text:
Mabalacat
Ti Siudad ti Mabalacat ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Mabalacat ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Atlu-Bola
- Bical
- Bundagul
- Cacutud
- Calumpang
- Camachiles
- Dapdap
- Dau
- Dolores
- Duquit
- Lakandula
- Mabiga
- Macapagal Village
- Mamatitang
- Mangalit
- Marcos Village
- Mawaque
- Paralayunan
- Poblacion
- San Francisco
- San Joaquin
- Santa Ines
- Santa Maria
- Santo Rosario
- Sapangbalen
- Sapang Biabas
- Tabun
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


c: text/html

text:
Rajah Buayan, Maguindanao
Ti Rajah Buayan ket maysa nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rajah Buayan ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[3]
- Baital
- Bakat
- Dapantis
- Gaunan
- Malibpolok
- Mileb
- Panadtaban
- Pidsandawan
- Sampao
- Sapakan (Pob.)
- Tabungao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti baro nga ili ti Rajah Buayan ket napartuat idi babaen ti Autonomia a Tignay ti Muslim a Mindanao Blng. 166
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kategoria:Dagiti pagilian a nagbeddengan dagiti bagi ti danum
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 10 a subkatkategoria, manipud ti 10 a dagup.
A
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Artiko (6 K, 4 P)
B
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko (7 K, 8 P)
I
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano (18 K, 21 P)
K
- Dagiti pagilian ti Karibe (21 K, 24 P)
M
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo (18 K, 19 P)
N
- Dagiti pagilian ti Baybay Nangisit (6 K, 6 P)
P
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko (18 K, 17 P)
T
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko (28 K, 42 P)


text:
Hong Kong
Ti Hong Kong[nota 3] (Insík: 香港) ket maysa nga espesial nga administratibo a rehion (SAR) ti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC). Daytoy ket mabirukan idiay akin abagatan nga aplaya ti Tsina ken, napalikmutan babaen ti Delta ti Karayan Perlas ken Baybay Abagatan Tsina,[8] daytoy ket naamammuan iti nawatiwat a pakaimatanganna ken adalem a masna a pagsangladan. Nga adda ti masa ti daga iti 1,104 km2 (426 sq mi) ken ti maysa a populasion ti pito a riwriw a tattao, ti Hong Kong ket maysa kadagiti kapusekan ti populasion a luglugar iti lubong.[9] Ti populasion ti Hong Kong ket 95 a porsiento ti etniko nga Insik ken 5 a porsiento manipud kadagiti sabsabali.[10] Dagiti kaaduan nga Insik a Han ti Hong Kong ket kangrunaan a nagtaud manipud kadagiti siudad ti Guangzhou ken Taishan idiay kaarrubana probinsia ti Guangdong.[11]
Ti Hong Kong ket nagbalin a kolonia ti Britaniko nga Imperio kalpasan ti Umuna a Gubat ti Opio (1839–42). Daytoy idi ket kasisigud nga idiay laeng Isla ti Hong Kong, dagiti pagbeddengan ti kolonia ket napadakkel kadagiti agpang idiay Kowloon Peninsula idi 1860 ken kadagiti Baro a Teritorio idi 1898. daytoy idi ket sinakup babaen ti Hapon idi las-ud ti Pasipiko a Gubat, a kalpasan daytoy ket nagtuloy a tinengngel dagiti Britaniko aginggana idi 1997, idi ti Tsian ket nangituloy ti a nagturay.[12][13] Ti rehion ket nangikedkeddeng ti bassit laeng a pannakibiang ti gobierno baben kadagiti naisangsangayan a pammattian ti positibo a di panankibiang idi las-ud ti panawen ti kolonia.[14] Ti paset ti panawen ket adu a nakaimpluensia ti agdama a kultura ti Hong Kong, a kankanayon a naipalplawag a kas "Daya anagsabat ti Laud", ken ti panagadal a sistema, nga inus-usar a kapada bassit a mangsursurot ti sistema idiay Inglatera aginggana idi naikeddeng dagiti reporma idi 2009.[15]
Babaen ti pamunganayan ti "maysa a pagilian, dua asistema", ti Hong Kong ket adda ti naidumduma a a sistema ti politika manipud ti nangruna a daga ti Tsina.[16] Ti nawaya nga ukoman ti Hong Kong ket agob-obra babaen ti batayan a sapasap a linteg.[17][18] Ti Batayan a Linteg ti Hong Kong, ti batay-linteg a dokumentona, a mangibagbaga a ti Hong Kong ket nasken nga adda ti maysa a "nangato a degrado iti autonomia" kadagiti amin a banag malaksid ti ganganaet a panakibiang ken panagsalaknib ti milisia, mangituray ti bukodna a sistema ti politika.[19] Urayno daytoy ket adda ti agrangrang-ay nga adu a sistema apartido, adda ti bassit a grupo ti elektorado nga agtengtengngel ti gudua ti bukodna a lehislatura. Nga isu ti Mangipangulo nga Ehekutibo ti Hong Kong, ti daulo ti gobierno, ket pinilpili ti maysa a Komite ti Eleksion iti 400 aginggana ti 1,200 a kamkameng, ti maysa akasaadan a mabanaganto iti las-ud ti umuna a 20 a tawtawen ti Insik a panagturay.[20][21][22]
A kas maysa kadagiti magiyununa ti internasional a sentro ti pinansia iti lubong, ti Hong Kong ket adda iti maysa a nangruna a serbisio ti kapitalista nga ekonomia a nailasin babaen ti nababa a panagbuis ken nawaya a panagtagilako, ken ti kuarta, a doliar ti Hong Kong, ket isu ti maikawalo a kaaduan a naitagtagilako a kuarta iti lubong.[23] Ti kaawan ti pagyanan ket nataudan ti demanda para iti napuspusek a panangibangbangons, a nakaparang-ayan ti siudad iti maysa a sentro ti moderno a arkitektura ken ti katayagan a siudad iti lubong.Ti Hong Kong ket adda ti maysa kadagiti kangatuan a matgedan ti tunggal maysa a tao iti lubong.[5] Ti napusek a pagyanan ket nangiturongan pay ti naparang-ay unay a network ti pagluganan nga adda ti panaglugan ti publiko a gatad ti panabiahe iti sumurok iti 90 a porsiento, ti kangatuan iti lubong. Ti Hong Kong ket adda dagiti nadumaduma a nangato pannakairanggo iti sangalubongan kadagiti nadumaduma nga aspeto. Kas pagarigan, ti kinawaya ti ekonomiana, pinansia ken ekonomiko a pannakibinglyan, kasayaat ti biag, panangipagarup ti padaksen, Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaon, kdpy., ket nangatoda amin a nairanggo.[24][25][26][27][28][29]Segun kadagiti karkulo manipud ti UN ken ti WHO, ti Hong Kong ket adda idi ti kapautan ti panagbiagiti aniaman a rehion iti lubong idi 2012.[30] Ti Hong Kong ket adda pat ti kangatuan a natimbeng nga IQ score kadagiti 81 a pagilian iti lawlaw ti lubong.[31]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a "Hong Kong" ket aproksimado a aponetikoa a panagibaga ti pannakabalikas iti naisasao a Kantones wenno Hakka a nagan ti "香港", a ti kaibuksilanna ket "nabanglo a sangladan".[32] Sakbay ti 1842, ti nagan ket nangibagbaga ti bassit a waig – nga itan ket ti Pagsangladan ti Aberdeen wenno 香港仔 hoeng1 gong2 zai2 "Bassit a Hong Kong" – ti baetan ti Isla ti Aberdeen ken ti abagatan a bangir ti Isla ti Hong Kong , nga isu daytoy idi ti maysa kadagiti immuna puntos a nagsasarakan dagiti marino ti Britaniko ken dagiti lokal a mangngalap.[33]
Ti repernsia iti nabanglo ket mabalin a mangibagbaga kadagiti danum ti pagsangladan a napasam-it babaen ti ipapan ti nasadiwan a danum manipud ti Karayan Perlas, wenno manipud kadagiti paktoria ti insiensio a nangilinia ti aplaya ti amianan iti Kowloon, a naipenpen iti lawlaw ti Pagsangladan ti Aberdeen Harbour a mailuluas sakbay ti panagrang-ay ti Pagsangladan ti Victoria .[32] Idi 1842, napirmaan ti Tulagan ti Nanking, ken ti nagan a Hong Kong ket isu idi nga immuna a nairehistro kadagiti opisial a dokumento a pakabuklan ti intero nga isla.[34]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti kolonia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti arkeolohiko a panagad-adal ket mangsuporta ti kaadda ti tao idiay lugar ti Chek Lap Kok manipud idi 35,000 aginggana idi 39,000 a tawtawen, ken idiay Sai Kung Peninsula manipud idi 6,000 a tawtawen.[35][36][37] Ti Wong Tei Tung ken ti Three Fathoms Cove ket dagiti dua a kasapaana sitio panagtagtagitao ti tao iti [[Paleolitiko] apaset ti panawen. Daytoy ket namatmatian a ti Three Fathom Cove ket karayan a ginget a karayan a pagtaengan ken ti Wong Tei Tung ket lugar a pagpataudan ti litiko. Dagiti nakalkali a Neolitiko nga artipakto ket mangisingsingasing kadagiti kultural a paggigiddiatan manipud ti kultura ti Longshan culture idiay amianan a Tsina ken ti pagtaengan babaen ti tattao a Che sakbay ti migrasion dagiti Baiyue.[38][39] Dagiti walo a petroglipo ket naduktalan kadagiti naipalikmut nga isla, a manipud pay laeng idi Shang a Dianstia idiay Tsina.[40]
Idi214 BC, ni Qin Shi Huang, ti immuna nga emperador ti Tsina ket pinarukmana dagiti tribu ti Baiyue idiay Jiaozhi (moderno a rehion ti Liangguang) ken imunana nga intiponna ti teritorio iti imperial a Tsina. T moderno a Hong Kong ket mabirukan idiay Nanhai a komanderia (moderno a Distrito ti Nanhai) ken idiay asideg ti taga-ugma a kapitolio a siudad ti Panyu.[41][42] Ti lugar ket naipagkaykaysa babaen ti pagarian ti Nanyue, a binagon babaen ni heneral Zhao Tuo idi 204 BC kalpasan ti pannakarebba ti Qin a Dianstia.[43] Idi ti pagarian ket pinarukama babaen ni Emperador Wu iti Han idi 111 BC, ti daga ket naikeddeng iti komendaria iti Jiaozhi babaen ti Han a Dinastia. Dgaiti arkeolohiko nga ebidensia ket mangipakpakita a ti populasion ket immadu ken ti nasap a panagpataud ti asin ket rimmang-ay iti daytoy a paset ti panawen. Ti Panteon ni Lei Cheng Uk Han Tomb idiay Kowloon Peninsula ket namatmatian a nabangon idi las-ud ti Han a Dianstia.[44]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy ti opisial a naisurat iti Insik a testo ti rehional a kayarigan iti Hong Kong, ti testo iti Kangrunaan a Linteg iti Hong Kong, ken ti gobierno a sapot a pagsaadan ti Hong Kong,[1] nupay ti "Espesial nga Adminitratibo a Rehion ti Hong Kong" ken "Hong Kong" ket maalala.
- ^ Ti kangrunaan a Linteg ti Hong Kong ket agibagbaga a ti opisial a pagsasao ket "Insik ken Inggles".[2] Saan nga agibagbaga no ania a pagalagadan iti "Insik". A ti Mandarin a naisurat kadagiti Napalaka nga Insik a karakter ket dagitoy ti pagalagadan ti kangrunaan a daga ti Tsina, ti Kantonesa ken dagiti Panarawidwidan nga Insik a karakter ket isuda ti de facto a pagalagadan idiay Hong Kong. Kitaen pay ti: Bilingualismo idiay Hong Kong.
- ^ Ti nagan ket kankanayon a naisurat iti Hongkong aginggana idi ti gobierno ket nangampon ti agdama a porma idi 1926 (Warnakan ti Gobierno ti Hongkong, Pakdaar 479, 3 Septiembre 1926). Urayno kasta, adda dagiti siglo ti kaduogan a gunglo nga agus-usar pay laeng iti nagan, a kas ti Hongkong Post, Elektrisidad ti Hongkong ken Ti Hongkong ken Shanghai Korporasion ti Panagbanko. Bayat a ti nagnagan kadagiti kaaduan a lugar idiay nangruna adaga ti Tsina ket naromanisado iti Inggles a nagus-usar ti Pinyin, ti opisial nga Inggles a nagan ket Hong Kong a saan a ti pinyin iti Xianggang.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "GovHK: Dagiti Nagtaeng". Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ "Dagiti Opisial a Pagsasao". Gobierno ti Hong Kong. 2006. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ "Ti Populasion ken dagiti nagruna a Paspasamak". Departamento ti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. 2010. Naala idi 4 Oktubre 2010.
- ^ "Densidad ti Populasion babaen ti Kalawa". Departamento ti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. 2009. Naala idi 4 Oktubre 2010.
- ^ a b c d e "Hong Kong". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2009 – Gini a Pagsurotan". Programa ti Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 10 Nobiembre 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2011-11-02.
- ^ "Heograpia ken Klima, Hong Kong". Departamento dagiti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 10 Enero 2007.
- ^ Ash, Russell (2006). Ti 10 a Kalaingan iti Amin 2007. Hamlyn (agipabpablaak). p. 78. ISBN 0-600-61532-4.
- ^ "Populasion babaen ti Etnisidad, 2001 ken 2006". Departamen to dagiti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 4 Oktubre 2010.
- ^ Fan Shuh Ching (1974). "Ti Populasion ti Hong Kong". Tawen a Populasion ti Lubong (Komite para iti Internastional a Koordinasion ti Nailian aPanagsukisok ti Demograpia): 18–20. Naala idi 25 Agosto 2010.
- ^ "Kimmadduaan a Panangirangarang ti Gobierno ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Gran Britania ken Akin-amianan nga Irlanda ken ti Gobierno ti Republika ti Tattao ti Tsina iti Saludsod iti Hong Kong". Opisina ti Batay=Linteg ken Nangruna adaga a Pannakibiang, Gobierno ti Hong Kong. 19 Disiembre 1984. Naala idi 4 Oktubre 2010. "Ti Gobierno ti Republika ti Tattao ti Tsian ket nangirangarang ti panangala manen ti Hong Kong a lugar (a mairaman ti Isla ti Hong Kong, a Kowloon ken dagiti Baro a Teritorio, a kalpasan daytoy ket naibagbaga a kas ti Hong Kong) ket daytoy ti sapsap a kakaykayatan dagiti intero nga Insik a tattao, ken daytoy ket naikeddeng nga agtuloy a mangsanay ti kinaturay iti Hong Kong a mangrugi manipud inton-ano ti 1 Hulio 1997."
- ^ "Iti Daytoy nga Aldaw: 1997: Ti Hong Kong ket naited iti iti Insik a panagtengngel". BBC News. 1 Hulio 1997. Naala idi 9 Septiembre 2008.
- ^ "Dagiti Kasayaatan ti Panagbinglay a Sentro ti Pinansia iti Lubong". CNBC. Naala idi 30 Oktubre 2009.
- ^ "Dagiti kasayaatan a Pakabuklan ti Programa". Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 20 Oktubre 2010.
- ^ So, Dudley L.; Lin, Nan; Poston (2001). Ti Insik a Trianggulo ti Nangruna a daga ti Tsina, Taiwan ken Hong Kong. Greenwood Publishing. pp. 13–29. ISBN 0-313-30869-1.
- ^ "Batayan a Linteg, Kapitulo IV, Paset 4". Panangiturong a Komite ti Panangipatakder ti Batayan a Linteg. Naala idi 10 Nobiembre 2009.
- ^ Russell, Peter H.; O'Brien, David M. (2001). Ukoman a Pannakawaya iti Panawen ti Demokrasia: Dagiti Kritiko a Perspektibo manipud ti lawlaw ti Lubong. Unibersidad ti Virginia a Pagmalditan. p. 306. ISBN 978-0-8139-2016-0.
- ^ Ghai, Yash P. (2000). Autonomia ken Etnisidad: Panakitinnulag kadagiti Makibinglay a Pangtunton iti Adu nga Etniko nga Es-estado. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. pp. 92–97. ISBN 978-0-521-78642-3.
- ^ "Keddeng ti Nailian a Kongreso ti Tattao iti Pamay-ay para iti Panagporma ti Umuna a Gobierno ken Umuna a Lehislatibo a Konsilo ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Hong Kong". Naala idi 21 Pebrero 2012.
- ^ "Panakabalbaliw ti Naikapet I iti Batayan a Linteg ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Hong Kong iti Republika ti Tattao ti Tsina a Maipanggep ti Pamay-ay para iti Panagpili ti Mangipangulo nga Ehekutibo ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Hong Kong".
- ^ Rioni, S. G. (2002). Ti Hong Kong a naipakatengngaan ti isip: Dagiti Politikal ken Ekonomiko a Banag. Nova nga Agpabpablaak. pp. 9–10. ISBN 978-1-59033-237-5.
- ^ "Triennial Central Bank Survey: Report on global foreign exchange market activity in 2010". Departamento ti Panguartaan ken Ekonomia (Bank for International Settlements): 12. Disiembre 2010. Naala idi 15 Oktubre 2011.
- ^ "World Competitiveness Yearbook 2006". Imd.ch. Naidulin manipud ti kasisigud idi 7 Marso 2007. Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Global Competitiveness Report – Growth Competitiveness Index Ranking" (PDF). Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Business Competitiveness Index – BCI" (PDF). Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Corruption Perceptions Index". Transparency.org. Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Dagiti Kasayaatan nga Eropuerto ti Lubong". Worldairportawards.com. Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Pagsurotan ti Kinawaya ti Ekonomia". Heritage Foundation. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ "WHO: Reporta ti Hapon nakakita a ti babbai ti Hong Kong ket nalabsandan dagiti Haponesa iti kapaut ti panagbiag". Haaretz. Hulio 2012. Naala idi 26 Hulio 2012.
- ^ [1], IQ ken ti Baknang ti Pagpagilian
- ^ a b Room, Adrian (2005). Dagiti Nagan ti Lugar iti Lubong. McFarland & Company. p. 168. ISBN 0-7864-2248-3. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ Bishop, Kevin; Roberts, Annabel (1997). Imperial a Waya ti Tsina. China Books and Periodicals. p. 218. ISBN 962-217-511-2. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ Fairbank, John King (1953). Panagtagilako ken Diplomasia idiay Aplaya ti Tsinat: Ti Pannakalukat dagiti Puerto ti Tulagan, 1842–1854 (2nd nga ed.). Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. pp. 123–128. ISBN 978-0-8047-0648-3.
- ^ "The Trial Excavation at the Archaeological Site of Wong Tei Tung, Sham Chung, Hong Kong SAR". Akeolohiko a Kagimongan ti Hong Kong. Enero 2006. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ "港現舊石器制造場 嶺南或為我發源地" [Nagparang ti paleolitiko a sitio idiay Hong Kong, ni Lingnan ket mabalin a nadutalanna ti naikaispangayantayo]. People's Daily (iti Insik). 17 Pebrero 2006. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ Tang, Chung (2005). "考古與香港尋根" [Timmulong nangbiruk dagiti arkeologo dagiti Tinaudan ti Hong Kong]. New Asia Monthly (iti Insik) (New Asia College) 32 (6): 6–8. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ Li, Hui (2002). "百越遗传结构的一元二分迹象" [Ti henetiko nga Estruktura ti Baiyue a nabingay iti gudua]. Panagsukisok ti Etniko a Grupo ti Guangxi (iti Insik) 70 (4): 26–31. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ "2005 a Pagobraan nga Arkeolohia idiay Sitio ti Sham Chung". Arkeolohiko a Kagimongan ti Hong Kong. Enero 2006. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ "Dagiti Nairangarang a Monumento idiay Hong Kong – Dagiti Baro Teritorio". Departamento ti Palpaliwa ken dagiti Serbisio ti Kultura ]], Gobierno ti Hong Kong. 13 Enero 2010. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ Ban Biao; Ban Gu; Ban Zhao. "地理志" [Treatado iti Heograpia]. Book of Han (iti Insik). Volume 28. Naala idi 26 Agosto 2010.
- ^ Peng, Quanmin (2001). "从考古材料看汉代深港社会" [Arkeolohiko a material manipud ti Shenzhen-Hong Kong a Kagimongan ti Han]. Relikia manipud ti Abagatan (iti Insik). Naala idi 26 Agosto 2010.
- ^ Keat, Gin Ooi (2004). Abagatan a daya nga Asia: Ti Naipakasaritaan nga Ensiklopedia. ABC-CLIO. p. 932. ISBN 1-57607-770-5. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ "Archaeological Background". Hong Kong Yearbook (Gobierno ti Hong Kong) 21. 2005. Naala idi 27 Agosto 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Endacott, G. B (1964). Ti Akin-Day a Pagtagilakuan;: Urnong dagiti Dokumento a Mangaladawan ti Pakasaritaan ti Hong Kong. Her Majesty's Stationary Office. p. 293. ASIN B0007J07G6.
- Fu, Poshek; Deser, David (2002). Ti Sinema ti Hong Kong: Pakasaritaan, Dagiti Arte, Identidad. Unibersidad ti Cambridge University a Pagmalditan. p. 346. ISBN 978-0-521-77602-8.
- Hanstedt, Paul (2012). Hong Konged: One Modern American Family's (Mis)adventures in the Gateway to China. Avon, MA: Adams Media. ISBN 9781440540738.
- Lui, Adam Yuen-chung (1990). Dagiti Puerto ken dagiti Pirata – Ti Pakadsaritaan ti Hong Kong. Kagimongan ti Pakasaritaan ti Hong Kong. p. 114. ISBN 962-7489-01-8.
- Liu, Shuyong; Wang, Wenjiong; Chang, Mingyu (1997). Ti Maysa a Paraigid a Pakasaritaan ti Hong Kong. Foreign Languages Press. p. 291. ISBN 978-7-119-01946-8.
- Ngo, Tak-Wing (1 Agosto 1999). Pakasaritaan ti Hong Kong: Estado ken Kagimongan babaen ti Kolonial a Turay. Routledge. p. 205. ISBN 978-0-415-20868-0.
- Tsang, Steve (1995). Gobierno ken Politika: Ti Dokumentario ti Hong Kong. Unibersidad ti Hong Kong a Pagmalditan. p. 312. ISBN 962-209-392-2.
- Tsang, Steve (4 Septiembre 2007). Ti Moderno a Pakasaritaan ti Hong Kong. I. B. Tauris. ISBN 978-1-84511-419-0.
- Welsh, Frank (1993). Ti Binulod a LUgar: ti Pakasaritaan ti Hong Kong. Kodansha International. p. 624. ISBN 978-1-56836-002-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Hong Kong idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Hong Kong manipud idiay Wikivoyage
- Wikimedia Atlas iti Hong Kong
- Hong Kong
- HongKong
- Hong Kong a naikabil iti The World Factbook
- Kitaen ti Hong Kong iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Hong Kong
- Panangipalnaad ti Kangrunaan a Panagrang-ay para iti Hong Kong
- Gobierno
- Apganistán
- Armenia
- Azerbaijan
- Bahrain
- Banglades
- Butan
- Brunei
- Burma (Myanmar)
- Cambodia
- Tsína
- Cyprus
- Ehipto
- Georgia
- India
- Indonesia
- Iran
- Irak
- Israel
- Hapón
- Hordania
- Kazakstan
- Amianan a Korea
- Abagatan a Korea
- Kuwait
- Kirgistán
- Laos
- Lebanon
- Malaysia
- Maldibas
- Mongolia
- Nepal
- Oman
- Pakistan
- Pilipinas
- Katar
- Rusia
- Saudi Arabia
- Singapur
- Sri Lanka
- Siria
- Tayikistan
- Tailandia
- Daya a Timor (Timor-Leste)
- Turkia
- Turkmenistan
- Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
- Uzbekistan
- Bietnam
- Yemen
- Hong Kong
- Macau
- Hong Kong
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1997
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti nawaya a siudad
- Dagiti metropolitano a lugar ti Tsina
- Delta ti Karayan Perlas
- Dagiti matagtagitao nga aplaya a lugar idiay Hong Kong
- Dagiti matagtagitao a lugar a nabangon idi 1842
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Tsina
- Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti espesial nga administratibo a rehion ti Republika ti Tattao ti Tsina


text:
Lopez Jaena, Misamis Occidental
Ti Lopez Jaena ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lopez Jaena ket nabingbingay a politikal iti 28 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Bagong Silang
- Biasong
- Bonifacio
- Burgos
- Dalacon
- Dampalan
- Estante
- Hasa-an
- Katipa
- Luzaran
- Macalibre Alto
- Macalibre Bajo
- Mahayahay
- Manguehan
- Mansabay Bajo
- Molatuhan Alto
- Molatuhan Bajo
- Peniel
- Eastern Poblacion
- Puntod
- Rizal
- Sibugon
- Sibula
- Don Andres Soriano
- Mabas
- Mansabay Alto
- Western Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Aurora
Ti lehislatibo a distrito iti Aurora ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia iti Aurora idiay Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas.
Manipud idi 1907 aginggana idi 1972 dagiti liglugar a tinurayan ti Aurora ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna adistrito iti Tayabas (nanaganag ti Quezon in 1949). Ti Quezon ken ti sub-probinsia iti Aurora (nabangon idi 1951) ket nairepresenta dagitoy idi idiay Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984.
Ti Aurora ket nairangarang idi a kas maysa a kadawyan a probinsia idi Agosto 13, 1979 babaen ti Linteg Bilang. 7 a napasingkedan idi Nobiembre 21, 1978. Ti probinsia ket nagbutos ti immuna a bukodna a pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso idi 1984. Ti Aurora ket nagtagtaginayon ti bukodna a pannakabagi babaen ti baro a Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nagrugi idi dayta met laeng a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2007): 187,802
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Rudolf Christoph Eucken
Ni Rudolf Christoph Eucken (5 Enero 1846 – 15 Septiembre 1926) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken ti nagabak ti 1908 a Premio Nobel iti Literatura.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Eucken ket naipasngay idiay Aurich, Pagarian iti Hanover (tattan a Nababa a Saxony). Ni tatang na ket pimmusay idi ubing pay, ken ni nanang na ti nangayaywan kaniana. Isuna ket nagadal idiay Aurich, a maysa kadagiti agisursuro kaniana ket maysa a klasiko a pilosopo a ni Ludwig Wilhelm Maximilian Reuter (1803-1881).[1] Nagadal idiay Unibersidad ti Göttingen ken Unibersidad ti Berlin. Iti dayta a kinaudi a lugar, ni Friedrich Adolf Trendelenburg ket maysa idi a propesor a dagiti kapanunutan nga etniko ken ti kapanunutan na ti pakasaritaan iti pilosopia ket isu ti nakaguyuguy kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopedia Britannica (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
Unisan, Quezon
Ti Unisan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Unisan iti 36 a barbaranggay.[2]
- Almacén
- Balagtás
- Balanacan
- Bulo Ibabâ
- Bulo Ilaya
- Bonifacio
- Burgos
- Caigdál
- General Luna
- Kalilayan Ibabâ
- Cabulihan Ibabâ
- Mairok Ibaba
- Kalilayan Ilaya
- Cabulihan Ilaya
- Mabini
- Mairok Ilaya
- Malvar
- Maputat
- Muliguin
- Pagaguasan
- Panaon Ibabâ
- Panaon Ilaya
- Pláridel
- F. De Jesús (Pob.)
- R. Lapu-lapu (Pob.)
- Raja Solimán (Pob.)
- R. Magsaysay (Pob.)
- Poctol
- Punta
- Rizal Ibabâ
- Rizal Ilaya
- San Roque
- Socorro
- Tagumpay
- Tubas
- Tubigan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Siocon, Zamboanga del Norte
Ti Siocon ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siocon ket nabennebenneg iti 26 a barbaranggay.[2]
- Andres Micubo Jr. (Balili)
- Balagunan
- Bucana
- Bulacan
- Candiz
- Datu Sailila
- Dionisio Riconalla
- Jose P. Brillantes, Sr. (Old Lituban)
- Latabon
- Makiang
- Malambuhangin
- Malipot
- Manaol
- Mateo Francisco
- Matiag
- New Lituban
- Pangian
- Pisawak
- Poblacion
- S. Cabral
- Santa Maria
- Siay
- Suhaile Arabi
- Tabayo
- Tagaytay
- Tibangao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Magdiwang, Romblon
Ti Magdiwang ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Magdiwang ket nabingbingay kadagiti 9 a barbaranggay.[2]
- Agsao
- Agutay
- Ambulong
- Dulangan
- Ipil
- Jao-asan
- Poblacion
- Silum
- Tampayan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Romblon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Romblon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
STATE OF
OFFICE OF ELECTIONS
KASURATAN ITI MAPASAMAK
WIKIWIKI VOTER REGISTRATION
REHISTRASYON NGA MAIBOSON DIDTOY
Ti Wikiwiki Affidavid idiay aplikasyon ti registrasyon form ti botante
ket maysa nga nalaka nga maala nga affidavit nga naidisenyo tapno maaramid nga
nalaklaka ken nanam-nam-ay iti panagbotos para kadagiti agtaeng didtoy
KINASAYAAT TI MAIBUSON NGA REHISTRASIYON
Ti estado ti
Ti rehistrasyon ti botante nga maiboson ket nanam-ay para iti busy nga
residente, ken para kadagiti tao nga adda deperensya na, botante nga may-balay,
botante nga aggigian diay adayo nga lugar, ken botante nga aggigian diay sabali
nga ili. Ti pinanglippas ti Wikiwiki
voter Registration Form ken pinangibuson daytoy diretso kadayti opisina
PANGALAAN TI WIKIWIKI VOTER REGISTRATION
FORM
Maala iti Wikiwiki Voter Registration Forms iti Nadumaduma nga lokasyon
idtoy uneg ti estado ti
·
Yellow
pages iti phone directory
·
Public
libraries
·
·
Office
of the City/County Clerk
·
·
·
Internet
at www.hawaii.gov/elections
SINO TI MABALIN NGA AGREHISTRO NGA AGBOTOS?
Maipanggep kadaydiay Constitution ti Estado ti Hawaii, Artikulo II,
Seksyon 1, ti applikante para ti rehistrasyon nga agbotos ket masapul nga
addaan dagiti sumaruno nga kwalipikasyon:
1. Umili (Citizen) ti
Sinuman nga naggapu sadiay Guam, Puerto Rico, the U.S. Virgin Islands
and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands ket maibilang nga U.S.
citizens. Sinuman nga naggapu sadiay
2. Aggigian Didtoy Estado ti
Hawaii
Para ti rason ti rehistrasyon ti botante ken eleksyon, ti maysa nga
residente ket masapul nga adda pagtaengan na idtoy uneg ti Estado ti
3. At least eighteen ti taw-en mo
Pre-registration ket maipalubos iti taw-en iti 16. Masapul nga 18 ti taw-en in to no panag-bobotos
tapno makabotos.
PRE-REGISTRATION
Ipalubos ti Hawaii Revised
Statutes (HRS)§11-12 nga sinuman nga tao nga mabalin nga
agrehistro ken at least 16 ti taw-en na nga ag pre-register no maabot na ti
prweba ti edad ken mairehistron nga insigida no maala na iti edad18.
RE-REGISTRATION
Masapul ka nga ag-re-register no sika ket. . .
·
Legal
mo nga sinukatan ti nagan mo; wenno
·
Immakar
ka ken ti pagtaengam ket sabali nga lokasyon ti Estado ti
PAKAAMMO KADAGITI AGDADAMO
A BOTANTE NGA AGREHISTRO TAPNO AGBOTOS BABAEN ITI KOREO:
No dakayo ket (1) agrehistro tapno agbotos iti umuna a gundaway iti Estado ti Hawaii; ken (2) ibuson daytoy a Sapata iti Aplikasyon para iti Panagrehistro ti Botante (Affidavit on Application for Voter Registration), ibilin ti pederal a linteg (42 U.S.C. § 15483) a mangted kayo iti pammaneknek ti kinasiasinoyo. Maibilang kas pammaneknek ti kinasiasino ti kopya ti:
No saan yo nga ited dagiti kasapulan a pammaneknek ti kinasiasinoyo a kadua daytoy nga Affidavit on Application for Voter Registration, nasken nga itedyonto dagitoy iti lugar a pagbotosanyo, wenno kadua ti ibusonyo a balota yo kas absentee voter.
REBBENGEN
Gapu ti tulag ti Kangatwan nga Korte ti United States of Amerika ruling
ti Rice v. Cayetano, amin nga nakairehistro nga botante ket makwalify
met nga agbotos ti OHA eleksyon.
MAUDI NGA ALDAW TI PANAGREHISTRO
Primero
nga Eleksyon: August 21, 2008
General Election: October 6, 2008
Iniya met Iti Panagcusit (FRAUD)?
Naaramid it proseso nga safeguard ta ma-protektaran laban ti panagcusit
(fraud). Sapulen ti linteg nga
panecnecan ti opisyal ti eleksyon dagiti pagtaengan ti amin nga botante. Pabusunan da dagitoy ti pacaammo a Voter
Registration ken Address Confirmation Card.
Maipanggep ti Hawaii Revised Statutes §19-3.5:
" Dagitoy nga tao
ket agbasol ti class C nga felony
*:
(1) Sinuman nga siaamu
nga nangirehistro ti sabali nga tao nga agbotos ngem daydiay nga tao ket haan
nga mabalin nga agrehistro nga agbotos;
(2) Sinuman nga siaamu nga nagbotos nu daydiay nga tao ket awan ti
calintegan na nga agbotos;
(3) Sinuman nga siaamu nga nagsapata para ti titolo nga naisoro ken naibaga
ti
linteg ken siaayat nga nangaramid ti saan
nga ususto nga sao bayat ti sapata;
wenno
(4) Sinuman nga siaayat nga nangted ti saan nga
ususto nga sungbat ti inyaman
nga damage ti tao bayat ti sapata ti titolo
nga naisoro wenno naibaga ti linteg.”
*Sinuman nga tao nga siaamu nga nangted ti
saan nga us-usto nga impormasyon sadiay Applikasyon ti Affidavit para ti Voter
Registration ket mabalin nga makabasol iti Class C felony, nga mabalin nga
medusa iti agingga ti lima (5) nga taw-en nga pannaka-ibalod ken $10,000 nga
mwelta.
Daytoy nga
kasuratan ket naaramid para iti impormasyon laeng ken haan nga mabalin nga
mausar para iti Kalintegan iti eleksyon ti
Office of
Elections
Telepono:
808-453-VOTE (8683)
Kadagiti
Isla iti Ruar ti
TTY:
808-453-6150
Kadagiti
Isla iti Ruar ti
Internet:
www.hawaii.gov/elections
Office of Elections - FSVS519H
rev. 03/08


text:
Samar
Ti Samar (sigud a Laud a Samar) ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas iti Visayas ken adda iti akin-laud a deppaar ti Isla ti Samar. Ti kapitoliona ket ti siudad ti Catbalogan. Kabeddengna dagiti probinsia ti Amianan a Samar ken ti Daya a Samar. Nakasilpo ti Samar iti probinsia ti Leyte babaen ti nalatak a Rangtay ti San Juanico a nangballasiw iti Kipet San Juanico. Iti abagatan ti Samar ket ti Golpo Leyte.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Samar iti 24 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013


text:
Kategoria:Saudi Arabia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan laeng ti sumaganad a subkategoria.
H
- Heograpia ti Saudi Arabia (1 K)
Pampanid iti kategoria "Saudi Arabia"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng ti sumaganad a panid.
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Arabiano a Peninsula
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Nalabbasit
- Dagiti pagilian idiay Asia
- G20 a pagpagilian


text:
Papa Cayo
Ni Santo Papa Cayo wenno Gaius ket isu ti Papa manipud idi 17 Disiembre 283 aginggana idi 22 Abril 296. Ti Kristiano a tradision ket nangikedkeddeng kanaiana nga isu ket katubo ti Dalmata a siudad ti Salona, nga itan ket ti Solin idiay asideg ti Split, ti anak a lalaki ti agnagan met laeng ti Cayo, ken maysa a kameng ti natakneng a pamilia a kabagian ni Emperador Diocleciano.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Cayo idiay Wikimedia Commons


text:
Brahmagupta
Ni Brahmagupta (Sanskrito: ब्रह्मगुप्त; denggen (tulong·paammo)) (597–668 AD) ket maysa idi nga Indiano a matematiko ken astronomo a nangisurat kadagiti dua a nangruna nga obra iti matematik aken astronomia: ti Brāhmasphuṭasiddhānta (Husto a Pannakabangon ti Doktrina iti Brahma) (628), ti teoretiko a treatado, ken ti Khaṇḍakhādyaka, ti nasaysayaat a baserbi a testo. Adda dagiti dua a rason a naipamattian a ni Brahmagupta ket nagtaud manipud idiay Bhinmal.
Ni Brahmagupta ket isu idi ti immuna a nangited kadagiti alagaden iti panagkarkulo iti sero. Dagiti testo a sinurat babaen ni Brahmagupta ket binukel dagiti eliptiko a berso, gapu ta daytoy ket kadawyan a naisansanay iti Indianio a matematika, ket kanungpalan nga adda poetiko a pannakangeg iti daytoy. Gapu ta awan dagiti panangitalek a naited, di ammo no kasano ti nataudan dagiti matematika ni Brahmagupta.[1]
Dagiti linaon
Biag ken obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti maikapito ken maikawalo a berso ti Brāhmasphuṭasiddhānta iti kapitulo XXIV ket nangibagbaga a ni Brahmagupta ket sinuratna ti testo idi agtawen iti iti tallopulo iti Śaka 550 (=A.D. 628) idi las-ud ti panagturay ni Ari Vyāghramukha,isunga mabalintayo ti agala nga isu ket naipasngay idi 598.[2] Dagiti agkomkomentario ket tinawtawaganda isuna a kas maysa a nalatak nga eskolar manipud idiay Bhinmal, ti siudad idiay estado ti Rajasthan iti Amianan a laud ti India.[3] Idi taga-ugma a panpanawen ti Bhillamala ket tugaw idi ti bileg dagiti Gurjar. Ti amana idi ket ni Jisnugupta.[4] Mabalin nga isu ket kaaduan a nagtaeng iti kabibiagna idiay Bhillamala (moderno a Bhinmal idiay Rajasthan) idi las-ud ti turay (ken mabalin a babaen ti patronahe) ni Ari Vyaghramukha. A kas ti resulta, ni Brahmagupta ket kankanayon a tinawtawagan a kas ti Bhillamalacharya, nga isu daytoy, ti manursuro manipud idiay Bhillamala. Isu idi ti daulo ti astronomiko nga obserbatorio idiay Ujjain, ken idi las-ud ti panagtignayna idiay, isu ket nagsurat kadagiti uppat a testo iti matematika ken astronomia: ti Cadamekela idi 624, ti Brahmasphutasiddhanta idi 628, ti Khandakhadyaka idi 665, ken ti Durkeamynarda idi 672. Ti Brahmasphutasiddhanta (Napasayaat a Treatado iti Brahma) ket isu ti kadayegan nga obrana. Ti historiador a ni al-Biruni (c. 1050) iti librona a Tariq al-Hind ket nangibagbaga a ti Abasida a kalipa ti al-Ma'mun ket addaan ti maysa nga embahada idiay India ken manipud idiay India ti libro ket naiyeg idiay Baghdad a naipatarus idi iti Arabiko a kas ti Sindhind. Daytoy ket sapasap a naipagpagarup a ti Sindhind ket isu ti Brahmasphuta-siddhanta ni Brahmagupta.[5]
Urayno saan a pamiliar idi ni Brahmagupta kadagiti obra dagit astronomo a sumurot iti tradision ti Aryabhatiya, saan nga mmo no isu ket pamiliar iti obra ni Bhaskara I, ti kontemporaneo.[6] Ni Brahmagupta ket addaan idi kadagiti adu a kritisismo a naiturong iti obra kadagiti karibal a nga astrologo, ken iti bukodna a Brahmasphutasiddhanta ket nabirukan ti maysa a kasapaan a napasingkedan a panagsina kadagiti Indiano a matematiko. Ti panangsina ket kangrunaan idi a maipanggep kadagiti panangipakat ti matematika iti pisikal a lubong, imbes a maipanggep iti matematika met laeng. Iti kaso ni Brahmagupta, dagiti pagsusuppiatan ket kaaduan a nagtaud ti panagpili kadagiti astronomikal a parametro ken dagiti teoria.[6] Dagiti kritiko kadagiti agkaribal a teoria ket agparang kadagiti amina nga immuna a sangapulo a astronomikal a kapitulo ken ti maikasangapulo ket maysa a kapitulo ket intero a naikeddeng iti kritisismo kadagitoy a teoria, ngem awamn met dagiti kritisismo nga agparang kadagiti kapitulo ti maikaduapulo ket dua ken maikasangapulo ket walo.[6]
Dagiti dakamat ken pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia ni Brahmagupta
- ^ David Pingree. Senso kadagiti Husto a Siensia iti Sanskrito (CESS). Pilosopiko a Kagimongan ti Amerikano. A4, p. 254., Seturo Ikeyama (2003). Brāhmasphuṭasiddhānta (Kapitulo 1) iti Brahmagupta nga adda iti Komentario ni Pṛthūdhaka, kritikal a naurnos iti Inggles a patarus ken dagiti nota. INSA. p. [S2].
- ^ Seturo Ikeyama (2003). Brāhmasphuṭasiddhānta (Kapitulo 21) iti Brahmagupta nga adda iti Komentario ni Pṛthūdhaka, kritikal a naurnos iti Ingles a patarus ken dagiti nota. INSA. p. [S2].
- ^ Shashi S. Sharma. Matematika ken dagiti Astronomo ti Taga-ugma nga India. Pitambar Publishing. "Isu ket naipasngay idi idiay bhillamala. Iti taga-ugma apanpanawen daytoy idi ket nalatak a tugaw ti bileg dagiti Gurjar...Jisnu Gupta.."
- ^ Boyer (1991). "Ti Arabiko a Hegemonia". p. 226. "Babaen ti 766 naadalantayo a ti maysa nga astronomiko-matematiko nga obra, a naamammuan babaen dagiti Arabo a kas ti Sindhind, ket naiyeg idi idiay Baghdad manipud idiay India. Daytoy ket sapasap a naipagpagarup a daytoy ket isu ti Brahmasphuta Siddhanta, urayno daytoy ket mabalin a a ti Surya Siddhanata. Kalpasan ti manmano a tawen, mabalin nga idi 775, daytoy a Siddhanata ket naipatarus idi iti Arabiko, ken iti nabiit laeng (ca. 780) ti astrolohiko a Tetrabiblos ni Potolomeo ket naipataruis iti Arabiko manipud ti Griego."
- ^ a b c (Plofker 2007, pp. 418–419) Ti Paitamahasiddhanta ket dagus pay a nagreggetan ti sabali a nangruna a siddhanta, nga insurat babaen ti kontemporaneo ni Bhaskara: Ti Brahmasphutasiddhanta (Nasimpa a Treatado ni Brahma) kinompleto babaen ni Brahmagupta in 628. Daytoy nga astronomo ket naipasngay idi 598 ken mabalin a nagtrabaho idiay Bhillamal (nainaganan iti moderno a Bhinmal idiay Rajasthan), idi panagturay (ken mabalin a babaen iti patronahe) ni Ari Vyaghramukha.
Uray no saan nga ammo no ni Brahmagupta ket nakasarak iti obra ti kontemporaneona a ni Bhaskara, isu ket siammo kadagiti sinurat dagiti sabali a kameng ti tradision ti Aryabhatiya, nga awan ti naimbag nga inbaga a maipanggep iti daytoy. Daytoy ket gangani a ti immuna a tugot nga tagikuatayo iti panagsina dagiti Indiano nga astronomo ken matematiko kadagiti karibal, ken sagpaminsan nga antagonistiko nga "es-eskuela." [...] daytoy idi ti pannakaipakat kadagiti modelo ti matematika iti pisikal a lubong- iti daytoy a kaso, dagiti panagpili kadagiti astronomikal a parametro ken dagiti teoria—ti nagtaudan dagiti nagsusuppiatan. [...]
Dagiti kasta a panagdillaw kadagiti karibal nga obra ket sagpaminsan nga agparang kadagiti amin a paset dagiti umuna a sangapulo nga astronomikal a kapitulo ti Brahmasphutasiddhanta, ken ti maikasangapulo ket maysa a kapitulona ket intero a maipanggep kaniada. Ngem saanda a sumrek kadagiti matematikala kapitulo a naipanggep it ganita ni Brahmagupta (kapitulo 12) ken pulborisado (kapitulo 18). aytoy a pannakisinnina kadagiti matematikal a suheto ket mangiballatek ti maigiddiat a dua a pannakaidasig manipud dagiti "pagobraan ti matematika" ken dagiti "kantidad ti matematika" nini Bhaskar. Imbes ket, ti umuna ket maipanggep kadagiti operasion ti aritmetik a mangrugi iti pananginayon, proporsion, interes, dagiti serie, dagiti pormula para iti kaatiddog, dagiti kalawa, ken dagiti tomo dagiti heometrikal a pigura, ken dagiti nadumaduma a pamay-an kadaggiti praksion—iti ababa, dagiti nadindumadumaan a tarabay para iti panagkarkulo kadagiti ammo a kantidad. Ti maikadua, iti sabali pay a panangibaga, mangipanggep iti tinawtawagan ni Brahmagupta "ti pulborisado, sero, dagiti negatibo, dagiti positibo, dagiti di ammo,ti eliminasion ti akintengnga a termino, panagpabassit iti maysar [naindumadumaan, ti bhavita [ti produkto dagiti dua a di ammo], ken ti kasasaad dagiti kuadarado [maikadua-dagiti ekuasion ti di maikeddeng a grado]" - a daytoy ket, dagiti pamay-an para iti panagpataray dagiti di ammo a kantidad. Daytoy a panangisalumina ket nalawlawag a nairepresenta kadagiti naladladaw nga obra a kas matematika iti "manipesto" ken "di manipesto," : a kas iti masakbayan a tinawtawagan iti "aritmetik" dagiti manipulasion dagiti di ammo a kantidad ken "alhebraiko" a manipulasion iti tinawtawagan iti "bukbukel" wenno dagiti di ammo a kantidad. Ti dati, ket mabalin a mangiraman kadagiti heometriko a problema ken dagiti sabali a topiko a saana sinakupan ababen ti moderno a panangipalawag ti "aritmetik." (Kasla ni Aryabhata, ni Brahmagupta ket irelagadona ti bukodna a tabla ti seno iti maysa nga astronomikal a kapitulo a makasapul kadagiti karkulo, imbes nga ituonna daytoy kadagiti sabali a topiko ti "matematika".)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Plofker, Kim (2007). "Matematika idiay India". Ti Matematika ti Ehipto, Mesopotamia, Tsina, India, ken Islam: Ti Taudan a Libro. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-11485-9.
- Boyer, Carl B. (1991). Ti Pakasaritaan iti Matematika (Maikadua nga Edision nga ed.). John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54397-7.
- Cooke, Roger (1997). Ti Pakasaritaan ti Matematika: Ti Ababa a Kurso. Wiley-Interscience. ISBN 0-471-18082-3.
- Joseph, George G. (2000). Ti Tapingar ti Paboreal. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-00659-8.
- Stillwell, John (2004). Ti Matematika ken ti Pakasaritaanna (Maikadua nga Edision nga ed.). Springer Science + Business Media Inc. ISBN 0-387-95336-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biograpia ni Brahmagupta
- Ti Brahma-sphuta-siddhanta ni Brahmagupta Pangyuna iti Ingles, Sanskrito a testo, Sanskrito ken Hindi a komkomentario (PDF)


text:
Baco, Oriental Mindoro
Ti Baco ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baco ket nabingbingay kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Alag
- Bangkatan
- Burbuli
- Catwiran I
- Catwiran II
- Dulangan I
- Dulangan II
- Lumang Bayan
- Malapad
- Mangangan I
- Mangangan II
- Mayabig
- Pambisan
- Pulang-Tubig
- Putican-Cabulo
- San Andres
- San Ignacio (Dulangan)
- Santa Cruz
- Santa Rosa I
- Santa Rosa II
- Tabon-tabon
- Tagumpay
- Water
- Baras (Mangyan Minority)
- Bayanan
- Lantuyang (Mangyan Minority)
- Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Oriental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tibet
Ti Tibet (i/tɨˈbɛt/; Tibetano: བོད་, Wylie: Bod, pannakabalikas [pʰø̀ʔ]; napalaka nga Insik: 藏区; tinawtawid nga Insík: 藏區; pinyin: Zàngqū) ket maysa a banak a rehion idiay Asia, iti amianan a daya ti Himalaya, idiay Republika ti Tattao ti Tsina. Daytoy ti tradisional a pagtaengan dagiti Tattao a Tibetano ken dagiti pay dadduma nga etniko a grupo a kas dagiti Monpa, Qiang, ken dagiti Lhoba, ken itan ket ti nataengan babaen ti adu a bilang dagiti Han ken ti tattao a Hui. Ti Tibet ket isu ti kangatuan a rehion iti lubong, nga adda ti natimbeng a kangato iti 4,900 metro (16,000 ft).
Ti Tibet ket rimsua idi maika-7 a siglo a kas maysa a naipagkaykaysa nga imperio, ngem kalpasanna daytoy ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a teritorio. Ti kaaduan ti akinlaud ken tengnga a Tibet (Ü-Tsang) ket kankanayon dagitoy idi a bassit laeng a naipagkaykaysa babaen dagiti serie ti gobierno ti Tibet idiay Lhasa, Shigatse, wenno dagiti asideg a lokasion; dagitoy a gobierno kadagiti nadumaduma a panawen ket adda iti turay dagiti nadumaduma a katurayan dagiti Mongol ken Insik. Dagiti akindaya a rehion ti Kham ken Amdo ket kankanayon a natartaripato kadagiti saan a sentral a patneng nga estruktura ti politka, daytoy ket nabingbingay kadagiti bilang ti babassit a prinsipalidad ken dagiti grupo ti tribu, ken bayat pay a dagus a tinurturayan dagiti Insik; kaaduan kadagitoy a lugar ket kanungpalan a naitipon kadagiti probinsia ti Insik iti Sichuan ken Qinghai. Dagiti agdama a pagbeddengan ti Tibet ket sapasap dagitoy a nabangon idi maika-18 a siglo.[1] Kalpasan ti pannakarebba ti Qing a Dinastia idi 1912, dagiti soldado ti Qing ket naikkatanda ti igam ken nakuyoganda a rimmuar idiay Lugar ti Tibet (Ü-Tsang). Ti rehion ket nagirangarang ti pannakawayana idi 1913. Kalpasanna ti Lhasa ket nangala ti panagtengngel ti akinlaud a paset ti Probinsia ti Xikang. Ti rehion ket nagtalinaay ti autonomiana aginggana idi 1951, idi kalpasan ti Panagraut ti Tibet, ti Tibet ket naitipon idi iti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC), ken ti dati a gobierno ti Tibet ket naikkat idi 1959 kalpasan ti napaay a yaalsa.[2] Tatta nga aldaw, ti Republika ti Tattao ti Tsina ket turturayanna ti akinlaud ken tengnga a Tibet a kas ti Autonomo a Rehion ti Tibet bayat a dagiti akindaya a lugar ket kaaduan dagitoy iti kaunegan dagiti probinsia ti Sichuan ken Qinghai. Adda dagiti irteng a maipanggep ti politikal a kasasaad ti Tibet[3] ken dagiti agsupsuppiat a grupo ket eksiloda nga aktibo.[4]
Ti ekonomia ti Tibet ket tinurayan babaen ti pagbiagan nga agrikultura, ngem ti turismo ket agbalbalinen a dumakdakkel nga industria idiay Tibet kadagiti napalabas a dekada. Ti kaaduan a relihon idiay Tibet ket ti Tibetano a Budismo, iti pay maipatinayon adda pay ti Bön nga isu daytoy idi ti patneng a relihion ti Tibet sakbay ti isasangpet ti Budismo idi maika-7 a siglo CE (ti Bön itan ket kapadpada ti Tibetano a Budismo [5]) ngem adda pay dagiti minoridad a Muslim ken Kristiano. Ti Tibetano a Budismo ket kangrunaan nga impluensia iti arte, musika, ken dagiti piesta iti rehion. Ti Tibetano nga arkitektura ket mangipakpakita kadagiti Insik ken Indiano impluensia. Ti kangrunaan a makmakan idiay Tibet ket dagiti natuno a sebada, karne ti yak, ken tsa a mantekilia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Goldstein, Melvyn, C.,Panagbalbaliw, Suppiat ken Panagtultuloy kadagiti Komunidad ti Nomadiko a Pastoralista: Ti Kaso a Panagadal ti Lumaud a Tibet, 1950-1990, 1994, Ania kadi ti Tibet? – Kinapudno ken Kunkuna, pp76-87
- ^ "Saludsod ken Sungbat: Tsina ken Tibet". BBC News. 2008-06-19.
- ^ Lee, Peter (2011-05-07). "Ti namnama ti Tibet ket adda laeng iti kaunegan". The Asia Times. Naala idi 2011-05-10. "Ni Robin [parbo a nagan ti ubing a Tibetano idiay Qinghai] ket inpalawagna a ti rehion a kas kaldero ti irteng. Dagiti Tibetano ket nakaungungetda kadagiti nadumaduma nga aresto manipud kadagiti protesta ti 2008. Ngem dagiti lokal a Tibetano ket saanda nga inururnong ti bagbagida. 'Nakaro a nakaunginget iti Gobierno ti Insik ken ti Insik a tattao,' kinuna ni Robin. 'Ngem awan ti ammoda a panunot a maaramid. Awan ti daulo. No adda dagiti daulo a rummuar ken no adda tumulong tumiponda dagitoy.' Dakami ... ket nakangeg kadagiti sarsarita ti sibil a di panagtulnog kadagiti naiparaigi a purok. Iti maysa apurok, dagiti Tibetano ket pinuoranda dagiti wagayway ti Insik ken embes ket nga inpangatoda ti naiparit a wagayway ti Niebe a Leon ti Tibet. Dagiti agturturay ... ket ibaludda dagiti siam a taga-purok ... Kinuna ti maysa anomado ket... 'Kalpasanto a matayak ... malaglagipto dagiti annakko a lalaki ken dagiti apokok. Kaguradanto ti gobierno.'"
- ^ "Dagiti rehion ken dagiti teritorio: Tibet". BBC News. 2010-12-11.
- ^ "Bön". ReligionFacts. Naala idi 2012-08-26.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tibet idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Tibet manipud idiay Wikivoyage


text:
Bataan
Ti Bataan ket maysa a probinsia iti Pilipinas a nangokupar iti intero a Peninsula ti Bataan iti Luzon ket paset ti rehion ti Tengnga a Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Balanga. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zambales ken Pampanga iti amianan. Sangsanguen ti peninsula ti Baybay Abagatan Tsína iti laud ket launenna ti Luek Manila iti daya.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Bataan iti maysa a komponente a siudad ken 11 nga ili.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Muntinlupa
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Muntinlupa ket isu ti pannakabagi ti Siudad ti Muntinlupa itiKamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna distrito ti Rizal ken ti Rehion IV manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ti Muntinlupa ket naigrupo idi ti Pateros ken Taguig (a kas ti parlamentario a distrito iti Taguig-Pateros-Muntinlupa) para iti pannakabagi ti Kadawyan a Batasang Pambansa. Idi 1987 daytoy ket naigrupo iti Las Piñas tapno mangporma ti distrito ti Las Piñas-Muntinlupa. Ti Muntinlupa ket immuna a nagbutos ti bukodna a pannakabagi idi 1998, kalpasan ti nainkalintegan a dokumento ti siudad (Republika Tignay Blng. 7926) ket naaprobaran idi Marso 1, 1995 ken napasingkedan idi Mayo 8, 1995.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 459,941
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Las Piñas-Muntinlupa
- Lehislatibo a distrito iti Taguig-Pateros-Muntinlupa
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text: 1Iti dayta a tiempo, adda sumagmamano a tattao sadiay a nangibaga ken ni Jesus maipapan kadagiti taga-Galilea a pinapatay ni Pilato idi madamada nga agidatdaton iti Dios. 2Kinuna kadakuada ni Jesus, “Gapu ta kasta ti pannakapapatay dagiti taga-Galilea, ipagarupyo kadi a dakdakkel ti basolda ngem dagiti dadduma a taga-Galilea? 3Saan! Ibagak kadakayo a no saankayo nga agbabawi kadagiti basbasolyo, mataykayto amin a kas kadakuada. 4“Ket ania met ti panangipagarupyo kadagidi sangapulo ket walo a natay a nagaburan idi narba ti torre idiay Siloe? Ipagarupyo kadi a daytoy ti mangipaneknek a dakdakesda ngem dagiti amin a tattao nga agnaed idiay Jerusalem? 5Saan! Ibagak kadakayo a no saankayo nga agbabawi kadagiti basbasolyo, mataykayto amin a kas kadakuada.” 6Sinarita ni Jesus daytoy a pangngarig kadakuada: “Adda idi maysa a tao nga adda mulana nga igos iti kaubasanna. Naminsan, napanna kinita no adda bungana ngem awan nasarakanna. 7Kinunana ngarud iti pagay-aywanenna, ‘Kitaem, tallo a tawenen nga um-umayak ditoy nga agbirok iti bunga daytoy nga igos. Awan pay nasarakak a bungana. Pukanemon! Apay nga ibusenna ti kinataba ti daga?’ 8Ngem insungbat ti agay-aywan, ‘Apo, bay-am pay, uray ita la a tawenen. Kaliakto ti lawlawna sakonto abunoan. 9No agbunga inton umay a tawen, nasayaat. No saan nga agbunga, papukanmonton.’” 10Iti maysa nga Aldaw a Panaginana, mangisursuro ni Jesus iti uneg ti maysa a sinagoga. 11Adda babai sadiay a sangapulo ket walo a tawenen a linuganan ti dakes nga espiritu. Nagbalin a kubbo ket pulos a di makatakder iti nalinteg. 12Idi makita ni Jesus ti babai, inayabanna. “Naimbagankan iti sakitmo!” kinuna ni Jesus kenkuana. 13Impatay ni Jesus dagiti imana. Dagus a nagtakder ti babai a sililinteg ket nagdaydayaw iti Dios. 14Nakapungtot ti agturay iti sinagoga, gapu ta nangagas ni Jesus iti Aldaw a Panaginana ket kinunana kadagiti tattao, “Innem nga aldaw ti panagtrabahotayo. Ngarud, umaykayo agpaagas kadagita nga aldaw, a saan ketdi nga iti Aldaw a Panaginana!” 15Ngem insungbat ti Apo kenkuana, “Dakayo nga aginsisingpet! Iti Aldaw a Panaginana, diyo aya warwaran ti baka wenno asnoyo iti nakaiparngedanda tapno inkay ipainum ida? 16Sangapulo ket walo a tawenen a pinarigat ni Satanas daytoy nga anak ni Abraham. Saan aya a rumbeng nga ita nga Aldaw a Panaginana, mawayawayaan iti pannakabaludna?” 17Nabainan amin a kabusor ni Jesus gapu iti insungbatna. Ngem nagragsak dagiti tattao gapu kadagiti amin a nakaskasdaaw nga inaramidna. 18Sinaludsod ni Jesus, “Ania ti kayarigan ti Pagarian ti Dios? Ania ti mabalinko a pangipadaan? 19Kastoy ti kayariganna: mangala ti maysa a tao iti bukel ti mostasa nga imulana iti minuyonganna. Nagtubo ket nagbalin a kayo, ket nagumokan dagiti tumatayab dagiti sangsangana.” 20Sinaludsod manen ni Jesus, “Ania ti pangyarigak iti Pagarian ti Dios? 21Kastoy ti kayariganna: mangala ti maysa a babai iti lebadura ket igamayna iti uppat a pulo a litro nga arina. Gapu iti lebadura, bumsog ti entero a masa.” 22Iti dalanna a mapan idiay Jerusalem, nangisursuro ni Jesus kadagiti nalabasanna nga il-ili ken barbarrio. 23Adda nagsaludsod kenkuana, “Apo, manmano kadi dagiti maisalakan?” Insungbat ni Jesus kadakuada, 24“Aramidenyo ti kabaelanyo a sumrek iti nailet a ruangan, agsipud ta adunto ti agtarigagay a sumrek ngem didanto makastrek. 25“Inton tumakderen ti ama ti familia tapno mapanna irikep ti ruangan, mabatikayto iti ruar. Uray agtugtogkayo ket kunayo, ‘Apo, ilukatmo man ti ruangan,’ isungbatnanto kadakayo, ‘Diak ammo no taga-anokayo.’ 26Iti kasta, kunayonto, ‘Nakipangpangan ken nakiin-inumkami kenka ket nangisursuroka idiay ilimi.’ 27Isungbatnanto manen, ‘Diak ammo no taga-anokayo. Umadayokayo kaniak, dakay amin a managdakdakes!’ 28Agsangit ken agngaretngetkayto inton makitayo nga adda da Abraham, Isaac, Jacob ken dagiti amin a profeta iti Pagarian ti Dios, idinto nga addakay iti ruar! 29Umayto dagiti tattao nga aggapu iti daya ken laud, iti amianan ken abagatan, ket sumangodanto a mangan idiay Pagarian ti Dios. 30“Kitaenyo, adda dagiti maudi ita nga umunanto, ket adda dagiti umuna ita a maudinto.” 31Iti dayta met laeng nga aldaw, napan ken ni Jesus ti sumagmamano a Fariseo ket kinunada kenkuana, “Masapul a pumanawka ditoy ket inka iti sabali a lugar, ta kayatnaka a papatayen ni Herodes.” 32“Inkay ibaga iti dayta nga aso,” insungbat ni Jesus kadakuada. “‘Ita ken inton bigat, paksiatek dagiti demonio ket mangagasak. Iti maikatlo nga aldaw, malpaskonton ti aramidko.’ 33Ngem ita ken inton bigat, ken iti sumaruno pay nga aldaw, masapul nga ituloyko ti magna. Saan a rumbeng a mapapatay ti maysa a profeta iti sabali a lugar no saan nga idiay Jerusalem. 34“O Jerusalem, Jerusalem a mangpapatay kadagiti profeta ken mangubor kadagiti imbaon kenka ti Dios! Namin-ano a kinayatko nga ummongen dagiti annakmo, kas iti panangsallukob ti upa kadagiti piekna, ngem madikayo met! 35Ita, mabaybay-an a mamimpinsan ti balayyo. Ibagak kadakayo a didakton makita agingga iti dumteng ti tiempo a kunayo: ‘Bendisionan ti Dios ti umay iti nagan ti Apo!’”


text:
Rehion ti Tōhoku
Ti rehion ti Tōhoku (東北地方 Tōhoku-chihō?) ket maysa a heograpiko a lugar iti Hapón. Tdaytoy a rehion ket sakupenna ti amianan a daya a paset iti Honshu, ti kadakkelan a isla iti Hapón. Daytoy a rehion ket buklen dagiti innem a prepektura (ken): Akita, Aomori, Fukushima, Iwate, Miyagi ken Yamagata.[1]
Ti Tōhoku ket maysa daytoy a maipatpatiway a rehion, nga addaan kadagiti napinpintas a ladladawan ngen narusanger a klima. Idi maika-20 a siglo, ti turismo ket nagbalin a kangrunaan nga industria iti rehion ti Tōhoku.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tōhoku" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 970 idiay Liblibro ti Google.


text:
Pasuquin, Ilocos Norte
Ti Pasuquin ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pasuquin ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.[2]
- Batuli
- Binsang
- Nalvo (Cababaan-Nalvo)
- Caruan
- Carusikis
- Carusipan
- Dadaeman
- Darupidip
- Davila
- Dilanis
- Dilavo
- Estancia
- Naglicuan
- Nagsanga
- Ngabangab
- Pangil
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poblacion 4
- Pragata (Pragata-Bungro)
- Puyupuyan
- Sulongan
- Salpad
- San Juan
- Santa Catalina
- Santa Matilde
- Sapat
- Sulbec
- Surong
- Susugaen
- Tabungao
- Tadao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Masbate
Ti Masbate ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Bicol iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Masbate. Buklen ti tallo a kangrunaan a purpuro: ti Isla ti Masbate, Isla ti Ticao ken ti Isla ti Burias.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Masbate iti 20 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013


text:
Plaridel, Bulacan
Ti Plaridel ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Plaridel ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Agnaya
- Bagong Silang
- Banga I
- Banga II
- Bintog
- Bulihan
- Culianin
- Dampol
- Lagundi
- Lalangan
- Lumang Bayan
- Parulan
- Poblacion
- Rueda
- San Jose
- Santa Ines
- Santo Niño
- Sipat
- Tabang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tawi-Tawi
Ti Tawi-Tawi ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM). Mabigbigan dagiti ili ti Panglima Sugala ken Bongao a kas dagiti kapitolio ngem ti Bongao ti ayan ti tugaw ti gobierno.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Tawi-Tawi iti 11 nga ili. Kaaduan kadagiti ili ti masarakan kadagiti isla iti Arkipelago ti Sulu. Dua kadagitoy, ti Mapun ken Turtle Islands ti adda iti Baybay ti Sulu.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013


text:
Davao del Norte
Ti Davao del Norte a sigud nga ammo kas Davao, ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Tagum. Kabeddengna dagiti probinsiati Agusan del Sur iti amianan, Bukidnon iti laud, Tanap ti Compostela iti daya, ken ti Siudad ti Davao iti abagatan.
Paset ti Davao del Norte ti Isla ti Samal iti abagatan ti Golpo ti Davao. Sigud met a paset ti Davao ti probinsia ti Tanap ti Compostela agingga a napagbalin a naan-anay a probinsia idi 1998. Sakbay ti 1967, dagiti uppat ita a probinsiaa Davao del Norte, Davao Oriental, Davao del Sur, ken Tanap ti Compostela ket maymaysa a probinsia a managan iti Davao.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti iti 8 nga ili ken 3 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013


text:
Rizal, Palawan
Ti Rizal ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rizal ket nabingbingay kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Bunog
- Campong Ulay
- Candawaga
- Canipaan
- Culasian
- Iraan
- Latud
- Panalingaan
- Punta Baja
- Ransang
- Taburi
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
La Trinidad, Benguet
Ti La Trinidad ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Benguet iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti La Trinidad ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Alapang
- Alno
- Ambiong
- Bahong
- Balili
- Beckel
- Bineng
- Betag
- Cruz
- Lubas
- Pico
- Poblacion
- Puguis
- Shilan
- Tawang
- Wangal
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Galimuyod, Ilocos Sur
Ti Galimuyod ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Galimuyod ket nabennebenneg iti 24 a barbaranggay.[2]
- Abaya
- Baracbac
- Bidbiday
- Bitong
- Borobor
- Calimugtong
- Calongbuyan
- Calumbaya
- Daldagan
- Kilang
- Legaspi
- Mabayag
- Matanubong
- Mckinley
- Nagsingcaoan
- Oaig-Daya
- Pagangpang
- Patac
- Poblacion
- Rubio
- Sabangan-Bato
- Sacaang
- San Vicente
- Sapang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dialektiko
Ti dialektiko ket ti pamay-an ti panagirinnason para iti paganamungan ti di-pagtunosan a daytoy ket sentro idin ti Indiano ken Europeano a pilosopia manipud idi kina-ugma. Ti balikas a dialektiko ket nagtaud idiay taga-ugma a Gresia, ken pinadayegan babaen ni Plato kadagiti Sokratino a dialogo. Ti dialektikal a pamay-an ket maysa a dialogo a nagbaetan ti dua wenno ad-adu a tattao nga agtengtengngel kadagiti naggigiddiat a puntos a panirigan a maipanggep ti maysa a seheto, nga agayat a mangibangon ti kinapudno iti dayta a banag babaen ti dialogo, nga adda kadagiti nairasonanan a di-pagtunosan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Republika (Plato), 348b
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- McKeon, R. (1954) "Dialektiko ken Politikal a Panunot ken Tignay." Etika 65, BLNG. 1: 1-33.
- Postan, M. (1962) "Pamay-an ken and Dialektiko iti Ekonomiko a Pakasaritaan," Ti Panag-repaso ti Ekonomiko a Pakasaritaan, Blng. 3.
- Biel, R. and Mu-Jeong Kho (2009) "Ti Banag ti Enerhia iti Kaunegan ti Dialektiko nga Arngian iti Regulationist Problematique," Recherches & Régulation Panagi-obobra kadagiti Papel, RR Série ID 2009-1, Association Recherche & Régulation: 1-21.


text:
Frans Eemil Sillanpää
Ni Frans Eemil Sillanpää ( pannakabalikas (tulong·paammo)) (16 Septiembre 1888 – 3 Hunio 1964) ket maysa kadagiti kalatakan a Pinlandés a mannurat.
Nagunggunaan isuna ti Premio Nobel iti Literatura idi 1939 "para iti nauneg a panaka-awatna kadagiti agtaltalon iti pagilianna ken ti nasayaat nga arte a panangiladawanna dagiti kabibiagda ken dagiti maikabagian da iti Katutubo."
Ni Frans Eemil Sillanpää ket naipasngay iti maysa nga agtaltalon a pamilia idiay Hämeenkyrö. Nupay dagiti nagannak kaniakna ket napanglawda, napakabaelanda nga iserrek isuna iti eskuela idiay Tampere. Idi 1908 immalis isuna idiay Helsinki tapno agadal ti medisina. Ditoy ket nagayyemanna a mairaman dagiti pintor a ni Eero Järnefelt kenni Pekka Halonen, ti komposer a ni Jean Sibelius ken ti mannurat a ni Juhani Aho.
Idi 1913 ni Sillanpää ket immalis manipud idiay Helsinki ken napan idiay sigud a pagtaenganna a purok ken nagipasnek isuna ti panagsursurat.
Naamammuan isuna iti sangalubongan para iti nobela na a Nuorena nukkunut (Ti katulong a ni Silja/Nakaturog Bayat a Katutubo) idi 1931.
Ti asteroid a 1446 Sillanpää, a naduktalan babaen ti Pines nga astronomo ken pisiko a ni Yrjö Väisälä, ket isu ti naipanagan kaniana.
Dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
- Elämä ja aurinko (1916)
- Ihmislapsia elämän saatossa (1917)
- Hurskas kurjuus (naipatarus a kas ti Natulok a Panag-tawtawid) (1919)
- Rakas isänmaani (1919)
- Hiltu ja Ragnar (1923)
- Enkelten suojatit (1923)
- Omistani ja omilleni (1924)
- Maan tasalta (1924)
- Töllinmäki (1925)
- Rippi (1928)
- Kiitos hetkistä, Herra... (1930)
- Nuorena nukkunut (naipatarus a kas tiTi Katulong a ni Silja) (1931)
- Miehen tie (1932)
- Virranpohjalta (1933)
- Ihmiset suviyössä (naipatarus a ka ti Tattao iti Kalgaw a Rabii) (1934)
- Viidestoista (1936)
- Elokuu (1941)
- Ihmiselon ihanuus ja kurjuus (1945)


text:
San Fernando, Romblon
Ti San Fernando ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Fernando ket nabingbingay kadagiti 12 a barbaranggay.[2]
- Agtiwa
- Azarga
- Campalingo
- Canjalon
- España
- Mabini
- Mabulo
- Otod
- Panangcalan
- Pili
- Poblacion
- Taclobo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Romblon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Romblon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Aborlan, Palawan
Ti Aborlan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aborlan ket nabingbingay kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Apo-Aporawan
- Apoc-apoc
- Aporawan
- Barake
- Cabigaan
- Gogognan
- Iraan
- Isaub
- Jose Rizal
- Mabini
- Magbabadil
- Plaridel
- Ramon Magsaysay
- Sagpangan
- San Juan
- Tagpait
- Tigman
- Poblacion
- Culandanum
- Marikit
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Manipud idi nangrugiac nga agbasbasa iti Bannawag idi 1950s agingga ita, dackel ti nagbaliwan ti lubong, nangruna iti panangimaldit iti sinurat. Ayanna a pagdacsan no naimaldit laeng iti papel, cas iti agdama a Bannawag, dagitoy ti mabalin a mapasamac: (a) maibelleng wenno usaren a pagbungon ti ania man (agraman daing a monamon) dagiti daan a Bannawag, (b) idulin ti daan a Bannawag ngem gapu ta caadduanna ti awan temperature-controlled a pagidulinan, ag-deteriorate ti calidad ti newsprint a nacaimalditan ti Bannawag agingga iti tumayengteng ti maris dagiti pinanid a dimon mabalin a basaen ti naimaldit, wenno (c) ibelleng wenno usaren a pagbungon dagiti immuna nga indulin tapno adda pangidulinan cadagiti barbaro nga issues.
Uray no cayat ti agbasa cadagiti nacadulin a daan nga issues ti Bannawag, no dadduma umapay ni kinasadut a mapan agucag, nangruna no awan pamalpalatpatan no ania nga issue ti nacaipablaacan ti cayat a basaen.
Cadagiti agduyos nga agadal nga agsurat iti Ilocano wenno siasino man nga agtarigagay nga agusisa iti sasaaden ti Literatura Ilocana, bigbigec a dackel a problema ti kinakisang wenno kinaawan dagiti public/private libraries a sidadaan a mangidiaya iti Bannawag, nangruna dagiti daan nga issues na. Gapu iti caawan ti gundaway a mangidilig iti calidad dagiti nagcacauna wenno nabiit laeng a napalabas a sinurat ken ti calidad dagiti agdama a sinurat, casano a maicalicagum ti panagdur-as ti literatura tayo? Ania a panacderan ti mangisingasing a napimpintas dagiti putar dagiti agdama a mannurat tayo mayarig cadagiti putar iti naglabas?
Maliclican dagitoy paricut a nadacamat iti ngato no maipablaac ti Bannawag iti Internet. Mabalin nga adda kinamuyot ti maysa a mannurat a mangipagarup a ti putarna ti capintasan no awan met pangidasiganna iti daytoy. Ket no maysacan a cuto-cuto iti Internet, ammomon no apay. Agsipud ta adu ti masaracan iti Internet a pangyarigan, saan laeng nga iti bucod a pagsasao. Ken adu ti masursuro iti Internet a macatulong iti panagputar ken mangitudo cadagiti saluadan nga estilo ti panagputar.
No yasping ti Literatura Ilocana cadagiti nadumaduma a literatura ti lubong, cas iti Japon, Ingles wenno Castila, adda cadi maipadis a nagrang-ayan ti bucod tay a literatura? Adda ngatan mannurat iti Ilocano nga addaan iti naurnong a sinurat a napintas ti calidad na a mabalin nga ibilang iti sangalubongan a salisal para iti Nobel Prize for Literature? Awaten ngata dagiti mannurat ken agcalicagum nga agbalin a mannurat iti Ilocano daytoy a carit tapno ipennecda ti panangadal cadagiti nadumaduma a ramit ken estilo ti panagsurat tapno umasenso ti calidad ti isuratda?


text:
Daniel D. Tompkins
Ni Daniel D. Tompkins (Hunio 21, 1774 – Hunio 11, 1825) ket isu idi ti maikapat a Gobernador iti New York (1807–1817), ken ti makanem a Bise Presidente iti Estados Unidos (1817–1825).
Isu ket maysa a hurista, isu ket naam-ammuan a kas maysa kadagiti kasayaatan nga emprendedor a gobernador iti Gubat ti 1812. Tapno makatulong a mangurnos ti milisia ti estado, isu ket kankanayos a nagipuon ti bukodna a kuarta idi saan a inaprobaran ti lehislatura dagiti kammasapulan a busbos. Kalpasan ti gubat, isu ket napaay a nagipulang kadagiti dakkel a binulodna, urano dagiti adu a litigasion, a nagited daytoy ti pannakapaay ti salun-atna, ken nagpuonan ti alkoholismo nga umapay ti panagtignayna a kas Bise Presidente.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Daniel D. Tompkins idiay Wikimedia Commons


text:
Elberon, New Jersey
Ti Elberon ket maysa a saan a nainkorporado a komunidad a paset ti Long Branch idiay Kondado ti Monmouth, New Jersey, Estados Unidos.
Dagiti nadayag a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agdama a nadayag a tattao ken dagiti dati a nagtataeng ti Elberon ket mairaman ni:
- Mel Ferrer (1917–2008), aktor, naipasngay idi idiay Elberon.[1]
- George Tuttle Brokaw (1879-1935), Amerikano nga abogado ken deportista; immuna nga asawa niu Clare Boothe Luce ken ama ti isu-isu nga anakna.


text:
Biokimika
Ti biokimika, sagpaminsan pay a tinawtawagn iti biolohiko a kimika, ket isu ti panagadal iti kimiko a proseso iti kaunegan ti, ken mainaig kadagiti, sibibiag nga organismo.[1] Babaen ti panagtengngel kadagiti panagayus ti pakaammo babaen ti biokimika a panagisenial ken ti panagayus iti kimiko nga enerhia babaen ti metabolismo, ti biokimiko a proseso ket mangited ti kinarikut iti biag. Kadagiti napalabas a 40 tawen ti biokimika ket ket nagballigin iti panangipalawag kadagiti sibibiag a proseso a gangani nga adda itan kadagiti amin a lugar dagiti siensia ti biag manipud ti botanika aginggan iti medisina ket nakitigtignay iti biokimika a panagsukisok.[2] Tatta nga aldaw ti kangrunaan a naikapatengngaan ti isp itipuro a biokimika ket ti pannakaawat no kasano a mangited dagiti biokohiko a molekula kadagiti proseso a rumsua iti kaunegan dagiti sibibiag a selula, nga adu a pakainaigan iti panagadal ken pannkaawat kadagiti sibubukel nga organismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Biokimika idiay Wikimedia Commons


text:
Sun Yat-sen
Ni Sun Yat-sen (12 Nobiembre 1866 – 12 Marso 1925)[1] ket maysa idi nga Insik a rebolusionary ken ti immuna a presidente ken nangbangon nga ama ti Republika ti Tsina ("Nationalista a Tsina"). A kas ti nangiyuna a pionero ti Republika ti Tsina, ni Sun ket naibagbaga a kas ti "Ama ti Pagilian" iti Republika ti Tsina (ROC), ken ti "nangiyuna ti demokratiko a rebolusion" idiay Republika ti Tattao ti Tsina. Ni Sun ket nangipapel ti kangrunaan apapel ti panakatnag ti Qing a Dinastia idi las-ud ti Doble a Sangapulo a Rebolusion. Uray no isu ket adda idi idiay St. Louis, Missouri ,[2] isu ket naidutokan nga agserbi a kas ti presidente ti Provbisional a Republika ti Tsina, idi nabangon idi 1912. Isu pay ket kimmadduaan idi a nangbangon ti Kuomintang (KMT), a nagserserbi a kas ti immuna adaulonar.[3] Ni Sun ket isu idi ti nagikaykaysa a pigura iti kalpasan ti Imperial a Tsina, ken agtultuloy a naisangsangayan kadagiti maika-20 a Siglo nga Insik a politiko para iti panagraraem ti tattao manipud kadagiti dua a bangir ti Ilet ti Taiwan.
Urayno ni Sun ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a daulo ti moderno a Tsina, ti politikal a biagna idi ket ti agnanayon a panagsagsagaba ket kankanayon a idi panakatalaw.Kalpasan ti panagballigi ti rebolusion, isu ket kellaat a naiyetnag ti bileg iti kabarbaro a nabangon a Republika ti Tsina, ken nangidadaulo kadagiti nagsasaruno a rebolusionario a gobierno a kas maysa a panagikarit kadagiti mannakigubat a nagtengtengngel ti pagilian. Ni Sun ket saan a nagbiag a nakakita ti panagtitipon ti bileg ti partidona iti pagilian idi las-ud ti Akin-amianan nga Ekspedision. Ti partidona, a nangporma ti narasi a kumadduaan kadagiit Komunista, ket napisi kadagiti dua asangkatipunan kalpasan idi pimmusay. Ti kangrunaan a legado ni Sun ket ti panangrang-ayna ti politikal a pilosopia a tinawtawagan ti Tallo a Pamunganayan ti Tattao: nationalismo, demokrasia, ken ti panggedan ti tattao.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ inldaw a Singtao. Sabado nga edision. 23 Oktubre 2010. 特別策劃 paset A18. Sun Yat-sen Xinhai a rebolusion maika-100 nga annibersario nga edision 民國之父.
- ^ "Naisinsina a Kabibiag, Nadaddadael a Tagtagainep". Sentro para iti Asiano Amerikano a Midia. San Francisco, CA, USA: Sentro para iti Asiano Amerikano a Midia. 16 Mayo 2012. Naala idi 15 Septiembre 2012.
- ^ Derek Benjamin Heater. [1987] (1987). Ti Lubong tayo iti daytoy a Siglo. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-913324-7, ISBN 978-0-19-913324-6.
- ^ Schoppa, Keith R. [2000] (2000). Ti Columbia a pagsurotan ti moderno nga Insi k a pakasaritaan. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. ISBN 0-231-11276-9, ISBN 978-0-231-11276-5. p 282.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sun Yat-sen idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Sun Yat-sen idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Sun Yat-sen idiay Wikisource


text:
Lumboy
Ti lumboy wenno lungboy, ket maysa a kankanayon a berde a tropikal a kayo iti agsabsabong a mula ti pamilia ti Myrtaceae. Ti lumboy ket patneng iti Banglades, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka, ti Pilipinas, ken Indonesia.
Daytoy a kayo ket naipayammo idiay Florida, Estados Unidos idi 1911 babaen ti USDA, ken dayton kadawyan daytoyen a naimulmula idiay Surinam ken idiay Trinidad ken Tobago. Idiay Brasil, a naipayammo manipud idiay idi las-ud ti kolonisasion ti Portugal, daytoy ket naiwarwarasen kadagiti naatap a luglugar, gaputa dagiti bungan ket kankanayon a kinaynayat dagiti nadumaduma a patneng a billit. Dagitoy a sebbangan ket naikedkeddeng a makararaut idiay Hawaii, Estados Unidos.[1] Daytoy ket maiparit pay a maimula idiay Sanibel, Florida.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Syzygium cumini idiay Wikimedia Commons


text:
Rabanos
Ti rabanos (Raphanus sativus) ket maysa a masida a ramut a nateng iti pamilia ti Brassicaceae a naimuyongan idi idiay Europa,[1] kadagiti kasakbayan dagiti panawen ti Romano. Dagitoy ket naimulmula ket masidisda kadagiti nadumaduma a paset ti lubong. Dagiti rabanos ket addaan kadagiti nadumaduma a panagduduma, kadagiti nadumaduma akadakkel, maris ket kapaut ti nasken a panawen a panagmula. Adda met dagiti rabanos a naimulmula manipud kadagiti bukel; dagit lana ti bukel ti rabanos ket naimulmula para kadagiti panagpataud ti lana. Ti rabanos ket mabalin nga agtubo manipud ti bukel aginggan aiti bassit a mula iti basbassit ngem tallo nga aldaw.
Ti kaibuksilan ti Griego a nagan ti henero ti Raphanus (ῥάφavoς) ket "napardas nga agparang" a mangitudo ti napardas a pangtubo dagitoy a mula. Ti Raphanistrum, manipud ti isu met laeng a ramut ti Griego, ket isu ti duog a nagan nga inus-usar idi iti daytoy a henero.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis-Jones, L.J.; Thorpe, J.P.; Wallis, G.P. (1982). "Henetiko a pannakaisalsalumina kadagiti uppat a sebbangan ti henero ti Raphanus: Dagiti pagbanagan para iti tinaudan ti domestiko a rabanos R. sativus". Biological Journal of the Linnean Society 18 (1): 35–48. doi:10.1111/j.1095-8312.1982.tb02032.x.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rabanos idiay Wikimedia Commons


text:
Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
Ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia[1] (kadawyan a naamammuan iti ASEAN /ˈɑːsi.ɑːn/ ah-see-ahn,[2] sagpaminsan a /ˈɑːzi.ɑːn/ ah-zee-ahn)[3][4] ket maysa a heo-politikal ken ekonomiko a gunglo dagiti sangapulo a pagilian a mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia, a naporma idi 8 Agosto 1967 babaen ti Indonesia, Malaysia, ti Pilipinas, Singapur ken Tailandia.[5] Manipud idin, dagiti pannakaikameng ket naipalawa a mangiraman ti Brunei, Burma (Myanmar), Cambodia, Laos, ken Bietnam. Dagiti gandatna ket mairaman ti panngipardas ti idadakkel ti ekonomia, sosial a panagrang-ay, panagrang-ay ti kultura kadagiti kamengna, panagsalaknid ti rehional a kappia ken panagtalinaay, ken dagiti opurtunidad para kadagiti kameng a pagpagilian tapno nakappia a pakitungtungan dagiti paggigiddiatan.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakabuklan". ASEAN. Naidulin manipud ti kasisigud idi 26 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ VOA.gov, Biruken it Timek ti Amerika
- ^ "NLS/BPH: Dadduma pay a sinursurat, Ti ABC a Libro, Ti Alagaden ti Panagbalikas". 8 Mayo 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 12 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ Asean.org, ASEAN-10: Panangsango kadagiti Karit, babaen ni Termsak Chalermpalanupap, Asean.org, ASEAN Opisial a Website ti Sekretariat. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ DEklarasion ti Bangkok. Wikisource. Naala idi 14 Marso 2007.
- ^ Asean.org, Pakabuklan, Asean.org, ASEAN Opisial a website ti Sekretariat. Naala idi 12 Hunio 2006.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia idiay Wikimedia Commons


text:
Bogo, Cebu
Ti Siudad ti Bogo ket maysa a komponente a siudad iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Bogo ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Cogon (Poblacion)
- Anonang Norte
- Anonang Sur
- Banban
- Binabag
- Bungtod (Poblacion)
- Carbon (Poblacion)
- Cayang
- Dakit
- Don Pedro Rodriguez
- Gairan
- Guadalupe
- La Paz
- La Purisima Concepcion (Poblacion)
- Libertad
- Lourdes (Poblacion)
- Malingin
- Marangog
- Nailon
- Odlot
- Pandan (Pandan Heights)
- Polambato
- Sambag (Poblacion)
- San Vicente (Poblacion)
- Santo Niño
- Santo Rosario (Poblacion)
- Siocon
- Taytayan
- Sudlonon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan
Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan (Ingles: International Monetary Fund wenno IMF) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma paya a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Escobar, Arturo. 1980. Bileg ken Pannakakita: Panagrang-ay ken ti Inbension ken Panangimaton ti Maikatlo a Lubong. Kultural nga Antropolohia 3 (4): 428–443.
20. http://www.clarin.com/politica/gobierno/FMI-advirtio-sancion-Argentina-mostrar_0_349165280.html
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
- Boughton, J. M. Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989, Washington DC, 2001.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website