text:
Damascus
Ti Damascus Arabiko: دمشق / ALA-LC: Dimashq, Metropolitano nga Arabiko: Dimisheʼ ; kadawyan a naamammoan idiay Siria a kas ti ash-Sham (Arabiko: الشام / ash-Shām) ken, nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin (Arabiko: مدينة الياسمين / Madīnat al-Yāsmīn), ket isu ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti Syria. Daytoy ket kapitolio pay a siudad ti kadagiti 14 a gobernorato. Ken ti pay maipatinayon a maysa kadagiti kadaanan a nagtultuloy a matagtagitao a siudad iti lubong, ti Damascus ket maysa a nangruna a kultural ken relihioso a sentro ti Lebante. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion iti 1,711,000 (karkulo ti 2009).[1]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti Siria, ti Damascus ket isu ti sentro ti dakkel a metropolitano a lugar ti 2.6 a riwriw a tattao (2004).[3] Daytoy heograpiko a naipenpen kadagiti akindaya nga arisadsad ti turod ti Kontra-Lebanon a kabanbantayan nga 80 kilometro (50 mi) iti uneg manipud iti akindaya nga aplaya ti Mediteraneo iti maysa banak a 680 metro (2,230 ft) a kangato ti lessaad ti baybay, ti Damascus ket makasansanay kadagiti namaga bassit a klima gapu ti anniniwan ti tudo a pagtonoyan. Ti Karayan Barada ket agayus idiay uneg ti Damascus.
Daytoy ket immuna a natagitao idi maika-2 a milenio SK, daytoy ket napili a kas ti kapitolio ti Umayyad a Kalipato manipud idi 661 aginggana idi 750. Kalpasan ti panagballigi ti Abasid a Dinastia, ti tugaw ti Islamiko a bileg ket naiyalis idiay Baghdad. Ti Damascus ket nakakita kadagiti politika a pannakaapday iti kadagupan ti Abasid a panawen, ngem daytoy ket nakaala met laeng ti pannakaisangsangayan a pannakaipangruna kadagiti Ayyubid ken Mamluk a paset ti panawen. Idi las-ud ti Otomano a panagturay, ti siudad ket napno a nadaddadael bayat a nagtartaripatu ti kultural a kadayaw. Tatta nga aldaw, daytoy ket tugaw ti sentro a gobierno ken dagiti amin a ministro ti gobierno. Ti Damascus ket napili idi a kas ti 2008 nga Arabo a Kapitolio ti Kultura.[4]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Damascus ket immuna a nagparang iti heograpiko a listaan ni Thutmose III a kas T-m-ś-q idi maika-15 a siglo SK.[5] Ti etimolohia ti taga-ugma a nagan ti "T-m-ś-q" ket di nakedngan, ngem daytoy ket naipagpgarupan a sakbay -Semitiko. Daytoy ket naikedkeddeng a Dimašqa iti Akadio, T-ms-ḳw iti Ehipsio, Dammaśq (דמשק) iti Daan nga ARameo ken Dammeśeq (דמשק) iti Bibliko a Hebreo. Ti Akkadian a panangiletra ket mabirukan iti Amarna a sursurat, manipud iti maika-14 a siglo BC. Kalpasanna dagiti Arameo pannakailetra iti nagan ket kankanayon a nangiramraman ti sumagpaw a resh (letra r), a mabalin a naimpluensiaan babaen ti ramut tit dr, a kayatna a sawen ket "pagnaedan". Isunga, ti Qumraniko a Darmeśeq (דרמשק), ken Darmsûq (ܕܪܡܣܘܩ) iti Siriako.[6][7] Ti INggles ken Latin a nagan ti siudad ket "Damascus" a naala manipud iti Griego: Aauaσkός, a nagtaud iti Arameo: דרמשק; "ti nasayaat a nasibugan a lugar".[8][9] Iti Arabiko, ti siudad ket tinawtawagan iti Dimashqu sh-Shām (دمشق الشام), urayno daytoy ket naipababa iti Dimashq wenno ash-Shām babaen dagiti umili ti Damascus, iti Siria ken dagiti dadduma pay nga Arabo nga agkakaarruba. Ti Ash-Shām ket maysa nga Arabiko a termino para iti "Lebante" ken para iti "Siria"; ti naudi a naibagbaga, ken naisangsangayan ti naipakasaritaan a Kalatakan a Siria, ket tinawtawagan ti Bilādu sh-Shām (بلاد الشام / "daga ti Lebante").
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burns, Ross (2005). Damascus: Ti Pakasaritaan. Routledge. ISBN 978-0-415-41317-6.
- Jill, Dukesa iti Hamilton (2002). Umuna idiay Damascus: Ti sarita ti Australiano Lawag a Kabalio ken Lorenzo iti Arabia. ISBN 0-7318-1071-6.
- Aharoni, Yohanan; Avi-Yonah, Michael (1977). Ti MacMillan nga Atlas ti Biblia. Carta Ltd. ISBN 0-7318-1071-6.
- Cammelli, Stefano (2006). "Il Minareto di Gesù". Il Mulino. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ICOMOS Ti Tawidan a Madangran 2001/2002: Damascus, Ti Nangruna a Dunaya a Mediteraneo a Sito a Madangran
- Siria, Naipakasaritaan a Damascus: Ti Pannakadadael iti Duog a Siudad
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Sentro nga Opisina dagiti Estadistika idiay Siria: Kapitulo 2: Populasion ken Demograpiko a Panangibagbaga Tabla 3: Karkulo dagiti Populasion ti pudno nga agtataeng idiay Siria idi 31 Disiembre 2011 bababen ti Mohafazat ken innem (iti rinibu)
- ^ Albaath.news inbaga babaen ti gobierno ti gonernador ti Damascus, Siria (iti Arabiko), bril 2010
- ^ Sentro nga Opisina dagiti Estadistika ti Siria Senso ti Syria 2004
- ^ "دمشق عاصمة الثقافة العربية 2008". Damascus.org.sy. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ Listaan I, 13 iti J. Simons, Manual para iti Panagadal iti Ehipsio dagiti Topograpiko a Listaan a mainaig iti Lumaud nga Asia, Leiden 1937. Kitaen pay ti Y. AHARONI, Ti Daga ti Biblia: Ti Naipakasaritaan a Heograpia, Londres 1967, p147, Blng. 13.
- ^ "(kadagiti Panagrepaso ti Libro) ''Taga-ugma a Damascus: Ti Naipakasaritaan a Panagadal ti Siria Siudad-Estado manipud kadagiti Kasapaan a Panawen Aginggana ti Pannkatnagna kadagiti Asirio idi 732 BC.'', Wayne T. Pitard. Mannurat a nagrepaso: Paul E. Dion, ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 270, Taga-ugma a Siria. (Mayo, 1988), p. 98". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "''Ti Stele a Naipammadayaw kenni Melcarth babaen ni Ben-Hadad iti Damascus'', Frank Moore Cross. ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 205. (Peb., 1972), p. 40". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Online Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Damascus – Wiktionario". En.wiktionary.org. 9 Mayo 2010. Naala idi 20 Hunio 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Damascus iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Sasao nga Abagatan a daya a Solomoniko
Ti pamilia ti sasao nga Abagatan a daya a Solomoniko ket mangporma ti sanga ti sasao nga Oceaniko. Daytoy ket uklen dagiti 26 a pagsasao a mangsakop ti Abagatan Daya nga Is-isla Solomon, manipud iti ungto ti Santa Isabel aginggana iti Makira. Gapu ta awan unay ti dibersidad kadagitoy a pagsasao, no maiyasping kadagiti grupo iti kapada a kadakkel iti Melanesia, mangisingasing a naiwarwarasda iti relatibo a kaudian a napalabas.[2] Ti Bugotu ket maysa kadagiti kakonserbatibuan a pagsasao.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun iti Lynch, Ross, & Crowley (2002), ti estruktura ti pamilia ket kas dagiti sumaganad:[3]
- Pamilia a Bugotu–Gela–Guadalcanal
- Pamilia a Longgu–Malaita–Makira
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Southeast Solomonic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Lynch, John, Malcolm Ross ken Terry Crowley. 2002. The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon Press.
- ^ Lynch, John; Ross, Malcolm; Crowley, Terry (2002). The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon. ISBN 978-0-7007-1128-4. OCLC 48929366.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Distrito ti Rebun, Hokkaido
Ti Rebun (礼文郡, Rebun-gun) ket ti maysa a distrito iti Subprepektura ti Sōya, Hokkaido, Hapon. Ti distrito ken ti ili ket sakupenda ti isla iti isu met laeng a nagan: ti Isla Rebun.
Manipud idi patingga ti 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,573 ken ti densidad ti populasion iti 43.93 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 81.33 km².
Dagiti ili ken dagiti purok[urnosen | urnosen ti taudan]
Panagtitipon[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Nailian a Parke ti Rishiri-Rebun-Sarobetsu manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Caloocan
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Caloocan, ket isu dagiti umunat ken maikadua a distrito ken isu dagitoy ti pannakabagi to Siudad ti Caloocan iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna a distrito ti Rizal manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ken ti Rehion IV manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Daytoy ket nagbutos ti dua a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ken nabingbingay daytoyen kadagiti dua a distrito manipud idi naipasubli ti Kamara dagiti Pannakabagi idi 1987.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Dagiti baranggay ti 1 aginggana ti 4, 77 aginggana ti 85, 132 aginggana ti 188
- Kalawa: 45.44 km²
- Populasion (2010): 1,093,424
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Dagiti baranggay ti 5 aginggana ti 76, 86 aginggana ti 131
- Kalawa: 7.67 km²
- Populasion (2010): 395,616
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Sitio
Ti sitio idiay Filipinas ket isu ti teritorial nga enclave a mangporma ti paset ti baranggay. Daytoy ket kadawyan nga awayl, ti lokasion ti sitio ket kadawyan nga adayo manipud ti sentro ti baranggay ken daytoy ket bukodnanto a baranggay no ti populasionna makaanayen nga adu. Dagiti sitio ket kapadpada dagiti purok ngem ti purok ket ad-adu nga urbano ken isunga asasideg iti sentro ti baranggayr, ket naipangpangruna ti baranggay hall.
Idi las-ud ti kolonial a panwen dagiti Kastila, dagiti sitio ket nailaslasin ken nanaganan tapno dagiti ili ken dagiti siudad ket nalaklakada a makaturay babaen ti sistema ti baranggay, nga idi ket naamammuan iti sistema ti barrio.


text:
Biolohiko a pannakaidasig
Ti bilohiko a pannakaidasig, wenno sientipiko a pannakaidasig iti bilolohia, ket maysa a pamay-an iti sientipiko a taksonomia nga inus-usar a panangigrupo ken panangikategoria kadagiti organismo kadagiti grupo a kas ti henero wenno sebbangan. Dagitoy a grupo ket naam-ammuan a kas dagiti takson.
Ti moderno a biolohiko a pannakaidasig ket adda ti ramutna iti obra ni Carolus Linnaeus, nga isu ket nangigrupo kadagiti sebbangan segun kadagiti nagbibingayan a pannakailasin. Dagitoy a panangigrupo ket nabaliwanen gapu iti Darwiniano a pamunganayan iti sapasap a taudan. Iti pannakaiyammo iti kladistiko a pamay-an idi naladaw a maika-20 a siglo, ti pilohenetiko a taksonomia a nakaigrupuan dagiti organismo a puro a naibatay iti nainperensia nga ebolusionario a pannakaikabagian, a saan a nangikaskaso ti morpolohiko a pannakaipadpada, ket nagbalinen a sapasap kadagiti dadduma a lugar ti biolohia.[1] Ti molekular a pilokenetiko, nga agus-usar iti DNA a panagsisinnnaruno a kas datos, ket nangiturong pay kadagiti kinaudi a panagbalbaliw ken mabalin nga gatultuloy daytoy iti kastoy. Ti biolohiko a pannakaidasig ket tagikua ti siensia iti biolohiko a sistematika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Laurin, M. (2010). "The Subjective Nature of Linnaean Categories and Its Impact in Evolutionary Biology and Biodiversity Studies" [Ti Suhetibo a Kasasaad dagiti Linneo a Kategoria ken ti Nagbanaganan iti Ebolusionario a Biolohia ken dagiti Biodibersidad a Panagadal]. Contributions to Zoology [Dagiti Kontribusion iti Soolohia] (iti Ingles). 79 (4): 131–146. doi:10.1163/18759866-07904001.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Atran, S. (1990). Cognitive Foundations of Natural History: Towards an Anthropology of Science [Dagiti Kognitibo a Pundasion iti Masna a Pakasaritaan: Para iti Antropolohia ken Siensia] (iti Ingles). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-37293-3.
- Larson, J. L. (1971). Reason and Experience: The Representation of Natural Order in the Work of Carl von Linné [Rason ken Panagsanay: Ti Representasion iti Masna nga Urnos iti Obra ni Carl von Linné] (iti Ingles). Berkeley, CA: University of California Press.
- Mayr, E.; Bock, W. J. (2002). "Classifications and Other Ordering Systems" [Dagiti Pannakaidasig ken Dadduma pay a Sistema ti Panangurnos]. Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research (iti Ingles). 40 (4): 169–94. doi:10.1046/j.1439-0469.2002.00211.x.
- Schuh, R. T.; Brower, A.V. Z. (2009). Biological Systematics: Principles and Applications [Biolohiko a Sistematika: Dagiti Pamunganayan ken Panangipakat] (iti Ingles) (Maika-2 nga ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4799-0.
- Sebbangan 2000 & ITIS Katologo ti Biag 2008
- Stafleau, F. A. (1971). Linnaeus and the Linnaeans: The Spreading of Their Ideas in Systematic Botany, 1735–1789 [Linnaeus ken Dagiti Linneo: Ti Panangiwaras kadagiti Kapanunotandad iti Sistematiko a Boatanika, 1753–1789] (iti Ingles). Utrecht: Oosthoek.


text:
Toni Morrison
Ni Toni Morrison (naiyanak a kas ni Chloe Ardelia Wofford;[2] Pebrero 18, 1931 – Agosto 5, 2019) ket maysa nga Amerikana a nobelista, editor, ken propesor. Dagiti nobelana ket ammo kadagiti epiko a tema, narugso a dialogo, ken nabaknang kadagiti naisalaysayan a karakter. Dagiti kalatakan a nobelana ket mairaman ti Ti Kaasulan a Mata, Sula, Kanta ni Solomon ken Nadunggo. Nakomisionado pay isuna a nagsurat iti librito para iti maysa a baro nga opera, ti Margaret Garner, nga immuna a naipabuya idi 2005. Isu ket nangabak iti Premio Nobel idi 1993 ken idi 1987 ti Premio Pulitzer para iti Nadunggo. Idi 29 Mayo 2012, isu ket nagunggunaan ti Presidensial a Medalia ti Waya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Toni Morrison Fast Facts". CNN. Agosto 8, 2019. Naala idi August 8, 2019.
- ^ Duvall, John N. (2000). Ti Pannakailasin kadagiti Piksion ni Toni Morrison: Modernista a Kinapudno ken Kalpasan ti moderno a Kinangisit. Palgrave Macmillan. p. 38. ISBN 978-0-312-23402-7.
Kalpasan amin a naipablaak a pakaammo kenni Morrison ket naitunos a ti napno a naganna ket Chloe Anthony Wofford, isu a ti pannakaampon ti 'Toni' a kas pangisukat ti 'Chloe' ket maipammadayawan pay laeng ti naited a nagan. Ti tengnga a nagan ni Morrison, nupay kasta, ket saan idi nga Anthony; ti rehistro ti pannakaipasngayna ket mangipakpakita a ti napno a naganna idi ket Chloe Ardelia Wofford, a nangipakita a ni Ramah ken George Wofford ket ninagananda ti anakda ababai manipud iti apongna a baket manipud iti ina, a ni Ardelia Willis.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Toni Morrison iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Toni Morrison iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Dam-eg
Ti dam-eg ket isu ti kaadu ti alibungubong ti danum iti angin. Ti alibungubong ti danum ket isu ti alingasaw a kasasaad ti danum ken saan a makita.[1] Ti dam-eg ket mangipakita ti pannakalabit ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Ti nangatngato a dam-eg ket mangpabassit ti pagangayan ti panagling-et iti panagpalamiis ti bagi babaen ti panagpabassit ti gatad ti panagbawbaw ti kabasa manipud iti kudil. Daytoy a pagangayan ket mapattapata iti tabla ti pagsurotan ti pudot wenno humidex, nga inus-usar iti las-ud ti tiempo ti kalgaw.
Adda met dagiti tallo a kangrunaan a panagrukod ti kadam-eg: patingga, relatibo ken naisangayan . Ti patingnga a dam-eg ket isu ti linaon a danum ti angin.[2] Ti relatibo a dam-eg, ket maiyebkas a kas porsiento, mangrukod daytoy ti agdama a patingnga a dam-eg a relatibo iti kangatuan para iti temperatura. Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti linaon nga alibungubong ti danum iti laok iti dagup a linaon ti angin iti pakaibatayan ti masa
Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]
Patingnga a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti patingnga a dam-eg ket isu ti masa ti alibungubong ti danum, , ti tungngal maysa a tomo ti yunit iti dagup ti panaglalaok ti angin ken alibungubong ti danum, , ken mabalin a maiyebkas a kas:
Ti patingnga a dam-eg iti tangatang ket sumakop manipud iti asideg a sero aginggana ti agarup a 30 gramo iti tungngal maysa a kubiko metro no ti angin ket nasagepsepan iti 30 °C.[2] (Kitaen pay ti tabla ti klima/dam-eg)
Ti patingga a dam-eg ket baliwanna ti angin a kas dagiti panangbalbaliw ti temperatura wenno presion. Daytoy ket mangaramid a saan a nasayaat para kadagiti panagpattapatta ti kimiko nga inhenieria, a kas para kadagiti panagpamaga kadagiti kawes, nga idiay ket ti temperetura ket adu unay ti paggiddiatanna. A kas ti resulta daytoy, ti patingga a dam-eg iti kimiko nga inhenieria ket mabalin a mangibaga iti masa ti namaga nga angin, nga ammo pay a kas ti pannakaibagi ti panaglalaok ti masa (kitaen ti "naisangayan a dam-eg" dita baba), a nasaysayaat a para it ipudot ken dagiti panagpattapatta ti balanse ti masa. Ti masa ti danum iti tungngal maysa a tomo ti yunit a kas ti ekuasion dita ngato ket naipalawag pay a kas bolumetriko a dam-eg . Gapu ti mabalin a pannaka-allilaw, ti Britaniko nga Alagaden ti BS 1339 (napabaro 2002) ket mangisingasing a ti pannakaibaga ti "patingnga a dam-eg". Nasken nga al-aluadan a kitkitaen dagiti yunit. Adu dagiti pagkitaan ti dam-eg a naited iti g/kg wenno kg/kg, ngem ti ania man a yunit ti masa ket mabalin a mausar.
Ti pagobraan a maipanggep ti panagadal ti pisikal ken termodinamika a tagtagikua ti panaglalaok ti alingasaw ken alibungubong ket nanaganan ti sikrometria.
Relatibo a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti relatibo a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum iti panaglalaok ti angin ken danum iti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum kadagiti a kasasaad. Ti relatibo a dam-eg ket isu ti annong ti linaon ti danum ken temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket kadawyan a maiyebkas a kas maysa a porsiento ken mapattapatta babaen ti panagusar ti sumaganad a pormula. Daytoy ket naipalawag a kas ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum (H2O) iti laok ti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum iti naited a temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket maysa a nangruna a metriko nga inus-usar kadagiti panangipalnaad ti tiempo aken dagiti reporta, gapu ta daytoy ket ti maysa a pangituldingan ti maysa a pannakabalin ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Iti nabara a tiempo ti kalgaw , ti ingangato iti relatibo a dam-eg ket mangipangato ti nalawag a temperatura iti tattao (ken dagiti dadduma nga ayup) babaen ti panaglapped ti panagbawbaw ti ling-et manipud iti kudil. Kas pagarigan, segun ti Pagsurotan ti Pudot, ti relatibo a dam-eg ti 75% iti 80.0°F (26.7°C) ket mariknanto a kasla iti 83.6°F ±1.3 °F (28.7°C ±0.7 °C) iti relatibo a dam-eg ti ~44%.[4][5]
Naisangayan a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti namaga nga angin iti naisangayan a masa, ken sagpaminsan a naibagbaga a kas ti pannakaibagi tidam-eg. Ti naisangayan a dam-eg ket maiyebkas a kas ti pannakaibagi ti masa ti alibungubong ti danum, , iti tungngal maysa a yunit ti masa ti namaga nga angin [6] . Daytoy a kaadu ket ammo pay a kas ti "pannakaibagi ti panaglalaok" ti alibungubong ti danum.[7]
Dayta a pannakaibagi ket naipalawag a kas:
Ti naisangayan a dam-eg ket mabalin pay a maiyebkas kadagiti sabali a waya a mairaman ti:
wenno:
Ti panagusar ti daytoy a panangipalawag ti naisangayan a dam-eg, thi relatibo a dam-eg ket mabalin a maiyebkas a kas
Nupay kasta, ti naisangayan a dam-eg ket naipalawag pay a kas ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti dagup a masa ti sistema (namaga nga angin ken manayonan ti alibungubong ti danum).[8] Kas pagarigan, ti ASHRAE 2009 a Polieto, Ch1,1.2, (9a) ket mangipalawag ti naisangayan a dam-eg a kas "ti pannakaibagi ti masa iti dagup a masa ti nadam-eg a wadan ti angin".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ania kadit ti alibungubong ti danum?". Naala idi 2012-08-28.
- ^ Wyer, S.S., "Ti treatado iti agpataud ti alingasaw ken dagiti agpatpataud ti alingasaw", (1906) Ti Warnakan ti Inhenieria ken Panagmina, Londres, p.23
- ^ Perry, R.H. ken ni Green, D.W, Perry's Chemical Engineers' Handbook (Maika-7 nga Edision), McGraw-Hill, ISBN 0-07-049841-5 , Eqn 12-7
- ^ Lans P. Rothfusz. "The Heat Index 'Equation' (or, More Than You Ever Wanted to Know About Heat Index)", Scientific Services Division (NWS Southern Region Headquarters), 1 Hulio 1990 [1]
- ^ R.G. Steadman, 1979. "The assessment of sultriness. Part I: A temperature-humidity index based on human physiology and clothing science," J. Appl. Meteor., 18, 861-873
- ^ Cengel, Yunus kenni Boles, Michael, Termodinamika: Ti Maysa nga Inhenieria nga Arngian, 1998, Maika-3 nga edision, McGraw-Hill, pp. 725–726
- ^ http://glossary.ametsoc.org/wiki/Mixing_ratio
- ^ Glosario ti AMS: naisangayan a dam-eg
- Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos, "IAQ kadagiti Dakkel a Pasdek". Naala idi Enero 9, 2006.


text:
Deoksiribonukleiko nga asido
Ti Deoksiribonukleiko nga asido (Ingles: Deoxyribonucleic acid)) DNA) ket maysa a nukleiko nga asido nga aglaon ti henetiko a mangisursuro ti panagusar iti panagrang-ay ken pamay-an kadagiti amain nga ammo a sibibiag nga organismo (malaksid kadagiti RNA a birus). Ti DNA a paset nga umawawir iti daytoy a henetiko a pakaammo ket makunkuna a dagiti gene. Ken dagiti dadduma pay a panagsasaruno ti DNA ket adda dagiti kapanggepanna a patakder, wenno mairaman ti panagtimbeng ti panagusar iti daytoy a henetiko a pakaammo. No mairaman dagiti RNA ken dagiti protina, ti DNA ket maysa kadagiti tallo a kangrunaan a makromolekula a kammasapulan para kadagiti amain nga ammo a porma iti biag.
Ti DNA ket buklen dagiti dua nga atiddog a polimero iti naampapaok a paset a tinawtawagan a dagiti nukleotido, nga adda dagiti duri a napartuat dagiti asukar ken pospato a grupgrupo a nagtitipon babaen dagiti bedbed nga ester. Dagitoy dua a baraan ket adda kadagiti dua nga agsumbangir a turong ken isu dagitoy ket kontra-paralelo. Ti naikabit ti tunggal maysa nga asukar ket maysa kadagiti uppat a kita dagiti molekula a makunkuna a nukleobases (impormal a kas ti, bases). Isu daytoy ti panagsarsaruno kadagitoy nga uppat a nukleobase iti igid ti duri nga agikodigo kadagiti pakaammo. Daytoy a pakaammo ket mabasa ti panagusar ti henetiko a kodigo, a mangibaga ti panagsarsaruno dagiti amino nga asido iti uneg ti protina. Ti kodigo ket mabasa babaen ti panagkopia dagiti nabennat a DNA idiay mainaig a nukleiko nga asido a RNA iti pamay-an a makunkuna a ti transkripsion.
Iti uneg dagiti selula a DNA ket naur-urnos kadagiti attiddog a patakder a tinawtawagan a dagiti kromosoma. Bayat ti panagbingbingay ti selula dagitoy a kromosoma ket mapaminduanda iti pamay-an ti DNA a panagpamindua, nga agited ti tunggal maysa a selula ti bukodna a kompleto a agasmang dagiti kromosoma. Ti Eukaryotiko nga organismo (dagiti ayup, dagiti mula, hongo, ken dagitii protista) ket agidulinda a kaaduan kadagiti bukodda a DNA ti uneg ti tennga ti selula ken dagiti dadduma pay a DNA kadagidiay organulo, a kas ti mitokondria wenno kloroplasto.[1] Iti naigiddiatan, dagiti prokaryote(bakteria ken arkuea) ket idulinda laeng ti bukodda DNA iti sitoplasma.Iti uneg dagiti kromosoma, dagiti kromatina a protina a kas dagiti histona a kompakto ekn naurnos a DNA. Dagitoy a kompakto a patakder ket mangiturong kadagiti panagtignay a nagbaetan ti DNA ken dagiti nadumaduma aprotina, a tumultulong a tengngel no ania kadagiti paset ti DNA ti maisuratan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Russell, Peter (2001). iGenetics. New York: Benjamin Cummings. ISBN 0-8053-4553-1.


text:
Plantilia:Lang
Ti panggep daytoy a plantilia ket ti panangipakita a ti naited a linia ti teksto ket tagikua ti naisangayan a pagsasao (kitaen ti kodigo ti pagsasao). Daytoy ket masansan a saan a makita ti panagbaliw ti teksto, ngem makatulong kadagiti pagbasabasa nga agpili ti husto a kita ti letra, tapno makapili ti husto a pannakabalikas dagiti ramit ti pagbasaan ken dadduma pay, a kas naipalawag dita baba.
{{lang|Etiketa ti pagsasao|Teksto}}
Usaren dagiti kodigo ti pagsasao ti ISO 639. Kas pagarigan (ti fr ket isu ti kodigo para iti Pranses):
* Kinuna ti babai ket:{{lang|fr|Je suis française.}
Ti resulta iti pagbasabasam:
- Kinuna ti babai ket: Je suis française.
Daytoy a plantilia ket mangiraman pay ti silpo ti pannakaikategoria no usaren daytoy kadagiti panid ti nangruna a nagan ti espasio, isunga daytoy ket nasken a saan nga inayon iti kaunegan ti wiki a silpo. Daytoy ket nasken pay a saan a mausar babaen ti sabali panid iti parametro ti "title" iti dakamat no adda ti maysa nga URL; daytoy ket agpataud ti biddut. Daytoy a biddut ket saan a dagus a makita no mausar babaen ti sabalia a panid ti nagan ti espasio ti plantilia. No maitunos, ti intero a silpo ti wiki ket imbes a mabalin a maipan iti plantilia:
- Nasayaat
{{lang|ar|[[Pagsasao nga Arabiko|العربية]]}}
- Madi
[[Pagsasao nga Arabiko|{{lang|ar|العربية}}]]
Babaen ti kasisigud, daytoy a plantilia ket mangikabil kadagiti artikulo iti matutop a kategoria ti Kategoria:Dagiti artikulo nga aglaon iti teksto ti saan a pagsasao nga Ilokano. Tapno mapasardeng daytoy, inayon ti parametro ti
|nocat=true.
Adda met dagiti bersion ti daytoy a plantilia para kadagiti naisangayan a pagsasao a mangimaldit pay ti nagan ti pagsasao, naikeddeng daytoy ti umuna a pannakausar ti pagsasao iti artikulo. Kas pagarigan,
{{lang-es|español}} ken
{{lang-ru|pycckий языk}} mangited ti Espaniol: español ken Ruso: pycckий языk.
Dagiti subetiketa ti pagsasao ket mabalin pay a mausar a mangipakita ti eskritu ti panagsurat wenno rehional a paggigiddiatan iti pagsasao. Segun ti W3C, "ti nasayaat nga alagaden no agpartuat kadagiti etiketa ti pagsasao ket ti ababa a pannakaaramid kadagiti etiketa", [1] tapno dagiti subetiketa ket nasken laeng a mainayon no adda nangruna a rason ti panagusar kaniada. Ti ISO 639‑1 ket kinaykayat ngem dagiti ISO 639‑2 ISO 639‑3.
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Lang
Mangipakita a ti naited a linia ti teksto ket tagikua ti naisangayan a pagsasao. Us-usaren babaen dagiti nadumaduma a pagbasabasa nga agus-usar ti nadumaduma nga estilo para kadagiti sabsabali a pagasasao.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Kategoria:Dagiti plantilia a pangsuporta ti nadumaduma a pagsasao
- Listaan dagiti kodigo ti ISO 639 (dagiti kodigo ti pagsasao)
- Listaan dagiti kodigo ti ISO 15924 (dagiti kodigo ti eskritu)
- Listaan dagiti romanisasion ti ISO (dagiti kodigo ti transliterasion)
- {{transl}} para iti romanisasion dagiti pagsasao a saan a patubo a naisurat iti alpabeto ti Latin
- Kategoria:Dagiti artikulo nga aglaon ti di ammo a plantilia ti pagsasao ti ISO 639 (0) - pagtaripatuan a kategoria
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Rehion Administratibo ti Kordiliera
Ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (Ingles: Cordillera Administrative Region (CAR)) iti Filipinas ket buklen dagiti probinsia ti Abra, Benguet, Ifugao, Kalinga, Mountain Province ken Apayao. Ti Siudad ti Baguio ti agpapay a rehional a sentrona. Ti rehion ti Kordiliera ket sakupenna ti kaaduan a paset ti kambambatayan Tengnga a Kordiliera iti Luzon, ti kadakkelan a kabambantayan iti pagilian. Daytoy a rehion ket taeng ti adu a nakaisigudan a tribu a sapasap a maaw-awagan iti Igorot.


text:
Gmina
Ti gmina (Polako panakabalikas [ˈɡmina], ket isu ti kangrunaan paset iti administratibo a panakabingbingay iti Polonia iti kabaan nga agpang. Daytoy ket sagpaminsan pay a naipatpatarus a kas ti "komuna" wenno "munisipalida." Manipud idi 2010 adda dagiti 2,479 a gmina iti daytoy a pagilian.[1] Ti balikas a gmina ket naggapu manipud ti Aleman a balikas a Gemeinde, a kayatna a saoen ket "komunidad."
Ti gmina ket isun ti kangrunaan a paset ti teritorial a panakabingbingay iti Polonia manipud idi 1972, idi daytoy ket sinukatanna ti basbassit a gromada (umnong). Ada dagiti tallo a kita ti gmina idiay Polonia:
- urbano a gmina (gmina miejska) a buklen iti maysa a siudad wenno ili,
- aglalaok urbano-away a gmina (gmina miejsko-wiejska) a buklen iti ili ken dagiti nakapalikmut a purok ken dagiti igid nga away; ken
- away a gmina (gmina wiejska) a buklen dagiti purok ken dagiti igid nga away.
Adda dagiti away a gminas nga adda ti tugaw iti ili nga adda ti ruar ti panakabingbingay ti gmina. Kas pagarigan, ti away Gmina Augustów ket tinurayan manipud ti ili iti Augustów, ngem saan a mangiraman ti ili, gapu ta ti Augustów ket maysa nga urbano a kita ti gmina.
Ti maysa nga urbano a gmina ket kadawyan a maitudtudo, babaen ti nagan iti siudad wenno ili a masalsaludsod. Dagiti dadduma pay a kit ati gmina ket makunkuna a "Gmina X", a ti "X" (iti kaaduan kadagitoy a kaso) ket nagan ti ili wenno purok nga adda ti tugaw ti gmina. Ti termino a "Gmina X" a mangipakpakita ti nagan iti pagtaengan ket sagpaminsan pay a naipatpatarus iti Inggles a kas ti "X Commune".
Ti lehislatibo ken agturay a bagi iti tunggal maysa a gmina ket maysa a bnabutosan a konsilo ti munisipio (rada gminy), wenno ti maysa nga ili: ti rada miasta (asemblia ti ili). Ti ehekutibo a bileg ket tinengtengngel baaben ti dagus a nabutosan a mayor iti munisipalidad, a tinawtawagan a ti wójt iti away a gmina, ti burmistrz ket isu kaaduan nga urbano ken dagiti urbano-away a gmina, wenno prezydent kadagiti ili nga adda ti sumurok a 100,000 nga agtaeng ken dagiti dadduma a agtawtawid nga agususar ti titulo. Ti maysa a gmina ket mabalin nga agpartuat kadagiti kumadua a paset (jednostki pomocnicze), a dagitoy ket nababbaba nga administratibo a papel. Kadagiti away a lugar a tinawtawagan a sołectwo; kadagiti ili mabalin dagitoy a kas dagiti dzielnica wenno dagiti osiedle. Iti maysa a urbano-away a gmina, ti ili ket mabalin a maitudo a kas maysa a kumadua a paset.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Opisina ti Sentro nga Estadistika iti Polonia, Enero1, 2006. (iti Polako)


text:
Taga-ugma a Gresia
Ti taga-ugma a Gresia ket maysa idi a sibilisasion a tagikua ti paset ti panawen ti Griego a pakasaritaan a nagpaut manipud iti Arkaiko a paset ti panawen ti maika-8 ken maika-6 a siglo SK aginggana ti gibus ti kinaugma (ca. 600 AD). Ti dagus nga isasakbay ti daytoy a paset ti panawen ket isu idi ti panagrugi iti Nasapa a Tengnga a Panawen ken ti Bisantino a panawen.[1] Ti nairaman iti Taga-ugma a Gresia ket ti paset ti panawen ti Klasiko a Gresia, a rimamng-ay idi las-ud ti maika-5 aginggana ti maika-4 a siglo SK. Ti Klasiko a Gresia ket nangrugi kalpasan ti pannakaabug iti maysa a Persiano a panagraut babaen ti Atenio a kinapangulo. Gapu ti panagrukma babaen ni Alehandro ti Natan-ok, ti Helenistiko a sibilisasion manipud idiay Tengnga nga Asia aginggana idiay akinlaud a patingga ti Baybay Mediteraneo.
Ti klasiko a Griego a kultura, a naipangpangruna ti pilosopia, ket adda idi iti napigsa a pannakainpluensia ti Imperio a Romano, a nagawit ti bersionna daytoy kadagiti adu a paset ti rehion ti Mediteraneo ken Europa, nga iti daytoy a rason a ti Klasiko a Gresia ket sapasap a naipanunotan nga isu ti naparang-ay a kultura a nangited ti pundasion ti moderno a Akinlaud a kultura.[2][3][4][5]
KronolohiaUrnosen
Awan dagiti natalinaay wenno sangalubongan nga umannurotan a petsa para iti panagrugi wenno gibus ti Klasiko a Kina-ugma. Sapasap daytoy a naala ti kinaudi manipud iti maika-8 a siglo SK aginggana iti maika-6 a siglo AD, wenno para iti agarup a 1,300 a tawtawen.
Ti Klasiko a Kina-ugma idiay Gresia ket ket sinakbayan babaen ti Griego a Nasipnget a Panawen (c. 1100 – c. 750 SK), ti arkaeolohiko a pannakaidasig babaen ti protoheometriko ken heometriko nga estilo dagiti disenio ti bangbangao, a sinarunuan babaen ti orientalisante a Paset ti Panawen, ti maysa a napigsa nga impluensia ti Sirio-hitita, Asirio, dagiti Penisio ken Ehipsio a kultura.
Iti tinawtawid, ti Arkaiko a paset ti panawen ti taga-ugma a Gresia ket naala iti rugi ti daytoy a napigsa nga orientalisante nga impluensia idi las-ud ti maika-8 a siglo SK, a maipatinayon kadagiti dadduma a banag a nangiyeg ti alpabeto nga eskritu idiay Gresia, a daytoy ti nangmarka ti rugi ti literatura a Griego (Homero, Hesiod). Ti Arkaiko a paset ti panawen ket sinukatan ti Klasiko a paset ti panawen idi agarup a 500 SK, a daytoy ket sinarunuan met babaen ti Helenistiko a paset ti panawen idi ipupusay ni Alehandro ti Natan-ok idi 323 SK.
Ti pakasaritaan iti Gresia idi las-ud ti Klasiko a kina-ugma ket mabalin a mabingbingay manen kadagiti sumaganad a paset ti panawen:[6]
- Ti Arkaiko a paset ti panawen (c. 750 – c. 500 SK) ket surutenna, a dagiti artista ket nagararamidda ti dakdakkel a nawaya nga agtaktakder nga eskultura iti nasikkil, hieratiko a postura nga adda ti kasla naitagtagainepan nga 'arkaiko a isem'. Ti arkaiko a paset ti panawen ket kadawyan a naalala aginggana ti panagpatingga ti panakapaitalaw ti naudi a tirano iti Atenas idi 510 SK.
- Ti Klasiko a paset ti panawen (c. 500 – 323 SK) ket naidasig babaen ti estilo a naipanunotan babaen dagiti naudi a nagpalplaiiw a daytoy ket naikari (a kas ti 'klasiko')—a kas ti Partenon. Iti politiko, ti Klasiko a paset ti panawen ket tinurayan idi babaen ti Atenas ken ti Delos a Liga idi las-ud ti maika-5 a siglo, a sinukatan babaen ti Espartano a panagrukma idi las-ud ti nasapa a maiak-4 a siglo SK, sakbay a ti bileg ket naiyallatiw iti Tebas and the Beosio a Liga ken ti kanungpalanna ti Liga iti Korinto nga indauloan babaen ti Macedonia (taga-ugma a pagarian).
- Ti Helenistiko a paset ti panawen (323-146 SK) ket isu ti Griego a kultura ken bileg a naipadakkel idiay asideg ken tengnga a daya. Daytoy a paset ti panawen ket nangrugi iti ipupusay ni Alehandro ken nagpatingga iti Romano a panarukma.
- Ti Romano a Gresia, ti paset ti panawen a nagbaetan ti panagballigi ti Romano kadagiti Korinto idiay Gubat iti Korinto idi 146 SK ken ti panakabangon ti Bisansio babaen ti Konstantino a kas ti kapitolio ti Imperio a Romano idi 330 AD.
- ti kanungpalan a paset ti Kina-ugma ket isu tipaset ti panawen ti Kristianisasion idi las-ud ti kinaudi ti maika-4 aginggana ti nasapa a maka-6 a sigsiglo, nalala daytoy ti panakakompleto ti panakaipatingga ti Neoplatoniko nga Akademia babaen ni Hustiniano I idi 529 AD.
HistoriograpiaUrnosen
Ti naipakasaritaan a paset ti panawen ti taga-ugma a Gresia ket naisangsangayn iti pakasaritaan ti lubong a aks ti immuna a paset ti panawen a dagus a sinaksian iti husto a historiograpia, bayat a dagiti nasapsapa a taga-ugma a pakasaritaan ti proto-historia ket naamammoan babaen kadagiti ad-adu a naisalaysayan nga ebidensia, a kas dagiti napaspasamak a naisalaysay wenno listaan dagiti ari, ken pragmatiko nga epigrapia.
Ni Herodotus ket isu ti nawatiwat nga ammo a kas ti "ama iti pakasaritaan", ti sinuratna a pakasaritaan a daytoy ket eponimo ti amin a paset. Daytoy ket naisurat idi nagbaetan ti 450 a dekada ken 420 a dekada SK, ti sakup ti obra ni Herodotus ket umabot iti agarup a maysa a siglo kadagiti napalabas, a nagisalsalaysay kadagiti maika-6 a siglo a naipakasaritaan a pigura a kas ni Darius I iti Persia, Cambyses II ken Psamtik III, ken dagiti sapilka kadagiti maika-8 a siglo a kas ni Candaules.
Ni Herodotus ket sinaruno dagiti mannurat a kas ni Thucydides, Xenophon, Demosthenes, Plato ken Aristotle. Kaaduan kadagitoy a mannurat ket Atenio wenno pro-Atenio, nga isu nga adadu ti naamammoan a maipanggep ti pakasaritaan ken dagiti politika ti Atenas ngen ti aniaman a siudad Dagiti pannakasakupda ket napatingaan babaen ti pannakaipatengnga ti isip iti politiko, militar ken diplomatiko a pakasaritaan, a saanda nga inkaskaso ti ekonomiko ken sosial a pakasaritaan.[7]
PakasaritaanUrnosen
Arkaiko a paset ti panawenUrnosen
Idi maika-8 a siglo SK, ti Gresia ket nangrugi a rimsua manipud kadagiti Nasipnget a Paset ti Panaw a nangsaruno ti pannakarebba tienGreece began to emerge from the Dark Ages which followed the fall of the Misenika a sibilisasion. Ti Pannakaamo ti panagsurat ken panagbasa ket napukawen ken [[Lineal B|sinuratan a Misenika] ket naipatanen, ngem dagiti Griego ket nangamponda ti Penisio nga abesedario, a binalbaliwanda tapno mapartuat ti Griego a abesedario. Manipud idi agarup a maika-9 a siglo SK dagiti naisurat a rehistro ket nangrugrugida nga nagparparang.[8] Ti Gresia ket nabingbingay kadagiti adu a babassit a bukod a nagturturay a komunidad, ti maysa a tabas a kaaduan a naidiktaran babaen ti Griego a heograpia , a dagiti amin nga isla, tanap ket naisina kadagiti kaarrubana babaen ti baybay wenno dagiti kabanbantayan.[9]
Ti Lelantine a Gubat (c.710–c.650 SK) ket agdama idi a suppiat nga adda iti pannakaisalsaluminanan nga isu ti immuna a nadokumentuan a gubat iti taga-ugma a Gresia a paset ti panawen. Daytoy ket naglabanan ti nagruna a nagbaten dagiti polis (siudad) (dagiti siudad-estado) iti Chalcis ken Eretria gapu kadagiti nalames a tanap ti Lelantine iti Euboea. Dagitoy dua asiudad ket nagsagabada ti pannakaapday a kas nagbanagan iti atiddog a gubat, ngem dagiti Chalcis isuda idi ti nagballigi bassit.
Ti komersiante a klase ket rimsua idi umuna a gudua ti maika-7 a siglo, a naipakita babaen ti panangiyamammo iti panguartaan idi agarup a 680 SK.[10] Daytoy ket kasla nangiyeg kadagiti adu a irteng kadagiti adu a siudad-estado. Dagiti aristokratiko turay a naisapasap a nagituray dagiti polis ket naipangtada babaen dagiti baro a nabirukan akabaknang dagiti komersiante, a dagitoy ket nagesessem ti politiko a kabilegan. Manipud idi 650 SK ken ti sumakbayan, dagiti aristokrasia ket nakilabanda tapno saanda a mapatalaw ken masukatan babaen dagiti populista a tirano. Ti balikas ket naala manipud iti saan a makadadael a Griego tύpavvoς tyrannos, a kayatna saoen ket 'saan a pudno nga agtuturay', urayno daytpy pay ket naipakat pay kadagiti nasayaat ken dakes a daulo.[11][12]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Paammo
- ^ Carol G. Thomas (1988). Dagiti dalan manipud iti taga-ugma a Gresia. BRILL. pp. 27–50. ISBN 978-90-04-08846-7. Naala idi 12 Hunio 2011.
- ^ Bruce Thornton, Dagiti Griego a pamay-an: Kasano a Pinartuat dagiti Griego ti Akinlaud a Sibilisasion, Encounter Books, 2002
- ^ Richard Tarnas, Ti Regget iti Akinlaud nga Isip (New York: Ballantine Books, 1991).
- ^ Colin Hynson, Taga-ugma a Gresia (Milwaukee: World Almanac Library, 2006), 4.
- ^ Carol G. Thomas, Dagiti Dalan ti Taga-ugma a Gresia (Leiden, Olanda: E. J. Brill, 1988).
- ^ Pomeroy, Sarah B. (1999). Taga-ugma aGResia: maysa a politikal, sosial, ken kultural a pakasaritaan. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan]. ISBN 978-0-19-509742-9.
- ^ Grant, Michael (1995). Dagiti Griego ken Romano a historiador: dagiti pakaamo ken saan a pudno a pakaammo. Routledge, 1995. p. 74. ISBN 978-0-415-11770-8.
- ^ Hall Jonathan M. (2007). Ti Pakasaritaan iti Arkaiko Griego a Lubong, ca. 1200-479 SKE. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-631-22667-3.
- ^ Sealey, Raphael (1976). Ti pakasaritaan dagiti Griego siudad nga estado, ca. 700–338 B.C. University of California Press. pp. 10–11. ISBN 978-0-631-22667-3.
- ^ Slavoj Žižek (18 Abril 2011). Panagbiag idi Gibus ti Panawen. Verso. p. 218. ISBN 978-1-84467-702-3. Naala idi 12 Hunio 2011.
- ^ "Online a Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 2009-01-06.
- ^ "tirano—Dagiti panangilawlawag manipud iti Dictionary.com". Dictionary.reference.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 25 Enero 2009. Naala idi 2009-01-06.
- Bibliograpia
- Charles Freeman (1996). Ehipto, Gresia ken Roma. Unibersidad ti Oxford University a Pagmalditan.
- Paul MacKendrick (1962). Agsao dagiti Bato ti Gresia: Ti Sarita ti Arkeolohia idiayy Dagdaga ti Gresia. St. Martin's Press.
Dadduma pay a mabasaUrnosen
- Goodrich, S. G. (1849). Ti nailadawan a pakasaritaan ti Gresia: Taga-ugma ken moderno. New York: Huntington & Savage


text:
Wikipedia:VisualEditor/Apay
- VisualEditor
- Pagibagaan a panid (iti Ilokano)
- Pagibagaan a panid (iti Ingles) - idiay MediaWiki
- Apay a maararamid daytoy?
- Dokumentasion:
- Masansan a salsaludsod (iti Ingles) - idiay MediaWiki
- Panagrang-ay:
- Dagti linawas ken binulan a reporta ti kasasaad (iti Ingles) - idiay MediaWiki
- WMF Roadmap (iti Ingles) - idiay MediaWiki
- Inheniera a gangandat ti WMF, 2013-2014 (iti Ingles) - idiay MediaWiki
- Alagaden ti agar-aramat / Panag-usar
- Dagiti apat ti teklado
- TemplateData
- Pagsursuruan ti TemplateData
- Sentral a Pagipatarusan - idiay MediaWiki
- Kangrunaan a panid ti panagsukisok (iti Ingles) - idiay Meta
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin a inurnos babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos, babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inaldaw a nga agur-urnos babaen ti UI
babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras a naipasubli a pabagbalbaliw
babaen ti tipo ti panangisubli
- Pagipadasan ti kinaudi a bersion ti VisualEditor - idiay MediaWiki
- Bugzilla
Dagiti bilangUrnosen
Ti inkuri-kur-it dita ngato (manipud idi 2009) ke mangipakita ti gatad ti panagtaginayon para kadagiti baro nga editor kadagiti napalabas a panawen – ken ti bilang ti tao nga addaan kami nga aktibo nga agur-urnos. A kas makitkitam, daytoy ket saan a positibo. Ti Wikipedia ket addaan it tengnga iti maysa a didigra no maipanggep kadagiti bilang ti agur-urnos. Adu unay dagiti papanawenmi nga agdadamo, ken mapukpukawmi ti kangrunaan a tinaudan iti aniaman a gandat ti pagtitinnulongan – dagiti kontributor. Ti kaibuksilanna daytoy ket simple laeng nga awan kami ti tattao nga agobra kadagiti kayatmi a maaramid. Dagiti maasikaso ket umud-aduda nga umad-adu, iti basbassit a tattao ti mangaramid kadagitoy a bunton ti obra iti Special:NewPages, wenno ti panagtaripato kadagiti Wikipedia:Dagiti biograpia ti sibibiag a tattao (BLPs). Agtaltalinaay dagiti panangiyaddan ti nailasin ken nasayaat nga artikulo a kas resulta ti saan a makaanay a tattao a saan a mangsurat laeng kadagitoy nga artikulo, ngem mangrepaso ken mangtaripato kaniada. Adda met insarsarita ti amin iti maysa lugar a pagobraanda nga idiay ket awan ti makaanay a tattao a manglipaas ti trabaho.
Ti rason no apayUrnosen
Adda problemami, ken adu met dagiti agipagpagarup no apay. Adda met tattao a pumanpanaw gaputa saanda metten a kayat ti produktibo a panagipadawat, awan aniamanna dayta. Adda met dagiti dadduma a pumanpanaw gaputa nakitkitada a ti komunidad ket makabusor unay, wenno saanda a makabiruk ti pagtulongan. Adda met dagiti tao a pumanaw gaputa ti panagurnot ket narikut unay. Idi 2001, idi napundar ti Wikipedia, adu kadagit idaddkkel a sitio a nagnamnama kadagit iagar-aramat nga agsurat iti markup kadagiti nadumaduma a porma, ken mayskami kadagita. Ti panagsurat ti markup kaet kadawyan idi a kalaing ti tattao a nagob-obra iti internet, no man wenno saan idi dayta ket BBCode, a wikimarkup wenno ti pay HTML. Ti problema ngamin ket 2013 tattan, ken dakami laeng ti nangruna a sitio nga agus-usar pay laeng ti markup iti daytoy a karikut.
Pumanpanaw manipud ti markupUrnosen
Idi 2013, ti tattao ket saan a nagnamnama nga agadal ti markup tapno agsurat iti maysa a website. Nasdaawda idi immayda ditoy, ken ti kaaduan ket saan a nagagar babaen iti nasanay. Adu kadagiti agdadamo nga agar-aramat ket saanda a mangrugrugi nga agramid kadagiti dakkel a panagsukat; mangrugrugida nga agramid kadagiti bassit, ken agadalda pay met ti markup tapno makabaelda nga agbasa ti pagurnosan. Nabutbutnganda, ken pumanawdanto, a kas maipakpakita dagiti panagsubok ti agar-aramat. Daytoy a pannakasapul ti nasaysayaat a waya iti panag-urnos ket kankanayon banag a nabigbigan ti komunidad , manipud idi 2004. Ar-aramidenmi ti VisualEditor a kas panagsungbat; gaputa dinamdamag daytoy ti tattao, ken ti nangnagruna pay gaputa kasapulan ti tattao daytoy. Ti wikimarkup ket mangbutbutengen kadagit agdadamo, ken ti agpang ti panagbutbuteng ket umadu laeng iti irarang-ay dagiti daduma awebsite. Ar-aramidenmi daytoy gaputa no saan, dayta nga inkuri-kur-it graph ket agbalinto a madmadi kadagiti sumaruno a lima a tawen.
Saankami a mangnamnama nga usaren daytoy iti amin – ti editor ti tudan ket addanto pay met laeng – ken saankami a mangnamnama nga amin ket maawis. Ngem mangibanag kami nga agaramid ti nasayaat nga obra, ken mangibanag a mangipakita ti mabalin a pakaibanagan daytoy a sopwer, babaen dagiti panagsubok ti agar-aramat ken naipategan a datos.


text:
Old Panamao
Ti Old Panamao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Sulu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Old Panamao ket nabingbingay a politikal kadagiti 31 a barbaranggay.[2]
- Asin
- Bakud
- Bangday
- Baunoh
- Bitanag
- Bud Seit
- Bulangsi
- Datag
- Kamalig
- Kan Asaali
- Kan Ukol
- Kan-Dayok
- Kan-Sipat
- Kawasan
- Kulay-kulay
- Lakit
- Lower Patibulan
- Lunggang
- Parang
- Pugad Manaul
- Puhagan
- Seit Higad
- Seit Lake (Pob.)
- Su-uh
- Tabu Manuk
- Tandu-tandu
- Tayungan
- Tinah
- Tubig Gantang
- Tubig Jati
- Upper Patibulan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Panamao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Sulu". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Bantay, Ilocos Sur
Ti Bantay ket maysa nga ili ti Ilocos Sur, nga asideg laeng ti Siudad ti Vigan a sentro ti probinsia. Uppat a gasot ken innem a kilometro manipud idiay Manila.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Aggay
- An-annam
- Balaleng
- Banaoang
- Bulag
- Buquig
- Cabalanggan
- Cabaroan
- Cabusligan
- Capangdanan
- Guimod
- Lingsat
- Malingeb
- Mira
- Naguiddayan
- Ora
- Paing
- Puspus
- Quimmarayan
- Sagneb
- Sagpat
- San Mariano (Sallacong)
- San Isidro
- San Julian
- Sinabaan
- Taguiporo
- Taleb
- Tay-ac
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Baranggay 6 (Poblacion)
Ti nagtaudan ti nagan a Bantay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti munisipalidad ti Bantay ket nagtaud kenni Nuestra Senora de Caridad (Our Lady of Charity) nga patron ti ili. Awan ti siasino man nga saan nga taga-Bantay ti nagballaigui nga nangtagikua iti milagroso nga imahen, kasla ipasimudaag na nga isu ti agbantay iti ili.
Ti sabali pay nga nagtaudan ti nagan ti ili ket iti Bantay Carballo, nga adda ti nagbaetan ti ili ken iti kabangibang nga probinsia ti Abra.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Bantay | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Guimaras
Ti Lehislatibo a Distrito iti Guimaras ket isu ti pannakabagi ti Probinsia ti Guimaras iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti maikadua a distrito ti Probinsia ti Iloilo aginggana idi 1995.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 174,613
-   Pimmusay idi Disiembre 3, 1995.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Ti IndustrialCraft2 (wenno IC2 nu bassit) ket namaysa a mod nga inayon iti makina, lapdan ken item nga elektrikal. Sentro ti mod diyay aspekto nga awtomatiko at makabaro iti laro. Diyay elektricidad daytoy a mod ket nasusucat ti Energy Units, wenno EU nu bassit. Daytoy mod ket inaramid ti IndustrialCraft 2 Dev Team.
Note: Some information on the mod may be inaccurate or outdated as it is currently undergoing major changes.
Guides
- Old Getting Started with IndustrialCraft 2
- Updating Guide to IndustrialCraft 2
- Building safe nuclear reactors
Iti link nga external
- Opisyal nga site iti IndustrialCraft 2
- Opisyal nga wiki iti IndustrialCraft 2
- Opisyal nga forums iti IndustrialCraft 2
- Opisyal nga Jenkins iti IndustrialCraft 2
- Opisyal nga Bug Tracker iti IndustrialCraft 2
- Listahan iti addons nga updated iti 1.7
Template:Navbox IndustrialCraft 2/ilo


text:
Niels Bohr
Ni Niels Henrik David Bohr (Danes: [ˈnels ˈboɐ̯ˀ]; 7 Oktubre 1885 – 18 Nobiembre 1962) ket maysa idi a Danes a pisiko a nagaramid kadagiti batayan a kontribusion iti pannakaawat ti estruktura ti atomiko ken teoria ti kuantum, a nakagunodanna iti Premio Nobel iti Pisika idi 1922. Ni Bohr ket maysa pay idi a philosopo ken mangipadpadur-as ti sientipiko a panagsukisok.[1]
Ni Bohr ket nagparang-ay iti modelo ni Bohr iti atomo, nga iti dayta ket nangisingasing a dagiti agpang ti enerhia dagiti elektron ket diskreto ken dagiti elektron ket agpuspusiposda kadagiti natalinaay a pagtayyekan iti lawlaw ti atengnga ti atomiko ngem mabalinda a lumagtaw manipud ti maysa nga agpang ti enerhia (wenno pagtayyekan) iti sabali. Urayno ti modelo ni Bohr ket nasukatanen babaen dagiti sabali a modelo, dagiti batayan a pamunganayanna ket agtulytuloy nga umiso. Isu ti nagparnuay iti pamunganayan ti komplementarito: a dagiti banag ket mabalin nga agsisina a mausig kadagiti termino dagiti agsisinnuppiat a tagikua, kasla agkukua a kas ti allon wenno alog dagiti partikula. Ti panunot iti komplementarito ket nangituray kadagiti panagpanpanunot ni Bohr iti siensia ken pilosopia.
Ni Bohr ket nagpundar iti Instituto iti Teoretikal a Pisika idiay Unibersidad ti Copenhagen, nga itan ket ammo a kas ti Instituto Niels Bohr, ken nalukatan daytoy idi 1920. Ni Bohr ket nagisursuro ken nakitinnulong kadagiti pisiko a mairaman ni Hans Kramers, Oskar Klein, George de Hevesy ken ni Werner Heisenberg. Isu ket nangipadto ti kaadda ti baro a kasla elemento ti sirkonio, a nanagan idi ti hapnio, manipud ti Latin a nagan para iti Copenhagen, nga idiay ket isu ti lugar a nakaduktalanna. Kalpasanna, ti elemento ti bohrio ket naipanagan idi kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Cockcroft, J. D. (1963). "Niels Henrik David Bohr. 1885-1962". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 9: 36–53. doi:10.1098/rsbm.1963.0002.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Niels Bohr iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Niels Bohr iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Daya nga Asia
Ti Daya nga Asia wenno Akindaya nga Asia ket isu ti akindaya a subrehion ti kontinente ti Asia ken mabalin a maipalawag kadagiti termino ti heograpika[1] wenno kultura[2] . Iti heograpia ken heopolitika, daytoy ket sakupenna ti agarup a 12,000,000 km2 (4,600,000 sq mi), wenno agarup a 28% iti kontinente ti Asia ken agarup a 15% a dakdakkel ngem ti kalawa ti Europa.
Ad-adu ngem 1.5 bilion a tattao, agarup a 38% iti populasion ti Asia ken 22% wenno sumurok a maysa a panglima iti amin a tattao iti lubong ket agtaeng idiay Daya nga Asia. Ti rehion ket maysa kadagiti kaaduan ti populasion a lugar iti lubong, nga addaan iti densidad ti populasion iti 133 nga umili kada kuadrado kilometro (340/sq mi) ken agarup a mamitlo a beses iti katimbeng iti lubong iti 45/km2 (120/sq mi), urayno ti Mongolia ket addaan iti kababaan iti densidad ti populasion a naturay nga estado. No agusar kadagiti panangipalawag ti sub-rehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Daya nga Asia ket mairanggo a kas ti maikadua iti populasion nga abaken laeng ti Akin-abagatan nga Asia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti bilang ti kalawa ket naibatay iti natiptipon a luglugar ti Tsina (mairaman ti Hong Kong, Macau, Aksai Chin, ken Trans-Karakoram), Hapon, Amianan a Korea, Abagatan a Korea, Taiwan, ken Bietnam a kas nailista iti Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel.
- ^ Ti bilang ti populasion ket dagiti naitiptipon a populasion ti Tsina (Nangruna a daga ti Tsina, Hong Kong, Macau), Hapon , Amianan a Korea, Abagatan a Korea, and Taiwan a kas nailista iti Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "East Asia". encarta. Microsoft. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-10-31. Naala idi 2008-01-12.
the countries, territories, and regions of China, Mongolia, Hong Kong, Japan, North Korea, South Korea, Macau, and Taiwan.
- ^ Columbia University – "East Asian cultural sphere" "The East Asian cultural sphere evolves when Japan, Korea, and what is today Vietnam all share adapted elements of Chinese civilization of this period (that of the Tang dynasty), in particular Buddhism, Confucian social and political values, and literary Chinese and its writing system."
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Daya nga Asia iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Kwara'ae
Ti pagsasao a Kwara'ae (dati a tinawtawagan iti Fiu manipud iti lokasion dagiti adu nga agsasao) ket naisasao idiay amianan ti Isla Malaita iti Is-isla Solomon. Adda dagiti 32,400 a tattao a makaammo nga agsao idi 1999. Daytoy ti kadakkelan nga indihenio a bernakular iti Is-isla Solomon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kwara'ae iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kwara'ae". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pablaak ti Anglikano a liturhiko iti Kwara'ae manipud iti Project Canterbury


text:
Pagsasao nga I-wak
Ti I-wak[3] (nailetra pay a kas Iwaak wenno I'wak) ket ti pagsasao nga Abagatan–Tengnga a Kordiliera nga insasao babaen dagiti gangani a 3,300 a tattao iti likmut ti kabambantayan ti Tengnga a Kordiliera ti Luzon, Filipinas. Daytoy ket pagsasao a Pangasiniko a mangaramid daytoy nga asideg a kabagian ti Pangasinan, ti maysa kadagiti rehional apagsasao iti pagilian, nga addaan kadagiti agarup a 1.2 a riwriw nga agsasao.
Segun ti Ethnologue, idiay akindaya nga ili ti Itogon, Benguet, ti I-wak ket naisasao kadagiti purok ti Tojongan, Bakes, Lebeng, Domolpos, Bujasjas, ken Kayo-ko. Daytoy ket naisasao pay idiay purok ti Salaksak, ili ti Kayapa, Nueva Vizcaya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ I-wak iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "I-Wak". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "I-wak". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 229. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text: Ti Tokyo (東京, Tōkyō, "Akindaya a Kapitolio") [toːkjoː], Ingles: /ˈtoʊki.oʊ/; opisial a ti Tokyo a Metropolis (東京都, Tōkyō-to),[3] ket maysa kadagiti 47 a prepektura iti Hapon. Ti Tokyo ket isu ti kapitolio iti Hapon, ti sentro iti Kalatakan a Lugar ti Tokyo, ken isu ti kadakkelan a metropolitana a lugar iti lubong[4]. Isu daytoy ti tugae iti gobierno iti Hapon ken ti Imperio a Palasio, ket ti pagtaengan iti Hapon nga Imperio a pamilia. Ti Tokyo ket adda idiay rehion ti Kantō idiay abagatan a daya a bangir iti kangrunaan nga isla iti Honshu ken mairaman ti Is-isla ti Izu ken Is-isla ti Ogasawara.[5] Ti Tokyo a Metropolis ket naporma idi 1943 manipud iti panagtipon iti sigud idi a Prepektura ti Tokyo (東京府, Tōkyō-fu) ken ti siudad iti Tokyo (東京市, Tōkyō-shi).


text:
Baybay Nangisit
Ti Baybay Nangisit ket bineddengan babaen ti Europa, Anatolia ken ti Kaukaso ken naipatinggaan a naisilpo idiay Taaw Atlantiko babaen dagiti baybay ti Mediteraneo ken Egeo ken dagiti nadumaduma nga kipet. Ti Kipet ti Bosporo ket maisilpo iti Baybay ti Marmara, ken ti Kipet ti Dardanelo ket maisilpo ti baybay idiay rehion ti Baybay Egeo iti Mediteraneo. Dagitoy a dandanum ket mangisina ti Akindaya nga Europa ken Akinlaud nga Asia. Ti Baybay nangisit ket maisilpo pay idiay Baybay Azov babaen ti Kipet ti Kerch.
Ti Baybay nangisit ket addaan iti kalawa ti 436,400 km2 (168,500 sq mi) (saan a mairaman ti Baybay ti Azov),[1] ti kaadalem iti 2,212 m (7,257 ft),[2] ken tomo iti 547,000 km3 (131,200 cu mi).[3] Ti Baybay Nangisit ket mangporma ti maysa a agpa-daya ken agpa-laud nga eliptiko a depresion a naisanglad idiay nagbaetan ti Bulgaria, Georgia, Romania, Rusia, Turkia, ken Ukrania.[4] Daytoy ket nalappedan babaen ti Banbantay Pontiko iti abagatan, ti Banbantay Kaukaso iti daya ken mangipakpakita ti naakaba a samang iti amianan a laud. Ti kaatiddogan a daya-laud a sakupna ket agarup a 1,175 km.
Dagiti nangruna a siudad iti igid ti aplaya ket mairaman ti Batumi, Burgas, Constanța, Giresun, Hopa, Kerch, Mangalia, Năvodari, Novorossiysk, Odessa, Ordu, Poti, Rize, Samsun, Sevastopol, Sochi, Sukhumi, Trabzon, Varna, Yalta ken Zonguldak.
Ti Baybay Nangisit ket adda ti positibo a kaimbengan ti danum; a daytoy ket, ti dagup a ruar a panagayus ti danum a 300 km3 ti tunggal maysa a tawen ti uneg ti Bosporo ken ti Dardanelles a mapan idiay Baybay Egeo. Ti danum ti Mediteraneo ket agayus idiay Baybay Nangisit a kas paset ti dua a dalan ti hidrolohiko a panagsinnukat. Ti ruar a panagayus ti Baybay Nangisit ket nalamlamiis ken saan unay a naapgad, ken tumpaw ti rabaw ti napudpudot, ken naapapgad nga umuneg nga ayus ti Mediteraneo – a daytoy ket pagbanagan ti paggiddiatan iti densidad a gapuanan babaen kadagiti paggiddiatan iti kaapgad – a pakaiturongan ti kaaduan nga anoksiko a tuon ti baba ti rabaw ti dandanum. Ti Baybay Nangisit ket makaawat pay ti danum ti karayan manipud iti dakkel a sistema ti Eurasiano a fluvial idiay amianan ti Baybay, nga isu ti naikasangsangayan ti Don, Dnieper ken Danube.
Iti napalabas, ti kaadalem ti danum kaaduan a nagdumaduma. Gapu kadagitoy a pagduduma iti kaadalem ti danum iti labneng a nangpalpalikmut ti samang ken dagiti mainaig a bidang ket sagpaminsan a ti dagdaga. Iti dadduma pay a kritiko a kaadalem ti danum mabalin a maikapet dagiti naipalikmut a bagi ti danum. Babaen dagitoy nga aktibo a pannakaikapet dagitoy a dalan, dagiti Turko nga Ilet, ti baybay Nangisit ket maitipon iti taaw ti lubong. No awan dayoy a maipapan ti danum a panagsilpo, ti Baybay nangisit ket maysa a danaw, a nawaya a manipud iti sangalubongan a sistema ti taaw. Iti agdama ti agpang ti danum ti Baybay Nangisit ket nangato, isu a ti danum ket makisinsinnukat iti Mediteraneo. Dagiti Turko nga Ilet ket kumapet kadagiti Baybay Nangisit ken Egeo ken buklenna ti Bosporo, ti Baybay ti Marmara ken ti Dardanelo.
KadakkelUrnosen
Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko ket mangipalplawag kadagiti patingga ti Baybay Nangisit a kas dagiti sumaganad:[5]
- Idiay Abagatan a laud. Ti Amianan a daya a patingga ti Baybay ti Marmara Ti Linia a mangitipon ti Rawis ti Rumili iti Rawis ti Anatoli (41°13'N)].
- Idiay Kipet ti Kerch. Ti linia a mangitipon ti Rawis ti Takil ken Rawis ti Panaghia (45°02'N).
PopulasionUrnosen
NaganUrnosen
Moderno a nagnaganUrnosen
Dagiti agdama a nagan ti Baybaya ket maipada kadagiti Ingles a nagan, a "Black Sea", a mairaman ti:[11]
- Abhasio: Amshyn Eikʷa (AMшыH Eиқәa)
- Adigue: Khy Shʼuts (Xы ШIyцI)
- Bulgaro: Cherno more (ЧepHo Mope, IPA: [ˈtʃɛrno moˈrɛ])
- Georgiano: Shavi zghva (შავი ზღვა)
- Laz: Ucha zuğa (უჩა ზუღა), wenno laeng ti Zuğa 'Baybay'
- Rumano: Marea Neagră (IPA: [ˈmare̯a ˈne̯aɡrə])
- Ruso: Chornoye morye (ЧëpHoe Mópe, IPA: [ˈtɕɵrnəjə ˈmorʲə]
- Turko: Karadeniz (IPA: [kaˈɾadeniz])
- Ukraniano: Chorne more (ЧopHe Mope, IPA: [ˈtʃɔrnɛ ˈmɔrɛ])
Dagiti kastoy a nagan ket saan pay a naikeddeng a naipakpakita a kasakbayan ti maikaduapulo a siglo, ngem adda dagiti pannakaibagbagaan a dagitoy ket mabalin a kaaduan ket duog.
Ti Baybay Nangisit ket maysa kadagiti uppat a baybay iti Ingles kalpasan kadagiti termino ti maris — dagiti sabali pay ket ti Baybay Nalabbasit, ti Baybay Puraw ken ti Baybay Duyaw.
Naipakasaritaan a nagnaganUrnosen
Ti Heograpia ti Strabo (1.2.10) ket nangibagbaga nga iti kinaduog, ti Baybay Nangisit ket kankanayon a tinawtawagan laeng "ti Baybay" (ho pontos). Para iti kaaduan daytoy, ti Graeco-Romano a tradison ket mangibagbaga ti Baybaya Nangisit a kas ti 'Managsangaili a baybay', Euxeinos Pontos (EὔEeιvoς Πόvtoς). Daytoy ket maysa a eupemismo a mangsuksukat ti maysa a nasapsapa a 'Di managsangaili a Baybay', Pontos Axeinos, nga immuna a naibagbaga iti Pindar (nasapa a maikalima a siglo BCE,~475 BC). Ni Strabo (7.3.6) ket kapanunotanna a ti Baybay Nangisit ket tinawtawagan idi ti "di managsangaili" sakbay ti panagkolonia dagiti Griego gapu ta daytoy ket narigat a daliasaten, ken gapu ta dagiti aplayana ket tinataengan babaen dagiti salbahe a tribu. Ti nagan ket sinukatan iti "managsangaili" kalpasan dagiti Milesio ket nakolonianda ti akin abagatan nga aplaya, ti Pontus, a pinagbalinda a paset ti Griego a sibilisasion.
Daytoy ket mabalin pay a ti nagan ket Axeinos a nagtaud babaen ti nadayeg nga etimolohia manipud iti maysa a Escita Iraniko axšaina- 'di nasilawan,' 'nasipnget'; ti panangibagbaga ti "Baybaya Nangisit" ket mabalin a nangrugi idi Taga-ugma.
Ti mapa ti Asia a napetsaan idi 1570,a natituloan iti Asiae Nova Descriptio, manipud dagiti Theatrum nga etiketa ti Ortelis ti baybay "Mar Maggior."
Dagiti mannurat ti pagsasao nga Ingles iti maika-18 a siglo ket kankanayonda nga inus-usar ti nagan nga "Euxine Sea" (/ˈjuːksɪn/ wenno /ˈjuːkˌsaɪn/) a mangibagbaga ti Baybay Nangisit. Ni Edward Gibbon, kas pagarigan, ket tinawtawaganna ti baybaya babaen ti daytoy a nagan iti kadagupan ti Ti Pakasaritaan ti Pannaka-apday ken Pannarebba ti Romano nga Imperio.[12]
HeolohiaUrnosen
Dagiti heolohiko a taudan ti langneng ket matugotan kadagiti dua a naisangayan a duog a arko ti likudan a labneng a naaramid babaen ti panagsina ti bulkaniko nga arko ti Albania ken ti subduksion dagiti Taaw Paleo- ken Neo-Tethys, ngem ti panangitiempo dagitoy a pasamak ketagtultuloy a kontrobersial.[13][14] Manipud iti pannakairugina, dagiti enbironmento ti ti kompresion ti tektoniko ketnakaiturongan ti subsidensia iti labneng, ken nasarsarunuan dagiti napaiyatiddog a paset a nagresultaan itidakkel a gantingan a bulkanismo ken dagiti nadumaduma nga orohenesis, a nagtaudan ti panagsalto ti Kalatakan a Kaukaso, Banbantay Pontiko, Akin-abagatan a Peninsula ti Krimea ken dagiti kabambantayan ti Balkan.[15]
Ti agdama a panagdinnungpar a nagabetan dagiti plata ti Eurasia ken Aprika ken ti agpalaud a panagtalaw ti muton ti Anatolia iti igid it Tukki ti Amianan nga Anatolia ken dagiti Tukki ti Daya nga Anatolia ket mangidiktado ti agdama a kita ti tektoniko,[15] bayat a dagiti langa ket mangpasayaat iti subsidensia iti labneng ti Baybay Nangisit ken ti adu nga aktibidad ti bukan idiay rehion ti Anatolia.[16] Dagitoy ti heolohikal a mekanismo nga, iti napaut a termino, ketnangpataud dagiti periodiko a pannakaisina ti Baybay Nangisit manipud kadagiti amin a global a sistema ti taaw.
Ti moderno a labneng ket nabingbingay kadagiti dua a sub-labneng babaen ti panagbakkog a gumay-at iti abagatan manipud iti Peninsula ti Krimea. Ti dakkel a samang iti amianan ti labneng ket aginggana iti 190 km (120 mi) iti kaakaba, ken mangilanga ti ababaw a bidang nga addaan kadagiti gradiente a nagbaetan ti 1:40 ken 1:1000. Ti akin-abagatan nga igid idiay likmut ti Turkia ken ti akinlaud nga igid iti likmut ti Georgia, nupay kasta, ket representatibo iti akikid a samang a manmano a sumurok iti 20 km (12 mi) iti kaakaba ket ti napadsok a bidang a kadawyan a 1:40 a gradiente kadagiti nadumaduma nga adda iti sirok ti baybay a kanyon ken dagiti pagpaatiddog ti kanal. Ti abisal a tanap Euxine iti tengnga ti Baybay Nangisit ket makaabot ti kaadalem iti 2,212 metro (7,257.22 kadapan) iti abagatan bassit ti Yalta idiay Peninsula ti Krimea.[17]
Ti litoral a sona ti Baybay Nangisit ket masansan a naibagbaga a kas ti Pontiko litoral wenno Pontiko a sona.[18]
Ti lugar a mangpalikmut ti Baybay Nangisit ket kadawyan a tinawtawagan a kas ti Rehion ti Baybay Nangisit. Ti akin-amianan apartena ket mabirukan iti uneg ti barikes Chernozem (barikes ti nangisit a daga) nga agtaud manipud idiay akindaya a Kroasia (Eslobenia), ti igid ti Danubio (akin-amianan a Serbia, akin-amianan a Bulgaria (Tanap ti Danubio) ken ti akin-abagatan a Romania (Tanap ti Wallachia)) akinggana idiay amianan a daya nga Ukrania ken umadayo iti ballasiw ti Rehion ti Sentral a Nangisit a Daga ken ti akin-abagatan a Rusia aginggana idiay Siberia.[19]
HidrolohiaUrnosen
Ti Baybay Nangisit ket maysa a pingir a baybay [20] ken isu daytoy ti kadakkelan a bagi ti danum iti lubong nga addaan iti meromiktiko a labneng.[21] Dagiti adalem a danum ket saanda a makilaok kadagiti akinngato a tuon ti danum a makaawat iti oksiheno manipud iti atmosperio. Kas resulta, sumurok a 90% iti ad-adalem a tomo ti Baybay Nangisit ket anoksiko a danum.[22] Dagiti tabas ti sirkulasion ti Baybay Nangsit ket kangrunaan a tinengngel babaen ti topograpia ti labneng ken dagiti maikabil ti fluvial, a pagresultaan iti estruktura ti nakaro estratipiko a bertikal a panagtutuon. Gapu ti daytoy a nakaro nga estratipikasion, daytoyket naidasig a kas esturio ti asin a pasengseng.
Ti Baybay Nangisit ket makasanay laeng ti panagakar ti danum iti Baybay Mediteraneo, isu nga amin a panagayus iti uneg ken panagayus iti ruar ket mapasamak idiay Bosporo ken Dardanelo. Ti panagayus ti uneg manipud iti Mediteraneo ket nangatngato iti kaagad ken densidad ngem ti panagayus iti ruar, ken mangpartuat daytoy iti klasiko a sirkulasion ti esturio. Gapu ti daytoy ti panagayus ti uneg ti napuspusek a danum ti Mediteraneo ket mapasamak iti baba ti labneng bayat a ti panagayus ti ruar ti nasadsadiwa a danum ti rabaw ti Baybay Nangisit iti Baybay Marmara ket mapasamak iti asideg ti rabawe. Ti nasadsadiwa a danum ti rabaw ket produkto dagiti maikabil ti fluvial, ken mangaramid daytoy iti Baybay Nangisit iti maysa a positibo a baybay. Ti dagup a maikabil ti nasadiwa a danum keta gpartuat ti maysa a panagayus ti ruar iti tomo a manimdua nga nga ad-adu ngem ti panagayus ti uneg. Ti panagbawbaw ken panagtudo ket ket agarup a kapada ti 300 km3/year.[20]
Gapu ti kaakikid ken kaababaw ti Bosporo ken Dardanelo (ti respektibo a kaadalemda ket 33 ken 70 metmetro), dagiti kapardas ti ayus ti panagayus ti uneg ken panagayus ti ruar ket nangato ken adda met adua a bertikal a kartib. Daytoy ket mangpalubos para iti nariro a panaglaok dagiti dua a tuon.[20] Ti rabaw ti danum ket panawanna ti Baybay Nangisit iti kaapgad iti 17 psu ken danonenna ti Mediteraneo iti kaapgad iti 34 psu. Ti kasta met, ti panagayus ti uneg ti Mediteraneo iti kaapgad iti 38.5 psu ket makasanay ti panagpabassit iti agarup a 34 psu.[20]
Ti natimbeng a sirkulasion ti rabaw ket siloniko ken dagiti danum ti likmut ti perimetro ti Baybay Nangisit ket agkusikos iti kaakaba ti labneng a panagalipuno nga ammo kas ti Ayus ti Ngarab ket addaan iti kapardas iti agarup a 50–100 cm/s. Iti uneg daytoy a langa, adda met dagiti dua a basbassit a sikloniko a panagalipuno, a mangsakop ti akindaya ken akinlaud a sektor ti labneng.[20] Ti Akindaya ken Akinlaud a panagalipuno ket dagiti nasayaat ti unosna a sistema iti panaglalam-ek ngem kumapsot kadagiti serye dagiti nagsisilpo a nakapsot a panagalipuno iti kalgaw ken otonio.
Iti ruar ti Ayus ti Ngarab, dagiti nadumaduma a kasla permanente a nakapsot a panagalipuno iti aplaya ket maporma a kas resulta ti panagallon iti likmut ti bidang ti aplaya ken dagiti mekanismo ti ‘panagkulot ti angin’. Ti tinawen a kapigsa dagitoy a langa ket tinengngel babaen ti maipapan ti tiempo nga atmosperiko ken dagiti fluvial a panagdumaduma. Iti las-ud ti panagsusulbod, ti nakapsut nga alipuno ti Batumi ket maporma idiay akin-bagatan a daya a suli ti baybay.[23]
Iti sirok dagiti danum ti rabaw—manipud iti agarup a 50–100 metmetro—addan daytoy iti haloklina nga agsardeng iti Agtengnga a Tuon ti Lamiis (Cold Intermediate Layer wenno CIL iti Ingles). Daytoy a tuon ket buklen ti nalamiis, naagap a dandanum ti rabaw, a resulta daytoy ti lokalisado nga atmosperiko a panaglamiis ken panagpabassit dagiti maikabil ti fluvial iti las-ud dagiti bulan ti panaglalam-ek. Daytoy ket tidda ti tuon ti nailaok a rabaw ti panaglalam-ek.[20] Ti batayan ti CIL ket namarkaan babaen ti nangruna a piknoklina iti agarup a 100–200 m (330–660 kadkadapan) ken daytoy a panagiddiat ti densidad ket isu ti kangrunaan a mekanismo para iti pannakaisalumina ti adalem a danum.
Iti baba ti piknoklina ket ti masa ti Adalem a Danum, ken ti kaapgad ket ngumato iti 22.3 psu ken dagiti temperatura ket ngumato iti agarup a 8.9 °C.[20] Ti hidrokemikal nga enbironmento ketumalis manipud iti naikkan iti oksiheno iti anoksiko, gapu ti panagusar amin nga adda ngaoksiheno babaen ti panaglungsot ti bakteria kadagiti limned a biomasa. Ti nakapsot a heotermal a panagpapudot ken ti atiddog a panawen ti panagtaeng ket mangpartuat ti napuskol makapapudot a tuon ti baba.[23]
KlimaUrnosen
Ti saan a napaut a panagdumaduma ti klima idiay rehion ti Baybay Nangisit ket kaaduam a maimpluensiaan babaen ti operasion ti Oksilasion ti Amianan nga Atlantiko, ti mekanismo ti klima a pagresultaan manipud iti panagtignay ti nagabetan dagiti masa ti angain ti amianan nga Atlantiko ken ti tengnga a latitud.[24] Bayat a ti eksakto a mekanismo nga agpataud ti Oksilasion ti Amianan nga Atlantiko ket agtultuloy a saan a nalawag,[25] naipagpagarup daytoy a dagiti kasasaad ti klima a napundar idiay Europa ket pakappiaenna ti pudot ken panagtudo nga umabot iti Sentral nga Europa ken Eurasia, ken mangregulado ti pannakaporna dagiti siklon ti panaglalam-ek, a kaaduan kadagitoy ti akinrebbeng para iti rehional a panagtutudo[26] ken impluensianna ti Mediterranean Sea Surface Temperatures (SST's).[27]
Ti relatibo a kapigsa dagitoy a sistema ket mangipatingga pay ti gatad ti sumangpet a nalamiis nga angin manipud kadagiti rehion ti amianan iti las-ud ti panaglalam-ek.[28] Dagiti sabali pay a banag a makaimpluensia ket mairaman ti rehional a topograpia, no dagiti sistema ti depresion ken bagio a sumangsangpet manipud iti Mediteraneo ket maipanda babaen ti tanap iti likmut ti Bosporo, ti kabambantayan ti Pontiko ken Kaukaso ket agtignayda a kas dagiti tarabay tiallon, ken manglimitado ti kapardas ken dagiti dalan ti siklon a lumabas babaen ti rehion.[29]
PakasaritaanUrnosen
Pannakaikapet ti Mediteraneo iti las-ud ti HolosenoUrnosen
Ti Baybay Nangisit ket naikapet iti Taaw ti Lubong babaen ti kawar dagiti dua nga ababaw a kipet, the Dardanelo ken ti Bosporo. Ti Dardanelo ket 55 m (180 ft) iti kaadalen ken ti Bosporo ket ab-ababaw ngem 36 m (118 ft). Babaen ti panangiyasping, tikatayag ti naudi a panawen tiyelo, dagiti pantar ti baybay ket nangatngato ngem 100 m (330 ft) ken nababbabada ngem tatta nga aldawen.
Adda pay ebidensia a dagiti lesaad ti danum idiay Baybay Nangisit ket ab-ababaw iti punto idi las-ud idi kalpasan ti panawen ti yelo, Isu a, kas pagarigan, dagiti arkeologo ket nakabirukda dagiti bato ti suso ken dagiti estruktura nga inaramid ti tao iti agarup a 100 m (330 ft) iti danum idiay aplaya ti Baybay Nangisit iti moderno a Turkia. Isu a naituntunosan a ti Baybay Nangisit ket danaw a naseraan ti daga (kadagiti akingato a tuon) iti las-ud ti naudi a panawen ti yelo ken iti pay panawen kalpasan dayta.
Iti nagresultaan ti naudi a paset ti panawen ti yelo, dagiti lessaad ti danum idiay Baybay Nangisit ken ti Baybay Egeo ket nawayada nga immadalem aginggana idi addaandan iti makaanay a pannakisinnukat a danum. Ti eksakto a linia ti panawen iti daytoy a panagrang-ay ket suheto pay laeng iti debato. Ti maysa aposibilidad ket immuna a napunno ti Baybay Nangisit, a dagiti sobra a danum ket nagayus idiay Bosporo ken kanungpalan idiay Mediteraneo. Adda pay dagiti makadidigra a senario, a kas ti "Teoria ti Layus ti Baybay Nangisit" nga insingasing babaen ni William Ryan, Walter Pitman ken ni Petko Dimitrov.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Kalawa ti rabaw—"Heograpia ti Baybay Nangisit". Unibersidad ti Delaware Kolehio ti Panagadadal ti Marina. 2003. Naala idi 2006-12-02.
- ^ Kaadalem—"Europa – Sapot a Pagsaadan a Sumrekan ti Kappon ti Europa". Enbironmento ken Panagpadakkel – Ti Baybay Nangisit: Dagiti Kinapudno ken Bilang.
- ^ "Unexpected changes in the oxic/anoxic interface in the Black Sea". Nature Publishing Grupo. 1989-03-30. Naala idi 2006-12-02.
- ^ UNEP/GRID-Arendal Biblioteka dagiti Mapa ken Grapiko (2001). "Sosio-ekonomiko a panangibagbaga para kadagiti labneng ti pagilian ti Baybaya Nangisit". Naala idi 2010-12-11.
- ^ "Dagiti Patingga dagiti Taaw ken dagiti Baybay, maika-3 nga edision" (PDF). Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko. 1953. Naala idi Pebrero 7, 2010.
- ^ Instituto ti Estadistika ti Turkia
- ^ Instituto ti Estadistika ti Turkia
- ^ Instituto ti Estadistika ti Turkia
- ^ Cele mai mari orase din Romania
- ^ Instituto ti Estadistika ti Turkia
- ^ Özhan Öztürk (2005). Karadeniz Ansiklopedik Sözlük. İstanbul: Heyamola Yayınları. pp. 617–620.
- ^ Gibbon, Edward. Ti Pakasaritaan ti Pannaka-apday ken Pannakarebba ti Romano nga Imperio. Biblioteka ti Amin a tao, 1910; naiprenta manen idi 1993. ISBN 0-679-42308-7. Passim.
- ^ McKenzie, DP (1970). "Plate tectonics of the Mediterranean region". Nature. 226 (5242): 239–43. Bibcode:1970Natur.226..239M. doi:10.1038/226239a0. PMID 16057188.
- ^ McClusky, S.; Balassanian, S. (2000). "Global Positioning System constraints on plate kinematics and dynamics in the eastern Mediterranean and Caucasus" (PDF). Journal of Geophysical Research. 105 (B3): 5695–5719. Bibcode:2000JGR...105.5695M. doi:10.1029/1999JB900351.
- ^ a b Shillington, Donna J.; White, Nicky; Minshull, Timothy A.; Edwards, Glyn R.H.; Jones, Stephen M.; Edwards, Rosemary A.; Scott, Caroline L. (2008). "Cenozoic evolution of the eastern Black Sea: A test of depth-dependent stretching models". Earth and Planetary Science Letters. 265 (3–4): 360–378. Bibcode:2008E&PSL.265..360S. doi:10.1016/j.epsl.2007.10.033.
- ^ Nikishin, A (2003). "The Black Sea basin: tectonic history and Neogene–Quaternary rapid subsidence modelling". Sedimentary Geology. 156: 149–168. Bibcode:2003SedG..156..149N. doi:10.1016/S0037-0738(02)00286-5.
- ^ Remote Sensing of the European Seas. 2008. p. 17. ISBN 1-4020-6771-2.
- ^ Prothero, G.W. (1920). Anatolia. London: H.M. Stationery Office.
- ^ "Agriculture in the Black Sea Region". Bs-agro.com. Naala idi Enero 14, 2014.
- ^ a b c d e f g Descriptive Physical Oceanography. Talley, Pickard, Emery, Swift.
- ^ "Meromictic". Merriam-webster.com. Naala idi Enero 14, 2014.
- ^ "Exploring Ancient Mysteries: A Black Sea Journey". Ceoe.udel.edu. Naala idi Enero 14, 2014.
- ^ a b Korotaev, G. (2003). "Seasonal, interannual, and mesoscale variability of the Black Sea upper layer circulation derived from altimeter data". Journal of Geophysical Research. 108. doi:10.1029/2002JC001508.
- ^ Hurrell, J. W. (1995). "Decadal Trends in the North Atlantic Oscillation: Regional Temperatures and Precipitation". Science. 269 (5224): 676–679. Bibcode:1995Sci...269..676H. doi:10.1126/science.269.5224.676. PMID 17758812.
- ^ Lamy, F.; Arz, H.w>; Bond, C.G.; Barh, A.; Pätzold, J. (2006). "Multicentennial-scale hydrological changes in the Black Sea and northern Red Sea during the Holocene and the Arctic/North Atlantic Oscillation" (PDF). Paleoceanography. 21. Bibcode:2006PalOc..21.1008L. doi:10.1029/2005PA001184.
- ^ "Spatial and temporal analysis of annual rainfall variations in Turkey". International Joynal of Climatology. Bibcode:1996IJCli..16.1057T. doi:10.1002/(SICI)1097-0088(199609)16:9 3.3.CO;2-4.
- ^ Cullen, H. M.; Kaplan, A. (2002). "Impact of the North Atlantic Oscillation on Middle Eastern climate and streamflow" (PDF). Climatic Change. 55 (3): 315–338. doi:10.1023/A:1020518305517.
- ^ Ozsoy, E. and U. Unluata (1997). "Oceanography of the Black Sea: A review of some recent results". Earth-Science Reviews. 42 (4): 231–272. Bibcode:1997ESRv...42..231O. doi:10.1016/S0012-8252(97)81859-4.
- ^ Brody, L. R., Nestor, M.J.R. (1980). Regional Forecasting Aids for the Mediterranean Basin. Handbook for Forecasters in the Mediterranean, Naval Research Laboratory. Part 2.
BibliograpiaUrnosen
- Stella Ghervas, "Odessa et les confins de l'Europe: un éclairage historique", iti Stella Ghervas et François Rosset (ed), Lieux d'Europe. Mythes et limites, Paris, Editions de la Maison des sciences de l'homme, 2008. ISBN 978-2-7351-1182-4
- Charles King, Ti Baybay Nangisit: Ti Pakasaritaan, 2004, ISBN 0-19-924161-9
- William Ryan ken Walter Pitman, Layus ni Noah, 1999, ISBN 0-684-85920-3
- Neal Ascherson, Baybay Nangisit (Vintage 1996), ISBN 0-09-959371-8
- Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (Baybay Nangisit: Ensiklopediko a Diksionario). 2 Cilt (2 Volumes). Heyamola Publishing. Istanbul.2005 ISBN 975-6121-00-9.
- Rüdiger Schmitt, "Dagiti Konsiderasion iti Nagan ti Baybay Nangisit", in: Hellas und der griechische Osten (Saarbrücken 1996), pp. 219–224
- West, Stephanie. "‘Ti Kakaskasdaawan kadagiti Amin a Baybay’: ti Griego a Pannakasarak iti Euxine", Gresia ken Roma, Tom. 50, Pablaak 2 (2003), pp. 151–167.
- Petko Dimitrov, Dimitar Dimitrov. Ti Baybay Nangisit, Ti Layus ken dagiti Taga-ugma a Mito. – Varna, 2004.
- Dimitrov, D. 2010. Heolohia ken Saan a tawid a rekurso ti Baybay Nangisit. LAP Lambert Academic Publishing. ISBN 978-3-8383-8639-3. 244p.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Nangisit iti Wikimedia Commons


text:
Daulo ti gobierno
Ti daulo ti gobierno ket ti sapasap a termino nga inus-usar para iti kangatuan wenno maikadua nga opisial iti sanga ti ehekutibo ti naturay nga estado, ti pederado nga estado, wenno ti bukod nga agturturay a kolonia, (kadawyan a naibagbaga a kas dagiti pagilian, nasion wenno es-estado a nasion) a masansana mangiturong iti gabinete, ti grupo dagiti ministro wenno dagiti sekretario a mangiturong kadagiti departamento ti ehekutibo. Ti termino a "daulo ti gobierno" ket masansan a maigiddiat manipud iti termino a "daulo ti estado", (kas iti artikulo 7 ti Kombension iti Linteg dagiti Tulag ti Vienna, artikulo 1 ti Kombension ti Panagsalaknib dagiti Diplomata ken ti listaan ti protokol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian),[1][2][3] gapu ta mabalin a dagitoy ket mabalin a dagiti sabali a puesto, tattao, ken /wenno dagiti papel depende iti pagilian.
Ti turay ti daulo ti gobierno, kas ti presidente, wenno kangrunaan a ministro ken ti pannakibing iti pagbaetan ti puesto ken dagiti sabali a patakder ti estado, kas ti relasion a pagbaetan ti daulo ti estado ken ti lehislatura, ket adu ti pagdumadumaan kadagiti naturay nga estado, a kaaduan nga agdepdepende iti partikular a pannakabukel ti napili a gobierno, nangabak, wenno panagbaliw iti naplabas a panawen.
Kadagiti parlamentario a sistema, mairaman dagiti batay-linteg a monarkia, ti daulo ti gobierno ket ti de facto a daulo ti politika ti gobierno, ken sumungbat iti maysa a kamara wenno ti intero a lehislatura. Uray no adda masansan a pormal a relasion a panangireporta iti maysa a daulo ti estado, ti naud-udi a naibaga ket kadawyan nga agtignay a kas daulo a pigura a mabalin a mangala iti papel iti pangulo nga ehekutibo kadagiti limitado nga okasion, no makaaw-awat it konstitusional a balakada manipud iti daulo ti gobierno wenno babaen dagiti naisangayan a probision iti batay-linteg. Kas pagarigan, iti Nagkaykaysa a Pagarian, ti kangrunaan a ministro ket "balakadanna" ti reina iti panangidutok iti gabinete, ti balakad a nasken nga awatenna. Iti met sabali, ti napauten a serbisio ti reina a kas daulo ti estado ket mangpakabael kaniana a mangited iti kangrunaan a ministro ti pakaammo ken sirmata kadagiti adu a banag tapno mapasayaat ti panagpataray ti gobierno. Nupay kasta, gapu ta ti Nagkaykaysa a Pagarian ket batay-linteg a monarkia, usarenna ti bukodna a panagtalek a maipapan no awatenna wenno sanna a suroten ti balakada ti reina.
Kadagiti presidential a republika wenno dagiti absoluto a manarkia, ti daulo ti gobierno ket kadawyan pay nga isu ti daulo ti gobierno. Ti relasion apagbaetan ti daulo ken ti gobierno, nupay kasta, ket mabalin nga adua nga agdumaduma, a mangsakop manipud iti panagsina dagiti bileg aginggana iti autokrasia, segun ti batay-linteg (wenno dagiti sabali a batayan a linteg) iti naisangayan nga estado.
Kadagiti semi-presidensial a sistema, ti daulo ti gobierno ket mabalin a sumunbat iti daulo ti estado ken ti lehislatura, a dagiti pakaisangayan ket ited babaen iti tunggal maysa a batay-linteg ti pagilian. Ti moderno a pagarigan ket ti agdama a gobierno ti Pransia, a nagtaud manipud iti Maikalima a Republika ti Pranses idia 1958. Idiay Pransia, ti presidente, ti daulo ti estado ket idutokna ti kangrunaan a ministro, nga isu met ti daulo ti gobierno. Nupay kasta, ti presidente ket nasken nga agpili no sino ti epektibo nga a kas maysa nga ehekutibo, ngem isu pay iti addaan iti suporta manipud iti lehislatura ti Pransia, ti Nailian nga Asemblia, tapno makabael a mangipasa iti lehislasion. Kadagiti dadduma a kaso, ti daulo ti estado ket mabalin a mangirepresenta ti maysa a partido ti politika ngem ti kaaduan iti Nailian nga Asemblia ket iti sabali a partido. Gapu ta ti partido ti kaaduan ket adaan iti ad-adu a panagtengngel iti pangbusbos iti estadpo ken kangrunaan a lehislasion, ti presidente ket epektado a mapilit nga agpili iti kangrunaan a ministro manipud iti kasuppiat a partido. Iti dayta a kaso, nga ammo a kas kohabitasion, i kangrunaan a ministro, a kakuyogna ti gabinete, ket mangtengngel ti domestiko nga annuroten, a kaaduan a magawidan ti impluensia ti presidente kadagiti ganganaet a pannakibiang.
Kadagiti direktorial a sistema, dagiti responsiblidad ti ehekutibo ti daulo ti gobierno ket maiwarwaras kadagiti grupo ti tattao. Ti prominente a pagarigan ket ti Pederal a Konseho ti Suiso, a ti tunggal maysa kameng ti konseho ket mangidaulo iti departamento ken agbutos pay kadagiti singasing a maipanggep kadagiti amin a departamento.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jean Blondel & Ferdinand Muller-Rommel Cabinets in Western Europe (ISBN 0-333-46209-2)
- WorldStatesmen (pinduten ti tunggal maysa a pagilian)
- ^ HEADS OF STATE, HEADS OF GOVERNMENT, MINISTERS FOR FOREIGN AFFAIRS, Protocol and Liaison Service, United Nations (2012-10-19). Naala idi 2013-07-29.
- ^ Vienna Convention on the Law of Treaties 1969, International Law Commission, United Nations. Naala idi 2013-07-29.
- ^ Convention on the Prevention and Punishment of Crimes against Internationally Protected Persons, including Diplomatic Agents 1973, International Law Commission, United Nations. Naala idi 2013-07-29.


text:
Plantilia:Clear left
Agpataud ti:

Panagusar[urnosen ti taudan]
{{Clear left}}: Mangaramid kadagiti linaon nga umar-ariping iti kanigid nga agparang iti baba ti immuna nga materiales nga umar-ariping iti kanigid. Ti teksto ket a sumurotto iti kanigid a bangir.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- Plantilia:Clear right(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan), tapno mataktak ti linaon aginggana no makompleto ti kanigid a bangir ti panid.
- Plantilia:Clear(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan), tapno mataktak ti linaon aginggana no makompleto dagiti dua a bangir ti panid.
- Plantilia:-(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan), kapadpada ti
{{Clear}}, ngem teknikal a maigiddiat.


text:
Makina
Ti makina ket maysa a ramit a mangbukel ti maysa wenno ad-adu a parte, ken agus-usar iti enerhia tapno makagun-od iti gandat. Dagiti makina ket kadawyan a nabilegan babaen dagiti mekanikal, kimika, termal, wenno elektriko a pamay-an, ken dagitoy ket kankanayon a motorisado. Iti pannakaipakasaritaan, ti nabilegan a ramit ket makasapul pay kadagiti agkutkuti a parte tapno maidasig a kas maysa a makina; nupay kasta, ti pannakapartuat ti teknolohia ti elektronika ken nakaiturongan ti panagrang-ay dagiti nabilegan a ramit nga awan dagiti agkutkuti a parte a naikeddeng a kas makina.
Ti simple a makina ket maysa ng alikamen a mangbaliw ti turong wenno kaadu iti maysa a puersa, ngem adu dagiti adda a narikrikut pay a makina.Kas pagarigan ket mairaman dagiti lugan , dagiti elektroniko a sistema, dagiti molekular a makina, dagiti kompiuter, telebision, ken radio.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Dagiti Makina iti Wikimedia Commons
- Teknolohia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oberg, Erik; Franklin D. Jones; Holbrook L. Horton; i Henry H. Ryffel (2000). Christopher J. McCauley; Riccardo Heald; Muhammed Iqbal Hussain (dagiti ed.). Manual ti Makina (Maika-26 nga edision nga ed.). New York: Industrial Press Inc. ISBN 0-8311-2635-3.
- Reuleaux, Franz; (patarus ken anotasion babaen ni A. B. W. Kennedy) (1876). Ti Kinematika iti Makina. New York: naimaldit manen babaen ti Dover (1963).
- Uicker, J. J.; G. R. Pennock and J. E. Schigley (2003). Teoria dagiti makina ken dagiti Mekanismo. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.


text:
James Cook
Ni Kapitan James Cook, FRS, RN (7 Nobiembre1728[NB 1] – 14 Pebrero 1779) ket maysa idi a Britaniko nga eksplorador, nabigador, kartograpo, ken kapitan ti Naarian a Marina. Ni Cook ket nagaramid kadagiti naisalaysayan a mapa ti Newfoundland sakbay a napan kadagiti tallo a panagbanbaniaga ti Taaw Pasipiko, nga iti las-ud ti daytoy ket nakagun-od ti immuna a Europeano a panakaiyasideg ti akin-daya nga aplaya ti Australia ken ti Is-isla ti Hawaiia, ken ti immuna a nairehistro a panagbaniaga ti likmut ti Baro a Selanda.
Ni Cook ket nakikappon ti agtagtagilako a marina a kas maysa nga agtutubo ken nakikappon ti Naarian a Marina idi 1755. Isu ket nakasanay ti gubat idiay Gubat ti Pito a Tawtawen, ken dimteng a nagsuksukimat ken nagmapmapa ti kaaduan a pagserrekan ti sabangan ti Karayan San Lorenzo idi las-ud ti panagsillong ti Quebec. Daytoy ket nangtulong a nangiyeg kenni Cook ti pnakaikaskaso ti Almirantasgo ken Naarian a Kagimongan. Daytoy panakaikaskaso ket dimteng ti nnagruna adarikmat iti karrer ni Cook ken ti turong ti ballasiw taaw a panagsuksukimat ti Britaniko, ken daytoy ti nangrugian ti panakomisionna idi 1766 a kas ti agbilbilin ti HM Bark Endeavour para iti umuna kadagiti tallo a panagbanbaniaga ti Pasipiko.
Kadagiti tallo a panagbanbaniaga ni Cook ket naglaylayag kadagiti rinibu a milia ti ballasiw kadagiti kaaduan a saan a naikarta a luglugar iti lubong. Isu ket nagimapa kadagiti daga manipud ti Baro a Selanda aginggan ti Hawaii idiay Taaw Pasipiko iti nsaysayaat a panakasalaysay ken ti gantingan a saan pay idi a nagun-od. Idi nagrangrang-ay kadagiti panagbanbaniagana ti panagduktal isu ket nagsukimat ken naginagan kadagiti langa t idaga, ken isu ti immuna a nagirehistro kadagiti isla ken aplaya kadagiti Europeano a mapa. Isu ket nangipakpakita kadagiti laok t kalaing ti panaglayag, ti kalaingan a panagsukimat ken kartograpo a laing, ti kinaturedna ken ti abilidadna a mangidaulo kadagiti saan a nasayaat a kondisionp.
Ni Cook ket napatay idi idiay Hawaii idi nakilablaban kadagiti Hawayano idi las-ud ti maikatlo a panagsukimat a baniaga iti Pasipiko idi 1779. Isu ket nangibati ti legado ti sientipiko ken heograpiko a pannakaammo a dagitoy ket makaimpluensia kadagiti simmarsaruno kaniana iti las-ud ti maika-20 a siglo ken adda dagiti adu a sangalubongan a pakailaglagipan a naidaton kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daan nga estilo a petsa: 27 Oktubre
Nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni James Cook (kategoria) iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni James Cook iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Georges Pompidou
Ni Georges Jean Raymond Pompidou (Pranses: [ʒɔʁʒ pɔ̃pidu]; 5 Hulio 1911 – 2 Abril 1974) ket isu ti Primo Ministro ti Pransia manipud idi 1962 aginggana idi 1968, isu ti nagtengngel ti kapautan a panagtaken iti daytoy a puesto, ken kalpasanna nagbalin a Presidente ti Republika ti Pransia manipud idi 1969 aginggana idi pimmusay.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket naipasngay idi idiay komuna ti Montboudif, departamento ti Cantal idiay tengnga ti Pransia.[1] Kalpasan ti panagturposna ti literario ken dagiti humanidad idiay Lycée Louis-le-Grand, nga idiay ket ginayyemna ti taga-Senegal ken masakbayan a mannaniw ken estadista a ni Léopold Sédar Senghor, isu ket nagturpos manipud idiay École Normale Supérieure iti degrado ti Agrégation iti literatura.
Isu ket immuna a nagisursuro ti literatura idiay lycée Henri IV idiay Paris aginggana a inabangan idi 1953 babaen ni Guy de Rothschild nga agtrabaho idiay Rothschild. Idi 1956, isu ket naidutok a kas mangimaton a heneral ti dayta a banko, ti puesto a tinenggelna aginggana idi 1962. Kalpasanna, isu ket inabangan babaen ni Charles de Gaulle a mangimaton ti Pundasion Anne de Gaulle para iti sindrome ni Down (ni Anne nga anak a babai ni de Gaulle ket nagsakit ti Sindrome ni Down.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Georges Pompidou iti Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wall, E. H. (1976). "Pompidou, Georges Jean Raymond". Iti William D. Halsey (ed.). Collier's Encyclopedia. 19. Macmillan Educational Corporation. p. 236.


text:
Mabuhay, Zamboanga Sibugay
Ti Mabuhay ket maysa a maika-4 a klase klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mabuhay ket nabennebenneg iti 18 a barbaranggay.[2]
- Abunda
- Bagong Silang
- Bangkaw-bangkaw
- Caliran
- Catipan
- Kauswagan
- Ligaya
- Looc-Barlak
- Malinao
- Pamansaan
- Pinalim (San Roque)
- Poblacion
- Punawan
- Santo Niño (Caliran)
- Sawa
- Sioton
- Taguisian
- Tandu-Comot (Katipunan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Mabuhay | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Accara
Ti Accara elegans ket ti kaikaisuna a sebbangan ti monotipiko a henero ti Accara iti botanikal a pamilia ti Myrtaceae. Datoy ket bassit a mula nga endemiko iti Estado ti Minas Gerais iti Brasil, nga umabot iti 1-2m iti katayag.[2]
Dati a nairaman kadagiti henero ti Myrtus ken Psidium, maigiddiat ti Accara manipud kadagiti dua a naibaga iti estruktura ti aanakan, ken manipud iti immuna a naibaga ta daytoy ket pentamero (addaan dagiti parte kadagiti bilang iti lima) ken iti estruktura ti busel. Ti kadawyan a naganna ket maysa nga anagramo iti kita ti lokasion, ti Caraça, ken kapada iti naipagpagarup nga asideg a kabagian a henero iti Acca, nga ita nga ladawen ket nairamraman iti Feijoa.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ (DC.) Landrum Syst. Bot. 15(2): 221 1990
- ^ a b Kew World Checklist of Selected Plant Families
- ^ Landrum, Leslie R. "Accara: A New Genus of Myrtaceae, Myrtinae from Brazil". Systematic Botany Vol. 15, No. 2 (Apr. - Jun., 1990), pp. 221-225.


text:
Dipterocarpus humeratus
Ti Dipterocarpus humeratus ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Ti nagan ti sebbangan iti humeratus ket naala manipud iti Latin (humerus = abaga) ken mangibaga iti naartikulado a pesiolo. Ti D. humeratus ket maysa a rumrummuar a kayo, aginggana iti 50 m iti katayag. Mabirukan daytoy kadagiti aglalaok a dipterokarpo a bakir kadagiti nasayaat a maatianan a sekka a daga.[1] Ti sebbangan ket mabirukan a maiwarwaras kadagiti agallo-allon a daga ken dagiti pantok ti sekka iti baba ti 700 m. Daytoy ket mabirukan idiay Sumatra ken Borneo (Brunei, Sabah, Sarawak ken Kalimantan) ken mabirukan iti saan a basbassit ngem tallo a nasalakniban a lugar (Reserba ti Bakir ti Sepilok, Nailian a Parke ti Ulu Temburong ken Gunung Mulu).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ashton, P. S. (Septiembre 2004). "Dipterocarpus humeratus Slooten" (PDF). Iti Soepadmo, E.; Saw, L. G.; Chung, R. C. K. (dagiti ed.). Tree Flora of Sabah and Sarawak. (free online from the publisher, lesser resolution scan PDF versions). 5. Forest Research Institute Malaysia. pp. 110–111. ISBN 983-2181-59-3. Naala idi 21 Nobiembre 2007.


text:
Walt Disney
Ni Walter Elias "Walt" Disney (Disiembre 5, 1901 – Disiembre 15, 1966) ket maysa idi nga Amerikano a produser ti pelikula, direktor, mannurat ti senario, aktor ti timek, animador, komersiante, agpalpaliwa, internasional nga ikono,[2] aken pilantropo, a nadateg a naamaamon para kadagiti impluensiana iti matgedan ti panagpalpaliwa idi las-ud ti maika-20 a siglo. A nairaman ti kasatna a lalaki a ni Roy O. Disney, isu ket kimmadduaan a nangbangon ti Walt Disney Productions, a daytoy ket dimtengan a nagbalinan ti kalatakan a naamammoan a produser kadagiti pelikula iti lubong. Ti korporasion ket naamammoan akas ti The Walt Disney Company ken adda dagiti tinawen a matgedan iti agarup a US$36 bilion idi 2010 a tawen ti pinansia.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Walt Disney". IMDB. Naala idi 2008-05-21.
- ^ Dave Bryan (Agosto 13, 2002). "Ni Walt Disney Ket Tinulonganna ni Wernher von Braun a Nangilako ti Limbang kadagiti Amerikano". Associated Press. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Mayo 24, 2009. Naala idi 2010-09-27.
- ^ "2010 Form 10-K, Walt Disney Company". United States Securities and Exchange Commission.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Thomas, Bob (1994). Walt Disney: Ti Amerikano nga Orihinal. New York: Hyperion. ISBN 0-7868-6027-8.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Walt Disney iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Walt Disney iti Wikimedia Commons


text:
Isla Alabat
Ti Isla Alabat ket ti maysa nga isla ti Purpuro ti Filipinas, idiay Probinsia ti Quezon iti rehion ti CALABARZON, mabirukan daytoy iti daya bassit ti ti aplaya ti Akin-abagatan a Luzon. Ti isla ket addaan iti kalawa iti 192 kuadrado kilometro (74 sq mi) ken ti populasion iti 41,822.
Buklen dagiti tallo nga ili ti Isla Alabat, ti Perez iti akin-amianan nga ungto, ti maitutop nga ili ti Alabat iti tengnga ti Quezon iti abagatan.
Ti Alabat ket addaan iti nadam-eg a tropikal a klima nga awanan iti namaga a tiempo, ngem ti nakaro a pangtutudo manipud iti Nobiembre aginggana iti Enero.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heograpiko a datos a mainaig iti Isla Alabat iti OpenStreetMap


text:
Plantilia:Raise
{{{1}}}
Panagusar[urnosen ti taudan]
Usaren a panangipangato ti sangkabassit a teksto wenno sabali nga elemento iti nainaganan a bilang dagiti yunit – maisingasing dagiti proporsional a yunit ti "em" – no saan ti kasisigud ket 0.6em:
{{raise|Nem|teksto/elemento}}ti panangipangato kadagiti yunit ti N em (kas ti {{raise|0.4em|Daytoy ti teksto nga ipangato.}})
{{raise|teksto/elemento}}ti panangipanagto babaen ti kasisigud ti 0.6em.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Lower}}