text:
By ALYANSA DAGITI PESANTE ITI TAE’NG KORDILYERA
Ti bulan ti Oktobre ket nagbalin a Philippine Peasant Movement agsipud ta iti daytoy a bulan nga indeklara ti pimmusay a Diktador a ni Ferdinand E. Marcos, ti Presidential Decree 27, ti umuna a bogus a reporma iti daga, maysa a bulan kalpasan na nga indeklara ti Martial Law. Tinawen a laglagipen daytoy ti Philippine Peasant Movement wenno ti Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP).
Ti Alyansa dagiti Pesante iti Tae’ng Kordilyera (APIT-TAKO), ket isu ti tsapter ti KMP ditoy rehiyon tayo. Nabangon daytoy idi Oktobre 17, 2001 iti La Trinidad, Benguet iti 81 a tukad-komunidad nga organisasyon dagiti mannalon, manguma, gardinero, agpaspasto, ken agminminas nga umili kadagiti nadumaduma a paset ti Kalinga, Benguet, Mountain Province, Ifugao ken Abra. Itatta, adda daytoy iti 157 a miembro nga organisasyon iti tukad komunidad (Sitio, Barangay, Tribu) ken iti intar dagiti grupo nga awanan daga a mangmangged-talon.
Ita a tawen, agallangugan ti protesta dagiti mannalon wenno pesante iti intero a pagilyan nga idadauloan ti KMP gapu iti nakaru a panagbaybay-a ti administrasyon ti Haciendero, Papet, Pasista ken Korap a Pangulo Benigno Simeon Aquino III iti sector dagiti Mannalon. Manun a tawen ti naglabas idi maiyulog dagiti bogus a linteg kas iti P.D 27, idi panawen ni Marcos, Comprehensive Agrarian Reform Law (CARL) wenno Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP) idi panawen ni President Corazon C. Aquino ken ti Comprehensive Agrarian Reform Program Extension with Reform (CARPER) idi panawen President Gloria Arroyo ngem agingga ita ket awan ti nagbanagan na. Pito (7) iti tunggal sangapulo (10) a mannalon ket awan ti bukod na a daga. Kaskasdi pay a kimmaru ti pananggamrud dagiti appo’t daga kadagiti dagdaga dagiti babassit a mannalon.
Ditoy Kordilyera, nabatag ti pangta ti land grabbing nangruna iti kadagaan dagiti nainsigudan nga umili. Ngem dagiti gamrud a kompanya ti enerhiya ken dagiti dadakkel kompanya ti minas ti kangrunaan a mang-ag-agaw ti kadagaan ken kinabaknang dagiti nainsigudan nga umili ti Kordilyera. Agarup nasurok a sangasut a hydro power project iti gandat dagitoy a kompanya nga ipasdek kadagiti amin a karayan ti rehiyon. Madama itan nga ipatpatakder ti HEDCOR ti Sabangan Hydropower Project iti munisipalidad ti Sabangan, Mountain Province.
Kasta met dagiti aplikasyon para iti Geothermal Power Plant ken windmill. Kasta met nga agresibo manen dagiti kompanya ti minas a mangituloy kadagiti aplikasyon da iti panagminas kas EPA,EXPA,MPSA,APSA ken FTAA. Umabot iti 482 a mining application a sadino ket addaan kalawa nga 767,385.83 ektarya wenno agarup sumurok nga apagkatlo iti kalawa ti rehiyon Kordilyera ti sakopen na.
Kalaksidan pay kadagiti madama ti operasyon na kas iti Lepanto Consolidated Mining Corporation, Philex Mining Company, Benguet Corporation. Kakunniber dagiti gamrud a kompanya ti enerhiya ken minas ti National Commission on Indigenous People (NCIP) a mangipatungpal kadagitoy a proyekto. Ti NCIP ket traidor kadagiti nainsigudan nga umili! Isuda ti mangilaklako iti ancestral land dagiti nainsigudan nga umili kadagiti gamrud a kompanya. Isunga rumbeng laeng nga iserra ti opisina ti NCIP!
Maysa pay a dakkel a pangta kadagiti mannalon wenno pesante nangruna kadagiti gardenero ket iti pannakaiyablat iti ASEAN Free Trade Agreement (AFTA) inton umay a tawen 2015 kalaksidan pay iti nakaru nga epekto ti pannakaibuyangyang ti merkado ti Pilipinas duron iti General Agreement on Tariff and Trade (GATT-WTO).
Gapu ditoy ket nalayus ti merkado ti Pilipinas kadagiti imported nga agricultural products a sadino isu ti makagapu nga adu a mannalon ken gardenero iti nalugi gaputa saan da kabaelan iti magasto iti panagtalon ken panaggarden kalaksidan pay iti nababa a presyo ti produkto dagitoy. Mas pakaruen pay ti pannaka-implementar ti AFTA inton 2015 daytoy. Saan pay a kabaelan dagiti mannalon wenno gardenero ditoy Kordilyera ti makibalubal wenno makikompitensya iti linnakuan kadagiti kabangibang a nasyon gapu iti nakaru a panagbaybay-a ti gobyerno iti sector ti agrikultura. Kasta met nga awan ti karbengan dagiti mannalon wenno gardenero a mangikeddeng iti presyo dagiti produkto da ken kasta met kadagiti agkakangina a mausar iti panagtalon ken panaggarden kas iti abono, pestisidyo, bin-i, ken dadduma pay. Mas dagiti kapitalista ti mapangngeddeng iti panagpresyo.
Kangrunaan a biktima dagiti pesante iti kaaw-awayan ti Kordilyera iti kinaranggas ken kinapasismo ti estado. Adu a pesante iti biktima ti pammapatay, pammutbuteng, panang-inbestigar ken dadduma pay a pananglabsing iti karbengan pangtao. Manun a mannalon ti pinapatay, binugbog, binutbuteng, ken tinakawan ti pasismo a soldado ti estado kas iti napasamak idiay Lacub Abra ken dadduma pay a paset ti Kordilyera.
Gapu kadagitoy a parikut a sangsangwen dagiti pesante iti intero a kordilyera ken iti intero a pagilyan, agallangugan ti protesta dagiti mannalon wenno pesante kadagiti kalkalsada iti sentro tapnu inda idanun kadagiti maseknan nga ahensya ken iti mismo a bulok a gobyerno dagitoy nga arungaing ken pakaseknan.
Pukkaw dagiti pesante!
: Patakyasin ti asyendero, puppet, pasista ken kurap a Pangulo Noynoy Aquino!
: Junk GATT/WTO!
: Junk AFTA!
: Mining Act of 1995, ibasura!
: Pondo para irigasyon saan a para korupsyon!
: NCIP traidor kadagiti naisigudan nga umili!
: Singeren dagiti berdugo ken mammatay tao nga 41st IB!
: Hustisya para kadagiti amin a biktima ti pananglabsing iti karbengan pangtao!
: Pondo para agrikultura ited kadagiti mannalon a masa!
: Genuine Agrarian Reform Bill (GARB) isabatas na!


c: text/html

text:
Nicaragua
Nagsasabtan: 13°8′N 85°7′W / 13.133°N 85.117°W
Ti Nicaragua (Espaniol: [nikaˈɾaɣwa]), opisial a ti Republika ti Nicaragua ket ti kadakkelan a pagilian iti ismo ti Tengnga nga Amerika, a pagbeddengan babaen ti Honduras iti amianan, ti Karibe iti daya, Costa Rica iti abagatan, ken ti Taaw Pasipiko iti laud. Ti Managua ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti pagilian ken ti pay maikatlo a kadakkelan a siudad idiay Tengnga nga Amerika, kalpasan ti Tegucigalpa ken Siudad ti Guatemala. Ti multi-etniko a populasion ti innem a riwriw ket mairaman dagiti tattao iti tawid nga indehenio, Europeano, Aprikano, ken Asiano. Ti nangruna a pagsasao ket Espaniol. Dagiti patneng a tribu iti Aplaya ti Mosquito ket agsasaoda kadagiti bukodda a pagsasao ken Ingles.
Kasisigud a tinagtagitao babaen dagiti nadumaduma nga indihenio a kultura manipud kadagiti ugma a panawen, pinarukma ti Imperio nga Espaniol ti rehion idi maika-16 a siglo. Nakagun-od ti Nicaragua iti wayawya manipud iti Espania idi 1821. Ti Aplaya ti Mosquito ket simmurot iti sabali a dalan iti pakasaritaan, kinolonia daytoy dagiti Ingles idi maika-17 a siglo ken kalpasanna tinurayan daytoy dagiti Briton, ken dagiti bassit panagsasarak kadagiti Espaniol idi maika-19 a siglo. Daytoy ket nagbalin a maysa a nawaya a teritorio ti Nicaragua idi 1860 ken ti akin-amianan unay a partena ket kanungpalan a naiyakar iti Honduras idi 1960. Manipud iti pannakawayawayana, ti Nicaragua ket napanen kadagiti paset ti panawen iti riribok iti politika, diktatoria, ken dagiti didigra—dagiti kangrunaan a gapuanan a nakaiturongan ti Yaalsa ti Nicaragua kadagiti tawen ti 1960 ken 1970 ken ti Gubat Contra kadagiti tawen ti 1980. ti Nicaragua ket maysa a representatibo a demokratiko a republika.
Ti panaglalaok dagiti tradision ti kultura ket nakapataud iti adu a dibersidad iti folklore, luto, musika, ken literatura, a naisangsangayan ti literatura gapu kadagiti literario a kontribusion dagiti mannaniw ken mannurat a Nicaraguano, a kas ni Rubén Darío. Ammo akas ti "daga dagiti danaw ken dagiti bulkan",[8][9] Ti Nicaragua ket ayan pay ti maikadua a kadakkelan a katuduan a bakir iti Kaamerikaan. Ti pagilian ket bukod a nagisaad iti gandat nga addaanto iti 90% iti maparo nga enerhia babaen ti tawen ti 2020.[10] Ti dibersidad ti biolohia, nabara a klima ti tropiko ken dagiti aktibo abulkan ket mangaramid iti Nicaragua iti maysa nga umad-adu a nadayeg a papanan dagiti turista.[11][12]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Kas naipakita iti Córdoba; kitaen, kas pagarigan, Banco Central de Nicaragua Naiyarkibo 2010-09-24 iti Wayback Machine.
- ^ "Nicaragua Demographics Profile 2011". Nicaragua. Index Mundi. 2011. Naala idi 2011-07-16.
- ^ "Nicaragua". CIA World Factbook. Naala idi 2007-05-09.
- ^ "Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012" (PDF) (iti Espaniol). National Nicaraguan Institute of Development Information. pp. 1–5. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2 Mayo 2013. Naala idi 24 Marso 2013.
- ^ a b c d "Nicaragua". International Monetary Fund.
- ^ "Gini Index". Banko ti Lubong. Naala idi 2013-07-18.
- ^ United Nations Development Programme (2015). "2015 Human Development Report" (PDF). New York: United Nations. Naala idi 15 Disiembre 2015.
- ^ Brierley, Jan (15 Oktubre 2017). "Sense of wonder: Discover the turbulent past of Central America". Daily Express (iti Ingles). Naala idi 27 Oktubre 2017.
- ^ Wallace, Will and Camilla (10 Abril 2010). "Traveller's Guide: Nicaragua". The Independent. Naala idi 27 Oktubre 2017.
- ^ "Why isn't Nicaragua in the Paris agreement?". BBC News. 3 Hunio 2017. Naala idi 27 Oktubre 2017.
- ^ Dicum, G (2006-12-17). "The Rediscovery of Nicaragua". Travel Section. New York: TraveThe New York Times. Naala idi 2010-06-26.
- ^ Davis, LS (2009-04-22). "Nicaragua: The next Costa Rica?". Mother Nature Network. MNN Holdings, LLC. Naala idi 2010-06-26.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Nicaragua iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Nicaragua manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Nicaragua a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Nicaragua iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Nicaragua

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kilogramo
Ti kilogramo ket ti baatayan a yunit ti masa iti sistema a metriko, a pormal a ti Internasional a Sistema dagiti Yunit (International System of Units – SI), ken addaan iti simbolo ti yunit iti kg. Daytoy ket adu a maus-usar a panagrukod iti siensia, inhenniera, ken komersio iti sangalubongan, ken masansan a simple a makunkuna a kilo iti inaldaw a panagsasao.
Kasisigud a naipalawag ti kilogramo idi 1795 a kas ti masa ti maysa a litro ti danum. Maysa idi daytoy a nalaka a panangipalawag, ngem narigat a mausar iti panagsanay. Babaen kadagiti kamaudian a panangipalawag ti yunit, nupay kasta, daytoy a pannakaikabagian ket addaan pay laeng iti kinaagpayso iti 30 ppm. Idi 1799, ti platino a Kilogramme des Archives ket sinukatanna daytoy a kas ti pagalagadan ti masa. Idi 1879, ti maysa a silindriko ti platino-iridio, ti Internasional a Prototipo ti Kilogramo (International Prototype of the Kilogram – IPK) ket nagbalin a ti pagalagadan ti yunit ti masa para iti sistema a metriko, ken nagtultuloy daytoy aginggana idi 2019.[1] Ti kilogramo ket isu idi kadagiti naudi a naipalawag a yunit ti SI babaen ti maysa a pisikal nga artepakto.
Naipalawag itan ti kilogramo kadagiti termino ti segundo ken ti metro, a naibatay iti naitalinaay a kammasapulan a konstansia ti katutubo.[2] Mangipalubos daytoy iti nasayaat a naaramatan a laboratorio ti metrolohia a dagus a mangkalibrado iti maysa nga instrumento ti panagrukod ti masa a kas ti Kibble balance babaen ti panagrukod ti masna a penomena, nga awanen iti pannakasapul a panagusar ti maysa nga artepakto.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti libra avoirdupois ket parte iti kustomario a sistema ti yunyunit ti Estados Unidos ken ti Imperial a sistema ti yunyunit. Naipalawag daytoy a kas eksakto a 0.45359237 kilogramo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Resnick, Brian (Mayo 20, 2019). "The new kilogram just debuted. It's a massive achievement". vox.com. Naala idi Mayo 23, 2019.
- ^ "The Latest: Landmark Change to Kilogram Approved". AP News. Associated Press. 16 Nobiembre 2018. Naala idi 4 Marso 2020.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kilogramo iti Wikimedia Commons


text:
Bantay Hibok-Hibok
Ti Bantay Hibok-Hibok (ammo pay a kas ti Bulkan Catarman[3][4]) ket estratobulkan idiay Isla ti Camiguin, Filipinas.[1] Daytoy ket maysa kadagiti aktibo a bulkan iti pagilian ken paset ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko.
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bulkanologo ket idasgda ti Hibok-Hibok a kas estratobulkan[1] ken kompleks ti simborio[5] nga addaan iti kangato iti 1,332 metro (4,370 ft) ken ti diametro ti baba iti 10 kilometro (6.2 mi).
Daytoy ket addaan kadagiti innem a napudot nga ubbog (Ubbog ti Ardent Tangob, Bugong, Tagdo, Naasag ken Kiyab), tallo nga abut ti bulkan (Abut ti bulkan Kanangkaan, lugar ti nagbettakan idi 1948; Abut ti bulkan Itum , lugar ti nagbettakan idi of 1949 , ken ti Abut ti bulkan Ilihan , lugar ti nagbettakan idi 1950).
Dagiti asideg iti daytoy a bulkaniko a sanguanan ket ti Bantay Vulcan, iti 580 metro (1,900 ft) a kangato, amianan a laud ti Hibok-Hibok;ti Bantay Mambajao, iti 1,552 metro (5,092 ft) a tengnga ti Camiguin; ti Bantay Guinsiliban iti 581 metro (1,906 ft) a kangato, ti akin-abagatan unay a paset ti Camiguin; ti Bantay Butay ti 679 metro (2,228 ft); ken Bantay Uhay, amianan ti Bantay Ginsiliban. Adda pay dagiti simborio ken dagiti kono idiay Turod Campanal, Turod Minokol, Turod Tres Marias, Bantay Carling, Bantay Tibane, ken Turod Piyakong.
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hibok-Hibok ket nagbettaken iti maminlima a beses iti moderno a pakasaritaan.
1827 ken 1862[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a nairehistro a panagbettak ket napasamak idi 1827 ken sinaruno pay ti sabali a panagbettak idi 1862.[5]
1871 aginggana idi 1875[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Pebrero 16, 1871, dagiti gingined ket dagiti subteraneo a panagariwawa ket nangrugrugi a narikrikna iti isla, ken immad-adu ti kakarona aginggana idi Abril 30, idi naluktan ti bulkaniko a rengngat 400 a yarda iti abagatan a laud ti purok ti Catarman, idiay amianan a laud a bakras ti Hibok-hibok. Manipud iti nakaluktan, nagkankanayon ti panagpussuak ti lava ken naibukbok idiay baybay kadagiti uppat a tawen ken nangdadael met daytoy iti ili . Iti isu met laeng a panawen, ti butbot ket ngimmatngato iti katayag ken limmawlawa ti kaakabana ken isu daytoy ti nangporma ti Bantay Vulcan. Idi 1875, ti Challenger expedition ket binisitada ti lugar, ken inbagbgada a ti bantay a kas simborio , nga agarup iti 1,950 kadapan (590 m) iti katayag, nga awan met ti abut ti bulkan, ngem daytoy ket agas-asok pay ken agbigbiggang met iti tuktokna.[4]
Ti paset ti daan nga ili nga ayan idi ti kamposanto ket limned idiay baybay ken itan ket namarkaan ti puraw a krus. Ti pagtaengan ken naiyalis idiay agdama a sentro ti ili ti Catarman. Dagiti tidda ti daan a Catarman kasla met dagiti tidda ti antigo a simbaan ti Kastila, kombento ken ti torre ti kamapna ket tinawtawagan itan ti Gui-ob.
1897[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1897, ti Hibok-Hibok ket nagpussuak met ti puraw a sengngaw ti asupre a nagdadael kadagiti talon iti isla. Ti solpatariko nga aktibidad ket nagtultuloy aginggana idi 1902.
1948 aginggana idi 1951[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi 1948 aginggana idi 1951, ti Bantay Hibok-Hibok ken kanknayon a nagariwawa ken nagas-asok. Adda pay dagiti guedday ken dagiti gingined a sinaruno ti panagporma ti simborio ken piroklastiko a panagayus. Ti peleano a panagbettak idi 1948 manipud iti abut ti bulkan ti Kanangkaan ket nakadadael laeng bassit ken awan ti natay. Ti panagbettak idi 1949, a nagtaud manipud iti abut ti bulkan ti Itum ket nakapatya kadagiti 79 dgapu kadagiti guedday. Idi bigat ti Disiembre 4, 1951, ti bulkan ket nagbettak manen. Nupay kasta iti daytoy a panawen, daytoy ket napussuak kadagiti agburburek a lava, dagiti makasabidong a gas, ken dagiti guedday a nakaanayen a nagdadael iti gangani a 19 kuadrado kilometro (7.3 sq mi) iti daga a naipangpangruna idiay Mambajao. Iti amian, sumurok a 3,000 a tattao ti natnatay. Sakbay ti panagbettak ti Bantay Hibok-Hibok isi 1951, ti populasion ti Camiguin ket nakabot iti 69,000. Kalpasan ti panagbettak, ti populasion ket bimmassit iti 34,000 gapu dagiti adu a panagpampanaw ti tattao.
Dagiti bulkanologo ket naobserbada ti tabas ti panagbettak idi las-ud dagiti panagbettak idi 1948–1952 (ti siklo dagiti uppat a paset) a mangrugi iti nabiit a paset ti panawen a panagpussuak ti alibungubong manipud iti abut ti bulkan ken dgaiti guedday dagiti bulkaniko a materiales, daytoy ket sarunuen met dagiti panagbettak wenno pabagbettak ti alibungubong a kakuyog ti panagpussuak ti napuskol nga ulep ti alibubgubong, dapo ken dagiti dadduma pay a bulkaniko a material nga addaan iti napigsa a probabilidad iti panagdur-as dagiti piroklastiko a panagayus. Ti maikatlo apaset ket mairaman ti panagbettak kadagiti agbigbiggang a materiales, panagpussuak ti adu a dagup ti dapo ken alibungubong, ti panagporma dagiti ayus ken sagpaminsan a panagbettak ti bassit nga abut ti bulkan, ken kanungpalanna ti panagpabassit ti alibungubong ken dadduma pay a maipuspussuak manipud iti abut ti bulkan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Filipinas
- Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia
- Bulkan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Camiguin". Programa ti Global a Bulkanismo (iti Ingles). Instituto ti Smithsoniano. Naala idi 2008-11-04.
- ^ "Hibok-Hibok, Filipinas". Peakbagger.com. Naala idi 2013-03-11.
- ^ "Camiguin -Dagiti Sininimo ken dagiti Sublanga". Programa ti Global a Bulkanismo. Naala idi 2012-03-25.
- ^ a b Becker, George F. (1901). "Reporta iti Heolohia ti Is-isla ti Filipinas", p.42-43. Pagmalditan nga Opisina ti Gobierno ti Washington, 1901.
- ^ a b "Philippine Volcanoes". ABS-CBN Broadcasting Corporation. 1996. Naala idi 2008-11-04.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Bantay Hibok-Hibok iti Wikimedia Commons


text:
Anguilla
Nagsasabtan: 18°13′38″N 63°02′56″W / 18.22723°N 63.04899°W
Ti Anguilla ket maysa a Ballasiw Taaw a teritorio ti Britaniko idiay Karibe. Maysa daytoy kadagiti akin-amianan unay nga Is-isla ti Leeward idiay Lesser Antilles, a naisanglad iti daya ti Puerto Rico ken ti Is-isla ti Birhen ken dagus nga amianan iti San Martin. Daytoy a teritorio ket buklenna ti kangrunaan nga isla iti Anguilla, agarup daytoy a 26 km (16 mi) a kaatiddog babaen ti 5 km (3.1 mi) a kalawa iti kalawaan nga ungto, a mairan dagiti babbabassit pay nga is-isla nga awan dagiti agtaeng. Ti kapitolio daytoy nga isla ket ti The Valley. Ti dagup a kalawa ti daga daytoy a teritorio ket 91 km2 (35 sq mi),[3] nga adda populasion ti agarup a 13,500 (2006 karkulo).
Ti Anguilla ket nagbalin a nalatak a pagkamangan iti buis, nga awan dagiti maala a puonan, tagikua, ganansia wenno dagiti sabsabali pay a porma iti dagus a panagbuis kadigiti agmaymaysa a tattao wenno korporasion.[4]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Anguilla World Fact Book
- ^ Bariweswes ti Pagilian: Anguilla, Panagbaniaga ken Ganganaet a Panagtaeng, Opisina ti Ganganaet ken Mankomunidad
- ^ http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact92/wf930012.txt
- ^ Tax Rates. "Dagiti Gatad ti Buis ti Anguilla". Taxrates.cc. Naala idi 2011-12-28.


text:
Sistema ti nainlangitan a nagsasabtan
Iti astronomia, ti sistema ti nainlangitan a nagsasabtan ket ti sistema para iti pananginagan kadagiti puesto dagiti nainlangitan a banag: satelite, planeta, bituen, ariwanas, aken dadduma pay. Dagiti sistema ti nagsasabtan ket mabalin a manginagan ti puesto iti 3 a dimensional nga espasio, wenno laeng ti direksion ti banag iti nainlangitan nga espero, no ti distansia ketdi ammo wenno saan nga importante.
Dagiti sistema ti nagsasabtan ket maisayangkat iti esperikal a nagsasabtan wenno rektanggular a nagsasabtan. Ti sistema ti esperikal a nagsasabtan, a naikabil iti nainlangitan nga espero, ket kapada ti sistema ti heograpikal a nagsasabtan a naus-usar iti rabaw ti Daga. Dagitoy ket aggiddiat kadagiti panagpilida iti kammasapulan a plano, a mangbingay ti nainlangitan nga espero kadagiti dua nga agpada a hemisperio iti igid ti nalatak a sirkulo. Ti rektanggular a nagsasabtan, kadagiti maitunos a yunit, ket ti kartesiano a kapada dagiti esperikal a nagsasabtan, nga adda met iti isu a kammasapulan a (x,y) plano ken kangrunaan a (x-aksis) direksion. Ti tunggal maysa a sistema ti nagsasabtan ket nainaganan para iti panagpilina iti kammasapulan a plano.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sistema ti nainlangitan a nagsasabtan iti Wikimedia Commons


text:
Sultan
Ti sultan (Arabiko: سلطان sulṭān, panangibalikas [sʊlˈtˤɑːn, solˈtˤɑːn]) ket ti natakneng a titulo nga addaan kadagiti nadumaduma a kaibuksilan iti pakasaritaan. Iti kasisigud, daytoy ket maysa idi nga Arabiko nga abstrakto a pangnagan a ti kayatna sawen ket "pigsa", "turay", "panagturay", a naala manipud iti pangited-anag a pangnagan ti سلطة sulṭah, a ti kayatna a sawen ket "turay" wenno "bileg". Iti kalpasanna, daytoy ket nagbalin a naus-usar a kas titulo dagiti naisabgayan nga agturturay a nagtunton it igangani a napno a kinaturay kadagiti praktikal a termino (kas ti kaawan iti panagkamkammatalek iti ania man a nagatngato nga agturturay), ngem awan ti panagtunton iti amin a kalipato, wenno ti panagibaga iti nabileg a gobernador ti probinsia iti kaunegan ti kalipato.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- RoyalArk – kitaen ti tunggal pagilian, kas ti Oman
- WorldStatesmen – kitaen ti tunggal agdam a pagilian
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sultan iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti plantilia ti heograpia ken lugar
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 19 a subkategoria, manipud iti 19 a dagup.
- Dagiti plantilia ti pagilian (34 K, 1 P)
D
- Dagiti plantilia a mainaig ti mapa (2 K, 2 P)
- Dagiti plantilia ti bantay (1 P)
- Dagiti plantilia ti danaw (1 P)
- Dagiti plantilia ti infobox ti heograpia (6 K, 15 P)
- Dagiti plantilia ti isla (1 P)
- Dagiti plantilia ti siudad (4 K)
- Dagiti plantilia ti sona ti oras (20 P)
- Dagiti plantilia ti wagayway (1 K, 251 P)
K
- Dagiti plantilia ti kontinente (10 K, 2 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti plantilia ti heograpia ken lugar"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.


text:
Pagsasao a Lituano
Ti Lituano (lietuvių kalba) ket isu ti opisial nga estado a pagsasao itiLituania ket mabigbigana a kas maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Kappon ti Europa. Adda dagiti agarup a 2.9 a riwriw a Lituano a mangisasao idiay Lituania ken agarup a 300,000 idiay ballasiw taaw. Ti Lituano ket mays a Baltiko a pagsasao, nga asideg maikabagian ti Leton, nupay dagitoy ket saanda a nasaranay a maawatan. Daytoy ket naisurat ti Latin nga abesedario. Ti Lituano a pagsasao ket naipamatian nga isu ti kakonserbatiboan a sibibiag a Indo-Europeano a pagsasao, a nakataginayon kadagit adu a langa ti Proto-Indo-Europeano a tattan ket napukawen kadagiti sabali a Indo-Europeano a pagsasao.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zinkevičius, Z. (1993). Rytų Lietuva praeityje ir dabar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla. p. 9. ISBN 5-420-01085-2.
…dagiti linguista ket sapsasapda a mangawat a ti pagsasao a Lituano a ket isu ti kaaduan nga arkaiko kadagiti sibibiag nga Indo-Europeano a pagsasao…


text:
Pagsasao a Batak Karo
Ti pagsasao a Batak Karo, tinawtawagan idiay Indonesia a kas Bahasa Karo (pagsasao a Karo), ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti tattao a Karo ti Indonesia. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 600,000 a tattao idiay Amianan a Sumatra. Daytoy ket kangrunaan a naisasao idiay Rehensia ti Karo, kadagiti akin-abagatan a parte ti Rehensia ti Deli Serdang ken dagiti akin-amianan a parte ti Rehensia ti Dairi, Amianan a Sumatra, Indonesia. Daytoy ket historikal idi a naisurat nga inus-usar ti alpabeto a Batak a nagtaud manipud iti sinuratan a Brahmi ti taga-ugma nga India babaen dagiti sinuratan ti Pallava ken Daan a Kawi, ngem itan ket bassit laengen ti bilang ti Karo a makasurat ken makaawat iti sinuratan , ken imbes nga inus-usar ti sinuratan a Latin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Batak Karo iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Batak Karo". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Altötting
Ti Altötting (Aleman: [altˈˀœtɪŋ], lokal a [ɔidˈɛːde̝ŋ]) ket maysa nga ili idiay Bavaria, a kapitolio ti distrito ti Altötting.
Daytoy bassit nga ili ket nadayeg para iti Gnadenkapelle (Kapilia iti Grasia), maysa kadagiti kaaduan a nabisbisita nga altar idiay Alemania. Daytoy ket maysa nga adda ti walo a sulina a kapilia a mangiayaywan ti nairaraeman nga estatua ni Birhen Maria. Segun ti sarsarita, idi 1489, ti maysa nga agtwen ti 3 nga ubing a nalmes idiay karayan ket napaungar idi inkabil ti inana idiay sanguanan ti naaramid ti kayo nga estatua ni Birhen Maria idiay ngato nga altar. Ti damag ti daytoy a mirakulo ket napardas a naiwaras, ken ti kapilia ket napardasana naipalawa babaen ti panakaipatakder ti maysa a paglinongan ken nalinongan a pagdalanan.[2]
Ti tinawid ti Bavaria ket tumawag ti panakaikabil ti puso ti natay nga ari iti maysa nga urno ken idulin idiay kapilia iti ti Altötting. Ti puso ni "agmauyong" nga Ari a ni Ludwig II iti Bavaria, ti nangipatakder iti Neuschwanstein a kastilio ket naisanglad iti daytoy a kapilia, a mairaman kadagiti aponan ken amana.
Idi las-ud ti Karolingio a paset ti panawen, adda idi ti maysa a naarian a palasio ditoy. Iti asideg, ni Ari Carloman ket nangipatakder ti maysa a Benediktino a monestario idi 876, a ni Werinolf ket isu ti immuna nga abad, ket nangipatakder pay ti kumbento a simbaan a pammadayaw kenni Apostol Santo Philip. Idi 907 ni Ari Louis ti Ubing ket inikkanna ti kumbento iti ekonomienda kenni Burchard, ti Obispo iti Passau (903-915), (mabalin a kapadpada ni Burchard,ti maikadua ken naudi nga abad). Idi 910 dagiti Hungarosinamsamenda ken pinuoranda ti simbaan ken ti kumbento.
Idi 1228 ni Dúke Louis I iti Bavaria ket inpatakderna manen dagitoy a pasdek ken, kalpasan a dagitoy ket nasantipikado , ket inkabilna a maimatonan dagiti sangapulo ket dua a dagiti Kadawyan a Kanon, nga indauloan babaen ti maysa a proboste. Dagiti kanon ket nagbatida aginggana ti sukularisasion dagiti monestario ti Bavarian idi 1803.[3]
Ni Santo Kondrado iti Parzham, O.F.M. Cap., (1818–1894) ket nagserbi a kas ti portero idiay Friary ni Santa Ana idiay siudad ti Altötting para kadagiti sumaganad a 40 a tawtawen.
Dagiti pay nadayeg nga arkitektura iti ili ket dagiti singin a torre a Stiftskirche, ti maysa analadaw a Gotiko a simbaan a nabangon idi nasapa a tawtawen iti maika-16 a siglo para kadagiti panakaibakbanangan dagiti peregrino, ken ti dakkel a Neo-barok a Basilika, a nabangon idi rugi ti maika-20 a siglo.
Dagiti Internasional a panakibiang[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasingin nga ili ken kakabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Altötting ket simmingin iti:[4]
- Częstochowa idiay Polonia[4]
- Loreto in Italy[4]
- Fátima in Portugal[4]
- Lourdes idiay Pransia[4]
- Příbram, Republika a Tseka
- Appleton, Wisconsin idiay Estados Unidos
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tabellenblatt "Daten 2", Statistischer Bericht A1200C 202041 Einwohnerzahlen der Gemeinden, Kreise und Regierungsbezirke". Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung (iti Aleman). Hunio 2021.
- ^ "Altötting". www.altoetting.de. Naala idi 2009-10-10.
- ^ "Katoliko nga Ensiklopedia (1913)/Oettingen - Wikisource". En.wikisource.org. 2008-09-28. Naala idi 2009-05-05.
- ^ a b c d e "Asosasion dagiti ili ket naggungguna ti Premio ti Europa". www.czestochowa.um.gov.pl. Naala idi 2009-10-10.


text:
Baton Rouge, Louisiana
Ti Baton Rouge (/ˌbætən ˈruːʒ/; Pranses para iti "Nalabbasit a ruting", Pranses: Bâton-Rouge [batɔ̃ ʁuʒ] (dengngen)) ket isu ti kapitolio ti Estado ti Louisiana ken isu ti maikadua a kadakkelan a siudadna. Isu pay daytoy ti tugaw ti kondado ti Parokia ti Daya a Baton Rouge, ken ti siudad ket mabirukan kadagiti bangkag Karayan Mississippi.
Kas ti "Kapitolio a Siudad," ti Baton Rouge ket isu ti politikal a sentro para iti Louisiana,[4] ken isu ti maikadua a kadakkelan a metropolitano a siudad ti estado ken addaan iti dumakdakkel a populasion iti 229,426 a tattao manipud idi 2013.[5] Ti metropolitano a lugar a mangpalikmut iti siudad, a naam-amuan iti Kalatakan a Baton Rouge, ket addaan iti populasion iti 820,159 a tattao manipud idi 2013.[5] Ti urbano a lugar ket addaan iti agarup a 594,309 nga agnanaed.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagup a kalawa para iti Siudad ti Baton Rouge, nsaan nga amin iti Parokia ti East Baton Rouge.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Office of Mayor President". Baton Rouge Government Website. Naala idi 3 Enero 2017.
- ^ "American FactFinder". United States Census Bureau. Naala idi Agosto 27, 2014.
- ^ "Population Estimates". United States Census Bureau. Naala idi Nobiembre 16, 2015.
- ^ Louisiana Old State Capitol | Governor's Portrait Gallery
- ^ a b "Census shows shift | News | 2theadvocate.com — Baton Rouge, LA". 2theadvocate.com. Naala idi 2011-04-27.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baton Rouge, Louisiana iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Baton Rouge, Louisiana manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Ma'ya
Ti pagsasao a Ma'ya ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Laud a Papua babaen dagiti 6,000 a tattao. Daytoy ket naisasao kadagiti adda iti aplaya a purok kadagiti isla ti Misool, Salawati, ken Waigeo iti Is-isla Raja Ampat. Daytoy ket naisasao iti pagbeddengan a pagbaetan ti sasao nga Austronesio ken Papuano.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagsasao a Matbat, ti kaarruba a pagsasao nga adadan iti nakarkaro nga impluensia iti Papuano ken dagiti lina a tono.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Salawati iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Kawe iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Legenyem iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Wauyai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Raja Ampat Maya". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- van der Leeden, Alex (1993). Ma'ya: Phonology. Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonesia. p. 97. ISBN 9789798258015.


text:
Danaw Naujan
Ti Danaw Naujan (wenno Lak Novjan) (mabirukan iti 13°10′N 121°20′E / 13.167°N 121.333°E) ket isu ti maikalima a kadakkelan a danaw idiay Filipinas, idiay amianan a daya a suli ti probinsia ti Oriental Mindoro iti Isla ti Mindoro. Ti danaw ket agarup a 8,125 nga ektaria ti nawaya a danum iti Nailian a Parke ti Danaw Naujan[1] Ti danaw ket nabeddengan babaen dagiti ili ti Naujan iti amianan, Victoria iti laud, Socorro iti abagatan, ken Pola iti daya. Daytoy ket makaala ti danum manipud iti Waig Siguan. Ti kangrunaan a rummuaran ti danum ti danaw ket ti Karayan Lumangbayan. Ti Bantay Naujan ket mabirukan iti amianan ti danaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nailian a Parke ti Danaw Naujan". Asia-Pacific Migratory Waterbird Conservation Committee. Naala idi 2009-05-17.


text:
Ket ita nga aldaw, intay’ manen selebraran ti maika-116 nga anibersario ti ay-ayatentayo a Sudipen!
Sudipen, napintas ka!
Ket ita nga aldaw, intay’ manen selebraran ti maika-116 nga anibersario ti ay-ayatentayo a Sudipen!
Intay’ selebraran dagiti aramid, panagkakadua, panagiinnayat dagiti lumugar a nangpangayed pay iti ilitayo!
Saan a naannayas ti panaglabas ti tawen 2020, agingga ita… Gapu iti pandemia a mapadpadasantayo iti agdama, adu dagiti rigat, problema, ken awan ti kasiguraduanna nga intayo laklak-amen.
Ngem saan a dagitoy ti makatubeng iti intayo panagselebrar no di ket agbalinda nga inspirasion tapno itultuloytayo ti intay’ panagdidinnanggay.
Ta babaen iti panagtitinnulong, panagbibinnulig ti tumunggal maysa, babaen ti ayat ken grasia ti Apo a Namarsua, saantayo a paabak ket mapagballigiantayo daytoy a karit, Sudipenians!
Sudipen saan a madidigra,
Iti umili nga agkaykaysa!


text:
Pagsasao a Kapampangan
Ti Kapampangan ket maysa kadagiti 13 a kangrunaan a pagsasao iti Filipinas a maar-aramat kadagiti provincia ti Pampanga ken Tarlac. Maus-usar met iti sumagmamano a paset ti probinsia ti Nueva Ecija, ti Bulacan, ken Bataan.
Dagiti kaasitgan a kabagian a pagsasao ti Kapampangan ket dagiti pagsasao a Sambal ti probinsia ti Zambales ken Bolinao iti Bolinao, Pangasinan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kapampangan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Philippine Census, 2000. Table 11. Household Population by Ethnicity, Sex and Region: 2000
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Pampanga". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Departamento ti Vaupés
Ti Vaupés ket deparatmento ti Colombia idiay naabungotan ti kabakiran a Rehion ti Amasona. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a daya a paset ti pagilian, a bineddengan babaen ti Brasil iti daya, dagiti departamento ti Amazonas iti abagatan, Caquetá iti laud, ken Guaviare, ken Guainía iti amianan; daytoy ket mangsakop ti dagup a kalawa iti 54,135 km². Ti kapitoliona ket ti ili ti Mitú.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi las-ud ti kolonisasion babaen dagiti Kastila ken dagiti immuna nga aldaw ti immuna a republika, ti teritorio ti Vaupes ket paset idi ti Probinsia ti Popayán, idi las-ud ti Nalatak a Colombia. Kalpasan ti pannakawaya manipud iti Espania idi baetan ti 1821 ken 1830 daytoy ket nagbalin a paset ti immuna a bersion ti Departamento ti Boyacá. Idi nagbaetan ti 1831 ken 1857 ti teritorio ket nagbalin a paset ti Nailian a Teritorio ti Caquetá a kanungpalan met a nagbalin a Naturay nga estado ti Cauca. Idi 1886 daytoy ket nagbalin a paset idi ti kabarbaro a napartuat a Departamento ti Cauca.[4]
Iti panagdur-as ti industria ti goma ken ti industrial a rebulosion, ti panagsukimat para iti goma ket nakaabot iti lugar ken nangiyeg kadagiti agkolkolonia a nangbaliw ken kadagiti dadduma a kaso daytoy ken gapuanan ti pannakaawan dagiti kaaduan nga indehenio a populasion.
Ti teritorio ket immuna idi a naaramid a teritorial a dibision idi 1910 ken nagrebbeng a kas Komisaria iti uneg ti ili ti Calamar a kas kapitolio (mabirukan tatta nga aldaw idiay Guaviare) ngem kanungpalan met a naiyakar idiay ili ti Mitú tapno maaramid ti maysa a "tignay ti kaadda" idiay asideg ti pagbeddengan ti Brasil. Idi 1963 ti Guainía ket simmina manipud iti Vaupes ken nagbalin daytoy a komisaria. Idi 1977, ti Guaviare ket simmurot met ti kastoy a waya.
Ti Departamento ket napartuat babaen ti Batay-linteg ti Colombia ti 1991 a nangibangon daytoy a kas Departamento ti Colombia idi Hulio 4, 1991.[5]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kangrunaan nga aktibidad ti ekonomia ti departamento ket ti panagtarikayo ken panagkalap, ken kaaduan ti eksportasion iti kaarubana a Brasil.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
kaaduan ti populasionna ket dagiti agtataeng nga indehenio.
Transportasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Gapu ti lokasionna idiay bakir ti Amasona, dagiti kalsadana a mangikapet kadagiti sabali a paset ti pagilian wenno iti kaunegan manipud kadagiti nadumaduma a pagtataengan, komersio ken ti pannakaiyasidegna ti ruar a lubong ket malak-am babaen ti panagbiahe iti igid dagiti karayan ken babaen ti panagpatayab a panagbiahe. Adda met dagiti dadduma a babassit a pagtaengan nga addaan iti bassit a pagpatayaban nga addaan iti serbiso idiay kapitolio ti departamento, ti Mitú, ken manipud idiay kadagiti sabali a paset ti pagilian.[6]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Gapu ti bassit a populasionna ken ken kadu ti sakup ti dagana,ti Vaupés ket addaan laeng kadagiti tallo a munisipalidad. Dagiti sabali a paset ti Departamento ket naidasig idi a kas maysa nga espesial a kita ti Koregimiento, nga addaan iti sabali a kita dagiti annong manipud iti munisipalidad ken koregimiento.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti departamento a Koregimiento[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipal a Koregimiento[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nuestro Departamento: Información general". Gobernación del Vaupés.
- ^ "Vaupés, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Scarecrow Press. 2012. p. 291. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ Vaupes – Capitán Paz
- ^ (iti Espaniol) Vaupes Sekretario ti Edukasion; Pakasaritaan ti Vaupes
- ^ (iti Espaniol) Finagro; Departamento ti Vaupes
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- "nailian a loteria iti Vaupes" (iti Espaniol).
- "Encolombia.com – Vaupes" (iti Espaniol).
- "Nailian a pederasion dagiti Departamento: Vaupes" (iti Espaniol).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Vaupés iti Wikimedia Commons


text:
Kinapudno
Ti kinapudno ket isu ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, ngem saan a kasla ti maiparparang wenno mabalin a naipagpagarup.[1] Iti nalaw-lawa a pannakaipalpalawag, ti kinapudno ket mangiraman amin iti adda ken adda idin, urayno wenno daytoy ket saa a mapaliiw wenno maawatan. Ti maysa pay a nawatiwat a pannakaipalpalawag ket mairaman amin nga adda idin, dagiti adda, wenno addanto.
Dagiti pilospo, matematiko, ken dagiti taga-ugma nga agpanpanunot ken dagiti moderno nga agpanpanunot, a kas ni Aristoteles, Plato, Frege, Wittgenstein, ken ni Russell, ket nangaramidda kadagiti panangilasin a baetan ti panunot a maipadai ti kinapudno, dagiti maammuan nga abstraksion (dagiti panunot ti banbanag a mabalin a maipagpagarupan ngem saan nga agpayso), ken dagitoy ket saan pay a mabalin a nairasonan a napanunotan. Iti pannakaigiddiat ti kaadda ket kadawyan a nairestrikto laeng kadagiti addaan idin ti pisikal a kaadda wenno adda idin ti dagus a pakabatayanna iti pamay-an kadagiti panunot a maar-aramid iti utek.
Ti kinapudno ket kadawyan a maigiddiat iti maipagpagarup, naallilawan, (laeng) iti isip, dagiti tagtagainep, no ania ti abstrakto, no ania ti di agpayso, wenno ania ti piksional. Ti kinaagpayso ken mangitudo no ania ti agpayso, bayat a ti di agpayso ket mangitudo no ania ti saan. Dagiti piksion ket naikeddeng dagitoy a saan nga agpayso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kompakto a Ingles a Diksionario ti Oxford iti Agdama nga Ingles, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2005. (Napno a pannakaikabil para iti kinapudno: "kinapudno • pangnagan (pl.dagiti kinapudno) 1 ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, a saan a kasla maysa nga idealistiko wenno nailian a kapanunotan kaniada. 2 ti banag a pudno a napadas wenno nakita. 3 ti kababalin iti kasla biag a parsua. 4 ti kasasaad wenno kababalin iti kaada nga irurumsua wenno sustansia.")
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Kinapudno iti Wikimedia Commons
- C.D. Nawatiwat iti kinapudno
- Ensiklopedia ti Stanford iti Pilosopia ken Realismo
- Video: Ni Carl Sagan iti maika-4 a Panangipalpalawag ti Dimension


text:
Marso 10
Ti Marso 10 ti maika-69 nga aldaw ti tawen (maika-70 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 296 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1951 – Gloria Diaz, Filipina nga aktres ken nangabak ti Miss Universe
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1900 – Delfina Herbosa de Natividad, maysa kadagiti tallo a Filipina a nagdait iti wagayway ti Filipinas (naipasngay 1879)
- 1986 – Ray Milland, Gales nga aktor (naipasngay 1907)


text:
Amazon Standard Identification Number
Ti Amazon Standard Identification Number (ASIN) ket ti 10- a karakter nga alpanumeriko a naisangayan a panagilasin babaen ti Amazon.com ken dagiti kakuyogna para iti panangilasin iti produkto iti kaunegan ti gunglo ti Amazon.com.[1]
Dagiti ASIN ket naisayangkat kadagiti nadumaduma nga edision ti lokal a rehion ti Amazon, a mairaman dagiti pagtagilakuan ti Nagkaykaysa a Pagarian, Pransia, Alemania, Italia, Kanada ken Hapon. Urayno dagiti ASIN ket naisangayan idi iti sangalubongan, ti global a panagpaadu ket nagbaliwen tapno dagiti ASIN ket nagaransiaan laeng a naisangayan iti kaunegan ti pagtagilakuan. Ti isu met laeng a produkto ket mabalin nga ibaga babaen dagiti nadumaduma nga ASIN, ken dagiti nadumaduma a nailian a sitio ket mabalinda nga agusar ti nadumaduma nga ASIN para ti isu met laeng a produkto. Iti sapasap, dagiti ASIN ket mabalin nga aggigiddiat kadagiti nadumaduma a sitio ti pagilian malaksid no dagitoy ket para iti klase ti produkto a ti ASIN ket naibatay iti maysa nga akinruar a naipalawag ken sangalubongan a natalinaay a panangilasin, sa kas ti ISBN para kadagiti libro. (A ti ASIN ket agpapada kadagiti amin a sitio, mabalin a ti gapu daytoy ket ti nagpartuat a makatlo a partido iti produkto ke nagannad a nangibaga iti adda nga ASIN idi nagpartuat ti produkto iti maikadua ken dagiti simmaruno a pagilian, wenno ti simmaruno a pannakapartuat ti produkto ket nangited ti kapada a pakaammo ken nabayagen manipud idi immuna a pannakapartuat tapno napalubosanen a napabaro dagiti pagsurotan. Dagiti pay ISBN ket mabalin nga aggigiddiat kadagiti nadumaduma a pagilian para iti isu met laeng a libro no ti sabali a naimaldit wenno edision ket naipablaak idi para iti dayta a pagilian
Ti tunggal maysa a produkto a mailako iti Amazon.com ket maikkan iti naisangayan nga ASIN. Para kadagiti libro nga addaan iti 10 a numero ti ISBN, ti ASIN ken ti ISBN ket agpada. Ti libro iti edision ti Kindle ket saan a mangusar iti bukodna nga ISBN a kas ti ASIN.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Amazon.ca Help: Product Identifiers". Amazon.ca. Naala idi 25 Mayo 2011.


text:
Plantilia:Infobox pamilia ti pagsasao
Ti plantilia ti pamilia ti pagsasao ket naus-usar para kadagiti artikulo a maipanggep kadagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti pannakaigrupo. Daytoy ket mangited ti kadawyan a pagalagadan para iti panangipakita ti datos a maipanggep ti pamilia, ken para iti panagdalisat iti dakdakkel wenno basbassit a grupgrupo.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{Infobox pamilia ti pagsasao | name = nagan ti pamilia ti pagsasao #NASKEN | altname = alternatibo a nagan wenno nagnagan ti pamilia ti pagsasao | acceptance = maawat a kasasaad dagiti pagsasao a kas umiso a grupo ti henetiko | ethnicity = tattao wenno dagiti tattao nga agsasao kadagiti pagsasao a kas grupo | region = heograpiko a rehion a kangrunaan a naisasao dagiti pagsasaona | extinct = petsa a naawan ti pamilia | familycolor = maitunos a pamilia ti pagsasao #NASKEN | fam1 = ti kaaduan a mabalin a kangrunaan a maaw-awat a [[pamilia ti agsasao]] nga ayan a paset daytoy a pamilia ti pagsasao | fam2 = ti nasaysayaat a naisangsangayan a sub pamilia nga ayan a paset daytoy a pamilia | ... | fam15 = ti nasaysayaat a naisangsangayan a sub grupo nga ayan a paset daytoy a pamilia | family = ti aniaman a kayat nga ibaga | protoname = proto-lpagsasao wenno nagtaudan ti pagsasao, addaan iti maysa a naisangalen | child1 = ti pagsasao wenno grupo dagiti pagsasao a pakaitagikuaan daytoy a pamilia | child2 = sabali apagsasao wenno grupo dagiti pagsasao a pakaitagikuaan daytoy a pamilia | ... | child20 = sabali apagsasao wenno grupo dagiti pagsasao a pakaitagikuaan daytoy a pamilia | children = ti aniaman a kayat nga ibaga | map = ti mapa ti rehion a nakaisasaoan. Ti pormat ket nasken a "nagan ti mapa.pagpaatiggdog" (nga awan ti 'file/image/papeles' wenno dagiti kuadrado a pangrikep) | mapalt = kapsion para kadagiti bulsek | mapcaption = maimaldit a kapsion iti baba ti mapa. Kitaen ti {{tl|legend}} a kas makatulong a ramit. | map2 = ti maikadua a mapa (wenno ania man a ladawan) | mapalt2 = kapsion para kadagiti bulsek | mapcaption2 = kapsion iti baba ti makiadua a mapa | mapsize = tuonanna ti kasisigud a kadakkel ti mapa, nga iti agdama ket 350px. Ti pormat ket nasken a mangiraman dagiti yunit ("123px" wenno "12em"). Maapektuan dagiti du a mapa. | boxsize = tuonanna ti kasisigud a kaakaba ti infobox, iti agdama ket naisaad iti 22em. Ti pormat ket nasken a mangiraman dagiti yunit ("12em" wenno "123px"). Naserbi no ti artikulo ket addaan kadagiti nadumaduma nga infoboxes a nailinia iti batong. (Ti kahon ket automatiko a dumakkel tapno mangsimpa ti mapa a dakdakkel ngem ti kasisigud a kaakaba ti kahon.) | iso2, iso3 = kodigo ti pagsasao ti ISO 639-2 wenno -3 (kas kadagiti 'makro a pagsasao') | iso5 = kodigo ti pamilia ti pagsasao ti ISO 639-5 | iso6 = kodigo ti ISO 639-6 | lingua = ti kodigo ti Linguaspero para iti pamilia | glotto(2–5) = ti kodigo wenno dagiti kodigo ti Glottolog para iti pamilia. Isaad ti glotto iti "none" no ti Glottolog ket saanna nga ilista ti pamilia gapu ta saan a naidemonstrado (dagiti sanga ket mabalin pay laeng a mailista babaen ti glotto2–5); isaad iti "NA" no ti Glottolog ket saanna a sakupen ti ad-adu ngem maysa a pagsasao wenno sanga isau a saaan pay anga inpategan ti pamilia. | glottoname(2–5) = dagiti nagan a mausar iti reperensia ti Glottolog (mabalin a maikrrosreperensia a kas name=Glottolog kdpy.) | glottofoot = isaad iti "no" tapno mailemmeng dagiti nota ti baba ti Glottolog }}
Dagiti maris ti likudan babaen ti pamilia[urnosen ti taudan]
Dagiti pagtaripatuan a kategoria[urnosen ti taudan]
- Kategoria:Dagiti artikulo ti pagsasao nga agraman kadagiti di nasuportaran a pagikabilan ti infobox (8)
- Kategoria:Dagiti artikulo nga agraman iti saan a nainaganan a kodigo ti Glottolog (2)
- Kategoria:Dagiti pamilia nga awan ti kodigo ti Glottolog (0)
- Kategoria:Dagiti pamilia a saan a pinategan babaen ti Glottolog (0)
- Kategoria:Dagiti pamilia a pinaay babaen ti Glottolog (40)
- Kategoria:Dagiti pagsasao nga awanan kadagiti kodigo ti maris ti pamilia (0)
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- Plantilia:Infobox pagsasao


text:
Pagsasao a Rotumano
Ti pagsasao a Rotumano, makunkuna pay a kas Rotunano, Rutumano wenno Fäeag Rotuma, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti indihenio a tattao ti grupo ti isla ti Abagatan a Pasipiko ti Rotuma, ti maysa nga isla nga addaan iti naimpluensiaan a Polinesio a nainkorporado idi a kas dependensia iti Kolonia ti Fiji idi 1881. Narigat ti pannakaidasig ti Rotumano gapu dagiti adu a bilang dagiti binulod a balikas manipud iti Samoano ken Tongano, gapu ti resulta ti panagsisinnukat iti kultura kadagiti napalabas a pakasaritaan ti Pasipiko. Igrupo ni Andrew Pawley ti pagsasao iti sasao a Laud a Fijiano iti sanga ti Laud a Fijiano – Rotumano ti subgrupo ti Tengnga a Pasipiko ti sasao nga Oceaniko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rotumano iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Rotuman". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Listaan dagiti rehion ti Hapon
Dagiti rehion ti Hapon ket saan dagitoy nga opisial nga admiministratibo a paset, ngem tradisional a maus-usar a kas dagiti rehional a pannakabingbingay ti Hapon iti kaaduan a konteksto. Kas pagarigan, dagiti mapa ken heograpia a liblibro ket bingbingyenda ti Hapon kadagiti walo a rehion, dagiti reporta ti tiempo ket kadawyanda nga agit-ited iti tiempo babaen ti rehion, ken adu kadagiti negosio ken pagadalan ket us-usarenda dagiti balayda a rehion a kas paset iti nagan ti (Kinki Nippon a Perrokarril, Banko ti Chūgoku, Unibersidad ti Tōhoku, kdpy.). No met ti Hapon ket addaan kadagiti walo a nangato a Korte, dagiti panagsakopda ket saan nga agpada kadagiti walo a rehion a nailista dita baba.
Manipud ti amianan nga agpa-abagatan, dagiti tradisional a rehion ket dagiti:
- Hokkaidō (ti isla ti Hokkaidō ken dagiti asideg nga is-isla, populasion: 5,507,456, kadakkelan a siudad: Sapporo)
- Rehion ti Tōhoku (akin-amianan a Honshū, populasion: 9,335,088, kadakkelan a siudad: Sendai)
- Rehion ti Kantō (akindaya a Honshū, populasion: 42,607,376, kadakkelan a siudad: Tokyo)
- Is-isla ti Nanpō: paset ti Tokyo a Metropolis
- Rehion ti Chūbu (tengnga a Honshū, a mairaman ti Bantay Fuji, populasion: 21,714,995, kadakkelan a siudad: Nagoya), sagpaminsan a nabingbingay iti:
- Rehion ti Hokuriku (amianan a laud a Chūbu, kadakkelan a siudad: Kanazawa)
- Rehion ti Kōshin'etsu (amianan a daya a Chūbu, kadakkelan a siudad: Niigata)
- Rehion ti Tōkai (akin-abagatan a Chūbu, kadakkelan a siudad: Nagoya)
- Kansai wenno rehion ti Kinki (laud-tengnga a Honshū, populasion: 22,755,030, kadakkelan a siudad: Osaka)
- Rehion ti Chūgoku (aknlaud a Honshū, populasion: 7,561,899, kadakkelan a siudad: Hiroshima)
- Rehion ti Shikoku (isla, populasion: 3,977,205, kadakkelan a siudad: Matsuyama)
- Rehion ti Kyūshū (isla, populasion: 14,596,977, kadakkelan a siudad: Fukuoka) a mairaman ti:
- Is-isla ti Ryukyu (Nansei-shotō)
- Is-isla ti Satsunan: paset ti Prepektura ti Kagoshima
- Ryukyu-shotō ken Is-isla ti Daitō: Okinawa
- Is-isla ti Ryukyu (Nansei-shotō)
Ti tunggal maysa ket aglaon ti prepektura, malaksid ti rehion ti Hokkaidō, a masakupanna laeng ti Hokkaidō.


text:
Kategoria:Abagatan a daya nga Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 9 a subkategoria, manipud iti 9 a dagup.
D
- Dagiti grupo ti etniko iti Abagatan a daya nga Asia (10 K, 2 P)
- Dagiti pagsasao ti Abagatan a daya nga Asia (6 K, 6 P)
G
H
- Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia (12 K, 5 P)
I
K
M
- Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia (1 K, 16 P)
P
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia (11 K, 11 P)
Pampanid iti kategoria "Abagatan a daya nga Asia"
Dagiti sumaganad a 2 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 2 a dagup.


text:
WorldCat
Ti WorldCat ket ti maysa a naikaykaysa a katologo a mangibilang iti urnong dagiti 72,000 a biblioteka kadagiti 170 a pagilian ken teritorio[1] a makibinglay iti gobal a kooperatibo ti Online Computer Library Center (OCLC). Daytoy ket ipataray babaen ti OCLC Online Computer Library Center, Inc.[2] Dagiti agsuskribir a kameng dagiti biblioteka ket agtitinnulongda a mangtaripato iti database ti WorldCat, ti kadakkelan a bibliograpiko a database iti lubong. Ti OCLC ket mangaramid a nawaya a magun-od ti WorldCat kadagiti biblioteka, ngem ti katologo ket isu ti pundasion para kadagiti sabali serbisio ti suskrision ti OCLC (kas ti panagbibingay kadagiti rekurso ken ti panagtaripato ti urnong).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Inside WorldCat". Online Computer Library Center. Naala idi Pebrero 11, 2018.
- ^ "What is WorldCat?". worldcat.org. Naala idi 13 Pebrero 2015.


text:
Insekto
Dagiti insekto (manipud iti Latin insectum, binulod a pannakaipatarus manipud iti Griego ἔvtouov [éntomon], "napisi iti pas-paset") ket dagiti klase iti inbertebrata iti kaunegan ti pilo ti arthropoda nga adda dagiti kuitina nga eksoeskeleto, ti tallo a paset a bagi (ulo, torax ken tian), tallo a paris kadagiti nagsilpo-silpo a saka, dagiti kompuesto a mata ken maysa paris dagiti antena. Dagitoy ket dagiti kadumadumaan a grupo dagiti ayup iti planeta, a mairaman dagiti ad-adu ngem maysa a riwriw a naipalpalawagan a sebbangan ken mangirepresnta ti ad-adu ngem gudua kadagiti amin a naamammuan nga organismo.[1][2] Dagiti bilang ti sibibiag a sebbangan ket nakarkulo nga adda iti baetan ti innem ken sangapulo a riwriw,[1][3][4] ken mabalin a mangirepresenta ti 90% kadagiti nagdumaduma a porma ti biag ti ayup iti Daga.[5] Dagiti insekto ket mabalin a gangani a mabirukan kadagiti amin a enbironmento, urayno adda met laeng dagiti bilang ti sebbangan nga agnanaed kadagiti taaw, ti pagtaengan a kaaduan babaen ti sabali pay a grupo ti antropoda, dagiti crustacea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Chapman, A. D. (2006). Bilang dagiti sibibiag nga organismo idiay Australia ken ti Lubong. Canberra: Australiano a Panagadal kadagiti Biolohiko a Rekurso. pp. 60pp. ISBN 978-0-642-56850-2.
- ^ Wilson, E.O. "Dagiti Pangta iti Global a Dibersidad". Naala idi 2009-05-17.
- ^ Vojtech Novotny; Yves Basset; Scott E. Miller; George D. Weiblen; Birgitta Bremer; Lukas Cizek; Pavel Drozd (2002). "Ababa a panagsangaili nga espesipisidad kadagiti herbiboro nga insekto iti maysa a tropikal a bakir". Nature. 416 (6883): 841–844. doi:10.1038/416841a. PMID 11976681.
- ^ Erwin, Terry L. (1997). Biodibersidad iti kasayaatanna: DagitiBarairong iti Tropikal a Bakir. pp. 27–40. Iti: Reaka-Kudla; M. L.; D. E. Wilson; E. O. Wilson. Biodibersidad II. Joseph Henry Press, Washington, D.C.
- ^ Erwin, Terry L. (1982). "Dagiti tropikal a bakir: dagiti kinabaknangda iti Coleoptera ken dadduma pay a sebbanagan ti arthropoda". Coleopt. Bull. 36: 74–75.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Insekto iti Wikimedia Commons
- Dagiti insekto ti Amianan nga Amerika
- Pakabuklan dagiti Urnos dagiti Insekto


text:
Amianan a Maluku
Ti Amianan a Maluku (Indones: Maluku Utara) ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket sakupenna ti akin-amianan a parte ti Is-isla Maluku. Ti kapitolio ti probinisa ket ti Sofifi, iti Halmahera, ken ti kaaduan ti sentro ti populasion ket ti isla ti Ternate.
Ti Is-isla Maluku ket dati idi nga inadministro a kas bugbugtong a probinsia, nupay kasta, daytoy ket naisina kadagiti dua a probinsia idi 1999, nga iti Amianan a Maluku ket napartuat manipud iti akin-amianan a seksion ti probinsia ti Maluku.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Amianan a Maluku iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Amianan a Maluku manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
LAOAG CITY – Immapela ni Mr. Francisco Martin, Presidente ti traysikelan ditoy ciudad ti Laoag kadagiti pada na a tricycle drivers nga agan-anus da gapu iti maipatpatungpal a coding iti agdama gapu iti pannapaiget ti covid-19 restriksyon.
Inbaga na nga adda pay dagiti pada na a tricycle driver a mangbab-babalaw kenkuana gapu iti maipatpatungpal a coding ngem inkalintegan na a saan nga isuna a mismo ti naggapoan daytoy a mandar no di ket iti metlaeng chief executive ditoy ciudad.
Inbaga na a gapu ta adda ti sursuruten da a coding ket mamintallo laeng a daras a makapasada ti maysa a tricycle iti kada lawas.
Kuna na a no mapalukayanen ti covid-19 restriksyon ket agsublin to manen ti normal a panagpasada da ditoy ciudad ti Laoag.
Inpakaammo na nga intono domingo, setyembre 26 ket mabalin da amin ti agpasada a traysikelan ngem intono lunes ket masurot to manen ti coding.
Mainaig iti daytoy, inadmitir ni Martin a gapu ta adda ti sursuruten da a coding ken saan nga inaldaw ti panagpasada da ket saan a maliklikan a basbassit ti mapasadaan da.


text:
SANTOL, LA UNION – Nangilatang ti Department of Tourism ti P568milion a maaramat iti pannakaaramid ti kalsada a mangsilpo kadagiti probinsia ti La Union ken Benguet.
Segun kenni Santol Mayor Magno Wailan, ti nakuna a budget ket nairaman iti 2018 General Appropriations Act ken ti proyekto ket ipatungpal ti Department of Public Works and Highways.
“This will be one of the main roads that will connect the two provinces and will help the agri-tourism project of Governor Pacoy Ortega because it will ease the time of travel in going to Baguio from the northern towns of La Union,” kinuna ni Wailan.
Innayon na pay nga iti pannakaaramid ti nakuna a kalsada, naparpardas a madanun dagiti turista manipud iti Baguio ti baybay ken dadduma pay a pagpasyaran iti La Union nangruna ti surfing areas ti San Juan ken Bacnotan. Maksayan pay ti oras ti biahe nga agturong iti Vigan City.
Ti kalsada ket agarup 20 kilometro ti kaatiddogna a dumalan ditoy Santol ken Kapangan sadiay Benguet. Jun Elias / ABN


text:
Agong
Iti anatomia, ti agong ket isu ti rumrumtong kadagiti bertebrata a mangibalay kadagiti papangesan, wenno papangresan a mangala ken mamngiparuar ti angin para iti respirasion a kakuyogna ti ngiwat. Ti likudan ti agong ket dagiti olfactory mucosa ken ti senos. Ti likudan ti nasal fossa, ti angin ket lumabas babaen ti paringe, a nakibinningayan ti sistema ti pangalpaan, ken mapan kadagiti amin a paset ti sistema ti panaganges. Kadagiti tao , ti agong ket sentro a mabirukan iti rupa; iti kaaduan kadagiti mamalia, daytoy ket adda iti akin-ngato nga ungto ti subsob.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Dagiti agong iti Wikiquote (iti Ingles)
- Dagiti midia a mainaig iti Agong iti Wikimedia Commons


text:
Potosintesis
Ti potosintesis ket isu ti proseso nga us-usaren dagiti mula ken dagiti dadduma pay a autotropiko nga organismo tapno pagbaliwenda ti enerhia ti lawag, kadawyan a manipud iti Init, iti kimiko nga enerhia a mabalin a mausar a pangsungrod kadagiti tignay ti organismo. Dagiti karbohidrato, a kas dagiti asukar, ket masintesado manipud iti karbon dioksido ken danum (isu a gapuana ti nagan a potosintesis, manipud iti Griego φώto- [poto-], "lawag," ken σύvθeσις [sintesis], "pagtitiponen") iti las-ud ti proseso. Ti oksiheno ket maibbatan pay, a kaaduan kadagitoy a kas rugit a produkto. Kaaduan kadagiti mula, kaaduan kadagiti algas, ken cyanobakteria ket agaramid iti proseso ti potosintesis, ken tinawtawagn dagitoy kadagiti potoautotropo. Ti potosintesis ket mangtalinaay ti atmosperiko a kaadu ti oksiheno ken kaaduan a mangipaay kadagiti enerhia a kammasapulan para iti amin a biag iti Daga,[1] malaksid para kadagiti kuimioautotropo, a gumun-od iti enerhia babaen kadagiti oksidatibo a reaksion ti kimiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bryant, D. A.; Frigaard, N. U. (2006). "Prokaryotic Photosynthesis and Phototrophy Illuminated" [Panangipalawag ti Prokariotiko a Potosintesis ken Pototropia]. Trends in Microbiology (iti Ingles). 14 (11): 488–496. doi:10.1016/j.tim.2006.09.001. PMID 16997562.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Potosintesis iti Wikimedia Commons


text:
New Hampshire
Nagsasabtan: 44°00′N 71°30′W / 44°N 71.5°W
Ti New Hampshire ket maysa nga estado idiay New England a rehion iti Estados Unidos. Nabeddengan ti Quebec, Canada, iti amianan ken amianan a laud ti Maine ken ti Taaw Atlantiko iti daya, Massachusetts iti abagatan ken Vermont iti laud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Mt Wash". NGS data sheet (iti Ingles). U.S. National Geodetic Survey. Naala idi Oktubre 20, 2011.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naala idi Oktubre 24, 2011.
- ^ Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
- ^ Ti murdong ti Bantay Washington ket isu ti kangatuan idiay amianan a daya ti Kontinente ti Amianan nga Amerika.
- ^ No bakante tiopisina ti Gobernador, ti Presidente iti Senado ti Estado ti umuna a sumaruno.


text:
Mandarin a Filipino
Ti Mandarin a Filipino (napalaka nga Insik: 菲律宾华语; tradisional nga Insik: 菲律賓華語; pinyin: Fēilùbīn Huáyǔ) ket karuay ti Insik a Pagalagadan a Mandarin nga adu nga insasao babaen dagiti Filipino nga Insik. Daytoy ket naibatay iti ponolohia ti dialekto a Beijing ken ti gramatika ti Bernakular nga Insik, ken kapada iti pagalagadan a Mandarin nga inus-usar iti Republika ti Tsina, Taiwan a tinawtawagan iti "Guoyu" (國語). Kadagiti termino iti ponolohia, bokabulario ken gramatika, ti Pagalagadan a Mandarin a Filipino ket kapada ti "Guoyu" (Pagalagadan nga Insik iti Republika ti Tsina (Taiwan)) gapu ta gangani amin ket agus-usar iti diksionario ken dagiti libro manipud iti Taiwan. Adu kadagiti eskuela a Filipino nga Insik ket agus-usarda iti bopomofo (zhuyin fuhao) a kas panagisursuro iti pagsasao. Ti Mandarin a Filipino let agus-usar kadagiti karkarakter a tradisional nga Insik iti panagsurat ken nakitkita kaagiti diario. Ti Mandarin a Filipino ket mabalin a maidasig kadagiti dua a naisangayan a dialekto ti Mandarin: ti Pagalagadan a Mandarin kenKolokial a Mandarin. Dagitoy dua dialekto ket nalakada a mailasin iti tao a nalaing iti Mandarin.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Insika a Mandarin (Filipinas) iti Ethnologue (Maika-14 nga ed., 2000).


text:
Biograpia
Ti biograpia ket maysa a naisalaysayan a deskripsion wenno panangilaglagip iti biag ti maysa a tao. Daytoy ket buklen dagiti adu a batayan ti kinapudno (edukasion, trabaho, dagiti relasion, ken ipupusay) – ti maysa a biograpia ket mangipakpakita pay ti pannapakapadas ti suheto kadagitoy a paspasamak. Saan a kas ti maysa a bariweswes wenno curriculum vitae (résumé), ti biograpia ket mangpresenta ti sarita ti biag ti maysa a suheto, a mangilawlawag kadagiti nadumaduma nga aspeto ti kabibiagda, a mairaman kadagiti nalimed a salaysay ti panagpadas, ken mabalin a mangiraman iti maysa a panagusig iti personalidad ti suheto.
Dagiti biograpiko nga obra ket kadawyan a saan a piksion, ngem ti piksion ket mabalin pay a mausar a mangipakita ti biag ti maysa a tao. iti maysa a nauneg a porma it biograpiko a panangisakup ket makunkuna a legado a panagsurat. Dagiti obra iti nadumaduma a kita ti midia — manipud iti literatura aginggana ti pelikula — ket mangporma ti henero a makunkuna a biograpia.
Ti maysa a naipalubos a biograpia ket naisurat nga adda ti pammalubos, pannakitinnulongan, ken sagpaminsan, ti pannakibinglay ti maysa a suheto wenno ti maysa a tawidan ti suheto. Ti maysa nga autobiograpia ket bukod a sinursurat ti maysa a tao para kaniada, a sagpaminsan a tinultulongan ti maysa kolaborador wenno parbo a mannurat.[1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Steve Jobs a Kodigo, babaen ni Matthew E May
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Casper, Scott E. Panagaramid kadagiti Amerikano a Biag: Biograpia ken Kultura iti Maikasangapulo ket siam a Siglo nga Amerika. Chapel Hill: Unibersidad ti North Carolina a Pagmalditan, 1999.
- Heilbrun, Carolyn G. Panagsurat ti Biag ti Maysa a Babai. New York: W. W. Norton, 1988.
- Lee, Hermione. Biograpia: Ti Ababa Unay a Pangyuna, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2009. ISBN 978-0-19-953354-1
- Manovich, Lev. TI Pagsasao ti Baro a Midia. Cambridge, MA: MIT Press, 2001.
- Stone, Albert E. Dagiti Autobiograpiko nga Okasion ken Dagiti Kasisigud nga Arte. Philadelphia: Unibersidad ti Pennsylvania a Pagmalditan, 1982.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Biograpia iti Wikimedia Commons


text:
Sasao nga Amianan a Halmahera
Ti sasao nga Amianan a Halmahera ket ti pagsasao a Papuano ti Halmahera ken dagiti kaarruba nga isla ti Indonesia. Ti kaaduan nga ammo a pagsasao a Halmahera ket ti Ternate (50 000 a patneng nga agsasao), ken isu daytoy ti rehional a lingua franca ken naikuyog ti Tidore, dagitoy idi ti pagsasao ti kasupiat a mediebal a pagarian ti Ternate ken Tidore iti panagtagilako ti rekado.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pannakaidasig a nausar ditoy ket ti bagi ni Voorhoeve 1988.[2]
Managbaliw ti Laud a Makian, mabalin a gapu ti impluensi ati Austronesio. Daytoy ket naminsan idi a naigrupo iti pagsaao nga Austronesio.
Adda grado a panagsinnaranay a pannakaawat aiti pagbaetan ti sasao a Galela–Tobelo, ken inkeddeng ni Voorhoeve 1988 nga isuda ket dialekto ti pagsasao a tinawtawagan iti Amianan a daya a Halmahera, ngem kaaduan dagiti agsasao ket ikeddengda a dagiti naisangayan a pagsasao. Inayon ti Ethnologue ti Kao, a mangidasig daytoy a kas Sahu ngem mangibagbaga a mabalin a marginal a dialekto ti Pagu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "North Halmahera". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Voorhoeve, C.L. 1988. The languages of the northern Halmaheran stock. Papers in New Guinea Linguistics, no. 26., 181-209. (Pacific Linguistics A-76). Canberra: Australian National University.


text:
Es-estado ti Papa
Ti Es-estado ti Papa, Estado ti Papa, the (Es)-Estado ti Simbaan, ti Pintipikado nga Es-estado, ti Eklesiatiko nga Es-estado, wenno ti Romano nga Es-estado (Italiano: Stato Pontificio, ken ti pay Stato della Chiesa, Stati della Chiesa, Stati Pontifici, ken Stato Ecclesiastico; Latin: Status Pontificius, wenno Dicio Pontificia)[1] ket dagitoy idi ti nangruna a naipakasaritaan nga es-estado ti Italia manipud idi agarup a maika-6 a siglo aginggana idi naipagkaykaysa ti Italiano a peninsula idi 1861 babaen ti Pagarian ti Piamonte-Sardinia.
Ti Es-estado ti Papa ket buklen idi dagiti teritorio nga adda ti dagus a nawaya apanagturay ti kinapapa, ken idi katurayanna ket sinakupna dagiti kaaduan a moderno a rehion ti Italia ti Romagna, Marche, Umbria ken Lazio. Ti agturturay a bileg ken kadawyan a nakunkuna ti temporal a bileg iti Papa, a kas iti saan a ti bukodna nga eklesiatiko a primasia.
Ti adadu ngem maysa nga Es-estadoo ti Papa ket isu ti kinaykayat; ti agmaymaysa nga Estado ti Papa (kapadpadana daytoy nga husto gaputa daytoy idi ket saan a kas maysa a personal a panagkaykaysa) ken maipangggepen a maus-usar (kadawyan nga adda dagiti babassit a letra) para iti moderno nga Estado ti Siudad ti Batikano, ti maysa nga enklabe iti kaunegan ti nailian a kapitolio ti Italia, a Roma. Ti Siudad ti Batikano ket nabangon idi 1929, a daytoy manen ket nangpalubos ti Santa Sede kadagiti politiko a pagimbagan ti teritorial a kinaturay.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "States of the Church". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- Chambers, D.S. 2006. Dagiti Papa, Kardinal ken Gubat: TI Milisia a Simbaan iti Renasimiento ken Nasapa a Moderno nga Europa. I.B. Taurus. ISBN 1-84511-178-8.
- De Cesare, Raffaele (1909). Dagiti naudi nga Aldaw ti Roma a Papa. Londres: Archibald Constable & Co.
- Luther, Martin (1521). Passional Christi und Antichristi. Naimaldit manen iti W.H.T. Dau (1921). Idiay Tribunal ni Caesar: Bulbulong manipud ti Sarita ti Biag ni Luther. St. Louis: Concordia. (Google Books)
PakaammoUrnosen
- ^ Mitchell, S.A. (1840). Heograpiko a panagbasbasa ni Mitchell. Thomas, Cowperthwait & Co. p. 368.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Sensilio ti Es-estado ti Papa
- WorldStatesmen: Italia
- WHKMLA Naipakasaritaan nga atlas: dagiti panid ti nadumaduma a silpo kadagiti mapa/nga aglaon ti Italia
Nagsasabtan: 42°49′16″N 12°36′10″E / 42.82111°N 12.60278°E


text:
Golpo ti Mehiko
Ti Golpo ti Mehiko (Espaniol: Golfo de México) ket napalikmutan bassit ti dagdaga a labneng ti taaw a kaaduan a napalikmutan daytoy ti kontinente ti Amianan nga Amerika ken ti isla ti Kuba.[1] Nabeddengan daytoy idiay amianan a daya, amianan ken amianan a laud babaen ti Golpo a Pantar iti Estados Unidos, iti abagatan a laud ken abagatan babaen ti Mehiko, ken iti abagatan a daya babaen ti Kuba. Idiay Texas ken Louisiana makunkuna daytoy a ti "Maikatlo a Pantar," a maigiddiat daytoy kadagiti pantar ti Estados Unidos nga Atlantiko ken Pasipiko. Ti sukog daytoy a labneng ket kasla maratimbukel ken agarup a 810 nautika milia (1,500 km) ti kalawa na ken napno kadagiti sedimentario a batbato ken tinumek. Naikabit daytoy ti Taaw Atlantiko babaen ti Kipkipet ti Florida a nagbaetan ti Estados Unidos ken Kuba, ken ti Baybay Karibe (a daytoy ket nakaporma ti Baybay Amerikano Mediterraneo) babaen ti Kanal Yucatan a nagbaetan ti Mehiko ken Kuba. Iti daytoy a nailet a pannakakabit iti Atlantiko, daytoy a Golpo ket makapadpadas ti bassit a sakup ti ugot. Ti kadakkel ti labneng ti Golpo ket agarup a 615,000 mi² (1.6 a riwriw km²). Gangani a kagudua iti labneng ket ababaw a kontinental a banilag a dandanum. Ti kaadaleman a paset na ket 14,383 a pies (4,384 m) idiay Adalem a Sigsbee, ti maysa a rinangis a deppaar a sumurok a 300 nautika milia (560 km) (550 km) a kaatiddog. Ti labneng ket naglaon ti tomo iti agarup a 660 kuatrillon a galon (2.5 × 106 km3).[2] Naporma daytoy idi agarup a 300 a tawtawen a kas resulta iti plato a tektoniko.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gólpo iti Méhiko". Paammo a Sistema ti Heograpiko a Nagnagan. Enero 1, 2000. Naala idi Hulio 8, 2010.
- ^ "Sapasap a Kinapudno a maipapan iti Gólpo iti Méhiko". Naala idi Disiembre 27, 2006.
- ^ Huerta, A.D., ken D.L. Harry (2012) Dagiti Wilsona siklo, tektoniko a panagtawtawid, ken ti panagrengngat iti Amianan nga Amerika a Golpo ti Mehiko nga igid ti kontinente. Geosphere. 8(1):GES00725.1, immuna a naipablaak idi Marso 6, 2012, doi:10.1130/GES00725.1
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Golpo ti Mehiko iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti Kasapulan ti Website
Dagiti Kasapulan Para iti Browser (Browser Requirements)
Nalaklaka ti iseserrekmo iti website ti Opisina Dagiti Eleksion (Office of Elections) no usarem dagitoy sumaganad a pagsukisok wenno browser: Google Chrome ken Mozilla Firefox.
No agar-aramatka iti Microsoft Internet Explorer, irekomendami ti panagusarmo iti version 8 wenno nangatngato ken panang-disable-mo iti compatibility view.
Tapno mapapardas ti panagsukisokmo, irekomendami ti panagusar iti kabaruanan a bersion ti web browser wenno pagsukisok iti web.
Adtoy dagiti maibalakad a maaramat a bersion dagiti browser para kadagiti interactive tables wenno dagiti adda iti website a mabalinmo a pakipasetan:
● Google Chrome (mairekomenda): dua a kaudian a bersion
● Apple Safari: dua a kaudian a bersion
● Microsoft Internet Explorer: tallo a kaudian a bersion
● Mozilla Firefox: dua a kaudian a bersion
Pagbasa DC nga Adobe Acrobat (Adobe Acrobat Reader DC)
Adda dagiti dokumento iti daytoy a website a kasapulan ti Adobe Acrobat Reader DC wenno ‘tay mainugot a pagbasa a PDF (PDF reader) tapno makitam dagitoy.
Ti Adobe Acrobat Reader DC ket mabalinmo nga i-download ditoy. Maysa a libre a programa ti Adobe Acrobat Reader DC.
No adda parikutmo iti pananglukat wenno panangusarmo iti dokumento a PDF (PDF document), siguraduem a husto ti pannakai-set ti default program para kadagiti PDF files. Ti default program ket nasken a mai-set nga agpada iti operating system-mo ken iti browser-mo.


text:
Plantilia:Ammom kadi/Septiembre 1
- ... a ti Nalatak a Dandanaw (nailadawan) ket mangporma ti kadakkelan a grupo dagiti danaw ti nasadiwa a danum iti lubong?
- ... a ni Euklides ket sapasap a naibagbaga a kas ti "Ama ti Heometria"?
- ... a ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang ket buklen dagiti sumurok a 2,900 nga agmaymaysa a raw-ang ken isu ti kadakkelan a sistema ti koral a raw-ang iti lubong?
- ... a ti Lagos ket maysa idi a nagan a naited para iti pagtaengan babaen dagiti Portuges a kayatna a sawen ket "dandanaw"?
- ... a ni Marie Curie ket isu ti immuna a babai a nangabak ti Premio Nobel, is-isu pay ti babai a nangabak ti dua a pagobraan, ken is-isu ti nangabak iti ad-adu ngem maysa a siensia?


text:
Lingsat Dampier (Indonesia)
Ti Lingsat Dampier (sagpaminsan nga ammo a kas Lingsat ti Augusta) iti probinsia ti Indonesia iti Laud a Papua ket ti maysa a lingsat a mangisina kadagiti isla ti Raja Ampat iti Waigeo ken Batanta. Daytoy ket naipanagan iti Ingles a nabigador a ni William Dampier.[1]
HeograpiaUrnosen
Ti Lingsat Dampier ket lumabas iti uneg ti purpuro ti Indonesia iti Raja Ampat ( probinsia ti Laud a Papua). Mabirukan dagiti nadumaduma nga isla iti baetan dagiti isla ti Batanta ken Gam. Ti kadakkelan kadagitoy ket ti akikid nga isla ti Mansuar. Iti akindaya nga ungto ti isla ket ti Kri ken Koh. Mabirukan ti Isla Arborek iti amianan a laud. Iti abagatan ti Mansuar ket ti Isla Augusta, ti Isla Duiven, Djerief ken ti Is-isla Mainsfield. Iti akinlaud a patingga ti lingsat ket ti Raw-raw-ang Woodford ken ti Is-isla Fam. Mabirukan pay dagiti dadduma a bassit nga isla iti asideg ti aplaya dagiti nangruna nga isla.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ James Horsburgh Memoirs: comprising the navigation to and from China, by the China Sea, and through the various straits and channels in the Indian archipelago; also, the navigation of Bombay harbor. Volume 1 London: Printed for the author by C. Mercier and Co., 1805.


text:
Leyte (isla)
Ti Leyte ket ti maysa nga isla iti grupo ti Visayas idiay Filipinas.
No maipapan iti politika, ti isla ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti (Akin-amianan) Leyte ken Akin-abagatan a Leyte. No maipapan iti teritorio, ti Akin-abagatan a Leyte ket iramanna ti isla ti Panaon iti abagatan. Iti amianan ti Leyte ket ti probinsia nga isla ti Biliran, ti dati a sub-probinsia ti Leyte.
Dagiti nangruna a siudad ti Leyte ket ti Tacloban, iti akindaya nga aplaya ti amianan a laud a suli ti Golpo Leyte ken Ormoc, iti laud nga aplaya. Ti isla ket dati a lokasion ti Mairete, ti historiko a komunidad n a tinurturayan babaen ni Datu Ete. Sakbay a kinolonisado babaen ti Espania, ti isla ket dati idi a pagtaengan dagiti Waray dagiti indihenio nga animista iti Daya ken dagiti dadduma nga indihenio nga animista dagiti grupo ti Visaya iti laud.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Islands by Land Area". Island Directory Tables. United Nations Environment Programme. Naala idi Hunio 12, 2013.
- ^ Senso ti Populasion (2015). Dagiti Pakabuklan ti Senso ti Populasion ti Populasion ti Filipinas idi 2015. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Leyte (isla) iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Leyte (isla) manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Leyte Island – TA.com


text:
Cebu
Ti Cebu ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Visayas. Ti Siudad ti Cebu ti kapitoliona. Maysa nga atiddog ken akikid nga isla ti Cebu a nayaplag 225 a kilometro manipud amianan agingga iti abagatan ken napalikmutan ti 167 a babassit na purpuro a pakairamanan ti Isla ti Mactan, Bantayan, Daanbantayan, Malapascua, Olango, Purpuro ti Camotes, ken dadduma pay. Adda ti Cebu iti daya ti Isla ti Negros ken iti met laeng dayaenna ket ti Isla ti Leyte sa iti umabagatan-a-daya ket ti probinsia ti Bohol.
Maysa kadagiti karang-ayan a probinsia iti Filipinas ti Cebu. Ti metropolitano a paset ti Siudad ti Cebu (a pakairamanan ti Siudad ti Mandaue ken Siudad ti Lapu-Lapu) ket maikadua iti Metro Manila iti kaadu ti populasion iti intero a pagilian.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Cebu iti 44 nga ili ken 9 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Bogo
- Siudad ti Carcar
- Siudad ti Cebu
- Siudad ti Danao
- Siudad ti Lapu-Lapu
- Siudad ti Mandaue
- Siudad ti Naga
- Siudad ti Talisay
- Siudad ti Toledo
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alcantara
- Alcoy
- Alegría
- Aloguinsan
- Argao
- Asturias
- Badian
- Balamban
- Bantayan
- Barili
- Boljoon
- Borbon
- Carmen
- Catmon
- Compostela
- Consolación
- Cordova
- Daanbantayan
- Dalaguete
- Dumanjug
- Ginatilan
- Liloan
- Madridejos
- Malabuyoc
- Medellin
- Minglanilla
- Moalboal
- Oslob
- Pilar
- Pinamungahan
- Poro
- Ronda
- Samboan
- San Fernando
- San Francisco
- San Remigio
- Santa Fe
- Santander
- Sibonga
- Sogod
- Tabogon
- Tabuelan
- Tuburan
- Tudela
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Kategoria:Azerbaijan
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 2 a subkategoria, manipud iti 2 a dagup.
H
- Heograpia ti Azerbaijan (3 K)
E
- Dagiti pungol nga artikulo ti Azerbaijan (1 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Azerbaijan"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Kaukaso
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian idiay Asia
- Akindaya nga Europa
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Azerbaijani
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Turko


text:
Baro a Guinea
Ti Baro a Guinea (ammo pay a kas Tok Pisin: Niugini, Olandes: Nieuw-Guinea, ken Indones: Papua; historikal: Irian/ Irian Jaya) ket ti dakkel nga isla idiay abagatan a laud ti Taaw Pasipiko. Daytoy ti maikadua a kadakkelan nga isla iti lubong, kalpasan ti Greenland, ken sakupenna ti kalawa iti daga ti 786,000 km2.
HeograpiaUrnosen
Ti Baro a Guinea ket maysa nga isla idiay amianan ti kontinente ti Australia. Daytoy ket insalumina babaen ti Baybay Arafura iti laud ken ti Lingsat Torres ken ti Baybay Coral iti daya. Sagpaminsan pay a naikedkeddeng a ti akindaya unay nga isla ti Purpuro Malayo, daytoy ket mabirukan iti amianan ti Top End ti Australia, Golpo ti Carpentaria ken ti Peninsula Rawis York, ken laud ti Purpuro Bismarck ken ti Purpuro ti Is-isla Solomon.
Dagiti nagibasaranUrnosen
BibliograpiaUrnosen
- Jared Diamond, Guns, Germs, and Steel. A short history of everybody for the last 13'000 years, 1997.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Baro a Guinea iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Masbate
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Masbate, ket isu dagiti umuna, maikadua ken maikatlo a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Masbate iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Masbate ket nairepresenta idi a kas paset ti maikadua a distrito ti Sorsogon aginggana idi naikkan ti bukodna a pannakabagi idi 1922. Ti probinsia ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion V manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken idi 1984 aginggana idi 1986 ken nagbutos kadagiti dua a sapasap a pannakabagi. Idi1986, daytoy ket naidistrito manen kadagiti tallo a lehislatibo a distrito.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Batuan, Claveria, Monreal, San Fernando, San Jacinto, San Pascual
- Populasion (2010): 174,738
-  ^1 Pimmusay idi Pebrero 28, 1995.
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Masbate
- Dagiti ili:Aroroy, Baleno, Balud, Mandaon, Milagros, Mobo
- Populasion (2010): 347,284
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cataingan, Cawayan, Dimasalang, Esperanza, Palanas, Pio V. Corpuz, Placer, Uson
- Populasion (2010): 312,628
-  ^1 Pimmusay idi Marso 17, 1989.
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Papa Sixto II
Ni Santo Papa Sixto II ( Griego Euσtoς, Xystus, "napasayaat") ket isu ti papa manipud idi 30 Agosto 257 aginggana idi 6 Agosto 258. Isu ket pimmusay a kas maysa a martir idi las-ud ti panangirurumen babaen ni Emperador Valeriano.[1]
Dagioti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Santo Papa Sixto II" iti 1913 a Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Sixto II iti Wikimedia Commons
- "Santo Papa Sixto II., Papa ken Martir", Kabibiag dagiti Papa ni Butler


text:
Henry Wilson
Ni Henry Wilson (16 Pebrero1812 – 22 Nobiembre 1875) ket isu idi ti maika-18 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1873–1875) ken maysa a Senador manipud idiay Massachusetts (1855–1873). Sakbay ken kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, isu ti nangiyuna a Republikano, ken maysa a napigsa a simmuppiat iti panagtagabu. Isu ket nangiruknoy kadagiti enerhiana iti pannakadadael ti "Panagtagabu a Bileg" - ti timpuyog dagiti agtagtagikua ti tagabu ken dagiti kumaduanda a politiko a nakitkita dagiti kontra-tagabu nga Amerikano a nagturturay ti pagilian.
Isu ket naikapanunotan a maysa a "Radikal a Republikano". Kalpasan ti Sibil a Gubat, isu ket nagsuporta ti radikal a programa para iti Panangipatakder manen. Idi 1872, isu ket nabutosan a Bise Presidente a kas kadua a timmarayan ni Presidente Ulysses S. Grant, ken nagserbi manipud idi 4 Marso 1873 aginggana idi pimmusay idi 22 Nobiembre 1875.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Henry Wilson iti Wikimedia Commons


text:
1745
Ti tawen idi 1745 ket ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes ti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 28 – Para kadagiti 5 nga aldaw, ti uram ket dinadaelna dagiti pasdek idiay Istanbul.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpoo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1745 iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Narom
Ti pagsasao a Narom (sagpaminsan pay a nailetra iti Narum) ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio ti sanga ti Akinbaba a Baram. Daytoy ket insaao babaen dagiti agarup a 2,420[3] a tattao a Narom idiay Sarawak, Malaysia, ken naipangpangruna idiay Dibision ti Miri ken ti lugar iti abagatan ti sabangan ti Karayan Baram. Ti pagsasao ket addaan kadagiti dua a dialekto.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao a Narom iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Narom". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Wurm, Stephen A. and Shiro Hattori (eds.) (1981). Language Atlas of the Pacific Area. Australian Academy of the Humanities in collaboration with the Japan Academy, Canberra, ISBN 0-85883-239-9
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Addaan ti Kaipuleohone kadagiti naiyarkibo a material a mairaman dagiti termino ti Miri kin ken dagiti dadduma a naisurat a material
- Addaan pay ti Kaipuleohone dagiti naiyarkibo a rekording ti audio ti Narom ken dagiti nota ti obra dagiti batayan a lingguistiko a langa iti Narom


text:
Pagorasan
Ti pagorasan ket maysa nga instrumento a mangipakita, mangaywan, ken mangitunos ti oras. Ti balikas iti Inggles a clock ket naala manipud ti (babaen ti Olandes, Akin-amianan a Pranses, ken Mediebal a Latin) manipud kadagiti Keltiko words clagan ken clocca a ti kaibuksilanna ket "kampana". Ti naulimek nga instrumento kas iti maysa nga awan iti mekanismo ket tradisional a tinawtawagan ti relo.[1] Iti sapasap a panag-usar ita nga aldaw ti "pagorasan" ket mangibagbaga iti aniaman a ramit para iti panagrukod ken panangipakita ti oras. Dagiti relo ken dagiti dadduma pay a pagorasan ket mabalin nga awiten ti maysa a tao ket kankanayon a nailaslasin manipud kadagiti pagorasan.[2]
Ti pagorasan ket maysa kadagiti kadduogan nga inbention ti tao, a mangkapnek ti pannkasapul ti panagrukod kadagiti pagbaetan iti oras a basbasit ngem ti masna a paspaset: ti aldaw; ti lunar a bulan; ken ti tawen. Dagiti ramit nga agtigtignay kadagiti nadumaduma a pisikal a proseso ket naus-usaren manipud kadagiti napalabas a milenio, a nagtaudan kadagiit pagorasan tatta nga aldaw.
Ti panagadal ti panangaywan ti oras ken makunkuna a kas ti horolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ktaen ti Baillie et al., p. 307; Palmer, p. 19; Zea & Cheney, p. 172
- ^ "Cambridge Advanced Learner's Dictionary". Naala idi 2009-09-16.
ti ramid a panagrukod ken mangipakita ti oras, a kadawyan a mabirukan iti wenno iti maysa a pasedek ken saan nga inkawkawes ti maysa a tao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baillie, G.H., O. Clutton, & C.A. Ilbert. Dagiti Duog a Pagorasan ti Britten ken dagiti Relos ken dagiti Nagpartuat Kaniada (Maika-7 nga ed.). Bonanza Books (1956).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti pagorasan iti Wikimedia Commons


text:
Gabriela Mistral
Ni Gabriela Mistral (Espaniol: [ɡaˈBɾjelamisˈt̪ɾal]; 1889–1957) ket isuidi ti parbo a nagan ni Lucila Godoy Alcayaga, ti taga- Chile a mannaniw, manursuro, diplomata, ken peminista nga isu idi ti immuna a Latin nga Amerikana (ken isu pay laeng ti is-isu a Latin nga Amerikana) a nangungunaan ti Premio Nobel iti Literatura, isi 1945. Dagiti kapanggepan dagiti daniwna ket mairaman ti katutubo, liputan, ayat, ayat ti ina, ladingit ken panagpia, panagbanniaga, ken identidad ti Latin nga Amerika a kas naporma manipud ti panaglalaok dagiti impluensia iti Patneng nga Amerikano ken Europeano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Gabriela Mistral iti Wikimedia Commons


text:
Antillas ti Olanda
Ti Antillas ti Olanda (Danes: Nederlandse Antillen [ˈneːjərlɑntsə ˈɑntɪlə(n)] (dengngen), Papiamento: Antia Hulandes[2]), ken saan pormal a makunkuna pay a kas iti Danes nga Antillas,[3] ket maysa idi a naturay a Karibe a pagilian iti kaunegan ti Pagarian ti Olanda, a buklen dagiti dua nga is-isla a grupo iti Basbassit nga Antillas: Aruba, Bonaire ken Curaçao (Is-isla ti ABC), iti Leeward nga Antillas iti igid ti aplaya ti Venezuela; ken Sint Maarten, Saba ken Sint Eustatius (Is-isla ti SSS ), idiay Is-isla ti Leeward ti abagatan a daya iti Is-isla ti Birhen.
Ti Aruba ket nagikkat idi 1986 a kas maysa a naisina a pagilian iti kaunegan ti Pagarian iti Olanda, ken dagiti nabati nga Antillas ti Olanda ket nawara idi 10 Oktubre 2010,[3] a nagbanagan dagiti baro a dua a komponente a pagilian, ti Curaçao ken ti Sint Maarten, a dagiti sabsabali nga is-isla ket timmiponda ti Olanda a kas ti "espesial a munisipalidad", opisial a dagiti publiko a bagi.[4]
Ti nagan nga 'Antillas ti Olanda' ket sagpaminsan pay a maus-usar a mangitudo kadagiti is-isla ti Karibe a paset iti Pagarian ti Olanda, a ti is-isla a Danes a Karibe.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Landsverordening officiële talen". wetten.nl. 28 Marso 2007. Naala idi 5 Enero 2011.
- ^ Papiamentu/Ingles Dikshonario, Ratzlaff, Betty; pg. 11
- ^ a b "Ti panagbaliw ti kasasaad ket kayatna a sawen a ti Danes nga Antillas ket awanen". BBC News. BBC. 10 Oktubre 2010. Naala idi 11 Oktubre 2010.
- ^ "Antillen opgeheven op 10-10-2010" (iti Danes). NOS. 1 Oktubre 2009. Naala idi 1 Oktubre 2009.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Antillas ti Olanda iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Antillas ti Olanda manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Netherlands Antilles a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Antillas ti Olanda iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Antillas ti Olanda


text:
Kirgistan
Nagsasabtan: 41°N 75°E / 41°N 75°E
Ti Kirgistan (Kirgiz ken KыprызcTaH, Kirgistan, wenno Kиprизия, Kirgiziya), opisial a ti Republika ti Kirgistan, ket maysa kadagiti innem iti lubong a nawaywayaan a Turko nga estado (a mairaman ti Turkia, Azerbaijan, Turkmenistan, Uzbekistan ken Kazakhstan). Mabirukan daytoy idiay Tengnga nga Asia, a napalikmutan ti dagdaga ken kabambantayan, ti Kirgistan ket nabeddengan babaen ti Kazakhstan iti amianan, Uzbekistan iti laud, Tajikistan iti abagatan a laud ken Tsína iti daya. Ti kapitoliona ken ti kadakkelan a siudad ket ti Bishkek.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Batay-linteg". Gobierno iti Kirgistan. Naala idi 2009-09-23.
Artikulo 5
1. Ti naestaduan a pagsasao iti Kirgistan a Republika ket isunto ti Pagsasao a Kirgistan.
2. Idiay Kirgistán a Republika, ti pagsasao a Ruso ket usaren a kas iti opisial a pagsasao.
- ^ CIA World Factbook para iti Kirgistán
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Pannakibiang Dibision ti Populasion (2009). "Prospekto ti Populasion iti Lubong, Tabla A.1" (PDF). 2008 rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2009-03-12. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ a b c d "Kirgistán". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-30.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Kirgistan
- Kirgistan
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Libro
Ti libro ket maysa nga agasmang ti naisurat, naimaldit, nailustrado, wenno dagiti blanko a sabanas, a naaramid iti tinta, papel, pergamino, wenno dagiti sabali para material, a kadawyan a naibedbed dagitoy iti maysa a bangir. Ti agmaymaysa a sabanas iti kaunegan ti maysa a libro ket makunkuna a ti bulong, ket ti tungngal maysa a bangir ti bulong ket makunkuna a ti panid. Ti libro a napataud ti elektroniko a pormat ket naamammoan a kas ti elektroniko a libro (e-libro).
Dagiti libro ket mabalin a mangitudo kadagiti obra ti literatura, weeno ti nangruna a pannakabingbingay kadagiti kastoy nga obra. Iti biblioteka ken pakaammo a siensia, ti libro ket tinawtawagan a kas ti monograpo, tapno mailasin manipud kadagiti serial a periodikal a kas dagiti magasin, dagiti [[akademiko a warnaka} wenno diario. Ti bagi dagiti amin a naisurat nga obra a mairaman dagiti libro ket literatura. Kadagiti nobelal ken sagpamisan pay dagiti kita ti liblibro (kas pagarigan, dagiti biograpia), ti libro ket mabalin a mabingbingay kadagiti nadumaduma a dadakkel a paset, a makunkuna pay a kas dagiti libro (Libro 1, Libro 2, Libro 3, ken dadduma pay). Dagiti mangay-ayat ti libro ket sapasap a tinawtawagan a kas dagiti bibliopilo wenno, ti inpormal, a kas ti managbasbasa — ti nagayayat nga agbasbasa kadagiti libro.
Ti lugar a paggatangan ken paglakkuan ti liblibro ket ti pagtagilakuan ti libro. Dagiti libro ket mabalin a mabulod manipud kadagiti biblioteka. Ti Google ket nagkarkulo a manipud idi 2010, adda dagiti agarup a 130,000,000 a naisangsangayan a titulo ti naipablaaken.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Taycher, Leonid (Agosto 5, 2010). "Books of the World, Stand up and Be Counted! All 129,864,880 of You" [Liblibro ti Lubong, Tumakderka tapno Maibilangka! Kadakayo Amin a 129,864,880]. Google Books Search (iti Ingles). Google. Naala idi 2010-08-15.
After we exclude serials, we can finally count all the books in the world. There are 129,864,880 of them. At least until Sunday.[Kalpasan no ilakksid tayo dagiti serial, mabalintayonton a bilangen dagiti amin a libro ti lubong. Adda dagiti 129,864,880 kadagitoy. Nga aginggana no Domingo.]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Libro iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Liblibro iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Karayan Duyaw
Ti Karayan Duyaw wenno Huang He, dati a naipaletra ti Hwang Ho, ket isu ti maikadua a kaatiddogan a karayan idiay Tsina kalpasan ti Yangtze ken ti maikanem a kaatiddogan iti lubong iti nakarkulo a kaatiddog ti 5,464 kilometro (3,395 mi).[1] Daytoy ket nagtaud idiay Banbantay Bayan Har idiay probinsia ti Qinghai ti lumaud a Tsina, daytoy ket agayus kadagiti siam a probinsia ti Tsina ken maibusan idiay Baybay Bohai. Ti labneng ti Karayan Duyaw ket adda ti daya-laud a pannakagay-at ti 1900 km (1,180 mi) ken ti maysa nga amianan-abagatan a pannakagay-at ti 1100 km (684 mi). Ti dagup a kalawa ti labnengna ket 742,443 km² (290,520 mi²).
Ti Karayan Duyaw ket makunkuna a "ti duyan ti Insik a sibilisasion" a naisangsangayan ti labneng, ti ginget ti Wei a mangpisi ti ballasiw ti atiddog nga Ordos a silo – ket isu idi ti nakaipasngayan ti taga-ugma a sibilisasion ti Insik ken ti narangrang-ay a rehion iti nasapa a pakasaritaan ti Insik. Nupay kasta, dagiti kankanayon a didigra ti layus ken dagiti panagbalbaliw ti dalan a pinataudan babaen ti agtultuloy a panagpangato ti Kaadalem ti karayan, a sagpamisan a nangatngato ngem ti lessad ti kaarrubana a kataltalunan ket nakagun-od kadagiti saan a magustuan a nagnagan ti "Ladingit ti Tsina" ken "Saplit dagiti Annak a Lallaki ni Han."[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karayan Duyaw (Huang He) Delta, Tsina, Asia
- ^ New York Times "Ti Nasikor a Karayan ket Mangipadpada ti Dalan iti Modernidad". 19 Nobiembre 2006 p. 4.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Huang He (Karayan Duyaw) iti Wikimedia Commons
- Komision ti Koserbasion:Karayan Duyaw
- Karayan Duyaw idiay Unibersidad ti Massachusetts Dartmouth


text:
Plantilia:Apat
Daytoy ket ti dokumentasion para iti {{apat}} ken dagiti kabsatna plantilia. Ti pamilia dagiti plantilia ti apat ket naikabil iti konteksto ditoy, ngem dagitoy ket addan kadagiti bukodda a panid ti dokumentasion, kitaen dita baba.
Ti plantilia ti apat ket kapada iti plantilia ti {{angkla}} , ngem mangited ti bisual a grapiko a kahon iti naipakakitaan a panid, ken mangited pay ti alternatibo a nagan. Nasken ti agpartuat iti baw-ing a panid tapno matungpal ti mekanismo ti apat.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daiti panangilasin ti grapiko a kahon ket naikeddeng no ania ti mapili a plantilia iti pamilia ti apat. Kas pagarigan, ti apat ti annuroten ket addaan iti balikas iti annuroten para iti panagusar kadagiti panid ti annuroten. Ti grapiko a pannakailinia ti kahon ket depende no daytoy ket apat wenno apat-l:
- {{apat}} – nailinia iti kanawan a kahon
Daytoy a plantilia ket kadawyan a saan a mausar kadagiti artikulo iti umuna a nagan ti espasio, gapu ta agpataud ti maysa a saan amaliklikan a bukod a reperensia.
- Insengngat ti plantilia ti apat.
- Agpartuat iti baw-ing a panid nga addaan iti plantilia ti {{B manipud iti apat}} a nasuldongan iti baw-ing. Naganan ti panid manipud ti nagan ti apat. Iraman ti nagan ti espasio kadagiti nagan ti apat ken ti nagan ti panid ti baw-inge. Kas pagarigan, sukatan ti nagan ti apat a kas titulo ti panid, ken sukatan ti maitutop a nagan ti espasio, kalpasanna inayon ti sumaganad a kas ngato a linia iti baw-ing a panid:
- #REDIRECT [[Nagan ti espasio:Titulo ti panid nga addaan iti#Pagpilian ng aatiddog unay a nagan ti paset]] {{B manipud iti apat}}
- Pasingkedan ti operasion. Laglagipen a dagiti plantilia ti apat ket nasken nga agiparang kadagiti amin a dakkel a letra, ngem agtignay nga awan amin dagiti dakkel a letra.
- Dagiti nota
Dagiti apat ket nangruna a maus-usar kadagiti panid ti agar-aramat ken dagiti tungtungan a panid a maireperensia kadagiti nagan ti espasio ti Wikipedia, ken Tulong. Dagitoy a palntilia ket mangipayammo iti maipanggep kadagiti magun-od nga apat iti panid nga ayandan. Kas pagarigan, ti WP:APAT ket maibaw-ing iti Wikipedia:Apat ken isu a, ti Wikipedia:Apat ket mangipakita ti kahon a mangilista ti WP:APAT. Daytoy ket bukod a reperensia a kadawyan a maliklikan iti nagan ti espasio ti artikulo.
Ti panggep dagitoy a plantilia ket saan a ti mangilista ti tunggal maysa a baw-ing para iti panid. Imbes, ket a naskenda nga ilista laeng ti maysa wenno dua a kadawyan a nalaka a malagip a baw-ing.
Ti plantilia ti apat ket mabalin ti agpartuat ti awan patinggana nga apat a kas parametro gapu ta agus-usar daytoy iti Modulo:Apat.
Para kadagiti panid ti annuroten, mabalin laeng a mausar ti plantilia ti {{apat ti annuroten}} , a makapartuat kadagiti (10) nga apat a kas parametro.
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Ti {{apat}} ket mangala kadagit isumaganad a parametro:
1,
2,
3... - dagit isilpo ti apat.
msg- ti saan a naisilpo a mensahe a maikabil kalpasan dagiti silpo ti apat.
category- isaad ti "saan", "s", "no", "n", "false" wenno "0" tapno mapasardeng dagiti kategoria ti biddut.
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
Dagiti angkla[urnosen ti taudan]
Dagitoy a palntilia ket automatiko a manginayon iti maysa nga angkla para iti tunggal maysa nagan ti parametro ti angkla. Kas pagarigan, no ti kahon ti apat nga addaan iti apat ti WP:APAT ket maikabil iti panid ti Wikipedia:Apat, ti silponto ti Wikipedia:Apat#WP:APAT ket ipannaka iti puesto iti panid a nakaikabilan ti kahon ti apat.
Kas pagarigan, padasen daytoy a silpo: #WP:APAT
Daytoy ket mangpalaka ti agpartuat ti apat para iti paset iti panid, gapu ta mabalin ti mangitudo iti angkla no agpartuat baw-ing ti apat. Kasla daytoy:
#REDIRECT [[Nagan ti panid#WP:APAT]] {{B manipud iti apat}}
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Wikipedia:Apat – Ti alagaden no kasano ken kaano ti agpartuat kadagiti apat ken dagiti kahon ti apat.
- {{Angkla}} – ti waya a panangisilpo iti paset
- {{B manipud iti apat}} – para iti panangikabil iti baw-ing a panid
- {{Apat ti plantilia}} – maus-usar para kadagiti apat/baw-ing iti panid ti plantilia
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar