text:
MAIBILANG ti Solicitor General a kangatuan nga abogado ti gobierno a mangidepdepender ken mangiruprupir kadagiti isyu a legal pakaseknan ti administrasion.
Nalatak ni Solicitor General Jose Calida gapu kadagiti inggannuat ken iruprupirna a tignay ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte kas iti pannakalabsing ti human rights iti nadara a kampania kontra illegal a droga, ti legalidad ti pannakaipumpon ti bangkay daydi sigud a Presidente Ferdinand Marcos sadiay Libingan ng mga Bayani; ken kaudianna ti panangipilana iti quo warranto petition iti Korte Suprema a nangwaswas ti appointment ni sigud a Chief Justice Maria Lourdes Sereno.
Napatgan ti quo warranto petition ti Solicitor General a nangwaswas iti appointment ti sigud a Chief Justice uray pay nagapilan daytoy iti Korte Suprema. Inreklamo ni Calida ni Sereno gapu iti saan a naan-anay a panagipilana iti Statement of Assets and Liabililities a kasapulan idi nagaplikar a Chief Justice. Nasarakanen dagiti dadduma mapukpukaw a SALN ni Sereno ngem kinednganen dagiti walo a mahistrado, kontra dagiti innem a simmuppiat ti pannakawaswas ni Sereno.
Nakalkaldaang ti pannakaikkat ni Sereno kas Chief Justice a bunga ti quo warranto petition ni Calida gapu iti saan a pannakasarak dagiti kompleto a SALN-na idi aplikante pay a kangatuan a mahistrado ti Korte Suprema.
Ti kangrunaan a panggep ti panagipila iti SALN ti tunggal opisial wenno agserserbi iti gobierno ket tapno ideklararna dagiti assets and liabilities-na, ken network-na iti gobierno tapno maduktalan wenno mapengdan no adda dagiti mailimlimed a kinabaknang ken koneksionna iti gobierno.
Nagkas-ang a pagteng a nabiit pay a napaboran ti quo warranto petition ni Calida kontra ken ni Sereno, ket simngaw met dagiti kontrobersia mainaig iti Solicitor General gapu kadagiti alegasion ti “conflict of interest” ta naduktalan a ti Vigilant Investigative and Security Agency a kukua ti pamiliana ket mapapati a nakaala iti nasurok a P150 Million a kontrata manipud kadagiti nagduduma nga ahensia ti gobierno, pakaibilangan ti Department of Justice a mangisagsagana iti budget wenno pondo ti Office of the Solicitor General.
Mapapati a ti security agency a kukua ti pamilia ni Calida ket nangabak iti 10 a kontrata iti gobierno iti nagtengngaan ti Agosto 2016 agingga iti 2018. Dagiti innem nga ahensia a nangabakan ti Vigilant iti kontrata: National Economic and Development Authority (1 a kontrata), Philippine Amusement and Gaming Corporation or Pagcor (3 a kontrata), National Anti-Poverty Commission (1 a kontrata), National Electrification Administration (1 a kontrata), ken Department of Justice (2 a kontrata), National Parks Development Committee (2 a kontrata). Manipud kadagitoy a kontrata, mapapati a ti Vigilant ket nakaganansia iti P150.815 iti las-ud iti dua a tawen.
Pinaglibakanen ni Calida ti pammabasol kenkuana a “conflict of interest” gapu ta naglusulosen kas Chairman ken Presidente ti Vigilant idi pay Hunio 30, 2016 sakbay a nangrugi a nagakem a Solicitor General idi Hulio 2016 kalpasan a naisaad iti akem ni Presidente Duterte. Inrakurakna nga impakaammon ti Vigilant iti Security and Exchange Commission idi pay Hulio 14, 2016 sakbay a nagakem a Solicitor General.
Nailanad iti pakaammo ti Vigilant iti SEC a ti asawa ti Solicitor General a Milagros Calida ti simmukat a Presidente ken Chairperson, ken ti abogado nga anakda a ni Josef ti nagbalin a Bise Presidente ken Corporate Secretary; ken ti babai nga anakda ni Michelle kas Treasurer.
Ngem segun kadagiti report ti media a naala iti SEC, kukua pay laeng ni Calida ti 60% shares iti agency agingga idi Septiembre 29, 2016, dua a bulan kalpasan ti panagsapatana kas Solicitor General. Maibasar pay iti report, ti Vigilant ket awanan iti sabali a shareholder malaksid kadagiti kameng ti Pamilia Calida kas nailanad iti General Information Sheet iti SEC idi Septiembre 29, 2016: Kukua ni Jose Calida ti 60%; Sag-10% met da Milagros ken dagiti tallo nga annakda a da Josef, Michelle ken Mark.
Naireport pay nga iti kaudian a SALN ni Calida ket saan a nalawag nga inlanadna nga adda pay shares-na iti Vigilant. Naipilan iti Office of the Ombudsman a dagiti kontrata ti Vigilant iti gobierno ket labsingenna ti Republic Act 6713 wenno Code of Conduct and Ethical Standards for Public Official and Employees.
Ipaspasingked ni Calida nga awan ti linabsingna a linteg, ngem adda dagiti eksperto ti mamati a ti kaso ti Calida ket umasping iti kaso ni Davao del Norte 2nd District Representative Antonio Floreindo Jr. Indarumen ti Ombudsman ni Florendo iti panaglabsing iti R.A. 6713.
Kalaksidan kadagiti innem nga ahensia ti gobierno a nakaalaan iti kontrata ti Vigilante, impakaammo pay ni Magdalo Partylist a manipud idi nagbaliw ti administrasion ket nasukatanen iti sigud a security agency a mangipapaay kadagiti security guard iti House of Representatives babaen kadagiti guardia iti agency a kukua ti pamilia ni Calida.
Dinependeranen ti Malacañang ni Calida, segun kada Presidente Duterte ken Presidential Spokesman Harry Roque, awan ti linteg a linabsing ti Solicitor General.
Nangipilan ti resolusion ni Senator Rizza Hontiveros iti Senado para iti imbestigasion iti isyu kontra ken ni Calida. Impasingked metten ni Justice Secretary Menardo Gueverra ti panagimbestigar ti DOJ iti kontrata ti Vigilante iti ahensia.
Saan pay a nakaadayo ti turongen ti isyu ti conflict of interest kontra ken ni Calida, ngem addan dagiti agkidkiddaw iti panaglusulosna. Natibker ti pagtaktakderan ni Calida nga awan ti linabsingna a linteg, ken saan nga aglusulos iti akem. Kas ti pammati ni Calida iti pagtaktakderan idi ni sigud a Tourism Secretary Wanda Teo kabayatan ti pannakairamanna iti P60 Million a kontrobersia iti promotional advertisement ti DOT iti programa ti kabsatna a ni Ben Tulfo a blocktimer iti People’s Television 4, ngem nagangayanna, naglusulos met laeng isuna.
Rebbengna ti nainget nga imbestigasion tapno maduktalan no adda linteg a linabsing ni Calida ket nasken a maikkat iti akem wenno maidarum no nagbiddut wenno nagbasol isuna gapu ta kas kangatuan nga abogado ti gobierno, rebbengna nga agserbi ti Solicitor General a pagulidanan iti panagtungpal iti linteg a kas met laeng ti panagbalin a modelo ti Chief Justice iti Korte Suprema. #


c: text/html

text:
Mabatogandan ti pagadalan idi immasideg ni Manang Simang nga asawa ni Manong Jobert. “Manong, para iti panagdur-as ken panagbalbaliw ti lugartayo.” Inyawat daytoy ti polietos ni Manong Jobert.
Inawat ni Manong Sabas. Pinerrengna ni Manang Simang. Naginnisemda.
Kas kalag-an ti papel ti mariknana iti barukongna iti pangmirana iti naisurat iti polietos.
“Ditoyak pay laeng, balasangko,” kinuna ni Manong Sabas idi makastrekda iti eskuela ken Analyn. Malagipna, indonar idi ni Manong Jobert ti kuarta a pinagpaaramid ti eskuela iti daytoy a linong. Adu pay ti naitulongna iti daytoy nga eskuela ken iti barangayda idi adda pay laeng idiay abroad. Maysa ditan ti dap-ayan idiay purokda. Maysa idi ni Manong Sabas a nagobra iti daytoy a linong. Kayat idi ti prinsipal a maikitikit iti tabla ti nagan ni Manong Jobert kas nangidonar sa mailansa iti masungad ngem nagkedked daytoy.
Intuloyna a pinuligos ti pilid ti tugawna. Naiturong ti panagkita dagiti kalugaranna kenkuana. Saanna maibagasan ti kapanunotan dagitoy. Ngem, panagriknana, kasla ay-ayen dagitoy. Kas man laeng awan ti karbengan nga agbotos ti maysa a baldado a kas kenkuana. Ngem, binay-anna dagitoy.
Pinuligosna a pinasango ti pilid ti tugawna. Inturongna iti ridaw ti umuna a presinto. “Ammomon ti numero ken presinto a pagbotosam, Manong?” dinamag ni Manong Bunnit.
“Ammok ngem diak masigurado no an’a ‘diay numerok, ading.” Tinangad ni Manong Sabas. Madama daytoy a manguk-ukag iti naipaskil iti rikep ti ridaw a listaan dagiti rehistrado a botante.
“Naganmo itayen a kuskusto, manong?”
“Sebastian. Sebastian Mierkoles.”
“Mierkoles.” Inulit ni Manong Bunnit idinto nga uk-ukagenna ti listaan. “Nii, Adda met pay la nagan daydi angkel. Fernando Mierkoles!”
“Ha! Adda koma pay lang?” Kasla saan a mamati ni Manong Sabas. Ket no lima tawenen nga awan daydi Ama Fernando nga amana. Awan met kanagnaganna ditoy lugarda.
Nagparang dagiti minansaan ti mama a ngipen ni Manong Bunnit. “Adda nga agpayso naganmo ditoy, manong.”
Immasideg da Manang Bussang ken Manang Gimma a sangsangpet.
“Awan sa met naganyo, manong?” inyangaw a dinamag ni Manang Bussang. “Adda kapadan, a, diay buridekko.”
“Adda. Uray daydi tatang adda pay la naganna.”
“Ha ha. Nakaawat met ngata isuna iti singkuenta a pisos?” nagparang dagiti kinoloran ti mama a ngipen ni Manang Bussang. “Adu kano ti nagkaradap idi rabii ket.”
Tinangadna ni Manang Bussang. Nagustuanna ti panangipigsa daytoy iti inbagana. Nagkaradap kunada kadagiti kandidato a nagited ti kuarta. Napataliaw dagiti adda iti asidegda.
Pinuligos ni Manong Sabas dagiti pilid ti tugawna. Inatibay ni Manang Gimma.
“Opps, siakon, manang,” kinuna ni Ma’am Bingbing ken ni Manang Gimma. Nainayad ti panangiturongna nga inserrek ni Manong Sabas. Apagisu a malpas dagiti sangapulo a madama itay nga agbotos. Inukagna ti folder iti lamisaan. Inyawatna ken Manong Sabas kalpasan a mabirokan daytoy ti naganna. Insarunona nga inyawat ti stamp pad. Inyawatan ni Ma’am Bingbing iti bolpen kalapasan a madeppelan ni Manong Sabas iti nairanta a pangideppelan daytoy iti tangan ti kanawanna. “Kasla pirma ti abogado, a, manong.” Inyangaw nga inyisem ti naubing a maestra.
“Ad’toy ti balotam, manong.” Inyawat ni Ma’am Rosing ti balota. “Iyasidegmo lattan ta tugawmo dita abay ti desk, manong, tapno adda paglandagam.”
Inturong ni Manong Sabas ti de-pilid a tugaw iti likud. Naglandag iti akinlikud a desk. Pinalabsanna ti aglawlawna pambaranna a makainana sakbay nga agikur-it kadagiti kandidatona. Iti tawa iti laud, adda dua a babbalasang a nakatakder. Adda iggem dagitoy a kuaderno ken bolpen. Iti met ungto ti blackboard, iti banda ti laud met laeng, iti abay ti plywood a diding a nakaipigketan kadagiti dadduma a gapuanan dagiti ubbing, nakatakder met dita ni Manang Emiang ken Manang Soling a watcher ni Manong Jobert. Kasla kumilaw dagiti mata ni Manang Emiang. Apagapaman a naggunaygunay dagiti bibigna. Ammo ni Manong Sabas, makaunget daytoy. Ngem, awanen ti mabalinan ni baketna. Addan ditoy presinto nga agbotos. Ipalawagnanto lattan ti gapu no apay a pinilitna ti immay nagbotos – kas iti rasonna idi no apay a napalalo ti reggetna a makabotos.
Napasnek ti panagsurat ti balasang iti sangona. Iti sangona a makanawan, as-asistiran ni Manang Puring ti inana nga agtawen ngata iti walo pulo. Inarasaasan ni Manang Puring ti inana sa nagsurat daytoy idi nagtung-ed ti baket. Adda panagraem a narikna ni Manong Sabas iti baket. Kas met kenkuana, inkarigatan met daytoy ti napan ditoy presinto tapno laeng maipatungpalna ti pagrebbenganna kas umili. Ken, nalabit, kas met kenkuana a kayatna met a mabaliwan ti kasasaad ti lugarda.
Immanges iti nauneg ni Manong Sabas. Sapay koma ta dagiti met laeng kayat nga ibotos ti baket ti isurat ti anakna iti balota.
Inlukat ni Manong Sabas ti folder. Nainayad ti panangisuratna iti nagan ti kandidato iti batog ti umuna a kagawad sa insardengna ti nagsurat. Inrantana dayta tapno matikaw dagiti mangsipsut iti panaggunay ti bolpen nga iggemna no adda man. Immisem. Ti ammo dagiti mangkitkita kaniana ket iti para kapitan ti nagsuratanna.
Kimmita iti sango. Apagisu nga agtugaw ti asawa ni Kagawad Ayyu. Nasiputan ni Manong Sabas a namindua la a nagsurat daytoy sa timmakderen.
Intuloy a sinuratan ni Manong Sabas ti batog ti kapitan sa insuratna dagiti innem a nabati a para kagawadna. Kalpasanna, napanna inyawat ken Ma’am Rosing ti balotana. Siniputanna ti panangiserrek ti maestra iti ballot box.
(ADDA TULOYNA)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ITI igagatangko iti kantina ni Anti Anjang kadayta a panaggapuk iti eskuela, ti selpon ni Lilong Tomas ti topiko dagiti nadanonak nga agbibingo. Umarrianggada pay. Kasda la tukak a nadanuman!
“Haytek a talaga!” kinuna ni Manang Alling. “’Da pay kamerana!”
“Katas ng palay, kunam man!” inkidmat kenkuana ni Manong Darwin.
“Sino ngata met ti teksanna?” immisuot ni Anti Libang. “Laklakayanen. Wan metten ‘di Mare Elang. Dagiti annakda, adda met la dita wangawangan ti barangay!”
“Ania ti ammotayo ngay no makiteksmeyt met,” impugto ni Lakay Idot a mayat ti dalukappitna ken nakabagbagas ti panangmingmingna ken ni Baket Vangie a balo a medio nalukaisan dagiti kasla naukisan a bawang a luppona. “Kanayon ket a gumatang iti Bannawag!” Nakaat-atiddog ti suyaabna. “Narigat met a kunaentayo nga agsursurat ‘diay Bannawag ta awan met essemna! Pagaammotayo met a narigatna pay nga isurat ti naganna!”
“Wen ket ngata!” inyayon ni Manang Wena a saklotna ti agmakatawen nga anakda ken ni Manong Al. Bunga ti bingo ti ubing ta ditoy laeng pagbibingoan a nasangal ti ayan-ayatda – gapu iti linnagid dagiti luppoda no kasta idi nga agaayamda. “Nabayag metten a nabalo. Liman sa a tawenen. Kasapulanna ngata pay met laeng, a!” Bimtak ti paggaakda.
Nagawidakon kalpasan a nayawat ni Anti Anjang dagiti ginatangko. Nadanonak ni nanang a bugbuguannan ti minurianna a bulong-paria nga ilaokna iti balatong a pangrabiimi a sagpawanna iti tinuno a paltat a nabanniitak itay agsapa.
Innalak ti lata ti biskuit a naglaon iti pegpeg ket napanko metten pinakan dagiti manokmi kalpasan a naidissok iti lamisaan ti manteka ken bugguong a ginatangko.
Nasurok la bassit a sisentana ni Lilong Tomas. Maymaysa nga agbibiag. Pamiliadon dagiti dua nga annakda ken daydi Lilang Elang. Nagbalay dagitoy iti pannakaridaw ti purokmi nga Amianan. Nagaget ni Lilong Tomas. Napalawlawan ti balayna kadagiti kayo nga agbunga ken natnateng. Adu pay ti tarakenna nga ayup. Iti talonna, adda pay pinaaramidna a piskaria a pinupokanna iti tilapia. Makitkitak dagiti nagdadakkel a tilapia a yawidna no kasta nga aggapu iti talon ta malabsanna ti balaymi. Ikkannak pay no kua iti ipugpogko. Naitsamba ni Lilong Tomas iti napalabas a panagaapit. Kunami no ania ti pangigatanganna iti gulpi nga impakilona nga irik. Nakigtotkami laengen ta iti maysa nga aldaw, addan ibarbarikesna a selpon.
Ti pakasdaawan unay dagiti kapurokanmi, no asino kan’ la unay ti kateksna. Ta uray ngamin nakasakay iti nuang nga agpatalon, adda latta ti selponna a sangkadumogna. Matnagkanto la ngata a lakay, kunkuna dagiti makakita kenkuana nga artek ken walay a babbarito. Awan met ti mangdamdamag kenkuana ta di met maibungbunggoy.
Talon ken balay laeng ti lubongna. Nagasaten ti aldaw no maidallawit iti kantina iti maminsan iti uneg ti makalawas. Kumpleto ngamin iti abasto. Idiay ili ti paggatgatanganna no kasta a Domingo a tienda ken aldaw ti pannakimisana. Di met mabalin a kunaen a naatap a tao ni Lilong Tomas ta nalaing met kadakami a kapurokanna. Ammona ti tumulong kadagiti agkasapulan. Awan ti di saan kenkuana basta la ketdi kabaelanna nga ited.
Iti edad ni Lilong Tomas, nakidser pay laeng. Maitugotan pay laeng ti kinataerna idi kabambannuaganna. Segun iti estoria, adu a babbai ti nangar-arapaap kenkuana. Ngem daydi Lilang Elang ti napilina nupay maysa laeng nga anak ti makiseksekka kadakuada. Adu ti nangliblibbi iti likudan ni Lilong Tomas ta di kano man la nakapili iti maiyannatup kenkuana. Napugot kano daydi Lilang Elang gapu ta talon met laeng ti yanna, kas kadagiti nagannak kenkuana. Makuna a gagangay laeng ti pintasna. Ti laeng pagsayaatanna, ammona ti agtrabaho. Saan a kas kadagidi kapatadanna a ti la agdaldalus iti kuko ti sangsanguenda. Ket dayta kano ti nangayatan la unay kenkuana ni Lilong Tomas. Ta an-annuem ti napintas no dina met ammo ti agtagibalay? inrason kano idi ni Lilong Tomas.
Agrikultura ti lineppas ni Angkel Rilo nga inaunaan nga anak da Lilong Tomas. Maestra dita Ammubuan Elementary School ti asawana, ni Ma’am Minda. Naparaburanda iti tallo nga annak – dua a lalaki ken maysa a babai. Grade I ti inaunaan.
Maestra met ni Anti Judith a kabsat ni Angkel Rilo. Inasawa daytoy ti padana a titser iti Ballesteros National High School, ni Sir Teody. Duan ti annakda. Agturposen iti haiskul ti inaunaan kadagiti uppat a bungada.
Saan koman a pagparikutan pay ni Lilong Tomas ti pagbiagna ta nakasimpan dagiti annakna ken naparabur met dagitoy kenkuana. Ngem rasonna a nakababain met no agpataraken idinto a kabaelanna met pay laeng nga isakad ti panagbiagna. Isu a di agtaltalna nga agobra iti talon wenno iti aglawlaw ti balayna. Kada malem ti Biernes ken Sabado a mapanna sarungkaran dagiti appokona.
AGSAPA ti Domingo. Lumabas iti balay ni Lilong Tomas. Kas iti sigud, ammok lattan nga idiay ili ti turongenna. Makimisa ken makitienda kadagiti kasapulanna.
“’Pananyo, Uliteg?” sinaludsod ni tatang a madama nga agbambanban iti pagatepna iti kamarin.
“Kas gagangay, mapan met taraonan ti bagi iti sasao ti Apo!” inyisemna laeng. “Narigat no trabaho lattan. Masapul met nga intay’ agyaman kadagiti adu a parabur nga ipapaayna. Ken dagiti naruay a pannarabayna.” Atiwna pay ti maysa a mangaskasaba.
“’Payso ‘ta kinunayo, ‘Liteg,” inyayon ni tatang. “Ti la dakesna ta awan met waya ti tao nga umay koma met.”
“Adda no kayat, Barok,” kinuna ni Lilong Tomas. “Adda kadatayo ti amin a gundaway a mangpastrek ken ni Jesus kadagiti puspusotayo.”
Kasla nakukkokan a bisukol ni tatang a nangisursurot iti panagkitana ken ni Lilong Tomas a nangtallikuden kenkuana tapno turongenna ti tambak dagiti naintar a piskaria iti abagatan a mangitunda kenkuana iti haywey.
[ Adda tuloyna ]


text:
Virtual International Authority File
Ti Virtual International Authority File (VIAF) ket maysa nga internasional a turay ti papeles. Daytoy ket kadua a gandat dagiti nadumaduma a nailian a bibioteka ken inpatpataray babaen ti Online Computer Library Center (OCLC).[1][2] Ti gandat ket inrugi babaen ti Nailian a Biblioteka ti Alemania ken ti Biblioteka ti Kongreso ti Estados Unidos.
Ti gandatna daytoy ket ti mangisilpo dagiti papeles ti nailian a turay (a kas ti Aleman a Turay a Papaeles ti Nagan) iti agmaymaysa a birtual a turay ti papales. Iti daytoy a papeles, dagiti agpapada a rehistro manipud kadagiti sabali nga agasmang ti datos ket naisilsilpoda. Ti VIAF a rehistro ket makaala ti alagaden a numero ti datos, aglaon kadagiti nangruna a rehistro ti "kitaen" ken "kitaen pay" manipud kadagiti kasisigud a rehistro, ken mangitudo kadagiti kasisigud a rehistro ti turay. Dagiti datos ket mabalin a magun-od iti online babaen ken mabalin a magun-od para kadagiti agsuksukisok ken pannakisinnukatan ken pannakibinningayan ti datos. Ti resiprokal a panagpabaro ket agus-usar ti protokol ti Open Archives Initiative.
Dagiti numero ti papeles ket agdama a mainaynayon kadagiti biograpiko nga artikulo ti Wikipedia.[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Integrated Authority File (Gemeinsame Normdatei, GND)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kelley, Michael; Schwartz, Meredith (2012). "VIAF service transitions to OCLC". Library Journal. Media Source. 137 (8): 16.
- ^ VIAF, OCLC.
- ^ Ti Wikipedia ket aginayon kadagiti VIAF a panagilasin, CNI


text:
Silet
Ti silet wenno bassit a bagbagis ket isu ti parte ti pangalpaan nga alimunumon kalpasan ti bituka ken sarunuen babaen ti dakkel a bagbagis, ken isu daytoy ti kaaduan nga ayan ti pakaaramidan ti pannakalpa ken panagsagepsep ti makan. Daytoy ket makaawat kadagiti tubbog ti apro ken tubbog ti pali babaen ti heptopankreatiko nga alimunumon. Kadagiti inbertebrata a kas dagiti igges, dagiti termino a "pangalpaan nga alimunumon" ken "dakkel a bagbagis" ket kankanayon dagitoy a naus-usar a mangilawlawag ti intero a bagbagis. Daytoy nga artikulo ket kangrunaan a maipanggep iti lalaem ti tao , urayno ti pakaammo a maipanngep ti prosesona ket dagus a maipakat kadagiti kaaduan a nakadkaduaan a mamalia. Ti kangrunaan nga annong ti silet ket ti panagsagepsep kadagiti taraon ken mineral a mabirukan iti makan.[1] (Ti kangrunaan a mailaksid ket dagiti baka; para iti pakaaamo a maipanngep ti panagkalpa dagiti baka ken dadduma pay a kapadpadana a mamalia, kitaen dagiti managngalngal.)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sherwood, Lauralee (2006). Dagiti kammasapulan ti pisiolohia: ti perspektibo ti tao (Maikatlo nga ed.). Florence, KY: Cengage Learning. p. 768. ISBN 0-534-46697-4.
- Solomon et al. (2002) Biolohia Maikanem nga Edision, Brooks-Cole/Thomson Learning ISBN 0-03-033503-5
- Townsend et al. (2004) Sabiston a Libro ti Siruhia, Elsevier ISBN 0-7216-0409-9
- Thomson A, Drozdowski L, Iordache C, Thomson B, Vermeire S, Clandinin M, Wild G (2003). "Panagrepaso ti bassit a pagtakian: Normal a pisiolohia, paset 1.". Dig Dis Sci. 48 (8): 1546–64. PMID 12924651. doi:10.1023/A:1024719925058.
- Thomson A, Drozdowski L, Iordache C, Thomson B, Vermeire S, Clandinin M, Wild G (2003). "Panagrepaso ti bassit a pagtakian: Normal a pisiolohia, paset 2.". Dig Dis Sci. 48 (8): 1565–81. PMID 12924652. doi:10.1023/A:1024724109128.


text:
KINUNA ni Fr. Agustin Advincula a mabalin nga umabot laeng iti 10,000 dagiti kadaraantayo nga agawid iti Filipinas idinto nga agbati la ketdi ti ad-adu a bilang ta ituloyda ti mangged iti Lebanon.
Impalgak pay ni Advincula bayat ti inetrbio kenkuana ni Jun Ramos ti DWRS nga adu dagiti natangken ti ulona nga OFWs aglalo dagiti nabayagen iti Lebanon ket dida kayat ti aggawid agsipud iti kinarigat ti biag.
Mapattapatta a nasurok a 30,000 dagiti Filipino nga agtrabtrabaho iti Lebanon a kaadduanna kadakuada ti agpapaay a domestic helpers.
Iti kaudian a damag, addan nasurok a 5,000 nga OFWs a naibakuit ti turay manipud iti nasao a pagilian.
Ngem iti pannakaideklara ti ceasefire iti nagbaetan ti Israel ken ti Hezbollah guerrillas, mapattapatta nga ad-adu nga amang dagiti saan pay nga agawid ket ituloyda ti agtrabaho iti Lebanon.
Kinuna ni Advincula nga iti panagdudupudop dagiti evacuees iti simbaan nga imatonanna, nupay agduduma, dandani agpaparis dagiti estoriada.
“Mayroong sinuswerte, pero mayroong napunta sa di magandang amo (Adda napagasatan ngem adda met dagiti nakapan iti saan a nasayaat nga amo),” kinuna ni Advincula.
Kinuna ti kakaisuna a Katoliko Romano a Pinoy a padi iti Lebanon nga adu a bilang dagiti agdadamo nga OFWs ti nagpuersa nga agawid ta nagbutengda iti gubat iti Lebanon.
“This is a small country. Kahit nandoon ka sa sinasabing safe places, mararamdaman mo pa rin, makikita mo at maririnig ang pagsabog. Kaya nga yong mga baguhan dito, natatakot sila. (Bassit daytoy a pagilian. Uray addaka iti kunkunada a di peligro a lugar, mariknam met, makitam ken mangngegmo dagiti bumtak (a bomba). Isut’ gapuna a dagiti agdadamo ditoy, kasta unay ti butengda),” kinuna ni Advincula.
Imbatad ti padi a no isu laeng ti masurot, kayatna nga agawiden dagiti agdadamo ken mabuteng ken dagiti inna nga agsursuroken ti panaggianda (iti Lebanon), dagiti addaanen iti edad nga awan ti panggedanda no dadduma a nakalipaten iti pamiliada iti Pilipinas.
Kasta met nga indagadagna a saanen nga awisen dagiti kadaraan a nasayaat ti kasasaadda iti Lebanon.
“… Malaki ang kanilang sahod; mabait sa kanila ang kanilang mga amo. Katunayan may mga visa sila for Europe at anytime puwede silang dalhin ng kanilang employer, (kaya) hindi na sila hihikayating umuwi dahil maganda naman ang kanilang katayuan (… Dakkel ti sueldoda; nalaing kadakuada dagiti amoda. Kinapudnona, adda bisada para Europe ket aniaman nga oras, maikuyog latta ida dagiti employerda, (ngarud) saanen nga awisen ida nga agawid ta napintas ti kasasaadda),” kinuna ni Advincula.
Indagadag ni Advincula kadagiti kadaraan ti agtultuloy a panagtalekda iti kabaelan ti gobierno ken itedda (iti gobierno) iti pannakaaywan dagiti ipatpategda iti biag iti Lebanon ken iti panagtalekda iti Dios.


text:
Dipaculao, Aurora
Ti Dipaculao ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dipaculao ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Bayabas
- Buenavista
- Borlongan
- Calaocan
- Dianed
- Diarabasin
- Dibutunan
- Dimabuno
- Dinadiawan
- Ditale
- Gupa
- Ipil
- Laboy
- Lipit
- Lobbot
- Maligaya
- Mijares
- Mucdol
- North Poblacion
- Puangi
- Salay
- Sapangkawayan
- South Poblacion
- Toytoyan
- Diamanen
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aurora". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Aurora". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Nawaya a linaon
Ti nawaya wenno libre a linaon, wenno nawaya ken libre nga informasion, ket ti ania man a kita ti obra, obra iti arte, wenno sabali pay a kinamanagpartuat a laon, nga awanan iti legal a tubeng wenno sungsungbatan a nayetnag wenno nainaig a mangilapped iti wayawaya ti tattao a mangaramat, mangiwaras manen, mangpasayaat, ken mangibingay itoy a linaon. Kapatganna, no ti nawaya a linaon ket mabalbaliwan, manayonan, wenno maibinggas iti sabsabali pay nga obra, ti agresulta nga obra ket nasken a legal a mabalin a maiwaraswaras, a kas kawaya met laeng ti sigud wenno basbassit ti termino ti panangiget ngem ti sigud. Ti nawaya a linaon, addaan man presio wenno iti bassit laeng a bayad, ket nasken a silulukat a mabalin a mabalbaliwan no maipaaramat met laeng ti gagemna.
No ar-arigen, ti nawaya a linaon ket sakupenna amin nga obra a masao a dominio ti publiko (public domain) kasta met dagiti addaan karbengan ti kopia nga obra a dagiti lisensiada ket padayawan ken patalgedanda dagiti wayawaya a nadakamat iti ngato. Agsipud ta ti linteg ket ik-ikkanna dagiti agig-iggem iti karbengan ti kopia iti kabukbukodan a panangtengngel kadagiti putar wenno partuatda, ti addaan karbengan ti kopia a linaon ket masapul a nalawag a maideklara kas nawaya ken/wenno libre, a gagangay a babaen iti panangdakamat wenno panangiraman kadagiti dokumento wenno deklarasion ti pananglisensia iti obra.
Ti maysa nga obra iti dominio ti publiko ket saan a mabalin a lisensiaan agsipud ta ti karbengan ti kopia daytoy ket nagpason wenno naikkaten. Nupay kasta, ti nasao nga obra ket maibilang pay laeng a nawaya a linaon, ta ngarud mabalin nga aramaten iti ania man a panggep wenno pangaramatan.


text:
Papa Juan VI
Ni Papa Juan VI ket maysa idi a Griego a papa manipud idiay Epeso a nagturay iti las-ud ti Bisantino a kinapapa manipud idi 30 Oktubre 701 aginggana idi 11 Enero 705. Ti kinapapana ket naamammuan para kadagiti milisia ken politikal a panagprogreso idiay Italiano a peninsula. Isu ket ket nagbalin a papa kalpasan ti dua idi pimmusay ni Papa Sergio I, ken ti pannakabutosna ket napasamak kalpasan ti panakabakante ti bassit ngem pito a lawas.[1] Isu ket sinaruno babaen ni Papa Juan VII kalpasan ti pannakabakante ti basbassit ngem dua a bulan.[1] Ti bangkay ni papa Juan ket naipunpon idiay Daan a Basilika ni San Pedro.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ekonomou, 2007, p. 246.
- ^ http://www.newadvent.org/cathen/08423a.htm
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "John VI (pope)". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Ekonomou, Andrew J. 2007. Ti Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga impluensia ken ti kinapapa manipud kenni Gregorio aginggana kenni Zacarias, A.D. 590–752. Lexington Books.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Juan VI iti Wikimedia Commons


text:
CANDON CITY – Natay ti maysa a lalaki iti katengngaan ti aldaw idi pinaltogan ti saan a nabigbig a suspetsa iti barangay San Antonio ditoy.
Nabigbig ti biktima a ni Lucino Gamoso, 50, residente iti Bagar, Candon City.
Naammuan iti imbestigasion ti polis nga agtugtugaw ti biktima iti counter chair ti Kims Carinderia agraman dagiti dadduma pay a kakadduana nga agiinom idi adda nanalbuong nga uni ti paltog a kasaruno metten ti pannakatuang ti biktima nga agpuspusisit ti dara iti ulona.
Saan a nabigbig ti masuspetsa a naglibas kalpasan ti pammaltog.
Naideklara a dead on arrival ti biktima iti Saint Martin de Porres Hospital a nakaitarayanna.
Maysa a holster ti nasarakan, 10 a metro manipud iti crime scene. Agtultuloy ti imbestigasion dagiti polisia.


text:
KASLA dadael a plaka a paulit-ulit. Saludsod a no mabalin uray saanen a nasken a sungbatan. Ngem nasken met tapno malawlawagan ti isyo a pangdadael dagiti managbarsak iti nabunga.
No immula ti bukel iti nabato a daga, agtubo daytoy ngem saan nga agbayag sa manglaylay. Kapadana dagiti naimula iti igid ti kalsada a nalabsan dagiti tumatayab ket tinuktokda a kinnan.
Naited iti padi a Katoliko ti amin a panawen nga agpanunot sakbay a naordinan. Napalubosan nga agbiag iti ruar ti seminario iti sumagmamano a bulan tapno maaddaan iti nawaya a kapanunotan ken rikna no akseptarenna ti bokasion a naikumit kenkuana. Iti pannakaordinna, inawatna metten ti saanna a pannakiasawa.
Sakbay ti ordinasion, mailawlawag kenkuana daytoy:
“Kayatko koma nga awan iti pakaringgoranyo. Asikasuen ti awan asawana dagiti banag a maipapan iti Apo gapu ta kayatna nga ay-aywen ti Apo. Ngem asikasuen ti adda asawana a lalaki dagiti banag iti lubong ta kayatna nga ay-aywen ti asawana, iti kasta, mabingbingay ti kapanunotanna…” (1Cor 7:32-34)
Iti Katolisismo, ti saan a panangasawa ket maysa a wagas a panangtengngel ti padi iti bukodna a bagi. Ta asinoman a dina ammo a tenglen ti bagina, maiyaw-awan, siempre! Kasla daydiay bukel a naimula iti nabato a daga nga idi nakatangkayagen ti init ket nanglaylay ken natay; kasla daydiay naimula iti igid ti dalan, nga idi nalabsan ti tumatayab ket tinuktoknan ti bukel.
Iti Mateo 19: 11-12: “…Saan nga agpaay daytoy a pannursuro iti tunggal maysa, no di laeng kadagiti pakaitedanna. Ta nadumaduma ti gapu ti saan a panagasawa dagiti lallaki: adda di mangasawa ta naiyanakda nga adda pagkurangan iti kinalalakida; adda met dagiti di mangasawa ta nakaponda, ket kadagiti dadduma, gapu iti panagserbida iti Pagarian ti Langit. Ti makatungpal daytoy a pannursuro, awatenna koma…”
Naglawag ti kinuna ni Jesus iti pannursurona. Adda specific a pakaitedan ti pannursuro a di panangasawa ti lalaki. Ngamin, agserbida iti Pagarian ti langit.
Ta ti lalaki nga agserbi iti Pagarian ti langit, santo mangasawa, magudua ti kapanunotanna ta pagserbianna nga agpadpada ti langit ken ti asawana agraman dagiti annakna. Kasla agas-asisaw iti langit ken daga!
No saan a mangasawa, siempre, maymaysa laeng ti inna pagserbian, ti Pagarian ti langit.
Ket agsipud ta ti padi a Katoliko ket agserbi iti Pagarian ti langit, nasken ngarud a saan a mangasawa tapno saan a magudua ti bagina. Saan a magudua ti panawenna ken aramidna. Tapno maymaysa laeng ti inna pagserbian, ti Pagarian ti langit.
Ta no mangasawa ti padi, ket pagserbianna ti Pagarian ti langit ken ti asawana, magudua ti bagina. Posible pay a dakdakkel ti panagayatna iti pamiliana ngem iti panagserbina iti Pagarian ti langit.
Ta no baybay-anna met ti asawa ken pamiliana ket ipamaysana ti panagserbina iti langit, maakusaran iti panagbaybay-a ken saan a maikanatad nga aramid.
No met saan a one hundred per cent ti panagserbina iti Pagarian ti langit, saan ngarud a naan-anay dayta a panagserbi.
Isu nga adda daytoy a pannursuro a para laeng kadagiti pakaitedanna, dagiti mayat nga agpadi!
Saan laeng a maminggasut a daras a damagenda iti agpadi sakbay a maordinan no sisasagana met laeng a mangawat iti bokasionna, no naawatanna met laeng ti pammilin a dina panagasawa. No inawatna ti bokasion ket naordinan, inawatna metten ti pammilin a saan nga agasawa.
“Surotendak!” kuna ni Jesucristo iti inna panagserbi iti Pagarian ti langit.
Nangasawa aya ni Jesucristo? Saan!
Kasta met ngarud ti padi a sumurot ken Jesucristo. Nasken a saan a mangasawa tapno naan-anay ti inna panagserbi iti Pagarian ti langit, tapno saan a magudua ti bagina.
Ket ti padi a Katoliko, kalpasan nga inawatna ti bokasionna sa kalpasanna, nangasawa, saanna laeng nga inang-angaw ti bokasion ti kinapadi no di pati panagserbina iti Pagarian ti langit. Ngarud, ibilang isuna a bukel a naimula iti nabato a daga wenno iti igid ti kalsada.
Naglakaan, nagwayaan nga ibaga iti Father Rector (mangimaton iti seminario) a dimo kabaelan nga awaten ti bokasion. Dengggennaka met ken maawatannaka.
Naglakaan nga ibaga: ti panagbalin nga ulidan nga ama, kas umili, kas mannurat wenno ulidan iti aramid, sao ken panunot ket maysa met a naindaklan a wagas iti panagserbi iti Pagarian ti langit.


text:
Hesse
Ti Hesse /ˈhɛs/ wenno Hessia (Aleman: Hessen [ˈhɛsən], Hesse a dialekto: Hesse [ˈhɛzə]) ket kultural a rehion ti Alemania ken nagan ti estado ti Alemania.
- Ti kultural a rehion ti Hesse ket mangiraman ti Estado ti Hesse ken ti lugar a tinawtawagan ti Rhenish Hesse (Rheinhessen) iti kaarrubana nga estado ti Renania-Palatinado . Ti kaduogan a siudad ti kultural a rehion ti Hesse, Mainz, ket adda idiay Rhenish Hesse.
- Ti Estado ti Hesse (Aleman: Land Hessen, literal a kaibuksilan ti "Pagilian ti Hesse") ket paset ti dakdakkel a kultural a rehion. Daytoy ket adda ti kalawa iti 21,110 km2 (8,150 sq mi) ken gangani a sumurok ti innem a riwriw nga agtataeng. Ti kapitoliona ket ti Wiesbaden. Ti kadakkelan a siudad ti Hesse ket ti Frankfurt am Main.
Ti nagan a "Hesse" ket nagtaud manipud ti Hesse a dialekto. Ti sabali pay a nagan a "Hessia" ket nagtaud manipud ti mediebal a Latin ti Hassia. Ti Aleman a termino a Hessen ket inus-usar babaen ti Europeano a Komision gapu kadagit annurotenda a saan nga ipatarus dagiti nagnagan ti rehion (parapo 1.31 & 1.35).[4] Ti termino a "Hesse" ket nanunpalan a nagtaud manipuds ti Hermaniko a tribu a tinawtawagan ti Chatti, a nagtataeng iti rehion idi umuna a siglo B.C.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bevölkerung der hessischen Gemeinden". Hessisches Statistisches Landesamt (iti Aleman). Agosto 2016.
- ^ https://www.helaba.de/en/DieHelaba/MaerkteUndAnalysen/ResearchUndVolkswirtschaft/Bundeslaender/Downloads/20140402-ZahlenundFakten.pdf
- ^ "State population". Portal of the Federal Statistics Office Germany (iti Aleman). Naala idi 2014-03-27.
- ^ Pagsurotan ti Inggles nga Estilo ti Europeano a Komision, http://ec.europa.eu/translation/writing/style_guides/english/style_guide_en.pdf
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hesse iti Wikimedia Commons
- Opisial a Portal ti gobierno
- Wiki a maipanggep ti Hesse iti pagsasao a Hesse
- "Hesse". Katoliko nga Ensiklopedia.


text:
Instrumento ti musika
Ti instrumento ti musika ket aruaten a napartuat wenno naampon tapno agaramid kadagiti uni ti musika. Iti pamunganayan, atianiaman a banag nga agpataud ti uni ket mabalin nga instrumento ti musika ken daytoy ket panggep a ti banag ket agbalinen nga instrumento ti musika. Ti pakasaritaan ti instrumento ti musika ket nangrugrugi idin kadagiti punganayan ti kultura ti tao. Dagiti nasap anga instrumento ti musika ket mabalin a naus-usar idi kadagiti rito: a kas ti trumpeta tapno mangisenial ti balligi ti pananganup, wenno ti tambor iti relihioso a seremonia. Dagiti kultura ket kanungpalanda a nagparang-ay ti komposision ken panagpabuya kadagiti melodia para iti panagpalplaliwa. Dagiti instrumento ti musika ket nagbalbaliwda kadagiti addang ti nagbalbaliw a pannakaipakat.
Ti petsa ket taudan ti immuna nga aruaten a naikeddeng anga instrumento ti musika ket naisuppiatan. Ti kaduogan a banag nga intudtudo dagiti dadduma nga eskular a kas instrumento ti musika,ket ti simple a pluta, a napetsaan manipud idi 67,000 a tawtawen. Adda met dagiti konsenso a nangipetsa kadagiti nasapa a pluta iti agarup 37,000 a tawtawen.Nupay kasta, kaaduan dagiti historiador ket namatmatida a ti panangikeddeng ti naisangayan a panawen ti inbension ti instrumento ti musika ket imposible gapu ti suhetibidad ti pannakaipalawag ken ti relatibo nga instabilidad dagiti materiales a nakaaramidanda. Adu kadagiti nasapa nga instrumento ti musika ket naaramid manipud kadagiti kudil ti ayup, tulang, kayo, aken dagiti dadduma pay a saan nga agpaut a materiales.
Dagiti instrumento ti musika ket nawaya a naparang-ay kadagiti adu a matagtagitao a rehion iti lubong. Nupay kasta, ti pannakaiyasideg kadagiti sibilisasion ket taudan ti napardas a pannakaiwaras ken pannakaammpon kadagiti kaaduan nga instrumento kadagiti adayo a lugar manipud ti nagtaudanda. Babaen ti Tengnga a Panpanawen, dagiti instrumento manipud ti Mesopotamia ket addan idi diay Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, ken dagiti Europeano ket nagay-ayam kadagit instrumento manipud idiay Amianan nga Aprika. Ti panagparang-ay idiay Kaamerikaan ket napasamak iti nabunbuntog nga addang, ngem dagiti kultura iti Amianan, Tengnga, ken Abagatan nga Amerika ket nakibinbinningayda kadagiti instrumento. Babaen idi 1400,ti intrumento ti musika ket nabuntog a nagparang-ay kadagiti adu a lugar ket kaaduan idi babaen ti Occidente.
Ti pannakaidasig ti instrumento ti musika ket disiplina met daytoy, ken adu kadagiti sistema ti naus-usaren kadagiti napalabas a panawen. Dagiti instrumento ket mabalin a maidasig babaen ti ti epektibo a sakupdae, ti materiales a nakaramidanda, ti kadakkelda, kdpy. Nupay kasta, ti sapasap ket kaaduan nga akademiko a pamay-an, ti Hornbostel-Sachs, ket agus-usar kadagiti pamay-an babaen ti panagpataudda ti uni. Ti akademiko a panagadal kadagiti instrumento ti musika ket tinawtawagan ti organolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Instrumento ti musika iti Wikimedia Commons


text:
Papa Siricio
Ni Santo Papa Siricio, ket isu ti Obispo ti Roma manipud idi Disiembre 384 (ti petsa a Disiembre—15 wenno 22 wenno 29—is ket saan a napasinkedan)[1] aginggana idi pimmusay idi 26 Nobiembre399, ken isu ti simmaruno kenni Damaso I ken isu ket sinaruno babaen ni Anastasio I.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio (Libreria Editrice Vaticana 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), p. 9*
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Siricio iti Wikimedia Commons


text:
Ni Tatang Lakay (Tuloyna) Simmurot ni Cristal iti grupo dagiti mannakigubat. Bayat ti pannakiludonna kadakuada, napaneknekanna a kabutbuteng dagiti tattao ti demonio a panguloda. Madamag laeng dagiti tattao ti isasangbayna iti lugarda, dagdagusendan ti agkurus sada itantanamitim: “Adaywandakami, demonio!” Ti demonio ti kapigsaan ken kabilegan nga amo iti lubong,” nakuna ni Cristobal iti bagina. […]
Archive | Taraon Ti Panunot
Pakawanem Ida Ta Dida Ammo Ti Ar-aramidenda…
Salaysay ni Jobert M. Pacnis (Maudi iti dua a paset) Mailawlawag ditoy dagiti Maudi a Pito a Balikas ni Hesus idi addan nga agngangabit ken ni Patay. Sumnek iti puso ti pannakailawlawag ti tunggal balikas. Mapabaro ti pampanunot a kupikopna iti papananna manen a disso a pakigasanggasatanna kalpasan ti selebrasion. Daytoy a pannakapabaro, […]
Share:
Via Crucis: dalan ti panagtutuok
Ni Ma. Theresa B. Santos No kastoy a dumteng ti Semana Santa, umapon met iti muging dagiti saludsod: Ania, aya, ti via crucis a makunkuna? Kasano ti kinapategna iti biag ti maysa a nainsingpetan a Kristiano? Via crucis, kayatna a sawen, dalan ti krus. No krus, kayatna met a sawen iti literal, panagtutuok – […]
Share:
Ti Kapigsaan A Tao
Ni Ma. Theresa B. Santos Malagipko man ni mannurat iti Norway a ni Henrik Johan Ibsen (Marso 20, 1828-Mayo 23, 1906). Isu ti naawagan iti Father of Modern Drama. Nagbalin a national symbol dagiti Norwegians ken most important playwright in world history. Napintas ken nakallalagip dagiti sinursuratna. Ngem saan a dagiti sinuratna ti intay […]
Share:
Iti Tengnga Ti Agtuptupa A Bato
Ni Ma. Theresa B. Santos NO dadduma, dumteng ti pannakaladdit iti dua nga agtuptupa a bato – dumteng daytoy a saan a mapakpakadaan ken saan a ninamnama. Iti pannakalipit, nasken ti madagdagus a pangngeddeng, aglalo no daytoy ket biag ti patpatgen ti nakataya wenno agpeggad. Ket no dadduma, mapasamak ti aramid a saan koma […]
Share:
Kinaisnabera: negatibo nga ugali
Ni Ma. Theresa B. Santos Isnabera. Wenno isnabero. Maysa a negatibo nga ugali nga immapon iti panunot a rumbeng la unay a liklikan wenno saan nga ikkan iti importansia. Saan a rumbeng a daytoy ti iseksek iti nalapad a muging ta amangan no inna pay alian ket agbalin la ket ngarud a nalidem ti […]
Share:
Puonan ti gunglo dagiti empleado, dimmakkel
SAN JUAN, Ilocos Sur – Napadakkelen ti gunglo dagiti empleado ti munisipio ditoy ti pundo babaen ti panagpautangda kadagiti miembro. Segun ken ni Florencio Anastacio, presidente ti Association of San Juan Municipal Employees, immabuten iti nasurok a P500,000 ti pondo ti gunglo manipud iti P300,000 seed money nga impabulod ti gobierno munisipal ditoy. Babaen ti […]
Share:
TARAON TI PANUNOT: Ti annongen ti asawa a babai (Maudi a paset)
Adda tay kunada nga agpatingga met ti aanusan ti maysa a tao. Ket no mapunnon ti salup, agsapul metten iti nawaywaya a pakapnekan. Iti dayta a malem a kagapgapu ni Rina iti tong-itan, nagderetso iti kusina tapno mangilabban. Dina dinagas ni Angelo nga anakda iti balay da Nang Undis nga inana. Saan a nadatngan ni […]
Share:
SALAYSAY: Our Lady of Lourdes: Apparition ti Nailangitan nga Ina (Maudi a paset)
Nagasat dagiti mabbasa kabayatan ti misa. Iti sibubukel a lubong, manmano ti pakapasamakan a mabbasa dagiti makimisa. Di kadi sabali nga eksperiensa daytoy a banag? Apay ketdin nga agalen ti pannakabasa? Tapno laeng makatalon dagiti mannalon, nasken a mabbasada manipud iti agsapa agingga iti malem – mabbasada iti tudo no panagtutudo ken ling-et iti kainaran. […]
Share:
TARAON TI PANUNOT: Ti Religious Formalism (Umuna a paset)
Kunada man, karirigatan a pagbalbaliwen ti agkunkuna a nagbalbaliwen. Pudno la unay dayta. Kaiyariganna tay tao a gunggonem payen a riingen ngem di makariing agsipud ta agintuturog. Kasanom koma a riingen ti nakariingen wenno agintuturog? Narigat nga aramiden dayta, he-he! Ikukotan ken ikumotanna pay uray no saan a malammin! Narigat a pagbalbaliwen dagiti mangibagbaga a […]


text:
LAOAG CITY – Naluktan ti Pamulinawen Festival ditoy babaen ti civic military parade a nakipartisiparan dagiti opisial, empleado, ken dagiti nadumaduma a sektor ken maysa a music and dance extravaganza a naangay iti rabii.
Malaksid iti Zarzuela Ilocana, traditional games, Kaya ni Lolo, Kaya ni Lola ken dadduma pay nga aktibidad, maisayangkat pay ti Dulang Food Festival, Kalesa Festival inton Peb. 8, ti Pamulinawen Grand Parade inton Peb. 9, ken ti Miss Laoag City Pamulinawen International Quest 2010 Pageant Night inton Peb. 10.
Makabulan ti selebrasion ti Pamulinawen Festival ditoy siudad.#.


text:
CANDON CITY – Tallo nga agtutubo ti nagriringgor iti maysa a panganan ditoy gapu iti dati a susikda.
Nabigbig dagiti tallo a da Ednel Quiba, 20, ti kabsatna a ni Edmund, 18, agpada nga agnaed iti San Agustin iti daytoy a siudad, ken ni Nixon Telan, 16, residente iti Poblacion, Galimuyod, Ilocos Sur.
Iti inisial nga imbestigasion ti polis, naammuan nga agmermerienda da Telan ken di nainaganan a kaduana iti maysa a mami stand nga asideg iti plasa idi lumabas da Ednel ken Edmund.
Idi makita dagiti agkabsat ni Telan, kinomprontada daytoy mainaig iti napalabas a ririda a nagtungpal iti panagkakabilda.
Mapapati nga inruar ni Telan ti patademna nga agatiddog iti 16 a pulgada ket inarmaranna dagiti agkabsat ngem naagaw ni Ednel.
Simmangpet dagiti polis ket tinengngelda dagiti tallo sada impan iti police station. Nagtuloy latta ti panagsubang dagiti tallo ket inkulong dagiti polis ida tapno madisiplinada.
Kabigatanna, napalubosan met laeng dagiti tallo kalpasan a nagpapatang ken naglalamanoda. Nagkarida a didanton uliten ti napasamak.


text:
Etimolohia
Ti balikas a "probinsia" ket naala manipud ti maika-13 a siglo a Daan a Pranses ti "province," a daytoy ket nagtaud met laeng ti Latin a balikas ti "provincia," a mangibagbaga ti pagiturayan ti maysa a
mahistrado; a naisangsangayan, iti maysa a
ganganaet a teritorio.
Ti mabalin a Latin nga
etimolohia ket manipud ti "pro-" ("para iti") ken "vincere" ("tapno agballigi" wenno "mangtengngel iti"). Isunga ti "probinsia" ket maysa idi a teritorio wenno opisio a ti maysa a
Romano a mahistrado a tinengtengngel para iti gobiernona. Daytoy ket maipada ti nasapsapa a panag-usar ti Latin para iti pagturayan babaen ti
Romano a linteg.


text:
VIGAN CITY – Nabagsol ti maysa a kutsero babaen met
laeng ti padana a kutsero gapu iti mapapati a riri iti iluganda a
turista.
Segun iti inisial nga inbestigasion, mapapati a
kinullayot ken binagsol ni Ariston Tolosa, 66, residente iti Barangay
Beddeng Laud ditoy siudad ni Camilo Carino, 34, residente iti Ora
West, Bantay, Ilocos Sur gapu iti riri iti ikargada a pasaheroda a
turista.
Naammuan nga agsobra ti bilang dagiti turista ket
kasapulan a dua a kalesa ti mangilugan kadakuada ngem saan a
nagkinnaawatan dagiti dua a kutsero a puon ti nangkullayotan ken
nangbagsolan ni Tolosa ken ni Carino.
Naitaray
ni Carino iti Gabriela Silang General Hospital para iti pannakaagas
ti dunorna iti makannigid nga imana idinto a naipan ni Tolosa iti
police station.#


text:
JOHMAR R. ALVAREZ
Alimbasag 1*
Di latta makaidna dagiti ballikidmo
Iti alimuteng ti kayumanggi nga iddam
Rugmaannaka latta ti rumabraba a kebbakebbam
Iti sapsapulem a ridep ken pannakapnek
Iti an-anninawem nga anaraar iti sipnget
Iti sallabawan ken bautek—
Maanninawmo ti ubing a namnama
A kanaig ti alimuteng ti iddam
Duduayyaen ti sennaay ti ina
Agbariw-as kadi ti ubing
Iti makmakraayanen a nateng
Iti maisursursor mapirpirpiran a labba?
Makisinnapulan met latta ti ama
Iti sungbat ti panagmatamata ken panagmalmalanga
Iti labes ti ridaw ken tawa:
Ayan ti karabo a katalali dagiti naisabut a dir-i
Iti suli dagiti kinelleng ken bangkag?
Ti ubing a namnama, isu kadi met laeng
Ti anniniwan iti likudan ti arado?
Inarep-ep ti ina ti ubing iti panio a sigsiglotanna
Ken dagiti layap iti sardam a tantanamitimanna:
Sika, Anakko, ti sabali nga Apo Lung-aw.
Inarapaap ti ama ti ubing kadagiti gurlis ti arado
Ken kadagiti naisabut a dir-i
Iti suli dagiti kinelleng ken bangkag:
Sika, Anakko, ti baro a sual a mangyiras
Iti agal-alawaaw a gasat ti panagtig-ab.
Ngem agtartaraok latta dagiti bingkol
Ni ama, mamarbangon latta a di agsikor
Ni ina, naridam latta nga agaron
Ket ti ubing a namnama, agtuloy laeng a magna
Iti uges ti lapis iti papel a dokumento
Ti biag iti sinamar ti tangkayag—
Agkidemka iti nairut, agwingwingiwing
Dika maawatan ti naaweng latta a sagawisiw
Iti bukot ni kalantangan
Idinto ta awan arindenggan ti pulikkaaw ti mawaw a tuwaw
Dika latta maawatan ti isem ken talingenngen
Ti panagsublisubli a panangarruba ti pagbagasan.
Ania kadi ngamin a birtud ti naibinggas
Iti taraok ti kawitan iti appupo ti bannawag?
Idinto ta makitkitam: agdirdir-i ti kiring
Iti taraok ti karasaen.
Ket maasianka iti ubing
Tukkol ti lapis
Kumelkumel ti papel—
*Paset ti koleksion ti dandaniw a "Pito nga Alimbasag" a nangabak iti Maika-6 a Gunggona iti Salip iti Daniw iti Iluko ti Gawad Komisyon 2007 ti Komisyon sa Wikang Pambansa
Immuna a naipablaak iti BANNAWAG, Oktubre 29, 2007 ken iti Basi & Daniw


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Dua a granada ti nagsina nga insuko ti dua a tao sadiay Bantay len Sta. Lucia idi Enero 25.
Iti immuna a report, nakaawat dagiti polis-Bantay iti tawag manipud iti selpon a maysa a MK2 Fragmentation Hand Grenade ti nasarakan iti uneg ti balay ti maysa a Maricel Perez y Javillana, 31, naasawaan, ken residente iti Barangay Guimod, Bantay.
Kinuna ni Perez a nasarakanna ti granada iti uneg ti drawer bayat ti panagdalusna.
Iti maikadua a report, nasarakan ni Virgilio Estacio y Alcudia, 42, naasawaan, tractor operator, ken residente iti Barangay Conconig West, Sta. Lucia, ti hand grenade bayat ti panagaradona iti talon ni Winston Hernaez idi agarup 2:00 pm ti malem ti Enero 25.
Inreport a dagus ni Estacio ti naduktalanna iti polis.#


text:
Monday, August 3, 2015
Ist GOV. RYAN SINGSON RESCUELYMPIC 2015, OVER-ALL CHAMPION TI MDRRMC-CABUGAO!
Cabugao, Ilocos Sur – Kalpasan ti Flag Ceremony iti Pamilia LGU-Cabugao iti Agosto 3 , 2015 iti sango ti Municipal Hall, imbasa ni Mr. Dario Roy Siruno, Municipal Information and Tourism Officer dagiti Certificate a nagun-od ti Municipal Disaster Risk Reduction Management Council (MDRRMC)-Cabugao a napagballigianda nga inyalat iti kalkalpas a 1st Governor Ryan Singson Rescuelympic a naangay idi Hulio 29-31, 2015 iti Quirino Stadium, Bantay, Ilocos Sur a nagpartisiparan ti 27 a Munisipalidad iti Probinsia ti Ilocos Sur.
Malaksid kadagiti sertipiko a naited, karaman pay ti Tseke nga aggatad iti P75,000 ken Plake ti inabak ti MDRRMC-Cabugao nga immuna a nai-award idiay Vigan City babaen kada Gov. Ryan Luis V. Singson, PDRRMC Chairperson ken ni Mr. Michael C. Chan, PDRRMC Officer kadagiti kameng ti MDRRMC-Cabugao.
Inimatangan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakai-award ditoy Munisipio dagiti nasao a Certificate ti Pammadayaw, Tseke ken Plake babaen iti panangbayabay kenkuana da SBM Danny Q. Gazmen; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Vicky S. Serna; SBM Jayhan Alcid-Tan; SBM Benedicto M. Savellano; SBM Josefina S. Vallejo ken ni SBM Atty. Bryan Jett S. Pano.
Iti panagsarita ni Mayor Ediboy, kimmablaaw ken pinagyamananna daytoy a nagun-od a pammadayaw iti MDRRMC-Cabugao babaen iti panangtarabay ti LGU-Cabugao..
Impeksa ti Ama ti Ili iti ragsakna kadaytoy a nagapuanan ti MDRRMC-Cabugao ket mangnamnama iti agtultuloy a panangitakderda iti kaipapanan daytoy a pannakabigbig a pakaidumaan ti ili a Cabugao iti sabsabali nga ili ti Probinsia.
Nagsarita met ni Engr. Nestor B. Somera, MDRRMC Officer ken dadaulo dgiti nakisalip ket bininsana ti kapabilidad ti grupona a nakibalubal kadagiti napagsasalipan ken kinasalipna. Pinagyamananna ti agtultuloy a suporta ti LGU-Cabugao babaen iti panangidaulo ni Mayor Ediboy iti partisipasion ken dagiti aktibidadda ti MDRRMC-Cabugao ditoy Munisipalidad ken iti Probinsia.
Naragsak pay a nangipadamag ni Mayor Ediboy kadagiti napipintas a pagkunaan dagiti kailian nga umili ti Cabugao a nakalanglangenna iti sabali a pagilian kadagiti progreso ken pagdur-asan ti ili a nakitada babaen pay iti Website. Innayon ti Ama ti Ili a dagiti maaw-awatna a pammadayaw ken panangapresiar ket iramanna a mapadayawan ti sapasap nga umili agsipud ta kolektibo dagitoy a gapuanan ken nagun-od segun kenkuana.
Naisaganad ti pannakaibasa dagiti nagan dagiti agkasangay iti bulan ti Agosto 2015 nga idauluan met laeng ni Mayor Ediboy nga agkasangay inton Agosto 18 ket kinantaan ida ti Pamilia-LGU ken binagi ni Mrs. Lydia S. Gazmen, maysa kadagiti agkasangay iti nangipeksa iti panagyaman ken nangipaay iti mensahena kadagiti kakaduana ken iti sapasap.
Naaramid pay ti padamag dagiti aktibidad iti dadduma a Departamento ti LGU ken iti SB ken aktibidad a maasikaso nga atendaran ti Pamilia-LGU daytoy umuna a lawas ti Agosto 2015. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:20 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kategoria:Pampanid nga agus-usar kadagiti dakamat nga addaan ti pormat ken awan ti URL
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga agusar ti
|format= a saan met a mangited ti url para iti
|url=.
Makasapul ti
|format= iti
|url= (ti mensahe ti biddut ket kasisigud a nailemmeng)
Makasapul ti
|...-format= iti
|...-url= (ti mensahe ti biddut ket kasisigud a nailemmeng)
Mapasamak dagitoy a biddut no dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket agusarda iti
|format= wenno
|...-format= a saanda met nga agited iti maitunos nga URL para iti
|url= wenno
|...-url=. Dagiti parametro ti
|format= ken
|...-format= ket maus-usarda a mangibaga ti pormat ti papeles iti rekurso ti web (kas ti PDF, DOC, XLS, kdpy.). Kadagiti dadduma a kaso a mabalin nga inkedeng ti maysa nga editor nga agusar iti
|type= tapno mangibaga ti kita ti dokumento (kas ti hard cover, paperback, pamphlet, kdpy.) T pateg ti
|format= ken
|...-format= ket kankanayon a maiparang.
Ti listaan dagiti parametro ti
|...-format= ket:
|archive-format=,
|chapter-format=,
|conference-format=,
|contribution-format=,
|event-format=,
|lay-format=,
|section-format=,
|transcript-format=
Manipud idi 29 Nobiembre 2014, ti
|chapter-format= ket baro a parametro. Dagiti dakamat a nagkamkammatalek iti daan, iti saan a nasayaat a panagusar iti
|url= ken
|format= ket mabalin a nasken a mapasayaat.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, ikkaten ti
|format= wenno ti
|chapter-format=; ipalawag ti
|url= wenno
|chapter-url=; wenno baliwan ti
|format= iti
|type= (wenno iti
|chapter-format= no ti
|chapter-url= ket maus-usar nga awan iti
|url=.
Dagiti panid nga addaan iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga agus-usar kadagiti dakamat nga addaan ti pormat ken awan ti URL.[a]
Bayat a kaaduan kdagiti mensahe ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket makita dagiti amin nga agbasbasa adda met dagiti agtultuloy a nailemmeng. Dagiti editor nga agkayat a mangkita kadagiti amin a mensahe ti biddut ti CS1|2 ket mabalinda nga ipakita babaen ti panagpabaroda iti bukodda a CSS ti sapasap wenno kudil a mairaman dagiti makita a kodigo dita baba:
.citation-comment {display: inline !important;} /* Ipakita amin a mensahe ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Urayno naikabil daytoy a css, dagiti nadadaan a panid ti cache ti Wikipedia ket mablin a saan a napabaro a mangipakita dagitoy a biddut urayno ti panid ket nailista a kas maysa kadagiti pagsurotan a kategoria. Ti NULLEDIT ket mangresolba daytoy a parikut.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid dagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Taungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia taungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
SAN FERNANDO CITY – Awan ti
koordinasion dagiti kameng ti Philippine Drug Enforcement Agency iti
kapolisan ditoy siudad idi isayangkatda ti buy-bust operation, segun
iti hepe ti polis ditoy.
Kinuna ni Police Supt. Pedro
Obaldo, hepe ti polis ditoy siudad a gapu ta awan ti naikoordinar
kadakuada nga operasion, illegal ken naglabsing iti rules of
engagement dagiti nasao a PDEA agents.
Nakasuan iti illegal discharge of
firearms ken alarm and scandal da PO3 Roy Allan Abang ken Joselito
Dumocmat, agpada a PDEA agent gapu iti mapapati a panagpaputokda iti
paltog iti rabii ti Enero 11 iti Barangay Ilocanos Norte, ditoy
siudad bayat ti mapapati a buy-bust operation nga insayangkatda.
Innem dagiti PDEA agents a
mapapati a nangiwayat iti operasion ti droga iti nasao a lugar ngem
da laeng Abang ken Dumocmat dagiti nagpaputok.
Nainaganan dagiti uppat pay a PDEA
agents a da Prison Guard Chester Oandasan, 32, taga-Concepcion, del
Pilar, Ilocos Sur; Prison Guard Jaime Cruz, 32, taga-Sevilla, San
Fernando City ken Intel Officer Jojo Gayuma , 26, taga-San Martin,
Madela, Quirino.
Segun iti polis, nagrespondeda
gapu iti pulong dagiti residente iti nadakamat abarangay nga adda
dagiti PDEA agents a nagpaputok iti lugarda.
Nakarekobre dagiti polis iti maysa
nga 9 mm, maysa nga m-16 rifle ken maysa a 45 caliber pistol manipud
kadagiti suspek.
Mapapati
a nakainom dagitoy idi maarestoda.#


text:
Osasco
Ti Osasco (Panangibalikas a Portuges: [oˈzasku]) ket maysa nga ili idiay Estado ti São Paulo, Brasil a mabirukan idiay Kalatakan a São Paulo ken mairanggo a maikalima iti populasion kadagiti ili ti São Paulo. Segun ti IBGE idi 2015, ti Osasco ket agdama nga addaan iti maika-9 a kangatuan a dagup ti domestiko a produkto idiay Brasil, ken ti maikadua a kadakkelan iti Estado ti São Paulo. Ti populasion ket 696,382 (karkulo idi 2016) iti maysa a kalawa iti 64.95 km².[2] Daytoy ket maysa kadagiti kapusekan iti populasion a siudad, ken maipada iti densidadna iti Tokyo ken Siudad ti New York. Daytoy ket naikeddeng a nangruna nga urbano a sentro iti Akinlaud a parte ti Kalatakan a São Paulo. Daytoy ket maysa idi a distrito ti Siudad ti São Paulo aginggana idi Pebrero 19, 1962, idi ti Osasco ket nagbalin nga ili.[3] Ti pagsasao ti siudad ket "Urbs labor", insasao a Latin a ti kayatna sawen ket "Obra ti Siudad".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Population estimates for July 1st, 2015". Naala idi Hunio 4, 2016.
- ^ "IBGE - Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística".
- ^ IBGE, history
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Osasco iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Osasco manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – Nagtaud ti rigat ken ling-et dagiti mannalon ti tabako a birhinia ti adu a pondo a sagsagrapen ti lokal a gobierno iti Ilocos Sur ken dagiti ili ken siudad iti daytoy a probinsia, isu a rumbeng a dagiti tumutop a proyekto ti pakaaramatanna a mangpadur-as ti biag dagiti agtaltalon ken ti sibubukel a probinsia.
Dayta ti nagkaysa a kapanunotan ken tarigagay da Vice Gov. Jeremias Singson, ken Santo Domingo Mayor Amado Tadena kabayatan ti pannakiuman kadakuada ti Ilocos Sur Integrated Press iti nagsina a Kapihan iti Amianan Media Forum.
Impakaammo ni Vice Gov. Singson a ti Provincial Government ket addaan ti kaudian nga alokasion nga agarup P4 Bilion manipud iti R.A. 7171 Fund nga agpaay ti pannakapadur-as ti probinsia nangruna dagiti mannalon. Impalgakna pay a nakurang bassit a maysa a billion a pisos ti naala ti LGU iti Cabugao, ken sarunuem dagiti LGU iti Santa Cruz, Narvacan ken San Juan. Impakaammona pay nga uray dagiti upland municipalities ken dakkelen a pondo dagiti alokasionda iti R.A. 7171 Fund nangruna iti San Emilio.
Inlawlawagna a dimmakkel ti bingay dagiti LGU nga adu dagiti agmulmula iti tabako a birhinia gapu ti pannakaingato ti Sin Tax dagiti sigarilio. Impakammona pay nga uray non-tobacco producing LGU a naka-fixed ti bingayda ket manayonan met. Impalgakna nga addan dagiti LGU kadagiti ili a saan a sigud mamulmulaan iti tabako ti nangpapadasen ti nagpamula tapno ngumato ti bingayda kas ti Santa Catalina ken San Ildefonso. Impaganetgetna nga iti kadakkel dagiti pondo a bingay ti probinsia ken dagiti lokal a gobierno ket no umno ti pannakaaramatda ket awanen iti rason a saan a dumur-as ti kasasaad dagiti mannalon ken ti intero nga Ilocos Sur.
Indarirag ti Vice Governor a nasken a makonsulta dagiti mannalon no ania dagiti kangrunaan a kasapulanda a nasken nga ipaay ti gobierno ta isuda ti ad-adda a makaammo kadagiti banag a makapadur-as ti panagbiagda. Impakaammona nga agtultuloy ti panangipaay ti Provincial Government ti tulong kadagiti mannalon kas kadagiti libre nga alikamen iti agrikultura, bin-i ti irik ken mais, abono ken dadduma pay a kasapulanda.
Iti met met pannakiuman dagiti kameng ti ISIP ken ni Santo Domingo Mayor Tadena, impakaammona a maysa kadagiti kangrunaan a proyekto ti lokal a gobierno a napunduan iti R.A. 7171 Fund ket ti pannakabangon ti nalawa a Farmers Productivity Center sadiay igid ti National Highway iti Brgy. Parada. Impalgakna a mausar daytoy a pakai-display-an ken pagtagilakuan kadagiti sobra a produkto dagiti mannalon tapno nasaysayaat ti presioda, ken agpaay pay a training center dagiti agtaltalon.
Inrakurak ni Mayor Tadena ti kinapateg ti agtultuloy a panagsanay dagiti mannalon kadagiti kabaruanan a wagas ken teknolohia iti panagtalon tapno lumag-an ti trabahoda, ken umadu dagiti apitda. Impalgakna nga awan ti maibilang a One-Town, One Product iti Santo Domingo gapu ta nagduduma dagiti produktoda. Impakaammona pay a dandani aminen a farm-to-marker road iti Santo Domingo ket masementon, ken panggepda ti mangpalawa kadagiti kalsada kadagiti barangay. Planonda pay iti masakbayan ti mangpatakder iti baro a public market gapu ta naileten ti tiendaan gapu iti dumurdur-as nga ekonomia, ken nakaron ti trapiko iti National Highway iti inaldaw nangruna no Lunes ken Huebes a kapigsa ti tienda. Impalgakna pay ti planoda a mangaramid iti tallo a government centers iti ilida iti Daya, Poblasion, ken iti Laud a paset tapno maiwaras ti sentro ti gobierno, ken turongen dagiti tattao.
Impalgakna pay ti pannakagatang ti lima nga ektaria a daga sadiay Brgy. Santo Tomas a maaramid a sanitary land fill para iti waste management a pakaibellengan dagiti umad-adun a basura gapu ti panagdur-as ti ekonomia ti ilida. Impakaammona pay ti pannakapadur-as ti 6 – 7 nga igid ti baybay ti Santo Domingo tapno agbalin a tourist destination. (Eden Alviar)


text:
GALIMUYOD, Ilocos Sur – Dua ti natay idinto a 3 ti nayospital gapu iti aksidente a napasamak iti Vigan City, Tagudin, Ilocos Sur ken ditoy nga ili idi Enero 30, Pebrero 1 ken 2.
Naireport a natay da Rogelio Gazmen y Dalmeg, 49, naasawaan, ken residente iti Barangay Abaya, ditoy nga ili, ken ni Alvin Alviar y Advincula, 24, naasawaan ken residente iti Rizal Street, Barangay VIII, Vigan City idinto a nasugatan da Delfino Nigos, Jr. y Viernes, 28, naasawaan ken residente iti Barangay Kalawikiw, Salcedo, Ilocos Sur; Jeffrey Licudine y Guieb, 26, baro, mangisursuro ken residente iti Barangay Becques, Tagudin, Ilocos Sur ken maysa nga Arvin Hadlos y Pagaduan, 15, estudiante, residente iti Barangay Borono iti nasao met laeng a barangay.
Napasamak ti aksidente a nakatayan ni Gazmen iti Candon-Salcedo road a sakup ti Barangay Nagsingcaoan, Galimuyod idi agarup alas 6:45 ti Enero 30.
Segun iti inbestigasion, bayat ti panagsalog ti XRM 110 a motorsiklo ni Gazmen iti kalsada a sakup ti nadakamat a barangay, napukawna ti kontrolna iti manibela ket nakautna ti linia ti makasabatna a traysikel a minaneho ni Nigos a puon ti nagdinnungparan dagiti dua a lugan.
Naitaray ni Gazmen iti Candon City Hospital ngem pimmusay bayat ti pannakataming iti ospital. Nagsagrap met iti dunor iti makannigid a saka ken makannigid a ramay ni Nigos.
Iti met napasamak nga aksidente iti Vigan City, limtuad iti inbestigasion nga agdaldaliasat ni Alviar iti abagatan a direksion idi mapapati a dina nakalkula ti nagsulian a kurba ket direkta a dinungparna ti poste ti elektrisidad iti abaga ti kalsada iti dayaen ti Vigan Hotel.
Nagsagrap ti biktima iti nakaro a sugat iti ulo ket nupay naitaray iti Metro Vigan Cooperative Hospital, pimmusay ditoy kalpasan ti sumagmamano a minutos.
Iti panagimbestiga dagiti polis iti aksidente iti national highway ti Barangay Borono, naammuan nga agpaabagatan ti motorsiklo a nagluganan ni Licudine, ti Honda TMX tricycle a minaneho ni Amante Pagaduan y Lanuza, 45, naasawaan ken residente iti Barangay Borono, Tagudin, Ilocos Sur, ken sabali pay a traysikel idi nagmenor ti traysikel ni Pagaduan tapno agsikko iti kannigid a puon ti panagpakannawan ti sabali a traysikel a sumarsaruno kenkuana tapno dina madungpar ti immuna a nakadungparan met ti motorsiklo ni Licudine ti likud ti traysikel ni Pagaduan.
Gapu iti pigsa ti pannungpar, nagsagrap iti nakaro a dunor da Licudine ken ti pasahero ti traysikel a ni Hadlos ket naitarayda iti Tagudin General Hospital sada naiyalis iti maysa nga ospital iti San Fernando City.#


text:
MABAINAK iti inaramid ti anakko, Pari. Inaladanna ti panagpagayamda iti anakmo.
Dika agdanag, Pari, ta diakto pulos gumura kenka. Susik dagiti annakta daydiay.
Agyamanak, Pari. Awan man la ti nagnaan ti panagpatagtagainepko kenkuana.
Kunak manen a dika maawanan iti namnama, Pari. Isu nga’d nga addata ditoy tapno tarabayenta ida.
Maymaysa laengen ti nabati a namnamata, Pari.
Ania dayta, Pari.
Ikamangtan Kenkuana ti amin.
Wen nga agpayso. Naimbag man ta napanunotmo dayta, Pari!
‘Ta ngaruden.
NAPALABAS 3
“Di kayat ‘diay anakko ti agadal, Pari. Umanay kanon ti elementaria a nalpasna. Kuartanto met la kan’ ti sapulenna isu nga agkalap laengen!”
“Agpadada iti panunot iti ubingko, Pari! Agsana kano laengen tapno matulongannakami. Isunto kano met laeng ti agtawid iti pagsanaanmi. No agadal, amangan kan’ no mayadayo laeng ket matay ti trabaho a nagbibiagantayo.”
“Adda punto dagiti annakta, Pari. Kuna met ‘diay anakmo iti buniag a dagitinto laengen agbalin nga annakna ti pagadalenna.”
“Saan a nakakaskasdaaw nga agpada ti kapanunotanda, Pari, ta isuda la unay ti agkagayyeman. Kasda la agkabsat!”
“Ket no agkabsatda iti buniag, Pari!”
“Wen, aya!”
“Sabagay, napintas ti biag ditoy igid ti baybay. Nagagetka la ketdi, dimo pakarikutan ti pagbiagmo. Natalinaay pay ditoy.”
“’Payso ‘ta kunam, Pari. Sumangbay met sagpaminsan dagiti allawig ngem kasta a talaga. Mangpasam-it dagita iti biag.”
“Kas kaniata, Pari, kalpasan dagiti bagyo a nagdalananta, addata manen iti ikub ti baybay a mangnanam iti biag. Tapno ituloyta nga imaldit ti pakasaritaan ti binangonta a pamilia.”
NARUGIAN ti pannakaipasdek ti fishport ken dap-ayan. Saan la a dagiti naur-or ti nagtaudan iti pundo. Timmulong ti ama ti probinsia ken dagiti opisiales ti ili iti panangidaulo ni Mayor Damaso. Disnudo ti panagtrabaho dagiti lumugar. Naragsakan ni Tata Inong ta agbanag met laengen ti proyektoda a nabayagen nga inar-arapaapna.
Nadagsen met latta ti papangresan ni Tata Leon ken ni Tata Inong. Ngem baybay-an lattan ni Tata Inong. Awan maganabko no tutopak, sangkakunana iti bagina. Adda pay laeng iti puso ken panunotna ti nasinged a panaggayyemda.
Adda iskediul dagiti agobra. Naaramid a kasta tapno saan a maparalisa ti panagkalap ken panagsana iti Barangay Pandan. Ken tapno awan agsakit ti nakemna.
Naannayas koman ti taray ti amin ngem adda latta a riribuk ni Tata Leon.
Kas iti maysa a malem, nakainom daytoy a napan iti yan dagiti agob-obra a yan met ni Tata Inong a mangiwanwanwan.
“Isardengyo dayta!” inrikiarna. “’Nia ti maganabyo dita? Kaykayatyo laeng a pagnumaranda ti pigsayo dagiti aginlalaing dita!”
Sumilud dagiti balikasna, naisip ni Tata Inong. Ngem biangna laeng ti agpasensia. Intuloyna ketdi nga inwanwan dagiti taona.
‘Agawidkan, Tata!” kinuna ni Dayog ken ni Tata Leon.
‘Agawidkan, Uliteg, ket no maturongmo ti baybay ket malmeska dita!” sabali laeng ti nagkuna.
“Didak isuro!” inkusilap ti lakay. “Dikay’ ket agyaman ta addaak a mangbagbaga kadakayo!’
‘Ngem nabartekkan, Uliteg!”
‘Saanak a nabartek! Ammok pay laeng ti ar-aramidek ken dagiti sasawek!” Dakayo ketdi ti agawid ta masmasnop laeng ti agsagsagrap iti nam-ay. Kankanenda met la ti pundo! Pua!”
Nagpalting ti panagdengngeg ni Tata Inong. Saannan a mapalabes ni Tata Leon! Sobran!
“Tantanangem ti agsasao, Leon!” intebbagna.
“Ne, ne, ne, apay ngay a napasugkianka, Inong, ket awan met ti innagnaganak? Ti nagsida’t sili, isut’ naadatan; ti nagkutak, isut’ nagitlog, kasta kadi?”
“Aglablabeskan, Leon. Agob-obrakami a ling-et ken bolsami ti agsaksakripisio! Saan a kas iti lawlawatem!”
“’Pay nga’d a nagasanganka? Agplastarka man ta makita no asino ti pudpudno a lalaki!” imbales ni Tata Leon. Nakangirsi.
Lallalon a bimmara ti pispis ni Tata Inong. Ngem tinipedna latta ti riknana ta malagipna pay laeng ti naglabasda ken Tata Leon. Gayyem la ti gayyem, kinunana.
“Mabutengka? Awan ngarud, a, ti serserbim!”
Ditan a naiburuang ti pinenned ni Tata Inong a riknana. Timmayab ti kanigid a gemgemna iti timid ni Tata Leon. Napaangek a dagus daytoy iti daga.
Pasarunuan koma pay ni Tata Inong ngem isu met nga umkis ni Nana Caring nga asawa ti kumparena. Kaduana ti balasangda.
“Saan!” nagdardaras ti baket a nangapungol iti naipasubsob nga asawana.
Isu met a sumungad iti daya ni Nana Toking a kaduana ni Samuel.
“’Naan-anom ti gayyemmo?” inyarakup ti baket iti asawana.
“Pasensiakan, Mari Caring, iti napasamak ni kumpare. Nalabes ngaminen,” kinuna ketdi ni Tata Inong ken ni Nana Caring. “Diakon natengngel ti bagik.”
Nagtungtung-ed laeng ni Nana Caring.
Inyawat ni Tata Inong ti kannawan a dakulapna ken ni Tata Leon tapno tulonganna daytoy a bumangon. Ngem minatmatan laeng ti gayyemna. Awan met timtimek dagiti agbuybuya. Ur-urayenda ti sumaruno a mapasamak.
“Awatemon, ‘Tang,” kinuna ni Leda iti amana.
Nagtugaw ni Tata Inong iti sanguanan ni Tata Leon. “Agkinnaawatanta koman, Leon,” kinunana. “Isublita koma ti napalabas.”
“Lakay, ipangagmo ti gayyemmo.”
“Agtitinnulongtay’ koma a mangparang-ay iti barangaytayo, Leon,” intuloy ni Tata Inong. “Saanko la a dayaw no malpas ti agdama a proyektotayo. Dayawtayo amin! Agserbi pay daytoy a pakalaglagipan kadagiti pimmusayen a dakkelta a lalaki. Maipanaganto kadakuada dagiti proyekto tapno agnanayon a sibibiagda iti lagiptayo ket ditayto malipatan ti kinabannuarda. Ti turedda a nangirupir iti pagilian!” Immanges iti nauneg. “Isuda dagiti teddek ditoy lugartayo.”
Ulimek.
“Kabagis, dengdenggennak kadi? Inkari pay ‘diay anakmo iti buniag a suratenna a libro ti pakasaritaan dagiti ammata.”
Kinagiddan ti nagminar nga isem iti bibig ni Tata Leon ti yaaplaw ti angin a nangilili kadagiti pandan ken bayyabas.
Nagdirdir-i dagiti agbuybuya.
Ngem no nasiputanda la koma ti nabagas a panaginnisem da Samuel ken Leda, ad-adda koman ti ragsakda…#


text:
Karit para iti GUMIL
April 22, 2009 Leave a comment
Iti tengnga iti agsasamusam a parikut ken risiris dagiti saan nga agkakatunosan a pluma dagiti mannurat nga Ilokano a mabalin a makapahayblad pay ketdin a mabasa kadagiti chatboxes ken fora dagiti community portals ti Ilokano, a, mabalin a makauma ken makarengreng a madagdagullit, adda ti maysa a dangadang ken TIGNAY a mabalin a sangwen dagiti mannurat a mabalin nga ipanguloan dagiti miembros ti GUMIL.
Isu daytoy ti dangadang ken TIGNAY ti pannakataginayon ti sao/pagsasao nga ILOKANO. Mabalin a kunaentayo nga aningaas pay laeng daytoy a parikut, a, mabalin a kunaentayo a saan pay unay naanglem ti itdenna daytoy nga angot ken adayo pay laeng iti dalem ti kultura Ilokano ngem adda ditan ti sayamusom ti sumsumngaw a kinaliput a tignay dagiti mangtirtiris kadagiti rehional a lengguahe.
Adda ditan ti in-inut a pannakaungel ti sao/pagsasao nga Ilokano. Adun ti ubbing a mabainen nga agsao ti Ilokano uray man no patneng nga Ilokano koma met. No dumtengto ti panawen nga awanen ti mayat a gumatang/agbasa ti Bannawag, adda pay kadi serserbina dagiti awanan anag a kinapangas dagiti mannurat nga Ilokano? Siasino ti mangbasa ti iparparammagda a kinalaing?
Daytoy ti karit. Kasano a sangwen ti GUMIL daytoy Executive Order No. 210 dated May 17, 2003 ken daytoy a Dep. Ed. Order No. 36 (2006)?
Nalawag met siguro a pangrugian daytoy Section 7, Article XIV, of the 1987 Constitution:
“For purposes of communication and instruction, the official languages of the Philippines are Filipino and, until otherwise provided by law, English.
The regional languages are the auxiliary official languages in the regions and shall serve as auxiliary media of instruction therein.
Spanish and Arabic shall be promoted on a voluntary and optional basis.”
Ania met ngay ti aramiden ti GUMIL ken ti Ilokano Community iti daytoy a linteg?
Urayentayo kadi pay nga adda maaramid a linteg tapno matungpal daytoy: “until otherwise provided by law, English”?
Adda ken adu met ngata ti kas kaniak a mangpadpadaan kadagiti addang a mangsalluad ti bukodko a pagsasaao.
Ti saludsod: GUMIL, ania met ti addangmo?


text:
Esperanto
Ti Esperanto (tulong·paammo) ket isu ti kaaduan ti mangisasao a naisangalen nga internasional a katakunaynay a pagsasao.[1] Ti naganna ket nagtaud manipud ti Doktoro Esperanto (ti Esperanto ket maipatarus a kas ti 'maysa nga agnamnama'), ti seudonimo babaen ni L. L. Zamenhof a nangipablaak ti immuna a libro a nangisalaysay ti Esperanto, ti Unua Libro, idi 1887. Ti panggep ni Zamenhof ket ti agaramid ti nalaka a maadal ken polikal nga agmangngamangnga a pagsasao a sagudayan ti panakaumili ken agpatan-ay ti kappia ken sangalubongan a panaka-awat dagiti nagbaetan ti tattao nga addaan ti sabsabali a rehional ken/wenno nailian a pagsasao.
Ti karkulo dagiti mangisasao ti Esperanto ket makasakup manipud ti 10,000 aginggana ti 2,000,000 a nasiglat wenno nasayanud a mangisasao, ken dagiti pay patneng a mangisasao, a daytoy ket dagiti, tatto a nakaadal ti Esperanto manipud kadagiti nagannak kaniada a kas maysa a bukodda a patneng a pagsasao. Ti Esperanto ket maisasao kadagiti agarup a 115 a pagpagilian. Daytoy a panag-uar ket kangrunaan nga adu idiay Europa, Daya nga Asia, ken Abagatan nga Amerika.[2] Ti immuna a Lubong a Kongreso iti Esperanto ket naurnos idiay Pransia idi 1905. Manipud idin dagiti kongreso ket naaramid a tinawen kadagiti sabsabali a pagilian malaksid kadagiti tawtawen nga addaan ti sangalubongan a gubgubat. Urayno awan pay ti maysa a pagilian a nangampon ti Esperanto a kas opisial a pagsasao, ti Esperanto ket naipatalked babaen ti Pranses nga Akademia dagiti Siensia idi 1921 ken ti mabigbigan babaen ti UNESCO idi 1954 (a kalpasan daytoy, idi 1985, ket naipatalged pay kadagiti kamkamengna nga estado). Idi 2007 ti Esperanto ket isu idi ti maika-32 a pagsasao a kumappon idiay "Kadawyan a Europeano a Pagalagadan iti Reperensia para kadagiti pagsasao: Panagadadal, Panagisursuro, Pammategan (CEFR)".[3] Manipud idi Oktubre 2011, ti Esperanto Wikipedia ket addaan ti maika-27 a kaaduan ti bilang kadagiti Wikipedia nga artikulo.[4] Ti Esperanto ket isu ti agdama a pagsasao ti panagisursuro iti Internasional nga Akademia dagiti Siensia idiay San Marino. Addaan dagiti pangipapati a ti panagadal ti Esperanto ket baka makaited ti nagatngato a sapasap a pundasion para iti panagadal ti pagsasao, ken adda dagiti kangrunaan a pagadalan a mangisursuro daytoy a kas panagisagana para iti panagadal kadagiti ganganaet a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zasky, Jason (2009-07-20), "Dagiti naupay a Balikas", Naupay a Magasina,
Ngem dagiti banag dagiti nainbento a pagsasao, isu daytoy ti nakadidillaw nga agnanayon a naimballigian a pagsasao. Addaan daytoy kadagiti ribribo a mangisasao ken dagita pay patneng a mangisasao ken dayta keng napangrunaan a naaramidan a maigiddiat kadagiti 900 wenno dagiti sabsabali a pagsasao nga awanan ti mangisasao.
- ^ Panag-taldiap iti panakaiwarwaras kadagiti mangisasao iti Esperanto dagup a sangalubongan.
- ^ Opisial Europeano a CEFR pappapel iti Esperanto.
- ^ Ranggo dagiti Wikipedia babaen dagiti bilang ti artikulo Naala idi 2011-10-04


text:
Pintas
Ti pintas (tinawtawagan pay a kas ti kinapintas ket ti maysa a pakailasinan ti maysa atao, ayup, lugar, nanag, wenno panunot a mangited ti panakapuot a panagsanay ti rag-o wenno pannakapnek.[1] Ti pintas ket inad-adal a kas paset ti estetika, sosiolohia, sosial a sikolohia, ken kultura. Ti "umno a pintas" ket maysa nga entidad a sinidsiddaawan, wenno agtagikua kadagiti langa a kaaduan anaigupit iti pintas iti maysa a naisangsangayan a kultura, para iti kinaperpekto.
Ti panakasanay ti "pintas" ket kanayon a mangipanggep ti panangipatarus kadagiti entidad a kas iti natimbengan ken nai-dangngay iti katutubo, a mabalin a mangiturong daytoy kadagiti rikna ti panakaguyugoy ken derrep ti pia. Gaputa daytoy ket maysa a kabukbukodan a panakasanay, daytoy ket kadawyan anaibagbaga a ti "pintas ket adda iti kumitkita."[2]
Adda ti ebidensia a dagiti panagipagarup ti pintas ket ebolusionario a naikeddeng, a ti banbanag, dagiti aspeto ti tao ken dagiti ladawan ti daga a naipanpanunotan anapintas ket kayarigan a mabirukan kadagiti amin a kasasaad a makaited ti napasayaat a panakaungar ti agipagpagarup a henero ti tao.[3][4]
Ti klasiko a Griego a pangnagan para iti "pintas" idi ket ti kάλλoς, kallos, ken ti pangilasin para iti "napintas" idi ket ti kaλός, kalos. Ti Koine a Griego a baliakas para iti napintas idi ket ti ὡpaῖoς, hōraios,[5] ti maysa apanangilasin nga etimolohiko a nagtaud manipud ti balikas a ὥpa, hōra, a kayatna asaoen ket "oras". Iti Koine a Greigo, ti pintas idi ket naitaripnong iti "napanawenan".[6] Isu a, ti naluom a prutas (a napanawenan) ket naipanpanunotan idi a napintas, isu nga ti ubing a balasang nga agparparang a maysa amankman wenno ti manakman a babai nga agparparang a kas ububing ket saan a naipanpanunotan a napintas. Iti Atiko a Griego, ti hōraios ket adu idi ti kayatna saoen, a mairaman ti "kina-agtutubo" ken "pannaka-manakman".[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "pintas, n.". OED Online. Disiembre 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Maala idi Pebrero 11, 2012
- ^ Gary Martin (2007). "Ti pintas ket adda iti kumitkita". The Phrase Finder. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Nobiembre 30, 2007. Naala idi Disiembre 4, 2007.
- ^ Ti Oxford a Manual para iti Estetika
- ^ http://www.ted.com/talks/denis_dutton_a_darwinian_theory_of_beauty.html
- ^ Matthew 23:27, Tigtignay 3:10, Flavius Josephus, 12.65
- ^ a b Euripides, Alcestis 515.
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pintas iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Pintas iti Wikiquote (iti Ingles)