text:
Komoros
Nagsasabtan: 12°10′S 44°15′E / 12.167°S 44.250°E
Ti Komoros i/ˈkɒməroʊz/ (Arabiko: جزر القمر, Ǧuzur al-Qumur/Qamar), opisial a ti Kappon iti Komoros (Komoriana: Udzima wa Komori, Pranses: Union des Comores, Arabiko: الاتحاد القمري al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī) ket maysa a naturay, a purpuro nga isla a pagilian idiay Taaw Indiano, a mabirukan idiay daya nga aplaya iti Áprika, iti akin-amianan a gibus iti Kanal Mozambique,a nagbaetan ti amianan a daya ti Kanal Mozambique ken amianan a laud ti Madagascar. Dagiti dadduma pay a pagilian nga asideg ti Komoros ket ti Tanzania iti amianan a laud ken ti Seychelles iti amianan a daya. Ti kapitoliona ket ti Moroni idiay Grande Comore.
Iti 1,862 km2 (719 sq mi) (malaksid ti Mayotte),[6] ti Komoros ket isu ti maikatlo a kabassitan a pagilian iti Aprika babaen ti kalawa. Ti populasion ket (malaksid ti Mayotte) ket nakarkulo iti 798,000. Ti naganna ket naala manipud ti Arabiko a balikas a قمر qamar ("bulan").[7] Ti purpuro ket nalatak kadagiti nadumaduma a kultura ken pakasaritaan, a kas maysa a pagilian a naporma iti nagsasabtan kadagiti adu a sibilisasion. Isu daytoy ti akin amianan unay a kameng ti estado iti Liga ti Arabo. Bayat nga idiay naisuppiatan nga isla iti Mayotte ti opisial a pagsasao laeng ket ti Pranses, ti "Kappon iti Komoros" ket adda dagiti tallo nga opisial a pagsasao: Komoriano, Arabiko, ken Pranses.
Daytoy a pagilian ket opisial a mangbukel kadagiti uppat nga isla idiay bulkaniko a Komoros a purpuro: iti akin-amaianan a laud unay ti Grande Comore wenno Ngazidja, Mohéli wenno Mwali, Anjouan wenno Nzwani, ken ti akin abagatan unay a ti Mayotte wenno Maore, ken dagiti daduma pay a babassit nga isla. Nupay kasta, ti gobierno iti Komoros (wenno dagiti sinarunona, manipud ti panakawayawayas) ket saanda pay a naiturayan ti isla iti Mayotte, a ti Pransia ket turayanna akas ti maysa a ballasiw taaw a departamento. Ti Mayotte ket isu laeng ti isla ti purpuro a nasaan a bimmutos para ti panakawayawaya manipud ti Pransia idi 1974; ti kinaudi ket bineto dagiti Konsilo ti Salaknib ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a resolusion a mangpasingked iti Komoriano a katurayan iti dayta nga isla.[8][9][10][11] Ken mairaman pay ti, 29 Marso 2009 a panagbutos iti panagbalin ti Mayotte ti maysa a ballasiw taaw a departamento iti Pransia idi 2011 ket binutosan babaen dagiti tattao iti Mayotte.
Ti Komoros ket isu laeng ti estado a kameng dagiti sumaganad: Aprikano a Kappon, Prankoponia, Organisasion iti Islamiko a Panagtitinnulongan, Liga ti Arabo, ken Komision ti Taaw Indiano. Daytoy a pagilian ket adda ti pakasaritaan babaen dagiti adu a kudeta manipud ti pannakawayawayas idi 1975. Manipud idi 2008 agarup a kagudua ti populasion ket agbibiag iti baba ti internasional a linia ti kapanglaw iti US$1.25 ti maysa nga aldaw.[12]
Dagit nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Komoras". State.gov. 5 Mayo 2010. Naala idi 1 Hunio 2010.
- ^ excl. Mayotte
- ^ a b c d "Komoros". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "GINI index". World Bank. Naala idi 26 Hulio 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Ti Dominique ken Michelle Frémy (2004).Quid 2005 Dagitiedision Robert Laffont. p.1175.
- ^ "Comores Online.com – reperensia ti pakasaritaan iti nagan".
- ^ Ti umuna a Resolusion ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilaian iti daytoy a banag, "Saludsod iti Komoros nga isla iti Mayotte (PDF)," Resolusion ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilaian A/RES/31/4, (21 Oktubre 1976) ket ibagan a "ti panagsakup babaen ti Pransia iti Komoriano nga isla iti Mayotte ket madi a panagipan iti nailaina a panagkaykaysa iti Komoriano nga estado, a Kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian," a saan nga inawawat dagiti tinurayan ti Pransia a panagbutos ken agpabpabasol ti kaada ti ti Pransia idiay Mayotte.
- ^ A kas naipalpalawagan babaen ti Organisasion iti Aprikano a Panagkaykaysa, ti Tignay dagiti Di-Naikaduaan a Pagilian, ti Organisasion iti Islamiko a Panagtitinnulong, ken ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian: ti kinaudi a Resolusion ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a mangipagarup iti daytoy a banag, "Saludsod iti Komoriano nga isla iti Mayotte," Resolution ti Sapapsap nga Asenblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian A/RES/49/18, (6 Disiembre 1994) ket agibaga a "dagiti nagbanagan dagiti panagbutos iti 22 Disiembre 1974 ket maikapanunutan iti maysa a sangalubongan ken san nga iti tungngal maysa nga isla,...Daytoy ket agpasingked ti katurayan iti Islamiko a Pederal a Republika iti Komoros iti isla iti Mayotte".Adda pay dagiti resolusion nga agisasao kadagiti naipadpada a nabutusan idi 1977 (31/4) ken 1994 (49/18).
- ^ "Dagiti Suheto dagiti UN Beto ti Konsilo ti Salaknib". Sangalubongan a Porum ti Annuroten. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Marso 2008. Naala idi 27 Marso 2008.
- ^ "Article 33" (PDF). Tulag ti UN.
- ^ Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan, Tabla 3: Nagtagitaoan ken matgedan a kapanglaw, p. 35. Naala idi 1 Hunio 2009
- Komoros
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


c: text/html

text:
1940
Ti 1940 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 – Gao Xingjian, naiyanak nga Insik a mannurat, laureado iti Premio Nobel
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 9 – J. M. Coetzee, mannurat a taga-Abagatan nga Aprika, laureado iti Premio Nobel
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 14 – Julie Christie, Briton nga aktres
- Abril 25 – Al Pacino, Amerikano nga aktor
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 24 – Joseph Brodsky, naiyanak a Ruso a mannaniw, Premio Nobel a laureado (pimmusay 1996)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 6 – Herminia Roman, politiko iti Bataan
- Hulio 27 – Ernie Chan, Filipino-Amerikano nga artista iti komiks (pimmusay 2012)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 27 – Bruce Lee, Insik-Amerikano a martial artist ken aktor (pimmusay 1973)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 16 – Selma Lagerlöf, Sueko a mannurat, Premio Nobel a laureado (naipasngay 1858)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 20 – Verner von Heidenstam, Sueko a mannurat, Premio Nobel a laureado (naipasngay 1859)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 1 – Gregorio Aglipay, Filipino a daulo ti relihion (naipasngay 1860)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LEKSION 18
Kasanomi a Tultulongan Dagiti Kakabsatmi nga Agkasapulan?
No adda didigra, dagus a mangipapaay dagiti Saksi ni Jehova iti saranay kadagiti kakabsatda a naapektaran. Ipakita dayta a napaypayso ti ayatda iti tunggal maysa. (Juan 13:34, 35; 1 Juan 3:17, 18) Kadagiti ania a pamay-an a tumultulongkami?
Mangmangtedkami iti donasion. Idi adda nakaro a bisin idiay Judea, dagiti nagkauna a Kristiano idiay Antioquia ket nangipatulod iti material a tulong kadagiti kakabsatda iti naespirituan. (Aramid 11:27-30) Umasping iti dayta, no madamagmi nga agsagsagaba dagiti kakabsatmi iti dadduma a paset ti lubong, mangipatpatulodkami iti donasion babaen ti kongregasionmi tapno maipaay dagiti material a kasapulanda.—2 Corinto 8:13-15.
Mangipapaaykami iti praktikal a tulong. Dagiti panglakayen nga agnanaed iti lugar nga apektado iti didigra siguraduenda a natalged ti tunggal miembro ti kongregasion. Adda relief committee a mangyur-urnos iti panangipaay iti taraon, nadalus a danum, kawes, pagdagusan, ken agas. Adu a Saksi nga addaan iti paglaingan ti agbolboluntario a tumulong iti panangsaranay ken panangtarimaan kadagiti nadadael a pagtaengan ken Kingdom Hall. Bukodda ti gastosda. Gapu ta agkaykaysakami ken masansan nga agtitinnulongkami, dagus a makapagtignaykami a sumaranay no kasapulan. Nupay tultulonganmi dagiti kapammatianmi, tumultulongkami met kadagiti saanmi a kapammatian no kasapulan.—Galacia 6:10.
Mangipapaaykami iti espiritual ken emosional a tulong. Agkasapulan unay iti liwliwa dagiti biktima ti didigra. Kadagiti kasta a kasasaad, ni Jehova, a “Dios ti amin a liwliwa,” ti pagtataudan ti pigsami. (2 Corinto 1:3, 4) Siraragsakkami a mangiranud kadagiti kari ti Biblia kadagidiay agsagsagaba, a mangipaay kadakuada iti namnama a mabiiten a pagpatinggaen ti Pagarian ti Dios ti amin a trahedia a mangparparigat kadagiti tattao.—Apocalipsis 21:4.
Apay a makapagtignay a dagus dagiti Saksi no adda didigra?
Ania a naespirituan a liwliwa ti maipaaymi kadagiti biktima ti didigra?


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Ghana
Nungua Police Checkpoint
Hse. No. J 348/4
Tema Beach Road
Nungua
ACCRA
GHANA
+233 30-701-0110
+233 30-2712-456
+233 30-2712-457
+233 30-2712-458
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 1 oras
Trabaho iti Opisina
Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti lengguahe a Twi, Ewe, Ga, Dangme, Nzema, Frafra, ken Dagaare. Agar-aramid kadagiti audio recording ken video iti lengguahe a Twi, Ewe, ken Ga. Tinawen nga agibangbangon iti promedio nga 60 a Kingdom Hall ken agipatpatulod iti rinibu a tonelada a literatura iti intero a Ghana.


text:
Ayup
Ti ay-ayup ket maysa a kangrunaan a grupo ti nagdumaduma ti sellula a, dagiti eukariota nga organismo iti panagarian ti Animalia wenno Metazoa. Dagiti plano ti bagi dumtengto nga agbalin a masimpa no isuda rumang-ay, urayno adda dagiti mapan ti pamay-an ti metamorposis kadagiti masakbayan a biagda. Kaaduan kadagiti ayup ket makagunay, a kayatna a saoen ket mabalinda ti kellat nga aggunay ken awan tulong. Dagiti amin nga ayup ket heterotropo, a kayatna saoen ket manganda kadagiti sabali nga organismo wenno dagiti produktoda para iti sostento.
Kaaduan kadagiti naamammuan nga ayup kadagiti pilo ket nagparangda kadagiti rehistro ti posil a kas maipapan ti baybay a sebbanagn idi las-ud ti Kambriano a panagbettak, idi agarup 542 a riwriw a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Klaus Nielsen. Ebolusion ti ayup: Dagiti Pannakaikabagian dagiti Sibibiag a Pilo (maika-2 nga edision). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2001.
- Knut Schmidt-Nielsen. Pisiolohia ti ayúp: Panangiyampon ken Enbironmento. (maika-5 nga edision). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1997.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ayup iti Wikimedia Commons


text:
Umuna a Panid
Ti
, Himalaya Sanskrito, ti hima (niebe) + ālaya (pagtaengan), literal a "pagtaengan ti niebe" ket maysa a kabambantayan idiay Asia a nangisinsina kadagiti tanap ti Indiano a subkontinente manipud ti Banak ti Tibet.
Ti kabambantayan ti Himalaya a ket pakabirukan kadagiti kangatuan a pantok iti lubong, ken mairaman ti kangatuan a pantok ti
Bantay Everest. Ti Himalaya ket mangiraman kadagiti ginasut a banbantay a sumurok iti 7,200 metro (23,600 kadapan) iti kangato. Iti paggiddiatan, ti kangatuan a pantok ti ruar ti Asia—ti Aconcagua, idiay Andes— ket 6,961 metro (22,838 kadapan) ti katayagna.
Ti kabambantayan ti Himalaya ket pakabuklan dagiti tallo a paralelo nga apo dagiti kabambantayan, sagidenna wenno ballasiwenna dagiti lima a pagilian ti
Butan, India, Nepal, Tsina, ken Pakistan ken dagiti immuna a tallo a pagilian ket addaan iti kaaduan a katurayan kadagitoy a kabambantayan. Ti Himalaya ket nabeddengan iti amianan a laud babaen dagiti kabambantayan ti Karakoram ken Hindu Kush, iti amianan babaen ti Tibetano a Banak, ken iti abagatan babaen ti Tanap Indo-Ganges. Adda met dagiti kangrunaan a karayan iti lubong, ti Indus, ti Ganges, ken ti Karayan Tsangpo-Brahmaputra, ket tumaudda met iti Himalaya, ken dagiti naitiptipon a pagayusanda a labneng ket pagtaengan ti 600 a riwriw a tattao. Ti Himalaya ket addaan iti nangruna a panangsukog kadagiti kultura ti Abagatan nga Asia ken adu pay kadagiti pantok ti Himalaya ket sagrado iti Hinduismo ken Budismo.
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
... a ti
Bantay Kilimanjaro (nailadawan) ket maysa a malmalmeng a bulkan ken isu ti katayagan a bantay idiay Aprika? ... a ti
ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad iti lubong? Manila ... a ti
idi tinurayan ti Mughal idi maika-17 a siglo ket ammo a kas ti Jahangir Nagar? Dhaka ... a ti
ket nanaganan manipud ti Latin a balikas ti Baybay Mediteraneo mediterraneus a kayatna a sawen ket "akin-uneg a daga" wenno "iti tengnga ti daga" (manipud ti medius, "tengnga" ken terra, "daga")? ... a ni
ket nagsagsagaba kadagiti banag a maipapan ti kuarta ken naglimlimos idi gapu ti pannakairuamna iti panagsugal?
Fyodor Dostoyevsky
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina- Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the
local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a proyekto:


text:
Bantay Everest
Ti Bantay Everest (Nepali: सगरमाथा, Sagarmāthā; Tibetano: ཇོ་མོ་གླང་མ, Wylie: jo mo glang ma; Chomolungma[4][5][6] wenno Qomolangma /ˈtʃoʊmoʊˌlɑːŋmə/ CHOH-moh-LAHNG-mə,[6] "Nasantuan nga Ina"; Insik: 珠穆朗玛峰; pinyin: Zhūmùlǎngmǎ Fēng; [7]) ket isu ti kangatuan a bantay iti Daga, nga adda ti pantok iti 8,848 metmetro (29,029 ft) ti ngato ti lessaad ti baybay. Daytoy ket mabirukan idiay Mahalangur a paset ti Himalaya. Ti internasional a pagbeddengan a nagbaetan ti Tsina ken Nepal ket gumay-at ti pudno a puntos ti pantok.Ti bukodna a massif ket mangiraman kadagiti kaarrubana a pantok ti Lhotse, 8,516 m (27,940 ft); Nuptse, 7,855 m (25,771 ft); ken Changtse, 7,580 m (24,870 ft).
Idi 1856, ti Nalatak a Trigonometriko a Panagsukimat ti Britaniko nga India ket nangibangon ti immuna a naipablaak a kangato ti Everest, a naam-ammuan idi a kas ti Pantok XV, iti 29,002 ft (8,840 m). Idia 1865, ti Everest ket naikkan idi ti opisial a nagan babaen ti Naarian a Kagimongan ti Heograpiko kalpasan ti panangisingasing babaen ni Andrew Waugh, ti Britaniko ti Heneral nga agsuksikamat ti India. Ni Waugh ket ninagananna ti bantay manipud ti sinarununa ti puesto, a ni Apo George Everest. Urayno dagiti Tibetano ket tinawtawaganda idin ti Everest a kas ti "Chomolungma" kadagiti napalabasen a sigsiglo, ni Waugh ket saanna idi nga ammo daytoy gapu ta ti Nepal ken Tibet ket narikpan idi manipud kadagiti ganganaet.
Pannakaduktal
Idi 1802, dagiti Britaniko ket nangirugi iti Nalatak a Trigonometriko a Panagsukisok ti India tapno mangikeddeng ti lokasion ken nagnagan dagiti katayagan a bantay iti lubong. Nangrugi idiay akin-abagatan nga India, ti timpuyogan ti panagsukisok ket napanda nga nagpaamianan nga agus-usar kadagiti higante teodolito, ti tunggal maysa kadagitoy ket agdagsen iti 500 kg (1,100 lb) ken makasapul kadagiti 12 a tao a mangawit, tapno umiso ken nasayaat a mangrukod kadagiti katayag. Naabotda ti sakaana ti bantay Himalaya babaen idi tawtawen ti 1830, ngem ti Nepal ket saan a nangipalubos kadagiti Britaniko a sumrek iti pagilian gapu kadagiti pannakailen iti politikal nga agresion ken ti posible a panangikapet. Dagiti nadumaduma a kiddaw a sumrek iti Nepal dagiti agsuksukisok ket napaay.[8]
Dagiti Britaniko ket napilitda nga nagtuloy kadagiti panagpalpaliiwda manipud idiay Terai, ti rehion iti abagatan ti Nepal ken paralelo iti Himalaya. Narigat dagidi kasasaad idiay Terai gapu kadagiti nakaro a panagtudtudo ken malaria. Tallo ti natay kadagiti opisial ti panagsukisok manipud ti malaria bayat a dua pay ti nagretiro gapu ti napapa-ay a salun-at.[8]
Uray kasta, isi 1847, dagiti Britaniko ket nagtultuloyda iti Nalatak a Trigonometriko a panagsukisok ken nangrugrugi kadagiti naisalaysayan a panagpalpaliiw kadagiti pantok ti Himalaya manipud kadagiti estasion a pagpaliiwan aginggan iti kaadayo iti 240 km (150 mi). Ti klima ket nangrestrikto ti obra kadagiti naudi a tallo a bulan iti tawen. Idi Nobiembre 1847, ni Andrew Waugh, ti Britaniko a Agrimensura Heneral ti India ket nagaramid kadagiti nadumaduma a panagpaliiw manipud ti estasion ti Sawajpore a mabirukan idiay akindaya a patingga ti Himalaya. Ti Kangchenjunga ket isu idi ti naikeddeng a kangatuan a pantok iti lubong, ken iti kaada iti interesado nakitana ti panatok iti labesna, iti agarup a kaadayo iti 230 km (140 mi). Ni John Armstrong, maysa kadagiti opisial ni Waugh, ket nakitana met ti pantok manipud tilokasion iti ad-adayo a laud ken tinawaganna it pantok "b". Ni Waugh intono kua ket sinuratna dagiti panagpalpaliiw ket nangiturong a ti pantok "b" ket nangatngato ngem ti Kangchenjunga, ngem gapu ti kaadayo ti distansia dagiti panagpalpaliiw, dagiti as-asideg a panagpalpaliiw ket nasken tapno mapasaingkedan. Tisimmaruno a tawen, nangipatulod ni Waugh ti agsukisok nga opisial nga agsubli idiay Terai tapno agaramid kadagiti as-asideg a panagpalpaliiw iti pantok "b", ngem dagiti ulep ket nangipasardeng met dagiti panagipadasda.[8]
Idi 1849, ni Waugh ket inpatulodna ni James Nicolson iti dayta a lugar, ket nagaramid met kadagiti dua a panagpalpaliiw manipud idiay Jirol, iti kaadayo iti 190 km (120 mi). Ni Nicolson ket innalana ti kadakkelan a teodolito ken napan a nagpadaya, ken nakagun-od kadagiti sumurok a 30 a panagpalpaliiw manipud kadagiti lima a nadumaduma a lokasion, a ti kaasitgan ket 174 km (108 mi) manipud ti pantok.[8]
Nagsanod ni Nicolson idiay Patna iti Ganges tapno agtignay kadagiti kammasapulan a panagarkulo a naibatay kadagiti panagpalpaliiwna. Dagiti naata a datosna ket nangited ti natimbeng a katayag iti 9,200 m (30,200 ft) para iti pantok "b", ngem daytoy ket saan a nangikeddeng ti repraksion ti lawag a mangrungad kadagiti kangato. Nupay kasta, ti numero ket nalawag a nangibaga a ti pantok "b" ket nataytayag ngem ti Kangchenjunga. Kalpasanna, ni Nicolson nagsakit iti malaria ken napilit idi a nagawid ken saan a nakalpas kadagiti karkulona. Ni Michael Hennessy, maysa kadagiti katulong ni Waugh, ket nangrugrugin a nanginagan kadagiti pantok a naibatay kadagiti Romano a numeral, a ti Kangchenjunga ket nanagana iti Pantok IX, bayat a ti "b" itan ket nagablinen a Pantok XV.[8]
Idi 1852, ti naestasion iti kuartel ti pagsukisokan idiay Dehradun, ni Radhanath Sikdar, ti maysa nga Indiano a matematiko ken agrimensura manipud idiay Bengal, ket isu idi ti immuna a nanginagan ti Everest a kas ti kangatuan a pantok iti lubong ,ken nagusar kadagiti trigonometriko a panagkarkulo a naibatay kadagiti rukod ni Nicolson.[9] Ti maysa nga opisial a panangirangarang a ti Pantok XV ket isu ti kanagtuan ket nataktak kadagiti adu a tawen gapu kadagiti panagulit kadagiti panagkarkulo tapno mapasingkedan. Ni Waugh ket nangrugrugi a nagobra kadagiti datos ni Nicolso idi 1854, ken kaduana met dagiti empleadona ket gangani nakausar kadagiti dua a tawen a nagob-obra kadagiti panagkarkulo, ken nangibanag kadagiti parikut iti repraksion iti lawag, barometriko a presion, ken temperatura kadagiti adayo a distansia dagiti panagpalplaiiw. Kanungpalanna, iidi Marso 1856, inrangarangna dagiti nasukimatna iti maysa a surat iti deputadona idiay Calcutta. Ti Kangchenjunga ket nairangarang idi a kas 28,156 ft (8,582 m), bayat a ti Pantok XV ket naikan idi iti katayag iti 29,002 ft (8,840 m). Nangikeddeng ni Waugh a ti Pantok XV ket isu idi ti "mabalin a kangatuan iti lubong".[8] Ti Pantok XV (rinukod iti kadapan) ket nakarkulo idi iti eksakto a 29,000 ft (8,839.2 m) iti katayag, ngem publiko a nairangarang a 29,002 ft (8,839.8 m) tapno maliklikan ti impresion a ti eksakto a katayag iti 29,000 kadkadapan (8,839.2 m) ket ti laeng napabukel a karkulo.[10] Ni Waugh ket naisarirt nga isu "ti immuna a tao a pimmaddak iti dua a saka iti Bantay Everest".
Dagiti nagibasaran
- ^ Naibatay ti kangato ti gora ti niebe, saan a ti ulo a bato. Para kadagiti adu pay a salaysay, kitaen ti Panagrukod.
- ^ Ti puesto ti pantok ti Everest idiay internasional a pagbeddengan ket nalawag a naipakpakita iti naisalaysayan a pannakaimapa ti topograpiko, a mairaman ti opisial a pannakaimapa ti Nepal.
- ^ Ti WGS84 a nagsasabtan a naited ditoy ket kinarkulo nga inusar ti naisalaysayan a pannakaimapa ti topograpiko ken ti pannakaiyannnumong iti adventurestats. Mabalin nga awan dagiti biddut babaen ti ad-adu ngemn 2". Dagiti nagsasabtan a mangipakpakita ti Everest ti ad-adu ngem maysa a minuto nga ad-adayo ti daya a naiparang ti daytoy a panid manipud ti kinaudi, ket agparparang pay laeng ti Wikipedia kadagiti sabsabali a pagsasao, ket saan a husto.
- ^ "Everest". 8000ers.com. 2008-02-13. Naala idi 2011-10-04.
- ^ "Bantay Everest". about.com. 2011-03-02. Naala idi 2011-10-04.
- ^ a b "Ladawan a Palko ti Everest". mountainsoftravelphotos.com. Mayo 2010. Naala idi 2011-10-04.
- ^ http://www.nepalresearch.org/dictionaries/nep_eng/nep_eng.pdf
- ^ a b c d e f Peter Gillman, ed. (1993). Everest – The Best Writing and Pictures from Seventy Years of Human Endeavour. Little, Brown and Company. pp. 10–13. ISBN 978-0-316-90489-6.
- ^ Biswas, Soutik (20 Oktubre 2003). "The man who "discovered" Everest". BBC News. Naala idi 11 Abril 2008.
- ^ "Letters to the Editor". The American Statistician. 36 (1): 64–67. Pebrero 1982. JSTOR 2684102. doi:10.1080/00031305.1982.10482782.
Adu pay a mabasbasa
- Astill, Tony. Bantay Everest : Ti Rekonosimiento 1935, Ti Mannurat, 2005.
- Warnakan ti Amerikano nga Alpino, 2005, p. 393.
Dagiti silpo ti ruar
- Midia a mainaig iti Bantay Everest iti Wikimedia Commons
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Bantay Everest iti Wikiquote (iti Ingles)
- Sitio ti National Geographic iti Baytay Everest


text:
Olimpiada
Ti Olimpiada wenno dagiti Olimpiada nga Ay-ayam (Pranses: les Jeux olympiques) (JO)[1], daytoy ket maysa a kangrunaan nga internasional a mapagteng a mangilanga dagiti kalgaw ken panaglalam-ek nga ay-ayam, nga adda dagiti rib-ribu nga atleta a makibinglay kadagiti nadumaduma a salisal. Dagiti Olimpiada nga Ay-ayam ket naipammategan a kas ti kangrunaan a salisal dagiti ay-ayam iti lubong nga adda dagiti sumurok a 200 a pagilian a makibinglay.[2] Dagiti Ay-ayam ket agdama a maitenggel iti tunggal dua a tawen, a ti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada agsinnublatda, nupay ngarud dagitoy ket mapasamak iti tunggal uppat a taw-tawen iti uneg ti bukodda a naisangayan panawen dagiti ay-ayam. Kasisigud a, ti Taga-ugma nga Olimpiada ket natenggel dagitoy idiay Olimpia, Gresia, manipud idi maika-8 a siglo BC aginggana idi maika-4 a siglo AD. Ni Baron Pierre de Coubertin ket isu ti nagipatakder ti Komite ti Internasional nga Olimpiada (IOC) idi 1894. Manipud idin ti IOC ket nagbalin nga isu ti nangituray a bagi iti Olimpiada a Tignay, a ti patakderna ken dagiti inararamid ket naipalpalawagan babaen ti Olimpiada a Dokumento ti linteg.
Ti ebolusion iti Olimpiada a Tignay idi panawen ti maika-20 ken maika-21 a siglo ket nagbanagan kadagiti nadumaduma a panagbalnaliw kadagiti Olimpiada nga Ay-ayam. Adda kadagitoy a naipagisu ket mairaman ti panagpartuat kadagiti yelo ken panaglalam-ek nga ay-ayam, dagiti Paralimpiko nga Ay-ayam para kadagiti atleta a pilay, ken ti Kinaagtutubo nga Olimpiada para kadagiti kinaagtutubo nga atleta. Ti IOC ket nagampon kadagiti nadumaduma nga ekonomia, politikal, ken teknolohikal a kinapudno iti maika-20 a siglo. A kas ti nagbanagan daytoy, ti Olimpiada ket nagbaliw manipud puro nga agdadamo, a kas naipanunutan ni Coubertin, tapno makapabael ti panagbinglay dagiti propesional nga atleta. Ti panagerang-rang-ay ti kinapangruna iti masa a midia ket nakapartuat kadagiti banag a panagtged ti korporatibo ken panaka-komersio dagiti Ay-ayam. Dagiti Sangalubongan a Gubat ket nagbanagan ti panaka-ukasen dagiti 1916, 1940, ken 1944 nga Ay-ayam. Dagiti dakkel a panagiwelga idi panawen ti Nalamiis a Gubat ket nagipatingga ti panagibinglay kadagiti 1980 ken 1984 nga Ay-ayam.
Buklen ti Olimpiada a Tignay dagiti internasional a pederasino ti ay-ayam (IFs), Komite ti Nailian nga Olimpiada (NOCs), ken dagiti agur-urnos a komite para kadagiti tunggal maysa a naisangayan nga Olimpiada nga Ay-ayam. A kas ti mangikeddeng a bagi, ti IOC ket akinrebbeng para iti panagpili ti siudad a mangsangaili para kadagiti tunggal maysa nga Olimpiada nga Ay-ayam. Ti mangsangaili a siudad ket akinrebbeng para iti panagurnos ken mangibayad ti rambakan dagiti Ay-ayam a maitunos iti kaunegan ti Olimpiada a Dokumento ti linteg. Ti Olimpiada a programa, a binuklan dagiti ay-ayam a maisalisal kadagiti Ay-ayam, ket panggepen pay babaen ti IOC. Ti rambakan dagiti Ay-ayam ket sakupenna dagiti adu a ritos ken dagiti simbolo, a kas ti Olimpiada a wagayway ken panagsilaw, ken dagiti pay pananglukat ken panangriket a seremonia. Sumurok a 13,000 nga atleta ti makisalisal iti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada kadagiti 33 a nadumaduma nga ay-ayam ken dagiti gangani a 400 a mapaspasamak. Dagiti umuna, maikadua, ken maikatlo a a malpas kadgiti tunggal maysa a pasamak a makaawat kadagiti Olimpiada a medalia; balitok, pirak, ken gambang.
Dagiti Ay-ayam ket dimakkelda unayen a gangani a naiprepresenta ti tunggal maysa a pagilian. Iti kastoy a panagrang-ay ket nagpartuat kadagiti nadumaduma a panagkarit, a mairaman dagiti panagiwelga, panaggamut, panagpasusukan dagiti opisial, ken ti terorismo. Iti tunggal dua a tawen, ti Olimpiada ken ti panakailatakanna ti midia ket mangpakabael kadagiti di-amammo nga atleta iti gundaway a makaala iti nailian, ken iti naisangayan a kaso, internasional a pammadayaw. Dagiti Ay-ayam ket mangbukel iti maysa a kangrunaaan nga opurtunidad para iti mangsangili a siudad ken pagilian iti mangipakita kaniana iti lubong.
Taga-ugma nga Olimpiada[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma nga Olimpiada nga ay-yam ket dagiti serie dagiti salisal a natengngel ti nagbaetan dagiti representatibo dagiti nadumaduma a siudad-estado ken pagarian manipud ti Taga-ugma a Gresia, a nangnagruna a nangilanga dagiti atletiko ngem dagiti pay bakal ken dagiti panaglumba ti kalesa a paspasamak. Iti panawen dagiti Olimpiada nga ay-ayam dagiti amain a panagsagsagaba dagiti sumuppiat a makibingbinglay a siudad-estado ket naitongtongkua aginggana ti panakalippas dagiti ay-ayam.[3] Ti nagtaudan dagitoy nga Olimpiada ket namortahan ti misterio ken dagiti sarsarita.[4] Maysa kadagiti kalatakan a mitolohia inagananna ni Herakles ken ti amana ani Zeus a kas dagiti nagtaudan dagiti Ay-ayam.[5][6][7] Segun dagiti sarsarita, ni Herakles ket isu ti immuna a timmawag kadagiti Ay-ayam iti " Olimpiada" ket nagipatakder kadagiti annawid ti panagtengngel kadagitoy iti tunggal uppat a tawen.[8] Dagiti sarsarita ket agtultuloy a kalpasan ti panakakompleto ni Herakles kadagiti sangapulo ket dua nga ob-obra, inpatakderna ti Olimpiko nga estadio a kas pammadayaw kenni Zeus. Ti sumaganad a panakalpas daytoy, isu ket nagna iti nalinteg a linia dagiti 200 nga agpang ken tinawagna daytoy a kaadayo iti maysa a "stadion" (Griego: σtάδιov, Latin: estadio, "entablado"), a iti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti paset ti kaadayo. Ti maysa pay a mitolohia ket maikadua kadagiti immuna nga Ay-ayam iti taga-ugma a Griego a konsepto iti Olimpiko a panagsardeng ti panagdangadang (ἐkexeιpίa, ekecheiria).[9] Ti kaaduan a nawawat a petsa para iti panakapartuat iti Taga-ugma nga Olimpiada ket idi 776 BC; naibatay daytoy kadagiti naisuratan, a nabirukan idiay Olimpia, kadagiti nangabak iti lumba ti panagtaray a natengngel iti tunggal uppat a tawen a nangrugi idi 776 BC.[10] Dagiti Taga-ugma nga Ay-ayam ket mangipabuya kadagiti panagtartaray a paspasamak, a pentatlon (a buklen dagiti panaglagto a paspasamak, panagibakal ti disko ken habalina, taray a lumba ken gabbo), boksing, gabbo, pankration, ken dagiti maipappan ti kabalio a paspasamak.[11][12] Ti tinawtawid ket agibagbaga a ni Coroebus,ti maysa a kusinero manipud ti siudad iti Elis, ket isu ti immuna a kampion iti Olimpiada.[13]
Ti Olimpiada ket kamasapulan a pangrunaan ti relihion, a mangipabbabuya kadagiti ay-yam a paspasamak a maikumaduaan dagiti ritos a sakripisio a mangpammadayaw kenni Zeus (a ti nadayag nga estatua babaen ni Pidias ketnakatakder idiay templona idiay Olimpia) ken ni Pelops, ti nasantuan a bannuar ken mitiko nga ari iti Olimpia. Ni Pelops ket maysa idi a nadayag para iti pannakilumbana iti kalesa kenni Ari Oenomaus iti Pisatis.[14] Dagiti nangabak kadagit paspasamak ket nasiddaawan ken nainmortalisado kadagiti daniw ken dagiti estatua.[15] Dagiti Ay-ayam ket natengngel iti tunggal uppat a tawen, ken daytoy a paset ti panawen, ket makunkuna a dagiti Ismo nga Ay-ayam.[16]
Ti Olimpiada ket nakaabo ti pantok idi maika-6 ken maika-5 a siglo BC, ngem daytoy ket nagin-inut a naapday ti kinapangruna a kas dagiti Romano ket nakaalada kadagiti bileg ken impluensia idiay Gresia. Awan dagiti konsenso ti opisial a panakagibus dagiti Ay-ayam, ti kadawyan a kaaduan a petsa let idi 393 AD, idi tiemperador a ni Teodosio I a nagirangarang a maikkat amin dagiti pagano a kulto ken panagsansanay.[17] Ti maysa pay a petsa ket nadakamat ket idi 426 AD, a ti simmaruno kaniana a ni Teodosio II ket nagbilin ti panagdadael kadagiti amin a Griego a templo.[18] Kalpasan ti panakaapday ti Olimpiada, dagitoy ket saanen a natengngel aginggana idi kaladawan ti maika-19 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Pranses ken Ingles ket isu dagitoy ti opisial a pagsasao para iti Olimpiada.", [1]."(..)
- ^ "Sapasap a pangkita dagiti Olimpiada nga Ay-ayam". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2008-06-04.
- ^ Swaddling, Judith (2000). Dagiti Taga-ugma nga Olimpiáda nga Ay-ayam (2 nga ed.). Austin: Unibersidad iti Texas a Pagmalditan. p. 54. ISBN 0-292-70373-2. OCLC 10759486. Naala idi Hunio 6, 2009.
- ^ Young (2004), p. 12
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 7, 9, 10; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Richardson (1997), p. 227
- ^ Young (2004), pp. 12–13
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 9; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Spivey (2004), pp. 229–230
- ^ "Olimpiáda nga Ay-ayam" (nasken ti agrehistro). Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Crowther (2007) pp. 59–61
- ^ "Dagiti Paspasamak ti Taga-ugma nga Olimpiáda". Ti Perseus a Gandat iti Unibersidad ti Tufts. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Golden (2009), p. 24
- ^ Burkert (1983), p. 95
- ^ Swadling (1999), pp. 90–93
- ^ Olimpiáda a Museo, "Ti Olimpiada" iti Taga-ugma, p. 2
- ^ Nupay kasta, ti linteg ni Teodosio ket saan a naglaon ti naisangyan a reperensia iti Olimpia (Crowther (2007), p. 54).
- ^ Crowther (2007), p. 54


text:
Reporma ti Protestante
Ti Reporma ti Protestante ket isu idi ti panagsisina iti kaunegan ti Lumaud a Kristianidad nga inrugi babaen ni John Wycliffe, Jan Hus, Martin Luther, John Calvin, ken dagiti nasapa pay a Protestante. Daytoy ket nairugi babaen ti ti panangipablaak idi 1517 ti Siam a pulo ket Lima a Tesis ni Luther. Dagiti ganetget ti kinabukbukodan a nanginagngana dagiti "agrepreporma", a saan a nangayat kadagiti ("nagprotesta") doktrina, dagiti rito, panangidaulo, ken eklesiastiko nga estruktura iti Romano Katoliko a Simbaan, ket nakaiturongan ti pannakapartuat dagiti baro a nailian a simbaan ti Protestante. Ti Repormasion ket rinugian idi dagit inasapsapa a pasamak iti kaunegan ti Europa, a kas ti Nangisit a Patay ken ti Lumaud a Panagsisina, a nkadadael kadagiti pammati ti tao iti Katoliko a Simbaan ken ti Kinapapa a nangituray daytoy. Daytoy ken dagiti pay dadduma a banag a kas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan ti Renasimiento ken dagiti inbension, a kas ti inbension ti pagmalditan,ken ti pannakarebba ti Dumaya nga Imperio ti Romano, ket nangited ti pannakapartuat ti Protestantismo.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brakke, Mary Jo; Weaver, David (2009). Pangyuna ti Kristianidad (4th nga ed.). Belmont, Calif.: Wadsworth. pp. 92–93. ISBN 978-0-495-09726-6.
- Cameron, Euan (2012). Ti Europeano a Repormasion. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- Estep, William R (1986). Renasimiento ken Repormasion. Grand Rapids: Eerdmans. ISBN 0-8028-0050-5.
- Kelly, Joseph F (2009). Ti Ekumeniko a Konseho ti Katoliko a Simbaan: Ti Pakasaritaan. Collegeville, MN: Michael Glazier/Liturgical Press. p. 226. ISBN 978-0-8146-5376-0.
- Simon, Edith (1966). Nalatak a Panpnawen ti Tao: Ti Repormasion. Time-Life Books. pp. 120–121. ISBN 0-662-27820-8.
- Spalding, Martin (2010). Ti Pakasaritaan ti Protestante a Repormasion; Iidiay Alemani a ken Suisa, ken idiay Inglatera, Irlánda, Eskósia, ti Olanda, Pransia, ken Akin-amianan nga Europa. General Books LLC.
- Thomsett, Michael C. (2011). Herehia iti Romano Katoliko a Simbaan : ti pakasaritaan. Jefferson, N.C.: McFarland. p. 156. ISBN 978-0-7864-4448-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Repormasion iti Wikimedia Commons
- Arkibo ti Internet kadagiti Mainaig a Testo ken Dokumento
- Pagbasaan ti Repormasion ti maika-16 a Siglo
- Ti Urnong ti Repormasion


text:
Apganistan
Nagsasabtan: 33°N 65°E / 33°N 65°E
Ti Apganistan i/æfˈɡænɨstæn/ (Persiano/Pashto: افغانستان, Afġānistān), ket opisial nga Islamiko a Republibka iti Apganistan, ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga estado a mabirukan iti tengnga ti Asia, naibuklan daytoy ti Abagatan nga Asia, Tengnga nga Asia, ken ti Tengnga a Daya. Nakarkulo nga addaan ti populasion ti agarup a 29 a riwriw, addaan ti kalawa a 647,500 km2 (250,001 sq mi), nga isu daytoy ti maika-42 a kaaduan ti bilang populasion ken ti maika-41 a kadakkelan a pagilian iti lubong. Nabeddengan babaen ti Pakistan iti abagatan a daya, Iran iti laud, Turkmenistan, Uzbekistan ken Tajikistan iti amianan, ken China iti adayo nga amianan a daya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Chapter 2. The Society and Its Environment" (PDF). Pangadalan ti Pagilian nga Apganistán. Illinois Institute of Technology. pp. 105–06. Naala idi Oktubre 12, 2010.
- ^ a b c d "Apganistán". Internasional aPondo ti Panguartaan. Naala idi Oktubre 8, 2011.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-05-11. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Apganistan
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Irani a Banak
- Dagiti Islamiko a republika
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1709
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1747


text:
TULADENYO TI PAMMATIDA | ENOC
“Naay-ayona a Naan-anay ti Dios”
ATIDDOG ti biag ni Enoc. Nagrigat siguro a panunoten ngem immabut ti biagna iti agarup 365 a tawen—nabaybayag pay ngem iti uppat a nakaat-atiddog a biag ti tao ita! Ngem ti agpayso, saan a maibilang a lakay ni Enoc idi panawenna. Nasurok a 5,000 a tawenen ti napalabas, at-atiddog nga amang ti biag ti tattao idi ngem ita. Idi nayanak ni Enoc, ti immuna a tao a ni Adan ket agtawenen iti nasurok nga 600 sa nagbiag pay iti kanayonan a 300 a tawen! At-atiddog pay ketdi ti biag ti dadduma a kaputotan ni Adan. Isu a mabalin a nakapigpigsa pay laeng ni Enoc idi agtawen iti 365, kas iti tao nga adu pay ti masakbayanna. Ngem saan a kasta ti napasamak.
Agparang a delikado ti biag ni Enoc. Iladawam nga agliblibas ken di maikkat iti panunotna ti reaksion dagiti tattao a nangibagaanna iti mensahe ti Dios. Agngarngarietda. Kagurgurada ni Enoc. Kasuronda ti mensahena ken ti Dios a nangibaon kenkuana. Saanda a makabil ni Jehova, ti Dios ni Enoc, ngem sigurado a makabilda daytoy a lalaki! Mabalin a pampanunotenna no makitana pay ngata ti pamiliana. Mapampanunotna ngata ti asawa ken babbalasangna wenno ti barona a ni Matusalem wenno ti apokona a ni Lamec? (Genesis 5:21-23, 25) Daytoy kadin ti pagtungpalanna?
Medio misterioso a karakter ti Biblia ni Enoc. Namitlo la a nadakamat ti maipapan kenkuana. (Genesis 5:21-24; Hebreo 11:5; Judas 14, 15) Ngem umanayen dagita tapno maipinta iti panunottayo ti lalaki nga addaan nabileg a pammati. Maysaka kadi a padre de pamilia? Naipasangoka kadin iti situasion a narigatanka a mangitakder iti ammom nga umiso? No wen, adu ti masursurom iti pammati ni Enoc.
‘NI ENOC NAKIPAGNA ITI PUDNO A DIOS’
Idi mayanak ni Enoc, nakadakdakes ti sangatauan. Daytoy ti maikapito a henerasion iti linia ni Adan. Pudno nga as-asideg idi dagiti tattao iti perpekto a kasasaad a natagiragsak ken napukaw da Adan ken Eva isu a nakaat-atiddog pay laeng ti biag dagiti tattao. Ngem nagdakes ti moral ken naespirituan a kasasaadda. Nasaknap ti kinaranggas. Nangrugi dayta iti maikadua a henerasion, idi pinapatay ni Cain ti kabsatna a ni Abel. Maysa kadagiti kaputotan ni Cain ti kasla mangipangpangas pay ketdi a narangranggas ken ad-adda a managibales ngem ni Cain! Iti maikatlo a henerasion, timmaud ti baro a kita ti kinadakes. Nangrugi nga umawag dagiti tattao iti nagan ni Jehova ngem saan a tapno agdayaw. Agparang a saanda a resrespetuen ti sagrado a nagan ti Dios.—Genesis 4:8, 23-26.
Normalen dayta a kita ti dakes a panagdayaw idi tiempo ni Enoc. Masapul nga agpili ni Enoc bayat a dumakdakkel. Surotenna ngata ti kaaduan? Wenno birokenna ti pudno a Dios a ni Jehova, a nangaramid iti langlangit ken daga? Natukay la ketdi ti pusona idi naammuanna ti maipapan ken Abel, a natay kas martir gapu ta nagdaydayaw ken Jehova iti pamay-an a makaay-ayo Kenkuana. Pinili ni Enoc a tuladen ni Abel. Kuna ti Genesis 5:22: “Nagtultuloy ni Enoc a nakipagna iti pudno a Dios.” Ipakita dagita a sasao a ni Enoc ket nadiosan a tao iti di nadiosan a lubong. Isu ti kaunaan a tao a tinukoy ti Biblia iti kasta a pamay-an.
Ibaga pay dayta a bersikulo ti Biblia a nagtultuloy ni Enoc a nakipagna ken Jehova idi nayanak ti putotna a ni Matusalem. Isu a makitatayo ditoy ni Enoc kas pamiliado a lalaki idi agtawen iti agarup 65. Awan ti mabasa iti Biblia a nagan ti asawana ken no mano ti ‘annakna.’ No makipagna iti Dios ti maysa nga ama bayat a bibiagenna ti pamiliana, masapul nga ikagumaanna nga aywanan ti pamiliana sigun iti pamay-an ti Dios. Natarusan ni Enoc a namnamaen ni Jehova nga agmatalek isuna iti asawana ken dina pampanawan. (Genesis 2:24) Ket sigurado nga inkarigatanna nga isuro ti annakna maipapan ken Jehova a Dios. Ania ti resultana?
Bassit la ti imbaga ti Biblia. Awan ti nadakamat maipapan iti pammati ti anak ni Enoc a ni Matusalem. Isu ti nairekord iti Biblia a kaatiddogan ti biagna ken natay iti tawen a nangrugi ti dakkel a Layus. Ngem adda putot ni Matusalem nga agnagan Lamec. Naginnabut ti biag ni Lamec ken ni lolona nga Enoc iti nasurok a 100 a tawen. Ken dimmakkel ni Lamec nga addaan iti naidumduma a pammati. Isu ti inusar ni Jehova a mangibaga iti padto maipapan ken Noe nga anakna, ket natungpal dayta kalpasan ti Layus. Kas iti lolona iti tumeng a ni Enoc, natukoy ni Noe kas lalaki a nakipagna iti Dios. Saan a nakita ni Noe ni Enoc ngem adda nagsayaat a pagwadan a natawidna kenkuana. Mabalin a naammuan ni Noe dayta iti amana a ni Lamec, wenno iti lolona a ni Matusalem, wenno ken Jared nga ama ni Enoc, a natay idi agtawen ni Noe iti 366.—Genesis 5:25-29; 6:9; 9:1.
Panunotem ti nagdumaan da Enoc ken Adan. Uray perpekto ni Adan, nagbasol iti Dios ket panagrebelde ken ladingit ti impatawidna kadagiti kaputotanna. Uray no imperpekto ni Enoc, nakipagna iti Dios ken nagsayaat a pagwadan ti pammati ti impatawidna kadagiti kaputotanna. Natay ni Adan idi agtawen ni Enoc iti 308. Nagladingit ngata ti pamilia ni Adan iti ipapatay ti managimbubukodan unay nga amada? Ditay ammo. Ngem aniaman ti napasamak, “nagtultuloy [ni Enoc] a nakipagna iti pudno a Dios.”—Genesis 5:24.
No maysaka a padre de pamilia, adda masursurom iti pammati ni Enoc. Nagpateg nga ipaay ti material a kasapulan ti pamiliam ngem awanen ti napatpateg pay ngem iti panangipaay iti naespirituan a kasapulanda. (1 Timoteo 5:8) Maitedmo dayta a kasapulan iti sao ken aramidmo. No piliem ti makipagna iti Dios kas ken Enoc ket ipalubosmo a dagiti naggapu iti Dios a paglintegan ti mangiwanwan kenka, adda met nagsayaat a maipatawidmo iti pamiliam—ti nagsayaat nga ehemplo a tuladenda.
‘NAGIPADTO NI ENOC MAIPAPAN KADAKUADA’
Mabalin a narikna ni Enoc a maymaysana laengen nga addaan pammati iti lubong nga awanan pammati. Ngem nakita ngata isuna ni Jehova a Dios? Wen. Dimteng ti aldaw a nakisarita ni Jehova iti daytoy matalek nga adipenna. Inikkan ti Dios ni Enoc iti mensahe nga impakaammona iti tattao iti panawenna. Pinagbalinna ngarud ni Enoc a propeta. Isu ti kaunaan a mammadto a ti mensahena ket naipakaammo iti Biblia. Ammotayo dayta ta inusar ti Dios ni Judas, a kabsat ni Jesus, a mangisurat iti padto ni Enoc kalpasan ti ginasgasut a tawen. *
Ania ti impadto ni Enoc? Isu daytoy: “Adtoy! Immay ni Jehova a kaduana ti nasantuan a linaklaksana, tapno mangipakat iti panangukom maibusor iti isuamin, ken tapno ipaneknekna a nakabasol dagiti amin a di nadiosan maipapan iti amin a di nadiosan nga ar-aramidda nga inaramidda iti di nadiosan a pamay-an, ken maipapan iti amin a makapakigtot a bambanag a sinao dagiti di nadiosan a managbasol maibusor kenkuana.” (Judas 14, 15) Mabalin a ti umuna a mapaliiwmo ket nagsao ni Enoc a kasla napasamaken dayta, a kas man la inaramiden ti Dios ti naibaga iti padto. Kasta ti estilo ti adu a padto kalpasan dayta. Apay? Ibagbaga ti propeta ti banag a sigurado a mapasamak isu a mabalin a mailadawan dayta iti pamay-an a kasla napasamaken!—Isaias 46:10.
Ania ngata ti rikna ni Enoc idi ipakpakaammona dayta a mensahe, a nalabit babaen iti panangikasabana iti amin a makangkangngeg? Siputam no kasano kadagsen dayta a pakdaar. Namimpat a nausar ti sao a “di nadiosan” tapno kritikarenna dagiti tattao, ti ar-aramidda, ken ti pamay-anda a nangaramid kadagita. Isu a pinakdaaran dayta a padto ti amin a tattao a nagkaron ti kinadakes ti lubong nga inaramidda sipud idi napagtalaw ti tao idiay Eden. Mamimpinsanto nga agpatinggan dayta a lubong inton umay mangdadael ni Jehova a kaduana ti “nasantuan a linaklaksana”—ti dakkel a grupo dagiti mannakabalin nga anghel a nakasaganan a makigubat. Nakaturtured ni Enoc ken maymaysana a nangipakaammo iti dayta a pakdaar a naggapu iti Dios! Mabalin a masmasdaaw ti agtutubo a ni Lamec a mangbuybuya iti natured a lolona. No agpayso man dayta, maawatantayo no apay.
Gapu iti pammati ni Enoc, matignaytayo a mangisaludsod iti bagitayo no kitkitaentayo met la ti lubong ita a kas iti panangkita ti Dios. Agaplikar pay laeng iti lubong ita ti panangukom a situtured nga impakaammo ni Enoc iti lubong a nagbiaganna. Kas kaitungpalan ti pakdaar ni Enoc, inyeg ni Jehova ti dakkel a Layus a namagpatingga iti di nadiosan a lubong idi tiempo ni Noe. Ngem addanto pay mapasamak a pannakadadael a dakdakkel ngem iti dayta. (Mateo 24:38, 39; 2 Pedro 2:4-6) Kas idi, nakasagana itan ti Dios ken ti nasantuan a linaklaksana a mangipakat iti nalinteg a panangukom iti di nadiosan a lubong. Masapul nga ipapuso ti tunggal maysa kadatayo ti pakdaar ni Enoc ken ipakaammotayo dayta. Mabalin a didatay suportaran dagiti kapamilia ken gagayyemtayo. Baka mariknatayo no dadduma nga agmaymaysatayo. Ngem saan a pulos binaybay-an ni Jehova ni Enoc. Dina met baybay-an dagiti matalek nga adipenna ita!
‘NAYALIS TAPNO SAANNA A MAKITA NI PATAY’
Kasano a nagpatingga ti biag ni Enoc? Agparang a mas misterioso ken nakaskasdaaw ti ipapatayna ngem iti panagbiagna. Daytoy laeng ti kuna ti Genesis: “Ni Enoc nagtultuloy a nakipagna iti pudno a Dios. Kalpasanna isu awanen, ta innala ti Dios.” (Genesis 5:24) Kasano nga innala ti Dios ni Enoc? Inlawlawag ni Pablo idi agangay: “Babaen iti pammati nayalis ni Enoc tapno saanna a makita ni patay, ket saan a nasarakan iti sadinoman agsipud ta isu inyalis ti Dios; ta sakbay ti pannakayalisna isu addaan iti pangsaksi a naay-ayona a naan-anay ti Dios.” (Hebreo 11:5) Ania ti kayat a sawen ni Pablo iti sasao a “nayalis ni Enoc tapno saanna a makita ni patay”? Kuna ti dadduma a patarus ti Biblia nga innala ti Dios ni Enoc idiay langit. Ngem saan a mabalin a kasta. Ipakita ti Biblia a ni Jesu-Kristo ti kaunaan a napagungar a napan idiay langit.—Juan 3:13.
Kasano ngarud a “nayalis” ni Enoc tapno dina “makita ni patay”? Agparang nga in-inut a pinukaw ni Jehova ti anges ni Enoc tapno malisianna ti naulpit a panangpapatay dagiti bumusbusor kenkuana. Ngem immuna a naaddaan ni Enoc iti “pangsaksi a naay-ayona a naan-anay ti Dios.” Kasano? Sakbay a natay, mabalin a nakaawat ni Enoc iti sirmata manipud iti Dios ket nalabit nakitana ti daga kas maysa a paraiso. Bayat a makitkitana dayta a nalawag a pammaneknek iti pabor ni Jehova, ni Enoc ket naturog ken patay. Iti surat ni Pablo maipapan ken Enoc ken iti dadduma pay a matalek a tattao, imbagana: “Iti pammati natay amin dagitoy.” (Hebreo 11:13) Kalpasanna, posible a binirok dagiti kabusorna ti bangkayna ngem “saan a nasarakan iti sadinoman.” Mabalin a pinukaw ni Jehova ti bangkayna tapno saanda a dadaelen wenno saan a mausar iti ulbod a panagdaydayaw. *
Bayat a sipapanunottayo iti dayta, iladawantayo no kasano a nagpatingga ti biag ni Enoc. Panunotem daytoy nga eksena ngem laglagipem a maysa laeng daytoy a posibilidad. Agtartaray ni Enoc ken dandanin malusdoy. Kamkamaten dagiti mayat a mangdangran kenkuana. Agburburek ti darada gapu iti mensahena a panangukom. Nakabirok ni Enoc iti paglemmengan ken paginanaanna iti apagbiit ngem ammona a saanna idan a malibasan. Agur-uray kenkuanan ti naulpit a pannakapapatay. Bayat nga agin-inana, nagkararag iti Dios. Idi kuan, nakarikna iti kasta unay a talna. Maysa a nabiag a sirmata ti kasla nangipan kenkuana iti adayo, a kas man la adda ni Enoc sadiay.
Darepdepem nga adda eksena a naglukat iti sanguananna, ket nakitana ti lubong a naiduma unay iti namulagatanna. Para kenkuana, kas iti hardin ti Eden ti kinapintas dayta ngem awan dagiti kerubin a mangguarguardia tapno awan ti makastrek a tao. Di mabilang a tattao ti adda sadiay. Nakasalsalun-at ken kasla agkabannuag ti pigsada. Agar-ari ti talna kadakuada. Awan ti makita a tugot dagiti napadasan ni Enoc a pananggura ken ibubusor maigapu iti relihion. Nariknana ti pammatalged, ayat, ken pabor ni Jehova. Sigurado ni Enoc a maikari nga agyan iti daytoy a lugar, ti agbalinto a pagtaenganna. Bayat nga in-inut a marikriknana ti talna, nagkidem ni Enoc agingga a nakaturog iti nauneg ket saanen a nakariing.
Kasta ti kasasaadna agingga ita—nakaturog ken patay ken natalged iti awan limitasionna a memoria ni Jehova a Dios! Kas iti inkari ni Jesus idi agangay, addanto aldaw a mangngeg dagidiay adda iti lagip ti Dios ti timek ni Kristo ket rummuarda iti tanem. Inton luktanda ti matada, makitada ti napintas ken natalna a baro a lubong.—Juan 5:28, 29.
Kayatmo kadi nga addakanto sadiay? Panunotem ti gagarmo a makiam-ammo ken Enoc ken dagiti makapainteres a masursurotayo kenkuana! Maibagananto no agpayso met laeng ti napanunottayo nga eksena ti maudi a paset ti biagna. Ngem adda masapul a masursurotayo ita kenkuana. Kalpasan nga inlawlawag ni Pablo ti maipapan ken Enoc, intuloyna: “No awan ti pammati isu di mabalin nga ay-aywen a naan-anay.” (Hebreo 11:6) Nagbileg dayta a rason tapno tuladentayo ti kinatured ken pammati ni Enoc!
^ par. 14 Adda dagiti eskolar ti Biblia a mangibagbaga nga inadaw ni Judas ti apokripa a maawagan iti Libro ni Enoc. Ngem saan a pudno ti imbagada a ni Enoc ti nangisurat iti dayta ken saanda a masigurado ti naggapuan daytoy a parparbo a libro. Umiso ti dinakamatna a padto ni Enoc ngem posible a naggapu laeng dayta iti napukawen a nagkauna a naisurat a dokumento wenno naipasapasa nga impormasion babaen iti ngiwat. Mabalin a dayta met la a nagkauna a gubuayan ti nangibatayan ni Judas iti insuratna. Wenno posible a naammuanna ken Jesus ti maipapan ken Enoc ta nakitana manipud langit ti biag ni Enoc.
^ par. 20 Dakkel ti posibilidadna a kasta met la ti inaramid ti Dios iti bangkay da Moises ken Jesus tapno saan a mapagdayawan dagita.—Deuteronomio 34:5, 6; Lucas 24:3-6; Judas 9.


text:
Estoria 32: Ti 10 a Saplit
KITAEM dagiti retrato. Tunggal maysa ipakitana ti saplit nga inyeg ni Jehova iti Egipto. Iti umuna a retrato makitam ni Aaron a kinabilna ti Karayan Nilo iti sarukodna. Idi inaramidna dayta, ti danum iti karayan nagbalin a dara ket natay amin nga ikan.
Sumaganad, pinasang-at ni Jehova dagiti tukak manipud Karayan Nilo. Addada iti amin a suli, ket idi natayda immangot ti daga.
Ket kinabil ni Aaron ti daga iti sarukodna, ket nagbalin a kuto ti tapuk. Dagitoy ti babassit nga agtaytayab nga igges a kumagat.
Ti dadduman kadagiti saplit ti mangdangran laeng kadagiti Egipcio, saan a kadagiti Israelitas. Ti maikapat a saplit isu dagiti dadakkel a ngilaw nga immarak iti balbalay amin nga Egipcio. Ti maikalima a saplit ket maipaay kadagiti an-animal. Adu kadagiti baka ken karnero ken kalding dagiti Egipcio ti natnatay.
Sumaganad, nangala da Moises ken Aaron ti dapo ket impuruakda iti angin. Daytoy ti nangpabusbusali kadagiti tattao ken animal.
Kalpasan dayta, intayag ni Moises ti imana idiay langit, ket nangipatulod ni Jehova ti kadadaksan nga uraro iti historia ti Egipto.
Ti maikawalo a saplit ket isut’ napuskol unay a dodon. Inibusda amin a saan a dinadael ti uraro. Ti maikasiam a saplit isu ti sipnget. Iti tallo nga aldaw inabbungotan ti napuskol a sipnget ti daga, ngem adda silsilaw dagiti Israelitas.
Iti kamaudiananna, imbaga ti Dios iti ilina a warsianda ti dara ti urbon a kalding wenno karnero ti baotek ti ruanganda. Ket limmabas ti anghel ni Jehova iti Egipto. Iti amin a balbalay nga awan dara iti baotekda pinatayna dagiti inauna agpadpada iti tao ken an-animal. Isu daytoy ti maika-10 a saplit.
Kalpasan daytoy a saplit, imbaga ni Paraon kadagiti Israelitas a pumanawdan. Iti dayta met laeng a rabii rinugiandan ti rummuar idiay Egipto.
Exodo kapitulo 7 ingganat’ 12.
Dagiti Saludsod
- Kas makitam kadagiti ladawan, ania ti umuna a tallo a saplit nga inyeg ni Jehova iti Egipto?
- Ania ti nakaidumaan ti umuna a tallo a saplit kadagiti dadduma a saplit?
- Ania ti maikapat, maikalima, ken maikanem a saplit?
- Ania ti maikapito, maikawalo, ken maikasiam a saplit?
- Ania ti imbaga ni Jehova nga aramiden dagiti Israelita sakbay ti maikasangapulo a saplit?
- Ania ti maikasangapulo a saplit, ket ania ti napasamak kalpasan dayta?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Exodo 7:19-8:23.
Nupay ti immuna a dua a saplit nga inyeg ni Jehova ket natulad dagiti salamangkero ti Egipto, ania ti kapilitan a binigbigda kalpasan ti maikatlo a saplit? (Ex. 8:18, 19; Mat. 12:24-28)
Kasano nga imparangarang ti maikapat a saplit ti pannakabalin ni Jehova a mangsalaknib kadagiti adipenna, ket kasano a ti pannakaammo iti daytoy pabilgenna dagiti adipen ti Dios bayat nga umad-adani ti “dakkel a rigat”? (Ex. 8:22, 23; Apoc. 7:13, 14; 2 Cron. 16:9)
- Basaenyo ti Exodo 8:24; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-25; ken 10:13-15, 21-23.
Ania a dua a grupo ti inlatak ti Sangapulo a Saplit, ket kasano nga apektaran daytoy ti panangmatmattayo kadagita a grupo iti kaaldawantayo? (Ex. 8:10, 18, 19; 9:14)
Kasanonatayo a tulongan ti Exodo 9:16 a mangtarus no apay nga impalubos ni Jehova nga agtalinaed ni Satanas agingga ita? (Roma 9:21, 22)
- Basaenyo ti Exodo 12:21-32.
Kasano nga adu ti maisalakan gapu iti Paskua, ket ania ti iladladawan ti Paskua? (Ex. 12:21-23; Juan 1:29; Roma 5:18, 19, 21; 1 Cor. 5:7)


text:
LAOAG CITY – Naipaiman ti Provincial Prosecutor’s Office iti Municipal Circuit Trial Courts (MCTC) iti ili a Paoay ti resolusyon nga inparuk-at ti Ombudsman.
Daytoy ket mainaig ti pannakaipila ti reklamo kriminal kontra kada Mayor Jessie Galano ken ni dati a sang bayan member ken agdama a administrador Bruno Dumlao.
Naipalaon ti nasao a a resolusyon ti pannakaipila ti reklamo a usurpation of authority kontra kenni Mayor Galano idinto a panaglabsing ti Article 7171 ti Revised Penal Code met ken ni Dumlao.
Ti nasao nga isyu ket adda pay laeng ti pannakainaig na ti inpila a reklamo ni dati a Mayor Dolly Clemente gapu ti maipagarop a pannakapeke dagiti dokumento ken resibo seknan ti maibagbaga a panagatendar ni Dumlao ti seminar iti sabali a lugar.
Nagbalin nga isyu daytoy gapu ta maipagarop a saan a pudno a napan nagseminar ni Dumlao iti sabali a lugar idinto a nakakubrar ti pondo.
Rumrumuar a ti nagbalin met a partisipasyon ni Galano ket ti panagperma na kadagiti nasao a dokumento.


text:
Vladimir Lenin
Ni Vladimir Ilyich Lenin (Ruso: BлaдиMиp Илbич ЛeHиH (tulong·paammo); 22 Abril [D.E. 10 Abril] 1870 – 21 Enero 1924) ket maysa idi a Ruso a Marxista a rebolutionario ken omunista a politiko nga isu ti nangidaulo ti Oktubre a Rebolusion iti 1917. A kas maysa adaulo iti Bolsheviks, indauloanna ti estado ti Sobiet idi pakauna a tawen iti (1917–1924), idi nakilaban tapno makaipatakder ti panagtengngel iti Rusia iti Sibil a Gubat ti Rusia ken nagobra a nagpartuat ti maysa a sosialista a sistema ti ekonomia.
A kas maysa a politiko, ni Lenin ket maysa idi a naikamo nga orador, a kas maysa a sientista ti politika dagiti adu a teoriana ken dagiti pilosopiko a panagrangrang-ay iti Marxismo ket nagpataud ti Marxismo–Leninismo, ti pragmatiko a Ruso a pannakaiyatanup iti Marxismo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ TpиyMф и Tpareдия - И. B. CTaлиH: пoлиTичeckий пopTpeT. (Panagballigi ken Trahedia - I. V. Stalin : Politikal a Pannakailadawan) ДMиTpий BoлkoroHoB (Dmitriy Volkogonov). Libro 1, Paset 1, PP. 95 - 114. HoBocTи Publications. Moscow. 1989.


text:
Sereal
Dagiti sereal ken dagiti ruot (kamkameng ti monocot a pamilia ti Poaceae, a naamammuan pay a kas ti Gramineae)[1] a nataltalon para kadagiti makan a bukel ti bagasda (iti botanika, ti maysa a kita ti prutas a tinawtawagan ti caryopsis), a buklen ti endospermo, bungag, ken tuyo. Dagiti bukel ti sereal ket ad-adu a nataltalon ken mangited ti ad-adu nga enerhia ti makan iti sangalubongan ngem ti aniaman a kita ti apit; isu a dagitoy ket dagiti nangruna nga apit.
Iti masna a pormada (a kas iti sibubukel a bukel), dagitoy ket nabaknang a taudan dagiti bitamina, dagiti mineral, dagiti karbohidrato, dagiti taba, dagiti lana, ken protina. Nupay kasta, no dagitoy ket mapapino babaen ti panagikkat ti tuyo ken bungag, ti mabatbati nga endospermo ket kaaduanna ti karbohidrato ken awan daytoy kadagiti kaaduan a sabsabali a taraon. Kadagiti dadduma nga agrangrang-ay a pagilian, ti bukel nga adda ti porma iti bagas, trigo, miho, wenno mais ket mangbukel ti kaaduan nga inaldaw a taraon. Kadagiti narang-ay a pagilian, ti panangan ti sereal ket kalalainganna laeng ken agdumaduma ngem adu met laeng.
Ti balikas a sereal ket nagtaud manipud ti Ceres, ti ngan ti Romano a diosa ti ani ken agrikultura.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti sereal iti Wikimedia Commons


text:
Europa
Ti Europa[1] ti maysa kadagiti pito a kontinente iti lubong. Nabeddengan ti Europa iti amianan babaen ti Taaw Artiko, iti laud babaen ti Taaw Atlantiko, iti abagatan babaen ti Baybay Mediteraneo, ken iti abagatan-a-daya dagiti daldalan ti danum a simmilpo iti Mediteraneo a pakairamanan ti Baybay Nangisit ken ti Kabambantayan ti Kaukaso. Iti daya, naisingay ti Europa iti Asia babaen ti namagsina a danum ti Kabambatayan ti Ural ken ti Baybay Kaspio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Ehipto". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 184. ISBN 978-0-8248-2088-6.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Europa iti Wikimedia Commons


text:
APENDISE
I Pamugag na Yafu
—Selebrasion nga Mangidayaw ta Dios
NEBILIN ta Cristiano ira nga iselebrada i Memorial na patay ni Cristo. Magalan gapa yaw nga okasion tu “i Pamugag na Yafu.” (1 Corinto 11:20) Kunnasi ka-importantena yatun? Kada anni anna kunnasi nga meselebra?
Pinegafuanan mismu ni Jesus yaw nga selebrasion turi ta gabi na 33 C.E. ta Paskua na Judio. I Paskua ay selebrasion nga mangiperaddam ta nekapalliag na Israelita ira ta Ehipto. Meselebra yatun kada dagun, ta meka-14 aggaw na vulan na Nisan ta kalendario na Judio. Tape makalkula yatun nga petsa, ininnaggan na Judio ira i spring equinox. Yaw i aggaw nga parehas nga ma-12 oras i nawag kunne na gapa i zibbo. I ollu nga new moon nga aranni ta spring equinox i pamegafuanan na vulan na Nisan. Ta meka-14 aggaw, meselebra i Paskua kabalin na pallammag na bilag.
Neselebra ni Jesus i Paskua kavulu i apostoles na, kabalinna, pinapanona si Judas Iscariote, tapus neselebrada i Pamugag na Yafu. Yaw nga pamugag i nanali ta Paskua na Judio yari tu mawag nga meselebra mamittan ta kada dagun.
Kagian na Ebanghelio ni Mateo: “Nanga si Jesus tu pan, tapus kabalinna nga nakkiddaw tu pamendision, ginaddagadduana, anna neyawana ta disipulos na, tapus nekagina: ‘Apannu, kanannu. Yaw kebalinanna i baggì. Nanga gapa tu kopa, nabbalabalo tapus neyawana nira, anna nekagina: ‘Minukkamu, sikamu ngamin, ta yaw kebalinanna i dagà nga ‘daga na pakkasinabban,’ nga mevuvvu megafu ta aru nga totolay para ta kapakoma na liwi-liwà.’”
Mangurug i karuan nga pinabbalin ni Jesus i pan tu literal nga pattag na anna i binarayang tu mismu nga dágana. Ngem buu gamma paga i baggi ni Jesus turi ta kabalinna nga neyawa i pan. Talaga kari nga kinnan anna ininum na apostoles i literal nga pattag anna dága ni Jesus? Ari, megafu ta kanibalismo yatun anna kontra ta dorob na Dios. (Genesis 9:3, 4; Levitico 17:10) Segun ta Lucas 22:20 [NW], nekagi ni Jesus: “Yaw nga kopa, kebalinanna i bagu nga pakkasinabban megafu ta dagà, nga mevuvvu para nikamu.” Nabbalin kari i kopa tu literal nga “bagu nga pakkasinabban”? Imposible yatun, megafu ta i pakkasinabban ay tadday nga pakitratu, ari tu gannug nga masingan.
Yatutta parehas laman nga simbolo i pan anna binarayang. Isimbolo na pan i perfekto nga baggi ni Jesus. Nangiyusa si Jesus tu pan nga navuna ta Paskua. Napadday yatun nga awan tu lebadurana. (Exodo 12:8) Maruddu nga usan na Biblia i lebadura nga mangisimbolo tu liwa onu kadaral. Isimbolo gafu na pan i perfekto nga baggi nga nesakrifisio ni Jesus. Awan tu liwâna.
Isimbolo na uzzin nga binarayang i daga ni Jesus. Yatutta i daga i namabbalin ta bagu nga pakkasinabban tu legal. Kinagi ni Jesus nga mevuvvu i dágana “para ta kapakoma na liwi-liwa.” Mebilang gafu i totolay tu marenu ta pagimamma na Dios anna malagum ta bagu nga pakkasinabban kani Jehova. (Hebreo 9:14; 10:16, 17) Yaw nga pakkasinabban, onu kontrata i namabbalin nga posible para ta 144,000 matalo nga Cristiano nga umay ta langi. Masserbi i kada tadday nira bilang patul anna pari ta langi tape mabendisionan i ngamin nga totolay.
Sinni laman i kuman anna minum ta emblema ta Memorial? Siempre, danuri parte na bagu nga pakkasinabban
Kunnasi gapa danuri egga iddanamana nga mattolay tu mannanayun ta Paraiso nga davvun? Mattuppal ira ta bilin ni Jesus anna magatende ira ta Pamugag na Yafu ngem ariadda kuman anna minum tu emblema. Kada dagun, kabalin na pallammag na bilag ta Nisan 14, iselebra na Saksi ira ni Jehova i Pamugag na Yafu. Mabalor ta ngamin nga Cristiano yaw nga selebrasion maski nu baddi laman ta interu mundo i nelangitan i iddanamana. Awayya tam ngamin daddamman taw nga okasion i kadakallan nga aya nga nepasingan ni Jehova anna ni Jesu-Cristo.


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Colosas 1:1-29
1 Ni Pablo, maysa nga apostol ni Kristo Jesus babaen iti pagayatan ti Dios,+ ken ni Timoteo+ a kabsattayo2 agpaay kadagiti sasanto ken matalek a kakabsat a naikaykaysa+ ken Kristo idiay Colosas:Maaddaankay koma iti di kaikarian a kinamanangngaasi ken talna manipud iti Dios nga Amatayo.+3 Agyamankami+ a kankanayon iti Dios nga Ama ni Apotayo a Jesu-Kristo no ikararagandakayo,+4 yantangay nangngegmi ti maipapan iti pammatiyo mainaig ken Kristo Jesus ken ti ayat nga adda kadakayo maipaay kadagiti amin a sasanto+5 gapu iti namnama+ a maisagsagana maipaay kadakayo iti langlangit.+ Daytoy a namnama nangngeganyon idi damo babaen ti pannakaibaga ti kinapudno dayta a naimbag a damag+6 a nagdatag kadakayo, no kasano nga agbungbunga+ ken rumangrang-ay+ dayta iti intero a lubong+ a kas met ti ar-aramidenna iti tengngayo, nanipud iti aldaw a nangngeganyo ken siuumiso a naammuanyo ti di kaikarian a kinamanangngaasi+ ti Dios iti kinapudno.+7 Dayta ti nasursuroyo ken Epafras+ a dungdungnguenmi a pada nga adipen, a maysa a matalek a ministro ti Kristo maigapu kadakami,8 nga isu ti nangipalgak met kadakami ti ayatyo+ iti naespirituan a pamay-an.9 Dayta met ti makagapu a, nanipud iti aldaw a pannakangngegmi iti dayta, saankami a namingga a mangikarkararag kadakayo+ ken agdawdawat tapno mapnokayo koma iti umiso a pannakaammo+ iti pagayatanna iti isuamin a sirib+ ken naespirituan a pannakaawat,+10 tapno magnakayo a maikari+ ken Jehova+ iti panggep a panangay-ayo a naan-anay kenkuana bayat nga agtultuloykayo nga agbunga iti tunggal naimbag nga aramid+ ken rumang-ay iti umiso+ a pannakaammo iti Dios,11 a mapabpabileg iti isuamin a pannakabalin iti madanon ti nadayag a pannakabalinna+ tapno naan-anay a makapagibturkayo+ ken maaddaankayo iti mabayag a panagitured buyogen ti rag-o,12 nga agyamyaman iti Ama a namagbalin kadakayo a maikari iti pannakipasetyo iti tawid+ dagiti sasanto+ iti lawag.+13 Inispalnatayo manipud iti autoridad+ ti sipnget ket inyalisnatayo+ iti pagarian+ ti Anak ti ayatna,+14 a babaen kenkuana addaantayo ti pannakaluk-at babaen iti subbot, ti pannakapakawan dagiti basoltayo.+15 Isu ti ladawan+ ti di makita+ a Dios, ti inauna+ iti isuamin a parsua;16 agsipud ta babaen kenkuana,+ amin a sabsabali pay a bambanag naparsuada iti langlangit ken iti rabaw ti daga, ti bambanag a makita ken ti bambanag a di makita, uray pay no dagita ket trono wenno kinaapo wenno gobierno wenno autoridad.+ Amin a sabsabali pay a bambanag naparsuada babaen kenkuana+ ken maipaay kenkuana.17 Kasta met, isu addan kasakbayan ti amin a sabsabali pay a bambanag+ ket babaen kenkuana napaadda ti amin a sabsabali pay a bambanag,+18 ken isu ti ulo ti bagi, ti kongregasion.+ Isu ti pangrugian, ti inauna manipud kadagiti natay,+ tapno isu ti agbalin a daydiay umuna+ iti amin a bambanag;19 agsipud ta ti Dios nakitana a nasayaat nga agtaeng kenkuana ti isuamin a kinanaan-anay,+20 ket baeten kenkuana nga ikappiana+ manen iti bagina ti amin a sabsabali pay a bambanag+ iti panangaramidna iti kappia+ babaen ti dara+ nga imparukpokna iti kayo a pagtutuokan,+ uray pay no dagita ti bambanag iti rabaw ti daga wenno ti bambanag iti langlangit.21 Pudno unay, dakayo a naisina idi+ ken kabkabusor agsipud ta dagiti panunotyo addada kadagiti aramid a nadangkes,+22 inkappianakayo manen ita+ babaen ti nainlasagan a bagi dayta babaen ti ipapatayna,+ tapno iparangnakayo a nasantuan ken awanan pakapilawan+ ken awanan pakapabasolan+ iti sanguananna,23 no la ket ta, siempre, agtalinaedkayo iti pammati,+ a naipasdek iti pamuon+ ken sititibker+ ken saan a mayadayo iti namnama dayta naimbag a damag a nangngegyo,+ ken naikaskasaba+ iti isuamin a parsua+ nga adda iti baba ti langit. Gapu itoy a naimbag a damag siak ni Pablo nagbalinak a ministro.+24 Agragrag-oak ita kadagiti panagsagabak maipaay kadakayo,+ ket siak, iti biangko, pumpunnuak no ania ti kurang kadagiti rigat+ ni Kristo iti lasagko maigapu iti bagina, nga isu ti kongregasion.+25 Nagbalinak a ministro+ daytoy a kongregasion maitunos iti kinamayordomo+ manipud iti Dios a naited kaniak maipaay iti pagimbaganyo tapno naan-anay nga ikasabak ti sao ti Dios,26 ti sagrado a palimed+ a naitalimeng manipud kadagiti napalabas a sistema ti bambanag+ ken manipud kadagiti naglabas a kaputotan. Ngem ita naiparangarangen+ kadagiti sasantona,27 a kadakuada naay-ayo ti Dios a mangipakaammo no ania ti nadayag a kinabaknang+ daytoy sagrado a palimed+ iti tengnga dagiti nasion. Isu ni Kristo+ a naikaykaysa kadakayo, ti namnama ti dayagna.+28 Isu daydiay ipabpablaakmi,+ a bagbagaanmi ti tunggal tao ket sursuruanmi ti tunggal tao iti isuamin a sirib,+ tapno maiparangmi ti tunggal tao kas naan-anay+ a maikaykaysa ken Kristo.29 Iti daytoy a panggep pudno unay nga agtartrabahoak a sipipinget, nga umag-agawaak+ maitunos iti panagtignayna+ ken isu nga agar-aramid kaniak buyogen ti pannakabalin.+


text:
Sabado
Ti Sabado ket isu ti maikainnem nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikapito wenno maudi nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Biernes ken Domingo, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Hebreo a shabbāt wenno "panaginana", iti maudi nga aldaw a makuna a panagsardeng iti panagparsua iti dios dagiti Hudeo iti lubong, kas naisuratan ti libroda a Henesis iti Biblia. Isu nga ti aldaw ti Sabado iti pinagmisa dagiti Hudio ("Aldaw iti Pinaginana"), ket isu naggapuanan iti balikas nga Aldaw iti Sabbath kadagiti Kristiano. Inyalisda ti pinagmisada iti Domingo (tapno masurot nga isu iti aldaw ni Hesus ken masuppiatda pay dagiti Hudeo) . Ti dadduma nga kultura iti lubong, ti Sabado ket matawagan ti "Aldaw iti Saturno" kas Saturday iti Ingles.
Inampon dagiti Ilokano iti kalendario dagiti Kristiano a Kastila idi simmakup ti Espania ti Filipinas.


text:
Pinlandia
Nagsasabtan: 64°N 26°E / 64°N 26°E
Ti Pinlandia i/ˈfɪnlənd/ ( Pinlandes: Suomi; Sueko: Finland (tulong·paammo)), opisial a kas ti Republika ti Pinlandia,[6] ket maysa a Nordiko a pagilian a mabirukan idiay Fennoscandia a rehion iti Akin-abagatan nga Europa. Nabeddengan babaen ti Suesia iti laud, Norwega iti amianan ken Rusia iti daya, nga ti Estonia ket naidasag iti amiananna a nagballasiwan ti Golpo ti Pinlandia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idi ket semi-presidential a republika, tattan ket parlamentario a republika babaen ni David Arter, ti Umuna a nagidaulo iti Politika idiay Unibersidad ti Aberdeen, nga idiay "Dagiti Skandinabiano a Politika Tatta nga Aldaw" (Manchester University Press, nabaliwan idi 2008), inadaw na ni Jaakko Nousiainen idiay "Manipud ti semi-presidentialismo aginggana ti parlamentario a gobierno" iti Pagadalan ti Eskandinabiano a Politika 24 (2) p95–109 a kas dagiti sumaganad: "Awan ti nakaibatayan para iti epiteto a 'semi-presidential'." Ti bukod a naipatingga ni Arter ket bassit a makariri laeng: "Ti pannakaampon ti baro a batay-linteg idi 1 Marso 2000 ket kayatna a sawen nga ti Pinlandia ket saanen a kaso a kas semi-presidential a gobierno ngem iti laeng naibassitan a kapanunutan iti situasion nga ti nasikat a nabutusan ti maysa a nagtalinaed a turay ti presidente ket addaan a kadua ti kangrunaan a ministro ken gabinete nga isuda ket resposible iti parlamento (Elgie 2004: 317)". Babaen ti Pinlandes a Batay-linteg, ti Presidente ket awanan ti posibilidad nga agturay iti gobierno no awan ti pammasingked na nga agapu iti miniterio, ken awan ti kabileganna a paawanen ti parlamentario babaen ti bukod a kakaykayatan. Ti Pinlandia ket pudno a naipakabagi babaen ti bukod na a Kangrunaan a Ministro, ken saan a babaen ti Presidente, idiay Konseho dagiti Daylo iti Estado ken ti Gobierno iti Kappon ti Europa.
- ^ "Väestö 30.11.2011" (iti Pinlandés). Estadistika ti Pinlandia. 30 Nobiembre 2011. Naala idi 2 Enero 2012.
- ^ a b c d "Finland". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 5 Enero 2014.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Republika ti Pinlandia",wenno "Suomen tasavalta" iti Pinlandés, "Republiken Finland" iti Sueko, ken"Akin-amianan a Sami: Suoma dásseváldi" iti Sami, ket isu ti protokol nga atiddog a nagan, ngem daytoy ket saan a naipalpalawag ti linteg. Ti lehislasion ket maibigbiganna laeng ti ababa a nagan.
- Pinlandia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Nordiko a pagilian
- Akin-amianan nga Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1918


text:
LEKSION 15
Kunnasi Passerbi na Elder ta Kongregasion?
Awan tu masuelduan nga klero ta organisasiommi. Kagitta gari ta pinamegafu na Cristiano nga kongregasion, i kualipikadu ira nga mangiyorollu ‘ipastoradda i kongregasion na Dios.’ (Kingngua 20:28) Lallaki nga manakam ta espiritual i elder ira. Iyorollu anna ipastoradda i kongregasion nga ‘ari tu mafeffersa, nu ari sigga-anugu; ari nga megafu ta benefisio nu ari megafu ta ikakayada i masserbi.’ (1 Pedro 5:1-3) Anni kuadda para nikami?
Tangngallan anna bantayaddakami. Megafu ta ammu na elder nga netalò nira yaw nga importante nga responsabilidad, mangigiya anna manguffun ira tapenu maprotektan i kongregasion ta espiritual. Ariadda mappatapatul, yari tu makapagayayya i kada miembro na kongregasion. (2 Corinto 1:24) Nu kunnasi nga malappo nga tangngallan na pastor i kada tadday ta karneruna, makkaragà i elder ira nga ammuan i kada miembro na kongregasion.
Tudduaddakami nu kunnasi nga kuan i uray na Dios. Kada ligguan, iyorollu na elder ira i study ta kongregasion tapenu mapaladda i pangurugmi. (Kingngua 15:32) Iyorolluda gapa i pallayyagayya nga aktibidad. Malappo nga makipattrabahu ira nikami anna sanayadda kami ta ngaming nga aspeto na ministerio.
Pasikannadda i kataggitadday nikami. Bisitaddakami na elder ira ta balemi tapenu mapaladda i relasiommi ta Dios. Makiyuvovug ira gapa nikami ta Kingdom Hall tapenu uffunan anna bannabannayadda kami gukaban na teksto ira ta Biblia.
Fuera paga ta responsabilidad ta kongregasion, aru nga elder i egga gapa sekular nga trabahu anna responsabilidad ta familia nga makawag tu tiempo anna atensiodda. Yari tu, mawag laman tu merespetu yaw ira nga kuruga malappo nga wawwagi.
Anni i responsabilidad na elder ira ta kongregasion?
Kunnasi nga mepasingan na elder ira i personal nga interes ta kataggitadday nikami?


text:
Lalaki
Ti lalaki ket mabalin a maipakat iti maysa a manakman a lalaki wenno tao a lalaki (Ingles: man). Kasla dagiti kaaduan a lalaki kadagiti mamalia, ti henoma ti tao ket nagtawtawid ti maysa a kromosoma X manipud ti inana ken ti maysa a kromosoma Y manipud ti amana. Ti lalaki nga agparparatubo a maladaga ket agipataud kadagiti ad-adu a bilang dagiti androheno ken dagiti basbassit a bilang dagiti estroeno ngem ti maysa a babai nga agparparatubo a maladaga . Daytoy a paggiddiatan kadagiti mainaig a bilang kadagitoy a sekso nga esteriode ket kaaduan a gapuanan para iti pisiolohiko a paggigidiatan a mangilasin ti lallaki kadagiti babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrew Perchuk, Simon Watney, Bell Hooks, Ti Maskulino a Panglimo: Kinalalaki ken Representasion, MIT a Pagmalditan 1995
- Pierre Bourdieu, Maskulino a Panangituray, Papel nga akklub nga Edision, Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan 2001
- Robert W. Connell, Dagiti maskulinidad, Cambridge : Polity Press, 1995
- Warren Farrell, Ti Mito ti Bileg ti Lalaki Berkley Trade, 1993 ISBN 0-425-18144-8
- Michael Kimmel (ed.), Robert W. Connell (ed.), Jeff Hearn (ed.), Manual dagiti Panagadal iti Lallaki ken dagiti Kinalalaki, Sage Publications 2004
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Lallaki iti Wikimedia Commons


text:
Benin
Nagsasabtan: 6°28′N 2°36′E / 6.467°N 2.600°E
Ti Benin i/bɨˈniːn/ (dati a, Dahomey), opisial a ti Republika ti Benin, ket maysa apagiian idiay Laud nga Aprika. Daytoy ket nabeddengan babaen ti Togo iti laud, babaen ti Nigeria iti daya ken babaen ti Burkina Faso ken Niger iti amianan. Kaaduan ti populasion ket agtataeng idiay bassit nga akin-abagatan nga aplaya ti Sikko ti Benin.[4] Ti kapitolio ti Benin ket ti Porto-Novo, ngem ti tugaw ti gobierno ket idiay Cotonou, ti kadakkelan asiudad ti pagilian. Ti Benin ket sumakop ti kalawa ti agarup a 110,000 kuadrado kilometro (42,000 kd mi), nga adda ti populasion ti agarup a 9.05 a riwriw. Ti Benin ket maysa a tropikal, sub-Sahara a pagilian, a kaaduan nga agkamkammatalek iti agrikultura, nga adu dagiti pagitrabahoan ken matgedan nmg agataud manipud ti pagbiagan a panagtaltalon.[5]
Ti opisial a pagsasao ti Benin ket Pranses. Nupay kasta, dagiti patneng a pagsasao a kasti Fon ken Yoruba ket kadawyan dagitoy a maisasao. Ti kadakkelan a relihioso a grupo idiay Benin ket ti Romano Katolisismo, ken asiden nga insarsarunuan ti Islam, Vodun ken Protestantismo. Ti Benin ket maysa a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Kappon ti Aprika, ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan, Kappia ken Pagtitinnulongan a Sona ti Abagatan nga Atlantiko, La Francophonie, ti Komunidad dagiti estado ti Sahel-Sahara, ti Asosasion ti Agpatpataud ti Petroleo ti Aprika ken ti Turay ti Niger Labneng.[6]
Manipud idi maika-17 ken maika-19 a siglo, ti moderno tattan a Benin ket tinurayan idi babaen ti Pagarian ti Dahomey. Daytoy a rehion ket nakunkuna idi a kas ti Tagabu nga Aplaya manipud idi nasapa nga maika-17 a siglo gapu ti kaadu dagiti bilang dagiti tagabu a naipatuod idiay Baro a Lubong idi las-ud ti Trans-Atlantiko a komersio ti tagabu. Kalpasan idi narebba ti panagtagabu, ti Pransia ket nagtengngel ti pagilian ket ninagananna manen ti Pranses a Dahomey. Idi 1960, ti Dahomey ket nakagun-od ti napno a panakawayawaya manipud ti Pransia, a nakaited daytoy ti dempkratiko a gobierno para kadagiti simmaruno a 12 a tawtawen.[7]
Ti Marxista-Leninista nga estado a tinawtawagan a ti Republika ti Tattao ti Benin ket adda idi nagbaetan ti 1972 ken 1990. Adda dagiti adu a nagtaudan a nagibagbaga a daytoy a turay ket nagturongan kadagiti panagparukma ken panakarebba ti ekonomia. Ti Republika ti Benin ket naporma idi 1991 a nakaiyeg ti adu a partido a panagbutbutos.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Benin". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-17.
- ^ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Naala idi 2009-09-01.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ R. H. Hughes, J. S. Hughes. Ti direktorio ti Aprikano a nabasa a dagdaga, p. 301. IUCN, 1992. ISBN 2-88032-949-3
- ^ "Organisasion ti Taraon ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian". Nagkaykaysa a Pagpagilian, Hunio 29, 2010
- ^ "Benin – Internasional a Pagtitinnulongan". Nation Encyclopedia (2010-06-29).
- ^ a b Ibp Usa. Global Logistics Assessments Reports Handbook: Strategic Transportation and Customs Information for Selected Countries, p. 85. Int'l Business Publications, 2008. ISBN 0-7397-6603-1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butler, S., Benin (Bradt a Pagsurotan ti Panagbaniaga), (Bradt a Pagsurotan ti Panagbaniaga, 2006)
- Caulfield, Annie, Ipakitam Kaniak ti Salamanka: Panagbaniaga ti Lawlaw ti Benin babaen ti Taksi, (Penguin Books Ltd., 2003)
- Kraus, Erika ken Reid, Felice, Benin (Pagsurotan ti Panagbaniaga kadagiti Sabali pay a Lugar), (Other Places Publishing, 2010)
- Seely, Jennifer, Dagit iLegado ti Daliasata Gobierno idiay Aprika: Dagit iKaso ti Benin ken Togo, (Palgrave Macmillan, 2009)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Benin iti Wikimedia Commons
- Gobierno
- Gobierno ti Benin (opisial a sitio iti Pranses)
- Benin
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Isaias 9:1-21
9 Nupay kasta, awanto ti kinalidem a kas idi naaddaan ti daga iti pakarigatan, kas iti immun-una a tiempo idi a ti maysa inumsina ti daga ti Zabulon ken ti daga ti Neftali+ ken idi nga iti naud-udi a tiempo pinagbalin ti maysa a maidayaw dayta+—ti dalan iti igid ti baybay, iti rehion ti Jordan, Galilea dagiti nasion.+2 Dagiti umili a magmagna idi iti sipnget nakakitada iti dakkel a lawag.+ No maipapan kadagidiay agnanaed iti daga ti napuskol a kinasipnget,+ ti met laeng lawag nagsilnag kadakuada.+3 Ti nasion pinagbalinmo nga aduan umili;+ maipaay iti dayta pinadakkelmo ti panagrag-o.+ Nagrag-oda iti sanguanam kas iti panagrag-o iti tiempo ti panagani,+ kas kadagidiay agrag-o no bingbingayenda ti samsam.+4 Ta ti sangol ti awitda+ ken ti baston kadagiti abagada, ti sarukod daydiay mangdagdag kadakuada nga agtrabaho,+ binungtobungtolmo a kas idi aldaw ti Midian.+5 Ta ti tunggal botas daydiay agbaddebaddek+ a nabuyogan kadagiti panagdayyeg ken ti kagay a naipatulid iti dara nagpaayda pay iti pannakapuor kas taraon iti apuy.+6 Ta adda maysa nga ubing a nayanak kadatayo,+ adda maysa nga anak a lalaki a naited kadatayo;+ ket ti naprinsipean a panagturay maiparabawto iti abagana.+ Ket mapanagananto iti Nakaskasdaaw a Manangbalakad,+ Mannakabalin a Dios,+ Agnanayon nga Ama,+ Prinsipe ti Kappia.+7 Ti kinaruay ti naprinsipean a panagturay+ ken ti kappia awanto ti ngudona,+ iti trono ni David+ ken iti pagarianna tapno ipasdek a sititibker+ dayta ken tapno taginayonen dayta babaen ti kinahustisia+ ken babaen ti kinalinteg,+ manipud itan ken agingga iti tiempo a di nakedngan. Ti mismo a regta ni Jehova ti buybuyot aramidennanto daytoy.+8 Adda sao nga impatulod ni Jehova maibusor ken Jacob, ket nagdisso dayta iti Israel.+9 Ket dagiti umili sigurado a maammuandanto dayta,+ isuda amin a mismo, ti Efraim ken ti agnanaed iti Samaria,+ gapu iti kinatangsitda ken gapu iti kinakuspag ti pusoda iti panangikunada:+10 “Ladladrilio ti narba, ngem tinikapan a bato+ ti pagibangonminto. Kaykayo a sikomoro+ ti napukan, ngem sandianminto kadagiti sedro.”11 Ket ni Jehova ipangatonanto dagiti kalaban ni Rezin maibusor kenkuana, ket dagiti kabusor dayta sugsogannanto,+12 ti Siria manipud iti daya+ ken dagiti Filisteo manipud iti likudan,+ ket ibusendanto ti Israel babaen ti nakanganga a ngiwat.+ Maigapu iti isuamin daytoy saan a nagbaw-ing ti ungetna, no di ket ti imana siuunnat pay laeng.+13 Ket dagiti met laeng umili saanda a nagsubli iti Daydiay mangkabkabil kadakuada,+ ket ni Jehova ti buybuyot saanda a sinapul.+14 Ket ni Jehova geppasennanto manipud Israel ti ulo+ ken ipus,+ ti saringit ken tanutubo, iti maysa nga aldaw.+15 Daydiay lakayen ken mararaem unay isu ti ulo,+ ket ti mammadto a mangmangted iti ulbod a pammilin isu ti ipus.+16 Ket dagidiay mangiturturong iti daytoy nga ili isuda dagiti mamagallaalla kadakuada;+ ket dagidiay maiturturong a kameng kadakuada, isuda dagidiay marirriribukan.+17 Dayta ti makagapu a ni Jehova saanto nga agrag-o uray kadagiti agtutuboda a lallaki,+ ket kadagiti awan amana nga ubbingda ken kadagiti baloda a babbai isu saanto a maasian; agsipud ta isuda amin apostatada+ ken managaramid iti dakes ket ti tunggal ngiwat agsasao iti kinakuneng. Maigapu iti isuamin daytoy saan a nagbaw-ing ti ungetna, no di ket ti imana siuunnat pay laeng.+18 Ta ti kinadangkes gimmil-ayab a kas iti apuy;+ ti siitan a babassit a kayo ken dakes a ruruot ibusennanto.+ Ket sumgedto dayta kadagiti kasamekan ti bakir,+ ket maipangatodanto a kas iti panagasimbuyok ti asuk.+19 Iti rungsot ni Jehova ti buybuyot simged ti daga, ket dagiti umili agbalindanto a kas taraon iti apuy.+ Awanto ti mangipakita iti panangngaasi uray iti kabsatna.+20 Ket ti maysa manggeppasto iti makannawan ket sigurado a mabisinanto; ket ti maysa manganto iti makannigid, ket sigurado a saandanto a mapnek.+ Isuda tunggal maysa kanennanto ti lasag ti bukodna a takiag,+21 ti Manases kanenna ti Efraim, ket ti Efraim kanenna ti Manases. Sangsangkamaysa a bumusordanto iti Juda.+ Maigapu iti isuamin daytoy saan a nagbaw-ing ti ungetna, no di ket ti imana siuunnat pay laeng.+


text:
Eskultura
Ti eskultura wenno panagkitikit ket isu ti sanga dagiti makita nga arte nga agtignay kadagiti tallo a dimension, ken maysa kadagiti plastik nga arte. Dagiti napaut a proseso ti eskultura ket kasisigud a nagus-usar ti panaggedged (ti panagikkat ti materiales) ken panagmodelo (ti panagnayon ti materiales, kasla ti pila), iti bato, metal, dagiti seramiko, tarikayo ken dagiti dadduma pay a materiales ngem, manipud iti modernismo, ti baliw ti turong ti proseso ti eskultura ket nankaiturongan ti gangani a kompleto a waya kadagiti materiales ken proseso. Adda dagiti adu a kita ti materiales a mabalin a pagobraan babaen ti panagikkat a kas ti panaggedged, panagpartuat babaen ti panaglanang wenno panagmodelo, wenno sukogan, wenno molde.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boucher, Bruce, Baroko nga Eskultura ti Italiano, 1998, Thames & Hudson (Lubong ti Arte), ISBN 0500203075
- Blunt Anthony, Artistiko a Teoria idiay Italia, 1450–1660, 1940 (reperensia aginggana iti 1985 nga edision), OUP, ISBN 0198810504
- Boardman, John ed., Ti Oxford a Pakasaritaan ti Klasiko nga Arte, 1993, OUP, ISBN 0198143869


text:
100 a Tawenen ti Napalabas
—1914
KUNA ti Enero 1, 1914, a ruar ti The Watch Tower: “Patienmi a ti Tawen 1914 ket mangyeg pammaneknek iti ad-adu a gundaway ti panagserbi maipaay iti Kinapudno no idilig kadagiti immun-una a tawen ti Panagani.” Dimteng met laengen ti tawen a padpadaanan dagiti Estudiante ti Biblia iti dinekdekada, ken nakaregregtada iti ministerio. Kas resulta ti kinapingetda iti dayta a tawen, minilion ti nakangngeg kadagiti kari ti Biblia. Ngem naiduma unay ti pagregreggetan dagiti tattao iti lubong.
Kumarkaro ti Kinaranggas iti Lubong
Iti nasapa a paset ti 1914, napasamak ti maysa kadagiti kararanggasan a panagwelga dagiti trabahador iti Estados Unidos a nakapukawan ti biag ti adu a lallaki, babbai, ken ubbing. Napagtalaw dagiti nagwelga a minero ken ti pamiliada kadagiti pagtaengan a kukua ti kompania, ket napilitanda nga agnaed kadagiti tolda. Iti Abril 20, adda nagpipinnaltog iti maysa kadagiti nagibangonanda iti tolda iti asideg ti Ludlow, Colorado. Nauram dagiti tolda dagiti minero. Nakapungtot dagiti minero iti intero a rehion isu a pinapatayda ti adu a guardia ti kompania tapno makaibalesda. Timmulong dagiti soldado a nangpasardeng iti riribuk.
Nakarkaro pay ti pasamak iti Europa. Iti Hunio 28, ti 19 anyos a Bosnian Serb a ni Gavrilo Princip pinaltoganna ni Archduke Francis Ferdinand iti Austria. Dayta ti nangrugian ti Gubat Sangalubongan I. Idi agngudo ti tawen, nagramaramen iti intero a Europa ti Gubat Sangalubongan I, a naawagan idi kas Dakkel a Gubat.
Panangasaba ti Nakaipamaysaan Dagiti Kombension
Iti laksid dagiti kumarkaro a riribuk iti lubong, nagpipinnaregta dagiti Estudiante ti Biblia nga agbalin a nagaget iti panangasaba. Nangrugi iti Abril 10 ti kaunaan a kombension dagiti adipen ti Dios iti South Africa. Ti kangatuan a bilang ti timmabuno ket 34. “Pudno a ‘bassitkami nga ipastoran,’” insurat ni William W. Johnston. “Dandani kagudua [iti timmabuno] iti Kombension ti nabautisaran. Walo a babbai ken walo a lallaki ti nangisimbolo iti dedikasionda iti pamay-an nga insuro ti Apo.” Iti maudi nga aldaw ti kombension, pinagsasaritaan dagiti timmabuno no ania ti kasayaatan a panangparang-ay iti trabaho a panangasaba iti South Africa. Ita, ti nasurok a 90,000 a matalek a kakabsat iti South Africa ti pammaneknek a nagballigi daytoy a ‘bassit nga ipastoran.’
Idi Hunio 28, 1914, iti mismo nga aldaw a pannakapaltog ni Archduke Ferdinand, nagtataripnong dagiti Estudiante ti Biblia iti Clinton, Iowa, U.S.A. Iti dayta a kombension, iti Hunio 30, kinuna ni A. H. MacMillan: “No kayattayo a magun-od ti gunggonatayo, agtalinaedtayo nga aktibo a mangaramid iti pagayatan ti Dios, nga agserbi iti ministerio agingga a posible tapno maiwaragawagtayo ti mensahe ti panagani iti intero a lubong.”
Minilion ti Nakabuya iti “Photo-Drama”
Idi Enero 11, 1914, nangrugi a naipabuya iti New York City ti “Photo-Drama of Creation,” a naglaon kadagiti nairekord a naibatay-Biblia a palawag ken musika a magiddanan kadagiti dekolor a glass slides ken motion picture. Lima ribu ti timmabuno iti umuna a panagpabuya ken adu ti saan a nakastrek gapu ta awanen lugarda.
Dua a tawen a naisagana ti “Photo-Drama of Creation,” ngem “kasla di pay mabalin para iti umuna a pannakaipabuya dayta iti Enero,” kuna ti The Watch Tower. Bayat ti umuna nga innem a bulan ti 1914, adu a panangpasayaat ti inaramid dagiti kakabsat iti “Photo-Drama.” Kas pagarigan, inikkanda iti mabuya nga introduksion a magiddanan kadagiti sasao ni Charles Taze Russell tapno maammuan ti mangis-isponsor iti “Photo-Drama.”
Dimteng ti tiempo nga aggigiddanen a maipabuya ti “Photo-Drama” iti 80 a siudad. Iti Hulio 1914, nakadanonen iti Great Britain, a naipabuya iti Glasgow ken London kadagiti pasdek a napno iti tattao. Iti Septiembre, nakadanon metten iti Denmark, Finland, Germany, Sweden, ken Switzerland. Iti Oktubre, dimmanonen iti Australia ken New Zealand. Agdagup iti nasurok a siam a milion ti nakabuya iti “Photo-Drama” iti umuna a tawenna.
Tunggal kopia ti “Photo-Drama” ket addaan iti ginasut a glass slide, adu a rolio a film ti motion picture, ken adu a plaka. Dakkel ti magastos iti pannakapataud dagiti kopia, ken kasapulan dagiti eksperiensado a kakabsat iti tunggal panagpabuya. Gapuna, maipabuya laeng ti kompleto a “Photo-Drama” kadagiti dadakkel a siudad. Tapno maipabuya kadagiti ili, nangaramid dagiti Estudiante ti Biblia iti tallo a napaababa a bersion ti “Photo-Drama.” Ti maysa a bersion a naawagan “Eureka Drama Y” ket addaan kadagiti glass slide a magiddanan kadagiti palawag iti Biblia ken musika. Ti sabali pay a bersion a naawagan “Eureka Drama X” ken ti ab-ababa pay a bersion a “Eureka Family Drama” ket audio laeng, nga awanan kadagiti slide wenno motion picture. Iti Estados Unidos, nasurok a 70,000 ti nakabuya iti “Eureka Drama” iti panagngudo ti 1914, awan pay uppat a bulan kalpasan a nairuar dayta.
Nakiraman Dagiti Colporteur ken Boluntario iti Panangasaba
Nupay kabbaro ken makapagagar ti panangipabuya iti “Photo-Drama,” bigbigen dagiti Estudiante ti Biblia nga ipangpangrunada ti dadduma a pamay-an ti panangasaba. Kastoy ti insurat ni Charles Taze Russell iti amin a colporteur, a maawagan itan iti payunir: “Awanen ti ammomi a sabali a nabungbunga a pamay-an ti panagserbi iti daytoy a panawen ti Panagani. Gapuna, saanmi a paregtaen dagiti Colporteur a makiramanda iti panangipabuya iti Photo-Drama . . . Adda dagiti kakabsat a nasungdo met iti Apo . . . a makatulong iti pannakaipabuya ti Drama.”
Idi Enero 1914, ti bilang ti colporteur ket 850. Iti dayta a tawen, nakaiwaras dagitoy a naregta nga ebanghelisador iti nasurok a 700,000 a kopia ti Studies in the Scriptures. Inyebkas ti The Watch Tower ti “naayat a pannakaseknanna” kadagiti colporteur ken pinaregtana dagiti agbasbasa nga “agsaoda iti makaparegta kadagiti colporteur; ta narigat ti kasasaadda no dadduma.”
Dadduma nga Estudiante ti Biblia ti nakaipaima kadagiti tracts iti adu a lengguahe. Bayat ti 1914, nakaipaimada iti nasurok nga 47 a milion a kopia ti The Bible Students Monthly ken dadduma pay a tracts!
Makitkita dagiti tattao ti trabaho dagiti Estudiante ti Biblia. Mangaskasabada iti publiko, ken awan bayadna dagiti gimongda. Insennaay ti maysa a ministro ti Kakristianuan: “Di agbayag, ibilangton dagiti tattao a krimen ti panagur-or iti kuarta, ket kasanotayton? Isagsagmaknatayo ni Pastor Russell.”
Ti Panagpatingga ti Panawen Dagiti Gentil
Patien dagiti Estudiante ti Biblia nga agpatingga iti agarup Oktubre 1, 1914 ti “panawen dagiti Gentil” a nadakamat iti Lucas 21:24 (King James Version). Ad-adda a magagaranda bayat nga umas-asideg ti Oktubre. Dadduma nga Estudiante ti Biblia ti addaan pay kadagiti countdown card a pangmarkaanda iti tunggal aldaw nga aglabas. Adu ti mangipagarup nga agpalangitda iti dayta a petsa.
Iti agsapa ti Oktubre 2, 1914, simrek ni Brother Russell iti dining room ti Bethel ket impakaammona iti pamilia ti Bethel: “Nagpatinggan ti Panawen dagiti Gentil; nalpasen ti al-aldaw dagiti arida.” Dadduma kadakuada ti pamiliar kadagita a sasao, a liriko iti kanta 171 iti Hymns of the Millennial Dawn a pagkantaanda. Sipud 1879, ikankantan dagiti Estudiante ti Biblia dagiti liriko nga “Agpatpatinggan ti panawen dagiti Gentil,” ngem saanen nga umiso dagita a sasao gapu ta ti Panawen dagiti Gentil, wenno ti “naituding a pampanawen dagiti nasion,” ket nagpatinggan. (Luc. 21:24) Idi agangay, makitan kadagiti simmaganad a pagkantaantayo daytoy a napateg a panagbalbaliw.
Idi agngudo ti tawen, natibkeren ti pannakaipasdek ti Mesianiko a Pagarian iti langlangit, ket ipagarup ti dadduma nga Estudiante ti Biblia a nalpasen ti trabahoda. Dida ammo a dandanidan sumrek iti panawen ti pannakasubok ken pannakasagat. Ti teksto iti tawen 1915 ket ‘Kabaelanyo aya ti uminum iti kopak?’ a naibatay iti Mateo 20:22 iti King James Version. Karaman iti ‘kopa’ a tuktukoyen ni Jesus ket dagiti suot a pakaipasanguanna agingga iti ipapatayna. Dandani metten maipasango dagiti Estudiante ti Biblia kadagiti suot, manipud kadagiti kakaduada ken iti sabsabali. Ti reaksionda kadagita a suot ti mangpaneknek no nasungdoda ken Jehova.
Ammuem ti Ad-adu Pay
TI PAGWANAWANAN —PAGADALAN NGA EDISION
Maika-100 a Tawen ti Makapabileg-Pammati a Pabuya
Ita a tawen ti maika-100 nga anibersario ti umuna a pannakaipabuya ti “Photo-Drama of Creation,” a nadisenio a mangpabileg iti pammati iti Biblia kas Sao ti Dios.