text:
Naangay ti maika-uppat nga serye ti Training of Trainors (TOT) idi Nobyemre 25-26.
Sagada- Nov. 27-Naangay ti nasao nga training idiay Dalican restaurant idiay Dao-angan, Dagdag, Sagada.
Daytoy nga panagadal ket inatendaran dagiti women leaders a nagapu iti Bauko, Sagada, Bontoc, ken Ifugao.
Dagitoy serye ti panagadal ket programa ti Cordillera Women’s Action, Education, Research Center (CWEARC).
Segun kadagiti participants iti nasao nga panagadal, dakkel ti naadal da kadagitoy a panagadal, kas iti panagaramid iti resolution, petition, panaglobby, data gathering, ken dadduma pay nga napapateg nga kasapulan nga adalen ken i-practice ti maysa nga woman leader. (Igon Doco)
Maika-uppat nga panagadal ti Training of trainors ti babbai iti Mt. Province ken Ifugao, Naangay Idiay Dalican Restaurant ditoy Sagada
Naangay ti maika-uppat nga serye ti Training of Trainors (TOT) idi Nobyemre 25-26.


c: text/html

text:
Tulong:Kategoria
Dagiti kategoria ket naikeddeng a mangigrupo kadagiti panid kadagiti suheto nga agpapada. Dagitoy ket isayangkat babaen ti langa ti MediaWiki a manginayon ti ania man a panid nga addaan iti testo a kas ti
[[Kategoria:XYZ]] iti pannakaisuratna iti wiki iti automatiko al istaan nga isu ti kategoria nga agnagan iti XYZ. Dagiti kategoria ket mangtulong kadagiti agbasbasa nga agbiruk , ken agdaliasat, iti lugar ti maysa a suheto, ti mangkita ti pampanid a naurnos babaen ti titulo, ken pakabirukanto kadagiti pannakaikabagian ti artikulo.
Dagiti kategoria ket kadawyan a mabirukan iti baba ti panid iti maysa nga artikulo. Ti panagpindut ti nagan ti kategoria ket mangipakita ti panid ti kategoria a mangilista kadagiti artikulo (wenno sabali a pampanid) a nainayonen iti dayta a naisangayan a kategoria. Mabalin nga adda pay paset a mangilista kadagiti subkategoria iti dayta a kategoria. Ti langa ti subkategorisasion ket mangpalubos ti mangurnos kadagiti kategoria kadagiti kasla puon nga estruktura tapno makatulong iti nabigasion.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SANTA, Ilocos Sur – Dua a motorista ti natay gapu iti pannakaatalda iti nagsina nga aksidente ti lugan iti national highway sadiay Sto. Domingo ken ditoy nga ili idi aldaw ti Hunio 9.
Iti report manipud iti police stations ti Sto. Domingo ken Cabugao, agpada a naatalan a puon ti ipapatayda kalpasan a nainbolbar ti luganda iti aksidente da Jimar Atayan y Tolentino, 20, baro, delivery boy ti mineral water, ken residente iti Barangay Pagsanaan, Magsingal, Ilocos Sur; ken ni Jolito Pichay y Tabil, 52, naasawaan, ken residente iti Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur.
Kas maibatay iti report ti polis, idi agarup 7:40 ti bigat, agdaldaliasat nga agpaabagatan ti Honda XRM motorcycle a minaneho ni Atayan, kasakayna ni Jaymar Arellano y Lagado, 25, baro, ket obertekanna koma ti sarsarunuenna a sabali a motorsiklo ngem nagpreno ta simmungad ti Florida Bus a minaneho ni Herbert Verdadero y Padirayon, 43, naasawaan, ken residente iti Barangay Cali, Dingras, Ilocos Norte.
Gapu iti daytoy, naikras da Atayan iti bangir a linia ti kalsada a nakaatalan ti bus iti ulona ken nagsagrapan met ti inluganna a ni Arellano kadagiti sugat.
Naitaray dagiti dua iti Magsingal District Hospital ngem naideklara ni Atayan nga awanen ti biagna.
Boluntario a simmuko ti drayber ti bus iti Magsingal police station sa naikustodia iti police station ti Sto. Domingo para iti dokumentasion ken umisu a disposision.
Iti pannakaisurat daytoy, naisubmiten ti rekord ti kaso iti opisina ti provincial prosecutor, Vigan City, Ilocos Sur para iti inquest proceeding maikontra ken ni Verdadero.
Kabayatanna, idi agarup 10:40 ti bigat ti daytoy met laeng a petsa, agpaabagatan a direksion ti Honda TMX tricycle a minaneho ni Pichay, pasaherona da Cynthia Pichay y Antolin, 52, naasawaan; Jay-Pee Pichay y Ulagani, 18, baro; ken Ian Keith Yañez y Pichay, 2, agnaedda amin iti Barangay Baclig, Cabugao idi mapasamak ti aksidente.
Mapapati a pinadas nga obertekan ni Pichay ti maysa a lugan iti sanguananna idi inobertekan ti sumarsaruno a Mitsubishi Adventure ti traysikel ket nasapgidna ti bakrang ti lugan a puon ti nakaikrasanna iti dayaen nga abaga ti kalsada ken nakaipalladawan ni Pichay iti tengnga a linia a nakagapu iti pannakaatal ti ulona.
Dagus a natay ni Pichay idinto a nagsagrap kadagiti sugat dagiti pasaherona ket naitarayda iti Ilocos District Hospital iti Narvacan, Ilocos Sur para iti pannakaagasda.
Nangiwayat dagiti polis iti pursuit operation ngem saanda a nasapulan ti Mitsubishi Adventure.
Agtultuloy ti panagimbestiga dagiti polis para iti pannakatunton ti nagmaneho iti lugan a nanglibas kadagiti biktima.#


text:
Impasagepsep ni Mrs. Sevilleja ti panggep ken pateg ti programa ti 4-H Club ken no kasano a makatulong dagiti agtutubo iti bagida, komunidad-da ken iti Gobierno. Imbatadna pay a maikalikagum a maikkanda ti importansia kas itandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. babaen iti pannakairamanda kadagiti proyekto a maited para iti sektor ti NGO.
Naballigi ti nadakamat a pannakaorganisa-da ket maisagsagana ti Paglintegan a nabukel para iti pannakairehistrona iti DOLE babaen ti panangyendorso met laeng ti Opisina ti Mayor.
Iti pannakiuman ti Web In-Action ken ni Brgy. Captain Rogelio Siruno ti Brgy. Cuancabal, naragsakan ken nagyaman ti ama ti barangay ta nariingen dagiti agtutubo a makigamulo iti panagsayaatda a mangiraman iti komunidad a paggargarawanda. # (Web In-Action)


text:
Wednesday, October 12, 2011
GOAT RAISING, MAITED A PROYEKTO ITI 4-H CLUB TI BRGY. NAGSINCAOAN
Cabugao, Ilocos Sur – Determinado ita ti liderato ti 4-H Club Federation of Cabugao nga idauluan ni Miss Remarie Ventura a mangpatibker kadagiti asosasionda kadagiti 13 a barangays tapno makagun-odda ti proyekto manipud iti Departament of Agriculture-Agricultural Training Institute (DA-ATI) a kangrunaan a mangtarawidwid kadagiti programa ti 4-H Club.
Tumartarabay met ti Gobierno Munisipal iti panangidaulo ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. iti pannakatulong ken pannakapatibker dagiti asosasion.
Napatgan ti kalikagum ti 4-Club Cabugao babaen ti pannakaited ti tulong-pinansial manipud iti DA-ATI nga aggatad ti P50,000 inton Oktubre 19, 2011 kadagiti 10 a recipients ti Goat Raising Project.
Kalpasan ti naaramid nga evaluation, napili ti Barangay Nagsincaoan a kaaktibuan nga asosasion ti 4-H Club a pakairugian ti proyekto. Buklen iti proyekto iti dua a babai a kalding (upgraded breed) a manamnama nga aggapu iti BARANG-AY FARM ken mabayadan dagitoy a tarakenenda iti unos ti dua a tawen.
Iti sabali a bangir, dagiti sumaganad ti dadaulo ti 4-H Club iti 13 a barangays ti ili a Cabugao.
Pres. Xyrell Espejo, Brgy. Salomague; Pres. Jermaine Gallano, Brgy. Cuancabal; Pres. Julius Parel, Brgy. Salapasap; Pres. Jay-r Fernando Baclig, Brgy. Pug-os; Pres. Joel Imperio, Brgy. Sabang; Pres. Lineth Ilar, Brgy. Namruangan; Pres. Kristoffer Cruz, Brgy. Bonifacio; Pres. Amie Jane Tapangco; Pres. Jess Azcueta, Brgy. Cael-layan; Pres. Remarie Ventura, Brgy. Nagsincaoan; Pres. Diane Jane Sapla, Brgy. Baclig; Pres. Jordan Inay, Brgy. Maradodon; Pres. Julius Selma, Brgy. Dardarat.
Ti DA-LGU Cabugao nga idauluan ni Mrs. Zenaida S. Andrada, Municipal Agriculturist ken Mrs. Joenah Sevilleja, Municipal 4-H Club Coordinator ti mangtartarabay kadagiti nadakamat nga asosasion. # (Insurat ni JOED SAJONIA)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:56 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Mabuya iti Ms. Millenial Philippines, Ms. Ilocos Norte ita nga aldaw, Oktubre 11, 2018 iti programa nga Eat Bulaga.
Iti oras ti alauna, maipakita iti naduma duma nga produkto kas iti dragon fruit wenno pitaya kasta met nga maipakita iti panakaubra wenno pannakaproseso iti asin, panagpanday ken iti panagabel ken dadduma pay.
Kasta pay a maipablaak iti publiko iti nadumaduma nga pagpasyaran wenno tourist destination kas iti Bangui windmills, Dingras Madongan Dam, Paoay Lake ken dadduma pay babaen kenni Miss Millenial Ilocos Norte, Trishia Mae Aceret.
Ngarud kas panangsuporta iti Probinsiya, maallukoy iti amin nga agbuya ket usaren iti hashtags nga #MsMillenialPH2018 #MissIlocosNorte ken #PreTrishia.
Photo Credit: Ms Millenial Ilocos Norte 2018 FB


text:
RAMBAKAN ita nga aldaw dagiti Pilipino ti maika-119 nga anibersario ti pannakaideklarar ti wayawaya ti Pilipinas iti tengngel dagiti ganggannaet a Kastila a nangadipen kadagiti umili iti nasurok a tallo a siglo.
Maibayog ken maimuntar ita nga aldaw dagiti bandera ti pagilian a mangipasimudaag ti naindaklan a kaipapanan daytoy nga aldaw. Maisayangkat dagiti adu a programa a mangipalagip ken mangriing iti nailibayen a rikna dagiti Pilipino a panagayat iti pagilian.
Iti laksid dagiti adu a selebrasion iti sapasap a pagilian, ken kadagiti komunidad dagiti Pilipino iti ballasiw-taaw, adda kadi pay nauneg a kaipapanan ti Aldaw ti Wayawaya kadagiti Pilipino wenno agpatingga laengen kadagiti ubbaw a panagrambak?
Namin-adun a daras nga impaneknek dagiti Pilipino ti kinabannuarda manipud ken ni Lapu-Lapu nga immuna a nalatak a Pilipino a nangibuis iti biagna iti pannakiranget kadagiti nabileg a nangsakup a Kastila idi sumangladda iti pagilian idi 1521; ni Heneral Gregorio del Pilar ken dagiti pasurotna a nangibuis ti biagda idi panawen a panangsakup dagiti Amerikano iti Pilipinas, ken dagiti saan a mabilang a maingel a bannuar sadiay Bataan ken Bessang Pass idi sinakup dagiti Hapones ti Pilipinas.
Kas kadagiti nagkauna a maingel ken bannuar a Pilipino a nangipaneknek ti panagayatda iti pagilian ken limmaban iti panangidadanes dagiti ganggannaet, kabaelan pay ngata dagiti umili iti agdama a henerasion ti mangisakripisio iti panawen, talento ken biagda tapno ipaneknekda ti kinamaingel ken panagayatda iti Pilipinas?
Naglabasen ti adu a tawen manipud iti daydi umuna a gundaway a naruk-atan dagiti Pilipino iti tengngel dagiti nangsakup a pagilian, ken adu pay a pasamak iti Pilipinas a nangipaneknek ti kinabannuar dagiti umili, saan laeng nga iti panangsakup dagiti ganggannaet, ngem uray pay kadagiti mismo a kadaraan a Pilipino a nangiddep ti demokrasia wenno nanggandat a mangrippuog ti gobierno ken mamagsisina ti pagilian kas kadagiti rebelde a komunista ken Muslim sadiay Mindanao.
Dagiti agtultuloy a riribuk iti Pilipinas kalpasan ti Maikadua a Gubat iti Lubong ket nagbalin a lapped ti panagdur-as ti pagilian a mangipaay koma ti pannakawayawaya dagiti adu a napanglaw iti pannakaigamer iti narigat a panagbiag. Adu a biag dagiti naisakripisio. Dakkel met a panawen ken pondo ti gobierno ti naaramat kadagitoy a parikut, imbes a naipaayda koma iti sapasap a pagimbagan dagiti Pilipino.
Nakakalkaldaang a panunoten ta iti daytoy a panangrambak dagiti umili iti Aldaw ti Wayawaya ket sumangsango ti pagilian iti pangta ti panangsakup ti China iti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea wenno South China Sea gapu iti agtultuloy a panagipatakder dagiti Chinese kadagiti military installations kadagiti sinakup ken inaramidda nga isla.
Iti laksid ti panangikeddengen ti International Tribunal a paset ti teritorio ti Pilipinas dagiti sinakup ti China ket saan nga iruprupir ti gobierno dayta a kalintegan a panagtagikua gapu ta agamak ni Presidente Rodrigo Duterte a banggaen ti China gapu ti kinabileg daytoy a pagilian ken kinakapsut ti Pilipinas. Inkagumaan ketdi ti Presidente ti makigayyem iti China ken nagkiddaw pay ti tulong ken utang, kabayatanna nga agtultuloy ti pannakasakup dagiti paset ti teritorio ti Pilipinas. No agtultuloy ti addang ti Presidente ken ar-aramiden ti China, dumtengto ti aldaw a napukawton a namimpinsan ti Pilipinas dagita a teritorio ket addanto a mismo iti lakunna ti nabileg a puersa dagiti ganggannaet.
Agtultuloy met ti terorismo iti pagilian nangruna sadiay Mindanao uray pay indeklaran ni Presidente Duterte ti Martial Law. Ginasuten dagiti natay ken rinibu a pamilia sadiay Marawi City dagiti nagpaing kadagiti natalged a lugar gapu ti nadara a ranget iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno kontra iti nagkumplot a puersa ti Abu Sayyaf Group ken Maute Group a supporter ti international a terorista a grupo nga Islamic State of Iraq and Syria. Napeggad daytoy ta mabalin a parnuayenna ti susik iti relihion iti nagbaetan dagiti Kristiano ken Muslim.
Nakakalkaldaang ti riribuk itoy a paset ti Pilipinas ta nadupraken ti sigud a nadur-as a siudad. Nakaam-amak ta adu dagiti nadangran nga inosente a sibilian ken adda pay dagiti napapatay a ganggannaet a terorista a tumultulong kadagiti Pilipino a Muslim nga agisayangkat ti riribuk ken terorismo iti pagilian.
Aguppat a dekadan ti riribuk sadiay Mindanao manipud idi panawen ni Presidente Ferdinand Marcos a bimtak ti rebellion dagiti kameng ti Moro National Liberation Front nga indauluan ni Nur Misuari. Iti panaglabas dagiti tawen, immadu dagiti nabileg a grupo dagiti rebelde a Muslim kas ti Moro Islamic Liberation Front, Bangsamoro Islamic Freedom Fighters, Abu Sayyaf Group, Maute Group ken dadduma pay a rebelde ken terorista a grupo. Timmaud ken bimmileg dagitoy gapu iti agtultuloy a kinarigat ti panagbiag kadagiti nalawa a paset ti Mindanao a bunga ti saan a nasayaat a pannakaipataray ti gobierno.
Iti sango dagitoy a pangta ken riribuk ket adda latta dagiti tumaud a baro a bannuar a nangisakripisio ti biagda – dagiti soldado, polis ken sibilian – a saanda nga inggingina ti peggad tapno agari ti kappia ken masalbar dagiti adu a biag. Ita a pannakarambak ti maika-119 nga anibersario ti Aldaw ti Wayawaya, marubroban koman ti rissik ti patriotismo ken nasionalismo dagiti amin nga umili babaen ti pananglagip kadagiti Pilipino a maingel a bannuar a nangibuis ti biagda tapno magun-od ti wayawaya ti pagilian. (Eden A. Alviar)


text:
Nicaragua
Nagsasabtan: 13°8′N 85°7′W / 13.133°N 85.117°W
Ti Nicaragua (Espaniol: [nikaˈɾaɣwa]), opisial a ti Republika ti Nicaragua (Espaniol: República de Nicaragua (tulong·paammo)), ket ti kadakkelan a pagilian iti ismo ti Tengnga nga Amerika, a pagbeddengan babaen ti Honduras iti amianan, ti Karibe iti daya, Costa Rica iti abagatan, ken ti Taaw Pasipiko iti laud. Ti Managua ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti pagilian ken ti pay maikatlo a kadakkelan a siudad idiay Tengnga nga Amerika, kalpasan ti Tegucigalpa ken Siudad ti Guatemala. Ti multi-etniko a populasion ti innem a riwriw ket mairaman dagiti tattao iti tawid nga indehenio, Europeano, Aprikano, ken Asiano. Ti nangruna a pagsasao ket Espaniol. Dagiti patneng a tribu iti Aplaya ti Mosquito ket agsasaoda kadagiti bukodda a pagsasao ken Ingles.
Kasisigud a tinagtagitao babaen dagiti nadumaduma nga indihenio a kultura manipud kadagiti ugma a panawen, pinarukma ti Imperio nga Espaniol ti rehion idi maika-16 a siglo. Nakagun-od ti Nicaragua iti wayawya manipud iti Espania idi 1821. Ti Aplaya ti Mosquito ket simmurot iti sabali a dalan iti pakasaritaan, kinolonia daytoy dagiti Ingles idi maika-17 a siglo ken kalpasanna tinurayan daytoy dagiti Briton, ken dagiti bassit panagsasarak kadagiti Espaniol idi maika-19 a siglo. Daytoy ket nagbalin a maysa a nawaya a teritorio ti Nicaragua idi 1860 ken ti akin-amianan unay a partena ket kanungpalan a naiyakar iti Honduras idi 1960. Manipud iti pannakawayawayana, ti Nicaragua ket napanen kadagiti paset ti panawen iti riribok iti politika, diktatoria, ken dagiti didigra—dagiti kangrunaan a gapuanan a nakaiturongan ti Yaalsa ti Nicaragua kadagiti tawen ti 1960 ken 1970 ken ti Gubat Contra kadagiti tawen ti 1980. ti Nicaragua ket maysa a representatibo a demokratiko a republika.
Ti panaglalaok dagiti tradision ti kultura ket nakapataud iti adu a dibersidad iti folklore, luto, musika, ken literatura, a naisangsangayan ti literatura gapu kadagiti literario a kontribusion dagiti mannaniw ken mannurat a Nicaraguano, a kas ni Rubén Darío. Ammo akas ti "daga dagiti danaw ken dagiti bulkan",[8][9] Ti Nicaragua ket ayan pay ti maikadua a kadakkelan a katuduan a bakir iti Kaamerikaan. Ti pagilian ket bukod a nagisaad iti gandat nga addaanto iti 90% iti maparo nga enerhia babaen ti tawen ti 2020.[10] Ti dibersidad ti biolohia, nabara a klima ti tropiko ken dagiti aktibo abulkan ket mangaramid iti Nicaragua iti maysa nga umad-adu a nadayeg a papanan dagiti turista.[11][12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kas naipakita iti Córdoba; kitaen, kas pagarigan, Banco Central de Nicaragua Naiyarkibo 2010-09-24 iti Wayback Machine..
- ^ "Nicaragua Demographics Profile 2011". Nicaragua. Index Mundi. 2011. Naala idi 2011-07-16.
- ^ "Nicaragua". CIA World Factbook. Naala idi 2007-05-09.
- ^ "Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012" (PDF) (iti Espaniol). National Nicaraguan Institute of Development Information. pp. 1–5. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2 Mayo 2013. Naala idi 24 Marso 2013.
- ^ a b c d "Nicaragua". International Monetary Fund.
- ^ "Gini Index". Banko ti Lubong. Naala idi 2013-07-18.
- ^ United Nations Development Programme (2015). "2015 Human Development Report" (PDF). New York: United Nations. Naala idi 15 Disiembre 2015.
- ^ Brierley, Jan (15 Oktubre 2017). "Sense of wonder: Discover the turbulent past of Central America". Daily Express (iti Ingles). Naala idi 27 Oktubre 2017.
- ^ Wallace, Will and Camilla (10 Abril 2010). "Traveller's Guide: Nicaragua". The Independent. Naala idi 27 Oktubre 2017.
- ^ "Why isn't Nicaragua in the Paris agreement?". BBC News. 3 Hunio 2017. Naala idi 27 Oktubre 2017.
- ^ Dicum, G (2006-12-17). "The Rediscovery of Nicaragua". Travel Section. New York: TraveThe New York Times. Naala idi 2010-06-26.
- ^ Davis, LS (2009-04-22). "Nicaragua: The next Costa Rica?". Mother Nature Network. MNN Holdings, LLC. Naala idi 2010-06-26.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nicaragua iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Nicaragua manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Nicaragua a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Kitaen ti Nicaragua iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Nicaragua
- Nicaragua
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Amerika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1821
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
UTC+09:30
Ti UTC+09:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:30.
Dagiti linaon
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas pagalagadan nga oras (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australia - Sentral nga Pagalagadan nga Oras (ACST)
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Australia's Main Time Zones". Timeanddate.com. Naala idi 29 Disiembre 2011.


text:
CANDON CITY – Sumagmamano a mangngalap ditoy ti nagsagrap iti pannakalugi gapu iti panagpatay dagiti tarakenda a lames kadagiti lapat ken karayan a nakaipupokanda.
Iti pannakiuman ti DZTP Radio Tirad Pass ken ni Elmor Leano, agdama a city agriculturist iti siudad, intudona ti panagbara ti sangalubongan a makagapu iti panagpatay dagiti lames.
Kinunana a gapu iti agtultuloy a panagbara ti tiempo, nangruna iti daytoy a kalgaw, agraman ti panagatab ti danum iti baybay ken ti kumidkiddit a danum-tamnay, dita nga agpatay dagiti taraken nga ikan kadagiti salin a danum gapu ta maibusanda iti oksiheno nga angsenda.
Iti Candon City, nagpatay dagiti taraken a malaga, bangus ken tilapia iti karayan iti barangay Patpatta Primero ken Patpatta Segundo, Darapidap ken dadduma pay a coastal barangay iti daytoy a siudad.
Di pay ammo ti dagup ti pukaw dagiti mangngalap gapu iti panagpatay dagiti tarakenda a lames.
“Masapul a kalapendan dagiti tarakenda a lames ken saandan nga yuray pay iti semana ti panagburakda tapno makasubbotda kadagiti gastosda,” imballakad ni Leaño kadagiti agtartaraken iti lames.
Kinunana a nalaka a maapektaran dagiti malaga ken bangus agsipud ta iti salin a danum wenno iti naglaok a danum-baybay ken tamnay ti pagdakkelanda ket no kastoy a tiempo a kumiddit ti tamnay, dida makasapar iti apgad nga agtungpal iti panagpatayda..
Ngem iti sanguanan ti balakad ti city agriculturist, sumagmamano a mangngalap nga addaan ti lapat saan pay a nagkutkuti ta iyur-urayda iti idadateng ti semana a panangkalapda kadagiti lapatda agsipud ta nanginngina ti presio dagiti ikan a mailako iti daytoy a lawas.


text:
KINAPAKUMBABA. Adda ngata pay daytoy? masaludsod laeng gapu iti kasla nagbaliwen a naminpinsan nga aglawlaw. Kasla saanen a marikna ti nairut a kinnayammet dagiti agkakalugaran, uray pay dagiti agkakaarruba.
No adda man, nalabit a kadagiti laeng sulsulinek a paset ti pagilian. Iti lugar a saan a pinagsisina ida ti social media, iti lugar nga im-imasenda laengen ti agsasarita para iti pagimbaganda ngem ti kasla di agaammo gapu ta adda bukodna nga as-asikasuen iti social media.
Ngem no iti patad a makuna, daytoy kinapakumbaba, narigaten a marikna.
Pinnatayok ti isbo, kasta ti agar-ari. Awan mayat a paabak. Kasla ketdin pannakaidadanes ti kinatao ti saan a pannakilaban, ti di panangipakita a kabaelan met gayam.
Naulimek a dati ti Purok Amianan. Nasapa a mairikep dagiti pagtaengan no nagtangepen ti sipnget. Awan no kuan ti malmaltiing iti aglawlaw. Natalna ti panunot nga aginana.
Ngem iti panaglabas ti panawen, in-inut a nagbaliw ti Purok Amianan. Adda dagiti naikamang a nagtaud iti sabali pay a probinsia. Rimmang-ay ti teknolohia isu a nastrek metten ti social media dagiti pataengan. Nakagatang ti kaaduan ti paglinglingayan kas koma iti telebision ken karaoke.
Nagangayanna, napukawen daydi panagsasarita dagiti agkakaarruba iti kantina ti purok no kasta a malpas ti agmalem a panagtrabaho. Addan bukod a lubong ti tunggal pagtaengan. Agbuyada kabayatan ti panagpalpada.
Ngem ti nakadidillaw, dagiti dua a nga agkaarruba. Kasla kanayon nga adda paskenda. No linuktan ti maysa ti pagtokaranna, tuladen ti maikadua. Agkinnapigsadan iti panagpatokar. Awan mayat a paabak.
Idi gimmatang iti dakkel nga ispiker ken amplifier ti maysa, gimmatang met ti maikadua.
Awan ti mayat a paabak. Awan ti mayat nga agpakumbaba. Agpinnatayokda latta iti isbo!
Saanda a mapanunot ti pannakaistorbo dagiti kapurokanda. Kasta man met laengen dagiti managduyos iti videoke. Uray pay nabayagen nga ordinansa ti barangay ti pannakaipawil ti panagbideoke iti nalablabes ngem alas dies ti rabii, awan latta ti papananna. Wantusawa, kasta ti mapaspasamak.
Saan a maikaskaso dagiti ordinansa ti barangay!
Isu a nasayaat no mapatuloy daytoy baro ita a gakat a linteg—ti pannakaipawil iti sibubukel a pagilian ti panagbideoke iti nalablabes ngem alas dies ti rabii. Patient met ngatan dagiti taga-Purok Amianan. Ken uray pay iti sabsabali a paset ti pagilian.
Sabagay, nabayag payen daytoy nga ordinansa kadagiti dadduma a siudad iti pagilian. Ngem maitutop laeng nga agingga kadagiti sulsulinek ti pakaipatungpalanna.
Kinapakumbaba, dayta ti makitatayo a kawes ni Hesukristo. Maitugotan dayta no anagen ti nagdalananna a nangyeg ita iti maaw-awagan iti Kuaresma.
Anak ti Dios, ngem saan man laeng a nagkitakit iti pannakadusana tapno maispalna ti lubong.
“Anaknak ti Dios, saanak a rumbeng a madusa!” mabalin a kinunana koma idi.
Ngem saan! Sipapakumbaba a nangaklon iti pannakaidatonna para iti pannakasaka ti sangalubongan iti basol.
Dayta ti saan a mapataran a panagayat iti pakasaritaan ti lubong!
Sinagrap ni Hesukristo amin a panangumsi, panangublag, pannakaparparigat, panangtallikud dagiti nakadkaduana a nangasaba kadagiti tattao, ken dagiti mismo a natulonganna.
Saan a mailadawan dayta a sakit a naipalay Kenkuana idi addan nga agngangabit ken Patay iti krus sadiay Bantay Kalbario. Nasasaem pay ngem kadagiti di mabilang a saplit a nalak-amna.
Ngem sipapakumbaba latta. Awan ti nangngeg a panagbabawi iti panangawatna a mangispal kadatayo kadagiti basbasoltayo.
Anian a panagayat!
Ita a Kuaresma, napateg ngarud a kitaentayo ti kinataotayo. Arisiten ti isip ken puso. Maibilangtay kad’ pay nga anak ti Namarsua?
Wenno agtultuloy latta ti panagaramid ti tumunggal maysa iti babak a mangpabantot latta iti bakbaklayen a krus ni Hesukristo?
Iti inaldaw a panagbiagtayo, adu dagiti pannubok a masagang. No saantayo nga agridam, mabalin a pakaipasuliantayo.
Aglalo ta mapalpaliiw a nabara itan ti panagpampanunottayo. Awan la bassit, inningar. Ginnura. Inton kuan, ringgoren. Naladawton no mautobtayo nga awan gayam ti maipaayna a pagimbagan ti panagpudpudot ti ulotayo.
Ngem napasamaken ti di rumbeng. Mabalin a naisagmaktayon.
No nagpakumbabatayo koma, di kad’ awan ti problema?
Kinapakumbaba. Nagrigat payen a maanninawan kadagiti ubbing iti agdama a henerasion. Iti laengen pagadalan, naglalakada nga agaapa nupay awan kaes-eskanna ti makaigapu. Adda dita a gapu laeng iti durog dagiti kaklaseda. Wenno nagkinnursonada gapu iti panagsinnabat laeng ti panagkitada. Ken dadduma pay.
Ti saan koma a rumbeng a mapasamak, ti kinangato payen ti isbo dagiti ubbing. Umingardan kadagiti mannursuroda. Aglalo no kasta a madillaw ti madi nga inaramidda. Saanen nga ipirpirit dagiti dadduma dagiti titserda aglalo no ammoda a ganggannaet daytoy iti lugarda.
A kasla ketdin nalakada a pakkoken dagiti mannursuroda aglalo no al-alaen ida dagiti nagannakda. Makisinnungbatda. Bagi lattan ni mannursuro ti agpasensia. Saanna a mabalin nga iburuang ti riknana ta amangan no makaisao iti dakes wenno makadisso. Pakaik-ikkatanna pay.
Child Protection Policy, dayta ti sangkaduldol itan dagiti annak. Ken nagannak.
Paglugaran ni ma’am wenno sir ti panagpakumbaba!
Maipasa koma ngaruden ti para kadakuada a Teacher Protection Act a madama ita a maipagpagna tapno agbalin a linteg.
Makita ngarud iti ania man nga aspeto ti panagbiagtayo ti kinapateg ti panagpakumbaba. Saan laeng nga ilikliknatayo iti pakaisagmakan. Kangrunaanna, ti pannakayasidegtayo iti Dios. Babaen ti panagpakumbaba, mapatibker ti langenlangentayo Kenkuana.
No adda kadatayo ti Namarsua, kunada ngarud, asino ti pagbutngantayo?
Kuaresma. Malaksid iti pananglagiptayo kadagiti sakripisio, panagrigrigat ken ipapatay ni Hesukristo, napateg met a rugian ti panangabaruanan.
Rugian kadagiti simple a bambanag. Tunggal maitukit, uray bassit, nga ayat iti inaldaw, dakkel daytan no maurnong bayat ti panagbiagtayo.
Sapay ta itoy a panawen, saan koma a dayta bakasion ken panagliwliwa ti ipangpangruna. Kitaen ketdi no kasano a maikawes kadatayo ti kinapakumbaba iti inaldaw.
Ngem no saan a maliklikan ti agbakasion, kitaen koma dagiti aramiden. Ipangruna latta ti panamagbalin ti tunggal kanito nga addang a yaasideg iti puso ti Dios.
Palagip laeng, kadagiti papanan nga aplaya a pagbakasionan, saantayo koman a mangibati kadagiti basura. Ammuentayo dagiti akemtayo a kas umili ken pinarsua ti Dios.
Mapalpaliiw a mapmapno dagiti aplaya no kasta a Sabado Gloria. Arig awan itiitan iti kinaadu ti tao. Agraragsak ti tunggal maysa kabayatan ti panagurayda iti panagungar ni Hesus a mangipamatmat a saan nga eppes ken awan kaes-eskanna ti nariingan a pammati.
Ti makadakes, kalpasan dayta nga aldaw, basura amin a disso a nagpanawan. Kadagiti ili iti probinsia, kaaduanna nga awan ti para dalus kadagiti aplaya. Mayang-anginto lattan dagiti papel ken plastik; mayanud, magaburan dagiti bettak ti bote ken no ania ditan a pinanawan a basura.
Pagaammotayo met ngarud a dagitoy a basura ti mangpatpatay, saan laeng a kadagiti taraon nga ipapaay ti aplaya, iti sibubukel nga aplaya.
Kasanonto ngaruden ti sumarsaruno kadatayo?
Agpakumbaba. Saan a kunaen iti bagi: no kabaelanda nga ibati dagiti basurada, kabaelak met. Awan met ngata ti maksayan kadatayo no datayo laeng ti mangpidut, mangyawid kadagiti basurana tapno sadiay, maipempenda a naimbag.
Saan la koma ngarud nga ita a Kuaresma ti panangikawestayo iti kinapakumbaba.
Inaldaw-aldaw koma— iti amin nga aspeto ti panagbiagtayo!


text:
Michelangelo
Ni Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni[1] (6 Marso 1475 – 18 Pebrero 1564), kadawyan a naamammoan a kas ni Michelangelo (Panangibalikas nga Italiano: [mikeˈlandʒelo]), ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento nga eskultura, pintor, arkitekto, mannaniw, ken inhenniero.[2] Urayno isu ket nagararamid kadagiti raut a kallabes dagiti arte, ti kaadu ti panakaaramatna kadagiti disiplina nga innalana ket nakangatngato ti kasayaatna nga isu ket naipanunutan par aiti titulo ti arketipiko a Renasimiento a tao, a kumaduanna dagiti Italiano a ni Leonardo da Vinci.
Dagiti inararamidna kadagiti amin nga paset idi panawen ti atiddog a ket panagbiagna ket nawatiwat; iti kaadu ti tomo dagiti sinursuratna, dagiti inladawanna, ken dagiti linaglagipna a nabatbati ket maibilbilangan pay, isu ti kasayaatan a nadukomentuan nga artista iti maika-16 a siglo. Dua kadagiti kalatakan a naamammoan nga obrana, ti Pietà ken David, ket nakitikit idi sakbay a nag-edad ti tallo pulo. Urayno ti nababa apammanunotanna ti pinintaan, ni Michelangelo ket nagpartuat pay kadagiti dua a kaimpluensian nga obra iti presko iti pakasaritaan ti Lumaud nga arte: dagiti ladawan manipud ti Henesis idiay kisame ken Ti Maudi a Panangukom idiay diding ti altar ti Kapilia ti Sistina idiay Roma. A kas maysa nga arkitekto, ni Michelangelo ket nagpionero ti Manierista nga estilo idiay Laurentiano a Biblioteka. Iti edad a 74 sinarunona ni Antonio da Sangallo ti Ububing a kas ti arkitekto ti Basilika ni San Pedro. Ni Michelangelo ket nangibalin ti plano plano, ti akin-laud a a paset ket lineppas babaen ti daremdem ni Michelangelo, ti simborio ket nakompleto kalpasan ti ipupusayna nga adda dagiti panagbalbaliw.
Ti panagipakita ti naisangsangayan a takder ni Michelangelo, isu ti immuna a Taga-laud nga artista a naipablaak ti biograpiana idi sibibiag pay laeng.[3] Dagiti dua a biograpia ket naipablaak para iti kaniana idi panawen ti panagbiagna; maysa kadagitoy ket, babaen ni Giorgio Vasari, a nagisingasing nga isu ket ti kanagtuan kadagiti amin nga artistiko a nagun-od manipud idi rugi ti Renasimeinto, ti maysa a panagsirmata nga agdama nga agtultuloy iti pakasaritaan ti arte para kadagiti sumaganad a siglo. Iti panagbiagna ket natawtawagan pay a kas ti Il Divino ("ti maysa a nasantuan").[4] Maysa kadagiti kababalin a dinaydayaw babaen dagiti kontemporariona ket ti terribilità, ti maysa a naken ti nakasidsiddaaw a a kalatakan, ken dagiti panagipadpadas dagiti simmarsaruno nga artista a mangtultulad kenni Michelangelo ket nagparegget ken personal a nangato nga estilo a nagbanagan ti Manierismo, ti simmaruno a kangrunaan a tignay iti Lumaud nga arte kalpasan ti Nangato a Renasimiento.
Biag ken dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Michelangelo ket naipasngay idi 6 Marso 1475[a] idiay Caprese idiay asideg ti Arezzo, Tuscany.[5] (Tatta nga aldaw, ti Caprese ket ammo a kas ti Caprese Michelangelo). Para kadagiti adu a kaputotan, ti pamiliana ket bassit a gatadda nga agibanbanko idiay Florence, ngem ti amana, ni Ludovico di Leonardo di Buonarotto Simoni, ket napaay a nagtaripatu ti busbos a kasasaad ti banko, ken isu ket nagtengtengngel kadagiti sagpaminsan a puesto ti gobierno.[3] Tipanawen a panakaipasngay ni Michelangelo, ti aman ket isu idi ti administrador ti Hustisia iti bassit nga ili iti Caprese ken lokal nga administrador iti Chiusi. Ti ina ni Michelangelo ket ni Francesca di Neri del Miniato di Siena.[6] Ti pamilia ti Buonarrotis ket nagituntonda a nagtaudda manipud kenni Kondesa Mathilde iti Canossa; daytoy a panagitunton ket agda a sann pay a napasingkedan, ngem ni Michelangelo ket namatmati iti daytoy.[7] Kalpasan dagiti napalabas a bulan kalpasan ti panakaipasngay ni Michelangelo, ti pamilina ket nagsubli idiay Florence, nga idiay ti dimmakkelan ni Michelangelo. Kadagiti pay napalabas a panawen, idi panawen ti atiddog a panagsaksakit ken kalpasan ti ipupusay ti inana idi 1481 isu ket agedad laeng ti innem, ni Michelangelo lket nakitaeng ti maysa nga agpiipisi ti bato ken ti asawana ken ti pamiliada idiay ili iti Settignano, a ditoy ket nagtagikua ti amana ti maysa a pagbatuan ti marmol ken bassit a talon.[6] Ni Giorgio Vasari ket nangadaw ti insao a kinuna ni Michelangelo ket, "No adda ti naimbag kaniak, gaputa naipasngayak itinasaldet nga atmosperio iti pagilionyo iti Arezzo. A mairaman ti gatas ti narsko Nakaalaak ti panagayatko ti panagtengngel ti paet ket martilio, a siak ket inararamidko dagiti pigura."[5]
Ti ama ni Michelangelo ket inpatulodna a mapan nga agadal ti gramatiko kenni Humanista a ni Francesco da Urbino idiay Florence a kas maysa nga ubing.[5][8][b] Ti ubing nga artista, nupay kasta, ket saan a nangipakpakita ti panagayat ti panagadalna, ngem kinaykayatna ti agtultulad kadagiti pinintaan manipud kadagiti simbaan ken nagsuksukisok ti kumaduaan dagiti pintor.[8] Idi agedad ti sangpulo ket tallo, ni Michelangelo ket nagdamdamo ti pintor a ni Domenico Ghirlandaio.[1][9] Idi agedad ni Michelangelo ti sangpulo ket uppat, ti amana ket naawisna ni Ghirlandaio a bayadanna ti pangdamdamona a kas maysa nga artista, a daytoy ket karkarna iti daytoy a panawen.[10] Idi 1489, ni Lorenzo de' Medici, de facto nga agiturturay ti Florence, ket nangdamag kenni Ghirlandaio para kadagiti dua a kalaingan nga estudiantena, inpatulod ni Ghirlandaio ni Michelangelo ken Francesco Granacci.[11] Maniud idi 1490 aginggana idi 1492, ni Michelangelo ket nagadal idiay Humanista nga akademia nga inpatader dagiti Medici babaen ti Neo Platoniko a linlinia. Ni Michelangelo ket nagadal ti eskultura babaen ni Bertoldo di Giovanni. Idiay akademia, ti panasirmata ken ti arte ni Michelangelo ket suheto ti inpluensia kadagiti kaaduan a prominente a pilosopo ken dagiti mannurat iti dayta a panawen a mairaman ni Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ken Poliziano.[12] Iti daytoy a panawen, ni Michelangelo ket nagkitikit dagiti bang-ar tiMadonna dagiti Addangan (1490–1492) ken Gubat iti Sentauros (1491–1492). Ti naudi a naibaga ket naibatay ti tema nga insingasing babaen ni Poliziano ken kinomision babaen ni Lorenzo de Medici.[13] Bayat a dagitoy dua ket nagdamdamo kenni Bertoldo di Giovanni, ni Pietro Torrigiano ket sinulongna ti agtawen ti 17 iti agongna, ken gapuanan ti pannakadispigura a makitkita kadagiti amin a ladawan ni Michelangelo.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Sapot ti Pagsaadan a Palko ti Arte, urnong dagiti imahen, agpayso a museo, dagiti mabirbirukana batayan ti datos dagiti napino nga arte ti Europa (1100–1850)". wga.hu. Naala idi 13 Hunio 2008.
- ^ "Boigrapia ni Michelangelo". Encyclopædia Britannica.
- ^ a b Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite.
- ^ Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
- ^ a b c J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 11
- ^ a b C. Clément, Michelangelo, 5
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 5
- ^ a b A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 9
- ^ R. Liebert, Michelangelo: Ti Sikoanalitiko a Pagadal ti Biagna ken dagiti Imahen, 59
- ^ C. Clément, Michelangelo, 7
- ^ C. Clément, Michelangelo, 9
- ^ J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 18–19
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 15
- ^ "Pangngaasi a ti Agpayso a Michelangelo ket Tumakder?". Naala idi 14 Disiembre 2009.
Adu pay mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackerman, James (1986). The Architecture of Michelangelo. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-00240-8.
- Clément, Charles (1892). Michelangelo. Harvard University, Digitized 25 June 2007: S. Low, Marston, Searle, & Rivington, ltd.: London.
- Condivi, Ascanio; Alice Sedgewick (1553). The Life of Michelangelo. Pennsylvania State University Press. ISBN 0-271-01853-4.
- Baldini, Umberto; Liberto Perugi (1982). The Sculpture of Michelangelo. Rizzoli. ISBN 0-8478-0447-X.
- Barenboim, Peter and Shiyan, Sergey (2011). Michelangelo in the Medici Chapel: Genius in details (English, Russian). Moscow: Looom. ISBN 978-5-9903067-1-4
- Bartz, Gabriele; Eberhard König (1998). Michelangelo. Könemann. ISBN 3-8290-0253-X.
- Einem, Herbert von (1973). Michelangelo. Trans. Ronald Taylor. London: Methuen.
- Gardner, Helen; Fred S. Kleiner, Christin J. Mamiya, Gardner's Art through the Ages. Thomson Wadsworth, (2004) ISBN 0-15-505090-7.
- Gilbert, Creighton (1994). Michelangelo On and Off the Sistine Ceiling. New York: George Braziller.
- Goldscheider, Ludwig (1953). Michelangelo: Paintings, Sculptures, Architecture. Phaidon.
- Goldscheider, Ludwig (1953). Michelangelo: Drawings. Phaidon.
- Hartt, Frederick (1987). David by the Hand of Michelangelo—the Original Model Discovered, Abbeville, ISBN 0-89659-761-X
- Hibbard, Howard (1974). Michelangelo. New York: Harper & Row.
- Hirst, Michael and Jill Dunkerton. (1994) The Young Michelangelo: The Artist in Rome 1496–1501. London: National Gallery Publications, ISBN 1-85709-066-7
- Liebert, Robert (1983). Michelangelo: A Psychoanalytic Study of his Life and Images. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-02793-1.
- Néret, Gilles (2000). Michelangelo. Taschen. ISBN 978-3-8228-5976-6.
- Paoletti, John T. and Radke, Gary M., (2005) Art in Renaissance Italy, Laurence King, ISBN 1-85669-439-9
- Pietrangeli, Carlo, et al. (1994). The Sistine Chapel: A Glorious Restoration. New York: Harry N. Abrams
- Sala, Charles (1996). Michelangelo: Sculptor, Painter, Architect. Editions Pierre Terrail. ISBN 978-2-87939-069-7.
- Saslow, James M. (1991). The Poetry of Michelangelo: An Annotated Translation. New Haven and London: Yale University Press.
- Rolland, Romain (2009). Michelangelo. BiblioLife. ISBN 1-110-00353-6.
- Seymour, Charles, Jr. (1972). Michelangelo: The Sistine Chapel Ceiling. New York: W. W. Norton.
- Stone, Irving (1987). The Agony and the Ecstasy. Signet. ISBN 0-451-17135-7.
- Summers, David (1981). Michelangelo and the Language of Art. Princeton University Press.
- Tolnay, Charles (1947). The Youth of Michelangelo. Princeton, NJ: Princeton University Press.
- Tolnay, Charles de. (1964). The Art and Thought of Michelangelo. 5 vols. New York: Pantheon Books.
- Wallace, William E. (2011). Michelangelo: The Artist, the Man and his Times. Cambridge University Press. ISBN 1-107-67369-0.
- Wilde, Johannes (1978). Michelangelo: Six Lectures. Oxford: Clarendon Press.


text:
VIGAN CITY – Napapigsa itay nabiit ti Local Committee on Sight Preservation (LCSP) ti probinsia.
Daytoy ti impakaammo ni Bokal Jeremias “Jerry” Singson, chairman ti committee on social services, ken health and sanitation kabayatan ti pannakiuman kenkuana ti Media itay lawasna.
Kinuna ni Singson a nasken ti pannaka-reactivate daytoy nailibayen a komite tapno maserbian a naimbag dagiti nakurapay nga umili a kumapkapsuten iti panagkitada.
“Babaen ti panangiwardas daytoy nadakamat a komite mataming dagiti maseknan nga umili ken maagapan ti nadaras a panagkadiperensia dagiti matada,” panangilawlawag pay ti Bokal.
Maipalagip a malaksid kadaytoy a programa, indagadag pay ni Singson ti pannakaipasdek ti Animal Bite Center tapno masaluadan ti salun-at dagiti umili nangruna dagiti makagat iti aso.
Sabali laeng ti panangilungalong ti bokal iti pannakaipasdek ti Blood Center ditoy Ilocos Sur no sadino a maideposito dagiti maidonar a dara manipud kadagiti naimbag ti panagpuspusoda nga umili
Kabayatanna, nagturong iti Cervantes, Ilocos Sur da Singson a kaduana dagiti opisial ti Department of Social Works and Services ken dadduma pay nga agtuturay tapno agiwarasda kadagiti relief goods kadagiti residente ditoy a biktima ti Bagyo Florita a nangsalapon iti probinsia itay nabiit. Sumagmamano nga aldaw a naipusing ti nasao nga ili gapu iti landslide.
Imbilin ni Gov. Luis “Chavit” Singson ti madagdagus a pannakaraat dagiti nagdissuor a bato, pitak ken kaykayo iti kalsada tapno makapagdaliasat dagiti residente. (Karaman ti report ni Rodie Taan)


text:
CANDON CITY – Nakakumpiska dagiti nagtitipon a police elements iti bag a naglaon iti mapapati a droga iti insayangkatda nga operasion maikontra iti maysa a masuspetsa nga aglaklako iti marihuana iti Barangay Ayudante ditoy siudad idi aldaw ti Hunio 20.
Inaresto dagiti operatiba ti PDEA-Ilocos Sur, Police Regional Office ken ti PNP Candon City ni Nestor Garnachea y Diwawen, naasawaan, mannalon, ken residente iti Barangay Baybayading, Salcedo, Ilocos Sur, kalpasan a nakasamsamda iti ikut daytoy iti maysa a plastic bag a naglaon iti napagango a marihuana nga agdagsen iti 17.4 grams a mapattapatta nga agbalor iti P975.00.
Nabayagen a sinipsiputan dagiti polis ti suspek gapu iti mapapati a panaglakona iti marihuana.
Dimteng ti gundawayda a mangiwayat iti operasion idi nakaawatda iti impormasion a maysa nga agnagan iti Nestor ti agbirbirok iti gumatang iti marihuana ket mapasamak ti ginnatangan iti waiting shed iti igid ti national highway a sakup ti Barangay Ayudante.
Nagpuesto dagiti polis iti asideg ti pakapasamakan iti transaksion.
Di mabayag, dimteng ti suspek ket impakitana ti lakona kadagiti nagpammarang a buyer ket ditoyen a nagkuti dagiti polis a nangkumpiska iti lako ti suspek sada inaresto.
Iti pannakaisurat daytoy, adda iti kustodia ti PNP Candon City ti suspek idinto a maisagsagana ti kaso a panaglabsing iti RA 9165 maikontra kenkuana.#


text:
Plantilia:Ammom kadi/Agosto 17< Plantilia:Ammom kadi
- ... a ni Elvis Presley (nailadawan) ket isu ti immuna a nangiwaragawag ti panagidanglay ti tokar ti sangalubongan babaen ti satelite?
- ... a ti basketbol ket nagbalin a paset ti Olimpiada a programa idi 1936?
- ... a ti aldaw ket umat-atiddog ti agarup a 1.7 milisegundo ti tunggal maysa a siglo?
- ... a ni Papa Pio XI ket isu ti immuna a timmuray iti Siudad ti Batikano manipud idi napartuat a kas ti nawaya nga estado idi 11 Pebrero 1929?
- ... a ni Otto von Bismarck ket isu ti immuna a Kanselor ti Imperio nga Aleman?


text:
Claveria, Masbate
Ti Claveria ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Claveria ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.[2]
- Albasan
- Boca Engaño
- Buyo
- Calpi
- Canomay
- Cawayan
- Poblacion District I (Baranggay 1)
- Poblacion District II (Baranggay 2)
- Mababang Baybay
- Mabiton
- Manapao
- Nabasagan
- Nonoc
- Osmeña
- Pasig
- Peñafrancia
- Quezon
- San Isidro
- San Ramon
- San Vicente
- Taguilid
- Imelda
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CANDON CITY – Ti panagkampeonna iti chess iti pannakisalipna iti Thailand ti sumaruno a puntiria ti chess wizard a tubo ditoy.
Sakbayna, naminsan pay a pinaneknekan ni Generose Razo nga isu ti reyna iti daytoy nga ay-ayam iti pagilian kalpasan nga inyalatna ti balitok a medalia iti nabiit pay a Palarong Pambansa a naangay idiay Koronadal, Cotabato City idi Abril 22-28 daytoy a tawen.
Gapu iti panangitag-ayna iti siudad iti Candon, impatalged ni Mayor Allen Singson a mailatangan iti budget ti pannakipartisipar ni Razo kas mangibagi iti Filipinas iti 8th Asean Age-group Chess Championship a maangay idiay Pattaya Thailand inton Hunio 13-22, 2007.
Saan a daytoy ti damo a panagturong iti ballasiw-taaw ni Razo tapno makipartisipar iti torneo ti chess. Itay nabiit, imbagianna ti Filipinas iti naangay a chess championship idiay Singapore.
Ni Razo met laeng ti nangiyalat iti balitok a medalia iti paay-ayam ti Ilocos Region Athletic Association ken iti Mini-Olympics competition a nakipartisiparan iti 13 a probinsia ken siudad a naangay iti daytoy a tawen idiay Vigan City.
Kinuna ni Razo nga aramidenna amin a kabaelanna tapno makaiyawid iti medalia iti paay-ayam ti chess iti Thailand.


text:
Enero 18
Ti Enero 18 ti maika-18 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 347 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (348 kadagiti bisiesto a tawen).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1904 – Cary Grant, Ingles-Amerikano nga aktor (pimmusay 1986)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1936 – Rudyard Kipling, Briton a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1865)
- 1982 – Huang Xianfan, Insik a mannurat (naipasngay 1899)
- 2016 – Glenn Frey, Amerikano a musikero (naipasngay 1948)


text:
Sopokles
Ni Sopokles ( /ˈsɒfəkliːz/; Taga-ugma a Griego: Eoφokλῆς, Sophoklēs, Griego a pannakabalikas: [sopʰoklɛ̂ːs]; c. 497/6 SK – kalamiisan 406/5 SK)[1] ket maysa kadagiti tallo a taga-ugma a Griego a trahiko a nagbiag dagiti pabuyana. Dagiti immuna a pabuyana ket naududi a naisursurat ngem kenni Eskuilo, ken nasapsapa ngem wenno kontemporario kenni Euripides. Segun ti Suda, ti maika-10 a siglo nga ensiklopedia, ni Sopokles ket nagsurat kadagiti 123 a pabuya iti las-ud ti panagbiagna, ngem adda laeng ti pito a nabatbati iti kompleto a porma: ti Ajax, Antigona, Ti Babbai ti Trachis, Edipo ti Ari, Elektra, Piloktetes ken Edipo idiay Kolono.[2] Iti gangani a 50 a tawtawen, niu Sopokles ket isu idi ti kalaingan a dramaturgo kadagiti dramatiko a panakibinglayan ti siudad-estado ti Atenas a napasamak idi las-ud dagiti relihioso a rambakan ti Lenaea ken ti Dionysia. Isu ket nakibinninglay kadagiti 30 a pagbibinglayan, ken mabalin a nagabak ti 24, ken saan a naipato ti nababbaba ngem maikadua a lugar. Ni Eskuilo ket nangabak ti 14 a pagbibinglayan, ket sagpaminsan nga inababakna ni Sopokles, bayat a ni Euripides ket nangabak laeng ti 4 a pagbibinglayan.[3]
Dagiti nadayeg a trahedia ti inladladawan ni Sopokles kenni Edipo ken Antigona: dagitoy ket sapsapda a naamammoan a kas dagiti Tebana a pabuya, urayno ti tunggal maysa a pabuya ket pudno a paset ti sabali a tetralohia, a dagiti sabsabali a kameng ket napukawda tattan. Bi Sopokles ket nangimpluensia ti panagrang-ay ti drama, a ti kinapangruna babaen ti panagnayon ti maikatlo nga aktor, nga isu daytoy ti panagpabassit ti kinapangruna ti koro iti panagipabuya ti gandat. Isu ket adadu pay a nagparang-ay pay kadagiti karakter ngem kadagiti nasapsapa adramaturgo a kas ni Eskuilo.[4]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Sopokles iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Sopokles iti Wikisource (iti Ingles)
Midia a mainaig kenni Sopokles iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Nag-lakbay-aral ti grupo dagiti mannalon ken mangngalap ditoy iti Calapan City itay nabiit.
Pinasiar ken nagobserba dagiti grupo ti puerto ti nasao a siudad, pagbagsakan, pagtaraknan dagiti dingnguen, piskeria ken pagapitan iti pagay kas paset ti lakbay-aral.
Indauluan da CAFCI chairman Mel Aquino, city agricultural officer Cecilio Acena, veterinarian Liborio Arca ken city cooperative officer Herminigildo Etrata dagiti mannalon ken mangngalap iti nasao a lakbay-aral.
Mannalon, mangngalap, nagpasiar iti Calapan City
VIGAN CITY – Nag-lakbay-aral ti grupo dagiti mannalon ken mangngalap ditoy iti Calapan City itay nabiit.


text:
NO dagiti babassit ken awanan-gaway a maatap nga adda pannakainaigna iti illegal a droga, dua laeng dagiti mabalin a mapasamak kadakuada – mapapatay wenno agpaut iti pagbaludan. Ngem no dagiti dadakkel ken maimpluensia a drug lord kas kada Kerwin Espinosa, Peter Lim, Peter Co ken dagiti dadduma pay a kakaduada ket nadaras a nawaswas dagiti kasoda.
Dayta ti nagkaykaysa a kananakem dagiti adu nga umili nangruna dagiti pamilia dagiti adu a nakabalud ken nagbalin a biktima ti pammapatay kadagiti anti-illegal drugs operations ken extra judicial killing wenno summary execution iti kampania ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte kontra illegal a droga.
Nakaskasdaaw ti panangabsuelto ti National Prosecution Service ti Department of Justice iti kaso dagiti dadakkel a drug lord nangruna ken ni Espinosa a nangaklon a mismo kabayatan ti imbestigasion iti Senado idi Nobiembre 2017 iti maipabpabasol kenkuana a pannakainaigna iti illegal a droga kalpasan ti pannakayawidna iti Pilipinas manipud iti pannakatiliwna sadiay Abu Dhabi.
Ni Kerwin ket anak daydi Albuera, Leyte Mayor Rolando Espinosa a napapatay idi Nobiembre 4, 2017 babaen kadagiti operatiba ti Region 8 Criminal Investigation and Detection Group ti Philippine National Police kabayatan ti pannakaikulongna sadiay Baybay, Leyte Sub-Provincial Jail.
Inaklon ni Espinosa nga isuna ken dagiti kakumplotna ti mangpatpataray ti illegal drug trade iti Visayas. Innagananna dagiti kasosiona iti negosio a drug lord agraman ni Lim a supplier-na. Impalgakna pay ti panangpaspasuksokna tapno saan a magaraw ti operasionda ken ni sigud a Justice Secretary ken agdaman a Senator Leila de Lima a nakabalud itan sadiay Camp Crame.
Inraman idi ni Duterte dagiti agama nga Espinosa, Lim ken Co iti imbutaktakna a narco list wenno listaan dagiti drug lord ken protector-da iti Pilipinas. Nagpangta pay ti Presidente a matay ni Lim apaman a bumaba iti eroplano no sumangpet iti Pilipinas a naipadamag nga adda idi iti ballasiw-taaw idi irakurakna ti narco list. Kalpasan dayta a pagteng, naipadamag a nakipagkita ni Lim iti Presidente ken nagpalawag iti opisina ti National Bureau of Investigation tapno dalusanna ti naganna nga awan ti pannakainaigna iti illegal a droga. Naipadamag pay nga agkompadre ti Presidente ken ni Lim ta agpadada a nanganak iti kasar.
Masdaaw dagiti adu nga umili iti nagbanagan ti kaso dagiti drug lord nga idi pay laeng gayam Disiembre 20, 2017 a naiparuar ti resolusion ti NPS – DOJ, ngem itay laeng Marso 12, 2018 a nairakurak iti publiko kalpasan a nai-leak iti media ti kopia.
Iti kabayagen a naaramid ti resolusion, nakaskasdaaw a saan nga ammo ni Justice Secretary Vitaliano Aguirre ti pannakaibasura ti kaso ta adda iti babaenna ti NPS ken kontrobersial dayta a kaso ta ti testimonia ni Espinosa ti nagbatayan ti pannakaibalud ni De Lima nga agingga ita ket saan pay a nagkuti ti kasona.
Nakaskasdaaw a saan nga ammo ti Presidente ti resulta ti resolusion ta adda iti babaenna iti Executive Branch ti DOJ, ken flagship program ti administrasionna ti anti-illegal drugs. Iti pannakaibasura ti kaso ni Espinosa ken dagiti kakaduana, nakataya ti kredibilidad ti impannakkelna a narco list ken ti kampaniana kontra iti illegal a droga.
Kalpasan a nairakurak ti pannakaibasura ti kaso ni Espinosa ken dagiti kakaduana, nagbalin a naulimek ti Presidente. Saan a kas iti sigud a kinaagresibona idi ibutaktakna ti narco list. Naipadamag a nadismaya ken narurod ti Presidente ken ni Aguirre iti nagbanagan ti kaso ken minandarna ti DOJ a tratarenda a nasayaat ti kaso. Nangbukelen ni Aguirre iti espesial a komite a mangtratar iti kaso ni Espinosa ken dagiti kakaduana a drug lord. Minandarna payen ti NBI a mangimbestigar kadagiti prosecutor a nangibasura iti kaso.
Inabsuelto ti NPS – DOJ ti kaso ni Espinosa ken dagiti padana a big-time drug lord gapu iti kinakurang ti merito dagiti ebidensia nga impasa ti CIDG – PNP, ken saan nga agsusurot a testimonia ti kakaisuna a testigo. Iti pannakaibasura ti kaso, nangrugin ti CIDG – PNP nga agala iti natibtibker nga ebidensia para iti pannakarepaso ti kaso babaen kadagiti baro a prosecutor.
Iti laksid dagiti maipadpadamag a mandar nga inyetnag ni Duterte ken Aguirre mainaig iti kaso ni Espinosa ken dagiti kaduana ket narigaten a maikkat ti mantia ti panagdudua kadagiti panunot dagiti managamaris nga umili. Kidkiddawen la ket ngarud dagiti lider ti oposision ti pannakapadisi ken panaglusulos ni Aguirre. Iti pannakaibasura ti kaso, naksayanen ti pammati dagiti umili iti pannakaipakat ti hustisia, manipud iti partisipasion ti PNP iti panagaresto, ken panagurnong kadagiti addaan-merito nga ebidensia nga agtakder iti piskalia ken iti husgado. Saan a mailibak a maysa a mantia dayta iti a pagteng iti kabaelan ti PNP ta iti naglabas ket pangdarasan wenno short-cut dagiti ipakpakatda a mangrisut kadagiti kaso.
Saan a mailibak a ti kaso ni Espinosa ken dagiti kakaduana ket kinessayanna ti panagtalek dagiti umili iti piskalia a mangarisit kadagiti maipila a darum sakbay a mayulida iti korte. No maibasura pay ti kontrobersial a kaso ti nangaklonen iti krimen nga inaramidna, kalaksidan a nakaturong ti atension ti Presidente ken Justice Secretary, anianto la ketdin dagiti kaso a saan a nalatak iti imatang ti publiko?
Adu nga umili dagiti maburburtiaan ken agbirbirok iti sungbat no apay nga iti laksid dagiti rinibun a natay ken nabalud iti kampania ti agdama nga administrasion kontra illegal a droga ket agtultuloy latta ti panagsaknap daytoy a dakes a negosio a mangdaddael ti salun-at ken panunot dagiti tattao.
Idi panawen ti kampania idi 2016, inkari idi ni Duterte a solbarenna ti problema ti illegal a droga iti las-ud iti tallo agingga iti innem a bulan. Ngem ania ti gapu a duanton a tawen ti Presidente iti akemna, ngem agtultuloy latta daytoy a negosio? Gapu ngata ta dagiti laeng babassit ken awanan-gaway a maatap a drug pushers dagiti kaaduan a mapapapatay wenno mabalud, ngem maabsuelto met ken agtultuloy met ti negosio dagiti drug lord a dadakkel ken natibker ti kapetna iti gobierno? (Eden A. Alviar)


text:
Inglatera
Ti Inglatera i/ˈɪŋɡlənd/ ket maysa a pagilian a daytoy ket paset iti Nagkaykaysa a Pagarian.[4][5][6] Nakibingbingay ti pagbeddengan iti Eskósia iti amianan ken ti Gales iti laud; ti Baybay Irlandes iti amianan a laud, ti Baybay Keltiko iti abagatan a laud, a ti Baybay Amianan iti daya ken ti Kanal Ingles iti abagatan ken isinana manipud ti kontinental nga Europa. Kaaduan ti Inglatera ket nabuklan ti tengnga ken akin-abagatan a paset iti isla iti Gran Británia idiay Amianan nga Atlantiko. Daytoy a pagilian ket agiraman pay ti sunurok a 100 a babassit nga isla a kas ti Babassit nga isla iti Scilly ken ti Bassit nga isla iti Wight.
Paammo
- ^ Ti Ingles ket naibangon babaen ti de facto a panagusar.
- ^ Nainaganan ti Nagkaykaysa a Pagarian , saan a konstituente a pagilian
Dagiti nagibasaran
- ^ Marden 2003, p. 460.
- ^ Brewer 2006, p. 340.
- ^ Opisina para iti nailian nga Estadistika (2009). "Karkulo ti populasion babaen ti Etniko a Grupo (eksperimento)". neighbourhood.statistics.gov.uk. Naala idi 2011-05-18.
- ^ Opisina iti Nailian nga Estadistika. "Dagiti Pagilian iti UK". statistics.gov.uk. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2002-03-29. Naala idi 2009-02-01.
- ^ Opisina ti Kangrunaan a Ministro. "Dagiti pagilian iti uneg iti maysa a pagilian". number-10.gov.uk. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-02-09. Naala idi 2009-02-01.
- ^ "Dagiti sinukatan iti listaan iti subdibision a nagnagan ken dagiti kodigo ti elemento (Panid 11)" (PDF). Internasional nga Organisasion para iti Pagalagadan. Naala idi 2009-02-01.


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Saan laengen a panagpapatay ti isaysayangkat dagiti riding in tandem no di payen panaghold-ap.
Hinold-ap dagiti di pay nabigbig a lallaki a nagkalubbon iti motorsiklo ti Phoenix Gas Station a masarakan iti Barangay Poblacion ditoy nga ili idi agarup 9:00 ti rabii ti Nobiembre 20 ket intarayda ti naglakuan dagiti pump attendant.
Ngem iti panagimbestiga dagiti polis, posible a nagpaing dagiti hold-aper iti kaparanget daytoy nga ili iti amianan.
Limtuad iti panagimbestiga dagiti polis, kalpasan ti panaghold-ap iti Phoenix Gas Station a kukua ni Mitchelle Tacud Desierto, 31, ken residente iti Barangay Camestizoan ditoy met laeng nga ili, napakaskas a limmasat dagiti di nabigbig a suspek iti municipal road a sakup ti Barangay Sta. Cruz sada nagpaamianan a direksion nga agturong iti Barangay Panay, Magsingal.
Ngem nupay nangiwayat dagiti polis ditoy iti panangidaulo ni Deputy Chief of Police, Inspector Mariano G. Fagela iti hot pursuit operation ken pinakaammuanda dagiti amin a barangay a posible a paglasatan dagiti suspek, nakalusot dagitoy.
Segun ken ni natakaw ti sumurok kumurang P17,000 a koleksion ti paggasolinaan.
Kas panangisalaysay da Marissa Ballaso y Rentutar, 24 years, awanan asawa ken residente iti Brgy. Camestizoan ken Christian Merry Rose Tabutol y Pulido, 19, awanan asawa ken residente iti Brgy. Cabigbigaan, agpada a pump attendant ti nasao a gasolinaan, madamada a bilbilangen ti naglakuanda iti lamisaan iti ruar ti opisina idi nagsardeng iti asidegda ti maysa a motorsiklo a nagluganan ti dua a lalaki a nakahelmet ken nakamaskara ken nagaruat iti diaket ket inasitgan ida dagitoy sada pinaturongan iti paltog.
Innala dagiti suspek ti kuarta a naikabil iti uneg ti plastic box nga agdagup iti sumurok-kumurang P17,000.00 sada dagus a naglibas nga agturong iti laud a direksion.#


text:
KULOT ti ababa a buok ti babai a kasangsangona. Napudaw. Kinitana nga agpababa. Dakkelen ti tianna. Kinitana ti lalaki iti likudan ti babai. Kasla nakitanan daytoy ngem dina la malagip.
Sinublianna a kinita ti babai. Limmabbagan ti rupa ti babai ta rugianna metten ti agsangit.
Dagus nga immarakup kaniana ti masikog. Ngem kasla awan panagrikna ni Magda. Nakatakder lattan nupay napalalon a sangit ti babai nga umar-arakup kaniana.
“Manang, pakawanendak!” agsasaibbek a kinuna ti babai.
Saan nga simmungbat ni Magda. Idi naammuanna a saan a nakaturpos daytoy, napakawanna, ngem iti ipapatay ti inada, adda nairut a galut a mangpespespes iti pusona.
Immibbet ti babai iti panangarakupna ken ni Magda. Agsasaiddek daytoy. Miningminganna ti adina.
Kasanoka a kagura no makitkitak ti langa ni inang dita rupam? nakunana iti panunotna. Apay a nagbiddutka?
“Manang, pakawanendak. Nabayagen a kayatko ti agawid ngem napabutngannak, ammok a saandak mapakawan. Ania ti aramidenmi iti asawak, ni Ben, tapno mapakawandakami?”
Ben? Kasla umaw-aweng iti panagdengngegna ti nagan ti lalaki a kadua ni Rica.
“Ammom, ading, nabayagdakan a napakawan. Inur-uraymi laeng ti isasangpetmo. Ita, ading, pakawanenka, kas pangrespeto iti inata a pimmusay,” kinunana.
Nagsangit ken naginnarakup dagiti agkabsat.
“Manang, isu ni Ben, ti asawak, Ben Rodriguez.”
“B-Ben?” simgar ti dutdotna a nakangeg iti nagan ti lakay ni adingna. Saanna a maawatan no sadino ken kaano a nakitana daytoy a lalaki. Nagpanunot iti nauneg.
Ah! Isuna daydi nakitak idi napankami diay pagadalan. Wen isu! napanunotna. Ngem ti naganna? Kasla am-ammona ngem dina la malagip.
"Wen, manang, Ben Rodriguez. Maysa met laeng nga Ilokano. Taga-ditoy ilitayo, ngem isuna laeng ta nagbasa idiay Manila,” nakuna ni Rica.
Kasla nagpalting ti kimat ti lubongna idi naammuanna nga Ilokano met laeng daytoy.
“A-ah, ading Ben, siak ni Magda, ti ipagmo,” inyawatna ti imana tapno makialamano.
“Trentay dos ti tawenkon, isu nga adingenka pay laeng. Ngem kas panagdayaw, manang lattan ti iyawagko kaniam,” inyangaw ni Ben.
Naginnallamanoda ngarud. Anian a lamuyot ti dakulap ni Ben. Kasla naigganannan daytoy a dakulap.
“Siak ti kaanakan ni Thomas Rodriguez a maysa a kalaban daydi Noel Luday a tumartaray a kas mayor ditoy ilitayo.”
Bigla nga immibbet ni Magda iti ima ni Ben. Damo pay la a makitana ket adda atapnan nga am-ammona ti lalaki. Wen, isu…!
“U-umunegtayon tapno makainanakayo,” awis ni Magda.
KINABIGATANNA, naitabonen ti bangkay ti inada. Ket iti daydi met la nga aldaw, impasngay ni Rica ti anakda ken ni Ben. Babai ti impasngayna.
Simrek ni Magda iti siled. Anian nga apges ti nariknana idi makitana ti langa ni adingna. Naabungotanen daytoy iti nangisit. Saan a nakaya ni Rica ti naganak. Natay daytoy sakbay a nairuarna ti anakna. .
NAITABON ti bangkay ni Rica iti abay ti pantion ni inangda. Ni Ben, nagsubli iti siudad tapno makabirok ti trabaho. Imbatina ti putotna kenni Magda.
Tapno makalipat ni Magda, inyurnosna dagiti alikamen ni inangna iti siled a pagturturoganna idi. Idi makitana ti aparador, nalagipna ti kuarta a nakitana idi nagpaala ni inangna ti bado. Linuktanna ti aparador. Nakitana ti sobre. Innalana. Tattana la a makita nga adda dua a nagan a nakasurat iti nangisit iti sobre. Nagmulagat iti nabasana. Saan a mamati. Binasana manen ti nakaisurat: P30,000.00 pesos from Thomas Rodriguez, ken ti maysa a nagan a nakaisurat iti darakkel a letra: Noel Luday.
Kasla di mamati. Agsisinnallupang ti mapampanunotnan. Nagsubli ti panunotna idi adda mangegna a sangit ti ubing. Dagus a napan iti siled nga ayan ti maladaga. Nagtugaw iti katre. Pinikpikna ti luppo ti maladaga. Timmakder idi mapaturogna ti ubing. Tinurongna ti ayan ti aparador. Binukitkitna. Binirokna ti panio nga indulinna idi. Innalana idi mabirokanna. Nagsubli daytoy a nagtugaw iti katre nga ayan ti ubing. Miningminganna ti rupa ti kaanakanna. Kaslana la makitkita ti rupa ni adingna no kitkitaenna ti rupa ti maladaga.
Naiyanaknak la koma nga agsieten tapno saanko masagrap dagitoy nga pannubok ti biag, naisaibbekna. Inukradna ti panio nga iggemna. Iti kinabayag ti pannakailemmeng ti panio, naipigkepigketen daytoy. Ken ti dati a nalabbaga a dara, nagbalinen a nangisit. Iti dayta a kanito, saanna a linapdan nga agtedted ti luana. Binaybay-anna a mawarwar amin a galut a mangpapairut iti pusona.
Napagsusurotna ti amin: no natangken ti kolor a nalabbaga, kasla nangisit ti kitana. Itana laeng a maamiris nga uray no bassit laeng a rugit, makita ken maarikap dagiti mata ti tao.
Ragsak ti kangrunaan a mangitaktakder iti nalabbaga, ken liday met iti nangisit. No sadino a, mairugit ti nalabbaga iti nangisit, narigat a makita, ngem no nangisit ti mairugit iti nalabbaga, nalatak.
Ita laeng met a mapanunotna a ti basol ti maysa a tao, paminduaenna ti bales, mairaman pati pamilia. Ken uray no awan ti makaammo iti kinarakaram, saanmo a maikkat ti kinapudno a nakissayanen ti dayawmo. Nagasat dagiti tattao nga agbibiag gapu iti ayat. Biddut dagiti pasurot ti kuarta. Adu ti pamuspusan tapno malasat ti rigat.
Timmakder ni Magda, tinurongna ti altar. Nagparintumeng, nagkidem sa nagdumog. Wen, ti pait ket maysa laeng a paset ti biag. No taraknem, dumakkel, bumayag ken adu ti mapasurot. Ni Apo a Namarsua laeng ti kasayaatan a sanggir dagiti mailimlimo.#


text:
Eurasia
Ti Eurasia ket maysa a heograpiko a kontinente. Daytoy ket maysa pay a sosio-politikal a nalatak a kontinente a nagbukel kadagiti sosio-politikal a kontinente iti Europa ken Asia, nga addaan ti kosepto nga Eurasia a daytoy ket maysa a panangilimog kadagitoy a dua.
Ti panakaipapan ti bagi a heograpia, daytoy ket maymaysa a kontinente;[1] ti konsepto iti Europa ken Asia a kas sabsabali a kontinete ket naamammuan pay laeng idi umuna a panawen ken dagiti nagbeddengan da ket heolohiko nga a naikedeng. Ti Eurasia, ket isu met, a maysa a paset ti dakdakel pay a bagbagi ti dagdaga it Apro-Eurasia, nga ti Eurasia ket naisilpo iti Áprika idiay Suez a Kanal.
Ti Eurasia ket pagtaengan babaen dagiti agarup a 4 billion a tattao, sunurok a 72.5% iti populasion iti lubong, 60% idiay Asia ken 12.5% idiay Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Mano kadagiti kontinente ti adda?". Nailian a Heograpiko a Kagimongan. Naala idi 2010-09-26. " Ti Eurasia ket nakasakup ti agarup a 52,990,000 km2 (20,846,000 mi2) wenno agarup a 10.6% iti rabaw ti Daga (36.2% iti kalawa ti daga) a kangrunaan a mabirukan idiay dumaya ken akin-amianan a hemisperio. Ti Eurasia ket maysa a kontinental a bagbagi a dagdaga a nagbukel kadagiti sosio-politikal a konsepto ti Europa ken Asia. Babaen ti pagalagadan addan dagiti pito a kontinente: Asia, Aprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Europa, Australia, ken Antartika. Ti Heolohia ken Heograpia ket ilista na laeng dagiti innem a kontinente, a pinagtipon ti Europa ken Asia iti Eurasia. Iti sabsabali a paset iti lubong, dagiti agadadal ket maadalan da nga addaan laeng kadagiti lima a kontinente: Eurasia, Australia, Aprika, Antartka, ken ti Kaamerikaan."


text:
Basel-Landschaft
Ti Basel-Landschaft (Aleman: Basel-Landschaft (tulong·paammo); wenno inpormal a: Baselland/Baselbiet), ket maysa kadagiti 26 a kanton ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Liestal. Daytoy ket makibinningay ti pagbeddengan kadagiti kanto ti Basel-Stadt, Solothurn, Jura ken Aargau, ken dagiti Pranses a rehion iti Alsace ken ti Aleman nga estado ti Baden-Württemberg.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Canton of Basel-Land Statistics, Wohnbevölkerung nach Nationalität und Konfession per 31. März 2016 (iti Aleman) naala idi 30 Agosto 2016
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kanton ti Basel-Landschaft iti Wikimedia Commons


text:
Sasao nga Oceaniko
Dagiti agarup a 450 a sasao nga Oceaniko ket nasayaatda a napundar a pamilia ti sasao nga Austronesio. Ti lugar asinakupan dagiti agsasao ket mairaman ti Polinesia, ken ti pay kaaduan ti Melanesia ken Mikronesia.
Ngem uray no sakupenna ti nalawa a lugar, ti sasao nga Oceaniko ket isasao laeng babaen daggiti dua ariwriw a tattao. Ti kadakkelan nga agmaymaysa a sasao nga Oceaniko ket ti Akindaya a Fijiano nga addaan kadagiti 600,000 nga agsasao, ken ti Samoano nga addaan iti nakarkulo a 400,000 nga agsasao. Dagiti pagsasao a Kiribati (Gilbertes), Tongano, Tahitiao, Māori, Akinlaud a Fijiano ken Kuanua (Tolai) ket addaanda iti tungngal maysa kaniada iti sumurok a 100,000 nga agsasao.
Ti sapasap a tinaudan a nakonstrukto manen para iti daytoy a grupo ti pagsasao ket tinawtawagan a Proto-Oceaniko (pangyababan iti POc).
Dagiti linaon
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sasao nga Oceaniko ket isuda idi ti immuna a naipakita a pamilia ti pagsasao babaen ni Sidney Herbert Ray idi 1896 ken, malaksid ti Malayo-Polinesio, dagitoy laeng ti nasayaat a napundar a dakkel a sanga ti sasao nga Austronesio. Iti gramatika, dagitoy ket nakarodan a naimpluensiaan babaen ti sasao a Papuano ti akin-amianan a Baro a Guinea, ngem mangitalinaayda ti nakakasdaaw nga adu a gatad tibokabulario ti Austronesio.[2]
Lynch, Ross, ken Crowley (2002)[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun kada Lynch, Ross, ken Crowley (2002), ti sasao nga Oceaniko ket masansan a mangporma kadagiti pannakaisilpo iti tunggal a maysa kaniada. Dagiti pannakaisilpo ket maporma no dagiti pagsasao ket historikalda a rumsua manipud iti maysa a nasapsapa a lugar ti dialekto. Dagiti lingguistika a panagpabaro babaen dagiti kadenna a pagsasao ket mangipalawag ti kawar dagiti nagsasanggala a subgrupo (ti pannakaisilpo), nga awan iti naisangayan a proto-pagsasao ti mabalin a makonstrukto manen.[3]
Insingasing da Lynch, Ross, ken Crowley (2002) dagiti tallo a kangrunaan a grupo ti sasao nga Oceaniko:
- pannakaisilpo nga Almiralidad: dagiti pagsasao ti Isla Manus, dagiti adda iti baybay nga islana, ken dagiti bassit nga isla iti laud.
- pannakaisilpo nga Akinlaud nga Oceaniko (WOc): dagiti pagsasao ti amianan nga aplaya ti Irian Jaya, Papua Baro a Guinea (malaksid ti Almiralidad) ken ti akinlaud nga Is-isla ti Solomon. Ti Laud nga Oceaniko ket buklen dagiti tallo wenno dagiti uppat a sub-pannakaisilpo ken dagiti pamilia:
- ? pannakaisilpo a Sarmi–Jayapura: mabalin a parte ti pannakaisilpo ti Amianan a Baro a Guinea?
- pannakaisilpo nga Amianan a Baro a Guinea: buklen dagiti pagsasao ti amianan nga aplaya ti Baro a Guinea, iti daya manipud iti Jayapura.
- pannakaisilpo a Meso-Melanesio: buklen dagiti pagsasao ti Purpuro Bismarck ken Is-isla ti Solomon.
- pannakaisilpo nga Ungto ti Papuano: buklen dagiti pagsasao ti ungto ti Peninsula Papuano.
- pannakaisilpo a Tengnga–Akindaya nga Oceaniko (CEOc): gangani amin a pagsasao ti Oceania a saan a mairaman kadagiti Almirante ken Akinlaud nga Oceaniko. Ti Tengnga–Akindaya ket buklen dagiti uppat wenno lima a subgrupo:
- pannakaisilpo nga Abagatan a daya a Solomoniko: iti Abagatan a Daya ti Is-isla ti Solomon.
- (pannakaisilpo nga Utupua–Vanikoro: kamaudian a naikkat iti sasao a Temotu).
- pannakaisilpo nga Akin-abagatan nga Oceaniko:buklen dagiti pagsasao ti Baro a Caledonia ken Vanuatu.
- pannakaisilpo a Tengnga nga Oceaniko: buklen ti sasao a Polinesio, ken dagiti pagsasao ti Fiji.
- pannakaisilpo a Mikronesio.
Dagiti "tidda" (a kas intawtawag babaen da Lynch, Ross, ken Crowley), a saan a maiyanay kadagiti tallo a grupo dita ngato, ngem maidasigda pay a kas Oceaniko ket dagiti sumaganad:
- pannakaisilpo nga Is-isla San Matias.
- ? Pagsasao a Yapes: ti sila ti Yap. Mabalin a parte dagiti Almiralidad?
Inikkat da Ross ken Næss (2007) ti Utupua–Vanikoro, manipud iti Tengnga–Akindaya nga Oceaniko, iti baro a nangruna a sanga ti Oceaniko:[4]
- pannakaisilpo a Temotu, nainaganan manipud iti Probinsia ti Temotu ti Is-isla ti Solomon.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Modelo ti allon ti panagbaliw ti pagsasao
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Oceanic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Mark Donohue and Tim Denham, 2010. Farming and Language in Island Southeast Asia: Reframing Austronesian History. Current Anthropology, 51(2):223–256.
- ^ Ti modelo ti allon ket ti nasaysayaat a amitunos ngem ti modelo ti kayo pata iti panangirepresenta kadagiti kasta a pannakaisilpo: kitaen ti François, Alexandre (2014), "Trees, Waves and Linkages: Models of Language Diversification" (PDF), iti Bowern, Claire; Evans, Bethwyn, The Routledge Handbook of Historical Linguistics, London: Routledge, pp. 161–189, ISBN 978-0-415-52789-7.
- ^ Ross, Malcolm and Åshild Næss (2007). "An Oceanic Origin for Äiwoo, the Language of the Reef Islands?". Oceanic Linguistics. 46: 456–498. doi:10.1353/ol.2008.0003.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ray, S.H. (1896). "The common origin of the Oceanic languages". Journal of the Polynesian Society: 58–68.
- Lynch, John; Ross, Malcolm; Crowley, Terry (2002). The Oceanic Languages. Richmond, Surrey: Curzon. ISBN 978-0-7007-1128-4. OCLC 48929366.
- Ross, Malcolm and Åshild Næss (2007). "An Oceanic Origin for Äiwoo, the Language of the Reef Islands?". Oceanic Linguistics. 46: 456–498. doi:10.1353/ol.2008.0003.


text:
Nagbalbaliwen a naminpinsan ti klima. Nakaro ti agal-alimpuyo a dagaang lalo ita a panawen ti tikag ken kapudotna ta ultimo yabayab wenno naiyaw-awan nga aplaw ti angin ket kunam la no ipugpug-aw ti yubuyoban iti pagpandayan ti barana. Uray ti sang-aw ti daga ket agkiamkiam, lalo iti tengnga ti aldaw.
Maapektaran uray dagiti dingo iti kinapudot ti panawen.
Gapu iti El Niño, agbisin dagiti dingo ta nagangon dagiti ruot iti aglawlaw. Kas iti naipadamag manipud La Union, saanen a mapakawan dagiti kalding dagiti bulong ti saba a pagpakan ta awan metten ti makibkibda a puon ti ruot. Adda payen dagiti karkarna a sakit dagiti dingo gapu iti agbaliwbaliw a paniempo. Adda dagiti nagpatay lattan gapu iti sobra a pudot. Adda dagiti nagbulsek. Adda dagiti manok a mapangok ken dagiti dadduma nga agsakit iti batungol sadanto agpeste.
Di met maulsan no panawen ti panaglalam-ek. Kumuddot wenno kumutukot ti lam-ek aglalo iti naangep a parbangon. Ti imasna, no agkapeka tapno bumara ti rusokmo, kakirkiwarmo pay la no ar-arigen, mabalinen nga areb-eben uray di pug-awan ta napaspas ti panagbaawna. Iti kastoy a kalamiisna, umapon ti kinasulit a bumangon a masapa no awan ti nasisita nga aramiden wenno papanan. Kadaytoy a panawen, gagangay a naladladaw ti kutikuti iti kusina.
Layus met ti lak-amen no panagtutudo. Ta awan sa payen ti nakaro a tudo a di parnuayen ti bagyo. Sa gumiddanto pay ti flashflood ta kalbo metten dagiti kabambantayan. Dagiti disso idi a saan a malaylayus ket danonen itan ti danum. Basta agbagyo ken agtudo iti napigsa, layus ti apiten. Kadagiti nangangato a lugar a kas kadagiti agnanaed kadagiti bakras ti bantay mapagam-amkan met ti panagkusukos wenno panagreggaay ti daga.
Ania itan ti mapaspasamak? Apay a laklak-amenen dagitoy a kalamidad?
Ta apayen nga ap-apiten dagitoy a didigra? Ta apayen ti panagbalbaliw ti paniempo? Ta ania kadi ti makagapu? Ania kadi ti rumbeng nga aramiden? Saanen a malapdan a saludsoden dagitoy.
Sumangbay pay dagiti sabali a saludsod no ania ti maaramidan kadagitoy sumangsangbay a kalamidad. Saan ngata a nasaysayaat no sabalian met ti nakainsigudan a panagbiag a kas maiyataday iti panagbalbaliw ti klima? Wenno panangbaliw iti lifestyle kas maikanatad iti nagbaliw a paniempo? Saan kadi a rumbeng laeng nga aramiden daytoy?
Iti nalawlawag a pannarita, rumbeng a sanguentayo ti panagbiag a nakapokus kadagiti bambanag a ditayo intaltalek iti napalabas kas iti green energy, air quality, solid waste management, water conservation, pollution prevention, ken ti makunkuna a coastal resource management.
Iti daytoy a panawen a panagbaliwbaliw ti klima, makitan ti kinapateg dagitoy a kasapulan nga ikkantayon iti naan-anay nga imatang.
(Adda tuloyna)


text:
Wednesday, November 26, 2014
PRE-NATAL KEN BAKUNA TI UBBING, AGTULTULOY ITI RHU
Cabugao, Ilocos Sur – Malaksid kadagiti kadawyan nga an-annayen ken sagubanit dagiti maipapaagas iti Rural Health Unit (RHU)-Cabugao, kaaduanna met ita ti mapan ag-pre natal check-up dagiti masikog tapno maipasigurado ti napintas a kasasaad ti panagpasngayda inton madanonan ti kabulananda. Manamnama nga iti nasayud a koordinasion dagiti masikog kadagiti agrebbeng iti RHU ket ma-update ti rekord-da a kasapulan pay ti Lying-in Clinic a naipasadia a paganakan dagiti nadanonanen ti kabulananda.
Kanaig daytoy, inaldaw latta met iti pannakaipan dagiti ubbing/ maladaga para iti pannakabakunada kadagiti mayataday a pangprebentar ti sakit, segun ken ni Dr. Bernardino P. De Gracia, Municipal Health Officer ti MHO-Cabugao. Maikkan ti agtultuloy nga importansia daytoy a serbisio babaen iti agtultuloy a panangilungalong dagiti maseknan a Medical Personnel iti MHO-RHU Cabugao kasta metten iti Sangguniang Bayan nga idauluan ni Health Committee Chair SBM Atty. Bryann Jett S. Pano.
Kangrunaanna, dagitoy nga inisiatiba ket resulta iti pannakaitandudo ti salun-at iti amin nga umili babaen iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:49 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Iti pannakaduktal kadagiti baro a teknolohia, isangbayna dagiti benepisio ken panagdur-as iti biag. Idi, no agudong dagiti agnaed iti away, agluganda iti karison wenno kalesa. Itan, malaksid iti traysikel, addaytan dagiti dyip, bus, kotse, tren ken eroplano no agbiaheda.
Idi, makaanayen ti puyupoy, paypay ken nalamiis a danum iti karamba a mangpabang-ar iti tao lalo no kasdiay a kagapgapuna iti kataltalonan wenno iti trabaho. Itan, no kayatna ti agpalamiis, luktanna laeng ti bentilador, aircon, ti refrigerator para iti nalamiis nga inumen, wenno agpasiar kadagiti mall tapno masalibukagan ti riknana.
Ngem iti sanguanan dagitoy a pagnam-ayan dagiti tattao, idatengna met dagiti pagdaksan, kas iti panagbalbaliw iti aglawlaw.
Gapu iti karbon nga ibel-a dagiti paktoria, sasakayan ken dagiti nadumaduma nga alikamen a mangmangted iti pagnam-ayan kadagiti agnaed daytoy a lubong, naparnuay ti polusion iti tangatang.
Wen, nakaron ti polusion ket nadarnapanen iti karbon ti tangatang a mangkubkubong iti pudot manipud iti init a pakaigapuan iti panagpudot ti aglawlaw.
Sagsagrapentayon ti epekto ti panagpudot ti lubong. Mangdakamattayo iti sumagmamano:
- Mangrugin a marunaw dagiti natangken a yelo iti North ken South Pole. No agtultuloy daytoy, ngumato ti level dagiti baybay nga agtungpal iti pannakalayus dagiti nababa a pagilian. Nakaam-amak ti senario iti masakbayan: siudad ken il-ili nga alun-onen ti ngimmato a kabaybayan.
- Agbaliwbaliw ti paniempo ket paltuadenna ti nakaro a panagtutudo wenno igaaw. Mainayon ditoy ti pannakaparnuay dagiti narungrungsot a bagyo, allawig ken dadduma pay a weather phenomena.
- Itatanor dagiti sakit iti bara, kudil ken dadduma pay nga an-annayen gapu iti narugit a gas iti angin a nangpayong iti tangatang. Iti daytoy a senario dumagsen ti ibaklay dagiti gobierno iti sangalubongan iti benneg ti salun-at.
Ket itay la nabiit, rimmuar ti report a mangbalballaag dagiti gobierno iti lubong a no dida italtalek daytoy kumarkaro a problema ti polusion, dumteng ti tiempo nga agbalin a refugee dagiti 200 milion a tattao iti lubong gapu iti tikag wenno layus a patauden ti di malapdan a panagbaliwbaliw ti paniempo.
Dakkel ti akem ti gobiernotayo, kas kadagiti sabsabali pay a gobierno, iti panangkontrol iti ikakaro iti polusion. Maysa ditoy ti nainget a panangipatungpal kadagiti paglintegan iti pagilian, kas iti Clean Air Act ken dagiti programa a panangpaberde iti aglawlaw. Ngem makaanay kadi dagita?
Makunami: agtultuloy latta daytoy a problema no saan nga agkakammayyet amin a gobierno iti lubong. Kasapulan ti kooperasion ti tunggal pagilian a mangsaluad iti Ina a Lubong.
Ta maymaysa ti lubong. Ti problema ti polusion, problema ti sangalubongan. Ti sakit ti lubong, sakit amin nga agindeg, nabaknang man wenno napanglaw, literado man wenno di nakaadal, ubing man wenno nataengan.
Saantayo koma nga itulok lattan ti pannakaungawna gapu iti panagbaybay-a ken panagabusotayo iti aglawlaw. Agkutitayo itan ta di pay naladaw. ##


text:
Santa Fe, New Mexico
Ti Santa Fe (/ˌsæntəˈfeɪ/; (Tewa: Ogha Po'oge, Navajo:Yootó)) ket isu ti kapitolio ti Estado ti New Mexico. Isu daytoy ti maikapat a kadakkelan a siudad idiay New Mexiko ken isu pay ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Santa Fe. Ti Santa Fe ket isu ti kaduogan a kapitolio a siudad idiay Estados Unidos ken ti kaduogan a siudad idiay New Mexico. Ti Santa Fe (kaibuksilan “nasantuan a pammati” manipud iti pagsasao a Kastila) ket addaan iti populasion iti 69,204 manipud iti senso ti Estados Unidos idi 2012. Isu daytoy ti kangrunaan a siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano a mangsakop iti amin a Kondado ti Santa Fe ken paset ti dakdakkel a Naitiptipon nga Estadistika a Lugar ti Albuquerque-Santa Fe-Las Vegas. Ti napno a nagan ti siudad idi nabangon ket La Villa Real de la Santa Fe de San Francisco de Asís (“Ti Naarian nga Ili iti Nasantuan a Pammati ni San Francisco iti Asis”).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2016 U.S. Gazetteer Files, United States Census Bureau, 2016, Q32859555 ti Wikidata
- ^ "Santa Fe (New Mexico, United States) – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi Mayo 31, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Santa Fe, New Mexico iti Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Pungol
Ti kayat a sawen ti balikas a pungol iti pagsasao nga Ilokano ket ababa. Iti Wikipedia dagiti pungol ket dagiti ababa a panid (Ingles: stub), (sapasap a dagitoy ket naglaon kadagiti ab-ababa ngem 1500 a teksto) dagitoy ket narugian a panid wenno artikulo a saan pay a nalpas wenno nakompleto. Mabalin a nayonan, baliwan, tarimaanen, pasayaaten, papintasen, paddakkelen pay dagitoy a a pampanid.
Dagiti linaon
Kasano ti tumulong[urnosen ti taudan]
No makakasarungkar kayo kadagiti pungol nga artikulo, mabalinmo ti mangirugi nga agurnos kadagitoy wenno saan, mabalinmo ti mangidasig ti maysa a pungol nga artikulo babaen ti panagikabil ti sapasap a plantilia a kas iti
{{pungol}}.
Nupay kasta, dagiti pungol ket nasken a saan a mabayag a maidasig a kas maysa a sapasap a {{pungol}}. Nasken dagitoy a maika-kategoria kadagiti sabsabali ken umisu a kategoria.
Kitaen dagiti pannakaidasig dita baba para kadagiti sabsabali a panakaidasig kadagiti pungol nga artikulo.
Kasano ti agbiruk kadagiti pungol nga artikulo[urnosen ti taudan]
Ti agbiruk kadagitoy a pungól nga artikulo, kitaen dagiti sumaganad a naisilpo kadagitoy a pampanid;
Dagiti nadumaduma a panakadasig ti pungol[urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad ket dagiti sabsabali a pannakaidasig dagiti pungol a pampanid ken platilia a mabalin nga usaren.
Sapasap[urnosen ti taudan]
- {{Pungol}} - para kadagiti pungol a saan a maidasig iti sabali a pungol, usaren daytoy a kas temporario laeng a pannakaidasig aginggana intono makabiruk iti husto a pannakaidsig.
Arte[urnosen ti taudan]
- {{Pelikula-pungol}}
- {{Musika-pungol}}
- {{Artista-pungol}}
- {{Telebision-pungol}}
- {{Literatura-pungol}}
Ay-ayam[urnosen ti taudan]
- {{Ay-ayam-pungol}}
- {{Ay-ayam-bio-pungol}}
Heograpia[urnosen ti taudan]
- {{Heograpia-pungol}} - para iti amin a heograpikal a lokasion (luglugar, ili, siudad, pagilian, kdpy)
- {{Pilipinas-heograpia-pungol}} - Para kadigiti amin a heograpiko a lokasion iti Pilipinas.
Pagsasao[urnosen ti taudan]
- {{Pagsasao-pungol}}
- {{Au-pagsasao-pungol}}
Siensia[urnosen ti taudan]
- {{Siensia-pungol}}
- {{Biolohia-pungol}}
- {{Kimika-pungol}}
- {{Matematika-pungol}}
- {{Medisina-pungol}}
- {{Pisika-pungol}}
- {{Tiempo-pungol}}
Tattao[urnosen ti taudan]
- {{Aktor-pungol}}
- {{Aktres-pungol}}
- {{Bio-pungol}}
Teknolohia[urnosen ti taudan]
Sabsabali pay[urnosen ti taudan]
- {{Makmakan-pungol}}
- {{Pakasaritaan-pungol}}
- {{Militar-pungol}}
- {{Politika-pungol}}
- {{Relihion-pungol}}
- {{Pagluganan-pungol}}


text:
agal-al-al ti ang-ang ta di agpatingga
a tumanawtaw iti entablado ti rikna
a naputar iti an-anayen a tarikayo.
Dua a daniw
Daniw ni Jobert M. Pacnis
203 Pacnis Street, Brgy. Ammubuan
Ballesteros, 3516 Cagayan
1. Ti Orasion
agal-al-al ti ang-ang ta di agpatingga
a tumanawtaw iti entablado ti rikna
a naputar iti an-anayen a tarikayo.
agibasbaslag iti baraha a sineksekna
laeng iti bukodna a pannakaawat
ket ipilpilitna a balasaen dagiti simotsimot
tapno iti pananggangatna iti pagsilawan
pinggipinggiten dagiti uratan a ramay
agingga a didanton kayat ti tumakder
iti tinugawanda a lawlaw ti atong.
pumuskol dagiti asuk ti innuman
ket malamayan ti napasag a karirikna
ngem ti ang-ang di latta mapnek
kayatna a maitabon uray ti binting nga isem!
aguyaoyton ti dilana inton maawatanna
a tinarayna a sinarak ti temtem
dagiti ipaspasindayagna a kinapudno
(koma, dinto pay naadasan iti dara
ket maitanamitimna ti orasion ti panagbabawi!)
2. Ti Panagmula Iti Dulin A Bukel
narukopen ti alad iti barukong, nawayan
dagiti ayup nga agdakiwas kadagiti naitukit
a bin-i: ibusenda uray apagtubo laeng
idinto a kubkoben dagiti dadduma pati ramut.
inton panawanda ti bangkag ti puso
nagnaanton ti bagyo, nakaronton ti pannakaluglog!
saludsodekto manen iti bagik: kaano
a masarakak ti kawayan a tinenneb
ti panawen, ti darekdek a dinto anayen,
ken bamban a dinto mapugsat?
kalpasanna, in-inutek latta a patubuen
dagiti iduldulinko a bukel: iti panagtutudo
yalisko ida iti kapanagan ti barukong
ket taripatuek ida iti dam-eg ni ayat
ken panagibi ti mabangon latta nga alad
ta mamatiak a matumpongakto met laeng
ti sapsapulek: ket dinton laklakaen a dugsaken
dagiti walang nga ayup ken peste!
(ta iti panagmula masapul ti panagsibug!)


text:
Salaysay ni Jobert M. Pacnis
(Maudi iti dua a paset)
Mailawlawag ditoy dagiti Maudi a Pito a Balikas ni Hesus idi addan nga agngangabit ken ni Patay. Sumnek iti puso ti pannakailawlawag ti tunggal balikas. Mapabaro ti pampanunot a kupikopna iti papananna manen a disso a pakigasanggasatanna kalpasan ti selebrasion. Daytoy a pannakapabaro, agserbi a kasla pigsana a sumaranget kadagiti sumangbay a karit, pannubok iti biagna.
Iti met kabigatanna, Sabado de Gloria, madlaw ti kinaulimek ti simbaan. Dagiti tattao? Addada kadagiti igid ti baybay wenno karayan nga agraragsak/agpipiknik/agre-reunion.
Agraragsak? Wen, ta iti kano kabigatanna, nagungaren ni Hesukristo ket nasubboten dagiti basbasol. Pasamak a rumbeng a rambakan. Dagiti dadduma, al-alaenda met daytoy a gundaway tapno makapagiinniliw kadagiti kameng ti pamiliada a nagiinnaddayo gapu kadagiti nagduduma a rason.
Ala, nasayaat met nga agpayso a rambakan ti panagungar ti Mesias. Ta ipakita laeng daytoy ti di maipeksa a panagyaman iti pannakasubbot dagiti basbasol.
Ngem kas mapalpaliiw ‘toy nagsurat, daytoy a panagraragsak, addada met ibungana a nakaal-alas a pasamak. Gapu ta kadawyan nga agiinum dagiti agraragsak iti igid ti baybay, aduda ti agkikinnursunada. Inton kuan, rambolen. Naimbag laeng no awan ti marissing a biag!
Ditoy ilimi, reprep dagiti mapan agpipiknik ken agdidigos ti igid ti baybay no kasta a Sabado de Gloria. No palausen ti manarita, arig awan pagpuestuam iti kaadu ti tao. Nataratar dayta manipud aplaya ti sentro nga agpadaya (a masakupan ti Brgy. Sta. Cruz, Ammubuan ken Palloc) ken agpalaud (a masakupan ti Brgy. Centro West, Cabuluan East/West ken Cabaritan East/West).
Ta adu dagiti naggapu iti kabangibang nga ili ti um-umay! Pati dagiti taga-Apayao iti abagatan ti ilimi.
Di mailadawan a ragragsak ti maimatangan.
Kalpasan ti piknik, ragragsak, ania ti sumaruno?
Kas nasaon, nagasaten no awan ti nagkikinnursunada. Ken naimbag la unayen no awan ti “innala” ti baybay. Wen, paseten ti pannakarambak ti Sabado de Gloria ditoy ilimi ti kinapudno nga adda dagiti “al-alaen” ti baybay. Daton kano. Nasirenada, kuna dagiti dadduma. Ta no kitaen kano, pagattumeng wenno pagatsiket laeng ti nakalmesan ti “naala.”
Ngem saan ngata a biktimada laeng ti sobra a pannakaulawda iti nasanger? Ta pamrayan dagiti dadduma ti mapan agpausaw nga aglangoy iti baybay no kasta a simmiluden ti ininumda. Ket dimmuko ti haybladda!
No saan, di ngata a pagbayad ti tao iti ar-aramidenna iti nakaparsuaan?
Apay?
Kalpasan ngamin ti agmalem a ragragsak, iti ibibisitam iti igid ti baybay iti kabigatanna kalpasan ti misa, maimatangam laengen dagiti maitaytayab, agkaraiwara a basura a kas iti plastik, bote, pappapel ken no ania la ditan.
Ti dakesna pay, kaaduan kadagiti bote ti nabtak. Gapu ta kadaratan, magaburan dagitoy iti apagapaman. Samonto laengen ammo nga adda bote no nabaddekamon. Nabiktimakan iti aramid dagiti kailian ken uray dagiti ganggannaet a nagraragsak!
Koma, kitaen ti tunggal maysa ti akem/obligasionna iti nakaparsuaan. Saan a gapu ta panawan met laeng ti lugar (a sublian kalpasan ti makatawen), makaammo ditan no adda masarming kadagiti naginuman. Total, nadalusto man met laengen a sangbayan ta dalusan ti baybay babaen ti pananggaborna kadagitoy.
Daytoy koma ti rumbeng a “mapabaro” nga ugali ti tunggal maysa. Agbalin koma a responsible ti amin iti pannakatagiben ti nakaparsuaan. Akupenna koma ti bukodna a wara wenno basura.
Ta iti panagsublina iti sumaruno a tawen, adda pay laeng dayta kayaw ti baybay a pagrambakanna, pagpanunotanna a siuulimek kadagiti pasamak iti biagna.
Ta narigat ti agbalin a biktima iti bukod nga aramid!
Biagen koma iti puso ken isip dagiti pannursuro ti Dios. Ta di kunaen ni Apo Hesus: Pakawanem ida ta dida ammo ti ar-aramidenda…#


text:
VIGAN CITY – Uray opisina ti kompania a paglakuan iti selpon, saanen a palabsen dagiti agtakaw iti selpon.
Nagreport ni Froilan Tamayo, 33, baro, account management specialist ti Globe Telecommunications Center iti Mart One ditoy a natakaw ti selponna a Sony Ericsson iti mismo nga uneg ti opisinana iti nasao a kompania.
Segun iti biktima, indissona ti selponna iti lamisaanna ket inasikasona dagiti kustomerda ket naduktalanna laengen nga awan ti selponna iti nakaiparabawanna.
Saan pay nga ammo no asino ti nangpidut iti selpon ni Tamayo.


text:
Lehislatibo a distrito iti Mountain Province
Ti Lehislatibo a Distrito iti Mountain Province ket isu ti agdama a pannakabagi ti Mountain Province iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Dagiti agdama nga aldaw a probinsia ti Apayao, Benguet, Ifugao ken Kalinga ken ti pay nawaya a siudad ti Baguio ket nangporma idi ti saan a nabingbingay a pannakabagi ti probinsia aginggana idi 1969. Ti dati a Mountain Province ket nairepresenta babae dagiti tallo a delegado manipud idi 1916 aginggana ti pannakabingbingayna kadagiti naisinsina nga uppat a probinsia idi 1969, malaksid ti panawen ti gubat a esponsor ti Hapon a Nailian nga Asemblia manipud idi 1943 aginggana idi 1944, idi ti probinsia ken ti siudad ti Baguio ket nairepresentada iti tunggal maysa a delegado. Manipud idi 1916 aginggana idi 1935, ti dati a Mountain Province ket nairepresenta idi babaen dagiti tallo a delegado a naidutok babaen ti Gobernador-Heneral, urayno sadinoman ti nagtaenganda. Babaen ti Tignay Blng. 4203 ti Lehislatura ti Filipinas a nairugi idi Hulio 23, 1935 ket naaramid ida nga elektibo, ken ti probinsia ket nabingbingay kadagiti tallo a distrito nga adda ti nalawag a pakabuklan ti teritorio.
Manipud idi nabingbingayen ti daan a Mountain Province kadagiti uppat a probinsia idi Hunio 18, 1966 babaen ti Republika Tignay Blng. 4695, daytoy ket napabassiten iti agmaymaysa a kongresional a distrito a nangrugi idi 1969, a naipan laeng ikadagiti patingga ti dati a sub probinsia ti Bontoc, a nagtaginayon ti nagan a "Mountain Province". Daytoy nga agdama nga aldaw a Mountain Province ket nairepresenta idi a kas paset ti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa apannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984. Daytoy ket nagtaginayon ti bulodna nga agmaymaysa a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna iti naipasublia a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isu met laeng a tawen.
Dagiti linaon
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 154,187
- ^1Pimmusay idi Pebrero 8, 2008.
Umuna a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sub probinsia ti Apayao: Calanasan (Bayag), Conner, Kabugao, Luna, Namaltugan (narakrak idi 1936), Tauit (narakrak idi 1936), Pudtol (nabangon idi 1959), Flora (nabangon idi 1963), Santa Marcela (nabangon idi 1967)
- Sub probinsia ti Bontoc: Barlig, Bontoc, Natonin, Sabangan, Sadanga, Sagada, Tinglayan (naipan itisub probinsia ti Kalinga), Paracales (Paracelis) (nabangon idi 1962)
- Sub probinsia ti Kalinga: Balbalan, Lubuagan, Pinukpuk, Tabuk, Tanudan, Liwan (nabangon idi 1965), Pasil (nabangon idi 1966)
Maika-2 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baguio1
- Sub probinsia ti Benguet: Atok, Bakun, Bokod, Buguias, Itogon, Kabayan, Kapangan, Kibungan, La Trinidad, Mankayan, Sablan, Tuba, Tublay
- ^1Nawaya mnaipud ti probinsia ken saan nga agbutos kadagiti opsial ti probinsia manipud idi 1909 babaen ti Tignay Blng. 1964. Nagbutos laeng a kas paset ti Mountain Province para iti kongresional a pannakabagi.
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sub probinsia ti Ifugao: Banaue, Lagawe (Burnay), Hungduan, Kiangan, Mayoyao, Potia (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1955[1]), Lamut (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1959)
- Sub probinsia ti Lepanto (narakrak, ken naitipon iti Bontoc): Banaao (naitipon iti Tadian), Bauko, Besao, Tadian (Kayan)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Benguet
- Lehislatibo a distrito iti Ifugao
- Lehislatibo a distrito iti Kalinga-Apayao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- ^ "Ti maysa aTignay a Mangpartuat ti Munisipal a Distrito ti Potia iti Mountain Province". LawPH.com. Naala idi 2011-04-11.


text:
Ania ti aramidem no maipasungalngalka iti impromptu a diskurso?
Dagitoy ti kangrunaan nga aramidem:
1. Mentally alert
2. Ti mensahe wenno kangrunaan nga ibaga
3. Ti taray ti lengguahe wenno panagsao a kas maibagay iti kapanunotan ken tungtongan wenno mensahe.
1. Mentally alert. Relaks. Siempre, no addaka iti maysa a dakkel a tallaong ket madama ti diskurso, dumngegka ta pasetnaka ngarud ti tallaong. Naka-mentally alert ti dumngeg nga udiens, saan a mentally absent. Kas nakunatayon idi madama nga intay ad-adalen ti dumngeg wenno panangawat iti mensahe, tumaud metten iti isiptayo, agrusing iti kapanunotantayo ti kabarbaro nga idea a kayattayo nga ibinglay ken ipadigo no ited dayta ti gundaway kadatayo. Eswes, no dimteng dayta a gundaway ket inawagandatayo nga agsao, sigurado nga intay ibaga ken ibingay wenno ipadigo dayta kabarbaro nga idea. Related topic dayta ta nagrusing a kapanunotan iti napalabas a diskurso a dinengngeg. Mentally alert.
Kasanon no naipasungalngalka nga agsao iti pasken, tallaong nga awan pay ti nangngegmo a nagsao? Daytay sika ti awaganda nga agdiskurso ta awan pay ti kangrunaan a sangaili?
Saan a parikut daytoy no mentally alertka. Kasano? No dimmar-aykan, ammomon no ania a pasken dayta a dar-ayam. Maipapan iti ania? Kasar? Natayan a nasken a mangitedka iti eulogy sakbay a maitabon ti bangkay? Iti inatendaram a panagturpos wenno commencement exercise? No mentally alertka, saan a parikut ti panagdiskursom iti impromptu ta ammom no ania ti napanam ket ammom metten ti aramidem no sika ti maawagan. Usarem laeng ti kinaania ken kinaapay dayta a pasken wenno ti kinapateg dayta a pasken. Dayta laeng ti sungbatam ken panangilawlawagmo ket makunan a diskurso.
2. Extemporaneous. Nalaklaka bassit ngem iti impromptu ta adda sangkabassit a panawenmo a mangisagana iti sawem. Kas pagarigan dumdumngegka ket immasideg kenka ti emcee ket kunana a sumaoka man met, naipasubokan, siempre, Saanka a makakedked. Agbalinka laeng a kj wenno kill joy. Ngem agsipud ta adda pay sumagmamano a minutosmo a mangamiris iti ibagam, daytan ti aramidem. Mangisaganaka iti sangkabassit a sawem. Saanka a mangisurat iti sibubukel nga speech no di ti kangrunaan laeng a sawem. Kas koma no maipapan iti panagabuso iti arak ti kiniddawda kenka a sawem iti extemporaneous, isaganamon dagiti agsasaruno, ulitek – agsasaruno – nga inka ibalikas. Isuratmo iti sangkapirgis a papel wenno ikabesamon. Kas koma itoy a panagsasagannad:
I- Rugi – parikut – no ania ti parikut wenno topiko
II. Dagiti makabartek
III. Gapu iti panagbartek
IV. Epekto ti panagbartek
V. Pananglapped iti panagbartek
VI. Konklusion.
No naisuratmo iti sangkapirgis a papel dagiti naagapad iti ngato, dagita ti surotem nga isawang. Addaankan iti medida wenno pagibatayan iti sawem a naurnos ken nagsasagannad. Irugi ti rugi, maipapan iti parikut No awanen ti masao pay maipapan iti rugi wenno parikut, rugian manen ti sumaruno.
Itoy a wagas, naurnos ken nagsasagannad dagiti inka insawang, ket agraem la ketdi ti tallaong kenka ta kaslaka nakasagana nga agnanayon.
Extemporaneous. Addaanka iti sangkabassit a panawen nga agisagana.
3. Manipud iti memoria. Inkabesa a sawen. Nagsuratka nga immuna, samo inkabesa iti dua nga aldaw wenno dua a lawas. Kas iti valedictory address, salutatory address, ken dadduma pay a naikabesa a diskurso.
Nupay inkabesa, adda latta met option wenno panangbalbaliw ti inkabesa lalo kadagiti balikas a mas nasamsamay iti dayta a gundaway ngem ti insurat ken binasa. Ditoy, gumana ti taray ti utek.
4. Manipud iti basbasaen a diskurso. Adda insuratmo iti papel, santo basaem. Nupay kasta, saan a kas iti agbasa iti nagsupotan iti tinapa ti aramidem nga agbasa no di panangiyebbetmo kadagiti balikas ken panagtaldiapmo iti papel a basbasaen .
Kasayaatan amin no ibasa ti diskurso, ket nasken ti naynay a panangbasabasa sakbay a dumteng ti diskurso ta pamiliarkanton kadayta a diskursom. Iti panangbasabasam, amangan no maikabesam payen ket taldiataldiapam laengen. Iti panagbasam, nasken latta met a taliawem ti udiens iti kanawan, tengnga ken iti kannigid nga agsisinnublat.
5. Manipud iti power point presentation wenno iti projector.
Ditoy, posible a dagiti laeng kangrunaan a sawem ti naikabil a mabuya wenno mabasa. Mabalin a naisuraten amin a sawem ket dita a sarsarunuen ti udiens.
Iti panagdiskurso, kangrunaan a lagipen ti kinaadda ti panagtalek iti bukod a kabaelan (confidence), panangiyibbet a nalawag ken addaan anag dagiti balikas lalo kadagiti kangrunaan a balikas, addaan iti facial expressions (gestures), dagiti kumpas a kas iti nakunatayo idi ken eye-to-eye contact iti udiens. Makatulong amin dagitoy iti interperetasion dagiti dumdumgeg…(maituloyto…)


text:
Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
ITAY napalabas nga eleksion primaria iti para representante iti akimbaba a benneg ti Kongreso ti Hawaii iti Distrito 30, dua a Filipino ti nagpaidasig a mangibagi iti Partido Demokrata iti daytoy umay nga eleksion heneral. Ti mangabak kadagitoy dua, da Romy Cachola, agdama a representante ti nasao a distrito, ken Ernesto “Sonny” Ganaden, agdadamo a timmapog iti politika, ti makibalubal iti mangibagi iti Partido Republikano.
Sakbay ti eleksion, awan madlaw a risiris iti kandidatura da Cachola ken Ganaden. Ngem iti karabiyan ti eleksion a pannakabilang dagiti botos, agin-innuna dagiti dua. Iti immuna a dua a pannakaiwaragawag ti bilang dagiti botos, mangab-abak ni Cachola. Ngem idi sakbay ti tengnga ti rabii, naiwaragawag a rimmingbaw ni Ganaden iti 10 a botos.
Naturog a nakaisem dagiti nangsuportar ken ni Ganaden. Ngem iti kabigatanna, nariinganda laengen a nangabak ni Cachola iti 51 a botos.
Gapu iti daytoy kellaat a panagbaliw ti resulta ti eleksion, kinuna dagiti nangtapaya iti kandidatura ni Ganaden nga adda “naipakamakam” a balota— banag a makaigapu a nangabak ni Cachola.
Iti sumaruno a lawas, nangyuli ti bunggoy ni Ganaden iti darum iti Korte Suprema. Iti darum, napabasol ni Cachola a nangallilaw, nangipig ken nangipangta kadagiti botante. Kinuna pay ti darum nga inadaw ni Cachola ti nagan dagiti botante manipud iti listaan dagiti pasiente iti klinika ti doktora a kaingungot ni Cachola. Adda iti puseg ti Kalihi, maysa a distrito ti Honolulu ken pagtaengan dagiti adu a Filipino/Ilokano. Daytoy ti makaigapu nga adu ti naibuson a botos a nagbanag iti panangabak ni Cachola.
Nakiddaw iti darum ti pannakabilang manen dagiti balota, ti pannakaikkat ti nagan ni Cachola iti balota ti eleksion heneral, ken ti panagimbestigar ti Federal Bureau of Investigation.
Malaksid ken ni Romy Cachola, nairaman pay a naidarum ni Hawaii Election Chief Scott Nago gapu ta “napaay a nangatipa iti pannakairaman dagiti adu a naibuson a balota a maipagarup a palso.”
Iti sungbat ni Diputado Cachola, kinunana nga awan kinapudno dagiti pammabasol dagiti kinasalipna iti politika. Kinunana pay a saanna a maukag ti listaan dagiti pasiente ni Dr. Erlinda Cachola, ti kaingungotna. Kinuna met ni Scott Nago nga awan kinapudno a namindua ti pannakabilang dagiti naibuson a balota ken adda dua nga election official, wenno nasursurok pay, a nangbambantay ken nangsalsaluad kadagiti balota.
Kiniddaw dagiti dua a naidarum ti pannakaiwaksi ti darum kadakuada.
Napardas ti pannakataming dagiti darum iti protesta iti eleksion. Sagudayen ti linteg ti Hawaii, uppat laeng nga aldaw kalpasan ti pannakaawat iti sungbat dagiti naidarum ti pawayway ti korte a mangrisut iti protesta.
Itay Agosto 25, inyetnag ti Korte nga awan natibker a pammaneknek nga adda kinukusit a naaramid itay napalabas nga eleksion. Kinuna ti korte nga awan nailanad a nainagan iti darum a mabalin a mangipaneknek iti kinapudno dagiti pammabasol.
“Saan a mabalin a maibasar ti maysa a darum iti eleksion babaen ti “panangipagarup wenno awan kapkapnekan nga impormasion.” Pinirmaan dagiti lima a hues ti Korte Suprema ti nasao a decision.
“Nadalus ti panagkampaniak manipud pay idi,” kinuna ni Cachola.
Agarup tallopulon a tawen ni Romy Cachola, 70, nga agserserbi iti pagilian. Sigud a nagpapaay a Diputado iti Hawaii, sa nagkonsehal iti City & County of Honolulu, sa nagsubli manen a reprensentante ti Kalihi.
No mangabak iti eleksion heneral, daytoy ti maikatlo a terminona iti Kongreso iti maikadua a gundaway.—O
Romy Cachola