text:
Liliw
Ti Liliw ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Liliw ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Bagong Anyo (Poblacion)
- Bayate
- Bubukal
- Bongkol
- Cabuyao
- Calumpang
- Culoy
- Dagatan
- Daniw (Danliw)
- Dita
- Ibabang Palina
- Ibabang San Roque
- Ibabang Sungi
- Ibabang Taykin
- Ilayang Palina
- Ilayang San Roque
- Ilayang Sungi
- Ilayang Taykin
- Kanlurang Bukal
- Laguan
- Rizal (Poblacion)
- Luquin
- Malabo-Kalantukan
- Masikap (Poblacion)
- Maslun (Poblacion)
- Mojon
- Novaliches
- Oples
- Pag-Asa (Poblacion)
- Palayan
- San Isidro
- Silangang Bukal
- Tuy-Baanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Liliw | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


c: text/html

text:
Maillane
Ti Maillane (iti Pranses; Malhana iti pagsasao nga Oksitano) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia idiay dati a probinsia ti Provence.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maillane ket mabirukan ti 7 km (4.3 mi) nga amianan a laud ti Saint-Rémy-de-Provence ken 15 km (9.3 mi) nga amianan a daya ti Tarascon.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti personalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maillane ket isu idi ti panakaipasngayan ti maika-19 a siglo a mannaniw a ni Frédéric Mistral (1904 Premio Nobel iti Literatura).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Maillane iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao a Loncong
Ti pagsasao a Loncong wenno Orang Laut, ket maysa kadagiti sasao a Malayano. Daytoy ket maysa kadagiti patneng a pagsasao ti Orang laut ("Tattao ti Baybay") dagiti isla ti Bangka ken Belitung idiay Indonesia, ken mabalin ket dua naisangayan a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Loncong iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Loncong". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Moseley, Christopher and R. E. Asher, ed. Atlas of the Worlds Languages (New York: Routelage, 1994)


text:
Pagsasao a Laraʼ
Ti pagsasao a Laraʼ (tinawtawagan pay iti Luru, Berkati, Bakati, Bekatiq, Bekatiʼ Nyam-Pelayo, Bekatiʼ Kendayan, ken Rara Bakatiʼ) ket ti pagsasao nga insasao babaen dagiti agarup a 19,000 a tattao idiay Borneo, idiay bangir ti Indonesia (Laud a Kalimantan)[3] ken ti bangir ti Malaysia ti (Sarawak) ti isla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Laraʼ iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Rara Bakati'". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Map of the Distribution of Laraʼ. The Linguist List. Naala idi 2009-05-10


text:
Listaan dagiti kadakkelan a siudad ti Estados Unidos
Daytoy ket listaan dagiti lima a kadakkelan a siudad ti estado iti Estados Unidos babaen ti kaaudu ti umili iti senso iti 2010. Dagiti kapitolio ti estado ke naitudo iti in nakairig letra. Dagiti sabali ngem ti Hawaii, ti sensu ti naibaga a lugar ket saan a naikabil.
Paammo 1: Ti laeng naikappon a lugar idiay Hawaii ket ti siudad ken probinsia ti Honolulu. Ti maysa a paset, ti distrito ti Honolulu, ket makunkuna a siudad para iti panagusar nga estadistika, uray no awanan ti gobierno a sumina iti siudad ken probinsia a sibubukel. Ti Opisina ti Senso ti Estados Unidos naipalpalawag na a ti Honolulu ket naibaga a senso ti lugar a mairaman ti distrito ti Honolulu. Kasta met ti Hawaii, ti kadakkelan a senso ti lugar ket nairanggo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Alabama – Place. GCT-PH1. Population, Housing Units, Area, and Density: 2000". U.S. Census Bureau. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2020-02-12. Naala idi 2008-09-28. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ "Estimates 2006 Alaska city total population". United States Census Bureau, United States Department of Commerce. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2020-02-12. Naala idi 2011-12-20.
- ^ "Annual Estimates of the Population for Incorporated Places in Arizona". United States Census Bureau. 2007-06-28. Naala idi 2008-06-06.


text:
Daniel Day-Lewis
Ni Daniel Michael Blake Day-Lewis (nayanak idi 29 Abril 1957) ket Ingles nga aktor.[2] Isu ket agtenggel kadagiti pannakaumili ti Briton ken Irlandes. Naiyanak ken dimmakkel idiay Londres, nalaing isuna iti entablado iti National Youth Theatre, sakbay a naawat iti Bristol Old Vic Theatre School, nga idiay ket nagbasa kadagiti tallo a tawen. Uray iti tradisional a panagsanayna a kas aktor iti Bristol Old Vic, isuket naikeddeng a metodiko nga aktor, ken ammo para iti agtultuloy a panangiruknoyna iti ken panagsukisok kadagiti papelna.[3] Isu ket masansan nga agtultuloy nga adda iti karakter para iti paut dagiti iskediul ti panag-shooting para kadagiti pelikulana, urayno iti punto a mangdadael ti salun-atna. Isu ket maysa kadagiti managpili nga aktor iti industria ti pelikula, ken nagbida laeng kadagiti lima a pelikula manipud idi 1998, ken mabalin nga ad-adu ngem lima a tawen dagiti baetan dagiti papelna.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Daniel Day-Lewis Spoofs Clint Eastwood's Obama Chair Routine at Britannia Awards". Hollywood Reporter. Naala idi 19 Abril 2013. "I know as an Englishman it's absolutely none of my business."
- ^ Parker, Emily. "Sojourner in Other Men's Souls". The Wall Street Journal. 23 JEnero 2008.
- ^ Herschberg, Lynn. "The New Frontier's Man". The New York Times Magazine, 11 Nobiembre 2007
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Daniel Day-Lewis iti Wikimedia Commons
- Daniel Day-Lewis iti Curlie (iti Ingles)
- Daniel Day-Lewis iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Kategoria:Pransia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 4 a subkategoria, manipud iti 4 a dagup.
H
- Heograpia ti Pransia (5 K)
P
- Pakasaritaan ti Pransia (1 K)
T
- Tattao a Pranses (1 K)
E
- Dagiti pungol nga artikulo ti Pransia (1 K, 2 P)
Pampanid iti kategoria "Pransia"
Dagiti sumaganad a 2 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 2 a dagup.
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Pagpagilian ti G8
- Pagpagilian ti G20
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti republika


text:
Karayan Amasona
Ti Karayan Amasona[4] (Espaniol ken Portuges: Amazonas) iti Abagatan nga Amerika ket isu ti maikadua a kaatiddogan [5]a karayan iti lubong ken ti kadakkelan babaen ti panagayus ti danum iti natimbengan a panagayus a dakdakel ngem ti urayno itipon dagiti pito a sumaruno a kadakkelan a karayan (saan a mairaman ti Madeira ken Rio Negro, a dagitoy ket tributario ti Amasona). Ti Amasona, nga adda ti kadakkelan a pagayusan a labneng iti lubong, ti agarup a 7,050,000 kuadrado kilometro (2,720,000 sq mi), a daytoy ket mangidagup para iti agarup a maysa a panglima ti dagup a panagayus ti karayan iti lubong.[6][7]
Kadagiti kangatuan a pakagay-atanna, ti ngato ti nagsasabtan ti Karayan Negro, ti Amasona ket tinawtawagan a Solimões idiay Brasil; nupay kasta, idiay Peru, Colombia ken Ecuador, ken dagiti pay dadduma nga agsasao ti Espaniol a lubong, daytoy a karayan ket sapasap a tinawtawagan ti Amasona idiay agpababa a pagayusanna manipud iti nagsasabtan ti karayan Marañón ken Ucayali idiay Peru. Ti karayan Ucayali-Apurímac a sistema ket naipanunotan a kas ti kangrunaan a taudan ti Amasona.
Ti kalawa ti Amasona ket naidumadumaan ti nagbaetan ti a 1.6 ken 10 kilometro (1.0 ken 6.2 mi) iti ababaw nga agpang, ngem daytoy ket dumakdakkel iti las-ud ti nabasa a tiempo iti 48 kilometro (30 mi) wenno ad-adu pay. Ti karayan ket sumrek ti Taaw Atlantiko iti nalawa a estuario ti agarup a 240 kilometro (150 mi) a kalawa. Ti sabangan ti kangrunaan a sanga ket 80 kilometro (50 mi).[8] Gapu kadagiti nawatiwat a rukrukodna, daytoy ket sagpaminsan a makunkuna a Ti Karayan Baybay. Ti immuna a rangtay ti karayan Amasona a sistema (idiay rabaw ti Rio Negro) ket nalukatan idi 10 Oktubre 2010. Daytoy ket adda idiay ruar ti Manaus.
Lugar a pagayusan ti danum[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Labneng Amasona, ti kadakkelan iti lubong, ket sakupenna ti agarup a 30% iti Abagatan nga Amerika, ti maysa a kalawa iti agarup a 7,050,000 kuadrado kilometro (2,720,000 sq mi). Daytoy ket maatianan manipud iti laud a mapan iti daya, manipud idiay Iquitos idiay Peru aginggana kadagiti dalan ti ballasiw ti Brasil aginggana idiay Atlantiko. Daytoy ket agala kadagiti danumna manipud iti 5 a gradgrado nga amianan ti latitud aginggana ti 20 a gradgrado nga abagatan ti latitud. Dagiti kaadaywan a taudanna ket mabirukn idiay inter-Andino a banak, nga asideg laeng manipud iti Taaw Pasipiko.
Ti Karayan Amasona ken dagiti tributariona ket nailaslasin babaen dagiti nawatiwat a kabakiran a lugar nga agbalin a malayusan iti tinawen a panagtutudo. Iti tinawen ti karayan ket umadalem ti ad-adu ngem 9 metro (30 ft), a manglaylayus kadagiti nakapalikmut a kabakiran, a tinawtawagan ti várzea ("nalayus a kabakbakiran"). Dagiti nalayusan a kabakiran ti Amasona ket dagiti kaaduan a kas pagarigan iti daytoy a pagtaengan a kita iti lubong.[9] Iti katimbengan ti panawen ti kalgaw, 110,000 kuadrado kilometro (42,000 sq mi) ti daga ket nasakupan ti danum, bayat nga iti nabasa a panawen, ti nalayusan a lugar ti Labeng Amasona ket ngumatngato ti 350,000 kuadrado kilometro (140,000 sq mi).[10]
Ti kaadu ti danum nga ibbatan ti Amasona idiay Taaw Atlantiko ket adu unay: aginggana iti 300,000 kubiko metro kada segundo (11,000,000 cu ft/s) iti panawen ti katuduan, nga adda ti katimbengan ti 209,000 kubiko metro kada segundo (7,400,000 cu ft/s) manipud idi 1973 agingana idi 1990.[11] Ti Amasona ket karebbengan para iti agarup a 20% ti nasadiwa a danum iti Daga a sumsumrek iti taaw .[9] Ti karayan ket agidurduron iti adu a pluma ti nasadiwa a danum iti taaw. Ti pluma ket 400 kilometro (250 mi) ti kaatiddogna ken baetan ti 100 ken 200 kilometro (62 ken 124 mi) a kalawa. Ti nasadiwa a danum, a nalaglag-an, ket agayus ti rabaw ti danum ti baybay, a mangnawnaw ti kaapgad ken mangbalbaliw ti maris ti rabaw ti taaw iti kalaw ti lugar iti 1,000,000 kuadrado milia (2,600,000 km2). Para kadagiti napalabas a siglo dagiti barko ket nagirepreportada a ti nasadiwa a danum idiay asideg ti sabangan ti Amasona nga adayo a makitkita manipud iti daga ket nangipagpagarupda a daytoy ket ti taaw.[7]
Ti Atlantiko ket adda ti makaanay nga allon ken enerhia ti atab a mangawit ti kaaduan kadagiti sedimento ti Amasona a mapan idiay baybay, isu nga ti Amasona ket saan nga agpayso a mangporma iti maysa a delta. Dagiti nalatak a delta iti lubong ket nasalsalakniban amin a bagbagi ti danum, bayat a ti Amasona ket dagus a maatianan kadagiti nagulo nga Atlantiko.[12]
Adda ti masna a panagtitipon a baetan ti Amasona ken dagiti labneng ti Orinoco, ti nakunkuna a kanal Casiquiare. Ti Casiquiare ket maysa a karayan a distributario ti akin ngato nga Orinoco, nga agayayus nga agpa-abagatan idiay Rio Negro, a daytoy met ket agayus idiay Amasona. Ti Casiquiare ket isu ti kadakelan a karayan iti planeta a makisilpo kadagiti dua a kangrunaan a sistema ti karayan, ti nakunkuna a panagsangsanga.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Amasona ket addaan kadagiti serye ti sistema ti karayan idiay Colombia, Ecuador ken Peru, ken adda kadagitoy ket agayus idiay Marañón ken Ucayali, ken dagiti dadduma ket dagus nga idiay maitutop nga Amasona. Dagiti dadduma pay ket mairaman dagiti sumaganad a karayan: Putumayo, Caquetá, Vaupés, Guainía, Morona, Pastaza, Nucuray, Urituyacu, Chambira, Tigre, Nanay, Napo, ken Huallaga.
Ti kaadaywan a taudan ti Amasona ket ammo idi 1996,[13] 2001,[14] 2007,[15] and 2008,[16] a kas waig ti glasier iti naniebe a pantok iti 5,597 m (18,363 ft) a tinawtawagan iti Nevado Mismi idiay Andes ti Peru, ken agarup a 160 km (99 mi) itilaud ti Danaw Titicaca ken 700 km (430 mi) iti abagatan a daya ti Lima. Dagiti danum manipud iti pagsasabtan ti Nevado Mismi ket agayus idiay Quebradas Carhuasanta ken Apacheta, ken agayus met idiay Río Apurímac a daytoy ket tributario ti Ucayali ken kalpasanna ket tumipon iti Marañón tapno mangporma iti matutop nga Amasona. Bayat a ti pagsasabtan ti Ucayali–Marañón ket ti puntos a kaaduan dagiti heograpo ket ti lugar a pangikabilanda ti maitutop nga Amasona, idiay Brasil ti karayan ket ammo iti daytoy a puntos a kas ti Solimões das Águas. Iti ad-adayo pay a paset ti baba ti karayan manipud iti pagsasabtan ket ti pagsabatan dagiti nangisit ti marisna a danum ti Rio Negro iti namarisan iti darat a Rio Solimões, ken para iti sumurok a 6 km (4 mi), dagitoy a danum ket agabayda nga agayus a saan nga aglaok.
Kalpasan ti pagsasabtan idiay Apurímac ken Ucayali, ti karayan ket panawann ti lugar ti Andes ken palikmutan daytoy babaen ti tanap ti layus. Manipud ti daytoy a puntos aginggana idiay Marañón, iti agarup a 1,600 km (990 mi), dagiti kabakiran a bangkag ket asideg iti danum ken napauten a malayus sakbay a ti karayan ket makaabot iti kangatuan a gatad iti layusna. Dagaiti ababa a bangkag ti karayan ket lapdan laeng dagiti bassit a turod, ken ti karayan ket sumrek iti dakkel a katuduan a bakir ti Amasona.
Dagiti sistema ti karayan ken dagiti tanap ti layus idiay Brasil, Peru, Ecuador, Colombia ken Venezuela, a dagiti danumda ket agayus idiay Solimões ken dagiti tributarioda, ket tinawtawagan iti "Akinngato nga Amasona". Ti maitutop a Karayan nga Amasona ket kaaduan nga agayus babaen ti Brasil ken Peru. Daytoy ket paset ti pagbeddengan a nagbatean ti Colombia ken Perú, ken addaan kadagiti tribuario nga umabot idiay Venezuela, Colombia, Ecuador, ken Bolivia.
Panaglayus[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan amin dagiti tributario ti Amasona ket aglayus iti agpapada a tiempo iti tinawen. Adu kadagiti sanga ket mangrugi nga aglayus iti Nobiembre ket mabalin nga agtuloy nga aglayus aginggana iti Hunio. Ti panaglayus ti Rio Negro ket mangrugi iti Pebrero wenno maysa ket mangrugi a umababaw iti Hunio. Ti Karayan Madeira ket aglayus ken umababaw kadagiti nasapsapa a bulan ngem dagiti dadduma iti Amasona.
Ti kaadalem ti Amason aiti nagbaetan ti Manacapuru ken Óbidos ket nakarkulo a kas ti nagbaetan ti 20 aginggana iti 26 metro (66 iti 85 ft). Idiay Manacapuru ti kaadalem ti danum ti Amasona ket agarup laeng iti 24 metro (79 ft) iti ngato ti natimbeng a pantar ti baybay. Ad-adu ngem kagudua ti danum iti Amason a iti baba ti karayan ti Manacapuru ket adda iti baba ti pantar ti baybay.[17] Iti kababaan a pasetna ti kaadalem ti Amasona ket agtimbeng iti 20 aginggana iti 50 metro (66 iti 164 ft), kadagiti dadduma a lugar ket ad-adu a kas iti 100 metro (330 ft).[18]
Ti nangruna a karayan ket malayag dagiti dakkel a barko ti taaw a mapmapan idiay Manaus, iti 1,500 kilometro (930 mi) iti ngato ti karayan manipud iti sabangan. Dagiti babbabassit a barko ti taaw iti 3,000 a tontonelada wenno 9,000 a tontonelada[8] ken 5.5 metro (18 ft) a kalado et makaabot iti kaadayo a kas idiay Iquitos, Peru, ken 3,600 kilometro (2,200 mi) manipud iti baybay. Dagiti babbabassit a bangkag ti karayan ket makaabot iti 780 kilometro (480 mi) iti nangatngato ken ad-adayo a kas idiay Puntos Achual. Iti labes iti dayta, dagiti bassit a bangka ket kankanayonda a sumalog idiay Pongo de Manseriche, iti ngato bassit ti Punto Achual.
Ti tinawen a panaglayus ket patauden dagiti atab dagiti allon a tinawtawagan ti "pororoca". Dagiti allon ket mapasamak iti naladaw a paset ti panaglalam-ek iti atab, no ti Taaw Atlantiko ket abutenna ti karayan. Dagiti pagresultaan nga allon ket mabalin nga agtayag kadagiti 4 a metro ken mabalin a lumasat kadagiti 13 kilometro iti kaunegan a daga.[19]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti dadduma a puntos ti karayan ket mabingay kadagiti sanga a pumanaw iti nangruna a dalan ti danum, wenno nadumaduma a pagayusan ti danum, ken kadawyan nga atiddog unay, nga addaan iti akin-uneg a daga ken dagiti lateral a kanal, nga amin ket naikapet babaen ti narikut a sistema dagiti natural a kanal, a mangiwa ti ababa, nadalumpinas a dagdaga ti igapó, a dagitoy ket saan a ad-adu ngem 5 metro (16 ft) iti ngato ti ababa a karayan, kadagiti adu nga isla.
Manipud ti ili ti Canaria idiay nalatak a tikor ti Amasona aginggana iti Negro, dagiti nawatiwat a lugar ti daga ket lumnedda iti nagato a danum, nga iti ngato ket agparang laeng dagiti tuktok dagiti kayo ti kabakiran. Idiay asideg ti sabangan ti Rio Negro aginggana idiay Serpa, ken ganggani a kasumbangir ti karayan Madeira, dagiti igid ti Amasona ket ababa, aginggana intono umasideg idiay Manaus, ngumatoda tapno agbalinda kadagiti agkupkupin a turod. Idiay Óbidos, ti derraas iti 17 m (56 ft) iti ngato ti karayan ket nalikudan babaen dagiti ababa a turod. Ti ab-ababa nga Amasona ket mabalin idi a maysa a golpo ti Taaw Atlantiko, ken dagiti danumna ket dinalusanna dagiti derraas idiay asideg ti Óbidos.
Agarup laeng a sangapulo a porsiento ti danum ti Amasona ket sumrek a sumalog idiay Óbidos, bassit laeng ti agtaud manipud iti akin-amianan a bakras ti ginget. Ti pagayusan a lugar ti labneng Amasona iti ngato ti siudad ti Óbidos ket agarup a 5,000,000 kuadrado kilometro (1,900,000 sq mi), ken iti baba ti agarup a 1,000,000 kuadrado kilometro (390,000 sq mi) (agarup a 20%), ken eksklusibo iti 1,400,000 kuadrado kilometro (540,000 sq mi) iti labneng ti Tocantins. Ti Karayan Tocantins ket sumrek iti akin-abagatan a paset ti delta ti Amasona.
Kadagiti ab-ababa a gay-at ti karayan, ti amianan nga igid ket buklen dagiti serye ti napadsok, nadalumpinas a turturod para iti agarup a 240 kilometro (150 mi) manipud iti kasumbangir a sabangan ti Xingu ken ad-adayo a kas idiay Monte Alegre. Dagiti a turod ket naguduagudua a kas ti [[Teresa (agrikultura)|teresa] a mabirukan iti nagbaetanda ken ti karayan.
Iti abagatan nga igid, iti ngato ti Xingu, ti linia dagiti ababa a deraas a nagbeddengan dagiti tanap ti layus ket ganggani a sumakop idiay Santarém kadagiti serye ti naulumaymay a bakkog sakbay nga agsikkoda iti abagatan a laud, ken dumenna iti akin-baba a Tapajós, ken tumipon dagiti deraas a mangporma ti pagbaetan ti teresa ti ginget ti karayan ti Tapajós.
Sabangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panangipalawag no ania ti eksakto a pakabirukan ti sabangan ti Amasona, ken kasano ti kalawana, ket banag a pagsusuppiatan, gapu ti pekuliar a heograpia ti lugar. Ti Pará ken ti Amasona ket naisilpo babaen dagiti serye ti pagayusan ti danum ti karayan a tinawtawagan ti furos idiay asideg ti ili ti Breves; iti baetanda ket mabirukan ti Marajó, ti kadakkelan a naipagtitipon a karayan/baybay nga isla iti lubong.
No mairaman ti daga ti sanguanan ti karayan Pará ken ti isla ti taaw ti Marajó, ti estuario ti Amasona ket agarup a 325 kilometro (202 mi) iti kalawa.[10] Iti daytoy a kaso, ti kaakaba ti sabangan ket kadawayn a marukod manipud idiay Cabo Norte, ti rawis a mabirukan iti dagus a daya ti Pracuúba idiay estado ti Brasil iti Amapá, aginggana idiay Ponta da Tijoca idiay asideg ti ili ti Curuçá, idiay estado ti Pará.
Ti ad-adu a konserbatibo a panagrukod a mailaksid ti estuario ti Pará, manipud iti sabangan ti Karayan Araguari aginggana idiay Ponta do Navio idiay akin-amianan nga aplaya ti Marajó, ngem mangited pay laeng ti kaakaba ti sabangan ti Amasona iti sumurok a 180 kilometro (110 mi). No maikeddeng laeng ti nagruna a pagayusan ti danum ti karayan, iti nagbaetan dagiti isla ti Curuá (estado ti Amapá) ken Jurupari (estado ti Pará), ti kaakaba ket bumassit iti agarup a 15 kilometro (9.3 mi).
Fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ad-adu ngem maysa a pagkatlo kadagiti amin nga ammo a sebbangan iti lubong ket agnanaed idiay katuduan a bakir ti Amasona,[20] ti higante a tropikal a kabakiran ken labneng ti karayan nga addaan iti maysa a kalawan a sumakop iti ad-adu ngem 5,400,000 kuadrado kilometro (2,100,000 sq mi). Daytoy ti kabaknangan a tropikal a kabakiran iti lubong kadagiti termino iti biodibersidad. Adda dagiti sumurok a 3,000 sebbangan ti ikan nga agdama a mabigbigan iti labneng ti Amasona, ken adu pay dagiti agdama a madukduktalan iti tinawen.[21] Iti pay maipatinayon kadagiti rinibu a sebbangan ti ikan, ti karayan ket mangsuporta pay kadagiti kappi, algas, ken dagiti pag-ong.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Amasona ket nagtaud a kas transkontinental a karayan iti Pnawen ti Mioseno idi baetan ti 11.8 riwriw ken 11.3 riwriw a tawtawen iti napalabas ken nakaal aiti agdama a sukogna idi agarup a 2.4 a riwriw a tawtawen iti naplabas.
Ti Amasona ket nagayus idi iti laud a kas paset ti sistema ti karayan ti proto-Amasona-Kongo, manipud iti interior iti agdama nga aldaw nga Aprika idi dagiti kontinente ket nagsilpoda a kas ti akinlaud a Gondwana. Kadagiti sangapulo ket lima a riwriw a tawtawen iti napalabas, naporma dagiti banbantay ti Andes babaen ti panagdinnungpar ti plata ti Abagatan nga Amerika iti plata Nazca. Ti pannakaipangato ti Andes ken ti pannakaisilpo dagiti kalasag ti bato ti Brasil ken Guyana, ket nanglapped ti karayan ken gapuanan ti Amasona a nagbalin a nawatiwat nga uneg ti daga a baybay. Nagininut daytoy a baybay iti uneg ti daga a nagbalin a dakkel a nalugnak, nasadiwa a danum a danaw ken dagiti agtataeng iti baybay ket nangamponda iti biag iti nasadiwa a danum. Kas pagarigan, dagiti sumurok a 20 a sebbangan ti pagi, a kaaduan a kaasitgan a kabagian kadagiti mabirukan idiay Taaw Pasipiko, ket mabalin a mabirukan ita nga aldaw kadagiti nasadiwa a danum ti Amasona.
Sangapulo ken sangapulo ket maysa a riwriw a tawtawen iti napalabas, dagiti danum ken nakutikotanda dagiti gubang manipud iti laud ken ti Amasona ket nangrugin nga agayus nga agpadaya, ken nakaiturongan daytoy iti irurumsua ti katuduan a bakir ti Amasona. Idi las-ud dagidi Panawen ti Yelo, dagiti pantar ti baybay ket immababawda ken ti nalatak a danaw ti Amasona ket pimmardas a naatianan ken nagbalin a karayan, ken kanungpalan a nagbalin a ti kadakkelan iti lubong, ken nagayus ti kaaduan a gay-at iti kautuduan a bakir iti planeta.[22]
Dagiti kangrunaan a tributario[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amasona ket addaan kadagiti sumurok a 1,100 tributario, 17 kadagitoy ket sumurok a 1,500 kilometro (930 mi) iti kaatiddog.[23] Dagiti nangruna ket dagiti sumaganad:
Listaan babaen ti kaatiddog[urnosen | urnosen ti taudan]
- 6,259.2 km (3,889.3 mi) aginggana iti 6,712 km (4,171 mi) – Amasona, Abagatan nga Amerika[24]
- 3,250 km (2,020 mi) – Madeira, Bolivia/Brasil[25]
- 3,211 km (1,995 mi) – Purús, Peru/Brasil[26]
- 2,820 km (1,750 mi) – Yapura, Colombia/Brasil[27]
- 2,639 km (1,640 mi) – Tocantins, Brasil[28]
- 2,627 km (1,632 mi) – Araguaia, Brasil (tributario ti Tocantins)[29]
- 2,400 km (1,500 mi) – Juruá, Peru/Brasil[30]
- 2,250 km (1,400 mi) – Rio Negro, Brasil/Venezuela/Colombia[31]
- 1,992 km (1,238 mi) – Tapajós, Brasil[32]
- 1,979 km (1,230 mi) – Xingu, Brasil[33]
- 1,900 km (1,200 mi) – Karayan Ucayali, Peru[34]
- 1,749 km (1,087 mi) – Guaporé, Brasil/Bolivia (tributario ti Madeira)[35]
- 1,575 km (979 mi) – Içá (Putumayo), Abagatan nga Amerika
- 1,415 km (879 mi) – Marañón, Peru
- 1,370 km (850 mi) – Teles Pires, Brasil (tributario ti Tapajós)
- 1,300 km (810 mi) – Iriri, Brasil (tributario ti Xingu)
- 1,240 km (770 mi) – Juruena, Brasil (tributario ti Tapajós)
- 1,130 km (700 mi) – Madre de Dios, Peru/Bolivia (tributario ti Madeira)
- 1,100 km (680 mi) – Huallaga, Peru (tributario ti Marañón)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karayan Amasona iti GEOnet Names Server
- ^ a b "Amazon River". Encyclopædia Britannica. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Oktubre 2015.
- ^ Seyler, Patrick; Laurence Maurice-Bourgoin; Jean Loup Guyot. "Hydrological Control on the Temporal Variability of Trace Element Concentration in the Amazon River and its Main Tributaries". Geological Survey of Brazil (CPRM). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Hulio 2011. Naala idi 24 Hulio 2010.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Amasona". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 32. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ [1]
- ^ Tom Sterling: Der Amazonas. Time-Life Bücher 1979, 7th German Printing, p. 19
- ^ a b Smith, Nigel J.H. (2003). Amasona Nasam-it a Baybay: Daga, Biag, ken Danum iti Sabangan ti Karayan. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. pp. 1–2. ISBN 978-0-292-77770-5.
- ^ a b Amasona (karayan) (2007 nga ed.). Microsoft Encarta Online Encyclopedia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 12 Agosto 2007.
- ^ a b "Ti Karayan Amasona ken ti Nalayusan a Kabakbakiran". Sangalubongan a Pundo para iti Katutubo. Naala idi 4 Agosto 2010.
- ^ a b Guo, Rongxing (2006). Dagiti Teritorio a Suppiatan ken Panagtaripatu ti Rekurso: Ti Sangalubongan Polieto. Nova. p. 44. ISBN 978-1-60021-445-5.
- ^ Molinier et al. http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_6/colloques2/42687.pdf
- ^ Penn, James R. (2001). Dagiti Karayan ti Lubong. ABC-CLIO. p. 8. ISBN 978-1-57607-042-0.
- ^ "Source of the Amazon River Identificated (Jacek Palkiewicz)". Palkiewicz.com. 19 Nobiembre 1999. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Explorers Pinpoint Source of the Amazon (National Geographic News)". News.nationalgeographic.com. 21 Disiembre 2000. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Amazon river 'longer than Nile'". BBC News. 16 Hunio 2007. Naala idi 3 Agosto 2010.
- ^ "Studies from INPE indicate that the Amazon River is 140 km longer than the Nile". Brazilian National Institute for Space Research. Naala idi 3 Agosto 2010.
- ^ Junk, Wolfgang J. (1997). The Central Amazon Floodplain: Ecology of a Pulsing System. Springer. p. 44. ISBN 978-3-540-59276-1.
- ^ Whitton, B.A. (1975). River Ecology. University of California Press. p. 462. ISBN 978-0-520-03016-9.
- ^ http://amazingstuff.co.uk/sport/surfing-the-pororoca-2/#.UiXxWDbIVoZ
- ^ "Amazon rainforest fact sheet". Web.worldbank.org. 15 Disiembre 2005. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ Albert, J. S.; Reis, R. E., dagiti ed. (2011). Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes. Berkeley: University of California Press.
- ^ Figueiredo, J.; C. Hoorn, P. van der Ven and E. Soares (2009). "Late Miocene onset of the Amazon River and the Amazon deep-sea fan: Evidence from the Foz do Amazonas Basin". Geology. 37: 619–622. doi:10.1130/g25567a.1.
- ^ Tom Sterling: Der Amazonas. Time-Life Bücher 1979, 8th German Printing, p. 20
- ^ "Greatest River". Extremescience.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Madeira (river)". Talktalk.co.uk. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Purus River: Information from". Answers.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Japura River (river, South America) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Private Tutor". Infoplease.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Araguaia River (river, Brazil) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Juruá River: Information from". Answers.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Negro River: Information from". Answers.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Tapajos River (river, Brazil) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Xingu River". International Rivers. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "HowStuffWorks "The Ucayali River"". Geography.howstuffworks.com. 30 Marso 2008. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Guapore River (river, South America) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Amazon". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Karayan Amasona iti Wikimedia Commons
- Bibliograpia kadagiti Rekurso ti Danum ken Internasional a Linteg Biblioteka ti Kappia a Palasio
- Pakaammo iti Amasona manipud iti Nakaro a Siensia
- Pakaammo ken mapa ti taudan ti danum ti Amasona
- Ti potograpiko ti agpangato a panagbanniaga idi Karayan Amsona manipud iti sabanganna aginggana iti taudanna
- Sibibiag nga Amasona: Lawag ken Anniniwan a dokumentario ti pelikula a maipanggep iti Karayan Amasona
- Ekosistema ti Karayan Amasona
- Panagsukisok iti impluensia ti Karayan Amasona iti Taaw Atlantiko idiay Unibersidad ti Akin abagatan a California


text:
Prepektura ti Yamaguchi
Ti Prepektura ti Yamaguchi (山口県, Yamaguchi-ken) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Chūgoku idiay isla iti Honshū.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Yamaguchi, iti tengnga iti daytoy a prepektura.[2] Nupay kasta, ti kadakkelan a siudad ket ti Shimonoseki.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Yamaguchi-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón , pp. 1039-1040, p. 1039, iti Liblibro ti Google; "Chūgoku" iti p. 127, p. 127, iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Yamaguchi" iti p. 1039, p. 1039, iti Liblibro ti Google.


text:
Plantilia:Taxobox/core
Panagusar
Daytoy a bugas a plantilia ket tinawtawagan babaen ti
{{Taxobox}} ken dagiti plantilia iti sistema ti automatic taxbox –
{{Automatic taxobox}},
{{Ichnobox}},
{{Oobox}},
{{Speciesbox}},
{{Subspeciesbox}} ken
{{Infraspeciesbox}}. Daytoy ket agpataud iti maiparuat ti taxobox.
Dagiti parametro
Dagiit parametro ket kapada dagiti parametro ti
{{Taxobox}}.
Addamet dagiti mainayon:
|edit link=: No mainaganan, iparangnanto ti silpo tapno mangpalubos iti automatiko a taksonomia a mipanggep iti maurnosto a takson a patauden babaen ti
{{Edit taxonomy}}. Maiparangto ti pateg a kas silpo a teksto, iti selula ti "Taksonomia".
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
SIUDAD TI LAOAG – Iti Department of Agriculture (DA), ken panakitinnulong iti Landbank of the Philippines ken Provincial Government of Ilocos Norte (PGIN) ket nangited iti unconditional cash assistance nga PhP5,000 para kadagiti mannalon iti pagay iti probinsia nga naapektaran iti Rice Tariffication Law.
Para iti launching ceremony sadiay Centennial Arena, addaan 2,000 umuna a beneficiaries manipud Siudad ti Laoag, Badoc, Solsona ken Bacarra iti nasao nga programa. Sigun ti DA, addaan nasurok a 19,000 benepisario nga makagun-od iti PhP95 milion Rice Farmers Financial Assistance (RFFA) sadiay Ilocos Norte.
Maysa pay, dagitoy nga kualipikado a mannalon ket agtaltalon iti maysa-ketkagudua agingga dua nga ektaria a daga.
“Babaen iti daytoy nga tulong pinansial, maparaburan dagiti babassit a mannalon,” kuna ni DA- 1 Regional Director Lucrecio Alviar Jr.
Imbaga ni Alviar nga daytoy ket saan nga loan assistance nu diket maysa nga unconditional cash assistance para kadagiti mannalon.
“Awan iti bayadanyo iti gobierno. Daytoy ket maysa nga tulong,” kuna iti regional director. Sigun kenni LBP First Vice President Belma Turla, maaramat iti cash cards dagiti mannalon nga mang-withdraw iti kuartada.
“Maikkanda iti cash card nga adda kargana a PhP5,000. Adda dua a Landbank mobile tapno nalaklaka ken mabibiit iti panangted iti tulong pinansial,” kuna ni Turla.
Dua nga LBP mobiles iti nakaistasion sadiay Centennial Arena tapno tumulong kadagiti benepisario nga mangipastrek iti PINda ken ag-withdraw iti kuarta. Mabalin met nga ag-withdraw dagiti mannalon kadagiti sabali nga LBP Automated Teller Machine (ATM) sadiay probinsia para iti pakalag-ananda.
Pamusmusan iti departamento iti agrikultura daytoy a kas wagas iti gobierno nga mangbigbig iti kontribusion dagiti mannalon iti pagilian.
“Maragsakanak iti naited nga kanayonan nga tulong para kadagiti mannalonmi. Dakkel a tulong daytoy lalo kadagiti pamilia,” kuna ni Robert Jose, maysa a benepisario manipud Laoag.
Nakasagana met nga mangiwaras ti DA iti cash assistance kadagiti nabat-bati nga 17,000 mannalon iti pagay nga benepisario.
MJTAB-PIA1-IN/PMCJr.-ABN


text:
Saltillo
Ti Saltillo (Panangibalikas nga Espaniol: [salˈtiʝo] (dengngen)) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti akin-amianan a daya nga estado ti Mehiko ti Coahuila ken ti tugaw ti ili ti isu met laeng ti naganna nga ili. Ti siudad ket mabirukan iti agarup a 258 kilometro (160 mi) iti laud ti pagbeddengan ti Texas, ken 87 kilometro (54 mi) iti laud ti Monterrey, Nuevo León.
Manipud iti senso idi 2005, ti Saltillo ket addaan iti populasion iti 725,095 a tattao. Adda dagiti 823,098 a tatao nga agtataeng iti kaunegan ti lugar ti metropolitano, ken mangaramid daytoy iti maika-19 a kadakkelan a lugar ti metro iti pagilian. Ti lugar ti metro ket buklen dagiti ili ti Saltillo, Ramos Arizpe, ken Arteaga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Saltillo iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Saltillo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Karuay (botanika)
Iti botaniko a nomenklatura, ti karuay (naipangyabaan iti var.; iti Latin: varietas) ket ti taksonomiko a ranggo ti baba dagiti sebbangan: isunga daytoy ket makal a kadagiti tallo a parte ti inpraespesipiko a nagan.
Botaniko a nomenklatura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti karuay ket addaan to ti naisangayan a langa manipud kadagiti sabali a karuay, ngem mabalinto a naway nga ag-hibrido kadagiti nadumaduma a karuay (no maiyasidegda). Kadawyan a dagiti karuay ket heograikoda a naisinsina manipud iti tunggal maysa.
- Kas pagarigan
Ti Escobaria vivipara (Nutt.) Buxb., ket maysa a nawatiwat ti sakopna a panagduduma a sebbangan a wide-ranging nga adda idiay Kanada aginggan idiay Mehiko, ken mabirukan iti amin a paset ti New Mexico iti baba ti agarup a 2,600 metro (8,500 ft). Siam kadagitoy a karuay ti naipalplawagen. Idiay pagsabtan dagiti karuay ti Escobaria vivipara, dagitoy agkinnapetda babaen ti lokasion. Ti karuay ti Escobaria vivipara var. arizonica ket agtaud idiay Arizona, bayat a ti Escobaria vivipara var. neo-mexicana ket agtaud manipud idiay New Mexico.
Dagiti sabalipay nga usar ti nomenklatura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Iti nomenklatura ti panagpataud timula, kadagiti pagilian a nagpirma iti Timpuyogan ti UPOV, "karuay" wenno "karuay timula" ket nainkalintegan daytoy a panangibaga.
- Iti soolohiko a nomenklatura, ti laeng maipalubos a ranngo ti babba dagiti sebbangan ket dagiti subsebbanagn. Ti nagan a naipablaak idi 1961 a kas karnuay ket maalanto a kas nagan dagiti subsebbanagn. Ti nagan a naipablaak kalpasan ti 1960 iti karuay ket saan a pormal nga adda. Iti soolohia, dagiti porma ken dagiti morph ket inus-usar dagitoy nga inpormal no nasken, ngem saan a tinartaripato babaen ti ICZN.
- Iti bakteriolohiko a nomenklatura ti "karuay" ket saan a maipalubos, ngem dagiti nagan a naipablaak a kas karuay sakbay idi 1992 ket maal-ala a kas naipablaak a kas dagiti subsebbangan.
- Iti bitikultura a nomenklatura, ti naitudtudo a kas dagiti "[[karuay ti ubas]" ket agpayso dagitoy a dagiti kultibar segun ti panagusar ti International Code of Nomenclature for Cultivated Plants wenno dagiti "karuay ti mula" iti nainkalintegan a kapanunotan ngem dagiti botaniko a karuay ti taksonomia, gapu ta dagitoy ket naipaadu babaen dagiti panagputed ken addaan kadagiti tagikua a saan a natalinaay babaen ti seksual a reproduksion (dagiti bukel a mula). Nupay kasta, ti panag-usar ti panangibaga a karuay ket nakaron iti bitikultura a ti panagbalbali iti kultibar ket saanen a mabalin.


text:
Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
Nagsasabtan: 6°55′N 158°15′E / 6.917°N 158.250°E
Ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia ket ti naway a naturay nga isla a pagilian ken ti naigimong nga estado ti Estados Unidos a buklen dagiti uppat nga estado – manipud ti laud aginggana iti daya, ti Yap, Chuuk, Pohnpei ken Kosrae – a naiwarwaris iti ballasiw ti Akinlaud a Taaw Pasipiko. No akkukuyog dagitoy, dagiti estado ket buklen dagiti agarup a 607 nga is-isla (ti naipagtitipon a kalawa ti daga iti agarup a 702 km2 wenno 271 sq mi) a mangsakop ti maipapan iti Longitud iti kaadayo iti gangani a 2,700 km (1,678 mi) iti amianan bassit ti ekuador. Dagitoy ket mabirukan iti amianan a daya ti Baro a Guinea, iti abagatan ti Guam ken ti Marianas, iti laud ti Nauru ken ti Is-isla ti Marshall, iti daya ti Palau ken ti Filipinas, iti agarup a 2,900 km (1,802 mi) iti amianan ti akindaya nga Australia ken ti agarup a 4,000 km (2,485 mi) iti abagatan a laud dagiti nangruna nga isla ti Hawaii.
Bayat a ti dagup a kalawa ti daga ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia ket bassit unay, daytoy ket sakupenna ti ad-adu ngem 2,600,000 km2 (1,000,000 sq mi) iti Taaw Pasipiko. Ti kapitoliona ket ti Palikir, ken mabirukan daytoy idiay Isla Pohnpei, bayat a ti kadakkelan a siudad ket ti Weno, ken mabirukan daytoy idiay Atol Chuuk.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Population". The World Factbook. CIA. 2013.
- ^ "GINI index". World Bank. Naala idi 26 Hulio 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Pederado nga Es-estado ti Mikronesia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Gobierno ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia iti Curlie (iti Ingles)
- Mikronesia manipud ti BBC News
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Alemania
- Dagiti dati a kolonia ti Hapon
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1986


text:
Kategoria:Burundi
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 2 a subkategoria, manipud iti 2 a dagup.
H
- Heograpia ti Burundi (3 K)
E
- Dagiti pungol nga artikulo ti Burundi (1 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Burundi"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Daya nga Aprika


text:
Bishkek
Ti Bishkek (iti Kirgistan ken ti Ruso: Бишkek), nga isu idi ti Pishpek ken Frunze, isu daytoy ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Kirgistan. Ti Bishkek ket isu pay to administribo a sentro iti Chuy a nakapalikmut iti daytoy a siudad, nupay daytoy a siudad ket saan a paset iti probinsia ngem agpang a probinsia iti Kirgistan.
Ti nagan na ket naala manipud iti Kirgistan a balikas para iti batir a panagaramid ti permentada a gatas ti kabalio a babai (kumis), ti nailian a maininum ti Kirgistan. Naibangon daytoy idi 1825 a kas ti Kirgistán-Khokand a pagsammakedan iti "Bishkek", ngem, idi 1862, napanaganan a kas ti Ruso a pagsammakedan iti Pishpek (kpeпocTb Пишпek),[4] idi 1926 daytoy a siudad ket napanaganan a kas Frunze (ФpyHзe), manipud iti Bolshevik a daulo ti militar a ni Mikhail Frunze. Idi 1991, ti parlamento ti Kirgistan ket inpasublida ti naipakasaritaan a nagan iti daytoy a siudad.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Linteg kadagiti Kasasaad iti Bishkek, 16 Abril 1994, artikulo 2 (iti Ruso). Naala idi 3 Agosto 2009
- ^ Districts of Bishkek (iti Ruso). Naala idi 3 Agosto 2009
- ^ a b Statoids
- ^ 282 ГBapдeйckий KpacHoзHaMeHHый MoTocTpeлkoBый пoлk иMeHи M. B. ФpyHзe B/ч 73809 п/o ПoдropHoe Koй-Taш [1]


text:
Kodigo ti pagilian
Ti kodkodigo ti pagilian ket dagiti ababa nga alpabetiko wenno numeriko a kodkodigo ti heograpia (dagiti kodigo ti heograpia a naparang-ay tapno mangirepresenta kadagiti pagilian ken dagiti agkamkammatalek a lugar, para iti panagusar ti panagproseso ti datos ken dagiti komunikasion. Adda metten dagiti nadumaduma a sistema a napadur-as a mangaramid iti daytoy. Ti kaaduan a naam-ammuan kadagitoy ket ti ISO 3166-1. Ti termino a kodigo ti pagilian ket kankanayon a mangitudo kadagiti internasional a kodkodigo ti panagtelepono, ti E.164 a panagtawag a kodkodigo ti pagilian.
ISO 3166-1[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga alagaden ket mangipalawag kadagiti kaaduan a pagilian ken dagiti agkamkammatalek a lugar iti lubong:
- ti dua a letra (ISO 3166-1 alpha-2)
- ti tallo a letra (ISO 3166-1 alpha-3), ken
- ti talllo a bilang a numeriko a kodigo (ISO 3166-1 a numeriko) .
Dagiti dua letra a kodigo ket inus-usar a kas ti batayan kadagiti dadduma a kodigo wenno dagiti panangipakat, kas pagarigan,
- para iti kodkodigo ti kuarta ti ISO 4217
- nga adda met dagiti pagigiddiatan, para iti kodigo ti pagilian ti nagnagan ti kangatuan nga agpang ti dominio (ccTLDs) iti Internet: listaan dagiti kangatuan a dominio ti internet.
Para kadagiti adu pay a panangipakat kitaen ti ISO 3166-1 alpha-2.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti kodigo ti pagilian ken ti ababa a pakaammo ti pagilian
- Panagtelepono a Kodkodigo ti Pagilian ken Kodkodigo ti Lugar dagiti Siudad
- Panangipadpada kadagiti nadumaduma a sistema
- Ti panangipadpada kadagiti ISO, IFS ken dadduma pay nga addaan kadagiti nota
- Rehional a kodkodigo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Kodkodigo ti pagilian nga addaan kadagiti kodigo ti siudad iti uneg ti tunggal maysa a pagilian nga addaan ti ababa a deskripsion ti pagilian


text:
Baybay Botnia
Nagsasabtan: 61°30′N 19°30′E / 61.500°N 19.500°E
Ti Baybay Botnia (Sueko: Bottenhavet, Pinlandes: Selkämeri) ket isilpona ti Luek Botnia (tinawtawagan pay ti Luek ti Botnia) iti maitutop a Baltiko. Ti Kvarken ket mabirukan iti nagbaetan dagitoy dua. No agkadua, ti Baybay Botnia ken ti Luek ket mangbukel ti dakdakkel nga entidad ti heograpia, ti Golpo ti Botnia, ati ayan ti Baybay Botnia ket ti akin-abagatan a parte parte.[1] Ti sibubukel a Golpo ti Botnia ket mabirukan iti pagbaetan ti Suesia, iti laud, ti Pinlandia, iti daya, ken ti Baybay ti Åland ken ti Baybay Purpuro iti abagatan. Ti kalawa ti rabaw ti Baybay Botnia ket agarup a 79,000 km². Ti kadakkelan kadagiti ili ti aplaya, manipud iti abagatan aginggana ti amianan, ket ti Rauma ken Pori idiay Pinlandia ken ti Gävle ken Sundsvall idiay Suesia. Ti Umeå (Suesia) ken Vaasa (Pinlandia) ket mabirukan idiay kaadaywan nga amianan, idiay asideg ti Luek Botnia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bottenhavet" (iti Sueko). Nationalencyklopedin. Naala idi 30 Enero 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Baybay Botnia iti Wikimedia Commons


text:
ISO 3166-1 alpha-3
Ti kodigo ti ISO 3166-1 alpha-3 ket dagiti tallo aletra a kodigo ti pagilian a naipalawag iti ISO 3166-1, a paset iti ISO 3166 ti pagalagadan nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), tapno mairepresenta dagiti pagilian, agkamkammatalek a teritorio, ken dagiti espesial a lugar iti interesado ti heograpia. Mangipalubos dagitoy iti nasaysayaat a panangigimong a panagkita a pagbaetan dagiti kodigo ken dagiti nagan ti pagilian ngem dagiti dua a letra a kodigo ti alpha-2 (ti makatlo nga agsmang dagiti kodigo ket ti numeriko ken isu a saan amakaited ti panangigimong a panagkita).[1] Immuna dagitoy a nairaman a kas paset ti pagalagadan ti ISO 3166 iti immuna nga edisionna idi 1974.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ISO 3166 – FAQs – General questions". International Organization for Standardization (ISO).


text:
Rehion ti Davao
Ti Rehion ti Davao ket maysa a kadagiti rehion iti Filipinas, a nadasig kas Rehion XI. Masarakan iti abagatan-a-daya a deppaar ti Mindanao, ti rehion ket buklen ti 4 a probinsia, ti Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Oriental ken ti kkabarbaro a napartuar a probinsia ti Davao Occidental. Linalaw ti rehion ti Golpo ti Davao. Ti Siudad ti Davao ti rehional a sentrona.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rehion ti Davao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
Pagsasao nga Asmat
Ti pagsasao nga Asmat ket ti rimpuok ti dialekto ti Papuano ti Laud a Baro a Guinea.
Dagiti nangruna a dialekto ket makaanayda nga agdumaduma tapno maikeddengda a dagiti sabali a pagsasao, dagitoy ket ti:
- Aplaya ti Casuarina, ammo pay a kas Kaweinag (dagiti subdialekto a Matia ken Sapan~Safan)
- Tengnga, ammo pay a kas Jas~Yas wenno Manowee (dagiti subdialekto a Simai~Simay, Misman, Ajam~Ayam)
- Amianan (Momogo-Pupis-Irogo), ammo pay a kas Keenok
- Yaosakor
Adda kadagitoy ket mabalin nga as-asideg iti sabali nga etnisidad ti Asmat, Citak, ngem iti tunggal maysa kaniada, ngem dagiti agsasao kaniada ket tinawtawaganda ti bagbagida a kas Asmat. Iti pay maipada, ti Tamnim Citak ket as-asideg iti Asmat ngem iti Citak, ngem dagiti tattao ket tinawtawaganda ti bagbagida a kas Citak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Aplaya ti Casuarina iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Tengnga iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Amianan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Yaosakor iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Tamnim Citak iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Asmat". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Arkibo ti PARADISEC kadagiti rekording ti pagsasao nga Asmat


text:
“Ti talon ket mangted ti taraon ken pagbiagan, kasapulan laeng ti gaget ken regta tapno ni mannalon dumur-as panabiagna,” daytoy ti kinuna ni Cosme Ola, maysa a mannalon ti Culliong, San Juan a nakapaturpos ti annak gapu iti panagtalon. Dua kadagiti annakda iti asawana a ni Jayma Ola ti nakagraduar ken madama payen nga agtrabtrabaho.… Read more »READ MORE
Abreño pinilina ti agmula ti nateng, immasenso
Panagmula iti nateng ti pinili ni Arnel T. Molina nupay maysa isuna a dati nga empleado ti insurance company sadiay Manila. Maigapu daytoy iti nakitana a dakkel a demand ti nateng iti ruar ti probinsia ken gapu pay metten iti ayatna iti panagtalon. Ni Mr. Molina, agtawen ti 35, ket naiyanak sadiay Budac, Tayum ngem… Read more »READ MORE


text:
Gary Oldman
Ni Gary Leonard Oldman[3] (nayanak idi 21 Marso 1958) ket ti maysa nga Ingles nga aktor ken agparpartuat iti pelikula a nagtrabaho pay iti teatro, pelikula ken telebision. Ammo para iti bersatilidadna ken manangiyebkas a "dakkel" nga estilo iti panagarte, naikeddeng ni Oldman a kas maysa kadagiti kalatakan nga aktor iti iskrin iti henerasionna.[4] Kadagiti sabali a pammadayawna, isu ket nangabak iti Gungguna ti Akademia, tallo a Gunguna ti BAFTA, dua Gunguna ti Critics' Choice ]a Emmy ken ti Palme d'Or para iti obrana iti sango ken likudan ti kamera.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gary Oldman". Integrated Authority File. Naala idi 9 Abril 2014.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ Births, Marriages & Deaths Index of England & Wales, 1916–2005.
- ^ Hornaday, Ann (5 Disiembre 2017). "'Darkest Hour' is a soaring portrayal of Winston Churchill on the eve of Dunkirk". The Washington Post. Naala idi 5 Marso 2018.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Gary Oldman iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Gary Oldman iti Wikimedia Commons
- Gary Oldman iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Gary Oldman iti Screenonline ti British Film Institute
- Gary Oldman iti AllMovie
- Gary Oldman iti Box Office Mojo


text:
1Nasaysayaat ti napintas a nagan ngem ti nangina a pabanglo, ken ti aldaw ti pannakatay ket nasaysayaat ngem ti aldaw ti pannakaiyanak.
2Nasaysayaat iti mapan iti balay iti ladladingit ngem iti balay iti ramrambak, ta umay ti panagladangit kadagiti amin a tattao iti pagpatinggaan ti biag, isu a masapul nga ipapuso dagiti sibibiag a tattao daytoy.
3Nasaysayaat ti ladingit ngem ti katawa, ta kalpasan ti kinaliday ti rupa ket dumteng ti kinaragsak ti puso.
4Ti puso ti masirib ket adda iti balay iti ladladingit, ngem adda ti puso dagiti maag iti balay iti ramrambak.
5Nasaysayaat ti dumngeg iti panangtubngar iti masirib ngem ti dumngeg iti kanta dagiti maag.
6Ta kasla iti panagrissat dagiti mapupuoran a sisiit iti sirok ti banga, kasta met ti katawa dagiti maag. Maiyarig met laeng daytoy iti alingasaw.
7Awan duadua a ti panagkusit ket pagbalinenna a maag ti maysa a masirib a tao, ken dadaelen ti pasuksok ti pusona.
8Nasaysayaat ti panagleppas ti maysa a banag ngem ti rugrugi; ken nasaysayaat dagiti tattao a naanus ti espirituda ngem dagiti natangsit ti espirituda.
9Saankayo a dagus a makapungtot iti espirituyo, ta agnanaed ti pungtot kadagiti puso dagiti maag.
10Saanyo a kunaen, “Apay a nasaysayaat dagiti naglabas nga aldaw ngem kadagitoy? Ta saan a gapu iti kinasirib a dinamagyo daytoy.
11Ti kinasirib ket nasayaat a kas kadagiti napapateg a banbanag a tinawidtayo manipud kadagiti kapuonantayo. Mangipapaay daytoy iti pagimbagan para kadagiti makakita iti init.
12Ta mangipapaay iti salaknib ti kinasirib kas iti kuarta a makaipaay iti salaknib, ngem ti pagimbagan iti pannakaammo ket mangmangted ti kinasirib iti biag iti siasinoman nga addaan iti daytoy.
13Utobem dagiti aramid ti Dios: Siasino ti makalinteg ti aniaman a banag nga inaramidna a killo?
14No nasayaat dagiti tiempo, agbiagka a siraragsak iti dayta a kinasayaat, ngem no saan a nasayaat dagiti tiempo, utobem daytoy: impalubos ti Dios nga umadda iti agpada a tiempo. Iti daytoy a rason, awanto ti makaammo ti aniaman a banag a dumteng kalpasanna.
15Nakitak dagiti adu a banbanag kabayatan dagiti awan kaipapananna nga al-aldawko. Adda dagiti mapukaw a nalinteg a tattao iti laksid dagiti kinalintegda ken adda dagiti nadangkes a tattao nga agbibiag iti atiddug iti laksid kadagiti kinadakesda.
16Saanka nga aginsisingpet, a masirib iti bukodmo a panagkita. Apay koma a dadaelem ti bagim?
17Saanka unay nga agbalin a nadangkes wenno maag. Apay koma a matayka sakbay ti naituding a tiempom?
18Nasayaat a salimetmetam koma daytoy a kinasirib, ken saanmo koma nga ikkaten dagiti imam manipud iti kinalinteg. Ta ti tao nga agbutbuteng iti Dios ket maaramidnanto dagiti amin a pagrebbenganna.
19Nabilbileg ti kinasirib iti masirib a tao, ngem ti sangapulo a mangiturturay iti siudad.
20Awan ti nalinteg a tao ditoy rabaw ti daga nga agar-aramid iti nasayaat ken saanen pulos nga agbasbasol.
21Saanka a dumngeg kadagiti amin a sasao a maibalbalikas, gapu ta amangan no mangngegmo ti adipenmo a mangilunod kenka.
22Kasta met, ammom iti bagim nga iti bukodmo a puso ket masansan nga inlunodmo dagiti dadduma.
23Napaneknekak amin dagitoy babaen iti kinasirib. Kinunak, “Agbalinak a masirib,” ngem nakarkaro daytoy ngem ti kabaelak.
24Adayo ti kinasirib ken kasta unay ti kinaunegna. Siasino ti makasarak iti daytoy?
25Intalyawko ti pusok nga agadal ken agsukimat ken agbiruk iti kinasirib ken kadagiti pannakaipalawag ti kinapudno ken tapno maawatan a ti dakes ket kinakuneng ken ti kinamaag ket kinamauyong.
26Naduktalak a ti napapait ngem iti patay ket ti siasinoman a babai a ti pusona ket napno kadagiti silo ken iket, ken dagiti imana ket kawar. Makalibas kenkuana ti siasinoman a makaay-ayo iti Dios, ngem maalananto dagiti managbasol.
27“Panunotenyo ti naduktalak,” kinuna ti Manursuro. Naynayunak ti mangdukduktal iti sabali pay tapno makabirukak iti pannakaipalawag iti kinapudno.
28Daytoy ti birbirukek pay laeng, ngem saanko a nasarakan daytoy. Nakasakarak iti maysa a nalinteg a lalaki kadagiti rinibo, ngem awan ti nabirukak kadakuada a babai.
29Naduktalak laeng daytoy: a pinarsua ti Dios a nalinteg ti sangkataoan, ngem pimmanawda nga agbirbiruk kadagiti adu a kinarigat.


text:
Jeff Bridges
Ni Jeffrey Leon "Jeff" Bridges (nayanak idi Disiembre 4, 1949) ket maysa nga Amerikano nga aktor, kumakanta ken produser. Isu ket nagtaud iti maysa a prominente nga agar-arte a pamilia, ken nagparang kadagiti serye ti telebision iti Sea Hunt (1958–60), a kaduan ati amana, Lloyd Bridges ken ti kabsatna a lalaki Beau Bridges. Isu ket nangabak ti Kalaingan nga Aktor para iti papelna a kas ni Otis "Bad" Blake iti pelikula ti 2009 iti Crazy Heart, ken nakaala kadagiti nominasion ti Gunguna ti Akademia para kadagiti papelna iti The Last Picture Show (1971), Thunderbolt and Lightfoot (1974), Starman (1984), The Contender (2000) ken ti True Grit (2010). Dagiti sabali pay a pelikulana ket mairaman ti Tron (1982), Jagged Edge (1985), The Fabulous Baker Boys (1989), The Fisher King (1991), Fearless (1993), The Big Lebowski (1998), Seabiscuit (2003), Iron Man (2008), Tron: Legacy (2010) ken ti The Giver (2014).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Jeff Bridges iti Wikimedia Commons
- Jeff Bridges iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Jeff Bridges iti AllMovie
- Opisial a website


text:
Sibil a Gubat ti Amerikano
Ti Sibil a Gubat ti Amerikano (1861–1865), wenno makunkunay a ti Gubat a Nagbaetan dagiti Estado wenno ti Sibil a Gubat, ket maysa idi a sibil a gubat a nailaban idiay Estados Unidos iti Amerika. Iti panagsungbat iti panakabutos ni Abraham Lincoln a kas Presidente iti Estados Unidos, 11 kadagiti akin-abagatan a dagiti adipen nga estado ket naiparangarang da iti isisina a manipud iti Estados Unidos ken nagpormada ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika ("ti Konpederasion"); dagiti dadduma a 25 nga estado ket sinuportaran da ti pederal a gobierno ("ti Kappon"). Kalpasan ti uppat a tawen a pangubguba, a kaaduan ket kadagidiay kaunegan ti Akin-abagatan nga estado, ti Konpederasion ket simmuko ken ti pannakaadipen ket naisupiat ti kalintegan iti amin a paset ti pagilian. Dagiti banbanag a gapuanan ti gubatidi ket sangkapaset laeng a naibanagan iti daytoy a sumaganad a Panagpabaro a Panawen, ngem adu pay dagiti dadduma a saan a naibanaga.
Iti panagbutos ti presidente idi 1860, ti Partido Republikano, la naimatunan babaen ni Abraham Lincoln, ket nag-kampania a maisuppiat ti panagipalawa ti pannakaadipen iti labes dagiti estado nga addan kadagiti pannakaadipen . Dagiti Republikano ket napigsada a nangitaktakder ti nasionalismo, ket ti 1860 a plataporma da, pinabasol da dagiti pangta iti panagisina a kas panagisawang iti panaglib-at. Kalpasan ti panangabak ti Republikano, ngem sakbay a nagtakem ti baro nga administrasion idi Marso 4, 1861, pito kadagiti kapas nga estado ket nagiparangarang kadagiti isisina ken naktipon nga agporma ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika. Ti lumabas nga administrasion ni Presidente James Buchanan ken ti umuneg nga administrasion ket inwaksi da ti kalintegan iti daytoy nga isisina, nausigen da a daytoy a panagsukir. Dagiti dadduma a walo nga adipen nga estado ket nausigen da dagiti panagayayab para iti isisina iti daytoy a puntos. Awan kadagit pagilian iti lubong a ti nangbigbig ti Konpederasion.


text:
Lehislatibo a distrito iti Surigao
Ti maymaysa a Lehislatibo a Distrito iti Surigao ket isu idi ti pannakabagi ti probinsia ti Surigao iti Asemblia iti Filipinas manipud idi 1907 aginggana idi 1935, ti Nailian nga Asemblia ti Filipinas manipud idi 1935 aginggana idi 1941 ken ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1941 aginggana idi 1961, idi ti Surigao del Norte ken ti Surigao del Sur—dagiti probinsia a nakabingayanda idi Hunio 19, 1960, ket naikkan ti bukodda a pannakabagi.
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Surigao del Norte
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Surigao del Sur
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Nailian a Parke ti Sagrado a Bantay
Ti Nailian a Parke ti Sagrado a Bantay ket nailian a parke idiay Siudad ti Marawi, Lanao del Sur iti Akin-abagatan a Filipinas. Ti 94 nga ektaria (230-acre) a nailian a parke ken nasalakniban a lugar, a mabirukan kadagiti baranggay ti Guimba ken Papandayan, ket nabangon idi Agosto 5, 1965 babaen ti Republika Tignay Blng. 4190.[1] Ti parke ket turayan babaen ti Bantay Mupo, ti agtayag iti 900-kadapan (270 m) a natayen a bulkan nga addaan iti narimbaw a kono.[2] Dagiti aktibidad iti dayta a parke ket mairaman ti panagbuybuya kadagiti billit ken pannagna iti tuktok ti bantay nga idiay ket adda mabirukan a waig.[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nasalakniban a Luglugar iti Rehion 12". Nasalakniban a Luglugar ket Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2012-06-1.
- ^ "Nailian a Parke ti Sagrado a Bantay". Mapmapa ti Google. Naala idi 2012-06-11.
- ^ "Marawi, Islamiko a Siudad ti". Biyahero, Philippine Travel Portal. Naala idi 2012-01-27.


text:
Henri Becquerel
Ni Antoine Henri Becquerel (15 Disiembre 1852 – 25 Agosto 1908) ket Pranses a pisiko, Nobel laureado, ken ti nangduktal ti radioaktibidad a kakuyogna ni Marie Skłodowska-Curie ken ni Pierre Curie,[1] nga isuda a tallo ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika idi 1903.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Becquerel ket naipasngay idi idiay Paris iti pamilia a nagpataud kadagiti uppat a kaputotan dagiti sientista: ti apong a lakay ni Becquerel a ni Antoine César Becquerel), ama (Alexandre-Edmond Becquerel), ken anak a lalaki (Jean Becquerel). Isu ket nagadal iti inhenieria idiay École Polytechnique ken idiay École des Ponts et Chaussées. Idi 1890 inasawana ni Louise Désirée Lorieux.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Henri Becquerel – Biograpia
- Ababa a biograpia ni Becquerel ken ti panag-usar ti naganna a kas panagrukod a unit iti SI
- AAbaba a bibliograpia para kenni Henri Becquerel
- Henri Becquerel, unit a naibatay ti SI iti radioaktibidad


text:
Nicolas Cage
Ni Nicolas Kim Coppola (nayanak idi Enero 7, 1964),[1] ammo iti propesion a kas ni Nicolas Cage, ket maysa nga Amerikano nga aktor ken produser. Isu ket nangiladawan kadagiti bida a papel kadagiti nadumaduma a pelikula, a mairaman dagiti romantiko a komedia aginggana kadagiti piksion-ti siensia ken dagiti pelikula ti aksion. Kadagiti nasapa a tawen iti karernar, nagbida ni Cage kadagiti pelikula a kas ti Valley Girl (1983), Racing with the Moon (1984), Birdy (1984), Peggy Sue Got Married (1986), Raising Arizona (1987), Moonstruck (1987), Vampire's Kiss (1989), Wild at Heart (1990), Honeymoon in Vegas (1992), ken Red Rock West (1993).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naden, Corinne J.; Blue, Rose (2003). Nicolas Cage. Lucent Books.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Nicolas Cage iti Wikimedia Commons
- Nicolas Cage iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Nicolas Cage iti AllMovie
- Nicolas Cage iti Box Office Mojo


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: agpapada a parametro
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti redundante a parametro.
Ad-adu ngem maysa kadagiti
|param1=,
|param2=, ken
|param3= ti nainaganan
Mapasamak daytoy a biddut no dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 wenno Panagdakamat nga Estilo 2 ket mangiraman iti maysa wenno ad-adu a parametro a mangimapa iti isu met laeng a kaibuksilan. Kas pagarigan, ti
|author=,
|last=, ken
|last1= ket agpapada a nagan iti tunggal maysa kaniada, isu a saan nga ad-adu ngem maysa kadagitoy a parametro ti maysa a mausar ti maymaysa plantilia.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, ikkaten wenno baliwan ti redundante wenno dagiti redundante a parametro.
Mapasamak daytoy a biddut no dagiti plantilia ti CS1 wenno CS2 ket agusarda iti ad-adu ngem maysa a kita ti estilo ti listaan ti nagan ti mannurat wenno editor. Adda dagiti tallo a kita dagiti estilo ti saan a maitunos a listaan ti nagan ti mannurat:
- ti
|authorn=ken ti
|lastn=/
|firstn=(ken dagiti nadumaduma a parbo a naganda), ti
|vauthors=, ken ti
|authors=
ken iti pay maipada, dagiti tallo nga estilo ti listaan ti nagan ti editor:
- ti
|editorn=ken ti
|editor-lastn=/
|editor-firstn=(ken dagiti nadumaduma a parbo a naganda), ti
|veditors=, ken ti
|editors=
Ti mangsolbar daytoy a biddut, agpili ti maysa nga estilo ti listaan ti nagan. Usaren ti mapaili nga estilo para iti isuda a dua a listaan ti nagan ti mannurat ken editor.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: agpapada a parametro.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Radio
Ti radio ket isu ti awan barot a panagiwaragawag kadagiti senial babaen ti nawaya a limbang babaen ti elektromagnetiko a radiasion iti maysa a prekuensia a kaaduan a nababbabba ngem iti makitkita a lawag, iti sakup ti prekuensia ti radio , manipud iti agarup a 30 kHz aginggana ti 300 GHz.[1] Dagitoy nga allon ket makunkuna nga allon ti radio. Ti elektromagnetiko a radiasion ket agbanniaga babaen kadagiti pamay-an kadagiti agpalpallayog nga elektromagnetiko a lugar a lumabas babaen ti angin ken ti kalwakaw iti limbang.
Ti pakaammo, a kas ti uni, ket naaw-awit babaen ti sistematiko a panagbalbaliw ti (modulasion) dadduma a tagikua kadagiti nairangarang nga allon, a kas dagiti bukodda nga amplitud, prekuensia, paset, wenno kaakaba ti pulso. No ti maysa nga allon ti radio ket mapuntaanna ti maysa nga elektrikal a konduktor, ti agpalpallayog a luglugar ket mangpataud ti agsinsinnublat a koriente iti konduktor. Ti pakaammo kadagiti allon ket mabalin a maala ken maipasubli iti sigud a pormana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Diksionario dagiti Elektronika Babaen ni Rudolf F. Graf (1974). Panid467.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Radio iti Wikimedia Commons
- Radio iti Curlie (iti Ingles)
- "Daytoy ket Radi-O! Salaysay babaen ni Richard Rubin


text:
Charles Édouard Guillaume
Ni Charles Édouard Guillaume (15 Pebrero 1861, Fleurier, Suisa – 13 Mayo 1938, Sèvres, Pransia) ket maysa idi a Suiso a pisiko a nagungunaan iti Premio Nobel iti Pisika idi 1920 para iti pannakabigbigna iti serbisio a naitedna kadagiti panagrukod iti pisika babaen ti panagduktalna kadagiti anomalia dagiti aloy ti nikel ken landok.
Ni Guillaume ket naam-ammuan pay para iti panagduktalna kadagiti aloy ti nikel ken landok a ninagananna iti invar ken elinvar. Ti invar ket addaan iti asideg iti sero a koepisiente iti termal a panagpadakkel, a nangaramid a naserbi daytoy iti panagaramid kadagiti presision nga instrumento a dagiti dimensionda ket nasken a natalinaay urayno agdumaduma dagiti temperatura. Ti elinvar ket addaan iti asideg it isero a koepisiente iti modulus iti elektrisidad, a nangaramid a naserbi daytoy iti panagaramid kadagiti instrumento nga addaan kadagiti spring a nasken a saan a maapektaran kadagiti agdumaduma a temperatura, a kas ti kronometro ti marina. Ti elinvar ket saan pay a magnetiko, nga isu daytoy ket sekondario a naserbi a tagikua para kadagiti antimagnetiko a relo.
Kas anak ti Suiso a horologo, ni Guillaume ket nagay-ayat kadagiti kronometro ti marina. Para iti panagusar a kas ti kompensasion iti balanse, isu ket nagparang-ay iti sabali a kita ti aloy ti invar nga addaan iti negatibo a kuadratiko a koepisiente iti panagpadakkel. Ti panggep iti panagaramid iti daytoy ket ti panagikkat iti biddut ti "tengnga a temperatura" iti balanse ti pilid.[1]
Ni Guillaume ket daulo idi ti International Bureau of Weights and Measures.[1] Isu ket kimmaddua a nagobra kenni Kristian Birkeland, ken nagserbi idiay Observatoire de Paris—Section de Meudon. Isu ket nagaramid kadagiti nadumaduma nga eksperimento kadagiti termostatiko a panagrukod idiay obserbatorio. Isu ti immuna a husto a nangikeddeng ti temperatura ti limbang.
Ni Guillaume ket inasawana ni A.M. Taufflieb idi 1888, ken nagannakda iti tallo.
Dagiti pablaak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Guillaume, Charles-Edouard (1896). "La Température de L'Espace (Ti Temperatura ti Limbang)". La Nature. 24.
- Guillaume, Charles-Edouard (1886). "Études thermométriques (Dagiti Panagadal iti Termometria)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles-Edouard (1889). "Traité de thermométrie (Treatado iti Termometria)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles-Edouard (1894). "Unités et Étalons (Dagiti Yunit ken dagiti Alagaden)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1896). "Les rayons X (Rayo-ekis)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1898). "Recherches sur le nickel et ses alliages (Dagiti Panagsukisok iti Nikel ken dagiti Aloyna)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1899). "La vie de la matière (Ti Biag ti Banag)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1902). "La Convention du Mètre et le Bureau international des Poids et Mesures (Metrikal a Konbension ken ti Internasional nga Opisina dagiti Dagsen ken dagiti Panagrukod)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1904). "Les applications des aciers au nickel (Dagiti Panangipakat ti Nikel-Lanlandok". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1907). "Des états de la matière (Dagiti Kasasaad iti Banag)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard (1907). "Les récents progrès du système métrique (Kinaudi a Progreso iti Sistema ti Metriko". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- Guillaume, Charles Édouard. "Initiation à la Mécanique (Pangyuna iti Mekanika)". Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobel Lectures, Physics 1901–1921, " Charles-Edouard Guillaume – Biograpia". Elsevier Publishing Company, Amsterdam.
- lanl.gov, "Pakasaritaan". Dagiti pionero iti panagdur-as iti Uniberso ti Plasma.
- Rupert Thomas Gould, The Marine Chronometer: its history and development, Holland Press, 1960.


text:
Bato, Camarines Sur
Ti Bato ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bato ket politikal a nabingbingay iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agos
- Bacolod
- Buluang
- Caricot
- Cawacagan
- Cotmon
- Cristo Rey
- Del Rosario
- Divina Pastora (Poblacion)
- Goyudan
- Lobong
- Lubigan
- Mainit
- Manga (Mangga)
- Masoli
- Neighborhood
- Niño Jesus
- Pagatpatan
- Palo
- Payak
- Sagrada (Sagrada Familia)
- Salvacion
- San Isidro (Poblacion)
- San Juan
- San Miguel
- San Rafael (Poblacion)
- San Roque
- San Vicente
- Santa Cruz (Poblacion)
- Santiago (Poblacion)
- Sooc
- Tagpolo
- Tres Reyes (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Bato | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Apollo Quiboloy
Ni Apollo Carreon Quiboloy ket isu ti nangipatakder ken ti daulo ti naikuartel idiay Filipinas a Mangipaspasubli ti Kristiano a simbaan, ti Pagarian ni Hesukristo, Ti Kangatuan A Nagan Kadagiti Amin A Nagan, Inc (Ingles: Kingdom of Jesus Christ, The Name Above Every Name, Inc).[1][2][3] Isu ket nangitunton nga isu ti "Naidutok nga Anak iti Dios".[4][5]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Cabreza, Vincent; Demetillo, Donna (Agosto 26, 2005). "Naibalud dagiti agassawa a nangpadas a nagiwaya ti anakda a babai manipud iti kulto". Philippine Daily Inquirer.
- ^ Dacanay, Barbara Mae (Mayo 4, 2010). "Ni ket nagayat ti panagsuporta ti daulo ti kulto". gulfnews.com. Naala idi Enero 20, 2011.
- ^ Padillo, Maya M (Marso 20, 2010). "Ni Villar ket isu ti kinaykayat ti inak, kinuna ni Quiboloy". The Mindanao Daily Mirror. Naala idi Enero 20, 2011.
- ^ Transpormasion ti Pagilian ti Agmaymaysa a Pamilia a Komunidad ken ti Lubong, Librado F. Cano, P. E.
- ^ "Pagarian ni Hesukristo FAQ".


text:
UTC−02:00
Ti UTC−02:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 2 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC).
Kas oras ti panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Greenland (Dinamarka) - kaaduan ti isla: agpaliiw kadagiti pagalagadan ti DST ti Kappon ti Europa
- Saint Pierre ken Miquelon (Pransia) - agpaliiw kadagiti pagalagadan ti DST ti Amianan nga Amerika
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil - Is-isla ti Atlantiko - Fernando de Noronha, Trindade ken Martim Vaz, kdpy.
- Is-isla ti Abagatan a Georgia ken ti Abagatn a Sandwich (Nagkaykaysa a Pagarian)
Kas oras ti panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-abagatn a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil - Distrito Pederal, Espírito Santo, Goiás, Minas Gerais, Paraná, Rio de Janeiro, Rio Grande do Sul, Santa Catarina, São Paulo
- Uruguay


text:
Pilid
Ti pilid ket isu ti nagtitimbukel a komponente a naikeddeng nga agtayyek iti maysa a bering a pagtayyekan. Ti pilid ket maysa kadagiti kangrunaan a komponente iti pilid ken burayongan a maysa kadagiti innem a simple a makina. Dagiti pilid, a mairaman dagiti burayongan, ket mangpalubos ti nalaka a panaggunay kadagiti nadagsen a banag a mangpalaka ti panangiyakar wenno panangilugan bayat a mangsupsuporta ti karga, wenno mangaramid iti panagobra dagiti makina. Dagiti pilid ket inus-usar pay para kadagiti dadduma a panggep, a kas iti manibela ti barko, manibela, pagdamilian a pilid ken bolante.
Dagiti kadawyan a kas pagarigan ket mabirukan kadagiti pagipakatan ti pagluganan. Ti pilid ket nasayaat a mangpabassit ti rasras babaen ti panapalaka ti panaggunay babaen ti panagtulatid a maikuyog ti panagusar kadagiti burayongan. Tapno dagiti pilid ket agtulatiddda, ti kanito ket masapul a maipakat iti pilid iti pagtayyekanna, babaen iti grabidady, wenno babaen ti panangipakat iti sabali nga akin-ruar a puersa wenno panangipusipos a puersa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Pilid iti Wikimedia Commons
- Dagiti midia a mainaig iti Dagiti pilid ti kotse iti Wikimedia Commons
- Ti Kaduogan a Natarikayo a Pilid. Museo ti Siudad iti Ljubljana. Naala idi 31 Enero 2012.


text:
Puerto Rico
Ti Puerto Rico ket maysa nga pagilian iti Estados Unidos. Ti kapitolio ti Puerto Rico: San Juan.
- Puerto Rico
- Dagiti Karibe nga isla ti Estados Unidos
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Kalatakan nga Antillas
- Dagiti insular a lugar ti Estados Unidos
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti isla ti Puerto Rico
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1898
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti agkamkammatalek a teritorio ti Amianan nga Amerika


text:
Danaw Dapao
Ti Danaw Dapao ket adalem a danaw a mabirukan idiay probinsia ti Lanao del Sur, abagatan a laud ti Danao Lanao, idiay akin-abagatan nga isla ti Mindanao, Filipinas.[1] Daytoy ket maysa kadagiti kaadaleman a danaw[2] iti pagilian, a makaabot ti kaadalem iti 120 a metro (390 ft). Daytoy ket addaan iti nakarkulo a rabaw a kalawa iti 1,011 nga ektaria (10.11 km2). Ti danaw ket makaala ti danum manipud kadagiti lokal a panagay-ayos ken dagiti nadumaduma a babassit a karayan.
Idi 1965, ti danaw ken dagiti kaarrubayanna ket nairangarang idi a kas nasalakniban a nailian a parke babaen ti Tignay ti Republika Bng. 4190[3][4] a mangsakop ti kalawa iti agarup a 1,500 a kuadrado kilometro (580 sq mi).
Dagiti mula nga agtubtubo iti dayta a parke ket mairaman ti hydrilla (Hydrilla spp) ken ti pilamentos nga algas (Clodophora spp). Ti danaw ket nabaknang pay kadagiti ikan a mairaman ti dalag (Ophicephalus striatus), tilapia ti Mozambique (Oreochromis mossambicus), kadawyan a karpa (Cyprinus carpio), goby (Glossogobius giurus) ken paltat (Clarias spp).[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Danaw Dapao iti ARCBC.ORG". ARCBC.ORG. Naala idi 2008-10-15.
- ^ "Nailain a Parke ti Danaw Dapao". BIMP-EAGA. Naala idi 2008-10-15.
- ^ "Republika Tignay 9140: Ti Maysa a Tignay a Mangirangarang kadagiti Naisangayan a Lugar iti Probinsia ti Lanao del Sur a kas Nailian a Parke". Republika ti Filipinas. 1965-05-04. Naala idi 2008-10-14.
- ^ "Listaan dagiti Nailian a Parke ken Nasalakniban a Luglugar ti Filipinas". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-01-06. Naala idi 2008-10-15.


text:
Australasia
Ti Australasia, ket rehion ti Oceania, ken ti mangbukel ti Australia, Baro a Selanda, ti isla ti Baro a Guinea, ken dagiti agkakaarruba nga isla ti Taaw Pasipiko. Ni Charles de Brosses ket isu ti nagaramid iti termino (kas iti Pranses iti Australasie) iti Histoire des navigations aux terres australes[1] (1756). Isu ket nangala daytoy manipud iti Latin para iti "abagatan ti Asia" ken nangigiddiat ti lugar manipud iti Polinesia (iti daya) ken manipud iti Mikronesia (iti amianan a daya). Ti kaaduan ti Australasia ket adda iti Plata ti Indo-Australia, a kakuyogna met ti India.
Heograpia ti taoUrnosen
Iti heopolitiko, ti Australasia ket sagpaminsan a pangikuyogan a pannakaibagbaga iti Australia ken Baro a Selanda – iti kaawan ti sabali a lubong a limitado laeng kadagita a dua a pagilian. Sagpaminsay pay a ti termino ket buklenna ti isla ti Baro Guinea (Papua Baro a Guinea ken ti isla a paset ti Indonesia. Adu met dagiti gunglo a dagiti naganda ket mangiraman ti pangsaruno iti "[Naarian] nga Australasiano a Kagimongan iti ..." ken manglimitado ti sakup ti operasionda iti laeng Australia ken Baro a Selanda.
Iti napalabas, ti Australasia ket naus-usar idin a kas ti nagan para kadagiti naitipon a timpuyog ti ay-ayam ti Australia ken Baro a Selanda. Dagiti kas pagarigan ket mairaman ti tenis idi nagbaetan ti 1905 ken 1915, idi ti Baro a Selanda ken Australia ket nagtiponda a nagsalisal iti internasional a torneo ti Kopa Davis, ken dagiti Ay-ayam ti Olimpiada idi 1908 ken 1912.
Heograpia ti ekolohiaUrnosen
Manipud ti maysa a perspektio iti ekolohia pti ekosona ti Australasia ket mangporma ti naisangayan a rehion nga addaan iti kadawyan a heolohiko ken ebolusionario a pakasaritaan ken ti adu a naisalsalumina a flora ken fauna. Iti daytoy a kontesto, ti Australasia ket limitado iti Australia, Baro a Guinea, Baro a Selanda, Baro a Caledonia, ken dagiti kaarruba nga isla, ken mairaman dagiti isla ti Indonesia maniud iti agpaday a pset ti Lombok ken Sulawesi. Ti Linia Wallace ket mangmarka ti biolohiko a panangisina manipud iti ekosona ti Indomalaya ti tropikal nga Asia – Borneo ken Bali a naisanglad iti lumaud n bangir ti Asia.
Ti Australia, Baro a Selanda ken Baro a Caledonia ket pirgis amin dagitoy ti taga-ugma a superkontinente ti Gondwana, a dagiti marka ket makitkita pay laeng idiay Probinsia ti Seamount Isla ti paskua ken dagiti dadduma pay a heopisikal nga entidad. Dagitoy tallo a masa ti daga ket naisinsinan manipud kadagiti sabali a kontinente, ken manipud kaniada, kadagit inapalabasen a riwriw a tawen. Almin ti Australasia ket makibinningay iti flora ti Antartiko, urayno ti akin-amianan a tropikal nga is-isla ket makibinningay met kadagiti adu a mula iti Abagatan a daya nga Asia.
Ti Australia, Baro a Guinea, ken Tasmania ket naisinsinada pay manipud babaen ti maysa nga ababaw a kontinental samang, ken naisilpoda idi nabab-baba ti lessaad ti baybay kadagiti las-ud ti Panawen ti Yelo. Makibinningay dagitoy ti agpada a fauna a mangiraman kadagiti mamalia ti marsupial ken monotreme ken dagiti billit a ratite. Ti Eucalypt ket isu dagiti adu kayo iti kaaduan a paset ti Australia ken Baro a Guinea. Ti Baro a Selanda ken awan kadagiti patneng a mamalia iti daga, ngem adda met idi kadagiti billit a ratite, a mairaman ti kiwi ken ti awanen a moa. Ti ekosona ti Australasia ket mangiraman kadagiti asideg a grupo ti isla, kasla ti Wallacea, ti Purpuro ti Bismarck, Is-isla ti Solomon, ken Vanuatu ken saan idi dagitoy a dati a paset ti Gondwana, ngem makibinningay met kadagiti adu a pakailasinan dagiti mula ken dagiti ayup iti Australasia.
Dagiti notaUrnosen
- ^ de Brosses, Charles (1756). Histoire des navigations aux terres Australes. Contenant ce que l'on sçait des moeurs & des productions des contrées découvertes jusqu'à ce jour; & où il est traité de l'utilité d'y faire de plus amples découvertes, & des moyens d'y former un établissement [History of voyages to the Southern Lands. Containing what is known concerning the customes and products of the countries so far discovered; and treating of the usefulness of making broader discoveries there, and of the means of setting up an establishment there] (iti Pranses). Paris: Durand. Naala idi 2013-12-08.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Richards, Kel (2006). "Australasia". Wordwatch. ABC News Radio. Naala idi 2006-09-30.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Australasia iti Wikimedia Commons


text:
Disiembre 14
Ti Disiembre 14 ti maika-348 nga aldaw ti tawen (maika-349 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 17 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1863 – Arsenio Cruz-Herrera, Filipino nga abogado ken politiko (pimmusay 1917)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1799 – George Washington, umuna a presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1732)
- 2013 – Peter O'Toole, Briton-Irlandes nga aktor (naipasngay 1932)


text:
VIGAN CITY – Impasigurado ni Provincial Disaster Risk Reduction and Management – Ilocos Sur Head Michael Chan a nakaalerto dagiti kamengda ita a dimmuprak ti Bagyo Kiko iti pagilian.
Segun ken ni Chan, uray adda dagiti kakaduada a dimmalan ti quarantine period gapu ti pannaka-expose da ti covid-19 ket namnamaen dagiti umili ti kinasaganada.
Umabot ngamin ti tallopulo agingga innem a pulo a kamengda iti agdama a naka-quarantine kas panangsurot ti health protocols.
Innayonna a naaddaan idi kallabes iti training ground para kadagiti MDRRMC Provincial Capitol tapno nu madanon ti panagduprak ti bagyo ket nakasaganada latta.


text:
Zambia
Nagsasabtan: 15°S 30°E / 15°S 30°E
TI Zambia (/ˈzæmbiə, ˈzɑːm-/), opisial a ti Republika ti Zambia (Ingles: Republic of Zambia; Bemba: Icalo ca Zambia; Tonga: Cisi ca Zambia; Lozi: Naha la Zambia; Nyanja: Dziko la Zambia), ket ti maysa a napalikmutan iti daga a pagilian iti pagtutumpongan ti Tengnga, Akin-abagatan ken Daya nga Aprika.[10] Dagiti kaarrubana ket ti Demokratiko a Republika ti Kongo iti amianan, Tanzania iti amianan-daya, Malawi iti daya, Mozambique iti abagatan a daya, Zimbabwe ken Botswana iti abagatan, Namibia iti abagatan a laud, ken Angola iti laud. Ti kapitolio a siudad ti Zambia ket ti Lusaka, a mabirukan iti abagatan-tengnga a parte ti Zambia. Kangrunaan a naikonsentrado ti populasion itilikmut ti Lusaka iti abagatan ken iti Probinsia ti Copperbelt iti amianan, dagiti bugas a sentro ti ekonomia ti pagilian.
Kasisigud a tinagtagitao dagiti tattao a Khoisan, naapektuan ti rehion babaen ti panagpadakkel ti Bantu iti maikasangapulo ket tallo a siglo. Kalpasan dagiti eksplorador nga Europeano idi maikasangapulo ket walo a siglo, kinolinisado ti Britaniko ti rehion kadagiti protektorado ti Britaniko ti Barotseland-Amianan-Akinlaud a Rhodesia ken Amianan-EAkindaya a Rhodesia kadagiti patingga ti maikasangapulo ket siam a siglo. Naitiptipon dagitoy idi 1911 tapno mangbukel ti Akin-amianan a Rhodesia. Kadagiti kaaduan a paset ti panawen ti kolonia, tinurayan idi ti Zambia babaen ti maysa nga administrasion a naidutok manipud iti Londres a binalbalakadan ti Kompania ti Britaniko nga Abagtaan nga Aprika.[11]
Idi 24 Oktubre 1964, nagbalin a nawaya ti Zambia manipud iti Reino Unido ken ni kangrunaan a ministro Kenneth Kaunda ket nagbalin a ti immuna a presidente. Ti sosialista a United National Independence Party (UNIP) ni Kaunda ket nangitalinaay iti bileg manipud idi 1964 aginggana idi 1991. Nangruna a nagpapel ni Kaunda iti rehional a diplomasia, nga asideg a nakitinnulong iti Estados Unidos iti panagbiruk kadagiti solusion kadagiti suppiat iti Akin-abagatan a Rhodesia (Zimbabwe), Angola, ken Namibia.[12] Mnaipudidi 1972 aginggana idi 1991, ti Zambia ket maysa idi a maysa partido nga estado a ti UNIP iti kaikaisuna a legado a politikal a partido babaen ti insasao iti "Maysa a Zambia, Maysa a Pagilian" nga inaramid babaen ni Kaunda. Ni Kaunda ket sinaruno idi babaen ni Frederick Chiluba ti sosial-demokratiko ti Movement for Multi-Party Democracy idi 1991, ken nangrugian ti maysa a paset ti panawen ti panagrang-ay ti sosial-ekonomia ken ti disentralisasion ti gobierno. Manipud iti dayta, nagbalinen ti Zambia a kas maysa nga adu ti partidona nga estado ken nakasanay kadagiti nadumaduma a nakappia a transision ti bileg.
Aglaon ti Zambia kadagiti adu a masna a rekurso, a mairaman dagiti mineral, naatap a biag, bakbakir, nasadiwa a danum ken maarab a daga.[13] Idi 2010, ninaganan ti Banko ti Lubong ti Zambia a kas maysa kadagiti kapardasan a nareporma nga ekonomia ti pagilian iti lubong.[14] Naikuartel ti Common Market for Eastern and Southern Africa (COMESA) idiay Lusaka.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ammo idi ti teritorio ti Zambia a kas Akin-amianan a Rhodesia manipud idi 1911 aginggana idi 1964. Nanaganan manen daytoy a kas Zambia idi Oktubre 1964 kalpasan ti wayawaya manipud iti turay ti Britaniko. Ti nagan a Zambia ket naala manipud iti Karayan Zambezi (mabalin a kayat a sawen ti Zambezi ken "nalatak a karayan").[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Census of Population and Housing National Analytical Report 2010 Central Statistical Office, Zambia
- ^ "Amended Constitution of Zambia" (iti Ingles). Government of Zambia. Naala idi 15 Oktubre 2016.
- ^ United Nations Statistics Division. "Population by sex, rate of population increase, surface area and density" (PDF) (iti Ingles). Naala idi 9 Nobiembre 2007.
- ^ ""World Population prospects – Population division"". population.un.org. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.
- ^ ""Overall total population" – World Population Prospects: The 2019 Revision" (xslx). population.un.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.
- ^ Central Statistical Office, Government of Zambia. "2010 Census Population Summaries" (PDF) (iti Ingles). Naala idi 6 Marso 2018.
- ^ a b c d "Zambia" (iti Ingles). International Monetary Fund.
- ^ "Gini Index" (iti Ingles). World Bank. Naala idi 2 Septiembre 2019.
- ^ Human Development Report 2020: The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF) (iti Ingles). United Nations Development Programme. 15 Disiembre 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 16 Disiembre 2020.
- ^ Henderson, Ian (1970). "The Origins of Nationalism in East and Central Africa: The Zambian Case". The Journal of African History (iti Ingles). 11 (4): 591–603. doi:10.1017/S0021853700010471. ISSN 0021-8537. JSTOR 180923.
- ^ "History | Zambian High Commission". www.zambiapretoria.net (iti Ingles). Naala idi 26 Mayo 2020.
- ^ Andy DeRoche, Kenneth Kaunda, the United States, and Southern Africa (London: Bloomsbury, 2016).
- ^ Karlyn Eckman (FAO, 2007).GENDER MAINSTREAMING IN FORESTRY IN AFRICA ZAMBIA.
- ^ Ngoma, Jumbe (18 Disiembre 2010). "World Bank President Praises Reforms In Zambia, Underscores Need For Continued Improvements In Policy And Governance". World Bank.
- ^ Everett-Heath, John (7 Disiembre 2017). The Concise Dictionary of World Place Names (iti Ingles). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-255646-2.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- DeRoche, Andy, Kenneth Kaunda, the United States and Southern Africa (London: Bloomsbury, 2016)
- Ferguson, James (1999). Expectations of Modernity: Myths and Meanings of Urban Life in the Zambian Copperbelt. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-21701-0.
- Gewald, J. B., et al. One Zambia, Many Histories: Towards a History of Post-colonial Zambia (Brill, 2008)
- Ihonvbere, Julius, Economic Crisis, Civil Society and Democratisation: The Case of Zambia (Africa Research & Publications, 1996)
- LaMonica, Christopher, Local Government Matters: The Case of Zambia (Lambert Academic Publishing, 2010)
- Mcintyre, Charles, Zambia, (Bradt Travel Guides, 2008)
- Murphy, Alan and Luckham, Nana, Zambia and Malawi, Lonely Planet Multi Country Guide (Lonely Planet Publications, 2010)
- Phiri, Bizeck Jube, A Political History of Zambia: From the Colonial Period to the 3rd Republic (Africa Research & Publications, 2005)
- Roberts, Andrew, A History of Zambia (Heinemann, 1976)
- Sardanis, Andrew, Africa: Another Side of the Coin: Northern Rhodesia's Final Years and Zambia's Nationhood (I. B. Tauris, 2003)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Zambia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Zambia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti gobiernog
- Zambia iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Zambia
- Zambia
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1964
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Uetersen
Ti Uetersen (Panangibalikas nga Aleman: [ˈyːtɐzən], naamammuan idi nga Ütersen (Holstein)) ket maysa a siudad idiay a distrito iti Pinneberg, idiay Schleswig-Holstein, Alemania. Mabirukan daytoy iti agarup a 7 km (4.3 mi) nga abagatan iti Elmshorn, ken 30 km (19 mi) nga amianan a laud iti Hamburg ti maysa a baassit a karayan idiay Pinnau, nga asideg ti karayan Elbe. Ti Uetersen ket isu daytoy ti pagtaengan ti Rosarium Uetersen, ti kadaanan ken kadakkelan a hardin ti rosas idiay Akin-amianan nga Alemania, naaramid daytoy idi 1929.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan nga Uetersen, "kagibusan", naala daytoy a nagan gapu ta adda daytoy iti "kaadaywana gibus", a magipatpatudo a ti lokasion iti daytoy ket adda idiay transision idiay Geest Seestermüher marsh. Ngem adda pay dagiti paamatia ti nagan ket naggapu iti "Ütersteen" a kayatna asaoen ket to "ultra-stone" wenno "Ütristina", ti daan a nagan a Pinnau a nagtaudan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2020 (XLS-file)". Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein (iti Aleman).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Uetersen iti Wikimedia Commons


text:
Maika-135 a meridiano laud
Ti 135° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-135 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-45 a meridiano daya.
Ti Sona ti Oras ti Alaska ket naibatay iti natimbeng nga oras ti solar iti daytoy a meridiano.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-135 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:


text:
Saint-Dié-des-Vosges
Ti Saint-Dié-des-Vosges, kadawyan a tinawtawagan akas ti Saint-Dié, ket maysa a komuna idiay Vosges a departamento ti Grand Est idiay abagatan a daya ti Pransia.
Daytoy ket maysa a sub-prepektura ti daytoy a departamento.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Saint-Dié ket mabirukan idiay Kabanbantayan ti Vosges ti 80 km (50 mi) nga abagatan a daya ti Nancy ken 45 km (28 mi) ti Lunéville. Daytoy a dalan idiay ginget ti Meurthe ket isu ti kanayon a nadaldalanan, ken isu ti immuna a nakaala ti perokaril idi 1864, a tattan ket pagururayan ti nangruna a kalsada.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
1507 : Universalis Cosmographia (Martin Waldseemüller)
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Institut universitaire de technologie (Kolegio) :
Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Katedral
- Iglesia San Martin
- Museo Pierre-Noël
- Fabrica Claude et Duval (arkitekto Le Corbusier)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Saint-Dié-des-Vosges iti Wikimedia Commons


text:
Papa Silvestre I
Ni Papa Silvestre I ket isu ti papa manipud idi 31 Enero 314 aginggana idi 31 Disiembre 335, isu ti papa a simmaruno kenni Papa Melquiades.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio (Libreria Editrice Vaticana 2008 ISBN 978-88-209-8021-4), p. 8*
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Silvester (popes)". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Silvestre I iti Wikimedia Commons


text:
Baybay Ceram
Ti Baybay Ceram weno Baybay Seram (Indones: Laut Seram) ket maysa kadagiti nadumaduma a bassit a baybay iti nagbaetan dagiti naiwarwaris nga is-isla iti Indonesia. Daytoy ket seksion ti Taaw Pasipiko ken addaan iti kalawa iti agarup a 12,000 kilometro kuadrado a mabirukan iti pagbaetan ti Buru ken Seram, dagiti dua nga isla a tinawtawagan idi iti Abagatan a Molucca. Dagitoy nga isla ket patneng a habitat dagiti mula a napauten a kinaynayat para kadagiti usarda a kas rekado, a kas dagiti moskada, klabo, ken pimienta, ken dagiti baybay a mangpalikmut kaniada ket masingangar a dalan dagiti barko. Ti Baybay Ceram ket habitat pay dagiti nadumaduma a sebbangan ti tropikal a goby ken dagiti dadduma nga ikan. Kasla met dagiti sabali a a bassit a baybay ti Indonesia, ti Baybay Ceram ket nabato ken tektoniko unay nga aktino.
SakupUrnosen
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ti Baybay Ceram a kas maysa kadagiti danum ti Purpuro Daya nga India. Ipalawag ti IHO dagiti patinggana a kas dagiti sumaganad:[1]
Iti amianan ken amianan a daya. Ti linia manipud iti Tanjong Dehekolano, ti akindaya unay a patingga ti Is-isla Soela [Sula] aginggana iti akinlaud unay a patingga ti Obi, iti igid ti akin-abagatan nga aplayana aginggana iti Tanjung Serammaloleo iti akindaya unay a patinggana, kalpasanna babaen dagiti Isla ti Tobalai, Kekeh, Pisang ken Kofiau aginggana iti Tanjong Sele (1°26′S 130°55′E / 1.433°S 130.917°E), ti akinlaud a punto ti Baro a Guinea, ken mapan iti aplaya ti Karufa (3°51.5′S 133°27′E / 3.8583°S 133.450°E).
Iti abagatan a daya. Ti linia manipud iti Karufa, Baro a Guinea, aginggana iti akin-abagatan a daya unay a patingga ti pulau Adi, kalpasanna iti tanjung Borang, ti akin-amianan a punto ti pulau Nuhuyut [Kai Besar] (5°17′S 133°09′E / 5.283°S 133.150°E).
Iti abagatan a laud ken abagatan. Manipud iti akin-amianan a punto ti pulau Nuhuyut (Groot Kai) babaen ti Is-isla Watubela ken Gorong aginggana iti akin-abagatan a daya unay a patingga ti Ceram, iti gid ti akin-amianan nga aplayana aginggana iti Tanjung Tandurubesar , ti amianan a laud a punto, kalpasanna ti linia aginggana iti Tanjung Baturuhan, ti akin-abagatan unay a patingga ti Buru [Buru], ken iti igid ti aplaya a mapan iti Tanjung Palpetu, ti amianan a laud a punto ti Isla.
Iti laud. Ti linia manipud iti Tanjung Palpetu aginggana iti Tanjung Waka, ti akin-abagatan a punto ti pulau Sanana, babaen ti daytoy nga isla agingga iti akin-amianan a puntona, kalpasanna iti ballasiw ti Lingsat Mangoli aginggana iti abagatan nga aplaya ti Mangole (Is-isla Sula) iti [1°56′S 125°55′E / 1.933°S 125.917°E].
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Fairbridge, R. E. (1966). The Encyclopedia of Oceanography. New York: Halsted.
- Wang, James C. F. (1992). Handbook on Ocean Politics and Law. New York: Greenwood Press.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.


text:
Gresia
Ti Gresia (iti Griego: Eλλάδa, daan a forma: Eλλάς, Hellas), nga opisial a maawagan iti Helenika a Republika (Griego: Eλλnvιkή Anuokpatίa, Ellinikí Dimokratía), ket maysa a pagilian iti umabagatan nga Europa iti murdong ti Peninsula ti Balkan. Kabeddengna dagiti pagilian ti Bulgaria, ti Republika ti Amianan a Macedonia, ken Albania iti amianan, ken ti Turkia iti daya. Adda met iti daya ti Gresia ti Baybay Egeo, ken ti Baybay Honiko ken Baybay Mediteraneo iti laud ken abagatan. Maibilbilang kas indayon ti Lumaud a sibilisasion ken ti nakaipasngayan ti demokrasia, ti Gresia ket addaan iti atiddog ken nabaknang a pakasaritaan ket ti kulturana ket nangimpluensia iti Europa, Amianan nga Aprika, ken ti Tengnga a Daya.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Gresia iti Wikimedia Commons
- Gresia
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagillian ti Daya a Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1821