text:
ANIAN ti mapaspasamak iti pannakaipakat ti hustisia ti Pilipinas no agbalin a testigo ni Janet Lim Napoles, ti maibilang nga utek ti P10 Billion Pork Barrel Scam a nakairamanan dagiti nangato nga opisial ti gobierno kadagiti naglabas nga administrasion.
Nangiparuar ti desision ti Korte Suprema a saan a rumbeng a makapagpiansa ken maikkan ti temporario a wayawaya ni Napoles gapu iti napalaus a kaadda ti mapapati a basolna mainaig iti P10-billion pork barrel scam a nakairamanan dagiti tallo a sigud a senador – da Juan Ponce Enrile, Jinggoy Estrada ken Ramon Revilla Jr. – ken dadduma pay a sigud nga opisial ti gobierno.
Dayta a pangngeddeng ti Korte Suprema ket lapdanna ti gandat ni Napoles a makagun-od ti temporario a wayawaya babaen ti panagbalinna nga state witness wenno testigo ti estado iti kaso ti Priority Development Assistance Fund (PDAF) nga inlungalongna.
Maipalagip nga idi Nobiembre 2013, inyetnag ti Korte Suprema a ti PDAF ket unconstitutional wenno mailabsing iti Konstitusion. Nayetnag dayta kabayatan ti kontrobersia ti Pork Barrel Scam a nakagastosan dagiti adu a pondo a nausar para kadagiti prioridad a proyekto dagiti senador ken kongresista.
Sakbay ti pannakayetnag ti desision ti Korte Suprema iti kalikagum ni Napoles para iti temporario a pannakawayawayana, inikkan isuna ni Justice Secretary Vitaliano Aguirre II ti conditional state protection. Ti desision ti Korte Suprema ket mausar ti prosekusion tapno malapdan iti Sandiganbayan iti pannakaipalubosna nga agpiansa ni Napoles a sumangsango iti tallo a kaso ti Plunder, kaduana dagiti tallo a sigud a senador.
Kalpasan ti panangwaswas ti Court of Appeals iti sigud a pannakasentensia ni Napoles a mabalud iti kasona nga Illegal Detention idi Mayo 2017, naisubli isuna sadiay Camp Bagong Diwa, Taguig, kalpasan ti pannakaibaludna iti nasurok a dua a tawen sadiay Correctional Institution For Women iti Mandaluyong City. Nabalud ni Napoles gapu iti illegal a panangipupokna iti kasinsinna ken sigud a katalekna a ni Benhur Luy, ti maibilang a whistleblower ken kangrunaan a testigo iti pork barrel scam.
Saan nga imposible nga agbaliw ti turong dagiti kaso ni Napoles ta adun dagiti napasamak kalpasan ti 2013 idi ibulgar ti maysa a nasional a pagiwarnak iti special report iti alegasion a ni Napoles ket nakausar iti P10 billion a PDAF kadagiti ghost projects iti las-ud ti 10 a tawen. Kalpasan ti pannakaibutaktak ti eskandalo, nangisayangkat ti National Bureau of Investigation iti imbestigasion ken nangipilada iti darum kontra kadagiti 38 a tattao agraman da Napoles, Enrile, Estrada, Revilla Jr., dagiti sigud a kongresista a da Rizalina Seachon-Lanete, Edgar Valdez, Rodolfo Plaza, Samuel Dangwa, ken Constantino Jaraula, ken dagiti senior staff dagiti senador ken kongresista, department heads ken dadduma pay nga opisial ti gobierno.
Idi Oktobre 2013, da sigud a Presidente Arroyo, tallo a kameng ti gabitenena ken 20 pay agraman ni Napoles ken naidarum iti Plunder mainaig iti mapapati a panagkurakot iti P900 million iti Malampaya Fund a maiserbi koma kadagiti biktima ti bagyo idi 2009. Iti sumaruno a bulan, naduktalan ti Ombudsman nga adda merito ti Plunder Case kada Napoles, Enrile, Estrada ken Revilla iti illegal a panagusar ti PDAF.
Idi Hunio 2014, impila ti Ombudsman iti Sandiganbayan ti Plunder Case ken Multiple Counts of Graft kada Napoles ken dagiti mapapati a kinakumplotna nga opisial ti gobierno. Kalpasan ti pannakaiparuar ti Warrant of Arrest-da, simmuko iti Philippine National Police da Enrile, Estrada ken Revilla, ken naipanda sadiay PNP Custodial Center ken nayakarda iti PNP General Hospital sadiay Camp Crame. Immunan a simmuko ni Napoles kalpasan a naiparuar ti Warrant of Arrest-na mainaig iti kasona nga Illegal Detention ken ni Luy.
Nakalkaldaang dagiti pagteng iti kaso ni Napoles ta iti laksid dagiti kontrobersia a pinataud ti P10 Billion Pork Barrel Scam idi 2013, ket adda gannuat a nangawat kenkuana iti Witness Protection Program ti DOJ. Mismo a ni Senior Assistant State Prosecutor Ma. Nerissa Molina-Carpio ti nagpirma iti sertipikasion para ken ni Napoles tapno temporario a maawat iti WPP idi pay laeng Pebrero 27, 2018.
Kabayatanna, mangiwaywayat met ti DOJ iti imbestigasion iti PDAF kalpasan ti petision ni Presidential Anti-Corruption Commissioner Greco Belgica a malukatan manen ti kaso tapno maduktalan dagiti posible a kriminal a kaso maikontra ken ni sigud a Presidente Benigno Aquino III ken dagiti sigud nga opisial iti administrasionna.
Sipsiputan ita dagiti adu nga umili ti pagturongan ti kaso ni Napoles ta amangan no makapagpiansa isuna kas ti napasamak kada sigud a Presidente ken agdama a Pampanga Representative Gloria Arroyo, ken da sigud a Senador Enrile ken Estrada, ket iti masakbayan nga in-inutton a bumaaw dagiti kasona ket malisianna ti pannakaipakat ti linteg.
Mapagam-amkan ti panagbalin ni Napoles nga state witness ta adu la ketdi nga agdama ken sigud nga opisial ti gobierno dagiti iramanna iti pork barrel scam nangruna ket umasidegen ti Local and National Elections inton 2019. No mairaman iti eskandalo dagiti nalatak a lider ti oposision nangruna dagiti kandidatoda iti eleksion ket ilugesluges la ketdi ida dagiti pambato ti administrasion.
Dakkel a kantidad ti P10 Billion Pork Barrel Fund a mapapati a naaramat kadagiti awan a proyekto babaen ti pannakikumplot ni Napoles kadagiti nakadarum a sigud ken agdama nga opisial ti gobierno. No pudno a serioso ti agdama nga administrasion a mangparmek iti kurapsion iti gobierno, rumbeng a saanda a makibiang iti panagtaray iti kaso a naipila kadakuada, ket bay-andan ti Sandiganbayan a mangusig maibasar iti merito ti ebidensia no nagbasolda wenno saan iti krimen a maipabpabasol kadakuada tapno adda pagmennamennaan dagiti opisial nga aggandat nga agkurakot iti pondo ti gobierno.#


c: text/html

text:
Uson, Masbate
Ti Uson ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Uson ket politikal a nabingbingay iti 35 a barbaranggay.[2]
- Arado
- Armenia
- Aurora
- Badling
- Bonifacio
- Buenasuerte
- Buenavista
- Campana
- Candelaria
- Centro
- Crossing
- Dapdap
- Del Carmen
- Del Rosario
- Libertad
- Madao
- Mabini
- Magsaysay
- Marcella
- Miaga
- Mongahay
- Morocborocan
- Mabuhay
- Paguihaman
- Panicijan
- Poblacion
- Quezon
- San Isidro
- San Jose
- San Mateo
- San Ramon
- San Vicente
- Santo Cristo
- Sawang
- Simawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VIGAN CITY – Adu ti nas-daaw iti pannakabagsol ti maysa a drayber gapu ta nasinged pay met a gayyemna ti mapapati a nangbagsol kenkuana.
Nasinged nga aggayyem da Virgilio Tabboga, Jr., 53, naasa-waan, driver, ken ni Remigio Anicoche, 49, naasawaan, negosiante, agkalugaran ket agiinomda iti ti rabii ti Peb. 7 iti pagtaengan ti biktima idi mapasamak ti pammagkong.
Naitaray ti biktima iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem natay bayat ti pannakaagasna.
Inaresto dagiti polis ti suspetsa ket nakapupok iti agdama.
Di pay ammo ti gapuna no apay a binagkong ni Anicoche ni Tabboga.


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Iti baet ti kampania ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources maikontra iti illegal fishing ditoy probinsia, siam a mangngalap ti natiliw bayat ti illegal a panagkalapda iti kabaybayan a sakup ti Barangay Sabang ditoy nga ili idi malem ti Oktubre 3.
Dagus a agresponde dagiti polis ditoy apaman a nakaawatda iti tawag ti telepono manipud ken ni Kagawad Amado Belen ti Barangay Sabang nga adda nasiputan dagiti kameng ti Bantay Dagat a grupo ti mangngalap nga mangiwaywayat iti illegal a panagkalap iti kabaybayan bayat ti panagpatroliada iti igid ti baybay idi agarup 3:20 ti malem ti nadakamat a petsa.
Sakbayna, impakaammo dagiti kameng ti Bantay Dagat a pakaibilangan da Rex Sarabia y Socia, 25, awanan asawa; Ernesto Sarabia y Laurente, 34, awanan asawa, ken Eladio Cabero y Palacol, 42, nga adda nakitada a grupo dagiti mangngalap nga illegal nga agkalkalap iti kabaybayan a sakup ti barangayda.
Nabigbig idi agangay dagiti suspek a da Vergilio Salarzon y Manuel, 45; Pedro Gonzalez y Ballois, 23; Regie Gonzalez y Ballois, 26; Reynald Gonzalez y Ballois, 31; Maynard Ramos y Valle, 33; Jimmy Villegas y Ramos, 51; Cesar Ramirez y Ramos, 51; Devy Villegas y Ramos, 35; ken Julie Villegas y Ramos.
Nakakumpiska dagiti polis ken kamkameng ti Bantay Dagat kadagiti suspek ti agarup 16 kilos a nagduduma ti klasena a lames a mapapati a nakalap babaen ti cyanide.
Naipaima dagiti nakumpiska a lames ken ni Nerio Daproza, fishery coordinator ditoy nga ili idinto a naikustodia iti police station dagiti suspek. (Tawid News)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Maysa a dakkel a pasdek negosio ti nakasagana a gumatang kadagiti produkto a white onions ditoy nga ili, segun iti maysa a konsehal.
“Awan problema iti marketing ta nakasagana ti Jolibee Foundation a gumatang kadagiti produktotayo a white onions,” kinuna ni Konsehal Pedro Belarmino itay nabiit.
Innayon ni Belarmino a kakaasi dagiti kailianna a mannalon nga agmulmula iti lasona agsipud ta kalpasan a maapitda ken maipagango, awan ti madadaan a pangilakuanda iti produktoda.
“Nagngina ti puonanda ngem awan marketing iti apitda a lasona,” kinuna ni Belarmino.
Kinuna ti konsehal a no napintas ti resulta dagiti mulada a puraw a sibuyas, allukoyenna dagiti kailianna a mannalon nga agmulada laengen iti daytoy agsipud ta adda ti Jolibee Foundation a gumatang iti produktoda.#


text:
Tampilisan, Zamboanga del Norte
Ti Tampilisan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tampilisan ket nabennebenneg iti 20 a barbaranggay.[2]
- Balacbaan
- Banbanan
- Barili
- Cabong
- Camul
- Farmington
- Galingon
- Lawaan
- Lumbayao
- Malila-t
- Molos
- New Dapitan
- Poblacion (Tampilisan)
- Sandayong
- Santo Niño
- Situbo
- Tilubog
- Tininggaan
- Tubod
- Znac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Daya a Samar
Ti Daya a Samar ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas, sakupenna ti akindaya a depaar ti Isla ti Samar. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Borongan. Kabeddengna dagiti probinsia ti Amianan a Samar ken ti Samar.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Daya a Samar iti 22 nga ili ken maysa a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
Thursday, December 21, 2017
NAPINTAS A SALUN-AT ITA A HOLIDAY SEASON, MAMANTENER
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action ken ni Dr. Mark-Lawrence T. Tirao, OIC Municipal Health Officer ti ili a Cabugao, Ilocos Sur, impakaammona a natapoganen ti panaglalamiis a bulbulan ket kasapulan latta ti panagdaldalus iti bagi ken iti ikub ti arubayan ken pagtaengan, regular a panagwatwat (30 minutos a napardas a pannagna) ken pannangan iti mayad-adu a prutas ken natnateng.
Innayon ti Doktor a dagiti agag-agas nga addaan ti sakit ket kasapulan nga itugtugotda ken agtomarda a kas maiparbeng kadagiti maintenance-da tapno maliklikan ti panagkaro ti sakitda. Mainayon ti Doktor a no nasustansia dagiti maipapauneg ket naandur ti bagi nga agibtur iti agbaliwbaliw a klima a pagaayat met dagiti dadduma a sakit a pagtaudan nangruna no kalamiisna.
Dadduma pay nga imbatad ni Dr. Tirao nga aramiden ti kaaduan:
1. Umisu a panangidulin kadagiti tedda a taraon tapno saan a mabangles ken maalisan ti mikrobio a pakaigapuan ti diarrhea, food poisoning, sakit ti tiyan ken panagsarua.
2. Terreden dagiti adda sakitna a Diabetics ti agipauneg iti nasam-it unasy maibilang ti soft drinks, ice cream, cake ken kanaigna a taraon.
3. Pilien dagiti adda sakitna a hypertension ken cardiovascular disorder ti kanenda ken malimitaran iti panagipaunegda ti naapgad; nataba ken makabartek a mainum.
Kabayatanna, dinayaw ti Doktor ti Ili iti panangipatungpal dagiti Opisiales ti Ili agraman iti Barangay ken dagiti Health Implementers iti pannangtedda iti agtultuloy nga importansia iti programa ti salun-at kadagiti umili ken iti naregget a pannakaipakat ti pagdur-asan ti nutrision.
Insupusop pay ti Doktor ti Salun-at a dagitoy nga inisiatiba ket makatulong iti pannakamantener ti salun-at ken sanitasion a mangparagsak iti kaamaan dagiti umili nangruna kadagiti agnanaed iti barangay. # (Web In-Action)
Innayon ti Doktor a dagiti agag-agas nga addaan ti sakit ket kasapulan nga itugtugotda ken agtomarda a kas maiparbeng kadagiti maintenance-da tapno maliklikan ti panagkaro ti sakitda. Mainayon ti Doktor a no nasustansia dagiti maipapauneg ket naandur ti bagi nga agibtur iti agbaliwbaliw a klima a pagaayat met dagiti dadduma a sakit a pagtaudan nangruna no kalamiisna.
Dadduma pay nga imbatad ni Dr. Tirao nga aramiden ti kaaduan:
1. Umisu a panangidulin kadagiti tedda a taraon tapno saan a mabangles ken maalisan ti mikrobio a pakaigapuan ti diarrhea, food poisoning, sakit ti tiyan ken panagsarua.
2. Terreden dagiti adda sakitna a Diabetics ti agipauneg iti nasam-it unasy maibilang ti soft drinks, ice cream, cake ken kanaigna a taraon.
3. Pilien dagiti adda sakitna a hypertension ken cardiovascular disorder ti kanenda ken malimitaran iti panagipaunegda ti naapgad; nataba ken makabartek a mainum.
Kabayatanna, dinayaw ti Doktor ti Ili iti panangipatungpal dagiti Opisiales ti Ili agraman iti Barangay ken dagiti Health Implementers iti pannangtedda iti agtultuloy nga importansia iti programa ti salun-at kadagiti umili ken iti naregget a pannakaipakat ti pagdur-asan ti nutrision.
Insupusop pay ti Doktor ti Salun-at a dagitoy nga inisiatiba ket makatulong iti pannakamantener ti salun-at ken sanitasion a mangparagsak iti kaamaan dagiti umili nangruna kadagiti agnanaed iti barangay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:26 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Idi Agosto 10, 2012, nagturong ti pannakabagi ti DA-LGU tapno buangayenda ti 4-H Club. Impasagepsep ni Mrs. Joenah G. Sevilleja, Municipal 4-H Club Coordinator ti panggep ti programa ti 4-H Club ken ti addang nga aramiden tapno mairehistro ti asosasion ket mairaman kadagiti benepisio ken proyekto nga itden dagiti maseknan nga Ahensia ti Gobierno. Naaramid ti miting iti Barangay Multipurpose Building iti barangay.
Daytoy a gannuat ket mayannatup iti programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a mangibagnos iti umisu a direksion kadagiti agtutubo iti Munisipalidad nangruna dagiti di agbasbasa tapno saanda a maisungsong iti madi a bisio ken agbalinda a produktibo a makipagili.
Buklen ti Taga-DA-LGU a nagasistir ket da Mr. Robert S. Savella, Miss Melanie Saquiton ken Mrs. Marjorie Castillo.
Dagiti napili nga opisiales ket isuda: Francelisa Morales, Presidente; Aiza D. Morales, Bise Presidente; Jonabel Feredo, Sekretario; Joel Morales, Tesorero; Roel Jenard Sajonia, PIO; Benjie Tumamao, Auditor. # (Web In-Action)


text:
Ulep
Iti meteorolohia, ti ulep ket isu ti makitkita a masa iti likido a tedted wenno dagiti nayelo a kristal a naaramid iti danum wenno dagiti nadumaduma a kimika a naibitin iti atmospera iti ngato ti rabaw iti maysa a planetario a bagi. Dagitoy a naibitin a partikula ket makunkuna pay a a kas dagiti aerosol. Dagitiulep iti atmospera ti Daga ket inad-adal iti pisika ti ulep a sanga iti meteorolohia. Dagiti dua a proseso, a mabalin nga agtignignay dagitoy, ket mabalin a pakaiturongan a pakasagepsepan ti angin; a mangpalamiis ti angin nga manginayon ti alibungubong ti danum iti angin. Iti sapasap, ti presipitasion ket matnagto iti rabaw; ti maysa a mailaksid ket ti virga, a bumawbaw sakbay a maabutanna ti rabaw.
Ti internasional a sistema ti panangidasig ti ulep ket naibatay iti kinapudno a ti ulep iti pangibatayan a pormada ket makaipakita iti nawaya a konbektibo nga agpangato nga idadakkel a kas ti cumulus, ket agparang kadagiti saan a konbektibo a natuonan a sabanas a kas ti stratus, wenno mangala ti porma kadagiti kasla bedbed ti naingpis a sagut, a kas iti kaso ti cirrus.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hamblyn, Richard Ti Inbension dagiti ulep – Kasano a ti Agdadamo a Meteorologo Ket Nagpanday ti Pagsasao dagiti Langit Picador; Naiprenta manen nga edision (Agosto 3, 2002). ISBN 0-312-42001-3
- Ti Kadi Panagpabassit ti Sangalubongan a Panagkuyem ket kaibuksilanna ti Napudpudotr, Namagmaga a Lubong?
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ulep iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY- Iti baet ti kampania ti kapolisan a mairehistro dagiti kolorum a paltog, maysa nga estudiante ti natiliwan nga agikut iti kolorum a paltog iti pursuit operation nga insayangkat ti polis iti rabii iti Nobiembre 3 ditoy idinto a nagudas ti maysa a kagawad ti barangay iti nagsina nga insidente a napasamak ditoy siudad ken iti Bantay, Ilocos Sur iti umuna a lawas daytoy a bulan.
Iti pannakaisurat daytoy, nakapupok iti pagbaludan ni Robinson Tabaco, 18, estudiante, ket maisagsagana ti kaso nga illegal a panagikut ti paltog maikontra kenkuana kalpasan a naipiskot dagiti polis iti pursuit operation kanaig iti mapapati a panagpanggep iti biag ti maysa a residente iti Barangay 9 ditoy siudad idi Nobiembre 3.
Naipiskot ni Tabaco a nagtagaimet iti bag a naglaon iti dua a cal. 38 colt a paltik ken maysa a gauge 12 backshot ken balbala babaen dagiti polis nga indauluan ni Deputy Police Chief Insp. Maximo Taclas bayat ti pursuit operation nga insayangkatda.
Sakbayna, nakaawat dagiti polis iti tawag manipud ken ni Linda Aldaca, 48, residente iti Brgy. 9 ditoy siudad, a mapapati a ginandat a patayen da Joseph Tabaco ken Ronnie Boy Asusano ti anak ni Aldaca a ni Agapito ngem dida napuntaan.
Mapapati nga impaiggem da Joseph Tabaco ken Ronnie Boy Asusano dagiti paltog iti estudiante idi naglibasda.
Madama ti pannakabirok dagiti dua a suspetsa.
Mapapati a dati a susik ti motibo ti pannakagandat ti biag ni Aldaca.
Kabayatanna, awan pay ti suspetsa iti pannakapapatay ti maysa a kagawad ti Barangay Cabalanggan ditoy nga ili idi rabii ti Nobiembre 2.
Pinaltogan ti dua a di pay nabigbig a suspetsa a nakalugan iti XRM a motorsiklo ni Antonio De Peralta Sr., 48, barangay kagawad, residente iti Barangay Cabalanggan ditoy, kalpasan ti panangitulodna kada John Feria ken Pablo Feria iti agarup alas siete ti rabii ti Nob. 2 ket addan iti dalanna nga agawid.
Nagsagrap ni de Peralta iti sugat iti ulo ken nadumaduma a paset ti bagina, ket awanen ti biagna a naidanon iti Metro Vigan Coop Hospital.
Nakarekobre dagiti polis iti 13 a kapsula manipud iti cal. 9mm iti nakapasamakan ti krimen.#


text:
Monday, February 11, 2013
DUA MANEN A BRGYS. TI MAILEPPAS ITI SOIL GATHERING
Cabugao, Ilocos Sur – Dua manen a barangay ti naalaan ti soil samples iti Poblasion para iti pannakaanalisarda iti Laboratorio iti Bureau of Soils and Water Management (BSWM)-Manila. Dagitoy ti Brgy. Bonifacio idi Pebrero 8, 2013 idinto ta Brgy. Quezon iti Pebrero 11, 2013. Imbatad ni Mrs. Eugene Alvaro Briones, Team Leader, Soil Fertility Mapping of Cabugao nga ikagumaanda a mammaminsan ti pannakai-release ti resulta dagiti 33 a barangays ken panangitedda ti rekomendado a mausar a ganagan ken ileppasda iti naituding a tiempo.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 11, 2013, imbatad ni Mr. Ernesto Almendral, Soilsman a nupay agirekomendada ti commercial fertilizer, in-inut latta a pasublien ti napukaw nga anag ti daga babaen met laeng ti Organic Agriculture a programa ti Gobierno Nasional ken ipatungpal ti Departamento ti Agrikultura wenno DA.
Dagiti Presidente ti Farmer’s Association a nakitinnulong iti Team ti Soil Sample Gathering ket da Mr. Roger Siruno ken Kagawad Percival Somera ti Barangay Bonifacio idinto ta ni Mr. Rene Sumibcay ti Barangay Quezon.
Ni Mr. Ernesto Almendral, Soilsman, ket kasangsangpet a kameng ti Soil Fertility Mapping of Cabugao. # (Web In-Action)
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 11, 2013, imbatad ni Mr. Ernesto Almendral, Soilsman a nupay agirekomendada ti commercial fertilizer, in-inut latta a pasublien ti napukaw nga anag ti daga babaen met laeng ti Organic Agriculture a programa ti Gobierno Nasional ken ipatungpal ti Departamento ti Agrikultura wenno DA.
Dagiti Presidente ti Farmer’s Association a nakitinnulong iti Team ti Soil Sample Gathering ket da Mr. Roger Siruno ken Kagawad Percival Somera ti Barangay Bonifacio idinto ta ni Mr. Rene Sumibcay ti Barangay Quezon.
Ni Mr. Ernesto Almendral, Soilsman, ket kasangsangpet a kameng ti Soil Fertility Mapping of Cabugao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 5:12 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Saan nga inaprobaran ti Commission on Elections a makapagrehistro kas botante ti sangapulo ket dua a tattao kalpasan ti panangpetision ida ti maysa a partido ditoy.
Nainaganan dagiti saan a naaprobaran a botante ditoy da Ryan Barnachea, Rommel Cabatu, Rodrigo Joson, Dionisio Canaria, Fernando Cabatu, agpapada a residente iti Narvacan, Ilocos Sur; Kimberly D. Morales, Adolfo F. Morales, Ambrosia D. Morales, Mario S. Morales, Jr., Clarissa C. Morales, ken Mario F, Morales, mapapati a residente amin iti Malasiqui, Pangasinan; ken ni Elvin John Dacquel, agnaed iti Santa Maria, Ilocos Sur.
Iti interbio ken ni Vice Mayor Norman Mendoza, dinakamatna a ti Liberal Party nga idadauluan ni Mayor Armando Abad ti kangrunaan a nagpetision iti saan a pannakaipalubos ti panagrehistro dagiti nasao a tattao tapno agabalin a botante ditoy nga ili.
Kinunana a saan nga aggigian iti San Esteban dagiti taga-Narvacan no di agkarkarpinteroda laeng ket inaldawda nga agaw-awid.
Kasta met a saan nga aggigian iti daytoy nga ili dagiti ag-Morales a mapapati a kabagian ni Mildred Elaydo Morales.
Taga-Pangasinan a naikamang iti daytoy nga ili ni Elaydo ket kinabalubal ni Mendoza iti kinabise mayor iti eleksion idi 2004.
Naammuan pay a di met impapilit ti bangir a partido ti panangpetision kadakuada ti Liberal party.
Karaman dagiti 12 kadagiti agarup 292 a nagrehistro, immalis, ken nagpasukat iti naganda iti Comelec ditoy para iti maikatlo a kuarto iti daytoy a tawen.
Daytoy ti kaadduan a nagaplikar a botante iti Comelec iti daytoy nga ili.


text:
PAPANAM? Mangarruba la bassit. Bigbigat, makitsismiska manen! Makitsismis? Mangarruba, kunak. Ket isu! No mangarruba, makitsismis daytan! Mayatka kadayta? Mapanka laeng makikaarruba ngem ipapandan, diretsuendan a mapanka laeng makitsismis. No tsismis kunatayo, iti kulturatayo a puli, negatibo dayta. Ibusen ti oras nga agpapatang iti awan kaes-eskanna a banag. Saritaen, pagsasaritaan dagiti am-ammo. Ipalgak dagiti limed a […]
Tag Archives | #lengguahe. #ilocano
Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-35 a Paset)
Ania ti aramidem no maipasungalngalka iti impromptu a diskurso? Dagitoy ti kangrunaan nga aramidem: 1. Mentally alert 2. Ti mensahe wenno kangrunaan nga ibaga 3. Ti taray ti lengguahe wenno panagsao a kas maibagay iti kapanunotan ken tungtongan wenno mensahe. 1. Mentally alert. Relaks. Siempre, no addaka iti maysa a dakkel a tallaong ket madama […]
Share:
Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-34 a Paset)
Panagsao iti Tallaong (more…)
Share:
Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-33 a Paset)
Kas pagarigan koma ta adda saanmo a kinayat iti maysa a tao, nasken ngarud a makisaoka ket ibagam dayta a saanmo a kayat. Isawangmo iti naalumamay, pagtungtonganyo a nasayaat ti rumbeng nga inkay aramiden tapno masabat ti kapkapnekan a solusion no di man kaipapanan a rumbeng nga agpaay kadayta. (more…)
Share:
Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-32 a Paset)
NASAMAY ti pannakisao no addaan iti pokus ken interes dagiti agtutungtong. Pokus. Maymaysa ti imatangda. Awan daydiay adayo ti panunotna iti tungtongan. Saan a kasali no kasdiay. No kuna a pokus, nakakonekta ti agsasao ken ti dumdumngeg iti maymaysa a topiko nga inda pagsasaritaan. Interesado ti tunggal maysa a dumngeg, agsao, agited ken umawat iti […]
Share:
Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-31 a Paset)
No nasamay a kuna, daytay saan a mapilpilitan laeng a pannakisao wenno saan a daytay makisasao nga awan met umno a turongen ti sasawenna wenno kaipapanan ti ibagbagana. Nasamay no adda dagiti wagas, no di man agpang a saaden iti pannakisao. (more…)
Share:
Ti Arte Ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-30 a paset)
1) umadu ti gayyem (more…)
Share:
Ti Arte Ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-29 a paset)
KUMPAS iti kannigid ken kannawan, kumpas a pangato ken pababa, kumpas a patag-ay. Ngem, saan a daytay kumpas nga overacting no di tay kumpas a kasapulan no adda balikas a nadagsen wenno nasken nga iyunay-unay. Kas no “lumabantayo!”, baliksen a nakangato ti nalukot a gemgem. Emphasize by means of action. (more…)
Share:
Ti Arte Ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-28 a paset)
INTRODUKSION pay laeng dayta. Dika pay la nakatengnga. Dimo pay la rinugian ti mismo a panagsaom no agbitlaka koma. (more…)
Share:
Ti Arte Ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-27 a paset)
NGEM dina kayat a sawen nga awanan iti positibo a papanan dayta a panagtalek. Masapul nga adda naimbag, nasayaat a turongenna. (more…)


text:
VIGAN CITY – Iti politika, awan ti permanente nga aggayyem, ti laeng bukod nga interes tunggal politiko ti permanente. Ti pay politika ti kangrunaan a pagsisinaan dagiti agkabsat, agkakasinsin, aguliteg ken dadduma pay nga agkakabagian, lalo no saan nga agpabus-oy ti maysa iti tarigagay ti sabali.
Maarisit ti kinapudno daytoy iti kalkalpas nga eleksion ditoy probinsia.
Maysa a nakaiturongan ti imatang ti media iti Santiago, Ilocos Sur ta agkaapeliedo dagiti nagsasango para iti kinam-yor ken bise mayor a no saanka a residente ditoy, posible a maulawka no sino ti sino.
Iti daytoy nga eleksion, kinabalubal da Mayor Josefino Miranda ken ti anakna a ni Michael Miranda da Joselito Miranda, Sr., ken ti anakna a ni Joselito Miranda, Jr. Nagalus-os ni Mayor Josefino Miranda a para bise mayor agsipud ta maturposnan ti maikatlo a terminona ket ti anakna a Michael ti nagkandidato a para mayor. Iti sabali a bangir, nagtaray ni Joselito Miranda, Sr. a para mayor idinto a para bise mayor met ti anakna a ni Joselito, Jr.
Imbalat da Michael ken Josefino da Joselito, Sr. ken Jr. Nupay kasta, adda konsuelo dagiti naabak, nagwagayway ni Louella, asawa ni Joselito, Sr. kas konsehal.
Maysa pay a nakaiturongan ti imatang dagiti agpalpaliiw iti politika ti panagsango ti agkabsat a Purisima, da Atty. Mark Purisima ken ti kabsatna a ni Tito Purisima para iti kinamayor iti San Ildefonso, bassit nga ili iti amiananen ti Vigan City.
Pagarian daytoy dagiti Purisima. Ngem politika ti maitudtudo a nagsisinaan dagiti agkakabsat.
Idi 2007, nagsango iti kinamayor da Atty. Mark Anthony Purisima ken ni Christian Purisima, sabali pay nga anak da Bokala Chuchi Purisima. Mapapati a nagramut ti “panagsakit ti nakem” ni Mark iti panangpili da Bokala Chuchi ken ni Christian a kumandidato a para mayor idinto nga impeksan ti abogado ti tarigagayna nga agkandidato iti dayta a puesto.
Naabak ni Mark. Maysa met laeng a Purisima, ni Amante II, ti nangabak a bise mayor.
Iti panagturpos ti maikatlo a termino ni Bokala Chuchi, nagkandidato ni Mayor Christian a para bokal iti probinsia. Ni Amante II ti kimmandidato a para mayor ngem saan a nalapdan da Bokala Chuchi ti panagkandidato manen ni Mark a para mayor.
Nagpiestaan dagiti agnaed iti probinsia daytoy “telenobela” a naipatangatang pay iti radio mainaig iti saan a panagkikinnaawatan ti pamilia Purisima a nagramut iti politika.
Iti daytoy nga eleksion, insualit ni Mark ni Amante II a kabsatna.
Maysa a saludsod ti agay-ayuyang iti panunot dagiti tattao, aglalo dagiti agindeg iti San Ildefonso: iti panangabak ni Mark, itanggayana kadi metten ti rekonsiliasion iti inana ken kakabsatna?
Maysa pay a sinursurot ti media ti resulta ti eleksion iti Cabugao, Ilocos Sur no sadino a nagsasango da Dr. Chita Suero, Vice Mayor Rex Morales, Edgardo Cobangbang, Jr., ken Lalaine Apostol-Recasata.
Maysa a nangkulding iti interes ti media ti panagsina ti dua a nasinged nga agkapartiduan, da Mayor Diocaesar Suero ken ni Vice Mayor Rex Morales gapu iti politika.
Agturposen ni Suero gapu ta maikatlo a terminonan kas mayor, ket kas bise mayor, ninamnama ni Morales nga isu ti ibayog ni Suero a kandidato ti partido. Ngem “gapu ta isu ti kayat dagiti kakapitan ti barangay”, ni Dr. Chita nga asawana ti naipatakder a kandidato a para mayor ket kapi-litan a nagbirok ni Morales kadagiti bukodna a kandidato.
Nagtungpal a dua nga agkapartiduan ti nagsangdo iti eleksion, banag a nangpakapsut iti kandidatura dagitoy ken nakadalebanda nga agpada.
Ni Cobangbang ti nagsagrap iti imbag iti daytoy a panagsina dagitoy agkasinged idi a politiko. Ita, isun ti binutosan dagiti umili a sumaruno a mayorda.#


text:
Arado
Ti arado ket maysa a ramit (wenno makina) nga inus-usar iti panagtalon ti daga para iti panangisagana ti panagmula. Dagiti arado ket mabalin a guyoden babaen dagiti ayup a kas dagiti baka, nuang kabalio, kamelio wenno babaen ti traktor. Ti arado ket mabalin a naaramid iti tarikaro,landok wenno paslep. Daytoy ket isun ti kangrunaan nga intrumento para kadagiti kaaduan a nairehistro a pakasaritaan, ken mangirepresenta ti maysa kadagiti kangrunaan a panagrang-ay iti agrikultura.
Ti kangrunaan apanggep ti panagarado ket ti panagkali ti akin-ngato a tuon ti daga, tapno maiyeg dagiti baro a kinalames iti rabaw, bayat a maikali dagiti ruot, dagiti tidda ti dati nga apit, ken dagiti bukel ti apit ken ruot, ken mangpalubos kadagitoy a marungsot. Daytoy ket mangited pay ti nawaya ti bukel a banag a agmulaan dagiti sabali nga apit.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Wainwright, Raymond P.; Wesley F. Buchele; Stephen J. Marley; William I. Baldwin (1983). "A Variable Approach-Angle Moldboard Plow". Transactions of the ASAE. 26 (2): 392–396. Naala idi Pebrero 14, 2013.
- "Ti Nasapa a Panagarado idiayken Kronolohia ti Panagarado kadagiti Baggiing", Hill, P. ken ni Kucharski, K. in Transactions of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society, Vol. LXV, 1990, pp 73–83.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nanchinadu: Harbinger of Rice and Plough Culture in the Ancient World babaen ni Dr. V. Sankaran Nair
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Arado iti Wikimedia Commons
- Ti Rotherham ng aArado – ti immuna a nagballigi a landok nga arado
- Pakasaritaan ti landok nga arado – aa kas naparang-ay ni John Deere idiay Estados Unidos


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Muntinlupa
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Muntinlupa ket isu ti pannakabagi ti Siudad ti Muntinlupa itiKamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna distrito ti Rizal ken ti Rehion IV manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ti Muntinlupa ket naigrupo idi ti Pateros ken Taguig (a kas ti parlamentario a distrito iti Taguig-Pateros-Muntinlupa) para iti pannakabagi ti Kadawyan a Batasang Pambansa. Idi 1987 daytoy ket naigrupo iti Las Piñas tapno mangporma ti distrito ti Las Piñas-Muntinlupa. Ti Muntinlupa ket immuna a nagbutos ti bukodna a pannakabagi idi 1998, kalpasan ti nainkalintegan a dokumento ti siudad (Republika Tignay Blng. 7926) ket naaprobaran idi Marso 1, 1995 ken napasingkedan idi Mayo 8, 1995.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 459,941
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Las Piñas-Muntinlupa
- Lehislatibo a distrito iti Taguig-Pateros-Muntinlupa
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
NABARINGKUAS. Nagdadarandan ti panagangesna. Angin ti natilmonna. Immuna a nagdisso dagiti narakab a dapanna iti datar. Kanigid ti nangarikap ti kasapuego iti rabaw ti lamesita a kawayan. Nangiras.
Ginaw-atna ti naibotelia a danum kalpasan a linawagan ti lampara ti sipi. Nangitangad. Nagduaanna ti nanglidlid idi nabang-aran.
Kapamitlon a natagtagainepna daytoy nga eksena. Apay nga agsublisubli? Maysa kadi a partaan? dinamagna iti bagina. Ti tagainep ket tagainep, kabaliktad kano pay ti mapasamak, kunkunada, kunana met laeng iti bagina.
Nagsakuntip. Binuyana ni baketna a nargaan iti turog. Kinuyegyeganna ti lam-ek ket kinarawana ti ules a sabongan iti kusayan. Pinuyotanna ti lampara. Inlak-amnan nga inulsan ni baketna. Iti pattapattana, apaglikig pay laeng ti parbangon.
Insubli ti mugingna ti nabaneg ken natayag a lalaki iti tagainepna. Dina mairupaan no asino daytoy nangisarwag iti nakadadakkel a tabukol iti teppang ti derraas, ngem saan nga ikan ti tinabukolanna no di ket tattao: nabarbartek, agraragsak, maul-ulaw. Dina maawatan ti buya ken kaipapanan daytoy, a kas iti saan met a pannakaawat ni baketna iti panggepna…
AGSAPA. Binang-esan ni Santos Sandoval ti ayamuom dagiti aglungsoten nga aragan ken kaykayo ken rutruting ken lamlamen a naidaknir iti puraw a kadaratan ti agung-ungor a Lingayen Gulf. Nakamattider iti igid ti alad a burrarawit ta kalkalpasna a nagpatorayok. Kinuyegyeganna ti lam-ek a patauden ti napigsa nga angin ken ti lamiis nga agtaud iti gulpo. Naipigket dagiti paningkitenna iti kuntirad a Bantay Akasha iti daya — bantay a puro — ta kimmuronan ti sumingsingising nga init a nangisaknap iti bimmalitok a raya kadagiti nagburak a dalluyon iti katangriban iti abagatan; iti puraw a kadaratan a sanguen ti purok a binukel ti sangapulo ket uppat a kalapaw; iti deppa dagiti kanatengan ken nagkalaegan a bangkag nga agtunged iti kapan-awan a katurodan iti lauden ti purok; kadagiti tuktok dagiti niog ken dagiti logo ken dagiti kamantiris a yan dagiti manarawitwit ken agalis-alis a billit-balay. Iti pagtaktakderanna, ti imatangna ket inagaw itan ti taptapuyaw nga umat-atras, nagsalog iti nganga ti bimmalisungsong a balay ket limmumlomen daytoy; iti tallo a pulgada a kaadayo, napartak ti bassit ken nangisit a kuton, ket sakbay a nakapanunot ni Santos iti aramidenna, nagballigin ti palab-og dagiti nasikap — ti nakanganga ken mabisin a tanem!
“Kuripot!” Mabalin a pagibitinan iti hanger ti kaatiddog ti subsob ni Landa. Petpet ti kanawan daytoy ti kallip-akna a lima a kanawi ti marunggay ken uggot ti saluyot nga idengdengna no madamdama ken sagpawanna iti insarabasab nga ikuran.
“Pangalaam…?”
“’Ti dulin a!”
Minulagatan ni Santos ti panangiwang-it ni Landa ti nasileng ken pagatsiket a buokna. Adtoy manen ti kayaw a lung-ay: kas iti aggigiddan ken agsusurot a lung-ay dagiti pan-aw iti katurodan iti lauden ti purok no ay-ayamen ti pul-oy; kas iti iniin dagiti sibitsibit ken bilog a nagidog iti barukong ti baybay; immal-o ti pammagi iti kayumanggi a kudil ken agkataytayagda nga agassawa iti lima a kadapan ken walo a pulgada; ngem di makita ni Santos ita ti raniag ti agsapa kadagiti mata ni Landa.
“Pagtalon daydiay…” Ti tallopulo a ribu a pisos ti kayat a sawen ni baketna: ti nangisukatanna iti doliar nga impaw-it ti manangna a nars sadiay Texas. Nayon ti urnongna a nagkalkalap.
“Datayo laeng ti di agsagana?”
“Tulongamton da tatang ken nanang! Agsaganada met, di umallatiwtayonton, a, kapuymon …”
“Uray no burias no ‘su!”
Di nakatimek.
Timmallikud ni baketna. Minatmatan ni Santos dagiti nakanganga ken mabisin a tanem a naidaknir iti igid ti alad. Inukasna ti nauneg a sennaay iti nasabang ken labus a barukongna.
“Iti rigat ti biag ita, nasken nga agpraktikalka. Liklikan dagiti awan kaes-eskanna a paggastosan. Saan a pinidut ni manangko ti tulongna kadata no di ket nagling-etan ken nagpuyatanna,” impakamakam ni Santos iti likudan ni Landa a nangkamang ti kalapaw: ikaykayab ti puyupoy ti sabongan a daster ket bimmalkat ti narakab a patong; agalibungabong ti darat kadagiti askawna; nakugtaran ti awan basolna a berde a lata ti sardinas nga ay-ayamen itay ni Blackie; nagikkis a nagtangep ti nipa a bulong ti ridaw ti kusina; madamdama pay, nakirat dagiti kaldero ken kaserola.
Minisuotan ni Santos dagiti agkaiwara ken nakanganga ken mabisin a tanem. Naikamang ditoy Brgy. San Simon. Iti panagpiesta ti purokda, agpunsion amin a bumalay; mangan ken uminum iti arak agingga iti kaykayatda dagiti sangaili; daytoy ti namaglatak iti San Simon; isuna laeng ta nagtaud dagiti ginastos iti payb siks ni Punjabi a Bombay, nga isunto ti ikalapan ken irikan dagiti pumurok. Napaliiw ni Santos daytoy: lima nga aldaw sakbay ti piesta, yawayen ni Punjabi iti purok dagiti imported a makan ken arak ken sigarilio; mauyotan ti amin nga umutang; mapaapalan ni agkitakit agingga iti ikideman ti panagpirmana…
Imbaw-ing ni Santos ti panagkitana iti kasla kinapasan a baybay, ket simmeksek iti mugingna ti sabangan: no kadawel ti baybay, adu dagiti pangen iti karayan a nangliklik iti unget ti baybay.
Nagkaiskuelaanda ken ni Landa sadiay University of Pangasinan iti BS in Social Works. Inaremna. Nagkinnaawatanda. Dida nasuba ti pegges ti agus ti karayo iti kanayon a panagpallailangda iti sumipnget sadiay Bonoan Blue Beach ket nagasawada a dida naturpos ti kursoda.
Iti kanawan nga inyabaga ni Santos ti tabukol a pinidutna iti rabaw ti alsong a kayo iti sirok ti madre kakaw iti sango ti kalapawda kalpasan nga imbarikesna ti alat. Iti panangbalkot kenkuana ti bimmalitok a raya ti sumingsingising, nagminar ti dimmalem a kudil dagiti nabisked a masel a pinakidser dagiti bangkag ken talon, ti karayan ken ti baybay iti ilida a San Fabian. Nagpaamianan dagiti naimarka a tugotna. Iti kanigid, nakigiddan ti nawasnay nga immaratiddog nga anniniwan. Immanges iti nauneg ken nagkidem, ket sinapulna iti sintidona ti eksena iti tagainepna – ti lalaki a nangisarwag iti tabukolna iti teppang ti derraas: napinget nga agguyod ken awanan sawir…
No maminsan dumteng dagiti burburtia ti biag. Dumteng lattan dagiti buya a kunam la no agpaypayso ken di masinuo no buya iti masakbayan wenno paltiing. Datdatlag a talaga ti lubong ket dagiti nakaibuksil kadagiti burburtia ti biag ti nakakali iti sangaburnay a balitok iti ungto ti bullalayaw.
(Adda tuloyna)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Uppat a tattao ti nadunor iti panagdinnungpar dagiti naglugananda iti maysa a barangay ditoy.
Nadunor da Daisy Navarro, 25, naasawaan, residente iti Beddeng Daya, Vigan City; Mark Anthony Batac, 15, baro, taga-Bayubay, San Vicente, Ilocos Sur ken da An-An, 2, ken Pauline, 4, annak ni Daisy, idi naaksidenteda iti barangay road a sakup ti Zone 4 ditoy.
Segun iti report, agpalud ti chopchop motorcycle a minaneho ni Navarro, sakayna dagiti annakna idi masabatna ti honda Wave a minaneho ni Mark Anthony a kimmaut iti linia a puon ti panagdinnungpar dagiti lugan.
Naitaray dagiti agiina agraman ni Mark Anthony iti Metro Vigan Cooperative Hospital gapu iti nakaro a sugatda.
Nakaro ti dadael dagiti dua a lugan.


text:
Alaem Daytoy Biagko
Alaem daytoy biagko, nga agservi o Apo,
ket dagitoy takiagko, amin kenka yawatko.
KORO:
Dalusannak iti darana, Gugorannak iti ayusna
Yawatko toy biagko kenka o Apo, Kukuam inggat’ inggana.
Dapdapanko alaem, kenka nga agservi met,
yimekko innak itden, kantaannata sudim.
Amin met nga aldawko, ipaay pagdayawko;
toy isip ken toy puso, aramidem kayatmo.
Pagayatak kukuam met, kayatmot’ aramidek,
amin pay daytoy bagik, alaem kenka itdek.
Alaem daytoy ayat, innak kenka irukbab;
bagik, amin a riknak, siksikat’ pangitalkak.


text:
CANDON CITY – Maysa a kotse a nakaparking iti maysa a barangay ditoy ti natakawan iti bag.
Nagpulong ni Jigsaw Ballesteros y Cabrero, residente iti barangay Paypayad ditoy a binuong dagiti di pay am-ammo a lallaki ti sarming ti kotsena a Toyota, addaan iti plaka TWM-968, sada intaray ti bag a naglaon iti personal a a ramitna nga adda iti uneg ti luganna.
Segun iti biktima, agturong koma iti JRN Tractors Parts tapno mangaldaw idi naipakaammo kenkuana a binuongda ti sarming ti kotsena.
Segun kadagiti nakakita iti napasamak, dua a lalaki a nakalugan iti motorsiklo ti nangbuong babaen iti bato ti sarming ti kotse, innalada ti bag a naglaon kadagiti personal belongings ti biktima sada naglibas a nagpaamianan.
Di pay ammo ti kinaasino dagiti nangisayangkat iti panagtakaw.


text:
Pakasaritaan
Ti pakasaritaan (manipud ti Griego ἱσtopίa - historia, a kayatna a sawen ket "panagsukimat, pannkaammo a naala babaen ti panagsukimat"[1]) ket maysa a sapasap a termino a mangibaga ti napalabas a paspasamak ken ti pay pannkaduktal, panangurnong, panagurnos, ken panangipakita ti pakaammo a maipanggep kadagitoy a pasamak. Daytoy a termino ket mangiraman ti kosmiko, heolohiko, ken pakasaritaan ti organiko, ngem kankanayon a maibagbaga ti kayatna a sawen ti pakasaritaan ti nagtagitaoan. Dagiti eskolar nga agsursurat ti pakasaritaan ket tinawtawagan a kas dagiti historiador.
Ti pakasaritaan ket mabalin pay a mangitudo ti akademiko a disiplina a daytoy ket agus-usar ti naratibo tapno mangkita ken mangusig ti panagsasaruno dagiti napalabas a paspasamak, ken padasenna a kitaen dagiti tabas ken gapuanan ken nagbanagan a panagikeddeng kadagitoy.[2][3]
Dagiti historiador ket sagpaminsanda a sinupsuppiatan ti kasasaad ti pakasaritaan ken ti serbina babaen ti pannakitungtungan ti panagadal ti disiplina a kas ti kabukbukodanna a gibus ken ti pamay-an ti panangited ti "perspektibo" kadagiti agdama a parikut.[2][4][5][6]
Dagiti sarita a sapasap iti naisangsangayan a kultura, ngem saan a nasuportaran babaen dagiti akinruar a taudan (a kas dagiti sarsarita a maipanggep kenni Ari Arturo) ket kadawyanda a naidasig a kas kultural a tawidan wenno dagiti sarsarita, gapu ta dagitoy ket saanda a suportaran ti "desinteresado a panagsukimat" a nasken iti disiplina ti pakasaritaan.[7][8] Dagitipasamak nga adda sakbay ti naisursurat a rehistro ket naipanpanunotan a kas dagiti kaskbayan a pakasaritaan.
Ni Herodoto, ti maika-5 a siglo B.C. a Griego a historiador ket isu ti naipanpanunotan a kas ti "ama ti pakasaritaan", ken, mairaman ti kontemporariona a ni Tucidides, ket nangtulongda a nangporma kadagiti pundasion para iti moderno a panagadal ti pakasritaan ti nagtagitaon. Dagiti impluensiada ket timmulong a nagparang-ay kadagiti nadumaduma a kita ti panangipatarus ti kasasaad ti pakasaritaan a nagbalbaliw kadagiti napalpalabas a siglo ken agtultuloy nga agbalbaliw tatta nga aldaw. Ti moderno a panagadal ti pakasaritaan ket adu ti pannakasakupna, ken mangiraman ti panagadal kadagiti naisangsangayan a rehion ken ti panagadal kadagiti topiko wenno tematiko nga elemento ti naipakasaritaan a panagsuksukimat. Kankanayon a ti pakasaritaan ket naisursuro a kas paset ti kangrunaan ken sekondario nga edukasion, ken ti akademiko a panagadal ti pakasaritaan ket maysa a nangruna a disiplina kadagiti Unibersidad a panagad-adal.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naggapuan manipud iti *weid- "ammo" wenno "kitaen" ket naikeddeng manipud "iti naaramid manen nga etimon ti wid-tor ["ti maysa a makaammo"] (a maipada iti Ingles ti wit) ti supiho a sero-grado a porma ti PIE a ramut*weid- 'kitaen' ken maikabagian pay ti Griego a eidénai, ti pannakaammo".[1][9]
Ti Taga-ugma a Griego a ἱσtopίa[10] (hístōr) ket kayatna sawen ti "panagsukimat","pannakaamo manipud ti panagsukimat", wenno "hustisia". Iti daytoy a kapanunotan a ni Aristoteles ket inusarna ti balikas iti bukodna a Πepὶ Tὰ Zῷa Ἱσtopίaι[11] (Perì Tà Zôa Historíai "Dagiti Panagsukimat kadagiti Ayup"). Ti nagtaudan abalikas ti ἵσtwp ket nasapa a naikeddeng kadagiti Homeriko a Kankanta, Heraklito, dagiti sapata nga Ateniense epebo, ken iti Boiotiko a naisursurat (iti legado a kapanunotan, iti "hustisia" wenno "saksi", wenno ti kapadpadana).
Ti balikas a naikabil iti Pagsasao nga Ingles idi 1390 nga adda ti kayatna a sawen ti "pannakaibagian kadagiti pasamak, sarita". Iti Tengnga nga Ingles, ti sapasap a kayatna sawen idi ket "sarita". Ti pannakaiparit ti iti kayatna sawen ti "rehistro kadagiti napalabas a pasamak" ket nagtaud idi naladaw a maika-15 a siglo. Daytoy ket adda pay laeng idi ti Griego a kapanunotan a ni Francis Bacon ket inus-usarna ti termino idi naladaw a maika-16 a siglo, idi nagsurat ti maipanggep ti "Masna a Pakasaritaan". Para iti kaniana, ti historia ket isu idi ti "ti pannakaammo kadagiti banag a naikeddeng babaen ti limbang ket panawen", ti kita ti pannakaammo a naited babaen ti lagip (bayat a ti siensia ket naited idi babaen ti rason, ken ti daniw ket naited idi babaen ti pantasia).
Iti maysa a panagiyebkas ti lingguistika a sintetiko a maisuppiat ti analitiko/mangisinsina a dikotomia, ti Ingles a kasla iti Insik (史 vs. 诌) ket mangibagbaga tattan ti sabali a balbalikas para iti pakasaritaan ti nagtagitaoan ken ti sapasap a panagisarsarita. Iti moderno nga Aleman, Pranses, ken kaaduan kadagiti Hermaniko ken Romanse a pagsasao, a dagitoy ket nakedngan a sintetiko ken kaaduan a nabalbaliwan ti unina, ti isu met laeng a balikas ket inususar pay laeng a kayatna a saoen ti "pakasaritaan" ken "sarita".
Ti pangilasin a naipakasaritaan ket naikeddeng manipud idi 1661, ken ti historiko ket manipud idi 1669.[12]
Ti historiador iti kapanunotan a kas ti "agsuksukimat ti pakasaritaan" ket naikeddeng manipud idi 1531. Kadagiti amin a pagsasao ti Europa, ti substantibo a "pakasaritaan" ket maus-usar pay laeng a kayatna a sawen ti "ania kadi ti napasamak kadagiti tao", ken "ti eskolar a panagadal ti napasamakd", ti naududi a kapanunotan ket sagpaminsan a nailaslasin iti dakkel a letra, a kas iti "Pakasaritaan", wenno ti balikas a historiograpo.[11]
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti historiador ket nangisursuratda iti kontesto iti bukodda a panawen, ken adda dagiti panagikeddeng kadagiti agdama nga agturturay a kapanunotan no kasano ti mangipatarus ti napalabas, ken sagpaminsanda a nagsursurat tapno makaited kadagiti adal para iti bukodda a kagimongan. Kadagiti balikas ni Benedetto Croce, "Amin a pakasaritaan ket kontemporario a pakasaritaan". Ti pakasaritaan nakedngan babaen ti pannakaporma iti maysa nga 'agpayso a diskurso iti napalabas' babaen ti panagpataud iti salaysay ken dagiti panagusig kadagiti napalabas a pasamak a mainaig ti kaputotan ti nagtagitaoan.[12] Ti moderno a displina iti pakasaritaan ket naidaton iti naipatakderan a panagpataud iti daytoy a diskurso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Joseph, Brian (Ed.); Janda, Richard (Ed.) (2008). Ti Manual dagiti Naipakasaritaan a Lingguistika. Blackwell Publishing (naipablaak idi 30 Disiembre 2004). p. 163. ISBN 978-1-4051-2747-9.
- ^ a b Professor Richard J. Evans (2001). "Ti Dua a Rupa ni E.H. Carr". Pakasaritaan a Napakaitengngaan ti Isip, Pablaak 2: Ania kadi ti Pakasaritaan?. Unibersidad ti Londres. Naala idi 10 Nobiembre 2008.
- ^ Professor Alun Munslow (2001). "Ania ti Pakasaritaan". Pakasaritaan a Napakaitengngaan ti Isip, Pablaak 2: Ania kadi ti Pakasaritaan?. Unibersidad ti Londres. Naala idi 10 Nobiembre 2008.
- ^ Tosh, John (2006). Ti Panagbiruk ti Pakasaritaan (Maika-4 nga ed.). Pearson Education Limited. ISBN 1-4058-2351-8.p 52
- ^ Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.), ed. (2000). "Pangyuna". Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a Pagmalditan. p. 6. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ Nash l, Gary B. (2000). "Ti "Panagtitipon" a Paradigma iti Panagadadal ti Nasapa a Pakasaritaan ti Amerika kadagiti Pagadalan". Iti Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.). Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a Pagmalditan. pp. 102–115. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ Seixas, Peter (2000). "Schweigen! die Kinder!". Iti Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.). Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a Pagmalditan. p. 24. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ Lowenthal, David (2000). "Dagiti narikut a kasasaad ken Rag-o ti Panagad-adal ti Pakasaritaan". Iti Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.). Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagad-adal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a agmalditan. p. 63. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ "Online a Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 2010-05-16.
- ^ ἱσtopίa
- ^ a b Ferrater-Mora, José. Diccionario de Filosofia. Barcelona: Editorial Ariel, 1994.
- ^ a b Whitney, W. D. (1889). Ti Siglo a Diksionario; ti maysa nga ensiklopediko a leksikon iti pagsasao nga Ingles. New York: The Century Co. Page 2842.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pakasaritaan iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Pakasaritaan iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – “DIOS ti kumuyog kenka, Arsobispo Edmundo Abaya iti panangisublimon ti biagmo iti Apo a Namarsua; malaglagipdakanto latta dagiti adu nga ayat a naipaaymo kadagiti tattao ditoy Arkidiosesis ti Nueva Segovia.”
Dayta ti nagkaykaysa a balikas ken karirikna dagiti adu a padi, relihiosa ken laygo iti Nueva Segovia iti ipupusay ni Arsobispo Emeritus Abaya iti tawenna a 89 gapu iti komplikasion ti sakit a ginubuay ti kinalakayna.
Pimmusay ni Abp. Abaya sadiay Cardinal Santos Medical Center, San Juan City, Metro Manila idi malem ti Setiembre 20, 2018.
Kalpasan ti pannakaimassayag ti bangkay ni Abp. Abaya sadiay parokia iti Candon City a nakaipasngayanna, ken iti Narvacan a nagserbianna, naipan sadiay Diocese of Laoag a nagserbianna nga obispo iti unos ti 20 a tawen. Naisubli ti bangkayna iti Ilocos Sur sadiay St. Paul Cathedral, Vigan City ken Palacio Arzobispado agingga iti pannakaipumpona iti museleo dagiti obispo iti katedral idi Oktobre 1, 2018.
Iti Misa ti pumpon, kinadua da Abp. Marlo M. Peralta, Arsobispo Emeritus Ernesto A. Salgado, Nueva Segovia Auxiliary Bishop David William V. Antonio ken papadi ti arkidiosesis dagiti adu a sangaili nga obispo ken papadi a makikaysa iti Misa ti Pumpon ni Abp. Abaya.
Naipasngay ni Abp. Abaya idi Candon, Ilocos Sur idi Enero 19, 1929, kadagiti nagannak kenkuana a da Valentin Abaya ken Laura Madarang. Maikapat kadagiti lima a pimmusayen nga agkakabsat a da Leonilo, abogado; Arnulfo, inhiniero, Josepa, negosiante; Basilio, ken Antonio, nagpaay nga Officer-In-Charge Governor ti Ilocos Sur.
Nagturpos iti Elementaria sadiay St. Joseph Institute, Candon, eskuela Katolika a tartariwidwidan dagiti madre ti Sisters of. St. Paul of Chatres. Nagadal iti Sekundaria sadiay Immaculate Conception Minor Seminary. Nagturpos iti Philosophy ken Theology iti University of Santo Tomas Central Seminary. Naordenan a padi idi Marso 21, 1953. Inleppasna dagiti dua a post graduate studies iti Sacred Theology and Philosophy major in Political Science sadiay Pontificium Athenaeum Angelicum (Rome), ken sadiay Marquette University, Wisconsin, USA. Naordenan a maikatlo nga Obispo ti Laoag idi Enero 19, 1979 iti motto-na a “Cor Ardens Caritate.”
Sakbay ti panagbalinna nga Obispo ti Laoag, nagpaay kadagitoy a parokia ken institusion: St. Joseph Parish, Laoag, Ilocos Norte; St. Joseph Parish, Milwaukee, Wisconsin, USA; Sts. Cyrill and Methodius Parish, Milwaukee, Wisconsin, USA; Immaculate Conception Minor Seminary, Vigan; Sacred Heart Parish, Galimuyod; St. Lucy Parish, Narvacan; ken St. Paul Cathedral, Vigan.
Malaglagipto dagiti mamati iti Dios iti Diosesis ti Laoag ni Abp. Abaya gapu kadagiti adu a tulongna kadagiti marigrigat, napanglaw ken uray dagiti balud. Saanto met a malipatan dagiti taga-Nueva Segovia ni Abp. Abaya iti panangilungalongna iti pannakapadur-as dagiti catechetical programs, ken financial management ti arkidiosesis. Inlungalongna ti pannakapatakder ti Domus Patri Retirement Home dagiti retirado ken masaksakit a padi ti Nueva Segovia. Inyusuatna ti pannakapayupa dagiti sanikua ti Nueva Segovia kadagiti dadakkel a commercial companies tapno adda pangsuporta kadagiti pastoral programs ti arkidiosesis.
Ni Abp. Abaya ti maika-lima a nagserbi nga Arsobispo ti Nueva Segovia, manipud idi nagbalin nga arkidiosesis idi 1957. Immuna daydi Abp. Santiago Sancho (1957 – 1966); maikadua daydi Abp. Juan C. Sison (1981); maikatlo daydi Abp. Jose T. Sanchez a nagbalin a Cardinal ken nagserbi sadiay Roma, Italia (1982 – 1985); maikapat ni Abp. Orlando B. Quevedo, OMI, a Cardinal itan ken Arsobispo ti Cotabato (1986 – 1999); maikalima ni Abp. Abaya (1999 – 2005); maikanem ni Abp. Salgado (2005 – 2013); ken maikapito ni Abp. Peralta (2014 agingga iti agdama).
Sakbay ti panagbalin ti Nueva Segovia nga arkidisosesis idi 1957, kas diosesis manipud idi 1595, addan nadutokan ken nagserbi a 32 nga obispo a kaaduanna ket dagiti Kastila a dinutokan ti Ari ti España ken insaad ti Santo Papa agingga idi 1902. Sakbay ti panagakem daydi Bp. Sancho idi 1957, tallo met nga Amerikano nga obispo dagiti nagserbi iti Nueva Segovia manipud idi 1903 nga adda iti kolonia ti Estados Unidos ti Pilipinas.
Ni Abp. Abaya ti umuna a taga-Ilocos Sur a nadutokan nga Arsobispo. Isuna ti umuna a Pilipino nga obispo a dinutokan daydi Papa Juan Pablo II a maysa itan a santo ti Simbaan Katolika. (Eden Alviar)


text:
Ti Panagayab ken ti Pannakaayab, manen
October 8, 2008 4 Comments
Umuna unay ket pagyamanak iti kinanayon nga idadaw-asyo ditoy a blogsite ket dumawatak ti dispensa iti kinaawan ti baro a naiposte a nadanonyo ditoy. Makumikomak ngamin iti adu unay a reports a kasapulan ti pannakaipataray ti branch ti kooperatibami ditoy Agoo, La Union. Madama ti management ken financial audit ti kooperatibatayo appo. Narigat a naragsak ti makigamulo ti Microfinancing. Narigat ngamin adu ti masapul a pigsa ken anus ngem naragsak ngamin adu met ti maital-o a pada met laeng a marigrigat. Adtoy man ti nabayagen a rinugiak a poste maipanggep ti Alumni Homecoming ti seminario a nakalpasak met ti Adal-Pilosopia.
********
‘Papa, yogkan? Yabyu! Naguni ti celfonko. Nagtanettet kunak koma ngem kasdiay met ti unina. ‘Papa, nakaturogkan? Love you!’ a balikas ti message tone ti cpk nga inrecordko idi dua pay laeng ti tawenna ti maikadua a pinutotko. Daytoy ti message tone ti cpk tapno saanko a malipatan dagiti subliak a familiak no kasta nga agkayabkayab datao. Natured ti sairo ngamin mismo a ni Jesukristo ket sinulisogna pay he he he.
Pniselko ti tiklado ti celfonko ket: Mng d sratmo gpu cmilus. Ket sinungbatak: Lktam txtmo knyak. ‘Ifaxko n 2m’ ti naisungbat.
Sal-at. Kastoy ti panagayab itattan. Daytoy ti pakausaran ti reading comprehension, kunanansa itay. English, Readinga a suheto. Maanag ti ti kayat a sawen, maawatan a sumagepsep. Interpretasion, understanding, hermeneutica. Fusion. Agkammayet ti texto ken ti agbasa. Masapul met a maawatan ti padas-biag, padas kunak man laengen ta saan a mapadasan no saan a maibiag, ti nagsurat, ti naisurat ken ti agbasa. Agkakammayet dagitoy tapno adda pannakaawat. Ha-ot ketdi! a kuna daydi Apong Lakay.
Mamatiak.Wen, mamatiak ta kasano koma a maawatak dayta cmilus. Asino daytoy a pilato? Sadino daytoy nga impierno? kunak koma no saanko a napadasan.
Kastoy itan ti pannagayab ken pannakaayab. Adayo la unay iti wagas ti panagayab ni Jesu S. Kristo kadagiti mangngalap iti ikan a nagbalin a mangngalap ti tao.
Ngem, saan met unay nga adayo ti wagas a panagayab nga inusar ti seminario iti panagsubli, manen. Naikoreo iti ala tsamba nga address. Isu met ketdi a ti justo a pagtaengan idi. Idi a. Sangapulo ket lima inggana ti duapulo ket tallo a tawenen ti napalabas. Napnuan ti panamati: Solo Dios Basta!
Malagipko la ket ngarud ti pangngarig ti agpaspastor ken ti karnero a welwel, naiwawa, managdakiwas, addaan hilig ti diskurso, saan a sumurot ti isu a dana, naiyaw-awan. Nagwaywayas. Agsapsapul ti wayawaya. Pinanawan ti pastor dagiti tarakenna ket sinapulna ti naiwawa. Inanusanna a binirok ket idi mabirokanna, anian a ragsak ti pastor a nangitipon ti karnero iti arban! Maysa laeng nga aldaw daytoy. Maysa laeng a panagapon. Nabirokan a dagus ti welwel!
Iti inaramid dagiti papastor ti seminario ket kasla man agtabukol iti karayan. Maisarwag ti tabukol ket main-inut a maguyod. Tsamba no adda maala nga udang. Kasla agsalloy iti nadawel a baybay. Maitaya ti salloy ket tsamba no adda maitapniak a pallugsit. Biblical: many were called but few were chosen. Wenno, many were called but few understood the call. Wenno, many were called but few heeded the call. Hay…
Kastoy man ti wagas ti pannakaayabko. Uray pay no kasta, adda met latta rag-o a magutugot iti nailakasan nga ella a mangammo ti nagbanagan dagiti welwel met a padak.
Ituloykonto…


text:
Sabado
Ti Sabado ket isu ti maikainnem nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikapito wenno maudi nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Biernes ken Domingo, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Hebreo a shabbāt wenno "panaginana", iti maudi nga aldaw a makuna a panagsardeng iti panagparsua iti dios dagiti Hudeo iti lubong, kas naisuratan ti libroda a Henesis iti Biblia. Isu nga ti aldaw ti Sabado iti pinagmisa dagiti Hudio ("Aldaw iti Pinaginana"), ket isu naggapuanan iti balikas nga Aldaw iti Sabbath kadagiti Kristiano. Inyalisda ti pinagmisada iti Domingo (tapno masurot nga isu iti aldaw ni Hesus ken masuppiatda pay dagiti Hudeo) . Ti dadduma nga kultura iti lubong, ti Sabado ket matawagan ti "Aldaw iti Saturno" kas Saturday iti Ingles.
Inampon dagiti Ilokano iti kalendario dagiti Kristiano a Kastila idi simmakup ti Espania ti Filipinas.


text:
Daytoy ti imbatad ni Mr. Mariano Raciles, Sr., Presidente, Cabugao Livestock Traders Association idi makauman ti Web In-Action idi Mayo 19, 2012. Innayon ti Presidente a masurotanen dagiti koridor dagiti nayetnag nga annuroten a nagbuligan ti asosasion ken ti Gobierno Lokal a maipatungpal tapno masagrap ti sapasap iti oportunidad ken pagsayaatan nga itden ti panag-Dayo.
“Saan a mapugsat ti panag-dayo a parte ti sektor-agrikultura, Apo,” imbaga met ni Mr. Rizalino Sagun, agtagikua ti Trakan ti ayup a Taga-Jordan, Sinait, Ilocos Sur ken beterano a duma-dayo iti Amianan a Luzon. “Agingga nga adda animales. Maysa daytoy a pagbiagan ti mannalon. Napintas ketdi ditoy ta tartarabayennatayo ti Munisipio ken ti Kapitolio.”


text:
Biograpia
Ti biograpia ket maysa a naisalaysayan a deskripsion wenno panangilaglagip iti biag ti maysa a tao. Daytoy ket buklen dagiti adu a batayan ti kinapudno (edukasion, trabaho, dagiti relasion, ken ipupusay) – ti maysa a biograpia ket mangipakpakita pay ti pannapakapadas ti suheto kadagitoy a paspasamak. Saan a kas ti maysa a bariweswes wenno curriculum vitae (résumé), ti biograpia ket mangpresenta ti sarita ti biag ti maysa a suheto, a mangilawlawag kadagiti nadumaduma nga aspeto ti kabibiagda, a mairaman kadagiti nalimed a salaysay ti panagpadas, ken mabalin a mangiraman iti maysa a panagusig iti personalidad ti suheto.
Dagiti biograpiko nga obra ket kadawyan a saan a piksion, ngem ti piksion ket mabalin pay a mausar a mangipakita ti biag ti maysa a tao. iti maysa a nauneg a porma it biograpiko a panangisakup ket makunkuna a legado a panagsurat. Dagiti obra iti nadumaduma a kita ti midia — manipud iti literatura aginggana ti pelikula — ket mangporma ti henero a makunkuna a biograpia.
Ti maysa a naipalubos a biograpia ket naisurat nga adda ti pammalubos, pannakitinnulongan, ken sagpaminsan, ti pannakibinglay ti maysa a suheto wenno ti maysa a tawidan ti suheto. Ti maysa nga autobiograpia ket bukod a sinursurat ti maysa a tao para kaniada, a sagpaminsan a tinultulongan ti maysa kolaborador wenno parbo a mannurat.[1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Steve Jobs a Kodigo, babaen ni Matthew E May
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Casper, Scott E. Panagaramid kadagiti Amerikano a Biag: Biograpia ken Kultura iti Maikasangapulo ket siam a Siglo nga Amerika. Chapel Hill: Unibersidad ti North Carolina a Pagmalditan, 1999.
- Heilbrun, Carolyn G. Panagsurat ti Biag ti Maysa a Babai. New York: W. W. Norton, 1988.
- Lee, Hermione. Biograpia: Ti Ababa Unay a Pangyuna, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2009. ISBN 978-0-19-953354-1
- Manovich, Lev. TI Pagsasao ti Baro a Midia. Cambridge, MA: MIT Press, 2001.
- Stone, Albert E. Dagiti Autobiograpiko nga Okasion ken Dagiti Kasisigud nga Arte. Philadelphia: Unibersidad ti Pennsylvania a Pagmalditan, 1982.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Biograpia iti Wikimedia Commons


text:
CANDON CITY – Dakkel ti produksion ken nakalidad ti apit dagiti agmulmula iti tabako iti daytoy a tawen.
Daytoy ti naammuan bayat iti interbio ken ni agdama a Candon City Branch manager ti National Tobacco Administration Rodrigo Pagtulingan a mangsaksakup iti maikadua a distrito ti Ilocos Sur.
“Ngimmato ti produksion ta nanayonan ti namulaan iti 300 nga ektaria,” kinuna ni Pagtulingan idinto nga innayonna a ti kalidad dagiti bulong ti tabako ti maysa kadagiti kasayaatan a produksion kas kinumpirmaran dagiti aggatgatang ti tabako. .
“Iti bulan pay laeng ti Marso addan 4.5 a milion a produksion. Agdagup iti 10-12 milion ti target production iti daytoy a tawen.”
Kinunana ni Pagtulingan a madama ti evaluasionda kadagiti pigura, preparasion iti after-operation reports ken trading operations ket agtultuloy agingga iti bulan ti Hulio.
“Posible a kadagiti masungad nga aldaw, addanto manen dagiti interventions maipanggep iti rice production nga ibusbosan ti Quedancor ken ti agtultuloy a kolaborasion ti NTA-Candon babaen ti Multi-Line Food Processing Plant,” innayonna.
Iti daytoy a tawen, inikkan importansia ti NTA ti produksion dagiti de-kalidad a bulong ti tabako tapno makibalubal iti international market. Naitudo pay dagiti salty ken non-salty area a nagmulaan dagiti mannalon ti tabako.


text:
ANIA ti gapu nga adda pay laeng dagiti polis nga agar-aramid iti maikontra iti linteg tapno makadelisensiada iti kuarta uray no naipangaton iti dakkel dagiti sueldoda? Dayta ti saludsod dagiti adu nga umili kabayatan ti panagsasaruno a reklamo ken pannakatiliw dagiti polis a nainaig kadagiti illegal nga aktibidad kas ti hulidap, kidnap for ransom, robbery, extortion ken dadduma pay a krimen.
Napalaus ti rurod ni PNP Chief Director General Oscar Albayalde ken National Capital Region Police Office Director Chief Supt. Guillermo Eleazar iti panangkomprontada kada PO2 Joey Maru, PO1 Bryan Amir Bajoof ken PO1 Paolo Ocampo kalpasan a natiliw ida dagiti padada a polis, kalpasan a napatay iti shoot out ni PO1 Gererdo Ancheta, maikapat a kaduada iti krimen. Napasamak ti insidente ti kidnap-extortion ken entrapment operation kadagiti uppat a polis idi parbangon ti Hulio 31, 2018 sadiay Taguig City kalpasan ti panangserrekda iti maysa a balay a nagsamsamanda iti kuarta ken alikamen, ken panangtiliwda iti agnobia ken panangkikilda kadakuada iti kuarta. Napilaanen iti kaso dagiti tallo a polis, ken narelibuan metten dagiti 39 pay a nakadestino iti Precint 1.
Iti sumaruno a rabii ti Agosto 1, 2018, tiniliw met dagiti operatiba ti PNP Counter Intelligence Task Force dagiti tallo a polis sadiay Valenzuela City gapu iti reklamo ti extortion kadagiti junk shops. Naaresto sadiay Brgy. Ugong da SPO4 Serafin Adante, PO1 Rey Harvey Florano, PO1 Ryan Paul Antimaro ti Precinct 8, ken Amado Baldon Jr. Naaresto dagiti tallo a polis ken ti kaduada a sibilian kalpasan nga inawatda ti marked money a P200 manipud iti empleado ti maysa a junk shop. Naisayangkat ti operasion gapu iti reklamo a dagiti polis ket regular nga agkolkolektada iti P200 – P500 kadagiti agtagikua kadagiti junk shops.
Dagiti nagsaruno a dua nga insidente a nakainaigan dagiti police scalawags ket sumagmamano laeng kadagiti adun a pasamak a mangdaddadael ti imahe ti sibubukel a PNP uray no ad-adu nga amang ti bilang dagiti napudno iti serbisioda. Dagitoy a pasamak ket pataudenna ti panagbaba ti panagtalek dagiti umili kadagiti dadduma a polis. Ngem laglagipen koma dagiti umili a dagiti polis a napudno iti serbisio ti nangtiliw met laeng kadagiti padada a polis a rinuker ti aramidda.
Kinuna ni Albayalde a nakaladladingit dagitoy a pasamak nga iti laksid ti pannakaingaton ti sueldo, pannakaited kadagiti nayon a benepisio, ken suporta ti gobierno kadagiti polis ket adu latta dagiti rinuker. Impakammona pay a saan nga agsarday ti pannakadalus ti PNP kadagiti rinuker a polis tapno magun-odda ti naan-anay a talek dagiti umili. Impalgakna nga adda listaan dagiti sipsiputanda ngem mabalin nga adda pay dagiti polis a saan a nairaman.
Nagkas-ang ti agtultuloy a pannakainanaig kadagiti illegal nga aktibidad dagiti polis nangruna kadagiti nabiit pay iti serbisio ta isuda ket nakawesan ti autoridad nga agimet iti paltog ken mangipatungpal iti linteg. Ipaypayduma pay ida ti agdama nga administrasion a suelduan iti nangato ken ikkan iti nayon a benepisio, ngem agtultuloy met ti panagbaban ti disiplinada ken panagaramidda iti illegal.
Susuelduan ken ar-armasan ti gobierno dagiti polis tapno serbian ken salaknibanda dagiti umili, ken tapno ipakatda ti linteg ngem isuda met ti mangbikbiktima kadagiti sibilian, ken isuda pay ti agisaysayangkat kadagiti krimen. Ania ti nasamay nga aramiden ti liderato ti PNP tapno madalusan ti institusion kadagiti rinuker a polis? Tunggal agsukat ti PNP Chief, maibanbando ti nainget a pannakaipakat ti disiplina kadagiti polis, ngem nakapuy ti implementasionna.
Patien dagiti sigud a nangato nga opisial ti Philippine Constabulary, ti namunganayan ti PNP, a nakaron ti nagbabaan ti disiplina dagiti polis iti agdama a panawen, manipud idi nagbalinen daytoy a “civilian in character” kas sagudayen ti 1987 Constitution, ken naisinan kas branch of service ti Armed Forces of the Philippines iti salinong ti Department of National Defense. Naaramid dayta gapu iti tarigagay a mangisina ti police organization iti AFP gapu kadagiti panagabusar dagiti militar idi panawen ti Martial Law, ken gapu kadagiti napasamak a kudeta kalpasan ti 1986 Edsa People Power Revolution.
Ti PNP kas sibilian nga institusion iti salinong ti Department of Interior and Local Government, ket naginad ti pannakaipakat ti justice system kadagiti polis a makaaramid iti maikanniwas, saan a kas iti AFP, a ti commanding officer ti maysa a unit ket addaan iti naan-anay a turay a mangdisiplina kadagiti babaenna, ken nadaras ti court martial proceeding. Dagiti non-commissioned officer ti PNP manipud PO1 agingga iti SPO4 ket regularen a miembro, ken dagiti kualipikado ket mabalin pay nga agderetso a maital-o nga inspector. Saan a kas dagiti NCO iti AFP manipud private agingga iti master sergeant nga agre-enlist-da iti kada tallo a tawen tapno agdalanda iti nainget a proseso no kabaelanda pay laeng ti mangituloy ti serbisioda.
Adu dagiti singasing tapno maisubli ti disiplina dagiti polis, kas ti pannakapabiag manen ti PC, pannakaipaay ti military justice system para kadagiti kameng ti PNP. Ngem saan a maaramid dagitoy no saan a maamendaran ti Konstitusion a mangimanmandar iti sibilian a karakter ti PNP.
Ti maaramidan ti liderato ti PNP manipud ken ni Presidente Rodrigo Duterte kas Commander-In-Chief agpababa ken ni Albayalde ken dagiti heneral, ket ti nainget a pannakasagat dagiti agngayangay a sumrek a polis, ken saan a panangkonsintir kadagiti kameng ti PNP nga aglabsing iti linteg, kas ti panagtalinaed wenno pannakaisubli iti serbisio dagiti naikkaten gapu kadagiti nadagsen a kaso. #


text:
VIGAN CITY – Natiliw met laeng ti maysa a balud, agarup sangapulo ket dua nga oras kalpasan a linibasanna dagiti eskortna a polis idi bigat ti Nobiembre 18.
Iti report manipud iti polis ditoy, natiliw ni Joseph Redulla Pido, naasawaan, ken residente iti Barangay Rugsuanan, Vigan City sadiay Sitio Nalasin, Barangay Cabaroan Daya ditoy met laeng siudad idi agarup 9:00 ti rabii ti nadakamat a petsa babaen ti manhunt operation nga inwayat ti nagtipon nga elemento ti kapolisan ditoy ken ti Bureau of Jail Management and Penology, Bantay, Ilocos Sur.
Kinuna ti polis-Vigan a nakakustodian ni Redulla iti BJMP, Bantay, Ilocos Sur a nakaibaludanna sakbay a naglibas.
Sakbay daytoy, linibasan ni Redulla dagiti eskortna, da JO2 Rodel Rabilas ken JO1 Ronald James Fuentestina, kameng ti Bantay BJMP, bayat ti itatabunona iti pamisa ti pimmusay nga anakna a babai nga agtawen iti innem a bulan iti uneg ti Simbaan a Bassit, Vigan City iti nagbaetan ti 8:00 -8:30 ti agsapa iti daytoy a petsa.
Napalubosan ni Redulla a nakipamumpon iti anakna babaen ti pammilin manipud ken Judge Marita Balloguing ti RTC Branch 20, Vigan City a naiturong iti municipal warden ti BJMP, Bantay, a mangipaay iti escort iti balud iti pannakipamunponna iti anakna.
Inaresto ti polis-Vigan ni Redulla idi Hulio 9, 2017 babaen ti bileg ti warrant of arrest gapu kadagiti kasona iti panagrames (4 counts) a naipababaen iti Criminal Case No. 8190 – 8193-V 2017. (Tawid News)
Naglibas a balud, natiliw iti manhunt operation
VIGAN CITY – Natiliw met laeng ti maysa a balud, agarup sangapulo ket dua nga oras kalpasan a linibasanna dagiti eskortna a polis idi bigat ti Nobiembre 18.


text:
Big Bang
Ti Big Bang a teoria ket isu ti mangalaladag a kosmolohiko a modelo a mangipalpalawag ti nasapa a panagrang-ay iti Law-ang.[1] SEgun ti Big Bang a teoria, ti Law-ang ket maysa idi a napudot unay ken nasedsed a kasasaad a napardas a dimmakkel. Daytoy a napardas a panagpadakkel ket nagbanagan ti panagpalamiis iti Law-ang ken nagbanagan tatta ti ti agtultuloy a panagpadakkelna a kasasaad. Segun kadagiti kinaudi a panagrukod ken dagiti panagpalpaliiw, ti Big Bang ket napasamak idi agarup a 13.75 bilion a tawtawen,[2][3] a gapu daytoy a naipanunotan a ti tawen iti Law-ang.[4][5] Kalpasan ti irurugi a panagpadakkelna manipud ti maysa a singularidad, ti Law-ang ket immanayen a nalamiisan tapno makapalubos ti enerhia a mabaliwan kadagiti nadumaduma a subatomiko a partikulae, a mairaman dagiti proton, dagiti neutron, ken dagiti eledtron. Bayat a dagiti proton ken dagiti neutron a naipagtitipon tapno makaporma kadagiti immuna nga atomiko a katengngaan iti bassit laeng a minuto kalpasan ti Big Bang, makasapul ti rinibo a tawtaen tapno maitipon kaniada kadagiti elektron ken agpartuat kadagiti naelektriko nga agmangngamangnga nga atomo. Ti immuna nga elemento a napataud idi ket ti hidróheno, a nairaman dagiti tugot iti helio ken litio. Ti higante nga ulep kadagitoy nga immuna nga elemento ket nakitinnipon babaen ti grabidad tapno makaporma kadagiti bituen ken dagiti ariwanas, ken dagiti nadagdagsen nga elemento ket nasintesado babaen ti kaunegan ti bitbituen wenno idi las-ud dagiti supernova.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wollack, Edward J. (10 Disiembre 2010). "Kosmolohia: Ti Panagadal iti Law-ang". Law-ang 101: Big Bang a Teoria. NASA. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Komatsu, E.; et al. (2009). "Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation". Suplemento Astropsikal a Warnakan. 180 (2): 330. Bibcode:2009ApJS..180..330K. doi:10.1088/0067-0049/180/2/330.
- ^ Menegoni, E.; et al. (2009). "Baro a gawidan dagiti panakaidumaduma iti napino a patakder a talinaay manipud kadagiti CMB anisotropia". Maipapan iti bagi a Panagrepaso D. 80 (8): 087302. Bibcode:2009PhRvD..80h7302M. arXiv:0909.3584. doi:10.1103/PhysRevD.80.087302.
- ^ "Origins: CERN: Dagiti kapanunotan: Ti Big Bang". Ti Exploratorium. 2000. Naala idi 3 Septiembre 2010.
- ^ Keohane, J. (8 Nobiembre 1997). "Ti Big Bang a teoria". Damagen ti maysa nga astropisisista. GSFC/NASA. Naala idi 3 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Big Bang iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Gapu iti kinaridam ti market supervisor ditoy siudad, natiliw iti tiendaan ditoy idi agarup 9:20 ti bigat ti Septiembre 25 ti maysa a babai a naggatang iti tagilako babaen ti peke a kuarta.
Tiniliw ti alert team nga indauluan ni Police Senior Inspector Mario Badiola ni April French Lazaro, 21, balasang, residente iti Sapang Palay, Area D, Bulacan, kalpasan a nasukalan ni Bonifacio Corpuz, market master, a peke ti P1,000 ken P500 a pinaggatang ti suspek iti manok ken longganisa iti tiendaan publiko ditoy siudad.
Nakasuan ni Lazaro iti panagsalungasing iti Article 168 ti RPC wenno illegal a panagikut ken panagaramat iti palso a treasury wenno bank notes ken dadduma pay nga instruments of credit.#


text:
Mapanas, Amianan a Samar
Ti Mapanas ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Amianan a Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mapanas ket politikal a nabingbingay iti 13 a barbaranggay.[2]
- Burgos
- Jubasan
- Magsaysay
- Magtaon
- Del Norte (Pob.)
- Del Sur (Pob.)
- Quezon
- San Jose
- Siljagon
- Naparasan
- E. Laodenio
- Manaybanay
- Santa Potenciana (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Amianan a Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Amianan a Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Nailian a Parke dagiti Kueba ti Libmanan
Ti Nailian a Parke dagiti Kueba ti Libmanan ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay Baranggay Sigamot iti ili ti Libmanan, Camarines Sur, Rehion ti Bicol. Daytoy ket naisentro iti dakkel nga agatiddog iti 2,856 a metro a Kueba Colapnitan , ti maikasangapulo a kaatiddogan a kueba iti Filipinas.[1] Ti parke ket sakupenna ti dagup a kalawa iti 19.4 nga ektaria[2] iti ballasiw ti kataltalonan ti Libmanan, nga ammo a mangsangaili kadagiti saan a basbassit ngem 18 pay a kueba nga agdumaduma dagiti kaatiddog, suksukog ken siddaaw. Daytoy ket nabangon idi 1934 babaen ti Proklamasion Blng. 654.
Ti parke ket naindayegan a kas pagtaengan dagiti rinibo a kurarapnit ken dagiti rugitda ket inur-urnong manipud kadagiti kueba kadagiti napalabasen a dekada. Daytoy ket pagtaengan pay dagiti swiftlet ken dagiti nalatak nga atiddog ti ramayna a lawwalawwa iti sebbangan ti Phrynus, ken ammo a makasabidong.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Chelsea Spelćological Society Newsletter" (PDF). Chelsea Spelćological Society. Naala idi 18 Hunio 2012.
- ^ "Rehion 5 – Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso – Opisina ti Nasalakniban a Luglugar ken Kaatapan. Naala idi 18 Hunio 2012.
- ^ "Ti Dati a Filipinas Babaen dagiti Ganganaet a Mata". Ti Elibro a Ganadt ti Gutenberg. Naala idi 18 Hunio 2012.


text:
18 thoughts on “Sagunto Star v2 pages 3 and 4”
-
Anonymous
Wow, look at those old pics. Tarake met gayam ni uncle Joseph huh….. Thats my uncle….
delores↓
-
eva
hahhahaha! so cute and wow ania nga month and year nga issue daytoy manen sis? I remember uncle tony abenoja he was so good and so protective kaniak during my junior / Senior high nagsingpet isu na ken so cool how is he now diak man la nadamdamag no adda asawa nan, So with uncle Joseph How are you? Ay na Janet tawagam manen ta ibagam nga bisitaen na toy blog haven’t heard from him yet ask mo no muzta ni Mr. vallarta during his Saudi Days. kasla nga saan nga ni Carol dayta? da Emma and Divina I know them classmate ko diay waig idi and of course ni Babot saan ka nga taga Sagunto no dim amammo ni Babot wow nice sharing those faces makapalagip ti napalabas.↓
-
Anonymous
TI PASTOR
ket kasla maysa a pastor
ti nuang, mangiturong ti dalan.
ket kas iguyod na dayta tali
ta ngusom, kitaem met ta
pagpagnaam, ta dalan nga
makita ti pastor, nawaya,
napatag, di kan to maitulid
no tungpalem ta tunggal
instruksyon, bugkaw na
nga inaldaw.
ket kas maysa a nuang
nga nasingpet, nabaked
adut kabaelam, patgen daka
ti pastor, uray mangsaplit,
ta kudil mo a napuskol,
digusen dakan to met laeng,
eskobaen ta likod mo,
ikkan ti shampoo nga
“Gee ur heyr ismels teripik”
ta bumanglo ka nga mapan
makigimong inton domingo.
ket kas pastor ti kalding,
iwayway daka dita
“grin pastyur” ta taltalon
tapno indakan to met
gatasan ti presko
nga gatas mo, inton
renobasyon ti kapilya yo
(hehehe).
ket uray man nagwapo
wenno kagapuan dayta
pastor yo ta tengnga,
laud wenno daya,
dyay to met laeng leksyon,
naayat a sermon, ti kunkunana
ti ingka panunuten
no inka aginana.
ket inkay kadi sinaludsod
uray maysa beses no mayat
met laeng ti salun-at na?
inkay met kadi inikkan ti
tulong a namnama no adda
parikot ti pamilya na?
ti pastor met ket tao,
adda kasapulan na, adda
pamilya nga inna taraknen
nayon ti dakkel nga pamilya
ti Apo, maparigat no awan
uray isem nga inka ipurwak
no inna kasapulan.
no syak ti pastor,
syak koman ti karagsakan
toy lubong ta napusaksak
ti biag, napilpili ak!
ta uray managbasol idi
dyay pusok itatta
ti baro a namnama….
apo lakay
aguray kayo, no padi sa
maymayat ta uray mano nga
sermon ti maysa nga aldaw
kanayon ti syat na, hmmmn….↓
-
eva
umay kayo man met ngamin ditoy ag comment ta ni apo lakzzz ket mayat ti kunkunana pammalagip kadagiti Papastor nga mangay aywan ti Iglesia nga binangon Ni JC. Ken kitaen yo ta saan laeng nga ni Pastor ti mangan uray pay dagiti kakadua na nga katrabahuan met ti uneg ti kapilya laglagipen yo met.↓
-
Romelia
ayna, dagita met aya nga lang langa nagtataraki ket kin nagpipintas. At least adda latta met ti pakakitaan dagidti naglabas.Yeah I think l do remember Uncle Joseph at this picture. During his days in Iraq he was there during the war of Iran and Iraq it was late ’70. Simmanpet nga bigla after few months there. For God’s help he was safe and alive.God Bless.
“The oridinal Bagets”, this was taken in Tagudin Ilocos Sur during the NCLConference. I was the youngest in the group.I did enjoy the conference in TagudinI.S.Naglalaing da nga abasketball apo kin nalaing pay nga agkanta.↓
-
jb
Hi mnang evz, nag guapo latta ni kel joseph! i will call him tomorrow and let him know! I told him about this site in fact i gave JL his daughter the web add, bka busy lang ni uncle, working too much cguro he he he..↓
-
Omom
Romelia, sino ti nalaing nga agkanta idi? Ibagam man ta padasen tayo nga dingen ti boces na diay Ksolo 🙂 Uray ni Cristy Pascua ket na stuck met isuna idi nagrugi ti 1st Gulf war ta adda met isuna diay idi…
Kmusta kayu amin ditoy.
~babot↓
-
Anonymous
OMG Janet I felt bad failure notice latta diay nagatiddog nga email ko for you hmmppp! thanks for getting in touch w/ kaka Joseph ay na ibagam nga saan unay agpabpabaknang narigaten hahahahha!
okay enjoy your day!
Evz↓
-
RM
HEY SAGUNTONIANS FIRST TIME I HAVE HEARD ABOUT THIS WEBSITE….ITS GREAT..KEEP THE GOOD WORK………..↓
-
babot
Thanks for dropping-by RM! Please come visit us again. We try to be inclusive and informative by posting stories about other kailians in Sison so come back again soon.↓
-
vilma and dorcas
alah, aglisekayo ta sumrek kami mit ng agina kakaisona ng ada ti tyimpo. nagpintas gayam ti agbasa ti damdamag nga aggapo kadagiti saguntonians nga kabangibang nga nasiones. itulutuloy yo ngarud eva,babot,jeannete,apo lakay ti agipakaammo ta adu ti padpadak nga para basa laeng.ket sooo happy to hear the song by mr.elmer biteng and daughter.keep up my friend,everyone s proud of u both.bareng saan nga agsadotitis toy typist nga dorcas ket maulitto manen ti chatmi .↓
-
Babot
Hi Aunty Vilma and Dorcas!
Hehehehe, imbag man ta imay kayo timmanaw uray man no naladaladaw kayon 🙂 Ay, agpapada kayo gayam kada mama nga kasapulan ti secretaria nga agbasa ti Sagunto Star aya? Hahahaha…OK Dorcas, please be patient with your mum, she might just learn to get on-line by herself one of these days….AND buy you a new one so she can use the one you have now. Hahaha…napasubo ni Aunty 🙂 Please come and chat with us again….↓
-
evz
Hello auntie Vilma and Small sis Dorcas at last nangngeg dakay met lang ken saan kay lang agbasbasa a agipadamag kay met hehehhe! missed you all!↓
-
nicole
hello saguntonians!sorry but it is my 1st tym to join this site.thanks to d “magnificent 4″4 making the saguntonians in touch.I hope that this will be d start of good communication and healthy relationship with our fellow saguntonians.take care to all and keep up!↓
-
AMYLYNE FLORES
(sungbat kn apo lakay maipanggep iti botos)
Wen apo lakay,siak man met ti agkuna
Apay ya ngata nga no eleksyon ket mabulag da
Gapun sa’t kaado ti waras,isut pakaulawan da
Ta di da pay panunutenen ti nagan nga isurat da
Nagpigsa la ket gaminen,sulisog ti kuarta
Sanga kilo nga bagas,noodles ken delata
Maysa nga dominggo nga abasto dayta
Ngem mano nga tawen panagsagaba,dayta ti sukat na
No sika Kulasa,inlakom ti botos mo
Ay pangaasim ta di kan to agrekreklamo
No tay opisyal din to agtrabaho
Ta binayadan na metten napateg nga botos mo
Ti imas na pay,ammom apo lakay?
Dagita naibutos nga isu ti agturay
Ay ta isuda pay ti mangparasay
Ti napintas nga namnama dagiti ayaten tayo nga barangay
Ali kaillian,daytoy ket palagip
No tatta nga botos ket di ka nagsirib
Daytoy ti kunak konting isip-isip
Ta din to ket masakbayan tayo ti in maiddep↓
-
AMYLYNE FLORES
Apo lakay apayen ta maganas ko metten
Ti mangiyebkas ti riknak babaen iti daniw
Dika dumdumlaw,apo agpalpaliiw
Palubusan dak ketdi,imbag la nga agas ti iliw
Idi kaubing ko kayat kon nga madanun
Iti lugar napintas,maawagan LONDON
Agkakaimas nga makan arigen di pay maukmon
Dagitoy ti adda ti panunot ko nga agdalu-daluyon
Adda ditoy kunada,palasyo iti reyna
Dakkel nga relo,Big Ben ti awag da
Adda pay London Bridge nga kuna ti kanta
Sirsiroken river Thames nga isu ti nalawa
Ngem ta siak ti isu ti adda ditoyen
Dagus nagrupanget,nag ngaryet ti ngipen
Pirmi ti lam-min na agpigerger amin
Diak pulos nalapdan,bagik ti nagkuyegyegen
Ngem ti pudno nga innak nakita
Ti agpayso nga rupa ken kasasaad da
Dagitoy kaillian nga immay nagubra
Narigat met gayam,pirmi pannakabannog da
Isu nga dakayo,nabati dita Pilipinas
Agawat ti kuarta,ay pirmi nga nag ganas
Panunuten yo ti sakripisyo ken rigat
Maikkan dakay laeng,napintas ken nagin awa nga biag↓
-
apo lakay
ay syay… amylyne, apok,
mangdadaniw ka gayam met, kas dyay apongmo….
ket napnapanamon, anya nga dalan inka singangon?
inkan pinanawan, tay ili tayon,
anya kadi aya’t, inka biruken,
biag a naimnas, nabendisyunan ngaruden,
addaan pamilya, bassit a kwarta
ngem tengnga ti liwliwa, ayat ken talna.
ayeeeeee, apayen, apayen, aya……
ket saan kadi nga dayta’t, intay sapsapulen
ti kaaduan nga kakabsat, saguntonian, aminen,
pamilya a naayat, trabaho a napeggat,
addaan ti kapya, inaldaw nga namnama…
no maminsan, mabulag ka ti sinnaag ti init
ta kumikita ka ta tengga, saan nga ta baba,
sabali’t makitam, ranyag nga makapasakit,
sabali latta’t kolor na, aglawlaw ta parit.
ngem nasayaat met, ta inkan innam-ammiris,
panagbiag ti kakabsat, agsagsagaba ta paris,
london man, tokyo, dubai, los angeles,
nga ti pirak saan kanayon a mapid-pidot,
no di ket sukat ti agarud-od a ling-et,
ken dayta panunot.
malagip ko dayta nga apongmo,
ti kinunana, kapintasan pay latta ti biag ta sagunto,
bassit nga ubra, panagsakay ken kalakian,
kitaem ta nalangton to, dayta bangkag mo,
kas dumakkel dagiti kaykayo ,ken kalding ta likudan yo,
pumuskol to metten dayta walet mo, ay ay kitaem to….
ngem ta napegges, angin ti lammin labas ti london bridge,
asideg ta flat mo, mapan ta trabaho,
oxford man, prince of wales, queensway ti turong mo,
awan makita, naisem nga rupa, napapardas amin a pagna,
kasla ka la al-alya, didaka makita,
maymaysa ka dita lubong a napilim itatta.
ay syay, sabali gayam, dayta a lubong mon,
dakkel a kwarta, dakkel met a sagaba,
nakissyan payen sa, ta respetomon,
aramidem amin, ta dimmadakkel ta kasapulamon…
kas ka la ni kalakian, wenno makina ta taltalon,
napigsa’t agdang, ag-guyguyod nga kanayon,
santo nalipatan dakan, sa awan ti ag balon,
kankanem ta sandwich mo, ta bus stop ta sango,
agtulo met ta luam, isu pay nga igop mo…
maymaysa ka sumango, inaldaw aldaw, apoko….
ket syak met, naglawlaw idi…
napan nagpadaya,laud, ken amianan,
ngem kas innak, agsubli ditoy pagilian,
innak nasarakan, biag a nagloryaan,
panagretiro ti numo, panagsubli ti baryo,
panagpagna nga ininayad, ta makitam ti pudno,
maangot mo ti rosas, makitam ti kolor,
maisublim ti awis, isem ti gagayyem,
agtugaw ta paraangan, agdingngeg ti miting,
ay na, ti pintas na, ti biag ti sagunto.
agawaam ti agurnong, kusto nga pirak,
tapno addan to, usarem ta bisnis nga kayat mo,
agsubli toy naulimek, nabuntog nga biag,
nabuntog met ti martsam mapan kamposanto…neyyy.
ti wayawaya ken ragsak, narigat a makita,
ta nababalkot, agian ta sirsirok, ig-igid ti mata,
ti artipisyal nga pintas, adda da ta sango,
ngem ti pudno a ragsak, maibaga ti puso,
dika a talikdan, dinggem daytoy apok,
agar-arasaas……….adda dita laeng,
ururayen na ka…
apo lakay↓
-
AMYLYNE FLORES
Naimbag nga aldaw mo apo lakay nga apong ko
Agpayso amin dagita kinunam ken obserbasyon mo
Adda akon sabali nga disso,gapu’t tarigagay ko
Napinpintas nga biag isu koma’t magon-od to
Ania ngay garud ket nailaw-anen
Napintas pakaistoryaan ti LONDON,isu met ti nangngegen
Kari ti nagin-awa nga biag isut nakaguyuguyanen
Bareng no adda kapaysoan na nga di dardarepdep amin
Apong ko maysa laeng ti gapuna
No apay nga inmayak sabali nga daga
Biag nga nasayaat,nangato nga edukasyon maited ko koma
Iti ingunguten nga anak ko,EMAN ti nagan na
Ania ngay garud ket ina ak metten
Isu nga pagteggedan isu’t sapsapulenen
Aglinis ti balay,kasilyas ti kuskuskusen
Imbag la ket ta pounds ti tangdan,agas ti iliw ken sakit ti nakem
Ngem uray no kasta,ragragsaken latta
Ta addan to aldaw ti panag gin-awa
Anusan ken ipateg,amin nga adda
Ta amin nga sakripisyo,addanto subad na
No laeng nabiag pay ni tatang ESDRAS koma
Ay palalo met siguro,ti ragsak na nga makabasa
Adda met gayam nangtawid laing ko nga agdaniw,isu siguro’t kunana
Ngem daksan gasat ta isuna metten tay immuna nga naginnana
Ali apo lakay gibusak ditoyen
Ta agrubuatak, ket mapanak agtrabaho metten
Ituloy kon to no adda gundaway manen
Ta addan to man basaenen kakabsat ken gagayyem↓


text:
Plantilia:Ammom kadi/Oktubre 16< Plantilia:Ammom kadi
- ... a ni Miguel de Cervantes (nailadawan) ket nagtrabtrabaho pay a kas maysa a babaonen, probedor ken agsingsingir ti buis?
- ... a ti Dubai a nagan ket mabalin a nagtaud ti balikas a Daba a kayatna a sawen ket agkarayam gapu ti nabuntog nga ayus ti Alog Dubai?
- ... a ti Karayan Volga ket isu ti kadakkelan a karayan idiay Europa iti termino a kaatiddog, pagayusan, ken labneng a pagayusan?
- ... a ti Damascus ket nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin?
- ... a ni Geoffrey Chaucer ket ammo a kas ti Ama ti Ingles a literatura?


text:
Shmuel Yosef Agnon
Ni Shmuel Yosef Agnon (Hebreo: שמואל יוסף עגנון), (Hulio 17, 1888 – Pebrero 17, 1970) ket maysa idi a Premio Nobel a laureado a mannurat ken maysa kadagiti sentro a pigura iti moderno a Hebreo a piksion. Iti Hebreo, isu ket naamammoan babaen ti akronimo a Shai Agnon (ש"י עגנון). Iti Inggles, dagiti obrana ket naipablaak babaen ti nagan a S. Y. Agnon.
Ni Agnon ket naipasngay idi idiay Galicia, Austro-Hungaro nga Imperio (tattan ket ti Ukrania). Isu ket immalis idiay Britaniko a Bilin iti Palestina, ken pimmusay idiay in Herusalem, Israel.


text:
Pagsasao a Mirandes
Ti pagsasao a Mirandes (autonimo: mirandés wenno lhéngua mirandesa; Portuges: mirandês wenno língua mirandesa) ket pagsasao a Romanse a tagikua ti lingguistiko a grupo ti Astur-Leonesa, a manmano a naisasao iti bassit a lugar ti amianan a daya ti Portugal, kadagiti munisipalidad ti Miranda do Douro, Mogadouro ken Vimioso. Ti Parlamento ti Portugal ket inikkanna ti kimmadduaan nga opisial a pannakabigbig (kakuyogna ti Pagsasao a Portuges) para kadagiti lokal a banag idi 17 Septiembre 1998 babaen ti linteg 7/99 iti 29 JEnero 1999.
Ti Mirandes ket addaan iti naisangayan a ponolohia, morpolohia ken panangurnos, ken naisangayan daytoyen a saan a nabibiit ngem ti pannakaporma ti Portugal idi maika-12 a siglo. Daytoy ket addaan iti ramut iti naisasao a Latin iti amianan ti Peninsula ti Iberia.
Daytoy ket putot ti taga-ugma a pagsasao nga Astur-Leonesa iti akin-amianan a Iberia, ti naudi a tidda ti antigo a pagsasao ti Pagarian iti León, ken asideg a kabagian dagiti moderno a pagsasao ti Astur-Leonesa idiay Espania. Nupay kasta, tdagitoy a panagtitipon ti teritorio ti Kastila ket saan a naka-apektar iti Mirandes, a nakapreserba ti naisangayan a lingguistiko apaggiddiatan no mainaig kadagiti Portugues ken Español. Daytoy ket makibinngay kadagiti adu a leksikon kadagiti rehional a dialekto ti Portugal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Mirandes iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- Ferreira, Manuela Barros e Raposo, Domingos (coord) (1999), Convenção Ortográfica da Língua Mirandesa, Miranda do Douro / Lisbon, ed. Câmara Municipal de Miranda do Douro / Centro de Linguística da Universidade de Lisboa
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pagsasao a Mirandes iti Wikimedia Commons
- Ti Mirandes a kas naipangta a pagsasao (PDF, iti Inggles)
- (iti Portuges) Ortograpiko a Konbesion para iti Pagsasao a Mirandes (PDF)
- L Mirandés: Ũa Lhéngua Minoritaira an Pertual Mirandese: Ti minoridad a pagsasao idiay Portugal (PDF, iti Mirandes)
- (iti Portuges) Lehislasion nga opisial a mangbigbig ti Mirandes a kas pagsasao ti Portugal


text:
Simón Bolívar
Ni Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios Ponte y Blanco (24 Hulio 1783 – 17 Disiembre 1830), sapasap a naamammoan a kas ni Simón Bolívar (Panangibalikas nga Espaniol: [siˈmom boˈliBar]), ket maysa idi a Benesolano a milisia ken politikal a daulo. Ni Bolívar ket adda idi ti nangruna apapel iti nagballigi a panagsalisal para iti panakawaya ti Hispaniko nga Amerika manipud ti Espaniol nga Imperio, ken itan ket naipanpanunotan a maysa kadagiti kaimpluensiaan a pilitiko iti pakasaritaan ti Kaamerikaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Simón Bolívar iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Simón Bolívar iti Wikiquote (iti Ingles)
- Simón Bolívar
- 1783 a pannakaipasngay
- 1830 nga ipupusay
- Pakasaritaan ti Bolivia
- Pakasaritaan ti Colombia
- Pakasaritaan ti Ecuador
- Pakasaritaan ti Peru
- Pakasaritaan ti Panama
- Pakasaritaan ti Venezuela
- Dagiti presidente ti Bolivia
- Dagiti presidente ti Gran Colombia
- Dagiti presidente ti Peru
- Dagiti presidente ti Venezuela


text:
Pebrero 3
Ti Pebrero 3 ti maika-34 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 331 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (332 kadagiti bisiesto a tawen).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
1911 - Naampon ti wagayway iti California
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1480 – Ferdinand Magellan, Portuges nga eksplorador (pimmusay 1521)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1924 – Woodrow Wilson, maika-28 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1856)
- 2016 – Joe Alaskey, Amerikano nga aktor ken direktor (naipasngay 1952)


text:
express daniw, padasek man
padasek man ti dumiretsa nga agdaniw ditoy. express. impromptu. bareng mayat. ta adda nakatignayan rikna. di maliklikan. sidir iti konsensiak no diak man la irekord wenno komentuan daytoy a pagteng. panablaagek koma ngem apay a diak daniwan? mas expressive no daniw, kunak man. expressive a pangipeksa, express a dinadaras, quickie mode. kitaek man ti samayna. tingitingek man no kabaelak ti sinoshorttime wenno ala-fastfood a panangikur-it iti rikdaniw...
asukar
Over 100 sugar mill workers in Tuesday’s riot at Hacienda Luisita in Tarlac are facing charges of alleged assault, illegal assembly inciting to sedition, and malicious mischief at the city’s fiscal’s office... xxxx The charges were filed after fighting erupted following a breakdown in negotiations for higher pay and the reinstatement of terminated workers. At least seven people were killed and hundreds injured in the clash at the plantation owned by former president Corazon C. Aquino’s family.
04:24pm (Mla time) Nov 17, 2004
anian a kinaironia daytoy ta isalbada nga isubli dagiti duyok?
siasino kadi ti nasken nga agikaro iti angaw dagiti putok,
iti darum dagiti immalsem a bennal ken iti pakaasi dagiti asukar?
ania ti katukad ti napugsat nga anges iti pagarian dagiti antutungal?
ania ti kaimudingan ti naibelleng nga innapuy iti encomienda dagiti ampipit,
ania nga ulpit ti nasken a pangisualit kadagiti kumkumpet iti kampit?
ay, adda kadi pateg ti maysa a ninoy a bannuar
no di laeng lima gasut a pisos a nakatapaya iti tallaong dagiti bunar?
ay, adda kadi arte iti arte-arte ti maysa a kris a taklesa
no di laeng kas panagputa iti salonan dagiti ilado a kallaysa?
ay, adda kadi, aya, serbi ti lualo ken rebulto ti maysa a cory a duyaw
no di laeng kas ar-arak iti baki ti balitok dagiti obispo ti lusiaw?
ngem fiesta dagiti salaksak ken uwak, banias ken musang
abunaw ti dara, agkaragilap dagiti partaan, agatibuor ti dagaang
ti sam-it iti daga a kimraang, ti pait iti naasukaran a leddaang
ay, piman dagiti naiwarsi a lasag ken utek ken tulang
ay, wen, piman dagiti nailangalang nga anges ken dallang
ay, dinto man maiwaksi ti panes ti mendiola ken namulandayan
agari ket agari-ari latta ti pasista a buli ken pulbora iti man kaunasan,
kapagayan, kanatengan, kabakiran, kaciudadan, malakaniang
maulit-ulit, maulit-ulit ti pasion ken trahedia, ti pandanggo ken chacha
dagiti nakabotas ken nakakombat, dagiti nakapatig ken nakakamoplads
ay, dinto man maiwagat ti raas ti mannibrong, ti gatel ti kurimaong
ti uttog ti tirong iti tagapulot, bagas, galunggong ken bugguong
ay, dinto man maunas ti panagem ti birkog a tadem ken lidem
ania a dulce kadi ti nasken a maidaton tapnon mapnek ti tig-ab
dagiti dios ken padidios nga encargado iti kalintegan ken karbengan?
ania a sinam-it ti nasken a maisagut tapno mamsek ti siesta
dagiti encomendero ti sinanwayawaya ken propitario ti sinanjusticia?
naasukaran a sao ti kari ti asukar
di mamingga ti pakasaritaan a mawarwar
agud-uddog ti riribuk, dumulduldog ti rungsot
agkaiwara latta dagiti pabaur ken palab-og
nadiruan latta dagiti puraw a bitla, nagtagirosas latta dagiti posas
nakasutana latta iti pirak ken bituen dagiti rapas a balikas
iti asukarera ti ganggandiong a panagtagibalay
dagiti haciendero ken comprador ti panagturay
ngem dinto met agpatingga dagiti salog, dagiti unas a maimula
dinto met agpatingga a makisacada dagiti ling-et ken lua
daradaranto latta dagiti makemkem a gemgem, dagiti maitag-ay a panabas
ay, dinto mabual ti bantay arayat, dinto makir-in ti pamulinawen nga ayat
addanto latta puso ti pulso, addanto latta rubrob iti barukong
addanto latta ti beggang ti gera, addanto latta ti dangadang iti nakem


text:
Departamento ti Arauca
Ti Arauca ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay akin-amianan unay nga Orinoco a paset ti Colombia (ti Llanos Oriental), a pagbeddengan ti Venezuela. Daytoy ket nabeddengan iti abagatan babaen ti Karayan Casanare ken ti Karayan Meta, a dagitoy ti mangilasin kadagiti departamento ti Casanare ken Vichada. Iti laud daytoy ket kabeddengna ti Departamento ti Boyacá. Ti Caño Limón a luglugar tilana ket mabirukan ti teritoriona ken ti pakadagupan para iti 30% iti Colombiano pataudan ti lana. Ti kapitoliona ket ti ili ti Arauca. Ti Arauca ket naipanunotan a maysa kadagiti rehion a maaringan babaen ti Naarmasan a suppiat ti Colombia manipud idi 2011, nga adda dagiti sumurok a 500 gerila ti FARC-EP nga agtengtengngel kadagiti dakkel a paset ti departamento.[2]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti departamento ti Arauca ket buklen dagiti pito a munisipalidad.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-13762982
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Supresión de las Zonas de Rehabilitación babaen ti asosasion ti Campesinos iti Arauca, Abril 30, 2003 iti Espaniol.
- Dagiti patneng a tattao ket tumaltalawda kadagiti paramilitar a nadawel a panagpapatay a panagtiliw iti simbaan idiay Saravena babaen ti Rehional a konsul para kadagiti patneng a tattao idiay Arauca, Mayo 14, 2003 iti Espaniol.
- Continúa la Judicializacion y Muerte a los Dirigentes Sociales de Arauca babaen ni Andres Cortes, Hul. 18, 2003 iti Espaniol.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Departamento ti Arauca iti Wikimedia Commons


text:
Copiapó
Ti Copiapó (Panangibalikas nga Espaniol: [kopjaˈpo]) ket ti siudad iti akin-amianan a Chile, mabirukan iti agarup a 65 kilometro iti dasya ti igid ti baybay nga ili ti Caldera. Napundar idi Disiembre 8, 1744, daytoy ti kapitoliuo ti Probinsia ti Copiapó ken Rehion ti Atacama.
Ti Copiapó ket mabirukan iti agarup a 800 kilometro iti amianan ti Santiago babaen ti Karayan Copiapó , iti ginget iti isum met laeng a nagan. Kadagiti kaudian a tawen, ti karayan ket namagan. Ti ili ket napalikmutan iti Desierto Atacama ken makaala iti 12 mm (½ in) iti tudo iti tinawen. Ti populasion ti Copiapó ken 9,128 idi 1903, 11,617 idi 1907 ken, manipud idi 2012, addan dagiti 158,438 nga agtatateng.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Copiapó iti Wikimedia Commons