text:
Atis
Ti atis ket ti bunga ti Annona squamosa, ti kaaduan a naimulmula a sebbangan ti Annona ken patneng iti tropikal a Kaamerikaan ken ti West Indies. Inyeg daytoy iti Asia dagiti Espaniol nga agtagtagilako kadagiti Galeon ti Manila, a ti naganna a Mehikano iti ate ket ambalin pay laeng a mabirukan iti Odia a kas Aata, Bengali a kas aataa, Nepales a kas aati, Sinhales a kas mati anoda, Birmano a kas awzar thee, Indones a kas “ Srikaya”’ ken atis iti Filipinas. Daytoy ket ammo pay a kas Seetaphal iti India ken Shareefa iti Pakistan ken iti Filipinas ken Australia.[1] Maus-usar pay ti nagan iti Portuges a kas ata.
Nagtimbukel ti bunga, 5–10 cm (2.0–3.9 in) iti diametro ken 6–10 cm (2.4–3.9 in) iti kaatiddog, ken agdagsen iti 100–240 g (3.5–8.5 oz), nga agraman iti napuskol nga ukis a buklen dagiti tibbatibbakol a paset. Ti maris ket napusasaw a berde aginggana iti asul-berde, nga agraman iti nauneg-derosas a maris kadagiti dadduma a kita, ken kadawyan a nallidan. Daytoy ket naisangayan kadagiti bunga ti Annona gapu ta natibbakol, ken dagiti tibbakol ket agsisina no maluom ken mangipakita ti unegna.
Nabanglo ken nasam-it ti lasag, krema a puraw aginggana iti nakusnaw a duyaw, ken kapada ti raman ti custard. Agparang a kumpet daytoy kadagiti bukel iti 13-aginggana-iti-16-milimetro iti kaatiddog (0.51 iti 0.63 in) a mangporma kadagiti indibiduala tibbakol a naurnos iti bugbugtong a tuon iti likmut ti balisongsong a bugas. Daytoy ket nalamuyot, narusanger bassit, ken nagalis. Ti natangken, nasileng a bukbukel ket mabalin nga agadu iti 20–40 wenno ad-adu iti tunggal maysa a bunga ken addaan iti kayumanggi aginggana iti nangisit nga abbong, ngem adda met dagiti sabali a kita nga a gangganai nga awan iti bukel.[1][2]
Adda met dagiti baro a kita a naparang-ay idiay Taiwan. Ti atemoya wenno "pinia nga atis," ti maysa a hibrido a pagbaetan ti atis ken ti cherimoya, ken popular daytoy idiay Taiwan, ngem immuna a naparang-ay daytoy idiay Estados Unidos idi 1908. Ti bunga ket kapada iti kasam-it iti atis ngem sabali ti raman. Kas isingasing iti naganna, daytoy ket raman pinia.
Nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas resulta ti adu a pannakaimula, adu kadagiti naparang-ay a nagan para iti bunga.
- Iti Ingles, kaaduan daytoy nga ammo ak as sugar apple wenno sweetsop ken custard apple, a naipangpangruna idiay India ken Australia (mangibagbaga pay ti custard apple iti Annona reticulata, ti maysa nga asideg a kabagian a sebbangan).
- Iti Espaniol nga Amerika, dagiti rehional a nagan ket mairaman ti anón, anón de azucar, anona blanca, fruta do conde, cachiman, saramuyo, riñon, grenadilla (bassit a granada) ken dadduma pay.
- Iti Arabiko, makunkuna a kas قشطة (qishta / ishta / ashta), ti patarus ti "krema".
- Iti Aceh, makunkuna a kas "seureuba".
- Iti Angola, makunkuna a kas fruta-do-conde wennofruta-pinha.
- Iti Asames, makunkuna a kas Atlos wenno অাতলচ.
- Iti Bambara, makunkuna a kas zumzum wenno sunsun.
- Iti Banglades, makunkuna a kas "Ata fol".
- Iti Ti Bahamas, makunkuna a kas "sugar apple".
- Iti Brasil, makunkuna a kas fruta-do-conde, fruta-de-conde, condessa, fruta-pinha, pinha (lit. balisongsong), ata wenno anona.
- Iti Birmano makunkuna a kas ဩဇာသီး wenno aawză tē.
- Iti Cambodia, makunkuna a kas ផ្លែទៀប (plae teib kas custard apple iti Ingles).
- Iti Colombia, makunkuna a kas "anón".
- Iti Curacao, makunkuna a kas "skopapel".
- Iti Djibouti, makunkuna a kas aat wenno aag iti Somali.
- Iti Etiopia, makunkuna a kas Gishta (ጊሽጣ) iti Amariko.
- Iti Alemania, makunkuna a kas Zimtapfel, gapu iti ramanna.[3]
- Iti Ghana, makunkuna a kas "Sweet Apple".
- Iti Kenya, makunkuna a kas "tomoko" iti Swahili wenno "itomoka" iti Gikuyu
- Iti Gresia, makunkuna a kas Yλukόunλo (nasam-it a mansanas).
- Iti Haiti, makunkuna a kas kachiman.
- Iti Hebreo, makunkuna a kas anonah (אנונה)
- Iti Tsina, daytoy ket kadawyan a makunkuna a kas gangganaet a lychee (番荔枝) ken dagiti sabali pay a nagan 佛头果,释迦,释迦果,亚大菓子(naibagbaga para iti bunga),亚大树(naibagbaga para kadagiti kayo),林檎(Chaoshan),唛螺陀(Guangxi),洋波罗(Longzhou),假波罗(Pinxiang Kapada dagiti Langka),番鬼(红毛)荔枝(Dagiti lugar iti Kantones a Guangdong a mairaman ti Hong Kong, Macao ),麻窝楂(Dehong)
- Iti Islandia, makunkuna a kas sólberkja.
- Iti India daytoy ket ammo a kas: Sitaphal kadagiti kaaduan a pagsasao, literal a kas prutas ni Sita ken ammo pay a kas "Sarifa" kadagiti dadduma a lugar
Iti Asames: atlos (আতলচ)
Iti Bengali: ata (আতা)
Iti Gujarati: sitaphal (સીતાફળ)
Iti Hindi: Sitaphal (सीताफल)
Iti Bhojpuri: sharifa (शरीफ़ा)
Iti Kanares: "jirangi hannu" ( ಜಿರಂಗಿ ಹಣ್ಣು) sitaphala (ಸೀತಾಫಲ)
Iti Malayalam: aathakka (ആത്തക്ക) / seethappazham (സീതപ്പഴം)
Iti Marathi: sitaphal (सीताफळ)
Iti Odia: aata (ଆତ)
Iti Punjabi: sharifa (ਸ਼ਰੀਫਾ)
Iti Tamil: sitappazham (சீதாப்பழம்)
Iti Telugu: sita phalamu (సీతా ఫలము).
- Iti Indonesia, srimatikiya wenno, srikaya.
- Iti Hamaika, makunkuna a kas "sweetsop" wenno "sweet-sop".
- Iti Hapon, makunkuna a kas shakatou (釈迦頭, ulo ti Shakyamuni).
- Iti Kenya, makunkuna a kas matomoko.
- Iti Madagascar, makunkuna a kas konikony iti Malagasy, wenno pocanelle iti Pranses.
- Iti Malawi, makunkuna a kas "mpoza" iti chewa.
- Iti Malaysia, makunkuna a kas buah nona.
- Iti Mauritius, makunkuna a kas "zatte" iti pagsasao a Kreol.
- Iti Martinique makunkuna a kas pomme cannelle.
- Iti Mozambique makunkuna a kas ata.
- Iti Nepal, makunkuna a kas "aati" ken kas "saripha" (ऑट), (ऑटी), (सरीफा).
- Iti Nicaragua, makunkuna a kas "annona guatemala".
- Iti Akin-amianan a Nigeria, makunkuna a kas fasadabur iti Hausa
- Iti Pakistan, makunkuna a kas Sharifa (شريفا)
- Iti Filipinas, makunkuna a kas atis.
- Iti Singapur, makunkuna a kas Lim kim.
- Iti Somalia makunkuna a kas "Cambe shoog" wenno "Cambe caad".
- Iti Sri Lanka, makunkuna a kas "Anoda" wenno "Katu Atha" iti Sinhales, "Annamunnaa" (அன்னமுன்னா) iti Tamil.
- Iti Taiwan, makunkuna a kas sakya (Insik: 釋迦; pinyin: shìjiā; Taiwanes: sek-khia, sek-kia) gapu ta ti maysa a kultibar ket kapada iti ngato ti parte ti ulo ni Shakyamuni (釋迦牟尼).
- Iti Tanzania, makunkuna a kas matopetope.
- Iti Tailandia, makunkuna a kas noi-na (น้อยหน่า).
- Iti Uganda, makunkuna a kas ekistaferi.
- Iti Vanuatu, makunkuna a kas korosol wenno pomkanel.
- Iti Bietnam, makunkuna a kas mãng cầu ta wenno na.
- Iti Yemen, makunkuna a kas Khirmish (خرمش).
- Iti Oman, makunkuna a kas Sa'fal (سعفل).
- Iti Peru, makunkuna a kas Chirimoya.
- Iti Venezuela, makunkuna a kas Chirimoya (laud), Riñón (daya).
- Iti Zimbabwe, makunkuna a kas Roro
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Morton, Julia (1987). "Annona squamosa". Fruits of warm climates. p. 69. Naala idi 6 Marso 2013.
- ^ "Annona squamosa". AgroForestryTree Database. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Marso 2007. Naala idi 16 Septiembre 2013.
- ^ Bernd Nowak, Bettina Schulz: Taschenlexikon tropischer Nutzpflanzen und ihrer Früchte. Quelle&Meyer, Wiebelsheim 2009, ISBN 978-3-494-01455-5, p. 57–59.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Atis iti Wikimedia Commons
- Flora of North America: Annona squamosa
- "Annona squamosa". Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA).
- Fruits from Americas: Annona squamosa
- Pacific Island Ecosystems at Risk: Annona squamosa
- Growing Sugar Apple Annona squamosa


c: text/html

text:
Pagsasao a Yerakai
Ti pagsasao a Yerakai (Yerekai) ket ti sasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Sandaun, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket nakaro nga agbalbaliw manipud kadagiti sabali a sasao a Sepik, ken daytoy ket 6% laeng a kognado iti sasao a Tengnga a Sepik a sagpaminsan a nakaidasiganna. Ti Glottolog ket ibatina a kas di naidasig kas maysa a naisalumina.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yerakai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti teksto a naited para kadagiti ref a nanaganan ti
Glottolog

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tattao a Boholano
Ti tattao a Boholano, tinawtawagan pay iti Bol-anon, ket mangibaga iti tattao nga agtataeng iti probinsia nga isla ti Bohol. Isuda ket paset ti dakdakkel a grupo ti etnolingguistiko a Bisaya a mangbukel ti kadakkelan a grupo ti etnolingguistiko a Filipino.
Pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Boholano ket ti dialekto ti Cebuano a naisasao idiay isla ti Bohol iti Filipinas ken karuay daytoy ti bitla a Bisaya, urayno daytoy ket sagpaminsan a nibagbaga a kas sabali a pagsasao babaen dagiti dadduma a lingguista ken dagiti patneng nga agsasao. Ti Boholano, a naipangpangruna dagiti dialekto nga inus-usar iti Tengnga a Bohol, ket mabalin a mailasin manipud kadagiti sabali a dialekto a Cebuano babaen dagiti bassit a panagbaliw ti ponetiko. Ti uni ti "y" iti Cebuano ket agbalin a "j" (ti "iya" iti Cebuano ket agbalin nga "ija"), ti uni ti "k" ket sagpaminsan nga agbalin nga "h" (ti "ako" iti Cebuano ket agbalin nga "aho"), ti uni ti "l" no mausar iti maikadua wenno sarunuenna ti silaba ket agbalin a "w" (ti "kulang" iti Cebuano ket agbalin a "kuwang"). Ngem dagiti dialekto nga inus-usar kadagiti lugar ti igid ti baybay ti Bohol, a mairaman idiay Siudad ti Tagbilaran, ket ganganidan a saan a malasin manipud kadagiti sabali a lugar nga agsasao iti Cebuano.


text:
Tōbetsu, Hokkaido
Ti Urausu (浦臼町, Urausu-chō) ket maysa nga ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Ishikari, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Septiembre 2016, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 16,694, ken ti densidad ti populasion iti 39 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 422.71 km².
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Mabirukan iti amianan a parte ti Subprepektura ti Ishikari ti Hokkaido, ti sukog ti ili ket immatiddog iti amianan nga agpaabagatan. Daytoy ket agarup a makituon iti pagayusan a lugar iti karayan Tōbetsu. Ti Kayat a sawen ti Tōbetsu ket "karayan manipud iti kalugnakan" iti pagsasao nga Ainu, ken iti Hapon daytoy ket tinawtawagan iti "Tōbetsu Gawa (karayan)". Sakupen dagiti ababa a banbantay iti akin-amianan a lugar ti ili. Ti akin-abagatan a lugar ket parte ti Tantanap Ishikari.
Ti Sapporo, ti kadakkelan a siudad ti Hokkaido ket mabirukan iti abagatan a laud ti Tōbetsu. Ti dakkel a karayan ti Ishikari ket nangbingay iti Tōbetsu manipud iti Sapporo aginggana idi 1934, idi ti perokaril ti Linia Sasshō ket nangikapet kadagitoy dua a siudad. Dagiti dadduma pay a rangtay ket nabangon iti naladladaw a kagudua ti maika-20 a siglo ken nakapaibassit pay iti lapped ti trapiko.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1902 – Napundar ti purok ti Tōbetsu.
- 1947 – Ti purok ti Tōbetsu kert nagbalin nga ili ti Tōbetsu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Tōbetsu, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Niels Bohr
Ni Niels Henrik David Bohr (Danes: [ˈnels ˈboɐ̯ˀ]; 7 Oktubre 1885 – 18 Nobiembre 1962) ket maysa idi a Danes a pisiko a nagaramid kadagiti batayan a kontribusion iti pannakaawat ti estruktura ti atomiko ken teoria ti kuantum, a nakagunodanna iti Premio Nobel iti Pisika idi 1922. Ni Bohr ket maysa pay idi a philosopo ken mangipadpadur-as ti sientipiko a panagsukisok.[1]
Ni Bohr ket nagparang-ay iti modelo ni Bohr iti atomo, nga iti dayta ket nangisingasing a dagiti agpang ti enerhia dagiti elektron ket diskreto ken dagiti elektron ket agpuspusiposda kadagiti natalinaay a pagtayyekan iti lawlaw ti atengnga ti atomiko ngem mabalinda a lumagtaw manipud ti maysa nga agpang ti enerhia (wenno pagtayyekan) iti sabali. Urayno ti modelo ni Bohr ket nasukatanen babaen dagiti sabali a modelo, dagiti batayan a pamunganayanna ket agtulytuloy nga umiso. Isu ti nagparnuay iti pamunganayan ti komplementarito: a dagiti banag ket mabalin nga agsisina a mausig kadagiti termino dagiti agsisinnuppiat a tagikua, kasla agkukua a kas ti allon wenno alog dagiti partikula. Ti panunot iti komplementarito ket nangituray kadagiti panagpanpanunot ni Bohr iti siensia ken pilosopia.
Ni Bohr ket nagpundar iti Instituto iti Teoretikal a Pisika idiay Unibersidad ti Copenhagen, nga itan ket ammo a kas ti Instituto Niels Bohr, ken nalukatan daytoy idi 1920. Ni Bohr ket nagisursuro ken nakitinnulong kadagiti pisiko a mairaman ni Hans Kramers, Oskar Klein, George de Hevesy ken ni Werner Heisenberg. Isu ket nangipadto ti kaadda ti baro a kasla elemento ti sirkonio, a nanagan idi ti hapnio, manipud ti Latin a nagan para iti Copenhagen, nga idiay ket isu ti lugar a nakaduktalanna. Kalpasanna, ti elemento ti bohrio ket naipanagan idi kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Cockcroft, J. D. (1963). "Niels Henrik David Bohr. 1885-1962". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 9: 36–53. doi:10.1098/rsbm.1963.0002.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Niels Bohr iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Niels Bohr iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Amber Benson
Ni Amber Nicole Benson (nayanak idi Enero 8, 1977) ket Amerikana nga aktres, direktor ti pelikula, ken produser ti pelikula. Isu ket kalatakan a naam-ammuan a kas ni Tara Maclay iti serie ti telebision ti Buffy the Vampire Slayer,ngem isu pay ket direktor, produser ken nagbida kadagiti bukodna a pelikula tiChance (2002) ken Lovers, Liars & Lunatics (2006).[1] Isu pay ket kimmaddua a nangiturong ti pelikula ti Drones iti kadua a kameng ti Buffy a ni Adam Busch.[2]
LaladawanUrnosen
Ni Benson ken ti nobelista a ni Anton Strout idiay Manhattan idi Marso 5, 2011.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Amber Benson iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- ^ Drones iti Internet Movie Database (iti Ingles)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Amber Benson iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Amber Benson iti Wikimedia Commons
- Amber Benson iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Hulio 27
Ti Hulio 27 ti maika-208 nga aldaw ti tawen (maika-209 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 157 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1835 –Giosuè Carducci, Italiano a mannurat (pimmusay 1907)
- 1940 – Ernie Chan, Filipino-Amerikano nga artista iti komiks (pimmusay 2012)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 2003 – Emmanuel Pelaez, maika-7 a Bise Presidente ti Filipinas (naipasngay 1915)


text:
1Iti saan a nagbayag, natay ti ari dagiti tattao a taga-Amnon, ket simmukat nga ari ti anakna a ni Hanun.
2Kinuna ni David, “Ipakitak ti kinasayaat kenni Hanun nga anak ni Naas, kas iti panangipakita iti amana iti kinasayaatna kaniak.” Isu nga imbaon ni David dagiti adipenna tapno liwliwaenda ni Hanun maipapan iti amana. Simrek dagiti adipen ni David iti daga dagiti tattao a taga-Ammon.
3Ngem imbaga dagiti pangulo dagiti tattao a taga-Ammon kenni Hanun nga apoda, “Mamatika kadi a raraemen ni David ti amam gapu ta nangibaon iti tattao a mangliwliwa kenka? Saan ngata a nangibaon ni David kadagiti adipenna kenka a mangkita ken mangsiim iti siudad tapno parmekenda daytoy?”
4Isu nga impatiliw ni Hanun dagiti adipen ni David, impaahitna ti maysa a bangir dagiti barbasda, pinigisna dagiti pagan-anayda agingga iti patongda, ken pinagawidna ida.
5Idi inlawlawagda daytoy kenni David, nangibaon isuna iti mangsabat kadakuada, ta kasta unay ti bain dagiti lallaki. Kinuna ti ari, “Agtalinaedkayo idiay Jerico agingga nga umatiddog manen dagiti barbasyo ket agsublikayo.”
6Idi naammoan dagiti tattao a taga-Ammon a bimmangsitdan kenni David, nangibaonda iti mensahero ken tinangdananda dagiti Arameo iti Berehob ken Soba, 20, 000 a magmagna a soldado, ken ti ari ti Maaca nga addaan iti 1, 000 a tattaona, ken dagiti tattao a taga-Tob nga addaan iti 12, 000 pay a lallaki.
7Idi nangegan ni David daytoy, imbaonna ni Joab ken amin nga armada dagiti soldado.
8Rimmuar dagiti Ammonita ket nagpuestoda a makigubat iti pagserrekan iti ruangan ti siudadda, kabayatan a dagiti Arameo a taga-Soba, taga-Rehob, ken dagiti lallaki a taga-Tob ken Maaca ket nakapuesto iti nalawa a tay-ak.
9Idi makita ni Joab dagiti nakapuesto a makigubat a naisaaden kenkuana iti sango ken likodanna, nangpili isuna kadagiti kalalaingan a mannakigubat ti Israel ket impuestona ida maibusor kadagiti Arameo.
10Intedna met dagiti nabatbati iti armada iti panangbilin ni Abisai a kabsatna ket pinagpuestona ida a maibusor iti armada ti Ammon.
11Kinuna ni Joab, “No napigsa unay dagiti Arameo para kaniak, masapul ngarud a tulongannak, sika Abisai.” Ngem no napigsa unay ti armada ti Ammon para kenka, umayak ngarud ket tulonganka.
12Papigsaenyo ti pakinakemyo ken ipakitatayo a napigsatayo para kadagiti tattaotayo ken para kadagiti siudad iti Diostayo, ta aramiden ni Yahweh no ania ti naimbag para iti panggepna.”
13Isu a dimmarup ni Joab ken dagiti soldado ti armadana maibusor kadagiti Arameo, a napilitan a naglibas manipud iti armada ti Israel.
14Idi makita ti armada ti Ammon a naglibas dagiti Arameo, naglibasda met manipud kenni Abisai ket nagsublida iti siudad. Kalpasanna, nagsubli ni Joab manipud kadagiti tattao a taga-Ammon ket nagsubli idiay Jerusalem.
15Ket idi nakita dagiti Arameo a parparmeken idan ti Israel, nagtitiponda manen.
16Kalpasanna, nangibaon ni Adadezer para kadagiti bunggoy ti Arameo manipud pay iti ballasiw ti Karayan Eufrates. Napanda iti Helam, kaduada ni Sobac a pangulo iti armada ni Adadezer iti sangoda.
17Idi naipadamag daytoy kenni David, inummongna amin nga Israel, bimmalasiwda iti Jordan ket nakadanonda idiay Helam. Nagpuesto a makigubat dagiti Arameo maibusor kenni David ket ginubatda isuna.
18Naglibas manipud iti Israel dagiti Arameo. Pinatay ni David iti 700 a soldado a nakakarwahe ken 40, 000 a nakakabalio a soldado. Nasugatan ni Sobac a pangulo iti armadada ket natay sadiay.
19Idi nakita dagiti ari nga agserserbi kenni Adadezer a pinarmek idan ti Israel, nakikappiada ken nagpaiturayda iti Israel. Isu a mabutengen dagiti Arameo a tumulong pay kadagiti tattao ti Ammon.


text:
Karbengan dagiti tattao nga agpili ti kayat da nga agserbi iti barangay, maikkat gapo...
LAOAG CITY - Inpetteng ni Prof. Karl Lenin Benigno, maysa a political analyst nga iti pannakaitantantan ti barangay election ket maik-ikkat met ti karbengan...
Comelec, pinalagipan na dagiti nagkandidato iti Eleksyon 2022 nga agisubmitir ti SOCE agingga intono...
LAOAG CITY - Pinalagipan ni Atty. Joel Gines, ti Provincial Election Supervisor dagiti nagkandidato iti eleksyon 2022 iti obligasyon da a pannakaipila ti Statement...
SK Chairman iti ili ti Sarrat, naragsak iti pannakapirma ti linteg a mangipaay ti...
LAOAG CITY - Maragsakan ni Mr. George Cabantangan, SK Chairman ti Barangay 7 iti ili ti Sarrat iti panangpirma ni Presidente Rodrigo Duterte ti...
Petisyon a mangkanselar iti COC ni presumptive President Marcos Jr., naiyulin iti Korte Suprema
LAOAG CITY - Naiyulin iti Korte Suprema ti petisyon a mangkanselar iti certificate of candidacy (COC) ni presumptive president Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. iti...
Pannakaipangato ti sweldo, masapol a maadal a naimbag – ekonomista
LAOAG CITY - Masapol a maadal a naimbag ti pannakaipangato ti sweldo dagiti mangmangged. Daytoy ti inbatad ni Mr. Orlino Mandac, maysa nga Economist ken...
Pannakalapped ti panagraira iti nagduduma a kriminalidad ditoy pagilian, namnamaen ni Pres. Duterte nga...
LAOAG CITY - Naan-anayen a nakapagturpos dagiti miembro ti Bagsik Diwa CLASS of 2022 ti PMA. Daytoy ket babaen iti panangidaulo ni presidente Rodrigo Duterte...
Meeting de avance da Marcos ken ni Robredo, maiyuswat iti NCR ita nga aldaw
LAOAG CITY - Agngudo ti panagkampaya dagiti kandidato ita nga aldaw, Mayo 7. Dua kadagiti kapigsaan nga aglaban iti presidential position ti 2022 elections a...
Provincial Veterinarian, nagpalagip iti publiko a saan pay laeng nga agiserrek ti manok ken...
LAOAG CITY - Nagpanawagan ni Dr. Loida Valenzuela, Provincial Veterinarian iti publiko a saan pay laeng nga agiserrek ti taraken a manok ken itlog...
Vote Counting Machines a mausar iti 2022 election, nangrugi a nagsangpet iti COMELEC Hub...
LAOAG CITY - Simmangpet dagiti Vote Counting machines a mausar para iti 2022 elections iti COMELEC HUB iti siudad ti Batad. Kangrunaan a nangsarabo iti...
Dean ti MMSU-College of Law, napalaos ti ragsak na iti 100% a pannakaipasa iti...
LAOAG CITY - Napalaos ti ragsak ni Atty. Brian Jay Corpuz, ti dean ti College of Law iti Mariano Marcos State University (MMSU) iti...


text:
1Dagiti kaputotan ni Juda ket da Perez, Hezron, Carmi, Hur, ken Sobal.
2Ni Sobal ti ama ni Reayas, Ni Reayas ti ama ni Jahat. Ni Jahat ti ama da Ahumai ken Lahad. Dagitoy dagiti nagtaudan dagiti puli ti Zora.
3Dagitoy dagiti nagtaudan dagiti puli idiay siudad ti Etam: Ni Jezreel, Isma, ken Idbas. Ti nagan ti kabsatda a babai ket Hazzelelponi.
4Ni Penuel ti nagtaudan dagiti puli iti siudad ti Gedor. Ni Ezer ti nagtaudan dagiti puli iti Husa. Dagitoy dagiti kaputotan ni Hur, ti inauna nga anak ni Efrata ken iti nagtaudan ti Betlehem.
5Addaan iti dua nga assawa ni Asur nga ama ni Tekoa, isuda Hela ken ni Naara.
6Impasngay ni Naara da Ahuzzam, Heper, Temeni, ken ni Haahastari. Dagitoy dagiti annak a lallaki ni Naara.
7Dagiti annak a lallaki ni Hela ket da Zeret, Izhar, Etnan,
8ken Koz, nga ama da Anub ken Zobeba, ken dagiti puli a nagtaud kenni Aharhel a putot a lalaki ni Harum.
9Ni Jabez ket ad-adda a mararaem ngem kadagiti kakabsatna. Pinanaganan isuna ti inana iti Jabez. Kinunana, “Gapu ta impasngayko isuna iti kinasaem”
10Immawag ni Jabez iti Dios ti Israel ket kinunana, “No laeng koma bendisionannak ken ilawlawam ti masakupak. Ti imam koma iti adda kaniak; iyadayonak iti pakadangrak tapno saanak koma nga agsagaba iti ut-ut!” Ket impaay ti Dios kenkuana ti kararagna.
11Ni Kelub a kabsat a lalaki ni Sua ti akin-putot kenni Mehir, nga ama ni Eston.
12Ni Eston ti ama da Bet Rafa, Paseas, ken Tehinna, a nangirugi iti siudad ti Nahas. Dagitoy dagiti lallaki a nagnanaed idiay Reca.
13Dagiti putot a lallaki ni Kenaz ket da Otniel, ken Seraias. Dagiti putot a lallaki ni Otniel ket da Hatat ken Meonotai.
14Ni Meonotai ti ama ni Opras, ket ni Seraias ti ama ni Joab, ti nagtaudan ti Ge Harasim, a dagiti tattaona ket kumikitikit.
15Dagiti putot a lallaki ni Caleb a putot ni Jefonne ket da Iru, Ela, ken Naam. Ti putot a lalaki ni Ela ket ni Kenaz.
16Dagiti putot a lallaki ni Jehallel ket da Zif, Zifa, Tiria, ken Asarel.
17-
18Dagiti putot a lallaki ni Ezra ket da Jeter, Mered, Efer, ken Jalon. Ti asawa ni Mered a taga Egipto ket impasngayna da Miriam, Sammai, ken ni Isba, nga akin putot kenni Estimoa. Dagitoy dagiti annak a lallaki ni Bitias, a putot a babai ti Faraon nga inasawa ni Mered. Ti Judio nga asawa ni Mered ket impasngayna ni Jered, nga ama ni Gedor; ni Heber, nga ama da Soco; ken ni Jekutiel, nga ama ni Zanoas.
19Kadagiti dua nga annak a lallaki ti asawa ni Hodias, a kabsat a babai ni Naham, ti maysa ti akin-putot kenni Keila a Garmeta. Ti maysa pay ket ni Estemoa a Maacatita.
20Dagiti putot a lallaki ni Simon ket da Amnon, Rinna, Ben Hanan, ken Tilon. Dagiti putot a lallaki ni Isi ket da Zohet, ken ni Ben Zohet.
21Dagiti kaputotan ni Sela, a putot a lalaki ni Juda, ket da Er nga ama ni Leca, ni Laadan nga ama ni Maresas ken nagtaudan dagiti puli dagiti agar-aramid kadagiti lino idiay Bet Asbea,
22Ni Jokim, dagiti lallaki ti Cozeba, ken da Joas ken Saraf, nga addaan kadagiti sanikua idiay Moab, ngem nagsublida idiay Betlehem. (Daytoy a pakaammo ket manipud kadagiti kadaanan a nakaisuratan.)
23Dagiti dadduma kadagitoy a tattao ket isuda dagiti agdamdamili nga agnanaed idiay Netaim ken Gedera ken nagtrabahoda a para iti ari.
24Dagiti kaputotan ni Simeon ket da Nemuel, Jamin, Jarib, Zera, ken Saul.
25Ni Sallum ti putot a lalaki ni Saul, Ni Midsam ti putot a lalaki ni Sallum, ken ni Misma ti putot a lalaki ni Mibsam.
26Dagiti kaputotan ni Misma ket ni Hammuel a putotna a lalaki, ni Zaccur nga apokona, kenni Simei nga apokona iti tumeng.
27Addaan iti sangapulo ket innem a putot a lallaki ni Semei ken innem a putot a babbai. Awan iti adu a putot dagiti kakabsatna a lallaki, isu a saan nga immadu iti kasta unay dagiti pulida a kas kadagiti tattao ti Juda.
28Nagnaedda idiay Beerseba, Molada, ken idiay Hazar Sual.
29Nagnaedda met idiay Bilha, Ezem, Tolad,
30Betuel, Horma, Ziklag,
31Bet Marcabot, Hazar Susim, Bet Biri, ken Saaraim. Dagitoy dagiti siudadda agingga iti panagturay ni David.
32Dagiti lima a purpurokda ket ti Etam, Ain, Rimmon, Tocen, ken Asan,
33agraman dagiti adda iti ruar dagiti purpurok agingga iti Baal. Dagitoy dagiti nagnanaedanda, ket indulinda dagiti listaan dagiti kapuonanda.
34Dagiti mangidadaulo ti pulida ket da Mesobab, Jamlec, ni Josas a putot a lalaki ni Amazias,
35ni Joel, ni Jehu a putot a lalaki ni Josibias a putot a lalaki ni Seraias a putot a lalaki ni Asiel,
36ni Elioenai, Jaakobas, Jeshohaias, Asaias, Adiel, Jesimiel, Benaias,
37ken ni Zisa a putot a lalaki ni Sifi a putot a lalaki ni Allon a putot a lalaki ni Jedaias a putot a lalaki ni Simri a putot a lalaki ni Semaias.
38Dagitoy a nadakamat a nagnagan ket isuda dagiti mangidadaulo kadagiti pulida, ket immadu iti kasta unay dagiti pulida.
39Nagturongda iti asideg ti Gedor, iti daya a paset ti tanap, tapno agsapulda iti pagpaarabanda kadagiti arbanda.
40Nakasarakda iti nawadwad ken nasayaat a pagpaaraban. Nalawa, naulimek, ken natalna ti daga. Dagiti Hamita ti immun-una a nagnaed sadiay.
41Dagitoy a nailista iti naganda ket immay kadagiti al-aldaw ni Hezekias nga ari ti Juda, ket rinautda ti pagnanaedan dagiti Hamita ken dagiti Meunita, nga adda met sadiay. Dinadaelda ida a naan-anay ket nagnaedda sadiay gapu ta nakasarakda ti pagpaaraban kadagiti arbanda.
42Napan iti Bantay Seir dagiti limagasut a lallaki manipud iti tribu ni Simeon a kadduada dagiti panguloda, a da Pelatias, Nearias, Refaias, ken Uzzel, dagiti putot a lallaki ni Isi.
43Pinarmekda dagiti nabatbati pay a nakalibas nga Amalekita, ket agnaedda sadiay agingga iti daytoy nga aldaw.


text:
Pagsasao nga Aragones
Ti Aragones (/ˌærəɡɒˈniːz/; aragonés [aɾaɣoˈnes] iti Aragones) ket pagsasao a Romanse nga insasao dagiti nagbaetan ti 10,000 ken 30,000 a tattao kadagiti amin a nginget ti Pirineo idiay Aragon, Espania, a kangrunaan idiay comarcas ti Somontano de Barbastro, Jacetania, Alto Gállego, Sobrarbe, ken Ribagorza. Daytoy laeng ti moderno a pagsasaoa a napadur-as manipud ti mediebal a Navarro-Aragones.
Bayat a di pormal a naamammuan a kas ti fabla ("sao" wenno "bitla"), ti Aragones ket kadawyan pay a tinawtawagan babaen dagiti nagan dagiti nadumaduma a lokal a dialektonas a gapuanan manipud ti pannakaiwarwaras ti pagsasao kadagiti napalabas a siglo.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Aragonese iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao nga Aragones iti Wikimedia Commons
- Academia de l'Aragonés, Kultural a gunglo.
- Consello d'a Fabla Aragonesa, Kultural a gunglo ken akademia ti pagsasao.
- Ligallo de Fablans de l'Aragonés, Kultural a gunglo ken akademia ti pagsasao.
- A.C. Nogará, Kultural a gunglo ken akademia ti pagsasao.
- Sociedat de Lingüistica Aragonesa, Kultural a gunglo.
- Aragonese language
- Arredol - Digital journal


text: 13 Itultuloyyo ti agiinnayat kas agkakabsat.+2 Diyo liplipatan ti kinamanagpadagus,*+ ta gapu iti dayta, saan a nadnadlaw ti dadduma nga anghel dagiti sinangailida.+3 Laglagipenyo dagiti nakabalud,*+ a kasla naibaludkayo a kaduada,+ ken uray dagidiay mamalmaltrato ta pasetnakayo met ti maymaysa a bagi.*4 Ibilang koma ti amin a tattao a nadayaw ti panagasawa, ken saan koma a matulawan*+ ti pagiddaan ti agassawa, ta ukomento ti Dios dagiti agar-aramid iti seksual nga immoralidad* ken makikamkamalala.+5 Iti panagbiagyo, saanyo nga ayaten ti kuarta,+ no di ket kontentokayo koman kadagiti agdama a bambanag.+ Ta imbagana: “Saankanto a pulos panawan ken saankanto a pulos baybay-an.”+6 Iti kasta, naturedtayo a mangibaga: “Ni Jehova* ti tumultulong kaniak; saanakto nga agbuteng. Ania ti maaramidan kaniak ti tao?”+7 Laglagipenyo dagidiay mangidadaulo kadakayo+ a mangibagbaga kadakayo iti sao ti Dios, ken bayat a pampanunotenyo ti resulta ti kababalinda, tuladenyo ti pammatida.+8 Saan nga agbalbaliw ni Jesu-Kristo idi man kalman, ita, ken iti agnanayon.9 Dikay agpaallilaw iti nadumaduma ken karkarna a sursuro. Ta nasaysayaat a ti nagpaiduma a kinaimbag ti mangpakired iti puso imbes a dagiti taraon,* a saan a makaipaay iti pagimbagan kadagidiay makumikom kadagita.+10 Adda altartayo a saan a maipalubos a panganan dagiti mangipapaay iti sagrado a panagserbi iti tolda.+11 Ta mapuoran iti ruar ti kampo ti bagi dagiti animal a ti darada ket maipan iti nasantuan a disso nga idaton ti nangato a padi kas daton gapu iti basol.+12 Gapuna, nagsagaba met ni Jesus iti ruar ti ruangan ti siudad+ tapno mapagbalinna a nasantuan dagiti tattao babaen ti darana.+13 Mapantayo ngarud kenkuana iti ruar ti kampo. Ibturantayo ti pannakauyaw nga inibturanna,+14 ta awan ti permanente a siudadtayo ditoy, ngem padpadaanantayo daydiay umay.+15 Babaen ken Jesus, kanayon nga ipaaytayo iti Dios ti daton ti panangidaydayaw,+ kayatna a sawen, usarentayo ti ngiwattayo*+ a mangipakaammo iti naganna iti publiko.+16 Maysa pay, diyo liplipatan ti agaramid iti nasayaat ken ti mangibingay kadagiti bambanag nga adda kadakayo,+ ta maragsakan unay ti Dios kadagita a daton.+17 Agtulnog ken agpasakupkayo+ kadagiti mangidadaulo kadakayo,+ ta kanayon nga ay-aywanandakayo ket manungsungbatdanto gapu iti dayta.+ No kasta ti aramidenyo, naragsakda ken dida agladingit a mangaramid iti trabahoda, tapno saan nga agresulta dayta iti pagdaksanyo.18 Itultuloydakami nga ikararagan, ta agtalekkami a nadalus* ti konsiensiami, ken kayatmi ti agbiag a mapagtalkan iti amin a banag.+19 Ngem nangnangruna a paregtaenkayo nga agkararag tapno makaumayak koma manen kadakayo iti kabiitan a tiempo.20 Pinagungar ti Dios ni Apotayo a Jesus, ti naindaklan a pastor+ dagiti karnero. Indatonna iti Dios ti dara a nangpatalged iti agnanayon a tulag. Ita, sapay koma ta ti Dios ti talna21 ti tumulong kadakayo iti amin a nasayaat a banag a kasapulan tapno maaramidyo ti pagayatanna. Babaen ken Jesu-Kristo, tignayennatayo a mangaramid iti makaparagsak unay kenkuana. Maited koma iti Dios ti dayag iti agnanayon nga awan inggana. Amen.22 Kakabsat, ipakaasik kadakayo nga anusanyo nga ipangag daytoy a pammaregta iti daytoy ababa a suratko kadakayo.23 Kayatko a maammuanyo a nakaruaren iti pagbaludan ni kabsattayo a Timoteo. No umay iti mabiit, kumuyogakto kenkuana ket agkikitatayto.24 Idanonyo ti pakomustak iti amin a mangidadaulo kadakayo ken iti amin a nasantuan. Ipaw-it met dagiti taga-Italia+ ti pakomustada kadakayo.25 Maadda koma kadakayo amin ti nagpaiduma a kinaimbag.


text:
Patnongon
Ti Patnongon ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Patnongon ket politikal a nabingbingay iti 36 a barbaranggay.[2]
- Alvañiz
- Amparo
- Apgahan
- Aureliana
- Badiangan
- Bitas
- Carit-an
- Cuyapiao
- Villa Elio
- Gella
- Igbarawan
- Igbobon
- Igburi
- La-Rioja
- Mabasa
- Macarina
- Magarang
- Magsaysay
- Padang
- Pandanan
- Patlabawon
- Poblacion
- Quezon
- Salaguiawan
- Samalague
- San Rafael
- Tobias Fornier
- Tamayoc
- Tigbalogo
- Villa Crespo
- Villa Cruz
- Villa Flores
- Villa Laua-an
- Villa Sal
- Villa Salomon
- Vista Alegre
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Patnongon | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Prayle
Ti prayle ket ti lalaki a kameng ti relihioso nga urnos ti Kristiano a mendikante. Ti prayle ket sagpaminsan pay a maus-usar kadagiti dati a kolonia ti Espania a kas titulo idiay Filipinas ken idiay Abagatan a laud nga Estados Unidos.
Dagiti prayle ken dagiti mongheUrnosen
Dagiti prayle ken maigiddiatda kadagiti monghe gapu ta matawtawaganda nga agnaed kadagiti ebangheliko a konseho (sapata iti kinapanglaw, panagteppel ken panagtulnog) iti serbisio iti kagimongan, imbes a babaen ti nagendan a panagsanay ken panagruknoy. Bayat a dagiti monghe ket agnanaedda iti komunidad nga bukod nga umdas, dagiti prayle ket kumaduada nga agtrabaho kadagiti kadkadawyan a tao ken suportaran babaen dagiti donasion wenno sabali pay a suporta ti karidad.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Vocation-Network.org pakaammo a maipanggep kadagiti relihioso a komunidad ti Katoliko.


text:
Pagsasao a Nalik
Ti pagsasao a Nalik ket insasao babaen dagiti agarup a 5,000 a tattao kadagiti purok 17 a purok idiay Distrito ti Kavieng, Baro nga Irlanda, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket maysa a pagsasao nga Austronesio nga addaan iti maysa nga estruktura ti insasao iti SVO.
Ti Laxudumau a naisasao idiay purok ti Lakudumau ket mabalin a transisional a dialekto ti Kara wenno ti sabali a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nalik iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Volker, Dr. Craig. The Nalik Language of New Ireland, Papua New Guinea. ISBN 0-8204-3673-9.


text:
SALUDSOD 11
Ania ti Mapasamak No Matay ti Tao?
“Mapugsat ti angesna, agsubli iti daga; iti dayta met la nga aldaw, mapukawen ti panunotna.”
“Ammo dagiti sibibiag a mataydanto, ngem awan a pulos ti ammo dagiti natay . . . Aniaman a maaramidan ta imam, ikagumaam nga aramiden, ta awan ti aramid wenno plano wenno pannakaammo wenno sirib iti Tanem, a papanam.”
“[Kinuna pay ni Jesus]: ‘Matmaturog ni Lazaro a gayyemtayo, ngem mapanko riingen.’ Ti kayat a sawen ni Jesus ket natayen ni Lazaro ngem impagarupda a gagangay a pannaturog ti tuktukoyenna. Inlawlawag ni Jesus: ‘Natayen ni Lazaro.’”


text:
1Kalpasan daytoy, immay a makigubat kenni Jehosafat dagiti tattao ti Moab ken Ammon agraman dagiti kakaduada a Meunita.
2Ket adda sumagmamano a nangipadamag kenni Jehosafat, a kunada, “Adda dakkel a bunggoy nga um-umay manipud iti ballasiw ti Natay a Baybay, manipud Aram tapno umaydaka rauten. Adtoy, addadan idiay Hazazontamar” (dayta ket, Engedi).
3Nagbuteng ni Jehosafat ket sipapasnek a binirokna ni Yahweh. Imbilinna ti panagayunar iti entero a Juda.
4Naguummong ti Juda tapno dawatenda ti pammagbaga ni Yahweh; immayda manipud kadagiti amin a siudad ti Juda tapno dawatenda ti pammagbaga ni Yahweh.
5Timmakder ni Jehosafat iti taripnong ti Juda ken Jerusalem, iti balay ni Yahweh, iti sangoanan ti baro a paraangan.
6Kinunana, “O Yahweh a Dios dagiti kapuonanmi, saan kadi a sika ti Dios ti langit? Ken saan kadi a sika ti mangiturturay kadagiti amin a pagarian kadagiti nasion? Adda kadagita imam ti bileg ken pannakabalin, isu nga awan ti siasinoman a makabael a bumusor kenka.
7O Diosmi, saan kadi a pinapanawmo dagiti agnanaed iti daytoy a daga iti sangoanan dagiti tattaom nga Israel, ket intedmo daytoy kadagiti kaputotan ni Abraham iti agnanayon?
8Nagnaedda iti daytoy ket nangipatakderda iti nasantoan a lugar para iti naganmo, a kunada,
9'No adda didigra nga umay kadakami-ti gubat, wenno sakit, wenno bisin-tumakderkami iti sangoanan daytoy a balay, ken iti sangoanam (ta ti naganmo ket adda iti daytoy a balay), ket umasogkami kenka iti panagrigatmi, ket denggennakami ket isalakannakami.'
10Kitaem ita, adda ditoy dagiti tattao ti Ammon, Moab, ken Bantay Seir, a saanmo nga impalubos a sakupen ti Israel, idi rimmuarda iti daga ti Egipto; ngem ketdi, naglikaw ti Israel ket saanda ida a dinadael.
11Kitaem no kasano ti panangsupapakda kadakami; um-umayda a mangpapanaw kadakami iti dagam nga intedmo kadakami a tawidenmi.
12O Diosmi, saanmo kadi nga ukomen ida? Ta awan bilegmi a mangsaranget iti daytoy a nakadakdakkel nga armada nga um-umay a mangraut kadakami.” Saanmi nga ammo ti aramidenmi, ngem dumawdawatkami iti tulongmo.”
13Nagtakder ti amin a Juda iti sangoanan ni Yahweh, a kadduada dagiti ubbingda, assawada, ken annakda.
14Ket iti tengnga ti taripnong, immay ti Espiritu ni Yahweh kenni Jahaziel a putot a lalaki ni Zacarias a putot a lalaki ni Benaias a putot a lalaki ni Jeiel a putot a lalaki ni Matanaias a Levita, maysa kadagiti putot a lalaki ni Asap.
15Kinuna ni Jahaziel, “Dumngegkayo, amin a Juda ken dakayo nga agnanaed iti Jerusalem, ken Ari a Jehosafat: “Kastoy ti kuna ni Yahweh kadakayo: 'Saankayo nga agbuteng; saankayo a maupay gapu iti daytoy a dakkel nga armada. Ta ti gubat ket saan a para kadakayo, ngem iti Dios.
16Sumalogkayo a mangsaranget kadakuada inton bigat. Kitaenyo, sumangsang-atda idiay bessang ti Ziz. Masarakanyo ida iti pungto ti tanap, sakbay iti let-ang ti Jeruel.
17Saanen a masapul a makirangetkayo iti daytoy a gubat. Agtalinaedkayo iti puestoyo, aguraykayo, ket kitaenyo ti panangispal ni Yahweh kadakayo, Juda ken Jerusalem. Saankayo nga agbuteng wenno maupay. Inkay makigubat kadakuada inton bigat, ta adda ni Yahweh kadakayo.”
18Nagrukob ni Jehosafat iti daga. Nagrukob iti sangoanan ni Yahweh ti amin a Juda ken dagiti agnanaed iti Jerusalem, ket nagdaydayawda kenkuana.
19Timmakder dagiti Levita a kaputotan dagiti Koatitas ken Koreitas ket nagdaydayawda kenni Yahweh a Dios ti Israel iti nakapigpigsa a timek.
20Bimmangonda a nasapa iti kabigatanna ket napanda iti let-ang ti Tekoa. Bayat a rumrummuarda, timmakder ni Jehosafat ket kinunana, “Dumngegkayo kaniak, Juda, ken dakayo nga agnanaed iti Jerusalem! Agtalekkayo kenni Yahweh a Diosyo, ket saranayennakayonto. Agtalekkayo kadagiti profetana, ket agballigikayonto.”
21Idi nakiuman isuna kadagiti tattao, dinutokanna dagiti agkanta kadagiti panangidaydayaw kenni Yahweh gapu iti nasantoan a dayagna, bayat a magmagnada iti sangoanan ti armada, kankantaenda, “Agyamankami kenni Yahweh; ta agnanayon ti kinapudnona iti tulagna.”
22Idi rugianda ti agkanta ken agdayaw, pinagririnnanget ni Yahweh dagiti tattao ti Ammon, Moab ken Bantay Seir, nga um-umay a mangraut iti Juda. Naparmekda.
23Ta dagiti tattao ti Ammon ken Moab ket nakiranget kadagiti agnanaed iti Bantay Seir, tapno naan-anay a mapapatay ken madadaelda ida. Idi naparmekda dagiti tattao ti Bantay Seir, isudan ti nagraranget.
24Idi nakadanon ti Juda iti lugar a matannawaganda ti let-ang, nakitada dagiti armada. Adtoy, nataydan, napasagda iti daga; awan iti nakalasat.
25Idi napan ni Jehosafat ken dagiti tattao tapno agsamsamda, nakasarakda kadagiti nakaad-adu a kinabaknang ken napapateg nga alahas, a sinamsamda para kadagiti bagbagida, ad-adu dagitoy ngem iti kabaelanda nga awiten. Tallo nga aldaw a binunagda dagiti samsam, nakaad-adu unay dagitoy.
26Iti maika-uppat nga aldaw, naguummongda iti tanap ti Beraca. Indaydayawda sadiay ni Yahweh, isu a ti nagan dayta a lugar ket ti “tanap ti Beraca” agingga kadagitoy nga aldaw.
27Kalpasanna ket indauloan ida ni Jehosafat nga agsubli idiay Jerusalem nga addaan rag-o; ta pinagrag-o ida ni Yahweh kadagiti kabusorda.
28Simmangpetda idiay Jerusalem ket napanda iti balay ni Yahweh a nabuyogan iti uni dagiti lira, arpa ken trumpeta.
29Nagbuteng iti Dios dagiti amin a pagarian kadagiti nasion idi nadamagda a nakiranget ni Yahweh kadagiti kabusor ti Israel.
30Natalna ngarud ti pagarian ni Jehosafat, ta inikkan ti Diosna isuna iti kappia iti aglawlawna.
31Nagturay ni Jehosafat iti entero a Juda: agtawen isuna iti 35 idi nangrugi nga agturay, ket nagturay isuna idiay Jerusalem iti 25 a tawen. Azuba ti nagan ti inana, a putot a babai ni Silhi.
32Sinurotna dagiti wagas ni Asa nga amana; saanna a tinallikudan dagitoy; inaramidna ti ummo iti imatang ni Yahweh.
33Nupay kasta, saan pay a naikkat dagiti lugar a pagdaydayawan, saan pay met a pimmasnek dagiti tattao iti panagdaydayawda iti Dios dagiti kapuonanda.
34Dagiti dadduma a banbanag maipanggep kenni Jehosafat, manipud iti rugi agingga iti maudi, ket naisurat iti pakasaritaan ni Jehu a putot a lalaki ni Hanani, a nailanad iti Libro dagiti Ar-ari ti Israel.
35Kalpasan daytoy, nakitulag ni Jehosafat nga ari ti Juda kenni Ahazias nga ari ti Israel, nga adu a kinadakes ti inaramidna.
36Nakitulag isuna kenkuana nga agaramidda kadagiti barko nga aglayag iti taaw. Inaramidda dagiti barko idiay Eziongeber.
37Ket nangipadto ni Eliezer a putot a lalaki ni Dodavahu a taga-Maresias, iti maibusor kenni Jehosafat; kinunana, “Gapu ta nakitulagka kenni Ahazias, dinadael ni Yahweh dagiti inaramidyo.” Nadadael dagiti barko tapno saanda a makapaglayag.


text:
Serissa
Ti Serissa ket henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae, nga aglaon laeng iti maysa a sebbangan, ti Serissa japonica. Daytoy ket patneng iti wayang a subtropikal a kakaykayuan ken dagiti nabasa a karuotan iti abagatan data nga Asia, manipud iti India, ken Tsina aginggana iti Hapon. Daytoy ket kadawyan a tinawtawagan iti Ingles iti snowrose, tree of a thousand stars, wenno Japanese boxthorn; ken dati a tinawtawagan iti Serissa foetida. Ti 'Foetida' ket mangibagbaga iti naangot nga ayamuom no maarbasan wenno masugatan dagiti bulong. Ti snowrose ken ti tree of a thousand star ket sabali dagitoy a kultibar.
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket maysa a kankanayon a berde wenno semi a kankanayon a berde a bassit a kayo, 45–60 cm iti katayag, nga agraman iti immitlog, nauneg a berde, a napuskol a bulbulong a naangot no masugatan (nakaalaan ti naganna iti foetida). Dagiti nalinteg nga ungkay ket agsangada kadagiti amin a turong ken mangbukel iti nalawa a nasamek a simborio. Naimulmula daytoy gapu iti nadalus a panagkukua, nasayaat a panagabbong dagiti sanga ken napaut a panagsabong. Daytoy ket napateg pay para iti nakersang, maris-dapo a puon a pumusasaw iti maris no lumakay.
Ti Serissa ket agsabong iti amin apaset ti tawen, ngem nangruna manipud iti nasapa a panagsusulbod aginggana iti asideg nga otonio. Dagiti 4- aginggana iti 6 a pingir a sabong ket sukog imbudo ken 1 cm iti kaakaba. Umunada nga agparang a kas dagiti derosas a busel ngem agbaliw a puraw a sabsabong. Nangruna ti panagabuno iti las-ud ti napaut a paset ti panawen a panagsabong.
Dagiti kultibar[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu kadagiti magun-od a kultibar nga agraman kadagiti doble a sabong wenno nauratan a bulbulong. Ti 'pink Snow Rose' ket addaan kadagiti napusasaw a derosas a sabong ken bulbulong a naparaigidan iti puraw. Dagiti sabali a kultibar ket mairaman ti 'Variegata', 'Variegated Pink', 'Pink Mystic', 'Snowflake', 'Snowleaves', 'Mt. Fuji', 'Kyoto' ken 'Sapporo'.
Bonsai[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Serissa ket maysa kadagiti kaaduan a nailaklako a bonsai iti Amerika ken Europa. Nalaka a mataripato daytoy a kas bonsai. Adu kadagtii agdadamo nga agay-ayat iti bonsai a mangdadael iti Serissa iti saan a nasayaat a pakaammo a panagaywan daytoy. Nakaro a sumungbat ti kayo babaen ti panagtinnag dagiti bulongna no nakaro a masibogan, di masibogan, no nalamiis unay, napudot unay, wenno man laeng iyalis iti baro a lokasion. Ti mula ket kadawyan a lumangto met laeng no maipasubli iti nasaysayaat a kondision.[1][2]
Dagiti sinonimo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sinonimo ket mairaman ti Leptodermis nervosa, Leptodermis venosa, Buchozia coprosmoides, Serissa kawakamii, Serissa serissoides, Serissa democritea, Serissa foetida, Dysoda foetida, Dysoda fasciculata, Democritea serissoides, Serissa crassiramea, Serissa foetida forma plena, Serissa foetida forma pleniflora, Serissa foetida var. crassiramea
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ D'Cruz, Mark. "Ma-Ke Bonsai Care Guide for Serissa foetida". Ma-Ke Bonsai. Naala idi 2011-05-09.
- ^ D'Cruz, Mark. "Ma-Ke Bonsai Care Guide for Serissa foetida Var. Mount Fuji". Ma-Ke Bonsai. Naala idi 2011-05-09.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Serissa iti Wikimedia Commons


text:
Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!
เรื่องย่อ Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!
ไม่มีเรื่องย่อของ Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!
คำที่เกี่ยวข้อง Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!
Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, อ่าน Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, อ่านการ์ตูน Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, อ่านการ์ตูนออนไลน์ Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, มังงะ Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! แปลไทย, Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! TH, Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! อัพเดทล่าสุด, Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! manga, Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! ตอนที่, Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! ch., ดาวน์โหลด Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, Download Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute!, อ่าน Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! ก่อนใครได้ที่ KingsManga ราชาการ์ตูน


text:
Aringay
Ti Aringay ket maysa nga ili iti probinsia ti La Union, Filipinas. Nailasin daytoy a kas maikadua a klase a munisipalidad. Nakadisso iti 16°Am 26', 120°Dy 21' (Am=amianan; Dy=daya). Nakaariping dagiti il-ili iti Caba ken Burgos idiay amianan, Agoo iti abagatan, dagiti banbantay iti Kordiliera Sentral iti daya, ken iti Baybay Abagatan a Tsína ti laud.
Nepnep ti kaaduan a tiempo ti Aringay, pada iti amianan ti Luzon, kas mareknana iti kalgaw ti Nobiembre agingga Abril ken iti pinagtutudo ti Mayo agingga ti Oktubre. Agrikultura, iti talon ken apit ti bagas, tabako, ken bungbunga, ti punganay iti ekonomiana. Mangrugrugi pay ti industriana a turismo, maipanggep iti igid ti baybay a pagaliwaksayan.
Kaadduan iti tattao ti Aringay ket Ilokano ken Romano Katoliko.
Paset iti maikadua a distrito ti La Union. Kuna ti senso 2010, 44,949 a tattao iti agnaed ti Aringay.[3]
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda 24 a barbaranggay iti ili ti Aringay.[2]
- Alaska
- Basca
- Dulao
- Gallano
- Macabato
- Manga
- Pangao-aoan East
- Pangao-aoan West
- Poblacion
- Samara
- San Antonio
- San Benito Norte
- San Benito Sur
- San Eugenio
- San Juan East
- San Juan West
- San Simon East
- San Simon West
- Santa Cecilia
- Santa Lucia
- Santa Rita East
- Santa Rita West
- Santo Rosario East
- Santo Rosario West
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Inugma a purok iti Aringay, nanaganan iti Alingay wenno Alinguey sakbay a sinakup dagiti Kastila idi 16-siglo. Kaadduan nga agnaed ditoy idi ket dagiti taga-Pangasinan a managkomersio kadagiti kaarubada nga Ilokano ken Ifugao, santo kadagiti negosiante iti Tsina, Hapon ken Abagatan a daya nga Asia.
Parte iti probinsia ti Pangasinan iti Aringay agingga idi Abril 18, 1854, idi pinagtipon iti Espania dagiti umamianan nga ili ti Pangasinan ken umabagatan nga ili iti Ilocos Sur, isu paggapuananna iti nagan nga "La Union". Nakissayan iti Aringay idi maika-19 a siglo idi simmina iti Caba, umamianan a purok iti ili.
Adu iti immalis nga Ilokano ditoy Aringay idi 18 ken maika-19 a siglo. Kaadduan a tattao iti Aringay ngarud, kalpasan iti maika-20 a siglo, ket Ilokano ken dagiti nailokanuan a pamilia dagiti taga-Pangasinan.
Nakita iti Aringay ti dua a gubat. Adu iti natay nga Aringayeno idi Gubat ti Filipino–Amerikano, naglinnaban dagiti Filipino ken Amerikano idi inlako ti Espania iti Filipinas, ken iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, idi rinaut dagiti Hapon iti Filipinas. Mainayon kadagitoy a gubat ket iti nasurok a tallo gasut a tawen iti Espania a nagipasngay kadigiti rebolusionario a kas ni Diego Silang ken ni Gabriela Silang.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Aringay | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ a b Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Sun.Star Baguio
Covid-19 bakuna… kaano ngata?
AWAN makaibaga. Narigat a sungbatan. Ngem aguraytayo latta. Dagita man a panirigan ti agar-ari ita iti kapanunotan ti kaadduan. Awan makaibaga no kaanunto a sumangbay dayta a bakuna. Narigat ti aguray iti awan maurayna, kunada. Ngem ulitek manen ti saludsod: kaanunto ngata? Makatektek kunada ti aguray. Ngem siuraytayo latta, saan aya? Ti narigat tay awan mauraymo wenno awan pangur- urayam, kunada. Ngem guray, pards… adda ngata mauraytayo a bakuna? Sige, padasentayo manen a sukaysukayen dagiti isyu panggep kenni bakuna:
***
Iti pannakaisursurat daytoy a panid, addan nabakunaan sadiay United Kingdom. Pilipina a nurse pay ti bida a nagbakuna. Simmaruno dita dagiti damag nga adda dagiti front liners a Pinay sadiay a pagilian ti nagbakunaan. Kayatna a sawen… addan bakuna, period. Simmaruno dagiti damag nga addan dagiti nabakunaan sadiay Canada ken Estados Unidos. Kaawatatan nga addan bakuna ken addan dagiti nabakunaan. Saludsod: kaanunto ngata met a sumangpet dayta a bakuna ditoy pagiliantayo?
***
Ngem aguray laeng pards… dipay masierto no kaano a sumangpet dayta a bakuna ditoy Pilipinas… nagsisikkawilen dagiti kontrobersiya panggep iti daytoy. Iti kaudian a basnot, binusisida ni Health Sec. Doque ta saan kano a nagkuti a nakinegosasyon iti maysa a kompanya (kaunaan) a mabalin a pangalaan iti bakuna iti laksid ti kinapudno nga adun dagiti nasyon ti nagpareserba dita para iti bakuna. Ngem kuna met ni Doque a saan kano a nagkurang daytoy. Manarimaan kano pay laeng ti negosasyonna iti dayta a kompanya (ditayon inaganan amangan ta sumikat).
Ta asino aya dagiti bimmasnot kenni Doque? Ta ania pay koma ti atapentayo, pards? Dagiti latta adda iti oposisyon, saan aya? Tsk tsk. Iti daytoy a kasapa, magmagnan ti gammat ti pulitika. Adda ditan dagiti garamugam a nakem tapno agpariknada. Kayatda manen ti agpa-bida tapno addanto kano naganda iti eleksiyon inton 2022. ‘Gimas ti bumalsig, pards, saan aya? No koma ta dika madusa no bumitakka iti ulo, ayna… amangan ta, sige..relaks laengen pards amangan ta makaisawangak iti makapadul-ok a sao kontra kadagita a sinalbag a naparsua.
*** Saludsod: sinno ngata dagiti makna iti dayta a bakuna kas pangarigan ta addanton ditoy pagilian? Adda nagkuna: umuna kano a maikkan iti gundaway a mabakunaan ket dagiti nangangato nga opisyal ti pagilian. Hmmm… medyo adu a kiday ti nakalbo, pards, iti dayta a nosyon. Ta apay koma? Gapu kadi ta nangangatoda a turayen? Tsk tsk… naggasatdan, kunada. Ta sinno aya ti nangipatugaw kadakuada? Saan aya a datayo nga umili nangruna kadagiti marigrigat? Saan aya a dagiti umili ti mangpaspasueldo kadakuada? Sa ita, kunaenda nga isuda kano ti umuna a mabakunaan? Ditay ammo no umanamong dita ni VP Leni. Maysa ngamin isuna nga umanamong iti dayta a plano.
Ngem iti benneg dagiti marigrigat a taxpayers… ania ngata met ti maibasnotda? No dakami ti inkay damagen… he he… no maipusko laeng koma ti ipus ti kimat… kimatek laengen dagita nga utek, pards. Dagita tay kunada nga utek-sardinas. Simrekda iti uneg ti lata, imbatida ti uloda iti ruar. Ngem, pards… imbag pay tay monamon, kunada ta uray nag-suicideda iti uneg ti lata… adda imbatida nga utekda iti ruar a pagnumaran ti kaadduan. Saan a kas kadagiti monamon ti utekna a kailiantayo (saan nga amin) nga ubbaw ken kawaw ti utekda uray simumulagat ditan ti kinapudno ngem dida kayat nga awaten a pudno. Dagita dagitay kunada nga utek-birruruko. Sinalbag.
***
Guray, amangan ta malipatantayo tay saludsod: kaano ngata a sumangpet dayta a bakuna
kontra Covid-19 ditoy pagilian? Kuna dagiti nasasaririt: no adda pondo a paggatang, sumangpet. Hehe… guray, pards… Kasanon no kurang ti pondo? Natural, kurang met ti bakuna, saan aya? Ngem kunada met nga adda kanon nakalatang a pondo para bakuna. Ay ket mayat, pards. Ngem guray… makaanay ngata dayta a pondo para iti amin nga umili ditoy pagilian?
Dita manen a maibalagbag ti kuna a rumbeng nga unaentayo kano a bakunaan dagiti nangangato nga opisyales ti pagilian, dagiti frontliners (aduda dita, pards, agraman health workers ken etsetera pay agraman siguro dagiti napigsa ti kapetna iti administrasyon)… ken dagiti kano nalaka a kaptan iti sakit (senyor ken ubbing) ken marigrigat a kailian.
Ngem ti dakkel a burburtia ket adtoy: Siasino ti mangitudo kadagita a rumbeng a mabakunaan? Sige, agitudokayo,kailian no siasino? Uray dakami, ditay maitudo no siasino dagiti rumbeng nga agituken no siasino dagiti mabakunaan. Ania dagiti pagibasaranda koma? Tsk tsk… anak ti manok a di makaitlog! Dakayo man, pards ti mangitudo no siasino a talaga dagiti rumbeng nga unaentayo a bakunaan? Maikadua a saludsod: dayta kadi a bakuna ket mapagtalkan a mangisalakan kadagiti mabakunaan?
***
Anak ti salbag a naalisan! Uray anaman a nasyon a nakapartuat iti bukodna a bakuna, natural a kunaenna a dayta ti kasamayan a bakuna. Saan aya? Natural a kabigenda nga iyendorso ti produktoda tapno isuda ti kumita. Ti imasna, no nalaingda iti estratehiya nga agindorso iti produktoda..uray no dispalenghado, kunaen ti lubong a nasamay latta.
Haay biag… piman met dagiti babassit a nasyon kas iti Pilipinas a maud-udi piman iti pinnartuatan iti dayta a laing ken alibtak ta kaasi nga adda iti kutit wenno udi nga eksena. Sapay koma ta pudno a nasamay dagiti ibagbagada a bakuna tapno ditay ketdi maisagsagmak iti udina. Ti banglesna ngamin, pards, kas iti iyar-arasaan daydi lolok… uray nabangles ti buyoknan dayta a grasya ( kano) no nalaing ti giling ken arasaas ken abrasa ti agindorso… kasla kano bumanglo ti sinalbagna. Dayta ti rigatna, pards. Depende daytan iti ratsada.
Ti paitna… no ti ngay inyappotna ken inlaidna a bakuna ket di met gayam kumna, uray naming-anoka siguron a nakugit pards… dikanto makaputot saan aya? Hehe… guray pards ta sabalin sa metten ti tinaray ti utek ni Karit..ngem basta, kontra Covid-19, ayos lang, saan aya? Ganern???
***
Bakuna… kaanokanto ngata a sumanglad ditoy Pilipinas? Awanto ngatan ti pagamkanmi kenka? Iti kinaadun dagiti mapagpagpilian a nasyon a pagtaudan dagita a bakuna… awanto ngata ti pakaisagmakan? Saan aya nga iti isyu pay laeng iti SARS, Dengue ken dadduma pay a sakit-sangalubongan… agpapan ita, dida pay laeng nasierto dagiti umno nga agas kadagita a sakit? Addatayo pay laeng iti addang ti panagadal ken panagsukisok? Saan ngata a kastanto met laeng ti tinnag ni Covid-19? Agnanayon lattan dagiti addang ti panagsukimat no ania ti makuna ken umisu nga agas? Ti imasna, agingga iti kaano? Buyaentayo latta kadin dagiti biktima ken agbilangtayo kadi lattan kadagiti pumusay gapu iti daytoy a sakit? Dinto ngatan maipusing iti sibaytayo daytoy a virus? Ngem adda maymaysa a sungbat ken kalasag, pards— panagannad ken isusurot kadagiti annuroten.
Adios mi amor, ciao, mabalos.


text:
Wikipedia:Dagiti dawat nga artikulo
Note to non-Ilokano speakers: Make your request here for creation or translation of articles, please do not create non-Ilokano articles as they will likely be deleted. Please discuss related topics at this page's discussion page.
Dagitoy ket dawat wenno kiddaw, singasing nga artikulo a marugian/maluktan. Ipanyo laeng ditoy dagiti kayatyo a mairaman a bambanag iti Wikipedia tapno adda bagnos ken pinagibasaran kagiti mannurat ken siasinoman a mayat a mangirugi.
Alphabetical orderUrnosen
AUrnosen
BUrnosen
DUrnosen
EUrnosen
GUrnosen
HUrnosen
IUrnosen
KUrnosen
LUrnosen
- Linus Torvalds – en:Linus Torvalds
- Listaan dagiti danaw ti Azerbaijan – en:List of lakes of Azerbaijan
MUrnosen
- Memory sport – en:Memory sport
- Mental abacus – en:Mental abacus
- Mental calculation – en:Mental calculation, simple:Mental calculation
- Miki – tl:Miki
- Mind sport – en:Mind sport
- Mode Gakuen Cocoon Tower−en:Mode Gakuen Cocoon Tower
PUrnosen
SUrnosen
TUrnosen
- Tattao nga Itneg – en:Itneg people
- Tinola
- Tinuno
- Topless – en:Toplessness
- Tropical agriculture – en:Tropical agriculture
- Tropical horticulture – en:Tropical horticulture
UUrnosen
WUrnosen
Dagiti nasalakniban a tituloUrnosen
Dagiti nailista iti silpo dita baba ket titulo ti artikulo, tungtungan a panid ken plantilia a mabalin a mapartuat ngem nasalakniban napno/bassit gapu kadagiti nakaro a bandalismo. No kayat a partuaten ti maysa nga artikulo panngaasi a partuaten nga umuna iti pagipadasam kalpasanna iparepasom ken damagem kadagiti administrador nga iyalisda ti artikulom ken lukatanda ti serrana. No kayat ti agpartuat kadagiti sabali a nasalakniban a panid, damagem kadagiti administrador ken ipalawagmo no apay a kayatmo a lukatan dayta a panid. Dagiti tungtungan a panid ket mabalin a partuaten dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.


text:
Iwamizawa, Hokkaido
Ti Iwamizawa (岩見沢市, Iwamizawa-shi) ket ti maysa a siudad iti Subprepektura ti Sorachi, Hokkaido, Hapon. Daytoy ti kapitolio ti Subprepektura ti Sorachi.
Manipud idi Septiembre 30, 2016, ti siudad ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 84,127 ken ti densidad ti populasion iti 170 a tattao tunggal maysa a km².[3] Ti dagup a kalawa ket 481.10 km2 (186 sq mi).
Idi Marso 27, 2006, naikaykaysa ti ili ti Kurisawa, ken ti purok ti Kita (isuda a dua ket manipud iti Distrito ti Sorachi, Subprepektura ti Sorachi) iti Iwamizawa.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti "Iwamizawa" ket naala manipud iti balikas ti Hapon a "Yuamisawa" (浴澤).Yuami (浴) aken sawa (澤) a ti kayatna a sawen ket "Agdigdigos" aken ti "Maysa a kalugnakan".[5]
Naparang-ay idi ti Iwamizawa a kas sentro ti paglogana it idaga iti likmut ti Estasion ti Iwamizawa.[4]
- 1906 – Ti Purok ti Iwamizawa ket nagbalin nga Ili ti Iwamizawa.
- 1943 – Ti ILi ti Iwamizawa ket nagbalin a Siudad ti Iwamizawa.
- 2006 – Naitipon ti Ili ti Kurisawa ken ti Purok ti Kita iti Siudad ti Iwamizawa.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Iwamizawa ket addaan iti nadam-eg a kontinental a klima (Pannakaidasig ti klima a Köppen Dfb) nga addaan kadagiti napudot a kalgaw ken dagiti nalamiis a panaglalam-ek. Signipikante ti presipitasion iti amin a paset ti tawen, nge mnakarkaro manipud iti Agosto aginggana iti Oktubre.
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Perokaril[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti napalabas, ti Linia Horonai Line ken LInia Manji Line ket agtartaray manipud iti Iwamizawa.
- Nangruna a Linia ti Hakodate : Horomui – Kami-Horomui – Iwamizawa
- Nangruna a Linia ti Muroran= : Kurioka – Kurisawa – Shibun – Iwamizawa
Kalsada[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hokkaidō Expressway : Iwamizawa IC
- Roya 12
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti unibersidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Unibersidad ti Edukasion ti Hokkaido, Kampus ti Iwamizawa
Dagiti nangato nga eskuela[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nangato nga eskuela ti Hokkaido Iwamizawa Higashi
- Nangato nga eskuela ti Hokkaido Iwamizawa Nishi
- Agrikultural a Nangato nga eskuela ti Hokkaido Iwamizawa
- Nangato nga eskuela ti Hokkaido Iwamizawa Ryokuryo
Dagiti kabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pocatello, Idaho[7] – Ti siudad ket napundar idi Abril 1, 1943. Masansan a maipalpatulod dagiti agtutubo a delegado manipud kadagitoy a lugar.
- Canby, Oregon[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ "Opisial a website ti Siudad ti Iwamizawa" (iti Hapon). Hapon: Iwamizawa City. Naala idi Mayo 15, 2017.
- ^ a b Pakasaritaan ti Iwamizawa
- ^ Ti taudan ti nagan
- ^ "Iwamizawa Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Naala idi Disiembre 29, 2012.
- ^ "Pocatello, Idaho". Sister Cities International. Naala idi Abril 19, 2014.
- ^ Fostering International Exchange in Iwamizawa
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Iwamizawa, Hokkaido iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)
- Website ti pakaaammo iti panagpasiar (iti Hapon)


text:
Umuna a Panid
Napili nga artikulo
Ti Imperio nga Otomano wenno Narimbaw nga Estado ti Otomano ket maysa idi a Turko nga imperio a nagpaut manipud idi 27 Hulio 1299 aginggana idi 29 Oktubre 1923.
Ti Imperio nga Otomano ket isu kadagiti kadakkelan ken kapautan nga imperio iti pakasaritaan. Daytoy nga Estado ti Otomano, ti politikana, supsupiat, ken kultura a tinawtawid ken ti maysa a nawatiwat a heograpia ket nangited ti maysa kadagiti kapautan nga agnanayon a pannakasarita. Idi las-ud ti maika-16 ken maika-17 a siglo, iti kabilegan a panagsakupna babaen ti panagturay ni Suleiman ti Nadaeg , daytoy nga imperio ket isu kadagiti kabilegan nga estado iti lubong – maysa nga adu ti pannaka-umili, adu ti pagsasao nga imperio a gimmay-at manipud ti akin-abagatan a nagbedbeddengan ti Nasantuan a Romano nga Imperio aginggana kadagiti wayawaya iti Vienna, Naarian a Hungaria (moderno Eslobakia) ken ti Mankomunidad ti Polako–Lituano iti amianan aginggana idiay Yemen ken Eritrea iti abagatan; manipud ti Arhelia iti laud aginggana ti Azerbaijan iti daya; nagtengtengngel iti kaaduan ti Abagatan a daya nga Europa, Akinlaud nga Asia ken Amianan nga Aprika. Daytoy nga imperio ket naglaon kadagiti 32 probinsia ken dagiti dadduma pay a basalo nga estado, nga adda kadagitoy ket nasagepsepan iti dayta nga imperio, ken dagiti dadduma ket naikkanda iti sabsabali a kita nga autonomia kadagiti sumaganad a sigsiglo.
Pagiwanwanan
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina-Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
- Agdadamoka kadi? Surotem ti pakabuklan ti Ilokano Wikipedia.
- Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo.
- Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre, iwanwandaka ngarud.
- Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid? Ipadigom ti kinalaingmo ditoy
- Ay, nagalas met! Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin.
- For non-Ilokano speakers please visit the local embassy or request help here.
Ammom kadi...
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
- ... a ti billit (nailadawan) ket maikapanunutan dagiti paleontologo nga is-isu laeng ti klado dagiti dinosauro a nagbiag manipud ti Kretaseo–Paleoheno a pasamak ti panagawan idi 65.5 (Ma) ?
- ... a ti pisika ket isu ti kadaaanan kadagiti akademia a disiplina, ken mabalin nga isu pay daytoy ti kadaanan babaen ti pannakairamanna iti astronomia ?
- ... a ti Siudad ti Batikano ket isu ti kabassitan a naturay nga estado iti lubong babaen ti kalawa ken populasion ?
- ... a ti katimbengan a temperatura ti rabaw ti Daga ket nagpangato babaen ti agarup a 0.8 °C (1.4 °F) manipud idi rugi ti maika-20 a siglo ?
- ... a ti Daga ket makunkuna pay a "Ti Asul a Marmol" ?
Napili a ladawan
Kakabsat a proyekto
Ibalbalayan ti Pundasion ti Wikimedia ti Wikipedia, ti maysa a di aggangganansia a gunglo a mangibalbalay pay kadagiti nadumaduma a proyekto:
Nawaya a pagidulinan ti midia
Pagparang-ayan ti sopwer
Koordinasion dagiti proyekto
Libre a liblibro ken manual
Nawaya a batayan ti pannakaammo
Naurnong a damdamag
Naurnong nga inadaw a pasasao
Biblioteka ti nawaya a linaon
Katalogo dagiti sebbangan
Nawaya a pagadalan
Nawaya a tarabay ti panagbanniaga
Nawaya a diksionario
Dadduma a pagsasao ti Wikipedia
Naisurat daytoy a Wikipedia iti Ilokano, ken napartuat idi Oktubre 7, 2005. Adu pay dagiti sabali a magun-od a Wikipedia, makita dita baba dagiti Wikipedia ti Filipinas ken dagiti sumagmamano a kadakkelan.
-
Dagiti Wikipedia ti Filipinas
-
1,000,000+ nga artikulo
-
250,000+ nga artikulo
-
50,000+ nga artikulo


text:
SAN FERNANDO CITY, LA UNION – Dua a mangngalap a taga-Ilocos Sur ti naalaw dagiti pahinante ti barko ti Intsek, MV Kyowa Hibiscus, iti tengnga’t taaw iti West Philippine Sea idi rabii ti Sabado, Oktubre 27.
Nabigbig dagiti dua a naalaw a mangngalap a da George Tapucol, 32 ken naasawaan; ken ni Warlito Reotiris, Jr., 21 ken baro; agpada nga agnaed iti Sitio Alangan, Magsingal, Ilocos Sur.
Agarup alas-dies iti rabii idi Oktubre 27, 2018 idi sumanglad dagiti dua a mangngalap iti Poro Point, San Fernando City, La Union kalpasan nga inyawat isuda dagiti pahinante ti MV Kyowa Hibiscus kadagiti nagresponde nga operatiba ti Philippine Coast Guard (PCG) nga indaulloan ni POI Michael C. Guray.
Segun kenni Tapucol, nagluasda kenni Reotiris a napan agkalap iti West Philippine Sea idi parbangon ti Oktubre 26; ngem idi agawiddan iti rabii ti Oktubre 27, nasabatda ti dadakkel a dalluyon a nangpattog ti demotor a bangkada.
Iti istoria ni Tapucol, apaman a napattog ti bangkada, ginalutanda dagiti kawayan a pasaplakna nga isu ti nagkaptanda agingga a nakita isuda dagiti pahinante ti barko dagiti Intsek.
“Nagasat kami la unay ngamin agkakapsut ken malamlammin kamin idi nakitada kami dagiti pahinante ti barko ti Intsek a nangalaw ken nangsalbar kadakami iti tengga’t taaw a nakabatog iti Vigan City,” kinuna ni Tapucol.
“Nakagin-awa kami idi adda tumulong kadakami; pinakandakami ken inikkandakami a dagus ti medical attention dagiti pahinante ti barko a puro Filipino sakbay nga inyawatdakami kadagiti operatiba ti Philippine Coast Guard,” kinuna ni Tapucol.
“Nagyaman ken nasalun-at a nagawid dagiti dua mangngalap iti pagtaenganda kalpasan ti “debriefing” da iti bigat ti Domingo, Oktubre 28,” kinuna POI Guray. FREDDIE G. LAZARO, PIA Region 1 / ABN
CONTRACT SIGNING AGREEMENT OF LA TRINIDAD THERAPHY CENTER FOR CHILDREN WITH DISABILITIES
represented by Mayor ROMEO K. SALDA and Dr. ANTONETTE P. AGPAS, Health Service Office, herein after to as the party of the first part and...


text:
Sopetrán
Ti Sopetrán ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Parte ti subrehion ti Akinlaud nga Antioquia. Daytoy ket beddengan iti amianan babaen ti munisipalidad ti Olaya, iti daya babaen ti munisipalidad ti Belmira, iti abagatan babaen dagiti munisipalidad ti San Jerónimo ken Ebéjico ken iti laud babaen ti munisipalidad ti Santa Fe de Antioquia. Daytoy ket 59 a kilometro manipud iti siudad ti Medellín, ti kapitolio ti Deapartamento ti Antioquia. Ti munisipalidad ket addaan iti kalawa iti 223 a kuadrado kilometro.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Cavite
Dagiti Lehislatibo a distrito iti Cavite, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo, maikapat, maikalima, maikanem, ken maikapito a distrito ken isu dagitoy dagiti pannakabagi Probinsia ti Cavite iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Cavite ket maymaysa laeng idi a kongresional a distrito manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ken nabingbingay daytoy kadagiti tallo a distrito manipud idi 1987 aginggana idi 2010. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986 daytoy ket nagbutbutos ti tallo a sapasap a pannakabagi.
Ti pannakaipasa ti Republika Tignay 9727 idi Oktubre 22, 2009 ket nagpaadu ti bilang dagiti pannakabagi ti probinsia manipud iti tallo iti pito, ken nangrugi daytoy kadagiti panagbutbutos idi 2010. Ti maika-4 a distrito ket makunkuna pay a ti Maymaysa a Distrito iti Siudad ti Dasmariñas, kalpasan ti pannakapasingked ti Republika Tignay 9723 idi Nobiembre 25, 2009. Iti pay maipatinayon, ti maikadua a distrito ket makunkuna pay a ti Maymaysa a Distrito iti Siudad ti Bacoor; bayat a ti maikatlo a distrito ket makunkuna pay a ti Maymaysa a Distrito titi Siudad ti Imus. Dagiti dua a nainkalintegan a dokumento ti siudad ket napasingkedan idi Hunio 23 ken idi Hunio 30, 2012.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Cavite
- Dagiti ili: Kawit, Noveleta, Rosario
- Populasion (2015): 342,824
- ^1 Napan ti opisina a kas ti Sekretario ti Transportasion ken Komunikasion idi Oktubre 18, 2012.
1987–2010[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
1987–2010[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Dasmariñas, Trece Martires
- Dagiti ili: Carmona, Imus, General Mariano Alvarez, General Trias, Tanza
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
1987–2010[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Tagaytay
- Dagiti ili: Alfonso, Amadeo, General Emilio Aguinaldo, Indang, Magallanes, Maragondon, Mendez, Naic, Silang, Ternate
- ^1 pimmusay idi Agosto 6, 2002.
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Dasmariñas
- Populasion (2015): 659,019
Maika-5 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Carmona, General Mariano Alvarez, Silang
- Population (2015): 500,785
Maika-6 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Trece Martires
- Dagiti ili: Amadeo, General Trias, Tanza
- Populasion (2015): 733,853
Maika-7 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Tagaytay
- Dagiti ili: Alfonso, General Emilio Aguinaldo, Indang, Magallanes, Maragondon, Mendez, Naic, Ternate
- Populasion (2015): 437,426
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Pearl S. Buck
Ni Pearl Sydenstricker Buck (Hunio 26, 1892 – Marso 6, 1973), naamammuan pay iti Insik a naganna iti Sai Zhenzhu (Insik: 賽珍珠; pinyin: Sài Zhēnzhū), ket maysa idi nga Amerikana a mannurat ken nobelista. A kas anak a babai dagiti misionario, ni Buck kaaduan a nagnanaed iti kabibiagna sakbay ti 1934 idiay Tsina. Ti nobelana a Ti Naimbag a Daga ket isu idi ti kaaduan a nalaklako a libro ti piksion idiay Estados Unidos idi 1931 ken 1932 ken nangabak iti Premio Pulitzer idi 1932. Idi 1938 isu ket nangungunaan ti Premio Nobel iti literatura "para iti nabaknang ken agpayso a deskripsion iti epiko ti biag ti mannalon idiay Tsina ken ti dagiti biograpiko nga obra maestrana." [1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Pearl S. Buck iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Pearl S. Buck iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Uyokan
Dagiti uyokan ket dagiti agtaytayab nga insekto nga asideg a kabagian dagiti alumpipinig ken dagiti kuton, ken dagitoy ket ammo para iti papelda iti polinasion ken para iti panagpataud ti diro ken allid. Dagiti uyokan ket monopiletiko a tinaudan iti kaunegan ti nalatak a pamilia ti Apoidea, nga agdama a naidasig babaen ti di nairanggo a nagan nga Anthophila. Adda dagiti agarup a 20,000 nga ammo a sebbangan dagiti uyokan kadagiti pito aginggana ti siam kadagiti mabigbigan a pamilia,[1] urayno adu kadagitoy ket saan a naipalpalawagan ken ti husto a bilang ket mabalin nga ad-adu. Dagitoy ket mabirukan kadagiti amin a kontinente malaksid iti Antartika, iti amin a pagtaengan iti planeta nga aglaon kadagiti napolinasion ti insekto nga agsabsabong a mulmula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Danforth BN; Sipes S; Fang J; Brady SG (Oktubre 2006). "Ti pakasaritaan dagiti nasapa a dibersipikasion ti uyokan a naibatay kadagiti lima a henero ken mainayon iti morpolohia". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 103 (41): 15118–23. doi:10.1073/pnas.0604033103. PMC 1586180. PMID 17015826.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- O'Toole, Christopher, ken ni Raw, Anthony. (1991). Dagiti Uyokan iti Lubong. New York: Facts on File.
- Michener, Charles D. (2007). Dagiti Uyokan iti Lubong, maikadua nga edision. Baltimore: Johns Hopkins.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Uyokan iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Uyokan iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Apoidea iti Wikispecies


text:
Relihion
Ti relihion ket maysa nga urnong dagiti dagiti kutural a sistema, dagiti pammati a sistema, ken dagiti panirigan ti lubong a mangipanggep ti nagtagitaon tiespiritualidad ken, sagpaminsan, kadagiti moralidad.[nota 1] Dua kadagiti relihion ket addaan kadagiti salaysay, dagiti simbolol, dagiti tinawtawid ken sagrado a naipakasaritaan a maipanggepan a mangited ti kayat a sawen ti biag wenno mangipalpalawag ti puonan iti biag wenno ti law-ang. Dagitoy ket mangimaton kadagiti moralidad, etiko, relihioso a linteg wenno ti maysa a kinaykayat a kita ti biag manipud kadagiti kapanunotanda a maipanggep ti kosmos ken katutubo ti tao.
Ti balikas a relihion ket sagpaminsan a maisuksukat iti pammati wenno pammati a sistema, ngem ti relihion ket maigiddiat manipud iti pribado a pammati gapu ta daytoy ket adda ti sosial nga aspetona.[1] Adu kadagiti relihion ket adda kadagiti naurnong a panagkukua, padi, ti maysa a panagipalpalawag a mangbukel ti pannakaikappon wenno pannakaikameng, kadagiti kongregasion iti naisangsangayan a tao, kadawyan a taripnong wenno dagiti serbisio para kadagiti kapanggepan iti panagraem kadagiti dios wenno para iti kararag, dagiti nasantuan a lugar (masna wenno arkitektura), ken/wenno dagiti nasantuan a sinuratan. Ti panaksanay ti relihion ket mabalin a mangiraman pay dagiti sermon, panagirukbab kadagiti araramiden ti maysa a dios wenno dagiti dios, dagiti sakripisio, dagiti piesta, padaya, talimudaw, panakaitapog, dagiti punpon a serbisio, dagiti matrimonia a serbisio, meditasion, musika, arte, sala, dagiti publiko a serbisio, wenno dagiti dadduma pay nga aspeto iti kultura ti tao. Nupay kasta, adda dagiti kas pagarigan ti relihion nga adda bassit wenno awan kadagitoy nga aspeto ti patakder, pammati, wenno panagsanay.
EtimolohiaUrnosen
Ti relihion (manipud iti Daan a Pranses relihion "relihioso a komunidad," manipud iti Latin religionem (nom. religio) "panagraem ti nasagraduan, panagdayaw kadagiti dios,"[2] "obligasion, ti piansa a nagbaetan ti tao ken dagiti dios"[3]) ket naala manipud iti Latin a religiō, dagiti patingga a nagtaudan ket saan a naamammoan. Maysa a posibilidad ket ti panakaala manipud iti panakapamindua *le-ligare, a naipatarus a nasurot manipud iti Cicero a nangikapet ti lego "agbasa", a kas ti re (manen) + lego iti kapanunotan nga "agpili", "aramidem manen" wenno "aganannadka a mangusig". Dagiti moderno nga eskolar a kas ni Tom Harpur ken Joseph Campbell ket mangipabor ti pannakaala manipud iti ligare "piansa, ikapet", a mabalin a manipud iti maysa a pasaruno a re-ligare, a kas ti re (manen) + ligare wenno "ti mangikapet manen," nga inaramid daytoy a prominente babaen ni San Agostino, kalpasan ti pannakaipatarus iti Laktansio.[4][5] Ti midiebal a panagusar ket isumbangirna ti urnos iti panagitudo ti piansa dagiti komunidad a kas dagiti monastiko nga ur-urnos: "mangmangegmi ti 'relihion' iti Nabalitokan a Toson,itimays a kabaliero iti relihion iti Avys'".[6]
Segun ti pilologo a ni Max Müller, ti ramut ti Ingles a balikas a "relihion", ti Latin religio, ket kasisigud nga inususar a kayatna a sawen ket "panagraem para iti Dios wenno dagiti dios, ti naannad a panagpanpanunot kadagiti nasantuan a banbanag, pietas" (a niCicero ket ad-adu pay a pakaala a kayatna a sawen ket "salukag").[7][8] Max Müller nga inlaslasin dagiti adu a kultura ti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Ehipto, Persia, ken India, a kas adda dagiti agpadpada nga estruktura ti bileg iti daytoy a puntos ti pakasaritaan. Ti matawtawagan tatta nga aldawen a taga-ugma a relihion, a tinawtawaganda laeng idin a ti "linteg".[9]
Adu kadagiti pagsasao nga adda dagiti balikas a mabalin a maipatarus a kas ti "relihion", ngem mabalin nga us-usarenda dagitoy ti sabsabali a pamay-an, ken adda dagiti awanan iti balikas para iti relihion. Kas pagarigan, ti Sanskrito a balikas a dharma, a sagpaminsan a maipatpatarus a kas "relihion", ket kayatna pay a sawen ket linteg. Kadagiti klasiko nga Abagatan nga Asia, ti panagadal ti linteg ket buklenna dagiti konsepto a kas ti penitensia babaen ti kinatulnog ken seremonial ken ti pay naipakat a tinawtawid. Ti mediebal a Hapon idi ununana ket adda kapadpadana a panagkappon a nagbaetan ti "imperial a linteg" ken unibersal wenno "Buda a linteg", ngem kalpasan dagitoy ket nagbalinda a nawaya taudan ti bileg.[10][11]
Awan ti pudno a kapadpada ti "relihion" iti Hebreo, ken Hudaismo ken saan a mangilasin ti nagbaetan ti relihioso, nailian, panakapuli, wenno etniko a kinasiasino.[12] Maysa kadagiti panakatengnga a konseptona ket ti "halakha", sagpaminsan a naipatpatarus a kas ti "law", a mangiyalagad ti panagsanay ken pammati ken dagiti adu nga aspeto iti inaldaw a biag.
Ti panag-uasar kadagiti sabsabali a termino, a kas ti panagannugot ti Dios wenno Islam ket maipapan kadagiti naisangsangayan a pakasaritaan ken bokabulario.[13]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Durkheim, E. (1915) Dagiti Elementario a Porma iti Relihioso a Biag. Londres: George Allen & Unwin.
- ^ Harper, Douglas. "religion". Online Etymology Dictionary.
- ^ Abababa nga Ingles a Diksionario ti Oxford
- ^ Iti Ti Pagano a Kristo: Panakaala manen ti Napukaw a Lawag. Toronto. Thomas Allen, 2004. ISBN 0-88762-145-7
- ^ In Ti Bileg iti Mito, nga adda ni Bill Moyers, ed. Betty Sue Flowers, New York, Anchor Books, 1991. ISBN 0-385-41886-8
- ^ Johan Huizinga, Ti Panakaapday ti Tengnga a Panawen (1919) 1924:75.
- ^ Max Müller, Masna a Relihion, p.33, 1889
- ^ Lewis & Short, Ti Latin a Disksionario
- ^ Max Müller. Pangyuna ti siensia iti relihion. p. 28.
- ^ Kuroda, Toshio ken Jacqueline I. Stone, nagipatarus. "Ti Imperial a Linteg ti Budista a Linteg." Hapon a Warnakan iti Relihioso a Panagadadal 23.3-4 (1996)
- ^ Neil McMullin. Ti Budismo ken ti Estado iti Maikasangapulo ket innem a siglo a Hapon. Princeton, N.J. : Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 1984.
- ^ Hershel Edelheit, Abraham J. Edelheit, Pakasaritaan iti Sionismo: Ti manual ken Diksionario, p.3, agdakdakamat kenni Solomon Zeitlin, Dagiti Hudio. Puli, Pagilian, wenno Relihion? ( Philadelphia: Dropsie Kolehio a Pagmalditan, 1936).
- ^ Colin Turner. Ti Islam nga awan ti Allah? New York: Routledge, 2000. pp. 11-12.
PaammoUrnosen
- ^ Bayat a ti relihion ket narigat a maipalpalawagan, ti maysa a pagalagadan a modelo iti relihion, a maus-usar kadagiti relihioso a panagadadal a kurso, ket indiaya idi babaen ni Clifford Geertz, a tinawtawaganna a "kultural asistema" (Clifford Geertz, Ti Relihion a kas maysa a Kultural a Sistema, 1973). Ti maysa a panagdillaw ti modelo ni Geertz babaen Talal Asad ket inkategoriana ti relihion a kas "maysa nga antropoholiko a kategoria." (Talal Asad, Ti Pannakaipatakder iti Relihion a kas maysa nga Antropolohiko a Kategoria, 1982.)
BibliograpiaUrnosen
- Saint Augustine; Dagiti Konpesar ni Santo Agostino (John K. Ryan translator); Imahen (1960), ISBN 0-385-02955-1.
- Descartes, René; Dagiti Meditasion iti Umuna Pilosopia; Bobbs-Merril (1960), ISBN 0-672-60191-5.
- Barzilai, Gad; Linteg ken Relihion; Ti Internasional a Biblioteka dagiti Salaysay iti Linteg ken Kagimongan; Ashgate (2007),ISBN 978-0-7546-2494-3
- Durant, Will (& Ariel (saan a naipammadayawan)); Ti Dumaya Tawtawiden tayo; MJF Books (1997), ISBN 1-56731-012-5.
- Durant, Will (& Ariel (saan a naipammadayawan)); Ni Caesar ken Kristo; MJF Books (1994), ISBN 1-56731-014-1
- Durant, Will (& Ariel (saan a naipammadayawan)); Ti Panawen ti Pammati; Simon & Schuster (1980), ISBN 0-671-01200-2.
- Marija Gimbutas 1989. Ti Pagsasao ti Diosen. Thames ken Hudson New York
- Gonick, Larry; Ti Karikatura aPakasaritaan ti Law-ang; Doubleday, tom. 1 (1978) ISBN 0-385-26520-4, tom. II (1994) ISBN 0-385-42093-5, W. W. Norton, tom. III (2002) ISBN 0-393-05184-6.
- Haisch, Bernard Ti Teoria ti Dios: Dagiti Law-ang, Sero puntos a luglugar, ken Ania ti Kapanggepan ti Amin -- tungtungan ti siensia a suppiatan ti relihion (Pangyuna), Red Wheel/Weiser, 2006, ISBN 1-57863-374-5
- Lao Tzu; Tao Te Ching (Victor H. Mair nangipatpatarus); Bantam (1998).
- Marx, Karl; "Pangyuna iti Parawad iti Panagdillaw iti Pilosopia ti Karbengan ni Hegel", Deutsch-Französische Jahrbücher, (1844).
- Saler, Benson; "Panangipanunotan ti Relihion: Agtaltalinaay nga Antropologo, Dagiti Transendente a Patneng, ken dagiti Di-nabedbedan a Kategoria" (1990), ISBN 1-57181-219-9
- The Holy Bible, King James Version; Baro Bilioteka ti Amerikano (1974).
- The Koran; Penguin (2000), ISBN 0-14-044558-7.
- Ti Taudan ti Sibibiag ken Ipupusay, Dagiti Mito ti Arprikano a Pnakapartuat; Heinemann (1966).
- Dagiti Daniw ti Langit ken Impierno manipud iti Taga-ugma a Mesopotamia; Penguin (1971).
- Ti Almanak ti Lubong (tinawen), World Almanac Books, ISBN 0-88687-964-7.
- Ti Serotonin a Sistema ken maysa nga Spiritual Kapadasan – Amerikano a Warnakan ti Sakiatria 160:1965-1969, Nobiembre 2003.
- Batay Linteg ti Estados Unidos
- Dagiti napili nga obra Marcus Tullius Cicero
- Ti Almanak ti Lubong (para kadagiti bilang ti kumappon kadagiti nadumaduma a relihion), 2005
- Relihion [Umuna nga Edision]. Winston King. Ensiklopedia iti Relihion. Ed. Lindsay Jones. Tom. 11. maika-2 nga ed. Detroit: Macmillan Reference USA, 2005. p7692-7701.
- Dagiti Relihion ti Lubong kenSosial nga Ebolusion dagiti sibilisasion ti Daan a Lubong nga Oikumene: Ti Perspektibo ti Ballasiw a Kultura babaen ni Andrey Korotayev, Lewiston, NY: Edwin Mellen Press, 2004, ISBN 0-7734-6310-0.
- Brodd, Jefferey (2003). Dagiti Relihion ti Lubong. Winona, MN: Saint Mary's Press. ISBN 978-0-88489-725-5.
Iti relihion a panagipalpalawagan:
- Ti immuna a nagruna nga inadal: Durkheim, Emile (1976) Dagiti Elementario a Porma ken ti Relihioso a Biag. Londres: George Allen & Unwin (iti Pranses 1912, Naipatarus ti Ingles idi 1915).
- Wilfred Cantwell Smith Ti Kayat a Sawen ken Gibus iti Relihion (1962) dagiti nota a managwat ti kosepto iti relihion a kas maysa nga ideolihiko a komunidad ken sistema dagiti doktrina, a naparang-ay idi maika-15 ken maika-16 a siglo CE.
- Maysa a distilasion iti kategoria ti Lumaud a polkloriko iti relihion: Geertz, Clifford. 1993 [1966]. Ti relihion a kas maysa a sistema ti kultura. pp. 87–125 in Clifford Geertz, Ti Interpretasion dagiti Kultura: Dagiti Napili a Salaysay. Londres: Fontana a Pagmalditan.
- Ti panagtignay a panagipalpalawag: Wallace, Anthony F. C. 1966. Relihion: Ti antropolohiko a Panakaimatangan. New York: Random House. (p. 62-66)
- Maysa nga agdama aPakabuklan: Ti Sientipiko a Panagipalpalawagan iti Relihion. Babaen ni Ph.D. James W. Dow.
- Origines de l'homme – De la matière à la conscience, Yves Coppens, De Vive Voix, Paris, 2010
- La preistoria dell’uomo, Yves Coppens, Jaka Book, Milano, 2011
Dagiti Panagadadal ti Relihion kadagiti naisangsangayan a heograpiko a lugar:
- A. Khanbaghi. Ti Apoy, ti Bituen ken ti Krus: Dagiti Minoridad a Relihion iti Mediebal ken Nasapa a Moderno nga Iran (IB Tauris; 2006) 268 a pampanid. Sosial, politiko ken pakasaritaan ti kultura dagiti minoridad a relihion ti Iran, c. 226-1722 AD.


text:
Piano
Ti piano ket instrumento ti musika a maay-ayam nga agusar ti teklado. Daytoy ket kaaduan a maus-usar iti klasikal ken musika a jazz para kadagiti solo panagpabuya, grupo a panag-usar, musika ti kamara ken akompania ken para iti panagpartuat ken ensayo. Urayno ti piano ket saan a nalaka a mabagkat ken masansan a nangina, ti bersatilidadna ket kadayegna ket nakaaramid daytoy ti maysa kadagiti kaaduan a naamammuan nga intrumento ti musika iti lubong.
Ti piano ket kadawyan nga adaan iti kayo a kaha a mangpalikmut ti kaha ti aweng ken dagiti metal a a kuerdas. Dagiti metal a kuerdas ket mapuntaan (babaen dagiti akin-uneg a naikabit a muton ti kayo) no dagiti tekla ket maipababa a mapandagan. Ngem no ti naisangayan a tekla ket ibbatan ti agpiano, ti panagpigerger ti kuerdas ket agsardengto, ken kanungpalan a mangpasardeng ti uni nga araramiden dayta a tekla. Ti nota ket mabalin a maipaatiddog babaen ti panag-usar kadagiti pedal (kadawyan a dagiti piano ket addaan kadagiti dua wenno tallo a pedal) a naikabit iti bababa ti piano iti asideg ti saka ti agpiano.
Ti panagpandag ti tekla iti teklado ti piano ket gapuanan ti nataparan a (kadawyan nga iti pieltro) a martilio ti mangpunta kadagiti paslep a kuerdas. Dagiti martilio ket agballatekda, ken dagiti kuerdas ket agtuloyda nga agpigerger iti bukodda a prekuensia ti aweng.[1] Dagitoy a panagpigerger ket maipan babaen ti rangtay iti kaha ti aweng a nasaysayaat a panangisilpo ti akostika nga enerhia iti angin. Napigpigsanto ti uni ngem ti dagus a mapataud dagiti kuerdas. No maibbatan ti kuerdas, ti apagador ket mangpasardeng ti panagpigerger ken uni ti kuerdas.
Ti balikas a piano ket naipangyababaan manipud ti porma ti pianoforte (PF), ti Italiano a balikas paara it intrumento (a nagtaud met manipud kadagiti dati a termino ti gravicembalo col piano e forte ken fortepiano). Dagiti Italiano a termino ti musika iti piano ken forte ket mangibaga ti "naalumaymay" ken "napigsa",[2] iti daytoy a kontesto a mangibagbaga kadagiti paggigiddiatan iti kapigsa ti uni a patauden ti instrumento a maisungbat iti sag-id kadagiti tekla ti agpiano: ti kinapardas ti panagpandag ti tekla, kapigsa ti puersa a panagpunta ti martilio kadagiti kuerdas, ket napigpigsanto ti uni iti nota a mapataud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kiehl, John (2011). "Hammer Time". Wolfram Demonstrations Project [Panangipakita a Gandat ti Wolfram] (iti Ingles).
- ^ Scholes, Percy A. (1975) [10th edition first published 1970]. Ward, John Owen (ed.). The Oxford Companion to Music [Oxford a Kakuyog iti Musika] (iti Ingles) (Maikasangapulo nga ed.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-311306-6.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Piano iti Wikimedia Commons