text:
Akindaya a Sona ti Oras
Ti Akindaya a Sona ti Oras (Ingles:Eastern Time Zone (ET)) iti Estados Unidos ken Kanada ket maysa a sona ti oras a naisakup ti daya nga aplaya iti Amianan nga Amerika. Ti timbengan ti oras ket -5 nga oras bayat ti alagadan ti oras ken -4 bayat ti panagin-inut ti lawag nga oras. Ti pagorasan iti daytoy a sona ket naibatay iti katengngaan a solar nga oras iti Maika-75 a meridiano a laud iti Obserbatorio ti Greenwich.
Idiay Estados Unidos ken Canada, daytoy a sona ti oras kadawyan a makunkua a Akindaya nga Oras (Ingles:Eastern Time (ET)). Naisangayan daytoy a Akindaya nga Alagadan ti Oras (Inggles:Eastern Standard Time (EST)) no palpaliiwen ti alagadan nga oras (panawen ti lam-ek), ken Akindaya a Lawag ti aldaw nga Oras (Ingles: Eastern Daylight Time (EDT)) no palpaliiwen ti oras a panagin-inut ti lawag (primabera ken otonio).


c: text/html

text:
Ti Libro ni Mormon
Ti Libro ni Mormon ket sagrado a testo ti tignay ti Santo ti Kinaudi nga Aldaw, nga adda dagiti panagsursurot iti pammati nga aglaon kadagiti sursurat dagiti antigo a propeta a nagtaeng idiay kontinente ti Amerika manipud idi 2200 SK aginggana idi AD 421.[1][2] Daytoy ket immuna a naipablaak idi Marso 1830 babaen ni Joseph Smith a kas ti Ti Libro ni Mormon: Ti Maysa a Pannakalagip a Sinurat babaen ti Ima ni Mormon manipud kadagiti Plata a Naala idiay Platplata ni Nephi.[3]
Segun ti pannakalaglagip ni Smith, ken segun pay ti naratibo ti libro, ti Libro ni Mormon ket kasisigud a naisurat kadagiti di naamammuan unay a karakter a tinawtawagan a kas ti "nareporma nga Ehipsio"[4] a naikitikit ti nabalitokan a platplata. Tinunton ni Smith a ti kinaudi a propeta a nagkonkribusion iti libro, ti lalaki nga agnagan ti Moroni, ket inkalina idiay turod nga itan ket ti New York ken nagsubli met laeng iti Daga idi 1827 a kas maysa nga anghel,[5] ken nan ti libro kenni Smith ken nangibilin kaniana a mangipatarus daytoy a kas ebidensia daytoy iti restorasion ti husto a simbaan ni Kristo kadagiti kinaudi nga aldaw.
Ti Libro ni Mormon ket adda kadagiti bilang ti kasisigud ken naisangayan a doktrinal a panagtutungtungan kadagiti suheto a kas ti pannakatnag ni Adan ken Eva,[6] ti natura ti Reparasion,[7] eskatolohia, pannakasubbot manipud ti pisikal ken espiritual nga ipupusay,[8] ken ti organisasion ti simbaan ti kinaudi nga aldaw. Thi kangrunaan a pasamak ti libro ket ti maysa nga ipaparang ni Hesukristo iti Kaamerikaan kalpasan ti panangungarna.
Ti Libro ni Mormon ket isu ti kasapaan kadagiti naisangayan a sursurat ti tignay ti Santo ti Kinaudi nga Aldaw, dagiti denominasion a nangiraraem ti testo a saan laeng a kas sagrado a testo ngem naipakasaritaan pay a rehistro dagiti inar-aramid ti Dios kadagiti taga-ugma nga agtataeng iti Kaamerikaan.[9] Ti Libro ni Mormon ket nabingbingay kadagiti babbabassit a libro, a natituluan iti tattao a nanaganan a kas dagiti kangrunaan a mannurat ken, kadagiti kaaduan a bersion, ken nabingbingay kadagiti kapitulo ken dagiti berso. Daytoy ket naisurat iti Inggles, ken kapada ti lingguistiko nga estilo ti Nasapa a Moderno nga Inggles ti Biblia a Bersion ni Ari Jaime, ken daytoy ket napnon wenno sangkapaset metten a naipatarus kadagiti 108 a pagsasao.[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gordon B. Hinckley, "Praise to the Man", 1979-11-04.
- ^ Pagsaursuruan a Sistema ti Simbaan (1996, reb. ed.). Manual ti Estudiante Ti Libro ni Mormon' (Siudad ti Salt Lake, Utah: Ti Simbaan ni Hesukristo dagiti Santo ti Kinaudi nga aldaw), ch. 6.
- ^ {{harvtxt|Smith|1830|loc=titulo ti panid}. Idi 1982, ti ganetget iti pannangipalawag ken panangiyunay-unay ti panggepna, Ti Simbaan ni Hesukristo dagiti Santo ti Kinaudi nga aldaw ket binaliwanda ti titulo ti libro iti Ti Libro ni Mormon: Sabali pay a Tulag ni Hesukristo LDS Church (2008).
- ^ Mormon 9:32
- ^ Roberts (1902, pp. 11, 18–19).
- ^ E.g. 2 Nephi 2
- ^ E.g. 2 Nephi 9
- ^ E.g. Alma 12
- ^ "Pangyuna", Libro ni Mormon (1981 LDS Church ed.).
- ^ Ash, Michael R. (1997). "Ti Biblia ni Ari Jaime ken ti Libro ni Mormon". Mormon Fortress. Naala idi 2013-01-01.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Ti Libro ni Mormon idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Ti Libro ni Mormon idiay Wikimedia Commons
- Libro ni Mormon (Ilokano) pdf
- Libro ni Mormon (Inggles) pdf

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Papa Esteban IV
Ni Santo Papa Esteban IV ket isu ti Papa manipud idi Hunio 816 aginggana idi Enero 817.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Duffy, Eamon, Dagiti Santo ken dagiti Managbasol: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan (1997)
- Mann, Horace K., Dagti Biag dagiti Papa idi Nasapa a Tengnga a Panpanawen, Tomo II: Dagiti Papa ti Las-ud ti Carolingia nga Imperio, 795–858 (1906)
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Stephen (Popes)". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Esteban IV idiay Wikimedia Commons
- "Pope Stephen (IV) V". Katoliko nga Ensiklopedia. 1913.


text:
Papa Pio IV
Ni Papa Pio IV (31 Marso 1499 – 9 Disiembre 1565), naipasngay a kas ni Giovanni Angelo Medici, ket isu ti Papa manipud idi 1559 aginggana idi 1565.[1] Isu ket naindayegan para iti panangipangulona iti panagpatingga ti Konseho ti Trent.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ George L. Williams, Henelohia ti Papa: Dagiti Pamilia ken Kaputotan dagiti Papa , (McFarland & Company, Inc., 1998), 84.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pio IV idiay Wikimedia Commons


text:
Molière
Ni Jean-Baptiste Poquelin, a naamammuan ti entablada a nagan a Molière, (Pransés a pannakabalikas: [mo.ljɛːʁ]; nabuniagan idi Enero 15, 1622 – Pebrero 17, 1673) ket maysa idi a dramaturgo a Pranses ken aktor nga isuna ket naipanunutan a kas maysa kadagiti kalatakan nga apo iti komedia iti Lumaud a Literatura.[1] Dagiti nalatak a maamammuan nga obra bi Molière ket Le Misanthrope (Ti Misantrop), L'École des femmes (Ti Eskuela para kadagiti Assawa), Tartuffe ou L'Imposteur, (Tartupo wenno ti Managinkukuna), L'Avare (Ti Kuripot), Le Malade imaginaire (Ti Agipagpagarup nga Imbalido), ken Le Bourgeois Gentilhomme (The Burhes a Natakneng a Tao).
Naipasngay iti maysa a nabaknang a pamilia ken nagadal idiay Collège de Clermont (a tattan ket ti Lycée Louis-le-Grand), ni Molière ket naipaganay ti panagrugi ti panagbiag na iti teatro. Sangapulo ket tallo a tawtawen nga isuna ket maysa nga itinerante nga aktor ken daytoy ket nakatulong kaniana ti panagrang-ay ti kabaelan na iti komedia sakbay a nagsursurat, pinagtitipon na ti Commedia dell'arte a banbanag nga inraman na ti kalapatan a Pranses a komedia.[2]


text:
Ti Diabetes mellitus, wenno diabetes, ket maysa a grupo iti metaboliko a sakit a ti maysa atao ket adda ti nangato nga asukar ti dara, no gapu ti bagi ket saan nga agpataud ti makaanay nga insulina, wenno gapu dagiti sellula ket saanda asumungbat ti insulina a napataud.[2] Daytoy a nangato nga asukar ti dara ket agpataud ti klasiko a sintoma iti poliuria (kanayon a makaisbo), polpdipsia (panakaaduan a panakawaw) ken polipahia (panakaaduan a mabisin).
Adda dagiti tallo a nangruna akita iti diabetes mellitus (DM). Ti Kita 1 DM ket pagbanagan ti panakapaay ti bagi nga agpataud ti insulina, ken agdama a makasapul titao a mangisumpit ti insulina wenno agusar ti insulina a bomba. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti "nakasapsapul ti insulina a diabetes mellitus" (IDDM) wenno "diabetes ti ubbing". Ti Kita 2 DM ket nagbanagan manipud ti resistansia ti insulina, ti maysa akasaadan a dagiti sellula ket mapaayda ti husto a panagusar ti insulina, a sagpaminsan a nairamraman ti patingga a panagkurang ti insulina. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti saan nga makasapulan ti insulina a diabetes mellitus (NIDDM) wenno "manakman a panakaada ti diabetes". Ti maikatlo a nagruna a porma, ket ti gestasional a diabetes ket mapasamak no ti masikog a babbai nga awan kadagiti dati a panagsukimat ti puon ti sakit iti diabetes ket makaparan-ay ti nangato nga agpang ti glukos iti dara. Daytoy ket mabalin a sarunuen ti panagrang-ay ti kita a 2 DM.
Dagiti sabali pay a porma ti diabetes mellitus ket mairaman ti naikaisigud a diabetes, a daytoy ket gapu ti henetiko a depekto a panagtubbog ti insulina, ti cystic fibrosis-a mainaig ti diabetes, esteroide a diabetes a gapuanan babaen ti nangato a gatad iti glucocorticoids, ken dagiti nadumaduma a porma iti monogenika a diabetes.
Amin a porma ti diabetes ket mabalinen a maagasan manipud idi ti insulina ket nagbalin a magun-od idi 1921, ken ti kita a 2 a diabetes ket mabalin a matengngel babaen ti medikasion. Ti kita 1 ken kita 2 ken kroniko a kasasaad a saan a maagasan. Dagiti transplante ti pankreas ket napadasen nga adda laeng ti limitado a panakaballigi iti kita 1 DM; ti gastriko a panagiballasiw a pagaoperar ket nagballigi kadagiti adu nga adda ti nakaro ti panaglukmegda ken ti kita 2 DM. Ti gestasional a diabetes ket kadawyan a malaingan kalpasan tipanagiyak. Ti diabetes nga awan ti husto a panakaagasna ket maikagapuana kadagitikomplikasion. Dagiti nakaro komplikasion ket mairaman ti hypoglycemia, diabetiko a ketoacidosis, wenno nonketotic hyperosmolar coma. Ti nakaro napaut a komplikasion ketmairaman ti sakit ti puso ket ururat ti dara, nakaro a sakit ti biel, ken diabetiko retinopatia (panakadadael ti retina). Ti nasayaat a panagagas iti diabetes ket nasken a nagruna, ken ti panagtengngel ti presion ti dara ken ti estilo ti biag a kas ti panagsardeng iti panagsigarilio ken ti panagtaripatu ti nasalun-at a kadagsen ti bagi.
Iti sangalubongan, manipud idi 2012[pabaroen], adda dagiti nakarkulo a 346 a riwriw a tattao nga adda ti kiat 2 a diabetes[3].
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Diabetes nga Asul a Sirkulo a Simbolol". Internasional a Pederasio ti Diabetes. 17 Marso 2006.
- ^ Shoback, inurnos babaen ni David G. Gardner, Dolores (2011). Batayan ken klinikal nga endokrinolohia ni Greenspan (Maika-9 nga ed.). New York: McGraw-Hill Medical. pp. Kapitulo 17. ISBN 0-07-162243-8.
- ^ http://www.npr.org/blogs/health/2012/06/21/155505445/how-to-spot-a-neglected-tropical-disease
Kasilpo iti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Diabetes mellitus idiay Wikimedia Commons


text:
Der er et yndigt land
Ti Der er et yndigt land (“Adda nalasbang a daga”) ti (sibil) nailian a danggay ti Dinamarka. Kadagiti pasken a naarian, ti naarian a danggay a Kong Christian ti maipatukar karaman ti Der er et yndigt land. Iti kadawyan nga aramat, ti umuna a berso ken ti maudi a tallo a binatog ti maikapat a berso ti makankanta. Narasay a mangngeg ti umuna a gudua ti maudi a bersoso. Maulit a maminsan ti maudi a binatog ti tunggal berso.
Insurat ni Adam Oehlenschläger idi 1819 ti lirika ket addan iti tagisao nga Latin: Ille terrarum mihi praeter omnes angulus ridet (Horace: “Daytoy a suli ti daga ket ad-adda nga umisem kaniak ngem ti dadduma”). Idi immuna a naipablaak, addan 12 berso ti danggay, ngem napaababa daytoy iti umuna, maikatlo, maikalima, ken maudi a berso kadagiti naud-udi nga edision. Kinomposar ni Hans Ernst Krøyer idi 1835 ti musika. Sumuno met a nangkomposar kadagiti alternatibo a melodia da Thomas Laub ken Carl Nielsen, ngem ni maysa kadagitoy ket saan a nakagun-od iti nalatak a panangawat, ket kadawyan a saan nga ammo dagiti tattao dagitoy.
Dagiti linaon
Dagiti lirika[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasisigud a Danes a lirika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bersion tatta nga aldaw ket ab-ababa. Ti kasisigud a naipablaak a bersion ket addaan kadagiti sangadosena a berso:
- Der er et yndigt Land,
- Det staaer med brede Bøge
- Nær salten Østerstrand;
- Det bugter sig i Bakke, Dal,
- Det hedder gamle Danmark,
- Og det er Freias Sal.
- Der sad i fordums Tid
- De harniskklædte Kæmper,
- Udhvilede fra Strid;
- Saa drog de frem til Fienders Meen,
- Nu hvile deres Bene
- Bag Høiens Bautasteen.
- Det Land endnu er skiønt,
- Thi blaa sig Søen belter,
- Og Løvet staaer saa grønt;
- Og ædle Qvinder, skiønne Møer,
- Og Mænd og raske Svende
- Beboe de Danske Øer.
- Vort Sprog er stærkt og blødt,
- Vor Tro er reen og luttret
- Og Modet er ei dødt.
- Og hver en Dansk er lige fri,
- Hver lyder tro sin Konge,
- Men Trældom er forbi.
- Et venligt Syd i Nord
- Er, grønne Danarige,
- Din axbeklædte Jord.
- Og Snekken gaaer sin stolte Vei.
- Hvor Ploug og Kiølen furer,
- Der svigter Haabet ei.
- Vort Dannebrog er smukt,
- Det vifter hen ad Havet
- Med Flagets røde Bugt.
- Og stedse har sin Farve hvid
- Dit hellige Kors i Blodet,
- O Dannebrog, i Strid.
- Karsk er den Danskes Aand,
- Den hader Fordoms Lænker,
- Og Sværmeriets Baand.
- For Venskab aaben, kold for Spot,
- Slaaer ærlig Jydes Hierte,
- For Pige, Land og Drot.
- Jeg bytter Danmark ei,
- For Ruslands Vinterørkner,
- For Sydens Blomstermai.
- Ei Pest og Slanger kiende vi,
- Ei Vesterlandets Tungsind,
- Ei Østens Raseri.
- Vor Tid ei staaer i Dunst,
- Den hævet har sin Stemme
- For Videnskab og Kunst.
- Ei Bragis og ei Mimers Raab
- Har vakt i lige Strækning
- Et bedre Fremtids Haab.
- Ei stor, vor Fødestavn,
- Dog hæver sig blandt Stæder
- Dit stolte Kiøbenhavn.
- Til bedre By ei Havet kom,
- Ja ingen Flod i Dalen,
- Fra Trondhiem og til Rom.
- Med hellig Varetægt
- Bevare du, Alfader!
- Vor gamle Kongeslægt.
- Kong Fredrik ligner Fredegod;
- Hvor er en bedre Fyrste,
- Af bedre Helteblod?
- Hil Drot og Fædreland!
- Hil hver en Danneborger,
- Som virker hvad han kan.
- Vort gamle Danmark skal bestaae,
- Saalænge Bøgen speiler
- Sin Top i Bølgen blaa.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Denmark: Der er et yndigt land - Ti madengngeg a nailian a kanta ti Dinamarka, nga adda dagiti pakaaamo ken lirika
- Papeles ti MP3 (instrumental) - babaen ti Marina a Banada ti Estados Unidos
- Jørgen Ebert adda dagiti panid a mangiraman kadagiti lirika ti nailian a kanta


text:
Baybay Bohol
Ti Baybay Bohol, makunkuna pay a ti Baybay Mindanao, ket mabirukan iti baetan ti Visayas ken Mindanao idiay Pilipinas. Daytoy ket naisanglad iti abagatan ti Bohol ken Leyte ken amianan ti Mindanao. Dagiti kangrunaan nga islana ket ti Siquijor ken Camiguin.[1]
Dagiti kangrunaan siudad iti baybay ket ti Siudad ti Cagayan de Oro, Siudad ti Iligan, Siudad ti Butuan, Siudad ti Dumaguete, Siudad ti Ozamis, ken Siudad ti Tagbilaran.
Ti baybay ket maisilpo iti Baybay Pilipinas babaen ti Kipet ti Surigao, idiay Baybay Camotes babaen ti Kanal Canigao ken Kipet ti Cebu, ken idiay Baybay Sulu babaen ti kipet a pagbaetan ti isla ti Negros ken Peninsula ti Zamboanga.[1]
Panagbatok[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Bohol ket ayan dagiti adu a nasayaat a lokasion ti scuba a panagbatok, dagiti marenta a bangka ti panagbatok, ken dagiti otel nga us-usaren dagiti agbatbatok. Iti asideg a lugar ti Tagbilaran ken Isla ti Balicasag adda met dagiti nadumaduma a diding a pagbatokan a sumakop manipud ti 30 iti 100 kadkadapan (9.1 iti 30.5 m). Dagiti temperatura ti danum ket nabara ket kaaduan dagiti agbatbatok ket agus-usarda ti alagaden iti 3/2 nga akikid a kawes ti basa tapno agbatokda iti lokasion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Bohol Sea". Encyclopædia Britannica, Inc. Naala idi 29 Agosto 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Baybay Bohol idiay Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 9°N 124°E / 9°N 124°E


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Pabilgenyo ti Espiritualidadyo kas Agassawa
Frederick *: “Idi kakaskasarmi, impilitko nga agadalkami ken baketko iti Biblia. Kayatko nga ipasnekna ti panagadalmi. Ngem saan a makapagbayag nga agtugaw ni Leanne. Ket no saludsodak, wen ken saan laeng ti sungbatna. Panagkunak di maitutop dagiti sungbatna iti kayatko a wagas ti panagadal iti Biblia.”
Leanne: “Nagkasarkami ken Frederick idi 18 ti tawenko. Regular nga agadalkami iti Biblia, ngem gundawayanna dayta a mangsermon ken mangibaga kadagiti biddutko. Talaga a naupay ken nasaktanak!”
ANIA ti pagarupmo a problema da Frederick ken Leanne? Nasayaat met ti panggepda. Ay-ayatenda ti Dios ken ammoda a masapul nga agkaduada nga agadal iti Biblia. Ngem imbes nga agtunosda, dayta ketdi ti pagsubanganda. Mabalin nga agkaduada nga agadal ngem saanda a napabileg ti espiritualidadda kas agassawa.
Ania aya ti espiritualidad? Apay a napateg a pagreggetan dagiti agassawa a pabilgen dayta? Ania dagiti karit a mabalin a mapasaranda, ken kasano a mapagballigianda dagita?
Ania ti Espiritualidad?
Ti sao nga “espiritualidad” a nausar iti Biblia tukoyenna ti kababalin wenno panangmatmat iti biag. (Judas 18, 19) Ti mannurat ti Biblia a ni Pablo intampokna ti nagdumaan ti kababalin ti naespirituan a tao ken ti nainlasagan a tao. Sigun ken Pablo, ti nainlasagan a tao ipangpangrunana ti bagina ngem iti sabsabali. Aramidenna ti ammona nga umiso, imbes nga annurotenna dagiti pagalagadan ti Dios.—1 Corinto 2:14; Galacia 5:19, 20.
Iti sabali a bangir, an-annuroten ti naespirituan a tao dagiti pagalagadan ti Dios. Ibilangna ni Jehova a Dios kas Gayyem ken ikagumaanna a tuladen ti personalidadna. (Efeso 5:1) Isu a naayat, naasi, ken naalumamay ti pannakilangenna iti sabsabali. (Exodo 34:6) Agtulnog iti Dios uray medio narigat para kenkuana. (Salmo 15:1, 4) Kinuna ni Darren a taga-Canada a 35 a tawenen a naasawaan: “Para kaniak, kanayon a panunoten ti naespirituan a tao no ania ti epekto ti panagsasao ken ar-aramidna iti relasionna iti Dios.” Innayon met ni Jane a baketna: “Panagkunak, nasken nga ikagumaan ti naespirituan a babai nga iparangarang a kanayon ti bunga ti espiritu ti Dios.”—Galacia 5:22, 23.
Siempre, saan a masapul nga agasawa ti maysa tapno agbalin a naespirituan a tao. Kinapudnona, kuna ti Biblia a rebbengen ti tunggal tao nga am-ammuen ti Dios ken tumulad kenkuana.—Aramid 17:26, 27.
Apay a Pabilgenyo ti Espiritualidadyo kas Agassawa?
Apay ngarud a rumbeng nga agpada a pagreggetan dagiti agassawa a pabilgen ti espiritualidadda? Usigem daytoy nga ilustrasion: Dua a mannalon ti makinkukua iti maysa a talon ket kayatda ti agmula iti natnateng. Adda tiempo iti tawen a kayat ti maysa ti agmula iti bukbukel, idinto ta kayat ti kaduana a naladladaw a maimula dagita. Kayat ti maysa ti agabuno ngem kontraen ti kaduana ta irasonna a saan a masapul nga abunuan dagiti mula. Kayat ti maysa nga inaldaw a maasikaso ti talon ngem kontento lattan ti kaduana nga agtugaw ken aguray. Mabalin nga adda met latta maapit, ngem ad-adu koma pay no agtulag dagitoy a mannalon no ania ti aramidenda sa agtinnulongda tapno matungpal ti planoda.
Nayarig dagiti agassawa kadagita a mannalon. No maysa laeng ti agregget a mangpabileg iti espiritualidadna, mabalin a sumayaat met ti relasionda. (1 Pedro 3:1, 2) Ngem nasaysayaat no ikagumaanda a dua nga annuroten dagiti pagalagadan ti Dios ken agtinnulongda bayat nga agserserbida iti Dios! “Ti dua nasaysayaat ngem iti maysa,” insurat ti masirib a ni Ari Solomon. Apay? “Agsipud ta addaanda ti naimbag a gunggona gapu iti napinget a panagtrabahoda. Ta no ti maysa kadakuada matuang, daydiay sabali mabalinna a bangonen ti kaduana.”—Eclesiastes 4:9, 10.
Mabalin a kayatyo nga agassawa a pabilgen ti espiritualidadyo. Ngem kas iti panagmula, saan nga umdas ti tarigagay laeng tapno agbalin a naimbag dagiti resulta. Usigem ti dua a posible a karit ken no kasano a mapagballigiam dagitoy.
UMUNA A KARIT: Awan panawenmi nga agadal.
“Dagasennak ni lakayko manipud iti trabahok iti alas siete ti rabii,” kuna ni Sue, a nabiit pay a naasawaan. “No makaawidkamin, adu pay ti masapul nga asikasuenmi a trabaho iti balay. Kuna ti panunotmi a masapul nga agadalkami iti Sao ti Dios, ngem kayat ti bagimi ti aginana.”
Posible a solusion: Agsakripisio ken makikooperarka. Kuna ni Sue: “Masapakami a bumangon ken lakayko tapno basaen ken pagsaritaanmi ti maysa a paset ti Biblia sakbay a mapankami agtrabaho. Tulongannak met iti dadduma a trabaho iti balay tapno makapaglangenkami.” Ania ti resultana? Kuna ni Ed nga asawa ni Sue: “Madlawko a no regular a pagsaritaanmi ken Sue ti naespirituan a bambanag, nalaklakami a tamingen dagiti tumaud a parikut ken saankami unay a madanagan.”
Malaksid iti panagtungtong, napateg ti inaldaw a panagkararagyo a dua iti sumagmamano a minuto. Ania ti maitulong dayta? Kuna ni Ryan a 16 a tawenen a naasawaan: “Nabiit pay a napasaranmi nga agassawa ti nakarigrigat a parikut. Ngem rinabii nga inkagumaanmi ti nagkararag, ket imbagami iti Dios dagiti pakaseknanmi. Mariknak a nakatulong ti panagkararagmi tapno marisut dagiti parikutmi ket nagbalin manen a naragsak ti panagasawami.”
PADASENYO DAYTOY: Mangiwayakayo iti sumagmamano a minuto iti ngudo ti aldaw tapno pagsaritaanyo dagiti naimbag a napasaranyo nga agassawa, bambanag a mabalinyo a pagyamanan iti Dios. Pagsaritaanyo met dagiti nagparikutanyo, nangruna dagiti pakasapulanyo iti tulong ti Dios. Pakdaar: Dikay usaren daytoy a gundaway tapno isidir dagiti kamali ti asawayo. Imbes ketdi, no agkararagkayo, dakamatenyo laeng dagiti masapul a solbarenyo. Iti kabigatanna, ikagumaanyo nga aramiden dagiti inkararagyo.
MAIKADUA A KARIT: Agduma ti abilidadmi.
“Masulitak nga agbasa ken agadal,” kuna ni Tony. Kuna met ni Natalie a baketna: “Pagaayatko ti agbasa, ket maragsakanak a mangibaga iti naadalko. Panagkunak, medio maamak ni Tony no dadduma a makisarita kaniak maipapan iti naespirituan a bambanag.”
Posible a solusion: Suportaram ti asawam imbes a kompetensiaem wenno kritikarem. Komendaram ken paregtaem kadagiti paglainganna. “Maatiwak no dadduma iti adu a maibaga ni baketko maipapan iti naespirituan a bambanag,” kuna ni Tony, “isu a diak kayat a pagsaritaanmi dagita. Ngem pinaregtanak ni Natalie. Kanayonen a pagsaritaanmi dagiti naespirituan a topiko, ket nakitak nga awan ti rumbeng a pagamkak. Kaykayatkon a pagsaritaanmi dagitoy a topiko. Nakatulong dayta kadakami nga agbalin a kalmado ket maliklikanmi ti agapa.”
Adu nga agassawa ti nakapaneknek a simmayaat ti relasionda no linawas nga agkaduada a mangbasa ken mangadal iti Biblia. Ngem laglagipem daytoy: Iyaplikarmo ti aniaman a punto iti bagim, saan nga iti asawam. (Galacia 6:4) Dikay pagsaritaan dagiti pagsupiatanyo nga agassawa bayat ti panagadalyo. Apay?
Usigem daytoy: No mangmangan ti pamiliayo, iranam kadi a dalusan ti nakaar-ariek a sugat? Saan, ta madadael ti pannangan ti intero a pamilia. Inyarig ni Jesus ti pannangan iti panangammo ken panagaramid iti pagayatan ti Dios. (Mateo 4:4; Juan 4:34) No pagsaritaanyo dagiti makasair a banag tunggal agadalkayo iti Biblia, mabalin a mapukaw ti gagar ni baketmo nga agadal iti naespirituan a bambanag. Siempre, masapul a pagsaritaanyo dagiti problemayo, ngem pagtungtonganyo koma dagita iti sabali a gundaway.—Proverbio 10:19; 15:23.
PADASENYO DAYTOY: Ilistayo ti dua wenno tallo a magusgustuanyo a kualidad ti asawayo. Iti sumaruno a panagadalyo iti Biblia a dagita a kualidad ti pagsaritaanyo, ibagam iti asawam nga apresiarem ti panangipakitana kadagita a kualidad.
Apitenyo ti Immulayo
No ikagumaanyo nga agassawa ti agmula, wenno mangpabileg iti espiritualidadyo, apitenyonto ti natalna ken naragsak a panagasawa. Kinapudnona, ipasigurado ti Sao ti Dios nga “aniaman nga imulmula ti maysa a tao, daytoyto met ti apitenna.”—Galacia 6:7.
Da Frederick ken Leanne, a nadakamat iti rugi daytoy nga artikulo, naammuanda a pudno dayta a prinsipio ti Biblia. Agassawadan iti 45 a tawen ken nagunggonaanda iti panagreggetda a mangpabileg iti espiritualidadda. “Babbabalawek idi ni baketko no apay a dikam unay makapagtungtong,” kuna ni Frederick. “Ngem idi agangay, nabigbigko nga adda met masapul nga aramidek.” Kuna ni Leanne: “Ti panagayatmi a dua ken Jehova a Dios ti talaga a nakatulong kadakami no adda dagiti parikutmi. Iti unos ti adun a tawen, regular nga agadal ken agkararagkami. Bayat a makitkitak nga ikagkagumaan ni Frederick nga iparangarang dagiti Nakristianuan a kualidad, umun-uneg met ti panagayatko kenkuana.”
^ par. 3 Nabaliwan dagiti nagan.
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
Kaano ti naudi a panagkararagmi kas agassawa?
Kasano a maparegtak ti asawak tapno nawaya a mayebkasna ti opinionna maipapan iti naespirituan a bambanag?


text:
Lumaud a Visayas
Nagsasabtan: 10°35′N 122°35′E / 10.583°N 122.583°E
Ti Lumaud a Visayas, ket maysa a rehion iti Pilipinas, a napusgan kas Rehion VI. Paset ti Visayas, buklen ti 6 a probinsia, ti Aklan, Antique, Negros Occidental, Capiz, Guimaras ken Iloilo. Addaan ti rehion kadagiti 17 a siudad, ti kaaduan ti siudadna a rehion iti intero a Pilipinas. Hiligaynon ti kangrunaan a pagsasao, a maar-aramat iti Negros Occidental, Guimaras, Capiz ken sumagmamano a paset ti Iloilo. Ti Kinaray-a ket pagsasao iti Antique ken dadduma a paset ti Iloilo. Ti Aklanon ket maar-aramat iti Aklan. Ti Siudad ti Iloilo ti rehional a sentro.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013


text:
SOCCSKSARGEN
Nagsasabtan: 6°30′02″N 124°51′06″E / 6.50056°N 124.85167°E
Ti SOCCSKSARGEN ket maysa a kadagiti rehion iti Pilipinas, a napusgan kas Rehion XII. Ti nagan a "SOCCSKSARGEN" ket acronym dagiti 4 a probinsia ken maysa kadagiti siudadna a mangbukel iti rehion, ti Abagatan a Cotabato, Cotabato, Sultan Kudarat, Sarangani ken Siudad ti General Santos. Ti rehional a sentro ket ti Siudad ti Koronadal a masarakan iti probinsia ti Abagatan a Cotabato. Ti Siudad ti Cotabato ket paset ti SOCCSKSARGEN, ngem ti Maguindanao ket paset ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013


text:
Siquijor
Ti Siquijor ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Visayas. Ti kapitoliona ket ti ili a kanagnaganna met laeng iti Siquijor. Ti Squijor ti maikatlo a kabassitan a probinsia iti Pilipinas iti bilang ti populasion ken iti kalawa ti sakupna a daga. Sigud nga apo ti probinsia ti Negros Oriental. Nagnaganenda iti Isla del Fuego wenno "Puro ti Apuy" idi panawen dagiti Espaniol, maibilang idi ti isla a kas maysa a mistikal a puro nga apon dagiti manggagamud ken dadduma pay a datdatlang a pinarsua.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siquijor iti 6 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Pronunciation of
, by Canada Saforrest, March 15, 2005.
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 08:35, 16 Marso 2005 1.2 s (8 KB) Saforrest Pronunciation of Canada, by Saforrest, March 15, 2005. Category:English pronunication Panag-usar ti papeles
Awan ti pampanid a nakasilpo iti daytoy a papeles.
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panag-usar idiay cs.wiktionary.org
Panag-usar idiay de.wiktionary.org
Panag-usar idiay el.wiktionary.org
Panag-usar idiay en.wiktionary.org
Panag-usar idiay fr.wiktionary.org
Panag-usar idiay mg.wiktionary.org
Panag-usar idiay oc.wikipedia.org
Panag-usar idiay pl.wiktionary.org
Panag-usar idiay pt.wiktionary.org
Panag-usar idiay simple.wiktionary.org
Panag-usar idiay tr.wikipedia.org
Panag-usar idiay zh-yue.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Rehion ti Kōshin'etsu
Ti Kōshin'etsu (甲信越?) ket maysa nga apo ti rehion iti rehion ti Chūbu idiay Hapón a buklen iti Tokyo, dagiti napalikmutanna ken ti tengnga a dumaya a Honshu.[1] Daytoy a lugar ket buklenna dagiti prepektura ti Yamanashi, Nagano, ken Niigata.[2]
Ti nagan a Kōshin'etsu ket maysa a kpmposito a naporma manipud kadagiti nagnagan dagiti daan a probinsia a kadennada — Kai (tattan ket ti Yamanashi), Shinano (tattan ket ti Nagano) ken Echigo (tattan ket ti Niigata). Daytoy a rehion ket napalikmutan babaen ti Baybay iti Hapón iti amianana a laud, ti rehion ti Hokuriku iti laud, ti rehion ti Tōkai iti abagatan a laud, ti rehion ti Kantō iti abagatan a daya, ken ti rehion ti Tōhoku iti amianan a daya. Ti nagan daytoy a heograpiko a lugar ket kadawyan a naitipon ti rehion ti Kantō (a kas iti "Kantō-Kōshin'etsu"[3]); ken sagpaminsan a maitiptipon ti rehion ti Hokuriku (a kas ti "Kantō-Kōshin'etsu-Hokuriku"[4] wenno "Hokuriku-Kōshin'etsu"[5]).
Panagkadua a panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti Nippon Telegrapo ken Telepono a direktorio ket ikategoriana dagiti numero ti telepono babaen ti rehion, a mairaman ti Koshin'etsu a lugar.[6]
- Ti Hapón a Kagimongan iti Nuklear a Medisina ket ikategoriana dagiti kamkamengna babaen ti rehion, a mairaman ti rehion ti Kanto-Koshinetsu.[3]
- Idiay Hapón, ti Kanser a Rehistro dagiti Ubbing a programa ket tartaripatuen babaen dagiti pito a Nailian a Medikal a Pagrehistroan a Sentro dagiti Ubbing, a mairaman ti Kanto-KoShinEstsu.[7]
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nakayama, Shigeru, Kunio Gotō ken Hitoshi Yoshioka. (2006). Maysa a Sosial a Pakasaritaan iti Siensia ken Teknolohia iti Kontemporario a Hapón: Panakabalbaliw a panawen, 1970-1979, p. 423.
- ^ Nihon Ginkō. (1990). Banko ti Paguartaan ti Hapón ken Panagadadal ti Ekonomia, Tomo 8-9, p. 129.
- ^ a b "Dagiti nagbuklan manipud ti maika-25 a Kanto-Koshinetsu a rehional a taripnong iti Hapón a Kagimongan iti Nuklear a Medisina" (JSNM), Warnakan a Hapón iti Nuklear a Mediasina (Jpn J Nucl Med) 23(10):1503-1511, Oktubre 1986.
- ^ "Maika-29 a Kanto-Koshinetsu-Hokuriku a Rehional a taripnong iti Hapon a Panagilawlaw a Kagimongan," Hapon a Panagilawlaw a Warnakan (1963), Tomo. 27, Bilang. 12, p. 907.
- ^ Nakagawa, Naofumi et al. (2010). Dagiti Hapón a Makako, p. 144. idiay Liblibro ti Google
- ^ Nihon Denshin Denwa Kabushiki Kaisha. (1995). Siudad a Nagtaudan nga Inggles a Direktorio ti Telepono: Kalatakan a Tokyo, Tokyo/Yokohama/Chiba, Nagoya, Sapporo, Sendai a komersio a direktorio, p. 887.
- ^ Watanabe, Shō et al. (1995). Panagagas ti Kanser ken Panagbiag: Naisangayan a Pagsaadan a Rehistro iti Hapón, p. 205. idiay Liblibro ti Google
- Watanabe, Shō, Suketami Tominaga and Tadao Kakizoe. (1995). Panagagas ti Kanser ken Panagbiag: Naisangayan a Pagsaadan a Rehistro iti Hapón. Tokyo: Hapon a Sientipiko a Kagimongan a Pagmalditan. 10-ISBN 0849377781/13-ISBN 9780849377785; 10-ISBN 4762287962/13-ISBN 9784762287961; OCLC 32855122
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti rehion ti Kōshin'etsu idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Alejandro VI
Ni Papa Alejandro VI (Katalan: Alexandre VI, Espaniol: Alejandro VI, wenno Alexander Sextus), naipasngay a kas ni Roderic Llançol i de Borja (Kastiliano nga Espaniol: Rodrigo Lanzol; 1 Enero 1431, Xàtiva, Pagarian ti Valencia – 18 Agosto 1503, Roma, Dagiti Estado ti Papa) ket isu ti Papa (Obispo ti Roma) manipud idi 1492 agingganan idi pimmusay idi 1503. Isu ket maysa kadagiti kontrobersial a papap ti Renasiminento, ken ti na-Italiano nga apelyidona a Borgia ket nagbalin a balikas ti libertinismo ken nepotismo, a dagitoy ket tradision a naikeddeng ti kina-papana. Nupay kasta, ti kinadayawna ket kaaduan a naal-ala manipud kadagiti kabusorna, dagiti Italiano a prelado ken dagiti baron nga isu ti nagpasardeng kadagiti bilegda. Dua kadagiti simmaruno kenni Alejandro, Sixto V ken Urbano VIII, ket nangipalplawag kaniana a kas maysa kadagiti kalaingan a papa manipud kenni Santo Pedro.[2] Ti kadayawna ket naibatay ti kalaingna a kas maysa a diplomatiko, politiko ken sibil nga administrador ngem kas maysa a pastor, urayno isu ket saan met a nalalaing ngem dagiti renasimineto a pontipikado.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Alejandro VI" iti 1913 Katolikonga Ensiklopedia.
- ^ Mallett, M. The Borgias (1969) Granada edision. 1981. p9
- ^ Mallett passim.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Alejandro VI idiay Wikimedia Commons


text:
Dagiti Tagalog ket ti kadakkelan nga etniko a grupo iti Pilipinas. Ti nagan a "Tagalog" ket nagtaud iti balikas a taga-ilog a kayatna a sawen "tattao a taga-karayan."
Dagiti met laeng Tagalog ti kasaknapan iti Pilipinas, isuda ti mayoridad kadagiti probinsia ti Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, ken Rizal. Adu met ti populasion ti Tagalog kadagiti probisia ti Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Oriental Mindoro, ken ti Metro Manila. Ti mabigbig nga orihinal a taeng wenno lugar dagiti Tagalog ket ti probinsia ti Batangas.


text:
Instrumento ti musika
Ti instrumento ti musika ket aruaten a napartuat wenno naampon tapno agaramid kadagiti uni ti musika. Iti pamunganayan, atianiaman a banag nga agpataud ti uni ket mabalin nga instrumento ti musika ken daytoy ket panggep a ti banag ket agbalinen nga instrumento ti musika. Ti pakasaritaan ti instrumento ti musika ket nangrugrugi idin kadagiti punganayan ti kultura ti tao. Dagiti nasap anga instrumento ti musika ket mabalin a naus-usar idi kadagiti rito: a kas ti trumpeta tapno mangisenial ti balligi ti pananganup, wenno ti tambor iti relihioso a seremonia. Dagiti kultura ket kanungpalanda a nagparang-ay ti komposision ken panagpabuya kadagiti melodia para iti panagpalplaliwa. Dagiti instrumento ti musika ket nagbalbaliwda kadagiti addang ti nagbalbaliw a pannakaipakat.
Ti petsa ket taudan ti immuna nga aruaten a naikeddeng anga instrumento ti musika ket naisuppiatan. Ti kaduogan a banag nga intudtudo dagiti dadduma nga eskular a kas instrumento ti musika,ket ti simple a pluta, a napetsaan manipud idi 67,000 a tawtawen. Adda met dagiti konsenso a nangipetsa kadagiti nasapa a pluta iti agarup 37,000 a tawtawen.Nupay kasta, kaaduan dagiti historiador ket namatmatida a ti panangikeddeng ti naisangayan a panawen ti inbension ti instrumento ti musika ket imposible gapu ti suhetibidad ti pannakaipalawag ken ti relatibo nga instabilidad dagiti materiales a nakaaramidanda. Adu kadagiti nasapa nga instrumento ti musika ket naaramid manipud kadagiti kudil ti ayup, tulang, kayo, aken dagiti dadduma pay a saan nga agpaut a materiales.
Dagiti instrumento ti musika ket nawaya a naparang-ay kadagiti adu a matagtagitao a rehion iti lubong. Nupay kasta, ti pannakaiyasideg kadagiti sibilisasion ket taudan ti napardas a pannakaiwaras ken pannakaammpon kadagiti kaaduan nga instrumento kadagiti adayo a lugar manipud ti nagtaudanda. Babaen ti Tengnga a Panpanawen, dagiti instrumento manipud ti Mesopotamia ket addan idi diay Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, ken dagiti Europeano ket nagay-ayam kadagit instrumento manipud idiay Amianan nga Aprika. Ti panagparang-ay idiay Kaamerikaan ket napasamak iti nabunbuntog nga addang, ngem dagiti kultura iti Amianan, Tengnga, ken Abagatan nga Amerika ket nakibinbinningayda kadagiti instrumento. Babaen idi 1400,ti intrumento ti musika ket nabuntog a nagparang-ay kadagiti adu a lugar ket kaaduan idi babaen ti Occidente.
Ti pannakaidasig ti instrumento ti musika ket disiplina met daytoy, ken adu kadagiti sistema ti naus-usaren kadagiti napalabas a panawen. Dagiti instrumento ket mabalin a maidasig babaen ti ti epektibo a sakupdae, ti materiales a nakaramidanda, ti kadakkelda, kdpy. Nupay kasta, ti sapasap ket kaaduan nga akademiko a pamay-an, ti Hornbostel-Sachs, ket agus-usar kadagiti pamay-an babaen ti panagpataudda ti uni. Ti akademiko a panagadal kadagiti instrumento ti musika ket tinawtawagan ti organolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Instrumento ti musika idiay Wikimedia Commons


text:
Andrew Johnson
Ni Andrew Johnson (Disiembre 29, 1808 – Hulio 31, 1875) ket isu idi ti Maika-17 a Presidente iti Estados Unidos (1865–1869). A kas ti Bise Presidente iti Estados Unidos idi 1865, isu ket simmaruno a presidente kalpasan ti panakapapatay ni Abraham Lincoln. Ni Johnson ket isu idi ti nagtakem ti rugi ken nasuppiatan a Panagpatakder manen a panawen iti Estados Unidos kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano. Dagiti panagpatakder manen nga annuroten ni Johnson ket napaay a mangidegdega kadagiti karbengan dagiti Nawayaan a tagabu, ken isu ket nabileg a rinaut ti politiko a nanipud kadagiti Republikano, a nagpatinggaan daytoy ti panakaidarumna babaen ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos; ngem isu ket pinakawan laeng babaen ti Senado ti E.U..
Ni Johnson, ket napanglaw a naipasngay ken iti Eskosen ken Irlandes a kaputotan, isu ket nagbalian nga agturay a mannait ket binukbukodanna ti nagadal, nagasawa ken nagannak ti lima. Isu ket nagserbi a kas konsehal ken kas Mayor iti Greeneville, Tennessee ken nagtugaw iti kamara iti Tennessee a lehislatura. Isu ket nagtugaw ti lima a nagsasaruno a termino iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken dua a termino a kas Gobernador iti Tennessee, iti amin a kas maysa a Demokratiko. Ti signatura ken ken kinaykayatanna a lehislatibo iti estado ken pederal ket ti panakairuar iti Panagtagikua ti Daga a Tignay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Amerikano a Presidente: Andrew Johnson: Biag ti Pamilia". Miller a Sentro iti Publiko a Panakibiang idiay Unibersidad iti Virginia. Naidulin manipud ti kasisigud idi Abril 29 2009. Naala idi Mayo 26, 2009.
- ^ Milton, George Fort (1930). Ti Tawen iti Gura: Andrew Johnson ken Ti relihion dagiti Radikal. New York: Coward-McCann. p. 80 Agsurok ti
|pages=wenno
|at=(tulong). ISBN 1-4179-1658-3. OCLC 739916. "As for my , daytoy ket doktrina ti Biblia, a kas naisursuro ken naisansanay babaen ni Hesukristo."


text:
VIGAN CITY - Tallo iti nakumpirmar a nakimat idiay Brgy. Lantag, Sta. Cruz, Ilocos Sur.
Dayta iti kinumpirmaran ni Police Chief Inspector Simon Damolkis iti PNP-Sta. Cruz.
Dead-on-arrival iti ospital ti maysa kadagiti biktima a ni Bonifacio Fabro, Jr., agtawen iti 23, naasawaan idintu ta dagiti dua a kadua na ket nakalasat a da Ramsey Fabro, agtawen iti 26, naasawaan kenni Carlo Magno, agtawen iti 24 ken naasawaan.
Segun iti imbestigasyon, agar-aramid dagiti tallo iti pagbunubunan da iti taltalon iti oras alas-tres iti parbangon iti nasao a lugar idi kellaat a nagkimat ket natirwan da.
Dagiti dua a nakalasat ket saan unay nakaro iti kasasaad da ket naitaray da nga insigida idiay Ilocos Training Medical Center idiay La Union.


text:
Mangmangted Kadi Dagiti Saksi ni Jehova iti Apagkapullo?
Saan, saan a mangmangted dagiti Saksi ni Jehova iti apagkapullo. Ti trabahomi ket masupsuportaran babaen kadagiti boluntario a donasion a di nainaganan ti naggapuanna. Ania ti apagkapullo, ken apay a saan a mangmangted iti kasta dagiti Saksi ni Jehova?
Ti bilin a mangted iti apagkapullo, wenno 10% iti sanikua ti maysa, ket karaman iti Linteg a naited iti nagkauna a nasion ti Israel. Ngem nalawag nga ibaga ti Biblia a dayta a Linteg
Imbes a mangted dagiti Saksi ni Jehova iti inkapilitan nga apagkapullo ken sagut, tultuladenda dagiti nagkauna a Kristiano ken supsuportaranda ti ministerioda iti dua a pamay-an: babaen ti panangasaba ken panangisuroda nga awan sueldoda ken babaen ti boluntario a panagdonarda.
Gapu iti dayta, sursurotenmi ti bilin ti Biblia kadagiti Kristiano: “Tunggal maysa aramidenna koma kas iti inkeddengna iti pusona, saan nga iti nadagsen a rikna wenno mapilpilit, ta ti Dios ayatenna ti naragsak a manangited.”


text:
BAGUIO CITY -- Pimmusay ti maysa nga ubing nga agtawen iti lima kalpasan a naatalan iti maysa a para pasahero a jeep bayat ti panagdalyasatna iti Km 3 La Trinidad, Benguet.
Nabigbig daytoy a ni Shiela Mae Pangilinan nga agnanaed iti Upper Cogcoga, La Trinidad, Benguet bayat a nabigbig ti driver ti nasao a parasahero a lugan a ni Celes Gorio, agtawen iti uppat a pulo, tubo iti Kapangan, Benguet ken residente ti Lubas, La Trinidad, Benguet.
Maibasar iti imbestigasyon dagiti otoridad, agturong ti nasao a lugan nga addaan ti ruta a Tomay - Baguio iti syudad ti Baguio idi naatalanna ti biktima
Dagus met a naitaray iti pagagasan ti biktima ngem pimmusay met laeng daytoy gapu iti nakaro a sugat a sinagrapna


text:
Pagsasao a Norwego
Ti Norwego (norsk) ket Amianan a Hermaniko a pagsasao a kaaduan a naisasao idiay Norwega, nga idiay ket opisial a pagsasao daytoy. No kakuyogna ti Sueko ken Danes, ti Norwego ket mangporma ti lugar iti ad-adu wenno basbassit a maitunos a pannakaawat iti llokal ken dagiti rehional a karuay.
Dagitoy a sasao nga Eskandinabia a kakuyogna ti pagsasao Peroes ken pagsasao nga Islandes, ken dagiti pay natayen a pagsasao, ket mangbukel ti sasao nga Amianan a Hermaniko (tinawtawagan pay ti sasao nga Eskandinabia). Ti Peroes ken ti Islandes ket saan unay a maitunos a maawatan iti Norwego ken ti naisasao a pormana gaputa ti kontinental nga Eskandinabia ket naiyallatiwen kaniada.
Kas binagon babaen ti linteg ken ti annuroten ti gobierno, adda met dagiti dua nga opisial a porma ti naisurat a Norwego – Bokmål (literal a "dila ti libro") ken Nynorsk (literal a "baro a Norwego"). Ti Ti Konseho ti Pagsasao a Norwego ket isu ti akin-rebbeng para iti panagtaripato kadagitoy dua a porma, ken mangisingasing kadagiti termino a "Norwegian Bokmål" ken "Norwegian Nynorsk" iti Inggles. Adda pay dagiti dua a sabali a naisurat a porma nga awan ti kasasaad, ti nangruna ket ti Riksmål ("nailian a pagsasao"), a daytoy ket as-asideg iti pagsasao a Danes ngem tatta nga aldaw ket kapadpada metten a pagsasao iti Bokmål. Daytoy ket tinartaripato babaen ti Norwego nga Akademia, a mangipatarus ti nagan a kas "Alagaden a Norwego". Ti sabali pay ket ti Høgnorsk ("Nangato a Norwego") a daytoy ket ad-adu a purista a porma ti Nynorsk, a mangtaripato ti pagsasao iti maysa a kasisigud a porma a kas inted babaen ni Ivar Aasen ken mangliklikud kadagiti kaaduan a reporma manipud ti maika-20 a siglo. Daytoy a porma ti Nynorsk ket limitado laeng ti pannaka-usarna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Norwego iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Bokmål iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Nynorsk iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Olav T. Beito, Nynorsk grammatikk. Lyd- og ordlære, Det Norske Samlaget, Oslo 1986, ISBN 82-521-2801-7
- Jan Terje Faarlund, Svein Lie, Kjell Ivar Vannebo, Norsk referansegrammatikk, Universitetsforlaget, Oslo 1997, 2002 (maika-3 nga edision), ISBN 82-00-22569-0 (Bokmål ken Nynorsk)
- Rolf Theil Endresen, Hanne Gram Simonsen, Andreas Sveen, Innføring i lingvistikk (2002), ISBN 82-00-45273-5
- Arne Torp, Lars S. Vikør (1993), Hovuddrag i norsk språkhistorie (3.utgåve), Gyldendal Norsk Forlag AS 2003
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Diksionario ti Norwego-Inggles (2)
- Apertium Patarus kadagiti balikas, testo wenno dagiti website (URL) kadagiti nagbaetan ti Norwego a Nynorsk ken Norwegio a Bokmål.


text:
UTC+06:00
Ti UTC+06:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +06:00. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rusia - Oras ti Yekaterinburg
Sentral nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kazakhstan - Oras idiay Kazakhstan
- Kirgistan - Oras ti Kirgistan
Daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butan - Oras ti Butan
- Banglades
- dati daytoy a naus-usar a kas alagaden nga oras ken ti UTC+07:00 a kas oras a panagin-inut ti lawag idi 2009
- Teritorio ti Taaw Indiano ti Britaniko
- mairaman ti Purpuro ti Chagos ken Diego Garcia
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alagaden nga Oras ti Banglades
- Oras idiay Rusia
- Oras idiay Antartika – adda met dagiti estasion nga agus-usar iti daytoy a sona ti oras


text:
Ecuador
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Ecuador
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Pagpagilian ti Andino a Komunidad
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1830
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
TI PAGWANAWANAN ABRIL 2014
Rumbeng Kadi nga Agkararagka?
No ammon ti Dios ti kasapulantayo, masapul pay laeng kadi nga agkararagtayo? Sungbatan ti Biblia daytoy a saludsod.
Apay nga Agkararag Dagiti Tattao?
Agkararag latta uray dagidiay saan a mamati iti Dios. Apay?
Rumbeng Kadi nga Agkararagka?
Sungbatan ti Dios dagiti kararag uray saan nga agaramid iti milagro.
Inusarda ti Biblia a Mangsungbat Kadagiti Saludsodko!
Dati a madre ken aktibista ni Isolina Lamela, ngem awan ti panggep ti biagna. Idi inyadalan dagiti Saksi ni Jehova, naaddaan iti panggep ti biagna.
Malabanam ti Sulisog!
Tallo a pamay-an a makatulong tapno maaddaanka iti determinasion.
Ammoyo Kadi?
Ania ti mabalin a mapasamak kadagiti aglibas nga adipen iti nagkauna a Roma? Apay a ti purpura dagiti taga-Tiro ti kanginaan a tina iti intero a lubong?
Thomas Emlyn
—Managtabbaaw Wenno Manangidepensa iti Kinapudno?
Ti panagsukimatna iti Biblia ti makagapu a binusor ti Church of Ireland, ken ti Korte ti Reyna.
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Agtignay ni Jesus tapno iyegna ti talna ditoy daga.
Dagiti Features a Makita Online
Ania ti Panggep ti Biag?
Napanunotmo kadin, ‘No ania ti panggep ti biag?’ Ammuen ti sungbat ti Biblia iti dayta a saludsod.


text:
Simón Bolívar
Ni Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios Ponte y Blanco (24 Hulio 1783 – 17 Disiembre 1830), sapasap a naamammoan a kas ni Simón Bolívar (Españiol a pannakabalikas: [siˈmom boˈliBar]), ket maysa idi a Benesolano a milisia ken politikal a daulo. Ni Bolívar ket adda idi ti nangruna apapel iti nagballigi a panagsalisal para iti panakawaya ti Hispaniko nga Amerika manipud ti Espaniol nga Imperio, ken itan ket naipanpanunotan a maysa kadagiti kaimpluensiaan a pilitiko iti pakasaritaan ti Kaamerikaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Simón Bolívar idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Simón Bolívar idiay Wikiquote
- Simón Bolívar
- 1783 a pannakaipasngay
- 1830 nga ipupusay
- Pakasaritaan ti Bolivia
- Pakasaritaan ti Colombia
- Pakasaritaan ti Ecuador
- Pakasaritaan ti Peru
- Pakasaritaan ti Panama
- Pakasaritaan ti Venezuela
- Dagiti presidente ti Bolivia
- Dagiti presidente ti Gran Colombia
- Dagiti presidente ti Peru
- Dagiti presidente ti Venezuela


text:
Bukidnon
Ti Bukidnon ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Amianan a Mindanao. Ti Siudad ti Malaybalay ti kapitoliona. Kabeddengna dagiti probinsia ti Misamis Oriental, Agusan del Sur, Davao del Norte, Cotabato, Lanao del Sur, ken Lanao del Norte.
Ti Bukidnon ti maibilang a pagtaraonan ti Mindanao gapu kadagiti adu a plantasion iti probinsia, kas koma iti nalalawa a plantasion ti pinia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bukidnon ket addaan kadagiti 2 a siudad ken 20 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013


text:
Amianan a Samar
Ti Amianan a Samar ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas. Ti kapitoliona ket ti ili ti Catarman ken adda iti akin-amianan a deppaar ti Isla ti Samar. Kabeddengna dagiti probinsia ti Samar ken ti Daya a Samar. Iti amianan-a-laud, iti ballasiw ti Kipet San Bernardino, ket ti probinsia ti Sorsogon; iti met daya ket ti Baybay Pilipinas ken iti laud ket ti Baybay Samar.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Amianan a Samar iti 24 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013


text:
Tayikistan
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Tajikistan)
Katkategoria:
- Tayikistan
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Pagarian iti Dinamarka
Kongeriget Danmark
Pasasao: (Naarian) " " Guds hjælp, Folkets kærlighed, Danmarks styrke [a]
( Ilokano: ) Tulong ti Dios, ti Ayat dagiti Tattao, Kabilegan ti Dinamarka
Nailian a kanta: Der er et yndigt land (national)
Kaarian a kanta: Kong Christian stod ved højen mast (naarian ken nailian)
Ti Groenlandia, ti is-isla ti Faroe ken Dinamarka (namarisan ti berde)
Kapitolio
(ken kadakkelan a siudad)
Copenhagen
55°43′N 12°34′E / 55.717°N 12.567°E / 55.717; 12.567 Nagsasabtan: 55°43′N 12°34′E / 55.717°N 12.567°E / 55.717; 12.567
Opisial a pagsasao
Danés [b]
Mabigbig a rehional
a pagsasao
Faroese, Groenlandia, Aleman [b]
Nagan dagiti umili Danés
Gobierno
Batay-linteg a monarkia,
parlamentario a representatibo a demokrasia
-
Reina
Margrethe II
-
Kangrunaan a Ministro
Helle Thorning-Schmidt
-
Tagabitla iti Folketing
Mogens Lykketoft
-
Agdama a kumaduaan
SRSF-a kumaduaan
Lehislatura
Folketing
Panagtitipon
Maika-8 a siglo
Kalawa
-
Dagup
2,220,093 km
2 ( Maika-12)
1,370,000 kd milia
-
Denmark
43,075 km
2 (maika-132)
16,641 kd mi
Bilang dagiti umili
-
2011 karkulo
- Dagup
- Dinamarka 5,671,050 (
Maika-111)
5,529,888 [1]
- Densidad
Dagup: 2.55/km
2, 6.7/kd mi (Maika-236)
Dinamarka: 129/km 2, 334/kd mi ( Maika-88)
( GDP PPP) 2011 karkulo
-
Dagup
$201.739 billion
[2] [c]
-
Tunggal maysa a tao
$37,585
[2] [c]
GDP (nominal) 2011 karkulo
-
Dagup
$310.760 billion
[2] [c]
-
Tunggal maysa a tao
$60,961
[2] [c]
(2009) Gini 24.7
( [c] nababa) ( Umuna)
(2010) HDI
0.866 [3] [c]
( nagato unay) ( Maika-19)
Kuarta
Danés a krone ( [e]
)
DKK
Sona ti oras
CET ( UTC+1 ) [c]
-
Kalgaw (
DST)
CEST ( UTC+2 ) [c]
Agmaneho iti
kanawan
Internet TLD
.dk [d]
Kodigo ti panagtelepono
+45 [c]
Awan ti sibil a nailian a pasasao iti Dinamarka, nupay kasta ti pasasao a "Guds hjælp, Folkets kærlighed, Danmarks styrke" ket naampon idi babaen ni ^ Margrethe II a kas maysa a bukod na a, naarian apasasao. [4]
b. Ti Danés ket opisial idiay maitutop a Dinamarka ken kumaduaan nga opisial idiay is-isla iti Faroe, ngem saan idiay Groenlandia; Ti Groenlandia ket isu ti maymaysa nga opisial a pagsasao iti Groenlandia. Ti Aleman ket mabigbigan a kas minoridad a pagsasao idiay Abagatan a Jutland a lugar iti Dinamarka. ^
c. Daytoy a datos ket para iti ^ pusod ti Dinamarka laeng. Para kadagiti datos ti Groenlandia ken ti Is-isla ti Faroe kitaen dagiti bukod da nga artikulo.
d. Ti TLD ^ .eu ket naibingbingayan kadagiti dadduma a pagpagilian ti Kappon ti Europa. Ti Groenlandia ( .gl) ken ti Is-isla ti Faroe ( .fo) ket addaan da ti bukod a TLDs.
e. Idiay Faroe makunkuna daytoy a ti ^ króna ken adda sabali a daremdem, ngem saan a sabali a kuarta daytoy.
Ti
Pagarian iti Dinamarka ( Danes: , Kongeriget Danmark pannakabalikas [ˈkɔŋəʁiːəð ˈdanmɑɡ̊] ) ket maysa a ( denggen) batay-linteg a monarkia ken naturay nga estado a nabuklan iti pagilian iti Dinamarka ( ; Ingglés i / ˈ d ɛ n m ɑː k / Danés ) idiay akin-amianan a Danmark ( · tulong ) paammo Europa ken dua two autonomo a bukbukod da a pagilian, ti Is-la ti Faroe idiay Amianan nga Atlantiko ken Groenlandia idiay Amianan nga Amerika. Daytoy a pagarian ket unitario nga estado nga addaan ti kabilegan a kas makaal-ala ti turay manipud ti maitutop a Dinamarka aginggana ti Groenlandia ken ti Is-isla ti Faroe; daytoy a pederasion ket maipakunkuna a ti . Ti maitutop a Dinamarka ket isu ti mangsakup a lugar, a ti hustisia, ehekutibo, ken legislatibo a kabilegan ket idiay da nga agtaeng. Danés a Pagturayan Ti Is-isla ti Faroe ket naipalpalawagan a komunidad dagiti tattao iti kaunegan ti pagarian, ken dagiti Groenlandia a tattao ket naipalpalawagan nga addan da ti bukod da a a pangikeddeng [5] [6] [7] Dagiti nagibasaran Urnosen
^ "Dinamarka". The World Factbook. CIA. 19 Enero 2012 . Naala idi 4 Pebrero 2012. ^
a b c d "Denmark". Internasional a Pundo ti Panguartaan . Naala idi 21 Abril 2011.
^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010 . Naala idi 5 Nobiembrer 2010.
^ Hendes Majestæt Dronning Margrethe II – kongehuset.dk (Ti Opisial a sapot a pagsaadan ti Danés a Monarkia) (Danes). Naala idi 4 Pebrero 2012.
^ Harhoff, Frederik (1993) Rigsfællesskabet (Pagturayan) (iti Danes nga addaan ti Inggles a pakabuklan). Århus: Klim, p. 498. ISBN 87-7724-335-8
^ Lov om Færøernes Hjemmestyre (Danes). Retsinformation.dk. "§ 1. Færøerne udgør inden for denne Lovs Rammer et selvstyrende Folkesamfund i det danske Rige. I Henhold hertil overtager det færøske Folk ved sin folkevalgte Repræsentation, Lagtinget, og en af dette oprettet Forvaltning, Landsstyret, inden for Rigsenheden Ordningen og Styrelsen af færøske Særanliggender som angivet i denne Lov."
^ Lov om Grønlands Selvstyre (Danes). Retsinformation.dk. "I erkendelse af, at det grønlandske folk er et folk i henhold til folkeretten med ret til selvbestemmelse, bygger loven på et ønske om at fremme ligeværdighed og gensidig respekt i partnerskabet mellem Danmark og Grønland.


text:
Brunei
Ti Brunei i/bruːˈnaɪ/, opisial a ti Pagilian iti Brunei, ti Pagtaengan iti Kappia[8] (Malayo: Negara Brunei Darussalam, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay amianan a pantar iti isla iti Borneo, idiay Abagatan a daya nga Asia. Malaksid ti aplayana manipud ti Baybay Abagatan Tsína, daytoy ket kompleto a napalikmutan babaen ti estado iti Sarawak, Malaysia, ken daytoy ket naisina iti dua a paset babaen ti distrito ti Sarawak iti Limbang. Daytoy ket isu laeng ti naturay nga estado a kompleto nga adda idiay isla iti Borneo, a dagiti nabati a paset iti daytoy nga isla ket tagikua ti Malaysia ken Indonesia. Ti populasion ti Brunei ket 401,890 idi Hulio 2011.
Ti opisial a nailian a pakasaritaan ti Brunei ket mangitunton a makasurot ti nagtaudanna iti maika-7 a siglo, a daytoy idi ket suheto nga estado iti Srivijaya nga imperio babaen ti nagan a P'o-li. Kalpasanna daytoy ket nagbalin a nasakop nga estado iti Majapahit nga imperio sakbay anagbalin a Islam idi maika-15 a siglo. Idi karangayan ti imperiona, ti sultanato ket nagturay ti gumayat kadagiti pantar a rehion iti moderno nga aldaw a Sarawak ken Sabah, ti Sulu a purpuro, ken dagiti isla iti amianan a laud nga ungto iti Borneo. Ti talasokrasia ket binisita idi babaen ni Ferdinand Magellan idi 1521 ken nakilaban iti Kastila a Gubat di 1578 a kinasuppiat ti España. Ti imperiona ket nangrugi nga agapday idi napilit a panagited iti Sarawak kenni James Brooke ken ti panagited ti Sabah iti Britaniko a Dokumento ti linteg a Kompania ti Amianan a Borneo. Kalpasan ti panakapukaw iti Limbang, ti Brunei ket nagbalin a protektorado ti Britaniko idi 1888, a nakaala ti panagtaeng idi 1906. Dgaiti tawen kalpasan ti Hapón a panawen ti gubat a panagsakop idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagporma ti maysa a batay-linteg ken nakilaban ti maysa a naarmasan a gulo.[9] Ti Brunei naalana manen ti panakawayawayana manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1 Enero 1984. Ti panagrang-ay to ekonomiana idi panawen ti 1970 ken 1990, ket napipia a 56% manipud idi 1999 aginggana idi 2008, ket nagpabalin iti Brunei a Darussalam iti maysa a baro a naidustriaan a pagilian.
Ti Brunei ket adda ti maikadua a kangatuan a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan kadagiti Abagatan a Daya nga Asia a pagpagilian kalpasan ti Singapore, ken naidasig daytoy a kas maysa a narang-ay a pagilian.[10] SEgun ti Internasional a Pundo ti Panguartaan (IMF), ti Brunei ket nairanggo a maika-5 iti lubong babaen ti dagup ti domestiko a produkto ti tunggal maysa a tao iti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti Forbes ket iranggona pay ti Brunei a kas ti maikalima a kabaknagan a pagilian kadagiti 182 a pagilian gapu ti kaadu ti lana ken masna a luglugar dagiti alingasaw.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Opisina ti Kangrunaan a Ministro iti Brunei a Darussalam
- ^ "Turismo ti Brunei". Tourismbrunei. Naala idi 16 Oktubre 2010.
- ^ Ti panagsurat a salisal ket agiragpat ti panag-usar, pakasaritaan iit Jawi a sinuratan | The Brunei Times
- ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html
- ^ a b c d "Brunei". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ a b Brunei Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah Handbook. IBP USA. 2011. p. 10.
- ^ Haggett, Peter (ed). Ensiklopedia iti Heeograpia iti Lubong, Tomo 1, Marshall Cavendish, 2001, p. 2913. Magun-od idiay Liblibro ti Google.
- ^ Pocock, Tom (1973). Nakilablaban a Heneral – Dagiti Publiko ken Pribado a Kampania ni Heneral Walter Walker (Umuna nga ed.). Londres: Collins. ISBN 0-00-211295-7.
- ^ "Dagiti Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 5 Oktubre 2009.
- ^ "Ti Forbes ket iranggona ti Brunei a maikalima a kabaknagan a pagilian". Pebrero 25, 2012.
- Brunei
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Borneo
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Malayo
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1984
- Dagiti sultanato
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Ti Andes ket isu ti kaatiddogan a kontinental a kabambantayan iti lubong. Daytoy ket maysa nga agtultuloy a kabambantayan iti igid ti aplaya ti Abagatan nga Amerika. Daytoy a kabambantayan ket agarup a 7,000 km (4,300 mi) ti kaatiddogna, agarup a 200 km (120 mi) aginggana ti 700 km (430 mi) a kaakaba (kaakabaan ti nagbaetan ti 18° ti abagatan ken 20° ti abagatan a latitud), ken ti katimbengan a kangato ti agarup a 4,000 m (13,000 ft). Ti Andes ket gumay-at manipud ti amianan a mapan ti abagatan babaen kadagiti pito nga Abagatan nga Amerikano a pagpagilian: ti Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile ken Arhentina.
Iti igid ti kaatiddogna, ti Andes ket napisi kadagiti nadumaduma a kabambantayan, a dagitoy ket nailaslasin baaben kadagiti naipakatengngaan a depresion. Ti Andes ket isu ti pakabirukan kadagiti adu a nangato a banak – nga adda kadagitoy ti mangsangsangaili kadagiti nangruna a siudad a kas ti Quito, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, ken La Paz. Ti makunkuna a banak Altiplano ket isu ti maikadua a kangatuan a banak kalpasan ti Tibetano a banak.
Ti Andes a kabambantayan ket isu ti kangatuan a kabambantayan ti lubong iti ruar ti Asia. Ti kangatuan a pantok, ket ti Bantay Aconcagua, nga agpangato ti kangatona ti agarup a 6,962 m (22,841 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay. Ti pantok ti Chimborazo idiay Andes ti Ecuador ket ad-adayo manipud ti sentro ti Daga ngem ti animan a lokasion iti rabaw ti Daga, gapu ti ekuatorial a baskag a nagbanagan manipud ti panagtayyek ti Daga. Dagiti kangatuan a bulkan iti lubong ket mabirukan idiay Andes, a mairaman ti Ojos del Salado idiay pagbeddengan ti Chile-Arhentina nga agpangato ti 6,893 m (22,615 pié). Adda dagiti sumurok a limapulo nga Andino a bulkan ti nga agpangato pay ti 6,000 m (19,685 pié).
NaganUrnosen
Ti etimolohia ti balikas nga Andes ket naisuppiatan idin. Ti kangrunaan a konsenso ket naala daytoy manipud ti Quechua a balikas ti anti, a ti kaibuksilanna ket ti "nangato apantok". Adda dagiti dadduma a namatmati a ti Andes ket nagtaud manipud ti Anti Suyu, maysa kadagiti uppat a rehion ti Inca nga imperio. Urayno kasta daytoy ket mabalin a balikas ti Antisuyo a naala manipud ti panagusar iti Anti a manginagan kadagiti kabambantayan. Dagiti pannkaala manipud ti Espaniol nga andén (iti kapanunotan a panagtalon terasa) ket naisingasing pay idi, ngem daytoy ket naikedkeddeng a saan a husto.
HeograpiaUrnosen
Ti Andes ket mabalin a mabingbingay kadagiti tallo a paset:
- Ti Akin-abagatan nga Andes (abagatan ti Llullaillaco) idiay Arhentina ken Chile;
- Ti Tengnga nga Andes idiay Ecuador, Peru ken Bolivia
- Ti Akin-amianan nga Andes (amianan ti Nudo de Pasto) idiay Venezuela ken Colombia a mangbukel kadagiti tallo a agaariping a kabambantayan, ti akin-laud, tengnga, ken akin-daya a kabambantayan. (Ti kordiliera occidental, central, ken oriental).
Idiay akin-amianan apaset ti Andes, ti naiputong a Sierra Nevada de Santa Marta a kabambantayan ket naikedkeddeng a kas paset ti Andes. Ti akin-daya a kabambantayan ti Colombia ket is-isu laeng ti gumay-at iti Venezuela.[1] Ti termino a kordilera ket nagtaud manipud ti Espaniol a balikas ti "cuerda", a kayatna a saoen ket "tali". Ti Andes a kabambantayan ket 200 km (124 mi) iti kalawa iti amin a kaatiddogna, malaksid idiay Boliviano a paglap-itan nga idiay ket agarup a 640 kilometro (398 mi) iti kalawa. Dagiti isla ti Olandes a Karibe ti Aruba, Bonaire, ken Curaçao, a naisanglad idiay Baybay Karibe idiay pantar ti Venezuela, a naipagpagarup a nagirepresenta kadagiti nailenned a pantok iti adayo unay nga akin-amianan nga baras ti kabambanatayan ti Andes, ngem dagiti agdama a heolohiko a panagadadal ket mangipakpakita a ti kastoy a panagipalpalaka ket saan a mangikeddeng ti narikut a tektoniko a pagbeddengan a baetan ti Abagatan-Amerikano ken dagiti plato ti Karibe.[2]
HeolohiaUrnosen
Ti Andes ket dagiti Mesosoiko – Tersiario nga oroheniko a barikes dagiti bantay iti igid ti Pasipiko a Singsing ti Apuy ,ti maysa a sona ti bulkaniko nga aktibidad a buklen ti ngarab ti Pasipiko iti Kaamerikaan ken ti pay rehion ti Asia-Pasipiko. Ti Andes dagiti nagbanagan ti pamay-ay a plato a tektonika, a gapuanan babaen ti subduksion iti naintaawan nga ukis ti sirok ti Abagatan nga Amerikano a plato. Ti naipangpangruna a gapuananti ingangatao ti Andes ket ti pannakaipandagan ti akin-laud a ngarab ti Abagatan nga Amerikano a Plato gapu ti subduksion ti Nazca a Palto ken ti Antartika a Plato. Iti daya, ti Andes a kabambantayan ket nabeddengan babaen dagiti nadumaduma a sedimentario a labneng a kas ti Orinoco, Labneng Anasona, Madre de Dios ken ti Gran Chaco a mangisina ti Andes manipud kadagiti taga-ugma a craton idiay akin-daya nga Abagatan nga Amerika. Iti abagatan ti Andes ket makibingbingay ti atiddog a pagbeddengan iti dati a Patagonia Terrane. Iti laud, ti Andes ket agpatingga idiay Taaw Pasipiko, ngem ti Peru-Chile a trinsera ket mabalin nga ikeddeng nga isu daytoy ti lumaud a patinggana. Manipud ti heograpiko a paka-arngian ti Andes ket naikeddeng nga adda dagiti lumaud a pagbeddenganna a namarkaan babaen ti lanag dagiti nababa a daga ti aplaya ken ti saan unay a nagubsang a topograpia.
Dagiti notaUrnosen
- ^ Andes travel map
- ^ Akin-ngato a manta nga estruktura iti sirok ti Karibe-Abagatan nga Amerika a plato a pagbeddengan manipud ti rabaw nga allon ti tomograpia 114. p. B01312. Bibcode:2009JGRB..11401312M. doi:10.1029/2007JB005507. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2010-06-05. Naala idi 2010-11-21. Ti testo ti " journal WARNAKAN TI HEOPISIKAL PANAGSUKISOK" ket di naikaskaso (tulong)
Dagiti nagibasaranUrnosen
- John Biggar, Ti Andes: Ti Alagaden para kadagiti Umul-uli, maika-3 nga edision, 2005, ISBN 0-9536087-2-7
- Tui de Roy, Ti Andes: Idi Agtaytayab ti Kondor. 2005, ISBN 1-55407-070-8
- Fjeldså, J., & N. Krabbe (1990). Dagiti Billit ti Nangato nga Andes. Soolihiko a Museo, Unibersidad ti Copenhagen, Copenhagen. ISBN 87-88757-16-1
- Fjeldså, J. & M. Kessler. 1996. Panagkonserba ti biolohiko a dibersidad ti Polylepis a kakaykayoan kadagiti nagato a luglugar idiay Peru ken Bolivia, ti parawad ti mataltalinaay a panagtaripatu ti masna a rekurso idiay Andes. NORDECO, Copenhagen.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Andes idiay Wikimedia Commons
- heolohia ti Andes (Unibersidad ti Arizona)
- Klima ken ay-ayup ti Andes
- Dagiti rehion ken mikroklima idiay Andes
- http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/southamerica.html Kompleto a listaan dagiti bantay idiay Abagatan nga Amerika nga adda ti prominensia iti basbassit ngem 1,500 m (4,920 ft)


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
No Kasano a Mapagballigian ti Umuna a Tawen ti Panagasawa
Asawa a lalaki: “Diak ninamnama a nagadu gayam ti nagdumaanmi ken baketko! Kas pagarigan, nasapaak nga agririing, idinto ta isu, naladaw nga agriing. Diak maawatan ti agbaliwbaliw a riknana! Maysa pay—no aglutoak, naglaing a mangkritikar, nangruna no usarek ti punas ti plato a pangpunas iti imak.”
Asawa a babai: “Saan a matagtagari ni lakayko idinto ta nairuamak iti pamiliami a naariwawa aglalo no pannangan. No agluto ni lakayko, maymaysa a punas ti pagpunasna kadagiti plato ken iti imana! Masuronak! Apay a kasta dagiti lallaki? Diak maawatan ida. Kasano koma a makapagballigi ti maysa a pagassawaan?”
NO KAKASKASARYO pay laeng, mapaspasaranyo kadi dagita a problema? Agparang kadi a nakapataud ti asawam kadagiti pagkapuyan ken saan a nasayaat nga ugali nga awan met idi agin-innaremkayo pay? Ania ti aramidem tapno maksayan dagiti “inaldaw a problema a mapaspasaran dagiti naasawaan”?—1 Corinto 7:28, Today’s English Version.
Umuna, saanmo a namnamaen a gapu ta nagkinnarikayo idi nagkasarkayo, agbalinkayon nga eksperto maipapan iti panagasawa. Nalabit a nasigokayo a makilangen idi balasang ken barokayo pay, ket mabalin a napasayaatyo dayta bayat nga agin-innaremkayo. Ngem ita ta agassawakayon, masubok dagita a kinasigo kadagiti baro a pamay-an ken nalabit kasapulan a patanorenyo ti dadduma pay a paglaingan. Agkamalikayto kadi? Sigurado dayta. Kabaelanyo kadi a patanoren dagiti paglaingan a kasapulanyo? Wen!
Ti panagkonsulta kadagiti eksperto ken ti panangyaplikar iti balakadda ti kasayaatan a pamay-an tapno mapasayaat ti aniaman a paglaingan. No maipapan iti panagasawa, ni Jehova a Dios ti kalaingan ken eksperto, yantangay isu Daydiay nangparsua kadatayo ken nangipaay kadatayo iti tarigagay a mangasawa. (Genesis 2:22-24) Kitaenyo no kasano a makatulong ti Biblia tapno mapagballigian dagiti karit ken mapatanoryo dagiti sumaganad a paglaingan a kasapulanyo, ket iti kasta, mataginayon ti nasayaat a relasionyo nga agassawa uray iti labes ti umuna a tawen.
1. SURSURUENYO TI AGKINNONSULTA
Ania dagiti karit?
Ni Keiji, * a taga-Japan, malipatanna no dadduma a maapektaran ni baketna kadagiti pangngeddengna. “Inawatko dagiti imbitasion a diak man la kinonsulta ni baketko,” kunana. “Idi agangay, natakuatak a saan gayam a kombiniente kenkuana dagiti nakitulagak.” Kinuna ni Allen a taga-Australia: “Panagriknak, saanak a malalaki no konsultaek pay laeng ni baketko tunggal agdesisionak.” Karit dayta kenkuana gapu iti pannakapadakkelna. Kasta met laeng ti kasasaad ni Dianne, a taga-Britain. Kinunana: “Nairuamak nga agpabalakad iti kapamiliak. Isu nga idi damo, no agdesisionak, dagiti kapamiliak ti pagkonsultaak imbes a ni lakayko.”
Ania ti solusion?
Laglagipem nga ibilbilang ni Jehova dagiti agassawa kas ‘maymaysa a lasag.’ (Mateo 19:3-6) Iti imatangna, awan sabali a kapatgan a relasion iti nagbabaetan dagiti tattao no di ti relasion dagiti agassawa! Nasken ti nasayaat a komunikasion tapno agtalinaed a nalagda ti singgalut ti agassawa.
Adu ti maadal dagiti agassawa no usigenda ti pamay-an ni Jehova a nakikomunikar ken Abraham. Kas pagarigan, pangngaasim ta basaem ti saritaanda a nailanad iti Genesis 18:17-33. Usigem ti tallo a pamay-an a panangpadayaw ti Dios ken Abraham. (1) Inlawlawag ni Jehova ti panggepna nga aramiden. (2) Nagimdeng bayat nga inlawlawag ni Abraham ti kapanunotanna. (3) Agingga a posible, inkabilangan ni Jehova ti kiddaw ni Abraham. Kasanom a suroten ti ulidan ni Jehova no konsultaem ti asawam?
PADASEM DAYTOY: No kasaritam ti asawam maipapan kadagiti bambanag a makaapektar kenkuana, (1) ilawlawagmo no kasanom a tamingen ti kasasaad, ngem ibagam dayta kas singasing, saan a kas pangngeddeng wenno ultimatum; (2) saludsodem ti kapanunotan ti asawam, ken bigbigem ti kalinteganna a mangyebkas iti panangmatmatna; ken (3) ‘ti kinanainkalintegam maammuan koma’ babaen ti panangikabilangam iti pagayatan ti asawam agingga a posible.—Filipos 4:5.
2. SURSURUEM TI AGBALIN A NATAKTIKA
Ania ti karit?
Depende iti naggapuam a pamilia ken kultura, nalabit nairuamka a mangipapilit iti opinionmo ken amangan no makasair pay. Kas pagarigan, ni Liam a taga-Europa, kinunana: “Nakairuaman idiay ayanmi ti nagubsang a panagsasao. Ti kasta a wagas ti panangyebkasko iti riknak ti masansan a pakasairan ni baketko. Masapul a sursuruek ti agbalin a naalumamay.”
Ania ti solusion?
Dimo ipagarup a kayat ti asawam a makisaritaka kenkuana iti wagas a kas iti nakayugaliam. (Filipos 2:3, 4) Makatulong met kadagiti agdadamo nga agassawa ti balakad ni apostol Pablo iti maysa a misionero. Insuratna: “Ti adipen ti Apo saan a kasapulan a makiapa, no di ket kasapulan nga agbalin a naalumamay.” Iti orihinal a Griego, ti sao a naipatarus a “naalumamay” ket mabalin met nga ipatarus a “nataktika.” (2 Timoteo 2:24) Ti kinataktika isu ti abilidad a mangammo iti kinarikut ti kasasaad ken mangrisut a siaannad iti dayta tapno awan ti masair.
PADASEM DAYTOY: No adda pakasuronam iti asawam, panunotem a ti kasasaom ket saan a ti asawam no di ket maysa a nasayaat a gayyem wenno ti amom. Usarem pay ngata ti isu met laeng a sasao wenno tono ti boses? Kalpasanna, mangpanunotka kadagiti rason no apay a maikari ti asawam iti dakdakkel a panagraem ken kinataktika ngem iti gayyem wenno amom.—Colosas 4:6.
3. SURSURUEM NGA IBAKLAY DAGITI KABBARO NGA AKEMMO
Ania ti karit?
Iti damo, mabalin a saan a nataktika ti panagakem ti asawa a lalaki kas ulo, wenno ti asawa a babai mabalin a saan a nairuam a mangipaay iti singasing iti nataktika a wagas. Kas pagarigan, kinuna ni Antonio a taga-Italia: “No agdesision idi ni tatangko maipapan kadagiti pakaseknan ti pamiliami, pulos a dina konsultaen ni nanangko. Isu nga idi addan asawak, kasla ari ti panangidaulok iti pamiliak idi damo.” Kuna met ni Debbie a taga-Canada: “Kalikagumak a nadalimanek unay ni lakayko. Ngem ad-adda laeng a dinak ikankano gapu iti kinaturayko.”
Ania ti solusion para iti asawa a lalaki?
Para iti dadduma nga assawa a lallaki, ti dinakamat ti Biblia a panagpasakup ti asawa a babai iti lakayna ket awan nakaidumaanna iti panagtulnog ti anak iti nagannakna. (Colosas 3:20; 1 Pedro 3:1) Ngem kunaen ti Biblia a ti asawa a lalaki ket “makitiponto iti asawana, ket dagiti dua maymaysadanton a lasag”; saan a kasta ti kunaen ti Biblia maipapan iti nagannak ken ti anakna. (Mateo 19:5) Ti asawa a babai ket dineskribir ni Jehova kas komplimento wenno kadua ni lakayna. (Genesis 2:18) Saanna a pulos a tinukoy ti anak kas komplimento wenno kadua ti nagannak. Ania ti panagkunam—no ti asawa a lalaki tratuenna ni baketna kas maysa nga ubing, raraemenna kadi ti urnos iti panagasawa?
Kinapudnona, idagdagadag ti Sao ti Dios a tratuem ti asawam a babai iti wagas a kas iti panangtrato ni Jesus iti kongregasion Kristiano. Nalaklaka ti panangibilang kenka ni baketmo kas ulona no (1) saanmo a namnamaen a dagus ken di agkamali iti panangipakitana ti panagpasakupna kenka ken (2) ayatem kas iti bukodmo a bagi, uray no tumaud dagiti parikut.—Efeso 5:25-29.
Ania ti solusion para iti asawa a babai?
Bigbigem a ni lakaymo itan ti ulom a dinutokan ti Dios. (1 Corinto 11:3) Padpadayawam ti Dios no padpadayawam ni lakaymo. No laksidem ti kinaulona, ipakpakitam no ania ti panangmatmatmo saan laeng a ken lakaymo no di ket iti Dios ken kadagiti kalikagumanna.—Colosas 3:18.
No pagsaritaanyo dagiti parikut, sursuruem nga atakaren ti parikut saan ket a ti kababalin ni lakaymo. Kas pagarigan, adda kinaawan hustisia a kayat ni Reyna Ester nga ilinteg ti asawana a ni Ari Asuero. Imbes nga atakarenna a mismo ti asawana, sitataktika nga inyebkasna ti riknana. Immanamong ni lakayna iti singasingna ket idi agangay inaramid ti ari ti umiso. (Ester 7:1-4; 8:3-8) Ad-adda nga ayatennaka ni lakaymo no (1) ipaayam iti tiempo tapno masursurona a naimbag ti baro nga akemna kas ulo ti pamilia ken (2) tratuem a siraraem, uray no makaaramid iti biddut.—Efeso 5:33.
PADASEM DAYTOY: Imbes a pampanunotem dagiti ugali a nasken a balbaliwan ni lakaymo, ilistam dagiti nasken a balbaliwam. Kadagiti assawa a lallaki: No maupay ni baketmo gapu iti wagas a panangitungpal wenno dimo panangitungpal iti kinaulom, saludsodem kenkuana no ania dagiti balbaliwam, sa ilistam ti singasingna. Kadagiti assawa a babbai: No marikna ni lakaymo a saanmo a raraemen, saludsodem kenkuana no ania dagiti balbaliwam, ken ilistam ti singasingna.
Taginayonem a Rasonable Dagiti Inanamaem
Ti panagsursuro a mangtaginayon iti naragsak, balanse a relasion kas agassawa ket umasping iti panagsursuro nga agbisikleta. Namnamaem a matumbaka sagpaminsan bayat a sumaysayaat ti kompiansam nga agbisikleta. Kasta met, rumbeng a namnamaem a makaaramidka kadagiti nakababain a kamali bayat nga umad-adu ti kapadasam kas asawa.
Dimo liplipatan ti agangaw. Ikabilangam a naimbag dagiti pakaseknan ti asawam, ngem sursuruem a katawaan dagiti kamalim. Dimo palabsen dagiti gundaway a mabalinmo a paragsaken ti asawam bayat ti umuna a tawenyo kas agassawa. (Deuteronomio 24:5) Kangrunaan iti amin, agpaiwanwankayo nga agassawa iti Dios. No aramidenyo dayta, tinawen a bumileg ti singgalutyo kas agassawa.
^ par. 9 Nabaliwan ti dadduma a nagan.
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
- Ti kadi asawak ti kasingedan a pangyeb-ebkasak iti riknak, wenno sabali a tao ti pagkonkonsultaak?
- Iti las-ud ti naglabas a 24 nga oras, ania ti espesipiko nga inaramidko tapno ipakitak nga ay-ayatek ken raraemek ti asawak?


text:
Mustafa Kemal Atatürk
Ni Mustafa Kemal Atatürk (pannakabalikas [musˈtäfä ceˈmäl ätäˈtyɾc]; 19 Mayo 1881 (Sapasap) – 10 Nobiembre 1938) ket maysa idi nga Otomano ken Turko nga opisial ti buyot, rebolusionario nga estadista, mannurat, ken ti immuna a Presidente ti Turkia. Isu ket naipammadayawan a kas ti nangibangon ti Republika ti Turkia. Ti apelyidona, nga Atatürk (a kayatna a saoen ket "Ama dagiti Turko"), ket naited idi kaniana (ken maiparit ti usaren ti siasinoman a tao) idi 1934 babaen ti Turko a parlamento.
Ni Atatürk ket maysa idi nga opisial ti milisia idi las-ud ti Umuna a Sangalubongan a Gubat.[1] Kalpasan ti panakaabak ti Otomano nga Imperio iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, isu ket nangidaulo ti Nailian a Tignay ti Turkia iti Turko a Gubat ti Panagwayawayas. Idi nakabangon ti probisional a gobierno idiay Ankara, inabakna dagiti puersa nga inpatulod babaen dagiti Aliado. Dagiti milisia a kampaniana ket nakagun-odan ti pannakawayawaya ti Turkia. Ni Atatürk ket nangirugi kadagiti programa ti politiko, ekonomiko, ken dagiti kultural a reporma, a nagsuksukimat a mangbalbaliw ti dati nga Otomano nga Imperio iti maysa a moderno, a naibatay ti laud ken sekular a pagilian nga estado. Babaen ti panangidaulona, adda dagiti rinibu a pagadalan ti naipatakder, ti kangrunaan nga edukasion ket naaramid idi nga awan bayadna ken kapilitan, bayat a dagiti panagbayad ti buis dagiti agtaltalon ket naipabassit.[2] Dagiti pamunganayan a reporma ni Atatürk, a puonan ti pannakabangon ti moderno a Turkia, ket naitudtudo a kas ti Kemalismo.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Mustafa Kemal Atatürk ket naipasngay kadagidi nasapa a bulan iti 1881, a mabalin nga idiay kaarrubaan tiAhmed Subaşı wenno idiay Kalsada Islahhane (tatta nga aldaw iti Kalsada Apostolou Pavlou) idiay Kaarrubaan iti Koca Kasım Pasha (daytoy a balay tattan ket maysa a museo) idiay Salonica (tatta nga aldawen ket ti Thessaloniki),[3] iti Otomano nga Imperio, iti inana ani Zübeyde Hanım (maysa a mangibalblay) ken ti amana a ni Ali Rıza Efendi (maysa a opisial ti milisia, kleriko ti kasuratan ti titulo ket agtagtagilako ti tarikayo). Maysa laeng kadagiti kakabsat ni Mustafa, ti maysa kasatna a babai nga agnagan ti Makbule (Atadan) ti nagbiag iti kinaubing; daytoy a kabsatna ket pimmusay idi 1956.[4] Segun kenni Andrew Mango, isuna ket naipasngay iti maysa a pamilia nga idi ket Muslim, ti agsasao ti Turko ken gangani ti tengnga a klase.[5] Segun tiEncyclopaedia Judaica, maysa a naiyunayunay a sapasap nga inararamid idi dagiti adu a Hudio iti Salonika ket ni Atatürk idi ket maysa a Doenmeh (kripto-Hudio) a tinaudan.Adu kadagiti relihioso a kasuppiat ni Atatürk ket kinaykayatda daytoy a panirigan.[6] Ti amana a ni Ali Rıza ket naipanpanunotan dagiti dadduma nga isu ket maysa nga Albanes a tinaudan;[7][8][9][10][11] nupay kasta, segun kenni Falih Rıfkı Atay, dagiti kaputotan ni Ali Rıza ket dagidi Turko, a dimtenga a nagtaud manipud ti Söke idiay Probinsia ti Aydın iti Anatolia.[12][13] Ti inana a ni Zübeyde ket naipanpanunotan nga isuna ket Turko a tinaudan[9][10] ken segun kenni Şevket Süreyya Aydemir, isuna idi ket Yörük a kaputotan.[14] Adda pay dagiti naisingsingasing a maipanggep ti bassit nga Eslabo a tinaudanna.[15][16][17]
Isuna ket naipasngay a kas ni Mustafa, ken ti maikadua a naganna a Kemal (kayatna a saoen ket Kalibnos wenno Kinalakay) ket naited idi kaniana babaen ti nagsursuro kaniana iti matematika, a ni Kapitan Üsküplü Mustafa Efendi, segun kenni Afet Inan iti panagraraem iti kalaingna ken kinalakay,[18][19] ken segun kenni Ali Fuat Cebesoy, gaputa ti manursuro a ni Mustafa Efendi ket kinayatna a maisalumina ti estudiantena a kanagnaganna,[20] urayno ti biograpona a ni Andrew Mango ket nangisingsingasing nga isuna met laeng ti nagpili ti nagan a kas ti pamamdayaw ti nailian a mannaniw a ni Namık Kemal.[21] Kadagiti nasap a tawtawenna, ti inana ket nagawawis kenni Mustafa Kemal a mapan kadagiti relihioso a pagadalan, nga isuketnagkedked ken nabiit laeng a napan. Kalpasanna, isuna ket napan iti Eskuela Şemsi Efendi (ti maysa a pribado nga eskuela nga adda ti adadu a sekular a kurikulo) iti panagiturturong iti amana. Dagiti nagannak kaniana ket kinaykayatda nga isu ket makaadal kadagiti panagtagilako, ngen ti awan a panagkonsulta kaniada, ni Mustafa Kemal ket nangala ti panagserrek nga esksaminasion para iti Eskuela ti Milisia ti Salonica (Selanik Askeri Rüştiyesi ) idi 1893. Idi 1896, isu ket simrek idiay Nangato a Pagadalan ti Milisia ti Monastir. Idi 14 Marso 1899,[22] isu ket simrek idiay Milisia nga Akedemia ti Otomano idiay kaarubaan iti Pangaltı[23] iti kaunegan ti Şişli a distrito ti Otomano a kapitolio a siudad ti Konstantinopla[24] (moderno nga Istanbul idiay Turkia) ken nagturpos idi 1902. Kalpasanna isu ket nagturpos manipud idiay Milisia a Kolehio ti Otomano idiay Konstantinopla idi 11 Enero 1905.[22]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zürcher, Turkia : ti moderno a pakasaritaan, 142
- ^ Panagituray ti Moderno a Pakasaritaan ti Lubong babaen ni Norman Lowe, maikadua nga edision
- ^ Mango, ibid, p. 29, maipanggep kadagiti kaarrubaan iti Salonica, cf. Meropi Anastassiadou, Salonique, 1830–1912: une ville ottomane à l'âge des Réformes, Brill, 1997, ISBN 90-04-10798-3, p. 71. (Pranses)
- ^ Cemal Çelebi Granda, Cemal Granda anlatıyor, Pal Medya ve Organizasyon, 2007, ISBN 978-9944-2-0301-2, p.
- ^ Andrew Mango Atatürk: Ti Biograpia ti Nangbangon ti Moderno a Turkia, Overlook Press, 2002, ISBN 978-1-58567-334-6, p. 25, p.27ff. – "Ti pamilia ni Feyzullah ket nakunkuna a nagtaud manipud ti pagilian idiay asideg ti Vodina (itan ket ti Edhessa idiay Lumaud a Griego Macedonia). Ti paelyido a Sofuzade, a ti kaibuksilanna ket 'anak a lalaki ti nasingpet a tao', ket agisingsingasing a dagiti tinaudan ni Zübeyde ken ni Ali Rıza ket adda ti agpadpada a tinaudan. Ni Cemil Bozok, anak a lalaki ni Salih Bozok, nga isuna ket adayo a kasinsin ni Atatürk ken, kalpasanna, ti ADC, ket natunton a kabagian ti pamilia ni Ali Rıza ken ni Zübeyde. Kayatna saoen daytoy ket dagiti pamilia ti nagannak kenni Atatürk ket agkakabagianda. Ni Cemil Bozok ket nangipalplagip pay a ti apong iti ama, a ni Safer Efendi, ket adda iti Albanes a tinaudan. Daytoy ket adda ti nagtaudan ti nasalsaludsod nga etniko a tinaudan ni Atatürk. Dagiti nagannak kenni Atatürk ken dagiti kabagianda ket nagus-usarda ti Turko a kas ti pagsasaoda. Daytoy ket mangisingasing nga adda met laeng dagiti tinaudanda ket kasisigud a nagtaud manipud idiay Turkia, gaputa dagiti lokal a Muslim iti Albanes a kaputotan ken Eslabo a tinaudan nga awan ti etniko a pannakaikapetan ti Turkia ket agsasaoda iti Albanes, Serbo-Kroata wenno Bulgaro, no laeng agtaltalinaayda iti patnengda a daga., Ngem iti karupaan ni Ataturk ket karuprupana dagiti lokal nga Albanes ken dagiti Eslabo.[...] Ngem awan dagii ebidensia a ni Ali Riza wenno ni Zübeyde ket kaputotan manipud kadagiti Turko a nomada." panid 28; "Nasaysayaat a mabalin a ni Atatürk ket nakaala ti karupaanna manipud kadagiti Balkan a kaputotan.[...] Ngem dagiti Albanes ken dagiti Eslabo ket mabalin ket isuda pay dagiti tinaudanna."
- ^ Gershom Scholem, "Doenmeh", Encyclopaedia Judaica, maika-2 nga ed.; Tomo 5: Coh-Doz, Macmillan a Reperensia USA, Thomson Gale, 2007, ISBN 0-02-865933-3, p. 732.
- ^ Mango, Andrew, Ataturk: ti biograpia ti nangbangon ti moderno a Turkia, (Overlook TP, 2002), p. 27.
- ^ Lou Giaffo: Albania: mata ti Balkan a nga alikuno
- ^ a b Jackh, Ernest, Ti Agpangpanagto nga Immindayon, (Goemaere Press, 2007), p. 31, Turko nga ina ken Albanes nga ama
- ^ a b Isaac Frederick Marcosson, Riribok a Tawtawen, Ayer Publishing, 1969, p. 144.
- ^ Richmond, Yale, Manipd ti Da iti Wen: pannakaawat dagiti Daya a Europeano, (Intercultural Press Inc., 1995), p. 212.
- ^ Falih Fırkı Atay, Çankaya: Atatürk'ün doğumundan ölümüne kadar, İstanbul: Betaş, 1984, p. 17. (Turko)
- ^ Vamik D. Volkan & Norman Itzkowitz, Ölümsüz Atatürk (Immortal Ataturk), Bağlam Yayınları, 1998, ISBN 975-7696-97-8, p. 37, dipnote no. 6 (Atay, 1980, s. 17)
- ^ Şevket Süreyya Aydemir, Tek Adam: Mustafa Kemal, Birinci Cilt (1st vol.): 1881–1919, maika-14 nga ed., Remzi Kitabevi, 1997, ISBN 975-14-0212-3, p. 31. (Turko)
- ^ Dagiti nalatak a daulo, nalatak a tirano?: Dagiti kontemporario a panirigan dagiti agturturay ti Lubong a nakaaramid ti pakasaritaan, Arnold Blumberg, Greenwood Publishing Group, 1995, ISBN 0313287511, p. 7. Books.google.bg. Naala idi 2012-11-10.
- ^ Ti Saritana: Ni Mustafa Kemal ken ti Tuko a Rebolusion, A. Baran Dural, iUniverse, 2007, ISBN 0595412513, pp. 1–2. Books.google.bg. 29 Agosto 2007. Naala idi 2012-11-10.
- ^ No kasla kadagiti kaaduana a Macedonia, adda kaniana iti bassit a kita iti Mestiso —mabalin nga iti Eslabo wenno Albanes —ken mabalin laeng daytpy a panagipagarup.Ataturk: ti biograpia ni Mustafa Kemal, ama timoderno a Turkia, Baron Patrick Balfour Kinross, Quill/Morrow, 1992, ISBN 0688112838, p. 8.
- ^ Ni Afet Inan, Atatürk hakkında hâtıralar ve belgeler, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1959, p. 8.
- ^ "Mustafa Kemal Atatürk". Website ti Turko nga Embahada. Naidulin manipud ti kasisigud idi 27 Septiembre 2007. Naala idi 7 Agosto 2007.
- ^ Ali Fuat Cebesoy, Sınıf arkadaşım Atatürk: okul ve genç subaylık hâtıraları, İnkılâp ve Aka Kitabevleri, 1967, p. 6. Benim adım Mustafa. Senin adın da Musfata. Arada bir fark olmalı, ne dersin, senin adının sonuna bir de Kemal koyalım.
- ^ Mango, Atatürk, p. 37.
- ^ a b T. C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Ankara: Genkurmay Başkanlığı Basımevi, 1972, p. 1. (Turko)
- ^ Falih Fırkı Atay, Çankaya: Atatürk'ün doğumundan ölümüne kadar, İstanbul: Betaş, 1984, p. 29. (Turko)
- ^ Ti Encyclopædia Britannica, Tom. 7, inurnos babaen ni Hugh Chisholm, (1911), 3; "Konstantinopla, ti kapitolio ti Turko nga Imperio...".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mustafa Kemal Atatürk idiay Wikimedia Commons


text:
Etiopia
Ti Etiopia ( /ˌiːθiˈoʊpiə/) (Ge'ez: ኢትዮጵያ ʾĪtyōṗṗyā), opisial a naamammoan a kas ti Pederal Demokratiko a Republika ti Etiopia, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Sara iti Aprika. Isu daytoy ti maikadua a kaaduan ti populasion a pagilian idiay Áprika, nga adda ti sumurok a 82 a riwriw nga agtaeng,[3] ken ti maikasangapulo a kadakkelan babaen ti kalawa ti lugar, a sumakop ti 1,100,000 km2. Ti Etiopia ket nabeddengan babaen ti Eritrea iti amianan, ti Djibouti ken Somalia iti daya, ti Sudan ken Abagatan a Sudan iti laud, ken Kenya iti abagatan. Ken ti kapitoliona ket adda idiay Addis Ababa, isu pay daytoy ti kaaduan ti populasion a napalikmutan ti daga iti lubong.
Ti Etiopia ket maysa idi a monarkia para kadagiti kaaduan a pakasaritaanna, ken ti Etiope a dinastia ket masurotanna ti ramutna manipud ti maikadua a siglo BC.[5] Ti Etiopia ket maysa pay kadagiti kadaanan a sitio iti rimsuaan ti nagtagitaoan a naamammoan dagiti sientista iti tatta nga aldawi, a nakaparnuay kadagiti kadaanan a pagsurotan iti nagtagitaoan.[6] Mabalin nga isu daytoy ti rehion nga immuna a naggapuan dagiti Homo sapiens para iti ipapanda idiay Tengnga a Daya ken dagiti puntos iti labes.[7][8][9] Kaduaanna ti Roma, Tsina ken Persia, ti Etiope nga Aksum nga Imperio ket naipanunutan idi a kas maysa kadagiti uppat a nalatak a kabilegan iti maika-3 a siglo.[10][11][12] Idi agdama a panawen ti Karapkap para iti Áprika, ti Etiopia ket isu laeng ti Aprikano a pagilian malaksid ti Liberia a nakataginayon ti katurayanna a kas maysa a mabigbigan a nawaya a pagilian, ken maysa idi kadagiti uppat nga Aprikano a kameng iti Liga dagiti Pagilian. Kalpasan ti bassit a panawen iti Italiano a panagsakop, ti Etiopia ket nagbalin a dokumento ti linteg a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Idi dagiti dadduma a pagilian ti Aprika ket nakagun-od ti panakawayaway kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, adu kadagitoy ti immampon kadagiti maris iti wagaywaway iti Etiopia, ken ti Addis Ababa ket nagbalin a lokasion kadagiti nadumaduma nga internasional nga organisasion a naipakatengngaan ti isip para iti Áprika. Ti Etiopia ket maysa kadagiti nangibangon a kaemeng ti Di-Nailinia a Tignay, G-77 ken ti Organisasion ti Aprikano a Panagkaykaysa. Ti Addis Ababa ket isuti agdama a kuartel ti Kappon ti Aprika, ti Pan Aprikano a Kamara ti Komersio, UNECA ken ti Aprikano nga Agsagsagana a Puersa. Ti Etiopia nakakitan dagiti nadumaduma a sistema ti gobierno kalpasan ti dinastia nga indauloan babaen ni Haile Selassie ket naabak idi 1974.
Ti taga-ugma a Ge'ez a sinuratan ket nawatiwat a maususar idiay Etiopia. Ti Etiopiano a kalendario ket pito aginggana ti walo a tawen a likudan ti Gregorian a kalendario . Ti pagilian ket maysa nga adu ti pagsasaona ken adu ti etnikona a kagimongan kadagiti agarup a 80 a grupo, a dagiti dua akadakkelan ket ti Oromo ken ti Amhara, a dagitoy a dua ket agsasaoda kadagiti Apro-Asiatic a pagsasao. Ti kaaduan a populasionna ket Kristiano bayat a ti maysa apagkatlo ket Muslim, a dagitoy a dua a relihion ket adda ti napigsa aramutda iti pagilian. Ti adu a populasion dagiti Etiopiano a Hudio ket nagtataengda idiay Eiopia aginggana ti panawen ti 1980. Tipagilian ket ibalayanna pay ti naikararuaan a Rastafari a tignay. Adda dagiti 9 UNESCO a Tinawtawid a Lugar ti Lubong idiay Etiopia.
Urayno isu ti kangrunaan a taudan iti kayaran Nilo, ti Etiopia ket nakapan kadagiti serie ti panagbisin idi panawen ti 1980, a naipakaro babaen dagiti nakariro a heopolitiko ken sibil a gubgubat. Ti pagilian ket narugianen a makaungarr, ken adda tattan ti kadakkelan nga ekonomia babaen ti GDP idiay Daya nga Aprika ken Tengnga nga Aprika.[13][14][15] Ti Etiopia ket sursurotenna ti maysa a pederal a republika a sistema ti politika ken ti EPRDF ket isu ti agturturay a partido manipud idi 1991.
Dagiti linaon
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Etiope a Batay-linteg". Artikulo 5 Etiope a batay-linteg. APAP. Naala idi 3 Disiembre 2011.
- ^ CIA – Etiopia – Dagiti Etniko a Grupo. Cia.gov. Retrieved on 2012-03-03.
- ^ a b Ahensia ti Tengnga nga Estadistika iti Etiopia. Ahensia ti Tengnga nga Estadistika iti Etiopia
- ^ a b c d "Etiopia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ Idi agsasao kalpasan ti panagpirmana ti naisuppiatan a nagbaetan a tulagan ti Etiopia ken Italia idi 1889,ni Emperador Menelik II ket nangipalpalawag ti puestona: "Saantayo a makapalubos ti integridad tayo a masalsaludsodan a kas dagiti Kristiano ken nataknengan a pagilian, wenno ti karbengan a mangituray ti bukodtayo nga imperio iti patingga a panagwayawaya. Ti Emperador iti Etiopia ket maysa a kaputotan iti dinastia nga agtawen iti 3,000 — ti maysa a dinastia nga iti dayta nga agdama a panawen ket saan pay a simmuko kadagiti ganganaet. Ti Etiopia ket saan pay a naparukmaan ken isu ket saanto a maparukmaan babaen ti siasinoman." Ti Etiopia a Di-nabedbedan: Panagadal kadagiti Emansipasion ti Puli – p. xxv babaen ni Joseph Ephraim Casely Hayford
- ^ Michael Hopkin (16 Pebrero 2005). "Ti Etiopia ket isu ti kasayaatan a pagpilian para iti duyan dagiti Homo sapiens". Katutubo. doi:10.1038/news050214-10.
- ^ Li, J. Z.; Absher, DM; Tang, H; Southwick, AM; Casto, AM; Ramachandran, S; Cann, HM; Barsh, GS et al. (2008). "Sangalubongan a Panakibiang ti Nagtagitaoan a Naadaw manipud ti Nalawa a Henoma a Tabas iti Panakadumaduma". Siensia 319 (5866): 1100–1104. Bibcode:2008Sci...319.1100L. doi:10.1126/science.1153717. PMID 18292342.
- ^ "Dagiti Nagtagitaoan ket Immakar Manipud ti Aprika a Bimmallasiw iti Lubong, a Kinunan ti Panagadal ti DNA". Bloomberg.com. 2008-02-21. Naala idi 2009-03-16.
- ^ Karen Kaplan, Los Angeles Times (2008-02-21). "Napalikmutan ti Lubong manipud ti Addis Ababa". Startribune.com. Naala idi 2009-03-16.
- ^ Stuart Munro-Hay, Aksum: Maysa nga Aprikano a Sibilisasion iti Naladaw a Taga-ugma. Edinburgh: Unibesidad a Pagmalditan, 1991, p. 57 ISBN 0-7486-0106-6.
- ^ Aksumite Etiopia. Workmall.com (2007-03-24). Naala idi 2012-03-03.
- ^ Paul B. Henze, Dagiti Tuon iti Oras: Pakasaritaan iti Etipia, 2005 ISBN 1-85065-522-7.
- ^ "Ti Etiopia ket linabsanna ti Kenya tapno nagbalin nga isu ti Kadakkelan nga Ekonomia ti Daya nga Aprika". Nazret.com. 2010-02-06. Naala idi 2010-06-02.
- ^ Ti GDP a panagggatang a kabilegan ti Etiopia idi 2010: 86 bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 2012-03-03.
- ^ Ti GDP a panaggatang a kabilegan ti Kenya GDP idi 2010: 66 Bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 2012-03-03.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Beshah, Girma ken Aregay, Merid Wolde Ti Saludsod iti Kappon dagiti Simbaan kadagiti Luso-Etiopiano a Panakibiang (1500–1632), Lisbon, Junta de Investigações do Ultramar ken Centro de Estudos Históricos Ultramarinos (1964).
Adu pay a mabasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Zewde, Bahru (2001). Ti Pakasaritaan ti Moderno nga Etiopia, 1855–1991 (Maika-2 nga nga ed.). Athens, OH: Unibersidad ti Ohio a Pagmalditan. ISBN 0-8214-1440-2.
- Selassie I., Haile (1999). Ti Biagko ken Panagrangrang-ay ti Etiopia: Ti Autobiograpia ni Emperador Haile Selassie I. Inpatarus babaen ni Edward Ullendorff. Chicago: Frontline. ISBN 0-948390-40-9.
- Henze, Paul B. (2004). Dagiti Tuon ti Oras: Ti Pakasaritaan ti Etiopia. Shama Books. ISBN 1-931253-28-5.
- Marcus, Harold G. (1975). Ti Biag ken dagiti Panawen ni Menelik II: Etiopia, 1844–1913. Oxford, U.K.: Clarendon. Naiprenta manen, Trenton, NJ: Red Sea, 1995. ISBN 1-56902-009-4.
- Marcus, Harold G. (2002). Ti Pakasaritaan ti Etiopia (napabaro nga nga ed.). Berkeley: Unibersidad iti California a Pagmalditan. ISBN 0-520-22479-5.
- Mockler, Anthony (1984). Gubat ni Haile Selassie. New York: Random House. Naimaldit manen, New York: Olive Branch, 2003. ISBN 1-902669-53-3.
- Rubenson, Sven (2003). Ti Panagbiag ti Etiopiano a Panagwaywayas (Maika-4 nga ed.). Hollywood, CA: Tsehai. ISBN 0-9723172-7-9.
- Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2003). Encyclopaedia aethiopica, Tom. 1: A-C. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
- Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2005). Encyclopaedia aethiopica, Tom. 2: D-Ha. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
- Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2007). Encyclopaedia aethiopica, Tom. 3: He-N. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Etiopia idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Etiopia manipud idiay Wikivoyage


text:
Wikipedia:Texto ti GNU Lisensia ti Nawaya a Documentasion
GNU Free Documentation License
This is an unofficial translation of the GNU Free Documentation License into Iloko. It was not published by the Free Software Foundation, and does not legally state the distribution terms for documentation that uses the GNU FDL — only the original English text of the GNU FDL does that. However, we hope that this translation will help Iloko speakers understand the GNU FDL better.
Maysa daytoy a saan nga ofisial a patarus ti GNU Lisensia ti Nawaya a Documentasion iti Iloko. Saan nga impablaak ti Free Software Foundation daytoy, ken saan a legal a maipakdaar dagiti kondision ti pannakaiwaras a mangar-aramat iti GNU FDL — ti laeng orihinal nga English a texto ti GNU FDL ti mangpatpatalged iti dayta. Nupay kasta, inanamaenmi a daytoy a patarus ket makatulong kadagiti agsasao iti Iloko a maawatanda a nalaing ti GNU FDL.
GNU Lisensia ti Nawaya a Documentasion
Version 1.2, Noviembre 2002
Copyright (C) 2000,2001,2002 Free Software Foundation, Inc. 59 Temple Place, Suite 330, Boston, MA 02111-1307 USA Mapalubosan ti amin a mangkopia ken mangiwaras iti eksakto a kopia daytoy a documento ti lisensia, ngem saan a maipalubos a mabalbaliwan.
0. PAKAUNA
Ti panggep daytoy a Lisensia ket tapno adda maaramid a pagbasaan, libro, wenno sabsabali pay a maaramat ken masapul a documento a "nawaya" iti pakaseknan ti wayawaya: tapno mapasingkedan ti amin iti nasamay a wayawaya a mangkopia ken mangiwaras manen, addan man wenno awanan iti pannakabalbaliw, komersial man wenno saan a komersial. Kasta met, daytoy a Lisensia ket patalgedanna a ti autor ken publisista ket maaddaan iti pamuspusan a mabigbig kadagiti obrada, bayat a dida maibilang nga adda sungsungbatanna kadagiti pannakabalbaliw nga intuding ti dadduma.
Daytoy a Lisensia ket maysa a kita ti "copyleft", a kayatna a sawen a dagiti naadaw nga obra iti documento ket nawayada met laeng iti isu met la a pakaseknan. Kanayon daytoy ti GNU Sapasap a Lisensia a Publico, a maysa a lisensia a copyleft a nabalabala para iti nawaya a software.
Diniseniomi daytoy a Lisensia tapno maaramat a kas pagbasaan para iti nawaya a software, agsipud ta ti nawaya a software ket masapulna ti nawaya a documentasion: maysa a nawaya a programa a masapul nga addaan kadagiti pagbasaan a mangipaay kadagiti isu met laeng a wayawaya a kas iti itden ti software. Ngem daytoy a Lisensia ket saan nga agpatingga laeng kadagiti pagbasaan a software; mabalin nga aramaten iti ania man a textual nga obra, uray ania man ti ibagbagana wenno uray naipablaak a kas maysa a naimaldit a libro. Kangrunaan nga isingasingmi daytoy a Lisensia kadagiti obra a ti panggepda ket agpaay a para pangisuro wenno kas pagbasaran.
1. PANANGARAMAT KEN DAGITI KAIPAPANAN
Daytoy a Lisensia ket maipakat iti ania man a pagbasaan wenno sabsabali pay nga obra, iti ania man a medium, nga aglaon iti pakdaar nga inlanad ti akinkukua iti karbengan ti panangipablaak a mangibagbaga a mabalin a maiwaras iti babaen dagiti annuroten daytoy a Lisensia. Dayta a pakdaar ket itdenna ti sapasap a sangalubongan, awanan bayadna a lisensia, awan patinggana ti kapautna, a maaramat dayta nga obra iti babaen dagiti kondision a nakailanad ditoy. Ti "Documento," iti baba, ket dakamatenna ti ania man kadayta a pagbasaan wenno obra. Siasino man a kameng ti publico ket maysa nga agtagikua iti lisensia, ken maawagan kas "sika". Awatem ti lisensia no kopiaem. balbaliwam wenno iwarasmo ti obra iti wagas a masapulna ti pammalubos iti babaen ti linteg iti karbengan ti panangipablaak.


text:
Pannakairuam
Ti pannakairuam ket isu ti agtultuloy a panagusar iti mangbaliw ti panagwa a sustansia wenno panagkukua urayno adda dagiti saan a nasayaat a pagbanagan,[1] wenno maysa a neurolohiko a pannkarebkas a pangiturongan kadagiti kastoy a panagkukua .[2]
Dagiti pannkairuam ket mabalin a mangiran ti, ngem saan a limitado iti, panag-abuso ti druga, panag-abuso ti panagwatwat, panag-abuso ti makan, panag-abuso ti sekso, panag-abuso ti kompiuter, ken panagsugal. Dagiti klasiko a pakailasinan ti pannkairuam ket mairaman ti di-nasayaat a panagtengngel kadagiti sustansia wenno panagkukua, panagikaskaso laeng kadagiti sustansia wenno panagkukua, panagtultuloy a panagusar urayno adda dagiti madi a pagbanagan, ken panaglibak.[3] Dagiti ruam ken tabas a mainaig iti pannkairuam ket kadawyan a mailasin babaen ti dagus a gratipikasion (nabiit ti bayagna a gunguna), a mairaman ti natatak a makapasakit a pagbanagan (agbayag a pagbanagan).[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angres DH, Bettinardi-Angres K (Oktubre 2008). "Ti sakit iti pannakairuam: dagiti taudan, agas, ken panagimbag". Dis Mon 54 (10): 696–721. doi:10.1016/j.disamonth.2008.07.002. PMID 18790142.
- ^ Amerikano a Kagimongan para iti Pannakairuam a Medisina (2012). Panagilawlawag ti Pannkairuam.
- ^ Morse RM, Flavin DK (Agosto 1992). "Ti panangilawlawag ti alkoholismo. Ti Nagtipon a Komiet iti Nailian a Konseho iti Alkoholismo ken Panagtalek iti Druga ken ti Amerikano a Kagimongan iti Panagsanay a Medisina tapno Agadal ti Panagilawlawag ken Kammasapulan para iti Panagsukimat ti Puon ti Sakit iti Alkoholismo". JAMA 268 (8): 1012–4. doi:10.1001/jama.1992.03490080086030. PMID 1501306.
- ^ Marlatt GA, Baer JS, Donovan DM, Kivlahan DR (1988). "Dagiti panangkukua ti pannkairuam: etiolohia ken agas". Annu Rev Psychol 39: 223–52. doi:10.1146/annurev.ps.39.020188.001255. PMID 3278676.


text:
Rehion ti Tōhoku
Ti rehion ti Tōhoku (東北地方 Tōhoku-chihō?) ket maysa a heograpiko a lugar iti Hapón. Tdaytoy a rehion ket sakupenna ti amianan a daya a paset iti Honshu, ti kadakkelan a isla iti Hapón. Daytoy a rehion ket buklen dagiti innem a prepektura (ken): Akita, Aomori, Fukushima, Iwate, Miyagi ken Yamagata.[1]
Ti Tōhoku ket maysa daytoy a maipatpatiway a rehion, nga addaan kadagiti napinpintas a ladladawan ngen narusanger a klima. Idi maika-20 a siglo, ti turismo ket nagbalin a kangrunaan nga industria iti rehion ti Tōhoku.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tōhoku" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 970 idiay Liblibro ti Google.