text:
Baybay Amianan
Ti Baybay Amianan ket maysa a pingir a baybay iti Taaw Atlantiko a mabirukan idiay nagbaetan ti Gran Britania, Eskandinabia, Alemania, ti Olanda, Belhika, ken Pransia. Daytoy ket maysa nga uneg ti daga a baybay (wenno "samang") a baybay idiay kontinental a samang ti Europa, daytoy ket maikapet ti taaw babaen ti Kanal Ingles iti abagatan ken ti Baybay Norwego iti amianan. Daytoy ket adadu ngem 970 kilometro (600 mi) ti kaatiddogna ken 580 kilometro (360 mi) ti kalawana, nga adda ti kalawa ti agarup a 750,000 kuadrado kilometro (290,000 sq mi).
Ti Baybay Amianan ket napauten a lugar dagiti Europeano a pagdaliasatan ken tipay nangruna a pagkalapan. Ti baybay ket nadayeg a papanan para kadagiti panagliwliwa ken turismo kadagiti naibeddeng a pagilian ken ti kinaudi datoy ket nakarang-ay iti maysa a nabaknang a rekurso ti enerhia a mairaman dagiti posil a sungrod, angin, ken dagiti nasapa a panagikeddeng ti allon abileg.
Iti naipakasaritaan, ti Baybay Amianan ket nakaipakita ti kinaprominente iti heopolitiko ken dagiti milisia a panakibiang, a naisangsangayan idiay Akin-amianan nga Europa ngem ti pay sangalubongan babaen dagiti agtigtignay a bileg ti akin-amianan nga Europa a naipan iti sangalubongan idi kaaduan a las-ud ti Tengnga a Panpanawen ken moderno a panawen. Ti Baybay Amianan ket sentro idi ti pannakabangon ti Vikings ken dimtengan , ti Hanseatika a Liga, ti Olanda, ken ti Britaniko a ti tunggal maysa ket nagsuksukisok a mangituray ti Baybay Amianan ken babaen ti panagtengngel ti sumrekan dagiti pagtagilakuan ken dagiti rekurso iti lubong. A kas ti is-isu a rummuaran idiay taaw ti Alemania, ti Baybay Amianan ket nagtultuloy nga estratehiko a nangruna kadagiti dua a Gubat ti Sangalubongan.
Ti aplaya ti Baybay Amianan ket mangited ti dibersidad ti heolohiko ken heograpiko a langlanga. Idiay amianan, dagiti adalem a piordo ken nasalagasag a derraas ket mangmarka kadagiti aplaya ti Norwega ken Eskoses, bayat nga idiay abagatan ket nangruna a buklen dagiti kadaratan nga playa ken dagiti nalawa a naakaba a kapitakan. Gapu ti kapusek ti populasion, ti adu unay nga industrialisasion, ken ti nakaro a panag-usar ti baybay ken ti naipalawlaw a luglugar, adda dagiti adu nga enbiromental a parikut a nakabanagan dagiti ekosistema ti baybay. Dagiti enbironmento a pakadanagan—a sapasap a mairaman ti nakaro unay a panagkalkalap, industria ken agrikultura a panagay-ayus, dragado, panagibelleng ken dagiti dadduma pay—a nakaiturongan kadagiti panagikeddeng a panagpawil ti pannakaapday ti baybay bayat a mausay pay laeng kadgiti ekonomiko a pannakabalinna.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Amianan ket bineddengan babaen ti Is-isla Orkney ken ti daya nga aplaya ti Gran Britania iti laud[1] ken ti akin-amianan ken ti nangruna a daga ti Sentral nga Europa iti daya ken abagatan, mairaman daytoy ti Norwega, Dinamarka, Alemania, ti Olandas, Belhika, ken Pransia.[2] Idiay abagatan a laud, iti labes ti Linglingsat Dover, ti Baybay Amianan ket agbalin a ti Kanal Ingles a maisilpo iti Taaw Atlantiko.[1][2] Iti daya, daytoy ket maisilpo iti Baybay Baltiko babaen ti Skagerrak ken ti Kattegat,[2] dagiti lingsat a mangisina ti Dinamarka manipud ti Norwega ken Suesia.[1] Iti amianan, daytoy ket bineddengan babaen ti Is-isla Shetland, ken maisilpo iti Baybay Norwego, a naisanglad iti akin-amian a daya unay a paset ti Atlantiko.[1][3]
Ti Baybay Amianan ket nasursurok ngem 970 kilometro (600 mi) iti kaatiddog ken 580 kilometro (360 mi) iti kalawa, ken addaan daytoy iti kalawa iti 750,000 kuadrado kilometro (290,000 sq mi) ken tomo iti 94,000 kubiko kilometro (23,000 cu mi).[4] Iti likmut dagitiigid ti Baybay Amianan ket dagiti dakkel nga isla ken dagiti purpuro, a mairaman ti Shetland, Orkney, ken ti [[Is-isla Frisia].[2] Ti Baybay Amianan ket makaawat ti nasadiwa a danum manipud kadagiti nadumaduma a a kontinental a pagayusan iti danum ti Europa, ken ti pay Is-isal Britanika. Ti dakkel a paset ti pagayusan a labneng ti Europa ket maibusan idiay Baybay Amianan ken mairaman ti danum manipud ti Baybay Baltiko. Ti kadakkelan ken dagiti kangrunaan a karayan nga agay-ayus iti Baybay Amianan ket ti Elbe ken ti Rin – pagayusan ti danum ti Meuse.[5] Agarup a 185 a riwriw a tattao ti agtataeng iti pagayusan a labneng dagiti karayan nga agay-ayus iti Baybay Amianan ken sakupenna ti industrialisado unay a luglugar.[6]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ababaw nga epikontinental a baybay a kas ti agdama a Baybay Amianan ket adda dagitoy idin iti kontinental a samang ti Europa. Ti panagrengngat a nangporma ti akin-amianan apaset ti Taaw Atlantiko idi las-ud dagiti paset ti panawen ti Hurasiko ken Kretasiko, manipud idi agarup a 150 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ket nagpataud iti tektoniko nga isasalto idiay Is-isla Britanika.[7] Manipud idin, ti ababaw a baybay ket ganganin nga nagtultuloy nga adda iti nagbaetan dagiti nangato a Fennoscandia a kalasag aken ti Is-isla Britanika.[8] Daytoy taudan ti agdama a Baybay Amianan ket dimmakkelen ken bimmassit iti panagpadur-as iti eustatiko a lessaad ti baybay iti las-ud ti heolohiko a panawen. Sagpaminsan daytoy a naikonekta kadagiti sabali nga ababaw a baybay, kas ti baybay ti ngato ti Labneng ti Paris iti abagatan-laud, ti Baybay Paratetis iti abagatan-daya, wenno ti Taaw Tetis iti abagatan.[9] Idi las-ud ti Naladaw a Kretasiko, idi agarup a 85 a riwriw a tawtawen iti napalabas, amin iti moderno a nangruna a daga ti Europa malaksid ti Eskandinabia ket dagidi naiwarwaras nga isla. Babaen ti Nasapa nga Oligoseno, idi 34 aginggana ti 28 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ti irurumsua ti Akinlaud ken Sentral nga Europa ket gangani nangisina ti Baybay Amianan manipud ti Taaaw Tetis, ken nagin-inut dagitoy a bimmassit ken nagbalin daytoy iti Mediteraneo idi ti Akin-abagatan nga Europa ken ti Abagatan a laud nga Asia ket nagablin a nagmaga a daga.[10] Thi Baybay Amianan ket nalappedan manipud ti Kanal Ingles babaen ti akikid a rangtay a daga aginggana idi daytoy ket nawasang babaen ti saan a basbassit ngem dua a katastropiko a layus idi baetan ti 450,000 ken 180,000 a tawtawen ti napalabas.[11][12] manipud idi rugi ti paset ti panawen ti Kuaternario idi agarup a 2.6 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ti eustatiko nga agpang ti lessaad ti baybay ket simmuek idi las-ud ti tunggal maysa a ppaset ti panaswen ti glasier ken kalpasanna ngimmato manen. Iti tunggal maysa a panawen a makaabot ti kalatakan a gay-at ti sabanas ti yelo, ti Baybay Amianan ket nagbalin a gangani a kompleto a nagmaga. Ti agdama nga aldaw nga aplaya a naporma kalpasan ti Kinaudi a Kangatuan a Glasier idi ti bayaby ket nangrugi a manglayus ti samang ti kontinente ti Europa.[13]
Idi 2006 adda nabirukan idi a tipping ti tulang bayat a nagkulukol iti lana idiay Baybay Amianan. Ti panangusig ket nangibaga a dayta ket Plateosaurus manipud idi 199 aginggana idi 216 a riwiriw a tawtawen iti napalabas. Daytoy idi ti kaunegan a posil ti dinausoro a nabirukan ken ti immuna para iti Norwega.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d L.M.A. (1985). "Europe". Iti University of Chicago. Encyclopædia Britannica Macropædia. 18 (Maiak-15 nga ed.). Estados Unidos: Encyclopadia Britannica Inc. pp. 832–835. ISBN 0-85229-423-9.
- ^ a b c d Ripley, George; Charles Anderson Dana (1883). The American Cyclopaedia: A Popular Dictionary of General Knowledge (Digitized 11 October 2007 by Google Books online). D. Appleton and company. p. 499. Naala idi 26 Disiembre 2008.
- ^ Helland-Hansen, Bjørn; Fridtjof Nansen (1909). "IV. The Basin of the Norwegian Sea.". Report on Norwegian Fishery and Marine-Investigations Vol. 11 No. 2. Geofysisk Institutt. Naala idi 9 Enero 2009.
- ^ "About the North Sea: Key facts". Safety at Sea project: Norwegian Coastal Administration. 2008. Naala idi 2 Nobiembre 2008.
- ^ Ray, Alan; G. Carleton; Jerry McCormick-Ray (2004). Coastal-marine Conservation: Science and Policy (Digitized by Google Books online) (ilustrado nga ed.). Blackwell Publishing. p. 262. ISBN 0-632-05537-5. Naala idi 21 Enero 2009.
- ^ "Chapter 5: North Sea" (PDF). Environmental Guidebook on the Enclosed Coastal Seas of the World. International Center for the Environmental Management of Enclosed Coastal Seas. 2003. Naala idi 24 Nobiembre 2008.
- ^ Ziegler, P. A. (1975). "Geologic Evolution of North Sea and Its Tectonic Framework". AAPG Bulletin. 59. doi:10.1306/83D91F2E-16C7-11D7-8645000102C1865D.
- ^ See Ziegler (1990) or Glennie (1998) for the development of the paleogeography around the North Sea area from the Jurassic onwards
- ^ Torsvik, Trond H.; Daniel Carlos; Jon L. Mosar; Robin M. Cocks; Tarjei N. Malme (Nobiembre 2004). "Global reconstructions and North Atlantic paleogeography 440 Ma to Recen" (PDF). Naala idi 19 Nobiembre 2008.
- ^ Smith, A. G. (2004). Atlas of Mesozoic and Cenozoic Coastlines (Digitized by Google Books online). Cambridge University Press. pp. 27–38. ISBN 0-521-60287-4. Naala idi 24 Nobiembre 2008.
- ^ Gibbard, P. (19 Hulio 2007). "Palaeogeography: Europe cut adrift". Nature. 448 (7151): 259–60. Bibcode:2007Natur.448..259G. doi:10.1038/448259a. PMID 17637645. (Nasken ti Agrehistro)
- ^ Gupta, Sanjeev; Collier, Jenny S.; Palmer-Felgate, Andy; Potter, Graeme (2007). "Catastrophic flooding origin of shelf valley systems in the English Channel". Nature. 448 (7151): 342–5. Bibcode:2007Natur.448..342G. doi:10.1038/nature06018. PMID 17637667.
- ^ Sola, M. A.; D. Worsley, Muʼassasah al-Waṭanīyah lil-Nafṭ (2000). Geological Exploration in Murzuq Basin (Digitized by Google Books online). A contribution to IUGS/IAGC Global Geochemical Baselines. Elsevier Science B.V. ISBN 9780080532462. Naala idi 19 Nobiembre 2008.
- ^ Lindsey, Kyle (25 Abril 2006). "Dinosaur of the Deep". Paleontology Blog. Naala idi 23 Hunio 2013.
- "Baybay Amianan". Dagiti Ababa a Pangusig ti Pagilian. Administrasion ti Pakaammo ti Enerhia(EIA). Enero 2007. Naala idi 2008-01-23.
- "NORTH SEA FACTS". Nailian nga Instituto ti Belhika dagiti Masna a Siensia. Panangimaton a Paset dagiti Matematiko a Modelo ti Baybay Amianan. Naala idi 2009-02-15.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Starkey, David J.; Morten Hahn-Pedersen (2005). Bridging troubled waters: Conflict and co-operation in the North Sea Region since 1550. Esbjerg [Denmark]: Fiskeri-og Søfartsmuseets. ISBN 87-90982-30-4.
- Ilyina, Tatjana P (2007). The fate of persistent organic pollutants in the North Sea multiple year model simulations of [gamma]-HCH, [alpha]-HCH and PCB 153Tatjana P Ilyina;. Berlin ; New York: Springer. ISBN 978-3-540-68163-2.
- Karlsdóttir, Hrefna M. (2005). Fishing on common grounds: the consequences of unregulated fisheries of North Sea Herring in the postwar period. Göteborg: Ekonomisk-Historiska Inst., Göteborg Univ. ISBN 91-85196-62-2.
- Tiedeke, Thorsten; Werner Weiler (2007). North Sea coast: landscape panoramas. Nelson: NZ Visitor; Lancaster: Gazelle Drake Academic. ISBN 978-1-877339-65-3.
- ed. by Erik Thoen (2007). Rural history in the North Sea area: a state of the art (Middle Ages – beginning 20th century). Turnhout: Brepols. ISBN 978-2-503-51005-7.
- Waddington, Clive; Kristian Pedersen (2007). Mesolithic studies in the North Sea Basin and beyond: proceedings of a conference held at Newcastle in 2003. Oxford: Oxbow Books. ISBN 1-84217-224-7.
- Zeelenberg, Sjoerd (2005). Offshore wind energy in the North Sea Region: the state of affairs of offshore wind energy projects, national policies and economic, environmental and technological conditions in Denmark, Germany, The Netherlands, Belgium and the United Kingdom. Groningen: University of Groningen. OCLC 71640714.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Baybay Amianan iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
A repository of social and political commentaries, literary attempts in Ilokano and English. This includes notes on daily occurrences and quotations and sayings. "Abel" is the IIokano term for tapestry or woven cloth. The term tried to capture the contents of the blog.
Monday, October 31, 2011
RAINY DAYS
The last day of the month of October. A promise of sun, unlike yesterday when it rained the whole day. First time I did not go out of the house. Did the laundry on the old washing machine--two maong pants, several t-shirts and pairs of socks. The sun was out, sometimes in its full force and the laundry dried on the line. It rained, drizzle actually, towards evening. Ate a bowl of Cabagan pancit at Lilia's. It was all I ate for dinner. I am not feeling good. My cough is still there. Plenty of phlegm. I must have taken at least 10 Solmiux capsules costing P12 each.
It's 1:40 am on my laptop. Still not feeling good. There is a plan to go to Laoag and visit the graves of my parents at the camposanto. Hope to transfer their bones to a memorial garden in front of (actually beside) the Spanish-built cemetery.
Nov 1. All Saints'Day. Maybe recovering after taking in two capsules of carbocistene, costing P5.00 each. I felt better towards evening. Ate baduya and diko, rice cakes that are usually prepared by Ilocanos during the Feast of the Dead. It was all I ate for dinner. Less phlegm in the evening.
Tuesday, October 18, 2011
DANGADANG
dagiti balikas, balikas, balikas.
Anian nga ab-abbi, anian a kalintegan!
Uray dagiti mongha agalumiimda a rummuar
iti puraw a sudida.
Siaasut ti kampilan iti rinnupak dagiti nagabungot.
Adda kadi pannakasubbot iti rikkiar
kadagiti binnatog ti pungtot?
Umno koma nga agsisinnakittayo
ta ngamin saan aya a ti berdugo
isu met laeng ti dasig dagiti anniniwantayo?
Saan kadi koma nga ipeksa ti rikna
kadagiti balikas, balikas, balikas
a nagsusuon iti bendision ti sirmata
ken panagmaymaysa?
Ket iti rangrangkay dagiti darikmat
siasinoda a natnag iti allilaw ken am-amangaw?
Ania ti kari dagiti ulimek
wenno subbot ti adu a panaganus
no di man panagpangas?
Itag-ay dagiti kusapo a wagayway
nga uloden dagiti dagiti tirtiris ken saan a naimbag
a pakinakem iti bettak dagiti katawa, ublag,
saringgayad dagiti umsi, ulbod nga isem.
Monday, October 3, 2011
DAGITI KAKADUA ITI RUAR
ANDREW C. LABAYOG
INTERVIEW KEN ni Isabel Sison Sandi, tubo ti Cabugao, Ilocos Sur, a kaanakan ti exilo a sigud a caudillo ti Communist Party of the Philippines ken ti armado a takiagna, ti New People's Army. Nagpaay ni Maestra Isabel a kas principala ti Burgos National High School ken ti Bacarra Comprehensive National High School in Ilocos Norte.
Naisar-ong ti nagsurat iti BCNH idi naglektiur iti journalism bayat ti Ilocos regional student press conference a naaramid iti pagadalan.
From a tape recorder. Unedited
Adda ti Tanap iti kabambantayan ti akindaya a Burgos a nagrairaan idi dagiti kadre ti NPA.
Sakbay a marugian ti interbieu, nadakamat ni Maestra Isabel ti pannakatarimaan ti eskuelada (BNHS). Ngem hot lumber kano ti nagatang ti pagadalan babaen ti panangibabaaet ti pangulo ti Parents-Teachers Association.
NO APAY A NAGPATULONG KADAGITI TAGA-RUAR
I was threatened with an armalite gapu ta diak kayat ti insuplayda a hot lumber, kinunana. Addakami iti uneg ti oficinana iti BCNHS.
The large woman with big earrings and ready smile continued, So I invited him for the second time tapno agsaritakami maipanggep iti panangbutbutengna kaniak iti armalait.
Naammuak nga isu ti presidente ti Parent-Teachers Community Association iti eskuelaanmi. So I invited him for a dialogue. He never came. Ket gapu ta ipapilit ni Apo Bise-Mayor a questionable dagiti kayo a pangpatarimaan iti eskuela, imbagak iti utility worker in our school to bring out from the school campus dagidi a hot lumber. Kasta unay unget daytoy a tao. Binutbutengnak ket impangtana nga anytime I would disappear.
Siamkami iti familiami--ni nanangko ken dagiti kakabsatko a lallaki ken babbai, natayen daydi amami. I made letters for all of them, informing them that whatever happens to me the person whom you will file charges is this person. Baka mapukawak in a day or two--daytoy a tao ti mapabasol.
I was helpless and referred the matter to higher authorities, my bosses in the province. Imbes a tulongandak, ibagada no ania ti aramidek, kasla pay kunada ketdin, ket dimo met ammo ti makisala iti tokar. I was alone. I had to do something. Ammom ti napanunotko nga aramiden, sir? And I knew it was very wrong for me to have done it.
DAGITI AMAZONA
Kapigsa idi ti NPA (New People's Army) ditoy provincia. Wen, kapigsa idi ti NPA. Aduda. Isuda pay ti ag-checkpoint, even in broad daylight. Yantangay ta awan metten ti namnama--I have no other recourse, pudno a helplessak, ti met napan iti panunotko ti sinurotko. Balasangak pay met laeng, awan dagitay mapanawak. I have to refer the matter to these people, no ania met ti maibagada kaniak, kunak metten, a. Talaga nga I did it.
So at 12:20 noon I went to Tanap, Burgos, Ilocos Norte, in the guise a mapanak gumatang iti bawang. (One time a nagpasig kaniak ni Bettina, our finance officer at the regional office ti Department of Education, Culture and Sports idiay San Fernando City.) So I went there a kasla gumatangak iti bawang.
Awan ti ammok maipapan iti komunismo. They tried to feed something in my mind.
Kunada, "Haankami a basta agpapatay iti tao. There is still a social investigation. Agimbestigarkami no ania ti klase ti maysa a tao. No recidivist ti tao, ket agar-aramiden iti dakes, talaga a kednganmin. Tumultulongkamin iti gobierno a mangdalus iti sociedad.
Well, I think I am not in a position to discuss with you about these things. No ania ti nabukelyon a prinsipio, dayta ti surotenyon. No ania met ti naimula iti panunotko, isu met ti surotek.
Kuna ni Kumander Bakung, "Apay, ma'am, haanka nga immala iti ulitegmo?"
Imagine nga ammoda pay nga ulitegko ni Jose Maria Sison! Inamadko, "Kasano nga ammoyo nga ulitegko ni Joma?"
"Mamatikayo man wenno saan, makitami pay no kua nga agtravtravelka on your way home very late in the evening. No makitkitadaka, pagsasaritaandaka. Apay a nagtureden daytoy a bimmabaian a principal nga agbibiahe iti naladaw a malem ken naladaw a rabii? Naminsan, nakitadaka pay a naglugan iti dump truck."
Pudno met ta no maminsan awanen ti lugan (passenger jeep wenno minibus) nga agawid idiay Laoag a pagkaseraanmi.
Diak mailibak nga ulitegko ni Joma gapu ta agkasinsin da Joma ken daydi amak. Ngem ni ulitegko ken siak, kas kadagiti kakabsatna, agsasabali iti prinsipio. Saankami nga agpaparis.
Kinunada, "It's as good as saying nga haanka nga umanamong iti daytoy nga ipagpagnami."
"Talaga a saan, ta maysaak nga educator," kinunak.
"Ala, saandaka a mapilit. Ti la ngarud maibagami: Inton maminsan, haanka a basta umay ditoy, nga adda makakitkita kenka. Ta no adda makakita kenka, ket addakam met ditoy, no adda enkuentro, amangan no maalaka iti crossfire. Kaasi pay ti familiam no kua."
Diak met ammo nga addakay ditoy (itay immayak), kunak lattaan, a, ta no ibagak ti panggepko, saan a nasayaat.
Ala, ammokton no maminsn. Ngem ti innak man kalikaguman bassit ket kasaritak man dagiti ubbing a simmurot kadakayo.
"Wen, a, "kinunada.
Isu a pinaruarda ida iti kuarto. Ket nakitak daydi maysa nga ubing a nakakutkuttong. Ay, nakakutkuttong ket naasianak unay kenkuana. Inarakupnak.
"Apay, anakko?"
Daydiay laeng ti insaok, imbes koma a kinunak, "Apay, anakko, apay a simmurotka kadakuada?"
Ammom ti insungbatna?
"Ma'am, naragsakak. I feel contentment in joining this organization."
Agasem, awan pay maysa a lawas a naalda ida ket nabrainwashedda ti isip ken panunotda.
Dua a babbai--da Margie ken Heidi, a second wenno thirdyearda ngata iti eskuelaanmi.
Are they still living. Addada pay la ngata?
Addada pay, sir.
Kinuna kaniak ni Margie, "We feel happy iti kaaddami ditoy."
Inyarasaasko, "No naragsakkayo, apay ngarud a nakuttongkayo?"
"Apo, Ma'am, ti aldaw isu ti pannakarabiimi. Ket no adda man masarakanmi a kanen, isu ti kanenmi. Ket uray no kasdiay ti panagbiagmi, we find enjoyment and satisfaction iti kaaddami iti daytoy a bunggoy. Mayat, Ma'am."
Natakuatak kalpasan iti sumagmamano nga aldaw nga iti dayta a bunggoy, adda met dagiti pro-military, anti-military. Ta kasano koma a nakadanon iti military a nangtedak iti 200 a pisos iti daydiay nga ubing?
Idi kuan, kunada, "Ma'am, dika pay la agaw-awid ta aggigiddantayo a pumanaw ditoy."
Kinitak ti oras iti relok--12:20 pm nga napanak iti dayta lugar -- alas dos pay laeng iti malem.
Anianto kad nga oras nga pumanawtayo?
Alas sais, kunada.
Alla, apo. Ket kasanoak kad ngaruden ditoy? Dinto pay rabiin nga agawidak?
Ket nasanayka met nga agawid iti rabrabii, kunada.
Didak pay ketdin sapulen idiay eskuela? Napananna ngata? Siempre, paipoliceblotterdak a magpukawak, a nagpukawkami ken ni Lisa. Palubosandakami koma. No didakami palubosan, ad-adda a sapulendakami. Ad-adda ngad nga umay dagiti military nga isu ti kunayo a kalabanyo.
Saan a mabalin ta dayta a talaga ti pagannurotanmi.
Ala, awan ti mabalinko. Ngem no koma no mabalin, ala singko a pumanawkami.
Kasla nakonsensia ti kumander, ket kinunana," Kastoy ngarud, Ma'am, palubosandakan on condition a kandaduam ta ngiwatmo. Ta no dimo kandaduan, ket no apagpanawmo ket immay ti military, awan sabali a tuduenmi a napan nagipulong no di sika."
Alas tres idin iti malem.
POSTSCRIPT:
Saan a narisut ti riri da Maestra Isabel ken ti presidente ti PTCA agingga a nayalis ti immuna a kas principal ti BNCHS. Babaen iti tulong ni Maestra Isabel, simmuko da Heidi ken Margie iti gobierno ti probinsia nga idauluan idi ni Diputado Rodolfo Farinas iti umuna a distrito ti Ilocos Norte.
ACL: Parbo a nagan ni PLJ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
Ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia[1] (kadawyan a naamammuan iti ASEAN /ˈɑːsi.ɑːn/ AH-see-ahn,[2] sagpaminsan a /ˈɑːzi.ɑːn/ AH-zee-ahn)[3][4] ket maysa a heo-politikal ken ekonomiko a gunglo dagiti sangapulo a pagilian a mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia, a naporma idi 8 Agosto 1967 babaen ti Indonesia, Malaysia, ti Filipinas, Singapur ken Tailandia.[5] Manipud idin, dagiti pannakaikameng ket naipalawa a mangiraman ti Brunei, Burma (Myanmar), Cambodia, Laos, ken Bietnam. Dagiti gandatna ket mairaman ti panngipardas ti idadakkel ti ekonomia, sosial a panagrang-ay, panagrang-ay ti kultura kadagiti kamengna, panagsalaknid ti rehional a kappia ken panagtalinaay, ken dagiti opurtunidad para kadagiti kameng a pagpagilian tapno nakappia a pakitungtungan dagiti paggigiddiatan.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakabuklan". ASEAN. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 26 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ VOA.gov, Biruken it Timek ti Amerika
- ^ "NLS/BPH: Dadduma pay a sinursurat, Ti ABC a Libro, Ti Alagaden ti Panagbalikas". 8 Mayo 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 12 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ Asean.org, ASEAN-10: Panangsango kadagiti Karit, babaen ni Termsak Chalermpalanupap, Asean.org, ASEAN Opisial a Website ti Sekretariat. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ DEklarasion ti Bangkok. Wikisource. Naala idi 14 Marso 2007.
- ^ Asean.org, Pakabuklan, Asean.org, ASEAN Opisial a website ti Sekretariat. Naala idi 12 Hunio 2006.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia iti Wikimedia Commons


text:
Uma
naipempendan, ur-urayen ti dalikan
kap'tan ti iro iti naasuk a dapogan
paglutuan dagiti bukatot a kumaw.
namagmaganen ti natay a bagi ti sungrod
mabati lattat' ling-et a lana dagiti rinnupir
agsagawisiw ti apuy, agkatawa ti darang
taginayonennat' segged arindaraen a beggang.
... pakasinitan ti bukatot a kumaw.
naigurod a sungrod banag dagiti sanga
pinukan, binalsig, kumaw iti kinabukatotda?
aglunit ngata met ti nagrengngat a daga
a mabisibisan maiparakupok a darada?
nagsala idi dagiti sanga nga indayon ti bulong
immisemda met idi kadagiti ag-agek ti pul-oy
nagubbotda nga imminum iti bang-ar ti linnaaw
rimmabangada, agur-uray panagukrad sabsabong.
... nalaylay amin dagitoy, gapu iti bukatot a kumaw.
dung-awan ti langit dagiti puon a nagpukanan
dengngepen barat' init dagiti sugat a naparnuay
tapno agsulbod, sumari, ti ad-adu pay a sanga
agubbot, agsabongda; ayamuomdat' agadiwara.
... masbaalan ngata ni kumaw: bileg ti kinalupoyda?
NOLI S. DUMLAO
Paoay, Ilocos Norte


text:
Asia
Ti Asia ket ti kadakkelan ken kaaduan ti populasion a kontinente iti Daga, daytoy ket kangrunaan a mabirukan kadagiti akindaya ken akin-amianan a hemisperio. Urayno daytoy ket sakupenna laeng ti 8.7% iti dagup a kalawa ti rabaw iti Daga, daytoy ket buklenna ti 30% of iti kalawa ti daga iti Daga, ken historikal a balay iti kaaduan a populasion ti tao iti planeta (agdama nga agarup a 60%). Ti Asia ket saan laeng a naindayegan iti dagup a kadakkelna ken populasion, ngem dagiti pay naisangayan a napusek ken dadakkel a pagtaengan ken dagiti pay nawatiwat a manmano a matagtagitao a rehion iti uneg ti kontinente iti 4.4 a bilion a tattao. Ti Asia ket mangipakpakita ti kapartak iti ekonomia (naisangayan iti Daya nga Asia) ken ti pay nakaradkada nga iya-adu ti populasion idi las-ud ti maika-20 a siglo, ngem ti dagup ti amin nga iya-adu ti populasion ket simmuek manipud idin kadagiti natimbeng nga agpang iti lubong.[3]
Dagiti pagbeddengan ti Asia ket naikeddeng babaen ti kultura, gapu ta awan ti nalawag a heograpikal a pannakaisina a nagbaetanna ken ti Europa, a no itipon dagitoy dua ket mangporma ti maysa nga agtultuloy a masa ti daga a tinawtawagan iti Eurasia. Dagiti kaaduan a naaw-awat a pagbeddengan a lugar ti Asia iti daya ti Kanal Suez, ti Karayan Ural, ken ti Banbantay Ural, ken iti abagatan ti Banbantay Kaukaso wenno ti Depresion Kuma–Manych) ken ti Kaspio ken Baybay Nangisit.[4][5] Daytoy ket nabeddengan iti daya babaen ti Taaw Pasipiko, iti abagatan babaen ti Taaw Indiano ken iti amianan babaen ti Taaw Artiko.
No makita ti kadakkelna ken dibersidad, ti konsepto iti Asia – ti nagan napetsaan manipud idi klasikal a kinaugma - ket mabalin a napudpudno a maibatay iti heograpia ti tao ngem ti pisikal a heograpia.[6] Ti Asia ket nalatak nga agdumaduma iti ballasiw ken iti uneg dagiti rehionna no maibatay kadagiti etniko a grupo, dagiti kultura, dagiti enbironmento, dagiti ekonomia, dagiti historikal a pakaikabagian ken dagiti sistema ti gobierno.
Dagiti linaon
Panangipalawag ken dagiti pagbeddengan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sistema ti tallo a kontinente ti Griego[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagbeddengan a nagbaetan ti Asia ken Europa ket historikalen a naikeddeng babaen dagiti Europeano laeng.
Ti orihinal a panangigiddiat ti nagbaetan dagitoy dua ket inaramid idi dagiti taga-ugma a Griego. Inusarda ti Baybay Eheo, ti Dardanelos, ti Baybay ti Marmara, ti Bosporo, ti Baybay Nangisit, ti Kipet Kerch, ken ti Baybay ti Azov a kas pagbeddengana nagbaetan ti Asia ken Europa. Ti Nilo ket masansan idi a naus-usar a kas ti pagbeddengan a nagbaetan ti Asia ken Aprika (kalpasanna ket tinawagan iti Libia), urayno adda met dagiti Griego a heograpo a nangisingasing a ti Baybay Nalabbasit ket mangporma iti nasaysayaat a pagbeddengan.[7] Ti Kanal Darius iti baetan ti Nilo ken ti Baybay Nalabbasit ket nangipakaammo iti adu a panaggigiddiat iti kapanunotan. Bababen ti Imperio a Romano, ti Karayan Don a mangibus iti Baybay Nangisit ket isu idi ti akinlaud a pagbeddengan ti Asia. Daytoy idi ti akin-amianan unay a madaliasat a punto iti aplaya ti Europa. Idi maika-15 a siglo ti Baybay Nalabbasit ket naipatakder a kas ti pagbeddengan a nagbaetan ti Aprika ken ti Asia, ken isu ti daytoy ti nangsukat iti Nilo.[7]
Pagbeddenagn ti Asia–Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Don ket nagbalin a saan a nasayaat kadagiti akin-amianan a Europeano idi ni Pedro ti Natan-ok, ari ti Turay ti Rusia, idi inabakna dagiti kasuppiat a panagtunton ti Suesia ken ti Otomano nga Imperio kadagiti akindaya a daga, ken dagiti naarmasan a resistansia babaen dagiti tribu ti Siberia, ket nagsentisado ti baro a Ruso nga Imperio a nangipaatiddog idiay Banbantay Ural ken iti labesna, ket napundar idi 1721. Ti nangruna a heograpikal a teorista ti imperio ket pudno idi a ti dati a Sueko a balud ti gubat, a natiliw idiay Gubat ti Poltava idi 1709 ken naidutok iti Tobolsk, nga isu idiay ket naikameng iti taga-Siberia nga opisial a ni Pedro, ni Vasily Tatishchev, ken napalubosan iti nawaya a panagaramid kadagiti panagadal iti heograpia ken antropolohia iti panangisagana iti masakbayan a libro.
Idiay Suesia, iti lima a tawen kalpasan ti ipupusay ni Pedro, idi 1730, ni Philip Johan von Strahlenberg ket nangipablaak ti baro nga atlas a nangsisingsingasing a dagiti Ural a kas ti pagbeddengan ti Asia. Nagay-ayat met dagiti Ruso iti daytoy a konsepto, gapu ta mangpalubos met kaniada ti indentidadda a Europa iti heograpia. Inrangarang ni Tatishchev nga isu ket nangisingasing ti kapapunotan kenni von Strahlenberg. Ti naudi a naibaga ket nangisingasing a ti Karayan Emba a kas ti akinbaba a pagbeddengan. Kadagiti napalabas a siglo adda met dagiti nadumaduma a naaramid a singasing aginggana idi ti Karayan Ural ket nagballigi idi tengnga ti maika-19 a siglo. Ti pagbeddengan ket naiyalisen babaen ti puersa manipud iti Baybay Nangisit idiay Baybay Kaspio kadagiti proyekto ti Karayan Ural.[8] Kadagiti mapa iti dayta a paset ti panawen, ti Transkaukasia ket naibilbilang idi a kas Asia. Ti pannakainkorporado ti kaaduan iti rehion iti Kappon ti Sobiet ket natarawidwidan a nangiduron kadagiti pannakaimatangan ii pagbeddengan iti abagatan. Dagiti kultura ti Asia ket awan ti palubos a panangibaga iti daytoy a sistema iti panangikeddeng kadagiti maipagpagarup a pagbeddengan a mangisina kaniada iti Europa.
Pagbeddengan ti Asia–Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagbeddengan a nagbaetan ti Asia ken ti nalukay ti pannakaipalawagna a rehion ti Oceania ket kadawyan a naikabil idiay Purpuro Malayo. Dagiti termino ti Abagatan a daya nga Asia ken Oceania, a naparnuay idi maika-19 a siglo, ket addan kadagiti adu nga aggigiddiat a heograpiko a kaibuksilan manipud idi pannakaparnuayda. Ti kangrunaan a banag iti panangikeddeng no ania nga is-isla iti Pupuro Malayo iti Asia ket ti ket ti pakabirukanen dagiti kolonial a tagikua dagiti nadumaduma nga imperio idiay (saan amin nga Europeano). Ni Lewis ken ni Wigen ket nangiyunay-unay, a "Ti pannakaiyak-akikid ti 'Abagatan a daya nga Asia' kadagiti agdama a pagbeddenganna ket isu idi ti nain-inut a proseso."[7]
Agdama a panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti heograpikal nga Asia ket ti kultural nga artipakto dagiti pinarnuay ti Europeano iti lubong a naipang-al kadagiti sabali a kultura, ti maysa a saan nga umiso a konsepto a gapuanan ti endemiko a kontension no ania ti kaibuksilanna. Ti Asia ket dakdakkel ken ad-adu a nadumaduma iti kultura ngem ti Europa.[9] Daytoy ket saan a husto a maitunos kadagiti kultural a pagbeddengan kadagiti bukodna a nadumaduma a kita ti konstituente.[10]
Manipud idi panawen ni Herodotus ti minoridad kadagiti heograpo ket nanglikud iti sistema ti tallo a kontinente (Europa, Aprika, Asia) kadagiti batayan nga awan wenno awan ti adu a pisikal a panagsisina kaniada.[6]Kas pagarigan, ni Apo Barry Cunliffe, ti emeritus a propesor ti Europeano nga arkeolohia idiay Oxford, ket nangibagbaga a ti Europa ket heograpiko ken kultura laeng a "ti akinlaud a nayon ti kontinente ti Asia".[11] Iti heograpia, ti Asia ket isu ti nangruna nga akindaya a konstituente ti kontinente ti Eurasia a ti Europa ti akin-amianan a laud a peninsula ti masa ti daga – wenno ti Apro-Eurasia; iti heolohia, ti Asia, Europa ken ti Aprika ket mangbukel ti agmaymaysa nga agtultuloy a masa ti daga (malaksid ti Kanal Suez) ken makibinningay ti sapasap a samang ti kontinente. Gangani amin ti Europa ken ti kaaduan a paset ti Asia ket mabirukan iti Eurasiano a Plata, a naisilpo iti abagatan babaen ti Arabiano ken Indiano a Plata ken kakuyogna ti akinadaya unay a paset ti Siberia (daya ti Kabambantayan Chersky) iti Plata ti Amianan nga Amerika.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pakasaritaan ti Asia ket mabalin a makita a kas dagiti naisangayan a pakasaritaan iti nadumaduma a kaarubayan dagiti rehion ti aplaya: ti Daya nga Asia, Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia ken ti Tengnga a Daya, a naisilpo babaen ti akin-uneg a masa dagiti estepa ti Sentral nga Asia.
Ti aplaya a kaarrubayan ket pagtaengan kadagiti kasapaan nga ammo a sibilisasion iti lubong, ti tunggal maysa kaniada ket nagpadpadur-as iti likmut dagiti nalames a ginget ti karayan. Dagiti sibilisasion idiay Mesopotamia, ti Ginget Indus ken ti Huanghe ket makibinningay kadagitoy a pannakaipada. Dagitoy a sibilisasion ket mabalin a nakisinnukatda kadagiti teknolohia ken dagiti kapanunotan a kas ti matematika ken ti pilid. Dagiti dadduma pay a parnuay, a kas ti panagsurat, ket mabalin nga indibidual a napadur-as iti tunggal maysa a lugar. Dagiti siudad, dagiti estado ken dagiti imperio ket napadur-as kadagitoy a tanap.
Ti sentral a rehion ti estepa ket nabayagen a natagtagitao babaen dagiti aksaksakay ti kabalio a nomado a makaabot kadagiti amin a lugar ti Asia manipud kadagiti estepa. Ti kasapaan a postulado a panagpadakkel iti ruar ti estepa ket dagiti Indo-Europeano, nga isuda ket nangiwarwaras dagiti pagsasaoda idiay Tengnga a Daya, Abagatan nga Asia, ken dagiti pagbeddengan ti Tsina, kadagiti nagtaengan dagiti Tokario. Ti akin-amianan unay a paset ti Asia, a mairaman iti kaaduan ti Siberia, ket kaaduan idi a saan a maserrekan babaen dagiti nomado ti estepa, gapu kadagiti napusek a kabakiran, klima ken tundra. Dagitoy a lugar ket nabatbati a manmano laeng a natagtagitao.
Ti sentro ken ti kaarrubayan ket kaaduan a naisinsina babaen dagiti bantay ken dagiti desierto. Dagiti bantay ti Kaukaso ken Himalaya ken dagiti desierto ti Karakum ken Gobi ket nangporma kadagiti paglappedan a narigat laeng a maballasiw dagiti agsaksakay iti kabalio iti estepa. Bayat a dagiti agtataeng iti siudad ket nasaysayaatanda iti teknolohia ken iti sosial, kadagiti adu a kaso marigatanda unay mangsalknib kadagiti aspeto ti militar kadagiti grupo ti aksaksakay manipud ti estepa. Nupay kasta, dagiti tanap ket awan unay ti makaanay a karuotan a mangsuporta iti dakkela pursa dagiti agkabkabalio; para iti daytoy ken dagiti sabali a rason, dagiti nomado ket pinarukmada ti Tsina, India, ken ti Tengnga a Day ken kaaduan a nangamponda idi iti lokal ken dagiti nabakbaknang a kagimongan.
Ti Islamiko a Kalipato ket innala ken tinurayanna met ti Tengnga a Daya ken ti Sentral nga Asia idi las-ud dagiti panagrukma ti Muslim iti maika-7 a siglo. Ti Mongol nga Imperio ket pinarukmana ti dakkel a paset ti Asia idi maika-13 a siglo, ti maysa a lugar a gumay-at manipud idiay Tsina aginggana idiay Europa. Sakbay ti panagraut dagiti Mongol, Songa Tsina ket naireporta nga addaan kadagiti agarup a 120 a riwriw nga umili; ti senso idi 1300 a sinaruno ti panagraut ket nangireporta ti agarup a 60 a riwriw a tattao.[13]
Ti Nangisit a Patay, ti maysa kadagiti kakaruan a pandemia iti pakasaritaan ti tao, ket naipagpagarup a nagtaud kadagiti namaga a tanap ti sentral nga Asia, nga idiay ket napan idiay igid ti Kalsada Seda.[14]
Ti Ruso nga Imperio ket nangrugi a nagpadakkel idiay Asia manipud idi maika-17 a siglo, ken kanungpalan a nagtengngel iti amin a Siberia ken ti kaaduan ti Sentral nga Asia babaen ti patingga ti maika-19 a siglo. Ti Otomano nga Imperio ket tinengngelna ti Anatolia, ti Tengnga a Daya, Amianan nga Aprika ken dagiti Balkan manipud idi maika-16 a siglo ken ti masakbayan. Idi maika-17 a siglo, ti Manchu ket pinarukmana ti Tsina ken binagonna ti Qing a Dinastia. Idi maika-16 a siglo, ti Islamiko a Mughal nga Imperio ket tinengngelna iti kaaduan ti India.
Politikal a heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ National Geographic Family Reference Atlas of the World. Washington, D.C.: National Geographic Society (U.S.). 2006. p. 264.
- ^ "Continents of the World". The List. Worldatlas.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Hulio 2011. Naala idi 25 Hulio 2011.
- ^ "Like herrings in a barrel". The Economist. The Economist online, The Economist Group (Millennium issue: Population). 23 Disiembre 1999..
- ^ "Asia". eb.com, Encyclopædia Britannica. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 2006.
- ^ National Geographic Atlas of the World (maika-7 nga ed.). Washington, DC: National Geographic. 1999. ISBN 978-0-7922-7528-2. "Europe" (pp. 68–9); "Asia" (pp. 90–1): "A commonly accepted division between Asia and Europe is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."
- ^ a b "Asia". AccessScience. McGraw-Hill. Naala idi 26 Hulio 2011.
- ^ a b c Lewis & Wigen 1997, pp. 170–173
- ^ Lewis & Wigen 1997, pp. 27–28
- ^ Lewis & Wigen 1997, pp. 36–37
- ^ Lewis & Wigen 1997, pp. 7–9
- ^ Schwartz, Benjamin (Disiembre 2008). "Geography Is Destiny". The Atlantic. Atlantic Magazine.
- ^ ANCIENT SILK ROAD TRAVELLERS
- ^ Ping-ti Ho. "An Estimate of the Total Population of Sung-Chin China", in Études Song, Series 1, No 1, (1970). pp. 33–53.
- ^ "BBC – History – Black Death". BBC. 17 Pebrero 2011.
- ^ Ti Azerbaijan ket transkontinental a pagilian.
- ^ Ti Georgia ket transkontinental a pagilian.
- ^ Rehion ti Akindaya a Trasia ti Turkia idiay Europa. Isu a ti Turkia ket transkontinental a pagilian.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lewis, Martin W.; Wigen, Kären (1997). The myth of continents: a critique of metageography. Berkeley and Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-20743-2.
- Ventris, Michael; Chadwick, John (1973). Documents in Mycenaean Greek (2nd nga ed.). Cambridge: University Press.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Higham, Charles. Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations. Facts on File library of world history. New York: Facts On File, 2004.
- Kamal, Niraj. "Arise Asia: Respond to White Peril". New Delhi:Wordsmith,2002, ISBN 978-81-87412-08-3
- Kapadia, Feroz, and Mandira Mukherjee. Encyclopaedia of Asian Culture and Society. New Delhi: Anmol Publications, 1999.
- Levinson, David, and Karen Christensen. Encyclopedia of Modern Asia. New York: Charles Scribner's Sons, 2002.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Asia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Asia manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- "Display Maps". The Soil Maps of Asia. European Digital Archive of Soil Maps – EuDASM. Naala idi 26 Hulio 2011.
- "Asia Maps". Perry-Castañeda Library Map Collection. University of Texas Libraries. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 18 Hulio 2011. Naala idi 20 Hulio 2011.
- "Asia". Norman B. Leventhal Map Center at the Boston Public Library. Naala idi 26 Hulio 2011.
- Bowring, Philp (12 Pebrero 1987). "What is Asia?". Eastern Economic Review. Columbia University Asia For Educators. 135 (7).


text:
Prepektura ti Saitama
Ti Prepektura ti Saitama (埼玉県 Saitama-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Kantō idiay isla iti Honshu.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Saitama.[2]
Daytoy a prepektura ket paset iti Kalatakan a Lugar ti Tokyo, ken kaaduan kadagiti siudad ti Saitama ket maipalpalawagan a kas suburbo iti Tokyo, a ti kaaduan kadagiti agtaeng ket inaldaw da nga agbiahe.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Saitama prefecture" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 808 iti Liblibro ti Google; "Kantō" iti p. 479 iti Liblibro ti Google.
- ^ Bariweswes ti Siudad ti Saitama


text:
Diplomasia
Ti diplomasia (manipud ti Latin diploma, a kayatna saoen ket opisial a dokumento, a daytoy ket naala manen manipud ti Griego δίπλwua, a kayatna a saoen ket a nakulpi a papel/dokumentot) ket isu ti arte ken panagsanay ti panagtignay kadagiti negosasion a nagbaetan dagiti representatibo dagiti grupo wenno dagiti estado. Daytoy ket kadawyan a mangitudtudo ti sangalubongan a diplomasia, ti panagtignay dagiti sangalubonga a pannakibiang[1] babaen ti mamagkappiaan dagiti propesional a diplomatiko a maipanggep kadagiti banag ti panagkappia, komersio, gubat, ekonomia, kultura, enbironmento ken dagiti Karbengan ti tao. Dagiti sangalubongan a tulagan ket kadawyan apakitinnarusan babaen dagiti diplomatiko sakbay ti panakailagda babaen dagiti nailian a politiko. Iti saan a pormal wenno sosial a kapanunotan, ti diplomasia ket isu ti panangipakat ti sikap tapno makagun-od ti estratehiko a panagtiwan wenno mangbiruk ti kadagiti maawat a maitunos a pakailawlawagan iti maysa a sapasap a karit, ti maysa nga agsamag a ramramit ket ti panangisasao kadagiti sarita ti insao iti maysa a saan a makisinnuppiat, wenno natakneng a pamay-an.
Ti eskolar a displina ti diplomatika, a maipanggep ti panagadal kadagiti duog a dokumento, ket nakaala ti naganna ti isu met laeng a taudan, ngem ti moderno a kabuksilanna ket sabali manipud ti aktibidad ti diplomasia.
Pinaginasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ronald Peter Barston, Moderno a diplomasia, Pearson Education, 2006, p. 1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Black, Jeremy. Ti Pakasaritaan ti Diplomasia (Unibersidad ti Chicago a Pagalditan, 2010) ISBN 978-1-86189-696-4
- Berridge, G. R. Diplomasia: Teoria ken Panagsanay, Maika-3 nga edision, Palgrave, Basingstoke, 2005, ISBN 1-4039-9311-4
- Cunningham, George. Panagbaniaga ti Panagbalin ti maysa a Diplomatiko: Ti Alagaden kadagiti Karrer iti Sangalubongan a Pannakibinag FPA Global Vision Books 2005, ISBN 0-87124-212-5
- Dorman, Shawn, ed. Iti Uneg ti Maysa nga Embahada ti Estados Unidos: Kasano nga Agob-obra ti Ganganaet a Serbiso para iti Amerika babaen ti Gunglo ti Ganganaet a Serbiso, Maikadua nga edision Pebrero 2003, ISBN 0-9649488-2-6
- Callieres, Francois De. Ti Panagsanay ti Diplomasia (1919)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Diplomasia iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Diplomasia iti Wikiquote (Ingles)


text:
Adda man irigasionna ken adda bubon wenno small farm reservoirda, saanda a madanagan iti pannakaiturong ti pagpadanumanda ta madadaan dagiti makinaria nga inted ti LGU-Cabugao kasta met dagiti hose a pagsisinnublatanda nga usaren tapno mapadanumanda ti raepda wenno isagsaganada a maraepan a talonda.
Innayonda a daytoy ti napintas nga impact ti kaadda ti makinaria, tractor, hose a kangrunaan a kasapulan iti land preparations ta manam-ayan ken maipadaras ti panagtalonda nangruna no sambotenda ti adda a danum a kasapulanda.
Kabayatanna, impakaammo ni Municipal Rice Program Coordinator Nereo S. Daproza, AT/DA-LGU nga iti panagbisitana iti intero a Munisipalidad idi Hulio 26, 203, mapatta-patta iti 45 % ti dagup ti nakatalonen a pumatpatak ti kaibatogan a 1,013 ektarias a kataltalonan.
Nupay kasta, innayon ni Daproza nga iti kaadda ti makinaria a mausar ken iti masansan a panagtudona ket manamnama a mabassitanen dagiti saan pay a naraepan a pagtatalonan nangruna kadagiti rainfed area.
Dakkel ti pammati ni Daproza a babaen iti kinaalibtak dagiti mannalon ket matun-oyan ti bilang wenno nangatngato pay ngem iti napalabas a panagtalon ti Wet Season 2012.
Insupusop ni Daproza a kankanayon a bisitaenna dagiti barangay ken dagiti disso dagiti Techno-Demo ti Hybrid ken Certified Seeds agraman iti Seed Production Area tapno maiwanwanna dagiti mannalon ken maalana ti eksakto a bilang dagiti makatalon.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket gubuay ti napintek a programa ti LGU-Cabugao iti Agrikultura babaen iti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno maragpat a kanayon ti “Food” Sufficiency” para kadagiti umili ti Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)


text:
Sistema ti panagsurat
Ti sistema ti panagsurat ket maysa a naurnos a kadawyan a pamay-an (kadawyan a naalagadan) iti panagipenpen ti pannakaammo ken panangiyallatiw para iti komunikasion kadagiti mensahe (panangiyebkas kadagiti panunot wenno kapanunotan) iti maysa a pagsasao babaen ti pannakakita (wenno mabalin a somatosensoria a sistema) panangikodigo ken panangipatarus ti kodigo (tinawtawagan ti panagsurat ken panagbasa) nga adda iti agasmang dagiti senial wenno dagiti simbolo, dagitoy a dua ket naamammuan a kas dagiti karakter (nga iti agasmang ket tinawtawagan a kas maysa nga 'eskritu'). Dagitoy a karakter, ken kadawyan a mangiramraman kadagiti letra ken dagiti numero, ket kadawyan a nairehistro iti maysa a nalagda a banag kasla iti papel wenno elektroniko a pagipenpenan/panangipakita, urayno adda met dagiti saan a nalgda a pmay-an a mabalin a mausar, kasla ti panagsurat iti darat wenno panagsurat iti tangatang.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cisse, Mamadou. 2006. "Ecrits et écritures en Afrique de l'Ouest". Sudlangues n°6, http://www.sudlangues.sn/spip.php?article101
- Coulmas, Florian. 1996. Ti Blackwell nga ensiklopedia kadagiti sistema ti panagsurat. Oxford: Blackwell.
- Daniels, Peter T., ken ni William Bright, eds. 1996. Dagiti Sistema ti Panagsurat iti Lubong. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-507993-0.
- DeFrancis, John. 1990. Ti Pagsasao nga Insik: Kinapudno ken Pantasia. Honolulu: Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1068-6
- Haarmann, Harald (2004), Geschichte der Schrift (2nd nga ed.), München: C. H. Beck, ISBN 3-406-47998-7
- Hannas, William. C. 1997. Ortograpiko a Parikut ti Asia. Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1892-X (papale nga aklub); ISBN 0-8248-1842-3 (natangken nga aklub)
- Millard, A. R. (1986), "Ti Kinamaladaga iti Abesedario", Arkeolohia iti Lubong, 17 (3): 390–398, doi:10.1080/00438243.1986.9979978
- Nishiyama, Yutaka. 2010. Ti Matematika iti Turong ti Panagsurat. Internasional a Warnakan iti Puro ken Naipakat a Matematika, Tom.61, No.3, 347-356.
- Rogers, Henry. 2005. Dagiti Sistema ti Pnagsurat: Ti Lingguistika nga Arngian. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-23463-2 (natangken nga aklub); ISBN 0-631-23464-0 (papel nga aklub)
- Sampson, Geoffrey. 1985. Dagiti Sistema ti Pnagsurat. Stanford, California: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan]. ISBN 0-8047-1756-7 (papel), ISBN 0-8047-1254-9 (wasig).
- Smalley, W. A. (ed.) 1964. Dagiti ortograpiko a panagadal: dagiti artikulo iti baro a sistema ti panagsurat. Londres: Nagkaykaysa a Kagimongan ti Biblia.


text:
John Maynard Keynes
John Maynard Keynes, Umuna a Baron Keynes,[1] CB, FBA ( /ˈkeɪnz/ KAYNZ; 5 Hunio 1883 – 21 Abril 1946) ket maysa idi a Britanikoh nga ekonomista a dagiti panunotna ket kaaduan a nagbanagan ti teoria ken panagsanay ti moderno a makroekonomika, ken nangpakaammo kadagiti ekonomiko nga annuroten dagiti gobierno. Isu ket nangipatakder ti nalatak a naipasayaat a nasapa nga obra kadagiti gapuanan dagiti siklo ti negosio, ken nawatiwat a naipanpanunotan a lkas maysa kadagiti nangbangon ti moderno nga makroekonomika ken ti kaaduan ti impluensiana nga ekonomista iti maika-20 a siglo.[2][3][4][5] Dagiti kapanunotanna ket dagiti batayan para kadagiti eskuela ti panunot a naamammoan a kas dagiti Keynesiano nga ekonomia, ken dagiti par nadumaduma a nangibatay iti daytoy.
Paammo ken dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jenkins, Nicholas. "John Maynard Keynes Umuna a Baron Keynes (I7810)". W. H. Auden – 'Family Ghosts'. Unibersidad ti Stanford. Naala idi 18 Oktubre 2011.
- ^ Daniel Yergin ken Joseph Stanislaw. "yaon manipud ti libro a Dagiti Agibilbilin a Kinatayag" (PDF). Public Broadcasting Service. Naala idi 13 Nobiembre 2008.
- ^ "Kasano ti mangirugi ti maapapday nga ekonomia iti waya a Keynes". BBC. 22 Oktubre 2008. Naala idi 13 Nobiembre 2008.
- ^ Cohn, Steven Mark (2006). Reintroducing Macroeconomics: A Critical Approach. M.E. Sharpe. p. 111. ISBN 0-7656-1450-2.
- ^ Davis, William L, Bob Figgins, David Hedengren, ken Daniel B. Klein. "Dagiti Propesor ti Ekonomiko' Dagiti KInaynayatan nga Agpanpanunot ti Ekonomiko, Dagiti Warnakan, ken dagiti Blog," Econ Journal Watch 8(2): 126–146, Mayo 2011.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Backhouse, Roger E. ken Bateman, Bradley W.. Kapitalista Rebolusionario: John Maynard Keynes. 2011
- Barnett, Vincent. John Maynard Keynes. Londres: Routledge, 2013. ISBN 978-0415567695.
- Beaudreau, Bernard C.. Dagiti Ekonomiko a Pagbanagan ni Mr. Keynes: Kasano a Linabsan ti Maikadua nga Industriala Rebolusion ti Gran Britania Babaen ti. iUniverse, 2006, ISBN 0-595-41661-6
- Clark, Barry. Politikal nga Ekonomia: Ti Komparatibo nga Arngian. Westport: Greenwood Publishing Group, 1998, ISBN 0-275-96370-5
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni John Maynard Keynes iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni John Maynard Keynes iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni John Maynard Keynes iti Wikisource (Ingles)


text:
Akindaya nga Europa
Ti Akindaya nga Europa ket ti akindaya a paset ti kontinente ti Europa. Ti termino ket addaan kadagiti naidumduma a panangibas-basa iti heopolitikal, heograpiko, kultural, ken sosioekonomia, a mangaramid daytoy iti nakaro nga agdepdepende iti kontesto wenno nalaka pay nga agbalbaliw. Adda met dagiti "adu a panagipalplawag ti Akindaya nga Europa a kapada ti kaadu dagiti eskolar iti rehion".[2] Ti mainaig a papel ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket nanginayon a ti "amin a panagusig kadagiti lugar nga entidad ket mabalin a sosial ken kultural a banag".[3] Ti maysa a panangipalawag ket mangibagbaga iti Akinday nga Europa a kas ti kultural (ken ekono-kulturall) nga entidad: ti rehion nga dda iti Europa nga addaan kadagiti pannakailasin a mangbukel ti Bisantino, Ortodokso, ken dagiti impluesia a Turko-Islamiko.[3][4] Ti sabali pay a panangipalawag ket napartuat idi las-ud ti Nalamiis a Gubat ken naus-usar a saan a sumurok ken kumurang a kas kapada ti termino nga Akindaya a Lapped. Ti kapada pay a panangipalawag ket manginagan kadagiti dati a komunista nga estado ti Europa iti ruar ti Kappon ti Sobiet a kas ti Akindaya nga Europa.[4] Urayno adda met dagiti mangibagbaga a dagitoy ket duogen a panirigan,[5][6][7] dagitoy ket mangmangeg pay laeng kadagiti inaldaw a panagsasao ken naus-usar kadagiti panggep ti estadistika babaen dagiti nadumaduma a supranasional a gunglo.[8][9][10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian- Alagaden a Pagilian ken Pannakaidasdasig ti Kodkodigo ti lugar (M49)
- ^ "The Balkans", Global Perspective: A Remote Sensing and World Issues Site. Wheeling Jesuit University/Center for Educational Technologies, 1999-2002.
- ^ a b Ti Subdibison ti Europa kadagiti Dakdakkel rehion babaen ti Kriteria ti ultura nga insagana babaen ni Peter Jordan, ti batayan ti Permanente a Komite iti Heograpikal a Nagnagan (StAGN), Vienna, Austria, 2006
- ^ a b Ramet, Sabrina P. (1998). Eastern Europe: politics, culture, and society since 1939. Pagmalditan ti Unibersidad ti Indiana. p. 15. ISBN 0253212561. Naala idi 2011-10-05.Daytoy a panangipalawag ket tungpalen babaen ti Rusia, Bielorusia, Ukrania, Moldovia, Romania, Bulgaria, Serbia, Bosnia ken Herzegovina, Albania, Montenegro, Kosovo, Gresia, Turkia, Georgia, Armenia ken Azerbaijan.
- ^ "Dagiti heopolitikal a kasasaad (...) ket dagiti napalabasen, ken adda met dagiti espesialista tatta nga aldawen a mangpanpanunot a ti Akindaya nga Europa ket awanen ti serbina a kas insasao.""Regions, Regionalism, Eastern Europe by Steven Cassedy". New Dictionary of the History of Ideas, Charles Scribner's Sons. 2005. Naala idi 2010-01-31.
- ^ The Economist: Eastern Europe a bogus term – South Eastern Europe – The Sofia Echo
- ^ "Ti maysa a sapasap ngem duogen a panangipalawag iti Akindaya nga Europa idi ket dagiti komunista a pagpagilian ti Europa a tinurayan ti Sobiet."http://www.cotf.edu/earthinfo/balkans/BKdef.html
- ^ itaen ti MT 7206 | EuroVoc. Eurovoc.europa.eu. Naala idi 2013-07-19.
- ^ Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian- Alagaden a Pagilian ken Pannakaidasdasig ti Kodkodigo ti Lugar (M49)
- ^ Dibision ti Populasion, DESA, Nagkaykaysa a Pagpagilian: Lumakayen ti Populasion iti Lubong
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Akindaya nga Europa iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Daya Tengnga nga Europa iti Wikiquote (Ingles)


text:
Ania Ti Akem Ni Piksionista Ken Mannaniw Iti Panagbalbaliw Ti Panawen?
Ania ti akem dagiti mannurat – dagiti piksionista ken mannaniw iti panagbalbaliwen ti panawen?
Dayta ti agal-allangogang a saludsod iti agdama a panawen a nasken la unay a masungbatan ken maammuan ti kaadduan. Masungbatan ta dakkel unay ti ekspektasion kadakuada a piksionista ken mannaniw a maiburayda ti sungbat no di man kapanunotan nga agmitsa iti positibo nga addang; wenno mangitedda iti suhestion a rumbeng addang wenno sangaduyog a singasing a mangsaranget-makidangadang iti agdama a sasaaden ti panawen – nga isu dayta ti nakadkadlawen a panagbalbaliw ken kasapulan unay a mataming ken pakaituonan immatang.
Ania nga agpaysu ti akem da piksionista ken mannaniw? Agsaoak laeng maipapan kada piksionista ken mannaniw itoy a sinurat ta no agsuratda ken bunga ti panunot wenno imaginative idinto a ni journalist ket agsuratda maipapan iti factual.
Nabileg unay dagiti bunga ti panunot dagiti piksionista ken mannaniw ket saan a pagduaduaan ti dakkel unay nga impluensiada ta isuda ti makaipaay iti rikna ken padas a saanda pay a napadasan, ken rikna a makapikapik iti dinto marsaak a kapadasan.
Ngarud, ti ekspektesion ti tao ket nangato ken dakkel la unay.
Agsipud ta nasisita la unay ti kiddaw iti talento, rumbeng la unay nga agikeddeng iti madagdagus a sungbat. Kasano nga aramiden, yawat kadagiti umili dayta a kiddaw wenno sungbat ti agdadata a parikut ti gimong maipapan ti panagbalbaliw ti panawen?
Makiraman. Makibiang iti pakarikutan. Nupay adda dagiti mangidardarirag a ti arte ket para iti arte laeng, adda kinapudnona daytoy; ngem iti agdama a kasasaad ti panawen, dakdakkel ti maiburay a panagkurno kadagiti makibibiang iti pakarikutan ti gimong. Napigpigsa ti payapay ken awis a nasken ti pannakipaset iti panangsolbar ti pakarikutan ti gimong.
Panangsolbar ti pakarikutan ti gimong babaen kadagiti putaren a piesa. Babaen ti bileg ti pluma, idanon dagiti nasisin-aw a kapanunotan nga agbunga iti positibo a sungbat ti pakarikutan. Babaen ti bileg ken impluensia ti pluma, agburayok koma dagiti nasisin-aw a balikas kadagiti maputar a daniw, sarita, nobela ken dadduma pay a bunga ti panunot a nakaiyaplikaran dagiti pampanunot no kasano iti panagballigi iti pannakidangadang iti agdama a pakarikutan.
Dagiti mannaniw ken piksionista a makiramraman kadagiti pakarikutan iti gimong ket iladladawanda ti kinaasino ti tao a napinget unay a makidangdangadang kadagiti didigra, kalamidad, ken dadduma pay a parnuayen ken bunga iti panagbalbaliw ti panawen. Babaen iti bileg dagiti bunga ti panunot, mapasubli ti bileg ken pintas ti napukaw nga aglawlaw wenno uray no maitaguyod ti panangabaruanan; ti dangadang ti tao ken ti nakaparsuaan ket agiladawan iti awan mansana a namnanama ken balligi.
Itoy a sangaduyog a singasing, lumtaw met ti ingpen a “no koma” maaramid ti panagkaykaysa tapno mapasiken ti kinaandur a sumaranget iti dangadang ti biag, ta saan kadi a maiparbeng la unay nga agtitipkel manen amin a mannaniw ken piksionista nga Ilokano tapno idatag ken adalen ti nasaysayaat pay nga addang iti pannakidangadang?
Panagkunak, umno la unay daytoy a mapasamak. Pagaammok la unay a segsegaan ti kaadduan iti panagmaymaysa ti panggep nga awanan iti impluensia ken bileg ti nakaikappengan a gunglo.
Nabileg ti delubyo a dimmuprak iti napalabas iti lubong dagiti mannaniw ken piksionista ta gapu iti saan a panagkikinnaawatan, nabukel ti giwang iti nagbaetan ti dua a grupo; banag a nangipasngay kadakami iti nauneg nga upay.
Ngem saan pay a naladaw ti amin; ibbatan laeng dagiti awit a bato a mangipapaay ti pannakadangran ti pagtaktakderan. Pabilgen ketdi koma ti panagkikinnabsatan imbes nga ikalawa ti giwang a di masukdipan; ket sangoen ti “panagbalbaliw ti panawen.”
Itay laeng nabiit, inakem ti PEN (poets, essayist, novelist) ti panagkaykaysa amin a piksionista ken mannaniw ti pagilian. Trinatarda ti akem ni mannaniw ken ni piksionista iti panagbalbaliw ti panawen. Kasano met ken ni piksionista ken mannaniw nga Ilokano? Saan kadin nga aglukat ti telon naraniag nga agsapa? @
Sunday, February 19, 2012
Ania Ti Akem Ni Piksionista Ken Mannaniw Iti Panagbalbaliw Ti Panawen?
5 comments:
- franklinmarshall said...
-
The "pane of glass" image also helps your backswing. If you swing the club too much Asics Onitsuka Tiger Shoes to the outside during the initial part of your back swing, you will break the pane of glass. By keeping Hogan's image in your mind as you start your  Belstaff backswing your arms will stay connected to your body - you are almost forced to swing the club on plane!
Motorcycle Fairings The wrists will cock by themselves without you giving them any thought.
- 5:37 PM
- biningshao said...
-
Broadcast your Office 2010 PowerPoint presentation to a remote audience, whether or not they have PowerPoint installed. The broadcast download Office 2010 PowerPoint slide show feature allows you to share your presentation through a Web browser quickly without additional set up.
- 5:15 PM
- Alice said...
-
sac fendi
sac guess
sac dolce gabbana
sac gucci
sac louis vuitton
sac prada
sac versace
sac juicy
sac burberry
sac chanel
sac chloe
sac dior
lunettes de soleil
lunettes de soleil gucci
lunettes de soleil louis vuitton
lunettes de soleil dolce gabbana
lunettes de soleil ed hardy
- 9:25 AM
- yipeng said...
-
For everyday tasks to complex projects and programs, Microsoft Project 2010 combines powerful planning capabilities with advanced collaboration tools to help your agency set realistic expectations - and manage time, personnel, and resources to stay on time and budget.Project 2010 download gives individual users an intuitive, easy way to lay out tasks and timelines
- 11:02 AM
- lin741852 said...
-
burberry tasche
chanel tasche
sac dolce gabbana
sac fendi
sac guess soldes
sac guess 2012 soldes
sac gucci
porte cles chanel
bracelet louis vuitton
tee shirts g star
tee shirts lacoste
tee shirts levis
sac guess
sac louis vuitton soldes
sac louis vuitton
portefeuille louis vuitton
chaussures louis vuitton
chaussures nike
Christian Louboutin Soldes
Christian Louboutin 2012
chaussures puma
sac louis vuitton soldes
sac louis vuitton
sac a main
tee shirts
juicy couture bolsas
louis vuitton bolsas
sac louis vuitton>
sac prada
sac versace
- 8:52 AM


text:
CiNii
Ti CiNii (/ˈsaɪniː/ [1]) ket serbisio ti bibliograpiko a database para iti akademiko a panagipablaak, a nangruma a mangigandat kadagiti obra iti Hapon ken dagiti Inggles nga obra a naipablaak idiay Hapon. Ti database ket napundar idi Abril 2005 ken tinartaripato babaen ti Nailian nga Instituto ti Inpormatika.[2] Ti serbisio ket agbiruk manipud ti uneg dagiti database a tinartaripato babaen ti NII [NII Electronic Library Service (NII-ELS) and Citation Database for Japanese Publications (CJP)], ken dagiti pay database a maited babaen ti Nailian a Biblioteka ti Dieta ti Hapon, dagiti pagipenpenen nga instituto, ken dagiti dadduma pay a gunglo.[3]
Ti database ket aglaon ti ad-adu ngem 15 a riwriw nga artikulo manipud kadagiti ad-adu ngem 3600 a pablaak.[4] Ti kadawyan a bulan (idi 2012) ket nakakita ti ad-adu ngem 30 a riwriw a panagserrek manipud kadagiti 2.2 a riwriw a naisangayan a bisitas,[5] ken ti kadakkelan ken kakomprehensibuan a kita ti database idiay Hapon. Urayno ti database ket adu ti kita a displinario, ti kadakkelan a paset dagiti maawatna a panag-usisa ket ti nagtagitaon ken ti pagobraan ti siensia sosial, mabalin daytoy a gapu ti CiNii ket is-isu ti database a mangsakop kadagiti eskolar nga obra ti Hapon iti datoy a pagobra (aa kasumbangir ti natural, pormal, ken dagiti medikal a siensia ti a makaserbi manipud kadagiti sabali a database).[6]
Ti database ket mangikeddeng ti naisangayan a panangilasin, NII nga ID ti Artikulo (NAID), para kadagiti amin a maikabkabil.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "About CiNii". CiNii. Naala idi 2014-02-23.
- ^ 大向一輝 (Ohmukai, Ikki) (2009). "学術情報プラットフォームとしてのCiNii". Current Awareness (301). CA1691.
- ^ "Databases Incorporated". CiNii. Naala idi 2014-02-23.
- ^ "
titlelist_els.tsv". CiNii. 2014-02-15. Naala idi 2014-02-23.
- ^ a b 大向一輝 (Ohmukai, Ikki) (Nobiembre 2012). "System design and data modeling of CiNii articles". The Journal of Information Science and Technology Association. 62 (11): 473–477.
- ^ 日詰梨恵 (Hizume, Rie); 逸村裕 (Itsumura, Hiroshi) (2010). "CiNii 収録率から見たわが国の学術情報電子化の現状:人文学4領域を対象に". 中部図書館情報学会誌. 50: 19–35.


text:
1977
Ti 1977 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 8 – Amber Benson, artista ken kumakanta manipud idiay Estados Unidos
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 14 – Peter Finch, Australiano nga aktor (naipasngay 1916)
- Mayo 10 – Joan Crawford, Amerikana nga aktres
- Hunio 14 – Camila Pitanga, Brasiliana nga aktres
- Agosto 16 – Elvis Presley, Amerikano a kumakanta, gitarista ken aktor iti pelikula (naipasngay 1935)
- Oktubre 14 – Bing Crosby, Amerikano a kumakanta ken aktor (naipasngay 1903)


text:
Mehiko
Ti Estados Unidos dagiti Mehikano[14]wenno kadawyan a makunkuna a kas Mehiko[15], ket maysa nga batay-linteg a pederal a republika iti Amianan nga Amerika. Nabeddengan iti amianan iti Estados Unidos; iti abagatan ken laud babaen ti Taaw Pasipiko; iti abagatan a daya babaen ti Guatemala, Belis, ken ti Baybay Karibe; ken iti daya babaen ti Golpo ti Mehiko.[16]Naisakupan na daytoy iti nganngani a dua a riwriw a kuadrado kilometro (sumurok a 760,000 kuadrado milia),[2]Ti Méhiko ket isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti Kaamerikaan babaen ti dagup a kalawa ken ti maika-13 a kadakkelan a naiwayawayas a pagilian iti lubong. Nga addan ti nakarkulo a populasion iti surmurok a 112 a riwriw,[9] isu daytoy ti maika-11 a kapusekan ti populasion ken ti kapusekan ti populasion kadagiti agsasao ti Españiol a pagilian. Ti Mehiko ket maysa a a tiponan ti muyong a nagbuklan dagiti tallo pulo ket maysa nga estado ken maysa a Pederal a Distrito, ti kapitolio a siudad.
Ti Kasakbayan ti Kolumbiano a Mehiko adu kadagiti kultura ket nataenganda dagiti napalaing a sibilisasion a kas ti Olmec, ti Toltec, ti Teotihuacan, ti Sapoteko, ti Maya ken ti Asteka sakbay nga immunada a nakakita kadagiti Europeano. Idi 1521, ti Espania nangirukma ken nangikolonisado ti teritorio manipud ti kuartelna idiay Mehiko-Tenochtitlan, a daytoy ket naadministrado a kas ti Birreinato ti Baro nga Espania. Daytoy a teritorio ket dimteng a nagbalin a ti Mehiko a kas ti panagwaywaya ket nabigbigan idi 1821. Ti kalpasan ti panagwayawaya a paset ti panawen ket naidasig idi babaen ti ekonomiko a pannakatalna, ti Mehikano-Amerikano a Gubat ken ti maipapan ti teritorio a pannakaiyakar iti Estados Unidos, ti sibil a gubat, dagiti dua nga imperio ken ti domestiko a diktadura. Ti kinaudi a naibaga ket nakaiturongan ti Mehikano a Rebolusion idi 1910, a nakaipatinggaan ti panakaiyebkas ti 1917 a Batay-linteg ken ti irurumsua ti agdama a sistema ti politika ti Mehiko. Dagiti panagbutos a natengngel idi Hulio 2000 ket nangmarka ti immuna a panangabak ti presidensia ti kasuppiatan a partido manipud ti Partido ti Institusional a Rebolusionario. Manipud idi 2006 ti pagilian ket adda iti tengnga ti maysa a druga a gubat a nakatunton kadagiti 60,000 a biag.[17]
Ti Mehiko ket maysa kadagiti kadakkelan nga ekonomia iti lubong, ken daytoy ket naipanunotan a kas maysa a rehional a bileg ken tengnga a bileg.[18][19][20][21] Iti maipatinayon, ti Mehiko ket isu idi ti immuna a kameng ti Latino Amerikano nga Organisasion para iti Ekonomiko a Panagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay OECD (manipud idi 1994), ken naipanpanunotan a maysa nga akinngato a tengnga a matgedan a pagilian babaen ti Banko ti Lubong.[22] Ti Mehiko ket naipanpanunotan a kas maysa a baro a naindustrialisado a pagilian[23][24][25][26] ken maysa a rumrumsua a bileg.[27] Daytoy ket addaan iti maikasangapulo ket tallo a kadakkelan ti nominal GDP ken ti maikasangapulo ket maysa a kadakkelan babaen ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti ekonomiana ket napigsa a naisilpo kadagiti kumaduaanna ti Nawaya a Tulagan ti Komersio ti Amianan nga Amerika (NAFTA), a naipangpangruna ti Estados Unidos.[28][29] Ti Mehiko ket mairanggo ti maikanem iti lubong ken umuna iti Kaamerikaan babaen ti bilang ti UNESCO a Tawid a Luglugar iti Lubong nga addaan iti 31,[30][31][32] ken idi 2007 ket isu idi ti maikasangapulo a kaaduan a nabisbisita a pagilian iti lubong nga adda dagiti 21.4 a riwriw nga internasional a simmangsangpet ti tungngal maysa a tawen.[33]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti panagun-od ti Baro nga Espania ti panakawayawaya manipud ti Espania, naikeddeng daytoy a ti baro a pagilian ket managananto manipud ti kapitoliona, ti Siudad ti Mehiko, a nabangon idi 1524 iti tuon ti taga-ugma nga Aztec a kapitolio ti México-Tenochtitlan. Ti nagan ket naggapu manipud ti Pagsasao a Nahuatl, ken di ammo ti kaibuksilanna.
Ti Mēxihco ket isu idi ti Nahuatl a termino para iti puseg a daga ti Imperio ti Aztec, a nainaganan, ti Ginget ti Mehiko, ken dagiti taona, ti Mexica, ken dagiti naipalikmut a teritorio a nagbalin nga isu ti Estado ti Mehiko a kas maysa a panakabingbingay ti Baro nga Espania sakbay ti pannakawayawaya (ipada ti Latium). Daytoy ket sapasap a naipanunotanm a maysa a toponimo para iti ginget a nagbalin a ti kangrunaan nga etonimo para iti nagbanagan ti Tinallo a Kumaduaan ti Aztec, wenno ti baliktadna daytoy.
Ti pasakbay a -co ket isu ti lokatibo ti Nahuatl , a mangaramid a nagan ti lugar ti balikas. Iti labes ti daytoy, ti etimolohia ket di am-ammo. Naisingasing daytoy a naala manipud ti Mextli wenno Mēxihtli, ti nalimed a nagan para iti dios ti gubat ken patron dagiti Aztec, ti Huitzilopochtli, nga iti kaso ti Mēxihco ket kayatna a sawen ti "Lugar a pagtaengan ti Huitzilopochtli".[34] Ti sabali pay a hipotesis[35] ket mangisingasing ti Mēxihco ket naala manipud ti maysa a a panagtipon ti dua a balikas ti Nahuatl a balikas para iti "bulan" (mētztli) ken puseg (xīctli). A kayatna a sawen daytoy ti ("Lugar iti Tengnga ti Bulan") a mabalin a mangibagbaga ti puesto ti Tenochtitlan idiay tengnga ti Danaw Texcoco. Ti sistema dagiti nagsisilpo a danaw, a nakapormaan ti sentro ti Texcoco, ket adda ti porma ti maysa a kuneho, a dagiti Mesoamerikano a pareidolia a mainaig iti bulan. Ti sabali pay a hipotesis ket mangisingasing a naala daytoy manipud ti Mēctli, ti diosen ti maguey.[35]
Ti nagan ti siudad-estado ket naisurat ti Espaniol iti México nga adda iti ponetiko a pateg ti   a letra iti Mediebal nga Espaniol, a nangirepresenta ti awan timek a prikatiba a postalbeolar ti [ʃ]. Daytoy nga uni, ken ti pay natimekan a prikatiba a postalbeolar ti [ʒ], a nangirepresenta ti  , ket nagbalin ti maysa a awan timek a makedngan a prikatiba ti [x] idi las-ud ti maika-16 a siglo. Daytoy ket nangiturong ti sabsabali a pannakaibaga ti ti Méjico kadagiti nadumaduma apablaak iti Espaniol, a kangrunaan idiay Espania, nga idiay Mehiko ken dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol ket kinaykayatda ti panagiletra a México. Kadagiti napalabas a tawen ti Real Academia Española, nga agalalagad ti pagsasao nga Espaniol, ket nangikeddeng a dagitoy dua a kita ket mabalin a maawat iti Espaniol ngen ti maipatpatalked a panangiletra ket ti México.[36] Kaaduan kadagiti pablaak kadagiti amin nga agsasao ti Espaniol a pagilian ket sursurotendan daytoy, urayno ti pagpilia a sabali a kita ket sagpaminsan pay laeng a maus-usar.Iti Ingles, ti   iti Mexico ket saan a mangirepresenta ti kasisigud wenno ti agdama nga uni, ngem ti konsonante a rimpuok ti [ks].
Ti opisial a nagan ti pagilian ket nagbalbaliw kadagiti panagbalbaliw ti porma ti gobierno. Iti dua nga okasion (1821–1823 ken 1863–1867), ti pagilian ket naam-ammuan idi a kas ti Imperio Mexicano (Imperio Mehikano). Amin kadagiti tallo a batay-linteg (1824, 1857 ken ti 1917, ti agdama abatay-linteg) ket agus-usar ti nagan nga Estados Unidos Mexicanos[37]—wenno ti sabali a pannakaibaga nga Estados Unidos mexicanos[38] ken Estados-Unidos Mexicanos,[39] nga amindagitoy ket naipatarus ti Ilokano a kas ti "Estados Unidos dagiti Mehikano". Ti termino a República Mexicana, "Mehikano a Repubika" ket nausar idi kadagiti Linteg ti Batay-linteg ti 1836.[40]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Estados Unidos dagiti Mehikano ket maysa a pederasion dagiti tallo pulo ket maysa a nawaya ken dagiti naturay nga estado, a mangporma ti maysa a kappon nga agsansanay ti grado ti pannakaturay kadagiti Pederal a Distrito ken dagiti dadduma a teritorio.
Ti tunngal maysa nga estado ket adda ti bukodna a batay-linteg, kongreso, ken maysa nga ukom, ken dagiti umili ket agbutbutos babaen ti dagus a panagbutos ti gobernador para iti innem a tawen a termino, ken dagiti pannakabangi kadagiti bukodda a maymaysa a kamara a kongreso ti estado para iti tallo a tawen a termino.[41]
Ti Pederal a Distrito ket maysa a naipangpangruna a politikla a pannakabingbingay a tagikua ti sibubukel a pederasion ken saan a ti maysa a naisangsangayan nga estado, ken iti kastoy, ad-adu ti naipatingga a lokal a papel a panagturay ngem dagiti estado ti pagilian.[42]
Dagiti estado ket nabingbingay kadagiti munisipalidad, ti kabassitan a politikal nga entidad ti administrasion iti pagilian, a tinurayan babaen ti maysa a mayor wenno presidente ti munisipio (Presidente munisipal), a binutosan babaen dagiti agtaeng babaen ti kinaadu.[43]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Arkaiko a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapaan a tidda ti tao idiay Mehiko ket dagiti sangkap dagiti ramit a bato a nabirukan idiay asideg ti kampo ti apoy idiay Ginget ti Mehiko ken napetsaan babaen ti radio karbon idii circa 23,000 a tawtatwen.[44] Ti Mehiko ket isu ti lugar ti panagtaltalon ti mais ken bukbukel a gapuanan ti maysa a nagdaliasatan manipud dagiti paleo-Indiano agan-anup ken agburburas kadagiti purok ti sedentario nga agrikultura idi rugi ti 7000 BCE.
Dagiti klasiko a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti simmarsaruno a naporma a luglugar a nagtaltalonan ti mais ken dagiti kultural a kababalin a kas ti narikut a mitolohiko ken relihioso a narikut, ti maysa a vigesimal a numeriko a sistema (naibatay ti duapulo a sistema ti panagbilbilang), ket naiwarwaras kadagiti Mehikano a kultura iti sabsabali a lugar ti Mesoamerika.[45] Iti daytoy a paset ti panawen dagiti purok ket nangrugrugida a nagbalbalin a sosial a napagustuan ken naparang-ay iti maysa a Naidauluan ti hepe, ken ti panagirang-ay kadagiti dakkel a sentro ti pagseremonian.[46]
Kadagiti kasapaan a narikut a sibilisasion idiay Mehiko idi ket ti Olmec a kultura a nagrangrang-ay idiay Aplaya ti Golpo idi agarup a 1500 BCE. Ti Olmec a kababalin ti kultura ket naiwarwaras babaen ti Mehiko kadagiti sabali a pannakaporma a panawen ti kultura idiay Chiapas, ti Oaxaca ken ti Ginget ti Mehiko. Ti pannkaporma a paset ti panawen ket nakakitkita ti pannakaiwarwaras ti naisangsangayan a relihioso ken dagiti simboliko a tradision, ken dagiti pay artistiko ket dagiti arkitektural a karikutan.[47] Iti simmarsaruno a kasakbayan a klasiko a paset ti panawen, dagiti sibilisasion ti Maya ken Zapoteco ket nakaparang-ayda kadagiti narikut a sentro idiay Calakmul ken Monte Albán. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen ti immuna nga gapyso a Mesoamerikano a sistema ti panagsurats ket naparang-ay kadagiti kultura ti Epi-Olmec ken ti Zapoteco, ken ti Mesoamerikano a tradision ti panagsurat ket nakaabot ti kasayaatna iti Klasiko a Maya a Hieroglipiko a sinuratan.[48]
Idiay Tengnga a Mehiko, ti karang-ayan a klasiko a paset ti panawen ket nakakita ti irarang-ay tiTeotihuacano, a nagporma ti milisia ken komersio nga imperio a ti politikal nga impluensiana ket naigay-at iti abagatan aginggana iti Maya a luglugar ken iti pay amianan. Iti paset ti panawen a karang-ayna, ti Teotihuacan, ket naglaon kadagiti kadakkelan a pyramide nga estruktura a nabangon idi kasakbayan ti Columbian nga Kaamerikaan, adda ti populasion iti nasurok a 150,000 a tattao. Iti panawen a pannakarebba ti Teotihuacán idi agarup a 600 CE, ti panagsalsalisal a baetan dagiti kangrunaan a sentro ti politiko ket nangrugrugi idiay tengnga a Mehiko a kas ti Xochicalco ken Cholula. Iti daytoy a panawen idi las-ud ti Epi-Klasiko a Nahua a tattao ket nangrugrugida nga immal-alis iti abagatan idiay Mesoamerika manipud iti Amianan, ken politikal ken kultural a nagbalbalinda a nagturturay idiay tengnga a Mexico, idi pinapanawda dagiti agsasao kadagiti pagsasao a Oto-Manguean.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Opisial a Nagan iti Pagilian". MX: Ti Presidensia ti Mehiko. 2005-03-31. Naala idi 2010-05-30.
- ^ a b Méhiko a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- ^ "Sapasap a Paammo a maipapan iti Mehiko". MX: Sekretario iti Ganganaet a Pannakibiang. 2011-04-26. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Encyclopaedia Britannica – Dagiti pagsasao ti Mehiko". britannica.com. 2011-04-26. Naala idi 2011-04-26.
- ^ Ti Sapasap a Linteg dagiti Karbengan ti Lingguistika para kadagiti Patneng a Tattao ket maibigbiganna amin dagiti Amerindio a minoridad a pagsasao, a mairaman ti Espaniol, a kas nailian a pagsasao ken naitimbeng nga umisu laeng kadagiti teritorio a maisasao. Ti gobierno ket maibigbigan na dagiti 62 a patneg a pagsasao, ken dagiti sabsabali a kita a saan mawawatan. "Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas". Méhiko: CDI.
- ^ a b c Lizcano Fernández, Francisco (Mayo 2005). "Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI" (PDF). Convergencia (iti Espaniol). Méhiko: Universidad Autónoma del Estado de México, Centro de Investigación en Ciencias Sociales y Humanidades. 38: 185–232; table on p. 218. ISSN 1405-1435.
- ^ "Síntesis de Resultados" (PDF). Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas. 2006. Naala idi 2010-12-22.
- ^ "Politikal a Batay-linteg dagiti Nagkaykaysa nga Estado ti Méhiko Titulo 2 Artikulo 40" (PDF). MX: SCJN. Naala idi 2010-08-14.
- ^ a b "INEGI 2010 nga Estadistika ti Senso". inegi.org.mx. Naala idi 2010-11-25.
- ^ a b c "World Economic Outlook Database, Oktubre 2010". IMF. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ "IMF".
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi Mayo 23, 2012.
- ^ "2013 Human Development Report Statistics" (PDF). Human Development Report 2013. United Nations Development Programme. Marso 14, 2013. Naala idi Marso 16, 2013.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Mehikano". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 366. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Mehiko". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 366. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Heograpiko a Diksionario ti Merriam-Webster, Maika-3 nga ed. Springfield, MA: Merriam-Webster, Inc.; p. 733
- ^ "Quinto año de gobierno". Semanario Zeta. 2011-11-12. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2012-12-17.
- ^ James Scott, Matthias vom Hau ken David Hulme. "Ti Labes ti BICs: Dagiti estratehia ti impluensia" Kitaen ti pateg ti
|url=(tulong). Ti Unibersidad ti Manchester. Naala idi Abril 11, 2012.
- ^ "Kasano ti mangipada kadagiti rehional a bileg: dagiti panagusig a konsepto ken panagsukisok dagiti topiko" (PDF). Britaniko a Gimong ti Internasional a Panagadadal. Naala idi Abril 11, 2012.
- ^ "Ministro ti Ganganaet a Pannakibiang ti Hapon" (PDF). Naala idi 2012-05-07.
- ^ Oxford Analytica
- ^ "Pagilian ken Agpatpautang a Grupgrupo". Banko ti Lubong. Naala idi Marso 5, 2011.
Ti Akinngato a tengnga a Matgedan a naipalawagan a kas ti matgedan ti tungngal maysa a tao a nagbaetan ti $3,976 – $12,275
- ^ Paweł Bożyk (2006). "Baro a Naindustrialisado a Pagilian". Globalisasion ket Panagbalbaliw ti Ganganaet nga Annuroten ti Ekonomiko. Ashgate Publishing, Ltd. p. 164. ISBN 0-7546-4638-6.
- ^ Mauro F. Guillén (2003). "Dagiti Multinational, Ideolohia, ken Naurnos a Panagobra". Dagiti Patingnga ti Pagtutumpongan. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. pp. 126 (Tabla 5.1). ISBN 0-691-11633-4.
- ^ David Waugh (2000). "Dagiti Agpatpataud nga Industria (kapitulo 19), panagrangrang-ay ti Lubong (kapitulo 22)". Heograpia, Ti Napagkaykaysa nga Arngian. Nelson Thornes Ltd. pp. 563, 576–579, 633, and 640. ISBN 0-17-444706-X.
- ^ N. Gregory Mankiw (2007). Dagiti Punganayan dagiti Ekonomia. Mason, Ohio: Thomson/South-Western. ISBN 0-324-22472-9.
- ^ "G8: Nupay dagiti paggiddiatan, ti Mehiko ket Nanam-ay a kas Rumrumsua a Bileg". Ipsnews.net. Hunio 5, 2007. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Mehiko (05/09). Departamento ti Estado ti Estados Unidos. Naala idi:2009-11-25
- ^ CRS a Reporta para iti Kongreso. Serbisio ti Kongresional a Panagsukisok. Nobiembre 4, 2008
- ^ "UNESCO World Heritage Centre – World Heritage List". UNESCO. Naala idi Mayo 25, 2012.
- ^ "Mexico's World Heritage Sites Photographic Exhibition at UN Headquarters". Whc.unesco.org. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Tabla dagiti Tawid a Lugar iti Lubong babaen ti pagilian
- ^ "Turismo" (PDF). Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Aguilar-Moreno, Manuel (2006). Manual ti Biag iti Asteka a Lubong. Facts of Life, Inc. p. 19. ISBN 0-8160-5673-0.
- ^ a b "Nombre del Estado de México". Gobierno ti Estado ti Mehiko. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi Abril 27, 2007. Naala idi Oktubre 3, 2007. (Espaniol)
- ^ http://buscon.rae.es/dpdI/SrvltConsulta?lema=méxico
- ^ "El cambio de la denominación de "Estados Unidos Mexicanos" por la de "México" en la Constitución Federal". Ierd.prd.org.mx. Naala idi Nobiembre 4, 2009.
- ^ "Constitucion Federal de los Estados Unidos Mexicanos (1824)". Tarlton.law.utexas.edu. Septiembre 2, 2009. Naala idi Oktubre 30, 2010.
- ^ "Constitución Mexicana de 1857". Tlahui.com. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Leyes Constitucionales de 1836. Cervantes Virtual
- ^ "Artikulo 116". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos Mehikanos. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Artikulo 112". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos dagiti Mehikano. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Artikulo 115". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos dagiti Mehikano. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Dagiti Patneng nga Amerikano: Dagiti Kasapaan a Panagak-akar". MSN Encarta. 2009. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi Nobiembre 1, 2009.
- ^ Kirchhoff, Paul (1943). "Mesoamérica — Sus Límites Geográficos, Composición Étnica y Caracteres Culturales". Acta Americana 1 (1): 92–107.
- ^ Carmack, Robert; et al. (1996). Ti legado ti Mesoamerika: ti pakasaritaan ken kultura ti maysa a sibilisasion ti Patneng nga Amerikano. New Jersey: Prentice Hall.
- ^ Diehl, Richard A. (2004). Dagiti Olmec : Immuna a Sibilisasion ti Amerika. Londres: Thames ken Hudson. pp. 9–25.
- ^ Sampson, Geoffrey; Dagiti sistema ti panagsursurat: Ti Linguistoko a Pangyuna, Hutchinson (Londres), 1985.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Krauze, Enrique (1998). Mehiko: Biograpia ti Bileg: Ti pakasaritaan ti Moderno a Mehiko 1810–1996. New York, New York: Harper Perennial. p. 896. ISBN 0-06-092917-0.
- Meyer, Michael C.; William H. Beezley (2000). Ti Oxford a Pakasaritaan ti Mehiko. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 736. ISBN 0-19-511228-8.
- Parkes, Henry Bamford (1972). Ti Pakasaritaan ti Mehiko (Maika-3 nga ed.). Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-08410-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mehiko iti Wikimedia Commons
- Ti Presidensia ti Mehiko (Ingles)
- Mehiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1813


text:
Panagsurat
Idi agbasbasaak, nasadutak nga agsurat. Arigna awan naikur-it kadagiti kuadernok. Ad-adda a kaykayatko ti agbasa ngem ti agsurat, ti dumngeg ngem ti agikur-iti iti mangeg. Masadutak nga agitugtugot iti bolpen ken papel isut' gapuna a maapresiarko unay ti pagimbagan nga itden ti Internet. Nairanta daytoy a website para iti panagsuratko ta ditoy nga isarusarko dagiti kayatko a suraten.
Selpon (Life is too ironic to fully understand. It takes sadness to know what happiness is.)
Sinawarmi amin nga igid ti kalsada. Narigatankami a nangbirok iti nakaipuruakan ti luganna. No adda man tugot a pinarnuay ti lugan, napartak a ginaburan ti nagpatpatnag nga isno. Diakon inginggina ti lamiis ken dagiti niebe nga agtinnag. Uray no mamermeranak. Agkalimduosanak a makipagsawsawar. Mariknak a no bumaybayag ti pannakasapulmi kenkuana, umab-ababa met ti tiansana nga agbiag.
No Apay nga Agsuratak
Essem ken pagliwliwaak ti agsurat. Kangrunaanna nga agsuratak ta kayatko a maiburayko dagiti naimbag a leksion. Napateg kaniak ti oras ket maaramidko laeng daytoy no adda wayak ta ammok a limitadon ti panawenko nga agsurat wenno nagsardeng pay ketdin ti kanitok para iti daytoy ta inagawen ti panagsuratko ti panawaenko a mangbiag iti RFAAFIL. Umanayen para kaniak ti RFAAFIL a mangipaneknek no kasano nga ay-ayatek ti nagtaudak - ti kina-Ilokanok. Uray pay kaipapananna a matay ti bukod a PLUMAK.