text:
AGRIINGKAYO! Disiembre 2015 | Kinatalna iti Uneg ti Pamilia
Posible nga agbalin a natalna ti nagulo a pamilia.
TOPIKO ITI AKKUB
Riri iti Pamilia—Apay a Mapaspasamak?
Pamiliar kadi kenka dagiti eksena a nailadawan iti daytoy nga artikulo?
TOPIKO ITI AKKUB
No Kasano a Maisardeng ti Kanayon a Panagriri
Surotem dagitoy nga innem a suhestion tapno agbalin a natalna ti pamilia.
TOPIKO ITI AKKUB
No Kasano nga Agtalinaed ti Talna iti Uneg ti Pamilia
Makatulong kadi ti Biblia tapno maadda ti talna iti nagulo a pamilia? Ammuem no ania ti kuna dagidiay mangsursurot iti pammagbaga ti Biblia.
TULONG PARA ITI PAMILIA
No Kasanoyo a Sanguen Dagiti Pagdumaanyo
Nariknam kadin a dikayo agkabagayan iti asawam?
Addan Dagiti Balyena!
Kasano nga aglayag ti maysa nga animal iti baybay nga agdagsen iti 80,000 a kilo?
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Ti Kararua
Saan kadi a matay ti kararua? Agduma kadi ti bagi ken kararua?
DAMDAMAG ITI LUBONG
Maipapan iti Europa
Baka masorpresaka a makaammo a dagitoy a kabaruan a damdamag ket maitunos iti ibagbaga ti Biblia.
Indise Dagiti Suheto iti 2015 nga Agriingkayo!
Indise ti amin nga artikulo a naipablaak iti 2015 nga Agriingkayo! a naurnos sigun iti suheto.
NADISENIO KADI?
Ti Abilidad ti Bagi ti Tao a Mangpaimbag iti Sugat
Kasano a tultuladen dagiti sientista dayta nga abilidad iti panangdisenioda kadagiti baro a klase ti plastik?
Dagiti Features a Makita Online
Naragsak ti Mangted
Adu ti pamay-an a mabalinmo ti mangted iti sabsabali. Ania dagiti ammom a pamay-an?
Agbibiag a Nakadepende iti Panagarikap
Ni James Ryan ket nayanak a tuleng sa nabulsek idi agangay. Kasano a naaddaan iti pudpudno a kaipapanan ti biagna?


c: text/html

text:
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Ania ti panggep ti panagsubli ni Kristo?
Sakbay nga immuli ni Jesu-Kristo idiay langit idi 33 C.E., inkarina nga agsubli. Inyarigna ti bagina iti maysa a natan-ok a tao a pimmanaw iti nabayag ken nagsubli nga addaan pannakabalin nga agturay kas ari. Ti panggep ni Jesus nga agsubli ket mangipaay iti nasayaat a gobierno kadagiti tattao.—Basaem ti Lucas 19:11, 12.
Iyegto ni Jesus ti nasayaat a gobierno para kadagiti tattao
Kasano nga agsubli ni Kristo? Napagungar kas di makita nga espiritu a persona. (1 Pedro 3:18) Kalpasanna, napan idiay langit ken nagtugaw iti makannawan ti Dios. (Salmo 110:1) Idi agangay, dimmatag ni Jesus iti sanguanan ni Jehova a Dios, “ti Kadaanan iti Al-aldaw,” a nangted ken Jesus iti pannakabalin a mangituray iti sangatauan. Isu nga agsubli ni Jesus kas di makita nga Ari saan a kas maysa a tao.—Basaem ti Daniel 7:13, 14.
Ania ti aramiden ni Jesus inton agsubli?
Inton agsubli ni Jesus a di makita a kadua dagiti anghelna, ukomennanto ti sangatauan. Dadaelenna dagiti dakes a tattao ngem ikkanna iti agnanayon a biag dagidiay mangawat kenkuana kas Ari.—Basaem ti Mateo 25:31-33, 46.
Ti agturturayen nga ari a ni Jesus, pagbalinennanto a paraiso ti intero a daga. Pagungarennanto dagiti natay tapno siraragsak nga agbiagda iti paraiso ditoy daga.—Basaem ti Lucas 23:42, 43.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Immuna nga inadalda ti maipapan iti konsepto ti Integrated Pest Management (IPM) a no mabalin ket ikabassit ti panagusar ti kemikal nga agas kadagiti mula, iyad-adu ti natural a panagkontrol ti peste, imbatad ni Mr. Nereo S. Daproza, Lecturer.
Maysa pay a napateg a panggep ti panagadal ket ti panangpataud ti natalged nga aglawlaw, saan a naigugor unay iti agas a produkto ken masalakniban a producer ti mula a pagbiagan ti tao nga inlektiur ni Mr. Robert S. Savella, AT/Facilitator maipapan iti AESA (Agro-Ecosystem Analysis).
Natunos dagiti agadal a nagkopia ti naisagana a suheto a nadiskutir iti panagadal. Naibaet dagiti eyes breaker a nangpasudi ti panagadal.
Ti FFS-Pug-os ket proyekto a nagbuligan nga ingannuat ti DA-RFU 1-ATI ken iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken paset ti kabaruanan a panangmuli kadagiti mannalon a mangitag-ay ti sektor-agrikultura para iti pagilian ken komunidad. # (Web In-Action)


text:
Dagitoy a ramit ket nai-release kadagiti nadakamat a recipients iti imatang ni Miss Edith Castillo, Assistant Provincial Agriculturist ken nairagup met ti pannakabagi ti supplier.
Dagiti immawat ket isuda Mr. Rogelio Barlolong, Water Pump (Robin 5 Hp.); Mr. Eleuterio Piros, Power Sprayer; ken Mr. Moises Sajor, Water Pump (Robin 5 Hp.), agpapada a taga-Barangay Sagayaden, Cabugao, Ilocos Sur.
Daytoy a ramit ket 70-30 Scheme, ited ti DA-RFU 1 ti 70% iti balor ti ramit idinto ta ti umawat a mannalon ti 30%. Segun ken ni Mrs. Ester Aguimbag, Municipal Technologist, DA-LGU Cabugao, paset daytoy iti naiprograma ti opisinada iti Tawen 2011 ken mayannurot iti panggep ti Gobierno Munisipal iti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a pannakatulong dagiti agmulmula ti “high value commercial crops” tapno maingato ti masapulanda. # (Web In-Action)


text:
Pagsasao a Bikol ti Pandan
Ti Bikol ti Pandan, wenno Bikolano ti Akin-amianan a Catanduanes, ket maysa kadagiti tallo a grupo ti Sasao a Bikol. Daytoy ket naisasao idiay Pandan ken akin-amianan a daya a paset ti Catanduanes.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bikol ti Pandan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Northern Catanduanes Bicolano". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Vintar, Ilocos Norte
Ti Vintar ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Vintar ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.[2]
- Abkir
- Alsem
- Bago
- Bulbulala
- Cabangaran
- Cabayo
- Cabisocolan
- Canaam
- Columbia
- Dagupan
- Diaton
- Dipilat
- Esperanza
- Ester
- Isic Isic
- Lubnac
- Mabanbanag
- Alejo Malasig
- Manarang
- Margaay
- Namoroc
- Malampa (Peninaan-Malampa)
- Parparoroc
- Parut
- Salsalamagui
- San Jose (Lipay)
- San Nicolas (Poblacion)
- San Pedro (Poblacion)
- San Ramon (Poblacion)
- San Roque (Poblacion)
- Santa Maria (Poblacion)
- Tamdagan
- Visaya
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Susan Sarandon
Ni Susan Abigail Sarandon (/səˈrændən/; nakayanakan a nagan iti Tomalin; naiyanak idi Oktubre 4, 1946)[2] ket maysa nga Amerikana nga aktres. Isu ket nangabak iti Gunguna ti Akademia ken Gunguna ti BAFTA ken ammo pay para iti sosial ken polikal nga aktibismona para kadagiti nadumaduma a liberal a gapu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ German National Library; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, Integrated Authority File, naala idi Abril 26, 2014, Q36578 ti Wikidata
- ^ Bernice, Janet (Marso 2007). "Susan Catches Wales". Ancestry Magazine. Naala idi Marso 27, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Susan Sarandon iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Susan Sarandon iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Septiembre 27
Ti Aprika ket ti maikadua a kadakkelan ken ti maikadua a kaaduan ti populasion a kontinente iti lubong. Iti agarup a 30.2 riwriw km2 (11.7 riwriw sq mi) ken mairaman dagiti asideg nga isla, daytoy ket sakupenna ti innem a porsiento iti dagup a kalawa ti rabaw ti Daga ken 20.4 porsiento iti dagup a kalawa ti daga. Daytoy ket addaan kadagiti 1.1 bilion a tattao manipud idi 2013, daytoy ket kadagupan iti agarup a 15% iti populasion ti tao iti lubong. Ti kontinente ket napalikmutan babaen ti Baybay Mediteraneo iti amianan, ti Kanal Suez ken ti Baybay Nalabbasit iti igid ti Peninsula Sinai iti amianan a daya, ti Taaw Indiano iti abagatan a daya, ken ti Taaw Atlantiko iti laud. Ti kontinente ket iramanna ti Madagascar ken dagiti nadumaduma a purpuro. Daytoy ket addaan kadagiti 54 napno a nabigbigan a naturay nga estado ("pagpagilian"), siam a terteritorio ken dagiti dua a de facto a nawaya nga estado nga addaan iti limitado wenno awan pannakabigbig.
Ti populasion ti Aprika ket isu ti kaubingan kadagiti amin a kontinente; 50% kadagiti Aprikano ket agtawen ti 19 wenno ub-ubing. Ti Arhelia ket ti kadakelan a pagilian ti Aprika babaen ti kalawa, ken ti Nigeria ket ti kadakkelan babaen ti populasion.


text:
Friday, February 15, 2013
LAUNCHING TI CABUGAO MANGO BUYING STATION, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Launching/Opening ti Cabugao Mango Buying Station babaen ti panagpartisipar dagiti kameng ti Cabugao Mango Farmers Multipurpose Association, kameng ti Sangguniang Bayan, Opisiales ti DA Probinsial (OPAG) ken Regional Office (HVCDP), DA-LGU ken Opisiales ti Federated Mango Associations ti Ilocos Sur iti Pebrero 15, 2013 iti NISTC-Cabugao Public Market, Cabugao, Ilocos Sur. Nairugi ti programa babaen iti naangay a Ceremonial Mango Tree Planting iti Municipal Lot ti Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur nga indauluan ni Mayor Ediboy ken Cutting of the Ribbon da Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken Regional HVCDP Coordinator Angel Padilla a naangay met iti pasdek ti Mango Buying Station iti Public Market Compound. Opening Prayer ni Mr. Orlino Balangatan idinto ta Philippine National Anthem ni Mrs. Ester P. Aguimbag, AT-HVCDP Coordinator. Binagi met Mr. Rodrigo T. Abad, Vice President, CMFMPA ti Welcome Address. Acknowledgement of Guests and Participants ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada. Overview and History of the Association ni Mr. Guarino Savellano, Secretary, CMFMPA.
Iti mensahe ni SBM Benedict M. Savellano, Committee Chair on Agriculture, imbinsana ti pateg ti Orchard kas iti mangga a produkto a nakaigapuan ti pannakatulong ti LGU kadagiti agmangmangga (agmulmula, traders, ag-spray). Innaigna ti maar-aramid ita a Soil Mapping Fertility ti pannakairaman dagiti Orchard iti soil analysis. Kinaritna ti asosasion a gundawayanda koma iti naintek a programa ti LGU iti Agrikultura ken panagbalin nga agricultural center ti Cabugao iti mabiit.
Imbunannag met ni Assistant Provincial Agriculturist Editha Castillo iti panaglatak ti ili a Cabugao a kaaduan ti nagun-od ken naibanag a proyekto iti agrikultura a mangitagtag-ay ti kasasaad ita dagiti mannalon. Pinadayawanna ti kinagaget dagiti lideres ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti panangilatangna iti pagsanggiran dagiti mannalon a pundo tapno magun-odda dagiti kasapulan a makinaria, panagsanay ken teknolohia iti naballigi a panagmulmula. Inikkanna pay ti pateg ti “processing” nga aspeto ti pakausaran ti bunga ti mangga tapno mapadur-as daytoy nga industria ditoy probinsia.
Bininsa met ni Mr. Angel Padilla, Regional HVCDP Coordinator dagiti nasamay a wagas ti panagpatanor ti nakalidad a bunga ti mangga nangruna iti pang-eksport. Inyunay-unayna ti pannakasanay dagiti mango growers iti maipapan iti “bagging” tapno mapagtalinaed ti napintas a klase ti mailako a bunga ti mangga iti Merkado.
Pinasingkedanna ti “commitment” ti DA-RFU 1 partikular iti Mango Industry iti pannakatulong dagiti agmangmangga ken pakairamanan met dagiti agmulmula ti nadumaduma a nateng.
Kimmablaaw ken nagyaman ni Mayor Ediboy iti batangna a nagsarita. Talek, gundaway, ken pammati ti kaipapanan ti Mensahena kadagiti naitabuno. Impaganetgetna a maaywanan koma ken mapadakkel ti pundo ti asosasion a naited. Babaen itoy, agkonsuelo ti LGU a mangnayon ti maited a proyekto kas iti naaramiden ti dadduma nga asosasion. Ti supapakna ket napintas ti tawiden ti sumaruno nga agidaulo ken kameng. Kanayonan daytoy, ugali ti agdama a liderato nga amin a pundo ket maibanag nga agserbi para iti pagsayaatan ti tao ken iti sapasap.
Nalaus met ti panagyaman ti asosasion babaen iti anag ti Closing Remarks ni Mrs. Faith Sabio, Presidente ti CMFMPA iti “unending support” ti LGU ken DA. Dinakamatna ti bileg ti parapo nga: “If we hold on together!” Agtitinnulong, Napigpigsa!
Imbatadna pay a kayatda ti mangibati iti “legacy” ti asosasion ta nag-revolve ti n aited a pundo ken naganak ti sabali a pundo. Pinagyamananna pay dagiti nadumaduma a sanga ti Gobierno a nakatulong kadakuada kas iti DA, BFP iti Mango Tree Planting ken kangrunaan ti LGU Cabugao.
Nakikaysa met iti nasao a taripnong da Vice Mayor Danny Q. Gazmen, SBM Vicky S. Serna, SBM Josefina S. Vallejo, SBM Benedict M. Savellano ken SBM Carlos V. Sison ken Personnel ti SB ken DA-LGU.
Nag-Emcee ni Mrs. Joenah G. Sevilleja. # (Web In-Action)
Iti mensahe ni SBM Benedict M. Savellano, Committee Chair on Agriculture, imbinsana ti pateg ti Orchard kas iti mangga a produkto a nakaigapuan ti pannakatulong ti LGU kadagiti agmangmangga (agmulmula, traders, ag-spray). Innaigna ti maar-aramid ita a Soil Mapping Fertility ti pannakairaman dagiti Orchard iti soil analysis. Kinaritna ti asosasion a gundawayanda koma iti naintek a programa ti LGU iti Agrikultura ken panagbalin nga agricultural center ti Cabugao iti mabiit.
Imbunannag met ni Assistant Provincial Agriculturist Editha Castillo iti panaglatak ti ili a Cabugao a kaaduan ti nagun-od ken naibanag a proyekto iti agrikultura a mangitagtag-ay ti kasasaad ita dagiti mannalon. Pinadayawanna ti kinagaget dagiti lideres ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti panangilatangna iti pagsanggiran dagiti mannalon a pundo tapno magun-odda dagiti kasapulan a makinaria, panagsanay ken teknolohia iti naballigi a panagmulmula. Inikkanna pay ti pateg ti “processing” nga aspeto ti pakausaran ti bunga ti mangga tapno mapadur-as daytoy nga industria ditoy probinsia.
Bininsa met ni Mr. Angel Padilla, Regional HVCDP Coordinator dagiti nasamay a wagas ti panagpatanor ti nakalidad a bunga ti mangga nangruna iti pang-eksport. Inyunay-unayna ti pannakasanay dagiti mango growers iti maipapan iti “bagging” tapno mapagtalinaed ti napintas a klase ti mailako a bunga ti mangga iti Merkado.
Pinasingkedanna ti “commitment” ti DA-RFU 1 partikular iti Mango Industry iti pannakatulong dagiti agmangmangga ken pakairamanan met dagiti agmulmula ti nadumaduma a nateng.
Kimmablaaw ken nagyaman ni Mayor Ediboy iti batangna a nagsarita. Talek, gundaway, ken pammati ti kaipapanan ti Mensahena kadagiti naitabuno. Impaganetgetna a maaywanan koma ken mapadakkel ti pundo ti asosasion a naited. Babaen itoy, agkonsuelo ti LGU a mangnayon ti maited a proyekto kas iti naaramiden ti dadduma nga asosasion. Ti supapakna ket napintas ti tawiden ti sumaruno nga agidaulo ken kameng. Kanayonan daytoy, ugali ti agdama a liderato nga amin a pundo ket maibanag nga agserbi para iti pagsayaatan ti tao ken iti sapasap.
Nalaus met ti panagyaman ti asosasion babaen iti anag ti Closing Remarks ni Mrs. Faith Sabio, Presidente ti CMFMPA iti “unending support” ti LGU ken DA. Dinakamatna ti bileg ti parapo nga: “If we hold on together!” Agtitinnulong, Napigpigsa!
Imbatadna pay a kayatda ti mangibati iti “legacy” ti asosasion ta nag-revolve ti n aited a pundo ken naganak ti sabali a pundo. Pinagyamananna pay dagiti nadumaduma a sanga ti Gobierno a nakatulong kadakuada kas iti DA, BFP iti Mango Tree Planting ken kangrunaan ti LGU Cabugao.
Nakikaysa met iti nasao a taripnong da Vice Mayor Danny Q. Gazmen, SBM Vicky S. Serna, SBM Josefina S. Vallejo, SBM Benedict M. Savellano ken SBM Carlos V. Sison ken Personnel ti SB ken DA-LGU.
Nag-Emcee ni Mrs. Joenah G. Sevilleja. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:30 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Naan-anay a Magunggonaan iti Panagbasa iti Biblia
“Pudno a pagragsakak ti linteg ti Dios.”—ROMA 7:22.
1-3. Ania dagiti gunggona iti panangbasa iti Biblia ken panangyaplikar kadagiti pannursuro a linaonna?
“BINIGAT nga agyamanak ken Jehova gapu ta tultulongannak a mangtarus iti Biblia.” Dayta ti komento ti maysa a baket a Kristiano a nakabasan iti Biblia iti nasurok nga 40 a daras, ken agtultuloy pay laeng agingga ita. Insurat met ti ub-ubing a kabsat a babai a gapu iti panagbasbasana iti Biblia, nagbalin a napaypayso kenkuana ni Jehova ken nasingsinged iti nailangitan nga Amatayo. Kinunana, “Ita pay la a mariknak ti kastoy a ragsak!”
2 Imparegta ni apostol Pedro a “patanoren[tayo] ti panagtarigagay iti awan lalaokna a gatas a kukua ti sao.” (1 Ped. 2:2) No penkentayo dayta a tarigagay babaen ti panangadal ken panangyaplikartayo kadagiti pannursuro ti Biblia, maaddaantayo iti nadalus a konsiensia ken makagunggona a biag. Maaddaantayo iti nasayaat a gagayyem a mangay-ayat ken agserserbi iti pudno a Dios. Amin dagitoy ti panggapuantayo nga ‘agragsak iti linteg ti Dios.’ (Roma 7:22) Ngem ad-adu pay ti magunggona iti dayta. Ania ti sumagmamano kadagita?
3 No ad-adu ti masursurom maipapan ken Jehova ken iti Anakna, ad-adda met a dumakkel ti panagayatmo kadakuada ken iti padam a tao. Maadalmo met iti Biblia no kasano nga isalakan ti Dios dagiti natulnog a tattao iti daytoy agngangabiten a lubong. Iti ministeriom, adda naimbag a damag a mabalinmo nga iranud kadagiti tattao. Bendisionannaka ni Jehova bayat nga isursurom iti sabsabali ti maipapan kadagiti naammuam iti panagbasam iti Sao ti Dios.
AGBASA KEN AGMENNAMENNA
4. Ania ti kayat a sawen ti panangbasa iti Biblia iti “nababa a timek”?
4 Saan a kayat ni Jehova nga agap-apura dagiti adipenna a mangbasa iti Saona. Imbilinna ken Josue: “Daytoy a libro ti linteg saan koma a sumina iti ngiwatmo, ket masapul nga iti nababa a timek agbasaka iti dayta iti aldaw ken rabii.” (Jos. 1:8; Sal. 1:2) Kayatna kadi a sawen a masapul a basaem iti nababa a timek ti amin a sasao manipud Genesis agingga’t Apocalipsis? Saan. Kaipapananna nga agbasaka iti nainayad tapno makapagmennamennaka. No basaem ti Biblia iti “nababa a timek,” masiputam dagiti punto a napateg ken makapabileg kenka iti dayta a gundaway. No madanonmo dagita a paset, bersikulo, wenno salaysay, ibambannayatmo a basaen, a nalabit iyebkasmo pay ketdi. Makitamto a dumanon iti pusom ti kababagas ti basbasaem. Apay a napateg daytoy? Gapu ta no maawatam ti anag ti balakad ti Dios, ad-adda a matignayka a mangyaplikar iti dayta.
5-7. Ilawlawagmo no kasano a ti panagbasa iti Biblia iti nababa a timek matulongannaka nga (a) agtalinaed a nadalus iti moral; (b) agbalin a naanus ken naasi iti sabsabali; (c) agtalek ken Jehova uray kadagiti narigat a kasasaad.
5 Makatulong no basaem iti nababa a timek dagiti libro ti Biblia a saan a pamiliar kenka. Usigem dagitoy tallo a kasasaad. Umuna, ti iskediul ti panagbasa ti maysa nga agtutubo a lalaki ket addan iti padto ni Oseas. Iti kapitulo 4, nagsardeng biit kalpasan a binasana iti nababa a timek ti bersikulo 11 agingga’t 13. (Basaen ti Oseas 4:11-13.) Apay? Naginteresanna dagita a bersikulo ta sulsulisogen dagiti kaeskuelaanna nga agaramid iti immoralidad. Inut-utobna dagita ket napanunotna: ‘Makitkita ni Jehova dagiti dakes nga ar-aramiden dagiti tattao uray no awan ti sabali a makakitkita. Diak kayat a masaktan ti riknana.’ Inkeddeng daytoy a kabsat nga agtalinaed a nadalus iti moral iti imatang ti Dios.
6 Maikadua, basbasaen ti maysa a kabsat a babai ti padto ni Joel ket nadanonna ti kapitulo 2, bersikulo 13. (Basaen ti Joel 2:13.) Bayat a basbasaenna dayta iti nababa a timek, inut-utobna no kasano a matuladna ni Jehova, a “managparabur ken naasi, nabannayat nga agunget ken naruay iti naayat a kinamanangngaasi.” Inkeddengna nga isardengnan ti makainsulto ken nagubsang a panagsasaona kas iti ar-aramidenna no dadduma ken lakayna ken iti sabsabali.
7 Maikatlo, ipapanmo nga adda Kristiano nga ama a naawanan iti trabaho ket madandanagan no kasano a maipaayna ti kasapulan ni baketna ken dagiti annakda. Binasana iti nababa a timek ti Nahum 1:7, nga agkuna a “siaammo [ni Jehova] kadagidiay agkamkamang kenkuana” ken salaknibanna ida kas “maysa a salindeg iti aldaw ti rigat.” Naliwliwa iti nabasana. Nariknana nga ay-aywanan ida ni Jehova ket saan unayen a madanagan. Idi kuan, binasana met ti bersikulo 15 iti nababa a timek. (Basaen ti Nahum 1:15.) Nabigbig daytoy a kabsat a babaen ti panangikasabana iti naimbag a damag iti laksid dagiti narigat a kasasaad, ibilbilangna ni Jehova kas salindegna. Bayat nga agsapsapul iti trabaho, natignay met a mangsuporta iti panangasaba iti tengnga ti lawas.
8. Mangibagaka iti maysa a naespirituan a saniata a nasarakam iti panagbasam iti Biblia.
8 Dagiti napateg a punto a nadakamat ket manipud kadagiti libro ti Biblia nga ipagarup ti dadduma a narigat a matarusan. Bayat nga us-usigem ken ad-adalem ti libro nga Oseas, Joel, ken Nahum, nasayaat no basaem iti nababa a timek ti dadduma pay a bersikulo dagita. Panunotem ti kaadu ti magun-odmo a sirib ken liwliwa kadagita a sinurat dagiti propeta! Kasta met laeng ti maaramidan kenka ti dadduma pay a paset ti Biblia. Mayarig ti Sao ti Dios iti pagminasan nga aduan iti diamante. Bayat a basbasaem ti intero a Biblia, ikagumaam a biroken dagiti arig saniata a panangiwanwan ken pammaregta ti Dios.
IKAGUMAAM A TARUSAN TI BASBASAEM
9. Kasanotayo a mapauneg ti pannakaawattayo iti pagayatan ti Dios?
9 Nupay napateg ti inaldaw a panagbasa iti Biblia, siguraduem met a maawatam ti basbasaem. Nasayaat no agsukisokka kadagiti publikasion ti organisasion ni Jehova tapno maammuam ti maipapan iti tattao, luglugar, ken paspasamak a basbasaem. No kayatmo nga ammuen no kasano nga agaplikar kenka ti maysa a punto iti Biblia, agpatulongka iti maysa a panglakayen wenno iti sabali pay a nataengan a Kristiano. Tapno maammuantayo no apay a nasken a paunegentayo ti pannakaawattayo, usigentayo ti ulidan ti maysa a Kristiano idi umuna a siglo—ni Apolos.
10, 11. (a) Kasano a natulongan ni Apolos a rumang-ay kas ministro iti naimbag a damag? (b) Ania ti maadaltayo iti salaysay maipapan ken Apolos? (Kitaen ti kahon a “Maitunos Kadi ti Isursurom iti Kabaruan a Lawag?”)
10 Ni Apolos ket maysa a Judio a Kristiano a “nalaing iti Kasuratan” ken “nasged iti espiritu.” Kastoy ti kuna ti libro ti Aramid: “Insasao ken insursurona a siuumiso ti bambanag maipapan ken Jesus, ngem ti laeng pammautisar ni Juan ti ammona.” Saan nga ammo ni Apolos a saanen a maitunos iti kabaruan a lawag ti isursurona maipapan iti bautismo. Idi nangngegan dagiti Kristiano nga agassawa a da Priscila ken Aquila ti panangisuro ni Apolos idiay Efeso, inlawlawagda kenkuana ti ‘umiso maipapan iti dalan ti Dios.’ (Ara. 18:24-26) Kasano a nagunggonaan ni Apolos?
11 Kalpasan ti panangasaba ni Apolos idiay Efeso, napan met idiay Acaya. “Idi nakagteng sadiay, tinulonganna iti kasta unay dagidiay namati maigapu iti di kaikarian a kinamanangngaasi ti Dios; ta buyogen ti kinanasged naan-anay a pinaneknekanna iti publiko a dagiti Judio saanda nga umiso, bayat nga imparangarangna babaen kadagiti Kasuratan a ni Jesus isu daydi Kristo.” (Ara. 18:27, 28) Siuumiso idin a mailawlawag ni Apolos ti kaipapanan ti Nakristianuan a bautismo. Gapu ta nalawlawagen ti pannakaawatna, dakkel ti naitulongna kadagiti kabbaro a rumang-ay iti kinapudno. Ania ti maadaltayo iti daytoy? Kas ken Apolos, ikagumaantayo koma a tarusan ti mabasbasatayo iti Biblia. Ngem no adda isingasing ti maysa nga eksperiensiado a kapammatiantayo a mangpasayaat iti panangisurotayo, sipapakumbaba ken siyayaman koma nga awatentayo dayta.
USAREM TI NASURSUROM A PANGTULONG ITI SABSABALI
12, 13. Iladawam no kasano a makatulong iti irarang-ay dagiti mayad-adalan iti Biblia ti nataktika a panangusar iti Kasuratan.
12 Kas kada Priscila, Aquila, ken Apolos, makatulongtayo met iti sabsabali. Ania ti mariknam no natulongam ti maysa nga interesado nga agbalbaliw ken rumang-ay iti kinapudno? Wenno kas panglakayen, ania ti mariknam no agyaman kenka ti maysa a kabsat gapu ta nakatulong kenkuana ti Nainkasuratan a balakadmo? Pudno a mangyeg iti rag-o ti panangaramat iti Sao ti Dios tapno tulongan ti sabsabali a mangpasayaat iti biagda. * Kasano a maaramidam dayta?
13 Idi kaaldawan ni Elias, saan a maikeddeng ti adu nga Israelita no ania ti annurotenda—ti pudno a panagdayaw wenno ti palso a panagdayaw. Ti imbalakad ni Elias ket makatulong iti di rumangrang-ay a mayad-adalan iti Biblia. (Basaen ti 1 Ar-ari 18:21.) Usigem ti sabali pay a kasasaad: No ti maysa nga interesado ket maamak iti reaksion dagiti gagayyem wenno kapamiliana, pabilgem ti determinasionna nga agdayaw ken Jehova babaen ti panangaramatmo iti Isaias 51:12, 13.—Basaen.
14. Ania ti makatulong kenka a manglagip kadagiti teksto ti Biblia a kasapulam iti panangtulongmo iti sabsabali?
14 Nabatad a makaparegta, makailinteg, wenno makapabileg ti adu a linaon ti Biblia. Ngem nalabit maisaludsodmo, ‘Ania ti aramidek tapno nalakak a malagip ti kasapulak a kasuratan?’ Basaem ti Biblia ken inaldaw a mennamennaem ti pampanunot ti Dios. Iti kasta, maipempen iti panunotmo dagiti teksto a mabalin nga ipalagip ti espiritu ni Jehova no kasapulam.—Mar. 13:11; basaen ti Juan 14:26. *
15. Ania ti makatulong kenka tapno naan-anay a matarusam ti Sao ti Dios?
15 Kas ken Ari Solomon, ikararagmo ken Jehova nga ipaayannaka iti sirib tapno maitungpalmo dagiti nateokratikuan nga annongem. (2 Cron. 1:7-10) Kas kadagiti propeta idi ugma, ‘sigaganetget nga agsukimatka ken siaannad nga agsirarakka’ iti Sao ti Dios tapno maammuam ti umiso a pannakaammo ken Jehova ken iti pagayatanna. (1 Ped. 1:10-12) Pinaregta ni apostol Pablo ni Timoteo nga adalenna ti ‘sasao ti pammati ken ti nasayaat a sursuro.’ (1 Tim. 4:6) No kasta ti aramidem, matulongamto ti sabsabali a rumang-ay iti naespirituan ken bumileg pay ti pammatim.
MAYSA A PROTEKSION TI PANAGBASA ITI SAO TI DIOS
16. (a) Kasano a nagunggonaan dagiti taga-Berea iti ‘naannad a panagsukimatda iti Kasuratan iti inaldaw’? (b) Apay a nakapatpateg ita kadatayo ti inaldaw a panagbasa iti Biblia?
16 Nakairuaman dagiti Judio iti siudad ti Berea idiay Macedonia a ‘siaannad a sukimaten ti Kasuratan iti inaldaw.’ Idi inkasaba kadakuada ni Pablo ti naimbag a damag, indiligda ti imbagana iti nagun-odandan a pannakaammo iti Kasuratan. Ania ti nagbanaganna? Adu ti nakombinsir a kinapudno ti isursurona, ket “nagbalin[da] a manamati.” (Ara. 17:10-12) Ipakita daytoy a bumileg ti pammatim ken Jehova no inaldaw a basaem ti Biblia. Kasapulantayo ti kasta a pammati, “ti sigurado a panangsegsegga iti bambanag nga in-inanamaen,” tapno makalasattayo nga agturong iti baro a lubong ti Dios.—Heb. 11:1.
17, 18. (a) Kasano a ti nabileg a pammati ken ayat masalaknibanda ti piguratibo a puso ti maysa a Kristiano? (b) Kasano a masalaknibannatayo ti namnama?
17 Kinuna ni Pablo: “No maipapan kadatayo a kukua ti aldaw, agtalinaedtay koma a sipupuot ket ikapettayo ti kabal ti barukong nga isu ti pammati ken ayat ket ti namnama ti pannakaisalakan kas kabal ti ulo.” (1 Tes. 5:8) Masapul a masalakniban ti puso ti maysa a soldado manipud iti kabusor. Umasping iti dayta, masapul a masalakniban ti piguratibo a puso ti maysa a Kristiano manipud iti basol. Ania ti resultana no nabileg ti pammati dayta a Kristiano ken ay-ayatenna ti Dios ken ti padana a tao? Arigna ikapkapetna ti kalagdaan a naespirituan a kabal iti barukongna. Iti kasta, maliklikanna ti agaramid iti banag a saan nga anamongan ti Dios.
18 Dinakamat met ni Pablo ti kabal ti ulo, “ti namnama ti pannakaisalakan.” Idi tiempo ti Biblia, agpegpeggad ti biag ti soldado nga awanan iti kabal ti ulo. Ngem no nalagda ti kabal ti ulona, maliklikanna ti nakaro a pannakadangran ti ulona. No adalentayo ti Sao ti Dios, bumileg ti namnamatayo iti pannakabalinna a mangisalakan. Tumulong kadatayo ti nabileg a namnama tapno masarangettayo dagiti apostata ken dagiti arig gangrena nga “ubbaw a panagsasao[da].” (2 Tim. 2:16-19) Dayta met ti mangpabileg iti determinasiontayo a mangliklik iti dakes nga ar-aramid a kondenaren ni Jehova.
KASAPULAN ITI PANNAKAISALAKAN
19, 20. Apay a nasken a tagipatgentayo ti Sao ti Dios, ken kasano a maipakitatayo ti panagyamantayo iti dayta? (Kitaen ti kahon a “Talaga nga Ipapaay ni Jehova ti Mismo a Kasapulak.”)
19 Bayat nga umas-asideg ti panungpalan daytoy a lubong, ad-adda a kasapulantay ti agpannuray iti Sao ni Jehova. Dagiti linaonna a balakad matulongannatayo a mangisardeng kadagiti dakes a kababalin ken mangparmek kadagiti dakes a panagem. Paregtaen ken liwliwaennatayo dayta a mangibtur iti aniaman a suot nga ipaay ni Satanas ken ti lubongna. Iti panangiwanwan ni Jehova babaen ti Saona, makapagtalinaedtayo iti dalan nga agturong iti biag.
20 Laglagipentayo a pagayatan ti Dios a “maisalakan koma dagiti amin a kita ti tattao.” Karaman kadagita dagiti adipen ni Jehova ken dagidiay dumngeg iti naimbag a damag ken agpayadal iti Biblia. Ngem masapul a gumun-od iti “umiso a pannakaammo iti kinapudno” ti amin a mayat a maisalakan. (1 Tim. 2:4) Nasken ngarud a basaentayo ti Biblia ken iyaplikartayo dagiti naipaltiing nga instruksion a linaonna. Wen, no inaldaw a basaentayo dayta, ipakpakitatayo a tagtagipatgentayo ti kinapudno a linaon ti Sao ni Jehova.—Juan 17:17.
^ par. 12 Siempre, saantayo nga usaren ti balakad ti Biblia a mangpilit wenno mangkondenar iti sabsabali. Naanus ken naasitayo koma iti iyad-adalantayo iti Biblia, no kasano a kasta met kadatayo ni Jehova.—Sal. 103:8.
^ par. 14 Ania ti aramidem no dagiti laeng kangrunaan a sasao ti malagipmo imbes a ti libro, kapitulo, ken bersikulo? Mabalin a makatulong kenka ti indise iti likud ti Biblia, ti Watchtower Library, wenno ti konkordansia ti New World Translation.


text:
Paset ti programa ti ALS ti tumulong kadagiti sektor nangruna ti babbai nga agtarigagay a maaddaan ti skills training a mabalinda nga isapul a mangtulong ti kasasaad ti panagbiagda.
Dinakamat ni Mr. Nestor de los Santos, DALSC, a Cosmetology ken Hair Dressing ti adalen dagitoy a 26 nga inna. Innayonna a kasapulan a malpasda ti 150 oras ti kursoda ket 3 oras ti naituding a panagsursuroda ti inaldaw. Patauden ti ALS Program dagiti kasapulanda babaen ti panagkammayet ti DepEd Cabugao District ken Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Panglukat a kararag ti inaramid ni Mr. Warren Sumibcay, Mobile Teacher, National Anthem ni Mrs. Perla Sajonia, Teacher III. Pammasangbay a balikas ti binagi ni Brgy. Captain Valentin S. Tuyor, Jr. agsipud ta maaramid ti panagsanay iti pasilidad ti Brgy. Bonifacio.
Nagbalin a Resource Speaker/Trainor ni Ms. Imelda Siruno Carbonel, balikbayan, ket impaagsepna ti pateg ti maaddaan ti kabaelan kadagiti ababa a kurso a mabalin a pagbiagan. Kinaritna dagiti trainees nga agkaykaysada nga agsursuro ta didanto pagbabawyan ti resultana.
Iti mensahe ni Public Schools District Supevisor Helen V. Siruno, dinayawna ti testimonia ni Ms. Carbonel tapno mapakarit dagiti agsanay. Innayonna a saan laeng nga iti pormal a panagadal ti ipampamaysa ti DepEd ita no di pay iti Non-Formal a napateg a makatulong iti sapasap.
Kimmablaaw ken nagyaman ni Mayor Ediboy kadagiti amin a naitallaong. Binigbigna ti napintas a timpuyog dagiti agsanay a mangbirok ti kaipapanan dagiti kabaelanda tapno makatulongda iti pamiliada ken iti kagimongan. Innayon ti Ama ti Ili a patgen koma dagiti agsanay ti maited nga adal ken mausar iti panagadalda ket agbalin koma nga ulidan ti sapasap daytoy a gannuat. Dinayawna dagiti mangisursuro a mangiturturong ti programa ti ALS.


text:
Sakbayna, nakiddaw dagitoy a ramit babaen kadagiti nadakamat nga asosasion iti panangyendorso ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. dagiti resolusionda iti DA-RFU 01. 85-15 % Equity dagitoy a ramit: 85% ti DA-RFU 1 idinto ta 15% iti FA’s a tinulongan ti Gobierno Munisipal.
Inimatangan ni Mayor Ediboy ti pannakaidagas dagitoy a ramit-agrikultura iti arubayan ti Munisipio. Binigbig ti Alkalde Munisipal ti ibunga ti timpuyog dagiti asosasion ket manamnama a tuladenda dagiti asosasion a nakagun-oden ti makinaria iti naregget ita nga inisiatiba-da a mangpadakkel ti asosasionda babaen ti tulong dagitoy a ramit.
Indauluan ni Mr. Robert S. Savella, AT/DA-LGU dagiti mannalon a napan nangala kadagiti nasao a ramit iti DA Provincial Center, Batac City, Ilocos Norte. Naisurot met ni Brgy. Captain Bernardo Salom ti Barangay Lipit a kaduana ni FA President Mario Adrian Pecpec ti Brgy. Lipit. Nairagup met da Brgy. Cuancabal FA President Demetrio Savellano ken Brgy. Bonifacio FA President Rogelio Siruno.


text:
February 25, 2016
No Agkaykaysa, Napigpigsa
NO AGKAYKAYSA, NAPIGPIGSA. Agarup dua gasut a lallaki ken babbai ti nagtitinnulong a nangaramid iti dike babaen ti “sand bagging” iti paset ti aplaya ti Caroan, Gonzaga, Cagayan a nakaro ti pannakarunot wenno panagrebbana gapu iti nadawel a baybay. Sakbay daytoy, adun a balay a kinnan ti danum. Ginandat idin dagiti residente a pengdan ti iraraut ti danum babaen ti panagisakoda met laeng iti darat ken panagikabil iti dadakkel a bato wenno dagiti rebba dagiti nadadaelen a balbalay, saanda a nagballigi ta bassitda ken bassit met ti nausar a sako. Gapu iti daytoy, iti panangilungalong ni Punong Barangay Angelito Salvador, naplano daytoy nga aktibidad tapno mapengdan ti naparpardas nga idadarup ti danum kadagiti kabalbalayan. Nangted ni Mayor Rene Salvanera iti 2,500 a sako nga isu ti nausar iti panagaramid iti sand barrier. Malaksid kadagiti bumario, simmaranay met ti MDRRMC ti ili a Gonzaga iti panangidaulo ni Mr. Edward Gaspar, sumagmamano a kameng ti Philippine Army nga indauluan ni S/Sgt. Wayne C. Aguinaldo ti Bravo Company, 17 IB, ken sumagmamano nga estudiante iti Kriminolohia iti CSU-Gonzaga. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Pebrero 29, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba
Australia
Watchtower Bible and Tract Society of Australia
PO Box 280
INGLEBURN NSW 1890
AUSTRALIA
+61 2-9829-5600
Oras ti Opisina
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 12:00 p.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 5:00 p.m. (Oras ti Makindaya nga Australia)


text:
pakaipaskilan dagiti kaudian a partuat, gannuat, pasamak ken damag iti daniw ken musika dagiti ilokano
2.20.2012
Yo, ‘Bagis, T Max in da Haws!
IDI damok
a mangngeg ni T Max, kaslaak la ubing a naayatan. Agasem ta kabaelan met gayam
dagiti Ilokano ti ag-rap a mabalin a yabay kada Andrew E. ken Francis M.
Kinapudnona,
mas bagay ti rap a musika para kadagiti Ilokano-- wenno kadagiti dadduma nga
Ilokano.
Ta adda
dagiti Ilokano a mas kaykayatda latta daytay kasla aglallallay a musika gapu
iti aglawlaw ken kannawidan.
Iti umuna
a rason, kas makitatayo ken kas iti sabsabali pay a lugar iti Filipinas,
napalawlawan iti baybay ken bambantay ti Ilokandia. Natural ngarud a ti
musikana, segun iti uni ti aglawlawna-- agan-anasaas a baybay ken agdaydayyeng
a kabambantayan. Iti maikadua a rason, kannawidan, kunak, gapu ta kaaduan nga
inna a mas nadungdungngo no aglallay a paturogenna ti anakna ngem ti kasao
wenno disiplinaanna ti anakna. Medio harsh pay ketdi ti dadduma nga inna ta
kuddotenda pay laeng ti anakda nga aggurigor la ngaruden. Ngem iti un-unegda,
masapul a maikkan iti pagnakman ti anakna tapno dinanton uliten dagiti bambanag
a nakalaanna ti sakitna. Ket inton awisenen ti ridep ti anakna, aglallay ni
Ilokana nga ina ket ditan a rummuar ti kinalailo ken kinadungngona.
Iti biang
met dagiti dadduma nga Ilokano wenno amin pay ketdi, ti rap ti musika dagiti
nangato-ti-kugtarna, nadadang-as, mamaingel, natangken-butona nga Ilokano. Kas
kadagiti Negro a nanipudan daytoy a musika, umisu la unay ti rap kadagiti
naandur, dina ammot' sumuko nga Ilokano.
Ket
dagitoy, mangngegmo iti musika ni T Max.
Ti
nakaay-ayat ken ni T Max, ipagpannakkelna ti kina-Ilokanona. Ket daytoy talento
nga adda kenkuana, isu ti us-usarenna a mangitandudo iti kinasiasinona, ken
tapno maam-ammo met iti lubong nga adda met gayam natangken a puli a managan
Ilokano.
Basaentayo
man daytoy kolum ni Angelo "Eloy" Padua a "Di Pay Naluto,
Naibusen" iti Showbiz Section ti Bannawag, ti seksion nga iturong daytoy
numo, iti bilang ti magasin iti Enero 16, 2012:
NAKANGNGEGKAN
iti Ilokano a rap, ‘bagis? Wen, daytay kasla Andrew E. wenno Francis M.
Wen, a,
addan Ilokano rap.
Apay,
kapuy?
* * *
Ket maysa
kadagiti aglatlatak nga Ilokano a rapper ita ni T Max.
No
taga-Solano, Nueva Vizcaya a lugar ni T Max ti pagsaludsodam, ay, i-rap-da
kenka dagiti kantana nga “Ilokano ‘Atoy,” “Mangantayon,” ken “Danog ni
Ilokano.”
* * *
Kinapudnona,
nakabase iti London ni T Max, ‘bagis. Ngem sipud pay idi 2001 a panangiruarna
iti damo nga album-na, masansan nga agawid iti ilina tapno agkonsierto.
Ken
mangangay iti rap contest. Ta saan laeng a rapper isuna.
DJ,
promoter wenno manedier, ken prodiuser pay kadagiti ubbing nga Ilocano a
rapper.
* * *
Kuna ni T
Max, ‘bagis, a 16 aniosna laeng idi nangrugi nga ag-rap. Wadanna kano met ti
grupo dagiti rapper a taga-New York a managan iti Gangstarr , ken ti Death
Threat a grupo dagiti Pinoy a rapper.
* * *
Itoy a
tawen, panggep ni T Max nga iruar ti maikalima nga albumna a kaaduan kadagitoy
ti Ilokano a rap.
Adda met
latta laokna a Tagalog, a, tapno maipatarna met ti bagbagina kadagiti Tagalog a
rapper.
Apay,
isuda laengen ti makapag-rap iti Tagalog? Laklakaen ni Ilokano, a.
Saan, T
Max?
* * *
Iti
saludsod no apay nga Ilokano nga ag-rap, kunana a tapno maitandudo ti
lengguahetayo. Ken ti kinaandur ken kinalaing ni Ilokano iti tay-ak ti
sangalubongan a musika wenno rap.
Kunana a
kayatna nga iparammag ti kinasiglat dagiti Ilokano.
Kunana
man ngarud iti kantana nga “Mangantayon”: Nagimasen ti mangan no adu ti sida/
P(in)akbet ni Ilokano, naimas a talaga.”
* * *
Ania,
‘bagis, magagarankan a makangngeg ken ni T Max?
Ket
siripemon, a, ‘tay YouTube channel-na a Mhar12.
Ket
siguraoak, ‘bagis, pasurotamto ti panag-rap ni T Max iti “Ilokano ‘atoy, saan a
kapuykapuy!”--O
Dagitoy
man ti sampol ti panagbanat ni T Max ken dagiti kakaduana:


text:
Kangrunaan a trinatar ni Padilla ti programa ti HVCDP maipapan iti panagmula cash crops kas ti bawang. Dinakamatna pay ti paset ti programa iti HVCDP iti pakaseknan ti pannakagun-od kadagiti makinaria kas iti traktor, lugan ken kuliglig dagiti asosasion. Imbatadna a maiyun-una met la a maaprobaran ken maikkan dagiti immuna a nagkiddaw (First Come, First Serve Basis).
Adu ti magun-od dagiti mannalon a pagsayaatan nga itden ti programa nga iggemna iti DA ket impaganetget ni Padilla a kasapulan laeng ti napintas ti kasasaad ti asosasionda nangruna iti pinansial nga aspeto tapno natalgedda nga agkiddaw ken manamnama a mapatgan ti kalikagumda.
Binayabay ni Mayor Ediboy dagiti mannalon a nakisarsarita ken ni Mr. Padilla. Pinatibker ti Alkalde dagiti mannalon nga itultuloyda ti agganetget agsipud ta ibilbilangna a “First Class Citizen” dagiti mannalon ket agtultuloy a kitkitaen ti Gobierno Munisipal kadagiti addang ken wayat a mangpasayaat pay ti kasasaadda.


text:
Dagiti nakagun-od nga asosasion ti mannalon kadagitoy a maited a pagsayaatan ket iti Pug-os Farmer’s Association nga idauluan ni Mr. Elmer G. Bromeo (Kuliglig with complete Accessories); Reaper ti Sisim Farmer’s Association nga idauluan ni Mr. Joselino Carbonel, Presidente ken Rice Thresher ni Kagawad Edgardo Garcia, FA President, Turod Farmer’s Association.
Naidagas dagitoy a makinaria ditoy arubayan ti Munisipio ket inimatangan ni SBM Benedicto M. Savellano, Committee Chair on Agriculture agraman dagiti pannakabagi ti DA-LGU Cabugao iti panangyawid dagiti naagapad nga agtagikua nga asosasion kadagitoy a makinaria.
Ti pannakaited dagitoy a ramit-agrikultura ket gubuay ti napintek a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy tapno maited ti husto a kasapulan dagiti mannalon ket maparegtada a tumulong iti pannaka-ipaadu ti apit ken mangingato ti masapulanda a mangpasayaat ti biag dagiti mayoridad nga umili ti Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)


text:
December 28, 2015
Ilokano Migrants Monument iti Laoag
ILOKANO MIGRANTS MONUMENT ITI LAOAG. Kas pammigbig iti dakkel a tulong dagiti kadaraan nga adda iti ballasiw-taaw iti pannakaitag-ay ti ekonomia iti bukodda a lugar ken iti entero a Filipinas babaen dagiti ipatpatulodda a doliar, naangay itay nabiit ti inaugorasion ti kaunaan nga Ilokano Migrants Monument iti baro a sirkulo a masarakan iti Airport Road iti Siudad ti Laoag. Naipatakder daytoy babaen ti panagtitinnulonhg dagiti nadumaduma nga ahensia ti gobierno iti panangidaulo ni Gob. Imee Marcos ti Ilocos Note. Agtayag ti kadakkelan nga eskultura iti walo a kadapan ken naaramid iti resin ken fiber glass. Maysa nga artist manipud iti Dingras, Ilocos Norte a ni Renato Ong iti nangaramid kadagiti eskultura. Segun iti rekord, ti Ilocos Norte pay laeng ti kaaduan kadagiti permanent ken temporary migrant workers iti pagilian ta agarup 61 porsiento a pamilia ditoy ti agaw-awat iti makunkuna a “foreign aid.” Sango, agpakanawan: Bise-Gobernador Angelo Barba, Laoag City Mayor Chevylle FariƱas, Susan Ople (OFW rights advocate), Gob. Imee Marcos, Rev. Fr. Ambrose Monroy. Likud, agpakanawan: Board Member Vicentito Lazo, Board Member Charles Tadena, Board Member Portia Salenda, Board Member Conrado Respicio (nailinged) ken POEA Administrator Hans Leo Cacdac. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 4, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ti Di Umiso a Sursuro Mangpataud iti Sabali Pay a Di Umiso a Sursuro
“AGALUADKAYO,” insurat ni apostol Pablo kadagiti Kristiano idi maudi a kagudua ti umuna a siglo K.P. (Kadawyan a Panawen wenno Common Era). Apay? “Amangan no adda asinoman a mangkayawto kadakayo kas naanupanna babaen iti pilosopia ken ubbaw a panangallilaw maitunos iti tradision dagiti tattao.”—Colosas 2:8.
Iti laksid ti pakdaar ni Pablo, adda dagiti Kristiano sipud idi ngalay ti maikadua a siglo K.P. a nangilawlawag iti patpatienda babaen ti panangtuladda kadagiti kapanunotan nga intandudo dagiti nagkauna a pilosopo. Apay nga inaramidda dayta? Tapno akseptaren ida dagiti de adal iti Imperio ti Roma ket ad-adu ti makomberteda.
Ni Justin Martyr ti maysa a kalatakan kadagita a Kristiano. Patienna a ni Jesus a Pannakangiwat ti Dios nagparang kadagiti pilosopo a Griego nabayag pay sakbay a dimteng ditoy daga. Sigun ken Justin ken kadagiti mannursuro a kasta met la ti kapanunotanda, nakatulong ti pilosopia ken mitolohia tapno agbalin a makaay-ayo ti Kristianidad iti isuamin a tattao.
Nagadu ti nakomberte ni Justin Martyr iti kita ti Kristianidad nga insurona. Nupay kasta, ti panangawatda iti di umiso a sursuro mangpataud iti dadduma pay a di umiso a sursuro a dayta itan ti maaw-awagan a Nakristianuan a doktrina. Tapno maibutaktak dagita a sursuro, idiligyo ti kunaen dagiti sumaganad a reperensia iti talaga nga isursuro ti Biblia.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Bataan
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Bataan, ket dagiti umuna ken maikadua a distrito, ket isu dagitoy ti agdama a pannakabagi iti probinsia iti Bataan iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Ti Bataan nabuklan ti agmaymaysa a pannakabagi a distrito manipud idi 1907 agingana idi 1972. Daytoy a probinsia ket nairepresenta iti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion III manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagelektado ti maysa pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso idiay 1984. Napasingkedan daytoy idi Pebrero 11, 1987, daytoy a probinsia ket nabingbingay iti dua a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg, ken nagbutos kadagiti kamkameng iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi met laeng iti dayta a tawen.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Munisipalidad: Abucay, Dinalupihan, Hermosa, Morong, Orani, Samal
- Populasion (2010): 312,839
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Septiembre 26
Ni Carolus Linnaeus wenno Carl Linnaeus (Kasisigud a nagan iti Sueko ket Carl Nilsson Linnæus, 23 Mayo 1707 – 10 Enero 1778), ammo pay iti nobilidad a kas ni Carl von Linné ket maysa idi a Sueko a botaniko, pisiko, ken soologo, a nangirugi kadagiti pundasion para iti moderno a pamuspusan iti binomio a nomenklatura. Isu ket naam-ammuan a kas ti ama ti moderno a taksonomia, ken naipanpanunotan pay a kas maysa kadagiti ama ti moderno nga ekolohia. Adu kadagiti sinursuratna ket naisurat iti Latin, ken ti naganna ket naipakpakita iti Latin a kas Carolus Linnæus (kalapasan idi 1761 ti Carolus a Linné).
Ni Linnaeus ket naipasngay idiay away ti Småland, idiay akin-abagatan a Suesia. Ni Linnaeus ket nakaawat ti kaaduan kadagiti nangatngato a panagadalna idiay Unibersidad ti Uppsala, ken nangrugrugi a nangit-ited kadagiti lektura iti botanika idiay idi 1730. Isu ket nagtaeng iti ballasiw-taaw idi baetan ti 1735 ken 1738, nga idiay ket nagad-adal ken nagipablaak pay ti immuna nga edision iti Systema Naturae idiay Olanda. Isu ket nagsubli met laeng idiay Suesia, nga idiay ket nagbalin a propesor iti botanika idiay Uppsala. Kadagiti tawen ti 1740, isu ket naipatulod kadagiti nadumaduma a panagbanniaga iti Suesia tapno agbiruk ken mangidasig kadagiti mula ken dagiti ayup.


text:
APAY a ti Commission on Human Rights ket dagiti laeng pannakaabusar ti kalintegan dagiti pribado a tattao agraman dagiti kriminal ti iruprupirda? Apay a dagiti laeng panagabusar dagiti polis wenno soldado ti im-imbestigarenda? Apay a saanda nga imbestigaren dagiti pribado a tattao no isuda ti agabuso kontra kadagiti pannakabagi ti linteg, militar wenno ahente ti gobierno?
Dagitoy ti adu a saludsod ken pammabalaw dagiti dadduma nga agserserbi iti gobierno ken pribado nga umili iti CHR kas ahensia ti gobierno nga akinresponsibilidad iti pannakaitandudo ti kalintegan ti tao kontra iti panagabuso. Dagita a kritisismo ti laklak-amen ti CHR iti agdama nga administrasion ken ibatbato kadakuada ni Presidente Rodrigo Duterte ken dagiti kaaliadona iti politika.
Manipud idi nangrugin ti nadara a kampania ti administrasion maikontra ti panagraira ti illegal a droga iti pagilian ket aktibon ti CHR a nangkondenar kadagiti adu ken agsasaruno a pammapatay kadagiti police operations, summary executions ken extra judicial killings. Aglaklak-am ni Chito Gascon, CHR Chairman ken dagiti kakaduana iti komision kadagiti dakes a kritisismo ti Presidente ken dagiti kaaliadona gapu ti panangkondenarda kadagiti pannakalabsing ti kalintegan ti tao iti agdama nga administrasion.
Ti House of Representatives ket inyalokaranda ti CHR iti 2018 Annual Budget a P1,000 gapu ta patien dagiti 119 a kongresista a nagaprobar a saan a naannong ti komision ti akemna, uray kimmontra dagiti 32 a kongresista. Kinanunongan ti Presidente ti pangngeddeng dagiti 119 a kongresista. Iti pannakaiyalokar ti bassit a budget ket kayarigannan ti panangwaran ti komision.
Dakdakkel met ti gatad nga inyalokar ti Senado para iti CHR 2018 Annual Budget ta agdagup daytoy iti P678 Million. Impasingked dagiti adu a senador ti panangaprobarda iti tumutop a budget ti CHR tapno maakem ti komision ti annongenda kas intuyang ti Konstitusion ti pagilian.
Maibilang ti CHR kas “Konsensia ti Gobierno” a natudingan a mangsaluad ti panagabusar dagiti agpapaay iti gobierno iti kalintegan dagiti pribado nga umili. Nainaw ti pannakabuangay ti CHR kalpasan ti pannakapadisi daydi Presidente Ferdinand Marcos kabayatan ti EDSA People Power Revolution idi Pebrero 22 – 25, 1986 gapu kadagiti adu a panaglabsing ti kalintegan ti tao idi panawen ti Martial Law ken diktadora.
Nabukel ti CHR kas sagudayen ti Artikulo XIII, Seksion 17, ti 1987 Constitution, ken buklen daytoy ti maysa a chairperson ket uppat a miembro a kaaduanna ket abogado. Kalpasan ti pannakabukel ti CHR ket nagbalin nga aktibo ti komision iti panangitandudo ti kalintegan ti tao. Naisuro kadagiti polis, soldado, jail officers ken dagiti agserserbi iti gobierno ti kinapateg ti pannakarespeto ti human rights.
Babaen ti kinaaktibo ti CHR kadagiti naglabas a tawen, napabassit ti bilang dagiti naireport a pannakaabusar ti kalintegan dagiti tattao. Saan a naan-anay a napukaw ti pannakalabsing ti kalintegan dagiti pribado nga umili babaen kadagiti lokal nga opisial ken kadagiti police and military operations nangruna kadagiti anti-insurgency campaign ti gobierno kontra kadagiti rebelde a komunista ken Muslim. Adda latta dagiti reklamo ti pannakalabsing ti kalintegan ti tao kadagiti napalabas nga administrasion manipud 1987 agingga iti agdama a panawen.
Idi panawen ni Arroyo idi 2009, inimbestigaran ti CHR iti panangidaulo idi ni agdama a Senator Leila de Lima kabayatan ti panagakemna kas CHR chairperson iti pannakainaig ti agdama idi a Davao City Mayor Rodrigo Duterte iti Davao Death Squad a vigilante group a maatap a nagisayangkat kadagiti adu a pammapatay. Naisardeng ti imbestigasion gapu iti saan a pannakikaysa ti lokal a gobierno iti Davao City.
Mapapati a dayta ti namunganayan ti riri da Duterte ken De Lima a nagtinnag ti pannakaidarum ken pannakabalud ti senadora gapu iti pammabasol a pannakainaigna iti kaso ti illegal a droga idi isuna pay ti Justice secretary idi panawen ni Aquino.
Namin-adun nga impeksa ti Presidente ti suronna iti CHR ken dagiti human rights advocates gapu iti pammatina nga ad-adda a kankanunonganda dagiti kriminal, imbes a dagiti agpapaay iti gobierno. Uray dagiti dadduma a senador ken kongresista ket saanda a maawatan ti pudno nga akem ti CHR a napusgan a mangirupir ti karbengan dagiti pribado nga umili nangruna dagiti awanan-gaway manipud kadagiti agserserbi iti gobierno a mangab-abusar ti turayda.
Iti panagawat dagiti kongresista a kimmanunong iti bassit a CHR Annual Budget ket saan a patas wenno saan a naakem ti annongen ti komision. Saan ngamin a nalawag ti naipalaon iti Section 18 ti Article 13 ti 1987 Constitution nga akem ti komision nga: “Investigate, on its own or on complaint by any party, all forms of human rights violations involving civil and political rights.”
Adu kadagiti kongresista ti saan a makaawat wenno saanda a kayat nga awaten a ti mandato ti CHR ket ti panangisakitda kadagiti biktima ti panagabusar ti human rights iti ima dagiti agpapaay iti gobierno. Saan nga akem ti CHR a kamaten dagiti pribado a kriminal ta annongen dayta ti Philippine National Police, National Bureau of Investigation ken dadduma pay nga ahensia ti Ehekutibo iti babaen ti Presidente, ti agimbestigar, agipila iti darum tapno mabalud dagiti pribado a tattao nga agar-aramid iti krimen. No makibiang pay ti CHR nga agimbestigar ken agipila iti darum kadagiti nagduduma a krimen nga ar-aramiden dagiti pribado a tattao, ket ania ngarud ti obraenen ti PNP ken NBI?
Ti CHR ket maibilang a National Human Rights Institution a naadaptar babaen iti United Nations General Assembly resolution idi 1993. Maysa ti Pilipinas kadagiti pimmirma iti Universal Declaration of Human Rights ket nasken ti panangbigbig dagiti lider ti pagilian iti dayta a nagkaykaysa a deklarasion a mangitandudo ti pannakaraem ti kalintegan ti tao. Iti salinong ti International law, mabigbig ti CHR kas guardia maikontra iti panaglabsing ti kalintegan ti tao nga iwaywayat dagiti agpapaay iti gobierno. (Eden A. Alviar)


text:
Biag
Ti biag ket maysa a nakailasinan a mangisalumina dagiti banag nga adda kadagiti panangisenial ken bukod a panagsaranay a pamay-an manipud kadagiti saan a kastoy,[1][2] no gaputa dagiti kastoy nga opisio ket nagsardengen (patay), wenno gapu ta awananda kadagiti kastoy nga opisio ken nailasinda a kas inanimado.[3][4] Ti biolohia ket isu ti siensia a maipanggep ti panagadal ti biag.
Ti aniaman a kasigkay a sibibiag a sistema ket tinawtawagan ti maysa nga organismo. Dagiti organismo ket mapanda kadagiti metabolismo, agtartaripatoda kadagiti homeostasis, agtagikuada kadagiti kapasidad nga agpadakkel, msumongbat kadagiti panagtignay, agpaadu ken, babaen ti masna a panagpili, makaampon kadagiti enbironmentoda kadagiti agsasaruno a kaputotan. Dagiti ad-adu pay a narikut nga organismo ket mabalinda ti makisinnarita babaen kadagiti nadumaduma pamay-an.[1][5] Dagiti nadumaduma a kita ti organismo ken mabirukan iti biospera iti Daga, ken dagiti tagikua a sapasap kadagitoy nga organismo— ti mulmula, ay-ayup, dagiti hongo, dagiti protista, arkea, ken bakteria—ket maysa a naibatay ti karbon- ken danum a porma ti selula nga adda ti narikut nga organisasion ken ti matawid a henetiko a pakaammo.
Dagiti sientipiko nga ebidensia ket nangisingsingasing a ti biag ket nangrugi iti Daga idi agarup a3.5 bilion a tawtawen.[6] Iti maysa a panagadal ti Dagiti Nailian nga Instituto ti Salun-at, dagiti mannurat ket nagpanpanunotda a no ti biolohiko a karikut ket umado unay iti las-ud ti ebolusion, ti biag ti law-ang ket mabalin a nangrugi idi "10 bilion a tawtawen"[7] - ti ad-adu ngem 5 bilion a tawtawen sakbay a rimsua ti Daga. Nupay kasta, ti mekanismo babaen ti irurumsua ti biag ditoy Daga ket di ammo urayno adu dagiti hipotesis a napagannurotan. Manipud idin, ti biag ket nagbalin ti maysa nga adu ti panagdumadumaanna iti porma, a dagiti biologo ket nangidasig kadagiti pagsasarunuan iti taxa. Ti biag ket makaungar ket rumang-ay kadagiti nawatiwat a sakup kadagiti kasasaad. Ti kaibuksilan ti biag—ti kinapangrunana, taudan, panggep, ken ti dumtengan a nakaikarian—ket maysa a sentaral a konsepto ken salusod iti pilosopia ken relihion. Ti pilosopia ken relihion ket ket nangidatonda kadagiti panangipatpatarus no kasano ti pakainaigan ti biag iti pannkaparsua ken ti kinaada ti rikna, ken kadagiti pakainaigan a banag a kas ti takder ti biag, panggep, ti konsepto ti maysa adios wenno dagiti dios, ti maysa a kararua wenno ti maysa a biag kalpasan ti ipupusay. Dagiti nadumaduma a kultura iti amin a pakasaritaan ket addaanda iti nadumaduma nga arngian kadagitoy a banag.
Urayno ti kaadda ti biag ket napasingkedan laeng ditoy Daga, adu kadagiti sientista ket namatmati a ti nainlangitan a biag ket saan a makaguyugoy, ngem mabalin. Dagiti sabali a planeta ken dagiti bulan iti Sistema a Solar ket nasuksukisoken para kadagiti ebidensia ti panagsuporta idi ti simple a biag, ken dagiti gandat a kas ti SETI ket nangpadas a mangkita kadagiti panangirangarang manipud kadagiti mabalin a sibilisasion dagiti taga sabali a daga. Segun ti panspermia a hipotesis, ti biag iti Daga ket mabalin a nagtaud manipud kadagiti layap a nagiwarwaras kadagiti organiko a molekula wenno ti simple a biag nga immuna a rimsua iti sabali a lugar.
Dagiti linaon
Dagiti nasapa a teoriaUrnosen
MaterialismoUrnosen
Adda dagiti kasapaan a teoria iti biag ket dagidi materialista, a nagtengtengngel a ti amin nga adda ket banaga banag, ken ti biag ket isu laeng ti narikut a porma wenno pannakaurnos iti banag. Ni Empedocles (430 BC) ket nangsuppiat a ti amin a banag iti law-ang ket naaramid kadagiti panagtitipon dagiti uppat nga eternal nga "elemento" wenno "dagiti ramut ti amin": daga, danum, angin, ken apuy. Amin a pangbalbaliw ket naipalplawag babaen ti pannakaurnos ket pannakaurnos manen kadagitoy nga uppat nga elemento. Dagiti nadumaduma a porma iti biag ket gapuanan babaen ti maysa a nasayaat a panaglalaok dagiti elemento.[8]
Ni Democritus (460 BC) ket nagpanpanunot a ti kamamsapulan a pannakailasin ti biag ket isu ti kaadda ti kararua. Kasla met laeng dagiti taga-ugma a mannurat, isu ket nangpadpadas a nangipalpalawag ti pannakaaramid ti maysa a sibibiag a banag. Ti panangipalpalawagna idi ket dagiti naapuyan nga atomo ket isu ti mangaramid ti kararua iti isu met laeng a pamay-an a dagiti atomo ken kodapis a pakabilangan para kadagiti sabali a banag. Isu ket nangiyunay-unay iti apuy gapu ti makitkita a pannakainaigan ti baetan ti biag ken pudot, ken gapu ta ti apuy ket aggunay.[9]
Ti eternal ken saan nga agbalbaliw a balikas dagiti Porma ni Plato, ket saan a nasayaat a nairepresentar iti banag babaen ti maysa a nainlangitan nga Artisano, ket nakaro a maigiddiat kadagiti nadumaduma a mekanistiko a Weltanschauungen, a kas idi ti atomismo, babaen idi maikapat a siglo, ti kaaduan a prominente... Daytoy a panagsuppiat ket nagtultuloy iti amin a paset ti panawen ti taga-ugma lubong. Ti atomistiko a mekanismo ket napasayaat idi manipud kenni Epicuro... bayat a dagiti Istoiko ket nagamponda iti maysa a nainlangitan a teleolohia... Daytoy a pagpilian ket kasla nalaka: iti panangipakita no kasano ti naysa a naestriktura, a kadawyan a lubong ket rumsua kadagiti saan a naiturong a proseso, wenno mangikabil ti kasaririt iti sistema.[10]— R. J. Hankinson, Gapuanan ken Pannkaipalplawag iti Panunot ti Taga-ugma a Griego
Ti mekanistiko a materialismo a nagtaud iti taga-ugma a Gresia ket napaungar idi ken binaliwan babaen ti maysa a Pranses a pilosopo a ni René Descartes, nga isu ket nagtengtengngel idi a dagiti ayup ken tattao ket naaramid dagiti parte a no agtitiponda ket agannongda a kas maysa a makina. Idi maika-19 a siglo, ti panagpasayaat iti selula a teoria iti bilolohiko a siensia ket nangaw-awis iti daytoy a panirigan. Ti ebolutionario a teoria ni Charles Darwin (1859) ket maysa a mekanistiko a panangipalplawag para iti taudan dagiti sebbangan babaen ti pamay-an ti masna a panagpili.[11]
HilomorpismoUrnosen
Ti Hilomorpismo ket teoria (nagtaud kenni Aristoteles (322 SK)) a dagiti amin a biag ket panaglalaok ti banag ken porma. Ti biolohia idi ket maysa kadagiti nangruna nga interesado, ken adda idi dagiti adu a material iti biolohia kadagiti sinursuratna a maipanggep ti sibibiag a parsua. Iti daytoy a panirigan, amin a banag iti material nga uniberso ket addaan dagitoy ti banag ken porma, ken ti porma ti sibibiag a parsua ket ti kararuana (Griego psyche, Latin anima). Adda dagiti tallo a kita ti kararua: ti kararua ti mula ti mulmula, a gapuanan ti idadakkelda ken panaglungsot ket bukbukodanda a pakataraonan, ngem saan a gapu ti panagkuti ken panagrikna; ti kararua ti ayup, a gapuanan dagiti ayup nga agkuti ken makarikna; ken ti kararu a rasional, nga isu daytoy ti taudan ti pakinakem ken panagrason, a (namatmatian ni Aristoteles) mabirukan laeng iti tao.[12] Ti tunggal maysa a nangatngato a kararua ket adda dagiti gupitna manipud ti nabab-baba. Namatmati ni Aristoteles a bayat a rumsua dagiti banag nga awan pormana, saan a rumsua ti porma nga awan banagna, ken isunga ti kararua ket saan a mabalin a rumsua nga awan bagina.[13]
Daytoy a naibagbaga ket maitunos iti teleolohiko a panangipalpalawag iti biag, a pakaibilangan ti penomena kadagiti termino ti panggep wenno kadagusan ti gandat. Isunga ti kinapuraw ti dutdot ti polar nga uso ket naipalawag babaen ti panggepna iti parawpaw. Ti turong ti gapuanan (manipud timasakbayan ken napalabas) ket maisuppiat iti sientipiko nga ebidensia para ti masna a panagpili, a mangipalplawag kadagiti pagbanagan kadagiti termino iti napalabas a gapuanan. Dagiti biolohiko a langa ket naipalplawag babaen ti panagkita kadagiti kasayaatan a resulta ti masakbayan, ngem babaen ti panagkita kadagiti napalabas nga ebolusionario a pakasaritaan ti sebbangan, a nakaiturongan ti masna a panagpili kadagiti langa a nasalsalusod.[14]
BitalismoUrnosen
Ti bitalismo ket isu ti pammati a ti pamunganayan ti biag ken saan a material. Daytoy ket nagtaud kenni Stahl (maika-17 a siglo), ket nagtengtengngel ti daytoy a panirigan aginggana idi tengnga ti maika-19 a siglo. Daytoy ket kinaynayat dagiti pilosopo a kas kenni Henri Bergson, Nietzsche, Wilhelm Dilthey,[15] dagiti anatomo a kas kenni Bichat, ken kimiko a kas kenni Liebig.[16] Ti bitalismo ket nangiramraman ti kapanunotan nga adda idi ti kammasapulan a paggiddiatan ti organiko ken inorganiko a material, ken ti pammati a ti organiko a material ket mabalin laeng a maala manipud kadagiti sibibiag a banag. Daytoy ket naisupapak idi 1828, idi ni Friedrich Wöhler ket insaganana ti urea manipud kadagiti inorganiko a materiales.[17] Daytoy Wöhler a sintesis ket naikedkeddeng a ti nangrugian ti moderno nga organiko a kimika. Daytoy ket nangruna iti pakasaritaan gapu ta immuna a napataud ti organiko a kompuesto manipud kadagiti inorganiko a reaktibo[16]
Idi las-ud ti tawtawen ti 1850, ni Helmholtz, nga inpakpakauna babaen ni Mayer, ket nangipakpakita nga awan ti mapukaw nga enerhia iti panaggunay ti piskel, nangisingasing daytoy nga awan dagiti "nangruna a puersa" a naken a mangkuti ti maysa a piskel.[18] Isu dagitoy a resulta ti panagbaybayan ti sientipiko a panagay-ayat kadagiti teoria ti bitalismo, ngem daytoy a pammati ket nagtultuloy kadagiti pseudosientipiko a teoria a kas ti homeopatia, a nagipatpatarus kadagiti sakit ken dagiti kirokiro a kas gapuanan babaen dagiti disturbo iti maysa a naipagpagarup a nangruna a puersa wenno peursa ti biag.[19]
Dagiti panangipalpalawagUrnosen
Karit kadagiti sientista ken dagiti pilosopo ti mangipalawag ti biag kadagiti nalawag a termino.[20][21][22] Daytoy ket narigat gapu ta ti biag ket maysa a proseso, ken saan a puro a sustansia.[23][24] Ti ania man a panangipalplawag ket nasken a nalawa a makaanay a mansakop iti amin a biag nga ammo tayo, ken nasken a sapasap a makaanay tapno mangiraman ti biag a mabalin a kammasapulan a maigiddiat manipud ti biag iti Daga.[25][26][27]
TaudanUrnosen
Ti ebidensia ket mangisingasing a ti biag iti Daga ket ket mabalin a rimsua idi 3.7 bilion a tawtawen,[28] a dagiti kaduogan a tugot ti biag a nabirukan kadagiti posil a napetsaan manipud idi 3.4 bilion a tawtawen.[29] Iti maysa nga inadal babaen ti Dagiti Nailian a Patakder ti Salun-at, dagiti mannurat ket nangipagpagarup a no ti biolohiko a karikut ket umadu unay iti las-ud ti ebolusion, ti biag iti law-ang ket mabalin a ganganai a nangrugi idi 10 bilion a tawtawen[30][7] - dagiti bilion a tawen sakbay a rimsua ti Daga, a nagisingasing a ti Daga ket minulaan babaen ti panspermia wenno naidagusan a panspermia. Amin a naam-ammuan a porma ti biag ket makibinningay kadagiti kammasapulan a mekanismo ti molekula, a mangipakpakita ti sapasap a tinaudan; naibatay kadgitoy a panagpalpalaiiw, hipotesis iti tinaudan ti biag ket mangpadas a mangbiruk ti mekanismo a mangipalawag ti pannakaporma ti maysa a unibersal a sapasap a tinaudan, manipud kadagiti simple nga organiko a molekula babaen ti kasakbayan ti selula a biag aginggana kadagiti protoselula ken metabolismo. Nabingbingayen dagiti modelo a katkategoria ti "immuna ti gene" ken "immuna ti metabolismo", ngem ti kinaudi a pagduyosan ket ti irurumsua kadagiti hibrido a modelo a mangitipon kadagitoy dua a kategoria.[31]
Awan dagiti agdama a sientipiko a konsenso no kasano a nangrugi ti biag. NUpay kasta, kaaduan kadagiti naaw-awat a sientipiko a modelo ket mangitakder kadagiti sumaganad a panagpalpaliiw:
- Ti eksperimento Miller-Urey, ken ti obra ni Sidney Fox, ket mangipakpakita kadagiti kasasaad ti primitibo a Daga ket nagparabor kadagiti kimiko a reaksion a nangsintesado kadagiti amino asiso ken dagiti organiko a kompuesto manipud kadagiti inorganiko a tinaudan.[32]
- Dagiti Phospholipid ken kellaatda a nangporma kadagiti dua a tuon ti lipido, ti batayan nga estruktura ti maysa a kulanit ti selula.
Dagiti sibibiag nga organismo ket agsintesadoda kadagiti protina, ken dagitoy ket dagiti polimero dagiti amino asido nga agus-usar kadagiti panangiyammo a naikodigo babaen ti deoksiribonukleiko nga asido (DNA). Ti sintesis ti protina ket buklen dagiti intermediario a ribonucleiko asido (RNA) a polimero. Ti maysa a posibilidad no kasano a nangrugi ti biag ket ti pannakaiyuna dagiti gene, ken sinaruno dagiti protina;[33] ti alternatibo ket maibaga nga immuna dagiti protina kalpasanna dagiti gene.[34]
Nupay kasta, gapu ta dagiti gene ken dagiti protina ket nasken tapno mapataud ti tunggal maysa kadagitoy, ti parikut a panangikeddeng no ania ti immuna ket kasla ti manok wenno ti itlog. Kaaduan kadagiti sientista ket nangampon ti hipotesis a gapu iti daytoy, saan a mabalin a dagiti gene ken dagiti protina ket nawayada a rimsua.[35]
Isu a ti posibilidad nga immuna nga insingasing babaen ni Francis Crick,[36] ket isu ti biaga a naibatay iti RNA,[35] nga addaan kadagiti kasla DNA a tagikua ti panagipenpen ti pakaammo ken dagiti kataliktiko a tagikua dagiti dadduma a protina. Daytoy ket tinawtawagan ti RNA a hipotesis ti lubong, ken daytoy ket sinuportaran babaen ti panagpalplaiiw nga adu kadagiti kritikal a komponente dagiti selulaa (dagiti kabuntogan a nagbaliw) ket kaaduan a buklen dagitoy ti RNA. Ken dagiti pay kritikal a kumaduaan a banag ti (ATP, Acetyl-CoA, NADH, kdpy.) ket mabalin dagitoy a nukleotides wenno dagiti sustansia a nalawag a maikabagian kaniada. Dagiti kataliktiko a tagikua ti RNA ket saan pay idi a naipakpakita idi immuna a naisingasing ti hipotesis,[37] ngem pinasingkedan daytoy babaen ni Thomas Cech idi 1986.[38]
Ti maysa a parikut ti lubong ti RNA a hipotesis ket ti sisntesis ti RNA manipud ti simple nga inorganiko a tinaudan ket narigrigat ngem kadagiti organiko a molekula. Ti maysa arason ti daytoy ket dagiti tinaudan ti RNA ket natalinaayda unay ken nabuntogda a makitinnignay iti tunggal maysa babaen kadagiti ambiente a kasasaad, ken naisingasingen a dagiti sibibiag nga organismo ket mangbukel kadagitoy iti tunggal maysa a molekula sakbay ti RNA.[39] Nupay kasta, ti nagballigi a sintesis dagiti dadduma a molekula ti RNA babaen kadagitoy nga adda a kasasaad sakbay ti biag iti Daga ket nagun-oden babaen ti pananginayon kadagiti alternatibo a tinaudan iti naisangayan ngaurnos iti tinaudan ti pospato nga adda kadagiti amin a reaksion.[40] Daytoy a panagadal ket mangpabalin ti hipotesis ti lubong ti RNA.[41]
Dagiti heolohiko a natakuatan idi 2013 ket nangipakpakita a ti reaktibo a sebbangan ti posporo (kasla ti pospito) ket adu dagitoy iti taaw sakbay idi 3.5 Ga, ken ti Schreibersita ket nalaka a makitinnignay iti naibatay ti danum a glycerol tapno agpataud ti pospito ken glycerol 3-pospito.[42] Daytoy ket naipagpagarup a ti aglaon ti Schreibersita a meteorites manipud ti Naladaw a Nakaro a Panagbomba ket mabalin a nakaited ti nasapa a napabassit a posporo, a mabalin nga agtignay kadagiti prebiotiko nga organiko a molekula tapno mangporma kadagiti posporilado a biomolekula, a kasla ti RNA.
Idi 2009, dagiti eksperimento ket nangipakita ti Darwinio nga ebolusion iti maysa a dua ti komponente a sistema dagiti ensima ti RNA (ribosima) in vitro.[43] Ti obra ket naaramid iti laboratorio ni Gerald Joyce, a nangibagbaga, "Daytoy ti immuna a kas pagarigan, iti ruar ti biolohia, ti ebolusionario a panagampon ti maysa a sistema ti molekular a henetiko."[44]
Dagiti prebiotiko a kompuesto ket mabalin nga adda kadagiti ekstraterestial a tinaudan. Dagiti natakuatan ti NASA idi 2011, a naibatay kadagiti panagadal kadagiti meteorite a mabirukan iti Daga, ket mangisingasing a dagiti kompuesto ti DNA ken RNA (adenine, guanine ken dagiti maikabagian nga organiko a molekula) ket mabalin a naporna iti akinruar a limbang.[45][46][47][48]
Dagiti notaUrnosen
- ^ Ti 'ebolusion' dagiti birus ken dagiti kapada a porma ket di pay ammo. Isunga, daytoy a pannakaidasig ket mabalin a parapiletiko gaputa ti selular a biag ket mabalin a nagtaud manipud ti saan a selular a biag, wenno polipiletikio gapu ti kinaudi a sapasap a tinaudan ket mabalin a saan a nairaman.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Koshland Jr, Daniel E. (Marso 22, 2002). "Dagiti Pito nga Adigi ti Biag". Siensia. 295 (5563): 2215–2216. PMID 11910092. doi:10.1126/science.1068489. Naala idi 2009-05-25.
- ^ Ti Tawidan a Diksionario ti Amerikano iti pagsasao nga Ingles, maika-4 nga edision, inpablaak babaen ti Houghton Mifflin Company, babaen ti Answers.com:
- "Ti tagikua wenno kababalin a mangisalsalumina kadagiti sibibiag nga organismo manipud kadagiti natay nga organismo ken inanimado a banag, a nipakpakita kadagiti opisio a kas ti metabolismo, panagdakkel, reproduksion, ken ti sungbat iti panagtignay wenno ti pangampon iti enbironmento a nagtaud ti kaunegan ti organismo."
- "Ti pannakailasinan a kasasaad wenno kasasaad ti sibibiag nga organismo."
- ^ Panangilawlawag iti inanimado. WordNet a Panagbiruk babaen ti Unibersidad ti Princeton.
- ^ "Diksionario ti Merriam-Webster". Diksionario ti Merriam-Webster. Naala idi 2009-06-21.
- ^ "organismo". Maika-21 a Siglo a Diksionario ti Chambers publisher=Chambers Publishers Ltd (online nga ed.). 1999. Naala idi 2012-05-26.
- ^ "3.5 bilion tawen a deposito ti organiko ket nakaipakpakita ti taudan ti biag". Naala idi 2012-09-04.
- ^ a b Sharov, Alexei A. (12 Hunio 2006). "Ti Genome ket umad-adu a kas maysa a pagurasan para iti nagtaudan ken ti ebolusion ti biag". Biology Direct. 1: 1–17. PMC 1526419 . doi:10.1186/1745-6150-1-17.
- ^ Parry, Richard (Marso 4, 2005). "Empedocles". Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford. Naala idi 2012-05-25.
- ^ Parry, Richard (Agosto 25, 2010). "Democritus". Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford. Naala idi 2012-05-25.
- ^ Hankinson, R. J. (1997). Gapuanan ken Pannkaipalplawag iti Panunot ti Taga-ugma a Griego. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 125. ISBN 978-0-19-924656-4.
- ^ Thagard, Paul (2012). Ti Kognitibo a Siensia iti Siensia: Pannakaipalplawag, Pannakaduktal, ken maipapan ti Konsepto a Panagbalbaliw. MIT Press. pp. 204–205. ISBN 0262017288.
- ^ Aristoteles, De Anima, Libro II
- ^ Marietta, Don (1998). Pangyuna ti taga-ugma a pilosopia. M. E. Sharpe. p. 104. ISBN 0765602164.
- ^ Stewart-Williams, Steve (2010). Darwin, Dios ken ti kaibuksilan ti biag: kasano a mangisuppiat kadagiti amin ti ebolusionario a teoria a napanunot nga ammom iti biag. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. pp. 193–194. ISBN 0521762782.
- ^ Schwartz, Sanford (2009). C. S. Lewis iti Kinaudi a Prontera: Siensia ken Supernatural iti Trilohia ti Limbang. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 56. ISBN 0199888396.
- ^ a b Wilkinson, Ian (1998). "Pakasaritaan ti Klinikal a Kimika – Ni Wöhler ken ti Pannkaipasngay ti Klinikal a Kimika". Ti Warnakan ti Internasional a Pederasion ti Klinikal a Kimika ken Laboratorio a Medisina. 13 (4). Naala idi 2012-06-12.
- ^ Friedrich Wöhler (1828). "Ueber künstliche Bildung des Harnstoffs". Annalen der Physik und Chemie. 88 (2): 253–256. Bibcode:1828AnP....88..253W. doi:10.1002/andp.18280880206.
- ^ Rabinbach, Anson (1992). Ti Motor ti Tao: Enerhia, Bannog, ken dagiti Taudan ti Modernidad. Unibersidad ti California a Pagmalditan. pp. 124–125. ISBN 0520078276.
- ^ "Puesto a papel ti NCAHF iti Homeopatia". National Council Against Health Fraud. Pebrero 1994. Naala idi 2012-06-12.
- ^ Mullen, Leslie (Hunio 19, 2002). "Defining Life". Taudan ti Ebolusion ti Biag. Astrobiolohia. Naala idi 2012-05-25.
- ^ Emmeche, Claus (1997). "Panangipalplawag ti Biag, Panangipalplawag ti Irurumsua". Niels Bohr Institute. Naala idi 2012-05-25.
- ^ "Maipalwag tayo kadi ti Biag". Colorado Arts & Sciences. 2009. Naala idi 2009-06-22.
- ^ Mautner, Michael N. (1997). "Naidagus a panspermia. 3. Dagiti estratehia ken motibasion para iti panangimula kadagiti ulep a mangporma ti bituen" (PDF). Warnakan ti Britaniko nga Interplanetario a KagimonganJ. 50: 93–102. Bibcode:1997JBIS...50...93M.
- ^ Mautner, Michael N. (2000). Panangimula ti Uniberso iti Biag: Panangiseguridad iti Kosmolohiko a Kasakbayan tayo (PDF). Washington D. C.: Legacy Books (www.amazon.com). ISBN 0-476-00330-X.
- ^ Nealson, K. H.; Conrad, P. G. (Disiembre 1999). "Biag: napalabas, agdama ken masakbayan" (PDF). Pilosopiko a Transaksion ti Naarian a Kagimongan dagiti Londres B a Siensia ti Biolohia. 354 (1392): 1923–39. PMC 1692713 . PMID 10670014. doi:10.1098/rstb.1999.0532.
- ^ McKay, Chris P. (Septiembre 14, 2004). "Ania kadi ti Biag—ken Kasano a Biruken tayo kadagiti Sabali a Lubong?". Publiko a Biblioteka ti Siensia – Biolohia. 2 (2(9)): 302. PMC 516796 . PMID 15367939. doi:10.1371/journal.pbio.0020302.
- ^ Mautner, Michael N. (2009). "Dagiti naipatengnga ti biag nga etika, ken ti masakbayan ti tao iti limbang" (PDF). Bioethics. 23 (8): 433–440. PMID 19077128. doi:10.1111/j.1467-8519.2008.00688.x.
- ^ Milsom, Clare; Rigby, Sue (2009). Pannagitaldiap kadagiti posil (Maika-2 nga nga ed.). John Wiley & Sons. p. 134. ISBN 1405193360.
- ^ Wacey, D.; Kilburn, M. R.; Saunders, M.; Cliff, J.; Brasier, M. D. (2011). "Microfossils of sulphur-metabolizing cells in 3.4-billion-year-old rocks of Western Australia". Nature Geoscience. 4 (10): 698. doi:10.1038/ngeo1238.
- ^ Sharov, Alexei A.; Gordon, Richard (28 Marso 2013). "BIag Sakbay ti Daga" (PDF). arXiv. arXiv:1304.3381v1 . Naala idi 16 Abril 2013.
- ^ Coveney, Peter V.; Fowler, Philip W. (2005). "Panagmodelo ti karikut ti biolohia: ti maysa a perspektibo ti sientista". Warnakan ti INterface ti Naarian a Kagimongan. 2 (4): 267–280. doi:10.1098/rsif.2005.0045.
- ^ "Habitabilidad ken Biolohia: Ania kadi dagiti Tagikua ti Biag?". Mision ti Phoenix Mars. Ti Unibersidad ti Arizona. Naala idi 2013-06-06.
- ^ Senapathy, Periannan (1994). Nawaya pannkaipasangay dagiti organismo. Madison, WI: Genome Press. ISBN 0964130408.
- ^ Eigen, Manfred; Winkler, Ruthild (1992). Dagiti addang para iti biag: ti perpektibo iti ebolusion (Aleman nga edision, 1987). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 31. ISBN 019854751X.
- ^ a b Barazesh, Solmaz (Mayo 13, 2009). "Kasano a nangrugi ti RNA: Agbirbiruk dagiti Sientista kadagiti Tinaudan ti Biag". Science News. Naala idi 2012-05-25.
- ^ Watson, James D. (1993). Gesteland, R. F.; Atkins, J. F., dagiti ed. Prologo: dagiti nasapa pannagipagpgarup ken dagiti kinapudno a maipanggep kadagiti plantilia ti RNA. The RNA World. Cold Spring Harbor, New York: Cold Spring Harbor Laboratory Press. pp. xv–xxiii.
- ^ Gilbert, Walter (Pebrero 20, 1986). "Ti Taudan ti Biag: Ti lubong ti RNA". Nature. 319 (618): 618. Bibcode:1986Natur.319..618G. doi:10.1038/319618a0.
- ^ Cech, Thomas R. (1986). "Ti modelo ti nakatalisado nga RNA a replikasion ti RNA". Dagiti Nagbanagan ti Nailian nga Akademia ti Siensia ti Estados Unidos. 83 (12): 4360–4363. Bibcode:1986PNAS...83.4360C. doi:10.1073/pnas.83.12.4360. Naala idi 2012-05-25.
- ^ Cech, T.R. (2011). Dagiti Lubong ti RNA iti KOntesto. Source: Departamento ti Kimika ken Biokimika, Unibersidad ti Colorado, Boulder, Colorado 80309-0215. Cold Spring Harb Perspect Biol. 2011 Peb 16. pii: cshperspect.a006742v1. doi:10.1101/cshperspect.a006742.
- ^ Powner, Matthew W.; Gerland, Béatrice; Sutherland, John D. (Mayo 14, 2009). "Sintesis ti matignay a pirimidine ribonukleotides kadagiti mabalin a kasasaad ti prebiotiko". Nature. 459 (7244): 239–242. Bibcode:2009Natur.459..239P. PMID 19444213. doi:10.1038/nature08013.
- ^ Szostak, Jack W. (Mayo 14, 2009). "Dagiti Taudan ti Biag: Dagiti sistema ti kimika iti nasapa a Daga". Nature. 459 (7244): 171–172. Bibcode:2009Natur.459..171S. PMID 19444196. doi:10.1038/459171a.
- ^ Pasek, Matthew A. (Hunio 18, 2013). "Ebidensia para iti reaktibo a napabassit a sebbangan ti posporo iti nasapa nga Arkea a taaw". PNAS. 110 (25): 10089–10094. doi:10.1073/pnas.1303904110. Naala idi 16 Hulio 2013.
- ^ Lincoln, Tracey A.; Joyce, Gerald F. (Pebrero 27, 2009). "Bukod a Natalinaay a Replikasion ti maysa nga Ensima ti RNA". Science. 323 (5918): 1229–1232. Bibcode:2009Sci...323.1229L. PMC 2652413 . PMID 19131595. doi:10.1126/science.1167856.
- ^ Joyce, Gerald F. (2009). "Ebolusion ti maysa a lubong ti RNA". Cold Spring Harbor Symposium on Quantitative Biology. 74: 17–23. PMC 2891321 . PMID 19667013. doi:10.1101/sqb.2009.74.004.
- ^ Callahan; Smith, K.E.; Cleaves, H.J.; Ruzica, J.; Stern, J.C.; Glavin, D.P.; House, C.H.; Dworkin, J.P. (11 Agosto 2011). "Carbonaceous meteorites contain a wide range of extraterrestrial nucleobases". PNAS. doi:10.1073/pnas.1106493108. Naala idi 15 Agosto 2011.
- ^ Steigerwald, John (Agosto 8, 2011). "NASA Researchers: DNA Building Blocks Can Be Made in Space". NASA. Naala idi 2011-08-10.
- ^ ScienceDaily Staff (Agosto 9, 2011). "DNA Building Blocks Can Be Made in Space, NASA Evidence Suggests". ScienceDaily. Naala idi 2011-08-09.
- ^ Gallori, Enzo (Nobiembre 2010). "Astrokimika ken ti tinaudan ti henetiko a material". Rendiconti Lincei. 22 (2): 113–118. doi:10.1007/s12210-011-0118-4. Naala idi 2011-08-11.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Kauffman, Stuart. The Adjacent Possible: A Talk with Stuart Kauffman
- Seeding the Universe With Life Legacy Books, Washington D. C., 2000, ISBN 0-476-00330-X
- Walker, Martin G. LIFE! Why We Exist...And What We Must Do to Survive Dog Ear Publishing, 2006, ISBN 1-59858-243-7
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Midia a mainaig iti Puon ti Biag iti Wikimedia Commons


text:
Monday, July 18, 2016
PANNAKA-INSURE DAGITI MULA A PAGAY ITI WS 2016, NAILEPPAS
Cabugao, Ilocos Sur - Naaboten ti DA-LGU Cabugao ti inted ti PCIC nga alokasion ditoy nga ili pakaseknan iti pannaka-insure dagiti mulada a pagay iti Wet Season 2016 (Hunio-Nobiembre).
Umabot ti 800 a bilang ti mannalon iti nakoberan ti Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) a nakaraepan iti nasurok a 2,000 nga ektaria ti natalon.
Sakbayna, impamaysa dagiti Staff ti DA-LGU Cabugao nga idauluan ni Acting Municipal Agriculturist Robert S. Savella a dinanon dagiti mannalon (by schedule) iti 33 a barangay ti Munisipalidad ti Cabugao ket tinulonganda dagiti PCIC Staff kadagiti papeles iti pannaka-insure dagiti mulada a pagay ita a Wet Season 2016 (Hunio-Nobiembre).
Nupay kasta, awan ti rimsua a problema iti panangaksion ti PCIC kadagiti pakaseknan dagiti mannalon iti Dry Season 2015-2016 (Disiembre-Mayo) ta nabayadan dagiti “crop damages” a napabisita babaen iti panagtinnulong dagiti mannalon, Staff ti DA-LGU ken dagiti pannakabagi ti PCIC iti babaen ti Departamento ti Agrikultura (DA).
Dagitoy nga aksion ket resulta iti nakammayet a programa ti Gobierno Munisipal nga itultuloy nga ipatungpal ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken iti DA-RFO 1-PCIC tapno matulongan dagiti mannalon/umili iti pannakaital-o ti panagbiagda babaen iti mainayon a matgedanda. # (Web In-Action)
Umabot ti 800 a bilang ti mannalon iti nakoberan ti Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) a nakaraepan iti nasurok a 2,000 nga ektaria ti natalon.
Sakbayna, impamaysa dagiti Staff ti DA-LGU Cabugao nga idauluan ni Acting Municipal Agriculturist Robert S. Savella a dinanon dagiti mannalon (by schedule) iti 33 a barangay ti Munisipalidad ti Cabugao ket tinulonganda dagiti PCIC Staff kadagiti papeles iti pannaka-insure dagiti mulada a pagay ita a Wet Season 2016 (Hunio-Nobiembre).
Nupay kasta, awan ti rimsua a problema iti panangaksion ti PCIC kadagiti pakaseknan dagiti mannalon iti Dry Season 2015-2016 (Disiembre-Mayo) ta nabayadan dagiti “crop damages” a napabisita babaen iti panagtinnulong dagiti mannalon, Staff ti DA-LGU ken dagiti pannakabagi ti PCIC iti babaen ti Departamento ti Agrikultura (DA).
Dagitoy nga aksion ket resulta iti nakammayet a programa ti Gobierno Munisipal nga itultuloy nga ipatungpal ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken iti DA-RFO 1-PCIC tapno matulongan dagiti mannalon/umili iti pannakaital-o ti panagbiagda babaen iti mainayon a matgedanda. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:45 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Catigbian, Bohol
Ti Catigbian ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Catigbian ket nabingbingay a politikal kadagiti 22 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Ambuan
- Baang
- Bagtic
- Bonbong
- Cambailan
- Candumayao
- Kang-iras
- Causwagan Norte
- Hagbuaya
- Haguilanan
- Libertad Sur
- Liboron
- Mahayag Norte
- Mahayag Sur
- Maitum
- Mantasida
- Poblacion
- Poblacion Weste
- Rizal
- Sinakayanan
- Triple Union
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Saludo para kadagiti Immuna a Sakada itoy a Selebrasion ti Sentenario, Maluktan iti Disiembre 10, 2005
Salaysay da Amado Yoro ken Melchor Agag
“Napateg unay ti kaipapanan ni Sakada iti biagko,” kinuna ni Mrs. Nenita Diga, maysa kadagiti imigrante a nakaumay met ditoy Hawaii gapu iti panangibilangna a ti gundawayna nga immay ket maigapu kadagiti immuna a nagdappat a kadaraan. Dati a maestra idiay Sta. Maria, Ilocos Sur..” No awan ni Apo a Sakada, mabalin nga awanak koma met ditoy Hawaii ita. Ni Sakada ti nanglukat ti ruangan ti kaaddak ditoy. Saan koma a kastoy ti biagko no awan ni Sakada. Nagtrabahoda a sipapasnek, nagrigatda iti plantasion dagiti kaunasan ken pinia. Inturedda ti pudot, ken bannog iti agmalem. Ti dadduma a matgedanda ket ipaw-itda iti ilida tapno adda nayon ti pagadal dagiti annakda a napanawan….”. kasla saan a mauma ni Nana Nenita a mangipeksa iti nalaus a panagyaman ken panangbigbigna iti napalabas a gapuanan dagiti kadaraan iti pannakadasdas ti dalan ti panagrang-ay iti Hawaii. Naandur, nagaget, naanus, saan a nasukr ngem natudio ngamin dagiti Ilokano iti pannakitegged. Iti sabali a pannao, saanda a basta sumangdo a dagus, ngem inurayda ti pannakabigbigda iti aramid ken kabaelan, ket pagangayanna, isudan ti daulo.
Adu pay dagiti sabsabali a nangipeksa iti panagraemda kadagiti sakada iti daydi naangay a seminar nga inangay ti Gumil Hawaii idi Setiembre 5, 2005 iti pagtaengan ti presidenteda ni M/M Brigido Daproza iti Waipahu.
Kas tema ti on the spot iti brief essay writing contest: “Ania ti Kaipapanan ti Biagmo Itoy Selebrasion ti Maika-100 a tawen dagiti Sakada”. Nakipartisipar dagiti kameng ti GH ken dagiti nakiseminar/workshop. Nagpili da Mrs. Pacita Saludes, Cleo Bala Casino ken toy nagsurat.
Iti agdanggay a ganetget ken panagsagana ti selebrasion, umayen ti opisial a pannakalukat ti maikasangagasut nga anibersario dagiti Sakada. Disiembre 10, 2005 babaen iti Filipino Centennial Celebration Commission [FCCC] a pannakidanggay ti First Hawaiian Bank [FHB], a maluktan ken maangay iti Hawaii Convention Center. Atendaran dagiti nangato a turayen iti gobierno a pakairamanan dagiti delegasion ti Hawaii idiay US Congress, dua a senador, da Senador Deniel Inouye, Daniel Akaka, dua a Congressmen da Neil Abercrombie ken Ed Case, Gobernador Linda Lingle, Mayor Mufi Hannemann, iti Honolulu, ken dadduma pay a turayen.
Maaramid ti opisial a proklamasion, adda met mangibagi ti gobierno ti Filipinas nga aggapu iti Philippine Consulate General, Honolulu, ket iti karabiyanna, Commemorative Dinner nga agpateg iti $75.00 tunggal maysa. Ni Dr. Serafin Jun Colmenares ken kakaduana ti mangimaton itoy a panaglukat.
Disiembre 17, 2005 ti pannakalukais [unveiling] ti Sakada Statue & marker, idiay daan nga Olaa Sugar Plantation, idiay Big Island. Ipanguluan ni Governor Linda Lingle dagiti dadduma pay nga opisial ti gobierno, dignitario, lider ti komunidad. Ni Dr. Fred Soriano iti Hilo ti nangaramid itoy nga estatua a naggapu iti solid, hard “blue-rock” ket ditoy met a maikitikit dagiti 15 a Filipino nga immuna unay a nagsangpet iti Hawaii da:1. Antonio Gironella, 14; 2. Francisco Gironella, 18; 3. Vicente Gironella, 19; 4. Celestino Cortez, 19; 5. Julian Galmen, 20; 6. Mariano Cortez, 21; 7. Martin de Jesus, 22; 8. Mariano Gironella, 23; 9. Apolonio Ramos, 26; 10. Emiliano Dasulla, 26, naasawaan; 11.Cecilio Sagun, 27, naasawaan; 12. Prudencio Sagun, 28,naasawaan; 13. Marcelino Bello, 28; 14. Filomeno Rebollido, 30; 15. Simplicio Gironella, 56, naasawaan. (Ni Simplicio Gironella ti ama da Antonio, Francisco, Vicente, and Mariano Gironella) Following the first arrival, here came the different waves of Filipino Immigrations: 1. First Waves – December 20, 1906- 1919; 2. Second Waves – 1920-1929 In 1925 about 50% Filipinos –sugar plantation workers. Pablo Manlapit led a fight for higher pay and better home; 3. Third Waves – 1930- 1934. The Tyding McDuffie Independence Act/Commonwealth; 4. Fourth Waves – 1946. Mass migration (Gran Exodus). Port Salomague, Cabugao, Ilocos Sur. Vigan, Ilocos Sur as a Recruiting Center via SS Maunawili and SS Falcon 5. Fifth Waves – 1965.
Kas paset ti pananglukat, adu dagiti nadumaduma nga aktibidad a pakairamanan iti cooking demonstration, lechon, fashion show contest. Mairaman met a mabigbig dagiti kangrunaan a Filipino iti Big Island a maipangpangruna gapu kadagiti propesion, tay-ak iti pagsapulan wenno pagsiriban.
Dagiti kameng ti Big Island Filipino Centennial Celebration Commission mairaman da Mayor Harry Kim, Honorary Chair, Commissioner Cornelia “Coco” Anguay, Chair; Mildred Asuncion, sekretaria; Thelma Merino, tesorera; Dagiti mangibagi kadagiti nadumaduma a distrito: Lito Asuncion, South Hilo; Lorraine Mendoza, Wainaku-Pepeekeo; Romel Dela Cruz, Laupahoehoe-Waimea; Gilbert Pagat ken Rose Bautista, Kohala; Dr. Dominador Genio ken Alan Salazar, Kailua-Kona; Rusty Obra ken Hilaria Panglao, Ka’u-Ocean view-Pahala; Estrella Balbag, Keeau-Pahoa; Elmer Gorospe, ILWU; Roxcie Waltjen, City Parks & Recreation.
Standing Committee: Margarita “Dayday” Hopkins, Lito Asuncion, Toni Lambayan, Carol Brown, Lorraine Godoy, Edwin Ranan, Elmer Gorospe, Adrel Vicente, Dr. Barbara Arthurs, Nick Los Banos, Romel Dela Cruz, Dr. Dominador Genio, Jr., Mildred Asuncion, Christina Ranan, Rose Bautista, Jeremy Agag, Melchor Agag, Jr.
Maangay met ti Centennial Kick-off iti Maui iti Disiembre 17, 2005 babaen iti Centennial Committee nga ipanguluan ni Vince Bagayo ken kakaduana iti Maui. Ni Judge Artemio Baxa ti commissioner a mangibagi iti Maui
Kalpasan daytoy a grand opening, agtultuloy dagiti aktibidad iti makatawen ti selebrasion babaen iti adu nga aktibidad a pakipartisiparan ti adu a gunglo iti komunidad. Aggibus no Disiembre 17, 2006.
Saluduantayo dagiti appo a sakada nga immuna a nangdana ti dalantayo.
Sangagasut a tawen ti napalabas, dagiti immuna a nakontrata a trabahador ti simmangpet iti daga a Hawaii. Intugotda ti pateg ken balor ti daan a lubongda ken tinarakenda a nasayaat ti kari ti darepdep ken arapaap ti America.
Dagiti nga immuna a simmangpet ti makuna a sakada.
Umaykayon…….tumipon ken padasen ti naragsak a seremonia daytoy selebrasion ti sentenario ti panagsanglad dagitoy a sakada.
Sabado, Disiembre 10, 2005
Nabaknang a pakasaritaan, serbisio dagiti nadumaduma a, proklamasion, paglinglingayan addanto ni Jordan Segundo. Addanto pangaldaw. Adda libre a Bus kadagiti mapili a lugar. Silulukat iti publiko. Iti ad-adu nga impormasion, awagan da Ethel Ward 235-8589 wenno JP Orias 387-8297. awagan ni Lynne Gutierrez maipapan iti libre a Bus a pagluganan.
Panglagip a panangrabii, Hilton Hawaiian Village Hotel, Coral Ballroom. Adda maiparang a Video, Pannakabigbig dagiti sibibiag a sakada, pananglinglingay ti ABS-CBN, adu a salsala. $75.00 ti maysa a tiket. $2000.00 no esponosran ti maysa a lamisaan a sangapulo ti laonenna. Para iti tiket ken dadduma nga impormasion, awagan ni Jun Colmenares 485-0390 wenno 349-9319 wenno Leo Gozar iti 230-0088
Sabado, Disiembre 17, 2005
Malukaisan ti Estatua ti Sakada iti Keeau, Big Island iti alas nuebe iti bigat agpatingga iti alas dos iti malem. Maawis ti publiko. Panangwarwar ti abbong, pangngaldaw, pananglinglingay. Para iti ad-adu nga impormasion, kontaken ni Margarita Hopkins 961-0319, Lito Asuncion 959-2255 wenno Coco Anguay 982-9023
Para iti ad-adu nga impormasion itoy agmakatawen a kalendario dagiti aktibidad, bisitaen ti website filipinosinhawaii100.org
Daytoy ti maysa a taldiap ti nabasami: Babaen ti “An Act for Government of Masters & Servants” Hawaii Legislature of 1850 naaprobaran ti linteg a mapalubosan dagiti agpategged wenno kompania tapno agalada kadagiti trabahador iti ganggannaet a pagilian. Sakbay ti panagsangpet dagiti Filipino iti Hawaii, addan dagiti sabali a nasion wenno rasa nga immuna kas iparang dagitoy nga urnos iti panagsangpetda:
- Chinese, 1852;
- South Sea Islanders, 1859-1865;
-Japanese, 1868;
- Portuguese, 1878;
- Norwegians, 1881;
- Germans, 1881;
- Puerto Rican, 1900;
- Korean, 1903;
- Filipinos, 1906;
- Spaniards, 1907.
Inkeddeng ti Hawaii Sugar Planters Assn (HSPA) ti mapan agrekrut ti trabahadorna iti Filipinas babaen iti pannakabagina nga agnagan A. F. Judd a napan iti Manila, ket adda dagiti sangapulo ket lima [ 15 ] nga immuna a naurnosna ken bin-ig nga Ilokano ken bin-ig a lallaki a naglugan iti SS Doric nga immuna a simmanglad iti Honolulu port idi Disiembre 20, 1906 ket kalpasanna naitarusda iti Ola’a Sugar Plantation iti Big Island. Dagiti kinse a lallaki: Antonio Gironella, 14 Francisco Gironella, 18 Vicente Gironella, 19 Celestino Cortez, 19 Julian Galmen, 20 Mariano Cortez, 21 Martin de Jesus, 22 Mariano Gironella, 23 Apolonio Ramos, 26 Emiliano Dasulla, 26 Cecilio Sagun, 27 Prudencio Sagun, 28 Marcelino Bello, 28 Filomeno Rebollido, 30 Simplicio Gironella, 56 (Ni Simplicio Gironella ti ama da Antono, Francisco, Vicente, ken Mariano Gironella)
Disiembre 17, 2005 ti pannakalukais [unveiling] ti Sakada Statue & marker, idiay daan nga Olaa Sugar Plantation, idiay Big Island. Kalpasanna, makatawen ti selebrasion babaen iti adu nga aktibidad a pakipartisiparan ti adu a gunglo iti komunidad. Aggibus no Disiembre 17, 2006.
Sumagmamano a rason no apay a nagpa-Hawaii dagiti Filipino. Nupay adda idi panagkedkedda nga umay iti Hawaii, ngem gapu ta adda met dagiti napintas a madamdamagda a kasla Gloria ti Hawaii, kas paraiso ti ragsak ken kinasaliwanwan. Immayda ngarud tapno agurnong ti adu a kuarta ket no makaurnongda, mabalin nga agsublida met la iti pagilian tapno mabalinda ti gumatang iti nalawlawa a daga a pagsanikuaanda. Mabalinda ti aggatang iti daga ken lote sa bangonanda iti balay.
Sumagmamano ken kangrunaan a rason no apay a kaayatanda dagiti trabahador a Filipino aglalo dagiti Ilokano:
Malaksid a kaaduanna ti addaan iti padas iti talon, patien dagiti agpatarabaho a ni kadaraan aglalo ni Ilokano ket:
Nagaget
Naanus
Natudio
Naandur
Managtungpal
1981 idi maigamgamuloak met iti Sakada affairs, iti 75th Anniversary nga indauluan ni Ambassador Juan Dionisio, sa ti 46 Sakada nga indauluan ni Cisco Ugale para iti 50th anniversary ken ni Rep Jun Abinsay. Nasken koma a pagbalinen a balligi daytoy maika-100 a tawen. Adu ti kaipapanan ti selebrasion. Dagiti nagduduma a padas, pannakigasanggasat dagiti nagkauna. Adda pay-balligi. Adda lagip iti kaunasan-kapiniiaan iti pannangged ken pannakatrato iti pannakitrabaho. Itan ti intayo met panangipakita ti panagyaman ken panangbigbig kadagiti amma, inna ken kakabsat a nangdesdes ti agdama a Hawaii. Maminsan la a mapasamak iti biagtayo iti las-ud ti sangagasut a tawen.
Tema: Filipinos in Hawaii: 100 years and Beyond
Dagiti kameng ti komision
1. Mr. Elias Beniga – Chairman
2. Mr. Jake Manegdeg – Vice Chairman
3. Mr. Eddie Agas, Sr. – Oahu Community Liaison
4. Ms. Cornelia Anguay – Big Island Community Liaison
5. Dr. Belinda Aquino – Chair, Global Conference & Trade Expo
6. Judge Artemio Baxa – Maui Community Liaison
7. Mrs. Leticia Castillo – Lanai Community Liaison
8. Dr. Serafin ‘Jun’ Colmenares –Chair, Opening & Closing Ceremonies
9. Mr. Leo Rojas Gozar – Chair, Festival & Cultural Arts
10. Dr. Raymund Liongson – Chair, Logo/Theme & Commemorative Book
11. Mr. Oscar Portugal – Kauai Community Liaison
12. Mr. Homer Rabara – Chair, Historical
13. Mr. Ben Saguibo – Treasurer & Finance Chair
14. Mr. Anacleto “Lito” Alcantra - Member
15. Mr. Amado I. Yoro – Chair, Media, Communication & Publicity
Umawag iti 845-3100 no adda kayatyo nga ammuen maipapan iti sentenario. Adda met toll free 1-866-509-FCCC [3222], ket madadaan toy kabsatyo a mangala ken mangsungbat iti saludsodyo.
***********
adda nayonna
ni Ben Saguibo kas naisangsangayan a lider dagiti mangmangged
Maikadua a paset
Ben Saguibo: naidumduma a lider dagiti mangmangged
Amado I. Yoro
Gapu iti aglaplapusanan a panagserbina iti komunidad ken kangrunaan iti Union dagiti mangmangged iti man construction ken non-construction industry iti Hawaii, naikkan ni Ben Saguibo, mabigbigbig a lider iti pammadayaw [standing ovation] kenkuana idi Oktubre 19, 2005, Fairmont Orchid Hotel iti North Kohala a nakaangayan ti maika-23 nga agtinawen a kombension ti Laborers’ International Union of North America [LIUNA] AFL-CIO idi Oktuber 18-22, 2005.
Aganay a limagasut dagiti timmabuno a gagayyem, kameng ti LIUNA, Local 368, ti pamilia ken dagiti agraem kenkuana.
Nupay nayanak ni Ben idiay Bacarra, Ilocos Norte, immay nagubing ken dimmakkel iti kampo ti kaunasan iti Waialua Sugar Plantation iti Waialua. Inkaubingna ti panagnegosio ket no kasdiay a saan a sumrek nga agtrabaho iti kapiniaan, makategged ni Ben iti kuartana babaen iti panagideliberna iti aginaldaw a pagiwarnak. Idi agadal iti Waialua High School, napaliiw a dagus ti maestrana a malaksid a naasintar ken sumrek iti klasena iti umisu nga oras, managdayaw ken napasnek iti panagbasa ni Ben.
Idi nasapa a paset ti 1950’s nga isu metten a bumangbangon a mangpasubli ti dati a kasasaad ken itatakder ti Hawaii gapu iti epekto nga imbati ti sangalubongan a gubat a maikadua [ WWII] nasarakan laengen ni Ben ti bagina nga addan nga agtrabaho iti construction, project by project, paycheck to paycheck. Gapu ta adda met kenkuana ti puso a kinapatriota, inkeddeng ni Ben ti sumrek iti National Guard Reserves tapno agserbi iti pagilian. Nagretiro a kas Sergeant First Class idi 1989.
Simnek met ti pana ni Kupido ket idi 1950, inkallaysana ti kaayan-ayatna a ni Eleanor ket aginggana ita, iti nasuroken a limapulo a tawen a kallaysada, naparaburanda iti tallo nga annak da Alan, Clayton, ken Cynthia.
Idi agbalin nga Estado ti Hawaii idi 1959, isu met ti pannakadutok ni Ben a kas job steward babaen ken ni Elmo Samson, teddek ti Local Union 368.
Agtrabaho nga inaldaw iti konstraksion iti ania man a panawen, tudo, init. Iti rabii, agboluntario a mapan kadagiti balbalay dagiti tattao tapno agawis kadagiti agbalin a kameng ti Union. Rinagpat ni Ben ti agdama a puestona babaen iti anep, agawana ken saldet nga agtrabaho ken mangidaulo.
Iti nasayaat a kababalin ken galadna nga agtrabaho ket nadaras a nabigbig ken nagunggonaan. Nadaras a naikkan ti gundaway a mangidaulo kas porman a mangkita kadagiti kakaduana a mangmangged. Intedna ti panawenna ket kinuna: “idi maikkanak ti akem, innalak a serioso ket saanak a nagpamayan tapno magun-odko ti panagtalek ti pakitrabahuak kasta met dagiti idauluak.”
Gapu ti balligi ni Ben a nangpasayaat ken nangpaadu ti kameng ti union, idi 1961, naikkanen ti full time organizer, ken mabayadan payen saanen a gratis a serbisio. Pagsayaatan unayen ti dumakdakkel a pamiliana para iti agserbi kadakuada.
Binusbos ni Ben dagiti saan a mabilbilang nga oras kas “talking story” a mangam-ammo kadagiti tattao, ti man grupo dagiti agpatpategged ken mangmangged, tapno agiserrek iti adu a kameng.
Nalaing nga agluto ni Ben. Saanna a sanudan ti panagisagana iti nasayaat a kanen para kadagiti awaganna iti “da bruddahs”
Iti uneg ti union, ammona ti ar-aramidenna tapno maguyugoyna dagiti kakaduana a mangisagana kadagiti estrahedia ti politika ken iti panangipakaammona iti mapaspasamak iti union. Napagbalinna ida nga aktibo.
Nangrugi ni Ben a timmapog iti politika ti union idi nasapa a 1970 kas auditor, simmaruno nabotosan a Recording Secretary ket nagangayanna a nagun-odna a a kas Business Manager idi 1987 ket nainayon a kas pagrebbenganna iti nagtipon a saad ti Secretary-Treasurer idi 1993, ks kangatuan a puesto iti Local 368. Malaksid iti union, nagserbi wenno agdama nga agserbi pay ni Ben iti nadumaduma a puesto iti community trusts, boards, committees, executive councils and alliances. Saan a makideman ngem bigbigen dagiti nadumaduma a lider adda iti gobierno kas iti senador, gobernador, mayor, dagiti adda iti militaria, dagiti dagiti gagayyem ken kameng, dakkel ti panangbigbig ken panagraemda itoy Ilokano a lider
Ibilangna a kangrunaan a nagpuonanna iti balligi ti pigsa ti suporta ti pamiliana. Tallo nga annak, pito nga appoko ken maysa nga apo a babai iti tumeng.
Binigbig ken naikkan ti pammadayaw babaen iti panangyawat kenkuana ni Rocco Davis, Special Assistant to the General President Terry O’Sullivan. Iti komperensia kinablaawan met ni Terry O’Sullivan ni Ben Saguibo, babaen iti teleconference call a nagkunaanna: “the best labor leader in Hawaii Local 368”.
Malaksid iti regular a trabaho ni Ben a kas Business Manager, Secretary-Treasurer, Local 368 AFL-CIO, maited pay la ni Ben ti panawenna nga agserbi iti komunidad. Isu ti agdama a tesorero iti Filipino Centennial Celebration Commission ad-adda nga am-ammo nga Act 159 ti komite a mangisagana iti pannakaplano, pannakaisagana iti makatawen a selebrasion ti maikasangagaust nga anibersario ti panagsangpet dagiti immuna a sakada a kinontrata ti Hawaiian Sugar Planter Assn nga agtrabaho kadagiti plantasion ti unas iti Hawaii. Isu pay ti agdama a Chairman ti Finance Committee iti nasao a komision.
Daytoy ti surat ni gobernador Benjamin J. Cayetano idi dutokanna ni Ben Saguibo a kas maysa kadagiti 15 a komisioner ti Filipino Centennial Celebration Commission:
November 2002
“It is my pleasure to appoint you to FCCC until December 31, 2006. You have a vital role to perform which will place many demands your time and energy. I am confident, however, that your background and expertise, you will contribute significantly as a member of the Commission. I thank you for your willingness to serve in this capacity.
(SGD) Benjamin J. Cayetano
Governor of Hawaii
Idi 1996, maysa kadagiti pinadayawan ti United Filipino Council of Hawaii a kas Progress Awardee, Labor and Construction Category. Pinullo metten dagiti sertipiko ken plake kas mangpaneknek nga adun ti nagapuananna a saan a para kenkuana ngem para iti sapasap a Local 368.