text:
VIGAN CITY – Kasapulan ti nainget a pannakaadal ti singasing a pannakaisanud ti May 2019 National and Local Elections ta naipalaon iti Konstitusion ti pannakaangay ti panagpipili kalpasan iti tallo a tawen.
Dayta ti impasingked ni Senate President Vicente “Tito” Sotto III iti panagsaritana kas kangrunaan a bisita ken keynote speaker iti paggibusan ti lima nga aldaw a panangrambak iti Legislative Awareness Week ti 9th Sangguniang Panglalawigan ti Ilocos Sur nga idauluan ni Vice Governor Jeremias Singson.
Naangay ti pasken sadiay Vigan Convention Center, Vigan City idi bigat ti Hulio 13, 2018. Dimmar-ay iti pasken da Gov. Ryan Singson, dagiti opisial ken agserserbi iti Provincial Government ken kadagiti 32 nga ili ken dua a siudad iti Ilocos Sur. Nakikaysa pay dagiti dadduma a sangaili nga opisial ti gobierno manipud kadagiti sabali a siudad ken probinsia iti Pilipinas.
Iti panagsarita ni Sen. Sotto, inlawlawagna nga iti nabiit pay a panagtakemna kas Senate President ket nairana ti kaadu dagiti nadagsen a problema iti pagilian, ken ti saan a nabara a panaglangen ti Senado ken House of Representatives gapu iti isyu ti Charter Change wenno pannakasukat ti Konstitusion, ken pannakabaliw iti sistema ti gobierno iti federalismo.
Impasingkedna a saan a nalaka nga isanud wenno ikansela ti nakaiskediulen nga eleksion inton Mayo 2019 ta naipalaon dayta iti 1987 Constitution, ken saan a mabalin a paatiddogen ti panagakem dagiti agdama a nakatugaw a nabutosan nga opisial nga aggibusen ti terminoda.
“Madaling sabihin na i-postpone ang halalan para magkaroon ng panahon ang Kongreso sa Charter Change tungo sa federalismo, pero hindi ganuon kasimple ang proseso; dapat kong pag-aralan mabuti; kailangan kong pakinggan ang opinyon at saloobin ng mga kasama ko sa Senado, sa majority at sa minority, at dapat i-consider rin ang tinig ng taong bayan, kagaya ninyo na mamamayan ng Ilocos Sur,” kinuna ni Sotto iti panangilawlawagna ti pagtaktakderanna.
Inaklon ni Sotto nga awanen ti panawen ti Kongreso a mangtaming ti isyu ti Charter Change ken federalismo no matuloy ti eleksion ta mangrugin ti panagipila ti kandidatura inton Oktobre 2018. Impatalgedna ti panangadalda iti Senado ti umno nga aramidenda a makaipaay iti sapasapa a pagimbagan dagiti umili.
Ti reaksion ni Sotto ket sungbat iti singasing ni House Speaker Pantaleon Alvarez a pannakaisanud ti 2019 Midterm Election tapno maikkan ti naan-anay a panawen ti Kongreso a mangtaming ti pannakaamendar ti Konstitusion para ti panagsukat iti federalismo ti unitary system ti gobierno.
Kabayatan ti pasken, impaay ni Vice Gov. Singson ti State of the Legislative Address a nangireportanna kadagiti nagapuanan a resolusion ken ordinansa ti 9th Sangguniang Panglalawigan. Binigbigna ti naindaklan a nagapuanan dagiti amin a kakaduana iti Provincial Board iti pannakaputar dagiti ordinansa ken resolusion para ti sapasap a pagimbangan dagiti umili iti Ilocos Sur.
Inyawat pay ti Vice Governor ti report ti Provincial Board ken ni Gov. Singson. Impaayan pay ti SP ti pammadayaw ti gobernador, dagiti opisial ti PGIS ken dagiti amin a local government units iti Ilocos Sur. Naipaayan pay ti pammadayaw dagiti media partners ti SP a tumultulong iti pannakaiwaras dagiti damag nga ipapaay ti PGIS kadagiti umili. Mairaman kadagiti media institutions a napadayawan ket ti Timek Ti Amianan Newspaper ken Radio DZNS 963 Catholic Media Network.
Ti pasken ket alimpatok ti lima nga aldaw a pannakarambak ti Kakibin ti Balligi Legislative Week a naangay tapno mairakurak iti publiko ti kinapateg ti akem dagiti agar-aramid kadagiti lokal a linteg, ken tapno maparegta dagiti kameng ti Sangguniang Panglalawigan, Sangguniang Panglunsod ken Sangguniang Bayan nga agputar kadagiti ordinansa ken resolusion para ti pagsayaatan dagiti umili iti Ilocos Sur. (Eden Alviar)


c: text/html

text:
Magnoliopsida
Ti magnoliopsida ket ti umiso a botaniko a nagan para iti klase dagiti mula nga agsabsabong. Babaen ti panangipalawag ti klase ket mangiramanto ti pamilia ti Magnoliaceae, ngem ti bukodna a sirkumskripsion ket mabalin nga agdumaduma, a mabalin nga ad-adu a mangiraman wenno saan a unay a mangiraman depende ti sistema apannkaidasig nga agdama a masarsaritaan.
- subklase Cornidae
Magnoliopsida iti sistema ti Cronquist[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema ti Cronquist ket agus-sar ti daytoy nga akin-uneg a taksonomia (iti bersion ti 1981):
- klase Magnoliopsida [= dagiti dicotyledon]
- subklase Magnoliidae
- subklase Hamamelidae
- subklase Caryophyllidae
- subklase Dilleniidae
- subklase Rosids
- subklase Asteridae
Dagiti sistema ti Dahlgren ken Thorne[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema Dahlgren ken ti sistema Thorne (1992) ket agus-usar ti nagan ti Magnoliopsida para kadagiti mula nga agsabsabong (angiospermae). Nupay kasta, ti sistem Cronquist ket nadayegen ken addaan daytoy kadagiti adu a bersion iti naipablaak iti daytoy a sistema. Kadagiti dadduma a sistema anaibatay ti Cronquist ti nagan a Magnoliopsida (iti ranggo iti klase) ket mangibagbaga kadagiti mula nga agsabsabong ( angiospermae).
- klase Magnoliopsida [= angiospermae]
- subklase Magnoliidae [= dagiti dicotyledon]
- subklase Liliidae [= dagiti monocotyledon]
Sistema Reveal[urnosen | urnosen ti taudan]
Tie istema Reveal ket agus-usar ti nagan ti Magnoliopsida para iti grupo dagiti primitibo a dicotyledon, a maipada kadagiti agarup a gudua kadagiti mula iti magnoliids:
- klase1. Magnoliopsida
- superurnos 1. Magnolianae
- superurnos 2. Lauranae
Dagiti sistema nga APG[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti APG ken sistema APG II dagiti botaniko a nagan ket naus-usar laeng iti ranggo iti urnos ken iti baba. Iti ngato ti ranggo ti urnos, dagitoy a sistema ket agus-usarda ti bukodda a nagan, a kas dagiti angiospermae, eudicotidae, monocots, rosids, kdpy. Dagitoy a nagan ket mangibagbaga kadagiti klade (di nairanggo). Daytoy a klase ti Magnoliopsida ket saan a naipalplawag. Laglagipen a ti kapanunotan dagiti dicotyledon ket mabalin a taksonomiko a unit ket makaala ti pormal a nagan a liklikan babaen ti APG: dagiti dicot ket naikeddeng dagitoy a parapiletiko.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Magnoliopsida iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan
Darsen a mapan agbiruk
Daytoy a pakdaar ti panagurnos (para iti nagan ti espasio ti Modulo) ket naisaad a saan nga agpaso. Tapno mabaliwan ti pannakaisaad, pangngaasi a pabaruen ti parametro ti
|expiry=.
Daytoy a pakdaar ti panagurnos (para iti nagan ti espasio ti Modulo) ket naisaad a saan nga agpaso. Tapno mabaliwan ti pannakaisaad, pangngaasi a pabaruen ti parametro ti
|expiry=.
Daytoy a plantilia ket inus-usar kadagiti mensahe ti sistema. Dagiti panagbaliw iti daytoy ket gapuanan kadagiti dagus a panagbalbaliw iti interface ti agar-aramat iti Wikipedia. Tapno maliklikan ti pannakagulo, dagiti ania man a panagbalbaliw ket nasken nga umuna a masubokan kadagiti /pagipadasan ti plantilia wenno /pangsubok a subpanid, wenno iti bukodmo a pagipadasan. Dagiti nasubokan a panagbalbaliw ket mabalinton a mainayon iti agmaymaysa a panagurnos iti daytoy a plantilia. Pangngaasi a pakitungtungan iti ania man a panagbalbaliw iti tungtungan a panid sakbay ti pannakaisayangkatda.
Daytoy a plantilia ket namarkaan iti ID ti CSS ken nagan ti klase CSS ti
".module-namespace-editnotice", tapno dagiti editor ket makaipakatda iti bukodda a panangiduma ti CSS no kayatda. Tapno mailenmmeng daytoy a mensahe, inayon ti kodigo nga adda dita baba:
# module-namespace-editnotice {
display : none !important ;
}
idiay
Special:Mypage/skin.css.


text:
Demokrasia
Ti demokrasia ket maysa a porma ti gobierno a dagiti amin a naikeddeng nga umili ket adda ti agpapada a panagikeddeng kadagiti amin a panangipato a mabalin a mangbaliw kadagiti biagda. Ti demokrasia ket mangpalubos kadagiti tattao a makapada a makibinglay—no ti dagus wenno babaen kadagiti nabutosan a representatibo—iti panagisingasing, panagrang-ay, ken panagpartuat kadagiti linteg. Daytoy ket sakupanna dagiti kasasaad ti sosial, ekomnomiko ken kultura a mangipalubos ti nawaya ken agpadpada a panakasanay ti politiko a kinabukbukodan a panagikeddengl . Daytoy ket nagtaud manipud iti Griego: δnuokpatίa (dēmokratía) "turay ti tattao",[1] a naaramid manipud iti δῆuoς (dêmos) "tattao" ken kpάtoς (kratos) "bileg", circa 400 BC, tapno mangibaga kadagiti politiko a sistema nga idi ket adda kadagiti Griego siudad-estado, a naisangsangayan ti Atenas. Dagiti dadduma a kultura kalpasan ti Gresia ket nakaiparawadda kadagiti adu para iti ebolusion ti demokrasia a kas ti Taga-ugma a Roma, Europa, ken ti Amianan ken Abagatan nga Amerika.[2]
Ti demokratiko a gobierno ket maigiddiat kadagiti porma ti gobierno a ti bileg ket tinengtengngel babaen ti maysa, a kas ti monarkia, wenno ti bileg ket tinengtengngel babaen ti bassit a bilang dagiti tattao, a kas ti maysa nga oligarkia wenno aristokrasia. Nupay kasta, dagitoy a suppiatan, a tinawtawid manipud iti Griego a pilosopia, ket saanen a malaslasin gapu dagiti kontemporaneo a gobierno ket addaanda kadagiti naglalaok a demokratiko, oligarkiko, ken monarkiko nga elemnto. Ni Karl Popper ket inlawlawaganna ti demokrásia a maigiddiat ti diktadura wenno tirania, a daytoy ket mangipatpatengnga ti isip para kadagiti kalakaman dagiti tao a mangtengngel kadagiti dauloda ken ti mangikkat kaniada nga awan ti kammassapulan para iti maysa a rebolusion.
Adda dagiti nadumaduma a kita ti demokrasia, ngem adda dagiti dua a porma, dagitoy dua ket ket maipanggepda no kasano ti sibubukel a bagi dagiti umili—ti naturay a bileg iti ania man a kita ti demokrasia—ti mangtungpal ti nakemna. Ti maysa a porma ti demokrasia ket ti dagus a demokrasia, a dagiti umili ket addaanda ti dagus ken aktibo a pannakibinglay kadgiti panagikeddeng ti gobierno. Kaaduan kadagiti moderno a demokrasia, ti sibubukel a bagi dagiti umili ket agtultuloy nga isu ti naturay a bileg ngem ti politiko a bileg ket saan a dagus a naisansanay babaen dagiti nabutosan a representatibo; daytoy ket tinawtawagan a kas ti representatibo a demokrasia. Ti konsepto ti representatibo a demokrasia ket kaaduan a rimsua manipud kadagiti kapanunotan ken dagiti patakder a naparang-ay iti las-ud ti Europeano a Tengnga a Panawen ken ti Panawen ti Panagpalpalawag ken dagiti Amerikano ken Pranses a Rebolusion.[3]
Dagiti pannakailasinUrnosen
No adda konsenso no kasono ti mangipalawag iti demokrasia, ngem ti legado nga ekualidad, wayawaya ken ti alagaden ti linteg ket nailasin dagitoyen a kas dagiti nangruna a panangilasin manipuden kadagiti taga-ugma a panawen.[4][5] Dagitoy a pamunganayan ket naiballatek kadagit amin a mabalin nga umili a kas agpapada sakbay iti linteg ken addaan iti agpapada a pana-usar kadagiti lehislatibo a proseso. Kas pagarigan, iti representatibo a demokrasia, ti tunggal maysa a butos ket agpapada iti kadagsen, nga awan kadagiti awan gapuna a panangigawid a mabalin a maipakat iti sinoman nga agtartaray nga agbalin a representatibo, ken ti wayawaya dagiti mabalin nga umili ket masalaknibanda babaen kadagiti nalintegan a karbengan ken dagiti wayawaya a kadawyan a sinalaknibanna babaen ti batay-linteg.[6][7]
Ti maysa a teoria ket agtengtengel a ti demkrasia ket makasapul kadagiti tallo a kammasapulan a pamunganayan: 1) panagtengngel iti panagpangato, kas iti kinaturay nga agtataeng kadagiti kababaan ng aagpang iti turay, 2) saan a panagpapada iti politikan ken 3) dagiti kadawyan a sosisal nga inkedkeddeng laeng a maawat babaen dagiti tattao ken instituto a mangiballatek ti immuna kadagiti dua a pamunganayan iti panagtengngel ti panagpangato ken ti saan a panagpapada iti politika.[8]
Ti termino a "demokrasia" ket sagpaminsan a naus-usar a kas pangyababaan para iti liberal a demokrasia, a daytoy ket karuay ti representatibo a demokrasia amabalin a mangiraman kadagiti elemento a kas ti politikal pluralismo; ekualidad sakbay iti linteg; ti karbengan iti petision kadagiti nabutosan nga opisial para kadagiti panangirebbeng kadagiti reklamo; rumbeng a proseso; dagiti sibil a wayawaya; dagiti karbengan ti tao; ken dagiti elemento ti sibil a kagimongan iti ruar ti gobierno. Ni Roger Scruton ket insuppiatna a ti demokrasia laeng ket saan a makaited ti personal ken plikal a wayawaya malaksid no adda met dagiti instituto ti sibil a kagimongan.[9]
Kadagiti adu a pagilian, a naipangpangruna ti Nagkaykaysa a Pagarian a nangipaammo iti Westminster a sistema, ti kangrunaan a pamunganayan ket ti parlamentario a kinaturay, bayat a nagtaltalinaay iti kinawaya ti hustisia.[10] Idiay Estados Unidos, ti panagsina dagiti bileg ket kanknayon a nadkdakamat a s ti sentral a gupit. Idiay India, ti kadakkelan a demokrasia iti lubong, ti supremasia ti parlamentario ket suheto iti batay-linteg a mangiraman ti panagrepaso iti hustisia.[11] Dagiti sabali pay nga usar ti "demokrasia" ket mangiraman iti dagus a demokrasia. Urayno ti termino a "demokrasia" ket kadawyan nga inus-usar iti kontesto iti politikal nga estado, dagiti pamunganayan ket mabalin pay a maipakat kadagiti pribado a gunglo.
Ti agturay ti kaaduan ket kankanayon a nailista a kas panangilasin iti demokrasia. Isu a ti demokrasia ket mangipalubos para kadagitiminoridad ti politika ta maparukma babaen ti "tirania ti kaaduan" iti kaawan kadagiti legado a panangsalaknib kadagiti tao wenno dagiti karbengan ti grupo. Ti maysa a kammasapulan a paset ti maysa a "umno" a representatibo a demokrasia ket dagiti kompetrtibo a panagbutos a nasayaat para kadagiti substantibo[12] ken pamay-an.[13] Iti pay maipatinayon, wayawaya iti politikal a panangiyebkas, wayawaya iti bitla, ken wayawaya iti pablaak ket naikeddeng dagitoy kadagiti kammasapulan a karbengan a mangpalubos kadagiti mabalin nga umili tapno naskenda a mapaammuan ken mabalinda ti agbutos segun kadagiti bukod nga interesado.[14][15]
Naisingasing pay a ti batayan a langa ti demokrasia ket ti kapasidad dagiti amin nga agbutbutos ti nawaya ken napno a pannakibinglay iti biag ti kagimonganda.[16] Nga ddaan daytoy iti panangiyunay-unay kadagiti panangipagarup iti sosial a kontrato ken ti kolektibo a nakem dagiti amin nga agbutbutos, ti demokrasia ket mabalin pay a maiasin a kas porma ti politikal a kolektibismo gapu ta naipalawag daytoy a kas porma ti gobierno a dagiti amin a mabalin nga umili ket addaanda iti agpapada a karbengan iti panagaramid iti linteg.[17]
Bayat a ti demokrasia ket kankanayon a maipadpada iti republikano a porma ti gobierno, ti termino a "republika" ket klasiko a mangsakop kadagiti demokrasia ken dagiti aristokrasia.[18][19] Adda met dagiti demokrasia a batay-linteg a monarkia, a kas ti Nagkaykaysa a Pagarian.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Paammo
- ^ Demokratia, Henry George Liddell, Robert Scott, "Ti Griego-Ingles a Leksikon", idiay Perseus
- ^ Weatherford, J. McIver (1988). Dagiti Indiano nga agitited: kasano a binaliwan dagiti Indiano ti Amerika ti lubong. New York: Fawcett Columbine. pp. 117–150. ISBN 0-449-90496-2.
- ^ "Demokrasia".Encyclopædia Britannica.
- ^ Wayawaya ken hustisiapara iti dadduma iti Economist.com
- ^ "Aristotle, Politics.1317b (Libro 6, Paset II)". Perseus.tufts.edu. Naala idi 2010-08-22.
- ^ R. Alan Dahl, I. Shapiro, J. A. Cheibub, The Democracy Sourcebook, MIT Press 2003, ISBN 0-262-54147-5, silpo ti Liblibro ti Google
- ^ M. Hénaff, T. B. Strong, Public Space and Democracy, Pagmalditan ti Unibersidad ti Minnesota, ISBN 0-8166-3387-8
- ^ Kimber, Richard (1989). "On Democracy". Scandinavian Political Studies. 12 (3): 201, 199–219. ISSN 0080-6757.
- ^ Roger Scruton (2013-08-09). "A Point of View: Is democracy overrated?". BBC News.
- ^ "Parliamentary sovereignty". UK Parliament. Naala idi 18 Agosto 2013.
- ^ "All-party meet vows to uphold Parliament supremacy". The New Indian Express. 2 Agosto 2013. Naala idi 18 Agosto 2013.
- ^ Kasayat a substantibo ket kaibuksilanna iti ekualida kadagiti amin a mabalin nga umili kadagiti amin a mairebbeng a banag, ka siti panagpapada iti opurtunidad, dagiti sosial a kasasaad, kdpy.
- ^ Ti kasayaat ti panay-an ket kaibuksilanna a dagiti alagaden dagiti panagbutos ket nalawag, masakbayan a maiyasentar, ken saan a mangparabor iti ania man a grupo weno tao iti sabali.
- ^ A. Barak,The Judge in a Democracy, Pagmalditan ti Unibersidad ti Princetons, 2006, p. 27, ISBN 0-691-12017-X, Silpo ti Liblibro ti Google
- ^ H. Kelsen, Ethics, Tom. 66, Blng. 1, Paset 2: Foundations of Democracy (Oktubre , 1955), pp. 1–101
- ^ Martha Nussbaum, Women and human development: the capabilities approach (Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridges, 2000).
- ^ Larry Jay Diamond, Marc F. Plattner (2006). Dagiti elektoral a sistema ken demokrasia p.168. Pagmalditan ti Umibersidad ti Johns Hopkins, 2006.
- ^ Montesquieu, Spirit of the Laws, Bk. II, ch. 2–3.
- ^ William R. Everdell. The End of Kings: A History of Republics and Republicans. Pagmalditan ti Unibersidad ti Chicago, 2000.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Midia a mainaig iti Demokrasia iti Wikimedia Commons


text:
Karayan Sibalom
Ti Karayan Sibalom ket ti kaatiddogan a karayan iti probinsia ti Antique iti isla ti Panay iti Filipinas. Iti dagup a kaatiddog iti 48 kilometro (30 mi) ken iti maysa a pagayusan a labneng a sumakup iti 502 kuadrado kilometro (194 sq mi), daytoy ti kadakkelan a sistema ti karayan iti Antique, a mabirukan iti Sibalom. No maikuyokg kadagiti kangrunaan a tributariona iti Karayan Mao-it ken Karayan Tipulu-an, daytoy ket mangbukel iti 5,511.47-ektaria (13,619.1-acre) Reserba ti Bakir ti Pagayusan a labneng ti Karayan Tipulu-an ken Mao-it (ammo itan a kas ti Masna a Parke ti Sibalom) a nairangarang a kas maysa a masna parke idi 23 Abril 2000.[1]
Ti pagayusan a labneng ti karayan ket maikeddeng a kas maysa kadagiti naudi a nabati a tanap a katuduan a bakir iti Panay.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Region 6 – Protected Areas". Department of Environment and Natural Resources Biodiversity Management Bureau. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 15 Oktubre 2014. Naala idi 11 Oktubre 2014.
- ^ Salas, Jessica. Common Land, Common Waters, the Island Perspective in Watershed Management: The Case of Panay Island (PDF). Foundation for the Philippine Environment. Naala idi 11 Oktubre 2014.


text:
Maikadua a Sangalubongan a Gubat
Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat (Ingles: World War II), ket maysa a sangalubonagan a suppiatan a nagpaut manipud idi 1939 ken nalpas idi 1945. Kaaduan a nairaman dagiti adu a pagilian ti lubong, a nairaman dagiti Nalatak a Kabilegan, ken nakaaramid ti dua a nagsuppiat nga agkakadua a milisia: ti Agkakadua ken ti Pagtayyekan. Daytoy ti kaaduan a naisapasap a gubat ti pakasaritaan, nga adda dagiti agarup a 100 a riwriw a tattao a nagserbi kadagiti unidad ti milisia. Iti kasasaad a "dagup a gubat", dagiti kangrunaan a nakibinglay ket nagikabilda kadagiti amin nga ekonomia, industria, ken sientipiko nga abilidad para iti panagserbi gubat a ganetget, a nagborra ti panakailasin a nagbaetan dagiti paisano ken milisia a rekursos. Namarkaan baaben kadagiti naimudinganMarked a paspasamak a pannakairaman kadagiti bunton pannakapatay kadagiti paisano, a mairaman ti Holokausto ken ti is-isu a panagusar ti nuklear nga armas iti pannakigubat, a nagbanagan ti 50 riwriw aginggana ti sumurok a 70 riwriw a natnatay. Dagitoy a natnatay ket makaaramid iti daytoy a gubat ti kaaduan ti natay iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[1]
Urayno ti Hapon ket nakigubgubat idin iti Tsina idi 1937,[2] ti gubat ket sapasap a naibagbaga a daytoy ket nagrugi idi 1 Septiembre 1939, iti panagraut iti Polonia babaen ti Alemania, ken dagiti simmaruno a panangideklara iti gubat iti Alemania babaen ti Pranses ken kaaduan kadagiti pagilian iti Imperio a Britaniko ken Mankomunidad. Ti Alemania ket kinayatna ti agipatakder ti maysa a dakkel nga imperio idiay Europa. Manipud ti naladaw a 1939 aginggan ti nasapa a 1941, kadagiti serie iti kampania ken dagiti tulag, ti Alemania ket nagparakma wenno pinarmekna iti kaaduana a kontinente ti Europa; iti tengnga ti Nasi-Sobiet a tulagan, ti agmangngamangnga bassit a Sobiet ket napno wenno bassit a naiparukma, nasakopan ken nangsilpo ti teritorio dagiti innem a Europeano a kaarubana, ti mairaman ti Polonia. Ti Britani aken ti mankomunidad ket nabatbati nga is-isu laeng ti kangrunaan a puersa a nagtultuloy a nakilablaban a sumipiat ti Aksis, a dagiti gubat ket nararamid idiay Amianan nga Aprika ken ti pay nabayagen a Gubat ti Atlantiko. Idi Hunio 1941, ti Aksis a Europa ket nagirugi ti panagraut iti Kappon ti Sobiet, a nakaited daytoy ti panagrugi ti kadakkelan a teatro ti daga iti pakasaritaan ti gubat, a nakabedbed daytoy kadagiti kangrunaan a paset dagiti Aksis a puersa ti milisia. Idi Disiembre 1941, ti Hapon, a maipanggepanna ti mangituray iti Asia, ket timmipon iti Aksis, ti panagdaruros iti Estados Unidos ken dagiti tagikua ti Europa idiay Taaw Pasipiko, ken napardas a nangparukma ti kaaduan iti Akinlaud a Pasipiko.
Ti panagabanse ti Aksis ket naipasardeng idi 1942, kalpasan a ti Hapon ket napaay kadagiti serie iti gubgubat ken dagiti Europeano a tropa ti Aksis ket naabakda idiay Amianan nga Aprika ken, mangikeddeng, iti Stalingrad. Idi 1943, nga adda dagiti serie iti panakaabak ti Alemania idiay Dumaya a Europa, ti Aliado a panagraut iti Pasista nga Italia, ken dagiti panagballigi ti Amerikano idiay a Pasipiko, ti Aksis ket napukawna ti kaessemanna ken nangaramid kadagiti estratihiko a panagsanod kadagiti amin a sanguanan. Idi1944, dagiti lUmaud a Kumaduaan ket rinautda ti Pransia, bayat a ti Kappon ti Sobiet nakagun-od met laeng kadagiti amin a napukawna a teritorio ken rinautna ti Alemania ken dagiti kumaduaanna. Ti gubat idiay Europa ket simmardent iti panakatiliw iti Berlin babaen dagiti tropa ti Sobiet ken Polako ken ti simmaruno a awan kondisionna a panagsuko ti Alemania idi 8 Mayo 1945. Idi panawen ti 1944 ken 1945 ti Estado sUnidos ket inabakna ti marina ti Hapon ken natiliwna dagiti nangruna nga is-isla iti Laud a Pasipiko, a nangtinnag kadagiti bomba nga atomiko iti dayta a pagilian idi ti panagraut iti Hapon a Purpuro ("Balay nga Is-isla") ket nagbalin a nagarasugas. Ti gubat idiay Asia ket nagsardeng idi 15 Agosto 1945 idi ti Hapon ket immannurot a sumuko.
Ti dagup a panagballigi dagiti Kumaduaan kadagiti Aksis idi 1945 ket nagpasardeng iti daytoy a suppiat.Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw ti politiko a panagitaratar ken sosial a patakder iti lubong. Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (Ingles: UN) ket naipatakder tapno makaayaywan para iti internasional a panagtitinnulongan ken mangipawil kadagiti sumakbay a suppiatan. Dagiti nalatak a kabilegan ket isuda ti nagballigi iti gubat-ti Estados Unidos, Kappon ti Sobiet, Tsina, Britania, ken Pransia ken nagbalin dagitoy a permanente a kameng iti Salaknib a Konsilol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[3] Ti Kappon ti Sobiet ken ti Estados Unidos ket rimsuada a kas kadagiti agsinuppiat a nalatak a kabilegan, a nakaaramid daytoy ti entablada ti Nalamiis a Gubat, a nagbayag para kadagiti sumaruno a 46 a tawtawen. Iti kabayatan, ti impluensi dagiti nalatak a bileg ti Europa ket nagrugrugi ti panakaapdayda, bayat a ti dekolonisasion iti Asia ken Aprika ket nagrugi. Kaaduan kadagiti pagilian a nadadaelan kadgiti industriada ket immakarda iti ekonomia a panagungar. Ti politiko a panagtitipon, a naipangpangruna ti idiay Europa, ket rimsua gapo kadagiti ganetget a panagtalinaed kadagiti pannakibiang kalpasan ti gubat.
KronolohiaUrnosen
Ti panagrugi iti gubat ket sapasap a naam-ammuan nga idi 1 Septiembre 1939, iti panagrugi ti [Panagraut iti Polonia|Aleman a panagraut iti Polonia]]; ti Britania ken Pransia ket nagideklara ti gubat iti Alemani a kalpasan daytoy ti dua nga aldaw. Dagiti sabsabali a petsa para iti panagrugi iti gubat ket mairaman ti panagrugi iti Maikadua a Gubat ti Sino-Hapon idi 7 Hulio 1937.[4][5]
Dagiti dadduma ket sumorsurotda ti Britaniko a historiador a ni A. J. P. Taylor, nga isu ket nagtengtengngel a ti Gubat ti Sino-Hapon ken ti gubat idiay Europa ken dagiti koloniana ket nagpapadada a rimsua ken dagiti dua ket naitipon idi 1941. Daytoy nga artikulo ket agususar ti kadaywan a panagipetsa. Dagiti dadduma pay a petsa ti panagrugi ket sagpaminsan a nausar para iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket mairaman ti Italiano a panagraut iti Abisinia idi 3 Oktubre 1935.[6]
Ti husto a petsa iti pannakalpas ti gubat ket saan pay nga unibersal a inannurotan. Daytoy ket naipalplatiing a ti gubat ti ket nalpasan iti panagisardeng ti gubat iti 14 Agosto 1945 (V-J nga Aldaw), a saan a ti pormal a panagsulo ti Hapon (2 Septiembre 1945); iti daduma a pakasaritaan ti Europa, daytoy ket nagsardeng idi V-E nga Aldaw (8 Mayo 1945). Nupay kasta, ti Tulag iti Kappia iti Hapon ket saan a napirmaan aginggana idi 1951,[7] ken iti Alemania ket saan aginggana idi 1990.[8]
NapalabasUrnosen
Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ket nangbalbaliw ti politika a mapa, ti panakaabak dagiti Katengngaan a Bileg, a mairaman ti Austria-Hungaria, Alemania ken ti Imperio nga Otomano; ken ti 1917 panag-agaw ti Bolshevik ti bileg idiay Rusia. Ti kabayatan, dagiti agdama a nangabak a Kumaduaan a kas ti Pransia, Belga, Italia, Gresia ken Romania ket nakagun-odda kadagiti teritorio, bayat nga adda dagiti baro nga estado a napartuat idi gapu ti panakarebba iti Austria-Hungria ken dagiti imperio ti Ruso ken Otomano.
Iti kalpasan a nagbanagan ti gubat, ti iredentista ken rebankista a nationalismo ket nagbalin a nangruna kadagiti adu nga estado ti Europa. Ti rebankismo ken rebankismo ket napigsa idi idiay Alemania gapu iti naisangsangayan a teritorial, kolonial, ken busbos a napukpukaw a nagun-od gapu ti Tulag iti Versailles. Babaen ti tulag, ti Alemania ket nakapukaw ti agarup a 13 a porsiento ti balayna a teritorio ti ken amin kadagiti ballasiw taaw a teritoriona, bayat a naiparparit ti panagikapet kadagiti sabsabali nga estado, ti panagsupapak ket nasken, ken naikkan ti patingga no kasano ti kadakkel ken kapabilidad ti siiigam a buyot dagiti pagilian.[9] Ti kabayatan, ti Sibil a Gubat ti Rusia ket nangirugi ti pannakapartuat iti Kappon ti Sobiet.[10]
Ti Imperio nga Aleman ket narunaw idi idiay Aleman a Rebolusion iti 1918–1919, ken napartuat ti maysa a demokratiko a gobierno, a naam-ammuan idi a kas ti Weimar a Republika. Ti pannakigubatan a paset ti panawen ket nakakita kadagiti panagriri a nagbaetan dagiti agsupsuporta dagiti baro a republika ken dagiti nagubsang a kasuppiatan dagiti kanawan ken kanigid. Urayno ti Italia ket maysa a kumaduaan ti diplomatiko a tulagan ket nakagun-od kadagiti teritorio, dagiti Italiano a nationalista ket nakaugetda gapu kadagiti nikarkari a naaramid babaen ti Britania ken Pransia a mangpatalged ti iseserrek ti Italiano iti gubat ket saan a natungpalan ti nagtutulagan ti kappia. Manipud idi 1922 aginggan idi 1925, ti pasista a tignay nga indauloan babaen ni Benito Mussolini ket nagagaw ti bileg idiay Italia nga adda ti nasionalista, totalitariano, ken panagtitipon dagiti klase a programa a nangikkat ti representatibo a demokrasia, namedmedan ti sosialista, kanigid a payak ken dagiti liberal a puersa, ken nagkamat ti maysa nga agresibo ganganaet nga annuroten a mangipunta ti panagpilit a panagpanday ti Italia a kas maysa a bileg ti lubong—ti maysa a "Baro nga Imperio a Romano".[11] Idiay Alemania, ti Nasi a Partido nga indauloan babaen ni Adolf Hitler ket nagkamkamat a mangibangon ti pasista a gobierno idiay Alemania. Ti kaadda ti rugi ti Nalatak a Panagsagsagaba, ti domestiko a panagsuporta para kadagiti Nasi ket dimmakkel ken, idi 1933, ni Hitler ket naidutok idi a kas ti Kanselor iti Alemania. Iti kalpasan a nagbanagan ti Reichstag a puor, ni Hitler ket nagpartuat ti estado a totalitariano nga adda laeng ti maymaysa a partido nga indauloan babaen dagiti Nasi.[12]
Ti Kuomintang (KMT) a partido idiay Tsina ket nangirugi ti maysa a panagkaykaysa a kampania a sumuppiat kadagiti rehional nga agtagtagikua kadagiti dagdaga ken napagkaykaysada ti Tsina idi tengnga ti 1920 a panawen, ngen isudan idin ket nairamanda ti maysa a sibil a gubat a kasuppiat kadagiti dati nga Insik a komunista a kumaduaanna.[13] Idi 1931, ti maysa a dumakdakkel a militaristiko nga Imperio a Hapon, a nabayagen a nagkamkamat ti panagimpluensia idiay Tsina[14] a kas ti umuna nga addang a nakitkita ti gobiernona a kas ti karbengan a panagturay ti Asia ti pagilian, ket inusarda ti Mukden a Pasamak a kas gapu a panagrugi ti panagraut ti Manchuria ken mangibangon ti tirtiris nga estado iti Manchukuo.[15] Gaputa nakapsut unay nga agresista ti Hapon, ti Tsina ket nagkidkidaw idiay Liaga ti Pagpagilian para iti tulong. Ti Hapon ket nagikkat manipud ti Liga ti Pagpagilain kalpasan a daytoy ket naipato para iti panagrautna ti Manchuria. Dagitoy dua apagilian ket nakilablabanda nadumaduma a gubat, iti Shanghai, Rehe ken Hebei, aginggana ti Tanggu a Panagsardeng ti Panagdangadang ket napirmaan idi 1933. Kalpasan daytoy, dagiti puersa ti Insik a boluntario ket nagtultuloyda nga agresista kadagiti panagriribok ti Hapon idiay Manchuria, ken Chahar ken Suiyuan.[16]
Ni Adolf Hitler, a kalpasan ti maysa a saan anagballigi a panagpadas a panagipalladaw ti gobierno ti Alemania idi 1923, ket nagbalin a ti Kanselor ti Alemania idi 1933. Isu ket nagikkat ti demokrasia, a nagitakder ti radikal, napaayatan ti maipapan ti puli a panagbaliw ti urnos ti lubong, ken nagrugi ti nawatiwat a panagarmas manen akampania.[17] Ti kabayatan, ti Pransia, tapno makagun-od kadagiti kumaduaanna, ket pinalubosanna ti Italia idiay Ethiopia, a kinaykayat ti Italia a tagikuen. Daytoy apasamak ket napakaro idi nasapa a 1935 iditi Teritorio iti Saar Basin ket legado idi a naitipon iti Alemania kenni Hitler ken sinuppiatna ti Tulag iti Versailles, pinardasanna ti panagarmasna manen a programa ken nagipanguna ti konskripsion.[18]
Iti panagnamnama a mapasardeng ti Alemania, ti nagkaykaysa a Pagarian, Pransia ken Italia ket nagporma ti Stresa a Sanguanan. Ti Kappon ti Sobiet, ket nadanagan gapu ti dagiti gandat ti Alemania a panagtiliw ti nawatiwat a luglugar ti dumaya a Europa, ket nagsurat ti maysa a tulagan iti agsinnaranay a panagtulong ti Pransia. Sakbay daytoy a nagrugi, ti Pranko-Sobiet a tulag ket nasken idi a mapan ti burokrasia iti Liga iti Pagpagilian, a nakaaramid daytoy nga awan ti kagatna.[19][20] Nupay kasta, idi Hunio 1935, ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nagaramid ti maysa a nawaya a tulagan ti marina nga adda ti Alemania, a nagpasayaat dagiti dati a gawidan. Ti Estados Unidos, ket nagdandanag kadagiti napaspasamak idiay Europa ken Asia, ket nangipasa ti Neutralidad a Tignay idi Agosto.[21] Idi Oktubre, ti Italia ket rinautna ti Ethiopia, ken ti Alemania ket isisu laengen idi ti kangrunaan a Europeano a pagilian nga agsupsuporta ti panagraut. Ti Italia nangikkat ti panagsuppiatna ti gandat ti Alemania nga agsagepsep ti Austria.[22]
Ni Hitler ket kinaritna ti Versailles ken Dagiti Tulag ti Locarno a tultulag babaen ti remilitarisasion ti Rhineland idi Marso1936. Isu ket nakaawat ti bassit a panagsungbat manipud kadagiti dadduma a bileg ti Europa.[23] Idi nangrugi ti Sibil a Gubat ti Espania idi Hulio, ni Hitler ken Mussolini ket nagsuporta ti pasista ken autoritariano a puersa ti nationalista kadagiti sibil a gubatda a sumuppiat ti sinupurtaran ti Sobiet a Spaniol Republika. Dagitoy dua a bangir ket nagusar iti daytoy a suppiat ti mangpadas kadagiti baro nga armas ken pamay-an ti pannakigubat,[24] a dagiti Nationalista ket nangabakda ti gubat idi nasap a 939. Idi Oktubre 1936, ti Alemania ken Italia ket nagporma ti Roma-Berlin nga Aksis. Kalpasan ti maysa a bulan, ti Alemania ken Hapon ket nagpirmada ti Kontra-Komintern a Tulag, a tiniponan ti Italia ti simmaruno a tawen. Idiay Tsina, kalpasan ti Xi'an a Pasamak ti Kuomintang ken dagiti puersa ti komunista ket nakitinnulagda ti panagsardeng ti suppiat tapno mairepresentada ti maysa a nagkaykaysa a sanguanan a mangsuppiat ti Hapon.[25]
Dagiti pasamak sakbay ti gubatUrnosen
Panagraut iti EtiopiaUrnosen
Ti Maikasua nga Italo–Abisinio a Gubat ket maysa idi a nabiit a kolonial agubat a nangrugi idi Oktubre 1935ken nalpas idi Mayo 1936. Ti gubat ket naglabanan a nagbaetan dagiti siiigam a puersa ti Pagarian iti Italia (Regno d'Italia) ken dagiti siiigam a puersa iti Etiopiano nga Imperio (a naam-amm-an pay a ti Abisinio). Ti gubat ket nagbanagan ti milisia a panagsakup iti Etiopia ken ti panakaikapet kadagiti baro a napartuat a kolonia ti Italiano a Daya nga Aprika (Africa Orientale Italiana, wenno AOI); iti maipatinayon, daytoy ket nakaiparang ti kakapsut iti Liga dagiti Pagpagilian a kas maysa a puersa ti panagpreserba ti kappia. Ti Italia ken Etiopia ket kameng idi dagitoy a dua a pagpagilian, ngem ti Liga ket awan ti inaramidna nga idi ti naudi ket nalawag a naglabsing ti bukod nga Artikulo X ti Liga.[26]
Sibil a Gubat ti EspañiaUrnosen
Ti Alemania ken Italia ket nangipabulod ti suporta ti Nationalista nga insureksion lnga indauloan babaen ni heneral Francisco Franco idiay Espania. Ti Kappon ti Sobiet ket nagsuporta ti pannakaikapet ti adda a gobierno, ti Espaniol a REpublika, a nakapakpakita ti kumanigid a kakaykayatanna. Ti Alemani ken USSR inusarda daytoy a palikud a gubat a kas maysa nga opurtunidad a mangsubok kadagiti napasayaat nga armas ken taktika. Ti naigagara a Panagbomba iti Guernica babaen ti Aleman a Condor a Sangaarbanan idi Abril 1937 ket nagiparawad ti nawatiwat a panagdandanag a ti sumaruno a nangruna a gubat ket agiraman ti nakaro nga aligaget a panagraut a panabomba dagiti paisano.[27][28]
Panagraut ti Hapon iti TsinaUrnosen
Idi Hulio 1937, ti hapon ket tiniliwna ti dati nag imperial nga Insik a kapitolio iti Beijing kalpasan a nagidurog ti Rangtay Marco Polo a Pasamak, a nagpatinggaan ti Hapon a kampania a mangraut ti amin a Tsina.[29] Dagiti Sobiet ket pinardasanda apinirmaan ti maysa a di-naranggas atulag iti Tsina tapno mangipabulod ti suporta a materiales, a nagpataud ti pannakapalpas ti dati a pagtitinnulongan ti Alemania ken Tsina. Ni Heneralissimo Chiang Kai-shek nangibaniaga dagii bukodna a kalaingan a buyot tapno agsalaknib ti Shanghai, ngem kalpasan ti tallo a bulan a panakilablaban, ti Shanghai ket natnag. Dagiti Hapon ket nagtultuloyda a nagidurduron kadagiti puersa ti Insik, ti panakatiliw ti kapitolio ti Nanking idi Disiembre 1937 ket nagitalek ti Nanking a Nadawen apanagpapatay.
Idi Hunio 1938, dagiti puersa ti Insik pinasardengda dagiti panagiduron ti Hapon babaen ti panaglayos ti Duyaw a Karayan; daytoy a namayan ket nakaited ti panawen para iti panagisagana dagiti Insik kadagiti panagsalaknibda idiay Wuhan, ngem ti siudad ket natiliw idi Oktubre.[30] Dagiti panagballigi ti milisia ti Hapon ket saan a nagyeg ti panakarebba iti Insika resitansia a ninamnama a magun-od ti Hapon, embes ket ti gobierno ti Tsina ket immalis idiay kaunegan ti Chongqing ken nagtultuloy a nakigubat.[31]
PaammoUrnosen
- ^ Kalpasan ti panagtinnag iti Maikatlo a Republika iti Pransia idi 1940, ti de facto a gobierno ket ti Turay ti Vichy. Nagibalin kadagiti mayat dagiti pagtayyekan nga annuroten aginggana idi Nobiembre 1942 a nagbatbati a pormal nga agmangngamangnga. Ti Nawaya a Puersa a Pransia, nga agnaed idiay Londres, ket naibigbigan dagiti Agkakadua a kas ti opisial a gobierno idi Septiembre 1944.
- ^ 23 Agosto 1939, ti USSR ken Alemania nagpirma da iti saan a managriribok a tulag, sektreto a biningbingay to Daya nga Europa iti global nga inpluensia. Ti panagisardeng ti gubat ti USSR iti Hapon idi 16 Septiembre 1939; rinaut ti Polandia idi 17 Septiembre 1939; rinaut ti Pinlandia idi 30 Septiembre 1939; pinilit nga innayon dagiti estado ti Baltiko idi Hunio 1940; innala ti akindaya a Romania idi 4 Hulio 1940. idi 22 Hunio 1941, ti USSR ket rinauot babaen ti Pagtayyekan ti Europa; ti USSR ket timmipon kadagiti pagilian a makilablaban kadagiti pagtayyekan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Sommerville, Donald (2008). Ti Kompleto a Nailadawan a Pakasaritaan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Autoritario apanakaidatag iti Kadaksana Suppiat iti Pakasaritaan ti Nagtagitaoan nga adda ti Panagusig dagiti Naikeddengan a Panagsarak ken Naisangayan a Nagsuppiatan. Lorenz Books. p. 5. ISBN 0-7548-1898-5.
- ^ Barrett, David P; Shyu, Lawrence N (2001). Ti Tsina iti kontra Hapon a Gubat, 1937–1945: politiko, kultura ken kagimongan. Tomo 1 kadagiti Panagadal iti moderno a Pakasaritaan ti Tsina. New York: Peter Lang. p. 6. ISBN 0-8204-4556-8.
- ^ Ti Salaknib a Konseho ti UN, naala idi Mayo 15, 2012
- ^ Chickering, Roger (2006). Ti Lubong iti Dagup a Gubat: Sangalubongan a Suppiat ken dagiti Politiko ti Panagdadael, 1937–1945. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 64. ISBN 0-275-98710-8. Naala idi 15 Nobiembre 2009.
- ^ Fiscus, James W (2007). Kritikal a Perspektibo iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Rosen Publishing Group. p. 44. ISBN 1-4042-0065-7. Naala idi 15 Nobiembre 2009.
- ^ (Ben-Horin, Eliahu (1943). Ti Tengnga a Daya: Nagsasabtan iti Pakasaritaan. W. W. Norton & Co. p. 169; Taylor, A. J. P (1979). Kasano ti Panagrugrugi dagiti Gubat. Hamilton. p. 124. ISBN 0241100178; Yisreelit, Hevrah Mizrahit (1965). Panagadal ti Asia ken Aprika, p. 191). Para iti 1941 kitaen ti (Taylor, A. J. P (1961). Ti Taudan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Hamilton. p. vii; Kellogg, William O (2003). Amerikano a Pakasaritaan ti Nalaka a Pamay-an. Edukasianal a Serie ni Barron. p. 236 ISBN 0764119737). Adda pay dagiti kapanunutan a ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ken ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket agpadpada a paset iti "Sibil a Gubat ti Europa" wenno "Maikadua a Tallopulo a Tawen a Gubat". (Canfora, Luciano; Jones, Simon (2006). Demokrasia idiay Europa: Maysa a Pakasaritaan iti Ideolohia. Wiley-Blackwell. p. 155. ISBN 1405111313; Prin, Gwyn (2002). Ti Puso iti Gubat: Iti Bileg, Suppiat ken Obligasion iti Maikaduapulo ket Maysa a Siglo. Routledge. p. 11. ISBN 0415369606).
- ^ Masaya, Shiraishi (1990). Ti Pannakibiang ti Hapon iti Bietnam, 1951–1987. SEAP a Pagipablaakan. p. 4. ISBN 0-87727-122-4.
- ^ "Dagiti Panakibiang ti Alemania-Amerikano – Tulag iti Kinaudi a Nagbanagan a Maipangngep iti Alemania (dua a manayonan ti uppat)". Usa.usembassy.de. Naala idi 29 Enero 2012.
- ^ Kantowicz 1999, p. 149
- ^ Davies 2008, pp. 134–140
- ^ Shaw 2000, p. 35
- ^ Bullock 1962, p. 265
- ^ Preston 1998, p. 104
- ^ Myers 1987, p. 458
- ^ Smith 2004, p. 28
- ^ Coogan, Anthony (Hulio 1993). "Dagiti Boluntario a Buyot iti Amianan a daya a Tsina". Pakasaritaan Tatta nga Aldaw. 43. Naala idi 14 Nobiembre 2009.
Nupay nga adda dagiti tropa nga Insik idiay Amianan a daya a nakasanud idiay abagatan, adda dagiti napalab-og babaen dagiti nagpaspasanga Buyot tiHapon ken nakasangoda idi ti panagpili iti panagresista a daytoy ket naisuppiat kadagiti bilbilin, wenno suuko. Adda dagiti nagbilbilin a simmuko, a nakagun-od ti nagato nga opisina iti tirtiris a gobierno, ngem dagiti dadduma nakilabanda kadgiti nagparparmek. Dagiti puersa a binibilinda ket isu dagityo ti immuna a buyot dagiti boluntario
- ^ Brody 1999, p. 4
- ^ Zalampas 1989, p. 62
- ^ Record 2005, p. 50
- ^ Mandelbaum 1988, p. 96
- ^ Schmitz, David F (2001). Ti Immuna a nasirib a Tao. Rowman & Littlefield. p. 124. ISBN 0-8420-2632-0.
- ^ Kitson 2001, p. 231
- ^ Adamthwaite 1992, p. 52
- ^ Graham 2005, p. 110
- ^ Busky 2002, p. 10
- ^ Barker, A. J (1971). Invasion of Ethiopia 1936. Ballantine Books. pp. 131–2. ISBN 0-345-02462-1.
- ^ Beevor, Antony (2006). Ti Gubat par aiti Espania: Ti Sibil a Gubat ti Espania 1936–1939. Londres: Phoenix. pp. 258–260. ISBN 0-7538-2165-6.
- ^ Budiansky, Stephen (2004). Bileg ti Angin : Dagiti lallaki, Dagiti Makina, ken dagiti Kapanunotan a Nangrebulosionario ti Gubat, manipud ti Kitty Hawk aginggana ti Golpo a GubatII. Londres: Viking. pp. 209–211. ISBN 0-670-03285-9.
- ^ Fairbank, John King; Feuerwerker, Albert; Twitchett, Denis Crispin (1986). Ti Cambridge a pakasaritaan iti Tsina. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. pp. 547–551. ISBN 0-521-24338-6.
- ^ Fairbank, John King; Feuerwerker, Albert; Twitchett, Denis Crispin (1986). Ti Cambridge a pakasaritaan iti Tsina. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 566. ISBN 0-521-24338-6.
- ^ Taylor, Jay (2009). Ti Heneralissimo: Ni Chiang Kai-shek ken ti panagsagsagaba para iti moderno a Tsina. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. pp. 150–152. ISBN 978-0-674-03338-2.


text:
Pagsasao a Tampuan
Ti pagsasao a Tampuan (IPA: [təmpṳan], Khmer: ទំពួន) ket ti pagsasao ti tattao a Tampuan nga indihenio kadagiti kabanbantayan a rehion ti Probinsia ti Ratanakiri iti Cambodia. Adda dagiti 31,000 nga agsasao manipud iti senso idi 2008, ken mangbukel daytoy iti 21% iti populasion ti probinsia[4] Daytoy ket asideg a kabagian ti Bahnar ken Alak, ken dagitoy a tallo ket mangporma ti pannakaigrupo ti Tengnga a pagsasao a Bahnariko iti kaunegan ti pamilia ti pagsasao a Mon-Khmer segun ti tradisional a panangidasig.[5] Ti kaudian a panangidasig ni Sidwell ket igrupona ti Tampuan itimaysa nga agpada nga agpang iti Bahnar ken ti sasao nga Abagatan a Bahnariko iti dakdakkel a grupo ti Tengng a Bahnar.[6] AWan ti patneng a panagsurat ti pagsasao a Tampuan ngem idi 1997, ti piloto a proyekto ti bilingual nga edukasion a pinataray babaen ti gobierno ti Cambodia, UNESCO ken dagiti nadumaduma nga NGO ket nagparang-ayda ti sinuratan a naibatay iti alpabeto a Khmer tapno maisurat ti Tampuan. Ti nabaliwan a sinuratan a Khmer ket naapprobaran idi 2003 para iti panagusar a panangisuro kadagiti Tampuan iti patneng a a dilada.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tampuan iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Cambodia Inter-Censal Population Survey 2013
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Tampuan". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Ti dagup a populasion iti 149,990 para iti Probinsia ti Ratanakiri. "General Population Census of Cambodia 2008 – Provisional population totals" (PDF). National Institute of Statistics, Ministry of Planning. 3 Septiembre 2008.
- ^ Thomas, D. 1979, "The place of Alak, Tampuan, and West Bahnaric", in The Mon-Khmer Studies Journal, vol. 8, pp. 171-186.
- ^ Sidwell, Paul (2002). "Genetic classification of the Bahnaric languages: a comprehensive review." Mon-Khmer Studies: A Journal of Southeast Asian Linguistics and Languages 32: 1-24.
- ^ Anne Thomas, Education Advisor, Ratanakiri, Cambodia; HE Chey Chap, Under-Secretary of State for Education, Cambodia; Mr. In The, Director, National NFE Department, Ministry of Education, Youth and Sport, Cambodia. "Bilingual education in Cambodia".


text:
Pagsasao a Bietnamis
Ti Bietnamis[2] (tiếng Việt) ket isu ti nailian ken opisial a pagsasao ti Bietnam. Daytoy ket isu ti patneng a pagsasao ti Bietnamis a tattao (Kinh), ken dagiti agarup a tallo a riwriw iti ballasiw taaw a Bietnamis. Daytoy ket naisasao pay a kas maysa nga umuna wenno maikadua a pagsasao babaen dagiti adu nga etniko a minoridad ti Bietnam. Daytoy ket paset ti Austro-Asiatiko a pamilia ti pagsasao a daytoy ket adda kadagiti adu nga agsasao babaen ti naisangsangayan a paggiddiatan (ad-adu ngem dagiti sabali nga Austro-Asiatiko a pagsasao no itipon amin dagitoy). Kaaduan ti bokabulario ti Bietnamis a ket binulod manipud iti Insik, ken dati a sinursurat nga inus-usar ti Insik a sistema ti panagsurat, urayno ti nabalbaliwan a porma ken naikkan idi ti bernakular a pannakabalikas. A kas nagbanagan ti kolonia a panagturay ti Pransia, ti pagsasao ket adda a mangipakpakita kadagiti impluensia manipud iti Pranses, ken ti alpabeto a Bietnamis (quốc ngữ) nga inus-usaren tatta nga aldaw ket maysa a Latin nga abesedario nga addaan kadagiti mainayon a diakritiko para kadagiti aweng ken dagiti dadduma a bokal ken konsonante.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "CIA World Factbook". CIA. Naala idi 12 Abril 2012.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Bietnamis". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 114. ISBN 978-0-8248-2088-6.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pagsasao a Bietnamis iti Wikimedia Commons


text:
iFM Laoag – Ginasgasut a sako ti organic ken commercial fertilizer ti inbunong ti Department of Agrarian Reform – Ilocos Norte kadagiti agrarian reform beneficiaries (ARB) iti probinsya.
Dagiti naikkan ti sinaksako a fertilizer ket dagiti mannalon a kameng ti Pacifico ARB Multipurpose Cooperative (Marcos), Baldias AR Cooperative (Dingras), Namnama ARB Multipurpose Cooperative (Piddig), Garnaden Multipurpose Cooperative (Nueva Era) ken Catangraran AR Cooperative (Solsona).
Nabunungan pay ti seeds ken insecticide dagiti ARB manipud iti Baldias AR Cooperative, Pacifico ARB MPC, Namnama ARB MPC ken Garnaden MPC.
Inbatad ni Provincial Agrarian Reform Program Officer II Vic M. Ines a ti fertilizer distribution ket naipatungpal babaen ti Convergence on Livelihood Assistance for Agrarian Reform Beneficiaries Project (CLAAP).
Ti CLAAP ket programa a nagbinnuligan ti DAR ken Department of Social Welfare and Development (DSWD) tapno matulungan dagiti ARB a mangparang-ay pay ti panagbiagda.
Kabayatanna, siamapulo ket uppat a burias ti inbunong ti DAR Ilocos Norte kadagiti ARB manipud iti Tribal AR Cooperative (Nueva Era) ken Lucky AR Cooperative (Solsona).
Daytoy a pig dispersal ket paset pay laeng ti programa ti CLAAP nga ipatpatungpal ti DAR Ilocos Norte. [Detalye manipud ken ni Jorge Guerrero]
– Bernard Ver, RMN News


text:
Find a Grave
Ti Find a Grave ket komersial a website a mangipalubos iti publiko a mangserrek ken manginayon iti online a database kadagiti rehistro ti kamposanto.
PakasaritaanUrnosen
Ti sitio ket napartuat idi 1995 babaen ni Jim Tipton ti agnanaed idiay Salt Lake City, a nagbirbiruk iti sitio a makatulong kaniana iti pagay-ayuanna a panagbisita kadagiti lugar a nakaipunponan dagiti selebridad.[2] Ninayonanna pay idi iti online forum.[3] Daytouy ket nairugi a kas maysa a komersial nga entidad idi 1998, kas maysa a komersial a nagan[4] ken naikorporado idi 2000.[5][6]
Ti sitio ket kanungpalan a naipadakkel tapno maipalubos dagiti saan a nadayeg a tabon tapno mapalubosan dagiti bisita ti online a mangrespeto dagiti natayen a kabagianda wenno gayyemda.
Idi Septiembre 30, 2013, inrangarang ti Ancestry.com iti pananggatangna ti kompania. Kinuna ni Tipton a ti panaggatang ti Ancestry.com ket "... nangisilsilpon ken nagpadpaadu iti trapiko iti sito kadagiti napalabasen a tawen. Ti pakaamo ti pannakaipunpon ket nasayaat a taudan para kadagiti tao nga agsuksukisok iti pakasaritaan ti pamiliada ..." planuen ti Ancestry.com a pasayaaten dagiti rekurso a dedikado iti Find a Grave tapno "... mamngirugi iti baro a mobile app, pasayaaten ti suporta ti agus-usar, mangipakaammo iti napasayaat a sistema ti panagurnos para iti panangited kadagiti panagpabaro kadagiti pammalagip, suporta ti ganganaet a pagsasao, ken dagiti dadduma pay panagpasaayaat iti sitio."[7]
Manipud idi Abril 2016, i sitio ket naglaon kadagiti sumurok a 143 a riwriw a rehistro ti pannakaipunpon[8] ken 75 a riwriw a ladladawan[7] iti sangalubongan.
Linaon ken dagiti langaUrnosen
Aglaon ti website kadagiti listaan dagiti kamposanto ken dagiti tabon manipud iti sangalubongan. Dagiti kamposanto ti Amerika ket naurnos babaen ti estado ken kondado, ken adu dagiti rehistro ti kamposanto nga aglaon kadagiti Mapa ti Google (agraman kadagiti nagsasabtan ti GPS nga inted babaen dagiti kontributor) ken dagiti ladawan dagiti kamposanto. Dagiti agmaymaysa a rehistro ti tabon ket aglaon iti wenno amin dagiti sumaganad a pagikabilan ti datos: dagiti petsa ken dagiti lugar ti nakaipasngayan ken nakaipusayan, pakaammo ti biograpia, pakaammo ti kamposanto ken plota, dagiti ladawan (marka ti tabon, ti tao, kdpy.), ken pakaammo ti kontributor.[9]
Dagiti listaan ti pannakaipunpon ket ited babaen dagiti tattao,[10] dagiti kagimongan ti henelohia,[11] ken ti International Wargraves Photography Project.[12]
Nasken nga agrehistro dagiti kontributor a kas dagiti miembro tapno makaited kadagiti listaan, a tinawtawagan kadagiti pammalagip iti sitio. Kalpasan iti panangited iti listaan, dayta a miembro ket agablin a ti mangtaripato iti listaan, ngem mabalin met a mangiyalis ti panagtaripato. Ti laeng agdama nga agtartaripato ti listaan ti mabalin nga agurnos iti listaan. Dagiti miembro ket mabalinda ti agipatulod kadagiti kiddaw ti panagpasayaat a maipanggep kadagiti listaan. Dagiti miembro ket mabalinda ti mangited kadagiti notasion, a mangbukel kadagiti ladawan wenno retrato wenno dagiti sabong, dagiti wagayway, dagiti simbolo ti relihion, kdpy., a maipablaak iti agmaymaysa a lislistaan, a kadawyan a mairaman dagiti mensahe ti pannakipagrikna. Dagiti agtartaripato iti listaan ket mabalinda nga isilpo babaen ti hyperlink kadagitilistaan dagiti natayen nga assawa, nagannak ken dagiti kakabsat para iti panggep ti henelohia. Dagiti miembro ket mabalinda pay ti agkiddaw kadagiti ladawan ti tabon, a mablinto met a tungpalen dagiti sabali a miembro.[13]
Agtaripato pay ti Find a Grave kadagiti silpo dagiti memorial dagitinadayeg a tao a kas dagiti nakaawat iti Medalia ti Dayaw,[14] dagiti pigura ti relihion,[15] dagiti mannuro[16] ken dagiti nadumaduma a selebridad. Ti Find a Grave ket agsanay iti panagtengngel iti panagurnos kadagitoy a listaan.[17]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Findagrave.com Site Info". Alexa Internet. Naala idi 2015-08-02.
- ^ "Find A Grave Contributor: Jim Tipton". Find a Grave. 2007. Naala idi Mayo 11, 2012.
- ^ Maynard, Meleah (Pebrero 16, 2000). "Grave Matters: Minnesota's dead are only a click away". City Pages. Minneapolis and Saint Paul, Minnesota: citypages.com. Naala idi Septiembre 8, 2012.
- ^ Utah Secretary of State Entity No. 2442925-0151 Naala idi Nobiembre 11, 2011
- ^ Utah Secretary of State Entity No. 4729413-0143 Naala idi Nobiembre 11, 2011
- ^ Delaware Department of State: Division of Corporations Entity File No. 3168328 Naala idi Nobiembrer 11, 2011
- ^ a b "Ancestry.com Acquires Find A Grave". Ancestry.com. Naala idi 1 Oktubre 2013.
- ^ "Find A Grave". Find a Grave. Naala idi 2014-06-17.
- ^ Find A Grave FAQ www.findagrave.com
- ^ Loudon, Bennett J. (Agosto 30, 2011). "Civil War history carved in stone in Pittsford". Democrat and Chronicle. Gannett. Naala idi Oktubre 28, 2011.
- ^ Moody, Sharon Tate (Enero 24, 2010). "Find A Grave can shorten the search". The Tampa Tribune. TBO.com Tampa Bay Online. Naala idi Disiembre 28, 2011.
The entries with tombstone photographs obviously are reliable, but if the entry is based only on a paper record of the interment (without a photograph), it's easy to mistype the date, so you're bound to find errors.
- ^ Find A Grave: Member Record number 46770518
- ^ "Find A Grave FAQ: 'How do I submit a photo request?'". Findagrave.com. Naala idi 2012-01-02.
- ^ "Claim to Fame: Medal of Honor Recipients". Findagrave.com. Naala idi 2012-05-31.
- ^ "Claim to Fame: Religious figures". Findagrave.com. 1954-10-11. Naala idi 2012-05-31.
- ^ "Claim to Fame: Educators". Findagrave.com. Naala idi 2012-05-31.
- ^ "Famous Bio Guidelines". Findagrave.com. 1935-05-02. Naala idi 2012-05-31.
Dagiti taudanUrnosen
- Colker, David (Agosto 26, 1997). "Web site answers grave concerns about stars". Los Angeles Times. Los Angeles: Tribune Publishing. Naala idi Septiembre 28, 2011.(Nasken ti suskrision)
- Johnstone, Nick (Hulio 14, 2004). "Why I love … findagrave.com". he Guardian. Londres: Guardian Media Group. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- Cobbs, Chris (Hulio 12, 2001). "Web site attracts millions of grave-seekers". Orlando Sentinel. Orlando, Florida: Tribune Publishing. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- Gammage, Jeff (Agosto 1, 2005). "Find VIPs (and others) who R.I.P. through online cemetery". The Philadelphia Inquirer. Philadelphia: Philadelphia Media Networ. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- King, Peter (Oktubre 2, 2009). "Tip: Find a Grave has info you're dying to know". Newsday. Melville, New York: Cablevision. Naala idi Septiembre 28, 2011.(Nasken ti rehistrasion)
- Silverman, Lauren (Marso 14, 2010). "Tracking Down Relatives, Visiting Graves Virtually". NPR. Washington, D.C.: National Public Radio, Inc. Naala idi Septiembre 28, 2011.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Midia a mainaig iti Find a Grave iti Wikimedia Commons


text:
MANGRUGI inton bigat, Pebrero 12, 2019 ti opisial a kampania dagiti kandidato a para senador ken partylist kas intuyang ti Commission on Elections.
Inyetnag metten ti Comelec ti final a listaan dagiti kandidato para iti May 13, 2019 National/Local Elections. Impakaammo ni Comelec Spokesperson James Jimenez nga agdagup iti 64 dagiti nabati nga opisial a kandidato a para senador, ken 134 met dagiti accredited a partylist.
Naarisiten dagiti kandidato a nuisance wenno lilibeg wenno dagiti awanan iti kabaelan a mangisayangkat iti nainsaknapan a panagkampania iti pagilian.
Nakessayanen ti bilang dagiti kandidato para kadagiti national positions tapno saan unay nga atiddog ti balota ken adu unay ti pagpilian dagiti botante. Ngem ania ti pudno a kangrunaan a nagbasaran ti Comelec iti pannakasagat dagiti kandidato a para senador? Umanay kadin ti kinaawan iti adu a kuarta wenno kabaelan a mangisayangkat iti nailian a kampania? Maikanatad kadi ti linaon ti Fair Election Act no dagiti laengen addaan iti napigsa a partido ken adu ti pondona ti mapalubosan nga agkandidato para iti national position?
Manipud iti orihinal a listaan dagiti nagipila iti kandidatura a para senador, adu dagiti nasagat nga addaan iti kabaelan nga agserbi ken addaan iti napudno a tarigagay ken panggep nga agbalin a senador, ngem naarisitda gapu ti kinaawan ti partido ken adu a pondoda. Adu met dagiti nalatak ken sigud payen a senador nga agngayangay manen, ngem mapagduduaan ti kabaelan wenno integridadda, ngem napalubosanda gapu ta adda partido ken adu ti pondoda.
Adda dagiti agngayangay nga agsubli a senador a nabalud ken nainanaigen iti kurapsion ken Plunder, ken naka-pending dagiti kasoda iti Sandiganbayan ken Ombudsman. Ngem saanda a naikkat iti listaan iti opisial a kandidato ta awan ti linteg a makatubeng iti panagkandidatoda no awan pay ti final judgement nga inyetnag ti Korte Suprema.
Nasayaat koma no maamendaran ti linteg ket mapawilanen nga agkandidato iti uray ania a posision iti gobierno dagiti amin a nasentensiaan ken addaan iti pending a kaso a Graft and Corruption wenno Plunder iti Korte Suprema tapno dagusen a masagat dagiti mannibrong a kandidato ket saandan a makasubli iti gobierno ta no mangabakda ket agpeggadto manen a maibulsa dagiti pondo a nagtaud iti buis dagiti tattao.
Saan a talaga a patas dagiti linteg iti eleksion ta uray no maibagbaga a maikkan iti agpapada a gundaway dagiti amin a kandidato ngem maatiw latta dagiti awanan iti napigsa a partido ken adu a pondo.
Makatawen pay idi sakbay ti opisial a rugi ti kampania ngem nabayagen dagiti babaknang a politiko nga agpapaanunsio iti mass media ken social media nangruna iti telebision ken radio. Nabayagen dagiti awareness and advocacy campaign dagiti kandidato ngem mapalpalubosanda. Agkaiwara metten dagiti naipaskil ken naimontar a tarpaulin dagiti kandidato. Adu metten dagiti kandidato dagiti nabayagen nga agpaspasiar kadagiti nagduduma a paset ti pagilian ti mapan dumaw-dawat iti suporta dagiti opisial dagiti lokal a gobierno ken pribado a sektor.
Mapalubosan latta dagitoy a panagpasiar, ken panagpaanunsio dagiti politiko agingga nga awan dagiti direkta a mensahe nga ibotos ida gapu ta nabayagen nga indeklarar ti Korte Suprema nga awan ti pre-mature campaigning. Ngem nalawag a dagitoy nga aramid dagiti politiko a panangballikog ti linteg, ngem daksanggasat ta kinanunongan met ti Korte Suprema.
Naindaklan ti impluensia ti media ken dagiti political advertisements kadagiti botante iti panangpilida kadagiti kandidato a para senador. Uray no makabael ken nangato ti integridad ti kandidato, maabak latta no saan nga am-ammo dagiti tattao. Mangabak met ti kandidato uray awan ti ammona wenno kurap no adu ti pondona ken nairaman iti napigsa a partido.
Naarisit metten ti bilang dagiti orihinal a partylist iti 134, ngem adu pay laeng daytoy a mabalin a mangulaw kadagiti botante nangruna kadagiti nataengan. Babaen ti partylist representative, naikkan ti gundaway dagiti maipapaigid a sektor ti oportunidad a makaibaon kadagiti pannakabagida iti House of Representatives tapno adda mangirupir ti pagimbagan ken karbenganda. Dagiti partylist representatives a mangibagi iti maysa a sektor ket addaan met laeng iti kapada a sueldo ken benepisio dagiti kongresista dagiti distrito.
Maibasar iti report, apagkatlo iti kadagupan a bilang dagiti accredited partylist ket binukel met laeng dagiti pamilia dagiti politiko iti nagduduma a paset ti Pilipinas. Nagbalinen ti sistema ti partylist kas backdoor entrance dagiti kameng dagiti pamilia dagiti politiko a sumrek iti Kongreso no awan ti pagpuestuanda kadagiti distritoda. Naipadamag a ti asawa ken anak ti maysa a kongresista iti distrito ket agtaray wenno nominee ti nagduma a partylist. No mangabakda dagiti agassawa ken ti anakda ket tallodanton a kongresista. Naipaigid ngaruden ti pudno a panggep ti partylist representative.
Iti panaglabas dagiti aldaw agingga iti kaaldawan ti eleksion, amirisen ken sagaten koma dagiti botante dagiti kandidato a para senador, dagiti nominee dagiti partylist ken dagiti agtaray iti distrito ken lokal a gobierno tapno maisaad dagiti kasayaatan a makaited iti napudno a serbisio kadagiti Pilipino. (Eden Alviar)


text:
Kategoria:Kaykayo ti Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 7 a subkategoria, manipud iti 7 a dagup.
*
- ► Kaykayo ti Indotsina (3 K, 16 P)
- ► Kaykayo ti subkontinente Indiano (1 K, 4 P)
I
- ► Kaykayo ti Indonesia (3 K, 3 P)
M
- ► Kaykayo ti Malaysia (7 P)
- ► Kaykayo ti Malesia (4 K, 30 P)
P
- ► Kaykayo ti Papuasia (2 K, 3 P)
T
- ► Kaykayo ti Tsina (18 P)
Pampanid iti kategoria "Kaykayo ti Asia"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.


text:
Pagsasao a Siraya
Ti pagsasao a Siraya ke ti pagsasao a Formosano a naisasao aginggana idi patingga ti maika-19 a siglo babaen dagiti indihenio a tattao a Siraya ti Taiwan. Adda dagiti eskolar a namatmati a ti Taivoan ken Makatao ken dagiti dua a dialekto ti Siraya, ngem itan ket ad-adun dagiti ebidensia a mangipakita a maitagikuada kadagiti sabali a pagsasao.
Adda dagiti nadumaduma a komunidad ti Siraya a nairaman iti maysa a Sirayano a kultura ken tignay ti panangipaungar ti pagsasao kadagiti ad-adu ngem maysa a dekada. Babaen ti lingguistiko a panagsukisok ken panangisuro iti pagsasao, ipang-ungaren dagiti patneng ti nakayanakanda pagsasao a napauten a malmalmeng kadagiti napalabas a siglo. Ti grupo ti ubbing a Siraya idiay Distrito ti Xinhuat ti Tainan a naipangpangruna iti lugar ti Kou-pei ken Chiou Chen Lin ket makabaelda nga agsao ken agkanta iti pagsasao a Siraya.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Siraya". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Musu hapa Siraya (iti Insik)


text:
Pagsasao a Tobelo
Ti pagsasao a Tobelo (Indones: Bahasa Tobelo) ket ti pagsasao a Laud a Papuano a naisasao idiay akindaya nga isla ti Indonesia ti Halmahera ken kadagiti parte dagiti nadumaduma a kaaruba nga isla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tobelo iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
Tugutil iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Tobelo–Tugutil". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
SANTO DOMINGO, Ilocos Sur – Kalaksidan a maibilang a kaprestihiosuan a pagadalan iti siensia ti sekundaria iti Kailokuan, manamnama ti panagbalin ti Philippine Science High School Ilocos Region Campus (PSHS IRC) a maysa kadagiti kangrunaan… Read more »
Tag: #pshs
SAN ILDEFONSO, ILOCOS SUR – Panagbalin nga scholar ti prestihioso a Philippine Science High School tapno magun-od dagiti adu a benepisio, ken maikkan ti gundaway nga agadal iti eskuela a mangipangpangruna iti siensia kas panagsagana… Read more »


text:
Natural Resources Conservation Service
Ti Natural Resources Conservation Service (NRCS), dati nga ammo a kas ti Soil Conservation Service (SCS), ket ti maysa nga ahensia iti Departamento ti Agrikultura ti Estados Unidos (USDA) a mangited iti teknikal a tulong kadagiti mannalon ken dagiti sabali pay nga agtagtagikua iti daga ken dagiti mangimatmaton.
Nabaliwan ti naganna idi 1994 idi las-ud ti presidensia ni Bill Clinton tapno maipaltiing iti nalawlawa a gandatna. Daytoy ket relatibo a bassit nga ahensia, agdama a buklen dagiti agarup a 12,000 nga empleado.[1] Ti gandatna ket ti mangpasayaat, mangsalaknib, ken mangkonserba kadagiti masna a rekurso kadagiti pribado a daga babaen ti kooperatibo a pannakiasmang iti estado ken dagiti lokal nga ahensia. Bayat a ti kangrunaan a pagtengngaan iti isipna ket dagiti daga iti talon, daytoy ket nakaaramid kadagiti adu a teknikal a kontribusion iti agrimensura iti daga, pannagidasig ken panagpasayaat iti kalidad ti danum.[2][3] Ti maysa apagarigan ket ti Conservation Effects Assessment Project (CEAP), a nabangon a mangidagup kadagiti pagimbagan kadagiti ganetget ti konserbasion a maipapan iti agrikultura a naital-o ken sinuportaran babaen dagiti programa iti Farm Security and Rural Investment Act of 2002 (2002 Farm Bill). Ti NRCS ket ti mangiyuna nga ahensia iti daytoy a proyekto.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Napundar ti ahensia gapu kadagiti ganetget ni Hugh Hammond Bennett, ti maysa a pionero ti konserbasion iti daga a nagtrabaho para iti Departamento ti Agrikultura manipud idi 1903 aginggana idi 1952.[4] Ti pammaregta ni Bennett ket naibatay iti pannakaamona kadagiti dakes nga apekto iti nurunor iti daga ken dagiti impaktona kadagiti daga ti Estados Unidos[5] a nakaiturongan ti Dust Bowl kadagiti taen idi 1930. Idi Septuembre 13, 1933, naporma ti Soil Erosion Service iti Departamento ti Interior, nga indauluan babaen ni Bennett. Naiyakar ti serbisio iti Departamento ti Agrikultura idi Marso 23, 1935, ken kalpasan iti nabiit a panawen, daytoy ket naitipon kadagiti sabali a yunit ti USDA tapno mabukel ti Soil Conservation Service babaen ti Soil Conservation and Domestic Allotment Act ti 1935.[6][7]
Mangimaton idi ti Soil Conservation Service kadagiti 500 a kampo ti Civilian Conservation Corps kadagiti baetan ti 1933 ken 1942. Ti kangrunaan a panggep dagitoy a kampo ket ti panagkontrol ti nurunor iti daga.[8]
Nagtultuloy a kas hepe ni Hugh Bennett, ti puesto a tinengngelna aginggana idi nagretiro idi 1952.[4] Idi Oktubre 20, 1994, nanaganan manen ti ahensia iti Natural Resources Conservation Service a kas parte ti Federal Crop Insurance Reform and Department of Agriculture Reorganization Act ti 1994.[7][9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "People". Natural Resources Conservation Service. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-08-04. Naala idi Enero 27, 2018.
- ^ U.S. Natural Resources Conservation Service (NRCS). Washington, DC. "Soil Survey Programs." Naiyarkibo 2011-07-26 iti Wayback Machine Naala idi 2009-06-05.
- ^ NRCS. "National Conservation Practice Standards." Naiyarkibo 2011-06-11 iti Wayback Machine National Handbook of Conservation Practices. Naala idi 2009-06-05.
- ^ a b Cook, Maurice. "Hugh Hammond Bennett: the Father of Soil Conservation". Department of Soil Science, College of Agriculture and Life Sciences. North Carolina State University. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 20 Hulio 2011. Naala idi 30 Septiembre 2011.
- ^ "Biography of Hugh Hammond Bennett". NRCS. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-12-27. Naala idi 2008-01-10.
- ^ Soil Conservation and Domestic Allotment Act, P.L. 74-46, 49 Stat. 163, 16 U.S.C. § 590(e), Abril 27, 1935.
- ^ a b "Records of the Natural Resources Conservation Service". NARA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-12-07. Naala idi 2008-01-10.
- ^ Civilian Conservation Corps (CCC). Naiyarkibo 2013-05-30 iti Wayback Machine U-S-History.com, Online Highways LLC. Naala idi Hulio 27, 2014.
- ^ Federal Crop Insurance Reform and Department of Agriculture Reorganization Act of 1994, 108 Stat. 3223, Oktubre13, 1994.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Natural Resources Conservation Service – Opisial a website


text:
1946
Ti 1946 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 5 – Diane Keaton, Amerikana nga aktres ken direktor ti pelikula
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 5 – Charlotte Rampling, Briton nga aktres
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 12 – Liza Minnelli, Amerikana a kumakanta ken aktres
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 20 – Cher, Amerikana nga aktres ken kumakanta
- Mayo 26 – Diosdado Banatao, Filipino-Amerikano a negosiante ken inhenniero
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 14 – Donald Trump, maika-45 a Presidente ti Estados Unidos
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 19 – Bill Clinton, maika-42 presidente iti Estados Unidos
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 28 – Reynaldo Aguinaldo, Filipino a politiko (pimmusay 2019)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 4 – Susan Sarandon, Amerikana nga aktres
- Oktubre 5 – Pacita Abad, Filipina a pintor (pimmusay 2004)
- Oktubre 12 – Edward S. Hagedorn, politiko manipud iti Filipinas
- Oktubre 19 – Philip Pullman, Ingles a nobelista
- Oktubre 29 – Peter Green, Briton a gitarista iti blues rock
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 6 – Sally Field, Amerikana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 5 – George Arliss, Ingles nga aktor (naipasngay 1968)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 30 – Marcela Agoncillo, Filipina a mabigbig a kas ti kangrunaan a nagdait iti immuna ken opisial a wagayway ti Filipinas (naipasngay 1859)


text:
Hormona
Ti hormona (manipud iti Griego ὁpuή, "impetus") ket kimiko nga ibbatan babaen ti selula, glandula, wenno ti maysa nga organo iti maysa a paset ti bagi a makabanag kadagiti selula kadagiti sabali a parte dagiti organismo. Iti sapasap, bassit laeng a pateg ti hormona ti nasken tapno mabaliwan ti metabolismo ti selula. Daytoy ket kasla ti kimiko a mensahero a mangipatulod kadagiti senial manipud iti maysa a selulua iti sabali a selula.[1] Amin a multiselular nga organismo ket agpataud kadagiti hormona; dagiti hormona ti mula ket makunkuna pay a dagiti pitohormona. Dagiti hormona ti ay-ayup ket masansan a maipatulod iti dara. Dagiti selula ket sumungbatda iti hormona no dagitoy ket agiyebkas ti naisangayan a pangawatan para iti dayta a hormona. Ti hormona ket maibedbed iti pangawatan a protina, ken pagbanagan ti pannakaitignay ti mekanismo ti transduksion ti senial a kanungpalang a mangiturong kadagiti sungbat ti naisangayan a tipo ti selula.
Dagiti molekula ti endokrina a hormona ket dagus a maibbatan iti dara, ken kadawyan kadagiti kapilario. Dagiti hormona nga addaan iti parakrino nga annong ket maiwaras babaen kadagiti espasio ti kompartamento ti likido kadagiti kaarrubayan a puntaan a kulanit.
Dagiti nadumaduma nga eksohenia a kompuesto a kimiko, urayno masna wenno sintetiko, ket addaan iti kasla hormona a pagbanagan iti tao wenno kaatapan. Ti bukodda a panagsinga kadagiti sintesis, pabagtubbog, panangitulod, panagbedbed, tignay, wenno panangikkat kadagiti masna a hormona iti bagi ket mabalin a mangbaliw ti homeostasis, reproduksion, panagrang-ay, ken/wenno panagkukua, a kasla met dagiti hormona a napataud babaen ti endohenia.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Hormones".
- ^ Crisp TM; Clegg ED; Cooper RL; Wood WP; Anderson DG; Baetcke KP; Hoffmann JL; Morrow MS; Rodier DJ; Schaeffer JE; Touart LW; Zeeman MG; Patel YM (1998). "Enbironmento a panagsinga ti endokrina: Ti maysa a panangipateg kadagiti pagbanagan ken panagusig". Environ. Health Perspect. 106 (Suppl 1): 11–56. PMC 1533291. PMID 9539004.


text:
2005
Ti 2005 ket maysa a gagangay a tawen mangrugi iti Sabado kas mayannurot iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 2 – Papa Juan Pablo II (naipasngay 1920)
- Abril 5 – Saul Bellow, Kanadiano a mannurat (naipasngay 1915)
- Hunio 6 – Anne Bancroft, Amerikana nga aktres (naipasngay 1931)
- Hulio 6 – Claude Simon, Pranses a mannurat (naipasngay 1913)
Daytoy a tawen ket napili a:[urnosen | urnosen ti taudan]
- World Year Of Physics 2005 ti International Union of Pure and Applied Physics
- Sangalubongan a tawen iti Microcredit ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
- Sangalubongan a tawen iti Ayayam ken Physical Education ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
- Tawen dagiti boluntario ni Gordon Brown, Chancellor of the Exchequer ti UK
- Tawen iti Eucharist ni Papa Juan Pablo II
- Tawen ti pinagadal iti Foreign Language ti Kongreso ti Estados Unidos
- Tawen dagiti Beterano ti Kanada


text:
Carlo Blasis
Ni Carlo Blasis (4 Nobiembre 1797 – 15 Enero 1878) ket maysa idi nga Italiano a sumasala, koreograpo ken teoriatiko iti sala. Isu ket kaaduan nga ammo para kadagiti nainget a klase iti panagsala, ken sagpaminsan nga agpaut kadagiti uppat nga oras. Inyunay-unay ni Blasis a dagiti estudiantena ket agsuroda kadagiti teoria ken depinison dagiti addang ti sala. Isu ti nangisuro kadagiti amin a maestra ni Enrico Cecchetti ken naipagpagarup a ti impluensia ni Blasis iti panagsanayna ket isu ti nakaiturongan ni Cecchetti a nagpartuat iti pamay-an iti balet ni Cecchetti.
Naiyanak idi ni Blasis idiay Naoles. Isu ti immuna a nangipablaak ti maysa a panangusig kadagiti pamay-an ti balet idi 1820, iti obra a nanaganan iti Traité élémentaire, théorique, et pratique de l'art de la danse ("Elementario, Teoretikal, ken Praktikal a Treatado iti Arte ti Sala"). Isu ket kaaduan nga ammo para iti postura iti "Dang-as" a naala manipud iti nadayeg nga estatua ni Merkurio babaen ni Giovanni da Bologna. Nagpaadu ni Enrico Cecchetti kadagiti pamay-anna iti panagisursuro ken dagiti teoriana.
Manipud idi 1838 aginggana idi 1853, ni Blassis idi ti Artistiko a Direktor iti makunkuna itan a La Scala Theatre Ballet School. Dagiti estudiantena ket mairaman dagiti prima balerina a ni Fanny Cerrito, Carolina Rosati, Sofia Fuoco, Amalia Ferraris ken ni Carlotta Brianza.
Pimmusay ni Blasis idiay Cernobbio.


text:
Calabria
Ti Calabria (panangibalikas [kaˈlaːbrja]; kadagiti Calabriano a dialekto: Calabbria wenno Calavria, iti kinaugma ket ammo a kas ti Bruttium wenno -dati- a kas ti Italia, ket maysa a rehion idiay akin-abagatan nga Italia, nga abagatan ti Napoles, a mabirukan idiay "ramay ti saka" ti Italiano a Peninsula. Ti kapitolio a siudad ti Calabria ket ti Catanzaro. Ti kaaduan ti populasion a siudad ti Calabria ket ti Reggio, ken daytoy pay ti tugaw ti konseho ti gobierno ti Calabria.
Daytoy key mabeddengan iti amianan babaen ti rehion ti Basilicata, iti abagatan a laud babaen ti rehion ti Sicilia, iti laud babaen ti Baybay Tirreno, ken iti daya babaen ti Baybay Honiko. Ti rehion ket sakupenna ti 15,080 km2 (5,822 sq mi) ken addaan iti populasion iti sumurok a 2 a riwriw. Ti demonimo ti Calabria iti Ingles ket ti Calabrian (Italiano: calabrese). Kadagiti taga-ugma a paset ti panawen ti nagan a Calabria ket inus-usar idi ti akin-abagatan a peninsula ti Apulia a nakunkuna pay a kas ti mikod ti Italia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1
- ^ EUROPA – Press Releases – Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng idi 2008 GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a sumakop manipud iti 28% aginggana ti EU27 a katimbengan idiay Severozapaden idiay Bulgaria aginggana ti 343% idiay kaunegan a Londres
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Arlacchi, Pino, kenJonathan Steinberg. Mafia, Dagiti Agtaltalon ken Dagiti Nalatak nga Estado: Kagimongan iti Tinawtawid a Calabria (2009)
- Dal Lago, Enrico, ken Rick Halpern, eds. Ti Amerikano nga Abagatan ken ti Italiano a Mezzogiorno: Salaysay iti Komperatibo a Pakasaritaan (2002) ISBN 0-333-73971-X
- Dunston, Lara, kenm Terry Carter. Dagiti Agbanbaniaga ti Calabria (Dagiti Agbanbaniaga – Thomas Cook) (2009), pagsurotan a libro
- Moe, Nelson. Ti Pannakaimatangan manipud idiay Vesuvius: Italiano a Kultura ken ti Akin-abagatan a Saludsod (2002)
- Schneider, Jane. Akin-abagatan a Saludsod ti Italia': Orientalismo iti Maysa a Pagilian (1998)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Calabria iti Wikimedia Commons


text:
Marka ti pabrika
Ti marka ti pabrika ken iti Ingles ket makunkuna a trademark trade mark, wenno trade-mark[1] ket ti mabigbigan a senial, desinio wenno panangiyebkas a manilasin ti kadagiti produkto ken dagiti serbisio iti naisangayan a taudan manipud kadagiti dadduma.[2][3][4][5] Ti agtagikua ti marka ti pabrika ket mabalin a maysa a tao, dagiti gunglo ti negosio, wenno aniaman a nainkalintegan nga entidad. Ti marka ti pabrika ket ket mabalin a mabirukan iti pakahe, etiketa, polieto wenno iti produkto. Dagiti marka ti pabrika ket maiparparang pay kadagiti pasdek ti kompania.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti pannakaestilo ti trademark a kas agmaymaysa a balikas ket kaaduan a maus-usar laeng idiay Estados Unidos ken Pilipinas, bayat a ti dua a panagestilo ti trade mark ket inus-usar kadagiti sabali a pagilian iti lubong, a mairaman ti Kappon ti Europa ken ti dati a luglugar ti Mankomunidad (urayno ti Kanada ket opisial nga agus-usar ti "trade-mark" a naibatay iti Trade-mark Act, "trade mark" ken "trademark" ket kadawyan pay dagitoy a maus-usar).
- ^ "Ti marka ti pabrika ket balikas, insasao, simbolo, ken/wenno desinio a mangilasin ken mangisalumina ti taudan kadagiti tagilako iti maysa partido manipud kadagiti sabali". Naala idi 2011-12-13.
- ^ "Ti marka ti pabrika ket senial a mangisalumina kadagiti tagilakon ken serbisio manipud kadagiti kompetitormo (mabalinmo nga ibaga ti marka ti pabrikam a kas ti bukodmo a "marka")". Naala idi 2012-12-22.
- ^ "Ti marka ti pabrika ket mangilasin kadagiti tagilako ken kadagiti serbisio kadagiti naisangayan nga agltagtagilako. Dagiti senial a mabalin para iti panangisalumina kadagiti produkto wenno dagiti serbisio iti naisangayan nga kompania manipud ti kadagiti sabali a ompania ket mabalin para iti panagsalaknib ti marka ti pabrika". Naala idi 2012-12-22.
- ^ http://www.cbp.gov/xp/CustomsToday/2002/February/other/christmas.xml
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo ti Patentente ken Marka ti Pabrika manipud ti UCB Libraries GovPubs


text:
Obando, Bulacan
Ti Obando ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Obando ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.[2]
- Binuangan
- Catanghalan
- Hulo
- Lawa
- Salambao
- Paco
- Pag-asa (Poblacion)
- Paliwas
- Panghulo
- San Pascual
- Tawiran
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Gunglo ti Salun-at ti Lubong
Ti Gunglo ti Salun-at ti Lubong (Ingles: World Health Organization wenno naipangyababaan iti WHO) ket maysa a naipangpangruna nga ahensia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) nga akinrebbeng iti sangalubongan a salun-at ti publiko. Daytoy ket nabangon idi 7 Abril 1948, nga adda dagiti kuartel idiay Ginebra, Suisa, ken daytoy ket kameng ti Panagrang-ay a Grupo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti sinarunona idi ket ti Gunglo ti Salun-at, ket maysa idi nga ahensia ti Liga ti Pagpagilian.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Midia a mainaig iti Gunglo ti Salun-at ti Lubong iti Wikimedia Commons
- www.who.int - Website


text:
Pagsasao a Karnai
Ti pagsasao a Karnai ('Barim') ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti agarup a 915 a tattao kadagiti bassit a purok iti asideg ti Wasu, Probinsia ti Morobe, iti Isla Umboi, ken iti asideg ti Saidor iti Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karnai iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Karnai". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Pagsasao a Prai
Ti pagsasao a Prai (Phray) wenno Phai, ammo pay a kas Thin (Htin), ket ti pagsasao a Mon–Khmer ti Tailandia ken Laos. Adda dagiti asideg nga agkakabagian, ngem saan nga agsinnaray a maawatan a dialekto nga agnagan kadagiti Prai ken Thin. Asidegda pay a maikabagian iti Mal, ken no agkuyog mangpormada iti grupo dagiti pagsasao ti Mal–Phrai, a sagpaminsan a kolektibo a tinawtawagan iti pagsasao a Lua' (gapu ta insasao babaen ti tattao a Lua).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Prai iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Phai". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Basilan
Ti Basilan ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Agwaywayas a Rehion ti Bangsamoro iti Muslim a Mindanao (BARMM) . Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Lamitan. Adda ti Basilan iti akin-abagatan a playa ti Peninsula ti Zamboanga. Ti isla ti Basilan ti kaamiananan iti amin a dadakkel nga is-isla ti Purpuro ti Sulu.
Naam-ammo ti Basilan iti internasional a damdamag gapu iti Islamiko a terorista a grupo nga Abu Sayyaf, nga addaan iti kuta iti probinsia a nangipananda kadagiti rinabsutda a turista manipud iti Palawan, a pakairamanan ti agassawa nga Amerikano a misionario a Kristiano a da Martin ken Gracia Burnham
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Basilan ket nabingbingay iti 11 nga ili ken 2 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
Mobo, Masbate
Ti Mobo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mobo ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Baang
- Bagacay
- Balatucan
- Barag
- Dacu
- Fabrica
- Guintorelan
- Holjogon
- Lalaguna
- Lomocloc
- Luyong Catungan
- Mabuhay
- Mandali
- Mapuyo
- Marintoc
- Nasunduan
- Pinamalatican
- Pinamarbuhan
- Poblacion Dist. I
- Poblacion Dist. II
- Polot
- Sambulawan
- Santa Maria
- Sawmill
- Tabuc
- Tugawe
- Tugbo
- Umabay Exterior
- Umabay Interior
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Datu Salibo, Maguindanao
Ti Datu Salibo ket maysa nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Salibo ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Alonganan
- Andavit
- Balakanan
- Buayan
- Butilen
- Dado
- Damabalas
- Duaminanga
- Kalipapa
- Liong
- Magaslong
- Masigay
- Pagatin
- Pandi
- Penditen
- Sambulawan
- Tee
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pura, Tarlac
Ti Pura ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Pura ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Balite
- Buenavista
- Cadanglaan
- Estipona
- Linao
- Maasin
- Matindeg
- Maungib
- Naya
- Nilasin 1st
- Nilasin 2nd
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poroc
- Singat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tarlac". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Agustin ti Hipona
Ni Agustin ti Hipona (Latin: Aurelius Augustinus Hipponensis;[1] Nobiembre 13, 354 – Agosto 28, 430), ammo pay a kas ni San Agustin, San Austin,[2] wenno San Agostino, ket maysa idi nga obispo ti Hippo Regius (itan ket ti Annaba, Arhelia). Isu ket maysa idi a Latin a pilosopo ken teologo manipud idiay Probinsia ti Aprika ti Romano nga Imperio ken sapasap a naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan nga agpanpanunot a Kristiano iti amin a panawen. Dagiti insursuratna ket kaaduan a nakaimpluensian iti panagrang-ay ti Akinlaud a Kristianidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti nomen ti Aurelius ket awan ti kayatna a sawen, a mangitudtudo laeng ti Romano a pannakaumili (kitaen ti: Salway, Benet (1994). "Ania ti adda iti nagan? Ti Panagsukimat ti Romano nga Onomastiko a Panagsanay manipud iti c. 700 B.C. aginggana ti A.D. 700". Ti Warnakan dagiti Romano a Panagadadal. Kagimongan para iti Panangipangato kadagiti Romano a Panagadadal. 84: 124–45. doi:10.2307/300873. ISSN 0075-4358. JSTOR 300873.).
- ^ Ti Amerikano a Tawidan ti Kolehio a Diksionario. Boston, MA: Houghton Mifflin Company. 1997. p. 91. ISBN 0-395-66917-0.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig ken ni Agustin ti Hipona iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Agustin ti Hipona iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig ken ni Agustin ti Hipona iti Wikimedia Commons


text:
Aurora
Ti Aurora ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Luzon iti Luzon. Ti ili ti Baler ti kapitoliona ken kabeddengna, manipud iti abagatan agrikus, dagiti probinsia ti Quezon, Bulacan, Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Quirino, ken Isabela. Iti daya ti Aurora ken ti Baybay Filipinas.
Sakbay ti 1979, ti Aurora ket paset ti probinsia ti Quezon. Ti Aurora ket naipanagan ken ni Aurora A. Quezon, kaingungot ni Manuel L. Quezon, presidente ti Mankomunidad ti Filipinas.
HeograpiaUrnosen
Addaan ti 8 nga ili ti Aurora.
Dagiti iliUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
Bandar Seri Begawan
Ti Bandar Seri Begawan BA(H)ND-ə sə-REE bə-GOW-ən (Jawi: بندر سري بڬاوان ; Malayo: [ˌbanda səˌri bəˈɡawan]) dati nga ammo akas ti Brunei Town, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Sultanato ti Brunei. Ti Bandar Seri Begawan ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 20,000,[1] ken mairaman ti sibubukel a Distrito ti Brunei-Muara, ti lugar ti metro ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 279,924.[2]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kasisigud a nagan idi para iti siudad ket "Bandar Brunei" wenno "Brunei Town" iti Ingles. Idi 1967, ni Sultan Omar Ali Saifuddien III ket nagikkat tapno maiparabor iti kalakayan nga anakna a lalaki, ni Hassanal Bolkiah ken nangala iti titulo iti "Seri Begawan".[3] Ni Bolkiah ket inaramid idin a kas ministro ti depensa ken idi 5 Oktubre 1970, ninagananna ti siudad a kas pammadayaw iti natayen nga amana.[3][4][5][6] Ti balikas a "Begawan" ket inus-usar pay idi para kadagiti monarko ti Brunei a nagikkat, ti balikas ket kasisigud a nagtaud manipud iti Sanskrito a balikas para iti "dios": भगवान bhagavān. Malaksid iti dayta, ti Seri Begawan ket ammo pay idi a kas ti "nasantuan" iti Sanskrito.[4] Ti Seri ket nagtaud manipud iti pammadayaw a balikas ti Sanskrito iti Sri, ken ti Bandar ket nagtaud manipud iti Persiano babaen ti dagiti pagsasao ti India ken kasisigud a ti kaibuksilanna ket "pagsangladan" wenno "puerto" wenno "pagsammakedan".[4][6] Iti Malayo, ti bandar ket ammo pay a kas "ili" wenno ti "siudad".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Brunei Darussalam Statistical Yearbook (Brunei Darussalam – An Introduction)" (PDF). Department of Statistics, Brunei. Department of Economic Planning and Development, Prime Minister's Office. 2011. pp. 28/2 and 39/9. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 4 Mayo 2015. Naala idi 4 Mayo 2015.
- ^ "Population and Housing Census Report (Demographic Characteristics)" (PDF). Department of Economic Planning and Development. 2011. pp. 4/10. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 4 Mayo 2015. Naala idi 4 Mayo 2015.
- ^ a b Oxford Business Group (2009). The Report: Brunei Darussalam 2009. Oxford Business Group. pp. 215–. ISBN 978-1-907065-09-5.
- ^ a b c Marshall Cavendish Corporation (2007). World and Its Peoples: Malaysia, Philippines, Singapore, and Brunei. Marshall Cavendish. pp. 1206–. ISBN 978-0-7614-7642-9.
- ^ Trudy Ring; Noelle Watson; Paul Schellinger (12 Nobiembre 2012). Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places. Routledge. pp. 161–. ISBN 978-1-136-63979-1.
- ^ a b Shirleen Cambridge (5 Oktubre 2014). Ultimate Handbook Guide to Bandar Seri Begawan : (Brunei) Travel Guide. MicJames. pp. 8–. GGKEY:16PGAE1LKCQ.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bandar Seri Begawan iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Bandar Seri Begawan manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Maika-2 a milenio
Ti maika-2 a milenio ket paset ti panawen a segun dagiti opisial a taudan, a kas ti Obserbatorio ti Marina ti Estados Unidos, ket nangrugi iti Enero 1, 1001, ken nagpatingga idi Disiembre 31, 2000, ti Kalendario a Gregoriano. Daytoy ket binukel ti Nangato a Tengnga a Panpanawen, ti Renasimiento, ti Nasapa a Moderno a Panawen, ti panawen ti kolonialismo, industrialisasion, ti ilalatak dagiti estado a pagilian, ken ti maika-20 a siglo nga addaan iti impakto iti siensia, ti adu a pannakawarwaras ti edukasion, ken ti unibersal a panagaywan ti salun-at ken dagiti panagbakuna kadagiti adu a pagilian. Dagiti siglo ti dadakkel a pannakigubat ti nangato a teknolohia nga armas (dagiti Gubat ti Lubong ken dagiti nuklear bomba) ket tinimbengan babaen dagiti umad-adu a tignay ti kappia manipud iti Nagkaykaysa a pagpagilian, ti Kuerpo ti Kappia, dagiti relihioso a kampania nga agbalballaag a mangsuppiat iti ranggas, ken dagiti doktor ken dagiti agtrabtrabaho iti salun-at a nagbalballasiw kadagiti pagbeddengan tapno mangagas kadagiti donor ken sakit ken ti pannakaisubli ti Olimpiada a kas salisal nga awan ti panagkakabil.
Dagiti sientista ket naballigida a nangipalawag ti waya ti saririt; dagiti tao ket immunada nga immaddang iti Bulan idi las-ud ti maika-20 a siglo; ken ti baro a teknolohia ket pinadur-as babaen dagiti gobierno, industria, ken akademia iti balalsiw iti lubong, a ti edukasion ket nagbibingayan babaen ti dagiti adi nga internasional a komperensia ken dagiti warnakan. Ti panagpadur-as ti mokuti a tipo, radio, telebision, ken ti Internet ket nakaiwarwaras ti pakaammo iti sangalubongan, iti uneg dagiti minuto, iti audio, video, ken prenta ti ladawan a pormat a panagadal, panagpalpaliwa, ken pagmadlawan dagiti bilion a tattao baaen ti patingga ti maika-20 a siglo.
Ti maika-15 a sigloket nakakita ti maikadu a migrasion ti tattao manipud idiay Europa, Aprika ken Asia idiay Kaamerikaan, ket nagrugian ti kankanayon a pumarpardas a proseso ti globalisasion. Ti pannaka-abel ti internasional a panagtagilako ket nakaiturongan ti pannakaporma kadagiti multi-nasional a koporasion, nga addaan kadagiti balay nga opisna kadagiti nadumaduma a pagilian. Dagiti agpadpadas ti internasional a negosio ket nangpabassit ti impakto ti nasionalismo iti nadayeg a kapanunotan.
Nagdoble ti populasion ti lubong kadagiti immuna a pito a siglo iti milenio, (manipud iti 310 a riwriw idi AD 1000 aginggana it 600 a riwriw idi AD 1700), aken kalpasanna, naminsangapulo nga immadu kadagiti tallo a naudi a siglo, ket nalabsanna ti 6 a bilion idi AD 2000.


text:
Emmy Rossum
Ni Emmanuelle Grey Rossum (nayanak idi Septiembre 12, 1986)[3] ket Amerikana nga aktres ken kumakanta-mannurat ti kanta.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Emmy Rossum". Integrated Authority File. Naala idi Abril 9, 2014.
- ^ SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ "Emmy Rossum Biography (1986–)". FilmReference.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Abril 18, 2015. Naala idi Mayo 1, 2008.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig ken ni Emmy Rossum iti Wikimedia Commons


text:
Dalem
Ti dalem ket maysa a nangruna nga organo nga adda kadagiti bertebrata ken dagiti dadduma pay nga ayup. Adda daytoy kadagiti adu nga annong, a mairaman ti panagikkat iti rugit, biosintesis ti protina, ken ti panagpataud kadagiti biokimiko a nasken para iti pannakalpa. Tidalem ket nasken para iti panagbiag; awan ti agdama a waya a mangsukat para iti nabayag a kaawan ti annong ti dalemm, ngem adda met dagiti baro a pamay-an ti dialisis ti dalem a mabalin a mausar iti nabiit.
Daytoy nga organo ket adda ti nangruna a papel iti metabolismo ken adda dagiti nadumaduma nga annong iti bagi, a mairaman ti panagipenpen ti glukoheno, panagrungsot kadagiti nalabbasit a selula ti dara, sintesis ti protina ti plasma, panagpataud ti hormona, ken panagikkat ti rugit. Daytoy ket adda iti baba ti diapragma itipusong a rehion ti tian. Daytoy ket agpataud iti apro, ti maysa nga alkalino a kompuesto a tumolong iti pannakalpa babaen ti emulsipikasion kadagiti lipido. Ti nangato ti pannakaipangruna dagiti kulanit ti dalem ket mangtimbeng kadagitinadumaduma iti adu ti tomona a biokimiko a reaksion, a mairaman ti sintesis ken ti pannakaburak dagiti bassit ken narikut a molekula, nga adu kadagitoy ket nasken para kadagiti nangruna nga annong.[1]
Ti terminolohia a mainaig iti dalem ket kanayon a mangrugi iti hepar- wenno hepat- manipud ti Griego a balikas ti dalem, hēpar (ἧπap, ramut hepat-, ἡπat-).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Anthea Maton; Jean Hopkins; Charles William McLaughlin; Susan Johnson; Maryanna Quon Warner; David LaHart; Jill D. Wright (1993). Biolohia ti Tao ken Salun-at. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. OCLC 32308337.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dalem iti Wikimedia Commons


text:
Chanakya
Ni Chanakya (c. 370–283 BCE)[1] ket maysa idi nga Indiano a manursuro, pilosopo ken naarian nga agbalbalakad.
Isu ket kasisigud a manursuro ti taga-ugma a Unibersidad ti Takshashila, ni Chanakya ket nangimaton idi ubing ti immuna a pannakaipangato ti bileg ti Maurya nga emperador ti Chandragupta. Isu ti kaaduan a naipammadayawan para iti nangruna a papelna iti pannakabangon ti Maurya nga Imperio, isu daytoy ti immuna nga imperio iti pakasaritaan ti arkeolohiko a kaaduan a nagturay ti Indiano a subkontinente. Ni Chanakya ket nagserbi a kas ti nangruna nga agbalbalakad kenni Chandragupta ken ti anakna a lalaki a ni Bindusara.
Ni Chanakya ket tinawtawid a nailaslasin a kas Kautilya wenno Vishnu Gupta, a nangisurat ti taga-ugma a treatado ti politika ti India a nakunkuna a ti Arthaśāstra.[2] Iti kastoy, isu ket naipanpanunotan a kas pionero iti paset ti ekonomiko ken siensia politika idiay India, ken ti obrana ket naipagpagarup a kas maysa a nangruna a simmarunnuan ti Klasiko nga Ekonomiko.[3][4][5][6] Ni Chanakya ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas ti "Indiano a Machiavelli",[7] nupay dagiti obrana ket immununa babaen ti 1,800 a tawtawen ngem ni Machiavelli.[8] Dagiti onrana ket napukpukaw idi asideg ti gibus ti Gupta a dinastia ken saan a naduktalan manen aginggana idi 1915.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ S. K. Agarwal (1 Septiembre 2008). Para iti Panagpasayaat ti Panagturay. Akademiko a Pundasion. p. 17. ISBN 978-81-7188-666-1. Naala idi 2012-06-06.
- ^ Mabbett, I. W. (1964). "Ti Petsa ti Arthaśāstra". Warnakan ti Oriental a Kagimongan ti Amerikano. Oriental a Kagimongan ti Amerikano. 84 (2): 162–169. doi:10.2307/597102. JSTOR 597102. ISSN 0003-0279.
- ^ L. K. Jha, K. N. Jha (1998). "Chanakya: ti pionero nga ekonomista ti lubong", Internasional a Warnakan ti Sosial nga Ekonomiko 25 (2-4), p. 267–282.
- ^ a b Waldauer, C., Zahka, W.J. ken Pal, S. 1996. Kauṭilya's Arthashastra: Ti binabaybay-an a simmarunnuan ti klasiko nga ekonomiko. Indiano a Panagrepaso ti Ekonomiko, Tom. XXXI, No. 1, pp. 101-108.
- ^ Tisdell, C. 2003. Ti Lumaud a perspektibo ti Arthasastra ni Kauṭilya : daytoy kadi ket mangited ti batayan para iti ekonomiko a siensia? Ekonomiko a Teoria, dagiti Panakaipakat ken Banbanag ti Obra a Papel Blg. 18. Brisbane: Eskuela ti Ekonomiko, Ti Unibersidad ti Queensland.
- ^ Sihag, B.S. 2007. Kauṭilya kadagiti patakder, panagturay, pannakaammo, etiko ken prosperidad. Humanomics 23 (1): 5-28.
- ^ "Ti Indiano a Machiavelli" wenno Politikal a Teoria idiay India idi Dua a Ribu a Tawtawen babaen ni Herbert H. Gowen. Political Science Quarterly Tom. 44, No. 2 (Hun., 1929), pp. 173-192. Nangipablaak: Ti Akademia ti Politikal a Siensia.
- ^ Herbert H. Gowen (1929). ken iti adadu a naitaripnong a lubong wenno Politikal a Teoria idiay India idi Dua a Ribu a Tawtawen, Political Science Quarterly 44 (2), p. 173–192.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Chanakya iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Plano ti panangibilang ti telepono
Ti plano ti panangibilang ti telepono ket maysa a kita iti pamay-an ti panangibilang nga inus-usar iti telekomunikasion tapno maikkan dagiti numero ti telepono kadagiti agsuskribir ken ti panagidalan dagiti panagtawag ti maysa a reddek ti telepono. Ti maysa a nametmet a plano ti panagibilang, a kasla ti mabirukan idiay Amianan nga Amerika, ket pasirukan na ti maysa a agtatalinaed a dagup ti kaatiddog dagiti numero. Ti maysa a naluktan a panggep a panggep ti panag-numero ket addaan ti langa a sabsabali iti kaatiddog dagiti numero ti telepono.
Ti maysa a plano ti pang-dial ket bangonenna ti manamnama a numero ken ti pagtuladan kadagiti digit para kadagiti numero ti telepono. Daytoy ket agiraman kadagiti kodigo ti pagilian, kodkodigo a panagserrek, kodkodigo ti lugar ken dagiti kombinasion dagiti dihitos a nai-dial.


text:
Kappon ti Europa
Ti Kappon ti Europa ket maysa nga ekonomia ken politikal a kappon wenno konpederasion dagiti 27 a naikameng nga estado a nangruna idiay Europa.[9]Ti Kappon ti Europa ket nagtaud manipud iti Karbon ken Paslep a Komunidad ti Europa ken ti Komunidad a Komunidad ti Europa, a inpatakder babaen dagiti innem a pagilian idi 1959. Iti mangibabaet a taw-tawen ti Kappon ti Europa ket dimmakkel babaen ti panakaiserrek dagiti baro a naikameng nga estado, ken ti kabilegan baben ti panaginayon iti annuroten a maipanggep kadagiti lugarna. Ti Tulagan a Maastricht ket naipatakder na ti Kappon ti Europa babaen ti agdama a naganna idi 1993.Ti kaudian a panagpasayaat ti batay-linteg ti Kappon ti Europa, ti Tulagan iti Lisbon ket naipuersaan idi 2009.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Paammo
- Dagiti nagibasaran
- ^ Barnard, Catherine (Agosto 2007). The Substantive Law of the EU: The four freedoms (2 nga ed.). Oxford University Press. p. 447. ISBN 9780199290352.
- ^ a b "United in diversity". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010.
'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket isu ti pasasao iti Kappon ti Europa. Ti kayat na a saoen ti pasasao ket, babaen ti EU, Dagiti taga Europa ket nagkaykaysaa iti panagtinnulingan para iti kappia ken panagrangrang-ay, ken dagiti sabsabali a kultura, ug-ugali ken pagsasao iti Europa ket nasayaat a tagikua para iti kontinente.
- ^ "Parlamento ti Europa: The Legislative Observatory". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010.
ti pasasao 'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket maaramid to kadagidiay Parlamento nga opisial a dokumento;
- ^ Ti New Oxford Amerikano a Diksionario, Maikadua nga Edn., Erin McKean (nagurnos), 2051 pampanid, Mayo 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6.
- ^ "Total population as of 1 Enero". Eurostat. Naala idi 23 Oktubre 2010.
- ^ Calculated using UNDP data for the member states with weighted population.
- ^ Saan a mairaman dagiti ganganaet a ballasiw-taaw a teritorio
- ^ ti .eu ket pannakabagi ti sibubukel nga Europa, dagiti naikameng nga estado ket addaan da ti bukodda a TLD
- ^ "European". Oxford English Dictionary. Naala idi 3 Oktubre 2011.
5 b. spec. Naipanaganan ti maysa a dagiti agparangrang-ay aserio iti ekonomia ken politika a kap-kappon baben dagiti naibaga a pagilian iti Europa manipud idi 1952 ken iti agdama, a kas Komunidad ti Ekonomia iti Europa, Komunidad ti Europa, Kappon ti Europa.