text:
Wikipedia:Annuroten ti panagikkat
Daytoy ket dagiti annuroten ti Ilokano Wikipedia kadagiti panagikkat ti pampanid babaen dagiti admisnistrador. Bayat a dagiti agar-aramat ket makablanko kadagiti panid, dayta a panid ket mabalin pay laeng a makita wenno maserrekan babaen dagiti pakasaritaan ti panagurnos. No ti panid ket ikkaten ti maysa nga administrador, dagita kasisigud a pakasaritaan ti panag-urnos ket saanen a makita dagiti agar-aramat a saan nga administrador. Dagiti laeng administrador ti nakapabaelan nga agikkat ken agisubli kadagiti kastoy a panid.
Adda dua a kita ti panagaramid ti panagikkat ditoy, ti konsenso a panagaramid ti panagikkat ken ti pagalagadan para ti nadaras a panagikkat.
Dagiti linaon
Konsenso a panagaramid ti panagikkat[urnosen | urnosen ti taudan]
Pamay-an[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sinoman nga agar-aramat ket makaisingasing iti panagikkat ti maysa a panid para iti aniaman a rason. Dagiti agar-aramat ket mabalinda a pakitungtungan iti daytoy a panagkiddaw ti panagikkat ditoy. No agkidkidaw kadagitoy a panagikkat ikabil ti plantilia a {{kiddaw nga ikkaten}} (kitaen daytoy a plantilia {{kiddaw nga ikkaten}}) iti ngato ti maysa a panid tapno mapaammoan dagiti agar-aramat, ken agaramid ti baro a paset idiay pagkiddawan para iti panagikkat. No agkiddaw kadagiti panagisubli ti naikkat a panid usaren met ti pagkiddawan para iti panagisubli ti naikkat a panid.
Alagadan para ti nadaras a panagikkat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti annuroten ti Ilokano Wikipedia ket pakabaelanna dagiti administrador kadagiti panagikkat ti pampanid a makasabat ti maysa wenno ad-adu pay kadagiti alagadan para iti nadaras a panagikkat. No suppiatem iti kasta a panagikkat, mabalinmo nga ilista idiay pagkiddawan para iti panagisubli ti naikkat a panid.
No kayatmo ti agisingasing ti maysa a panid iti nadaras a panagikkat, ikabil ti {{|Ikkaten|rason}} (kitaen daytoy a plantilia {{Ikkaten}}) iti rabaw iti dayta a panid. Daytoy ket agikabil idiay Kategoria:Kandidato ti nadaras a panagikkat.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
- S1. Awan ti kaipapananna a linaon wenno pakasaritaan.
- Dagitoy ket mairaman dagiti panagsubok, minamaag, awan ti kaipapananna a linaon, dagiti nalabes nga aramid ti tao wenno automatiko a panagaramid kadagiti pungol a panid a saan a makaited ti pagimbagan iti Ilokano Wikipedia, nadadael a ladawan, nayanaup a panagblanko ti panid, wenno dagiti aniaman a bandalismo.
- S2. Panaglabsing kadagiti pakaammo a maipanggep ti sibibiag a tattao ken pammadpadakes.
- Dagiti pammadpadakes ken dagiti aniaman a panaglabsing dagiti pakaammo a maipanggep ti sibibiag a tattao.
- S3. Dagiti namindua a naipablaak ken dati a naikkat a pampanid babaen ti annuroten ti panagikkat.
- Dagiti panid a namindua a naipablaak ken dati a naikkat a pampanid babaen ti daytoy nga annuroten malaksid no napasayaaten ti pannakaisuratna ken saanen a maidasig a kas kandidato ti panagikkat.
- S4. Naiparit nga agparparawad.
- Dagiti linaon nga inaramid ti maysa a naiparit nga agar-aramat ken inurnos laeng ti maysa a naiparit nga agar-aramt kalpasan ti pannakaiparit nga adda ti pannakabalin ti nadaksan a pammati. Dagiti nasayaat a parawad dagiti naiparit nga agar-aramat ket nasken nga awaten, ngem no adda nadaksan a pammati iti daytoy nga aramid nasken a panunoten nga umuna dagitoy.
- S5. Redundante.
- No adda dagiti panid nga agpapada ken awan ti adu unay a pagiddiatan ken baetanda a pakasaritaan.
- S6. Panaglabsing ti Karbengan ti kopia
- Dagiti linaon a nalawag ken napaneknekan a panaglabsing ti karbengan ti kopia, wenno linaon a dati a naikkat gapu ti panaglabsing ti karbengan ti kopia.
- S7. Kiddaw ti nagsurat.
- Ti panagikkat babaen ti panagkiddaw iti nagsurat, no ti maysa a nagsurat ket isu laeng ti nagparawad ken awan ti adu unay a linaon ken makaited ti kaimbagan ti Ilokano Wikipedia, agan-annad no agikkat kadagiti kastoy a panid ngamin ket amin a naiparawad ditoy a wiki ket nalisensian babaen ti Creative Commons Attribution-Sharealike 3.0 Unported License (CC-BY-SA) ken GNU Free Documentation License (GFDL) a panag-lisensia.
- S8. Dagiti pampanid ken midia a papeles a nalawagan a di maitunos.
- Dagiti pampanid ken midia a papeles a nalawagan a di maitunos iti daytoy a wiki wenno iti daytoy a komunidad, malaksid no adda ti naipakaammo ken naipalawagan a linaon ti pakasaritaan.
- S9. Dagiti naisurat iti ganganaet a pagsasao.
- Dagiti naisurat ti ganganaet a pagsasao a kinopia manipud ti sabali a pagsasao ti Wikipedia, dagiti saan a nasayaat wenno aglalaok a pagsasao ti pannakaipatarusna nga artikulo ken dagiti saan a maawatan wenno panagsubok ti pagsasao nga Ilokano. No ti maysa nga artikulo ket naggapu iti sabali a pagsasao ti Wikipedia ken narugian a naipatarus kitaen no mabalin nga arayaten daytoy a panid ken mabalin nga ikabil idiay Wikipedia:Dagiti panid a nasken a maipatarus iti Ilokano. Dagiti artikulo ditoy a kategoria a saan a maarayat ket mabalin a maikkat babaen ti daytoy nga annuroten ti panagikkat.
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
- L1. Dagiti ladawan nga adda idiay Wikimedia Commons.
- Dagiti papeles a duplikado wenno adda dagiti kapadpadana ken mabalin a magun-od idiay Wikimedia Commons.
- L2. Dagiti ladawan nga aglabsing ti karbengan ti panagkopia.
- Dagiti ladawan nga aglabsing ti karbengan ti kopia ken dagiti ladawan nga aglabsing ti annuroten ti nawaya a panag-usar.
- L3. Dagiti ladawan nga awan lisensiana.
- Dagiti ladawan awan lisensiana wenno dagiti ladawan a di-ammo ti nagtaudan.
- L4. Dagiti daan a ladawan wenno saanen a maususar.
- Dagiti daan ken saanen a maususar a ladawan wenno nababa ti grado ken saan a nasayaat ti pannakaramidda.
Dadduma pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- D1. Dagiti nanumo a panagikkat.
- Dagiti saan a kontrobersial a panagikkat a kas dagiti panagikkat ti panid tapno maiyalis wenno maitipon ti pakasaritaan ti maysa a panid, panagsimpa kadagiti madi ti pannakailetrana a titulo ti pammpanaid ken dagiti saanen a masapul a kategoria.
- D2. Dagiti saanen a masapul wenno naputed a baw-ing.
- Dagiti baw-ing a naputed nga awan wenno awan ti adu unay ti pakasaritaanna.
- D3. Dagiti saanen a masapul a tungtungan ti panid.
- Dagiti tungtungan ti panid a dati a naikkat, aglaon laeng ti bandalismo a tungtungana a panid, saan a maitutop ti linaon ti artikulo wenno awan ti linaonna. (Agbiruk kadagiti naulila a tungtungan ti panid)


c: text/html

text:
Vintar, Ilocos Norte
Ti Vintar ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Vintar ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.[2]
- Abkir
- Alsem
- Bago
- Bulbulala
- Cabangaran
- Cabayo
- Cabisocolan
- Canaam
- Columbia
- Dagupan
- Diaton
- Dipilat
- Esperanza
- Ester
- Isic Isic
- Lubnac
- Mabanbanag
- Alejo Malasig
- Manarang
- Margaay
- Namoroc
- Malampa (Peninaan-Malampa)
- Parparoroc
- Parut
- Salsalamagui
- San Jose (Lipay)
- San Nicolas (Poblacion)
- San Pedro (Poblacion)
- San Ramon (Poblacion)
- San Roque (Poblacion)
- Santa Maria (Poblacion)
- Tamdagan
- Visaya
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Arkitektura
Ti arkitektura (Latin architectura, manipud ti Griego a ἀpxιtέktwv – arkhitekton, manipud ti ἀpxι- "mangipangulo" ken tέktwv "agipakpatakder, allawagi, mason") ket isu dagitoy ti pamay-an ken produkto ti panagplano, panagdibuho ken panangipatakder. Ti arkitektural nga ob-obra, iti materiala porma dagiti pasdek, ket kankanayon anaipanpanunotan a kas dagiti kultural a simbolo ken kas dagiti obra ti arte. Dagiti naipakasaritaan a sibilisasion ket kankanayon a nainagnaganan kadagiti nabatbati nga arkitektural a nagungun-odda.
Ti "arkitektura" ket mabalin a mangibuksil ti:
- Ti sapasap a termino a manglawlawag kadagiti pasdek ken dagiti dadduma pay a pisikal nga estruktura.
- Ti arte ken siensia ti panagdibuho ket ti panagipatakder kadagiti pasdek ken dagiti dadduma pay a pisikal nga estruktura.
- Ti estilo ken pamay-an ti daremdem ken panangipatakder dagiti pasdek ken dagiti dadduma pay a pisikal nga estruktura.
- Ti panagsanay ti arkitekto, nga iti arkitektura ket kaibuksilanna ti panagidaton wenno panagiladawan dagiti propesional a serbisio a mainaig ti daremdem ken panangipatakder dagiti pasdek, wenno naipatakder nga enbironmento.[1]
- Ti daremdem atignay ti arkitekto, manipud ti makro nga agpang (urbano a dermdem , ladawan ti daga nga arkitektura) aginggana ti mikro nga agpang (panagaramid a salaysay ken alikamen).
- Ti termino nga "arkitektura" ket naampon idin tapno mangipalpalawag ti tignay ti panagdibuho kadagiti aniaman a sistema, ken sapasap nga inususar iti panangipalpalawag ti pakaammo a teknolohia.
Iti relasionna kadagiti pasdek, ti arkitektura ket adda ti kaipapananna iti panagplano, panagdaremdem ken panagipatakder a porma, lugar ken ambiente a mangipakita ti pamay-an, teknikal, sosial, enbironmental, ken dagiti estetika a panangimutektek. Daytoy makasapul ti kretibo a panagiturong ken koordinasion ti material, teknolohia, lawag ken anniniwan. Ti arkitektura ket buklenna pay ti dagiti pragmatiko nga aspeto a panangibanag daiti pasdek ken dagiti estruktura, a mairaman ti iskediul, panagkarkulo ti presio ken panangimaton ti panagpatakder. A kas dagit idokumentasion a pinataud babaen dagiti arkitekto, a kadawyan kadagiti panangiladawan, dagiti plano ken teknikal nga espesipikasion, ti arkitektura ket ipalpalawagna ti estruktura ken/wenno panagkukua ti maysa apasdek wenno aniaman a sabali a kita ti sistema nga isunto ti wenno ti nabangonen idi.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gov.ns.ca". Gov.ns.ca. Naidulin manipud ti kasisigud idi 21 Hulio 2011. Naala idi 2011-07-02.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arkitektura idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Arkitektura idiay Wikiquote


text:
Antipolo
Ti Siudad ti Antipolo ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Rizal iti Pilipinas. Ti siudad ti kapitolio ti Rizal. Kaaduan a paset ti Antipolo ti masarakan iti dumaya a bakbakras ti Kabambantayan ti Sierra Madre ket nawaya a matannawagan manipud ditoy ti pakabuklan ti Metro Manila.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Antipolo ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Calawis
- Cupang
- Dela Paz (Pob.)
- Mayamot
- San Isidro (Pob.)
- San Jose (Pob.)
- San Roque (Pob.)
- Mambugan
- Bagong Nayon
- Beverly Hills
- Dalig
- Inarawan
- San Juan
- San Luis
- Santa Cruz
- Muntingdilaw
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Rizal". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Rizal". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Siudad ti Antipolo idiay Wikimedia Commons
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Numero
Ti numero ket isu ti matematiko a banag nga inus-usar iti bilang, etiketa, ken rukod. Iti matematika, ti pannkaipalawag ti numero ket naipaatiddogen kadagiti napalabas a tawen tapno mairaman dagiti numero a kas ti sero, dagiti negatibo a numero, dagiti rasional a numero, dagiti irrasional a numero, ken dagiti narikut a numero.
Dagiti matematiko nga operasion ket dagiti naisangayan a pamay-an a mangala ti maysa wenno ad-adu a numero a maikabil ken agpataud ti numero a kas ti maiparuar.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tobias Dantzig, Numero, ti pagsasao iti siensia; ti kritiko a panagsukisok para iti naikultura a saana matematiko, New York, The Macmillan company, 1930.
- Erich Friedman, Ania kadi a ti pannakaipangruna iti daytoy a numero?
- Steven Galovich, Pangyuna kadagiti Matematiko nga Estruktura, Harcourt Brace Javanovich, 23 Enero 1989, ISBN 0-15-543468-3.
- Paul Halmos, Ampapaok nga Agasmang ti Teoria, Springer, 1974, ISBN 0-387-90092-6.
- Morris Kline, Matematiko a Panunot manipud ti Taga-ugma aginggan iti Moderno a Panawen, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1972.
- Alfred North Whitehead ken ni Bertrand Russell, Principia Mathematica aginggana ti *56, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1910.
- George I. Sanchez, Aritmetika iti Maya, Austin-Texas, 1961.


text:
Tunga, Leyte
Ti Tunga ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tunga ket politikal a nabingbingay iti 8 a barbaranggay.
- Astorga (Upart)
- Balire
- Banawang
- San Antonio (Pob.)
- San Pedro (Pob.)
- San Roque (Pob.)
- San Vicente (Pob.)
- Sto. Niño (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013


text:
Iriga
Ti Siudad ti Iriga ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Iriga ket nabingbingay a politikal kadagiti 36 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Cristo Rey
- Del Rosario (Banao)
- Francia
- La Anunciacion
- La Medalla
- La Purisima
- La Trinidad
- Niño Jesus
- Perpetual Help
- Sagrada
- Salvacion
- San Agustin
- San Andres
- San Antonio
- San Francisco (Poblacion)
- San Isidro
- San Jose
- San Juan
- San Miguel
- San Nicolas
- San Pedro
- San Rafael
- San Ramon
- San Roque (Poblacion)
- San Vicente Norte
- San Vicente Sur
- Santa Cruz Norte
- Santa Cruz Sur
- Santa Elena
- Santa Isabel
- Santa Maria
- Santa Teresita
- Santiago
- Santo Domingo
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Siudad ti Iriga, Pilipinas :Nalatak a Tattao, Nasayaat a Papanan


text:
Plantilia:Abbr
T plantilia ti {{abbr}} ket inus-usar a panangipalawag ti maysa a pangyababaan wenno akronimo babaen ti panagpartuat ti ramit a panangipalawag a maiparang iti mouse-over. Ti plantilia ket agus-usar ti elemento ti HTML iti
a kaaduan a masuportaran dagiti pagbasabasa.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti {{abbr}} ket mangala kadagiti dua a parametro, iti agsasaruno:
- short form: agiparang a kas testo
- long form: agiparang a kas tooltip
Dagiti nainaganan a parametro:
- IPA wenno i: Mangipakat ti {{IPA}} kadagiti naitalinaay a kuerdas iti IPA a maiparang iti Internet Explorer iti Windows XP.
- unicode wenno u: mangipakat ti {{unicode}} kadagiti naitalinaay a kuerdas iti Unicode a maiparang iti Internet Explorer iti Windows XP.
- class: aginayon ti maysa a klase ti HTML
- id: manginayon ti ID ti HTML
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
No agilampayag iti testo ti "HTML" addanto kasla iti HyperText Markup Language nga agparang a kas tooltip kadagiti kaaduan a pagbasabasa. Dagiti nadayeg a pagbasabasa ti pantalia, nga inus-usar dagiti narigat a makakita, ket agiparang ti atiddog a porma iti sabali a waya.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Abbr
Daytoy a plantilia ket inus-usar a panangipalawag ti maysa a pangyababaan wenno akronimo babaen ti panagpartuat ti ramit a panangipalawag a maiparang iti ''mouse-over''.


text:
Trangkaso
Ti trangkaso ket maysa a makaalis a sakit dagiti billit ken dagiti mamalia a patauden babaen dagiti RNA a birus iti pamilia ti Orthomyxoviridae, dagiti birus ti trangkaso. Dagiti kaaduan a sintoma ket dagiti lammin, gurigor, buteg, nasakit a karabukob, naut-ot a piskel, sakit ti ulo (kankanayon a nakaro), panag-uyek, kapsot/bannog ken ti saan a nasayaat a rikna.[1] Urayno daytoy ket kanknayon a maiyallilaw kadagiti sabali a kasla trangkaso a sakit, a naipangpangruna ti panateng, ti trangkaso ket nakarkaro a sakit a patauden babaen dagiti nadumaduma a kita ti birus.[2] Ti trangkaso ket mabalin a mangpataud ti alidukdok ken panagsarua, a nangnangruna iti ubbing,[1] ngem dagitoy a sintoma ket sapasap iti saan a mainaig a gastroenteritis, a sagpaminsan a san nga husto a nakunkuna a kas ti "trangkaso ti tian" wenno "24-nga oras a trangkaso".[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Influenza: Viral Infections: Merck Manual Home Edition". Merck. Naala idi 15 Marso 2008.
- ^ Eccles, R (2005). "Pannaka-awat kadagiti sintoma ti panateng ken trangkaso". Lancet Infect Dis 5 (11): 718–25. doi:10.1016/S1473-3099(05)70270-X. PMID 16253889.
- ^ Tiempo ti panawen a trangkaso a maigiddiat ti Trangkaso ti tian babaen ni Kristina Duda, R.N.; Naal idi Marso 12 2007 (Website: "About, Inc., Pset ti The New York Times Company")
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Trangkaso idiay Wikimedia Commons


text:
La Ciotat
Nagsasabtan: 43°10′37″N 5°36′31″E / 43.1769°N 5.6086°E
Ti La Ciotat (Pannakabalikas a Pranses: [la.sjɔ'ta]) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento ti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia. Daytoy ket paset ti metropolitano a lugar ti Marseille Provence. Ti La ciotat ket mabirukan idiay daya ti Marseille a kapadpada ti kaadayona manipud idiay Marseille ken Toulon. Dagiti agtataeng ket tinawtawagan a kas dagiti "Ciotadens" wenno "Ciotadennes".
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti La Ciotat idiay Wikimedia Commons


text:
Moldovia
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Katkategoria:
- Moldovia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Rumano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ukraniano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
San Fernando, Pampanga
Ti Siudad ti San Fernando ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas. Daytoy a siudad ket isu ti kapitolio ti Pampanga, ken isu pay ti rehional a kapitolio ti Tengnga a Luzon (Rehion III).
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti San Fernando ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.[2]
- Alasas
- Baliti
- Bulaon
- Calulut
- Dela Paz Norte
- Dela Paz Sur
- Del Carmen
- Del Pilar
- Del Rosario
- Dolores
- Juliana
- Lara
- Lourdes
- Magliman
- Maimpis
- Malino
- Malpitic
- Pandaras
- Panipuan
- Pulung Bulo
- Santo Rosario (Poblacion)
- Quebiauan
- Saguin
- San Agustin
- San Felipe
- San Isidro
- San Jose
- San Juan
- San Nicolas
- San Pedro
- Santa Lucia
- Santa Teresita
- Santo Niño
- Sindalan
- Telabastagan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Mabalacat
- San Fernando
(Administratibo a nawaya manipud ti probinsia, ngem naigrupo babaen ti Pampanga babaen ti Opisina ti Nailian nga Estadistika)


text:
Currimao, Ilocos Norte
Ti Currimao ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Currimao ket nabennebenneg iti 23 a barbaranggay.[2]
- Anggapang Norte
- Anggapang Sur
- Bimmanga
- Cabuusan
- Comcomloong
- Gaang
- Lang-ayan-Baramban
- Lioes
- Maglaoi Centro
- Maglaoi Norte
- Maglaoi Sur
- Paguludan-Salindeg
- Pangil
- Pias Norte
- Pias Sur
- Poblacion I
- Poblacion II
- Salugan
- San Simeon
- Santa Cruz
- Tapao-Tigue
- Torre
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Immanuel Kant
Ni Immanuel Kant (Pannakabalikas nga Aleman: [ɪˈmaːnu̯eːl ˈkant]; 22 Abril 1724 – 12 Pebrero 1804) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo manipud idiay Königsberg (tattan ket ti Kaliningrad iti Russia), nga isu ketnagsuksukisok, naglektura, ken nagsurat iti pilosopia ken antropolohia idi las-ud ti Panagpalawag idi gibus ti maika-18 a siglo.[1]
Ti kangrunaan nga obra ni Kant, ket ti Panagdillaw iti Puro a Rason (Kritik der reinen Vernunft, 1781),[2] a naigandat tapno maitipon ti rason nga adda ti panakasanayna tapno makapan ti las-ud kadagiti naipanunotanna a panakapaay iti tinawtawid a pilosopia ken metapisika. Isu ket nagnamnama a manngpatingga ti maysa a panawen ti panagpattapatta a dagiti banag ti ruar ti panakasanay ket naus-usar a mangsuporta ti nakitkitana a kas dagiti awan mayana a teoria, bayat nga isu ket sumupsupiat ti eskeptisismo dagiti agpanpanunot a kas ni Berkeley kenni Hume.
A nangibaga ti:
"Kankanayon a nabatbati nga eskandalo ti pilosopia ken ti sangalubongan a panagrason ti nagtagitaon a ti irurumsua dagiti banag ti ruar kanaiatayo ... ket nasken a maipagarup a dagitoy ket ti pammati laeng, ken no mairana daytoy ti sinoman a mangdudua daytoy, nasken a mabalintayo a sungbatan ti naapnekan a pangipatalged."[3]
Ni Kant ket nagisingasing ti 'Koperniko a Rebolusion' iti panagisubli, a nagibaga ti:
"Manipud tattan naipagpagarup nga amin dagiti bukodtayo a pannakaammo ket nasken aumanamong kadagiti banag; ngem ... agpadastayo met no saantayo a makaadayo kadagiti parikut ti metapisika babaen ti panagipagarup a dagiti banag ket nasken nga umanamong ti bukodtayo a pannakaaamo."[4]
Ni Kant ket nagipablaak kadagiti dadduma a nangruna nga obra iti etika, relihion, linteg, estetika, astronomia, ken pakasaritaan. Kadagitoy ket mairaman ti Panagdillaw iti Praktikal a Rason (Kritik der praktischen Vernunft, 1788) ken ti Metapisika dagiti Kababalin (Die Metaphysik der Sitten, 1797), a maipanggep ti etika. Ken ti Panagdillaw iti Panangukom (Kritik der Urteilskraft, 1790), a kumitkita ti estetika ken teleolohia. Isu ket nangigandat a mangibanag dagiti suppiatan a nagbaetan dagiti empiriko ken rasionalista nga arngian. Ti emperiko ket nagipatalged nga amin dagiti pannakaamo ket nagtaud kadagiti panakasanay; ti rationalista ket mangipatpato a ti rason ken dagiti masna a kapanunotan ket dati dagitoy. Ni Kant ket nangisuppiat a ti panakasanay ket puro a kabukbukodan no saan pay nga immuna a naiyaddang babaen ti puro a rason. Kinunana pay a ti panag-usar ti rason nga awan ti panakaipakat ti panakasanay ket mangturong laeng kadagiti teretiko nga alliaw. Ti nawaya ken husto a panakasanay ti rason babaen ti agmaymaysa ket isu idi ti tema ti Panagpalawag, ken dagiti arngian ni Kant kadagiti nadumaduma a parikut ti pilosopia.
Dagiti kapanunotanna ket nakaimpluensia kadagiti adu nga agpanpanunot idiay Alemania iti las-ud ti kabibiagna. Isu ket nagitalinaay ken nangiyalis iti pilosopia ti labes ti suppiat a nagbaetan dagiti rationalista ken dagiti emperisista. Dagiti pilosopo a ni Fichte, Schelling, Hegel ken Schopenhauer ket nagbaliw ken nagparang-ay ti Kantiano a sistema, nga isu a nangiyeg kadagiti nadumaduma a porma ti Aleman nga idealismo. Isu ket nakitkita a kas maysa a kangrunaan a pigura iti pakasaritaan ken panagparang-ay iti pilosopia. Ti Aleman ken Eupopeano a a panagpanpanunot ket rimmang-ay kalpasan ti panawenna, ken ti inpluensiana ket agdama pay laeng nga agparparegget ti pilosopiko nga obra tatta nga aldaw.[5]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Immanuel Kant ket naipasngay idi 1724 idiay Königsberg, ti kapitolio iti Prussia iti dayta apanawen, a ti tatta nga aldawen ket ti siudad ti Kaliningrad idiay Ruso nga exclave ti Kaliningrad Oblast. Isu ti maikapat kadagiti siam nga annak (uppat kadagitoy ti nataengan). Nabubiagan nga 'Emanuel', banaliwanna ti naganna ti 'Immanuel'[6] kalpasan idi nakaadal ti Hebreo. Iti dagup a kabibiagna, isu ket saan a nagbiahe ti adadu ngem sangapulo a milia manipud idiay Königsberg.[7] Ti amana, a ni Johann Georg Kant (1682–1746), ket maysa idi nga agararamid ti silo nga Aleman manipud idiay Memel, nga iti dayta a panawen ket ti akin-amianan a daya unay a siudad ti Prusia (tattan ket ti Klaipėda, Lituania). Ti inanna, ni Regina Dorothea Reuter (1697–1737), ket naipasngay idi idiay Nuremberg.[8] ti apong ni Kant manipud ti amana ket taga Eskósia a nagemigrado idiay Daya a Prusia,ken ti amana ketnagipangpangletra pay laeng ti apelyidoda iti "Cant".[9] Iti kinaagtutubona, ni Kant ketmaysa idi a naimnet, ngem di nalaing unay, nga estudiante. Isu ket naipadakkel ti maysa a Pietista a sangkabalayan a nagibaybayat ti relihioso a kinapasnek, personal a kinapakumbaba, ken ti literal a panakaipatarus ti Biblia. Ni Kant nakaawat ti nainget nga edukasion – nairut, pangdusa, ken disiplinario – a nagkaykayat ti Latin ken dagiti relihioso panagiyammo ngem dagiti matematika ken siensia.[10] Dagiti sapasap a mito a maipanggep kadagiti personal a manerismo ni Kant ket naibaga, naipalawag, ken sinuppiatan idiay pangyuana a panagipatarus ni Goldthwait iti Dagiti Panagpalpaliiw iti Rikna ti Napintas ken Narimbaw.[11] Kankanayon a naipanunotan a ni Kant ken nagbiag ti nairut ken maipadto a biag, a nagiturturon ti kanayon a naululit a sarita a kadgiti kaarubana ket nagidissoda kadagiti pagorasanda baben kadagiti inaldaw a panagpagpagnana. Isu ket saan a nagasawa, ngem ngem saan a nakurang ti nakagungunaan a sosial a biag - isu ket maysa idi a nadayeg a manursuro ken naggbaligi bassit a mannurat idi sakbay a nangrugi kadagiti nangruna a pilosopiko nga obrana.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Crane Brinton. "Panagpalawag". Ensiklopedia ti Pilosopia. Tomo. 2, p. 519. Macmillan, 1967.
- ^ Kant, Immanuel; Kitcher, Patricia (pangyuna); Pluhar, W. (patarus) (1996). Panagdillaw iti Puro a Rason. Indianapolis: Hackett. xxviii.
- ^ "Dagiti Transsendental a Panagrason (Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia)". Plato.stanford.edu. 2011-02-25. Naala idi 2011-10-22.
- ^ Rohlf, Michael, "Immanuel Kant", Ti Stanford EEnsiklopedia ti Pilosopia (Otonio 2010 nga Edision), Edward N. Zalta (ed.)
- ^ "Immanuel Kant (Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia)". Plato.stanford.edu. 2010-05-20. Naala idi 2011-10-22.
- ^ Kuehn, Manfred. Kant: Ti maysa Biograpia. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2001, p. 26
- ^ Lewis, Rick. 2005. 'Ni Kant kadagiti sumaganad a 200 a Tawtawen'. Ti Pilosopia TattanP. Bilang. 49.
- ^ "Cosmopolis". Koenigsberg-is-dead.de. 2001-04-23. Naala idi 2009-07-24. ti ina ni Kant ket sagpaminsan pay a naitited ti kamali a nagan a kas ni Anna Regina Porter.
- ^ http://www.csudh.edu/phenom_studies/western/lect_9.html
- ^ Biograpko a pakaamo a nagtaud manipud idiay: Kuehn, Manfred. Kant: Ti maysa a Biograpia. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2001. ISBN 0-521-49704-3 ti pagalagadan a biograpia ni Kant iti Inggles.
- ^ Kant, Immanuel. Dagiti Panagpalpaliiw iti Rikna ti Napintas ken Narimbaw. Trans. John T. Goldthwait. Unibersidad iti California a Pagmalditan, 1961, 2003. ISBN 0-520-24078-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Immanuel Kant idiay Wikimedia Commons


text:
Alagaden nga oras
Ti alagaden nga oras ket ti resulta ti panangipadpada kadagiti pagorasan kadagiti nadumaduma a heograpikal a lokasion iti kaunegan ti sona ti oras iti agpada nga oras imbes a ti panag-usar ti lokal a meridiano a kas ti natimbeng a lokal nga oras wenno solar nga oras. Iti pakasaritaan, daytoy ket nakatulong iti proseso ti panangipadto ti tiempo ken ti panagbanniaga iti tren. Ti konsepto ket naipatakder iti naladaw a maika-19 a siglo. Ti oras a naisaad ket nagbalinen a naipalawag kadagit termino dagiti timbengan manipud ti Unibersal nga oras. Dagit ilugar a maus-usar ti Oras a panagin-inut ti lawag, ti termino nga alagaden nga oras ket kadawyan a mangibaga ti oras nga awan ti timbenganna para iti oras a panagin-inut ti lawag.
Ti pannaka-ampon ti Alagaden nga Oras, gapu ti di maisina a pannakainaig ti nagbaetan ti panawen ken longitud, ket nangpasingked kadagiti konsepto iti panag-gudua ti globo kadagiti akindaya ken akinlaud a hemisperio, iti maysa a Kangrunaan a Meridiano (ken ti pay kasumbangirn a Internasional a Linia ti Oras) a nangsukat kadagiti nadumaduma a Kangrunaan a Meridiano a naus-usar idi.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oras a panagin-inut ti lawag
- Konperensia ti Internasional a Meridiano ti 1884
- Oras ti Meka
- Alagaden ti oras
- Sona ti oras
- Unibersal nga Oras
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasag[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ian R. Bartky (Enero 1989). "The adoption of standard time". Technology and Culture 30 (1): 25–56. doi:10.2307/3105430. JSTOR 3105430.
- Eviatar Zerubavel (Hulio 1982). "The standardization of time: a sociohistorical perspective". The American Journal of Sociology 88 (1): 1–23. doi:10.1086/227631. JSTOR 2779401.
- "Dagiti Gantingan ti Oras iti Lubong". National Institute of Standards and Technology Physics Laboratory. 2002. Naidulin manipud ti kasisigud idi Hulio 29, 1997. Naala idi Agosto 26, 1997.


text:
Wagayway iti Europa
Ti wagayway iti Europa ket buklen na iti maysa a sirkulo iti 12 a nabalitokan (duyaw) a bit-bituen iti asul a lugar iti likud. Daytoy ket isu ti wagayway ken kayarigan iti Kappon ti Europa ken Konsilo iti Europa.[2]Daytoy ket kadawyan pay nga inus-usar tapno maipatudo dagiti pagilian iti sona a euro, ken irepresenta na ti kontinente ti Europa wenno dagiti pagilian iti Europa a naturayan iti ania man kadagitoy a patakder. Ti bilang dagiti bituen ket saan nga agbalbaliw segun kadagiti kameng ti organisasion ngem daytoy ket irepresenta na dagiti tattao iti Europa, ken dagita pay adda iti ruar ti Panagtitipon ti Europa.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tinong dagiti Ministro iti Konsilo iti Europa (8 Disiembre 1955), Resolusion (55) 32 kadagiti Tinong dagiti Ministro iti Konsilo iti Europa, European Navigator, naala idi 12 Pebrero 2009
- ^ Makunkuna a "Wagayway iti Europa" wenno "Europa a Wagayway" babaen dagiti dua nga organisasion, naipanggepen nga agrepresenta ti sibubukel a kontinente, ngem awan ti linteg a nakaibatayan na ngem ti laeng panag-usar babaen ti CoE. Makunkuna pay nga ti "wagayway iti Europa a Kappon" mailaksid ti panakaibagian na ti CoE ngem ti panagkuna a "wagayway iti Konsilo iti Europa" ket saan nga maus-usar.
- ^ EUROPA - Ti nabiit a panagkita ti EU - Dagiti simbolo iti Kapon ti Europa - Ti Europa a Wagayway, naala idi 24 Disiembre 2011


text:
Sasao nga Apro-Asiatiko
Ti sasao nga Aproasiatiko ken makunkuna pay a Hamito-Semitiko ket nakabuklan iti maysa kadagiti kadakkelan a pamilia dagiti pagsasao, nga addaan kadagiti agarup a 375 a sibibiag a pagsasao.[3] Ti pilo ket naisasao babaen ti sunorok a 300 a riwriw a tattao, a kangrunaan kadagitoy ket naiwarwaras idiay Tengnga a Daya, Amianan nga Aprika, ti Sara iti Aprika, ken dagiti paset iti Sahel.[1]
Kaaduan kadagiti naisasao nga Apro-asiatiko a pagsasao ket ti Arabiko, a mairaman amin dagiti bukodna a sabsabali a kita ti panagsarsarita, nga addaan ti 230 a riwriw a patneng nga agsasao, a kaaduan a maisasao idiay Tengnga a Daya ken Amianan nga Aprika.[4] Ti maikadua a kaaduan dagit agsasao ket ti Aproasiatika a pagsasao ti pagsasao a Berebere, nga amin dagiti dialekto na, a maisasao idiay Morocco, Arhelia, Libia ken ti ballasiw ti amin iti Amianan nga Aprika ken ti Let-ang ti Sahara. Ti Berebere ket maisasao ti agarup a 25 aginggana ti 35 a riwriw a tattao. Dagiti dadduma pay a kaaduan a maisasao nga Aproasiatiko a pagsasao ket dagiti Amariko, ti nailian a pagsasao iti Ethiopia, ng aaddaan ti 18 a riwriw a patneng nga agsasao; ti Somali, a maisasao ti agarupa a 12 riwriw a tattao idiay Kalatakan a Somalia; ken Hausa, nga agserserbi a kas lingua franca iti kaaduan a paset iti Sahel, nga addan ti 25 a riwriw nga agsasao.[3] Ti mapatinayon pay kadagiti pagsasao a naisasao iti tatta nga aldaw, ti Apro-asiatiko ket mairaman na dagiti dadduma a taga-ugma a pagsasao, a kas ti Taga-ugma nga Ehipsio, Naibiblia nga Hebreo, ken Akadia.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sao nga "Aproasiatiko" (kadawyan a naipangiletra tattan nga Apro-Asiatiko) ket pinartuat babaen ni Maurice Delafosse (1914). Saan a kadawyan nga inususar aginggana idi inampon babaen ni Joseph Greenberg (1950) idi sinukatan na ti immuna a sao a "Hamito-Semitiko", kalpasan ti panangipakitanan a ti Hamitiko ket maysa a parapiletio a panakaigrupo. Ti sao a "Hamito-Semitiko" ket maususar pay laeng kadagiti akademia nga ugugali iti dadduma a pagilian ti Europa. Adu kadagit mannurat ket suksukatan da ti "Apro-Asiatiko" iti "Aprasian", wenno, pampanunutan dagiti kapanunutan a daytoy ket adadu nga Aprikano ngem Asiano, "Afrasan". Dagiti tigga-maysa nga eskolar ket tawtawagen da ti pamilia nga "Erythraean" (Tucker 1966) ken "Lisramic" (Hodge 1972).
Panakaiwarwaras ken sangsanga[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pamilia ti pagsaso nga Aproasiatika ket kadawyan a maipanunutana a mairaman dagiti sumaganad a sangsanga:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Daniel Don Nanjira, Ganganaet nga Annuroten ken Diplomasia ti Áprika: Manipud ti tag-ugma aginggana ti maika-21 a Siglo, (ABC-CLIO: 2010).
- ^ Sands, Bonny (2009). "Ti Dibersidad a Liguistika it Aprika". Pagsasao ken Lingguistika a Kompas 3/2 (2009): 559–580, 10.1111/j.1749-818x.2008.00124.x
- ^ a b Ethnologue a pamili a nagtaudan dagiti pagsasao nga Apro-asiatiko
- ^ Dagiti Pagsasao iti Lubong
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- NACAL konperensia iti Amianan nga Amerika para iti Lingguistika nga Aprooasiatiko
- Ethnologue


text:
Naguib Mahfouz
Ni Naguib Mahfouz (Arabiko: نجيب محفوظ Nagīb Maḥfūẓ, IPA: [næˈɡiːb mɑħˈfuːzˤ]; 11 Disiembre 1911 – 30 Agosto 2006) ket maysa idi nga Ehiptiano a mannurat a nangabak ti 1988 a Premio Nobel iti Literatura. Nipammategan isuna a kas dagiti immuna a kontemporario a mannurat iti Arabiko a literatura, a naisakup ti Tawfiq el-Hakim, nga agsukisok ti tema iti eksistensialismo.[1] Nagipablaak isuna kadagiti sumurok a 50 a nobela, sumurok a 350 ababa a sarita, sangadosena kadagiti naisuratan a mabybuya, ken lima a pabuya iti sumurok a 70 a tawen a karer. Adu kadagiti obrana ket naaramid kadagiti Ehiptiano ken ganganaet a pelikula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Haim Gordon. "Ti Ehipto ni Naguib Mahfouz: Eksistential a Tema kadagiti sinursurat na". Naala idi 2007-04-26.


text:
Shia nga Islam
Ti Shia (Arabiko: شيعة, Shīʿah) ket mangirepresenta ti kadakkelan sismatiko a sekta iti Islam, a mangbukbukel kadagiti 10-20% kadagiti Muslim iti lubong. Dagiti agraraem iti Shia nga Islam ket tinawtawagan ti Shi'ites wenno Shias. Ti "Shia" ket isu ti ababa a porma iti naipakasaritaan nga insasao iti Shīʻatul ʻAlī (شيعة العلي), a ti kaibuksilanna ket "dagiti sumursurot", "sangkatipunan", wenno "partido" ni Ali a manugang ken kasinsin Mahoma, a naipammatian dagiti Shia a simmaruno kenni Mahoma idiay Kalipato.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, Inc.
- Encyclopædia Iranica. Sentro para dagiti Irani a Panagadal, Unibersidad ti Columbia. ISBN 1-56859-050-4.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Peter J. Chelkowski (ed.), Kankanayon a Pannagaramid: Ti Taziyah ken dagiti sabaliaRitu ti Shiite (Siudad ti Salt lake (UT), Seagull Books, 2010) (Seagull Books - Enactments).
- Corbin, Henry (1993). Pakasaritaan ti Islamiko a Pilosopia, inpatarus babaen ni Liadain Sherrard ken niPhilip Sherrard. Kegan Paul Internasional iti pannakaikadduaan dagiti Islamiko a Pablaak para iti Instituto dagiti Ismaili a Panagadadal. ISBN 0-7103-0416-1.


text:
Sibonga, Cebu
Ti Sibonga ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sibonga ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Abugon
- Bae
- Bagacay
- Bahay
- Banlot
- Basak
- Bato
- Cagay
- Can-aga
- Candaguit
- Cantolaroy
- Dugoan
- Guimbangco-an
- Lamacan
- Libo
- Lindogon
- Magcagong
- Manatad
- Mangyan
- Papan
- Poblacion
- Sabang
- Sayao
- Simala
- Tubod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lal-lo, Cagayan
Ti Lal-lo ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Idi panawen ti panagturay dagiti Espaniol iti Pilipinas, am-ammo ti Lal-lo a kas ti siudad ti Nueva Segovia.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Lal-lo ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.[2]
- Abagao
- Alaguia
- Bagumbayan
- Bangag
- Bical
- Bicud
- Binag
- Cabayabasan (Capacuan)
- Cagoran
- Cambong
- Catayauan
- Catugan
- Centro (Poblacion)
- Cullit
- Dagupan
- Dalaya
- Fabrica
- Fusina
- Jurisdiction
- Lalafugan
- Logac
- Magallungon (Sta. Teresa)
- Magapit
- Malanao
- Maxingal
- Naguilian
- Paranum
- Rosario
- San Antonio (Lafu)
- San Jose
- San Juan
- San Lorenzo
- San Mariano
- Santa Maria
- Tucalana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Thich Quang Duc
Ni Thích Quảng Ðức, (naipasngay idi 1897) ket maysa a Bietnamis a Budista a monghe a nangpuor iti bagbagina iti maysa a makumikom a nagkurusan iti Saigon idi Hunio 11, 1963, kas panangipakita ken panangipariknana iti protestana kontra iti panangtrato ti administrasion ti Kangrunaan a Ministro a ni Ngo Dinh Diem a panangidadanes iti relihion a Budismo.
Ti aramidna a bukod a pananguram iti bagina, nga inulit met ti dadduma kalpasanna, ket nasaksian ni David Halberstam, maysa a reporter ti New York Times, a nangisurat:
Maimatangakto manen daydiay a buya, ngem ti naminsan ket kuston. Sumsumged a tao; in-inut a kumbet ken kumriit ti bagina, ngumisngisit ti ulona a makmakset. Agad-adiwara iti angin ti bang-i ti mapupuoran a lasag ti tao; nakakaskasdaaw man a nagbiit a mauram ti bagi ti tao. Iti likudak mangngegak ti saning-i dagiti agar-aribungbong a Bietnamis. Naklaatak la unay ket diak makasangit, mariribukanak unay ket diak makaikur-it wenno makapagsaludsod, napakigtotanak uray la koma agpanunot... Ket idinto a mapupuoran saanna man laeng a pulos a kinuti ti uray ania a piskelna, di man laeng nangyesngaw iti uray ania nga uni, ti natalna a pakinakemna ket maiduma unay kadagiti agsasangit a tattao iti lawlawna.
Inrurumen ni Madam Nhu, Umuna a Balasang iti Vietnam idi ken maysa nga Katoliko, iti ipapatay ni Quang Duc. Imbagana nga palakpakanna manen no mabuyana iti ipupuor ti maysa nga monghe.
Kalpasan iti pinakatay ni Quang Duc, iti gimong nga Budista idiay Saigon ket pinadasda nga palpasen nga puoran iti nabati nga pusona ngem ad-adda nga timmangken. Kinunada garud nga nasantoan iti pusona ket indulinda iti Banko Reserve ti Bietnam. Iti monasteria ni Duc ket nakadisso iti ruar ti Huế idiay tengnga ti Bietnam.
Daytoy a ladawan ni Quang Duc ket inaramat iti banda nga Amerikano a Rage Against the Machine iti umuna a plakada idi 1992.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Thich Quang Duc idiay Wikimedia Commons
- Opisial a monestario ti Budista a naipammadayaw kenni Thích Quảng Đức


text:
Malaybalay
Ti Siudad ti Malaybalay ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Bukidnon iti Pilipinas.
Sakbay a nagbalin ti Bukidnon a kas ili ti probinsia ti Misamis idi 1850, ti sibubukel a lugar ket maaw-awagan iti Malaybalay (manmano a balbalay) ket am-ammo met dagiti tattao idi a kas Bukidnons (tattao iti bantay). Idi Oktubre 19, 1907, nabukel ti ili a Malaybalay, ken idi 1910, nagbalin ti Malaybalay a kas sub-probinsia ti Agusan. Idi kuan, napagbalin nga agwaywayas a probinsia a napanaganan iti Bukidnon ket ti Malaybalay ti kapitoliona.
Napagbalin a kas naan-anay a siudad ti Malaybalay idi Pebrero 11, 1998.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Malaybalay ket nabingbingay a politikal iti 46 a barbaranggay.[2]
- Aglayan
- Bangcud
- Busdi
- Cabangahan
- Caburacanan
- Canayan
- Capitan Angel
- Casisang
- Dalwangan
- Imbayao
- Indalaza
- Kalasungay
- Kabalabag
- Kulaman
- Laguitas
- Patpat (Lapu-lapu)
- Linabo
- Apo Macote
- Miglamin
- Magsaysay
- Maligaya
- Managok
- Manalog
- Mapayag
- Mapulo
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Baranggay 6 (Poblacion)
- Baranggay 7 (Poblacion)
- Baranggay 8 (Poblacion)
- Baranggay 9 (Poblacion)
- Baranggay 10 (Poblacion)
- Baranggay 11 (Poblacion)
- Saint Peter
- San Jose
- San Martin
- Santo Niño
- Silae
- Simaya
- Sinanglanan
- Sumpong
- Violeta
- Zamboanguita
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
1986
Ti 1986 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 7 - nagpatingga ti 28 a tawen a panagturay ti pamilia ni Presidente Jean-Claude Duvalier ti Haiti, idi pumanaw iti pagilianna.
- Pebrero 25 - Rebolusion iti EDSA: napatapuak ni Presidente Ferdinand Marcos ti Pilipinas iti poder kalpasan ti panagturayna iti 20 a tawen, timmakias iti Palacio ti Malacaniang ket naipan iti Estados Unidos kas maysa nga eksilo; nagbalin ni Corazon Aquino a kaunaan a babai a presidente ti Pilipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 - Katrina Halili, Pilipina nga aktres.
- Marso 28 - Lady Gaga, Amerikana a kumakanta.
- Abril 3 - Amanda Bynes, Amerikana nga aktres.
- Hunio 11 - Shia LaBeouf, Amerikano nga aktor.
- Hunio 12 - Carla Abellana, Pilipina nga aktres.
- Hunio 13 - Mary Kate at Ashley Olsen, Amerikana nga aktres.
- Hulio 12 - Lindsay Lohan, Amerikanang aktres ken kumakanta.
- Agosto 21 - Usain Bolt, Jamaikano nga atletiko.
- Agosto 31 - Rachelle Ann Go, maysa nga artista.
- Septiembre 12 - Emmy Rossum aktor ken kumakanta.
- Nobiembre 3 - Jasmine Trias, Amerikana a kumakanta.
- Nobiembre 5 - BoA, Koreano a kumakanta.
- Marso 24 - Nathalia Dill, artista iti pagilian a Brasil.


text:
Tabako
Ti tabako ket maysa nga agrikultural a produkto a naaramid kadagiti bulbulong dagiti mula iti henero a Nicotiana. Daytoy ket mabalin nga ibusen, uusaren a kas pestisidio ken, iti porma a nikotina a tartrato, ket maus-usar kadagiti medisina.[1] Daytoy ket kadawyan a maus-usar a kas maysa a druga, ken maysa a napateg a matgedan nga apit para kadagiti pagilian a kas ti Kuba, India, Tsina, ken ti Estados Unidos. Ti tabako ket nagan para iti aniaman a mula iti henero a Nicotiana iti pamilia a Solanaceae (linong ti rabii a pamilia) ken para iti produkto a mapartuat manipud ti bulong ken maus-usar kadagiti pinadis ken sigarilio, masaep a tabáko (Ingles: snuff), ken suako ken maimamma a tabako. Ti tabako ket maus-usar pay iti mula a bioinheniera, ken adda kadagiti agarup a 60 a sebbanagna naipatpatubo a kas dagiti panagarkos. Dagiti kangrunaan a sebbangan ti komersio, N. tabacum, ket namatmatian a patneng idiay tropikal nga Amerika, kasla ti kaaduan kadagiti nicotiana a mula, ngem ngem daytoy ket nabayagen a tinaltalon nga isu a daytoy ket saanen a naamamoan iti kaatapan. Ti N. rustica, ket maysa a kalalaengan ti nanamna, napardas a masilmutan a sebbangan, nga isu idi daytoy ti tabako a kasisigud a naimulmula idiay Virginia, ngem daytoy ket nangruna tattan a naitaltalon idiay Turkia, India, ken Rusia. Ti alkaloid a nikotina ket isu ti kangrunaan a nakaidasigan a pakabuklan ti tabako ken isu daytoy ti gapuanan para iti makairuam a katutubona. Ti makadangran a pagibanagan ti tabako ket maala kadagiti rinibu a nadumaduma a kompuesto a maaramid ti asok, a mairaman dagiti polikikliko nga aromatiko hidrokarburo (a kas ti bensopireno), pormaldehido, kadmio, nikel, arseniko, radioaktibo polonio-210, dagiti pannakaisangsangayan ti tabako a nitrosamina (TSNAs), penol, ken dagiti dadduma pay.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://student.britannica.com
- ^ Robert N. Proctor Ti silpo ti pakasaritaan ti pannakaduktal iti sigarilio a kanser ti bara: dagiti ebidensia a tinawtawid, korporado a panaglibak, sangalubonga a bilang dagiti nadangran, Panagtengngel ti Tabáko, Tobacco Panagtengngel ti Tabáko 2012;21:87e91. doi:10.1136/tobaccocontrol-2011-050338


text: 1-4Kenka, Tito, a napaypayso nga anakko iti pammati nga adda kadatay amin: Sapay koma ta parabur ken talna ti ited ti Dios Ama ken ni Cristo Jesus a Mangisalakan kadatayo. Siak, ni Pablo nga adipen ti Dios ken apostol ni Jesu-Cristo, ti naggapuan daytoy a surat. Naibaonak a tumulong kadagiti tattao tapno maidalanda iti kinapudno ken kinasanto. Naibatay daytoy iti namnama iti biag nga agnanayon nga inkari ti Dios sakbay ti panangrugi daytoy a lubong. Saan nga agulbod ti Dios. Iti intudingna a tiempo, impaltiingna daytoy a namnama iti mensahena a naitalek kaniak ket ipakaammok babaen iti bilin ti Dios a Mangisalakan kadatayo. 5Imbatika dita Creta tapno urnosem dagiti amin a masapul a maurnos ket mangdutokka kadagiti panglakayen ti iglesia iti tunggal ili. Laglagipem ti imbalakadko: 6Masapul nga awan pakapilawan ti maysa a panglakayen. Maysa la ti asawana. Mamati dagiti annakna ket awan pakasarsaritaanda a dakes ken saanda a nasukir. 7Agsipud ta isu ti katalek ti Dios a mangimaton iti iglesia, masapul nga awan ti pakapilawanna. Saan a natangsit wenno nalaka nga agpungtot. Saan a mammartek wenno naranggas wenno naagum. 8Masapul a managpadagus, naayat iti naimbag, nateppel, nalinteg, nasantoan ken naparbeng. 9Masapul a salimetmetanna ti mapagtalkan a mensahe a kas mayannurot iti pannursuro tapno maallukoyna dagiti dadduma iti pudno a pannursuro ken masungbatanna dagiti sumuppiat iti daytoy. 10Ngamin, adu ti nasukir ken manangallilaw, nangruna dagiti mangipapilit iti pannakakugit. Awan serserbi ti sao dagitoy. 11Pasardengem ida agsipud ta riribukenda dagiti adu a familia babaen iti panangisuroda kadagiti saan a maiparbeng tapno makakuartada laeng. 12Maysa kadagiti profetada ti mismo a nagkuna: “Ulbod a namimpinsan dagiti Cretano. Naagum ken sadutda, kasdala narungsot nga ayup.” 13Pudno ti imbagana. Gapu iti daytoy, dika agamak a mangbabalaw kadakuada tapno nasalun-atda iti pammati, 14ket didan denggen dagiti sarsarita a pinarbo dagiti Judio ken dagiti bilin nga impaulog dagiti tattao a simmina iti kinapudno. 15Kadagiti nadalus, nadalus amin a banag. Ngem kadagiti natulawan ken awanan pammati, awan ti nadalus, agsipud ta narugit ti isip ken konsensiada. 16Kunada nga ammoda ti Dios ngem makita kadagiti aramidda a dida am-ammo ti Dios. Nakarimrimon ken nasukirda, ket dida maikari nga agaramid iti naimbag.


text:
Evangelio ni Maria Magdalena
Ti Evangelio ni Maria Magdalena ket masarakan iti Codex nga Akhmim, maysa a texto a gnostico ti of the apokripa a Baro a Tulag a naala iti Cairo, Ehipto idi 1896. Ngem sa laeng naipablaak daytoy idi 1955, kalpasan a rimmuar ti Biblioteka a Nag Hammadi. Sumagmamano kadagiti texto ti Codex nga Akhmim ti adda met laeng kadagiti texto ti Nag Hammadi, ngem awan ti "Evangelio ni Maria Magdalena." Iti popular a literatura, am-ammo daytoy kas Evangelio ni Maria Magdalena, nupay kasta saan a nadakamat iti texto ti "Magdalena" ket mabalin a ti Maria ket maysa kadagiti innem a Maria a iti Baro a Tulag.
Ti texto ti Evangelio ket kangrunaan a maseknan iti
- mortalidad ken ti nagtaudan ti mortalidad kas bunga ti demi-urge
- iyuuli ni Jesus
- ti iyuuli ti kararua segun iti gnosticismo
Akinruar a silsilpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Evangelio ni Maria
- Evangelio ni Maria: (syncretic a texto, nairaman dagiti Coptico ken nasapsapa a Griego a kopkopia)
- Evangelio ni Maria (sabali pay a texto)


text:
Kanada
Ti Kanada (i/ˈkænədə/) ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Amianan nga Amerika a buklen dagiti sangapulo a probinsia ken dagiti tallo a teritorio. Daytoy ket mabirukan idiay akin-amianan a paset ti kontinente, daytoy ket maigay-at manipud idiy Atlantiko aginggana idiay Pasipiko ken agpa-amianan a mapan idiay Taaw Artiko. Ti Kanada ket maikadua a kadakkelan a pagilian babaen ti dagup a kalawa iti lubong, ken ti sapasap a pagbeddenganna iti Estados Unidos ket isu ti kaatiddogan a pagbeddengan a daga iti lubong.
Ti daga a tattan ket ti Kanada ket tinataengan idin kadagiti napalabas a milenio babaen dagiti nadumaduma nga Aborihen a tattao. Idi rugi ti naladaw a maika-15 a siglo, Dagidi Britaniko ken Pranses a kolonial a ekspedision ket nagsuksukimat, ken kalpasanna ket tinaengan, ti Atlantiko nga a pantar ti rehion. Ti Pransia ket ganganina amin nga insubli dagiti koloniana iti Amianan nga Amerika iti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1763 kalpasan ti Pranses ken Indiano a Gubat, nga isu daytoy idi ti teatro ti Amianan nga Amerikano iti Gubat ti Pito a Tawtawen. Idi 1867, iti panagkappon dagiti tallo a kolonia ti Britaniko nga Amianan ngaAmerika babaen ti Konpederasion, ti Kanada ket naporma a kas maysa a pederal a dominio dagiti uppat a probinsia. Dayty ket nangrugian ti panagpadakkel kadagiti probinsia ken dagiti teritorio ken ti maysa a proseso iti panagpaadu ti autonomia, a dimtengan iti 1982 a Tignay ti Kanada.
Ti Kanada ket maysa a pederal nga estado a tinurturayan a kas maysa a parlamentario a demokrasia ken maysa a batay-linteg a monarkia, a ni Reina Isabel II a kas ti daulo ti estado. Ti pagilian ket opisial nga agsasao ti dua ken multikultural iti pederal nga agpang, nga addaan ti populasion iti agarup a 35 a riwriw manipud idi 2013. Ti narang-ay nga ekonomia ti Kanada ket maysa kadagiti kadakkelan iti lubong, a nangruna nga agkamkammatalek kadagiti adu a masna a rekurso ken ti nasayaat a naparang-ay a network dagiti pagtagilakuan, a naipangpangruna iti Estados Unidos, nga adda ti nabayagen nga atiddog ken narikut a relasion.
Ti Kanada ket maysa narang-ay a pagilian, nga adda iti maikasiam a kangatuan ti matgedan iti lubong iti tunggal maysa a tao, ken ti maika-11 a kangatuan a pannakairanggo iti panagrang-ay ti nagtagitaon. Ti Kanada ket mairanggo pay kadagiti kangatuan kadagiti sangalubongan a panagrukod iti edukasion, panagsarsarang ti gobierno, dagiti sibil a kawayaan, kasayaat ti biag, ken kinawaya ti ekonomia. Ti Kanada ket maysa a mabigbig a tengnga a bileg ken maysa a kameng kadagiti sangalubongan a patakder, a mairaman ti G7, G8, G20, NATO, NAFTA, OECD, WTO, Mankomunidad ti Pagpagilian, Francophonie, OAS, APEC, ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[10]
Dagiti linaon
Dagiti probinsia ken teritorio[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departmento iti Katawidan ti Kánada. "Naarian a kanta 'Apo Isalakanmo Ti Reina'". Queen's Printer. Naala idi 2011-05-23.
- ^ Kallmann, Helmut. "Dagiti nailian ken naarian a lanta". Iti Marsh, James Harley. Ensiklopedia dagiti Musika iti Kánada. Historica-Dominion. Naala idi 2011-05-23.
- ^ Tignay dagiti Opisial a Pagsasaot. Pagmalditan ti Teritorio. 2004. p. 4. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2011-08-09.
- ^ Hail, M; Lange, S (Pebrero 25, 2010). "Pederalismo ken Representasion ti Teiria dagiti Nagipatakder nga Amama: Ti maysa a Panagadadal ti Pannakaipadpada iti Kapanunotan ti Batay-linteg iti Estados Unidos ken Kanada". Publius: ti Warnakan iit Pederalismo 40 (3): 366–388. doi:10.1093/publius/pjq001.
- ^ "Pagorasan ti populasion iti Kanada". Estadistika ti Kanada. Naala idi 2015–03-5.
- ^ "2011 Senso: Populsion ken bilang dagiti pagtaengan". Dagiti Estadistika ti Kanada. 2012-02-08. Naala idi 2012-02-08.
- ^ a b c d "Kanada". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-11-05.
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". World Factbook. CIA. Naala idi 2009-09-01.
- ^ "Human Development Report 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2011-11-02.
- ^ Petersen K (2003) Ti Panagsukisok tapno Maipapudno ti Kanada a kas maysa a Tengnga a Bileg, Disidente a Boses
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Kanada idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Kanada manipud idiay Wikivoyage
- Kitaen ti Kanada iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Opisial a website ti Gobierno ti Kanada
- Kanada
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Artiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Amerika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1867
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Polbora
Ti polbora ket isu ti immuna a kimiko nga eksplosibo ket ti is-isu laeng a naam-ammuan aginggana idi maika-19 a siglo. Daytoy ket ti panaglalaok ti asupre, uging, ken nitrato ti potasio (a ti asupre ken ti uging ket isu dagitoy ti agtigtignay a kas dagiti sungrod, bayat a ti nitro ket agob-obra a kas ti oksidante.[1][2] gapu kadagiti panaguram a tagikuana ken ti gatad ti pudot ken ti tomo ti alingasaw a mapataudna, ti polbora ket kaaduan a naus-usar a kas ti allin kadagiti paltog kenlaok dagiti palpalibang.
Ti polbora idi segun ti kaaduna a konsesnso dagiti akademiko, ket naimbento idi maika-19 a siglo idiay Tsina,[3] ken ti kasapaan a nairehistro a naisurat a pormula para iti polbora ket naiparang iti testo ti Song a Dinastia idi maika-11 a siglo, ni Wujing Zongyao.[4] Daytoy a pannakaduktal ket nakaiturongan ti pannakaparnuay ti palpalibang ken dagiti nasapa nga armas ti polbora idia Tsina. Kadagiti simmaruno a siglo kalpasan ti Insik a pannakaduktal, dagiti armas ti polbora ket nangrugrugin a nagparang iti Muslim a lubong, Europa, ken India. Ti teknolohia ket naiwarwaras manipud idiay Tsina babaen ti Tengnga a Daya wenno Sentral nga Asia, ken kalpasanna idiay Europa. Ti kaasapaan nga Akinlaud a pannakaibaga ti polbora ket nagparang kadagiti testo a naisurat babaen ti Inggles a pilosopo a ni Roger Bacon idi maika-13 a siglo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jai Prakash Agrawal (2010). High Energy Materials: Propellants, Explosives and Pyrotechnics. Wiley-VCH. p. 69. ISBN 978-3-527-32610-5.
- ^ David Cressy, Saltpeter: The Mother of Gunpowder (Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxfords, 2013)
- ^ Jack Kelly Gunpowder: Alchemy, Bombards, and Pyrotechnics: The History of the Explosive that Changed the World, Perseus Books Group: 2005, ISBN 0465037224, ISBN 9780465037223: pp. 2–5
- ^ Chase 2003:31 : "ti kasapaan a kadagiti nabati a pormula para iti polbora ket mabirukan idiay Wujing zongyao, ti obra ti militar manipud idi agarup a 1040"
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chase, Kenneth (2003), Firearms: A Global History to 1700, Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge, ISBN 0-521-82274-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Polbora idiay Wikimedia Commons


text:
Nailian a Parke ti Aurora Memorial
Ti Nailian a Parke ti Aurora Memorial ket nasalakniban a lugar iti Pilipinas a mabirukan idiay kaunegan ti kabambantayan ti Sierra Madre a nagbaetan ti probinsia ti Nueva Ecija ken Aurora idiay Tengnga a Luzon. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 5,676 hektaria[1] ken gumay-at kadagiti sumurok a 50 kilometro ti igid ti napintas buya a kalsada ti Bongabon-Baler. Daytoy ket nabangon idi 1937 babaen ti Proklamasion Blng. 220, ti parke ket naidaton idi iti Umuna a Balasang a ni Aurora Aragon Quezon. Daytoy idi ket addaan ti immuna a kalawa iti 2,356 hektaria. Babaen idi 1941, ti kadakkelna ket nagbalin a doble iti agdama a kalawana iti 5,676 hektaria. Ti kangatuan a paset ti parke ket naireporta iti 1,000 m, isu a ti kangrunaan a kita ti bakir iti uneg ti parke ket mabalin nga ababa a daga ti dipterocarpus, nga addaan laeng ti limitado a luglugar iti montane a bakir. Ti panag-usar ti daga ti uneg ti parke ket mairaman ti permanente ket agbalbaliw nga agrikultura (kaingin) ken panagtarikayo.[2]
Kaatapan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket nairagragpat babaen ti lokal a gobierno a kas ekoturismo a pagpasiaran nga aglaon kadagiti kangrunaan a katuduan a bakir iti daytoy a paset ti rehion. Ti lokasionna idiay kabambantayan ti Sierra Madre ket mangited ti nabaknang a pagtaengan ti nadumaduma a flora ken fauna, a mairaman dagiti nadumaduma nga ampibia, dagiti reptilia (dagiti alutiit, dagiti uleg ken dagiti pag-ong) ken dagiti billit (dagiti buitre, palkon ken kali.) Daytoy ket pagtaengan pay ti Luzon Water-redstart ken ti madanar nga agila ti Pilipinas.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 3 - Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso - Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 13 Hunio 2012.
- ^ "PH 017 - Nailian a Parke ti Aurora Memorial". Birdlife International. Naala idi 13 Hunio 2012.
- ^ "Dagiti Nailian a Parke iti Luzon". VisitPhilippines.org. Naala idi 13 Hunio 2012.


text:
ISO 3166
Ti ISO 3166 ket pagalagadan nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO). Daytoy ket mangipalawag kadagiti kodigo para kadagiti nagan ti pagpagilian, dagiti agkamkammatalek a teritorio, naipangruna a luglugar iti interesado iti heograpia, ken dagiti kangrunaan a pannakabingbingay (a kas dagiti probinsia wenno dagiti estado). Ti opisial a nagan ti pagalagadan ketl Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti pagpagilian ken dagiti subdibisionda.
Dagiti linaon
Dagiti paset[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket buklen dagiti tallo a paset:[1]
- ISO 3166-1, Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti pagpagilian ken dagiti subdibisionda – Paset 1: Kodkodigo ti pagilian, mangipalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan ti pagpagilian, dagiti agkamkammatalek a teritorio, ken naipangruna a luglugar iti interesado iti heograpia. Daytoy ket mangipalawag kadagiti tallo nga agasmang dagiti kodigo ti pagilian:
- ISO 3166-1 alpha-2 – dagiti dua a letra a kodigo ti pagilian ken isu ti kaaduan a maus-usar kadagiti tallo, ken kaaduan a maus-usar para iti kodigo ti kangatuan nga agpang ti dominio ti pagilian ti Internet (nga adda dagiti bassit a di mairaman).
- ISO 3166-1 alpha-3 – dagiti tallo a letra a kodigo ti pagilian a mangpalubos ti nasaysayaat a bisual a pannakakkita ti paggddiatan dagiti kodigo ti pagilian ngem dagiti kodigo ti alpha-2.
- ISO 3166-1 numeric – dagiti tallo a numero a kodigo a kapada dagiti naparang-ay ken tinartaripato babaen ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, nga ddaan ti nasaysayaat a nawaya nga eskritu (panagsurat a sistema), ken isunga naserserbi iti tattao wenno dagiti sistema nga agus-usar kadagiti saan nga eskritu ti Latin.
- ISO 3166-2, Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti pagpagilian ken dagiti subdibisionda – Paset 2: Kodigo ti subdibision ti pagilian, mangipalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan dagiti nangruna a pannakabingbingay (a kas dagiti probinsia wenno dagiti estado) iti amin a pagpagilian a naikodigo iti 3166-1.
- ISO 3166-3, Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti pagpagilian ken dagiti subdibisionda – Paset 3: Kodigo para kadagiti dati a naususar a nagnagan ti pagpagilian, mangipalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan ti pagpagilian a naikkaten manipud ti ISO 3166-1 manipud idi immuna a naipablaak idi 1974.
Dagiti edision[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna nga edision ti ISO 3166 ket naipablaak idi 1974, a nangiraman laeng kadagiti alpabetiko a kodigo ti pagilians. Ti maikadua nga edision, ket naipablaak idi 1981, ken nangirman met kadagiti numeriko a kodigo ti pagilian, ken ti maiaktlo ken maikapat nga edision ket naipablaak idi 1988 ken idi 1993. Ti maikalima nga edision, ket naipablaak idi baetan ti 1997 ken idi 1999, naipadakkel idi daytoy kadagiti tallo a paset tapno mairaman dagiti kodigo para kadagiti subdibision ken dagiti dati a pagilian.[2]
Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagalagadan ti ISO 3166 ket tinartaripato babaen ti Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166 (ISO 3166/MA), a mabirukan idiay sentral nga opisina ti ISO idiay Hinebra, Suisa. Kasisigud idi a mabirukan daytoy idiay Deutsches Institut für Normung (DIN) idiay Berlin, Alemania. Dagiti kangrunaan nga obrana ket:[3]
- Ti aginayon ken mangikkat kadagiti nagan ti pagilian (nagnagan ti subdibision ti pagilian) ken ti mangikeddeng kadagiti elemento ti kodigo kaniada;
- Ti mangipablaak kadagiti listaan ti nagngan ti pagilian (nagnagan ti subdibision ti pagilian) ken dagiti elemento ti kodigo;
- Ti mangtaripato ti listaan ti reperensia kadagiti amin a nga elemento ti kodigo ti pagilian ken elemento ti kodigo ti subdibision ken dagiti panawen a pannakausarda;
- Ti agipablaak ti warnakan a mangirangarang kadagiti panagbalbaliw kadagiti tabla ti kodigo
- Ti mangbalakad kadagiti agar-aramat iti pannakaipakat ti 3166.
Kamkameng[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagit isangapulo nga eksperto nga addaan ti karbengan ti panagbutos iti ISO 3166/MA.[4] Ti lima ket dagiti representatibo dagiti nailian a gunglo dagiti pagalagadan:
- Association française de normalisation (AFNOR) – Pransia
- American National Standards Institute (ANSI) – Estados Unidos
- British Standards Institution (BSI) – Nagkaykaysa a Pagarian
- Deutsches Institut für Normung (DIN) – Alemania
- [Swedish Standards Institute (SIS) – Suesia
Dagiti sabali a lima ket dagiti representatibo ti nangruna nga ahensia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian wenno dagiti sabali nga sangalubongan a gunglo ng aagus-usar ti ISO 3166-1:
- International Atomic Energy Agency (IAEA)
- International Telecommunication Union (ITU)
- Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN)
- United Nations Economic Commission for Europe (UNECE)
- Universal Postal Union (UPU)
Ti ISO 3166/MA ket adu paymet kadagiti mainaig a kamkammeng a saan a makibinglay kadagit panagbutos, a babaen ti kalaingda, ket addaan ti adu nga impluensia kadagiti pamay-an ti panangikeddeng iti mangtaripato nga ahensia.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- FIPS 10-4
- ISO 639 – Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti sasao
- ISO 4217 – Kodkodigo ti kuarta
- ISO 15924 – Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan dagiti eskritu
Dagiti nota ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ania kadi ti ISO 3166?". Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO).
- ^ "Panagrang-ay ti ISO 3166". ISO.
- ^ "Dagiti obra ti ISO 3166/MA". ISO.
- ^ "Kamkameng ti ISO 3166/MA". ISO.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166, Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO)


text:
Ti Marte ket isu ti maikapat a planeta manipud iti Init iti Sistema a Solar. Naipanaganan iti Romano a diosen iti gubat a ni Marte, kanayon a makunkuna daytoy a kas iti "Nalabbaga a Planeta" gapu ti kaudo iti oksido a hero iti rabaw na nga agiparang iti daytoy a planeta ti kitana a nalabbaga. Ti Marte ket maysa a naindagaan a planeta nga addaan ti naingpis a tangatang, addaan daytoy iti rabaw a langa a kas dagiti panagkatinnag nga abut iti Bulan ken dagiti bulkan, ginget, desierto, ken dagiti yelo a gora ti polar iti Daga.
Adda ti dua a bulan ti Marte a managanan iti Fobos ken Deimos.


text:
Mamburao, Occidental Mindoro
Ti Mamburao ket maysa a maika-2 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Occidental Mindoro iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mamburao ket nabingbingay kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Balansay
- Fatima (Tii)
- Payompon
- San Luis (Ligang)
- Talabaan
- Tangkalan
- Tayamaan
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poblacion 4
- Poblacion 5
- Poblacion 6
- Poblacion 7
- Poblacion 8
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Occidental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Occidental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay
Ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay (Ingles: Department of Social Welfare and Development wenno DSWD)), (Filipino: Kagawaran ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad) ket isu ti ehekutibo a benneg ti Gobierno ti Pilipinas nga akinrebbeng a mangsalaknid kadagiti karbengan ti naingayeman a Nam-ay dagiti Pilipino ken mangiyaddang ti naingayeman a panagrang-ay.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1915, ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko (Ingles: Public Welfare Board wenno (PWB)) ket napartuat idi ken naakeman a mangadalwas, mangurnos ken mangimaton kadagiti amin a gobierno ken pribado nga entidad a makibingbinglay kadagiti naingayeman a serbisio. Idi 1921, ti PWB ket naikkat idi ken sinukatan babaen ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko a babaen ti Benneg ti Publiko a Pagbagbagaan.
Idi Nobiembre 1, 1939, napartuat ti Mankomunidad a Tignay Blng. 439 ti Benneg ti Salun-at ken Nam-ay ti Publiko idi 1941, ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko ket opisial a nagbalin a paset ti Benneg ti Salun-at ken Nam-ay ti Publiko. Iti maipatinayon kadagiti panagur-urnos ti serbisio kadagiti amin a publiko ken pribado a patakder ti naingayeman a nam-ay, ti opisina ket mangimaton pay kadagiti amin a patakder ti panagay-wan ti ubbing ken ti urnong dagiti serbisio ti nam-ay ti ubbing.
Idi 1947, ni Presidente Manuel Roxas ket inikkatna ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko ken nagpartuat ti Komision ti Naingayeman a Nam-ay, babaen ti Opisina ti Presidente.
Idi 1968, Republika a Tignay 5416, a nakunkuna a ti Tignay ti Naingayeman a Nam-ay ti 1968, ket nagpartuat ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay, ken inkabilna iti ehekutibo a sanga ti gobierno. Idi 1976, ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ket nanaganan manen a kas Dagiti Naingayeman a Serbiso ken Panagrang-ay (Ingles: Department of Social Services and Development wenno (DSSD)) babaen ti bilin ti Presidente Blng. 994. Daytoy ket napirmaan babaen ni Presidente Ferdinand E. Marcos ken nagited ti benneg ti pudno nagan ti patakder. Idi Hunio 2, 1978, ti DSSD ket nanaganan manen ti Ministro dagiti Naingayeman a Serbisio ken Panagrang-ay (Ingles: Social Services and Development wenno (MSSD)) a maitunos iti panagbalbaliw iti porma ti gobierno .
Idi 1987, ti MSSD ket naurnos manen idi ken nanaganan manen ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay baaen ti Ehekutibo a bilin 123,a pinirmaan baban ni Presidente Corazon C. Aquino. Ti Ehekutibo a Bilin Blng. 292, a naamammuan pay a kas ti Nabaliwan a Kodigo ti Administrasion ti 1987, ket nangibangon ti nagan, gunglo nga estruktura ken dagiti pamay-an a pagrebbengan alugar ti DSWD ken nagilawlawag pay kadagiti alagadenna a turay.
Idi 1991, ti Republik a Tignay 7160, a nakunkunapay a ti Kodigo ti Lokal a Gobierno 1991, ket nangited kadagiti kangrunaan a serbisio ti DSWD kadagiti lokal a paset ti gobierno.
Dagiti agdama a gandat ket mairaman ti Nailian a Sangkabalayan a Panagpunta a Sistema Para iti Panagkissay ti Panglaw (Ingles: National Household Targeting System for Poverty Reduction wenno NHTS-PR), ti Programa ti Pantawid Pamilyang Pilipino (Pantawid Pamilya) ken Kapit Bisig Laban sa Kahirapan (Ingles: Comprehensive and Integrated Delivery of Social Services) (KALAHI-CIDSS).


text:
Plantilia:Clear right
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Clear right}}: Mangtaktak ti linaon aginggana no makompleto ti kanawan a batog.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Plantilia:Clear left (urnosen tungtungan silpo pakasaritaan): Mangtaktak ti linaon aginggana no makompleto ti kanigid a batog.
- Plantilia:Clear (urnosen tungtungan silpo pakasaritaan): Mangtaktak ti linaon aginggana no makompleto ti pannakaiparang ti ladawan.
- Plantilia:- (urnosen tungtungan silpo pakasaritaan), kapadpada ti
{{clear}}, ngem teknikal a maigiddiat.


text:
Pagsasao a Polako
Ti Polako (język polski, polszczyzna) ket maysa a pagsasao ti Lechitic a sugrupo dagiti Laud nga Eslabo a pagsasao,[4] ket maus-usar kadagiti amin a Polonia (a daytoy ket opisial a pagsasao ti pagilian) ken babaen dagiti Polako minoridad kadagiti sabsabali a pagilian. Ti pagalagadan a sinuratan daytoy ket ti Polako nga abesedário, nga adda dagiti sabsabali a nainayon kadagiti letra ti kangrunaan nga Latin nga abesedário.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pagsasao a Polako - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2009-05-06.
- ^ Polako reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Europeano a Dokumento ti Linteg para kadagiti Rehional wenno Minoridad a Pagsasao
- ^ Britannica Encyclopaedia "Dagiti Lekhitic a pagsasao, mabalin pay a mailetra a kas ti Lechitic, a grupo dagiti Laud nga Eslabo a pagsasao a biuklen iti Polako, Kashubian ken ti daan a kitana a Slovincian, ken ti awanen a Polabiano a pagsasao. Amin kadagitoy a pagsasao malaksid ti Polako ket sagpaminsanda a naidasdasig a kas ti Pomeraniano a subgrupo. Ti Laud nga Eslabo a pagsasao ket subpamilia dagiti Eslabo a pagsasao, ken maysa a kabagian dagiti Indo-Europeano a pagsasao, ken kabagian pay dagiti Proto-Indo Europeano a pagsasao. Idi nasap a Tengnga a Panawen, sakbay a dagiti nagisasao ket nagsasaoda ti Aleman, dagiti Pomeraniano a pagsasao ken dagiti dialekto ket maisasao iti igid ti Baltiko a lugar a gumayat ,manipud ti baba ti Karayan Vistula aginggana ti baba ti Karayan Oder."


text:
Charles Dickens
Ni Charles John Huffam Dickens ( /ˈtʃɑrlz ˈdɪkɪnz/; 7 Pebrero1812 – 9 Hunio1870) ket maysa idi nga Inggles a mannurat ken sosiala kritiko a sapasap a naipanpanunotan a kas ti kalatakan a nobelista ti Biktoriano a paset ti panawen ken ti nagparpartuat kadagiti mailaglagipan a pkarakter ti piksion iti lubong.[1] Iti las-ud ti panagbaiagna dagiti obra ni Dickens ket nakaganganas kadagiti di naununaan a kadayeg ken kadayaw, ken babaen idi maikaduapulo a siglo ti literio a heniona ket napno a nabigbigan babaen dagiti kritiko ken dagiti eskolar. Dagiti nobela ken ababa a saritana ket agtultuloy a makaganganas ti napaut a kadayeg kadagiti sapasap a nga agbasbasa a publiko.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Nota
- ^ Black 2007, p. 735.
- ^ Mazzeno 2008, p. 76.
- ^ Chesterton 2007, pp. 100–126.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Douglas-Fairhurst, Robert, "Panagbalin a kas ni Dickens 'Ti Panakaparnuay ti maysa a Nobelista'", Londres: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2011
- Johnson, Edgar, Charles Dickens: ti didigra ken panagballigina, New York: Simon ken Schuster, 1952. Iti dua a tomo.
- Manning, Mick & Granström, Brita, Charles Dickens: Ladawan manipud ti Naisalsalumina a Biag, Liblibro ti Ubbing ni Frances Lincoln, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ob-obra a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikimedia Commons
- Charles Dickens
- 1812 a pannakaipasngay
- 1870 nga ipupusay
- Tattao nga Inggles ti maika-19 a siglo
- Dagiti nobelista ti maika-19 a siglo
- Dagiti Britanikoa nangibangon ti warnakan
- Dagiti naipunpon idiay Westminster Abbey
- Dagiti Inggles nga Anglikano
- Dagiti Inggles a naipakasaritaan a nobelista
- Dagiti Inggles nga agiwarwarnak
- Dagiti Inggles a nobelista
- Dagiti INggles a balud ket naitaktak
- Dagiti Inggles amannurat ti ababa a sarita
- Tattao a mainaig iti Naarian a Kagimongan dagiti Arte
- Tattao manipud idiay Ili ti Camden
- Tattao manipud idiay Chatham, Kent
- Tattao manipud idiay Portsmouth
- Dagiti mannurat idiay Londres
- Dagiti Biktoriano a nobelista


text:
Papa Pio V
Ni Papa Pio V (17 Enero1504 – 1 Mayo 1572), naipasngay a kas ni Antonio Ghislieri (manipud idi 1518 tinawtawagan a kas ni Michele Ghislieri, O.P.), ket isu ti Papa manipud idi 1566 aginggana idi 1572 ken isu ket maysa a santo ti Katoliko a Simbaan.[1] Isu ket nalatak a naam-ammuan para iti papelna iti Konsilo ti Trent, ti Maisuppiat a Repormasion, ken ti panagalagad ti Romano a ritos iti kaunegan ti Latin a Simbaan. Ni Pio V ket nangirangrang kenni Thomas Aquino a Doktor ti Simbaan ken nagpatronisado ti prominente a kompositor ti sagrado a musika a ni Giovanni Pierluigi da Palestrina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Durant, Will ken Ariel Durant, Mangrugi ti Panawen ti Panagrason, Tom.7, (Simon & Schuster, 1961), 238–239.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pio V idiay Wikimedia Commons


text:
Graubünden
Ti Graubünden wenno Grisons (Aleman: Graubünden, [ɡraʊˈbʏndən] ( denggen); Pranses: Grisons, [gʁi'zɔ̃]; Italiano: Grigioni[3][4] [ɡriˈdʒoːni]; Romansh: Grischun [ɡʁiˈʒun] ( denggen); kitaen pay ti dadduma pay a nagan) ket isu ti kadakkelan ket akin-daya unay a kanton idiay Suisa. Ti kanton ket makibinningay ti pagbeddengan kadagiti kanton ti Ticino, Uri, Glarus ken San Galo ken ti internasional a pagbeddengan ti Italia, Austria ken Liechtenstein. Ti nagan a Graubünden ket maipatarus a kas ti "Dagiti kolor dapo a Liga," a mangibagbaga daytoy kadagiti tallo a kasisisgud a kumaduaan ti kanton, ti Liga ti Kamara ti Dios, ti Kolor dapo a Liga, ken ti Liga ti Sangapulo a Pagsakupan. Ti Graubünden ket isu pay ti pagibalayan kadagiti tallo a etniko a grupo ti Suisa ken tdagiti pagsasao a Suiso Aleman, Italiano ken Romansh ket patneng dagitoy ti daytoy nga estado. Is-isu pay ti kanton a ti dialekto ti taga-ugma a pagsasao a Romansh ket ket masasao pay laeng tatta.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 December 2011
- ^ Europeano a KOmision para iti Demokrasia babaen ti Linteg, Ti panagsalaknib kadagiti nailian a minoridad babaen kadagiti maikabagianda nga estado, Konsilo iti Europa, 2002, ISBN 978-92-871-5082-0, p.308
- ^ Kappon ti Amerikano a Heopisiko, Warnakan iti heopisiko a panasukisok, Tom. 110, William Byrd a Pagmalditan para iti Johns Hopkins a Pagmalditan, 2005
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Graubünden idiay Wikimedia Commons


text:
John Maxwell Coetzee
Ni John Maxwell "J. M." Coetzee (/kʊtˈsiːə/ kuut-see-ə;[1] naipasngay 9 Pebrero 1940) ket maysa a mannurat ken akademia manipud idiay Abagatan nga Áprika. Isuna tattan ket maysa nga Australiano ken agtaeng idiay Adelaide, Abagatan nga Australia. Maysa a nobelista ken Literario a kritiko ken agipatpatarus, ni Coetzee ket namindua a nagunggunaan ti Premio Booker ken nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2003.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "David Malouf a kumaduaanna ni J.M. Coetzee, Adelaide Writers Week". Naala idi 12 Pebrero 2012.


text: 1No adda panggapuan ti maysa kadakayo a mangidarum iti padana a Kristiano, di ngata mabain a mangisaklang iti pangukoman dagiti saan a mamati, a saan ketdi nga iti pangukoman dagiti tattao ti Dios? 2Diyo aya ammo a dagiti tattao ti Dios ti mangukomto iti lubong? Ket no dakayto ti mangukom iti lubong, diyo kadi kabaelan nga ukomen dagiti babassit a bambanag? 3Diyo kadi ammo a datayto ti mangukom kadagiti angheles? Anianto ketdin kadagiti bambanag a maipapan iti agdama a biag! 4Ngarud, no tumaud dagiti kakasta a banag, idatagyo kadi kadagiti tattao nga awan pannakaibiangda iti iglesia, ket ipalubosyo nga isuda ti mangukom? 5Nagawan ket a bainyon! Awan aya kadakayo ti masirib a makarisut iti riri dagiti kakabsat? 6Nasken kadi nga agdidinnarumkayo—Kristiano kontra Kristiano—ket dagiti saan a mamati ti mangukom? 7Maysa a banag ti ipamatmat ti panagdidinnarumyo: Ipakitana ti pagkuranganyo. Saan kadi a nasaysayaat no maranggasan wenno masaurkayo? 8Ngem dakayo met laeng ti agririnnanggas ken agsisinnaur ket iramanyo pay dagiti mismo a kakabsatyo! 9Saanyo aya nga ammo a dinto tagikuaen dagiti managdakdakes ti Pagarian ti Dios? Dikayo paallilaw. Dagiti tattao nga immoral, dagiti agrukbab kadagiti didiosen, dagiti mannakikamalala, dagiti aggartem iti padada a lalaki wenno padada a babai 10wenno dagiti agag-agaw, naagum, mammartek, mamadpadakes wenno dagiti mannanakaw—awanto kadakuada ti makipagtagikua iti Pagarian ti Dios. 11Kasta ti sumagmamano kadakayo idi. Ngem naugasankayon iti basol, naidatonkayon iti Dios, napalintegkayon iti imatang ti Dios babaen iti nagan ni Apotayo a Jesu-Cristo ken babaen iti Espiritu ti Diostayo. 12Adda agkuna: “Maipalubos kaniak ti amin a kayatko nga aramiden.” Wen, ngem dimo a pagimbagan ti amin a pagayatam. Mabalinko a kuna: “Maipalubos kaniak ti aniaman a banag. Nupay kasta, saanak a patagabu iti aniaman a banag.” 13Kuna met ti sabali: “Agpaay ti taraon iti tian, ket ti tian, para iti taraon.” Pudno dayta. Ngem agpadpadadanto a gibusan ti Dios. Ta saan nga agpaay ti bagi iti immoralidad, no di ket iti Apo. Ket ti Apo agpaay met iti bagi. 14Pinagungar ti Dios ti Apo, ket pagungarennatayto met babaen iti pannakabalinna. 15Ammoyo kadi a pasetnakayo ti bagi ni Cristo? Maisinak kadi ti maysa a paset ti bagi ni Cristo ket ikamangko iti bagi ti balangkantis? Saan a mabalin! 16No kaiddaen ti lalaki ti balangkantis a babai, diyo kadi ammo a maymaysanto ti bagida? Nalawag ti nailanad iti Nasantoan a Surat: “Maymaysanto ti bagi dagiti dua.” 17Ngem ti siasinoman a mangikamang iti bagina iti Apo, maymaysadanton iti espiritu. 18Adaywanyo ti immoralidad. Ta malaksid daytoy, uray ania ti pagbasolan ti tao, adda iti ruar ti bagina. Ngem no makikamalala, makabasol metten iti mismo a bagina. 19Diyo kadi ammo a ti bagiyo ket templo ti Espiritu Santo? Diyo kadi ammo nga agtaeng kadakayo daytoy nga Espiritu nga inted ti Dios? Saanyo a kukua ti bagiyo, no di ket kukua ti Dios. 20Nangina ti inggatangna kadakayo. Ngarud, aramatenyo ti bagiyo a pakaidayawan ti Dios.


text:
Asingan, Pangasinan
Ti Asingan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Asingan ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Ariston Este
- Ariston Weste
- Bantog
- Baro
- Bobonan
- Cabalitian
- Calepaan
- Carosucan Norte
- Carosucan Sur
- Coldit
- Domanpot
- Dupac
- Macalong
- Palaris
- Poblacion East
- Poblacion West
- San Vicente Este
- San Vicente Weste
- Sanchez
- Sobol
- Toboy
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Museo ti Orsay
Ti Museo ti Orsay (Pranses: Musée d'Orsay) (Pannakabalikas a Pranses: [myze dɔʁsɛ]) ket maysa a museo idiay Paris, Pransia, idiay kanigid nga igid ti Seine. Daytoy ibalbalayan ti dati a Gare d'Orsay, ti maysa a napintas a Beaux-Arte nga estasion ti perokaril a nabangon idi baetan ti 1898 ken 1900. Ti museo ket nangsruna nga aglaon kadagiti Pranses nga arte nanipud idi 1848 aginggana idi 1915, a mairaman dagiti pinintaan, dagiti eskultura, alalikamen, ken potograpia. Daytoy ket mangibalbalay ti kadakeelan nga urnong dagiti maestra obra ti impresionista ken kalpasan nga impresionisa iti lubong, babaen kadagiti pintor a kas ni Monet, Manet, Degas, Renoir, Cézanne, Seurat, Sisley, Gauguin ken ni Van Gogh. Adu kadagitoy nga obra ket adda idiay Galerie nationale du Jeu de Paume sakbay ti pannakalukat ti museo idi 1986.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Museo ti Orsay idiay Wikimedia Commons
- Opisial a sitio
- Opisial a sitio (Pranses)
- Museo ti Orsay - Musalia


text:
Naga, Cebu
Ti Siudad ti Naga ket maysa a komponente a siudad iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Naga ket nabingbingay a politikal iti 28 a barbaranggay.[2]
- Alfaco
- Bairan
- Balirong
- Cabungahan
- Cantao-an
- Central Poblacion
- Cogon
- Colon
- East Poblacion
- Inoburan
- Inayagan
- Jaguimit
- Lanas
- Langtad
- Lutac
- Mainit
- Mayana
- Naalad
- North Poblacion
- Pangdan
- Patag
- South Poblacion
- Tagjaguimit
- Tangke
- Tinaan
- Tuyan
- Uling
- West Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sarming (materiales)
Ti sarming ket maysa nga amorpo (di-kristallina) a solido a materiales a mangipakpakit ti transision ti sarming, ken daytoy ket mabaliktad a transision kadagiti amorpo a materiales (wenno kadagiti amorpo a rehion iti kaunegan ti semikristalina a materiales) manipud ti natangken ken narasi a kasasaad iti maysa a nalunag wenno weeno kasla goma a kasasaad. Dagiti sarming ket kadawyan dagitoy a narasi ken mabalin nga optiko a masarang. Ti kaaduan a naamammuan a kita ti sarming , nga inus-usaren kadagiti napalbas a siglo kadagiti tawa ken dagiti paginuman a baso (Na2O), ket sarming ti sodio ken apug, a buklen daytoy ti agarup 75% ti silika (SiO2) ken sodio oksido (Na2O) manipid ti dapo ti sodiom , ti apug (CaO), ken dagiti babassit a mainaynayon. Masansan ati panagibaga ti sarming ket naus-usar iti restrikto a kapanunotan a mangitudo ti naisangayan a panag-usar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sarming (materiales) idiay Wikimedia Commons


text:
Paria
Ti paria (English: bitter gourd, Tagalog: ampalaya), ket ti masida a bunga ti tropical ken subtropical a mula a Momordica charantia, a maibilang a kapapaitan iti amin a masida a nateng. Ti bunga ken dagiti naganus nga uggot ken bulong ti paria ket mabalin a sidaen. Ti bunga ti paria ket isu ti maysa a kangrunaan a ramen a nateng ti pinakbet, nalatak a luto iti nateng dagiti Ilokano.
Ti nagtaudan a lugar ti paria ket saan a masinunuo malaksid a naisigud daytoy a mula kadagiti tropico a lugar. Kaaduan a maimulmula ti paria iti Abagatan nga Asia ken Abagatan-a-Daya nga Asia, kasta met iti China ken iti Caribbean. Maar-aramat iti luto dagiti Intsik kas napait a pangtempla. Matartaraken met iti intero nga India ket sadiay maar-aramid kas maysa a chip wenno sangkap a maawagan iti karela chips a paggugusto unay dagiti Indiano. Manmano ketdi a mailaok iti dadduma pay a nateng gapu iti nakaro a kinapait daytoy.
Iti sangalubongan, adu ti pakaaramatan ti paria a kas tradisional nga agas. Adda samayna a pangagas iti infeksion ti HIV. Iti medisina nga ayurvedic iti India, nalatak ti paria kas "mula nga insulin" ket maisingsingasing kadagiti addaan diabetes.