text:
Privacy policy/ilo
Need help? See the Translation FAQ or Meta:Babylon. All translators should also subscribe to translators-l to be kept up-to-date (and to ask questions).
There is also a short disclaimer to be translated too.
- ang/Ænglisc (in progress)
- ar/العربية (in progress)
- be-tarask/бeлapyckaя (TapaшkeBiцa) (in progress)
- bg /бълrapckи (needs updating)
- ca/català (published)
- cs/česky (published)
- cy/Cymraeg (published)
- da /dansk (needs updating)
- de/Deutsch (ready)
- diq/Zazaki (published)
- el /Eλλnvιkά (proofreading)
- en/English (published)
- eo /Esperanto (needs updating)
- es/español (published)
- et /eesti (needs updating)
- fa/فارسی (published)
- fi /suomi (needs updating)
- fr /français (needs proofreading)
- he /עברית (needs updating)
- hi/हिन्दी (ready)
- hr/hrvatski (in progress)
- ilo/Ilokano (in progress)
- gl/galego (published)
- gsw /Alemannisch (needs updating)
- hu /magyar (needs updating)
- ia /interlingua (needs updating)
- id /Bahasa Indonesia (proofreading)
- it /italiano (needs updating)
- ja /日本語 (needs updating)
- jv/Basa Jawa (missing)
- km/ភាសាខ្មែរ (in progress)
- ko/한국어 (published)
- la/Latina (missing)
- lb/Lëtzebuergesch (missing)
- mk/MakeдoHckи (published)
- ml /മലയാളം (needs updating)
- ne /नेपाली (proofreading)
- nl/Nederlands (in progress)
- nb /norsk (bokmål) (needs updating)
- pl/polski (published)
- pt/português (published)
- ru/pycckий (published)
- sk/slovenčina (published)
- sl/slovenščina (in progress)
- sr/cpпckи / srpski (published)
- si/සිංහල (missing)
- ta/தமிழ் (in progress)
- th /ไทย (needs updating)
- tr/Türkçe (published)
- tt/TaTapчa/tatarça (in progress)
- vi/Tiếng Việt (published)
- zh-classical /文言 (needs updating)
- zh-hans/中文(简体) (published)
- zh-hant/中文(繁體) (published)
destination: foundation:Privacy policy
source update: 2011-08-22
[edit] Sapasap a kaatiddog
Daytoy nga annoruten ket masakup dagiti kinabukbukodan a mainaganan a pakaamo nga inurnong wenno naipenpen babaen ti Pundasion ti Wikimedia (no iti kasta ti "Pundasion") kadagiti kukua da a server a maikabagian kadagiti gangandat ti Wikimedia (no iti kasta ti "Gangandat") ken dagiti komunidad da. Maitunos iti Annuroten ti Panagtaginayon ti Linaon, ti Nagbantayan ket agur-urnong ken agtagtaginayon ti kabassitan a bilang kadagiti kinabukbukodan a mainaganan a pakaamo a nasken ti panagtungpal ti panagpataray kadagiti kasapulan ti Gangandat.
[edit] Ti publiko ken ti pagtitinnulongan a kita kadagiti gandat
Amin a Gangandat iti Pundasio ti Wikimedia ket nagtitinnulongan a naparang-ay babaen dagiti agar-aramat nga agu-usar ti MediaWiki software. Ti sinoman nga addan ti sumrekan na nga Internet (wenno saan a maiparparit nga agaramid iti kastoy) ket maka-urnos kadagiti publiko a mabalin a maur-urno a pampanid iti dagitoy a pagsaadan a makapan wenno saan a sumrek a kasla naka-rehistro nga agar-aramat. Babaen ti panagaramid ti kastoy, dagiti agur-urnos ket makaaramid ti maipablaak a dokumento, ken ti maysa a publiko a naisurat iti amin a balikas a nainayon, kinissay, wenno sinukatan. Daytoy nga aramid ket publiko, ken dagiti agur-urnos ket mainaganan iti publiko nga isu ti mannurat kadagita a panagbalbaliw. Amin a naiparawad a naaramid iri Gandat, ken amin a magun-od iti publiko a pakaammo a maipanggep kadagitoy a parawad, ket mawaswasan a nai-lesensian ken mabalin a mawayaan a makopia, maadaw a sasaoen, mausar manen ken mabaliwan ti sabsabali a tat-tao nga addaan laeng ti bassit a pannakaiparparit.
[edit] Dagit maararamid kadagiti gandat ti Pundasion
Iti sapasap, daytoy nga annuroten ket maidangep laeng iti pribado a pakaammo a naipenpen wenno tengtenglen babaen ti Pundasion a saan a magun-od ti publiko.
Dagiti inararamid iti Gangandat a saan a nasakupan babaen iti daytoy nga annuroten ket nairaman, ngem saan nga nagpatingga, kadagiti nagbanagan ti pagbasabasa ken dagiti panag-urnos ti panid, ti panag-usar ti wiki "e-surat ti agar-aramat" a kalangaan, ti panag-suskribir ken panagipablaak kadagiti sinangaili ti Pundasion a listaan ti e-surat, ken ti panakisasao kadagiti boluntario babaen ti naibiliete a sistema ti Nagbatayan ("OTRS"). Dagitoy a panagaramid ket mabalin a nagiparang kadagiti IP a pagtaengan ti nagparawad, ken mabalin a dagiti sabsabali a kinabukodan a pakaammo, saan a mangilaslasin kadagidiay sapasap a publiko, wenno ti naisangayan a bung-bunggoy kadagiti boluntario nga agararamid a nawayaan idiay Pundasion.
Dagiti agar-aramat ket mabalin da ti makigapuanan ti sinonoman kayatda iti ruar tiPundasion a pagsaadan, babaen ti e-surat, IRC wenno sabsabat panakisao, wenno dagiti nawayaan a sapot ti pagsaadan, kem masapul a pategan da dagiti peggad a mairamanan, ken dagiti panakasapul da iti kabukodan a kinapribado, sakbay nga agusar kadagitoy a pamay-an ti pannakisarita.
[edit] Dagiti pakabilangan ken panagsurat ti agar-aramat
Ti Pundasion ket saan nga agpilpilit kadagiti agur-urnos iti agrehistro iti maysa a gandat. Ti sinomam ket maka-urnos a saan a nakastrek nga agusar iti nagan ti agar-aramat, nga iti kastoy a kaso, mainaganan da babaen ti IP a pagtaengan. Dagiti agar-aramat nga agrehistro ket mainaganan babaen ti napili a nagan ti agar-aramat. Dagiti agar-aramat ket makapili ti kontrasenias, a naitalek ken mausar a pammasingked ti integridad ti pakabilangan da. Mailaksid iti mabalin a pannakasapul iti linteg, awan ti rebbengan ti ti maysa a tao ti agibagano, wenno mannakaammo nga agisarang, kadagiti kontrasenias ti agar-aramat ken/wenno galietas nga inaramid ti panagipanagan ti agar-aranmat. No naaramiden, dagiti pakabilangan ti agar-aramat ket saanen a maikkat. Mabalin a masukatan ti nagan ti agar-aramat, depende kadagiti annuroten iti agmaymaysa a gandat. Ti Nagbatayan ket saan nga ag-garantia a no agkiddaw, ti nagan ti agar-aramat ket masukatan.
[edit] Panggep ti panagurnong iti pribado a pakaammo
Ti Pundasion ket patinggaan na ti panagurnong kadagiti kinabukodan a mainaganan a linaon ti agar-aramat kadagiti maipanggep ti panagrang-ay laeng kadagiti gangandat na, a mairaman ngem saan maipatingga kadagiti sumaganad:
- Ti panakaisayaat ti pubiko a pammatalgedan dagiti gandat. Ti Pundasion ket malasin na a ti ania man a sistema a nakalukat unay nga agpalubos ti kaaduan a mabalin a makibinglay iti sapasap a publiko ket mabalin a madanar kadagiti kitkita ti panag-abuso ken dakes a tignay. Ti Pundasion ken ti komunidad ti gangandat ket addaan da ti mekanismo nga agpawil wenno pamuspusan kadagitoy a panag-abuso nga ar-aramid. Kas pagarigan, no agsuksukisok ti panag-abuso iti maysa a gandat, a mairaman ti maipagarup a panag-usar kadagiti dakes a “sockpuppets” (dagiti duplikado a pakabilangan), bandelismo, panagriribuk kadagiti sabali nga agar-aramat, wenno makariri a tignay, ti IP a pagtaengan dagiti agar-aramat (a naala kadagiti listaan wenno manipud kadagit rehistro idiay database) ket mabalin a mausar a panaginagan ti nagtaudan iti abuso a panagtignay. Daytoy a pakaammo ket mabalin a maibingay babaen kadagiti agar-aramat nga addan ti administrador a karbengan nga inikkan dagiti komunidad nga agsalaknib kadagiti gangandat.
- Ti panagited kadagiti estadistika iti pagsaadan. Ti Pundasion ket agala kadagiti pagtuladan nga estadistika iti kilaw a linaon a panagsarungkar dagiti agar-aramat. Dagitoy a listaan ket mausar ti panagaramid kadagiti estadistika a pampanid ti pagsaadan; dagiti kinilaw a listaan ti linaon ket saan a maipakita iti publiko.
- Ti panag-sulbar kadagiti teknikal a parikut. Ti listaan ti linaon ket mabalin a masukimat babaen dagiti agparparang-ay iti panag-sulbar kadagiti teknikal a parikut ket ti panagsurot kadagiti nadaksan a sapot ti lawwalawwa nga agpagpadagsen iti pagsaadan.
[edit] Dagiti salaysay ti panagurnong ti linaon
[edit] Sapasap a manamnama
[edit] Ti IP ken sabsabali pay a teknikal a pakaammo
- No ti maysa a bisita ket agkiddaw wenno agbasa iti maysa a panid, wenno agipatulod ti e-surat iti Wikimedia server, maysa wenno adadu pay a pakaammo ti maurnong ngem iti kadawyan a maalala babaen dagiti sapot ti pagsaadan. Ti Pundasion ti Wikimedia ket mabalin nga agidulin kadagiti kinilaw a listaan iti kasta a panagginnatang, ngem dagitoy ket saan a maipablaak wenno mausar a panagsiput kadagiti naitalgedan nga agar-aramat.
- No ti maysa a panid ket maurnod ti nakastrek a mannurat, ti server ket agitaltalek nga agipenpen ti maikabagian nga IP a pakaammo para iti naipatingga a panawen. Daytoy a pakaammo ket ma-automatiko a maikkat kalpasan iti maysa a disso ti panawen. Para kadagiti mannurat a saan a sumrek, ti IP a pagtaengan ket mausar iti publiko ken agnanayon a maipammadayaw nga isu ti mannurat iti dayta a panag-urnos. Mabalin a ti sabsabali a tat-tao ti agipanagan iti dayta a mannurat manipud iti kukua na nga IP a pagtaengan a mairaman ti sabsabali a pakaammo a magun-od. Ti panag-serrek nga addan ti nai-rehistro a nagan ti agar-aramat ket agpalubos ti nasaysayaat a pagtaginayon ti kinapribado.
[edit] Dagiti galietas
- Daytoy a pagsaadan ket agibil ti maysa a temporario gimong ti galietas iti komputer ti agsarsarungkar no a agbisita ti Gandat a panid. Dagiti agbasbasa a saan da a panggepen ti sumrek wenno agur-nos ket mabalin da a supapakan daytoy a galietas; maikkat to daytoy ti kalpasan iti panagbasasa iti gimong. Adu pay dagiti galietas a maikabil no ti maysa ket sumrek nga agtaripatu kadagiti kasasaad ti panag-serrek. No ti sinoman ket agidulin iti nagan ti agar-aramat wenno kontrasenias iti pagbasabasa iti sinoman, dayta a pakaammo ket maidulin iti agarup a 30 nga al-aldaw, ken daytoy a pakaammo ket maipatulod to manen idiay server iti kanayon a panagsarungkar iti isu met laeng a Gandat. Dagiti agparawad nga agus-usar iti publiko a makina a saan da a kayat nga iparang dagiti nagan da nga agar-aramat kadagiti sumakbay nga agar-aramat iti dayta a makina ket nasken a dalusan da dagitoy a galietas iti kalpasan a panag-usar.
[edit] Pakasaritaan ti panid
- Dagiti inurnos wenno dagiti sabsabali a naiparawad iti maysa a Gandat kadagiti artikulo na, dagiti panid ti agar-aramat ken tungtungan a pampanid ket kadawyan nga inggana a maidulin. Ti panagikkat ti teksto manipud iti maysa a gandat ket san nga inggana a maikkat. Ti kadawyan, kadagiti gandat, ti sinoman ket mabalin da a kitaen dagiti kallabes a bersion iti maysa nga artikulo ken makita da dagiti linaon. Nupay ti maysa nga artikulo ket "naikkat", ti maysa nga agar-aramat a natalgedan ti nagatngato nga agpang ti panakastrek ket makita na pay dagiti naikkat a saan a makitkita ti publiko. Ti pakaammo ket mabalin a nga agnaynayon a maikkat babaen dagiti agar-aramat nga addan ti panagserrek kadagiti Wikimedia server, ngem maisiasi manipud ti narasay a pasamak no ti Pundasion ket nasken nga agikkat kadagiti pakasaritaan ti panag-urnos a banbanag itipanag-sungbat ti bilin ti korte wenno kapadpadana a kalintegan nga aramid, awan ti garantia ti ania man nga agnanayon a panagikkat ti mapasamak.
[edit] Dagiti parawad ti agar-aramat
- Dagiti parawad ti agar-aramat ket mailaslasin ken magun-od iti publiko. Dagiti parawad ti agar-aramat ket mailasin babaen kadagiti panaka-rehistro ken kasasaad ti panagserrek. Ti linaon iti parawd ti agar-aramat, a kas iti oras a nagur-nos ti agar-aramt ken ti bilang iti inur-nos da, ket magun-od a publiko babaen ti listaan dagiti parawad ti agar-aramat, ken dagiti nailasin a porma a naipablaak babaen dagiti sabsabali nga agar-aramat.
[edit] Panag-basbasa dagiti gandat
-
- Awan pay dagiti maala nga adadu a pakaammo iti agar-aramat ken sabsabali nga agsarsarungkar nga agbasbasa ti pampanid ngem iti kadawyan laeng a ma-alala kadagiti listaan ti server babaen dagiti sapot ti pagsaadan. Maisiasi manipud ti kilaw a linaon dita ngato a naala para iti kadawyan a pang-panggep, ti panagsarungkar kadagiti panid ket saan nga agiparang kadagiti kinasiasino ti agar-aramat iti publiko. Dagiti naala a kilaw a listaan ti linaon ket mabalina a mairaman ti IP a pagtaengan iti aniaman nga agar-aramat, ngem saan maaramid a publiko.
[edit] Panag-urnos kadagiti gandat
-
- Dagiti panag-urnos ti panid ti Gandat ket mainaganan iti nagan ti agar-aramat wenno IP a pagtaengan iti agur-urnos, ken ti pakasaritaan ti panag-urnos ket mailasin babaen ti mannurat iti listaan ti parawad . Iti kastoy a pakaammo ket agnanayon a magun-od kadagiti gandat.
- Dagiti nakstrek a naka-rehistro nga agar-aramat
- Dagiti nakastrek nga agar-aramat ket saan da nga agiparang kadagiti IP a pagtaengan iti publiko mailaksid kadagiti kaso a panag-abuso, a mairaman ti panag-bandalismo iti panid a wiki babaen ti agar-aramat wenno babaen ti sabali nga agar-aramat nga addan ti agpada nga IP a pagtaengan. Ti maysa nga IP a pagtaengan ti agar-aramat ket maipenpen kadagidiay wiki server para iti agpang a panawen, nga iti daytoy nga agdama ket mabalin a makita dagiti administradot ti server ken babaen dagiti agar-aramat a naitalgedan ti CheckUser a panagserrek.
- Pakaammo nga IP a pagtaengan, ken ti panakaikapet na ti aniaman a nagan dagiti agar-aramat a makibingay, ket mabalina a maibbatan babaen ti maysa a pasamak (kitaen dita baba).
- Dagiti agur-urnos nga agus-usar ti e-surat a server ti maysa a kompania manipud iti balay wenno ag-telecommute babaen ti maysa a DSL wenno cable Internet a panakaikapet, ket mabalin a nalaka a mainaganan babaen ti IP a pagtaengan da; nga iti daytoy a kaso ket mabalin a nalaka a mainaganan amin a naiparawad kadagiti sabsabali a Gandat nga inaramid babaen iti dayta nga IP. Ti panag-usar ti nagan ti agar-aramat ket nasaysayaat a panagtaginayon ti kinapribado iti daytoy a kasasaad.
- Dagiti saan a nakastrek a nakarehistro nga agar-aramat ken dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat
- Dagiti mannurat a saan a nakastrek ket mabalin a mainaganan babaen ti IP a pagtaengan. Depende ti panakaikapet ti maysa a sinoman, daytoy nga IP a pagtaengan ket mabalin a masurot iti maysa a dakkel nga agipaay ti Internet wenno ti maysa a pagadalan, lugar iti panagnegosio wenno pagtaengan. Mabalin ng ausaren dagitoy nga inpormasion a mainayon kadagiti sabsabali nga inpormasion, a mairaman ti estilo ti panag-urnos ken kakaykayatan, ti panakainagan a sibubukel ti maysa a mannurat.
- Dagiti panag-urnos ti panid ti Gandat ket mainaganan iti nagan ti agar-aramat wenno IP a pagtaengan iti agur-urnos, ken ti pakasaritaan ti panag-urnos ket mailasin babaen ti mannurat iti listaan ti parawad . Iti kastoy a pakaammo ket agnanayon a magun-od kadagiti gandat.
[edit] Dagiti pagtungtungan
-
-
- Kadagiti panid ti wiki a pagtungtungan
- Ti ania man a mabalin a maurnos a panid ket teorokamente a maysa a lokasion iti maysa a pagtungtungan. Iti sapasap, dagiti tungtungan iti gandat ti Pundasion ket rumsua kadagiti tungtungan a pampanid (kumadua kadagiti naisangyan nga agar-aramat), kadagiti tungtungan a panid ti artikulo (kumadua kadagiti naisangayan nga artikulo) wenno kadagiti panid a nainaganan a panag-usar a kas forum (e.g., the Village Pump). Ti kinapribado a manamnama ket maidangep kadagiti tungtungan a panid a kapadpada ti ania man a lugar.
- Babaen ti e-surat
- Dagiti agar-aramet ket saan da a nasken nga agilista ti maysa nga e-surat a pagtaengan no agrehistro. Dagiti agar-aramat nga agited kadagit umisu nga e-surat a pagtaengan ket makapabaelan da dagiti sabsabali a nakastrek nga agar-aramat ti agipatulod ti e-surat kaniada babaen ti wiki. No makaawat ti maysa nga e-surat manipud kadagiti sabsabali nga agar-aramat babaen iti daytoy a sistema, ti e-surat a pagtaengan ket saan a maipakitat kaniada. NO agpili ti agitulod ti maysa nga e-surat kadagiti sabsabali nga agar-aramat, ti e-suratda ket maiparang nga isu ti nagipatulod.
- Ti e-surat a pagtaengan a naikabil iti kakaykayatan ti maysa atao ket mabalin nga usaren ti Pundasion para ti pannakisarita. Dagiti agar-aramat nga awanan ti umiso nga e-surat a pagtaengan ket saan da a mabalin nga agipasuli no mapukaw da ti kontrasenias. Iti daytoy a kasasaad, nupay kasta, dagiti agararamat ket mabalin da a kontaken dagiti maysa nga administrador ti server ti Wikimedia tapno makaikabil da ti baro nga e-surat a pagtaengan. Ti maysa nga agar-aramat ket mabalin na nga ikkaten ti e-surat a pagtaengan ti pakabilangan manipud iti kakaykayatan na iti aniaman nga oras tapno mapawilan ti panaka-usar da. Ti pribado a pannakisarita a nagbaetan dagiti agar-aramat ket mabalin a maidulin babaen ti panagtalek dagiti agar-aramat ken saan nga suheto daytoy ti annuroten ti Pundasion ti Wikimedia.
- Dagiti listaan ti panagsurat
- Dagiti e-surat a pagtaengan nga inusar ti panag-suskribir ken panagipablaak iti Gandat dagiti listaan ti panagsurat ket maiparang kadagiti sabsabali a nagsuskribir. Dagiti naidulin a listaan iti kaaduan a kadagitoy a listaan ti panagsurat ket publiko, ken ti panagbiruk kadagiti publiko a naidulin ket a maaramid idiay Web. Dagiti pagtaengan ti agsuskribir ket mabalin a maisao kadagiti mensahe ti sabsabali nga agar-aramat. Dagitoy nga e-surat a pagtaengan ken ania man kadagitoy a mensahe a maipatulod ti maysa a listaan ti panagsurat ket mabalin a maidulin ken mabalin nga agnanayon a magun-od ti publiko.
- Babaen ti OTRS
- Adda dagiti dadduma nga e-surat a pagtaengan (kasla dagiti info-en idiay wikimedia dot org) ket agipatulod ti surat ti maysa a timpuyog dagiti boluntario a napagtalekan babaen ti Pundasion ti agusar ti etiketa a sistema, a kas iti OTRS, tapno agsungbat. Ti surat a naipatulod iti daytoy a sistema ket saan a makita ti publiko, ngem dagiti boluntario a napili babaen ti Pundasion ket masurokan da. Ti timpuyog ti etiketa a sistema ket mabalin da a tungtungan dagiti linaon iti naawat a surat kadagiti sabsabali a nagparawad tapno nasayaat da a makasungbat. Dagiti surat kadagiti pribado a pagtaengan iti kamkameng ti Board of Trustees ken iti staff iti Pundasion ket mabalin a maipatulod iti timpuyog ti OTRS. Dagitoy a amensahe ket mabalin a maidulin babaen dagiti kamkameng ti timpuyog ti OTRS ken ti ania mannga e-surat a serbisio nga usaren da, ken mabalin da a magun-od dagitoy.
- Dagiti IRC
- Dagiti IRC a kanales ketsaan nga opisial a paset ti Pundasion ti Wikimediaket a patpatarayen kadagiti server ti Wikimedia. Ti IP a pagtaengan dagiti agar-aramat a makisarita iti kastoy a serbisio ket mabalin a maiparang kadagiti sabsabali nga agar-aramat. Ti kinapribado ti agar-aramat ti IRC iti maysa a kanal ket mabalin laeng a masalakniban babaen kadagiti annuroten dagiti serbisio ken kanal. Dagiti sabsabali a kanal ket addaan da ti sabsabali nga annuroten no dagiti listaan ket maipablaak.
-
[edit] Access to and release of personally identifiable information
- Access
- Projects are primarily run by volunteer contributors. Some dedicated users are chosen by the community to be given privileged access. For example, for an English Wikipedia user, user access levels to Wikipedia are determined by the user's presence in various 'user groups'. User group rights and group members are reachable in every project from the Special:ListGroupRights page.
- Other users who may have access to private identifiable information include, but are not limited to, users who have access to OTRS, or to the CheckUser and Oversight functions, users elected by project communities to serve as stewards or Arbitrators, Wikimedia Foundation employees, trustees, appointees, and contractors and agents employed by the Foundation, and developers and others with high levels of server access.
- Access to and publication of this information is governed by the Access to nonpublic data policy, as well as specific policies covering some of the functions in question. Sharing information with other privileged users is not considered "distribution."
- Release — Policy on Release of Data
- It is the policy of Wikimedia that personally identifiable data collected in the server logs, or through records in the database via the CheckUser feature, or through other non-publicly-available methods, may be released by Wikimedia volunteers or staff, in any of the following situations:
- In response to a valid subpoena or other compulsory request from law enforcement,
- With permission of the affected user,
- When necessary for investigation of abuse complaints,
- Where the information pertains to page views generated by a spider or bot and its dissemination is necessary to illustrate or resolve technical issues,
- Where the user has been vandalizing articles or persistently behaving in a disruptive way, data may be released to a service provider, carrier, or other third-party entity to assist in the targeting of IP blocks, or to assist in the formulation of a complaint to relevant Internet Service Providers,
- Where it is reasonably necessary to protect the rights, property or safety of the Wikimedia Foundation, its users or the public.
- Except as described above, Wikimedia policy does not permit distribution of personally identifiable information under any circumstances.
- Third-party access and notifying registered users when receiving legal process
- As a general principle, the access to, and retention of, personally identifiable data in all projects should be minimal and should be used only internally to serve the well-being of the projects. Occasionally, however, the Foundation may receive a subpoena or other compulsory request from a law-enforcement agency or a court or equivalent government body that requests the disclosure of information about a registered user, and may be compelled by law to comply with the request. In the event of such a legally compulsory request, the Foundation will attempt to notify the affected user within three business days after the arrival of such subpoena by sending a notice by email to the email address (if any) that the affected user has listed in his or her user preferences.
- The Foundation cannot advise a user receiving such a notification regarding the law or an appropriate response to a subpoena. The Foundation does note, however, that such users may have the legal right to resist or limit that information in court by filing a motion to quash the subpoena. Users who wish to oppose a subpoena or other compulsory request should seek legal advice concerning applicable rights and procedures that may be available.
- If the Foundation receives a court-filed motion to quash or otherwise limit the subpoena as a result of action by a user or their lawyer, the Foundation will not disclose the requested information until Wikimedia receives an order from the court to do so.
- Registered users are not required to provide an email address. However, when an affected registered user does not provide an email address, the Foundation will not be able to notify the affected user in private email messages when it receives requests from law enforcement to disclose personally identifiable information about the user.
[edit] Disclaimer
The Wikimedia Foundation believes that maintaining and preserving the privacy of user data is an important value. This Privacy Policy, together with other policies, resolutions, and actions by the Foundation, represents a committed effort to safeguard the security of the limited user information that is collected and retained on our servers. Nevertheless, the Foundation cannot guarantee that user information will remain private. We acknowledge that, in spite of our committed effort to protect private user information, determined individuals may still develop data-mining and other methods to uncover such information and disclose it. For this reason, the Foundation can make no guarantee against unauthorized access to information provided in the course of participating in Foundation Projects or related communities.


c: text/html

text:
Komunismo
Ti Komunismo (manipud ti Latin communis - sapasap, sangalubongan) ket maysa a rebolusionari a sosialista a tigmnay tapno makapartuat ti maysa nga awan klase, awan kuarta, ken awan estado a sosial nga urnong a naipatakder babaen ti sapasap a panagtagikua dagiti pamay-an ti panagpataud, ken ti pay sosial, politiko ken ekonomiko nga ideolohia a mangipaturong ti panakabangon iti daytoy a sosial nga urnos. Daytoy a tignay, kadagiti Marxista-Leninista a panakaipatarus, ket kaaduanna a naimpluensian ti pakasaritaan tti maika-20 a siglo, a nakakita ti nakaro a panagsasalisal a nagbaetan ti "sosialista a lubong" (dagiti sosialista nga estado a tinurayan babaen dagiti partido komunista) ken ti "lumaud a lubong" (dagiti pagilian ng aadda dagiti tiendaan nga ekonomia).
Iti Marxista a teoria, puro a komunismo ket maysa a naisangsangayan nga agpang iti naipakasaritaan a panagrang-ay a dimteng manipud ti panagrang-ay dagiti produktibo a puersa a nangiturong ti kaaduan unay kadagiti kabaknang ti materiales, a mangpalubos para iti naibatay ti panagiwarwaras a kammasapulan ken dagiti sosial a panakibiang a naibatay kadagiti nawaya a naigambang a tattao.[1][2] Ti husto a panangilawagan ti komunismo ket agdumaduma, ken kanayon naibiddutan, iti sapasap a politika a ballaag, a maisinnukatan nga inususar iti sosialismo; nupay kasta, ti Marxista a teoria ket makisuppiat a ti sosialismo ket panagdaliasat nga agpang laeng iti dalan a mapan ti komunismo. Ti Leninismo ket aginayon ti Marxismo a pakinakem ti maysa nga umun-una a partido tapno mangidaulo ti proletario a rebulosion ken mangitalged kadagiti amain a bileg ti politiko kalpasan ti rebolusion para kadagiti agob-obra a klase, para iti panagrang-ay iti sangalubongan a panakarikna ti klase ken pagbinglayan ti agob-obra, iti agpang a panagdaliasat a nagbaetan ti kapitalismo ken sosialismo.
Dagiti konsilo a komunista ken dagiti saan a Marxista a libertariano a komunista ken anarko-komunista ket suppiatenda dagiti kapanunotan ti umun-una a partido ken ti maysa nga agpang a panagdaliasat, ken mangitakderda para iti panakabangon ti napno a komunismo tapno dagus a amngrugi kalpasan ti panakaikkat ti kapitalismo. Adda dagiti nawatiwat a sakop dagiti teoria kadagiti naisangsangayan a komunista iti pammateg a kasano ti mangbangon kadagiti kita ti intitusion a mangsukat kadagiti nadumaduma a makina ti ekonomia (a kas ti panagiwarwaras ti makmakan, edukasion, ken dagiti ospital) a kas ti irurumsuada babaen kadagiti kapitalista a sistema—wenno saan nga aramiden dagitoyen. Adda kadagitoy a komunista ket addaanda ti naisangsangayan a plano para kadagiti kita ti administrtibo a bagbagi a mangsukat kadagiti agdama, bayat nga agnanayon a mangikarkari a dagitoy a bagi ket saan a naipatengnga ken tagikua ti agob-obra, a kasla ti agdama ti uneg dagiti aktibista a tignay. Dadgiti dadduma ket awan dagiti konkreto a planoda kalpasan ti rebolusion, embes ket agtuntonda nga agtaltalek kadagiti agob-obra ti lubong ken ti napanglaw ket kabukbukodanda a maammoanto dagiti husto a moda iti panagiwarwaras ken nawatiwat a panagpataud, ken dagiti pay koordinasion, nga awan ti kammasapulan para kadagiti aniaman a naipatakder a "panagsukat" para iti kapitalista a naibatay ti estado a panagtengngel.
Iti moderno a panagisao a makunkuna dagiti adu nga agkomkomento a sosiologo ken politiko a kas ti "sapasap a politiko", ti komunismo ket kankanayo a maususar ti panagitudo kadagiti annuroten dagiti komunista nga estdo, a kas, dagiti dagup a tinengtengngel babaen dagiti komunista a partido, urayno ti aniaman a naipakat a linaon ti pudno nga ekonomiko a sistema a sursurotenda. Dagiti kas pagarigan kadagitoy ket dagiti annuroten ti Sosialista a Republika iti Bietnam a ti ekonomiko a sistema ket agitiptipon ti "doi moi", ti Republika dagiti Tattao iti Tsina (PRC) a ti ekonomiko a sistema ket agitiptipon ti "sosialista a tiendaan ti ekonomia", ken ti ekonomiko a sistema ti Kappon ti Sobiet a naipalawag a kas ti "estado a kapitalista" babaen dagiti saan a Leninista a sosiologo ken kalpasan daytoy babaen dagiti komunista nga umadadu a sumupsupiat ti kalpasan ti Stalin a panawen a modelo ti Sobiet a naparang ti panawen ti maika-20 a siglo (a kas, dagiti Maoista, dagiti Trotskista ken dagiti libertariano a komunista)—ken ti maysa pay a puntos babaen ni Vladimir Lenin.[3]
[urnosen] Etimolohia ken terminolohia
Ti komonunismo ket nagtaud manipud ti Latin a balikas a communis, a kayatna a saoen ket "biningayan" wenno "tagikua ti amin".[4][5]
Iti kapanggepan ti naipakasaritaan a materialismo, ti komunismo ket isu ti kakapanunotan iti maysa a nawaya a kagimongan nga awan ti panakabingbingay wenno panakaisinsina, a ti sangkataoan ket nawaya tipanakairurumen ken pagkurangan. Ti maysa a komunista a kagimongan ket awan kadagiti gobierno, pagilian, wenno klase apanakabingbingay. Iti Marxista a teoria, ti diktadura ti proletariado ket isu ti agtengnga a sistema anagbaetan ti kapitalismo kenkomunismo, no ti gobierno ket adda ti pamay-an ti panagbalbaliw kadagiti pamuspusan ti panagtagikua manipud ti pribatismo a mapan ti naurnong a panagtagikua.[6] Iti politkal a siensia, ti termino a "komunismo" ket sagpaminsan a naus-usar a mangitudo kadagiti komunista nga estado, ti porma ti gobierno a ti estado ket agtigtignay babaen ti maysa a maysa a partido a sistema ken mangirangarang ti panakaitalek iti Marxismo-Leninismo wenno ti kapadpada kadagiti kastoy.
Iti moderno a panag-usar, ti balikas a "komunismo" ket maus-usar pay laeng a mangitudo kadagiti annuroten dagiti nagbukbukodan a nagirangarang a sosialista agobierno a buklen dagiti maysa a partido nga estado nga isuda idi ket maysa alegado a partido ti politika asistema nga agtigtignay babaen dagiti naisentro a naplano ang ekonomia ken ti maysa nga estado a panagtagikua kadagiti pamuspusan ti panagpataud, nga adda iti estado, nga itigapuna, ket mangitunton a nangirepresenta ti kakaykayatan dagiti agobobra a klase. Ti naisangsangayan a paset ti moderno a tignay ti komunista ketagipabpabasol a dagitoy nga estado ket saanda anangipadas a lumasat ti komunista a kagomongan, bayat a dagiti dadduma pay ket makisinnupiat a saanda a nakagunod ti lehitimado a sosialismo. Kaaduan kadagitoy a gobierno ket ibatayanda kadagiti ideolohiadaiti Marxismo-Leninismo, ngem saanda a tinawtawagan ti sistema nga inpatakderda a kas ti "komunismo", wenno nagituntonda iti anianan a panawen a ti ideolohia ket is-usa laeng ti nagpapaandar ti puersa kadagiti annurotenda: Ni Mao Zedong, kas pagarigan, ket nagsukimat ti Baro a Demokrasia, ken ni Vladimir Lenin idi nasapa a panawen ti 1920 ket nangipatakder ti gubat a komunismo; ken kalpasan daytoy, ti Bietnames ket nangipatakder ti doi moi, ken dagiti Insik ket nagsublida ti sosialismo nga adda dagiti Insik a pakaidumdumaan. Dagiti gobierno a nanginagnagan babaen dagiti sabali a gobierno a kas "komunista" ket sapasapda a tumounton a nangipatakderda ti maysa a panaglasat a sosialista a sistema. Daytoy a sistema ket sagpaminsan a nakunkuna akas ti estado a sosialismo wenno babaen dagiti kapadpada a nagnagan.
Ti "puro a komunismo" ket maysa atermino a sagpaminsan anaus-usar a mangitudo iti agpang ti pakasaritaan kalpasan ti sosialismo, urayno adu met laeng dagiti komunista a simple nga agus-usar ti termino a "komunismo" tapno mangitudo ti dayta nga agpang; ti termino ket kapadpada ti "Napno a komunismo". Ti awan klase, awan estado a kagimongan a naigandat a panakaidumduma ti daytoy a komunismo ket ti maysa kadagiti panagikeddeng no aniaman ti mapataud ken ania dagiti annuroten a sukimaten ket naararamid para iti kasayaatan ti sibubukel a kagimongan—a kas iti 'iti, babaen, ken para iti agobobra a klase', a saan adagiti nabaknang ti agtengtengngel ti kabaknanagan ket dagiti dadduma ket agobobra para kaniada iti matgedan a pakaibatayan. Iti daytoy a komunismo dagiti interesado ti amina kameng ti kagimongan ket maikkan ti agpapada a kadagsen iti sumaruno, iti praktikal a panagaramid ti pamay-an apanagikeddeng iti politika ken ekonomiko a panagbuklan ti biag. Ni Karl Marx, ken dagiti pay sabsabali a komunista apilosopo, ket nagigagarada a saan a nangited ti naisalaysayan a pangipalpalawag no kasano ti pamay=an ti komunismo a kas maysa a sosial a sistema, wenno dagiti husto a dalan a mangpakabael dagiti agobobra wenno kasano ti tumakder, wenno dagiti nainaganan a materiales no kasano ti mapan ti komunismo manipud ti kapitalismo. Iti Komunista a Warragawag, ni Marx ket saan a nagibagbaga ti maysa a 10-a puntos a palano ti panagbalakad ti panakaiwarwaras manen dagiti daga ket panagpataud tapno mairugi ti panaglasat iti komunismo, ngem isu ket nangikari a daytoy ket sapasap ken magsakup kadagiti aain. Daytoy ket kanayon a naipagpagarup a ni Marx iket nangikeddeng a dagitoy a teoria ket mabasa ti kastoy tapno dagiti sumaruno a teorista iti naisangsangayan a saad ket ket makaamponda ti komunismo kadagiti bukodda a lokalidad ken kasasaad.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Kritiko iti Gotha Programme, Karl Marx.
- ^ Napno a Komunismo: Ti Patingga a Pagtungpalan: http://www.economictheories.org/2009/05/full-communism-ultimate-goal.html Naarkibo 29 Hulio 2011 idiay WebCite
- ^ Lenin's Naurnong nga ob-obra Tomo. 27, p. 293, inadaw nga insao babaen ni Aufheben Naarkibo 25 Oktubre 2009 idiay WebCite
- ^ "Communism". Britannica Encyclopedia. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/129104/communism.
- ^ World Book 2008, p. 890.
- ^ "Kritisismo ti ti Gotha Programme—IV". Kritisismo ti Gotha Programme. http://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/ch04.htm. Naala idi 2009-10-18.
- Holmes, Leslie (2009). Communism: A Very Short Introduction. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-955154-5.
- Lansford, Tom (2007). Communism. Marshall Cavendish. ISBN 978-0-7614-2628-8.
- Link, Theodore (2004). Communism: A Primary Source Analysis. The Rosen Publishing Group. ISBN 978-0-8239-4517-7.
- Rabinowitch, Alexander (2004). The Bolsheviks come to power: the Revolution of 1917 in Petrograd. Pluto Press.
- "Ci–Cz Volume 4". World Book. Chicago, Illinois: World Book, Inc.. 2008. ISBN 978-0-7166-0108-1.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2012
Ti 2012 ket maysa a tupuak a tawen a mangrugi iti Dominggo iti kalendario a Gregorian. Isu ti maika-2012 a tawen iti Kadawyan a Panawen (ingles: Common Era (CE)) ken Anno Domini (AD) a patudonan; ti maika-12 a tawen iti maika-3 a milenium ken iti 21 a siglo; ken ti maika-3 iti 2010 a sangapulo a tawen.
Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian a Sapasap a Gimong (ingles: United Nations General Assembly) ket nangiparangarang a ti 2012 ket Sangalubongan a Tawen iti Mannakitinnulong.
[urnosen] Paspasamak
[urnosen] Enero
- Enero 13 - Enero 22 - Ti umuna a Panawen ti lamlam-ek nga Olimpiada dagiti Kinaagtutubo a maaramid to idiay Innsbruck, Austria.
[urnosen] Pebrero
[urnosen] Marso
[urnosen] Abril
[urnosen] Mayo
[urnosen] Hunio
[urnosen] Hulio
[urnosen] Agosto
[urnosen] Septiembre
[urnosen] Oktubre
[urnosen] Nobiembre
[urnosen] Disiembre
[urnosen] Pimmusay
- Febrero 11 - Whitney Houston, agkanta ken panawen iti hotel se Beverly Hills, California (nayanak idi 1963.)
- Hulio 9 - Dolphy, komedia ti ari iti Taguig


text:
Nu dumteng tu dita Cali ni Jen ket mayat no agkita kayo ta ammom metten no kasaano ti agmaymaysa. Kasta lang nga talaga iti umuna nga tawen mo, ading gapo ta adda ka pay laeng iti adjustment period...married life ken change of environment dakkel nga adjustment aglalo ta awan ti pamilyam ditoy as support group....ngem once nga kumportable kanton iti sitwasyon mo, makaliwliwa kan to met laeng....aglalo no makabirok ka iti trusted friend mo dita...
Ayna ket masapol manen nga rumuar ti tao ta oras manen ti trabaho
Thanks!
Wen sapay kuma ta agkita kami, ammok diay papanan na, napan kamin ni lakay ko idiay yin ta nagpasa idi ti promotion na nga papers sapay la kuma nu anya plan ni apu diyos nu idiay mayat. Isungarud ta agkarkararag nak nga to be strong. Wen malagpasan to latta daytoy baga ngarud ni lakay ko ket can you be strong for me , bagak ngarud kenni lakay ko agpasensiya kiniak mayat ta kankanayun nga i comfort nak. Nasanay nak nga agmaymaysa ngem sabali diay manila ta mabalin ka nga bus, trycicle and jeep igtoy ahan. Nagtrabaho nak diay manila 9 years. Mayat mit ta adda ti bassit nga business ni lakay ko baby products isu adiay ti ar-aramidek inaldaw agcheck ti web site na then nu adda order i serve ko icharge ko paylang credit card da ta adu naloko nga customer met decline iti credit card da then ti package ipadalak iti usps.
Sige kabsat sapay ta haan ka nauma nga ag-message kiniak. God bless


text:
QUOTE(Lyn419 @ Sep 1 2008, 09:26 PM)
Hello adda ak ditoy San diego maysa nga tawen ket dua dulan ko dituyin.Kasta nga talaga maka adjust kan tu met laing. Aywen nagrigat nga talaga ti agaw awer lalo ta adda met trabaho ni lakay ko.Idi ngarud bassit pay datoy anak ko ket kayat ko agawid ta first bby me ngamin.WEn may mayat nu aganak ka pay nga umuna.Ayan u met ngay ditoy US.
Hello Lyn, sorry late reply. Addakami ditoy stockton, wen ammuk nga narigat pareho tau first baby met pareho kami nga single idi nagasawa kami isu kayat nametten ta 39 tu isunan. Awan pay ti planu mi kuma ngem aytuyen maybe its lucky for us. Sapay kuma ta masursuruk tu ti agawer ti baby gamin hannak unay idi nag alaga ti pamangkin ko. Sabali lang diay pinas anya, hay ni lord lattan di bahala amin.
Sige kabsat i add nak iti ym mo roseatuan ti ym id ko.
God bless


text:
QUOTE(my_universe2 @ Sep 24 2007, 08:33 PM)
wen ah napintas tayo amamin. naragsakanak ta rumar kayo ditoy ilocano section biagen tayo. fe,verjon,filipina mga napipintas mabuhay !!! Nasayaat ni fe adda GC nan.CPA pay.....Ni verjon adda ti trabaho nan.Adda GC mon verjon? sika filipina kabarbarom pay ditoy US? Wen ah correct ka nalaeng agurnong ti kwarta iti ilocano.
Nag apply kan ti AOS mo? kasar kayon?
Siyak nasapa pay until now agkutil-kutilak pay ah naglinisak ti balay. Aytoy inang diay asawak ki siyak ti caregiver. Siyak amamin aggawa ti work. Ag aadal lak pay online. agkara tarayak gamen nao agwhistle ni mom she needs me. agbabasa ak pay ditoy ......diay edukasyon course online.Nag rigat apo Dios. But Challenging! Infainess mom now is active again and kicking.Naragsakan nak no adda masave ko kwartak ah. ...Kunak ti sarilik basta adda itid ko iddiay kakabsat diay pinas ok lang ah. Maawan ti homesick no adda work at busy aytoy biag tayo.
Sikayo dita mga napipintas na ilocana......agpost kayon ahh.....
wow, touched nak kenka my_universe2.. you're such a good person. very lucky met ni mother-in-law mon. siempre pati asawam.. agadadal ka gayam online, ania ti adadalem ngay? mabalin nga maammuan?, thank you ah...
QUOTE(Filipina @ Sep 24 2007, 08:39 PM)
Simmangpetak idi July 9, agkasar kami pay laeng no Sept. 28 kabsat. Graduate tak met ti accountancy pero madi ak nagtake ti exam ta adda ngamen ti negosyok diay pilipinas nga insurance agency. Ket isu metten ti nangiyapanak ti oras ko. Sapay la coma ta makabirokak met ti napintas a trabahok ditoy.
Filipina
Advance congratulations and best wishes kenka ket fiancem, filipina... may God bless your married life, ken datayo aminen ah, siempre...
QUOTE(virjon @ Sep 25 2007, 03:42 PM)
Hahaha! Nagpipintas tayo amin, nalipatak nga imbaga idiay naudi nga post ko ni Filipina ke rumwar(ket mayat nga muse tayo ditoy, napintas nga talaga,uray ima na laing ti makita diay avatar na ke napintasin, hahaha). CONGRATULATIONS! on your wedding, kabsat. Adduan yo ti putot (babies, hahaha,ta umado ti Ilocano)
Wen, kabsat, my_univ, adda GC kon(naalam diay GC mon?), sumangpetak dito'y November 2006 pay. Duwa met ti trabahok ditoy, diay 1st job ket duwa nga oras laeng, diay 2nd job ket uppat nga oras. YMCA, ken School District. Agbirbirok ak pay ti 3rd job, hehehe. ket, no sabado ken domingo awan eskwela, awan met trabahok. Ket, nagretire ni lakay kon(Army,), itoy October 1, adda kuma civillian job na, ngem adda problema me tatta, nakaschedule ti back surgery na, Oct. 5. kanayon ngamen nga nasakit ti bukot na. kuna iddiay duktor me, masapol ti surgery nga talaga. Hey, kabsat, kaduam gayyam diay biyenan mo, nasingpet met? Anya ti course mo online, last summer kayat ko met ti agonline classes ngem adda ti nagadvise kanyak nga haan mayat ti online classes.(diyak ammo no pudno,depende gayyam ti kurso), sayang kano ti kwarta,so, haan ak nagregisterin.
Naimbag nga challenge kanyam dagita trabahom diay balay yo, caregiver pay, agad-addal pay ti online, dayta ti Ilocano Values, perseverance and hardworking. Agbiag iti amin nga Ilocano!
agree ak ditoy, muse tayo ni filipina, hahahaaaaaaaaa, naglaing kan kabsat dua-dua ti work mo, siak diak pay nagapply.. ururayek ngamin ti resulta ti application ko iti board of accountancy ditoy florida.
This post has been edited by fe: 26 September 2007 - 01:36 AM


text:
Pagalagadan nga Oras ti Hapón
Ti Pagalagadan nga Oras ti Hapón (Ingglés: Japan Standard Time wenno JST) (Hapón: 日本標準時 Nihon Hyōjunji wenno 中央標準時 Chūō Hyōjunji) ket isu ti pagalagadan a sona ti oras iti Hapón, ken daytoy ket 9 nga oras nga umuna iti UTC. Kas pagarigan, no tengnga ti rabii (00:00) iti UTC, ti oras ket 09:00 iti Pagalagadan nga Oras ti Hapón. Awan ti panagininot ti lawag nga oras, ngem ti panakayam-ammona ket namin-anon a naisuppiatan. Ti Pagalagadan nga Oras ti Hapón ket kapadpada ti Pagalagadan nga oras ti Korea, Pagalagadan nga Oras ti Dumaya nga Indonesia ken Oras ti Yakutsk. Idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, kadawyana matawtawagan daytoy a ti Pagalagadan nga Oras ti Tokyo iti lumaud a konyesto.


text:
Mamalia
Dagiti mamalia ket dagiti kameng ti klase Mammalia ( /məˈmeɪli.ə/), aganganges ti angin a bertebrado nga ay-ayup a nailaslasin babaen ti panagtagikua ti endotermia, buok, tallo a tultulang ti tengnga a lapayag, ken dagiti mamario a glandula a naipamay-an kadagiti nagannak nga ina. Kaaduan kadagiti mamalia ket agtagikuada pay dagiti ling-et a glandula ken naipangrunaan a ngipen. Ti kadakkelan a grupo dagiti mamalia, ket ti naikadkadua, adda ti kadkadua a mangpakan ti anak iti las-ud ti panagsikog. Ti utek ti mamalia, nga adda ti nakaidumdumaa a neocortex, ket timbengenna ti endotermiko ken dagiti sirkulotario a sistemac, a ti naudi a naibaga ket mangipakpakita dagiti nalabbasit a selula ti dara nga awan dagiti nukleo ken maysa nga uppat ti kamarana a puso. Dagiti mamalia ket sumakop ti kadakkel manipud ti 30–40 a milimetro (1- aginggana ti 1.5-a pulgada) manabung a kurarapnit aginggana ti 33-metro (108-pié) a asul a baliena.
[urnosen] Pinagibasaran
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Mamalia idiay Wikimedia Commons


text:
Ti Lisbon (/ˈlɪzbən/; Portugés: Lisboa, IPA: [liʒˈBoɐ]) ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Portugal nga addaan ti populasion iti 547,631 iti uneg ti administratibo na a patingga[1] iti kalawa ti dagana a 84.8 km2 (33 kd mi). Ti urbano a lugar iti Lisbon ket makasakup ti labes ti administratibo a patinga ti siudad na nga addan ti populasion iti 3 a riwriw [2] iti kalawa a 958 km2 (370 kd mi), a makaaramid daytoy ti Maika-9 a kaaduan ti populasion nga urbano a lugar iti Kappon ti Europa. Agarup a 2,831,000[3][4] a tattao ti agtaeng iti Lisbon a Metropolitano a Lugar (a nagbuklan ti agarup a 27% iti populasion iti pagilian). Ti Lisbon ket isu ti kalaudan unay a dakkel a siudad a mabirukan idiay Europa, ken isu pay ti kalaudan unay a kapitolio a siudad ken ti maymaysa laeng iti igid ti pantar ti Atlantiko. Nakasanglad daytoy iti lumaud nga Iberio a Peninsula idiay Taaw Atlantiko ken ti Karayan Tagus.
[urnosen] Pinagibasaran


text:
Imperio a Britaniko
Ti Imperio a Britaniko ket buklen dagiti masakupan, dagiti kolonia, dagiti protektorado, dagiti keddeng ken dagiti dadduma pay a teritorio a tinurayan wenno inadministro babaen ti Nagkaykaysa a Pagarian. Daytoy ket nagtaud dagiti ballasiw taaw a kolonia ken dagiti komersio a puesto nga inpabangon babaen ti Inglatera kadagidi naladaw a maika-16 kenmaika-17 a siglo. Iti katurayanna, isu daytoy idi ti kadakkelan nga imperio iti pakasaritaan ken, para iti sumurok a siglo, isu idi ti kangrunaan a bileg ti sangalubongan.[1] Babaen idi 1922 ti Imperio a Britaniko ket nagtengtenggel ti panagpallayog kadagiti sumurok a 458 a riwriw a tattao, maysa a paglima iti populasion ti lubong iti dayta a panawen,[2] ken sumakop ti nasursurok ngem 33,700,000 km2 (13,012,000 kd mi), a gangani a maysa a pagkapat iti dagup a kalawa ti daga ti Daga.[3][4] A kas ti nagbanagan daytoy, ti bukodna a politiko, linguistiko ken kultura a legado ket sapasap a nawatiwat. Idi kapigsa ti bileg ti imperio, kankanayon a makunkuna a "ti Init ket saan a lumlumnek idiay Imperioa Britaniko" gapu ti kawatiwatna ti ballasiw ti lubong ket makasigurado a ti Init ket agranraniag iti maysa kadagiti nadumaduma a teritoriona.
Idi panawen ti Tawen iti Panagduktal kadagidi maika-15 ken maika-16 a siglo, ti Portugal ken Espana ket nangirugida kadagiti panagbaniaga ti Europa a lubong, ken iti daytoy a pamay-an nakapatakder ti dakkel a imperio ti ballasiw taaw. Ti panagapapalna kadagiti naaramid a kinabaknang dagitoy nga imperio, ti Inglatera, Pransia ken ti Olanda ket nangrugida n nangibangon kadagiti kolonia ken dagiti bukodda a komersio a luglugar idiay Kaamerikaan ken Asia.[5] Dagiti serie a gubgubat kadagidi maika-17 ken maika-18 a siglo iti Olanda ken Pransia ket nangibati ti Ingletara (ken idi ti, sumaganad a kappon a nagbaetan ti Inglatera ken Eskoses idi 1707, Great Britain) ti katurayan a bileg a kolonia idiay Amianan nga Amerika ken India. Ti pakakapukaw dagiti Sangapulo ket tallo a Kolonia idiay Amianan nga Amerika idi 1783 kalpasan ti maysa a gubat iti panagwayawaya ket nakaawan ti Britania kadagiti kadaanan ken dagiti kaaduan ti populasionna a kolonia.
Ti Panakaimatangan ti Britaniko ket naiturong idin ti Aprika, Asia ken ti Pasipiko. Kalpasan ti panakaabak iti Napoleoniko a Pransia idi 1815, ti Britain ket nagganganas ti maysa a siglo nga awan ti simmuppiat ti panagturayna, ken nagpadakkel kadagiti tinengtengngelna iti ballasiw ti lubong. Dagiti immadadu a gatad iti panagturay ket naited kadagiti bukodna a puraw nga agnanaed a kolonia, nga adda dagitoy ket naidasig manen a kas dagiti pagturayan.
Ti panagdakkel ti Alemania ken ti Estados Unidos ket namarunor ti ekonomiko a panagdaulo ti Britania babaen ti gibus iti maika-19 a siglo. Dagisi simmaruno a milisia ken ekonomika a panagirteng a nagbaetan ti Britania ken Alemania ket dagitoy ti kangrunaan a gapuanan iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, nga iti daytoy ket ti Britania ket nadagsen a nagtaltalek kadagiti bukodna nga imperio. Ti suppiat ket nakaikabil ti dakkel a panagbusbos ken panagirteng ti populasion iti Britania, ken urayno ti imperio ket nakagun-od ti kadakkelan a panaggay-atna ti teritorio idi kalkalpas ti gubat, daytoy ket saanen nga nagmaymaysa ti industria wenno milisia a bileg. Ti Maikadua aSangalubongan a Gubat ket nakapakita kadagiti kolonia ti Britania idiay Abagatan a daya nga Asia ket nasakupan babaen ti Hapon, a daytoy ket nakadadael ti dayaw ti Britaniko ken nangipardas ti panakapaay iti imperio, urayno ti Britania ken dagiti kumaduaanna ket nagballigida. Ti India, ti kangrunaan ken kaaduan ti populasion a tagikua ti Britania, ket nakagun-od ti panakawayawaya iti dua a tawen kalpasan ti gubat.
Kalpasan ti Maikadua a sangalubongan a Gubat, a kas paset ti dakdakkel a dekolonisasion a tignay babaen dagiti Europeano a bileg, ti Britania ket kaaduan a nagited ti panakawaya dagiti teritoriona iti Imperio a Britaniko. Daytoy a pamay-an ket nalpas babaen ti panakaisubli ti Hong Kong iti Tsina idi 1997. Dagiti 14 a Ballasiw Taaw a Teritorio ti Britaniko ket nabati babaen ti Britaniko a katurayan. Kalpasan ti panakawayawaya, adu kadagiti dati a kolonia ti Britaniko ket timmiponda ti Mankomunidad dagiti Pagilian, ti maysa a nawaya nga asosasion dagiti nawaya nga estado. Dagiti sangapulo ket innem a Mankomunidad a pagilian ket makibinningayda ti bukodda a daulo iti estado, Reina Isabel II, a kas dagiti Mankomunidad a pagarian.
[urnosen] Dagiti taudan (1497–1583)
Dagiti pundasion ti Imperio a Britaniko ket nabangon idi ti Inglatera ken Eskosia ket dua a sabsabali a pagarian. Idi 1496 ni Ari Enrique VII iti Inglatera, kalpasan ti panagbalballigi ti España ken Portugal kadagiti ballasiw taaw a panagsuksukimat, ket nagkomisionado kenni John Cabot tapno mangidaulo ti maysa a panagbaniaga tapno agduktal kadagiti dalanan idiay Asia babaen ti Amianan nga Atlantiko.[6] Ni Cabot ket nanglayag idi 1497, lima atawen kalpasan ti panakaduktal ti Amerika, ken urayno isu ket simmanglad idiay aplaya ti Newfoundland (naikamalian a namatmati, a kasla ni Christopher Columbus, nga isu ket naabotna ti Asia),[7] awan ti panagpadas nga agbiruk ti maysa a kolonia. Ni Cabot ket nangidaulo manen ti maysa a panagbanniaga idiay Kaamerikaan itisumaruno a tawen ngem awanen ti nakangegan manen kadagiti barkona.[8]
Awanen kadagiti panagpadas a mangibangon kadgiti Inggles a kolonia idiay Kaamerikaan aginggan idi nagturay ni Isabel I, ti las-ud kadagiti naudi a dekada ti maika-16 a siglo.[9] Ti Protestante a Repormasion ket nakirinninggor iti Inglatera ken Katoliko nga España.[6] Idi 1562, ti Inggles a balangat ket pimmalubos kadagiti korsario a ni John Hawkins ken ni Francis Drake tapno mangrautda kadagiti tagabu kadagiti barko ti España ken Potugal idiay aplaya ti Laud nga Aprika[10] nga adda ti gandat a mangdadael iti Atlantiko a sistema ti panaglaklako. Daytoy a ganetget ket napaiden ken kapasan daytoy, idi ti Anglo-Espaniol a Gubgubat ket kimmarkaro, ni Isabel ket nangipalubos kadagiti adu paya panagraraut kadagiti puerto ti España idiay Kaamerikaan ken dagiti barko a nagsubsubli ti ballasiw ti Atlantiko, a napunno kadagiti gameng manipud ti Baro a Lubong.[11] Iti isu met laeng a panawen, dagiti makainpluensia a mannurat a kas ni Richard Hakluyt ken ni John Dee (nga isu ti immuna a nagusar ti "Britaniko nga IMperio")[12] ket nangrugrugida idi nga agitaltalmeg para iti panakabangon ti bukod nga imperio ti Inglatera. Babaen ti daytoy a panawen, ti España naitrinseradan idiay Kaamerikaan, ti Portugal ket nangibangon kadagiti luagar apaglakuan ken dagiti kota manipud kadagiti aplaya ti Aprika ken Brasil aginggan ati Tsina, ken ti Pransia ket nangrugrugi nga nagitataeng idiay Karayan San Lawrence, a ti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti Baro a Pransia.[13]
[urnosen] Dagiti minulaan ti Irlanda
Nupay ti Inglatera ketnaududi kadagiti bileg ti Europa iti panagibangon kadagiti ballasiw taaw a kolonia, daytoy ket nagtigtignay idi las-ud ti maika-16 a siglo ti panagtaeng iti Irlanda, a nagalaala manipud kadagiti napaspasamak ti Normando a panagraut ti Irlanda idi 1169.[14][15] Dagiti nadumaduma a tattao a timmulong ti panakabangon kadagiti minulmulaan ti Irlanda ket nakaayayam ti maysa a paset iti nasapa a panakakolonia ti Amianan nga Amerika, a naisangsangayan ti grupo a naamaamoan akas ti Lallaki ti Laud a Pagilian.[16]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Ferguson, Niall (2004). Imperio, Ti panagungar ken ti panakapaay iti Britaniko nga urnos ti lubong ken dagiti naadal para iti sangalubongan a bileg. Basic Books. ISBN 0-465-02328-2.
- ^ Maddison 2001, pp. 98, 242.
- ^ Ferguson 2004, p. 15.
- ^ Elkins2005, p. 5.
- ^ Ferguson 2004, p. 2.
- ^ 6.0 6.1 Ferguson 2004, p. 3.
- ^ Andrews 1985, p. 45.
- ^ Ferguson 2004, p. 4.
- ^ Canny, p. 35.
- ^ Thomas, pp. 155–158
- ^ Ferguson 2004, p. 7.
- ^ Canny, p. 62.
- ^ Lloyd, pp. 4–8.
- ^ Canny, p. 7.
- ^ Kenny, p. 5.
- ^ Taylor, pp. 119,123.


text:
Sinukatan a mainaig iti "Lituania"
Listaan daytoy dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti maysa a napili a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainagan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket napuskol.
13 Disiembre 2012
- (sabali | saritaan) . . m Sona ti oras; 22:57 . . (-29) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (nagsimpa)
- (sabali | saritaan) . . m Sona ti oras; 22:49 . . (+7) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (inikkat ti Kategoria:Sona ti oras; nainayonan ti Kategoria:Dagiti sona ti oras nga inusar ti HotCat)


text:
Pagsasao a Lituano
Ti Lituano (lietuvių kalba) ket isu ti opisial nga estado a pagsasao itiLituania ket mabigbigana a kas maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Kappon ti Europa. Adda dagiti agarup a 2.9 a riwriw a Lituano a mangisasao idiay Lituania ken agarup a 300,000 idiay ballasiw taaw. Ti Lituano ket mays a Baltiko a pagsasao, nga asideg maikabagian ti Leton, nupay dagitoy ket saanda a nasaranay a maawatan. Daytoy ket naisurat ti Latin nga abesedario. Ti Lituano a pagsasao ket naipamatian nga isu ti kakonserbatiboan a sibibiag a Indo-Europeano a pagsasao, a nakataginayon kadagit adu a langa ti Proto-Indo-Europeano a tattan ket napukawen kadagiti sabali a Indo-Europeano a pagsasao.[1]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Zinkevičius, Z. (1993). Rytų Lietuva praeityje ir dabar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla. pp. 9. ISBN 5-420-01085-2. "…dagiti linguista ket sapsasapda a mangawat a ti pagsasao a Lituano a ket isu ti kaaduan nga arkaiko kadagiti sibibiag nga Indo-Europeano a pagsasao…"


text:
Himalaya
Ti Himalaya, ( /ˌhɪməˈleɪ.ə/ or /hɪˈmɑːləjə/; Sanskrito, ti hima (niebe) + ālaya (pagtaengan), literal a, "pagtaengan ti niebe"[1]) ket maysa a kabambantayan idiay Asia a nagilaslasin kadagiti tanap ti Indiano a subkontinente manipud ti Tibetano a Banak.
Ti Himalaya a kabambantayan ket pagibalayan kadagiti kangatuan a pantok iti lubong, a mairaman ti kanagatuan, ti Bantay Everest. Ti Himalaya ket mangiraman kadagiti ginasut a banbantay a sumurok ti 7,200 metro (24,000 pié) iti kangato. Iti paggiddiatan, ti kangatuan a pantok ti ruar ti Asia—ti Aconcagua, idiay Andes— ket 6,961 metro (22,840 pié) ti katayagna.[2]
Ti Himalaya a kabambantayan, a pagbuklan ti tallo a paralelo nga apo dagiti kabambantayan, kadenna wenno ballasiwenna dagiti lima a pagilian: ti Bhutan, India, Nepal, Tsina, ken Pakistan, a dagiti immuna a tallo a pagilian ket adda ti kaaduan a katurayan kadagitoy a kabambantayan.[3] Ti Himalaya ket nabeddengan iti amianan a laud babaen dagiti kabambantayan ti Karakoram ken Hindu Kush, iti amianan babaen ti Tibetano a Banak, ken iti abagatan babaen ti Tanap Indo-Ganges. Adda dagiti kangrunaan a karayan iti lubong, ti Indus, ti Ganges, ken ti Tsangpo-Brahmaputra, ket tumaudda ti Himalaya, ken dagiti naitiptipon a pagayusan a labneng ket pagtaengan ti 600 a riwriw a tattao. Ti Himalaya ket adda ti nangruna a panagsukogna kadagiti kultura ti Abagatan nga Asia; adu kadagiti pantok ti Himalaya ket sagrado iti Hinduismo ken Budismo.
Daytoy ket nabagkat babaen ti subduksion ti Indiano a tektoniko a plato idiay sirok ti Eurasiano a Plato, ti kabambantayan a Himalaya ket gumay-at ti, laud-amianan a laud nga aginggana ti daya-abagatan a daya, iti maysa nga arko ti 2,400 kilometro (1,500 mi) a kaatiddog. Ti lumaud nga angklana, ti Nanga Parbat, ket naisanglad idiay abagatan ti akin-amianan unay a sikko ti karayan Indus, ti dumaya nga angklana, ti Namcha Barwa, ti laud ti nalatak a sikko ti karayan Tsangpo. Ti kabambantayan ket naidumaduma iti kaakaba manipud ti 400 kilometro (250 mi) iti laud aginggana ti 150 kilometro (93 mi) iti daya.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "Panakailawlawagan ti Himalaya". Dagiti Online a Diksionario ti Oxford. http://oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_gb0378930#m_en_gb0378930. Naala idi 2011-05-09.
- ^ "Bantay a Sistema ti Himalaya". http://books.google.com/books?id=4q_XoMACOxkC&pg=PA25&lpg=PA23&dq=%22South+Tibet+Valley%22&output=html&sig=cplbaHyY4CGV0ogUvw0NT8o0EfM. Naala idi 2007-08-07.
- ^ Bishop, Barry. "Himalaya (bantay, Asia)". Encyclopaedia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266037/Himalayas. Naala idi 1 Oktubre 2012.
[urnosen] Adu pay a mabasbasa
- Aitken, Bill, Footloose idiay Himalaya, Delhi, Permanent Black, 2003. ISBN 81-7824-052-1
- Berreman, Gerald Duane, Hindus ti Himalaya: Etnograpia ken Panagbaliw, maiak-2 rev. ed., Delhi, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1997.
- Bisht, Ramesh Chandra, Esiklopedia ti Himalaya, New Delhi, Mittal Publications, c2008.
- Everest, ti IMAX a pelikula(1998). ISBN 0-7888-1493-1
[urnosen] Dagiti silpo ti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Himalaya idiay Wikimedia Commons
- Ti dihital a panagsukisok ti Himalaya idiay Cambridge ken Yale
- Ti pannakaaramid ti Himalaya ken dagiti kangrunaan a tektoniko a subdibision
- Heolohia dagiti bantay ti Himalaya
- Pannakaipasngay ti Himalaya


text:
Sibil a Gubat ti Amerikano
Ti Sibil a Gubat ti Amerikano (1861–1865), wenno makunkunay a ti Gubat a Nagbaetan dagiti Estado wenno ti Sibil a Gubat, ket maysa idi a sibil a gubat a nailaban idiay Estados Unidos iti Amerika. Iti panagsungbat iti panakabutos ni Abraham Lincoln a kas Presidente iti Estados Unidos, 11 kadagiti akin-abagatan a dagiti adipen nga estado ket naiparangarang da iti isisina a manipud iti Estados Unidos ken nagpormada ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika ("ti Konpederasion"); dagiti dadduma a 25 nga estado ket sinuportaran da ti pederal a gobierno ("ti Kappon"). Kalpasan ti uppat a tawen a pangubguba, a kaaduan ket kadagidiay kaunegan ti Akin-abagatan nga estado, ti Konpederasion ket simmuko ken ti pannakaadipen ket naisupiat ti kalintegan iti amin a paset ti pagilian. Dagiti banbanag a gapuanan ti gubatidi ket sangkapaset laeng a naibanagan iti daytoy a sumaganad a Panagpabaro a Panawen, ngem adu pay dagiti dadduma a saan a naibanaga.
Iti panagbutos ti presidente idi 1860, ti Partido Republikano, la naimatunan babaen ni Abraham Lincoln, ket nag-kampania a maisuppiat ti panagipalawa ti pannakaadipen iti labes dagiti estado nga addan kadagiti pannakaadipen . Dagiti Republikano ket napigsada a nangitaktakder ti nasionalismo, ket ti 1860 a plataporma da, pinabasol da dagiti pangta iti panagisina a kas panagisawang iti panaglib-at. Kalpasan ti panangabak ti Republikano, ngem sakbay a nagtakem ti baro nga administrasion idi Marso 4, 1861, pito kadagiti kapas nga estado ket nagiparangarang kadagiti isisina ken naktipon nga agporma ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika. Ti lumabas nga administrasion ni Presidente James Buchanan ken ti umuneg nga administrasion ket inwaksi da ti kalintegan iti daytoy nga isisina, nausigen da a daytoy a panagsukir. Dagiti dadduma a walo nga adipen nga estado ket nausigen da dagiti panagayayab para iti isisina iti daytoy a puntos. Awan kadagit pagilian iti lubong a ti nangbigbig ti Konpederasion.


text:
Sahara
Ti Sahara (Arábiko: الصحراء الكبرى, Aṣ-Ṣaḥrā´ al-Kubrā, "Ti Nalatak a Desierto") ket isu daytoy ti kadakkelan a napudot desierto iti lubong ken ti maikatlo a kadakkelan a desierto, kalpasan ti Antartika ken ti Artika.[1] Nga adda ti sumurok a 9,400,000 kuadrado kilometro (3,600,000 kd mi), daytoy ket kaaduan a sakupenna ti Amianan nga Aprika, a makaaramid daytoy ti gangani a kadakdakkel ti Tsina wenno ti Estados Unidos. Ti Sahara ket maigay-at manipud ti Baybay Nalabbasit, ken mairaman dagiti paset ti aplaya ti Mediteraneo, aginggana kadagiti kaigidan ti Taaw Atlantiko. Iti abagatan, daytoy ket naipatinggaan babaen ti Sahel, ti barikes ti namaga bassit a tropikal a sabana a buklen ti akin-amianan a rehion ti tengnga ken lumaud a Sub-Sahara nga Aprika.
Adda dagiti karuburuban ti darat ket magaw-atna ti 180 metro (590 pié) iti kangato.[2] Ti nagan ket nagtaud manipud ti Arabiko a balikas ti desierto: (صَحراء ṣaḥrāʾ [sˤɑħrɑːʔ] ( denggen)).[3][4]
[urnosen] Paammo
- ^ "Ti Kadakkelan a Desierto ti Lubong". http://geology.com/records/largest-desert.shtml. Naala idi 2011-12-30.
- ^ Arthur N. Strahler and Alan H. Strahler. (1987) Moderno a Maipapan ti Bagi a Heograpia Maikatlo nga Edision. New York: John Wiley & Sons. Page 347
- ^ "Sahara." Online a Diksionario ti Etimolohia. Douglas Harper, Historiador. Naala idi Hunio 25, 2007.
- ^ "Inggles-Arabiko nga online a diksionario". Online.ectaco.co.uk. 2006-12-28. http://online.ectaco.co.uk/main.jsp?do=e-services-dictionaries-word_translate1&status=translate&lang1=23&lang2=ar&source_id=2119140. Naala idi 2010-06-12.
[urnosen] Pinagibasaran
- Michael Brett ken Elizabeth Frentess. Dagiti Berber. Blackwell Publishers, 1996.
- Charles-Andre Julien. Pakasaritaan ti Amianan nga Aprika: Manipud ti Arabo a Panagrukma aginggana ti 1830. Praeger, 1970.
- Abdallah Laroui. Ti Pakasaritaan ti Maghrib: Ti Interpretibo a Salaysay. Princeton, 1977.
- Hugh Kennedy. Muslim España ken Portugal: Ti Politikal a Pakasaritaan ti al-Andalus. Longman, 1996.
- Richard W. Bulliet. Ti Kamelio ken ti Pilid. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 1975. Naipablaak manen nga adda ti baro a aklobna Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, 1990.
- Eamonn Gearon. Ti Sahara: Ti Kultural a Pakasaritaan. Liblibro ti Signal, UK, 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, USA, 2011.
[urnosen] Dagiti silpo ti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Sahara idiay Wikimedia Commons
- Maipanggep ti sirok a rabaw a hidrolohia ti Sahara ken ti naplano a panag-usar kadagiti akuipero
Nagsasabtan: 23°04′47″N 12°36′44″E / 23.079732°N 12.612305°E


text:
Premio Nobel iti Literatura
Ti Premio Nobel iti Literatura ket maysa a pammadayaw a maibalbalangat a tinawen iti maysa nga autor wenno mannurat manipud iti ania man a pagilian a nakaparnuay iti "naisalsalumina unay nga obra iti idealistiko a pannakabalin." Daytoy nga "obra" ket kaaduan a dakamatenna ti am-amin nga obra ti autor, a saan ket a ti maymaysa wenno indibidual laeng nga obrana. Ngem no maminsan, dagiti indibidual nga obra ket madakdakamat iti pammadayaw. Ti Swedish Academy ti mangeddeng no asino, no adda, ti rebbengna nga umawat iti premio iti tinawen.
[urnosen] Listaan dagiti napadayawan iti Premio Nobel iti Literatura
Listaan dagiti nangabak iti Premio Nobel para Literatura manipud idi 1901 agingga iti agdama a tawen (2007).


text:
Damascus
Ti Damascus Arábiko: دمشق / ALA-LC: Dimashq, Metropolitano nga Arabiko: Dimisheʼ ; kadawyan a naamammoan idiay Syria a kas ti ash-Sham (Arábiko: الشام / ash-Shām) ken, nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin (Arábiko: مدينة الياسمين / Madīnat al-Yāsmīn), ket isu ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti Syria. Daytoy ket kapitolio pay a siudad ti kadagiti 14 a gobernorato. Ken ti pay maipatinayon a maysa kadagiti kadaanan a nagtultuloy a nataengan a siudad iti lubong, ti Damascus ket maysa a nangruna a kultural ken relihioso a sentro ti Lebante. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion iti 1,711,000 (karkulo ti 2009).[1]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti Syria, ti Damascus ket isu ti sentro ti dakkel a metropolitano a lugar ti 2.6 a riwriw a tattao (2004).[3] Daytoy heograpiko a naipenpen kadagiti dumaya nga arisadsad ti turod ti Kontra-Lebanon a kabanbantayan nga 80 kilometro (50 mi) iti uneg manipud ti dumaya nga aplaya ti Mediteraneo iti maysa banak a 680 metro (2,200 pié) a kangato ti lessaad ti baybay, ti Damascus ket makasansanay kadagiti namaga bassit a klima gapu ti anniniwan ti tudo a pagtonoyan. Ti Karayan Barada ket agayus idiay uneg ti Damascus.
Daytoy ket immuna a nataengan idi maika-2 a milenio BC, daytoy ket napili a kas ti kapitolio ti Umayyad a Kalipato manipud idi 661 aginggana idi 750. Kalpasan ti panagballigi ti Abasid a Dinastia, ti tugaw ti Islamiko a bileg ket naiyalis idiay Baghdad. Ti Damascus ket nakakita kadagiti politika a panakaapday iti kadagupan ti Abasid a panawen, ngem daytoy ket nakaala met laeng ti panakaisangsangayan a panakaipangruna kadagiti Ayyubid ken Mamluk a paset ti panawen. Idi las-ud ti Otomano a panagturay, ti siudad ket napno a nadaddadael bayat a nagtartaripatu ti kultural a kadayaw. Tatta nga aldaw, daytoy ket tugaw ti sentro a gobierno ken dagiti amin a ministro ti gobierno. Ti Damascus ket napili idi a kas ti 2008 nga Arabo a Kapitolio ti Kultura.[4]
[urnosen] Pinagibasaran
[urnosen] Paammo
- ^ 1.0 1.1 Sentro nga Opisina dagiti Estadistika idiay Syria: Kapitulo 2: Populasion ken Demograpiko a Panangibagbaga Tabla 3: Karkulo dagiti Populasion ti pudno nga agtataeng idiay Syria idi 31 Disiembre 2011 bababen ti Mohafazat ken innem (iti rinibu)
- ^ Albaath.news inbaga babaen ti gobierno ti gonernador ti Damascus, Syria (Arábiko), bril 2010
- ^ Sentro nga Opisina dagiti Estadistika ti Syria Senso ti Syria 2004
- ^ "دمشق عاصمة الثقافة العربية 2008". Damascus.org.sy. http://damascus.org.sy/. Naala idi 20 Hunio 2010.
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Damascus idiay Wikimedia Commons


text:
Mustafa Kemal Atatürk
Ni Mustafa Kemal Atatürk (pannakabalikas [musˈtäfä ceˈmäl ätäˈtyɾc]; 19 Mayo 1881 (Sapasap) – 10 Nobiembre 1938) ket maysa idi nga Otomano ken Turko nga opisial ti buyot, rebolusionario nga estadista, mannurat, ken ti immuna a Presidente ti Turkia. Isu ket naipammadayawan a kas ti nangibangon ti Republika ti Turkia. Ti apelyidona, nga Atatürk (a kayatna asaoen ket "Ama dagiti Turko Turko"), ket naited idi kaniana (ken maiparit ti siasinoman a tao) idi 1934 babaen ti Turko aparlamento.
Ni Atatürk ket maysa idi nga opisial ti milisia idi las-ud ti Umuna a Sangalubongan a Gubat.[1] Kalpasan ti panakaabak ti Otomano nga Imperio iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, isu ket nangidaulo ti Nailian a Tignay ti Turkia iti Turko a Gubat ti Panagwayawayas. Idi nakabangon ti probisional a gobierno idiay Ankara, inabakna dagiti puersa nga inpatulod babaen dagiti Aliado. Dgaiti milisi a kampaniana ket nakagun-odan ti panakawayawaya ti Turkia. Ni Atatürk ket nangirugi kadagiti programa ti politiko, ekonomiko, ken dagiti kultural a reporma, a nagsuksukimat a mangbalbaliw ti dati nga Otomano nga Imperio iti maysa a moderno, a naibatay ti laud ken sekular a pagilian nga estado. Babaen ti panangidaulona, adda dagiti rinibu a pagadalan ti naipatakder, ti kangrunaa nga edukasion ket naaramid idi nga awan bayadna ken kapilitan, bayat ti dagiti panagbayad ti buis dagiti agtaltalon ket naipabassit.[2] Dagiti pamunganayan a reporma ni Atatürk, a puonan ti panakabangon ti moderno a Turkia, ket naitudtudo a kas ti Kemalismo.
[urnosen] Paammo
[urnosen] Kasipo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Mustafa Kemal Atatürk idiay Wikimedia Commons


text:
Karayan Volga
Ti Volga (Rúso: Bóлra; IPA: [ˈvolɡə] ( denggen)) ket isu ti kadakkelan a karayan idiay Europa iti termino a kaatiddog, ti pagayusan, ken labneng a pagayusan. Daytoy ket agayus ti kaunegan ti tengnga a Rusia, ken nawatiwat a naimatangan a kas ti nailian a karayan ti Rusia. Kadagiti duapulo a kadakkelan a siudad ti Rusia, duapulo ket maysa, a mairaman ti kapitolio ti Moscow, ket mabirukan idiay pagayusan a labneng ti Volga. Adda dagiti kadakkelan a pagurnongan ti danum iti lubong ket mabirukan idiay igid ti Volga. Ti karayan ket adda ti simboliko a kayatna a saoen iti Ruso a kultura ken kadawyan a tinawtawagan a kas ti Volga-Matushka (Volga-ina) iti Ruso a literatura ken sarsarita.
[urnosen] Pinagibasaran
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Volga idiay Wikimedia Commons
- Volga a labneng
- Dagiti karayan ti Kostroma Oblast
- Dagiti karayan ti Moscow Oblast
- Dagiti karayan ti Nizhny Novgorod Oblast
- Dagiti karayan ti Astrakhan Oblast
- Dagiti karayan ti Chuvash a Republika
- Dagiti karayan ti Kalmykia
- Dagiti karayan ti Samara Oblast
- Dagiti karayan ti Saratov Oblast
- Dagiti karayan ti Tatarstan
- Dagiti karayan ti Tver Oblast
- Dagiti karayan ti Volgograd Oblast
- Dagiti karayan ti Yaroslavl Oblast
- Dagiti tributario ti Baybay Caspian


text:
Henri Bergson
Ni Henri-Louis Bergson (Pransés a panakabalikas: [bɛʁksɔn] 18 Oktubre 1859 – 4 Enero 1941) ket maysa a kangrunaan a Pranses a pilosopo, a kangrunaan a nakaimpluensia iti immuna a kagudua iti maika-20 a siglo.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Hancock, Curtis L. (Mayo 1995). "Ti panakaimpluensia ni Plotinus iti Pammadillaw iti Emperiko a Siensia ni Berson". In R. Baine Harris. Neoplatonismo ken Kontemporario a a Kapanunotan. 10. Kongreso iti Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal a naaramid idi Mayo 1995 idiay Uniberdidad ti Vanderbilt, Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal. Albany: Estado nga Unibersidad iti Pagmalditan ti New York. p. 139ff. ISBN 0-7914-5275. "A ti pilopsopia ni Henri Bergson ket kangrunaan a naimpluensian dagiti doktina ni Plotinus ket nainaganan kadagiti panagisursuro ni Bergson ti Plotinus ken dagiti kapadpadana a kasta a pilosopia. Daytoy a panakaimpluensia ket adun a tinungtungtungan babaen dagiti kontemporario ni Bergson, a kas ni Emile Bréhier ken Rose-Marie Rossé-Bastide. [...]"


text:
Aristoteles
Ni Aristoteles (Taga-ugma a Griego: Ἀpισtotέλnς, Aristotélēs) (384 BC – 322 BC)[1] ket maysa idi a Griego a pilosopo ken erudito, maysa nga estudiante ni Plato ken maestro ni Alehandro ti Natan-ok. Dagiti sinursuratna ket nakasakup kadagiti adu a suheto, a mairaman ti pisika, metapisika, daniw, teatro, musika, lohika, retoriko, linguistika, politika, gobierno, etika, biolohia, ken soolohia. A kinaduana ni Plato ken ni Socrates (maestro ni Plato), ni Aristoteles ket maysa kadagiti nangruna a nangipatakder a pigura iti Lumaud a pilosopia. Dagiti sinursurat ni Aristotle ket isu dagiti immuna a nagpartuat ti konprehensibo a sistema iti Lumaud a pilosopia, a sumakop kadagiti moralidad, estetika, lohika, siensia, politika, ken metapisika.
Ti panakaimatangan ti Aristotle kadagiti maipapan iti bagi a siensia ket nalatak a nangsuksukog ti mediebal a panakaeskolar, ken dagiti inpluensiada ket gimmay-at iti Renasimiento, urayno dagitoy ket nasukatan babaen ti Newtoniano a pisika. Kadagiti soolohikol a siensia, adda dagiti napalpaliiwna ket napasingkedan a dagitoy ket napudno idi laeng maika-19 a siglo. Dagiti obrana ket naglaon kadagiti kasapaan a naamammoan a pormal a panagadal iti lohika, a dagitoy ket nainayon idi naladaw a maika-19 siglo iti moderno a pormal a logika. Iti metapisika, ti Aristotelianismo ket adda ti nalatak nga inpluensia iti pilosopiko ken teolihiko a panagpanpanunot iti Islamiko ken Hudio a tinawtawidan iti Tengnga a Panawen, ken agtultuloy nga aginipluensia ti Kristiano a Teolohia, a naipangpangruna ti eskolastiko a tinawtawid iti Katoliko a Simbaan. Dagiti etikana, a kanayon a nakainpluensia, ket nakagun-od ti napabaro a panagayat iti moderno panakapartuat iti kinasingpet nga etika. Amin nga aspeto ti polosopia ni Aristoteles ket agtultuloy a banag ti aktibo nga akademiko a panagadal tatta nga aldaw. Urayno ni Aristoteles ket nagsurat kadagiti adu ken napintas a tratado jken dialogo (ni Cicero ket nangipalpalawag kadagiti literario nga estilona a kas ti maysa a "karayan ti balitok"),[2] naipanunotan a kaaduan kadagiti sinursuratna ket napukaw tattan ken adda laeng ti agarup a maysa a pagkatlo kadagiti orihinal nga obrana ti nabatbati.[3]
[urnosen] Paammo ken pinagibasaran
- ^ A dagitoy a saan anasuppiatan a petsa (ti iimuna akagudua ti Olimpiada a tawen idi 384/3, ken idi 322 a kalpasan idi pimmusay ni Demosthenes) ket husto ken naipakitan babaen ni August Boeckh (Kleine Schriften VI 195); para iti adu pay a panakitungtungan, kitaen ti Felix Jacoby iti FGrHist 244 F 38. Ingemar Düring, Aristoteles iti Taga-ugma a Biograpiko a Tinawtawid, Göteborg, 1957, p. 253.
- ^ Cicero, Marcus Tullius (106BC-43BC). "flumen orationis aureum fundens Aristoteles". Academica. http://www2.cddc.vt.edu/gutenberg/1/4/9/7/14970/14970-h/14970-h.htm#BkII_119. Naala idi 25-Enero-2007.
- ^ Jonathan Barnes, "Biag ken Obra" iti Ti Cambridge a Kumaduaan iti Aristoteles (1995), p. 9.
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Aristoteles idiay Wikimedia Commons


text:
Proud to be Ilocano!
#1
Posted 14 May 2008 - 01:15 PM
Naimbag nga aldaw yo amin! I'm glad to find kapwa-ilocanos in this site.
Is anyone here living in Palm Springs, CA? I'll be there soon.
I was born and raised in Kalinga province, Tabuk City (city na po siya ngayon..he! he!).
Ilocos Sur ti roots ni father ko, but i don't know where in particular because he didn't grow up there. Sa Nueva Vizcaya na siya lumaki. Meron ba dito taga Mt. Province? My mother is from Bontoc, ngem haan met lang dinmakkel idiay.
Naguratak nga ilocano...he! he! I learned tagalog and english in school na.
I can't wait to be in California. I know there are lots of ilocanos there.
Godbless to all!
JEN
06/03/2009-sent AOS packet, I-485 and I-765
06/15/2009-NOA
07/03/2009-Biometrics
07/14/2009-employment authorization card received.....yehey!
NOA 2 received
08/17/2009-interview....God help us!
#2
Posted 14 May 2008 - 08:59 PM
Is anyone here living in Palm Springs, CA? I'll be there soon.
I was born and raised in Kalinga province, Tabuk City (city na po siya ngayon..he! he!).
Ilocos Sur ti roots ni father ko, but i don't know where in particular because he didn't grow up there. Sa Nueva Vizcaya na siya lumaki. Meron ba dito taga Mt. Province? My mother is from Bontoc, ngem haan met lang dinmakkel idiay.
Naguratak nga ilocano...he! he! I learned tagalog and english in school na.
I can't wait to be in California. I know there are lots of ilocanos there.
Godbless to all!
JEN
Kasta met kaniam, ading. Ado ti Ilocano ditoy US, aglalo idiay California. Haan ak nga taga-Kalinga ngem nag-adal ak idiay SLU Baguio ken ado dagiti gagayyem ko idi nga taga Tabuk ken Benguet. Taga-San Fernando, La Union ak, idiay ak nga dimmakkel ta ni tatang ko taga-Bauang, ni mader ko ket taga-Bicol.
Ale, agawaam ti mapan idiay California, lol!!!
#3
Posted 16 May 2008 - 05:18 AM
#4
Posted 16 May 2008 - 08:33 PM
#5
Posted 17 May 2008 - 12:02 AM
#6
Posted 17 May 2008 - 12:38 PM
Ale, agawaam ti mapan idiay California, lol!!!
Awan pay case number mi, kaforforward da lang papers mi diay USCIS. Sapay la koma ta nabiit processing na.
6months ti inkari na diay immigration lawyer. Mailiwak la unay ken lakay kon...he! he!
Louisian ka gayam, idiayak met la nagcollege, batch 2000.
Siguro nabayag ka ditan. Kaanu naudi awid mo ditoy?
Ragsak ken talna for your family...(nagrigat la ket ti agsurat ti puro nga ilocanon aya...he! he!)
JEN
06/03/2009-sent AOS packet, I-485 and I-765
06/15/2009-NOA
07/03/2009-Biometrics
07/14/2009-employment authorization card received.....yehey!
NOA 2 received
08/17/2009-interview....God help us!
#7
Posted 17 May 2008 - 12:43 PM
Anya course mo diay SLU? Batch 2000 nak met, Social Work.
Nagyanak KM 6 la trinidad idi. Kaanu ka pay adda dita US?
Baka january nak pay siguro. Madik agchristmas dita....he! he!
06/03/2009-sent AOS packet, I-485 and I-765
06/15/2009-NOA
07/03/2009-Biometrics
07/14/2009-employment authorization card received.....yehey!
NOA 2 received
08/17/2009-interview....God help us!
#8
Posted 18 May 2008 - 05:07 AM
Nagyanak KM 6 la trinidad idi. Kaanu ka pay adda dita US?
Baka january nak pay siguro. Madik agchristmas dita....he! he!
hmmm siguro nakitkita ka idiay HumanSci building, Polsci grad dak ....inmayak ditoy October 2007
#9
Posted 18 May 2008 - 11:43 PM
Nag-tour ak laeng ditoy idi Dec 2005 tapno maam-ammok ti pamilya ni lakay ko, makabulan nga nagsursor, hehe . Saka kami nag-file iti fiancee visa idi Jan 2006, naalak met ti visa after 3 months, nag-resign ak ti trabaho saka nag-stay idiay San Fernando ti makabulan tapno adda met time ko kadagiti balasang ko, saka immay ak ditoy by May 2006. Nagawid ak iti Pinas idi October 2007. Datoy kuma umay nga October ket agawid ak manen ngem awan ti time ko gapo iti trabaho ditoy. Ipalubos ni apo ket makaawid ak by March 2009 para diay graduation ni inaunak ti high school.
Nasayaat kuma nga agpayso nu agkakaruba tayo ditoy, mailiw ak la unayen iti kilawen ken mangga (hay apo uray la agkakatay ti tao)...sabali ti mangga da ditoy haan nga kasla diay kanya tayo nga naalsem nu naata ngem unay met ti sam-it na nu naluom.
Isu nga nu sika kaniak, Jen...agawaam ketdi ti mganan ti mangga, bangus, nateng ken naduma-duma pay nga makan dita ta sabali latta met ti lutong bahay..ay wen, lansones pay....(ilak-aman na kami metten ah kenni Chant)....
nasayaat ketdi ta maka-experience ka pay ti last Christmas mo dita kaduam iti pamilyam. Ammok ti rigat ti maririnam no umiliw ka kenni lakay mo ngem panunutem laengen nga bassit laengen nga sakrispisyo ti ururayem kumpara iti tungpal biag nga panagkadua yo.....at the same time (pasensiya ta haan ko mai-Ilocano diay nga parte ), usarem ketdi daytoy nga panawen tapno ma-enjoy mo da nanang ken tatang mo pati dagiti kakabsat mo ken gagayyem mo.
haay, nalpas met laeng diay kayat ko nga sawen....ale kakabsat ta gasolinaak pay ti Ilocano words ko...medyo agkarkaragen!
#10
Posted 01 June 2008 - 01:21 PM
Pol Sci ka pala. Baka nakitkitak sika, pol sci nak met for one semester. Awan la malagip ko kadagidiay batch ko ti polsci. Nag shift nak idi pinmasaak ti gov't scholarship.
06/03/2009-sent AOS packet, I-485 and I-765
06/15/2009-NOA
07/03/2009-Biometrics
07/14/2009-employment authorization card received.....yehey!
NOA 2 received
08/17/2009-interview....God help us!
#11
Posted 01 June 2008 - 01:29 PM
Agpapada tayo met gayam nga Human Sci, graduate ak ti BS Psychology....
Nag-tour ak laeng ditoy idi Dec 2005 tapno maam-ammok ti pamilya ni lakay ko, makabulan nga nagsursor, hehe . Saka kami nag-file iti fiancee visa idi Jan 2006, naalak met ti visa after 3 months, nag-resign ak ti trabaho saka nag-stay idiay San Fernando ti makabulan tapno adda met time ko kadagiti balasang ko, saka immay ak ditoy by May 2006. Nagawid ak iti Pinas idi October 2007. Datoy kuma umay nga October ket agawid ak manen ngem awan ti time ko gapo iti trabaho ditoy. Ipalubos ni apo ket makaawid ak by March 2009 para diay graduation ni inaunak ti high school.
Nasayaat kuma nga agpayso nu agkakaruba tayo ditoy, mailiw ak la unayen iti kilawen ken mangga (hay apo uray la agkakatay ti tao)...sabali ti mangga da ditoy haan nga kasla diay kanya tayo nga naalsem nu naata ngem unay met ti sam-it na nu naluom.
Isu nga nu sika kaniak, Jen...agawaam ketdi ti mganan ti mangga, bangus, nateng ken naduma-duma pay nga makan dita ta sabali latta met ti lutong bahay..ay wen, lansones pay....(ilak-aman na kami metten ah kenni Chant)....
nasayaat ketdi ta maka-experience ka pay ti last Christmas mo dita kaduam iti pamilyam. Ammok ti rigat ti maririnam no umiliw ka kenni lakay mo ngem panunutem laengen nga bassit laengen nga sakrispisyo ti ururayem kumpara iti tungpal biag nga panagkadua yo.....at the same time (pasensiya ta haan ko mai-Ilocano diay nga parte ), usarem ketdi daytoy nga panawen tapno ma-enjoy mo da nanang ken tatang mo pati dagiti kakabsat mo ken gagayyem mo.
Kumustan? Sorry nabayag nga nagpukawak ditoy...he! he! Medyo busy ak ti work ko.
Speaking of mangga, nasakit tiyan ko ta nagadu kinnan ko tatta nga aldaw. Sinmangpet gamin ading ko nagapu probinsya nagadu insangpet da mangga ken avocado. Awan problema ti nateng ta mapurpurga kami nateng...he! he! Nangina gamin karne itatta. Isu nga puro kami nateng ken lames. Adda ba paggatangan filipino foods dita? Kasla koma bagoong ken aramang. Uray haanen to tuyo ta baka haanak mapakawan lakay ko nu aglutuak tuyo diay balay na...lol
Apay haan mo intugot anak mo dita? Adda 8years old nga balasitang ko, inaplay mi met visa na K-4.
06/03/2009-sent AOS packet, I-485 and I-765
06/15/2009-NOA
07/03/2009-Biometrics
07/14/2009-employment authorization card received.....yehey!
NOA 2 received
08/17/2009-interview....God help us!
#12
Posted 06 June 2008 - 06:48 PM
Kumustan? Sorry nabayag nga nagpukawak ditoy...he! he! Medyo busy ak ti work ko.
Speaking of mangga, nasakit tiyan ko ta nagadu kinnan ko tatta nga aldaw. Sinmangpet gamin ading ko nagapu probinsya nagadu insangpet da mangga ken avocado. Awan problema ti nateng ta mapurpurga kami nateng...he! he! Nangina gamin karne itatta. Isu nga puro kami nateng ken lames. Adda ba paggatangan filipino foods dita? Kasla koma bagoong ken aramang. Uray haanen to tuyo ta baka haanak mapakawan lakay ko nu aglutuak tuyo diay balay na...lol
Apay haan mo intugot anak mo dita? Adda 8years old nga balasitang ko, inaplay mi met visa na K-4.
[/quote]
Ayna, imbag man ta agum-uma ka ti mangga ken avocado....inlak-aman nak met laeng?, hehehe....super busy ak met ti trabaho idi napalabas isu nga tatta ak lang manen nga naka-reply. Ado met ti Filipino stores ditoy ngem sabali lang met gamin nu luto ti balay....ken haan ko man ammo ta panagkunak ket sabali ti raman diay bagoong ken aramang ditoy, syempre met gamin ket adda additives ken preservatives nan.....pangpangaasim,kabsat ta aguma kan ti tuyo dita gapu ta baka haan nga mairusok ni lakay mo ti tuyo, hahahaha.....uray kasaano ti kinasingpet na ni lakay ko ket nakasao to "holy c**p what's that smell?" idi nagprito ak ti tuyo hahaha ngem saka na lang naamiris nga siak gayam ti culprit idi nakita na nga pirmi ti misuot ko Uray pay ket mano iti kaso-sori na ket nagpasugnod akon inia.... actually basol ko met ta talaga nga sabali ti angot na kabsat, haan gamin nga kasla idiay dita ayan tayo nga nakalukat amin nga ridaw ken ruwangan isu nga nawaya iti angin nga umuneg ken rumuar...
Ururayek laengen ti visa diay dua nga ubbing ko ta madama ti processing na....inkarik gamin kenni paryentes ko nga malpas pay ti High Shool diay inauna sakbay mi alaen ditoy....sapay kuma ta haan met nga aglabes ti edad na.....ay wen,gayam adda kadi friendster mo?....wenno nai-add ka kadin?
#13
Posted 06 June 2008 - 07:13 PM
Kakabsat ko nga ilocana, kayat ko met ti makiraman ti sarita yo. Wen sabali lang ti luto iti balay. Nakagatangak ti bagoong kasla metlang raman na dyay pilipinas isu nga nasayaat ginatang mi dyay asian store nangina lang, urayen ta feeling ko ngay adda ak dyay pinas. Aglutluto ak ti kanik para lang kiniak ta ni lakay ko ket napili isu ta mayat hannak nga pressure nga agluto ti kanin na. isuna ti agluto. namis ko ti tuyo awan met makita dyay asian store mabutingak baka sabali eh.
Taga isabela ak kakabsat 2 months kon ditoy california.
God bless
#14
Posted 10 June 2008 - 05:42 PM
Kakabsat ko nga ilocana, kayat ko met ti makiraman ti sarita yo. Wen sabali lang ti luto iti balay. Nakagatangak ti bagoong kasla metlang raman na dyay pilipinas isu nga nasayaat ginatang mi dyay asian store nangina lang, urayen ta feeling ko ngay adda ak dyay pinas. Aglutluto ak ti kanik para lang kiniak ta ni lakay ko ket napili isu ta mayat hannak nga pressure nga agluto ti kanin na. isuna ti agluto. namis ko ti tuyo awan met makita dyay asian store mabutingak baka sabali eh.
Taga isabela ak kakabsat 2 months kon ditoy california.
God bless
Kumustan. Tatta ak laeng manen nga nakatugaw ditoy sango ti computer. Mayat a ngarud ta dita met lang California ti papanan ni JenAndDan, haan ko lang ammo no anya nga parte. Damagem to isuna no makawayas nga agbisita ditoy Ilocano section. Agpayso nga makailiw iti nateng..aglalo diay dinengdeng nga haan mo makita ditoy, saka sagpaw na ket intuno nga bangus. Kaso no agawid ak diay Pinas ket, ti kinaado ti makan, haan ak met garud nga makapangan....saka ak to agbabawi no nagawid ak manen ditoy.
Dimakkel ak idiay San Fernando, La Union ngem Bikolana ni mader ko isu nga makisamsampitaw ak met idiay Bicol Section
No adda damag mo ket agdamag ka laeng ditoy WOF ta ado met ti nasisingpet ditoy.
SIge, kakabsat ta no maminsan to manen....
#15
Posted 10 June 2008 - 09:54 PM
Kamustan ngay? Atoy maililiw nak dyay philippines gamin ni lakay ko ket adda idiay trabaho na ket nag overtime so straight nga agtrabaho iti 14 days, panglima nga aldaw panglang. Mayat mit ta kankanayon nga agtawtawag kinyak kaso nu malagip ko kakabsat and nagannak ko ken ti saya idiay quezon city ket sabali laeng. Awan ti maaramid ko ket pinilik ni lakay ko. Lalu hannak pay nga nalaing nga agdrive ag test nak tu pang lay nu agawid ni lakay ko sapay kuma ta maipasak ti written test. Adu ti ammuk nga sarita ilocano, ibanag, and itawes. Isu ta baga ni lakay ko ket sursurwin ti agdrive tapno haan ka nga mailiw dyay pinas kunana. Talaga nga homesick ti kalaban mo ditoy , imbag pay kiniam ta nasanay kan. Isu ta ikarkararag ko laeng nga malagpasan amin ditoy nga iliw ko.
Wen nu adda damag ko regarding ti aos ket , agdamagak kenyan. Kakapatulod ko paylang diay aos ko idi june 6 naawat da june 9.
Mayat ta agtrabahokan san? Sige kabsat .
God bless
#16
Posted 12 June 2008 - 01:23 AM
Kamustan ngay? Atoy maililiw nak dyay philippines gamin ni lakay ko ket adda idiay trabaho na ket nag overtime so straight nga agtrabaho iti 14 days, panglima nga aldaw panglang. Mayat mit ta kankanayon nga agtawtawag kinyak kaso nu malagip ko kakabsat and nagannak ko ken ti saya idiay quezon city ket sabali laeng. Awan ti maaramid ko ket pinilik ni lakay ko. Lalu hannak pay nga nalaing nga agdrive ag test nak tu pang lay nu agawid ni lakay ko sapay kuma ta maipasak ti written test. Adu ti ammuk nga sarita ilocano, ibanag, and itawes. Isu ta baga ni lakay ko ket sursurwin ti agdrive tapno haan ka nga mailiw dyay pinas kunana. Talaga nga homesick ti kalaban mo ditoy , imbag pay kiniam ta nasanay kan. Isu ta ikarkararag ko laeng nga malagpasan amin ditoy nga iliw ko.
Wen nu adda damag ko regarding ti aos ket , agdamagak kenyan. Kakapatulod ko paylang diay aos ko idi june 6 naawat da june 9.
Mayat ta agtrabahokan san? Sige kabsat .
God bless
Kasta lang nga talaga ti biag, kabsat..."compromise" nga kuna da...haan nga bale ta no ammom ton ti ag-drive ken kampante kan nga agsolo nga ag-drive ket medyo makawaya kan ton. Natural lang met iti umiliw basta adayo ka iti pamilyam...dumteng tu met laeng ti panawen nga masanay ka iti kinaadayom kaniada ngem haan nga maik-kat iti panaka-iliw mo iti Pinas aglalo ta dimmakkel ka met idiay. Urayem lattan ti resulta ti AOS mo...basta i-prioritize mo pay laeng ti panag-drive ta importante dayta lalo no makasapol ka iti trabahom. "One thing at a time", ading....unaem ti makaala ti driver's permit mo tapno maka-practice ka, ket no kampante kan ton nga ag-road test nasay-sayaat manen nu makaala ka ti license mo tapno maka-drive ka nga agmaymaysa...ad-ado ti maaramid mo ken makaliwliwa kan to.
Nag-bassit ti naisurat ko ngem nagbayag ko nga nalpas ta narugyak idi makaawid ak ti balay, naisardeng ko ta simmangpet ni lakay....ayna, nakaluto ak payen ken nalpas kam pay ketdin a nga nangrabii saka ko nalagip nga haan ko gayam nga nalpas datoy....
ket agpakada ak manen kabsat, nu sumarunon to manen.....
#17
Posted 13 June 2008 - 08:54 PM
Speaking of mangga, nasakit tiyan ko ta nagadu kinnan ko tatta nga aldaw. Sinmangpet gamin ading ko nagapu probinsya nagadu insangpet da mangga ken avocado. Awan problema ti nateng ta mapurpurga kami nateng...he! he! Nangina gamin karne itatta. Isu nga puro kami nateng ken lames. Adda ba paggatangan filipino foods dita? Kasla koma bagoong ken aramang. Uray haanen to tuyo ta baka haanak mapakawan lakay ko nu aglutuak tuyo diay balay na...lol
Apay haan mo intugot anak mo dita? Adda 8years old nga balasitang ko, inaplay mi met visa na K-4.
Ayna, imbag man ta agum-uma ka ti mangga ken avocado....inlak-aman nak met laeng?, hehehe....super busy ak met ti trabaho idi napalabas isu nga tatta ak lang manen nga naka-reply. Ado met ti Filipino stores ditoy ngem sabali lang met gamin nu luto ti balay....ken haan ko man ammo ta panagkunak ket sabali ti raman diay bagoong ken aramang ditoy, syempre met gamin ket adda additives ken preservatives nan.....pangpangaasim,kabsat ta aguma kan ti tuyo dita gapu ta baka haan nga mairusok ni lakay mo ti tuyo, hahahaha.....uray kasaano ti kinasingpet na ni lakay ko ket nakasao to "holy c**p what's that smell?" idi nagprito ak ti tuyo hahaha ngem saka na lang naamiris nga siak gayam ti culprit idi nakita na nga pirmi ti misuot ko Uray pay ket mano iti kaso-sori na ket nagpasugnod akon inia.... actually basol ko met ta talaga nga sabali ti angot na kabsat, haan gamin nga kasla idiay dita ayan tayo nga nakalukat amin nga ridaw ken ruwangan isu nga nawaya iti angin nga umuneg ken rumuar...
Ururayek laengen ti visa diay dua nga ubbing ko ta madama ti processing na....inkarik gamin kenni paryentes ko nga malpas pay ti High Shool diay inauna sakbay mi alaen ditoy....sapay kuma ta haan met nga aglabes ti edad na.....ay wen,gayam adda kadi friendster mo?....wenno nai-add ka kadin?
Kumustan ngay kabsat? Addaak manen nga nagsubli..he! he! Haanak sinumrek trabahok tatta, nasadutanak. Sobra met gamin stress ti trabahok. Customer care representative nak ti Sprint USA. Ayna apo, naguuyong ti callers mi..he! he! Lalo dagiti americana, kanayun da la nagunget. Imbag pay dagidiay lalake dita ta uray frustrated da ket nalumanay da latta agsao. Anya kad usar mo nga cellphone dita? Baka Sprint ka met..he! he!
Inaplay mo gayamen ti visa ubbing mo. Manu ngay ngata nga bulan or tawen ti processing na? Mabalin ko nga itugoten anak ko kaya lang madik pay koma ta kayat ko nga masolo pay ni lakay ko...he! he! Syempre haan met gamin nga nabayag ti nagkaduaan mi. Isu kunak ken lakay ko after 1year na lang koma sakbay mi iaplay visa na. Nakaunget ta nagbayad gaminen ti $355 application na, sayang kanu. Bahalan ton, madinak pay talaga mkapagdesisyon.Ngem nu kaspagarigan, isagsaganakon diay anak ko. Isu idi pinmanaw katulong ko one month after diay kasar mi haanakon nagala kasukat na. Sursuruakon diay ubing ko nga agtrabaho, inikkak responsibilidad na. Ammok gamin nga ti biag dita sabali, datayo amin ti agtrabaho balay. Imbag ka ta dadakkel sa dagidiay anak mon. 8yrs old pay lang kanyak, ngem nu umasta kasla kinder...he! he!
Ala sa pay la koma ta nabiit nga marelease visa dagidiay ubbing mo. Nu gamin sa umabot 18 years old narigaten nga ipetition. Awan ba anak mo dita US? Kayat ko ti akgababy uli nu addaak to ditan. Madik koma ngem sayang met ti lahi ni lakay ko...he! he! Isu uray maysa lang siguro, adda lang met pangkitaan kumbinasyon mi nga dua.
Sige kabsat, inton sumaruno nga mail manen. Agan-annad ka nga kanayun dita. Godbless!
JEN
06/03/2009-sent AOS packet, I-485 and I-765
06/15/2009-NOA
07/03/2009-Biometrics
07/14/2009-employment authorization card received.....yehey!
NOA 2 received
08/17/2009-interview....God help us!
#18
Posted 17 June 2008 - 12:15 AM
Inaplay mo gayamen ti visa ubbing mo. Manu ngay ngata nga bulan or tawen ti processing na? Mabalin ko nga itugoten anak ko kaya lang madik pay koma ta kayat ko nga masolo pay ni lakay ko...he! he! Syempre haan met gamin nga nabayag ti nagkaduaan mi. Isu kunak ken lakay ko after 1year na lang koma sakbay mi iaplay visa na. Nakaunget ta nagbayad gaminen ti $355 application na, sayang kanu. Bahalan ton, madinak pay talaga mkapagdesisyon.Ngem nu kaspagarigan, isagsaganakon diay anak ko. Isu idi pinmanaw katulong ko one month after diay kasar mi haanakon nagala kasukat na. Sursuruakon diay ubing ko nga agtrabaho, inikkak responsibilidad na. Ammok gamin nga ti biag dita sabali, datayo amin ti agtrabaho balay. Imbag ka ta dadakkel sa dagidiay anak mon. 8yrs old pay lang kanyak, ngem nu umasta kasla kinder...he! he!
Ala sa pay la koma ta nabiit nga marelease visa dagidiay ubbing mo. Nu gamin sa umabot 18 years old narigaten nga ipetition. Awan ba anak mo dita US? Kayat ko ti akgababy uli nu addaak to ditan. Madik koma ngem sayang met ti lahi ni lakay ko...he! he! Isu uray maysa lang siguro, adda lang met pangkitaan kumbinasyon mi nga dua.
Sige kabsat, inton sumaruno nga mail manen. Agan-annad ka nga kanayun dita. Godbless!
JEN
Ayna, kabsat ket ubing ka pay met, nasayaat lang nga maysa pay nga ubing ...Sikami gamin ni lakay ko ket panay teeneagers dagiti anak min (dua kaniana, 16 & 14 ken dua met kaniak, 15 & 13)....plus, pareho kami nga halos subsob iti trabaho ken annak mi idi kaub-ubingan mi isu nga idi nagtinumpong kami ket uston diay instant nga uppat nga ubing ...panawen metten nga ma-enjoy mi no kasaano ti feeling na ti adda agtareken iti maysa ken maysa....
about 12 months no i-file mo iti visa ti anak mo nga under 18...sabagay, kabsat ket case-tocase basis met gamin iti sitwasyon tayo. Personally, siguro gapu metten iti napalabas nga experiences ko, kayat ko met gamin nga stable ak pay nga umuna ditoy US (mentally, emotionally, financially...) sakbay ko nga alaen dagiti ubbing...dakkel a desisyon kaniak to umay ditoy ta adda dua a responsibilidad ko...haan ko met kayat nga umayak ditoy sakanto met gayam nagado nga problema ket haan ko kayat nga mairaman dagiti ubbing ko. Ngem naswerte ak lang met nga talaga ta nasayaat unay ni lakay ko ken iti pamilya na...diay dua nga ubbing na ket haan mi nga kadua ditoy balay ngem umay da ditoy no bakasyon ti eskwela...awan met iti problemak kanyada ta very polite ken sweet da met kaniak.
No nakabayad ka metten iti processing ti visa diay ubing mo ket ituloy mon gapu ta sabalin to manen ti fee na no i-apply mo ditoy...maysa pay ket nalaklaka nga maka-adjust diay ubing iti lifestyle ditoy no alaem habang ubing pay...
Adda Sprint card ko idi adda kami pay diay Boston, isu ti usar ko nga agconnect ti internet para diay laptop ko...very convenient nga agpayso ngem idi nag-move kami ditoy Florida ket nagsikat kami metten iti. Kasta lang a talaga no ti trabahom ket customer service. Usually met gamin ket frustrated da, ngem haan mo laengen nga i-take personally gapu ta haan met nga sika ti kaunget ta no di ket iti sitwasyon. Ayna, kabsat ket nalaklaka nga sawen. Hay, uray iti trabahol ket adda latta met iti sagpaminsan nga difficult customer. Adda iti sarilik nga shipping business ditoy, ag-ship ak ti mails ken packages thru US Post Office, FedEx, UPS ken DHL....mayat ta enjoy ko nga agpayso ti trabahok kaso ket haan nga maiwasan dagiti kunada nga "cheapskates" ken "pennypinchers"...kayat da ket kalakaan nga serbisyo sadan to agbirok ti tracking number, haaayyy....nu saggagaysaek ti madi nga ugali dagiti customers ditoy ket agsakit laeng iti ulok....sabagay ket tallo pay met laeng ti naka-engkwentrok nga nagpaburek ti darak.....aganges ka laengen ti nauneg ken panunutem nga frustrated da lang gamin iti sitwasyon...
agpakada ak manen ta haan ak pay nakaluto ti pang-rabiik ket awan ni lakay ta adda business trip na idiay Boston....adda kadi friendster mo kabsat?
#19
Posted 17 June 2008 - 02:12 PM
Ni jen gayam ket diyay palm spring ammok idiay napan kamin ni lakay ko idi last week ti may. Sapay kuma nu anya kayat ti diyos gamin ururayin na ti promotion na maybe idiay part riverside ( pal spring) area or fresno bahala nu anya kayat ni apu diyos. Sapay la kuma tatta nga tawin.
Sige atgasuratak tu manen ha. Awan pay noa1 ko genm nain cash dan diyay check bayad ti aos ko. hope this week.
god bless
This post has been edited by roseandchuck: 17 June 2008 - 02:13 PM
#20
Posted 19 June 2008 - 12:35 PM
Ni jen gayam ket diyay palm spring ammok idiay napan kamin ni lakay ko idi last week ti may. Sapay kuma nu anya kayat ti diyos gamin ururayin na ti promotion na maybe idiay part riverside ( pal spring) area or fresno bahala nu anya kayat ni apu diyos. Sapay la kuma tatta nga tawin.
Sige atgasuratak tu manen ha. Awan pay noa1 ko genm nain cash dan diyay check bayad ti aos ko. hope this week.
god bless
Kunak man no naumakan nga agsurat ti Ilocano ...uray siak met ket haan unay nga makatugaw ti sango ti computer gapo iti trabaho...pasingit-singit ak laeng nga ag-reply ken agbasa ditoy forum.
Nu dumteng tu dita Cali ni Jen ket mayat no agkita kayo ta ammom metten no kasaano ti agmaymaysa. Kasta lang nga talaga iti umuna nga tawen mo, ading gapo ta adda ka pay laeng iti adjustment period...married life ken change of environment dakkel nga adjustment aglalo ta awan ti pamilyam ditoy as support group....ngem once nga kumportable kanton iti sitwasyon mo, makaliwliwa kan to met laeng....aglalo no makabirok ka iti trusted friend mo dita...
Ayna ket masapol manen nga rumuar ti tao ta oras manen ti trabaho


text:
Is-isla ti Ryukyu
Ti Is-isla ti Ryukyu (琉球諸島 Ryūkyū-shotō?),[1] naamammoan iti Hapón a kas iti Nansei nga Is-isla (南西諸島 Nansei-shotō?, lit. "Abagatan a laud nga Is-isla") ken naamammoan pay a ti Ryukyu nga Arko (琉球弧 Ryūkyū-ko?), dagitoy ket kawar iti Hapón nga is-isla a naigay-at iti abagatan a laud manipud idiay Kyushu aginggana idiay Taiwan: ti Ōsumi, Tokara, Amami, Okinawa, ken dagiti is-isla ti Sakishima (Miyako ken Yaeyama), nga ti Yonaguni ket isu ti akin-abagatan unay. Ti kadakkelan kadagitoy nga is-isla ket ti isla ti Okinawa.
Dagitoy nga is-isla ket adaanda ti sub-tropikal a klima nga addaan ti saan a mnalamiis unay a tiempo ken napudot a kalgaw. Ti tudo ket napigsa, ken maapektaranna ti panawen ti tudtudo ken bagyo. Malaksid kadagiti nakapalikmut nga Is-isla ti Daitō, daytoy a kawar ti isla ket adda du a nangruna a heolohiko a pagbeddengan, ti Nailet a Baybay ti Tokara a nagbaetan ti Is-isla ti Tokara ken Amami, ken ti Kerama a Buang a nagbaetan ti Is-isla ti Okinawa ken Miyako, a nagbingbingay kadagitoy nga is-isla iti Akin-amianan, Tengnga, ken Akin-abagatn a Ryukyus.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Tsuneyoshi, Ukita (1993). Nihon-dai-chizuchō (Nalatak nga Atlas ti Hapon). Heibonsha. ISBN 4-582-43402-9.


text:
Broccoli
Ti Broccoli ket maysa a mula iti familia a Repolio, Brassicaceae (sigud a Cruciferae). Naidasig kas Italica a Grupo a Cultivar ti species a Brassica oleracea. Dagiti sabali pay a grupo a cultivar ti Brassica oleracea ket pakairamanan ti repolio (Grupo a Capitata), cauliflower (Grupo a Botrytis), kale ken collard greens (Grupo nga Acephala), kohlrabi (Grupo a Gongylodes), ken Brussels sprouts (Grupo a Gemmiferap). Ti Broccoli nga Intsik (Grupo nga Alboglabra) ket maysa met a grupo a cultivar ti Brassica oleracea. Addaan ti broccoli iti adu a nalasag a berde nga ul-uloo ti sabong a naurnos a kasla nagtagisanga a kayo a nagtubo iti maysa a nalukmeg nga ungkay.
Kas makan wenno masida, gagangay a makilnat wenno malambong bassit ti broccoli. Mabalin met a kanen a sadiwa wenno saan a naluto. Nabaknang ti broccoli iti vitamina C ken fiber, ken addaan iti compound a glucoraphanin a mangidanon iti anticancer a compound a sulforaphane


text:
Pagsasao a Leton
Ti Leton (latviešu valoda) ket isu ti opisial nga estado a pagsasao ti Latvia. Daytoy ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas ti Lettish. Adda dagiti agarup a 1.4 a riwriw a patneng a Leton a mangisasao idiay Latvia ken agarup a 150,000 iti ballasiw taaw. Ti pagsasao a Leton aket adda dagiti adu a bilang dagiti saan a patneng a mangisasao, a kadawyan daytoy ti bassit a pagsasao. Agarup a 1.9 a riwriw wenno 79% ti Leton a populasion ketmakasao ti Leton.[2] Kadagitoy adda ti agarup a 1,165,000 ti agus-usar a kas ti kangrunaan a pagsasaoda idiay balayda.[3] Ti panag-usar ti pagsasao a Leton kadagiti nadumaduma a luglugar ti sosial a biag idiay Latvia ket umadadon.[4]
Ti Leton ket maysa a pagsasao a Baltiko ken asideg a maikabagian ti Lituano, nupay dagitoy dua ket saanda nga agsinnaranay a maawatan.
Ti Leton ket immuna a nagparang iti Lumaud a panakaimaldit idi tengnga ti maika-16 a siglo nga adda ti panakakopia ti Kararag ti Dios iti Leton idiay Cosmographia Universalis ni Sebastian Münster , iti Latin a sinuratan.


text:
Patátas
Ti patátas ket maysa a [[almidon|naalmidon], a rutongrutongan a maapit manipud ti tinawena Solanum tuberosum ti Solanaceae a pamilia (naamammoan pay a kas ti linong ti rabii). Ti lubong ket mabalin a mangitudo ti daytoy a mula a kas ti makan a rutongrutongan. Idiay rehion ti Andes, addad dagiti mataltalon nga asideg a makaikabagian a sebbangan ti patátas. Dagiti patátas ket naipayamammo ti ruar ti rehion ti Andes idi masakbayan ti uppat a siglo, ken daytoy ket nagbalinen a naipangpangruna a paset a panaglutluto ti sangalubongan. Daytoy ti maikapat a kadakkelan a maapapit a makan iti lubong, kalpasan ti pagay, trigo ken mais.[1] Ti nabayag a panagipenpen ti patátas ket makasapul ti naipangpangruna a panagtaripatu iti nalaiis a kamalig.[2]
[urnosen] Paammo
- ^ "Internasional a Tawen ti Patatas 2008 – Ti patatas". Makan ken Agricultural nga Organisasion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2009. ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/011/i0500e/i0500e02.pdf. Naala idi 26 Oktubre 2011.
- ^ Panagipenpen ti Patatas, pateg ti Panagpreserba: Kohli, Pawanexh (2009). "Panagipenpen ti Patatas ken pateg ti Panagpreserba: Dagiti batayan". Crosstree Techno-visors. http://crosstree.info/Documents/POTATO%20STORAGE.pdf.
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Solanum tuberosum idiay Wikimedia Commons
Dagiti midia a mainaig ti Patatas idiay Wikimedia Commons
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti patatas idiay Wikimedia Commons