text:
PubMed Central
Ti PubMed Central (PMC) ket ti nawaya a dihital a repositorio a mangiyarkibo kadagiti maserrekan iti publiko a nano a teksto a naeskolar nga artikulo a naipablaaken iti kaunegan ti warnakan ti literatura iti biomedikal ken dagiti siensia ti biag. Kas maysa kadagiti nangruna a database ti pagsukisokan iti kaunegan iti agasmang dagiti rekurso a pinarang-ayen babaen ti National Center for Biotechnology Information (NCBI), ti PubMed Central ket ad-adu ngem iti maysa a repositorio iti dokumento. Dagiti maited iti PMC ket maipanda iti maysa a pamay-an iti pannakaindeks ken pannakapormat a pagresultaan iti mapasayaat a metadata, medikal nga entolohia, ken dagiti naiduma a panangilasin nga amin ket mangpasayaat iti estruktura ti datos ti XML para iti tunggal maysa nga artikulo iti deposito.[1] Ti linaon iti kaunegan ti PMC ket mabalin a maisilposilpo kadagiti adu a sabali na database ti NCBI ken maserrekan babaen ti pagbirukan ken dagiti sistema ti panagala iti Entrez, nga adu a mangpasayaat iti abilidad ti nawaya a panagduktal ti publiko, agbasa ken mangipatakder iti daytoy a portfolio iti biomedikal a pannakaammo.[2]
Ti PubMed Central ket maiduma unay manipud iti PubMed.[3] Ti PubMed Central ket ti maysa a nawaya a dihital nga arkibo dagiti napno a teksto, a maserrekan iti sino man babaen ti maysa a pagbasabasa iti web (nga agraman kadagiti nadumaduma a probision para iti panagusar manen). Iti pannakisinnarita, uray no ti PubMed ket ti maysa a mabirukan a database dagiti biomedikal a dakamat ken dagiti abstrakto, ti napno a teksto nga artikulo ket pisikal nga agtaeng iti sabali a lugar (iti prenta wenno online, nawaya wenno iti maysa nga agsuskribir).
Manipud iti Disiembre 2018, aglaon ti arkibo ti PMC akadagiti sumurok a 5.2 a riwriw nga artikulo,[4] nga agraman kadagiti kontribusion a dagus nga agtaud manipud kadagiti agipabpablaak wenno dagiti mannurat nga agidepdeposito kadagiti bukodda a manuskrito iti repositorio babaen ti Annuroten ti Panagserrek iti Publiko ti NIH. Mangipakita dagiti nadadaan a datos manipud idi Enero 2013 aginggana idi Enero 2014, dagiti deposito nga inaramid ti mannurat ket simmurok kadagiti 103,000 a papel iti las-ud iti daytoy a 12 a bulan a paset ti panawen.[5] Manginagan pay ti PMC kadagiti agarup a 4,000 a warnakan a makibinglay itan iti sumagmamano a kapasidad nga automatiko a mangideposito iti bukodda a naipablaak a linaon iti repositorio ti PMC.[6] Adda dagiti sumagmamano a makibingbinglay nga agipabpablaak a mangtaktak iti pannakaiyebbet kadagiti bukodda nga artikulo iti PubMed Central para iti maysa nga agsmang iti panawen kalpasan ti pannakaipablaak, daytoy ket masansan a makunkuna a kas maysa nga "embargo a paset ti panawen", ken mabalin a sumakop manipud kadagiti bassit a bulan aginggana kadagiti bassit a tawen depende iti warnakan. (Kadawayn dagiti embargo iti innem aginggana iti sangapulo ket dua a bulan.) Nupay kasta, ti PubMed Central ket ti maysa a nangruna a wadan iti "sistematiko nga akinruar a distribusion iti maikatlo a partido"[7] a makaiparit pay laeng babaen kadagiti tunosan ti kontributor kadagiti adu nga agipabpablaak.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Beck, Jeff. "Report from the Field: PubMed Central, an XML-based Archive of Life Sciences Journal Articles". Proceedings of the International Symposium on XML for the Long Haul: Issues in the Long-term Preservation of XML. doi:10.4242/BalisageVol6.Beck01.
- ^ Maloney, Chris; Sequeira, Ed; Kelly, Christopher; Orris, Rebecca; Beck, Jeffrey (5 Disiembre 2013). "PubMed Central". National Center for Biotechnology Information (US).
- ^ "MEDLINE, PubMed, and PMC (PubMed Central): How are they different?". www.nlm.nih.gov.
- ^ "Openness by Default", Inside Higher Ed, 16 Enero 2017.
- ^ "NIHMS Statistics". nihms.nih.gov.
- ^ "Home – PMC – NCBI". www.ncbi.nlm.nih.gov.
- ^ Ouerfelli, Noureddine. "Author rights: what's it all about" (PDF).


c: text/html

text:
Listaan ti serra
Daytoy ket listaan ti agar-aramat kadagiti panagserra ken panaglukat ti serra Dagiti automatiko a pannakaserra ti adres ti IP ket saan a nailista. Kitaen ti listaan ti serra para iti listaan kadagiti agdama a panangiparit ti pagpataray ken dagiti serra.(kabaruan | kadaanan) Kitaen dagiti (nabarbaro a 50 | nadadaan a 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- 14:03, 14 Agosto 2021 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 49.144.0.0/20 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (bandalismo)
- 16:16, 10 Hulio 2021 Binaliwan ni WikiBayer Tungtungan aramid dagiti saad ti serra para kenni 5.77.64.0/19 Tungtungan nga agraman iti oras a panagpaso iti 6 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Cross-wiki vandalism (global sysop action))
- 16:12, 10 Hulio 2021 Sinerraan ni WikiBayer Tungtungan aramid ni 5.77.64.0/19 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 3 nga aldaw (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Cross-wiki vandalism (global sysop action))
- 15:50, 10 Hulio 2021 Sinerraan ni WikiBayer Tungtungan aramid ni 5.77.92.67 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Long-term abuse (global sysop action))
- 12:52, 18 Hunio 2021 Sinerraan ni WikiBayer Tungtungan aramid ni 124.169.227.117 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 2 a lawas (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Spam (global sysop action))
- 20:49, 16 Abril 2021 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni Welldo leong Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (vandalism account only)
- 17:47, 4 Abril 2021 Lam-ang Tungtungan aramid blocked Wikifrtr Tungtungan aramid from the namespace (Artikulo) with an expiration time of awan inggana (agulit-ulit nga agpartuat iti di makaanay a linaon ken di makammo iti Ilokano)
- 05:50, 10 Marso 2021 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 217.155.62.84 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 3 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (mangriribok ken saan nga adda ditoy nga agpasayaat iti Wikipedia)
- 22:48, 1 Enero 2021 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 180.190.0.0/16 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (Agikabil kadagiti madi a pakaammo: LTA)
- 06:05, 10 Nobiembre 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni DZXE Vigan Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (Wikipedia:Sockpuppet investigations/Bertrand101)
- 05:37, 9 Oktubre 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 110.54.128.0/17 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (LTA)
- 04:49, 1 Oktubre 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 112.200.233.238 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (vandalism)
- 04:43, 18 Septiembre 2020 Binaliwan ni Lam-ang Tungtungan aramid dagiti saad ti serra para kenni 24.251.25.227 Tungtungan nga agraman iti oras a panagpaso iti 3 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (di makatulong a panagurnos)
- 04:41, 18 Septiembre 2020 Lam-ang Tungtungan aramid blocked 24.251.25.227 Tungtungan from the page Siudad ti New York with an expiration time of 1 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng) (di makatulong a panagurnos)
- 15:56, 10 Agosto 2020 Sinerraan ni Vermont Tungtungan aramid ni 111.125.109.247 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 nga aldaw ken 7 nga or-oras (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Vandalism)
- 04:20, 8 Agosto 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni DZIN San Fernando Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Wikipedia:Sockpuppet investigations/Bertrand101)
- 05:31, 25 Hulio 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni Imbudowar Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (vandalism only account)
- 13:45, 18 Hunio 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni নকীব বট Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (unapproved bot)
- 14:22, 19 Marso 2020 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 110.54.224.0/19 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (LTA copy pasting English articles)
- 07:04, 5 Nobiembre 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 180.191.95.212 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid)
- 01:25, 27 Septiembre 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 184.147.50.147 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (mangriribok)
- 18:45, 4 Septiembre 2019 Sinerraan ni Praxidicae Tungtungan aramid ni Raúl Pens Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (sock of sol-lol)
- 14:23, 7 Agosto 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 1521 AM (Angeles, Pampanga) Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (promotional name)
- 15:20, 10 Hulio 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 35.247.0.0/16 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Colocation provider, google cloud)
- 14:28, 17 Marso 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni LarendoValdez Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (bandalo laeng pakabilangan)
- 14:16, 17 Marso 2019 Binaliwan ni Lam-ang Tungtungan aramid dagiti saad ti serra para kenni 35.198.0.0/16 Tungtungan nga agraman iti oras a panagpaso iti 1 a tawen (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Colocation provider, google cloud)
- 14:16, 17 Marso 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 35.240.0.0/16 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Colocation provider, google cloud)
- 14:15, 17 Marso 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 35.198.0.0/16 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Colocation provider, google cloud)
- 04:28, 15 Marso 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 35.240.192.0/18 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng) (bandalismo)
- 23:17, 11 Marso 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 35.198.210.93 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (bandalismo)
- 23:16, 11 Marso 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 35.240.250.88 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (bandalismo)
- 22:35, 25 Enero 2019 Inikkat ni Lam-ang Tungtungan aramid ti serra ni 110.54.240.0/20 Tungtungan (nabaliwan iti 110.54.240.0/19)
- 22:32, 25 Enero 2019 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 110.54.224.0/19 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 04:28, 20 Septiembre 2019 (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (LTA copy pasting English sports articles)
- 13:52, 24 Disiembre 2018 Sinerraan ni Billinghurst Tungtungan aramid ni 200.233.220.232 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (spambot)
- 13:52, 24 Disiembre 2018 Sinerraan ni Billinghurst Tungtungan aramid ni 154.117.131.50 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (spambot)
- 13:50, 24 Disiembre 2018 Sinerraan ni Billinghurst Tungtungan aramid ni 72.255.55.57 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (spambot)
- 13:49, 24 Disiembre 2018 Sinerraan ni Billinghurst Tungtungan aramid ni 46.118.0.0/16 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Agikabil ti spam a silpo iti ruar)
- 14:49, 9 Disiembre 2018 Sinerraan ni Praxidicae Tungtungan aramid ni VTBStacey0151645 Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (spambot)
- 06:26, 5 Disiembre 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 2600:8800:3980:2550::/64 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 6 a bulan (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Agikabil ti minamaag/saan a maawatan a pampanid)
- 19:10, 1 Nobiembre 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 110.54.198.97 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 nga aldaw (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (bandalismo)
- 04:28, 20 Septiembre 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 110.54.240.0/20 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a tawen (dagiti di ammo nga agar-aramat laeng, nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (LTA copy pasting English sports articles)
- 00:29, 9 Agosto 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 2a03:2880:11:ffe1:face:b00c:0:8000 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (mangriribok)
- 00:27, 9 Agosto 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni Tri Sulis Tiyani Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (mangriribok)
- 23:51, 29 Marso 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 2600:8800:3981:7a80:194e:e87a:2510:f53c Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 6 a bulan (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat) (mangriribok)
- 23:17, 7 Marso 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni AnthonyAW Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan) (Agikabil ti minamaag/saan a maawatan a pampanid)
- 14:52, 25 Pebrero 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 74.12.121.179 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a bulan (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (bandalismo)
- 06:03, 22 Pebrero 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 720 AM (Malaybalay, Bukidnon) Tungtungan aramid nga agraman iti panagpaso iti oras iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (panaglabsing iti annuroten ti nagan ti agar-aramat)
- 06:00, 21 Pebrero 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 184.146.205.165 Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a lawas (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (bandalismo)
- 00:03, 22 Enero 2018 Sinerraan ni Lam-ang Tungtungan aramid ni 2600:8800:3981:7a80:194e:e87a:2510:f53c Tungtungan nga agraman iti panagpaso iti oras iti 1 a bulan (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (Agikabil kadagiti madi a pakaammo: mangriribok)
- 04:56, 26 Septiembre 2017 Binaliwan ni Lam-ang Tungtungan aramid dagiti saad ti serra para kenni DWVR-AM Tungtungan aramid nga agraman iti oras a panagpaso iti awan inggana (nabaldado ti panagpartuat ti pakabilangan, nabaldado ti esurat, saan a mabalin nga agurnos iti bukodna a tungtungan a panid) (Panaglabsing ti Wikipedia:NAGAN)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nawaya a sopwer
Ti nawaya a sopwer (Ingles: free software) ket ti wayawaya wenno kinawaya ti maysa nga agar-aramat wenno agus-usar a pagtarayen, kopiaen, iwaras, adalen, baliwan, ken papintasen ti sopwer.
Dakdakamaten ti nawaya a sopwer ti uppat a langa ti wayawaya para kadagiti agar-aramat iti sopwer
- Ti wayawaya a pagtarayen wenno pagandaren ti programa, para iti aniaman a gapu (wayawaya 0)
- Ti wayawaya nga adalen wenno sukisoken no ania dagiti maaramidan ti programa, ket usaren daytoy iti ania man a pakasapulan (wayawaya 1). Masapul ditoy ti kaadda ti pannakastrek iti taudan a kodigo.
- Ti wayawaya a maiwaras manen dagiti kopia tapno makatulong kadagiti kakadua (wayawaya 2).
- Ti wayawaya a pasayaaten ken papintasen pay ti programa, ken ited iti publiko dagiti naaramid a panangpasayaat tapno agnaar ti sibubukel a komunidad (wayawaya 3). taudan a kodigo.
Dagiti mabigbig a pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU, GNU Emacs, GNU C Library
- Operating systems: GNU/Linux, FreeBSD, OpenBSD
- Kernels: Linux, HURD
- Pagbasabasa ti web: Mozilla Firefox
- OpenOffice.org
- Databases: MySQL, PostgresSQL
- Apache
- GNOME, KDE
- Programming language compilers/interpreters: GNU Compiler Collection, PHP, Perl, Python
- MediaWiki (ti sopwer ti Wikipedia)


text:
Camalig
Ti Camalig ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Albay iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Camalig ket politikal a nabingbingay iti 50 a barbaranggay.[2]
- Anoling
- Baligang
- Bantonan
- Bariw
- Binanderahan
- Binitayan
- Bongabong
- Cabagñan
- Cabraran Pequeño
- Calabidongan
- Comun
- Cotmon
- Del Rosario
- Gapo
- Gotob
- Ilawod
- Iluluan
- Libod
- Ligban
- Mabunga
- Magogon
- Manawan
- Maninila
- Mina
- Miti
- Palanog
- Panoypoy
- Pariaan
- Quinartilan
- Quirangay
- Quitinday
- Salugan
- Solong
- Sua
- Sumlang
- Tagaytay
- Tagoytoy
- Taladong
- Taloto
- Taplacon
- Tinago
- Tumpa
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Baranggay 6 (Poblacion)
- Baranggay 7 (Poblacion)
- Caguiba
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Camalig | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Albay". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Ifugao
Ti Lehislatibo a Distrito iti Ifugao ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia ti Ifugao iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti probinsia ket inrepresenta idi a kas paset ti saan a nabingbingay a Mountain Province manipud idi 1916 aginggana idi 1969, idi daytoy ket naidatonan ti bukodna a pannakabagi a kas maysa a nawaya probinsia. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion II, ken manipud idi 1984 daytoy ket nagtagikuan ti bukodna a pannakabagi.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Aguinaldo, Alfonso Lista, Asipulo, Banaue, Hingyon , Hungduan, Kiangan, Lagawe, Lamut, Mayoyao, Tinoc
- Population (2010): 191,078
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Papa Romano
Ni Papa Romano ket isu ti Papa manipud idi Agosto aginggana idi Nobiembre 897.
Isu ket naipasngay idiay Gallese, Italia idiay asideg ti Civita Castellana.
Isu ket nabutosan a sumaruno ti pinatay a ni Papa Esteban VI ken naparukma met laeng kalpasan ti mano a bulan baben dagiti maysa a sangkatiponana, nga isu dagitoy ti nagituray tu Roma. Ti ababa a panagturayna ket nairaraeman a kas maysa a kinasingpet babaen ti maysa a historiador a ni Frodoard. Isu ket nangipatingga ti kinamonghena, urayno daytoy ket kaibuksilan laeng nga isu ket naiparukma.[1] Ti petsa ti ipupusayna ket di ammo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Romano" iti 1913 a Katoliko nga Ensiklopedia
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman kadagiti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti pubiko a pagturyan: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Papa Romano". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton a Kompania
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Romano iti Wikimedia Commons


text:
Metalurhia
T metalurhia ket dominio ti siensia ti materiales ken inhenieria ti materiales nga agadal ti pisikal ken kimiko a panagkukua dagiti metalliko nga elemento, ken dagiti bukodda nga intermetalika a kompuesto, ken dagiti laokda, a makunkuna kadagiti alloy wenno dagiti amalgama. Ti metalurhia ket isu pay ti teknolohia dagiti metal: ti waya a pakaipakatan ti siensia iti panagptaud kadagiti metal, ken ti inhennieria dagiti komponente ti metal para iti panag-usar kadagiti produkto para kadagiti aggatgatang ken agpatpataud. Ti panagpataud kadagiti metal ket mangiraman ti panagproseso dagiti mina tapno maiyaon ti metal a linaonda, ken tilaok dagiti metal, ken mabalin pay dagiti elemento, tapno mapataud dagiti alloy wenno amalgama. Ti metalurhia ket nailaslasin iti panagobra iti metal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Metalurhia iti Wikimedia Commons
- Metalurhia para kadagiti saan a metalurgo


text:
Kudil
Ti kudil ket isu ti naalumaymay a pannakabungon dagiti bertebrata. Dagiti dadduma pay a pannakabungon ti ayup a kas ti akin-ruar a rurog ti artropoda ket adda ti sabali a taudan ti panagrang-ay, estruktura ken kimiko a pakabuklan. Ti pangnagan a kutaneo ket ti kaibusilanna ti "maipapan iti kudil" (manipud ti Latin cutis, kudil). Kadagiti mamalia, ti kudil ket isu ti kadakkelan nga organo iti sistema ti integumentario a binuklan dagiti tuon iti ektodermo a kulanit, ken mangsalaknib kadagiti piskel, tultulang, ken dagiti ligamento ken dagiti akin-uneg nga organo.[1] Ti sabali a kita ti kudil ket adda met kadagiti ampibia, dagiti reptilia, ken dagiti billit.[2] Amin dagiti mamalia ket addan kadagiti buok ti kudilda, uray dagiti marino a mamamlia a kasla agparparang nga awan buokda. Ti kudil ket makitignay iti enbironmento ken isu ti umuna a linia iti depensa manipud kadagiti akin-ruar a banag. Kas pagarigan, ti kudil ket addaan ti nanruna a papael iti panagsalaknib ti bagi kadagiti patoheno[3] ken ti adu unay a pannakapukaw ti danum.[4] Dagiti dadduma pay nga annongna ket dagiti insulasion, panagtimbeng ti temperatura, panagrikna, ken ti panagpataud kadagiti poliko ti bitamina D. Ti nakaro a nadadael a kudil ket mabalin a maagasan babaen ti panagporma ti kulanit ti piglat.Ti kapuskol ti kudil ket agdumaduma manipud kadagiti lokasion iti maysa nga organismo. Kas pagarigan iti tattao , ti kudil a mabirukan iti sirok dagiti mata ken ti paraigid ti kalub ti mata ket isu ti kaingpisan a kudil iti bagi iti 0.5 mm a kapuskol, ket maysa daytoy kadagiti umuna a lugar a makaipakita kadagiti senial iti panaglakay. Ti kudil dagiti palad ken dagiti dapan iti saka ket 4 mm ti kapuskolna ken isu dagitoy ti kapuskolan a kudil iti bagi.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Panagaywan ti Kudil" (repaso), Health-Cares.net, 2007
- ^ Alibardi L. (2003). Pannaka-ampon iti daga: Dagiti kudil ti reptilia a maipada kadagiti ampibia ken dagiti endotermo nga amniota. J Exp Zoolog B Mol Dev Evol. 298(1):12–41. PMID 12949767
- ^ Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. (2008).Ti kudil: ti maysa a nangruna a bangen. Exp Dermatol. 17(12):1063–72. PMID 19043850
- ^ Madison KC. (2003). Bangen nga annong ti kudil: "la raison d'être" iti epidermis. J Invest Dermatol. 121(2):231-41. doi:10.1046/j.1523-1747.2003.12359.x PMID 12880413


text:
Eukaryote
Dagiti eukaryote ket maysa nga organismo a dagiti selulana ket aglaon ti tengnga ken dadduma pay nga organulo a nabalkot iti kaunegan dagiti kulanit. Dagiti eukaryote ket pormal dagitoy a takson ti Eukaryota wenno Eukarya. Ti nailawagan a kulanit a mangbedbed nga estruktura a mangikabil pakailasinan kadagiti selula ti eukaryote manipud kadagiti selula ti prokariota ket ti tengngana, wenno nuklear a sobre, iti kaunegan a ti pakaawitan ti henetiko a materiales.[3][4][5] Ti kaadda ti tengnga ket mangited kadagiti eukarita kadagiti naganda, a nagtaud manipud iti Griego ti eu (eu, "nasayaat") ken kάpuov (karyon, "nues" wenno "kernel").[6] Kaaduan kadagiti eukaryote a selula ket aglaonda pay ti sabsabali a bedbed dagiti kulanit nga organulo a kas ti mitochondria wenno ti Golgi nga aparato. Iti pay maipatinayon, dagiti mula ken ken algas ket aglaonda kadagiti kloroplasto. Adu kadagiti uniselular nga organismo ket dagiti eukaryote, a kas ti protozoa. Amina dagiti multiselular nga organismo ket dagiti eukaryote, mairaman dagiti ayup, mulmula ken dagiti fungus.
Ti pannakabingbinga ti selula kadagiti eukaryote ket aggiddiat manipud kadagiti organismo nga awan tengngana (Prokaryote). Adda dagiti dua a kita ti proseso ti pannakabingbingay. Iti mitosis, ti maysa a selula ket mabingbinga nga agpataud kadagiti dua a henetiko nga agpada a selula. Iti meiosis, a nasken iti seksual reproduksion, ti maysa a selula ti diploid (adda dua a kromosoma, maysa manipud iti tungngal maysa a nagannak) ket mapan iti panagtitipon manen iti tunggal maysa a paris dagiti kromosoma ti nagannak, ken into pay ti dua nga addang iti panagbingbingay ti selula, a pagbanagan iti uppat a selula ti haploid (gametes). Iti tunggal maysa a gamete ket addaan laeng ti maysa a komplemento dagiti kromosoma, ti tunggal maysa ket naisangayan a laok ti dagiti mainaig a paris dagiti kromosoma ti nagannak.
Ti dominio nga Eukariota ket agparang a kas monopiletiko, ken isu nga mangbukel ti maysa kadagiti tallo a dominio ti biag. Dagiti dua a sabali a dominio, ti Bakteria ken ti Archaea, ket dagiti prokariota ken awan dagiti langa a kasla dita ngato. Dagiti eukaryote ket mangirepresenta ti bassit-usit a minoridad iti amina a sibibiag a banag;[7] uray ti bagi ti tao adda daytoy ti ad-adu ngem 10 a beses ngem dagiti mikrobio ngem dagiti selula ti tao.[8] Nupay kasta, gapu ti kadakkelda, ti kolektibo a biomasada iti sangalubongan ket nakarkulo iti agarup a kapada dagiti prokariota.[9] Dagiti eukaryote ket immunada a naparang-ay idi 1.6–2.1 bilion a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sakaguchi M, Takishita K, Matsumoto T, Hashimoto T, Inagaki Y (Hulio 2009). "Tracing back EFL gene evolution in the cryptomonads-haptophytes assemblage: separate origins of EFL genes in haptophytes, photosynthetic cryptomonads, and goniomonads". Gene. 441 (1–2): 126–31. doi:10.1016/j.gene.2008.05.010. PMID 18585873.
- ^ Adl SM, Simpson AG, Lane CE, Lukeš J, Bass D, Bowser SS, et al. (September 2012). "The revised classification of eukaryotes" (PDF). The Journal of Eukaryotic Microbiology. 59 (5): 429–93. doi:10.1111/j.1550-7408.2012.00644.x. PMC 3483872. PMID 23020233. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 16 Hunio 2016.
- ^ Youngson, Robert M. (2006). Collins a Diksionario ti Biolohia ti Tao. Glasgow: HarperCollins. ISBN 0-00-722134-7.
- ^ Nelson, David L.; Cox, Michael M. (2005). Lehninger Principles of Biochemistry (4th nga ed.). New York: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-4339-6.
- ^ Martin, E.A., ed. (1983). Macmillan a Diksionario dagiti Siensia ti Biag (2nd nga ed.). Londres: Macmillan Press. ISBN 0-333-34867-2.
- ^ "eukaryotic". Online a Diksionario ti Etimolohia.
- ^ Whitman W; Coleman D; Wiebe W (1998). "Dagiti prokariota: Ti di nakitkita unay a kaaduan". Proc Natl Acad Sci USA. 95 (12): 6578–83. Bibcode:1998PNAS...95.6578W. doi:10.1073/pnas.95.12.6578. PMC 33863. PMID 9618454.
- ^ Zimmer, Carl (13 Hulio 2010). "Kasano nga Agsalaknib ken Mangipalawag Kaniatayo dagiti Mikrobio". New York Times. Naala idi 17 Hulio 2010. Kitaen pay ti mikrobiome.
- ^ Whitman, Coleman, and Wiebe, Prokaryotes: Ti di nakitkita a kaaduan, Proc. Natl. Acad. Sci. USA, Vol. 95, pp. 6578–6583, June 1998
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti datos a mainaig iti Eukaryota iti Wikispecies


text:
Pating
Dagiti pating wenno yo ket isu dagitoy ti grupo ti ikan a naidasig babaen ti maysa a kalkalaniogan a rurog, lima aginggana kadagiti pito nga iwa ti asang iti bangir ti ulo, ken dagiti palongaping a saan a naikapet iti ulo. Dagiti moderno a pating ket naidasig dagitoy iti kaunegan ti klade Selachimorpha (wenno Selachii), ken dagitoy ket kakabsat a grupo dagiti pagi. Nupay kasta, ti termino a "pating" ket naus-usar pay para kadagiti awanen a kameng ti subklase ti Elasmobranchii iti ruar ti Selachimorpha, a kas ti Cladoselache ken Xenacanthus. Iti nalawlawa pay a pannakailawlawag, dagiti kasapaan nga ammo a pating ket nanipud payen idi ad-adu ngem 420 a riwriw a tawtawen.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martin, R. Aidan. "Geologic Time". ReefQuest. Naala idi 2006-09-09.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pating iti Wikimedia Commons


text:
Annapolis, Maryland
Ti Annapolis (/əˈnæpəlɪs/) ket isu ti kapitolio ti Estado ti Maryland, ken ti pay tugaw ti kondado ti Kondado ti Anne Arundel. Daytoy ket mabirukan idiay Luek Chesapeake idiay sabangan ti Karayan Severn, iti 25 milia (40 km) nga abagatan ti Baltimore ken agarup a 30 milia (48 km) a daya ti Washington, DC. Ti Annapolis ket paset ti metropolitano a lugar ti Baltimore–Washington. Ti populasionna ket 38,394 manipud iti senso ti Estados Unidos idi 2010.
Ti siudad ket nagserbi a kas temporario a kapitolio ti Estados Unidos idi 1783–84 ken isu ti lugar idi ti Komperensia ti Kappia ti Annapolis, a natengngel idi Nobiembre 2007, idiay Akademia ti Marina ti Estados Unidos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Garner, Bryan (2009). Garner's Modern American Usage (3 nga ed.). Oxford University Press. p. 238. ISBN 978-0-19-538275-4.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Annapolis, Maryland iti Wikimedia Commons


text:
Distrito ti Nakagawa (Tokachi), Hokkaido
Ti Nakagawa (Tokachi) (中川郡 (十勝), Nakagawa-gun (Tokachi)) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Tokachi, Hokkaido, Hapon. Adda met distrito iti isu met laeng nagan idiay Subprepektura ti Kamikawa, kitaen ti Distrito ti Nakagawa (Teshio), Hokkaido.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 46,499 ken ti densidad ti populasion iti 28.34 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,640.88 km².
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1869 – Napartuat ti Distrito ti Nakagawa a kas parte ti Probinsia ti Tokachi
- Abril 1, 1906 – Nainkorporado ti parte ti Purok ti Tabikorai iti Purok ti Ōtsu, Distrito ti Tokachi
- Abril 1, 1925 – Nainkorporado tiparte ti Purok ti Ikeda iti Purok ti Shihoro (itan ket Ili), Distrito ti Katō
- Abril 1, 1926 – Nainkorporado ti parte ti Purok ti Makubetsu iti Purok ti Taishō, Distrito ti Kasai
- Hunio 1, 1933 – Nainkorporado ti parte ti Ili ti Ikeda iti Purok ti Shihoro, Distrito ti Katō
- Abril 1, 1948 – Nainkorporado ti parte ti Ili ti Makubetsu iti Purok ti Taisho ken Purok ti Sarabetsu, Distrito ti Kasai
- Abril 1, 1955 – Naitipon ti Ili ti Nishiashoro iti Purok ti Ashoro, Distrito ti Ashoro tapno maporma ti Ili ti Ashoro, Distrito ti Ashoro
- Abril 1, 1955 – Nainkorporado ti parte ti Purok ti Ōtsu, Distrito ti Tokaichi iti Purok ti Toyokoro
- Pebrero 6, 2006 – Naitipon ti Purok ti Chūrui, manipud iti Distrito ti Hiroo, iti ili ti Makubetsu.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Cebu
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Cebu, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo, maikapat, maikalima ken maikanem a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Cebu ken ti nawaya a siudad ti Mandaue iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti Probinsia ti Cebu ket nabingbingay idi kadagiti pito a kongresional a distrito ken Siudad ti Cebu ket paset idi ti bukodna a pannakabagi. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion VII, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 6 a sapasap a pannakabagi.
Ti pannakabagi ti probisia a napabassit kadagiti innem a kongresional a distrito kalpasan ti pannakaisubli ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas idi 1987 kalpasan idi naikkan ti Siudad ti Cebu ti bukodna a pannakabagi iti Kongreso.
Ti pannakaipasa ti Republika Tignay 9726 ket nangisina ti urbano unay a siudad ti Lapu-Lapu manipud ti maikanem a distrito tapno mangporma ti bukodna a kongresional a distrito a nangrugi kadagiti panagbutos idi 2010.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Carcar, Siudad ti Naga, Siudad ti Talisay
- Dagiti ili: Minglanilla, San Fernando, Sibonga
- Populasion (2015): 709,660
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bogo, Borbon Carmen, Catmon, Danao (nagbalin a siudad idi 1961), Pilar, San Francisco, Tabogon, Tudela, Poro (nabangon manen idi 1909), Sogod (nabangon manen idi 1920)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cebu (nagbalin a siudad idi 1936), Liloan, Mandaue (nagbalin a siudad idi 1969), Opon (nagbalin a Siudad ti Lapu-Lapu idi 1961), Cordova (nabangon manen idi 1912), Compostela (nabangon manen idi 1919), Consolacion (nabangon manen 1920)
-  ^1 Pimmusay idi Marso 17, 1957
1987–2015[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alcantara, Alcoy, Alegria, Argao, Badian, Boljoon, Dalaguete, Dumanjug, Ginatilan, Malabuyoc, Moalboal, Oslob, Samboan, Ronda, Santander
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Toledo
- Dagiti ili: Aloguinsan, Asturias, Balamban, Barili, Pinamungahan, Tuburan
- Populasion (2015): 541,152
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Bogo
- Dagiti ili: Bantayan, Daanbantayan, Madridejos, Medellin, San Remigio, Santa Fe, Tabogon, Tabuelan
- Populasion (2015): 484,198
-  ^1 Sinukatanna ni Benhur L. Salimbangon babaen ti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Enero11, 2010. [1]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Argao, Dalaguete, Sibonga, Alcoy (nabangon manen idi 1916)
Maika-5 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Danao
- Dagiti ili: Borbon, Carmen, Catmon, Compostela, Liloan, Pilar, Poro, San Francisco, Sogod, Tudela
- Populasion (2015): 558,548
-  ^1 Naidutok a Sekretario ti Turismo idi Agosto 19, 2004.
-  ^2 Nangrugi iti opisina idi Hunio 9, 2005.Nabutosan iti espesiala apangbutos idi Mayo 30, 2005 tapno mangkompleto ti saan pay a nagpaso a termino ni Joseph H. Durano.
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alegria, Badian, Boljoon, Ginatilan, Malabuyoc, Moalboal, Oslob, Samboan, Alcantara (nabangon manen idi 1913), Santander (re-established 1917)
Maika-6 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Mandaue
- Dagiti ili: Consolacion, Cordova
- Populasion (2015): 553,894
1987–2010[urnosen | urnosen ti taudan]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Aloguinsan, Barili, Dumanjug, Pinamungahan, Toledo (nagbalin a siudad idi 1960), Ronda (rnabangon manen idi 1913)
Maika- a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Asturias, Balamban, Bantayan, Daanbantayan, Medellin, San Remigio, Tuburan, Santa Fe (nabangon manen idi 1909), Madridejos (nabangon manen idi 1916)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ G.R No. 189034 Martinez vs. HRET ken ni Benhur L. Salimbangon Naala idi Hulio 22, 2013.


text:
Manne Siegbahn
Ni Karl Manne Georg Siegbahn (3 Disiembre 1886 – 26 Septiembre 1978)[1] ket Sueko a pisiko a nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika indi 1924 "para kadagiti pannakaduktalna ken panagsukisok iti pagobraan iti espektroskopia ti Rayo-ekis".[2][3]
Naipasngay ni Siegbahn idiay Örebro, Suesia. Isu ket nakagun-od iti Ph.D. idiay Unibersidad ti Lund idi 1911, ti tesisna a natituluan iti Magnetische Feldmessungen (dagiti panagrukod ti magnetiko a lugar). Isu ket nagtignay a propesor para ken ni Johannes Rydberg idi napaay iti salun-atna, ken sinarunona a kas napno a propesor idi 1920.
Kalpasan ti pannakagun-odna iti Ph.D., isu ket nangrugi a nagsukisok iti espektroskopia ti rayo-ekis. Daytoy nga obra ket nagtultuloy idi immalis idiay Unibersidad ti Uppsala idi 1923. Isu ket nagpadur-as ti eksparimental nga aparato a nangpalubos kaniana nga agaramid iti napudno a panagrukod kadagiti kaatiddog ti allon ti rayo-ekisa pinataud babaen dagiti atomo dagiti nadumaduma nga elemento. Isu ket nagpadur-as iti taripnong iti pananginagan kadagiti nadumaduma nga espektral a linia a pakaidumadumaan dagiti elemento iti espektroskopia ti rayo-ekis, ti notasion ni Siegbahn. Dagiti apag-isu a panagrukod ni Siegbahn ket nangiyunaan dagiti adu a panagpadur-as iti kuantum a teoria ken atomiko a pisika.[4]
Idi 1937, naidutok ni Siegbahn a kas Direktor ti Departamento ti Pisika ti Instituto ti Nobel iti Naarian nga Akademia dagiti Siensia ti Suesia. Idi 1988 daytoy ket nabaliwan iti nagan iti Instituto Manne Siegbahn (MSI).[5] Dagiti panagsusisokn a grupo ti instituto ket naurnos manen manipud idin, ngem ti nagan ket agtultuloy pay laeng iti Laboratorio Manne Siegbahn a sangsangailien babaen ti Unibersidad ti Estokolmo.
Inasawa ni Siegbahn ket ni Karin Högbom idi 1914. Adda dua nga annakda: ni Bo Siegbahn (1915–2008), diplomata ken politiko, ken ni Kai Siegbahn (1918–2007), pisiko, a nagunggunaan met iti Premio Nobel iti Pisika idi 1981, para iti kontribusionna iti panagdur-as ti potoelektron nga espektroskopia ti rayo-ekis. Pimmusay ti asawana idi 1972.
Isu ket nangabak iti Medalia Hughes idi 1934 ken Medalia Rumford idi 1940. Idi 1944, isu ket nagpatente iti bomba ni Siegbahn.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia manipud iti website ti Pundasion ti Nobel
- ^ Dakamat ti premio Nobel
- ^ Shampo, M. A.; Kyle, R. A. (1998). "Manne Siegbahn--Nobel Prize for x-ray spectroscopy". Mayo Clinic proceedings. Mayo Clinic. 73 (3): 249. doi:10.1016/S0025-6196(11)64468-6. PMID 9511784.
- ^ Bitla iti presentasion ti premio Nobel
- ^ "History". Naala idi 25 Mayo 2012.


text:
Gitara
Ti gitara ket ti nadayeg nga instrumento ti musika a makaaramid iti uni babaen ti panagay-ayam kadagiti (kadawyan) innem a kuerdasna ket aguni babaen ti akostiko wenno babaen ti elektroniko nga amplipikador (para iti maysa nga akostiko a gitara wenno ti maysa nga elektroniko a gitara). Daytoy ket kadawyan nga inay-ayam babaen ti panagkutengteng wenno panagkettel kadagiti kuerdas iti kanawan nga ima bayat a kulilien dagiti kuerdas iti kanigid nga ima. Ti gitara ket tipo ti kordopono, ken tradisional a naaramid manipud iti kayo ken naikkan a nakuerdasan iti nailon wenno paslep ken maisalumina manipud kadagiti sabali a kodopona babaen ti pannakaaramidna ken panagtempla. Ti moderno a gitara ket inyunaan babaen ti lute, ti vihuela, ti uppat a kurso a Renasimiento a gitara, ken ti lima a kurso a baroko a gitara, amin dagitoy ket nakaited iti panagrang-ay ti moderno nga instrumento iti innem a kuerdas.
Dagiti notaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Denyer, Ralph (1992). The Guitar Handbook. Dagiti naipangruna a kontributor – Isaac Guillory ken kada Alastair M. Crawford (Napno a nabaliwan ken napabaro nga ed.). Londres ken Syndey: Pan Books. ISBN 0-330-32750-X.
- Gioia, Joe. The Guitar and the New World: A Fugitive History 254 pp.
- French, Richard Mark (2012). Technology of the Guitar. New York; Heidelberg: Springer Verlag. ISBN 978-1-4614-1920-4.
- Sethares, William A. (2011). "Alternate tuning guide". Madison, Wisconsin: Unibersidad ti Wisconsin; Departamento ti Inhenieria ti Elektriko. 2010 PDF a bersion babaen ni Bill Sethares. Naala idi 19 Mayo 2012.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Gitara iti Wikimedia Commons
- Adu a pakaammo para iti gitara
- Panagsiim ti Kaduogan a Nakuerdasan ti Innem a Gitara
- Dagiti pisika ti gitara
- Arkibo ti Internasional a Panagsukisok ti Gitara
- Ti Gitara,


text:
Moda
Ti moda wenno uso ket dagiti sapasap a panangibaga para iti nadayeg nga estilo wenno panagsanay, a naipangpangruna ti kawes, kalsado, katakunaynay, pagpapintas, tub-oken ti bagi, wenno alikamen. Ti moda ket mangitudo ti maysa a naisangayan ken masansan a pagduyosan a panagkukua iti estilo a ti maysa a tao ket agkawes, ken dagiti agdama pay nga estilo iti panagkukua. Ti moda ket mangibaga pay kadagiti kabaruan a napartuat kadagiti dumidibuho ti tela.[1] Ti ad-adu a teknikal a panangibaga, ti pagan-anay, ket nagbalinen a kankanayon a naisilpo iti panangibaga ti "moda" a ti panag-usar ti immuna a naibaga ket naibatbatin kadagiti espesial a kapanunotan a kas iti nangayed a kawes wenno usar a panagmaskara, bayat a ti "moda" ket ad-adu a kaibuksilanna ti kawes ken ti panagadal iti daytoy. Urayno dagiti aspeto ti moda ket mabalin a para iti babai wenno para iti lalaki, adda met dagiti pagduyosan nga androhinia.[2][3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Moda (2012, Marso 29). Wwd. (n.d.). Naala manipud idiay http://www.wwd.com/fashion-news.
- ^ Panaglabos ti Sinema: Kawes ken identidad kadagiti pelikula - Panid 196, Stella Bruzzi - 2012
- ^ Para iti tungtungan iti usar ti panangibaga ti "moda", "bado", "kawes", ken "pagan-anay" babaen dagiti propesional kadagiti nadumaduma a disiplina, kitaen ni Valerie Cumming, Pannagawat ti Pakasaritaan ti Moda, "Pangyuna", Pagan-anay & Fashion Press, 2004, ISBN 0-89676-253-X


text:
SIUDAD TI BAGUIO – Manamnama nga agbalin a baro nga atraksyon para iti panakaital-o ti turismo ti siudad no malpas a maisakad ti lokal a gobierno ti Baguio ti naurnos a pannakailukat ti Bilis Strawberry Farm iti Sitio Bilis, Sto. Tomas Central.
Kinuna ni Councilor Leandro Yangot, chairman ti committee on market, trade and commerce, a saan nga agdardaras ti siudad. Nasken ti naan-anay a panagadal wenno pannakaipatungpal ti programa para iti naurnos a panagtaripato kadagiti turista kasta metten ti panakaipanamnama iti nalinis nga aglawlaw kadagiti umili, kuna na.
Innayon na a kalikaguman ti lokal a gobierno a liklikan ti saan a naurnos a panakaibelleng dagiti basura kasta metten ti nakurang a panagsagana dagiti umili no sumangbay ti adu a bisita a kas ti napasamak iti Sitio Kabuyao, Poblacion, Tuba, Benguet idi limmatak ti Sitio “La Presa”. Kinunana pay a nasken nga maadaan ti Environmental Fee ti nasao a pasdek para iti panakamintinar daytoy.
Kabayatanna, inlawlawag met ni Councilor Elmer Datuin, mangidadaulo iti committee on tourism, nga saan a makikomkompetensia ti Sitio Bilis Strawberry Farm iti La Trinidad Strawberry Farm. Kinuna na a sursuruten laeng ti siudad ti singasing dagiti miembro ti Sto. Tomas Bilis Farmers Association idi selebrasion ti Urban Farmers Month idi napalabas a tawen ken kasta metten ti potential ti tallo-ektaria a daga iti nasao a pasdek tapno agserbi kas atraksyon para kadagiti turista.
Iti agdama, masarakan iti Bilis Strawberry Farm ti san andreas a klase ti strawberries. LALAINE T. PAYAY, UB Intern


text:
Maysa a mannurat nga Ilokano, managayat iti literatura, panagsurat ken libro; managduyos iti kompiuter, internet, siensia ken teknolohia. Naipasngay ken dimmakkel idiay Dupax del Norte, Nueva Vizcaya.
Kas mannurat, adu metten a sarita, daniw, ken salaysayna iti man Ilokano wenno Tagalog, ti naipablaak iti nadumaduma a magasin ken antolohia (libro), kangrunaan iti Bannawag. Adda metten sumagmamano a premio ken pammadayaw a naawatna manipud kadagiti salip ken award iti panagsuratan ken literatura kas koma iti Palanca ken dadduma pay.
Kas komokompiuter ken agduyos iti teknolohia informasion, nagobra kas computer technician, webmaster, system administrator, network administrator iti maysa nga universidad iti Tanap ti Cagayan. Maysa met isuna a certificado ti Microsoft a profesional (MCP) ken certificado ti Brainbench a web administrator (BCIP).
Agob-obra isuna iti agdama a kas freelance a mannurat, agipatpatarus, editor, book designer, ken blogger.
Sarungkaran isuna babaen dagiti blogna iti Pinakbet Republic ken iti tartarawidwidanna a web portal ti literatura nga Iloko, ti dadapilan.com. Mabalin ti makipagayam kenkuana babaen ti social media, kitaen isuna iti Facebook


text:
Kigali
Ti Kigali, ket addaan iti polulasion a 965,398 (2009), isu daytoy ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Rwanda. Naisanglad daytoy ti asideg a heograpiko a sentro iti daytoy a pagilian, ken daytoy ket isu ti ekonomiko, kultural, ken paglugluganan a sentro iti Rwanda manipud idi nagbalin a kapitolio idi nawayaan idi 1962. Ti kangrunaan a pagtaengan ken dagiti opisina iti Presidente iti Rwanda, ken dagiti ministro ti gobierno ket mabirukan ditoy a siudad. Ti siudad ket addan iti kinauneg ti probinsia iti Siudad ti Kigali, a daytoy ket napipadakkel idi Enero 2006 a kas paset dagiti panagbalbaliw ti lokal a gobierno iti daytoy a pagilian. Ti urbano a lugar iti daytoy a siudad ket nasakupanna ti agarup a 70% kadagiti munisipio a pakabeddengan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Kigali a Nabiit a Panakakita", Opisial a Sapot ti Pagsaadan iti Siudad ti Kigali, naala idi 15 Agosto 2008


text:
1901
Ti 1901 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 1 – Clark Gable, Amerikano nga aktor (pimmusay 1960)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 7 – Gary Cooper, Amerikano nga aktor (pimmusay 1961)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 1 – Francisco Guilledo, Filipino a boksingero (pimmusay 1925)
- Agosto 4 – Louis Armstrong, Merikano a musikero ti jazz (pimmusay 1971)
- Agosto 8 –Ernest Lawrence, Amerikano a pisiko (pimmusay 1958)
- Agosto 20 – Salvatore Quasimodo, Italiano a mannurat (pimmusay 1968)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 23 – Jaroslav Seifert, Tseko a mannurat (pimmusay 1986)
- Septiembre 29 – Enrico Fermi, Italiano a pisiko (pimmusay 1954)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 5
- Walt Disney, Amerikano nga animador ken produser ti pelikula (pimmusay 1966)
- Werner Heisenberg, Aleman a pisiko (pimmusay 1976)
- Disiembre 27 – Marlene Dietrich, Aleman-Amerikana nga aktres (pimmusay 1992)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 27 – Giuseppe Verdi, Italiano a kompositor (naipasngay 1813)
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 13 – Benjamin Harrison, maika-23 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1833)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 14 – William McKinley, maika-25 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1843)


text:
Guindulman
Ti Guindulman ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Guindulman ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Basdio
- Bato
- Bayong
- Biabas
- Bulawan
- Cabantian
- Canhaway
- Cansiwang
- Casbu
- Catungawan Sur
- Catungawan Norte
- Guinacot
- Guio-ang
- Lombog
- Mayuga
- Sawang (Pob.)
- Tabajan (Pob.)
- Tabunok
- Trinidad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Guindulman | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
BAGUIO CITY – Nasaknap latta nga agraraira ditoy lokalidad ti nagduduma a kita ti cybercrimes partikular ti online scams ken online lending.
Iti panakiyuman ti Bombo Radyo Baguio, imbinglay ni Pol/Lt Col Divina Mencio, Assistant Chief ti Crime Unit- Cordillera a nakailistada iti 21 a kaso ti online scams manipud Enero agingga Agosto ti agdama tawen.
Kinunana a nupay bimmaba daytoy no idilig iti 73 a kaso a nairekordda iti kapada a panawen idi napalabas a tawen ket maikonkonsidera latta a makapaalarma nangruna ta ado ti nakapila a reklamo iti opisina dagitoy.
Dinakamatna a kadawyan a maaw-awatda a reklamo ket agtataud iti siudad ti Baguio ken Benguet gapu iti naparpartak a koneksion dagitoy kadagiti online transactions.
Inlawlawagna nga ado dagiti maal-allilaw nga online users gapu kadagiti makapaguyugoy a modus dagiti scammers kas iti panangidiayada iti investments, empleyo, discounts kadagiti magatgatang a kagawaan a mabayadan babaen iti online payment apps ken dadduma pay.
Innayonna a kalpasan nga maala dagiti scammers ti kasapulanda kadagiti biktimaenda ket kadawyan a butbutngenda babaen iti panangibutaktakda iti personal nga impormasion dagitoy.
Gapu iti daytoy, imbalakad ni Pol/Lt Col Mencio iti panagbalin a naridam ti publiko nangruna iti panakitransaksionda iti online ken dagus nga iyumanda kadagiti otoridad no makadlawda iti aniaman nga insidente ti scam tapno dagos a maaksionan ken maliklikan ti panakabiktimada manipud kadagiti managgundaway nga indibidual.


text:
1809
Ti 1869 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
Enero–MarsoUrnosen
- Marso 4 – Ni James Madison ket sinarunona ni Thomas Jefferson a kas ti Presidente iti Estados Unidos.
Hulio–SeptiembreUrnosen
NaipasngayUrnosen
Enero–HunioUrnosen
- Enero 19 – Edgar Allan Poe, Amerikano a mannurat ken mannaniw (pimmusay 1849)
- Pebrero 12
- Abraham Lincoln, maika-16 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1865)
- Charles Darwin, Britaniko a naturalista (pimmusay 1882)
PimmusayUrnosen
Kasilpo iti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1809 iti Wikimedia Commons


text:
Organismo
Iti biolohia, ti maysa nga organismo ket ti aniaman nga agkakasigkay a sibibiag a sistema (a kas ti ayup, fungus, mikro-organismo, wenno mula). Iti saan a basbassit a sumagmamano a porma, amin a kita dagiti organismo a makabael iti panagsungbat iti panagtignay, reproduksion, idadakkel ken panagrang-ay, ken ti panagtaripato iti homeostasis a kas maysa a natalinaay a sibubukel.
Ti maysa nga organismo ket mabalin nga uniselular (maymaysa a selula) wenno, iti kaso a kas dagiti tao, buklen dagiti trilion kadagiti selula a naigrupo kadagiti naipangpangruna a kulapot ken dagiti organo. Ti termino a multiselular (adu a selula) ket mangipalawag ti aniaman nga organismo a buklen dagiti ad-adu ngem maysa a selula.
Amin dagiti sibibiag nga organismo iti Daga ket nabingbingayda kadagiti eukariote ken dagiti prokariote a naibatay ti kaadda wenno kaawan kadagiti husto a pagtengngaan kadagiti selulada. Dagiti prokariote ket mangirepresenta kadagiti dua a nagsisina a dominio, ti Bakteria ken Archaea. Dagiti eukariotiko nga organismo, nga adda dagiti nabedbedan iti kulanit a tengnga ti selula, ket aglaon pay kadagiti organulo, a nainganan kadagiti mitochondria ken (iti mulmula) kadagiti plastid, sapasap dagitoy a naipanpanunotan a nagtaud manipud iti endosimbiotiko a bakteria.[1] Dagiti [fungus]], dagiti ayup ken dagiti mula ket kas pagarigan dagiti sebbangan a eukariote.
Idi 2002 ni Thomas Cavalier-Smith ket nangisingasing ti maysa a klado, Neomura, a naigrupo dagitoy ti Archaea ken Eukaria. Ti neomura ket naipanpanunotan a nagggapu manipud iti Bakteria, a kaaduan a naisangsangayan manipud iti Aktinobakteria.[2] Kitaen ti Pannakaisanga nga urnos ti maipapan ti bakteria a pila.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino nga "organismo" (Griego ὀpYavισuός – organismos, manipud iti Taga-ugma a Griego ὄpYavov – organon, "instrumento, implemento, ramit, organo iti kaipanunotan wenno aprehension"[3]) ket immuna a nagparang iti pagsasao nga Ingles idi 1701 ken nakaala daytoy ti agdama a pannakaipalpalawagna babaen idi 1834 (Inggles a Diksionario ti Oxford). Daytoy ket dagus a maikabagian iti termino nga "organisasion". Adda ti maysa a napaut a tradision iti panangipalpalawag kadagiti organismo a kas dagiti agbukbukod nga agur-urnos a parsua.[4]
Adda metten dagiti adu nga agdama a kontrobersia a maipanggep ti kasayaatan a panangilawlawag ti organismo[5] kenno agpayso a daytoy wenno ti kastoy a panangipalplawag ket nasken.[6] Nadumaduma a parparawad[7] ket dagiti sungbat kadagiti singasing a ti kategoria iti "organismo" ket mabalin a makaanay iti biolohia.[8]
Semantika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas nga organismo ket mabalin a nalawa a maipalawag a kas maysa nga asemblia dagiti molekula nga agtigtignay a kas ad-adu wenno basbassit a natalinaay a sibubukel a mangipakpakita kaditi tagikua iti biag. Nupay kasta, adu kadagiti taudan ket nagisingsingasing kadagiti panangipalplawag a mangikkat kadagiti birus ken dagiti teoretiko a mabalin mga inaramid ti tao a porma dagiti saan nga organiko a biag.[9] Dagiti birus ket agkamkammatalekda iti biokimiko a makina iti maysa nga agsangsangaili a selula para iti reproduksion.
Ti Reperensia nga Online ti Chambers ket mangitited ti nalawa a panangilawlawag: "ti aniaman a sibibiag nga estruktura, a kas ti maysa a mula, ayup, fungus wenno bakteria, a makabael iti panagdakkel ken reproduksion".[10]
Kadagiti adu a selula a termino, ti "organismo" ket kadawyan a mangilawlawag ti sibubukel a pagsasarunuan a pannakaaramid kadagiti sitema (kas pagarigan sirkulatorio, panaglupma, wenno reproduktibo) a dagitoy ket urnong ti organo; dagitoy ket, dagiti urnong ti kulanit, a dagitoy ket naaramid met kadagiti [selula (biolohia)|selula]]. Kadagiti daduma a mula ken ti nematodo Caenorhabditis elegans, dagiti agmaymaysa a selula ket dagiti totipotente.
Ti nalatak nga organismo ket ti maysa nga organismo a mangbukel kadagiti adu nga agmaymaysa nga agkakadua nga agtigtignay a kas maysa nga agtigtignay wenno sosial a paset.
Saan a maipapan ti selula a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti birus ket kadawyan a saan a naipanpanunotan a dagitoy ket organismo gaputa saanda a makabael iti autonomo a reproduksion, idadakkel wenno metabolismo. Daytoy a kontrobersia ket problematiko gaputa adda dagiti dadduma maipapan ti selula nga organismo a saanda met a makabael iti nnawaya a panagbiag (ngem saan nga iti nawaya a metabolismo ken panagpaadu) ken agbiag a kas dagiti obligatorio nga intrasekular a parasitiko. Urayno dagiti birus ket addaanda laeng kadagiti bassit a ensima ken dagiti molekula nakailaslasinan dagiti sibibiag nga organismo, awan dagitoy ti bukodda a metabolismo ken saanda a makasintesar ken makaurnos kadagiti organiko a kompuesto a mangporma kaniada. Isun a daytoy ket mangisina ti autonomo a reproduksion ket mabalinda laeng a pasibo a matuladan babaen ti makina iti agsangsangaili a selula. Iti daytoy a kapanunotan dagitoy ket kapadpadada ti inanimado a banag. Bayat a dagiti birus ket saanda nga agsarsaranay ti nawaya a metabolismo, ken isunga kadawyanda a saan a naibilbilang a kas dagiti organismo, addaanda met kadagiti bukodda a puonan ken isuda ket agbaliw babaen kadagiti kapadpada a mekanismo a pangibalbaliwan dagiti organismo.
Ti kadawyan a suppiat iti panagsuporta kadagiti birus a kas dagiti sibibiag ng aorganismo ket ti abilidadda a mapan it iebolusion ken agpaadu babaen ti kabukbukodan a panangaramid. Adda dagiti dadduma a sientista a sumupsuppiat a dagiti birus ket saanda nga agbalbaliw, wenno bukbukodda a makapaaduno. Iti kinapudno, dagiti birus ket agbaliwda babaen dagiti mangsangsangaili kaniada a selula,a ti kaibuksilanna ket adda iti ti kimmadduan nga ebolusion dagiti birus ken dagiti agsangsangaili a selula. No awan dagiti agsangsangaili a selula, ti maipapan ti birus nga ebolusion ket imposible. Daytoy ket saan nga husto kadagiti selula. No awan dagiti birus, ti turong ti ebolusion ket mabalin a sabali; nupay kasta, ti abilidad nga agbaliw ket saan a mabanagan. Iti met reproduksion, dagiti birus ket dagupda nga agkamkammatalek iti makina ti agsangsangaili tapno makapaaduda.[11] Ti pannakaduktal ti maipapan kadagiti birus a megagenom nga adda dagiti puonan a panagkodigo para iti enerhia ametabolismo ken sintesis ti protina ket nangsungrod ti suppiat a maipanggep no dagiti birus ket tagikua iti puon ti biag. Ti kaadda dagitoy a puonan ket mangisingsingasing a dagiti birus ket makabaelda kadagiti napalabas nga agmetabolisado. Daytoy ket nabirukan iti kalpasanna a dagiti puonan a panagkodigo para iti enerhia ken protina a metabolismo ket adda ti maipapan ti selula a taudan. Mabalin a dagitoy ket nakaaldad babaen ti horisontal a pannkaiyakar ti puonan manipud kadagiti maipapan ti birus a nagsangsangaili.[12]
Ti sabali pay a nasayaat a suppiat iti panangilaksid kadagiti birus iti puon ti biag ket ti polipiletiko a taudan.[13] Dagiti birus ket saanda a makibinningay ti homologo a pannakailasinan kadagti maipapan ti selula nga organismo, wenno dagiti dadduma pay a birus. Gaputa daytoy ket imposible nga agsubli a suroten ti maipapan ti birus nga ebolusion iti kinaudi nga unibersal a kaputotan, daytoy pay ket imposible a maikabilda iti puon ti biag, wa daytoy ket naibatay iti puonan ti homologo
Dagiti Nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ T.Cavalier-Smith (1987) Ti taudan dagiti eukariote ken arkaebakterial a selula, Dagiti Salaysay ti Akademia dagiti Siensia iti New York 503, 17–54
- ^ T. Cavalier-Smith (2002) Ti neomura ataudan iti arkaeobakteria, ti negibakterial a ramut iti unibersal a kayo ken maipapan ti bakteria a megaklasipikasion. Ti Internasional a Warkan iti Sistematiko ken Ebolusionario a Mikrobiolohia 52, 7–76 PMID 11837318.
- ^ ὄpYavov, Henry George Liddell, Robert Scott, Ti Griego-Inggles a Leksikon, iti Perseus
- ^ Kant I., Panagdillaw iti Panagukom: § 64.
- ^ Dupré, J. (2010). "Ti polihenomiko nga organismo". Sosiolohiko a Panagrepaso. 58 (s1): 19–31. Folse 3rd, H. J.; J. Roughgarden (2010). "Ania kadi ti agmaymaysa nga organismo? Ti adu nga agpang a perspektibo ti panagpili". Ti Mamitlo a panagrepaso ti biolohia. 85 (4): 447. ISSN 0033-5770. Pradeu, T. (2010). "Ania kadi ti organismo? Ti maysa nga immunolohiko a sungbat". Pakasaritaan ken Pilosopia dagiti Siensia ti Biag. 32: 247–268. Gardner, A.; A. Grafen (2009). "Panagtiliw ti superorganismo: ti pormal a teoria iti grupo a panagampon". Warnakan iti Ebolusionario a Biolohia. 22 (4): 659–671. Michod, R E (1999). Dagiti Darwiniano a dinamiko: dagiti ebolusionario a panagdaliasat iti kababalin ken panagmaymaysa. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-05011-9. Queller, D. C; J. E Strassmann (2009). "Labes ti kagimongan: ti ebolusion iti organismalidad". Dagiti Pilosopiko a Panagisinnukat iti Naarian aKagimongan B: Dagiti Biolohiko a Siensia. 364 (1533): 3143. doi:10.1098/rstb.2009.0095. Santelices, B. (1999). "Mano kadi dagiti kita dagiti agmaymaysa?". Dagiti pagduyosan iti Ekolohia ken Ebolusion. 14 (4): 152–155. Wilson, R (2007). "Ti bilolohiko apagarup iti agmaymaysa". Stanford nga Ensiklopidia iti Pilosopia.
- ^ Pepper, J. W; M. D Herron (2008). "Ti kadi bilolohia ket makasapul ti maysa a konsepto ti organismo?". Dagiti Biolohiko a Panagrepaso. 83 (4): 621–627. doi:10.1111/j.1469-185X.2008.00057.x. PMID 18947335. Wilson, J (2000). "Ontolohiko a panagparti: dagiti konsepto nga organismo ken bilolohik a panagisapasap". Pilosopia ti Siensia: 301–311. JSTOR 188676.
- ^ Bateson, P. (2005). "Ti panagsubli ti sibubukel nga organismo". Warnakan iti Biosiensia. 30: 31–39.
- ^ Dawkins R. (1982) Ti Naipaatiddog a Penotipo. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ "organismo". Inggles a Diksionario ti Oxford (online nga ed.). 2004.
- ^ "organismo". Maika-21 a Siglo a Diksionario ti Chambers (online nga ed.). 1999.
- ^ Moreira, D.; López-garcía (2009). "Dagiti sangapulo a rason tapno ilaksid dagiti birus manipud iti kpuon ti biag". Dagiti Panagrepaso ti Katutubo. Mikrobiolohia. 7 (4).
- ^ Moreira, D.; López-garcía (2009). "Dagiti sangapulo a rason tapno ilaksid dagiti birus manipud iti puon ti biag". Dagiti Pangrepaso ti Katutubo. Microbiology. 7 (4).
- ^ Moreira, D.; Lopez-Garcia (2009). "Dagiti sangapulo a rason tapno ilaksid dagiti birus manipud iti puon ti biag". Dagiti Panagrepaso ti Katutubo. Mikrobiolohia. 7 (4).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- BBCNews: 27 Septiembre 2000, No ti kella ket saan unay a napuskol Citat: "Ti kaibuksilanna ket adda dagiti kababaan a parsua dagiti pagarian ti mula ken ayup, a kas ti kella ke and amiba, ken mabalin a naduduog ngem ti naipagpagarup"


text:
Sasao a Mindanao
T Mindanao wenno sasao nga Akin-abagatan a Filipino ket maysa kadagiti bassit a napauten a grupo dagiti pagsasao idiay Filipinas, nga addaan dagiti dua a dosena nga asideg nga agkakabagian a pagsasao iti Mindanao.
Ti grupo ket tradisisonal a tinawtawagan iti Akin-abagatan a Filipino, ken naipammatian a mangilaksid ti sasao nga Abagatan a Mindanao. Nupay kasta, inraman ni Blust (1991) iti maysa a naipaatiddog (Kalatakan) a klado ti Tengnga a Filipino babaen ti nagan a Mindanao.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagsasao ket nabingbingayda kadagiti sumaganad a subgrupo:


text:
1912
Ti 1919 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 8 – José Ferrer, taga-Puerto Rico nga aktor (pimmusay 1992)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 28 – Patrick White, Australiano a mannurat (pimmusay 1990)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 23 – Alan Turing, Briton a matematiko (pimmusay 1954)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 23 – Gene Kelly, Amerikano nga aktor (pimmusay 1996)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 17 – Papa Juan Pablo I, Italiano a Papa to Romano Katoliko (pimmusay 1978)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 15 – William Thomas Stead, Ingles nga agiwarwarnak (naipasngay 1849)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 30 – James S. Sherman, maika-27 a Bise Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1855)


text:
Pagsasao a Karolanos
Ti Karolanos (tinawtawagan pay iti Akin-amianan a Binukidnon) ket ti pagsasao a Tengnga a Filipino a naisasao idiay ili Kabankalan, Probinsia ti Negros Occidental, Isla ti Negros, Filipinas. Daytoy ket kapada iti Magahat, ngen di ammo ti pannakaikabagian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karolanos iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Karolanos". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Dario Fo
Ni Dario Fo (24 Marso 1926 – 13 Oktubre 2016) ket maysa nga Italiano a satirista, dramaturgo, mangiturturong ti teatro, aktor ken kompositor. Dagiti dramatiko nga obrana nga agikabkabil ti pamay-an a komedia iti taga-ugma nga Italiano a commedia dell'arte, maysa a teatro nga estilo a nalatak kadagiti klase ti agtabtabaho. Agdama tatta nga adda bukodna ken agpatpataray ti teatro a kompania a mairaman ti asawana nga aktres a ni Franca Rame. Nagunggunaan isuna ti 1997 Premio Nobel iti Literatura, a ti komite ket dinaydayaw isuna nga isu ket maysa a mannurat nga "agtultulad kadagiti agangangaw iti Tengnga a Panawen iti kalaing a kasla agibaut ti katurayan ken patibkeren na ti dignidad dagiti oprimado ".[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Premio Nobel iti Literatura 1997". Nobelprize. 7 Oktubre 2010. Naala idi 7 Oktubre 2010.


text:
Nelly Sachs
Ni Nelly Sachs (10 Disiembre 1891 – 12 Mayo 1970) ket maysa idi a Hudio Aleman a mannaniw ken dramaturgo a dagiti pannakasanayna a nagbanagan manipud ti ibabangon dagiti Nazi idiay Europa idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw kaniana iti maysa a makatignay a pannakangiwat a babai para iti ladingit ken dagiti karayo dagiti kailianna a Hudio. Ti kalatakan a naamammuan a pabuyana ket ti Eli: Ein Mysterienspiel vom Leiden Israels (1950); dagiti dadduma pay nga obrana ket mairaman dagiti daniw ti "Zeichen im Sand" (1962), "Verzauberung" (1970), ken dagiti urnong ti daniw ti In den Wohnungen des Todes (1947), Flucht und Verwandlung (1959), Fahrt ins Staublose (1961),ken Suche nach Lebenden (1971).


text:
Pagsasao a Vaeakau-Taumako
Tipagsasao a Vaeakau-Taumako (dati nga ammo a kas Pileni) ket ti pagsasao a Polinesio a naisasao kadagiti Is-isla Raw-ang ken kadagiti pay Isla ti Taumako (ammo pay a kas ti Is-isla Duff) iti probinsia ti Temotu iti Is-isla Solomon.
Ti pagsasao ket insasao iti amin a parte ti Is-isla Taumako, bayat nga idiay Is-sila Raw-ang, daytoy ket naisasao idiay Aua, Matema, Nifiloli, Nupani, Nukapu, ken Pileni.
Ti pagsasao ket tradisional a naikeddeng a maysa kadagiti grupo ti Futuniko iti sasao a Polinesio, ngem ti 2008 a panagadal nga eksklusibo a naibatay kadagiti ebidensia ti leksiko ket nangileppas a daytoy a pannakaikameng ket nakapsut a nasuportaran.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Næss, Åshild; Hovdhaugen, Even (2011). A Grammar of Vaeakau-Taumako. Berlin: De Gruyter Mouton. ISBN 978-3-11-023826-6.:
- Dagiti sabali a taudan
- ^ Vaeakau-Taumako iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Pileni". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Austronesian Basic Vocabulary Database


text:
Sebbangan
Iti biolohia, ti maysa a sebbangan wenno kita ket maysa kadagiti batayan a yunit iti biolohiko a pannakaidasig ken maysa a taksonomiko a ranggo. Ti sebbangan ket kankanayon a naipalawag a kas maysa a grupo dagiti organismo a makabael iti panagputot ken makapatud ti naagned nga putot. Bayat nga adu dagiti kaso iti daytoy a panangipalplawag ket makaanayen, ti karikut ti panangipalplawag ti sebbangan ket naamammuan a kas ti parikut ti sebbangan. Dagiti aggigiddiat a panangrukod ket kankanayon a maus-usar, kasla dagiti panagpapada ti DNA, morpolohia wenno ekolohiko a pagyanan. Ti kaadda iti naisangayan a lokal a naampon apakailiddingan ket mabalin pay nga adu a pannakabingbingay dagiti sebbangan kadagiti "inpraespesipiko a takson" a kas dagiti subsebbangan (ken iti botanika dagiti dadduma pay a takson ket naus-usar, a kas ti panagduduma, sirok a panagduduma, ken formae).


text:
Puerto Nariño
Ti Puerto Nariño ket ti maikadua a munisipalidad ti departamento ti Amazonas ti Colombia, a mabirukan iti igid ti Karayan Amasona.
Daytoy ket addaan iti agarup a 6,000 nga agtataeng, kaaduan isuda ket indihenio (manipud iti Tribu ti Ticuna) ken mabalin laeng ti magna ditoy, saan a maipalubos iti karro wenno motorsiklo, kas maysa nga eksperimento iti maysa nga ekolohiko a komunidad.
Ti naganna ket nagtaud manipud iti nadayeg a Colombiano a heneral, ni Antonio Nariño, nga isu ket nangala iti aktibo a papel iti gubat ti wayawaya kadagiti simmakop nga Espaniol.
HeograpiaUrnosen
Ti Puerto Nariño ket ti maikadua a munisipalidad iti departamento ti Amazonas. Daytoy ket mabirukan iti igid ti Karayan Loretoyaco, 87 km manipud iti Leticia ken 1240 km manipud iti Bogota. Ti agpakatengnga a temperatura ket 30°C.
PakasaritaanUrnosen
Ti ili ket napundar idi 1961 Agosto 18 babaen ti maysa a doktor nga agnagan iti Jose Humberto Espejo Hernandez.


text:
Hapon
Nagsasabtan: 35°N 136°E / 35°N 136°E
Ti Hapon[9] (Pagsasao a Hapon:日本, Nihon; ti nadadaan a pormal nga awag ket Nippon) ket maysa nga isla a pagilian a masarakan iti Taaw Pasipiko, iti daya ti Korea ken Tsína, a naibartay manipud iti Baybay Okhotsk iti amianan agingga iti Baybay Daya a Tsína iti abagatan. Buklen ti nasurok a 3,000 nga is-isla, ti kadakkelan kadagitoy ket dagiti isla ti Hokkaido, Honshu, Shikoku, ken Kyushu. Kaaduan kadagiti isla ti Hapon ket kabambantayan ken adu kadagitoy ti addan bulkan. Ti kangatuan amin a tuktok ken ti Bantay Fuji.
Ti Hapon ti maikadua a kadakkelan ti ekonomiana a pagilian iti sangalubongan (Ti Estados Unidos ti umuna) ken maysa kadagiti nangnangruna nga industrialisado a pagilian iti lubong. Maysa a unitario a batay-linteg a monarkia nga addaan iti emperador ken mabutbutosan a parlamento, ti Dieta, a maysa kadagiti kadaanan a lehislatura iti Asia. Maysa ti Hapon kadagiti kadadakkelan iti populasion a pagilian iti lubong. Ti kapitoliona a Tokyo, nga addaan iti nasurok a 30 riwriw nga agtaeng, ket ti maibilang a kadakkelan a metropolitano a lugar iti lubong.
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Naguduagudua ti Hapon iti 47 a prepektura, a kadawyan a nagrupo kadagiti rehion. Ti Honshu, ti kadadakkelan ken kaaduan ti populasionna nga isla, ket naguduagudua iti lima wenno ad-adu pay a rehion. Dagiti dadduma a dadakkel nga is-isla ket addaan saggaysa a rehion.
Manipud iti amianan agpaabagatan, dagiti sumaganad dagiti rehion:
Dagiti prepektura ket nabingbingay pay kas siudad, ili ken bario. Dagiti kangrunaan a siudad ket nabennebenneg kas elektoral a distrito (Ingles: wards), ti tengnga a paset ti Tokyo ket nabingay iti 23 nga espesial nga elektoral a distrito.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "法制執務コラム集「法律と国語・日本語」" (iti Hapon). Lehislatibio nga Opisina iti Kamara dagiti Konsilo. Naala idi 19 Enero 2009.
- ^ Babaen dagiti sarsarita, Ti Hapon ket nabangon iti daytoy nga aldaw babaen ni Emperador Jimmu, ti immuna nga emperador iti daytoy a pagilian.
- ^ "Japan Statistical Yearbook 2010" (PDF). Opisina dagiti Estadistika. p. 17. Naala idi 15 Enero 2011.
- ^ "Karkulo ti Opisina ti Opisial a Hapon nga Estadistika". Opisina dagiti Estadistika. Naala idi 25 Agosto 2010.
- ^ "Dagiti Immuna a Bilang iti Populasion ken Sangakabbalayan". Opisina dagiti Estadistika. Naala idi Pebrero 25, 2011.
- ^ a b c d "Japan". Internasional a Pundo ti Panguartaan. 2011. Naala idi 30 Septiembre 2011.
- ^ "World Factbook: Gini Index". CIA. Naala idi Mayo 11, 2011.
- ^ "2014 Human Development Report" (PDF). 2014. pp. 21–25. Naala idi Hulio 27, 2014.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Hapon". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 210. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
DEKLERASYON TI PANAGKAYKAYSA A MANGSUPYAT KADAGITI PROYEKTO A MAKADADAEL KEN MANGGAMRUD ITI DAGA, BIAG, DAYAW KEN KINABAKNANG
Dakami a delegados a timmabuno iti maika tallo pulo ket dua (322nd) a selebrasyon ti Aldaw Kordilyera a naangay ita a petsa ti Abril 24, 2016 ditoy Bulanao Central Elementary School, Bulanao, Tabuk City, Kalinga ket buklen mi ti DEKLERASYON TI PANAGKAYKAYSA A MANGSUPYAT KADAGITI PROYEKTO A MAKADADAEL KEN MANGGAMRUD ITI DAGA, BIAG, DAYAW KEN KINABAKNANG iti ili mi Kalinga.
Yantangay, ti agdama a kasasaad ti probinsya ti Kalinga ket agpangpangta ti nakaru a didigra a mabalin nga ipaay dagiti adu a proyekto a makadadael iti DAGA, BIAG, DAYAW ken KINABAKNANG kas iti MINAS, DAMS, GEOTHERMAL POWER PLANTS ken dadduma pay.
Yantangay, agarup dua nga apagkatlo (2/3) ti kadagaan ti probinsya ket naaplagan iti nadumaduma nga aplikasyon ti panagminas dagiti local ken gangannaet a dadakkel a kompanya ti minas kas iti Makilala Mining Company, Phelp Dodge, Lepanto Mining Company ken dadduma pay. nakaru a didigra iti nalak-am dagiti taga Kalinga nangruna iti Tabuk idi panawen ti operasyon ti Batong-Buhay Gold Mine Incorporation idi tawen 1980’s.
Yantangay, amin dagiti kangrunaan a karayan iti probinsya ket adda dagiti nakaplano a Hydropower Dam Projects kas iti plano ti HEDCOR (Aboitiz) iti karayan Tanudan, PNOC iti karayan Saltan ken Pasil ken dadduma pay. Nalawag iti pakaistoryaan iti Chico Dam project nga adu ti naisakripisyo a biag gapu iti panangsalaknib iti daga a nagtaudan.
Yantangay, agpangpangta a maagaw ti agarup 25,000 ektarya a kadagaan ti munisipyo ti Pasil, Lubuagan ken Tinglayan gapu iti aplikasyon ti Chevron a mangipasdek iti Geothermal power project iti nagbabaetan ti munisipyo ti Pasil, Lubuagan ken Tinglayan.
Yantangay, iti panangisayangkat dagiti gamrud a local ken gangannaet a kompanya ti minas, dams, ken geothermal iti feasibility studies wenno exploration, adu ti malablabsing a karbengan dagiti nainsigudan nga umili. Saan a panangrespeto iti karbengan dagiti umili iti bukod a panangngeddeng ken desisyon ti umili. Adu a pananglimlimo wenno panangallilaw ti isaysayangkat dagitoy a kompanya nga isu ti mangted ti riribuk kadagiti umili.
Ngarud, dakami a timmabuno iti daytoy a maika tallo pulo ket dua (32nd) a selebrasyon ti Aldaw Kordilyera a maangay ita nga aldaw, April 24, 2016 ditoy Bulanao Central Elementary School, Bulanao, Tabuk Kalinga, iyebkas mi ti napigsa ken napinget a panangsupyat mi iti aniaman a proyekto dagiti gamrud a local ken gangannaet a kompanya ti minas, dams ken geothermal ditoy probinsya.
Ngarud, dawaten mi ti suporta ti amin nga umili ti probinsya ti Kalinga ken dagiti nadumaduma a sector ti gimong kas iti sector ti taong simbahan, dagiti mangisursuro (teachers), iti health sector, lawyers, government employees ken dadduma pay.
Ngarud, daytoy a DEKLARASYON TI PANAGKAYKAYSA ket idanun mi kadagiti kompanya ti minas,dams ken geothermal nga adda aplikasyon da ditoy probinsya ken dagiti opisina a maseknan kas iti NCIP, DENR, DAR, DOE, MGB ken ti opisina ti LGUs ti probinsya.
Ngarud, agpirma kami iti daytoy a DEKLERASYON TI PANAGKAYKAYSA kas pammaneknek iti nasinged a panagsupyat mi iti aniaman a proyekto dagiti gamrud a local ken gangannaet a kompanya ti minas, dams ken geothermal ditoy probinsya.


text:
Papa Dono
Ni Papa Dono ket isu ti Papa manipud idi 2 Nobiembre 676 aginggana idi 11 Abril 678.
Isu ket anak idi a lalaki ti maysa a Romano a nagnagan iti Mauricius. Awaan unay ti pannakaammuan iti daytoy a papa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Donus". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Dono iti Wikimedia Commons
- Papa Dono dagiti Pagsurotan ti Patron a Santo


text:
Edukasion
Ti edukasion iti sapasap a kasubsilanna ket maysa a porma ti panagadal nga iti pannakaammo, dagiti kalaing, ken dagiti ugali ti maysa a grupo ti tattao ket ket maiyalis manipud iti maysa a kaputotan iti sabali babaen ti panagisursuro, panagsanay, panagsukisok, wenno babaen ti autodidaktidismo.[1] Iti sapasap, daytoy ket rumsua babaen ti ania man a pannakasanay nga adda ti pormatibo a pagbanagan iti waya a panagpanpanunot ti tao, panagrikna, wenno panagtignay.
EtimolohiaUrnosen
Iti etimolohia, ti balkas nga "edukasion" ket naala manipud iti Latin ēducātiō (“Ti panagtaraken, ti panagipadakkel, ti panagaywan") manipud iti ēdūcō (“Agisuroak, Agisanayak”) a daytoy ket maikabagian ti homonimo nga ēdūcō (“Mangidauloak, Mangalaak; Mangibangonak, Mangipatakderak”) manipud iti ē- (“manipud, nagtaud ti”) ken dūcō (“Mangidaluoak, Mangaramidak”).[2]
Ti papel ti gobiernoUrnosen
Ti karbengan ti edukasion ket napartuaten ken mabigbigan babaen dagiti dadduma a turay: Manipud idi 1952, ti Artikulo 2 oti umuna a Protokol iti Europeano a Taripnong ti Karkarbengan ti Nagtagitaoan ket mangipabaklay ti annong kadagiti partido nga aggaransia ti karbengan ti edukasion. Iti sangalubongan nga agpang, ti Internasional a Panakaikeddeng iti Ekonomiko, Sosial ken Kultural a Karkarbengan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti 1966 ket manggaransia iti daytoy a karbengan iti artikulo 13.
Kadagiti kadagupan ti pakasaritaan dagiti nadumaduma a gobierno ket nangiparparitda a pribado wenno idiay balayda a mangpaadal dagiti ubbing. Dagiti nadumaduma a totalitariano a turay, kas pagarigan, ket nangipapilit ti indoktrinasion babaen ti propaganda iti Hitler a Kinaagtutubo ken propaganda iti edukasion babaen dagiti nadumaduma a turay ti komunismo.
Dagiti sistemaUrnosen
Dagiti sistema ti panagadal ket mairaman dagiti institusionalisado a panagisursuro ken panagadadal a mainaig ti kurikulum, a daytoy ket kabukbukodan a nabangon segun ti nasakbayan a keddeng ti panggep dagiti eskuela iti sistema. Dagiti sistema ti eskuela idi ket naibatay pay kadagiti relihion ti tattao a nagitited kaniada ti sabalia kurikula.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Dewey, John (1916–1944). Demokrasi akenEdukasion. The Free Press. pp. 1–4. ISBN 0-684-83631-9.
- ^ educate. Etymonline.com. Naala idi 2011-10-21.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Edukasion iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Edukasion iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Disiembre 5
Ti Disiembre 5 ti maika-339 nga aldaw ti tawen (maika-340 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 26 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1901 – Walt Disney, Amerikano nga animador ken produser ti pelikula (pimmusay 1966)
- 1901 – Werner Heisenberg, Aleman a pisiko (pimmusay 1976)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1791 – Wolfgang Amadeus Mozart, Austriano a kompositor (naipasngay 1756)
- 2013 – Nelson Mandela, Presidente ti Abagatan nga Aprika ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Kappia (naipasngay 1918)


text:
Baybay Irminger
Ti Baybay Irminger ket ti marginal sa baybay iti Amianan a Taaw Atlantiko. Daytoy ket 480 km iti kaatiddog ken 290 km iti kalawa iti kaakikidan a partena. Ti akin-amianan a patingga ket ti Greenland-Iceland Rise iti sirok ti Lingsat Dinamarka iti pagbaetan ti Icslandia ken Daya a Greenland ken mangisilpo daytoy iti Baybay Greenland. Iti abagatan a laud, daytoy ket abutenna ti Rawis Farvel, ti akin-abagatan nga ungto ti Greenland, ken sabtenna ti Baybay Labrador iti daytoy a punto. Iti abagatan daytoy a punto ket ti siwawaya nga Amianan a Taaw Atlantiko. Ti datar ti baybay ti Baybay Irminger ket kaaduan a parte ti Labneng Irminger, ti akin-amiana a daya a panagtuloy ti agadalem iti 4600 m a Labneng Labrador, nga iti daya ket bineddengan babaen ti Pantok Reykjanes. Daytoy a marka a pagsinaan ket oseanograpia laeng ken saan a mangirepresenta kadagiti opisial a pagbeddengan. Ti Baybay Irminger ket maysa kadagiti nangruna a lugar a pagkalapan ti Sebastes norvegicus ti makunkun a rose fish iti Ingles.
Ti Baybay Irminger nainaganan ni Danes a Bise-almiral Carl Ludvig Christian Irminger (1802–1888), a nainaganan pay kaniana ti Anud Irminger.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://dbpedia.org/page/Denmark_Strait
- ^ Kommandør Axel Fiedler: „Om Irminger Havets og Irmingerstrømmens navn“. Søværnsorientering Nr. 1, Marso 2003 PDF • Google-HTML-Version


text:
Réunion
Ti Réunion (Pranses: La Réunion; dati nga Île Bourbon) ket isla ti Pransia a mabirukan idiay Taaw Indiano. Daytoy ket mabirukan iti daya ti Madagascar ken agarup a 175 kilometro (109 mi) iti abagatan a daya ti Maurisio, ti kaasitgan nga isla. Manipud idi 2014, ti populasionna ket 844,994 nga agtataeng.[1]
Ti isla ket tinagtagitao manipud idi maika-17 a siglo idi simmangpet dagiti tattao manipud idiay Europa (kaaduan iti Pransia), Madagascar ken Aprika. Nawaswas ti panagtagabu idi maika-20 ti Disiembre 1848 (ti petsa a tinawen a rinamrambakan iti isla). Ti isla ket nagbalin a ballasiw-taaw a departamento idi 1946.
Ti lokal a pagsasao nga insasao iti kaaduan dagiti populasion ket Kreol ti Réunion. Ti opisial a pagsasao ket Pranses. Iti administratibo, ti Réunion ket maysa kadagiti ballasiw-taaw a departamento ti Pransia. Kasla met dagiti sabali nga uppat a ballasiw-taaw a departamento, daytoy ket maysa pay kadagiti 27 a rehion ti Pransia, nga agraman iti nabaliwan a kasasaad dagiti ballasiw-taaw a rehion, ken maysa nga integral a paset ti Republika nga addaan iti isu met laeng a kasasaad a kas dagiti mabirukan iti nangruna a daga ti Europa. Ti Réunion ket maysa nga akinruar a rehion iti Kappon ti Europa ken, kas maysa a ballasiw-taaw a departamento ti Pransia, daytoy ket paset met ti Eurozona.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ INSEE. "Estimation de population par région, sexe et grande classe d'âge - Années 1975 à 2014" (iti Pranses). Naala idi 2015-07-11.
- ^ Ti Réunion ket nailadawan kadagiti ami a kuarta ti Euro, iti likudan iti baba ti tunggal maysa a nota, iti kanawan ti Griego a EYPΩ (EURO) iti asideg ti denominasion.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Réunion iti Wikimedia Commons
Dagiti midia a mainaig iti Ay-ayup ti Réunion iti Wikimedia Commons
- Reunion a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Réunion iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Réunion
- Opisial a website ti turismo
Nagsasabtan: 21°06′52″S 55°31′57″E / 21.114444444444°S 55.5325°E


text:
LAOAG CITY – Natay ti mannalon kalpasan a natagbat ti tengnged na babaen ti suspek iti Brgy. Bagbag iti ili ti Solsona.
Ti biktima ket agtawen ti 42, idinto ti suspek ket agtawen ti 23, agpada a tubo iti Brgy. Namruangan Cabugao, Ilocos Sur ngem agnanaed da iti nasao a barangay.
Basar iti imbestigasyon ti PNP Solsona, agarup alas-onse diyes idi rabii nga insuko dagiti opisyal ti barangay ti nasao a suspek.
Rumrumwar nga agarup alas-nuebe bente idi rabii a napasamak ti panagtagbat no sadinno nga agid-idda ti suspek iti salas ti pagtaengan ti Reynald Reyes kadua na ti biktima.
Dita a kellaat a nangala ti suspek ti buneng iti likod ti pagtaengan ken tinagbat na iti tenged ti biktima.
Naitaray ti biktima iti Piddig District Hospital ngem naideklara a declared dead on arrival.
Nagtalinaed ti suspek iti kustudyar ti PNP Solsona iti agdama.
Sakbay iti incidente, masansan a pagsasaoan ti biktima ti suspek iti kallabes no sadinno a maipagarup a napunuan met ti suspek a poon ti panangtagbat na ti biktima.


text:
Wikipedia:Dagiti pirma
Ti panagpirma ti inpablaak kadagiti tungtungan a panid, para kadagiti artikulo ken saan nga artikulo a nagan ti espasio, ket nasayaat a panagsanay, ken mangikeddeng iti pannakitungtung babaen ti panagtulong a manginagan ti nagsurat ti naisangsangayan a komentario. Dagiti dadduma nga agar-aramat ket mabalindanto nga agdaliasat iti maysa a tungtungan a panid ken maiyebkasda dagiti bukodda a komentario ti naisangsangayan, ken ti wenno dagiti maitutop nga agar-aramat. Ti pannakisinnarita ket maysa a nangruna a paset ti panagtitinnulongan a panagurnos, gapu ta daytoy ket makatulong kadagiti agar-aramat tapno maawatanda ti panagrang-ay ken ebolusion ti maysa nga obra.
Dagiti komentario a naipablaak kadagiti tungtungan a panid ti agar-aramat, dagiti tungtungan a panid ti artikulo ken dagiti sabali pay a tungtungan a panid ket nasken a maitutop a mapirmaan. Ti panagusar ti panagpirma a nakaro ken agtultuloy a manggulgulo ket mabalin a pakaiturongan ti pannakaserra babaen ti annuroten ti manggulgulo a panagurnos.
No agurnos kadagiti artikulo ti umuna a nagan ti espasio, nasken a saan a pirmaan, gapu ta ti artikulo ket nagbibingayan nga obra a naibatay kadagiti kontribusion ti adu a tattao, ken ti maysa nga editor ket saan koma a maisalumina kadagiti sabali nga editor.
Panggep dagiti pirma[urnosen ti taudan]
Dagiti pirma iti Wikipedia ket mangilasin kenka a kas agar-aramat ken dagiti kontribusionmo iti Wikipedia. Dagitoy ket mangawis iti sibil a pannakitungtung babaen ti panangilasi iti mannurat iti naisangayan a komentario ken ti petsa a pannakaaramid. Gapu iti dayta, ti kaada iti saan a nasayaat a pirma ket maup-upay. Iti sapasap, ti ania man a saan a maipalubos iti nagan ti agar-aramat ket nasken a saan a mausar iti pirma.
Kaano a saan ken mausar dagiti pirma[urnosen ti taudan]
Dagiti aniaman a pablaak a maaramid kadagiti panid ti tungtungan ti agar-aramat, pampanid ti tungtungan ti artikulo ken dagiti ania man a dadduma a panid ti tungtungan ket nasken a mapirmaan. Dagiti panagurnos kadagiti artikulo ket nasken a saan a mapirmaan, gapu ta dagiti pirma iti Wikipedia ket saan a mangikeddeng iti panagtagikua wenno panangibukod a panagsurat iti aniaman nga artikulo. Imbes a ti pakasaritaan ti panid ket isun ti agserbi a panangilasin kadagiti panagurnos dagiti agar-aramat. Isu a dagiti pirma ket saan a nasken a mausar kadagit pakabuklan ti panagurnos, gapu ta saan dagitoy a maipatarus manipud ti
~~~~.
Kasano ti agpirma kadagiti pablaakmo[urnosen ti taudan]
Kaykayat a pagpilian[urnosen ti taudan]
Panagusar kadagiti uppat a tilde[urnosen ti taudan]
Add dagiti dua a waya iti panagpirma kadagiti pablaakmo:
- Iti gibus dagiti komentariom imakinilia ti uppat a tilde (~), kasla daytoy:
~~~~.
- No us-usarem ti pagpilian ti baras ti ramit ti panagurnos (daytoy ket kadawyan nga agparang a kasisigud iti pagbuyaan iti pagurnosan),[1] pinduten ti ikono ti pirma: wenno , tapno mainayon dagiti upat a tilde.
Ti pirmam ket agparangto kalpasana maidulin dagiti binaliwam. Ti resulta a maiparuar ket isu met laeng kadagiti dua a kaso.
Ti panangimakinilia kadagiti uppat a tilde ket resultanto iti sumaganad:
Gapu ta ti panangimakinilia kadagiti uppat a tilde ket manginayon iti oras ken petsa iti resulta ti pirmam, daytoy ti kaykayat a pagpilian para iti panagpirma kadagiti pablaakmo kadagiti tungtungan.
Laglagipem a no piliem iti agkontribusion a saan a sumrek, wenno addaanka iti pakabilangan, nasken a pirmaam latat dagiti pablaakmo. Iti daytoy a kaso ti IP a pagtaengam ket isunto ti mausar a naganmo nga agar-aramat, ken mangisilpunto daytoy iti pakasaritaan dagiti kontribusionmo. Ti IP a pagtaengam ket mabalin a kaslanto iti 192.0.2.213 wenno 2001:DB8:CEEE:21B:DB60:07FE:4277:63FF.
Dagiti sabali a pagpilian[urnosen ti taudan]
Panagusar kadagiti tallo a tilde[urnosen ti taudan]
Ti panangimakinilia kadagiti tallo a tilde ket resultanto iti sumaganad:
Nupay kasta, gapu ta daytoy ket awan iti petsa ken oras iti pirmam, pirmaam laeng koma iti daytoy a waya no agibatbati kadagiti sapasap a pakdaar iti panidmo wenno panid ti tungtungam. Daytoy ket napalaka pay nga apat (imbes a ti mangimakinilia ti napno a kodigo) no kayatmo ti mangited ti silpo iti tungtungam a panid.
Panagusar kadagiti lima a tilde[urnosen ti taudan]
Ti panangimakinila kadagiti lima a tilde ket pagbaliwenna ti petsa ken oras iti agdama a petsa ke oras, a saan a manginayon ti pirmam, kasla iti daytoy:
Iti sapasap, no makisinnarita kadagiti dadduma nga agar-aramat, nasken nga usarem ti maysa kadagiti dati a pagpilian, ken saan laeng ti oras ken petsa.
- ^ No ti pannakaisaad ti pagbasabasa ket saan a mangipalubos iti JavaScript, agparang laeng dagiti ikono no mabaliwan ti pannakaisaad. No ti pagbasabasa ket naisaad a saan nga agiparang kadagiti rerato, ti ikono ket mabalin a mabirukan iti "Pirma, petsa ken oras"


text:
Wagayway iti Europa
Ti wagayway iti Europa ket buklen na iti maysa a sirkulo iti 12 a nabalitokan (duyaw) a bit-bituen iti asul a lugar iti likud. Daytoy ket isu ti wagayway ken kayarigan iti Kappon ti Europa ken Konsilo iti Europa.[2]Daytoy ket kadawyan pay nga inus-usar tapno maipatudo dagiti pagilian iti sona a euro, ken irepresenta na ti kontinente ti Europa wenno dagiti pagilian iti Europa a naturayan iti ania man kadagitoy a patakder. Ti bilang dagiti bituen ket saan nga agbalbaliw segun kadagiti kameng ti organisasion ngem daytoy ket irepresenta na dagiti tattao iti Europa, ken dagita pay adda iti ruar ti Panagtitipon ti Europa.[3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Tinong dagiti Ministro iti Konsilo iti Europa (8 Disiembre 1955), Resolusion (55) 32 kadagiti Tinong dagiti Ministro iti Konsilo iti Europa, European Navigator, naala idi 12 Pebrero 2009
- ^ Makunkuna a "Wagayway iti Europa" wenno "Europa a Wagayway" babaen dagiti dua nga organisasion, naipanggepen nga agrepresenta ti sibubukel a kontinente, ngem awan ti linteg a nakaibatayan na ngem ti laeng panag-usar babaen ti CoE. Makunkuna pay nga ti "wagayway iti Europa a Kappon" mailaksid ti panakaibagian na ti CoE ngem ti panagkuna a "wagayway iti Konsilo iti Europa" ket saan nga maus-usar.
- ^ EUROPA - Ti nabiit a panagkita ti EU - Dagiti simbolo iti Kapon ti Europa - Ti Europa a Wagayway, naala idi 24 Disiembre 2011


text:
Panagsikog
Ti panagsikog ket isu ti panagpaagneb ken ti panagrang-ay iti maysa wenno ad-adu pay a kaputotan, a naamammuan akas ti maysa ngapara wenno maratubo, iti aanakan iti babai . Iti panagsikog, mabalin nga adda dagiti adu a gestasion, a kas iti kaso dagiti singin wenno tallo a singin. Ti panagpasngay ket kadawyan a mapasamak iti agarup a 38 lawas kalpasan ti pannakanaig; ti babai nga adda ti siklo iti panagregla a kaatiddog ti uppat a lawas, daytoy ket agarup a 40 a lawas manipud ti rugi ti kinaudi a normal a paset tipanawen a panagregla (LNMP). Ti panagsikog ti tao ket isu ti kaaduan nga inad-adal kadagiti amin a mamalia a panagsikog. Ti pannkanaig ket magun-od baben ti séksual a panaginnala wenno teknolohia ti natulongan a reproduksion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Panagsikog ti tao iti Wikimedia Commons
- Panagsikog iti Curlie (iti Ingles)


text:
Cabanatuan
Ti Siudad ti Cabanatuan ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Nueva Ecija iti Filipinas.
Nabangon ti Cabanatuan a kas bario ti Gapan idi 1750. Idi 1780, nagbalin a kas ili ken kapitolio ti probinsia ti Nueva Ecija.
Napukaw ti Cabanatuan ti kinakapitoliona idi 1850 gapu iti pannakapili ti ili ti San Isidro a kas kapitolio ti Nueva Ecija.
Idi met 1899, inyakar ni Emilio Aguinaldo ti kapitolio ti Umuna a Republika ti Filipinas manipud Malolos, iti Cabanatuan.
Naisubli iti Cabanatuan ti kapitolio ti probinsia idi 1917. Ngem idi 1965, nabukel ti Siudad ti Palayan ket daytoyen ti napagbalin a kapitolio ti Nueva Ecija agingga iti agdama.
Napagbalin kas naan-anay a ciudad ti Cabanatuan idi 1998.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Cabanatuan ket nabingbingay a politikal iti 89 a barbaranggay.[2]
- Aduas Centro (Aduas)
- Bagong Sikat
- Bagong Buhay
- Bakero
- Bakod Bayan
- Balite
- Bangad
- Bantug Bulalo
- Bantug Norte
- Barlis
- Barrera District (Poblacion)
- Bernardo District (Poblacion)
- Bitas
- Bonifacio District (Poblacion)
- Buliran
- Caalibangbangan
- Cabu
- Campo Tinio
- Kapitan Pepe (Poblacion)
- Cinco-Cinco
- City Supermarket (Poblacion)
- Caudillo
- Communal
- Cruz Roja
- Daang Sarile
- Dalampang
- Dicarma (Poblacion)
- Dimasalang (Poblacion)
- Dionisio S. Garcia
- Fatima (Poblacion)
- General Luna (Poblacion)
- Ibabao Bana
- Imelda District
- Isla (Poblacion)
- Calawagan (Kalawagan)
- Kalikid Norte
- Kalikid Sur
- Lagare
- M. S. Garcia
- Mabini Extension
- Mabini Homesite
- Macatbong
- Magsaysay District
- Matadero (Poblacion)
- Lourdes (Matungal-tungal)
- Mayapyap Norte
- Mayapyap Sur
- Melojavilla (Poblacion)
- Obrero
- Padre Crisostomo
- Pagas
- Palagay
- Pamaldan
- Pangatian
- Patalac
- Polilio
- Pula
- Quezon District (Poblacion)
- Rizdelis (Poblacion)
- Samon
- San Isidro
- San Josef Norte
- San Josef Sur
- San Juan Pob. (Acofa)
- San Roque Norte
- San Roque Sur
- Sanbermicristi (Poblacion)
- Sangitan
- Santa Arcadia
- Sumacab Norte
- Valdefuente
- Valle Cruz
- Vijandre District (Poblacion)
- Villa Ofelia-Caridad
- Zulueta District (Poblacion)
- Nabao (Poblacion)
- Padre Burgos (Poblacion)
- Talipapa
- Aduas Norte
- Aduas Sur
- Hermogenes C. Concepcion, Sr.
- Sapang
- Sumacab Este
- Sumacab South
- Caridad
- Magsaysay South
- Maria Theresa
- Sangitan East
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Cabanatuan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Wikipedia:Dagiti dawat nga artikulo
Note to non-Ilokano speakers: Make your request here for creation or translation of articles, please do not create non-Ilokano articles as they will likely be deleted. Please discuss related topics at this page's discussion page.
Dagitoy ket dawat wenno kiddaw, singasing nga artikulo a marugian/maluktan. Ipanyo laeng ditoy dagiti kayatyo a mairaman a bambanag iti Wikipedia tapno adda bagnos ken pinagibasaran kagiti mannurat ken siasinoman a mayat a mangirugi.
Alphabetical order[urnosen ti taudan]
A[urnosen ti taudan]
B[urnosen ti taudan]
D[urnosen ti taudan]
E[urnosen ti taudan]
G[urnosen ti taudan]
H[urnosen ti taudan]
I[urnosen ti taudan]
K[urnosen ti taudan]
L[urnosen ti taudan]
- Linus Torvalds – en:Linus Torvalds
- Listaan dagiti danaw ti Azerbaijan – en:List of lakes of Azerbaijan
M[urnosen ti taudan]
- Memory sport – en:Memory sport
- Mental abacus – en:Mental abacus
- Mental calculation – en:Mental calculation, simple:Mental calculation
- Miki – tl:Miki
- Mind sport – en:Mind sport
- Mode Gakuen Cocoon Tower−en:Mode Gakuen Cocoon Tower
P[urnosen ti taudan]
S[urnosen ti taudan]
T[urnosen ti taudan]
- Tattao nga Itneg – en:Itneg people
- Tinola
- Tinuno
- Topless – en:Toplessness
- Tropical agriculture – en:Tropical agriculture
- Tropical horticulture – en:Tropical horticulture
U[urnosen ti taudan]
W[urnosen ti taudan]
Dagiti nasalakniban a titulo[urnosen ti taudan]
Dagiti nailista iti silpo dita baba ket titulo ti artikulo, tungtungan a panid ken plantilia a mabalin a mapartuat ngem nasalakniban napno/bassit gapu kadagiti nakaro a bandalismo. No kayat a partuaten ti maysa nga artikulo panngaasi a partuaten nga umuna iti pagipadasam kalpasanna iparepasom ken damagem kadagiti administrador nga iyalisda ti artikulom ken lukatanda ti serrana. No kayat ti agpartuat kadagiti sabali a nasalakniban a panid, damagem kadagiti administrador ken ipalawagmo no apay a kayatmo a lukatan dayta a panid. Dagiti tungtungan a panid ket mabalin a partuaten dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.