text:
INTRODUKSION pay laeng dayta. Dika pay la nakatengnga. Dimo pay la rinugian ti mismo a panagsaom no agbitlaka koma.
Kadagiti dadduma, agaramatda iti gimmick tapno maallukoyda a dumngeg ti tallaong. Agistoriada, agpakatawa, ken dadduma pay a gimmick ti ipakatda sakbay nga agsaoda wenno iballaetda iti bitlada.
Malagipko ti maysa a nalaing a bumitla a pulitiko iti Abra, sakbay nga agsao iti tallaong, kunana: “Parangrangenyo dagiti silaw tapno makitadak!” Nagbalin a punch line kenkuana daytoy. Wen, ta napugot daytoy a diputado.
Kastoy met ti pakatawa ti maysa a senador sakbay nga agbitla: “Dagiti adda iti likud, mabalinyo ti tumakder tapno makitadak. Dagiti adda iti kalikudan, tumakderdan kadagiti tugawda!” Awan sa pay five feet ngamin ni apo senador!
Kalpasan a nasaoda dagitoy, (punch line), mangngeg ti amin ti timek: adda panawen a naalumamay, panawen nga ingangato, panawen a nakangatngato (kagiddan pay ti danog iti angin) ken dadduma pay. Ammoda no kaano ken kasano nga ideliberda daydiay intonation kadagiti dumdumngeg.
Sanay iti daytoy a banag – panagsao iti umno – dagiti adda iti broadcasting. Ngem idi damo, dida nalaing a sumao wenno dida nalaing iti panagsao. Inadalda. Impadasda. Inamirisda. Inulitda nga impadas. Padas, Ulit. Padas. Ulit. Agingga a naperpektoda. Isu ngarud nga adda panagsanayda. Isu ngarud nga adda panagsursuroda. Isu ngarud a nasken ti intay panagsursuro iti nasamay a panagsao.
Kadagiti titser? Ahuuu! Uppat a tawen a nagsursuroda iti kolehio, kunam sa! Practice teaching laengen ket 10 units wenno katukad ti maysa a semester. Agasem dayta nga inda panagsursuro? Ngamin, nasken ti panangperpektoda iti makunkuna nga speech and oral communications tapno saan nga agturog dagiti estudiante. “Makapaturog nga agisuro!” “Naglaing nga ag-motivate, ania?” Kasta man. Pagdiligem man dagita dua a titser? No makapaturogka la ngaruden a titser, santo pay la nauyongka wenno awananka iti konsiderasion, awan ti masursuro dagiti estudiantem. Posible nga adu pay ketdi ti ag-drop!
Isu a rekisito dagitoy lima nga allagaden iti panagisuro tapno maguyugoy dagiti estudiante/pupil a dumngeg ken mangipasnek iti panagadalda.
Ken amangan no nairanaka iti punsionan wenno ania la ditan a tallaong ket pinagsaodaka, ngem gapu ta dika ammo wenno dimo ammo ti aramidem tapno nasamay a panagsaom, naipasungalngalka iti saan a nasayaat a situasion.
2. Panangiyebkas.
Uray no addaanka iti kapkapnekan ken nabukel a timek a mangngeg ti amin, kasapulan ti panangiyebkas kadagiti balikas. Kasano?
No siak ti maki-poetry reading, aglektiur wenno agsao iti tallaong, damagek no kua iti talkek a tao no kasano nga indeliberko. Masansan a mangngegko a kunada: mayat, lalo iti damo, ngem iti udina, nginalngalmo metten! (Wen, diak pay laeng naperpekto siguro gapu ta kaykayatko no kua ti agsurat ngem ti agsao.)
No ngalngalem dagiti balikas, kasano pay a maawatan? Saan a ngalngalen dagiti balikas no di baliksen a nalawag ken umno. Nalawag? Okey dayta nalawag. Ti umno? Isu daytoy daytay nadakamattayo nga immuna: no makapasangit, ideliber a makapasangit; no makarurod, makarurod; no makapakatawa, makapakatawa, ken dadduma pay.
Kasano nga iyebkas dagiti balikas iti unmo ken makaay-ayo? Adda kenkan dayta. Kabaelam.
3. Takder.
Takder no kuna, daytay takder ti mararaem ken malalaki. Daytay takder ti maysa a manador ken respetado.
Adda met ibagbaga dayta a takder. Dayta takder nga uray no di isawang, mabasan dita ti adu a balikas ken ladawan a makaay-ayo ken makaguyugoy.
Ket no buyogam pay dayta a takder iti nasayaat wenno makaguyugoy a suot, ayna, makaay-ayon dayta. Nasayaat a suot daytay maiparbeng a panagkawkawes. Ta iladawan ti kawes ti kinatao.
Napateg ti takder ta iladawanna ti kinaasino ti agsasao.
4. Kumpas.
Uray nalawag ti timek, ken panangiyebkas kadagiti balikas ken addaan iti takder a makaay-ayo, kasapulan met ti kumpas.
Kasla (kano?) bambanti ti agsasao nga awanan kumpas.
Dimo kadi madlaw nga adda pay panagdanog, panangitag-ay, panagtipat ken no ania la ditan a kumpas dagiti nalaing a nga orador? No makapasangit met, adda pay daydiay kundi lidlid dagiti matada, ket no aggarakgakda, tudotudo ken adu a kumpasda.
Idi un-unana, (iti kurso nga speech and oral communications) mapalubosan ti kumpas a tudo, ngem saanen nga acceptable itan, kakailian. Ta amangan no saan a nasayaat ti panagdengngeg ken panangawat daydiay intudom ket maparnuay ti saan a nasayaat. Liklikam ngarud ti agitudo bayat ti panagsaom iti tallaong.
(Adda tuloyna)


c: text/html

text:
Torrijos, Marinduque
Ti Torrijos ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Marinduque iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Torrijos ket nabingbingay kadagiti 25 barbaranggay.[2]
- Bangwayin
- Bayakbakin
- Bolo
- Bonliw
- Buangan
- Cabuyo
- Cagpo
- Dampulan
- Kay Duke
- Mabuhay
- Makawayan
- Malibago
- Malinao
- Maranlig
- Marlangga
- Matuyatuya
- Nangka
- Pakaskasan
- Payanas
- Poblacion
- Poctoy
- Sibuyao
- Suha
- Talawan
- Tigwi
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Marinduque". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Marinduque". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ti eleksion idi 2004 ti maibilang a maysa kadagiti kakontrobersialan a pannakapili ti maysa a presidente gapu kadagiti alegasion ti panagsuitik. Kas kadagiti napalpalabas a panagpipili ditoy pagilian, immabot iti sumagmamano a lawas sakbay a naammuan ti resulta ti panagbubutos gapu iti kabayag ti manual a panagbilang kadagiti butos. Ngem iti dayta a panawen, adu dagiti mapapati a “milagro” a napasamak a nangbalbaliw iti resulta ti eleksion.
Naipasa ti linteg a pannakaiwayat ti sapasap a poll automation tapno nadaldalus ti eleksion ken nadardaras a maammuan ti resulta ti panagpipili. Ngem iti yaasideg ti umuna nga automated election ditoy pagilian inton Mayo 10, 2010, saan a mapukaw ti amak dagiti sumagmamano a sektor nga agtungpal iti didigra ti masungad a panagpipili. Ngamin, iti baet ti panangipetpetteng ti Commission on Elections a naipasdek dagiti pannalaknib tapno nadalus, awan-suitik ti eleksion iti daytoy a Mayo 2010, kapaliiwan a saan a naiwayat ti naan-anay a field test kadagiti makina a maaramat inton panagbubutos tapno masigurado ti kinatalgedda, ti wagas ti panagbutos, ti sistema ti pannakaipatulod ken pannakabilang dagiti butos, ti problema ti elektrisidad ken iti potensial a mamanipular ti sistema nga agtungpal iti pannakapaay ti eleksion. Madakamat ditoy ti kaawan ti guidelines a suroten dagiti board of election inspectors iti kanito nga agdadael dagiti makina ken kellaat a saan a panagtrabaho dagitoy gapu iti panagpukaw ti koriente.
Idi insayangkat ti Comelec ti field test kadagiti makina iti Hong Kong, dua kadagitoy ti nagdadael. No nagdadael pay dagiti makina iti Hong Kong nga addaan iti napintas nga elektrisidad ken ekselente nga IT infrastructure, anianto la ketdin iti Pilipinas nga adu dagiti lugar a saan a madanon ti elektrisidad, saan a madanon ti komunikasion, ken saan a napalanas dagiti kalsada?
Iti biangmi, kumanunongkami iti singasing a saganaan koma ti Comelec a maipakat ti manual counting dagiti butos no agdadael dagiti makina ken kellaat nga agpukaw ti koriente a posibilidad a mapasamak iti kaaldawan ti panagbubutos.
Annongen ti Comelec a salakniban ti integridad ti eleksion. Maaramidna daytoy babaen ti panangsiguradona ti kinatalged dagiti makina a maaramat ken ti saan a pannakamanipular ti sistema iti panagbilangan kadagiti butos. Iti biangmi, nakarkaro pay ti posibilidadna ti panagsuitik iti babaen ti electronics agsipud ta babaen laengen iti panangpindot iti maysa a numero ket agbaliwen ti resulta ti eleksion.
No kabaelan dagiti killo ti pampanunotna a serken dagiti kompiuter a mangiwaras iti virus ken mangtakaw kadagiti classified nga information, saan a karkardayo a maaramid met ti panagsuitik iti eleksion babaen ti poll automation.
Igunamgunammi ngarud kadagiti kailianmi ti panagridamda iti masungad a panagbubutos tapno saan a maiwayat dagiti panagsuitik a mangleplep iti pudpudno a karirikna dagiti umili a mangbutos kadagiti patienda a rumbeng a mangidaulo kadakuada.#


text:
ADU a pondo ti gastosen ti gobierno ti Pilipinas iti tinawen a pannakaangay ti Palarong Pambansa para iti pannakapadur-as ti sports iti pagilian.
Maisaysayangkat daytoy a nailian a torneo a pagsasalisalan dagiti rinibribu nga atleta nga estudiante manipud kadagiti nagduduma nga athletic associations iti 17 a rehion iti Pilipinas. Dagiti delegado iti daytoy a pasalip ket dagiti nangabaken wenno naarisit kadagiti regional competitions iti salinong ti Department of Education.
Tinawen a maangay ti Palarong Pambansa kadagiti nagduduma a probinsia wenno siudad iti Pilipinas a mapili babaen ti bidding a sagaten ti Selection Board a pagpaayan ti DepEd Secretary kas Chairperson, ken miembro dagiti Philippine Sports Commission Chairman, Secretary ti Department of Interior and Local Government ken dagiti undersecretaries, assistant secretaries ken regional directors dagiti maseknan a departamento. Mapili ti pakaisayangkatan ti Palarong Pambansa maibasar iti kinasayaat ti seguridad, trapiko, ken dagiti pasilidad ken lugar a pagay-ayaman ken pakaitarusan dagiti delegado.
Napili ti Ilocos Sur a pakaangayan ti Palarong Pambansa ita a 2018 babaen ti awis ti Provincial Government iti liderato ni Gov. Ryan Singson, iti kadagupan dagiti nakipaset iti bidding pakairamanan ti Marikina City; Baguio City, Benguet; Bulacan; ken Ilagan City, Isabela, saan laeng a gapu kadagiti naituyang a kriteria, ngem gapu pay ti kinapintas ken kinabaknang ti kultura iti probinsia a nasken a mayadal ken mapadasan dagiti estudiante nga atleta.
Madakdakamat nga iti Vigan City, kabesera ti Ilocos Sur ti pakaangayan ti nailian a paay-ayam uray pay iti ili ti Bantay ti nakaisaadan ti Quirino Stadium a maibilang a sentro ti torneo. Maisayangkat met dagiti paay-ayam ken agnaed met dagiti delegado iti Vigan City ken kadagiti nagduduma nga ili iti Ilocos Sur.
Maibilang a damo ti Ilocos Sur iti agsangaili iti Palarong Pambansa a pormal a napanaganan idi 1974 ken naaprobaran laeng ti Republic Act No. 10588 (Palarong Pambansa Act) idi Mayo 27, 2013. Ngem ita 2018 ti maikatlo a maangay iti probinsia ti nailian a salisal ti paay-ayam dagiti atleta kadagiti pagadalan iti elementaria ken sekundaria a nangramutan ti Palarong Pambansa. Naangayen dayta a pasken iti Ilocos Sur idi 1953 ken 1973, nga idi ket maaw-awagan pay laeng iti Bureau of Public Schools-Interscholastic Athletics Association Games.
Mayataday iti R.A. 10588, dagiti sports events iti Palarong Pambansa para iti Elementary Division ket pakairamanan dagiti ay-ayam iti arnis, athletics, badminton, baseball, basketball, chess, football, gymnastics, sepak takraw, softball, swimming, table tennis, taekwondo, tennis, ken volleyball. Dagiti met ay-ayam a pagsasalisalan iti Secondary Division ket archery, arnis, athletics, badminton, baseball, basketball, billiards, boxing, chess, football, futsal, gymnastics, sepak takraw, softball, swimming, table tennis, taekwondo, tennis, volleyball, wrestling, ken wushu.
Maang-angay iti tinawen ti Palarong Pambansa tapno maitandudo ti Physical Education ken sports kas paset ti Basic Education curriculum para ti naan-anay a pannakapadur-as dagiti agtutubo; tapno maipagnetget ti disiplina, teamwork, excellence, patas a panagay-ayam, solidarity, sportsmanship, ken dadduma pay a tagipatgen iti sports; tapno magun-od ti kappia babaen ti sports; tapno mapadaras ti pannakatakuat, pannakapili ken pannakasanay dagiti addaan iti talento iti sports para kadagiiti National Sports Association a makisalisal iti international competitions; ken tapno maaddaan iti pagbasaran iti pannakapadur-as dagiti school sports development programs.
Maika-61 a daras ti Palarong Pambansa 2018 iti Ilocos Sur. Nangrugi idi 1948 a naawagan pay daytoy iti Bureau of Public Schools-Interscholastic Athletics Association Games. Immuna a naiwayat ti paay-ayam sadiay Manila; simmaruno iti Tuguegarao, Cagayan idi 1949, ken Davao City idi 1950. Nagtultuloy daytoy ngem naisardeng idi 1957 gapu iti kellaat nga ipapatay daydi Presidente Ramon Magsaysay gapu ti pannakatnag ti naglugananna nga eroplano. Naangay manen idi 1958 sadiay Tagbilaran, Bohol. Naisardeng ti paay-ayam idi 1972 idi ideklarar daydi Presidente Ferdinand Marcos ti Martial Law. Idi 1973, naangay ti paay-ayam iti Vigan, Ilocos Sur.
Idi 1974, nabaliwan ti awag a Bureau of Public Schools-Interscholastic Athletics Association Games iti Palarong Pambansa, ken naangay daytoy sadiay Bacolod City, Negros Occidental. Nakanselar idi 1980 ti Palarong Pambansa ket nasukatan iti Palarong Bagong Lipunan a naangay sadiay Marikina City, Metro Manila. Naisubli met laeng ti Palarong Pambansa idi 1981, ken naangay sadiay Tuguegarao, Cagayan.
Idi 1984 agingga iti 1987 ket nakanselar ti Palarong Pambansa gapu iti krisis iti pagilian a pinarnuay ti pannakapapatay daydi Senador Benigno Aquino III ken EDSA People Power Revolution. Napasubli daytoy idi 1988, ket naangay sadiay Cagayan de Oro City, Misamis Oriental. Naisardeng manen ti Palaro idi 2001 gapu ti kinakurang ti pondo, ken idi 2004 gapu ta naigiddan iti National Elections.
Itay 2017, naangay ti maika-60 a Palarong Pambansa sadiay San Jose de Buenavista, Antique. Nagkampeon ti National Capital Region; maikadua ti Calabarzon, ken maikatlo ti Western Visayas. Maika-13 met ti Region I a pakaibilangan ti Ilocos Sur.
Manipud pay idi nangrugi ti Palarong Pambansa ken naadaptar ti point system, dinominaren ti kampeonato ti National Capital Region wenno Metro Manila, ken sumarsaruno dagiti dadakkel ken narang-ay a rehion kas ti Region IV-A (Calabarzon), Western Visayas, ken Southern Mindanao a mangipakita a dagiti nalaing nga atleta ket adda kadagiti dadakkel a siudad ken nadur-as a rehion.
Iti kinabayagen a maang-angay ti Palarong Pambansa, uray pay addan dagiti atleta a naglatak ken nagballigi iti tay-ak iti sports kas kada Lydia de Vega – Mercado ken Elma Muros – Posadas iti track and field; Enchong Dee iti swimming; Samboy Lim, Danny Ildefonso ken Willie Miller iti basketball; Dianne Castillejo iti tennis, ken dadduma pay a personalidad – nakirang pay laeng ti apit kadagiti nalaing nga umaayam a makisalisal kadagiti internasional a torneo kas iti Olympic Games, Asian Games, Southeast Asian Games ken dadduma pay nga sports events iti lubong.
Nasken ti naing-inget pay a pannakasagat, pannakabayabay ken panagsanay dagiti estudiante nga atleta tapno agballigida iti tay-ak iti sports ket saan a masayang ti dakkel a pondo ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti umili a maus-usar iti Palarong Pambansa.


text:
+63915 088 6818
Hayskulak pay laeng idi, agbasbasaakon iti Bannawag. Nagsardengak laeng idi naaddaanak iti pamilia ta kapades ti panagpadakkel ken panagpabasa kadagiti annak. Ita ta nagturposen dagiti annakko, nagsubliak manen nga agbasa ta talaga a makaadalka ditoy iti nasayaat. Iti sabali a bangir, pakomustaak man dagiti batchmate-ko idi 1974 -75 iti Sinapangan National High School Balaoan, La Union, a pakairamanan da Imelda Teresita Marcelino, Eddie Nuesca, Nestor Ordono, Loreto Paguirigan, Vicenta Anacay. Agyamanak, Bannawag. Siak ni Mrs. Emie Malano ti San Juan, La Union.
+639159417467 Naimbag nga orasyo dita Bannawag. Di la mabalin nga isubliyo nga ipablaak ti nobela a “Ban ken Aba”? Agyamanak. Siak ni Lando ti Ilocos Sur.
+639124887876 Agdua a bulanen nga awan agideliber iti
Bannawag ditoy Rosario, Agusan del Sur, apo. Nagsakit ti riknami a saanmin a mabasa dagiti padpadaananmi a nobela aglalo ‘tay “Kudeta”. Awan met ngarud umdas a pag-subscribeko.
Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti Bannawag ken kadagiti adda saludsodna maipapan iti kopia wenno pannakaimaldit ti magasin, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Nasayaat met unay no i-like-yo ti opisial a Facebook Page ti Bannawag Magazine.


text: NARAGSAK A PANAGTUTUNGTONG. Naragsak a nagtutungtong da (agpakannawan) Konsehal Ramil Arce, Konsehal Juan Carlo Medina, Konsehal John Patrick Singson ken Vigan City Fire Marshall Floro Peredo iti sanguanan ti Vigan Convention Center bayat ti panagur-urayda iti isasangpet da Honolulu Mayor Kirk Caldwell ken ti bunggoyna para iti panagpinnirma ti Vigan City ken Honolulu iti baro a memorandum of agreement para iti nasingsinged a relasion dagitoy a lugar a naangay idi Pebrero 13, 2014. (Salvador A. Espejo)


text:
VIGAN CITY – Nakurang a dua a lawas sakbay ti eleksion, inwaragawag ti maysa nga opposition candidate para kinadiputado iti maikadua a distrito a saanen a ti kandidatoda para gobernador ti suportaranna no di ti kasupanget daytoy a politiko.
Impakdaar ni Edwin Antolin, Pwersa ng Masang Pilipino (PMP) congressional candidate iti second district ti Ilocos Sur, a saanen a ni dati a bokal Efren Rafanan, Sr., kandidato ti PMP para gobernador, ti suportaranna no di ni dati a gobernador Luis “Chavit” Singson.
Iti interbiona ken ni DWRS anchorman Jun Ramos, kinuna ni Antolin a daytoy ti nagbalin a desisionna gapu iti kapaliiwanna bayat ti panagkampaniana iti maikadua a distrito a “medio agkurkurang” ti pinansial a suporta ni Rafanan kenkuana.
Naammuan ken ni Antolin nga idi damo, adda pondo a naited kenkuana ngem “saan unay a dakkel” ket makitana a “talaga nga agkurkurang” a pagkampaniana.
Kandidato ni Antolin, chairman ti Community Information Assistance (CIA), Santa Lucia Chapter, para diputado iti maikadua a distrito ti Ilocos Sur, kasangona ni Eric Owen Singson, anak ni House Deputy Speaker Eric Singson nga agturposen ti maikatlo a terminona.
Impalgak ni Antolin nga idi napaayaban idi Nobiembre 30 a mapan iti Vigan, naaramiden ti listaan dagiti kandidato ti partido ket isu ti kandidato para diputado iti maikadua a distrito.
Kinunana a “naaramid aminen ket ti la panagpirman” ti inaramidna.
Kinuna ti lider a maysa pay a reflexologist, electrician ken technician, nga imbaga kenkuana ni Rafanan nga addanto substitution kenkuana ngem “awan met ti napasamak” gapuna nga intuloyna ti kandidaturana.
Kinuna ni Antolin nga adda met dagiti panagkuyogda ken ni Rafanan iti motorcade ngem ti pagsakitan ti riknana ti saanna a pannakayam-ammo a kandidato para congressman kadagiti political sortie nga angayenda.
Segun ken ni Antolin, gapu ti kakisang ti suporta ti partido kenkuana, nagdesision a ni Singson ti suportaranna iti masungad nga eleksion.
Innayonna a timmawag ken nagteks kenkuana ni Rafanan ngem saannan a sinungbatan agsipud ta “napuoranen ti nagdalananna a rangtay” ket saanen a mabalbaliwan pay ti desisionna a mangsuporta ken ni Chavit Singson.
Kabayatanna, impeksa ni dati a Deputy National Security Adviser Singson ti panagyamanna ta “nalawlawagan” ni Antolin ken dagiti dadduma pay a lider ti CIA ket nagsublida kenkuana.
Sumagmamanon a nainget a kritiko ni Singson ti napalabas a pakaibilangan da Nestor Segismundo ken Atty. Tillie Cordero ti nangibatad iti panangsuportada iti dati a gobernador.#


text:
Ayat
ti kaipapanan ti Paskua. Gapu iti panagayat ti Dios ‘toy lubong,
imbaonna ti Anakna ditoy daga tapno mangisalakan. Isu nga intay
selebraran daytoy a pannakaipasngay ti Anak. Agsipud ta nangisagut ti
Dios, maitutop met nga agsisinnagut ti tao. Daytoy ti espiritu ti
Paskua.
Isu a no dumteng ti Paskua,
panawen ti panagsisinnagut.
Ngem ania aya
ti kasayaatan a sagut? Adtoy man ti ibilangmi a tallo a kapapatgan a
sagut: gift
of belonging,
gift
of necessity,
ken gift
of opportunity.
Gift of
belonging
wenno sagut a pannakipaset. Daydiay pannakipaset nga addaan iti
kaipapanan ken pakakitaan iti pagimbagan saan laeng a material ken
sosial no di pay ispiritual. Naidumduma daytoy a sagut ta tignayenna
ti puso ken rikna ti asinoman a saksi iti proseso. Kas iti panagawis
iti maysa wenno ad-adu pay nga indibidual ken grupo nga agkameng iti
maysa a progresibo a gunglo tapno makipaset iti panangpatang-ay iti
komunidad ken gimong, panangpatibker iti moralidad ken dagiti
tagipatgen. Tapno makipasetda iti nation building.
Gift of
necessity.
Panangiparikna iti ayat nga ad-adda a kasapulan itoy a panawen ti
Paskua kas iti panangited iti moral a pammakired kadagiti napudno nga
agserbi iti trabahoda, iti panagsukisok, iti linak ken kappia ken
dadduma pay. Gift of necessity ti ibibisita kadagiti balud a di
masarsarungkaran, itutulong kadagiti institusion a mangsalsaluad
kadagiti nataengan, kadagiti biktima ti domestic violence, kadagiti
agtartaraken iti saanen a nalimbong iti panunotna, kadagiti ubbing a
walang, kadagiti biktima ti gubat, oppression, kalamidad, kadagiti
rehabilitation centers ti droga, alkohol ken dadduma pay a kanaigna,
ti panangiburay iti nasin-aw a panirigan, kapanunotan ken naidumduma
a talento.
Gift of
opportunity.
Daydiay panangited iti oportunidad a mangipaay iti positibo a
panagbalbaliw wenno dakkel nga impluensia iti maysa a tao, pamilia,
grupo, ken gimong saan laeng nga iti pagilian no di pay iti
sangalubongan; no inikkan, imbirokan wenno inrekomenda tapno
makastrek iti panggedan ti maysa wenno ad-adu pay nga indibidual nga
awan trabahona; no impaayan iti livelihood project ti maysa wenno
ad-adu pay a grupo wenno komunidad; panangipasagepsep-panangiyadal
kadagiti out of school youth no kasano a liklikanda ti droga ken ti
epekto nga ited daytoy saan laeng nga iti salun-at no di ket iti
pannakaipusing iti pamilia ken iti gimong; ti panangited iti tulong
kadagiti amin a makurkurangan iti biag.
Saan a nabungon
ti sagut ti Dios iti tao no di ket makuna a gift
of belonging
babaen ti pannakaawis ti tao a makipaset iti nadiosan a pammati ken
aramid;
gift of necessity,
gapu ta kasapulan ti tao ti pannakisalakan isu a nasisita ti itatao
ti Anak ti Dios ken; gift
of opportunity
a nangited iti nasaknap a panagbalbaliw ti tao.
Saan a nabungon dagitoy a
sagut-paskua. Saanda met a material a banag. Ngem napatpategda nga
adayo ngem dagiti nabungon a sagut.
NAIMBAG A PASKUAYO AMIN!#


text:
Eropuerto ti Ca Mau
Ti Eropuerto ti Ca Mau (IATA: CAH, ICAO: VVCM) (Bietnamis: Sân bay Cà Mau) ket maysa a bassit nga eropuerto idiay Probinsia ti Ca Mau, ti akin-abagatan unay a paset ti Bietnam. Ti eropuerto ket agdama a senerserbian babaen ti Kompania ti Pagtayaban a Serbisio ti Bietnam (VASCO) nga adda dagiti pangitayaban idiay Siudad ti Ho Chi Minh (Sangalubongan nga Eropuerto ti Tan Son Nhat, SGN).[1] Dagiti pagsasabtan ket: 105°10’46” E and 09°10’32” N.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket immuna a inpabangon babaen dagiti Pranses a kolonista a kas ti Moranc a Pagipatayaban idiay ili ti Quản Long, a probinsia ti An Xuyên (tattan ket ti Siudad ti Ca Mau) nga adda ti dalan apgtayaban ti 400 m a kaatiddog ken 16 m a kalawa.
Idi Hunio 1962, ti Opisina ti Panagpatayab ti Republika ti Bietnam ket pinasayaat a binangon manen daytoy a pagipatayabanen nga adda ti kalawa iti 91.61 hektaria, ti dalanan a pagtayaban ti 1050 m x 30 m, ti bidang ti 60 m x 120 m ken ninaganana manen ti Eropuerto ti Quan Long (Phi trường Quản Long).[1]
Daytoy nga eropuerto ket kangrunaan laeng nga inus-usar idi para iti militar a pamay-an, a nagserserbi kadagiti helikopter, L19, OV10, Dakota, C130 ken dagiti pay nadumaduma a kita ti pakilaban ti uram. Iidi namaga a tiempo ti 1972, ti dalan a pagtayaban ken ti bidang ket nabaldosaan manen iti aspalto.
Idi Abril 1975, kalpasan ti pannakatnag ti Saigon, ti eropuerto ket tinengtengngel babaen dagiti puersa ti komunista. Manipud idi 1976 aginggana idi 1978, daytoy nga eropuerto ket inus-usar para kaditi militar a kapanggepan laeng.[1]
Idi 30 Abril 1995, daytoy nga eropuerto ket nangungar ti paisano a panagpatayab iti maysa a AN 2 VF808. Dagiti paisano a serbisio ket nagtultuloy ngem nababa laeng dagiti ganansia. Manipud idi 1997, napasardeng dagiti paisano a serbiso ti panagpatayab gapu ti nababa a trapiko, dagiti laeng narentaan a panagpatayab ti nabatbati. Idi 30 Abril 1996, ti daan aterminal ket napapintas. Iidi Hulio iti dayta met laeng a tawen, ti eropuerto ket naramitan ti presision nga instrumento ti sistema ti panagsanglad a NDB 500II ken ti redundante a generator.
Idi 13 Disiembre 2003, nangrugi ti panangbangon ti baro a terminal. Ti terminal ket adda ti kalawa a 1548m2, a ti kalawa ti datar ket 1548m2, ti agbitbitin a datar ket 878m2.[1]
Idi 2004, daytoy nga eropuerto ket nagtengngel dagiti 398 panaggunay dagiti eroplano nga adda dagiti 8975 a pasahero, 41,583 kg nga awit. Idi 2005, daytoy nga eropuerto ket nagserbi kadagiti 791 a panaggungunay dagiti aeroplano nga adda dagiti 24,324 a pasahero ken 125,341 kg nga awit.
Ti gibierno ti Bietnam ket inamonganna ti panagpabaro para iti daytoy nga eropuerto, a naplanplano a ti dalan a pagtayaban ket maipatiddogto ti 1900 m x 30 m, a makabael a mangtengngel ti 2 a kalalainganna a kadakkel nga eroplano, 150 a pasero ti tunggal maysa nga oras wenno dagiti 200,000 pasahero ti tunggal maysa atawen babaen ti 2015. Manipud ti 2015, ti maysa pay a dalan a pagtayaban ti 2400 m x 45 m ket mabangonto, a makabael a mangtengngel ti 4 a kalalainganna akadakkel nga eroplano (a kas ti Airbus 320) nga adda dagiti 300,000 a pasahero ti tunggal maysa atawen.[1][2]
Dagiti linia ti eroplano ken dagiti papanan[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi Abril 2011, ti Kompania ti Serbisio a Panagpatayab ti Bietnam ket mangitartaripatu ti dua nga inaldaw a panagtayab para iti Ho Chi Minh City-Ca Mau a dalan nga agus-usar ti ATR-72 nga eroplano.[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e "GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CẢNG HÀNG KHÔNG CÀ MAU". KOrporasion dagiti Akinabagatan nga Eropuerto. 2006-06-09.
- ^ "Đầu tư gần 529 tỉ đồng phát triển cảng hàng không Cà Mau". Thuong mai Du lich Dong Nai.
- ^ Ti VASCOket mangpaadu ti panagtayab ti nagbaetan ti Siudad ti Ho Chi Minh-Ca Mau, Pagsasao a Bietnamis


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Tiniliw dagiti polis ditoy ti dua a mangngalap a nasalamaanda nga agkalkalap babaen ti illegal a wagas iti kabaybayan a nagbeddengan ti Barangay Villamar ken Barangay Puro ditoy nga ili idi bigat ti Pebrero 21.
Nabigbig dagiti mangngalap a da Larry Agapinan y Dela Cruz, 56, naasawaan, ken Ruben Agapinan y Pinto, 30, naasawaan, agpada nga agnaed iti Barangay San Pedro, Vigan City.
Nagturong dagiti polis iti nadakamat a barangay kalpasan a nakaawatda iti tawag ti selpon manipud ken ni Villamar Barangay Captain Albert Quilenderino nga adda maisaysayangkat nga illegal a panagkalap iti kabaybayan a nagbeddengan ti Villamar ken Puro.
Bayat ti kaaddada iti igid ti baybay, nakangeg dagiti polis iti kanalbuong. Naglugan dagiti polis iti bangka ngem idi makaasidegda, naglibas dagiti nagbungbong a nagturong iti sabasabali a direksion.
Dagiti laeng dua nga Agapinan a naglugan iti de-motor a bangka a kolor asul ti nakamatanda.
Nakumpiska iti bangka dagiti suspek ti maysa a compressor, 2 rolio ti hose, maysa a floater, 2 a diver’s glass, ken 3 nga improvised a foot paddle.
Iti pannakaisurat daytoy, maisagsaganan ti kaso maikontra kadagiti suspek.#


text:
Ti Turkmenistan (Turkomano: Türkmenistan/TүpkMeHиcTaH, panangibalikas [tyɾkmeniˈθtan]) ket ti pagilian idiay Tengnga nga Asia, bineddengan daytoy babaen ti Kazakhstan iti amianan a laud, ti Uzbekistan iti amianan ken daya, ti Apganistan iti abagatan a daya, ti Iran iti abagatan ken abagatan a laud, ken ti Baybay Kaspio iti laud.
Ti Turkmenistan ket nagtutumpuonganen dagiti sibilisasion kadagiti napalabas a siglo. Kadagiti mediebal apanawen, ti Merv ket maysa idi kadagiti nalatak a siudad iti Islamiko alubong ken ti maysa a nangruna a pagsardengan iti Kalsada Seda, dalan daytoy ti karaban nga inus-usar para iti panagtagilako iti Tsina aginggana idi tengnga ti maika-15 a siglo. Inala daytoy ti Imperio ti Rusia idi 1881, ti Turkmenistan ket nasayaat met a nagballigi iti tignay ti kontra-Bolshevik idiay Tengnga nga Asia. Idi 1924, ti Turkmenistan ket nagbalin a konstituente a republika ti Kappon ti Sobiet, Republika ti Sosialista a Sobiet ti Turkmenistan (Turkmano a RSS); daytoy ket nagbalin a naway kalpasan idi nawaswas ti Kappon ti Sobiet idi 1991.[5]


text:
Idi Un-unana a Panawen
IDI un-unana a panawen, adda babai a napan iti panguloda tapno ipudnona dagiti basbasolna; iti kasta, kas kunana, maalay-ayan ti dagensen ti barukongna. Ta saan met a pudno a dakes daytoy a babai. Adda laeng dagiti gundaway a dina maaluadan ti dilana ket ti la adda a maibagbagana maipanggep kadagiti dadduma a tattao iti aglawlawna.
Idi impudno daytoy a babai iti pangulo daytoy nga aramidna, kinuna ti pangulo, “Pudno a saan a napintas daytoy nga ar-aramidem. Kas bayad daytoy, inka mangala iti sangabigao a kapas. Mapanka iti tengnga ti purok ket apaman nga agangin, ipallangatokmo dagiti kapas. Kalpasanna, agsublika ditoy.”
“Wen, apo,” kinuna ti babai. Ket inaramidna ti naibilin kenkuana. Kalpasanna, nagsubli iti pangulo.
“Naaramidmon ti umuna a paset,” kinuna ti pangulo. “Ita, aramidem ti maikadua.” “Wen, apo,” kinuna ti babai. “Masapul nga agsublika iti tengnga ti purok ket saggaysaem a piduten dagiti kapas sa agsublikanto ditoy.”
“Ngem, apo,” kinuna ti babai a masmasdaaw, “saanko a maaramid dayta! Intayaben ti angin dagiti kapas. Diak la ketdi mapidut amin!”
“Hustoka,” kinuna ti pangulo. “Saan kadi a kastoy met laeng dagiti di umno nga imbagbagam maipanggep kadagiti dadduma a tattao iti aglawlawmo? Nagiinnallawatan dagiti ngiwat ket itan dimo ammo no nagpatpatinggaanna tapno maibabawim koma dagitoy. Nupay kasta, mabalin kadi a saludsodem iti umuna a tao no asino met ti nangibagaanna iti imbagam kenkuana agingga iti maammuam no asino ti naudi a nakaammo iti daytoy ket ilawlawagmo amin kadakuada a saan a pudno ti imbagbagam?” “Diak la ketdi maaramid, apo!” kinuna ti babai. “Ngarud,” kinuna ti pangulo, “no awan ti maibagam a nasayaat a banag maipanggep iti asino man a tao, nasaysayaat laengen nga iserram ti ngiwatmo. No saan, dagita di makaay-ayo a balikasmo, agbalindanto a kas iti kapas nga impallangatokmo iti tengnga ti purok nga inakup ti angin ken inwarasna iti dimon ammo a disso.”—O


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Nainaguraran itay Septiembre 28 ti agpateg iti P2.3 milion a lying-in clinic nga indonar ti maysa nga anak daytoy nga ili ngem agnaeden iti ballasiw-taaw.
Mismo nga inatenderan ti ama ti probinsia, ni Gov. Luis “Chavit” Singson ken ni Vice Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano ti naggiddan a pannakabendision ti lying-in clinic ken ti rural health unit.
Ti pannakapaadda ti lying-in clinic ditoy nga ili ti maysa kadagiti prioridad a proyekto ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.
Iti immun-una nga interbio ni Cobangbang iti Tawid News Magasin, kinunana nga inggiddanda a pinatarimaan ti rural health unit kas counterpart ti munisipio iti pannakaipatakder ti lying-in clinic nga indonar ni Dr. Charlie Sonido ken ti pamiliana.
Ti pamilia Sonido ti nangibaklay ti nabusbos iti pannakaipatakder ti lying-in clinic nga agdagup iti P2.3 million para iti nasaysayaat a serbisio ti salun-at kadagiti umili ti Cabugao.
Kinuna ni Cobangbang a kumplementaran met ti Cabugao Sons and Daughters ti agpateg iti $10,000.00 nga equipments a maikabil iti RHU.#
Lying-in clinic nainagurar
CABUGAO, Ilocos Sur – Nainaguraran itay Septiembre 28 ti agpateg iti P2.3 milion a lying-in clinic nga indonar ti maysa nga anak daytoy nga ili ngem agnaeden iti ballasiw-taaw.


text:
Golpo ti Boothia
Ti Golpo ti Boothia ket ti bagi ti danum idiay Nunavut, Kanada. Iti administratibo daytoy ket nabingbingay iti pagbaetan ti Rehion ti Kitikmeot iti laud ken ti Rehion ti Qikiqtaaluk iti daya. Daytoy ket tumipon iti amianan iti Sabangan Prinsipe Rehente, dagitoy dua ket mangporma iti agmaymaysa a luek nga addaan kadagiti sabali a nagan kadagiti partena. Iti agpakanawan, daytoy ket pinalikmutan babaen ti Isla Baffin, Lingsat Fury ken Hecla, ti Peninsula Melville, ti nangrun a daga ti Kanada, ti Peninsula Boothia ken mbalin pay ti Lingsat Bellot no maibaga a ti Golpo ket gumay-at iti ad-adayo iti dayta iti amianan. Ti abagatan a patingga ti Luek Committee, iti amianan a laud ket ti Peninsula Simpson ken Luek Pelly. Iti pay maipatinayon iti pannakaikapetna iti Sabangan Prinsipe Rehente, no mausar ti barko a panagburak ti yelo nga agpadaya babaen ti Lingsat ti Fury ken Hecla, wenno, ket mabalin pay a lumabas nga agpadaya babaen ti Lingsat Bellot.
Nakita met idi 1822 dagiti dadduma a kadua ni William Edward Parry a nagnagna iti igid ti narikpan ti yelo a Lingsat Fury ken Hecla. Idi 1829 daytoy ket sinerrek babaen ni John Ross nga isu idi ket nayelo kadagiti uppat a tawen ken ninaganann iti patronna a ni Apo Felix Booth. Iti abagatan a patinggana ket sinukisok babaen ni John Rae idi 1846/47 nga isu ket inabotna daytoy babaen ti dalan iti daga manipud ti abagatan.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barber, D. G., and J. Iacozza. 2004. "Historical Analysis of Sea Ice Conditions in M'Clintock Channel and the Gulf of Boothia, Nunavut: Implications for Ringed Seal and Polar Bear Habitat". Arctic. 57: 1-14.
- Collin, A. E. An Oceanographic Study of Prince Regent Inlet, the Gulf of Boothia and Adjacent Waters. [S.l.]: Atlantic Oceanographic Group, 1958.
- Markham, Albert Hastings, and Sherard Osborn. A Whaling Cruise to Baffin's Bay and the Gulf of Boothia. And an Account of the Rescue of the Crew of the "Polaris.". London: S. Low, Marston, Low, and Searle, 1875.


text:
“ANGKEL, diak la ketdi agbiddut, sika daydiay pagpiespiestaanda iti You Tube!” kasla mangmangngeg pay laeng ni Sir Braulio dayta a kinuna itay ni Lito, ti second year nga anak ti kasinsinna.
Panagriknana, kasla nairusod kenkuana ti sangabuntuon a lunod. No agpayso ti nasao ni Lito, nagwaras la ketdin ti damag.
Nalagipna ti napukaw a selponna. Ania la ketdin a pannakalipatna a nangunas iti pakalaglagipanna ken ni Ma. Christine!
Dina ammo no sumrek pay kadayta nga aldaw iti eskuela. Dinan mapagsusurot ti aramidna. Adda dita a maitalimudok ti imatangna kadagiti agsabsabong nga orkidia ni mamangna. Kasla sapsapulenna kadagiti agduduma a marisna a sabsabong ti sungbat iti agdama a parikut a sangsanguenna.
Simrek met laeng iti pagadalan idi mapagkalmana ti riknana. Mamin-ano met laengen a paglibakanna ti adda iti internet! Saan a siak dayta! kunaenna no adda agdamag. Naglaka ti agedit iti rupa! Pakana la dayta dagiti mapaspasakitak, kunaennanto pay.
ALUSIISEN iti iddana ni Sir Braulio. Ballikid a ballikid. Manon nga istik ti sigarilio— nasursuronan ti agsusop sipud sineknan ti parikut— ti naibusna? Ditoy Cabaybay, awanen ti di makaammo iti damag iti internet. Awan mamaay ti panagulbodna. Ad-adda a patien dagiti umili ti nakitada a buya iti You Tube.
Ti pay dakesna, addan iti ikub ti DSWD ni Ma. Christine. Impudno daytoy nga agpayso ti adda iti internet— a naidownloaden ti kaaduan nga adda personal computerna ken dagiti haytek ti selponna.
Dina kayat a dumanon iti dibision ti kaso. Agingga iti mabalin, solbarenna ti parikut.
“DAYAWMI ti inrurumenmo, Mistro! Rumbeng nga agbayadka!” kasla maitubtubong pay laeng a rebentador iti lapayag ni Sir Braulio dayta a kinuna dagiti nagannak ni Ma. Christine idi napanna kinasarita dagitoy.
“Uray kastoy laeng ti panagbiagmi, Mistro, adda met dayawmi!” naitebbag pay. “Nasaysayaat laengen a pumanawka ita ta makapagpanunotak pay!”
Inyal-aludoyna ti pimmanaw. Ania nga agpayso ti maaramidanna no agpagunggan ti ama ni Ma. Christine? Iti tantiana, kabaelanna daytoy. Ngem addanto pay ngata labanna no pagaaduanda?
Nalagipna ti aginakbay a banglo nga inyeg ni Ma. Christine iti daydi aldaw nga idadatagna iti opisinana. Ngem ita, kasla anglem daytoy a mangsuksuknor iti kinataona; anglem a mangbalbaliktad iti rusokna; anglem a mangbugbugiaw iti nasimbeng a panunotna.
Mabainen a rummuar. Agpuppupok lattan iti balayda. Nabaybay-annan dagiti obligasionna. Ita, nagbalin a napatak ti ladawan dagiti adun a babbai a naglabas kenkuana. Kasla makitkitana dagiti nabuslon a lua dagitoy; lua nga ita ket kasda la naurnong a sidadaanen a manglemmes kenkuana.
Natibker ti pagtaktakderan dagiti nagannak ken ni Ma. Christine. Inkarianna dagitoy iti dakkel a gatad tapno agulimekda laeng— kas kadagiti immuna– ngem natangken ti pangngeddengda. Masapul nga ikarona ti nagbasolanna. Kasano nga irasonna a nagayatan met ni Ma. Christine ti napasamak? Asino ti mamati?
Asawaennan sa laengen ni Ma. Christine? Ngem awan metten sumgar a dutdotna itoy. Inyanuden ti dalluyon ti aginakbay a banglona!
“NAPANEKNEKAN ditoy a pangukoman a sika, Braulio Gayaman, ket nagbasol iti panangrames. Gapu itoy, masentensiaanka iti…”
“Saan!” kasla mangmangngeg pay laeng ni Sir Braulio ti eksena itay iti korte. Ngem ania pay ti mamaay ti ikkisna? Addan ditoy likudan dagiti rehas: nailet, adu ti lamok, kasla nabungsot a kanayon ti aglawlaw… Ditoy, awanen a makitana ti pagaayatna a buya iti baybay wenno mangeg ti samiweng nga abbukayen dagiti agbangon ken agbettak a dalluyon.#


text:
BANAYOYO, Ilocos Sur – Saanton a problema dagiti umili ditoy ti agidaliasat kadagiti produktoda agisipud ta naluktanen ti kalsada iti nagbaetan ti dua nga agrarian reform communities ti Candon City ken daytoy nga ili itay nabiit.
Kinuna ni Mayor Severino Galanga a manamnama ti idudur-as ti ekonomia ti ilina kalpasan ti panaglukat ti farm to market road nga agresulta iti nalaklaka a pannakaibiahe dagiti produktoda manipud iti talon agingga kadagiti paglakuan.
Nabusbos ti aganay P30 million iti pannakaaramid ti nasao a kalsada, pakairamanan ti Binnuyog bridge a nangrangtay iti Barangay Salvador ARC ti Candon City ken ti Barangay Taclin ARC daytoy nga ili.
Iti kallabes, dakkel a problema dagiti agindeg ditoy nga ili ti pannakaibiahe dagiti produktoda nangruna no tiempo ti matutudo.#


text:
SUMAGMAMANO a bulan pay sakbay ti Oktobre a panagipila iti certificate of candidacy dagiti agkandidato para iti National and Local Elections inton Mayo 2019, ngem nakaron ti karasakas dagiti adda gandatna nga agkandidato.
Masansanen a mabuya iti telebision ken mangngeg iti radio dagiti agngayangay nga agkandidato para iti masungad nga eleksion. Dagiti politiko a sigud a nalemmeng iti publiko ket in-inuten ti panagparang ken pannakilangenda kadagiti adu a tattao. Adu metten dagiti sponsored page iti social media dagiti politiko ken agtarigagay nga agkandidato.
Kadagiti adu a publiko a lugar, adun dagiti nakamontar a billboard ken tarpaulin dagiti manamnama nga agkandidato iti masungad nga eleksion nangruna para iti nasional a posision. Dagiti lokal a politiko, saanda met a maliwayan ti agipasab-it kadagiti dadakkel a tarpaulin a nakailanadan dagiti nagan ken rupada no adda dagiti napateg a panagrambak ken dadduma pay a pasken kas idi Paskua, panagturpos, piesta ken panaglukat iti klase.
Naglak-am iti adu a kritisismo nangruna iti social media ni Special Assistant to the President Christopher “Bong” Go gapu ti panagraira kadagiti publiko a lugar dagiti billboard ken tarpaulin a nakaipalaunan ti naganna. Naimuntar dagiti billboard ken tarpaulin ni Go kadagiti pangpubliko a lugar sadiay Metro Manila, ken uray kadagiti probinsia.
Binabalaw dagiti adu a kritiko ti nasapa a wagas ti panagkampania ni Go a mapapati a panagkandidatona para senador inton umay nga eleksion gapu kadagiti nagsaknap a billboard ken tarpaulin-na, ken masansan a kaaddana kadagiti pappapanan ti Presidente.
Nagpalawag ni Go kadagiti kameng ti media nga awan ti ammona iti panagsaknap dagiti billboard ken tarpaulin-na, ken ginastosan dayta dagiti pribado a tattao a mangsupsuporta kenkuana. Impalgakna pay ti kiddawna kadagiti supporter-na nga ikkatenda dagiti immontarda a billboard ken tarpaulin. Naikkaten dagiti billboard ni Go iti EDSA sadiay Metro Manila, ken iti Candaba viaduct iti North Luzon Expressway. Ngem agingga ita, nagraira latta dagiti billboard ken tarpaulin kadagiti publiko a lugar iti Ilocos agraman dagiti pasdek ti gobierno kas ti kapitolio, munisipio ken barangay hall.
No immandar ni Go ti pannakaikkat dagiti billboard ken tarpaulin, apay nga adu latta dagiti nakamontar iti publiko? Apay a saan a tungtungpalen dagiti supporter-na ti mandarna? Kas nangato nga opisial ti gobierno nga addaan iti posision a “cabinet secretary” ken maibilang a “right hand” ni Presidente Rodrigo Duterte, rebbengna a paganninawan isuna iti nalinteg a liderato ken pagwadan nga opisial ti gobierno.
Kadagiti panawen a kakaro dagiti politiko a pairaman dagiti nagan ken ladawanda kadagiti proyekto ken programa ti gobierno, nararaem ti Davao City a nagtakeman a mayor ni Presidente Duterte iti agtallo a dekada gapu ti saan a pannakaiparparangarangda. Ngem kasupadi met dayta ti mapaspasamak iti nasinged nga special assistant-na ta saan pay a nabotosan, ngem nagrairan kadagiti nagduduma a lugar dagiti billboard ken tarpaulin-na.
Awan ti linteg a malabsing iti nasapa a panagimontar wenno panagisab-it kadagiti billboard ken tarpaulin a mapapati nga addaan iti pangpolitika a panggep iti laksid ti kaadda ti Republic Act No. 9006 wenno Fair Election Act of 2001, indeklaran ti Korte Suprema nga awan ti premature campaigning no dagitoy a naka-display ket awanan iti mensahe a mangibagbaga a ti maysa a tao ket agkandidato ken agkidkiddaw ti panangbotos dagiti tattao. Ngem no dagiti billboard ken tarpaulin a maimontar ket inted a donasion dagiti pribado a tattao iti maysa nga opisial wenno agpapaay iti gobierno ket mailabsing iti Government Code of Ethics.
Naputar ti Fair Election Act tapno maikkan dagiti agkandidato iti eleksion iti patas a gundaway iti panagkampania ken panangabak. Iti panirigan dagiti makabael ngem napanglaw a politiko, nagaburanen ti espiritu ti linteg gapu iti pangngeddeng ti Korte Suprema nga awan ti panaglabsing a premature campaigning iti pannakaimontar dagiti billboard, tarpaulin ken poster a mangiparparipiripen ti gandat nga agkandidato.
Iti kaawan ti linteg a manglapped iti premature campaigning, dakdakkel latta ti gundaway a mangabak dagiti agngayangay a kandidato a babaknang ken addaan kadagiti makabael a supporter a makaited iti adu a pondo kas kadagiti agdama nga opisial ti gobierno. Kabaelan ngarud dagiti napanglaw nga agkandidato ti agpaaramid ken agpaimontar kadagiti adu a billboard ken tarpaulin?
Intuyang ti linteg a tunggal kandidato ket nasken a makagastos laeng iti P5 iti kada bilang ti botante. Mailanad dagiti magastos ti kandidato wenno partido iti statement of expenses and contributions kalpasan ti eleksion, ken maipasa daytoy iti Commission on Elections. Ngem kaano pay a napudno ti naipalaon kadagitoy nga statement?
Iti sistema ti politika iti Pilipinas, uray no kasano ti kinasirib ken kinapudno nga agserbi kadagiti tattao ti maysa a kandidato no awan iti adu a kuarta ken pondona a gastosenna, awan ti pagbanagan ti kandidaturana. Ngem ania ti gapu a ti maysa a kandidato ket gumastos iti dakkel tapno mangabak iti eleksion, ket nagbassitan met ti sueldo? Gapu iti saad, turay, dayaw, pribelehio ken ti dakkel a pondo ti gobierno? Dayta ti gapu nga adayo pay ti eleksion ket agsisinnikapen dagiti politiko ken agtarigagay nga agkandidato. (Eden Alviar)


text:
Tuesday, March 24, 2015
OPEN FOR ALL ITI MAIKATLO A SABADO TI LAING...
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti maikatlo a parang (Marso 21, 2015) ti “Laing ti Talugading, Show Me, What You’ve Got”, programa ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a maysa kadagiti naisangayan nga aktibidad a mangkulminar iti panagpiesta ti ili (Ragsak Cabugao Festival 2015) inton Abril 21-25, 2015 ken mangtakuat/mangmuli kadagiti talento/kabaelan iti benneg dagiti umili iti Cabugao, Ilocos Sur tapno pakairanudan dagitoy.
Nairugi ti nadakamat a pakontes idi Marso 7, 2015 (rabii ti Sabado) idiay Auditorium ti Cabugao Central Park (CCP) ket maikatlo a Sabado ti pakontes iti Marso 21, 2015 a no sadino a ditoy ket nagbuyaan manen ti adu nga umili gapu iti makaparay-aw/makaliwliwa nga impabuya dagiti nagpartisipar iti dayta a sardam.
Maaramid ti pakontes iti nabatbati pay a Sabado. Iti umuna, ket nagsasalipan dagiti agad-adal iti Sekundaria iti ili (private ken public) ket napili dita iti tallo a kangrunaan a nakisalip (Elimination) a maisagana a Finalist para iti Grand Finals a naituding a maaramid inton Abril 22, 2015.
Napasamak ti “Laing ti Talugading” iti maikadua a Sabado ket binukel dagiti nagsasalip dagiti agad-adal iti nadumaduma a pagadalan-Elementaria iti ili.
Iti maikatlo a Sabado, naituding nga “Open for all” daytoy a pasalip ken buklento met ti Non-Government Agencies (NGA’s) ken NGO’s dagiti agsasalisal iti maikapat a Sabado (Marso 28, 2015) iti bulan ti Marso 2015.
Kas iti napalabas a Sabado a pannakaaramid ti “Laing ti Talugading”, nagpaay a Program Hosts da Ms. Odette Vallejo Somera ken ni Mr. Dharen Jake Repollo Garcia, agpada a mangisursuro ken buklen dagiti nagpaay a Hurado dagiti maresrespeto iti kabaelanda iti kastoy a tay-ak ti paglaingan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:09 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Pagsasao a Bietnamis
Ti Bietnamis[2] (tiếng Việt) ket isu ti nailian ken opisial a pagsasao ti Bietnam. Daytoy ket isu ti patneng a pagsasao ti Bietnamis a tattao (Kinh), ken dagiti agarup a tallo a riwriw iti ballasiw taaw a Bietnamis. Daytoy ket naisasao pay a kas maysa nga umuna wenno maikadua a pagsasao babaen dagiti adu nga etniko a minoridad ti Bietnam. Daytoy ket paset ti Austro-Asiatiko a pamilia ti pagsasao a daytoy ket adda kadagiti adu nga agsasao babaen ti naisangsangayan a paggiddiatan (ad-adu ngem dagiti sabali nga Austro-Asiatiko a pagsasao no itipon amin dagitoy). Kaaduan ti bokabulario ti Bietnamis a ket binulod manipud iti Insik, ken dati a sinursurat nga inus-usar ti Insik a sistema ti panagsurat, urayno ti nabalbaliwan a porma ken naikkan idi ti bernakular a pannakabalikas. A kas nagbanagan ti kolonia a panagturay ti Pransia, ti pagsasao ket adda a mangipakpakita kadagiti impluensia manipud iti Pranses, ken ti alpabeto a Bietnamis (quốc ngữ) nga inus-usaren tatta nga aldaw ket maysa a Latin nga abesedario nga addaan kadagiti mainayon a diakritiko para kadagiti aweng ken dagiti dadduma a bokal ken konsonante.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "CIA World Factbook". CIA. Naala idi 12 Abril 2012.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Bietnamis". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 114. ISBN 978-0-8248-2088-6.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pagsasao a Bietnamis iti Wikimedia Commons


text:
"Dumngeg kadagiti makaabbukay a kanta ti iloko a naputar ken nagaun iti kalikagum ti puso. Dagitoy ti naitalimeng iti kaunggan tapno maikkan anges ti sonata ti kalman ken maibinggas iti agdama a mamalukay iti irteng ti rikna. No maminsan, pitingenna ti kaunggan ket lukaisanna ti linabag ti kalman nangruna no mainaig ken ni Ayat. Agbalin met a nota ti tunggal anges ket sika a mismo ti mangtempla ti kuerdas ni Ayat iti kayatmo nga ayug tapno rummuar ti napimpintas a himno ken rima ti biag..."
Sep 19, 2018
Darsem ti Umay- ANDREA BAPTISTA/GEORGE RAMOS
DARSEM TI UMAY
Da ANDREA BAPTISTA ken GEORGE RAMOS
Ilocano Song


text:
LAOAG CITY – Kagiddan ti panangabak ti anak daydi dati a Senador Benigno Aquino, Jr. a kas presidente ti pagilian, agsubli met iti turay ti asawa daydi nag-Presidente Ferdinand Marcos, Jr. ken dagiti annakna.
Kas maibatay iti resulta ti eleksion iti Ilocos Norte, masiguradon ti panangabak da dati a First Lady Imelda Marcos, Maria Imelda “Imee” Marcos, ken ni Ferdinand “Bongbong” Marcos, Jr.
Nagkandidato ni Imelda a para congresswoman iti maikadua a distrito ti Ilocos Norte idinto a nagkandidato ni Imee para gobernador ti probinsia ken ni Bongbong para senador.
Inluges ti dati a First Lady ni Atty. Mariano Nalupta, Jr. a kinabalubalna iti kinadiputado.
Inabak ni Imee para gobernador ni incumbent Gov. Michael Marcos Keon.
Iti pannakaisurat daytoy, adda ni Bongbong iti maikapito a puesto iti kinasenador. Sangapulo ket dua dagiti mabutosan a senador.
Nagkandidato dagiti Marcos iti babaen ti Nacionalista Party-Kilusang Bagong Lipunan. Ni Sen. Manuel Villar ti sinuportaran dagiti tallo. Iti agdama nga isaysayangkat ti Comelec a canvass ti butos para iti kinapresidente, adayon ti nangitarayan ni Sen. Benigno “Noynoy” Aquino III ken ni Villar.
Inawaten ni Villar ti pannakaabakna ken inwaragawagnan ti panangdakulapna ken ni Aquino.
Maipalagip a daydi nag-Senador Benigno Aquino Jr., ama ti sumaruno a Presidente ti pagilian, ti kangrunaan a kritiko daydi nag-Presidente Ferdinand Marcos.
Idi impakdaar ni Marcos ti martial law babaen ti Proclamation No. 1081 idi Setiembre 21, 1972, maysa kadagiti naibalud ni Aquino.
Napalubosan ni Aquino a pimmanaw iti pagilian gapu iti sakitna iti puso. Naggianda iti pamiliana iti Boston iti tallo a tawen.
Naggawid ni Aquino ditoy pagilian idi Agosto 21, 1983, ngem napapatay iti tarmac ti Manila International Airport (Ninoy Aquino International Airport itan). Pinaglibakan dagiti Marcos ti alegasion a ti strongman ti adda iti likudan ti pannakapapatay ni Aquino.
Nagpaawag ni Marcos iti snap elections idi 1986 ket nagsangoda ken ni Corazon Aquino. Nangabak ni Marcos ngem kimmaro ketdi dagiti rali ken protesta gapu iti mapapati a panagsuitik iti eleksion a simgiaban ti Edsa Revolution idi Pebrero 22, 1986 a nagtungpal iti pannakapadisi ni Marcos iti puestona tallo nga aldaw kalpasanna.#


text:
VIGAN CITY – Uray iti kaaddan ti maysa nga overseas Filipino worker iti lugar a nakayanakanna, sumursurot latta ti lagip ti dakes a napasaranna iti ima dagiti abusado nga amona a Lebanese.
“Naramanak ti pungot, tungpa… adda pagkamaliak, agbugkawda, didak pakanen,” di nagawidan ni Mary Grace Urbano ti panagsangitna bayat ti panangisalaysayna kada Chato Alda, manager ti DWRS, ken ni Eugene Paet, agpada nga anchor ti programa nga Ilocos Sur Hotline, iti dakes a linak-amna bayat ti nasurok a makatawen a panagtrabahona iti Lebanon.
Nagturong ni Urbano, residente ti Tamag ditoy ken ina ti dua nga ubbing iti DWRS itay Agosto 21, tapno mismo nga agyaman ken ni Gov. Luis “Chavit” Singson ken ti programana nga Ilocos Sur Hotline gapu iti naipaay daytoy a tulong iti panaggawidna iti pagilian.
Kinuna ni Urbano nga iti makatawen ken dua a bulan a panagtrabahona iti Lebanon kas domestic helper, saan a binulan nga ited ti amona ti $150 (P7,500) a sueldona.
“Uray ibagam, dida iyawat, agurayka kunada,” kinuna ni Urbano sana innayon a saanda a makaruruar iti balay a paggiananda ket kandaduan ti amoda ti ridaw no pumanaw daytoy.
Nagpaarayat ni Urbano kadagiti dadakkelna ket nagpatulong dagitoy iti Hotline para iti madagdagus a pannakapagawidna.
Naammuan ken ni Urbano nga aduda a naallukoy a mapan agtrabaho iti Lebanon agsipud ta nalaka ti placement fee ken babaen ti “fly now, pay later” a package deal.
Kinunana a tallo a bulan nga inkarona, sa adda pay binayadanna iti ahensia, malaksid laeng dagiti sabali nga utangna a tinultulodanna.
Kinunana a linibasanna ti amona agsipud ta saan a kayat a palubosan daytoy.
Impalgak ni Urbano nga uray idi kalpasan ti panaglibasna ken panagpaingna iti embahada ti pagilian, sinurot ti amona ket nagkariar ngem di pinalubosan dagiti staff ti embassy a rummuar.
“Ti ammona ngata, isakitda (soldado) ta Lebaneseda, ngem (idi kuan), naalana ti nagbuteng, impalladawna ti passport iti lamisaan,” panangisalaysay ni Urbano.
Kinunana nga adda met dagiti nadamdamagna a pannakaabuso dagiti padana a Pinay iti Lebanon ngem “ti ammok, saan a kastoy kagrabe, ken saan a kasta amin nga amo,” idinto nga innayonna a pannakigasanggasat ti panagabrod.
Kinuna ni Urbano nga agbirok iti panggedanna, saanen nga iti Lebanon, no di iti sabali a pagilian.
Kabayatanna, rinambakan ti Ilocos Sur Hotline ti maikapito nga anibersariona itay Agosto 28. Mismo a ni Gov. Luis “Chavit” Singson, Vice Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano ken Bokal Ronald Singson ken Mayor Roque “Jun” Verzosa dagiti nangidaulo iti selebrasion a dinar-ayan dagiti bokal a pakairamanan da Bokal Orlino Tesoro, Bokal Bagbaguen, Bokal Chita Cordero, Bokal Ronnie Rapanut ken dagiti hepe dagiti nadumaduma nga ahensia.
Iti daytoy nga aldaw, ginasut nga umili ti nagdudupudop iti DWRS tapno agpatulong ken makirambak iti anibersario ti Ilocos Sur Hotline.
Adu dagiti premio a naiwaras bayat ti selebrasion. Malaksid kadagiti kuarta, adda electric fan, radio ken TV, idinto a sabali laeng dagiti 20 a kalding a pangganakan ken 2 a baka a naited kadagiti napagasatan a mabunot ti numeroda.


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Malaksid nga awan ti lisensiana nga agmaneho, awan pay helmet ken menor de edad daytoy drayber a nainbolbar iti aksidente iti national highway sadiay Barangay Cabaroan ditoy nga ili idi malem ti Nobiembre 9.
Iti police journal, dinungpar ni Carl Francis Pisquel y Reduque, 16, Grade 10 student ti Bantay National High School ken residente iti Barangay Sinabaan Bantay, ni Jasmine Anaque y Mercurio, 9, Grade 4 iti Bantay East Elementary School ken residente iti Barangay Cabaroan, Bantay Ilocos Sur bayat ti ibaballasiwna iti kalsada.
Kas maibatay iti report, adda ti biktima ken ti lolana a ni Luciana Anaque y Mercurio iti abagatan nga abaga ti kalsada idi bimmallasiw iti bangir ket aksidente a nasapgid ti Honda Wave motorcycle a minaneho ni Pisquel.
Naitaray ni Jasmine iti Metro Vigan Coperative Hospital idinto nga iti Gabriela Silang General Hospital ni Pisquel para iti pannakaagasda.#


text:
“Ania
ti planom ita ta nagturposkan?” sinaludsod ni Papa bayat ti
panangrabiimi iti maysa a nalatak a panganan iti Manila.
“Agrepasoak
ket no mairuarko, agtrabahoak idiay San Nicolas, papa,”
insungbatko.
“Awan
panggepmo nga agabrod? Tulonganka nga agbirok iti pagtrabahuam iti
Hawaii.”
“Nakapsuten
ni Lolo, awan ti mangasikaso kenkuana,” nakunak.
“Dayawenka
iti dayta a kapanunotam,” inarakupnak ti amak. “No adda
masapulmo, tawagannakto latta.”
“Ngem
sakbayka nga agrepaso, alaendaka nga agpasiar iti Hawaii. Regalomi
iti panagturposmo,” nakuna ni mama.
“Agpayso,
mama? Thank you very much!” nayesngawko.
Kaasi ti Dios, nairuarko ti
eksamen, Manong Danny. Nagtrabahoak iti maysa nga ospital iti Vigan
City.
Bisperas ti Paskua, madamaak nga
agsursursor iti pasiente idi adda anabaab iti ruar ti ospital.
“Ania
daydiay?” dinamagko iti maysa nga attendant.
“Lakay,
nadungpar kano ti lugan,” insungbatna.
Grabe ti sugat ti lakay. Dagus a
naiserrek iti emergency room tapno maopera.
Nataldiapak ti babai a
tumakder-tumugaw iti ruar ti operating room. Nagtibbayoak. Saan a
kabarbaro ti rupana kaniak.
Immasidegak. “Nanang!”
nayesngawko idi mailasinko.
“Lorna!”
nayesngawna.
Naammuak a ti siumanko a lalaki ti
nadungpar ti lugan.
Adu ti naammuak ken ni Nanang.
Rigat latta ti adda a panagbiagda. Agsolsolodan nga agbibiag ta addan
assawa dagiti kakabsatko.
Manipud iti purokmi, napanda iti
Isabela. Ngem awan dimmur-asanda. Nagsublida iti Ilocos Sur ket
agdama nga agnanaedda iti Barangay Lawingen. Awan masnop a trabaho ti
siumanko.
Kagapgapuna kano nagtrabaho iti
maysa a maar-aramid a balay ket aggawiden a nakalugan iti traysikel
idi maaksidenteda.
“Pangalaak
tattan iti pagbayad iti operasion!” insangit ni Nanang.
“Dika
madanagan, ‘nang, siak ti makaammo iti magasto,” nakunak.
Kasla saan a mamati ni Nanang iti
nangegna. “Dakkel ti nagkurangan kenka ni Dado…” nakunana.
“Nabayagen a
pinakawanko ni tatang,” nakunak ket piniselko ti dakulap ni nanang.
Ngem grabe ti dunor ti siumanko a
lalaki ket saanna a nailasat. Kas inkarik, siak ti nakaammo a
nangibaklay iti nagastona iti operasion.
Imbagak ken ni Papa ti panagkitami
ken ni Nanang. Insalaysayko amin a napasamak kenkuana manipud idi
innalanak ni lolo.
“Kayatko nga
alaen ni nanang, papa. Palubosannak koma,” nakunak.
“Dayta koma
ti ibagak,” insungbatna. “Wen, anak, alaem dita dennam. Dakkel ti
babak a naaramidko kenkuana. Saan nga umanay amin a kinabaknang iti
lubong a pagbayadko iti basolko kenkuana.”
“Agyamanak,
papa,” nakunak. “Kayatko a mananam met ni nanang ti nam-ay iti
nabatbati pay a panawenna ditoy Daga.”
Wen, itay Paskua, addan iti dennak
ni Nanang, Manong Danny. Iti baet dagiti napasamak, ay-ayatek ti inak
ket madadaanak a mangipaay iti ayat kenkuana.
Iti isasangbay ti Baro a Tawen,
mangnamnamaak nga ad-adda pay a mabukel ti nalaglagda a pinnateg iti
nagbabaetanmi: ni Lolo, ni Papa ken ni Mama, ni nanang ken siak.
Nagasat a Baro a Tawenmo manen ket
agyamanak iti panangibasam iti daytoy a suratko.
Lorna Mendoza
Magsaysay Village, Vigan City


text:
MADUSANTO ngata dagiti polis nga adda pakainaiganna iti pannakapapatay ti barito a ni Kian Loyd De Los Santos bayat ti Anti-Illegal Drugs Operations, wenno maibilangto laeng ti kaso kadagiti rinibun a pammapatay iti gerra kontra illegal a droga?
Naglak-am ti nabara a kritisismo ni Presidente Rodrigo Duterte ken ti Philippine National Police iti pannakapapatay ni Kian, agtawen iti 17, ken Grade 11 student kabayatan ti Oplan Galugad nga inwayat dagiti polis sadiay Santa Quiteria, Baesa, Caloocan City a pagnanaedan ti pamilia ti barito.
Inakusaran dagiti polis a courier ni Kian, ken pusher met ti droga ti amana, ken limmaban ti barito bayat ti panangaresto dagiti polis kenkuana. Naglibakan ti ama ken pamilia ni Kian nga adda pakainaiganda iti droga, ken limmaban ti barito kadagiti polis idi arestarenda. Naalaan iti CCTV camera ti panangulod dagiti polis ken ni Kian sakbay ti pannakapapatayna.
Natakuatan iti autopsy nga insayangkat ti forensic expert iti Public Attorney’s Office a ti bangkay ni Kian ket nagsagrap ti tallo a sugat wenno gunshot wound iti likudan ken ulona a maibilang a naigagara wenno treacherous wounds a mangipaneknek a napapatay ti barito nga awanan-gaway.
Ti resulta ti autopsia ti bangkay ni Kian ket kasupadi ti depensa dagiti polis nga immuna a pimmaltog ni Kian, ken sinungbatanda laeng ti panangpaltog kadakuada ti barito iti Kalibre .45 a narekobre iti abay ti bangkayna. Dagiti tallo a polis a nainaig iti operasion ket da PO1 Jeremias Pereda, PO1 Jerwin Cruz ken PO3 Arnel Oares. Narelibuandan iti destino dagiti tallo a polis, agraman ti precinct commander a ni Chief Inspector Amor Cerillo, ken ti Caloocan City Police Chief Senior Superindent Chito Bersaluna.
Impatalgeden ni PAO chief Persida Rueda-Acosta a tumulong ti ahensiada iti pamilia ni Kian a mangipila ti murder kontra kadagiti polis a nangpaltog ken pimmatay iti barito. Indiaya metten ti Department of Justice ti panangtulongda iti pamilia ni Kian kagiddan ti panangiwayat ti National Bureau of Investigation iti bukodda nga imbestigasion.
Naglak-am ti nabara a pammabalaw ti administrasion iti pannakapapatay ni Kian a nairana kadagiti nagsasaruno a pammapatay iti maibilang a kadaraan a lawas iti kampania kontra droga ta iti nagsasaruno nga aldaw ket nasurok a 85 dagiti napapatay iti operasion dagiti polis. Agdagup iti 32 dagiti napapatay iti nagpatnag sadiay Bulacan, ken 25 iti nagpatnag sadiay Manila, sabali pay dagiti kabangibangna a lugar.
Inrugin ti Senate Committee on Public Order and Dangerous Drugs iti panangidaulo ni Senador Panfilo Lacson nga imbestigaren ti kaso ni Kian ken pammapatay iti gerra kontra droga. Sangapulo ket uppat a senador a kameng ti 17 a majority block, ken innem a miembro ti minority dagiti nagpirma iti resolusion para ti imbestigasion a nakaimbitaran nga agpalawag da PNP Chief Dir. Gen. Ronald dela Rosa, ken dagiti maseknan a polis ken kangrunaan a testigo iti pammapatay.
Impatalgeden ni Duterte a saanna a dependeran dagiti polis no matakuatan a nagbasolda. No man pay sakbayna ket impeksana ti ragsakna iti kaadu dagiti napapatay dagiti polis iti Bulacan iti gerra kontra illegal a droga, ken pinadayawanna dagiti pannakabagi ti linteg iti pingetda.
Adu nga umili dagiti agdudua no magun-odto ti hustisia ti pannakapapatay ni Kian. Agamakda amangan no maipadanto laeng ti kaso dagiti polis a pimmatay ken ni Kian, iti napasamak kada Supt. Marvin Marcos ken kakaduana a nainaig iti pannakapapatay ni sigud nga Albuera, Leyte Mayor Rolando Espinosa, ken ti kaso da Chief Insp. Jovie Espenido ken kakaduana a responsible iti pannakapapatay ni Ozamiz City Reynaldo Parojinog ken dagiti kapamilia ken kakaduana. Agpada dagiti dua a napapatay a mayor a karaman iti narcolist ti Presidente.
Gapu iti napasamak ken ni Kian, immadun dagiti nalatak a personalidad, lider ti oposision ken obispo iti Simbaan Katolika dagiti immalma iti agtultuloy a nadara a kampania kontra illegal a droga a pakairamramanan dagiti inosente a tattao. Supsuportaran ti Simbaan ti kampania iti pannakapaksiat ti illegal a droga, ngem kontraenda dagiti nagadun a pammapatay a saan a naikkan ti hustisia.
Kiniddaw ni Catholic Bishops’ Conference of the Philippines President Lingayen-Dagupan Archbishop Socrates Villegas ti pannakapatit dagiti kampana iti arkidiosisna iti lima a minutos iti alas-otso iti rabii kas panangipakitada iti panangkondenarda kadagiti adun a pammapatay iti gerra kontra illegal a droga.
Makaalarman dagiti agtultuloy a saan a masolsolbar a pammapatay ken ti pannakaaramat ti kampania kontra illegal a droga a rason kadagitoy a pammapatay. Segun iti record ti PNP, agarupen a 3,500 dagiti napapatay manipud idi Hulio 1, 2016 iti kampania iti illegal a droga, ken agarup 2,000 kadagitoy dagiti lehitimo nga operasion. Ngem maibasar iti estatistika manipud iti media ken non-government organization a naipadanon iti Commission on Human Rights, agarupen a 12,000 dagiti napapatay iti agdama a gerra kontra illegal a droga.
Inkari idi panawen ti kampania ni Duterte a solbarenna ti problema ti illegal a droga iti tallo agingga iti innem a bulan. Ngem kalpasan ti makatawen a panagtakemna, inrakurakna a saanna a marisut ti problema agingga a malpas ti terminona. Agpatingga kadi lattan a karaman iti collateral damage ni Kian ken dadduma pay a pammapatay iti gerra kontra droga?
Dakes ti epekto ti illegal a droga ket nasken a mapasardengen ti panagrairana, ngem saan koma a kas ti karanggas ken kadara ti sistema a pannakapapatay dagiti suspek ta kaaduanna a biktima ket dagiti napanglaw ken awanan-gaway, kabayatan a dagiti nabileg ken babaknang ket malisianda ti ngipen ti hustisia. (Eden A. Alviar)


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Maysa a mannalon ti napaltogan iti dalanna nga aggawid iti maysa a barangay ditoy nga ili.
Napaltogan ni Roberto Ramos, 38, mannalon, residente iti Barangay Catucdaan ditoy idinto a nabigbig ti nangpaltog kenkuana a ni Richard dela Cruz.
Nagsagrap ni Ramos iti sugat iti kanawan nga imana ken kanawan a barukongna ngem inkarigatanna nga inkamang ti bagina iti Pira Clinic and Hospital sa naiyalis iti St. James Hospital iti Vigan City.
Segun iti inisial nga inbestigasion, kagapgapu da Ramos ken ni Benjamin Arreola iti kaparanget a barangay ket tumadogdan iti Catucdaan idi kellaat a nagparang ni dela Cruz sana pinaltogan ti biktima iti sumagmamano a daras.
Di pay ammo ti motibo ti pananggandatna iti biag ni Ramos.


text:
VIGAN CITY – Ti makaturog ket makamukat, kuna ti pagsasao.
Pimmudno daytoy ken ni Joval William Fermato, 28, baro, drayber, ken residente iti Barangay Capangpangan ditoy siudad ta natakawan bayat a nargaan ti turogna iti uneg ti traysikelna.
Kas panagimbestiga dagiti polis, bayat ti pannaturog ni Fermato iti uneg ti traysikelna, sinikuat ni Rolly Radiosa, residente iti Barangay Ayusan Norte, Vigan City, ti shoulder bagna a nakaikabilan ti lisensiana ken kuartana nga agdagup iti P3,500.00.
Ngem maysa a Jojit Castillo y Lopez, 42, ken residente iti Barangay VII ti nakasaksi nga adda innala ni Radiosa iti uneg ti lugan ni Fermato.#


text:
Iti pastoral letter a naibasa kadagiti nadumaduma a simbaan iti arkidioses ti Manila idi napan a bulan, imbinsabinsana dagiti innem a saguday a masapul nga ikut ti maysa a kandidato a pagbatayan dagiti botante a mangbutos kenkuana.
Ania dagitoy a saguday?
- Daydiay mangipatpateg ken agbuteng iti Dios.
- Daydiay mangsursurot iti nadalus a konsensiana ken kanayon a sensitibo iti panagpili no ania ti nasayaat.
- Daydiay agbibiag ken awanan pangadua nga agserbi babaen ti moral a prinsipio.
- Daydiay naasi, saan a suitik ken saan a nadamsak.
- Daydiay mangrespeto ken mangsalaknib kadagiti limitado a pagbiagan iti nakaparsuaan ken mangipetteng kadagiti dadduma nga aramidenda met daytoy.
- Daydiay nakasagana nga agsakripisio iti personal, partido wenno grupo nga interes para iti panagmaymaysa, talna ken panagdur-as ti pagilian ken dagiti umili.
Ita ti saludsod: mapataran kadi dagiti kandidato amin dagiti nadakamat a saguday?
Nakitatayo bayat ti kampania ti panangtallikud dagiti sumagmamano a kandidato iti partidoda gapu ta saanda a naakomodar ket bimmallasiwda iti sabali a partido iti baet iti nainget a panangkritikarda iti dadaulo ti nasao a partido.
Nakitatayo ti panagtritrinnaidor dagiti kandidato kadagiti kapartiduanda tapno laeng umangat ti ranggoda.
Nakitatayo ti kasla awan aniamanna a panaggasto dagiti kandidato iti kuarta tapno lumagto ti ranggoda ket lumsotda iti winning circle malaksid laeng kadagiti pammutbuteng, pammapatay ken panaglabsing kadagiti paglintegan iti baet dagiti palagip manipud iti Simbaan ken nadumaduma a sektor a mangidardarirag iti nadalus ken natalna nga eleksion.
Masaludsod: Ania la unay ti naiyarkos iti puesto a pagngayangayanda tapno iti naimbag man wenno dakes a pamuspusan ken uray asino ti agdepdeppa, masapul a matagikuada daytoy?
Nupay paglibakanda, kaadduanna kadakuada ti nagkandidato saan a gapu ta agserbida no di gapu iti bileg, turay ken dagiti adu a pagimbagan ken pribiliheo a naikawes iti dayta a puesto.
Iti daytoy a pagbatayan, ad-adda a nakapappapati a no maipasungalngalda iti narikut a gundaway a kasapulan a pagpilianda ti interes ti pagilian ken ti bukodda nga interes, ti naud-udi ti ipangrunada a salakniban.
Ala, kayattayo man wenno saan, dimmatag dagitoy “mamasirib”, “pagwadan”, “mannakabael”, “natudio”, “nanumo” a “kabsat, ama, ina, gayyem ken adipen” nga “agserbi para iti panagdur-as dagiti umili, ti ili, probinsia ken pagilian.”
Patientayo man ida wenno saan ken iti baet nga iti kaaduda a dimmatag, adu dagiti nagkamtud, agbutostayo ta daytoy ti karbengantayo kas umili. Iti daytoy laeng a gundaway a maipamatmattayo ti pudpudno a kaririknatayo mainaig kadagiti mararaem nga intay butosan.


text:
1804
Ti 1804 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 1 – Ti Haiti ket nakagun-od ti pannakawayawaya manipud iti Pransia ken nagbalin a ti immuna a nangisit a republika, nga isu laeng ti nagballigi iti yaalsa ti tagabu.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 23 – Franklin Pierce, maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1869)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 12 – Immanuel Kant, Aleman a pilosopo (naipasngay 1724)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1804 iti Wikimedia Commons


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Maysa nga ubing ti dinungpar ti motorsiklo a nakatukkolan ti akinkannigid nga imana iti pannakangilin ti Aldaw dagiti Sasanto.
Nabigbig ti ubing a ni Jonel Rapada, 7, idinto a nainaganan ti nangdungpar kenkuana a ni Martin dela Cruz, 39, naasawaan, residente ti Pandan ditoy.
Segun iti report, agdaldaliasat ti motorsiklo a minaneho ni dela Cruz idi kellaat a bimmallasiw ti biktima a puon ti nakadungparanna.
Mapapati a pinanggep ni dela Cruz nga arayaten ti biktima ngem naglibas idi makitana a darupen dagiti lumugar.
Naitaray ti biktima iti Gabriela Silang General Hospital ket nadait ti dunor iti kannigid a rupana ken nasemento ti akinkannigid nga imana.
Naammuan a malandokan ti ima ti biktima gapu ta natukkol.
Simmuko ti suspetsa a kinuyog ti maysa a polis iti kuerpo ti polis ditoy.


text:
CANDON CITY – Maysa a lalaki ti natiliwan nga agikut iti paltog iti checkpoint iti sanguanan ti tiendaan publiko ditoy a siudad.
Segun iti report, naala iti compartment ti motorsiklo ni Renato Fabros, 34, naasawaan, waiter, residente iti maysa a 12 gauge shotgun nga addaan iti maysa a bala.
Naammuan a pinasardeng dagiti polis ni Fabros iti checkpoint ket binirokda ti lisensiana ngem awan ti maipakita ti suspetsa.
Mapapati a linuktan dagiti polis ti compartment ti Euro a motorsiklo ti suspetsa ket ditoy a nakitada ti nasao a paltog.
Nadetene ti suspetsa iti police station ditoy.#


text:
PubMed
Ti PubMed ket maysa a nawaya a batayan ti datos a kangrunaan a pagserrekan ti MEDLINE a batayan ti datos dagiti reperensia ken dagiti abstrakto dagiti siensia ti biag ken dagiti biomedikal a topiko. Ti Nailian a Biblioteka ti medisina ti Estados Unidos (NLM) kadagiti Nailian a Patakder ti Salun-at ket isuda ti magtartaripato ti batayan ti datos a kas parte ti sistema Entrez iti panangala ti pakaammo.
Manipud idi 1971 aginggana idi 1997, ti online a panagserrek ti MEDLINE iti kompiuterisado a batayan ti datos ti MEDLARS ket nangruna a babaen kadagiti patakder ti pakuldad a kasla dagiti medikal a biblioteka. Ti PubMed, ket immuna a naipablaak idi Enero 1996, ket isu ti nagrugian ti panawen ti pribado, nawaya, ken ti agtagibalay a pagbirukan ti kompiuterisado a MEDLINE.[1] Ti sistema ti PubMed ket nawaya a naidaton iti publiko iti Hunio, 1997, idi naipakita dagiti panagbiruk ti MEDLINE babaen ti web, iti maysa a seremonia, babaen ni Bise Presidente Al Gore ti Estados Unidos.[2]
Linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti maipatinayon ti MEDLINE, ti PubMed ket mangited ti panagserrek kadagiti:
- daan a reperensia manipud kadagiti naimaldit a bersion iti Index Medicus manipud idi 1951 ken nasapsapa pay;
- reperensia kadagiti dadduma a warnakan sakbay a naikabilda kadagiti pagsurotan ti Index Medicus ken MEDLINE, kas pagarigan ti Siensia, BMJ, ken ti Annals of Surgery;
- kinaudi a naikabkabil para iti maysa nga artikulo sakbay a maikabil ti pagsurotan iti Medical Subject Headings (MeSH) ken mainayon iti MEDLINE; ken
- urnong ti libro a mabalin a mgun-od ti napno a testo ken dagiti dadduma asubpaset dagiti rehistro ti NLM.[3]
- dakamat ti PMC
Adu kadagiti rehistro ti PubMed ket aglaon kadagiti silpo dagiti napno a testo dagiti artikulo, ken adda kadagitoy ti naway a magun-od, a kadawyan iti PubMed Central[4] ken dagiti lokal a kapadan a kas ti UK PubMed Central.[5]
Ti pakaammo a maipanggep kadagiti warnakan a naikabil iti PubMed ket mabirukan idiay Katologo ti NLM.[6]
Manipud idi 19 Mayo 2013, ti PubMed ket addaan kadagiti sumurok a 22.7 a riwriw dagiti rehistro manipud idi 1966, a napili manipud idi tawen ti 1865, ken napili unay agingana idi 1809; adda dagiti agarup a 500,000 a rehistro ti mainaynayon iti tunggal maysa a tawen. Iti isu met laeng a tawen, 13.1 riwriw kadagiti rehistro ti PubMed ket nailista nga adda dagiti abstraktoda, ken 14.2 riwriw kadagiti artikulo ket addan kadagiti silpo iti napno a testo (kadagitoy ket 3.8 riwriw dagiti artikulo a mangun-od ti napno a testo nga awan bayadna para iti sinoman nga agus-usar). Ti mangkita ti agdama a kadakkel iti kita ti batayan ti datos, imakinilia ti "1800:2100[dp]" wenno "all[sb]" iti pagbirukan a tawa ti PubMed[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti PubMed ket Agramrambak ti Maika-10 nga AnibersarionaC". Technical Bulletin. Nailian a Biblioteka ti Medisina ti Estados Unidos. 2006-10-05. Naala idi 2011-03-22.
- ^ Pakasaritaan PubMed ken MEDLINE
- ^ "PubMed: Ti Panagala ti MEDLINE iti World Wide Web". Fact Sheet. Nailian a Biblioteka ti Medisina ti Estados Unidos. 2002-06-07. Naala idi 2011-03-22.
- ^ Roberts, R. J. (2001). "PubMed Central: The GenBank of the published literature". Proceedings of the National Academy of Sciences. 98 (2): 381–382. Bibcode:2001PNAS...98..381R. PMC 33354. PMID 11209037. doi:10.1073/pnas.98.2.381.
- ^ McEntyre, J. R.; Ananiadou, S.; Andrews, S.; Black, W. J.; Boulderstone, R.; Buttery, P.; Chaplin, D.; Chevuru, S.; Cobley, N.; Coleman, L. -A.; Davey, P.; Gupta, B.; Haji-Gholam, L.; Hawkins, C.; Horne, A.; Hubbard, S. J.; Kim, J. -H.; Lewin, I.; Lyte, V.; MacIntyre, R.; Mansoor, S.; Mason, L.; McNaught, J.; Newbold, E.; Nobata, C.; Ong, E.; Pillai, S.; Rebholz-Schuhmann, D.; Rosie, H.; Rowbotham, R. (2010). "UKPMC: A full text article resource for the life sciences". Nucleic Acids Research. 39 (Database issue): D58–D65. PMC 3013671. PMID 21062818. doi:10.1093/nar/gkq1063.
- ^ "Katologo ti NLM : Dagiti warnakan a a naireperensia kadagiti Batyan a Datos ti NCBI". NCBI. 2011.
- ^ "Tulong ti PubMed. Manual ti Tulong ti NCBI". NCBI. 2005.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (iti Ingles)
- PubMed Mobile (iti Ingles)
- Dagiti Madal ti PubMed Online (iti Ingles)
- Tulong ti PubMed (iti Ingles)


text:
Salaysay ni judith m. Simon (Maudi a Paset) Ania ketdin a nagpardas ti panangipapan dagiti kailiantayo, ‘Mare. No ketdi adda inaramid ti presidente, tiraenda a dagus. No ngamin urayenda koma pay ti bunga daytoy sakbay nga agsaoda? Ngem kastatay’ sa, ‘Mare. Idi laengen, a, nakitam ni kumparem nga adda kaduana a babai, napanmo ketdin […]
Archive | Drama
No nadagsen unayen ti bakbaklayen (Maudi a paset)
Nakullaapanen ti panunot ni Herbert. Iti panaglabas ti aldaw, binaybay-annan ti bagina. In-inuten a maidagem ti salun-atna… “Umaykayo manganen, Manong Herbert. Arak lattan ti ipapaunegyo. Inaldaw met laengen a kasta ti aramidyo. Kimmuttongkayon. Amangan no agsakitkayo no baybay-anyo ta bagiyo.” “Baybay-annak lattan, Gina. No awanen ti ibagam pay a sabali, panawannak lattan ditoy siledko. Sige, […]
Share:
No nadagsen unayen ti bakbaklayen
ADU dagiti saan a makaibtur nga agsagaba – lalo la unay no simmango dagiti ipatpategda iti biag wenno kameng/kamkameng ti pamilia iti nakana a pagteng. Paidukemda iti saplit ti dalluyon ti biag. No dadduma, karamanen ti panagagal, danag, panagalimutengda, ken panangilunodda. Gagangay ti panangpabasol ti tao iti padana a tao, a no saan a gapu […]
Share:
TARAON TI PANUNOT: Ti Managtabutob nga Anak (Maikadua a paset)
Naidaw-as met ti ina iti balay dagiti dadakkelna iti kabangibang a purok. Naidatagna ti pakarikutanna idi dinamag ti lakay ti kasasaad dagiti appona. “Dayta ngarud ti parikutmi, tatang, lalo kadaydiay inaunaan. Managtanabutob no baonen. Saan a dumdumngeg iti sao. Mabusorak man.” “Saanyo a bigbiglaen ti anakyo. Ammom dagiti agtutubo itan, saan a kas kadakayo idi […]
Share:
Ti annongen ti asawa a babai (Maikadua a paset)
“Aysuska met a tao. Siak la ngarud ti naglaban. Siak ti agala ken mangluto iti bugbogen. Siak pay ti agluto iti innapuy ken masida, sigurado a siakto manen ti aginnaw,” nakudkod ni Mising ti tuktokna. “Ket ania ngarud, diak met makaluto ta kamanmanikiurko! Dika kadi makaaw-awat? Mabalin kadi met ti agarasaw ti kamanmanikiur? Di pay […]
Share:
TARAON TI BIAG: Ti Pagrebbengan ken Pammati (Maudi a paset)
Iti panagdakkel ti tian ni Eliza, immikkat iti trabahona ket nakipagnaed iti The Haven, maysa nga institusion a non-stock non-profit nga imanehar ti gayyem ti doktora. Iti panagkita manen da doktora ken Eliza iti maysa a malem… “Kumustaka, Eliza? Kasano itan ti marikriknam?” “Nasayaat met, doktora.” “Kabulanam itan, saan kadi?” “Wen, doktora. Mariknak a dandanin […]
Share:
Panagtallugod
Pinadasmo kadin a paliiwen ti kabalio kabayatan ti panagluganmo iti kalesa a guyodna? Simmiplot kadi iti panunotmo no ania ti riknana nga agguyguyod iti kalesa iti agmalmalem? Wenno napanunotmo kadi no ania ti riknana kabayatan a guyguyodenna ti kalesa a nagluganam? (more…)


text:
Idi Nobiembre 28 ti aldaw a
pannakaisayangkat ti outreach program. Nasapa pay, naguurnong iti
DZTP station dagiti partisipante a kayatna ti sumurot idiay Cangao,
Tiagan, San Emilio, Ilocos Sur. Malaksid dagiti staff ti DZTP, adda
dagiti kameng ti 50th Infantry Batallion babaen ti panangidaulo ni
Sgt. Garcia; dagiti kameng ti Citizen’s Involvement Service (CIS);
dagiti singers ti Sika Ken Ti Musika ken ti Sonata Ylokanosa, ken ti
DZTP Club 693 a kanayon nga adda iti likudan ti programa ti DZTP
Radio Tirad Pass.
Dua a 10-wheeler truck ti
nagluganan ti grupo, ti RA 7171 a puraw a truck ti probinsia ti
Ilocos Sur, ken ti maris-amarilio a lugan ti siudad ti Candon.
Naannayas ti panagbiahemi manipud
Candon agingga munisipio ti San Emilio ta sementado ti kalsada.
Idi makadanonkami iti munisipio,
agur-urayen dagiti opisial ti San Emilio nga indauluan da Mayor
Bragado, Vice Mayor Bolesa, dagiti kameng ti Sangguniang Bayan, ken
dagiti barangay officials. Adda metten ti barangay captain a
makinsakup iti sitio Cangao.
Idi
naammuanna nga adda pay sumaruno a lugan, nangibati ti mayor iti
guide a mangkuyog nga umuli iti Cangao. Manipud munisipio, nasurok a
sangapulo a kilometro ti daliasatennmi.
Sumalog ken sumang-at ti one-lane
a kalsada. Sumagmamano a kaduami ti nagdanag amangan no agatras ti
luganmi no saanna a kabaelan ti sumang-at.
Nadanonmi ti nagsanga a
dalan.Nabasami iti welcome arc nga agturong iti Cangao ti maysa
idinto nga agturong ti sabali iti barangay Matibuey nga agdiretso
idiay Quirino, Ilocos Sur.
Mangrugi ditoy, saanen a sementado
ti dalan, kabingkolan ken kabatuanen. Pauli a pasalog ti kalsada a
medio nagalis ta nagarbis kano iti napalabas a rabii.
Ngem idi madanon ti luganmi ti
pagsikoran a bantay, nagpangadua ti drayber ti trak idi makitana ti
lasatenmi. Agsikko nga agpangato ti kalsada iti pandek a bantay ngem
nabasa ken nalutlot ti sakaananna. Agarup sangapulo a metro ti
lutlotna.
Nupay impapilit dagiti kakaduami a
kabaelan ti lugan, inkeddeng ti drayber nga agpatinggakami iti
sakaanan. Kinunana a dakdakkel ti problemami no ipilitna nga ilasat
ti truck.
Awan ti naaramidan ti grupo no di
dimsaag iti lugan. Tunggal maysa, awitna ti kargana ket rinugianmi
ti nagna. Lima a kilometro ti pinagnami iti nakurang maysa nga oras.
Dagiti dadduma a kakaduami, kasta unayen ti al-alda lalo idi
pasalogen ti dalan. Pilienda pay ti baddekanda ta amangan no
makabaddekda iti bato ket maikaruskosda iti baba.
Namrayan dagiti dadduma a
kakaduami ti nagestoria tapno maiyaw-awan ti bannog. Nadumaduma nga
estoria, pagkakatawaan nga adda laokna a berde nga angaw, tsismis,
lovelife ken dadduma pay.
Kalpasan ti maysa nga oras,
nakaangeskami idi makitami dagiti bubong dagiti balbalay ti sitio
Cangao.
Madamdama pay
bassit, sumungad met laengen ti maikadua a batch. Kaduada dagiti
municipal officials nga indauluan ni Mayor Bragado. Kas iti immuna a
grupo, nagnagnada ta di met kinabaelan a lasaten ti maikadua a trak
ti nalutlot a paset
ti dalan.
Nasangpetan ti grupo dagiti
barangay officials ti Tiagan. Ditoy gayam ti nagturoganda.
(Adda tuloyna)


text:
CANDON CITY – Ginundawayan dagiti
mannibrong ti panagpukaw ti koriente iti agarup alas dies ti rabii a
nanghold-ap iti maysa a burger stand ditoy.
Nagpulong ni Medelyn Fabianes,
27, residente iti Nagsingcaoan, Galimuyod, a hinold-ap dagiti tallo a
di nabigbig a lallaki ti pagpapaayanna a Frank’s Burger idi
kangitingit ti brownout itay lawasna.
Kinuna Fabianes nga agbirbirok iti
kandela idi bigla lattan a simrek ti maysa a lalaki iti burger stand
ket tinutokan daytoy iti dina ammo no ania klase nga armas a kagiddan
a linuktanna ti drawer sana kinasakas ti sumurok-kumurang P2000 a
naglakuanna.
Segun iti
biktima, naglibas dagiti suspetsa a naglugan iti motorsiklo.#


text:
Pagsasao a Hawayano
Ti pagsasao a Hawayano[4] (Hawayano: ʻŌlelo Hawaiʻi ket ti pagsasao a Polinesio a mangala ti nagan iti Hawaiʻi, ti kadakkelan nga isla iti tropikal a purpuro ti Amianan a Pasipiko nga idiay met ti nakapadur-asanna. Ti Hawayano, kakuyogna ti Ingles, ket isu ti opisial a pagsasao ti estado ti Hawaii. Inpundar babaen ni Ari Kamehameha III ti immuna a batay-linteg ti pagsasao a Hawayano idi 1839 ken 1840.
Gapu kadagiti nadumaduma a rason, a mairaman ti lehislasion ti teritorio a mangitakder ti Ingles a kas ti opisial a pagsasao kadagiti eskuela, ti bilang dagiti patneng nga agsasao ti Hawayano ket nagin-inut a bimmassit idi las-ud ti paset ti panawen manipud kadagiti tawen ti 1830 aginggana kadagiti tawen ti 1950. Ti Hawayano ket sinukatanen babaen ti Ingles iti innem kadagiti pito a matagtagitao nga isla. Idi 2001, dagiti patneng nga agsasao iti Hawayano ket nagdagup iti basbassit ngem 0.1% iti dagup a populasion ti estado. Nadanagan met dagiti lingguista ti pakaikarian iti daytoy ken dagiti dadduma a madangran a pagsasao.[5][6]
Urayno kasta, mamipud iti circa 1949 aginggana iti agdama ng aaldaw, adda metten nagin-inut nga iyaadu iti panangikaskaso ken iti panangiragpat iti pagsasao. Ti publiko a panangitinep ti pagsasao a Hawayano kadagiti pasakbay iti panageskuela a tinawtawagan iti Pūnana Leo ket nairugida idi 1984; dagiti dadduma pay a panagitinep nga eskuela ket simmaruno kalpasan dayta. Dagiti immuna nga estudiante a nangrugi iti panangitinep a pasakbay iti panageskuela ket nagtuposda itan iti kolehio ken adu metten dagiti nalaing nga agsao iti Hawayano. Inako ti pederal a gobierno daytoy a panagdur-as. Kas pagarigan, ti Hawaiian National Park Language Correction Act ti 2000 ket binaliwanna dagiti nagan dagiti nadumaduma a nailian a parke idiay Hawaiʻi, ken nagiyalalagad daytoy iti panangiletra iti Hawayano.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lyovin (1997:258)
- ^ U.S. Census (2010)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Hawaiian". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Pagsasao a Hawayano". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 210. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ kitaen ti (Hinton & Hale 2001)
- ^ "The 1897 Petition Against the Annexation of Hawaii". National Archives and Records Administration.
- ^ Hawaiian National Park Language Correction Act of 2000 (S.939)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ulukau – Elektroniko a biblioteka ti Hawaii, mairaman dagiti diksionario ti Ingles/Hawayano
- Listaan dagiti bokabulario ti Hawayano


text:
Plantilia:Cite arXiv
Daytoy a plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket inus-usar a panagpartuat kadagiti panagdakamat para kadagiti preprrenta iti arXiv.
Daytoy ket mangisilpo iti abstrakto iti eprenta idiay
http://www.arxiv.org/abs/.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Tapno mausar daytoy a plantilia, nasken a mainaganan ti parametro ti arxiv wenno eprint.
- Dagiti kadawyan a parametro, horisontal a pormat
{{cite arXiv |last= |first= |author-link= |eprint= |title= |class= |date= }}
- arxiv wenno eprint (Nasken): panangilasin ti arXiv/Eprint, nga awan iti ania man a pasakbay ti "arXiv:". Sakbay idi Abril 2007, dagiti panangilasin ket nagiramanda kadagiti panangidasig, ti maysa a pagpilian ti subdibision ti dua a letra, ken ti 7-digit a tawen YYMMNNN , bulan, ken ti nagsasaruno a bilang ti panangited iti dayta a kategoria. Kas ti gr-qc/0610068 or math.GT/0309136. Kalpasan idi Abril 2007, ti pormat key nabaliwan iti simple nga YYMM.NNNN. Idi rugi ti Enero2015, ti panangilasin ket nabaliwan kadagiti 5 a digit: YYMM.NNNNN.
- class: pannakaidasig ti arXiv, kas ti hep-th. Pagpilian. Mausarto laeng iti baro nga estilo (2007 ken kalpasan) dagiti panangilasin ti eprint a saan a manginayon ti pannakaidasig.
- title: Titulo ti nadakamat a papel.
- version: (nasukatanen)
bersion ti arXiv mairaman ti pangyuna a "v", e.g. "v1". Pagpilian.Sukatan iti pagpilian iti arxiv wenno eprint (
|arxiv=YYMM.NNNNNv1)
Ti plantilia ket agus-usar iti estilo ti {{cite journal}}. Kalpasan a maawat ti papel iti narepaso dagiti sabali a mannurat ti warnakan,, maisingasing daytoy nga agusar iti maysa kadagiti plantilia, gapu ta importante ti papel a narepaso dagiti dadduma mannura, bayat a mapreserba ti silpo ti arXiv tapnno magaransia ti nawaya a panagserrek iti artikulo.. Tapno mapreserba ti silpo ti arXiv , nayonan ti
|arxiv=gr-qc/0610068 wenno
|arxiv=math.GT/0309136 wenno
|arxiv=YYMM.NNNN (iti panagsurot iti pagarigan dita baba) kadagiti plantilia ti {{citation}} wenno {{cite journal}}.
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
{{cite arXiv |last=Sparling |first=George A. J. |date=2006 |title=Spacetime is spinorial; new dimensions are timelike |eprint=gr-qc/0610068}}
- Sparling, George A. J. (2006). "Spacetime is spinorial; new dimensions are timelike". arXiv:gr-qc/0610068.
{{cite arXiv |last=Leinster |first=Tom |date=2007 |title=The Euler characteristic of a category as the sum of a divergent series |eprint=0707.0835 |class=math.CT}}
- Leinster, Tom (2007). "The Euler characteristic of a category as the sum of a divergent series". arXiv:0707.0835 [math.CT].
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Nasukatanen[urnosen ti taudan]
Nasukatanenn dagiti parametro ti coauthor ken coauthors. Ti panagusar kadagitoy ket mangikabil ti panid iti Kategoria:Pampanid nga aglaon kadagiti plantilia ti dakamat nga addaan kadagiti nasukatanen a parametro. Usaren ti last# / first# wenno author wenno authors. No mausar dagiti coauthor · coauthors para iti et al, imbes ket nga usaren ti display-authors=etal.
Deskripsion[urnosen ti taudan]
Dagiti mannurat[urnosen ti taudan]
- last: Apelyido ti bugbugtong a mannurat. San nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren tiauthor-link. Para kadagiti mannurat ti korporado cwenno dagiti mannurat nga addaan laeng iti maysa a nailista a nagan babaen ti taudan, usaren ti last wenno maysa kadagiti parbo a nagannna (kas ti
|author=Bono). Dagiti parbo a nagan: last1, surname, surname1, author, author1.
- author: daytoy a parametro ket inus-usar a mangtengngel ti kompleto a nagan ti bugbugtong a mannurat (umuna ken apelyido) wenno mangtengngel ti korporado a mannurat. Daytoy a parametro ket nasken koma a saan nga agtengngel kadagiti nagan iti ad-adu ngem maysa a mannurat.
- first: Naited wenno umuna a nagan ti mannurat; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti author-link. Dagiti parbo a nagan: first1, given, given1. Masapul ti ti last; ti umuna anagan ket saanto a maiparang no awan linaon ti last.
- WENNO: para kadagiti adu amannurat, usaren ti last1, first1 aginggan iti lastn, firstn a ti ayan ti n ket ti ania man nga agsasaruno a bilangpara iti imaysa nga awan patingga a bilang dagiti mannurat (ti tunggal maysa a firstn ket makasapul iti maitunos a lastn).
|first1=...
|last1=...
|author2=....
Dagiti parbo a nagan: surname1, given1 aginggana iti surnamen, givenn, wenno author1 taginggana iti authorn. Para iti maysa a mannurat ket ti maysa a mainayon a mannurat ti instituto, mabalin nga usaren ti
- author-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia article a maipanggep iti mannurat—saan a ti website ti mannurat; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: author-link1, authorlink, authorlink1, author1-link, author1link.
- WENNO: para kadagiti adu mannurat, usaren ti author-link1 aginggana iti author-linkn. Dagiti parbo a nagan: authorlink1 aginggana iti authorlinkn, wenno author1-link taginggana iti authorn-link, wenno author1link aginggana iti authornlink.
- name-list-format: iparangna dagiti mannurat ken dagiti editor iti estilo ti Vancouver no maisaad iti
vancken no ti listaan ket agusar kadagit parametro ti
last/
firstpara iti listaan ti nagan wenno nagnagan
- vauthors: insina ti kaw-it a listaan dagiti nagan ti mannurat iti estilo ti Vancouver; rikpan kadagiti doble a parentesis dagiti nagan mannurat ti korporado ken institusion:
|vauthors=Smythe JB, ((Megabux Corporation))
- author-link ken author-mask - mabalin nga usaren para kadagitiagmaymaysa a nagan iti
|vauthors=kas naipalawag dita ngato
- authors: Nawaya a porma kadagitinagan ti mannurat; ti panagusar iti daytoy a parametro ket saan a maisingasing gapu ta saan a makaited iti metadata ti dakamat; saan a parbo a nagan ti last
- coauthors: (nasukatanen)
Nagnagan ti coauthors. Masapul ti author, authors, wenno lastnIraman ti coauthors iti author wenno authors wenno agusar ti sabali nga authorn wenno lastn/firstn tapno mailista dagiti coauthors.
- translator-last: Apelyido ti agipatpatarus. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti translator-link. Dagiti parbo a nagan: translator1, translator1-last, translator-last1.
- translator-first: Dagiti naited a nagan wenno umuna a nagan ti agipatpatarus. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti translator-link. Dagiti parbo a nagan: translator1-first, translator-first1.
- WENNO: para kaadgiti adu nga agipatpatarus, usaren ti translator-last1, translator-first1 aginggana ititranslator-lastn, translator-firstn a ti ayan ti n ket ti ania man nga agsasaruno nga awan patinggana a bilang dagiti agipatpatarus (each translator-firstn masapul ti maitunos a translator-lastn). Dagiti parbo a nagan: translator1-last, translator1-first aginggana ti translatorn-last, translatorn-first, wenno translator1 aginggana ti translatorn.
- translator-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a maipanggep iti agipatpatarus—saan a ti website ti agipatpatarus; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: translator-link1, translator1-link.
- WENNO: para kadagiti adu nga agipatpatarsu, usaren ti translator-link1 aginggana iti translator-linkn. Dagit iparbo a nagan: translator1-link aginggana ti translatorn-link.
- collaboration: Nagan ti grupo dagiti mannurat wenno dagiti koloborador; masapul ti author, last, wenno vauthors a mangilista ti maysa wenno ad-adu kadagiti nangruna mannurat; sarunuenna ti author name-list; sukatanna ti 'et al.' iti author name-list.
- Nota: No agus-usar kadagiti estilo ti naipangyababa a notnota iti baba wenno parentetiko a panangireperensia kadagiti plantilia, saan nga agusar kadagiti adu a nagan iti maysa a pagikabilan gapu ta ti angkla ket saan a mangiyasping iti nailinia a silpo.
Petsa[urnosen ti taudan]
- date: Petsa ti nairep-reperensia a taudan. Mabalin a napno a petsa (aldaw, bulan, ken tawen) wenno sangkabassit a petsa (bulan ken tawen, tiempo ken tawen, wenno tawen). Agusar ti pormat a kas dagiti isabali a petsa ti pablaak kadagiti dakamat.[date 1] Nasken no ti year ket mausar a panangipalawag kadagiti silpo ti
{{sfn}}kadagiti nadumaduma a dakamat babaen ti isu met laeng a mannurat iti isu met laeng a tawen.[adu pay] Saan nga isilpo a kas wiki. Maiparang kalapsan dagiti mannurat ken narikpan kadagiti parentesis. No awan ti mannurat, maiparangto kalpasan ti nangipablaak.
- Para iti aproksimado atawen, pasarunuan iti "
c.", lkasla daytoy:
|date=c. 1900.
- Para iti awanan iti petsa, wenno "di napetsado",inayon akas
|date=n.d.
- year: Tawen ti taudan a narep-reperensiaan. Maisingasing ti panagusar ti
|date=malaksid no masabat amin dagiti sumaganad a kondision:
- Ti plantilia ket agus-usar iti
|ref=harv, wenno ti plantilia ket
{{citation}}, wenno
|mode=cs2
- Ti pormat ti
|date=ket YYYY-MM-DD.
- Ti dakamat ket makasapul ti panangipalawag ti
CITEREF.
- Ti plantilia ket agus-usar iti
- orig-year: Kasisigud a pannakaipablaak a tawen; maiparang kalpasan ti petsa wenno tawen. Tapno nalawlawag, pangngaasi a mangited kadagiti espesipidad. Kas pagarigan:
|orig-year=Immuna a naipablaak idi 1859wenno
|orig-year=Naaramid idi 1904. Parbo a nagan: origyear
- df: pormat ti petsa; isaadna dagiti maiparang a petsa iti naibaga a pormat; saan a mangsuporta kadagiti sakup ti petsa wenno dagiti natiempuan a petsa. Mangawat iti maysa a pateg a mabalin a maysa kadagitoy:
dmy– isaad dagiti petsa ti pannakaipablaak iti pormat ti aldaw bulan tawen; saan a mabaliwan dagiti access- ken archive-date;
mdy– kas dita ngato para iti pormat ti bulan aldaw, tawen
ymd– kas dita ngato para iti pormat ti umuna ti tawen a numeriko ti YYYY-MM-DD
dmy-all– isaad dagiti petsa ti pannakaipablaak, access-, ken archive-date iti pormat ti aldaw bulan tawen;
mdy-all– kas dita ngato para iti pormat ti bulan aldaw, tawen
ymd-all– kkas dita ngato para iti pormat ti umuna ti tawen a numeriko ti YYYY-MM-DD
-
- ^ Dagiti petsa ti pannakaipablaak kadagiti reperensia iti kaunegan ti maysa nga artikulo ket naskenda nga adadan iti agpapada a pormat.
Titulo[urnosen ti taudan]
- title: Titulo ti taudan. Mabalin a maisilpo a kas wiki iti maysa nga adda nga artikulo ti Wikipedia article wenno url mabalin pay a mausar a pananginayon iti maysa nga akinruar a silpo, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang kagiti insasao. No naipalawag ti script-title, ti title ket agtengngel iti romanisado a transliterasion wenno titulo iti script-title.
- script-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin (Arabiko, Insik, Siriliko, Greek, Hebreo, Hapon, Koreano, Bietnamis, kdpy); saan nga italiko, surotenna ti naitaliko a transliterasion a naiplawag iti title. Mabalin a mapasakbayan iti maysa a kodigo ti dua a karakter nga ISO 639-1 tapno makatulong iti husto a panangiparang ti eskritu kadagiti pagbasabasa:
... |title=Tōkyō tawā |script-title=ja:東京タワー |trans-title=Tokyo Tower ...
- trans-title: Patarus iti Ilokano ti titulo ti taudan a nadakamat iti ganganaet a pagsasao. Mangiparang kadagiti kudrado a pangrikep kalapasan ti title; no maipalawag ti url, mairamanto ti trans-title iti silpo. Maisingasing ti panagusar ti parametro ti language.
- script-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin (Arabiko, Insik, Siriliko, Greek, Hebreo, Hapon, Koreano, Bietnamis, kdpy); saan nga italiko, surotenna ti naitaliko a transliterasion a naiplawag iti title. Mabalin a mapasakbayan iti maysa a kodigo ti dua a karakter nga ISO 639-1 tapno makatulong iti husto a panangiparang ti eskritu kadagiti pagbasabasa:
- Dagiti titulo nga aglaon kadagiti naisangayan a karakter ket maiparang ken saanda a husto a maisilpo malaksid no maikodigo dagita a karakter.
- No ti itulo a madakdakamat ket aglaon kadagiti marka ti insasao wenno dagiti apostrophe iti pagrugian, iti pagpatinggaan wenno isuda a dua, mabalin nga usaren ti
tapno maikkan iti pannakaisina iti pagbaetan iti dayta a pangtuldek ken dagiti marka ti insasao nga automatiko nga ited daytoy a plantilia iti likmut ti titulo, tapno maliklikan iti saan anasayaat a pannakaiparang a kas ti '''.
- Kas pagarigan, imbes nga iti title='name' a maiparang kadagiti adu a pagbasabasa nga agraman kadagiti marka ti insasao a manglikmut daytoy a kas '''name''', usaren ti |title= 'name' , a maiparang a kas " 'name' ".
- title-link: Titlulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a mangipanggep iti taudan a nainaganan iti title – saan nga usaren ti adres ti web; saan nga isilpo a kas wiki. Parbo a nagan: titlelink.
- language: Ti pagsasao a nakaisuratan ti taudan. Maiparang kadagiti parentesis nga agraman iti "iti" sakbay ti nagan tipagsasao wenno nagnagan. Ti panagusar ti napno anagan ti pagsasao wenno ti kodigo ti ISO 639-1. No ti taudan ket agusar iti ad-adu ngem maysa a pagsasao, ilista dagitoy akas magmaymaysa, nga insina babaen ti kaw-it, kas ti
|language=Pranses, Aleman. Ti panagusar kadagiti nagan ti pagsasao wenno dagiti kodigo tipagsasao a mabigbigan babaen ti Wikimedia ket manginayon ti panid iti maitunos a kategoria ti Kategoria:Dagiti taudan manipud iti ganganaet a pagsasao ti CS1; saan nga agusar kadagiti plantilia wenno dagiti silpo ti wiki. Nota: No ti pagsasao ket "Ilokano" (wenno "ilo"), awan ti pagsasao amaiparang iti dakmat. Noa: No dua wenno ad-adu dagiti pagsasao ti mailista idiay, saanen a masapul nga iraman ti "ken" sakbay ti maudi a pagsasao. Ti "ken" ket automatiko nga isengngat babaen ti plantilia.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar