text:
Uppat a Nasudi a Kinapudno
Kangrunaan ken sentro iti sursuro (wenno sutta) ni Apo Buddha ket iti nanaganan nga Uppat nga Nasudi a Kinapudno.
- Dukkha: Amin nga nailubongan a biag ket napno iti panagsagaba, mapelpeltang, ken saan mapmapnek. Nasken nga maawatan ti dukkha. Naawatanen ti dukkha. (Daytoy nga sao aggapu iti Pāli (Sanskrit: duḥkha), ket isu iti naggapuanan ti sao nga Tagalog a "dukha," a kayatna saoen ket "agtuok.")
- Samudaya: Ti puon ti panagtuok nga aggapu iti panagpideg iti panagtarigagay (tanha), panagapal, panagagum, nairamut iti kinakuneng. Nasken nga ibbatan dagitoy. Naibbatanen iti tarigagay.
- Nirodha: Adda gibus ti panagsagaba. Nasken nga mapasardeng ti dukkha. Napasardengen ti dukkha.
- Magga: Adda dalan, Ti Walo nga Nasudi a Dalan (Ariya magga), nga pagnaan a pagpanawan iti dukkha. Nasken nga patubuen ken pagrangayen daytoy nga dalan. Daytoy nga dalan ket nabangonen.


c: text/html

text:
Klima
Ti klima ket isu ti wadan ti pagigiddiatan iti temperatura, dam-eg, atmosperiko a presion, angin, presipitasion, bilang dagiti atmosperiko a partikula ken dadduma pay a meteorolohiko a paggigiddiatan iti naited a maysa a rehion kadagiti atiddog a paset ti panawen. Ti klima ket mabalin a maigiddiat iti tiempo, nga isu daytoy ti agdama a kasasaad kadagitoy a paggigiddiatan kadagiti ab-ababa a paset ti panawen.
Ti klima ti maysa a rehion ket mapataud babaen ti sistema ti klima, nga addaan daytoy ti lima a komponente: ti atmospera, hidrospera, kriospera, rabaw ti daga, ken biospera.[1]
Ti klima ti maysa a lokasion ket mabanagan babaen ti bukodna a latitud, langa ti daga, ken kangato, ken dagiti pay asideg a bagi ti danum ken dagiti ayusda. Dagiti klima ket mabalinda a maidasig segun ti natimbeng ken dagiti kadawyan a sakop ken ti kadawyan dagiti nadumaduma a paggigiddiatan, a kadawyan ti temperatura ken tudo. Ti kankanayon a naus-usar a pannakaidasig ket orihinal a pinarang-ay babaen ni Wladimir Köppen. Ti sistema Thornthwaite,[2] nga inus-usaren manipud idi 1948, ket mangiraman ti ebapotranspirasion a kakuyogna ti pakaammo ti temparatura ken tudo ken inus-usar iti panagadal kadagiti dibersidad ti sebbangan ti ayup ken dagiti mabalin a pagbanagan ti panabalbaliw ti klima. Ti Bergeron ken dagiti Sistema a Pannakaidasig ti Espasial a Sipnotiko ket mangipatengnga ti isip ti taudan dagiti masa ti angin ken mangipalawag ti klima iti maysa a rehion.
Ti paleoklimatolohia ket isu ti panagadal kadagiti taga-ugma a klima. Gapu ta dagiti panagpalplaliiw ti klima ket saan a mabalin a magun-od sakbay ti maika-19 a siglo, dagiti paleoklima ket maipato kadagiti pannakbagi a paggigiddiatan a mangiraman ti saan a biotiko nga ebidensia a kas dagiti sedimento a mabirukan kadagiti datar ti danaw ken dagiti bugas ti yelo, ken dagiti biotiko nga ebidensia a kas dagiti singsing ti kayo ken korales. Dagiti modelo ti klima ket dagiti matematiko a modelo dagiti napalabas, agdama ken masakbayan a klima. Ti panagbalbaliw ti klima ket mabalin a mapasamak kadagiti atiddog ken ababa a gantingan ti panawen manipud kadagiti nadumaduma a banag; ti kinaudi a panagpudot ket makita idiay artikulo ti panagpúdot ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ AR4 SYR Synthesis Report Annexes. Ipcc.ch. Naala idi 2011-06-28.
- ^ C. W. Thornthwaite (1948). "Ti Maysa nga Arngian para itiManakem a Pannakaidasig ti Klima" (PDF). Heograpiko a Panagrepaso. 38 (1): 55–94. doi:10.2307/210739. JSTOR 210739.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Panagadal ti Klima kadagiti Ganganaet a Lubong; Panangilasin kadagiti atmospera iti labes ti bukodtayo a Sistema Solar Kevin Heng Hulio–Agosto 2012

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao a Tairora
Ti Tairora (Tairoa) ket ti pagsasao a Kainantu ti Papua Baro a Guinea.
Ti maitutop a Tairoa, wenno Amiana a Tairoa, ket mairaman dagiti dialekto ti Aantantara (Andandara), Arau-Varosia (Arau-Barosia), Arokaara, Saiqora (Sai’ora), Tairora.
Ti Abagatan a Tairoa, ammo pay a kas Omwunra-Toqura, ket addaan kadagiti dialekto ti Aatasaara (Atakara), Haaviqinra-Oraura (Habina-Oraura), Omwunra-Toqura (Obura-To’okena), Vaira-Ntosara (Baira), Veqaura (Meauna), Vinaata-Konkompira (Pinata-Konkombira).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Amianan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Abagatan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Golpo Amundsen
Ti Golpo Amundsen ket ti golpo a mabirukan idiay Amianan a laud a Terteritorio ti Kanada, idiay pagbaetan ti Isla Banks ken Isla Victoria ken ti nangruna a daga. Daytoy ket agarup a 250 mi (400 km) iti kaatiddog ken agarup a 93 mi (150 km) iti kalawa idiay pagtumpunganna iti Baybay Beaufort.
Ti Golpo Amundsen ket sinukisok babaen ni Norwego nga eksplorador Roald Amundsen idi baetan ti 1903 ken 1906. Mabirukan ti golpo iti akinlaud a patingga ti nadayeg a Dalan Amianan a laud, ti dalan manipud iti Taaw Atlantiko aginggana iti Pasipiko.
Awan unay ti adu a tttao nga agtataeng kadagiti aplaya ti golpo, ngem adda met bassit dagiti ili ken dagiti komunidad a mairaman ti: Sachs Harbour, Ulukhaktok ken Paulatuk. No mapan nga agpa-amianan iti golpo, mabirukan ti Lingsat Prinsipe ti Gales. No agpa-abagatan a daya ken daya, ti golpo ket agturong babaen ti Lingsat Dolphin ken Union, labsanna ti Luek Simpson ken mapan idiay Golpo Coronasion. Manipud idiay lumabas babaen ti Lingsat Dease ken kalpasanna idiay Golpo Reina Maud, ken kanungpalan nga agpa-amianan a daya idiay Lingsat Victoria. No mapan nga agpalaud ken amianan a laud ti agbanbaniaga ket umuna a sumrek iti Baybay Beaufort ken kalpasanna ti Taaw Artiko.
Ti intero a golpo ket adda iti klima ti rehion ti tundra ti Artiko ken mailasin daytoy babaen ti nakaro ti lamiisna a panaglalam-ek. Iti naladaw a panaglalam-ek ti Golpo Amundsen ket naabbongan iti yelo ti baybay. Kaaduan dagiti yelo ket maburak iti Hulio iti las-ud ti kadawyan a tawen, ken adda met dagiti lugar iti adayo nga akindaya ken akin-amianan a parte ti golpo a maburak laeng iti Agosto.


text:
Dagiti numero ti telepono idiay Filipinas
Dagiti numero ti telepono idiay Filipinas ket sumursurot da kadagiti naluktan a panggep a panag-numero ti telepono ken ti maysa a naluktan a panggep ti panag-dial. Dagitoy dua a panggep ket alalagaden babaen ti Nailian a Komision ti Telekomunikasion, maysa a bagi a nasakup ti Departamento iti Pagluganan ken Komunikasion a kasla maysa a naikapet nga ahensia.
Ti Filipinas ket nainaganan ti maysa a sangalubongan a panag-dial a kodigo iti 63 babaen ti ITU-T. Dagiti numero ti telepono ket naitalinaed iti pito a dihito (ti innem a dihito ket inus-usar idi tennga a 1990; ti uppat ken lima ket inus-usar kadagiti aw-away), dagiti kodkodigo ti luglugar ket naitalinaed iti maysa, dua wenno tallo a dihito. No agtawag ti adayu idiay Filipinas, sukatan ti 0 para iti domestiko a panagtawag ken 00 para iti internasional a panagtawag.
Naitalinaed a linia a kodkodigo ti lugarUrnosen
Dagiti kodkodigo ti lugar idiay Filipinas para iti naitalinaed a linia dagiti telepono ket naitalinaed ti dua a dihito, mailaksisid ti Metropolitano a Manila, ti probinsia ti Rizal, ken ti ili ti Obando idiay Bulacan, nga agus-usar ti kodigo ti lugar a 2. Adda dagiti bassit nga agawawit a naummong iti maysa a naisangyan a heograpiko a lugar ket mabalin nga agited ti uppat wenno lima a kodkodigo ti lugar. Nupay kasta, dagitoy a kodkodigo ti lugar ket masuksukatan dan iti naparabor a pagalagadan a dua a dihito a kodkodigo ti lugar.
Adda dagiti daduma a kodkodigo ti lugar a nagbibingayan a baetan dagiti adu a probinsia. Iti kastoy a kaso ket dagiti sub-probinsia, a kasla ti Guimaras ken Iloilo, dagiti kabarbaro a probinsia, kasla ti Zamboanga Sibugay ken Zamboanga del Sur, wenno dagiti probinsia nga addaan dagiti bassit a populasion, nga kasla ti Marinduque ken Quezon. Iti naipatingga a kaso, dagiti kodigo ti lugar ket naibingningay kadagiti sibubukel nga isla, kasla iti Leyte ken Samar, wenno ti maysa a sibubukel a rehion, kasla ti Rehion Administrativo ti Cordillera. Iti dagitoy amia kaso, dagiti kodigo ti lugar ket nagbibingayan tapno makaaduan kadagiti panagusar da. Tapno malasin ti naggapuan ti timmawag, ti tallo a dihito a panagsukat ti telepono a pasaruno ket kinitkita.
Gapu ta ti Filipinas ket agus-usar ti maysa a naluktan a panggep ti panag-dial, dagiti numero ti telepono a nai-dial iti maysa a naited a kodigo ti lugar ket saan a nasken ti kodigo ti lugar, mailaksid dagiti panagtawag nga inaramid manipud kadagiti mobile a telepono wenno dagiti bayadan a telepono. No ag-dial kadagit sabali a kodkodigo ti lugar, ti domestiko nga adayu panagserrek a pasaruno ket 0, No ag-dial idiay ballasiw taaw, ti domestiko a pasaruno saan a masapul. A kas dagitoy, ti kadawyan a numero ti telepono idiay metropolitano a Manila ken Rizal ket agparang a kasla dagitoy:
- Iti uneg ti Metropolitano a Manila, Rizal ken Obando, Bulacan:1234567
- Iti ruar ti Metropolitano a manila, Rizal ken Obando, Bulacan: 02-1234567
- Iti ruar ti Filipinas: +63-2-1234567
Dagiti luglugar ket naibunggoy da kadagiti nalawa a luglugar nga agibanag ti umuna a dihito iti maysa a nainaga a kodigo. Dagitoy a luglugar ken dagiti nairaman a kodkodigo ket nailista dita baba:
- 2: Metro Manila, Rizal, Obando, Bulacan
- 3: Cebu (32), Guimaras ken Iloilo (33), Negros Occidental (34), Negros Oriental ken Siquijor (35), Aklan, Antique ken Capiz (36), Bohol (38)
- 4: Aurora, Marinduque, Quezon ken Romblon (42), Batangas, Occidental Mindoro ken Oriental Mindoro (43), Bulacan (mailaksid ti Obando) ken Nueva Ecija (44), Pampanga ken Tarlac (45), Cavite (46), Bataan ken Zambales (47), Palawan (48), Laguna (49)
- 5: Albay ken Catanduanes (52), Biliran, Leyte ken Abagatan a Leyte (53), Camarines Norte ken Camarines Sur (54), Daya a Samar, Amianan a Samar ken Lumaud a Samar (55), Masbate ken Sorsogon (56)
- 6: Basilan, Zamboanga del Sur ken Zamboanga Sibugay (62), Lanao del Norte ken Lanao del Sur (63), Cotabato, Maguindanao ken Sultan Kudarat (64), Zamboanga del Norte (65), Sulu ken Tawi-Tawi (68)
- 7: La Union (72), ti Cordillera Administrative Region (74), Pangasinan (75), Ilocos Norte ken Ilocos Sur (77), ti Cagayan Valley (78)
- 8: Davao del Sur (82), Sarangani ken Abagatan a Cotabato (83), Davao del Norte (84), Agusan del Norte ken Agusan del Sur (85), Surigao del Norte ken Surigao del Sur (86), Compostela Valley ken Davao Oriental (87), Bukidnon, Camiguin, Misamis Occidental ken Misamis Oriental (88)
Kodkodigo ti lugar dagiti mobile a teleponoUrnosen
Dagiti kodkodigo ti lugar para iti mobile a telepono ket tallo a dihito ken agnanayon a mangrugi ti numero a 9. Saan a kasla dagiti natalinaed a linia ti telepono, ti porma a panag-dial ti adayu a panagtawag ket agnanayon a napalpaliiw no agus-usar iti kinuti a telepono.
Kasisigud idi, nga adda laeng tallo a kodigo ti lugar para kadagiti kinuti a telepono:917 para iti Globe Telecom, 918 para iti Smart Communications ken 973 para iti Express Telecom, dagitoy nga addaan a kinuti a kompania idi a panawen. Idi dimmaras a dimmakkel ti serbisio idi 1990 ken tatta pay nga aldaw, dagiti barbaro a kodkodigo ket nainayon tapno matungpal dagiti masapsapul ngamin ket dagiti addaan a kodkodigo ket naibusan dan. Dagiditi mainaynayon a kodkodigo ket kadawyan a maala no naibusanen dagiti kinaudi a kodigo.
Dagiti kodkodigo ti lugar ket naigrupo babaen dagiti nagipaay nga awan ti maysa a nakapet a sakup dagiti kodigo para iti maysa a nagipaay. Dagitoy a kompania ken dagiti bukodda a kodkodigo ti lugar ket nailista dita baba:
- Express Telecom: 973, 974 (saan a maus-usar)
- Globe Telecom: 905, 906, 915, 916, 917, 926, 927, 935, 936, 937, 994
- Next Mobile: 979
- Red Mobile: 938 (Smart)
- Smart Communications: 907, 908, 909, 910, 912, 918, 919, 920, 921, 928, 929, 930, 938, 939, 946, 947, 948, 949, 989, 999
- Sun Cellular: 922, 923, 932, 933, 934, 942, 943
paammo:
- manipud idi Sep 2010 ti Globe a pasuruno a numero ket aggibus iti 5,6,7 mailaksid para iti 907 nga daytoy ket maysa a pasaruno ti Smart
- manipud idi Sep 2010 ti Smart a pasuruno a numero ket aggibus iti 0,1,8,9 mailaksid para iti 979 nga daytoy ket maysa a pasaruno ti Next Mobile


text:
Marso 10
Ti Marso 10 ti maika-69 nga aldaw ti tawen (maika-70 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 296 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1951 – Gloria Diaz, Filipina nga aktres ken nangabak ti Miss Universe
PimmusayUrnosen
- 1900 – Delfina Herbosa de Natividad, maysa kadagiti tallo a Filipina a nagdait iti wagayway ti Filipinas (naipasngay 1879)
- 1986 – Ray Milland, Gales nga aktor (naipasngay 1907)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- BBC: On This Day
- Today in History: March 10 Naiyarkibo 2005-10-28 iti Wayback Machine


text:
Naangay ti selebrasion ti maika-uppat a pulo ket tallo nga anibersario ti National Disability Prevention and Rehabilitation Week
Naangay ti selebrasion ti maika-uppat a pulo ket tallo nga anibersario ti National Disability Prevention and Rehabilitation Week babaen iti Tema: “Kalusugan at Kaunlaran ng Pilipinong May Kapansanan, Isulong sa Gitna ng Pandemya”. Kagiddan na daytoy ti pannakaiwaras iti food packs kadagiti Persons with Disabilities nga agtawen tallo agingga dua pulo (3-20 yrs. old). Timmabuno ti nasao a programa ti naayat ken naaktibo nga ina iti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, VM Melvin G. Macusi ken SBM Tita D. Mostoles a tinarabayan ti MSWDO nga idadauloan ni Elma B. Mostoles ken dagiti Committee iti PWD ditoy ilitayo a Sudipen.


text:
Pudno nga amianan
Ti pudno nga amianan (heodetiko nga amianan) ket ti direksion iti rabaw ti Daga a mapan iti heograpiko nga Amianan nga Ungto.
Maigiddiat ti pudno a heodetiko nga amianan manipud iti magnetiko nga amianan (ti direksion dagiti puntos ti kompas a mapan iti magnetiko nga amianan nga ungto), ken manipud iti ugis nga amianan (ti direksion nga agpaamianan kadagiti linia ti ugis ti proyeksion ti mapa). Maigiddiat pay bassit ti heodetiko a pudno nga amianan manipud iti astronomikal a pudno nga amianan (kadawyan a dagiti bassit nga arkosegundo) gapu ti lokal a grabidad ket mabalin a saan a mangitudo iti eksakto a pagtayyekan nga aksis iti Daga.
Ti direksion ti astronomikal a pudno nga amianan ket namarkaan kadagiti langit babaen ti amianan a nainlangitan nga ungto. Daytoy ket addaan iti agarup a 1 a grado iti puesto ti Polaris, tapno ti bituen ket agparang a mangitugot iti bassit a sirkulo iti langit iti tunggal maysa nga aldaw. Gapu ti presesion dagiti ekuinokso iti Daga, ti pudno nga amianan ket agtayyek iti maysa nga arko no maibatay kadagiti bituen a mangkompleto iti agarup a 25,000tawtawen. Intono agarup a 2100 aginggana intono 2102 ti Polaris ket kaasitganto a mapan iti nainlangitan nga amianan nga ungto (naala manipud iti kinaudi a presesion ti Daga).[1][2][3] Kadagiti napalabas a lima a ribu a tawen, ti kaasitgan idi a makita a bituen iti nainlangitan nga amianan nga ungto ket ti Thuban.[4]
Kadagiti mapa nga inpablaak babaen ti United States Geological Survey ken ti Siiigam a Buyot iti Estados Unidos, ti pudno nga amianan ket namarkaan iti linia nga agpatingga iti lima-punto a bituen. Ti daya ken ti laud nga ig-igid ti topograpiko a kuadranggulo a mapmapa ti USGS ti Estados Unidos ket dagiti meridiano ti longitud, isu a mangipakpakita ti pudno nga amianan (isu a saanda nga eksakto a paralelo). Dagiti mapa nga inpablaak ti Ordnance Survey ti Nagkaykaysa a Pagarian ket aglaon iti diagrama a mangipakita ti paggiddiatan a nagbaetan ti pudno nga amianan, grid nga amianan, ken magnetiko nga amianan iti punto ti sabanas; dagiti igid ti mapa ket kadawyan a sumurot kadagiti direksion ti grid imbes a ti pudno, ken isu a ti mapa ket pudno a rektanggulo/kuadrado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Meeus (1997), p. 305.
- ^ McClure, Bruce (21 Mayo 2019). "Polaris is the North Star". EarthSky (iti Ingles). Naala idi 3 Enero 2022.
- ^ Smiley, C. H.; Majid Khan, A. (1959). "Polaris and Precession". Journal of the Royal Astronomical Society of Canada (iti Ingles). 53: 250.
- ^ Norton, Arthur P. (1973). Norton's Star Atlas (iti Ingles). Edinburgh: Sky Publishing. p. 10. ISBN 0-85248-900-5.
4500 years ago it was Thuban (a Draconis); 8000 years hence it will be Deneb
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Meeus, Jean (1997). Mathematical Astronomy Morsels (iti Ingles). Richmond, Virginia: Willmann-Bell. ISBN 0-943396-51-4.


text:
Saan a ginggined ti nangdayyeg ti probinsia idi Lunes, Junio 01 ngem ketdi maysa a makapagsidduker a damag seknan ti pannaka-ambush da ABC president Alex Calucag ti ili a Solsona, Ilocos Norte ken ti security escort na nga isu ni Police Officer 3 Rodante Julian a tubo ti ili a Piddig, Ilocos Norte. Agkabagian da Alex ken Rodante, segun ti report.
Piman, insigida a natay ti polis gapu ta napuruan ti tengngedna ken sabali pay a parte ti bagina. Nagasat met ni Apo Calucag ta nalasatna ti kumpay ni patay numan pay grabe met ti sinagabana a tama ti bala ti paltog. Natatek ti bala iti paltog ti SUV Montero a nagluganan dagiti dua a biktima. Madama nga agawid dagiti dua idi tambangan ida dagiti naka-armalite ken naka-Cal .45 pistol nga ambushers idiay paset ti Brgy. Nalasin, Solsona, segun ti police report. Numan pay nagsayasay ti adu a dara iti bagi ni Apo Calucag, naimanehona pay laeng nga inyadayo ti SUV iti agarup a maysa a kilometro manipud ti crime scene.
Di maliklikan ti media a trataren a dakkel a damag ti nasa-o nga insidente agsipudta seknan daytoy ti linak ken kappia ti probinsia ti Ilocos Norte. Masukan-sukat ti nagserbi a police provincial director ditoy probinsia tayo ngem kaskasdi latta a saan nagparbeng ti pinnatay ken agpapatay. Idi tiempo da PD Antonio Mendoza ken PD Sterling Blanco, sumagmamano a krimen a pammatay ti napasamak bayat ti panangidauloda ti kapolisan ditoy Ilocos Norte. Adda nasolbar, adda met dagiti saan a nasolbar. Iti agdama, agsasaruno dagiti krimen a pammapatay. Kasla, masusu-ot ti liderato ni OIC PD Albert Erasquin Ocon, a tubo ti ili a San Jacinto, Pangasinan. Nasapa unay nga husgaran ti kabailanna a mangidaulo ti kapolisan. Nalabit, adda ngata met bukodna nga estratehia kontra krimen tapno magun-od ti naan-anay a linak ken kappia ditoy Ilocos Norte. Kas kadagiti immuna a PD a nagtugaw dita Kampo Juan, makuna tayo a de calibre a police officer ni Apo Ocon ta natinneb iti serbisio nga agserbi ken mangsalaknib kadagiti umili. Ti nasken, agpannuray koma ti agnanayon a linak ken talna ditoy kabukbukodan tay a probinsia.#
Cover photo: PO3 Rodante Julian: Inbuisna ti biagna para iti natalna a kagimongan


text:
Hellooo, hellooo… naimbag nga oras kadatayo amin kakailian. Addakam manen nga umay maki-abrasa ken makinnistoria kadakayo babaen iti ABN. Naimbag nga oras kadakayo amin nga awan malibtawan. Kayat dakayo man a kumustaen kadagiti nadayaw a luglugar yo. Ni Kayong Angkuan, umunan nga aldaw ti September. Pangrugyanen ti bulan ti kunada a Ber month wenno Yuletide season, kayong. Kayatna a sawen, rugyam metten ti agisukbit iti itedmunto kadagiti annakmo iti buniag. Ta ne, kumutukoten ti lamminna no pumarbangonen.
Wun nga agpayso, kailian… aggibusto manen ti tawen ngem ania ti makitayo a nagbaliwan ti biag tayo? Ti pagilian tayo? Kasla nga awan ta nariribuk latta, ditay magun-od ti naan-anay nga urnos ken kapia. Kas pagarigan idiay Marawi City, nagadun ti pimmusay iti benneg man dagiti rebelde, pannakabagi ti linteg ken dagiti inosente a kailian tayo. Kaanunto nga aggibus ti panangriribuk dagiti makuna a kimmannigid a kailian tayo? Dagiti mangkonkontra iti linteg? Maysa pay, ania ti pagpatinggaan ti kampania ti gobierno kontra iti maiparit a droga? Iti kallabes, adda mayor a napapatay agraman sumagmamano a kameng ti pamiliana ket gapu dayta iti maatap a pannakainaigda iti maiparit a droga iti masakupanda. Ditoy, nakondena dagiti pannakabagi ti linteg a nangiwayat iti daytoy a raid, adu a kuesiyon nga isu pay ti pagtaktaktakan dagiti madaydayaw a sentong este senador agraman tongressman este congressman kunak koma. Apo ta maikaglis latta ti dilak apo aya. Wen kailian, saandan a maakem ti talaga a trabahoda nga agpanday koma iti linteg.
Dayta ketdi ti napaliiwmi, Kayong Angkuan, ti met la agher-hearingen ti ubrada imbes a mangpandayda iti linteg a mangted paggin-awaan tayo nga umili. No panunoten adda met dagiti umno a mangkita iti dayta ti makunami, no nagbasol ket adda ebidensia kas kada saksi, yulidan ti darum ket makaammon ti pangukoman a mangusig ken mangadal kadagiti maiparang nga ebidensia ken saksi. Tiraa…uray pay ania ti kasasaad ti biag ti suspect.
Koma, patas laeng ti hustisia, makitkitam tay simbolo ti hustisia Kayong. Ammom ti kayat a sawen ti babai idiay a nakaiggem wenno nangitag-ay iti timbangan? Kayatna a sawen, patas koma ti linrteg ngem, ania mapalpaliiwmo? Sus, Kayong, ti mapaliiw tayo, adda latta lamang tay adda kuartana ta mabalinna nga itantan ti amin, delaying tactics a kunadansa pay. Diak ammo no husto ti English ko. Kunada man ket a “justice delayed, justice denied” kastan sa ti kaipapanan ti nagadu nga imbistigasyon no asino la ditan ti mapabpabasol. Ket ti nakas-ang, diay polis a nangipatungpal iti pagrebbenganna, isunto pay la’t maladdit. Ano ba yan!
Adda pay gayam maysa manen nga isyu nga isu’t mangpaburek iti royal blood tayo Kayong. Nadamagmo kadin ti plano ti pamilia Marcos nga iteddan ti paset ti kinabaknangda iti gobierno? Nagpintas daytoy a planoda, ti makaparurod a maka-paluksaw, nagadu manen a kuestion. Porke agkiddawda kano iti pammakawan kadagiti umili, a kayatna a sawen inaklondan a nagtakawda. Sus mariosep dagitoy a tattao, no kasta met laeng a nagadu pay laeng a rikititos ken reklamoda, bay-amon…annak ti sal——ayna. Apo aya, ano ba talaga kuya!
Sakbay nga intay malipatan kailian, yebkasmi man ti kablaawmi manipud iti pamiliak ti nabara a kablaaw mi iti anibersaryo toy warnakan tayo nga Amianan Balita Ngayon iti maikainnem a tawen daytoy a mangmangted serbisio kadatayo a kailian babaen iti panangidanunna kadagiti damdamag ken isyu a nasken a malawlawagan. Maymaysa ti makuna a diak malipatan bayat ti panagsurat tayo ditoy. Awan sabali no saan a ti panagyaman tayo ken Apo Thom Picana nga editor in chief iti panangtedna iti gundaway tayo a mangipeksa iti an-anekeken tayo babaen iti nanumo a kapanunotan tayo. Ti gundaway tayo a mangasa iti nanumo a pluma tayo. Ket dakkel a banag daytoy a naited kadatayo a gundaway. Bigbigento toy numo dayta a pabor a naited kadatayo….
Ala, kayong, nalpas manen ti puli, naimasak metten ti naki-innistorya kadakayo ti sango ti tiangge ni ikit Kuanang. Baliwan tayon to manen ta ne, dakesen, amangan isurotda manen ti binalsig. Nalipatak tay pagatgatang ni Sofing. Babayo, tsuptsup muahmuah.


text:
Maggie Smith
Ni Dama Margaret Natalie Smith, CH, DBE (nayanak idi 28 Disiembre 1934)[3] ket maysa nga Ingles nga aktres. Isu ket addaan iti adu ken nagdumaduma a pagsapulan iti entablado, pelikula ken telebision a nagpaut kadagiti innem a pulo a dekada. Nagparang ni Smith kadagiti sumurok a 50 a pelikula ken maysa kadagiti kaaduan nga ammo nga aktres iti Britania. Naidutok idi isuna a kas Komander ti Urnos ti Imperio ti Britania (CBE) idi 1970. Naidutok idi a kas Dama a Komander ti Urnos ti Imperio ti Britania (DBE) idi 1990 para kadagiti serbisio iti panangiladawan dagiti arte,[4] ken Kammeng ti Urnos dagiti Kadua ti Pammadayaw (CH) iidi 2014 para kadagiti serbisio iti drama.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Maggie Smith"; Integrated Authority File; naala idi: 13 Agosto 2015; panangilasin ti GND: 172378516.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Orders and decorations conferred by the crown". Debrett's. Naala idi 4 Enero 2015.
- ^ "Queen Honors Naipaul, Maggie Smith". 30 Disiembre 1989. Naala idi 1 Enero 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Maggie Smith iti Wikimedia Commons
- Maggie Smith iti Screenonline ti British Film Institute
- Maggie Smith iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Maggie Smith iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Maggie Smith iti TCM Movie Database
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Maggie Smith kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Idiay Paoay Adda Malacanang Iti Amianan
by Amado Yoro
Agdindinamag ti ili a Paoay gapu kadagiti adu a banag iti sakupna. Adda dagiti daan a pasdek idiay. Nauneg ken napateg ti pakasaritaanna, mabasa man iti internet ken iti historia.
Subliak man ita ti maysa kadagiti nakalalagip a padasko iti panagbakasionmi idiay ilimi a Sinait ti nagbaetan ti Oktubre 24 ken Nobiembre 20, 2012 a maysa ti ili a Paoay ti nairaman a pinasiarmi idi Nobiembre 15, 2012. [Claveria, Cagayan, Hannah, Pagudpud, Windmill, Bangui, Kapurpurawan, Burgos ti adda iti listaanmi iti dayta nga aldaw.
Innemkami amin a kaduami da kasinsin Letty, kaanakan Allan, appoko Isagani ken Lucia. Ni Jim nga asawa ni Mercy ti nagmaneho.
Iti kaaddami iti Malacanang of the North, impasiarnakami ti security officer A. F. Antonio. Segun ken ni Antonio: nabangon ti Malacanang of the North idi 1976; Limned a Barangay ti dan-aw. [Paoay Lake]
Maibatay iti nabasami nga impormasion: Ti balikas a “Paoay” ket naadaw manipud iti binatog ti balikas a “makapaway kami”, a kayatna a sawen a “makapawaykami” [“We can live alone”.]
Kadagidi im-immuna nga aldaw dagiti agindeg sadiay a lugar, masansan a riribuken ida dagiti tirong, isu pay ketdi ti gapuna a napilpilitanda a nagin-inut a nansakup iti bangirna iti daya ti ili. Idi metten a nakitada a ti kaabayda a lugar wenno ili a kaarrubada iti bangirna iti daya, isu ti ili ti Batac.
Adda pammati a saan latta a sardengan a kuriroen dagiti tirong, isu a namkuatan met dagiti kaarrubada nga ili ti mangguyugoy kadakuada a sumapulda iti kamanganda a lugar a mabalin a nataltalged a nawaywaya iti riribuk.
Ngem kinuna met dagitoy nga agindeg, natalged ken naturedda met latta a nagkuna: “makapaway kami!”
Ket babaen kadayta a balikas kadagidi a panawen, nagin-inut a nagtalinaed dayta a takder dagiti agindeg, ket isu metten a namagbalin a permanente ti awagda: Paoay.
Malagipmi ti nadakamat ni Rudy Evan Calixto iti librona a “Ilocos and Other Reflections” nga insagut kadakami ni Dios ti aluadna a dati a Minister Counselor sa nag-Ambassador Ben Domingo, dati a destino iti Konsulada Heneral ditoy Honolulu, tubo iti Salcedo, Ilocos Sur, librona ti Hawaii’s Eminent Filipinos idi Enero 27, 1987:
“Considered the Legendary Town of Ilocos Norte, it remains as it is because of the awesome gigantic structure of the Paoay Church built by the Augustinian monks in the 17th century. Its architectural design is the blending of the east and west making it one of the best churches built in the century.
The lake nearby which draws special interest among historians for it was once a progressive town populated by advanced and scientifically gifted civilization but disappeared in the twinkle of an eye, as the legend goes, because of their evil desires. The now famous Paoay Lake was the exact location of the said community.
Paoay also the seat of government where the Malacanang of the North is situated overlooking the legendary lake, where former President Ferdinand E. Marcos attends to his duties when visiting the province. Paoay is famous for its finely craft-woven inabel. Paoay home of the Paoay Church. UNESCO World Heritage Site.
Segun ti historia ni Don Martin Guiang first and founding leader iti Paoay.
DITOY met la naputarmi ti ababa a daniw:
ADDA KINADAEG TI LANGIT DITOY [Here, there’s Grandeur in the Sky]
Ditoy, addaak met napno iti kinadaeg a pakasaritaan.
Lakasa ti gameng iti namsek a kinaindaklan.
Ni Ilokano, samtoy a namunganayan Ti lagip ken pakasaritaan ti reyenda ti inna panagturay.
Disso, lugar, daga, ili
Pasdek a napno iti pakasaritaan dagiti panawen:
Ti gubat,
ti kappia,
ti progreso ken dur-as
A panaglupos ken panagbaliw ti rupa ti pagilian
Iti Baro a gimong ken baro a pakasaritaan
Ti man Amianan,
Abagatan, laud ken daya
Iti di mabilang a summit meeting Taripnong dagiti teddek ken naindaklan
A tulbek ti turay
Iti sangalubongan
Wen, ditoyak met,
adtoyak maminsan
Iti masnop a panawen
Iti isasarungkar.


text:
Pagsasao a Kol (Banglades)
Ti pagsasao a Kol ket ti pagsasao a Munda ti Banglades.
Ikeddeng ni Kim (2010)[2] ti Kol ken Koda a rimpuok ti pagsasao a Mundari. Dagiti purok ti Kol ket mairaman ti Babudaing idiay Dibision ti Rajshahi, Banglades, bayat a dagiti purok ng agsasao iti Koda ket mairaman ti Kundang ken Krishnupur.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kol iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ "Archive copy" (PDF). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2017-08-09. Naala idi 2016-12-14.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)


text:
Abugida
Ti abugida ket maysa a paset a sistema ti panagsurat a ti kosonante ken bokal ket maisurat nga agmaymaysa: tunggal maysa a paset ket naibatay iti konsonante a letra, ken ti bokal a tanda ket kasapulan ngem maikadkadua laeng. Daytoy ket aggiddiat iti sibubukel nga alpabeto, nga ti bokal ket addaan ti kasasaad a maipada kadagiti konsonante, ken ti abjad, a dagiti bokal a panagmarka ket awan wenno saan a nasken a mapili. Dagiti abugida ket nairamanan ti adu a sinuratan a Brahmiko iti Abagatan ken Abagatan a daya nga Asia.
Ti balikas nga abugida ket insingasing ni Peter T. Daniels.


text:
Plantilia:Kalendario
Daytoy a plantilia ket mabalin nga agiparang ti tinawen wenno binulan a kalendario (manipud ti 1970-2037).
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
- month
- Mangiparang ti maymaysa a bulan ken nasken a maipalawag ti parametro ti
month. Daytoy a parametro ket mabalin a bulan wenno numero , ti agdama a bulan usaren ti
month=current(
nextken
lastken mabalin pay a maawat).
- year
- Ti parametro ti
yearket mangisaad ti tawen kalendario a ti kasisigud ket ti agdama a tawen.
- format
- Ti mangirugi ti lawas iti Lunes usaren ti
format=LunUmunawenno, ti mangiraman dagiti numero ti lawas iti iso
format=iso.
- show_year
- Ti mangiparang ti tawen usaren ti
show_year=on. Ti mangiparang ti tawen kalpasan ti bulan usaren ti
show_year=with month.
- txt_pref_m
- Daytoy ket manginayon ti pangsaruno iti nagan ti bulan.
- txt_suff_m
- Daytoy ket manginayon ti suldong ti nagan ti bulan.
- float
- Ti panangitumpaw ti kalendario iti kanigid wenno kanawan usaren ti
float=leftwenno
float=right.
- lk
- Ti mangisilpo kadagiti aldaw, bulan ken ttawen usaren ti
lk=on.
- Ti mangisilpo kadagiti aldaw ken bulan usaren ti
lk=dm.
- Ti mangisilpo kadagiti bulan ken tawen usaren ti
lk=my.
- Ti mangisilpo kadagiti aldaw ken tawen usaren ti
lk=dy.
- Ti mangisilpo kadagiti aldaw laeng usaren ti
lk=d.
- Ti manguislpo kadagiti bulan laeng usaren ti
lk=m.
- Ti mangisilpo kadagiti tawen laeng usaren ti
lk=y.
- lk_pref
- Daytoy ket manginayon ti pangsaruno kadagiti amin a silpo.
- lk_pref_d
- Daytoy ket manginayon ti pangsaruno kadagiti silpo ti aldaw.
- lk_pref_m
- Daytoy ket manginayon ti pangsaruno kadagiti silpo ti bulan.
- lk_pref_mnext
- Daytoy ket manginayon ti pangsaruno ti silpo ti sumaruno a bulan.
- lk_pref_mprev
- Daytoy ket manginayon ti pangsaruno ti silpo ti napalabas a bulan.
- lk_suff
- Daytoy ket manginayon ti sudong kadagiti amin a silpo.
- lk_suff_d
- Daytoy ket manginayon ti sudong kadagiti silpo ti aldaw.
- lk_suff_m
- Daytoy ket manginayon ti sudong kadagiti silpo ti bulan.
- lk_suff_mnext
- Daytoy ket manginayon ti sudong ti silpo ti sumaruno a bulan.
- lk_suff_mprev
- Daytoy ket manginayon ti sudong ti silpo ti napalabas a bulan.
- prevnext
- Ti manginayon ti silpo kadagiti napalabas ken sumaruno a bulan usaren ti
prevnext=on.
- title_colour
- Usaren daytoy tapno mabaliwan ti maris ti likudan iti baras ti titulo nga addaan iti nagan ti bulan, ken ti baras ti baba (kasla iti.
title_colour=#2e8b57).
- week_colour
- Usaren daytoy tapno mabaliwan ti maris ti baras a mangilista kadagiti aldaw iti lawas (kasla iti
week_colour=#2e8b57).
- colour
- Daytoy ti pangyababaan para kadagit dua iti ngato.
- EndNote
- Daytoy ket manginayon ti teksto iti baba ti baras.
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
Ti
{{kalendario|lk=on|show_year=on|float=right|month=current}} ket agpataud iti kalendario dita kanawan. Ti
{{kalendario}} ken
{{kalendario|prevnext=true|format=iso|zero=0|row=3}} ket pataudenna dagiti kalendario dita baba.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Sasao nga Abagatan a Sulawesi
Ti sasao nga Abagatan a Sulawesi ket dagiti grupo ti pagsasao nga insasao babaen dagiti Bugis ken dagiti mainaig a tattao iti probinsia ti Abagatan a Sulawesi, Indonesia.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bugis
- Bugines: Bugines, Campalagian
- ? Tamaniko: Mbalo, Taman
- Makassar: Bentong, Aplaya a Konjo, Tangkig a Konjo, Makassares, Selayar
- Seko: Budong-Budong–Panasuan, Seko
- Lemolang
- Akin-amianan
Ti puesto ti sasao a Tamaniko, ket kadawyan nga irepresenta babaen ti Mbalo (Maloh, Embalo) ken saan analawag. Daytoy ket nabayagen a saan a naidasig ken insingasing da Adelaar ken Himmelmann (2005) a naisangayanda nga asideg iti Bugines.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.


text:
Kamerun
Nagsasabtan: 6°N 12°E / 6°N 12°E
Ti Kamerun (Pranses: Cameroun), opisial a ti Republika ti Kamerun (Pranses: République du Cameroun, Ingles: Republic of Cameroon), ket ti maysa a pagilian iti laud-tengnga nga Aprika. Dytoy ket beddengan babaen ti Nigeria iti laud ken iti amianan; ti Chad iti amianan a daya; ti Republika ti Tengnga nga Aprika iti daya; ken ti Guinea Ekuatorial, Gabon ken ti Republika ti Kongo iti abagatan. Mabirukan ti aplayana iti Golpo ti Biafra, parte ti Golpo ti Guinea ken ti Taaw Atlantiko. Ti pagilian ket sagpaminsan a mailaslasin a kas Laud nga Aprika ken sagpaminsan pay a mailaslasin a kas Tengnga nga Aprika, gapu ti estratehiko a puesto kadagiti pagtutumpongan a pagbaetan ti Laud ken Tengnga nga Aprika. Dagiti ganggani 25 a riwriw a tattaona aket agsasaoda kadagiti 250 a patneng a pagsasao.[8][9][10]
Dagiti nasapa a nagtagtagitao iti teritorio ket mairaman ti sibilisasion ti Sao iti likmut ti Danaw Chad, ken dagiti agan-anup agburburas a Baka iti abagatan akindaya a katuduan a bakir. Naabot dagiti Portuges nga eksplorador ti aplaya idi maika-15 a siglo ken ninagananda ti lugar iti Rio dos Camarões (Karayan Pasayan), a nagbalin a Cameroon iti Ingles. Pinundar dagiti soldado a Fulani ti Emirato ti Adamawa iti amianan idi naladaw a maika-19 a siglo, ken dagiti nadumaduma a grupo ti etniko iti laud ken amianan a laud nangbangonda iti nabileg a lugar nga idauluan dagiti hepe ken dagiti lugar nga idauluan dagiti fon. Nagbalin a kolonia ti Alemania ti Kamerun idi 1884 nga ammo a kas Kamerun. Kalpasan ti Gubat ti Sangalubongan I, nabingbingay daytoy iti pagbaetan ti Pranses ken Reino Unido a kas dagiti bilin ti Liga ti Pagpagilian. Ti partido ti politiko ti Union des Populations du Cameroun (UPC) ket nagitalta-o iti wayawaya, ngem imparit met babaen ti Pransia kadagiti tawen idi 1950, a nakairugian ti Gubat ti Bamileke a nagbaetan a naglabanan ti Pranses ken dagiti puersa ti militante ti UPC aginggan idi nasapa a 1971. Idi 1960, nagbalin a nawaya ti inadministro ti Pranses a parte ti Kamerun, kas ti Republika ti Kamerun, babaen ni Presidente Ahmadou Ahidjo. Ti akin-abagatan a parte dagaiti Kamerun ti Britaniko ket nagpederado iti daytoy idi 1961 tapno mangbukel iti Pederal a Republika ti Kamerun. Napanawan ti pederasion idi 1972. Nanaganan manen ti pagilian iti Nagkaykaysa a Republika ti Kamerun idi 1972 ken ti Republika ti Kamerun idi 1984. Ni Paul Biya, ti agdama a presidente, ket indauluanna ti pagilian manipud idi 1982 kalpasan ti panagikkat ni Ahidjo; dati isuna a nagtengngel iti opisina a kas kangrunaaan a ministro manipud idi 1975 aginggana iti agdama. Maturayan ti Kamerun a kas maysa nga Unitario a presidensial a republika.
Dagiti opisial a pagsasao ti Kamerun ket Pranses ken Ingles, dagiti opisial a pagsasao dagiti dati a Kamerun ti Pranses ken Kamerun ti Britaniko. Ti relihion ti populasionna ket kaaduan aKristiano, nga addaan met kadagiti minoridad nga agsansanay iti Islam, ken dagiti dadduam nga agraraem kadagiti tradisional a pammati. Nakasanay daytoy kadagiti parikut manipud kadagiti teritorio nga agsasao iti Ingles, a dagiti politiko ket agitaltal-oda iti ad-adu a disentralisasion ken ti pay kompleto a pannakaisina wenno wayawaya (kas iti Nailian a Konseho dagiti Akin-abagatan a Kamerun). Isi 2017, dagiti parikut a maipanggep iti pannakapartuat iti maysa a Ambazoniano nga estado kadagiti agsasao iti Ingles a teritorio ket kimmaro iti nawayang a pannakigubat.
Adda dagiti adu a bilang dagiti Kameruniano ket agbibiagda kadagiti taltalonenda. Masansan a maibagbaga ti pagilian a kas ti "Aprika iti bassit a kita" gapu ti dibersidad a maipapan iti heolohia, linggusitika ken kultura.[11][8] Dagiti masna a langana ket mairaman dagiti aplaya, desierto, banbantay, katuduan a bakir, ken dagiti sabana. Ti kangatuaan a puntona, iti ganggani a 4,100 metro (13,500 ft), ket ti Bantay Kamerun iti Abagatan a laud a Rehion. Dagiti siudadna nga agraman kadagiti kaaduan a populasion ket ti Douala iti Karayan Wouri, ken ti kapitolio ti ekonomia ken nangruna a puerto ti baybay; Yaoundé, ti politikal a kapitoliona; ken Garoua. Kaaduan nga ammo ti Kamerun para kadagiti patneng nga estilo ti samiweng, a naipangparuna ti Makossa ken Bikutsi, ken para iti naballigi a nailain a timpuyogan ti putbol. Daytoy ket maysa a kaameng nga estado ti Kappon ti Aprika, ti Nagkaykaysa a Pagpaglian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, Di Nailinia a Tignay ken ti Gunglo ti Islamiko a Pagtitinnulongan.
EtimolohiaUrnosen
Iti ksaisigud, ti Kamerun ket maysa idi nga eksonimo nga inted babaen dagiti Portuges iti Karayan Wouri, a tinawtawaganda iti Rio dos Camarões—"karayan dagiti pasayan" wenno "karayan pasayan", a mangibagbaga ti kaadu dagiti al-alia a pasayan ti Kamerun.[12][13] Ita nga aldaw ti nagna ti pagilian iti Portuges ket agbatbati a kas Camarões.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Cameroon". World Factbook (iti Ingles). CIA. Naala idi 3 Agosto 2020.
- ^ "Cameroon – the World Factbook" (iti Ingles).
- ^ United Nations. "World Population Prospects 2020".
- ^ "Rapport de présentation des résultats définitifs" (PDF) (iti Pranses). Institut national de la statistique. p. 6. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 13 Agosto 2012. Naala idi 21 Hulio 2012.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database, April 2021". IMF.org (iti Ingles). International Monetary Fund. Naala idi 6 Abril 2021.
- ^ "GINI index (World Bank estimate)". databank.worldbank.org (iti Ingles). World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Marso 2018. Naala idi 7 Pebrero 2019.
- ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF) (iti Ingles). United Nations Development Programme. 15 Disiembre 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 16 Disiembre 2020.
- ^ a b Pereltsvaig, Asya (16 Hunio 2011). "Linguistic diversity in Africa and Europe – Languages Of The World". languagesoftheworld.info (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 15 Mayo 2012. Naala idi 4 Hulio 2019.
- ^ Kouega, Jean-Paul. 'The Language Situation in Cameroon', Current Issues in Language Planning, vol. 8/no. 1, (2007), pp. 3–94.
- ^ "Cameroon". Ethnologue (iti Ingles). Naala idi 1 July 2019.
- ^ Highest Average Annual Precipitation Extremes. Global Measured Extremes of Temperature and Precipitation, National Climatic Data Center. 25 Mayo 2012. Naudi a naala idi 1 Hulio 2019.
- ^ Cameroon (adj.) nation in West Africa, its name is taken from the Anglicized form of the former name of the River Wouri, which was called by the Portuguese Rio dos Camarões "river of prawns" (16c.) for the abundance of these they found in its broad estuary. camarões is from Latin cammarus "a crawfish, prawn."
- ^ "Camarões: o que os crustáceos têm a ver com o país? ("Cameroon: what do the crustaceans have to do with the country?")". Veja (magasin). Naala idi 21 Nobiembre 2020.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Kamerun iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kamerun manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Kamerun iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Kamerun


text:
Pederasion
Ti pederasion (ammo pay a kas pederal nga estado) ket ti politikal nga entidad nga ilasin babaen ti kappon ti sangkapaset dagiti bukod nga agturturay nga estado wenno dagiti rehion a turayan ti sentral a (pederal) gobierno. Iti pederasion, ti kasasaad a bukod nga agturturay dagiti komponente nga estado, ken dagiti pay pannakabingbingay ti bileg a pagbaetanda ken ti sentral a gobierno, ket kadawyanda a a naitrinsera iti batay-linteg ken mabalin a saan a mabaliwan babaen ti unilateral a keddeng iti sinoman a partido, dagiti estado wenno ti pederal a politikal a bagi. Iti alternatibo, ti pederasion ket porma ti gobierno a ti naturay a bileg ket pormal a nabingbingay iti pagbaetan ti sentral a turay ken dagiti bilang dagiti rehion ti konstituente tapno ti tunggal maysa a rehion ket agtalinaay iti sangkabassit a grado iti panagtengngel kadagiti internal a pannakibiangna.[1][2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Daytoy ket masansan a suppiatan a dagiti pederal nga estado a ti sentral a gobierno ket addaan iti maipapan iti batay-linteg a turay a mangpasardeng ti gobierno ti konstituente babaen ti panagtawag iti di nasayaat a panangimaton wenno panagriro a sibil, wenno ti mangampon ti nailian a lehislasion a mangtuon wenno manglapped kadagiti bileg ti konstituente babaen ti panangtawag ti maipapam iti batay-linteg a turay ti sentral a gobierno tapno masigurado ti "kappia ken nasayaat a gobierno" wenno maisayangkat dagiti rebbeng a nakontrato babaen ti maysa nga internasional a tulag, ket saanda nga agpayso a dagiti pederal nga estado.
- ^ "Federation on CIA Factbook". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-01-08. Naala idi 2016-10-21.


text:
Tigran Sargsyan
Ni Tigran Sureni Sargsyan (Armenio: Տիգրան Սուրենի Սարգսյան, nayanak idi 29 Enero 1960) ket Armenio nga ekonomista nga isu idi ti Kangrunaan a MInistro ti Armenia manipud idi 9 Abril 2008 aginggana idi nagikkat idi 3 Abril 2014.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Armenian Prime Minister Tigran Sargsyan resigns". ArmeniaNow. 3 Abril 2014. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-03-25. Naala idi 3 Abril 2014.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Tigran Sargsyan iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Tigran Sargsyan iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Baybay Bismarck
Ti Baybay Bismarck ket mabirukan iti akin-abagatan a laud a Taaw Pasipiko iti amianan ti isla ti Papua Baro a Guinea ken iti abagatan ti Purpuro Bismarck ken ti Is-isla Admiralidad. Kasla met iti purpuro Bismarck, daytoy ket nanaganan a kas pammadayaw kenni Otto von Bismarck. Ti purpuro Bismarck ket likmutenna agingana iti daya ken iti amianan ti baybay, ken palikmutanna ti Baybay Bismarck ken mangisina dayto manipud iti Taaw Pasipiko. Iti abagatan daytoy ket naisilpo iti Baybay Solomon babaen ti Lingsat Vitiaz.[1]
Daytoy ket lugar idi ti nakaro a pannakaabak ti marina ti Hapon iti Gubat ti Baybay Bismarck idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II idi 3 ken 4 Marso 1943.[2]
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko ti Baybay Bismarck a kas "ti lugar ti Abagatan a Taaw Pasipiko iti amianan a daya nga aplaya ti Baro a Guinea", nga addaan kadagiti sumaganad a patingga:[3]
Iti amianan ken daya. Babaen dagiti akin-amianan ken akin-amianan daya nga aplaya dagiti isla ti Baro nga Irlanda, Baro a Hanover, ti Is-isla Admiralidad, Isla Hermit, ken ti Grupo Ninigo , babaen dagiti isla ti Manu ken Aua aginggana iti Isla Wuvulu ken kalpasanna iti linia ti Punto Baudissin iti Baro a Guinea (142°02'E).
Iti abagatan a daya. Ti linia manipud iti akin-abagatan a punto ti Baro nga Irlanda iti igid ti paralelo ti 4°50' abagatan aginggana iti aplaya ti Baro a Britania, iti igid iti akin-amianan nga aplayana ken kalpasanna ti linia manipud iti akinlaud a patinggana babaen ti akin-amianan a punto ti Isla Umboi aginggana iti Punto Teliata, Baro a Guinea (5°55′S 147°24′E / 5.917°S 147.400°E)
Iti abagatan a laud. Babaen ti amianan a daya nga aplaya ti Baro a Guinea.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bismarck Sea". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2007-07-15.
- ^ "Pacific War Maps". Naala idi 2007-07-15.
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-10-15. Naala idi 7 Pebrero 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Bismarck iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Mavea
Ti pagsasao a Mavea (ammo pay a kas Mav̈ea wenno Mafea wenno Mavia) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay isla ti Mavea iti Vanuatu, iti akindaya nga aplaya ti Espiritu Santo. Daytoy ket maitagikua iti pannakaisilpo nga Amianan–Tengnga a Vanuatu ti Akin-abagatan nga Oceaniko. Ti dagup a populasion ti isla ket agarup a 172, nga adda laeng dagiti 34 a nalaing nga agsao iti pagsasao a Mavea a naireporta idi 2008.[1]
Adda dagiti 94 a pagsasao iti pannakaisilpo nga Amianan a Vanuatu, a mairaman ti Mavea. Ti kaasitgan a lingguistiko a kabagian ti Mavea, a makibinningay iti sumurok bassit iti 70% a pannakaawat, ket ti Tutuba. Kalpasan ti Tutuba, dagiti sumaruno a kaasitgan a kabagian ket ti Aore, Abagatan a Malok, Araki, ken Tangoa.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Guérin, Valérie (2008). Discovering Mavea: Grammar, texts, and lexicon. Doctor of Philosophy in Linguistics, University of Hawai'i.
- Guérin, Valérie (2011). A Grammar of Mavea: An Oceanic Language of Vanuatu. Oceanic Linguistics Special Publications, No. 39. Honolulu: University of Hawai'i press. p. 424. ISBN 978-0-8248-3639-9. Naala idi 12 Nobiembre 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Presentasion ti Mavea babaen ni Valérie Guérin.
- Dagiti rekurso iti Mavea
- Diksionario ti Mavea-Ingles-Bislama


text:
Rehion ti Hokuriku
Ti Rehion ti Hokuriku (北陸地方, Hokuriku chihō) ket mabirukan idiay amianan a laud a paset iti Honshū, ti kangrunaan nga isla iti Hapon. Naisanglad daytoy iti igid ti Baybay ti Hapon iti uneg ti rehion ti Chūbu.[1] Gangani a kapadpadana daytoy ti Probinsia ti Koshi ken Hokurikudō a lugar iti sakbay a moderno a Hapón.
Ti rehion ti Hokuriku ket makairaman kadagiti uppat a prepektura iti Ishikawa, Fukui, Niigata ken Toyama,[2] anupay kasta ti Niigata ket sagpaminsan a mairaman kadagiti sumaganad a rehion:
- Shin'etsu (信越): a mairaman dagiti prepektura ti Niigata ken Nagano
- Kōshin'etsu (甲信越): a mairaman dagiti prepektura ti Niigata, Nagano ken Yamanashi
- Hokushin'etsu (北信越): a mairaman dagiti rehion ti Hokuriku ken Shin'etsu
Dagiti kangrunaan a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kangrunaan a senttro ti populasion iti Hokuriku ket:
- Niigata (nainaganan a siudad)
- Kanazawa, Toyama (dagiti bugas a siudad)
- Fukui, Jōetsu, Nagaoka (dagiti naipangpangruna a siudad)
Kadagitoy, ti Niigata ket isu ti kadakkelan nga addaan iti populasion iti sumurok a 800,000.
Dagiti industria[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kangrunaan nga industria idiay Hokuriku a lugar ket mairaman dagiti kimiko, medisina, turismo, teltela ken makina ti tela, nadagsen a makina, panagtaltalon, ken panagkalap. Ti Koshihikari, daytoy ket maysa a nalatak a kita ti bagas ket naipangpangruna a produkto iti rehion ti Hokuriku.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti Hokuriku ket addaan iti kaaduan ti tomo iti niebe kadagiti amina nataengan ken mamulaan a rehion iti lubong. Daytoy ket gapu iti namaga a Siberiano a masa ti angin, nga agparang-ay ti nagato a dam-eg iti rabaw ti Baybay ti Hapon, ket mapilit dagitoy nga agpangato no masabatda dagiti banbantay iti Honshū, nga agpataud dam-eg a paababaenna a kas ti niebe.
Ti atiddog a tiempo ti panaglalam-ek ken napuskol a niebe iti daytoy a rehion ket nailadawan idiay Hokuetsu Seppu, ti maysa nga ensiklopedia nga obra iti naladaw a Edo a panawen a nagilanad ti biag idiay Uonuma a distrito iti Prepektura ti Niigata.
Ti rehion ti Hokuriku ket isu pay ti disso para iti nobela ni Yasunari Kawabata a Niebe a Pagilian.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rehion ti Kōshin'etsu
- Rehion ti Shin'etsu
- Rehion ti Tōkai
- Rehion ti Tōhoku
- Kitamaebune
- Hokuriku Shinkansen
- Hokuriku Main Line
- Hokuriku Expressway
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 126, p. 126, iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Hokuriku" iti p. 344, p. 344, iti Liblibro ti Google.


text:
Inyusuat ti lokal a gobierno ti Sudipen ken ti Department of Trade and Industry (DTI-Region I) ti Negosyo Center
Inyusuat ti lokal a gobierno ti Sudipen ken ti Department of Trade and Industry (DTI-Region I) ti Negosyo Center a mangipaay serbisio kadagiti micro, small and medium enterprises (MSMEs) ditoy ilitayo a Sudipen.
Indauloan iti naayat nga ina iti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing kenni DTI Regional Director Grace Falgui-Baluyan a binayabayan ni Provincial Director Merlie D. Membrere ti ceremonial launching ti nasao a pasilidad.
Binigbig iti ingungotentayo nga ina iti ili ti pagkasapulan para iti nasao a pasilidad kagiddan ti panagkunana a ti maysa a numero uno a pagtataudan ti revenue ti ili ket business licensing.
Kangrunaan nga akem ti Negosyo Center ti mangipaay iti tulong kadagiti kliyente nga agparehistro iti negosyo, partikular dagiti Barangay Micro Business Enterprises, iti panagparehistro ti business name ken dadduma pay.


text:
SAGUT A PAGTAENGAN
Ti sagut ket haan laeng a maited nu tiyempo ti paskua, panagkasangay wenno nu adda ti espesyal nga okasyon. Maited daytoy iti ania man nga oras iti naisangsangayan wenno espesyal a tao nga asideg iti pusotayo ta ti sagut isu ti maysa a mangipakita wenno mangiparikna ti ayat ken panangipateg tayo iti tao nga intay sagutan.
Naisayangkat ti “SAGUT A PAGTAENGAN PROGRAM”, maysa a personal a proyekto ti managparabur ken naayat nga ina ti ili tayo, Hon. Wendy Joy D. Buquing. Gapu ta asideg isuna kadagiti marginalized sector isunga napartuat daytoy a programa. Kadwana dagiti kameng ti PULISYA ken MIEMBROS TI KONSEHO BARANGAY a nangitrabaho ken nangipatakder daytoy a pagtaengan.
Naisangsangayan daytoy nga aldaw ta maipaay ti umuna a sagut pagtaengan. Ni GLORY DAWA ti umuna a recipient ti nasao a programa. Isuna ket agnaed ti San Francisco Norte, maysa a balo ken agbibiag nga agmaymaysa ket dagiti appona ti mangmangted iti inaldaw-aldaw nga pagbiagna.
Kadwa ti ina ti ili Hon. Buquing ti Provincial Director ti La Union Police Provincial Office PCOL Jonathan G. Calixto a dimmar-ay iti blessing daytoy naaramid a pagtaengan babaen ken ni Pastor Jurevile Ramos ken Pastora Nieves Sixto.


text:
1937
Ti 1937 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
AbrilUrnosen
- Abril 19 – Joseph Estrada, maika-13 a Presidente ti Filipinas
- Abril 22 – Jack Nicholson, Amerikano nga aktor
MayoUrnosen
- Mayo 12 – George Carlin, Amerikano a komediante (pimmusay 2008)
AgostoUrnosen
- Agosto 7 – Magic Slim, Amerikano a kumakanta ket gitarista iti blues (pimmusay 2013)
- Agosto 8 – Dustin Hoffman, Amerikano nga aktor
DisiembreUrnosen
- Disiembre 21 – Jane Fonda, Amerikana nga aktres ken aktibista
- Disiembre 31 – Anthony Hopkins, Gales nga aktor
PimmusayUrnosen
SeptiembreUrnosen
- Septiembre 30 – Franz Josef Niedenzu, Aleman a botaniko (naipasngay 1857)
DisiembreUrnosen
- Disiembre 9 – Gustaf Dalén, Sueko a pisiko (naipasngay 1869)


text:
Ti kunkunada: Ti P1,000.00 bill weno papel ti maysa a ribo a piso ket saanen kano a ligal a kuarta nu maitupin
Dagiti datos: Iti bulan ti Abril 2020, rinuggian ti Bangko Sentral ti panangiparuar ti baro ken napadur-as kano a maysa a ribo a piso a polymer nu sadinno ket adda ti naisangsangayan a materyales na kas iti plastic ken resin. Impalawag ti BSP a ti barbaro a polymer a kuarta ket MAYMAYAT A KLASE (nataltalged ken sustenable), NADALDALUS (maymayat para iti salun-at ken nalinlinis), ken NATIBTIBKER (saan a nalaka a mapirdi ken nalaklaka) ngem iti dadduma a kuarta a papel.
Idi Hulyo 9, 2022, naipablaak iti Facebook page ti Police Community Affairs and Development Unit of Central Luzon dagiti listaan dagiti banag a saan a mabalin nga pamay-an dagiti tattao iti barbaro a ₱1000 polymer banknote.
Ti pablaak ti nangdiamaya kadagiti umili nga awaten dagiti nasao a kuarta gapu ta nu maitupin da ket saanen a mabalin nga ibayad. Iti nasao a pablaak, kuna ti PCADG nga segun iti Bangko Sentral ng Pilipinas, ti naitupin a P1,000 a kuarta ket saanen a maawat. Impaganetget pay ti pablaak nga mabalin da a mamulta iti Dua a pulo a piso ken mabalin da pay a mabalud iti lima a tawen nu saan a nasiyaat ti pamay-an da iti baro a ₱1000 polymer banknote.
Idi Hulyo 11, 2022, nangipablaak ti Bangko Sentral ng Pilipinas ti pammilin tapno masungbatan dagiti riri ken aneng-eng iti social media maipanggep iti saan a panang-awat ti sumagmamano nga establisyemento kadagiti naitupin a ₱1000 polymer banknotes. Iti pablaak na binalakadan ti BSP ti publiko a mabalin latta a mausar ken maawat a kas bayad ti naitupin a kuarta.
Mangiruar met ti Bangko Sentral ng Pilipinas kadagiti pannurutan nu kas-ano ti pamay-an kadagiti polymer a kuarta. Nairuar dagiti pannurutan tapno ipakaammo iti publiko maipanggep iti usto a panag-imet ken panagusar kadagiti kuarta a polymer ken papel tapno maipasigurado ken mapaattiddog ti integridad kem biag da.
“Ti mandato ti Presidente ket saknapen na iti kalawaan nga umili a Pilipino, nga innaldaw nga agigiggem ti pisikal a kuarta, kadagiti tiendaan ken kadagiti malls. Agbalin a didigra kadakuada nu saan a mabaliwan ti polisiya ti BSP iti polymer,” kuna ni Ronald Gustilo, Nasyunal a kampanyador para iti Digital Pinoys.
“Bayat a mayat nga adda a kanayon ti panagsuporta iti inobasyon ken teknolohiya, ti kamayatan latta a panagpadur-as ket solbaren na dagiti agpayso a parikut ti publiko imbes nga agaramid kadagiti barbaro a problema.”
Apay nga ammuen tayo ti kinapudno na daytoy: Kalpasan a makaani ti nasurok a reaksiyon iti 4,400, 5,300 a komento ken naiwaras ti 12,000 a daras, nagbalin a viral ti post nu sadinno ket maamak weno mabutenh dagiti umili a managawat kadagiti naitupin a ₱1000 polymer banknotes.
Ti pablaak iti Facebook page ti
Police Community Affairs and Development unit of Central Luzon ket makatikaw ken maka-ited ti buteng.


text:
ndauluan ti naayat nga ina ti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, Mr. Raul Servito ken ni Mrs. Zeny Corpuz – Municipal Agriculturist ti pannakaited ti Rice Crop Insurance Indemnification
Indauluan ti ina ti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, VM Melvin G. Macusi, Atty. Laarni E. Banez-Tumacdang, RLO/ Overseer of La Union ken ni Salud U. Dalog, Community Development Officer III ti pannaka iwaras dagiti vouchers ken goods kadagiti recipients iti DA-SAP Program for the IPs iti ili nga inganuat ti National Commission on Indigenous Peoples.


text:
Plantilia:Table
class="wikitable "
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{Table|param1|param2|param3|class=}}
Usaren iti rugi ti maysa a tabla tapno makaikeddeng iti
wikitable ken dagiti dadduma a kadawyan nga inus-usar a klase ti CSS. No awan dagiti parametro, mangiparuar ti plantilia iti
class="wikitable". Dagiti parametro ti param1, param2, ken param3 ket mabalin amin dagiti sumaganad a pagpilian:
- Marebba a pagpilian
show,
hidable, wenno
collapsible: Usaren ti klase ti
collapsibletapno maipakita ti maysa a silpo ti [ilemmeng] tapno marebba ti tabla, ngem mangibati tabla a kasisigud a di marebba
hide,
collapse, wenno
collapsed: Usaren dagiti klase ti
collapsible collapsedtapno maaramid a marebba ti tabla nga agraman iti maysa a silpo ti [ipakita] tapno maiparang ti tabla.
autowenno
autocollapse: Usaren dagiti klase ti
collapsible autocollapsetapno maaramid a marebba ti tabla, ngem marebba laeng no adda tallo wenno ad-adu a marebba a tabla iti panid
innerwenno
innercollapse: Usaren dagiti klase ti
collapsible innercollapsetapno maaramid a marebba ti tabla, ngem marebba laeng no ti tabla ket adda iti kaunegan ti dakdakkel a tabla iti klase ti
outercollapse.
outerwenno
outercollapse: Usaren ti klase ti
outercollapsetapno marebba dagiti ania man a basbassit a tabla iti kaunegan ti tabla nga agusar iti klase ti
innercollapse. Mabalin nga ikuyog kadagiti nadumaduma a marebba ken panagurnos a pagpilian dita ngato.
- Dagiti pagpilian ti panagurnos
sortwenno
sortable: Usaren ti klase ti
sortabletapno makainayon kadagiti panagurnos a buton iti tunggal maysa a batong ti tabla. Mabalin nga ikuyog kadagiti nadumaduma a marebba ken panagurnos a pagpilian dita ngato wenno iti
outercollapse.
- Dagiti dadduma pay a pagpilian
- Dagiti ania man a klase ti Wikipedia ket mabalin a mainaganan iti panagusar ti parametro ti
|class=.
Mabalin ti agusar aginggana dagiti tallo a parametro, ket maipatinayon ti custom a parametro ti
|class=, ken mabalinda a mainaganan iti ania man nga urnos.
Dagiti wadan[urnosen ti taudan]
- Awan dagiti parametro
{| {{Table}}
! Rows !! Data
|-
! Row 1
| Datum1
|-
! Row 2
| Datum2
|}
Usaren ti
class="wikitable" tapno mapataud ti
- Agraman dagiti parametro
{| {{Table|hide|sort}}
! Rows !! Data
|-
! Row 1
| Datum1
|-
! Row 2
| Datum2
|}
Usaren ti
class="wikitable collapsible collapsed sortable" tapno mapataud ti
- Agraman kadagiti custom a parametro
{| {{Table|sort|class=floatright}}
! Rows !! Data
|-
! Row 1
| Datum1
|-
! Row 2
| Datum2
|}
Usaren ti
class="wikitable sortable floatright" tapno mapataud ti
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
20 a Kwalipikado nga Indibidwal Ken Micro Enterprises iti Livelihood Starter Kits
Naipaayan ti suporta dagiti 20 a kwalipikado nga indibidwal ken micro enterprises iti livelihood starter kits nga indiaya iti Department of Trade and Industry (DTI) Region I nga idadauloan iti Regional Director Grace Falgui-Baluyan ken iti Provincial Director Merlie D. Membrere a binayabayan ti naayat ken naalibtak nga ina iti ilitayo Hon. Wendy Joy D. Buquing, VM Melvin G. Macusi ditoy Municipal Gymnasium.Daytoy ket babaen iti sidong ti Livelihood Seeding Program-Negosyo Serbisyo Sa Barangay.
Maysa daytoy kadagiti regular a programa iti nadakamat nga ahensia nga agtultuloy da a papapigsaen tapno naan-anay a dumur-as ti negosyo ditoy ilitayo. Tuloytuloy latta iti daytoy a program iti DTI tapno matulungan dagiti interesadi nga agnegosyo ken mapadur-as ti panagbiag iti barangay babaen kadagitoy a livelihood program.
AGYAMANKAMI DTI-LA UNION!


text:
Kategoria:Heograpia ti Filipinas
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
B
- Dagiti bakir ti Filipinas (4 P)
- Dagiti bulkan ti Filipinas (4 K, 2 P)
D
- Dagiti bagi ti danum ti Filipinas (7 K, 1 P)
- Dagiti porma ti daga ti Filipinas (11 K, 1 P)
I
- Is-isla ti Filipinas (5 K, 83 P)
P
- Dagiti pagbeddengan ti Filipinas (1 K, 1 P)
- Dagiti probinsia ti Filipinas (83 K, 83 P)
R
- Dagiti rehion ti Filipinas (5 K, 20 P)
S
- Dagiti simang ti Filipinas (4 K, 7 P)
Pampanid iti kategoria "Heograpia ti Filipinas"
Dagiti sumaganad a 3 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 3 a dagup.


text:
Lagonoy
Ti Lagonoy ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lagonoy ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.[2]
- Agosais
- Agpo-Camagong-Tabog
- Amoguis
- Bocogan
- Balaton
- Binanuahan
- Burabod
- Cabotonan
- Dahat
- Del Carmen
- Ginorangan (Genorangan)
- Gimagtocon
- Gubat
- Guibahoy
- Himanag
- Kinahologan
- Loho
- Manamoc
- Mangogon
- Mapid
- Olas
- Omalo
- Panagan
- Panicuan
- Pinamihagan
- San Francisco (Poblacion)
- San Isidro
- San Isidro Sur (Poblacion)
- San Isidro Norte (Poblacion)
- San Rafael
- San Ramon
- San Roque
- San Sebastian
- San Vicente (Poblacion)
- Santa Cruz (Poblacion)
- Santa Maria (Poblacion)
- Saripongpong (Poblacion)
- Sipaco
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Lagonoy | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Tok Pisin
Ti Tok Pisin ket pagsasao a kreol a naisasao kadagiti amin a Papua Baro a Guinea. Daytoy ket opisial a pagsasao ti Papua Baro a Guinea ken ti kaaduan a naus-usar a pagsasao iti dayta a pagilian. Kadagiti paset ti Lumaud, Golpo, Sentral, Probinsia ti Oro ken dagiti Probinsia ti Luek Milne, nupay kasta, ti panagusar ti Tok Pisin ket addaan iti nabiit a pakasaritaan, ken saan unay nga unibersal, a naipangpangruna dagiti manakman a tattao.
Bayta a daytoy ket mabalin a naparang-ay a kas panagtagilako a pidgin, ti Tok Pisin ket nagbalinen a naisalumina a pagsasao. Adi kadagiti saan nga akademiko nga agsasao iti Ingles nga agtataeng idiay Papua Baro a Guinea ket nagnagananda iti "Pidgin," "Pidgin ti Baro a Guinean" wenno "Inggles a Pidgin," daytoy ket kadawyan nga inus-sar dagiti akademiko, ken dagiti pay tattao a makaammo iti Tok Pisin, tapno mangibaga iti pagsasao babaen iti bukodna a nagan.
Adda met dagiti nagbaetan ti lima ken innem a riwriw a tattao nga agus-usar ti Tok Pisin, urayno saanda unay a nalaing a makasao. Adda met ti nagbaetan ti maysa ken dua a riwriw ti makadal a kas umunada a pagsasao, ken naisangayan ti ubbing dagiti nagannak wenno dagiti appo a kasisigud a nagsasao kadagiti sabali a bernakular (kas pagarigan, ti ina maipud idiay Madang ken ti ama manipud idiay Rabaul). Naisangayan dagiti urbano a pamilia, ken dagiti polis ken dagiti kameng ti puersa ti depensa, ket kankanayonda a makisao iti Tok Pisin, gapu ti saan a pannagagun-od ti kalaing iti bernakular (tok ples), wenno ti panagadal ti bernakular a kas maikadua (wenno maikatlo) a pagsasao, kalpasan ti Tok Pisin (ken mabalin a ti Ingles). Mabalin met nga addaan dagiti maysa a riwriw a tattao ti agsasaon iti Tok Pisin a kas ti nangrun a pagsasaoda.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tok Pisin iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)


text:
Peru
Nagsasabtan: 10°S 76°W / 10°S 76°W
Ti Peru /pəˈruː/ (dengngen) (Espaniol: Perú; Quechua: Perú;[5] Aimara: Piruw), opisial a ti Republika ti Peru (Espaniol: República del Perú, panangibalikas: [reˈpuBlika ðel peˈɾu] (dengngen)), ket maysa a pagilian idiay lumaud nga Abagatan nga Amerika. Nabeddengan daytoy iti amianan babaen ti Ecuador ken Colombia, iti daya babaen ti Brasil, iti abagatan a daya babaen ti Bolivia, iti abagatan babaen ti Chile, ken iti laud babaen ti Taaw Pasipiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ CIA Naiyarkibo 2016-11-05 iti Wayback Machine, World Factbook
- ^ a b c d "Peru". International Monetary Fund. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Enero 2021. Naala idi 18 Enero 2020.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Mayo 2020. Naala idi 14 Hulio 2021.
- ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 Disiembre 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 15 Disiembre 2020. Naala idi 16 Disiembre 2020.
- ^ Ti Quechua a nagan ket us-usaren babaen ti gobierno iti Peru ket ti Perú (kitaen ti pagsasao a Quechua a bersion ti Parlamento iti Peru website Naiyarkibo 2010-07-30 iti Wayback Machine ken ti pagsasao a Quechua a bersion ti Batay-linteg iti Peru [1] Naiyarkibo 2011-02-05 iti Wayback Machine), ngem ti kadawyan a Quechua a nagan ket ti Piruw
- Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Peru
- Peru
- Pagpagilian ti Komunidad ti Andes
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1821


text:
Estado ti Estados Unidos
Ti estado iti Estados Unidos iti Amerika ket maysa kadagiti 50 a konstituente dagiti politikal nga entidad a makibinningay iti kinaturay iti pederal a gobierno ti Estados Unidos. Gapu ti pannakibinningay ti kinaturay kadagiti tunggal maysa nga estado ti Estados Unidos ken ti pederal a gobierno ti Estados Unidos, ti maysa nga Amerikano ket umili iti pederal a republika ken ti estadona a pagtaengan.[1] Ti pannakaumili iti estado ken ti panagtaeng ket saan unay a nainget ket awan ti nasken a masapul a pammasingked ti gobierno iti umalis kadagiti sabali nga estado, malaksid kadagiti tao a nasakopan babaen kadagiti naisangayan a kita dagiti bilin ti korte (a kas ti naikondision a wayaan ti balud a balud ken dagiti annak dagiti nadiborsio nga agassawa a makibinningay iti aywan).
Dagiti estado ket nabingbingay kadagiti kondado weeno dagiti kapada ti kondado, a mabalin a maikkan iti lokal a turay ti gobierno ngem saanda a naturay. Ti kondado wenno ti kapada ti kondado nga estruktura ket adu ti pagdumadumaanda babaen ti estado. Ti Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania, ken Virginia ket agus-usar iti opisial a titulo iti Mankomunidad imbes nga iti Estado.
Dagiti gobierno ti estado ket mabingayanda iti bileg babaen ti tattao (iti tunggal maysa a respektibo nga estado) babaen kadagiti bukodda nga agnmaymaysa a batay-linteg. Babaen ti panagpasingked ti Batay-linteg ti Estados Unidos, dagiti estado ket mangiyakarda kadagiti limitado a naturay a bileg iti pederal a gobierno. Iti pakasaritaan, dagiti rebbeng ti panangipatungpal ti linteg, publiko nga edukasion, publiko a salun-at, pagluganan, ken inpraestruktura ket kadawyan a naikeddeng a dagiti nangruna a responsibilidad ti estado, urayno dagitoy amin itan ket addan idi adu a pederala a panagpundo ti ken regulasion.
Kadagiti napalabas a panawen, ti Batay-linteg ti Estados Unidos ket napasayaaten, ken ti interpretasion ken panangipakat kadagiti probisionna ket nagbalbaliwen. Ti kadawyan a gaganay ket ti ipapan iti sentralisasion ken inkorporasion, a ti pederal a gobierno ket agpapel iti ad-adu a papel ngem iti dati. Adda met agtultuloy a debado kadagiti is karbengan ti estado, a maipanggep ti gay-at ken kasasaad dagiti bileg ti estado ken ti kinaturay a mainaig iti pederal a gobierno ken dagiti pay karbengan dagiti agmaymaysa a tattao. Dagiti debado kadagiti karbengan ti estado ket dagiti nakaited kadagiti banag iti panagrugi ti Sibil a Gubat ti Amerikano.
Ti Kongreso ti Estados Unidos ket mabalin a mangawat kadagiti baro nga estado nga addan iti agpapada a kasaad kadagiti adda itan; daytoy ket naudi a napasamak idi 1959 baaen ti pannakaawat ti Alaska (Ene. 3) ken Hawaii (Ago. 21). Ti Batay-linteg ti Estados Unidos ket silensio iti saludsod no dagiti estado ket addaanda iti bileg a pumanaw, wenno agikkat manipud, ti Kappon, ngem ti Kangatuan a Korte ti Estados Unidos ket nangiyalagad[2][3] a ti unilateral a panagikkat ken saan a konstitusional, ti puesto a paset a naipaturong babaen ti nagbanagan ti Sibil a Gubat ti Amerikano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti Maikasangapulo ket uppat nga Enimienda ti Batay-linteg ti Estados Unidos.
- ^ Aleksandar Pavković, Peter Radan, Creating New States: Theory and Practice of Secession, p. 222, Ashgate Publishing, 2007.
- ^ Texas v. White, 74 U.S. 700 (1868) iti Eskuela ti Linteg ti Unibersidad ti Cornell urnong ti Korte Suprema.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Stein, Mark, How the States Got Their Shapes, New York : Smithsonian Books/Collins, 2008. ISBN 978-0-06-143138-8
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo a maipanggep kadagiti amin nga estado Naiyarkibo 2009-07-24 iti Wayback Machine manipud ti UCB Libraries GovPubs


text:
Papa Anacleto
Ni Santo Papa Anacleto ket isu ti maikatlo a Romano a Papa (kalpasan ni San Pedro ken San Lino). Isu ket nailista pay a kas ni Papa Cleto ken ti kinapapana ket naminsan idi a nagudua iti Cleto ken Anacleto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Anacleto iti Wikimedia Commons
- Sursurat a naigupit kenni Papa Anacleto/Cleto
- Ti Kagimongan ni Santo Papa Anacleto Naiyarkibo 2017-09-15 iti Wayback Machine, ti gunglo ti Nawaya a Katoliko idiay Estados Unidos


text:
1964
Ti 1964 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 7 – Nicolas Cage, Amerikano nga aktor
- Enero 17 – Michelle Obama, Umuna a Balasang ti Estados Unidos
- Enero 20 – Aquilino Pimentel III, Filipino a politiko
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 6 – David Woodard, konduktor ken mannurat
- Abril 7 – Russell Crowe, naiyanak idiay Baro a Selanda nga Australiano nga aktor
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 29 – Jestoni Alarcon, Filipino nga aktor ken politiko
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 26 – Sandra Bullock, Amerikana nga aktres
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 4– Francis Magalona, Filipino rapper (pimmusay 2009)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 23 – Charles Baehni, Olandes a botaniko (naipasngay 1906)
- Pebrero 4 – Emilio Aguinaldo, Umuna a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1869)


text:
Kanton ti Berna
Ti Kanton ti Berna (Aleman: Kanton Bern, panakabalikas (tulong·pakaammo); Pranses: Canton de Berne) ket isu ti maikadua a kadakkelan kadagiti 26 a kanton ti Suisa babaen ti kalawa ken populasion. Mabirukan daytoy idiay lumaud a tengnga ti Suisa, daytoy ket pagbeddenganna ti Kanton ti Jura ken ti Kanton ti Solothurn iti amianan. Iti laud ket naisanglad ti Kanton ti Neuchâtel, i Kanton ti Friburgo ken Vaud. Iti abagatan ket naisanglad ti Valais. Ti daya ti kanton ti Berna ket naisanglad dagiti kanton ti Uri, Nidwalden, Obwalden, Lucerna kenAargau.
Ti kanton ti Berna mangisasao ti dua a pagsasao ken adda ti populasion (manipud idi Disiembre 2019) iti 1,039,474.[2] , ti populasion ket nangiraman kadagiti 119,930 (wenno 12.45%) ganganaet.[3] Ti kanton a kapitolio, ken ti pay pederal a kapitolio ti Suisa , ket ti Berna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Land Cover - Kantone und Grossregionen nach 6 Hauptbereichen naala idi 27 Oktubre 2017
- ^ a b "Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit". bfs.admin.ch (iti Aleman). Swiss Federal Statistical Office - STAT-TAB. 31 Disiembre 2019. Naala idi 6 Oktubre 2020.
- ^ Pederal a Departamento dagiti Estadistika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobiembre 5, 2008.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kanton ti Berna iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Bulgaro
Ti Bulgaro[3] (бълrapckи eзиk, panangibalikas [ˈbɤ̞ɫɡɐrski ɛˈzik]) ket pagsasao nga Indo-Europeano, a kameng ti Akin-abagatan a sanga ti pamilia ti pagsasao ti Eslabo.
Ti Bulgaro, a kakuyogna ti asideg a kabagianna a pagsasao a Macedonio (naurnong a mangporma iti sasao ti Akin-daya nga Abagatan nga Eslabo), ket addaan kadagiti nadumaduma a pannakailasin a mangigiddiat daytoy kadagiti sabali a Sassao nga Eslabo: dagiti panagbalbaliw ket mairaman ti pannakaikkat ti gramatikal a kaso, ti panagdur-as iti suldong a depinitibo nga artikulo (kitaen ti pagsasao a lugar ti Balkan), ken ti kaawan ti berbo nga inpinitibo, ngem mangitalinaay ken addaan ti ad-adu a panagdur-as ti Proto-Eslabo a sistema ti berbo. Dagiti nadumaduma nga ebidensial a berbo ket adda tapno mangiyebkas ti saan a nasaksian, maibaga manen, ken ti madudua a tignay.
Idi naibatay ti 2011 senso, ti Ethnologue ket kinarkulona a ti Bulgaro ket insasao a kas patneng a pagsasao babaen dagiti 6.8 a riwriw a tattao.[1] Idi 1999, ti World Almanac ket kinarkulona iti 9 a riwriw.[4]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Bulgaro iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Linteg ti Ukrania "Kadagiti Pamunganayan ti Annuroten ti Pagsasao ti Estado, Artikulo 7, paset 2 (iti Ukraniano)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Bulgaro". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 129. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ "UCLA Center for World Languages - UCLA International Institute, Bulgarian". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-10-16. Naala idi 2014-03-03.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Bulgaro iti Wikimedia Commons


text:
Naic
Ti Naic ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Naic ket nabingbingay a politikal iti 30 barbaranggay.[2]
- Bagong Kalsada
- Balsahan
- Bancaan
- Bucana Malaki
- Bucana Sasahan
- Capt. C. Nazareno (Pob.)
- Calubcob
- Gomez-Zamora(Pob.)
- Halang
- Humbac
- Ibayo Estacion
- Ibayo Silangan
- Kanluran
- Labac
- Latoria
- Mabolo
- Makina
- Malainen Bago
- Malainen Luma
- Molino
- Munting Mapino
- Muzon
- Palangue 1
- Palangue 2 ken 3
- Sabang
- San Roque
- Santulan
- Sapa
- Timalan Balsahan
- Timalan Concepcion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Naic | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Papa Juan Pablo I
Ni Papa Juan Pablo I (Latin: Ioannes Paulus PP. I, Italian: Giovanni Paolo I), naipasngay a kas ni Albino Luciani (17 Oktubre 1912 – 28 Septiembre 1978), Papa iti Simbaan a Katoliko ken Obispo iti Siudad ti Batikano a nangrugi idi Agosto 26 1978 aginggana idi pimmusay kalpasan ti 33 nga aldaw. Ti Pontipikadona ket maysa kadagiti kabiitan iti pakasaritaan ti Papa. Ni Juan Pablo I ket isu ti immuna a Papa a naipasngay iti 20 a siglo, ken ti naudi a natay iti isu met laeng a siglo. Idiay pagilian ti Italia, malaglagip isuna a kas "Il Papa del Sorriso"(Ti Umis-isem a Papa)[1] ken "Il Sorriso di Dio" (Ti Isem ti Dios).[2]Ti Time a magasin ken sabsabali pay a publikasion ket makunkuna da pay a Ti Septiembre a Papa.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Raymond ken Lauretta, Ti Umis-isem a Papa, Ti Biag ken Sursuro ni Juan Pablo I. Our Sunday Visitor Press, 2004.
- ^ Papa Luciani: Il sorriso di Dio (Papa Luciani: Ti Isem ti Dios). Radiotelevisione Italia 2006 documentario.
- ^ Ti Septiembre a Papa Naiyarkibo 2013-08-23 iti Wayback Machine, sarita idiay Time, Lunes, Oktubre 9, 1978, nakita iti web idi 3 Abril 2010.


text:
Kategoria:Dagiti simang ti pagilian ti Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 14 a subkategoria, manipud iti 14 a dagup.
A
- Dagiti simang ti Armenia (1 K)
- Dagiti probinsia ti Armenia (1 K, 1 P)
- Dagiti simang ti Azerbaijan (1 K, 1 P)
B
- Dagiti simang ti Bietnam (1 K)
D
- Dagiti baranggay ti Filipinas (1 K, 3 P)
- Dagiti prepektura ti Hapon (7 K, 51 P)
E
F
- Dagiti ili ti Filipinas (83 K, 1 P)
- Dagiti siudad ti Filipinas (1 K, 148 P)
I
- Dagiti simang ti India (1 K)
- Dagiti simang ti Indonesia (2 K)
R
- Dagiti simang ti Rusia (1 K)
Pampanid iti kategoria "Dagiti simang ti pagilian ti Asia"
Dagiti sumaganad a 6 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 6 a dagup.


text:
Pagsasao nga Orang Seletar
Ti pagsasao nga Orang Seletar (Slitar) ket ti pagsasao dagiti nomado ti baybay iti abagatan nga igid ti baybay ti Peninsula Malayo.[1] Daytoy ket asideg unay iti Malaoy, ken mabalin a maibilang a kas dialekto iti dayta a pagsasao.[2] Di ammo ti populasion dagiti agsasao, ngem mabalin a sumakop kadagiti bassit a ribo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao nga Orang Seletar iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Nicole Kruspe, 2004. A Grammar of Semelai. P. 29.


text:
Panateng
Ti panateng ket maipapan ti birus a makaalis a sakit iti akinngato nga alimunumon ti respiratorio a kangrunaan a mangapektar ti agong.
Dagiti sintoma ket mairaman ti panaguyek, nasakit a karabukob, runny nose, panagbaen, ken gurigor a kadawyan a maresolba kadagiti pito angginggana iti sangapulo nga aldaw, nga ada met dagiti sintoma nga agpaut aginggana dagiti tallo a lawas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti nota
- Ronald Eccles, Olaf Weber (2009). Common cold. Basel: Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-9894-1.


text:
Sasao a Bali–Sasak
Ti sasao a Bali–Sasak ket dagiti grupo dagiti asideg nga agkakabagian a pagsasao a naisasao idiay akinlaud nga Is-isla Basbassit a Sunda (Bali ken Laud a Nusa Tenggara). Dagiti tallo a pagsasao ket ti Balines iti Bali, Sasak iti Lombok, ken Sumbawa iti akinlaud a Sumbawa.
Dagitoy a pagsasao ket addaan iti pannakaipada iti Habanes, adda dagiti nadumaduma a pannakaidasig a naala a kas ebidensia iti panagkakabagianda. Nupay kasta, ti panagpapada ket adda iti "nangato" a rehistro (pormal a pagsasao/naarian a bitla) ti Balinese ken Sasak; no dagiti "ababa" a rehistro (kadawyan a bitla) ket maikeddengda, ti koneksion ket imbes ket nga agparang iti Madura ken Malayo (Kitaen ti Sasao a Malayo-Sumbawano.)


text:
Papa Anastasio I
Ni Santo Papa Anastasio I, naipasngay idiay Roma ken ti anak a lalaki ni Maximus, ket isu ti papa manipud idi 27 Nobiembre 399 aginggana idi 401.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Danto ti Maysa nga Aldaw, Disiembre 19". SaintPatrickDC.org. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-09-13. Naala idi 2013-02-04. Naala idi2012-03-04.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Anastasio I iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Papa Anastasio I iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Tobias Fornier
Ti Tobias Fornier ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tobias Fornier ket politikal a nabingbingay iti 50 a barbaranggay.[2]
- Abaca
- Aras-Asan
- Arobo
- Atabay
- Atiotes
- Bagumbayan
- Ballescas
- Balud
- Barasanan A
- Barasanan B
- Barasanan C
- Bariri
- Camandagan
- Cato-ogan
- Danawan
- Diclum
- Fatima
- Gamad (Igdamacio)
- Igbalogo
- Igbangcal-A
- Igbangcal-B
- Igbangcal-C
- Igcabuad
- Igcado
- Igcalawagan
- Igcapuyas
- Igcasicad (San Pedro)
- Igdalaguit
- Igdanlog
- Igdurarog
- Igtugas
- Lawigan
- Manaling (Cata-an)
- Masayo
- Nagsubuan
- Paciencia
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Portillo
- Quezon
- Opsan (San Jose)
- Nasuli-A (San Ramon)
- Salamague (Santa Maria)
- Sto. Tomas (Nasuli-B)
- Tacbuyan
- Tene
- Villaflor
- Ysulat
- Igcadac
- Lindero
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Tobias Fornier | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
1976
Ti 1976 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra DC).
PaspasamakUrnosen
PebreroUrnosen
- Pebrero 4 – Ti gingined idiay Guatemala ken Honduras ket pimmatay kadagiti ad-adu ngem 22,000.
- Pebrero 24 – Naitignay ti agdama a batay-linteg ti Kuba.
MarsoUrnosen
- Marso 24 – Inikkat dagiti puersa ti militar ti Arhentina ni presidente Isabel Perón.
MayoUrnosen
- Mayo 25 – Inabak ni Presidente ti Estados Unidos ni Gerald Ford ni Ronald Reagan kadagiti 3 a Republikano a presidensial a primario: Kentucky, Tennessee ken Oregon.
HunioUrnosen
- Hunio 1 – Nangipatingga ti Nalamiis a Gubat ti Nagkaykaysa a Pagarian ken ti Islandia.
- Hunio 29 – Nakagun-od ti wayawaya ti Seychelles manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian.
HulioUrnosen
- Hulio 17 – Nairangarang ti Daya a Timor a kas ti maika-27 a probinsia ti Indonesia.
AgostoUrnosen
- Agosto 14 – Sangapulo a ribu a Protestante ken Katoliko a babbai ket nagdemonstrado iti kappia idiay Akin-amianan nga Irlanda.
SeptiembreUrnosen
- Septiembre 1
- Ti patalastas ti sigarilio ken tabako ket naiparit iti telebision ken radion idiay Australia.
- Naikkat ti emerhensia ti estado idiay Republika ti Irlanda a nangrugrugi manipud idi 1939.
- Septiembre 9 – Pimmusay iti atake ti puso ni Mao Zedong, ti Republika ti Tattao ti Tsina.
- Septiembre 21 – Timmipon ti Seychelles iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
NobiembreUrnosen
- Nobiembre 26 – Opisial a nairehistro ti Microsoft iti Opisina ti Sekretario ti Estado ti New Mexico.
DisiembreUrnosen
- Disiembre 1 – Timmipon ti Angola iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
- Disiembre 15 – Timmipon ti Samoa iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
NaipasngayUrnosen
MarsoUrnosen
- Marso 22 – Reese Witherspoon, Amerikana nga aktres
AbrilUrnosen
- Abril 21 – Rommel Adducul, Filipino a basketbolista ken coach
HunioUrnosen
- Hunio 18 – Blake Shelton, Amerikano a kumakanta
PimmusayUrnosen
EneroUrnosen
- Enero 10 – Howlin' Wolf, Aprikano-Amerikano a musikero iti blues (naipasngay 1910)
PebreroUrnosen
- Pebrero 1 – Werner Heisenberg, Aleman a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (naipasngay 1901)
AgostoUrnosen
- Agosto 25 – Eyvind Johnson, Sueko a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1900)
SeptiembreUrnosen
- Septiembre 9 – Mao Zedong, Rebolusionario nga Insik a komunista, estratihiko ti pannakigubat iti gerila, mannurat, politikal a teorista, ken dauo ti Insik a Rebolusion (naipasngay 1893)
NobiembreUrnosen
- Nobiembre 15 – Jean Gabin, Pranses nga aktor (naipasngay 1904)
DisiembreUrnosen
- Disiembre 28 – Freddie King, Amerikano a gitarista ken kumakanta iti blues (naipasngay 1934)


text:
Papa Cornelio
Ni Santo Papa Cornelio ket isu ti papa manipud idi 6 wenno 13 Marso 251 aginggana idi namartir idi Hunio 253.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Cornelio iti Wikimedia Commons
- Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Cornelius". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- Sursurat ni Papa Cornelio I
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Cornelius". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
P. T. Barnum
Ni Phineas Taylor Barnum ammo pay a kas ni P. T. Barnum[1] (Hulio 5, 1810 – Abril 7, 1891) ket maysa idi nga Amerikano a negosiante, politiko ken ti nangbangon ti Barnum & Bailey Circus.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni P. T. Barnum iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni P. T. Barnum iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni P. T. Barnum iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Marinduque
Ti Lehislatibo a Distrito iti Marinduque ket isu ti agdama a pannakabagi ti Probinsia ti Marinduque iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Ti Marinduque ket nairepresenta idi a kas paset ti maikadua a distrito ti Tayabas idi 1907, kalpasan ti pannakaitiponna a kas sub probinsia. Kalpasan tipannakabangonna a kas kadawyan aprobnsia iti Pebrero 21, 1920 babaen ti Tignay Blng. 2880, ti Marinduque ket naikkan idi ti bukodna apannakabagi, ken nagbutos ti immuna a pannkabagina idi 1922.
Ti probinsia ketnairepresenta iti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984. Ti Marinduque ket nagtaginayon ti bukodna a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isumet laeng a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Boac, Buenavista, Gasan, Mogpog, Santa Cruz, Torrijos
- Populasion (2010): 227,828
- ^1 Naibilin a naikkat babaen ti COMELEC idi Hulio 11, 2013 gaputa naturalisado nga Umili ti Amerika; kanungpalan a binigbigan ti Kamara a kas ti opisial a kameng, ti keddeng a kinuna a suppiaten ni Velasco.[1]
- ^2 Naisapata idi Pebrero 1, 2016.[2]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- Opisial a Website ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- ^ Diaz, Jess. "It’s official: Reyes is Marinduque rep" The Philippine Star Hulio 23, 2013
- ^ "Velasco Sworn in as Marinduque Representative". Philippine Daily Inquirer. Pebrero 1, 2016. Naala idi Abril 12, 2016.


text:
Pammadayaw a Palanca
Ti Pammadayaw a Palanca (Palanca Awards) wenno Pakalaglagipan ken ni Don Carlos Palanca a Pammadayaw para iti Literatura (Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature) ket isu ti mabigbig a kalatakan a pammadayaw wenno salip iti literatura iti Filipinas, nga ilunglungalong ti pamilia Palanca iti Filipinas kas pangtaginayon iti lagip ni Don Carlos Palanca Sr., maysa a negosiante nga am-ammo kas nangbuangay iti pagpartuatan ti arak a mangar-aramid iti nalatak a mainum a Ginebra San Miguel.
Imatmatonan ti Carlos Palanca Foundation, narugian ti Pammadayaw a Palanca idi 1950 iti salip iti ababa a sarita iti dua a benneg, iti Ingles ken Tagalog. Idi 1953, nainayon kas kategoria ti maysa-a-parang a drama; ti daniw idi 1963; naan-anay a drama idi 1975; ti salaysay idi 1979; sa ti nobela idi 1980. Nainayon pay ti ababa a sarita para iti ubbing idi 1989, ti teleplay wenno eskritu iti telebision idi 1990, ken ti iskrip iti pelikula idi 1994.
Idi 1997, nainayon ti tallo a benneg ti salip: ti Iloko, Cebuano ken Hiligaynon a benneg ti salip iti ababa a sarita. Naluktan met idi 1998, ti salip iti panagsurat iti salaysay para kadagiti agtutubo, sa idi 2000, narugian ti baro a kategoria: ti salip iti Piksion iti Masakbayan (puturistiko a piksion) wenno ababa a sarita a maipapan iti/kadagiti pasamak wenno mapasamak iti masakbayan ti Pilipinas (naikkat daytoy a kategoria idi 2007).


text:
Timmabuno ni Municipal Mayor Joseph Simon B. Valdez iti naaramid a training dagiti barangay officials maipapan ti panagaramid ti Annual Investment Plan (AIP) FY 2023 ken 20% Development Plan FY 2023 sadiay Sapphire Event Center, Galimuyod, Ilocos Sur. Iti panagbitla na, kiniddaw na kadakuada ti kinapateg ti good local governance para pagsaayatan dagiti umili. Insarita continue reading : Training ti Panag-aramid ti AIP para FY 2023 naisayangkat
Agarup 324 nga TUPAD workers ti Puso ti Kababaihan, immawat ti sweldoda
Siraragsak nga inawat dagiti 324 TUPAD workers a miyembro ti Puso ng Kababaihan ti gatad a Php 3,400.00 manipud ken 2nd District Representative Kristine Singson-Meehan kas bayad iti serbisyo da iti barbarangay da iti las-ud ti 10 nga aldaw. Daytoy a programa ket ballaygi a naipatungpal babaen ti panakitinnulong ti gobyerno municipal nga idadaluan ti continue reading : Agarup 324 nga TUPAD workers ti Puso ti Kababaihan, immawat ti sweldoda
Balay Silangan Reformation Center, nainaguraran
Ita nga aldaw, naisayangkat ti “Inauguration Program” ti “Balay Silangan Reformation Center” sadiay Ayusan Santa Lucia, Ilocos Sur babaen ti municipal a gobyerno nga idadauloan ni Municipal Mayor Joseph Simon B. Valdez. Daytoy a programa ket nagbinnuligan dagiti naduma duma nga ahensiya ti gobyerno kas iti PDEA, LGU Santa Lucia, PNP ISPPO, DepEd, TESDA, DSWD, continue reading : Balay Silangan Reformation Center, nainaguraran
Pampubliko a pagadalan ditoy ili a Sta. Lucia binisita ni Mayor Joseph Simon Valdez
Kalpasan ti naaramid a Barangayanihan Caravan sadiay Conconig East, dagus a sinarungkaran ni Mayor Joseph Simon B. Valdez dagiti pampubliko a pagadalan ditoy ili a Sta. Lucia, tapno kumustaen ken amwen dagiti pagksapulan da. Bayat ti panakisarita na kadagiti school heads iti nasao a pagadalan, inbaga na nga ti pundo a maawat manipud RA 8240 continue reading : Pampubliko a pagadalan ditoy ili a Sta. Lucia binisita ni Mayor Joseph Simon Valdez
Duterte Legacy naisayangkat sadiay Brgy. Conconig East, ili a Sta. Lucia
Nagpaiduma a ragsak ti narikna dagiti kakalian a taga Conconig East babaen ti naisayangkat a Duterte Legacy: Barangayanihan Caravan Towards Econmic Recovery, sadiay Conconig Covered Court, babaen ti panagbibinulig ti LGU Sta. Lucia, PNP, BFP, GMGI Kalasag, United Ilocandia, Barangay Council and Health Workers of Conconig. Daytoy ket personal nga inatendaran dagiti Municipal Officials and continue reading : Duterte Legacy naisayangkat sadiay Brgy. Conconig East, ili a Sta. Lucia
Municipal Development Council meeting naaramid sadiay Governor Titong Singson’s Memorial Auditorium
Kas paset ti “transparent ken participative local governance”, naaramid ti Municipal Development Council’s Meeting idi Enero 7, 2022 sadiay Governor Titong Singson’s Memorial Auditorium, Sta. Lucia, Ilocos Sur. Daytoy nga taripnong ket indaluan ti Chairperson ti MDC Municipal Mayor Joseph Simon B. Valdez, Vice Chairperson Municipal Vice Mayor Eduardo A. Toquero, Chair Committee on Appropriation, continue reading : Municipal Development Council meeting naaramid sadiay Governor Titong Singson’s Memorial Auditorium
“Bagyong Serbisyo” a programa ti gobyerno municipal, umarangkada manen ti tawen 2022
Enero 4, 2022 – No ti mula dagiti kakabsat a mannalon ket kasapulan na ti naan-anay a danum para iti apit a nabuslon, dagiti met napintas a programa ti agdama nga administrasyon, ti agserbi nga danum a mangted rasyon, para kadagiiti kakailian a mannalon. Ti umuna a bulan iti daytoy tawen 2022, umarangkada manen ti continue reading : “Bagyong Serbisyo” a programa ti gobyerno municipal, umarangkada manen ti tawen 2022
OFFICIAL NUMBERS TI LGU SANTA LUCIA
Kakailian, Dagitoy ti official nga contact numbers ti LGU Santa Lucia: Globe : 0916-597-10-32 TM : 0936-605-45-00 TNT : 0950-495-25-93 Agyaman kami.
“TREE PLANTING PROGRAM” nagbinnuligan ti LGU Santa Lucia ken NTA
Anyan a nagpintas a buyaen ti kinangayed ti nakaparsuwaan, kas dagiti kabanbantayan a naarkusan ti berde a kakaykayuan! Dagitoy nga kaykkayo ket agserbi nga “BARA” ti lubong ta isuda ti mangted presko nga angin nga intay ang-angsen. Isu da pay mangsalaknib iti panaglayos nga mangitunda ti panakapukaw dagiti sanikwa nga intay nagbannugan, kangrunaan na ti continue reading : “TREE PLANTING PROGRAM” nagbinnuligan ti LGU Santa Lucia ken NTA
Wheelchair naipaay ti maysa nga ginang ti brgy. Conconig West
Maysa nga ina iti Conconig West naikkan iti wheelchair manipud ken Mayor Joseph Simon Valdez.


text:
Plantilia:Pp-iyalis-bandalismo
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Usaren ti
{{pp-iyalis-bandalismo}}para iti kadawyan a plantilia
- Usaren ti
{{pp-iyalis-bandalismo|expiry=Disiembre 15, 2022}}para iti naisangayan a panagpaso a petsa
- Usaren ti
{{pp-iyalis-bandalismo|small=yes}}para laeng iti ikono iti ngato
- Usaren ti
{{pp-iyalis-bandalismo|expiry={{subst:#time:F j, Y|+7 days}}}}para iti naisangayan a panagpasao a paset ti panawen
Laglagipen a ti (UTC) ket automatikonto a mainayon.
Daytoy a plantilia ket saanto a makita kadagiti panid a saan a nasalakniban ti pannakaiyalis. Pangngaasi a laglagipen a dagiti laeng administrador ti makasalaknib kadagiti panid.
Daytoy a plantilia ket nasken a mausar laeng kadagiti panid a nasalakniban iti pannakaiyalis gapu ti bandalismo, para kadagiti panid a nasalakniban gapu ti adu a pannakakitkita, usaren ti {{pp-iyalis-agnanayon}}; para kadagiti nasalakniban ti pannakaiyalis gapu ti suppiat, usaren ti {{pp-iyalis-suppiat}}. Para kadagiti sabali a kaso, usaren ti sapasap a {{pp-iyalis}}.
- Daytoy a plantilia ket maikategoria idiay Kategoria:Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid Wikipedia gapu ti bandalismo, Kategoria:Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid ti proyekto ti Wikipedia, Kategoria:Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid ti agar-aramat ken tungtungan ti agar-aramat ti Wikipedia, Kategoria:Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a tungtungan a panid ti Wikipedia ken Kategoria:Dagiti panid ti Wikipedia nga addaan kadagiti saan a husto a plantilia ti salaknib.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Pagsasao a Batak Karo
Ti pagsasao a Batak Karo, tinawtawagan idiay Indonesia a kas Bahasa Karo (pagsasao a Karo), ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti tattao a Karo ti Indonesia. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 600,000 a tattao idiay Amianan a Sumatra. Daytoy ket kangrunaan a naisasao idiay Rehensia ti Karo, kadagiti akin-abagatan a parte ti Rehensia ti Deli Serdang ken dagiti akin-amianan a parte ti Rehensia ti Dairi, Amianan a Sumatra, Indonesia. Daytoy ket historikal idi a naisurat nga inus-usar ti alpabeto a Batak a nagtaud manipud iti sinuratan a Brahmi ti taga-ugma nga India babaen dagiti sinuratan ti Pallava ken Daan a Kawi, ngem itan ket bassit laengen ti bilang ti Karo a makasurat ken makaawat iti sinuratan , ken imbes nga inus-usar ti sinuratan a Latin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Batak Karo iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Campeche
Ti Campeche opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Campeche (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Campeche), ket maysa kadagiti 31 nga estado a mairaman ti Pederal Distrito ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Mabirukan idiay abagatan a daya ti Mehiko, daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti Tabasco iti abagatan a laud, ti Yucatán iti amianan a daya, ken ti Quintana Roo iti daya; iti abagatan a daya babaen ti distrito ti Orange Walk dti Belis, ken babaen ti departamento ti Petén ti Guatemala iti abagatan. Daytoy ket addaan iti aplaya iti laud iti Golpo ti Mehiko. Ti kapitolio ti estado ket tinawtawagan iti Campeche, ken nairangarang a kas Lugar a Tawid ti Lubong idi 1997. Nangrugi ti pannakaporma ti estado iti siudad, a napundar idi 1540 idi nagrugrugi dagiti Espaniol iti panagrukmada iti Peninsula ti Yucatán. Idi las-ud ti panawen ti kolonia, ti siudad idi ket nabaknang ken nangruna a puerto, ngem napaay kalpasan ti wayawaya ti Mehiko. Ti Campeche ket parte idi ti probinsia ti Yucatán ngem naisina iti tengnga ti maika-16 a siglo, a kaaduan daytoy ket gapu iti rasiris ti politika iti siudad ti Mérida. Kaaduan iti panagrang-ay ti ekonomia ti estado ket gapu iti pannakaduktal iti lana iti baybayna kadagiti tawen idi 1970, a nangaramid a nangruna a sentro ti ekonomia kadagiti adda iti aplaya a siudad ti Campeche ken Ciudad del Carmen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Campeche iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Campeche manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Heograpiko a datos a mainaig iti Campeche iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Campeche