text:
Republika ti Artsakh
Ti Republika ti Artsakh (Armenio: Արցախի Հանրապետություն Arts'akhi Hanrapetut'yun),[3][4] wenno simple laeng nga Artsakh, kadawyan nga ammo iti dati a nagan iti Republika ti Nagorno-Karabakh idi baetan ti 1991 ken 2017, ket ti estado nga addaan iti limitado a pannakabigbig idiay Abagatan a Kaukaso. Ti rehion ket kaauduan a matagtagitao babaen dagiti Armenio ken ti kangrunaan a pagsasao ket ti Armenio. Ti Artsakh ket mangtengngel iti kaaduan a teritorio iti dati a Nawaya nga Oblast ti Nagorno-Karabakh ken dagiti dadduma a nakapalikmut a lugar, ken mangited daytoy iti pagbeddengan iti Armenia iti laud, ken ti ti Iran iti abagatan. Ti kapitoliona ket ti Stepanakert.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zürcher, Christoph (2007). The Post-Soviet Wars: Rebellion, Ethnic Conflict, and Nationhood in the Caucasus ([Online-Ausg.]. nga ed.). New York: New York University Press. p. 168. ISBN 978-0-8147-9709-9.
- ^ "ԼՂՀ 2015Թ. ՄԱՐԴԱՀԱՄԱՐԻ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՕՊԵՐԱՏԻՎ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ". STAF NKRE. 30 Marso 2016. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Abril 2016. Naala idi 30 Marso 2016.
- ^ "Artsakh Votes for New Constitution, Officially Renames the Republic". Armenian Weekly. 21 Pebrero 2017. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Oktubre 2017.
- ^ "Constitution". Nagorno Karabakh Republic Ministry of Foreign Affairs. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Oktubre 2016. Naala idi 23 Hulio 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Republika ti Artsakh manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Republika ti Artsakh iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Sistema ti panaganges
Ti sistema ti panaganges wenno sistema ti respiratorio ket isu ti biolohiko a sistema a mangipan kadagiti angsen nga alingasaw iti kaunegan ken aramidenna ti panangisinnukat ti alingasaw. Kadagiti tao ken dagiti dadduma a mamalia, dagiti anatomiko a langa ti sistema ti panagangesket mangiraman ti dalan ti angin, dagiti bara, ken dagiti piskel ti panaganges. Dagiti molekula iti oksiheno ken karbon dioksido ket awan gunay a maipasinnukat, babaen ti panangisaknap, iti baetan ti akin-ruar a naalingasawan nga enbironmento ken ti dara. Daytoy a panagsinnukat ket mapasamak idiay albeolar a rehion dagiti bara.[1]Dagiti dadduma nga ayup, a kas dagiti insekto, ket addaanda iti sistema ti panaganges nga adda ti nasimple laeng nga anatomiko a langa, ken dagiti ampibia ti kudilda ket addapay ti nangruna a papel iti panangisinnukat ti alingasaw. Dagiti mula ket addaanda pay ti sistema ti panaganges ngem ti turongan ti panangisinnukat ti alingasaw ket mabalin a kasumbangir iti mabirukan kadagiti ayup. Ti sistema ti panaganges kadagiti mula ket mangiraman pay kadagiti anatomiko a langa a kas dagiti lussok itilikudan dagiti bulong a naamammuan iti stomata.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maton, Anthea; Hopkins, Jean Susan; Johnson, Charles William; McLaughlin, Maryanna Quon; Warner, David; LaHart Wright, Jill (2010). Human Biology and Health. Englewood Cliffs: Prentice Hall. pp. 108–118. ISBN 0134234359.
- ^ West, John B. Pisiolohia ti pananganges-- dagiti kammasapulan. Baltimore: Williams & Wilkins. pp. 1–10. ISBN 0-683-08937-4.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Andes
Ti Andes ket isu ti kaatiddogan a kontinental a kabambantayan iti lubong. Daytoy ket maysa nga agtultuloy a kabambantayan iti igid ti aplaya ti Abagatan nga Amerika. Daytoy a kabambantayan ket agarup a 7,000 km (4,300 mi) ti kaatiddogna, agarup a 200 km (120 mi) aginggana ti 700 km (430 mi) a kaakaba (kaakabaan iti nagbaetan ti latitud ti 18° ti abagatan ken 20° ti abagatan), ken ti katimbengan a kangato ti agarup a 4,000 m (13,000 ft). Ti Andes ket gumay-at manipud iti amianan nga agpaabagatan babaen kadagiti pito a pagpagilian ti Abagatan nga Amerika: ti Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile ken Arhentina.
Iti igid ti kaatiddogna, ti Andes ket napisi kadagiti nadumaduma a kabambantayan, a dagitoy ket nailaslasin baaben kadagiti naipakatengngaan a depresion. Ti Andes ket isu ti pakabirukan kadagiti adu a nangato a banak – nga adda kadagitoy ti mangsangsangaili kadagiti nangruna a siudad a kas ti Quito, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, ken La Paz. Ti makunkuna a banak Altiplano ket isu ti maikadua a kangatuan a banak kalpasan ti Tibetano a banak.
Ti Andes a kabambantayan ket isu ti kangatuan a kabambantayan ti lubong iti ruar ti Asia. Ti kangatuan a pantok, ket ti Bantay Aconcagua, nga agpangato ti kangatona ti agarup a 6,962 m (22,841 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay. Ti pantok ti Chimborazo idiay Andes ti Ecuador ket ad-adayo manipud iti sentro ti Daga ngem ti animan a lokasion iti rabaw ti Daga, gapu ti ekuatorial a baskag a nagbanagan manipud iti panagtayyek ti Daga. Dagiti kangatuan a bulkan iti lubong ket mabirukan idiay Andes, a mairaman ti Ojos del Salado idiay pagbeddengan ti Chile-Arhentina nga agpangato ti 6,893 m (22,615 kadapan). Adda dagiti sumurok a limapulo nga Andino a bulkan ti agpangato pay ti 6,000 m (19,685 kadapan).
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti etimolohia ti balikas nga Andes ket naisuppiatan idin. Ti kangrunaan a konsenso ket naala daytoy manipud iti Quechua a balikas ti anti, a ti kaibuksilanna ket ti "nangato a pantok". Adda dagiti dadduma a namatmati a ti Andes ket nagtaud manipud iti Anti Suyu, maysa kadagiti uppat a rehion ti Inca nga imperio. Urayno kasta daytoy ket mabalin a balikas ti Antisuyo a naala manipud iti panagusar iti Anti a manginagan kadagiti kabambantayan. Dagiti pannakaala manipud iti Espaniol nga andén (iti kapanunotan a panagtalon terasa) ket naisingasing pay idi, ngem daytoy ket naikedkeddeng a saan a husto.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Andes ket mabalin a mabingbingay kadagiti tallo a paset:
- Ti Akin-abagatan nga Andes (abagatan ti Llullaillaco) idiay Arhentina ken Chile;
- Ti Tengnga nga Andes idiay Ecuador, Peru ken Bolivia
- Ti Akin-amianan nga Andes (amianan ti Nudo de Pasto) idiay Venezuela ken Colombia a mangbukel kadagiti tallo nga agaariping a kabambantayan, ti akinlaud, tengnga, ken akindaya a kabambantayan. (Ti kordiliera ti laud, sentral, ken daya).
Idiay akin-amianan a paset ti Andes, ti naiputong a Sierra Nevada de Santa Marta a kabambantayan ket naikedkeddeng a kas paset ti Andes. Ti akindaya a kabambantayan ti Colombia ket is-isu laeng ti gumay-at iti Venezuela.[1] Ti termino a kordilera ket nagtaud manipud iti Espaniol a balikas ti "cuerda", a kayatna a sawen ket "tali". Ti Andes a kabambantayan ket 200 km (124 mi) iti kalawa iti amin a kaatiddogna, malaksid idiay Boliviano a paglap-itan nga idiay ket agarup a 640 kilometro (398 mi) iti kalawa. Dagiti isla ti Olandes a Karibe ti Aruba, Bonaire, ken Curaçao, a naisanglad idiay Baybay Karibe idiay pantar ti Venezuela, a naipagpagarup a nangirepresenta kadagiti nailenned a pantok iti adayo unay nga akin-amianan a baras ti kabambanatayan ti Andes, ngem dagiti agdama a heolohiko a panagadadal ket mangipakpakita a ti kastoy a panagipalpalaka ket saan a mangikeddeng ti narikut a tektoniko a pagbeddengan a baetan ti Abagatan-Amerikano ken dagiti plato ti Karibe.[2]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Andes ket dagiti Mesosoiko – Tersiario nga oroheniko a barikes dagiti bantay iti igid ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko, ti maysa a sona ti bulkaniko nga aktibidad a buklen ti ngarab ti Pasipiko iti Kaamerikaan ken ti pay rehion ti Asia-Pasipiko. Ti Andes dagiti nagbanagan ti pamay-ay a plato a tektonika, a gapuanan babaen ti subduksion iti naintaawan nga ukis ti sirok ti Plato ti Abagatan nga Amerika. Ti naipangpangruna a gapuananti ingangatao ti Andes ket ti pannakaipandagan ti akin-laud a ngarab ti Plato ti Abagatan nga Amerika gapu ti subduksion ti Plato ti Nazca ken ti Plato ti Antartika. Iti daya, ti Andes a kabambantayan ket nabeddengan babaen dagiti nadumaduma a sedimentario a labneng a kas ti Orinoco, Labneng Anasona, Madre de Dios ken ti Gran Chaco a mangisina ti Andes manipud kadagiti taga-ugma a craton idiay akin-daya nga Abagatan nga Amerika. Iti abagatan ti Andes ket makibingbingay ti atiddog a pagbeddengan iti dati a Patagonia Terrane. Iti laud, ti Andes ket agpatingga idiay Taaw Pasipiko, ngem ti Peru-Chile a trinsera ket mabalin nga ikeddeng nga isu daytoy ti akinlaud a patinggana. Manipud ti heograpiko a pakaarngian ti Andes ket naikeddeng nga adda dagiti akinlaud a pagbeddenganna a namarkaan babaen ti lanag dagiti nababa a daga ti aplaya ken ti saan unay a nagubsang a topograpia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Andes travel map". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-09-24. Naala idi 2013-02-19.
- ^ "Akin-ngato a manta nga estruktura iti sirok ti plato ti Karibe-Abagatan nga Amerika a pagbeddengan manipud iti rabaw nga allon ti tomograpia" (PDF). WARNAKAN TI HEOPISIKAL PANAGSUKISOK. 114: B01312. Bibcode:2009JGRB..11401312M. doi:10.1029/2007JB005507. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-06-05. Naala idi 2010-11-21.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- John Biggar, Ti Andes: Ti Alagaden para kadagiti Umul-uli, maika-3 nga edision, 2005, ISBN 0-9536087-2-7
- Tui de Roy, Ti Andes: Idi Agtaytayab ti Kondor. 2005, ISBN 1-55407-070-8
- Fjeldså, J., & N. Krabbe (1990). Dagiti Billit ti Nangato nga Andes. Soolihiko a Museo, Unibersidad ti Copenhagen, Copenhagen. ISBN 87-88757-16-1
- Fjeldså, J. & M. Kessler. 1996. Panagkonserba ti biolohiko a dibersidad ti Polylepis a kakaykayoan kadagiti nagato a luglugar idiay Peru ken Bolivia, ti parawad ti mataltalinaay a panagtaripao ti masna a rekurso idiay Andes. NORDECO, Copenhagen.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Andes iti Wikimedia Commons
- Heolohia ti Andes (Unibersidad ti Arizona) Naiyarkibo 2005-09-22 iti Wayback Machine
- Klima ken ay-ayup ti Andes Naiyarkibo 2007-12-14 iti Wayback Machine
- Dagiti rehion ken mikroklima idiay Andes
- http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/southamerica.html Kompleto a listaan dagiti bantay idiay Abagatan nga Amerika nga adda ti prominensia iti basbassit ngem 1,500 m (4,920 ft)


text:
Parang, Sulu
Ti Parang ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Sulu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Parang ket nabingbingay a politikal kadagiti 40 a barbaranggay.[2]
- Alu Layag-Layag
- Alu Pangkoh
- Bagsak
- Bawisan
- Biid
- Bukid
- Buli Bawang
- Buton
- Buton Mahablo
- Danapa
- Duyan Kabao
- Gimba Lagasan
- Kaha
- Kahoy Sinah
- Kanaway
- Kutah Sairap
- Lagasan Higad
- Lanao Dakula
- Laum Buwahan
- Laum Suwah
- Liang
- Linuho
- Lipunos
- Lower Sampunay
- Lumbaan Mahaba
- Lungan Gitong
- Lupa Abu
- Nonokan
- Paugan
- Payuhan
- Piyahan
- Poblacion (Parang)
- Saldang
- Sampunay
- Silangkan
- Taingting
- Tikong
- Tukay
- Tumangas
- Wanni Piyanjihan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Parang | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Sulu". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Wisława Szymborska
Ni Wisława Szymborska, Maria Wisława Anna Szymborska [viˈswava ʂɨmˈbɔrska] (2 Hulio 1923 – 1 Pebrero 2012) ket maysa idi a Polako a mannaniw, mannalaysay, agipatpatarus ken nagungunaan iti 1996 Premio Nobel iti Literatura. Naipasngay idiay Prowent, nga itan ket nagbalin a paset iti Kórnik, kalpasan daytoy isuna ket nagtaeng met idiay Kraków agingana idi pimmusay. Nailanad isuna a kas ti "Mozart iti Daniw". Idiay Polonia, dagiti libro ni Szymborska ket nakadanonen iti panaglako a karibalna dagiti nalatak a mannurat ti prosa: a kinunana iti maysa a daniw, "Adda Sabsabali a Kaykayatda ti Daniw" ("Niektórzy lubią poezję"), nga awan pay nga ad-adu ngen dua kadagiti sangagasot a tattao ket kayatda iti daytoy nga arte.[1]
Ni Szymborska ket nagungunaan idi 1996 ti Premio Nobel iti Literatura "para iti daniw nga addaan ti pasagid a kinaapag-isu nga agipalubos iti pakasaritaan ken biolihiko a linaon nga agpabalin kadagiti pedaso ti kinapudno ti nagtagitaoan".[2][3] Nagbalin a naam-ammuan isuna iti sangalubongan gapu ti nagbanagan iti daytoy. Dagiti obrana ket naipatarus iti Ingles ken kadagiti adu a sasao nga Europeano, ken naipatarus pay iti Arabiko, Hebreo, Hapon ken Insik.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Szymborska, Wisława. "Adda Sabsabali a Kaykayatda ti Daniw".
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura 1996". Nobelprize. 7 Oktubre 2010. Naala idi 7 Oktubre 2010.
- ^ "Diak Ammo: Ti Nobel a lektura". Ti Baro a Republika. 30 Disiembre 1996. Naala idi 19 Pebrero 2012.


text:
Sasao a Hanseman
Ti sasao a Hanseman ket ti grupo dagiti asideg nga agkakabagian a pagsasao idiay Baro a Guinea.
Dagiti pagsasao ket dagiti sumaganad:
- Baimak, Gal, Bagupi, Nobonob (Garuh), Garus, Mawan, Matepi, (Mosimo–Murupi–Samosa–Wamas), Nake, Rempi, Rapting, Saruga, Yoidik, Wagi (Kamba), Utu–Silopi.
Ti "asideg nga agkakabagian" ket raltibo iti kasasaad iti Baro a Guinea. Ibagbaga ti Ethnologue a ti Wagi, kas pagarigan, ket mabalin a ti kaasitgan a kabagian iti Nobonob, ngem isuda laeng ket 30% nga agpada iti leksiko.
Iti panangidasig ni Malcolm Ross idi 2005 ti TNG ket nangusar kadagitoy tapno makatulong a mangkonstrukto dagiti pangsandi ti pamilia a Mabuso, ken nagibagbaga a "ti integridad ti grupo ti Mabuso ket nasayaat a nalawag", ken nangisingasing a ti Mabuso ket kaudian a panagdur-as.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Hanseman". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
LAOAG CITY – Inbatad ni Engr. Rommel Baotac, ti operations officer ti National Irrigation Administration ditoy probinsya nga umdas ti danom nga isupsuplay dagiti irigasyon iti nagduduma a pagtatalonan.
Kuna ni Baotac nga amin nga operational area a naiprograma a masuplayan ti danom ket napadanoman.
Inbatad na a dakkel a tulong ditoy ti panagtudtudo iti kallabes.
Kabayatanna, inbunannag ni Baotoc a kageddan ti napintas a suplay ti danom manipod iti irigasyon ket masapol ti nasayaat a langen-langen dagiti consumer.
Kuna na a daytoy ket tapno naurnos ti distribusyon ti danom ken awan ti agbalin a riri kadagiti mannalon a posible a makaitunda ti saan a patas a pannakapadanom dagiti pagtaltalonan.


text:
Kategoria:Flora ti Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 12 a subkategoria, manipud iti 12 a dagup.
A
- Flora ti Abagatan a Tropikal nga Aprika (3 K, 1 P)
- Flora ti Akin-abagatan nga Aprika (4 K, 6 P)
- Flora ti Amianan a daya a Tropikal nga Aprika (6 K, 1 P)
- Flora ti Amianan nga Aprika (4 K, 1 P)
D
- Flora ti Daya nga Aprika (1 P)
- Flora ti Daya a Tropikal nga Aprika (1 K, 3 P)
K
- Kaykayo ti Aprika (7 K, 12 P)
L
- Flora ti Laud a Tropikal nga Aprika (7 K, 6 P)
- Flora ti Laud-Tengnga a Tropikal nga Aprika (7 K, 5 P)
M
- Flora ti Macaronesia (3 K, 1 P)
R
- Ruruot ti Aprika (1 K, 7 P)
Pampanid iti kategoria "Flora ti Aprika"
Dagiti sumaganad a 51 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 51 a dagup.


text:
Dagiti Pagalagadan
Pagannurotan iti Pannakaala Kadagiti Impormasion
Kayat ti Ehawaii.gov a makastrek amin a tattao iti egovernment wenno maala ken mausar amin a tattao dagiti kasapulanda nga impormasion maipanggep iti gobierno.
Idi 1998, inamendaran ti Kongreso ti Linteg iti Rehabilitasion (Rehabilitation Act) ket nabilin dagiti ahensia Pederal a mamagbalin iti elektroniko ken teknolohiada iti impormasion a nalaka a pakaalaan dagiti tattao nga addaan iti disabilidad wenno an-annayen iti bagi kadagiti kasapulanda nga impormasion. No ngamin narigat a mausar ken maawatan ti maysa a teknolohia, pengdanna met ti napardas ken nalaka a panangala ken panangusar ti maysa a tao iti kasapulanna nga impormasion. Naipaulog ti Seksion 508 tapno pukawenna ti panagparikut dagiti tattao iti panagusar iti teknolohia iti impormasion, tapno ipaayanna kadagiti baro nga oportunidad dagiti tattao nga addaan iti disabilidad wenno an-annayen iti bagi, ken tapno maparegta ti pannakapasayaat dagiti teknolohia tapno iti kasta, magun-od met dagitoy a panggep.
Daytoy a website ket nadisenio tapno maibagay kadagiti nadumaduma a maar-aramat a browser ken, iti pammati dagiti nagdisenio, adda met dagiti dadduma pay a makatulong a teknolohia tapno nalaklaka ti pannakaaramatna. Ngarud, nadisenio met daytoy tapno magun-odna dagiti kasapulan a kidkiddawen ti “Web Content Accessibility Guidelines 2.0” ti W3C, a maala iti http://www.w3.org/TR/WCAG20/, level A. Ti panggepmi ket isu ti agtultuloy a panagtrabahomi tapno dagiti kasapulan nga impormasion ket nalaka a maala ken mausar dagiti amin a tattao; ngarud, ar-aramidenmi ti amin tapno magun-odmi ti lebel a Double-A compatibility.
Ti pannakapasayaat ti pannakaala ken pannakausar dagiti umili nga addaan iti disablidad wenno an-annayen iti bagi kadagiti kasapulanda nga impormasion ti maysa kadagiti kangrunaan a nakaiturongan ti imatangmi, ket kankanayonkami nga agawat kadagiti singasing ken komento para iti daytoy a panggep.
Palagip: Mapataran ti eHawaiiGov dagiti kasapulan a kas sagudayen dagiti pagalagadan ti W3C, ngem di maipanamnama a dagiti links kadagiti sites iti ruar ti portal architecture ket mabalin a maluktan.


text:
Mannurat
Ti termino a mannurat ket mabalin a mayawag iti asino man nga agputputar iti naisurat nga obra, ngem kadawyan a ti termino a mannurat ket maidakamat kadagiti agsursurat a managputar/managpartuat wenno kas profesional, wenno kadagiti agsursurat iti adu a wagas wenno forma. Dagiti nalaing a mannurat ket maipakitada ti ammo ken laingda iti panagaramat iti balbalikas tapno maiparangarang dagiti idea ken imahen, iti panagputaran iti fiksion man wenno saan-a-fiksion nga ob-obra.
Ti maysa a mannurat ket mabalin a makaputar iti adu a wagas, a pakairamanan ti (ngem saan nga agpatingga iti): daniw, prosa, musica. Ket kas mainugot, ti maysa a mannurat ket mabalin a maysa a mannaniw, novelista, compositor, liricista, dramaturgo, mitograper, agiwarwarnak, scriptwriter iti pelicula, kdpy.
Dagiti putar dagiti mannurat ket masansan a paset ti cultural a linaon ti maysa a kagimongan, ket ti maysa a gimong ket mabalin a patgenna dagiti obra dagiti mannuratna kas maysa nga arte--wenno literatura--a kapadpad dagiti arte a visual kas iti pinta, escultura, fotograpia), musica, ken iti arte a maakem (kas iti drama, teatro, opera, musical, kdpy.).


text:
World Register of Marine Species
Ti World Register of Marine Species (WoRMS) ket ti maysa a taksonomiko a database a manggandat a mangited iti maysa nga autoritatibo ken komprehensibo a listaan dagiti nagan dagiti organismo ti baybay.[1]
Linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti linaon ti rehistro ket urnosen ken taripatuen babaen dagiti sientipiko nga espesialista iti tunggal maysa a grupo ti organismo. Dagitoy a taksonomo ket tenglenda ti kalidad ti pakaammo, a maurnong manipud iti nangruna a sientipiko a literatura ken dagiti pay sumagmamano nga akinruar a rehional ken espesipiko iti takson a database. Taripatuen ti WoRMS dagiti umiso a nagan kadagiti amin nga organismo ti baybay, ngem mangited pay ti pakaammo kadagiti sinonimo ken dagiti imbalido a nagan. Daytoy ket agdamdama nga obra ti mangtaripato ti rehistro, gapu ta dagiti baro a sebbangan ket kankanayon a maduktalan ken ipalpalawag babaen dagiti sientista; iti pay maipatinayon, ti nomenklatura ken taksonomia dagiti adda a sebbangan ket masansan a mapasayaat wenno mabaliwan gapu ta kankanayon a maipablaak dagiti baro a panagsukisok.
Dagiti sub-agasmang ti linaon ti WoRMS ket mabalin a magun-od, ken mabalin nga addaan iti naisina a pannakaitsapa ken ti bukodda a balay/pagrugian a pampanid, kas dagiti "subrehistro", kas ti World List of Marine Acanthocephala, World List of Actiniaria, World Amphipoda Database, ken dadduma pay. Manipud idi Disiembre 2018 adda dagiti 60 a kasta a taksonomiko a subrehistro, a mairaman dagiti bilang dagiti agdama a maar-aramid.[2] Ti maikadua a kategoria dagiti subrehistro ket buklen dagiti database dagiti rehional a sebbangan a kas ti African Register of Marine Species, Belgian Register of Marine Species, kdpy., bayat a ti maikatlo ket buklen dagiti tematiko a sub-agasmang a kas ti World Register of Deep-Sea species (WoRDSS), World Register of Introduced Marine Species (WRiMS), kdpy. Kadagitoy amian a kaso, ti batayan a datos ket maikabil ken matengngel laeng iti maminsan kas parte ti sistema ti datos ti WoRMS para iti mapalaka a panagtaripato ken konsistensia ti datos, ken maiparangdanto manen no nasken iti konteksto ti maitunos a subrehistro wenno dagiti subrehistro a mabalin a pakaitagikuaanda.
Adda dagiti sumagmamano a subrehistro a mangpadakkel ti linaon iti labes ti kasisigud a konsepto ti "baybay" iti WoRMS babaen ti panangiraman ti nasadiwa a danum wenno dagiti naindagaan a takson para iti kinakompletoda iti naikeddeng nga interesado a lugar; kadagiti kasta a rehistro ket mabalin nga ilaksid manipud iti maysa a pagalagadan a panagbiruk ti WoRMS babaen ti panagpili kadagiti maitunos a pagpilian iti interface ti online a panagbiruk.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Napundar ti WoRMS idi 2008 ke dimmakkel manipud iti European Register of Marine Species ken ti UNESCO-IOC Register of Marine Organisms (URMO), nga inurnong babaen ni Jacob van der Land (ken dagiti nadumaduma a katrabahuanna) iti Nailian a Museo ti Masna a Pakasaritaan, Leiden [3] Daytoy ket kangrunaan a punduan babaen ti Kappon ti Europa ken sangailien babaen ti Flanders Marine Institute (VLIZ) iti Ostend, Belhika. Nakaitakder ti WoRMS kadagiti pormal a pakitunosan kadagiti nadumaduma a biodibersidad a proyekto, a mairaman ti Global Biodiversity Information Facility ken ti Encyclopedia of Life. Idi 2008, imbagbaga ti WoRMS a makanamnama nga addaan iti nakompleto a napabaro a rehistro iti amin a biag ti baybay babaen ti tawen ti 2010, ti tawen a nakompleto ti Census of Marine Life.[4]
Manipud idi Pebrero 2018, ti WoRMS ket aglaon kadagiti listaan dagiti 480,931 a nagan ti sebbangan ti baybay (mairaman dagiti sinonimo) a kadagitoy ket 240,633 ket dagiti umiso a sebbangan ti baybay (95 % a napasingkedan). Ti gandatda ket ti kaadda ti listaan para iti tunggal maysa kadagiti agarup nga ad-adu ngem 240,000 a sebbangan ti baybay.[5][6]
Sangailien pay ti VLIZ ti Interim Register of Marine and Nonmarine Genera (IRMNG), babaen ti panagusar ti sapsap nga impraestruktura.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Towards a World Register of Marine Species". World Register of Marine Species. Naala idi 2009-02-16.
- ^ "WoRMS – World Register of Marine Species". www.marinespecies.org.
- ^ "About". World Register of Marine Species. Naala idi Agosto 24, 2013.
- ^ Catherine Brahic (2008-06-25). "How many species live in the sea?". New Scientist.
- ^ "WoRMS – World Register of Marine Species". World Register of Marine Species. Naala idi 2018-02-11.
- ^ Costello, MJ; Bouchet, P; Boxshall, GW; Fauchald, K; Gordon, DP; et, al. (2013). "Global coordination and standardisation in marine biodiversity through the World Register of Marine Species (WoRMS) and related databases". PLOS ONE. 8 (1): e51629. doi:10.1371/journal.pone.0051629. PMC 3541386. PMID 23505408.
- ^ "Interim Register of Marine and Nonmarine Genera (IRMNG)". Lifewatch regional portal. LifeWatch. Naala idi 10 Disiembre 2018.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website
- Horton, Tammy; Gofas, Serge; Kroh, Andreas; Poore, Gary C. B.; Read, Geoffrey; Rosenberg, Gary; Stöhr, Sabine; Bailly, Nicolas; Boury-Esnault, Nicole (2017-12-28). "Improving nomenclatural consistency: a decade of experience in the World Register of Marine Species". European Journal of Taxonomy (iti Ingles). 0 (389). doi:10.5852/ejt.2017.389. ISSN 2118-9773.
- Vandepitte, Leen; Vanhoorne, Bart; Decock, Wim; Vranken, Sofie; Lanssens, Thomas; Dekeyzer, Stefanie; Verfaille, Kevin; Horton, Tammy; Kroh, Andreas (2018-04-06). "A decade of the World Register of Marine Species – General insights and experiences from the Data Management Team: Where are we, what have we learned and how can we continue?". PLOS ONE (iti Ingles). 13 (4): e0194599. doi:10.1371/journal.pone.0194599. ISSN 1932-6203. PMC 5889062. PMID 29624577.


text:
1860
Ti 1860 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 25 – Charles Curtis, Bise Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1936)
- Enero 29 – Anton Chekhov, Ruso a mannurat (pimmusay 1904)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 5 – Gregorio Aglipay, Filipino a daulo ti relihion (pimmusay 1940)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 7 – Gustav Mahler, Austriano a kompositor (pimmusay 1911)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1860 iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Years or months ago
Ti Plantilia:Years or months ago ket agiparang kadagiti bilang ti tawen (wenno bulan no saan nga agkurang ngem 1 a tawen) iti pagbaetan ti nainaganan a petsa ti tawen/bulan ken ti agdama a tawen/bulan. Husto pay daytoy a mabalin no maited laeng ti tawen. Iti pay a pagpilian, ti maikadua petsa ti tawen/bulan ket mabalin pay a mainaganan a mausar imbes a ti agdama a tawen/bulan.
Naidesinio idi daytoy a kas maysa a pangsuporta a plantilia para iti Plantilia:Petsa a rugi ken tawen, a mausar no ti nainaganan a petsa ket saan a mangiraman ti aldaw ti bulan. Ti pormat ti maiparuar ket naidesinio idi a kapada iti Plantilia:Napalabas a panawen.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Para kadagiti tawen wenno bulanm sakbay wenno kalpasan ti agdama a petsa:
{{Years or months ago|tawen|bulan}}
{{Years or months ago|tawen}}
Para kadagiti tawen wenno bulan iti baetan dagiti dua a petsa:
{{Years or months ago|tawen1|bulan1|tawen2|bulan2}}
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a pagarigan ket agusar iti Oktubre 2021 a kas ti agdama a bulan ken tawen. No saan a husto, pinduten ti silpo ti Purgaen iti ngato daytoy a dokumentasion (wenno ditoy) tapno mapabaro ti panid.
Tawen ken bulan[urnosen ti taudan]
Tawen laeng (awan ti bulan)[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- Plantilia:Napalabas a panawen – agiparang kadagiti napalabas a panawen
- Plantilia:Tawen – aguparang kadagiti napalabas a panawen kadagiti tawen (bilang laeng, dagiti masakbayan a petsa ket agpataud kadagiti negatibo a bilang)


text:
Pagsasao a Ghari
Ti pagsasao a Ghari (ammo pay a kas Gari, Tangarare, Sughu, ken Laud a Guadalcanal) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay isla ti Guadalcanal ti Is-isla Solomon.
Ti dialekto ti Vaturanga ket adun a naus-usar kadagiti patarus ti misionario ken liturhiko, ken nakaiturongan ni Arthur Capell a mangipalawag iti daytoy a kas pagsasao ti mision/eklesiatiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ghari iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Ghari". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Ivens, W. G. (1934). "A Grammar of the Language of Vaturanga, Guadalcanal, British Solomon Islands". Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London. 7 (2): 349–375. doi:10.1017/s0041977x0008527x.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Na Voihavo Matena na Hahani Tabu Online a teksto ti liturhia ti Anglikano iti Vaturanga, indihitado babaen ni Richard Mammana
- Paradisec open access Listaan ti bokabulario iti dialekto a Vaturanga
- Paradisec open access Swadesh a listaan ti Vaturanga
- Paradisec open access Napno a teksto ti gramatika ti pagsasao a Vaturanga, Guadalcanal, Is-isla Solomon
- Paradisec open access Mapa dagiti pagsasao ti Guadalcanal


text:
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti biddut ti pateg ti parametro.
Imbalido a | =
Tapno nasayaat nga agtaray, adda dagiti sangkabassit a parametro a limitado iti naisangayan nga agasmang dagiti pateg a maawat a pateg. Mangibaga daytoy a mensahe ti biddut a ti parametro ket naikkanen iti pateg a saan a miembro ti naipalawag nga agasmang dagiti pateg a maawat ti parametro.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, agusar iti maysa a maitunos a pateg.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: imbalido a pateg ti parametro.[a]
^Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a kategoria ket agdama a saan nga aglaon kadagiti panid wenno midia. Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Armen Dzhigarkhanyan
Ni Armen Dzhigarkhanyan[a] (Armenio: Արմեն Ջիգարխանյան; panangibalikas [dʒiɡɑrxɑnjɑn]; Ruso: ApMeH ДжиrapxaHяH;[b] Oktubre 3, 1935 – Nobiembre 14, 2020) ket Armenio ken Ruso (dati a Sobiet) nga aktor.
Naiyanak ken dimmakel idiay Yerevan, ni Dzhigarkhanyan ket nangrugi nangiladawan kadagiti akademiko ken Ruso a teatro ti siudad, sakbay a napan idiay Moscow tapno agtuloy ti panangiladawann iti entablado. Manipud idi 1960, isu ket nagparang kadagiti adu a bilang ti pelikula ti Armenia. Nagbalin isuna a popular kadagiti tawen ti 1970 kadagiti nadumaduma a papel nga inladawanna kadagiti pelikula ti Sobiet a kas ti The New Adventures of the Elusive Avengers (1968), ti simmaruno a The Crown of the Russian Empire, or Once Again the Elusive Avengers (1971) ken The Meeting Place Cannot Be Changed (1979). Kalpasan kadagiti gangani a 30 a tawen iti entablado ti teatro ti Mayakovsky, ni Dzhigarkhanyan nangisuro idiay VGIK ken nagpundar isuna idi 1996 ti bukodna a teatro ti drama idiay Moscow.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ПpaBилa жизHи ApMeH ДжиrapxaHяH". Esquire Russia (iti Ruso). Naala idi 13 Enero 2014.
- ^ Chorekchyan, Khachatur (2005). "Russkaya Amerika". Russkaya Amerika (iti Ruso). Naala idi 2 Abril 2014.
ApMeH ДжиrapxaHяH иMeeT ceйчac rpaждaHcTBo Poccии и CШA.
- Dagiti nota


text:
Plantilia:ISO 3166 a numeriko
[kitaen] [ ] [ ]
Dagiti plantilia
ISO 3166-1
ISO 3166-1 alpha-2: {{ISO 3166 a kodigo}} (Kas iti: IR)
ISO 3166-1 alpha-3: {{ISO 3166 a kodigo-3}} (Kas iti: IRN)
ISO 3166-1 numeric: {{ISO 3166 a numeriko}} (Kas iti: 364)
ISO 3166-2
ISO 3166-2: {{ISO 3166 a kodigo}} (Kas iti: IR-32)
ISO 3166-2 name: {{ISO 3166 a nagan}} (Kas iti: Iran (Islamic Republic of))
Non-ISO 3166
Pagan ti pagilian: {{Nagan ti pagilian}} (Kas iti: Iran)
Panagusar
Daytoy a plantilia ket mainaig kadagiti serye ti plantilia a mangsolbar dagiti nagan ti pagilian ken simang dagiti kodigo ti ISO 3166-1 ken ISO 3166-2, ken vice versa.
ISO 3166
Ti ISO 3166 ket ipalawagna dagit inagan, dagiti kodigo ti dua wenno tallo a letra ken dagiti numero ti kodigo para kadagiti amin a pagilian ken dagiti kodigo ti innem a karakter (ti dua letra a kodigo ti pagilian ken sarunuen babaen ti pangrangtay ken ti maysa a dua wenno tallo a karakter a kodigo ti simang) para kadagiti amin a kangatuan nga agpang ti simang.
Panagusar ti pamilia dagiti plantilia
No kayat a pagbaliwen iti pagbaetan dagiti nadumaduma a panangilasin a mabalin a naalumaymay a naipalawag a kas inkabil ti agar-aramat ken dagiti entidad ti ISO 3166, mabalin nga adda ad-adu ngem maysa a waya iti panagbaliw iti tunggal maysa. Para iti pagariga, maus-usar ti Pakistan a kas ti pagilian ken ti Balochistan (Pakistan) a kas ti simang.
Dagiti panangilasin ti ISO-3166 para iti Pakistan ket:
- Nagan: Pakistan
- Kodigo ti Alpha-2: PK
- Kodigo ti Alpha-3: PAK
- Kodigo ti Numeriko: 586
Dagiti panangilasin ti ISO-3166 para iti Balochistan (Pakistan) ket:
- Kodigo ti simang:PK-BK
Ti Pakistan ket addaan pay kadagiti nadumaduma a sinonimo: kas pagarigan Pakistán ken پاکستان.
T met Baluchistan ket ammo met, kas pagarigan, a kas Balochistan (iti Wikipedia) ken Bagh Sanjari.
- Ti panagala iti kodigo ti Alpha-2 mabalin nga usaren ti
{{ISO 3166 a kodigo}}kadagiti amia man a panangilasin ti pagilian.
{{ISO 3166 a kodigo|Pakistan}}PK
{{ISO 3166 a kodigo|PK}}PK
{{ISO 3166 a kodigo|PAK}}PK
{{ISO 3166 a kodigo|586}}PK
{{ISO 3166 a kodigo|Pakistán}}PK
{{ISO 3166 a kodigo|پاکستان}}PK
- Ti panagala iti kodigo ti Alpha-3.
{{ISO 3166 a kodigo-3|Pakistan}}PAK
{{ISO 3166 a kodigo-3|PK}}PAK
{{ISO 3166 a kodigo-3|PAK}}PAK
{{ISO 3166 a kodigo-3|586}}PAK
{{ISO 3166 a kodigo-3|Pakistán}}PAK
{{ISO 3166 a kodigo-3|پاکستان}}PAK
- Ti panagbiruk iti nagan ti pagilian.
{{ISO 3166 a nagan|Pakistan}}Pakistan
{{ISO 3166 a nagan|PK}}Pakistan
{{ISO 3166 a nagan|PAK}}Pakistan
{{ISO 3166 a nagan|586}}Pakistan
{{ISO 3166 a nagan|Pakistán}}Pakistan
{{ISO 3166 a nagan|پاکستان}}Pakistan
- Ti panagbiruk iti kadawyan a nagan ti pagilian.
{{Nagan ti pagilian|Pakistan}}Pakistan
{{Nagan ti pagilian|PK}}Pakistan
{{Nagan ti pagilian|PAK}}Pakistan
{{Nagan ti pagilian|586}}Pakistan
{{Nagan ti pagilian|Pakistán}}Pakistan
{{Nagan ti pagilian|پاکستان}}Pakistan
- Ti panagbiruk iti numeriko a kodigo ti pagilian.
{{ISO 3166 a numeriko|Pakistan}}586
{{ISO 3166 a numeriko|PK}}586
{{ISO 3166 a numeriko|PAK}}586
{{ISO 3166 a numeriko|586}}586
{{ISO 3166 a numeriko|Pakistán}}586
- Ti kodigo ti simang ket mabalin a maala kadagiti sumaganad a waya.
{{ISO 3166 a kodigo|Pakistan|Baluchistan}}PK-BA
{{ISO 3166 a kodigo|Pakistan|Balochistan}}PK-BA
{{ISO 3166 a kodigo|Pakistan|Bagh Sanjari}}PK-BA
{{ISO 3166 a kodigo|Pakistán|Baluchistan}}PK-BA
{{ISO 3166 a kodigo|Paquistán|Balochistan}}PK-BA
{{ISO 3166 a kodigo|PK|Baluchistan}}PK-BA
[[Kategoria:ISO 3166 a kodigo manipud kadagiti plantilia ti nagan ti pagilian|]]


text:
Ti Libro ni Mormon
Ti Libro ni Mormon ket sagrado a teksto ti tignay ti Santo ti Kinaudi nga Aldaw, nga adda dagiti panagsursurot iti pammati nga aglaon kadagiti sursurat dagiti antigo a propeta a nagtaeng idiay kontinente ti Amerika manipud idi 2200 SK aginggana idi AD 421.[1][2] Daytoy ket immuna a naipablaak idi Marso 1830 babaen ni Joseph Smith a kas ti Ti Libro ni Mormon: Ti Maysa a Pannakalagip a Sinurat babaen ti Ima ni Mormon manipud kadagiti Plata a Naala idiay Platplata ni Nephi.[3]
Segun ti pannakalaglagip ni Smith, ken segun pay ti naratibo ti libro, ti Libro ni Mormon ket kasisigud a naisurat kadagiti di ammo unay a karakter a tinawtawagan a kas ti "nareporma nga Ehipsio"[4] a naikitikit ti nabalitokan a platplata. Tinunton ni Smith a ti kinaudi a propeta a nagkonkribusion iti libro, ti lalaki nga agnagan ti Moroni, ket inkalina idiay turod nga itan ket ti New York ken nagsubli met laeng iti Daga idi 1827 a kas maysa nga anghel,[5] ken nan ti libro ken ni Smith ken nangibilin kaniana a mangipatarus daytoy a kas ebidensia daytoy iti restorasion ti husto a simbaan ni Kristo kadagiti kinaudi nga aldaw.
Ti Libro ni Mormon ket adda kadagiti bilang ti kasisigud ken naisangayan a doktrinal a panagtutungtungan kadagiti suheto a kas ti pannakatnag ni Adan ken Eva,[6] ti natura ti Reparasion,[7] eskatolohia, pannakasubbot manipud iti pisikal ken espiritual nga ipupusay,[8] ken ti organisasion ti simbaan ti kinaudi nga aldaw. Ti kangrunaan a pasamak ti libro ket ti maysa nga ipaparang ni Hesukristo iti Kaamerikaan kalpasan ti panangungarna.
Ti Libro ni Mormon ket isu ti kasapaan kadagiti naisangayan a sursurat ti tignay ti Santo ti Kinaudi nga Aldaw, dagiti denominasion a nangiraraem ti teksto a saan laeng a kas sagrado a teksto ngem naipakasaritaan pay a rehistro dagiti inar-aramid ti Dios kadagiti taga-ugma nga agtataeng iti Kaamerikaan.[9] Ti Libro ni Mormon ket nabingbingay kadagiti babbabassit a libro, a natituluan iti tattao a nanaganan a kas dagiti kangrunaan a mannurat ken, kadagiti kaaduan a bersion, ken nabingbingay kadagiti kapitulo ken dagiti berso. Daytoy ket naisurat iti Ingles, ken kapada ti lingguistiko nga estilo ti Nasapa a Moderno nga Ingles ti Biblia a Bersion ni Ari Jaime, ken daytoy ket napnon wenno sangkapaset metten a naipatarus kadagiti 108 a pagsasao.[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gordon B. Hinckley, "Praise to the Man", 1979-11-04.
- ^ Pagsaursuruan a Sistema ti Simbaan (1996, reb. ed.). Manual ti Estudiante Ti Libro ni Mormon (Siudad ti Salt Lake, Utah: Ti Simbaan ni Hesukristo dagiti Santo ti Kinaudi nga aldaw), ch. 6.
- ^ Smith (1830, titulo ti panid) . Idi 1982, ti ganetget iti pannangipalawag ken panangiyunay-unay iti panggepna, Ti Simbaan ni Jesucristo Dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw ket binaliwanda ti titulo ti libro iti Ti Libro ni Mormon: Sabali pay a Tulag ni Hesukristo LDS Church (2008).
- ^ Mormon 9:32
- ^ Roberts (1902, pp. 11, 18–19) .
- ^ E.g. 2 Nephi 2
- ^ E.g. 2 Nephi 9
- ^ E.g. Alma 12
- ^ "Pangyuna", Libro ni Mormon (1981 LDS Church ed.).
- ^ Ash, Michael R. (1997). "Ti Biblia ni Ari Jaime ken ti Libro ni Mormon". Mormon Fortress. Naala idi 2013-01-01.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Ti Libro ni Mormon iti Wikiquote (iti Ingles)
- Dagiti midia a mainaig iti Ti Libro ni Mormon iti Wikimedia Commons
- Libro ni Mormon (Ilokano) pdf
- Libro ni Mormon (Ilokano) | LDS.org
- Libro ni Mormon (Ingles) pdf


text:
VIGAN CITY – Nakemmeg ti maysa a lalaki nga agtawen ti tallopulo ket dua, baro, awanan trabaho nga agnaed idiay Brgy. Arnap, Cabugao, Ilocos Sur gapu iti panagserrekna iti pagtaengan ti karrubada a kabagyanna idi rabii.
Segun ken ni PMaj. Franco Catalan ti Cabugao Municipal Police Station, nakai-inom ti suspek a nangpursar a nanglukat ti tawa ti kuarto ti balasang a kasinsinna nga agtawen ti duapulo.
Impagarup ti balasang a loklokwen laeng isuna ti kabsatna a lalaki ngem di nakitana ti suspek a nabartek ket nagpaarayaten kadagiti kameng ti pamiliana.
Impakaammo ti inana kadagiti pannakabagi ti linteg ti pasamak a gappuanan ti pannakakemmeg ti suspek nga adda itan ti kustodiya ti Cabugao Municipal Police Station a sumango ti kaso a Trespass to Dwelling.


text:
Wikipedia:Ania kadi ti artikulo?
Ti artikulo ti Wikipedia, ket panid nga addaan iti ensiklopediko a pakaammo. Ti nasayaat a naisurat nga artikulo ti ensiklopedia ket mangilasin iti nadayeg a topiko ti ensiklopedia, nasayaat a pakapukpukanna ti dayta a topiko, aglaon kadagiti reperensia wenno nagibasaran kadagiti mapataldegan a taudan, ken silsilpo kadagiti mainaig a topiko. Kaaduan kadagiti artikulo ket aglaon kadagiti parapo ken ladladawan, ngem mabalinda pay a maporma a kas dagiti agmaymaysa a listaan dagiti tabla. Dagitoy a listaan wenno tabtabla ket naikeddengda pay nga ar-artikulo iti panggep ti Wikipedia.


text:
Lengguahe ti panangprograma
Ti Lengguahe a pamprograma ket teknikal a estandar wenno pagwadan ti pakitinnarusan nga agpalaka iti panangyebkas dagiti bilin nga ipatungpal ti kompiuter. Bukbuklenna ti pagalagaden ti gramatika ken ti semantika nga agdutdutok iti lengguahe ti komputasion.
Ti lengguahe ti panangprograma ket palakaenna ti panangpadutok a maitumpong ti sumaruno:
- Datos a tungpalen ti kompiuter
- Pagidissuan ti datos
- Pagidulinan ti datos
- Pagipatarusan ti datos
- Pagaramidna kadagiti datos bababen ti dadduma a pasamak
Masapol nga aglasat ti lengguahe ti panangprograma babaen ti pananggupgup (compilation). Kayat a saoen, maipatarusto ti lengguahe iti lengguahe ti makina, wenno maipatarusto tapno maipatungpal ti kompiuter. Adda met ti lengguahe ti scripting nga dida a masapol a maigupgup, ngem tungpalen ti mangpatpatarus (interpreter) tapno agtaray ket saanto a masapol a maigupgop.
Dadduma a lengguahe ti pamprograma wenno ti scripting:
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kayo ti pakasaritaan dagiti komputasional a lenguahe (iti Inggles)
- Listaan dagiti komputasional a lenguahe (iti Inggles)
- Ulidan ti komputasional a lenguahe (iti Espaniol)


text:
René Descartes
Ni René Descartes (Pranses: [ʁəne dekaʁt]; Latinisado a porma: Renatus Cartesius; panangilasin a porma: "Kartesiano";[2] 31 Marso 1596 – 11 Pebrero 1650) ket maysa idi a Pranses a pilosopo, matematiko, ken mannurat a kaaduan ti kinamanakman a panagbiagna idiay Olandes a Republika. Isu ket naibagbaga a ti 'Ama ti Moderno a Pilosopia', ken kaaduan ti simmarsaruno a Lumaud a pilosopia ket ti panangsungbat kadagiti sinursuratna,[3] a kaaduan nga inadadal aginggana tatta nga aldaw. A naisangsangayan ti, bukodna a Dagiti Meditasion iti Umuna a Pilosopia ket agtultuloy nga isu ti pagalagadan a testo kadagiti kaaduan a departamentato dagiti unibersidad ti pilosopia. Ti impluensia ni Descartes iti matematika maipadpada pay a makitkita; ti Kartesiano a koordinado a sistema — a mangpalubos ti panagaibasaran ti maysa a puntos iti limbang a kas agasmang a bilbilang, ken mangpalubos kadagiti alhebraiko anga ekuasion a maiyebkas a kas heometriko a suksukog kadagiti dua a rukod a koordinado a sistema (ken ti maibagbaga a, suksukog a maipalpalawag a kas kadagiti ekuasion) —ket nainaganan kaniana idi. Isu ket naipammadayawan pay a kas ama ti analitikal a heometria, ti panagikapetan a baetan ti alhebra ken heometria, a nasken para iti panakaduktal ti inpinitesimal a kalkulo ken panagusig. Ni Descartes ket maysa pay idi kadagiti kangrunaan a pigura iti Sientipiko a Rebolusion ken naipalpalawagan a kas maysa a kas pagarigan ti henio.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Descartes ket naipasngay idi idiay La Haye en Touraine (itan ket Descartes), Indre-et-Loire, Pransia. Idi isu ket maysa a tawen, pimmusay ti inana a ni Jeanne Brochard. Ti amana a ni Joachim ket kameng idi ti Parlemento ti Bretania idiay Rennes.[4] Ni René ket nagtaeng kenni apongna a baket ken ti nalatak nga ulitegna. Urayno ti pamilia ti Descartes ket Romano Katolikoda idi, ti rehion ti Poitou ket tinengngel babaen idi dagiti Protestano a Huguenot.[5] Idi 1607, natatak gapu ti madi a salun-at, isu ket simrek iti Hesuista a Collège Royal Henry-Le-Grand idiay La Flèche[6] nga idiay ket naipayammo iti matematika ken pisika, ken mairaman iti obra ni Galileo.[7] Kalpasan ti panagturpos idi 1614, isu ket nagadal iti dua a tawen idiay Unibersidad ti Poitiers, ken nakagun-od iti Baccalauréat ken Lisensia iti linteg, ken gapu daytoy iti kinaykayat ti amana nga isu ket agbalin nga abogado.[8] From there he moved to Paris.
Iti librona, Diskurso Iti Pamay-an, ti kinuna ket "Intero a pinanawak ti panagadal kadagiti letra. Nangibanak a saan a mangsapul iti pannakaammo imbes nga iti mabirukak iti bagik wenno iti nalatak a libro iti lubong, Nagbanbaniagaak kadagiti amin a paset ti kinaagtutubok, nagbisbista kadagiti korte ken dagiti buyot, nakilinnaok kadagiti tattao kadagiti nadumaduma a temperamento ken rangrango, nagur-urnong kadagiti nadumaduma a panagsanay, nangsubsubok iti bagik kadagiti situasion a naidaton iti gasatko, ken iti amin a panawen no man ania iti umay kaniak ket ti panangala iti pagimbagan manipud ti dayta."
Gapu ti ambisionna a agbalin a propesional nga opisial iti militar, idi 1618, ni Descartes ket timmipon iti Buyot ti Es-estado ti Olandes idiay Breda babaen ti panagbilin ni Mauricio ti Nassau, ken nangala ti pormal a panagadal iti inheniero iti militars, a kas pinundar babaen ni Simon Stevin. Isu a ni Descartes ket nakaawat iti adu a panangawis idiay Breda tapno agpasayaat iti pannakaammona iti matematika.[9] Iti daytoy a wayaisu ket naipayammo kenni Isaac Beeckman, prinsipal ti eskuela Dordrecht, nga isu ti nangisuratan ti Konpendio ti Musika (naisurat idi 1618, naipablaak idi 1650). Isuda a dua ket nagobra iti nawaya a pannakatinnag, katenarioy, koniko a seksion ken hidroestatika. Ti dua ket namatmatida a nasken idi iti agpartuat ti pamay-an a nasayaat a mangisilpo ti matematika ken pisika.[10] Bayat idi nga adda iti serbiso ni Duke Maximiliano ti Baviera, ni Descartes ket binisitana idi dagiti laboratorio ni Tycho Brahe idiay Prague ken ni Johannes Kepler idiay Regensburg.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Marenbon, John (2007). Mediebala Pilosopia: ti naipakasaritaan ken pilosopiko a pangyuna. Routledge. p. 174. ISBN 978-0-415-28112-6. ISBN 978-0-415-28113-3
- ^ Colie, Rosalie L. (1957). Lawag ken Panagilawlawagan. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 58.
- ^ Watson, Richard A. (31 Marso 2012). "René Descartes". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. Naala idi 31 Marso 2012.
- ^ Rodis-Lewis, Geneviève (1992). "Descartes' life and the development of his philosophy". Iti Cottingham, John (ed.). The Cambridge Companion to Descartes. Cambridge University Press. p. 22. ISBN 978-0-521-36696-0.
- ^ http://all-history.org/world_literature/descartes1.htm
- ^ Desmond, p. 24
- ^ Porter, Roy (1999) [1997]. "The New Science". The Greatest Benefit to Mankind: A Medical History of Humanity from Antiquity to the Present (paperback edition, 135798642 nga ed.). Great Britain: Harper Collins. p. 217. ISBN 0006374549.
- ^ Baird, Forrest E.; Walter Kaufmann (2008). From Plato to Derrida. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Prentice Hall. pp. 373–377. ISBN 0-13-158591-6.
- ^ "René Descartes". FamousScientists.org. Naala idi 15 Disiembre 2011.
- ^ Guy Durandin, Les Principes de la Philosophie. Introduction et notes, Librairie Philosophique J. Vrin, Paris, 1970.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig ken ni René Descartes iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni René Descartes iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni René Descartes iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti pagsasao ti Oceania
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 25 a subkategoria, manipud iti 25 a dagup.
- Sasao nga Oceaniko (9 K, 20 P)
A
- Dagiti pagsasao ti Australia (2 P)
B
- Dagiti pagsasao ti Baro a Caledonia (1 K, 36 P)
- Dagiti pagsasao ti Baro a Selanda (4 K, 5 P)
D
F
- Dagiti pagsasao ti Fiji (10 P)
G
- Dagiti pagsasao ti Guam (1 P)
I
- Dagiti pagsasao ti Is-isla Marianas (1 K, 4 P)
- Dagiti pagsasao ti Is-isla Solomon (1 K, 76 P)
K
- Dagiti pagsasao ti Kiribati (1 P)
N
- Dagiti pagsasao ti Nauru (2 P)
- Dagiti pagsasao ti Niue (1 P)
P
- Dagiti pagsasao ti Palau (3 P)
- Dagiti pagsasao ti Polinesia a Pranses (1 K, 6 P)
S
- Dagiti pagsasao ti Samoa (1 K)
T
- Dagiti pagsasao ti Tokelau (1 P)
- Dagiti pagsasao ti Tonga (4 P)
- Dagiti pagsasao ti Tuvalu (2 P)
V
- Dagiti pagsasao ti Vanuatu (1 K, 131 P)
W
Pampanid iti kategoria "Dagiti pagsasao ti Oceania"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.


text:
Mulondo
Ti Mulondo ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mulondo ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.[2]
- Bangon (Bagoaingud)
- Bubonga Guilopa
- Buadi-Abala
- Buadi-Bayawa
- Buadi-Insuba
- Bubong (Bagoaingud)
- Cabasaran,(Buadi-Arorao)
- Cairatan
- Cormatan
- Poblacion (Dado)
- Dalama
- Dansalan
- Dimarao
- Guilopa
- Ilian
- Kitambugun
- Lama/Buadi-Kari (Bagoaingud)
- Lilod (Bagoaingud)
- Lilod Rayabalai
- Lumbaca Ingud
- Lumbac (Lumbac Bubong)
- Madaya
- Pindolonan
- Salipongan
- Sugan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Mulondo | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
John C. Calhoun
Ni John Caldwell Calhoun (/kælˈhuːn/; Marso 18, 1782 – Marso 31, 1850) ket maysa idi a mangiyununa a politiko ken politiko a teorista manipud idiay South Carolina idi panawen ti umuna a kagudua ti maika-19 a siglo. Ni Calhoun ket nalaing nga agbitbitla kadagiti amin a banbanag iti panawenna, ngem isu ket kanayon a nangiyallatiw ti puestona. Ni Calhoun ket nangirugi ti politiko a karerna a kas maysa a nasionalista, agpabpabaro, ken nangipakpatakder ti napigsa a nailian a gobierno ken dagiti panagsalaknib a taripa. Kalpasan idi 1830 isu ket nangyallatiw iti karbengan ti estado, patingnga a gobierno, nulipikasion ken nawaya a komersio. Isu ket nalatak nga ammo iti nakaro a panagdepensana iti panagtagabu a kas maysa a nasayaat a banag, ti saan a pannakatalgedna iti mayoritarismo, ken ti panagiturong ti Abagatan a makisina iti Kappon.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni John C. Calhoun iti Wikimedia Commons


text:
Nobiembre 11
Ti Nobiembre 11 ti maika-315 nga aldaw ti tawen (maika-316 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 50 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
- Aldaw dagiti Beterano - tinawen a piesta idiay Estados Unidos a pammadayaw kadagiti beterano
NaipasngayUrnosen
- 1942 – Jejomar Binay, dati a mayor ti Siudad ti Makati, ken maika-13 a Bise Presidente ti Filipinas
- 1974 – Leonardo DiCaprio, Amerikano nga aktor
PimmusayUrnosen
- 1855 – Søren Kierkegaard, Danes a pilosopo (naipasngay 1813)


text:
Heograpia ti Filipinas
Ti Filipinas ket ti maysa a purpuro a mangbukel kadagiti agarup a 7,107 nga isla[5] nga addaan iti dagup a kalawa ti daga iti agarup a 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi).[6] Dagiti 11 a kadakkelan nga isla ket aglaon iti 94% iti dagup a kalawa ti daga. Ti kadakkelan kadagitoy nga isla ket ti Luzon iti agarup a 105,000 kuadrado kilometro (40,541 sq mi). Ti sumaruno a kadakkelan nga isla ket ti Mindanao iti agarup a 95,000 kuadrado kilometro (36,680 sq mi). Ti purpuro ket agarup a 800 kilometro (500 mi) manipud iti nangruna a daga ti Asia ken mabirukan iti pagbaetan ti Taiwan ken Borneo.
Ti purpuro ti Filipinas ket nabingbingay kadagiti tallo a grupo ti isla: ti Luzon, Visayas, ken Mindanao. Ti is-isla ti Luzon ket mairaman met ti Luzon, Palawan, Mindoro, Marinduque, Masbate, Romblon, Catanduanes, Batanes ken Polilio. Ti Visayas ket ti grupo dagiti isla iti tengnga a Filipinas, ti kadakkelan kadagitoy ket ti: Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte, Samar, Siquijor, Biliran ken Guimaras. Ti is-isla ti Mindanao ket mairaman met ti Mindanao, ti Dinagat, Siargao, Camiguin, Samal, ken mainayon ti Purpuro Sulu, a kangrunaan a buklen ti Basilan, Sulu, ken Tawi-Tawi.
Pisikal a heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti purpuro ti Filipinas ket mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia iti puesto a nakaituronganna a nagablin a pagtutumponga ti kultura – ti lugar a nagtitignayan dagiti Malayo, Hindu, Arabo, Insik, Espaniol, Amerikano, ken dagiti dadduma pay tapno agpanday ti naisangayan a panaglalaok ti kultura ken puli. Ti purpuro ket addaan iti bilang iti agarup a 7,107 is-isla;[5] ken ti pagilian ket mangtunton iti maysa nga eksklusibo a sona ti ekonomia iti 200 nautika milia (370 km) manipud kadagiti aplayana. Sakupen ti Filipinas iti maysa a lugar nga umabot iti 1,850 kilometro (1,150 mi) manipud iti agarup a maikalima aginggana kadagiti maikaduapulo a paralelo amianan iti latitud. Ti dagup a kalawa ti daga ket nalawlawa bassit ngem iti 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi). Aproksimado laeng iti 1,000 kadagiti islana ti natagtagitao, ken basbassit ngem kagudua kadagitoy ket dakdakkel ngem 2.5 kuadrado kilometro (1 sq mi). Sangapulo ket maysa nga is-isla ket mangbukel iti 95 a porsiento iti masa ti daga ti Filipinas, ken dua kadagitoy — ti Luzon ken Mindanao — ket respektiboda nga agrukod iti 105,000 kuadrado kilometro (40,541 sq mi) ken 95,000 kuadrado kilometro (36,680 sq mi). Isuda, ken no maikuyoda kadagiti rimpuok ti isla iti Visayas iti pagbaetanda, ket mangirepresenta ti tallo a kangrunaan a rehion ti purpuro a nailasin babaen dagiti tallo a bituen iti wagayway ti Filipinas. Ti Filipinas ket insinsina babaen ti baybay, a mangited iti daytoy ti maysa kadagiti kaatiddogan nga aplaya iti ania man a pagilian iti lubong.
Iti aplaya ti akindaya a Mindanao ken ti Trinsera ti Filipinas, nga agpababa iti kaadalen iti 10,430 metro (34,220 ft). Ti Filipinas ket parte ti sistema ti arko ti akinlaud a Pasipiko nga inlaslasin babaen dagiti aktibo a bulkan. Kadagiti kangrunaan a pantok ket ti Bantay Mayon iti asideg ti Siudad ti Legazpi, Bulkan Taal iti abagatan ti Manila, ken Bantay Apo iti Mindanao. Amin dagiti isla ti Filipinas ket makasansanay kadagiti gingined. Ti kabambantayan ti akin-amianan a Luzon, wenno Kordiliera Sentral, ket agtayag iti pagbaetan ti 2,500 metro (8,200 ft) ken 2,750 metro (9,020 ft), ken, no maikuyogda iti Sierra Madre iti akin-amianan a daya a parte ti Luzon ken ti banbantay ti Mindanao, ket agpasindayaw kadagiti katuduan a bakir a mangited iti pagtaengan dagiti nadumaduma a grupo ti tribu ti banbantay. Ti katuduan a bakir ket mangited pay ti nasayaat a habitat para kadagiti ad-adu ngem 500 a sebbangan dagiti billit, a mairaman ti agila ti Filipinas, dagiti 1,100 a sebbangan ti orkidia, ken dagiti 8,500 a sebbangan dagiti mula nga agsabsabong.
Ti adu a sistem ti karayan ti pagilian ket ti Karayan Pulangi, nga agyus idiay Karayan Mindanao (Rio Grande de Mindanao); ti Agusan, iti Mindanao nga agyus iti amianan iti Baybay Mindanao; ti Cagayan iti akin-amianan a Luzon; ken ti Pampanga, nga agayus iti abagatan manipud iti daya a Tengnga a Luzon idiay Luek Manila. Ti Laguna de Bay, iti daya ti Luek Manila, ket ti kadakkelan a danaw ti nasadiwa a danum idiay Filipinas. Adda dagiti nadumaduma a karayan a naus-usar para iti bileg ti hidroelektiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "nscb.gov.ph". Philippine government agency.
- ^ "The Philippines". Government of the Philippines.
- ^ "About the Philippines". Philippine Embassy to the United States of America.
- ^ "More islands, more fun in PH". CNN Philippines. Pebrero 20, 2016. Naala idi Pebrero 20, 2016.
- ^ a b Ti gobierno a ti Filipinas ket sapasap a mangkarkulo ti bilang dagiti isla a kas 7,107.[1][2][3] Dagiti dadduma a taudan kadagiti nadumaduma a panawen ket nangipablaak kadagiti karkulo kadagiti nadumaduma a pigura.[4]
- ^ "The Philippines". Official Gazette. Government of the Philippines.


text:
1847
Ti tawen idi 1847 ket ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
PaspasamakUrnosen
Enero–MarsoUrnosen
- Marso 1 – Pormal a nangikkat ti estado ti Michigan ti dusa iti patay.
Hulio–SeptiembreUrnosen
NaipasngayUrnosen
Enero–HunioUrnosen
- Pebrero 11 – Thomas Alva Edison, Amerikano nga imbentor (pimmusay 1931)
- Marso 3 – Alexander Graham Bell, Naiyanak nga Eskoses nga imbentor (pimmusay 1922)
PimmusayUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1847 iti Wikimedia Commons


text:
Lasam
Ti Lasam ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Ti pinakasentro ti Lasam ket mapattapatta a 13 a kilometro, dua degrado iti abagatan nga lumaud iti Rangtay Magapit, 68 a kilometro manipud iti Siudad ti Tuguegarao no ballasiwen ti Karayan Cagayan ket sumalpot iti ili ti Gattaran, Cagayan. Ngem no talaytayen iti nailian a kalsada a Lasam-Logac-Magapit ket daliasaten ti aganay a sangagasut ket innem a kilometro tapno madanon ti Siudad ti Tuguegarao. Kaabay ti Lasam iti amianan-a-daya ti ili ti Lal-lo, iti amianan-a-laud ti Allacapan, ken Flora, Apayao iti met daya ket ti Karayan Cagayan ken ti ili Gattaran, iti abagatan ket ti ili Santo Niño, ken iti abagatan-a-laud ti ili ti Rizal.
Ti Lasam ket napartuat idi 1950 manipud kadagiti baranggay ti Gattaran, Cagayan iti laud ti Karayan Cagayan.[4]
Addaan ti ili ti Lasam iti saksakup a dagdaga a 234 pakuadrado a kilometro wenno 23,400 nga ektaria.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Lasam ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.[2]
- Aggunetan
- Alannay
- Battalan
- Cabatacan East
- Cabatacan West
- Calapangan Norte
- Calapangan Sur
- Callao Norte
- Callao Sur
- Cataliganan
- Centro 01
- Centro 02
- Centro 03
- Finugo Norte
- Gabun
- Ignacio b. Jurado
- Magsaysay
- Malinta
- Minanga Norte
- Minanga Sur
- Nabannagan East
- Nabannagan West
- New Orlins
- Nicolas Agatep
- Peru
- San Pedro
- Sicalao
- Tagao
- Tucalan Passing
- Viga
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Lasam | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ "Ti tignay a panagpartuat ti ili ti Lasam idiay probinsia ti Cagayan". LawPH.com. Naala idi 2011-04-09.
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Burmeso
Ti pagsasao a Burmeso, ammo pay a kas Taurap, ket insasao babaen dagiti agarup a 300 a tattao iti igid ti tengnga ti Karayan Mamberamo idiay probinsia ti Papua, Indonesia. Daytoy ket mangporma ti sanag ti pamilia ti Daya nga Ulo ti Billit – Sentani ni Malcolm Ross, ngem naikeddengen nga isolado a pagsasao babaen ni Stephen Wurm.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Burmeso iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Burmeso". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Sigmund Freud
Ni Sigmund Freud (Panangibalikas nga Aleman: [ˈziːkmʊnt ˈfʁɔʏt]), nayanak a kas ni Sigismund Schlomo Freud (6 Mayo 1856 – 23 Septiembre 1939), ket maysa idi nga Austriano a neurologo a nagbalin nga ammo a kas ti nangibangon iti sikoanalisis.
Dagiti nagannak kaniana ket napanglawda, ngem pinasiguradoda isuna a makaadal. A kas maysa nga estudiante isu ket nagay-ayat iti pilosopia ken linteg, isu ket imbes met a simrrek iti medisina, a nagal-ala kadagiti panagsukisok iti serebral a panagsalungayngay, apasia ken mikroskopiko a neuroanatomia. Isu ket nagparang-ay kadagiti teoria a maipanggep iti napleng nga isip ken ti mekanismo ti panagmedmed, ken nangibangon ti paset ti maisao a sikoterapia babaen ti panagpartuat ti sikoanalisis, ti maysa a kliniko a pamay-an para iti panangagas ti sikopatolohia babaen ti panagsarsarita a nagbaetan ti pasiente (wenno "analisando") ken sikoanalista. Ngem ti sikoanalisis ket naapdayen a kas ti terapeutiko a panagkasanay, daytoy ket timmulong iti panagregget ti panagrang-ay kadagiti adu a porma ti sikoterapia, nga adda dagiti timmaud kadagiti kasisigud a kapanunotan ken arngian ni Freud.[2]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Freud ket nayanak idi iti Hudio a Galiciano a nagannak idiay ili ti Moravia ti Příbor (Aleman: Freiberg in Mähren), ti Imperio ti Austria, nga itan ket paset ti Republika a Tseka, ti immuna kadagiti walo nga annakda.[3] Ti amana, ni Jakob Freud (1815–1896), ti agtagtagilako ti dutdot, ket addaan iti dua nga annak a lallaki, ni Emanuel (1833–1914) ken ni Philipp (1836–1911), manipd iti immuna a pannakiasawana. Dagiti pamilia ni Jakob ket Hasidiko a HUdio, ken urayno ni Jakob ket pimmanawen manipud iti tradision, isu ket naam-ammuan para iti panagadal ti Torah. Isu ken ti ina ni Freud, ni Amalia (nakaiyanakan a nagan iti Nathansohn), 20 a tawtawen nga ub-ubing ngem ti asawana ken ti maikatlo nga asawana, ket inkasar idi babaen ni Rabino Isaac Noah Mannheimer idi 29 Hulio 1855.[4] Isuda ket napanglaw ken nagnanaed iti naipayupa a kuarto, iti balay ti serradura idiay Schlossergasse 117 idi naipasngay ti anakda a lalaki a ni Sigmund.[5] isu ket naipasngay nga addaan iti kaput iti ulo, a nakita met babaen ti inana a kas positibo a senial para iti masakbayan ti ubing a lalaki.[6]
Idi 1859, pinanawan ti pamilia Freud ti Freiberg. ti gudua a kabagis a lalaki ni Freud ket napan idiay Manchester, Inglatera, ken simmina kanianan manipud iti “di maisina” a kaay-ayam iti nasapa a kinaubingna, ti anak a lalaki ni Emanuel, a ni John.[7] Immuna met nga inpan ni Jacob Freud ti asawana ken dua nga annakna (kabsat a babai ni Freud, ni Anna, ket naipasngay idi 1858; ti kabsat a lalaki, ni Julius, ket pimmusay idi maladaga) idiay Leipzig ken kalpasanna idi 1860 idiay Vienna nga idiay ti nakayanakan dagiti kabsatna babbai (Rosa, Marie, Adolfine ken Paula) ken kabsatna a lalaki (Alexander). Idi 1865, ti agtawen ti siam a Freud ket simrek iti Leopoldstädter Kommunal-Realgymnasium, ti prominente a nangato a pagadalan. Isu ket nasirib met nga estudiante ken nagturpos a napammadayawan manipud iti Matura idi 1873. Isu ket nagay-ayat iti literatura ken nalaing idi nga agsao iti Aleman, Pranses, Italiano, Espaniol, Ingles, Hebreo, Latin ken Griego.[8] Ni Freud ket nagbasbasa iti William Shakespeare iti Ingles iti amin a paset ti kabibiagna, ken naisingsingasingen a ti pannakaawatna iti sikolohia iti tao ket naala manipud kadagiti drama ni Shakespeare.[9]
Ni Freud ket simrek iti Unibersidad ti Vienna idi agtawen ti 17. Isu ket nagplano nga agadal iti linteg, ngem timmipon met iti pakultad ti medisina iti unibersidad, nga isay ket nagad-adal iti pilosopia babaen ni Franz Brentano, sikolohia babaen ni Ernst Brücke, ken soolohia babaen ti Darwinista a propesor a ni Carl Claus.[10] Idi 1876 ni Freud ket nagyan iti uppat a lawas iti estasion ti soolohia a pagsukisokan ni Claus idiay Trieste, ken nagrangrangkay kadagiti ginasut nga igat iti maysa a saan nga inkonklusibo a panagsukisok para kadagiti lalaki a reproduktiboda nga organo. Isu ket nagturpos nga addaan iti MD idi 1881.
Nasapa a pagsapulan ken pannakiasawa[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1882, ni Freud ket inrugina ti medikal a karerna idiay Vienna General Hospital. Ti obrana iti panagsukisok iti serebral nga anatomia ket nakaiturongan ti pannakaipablaak iti seminal a papel iti nakaro nga epekto ti kokaina idi 1884 ken ti obrana iti apasia ket mangpormanto ti batayan iti umuna a librona iti Kadagiti Apasias:ti Krtikal a Panagadal, a naipablaak iti 1891. Kadagiti sunurok a tallo a tawen a paset ti panawen ni Freud ket nagtrabaho kadagiti nadumaduma a departamento iti ospital. Isu ket nagyan iti kliniko ti sikiatria ni Theodor Meynert a kas kasukat iti lokal a taklin ket nakaiturongan iti maysa nga immadu a pannakainteresado iti klinikal nga trabaho. Ti kaadu dagiti inpablaakna a panagsukisok ket nakaiturongan iti pannakaitudokna iti Unibersidad a kas leturadao iti neuropatolohia idi 1885.[11]
Idi 1886, ni Freud ket nagikkat iti puestona iti ospital ket simrek iti pribado a panagsanay ken nagespesialisado kadagiti "kirokiro ti nerbios". Ti isu met laeng a tawen inasawana ni Martha Bernays, ti apo a babai ni Isaac Bernays, ti hepe a rabina idiay Hamburg. Ti agassawa ket addaanda kadagiti innem nga annak: ni Mathilde, nayanak idi 1887; ni Jean-Martin, nayanak idi 1889; ni Oliver, nayanak idi 1891; ni Ernst, nayanak idi 1892; ni Sophie, nayanak idi 1893; ken ni Anna, nayanak idi 1895.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tansley, A. G. (1941). "Sigmund Freud. 1856–1939". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 3 (9): 246–226. doi:10.1098/rsbm.1941.0002. JSTOR 768889&lrm.
- ^ Para iti panakaapday ti sikoalalisis, kitaen ti Kovel, Joel. Ti Kompleto a Pagsurotan ti Terapia: Manipud ti Sikoanalisis aginggana ti Panagbalbaliw ti Panagkukua. Penguin Books, 1991 (immuna anaipablaak idi 1976), pp. 96
- ^ Gresser 1994, p. 225.
- ^ Emanuel Rice (1990). Freud and Moses: The Long Journey Home. SUNY Press. p. 55. ISBN 0-7914-0453-6.
- ^ Gay 2006, pp. 4–8; Clark 1980, p. 4
- Para iti panagadal Jakob iti Torah, kitaen ti Meissner 1993, p. 233.
- Para iti petsa ti pannakiasawa, kitaen ti Rice 1990, p. 55.
- ^ Deborah P. Margolis, M.A. "Margolis 1989". Pep-web.org. Naala idi 17 Enero 2014.
- ^ Jones, Ernest (1964) Sigmund Freud: Life and Work. Edited and abridged by Lionel Trilling and Stephen Marcus. Harmondsworth: Penguin Books p. 37
- ^ Hothersall 2004, p. 276.
- ^ Bloom 1994, p. 346
- ^ Hothersall 1995
- ^ Gay 2006, p. 42-47
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Sigmund Freud iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Thmon
Ti pagsasao a Thmon ket ti pagsasao a Bahnariko iti akin-amianan a daya a Cambodia.
Ti Kraol, Thmon, Khaonh, ken Mel ket addaanda amin iti agarup a 70% a leksikal a pannakaipada iti Stieng, ti pagsasao nga Akin-abagatan a Bahnariko (Barr & Pawley 2013:32).
Dagiti Thmon ket agtatengda idiay purok ti Memom, Distrito ti Kaoh Nheaek, Probinsia ti Mondulkiri. Immalisda idiay purok ti Memom manipud iti purok ti Benam, komuna ti Kotol, Distrito ti Sambour, Probinsia ti Kratie idi 1973 gapu ti gubat (Barr & Pawley 2013:28).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barr, Julie and Eric Pawley. 2013. Bahnaric Language Cluster survey of Mondul Kiri and Kratie Provinces, Cambodia. SIL International.


text:
Gunglo ti Salun-at ti Lubong
Ti Gunglo ti Salun-at ti Lubong (Ingles: World Health Organization wenno naipangyababaan iti WHO) ket maysa a naipangpangruna nga ahensia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) nga akinrebbeng iti sangalubongan a salun-at ti publiko. Daytoy ket nabangon idi 7 Abril 1948, nga adda dagiti kuartel idiay Ginebra, Suisa, ken daytoy ket kameng ti Panagrang-ay a Grupo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti sinarunona idi ket ti Gunglo ti Salun-at, ket maysa idi nga ahensia ti Liga ti Pagpagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Gunglo ti Salun-at ti Lubong iti Wikimedia Commons
- www.who.int - Website


text:
Bilateria
Ti bilateria ket dagiti ayup nga addaan iti with bilateral a simetria, a kas dagiti awan sango ken likudan, ken awan pay ngato ken baba a bangir, ken isu met nga awan kanigid ken kanawan. Iti pannakaigiddiat, dagiti ayup a nairayos a simetrikal a kas ti karominas ket addaan iti ngato ken baba a bangir, ngem awan sangauanan ken likud.
Ti bilateria ket dagiti nangruna a grupo dagiti ayup, a mairaman kadagiti kaaduan dagiti pilo ngem saan a dagiti espongha, dagiti cnidaria, dagiti placozoa ken dagiti ctenophora. Para iti kaaduan, dagiti bilateral a para ket triploblastiko nga addaan kadagiti tallo a tuon ti mikrobio ti endodermo, mesodermo, ken ectodermo. Gangani amin ket bilateral a simetriko, wenno aproksimado; ti kadayegan a mailaksid ket ti dagiti echinodermata, a makagun-od ti gangani a nairayos a simetria kadagiti lallakay, ngem bilateral a simetrikal a kas arabas.


text:
Pagsasao a Birjia
Ti pagsasao a Birjia ammo pay a kas Binjhia wenno Bijori, ket ti maysa a pagsasao ti India. Daytoy ket kadawyan a naipagpagarup a pagsasao a Munda nga asideg a kabagian ti pagsasao nga Asuri. Nupay kasta, insingasing ni Anderson,[3] naibatay iti Prasad (1961:314), a ti Birjia (Binjhia) ket mabalin a maysa a pagsasao nga Indo-Aryano, uray no dagiti Birjia ket maysa a tribu iti pagilian ti Asuri. Ti naudi a naibaga ket mairaman ti Asur ken ti Agariya.
Pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Birjia ket naisasao idiay (Ethnologue):
- Jharkhand: Distrito ti Cowerdaga ken Distrito ti Ranchi
- Laud a Bengal: Distrito ti Darjeeling ken Distrito ti Jalpaiguri
- Madhya Pradesh
- Odisha
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Birjia iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bijori". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Anderson, Gregory D.S (ed), The Munda languages. Routledge Language Family Series 3 (2008). New York: Routledge. ISBN 0-415-32890-X, p. 195.


text:
Papa Alejandro I
Ni Santo Papa Alejandro I ket isu ti Obispo ti Roma manipud idi agarup a 106 aginggana idi 115. Ti Annuario Pontificio (2012) ti Santa Sede ket manginagnagan kaniana a kas maysa a Romano a nagturay manipud idi 108 wenno 109 aginggana idi 116 wenno 119. Adda dagiti namatmati nga isu ket nagsagsagaba ti pannakamartir babaen ti Romano nga Emperador a ni Trajano wenno Adriano, ngem daytoy ket saan a mabalin a husto.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Alejandro I iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Papa Alejandro I iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Sasao a Bikol
Ti Bikol wenno Bicolano ket maysa a pagsasao a maar-aramat iti Peninsula ti Bicol iti isla ti Luzon iti Filipinas.
PannakaidasigUrnosen
Ti Bicolano ket nabennebenneg iti tallo a grupo: Aplaya a Bikol, Kaunegan a Bikol, ken Pandan Bikol.
AplayaUrnosen
- Naga
- Agta (Isarog)
- Agta (Mt. Iraya)
- Central Bicolano / Bicolano (Naga)
- Virac
- Bicolano (Abagatan a Catanduanes)
KauneganUrnosen
- Agta (Mt. Iraga)
- Buhi-Daraga
- Bicolano (Albay)
- Iriga
- Bicolano (Iriga) / Rinconada Bicolano
Pandan (Catanduanes)Urnosen
- Bicolano (Amianan a Catanduanes)
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bikol". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
1916
Ti 1916 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- Mayo 11 – Camilo José Cela, Espaniol a mannurat (pimmusay 2002)
- Hulio 1 – Olivia de Havilland, Briton-Amerikana nga aktres (pimmusay 2020)
- Abril 5 – Gregory Peck, Amerikano nga aktor (pimmusay 2003)
- Septiembre 28 – Peter Finch, Australiano nga aktor (pimmusay 1977)
PimmusayUrnosen
- Abril 15 – Alfred Cogniaux, Belga a botaniko (naipasngay 1841)
- Septiembre 4 – José Echegaray, Espaniol a mannurat (naipasngay 1832)
- Nobiembre 15 – Henryk Sienkiewicz, Polako a mannurat (naipasngay 1846)


text:
1917
Ti 1917 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra G).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 22 – Sangalubongan a Gubat I: Ni Presidente ti Estados Unidos Woodrow Wilson ket timmawag iti "kapia nga awan balligi" idiay Alemania.
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Inrugi ni Presidente ti Estados Unidos Woodrow Wilson ti maikadua a terminona.
- Marso 10 – Ti Probinsia ti Batangas ket pormal a napundar a kas maysa kadagiti immuna nga enkomienda ti Filipinas.
Di ammo ti petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nabangon idiay Beijing ti Agpayso a Simbaan ni Jesus.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 5 – Jane Wyman, Amerikana nga aktres, immuna nga asawa ni Ronald Reagan (pimmusay 2007)
- Enero 24 – Ernest Borgnine, Amerikano nga aktor (pimmusay 2012)
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 17 – Whang-od, Filipina a mammatek
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 4 – Nick Joaquin, Filipino a nobelista (pimmusay 2004)
- Mayo 29 – John F. Kennedy, maika-35 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1963)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 30 – Susan Hayward, Amerikana nga aktres (pimmusay 1975)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 22 – John Lee Hooker, Aprikano-Amerikano a musikero (pimmusay 2001)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 11 – Ferdinand Marcos Maika-10 a Pangulo ti Filipinas (pimmusay 1989)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 22 – Joan Fontaine, Briton-Amerikana nga aktres (pimmusay 2013)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 21 – Heinrich Böll, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1985)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 16 – Octave Mirbeau, Pranses a mannurat (naipasngay 1848)
- Abril 8 – Arsenio Cruz-Herrera, Filipino nga abogado ken politiko (naipasngay 1863)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1917 iti Wikimedia Commons


text:
Doliar ti Estados Unidos
Ti doliar ti Estados Unidos (senial: $; kodigo: USD; naipangyababaan pay ti US$), ken makunkuna pay a kas ti doliar ti U.S. wenno doliar nga Amerikano, ket isu ti opisial a kuarta a pidusiario iti Estados Unidos iti Amerika ken dagiti ballasiw taaw a teritoriona. Daytoy ket nabingbingay kadagiti1oo a babbabassit a paset a makunkuna kadagiti sentabo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Doliar ti Estados Unidos iti Wikimedia Commons
- Doliar ti Estados Unidos - dagiti nota ti banko (iti Aleman ken Ingles)


text:
Departamento ti Chocó
Ti Chocó ket maysa a departamento ti Colombia nga ammo para iti dakkel a populasionna nga Apro-Colombiano. Daytoy ket mabirukan idiay laud ti pagilian, ken is-isu ti departamento ti Colombia nga addaan kadagiti aplayana iti Taaw Pasipiko ken iti Taaw Atlantiko. Daytoy ket addaan pay amin a pagbeddengan iti Colombia iti Panama. Ti kapitoliona ket ti Quibdó.
Ti Chocó ket addaan iti nadumaduma a heograpia, ti maysa a naisangsangayan nga ekosistema ken dagiti saan a nasuksukimat a masna a rekurso. Nupay kasta, ti populasionna ket addaan iti maysa a kababaan nga alagaden ti panagbiag kadagiti amin a departamento ti Colombia. Idi Marso 2007 ti midia ti Colombian ket nagirangarang nga adda dagiti agarup a 50 nga ub-ubbing a nabisinan kadagiti basbassit ngem tallo a bulan, a daytoy ket nagpartuat ti pannakaammuan iti nakaro a kasasaad a sangsanguan dagiti agtataeng ti Chocó. Dagiti parikut dagiti patakder ket naiparang pay. Kas pagarigan, nupay ti kasasaadna a kas ti katuduan a tanap iti lubong, nga adda ti agarup a 400 pulgada ti tinawen a panagtudtudo,[4] ti kapitolio ti Chocó a Quibdó ket naibusan ti danum.[5]
Dagiti ili ken munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Quibdó ket isu ti kadakkelan a siudad nga addaan iti populason iti gangani a 100,000. Dagiti dadduma pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Istmina, Condoto, Nóvita ken El Carmen iti kaunegan, ti Acandí idiay aplaya ti Karibe, ken Solano idiay aplaya ti Pasipiko.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Acandí
- Alto Baudó
- Atrato
- Bagadó
- Bahía Solano
- Bajo Baudó
- Belén de Bajirá
- Bojayá
- Carmen del Darién
- Cértegui
- Condoto
- El Cantón de San Pablo
- El Carmen de Atrato
- Istmina
- Juradó
- Litoral del San Juán
- Lloró
- Medio Atrato
- Medio Baudó
- Medio San Juán
- Nóvita
- Nuquí
- Quibdó
- Río Iró
- Río Quito
- Riosucio
- San José del Palmar
- Sipí
- Tadó
- Unguía
- Unión Panamericana
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- (iti Espaniol) todacolombia.com – Departamento ti Chocó
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Meyer, Irina Marún (2012). Chocó: La dimensión territorial y el logro de los ODM (PDF). Fondo para el Logro de los Objetivos del Milenio, United Nations Development Programme. p. 11.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Chocó, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 109. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ James J. Parsons (Nobiembre 1978), "Panagrepaso ti Pangtagabo idiay Espaniol a Prontera: Ti Colombiano a Chocó, 1680–1810 babaen ni William Frederick Sharp", Naipakasaritaan a Pangrepaso ti Hispano Amerikano, Unibersidad ti Duke a Pagmalditan, 58 (4): 717–718, JSTOR 2513352
- ^ "¿Se debe acabar Chocó?". Semana (iti Espaniol). Bogotá: Semana.com. 31 Marso 2007. Naala idi 7 Pebrero 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Chocó iti Wikimedia Commons
- Mosquera-Machados, Silvia del Carmen (2002) "Cadre général du département du Choco" in Analyse multi-aléas et risques naturels dans le département du Chocó (nord-ouest de la Colombie) Université de Genève, Hinebra (iti Pranses)
- "Mision de Observacion a la Situación de las Comunidades Afrodescendientes en Colombia: Anexo 1" (iti Espaniol);


text:
1954
Ti 1954 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 28 – Vic Sotto, Filipino nga aktor
- Hunio 25 – David Paich, Amerikano a musikero
- Septiembre 29 – Geoffrey Marcy, Amerikano nga astronomo
- Nobiembre 8 – Kazuo Ishiguro, nayanak a Hapon a Briton a mannurat, nagunggunaan iti Premio Nobel iti Literatura
- Disiembre 28 – Denzel Washington, Aprikano-Amerikano nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 7 – Alan Turing, Briton a matematiko (naipasngay 1912)
- Hulio 13 – Frida Kahlo, Mehikana a pintor (naipasngay 1907)
- Nobiembre 3 – Henri Matisse, Pranses nga artista (naipasngay 1869)
- Nobiembre 15 – Lionel Barrymore, Amerikano nga aktor (naipasngay 1878)
- Nobiembre 28 – Enrico Fermi, Italiano a pisiko (naipasngay 1901)


text:
1876
Ti tawen idi 1876 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
NaipasngayUrnosen
- Marso 2 – Papa Pio XII (pimmusay 1958)
- Oktubre 15 – Elmer Drew Merrill, Amerikano a botaniko (pimmusay 1956)
- Hunio 3 – José Palma, Filipino a mannaniw ken soldado (pimmusay 1903)
PimmusayUrnosen
- Abril 3 – Friedrich von Berchtold, botaniko manipud iti kaputotan nga Austriano (naipasngay 1781)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1876 iti Wikimedia Commons


text:
Pagarian (biolohia)
Iti biolohia, ti pagarian (Latin: regnum, pl. regna) ket isu ti taksonomiko a ranggo, a mabalin nga isu ti kangatuan a ranggo wenno iti kabarbaro a sistema ti tallo a dominio, ti ranggo ti baba ti dominio. Dagiti pagarian ket nabingbingay kadagiti babbabassit a grupo a tinawtawagan ti pila (iti soolohia) wenno dagiti pannakabingbingay iti botanika.
Iti agdama, dagiti libro manipud idiay Estados Unidos ket agus-usar iti sistema kadagiti innem a pagarian (Animalia, Plantae, Fungi, Protista, Archaea, ken Bakteria) bayat a ti Britaniko, Australiano ken Latin nga Amerikano a liblibro ket mabalin a mangipalawag kadagiti lima a pagarian (Animalia, Plantae, Fungi, Protoctista, ken Prokaryota wenno Monera). Adda pay dagiti kinaudi a pannakaidasig a nalawag a nanglikud iti termino a "pagarian", a nangibagbaga a dagiti tradisional a pagarian ket saan a Monopiletiko, a kas ti saan a mangbukel kadagiti amin a kaputotan iti sapasap a tinaudan.


text:
Amianan a Sulawesi
Ti Amianan a Sulawesi (Indones: Sulawesi Utara) ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket mabirukan iti akin-amianan a peninsula ti isla ti Sulawesi, idiay Peninsula Minahasa, mabirukan iti abagatan ti Filipinas ken abagatan a daya ti Malaysia. Daytoy ket beddenganna ti Filipinas iti amianan, ti Baybay Maluku iti daya, ti Gorontalo iti laud ken ti Golpo ti Tomini iti abagatan. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti probinsia ket ti Manado, ken ti populasionna ket 4,135,526 segun ti senso idi 2010;[1] ti kaudian nga opisial a karkulo (para iti Enero 2014) ket 4,353,540. Ti Manado ket isu pay ti kangrunaan a sumrekan ken ti sentro ti ekonomia ti probinsia. Dagiti sabali pay a nangruna nga ili ket ti Tomohon ken Bitung. Manipud iti senso ti Indonesia idi 2016, ti dagup a populasion ti Amianan a Sulawesi ket 2.771.159. Adda dagiti 41 a banbantay nga addaan iti kangato a sumakop manipud iti 1,112 – 1,995 asl. Kaaduan dagiti kasasaad ti heolohia ket dagiti ubing a rehion ti bulkan, adda dagiti adu a bilang dagiti panagbettak ken dagiti aktibo a balisongsong a sukog dagiti aktibo a bulkan a mabirukan iti tengnga a Minahasa, Bolaang Mongondow ken Is-isla Sangihe.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Amianan a Sulawesi iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Amianan a Sulawesi manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Indones)


text:
VIGAN CITY – Panaglabsing iti Municipal Ordinance No. 2017-21 iti sangwen dagiti dua a lalaki a nagkalap iti sakupen a kabaybayan iti Brgy. Bateria, San Esteban, Ilocos Sur.
Dagiti naglabsing ket da Fernando Dunot Dollente, agtawen ti limapulo ket innem, naasawaan ken Ej Tabaniag Dollente, agtawen ti duapulo ket pito, baro nga agpada a mangngalap nga agindeg idiay Brgy. Nalvo, Sta. Maria.
Insayangkat dagiti kameng iti San Esteban Municipal Police Station iti sea patrol babaen ti motorized banca nga inisyu ti Provincial Government of Ilocos Sur a gappuanan ti pannakakitada iti dua a mangngalap nga agkalpkalap uray saanda nga agindeg iti nasao a lugar ta addada iti territorial water iti San Esteban iti limagasut a metro daya a paset iti Brgy. Bateria iti nasao met laeng nga ili.
Naala kadakuada iti maysa nga unit iti motorized banca, maysa a hook and line, ken pito a nadumaduma a klase ti ikan.
Naipan dagiti suspek pakairaman dagiti naala kadakuada iti kostudiya dagiti pannakabagi ti linteg tapno dumalan ti husto a proseso.


text:
Plantilia:PAGENAMEBASE
PAGENAMEBASE
Panagusar
Daytoy a plantilia ket mangisubli iti agdama a
{{PAGENAME}} ken saan a mainayon iti ania man a panangilawlawag (teksto iti parentesis).
kas iti
{{PAGENAMEBASE}} iti panid ti
Pamilia (biolohia) mangisubi ti
Pamilia
Daytoy ket mabalin pay a mangipasa ti maysa a pagpilian a parametro ti panid:
{{PAGENAMEBASE|foo (bar)}}→ "foo"
{{PAGENAMEBASE|foo bar}}→ "foo bar"
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Plantilia:Pakdaar ti panagurnos karga
Daytoy ket isu ti plantilia ti {{pakdaar ti panagurnos karga}}.
Daytoy a plantilia ket kadawyan a maus-usar laeng babaen ti sistema, daytoy ket isu ti panangikarga ti pakdaar ti panagurnos nga inus-usar iti MediaWiki. Daytoy ket agiparang kadagiti pakdaar ti panagurnos ken dagiti mangisilpo kaniada, iti ngato kadagiti panid no agur-urnos kadagiti panid.
Dagiti teknikal a salaysay
Daytoy a plantilia ket mangikarga ken mangiparang ti pakdaar ti nagan ti espasio. Daytoy ket tawaganna pay ti subplantilia ti {{pakdaar ti panagurnos karga/bugas}}. Dayta a subplantilia ket tengngelenna iti panangikarga kadagiti pakdaar ti grupo ken panid, ken dagiti mangisilpo kaniada. Daytoy a plantilia ket mangproseso ti parametro, isu a mangplaka daytoy ti kodigo.
Daytoy a plantilia ket naikabkabil kadagiti nangruna a pakdaar ti nagan ti espasio ti MediaWiki a nanaganan iti MediaWiki:Editnotice-0, MediaWiki:Editnotice-1 ken dadduma pay. Kitaen ti Wikipedia:Nagan ti espasio para iti napno a listaan dagiti numero ti nagan ti espasio. Daytoy a plantilia ket saan a makasapul iti parametro.
Dagiti silpo
No maurnos ti maysa a panid daytoy a plantilia ket masansan nga agiparang kadagiti nalabbasit wenno asul a silpo iti ngato ti maurnos a panid nga adda iti langa a kas makita dita baba:
Wenno kasla daytoy:
Dagita a silpo ket dagiti pakdaar ti panagurnos ti grupo ken panid. Dagiti administrador ket kankanayonda a makitkita dagitoy a silpo, urayno saan pay a napartuat dagiti pakdaar, gaputa mabalinda ti agpartuat kadagitoy a pakdaar. Dagiti kadawyan nga agar-aramat ket makitada laeng ti nalabbasit a silpo ti "Pakdaar ti panid" idiay bukodda ken tungtungan a panid, gaputa isuda ket mabalinda ti agurnos ken agpartuat kadagiti kasta a pakdaar. Dagiti kadawyan nga agar-aramat ket makitada pay dagiti asul a silpo dagiti pakdaar ti grupo ken panid no napartuaten dagitoy, tapno mabirukan ken makitada ti kodigo a taudan ti pakdaar. Ngem dagiti kadawyan nga agar-aramat ket saanda a maurnos dagitoy a pakdaar, malaksid kadagiti adda iti bukodda nga espasio.
Kitaen ti taudan wenno urnosen
Dagiti pakdaar ti panagurnos ket maiparangda pay no ti agar-aramat ket "kitaenna ti taudan" iti nasalakniban a panid. (No padasen nga urnosen ti saan nga adminitrador iti napno a nasalakniban a panid, wenno ti IP nga agar-aramat ket padasenna nga urnosen ti nasalakniban bassit wenno napno a nasalakniban a panid.) Maiparang dagiti pakdaar ti grupo ken panid, ngem saan a dagiti pakdaar ti nagan ti espasio.
Kaaduan kadagiti pakdaar ti panid ket addaan kadagiti naserbi a pakaammo urayno kitkitaen laeng ti taudan a kodigo iti nasalakniban a panid, ngem kadagiti dadduma akso maiparang ti ti sabali a pakaammo kadagiti agar-aramat a mangkitkita laeng ti taudan ti panid. Daytoy a plantilia ket mangipakan ti "
notice action = view" kadagiti pakdaar ti panagurnos nga ikargana no adda iti makitkita laeng a moda. Daytoy ket mabalin a mausar iti uneg dagiti pakdaar ti panagurnos a kas ti daytoy:
{{#ifeq: {{{notice action|}}} | kitaen |   |   }}
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- Wikipedia:Pakdaar ti panagurnos – Maipanggep ti sistema ti pakdaar ti panagurnos.


text:
Jacques Cartier
Ni Jacques Cartier (Disiembre 31, 1491 – Septiembre 1, 1557) ket maysa idi a Pranses nga eksplorador ti kaputotan a Breton a nagtunton ti Kanada para iti Pransia.[1][2][3][4] Isu idi ti immuna nga Europeano a nagipalpalawag ti mapa[5] ti Golpo ti San Lorenzo ken dagiti igid ti Karayan San Lorenzo, nga inpanagananna "Ti Pagilian dagiti Kanada", manipud ti nagnagan nga Iroquois para kadagiti dua a dakkel a pagtaengan a nakitana idiay Stadacona (Siudad ti Quebec) ken idiay Hochelaga (Isla ti Montreal).
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Jacques Cartier ket naipasngay idi 1491[6] idiay Saint-Malo, ti puerto idiay anianan a laud nga aplaya ti Bretania. Ni Cartier, nga isu idi ket maysa a nadaydayawan a marinero, ket nagpasayaat ti sosial a kasasaadna idi 1520 babaen ti pannakiasawana kenni Mary Catherine des Granches, a kamen ti maysa a nalatak a pamilia. Ti nasayaat a naganna iti Saint-Malo ket nabigbigan babaen ti kanayon a panagparangna kadagiti pagbunbigan a rehistro a kas manganak wenno saksi.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Trudel, Marcel. "Cartier, Jacques". Ti Kanadiano nga Ensiklopedia. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Jacques Cartier". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Exploration — Jacques Cartier". The Historica Dominion Institute. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Jacques Cartier". Ti Katoliko nga Ensiklopedia. Naala idi 2009-11-09.
- ^ Dagiti mapana ket napukawen ngem naibasaran iti maysa a surat babaen ti kaanakanna a lalaki a ni Jacques Noël, a napetsaan idi 1587 ken inmaldit babaen ni Richard Hakluyt nga adda ti Panakaikabagian ti maikatlo a panagbaniaga ni Cartier, iti The Principall Navigations [...], Londres, G. Bishop, 1600.
- ^ AWan kadagiti rehistro ti panakabuniagan a nabirbirukan, ngem ni Cartier ket nangibagbaga ti tawenna kadagiti tallo a sursurat. Kitaen ti Marcel Trudel, Histoire de la Nouvelle-France, Fides, tom. 1, p. 68.
- ^ Biggar, H.P. Ti Umnong kadagiti Dokumento a mainaig kenni Jacques Cartier ken ni Sieur de Roberval, Ottawa, Dagiti Publiko ng aArkibo ti Kanada, 1930. Adda dagiti sumurok a 20 a panagbuniag ti nadakamat.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blashfield, Jean F (2002), Cartier: Ni Jacques Cartier iti panagbirbiruk ti Amianan alaud a Pagdalanan, Compass Point Books, ISBN 0-7565-0122-9
- Cartier, Jacques (1993). Ramsay Cook (ed.). Dagiti Panagbanbaniaga ni Jacques Cartier. Toronto: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. ISBN 0-8020-5015-8.
- Greene, Meg (2004), Jacques Cartier: Ti Panagdaliasat ti Karan San Lorenzo, Rosen Central, ISBN 0-8239-3624-4
- Jacob, Yves (2000), Jacques Cartier (Pranses a bersion), Éditions l'Ancre de marine, ISBN 2-84141-145-1
- Trudel, Marcel (1966). "Cartier, Jacques". Diksionario ti Kanadiano a Biograpia. Tom. 1. Toronto: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. pp. 154–172.
- Trudel, Marcel (1973). Dagiti Rugi ti Baro a Pransia, 1524–1663. Toronto: McClelland ken Stewart. ASIN B000RQPTDK
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Jacques Cartier iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:IUCN banner
Daytoy a plantilia ket inus-usar iti uneg dagiti sabali a plantilia. Daytoy ket mangala iti maysa a saan a nanaganan a parametro ken agpartuat iti "etiketa" a maiparang iti maysa nga infobox.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Depende ti pateg ti parametro, maysa kadagiti sumaganad nga etiketa ti maiparang. Dagiti umiso a patg ket dagiti sumaganad Ia, Ib, II, III, IV, V ken VI.
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
{{Infobox | above = infobox | data1 = {{IUCN banner|II}} | label2 = Datos | data2 = Dagiti datos }}
Nagus-usar[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Pagsasao a Polako
Ti Polako (język polski, polszczyzna) ket maysa a pagsasao ti Lechitic a sugrupo dagiti Laud nga Eslabo a pagsasao,[4] ket maus-usar kadagiti amin a Polonia (a daytoy ket opisial a pagsasao ti pagilian) ken babaen dagiti Polako minoridad kadagiti sabsabali a pagilian. Ti pagalagadan a sinuratan daytoy ket ti Polako nga abesedário, nga adda dagiti sabsabali a nainayon kadagiti letra ti kangrunaan nga Latin nga abesedário.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Pagsasao a Polako - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2009-05-06.
- ^ Polako iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Europeano a Dokumento ti Linteg para kadagiti Rehional wenno Minoridad a Pagsasao
- ^ Britannica Encyclopaedia "Dagiti Lekhitic a pagsasao, mabalin pay a mailetra a kas ti Lechitic, a grupo dagiti Laud nga Eslabo a pagsasao a biuklen iti Polako, Kashubian ken ti daan a kitana a Slovincian, ken ti awanen a Polabiano a pagsasao. Amin kadagitoy a pagsasao malaksid ti Polako ket sagpaminsanda a naidasdasig a kas ti Pomeraniano a subgrupo. Ti Laud nga Eslabo a pagsasao ket subpamilia dagiti Eslabo a pagsasao, ken maysa a kabagian dagiti Indo-Europeano a pagsasao, ken kabagian pay dagiti Proto-Indo Europeano a pagsasao. Idi nasap a Tengnga a Panawen, sakbay a dagiti nagisasao ket nagsasaoda ti Aleman, dagiti Pomeraniano a pagsasao ken dagiti dialekto ket maisasao iti igid ti Baltiko a lugar a gumayat ,manipud ti baba ti Karayan Vistula aginggana ti baba ti Karayan Oder."