text:
Dinastia a Tang
Ti Dinastia a Tang (Insik: 唐朝; pinyin: Táng Cháo; IPA: [tʰɑ̌ŋ tʂʰɑ̌ʊ]; Tengnga nga Insik: Dâng) (Hunio 18, 618 – Hunio 1, 907) ket maysa idi nga imperial a dinastia iti Tsina nga inunaan babaen ti Sui a Dinastia ken sinaruno babaen ti Dagiti Lima aDinastia ken Dagiti Sangapulo a Pagarian a Paset ti Panawen. Dayto ket binangon babaen ti Li (李) a pamilia, a nangagaw ti bileg idi las-ud ti pannakaapday ken panakarebba ti Imperio a Sui. Ti dinastian ket napasardeng bassit babaen ti Maikadua a Dinastia ti Zhou (Oktubre 8, 690 – Marso 3, 705) idi nangagaw ti trono ni Emperatris Wu Zetian, nga isu laeng ti Insik a nagbalbalin nga emperatris a nagturay, a kinabukodanna ti nagturturay.
Ti Dinastia a Tang, nga adda ti kapitoliona idiay Chang'an (tatta nga aldawen a ti Xi'an), nga iti dayta a panawen ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad iti lubong, ket sapasap a naikapanunotan a kas maysa a nangato a puntos iti Insik a sibilisasion—a maipada ti, wenno labsenna iti, nasapsapa a Han a Dinastia—ti nabalitokan a panawen iti kosmopolitano a kultura. Ti teritoriona, a nagun-od manipud kadagiti kampania ti milisia dagiti nasapa nagturturay, ket maipada iti Han a Dinastia. Kadagiti dua a senso itimaika-7 ken maika-8 a sigsiglo, ti Tang ket nagirehistro ti nakarkulo a populasion babaen ti bilang dagiti nairehistro a sangkabalayan ti agarup a 50 a riwriw a tttao.[2][3][4]a[›] Nupay kasta, ti pay sentro a gobierno ket nadaddadaelen ken saanen a nakaurnos ti pudno a senso ti populasion idi maika-9 a siglo, daytoy ket nakarkulo a ti populasion ket dimmakkel ti agarup a 80 a riwriw a tattao.[5][6] Ti kaada ti dakkel a batayan ti populasionna, ti dinastia ket nakabael a nagaramid ti propesional ken nakonkripto a buyotan dagiti ginasut a ribribu iti tropa tapno adda makasuppiat kadagiti nomadiko a bileg nga agturturay idiay Akin-uneg nga Asia ken dagiti lukratino a dalan ti komersio iti igid ti Seda a Kalsada. Dagiti nadumaduma a pagarian ken dagiti estado ket nagbaybayadda ti buis iti korte ti Tangt, bayat a ti Tang ket pinarukamana pay ti wenno pinarmekna dagiti nadumaduma a rehion a dagitoy ket saanna a dagus a tinengtengngel babaen ti protektorado a sistema. Iti labes ti politikal a panagsakop, ti Tang ket nangipilit pay ti napigsa a pannakainpluensia ti kultura kadagiti kaarrubana nga estado a kas ti Korea, Hapon, ken Bietnam.
Ti Tang a Dinasti aidi ket kaaduan a paset ti panawen iti karang-aya ken katalinaay, malaksid idi las-ud ti An Lushan a Rebelion ken ti pannkapaay ti sentro a turay idi kinaudi a gudua ti dinastia. Kasla ti napalabas a Sui a Dianstia, ti Tang a Dianstia ket nagtartaripatu ti maysa a sistema ti sibil a serbisio babaen ti panagkintos kagiti opisial babaen naalagad nga eksaminasion ken dagiti rekomendasion iti opisina. Daytoy a sibil nga urnos ket pinaay babaen ti kaada irurumsua dagiti rehional a gobernador ti milisia a naamammuan a kas ti jiedushi idi las-ud ti maika-9 a siglo. Ti Insik a kultura ket rimmang-ay ken simmaysayaat idi las-ud ti Tang a panawen; daytoy ket naikedkeddeng a ti kalatakan a panawen para iti Insik a daniw.[7] Dua kadagiti kadayegan a mannaniw ti Tsina, ni Li Bai ken ni Du Fu, ket tagikua iti daytoy a panawen, ken dagiti dadduma pay a nadayeg a mannaniw a kas ni Han Gan, Zhang Xuan, ken ni Zhou Fang. Adda idi dagiti nadumaduma a nabaknang a naipakasaritaan a literatura nga inur-urnong babaen dagiti eskolar, ken dagiti pay ensiklopedia ken dagiti heograpiko nga obra.
Adda idi dagiti nalatak nga inar-aramid idi las-ud ti Tang, a mairaman ti panagrang-ay ti panagprenta ti muton ti kayo. Ti Budismo ket nagbalin idi a nangruna nga impluensia iti Insik a kultura, nga adda idi dagiti patneng a sekto ti Insik a nakagun-od ti kinadayeg. Nupay kasta, ti Budismo maiparparukmanto babaen ti estado ken bimmassit ti impluensiana. Urayno ti dinastia ken ti sentral a gobierno ket napapaay babaen idi maika-9 a siglo, ti arte ken kyultura ket rimmangrang-ay. Ti napakapsut a sentral a gobierno ket kaaduan a nagikkat manipud iti panagtaripatu ti ekonomia, ngem ti panaglaklako a pannakibiang ti pagilian ket natalinaay a sibubukel ken ti komersio a panaglaklako ket nagtultuloy a rimmangrang-ay.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Pannakabangon[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Li a pamilia ket tagikua ti amianan a laud nga aristokrasia ti milisia a kaaduanna idi las-ud ti turay dagiti emperadr ti Sui.[8][9] Nagtuntonda ti patrilineal a kaputotan manipud iti nangruna atattao iti Insik a pakasaritaan a kas ni Laozi (Li Er), Li Guang ken ni Li Gao. Dagiti ina ni Emperador Yang iti Sui (r. 604–617) ken ti nagnbangon nga emperador iti Tang ket agkasat idi a babbai, a mangaramid nga agkasinsin dagitoy dua nga emperador kadagiti sabali a dinastia.[10] Ni Li Yuan (kalpasanna a nagbalin a ni Emperador Gaozu iti Tang, r. 618–626) ket isu idi ti Duke iti Tang ken dati a gobernador iti Taiyuan idi dagiti dadduma nga opiial ti gobierno ket kinalablabanda dagiti daulo ti bandito iti pannakarebba ti Sui nga IMperio, a paset a gapuanan babaen ti maysa a napaay a kampania ti Korea.[8][11] Iti kaada tikadayaw iti milisia a panagipadas, isu ket ngimmato kalpasan iti rebelion a kakuyogna ti anakna a lalaki ken ti nagay-ayat pay ti milisia nga anakana a babai a ni Prinsesa Pingyang (d. 623) a nagaramid ken nangimaton kadagiti bukodna a tropa.[12] Idi 617, ni Li Yuan ket sinakupna ti Chang'an ken nagtigtignay a kas ti nagturturay iti maysa a tirtiris nga ubing nga emperador iti Sui, a nagitited kenni Emperador Yang iti puesto iti Taishang Huang, wenno nagretiro nga emperador/ama ti agdama nga emperador.[12] Iti damag ti pannkapatay ni Emperador Yang babaen ti bukodna aheneral a ni Yuwen Huaji (d. 619), idi Hunio 18, 618, ni Li Yuan ket inrangrangna ti bagina a kas emperador ti baro a dinastia ti Tang.[12][13]
Ni Li Yuan ket nagturturay aginggan aidi 626 sakbay idi napilit nga inikkat babaen ti anakna a lalaki a ni Li Shimin, Prinsipe iti Qin. Ni Li Shimin ket nagbilbilin idin kadagiti tropa manipud idi isu ket agtawen iti 18, isu ket nalaing iti bai, espada, pika, ken naamammuan idi para iti kinalaingna kadagiti panagduklos ti kabaliero.[10][14] Ti pannakilabanna kadagiti ad-adu ti bilangna a buyot, inabakna ni Dou Jiande (573–621) idiay Luoyang iti Gubat ti Hulao idi Mayo 28, 621.[15][16] Iti naranggas a panagikkat ti naarian a pamilia gapu ti buteng iti asasinasio, ni Li Shimin ket tinambangna ken pinatayna dagiti dua a kakabsatna a lalaki, ni Li Yuanji (b. 603) ken Nabalangatan a Prinsipe a niLi Jiancheng (b. 589), iti Pasamak ti Ruangan Xuanwu idi Hulio 2, 626.[17] Iti nabiit a kalpasanna daytay, nagikkat a nangiparabor kaniana ti amana ken ni Li Shimin ket naipangato iti trono. Isu ket naitaripnongan a naamammuan babaen ti templo a naganna a Taizong (唐太宗). Urayno ti panagpatay kadagiti dua a kabsatna a lalaki ken ti panangikatna ti amana ket mangsuppiat ti Confuciano a pateg iti panagraem iti nagannak ken nagputot ,[17] ni Taizong ket nangipakita kanian nga isu ket makabael a daulo a nagdengdengngeg kadagiti balakad dagiti kasiriban a kameng iti konsilona.[10] Idi 628, ni Emperador Taizong ket nagtengngel iti maysa a Budista a serbisio ti panaglagip para kadagiti nadangran iti gubat, ken idi 629, isu ket nangipatakder kadagiti Budista monasterio kadagiti lugar ti nangruna a gubgubat tapno agkararag dagiti monghe ket para kadagiti natnatay kadagiti nakilablaban ti dua a bangir.[18] Daytoy idi ket idi klas-ud ti kampania a simmuppiat ti Akin-daya a Tujue, ti Göktürk a kanate a nadadael kalpasan ti pannakatiliw ti ni Jiali Khan Ashini Duobi babaen ti naindayegan nga opisial ti milisia ti Tang a ni Li Jing (571–649), a kalpasan daytoy ket nagbalin a maysa a Kanselor ti Dinastia a Tang. Iti daytoy a panagballigi, dagdi Turko ket inawatda ni Taizong a aks ti bukodda a Khagan, wenno Nalatak a Khan (天可汗), iti pannkaipatinayon iti panagturayna a kas ti Anak a Lalaki iti Langit.[19][20]
Administrasion ken dagiti politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti immuna reporma[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Taizong ket nangiyasentar a mangsolbar kadagiti kinauneg a problema iti uneg ti gobierno a kankanayon naar-aramid kadagiti napalabas a dinastia. Iti panangipadpadakkelna iti nainkalintegan a kodigo ti Sui , isu ket nangiparuar ti maysa a baro a nainkalintegan a kodigo a nakabatayan dagiti simmarsaruno nga Insik a dinastia, ken dagiti pay kaarubana a gobierno idiay Bietnam, Korea, ken Hapon.[10] Ti kasapaan a nabati a kodigo ti linteg idi ket ti maysa a nabangon iti tawen ti 653, a nabingbingay idi kadagiti 500 nga artikulo a nangibagbaga kadagiti nadumaduma a krima ken dagiti dusa a sumakop manipud kadagiti sangapulo a basnut iti maysa a bislak, sangagasut a basnut iti maysa a nadagsen a baston, pannakapatalaw, panagserbi iti balud, wenno pannkapatay.[21] Ti nainkalintegan a kodigo ket nalawag a nangilaslasin kadagiti nadumaduma nga agpang ti kinakaro iti nait-ited a panagdusa no dagiti nadumaduma a kameng iti sosial ken politikal a pagsasarunuan ket nakaitalekda iti isu met laeng a krima.[22] Kas pagarigan, ti kakaro ti panagdusa ket sabali idi no ti maysa nga agserserbi wenno kaanakan a lalaki ket pimmatay ti maysa nga master wenno ti maysa nga uliteg ngem no ti maysa a master wenno uliteg ket pimmatay timaysa nga agserserbi wenno kaanakan a lalaki.[22] Ti Tang a Kodigo ket kaaduan a naitaltalinaay babaen kadagiti naududi a kodigo a kas ti nasapa a Ming a Dinastia (1368–1644) a kodigo iti 1397,[23] ngem adda pay dagiti sabali a rebision kadagiti naud-udi a panawen, a kas ti napasayaat a karbenagan ti tagikua para iti bababi idi las-ud ti Song a Dinastia (960–1279).[24][25]
Ti Tang ket addan idi kadagiti tallo a departamento (省, shěng), a naikeddeng a mangaramid, mangrepaso, ken mangikeddeng kadagiti annuroten. Adda pay idi dagiti innem a ministro (部, bù) babaen dagiti administrasion a nangikeddeng ti annuroten, ti tungggal maysa ketnaidutokan ti sabali a trabaho. Dagitoy a pannkabingbingay ti opisina ti estado ket nairaman ti personalidad ti administrasion, pinansia, dagiti rito, milisia, hustisia, ken publiko a pagobraan, ti maysa nga administratibo a modelo a nagpaaut aginggana ti pannakatnag ti Qing a Dinastia (1644–1912).[26] Urayno dagiti nangbangon ti Tang ket nakaikabagianda iti nasapsapa a Han a Dinastia (202 BC–220 AD), ti kaaduan a nakaibatayan para kadagiti administratibo nga gungloda ket kapadpada idi dagiti immun-una nga Akin-abagatan ken Akin-amianan a Dinastia.[10] Ti dibisional a milisia (fubing) ti Akin-abagatan a Zhou (557–581) ket nagtultuloy idi babaen ti Tang a gobierno, a mairaman dagidi mannalon a soldado a nagserserbi iti panagsisinnublat manipud iti kaptolio wenno ti prontera tapno makaawat ti naitited a pagtalonan. Ti sistema ti agpapada a talon iti Akin-amianan a Wei a Dinastia (386–534) ket naibatbati pay idi, urayno adda idi dagiti bassit a panagbalbaliw.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D. (Disiembre 2006). "East-West Orientation of Historical Empires" (PDF). Journal of World-Systems Research. 12 (2): 219–229. ISSN 1076-156X. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ Ebrey, Walthall & Palais 2006, p. 91.
- ^ Ebrey 1999, p. 111.
- ^ Ebrey 1999, p. 141.
- ^ Du 1998, p. 37.
- ^ Fairbank & Goldman 2006, p. 106.
- ^ Yu 1998, pp. 73–87.
- ^ a b Ebrey, Walthall & Palais 2006, pp. 90–91.
- ^ Adshead 2004, pp. 40–41.
- ^ a b c d e f Ebrey, Walthall & Palais 2006, p. 91.
- ^ Graff 2000, pp. 78, 93.
- ^ a b c Adshead 2004, p. 40.
- ^ Graff 2000, p. 78.
- ^ Graff 2000, p. 80.
- ^ Adshead 2004, pp. 40–42.
- ^ Graff 2000, pp. 78, 82, 85–86, 95.
- ^ a b Adshead 2004, p. 42.
- ^ Ebrey, Walthall & Palais 2006, p. 93.
- ^ Adshead 2004, pp. 42–43.
- ^ Twitchett 2000, p. 124.
- ^ Ebrey 1999, pp. 111–112.
- ^ a b Ebrey 1999, p. 112.
- ^ Andrew & Rapp 2000, p. 25.
- ^ Ebrey 1999, p. 158.
- ^ Bernhardt 1995, pp. 274–275.
- ^ Fairbank & Goldman 2006, p. 78.
- Dagiti obra a nadakamat
- Adshead, S. A. M. (2004), T'ang a Tsina: Ti Itatakder ti Daya iti Pakasaritaan ti Lubong, New York: Palgrave Macmillan, ISBN 1-4039-3456-8 (natangken nga akklub).
- Andrew, Anita N.; Rapp, John A. (2000), Autokrasia ken dagiti Rebelde a Nagbangon nga Emerador iti Tsina: Ti Panagipadpada kenni Mangipagulo Mao ken ni Ming Taizu, Lanham: Rowman & Littlefield, ISBN 0-8476-9580-8
- Bai, Shouyi (2003), Ti Pakasaritaan iti Insik a Muslim (Tom. 2), Beijing: Zhonghua Book Company, ISBN 7-101-02890-X
- Beckwith, Christopher I. (1987), Ti Tibetano nga Imperio iti Tengnga nga Asia, Princeton: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, ISBN 0-691-02469-3
- Benn, Charles (2002), Ti Nabalitokan a Panawen iti Tsina: Ti Amin a Biag idiay Dinastia a Tang, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, ISBN 0-19-517665-0
- Bernhardt, Kathryn (Hulio 1995), "Ti Tinawtawid a Karbengan dagiti Annak a Babai: ti Kanta nga Anomalia?", Moderno a Tsina: 269–309
- Bowman, John S. (2000), Dagiti Columbia Kronolohia iti Asia Pakasaritaan ken Kultura, New York: Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan
- Brook, Timothy (1998), Dagiti Pannaka-allilaw iti Rag-o: Komersio ken Kultura iti Ming a Tsina, Berkeley: Unibersiad ti California a Pagmalditan, ISBN 0-520-22154-0
- Chen, Yan (2002), Maipapan ti Baybay a Dalan ti Seda ken Insik a Ganganaet a Pagisinnukatan ti Kultura, Beijing: Unibersidad ti Peking a Pagmaldiatan, ISBN 7-301-03029-0
- Cui, Mingde (2005), Ti Pakasaritaan ti Insik a Heqin, Beijing: Renmin Chubanshe, ISBN 7-01-004828-2
- Du, Wenyu (1998), "Tang Song Jingji Shili Bijiao Yanjiu" (PDF), Dagiti Panagsukisok iti Insik a Pakasaritaan ti Ekonomia, 1998 (4), ISSN 1002-8005, naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2007-09-26
- Eberhard, Wolfram (2005), Ti Pakasaritaan ti Tsina, New York: Cosimo, ISBN 1-59605-566-9
- Ebrey, Patricia Buckley; Walthall, Anne; Palais, James B. (2006), Daya nga Asia: Ti Kultural, Sosial, ken Politikal a Pakasaritaan, Boston: Houghton Mifflin, ISBN 0-618-13384-4
- Ebrey, Patricia Buckley (1999), Ti Cambridge a Nailustrado a Pakasaritaan ti Tsina, Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, ISBN 0-521-66991-X (paperback).
- Fairbank, John King; Goldman, Merle (2006) [1992], Tsina: Ti Baro a Pakasaritaan (Maika-2 a naipadakkel nga ed.), Cambridge: MA; Londres: Ti Belknap a Pagmalditan ti Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, ISBN 0-674-01828-1
- Gascoigne, Bamber; Gascoigne, Christina (2003), Dagiti Dinastia iti Tsina: Ti Pakasaritaan, New York: Dagiti Pagipablaakan ti Carroll ken Graf, timaysa nga imprenta iti Avalon Publishing Group, ISBN 0-7867-1219-8
- Gernet, Jacques (1962), Ti Inaldaw a Biag idiay Tsina iti Kasakbayan a Rabii ti Mongol a Panagraut, 1250–1276, translated by H. M. Wright, Stanford: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, ISBN 0-8047-0720-0
- Gernet, Jacques (1996), Ti Pakasaritaan ti Insik a Sibilisasion (2nd nga ed.), New York: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, doi:10.2277/0521497817, ISBN 978-0-521-49781-7
- Graff, David Andrew (2002), Mediebal anga INsik a Pannakigubatan, 300–900, New York, Londres: Routledge, ISBN 0-415-23954-0
- Graff, David Andrew (2000), "Dou Jiande's dilemma: Dagiti lohistika, estratehia, ken kasasaad", iti van de Ven, Hans (ed.), Pannakaigubat iti Insik a Pakasaritaan, Leiden: Koninklijke Brill, pp. 77–105, ISBN 90-04-11774-1
- Graff, David Andrew (2008), "Maipapan ti probinsia nga autonomia ken Panagsalaknib ti Prontera iti Naladaw a Tang: Ti Kaso iti Lulong a Buyot", iti Wyatt, Don J. (ed.), Dagiti sanguanan a pakigubatan Pudno ken Naipanpanunotan: Gubat, Pagbeddengan, ken Identidad iti Tengnga a Paset ti Panawen ti Insik, New York: Palgrave MacMillan, pp. 43–58, ISBN 978-1-4039-6084-9
- Guo, Qinghua (1998), "Yingzao Fashi: Twelfth-Century Chinese Building Manual", Architectural History: Journal of the Society of Architectural Historians of Great Britain, 41: 1–13
- Harper, Damian (2005), China, Footscray, Victoria: Lonely Planet, ISBN 1-74059-687-0
- Hsu, Mei-ling (1988), "Chinese Marine Cartography: Sea Charts of Pre-Modern China", Imago Mundi, 40 (1): 96–112, doi:10.1080/03085698808592642
- Hsu, Mei-ling (1993), "The Qin Maps: A Clue to Later Chinese Cartographic Development", Imago Mundi, 45 (1): 90–100, doi:10.1080/03085699308592766
- Huters, Theodore (Hunio 1987), "From Writing to Literature: The Development of Late Qing Theories of Prose", Harvard Journal of Asiatic Studies: 51–96
- Kang, Jae-eun (2006), The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism, translated by Suzanne Lee, Paramus: Homa & Sekey Books, ISBN 1-931907-37-4
- Kiang, Heng Chye (1999), Cities of Aristocrats and Bureaucrats: The Development of Medieval Chinese Cityscapes, Singapore: Singapore University Press, ISBN 9971-69-223-6
- Kitagawa, Hiroshi; Tsuchida, Bruce T. (1975), The Tale of the Heike, Tokyo: University of Tokyo Press
- Levathes, Louise (1994), When China Ruled the Seas, New York: Simon & Schuster, ISBN 0-671-70158-4
- Liu, Pean (1991), "Viewing Chinese ancient navigation and shipbuilding through Zheng He's ocean expeditions", Proceedings of the International Sailing Ships Conference in Shanghai
- Liu, Zhaoxiang (2000), History of Military Legal System, et al., Beijing: Encyclopedia of China Publishing House, ISBN 7-5000-6303-2
- Needham, Joseph (1986a), Science and Civilization in China: Volume 3, Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth, Taipei: Caves Books
- Needham, Joseph (1986b), Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Engineering, Part 2, Mechanical Engineering, Taipei: Caves Books
- Needham, Joseph (1986c), Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civil Engineering and Nautics, Taipei: Caves Books
- Needham, Joseph (1986d), Science and Civilization in China: Volume 5, Chemistry and Chemical Technology, Part 1, Paper and Printing, Taipei: Caves Books
- Needham, Joseph (1986e), Science and Civilization in China: Volume 5, Chemistry and Chemical Technology, Part 4, Spagyrical Discovery and Invention: Apparatus, Theories and Gifts, Taipei: Caves Books
- Nishijima, Sadao (1986), "The Economic and Social History of Former Han", iti Twitchett, Denis; Loewe, Michael (dagiti ed.), Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C. – A.D. 220, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 545–607, ISBN 0-521-24327-0
- Pan, Jixing (1997), "On the Origin of Printing in the Light of New Archaeological Discoveries", Chinese Science Bulletin, 42 (12): 976–981, doi:10.1007/BF02882611, ISSN 1001-6538
- Reed, Carrie E. (Enero 2003), "Motivation and Meaning of a 'Hodge-podge': Duan Chengshi's 'Youyang zazu'", Journal of the American Oriental Society: 121–145
- Reischauer, Edwin O. (1940), "Notes on T'ang Dynasty Sea Routes", Harvard Journal of Asiatic Studies, 5 (2): 142–164, doi:10.2307/2718022, JSTOR 2718022
- Richardson, H. E. (1985), A Corpus of Early Tibetan Inscriptions, Royal Asiatic Society, Hertford: Stephen Austin and Sons
- Schafer, Edward H. (1985) [1963], The Golden Peaches of Samarkand: A study of T’ang Exotics (1st paperback nga ed.), Berkeley and Los Angeles: University of California Press, ISBN 0-520-05462-8
- Sen, Tansen (2003), Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations, 600–1400, Manoa: Asian Interactions and Comparisons, a joint publication of the University of Hawaii Press and the Association for Asian Studies, ISBN 0-8248-2593-4
- Shen, Fuwei (1996), Cultural flow between China and the outside world, Beijing: Foreign Languages Press, ISBN 7-119-00431-X
- Song, Yingxing (1966), T'ien-Kung K'ai-Wu: Chinese Technology in the Seventeenth Century, translated with preface by E-Tu Zen Sun and Shiou-Chuan Sun, University Park: Pennsylvania State University Press
- Stein, R. A. (1972) [1962], Tibetan Civilization (1st English nga ed.), Stanford: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, ISBN 0-8047-0806-1
- Steinhardt, Nancy Shatzman (2004), "The Tang Architectural Icon and the Politics of Chinese Architectural History", The Art Bulletin, 86 (2): 228–254, doi:10.2307/3177416, JSTOR 3177416
- Studwell, Joe (2003), The China Dream: The Quest for the Last Great Untapped Market on Earth, New York: Grove Press, ISBN 0-8021-3975-2
- Sun, Guangqi (1989), History of Navigation in Ancient China, Beijing: Ocean Press, ISBN 7-5027-0532-5
- Tang, Zhiba (1991), "The influence of the sail on the development of the ancient navy", Proceedings of the International Sailing Ships Conference in Shanghai
- Temple, Robert (1986), The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention, with a foreword by Joseph Needham, New York: Simon and Schuster, ISBN 0-671-62028-2
- Twitchett, Denis (2000), "Tibet in Tang's Grand Strategy", iti van de Ven, Hans (ed.), Warfare in Chinese History, Leiden: Koninklijke Brill, pp. 106–179, ISBN 90-04-11774-1
- Wang, Yongxing (2003), Draft Discussion of Early Tang Dynasty's Military Affairs History, Beijing: Kunlun Press, ISBN 7-80040-669-5
- Whitfield, Susan (2004), The Silk Road: Trade, Travel, War and Faith, Chicago: Serindia, ISBN 1-932476-12-1
- Wood, Nigel (1999), Chinese Glazes: Their Origins, Chemistry, and Recreation, Philadelphia: Unibersidad ti Pennsylvania a Pagmalditan, ISBN 0-8122-3476-6
- Woods, Frances (1996), Napan kadi ni Marco Polo idiay Tsina?, Estados Unidos: Westview Press, ISBN 0-8133-8999-2
- Wong, Timothy C. (1979), "Ti Bagi ken Kagimongan kadagiti Sarita ti Ayat iti Tang Dinastia", Warnakan ti Oriental a kagimongan ti Amerikano, 99 (1): 95–100, doi:10.2307/598956, JSTOR 598956
- Wright, Arthur F. (1959), Budismo iti Insik a Pakasaritaan, Stanford: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan
- Xi, Zezong (1981), "Dagiti Insi ka Panagad-adal iti Pakasaritaan ti Astronomia, 1949–1979", Isis, 72 (3): 456–470, doi:10.1086/352793
- Xu, Daoxun (1993), Ti Biograpia ni Tang Xuanzong, et al., Beijing: People's Press, ISBN 7-01-001210-5
- Xue, Zongzheng (薛宗正) (1992), Turko a Tattao (突厥史), Beijing: 中国社会科学出版社, ISBN 7-5004-0432-8
- Yu, Pauline (Disiembre 1998), "Panagikarta ti Ladawan ti daga iti Insik a Daniw", Insik a Literatura: Dagiti salaysay, Dagiti artikulo, Dagiti repaso (CLEAR), pp. 71–87
- Zizhi Tongjian, vols. 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abramson, Marc S. (2008), Etniko ken Identidad iti Tang a Tsina, Philadelphia: Univbersidad ti Pennsylvania a Pagmalditan, ISBN 978-0-8122-4052-8
- Cotterell, Arthur (2007), Dagiti Imperial a Kapitolio iti Tsina: Ti Kaunegan a Panakakita iti Selestial nga Imperio, London: Pimlico, ISBN 978-1-84595-009-5
- Chen, Guocan, "Hebei Sanzhen (Tallo a Jiedushi iti Hebei)", Ensiklopedia ti Tsina (Umuna nga ed.)
- Chen, Zhen, "Jiedushi", Ensiklopedia ti Tsina (UMuna nga ed.)
- de la Vaissière, E. (2005), Dagiti Sogdiano nga Agtagtagilako. Ti Pakasaritaan, Leiden: Brill, ISBN 90-04-14252-5
- Schafer, Edward H. (1967), Ti Bermelon a Billit: Dagiti Ladawan ti T’ang Iti Abagatan, Berkeley ken Los Angeles: Unibersidad ti California a Pagmalditan
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dinastia a Tang iti Wikimedia Commons
Dagiti midia a mainaig iti Dinastia a Tang iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Naimbag nga aldaw tayo manen kakailian, kaarruba, gagayyem ken saan a gayyem, hehehee, unayen Kayong Angkuan ta uray saanen a gagayyem. Marikna yo kadi met ti lammin a marikrikna wenno mapaspasaranmi ita ditoy siudad ti saleng? Tumapogen ti bulan dagiti puso a kunada kakayong. Mangrugi metten ti kunada a Flower Festival wenno Panagbenga ditoy siudad ti Baguio. Ania man ngatan dagiti maidasar a putahe wenno event iti makabulan a selebrasyon?
Manun a tawen ti napalabas sipud nainaw ti flower festival wenno Panagbenga ditoy siudad ti Baguio. Adu a turista ti sumang-sang-at, lokal ken gangannaet, mapno amin a hotel, inn agraman boarding house ken transient house. Malaksid iti nagduduma nga event, adu met ti mabalin a pagpasiaran ditoy siudad ti Baguio a parke wenno tourist spot kas koma iti famous a Lourdes Grotto, former a Diplomat Hotel a no sadino ket masarakan ti Daan a Hotel, ken pakasarakan metten iti Guinness book of records holder a largest wenno biggest Ten Commandment Tablet in the World; Burnham Lake, PMA, Mines View Park, Mansion House, Wright Park ken dadduma pay kas met iti strawberry farm idiay La Trinidad, Benguet nga isu ti maysa a ranrantaen dagiti turista.
Maysa kadagiti kangrunaan nga event ket isu ti makuna nga Street Dancing ken Float Parade, ti Session in Bloom a no sadino ket maiserra ti Session road a kangrunaan a kamino real ti siudad ken makuna a central business district ti siudad. Malaksid kadagitoy, ania pay ti makuna nga intay met maidasar pay kailian mi a taga-Baguio? Iti baet dagitoy a napipintas a pasken wenno event iti siudad iti dayta a tiempo, adu met dagiti makuna a negatibo a madillaw tayo, kangrunaan ti nakaro a traffic a mapaspasaranen ita…kasanunto la ngatan no agdudupodop ti tattao iti siudad. Ti kadi nakaro a traffic ti intay ipasarabo kadagiti bisita tayo?
Malaksid iti daytoy a parikut ket isunto manen ti ginabsuon a basura. Namnamaen tayo, siento por siento la ketdi dayta. Bisita man wenno mismo nga agindeg ditoy, adu latta dagiti makuna a nakurang ti panunotna wenno awan pay ket ngata ti panunotda ta kayariganda ti baboy nga agrugit lattan iti uray sadino dita. Ngem kangrunaan a parikut nga intay namnamen ket ti sobra a trapik na, Kayong, isu a dimon pagluganan ti modelo a kotsem ta parikutmunto met laeng, nasaysayaat payen no tay motorsiklom ti pagluganam ta nalaklakam ti sumingit-singit wenno ag-bus ka laengen ta nayonam iti pagpagnam, hahaha.
Ala, kailian saan koma a dagitoy ti mangupay kenka a di umay, Kayong Angkuan. Ibagbagami dagitoy tapno addan pakpakauna kadakayo ta dikayto ket agbabawi no nalaus a trapik ti masungadanyo. Maysa pay nga isyu ita ket dagiti makuna a kangrunaan nga access road nga agturong iti siudad, ta manu bulanen a naiserra ti Kennon Road a kangrunaan a kalsada a dumanun ditoy siudad. Ngem sapay la koma ta malukatan kadagiti motorista
tapno saan unay a nairut ti trapiko iti Marcos Highway nga isu ti maysa nga alternate road malaksid iti Naguilian Road.
Opssss, kakayong, naimasantayo manen ti nagsasarita ket ne, amangan no kita-kitaennak manen ni editor. Ala kastan kakayong, agingga iti sumaruno manen nga intay panagiinnistoria, babayooo tsuptsup muahmuah.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Latitud
Iti heograpia, ti latitud (φ) ket ti heograpiko a koordinato a manginagan ti puesto ti amianan-abagatan iti punto ti rabaw ti Daga. Ti latitud ket maysa nga agnggulo (naipalawag dita baba) a sumakop manipud iti 0° iti Ekuador aginggana iti 90° (Amianan wenno Abagatan) kadagiti ungto. Dagiti natalinaay a linia ti latitud, wenno dagiti paralelo, ket mapan iti daya-laud a kas dagiti sirkulo a paralelo iti ekuador. Ti latitud ket inus-usar a kakuyog ti longitud tapno mainaganan ti husto a lokasion dagiti langa iti rabaw ti Daga. Dagiti dua nga agpang ti abstraksion ket inus-usar iti panangipalawag kadagitoy a koordinato. Iti umuna nga addang ti pisikal a rabaw ket naimodelo iti geoid, ti rabaw nga aproksimado ti natimbeng a pantar ti baybay kadagiti taaw ken dagiti pannakaitultuloyna babaen dagiti masa ti daga. Ti maikadua nga addang ti aproksimado ti geoid babaen ti matematiko a nalaklaka a reperensia ti rabaw. Ti kalakaan a pagpilian para iti reperensia ket ti espera, ngem ti geoid ket hushusto a naimodelo iti maysa nga elipsoide. Dagiti panangipalawag ti latitud ken longitud kadagiti kasta a reperensia ti rabaw ket naisalaysay kadagiti sumaganad a paset. Dagiti linia ti natalinaay a latitud ken longitud ket agkuyogda a mangbukel ti gratikula iti reperensia ti rabaw. Ti latitud ti punto iti pudno a rabaw ket isu ti maitunos a punto iti reperensia ti rabaw, ti pakaitunosan ket ti paraigid ti normal iti reperensia ti rabaw a lumabas babaen ti punto iti pisikal a rabaw. Ti latitud ken longitud no agkuyogda nga adda met dagiti espesipikasion iti katayag ket buklen ti sistema ti heograpiko a koordinato a kas naipalawag iti espesipikasion ti pagalagadan ti ISO 19111.[1]
Gapu ta adu met dagiti nadumaduma nga elipsoide a reperensia ti latitud iti langa iti rabaw ket saan a naisangayan: daytoy ket inyunay-unay ti pagalagadan ti ISO a nangibagbaga a "no awan ti napno nga espisipikasion iti sistema ti reperensia ti koordinato, dagiti koordinato (isu ti latitud ken ti longitud) ket saan dagitoy a nalawag no nasayaat ken awan kaibuksilanna no madi". Daytoy ket nasayaat unay nga importante kadagiti umiso a panangipakat, kas iti GPS, ngem iti kadawyan a panagusar, a ti nasayaat a pannaka-umiso ket saan a nasken, ti elipsoide ket kadawyan a saan a naibagbaga.
Kadagiti Ingles a teksto ti anggulo ti latitud , a naipalawag dita baba, daytoy ket kadawyan a naibagbaga babaen ti bassit a letra iti Griego ti phi (φ wenno ɸ). Daytoy ket narukrukod kadagiti grado, minminuto ken segsegundo wenno desimal a gradgrado, amianan wenno abagatan ti ekuado.
Ti panagrukod iti latitud ket makasapul ti maysa a pannakaawat ti grabitasional a lugar iti Daga, para iti panangisaad kadagiti teodolito wenno para iti panangikeddeng kadagiti pagtayyekan ti satelite ti GPS. Ti panagadal iti porma ti Daga a kakuyog ti grabitasional a lugar ket ti siensia ti heodesia. Dagitoy a topiko ket saan a naitungtungan iti daytoy nga artikulo. (Kitaen ti kas pagarigan dagiti libro babaen ni Torge[2] ken da Hofmann-Wellenhof ken Moritz.)[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti agdama a napno a dokumentasion ti 19111 ket mabalin a magatang manipud iti http://www.iso.org ngem dagiti burador ti kanungpalang a pagalagadan ket nawaya a magun-od kadagiti adu a sitio ti web, a ti maysa ket magun-od iti sumaganad a CSIRO Naiyarkibo 2017-10-20 iti Wayback Machine
- ^ Torge, Wolfgang (2001). Geodesy (iti Ingles) (Maika-3 nga ed.). Berlin: W. de Gruyter. ISBN 3-11-017072-8.
- ^ Hofmann-Wellenhof, B.; Moritz, H. (2006). Physical Geodesy (iti Ingles) (Maika-2 nga ed.). Wien: SpringerWienNewYork. ISBN 3-211-33544-7.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Latitud iti Wikimedia Commons
- Panagbiruk iti Latitud ken Longitud Naiyarkibo 2004-12-18 iti Wayback Machine


text:
Mecklenburg-Vorpommern
Ti Mecklenburg-Vorpommern [ˈmeːk.lən.ˌbʊɐ̯k ˈfoɐ̯.pɔ.mɐn] wenno nabirngasan ti MeckPomm) ket maysa a pederal nga estado idiay akin amianan nga Alemania. Ti kapitoliona a siudad ket ti Schwerin. Ti estado ket naporma babaen dagiti panagtitipon kadagiti naipakasaritaan a rehion ti Mecklenburg ken Vorpommern kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, daytoy ket natunaw idi 1952 ken napartuat manen sakbay ti Aleman a panagkaykaysa idi 1990.
Ti Mecklenburg-Vorpommern ket isu ti maikanem a kadakkelan nga estado ti Aleman babaen ti teritorio, ken isu ti kabassitan ti kapusek ti populasion. Ti panatar ti Baybay Baltiko, a maraman dagiti isla a kas ti Rügen ken Usedom, ken ti pay Danaw a Distrito ti Mecklenburg ket nailaslasinan babaen kadagiti adu a pagliwliwaan ken dagiti napistas a katutubo, a makaaramid ti Mecklenburg-Vorpommern a kas maysa kadagiti mangiyuna a papanan dagiti turista idiay Alemania. Tallo kadagiti sangapulo ket uppat a nailian a parke ti Alemania ket mabirukan idiay Mecklenburg-Vorpommern, a maipatinayon kadagiti ginasut a konserbasion ti katutubo a luglugar. Ti Unibersidad ti Rostock (karkulo idi 1419) ken ti Unibersidad ti Greifswald (karkulo idi 1456) ket isu kadagitoy ti kaduogan idiay Europa.
Dagiti kangrunaan a siudad ket mairaman ti Rostock, Schwerin, Neubrandenburg, Stralsund, Greifswald ken Wismar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Statistisches Amt M-V – Bevölkerungsstand der Kreise, Ämter und Gemeinden 2020". Statistisches Amt Mecklenburg-Vorpommern (iti Aleman). Hulio 2021.
- ^ Iti pannakaikkat dagiti estado ti Daya nga Alemania idi 1952 ti panagrehistro ti lugan ket sinursurot dagiti baro a subdibision ti Bezirk. Manipud idi 1991 dagiti naisangsangayan apasaruno ket naikedkeddeng para iti tunggal maysa a distrito.
- ^ "Regional GDP per capita in the EU28 in 2013". Naala idi 2015-09-10.
- ^ "State population". Portal of the Federal Statistics Office Germany (iti Aleman). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-05-13. Naala idi 2007-04-25.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Mecklenburg-Vorpommern iti Wikimedia Commons


text:
Teatro
Ti teatro ket kolaboratibo a porma ti napino ng arte nga agus-usar kadagiti sibibiag a nga agpabpabuya tapno mangiresenta ti panagsanay iti pudno wenno naipagpagarup a pasamak kadagii agbuybuya iti maysa a naisangayan a lugar. Dagiti agpabpabuya ket mabalinda nga iyebkas daytoy a panagsanay kadagiti agbuybuya babaen kadagiti panagtitipon tikumintang, bitla, kanta, samiweng, ken sala. Dagiti elemento ti daremdem ken dagiti obra ti entablado ket inus-usar a mangpasayaat ti pisikalidad, kaadda ken pannkaidagusan ti panagsanay.[1] Ti naisangayn a lugar ti panuya ket nainaganan pay babaen ti balikas a "teatro" a kas naala iti Taga-ugma a Griego ti θέatpov (théatron, “pagbuyaan a lugar”), ken naala met daytoy iti θeάouaι (theáomai, “kitaen", "buyaen", "paliiwen”).
Dagiti Akinlaud a Moderno a teatro ket kaaduan a nagtaud manipud iti drama ti taga-ugma Griego, nga ditoy ti nakaibulodanna ti teknikal a terminolohia, pannakaidasig kadagiti henero, ken dagiti adu a temana, dagiti penpen ti karakter, ken dagiti elemento ti gandat. Ti eskolar ti teatro a ni Patrice Pavis ket inpalawagna ti teatro, a ti teatriko a pagsasao, entablado a panagsurat, ken ti espesipidad ti midia ti teatro a kas kapadpada ti panangiyebkas a mangigiddiat ti teatro manipud kadagiti sabali a maipabpanuya ng aarte, literatura, ken iti sapasap dagiti arte.[2]
Ti teatro tatta nga aldaw ket mangiraman kadagiti panagpabpabuya kadagiti pabuya ken dagiti maipapan ti samiweng. Urayno daytoy ket mabalin a nalawlawa a maipalawag tapno mairaman ti opera ken balet, dagitoy a porma ti arte ket adda iti sakup ti ruar iti daytoy nga artiku.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ M. Carlson, Warnakan ti Dramatiko a Teoria ken Kritisismo, [1], 2011
- ^ Pavis (1998, 345). Panangiladawan kadagiti "semiolohia" ni Charles Sanders Peirce, ni Pavis ket nangisingsingasing pay a ti "espisipidad dagiti teatriko a senial ket mabalin nga adda kadagit abilidadda nga agusar kadagiti ti tallo a posibilidad dagiti pamay-an ken dagiti senial: a kas ikono (mimetiko), a kas indeks (iti kasasaad ti enunsiasion), wenno kas simbolo (a kas maysa a semiolohiko a sistema iti piksion a moda). Iti pataud, ti teatro ket mangaramid kadagiti taudan ti balikas a kas makitkita ken konkreto: daytoy ket mangibaga ken mangipasubli ti binalabala a lubong babaen dagiti senial, a kas babaen ti gibus ti proseso iti panangipangruna ken panangisimbolo ti agbuybuya ket nagaramid manen ti teoretiko ken estetika a modelo para iti dramatiko nga uniberso" (1998, 346).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Teatro iti Wikimedia Commons


text:
Sun Yat-sen
Ni Sun Yat-sen (12 Nobiembre 1866 – 12 Marso 1925)[1] ket maysa idi nga Insik a rebolusionario ken ti immuna a presidente ken nangbangon nga ama ti Republika ti Tsina ("Nationalista a Tsina"). A kas ti nangiyuna a pionero ti Republika ti Tsina, ni Sun ket naibagbaga a kas ti "Ama ti Pagilian" iti Republika ti Tsina (ROC), ken ti "nangiyuna ti demokratiko a rebolusion" idiay Republika ti Tattao ti Tsina. Ni Sun ket nangipapel ti kangrunaan apapel ti panakatnag ti Qing a Dinastia idi las-ud ti Doble a Sangapulo a Rebolusion. Uray no isu ket adda idi idiay St. Louis, Missouri ,[2] isu ket naidutokan nga agserbi a kas ti presidente ti Probisional a Republika ti Tsina, idi nabangon idi 1912. Isu pay ket kimmadduaan idi a nangbangon ti Kuomintang (KMT), a nagserserbi a kas ti immuna a daulona.[3] Ni Sun ket isu idi ti nagikaykaysa a pigura iti kalpasan ti Imperial a Tsina, ken agtultuloy a naisangsangayan kadagiti maika-20 a Siglo nga Insik a politiko para iti panagraraem ti tattao manipud kadagiti dua a bangir ti Ilet ti Taiwan.
Urayno ni Sun ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a daulo ti moderno a Tsina, ti politikal a biagna idi ket ti agnanayon a panagsagsagaba ket kankanayon a idi panakatalaw.Kalpasan ti panagballigi ti rebolusion, isu ket kellaat a naiyetnag ti bileg iti kabarbaro a nabangon a Republika ti Tsina, ken nangidadaulo kadagiti nagsasaruno a rebolusionario a gobierno a kas maysa a panagikarit kadagiti mannakigubat a nagtengtengngel ti pagilian. Ni Sun ket saan a nagbiag a nakakita ti panagtitipon ti bileg ti partidona iti pagilian idi las-ud ti Akin-amianan nga Ekspedision. Ti partidona, a nangporma ti narasi a kumadduaan kadagiit Komunista, ket napisi kadagiti dua asangkatipunan kalpasan idi pimmusay. Ti kangrunaan a legado ni Sun ket ti panangrang-ayna ti politikal a pilosopia a tinawtawagan ti Tallo a Pamunganayan ti Tattao: nationalismo, demokrasia, ken ti panggedan ti tattao.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ inldaw a Singtao. Sabado nga edision. 23 Oktubre 2010. 特別策劃 paset A18. Sun Yat-sen Xinhai a rebolusion maika-100 nga anibersario nga edision 民國之父.
- ^ "Naisinsina a Kabibiag, Nadaddadael a Tagtagainep". Sentro para iti Asiano Amerikano a Midia. San Francisco, CA, USA: Sentro para iti Asiano Amerikano a Midia. 16 Mayo 2012. Naala idi 15 Septiembre 2012.
- ^ Derek Benjamin Heater. [1987] (1987). Ti Lubong tayo iti daytoy a Siglo. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-913324-7, ISBN 978-0-19-913324-6.
- ^ Schoppa, Keith R. [2000] (2000). Ti Columbia a pagsurotan ti moderno nga Insi k a pakasaritaan. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. ISBN 0-231-11276-9, ISBN 978-0-231-11276-5. p 282.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Sun Yat-sen iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Sun Yat-sen iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Sun Yat-sen iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Kategoria:Sasao a Filipino
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 7 a subkategoria, manipud iti 7 a dagup.
P
- Pagsasao nga Ilokano (1 K, 2 P)
S
- Sasao a Mindanao (1 K, 5 P)
- Sasao a Sambaliko (9 P)
- Sasao nga Akin-amianan a Luzon (1 K, 1 P)
T
- Sasao a Tengnga a Filipino (3 K, 14 P)
Pampanid iti kategoria "Sasao a Filipino"
Dagiti sumaganad a 63 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 63 a dagup.
A
- Sasao nga Abagatan a Mindanao
- Pagsasao nga Atta
- Pagsasao nga Agta Remontado
- Pagsasao nga Agta ti Dicamay
- Pagsasao nga Agutaynen
- Pagsasao nga Akin-abagatan nga Alta
- Sasao nga Akin-amianan a daya a Luzon
- Sasao nga Akin-amianan a Luzon
- Sasao nga Akin-amianan a Mindoro
- Pagsasao nga Akin-amianan nga Alta
- Pagsasao nga Aklanon
- Pagsasao nga Alangan
- Pagsasao nga Arta
B
I
K
T
- Pagsasao a Tadyawan
- Pagsasao a Tagalog
- Pagsasao a Tagbanwa Kalamian
- Pagsasao a Tagbanwa Sentral
- Pagsasao a Tagbanwa ti Aborlan
- Pagsasao a Talaud
- Sasao a Tanap ti Cagayan
- Pagsasao a Tboli
- Pagsasao nga Agta ti Tengnga a Cagayan
- Sasao a Tengnga a Luzon
- Pagsasao a Tiruray
- Pagsasao a Tombulu
- Pagsasao a Tondano
- Pagsasao a Tonsawang
- Pagsasao a Tonsea
- Pagsasao a Tontemboan
- Pagsasao a Tuwali


text:
Sopokles
Ni Sopokles (Taga-ugma a Griego: Eoφokλῆς, Sophoklēs, Griego a pannakabalikas: [sopʰoklɛ̂ːs]; c. 497/6 SK – kalamiisan 406/5 SK)[1] ket maysa kadagiti tallo a taga-ugma a Griego a trahiko a nagbiag dagiti pabuyana. Dagiti immuna a pabuyana ket naududi a naisursurat ngem kenni Eskuilo, ken nasapsapa ngem wenno kontemporario kenni Euripides. Segun ti Suda, ti maika-10 a siglo nga ensiklopedia, ni Sopokles ket nagsurat kadagiti 123 a pabuya iti las-ud ti panagbiagna, ngem adda laeng ti pito a nabatbati iti kompleto a porma: ti Ajax, Antigona, Ti Babbai ti Trachis, Edipo ti Ari, Elektra, Piloktetes ken Edipo idiay Kolono.[2] Iti gangani a 50 a tawtawen, niu Sopokles ket isu idi ti kalaingan a dramaturgo kadagiti dramatiko a panakibinglayan ti siudad-estado ti Atenas a napasamak idi las-ud dagiti relihioso a rambakan ti Lenaea ken ti Dionysia. Isu ket nakibinninglay kadagiti 30 a pagbibinglayan, ken mabalin a nagabak ti 24, ken saan a naipato ti nababbaba ngem maikadua a lugar. Ni Eskuilo ket nangabak ti 14 a pagbibinglayan, ket sagpaminsan nga inababakna ni Sopokles, bayat a ni Euripides ket nangabak laeng ti 4 a pagbibinglayan.[3]
Dagiti nadayeg a trahedia ti inladladawan ni Sopokles kenni Edipo ken Antigona: dagitoy ket sapsapda nga ammo a kas dagiti Tebana a pabuya, urayno ti tunggal maysa a pabuya ket pudno a paset ti sabali a tetralohia, a dagiti sabsabali a kameng ket napukawda tattan. Bi Sopokles ket nangimpluensia ti panagrang-ay ti drama, a ti kinapangruna babaen ti panagnayon ti maikatlo nga aktor, nga isu daytoy ti panagpabassit ti kinapangruna ti koro iti panagipabuya ti gandat. Isu ket ad-adu pay a nagparang-ay pay kadagiti karakter ngem kadagiti nasapsapa a dramaturgo a kas ni Eskuilo.[4]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Sopokles iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Sopokles iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Sopokles iti Wikimedia Commons


text:
Karne
Ti karne ket lasag ti ayup a makmakan a kas taraon.[1]:1 Ti tattao ket omniboro, ken nagananupen ket pimmatmatay kadagiti ayup manipud kadagidi prehistoriko a panawen. Ti kaada ti sibilisasion ket nangpalubos ti panagpaamo kadagiti ayup a kas dagiti manok, karnero, dagiti baboy ken bakae, ken nagtungpalan ti panag-usar kadagitoy iti panagpataud ti karne iti industrila a gatad.
Ti karne ket kangrunaan a buklen iti danum ken protina, ken kadawyan a sinidsida a mairaman dagiti sabali a makan. Daytoy ket mabalin a kilawen ngem kadawyan daytoy a malutluto ken narekaduan kadagiti nadumaduma a waya. No saan a maproseso, daytoy ket mabangles iti kaunegan dagiti oras wenno al-aldaw.
Ti panagsida tikarne ket agdumaduma iti sangalubongan, depende iti kultural ken relihioso a pagkayatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lawrie, R. A.; Ledward, D. A. (2006). Siensia ti karne ni Lawrie (Maika-7 nga ed.). Cambridge: Woodhead Publishing Limited. ISBN 978-1-84569-159-2.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Karne iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Kayeli
Ti pagsasao a Kayeli (Indones: Bahasa Kayeli) ket ti maysa nga awanen a pagsasao nga Austronesio a dati nga insasao baba ti tattao a Kayeli iti isla ti Buru ti Indonesia. Adda dagiti dua a mabigbig a dialekto, ti Leliali (Liliali) ken Lumaete (Lumaiti, Mumaite, Lumara).
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Uray no adda dagiti agarup a 800 a tattao a Kayeli nga agdama nga agtataeng idiay akin-abagatan nga igid ti Luek Kayeli, iti akindaya a parte ti Buru, manipud idi 1995, 3 laengen a lallakay a tattao ti makabael nga agsao iti pagsasao ken saandan nga inus-usar kadagiti napalabas a tallo a dekada; dagiti daduma a patneng ket immallatiwda iti dialekto nga Ambon iti pagsasao a Malayo (Melayu Ambon). Ti naud-udi a naibaga ket adu a naus-usar idiay Is-isla Maluku a kas maikadua a pagsasao a ket ti napalaka a porma ti pagsasao nga Indones nga agraman kadagiti nainayon a lokal a leksikon.[2]
Ti panagrepaso ti literatura idi 1983 ket nangibaga nga adda agarup a 1,000 nga agsasao iti Kayeli, nupay kasta ti panagsukimat a naaramid idi 1989 iti isla ti Buru ket nakabirukda laeng iti uppat, dua a lallaki ken dua a babbai, amin isuda ket agatawen iti innem a pulo. Saandan nga unus-usar ti pagsasaokadagiti napalabas a tallo pulo a tawen ken marigrigatanda a mangipupok ti batayan a leksikon.[3] Ti naudi nga agsasao iti dialekto a Leliali ket pimmusay idi 1989 ken awan ti nabirukan nga agsasao iti Lumaete. ADda ad-adu ngem 400 dagiti batayan a balikas ti Kayeli ti naurnong, kadagitoy ket 13% ket dagitibinulod a balikas manipud iti Malayo, Arabiko, Portuges ken Sanskrito.[4] Nakaiparangda ti adu a paggiddiatan itiponetiko ken leksikon iti pagsasao a Buru – ti pannakaipada ti leksikon iti dialekto a Leliali iti kaasitgan a dialekto ti Buru iti Masarete kets 45%.[5]
Ti kaaduan ti salaysana a panagadal iti pagsasao a Kayeli ket naaramid kadagiti tawen ti 1980 babaen ni Charles E. Grimes ken Barbara Dix Grimes –dagiti Australiano a misionario ken etnograpo, nga aktibo a kameng ti SIL International (saanda koma a maiyallilaw kada Joseph E. Grimes ken Barbara F. Grimes, dagiti nagannak kenni Charles, nga amo pay ida nga Australiano nga etnograpo. Inusarda ti pagsasao a Kayeli a kas maysa a pagarigan iti panagusig kadagiti gapuanan ti kinaudi a panagawan dagiti dadduma a sasao a Malayo-Polinesio.[6][7][8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kayeli iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Ethnologue: Languages of the World. "Kayeli: A language of Indonesia (Maluku)".
- ^ C. E. Grimes in Margaret Florey Endangered Languages of Austronesia, Oxford University Press (2009) ISBN 0-19-954454-9 p. 74
- ^ B. D. Grimes in Thomas Edward Dutton, Darrell T. Tryon Language contact and change in the Austronesian world, Walter de Gruyter, 1994 ISBN 3-11-012786-5 p. 260, PDF version
- ^ Languages of Indonesia (Maluku)
- ^ "Publications by Barbara Dix Grimes". SIL International.
- ^ "Publications by Charles E. Grimes". SIL International.
- ^ "Chuck & Barbara Grimes, Wycliffe Bible Translators". Bethel Grove Bible Church. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-09-05. Naala idi 2016-11-03.


text:
Pagsasao a Tunggare
Ti pagsasao a Tunggare (tinawtawagan pay iti Tarunggare, Tarunggareh, Turunggare) ket ti pagsasao a naisasao idiay Papua, Indonesia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tunggare iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- Stokhof, W. A. L. (1983). Holle Lists: Vocabularies in Languages of Indonesia, Vol.5/2: Irian Jaya: Papuan Languages, Northern Languages, Central Highlands Languages. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 31–42. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-12-08. Naala idi 2017-04-04.


text:
SIUDAD TI BAGUIO – Indauloan iti Department of the Interior and Local Government-Regional Office I (DILG-RO I) iti dua-aldaw nga ensayo nga addaan titulo a “Strengthening the PLUC: Provincial Disaster Preparedness Dialogue” a naisayangkat idi Abril 18 ken 19, 2017 iti Chalet Hotel.
Inyunay-unay ni Dir. James F. Padrilan ti DILG-RO I kadagiti nakipaset a Provincial Tourism Officer, Provincial Planning and Development Coordinator, Provincial Disaster and Risk Reduction Management Officer ken Provincial Agriculturist iti Region I iti kinapateg iti naalibtak a Provincial Land Use Committee (PLUC). Kas maysa a tarabay iti panagdur-as, iti PLUC ket kasapulan a napaspas a mangadal kadagiti Comprehensive Land Use Plan (CLUP) iti ili agraman dagiti component city. Dagiti CLUP ket kasapulan a makasungbat kadagiti agdama ken masakbayan a kasapulan dagiti kagimongan aglalo kadagiti pangta ti Climate Change. Inpalagipna pay a dagiti epekto iti Climate Change iti aglawlaw ket makaapekto kadagiti gannuat dagiti lokal a gobierno para iti panagdur-as. Isu a kasapulan launay nga addaan iti plano kontra Climate Change dagiti CLUP. Babaen iti Expanded PLUC, karaman met a nagsanay dagiti mangibagbagi ti National Commission on Indigenous People (NCIP), Provincial Environment and Natural Resources Office (PENRO) ken Department of Agriculture (DA).
Dagiti suheto ket pakaibilangan iti “Revisiting the Legal Basis of the Planning Process,” Overview of Mainstreaming the Disaster Risk Reduction-Climate Change Adaptation Using the Climate and Disaster Risk Assessment Process in the Comprehensive Development Plan and Comprehensive Land Use Plan,” nga inpaay iti DILG-RO I ken “Framework for Mainstreaming Climate and Disaster Risks in the CLUP 12 Step Process” nga inpaay met iti Housing and Land Use Regulatory Board nga idadauloan ni Dir. Teresita V. Galacgac.
Inbaga ni Bobby Valdriz, Provincial Disaster and Risk Reduction Management Officer ti La Union, a napateg iti pannakaunay-unay ti Climate Change para iti panagsagana iti CLUP gapu iti epektona iti bagyo agraman iti uram gapu iti napudot a panawen. Babaen iti CLUP nga addaan iti wayat kontra Climate Change, manamnama a makasagana dagiti component Local Government Units ti La Union kontra delubio. Kinuna met ni Dr. Mauro A. Libatique Jr, Provincial Planning and Development Coordinator iti probinsia, a babaen iti panagsanay, napaspaspasen a maaprobaran ken mailinia dagiti CLUP iti component LGUs iti sirmata ti probinsia a “La Union, the Heart of Agri-Tourism in Northern Luzon by 2025.” Maysa datoy kadagiti core strategy iti La Union Transformative Governance ni Gobernador Francisco Emmanuel “Pacoy” R. Ortega III tapno magun-od iti nasao a sirmata. Israel O. Rudio, Provincial Information & Tourism Office-La Union / ABN
CONTRACT SIGNING AGREEMENT OF LA TRINIDAD THERAPHY CENTER FOR CHILDREN WITH DISABILITIES
represented by Mayor ROMEO K. SALDA and Dr. ANTONETTE P. AGPAS, Health Service Office, herein after to as the party of the first part and...


text:
Naruay a nagannak ken nataengan ti mangkanunong iti panakaipasa itay nabiit idiay Kongreso iti gakat a maisubli ti subject a Good Manners and Right Conduct kas paset ti Education Curriculum para kadagiti agad-adal ti kindergarten aginggat Grade 3 iti pampubliko ken pribado nga eskuelaan ditoy pagiliantayo a Pilipinas.
Ditay koman baliksen, ngem daytoy ti kinapudno: Manmanon kadagiti ubbing, agtutubo ken Millennial ti addaan ti GMRC iti inaldaw-aldaw a panakilangenda iti kagimongan.
Segun ti rekord, maiyad-adal iti agdama a curriculum iti GMRC ngem sangkabassit laeng. No ar-arigen, padamgis laeng iti panakaisuro na kadagiti ubbing iti uneg ti pagadalan.
Naimbag laengen ta adda da Tatang ken Nanang a mangpunpuno ti pagkurkurangan dagiti Mangisursuro ti pagadalan mainaig toy a banag.
Kas resulta haan a naan-anay ti panakaipasagepsep iti pudpudno nga anag ti makunkuna a GMRC wenno Good Manners and Right Conduct.
Ania ngamin ti bugas iti GMRC a rumbeng a maisubli a maiyadal kadagiti ubbing tapno matubayda nga addaan ti nasayaat a kababalin iti uneg ti pagtaengan, pagadalan, kommunidad ken sibubukel a kagimongan?
Basar ti nagtitipon a gakat dagiti siam nga agpanpanday linteg idiay Senado ken House of Representatives a naaprobaran iti 3rd ken final reading idi Nobiembre 4, 2020, kalikagum ti Bill No. 5829 a maiyadal kadagiti school pupils iti kindergarten aginggat Grade 3 ti galad a panangrespeto ti bukodda a bagi, panangrespeto kadagiti padada nga estudiante ken dagiti nataengan, disiplina ken kinaurnos, sincerity, honesty, obedience ken kangrunaanna la unay love for country.
Iti ababa a panna-o, moral ken character-building ti kayat a tumboken ti nasa-o a gakat iti GMRC.
No opisial nga agbalin ton a naan-anay a linteg daytoy a gakat ket seryoso a subject iti curriculum a buyogan iti aktual nga aramid, di bumurong a narayray to manen ti kababalin dagiti ubbing ken agtutubo ken agtultuloy to latta a narimat nga ugali aginggat madanonda ti pangal iti kina-senior citizen.#


text:
Hellooo, hellooo, naimbag nga oras kadatayo amin kakailian. Addakam manen nga umay maki-abrasa ken makinnistoria ken makinnisem kadakayo babaen iti ABN. Naimbag nga oras kadakayo amin nga awan malabusan este malabsan kunami koma. No dakami met ditoy batugmi a langit, ti kayatyo a maamuan, sus maria kusina, saan a maawatan ti paniempo na. Agngalay manen ti bulan ti Oktobre ngem ania ngay daytoy a tiempona? Ditoy ayanmi kakayong agtodo latta no kayatna ket ay inayan pay, pakaalaan iti sakit ta kasta unay nga init na iti agsapa agingga iti aldaw ngem iti mumalemen kellaat nga ibayakabakna, ania pay ngay, sumabengkan no awan natugotmo a payong mo.
Opssss, ania ngay Kayong Angkuan, damagko a panggep mo ti agpailayon a barangay chairman ta ti ammom ket matuloy ita nga Oktobre ket nangrugi koma ti panagipila iti kandidatura idi petsa a singko. Ngem, sus maria kusina, maysa ka met kadagiti naim-ima ania ta dua laeng nga aldaw kalpasan a naipakaammo a mangrugin ti panagipila iti kandidatura iti petsa singko daytoy a bulan, pinirmaan met ni Presidente Digong ti maysa nga executive order a mangitantan iti Barangay elections iti daytoy koma nga Oktobre 23 ket maituloy inton umay a Mayo 2018. Isu nga ay, awan, kasta unay a nalpay ti abaga dagiti agpangpanggep a sumukat a kagawad kangrunaan dagiti agtagtagainep a Barangay Chairman. Tay kunada ngarud a “nga-nga!” Hahaaha, ay inayan pay iman, pimpiman kayo met, naupay a namnama kas iti daydiay agpangpanggep a sumukat ditoy numo a kas Chairman ti Barangay Nagbugsotan, hahahaha.
Wen Kakayong ko dita, talaga a kasta ti biag a kunada. Adu ti nakasarsaritak idiay ili a kasta unay pannakaupay da gapu iti dayta a damag. Ngem ti makuna mi, adu ti naupay, adu met dagiti maragsakan ta masilpuan ti panagtakemda ken panagawatda iti honorarium. Nga uray awan met maar-aramidanda wenno naaramidan da iti uppat a tawen ta idi napalabas nga Oktobre koma ngem naitantan manen. Ita naitantan ket inton umay a Mayo kanu manen. Asino dagiti maragsakan? Dagiti ngarud di mangnamnama a mangabak pay no adda koma eleksyon ken dagiti ag-graduar a kuanda ta naka-3 terms dan. Maikadua a naupay wenno nasakit ti nakemna? Kangrunaan dagiti kayatna ti ag-barangay chairman. Ay piman aya kunak manen…
Speaking kadagiti agdama ken mabalinna pay kumandidato, madanaganda ta saandan a namnama ti pannakaibotosda manen ta kasano, akinse-katapusan met laeng ti kaaddada wenno ipapanda idiay barangay hall. Ngem iti sabali a bangir, kadagiti adu’t nagapuananna ken nasayaat ti rekordna bayat ti panagtakemna, uray saandan nga agkampania Kayong ta segurado nga isuda met leng manen ti ilayon dagiti kabarangayanda. Ngem no dakami ti kayatyo a damagen, mas adu ti maitedna a pagsayaatan koma no natuloy tapno madistugawen dagiti barangay official a di pulos nag-function. Kas naibagbagamin iti kallabes, nga uray ulila la koma a baragay resolution ti naputar da para iti pagimbagan dagiti bumarangay, pulos nga awan. Puweee…panawen koman a masukatan dagitoy babaen iti panagpili kadagiti maiparbeng wenno maikari nga ag-official saan ket a dagiti laeng panggepda ket ti honorarium a maawatda ken pannakaawagda iti kagawad. Sus maria kusina, bari-bari, puwera an-annong, batu-bato sa langit ang tamaan bukol. Buwaaahaaa… mangrikna kayo met!
Ne, ne, ne, Kakayong naimasantayo manen a kunak isu a baliwantayto manen, a. Opsss, aglisika man met iti pagnaak sika Atong, addaka manen a kunak, pasalsali ka a kanayon. Ania manen ti masapulmo aya? Makalag a numero? Sika met, kubrador ka idi kubrador ka pay laeng agingga ita. Ala man laengen, sige, kalagem man tay opisyal a sansanuong. Babayooo, tsuptsup muahmuahhh.


text:
Hmm … ti browser mo ket daan unayen.
Pabaroen tayo ti browsermo tapno maganasam iti napaspaspas, ken nataltalgen nga kapadasan ayan iti site.
Buo vs. kapaset a doble’t pakaikarianna — ania ti nagdumaan da?
Naipakdaar: Hulio 12, 2022
Petsa ti kaudian a pannakapabaro: Hulio 12, 2022
Ania ti kayat a saoen ti kinaadda ti buo a dua’t pakaikarianna?
Kayat a saoen ti dua’t pakaikarianna ket kualipikado ti maysa a tao iti agpada a Medicare ken Medicaid. Tapno maaddaan ti dua’t pakaikarianna, kayatna a saoen a makualipika ka para kadagiti buo nga estado a benepisio iti Medicaid kas met ti para ti Medicare. Ti tao a makualipika para ti buo a dua’t pakaikarianna ket mabalin a makualipika met para ti Dual Special Needs Plan (D-SNP).* Daytoy a tipo ti Medicare Advangtage a plano ket mangidiaya kadagiti surok a benepisio nga aglabes ti tradisional a Medicare ken Medicaid.
Baybayadan ti Medicare ti kaaduan ti nasakup a panangtaripato ken dagiti benepisio, ngem baybayadan ti Medicare dagiti sumagmamano a bagi a gasto para kadagiti copay, coinsurance, maikissay ken premium. Saksakupen met ti Medicaid dagiti benepisio a saan a nasakup ti Dual Special Needs Plan, kas ti napaut a taripato.
Alaem ti libre a giya iti doble a plano
Amin a masapul a maammoam maipapan kadagiti Doble a Plano kadagiti Nasingsingayan nga Kasapulan a napaminsan, nanam-ay a giya.
Ania ti kayat a saoen ti maaddaan ti paset a dua’t pakaikarianna?
Kayat a saoen ti paset a dua’t pakaikarianna ket makualipika ti maysa a tao para ti Medicare Savings Program (MSP). Dagiti MSP ket imanmanehar ti progama iti Medicaid ti kada estado. Kabayatan a sakupen dagiti MSP dagiti naisalumina a gasto ti Medicare, kas dagiti Medicare Part A ken Part B a premium, dagiti tattao nga addaan ti dua’t pakaikarianna ket saan a makaawat kadagiti buo a medikal a benepisio iti Medicaid.
Ti tao a makualipika para ti paset a dua’t pakaikarianna ket mabalin met a makualipika para ti Dual Special Needs Plan (D-SNP).* Kabayatan a baybayadan ti Medicare ti kaaduan ti taripato ken benepisio a nasakup, rebbengen dagiti paset a dua’t pakaikarianna dagiti bagi a gasto.
Kasano a makatulong ti Medicare Savings Program (MSP) kadagiti paset a dua’t pakaikarianna?
No mangala ti medikal a taripato dagiti miembro ti Medicare, saan a sakupen ti Medicare iti buo a gatad dagiti serbisio. Ti gatad a nabati, a maawagan iti cost share wenno dagiti bagi a gasto, ket ti rebbengen ti miembro iti Medicare a bayadan. Mabalin a pagaammo daytoy a kas premium, copay, coinsurance wenno maikissay. Kadua dagiti MSP, ti programa ti Medicaid iti estado ket tumulong a mangbayad para kadagiti sumagmamano kadagitoy a gasto para kadagiti paset a dua’t pakaikarianna. Ti gatad ti tulong (wenno cost sharing) nga ipapaay ti Medicaid ket kangrunaan nga agdepende kadagitoy a 2 banbanag:
- Mano ti maurnong ti maysa a tao (sueldo)
- Mano ti tagikua da (dagiti tagikuaen) — kas ti balay
Para kadagiti tattao a saan a buo a dua’t pakaikarianna, mabalin a tumulong ti Medicaid a sakupen ti sumagmamano kadagiti bagi a gasto para ti masakupan ti Medicare.
Adda ti 4 agduduma a tipo ti paset a dua’t pakaikarianna
Dagiti 4 kategoria ti paset a dua’t pakaikarianna ket:
- Kualipikado a Benepisiaryo ti Medicare (QMB)
Ti programa iti QMB ket makatulong a mangbayad para kadagiti premium para ti Medicare Part A (seguro iti ospital) ken Medicare Part B (medikal a seguro). Dagiti miembro nga addaan ti pannakaikari iti QMB ket mabalin met a makaala ti masakupan ti cost share para kadagiti copay, maikissay ken coinsurance.
- Specified Low Income Medicare Beneficiary (SLMB)
Ti programa iti SLMB ket makatulong a mangbayad kadagiti premium para ti Medicare Part B (medikal a seguro) laeng.
- Qualified Individual (QI)
Ti programa iti QI ket makatulong a mangbayad para kadagiti premium ti Medicaid Part B (medikal a seguro) ngem dagiti miembro nga indibidual ket mabalin nga addaan ti nangat-ngato a sueldo ngem ti addaan ti SLMB.
- Qualified Disabled and Working Individuals (QDWI)
Ti programa iti QDWI ket makatulong a mangbayad kadagiti Medicare Part A (seguro iti ospital) a premium. Daytoy ket para kadagiti tattao nga addaan ti disabilidad ngem nagsublin iti trabaho. Kas resulta, napukaw da ti awanan ti premium a Medicare Part A a masakupan da.
Mangala ti tulong tapno mabirok ti dua’t pakaikarianna a plano iti salun-at
Makunam kadi a sika, ti miembro ti pamiliam, wenno ti maysa a tao a taga-aywan ket makualipika para ti buo wenno paset a dua’t pakaikarianna? Mabalinmo nga usaren ti paset ti panagbirok iti baba tapno makita no ania dagiti plano a sidadaan ti lugarmo. No saan ka a sigurado, tawagannkami ken makisao ti maysa kadagiti lisensiado nga ahentemi. Ipalawag da dagiti amin a keddeng ken tulungan ka a mabirok ti kusto a dua’t pakaikarianna a plano iti salun-at para kenka.
Tawagan iti 1-844-812-5967, TTY: 711
8 a.m – 8 p.m. lokal nga oras, 7 nga aldaw kada lawas Se habla español.
*Ti masakupan para kadagiti tattao a makualipika para ti paset a dua’t pakaikarianna ket sidadaan laeng kadagiti naisalumina a lugar.
Kitaen dagiti plano ti UnitedHealthcare iti lugarmo
Mabalin ang agbaliw dagiti benepisio ti Dual-eligible wenno Medicaid a plano depende iti pagnanaedam. Agbirok segun iti ZIP code mo tapno masarakam ti kasayaatan a plano a makasabat kadagiti kasapulam para ti taripato iti salun-at.


text:
Hello friends, amin ket nagsubli iti maysa nga admin nga mangibinglay ti makapainteres nga impormasyon kadakayo amin. Bueno, iti daytoy a miting admin ti mangrepaso maipapan iti Viral Video Full Muslim Girl Mayengg03.
Agsapsapulka kadi iti agdama iti babai a naputed ti ulona? No pudno daytoy, no kasta kablaaw Sika ti nagasat a tao ita nga aldaw.
Gapu iti daytoy mabalinmo ti makagun-od wenno makasarak kadagiti nadumaduma a kita ti impormasion a nalaklaka, agraman ti viral a video ti balasitang dayta.
Mabalin a dadduma kadakayo ti ammodan ti impormasion Muslim a babbai Nupay kasta, ditoy ti admin ket padasennanto a repasuen dayta iti apagbiit.
No usiuso kayo iti dayta muslim viral video, no kasta kitaen tayo laeng ti impormasyon mengani mayengg03 iti baba
New Viral Video Full Babaeng Muslim Girl Mayengg03
Agingga ita, nayugyugyog manen ti social media babaen ti naputed a head video nga ita ket mangparparnuay pay ketdi iti panagusiuso kadagiti agus-usar iti internet.
Mayengg03 link ita iti circulation ti video iti social media, maysa kadagitoy ket ti tiktok viral video ti balasang nga impakita na ti bagi na iti sango ti camera.
Mayengg03 real video daytoy ket maysa kadagiti TikTok celebgrams nga ita ket addaan iti panawen nga agaramid iti aksidente a video post, agingga a kamaudiananna ti di matarigagayan a banag ket napasamak kenkuana.
Ngarud, apay nga ita adu a netizen ti bumaba tapno sapulenda ti kinapudno maipapan iti impormasion kas kadagiti Muslim a babbai.
Itatta dagiti agus-usar iti internet ikagkagumaanda ti agaramid iti naun-uneg a panagbirok a decapitated viral babaen ti panangusar kadagiti keyword link.
Ditoy nga inbinglay ti admin ti sumagmamano kadagitoy a keyword links, a sigurado a mabalinmo nga usaren a kas suplemento iti search muslim viral video.
Mga Kaugnay Na Link Babae Pinugutan ng Ulo Viral Muslim
Kaya, sa pamamagitan ng paggamit ng link na ipinakita ng admin sa ibaba, madali mong malalaman ang higit pa tungkol sa kung ano ang sanhi ng naganap na sakuna mayengg03 real video.
- pinugutan ng ulo viral
- babae pinugutan ng ulo
- mayengg03
- mayengg03 link
- mayengg03 real video
- babaeng muslim
- pinugutan ng ulo
- muslim viral video
- viral video of girl
Ti woman beheaded ket maysa kadagiti kalatakan a keyword links ita, nupay kaaduan a netizens ket agus-usar iti link iti ngato tapno makompleto ti panagbirok.
Iti uneg ti mayengg03 mabalinmo a sapulen dagiti nadumaduma a kita ti datos wenno impormasion a nalaklaka ken umiso.
Dayta ti gapuna nga ita kas kadagiti links muslim viral video nagbalinen a tulang ti panagsusupiat para iti adu nga agus-usar iti internet iti intero a lubong.
Isu a no kayatyo a maammuan ti ad-adu pay nga impormasion, kitaentayo laengen ti kangrunaan a diskusion maipapan iti viral video ti balasang kas iti sumaganad.
Video Pinugutan ng Ulo Viral Mayengg03 Real Video
Nabiit pay a nayugyugyog manen ti social media gapu iti viral video a mangipakpakita iti napintas a muslim a babai.
Mayengg03 adda panawenna nga agaramid ti tiktok live, ita dagiti di matarigagayan a banag ti mapasamak kenkuana.
Uray no mayengg03 pudno a video nasaknap ti panagsaknapna iti social media, gapu iti maysa a video a nang-intriga itan kadagiti amin nga agus-usar iti internet.
Kinapudnona, saan laeng a maysa wenno dua a tattao ti agsapsapul iti daytoy nga impormasion, no di ket pinullo agingga iti rinibu a netizen ti agsapsapul no sadino ti nakaputedan ti ulo ti babai.
Bueno, nalawag a saan, nga addaan iti impormasion a naputed ti ulo a viral, no kayatmo a maammuan ti ad-adu pay nga impormasion viral video ti balasitang, kalpasanna mabalinmo nga usaren ti keyword link nga impakita ti admin iti baba.
>> >>
Panangserra a kablaaw
Siguro dayta laeng ti maibaga ti admin iti daytoy a panawen Viral Video Full Female Muslim Girl Mayengg03. Sapay koma ta makatulong ken mangkissay iti panagusiuso dagiti nadakamat a repaso.


text: Ti Tokyo (東京, Tōkyō, "Akindaya a Kapitolio") [toːkjoː], Ingles: /ˈtoʊki.oʊ/; opisial a ti Tokyo a Metropolis (東京都, Tōkyō-to),[3] ket maysa kadagiti 47 a prepektura iti Hapon. Ti Tokyo ket isu ti kapitolio iti Hapon, ti sentro iti Kalatakan a Lugar ti Tokyo, ken isu ti kadakkelan a metropolitana a lugar iti lubong[4]. Isu daytoy ti tugae iti gobierno iti Hapon ken ti Imperio a Palasio, ket ti pagtaengan iti Hapon nga Imperio a pamilia. Ti Tokyo ket adda idiay rehion ti Kantō idiay abagatan a daya a bangir iti kangrunaan nga isla iti Honshu ken mairaman ti Is-isla ti Izu ken Is-isla ti Ogasawara.[5] Ti Tokyo a Metropolis ket naporma idi 1943 manipud iti panagtipon iti sigud idi a Prepektura ti Tokyo (東京府, Tōkyō-fu) ken ti siudad iti Tokyo (東京市, Tōkyō-shi).


text:
KORO:
Siak ti silaw ti lubong
Umaykayo surotendak,
Ket ikkankayo ti silaw,
Silaw a mangted ti biag
Siak silaw ti lubong
Umaykayo surotendak,
Ket awanton ti nasipnget,
Dalan a pagnaan.
a. Amin a marigrigat, sumurotkay kaniak
Ta inkay masarakan ti bang-ar ken silaw ti biag. (KORO)
b. Amin a naiyaw-awan, Siak ti pagkamangan,
Ta inkay masarakan, talged ken silaw ti biag. (KORO)
c. Amin a lumlumdaang, Siak ti pagkamangan,
Ta inkay masarakan, Liwliwa ti inkay panagbiag. (KORO)
d. Aminkay' a mabanbannog, Siak ti pagkamangan,
Ta inkay masarakan, Inana nga inkay kasapulan. (KORO)


text:
Marlee Matlin
Ni Marlee Beth Matlin (nayanak idi Agosto 24, 1965) ket maysa nga Amerikana nga aktres. Isu ket nangabak iti Kalaingan nga Aktres para iti Children of a Lesser God (1986), ken isu laeng ti maymaysa a tuleng a nangabak iti dayta a gunguna. Ti obrana iti pelikula ken telebision ket nagresultaan iti gunguna iti Nabalitokan a Globo, ken adda pay dagiti dua a maipatinayon a nominasion, ken dagiti uppat a nominasion ti Emmy. Isu ket tuleng manipud idi agtawen iti 18 a bulan,[1] isu ket prominente pay a miembro ti National Association of the Deaf. Ti napauten a nangipatpatarus kaniana ket ni Jack Jason.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Matlin, Marlee, I'll Scream Later, New York: Simon Spotlight Entertainment, 2009, p. 3.
- ^ "Marlee Matlin: ‘Do What You Have To Do’", NPR, Agosto 11, 2010.
- ^ Rick Rojas, "Jack Jason gives voice to, but doesn't talk over, Marlee Matlin", Los Angeles Times, Mayo 21, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Marlee Matlin iti Wikimedia Commons
- Opisial a wenbsite ni Marlee Matlin
- Marlee Matlin iti AllMovie
- Marlee Matlin iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Marlee Matlin iti TCM Movie Database
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Marlee Matlin kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Pagsasao a Quang Lam
Ti pagsasao a Quảng Lâm ket ti maysa a saan a naidasig, saan unay a nakedngan a pagsasao nga Austroasiatiko a naisasao idiay komuna ti Quảng Lâm, Distrito ti Mường Nhé, Probinsia ti Điện Biên, iti akin-amiana a laud a Bietnam. Ni laeng Nguyễn Văn Huy (1975) ti addaan iti dokumentasion iti Quang Lam. Ilista ti Ethnologue ti Quang Lam a kas alternatibo a nagan para iti Kháng.[1]
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipagpagarup ni Nguyen (1975) a ti Quang Lam a mabalin nga asideg a kabagian ti Kháng (agdumaduma a naidasig a kas pagsasao a Palaungiko wenno Khmuiko), ngem daytoy ket nasken pay a mapasingkedan. Bassit ti datos ken naipresenta laeng iti ortograpia a Bietnamis (Quốc Ngữ). Dagiti agsasao iti Quang Lam ket agtuntonda nga awananda iti maysa nga autonimo, ken simple laeng a tawtawaganda ti bagbagida iti "Brển Quảng Lâm." Ti Balikasda iti 'tao' ket p'xinh ken isu pay ti nagan para iti Bit (Psing).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nguyễn Văn Huy (1975). "Về nhóm Kháng ở bản Quảng Lâm". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. Về vấn đề xác định thành phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam, 429-443. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.


text:
Gusting: Apay a nakamisuotka Angkuan?
Angkuan: Masuronak ngamin idiay balay, uliteg Gusting.
Gusting: Apay, ania’t kasuronmo aya?
Angkuan: Kasanu met ngamin uliteg, inaldaw nga ibagada a sadutak isu nga inaldaw met a planok ti pumanaw.
Gusting: Ne…apay ngarud a dimo matultuloy a pumanaw?
Angkuan: Masadutak, uliteg. [hahahahaha]
Hellooo, hellooo, naimbag nga oras kadatayo amin kakailian. Addakam manen nga umay maki-abrasa ken makinnistoria kadakayo babaen iti ABN. Naimbag nga oras kadakayo amin nga awan malibtawan. Kayat dakayo man a kumustaen kadagiti nadayaw a luglugar yo. Ni Kayong Angkuan, kasanu ti biag, naimbag no saan dakayo a nadalapus la unay ti bagyo. Sa ket nagsasarunoda… ngem, ala, sapay la koma ken Apo tayo a Namarsua ta awan unay naapektaran kakayongmi dita ta no ditoy batugmi a langit, kaasi ti Apo ket awan met dagiti naipadpadamag ita a landslide kas kada nalayus. Isu a makunatayo a nagasat tayo pay laeng ta saan tayo a naipada piman kadagiti kailiantayo iti umabagatan a kasta unay a namsaakan dagiti naudi a nagsaruno, ni di pay ket dandani naggiddan da…tay kunada, naimbag laengen ta saanda a nagsanib puwersa ta di ket sus maria kusina, Ikit kuanang ania, adu man koman ti agsansanuong.
Unayen aya dungngo dagitoy a maar-aramid wenno mapaspasamak kadatayo ita. Ditay latta maliklikan dagitoy a didigra ngem dakkel pay laeng a yaman tayo ta saan tayo a napakaruan kadagitoy a didigra. Saan a kas idiay America a kasta unay ti namsaakan kadakuada dagiti ibagbagada a huricane, sa idiay met Mexico nagpigsa a panagdayyeg wenno ginggined. Diosko pakawanennakami, ania itan dagitoy a mapaspasamak aya dungngo. Koma, kakayong dita, agbalbaliw tayon sakbay a magabay ti amin. Agbabawi tayon kadagiti basbasol tayo….
Kasano met ngamin, Kayong Angkuan, ditoy laengen pagiliantayo, nagadu a parikut ngem dida met la malmalpasen nga agtitinniplak iti rupa este agsisinnapol iti basol. Kasano met ngamin, basol ni Juan, basol ni Pedro lattan sapsapulenda imbes koma nga agpandaydan iti linteg para iti pagimbagan tayo nga umili. Dida met la makapampanawen iti senate hearing maipapan iti nasurok a 600 a kilos ti shabu kanu a napuslit idiay custom. Sus mariosep, adda ar-aramidenna amin a pamuspusan tapno mairamanna ti anak ti presidente nga adda ammona iti daytoy a shipment. Sus Ina aya, makasuya nga isyu daytan. Kuna met iti sabali a kampo, daytoy a mammanday linteg ti adu ti bank account na iti sabali a pagilian a no sadino ket naggapu iti illegal drugs ti nasao a kuarta. Sus maria kusina, unayen aya dungngo dagitoy a maar-aramid itan, pinniltak ditoy, pinniltak idiay…no putahe koma ket makasuyan ta isu lattan ti linaon dagiti damag, mabuya a damag ti TV ken mangngeg a damag iti radio. Maria Kusina kayo…
No kaano kakayong nga aggibus dagitoy a parikut, dayta ti saantayo nga ammo. Amangan no aggibus manen daytoy a tawen nga awan man laeng makuna a pagimbagan tayo a naaramidan dagiti madaydayaw a senatong este senador ken tongressman este congressman. Saan met ketdi nga amin ket awan ar-aramidenna ngem ti makapasiodot, imbes nga agpandayda iti linteg he-hearing met ar-aramidenda, apay korte da aya? Ay ket sorry a, Apo a madaydayaw, agdamdamag kami laeng.
Ala, kayong, nalpas manen ti puli. Naimasak metten ti naki-innistorya kadakayo ti sango ti tiangge ni Ikit Kuanang. Baliwan tayo to manen ta ne, dakesen, amangan isurotda manen ti binalsig. Nalipatak tay pagatgatang ni Sofing a bukayo ken paminta…babayo, tsuptsup muahmuah.


text:
Sasao a Nor–Pondo
Ti sasao a Nor–Pondo ammo pay a kas Akibaba a Sepik ket ti bassit a pamilia ti pagsasao iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Nailasinda a kas pamilia babaen ni K Laumann idi 1951 babaen ti nagan a Nor–Pondo, ken nairaman idi iti awan itan a pamilia ti Sepik–Ramu ti 1973 ni Donald Laycock. Insinasina ni Malcolm Ross (2005) ti sanga a Nor ken ninagananna ti pamilia a kas Akinbaba a Sepik; idasigna a kas maysa a sanga ti pamilia ti pagsasao a Ramu–Akinbaba a Sepik. Ibati ti Ethnologue (2009) nga agkukuyog ti Nor ngem, pinangisinana iti Pondo.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Inbagbaga ni Ross (2005) a saan amakibinningay ti Murik kadagiti pakailasinan nga /p/ kadagiti umuna- ken maikadua a pangsandi ti tao dagiti pagsasao a Kopar ken Pondo, isu a ti naud-udi ket mabalin a mangporma iti grupo: Murik vs Kopar–Pondo. Tentatibo nga insingasing ni Foley (2005) a ti Chambri ken Angoram ket mabalinda a nangruna a sanga: Nor, Chambari, Karawari–Yimas, Angoram.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0-85883-562-2. OCLC 67292782.


text:
Badoc
Ti Badoc ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Badoc ket nabennebenneg iti 31 a barbaranggay.[2]
- Alay-Nangbabaan (Alay 15-B)
- Alogoog
- Ar-arusip
- Aring
- Balbaldez
- Bato
- Camanga
- Canaan (Poblacion)
- Caraitan
- Gabut Norte
- Gabut Sur
- Garreta (Poblacion)
- Labut
- Lacuben
- Lubigan
- Mabusag Norte
- Mabusag Sur
- Madupayas
- Morong
- Nagrebcan
- Napu
- La Virgen Milagrosa (Paguetpet)
- Pagsanahan Norte
- Pagsanahan Sur
- Paltit
- Parang
- Pasuc
- Santa Cruz Norte
- Santa Cruz Sur
- Saud
- Turod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Badoc | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dhaka
Ti Dhaka (Bengali: ঢাকা, Panangibalikas a Bengali: [ˈɖʱaka]; dati a naipaletra ti Dacca,[4] nagnagan ti Jahangirnagar[5] idi las-ud ti Mughal a panawen) ket isu ti kapitolio ti Banglades ken ti kangrunaan a siudad ti Dhaka a Pannakabingbingay. Ti Dhaka ket maysa a megasiudad ken maysa kadagiti kangrunaan a siudad idiay Abagatan nga Asia. Daytoy ket mabirukan idiay igid ti Karayan Buriganga. Ti Kalatakan Dhaka a Lugar ket addaan iti populasion iti agarup a 17 a riwriw manipud iti senso idi 2011, a mangaramid daytoy a primiero a siudad ken metropolitano lugar iti Banglades.[2] Daytoy ket isu ti maika-9 a kadakkelan a siudad iti lubong [6] ken ti pay maika-28 kadagiti kapusekan ti populasion kadagiti siudad iti lubong. Ti Dhaka ket ammo a kas ti Siudad dagiti Meskita[7] ken adda dagiti 400,000 a siklo a rickshaw nga agpatpataray kadagiti kalsadana ti inaldaw, ti siudad ket naipalpalawag pay a kas ti Kapitolio ti Kareton iti Lubong.[8]
Babaen ti panagturay ti Mughal idi maika-17 a siglo, ti siudad ket ammo a kas ti Jahangir Nagar.[5] Daytoy iti probinsial a kapitolio ken ti maysa a sentro ti sangalubongan a panagltagilako ti koko. Ti moderno a siudad, nupay kasta, ket nnagruna a naparang-ay idi babaen ti Britaniko a turay idi maika-19 a siglo, ken nagbalin nga isu ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Bengal kalpasan ti Calcutta (iti agdama ket ti Kolkata). Kalpasan ti Pannakabingay ti Bengal idi 1905, ti Dhaka ket nagbalin a kapitolio ti baro a probinsia ti Akin-daya a Bengal ken Assam ngem napukawna daytoy a kasasaad a kas maysa a probinsial a kapitolio kalpasan ti pannakawaswas ti pannakabingay idi 1911. Kalpasan ti pannakabingay ti India idi 1947, ti Dhaka ket nagbalin a ti administratibo a kapitolio ti Daya a Pakistan, ken kalpasan daytoy, idi 1971, ti kapitolio ti nawaya a Banglades. Idi laud dagiti simmarsaruno a paset ti panawen, ti siudad ket nakakita kadagiti sapsapsap riribuk; daytoy ket mairaman kadagiti adu a panagipang-al ti linteg militar, ti pannakairangarang ti panagwayawayas ti Banglades, panagparukma ti militar, dagiti pannakadadael idi las-ud ti gubat, ken dagiti masna a didigra.
Ti moderno a Dhaka ket isu ti sentro ti politika, kultura ken ekonomia a biag idiay Banglades.[9] Urayno ti bukodna nga urbano nga inprastruktura ket isu ti karang-ayan iti pagilian, ti Dhaka ketagsagsabagaba manipud kadagiti urbano a parikut a kas ti karugitan ken kaadu unay ti populasion. Kadagiti kaudian a dekada, ti Dhaka ket nakakita ti pannakabaro ti pagluganan, pannakisinnarita ken dagiti publiko nga obra. Ti siudad ket makaawawis kadagiti gangganaet nga agpupuonan ken dagiti ad-adu a tomo ti komersio ken panaglaklako. Daytoy ket makasansanay pay kadagiti adu nga iyuumay ti tattao manipud iti amin a paset ti pagilian, daytoy ket naireporta a nakaaramid ti Dhaka ti kapardasan a dumakdakkel a siudad iti lubong.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dhaka, Banglades a Mapa". National Geographic Channel. Naala idi 2009-09-06.
- ^ a b "Statistical Pocket Book, 2008" (PDF). Opisina ti Estadistika ti Banglades. Naala idi 2009-08-15.
- ^ The Daily Star Web Edition Vol. 5 Num 234. Thedailystar.net (2005-01-19). Naala idi 2010-12-18.
- ^ "PAKISTAN: Dacca, Siudad ti Natay". Time. Mayo 3, 1971. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-08-27. Naala idi 15 Nobiembre 2011.
- ^ a b "Maipanggep ti Dhaka". btd. Naala idi 15 Nobiembre 2011.
- ^ Banko ti Lubong (Hulio 30, 2010). Estratehia a Panagtulong ti Pagilian para iti Republika ti Tattao ti Banglades par aiti Paset ti Panawen ti FY11-14, panid 4.
- ^ "amin a maipanggep ti siudadmi". Dhaka City. Naala idi 2010-05-08.
- ^ Lawson, Alastair (2002-10-05). "Dhaka's beleaguered rickshaw wallahs". BBC News. Naala idi 2009-09-19.
- ^ "Pakaammuan ti Presio dagiti Kammasapulan a Tagilako" (php) (iti Bengali). Nailian a Portal ti SApot a Pagsaadan, Gobierno ti Banglades. Naala idi 2009-02-27.
- ^ "Peggad idiay Dhaka, ti kapardasan a dumakdakkel a siudad iti lubong". BBC News. 2010-07-07.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sharuf Uddin Ahmed, ed. (1991). Dhaka -past present future. The Asiatic Society, Dhaka. ISBN 984-512-335-X.
- Karim, Abdul (1992). History of Bengal, Mughal Period (I). Rajshahi.
- Pryer, Jane (2003). Poverty and Vulnerability in Dhaka Slums: The Urban Livelihood Study. Ashgate Publishing. ISBN 0-7546-1864-1. OCLC 123337526 OCLC 243482310 OCLC 50334244 OCLC 50939515.
- Rabbani, Golam (1997). Dhaka, from Mughal outpost to metropolis. University Press, Dhaka. ISBN 984-05-1374-5.
- Sarkar, Sir Jadunath (1948). History of Bengal (II). Dhaka.
- Taifoor, S.M. (1956). Glimpses of Old Dacca. Dhaka.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dhaka iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Panagtaripato ti CS1: dagiti di naikaskaso a biddut ti ISBN
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga agus-usar iti parametro ti
|ignore-isbn-error= tapno mangibaga a no uray ti naited nga ISBN ket nadadel, daytoy ket naiprenta iti obra. Dagitoy a nadadael nga ISBN ket mabalin pay a mabiruk babaen ti Espesial:BookSources itikadawyan a waya urayno addaan iti proninente a ballaag — ti laeng kayatn a sawen ket basbassit dagiti silpo ti Biruken daytoy a libro ti pudno a mabalin (kaaduan dagiti bibloteka ket mabalin, kaaduan dagiti dotcom ket saan).
Daytoy ket saan a biddut a kategoria ken dagiti panid iti daytoy a kategoria ket nasken laeng a "masimpa" no ti parametro ti
|ignore-isbn-error= ket saan a nasayaat a naus-usar (kitaen ti [Tulong:Dagiti biddut ti CS1#bad isbn]], a mangipalawag ti kaikaisuna nga umiso a panagusar iti daytoy a parametro).
Dagiti artikulo ket mailistada iti daytoy a kategoria no ti plantilia ti cs1|2 ket agusar iti
|ignore-isbn-error= urayno madudua ti kasingked ti ISBN. Dagiti panid iti daytoy a kategoria ket nasken laeng koma nga inayon babaen ti Modulo:Citation/CS1.
Babaen iti kasisigud, dagiti mensahen ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket maiparang kadagiti amin nga agbasbasa ken dagiti mensahe ti pagtaripatuan a kategoria ket nailemmneg manipud kadagiti amin nga agbasbasa.
Ikabil dagiti sumaganad a teskto iti bukodmo a panid iti common CSS wenno iti espesipiko a panid ti CSS ti kudil (ti common.css ken skin.css):
Tapno maiparang dagiti mensahe ti panagtaripatuan:
.mw-parser-output span.cs1-maint {display: inline;} /* Iparang dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Tapno maiparang amin dagiti biddut mensahe a kaisigud a nailemmeng:
.mw-parser-output span.cs1-hidden-error {display: inline;} /* Iparang amin dagiti mensahe ti biddut ti cs1|2 */
Tapno mailemmeng kadagiti mensahe ti biddut:
.mw-parser-output span.cs1-visible-error {display: none;} /* Ilemmeng dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Gingined
Ti gingined (makunkuna pay a gungon, kintayeg wenno garigengen) ket isu ti resulta ti kellaat a panagibbatan iti enerhia idiay ukis ti Daga nga agpartuat kadagiti sismiko nga allon. Ti sismisidad, wenno sismiko nga aktibidad iti maysa a lugar ket mangitudo iti pannakasansan, kita ken kapigsa dagiti gingined a napadasan kadagiti napalabas a panawen. Dagiti gingined ket rinukrukod babaen ti panagusar kadagiti panagpalpaliiw manipud kadagiti sismometro. Ti darikmat a kinapigsa ket isu ti kaaduan a gantingan a panagreporta para iti intero a lubong kadagiti gingined a napigpigsa ngem ti 5. Dagiti ad-adu pay a gingined a basbassit ngem ti kinapigsa a 5 a naireporta babaen dagiti nailian a sismolohiko nga obserbatorio ket rinukod babaen ti lokal a gantingan ti kinapigsa, a tinawtawagan pay a kas ti Richter a gantingan. Dagitoy dua a gantingan ket numerikal nga agpadpadada kadagiti sakup iti maipategan. Ti kinapigsa a 3 wenno dagiti nababbaba agingined ket kaaduan a ganggani a saan a marikna ken ti kinapigsa ken sumurok a 7 ket makapataud kadagiti nakaro a dakkel a panagdadadel, a maitalged ti kinauneg. Dagiti kapigsaan a gingined iti naipakasaritaan a panawen ket adda ti kapigsa iti sumurok bassit a 9, uray no awan ti patingga ti mapataud a kinapigsa. Ti kinaudi a dakkel a ginginéd iti kinapigsa a 9.0 wenno dakdakkel ket ti 9.0 a kinapigsa a gingined idiay Hapon idi 2011 (manipud idi Marso 2011), ken isu daytoy ti kadakkelan a gingined ti Hapon manipud idi nairugi ti panagrehistro. Ti kapeksa iti panagtigerger ket rinukod iti nabaliwan a Mercalli a gantingan. No ti gingined ket ababaw, makapataud daytoy ti ad-adu a pannakadadael dagiti patakder, wenno ti kapadpadana.[1]
Iti rabaw ti Daga, dagiti gingined ket agipamatmat babaen ti panagkintayeg ken sagpaminsan ti panagyallatiw iti daga. No ti episentro iti dakkel a gingined ket adda idiay adayo ti baybay, ti batok ti baybay ket mabalin a maiyallatiw ken mabalin daytoy a gapuanan ti sunami. Dagiti gingined ket makapataud pay kadagiti guedday, ken sagpaminsan pay kadagiti bulkan nga aktibidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ginginéd FAQ". Crustal.ucsb.edu. Naala idi 2011-07-24.


text:
Wikipedia:Dagiti dawat nga artikulo
Note to non-Ilokano speakers: Make your request here for creation or translation of articles, please do not create non-Ilokano articles as they will likely be deleted. Please discuss related topics at this page's discussion page.
Dagitoy ket dawat wenno kiddaw, singasing nga artikulo a marugian/maluktan. Ipanyo laeng ditoy dagiti kayatyo a mairaman a bambanag iti Wikipedia tapno adda bagnos ken pinagibasaran kagiti mannurat ken siasinoman a mayat a mangirugi.
Alphabetical order[urnosen ti taudan]
A[urnosen ti taudan]
B[urnosen ti taudan]
D[urnosen ti taudan]
E[urnosen ti taudan]
G[urnosen ti taudan]
H[urnosen ti taudan]
I[urnosen ti taudan]
K[urnosen ti taudan]
L[urnosen ti taudan]
- Linus Torvalds – en:Linus Torvalds
- Listaan dagiti danaw ti Azerbaijan – en:List of lakes of Azerbaijan
M[urnosen ti taudan]
- Memory sport – en:Memory sport
- Mental abacus – en:Mental abacus
- Mental calculation – en:Mental calculation, simple:Mental calculation
- Miki – tl:Miki
- Mind sport – en:Mind sport
- Mode Gakuen Cocoon Tower−en:Mode Gakuen Cocoon Tower
P[urnosen ti taudan]
S[urnosen ti taudan]
T[urnosen ti taudan]
- Tattao nga Itneg – en:Itneg people
- Tinola
- Tinuno
- Topless – en:Toplessness
- Tropical agriculture – en:Tropical agriculture
- Tropical horticulture – en:Tropical horticulture
U[urnosen ti taudan]
W[urnosen ti taudan]
Dagiti nasalakniban a titulo[urnosen ti taudan]
Dagiti nailista iti silpo dita baba ket titulo ti artikulo, tungtungan a panid ken plantilia a mabalin a mapartuat ngem nasalakniban napno/bassit gapu kadagiti nakaro a bandalismo. No kayat a partuaten ti maysa nga artikulo panngaasi a partuaten nga umuna iti pagipadasam kalpasanna iparepasom ken damagem kadagiti administrador nga iyalisda ti artikulom ken lukatanda ti serrana. No kayat ti agpartuat kadagiti sabali a nasalakniban a panid, damagem kadagiti administrador ken ipalawagmo no apay a kayatmo a lukatan dayta a panid. Dagiti tungtungan a panid ket mabalin a partuaten dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.


text:
Datu Piang, Maguindanao
Ti Datu Piang ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Piang ket nabingbingay a politikal kadagiti 16 a barbaranggay.[2]
- Alonganan
- Ambadao
- Balanakan
- Balong
- Buayan
- Dado
- Damabalas
- Duaminanga
- Kalipapa
- Kanguan
- Liong
- Magaslong
- Masigay
- Montay
- Poblacion (Dulawan)
- Reina Regente
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Datu Piang | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dinayaw ni British Ambassador Laure Beaufis ti Probinsya nga Ilocos Norte partikular dagiti agkakapintas a buya kas kadagiti banbantay ken nangnangruna dahiti beaches idiay Pagudpud.
Karaman a dinayaw ti ambassador ket ti kinaulimek ken kina managsangaili dagiti Ilocanos.
Kalikagum ni beaufis a makitinnulong iti Ilocos Norte ken kasta met iti enteto a pagilian para iti pannakipasdek dagiti ad afu pay a renewable energy kas alternatibo a paggapuan ti koryente.
Ti ambasador ket bimmisita ditoy Ilocos Norte tapno umay na met kitaen ti sitwasyon ditoy Northern Luzon kas paset ti diplomatic mission na kas ambasador to the Philippines.
Inkari ni Beaufis nga agsublinto ditoy Ilocos kadua na ti pamilya na tapno agpapas nga agdigos ken aglangoy iti baybay a paset tibpagudpud kas maysa kadagiti 25 most beautiful beaches in the world. (Rodrigo Sadian) Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â
(Source: Provincial Government of Ilocos Norte)


text:
Nicolas Cage
Ni Nicolas Kim Coppola (nayanak idi Enero 7, 1964),[1] ammo iti propesion a kas ni Nicolas Cage, ket maysa nga Amerikano nga aktor ken produser. Isu ket nangiladawan kadagiti bida a papel kadagiti nadumaduma a pelikula, a mairaman dagiti romantiko a komedia aginggana kadagiti piksion-ti siensia ken dagiti pelikula ti aksion. Kadagiti nasapa a tawen iti karernar, nagbida ni Cage kadagiti pelikula a kas ti Valley Girl (1983), Racing with the Moon (1984), Birdy (1984), Peggy Sue Got Married (1986), Raising Arizona (1987), Moonstruck (1987), Vampire's Kiss (1989), Wild at Heart (1990), Honeymoon in Vegas (1992), ken Red Rock West (1993).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naden, Corinne J.; Blue, Rose (2003). Nicolas Cage. Lucent Books.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Nicolas Cage iti Wikimedia Commons
- Nicolas Cage iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Nicolas Cage iti AllMovie
- Nicolas Cage iti Box Office Mojo


text:
Simetria
Ti simetria (manipud iti Griego σuuuetpeῖv symmetreín "agkuyog a panagrukod") ket addaan kadagiti dua a kaibuksilan. Ti umuna ket ti saan a nalawag a kapanunotan ti agdanggay ken napintas a proporsion ken balanse.[1][2] Ti maikadua ket ti apag-isu a matematikal a "natabasan a bukod nga agpada" a mabalin a maipakita nga addaan kadagiti alagaden ti pormal a sistema, a kas ti heometria wenno pisika.
Uray no dagitoy dua a kaibuksilan ti "simetria" ket mabalin a sagpaminsan nga agsina a maibagbaga, dagitoy ket agkabagianda, isu a mapagtungtungan nga agkuyog dagitoy.[2]
Ti matematikal a simetria ket mabalin a mapaliiw
- iti keddeng iti panagpalabas ti panawen;
- a kas maipapan ti espasio a pannakaikabagian;
- babaen dagiti heometriko transpormasion a kas ti panangigatad, anninaw, ken panagpusipos;
- babaen dagii kita ti maiyannong a transpormasion;[3] ken
- kas maysa nga aspeto dagiti abstrakto a banag, dagiti teoretiko a modelo, pagsasao, musika ken mabalin pay ti pannakaammo.[4][5]
Daytoy nga artikulo ket ipalawagna kadagitoy a panangipagarup ti simetria manipud kadagiti uppat a perspektibo. Ti umuna ket ti simetria iti heometria, daytoy ti kaaduan nga ammo a kita ti simetria para iti kaaduan a tattao. Ti maikadua ket ti ad-adu a sapasap a kaibuksilan ti simetria iti matematika a kas maysa a kabuklan. Ti maikatlo ket mangipalawag ti simetria a kas makikabagian iti siensia ken teknolohia. Iti daytoy a kontesto, dagiti simetria ket mangipakita kadagiti nakakaskasdaaw a resulta a mabirukan iti moderno a pisika, a mairaman dagiti aspeto ti limbang ken panawen. Ti maikapat ket pagtungtunganna ti simetria kadagiti kinatao, a mangsakup ti nabaknang ken naindumaan a panagusar iti pakasaritaan, arkitektura, arte, ken relihion.
Ti kasumbangir ti simetria ket ti asimetria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zee, A. (2007). Nakabutbuteg a Simetria. Princeton, N.J.: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-13482-6.
- ^ a b Kas pagarigan, ni Aristoteles ket nangiladawan ti nagtimbukel a sukog kadagiti nainlangitan a bagi, nangigupit kadagitoy a pormal a naipalawag a heometriko a panagrukod ti simetria iti masna nga urnos ken kinapintas iti kosmos.
- ^ Kas pagarigan, dagiti operasion a kas ti panaglasat ti kadawyan a naitabas a datar ti teha wenno panangingipusipos ti walo ti bakrangna a putik, wenno dagiti narikut a transpormasion dagiti ekuasion wenno iti waya a matokar ti musika.
- ^ Mainzer, Klaus (2005). Simetria kenKarikut: Ti Kararua ti Pintas ti Saan a Nailinia a Siensia. World Scientific. ISBN 981-256-192-7.
- ^ Dagiti simetriko a banag ket mabalin a materiales, a kas ti tao, kristal, teha, wenno molekula, wenno mabalin a maysa nga abstrakto nga estruktura a kas ti matematikal nga ekuasion wenno dagiti serye ti dayyeng ti(musika).
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Ekuasion a Saan a Mabalin a Masolbar: Kasano dagiti henio ti Matematika a Nakaduktal ti Pagsasao ti Simetria, Mario Livio, Souvenir Press 2006, ISBN 0-285-63743-6
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Simetria iti Wikimedia Commons
- Calotta: Ti Lubong ti Simetria
- Danes: Ti Simetria ti Lawlaw ti Punto iti Dalumpinas Naiyarkibo 2004-01-02 iti Wayback Machine
- Chapman: Dagiti Estetika ti Simetria
- Simetria ti ISIS
- Gunglo ti Internasional a Simetria – ISA Naiyarkibo 2006-07-21 iti Wayback Machine
- Institute Symmetrion Naiyarkibo 2011-07-21 iti Wayback Machine


text:
Plantilia:Marebba a panangpili
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.
Ti plantilia ti
{{Marebba a panangpili}} ket mangited ti agpapada a mensahe para iti panagilak-am kadagiti panid ti plantilia a dagiti plantiliana ket mangiraman ti parametro ti state (ti pannakarebbada ket mabalin a mataripato).
Daytoy ket mabalin a mausar iti panid ti plantilia (mabalkot iti kaunegan dagiti etiketa ti
), wenno idiay {{dokumentasion}} a subpanid ti plantilia.
Mangipakita ti pagpilian a panagusar ti nagan nga state[urnosen ti taudan]
No, ti plantilia a nakailak-aman ti
{{Marebba a panangpili}}, ti state a parametro ti dayta a plantilia ket napakabaelanen isu a saanen a managanan no matawaganen ti plantilia – kas iti parametro a state ket mangiraman ti
{{{1| }}}, kas ti
|state = {{{state|{{{1|}}}}}}
- wenno
|state = {{{state|{{{1| expanded }}}}}}
- kdpy
kapalsanna
{{marebba a panangpili |statename=optional}}
mangikkat kadagiti pagarigan ti "state=" manipud ti mensahe ti
{{marebba a panangpili}}, kas ti
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar