text:
Niels Bohr
Ni Niels Henrik David Bohr (Danes: [ˈnels ˈboɐ̯ˀ]; 7 Oktubre 1885 – 18 Nobiembre 1962) ket maysa idi a Danes a pisiko a nagaramid kadagiti batayan a kontribusion iti pannakaawat ti estruktura ti atomiko ken teoria ti kuantum, a nakagunodanna iti Premio Nobel iti Pisika idi 1922. Ni Bohr ket maysa pay idi a philosopo ken mangipadpadur-as ti sientipiko a panagsukisok.[1]
Ni Bohr ket nagparang-ay iti modelo ni Bohr iti atomo, nga iti dayta ket nangisingasing a dagiti agpang ti enerhia dagiti elektron ket diskreto ken dagiti elektron ket agpuspusiposda kadagiti natalinaay a pagtayyekan iti lawlaw ti atengnga ti atomiko ngem mabalinda ti tlimagtaw manipud timaysa nga agpang ti enerhia (wenno pagtayyekan) iri sabali. Urayno ti modelo ni Bohr ket nasukatanen babaen dagiti sabali a modelo, dagiti batayan a pamunganayanna ket agtulytuloy nga umiso. Isu ti nagparnuay iti pamunganayan ti komplementarito: a dagiti banag ket mabalin nga agsisina a mausig kadagiti termino dagiti agsisinnuppiat a tagikua, kasla agkukua a kas ti allon wenno alog dagiti partikula. Ti panunot iti komplementarito ket nangituray kadagiti panagpanpanunot ni Bohr iti siensia ken pilosopia.
Ni Bohr ket nagpundar iti Instituto iti Teoretikal a Pisika idiay Unibersidad ti Copenhagen, nga itan ket ammo a kas ti Instituto Niels Bohr, a nalukatanidi 1920. Ni Bohr ken n agisursuro ken nakitinnulong kadagiti pisiko a mairaman ni Hans Kramers, Oskar Klein, George de Hevesy ken ni Werner Heisenberg. Isu ket nangipadto ti kadda ti baro a kasla elemento ti sirkonio, a nanagan idi ti hapnio, manipud ti Latin a nagan para iti Copenhagen, nga idiay ket isu ti lugar a nakaduktalanna. Kalpasanna, thi elemento ti bohrio ket naipanagan idi kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Cockcroft, J. D. (1963). "Niels Henrik David Bohr. 1885-1962". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 9: 36–53. doi:10.1098/rsbm.1963.0002.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Niels Bohr idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Niels Bohr idiay Wikiquote


c: text/html

text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Ania ti Aramidek no Adda Problemak iti Salun-at? (Paset 2)
Adu a kita ti problema iti salun-at.
Iti dadduma, makita dagiti sintomas, idinto ta iti dadduma, mariknada laeng dayta.
Pasaray sumro ti dadduma a problema iti salun-at, ngem ti dadduma ket permanenten ken inaldaw a mangparigat iti maysa.
Maagasan ti dadduma wenno malapdan ti ikakarona uray kaskasano, ngem ti dadduma ket kumarkaro
—ken nalabit pakatayan payen ti maysa.
Maipaspasango dagiti agtutubo iti amin a nadakamat a kita ti problema iti salun-at. Iti daytoy nga artikulo, maam-ammom ti uppat nga addaan kadagiti kasta a problema. No kastaka met, mabalin a maparegtaka kadagiti makunada.
GUÉNAELLE
Marigatanak unay a mangakseptar kadagiti limitasionko. Nagadu ti kayatko nga aramiden ngem inaldaw a kasapulan a pakibagayak ti kasasaadko.
Addaanak iti motor-neuromuscular disorder isu a di umiso nga impormasion ti yallatiw ti utekko iti bagik. No dadduma, agtigtigerger wenno maparalisado ti nadumaduma a paset ti bagik, manipud ulo agingga iti saka. Marigatanak a mangaramid kadagiti gagangay a banag kas iti panagkuti, panagsao, panagbasa, panagsurat, ken panangtarus iti sabsabali. No marigatanak unay, kaduaendak nga agkararag dagiti panglakayen iti kongregasionmi isu a kumalmaak a dagus.
Aniaman ti pakasuotak, mariknak a kanayon nga adda ni Jehova a Dios a mangpappapigsa kaniak. Diak kayat a ti sakitko ti mangigawid kaniak nga agserbi a naan-anay kenkuana. Ipangpangrunak ti tumulong iti sabsabali a mangammo iti kari ti Biblia nga asidegen a pagbalinen ni Jehova a Dios a paraiso ti daga a sadiay, awanton ti panagsagaba.
Panunotem: Kas ken Guénaelle, kasano a maipakitam a maseknanka iti sabsabali?
ZACHARY
Idi agtawenak iti 16, nadayagnos nga addaanak iti nakaro a kita ti kanser iti utek. Imbaga dagiti doktor a walo a bulan laengen ti biagko. Marigatanak unay sipud idin.
Gapu iti nagtubuan dagiti tumor, naparalisado ti kannawan a paset ti bagik. Diak makapagnan isu a masapul a kanayon nga adda kaduak iti balay a tumulong kaniak.
Kumarkaro ti sakitko isu a marigatanak nga agsao a naimbag. Nakagangganaygayak idi ken magusgustuak ti waterskiing, basketball, ken volleyball. Kas maysa kadagiti Saksi ni Jehova, kanayon idi a mangasabaak. Panagkunak, di maawatan ti kaaduan no ania ti rikna ti maysa a dinan maaramid dagiti kaay-ayona unay nga aramiden.
Maparparegtaak iti Isaias 57:15 ta ipasiguradona kaniak a kanayon nga adda ni Jehova a Dios kadagiti ‘nailupitlupit ti espirituna’ ken isu maseknan kaniak. Iti met Isaias 35:6, inkari ni Jehova a makapagnaakto manen ken makapagserbi nga addaan iti perpekto a salun-at.
Pasaray marigatanak unay iti sakitko ngem siguradok a tultulongannak ni Jehova. No malmaldayak wenno no maamakak a matay, kanayon nga adda makasaritak babaen iti kararag. Awan ti makaisina kaniak iti ayat ni Jehova.
Dua a bulan kalpasan a nainterbiu ni Zachary, isu ket natay iti edad a 18. Agingga a nagsat ti angesna, nagtalinaed a nabileg ti pammatina iti inkari ti Dios a panagungar iti paraiso a daga.
Panunotem: Kas ken Zachary, kasano a matulongannaka ti kararag tapno agtalinaedka iti ayat ti Dios?
ANAÏS
Sumagmamano nga aldaw pay laeng kalpasan a nayanakak, naaddaanak iti brain hemorrhage. Gapu iti dayta, naapektaran ti intero a bagik, nangruna dagiti gurongko.
Ita, makapanak iti asideg a lugar babaen iti walker, ngem kadawyan a kasapulak ti wheelchair. Adda met dagiti tiempo a sumikkil ti maselko isu a marigatanak a mangaramid kadagiti banag nga agkasapulan iti kinaannad kas iti panagsurat.
Malaksid a makapa-stress ti kasasaadko, narigat met ti agpaagas. Sipud idi addan puotko, mapanak iti physical therapist sumagmamano a daras iti kada lawas. Lima pay la ti tawenko idi damo a naoperaak ket namitlo pay a naulit dayta. Narigatanak unay iti naudi a dua nga operasion ta tallo a bulan nga awanak iti pagtaenganmi bayat nga agpapaungarak.
Dakkel a tulong ti pamiliak. Ti panagkakatawami ti talaga a mangparparagsak kaniak no malmaldayak. Tultulongannak ni Nanang ken ti kakabsatko a babbai tapno nasayaat ti itsurak. Diak ngamin maaramid dayta a sisiak. Kayatko met koma ti ag-high heel. Ngem napadasak met dayta naminsan idi ubingak—nagkaradapak bayat a nakasuot dagiti sapatos kadagiti imak. Nagkakatawaanmi amin dayta!
Diak impalubos a ti kasasaadko ti nakaipamaysaan ti panunotko. Nagadalak iti nadumaduma a lengguahe. Uray no diak maka-surf wenno maka-snowboard, makalangoyak ket magusgustuak dayta. Kas maysa kadagiti Saksi ni Jehova, kaay-ayok nga iranud ti pammatik iti sabsabali. Dumdumngegda met a naimbag no kasarsaritak ida.
Ubingak pay la idi insuro kaniak dagiti nagannakko a temporario laeng ti kasasaadko. Sipud idin, naaddaanakon iti pammati ken Jehova ken iti karina a pagpatinggaen ti amin a panagsagaba, agraman dagiti sagsagabaek. Dayta ti mangpabpabileg kaniak.
Panunotem: Kas ken Anaïs, kasano a maliklikam a ti kasasaadmo ti nakaipamaysaan ti panunotmo?
JULIANA
Addaanak iti naut-ot nga autoimmune disorder a makaapektar iti puso, bara, ken dara. Naapektaran payen dagiti batok.
Sangapulo ti tawenko idi nadayagnos nga addaanak iti lupus. Gapu iti dayta, naut-ot ti bagik, agkakapsutak unay, ken agbaliwbaliw ti riknak. No dadduma, mariknak nga awan serserbik.
Idi agtawenak iti 13, adda Saksi ni Jehova nga immay iti balaymi. Imbasana kaniak ti Isaias 41:10 a sadiay kuna ni Jehova a Dios: “Dika agbuteng, ta addaak kenka. . . . Pudno nga itultuloykanto nga iggaman a siiirut babaen ti bukodko a makannawan nga ima ti kinalinteg.” Iti daydi a tiempo a rinugiak ti nakipagadal iti Biblia kadagiti Saksi ni Jehova. Ita, kalpasan ti walo a tawen, naimpusuan nga agserserbiakon iti Dios, ken diak ipalubos a ti sakitko ti mangkontrol kaniak. Mariknak nga ipapaayannak ni Jehova iti “pannakabalin a nalablabes ngem ti gagangay” tapno agtalinaedak a positibo.
Panunotem: Kas ken Juliana, kasanonaka a matulongan ti Isaias 41:10 nga agtalinaed a positibo?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kasanoak a Makaala iti Nangato a Grado?
Ania ti mabalinmo nga aramiden
Agbalinka a positibo! Mabalin a dika agballigi no ipapanmo a saanmo a kabaelan ti rumang-ay. No sumken ti negatibo a kapanunotan maipapan kadagiti abilidadmo, sukatam dayta iti positibo a kapanunotan. Kas pagarigan, idi binabalaw dagiti tattao ti panagpalpalawag ni Pablo (uray no nalabit di nainkalintegan dayta), insungbatna: “
Uray pay no saanak a nasigo iti panagsasao, pudno a saanak a kasta no iti pannakaammo.” (2 Corinto 10:10; 11:6) Ammo ni Pablo dagiti pagkapuyanna. Ngem ammona met dagiti paglainganna. Sika met ngay? Ania dagiti paglaingam? No awan ti mapanunotmo, apay a dika agsaludsod iti manangandingay a nataengan? Ti kasta a gayyem matulongannaka a mangilasin kadagiti paglaingam ken mangusar a naan-anay kadagita nga agpaay iti pagimbagam.
Patanorem ti nasayaat nga ugali iti panagadal. No kayatmo a nasayaat ti magapuanam idiay eskuelaan, masapul a saetam ti agadal. Mabalin a kasla saan a makaay-ayo kenka ti sao a “panagadal.” Ngem makagunggona dayta. Kinapudnona, matagiragsakmo ti agadal no nayonam ti panagreggetmo. Nupay kasta, tapno mapatanormo dagiti nasayaat nga ugali iti panagadal, kasapulan nga ammom nga usaren ti tiempom. Laglagipem a ti panagadalmo ti iyun-unam. Pudno a kuna ti Biblia nga adda “
tiempo ti panagkatawa” ken “
tiempo ti panaglagtolagto.” (Eclesiastes 3:1, 4; 11:9) Gapuna, kas iti kaaduan nga agtutubo, mabalin a kayatmo ti mangilatang iti tiempo para iti panaglinglingay. Ngem kuna ti Eclesiastes 11:4: “
Ti mangsipsiput iti angin saanto nga agimula iti bin-i; ket ti kumitkita kadagiti ulep saanto nga agapit.” Ti leksion? Masapul nga iyun-unam ti panagadal sakbay ti panaglinglingay. Dika madanagan—agpada a maipaayam dagita iti panawen!


text:
Makinnagan ti Nakasurat iti “Libro ti Biag”?
Ti sungbat ti Biblia
“Ti libro ti biag,” a naawagan met “ti lukot ti biag” wenno “libro a pakalaglagipan” ti nakaisuratan ti nagan dagidiay umawat iti sagut a biag nga agnanayon. (Apocalipsis 3:5; 20:12; Malakias 3:16) Ti pannakaisurat dagiti naganda ket nakadepende iti kinatulnog ti maysa iti Dios.—Juan 3:16; 1 Juan 5:3.
Adda iti lagip ti Dios dagiti matalek nga adipen nga arigna naisurat ti naganda iti libro, sipud “iti pannakabangon ti lubong” ti sangatauan. (Apocalipsis 17:8) Ti matalek a tao a ni Abel ti immuna a naisurat ti naganna iti libro ti biag. (Hebreo 11:4) Ngem saan laeng a basta naisurat dagiti nagan ta ipakita ti libro ti biag a naayat a Dios ni Jehova, nga ‘ammona dagidiay kukuana.’—2 Timoteo 2:19; 1 Juan 4:8.
Mabalin kadi a buraen dagiti nagan iti “libro ti biag”?
Wen. Kuna ti Dios maipapan kadagiti nasukir a tattao iti nagkauna nga Israel: “Siasinoman a nagbasol maikaniwas kaniak, punasekto iti librok.” (Exodo 32:33) Ngem no agtalinaedtayo a matalek, agtalinaed ti nagantayo iti “lukot ti biag.”


text:
Matulongannak Kadi ti Biblia a Maaddaan iti Naragsak a Pamilia?
Sungbat ti Biblia
Wen. Dagitoy ti sumagmamano a nagsasayaat a balakad a naibasar iti Biblia a nakatulongen iti adu a lallaki ken babbai a maaddaan iti naragsak a pamilia:
Pagbalinem a legal ti panagasawam. Ti tungpal-biag a tulagan ti legal a panagasawa ti pundasion ti naragsak a pamilia.
—Mateo 19:4-6.
Ipakitam ti ayat ken panagraemmo. Kaipapananna a tratuen ti asawam iti wagas a kayatmo a pannakatrato.
—Mateo 7:12; Efeso 5:25, 33.
Liklikam dagiti makapasakit a sasao. Nadungngo latta ti pannakisaritam iti asawam uray makapasakit ti ibagana wenno aramidenna. (Efeso 4:31, 32) Kas kuna ti Biblia iti Proverbio 15:1: “Ti maysa a sungbat, no naalumamay, pagbaw-ingenna ti pungtot, ngem ti sao a makapasakit parnuayenna ti unget.”
Agmatalek iti maysa ken maysa. Ti laeng asawayo ti pakidennaanyo ken pangipakitaanyo iti dungngo. (Mateo 5:28) Kuna ti Biblia: “Ti panagasawa nadayaw koma iti tengnga dagiti isuamin, ket ti pagiddaan ti agassawa awan koma ti tulawna.”—Hebreo 13:4.
Sanayem dagiti annakmo iti naayat a pamay-an. Dikay agbalin a napanuynoy ken nauyong.
—Proverbio 29:15; Colosas 3:21.


text:
Ania ti Mapasamak no Matay ti Maysa a Tao?
Sungbat ti Biblia
Kuna ti Biblia: “Dagiti sibibiag sipapanunotda a mataydanto; ngem no maipapan kadagiti natay, saanda a pulos sipapanunot iti aniaman.” (Eclesiastes 9:5; Salmo 146:4) Isu a no mataytayo, awantayon. Dagiti natay saanda a makapanunot, makagaraw, wenno makarikna.
“Iti tapok agsublikanto”
Idi nakisao ti Dios iti immuna a tao a ni Adan, imbagana no ania ti mapasamak no mataytayo. Gapu ta nagsukir ni Adan, kinuna ti Dios kenkuana: “Ta tapokka ket iti tapok agsublikanto.” (Genesis 3:19) Sakbay a pinarsua ti Dios ni Adan ‘manipud tapok iti daga,’ awan pay idi ni Adan. Kasta met, idi natay ni Adan, nagsubli iti tapok ket awanen.
Kasta met laeng ti mapasamak kadagiti matay ita. Kuna ti Biblia maipapan kadagiti tao ken animal: “Napaaddada amin manipud iti tapok, ket agsublida amin iti tapok.”—Eclesiastes 3:19, 20.
Ti ipapatay ket saan a pagpatinggaan ti amin a banag
Masansan nga iyasping ti Biblia ti ipapatay iti pannaturog. (Salmo 13:3; Juan 11:11-14; Aramid 7:60) Saan nga ammo ti nakaturog ti mapaspasamak iti aglawlawna. Kasta met, saan nga ammo ti natay ti mapaspasamak. Ngem isursuro ti Biblia a kabaelan ti Dios a riingen dagiti natay a kas iti nakaturog ket biagenna manen ida. (Job 14:13-15) Para kadagiti pagungaren ti Dios, ti ipapatay ket saan a pagpatinggaan ti amin a banag.


text:
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Panagassawa ti Agduma ti Pulina?
Sungbat ti Biblia
Anamongan ti Dios ti panagassawa ti lalaki ken babai nga agduma ti pulina ta amin a puli ket padapada iti imatang ti Dios. Kuna ti Biblia: “Awan tao nga idumduma ti Dios . . . , uray ania a puli ti nagtaudanna.”—Aramid 10:34, 35, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Usigem ti sumagmamano kadagiti dadduma pay a prinsipio iti Biblia maipapan iti panagpapada dagiti puli ken panagassawa.
Maymaysa ti nagtaudan dagiti amin a puli
Amin a puli ket nagtaud iti immuna a tao a ni Adan, ken iti asawana a ni Eva, nga inawagan ti Biblia kas “ina ti isuamin a sibibiag.” (Genesis 3:20) Gapu iti daytoy, kuna ti Biblia maipapan iti Dios: “Manipud iti maysa a tao inaramidna ti tunggal nasion dagiti tattao.” (Aramid 17:26) Amin a tattao, aniaman ti pulida, ket paset ti maymaysa a pamilia. Ngem kasano no nakaro ti panangidumduma iti puli iti lugaryo?
Dagiti masirib a tattao “agiinnuman a sangsangkamaysa”
Nupay anamongan ti Dios ti panagassawa dagiti agduma ti pulina, saan a kasta ti panangmatmat ti amin a tattao. (Isaias 55:8, 9) No kayatmo ti makiasawa iti sabali ti pulina, masapul a pagsaritaanyo ken ti pakiasawaam dagiti sumaganad:
Kasano no laisendakayto dagiti kalugaranyo wenno ti pamiliayo?
Kasanonto a matulonganyo dagiti annakyo a mangsango iti panangidumduma?
Ti ‘panagiinnuman a sangsangkamaysa’ ket makatulong tapno agballigi ti panagassawayo.—Proverbio 13:10; 21:5.


text:
Agtunos Kadi ti Siensia ken ti Biblia?
Sungbat ti Biblia
Wen. Nupay ti Biblia ket saan a libro maipapan iti siensia, umiso ti ibagbagana no dakamatenna ti siensia. Naglaon ti Biblia kadagiti impormasion a maitunos iti siensia a naiduma unay iti patpatien dagiti tattao idi tiempo a naisurat dayta. Usigem ti sumagmamano a pagarigan a mangipakita nga agtunos ti Biblia ken ti siensia.
Adda nangrugian ti uniberso. (Genesis 1:1) Iti sabali a bangir, deskribiren ti adu a nagkauna a sarsarita a saan a naparsua ti uniberso, no di ket basta timmaud lattan. Patien dagiti Babilonio a dagiti didiosen a nangyanak iti uniberso ket nagtaud iti dua a taaw. Kuna met ti dadduma nga estoria a nagtaud ti uniberso iti higante nga itlog.
Ti uniberso ket inaldaw nga iturturong dagiti makagunggona a linteg iti nakaparsuaan, saan ket a babaen iti pagayatan dagiti didiosen. (Job 38:33; Jeremias 33:25) Sigun iti adu a sarsarita, awan maaramidan dagiti tattao iti di mapakpakadaan ken no dadduma kadagiti naranggas nga ar-aramid dagiti didiosen.
Ti daga ket tumtumpaw iti law-ang. (Job 26:7) Mamati ti adu a tattao idi un-unana a ti daga ket sirkulo a patag ken tengtenglen ti higante wenno animal, a kas iti nuang wenno pag-ong.
Dagiti karayan ken ubbog ket agayus nga agturong iti taaw sa agalingasaw nga agbalin a tudo, niebe, wenno uraro. (Job 36:27, 28; Eclesiastes 1:7; Isaias 55:10; Amos 9:6) Mamati dagiti nagkauna a Griego a ti danum dagiti karayan ket aggapu iti taaw nga adda iti uneg ti daga. Nagtultuloy dayta a kapanunotan agingga idi maika-18 a siglo.
Timmaud ken nalapunos dagiti bambantay, ken adda idi iti uneg ti taaw dagiti bambantay ita. (Salmo 104:
6, 8) Iti sabali a bangir, kuna ti dadduma a sarsarita a dagiti bambantay ita ket pinarsua dagiti didios.
Ti kinamanagdaldalus ket proteksion iti salun-at. Karaman iti Linteg nga inted ti Dios iti Israel dagiti alagaden maipapan iti panagbuggo no makasagid iti bangkay, panangilasin kadagiti addaan iti makaakar a sakit, ken pananggabur iti ibleng. (Levitico 11:28; 13:
1-5; Deuteronomio 23:13) Iti kasupadina, idi naited daytoy a linteg kadagiti Israelita, maysa kadagiti agas nga us-usaren dagiti Egipcio para iti sugat ket nalaokan iti rugit ti tao.
Adda kadi naisurat iti Biblia a saan a maitunos iti siensia?
Awan, kas ipakita ti naannad a panagsukimat iti Biblia. Adtoy ti sumagmamano a palso a kapanunotan no maipapan iti kinaumiso ti Biblia mainaig iti siensia:
Palso: Kuna ti Biblia a naparsua ti uniberso iti innem nga aldaw a sag-24 nga oras.
Pudno: Sigun iti Biblia, pinarsua ti Dios ti uniberso iti di masinunuo a tiempo iti napalabas. (Genesis 1:1) Kasta met, dagiti aldaw ti panamarsua a nadeskribir iti Genesis kapitulo 1 ket saan nga espesipiko a periodo ti tiempo. Kinapudnona, ti intero a periodo ti pannakaparsua ti langit ken daga ket naawagan met iti “aldaw.”
Palso: Ibaga ti Biblia a naparsua nga immuna dagiti mula sakbay ti init tapno mapasamak ti proseso a photosynthesis.
Pudno: Ipakita ti Biblia a ti init, maysa kadagiti bituen iti “langlangit,” ket naparsua nga immun-una ngem kadagiti mula. (Genesis 1:1) Dimmanon ti silnag ti init iti rabaw ti daga idi umuna nga “aldaw,” wenno tiempo ti panamarsua. Ken idi a naariwanasen ti tangatang iti maikatlo nga “aldaw” ti panamarsua, umdasen ti lawag ti init a mangsuporta iti photosynthesis. (Genesis 1:
Palso: Kuna ti Biblia a rikrikusen ti init ti daga.
Pudno: Kuna ti Eclesiastes 1:5: “Ket ti init met nagsilnag, ket ti init limnek, ket umay nga agan-anangsab iti lugarna a pagsilnaganna.” Ngem deskribiren laeng dagita a sasao ti panagrikus ti init no kitaen manipud ditoy daga. Uray ita, maus-usar ti sasao nga “ileleggak” ken “ilelennek” ti init uray no ti daga ti mangrikrikus iti init.
Palso: Kuna ti Biblia a patag ti daga.
Pudno: Usaren ti Biblia ti sasao a “dagiti ungto ti daga,” kayatna a sawen, “iti kaadaywan a paset ti daga,” ngem dina ipasimudaag dayta a patag ti daga. (Aramid 1:8) Kasta met, ti sasao nga “iti uppat nga ungto ti daga” ket piguratibo a sasao a tumukoy iti intero a rabaw ti daga; mabalin nga iyarig dayta iti uppat a direksion nga itudtudo ti kompas.
Palso: Kuna ti Biblia a ti sirkumperensia ti sirkulo ket eksakto a mamitlo ti diametrona, ngem ti umiso rukodna ket pi (π), wenno agarup 3.1416.
Pudno: Ti “sinukog a baybay” a mabasa iti 1 Ar-ari 7:


text:
Plantilia:Marebba a panangpili
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.
Ti plantilia ti
{{Marebba a panangpili}} ket mangited ti agpapada a mensahe para iti panagilak-am kadagiti panid ti plantilia a dagiti plantiliana ket mangiraman ti parametro ti state (ti pannakarebbada ket mabalin a mataripato).
Daytoy ket mabalin a mausar iti panid ti plantilia (mabalkot iti kaunegan dagiti etiketa ti    ), wenno idiay {{dokumentasion}} a subpanid ti plantilia.
Mangipakita ti pagpilian a panagusar ti nagan nga state[urnosen | urnosen ti taudan]
No, ti plantilia a nakailak-aman ti
{{Marebba a panangpili}}, ti state a parametro ti dayta a plantilia ket napakabaelanen isu a saanen a managanan no matawaganen ti plantilia – kas iti parametro a state ket mangiraman ti
{{{1| }}}, kas ti
|state = {{{state|{{{1|}}}}}}
- wenno
|state = {{{state|{{{1| expanded }}}}}}
- kdpy
kapalsanna
{{marebba a panangpili |statename=optional}}
mangikkat kadagiti pagarigan ti "state=" manipud ti mensahe ti
{{marebba a panangpili}}, kas ti
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Deskripsion
En-us-Comoros.ogg
American English audio pronunciation of
wikt:Comoros. Recorded by Dmcdevit
Petsa
07:10, 25 September 2007 (UTC)
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Dmcdevit
Panaglisensia [ urnosen ]
Public domain Public domain false false
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ibbatak daytoy nga obra iti
. Daytoy ket maipakat iti sangalubongan. pagturayan a publiko
Kadagiti sabali a pagilian daytoy ket saan a mabalin a nalinteg; no kastoy ket:
Siak ket agitited ti sinoman ti karbengan nga agusar iti daytoy nga obra
para iti aniaman a panggep, nga awan dagiti kasasaad, malaksid no adda dagiti kasasaad a masapul babaen ti linteg.
Public domain Public domain false false Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 07:10, 25 Septiembre 2007 1.2 s (35 KB) Dominic {{Information |Description=American English audio pronunciation of wikt:Comoros. Recorded by User:Dmcdevit |Source=self-made |Date=~~~~~ |Author= Dmcdevit }} Panagusar iti papeles
Awan ti pampanid a nakasilpo iti daytoy a papeles.
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay ba.wikipedia.org
Panagusar idiay be.wikipedia.org
Panagusar idiay cs.wiktionary.org
Panagusar idiay de.wiktionary.org
Panagusar idiay en.wiktionary.org
Panagusar idiay fr.wiktionary.org
Panagusar idiay kn.wikipedia.org
Panagusar idiay pl.wiktionary.org
Panagusar idiay sco.wikipedia.org
Panagusar idiay simple.wiktionary.org
Panagusar idiay ta.wiktionary.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Madrid
Ti Madrid (Ingles/məˈdrɪd/, Espaniol: [maˈðɾið]) ket isu ti kapitoio ken kadakkelan a siudad iti España. Ti populasion iti daytoy a siudad ket agarup a 3.3 a riwriw[4] ken ti amin a populasion iti metropolitano a lugar ti Madrid ket nakarkulo a 6.271 a riwriw.[5] Isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa, kalpasan ti Londres ken ti Berlin, ken ti metropolitano a lugar, ket isu ti maikatlo a kadakkelan iti Kappon ti Europa kalpasan ti Londres ken Paris.[6][7][8][9] Ti siudad ket naidangan ti dagup a 604.3 km2 (233.3 sq mi).[10]
Ti siudad ket mabirukan idiay karayan Manzanares idiay tengnga ti pagilian ken ti Komunidad ti Madrid (a daytoy ket buklen ti siudad ti Madrid, ken dagiti siudad, ili ken dagiti dadduma pay nga urbano a luglugar a nangpalikmut daytoy ken dagiti naipagay-at a suburbo ken purok); daytoy a komunidad ket nabeddengan babaen kadagiti naturay a komunidad ti Castile ken León ken Castile-La Mancha. Gapu ta daytoy ket kapitolio a siudad ti España, ti tugaw ti gobierno, ken ti pagtaengan ti Espaniol a monarkia, ti Madrid ket isu pay ti politikal a sentro ti España.[11] Ti agdama a Mayor ket ni Ana Botella manipud ti Partido ti Tattao (PP).
Ti Madrid nga urbano nga aglomerasion ket adda ti maikatlo a kadakkelan babaen ti GDP[12] iti Kappon ti Europa ken dagiti impluensiana kadagiti politika, edukasion, panagliwliwa, enbiromento, midia, moda, siensia, kultura, ken dagiti arte ket mangiparawad ti kasasaadna a kas maysa a kadagiti nangruna a sangalubongan a siudad iti lubong.[13][14] Gapu dagiti ekonomiko a mapataudna, ti nangato a pagalagadan ti biag, ken ti kadakkel ti paggatanganna, ti Madrid ket naipanunotan a nagruna a sentro ti pinansia ti Akin-abagatan nga Europa[15][16] ken ti Iberiko a Peninsula; daytoy ket mangsangsangaili kadagiti daulo nga opisina kadagit adu a nangruna a kompania ti España, a kas ti Telefónica, Iberia wenno Repsol. Ti Madrid ket isu ti kaaduan a bisbisitaen dagiti turista idiay España, ken ti maikapat a kaaduan a bisbisitaen dagiti turista ti kontinente,[17] ken isu ti maikasangapulo a kasayaatan a pagtaengan iti lubong] segun ti Monocle a magasina, iti 2010 a pagsurotanna. [18][19] Ti Madrid ket mairanggo pay kadagiti 12 a kaberdean siudad ti Europa idi 2010.[20] Ti Madrid ket isu ti agdama a Kandidato a Siudad para iti Kalgaw nga Olimpiada ti 2020.[21]
Ti Madrid ket ibalbalayanna ti kuartel ti Organisasion ti Sangalubongan a Turismo (WTO), a tagikua ti Organisasion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN), ti SEGIB ken ti Organisasion dagiti Estado ti Ibero-Amerikano (OEI). Daytoy ket mangsangsangaili pay kadagiti nangruna nga agregregulado nga instituto ti España: ti Agtaktakder a Komite ti Asosiasion dagiti Akademia ti Pagsasao nga Espaniol, kuartel ti Naarian nga Espaniol nga Akademia (RAE), ti Instituto Cervantes ken ti Pundasion ti Maganganat nga Espaniol (Fundéu). Ti Madrid ket agururnos kadagiti piesta a kas ti FITUR,[22] ARCO,[23] SIMO TCI [24]ken ti Cibeles Madrid Moda a Lawas.[25]
Bayat a ti Madrid ket agtagtagikua kadagiti moderno a patakder, daytoy ket nangipreserba ti pannakaimatangan ken pannakarikna kadagiti adu a naipakasaritaan a kaarrubaanna ken kalkalsada. Dagiti dulonna ket mairaman ti Naarian a Palasio iti Madrid; ti Teatro Real (Naarian a Teatro) nga adda ti nasimsimpa a 1850 a Kamara ti Opera; ti Buen Retiro a parke, a nabangon idi 1631; ti maika-19 a siglo a pasdek ti Nailian a Biblioteka (nabangon idi 1712) nga aglaon kadagiti naipakasaritaan nga arkibo ti España; dagiti adu a bilang ti Nailian a museo,[26] ken ti Nabalitokan a Trianggulo iti Arte, a mabirukan idiay igid ti Paseo del Prado ken buklen dagiti tallo a museo ti arte: ti Prado a Museo, ti Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, ti museo ti moderno nga arte, ti Santiago Bernabeu nga Estadio, balayan ti Real Madrid, ken ti Museo ti Thyssen-Bornemisza, a mangbukel kadagiti awan a pakasayaatan dagiti dua a museo.[27]
Kadagiti napalabas a tawtawen ti Palasio Cibeles ken Burayok ket nagbalin a ti monumento a simbolo ti siudad.[28][29][30]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Los fuegos que conmocionaron Madrid". 20minutos.es (iti Espaniol). 6 Septiembre 2006. Naala idi 13 Agosto 2008. (Espaniol)
- ^ D. Ramón de Mesonero Romanos (1881). Oficinas de la Ilustración Española y Americana, ed. "El antiguo Madrid: paseos históricos-anecdóticos por las calles y casas de esta villa". Naala idi 13 Agosto 2008. (Espaniol)
- ^ "La dominación árabe(Arab rule). Ti siudad iti Mayrit, maysa a kota ti nagtaudanna, nabangon idi babaen ti gibus iti IX a siglo." (iti Espaniol). Naala idi 7 Agosto 2011.
- ^ INE.es Instituto Nacional de Estadística (Pagadalan ti Nailian nga Estadistika)
- ^ Eurostat
- ^ "Dagiti Urbano a Luglugar iti Lubong: Populasion ken Densidad" (PDF). Demograpia. Naala idi 10 Agosto 2008.
- ^ Eurostat, UrbanAudit.org, naala idi 12 Marso 2009. Datos para iti 2004.
- ^ Thomas Brinkoff, Kangrunaan a Aglomerasiones iti Lubong, naala idi 12 Marso 2009. Datos para iti 1 Enero 2009.
- ^ Departamento ti Ekonomia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken Sosial a Pannakibiang, Dagiti Prospekto ti Urbanisasion iti Lubong (2007 rebision), (Nagkaykaysa a Pagpagilian, 2008), Tabla A.12. Datos para iti 2007.
- ^ Kameng dagiti Agturturay a Konseho. Delegado para iti Ekonomia, Panagtrabaho ken Pannakailian a Pannakiraman. Panid 6
- ^ "Madrid". Indiana.edu. 10 Hulio 2006.
- ^ "Sangalubongan a Pannakiranggo ti siudad baban ti GDP 2008–2025". Pricewaterhouse Coopers. Naala idi 20 Nobiembre 2009.
- ^ Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad (GaWC) Mangadadala Grupo ken Network, Unibersidad ti Loughborough . "Ti Lubong segun ti GaWC 2010".
- ^ "2009 a Sangalubongan a Pagsurotan ti Bileg ti Siudad" (PDF). Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Sentro ti Komersio
- ^ Pagsurotan ti Sangalubongan a Bileg ti Siudad
- ^ "Ti Madrid ket isu ti kaaduan a bisbisitaen dagiti turista idiay España". Madridiario.es. 30 Enero 2007. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ "Ti Monocle 2009 a Pagsurotan kadagiti Kasayaatan a Pagtaengan a Siudad ti Lubong". Monocle.com. 10 Hunio 2009. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ "20 a kasayaatan apagtaengan iti lubong – 10 Madrid". Monocle.com. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ Dagiti Kaberdean a Siudad ti Europa. Dagiti mayor ti Siudad (3 Marso 2010). Naala idi 16 Disiembre 2010.
- ^ Ti IOC ket nagpilpili kadagiti tallo a siudad a kas Kandidato para iti Kalgaw nga Olimpiad ti 2020
- ^ [1] FITUR
- ^ [2] ARCO
- ^ [3] SIMO TCI
- ^ [4]Cibeles Madrid Fashion Week
- ^ "Arquitectura. Edificios de los Museos Estatales". Mcu.es. 25 Enero 2012. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Madrid: ". Easy expat. 11 Agosto 2006.
- ^ "Plaza de Cibeles | España.paammo iti Ingles". Spain.info. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Madrid's Palacio de Cibeles Renovated Into Jaw-Dropping CentroCentro Cultural Center | Inhabitat – Sustainable Design Innovation, Eco Architecture, Green Building". Inhabitat. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Burayok ti Cibeles – Turismo idiay Madrid". Turismomadrid.es. Naala idi 7 Agosto 2012.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Madrid idiay Wikimedia Commons


text:
Sala
Ti sala ket maysa a tipo ti arte ken kadawyan a mangiraman iti panagggunay ti bagi, ken kadawyan daytoy a ritmiko ken iti samiweng. Daytoy ket naararamid kadagit iadu a kultura a kas porma ti managrikna a panagiyebkas, sosial a pannakitignay, wenno panagwatwat, iti maysa a espiritual wenno ti panagpabuya, ken masansan pay nga inus-usar a panangiyebkas kadagiti kapanunotan wenno panangibaga ti istoria. Ti sala ket mabalin pay a maikeddeng a kas maysa a porma ti di berbo a pannakisinnarita a nagbaetan ti tattao wenno dagiti ayup, kasla dagiti sala ti uyokan ken dagiti tabas ti panagkukua kasla dagiti sala ti panaginnala.
Dagit ipanangipalpalawag no ania ti pakabuklan ti sala ket segun kadagiti sosial ken kultural nga ugali ken dagiti sensibilidad ti estetika, artistiko ken moral.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti nota
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sala idiay Wikimedia Commons
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Dance". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Dagiti naipakasaritaan a panangiladawan ti panagsala manipud idi 3300 S.K. aginggana idi 1911 A.D. manipud idiay Gandat ti Gutenberg
- Nailian a Museo ti Sala ti Estados UNidos ken Salas ti Dayaw


text:
LA UNION - Maisagsagana ti kaso a panaglabsing kontra iti mister a nakumpiskaran ti droga iti naisayangkat a buy bust operation ti nagtipon a puwersa ti Rosario PNP, La Union Provincial Police Offcie, La Union Provincial Anti Drug Group ken PDEA region 1 idiay ili ti Rosario, La Union.
Nabigbig ti suspek a ni Joefrey Latchica, 32, addaan ti asawa ken residente ti Brgy. Subusob iti nasao nga ili.
Naala manipud kenkuana ti 2 a plastic heat shield transparent sachet a mapapati nga shabu ken ti naaramat a marked money.
Iti agdama ket nakaibalod pay laeng iti Rosario PNP ti suspek idinto nga adda metten idiay crime laboratory ti nakumpiskar kenkuana a droga.


text:
LAOAG CITY - Naminsan pay a pinaneknekan dagiti Filipino nurses nga agtrabtrabaho idiay Tripoli,Libya ti kina-banwar dagiti Pinoy uray adda da iti kangitingitan ti rigat wenno patay.
Maysa a walo a bulan a babai nga agnagan ti Baby Abrar ti insalakan dagiti Filipino nurses nga agtrabtrabaho iti Al Afia Hospital, maysa nga private hospital idiay Tripoli manipud iti ICU ti ospital idi bombaen dagiti rebelde ti sakup ti Qaser bin Ghaser idiay Tripoli.
Segun kenni Adrian John Ambrosio, taga Bicol ken maysa kadagiti nasurok a 30 a Filipino nurses nga agtrabtrabaho iti Al Afia Hospital ken maysa met kadagiti nangisalakan iti maladaga a ni Baby Abrar laengen ti nabatbati a pasyente da idi mapasamak ti panagbomba gapu ta dagus a naiyakar iti sabali nga ospital dagiti sabsabali a pasyente.
Ti maladaga nga manarimaan nga adda iti ICU idi mapasamak ti panagbomba ket imbes nga isalakan dan ti bukod da a bagi ti inaramid dagiti Filipino nurses ket saan da a pinanawan ti ubing no di ket inkuyugda iti basement ti balay ti amo da ken idiay nga intuloy da nga inaywanan ken inagasan ti maladaga.
Ngem idi inyakar ida ti employer da iti maysa a safehouse idiay Tripoli, ti ubing ket innala metten dagiti nagannak kenkuana ket inyakar da iti sabali nga ospital.
Kuna ni Ambrosio, nga ti pakaragsakan da iti maladaga ket nupay adda da iti kasdiay a situasyon ket arigna lumablaban met.
Ti baby girl ket adda sakit na a sepsis gapuna a naipan iti ICU ti ospital.
Inbatad ni Ambrosio nga uray nariribuk ti Libya ket saanda a mapanunotan ti agawid gapu ta saan met ida a baybay-an ti amo da ken inkari na nga itultuloy na ti panangsuweldo na kadakuada kasta met ti kanen da.
Saan met a naliklikan ni Ambrosio nga inpeksa ti sakit ti nakem na iti gobyerno nangruna ti Philippine Embassy idiay Libya gapu ta idi adda da iti kangitingitan ti panagbomba ket timmawag da iti embahada tapno ipakaammo da ti situasyon da ngem awan ti nangited ti importansiya kadakuada agingga iti agdama.


text:
LAOAG CITY – Dagus a natay ti biktima ti pammaltog idiay Sitio Bago, Brgy Sta Catalina, Pasuquin, Ilocos Norte a ni Osias Castillo kalpasan a pinaltopaltogan ti suspek a ni Benny Paes, addaan ti asawa ken residente iti nasao a lugar idi rabii.
Iti pay laeng insidente ti pamaltog ket nasugatan met ti dua a kakadua ni Castillo nga isuda Roderick dela Cruz kenni Rey Calpito no sadino a natamaan ti bala ti maipagarup a 9mm ti makinkannigid a ni dela Cruz kenni Calpito ket natamaan met ti luppo na.
Kabayatanna, unconscious met iti agdama a ni Paes bayat a maag-agasan iti ospital kalpasan a nagsagaba ti sugat iti nagduduma a paset ti bagi na nangruna ti ulona kalpasan a natagtagbat iti uneg a mismo ti balayda.
Nasugatan met ti nagduduma a paset ti bagi ti asawa ni Paes a ni Leila, maysa nga OFW ken ti anak da a ni Lyka, agtawen ti innem ket natagbat ti namindua daras ti saka ti nasao nga ubing.
Segun ti inisyal nga imbestigasyun ti PNP Pasuquin iti panangidaulo ni P/Sr Insp Rommel Ramos, chief of police ti nasao nga ili, sakbay ti insidente ket naggi-inum da Castillo, dela Cruz kenni Calpito iti maysa a balay kalpasan anapan da nagmula da ti kayo.
KUna ni Ramos a ti grupo ni Castillo ket inubor-ubor da ti balay da Paes kadagiti botelya ti serbesa nga naginuman da.
Inbatad ni Ramos, kas mangipaneknek ket ti kaadda dagiti nabubuong a botelya iti arubayan da Paes.
Kuna pay ni Ramos nga iti pay laeng balay da Paes ket addan makita a dara ngem ad-adu iti kuwarto dagiti agassawa.
Adda pay dara iti ruar ti balay da Paes ken mabalin a dara ti natay a biktima a ni Castillo.
Iti agdama ket saan pay a ma-establisar ti pulisya no ania ti immuna nga insidente no ti panagtagtagbat wenno ti pammaltog.
Rumrumuar iti imbestigasyun nga nabayagen a riri iti daga ti rason ti krimen.
Nakarekobre dagiti pulis ti dua a live ammunitions ti 9mm, lima nga empty shells ti 9mm, maysa nga immuko nga agatiddog ti maysa a kadapan ken lima a pulgada iti nakapasamakan ti krimen.


text:
LAOAG CITY - Isagsaganan ti Philippine National Police ti ciudad ti Laoag ti kaso a maipila kontra iti estudyante nga natiliwan ti caliber 357 nga smith and wesson nga revolver nga awanan ti serial number.
Segun ti PNP Laoag, ti estudyante nga agtawen ti17, Grade 7 iti maysa a national high school iti ciudad ti Laoag ken residente ti Brgy 2 iti nasao a ciudad ket natiliwan ti paltog bayat nga adda iti paset ti Ilocos Norte Centennial arena.
Napasamak ti insidente idi ta naglugan ti estudyante iti maysa a tricycle nga minaneho ni Aristotle Aquino, agtawen ti 37, addaan ti asawa ken residente ti Brgy 26, ti ciudad ti Laoag manipud iti pagadalan da agingga iti maysa nga elementary school ngem apaman a nakadanon iti destinasyun na ket naglugan met laeng a nagsubli ti nasao nga estudyante.
Bayat nga adda da iti dalan ket nakita ti driver nga adda paltog iti knapsack bag ti estudyante gapuna nga apaman a nakababa ket dagus a nagreport ni Aquino iti kuwerpo ti pulisya.
Dagus met a nagresponde dagiti kameng ti PNP Laoag ngem apaman a nakita ida ti estudyante ket nagtartaray agingga a nabati na ti bag.
Nakita dagiti pulis iti uneg ti knapsack bag ti maysa a paltog a caliber 357.
Iti agdama, ti estudyante ket birbiruken pay laeng dagiti otoridad.


text:
LAOAG CITY – Idi pay damo na ket supsuportaranen ti Estados Unidos ti desisyun ti Pilipinas mainaig ti pannakaidanon ti isyu ti South China Sea wenno West Philippine iti International Tribunal under the Law of the Sea.
Daytoy ti nagbalin a rakurak ni US Ambassador to the Philippines Philip Goldberg iti maysa nga exclusive interview kenkuana ti Bombo Radyo Laoag itay bigat.
Kuna ni Goldberg, mamati ti Amerika nga kasapulan a suruten ti "peaceful, legal and diplomatic avenues" tapno maresolbar ti aniaman a saan a pinagkikinnaawatan.
Inbatad ti US ambassador nga gutgutigoten da ti amin a pagilian a mangaramid iti kastoy.
Ket tapno makissayan ti tensiyon, pabor ti Amerika iti Triple Action Plan ti Pilipinas nga naipresentar iti kaudian nga Asian meetings idiay Burma.
Pabor pay ti Amerika iti plano a panangi-freeze kadagiti aktibidad wenno artifical creations iti South China Sea ken rumbeng nga adda ti nasayaat a komunikasyon dagiti pagilian tapno marugian ti pannakasurot ti Code of Conduct.
Mamati pay ti nasao a pagilian a ti inaramid ti Pilipinas ket umiso nga addang ti panangidanon ti aniaman a desisyun iti husto, legal ken diplomatic forum.
Dinakamat ni Goldberg a ti Amerika ket "strong ally" ti Pilipinas nga makintintinnulong iti panakaipadur-as ti kabaelan na iti maritime ken seguridad ti intero a pagilian.


text:
LAOAG CITY – Naisubli iti St Luke's Medical Center idiay Manila ti anak ni Ilocos Norte First District Congressman Rodolfo Fariñas nga ni Board Member Ria Fariñas tapno dumalan ti surgery.
Segun ti kabagian dagiti Fariñas a ni Jesus Siazon Fariñas, kasapulan a dumalan ti surgery ti kaanakn na tapno maikkan ti tornilyo wenno plates ti collarbone tapno mai-align daytoy.
Kuna ni Fariñas, inrekomendar dagiti doctor ti ubing a Fariñas nga dumalan ti surgery tapno maiyurnos ti nag-stick out nga tulang iti abagana nga mangtudtudok iti kudil na.
Malagip a natukkol ti collarbone ti ubing a Fariñas idi nadungpar iti napukawan ti kontrol nga lugan bayat ti tabon ni dati a Congressman Mariano Nalupta Jr idi Setyembre 13 ita a tawen.
Malaksid ti pannakatukkol ti collarbone na ket natukkol pay ti tallo a tulang iti paragpag na, naabutan ti bara ken nasugatan ti dalem na.


text:
Steven Spielberg
Ni Steven Allan Spielberg KBE (naipasngay idi Disiembre 18, 1946) ket maysa a Hudio nga Amerikano a premiado iti Oscar a direktor ti pelikula ken agipupuonan. Mabigbig isuna kadagiti naglabas a tawen gapu iti panangipabus-oyna iti siribna a mangtaming kadagiti emosional ken nakain-inaka nga isyu, kas iti kinadagem ti Holocaust iti Listaan ni Schindler, panagtagabo iti Amistad, ken ti kinarigat ti gubat iti Panangispal ken ni Privado Ryan. Maysa a naynay a tema kadagiti obrana a pangfamilia ket ti kasla inuubing, kasla inosente, a nakem ti kinadatdatlag ken pammati, kas pasingkedan dagiti obra a kas iti Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita, E.T. ti Extra a Terestrial, Hook ken A.I..
Dagiti pelicula ni Steven Spielberg[urnosen | urnosen ti taudan]
- Munich (2005)
- Gubat dagiti Lubong (2005)
- Ti Terminal (2004)
- Tiliwennak no Kabaelam (2002)
- Reporta ti Minoridad (2002)
- A.I.: Artifisial nga Intelihensia (2001)
- Panangispal ken ni Privado Ryan (1998) (Pammadayaw nga Oscar, Kalaingan a Direktor)
- Ti Napukaw a Lubong: Parke ti Jurassic (1997)
- Amistad (1997)
- Listaan ni Schindler (1993) (Pammadayaw nga Oscar, Kalaingan a Direktor, Kapintasan a Pelicula)
- Parke ti Jurassic (1993)
- Hook (1991)
- Ni Indiana Jones ken ti Maudi a Crusada (1989)
- Kankanayon (1989)
- Imperio ti Init (1987)
- Ti Maris nga Ube (1985)
- Ni Indiana Jones ken ti Templo ti Pannakaungaw (1984)
- E.T. ti Extra-Terestrial (1982)
- Dagiti Nangraut iti Napukaw a Daong (1981)
- 1941 (1979)
- Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita (1977)
- Pangpangal (1975)
- Ti Sugarland Express (1974)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Instituto ti Amerikano a Pelikula. "AFI Life Achievement Award". Afi.com. Naala idi Enero 31, 2011.
- ^ Forbes a Listaan dagiti Bilinario Forbes.com. Naala idi Marso2010.
- ^ "Biograpian ni Steven Spielberg". Biography.com. Disiembre 18, 1947. Naala idi Enero 31, 2011.


text:
Bay, Laguna
Ti Bay ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Bay ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Bitin
- Calo
- Dila
- Maitim
- Masaya
- Paciano Rizal
- Puypuy
- San Antonio
- San Isidro
- Santa Cruz
- Santo Domingo
- Tagumpay
- Tranca
- San Agustin (Poblacion)
- San Nicolas (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Balanga, Bataan
Ti Siudad ti Balanga ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Bataan iti Pilipinas. Ti siudad ti agpapaay a kapitolio ti Bataan.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Balanga iti 25 a barbaranggay.[2]
- Bagong Silang
- Bagumbayan
- Cabog-Cabog
- Camacho (Cadre)
- Cataning
- Central
- Cupang North
- Cupang Proper
- Cupang West
- Dangcol (Bernabe)
- Doña Francisca Subdivision
- Ibayo
- Malabia
- Munting Batangas
- Poblacion Barcenas
- Pto. Rivas Ibaba
- Pto. Rivas Itaas
- Pto. Rivas Lote
- San Jose
- Sibacan
- Talisay
- Tanato
- Tenejero
- Tortugas
- Tuyo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sapasap a Paammo ti Siudad iti Balanga
- Siudad ti Balanga


text: Ni George Washington (Pebrero 22, 1732 [O.S. Pebrero 11, 1731] – Disiembre 14, 1799) ket isu ti immuna a Presidente iti Estados Unidos iti Amerika, a nagserbi manipud idi 1789 aginggana idi 1797, ken isu ti nangruna amilisia ken politikal a daulo iti Estados Unidos manipud idi 1775 aginggana idi 1799. Indauloanna ti Amerikano a panagballigi iti Gran Britania iti Rebolusionario a Gubat ti Amerikano a kas ti Agbilbilin a mangipangulo iti Kontinental a Buyot manipud idi 1775 aginggana idi 1783, ken nagipangulo iti panakaisurat iti Batay-linteg idi 1787. Ni Washington ket nagbalin ti umuna apresidente, babaen ti nagtutunos a panagpili, kenisu ti nagidaulo ti panakapartuat iti maysa a napigsa, nasayaat a nabusbusana nailian a gobierno a nagtaripato ti neutralidad kadagiti gubat a rimsua idiay Europa, nagpatalna kadagiti rebelion, ken nakaala kadagiti panagawat kadagiti nadumaduma a kita ti Amerikano. Ti estilo ti panagidaulona ket nangipatakder kadagiti adu a porma ken ritos iti gobierno a naususaren manipud idin, a kas ti panagusar ti maysa a gabinete a sistema ken ti panagital-o ti panagrugi a bitla. Ni Washington ket sangalubongan anaipammategan a kas ti "Ama ti Pagilianna."[2][3][4]


text:
Sebada
T sebada (Hordeum vulgare L.), ket kameng ti pamilia ti ruot, ken nagruna a bukel ti sereal. Dagiti nangruna nga usarna ket mairaman a kas pakan ti ayup, ka taudan ti mabubodan a materiales para iti serbesa ken dagiti dadduma pay nga araken a mainum,ken kas komponente dagiti nadumaduma a nasalun-at a makan. Daytoy ket maus-usar kadagiti digo ken dagiti inanger, ken iti sebada a tinapay kadagiti nadumaduma akultura. Ti bukbukel ti sebada ket kadawyan a naararamid iti malta ti tradisional ken taga-ugma a pamay-an iti panangisagana.
Iti maysa a panangiranggo idi 2007 kadagiti sereal nga apit iti lubong, ti sebada ket maikapat iti termino iti kaadu a napataud (136 a riwriw tonelada) ken iti kalawa ti panagtalon (566,000 km²).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Hordeum vulgare". Integrated Taxonomic Information System.
- ^ "FAOSTAT". Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naidulin manipud ti kasisigud idi 8 Mayo 2009. Naala idi 2009-05-18.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- McGee, Harold (1986). Iti Makan ken Panagluto: Ti Siensia ken Tawidan ti Kusina. Unwin. ISBN 0-04-440277-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sebada idiay Wikimedia Commons
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Barley". Encyclopædia Britannica 3 (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
Kategoria:Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
Dagiti pagilian idiay Baybay Mediteraneo
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 18 a subkatkategoria, manipud ti 18 a dagup.
D
E
- Ehipto (1 K, 1 P)
G
- Gresia (2 K, 1 P)
K
- Kroasia (1 K, 1 P)
M
- ► Malta (1 P)
- ► Montenegro (1 P)
- ► Morocco (1 P)
N
- Dagiti pagilian ti Baybay Nangisit (6 K, 6 P)
P
- Pransia (2 K, 1 P)
S
- Siria (2 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo"
Ti sumaganad a 19 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 19 a dagup.


text:
Ecuador
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Ecuador
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Pagpagilian ti Komunidad ti Andes
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1830
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Siudad ti Angeles
Ti Siudad ti Angeles ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas. Masarakan ditoy a siudad ti Espesial a Sona ti Ekonomiko ti Clark (CSEZ) a daytoy ket isu idi ti kuartel dagiti puersa ti Amerikano ngem pinanawanda manipud idi pimmutok ti bulkan Mayon. Ngem adda tatta bassit a ruangan ti Clark Air base.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Angeles ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agapito del Rosario
- Anunas
- Balibago
- Capaya
- Claro M. Recto
- Cuayan
- Cutcut
- Cutud
- Lourdes North West
- Lourdes Sur
- Lourdes Sur East
- Malabanias
- Margot
- Mining
- Pampang
- Pandan
- Pulung Maragul
- Pulungbulu
- Pulung Cacutud
- Salapungan
- San Jose
- San Nicolas
- Santa Teresita
- Santa Trinidad
- Santo Cristo
- Santo Domingo
- Santo Rosario (Poblacion)
- Sapalibutad
- Sapangbato
- Tabun
- Virgen Delos Remedios
- Amsic
- Ninoy Aquino (Marisol)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:No awan linaon
Daytoy ti plantilia ti {{No awan linaon}}.
Daytoy a plantilia ket inus-usar iti uneg dagiti sabali a plantilia. Daytoy ket mangala iti ania man a bilang dagiti parametro ken mangisubli ti umuna a mabirukan a naipalawag ken adda linaon. No awan ti mabirukan, awan ti maisubli. Ti kadawyan a panagusar ket kasla daytoy:
{{No awan linaon |{{{logo|}}} |{{{image|}}} |{{{picture|}}} |default.svg}}
- ("Isubli ti {{{logo|}}} no addaan daytoy iti pateg; no saan ti {{{image|}}} no addaan iti pateg; no saan ti {{{picture|}}} no addaan iti pateg; no saan isubli ti "default.svg".")
Daytoy ket mangisubli ti umuna kadagiti parametro ti logo ken image a naipalawag ken adda linaon, no saan ti maisubli ket ti "default.svg".
Gapu[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kasisigud nga annong ti parametro ti MediaWiki ket saan a mangisubli ti kasisigud a pateg para kadagiti awan linaon a parametro. Dayta ket kas ti
{{{logo|default.svg}}} a saan a mangisubli ti "default.svg" no ti plantilia ket naawagan a kas iti daytoy:
{{plantilia|logo=}}.
Ti kadawyan a panagpabalin para iti agmaymaysa a parametro ket:
{{#if:{{{logo|}}} |{{{logo}}} |default.svg}}
- ("No ti {{{logo}}} ket addaan iti pateg, isubli daytoy, no saan isubli ti "default.svg".")
Ngem daytoy ket agbalin a narikut unay no agkita kadagiti nadumaduma a parametro:
{{#if:{{{logo|}}} |{{{logo}}} |{{#if:{{{image|}}} |{{{image}}} |{{#if:{{{picture|}}} |{{{picture}}} |default.svg}} }} }}
- ("No ti {{{logo}}} ket addaan iti pateg, isubli daytoy; no saan ti {{{image}}} no adaan iti pateg, isubli dayta; no saan ti {{{picture}}} ket addaan iti pateg, isubli dayta; no saan isubli ti "default.svg".)
Kadagitoy a kaso, ti {{no awan linaon}} ket agpataud ti nalaklaka a sintasis (kas dita ngato):
{{if empty |{{{logo|}}} |{{{image|}}} |{{{picture|}}} |default.svg}}
Panangipipa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti parametro nga agus-usar iti {{no awan linaon}} ket nasken a maipipa – kas ti mangiraman ti simbolo ti bertikal a baras (" | ") a kas ti maud-udi a karakter – tapno ti awan linaon wenno dagiti saan a naipalawag a parametro ket saan a matrato a kas testo ken maisubli a saan a husto. Isu a para iti kas pagarigan,
{{{logo|}}},
{{{image|}}} ken ti
{{{picture|}}} imbes a ti
{{{logo}}},
{{{image}}} ken
{{{picture}}} kadagiti pagarigan dita ngato.


text:
Karayan Kongo
Ti Karayan Kongo (naam-ammuan idi a kas ti Karayan Zaire ) ket maysa a karayan idiay Aprika, ken isu ti kaadaleman a karayan iti lubong, nga adda dagiti narukrukod a kaadalem iti sumurok a 220 m (720 ft).[2] Isu daytoy i maikatlo a kadakkelan a karayan iti lubong babaen ti tomo a panagayus ti danum. Iti maipatinayon, ti dagup a kaatiddogna iti 4,700 km (2,920 mi) ket managramid daytoy ti maikasiam a kaatiddogan a karayan.
To Kongo ket nakaala ti naganna manipud ti taga-ugma a Pagarian iti Kongo a nagtataeng kadagiti daga idiay sabangan ti karayan. Ti Demokratiko a Republika iti Kongo ken ti Republika iti Kongo, dagitoy dua ket mabirukay idiay igid ti daytoy a karayan, ken nanaganan manipud ti daytoy a karayan. Idi nagbaetan ti 1971 ken 1997 to gobierno idi ti-Zaire ket tinawtawaganna daytoy ti Karayan Zaire .
Dagiti linaon
Labneng ken dalan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagayusan a labneng ti Kongo ket sumakop ti 4,014,500 kuadrado kilometro (1,550,000 sq mi).[1] Ti panagayus ti Kongo iti sabanganna ket sumakop manipud ti 23,000 kubiko metmetro kada segundo (810,000 cu ft/s) aginggana ti 75,000 kubiko metmetro kada segundo (2,600,000 cu ft/s), nga adda ti natimbeng a 41,000 kubiko metmetro kada segundo (1,400,000 cu ft/s).[1]
Ti karayan ken dagiti tributariona ket agayus iti kaunegan dagiti bakir ti Kongo, ti maikadua a kadakkelan a katuduan a bakir a lugar iti lubong, maikadua laeng ti Katuduan a bakir ti Amasona idiay Abagatn nga Amerika. Daytoy a karayan ket adda pay ti maikadua a kadakkelan ti panagayus iti lubong, kalpasan laeng ti Amasona; ti maikatlo a labneng a pagayusan iti aniaman a karayan, kalpasan ti karayan Amasona ken Río de la Plata; ken maysa kadagiti kaadaleman a karayan iti lubong, nga adda ti kaadalen a sumurok ti 220 m (720 ft).[2][3] Gaputa ti pagayusanna ket mairaman dagiti lugar ti Amianan ken Abagatan ti ekuador, ti panagayusna daytoy ket natalnai, ngamin ket adda agtultuloy a saan a basbassit ngem maysa a paset ti karayan a makasansanay ti panagtudtudo a panawen.[4]
Dagiti taudan ti Kongo ket adda kadagidiay kabanbantayan ken dagiti bantay ti Renggat ti Daya nga Aprika, ken ti pay Danaw Tanganyika ken Danaw Mweru, a dagitoy ket mangpakan ti Karayan Lualaba , a daytoy ket agbalin a ti Kongo ti baba ti Dissuor Boyoma . Ti Karayan Chambeshi idiay Zambia ket sapasap a naalala a kas ti taudan ti Kongo a mailinia ti maawawat a panakasanay ti lubong a panag-usar ti kaatiddogan a tibutario, a kas ti Karayan Nilo.
To Kongo ket sapasap nga agayayus nga agpa-amianan manipud idiay Kisangani iti baba ti dissuor Boyoma, ken agin-inut nga agsikko iti abagatan a laud, a labsenna babaen ti Mbandaka, ken tumiptipon ti Karayan Ubangi, ken agayus idiay Alog Malebo (Stanley nga Alog). Ti Kinshasa (dati a Léopoldville) ken Brazzaville ket kasumbangir ti karayan idiay Alog, a ti karayan ket umakikid ken agtinnag kadagiti adu a katarata kadagiti nauneg a kanyon (a makunkuna a dagiti Livingstone a Disdissuor), ken labsenna ti Matadi ken Boma, ken mapan idiay baybay idiay bassit nga ili ti Muanda.
Ti Labneng ti Karayan Kongo ket maysa kadagiti naisangsangayan a pisiograpiko a paset ti dakdakkel a probinsia ti Tengnga nga Aprika, a daytoy ket agbalin a paset ti dakdakkel a nawatiwat a pisiograpiko a panakbingbingay ti Aprika.
Kinapangruna ti ekonomiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno ti Dissuor Livingstone ket mangipawil ti panagserrek ti manipud ti baybay, gangani a ti sibubukel a Kongo ket mabalin a madaliasat kadagiti paset, a naipangpangruna idiay nagbaetan ti Kinshasa ken Kisangani. Dagiti dakkel a bapor ket nagobobrada ditoy a karayan itay nabiit pay laeng. Ti Karayan Kongo ket isu pay laeng ti pagbiagan ti daga nga adda ti bassit pay laeng a kalkalsada ken perokaril.[5]
Kiten ti Dagiti Alingasaw a Bapor ti Karayan Kongo
Dagiti perokaril ket labsendan dagiti tallo a nangruna a dissuor, ken kaaduan kadagiti komersio ti Tengnga nga Aprika ket lumabas ti igid ti karayanr, a mairaman ti gambang, lana ti anaaw (a kas dagiti bukbukel), asukar, kape, ken kapas. Ti karayan ket mabalin pay a napateg para iti hidroelektriko a bileg, ken dagiti Inga a Penned ti baba ti Alog Malebo ket isu dagiti ti immuna anangusar ti karayan Kongo.
Hidro-elektriko a bileg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Kongo ket isu ti kabilegan a karayan idiay Aprika. Iti las-ud ti nepnep adda ti sumurok a 50,000 kubiko metro (1,800,000 cu ft) ti danum ti tunggal maysa a segundo ti agayus idiay Taaw Atlantiko. Dagiti opurtunidad para iti Karayan Kongo ken dagiti tributariona tapno makapataud ti bileg manipud ti danum ket nawatiwat ngarud. Dagiti sientista ket kinarkuloda a ti sibubukel a Labneng ti KOngo ket pakadagupan para iti sangapulo ket tallo a porsiento ti sangalubongan a makapataud a bileg manipud ti danum. Daytoy ket mabalin a makaited ti umanay bileg para iti kammasapulan a bileg ti amin a sub-Sahara nga Aprika.[6]
Iti agdama adda ti agarup nga uppat a pulo a bileg manipud ti danum a pagpartuatan idiay Labneng a Kongo. Ti kadakkelan ket ti penned ti Dissuor Inga, iti agarup a 200 km (120 mi) nga abagatan a laud ti Kinshasa. Ti nadayeg a Gandat Inga ket nairugi idi agsapa ti tawtawen ti 1970 ken iti dayta a panawen isu daytoy ti immuna a nalapas a penned. Ti kasisigud a naplano ket ti panagaramid ti lima apenned nga addanto ti panagpartuat a kapasidad kadagiti 34,500 megabasio. Ti tatta nga aldawen adda ti dua a penned ti napatakderen, nga isu ti Inga I ken Inga II, nga adda dagiti dagup a sangapulo ket uppat a turbina.[6]
Idi Pebrero 2005, ti tagikua ti estado ti Abagatan nga Aprika a kompania ti bileg, nga Eskom, ket nangirangarang ti maysa a singasing tapno maipadakkel ti kapasidad ti Inga babaen dagiti panagparang-ay ken panagipatakder ti baro penned ti hidroelektriko. Ti gandat ket mangiyeg ti kangatuana panagpataud ti pasilidad ti 40 GW, a daytoy ket mamindua a dakdakkel ngem ti Tallo a Karabukod a Penned ti Tsina.[7]
Adda dagiti panagbutbuteng a dagitoy a baro a penned ti hidroelektriko ket punganayan ti panagawan kadagiti adu a sebbangan ti ikan nga endemiko ti daytoy a karayan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e f g Bossche, J.P. vanden; Bernacsek, G. M. (1990). Taudan a Libro para kadagiti Pangalapan a Rekurso ti Aprika, Tomo 1. Organisasion ti Makan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. p. 338–339. ISBN 978-92-5-102983-1.
- ^ a b Oberg, Kevin (Hulio 2008). "Panagayus ken Dadduma a Hidrauliko a Panagrukod para iti Panangilaslasin kadagiti Hidarauliuko ti Akin-baba a Karayan Kongo, Hulio 2008". U.S. Geological Survey.
- ^ "Sinampugot nga Ikan ti Kongo". National Geographic Channel. 2009.
- ^ Ti Karayan Kongo. Rainforests.mongabay.com. Naala idi 2011-11-29.
- ^ Kitaen, kas pagarigan ti, pelikula ni Thierry Michel a Karayan Kongo
- ^ a b Alain Nubourgh, Belgian Technical Cooperation (BTC). Weetlogs.scilogs.be (2010-04-27). Naala idi 2011-11-29.
- ^ Vasagar, Jeevan (Pebrero 25, 2005). "Mabalinkadi a ti $50bn a plano a mangpaamo ti nabileg a karayan ket makaiyeg ti elektrisidad iti amin nga Aprika?". World news (Londres: The Guardian). Naala idi 2010-04-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Karayan Kongo idiay Wikimedia Commons
- Karayan Kongo
- Dagiti karayan ti Demokratiko a Republika iti Kongo
- Dagiti karayan ti Republika iti Kongo
- Pagbeddengan ti Demokratiko a Republika iti Kongo ken Republika iti Kongo
- Dagiti karayan ti Angola
- Dagiti karayan a pagbeddengan
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Aprika
- Pagayusan a labneng ti Kongo
- Dagiti pisiograpiko a paset


text:
Dagiti karbengan ti tao
Dagiti karbengan ti tao ket dagiti "sapsap a naaw-awatan a di maipaidam a kammasapulan a karbengan a pannakaikeddeng a tawidan timaysa a tao gaputa isu ket maysa tao a parsua."[1] Dagiti karbengan ti tao ket naaramid a kas unibersal (maipakat sadinoman) ken egalitariano (agpapada para iti amin). Dagitoy a karbengan ket mabalin nga adda a kas masna a karbegan wenno kas nainkalintegan a karbenagn, iti lokal, rehional, nailian, ken sangalubongan a linteg.[2] Ti doktrina ti karbenagn ti tao iti sangalubongan a panagsanay, iti kaunegan ti sangalubongan a linteg, dagiti globo ken rehional a patakder, iti annuroten dagiti estado ken kadagiti tignay iti saan a gobernamental a gunglo, ket isu daitoyen ti batayan iti publiko nga annuroten iti lawlaw tilubong. Ti kapanunotan ti karbengan ti tao[3] ket mangibagbaga, "no ti publiko a diskurso iti panawen ti kappia iti sangalubongan a kagimongan ket mabalin a maibaga nga adda iti maysa a sapasapa a moral a pagsasao, isu daytoy ti karbengan ti tao." Uray pay no kastoy, dagiti napigsa a pangtunton nga inaramid babaen ti doktrina iti karbengan ti tao ket agtultuloy a mangkasir kadagiti adu a pangdudua a maipanggep ti linaon, kasasaad ken pannakalinteg ti karbengan ti tao iti agdama nga aldaw. Isunga ti saludsod no ania ti kaibuksilanna babaen ti maysa a "karbengan" ket kontrobersia met laeng ken suheto daytoy kadagiti agtultuoy a pilosopiko a suppiatan.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sepúlveda et al. 2004, p. 3[1]
- ^ Nickel 2010
- ^ Beitz 2009, p. 1
- ^ Shaw 2008, p. 265
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abouharb, R. and D. Cingranelli (2007). "Dagiti Karbengan ti Tao ken Estrukturala a Panagipag-isu". New York: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Barsh, R. (1993). “Panagrukod kadagiti Karbengan ti Tao: Dagiti Problema ti Metodolohia ken Panggep.” Dagiti Karbengan tiTao Pagkapat 15: 87-121.
External links[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti karbengan ti tao idiay Wikimedia Commons
- Nagkaykaysa a Pagpagilian: Dagiti karbengan ti tao


text:
Pamilia
Iti kontesto iti tao, ti pamilia (manipud ti Latin: familia) ket maysa a grupo iti tattao a maikappo iti konsanguinidad, apinidad, wenno kumadduan a panagtaeng. Iti kaaduan kadagiti kagimongan daytoy ti kangrunaan a patakder para iti pannakipulapol dagiti ubbing. Dagiti antropologo ket kaaduanda a mangidasig ti organisasion ti pamilia a kas matrilokal (maysa nga ina ken dagiti annakna); mainaig ti (asawa alalaki, ti asawana, ken annakna; makunkunapay a nuklear a pamilia); ken konsanguinidad (a tinawtawagan pay ti naipaatiddog a pamilia) a dagiti nagannak ket annakda ket agkakadduada nga agtataeng kadagiti dadduma a kameng iti pamilia timaysa a nagannak.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Amerikano a Pannakikabagian, David M. Schneider
- Ti Masna aPakasaritaan dagiti Pamilia, Scott Forbes, Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 2005, ISBN 0-691-09482-9
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mattox, William R., Jr., "America's family time famine", Dagiti Ubbing Tatta nga Aldaw, Nob–Des, 1990
- Tabak I., Mazur J., Granado M.C., Örkenyi Á., Zaborskis A., Aasvee K. & Moreno C. (2012). Panagsukisok kadagiti pagduyosan iti pannakisinnarita ti nagannak ken anak idiay Europa kadagiti 12 a tawtawen. Ti Warnakan Nasapa a Kinamanakman, 32 (1), 26-54. DOI: 10.1177/0272431611419509 [1]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Pamilia idiay Wikiquote
- Datos a batayan ti pamilia, OECD,
- Laboratorio ti Panagsukisok ti Pamilia, unh.edu


text:
Baganga, Davao Oriental
Ti Baganga ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Davao Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baganga ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Lucod
- Baculin
- Banao
- Batawan
- Batiano
- Binondo
- Bobonao
- Campawan
- Central (Poblacion)
- Dapnan
- Kinablangan
- Lambajon
- Mahanub
- Mikit (Upper)
- Salingcomot
- San Isidro
- San Victor
- Saoquegue
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Imperialismo
Ti imperialismo, a kas naipalplawag babaen ti Tattao ti Heograpia ti Nagtagitaoan, ket isu ti "ti pannakapartuat ken/wenno panagtaripatu ti saan nga agpadpada nga ekonomiko, kultural, ken teritorial a pannakibiang, a kadawyan a baetan dagiti estado ket kadawyan nga iti porma ti maysa nga imperio, a naibatay iti panagturturay ken subordinasion." [2] Daytoy ket kankanayon a naipanunotan iti negatibo a banag, a kas laeng ti eksplotasion kadagiti patneng a tao tapno mapabaknang ti babassit.[3] Ni Lewis Samuel Feuer ket nangilaslasin ti dua a nangruna a subkita ti imperialismo; ti umuna ket ti "regresibo nga imperialismo" a naibagbaga a kas ti puro a panagparukma, ti awan suppiatanna nga eksplotasion, panagpaawan wenno panagpabassit kadagit isaan a kinaykayat a tattao, ken ti panagipataeng dagiti kinaykayat a tattao kadagiti a teritorio, a kas pagarigan ti Nazi nga Alemania.[4] Ti maikadua a kita ket inbagbaga babaen ni Feuer ket isu ti "progresibo nga imperialismo" a nabangon babaen ti maysa a kosmopolitano a panirigan ti nagtagitaoan, a mangiragragpat ti pannakaiwaras ti sibilisasion kadagiti naipagpagarupan a "nakasanud" a kagimongan tapno maipangato ti alagaden dagiti kabibiag ken kultura kadagiti naparukma a teritorio, ken ti panagpalubos kadagiti naparukma a tattao a makitipon iti imperiala kagimongan, a kas pagarigan ti Romano nga Imperio ken ti Britaniko nga Imperio.[4]
Ti imperialismo ket kankanayon a mangiraman ti adu a panangiluwas ti puonan kadagiti ganganaet a pagilian para iti kapanggepan nga ekplotasion ken panangituray kadagiti puersa ti panagtrabtrabaho ken dagiti pagtagilakuanda. Ti imperialismo, ti kangatuan nga agpang ti kapitalismo, ket mangirepresenta ti agpang dagiti aggatgatang ti maysa a pagilian ket saanda a mabalin ti gumatang kadagiti amin a prudukto a napataud, ket birbiruken dagiti dadduma pay a paggatangan. Ti katurayan a langa ti imperialismo ket ti panagbaybayad kadagiti nagastus a puonan.
Ti kastoy a termino ket naipakpakat iti Lumaud a politikal ken ekonomiko a pannakaturay idi maika-19 ken maika-20 a sigsiglo. Adda dagiti mannurat, a kas ni Edward Said, ket nawatwatiwat a nagus-usar ti termino a manginagan ti aniaman a sistema ti panangituray ken subordinasion a naurnos nga adda ti imperial a katengngaan ket napalpalikmutan. Segun ti Marxista historiador, a ni Walter Rodney, ti imperialismo ket kabuksilan ti kapitalista a panagpadakkel. Daytoy ket kinabuksilan a dagiti Europeano (ken Amianan nga Amerika ken Hapon ) kapitalista ket napilitan babaen ti kaunegan a lohiko kadagiti kompetitibo a sistemada tapno mangsukisok iti ballasiw taaw kadagiti basbassit a naparang-ay a pagilian nga opurtunidad tapno matengngelda ti naata material, tapno agbiruk kadagiti pagilakuan, ken agbiruk kadagiti pagganansiaan a pagobraan ti puonanan.
Daytoy ket sapsap a naawawat a ti moderno nga aldaw a [kolonialismo]] ket ti panagpadakkel ti imperialismo ket saan a mabalin a rumsua nga awan ti naud-udi. Ti kagayatan ti "inpormal" nga imperialismo nga awan kadagiti porma a kolonia ket husto a naipalplawag ken agtultuloy a kontrobersial a topiko kadagiti historiador.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ S. Gertrude Millin, Rhodes, Londres: 1933, p.138.
- ^ Johnston, Ronald John (2000). Ti Diksionario ti Heograpia ti Nagtagitaoan (Maika-4 nga ed.). Wiley-Blackwell. p. 375. ISBN 0-631-20561-6
- ^ http://robertnielsen21.wordpress.com/2012/05/18/war-is-a-racket/
- ^ a b Lewis Samuel Feuer. Ti Imperialismo ken ti Kontra-Imperialista nga Isip. Transaction Publishers, 1989. P. 4.
- ^ Barbara Bush (2006). Imperialism And Postcolonialism. Pearson Longman. p. 46. ISBN 978-0-582-50583-4. Naala idi 28 Septiembre 2012.


text:
Gubat ti Sangagasut a Tawtawen
Ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen ket dagidi serie ti suppiat a nailaban manipud idi 1337 aginggana idi 1453 a nagbaetan ti Inglatera ken Pransia. Daytoy ket nagbanagan ti maysa a dinastiko a suppiat a nangrugi manipud idi ni Guillermo ti Agparparukma a nagbalin nga Ari ti Inglatera bayat a nagtultuloy a Duke ti Normandia. A kas ti duke ti Normandia, dagiti Inggles nga ari adda utangda nga agraem ti Ari ti Pransia ngem kasla dagiti immununa a duke dagitoy ket nagtaginayonna ti adu nga autonomia. Ti riri a panagraem ket maysa idi a seremonia a ti riri nga agup-upa wenno basalo ket nangisalda ti panagraem ken panagparukma kadagiti apona ti riri. Daytoy a panagsanay ket napasardeng idi maikasangapulo ket uppat a siglo idi ni Eduardo III ket napaay a nakaited ti panagraem kenni Philip VI ti Pransia ken ni Philip ket saan a nangtaripatu ti inkarina a panagisubli ti paset ti Guienne nga innala ni CarlosIV. Dagiti dadduma pay a nangruna a banag ket mairaman dagiti nadumaduma a naggigiddiat a panagpadas a panagtengngel ti paglakkuan ti Inggles a lana.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Anglo-Normando a dinastia a nagturay ti Inglatera, manipud ti Normando a Panagrukma ti 1066, ket naipatingga idi babaen ti maysa panakikaduaan a nagbaetan ni Geoffrey ti Anjou ken Roberto ti Gloucester, a ti anak a lalaki ni Geoffrey a ni Enrique ket nagbalin a ti immuna kadagiti Angevino nga ari ti Inglatera idi 1153.[1] Ti Ari ti Inglatera ket dagus a nagturturay kadagiti adadu a teritorio iti kontinente ngem ni ti Ari ti Pransia. Ti panakabalin daytoy a parikut ket dagiti idi duke ti Normandia, dagiti Inggles nga ket nakautangda ti panagraem ti Ari ti Pransia, nupay kasta dagiti duke ket adda isuda kadagiti adu nga autonomia manipud idi maika-11 a sigloken dagiti masakbayan ken saan idia daytoy a parikut iti panagsanay.[2]
Ni Ari Juan ket nakatawid ti adu nga estado manipud kenni Ari Ricardo I. Nupay kasta, ni Philip II ti Pransia ket nakeddeng a nagtignay a nangala ti gundaway ti kinakapsut ni Ari Juan, iti kinalegado ken maipapan ti milisia, ken babaen idi 1204 ket nagballigi iti panagtengngelna kadagiti kaaduan a taga-ugma a teritoria a tagtagikua. Ti simmarsaruno a Gubat ti Bouvines (1214), a mairaman ti Saintonge a Gubat (1242) ken ti kanungpalan ti Gubat ti Santo-Sardos (1324), ket nagpabassit kadagit itinengtengngel ti Inglatera iti kontinente kadagiti bassit a probinsia idiay Gasconia, ken ti kompleto a panakapukaw ti Normandia.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bartlett. Ti Inglatera babaen dagiti Normando ken Angevino nga ari. p. 22
- ^ Bartlett. Ti Inglatera babaen dagiti Normando ken Angevino nga ari. p. 17
- ^ Gormley. Gubat ti Sangagasut a Tawtawen: Pakabuklan Estado nga Unibersidad ti Ohio
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen idiay Wikimedia Commons


text:
Chittagong
Ti Chittagong (Chittagonia, Bengali: চট্টগ্রাম, Chôţţogram) ket isu ti kangrunaan a sangladan ken ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Banglades. Daytoy ket mabirukan idiay igid ti Karayan Karnaphuli, ti Chittagong ket adda ti populasion ti agarup a 5 a riwriw a tattao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Listaan dagiti siudad ken ili idiay Banglades, Naala idi Disiembre 29, 2009
- ^ "Kalawa, Populasion ken Gatad ti Panagadal babaen ti Paurashava –2001". Opisina dagiti Estadistika ti Banglades. Naala idi 2009-09-18.
- ^ Dagiti mayor ti siudad: Dagiti kabaknangan a siudad iti lubong idi 2002 babaen ti GDP


text:
Abakada nga abesedário
Ti Abakada ket maysa a patneng nga abesedário a sinuratan iti Latin nga inus-usar ti kaaduan a pagsasao idiay Pilipinas, ken isu ti kasisigudan nga abesedário ti Nailian a Pagsasao Naibatay iti Tagalog (Tagalog:Wikang Pambansa Batay sa Tagalog) wenno Nailian a Pagsasao (Tagalog:Wikang Pambansa).[1]
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti panawen dagiti Kastila, kaaduan dagiti pagsasao iti Pilipinas ket naisurat iti Baybayin a sinuratan. Dagiti Kastila ti nagpaammo ti Latin a sinuratan idiay Pilipinas, ken aginggana iti immuna a kagudua ti maika-20 a siglo, dagiti pagsasao iti Pilipinas ket kaaduan a naisurat iti sabsabali a Kastila a panagsurat. Ni Jose Rizal ti immuna nga nagsingasing ti panagi-patneng a panagsurat iti Pilipinas.[2].
Idi naipaka-ammo ti Nailian a Pagsasao Naibatay iti Tagalog, ti maysa a gramatiko a ni Lope K. Santos ket nagaramid ti baro nga abesedário a naglaon iti 20 a letra ken natawagan nga Abakada ket iti gramatiko a liblibro iti eskuela nakunkuna daytoy a balarilà. nagbalin daytoy nga abesedário ti pagsasao Tagalog ken ti nailian a pagsasao a Filipino.
Pannakaurnos ti Abakada[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pannakaibagian ti Abakada iti Baybayin a sinuratan[urnosen | urnosen ti taudan]
- A - "A"
- B - "Ba"
- K - "Ka"
- D - "Da"
- E - "E"
- G - "Ga"
- H - "Ha"
- I - "I"
- L - "La"
- M - "Ma"
- N - "Na"
- NG - "Nga"
- O - "O"
- P - "Pa"
- R - "Ra"
- S - "Sa"
- T - "Ta"
- U - "U"
- W - "Wa"
- Y - "Ya"


text:
Pampanid a nakasilpo iti "Nailubongan a Panakaipakdaar dagiti Kalintegan ti Tao"
Dagiti sumaganad a panid ket nakasilpo iti Nailubongan a Panakaipakdaar dagiti Kalintegan ti Tao
Ramramit: Ipakita laeng dagiti baw-ing
Kitaen dagiti (kallabes a 50 | sumaruno a 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- Wikipedia:Listaan dagiti artikulo a nasken nga adda ti amin a Wikipedia (← silsilpo)
- Universal Declaration of Human Rights (baw-ing a panid) (← silsilpo)
- Sangalubongan a Panagirangarang kadagiti Karbengan ti Nagtagitaoan (baw-ing a panid) (← silsilpo)


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panagusar idiay be.wikipedia.org
- Panagusar idiay cv.wikipedia.org
- Panagusar idiay en.wikipedia.org
- Panagusar idiay es.wikipedia.org
- Panagusar idiay hu.wikipedia.org
- Panagusar idiay id.wikipedia.org
- Panagusar idiay km.wikipedia.org
- Panagusar idiay ml.wikipedia.org
- Panagusar idiay or.wikipedia.org
- Panagusar idiay ru.wikipedia.org
- Panagusar idiay th.wikipedia.org
- Panagusar idiay ur.wikipedia.org
- Panagusar idiay vi.wikipedia.org
- Panagusar idiay zh.wikipedia.org


text:
Plantilia:Nangruna
No dakkel unayen ti artikulo, kadawyan a naisursurat iti pakapukpukan (summary) nga estilo. Daytoy a plantilia ket maus-usar iti baba ti paulo iti pakapukpukan, tapno maisilpo idiay sub-artikulo a naipukpukan wenno maipukpukanto. Daytoy a plantilia ket mabalin pay a mausar iti espasio ti kategoria (category namespace), ngem ti nasysayaat nga usaren para kadagiti kategoria ket ti {{Kat nangruna}}.
Daytoy a plantilia ket saan a nasken nga usaren a panagsukat para kadagiti nailinia a silpo wenno kas ti "kitaen pay ti". Nasken nga usaren laeng daytoy a plantilia para kadagiti pangngep a naibaga dita ngato.
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Kas pagarigan
- 3 Kitaen pay
- 4 Plantilia ti Hatnote
- 4.1 Sapasap
- 4.2 Dadduma pay a panagusar (iti titulo)
- 4.2.1 "Daytoy a panid ket maipanggep ti … Para iti dadduma pay a panagusar …"
- 4.2.2 "Kitaen pay…"
- 4.2.3 "Para iti …, kitaen ti …"
- 4.2.4 "Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti …"
- 4.2.5 "Para dagiti dadduma pay a salaysay …, kitaen ti …"
- 4.2.6 "… naibaw-ing ditoy ti. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti …"
- 4.3 Ilasin
- 4.4 "Nangruna nga artikulo: …" kdpy.
- 5 Datos ti plantilia
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Nagruna |Artikulo 1 }}
Mabalin pay ti agnayon kadagiti dadduma a silpo, aginggana iti dagup a sangapulo:
{{Nangruna |Artikulo 1 |Artikulo 2 |Artikulo 3 |Artikulo 4 |Artikulo 5 |Artikulo 6 |Artikulo 7 |Artikulo 8 |Artikulo 9 |Artikulo 10 }}
Para iti tunggal maysa a silpo, mabalin ti agpili ti langa ti panilpo (daytoy ket para kadagiti artikulo nga adda kadagiti naitubo a panilpo nga usaren). Palagip a dagiti surok a parametro ket agus-usar ti babassit a letra nga 'L', a kas iti l1 saan nga 11:
{{Main |Artikulo 1 |Artikulo 2 |Artikulo 3 |Artikulo 4 |Artikulo 5 |Artikulo 6 |Artikulo 7 |Artikulo 8 |Artikulo 9 |Artikulo 10 |l1=Artikulo 1 langa ti silpo |l2=Artikulo 2 langa ti silpo |l3=Artikulo 3 langa ti silpo |l4=Artikulo 4 langa ti silpo |l5=Artikulo 5 langa ti silpo |l6=Artikulo 6 langa ti silpo |l7=Artikulo 7 langa ti silpo |l8=Artikulo 8 langa ti silpo |l9=Artikulo 9 langa ti silpo |l10=Artikulo 10 langa ti silpo }}
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Plantilia ti Hatnote[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket sapasap a panid no kasano ti agusar kadagitoy a plantilia.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Hatnote|NAIDUMDUMA A TESTO}}→NAIDUMDUMA A TESTO
{{Hatnote|Para kadagiti dadduma pay a kaipapanan iti daytoy a banag, kitaen ti [[kdpy…]]}}→Para kadagiti dadduma pay a kaipapanan iti daytoy a banag, kitaen ti kdpy…
{{Rellink|NAIDUMDUMA A TESTO}}→NAIDUMDUMA A TESTO
Dadduma pay a panagusar (iti titulo)[urnosen | urnosen ti taudan]
"Daytoy a panid ket maipanggep ti … Para iti dadduma pay a panagusar …"[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti {{Maipapan}} ket isu ti kangrunaan a plantilia para iti panagibagbaga ti dadduma a panagusar.
Paammo. No mausar daytoy iti kangrunaan a nagan ti espasio (main namespace), ti balikas a "panid" kadagiti sumaganad a ngato a paammo ket masukatan babaen ti "artikulo".
{{Maipapan|USAR1}}→Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti Nangruna (panangilawlawag).
{{Maipapan|USAR1||PANID2}}(No ti panangilawlawag a panid ket addaan ti sabali a nagan – Kitaen dayta awan ti linaon na a maikadua a parametro) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti PANID2.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2}}(No addaan laeng ti maymaysa a panagusar) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}(Dua a pampanid para iti USAR2) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2#SUBPASET{{!}}PANID2TITULO}}(Ti panagusar ti salamangka a balikas ti
{{!}}ket mangikabil iti silpo iti sabali a titulo) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2TITULO.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|USAR4|PANID4|USAR5|PANID5}}(No addaan kadagiti uppat a panagusar – Nasken nga agaramid ka ti panangilawlawag a panid iti daytoy a paset) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar}}(No addaan kadagiti sabsabali a pagalagadan a dadduma a panagusar ken ti maysa a panangilawlawag a panid nga addaan ti kasisigud a nagan – Nasken a ti naudi a nagan ti panid ket saan a mainaganan) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti Nangruna (panangilawlawag).
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar|PANID4}}(No addaan kadagiti sabsabali a pagalagadan a dadduma a panagusar ken ti maysa a panangilawlawag a panid nga addaan ti awan a kasisigud a nagan) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar|PANID4|ken}}→Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti PANID4 ken Nangruna (panangilawlawag).
{{Maipapan||USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar}}(No saan a nasken nga ibaga ti kaipapanan iti daytoy nga artikulo/panid – Kitaen ti awan ti linaon na nga umuna a parametro) →Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti Nangruna (panangilawlawag).
{{Maipapan|||PANID1|ken|PANID2}}→
- Paammo:
{{Para iti||PANID1|PANID2}}agpataud ti agpadpada a banag.
{{Dadduma a panagusar-paset|USAR}}(panangipalpalawag) →Daytoy a paset ket maipapan iti USAR. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti Nangruna (panangilawlawag).
- Paammo: daytoy a ngato a paammo ket agibagbaga ti "paset", imbes a ti "artikulo" wenno "panid".
"Kitaen pay…"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Kitaen pay|DADDUMA A TOPIKO|DADDUMA A TOPIKO2}}→Kitaen pay: DADDUMA A TOPIKO ken DADDUMA A TOPIKO2
- Paammo: usaren no ti DADDUMA A TOPIKO ket mainaig iti agdama nga artikulo ken addan ti linaonna a panangipalpalawagan.
{{Kitaen pay2|[[DADDUMA A TOPIKO]]|[[DADDUMA A TOPIKO2]]|[[DADDUMA A TOPIKO3]] ken dadduma a testo}}→Kitaen pay: DADDUMA A TOPIKO, DADDUMA A TOPIKO2, ken DADDUMA A TOPIKO3 ken dadduma a testo
"Para iti …, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Para iti}} ket mabalin nga usaren imbes iti {{Maipapan}} tapno saan a maiparang iti: Daytoy a panid ket maipapan iti USAR1. ngem daytoy ket mainagananna latta ti umisu a panagusar. Daytoy a langa ket magun-od pay babaen ti panagusar ti awan ti linaonna a parametro iti {{Maipapan}} a kas iti:
- Kas pagarigan:
{{para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}ket kapadpada ti
{{Maipapan||DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}(kitaen ti immuna a awan ti linaonna a parametro).
Nupay kasta, nalawlawag no usaren ti {{Para iti}} a plantilia, a ti balikas a "maipapan" ket saan nga agparang iti parapo.
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO}}(pannakaipalpalawag) →Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti Nangruna (panangilawlawag).
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}→Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti PANID1.
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1|PANID2}}→
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1|PANID2|PANID3}}→
{{Para iti||PANID1|PANID2}}→
- Sabsabali
A kas iti {{Dadduma pay a panagusar}}.
{{Para iti2|DADDUMA A TOPIKO|NAIDUMDUMA A TESTO}}→Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti NAIDUMDUMA A TESTO.
"Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
No saan a kayat nga usaren ti atiddog a naibagbaga iti {{Maipapan}}, ti {{Dadduma pay a panagusar}} a plantilia ket mabalin pay nga usaren.
{{Dadduma pay a panagusar}}(pannakaipalpalawag) →Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti Nangruna (panangilawlawag).
{{Dadduma pay a panagusar|PANID1}}→Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti PANID1.
{{Dadduma pay a panagusar|PANID1|PANID2}}→
"Para dagiti dadduma pay a salaysay …, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Salaysay}} ket us-usaren daytoy ti nailawagan nga estilo. Usaren daytoy kadagiti paset nga addaan ti sabali nga artikulo iti dayta a suheto.
{{Salaysay3}} pakabaelanna ti ania man a testo kadagiti silpo:
{{Salaysay3|[[artikulo 1]], [[artikulo 2]], ken [[artikulo 3]]|TOPIKO}}→Para kadagiti dadduma pay a salaysay iti TOPIKO, kitaen ti artikulo 1, artikulo 2, ken artikulo 3.
"… naibaw-ing ditoy ti. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Baw-ing|BAW-ING}}(panakaipalpalawag) →Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para kadagiti dadduma a panagusar, kitaen ti BAW-ING (panangilawlawag).
{{Baw-ing|BAW-ING||PANID1}}→Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para kadagiti dadduma a panagusar, kitaen ti PANID1.
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1}}→Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para kadagiti USAR1, kitaen ti PANID1.
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2|USAR3|PAGE3}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|ken|PAPANID2}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}→
Ilasin[urnosen | urnosen ti taudan]
"Saan nga iyallilaw iti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Ilasin|PANID1}}→Saan nga iyallilaw iti PANID1.
{{Ilasin|PANID1|PANID2|PANID3|PANID4}}→
{{Ilasin2|TESTO}}→Saan nga iyallilaw iti TESTO.
"Nangruna nga artikulo: …" kdpy.[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti
{{Nangruna}} ket maus-usar ti panagaramid ti kapukpukan nga estilo, maus-usar daytoy kadagiti kapukpukan a paset ti artikulo nga adda dagiti sabali nga artikulo iti dayta a suheto:
{{Nangruna|Nangruna nga Artikulo}}→Nangruna nga artikulo: Nangruna nga artikulo
{{Nangruna|Nangruna nga Artilulo|Artikulo2}}→Dagiti nangruna nga artikulo: Nangruna nga artikulo ken Artikulo2
{{Kat nangruna|NANGRUNA NGA ARTIKULO}}} →Ti nangruna nga artikulo para iti daytoy a kategoria ket ti NANGRUNA NGA ARTIKULO.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Nangruna
Daytoy a plantilia ket inus-usar kalpasan ti paulo ti paset, tapno maisilpo ti sub-artikulo wenno dagiti sub-artikulo nga intero a maipanggep iti daytoy a topiko. Ti kanungpalan a plantilia ket maipakitanto iti italiko: Nangruna nga artikulo: Artikulo 1, Artikulo 2 ken Artikulo 3


text:
Sabado
Ti Sabado ket isu ti maikainnem nga aldaw iti lawas idiay Pilipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikapito wenno maudi nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Biernes ken Domingo, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Hebreo a shabbāt wenno "panaginana", iti maudi nga aldaw a makuna a panagsardeng iti panagparsua iti dios dagiti Hudeo iti lubong, kas naisuratan ti libroda a Henesis iti Biblia. Isu nga ti aldaw ti Sabado iti pinagmisa dagiti Judeo ("Aldaw iti Pinaginana"), ket isu naggapuanan iti balikas nga Aldaw iti Sabbath kadagiti Kristiano. Inyalisda ti pinagmisada iti Domingo (tapno masurot nga isu iti aldaw ni Hesus ken masuppiatda pay dagiti Hudeo) . Ti dadduma nga kultura iti lubong, ti Sabado ket matawagan ti "Aldaw iti Saturno" kas Saturday iti Ingles.
Inampon dagiti Ilokano iti kalendario dagiti Kristiano a Kastila idi simmakup ti Espania ti Pilipinas.


text:
Estoria 95: Ti Panangisuro ni Jesus
MAYSA nga aldaw kuna ni Jesus iti maysa a lalaki nga ayatenna dagiti kaarrubana. Ti lalaki nagsaludsod ken Jesus: ‘Asino ti kaarrubak?’ Ammo ni Jesus ti pampanunoten daytoy a lalaki. Pampanunoten ti lalaki a dagiti laeng tattao iti mismo a rasa ken relihionna dagiti kakaarrubana. Gapuna kitaentayo no aniat’ imbaga ni Jesus kenkuana.
Nagistoria maipapan ti maysa a Judio ken Samaritano. Ammotayon a kaaduan a Judio saanda a kaykayat dagiti Samaritano. Adtoy ti estoria ni Jesus.
Maysa nga aldaw adda Judio a sumalsalog iti maysa a kalsada nga agturong Jerico. Ngem isut’ sinaneb dagiti mannanakaw. Innalada ti kuartana ket sada minalmalo agingga a dandani matay.
Kalpasanna, maysa a padi a Judio ti nagna iti dayta a kalsada. Nakitana daydiay lalaki. Aniat’ pagarupmo nga inaramidna? Isut’ bimmallasiw laeng iti bangir ti kalsada ket sa nagtultuloyen iti dalanna. Idi kuan adda maysa manen nga immay. Maysa a Levita. Uray isu di met nagsardeng. Makitamon ti padi ken ti Levita idiay adayo.
Ngem asino daydiay maysa a tumultulong iti tao a tinulisanda? Isut’ maysa a Samaritano. Agagasanna dagiti sugatna. Kalpasanna impanna ti Judio iti lugar a mabalinna a paginanaan ken pagpaimbaganna.
Idi nalpasnan ti estoriana, kuna ni Jesus: ‘Asino kadagitoy a tallo ti kunam nagtignay kas kaarruba ti tao a tinulisanda?’
Simmungbat ti lalaki: ‘Ti Samaritano. Isut’ naasi iti daydiay tao a tinulisanda.’
Kuna ni Jesus: ‘Husto. Inka ngarud ket tratuem dagiti dadduma kas ti inaramidna.’
Dika kadi kayat ti wagas a panangisuro ni Jesus?
Lucas 10:25-37.
Dagiti Saludsod
- Ania ti sinaludsod ti maysa a lalaki ken ni Jesus, ken apay?
- Ania ti ammotayon maipapan kadagiti Judio ken Samaritano?
- Iti estoria nga insalaysay ni Jesus, ania ti napasamak iti maysa a Judio a sumalsalog iti kalsada nga agturong idiay Jerico?
- Ania ti napasamak idi adda nagna iti dalan a maysa a padi a Judio ken maysa a Levita?
- Iti ladawan, siasino ti mangtultulong iti Judio a dinangran dagiti tulisan?
- Idi nalpasen ti estoria ni Jesus, ania ti insaludsodna, ket ania ti insungbat ti lalaki?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Lucas 10:25-37.
Imbes a nangted iti direkta a sungbat, kasano a tinulongan ni Jesus ti maysa a lalaki a nalaing iti Linteg a mangtarus iti bambanag? (Luc. 10:26; Mat. 16:13-16)
Kasano nga inusar ni Jesus dagiti ilustrasion a mangparmek iti panangidumduma iti biang dagiti agdengdengngeg kenkuana? (Luc. 10:36, 37; 18:9-14; Tito 1:9)


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Agtutuon a kaso ti agur-uray ita iti maysa a lalaki kalpasan a nakumpiskaran daytoy iti adu a sahcet ti maiparit nga agas kalpasan pay a binagsolna ti karrubana nga agsaksakdo laeng iti bubon.
Nabigbig ti suspek a ni Arizon Fontanilla, 35-anyos ken residente ti Brgy. Balawarte, ili ti Agoo, La Union.
Iti imbestigasyon ti Agoo PNP, agsaksakdo laeng iti bubon ti 45-anyos a biktima a ni Alberto Doctolero, idi kellaat laengen a binagbagsol isuna ni Fontanilla iti namitlo a daras iti bukot daytoy.
Iti panagresponde dagiti otoridad ket nasarakanda ti pagtaengan ti suspek ket nakumpiskar kenkuana ti pito a sachet ti shabu, tallo a sachet ti marijuana, ken dua a patadem nga inaramatna iti panangbagsol ken ni Doctolero.
Iti agdama ket matamtaming pay laeng iti maysa a pribado a pagagasan ti biktima bayat a nakabalud metten iti Agoo PNP ti suspek.


text:
Nagtaudan ti Nagan a Saksi ni Jehova?
Jehova ti personal a nagan ti Dios, kas mabasa iti Biblia. (Exodo 6:3; Salmo 83:18) Ti saksi ket maysa a tao a mangipakpakaammo kadagiti kapanunotan wenno kinapudno a nakakombinsiranna.
Gapuna, ti naganmi a Saksi ni Jehova ipabigbignakami kas maysa a grupo dagiti Kristiano a mangipakpakaammo iti kinapudno maipapan ken Jehova, ti Namarsua iti amin a banag. (Apocalipsis 4:11) Mangipapaaykami iti panangsaksi kadagiti sabsabali babaen ti wagas ti panagbiagmi ken babaen ti panangiranudmi kadagiti nasursuromi iti Biblia.—Isaias 43:10-12; 1 Pedro 2:12


text:
Ania ti Sekreto ti Naragsak a Pamilia?
Panagkunam . . .
ayat?
kuarta?
adda pay sabali?
TI KUNA TI BIBLIA
“Naragsak dagidiay dumdumngeg iti sao ti Dios ken mangsalsalimetmet iti dayta!”—Lucas 11:28, Baro a Lubong a Patarus.
TI MAIPAAYNA KENKA NO PATIEM DAYTA
Maadda ti napudno nga ayat.—Efeso 5:28, 29.
Maadda ti napasnek a panagraem.—Efeso 5:33.
Maadda ti napaypayso a panagtalek.—Marcos 10:6-9.
MAPAGTALKANTAYO KADI TI KUNA TI BIBLIA?
Wen, gapu iti dua a rason:
Ti Dios ti Namunganay iti pamilia. Kuna ti Biblia a ni Jehova a Dios ti “nakautangan ti tunggal pamilia . . . ti naganna.” (Efeso 3:14, 15) Iti sabali a pannao, naadda ti pamilia gapu ta ni Jehova ti nangbuangay iti dayta. Apay a napateg dayta?
Usigem: No makaramanka iti naimas a putahe ket kayatmo a maammuan dagiti ramen ken rekadona, siasino ti pagdamagam? Siempre, daydiay nagluto.
Umasping iti dayta, no kayattayo a maammuan dagiti ramen ti naragsak a pamilia, ammuentayo dagita ken Jehova ta isu ti Namunganay iti urnos ti pamilia.—Genesis 2:18-24.
Maseknan ti Dios kadakayo. Pagsayaatan dagiti pamilia no agpabalakadda ken Jehova babaen ti Saona. Apay? “Agsipud ta isu maseknan kadakayo.” (1 Pedro 5:6, 7) Sipapanunot ni Jehova iti pagimbaganyo—ket kanayon a pagsayaatantayo dagiti balakadna!—Proverbio 3:5, 6; Isaias 48:17, 18.
PANUNOTEM
Kasanoka nga agbalin a nasayaat nga asawa a lalaki, asawa a babai, wenno nagannak?
Sungbatan dayta ti Biblia iti EFESO 5:1, 2 ken COLOSAS 3:18-21.


text:
Prepektura ti Ehime
Ti Prepektura ti Ehime (愛媛県 Ehime-ken?) ket maysa a prepektura idiay amianan a laud iti Shikoku, Hapón.[2] Ti kapitoliona ket ti Matsuyama.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "愛媛県の紹介 > 愛媛県のシンボル". Sapot a pagsaadan ti Prepektura ti Ehime (iti Hapón). Prepektura ti Ehime. Naala idi 9 Septiembre 2011.
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 170 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Matsuyama" iti p. 621 idiay Liblibro ti Google.


text:
Charles Glover Barkla
Ni Charles Glover Barkla (7 Hunio 1877 – 23 Oktubre 1944) ket maysa idi a Briton a pisiko ken ti nangabak ti Premio Nobel iti Pisika iidi 1917 para iti obra iti espektrokopia ti rayo-ekis ken dagiti mainaig a pagobraan iti panagadal kadagiti Rayo-ekis (rayos ni Roentgen ).[2]
No Barkla ket naipasnga idi idiay Widnes, Inglatera kada John Martin Barkla, ti sekretario para iti Kompania ti kemikal ti Atlas ken ni Sarah Glover, ti anak a babai ti agar-aramid ti pagorasan. Ni Barkla ket nagadal idiay Instituto ti Liverpool ken simmaruno idiay Unibersidad ti Liverpool. Ni Barkla ket immun-una a nagadal iti matematika ngem kanungpal a nagespesialisado iti Pisika baba ni Apo Oliver Lodge. Idi las-ud ti kaawan ni Oliver Lodge gapu ti sakit, ni Barkla ket isu ti nangsuksukat kaniana kadagiti lektura.
Idi 1899, ni Barkla ket naawat idi idiay Kolehio ti Trinity, Cambridge, nga addaan iti Kumaduaan ti Panagsukisok idi 1851 manipud ti Naarian a Komision para iti Eksibision iti 1851,[3] ket maki-obra iti Laboratorio Cavendish babaen ti pisiko a ni J. J. Thomson (nangduktal iti elektron). Iti las-ud dagiti dua a tawen idiay Cambridge, ni Barkla ket, babaen ti panangiturong ni J.J. Thomson, ket nagadal iti kapardas dagiti elektromagnetiko nga allon kadagiti barot ti nadumaduma a kaakaba ken materiales.
Kalpasan ti makatawen ket gudua idiay Kolehio ti Trinity, Cambridge, ti panagayatna iti musika ket nakaituronganna nga immakar idiay Kolehio ti Ari, Cambridge tapno isu ket agkanta iti koro ti kapilio. Ti baritono a bosesna ni Barkla ket napinstas met ken ti agmaymaysa a panagkankantana ket adu met dagiti napnapan nga agbuybuya. Isu ket nakompletona ti gradona iti Bachelor of Arts idi 1903, ken kalpasanna ti gradona iti Master of Arts idi 1907.[4]
Idi 1913, kalpasan ti panagtrabrabahona idiay Unibersidad ti Cambridge, Liverpool, ken idiay Kolehio ti Ari Londres, ni Barkla ket naidutok a kas Propesor ti Masna a Pilosopia idiay Unibersidad ti Edinburgh, ti puesto a tinengnggelna aginggana idi pimmusay. Ni Barkla ket inasawa ni Mary Esther Cowell idi 1907, ken nagannakda kadagiti dua a lalaki ken maysa a babai.
Ni Barkla ket nakagun-od kadagiti adu a progreso iti panangirang-ay ken panagpasayaat kadagiti linteg ti panagwarsi ti rayo-ekis, espektroskopia ti rayo-ekis, dagiti pamunganayan a mangituray ti transmision dagiti rayo-ekis babaen ti banag, ken naipangpangruna kadagiti pamunganayan ti panagganas kadagiti sekondario a Rayo-ekis. Para iti pannakaduktalna kadagiti pakailasinan ti Rayo-ekis dagiti elemento, Ni Barkla ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika idi 1917. Isu ket nagungunaan pay ti Medalia Hughes Medal iti Naarian a Kagimongan ti Britaniko iti isu met laeng a tawen.
Dagiti linaon
Personal a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket relihioso a tao, ni Barkla ket maysa idi a Metodista ken inkeddengna ti obrana a kas paset ti panagsukimat para iti Dios, ti Mammarsua".[5][6][7] Isu ket pimmusay idiay Edinburgh idi 23 Oktubre 1944.
Dagiti pammalagip kenni Barkla[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti abut ti bulan Barkla ket nanaganan idi a kas pammadayaw kenni Charles Barkla. Ti komemoratibo a plake ket naikabil idiay asideg ti Canongate,idiay asideg ti Paspasdek ti Pakultad ti Edukasion, idiay Unibersidad ti Edinburgh. Iti pay maipatinayon, ti teatro ti lektura iiti departamento ti Pisika ti Unibersidad ti Liverpool, ken ti pay labotratorio ti Biopisiko iti departamento ti siensia ti Biolohia,[8] ket nanaganan dagitoy kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Charles Glover Barkla – Biograpia
- ^ Shampo, M. A.; Kyle, R. A. (1993). "Charles Barkla--Nobel Laureate". Mayo Clinic proceedings. Mayo Clinic 68 (12): 1176. PMID 8246619.
- ^ Dagiti Arkibo ti Naarian a Komision ti 1851
- ^ "Barkla, Charles Glover (BRKL899CG)". A Cambridge Alumni Database. University of Cambridge.
- ^ Eskuela ti Matematika ken Estadistika. "Charles Glover Barkla" (2007), Unibersidad ti St Andrews, Eskosia. JOC/EFR.
- ^ H.S. Allen (1947), Pakdaar ti Obituario ti Kumadduaan ti Naarian a Kagimongan, Tom.. 5, Blng. 15,. "Charles Glover Bark"
- ^ Charles Glover Barkla, Kompleto a Diksionario iti Sientipiko a Biograpia (2008)
- ^ http://www.liv.ac.uk/biophysics/Barkla.html
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Charles Glover Barkla idiay Wikimedia Commons
- Biograpia ti website ti Nobel
- Obituario
- ti pannakaduktalna kadagit ipannakailasin ti radiasion dagiti elemento ni Röntgen
- Biography at Encyclopedia.com


text:
Maika-67 a paralelo amianan
Ti maika-67 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 67 gradgrado iti amianan iti ekuador a palno ti Daga, nga agarup a 50 km iti amianan ti Sirkulo ti Artiko. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Europa, Asia ken Amianan nga Amerika.
Iti daytoy a latitud ti init ket makita para kadagiti 24 nga oras, 0 a minuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 1 nga oras, 30 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Likmut ti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti paralelo 67° amianan ket lumabas iti:


text:
Katsura Hoshino
Ni Katsura Hoshino (星野 桂 Hoshino Katsura?, naipasngay idi Abril 21, 1980) ket Haponesa a mannurat iti manga ken artista manipud idiay Prepektura ti Shiga. Isu ket nagdamo a nagparang idi 2003 iti pannakaipablaak ti immuna a serie ti manga ti Continue ken kalatakan a naam-aamuan para iti obrana iti, D.Gray-man,a nangrugi iti serialisasionin ti Weekly Shōnen Jump ti Shueisha idi Mayo 2004. Isu ket kinaud a nagdisenio kadagiti karakter para iti anime ti Sunrise idi 2013, ti Valvrave the Liberator, ken nakaramidan daytoy iti immuna nga orihinal nga obrana iti anime