text:
Meka
Ti Meka[3] (Arabiko: مكة, Makkah, panangibalikas [ˈmækkæ]) ket maysa a siudad idiay Hejaz ken ti kapitolio ti probinsia ti Makkah idiay Saudi Arabia. Ti siudad ket mabirukan idiay 70 km (43 mi) idiay kaunegan ti Jeddah iti akikid a ginget iti kangato a 277 m (909 ft) ti pantar ti baybay. Ti populasionna idi 2012 ket 2 a riwriw, ngem dagiti agbisbisita ket ad-adu a pagkatluenna dagiti bilang ti tunggal maysa a tawen iti las-ud ti Hajj a paset ti panawen a natengtengngel iti maika-sangapulo ket dua a lunar a bulan ti Muslim ti Dhu al-Hijjah.
Nga isu ti nakaipasngayan a lugar ni Mahoma ken ti lugar a nakaisuratan ti Koran,[4][5] Ti Meka ket naipanpanunotan a kas ti kasantuan a siudad iti relihion ti Islam[6] ken maysa a peregrino a naam-ammuan a kas ti Hajj ket obligatorio para kadagiti amin a makabael a Muslim. Ti Hijaz ket nabayagen nga inturayan dagiti kaputotan ni Mahoma, dagiti sharif, a nawaya nga agturturay wenno basalo kadagiti dakdakkel nga imperio. Daytoy ket sinagepsep ti Saudi Arabia idi 1925. Iti moderno a panawenna, ti Meka ket nakakitkita ti adu a panagpadakkel iti kadakkel ken inpraestruktura. Gapu ti daytoy, ti Meka ket nakapukaw kadagiti adu a rinibu nga agtawen a pasdek ken dagiti arkeolohiko a sitio.[7] Tatta nga aldaw, adda dagiti agarup a 15 a riwriw a Muslim a mangbisbisita ti Meka, a mairaman dagiti adu a riwriw ti las-ud ti bassit nga aldaw ti Hajj.[8] A kas ti nagbanagan, ti Meka ket nagbalinen a maysa kadagiti kaaduan a kosmopolitano ken dibersio a siudad iti Muslim a lubong,[9] urayno dagiti saan a Muslim ket agtultuloyda a maiparit a sunrek ti siudad.[10]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti taga-ugma wenno nasapa a nagan para iti lugar ti Meka ket Bakkah (a naisurat pay iti Baca, Baka, Bakah, Bakka, Becca, Bekka, kdpy.).[11][12][13] Ti Pagsasao nga Arabiko a balikas, ti bukodna nga etimolohia, a kasla iti Meka, ket saan a nalawag.[14] Daytoy ket nawatiwat a namatmatian a sinonimo para iti Meka, daytoy ket naibagbaga a naisangsangayan a ti nasapa a nagan ti ginget a mabirukan idiay, bayat a dagiti Muslim nga eskolar ket sapasapda nga agus-usar a mangibaga ti sagrado a lugar ti siudad nga asideg a nakapalikmut ken mairaman ti Kaaba.[15][16]
Ti porma a Bakkah ket inus-usar para iti nagan ti Meka idiay Koran iti 3:96, bayat a ti porma a meka ket inus-usar iti 48:24.[14][17] Iti abagatan nga Arabiko, ti pagsasao nga inus-usar idiay akin-abagatan a paset ti Arabiano a Peninsula iti panawen ni Mahoma, ti b ken m ket mabalin dagiti nga agsinnukat.[17] Dagiti dadduma pay a nagibasaran ti Meka iti Koran (6:92, 42:5) ket tinawtawagan ti Umm al-Qura, a kayatna a sawen ket "ina ti amin a pagtaengan."[17]
Ti sabali pay a nagan ti Meka, wenno ti kaatapan ken banbantay a a nangpalikmut ti daytoy, segun ti Arabo ken Islamiko a tawidan, ket Faran wenno Pharan, a mangibagbaga ti Desierto ti Paran a naibaga idiay Daan Testamento.[18] Ti Arabo ken Islamiko a tawidan ket agtengtengngel a ti kaatapan ti Paran, iti nawatiwat a panagsasao, ket ti Hijaz ken ti lugar a nagtaengan ni Ishmael idi ket ti Meka.[18] Ni Yaqut al-Hamawi, ti maika-12 a siglo a Siriano a heograpo, ket insuratna a ti Faran ken "ti naiyulog ti Arabo a balikas ti Hebreo. Maysa kadagiti nagan ti Meka a naibaga iti Torah."[19] Adda ti maysa a Tal Faran ("Turod ti Faran") idiay ruar nga igid ti Meka.[19]
Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Meka ket tinurayan babaen ti Munisipalidad ti Meka, ti munisipal a konseho dagiti sangapulo ket uppat a lokal a nabutosan a kamkameng nga indauluan babaen ti mayor (tinawtawagan a kas maysa nga Al-Amin) nga indutok babaen ti gobierno ti Saudi. Ti agdama a mayor ti siudad ket ni Usama al-Bar.[20]
Ti Meka ket isu ti kapitolio ti Rehion ti Makkah, a mangiraman ti kaarruba ti Jeddah. Ti probinsial a gobernador idi ket ni Abdul Majeed bin Abdulaziz Al Saud manipud idi 2000 aginggana idi pimmusay idi 2007.[21] Idi 16 Mayo 2007, ni prinsepe Khalid bin Faisal Al Saud ket naidutok idi a kas ti baro a gobernador.[22]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Islamiko a tradison ket mangigupit ti rugi ti Meka kadagiti kaputotan ni Ishmael. Adu kadagiti Muslim ket mangitudo kapitulo almo 84:3–6 ti Daan a Testamento ti panangibaga ti perigrinasion idiay Ginget ti Baca, a nakitkita dagiti Muslim a kas ti panangibagbaga iti Meka a kas Bakkah iti Surah 3:96 ti Koran. Ti pay Griego a historiador a ni Diodorus Siculus a nagbiag idi baetan ti 60 BCE ken 30 BCE ket nangisurat ti maipanggep ti adayo a lugar idiay Arabia iti obrana iti Bibliotheca historica a nangipalpalawag ti nasantuan nga altar nga inbagbaga dagiti Muslim iti Kaaba idiay Meka "Ken ti templo ken nabangonen idiay, a nasatuan unay ken nakaro a rinaraeman babaen amin dagiti Arabiano".[23] Ni Ptolomeo ket sagpaminsan pay idi a mamgibagbaga kano idi a tinawtawagana ti Meka iti "Macoraba", ngem daytoy a panangilasin ket kontrobersial.[24]
Iti Sharḥ al- Asāṭīr, ti komentario iti Samaritano a kronolohia ti midrash dagiti Patriarka, iti di ammo a petsa a mabalin a naisurat idi maika-10 a siglo C.E., ket natunton a ti Meka Mecca ket inpatakder idi dagiti lallaki nga anak ni Nebaioth, ti kalakayan nga anak a lalaki ni Ishmael.[25][26][27]
Iti panawen idi maika-5 a siglo, ti Kaaba ket lugar idi a pagraraeman para kadagiti diosen ti pagano a tribu ti Arabia. Ti kangrunaan idi a pagano a diosen ti Meka ket ni Hubal, nga inabil idi idiay babaen ti nagturay a tribu ti Quraysh[28][29] ken nabati idiay aginggana idi maiak-7 a siglo.
Idi maika-5 a siglo,ti Quraysh ket tinengngelna ti Meka, ken nagablinda a nalaing a nagtagtagilako ken komersiante. Idi maika-16 a siglo timmiponda pay iti lukratibo a komersio ti rekado, sgapu ta dagiti gubat kadagiti sabali aparte ti lubong ket agpatpataud a mangilingay ti dalan ti komersio manipud kadagiti napeggad a dalan iti baybay kadagiti nasaysayaat a dalan iti daga. Ti Bisantinonga Imperio ket dati idi a nagtengel iti Baybay Nalannasit, ngem immad-adun ti panagpirata. Ti sabali pay idi a dalan a mapan iti Golpo Persiano babaendagitikarayan ti Tigris ken Euprates, ket naipangpangta pay idi babaen dagiti ekspolitasion manipud iti Sasasanida nga Imperio, ken riniribo pay babaen dagiti Lakmida, ken dagiti Gasanida, ken ti Gubgubat ti Romano–Persiano. Ti kaprominensia ti Meka a kas sentro ti komersio ket inatiwna pay ti siudad ti Petra ken Palmyra.[30] Nupay kasta, dagiti Sasanida ket saanda a kankanayon a nakaipangpangat iti Meka ken idi 575 CE isuda ket sinalaknibanda pay ti sudad ti Arabia manipud iti panagraut iti Pagarian ti Axum, nga indauluan ti Kristiano a daulona a ni Abraha. Dagiti tribu ti akin-abagatan nga Arabia, ket kimmidawda iti tulong manipud iti Persiano nga ari a ni Khosrau I, ken iti met sungbatna isu ket napan iti abagatan idiay Arabia nga addaan kadagiti soldado ken dagiti plota ti barko idiay Meka. Ti interbension ti Persiano ket nangatipa ti pannakaiwaras ti Kristianidad nga agpadaya idiay Arabia, ken ti Meka ken ti Islamiko a Propeta a ni Mahoma nga isu iti dayta a panawen ket agtawen iti innem idiay tribu ti Quraysh ket "saanto a dumakkel iti turay ti krus."[31]
Babaen ti tengnga ti maika-6 a siglo, adda idin dagiti tallo a nangruna a pagtaengan idiay akin-amianan nga Arabia, iti amin nga igid ti abagatan-laud nga aplaya a mangbeddeng ti Baybay Nalabbasit, iti mataengan a rehion iti nagbaetan ti baybay ken dagiti nalatak a bantay iti daya. Urayno ti luagar iti likmut ti Meka ket saan a maapitan, daytoy idi ti kabaknangan kadagiti tallo a pagtaengan nga adu kadagiti danum babaen ti nalatak a Bubon Zamzam ken ti puesto kadagiti pagballasiwan dagiti nangruna a dalan ti karaban.
Dagiti narusanger a kondision ti langa ti daga ti Arabiano a peninsula ket tikankanyon a kasasaad iti suppiat a nagbaetan dagiti lokal a tribu, ngem iti tinawen mangideklarada iti kappia ken mapanda amin idiay Meka iti maysa a tinawen a peregrinasion. Aginggana idi maika-7 a siglo, daytoy a panagbanniaga ket naikeddeng idi para kadagiti relihioso a rason babaen dagiti pagano nga Arabo tapno agraemda iti bukodda nga altar, ken uminom iti Bubon Zamzaml. Nupay kasta, daytoy pay ti panawen iti tunggal maysa a tawen a makappiaan dagiti suppiat, masolbar dagiti utang , ken ti komersio ket mapasamak kadagiti banag ti Meka. Dagitoy a tinawen a pasamak ket nangited kadagiti tribu iti kapanunotan iti sapasap nga identidad ken nangaramid ti Meka a kas maysa a nangruna a pagtengngaan ti isip para iti peninsula.[32]
Dagiti karaban ti kamelio, a nakunkuna nga immuna nga inusar babaen Magoma, ket paset idi ti agdurdur-as nga ekonomia ti Meka. Dagiti kumaduaan nagtitinnulagan babaen dagiti nagtagtagilako idiay Meka ken dagiti lokal a nomadiko a tribu, a mangiyeg kadagiti tagilako – lalat, dinguen, ken dagiti metal a namina kadagiti lokal a banbantay – idiay Meka tapno maikarga kadagiti karaban ken maawit kadagiti siudad idiay Siria Siria ken Irak.[33] Dagiti historikal a panangilaglagip ket mangited pay kadagiti dadduma a banag a dagiti tagilako manipud kadagiti sabali a pagilian ket mabalin pay a napan babaen ti Meka. Dagiti tagilako manipud idiay Aprika ken ti Adayo a Daya ket limmabas a mapan idiay Siria ket mairaman dagiti rekado, lalat, medisina, kawes, ken dagiti aadipen; iti maisubli ti Meka ket makaawat iti kuarta, ar-armas, dagiti sereal ken bino, ken dagitoy met ket maiwaras iti amin a paset ti Arabia. Dagiti taga-Meka ket nagpirma kadagitoy a tulagan kadagiti Bisantino ken dagiti Beduino, ken nakitinnulag iti natalged nga ilalabas dagiti karaban, ken nagitedda iti danum ken dagiti karbengan ti pagaraban. Ti Meka ket nagbalin a sentro ti nalukay a konpederasion ti kliente dagiti tribu, a nagiraman kadagiti Banu Tamim. Dagiti sabali a rehional a bileg ket dagiti Abisinio, Ghassan, ken Lakhm ket kimmapsutda idin ken pinanawanda ti komersio ti Meka nga isu ti kangrunaan a nagikaykaysa apuersa idiay Arabia idi naladaw a maika-6 a siglo.[32]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Meka ket addaan iti kangato iti 277 m (909 ft) iti ngato ti pantar ti baybay, ken agarup a 80 km (50 mi) iti uneg manipud iti Baybay Nalabbasit.[34] Ti Sentral Meka ket mabirukan iti koridor a nagbaetan dagiti banbantay, a kankanayon a matawtawagan iti "Kalawakaw iti Mekaa." Ti lugar ket aglaon iti ginget ti Al Taneem, ti Ginget ti Bakkah ken ti ginget ti Abqar. Daytoy a lokasion ti kabanbantayan ket nangipalawag ti kontemporaneo a panagpadakkel ti siudad. Ti siudad ket maipatengnga idiay lugar ti Masjid al-Haram, a nababbaba ngem iti kaaduan ti siudad. Ti lugar iti likmut ti meskita ket buklen ti daan a siudad. Dagiti nangruna nga abenida ket ti Al-Mudda'ah ken Sūq al-Layl iti amianan ti meskita, ken ti As-Sūg Assaghīr iti abagatan. Idi nagpadpadakkel dagiti Saudi iti Nalatak a Meskita idiay sentro ti siudad, nga idiay idi ket adda dagiti ginasot a balbalay ken itan ket sinukatanen dagiti nalawa nga abenida ken dagiti kuadrado ti siudad. Dagiti tradisional a balay ket naipatakder iti lokal a bato ken kadawyan a dua wenno tallo a kadsaaran. Ti dagup a kalawa ti Meka tatta nga aldaw ket sumurok a 1,200 km2 (460 sq mi).[35]
Iti kasakbayan ti moderno a Meka, ti siudad ket nangpadpadas ti bassit a nangruna a taudan ti danum. Dagidi immuna ket dagiti lokal a bubon, a kas ti Bubon Zamzam, a nagpataud ti kadawyan a natabang a danum. Ti maikadua a taudan idi ket ti ubbog ti Ayn Zubayda. Dagiti taudan iti daytoy nga ubbog ket dagiti banaty ti J̲abal Saʿd (Jabal Sa'd) and Jabal Kabkāb, a mabirukan iti bassit a kilometro iti daya ti Jabal Arafa wenno agarup a 20 km (12 mi) iti abagatan a daya ti Meka. Ti danum ket nabunag manipud daytoy babaen ti panagusar kadagiti kanal iti sirok ti dagas. Ti maikatlo a manmano a pagtaudan idi ket ti tudo nga inpenpen babaen ti tattao kadagiti bassit a pagidulinan ti danum wenno dagiti sisterna. Ti tudo ket saan unay nga adu ken mangipresenta pay iti layus ken peggad daytoyen manipud idi un-unana nga aldaw. Segun kenni Al-Kurdī, adda idin dagiti 89 a historiko a layus aginggana idi 1965, a mairaman dagiti nadumaduma a paset ti panawen ti Saudi. Iti naudi a siglo ti maysa a kakaruan ket napasamak idi 1942. Manipud idin, nabangonen dagiti penned tapno mabanagan ti problema.
Dagiti kaarrubaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ajyad
- Al Adl (2010-11-10)
- Al Faisaliyyah
- Al Gemmezah
- Al Ghassalah
- Al Hindawiyyah
- Al Iskan
- al-Khalidiya
- Al Maabda
- Al Muaisem
- Al Nuzha
- Al Rasaifah
- Al Shoqiyah
- Al Shubaikah
- Al Sulaimaniyyah
- Al Tundobawi
- Al Utaibiyyah
- Al Zahir
- Al Zahra
- Aziziyah
- Gazza[36]
- Jabal Al Nour
- Jarwal
- Jurhum [37]
- Mina
- Misfalah
- Shar Mansur[37]
- Suq Al Lail
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Meka ket adaan iti namaga a klima. Saan a kas dagiti sabali a sudad ti Saudi Arabia, ti Meka ket mangitalinaay ti nabara a temperaturana iti kalamiisan, ken mabalin a sumakop iti 18 °C (64 °F) iti rabii aginggana iti 30 °C (86 °F) iti malem. Dagiti temperatura iti kalgaw ket napudot unay ken malabsanna ti marka ti 40 °C (104 °F) iti malen ken lumaiis iti 30 °C (86 °F) iti rabii. Mabalin nga agtudo met bassit idiay Meka iti baetan dagiti bulan ti Nobiembre ken Enero.
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Thi ekonomia ti Meka ket kaaduan nga agdepdepende iti tinawen a peregrinasion. A kas inbaga ti maysa nga akademiko, "Dagiti taga-Meka ket awan dagiti panggedanda ngem ti agserbi laeng dagiti hajji." Ti matgedan a mapataud manipud iti Hajj, ket saan laeng a mangpaandar ti ekonomia ti Meka ngem iti pakasaritaan daytoy ket adu ti apektona iti ekonomia ti intero nga Arabiano a Peninsula. Ti matgedan ket mapataud kadagiti nadumaduma a waya. Ti maysa a pamay-an ket ti panagbuis dagiti peregrino. Dagiti buis ket napangina idi las-ud ti Nalatak a Depresion, ken adu nga adda dagitoy a buis ket adda aginggana idi naladaw a 1972. Ti sabali a waya iti panagpataud ti matgedan ti Hajj ket babaen dagiti serbisio kadagiti peregrino. Kas pagarigan, ti nailian a kompania ti eroplano ti Saudi, ti Saudia, ket agpataud ti 12% iti matgedanna manipud iti peregrinasion. Dagiti plete a binayadan dagiti peregrino iti ipapanda idiay Meka babaen ti daga ket agpataud pay ti matgedan; kas met dagiti otel ken dagiti kompania ti pagdagusan a mangibalay kaniada.
Ti siudad ket makaala iti ad-adu ngem $100 a riwriw, bayat a ti gobierno ti Saudi ket aggastos iti $50 a riwriw kadagiti serbisio para iti Hajj. Adda met dagiti dadduma nga industria ken dagiti paktoria iti siudad, ngem ti Meka ket awanen iti nangruna a papel iti ekonomia ti Saudi Arabia, a kangrunaan laeng a naibatay kadagiti eksport ti lana.[40] Dagiti bassit nga industria nga agpatpataray idiay Meka ket mairaman ti abel, alikamen, ken dagiti gamigam. Ti kaaduan ti ekonomia ket naibatay iti serbisio.
Ti siudad ket adun a dimmakkel kadagiti maika-20 ken maika-21 a siglo, gapu ti panagpasayaat ken kalaka ti panagbanniaga iti eroplano, ken nagpaadu daytoy kadagiti bilang dagiti peregrino a nakibingbinglay iti Hajj. Dagiti rinibu Saudi ket nagtrabtrabahoda iti amin a paset ti tawen tapno mangtaripato ti Hajj ken agtrabaho kadagiti otel ken dagiti paggatangan a mangserbi kadagiti peregrino;dagitoy nga agtrabtrabaho ket nagpaadu met ti kammasapulan para iti pagdagusan ken dagiti serbisio. Ti siudad ket addaan kadagiti adu a nawaya a dalan, ken aglaon kadagiti paggatangan ken dagiti natayag a pasdek.[41]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Munisipalidad ti Meka. Holymakkah.gov.sa. Naala idi 2013-02-03.
- ^ "Population". Statistical Yearbook 47 (2011). Central Department Of Statistics & Information. Naala idi 15 Nobiembre 2013.
- ^ Sagpaminsan a, Makkah wenno Bakkah.
- ^ Naipakasaritaan a pateg ti Koran ken ti Ḥadith A.M. Khan
- ^ Ti Nasken a maammuan ti Amin a maipanggep ti Koran Ahmed Al-Laithy
- ^ Nasr, Seyyed. Mecca, Ti Nasantuan, Medina, Ti Naraniag: Dagiti Kasantuan a Siudad ti Islam. Apertura. 2005
- ^ Taylor, Jerome (2011-09-24). "Meka para kadagiti Nabaknang: Ti kasantuan a lugar ti Islam ket 'agbalinen a Vegas'". The Independent. Londres.
- ^ Ti Saudi a torre: Ti Meka a maigiddiat ti Las Vegas: Nataytayag, nasansantuan ken nadaydayeg (gangani) iti ania man a lugar, The Economist, napetsaan idi Hunio 24 2010, Cairo.
- ^ Fattah, Hassan M.Dagiti Islamiko a Peregrino ket Mangiyegda ti Kosmopolitano nga Angin iti Saan a Maipada a Siudad, New York Times. Enero 20, 2005.
- ^ Esposito, John L. (2011). Ti Nasken a Maamuan ti sinoman a maipanggep ti Islam. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 25.
Ti Meka, a kasla ti Medina, ket Narikpan kadagiti saan a Muslim
- ^ Barbara Ann Kipfer (2000). Ensiklopediko a diksionario ti arkeolohia (Illustrated nga ed.). Springer. p. 342. ISBN 978-0-306-46158-3.
- ^ Cyril Glassé; Huston Smith (2003). Ti baro nga ensiklopedia ti Islam (Nabaliwan, nailustrado nga ed.). Rowman Altamira. p. 302. ISBN 978-0-7591-0190-6.
- ^ William E. Phipps (1999). Mahoma ken Hesus: ti panangipada dagiti propeta ken dagiti insursuroda (Nailustrado nga ed.). Continuum International Publishing Group. p. 85. ISBN 978-0-8264-1207-2.
- ^ a b Kees Versteegh (2008). C. H. M. Versteegh ken Kees Versteegh (ed.). Ensiklopedia ti pagsasao nga Arabiko ken linguistiko, Tomo 4 (Nailustrado nga ed.). Brill. p. 513. ISBN 9789004144767.
- ^ Daniel C. Peterson; Sher Ali Maulawi; Mirza Tahir; Ahmad Hadhrat (2007). Mahoma, propeta ti Dios. Wm. B. Eerdmans Publishing. pp. 22–25. ISBN 978-0-8028-0754-0.
- ^ Ti Nasantuan a Koran nga adda ti Panakaipatarus. Islam Internasional. 2004. p. 753. ISBN 978-1-85372-779-5.
- ^ a b c Philip Khûri Hitti (1973). Dagiti kapitolio a siudad ti Arabo nga Islam (Nailustrado nga ed.). Unibersidad ti Minnesota a Pagmalditan. p. 6. ISBN 978-0-8166-0663-4.
- ^ a b Sir Sayyid Aḥmad Khān (1870). Ti serye dagiti salaysay ti biag ni Mahoma: ken dagiti suheto a simmarsaruno. Londres: Trübner & co. pp. 74–76.
- ^ a b Reuven Firestone (1990). Dagiti panagbanbanniaga ti nasantuan a dagdaga: ti ebolusion ti sarsarita ti Abraham-Ismael iti Islamiko a panakaawat ti teksto. SUNY Press. pp. 65, 205. ISBN 978-0-7914-0331-0.
- ^ "Mecca Seeks to Lead Saudi Arabia's Solar Energy Expansion". Bloomberg. Bloomberg. 22 Septiembre 2012. Naala idi 20 Enero 2013.
- ^ "Prince Abdul-Majid, Governor of Mecca, Dies at 65". The New York Times. Associated Press. 2007-05-07. Naala idi 1 Enero 2008.
- ^ "Prince Khalid Al Faisal appointed as governor of Makkah region". Saudi Press Agency. 16 Mayo 2007. Naala idi 2008-01-01.
- ^ Translated by C H Oldfather, Diodorus Of Sicily, Volume II, William Heinemann Ltd., London & Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, MCMXXXV, p. 217.
- ^ Crone, Patricia (1987). Meccan Trade and the Rise of Islam. Princeton University Press. pp. 134–135. ISBN 1-59333-102-9.
- ^ Alan David Crown, Samaritan Scribes and Manuscripts, Mohr Siebeck 2001 p.27
- ^ Patricia Crone, M. A. Cook Hagarism: The Making of the Islamic World, Cambridge University Press 1977 p.22.
- ^ Hava Lazarus-Yafeh,Intertwined Worlds: Medieval Islam and Bible Criticism, Princeton University Press 1992 pp.61-62
- ^ Hawting, G. R. (1980). "The Disappearance and Rediscovery of Zamzam and the 'Well of the Ka'ba'". Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London. 43 (1): 44–54 (44). JSTOR 616125.
- ^ Islamic World, p. 20
- ^ Lapidus, p. 14
- ^ Bauer, S. Wise (2010). The history of the medieval world: from the conversion of Constantine to the First Crusade. W. W. Norton & Company. p. 243. ISBN 978-0-393-05975-5.
- ^ a b Lapidus, pp. 16–17
- ^ Islamic World, pp. 17–18
- ^ Islamic World, p. 13
- ^ "Mecca Municipality". Holymakkah.gov.sa. Naala idi 2010-04-06.
- ^ Nauram ti kaarubaan ti Meka idiay asideg dagiti peregrino ti Hajj Naiyarkibo 2013-05-11 iti Wayback Machine. news.outlookindia.com (2005-01-17)
- ^ a b NigeriaNews: "Ti Kano ket nagrenrenta kadagiti 15a balay idiay Saudi para kadagtii peregrino" Naiyarkibo 2011-07-14 iti Wayback Machine. Ndn.nigeriadailynews.com (2009-06-30). Naala idi 2013-02-03.
- ^ "Weather averages Mecca". PME. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-12-26. Naala idi Agosto 17, 2009.
- ^ "Mecca Climate and Weather Averages, Saudi Arabia". Weather2Travel. Naala idi 2014-10-14.
- ^ Mecca. World Book Encyclopedia. 2003 edition. Volume M. p. 353
- ^ Howden, Daniel (2006-04-19). "Shame of the House of Saud: Shadows over Mecca". London: The Independent (UK). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-05-20. Naala idi 2007-05-03.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- dagiti editor ti Time-Life Books. (1999). Amia kadi tikita ti biag kadagtii daga ti propeta: Islamiko a lubong, AD 570 – 1405. Time-Life Books. ISBN 0-7835-5465-6.
{{cite book}}: Addaan iti sapasap a nagan ti
|author=(tulong)
- "Quraysh". Encyclopædia Britannica. Britannica Concise Encyclopedia (online). 2007. Naala idi 2007-02-19.
- Lapidus, Ira M. (1988). Ti Pakasaritaan dagiti Islamiko a Kagimongan. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-22552-3.
- Hawting, G. R. (1980). "Ti Pannakapukaw ken Pannakaduktal manen ti Zamzam ken ti 'Bubon ti Ka'ba'". Warnakan ti Eskuela ti Oriental ken Aprikano a Panagadadal, Unibersidad ti Lon dres. 43 (1): 44–54. JSTOR 616125.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rosenthal, Franz; Ibn Khaldun (1967). Ti Muqaddimah: Ti Pangyuna a Pakasaritaan. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-09797-6.
- Crone, Patricia (1987). Meka a Panaglaklako ken ti Panagpangato ti Islam. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Burton, Richard Francis (1855). Kabukbukodan a Naratibo ti Peregrino ti Al-Madinah ken Meccah — Tomo 1 (Text file). 2. Vol. 1 (Pannakailaglagipan nga ed.). Tylston ken Edwards. Naala idi 2008-10-22.
- Burton, Richard Francis (1855). Kabukbukodan a Naratibo ti Peregrino ti Al-Madinah ken Meccah — Tomo 2 (Text file). 2. Vol. 2 (Pannakailaglagipan nga ed.). Tylston ken Edwards. Naala idi 2008-10-22.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Meka iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Meka iti Wikiquote (iti Ingles)
- Munisipalidad ti nasantuan a Meka Opisial a website (iti Arabiko)


c: text/html

text:
San Isidro, Davao del Norte
Ti San Isidro ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Davao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Isidro ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[3]
- Dacudao
- Datu Balong
- Igangon
- Kipalili
- Libuton
- Linao
- Mamangan
- Monte Dujali
- Pinamuno
- Sabangan
- San Miguel
- Santo Niño
- Sawata
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Republika a Tignay Blng. 9265" (PDF). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2015-09-23. Naala idi 2013-06-03.
- ^ Municipality of San Isidro | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Davao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Davao del Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Antonio Vivaldi
Ni Antonio Lucio Vivaldi (4 Marso 1678 – 28 Hulio 1741), a nabiengasan ti il Prete Rosso ("Ti Nalabbasit a Padi") gapu ti nalabbasit a buokna, ket maysa idi a Benesiano Barok a komposer, padi, ken birtuoso a biolinista, a naipasngay idiay Benesia. Isu ket mabigbigan a kas maysa kadagiti kalatakan a Barok a kompositor, ti inpluensiana ti las-ud ti kabibiagna ket nawatiwat iti kadagupan ti Europa. Ni Vivaldi ket nagruna anamammoan para iti panagpartuat kadagiti instrumento a tokar, a naipangpangruna para iti biolin, ken dagiti pay sagrado a koro nga obobra ken dagiti sumorok a 40 nga opera. Ti kadayegan anaamammoan nga obrana ket ti serie dagiti biolin a tokar a naamammoan a kas ti Ti Uppat a Tiempo.
Adu kadagiti pinarpartuatna ket naisurat para kadagiti musika ti babbai a kadkadua iti Ospedale della Pietà, ti kamara dagiti napanawan nga ububbing a nagtarabahoan ni Vivaldi manipud idi 1703 aginggana idi 1715 ken manipud idi 1723 aginggana idi 1740. Ni Vivaldi ket nagballigi pay ti panakaentablada kadagiti operana idiay Benesia, Mantua ken Vienna. Kalpasan ti pakayamammona kenni Emperador Karlos VI, ni Vivaldi napan idiay Vienna a nagnamnama nga isu ket maipangruna. Ti Emperador ket pimmusay kalpasan idi simmangpet ni Vivaldi, ken ti komposer ket natay nga agpalpalama, nga awan ti natalinaay a pagtaudan ti matgedan.
Ngem ti musika ni Vivaldi ket nasayaat a naawawat idi la-ud ti kabibiagna, ngem daytoy ket naapday ti kinadayegna aginggana idi adda ti nasiglat a panagpabaro idi umuna a gudua ti maika-20 a siglo. Tatta nga aldaw, ni Vivaldi ket mairanggo kadagiti kadayegan ken nawatiwat a nairehistro a Barok a komposer.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo
Taudan / Adu pay a mabasbasa
- Brizi, Bruno, "Maria Grazia Pensa" iti Musika ken Sursurat, Tomo. 65, Tomo. 1 (Ene., 1984), pp. 62–64
- Bukofzer, Manfred (1947). Musika iti Barok a Panawen. New York, W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-09745-5.
- Cross, Eric (1984). Panagrepaso iti I libretti vivaldiani: recensione e collazione dei testimoni a stampa by Anna Laura Bellina;
- Formichetti, Gianfranco Venezia e il prete col violino. Vita di Antonio Vivaldi, Bompiani (2006), ISBN 88-452-5640-5.
- Heller, Karl Antonio Vivaldi: Ti Nalabbasit a Padi ti Benesia, Amadeus Press (1997), ISBN 1-57467-015-8
- Kelly, Sarah Bruce, Ti Annina ti Nalabbasit a Padi Naiyarkibo 2018-03-19 iti Wayback Machine, 2009 Bel Canto Press, ISBN 978-0-578-02566-7
- Kelley, Sarah Bruce, Vivaldi's Muse Naiyarkibo 2018-03-19 iti Wayback Machine, 2011 Bel Canto Press, ISBN 978-0-9836304-0-1
- Kolneder, Walter Antonio Vivaldi: Dagiti Dokumento ti Biagna ken Obobra, C F Peters Corp (1983), ISBN 3-7959-0338-6
- Quick, Barbara, Dagiti Birhen ni Vivaldi (nobela), HarperCollins (2007), ISBN 978-0-06-089052-0.
- Robbins, H.C., Vivaldi: Boses iti Barok, Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan, 1996 ISBN 0-226-46842-9
- Romijn, André. Dagiti Nailemlemmeng a Dangngay: Ti Nalimed a Biag ni Antonio Vivaldi, 2007 ISBN 978-0-9554100-1-7
- Selfridge-Field, Eleanor (1994). Benetiano nga Instrumento a Musika, manipud kenni Gabrieli aginggana kenni Vivaldi. New York, Dover Publications. ISBN 0-486-28151-5.
- Talbot, Michael, Antonio Vivaldi, Insel Verlag (1998), ISBN 3-458-33917-5
- Talbot, Talbot: "Antonio Vivaldi", Grove Music Online, ed. L. Macy (Naala idi 26 Agosto 2006), (umannamon a panagserrek) Naiyarkibo 2008-05-16 iti Wayback Machine
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Antonio Vivaldi iti Wikimedia Commons


text:
Unisan
Ti Unisan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Unisan iti 36 a barbaranggay.[2]
- Almacén
- Balagtás
- Balanacan
- Bulo Ibabâ
- Bulo Ilaya
- Bonifacio
- Burgos
- Caigdál
- General Luna
- Kalilayan Ibabâ
- Cabulihan Ibabâ
- Mairok Ibaba
- Kalilayan Ilaya
- Cabulihan Ilaya
- Mabini
- Mairok Ilaya
- Malvar
- Maputat
- Muliguin
- Pagaguasan
- Panaon Ibabâ
- Panaon Ilaya
- Pláridel
- F. De Jesús (Pob.)
- R. Lapu-lapu (Pob.)
- Raja Solimán (Pob.)
- R. Magsaysay (Pob.)
- Poctol
- Punta
- Rizal Ibabâ
- Rizal Ilaya
- San Roque
- Socorro
- Tagumpay
- Tubas
- Tubigan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Unisan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Kas panangtulong kadagiti kakabsat tayo a mannalon wenno dagiti “Silent Frontliners”, napasamak ti panakaiwaras ti abono kadagiti mannalon ti pagay ditoy ili tayo a Santa Lucia. Daytoy ket babaen ti panangidaulo ti nasiglat ken naalibtak nga ama ti ili, Hon. Joseph Simon B. Valdez. Kadwana ti nasao nga ganuat dagiti nasaririt nga Konsehales ti ili nga idadauluan ni Vice Mayor Eduardo Toquero. Kadwada pay dagiti nagaget nga staff ti Municipal Agriculture’s Office babaen ti panangilulangalong ni Municipal Agriculturist Ronald Hernaez.
Ti nasao nga programa ket napunduan manipud ti RA 7171 Municipal Share nga aggatad ti Php 8 million.
Siraragsak a inawat dagiti mannalon ti pagay gapu ti nabara a suporta ti lokal a gobyerno kadagiti mannalon ditoy ili tayo a Santa Lucia.
Daytoy a programa ken tinawen nga maar-aramid, ta patyen unay dagiti agrebbeng nga opisyales ti ili, nga dagiti kakabsat mannalon ket isu da Sanggir ti Pagilian.


text:
Wikipedia:Lua
Ti Lua ket maysa a pagsasao ti panangprograma a mabalin tattan a magun-od, babaen ti Scribunto a pangpaatiddog ti MediaWiki. Ti kodigo ti Lua ket mabalinen a maikabil kadagiti plantilia babaen ti panagusar ti "{{#invoke:}}" a pamay-an iti Scribunto a pangpaatiddog ti MediaWiki.
Ti Lua a taudan a kodigo ti ket naipenpen kadagiti panid a makunkuna iti modulo (kas pagarigan ti Modulo:Kumusta). Dagitoy nga agmaymaysa a modulo ket maiparuarto (babaen ti "{{#invoke:}}") kadagiti plantilia a pampanid (a kas ti Modulo:Kumusta/dok nga agus-usar ti kodigo iti {{#invoke:kumusta|kumusta}} tapno mangipakita ti teksto iti "Kumusta amin nga Ilokano, iti lubong!").
Pangsubok[urnosen ti taudan]
Ti batayan a pangsubok para kadagiti eskritu ti Lua iti Wikipedia ket magun-od idiay Modulo:UnitTests. Daytoy ket mangpalubos a mangtungpal kadagiti eskritu iti maysa a naited nga agasmang dagiti naikabkabil ken mangpasingked dagiti manamnama a maparuar ken mapataud. Ti pangsubok ket naipangpangruna nga agserbi para kadagiti napardas a panagkita kadagiti dumakes iti dati a kasasaad, dagiti panagbalbaliw iti maysa nga eskritu ket makaiyeg kadagiti baro a problema.
Babaen ti taripnong, ti pangsubok para iti maysa a modulo a kas ti Modulo:Kumusta ket naikabil idiay Modulo:Kumusta/pangsubok, ken matungpal idiay Modulo tungtungan:Kumusta/pangsubok nga adda kasla kadagiti
{{#invoke: Kumusta/pangsubok| run_tests}}. Dagiti pangsubok a pamay-an ket nasken a mangrugi iti "test". Ti maysa a nalaka a kas pagarigan manipud iti Modulo:Kumusta/pangsubok ket adda dita baba.
-- Pangsubok para iti [[Modulo:Kumusta]]. Pinduten ti tungtunganna a panid tapno maipataray ti pangsubok.
local p = require('Modulo:UnitTests')
function p:test_kumusta()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Kumusta | kumusta}}', 'Kumusta amin nga Ilokano, iti lubong!')
end
return p
Para iti listaan kadagiti amin a modulo nga agus-usar ti pangsubok, kitaen ti Espesial:Whatlinkshere/Modulo:UnitTests.
Adda met ti sabali a maus-usar a modulo para iti pangsubok a maus-usar a tinawtawagan ti Modulo:ScribuntoUnit, a nagtaud manipud iti Wikipedia ti Hungaria. Iti langlanga daytoy ket kapadpada ti Modulo:UnitTests, ngem addan ti sabali nga estilo iti pannakakodigo, ken agiparang kadagiti pudno a biddut a naikulong babaen ti panagusar kadagiti nasalakbiban a panatawag. Addaan pay ti pamay-an a mangipada kadagiti panagtumpaw iti kaunegan iti naited a presision.
Panagmarka kadagiti nabaliwan a plantilia[urnosen ti taudan]
Pangngaasi nga ikabil ti plantilia ti {{lua}} kadagiti subpanid ti dokumentasion kadagiti amin a plantilia nga agus-usar ti Lua. Daytoy ket makatulong ti pannakaipayammo ti panagusar iti Lua ken ti panagibaliw kadagiti plantilia. Ti tabasna ket makita dita baba:
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen ti taudan]
- Manual a maipapan iti Lua (iti Ingles)
- Pagsursuruan ti panagsurat ti Lua (iti Ingles)
- Manual a maipapan iti Lua manipud idiay lua.org (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Sambal
Ti Sambal[2] wenno Sambali ket ti pagsasao a Sambaliko a naipangpangruna a naisasao kadagiti ili ti Zambal ti Santa Cruz, Candelaria, Masinloc, Palauig, ken Iba, iti ili ti Pangasinan iti Infanta idiay Filipinas; dagiti agsasao ket mabirukan pay idiay Panitian, Quezon, Palawan ken Baranggay Mandaragat wenno Buncag iti Puerto Princesa.
Naitermino pay ti Sambal a kas Tina kadagiti dadduma a reperensia. Nupay kasta, ti termino ket naikeddeng a makapsagid kadagiti agsasao iti pagsasao. Ti makapasagid a termino ket immuna a nausar idi agarup a paset ti panawen ti 1976 aginggana idi 1979 babaen dagiti agsuksikosok manipud iti Summer Institute of Linguistics (itan ket SIL International).[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sambal iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Sambal". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 529. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Call Me Sambal – Don't Call Me Tina
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pablaak iti Tina ken dagiti dadduma a sasao a FilipinoPDF
- Dagiti wadan a recording manipud iti GRN Network iti Tina ken ti Candelariero a sub-karurayna


text:
Iti laksid ti agdama a pandemia, naaramid ti maysa a Panagyaman (Thanksgiving Service) kas gagangay a maar-aramid no dumanon ti panag-fiesta ti ilitayo.
Iti laksid ti agdama a pandemia, naaramid ti maysa a Panagyaman (Thanksgiving Service) kas gagangay a maar-aramid no dumanon ti panag-fiesta ti ilitayo.
Agyamantayo iti Apo a Namarsua ta innikkannatayo manen iti baro nga agsapa ket intay dawaten ti bendisionna para iti tumunggal maysa ket iyadayona koma ti sangalubungan iti daytoy agraira a sakit.
“Sititibker tayo latta a mangsarsaranget iti ania man a mapaspasamak ditoy ilitayo, nga uray ania man a parikot ti dumteng, agyamantayo latta iti Apo a Namarsua.” – WDB


text:
San Ildefonso, Bulacan
Ti San Ildefonso ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Ildefonso ket nabingbingay a politikal iti 36 a barbaranggay.[2]
- Akle
- Alagao
- Anyatam
- Bagong Barrio
- Basuit
- Bubulong Munti
- Bubulong Malaki
- Buhol na Mangga
- Bulusukan
- Calasag
- Calawitan
- Casalat
- Gabihan
- Garlang
- Lapnit
- Maasim
- Makapilapil
- Malipampang
- Matimbubong
- Nabaong Garlang
- Palapala
- Pasong Bangkal
- Pinaod
- Poblacion
- Pulong Tamo
- San Juan
- Santa Catalina Bata
- Santa Catalina Matanda
- Sapang Dayap
- Sapang Putik
- Sapang Putol
- Sumandig
- Telapatio
- Upig
- Umpucan
- Mataas na Parang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of San Ildefonso | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
World Wide Web
Ti World Wide Web (naipangyababaan a kas ti WWW wenno W3,[1] kadawyan a naam-ammuan a kas ti web) ket ti sistema dagiti nagsisilpo a dokumento ti hypertesto a maserrekan babaen ti Internet. No agusar ti pagbasabasa ti web, mabalinen ti makabuya kadagiti panid ti web a mabalin nga aglaon ti testo, ladladawan, dagiti video, ken dadduma pay a multimidia ken daliasaten kadagiti nagabetanda babaen dagiti hipersilpo.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "World Wide Web Consortium".
The World Wide Web Consortium (W3C)...


text:
Pagsasao a Siraya
Ti pagsasao a Siraya ke ti pagsasao a Formosano a naisasao aginggana idi patingga ti maika-19 a siglo babaen dagiti indihenio a tattao a Siraya ti Taiwan. Adda dagiti eskolar a namatmati a ti Taivoan ken Makatao ken dagiti dua a dialekto ti Siraya, ngem itan ket ad-adun dagiti ebidensia a mangipakita a maitagikuada kadagiti sabali a pagsasao.
Adda dagiti nadumaduma a komunidad ti Siraya a nairaman iti maysa a Sirayano a kultura ken tignay ti panangipaungar ti pagsasao kadagiti ad-adu ngem maysa a dekada. Babaen ti lingguistiko a panagsukisok ken panangisuro iti pagsasao, ipang-ungaren dagiti patneng ti nakayanakanda pagsasao a napauten a malmalmeng kadagiti napalabas a siglo. Ti grupo ti ubbing a Siraya idiay Distrito ti Xinhuat ti Tainan a naipangpangruna iti lugar ti Kou-pei ken Chiou Chen Lin ket makabaelda nga agsao ken agkanta iti pagsasao a Siraya.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Musu hapa Siraya Naiyarkibo 2008-09-06 iti Wayback Machine (iti Insik)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Parañaque
Dagiti lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Parañaque, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Siudad ti Parañaque iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna distrito ti Rizal, ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV iti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti Parañaque ket naigrupo idi ti Las Piñas iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, a ka sti parlamentario a distrito ti Las Piñas-Muntinlupa. Daytoy ket naikkan idi ti bukodna a pannakabagi iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi idi 1987, ken nabingbingay idi kadagiti dua a distrito kalpasan idi nabaliwan ti nainkalintegan a dokumento ti siudad (Republika Tignay Blng. 8507 Naiyarkibo 2016-03-04 iti Wayback Machine) babaen ti RA 9229 Naiyarkibo 2011-06-04 iti Wayback Machine, a naaprobaran idi Disiembre 17, 2003.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Baclaran, Don Galo, La Huerta, San Dionisio, San Isidro, Santo Niño, Tambo, Vitalez
- Kalawa: 17.06 km²
- Populasion (2010): 229,895
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: B.F. Homes, Don Bosco, Marcelo Green Village, Merville, Moonwalk, San Antonio, San Martin de Porres, Sun Valley
- Kalawa: 27.99 km²
- Populasion (2007): 358,231
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Enerhia
Iti pisika, ti enerhia ket isu ti saan a dagus a napalpaliiw a kaadu manipud kadagiti adu a porma, a kas ti kinetiko nga enerhia, makapataud nga enerhia, naraniag nga enerhia, ken dagiti dadduma pay; a nailista iti pakabuklan iti daytoy nga artikulo. Daytoy ket maysa a nangruna a topiko iti siensia ken teknolohia ken daytoy nga artikulo ket mangted iti pakabuklan kadagiti nangruna nga aspetona, ken mangited kadagiti adu a naisangayan nga artkulo a maipanggep iti enerhia ken dagiti nadumaduma a porma ken dagiti konteksto.
Ti saludsod ket "ania kadi ti enerhia?" daytoy ket narigat a masungbatan iti maysa a nalaka, iti waya a nalaka maawatan, urayno ti enerhia ket mabalin a maingetan a maipalawag iti teoretikal a pisika. Kadagiti balikas ni Richard Feynman, "Daytoy ket importante a ibanagan a ti pisika tatta nga aldaw, awanantayo ti pannakaammo no ania ti enerhia. Awanantayo iti maysa a ladawan kadagiti bassit a banag iti maysa a depinitibo a kaadu."[1]
Nupay kasta, daytoy ket nalawag a ti enerhia ket kankanayon a kammasapulan para kadagiti panagaramid ti mekanikal nga obra, ken ti konsepto ket adda ti nalatak a kinapangruna iti masna a siensia. Dagiti masna a batayan a paset a pakairukodan ti enerhia ket dagiti inus-usar para iti mekanikal nga obra; dagitoy ket kankanayonda a kapadpada iti paset ti puersa a maipaadu babaen ti paset ti kaatiddog. Dagiti sabali pay a kapadpada a paset ti enerhia ket dagiti masa a paset a maipaadu babaen dagiti kapardas ti paset a naikuadrado.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Richard Feynman, kadagiti Lektura ni Feynman iti Pisika (1964) Tomo I, 4-1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alekseev, G. N. (1986). Enerhia ken Entropia. Moscow: Mir Publishers.
- Crowell, Benjamin (2011) [2003]. Light and Matter. Fullerton, CA: Lawag ken Banag.
- Ross, John S. (23 Abril 2002). "Obra, Bileg, Kinetiko nga Enerhia" (PDF). Project PHYSNET. Estado nga Unibersidad ti Michigan.
- Smil, Vaclav (2008). Enerhia iti katutubo ken kagimongan: sapasap nga enerhetiko dagiti narikut a sistema. Cambridge, USA: MIT Press. ISBN 0-262-19565-8.
- Walding, Richard; Rapkins, Greg; Rossiter, Glenn (1999-11-01). New Century Senior Physics. Melbourne, Australia: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-551084-4.


text:
LINGAYEN, Pangasinan– Simmarungkar ni Senadora Maria Imelda Josefa Remedios “Imee” Marcos iti probinsia ti Pangasinan ita Nobiembre 18, para iti public service advocacies daytoy. Iti mammanday linteg, a pagaammo met a kas #SuperAteNgPangulo, ket iyussuatna iti Nutribun Feeding Program para dagiti agtutubo ti ili ti Bayambang ken Siudad ti Dagupan. Agdagup iti 2,000 naimas a dasar iti naparang-ay a Nutribun ket maiwaras kadagiti ubing manipud kadagiti nasao a lugar.
Iti Nutribun ket maysa a produkto a tinapay nga inrugi daydi ama ti Senadora, Ferdinand Marcos Sr. idi
inturayanna iti pagilian kas Pangulo idi 1970’s. Nutribun is a bread product introduced by the senator’s late father, Ferdinand Marcos Sr. when Idanguluanna met iti pannakaiwaras iti Department of Social Welfare and Development’s Assistance To Individuals In Crisis Situation (AICS) nga aggatad iti PhP18 milion.
Iti AICS ket maysa a programa ti gobierno nga agserserbi a kas maysa a safety net wenno stop-gap measure tapno suportaran iti ilulungaw dagiti katutubo a tattao ken pamilia nga agsagsagaba manipud kadagiti di ninamnama a paspasamak iti biag wenno krisis. Nangrugi iti programa idi 2014 ken narebisar idi 2019 tapno tulongan iti social amelioration program tapno masustener dagiti kangrunaan a pakasapulan dagiti pamilia a kasta unay a naapektaran iti agpada a salunat ken parikut ti kagimongan ekonomia.
Agarup 6,000 a benepisario manipud Alaminos City (Sison Convention Center), San Carlos City (Activity Center), Bayambang (Balon Bayambang Event Center), Binalonan (Ramon Guico Sr. Sports and Civic
Center), Calasiao (Calasiao Sports Complex) ken Dagupan City (People’s Astrodome) iti makaawat ti PhP3,000 tunggal maysa. Kasta met, agbuya ni Sen. Imee kadagiti naisangsangayan a pabuya ni Lyca Gairanod ken Bandang Lapis idiay Dagupan City Plaza.
Ileppasna iti panangbisitana iti panangkuyog kadagiti opisiales ti Dagupan City seremonia ti panangsindi iti
arkos ti Paskua iti Quintos Bridge. Agpaspasiar iti Senadora iti aglawlaw ti pagilian tapno rambakan iti bulan ti pannakaipasngayna, kakuyogna iti pannakigayyem ken kinamanagpadagus iti Norte, iti maysa a panangipakita iti panagyaman.
(AMB-PIA Pang/PMCJr.-ABN)


text:
Dagiti panagbubutos idiay Filipinas
Dagiti panagbubutos idiay Filipinas ket addaan kadagiti nadumaduma a kita. Ti presidente, bise presidente, ken dagiti senador ket mabutosanda kadagiti immen a tawen a termino, bayat a dagiti Kameng dagiti Pannakabagi ti Filipinas, dagiti gobernador, dagiti bise gobernador, kamkamemng ti Sangguniang Panlalawigan , dagiti mayor, dagiti bise mayor, kamkamemng ti Sangguniang Panlungsod/kamkamemng ti Sangguniang Bayan, dagiti opisial ti baranggay, ken ti kamkammeng ti Sangguniang Kabataan ket mabutosan nga agserbi kadagiti tallo a tawen a termino.
Ti Kongreso ket addaan iti dua a kamara. Ti Kamara dagiti Pannakabagi ket addaan kadagiti 92 a tugaw manipud idi 2013, a dagitoy ket 80% ket nagbibinglayan iti agmaymaysa a tugaw kadagiti elektoral a distrito ken 20% ket nailasn iti listaan ti partido segun ti nabaliwan a Hare quota ken dagiti nabatbati ket di naikaskaso ken ti patingga iti tallo a tugaw, a mabalin laeng a maserrekan iti marginalisado ken saan unay a nairepresenta a grupgrupo ken parpartido, dagiti lokal a partido, ken dagiti sektoral a payak dagiti kangrunaan a partido a mangirepresenta kadagiti marginalisado. Ti Batay-linteg ti Filipinas ket palubosanna ti Kamara dagiti Pannakabagi iti addaan kadagiti 250 a kameng nga awan iti pannakasapul para iti panagpasayaat iti batay-linteg. Ti Senado ket addaan kadagiti 24 a kameng a nabutosan iti sangkapagilian a panangirepresenta; saanda a mangirepresenta ti ania man a heograpikal a distrito. Kagudua ti Senado ket mapabaro kadagiti tunggal tallo a tawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website ti Komision dagiti Panagbubutos (iti Ingles)


text:
Walter Mondale
Ni Walter Frederick "Fritz" Mondale (Enero 5, 1928 – Abril 19, 2021) ket maysa nga Amerikano a politiko ti Partido Demokratiko a nagserbi idi a kas ti maika-42 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1977–1981) babaen ni Presidente Jimmy Carter, ken Senador manipud idiay Minnesota (1964–1976). Isu ti kandidato para iti presidente ti Partido Demokratiko iti panagbubutos ti presidente ti Estados Unidos idi 1984.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Walter Mondale iti Wikimedia Commons


text:
Instrumento ti kuerdas
Dagiti instrumento ti kuerdas ket dagiti instrumento ti musika nga agpataud ti uni manipud kadagiti agpigpigerger a kuerdas. Iti kaaduan kadagiti nakuerdasn nga instrumento, dagiti panagpigerger ket maian iti bagi ti instrumento, ken agpigerger pay daytoy, a kakuyogna ti angin iti unegna. Iti panggep ti Hornbostel-Sachs iti pannakaidasig ti intrumento ti musika, nga inus-usar iti organolohia, dagitoy ket tinawtawagan iti kordopono. Dagiti kadawyan nga instrumento iti pamilia ti kuerdas ket dagiti guitara, sitar, rebab, elektriko a baho, biolin, biola, tselo, kontra baho, banjo, mandolina, ukulele, bouzouki, kenarpa.
PakasaritaanUrnosen
Dagiti nasapa nga intrumento ti kuerdas ket nakali idiay taga-ugma a Mesopotamia, a kas ti arpa iti Ur, a napetsaan idi 2500 SK.[1]
Dagiti kita ti instrumentoUrnosen
PannakaaramidUrnosen
Dagiti instrumento ti kuerdas ket mabalin a mabingbingay kadagiti tallo a grupo.
- Dagiti Lute – dagiti instrumento a dagiti kuerdasna ket nasuportaran babaen ti tengnged ken ti bagi, kas pagarigan ti gitara, ti biolin, ken ti baglama.
- Dagiti arpa – dagiti instrumento a dagiti kuerdasna ket addaan iti kuadro.
- Dagiti sitara – dagitiinstrumento a dagiti kuerdasna ket ket naikapet iti bagi, a aks ti guqin, a simbalo, ti autoarpa, wenno ti piano.
Mabalin pay a mabingbingay dagiti instrumento kadagiti grupo no kasano ti panagay-ayam ti instrumento.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Chanan, Michael (1994). Musica Practica: The Social Practice of Western Music from Gregorian Chant to Postmodernism (iti Ingles). Verso. p. 170. ISBN 978-1-85984-005-4.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Stringed Instruments" [Dagiti Instrumento ti Kuerdas]. Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
Bremen
Ti Siudad a Munisipalidad ti Bremen (Aleman: Stadtgemeinde Bremen, Panangibalikas nga Aleman: [ˈbʁeːmən] (dengngen)) ket maysa a Hanseatika a siudad idiay amianan a laud ti Alemania. Daytoy ket maysa a komersio ken industria a siudad nga adda dagiti nangruna a puerto idiay Karayan Weser, ti Bremen ket paset ti Bremen-Oldenburg a metropolitano a lugar (2.4 a riwriw a tattao). Ti Bremen ket isu ti maikatlo a kaaduan ti populasion a siudad idiay Akin amianan nga Alemania ken ti maikasangapulo idiay Alemania.
Ti Bremen ket adda ti 60 km (37 mi) iti abagatan manipud ti sabangan ti Karayan Weser idiay Baybay Amianan. Nga adda ti Bremerhaven idiay asideg ti sabangan, dagitoy dua ket buklenda dagiti estado ti Bremen (opisial a nagan: Freie Hansestadt Bremen - Nawaya a Hanseatika a Siudad ti Bremen).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bevölkerungsentwicklung im Land Bremen" (PDF). Statistisches Landesamt Bremen (iti Aleman). Hunio 2021.


text:
Listaan dagiti Nobel a laureado iti Literatura
Ti Premio Nobel iti Literatura (Sueko: Nobelpriset i litteratur) ket tinawen a gungguna babaen ti Sueko nga Akademia kadagiti mannurat a nakaited ti naisangayan a kontribusion iti literatura a pagobraan. Daytoy ket maysa kadagiti lima a Premio Nobel a binangon babaen ti 1895 testamento ni Alfred Nobel, a nagungunaan para iti naisangayan a kontribusion iti kimika, pisika, literatura, kappia, ken pisiolohia wenno medisina.[1] A kas nairuknoy babaen ti testamento ti linteg ni Nobel, ti gunguna ket inadministro babaen ti Pundasion ti Nobel ken ipagunguna babaen ti komite a buklen ti lima a kamkameng a binutosaan babaen ti Sueko nga Akademia.[2] Ti immuna a Premio Nobel iti Literatura ket naipagunguna idi 1901 kenni Sully Prudhomme iti Pransia. Ti tunggal maysa nga umawat ket mangawat ti medalia, diploma ken kuarta a premio a nagdumaduma kadagiti napalabas a panawen.[3] In 1901, Ni Prudhomme nakaawat ti 150,782 SEK, kapada daytoy ti 7,731,004 SEK idi Disiembre 2007. Ti gunguna a maipresenta idiay Estokolmo iti tinawen a seremonia iti Disiembre 10, ti anibersario ti ipupusay ni Nobel.[4]
Manipud idi 2013, ti Premio Nobel iti Literatura ket naipagunguna kadagiti 110 a tattao.[5] Idi inawatna ti gunguna idi 1958, ti naipasngay idiay Rusia a ni Boris Pasternak ket napilit idi a nagmadi babaen ti presion ti gobierno ti Kappon ti Sobiet. Idi 1964, ni Jean-Paul Sartre ket nagmadi a nangawat ti Premio Nobel iti Literatura, ken isu ket kankanayon a nangawat kadagiti amin a a napalabas a pamamdayaw kaniana.[6] Sangapulo ket tallon a babbai ti nangabak ti Premio Nobel iti Literatura, ken ad-adu daytoy ngem ti ania man a Premio Nobel malaksid ti Premio Nobel iti Kappia.[7] Kadagiti amin a tawen a naipagunguna ti Premio Nobel iti Literatura, adda laeng dagiti uppat a pagarigan a ti gunguna ket naipagunguna iti dua a tao (1904, 1917, 1966, 1974). Adda metten dagiti pito a tawen a ti Premio Nobel iti Literatura ket saan a naipagunguna (1914, 1918, 1935, 1940–1943).[5]
Listaan dagiti napadayawan iti Premio Nobel iti LiteraturaUrnosen
Listaan dagiti nangabak iti Premio Nobel iti Literatura manipud idi 1901 agingga iti agdama a tawen (2014).
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Alfred Nobel – Ti Tao iti Likudan ti Premio Nobel". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-16.
- ^ "Dagiti Mangigungna ti Premio Nobel". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-16.
- ^ "Ti Premio Nobel". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-07.
- ^ "Dagiti Seremonia ti Gunguna ti Premio Nobel". Pundasion ti Nobel. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-08-22. Naala idi 2008-10-16.
- ^ a b "Amin a Nobel Laureado iti Literatura". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-16.
- ^ "Dagiti Kinapudno Dagiti Laureado ti Nobel". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-16.
- ^ "Babbai a Laureado ti Nobel". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-16.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti Nobel a laureado iti Literatura iti Wikimedia Commons


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Ti prepektural a kapitolio ket ti siudad nga ayan a pakabirukan ti prepektural a gobierno ken asemblia.
Idiay Hapon, ti prepektural a kapitolio ket tinawtawagan iti todōfukenchō shozaichi (都道府県庁所在地).
Listaan dagiti prepektural a kapitolio ti Hapon[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota: ¹ manipud idi Mayo 1, 2008
Dagiti saan a kapitolio a makibinningay iti nagan kadagiti prepekturada[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti kaaduan a kaso, ti siudad a makibinningay iti nagan iti prepekturana ket prepektural a kapitolio. Nupay kasta, adda met dagiti munisipalidad a saan a dagiti kapitolio.
Dagiti kapitolio a saan a kadakkelan a siudad/metropolitano a lugar iti prepekturada[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti italiko ket dagiti prepektural a kapitolio, wenno metropolitano a luglugarda.
- Prepektura ti Fukushima
- Prepektura ti Gunma
- Prepektura ti Mie
- Prepektura ti Shizuoka
- Prepektura ti Tottori
- Prepektura ti Yamaguchi
Dagiti nota:
- Dagiti populasion ti siudad ket manipud idi Hulio 2008.
- Dagiti populasion ti Metropolitano a Lugar ket manipud idi 2000.


text:
Oriental Mindoro
Ti Oriental Mindoro ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti MIMAROPA iti Luzon, okuparanna ti akindaya a gudua ti Isla ti Mindoro. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Calapan. Iti daya ti probisia ket ti Baybay Sibuyan ken ti probinsia ti Romblon. Iti amianan ket ti probinsia ti Batangas, iti ballasiw ti Paso iti Isla ti Verde. Iti met abagatan ket ti Is-isla ti Semirara ti Antique.
Ti Oriental Mindoro ti taeng a probinsia ti dati a bise presidente ti Filipinas, ni Noli de Castro, a manipud iti ili ti Pola.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabennebenneg ti Oriental Mindoro iti 14 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Mimaropa Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "MIMAROPA". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Anarkismo
Ti anarkismo ket sapasap a naipalpalawagan a kas ti politiko a pilosopia nga agtengtengngel ti estado ket saan kakayatan, saan a masapul, ken makadangran,[1][2] wenno ti sabali a kas ti panaglikud iti turay ken pagsasarunuan nga organisasion iti maysa a panagkukua iti pannakibiang ti tao.[3][4][5][6][7][8] Dagiti mangpakpatakder ti anarkismo, nga ammo a kas ti "anarkista", ket mangipatakderda kadagiti awan estadona a kagimongan a naibatay iti saan a mapagsasarunuan[3][9][10] dagiti boluntario nga asosasion.[11][12]
Adda dagiti nadumaduma a tinawtawid ti anarkismo, a saan amin a dagitoy ket eksklusibo.[13] Dagiti anarkista a pagadalan ti panunot ket mabalin a maigiddiatan ti kammasapulan, nga agsupsuporta ti ania man manipud iti patingga a panagmaymaysa aginggana iti kompleto a kolektibismo.[2] Dagiti nadumaduma a kita ti anarkismo ket naikategoria iti sosial ken indibidualista nga anarkismo wenno ti kapadpadana adua a pannakaidasig.[14][15] Ti anarkismo ket kanayon a naikapanunotan a maysa a radikal a kanigid a payak nga ideolohia,[16][17] ken adu kadagiti anarkista nga ekonomiko ken anarkista a legado a pilosopia ket mangipakita ti kontra-estatista a panagipatarus iti komunismo, kolektibismo, sindikalismo wenno makibinglay nga ekonomia. Nupay kasta, ti anarkismo ket agnaynayon nga agiramraman ti maysa a indibidualista a kita, egoista a kita, ken nawaya a tiendaan a kita.[18][19][20] Adda dagiti indibidualista nga anarkista nga isuda pay ket sosialista wenno komunista[21][22] Bayat nga adda dagiti anarko-komunista nga isuda ket dagiti indibidualista.[23][24]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malatesta, Errico. "Mapam iti Anarkismo". MAN!. Los Angeles: Internasional a Grupo iti San Francisco. OCLC 3930443.
Agrell, Siri (2007-05-14). "Agob-obra para iti Tao". The Globe and Mail. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-12-26. Naala idi 2008-04-14.
"Anarchism". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Premium Service. 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-12-14. Naala idi 2006-08-29.
"Anarkismo". The Shorter Routledge nga Ensiklopedia iti Pilosopia: 14. 2005.
Ti anarkismo ket ti panirigan ti maysa a kagimongan nga awan ti estado, wenno gobierno, a dagitoy dua ket mabalin ken kakayatan.Dagitisumaganad anagtaudan ket agdakamat ti anarkismo a kas maysa a politiko a pilosopia: Mclaughlin, Paul (2007). Anarkismo ken Turay. Aldershot: Ashgate. p. 59. ISBN 0-7546-6196-2. Johnston, R. (2000). Ti Diksionario iti Heograpia ti Nagtagitaoan. Cambridge: Blackwell Publishers. p. 24. ISBN 0-631-20561-6.
- ^ a b Slevin, Carl. "Anarkismo." Ti Ababab a Diksionario ti Oxford Dictionary kadagiti Politika. Ed. Iain McLean ken Alistair McMillan. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2003.
- ^ a b "Ti IAF – IFA ket makilabanda para iti : ti pannakaikkat iti amin a porma iti turay nupay dagitoy ket ekonomiko, politiko, sosial, relihioso, kultural wenno seksual."[https://web.archive.org/web/20120105095946/http://www.iaf-ifa.org/principles/english.html Naiyarkibo 2012-01-05 iti Wayback Machine "Dagiti Pamunganayan Ti Internasional a Pederasion dagiti Anarkista"
- ^ Ti "anarkismo, ngaminen ket, pudno a mangipatakder pay iti pannakawaya ti panunot ti tao manipud iti turay ti relihion; ti pannakawaya iti bagi ti tao manipud iti turay ti tagikua; ti pannakawaya manipud iti kawar ken tengngel iti gobierno. Ti anarkismo ket mangitakder para iti sosial nga urnos a naibatay iti nawaya a panagigrupo kadagiti tattao para iti pangngep iti panagpataud ti pudno a sosial a kabaknang; tapno daytoy ket makatungpal a ti tunggal maysa a tao ket addaan iti nawaya a panagserrek ti Daga ken ti napno a panagganas kadagiti kammasapulan ti biag, segun kadagiti essem ti tao, panagraman, ken dagiti paglikigan." Emma Goldman. "Ania ti Napudno a Pangitakderan para iti Anarkia" iti Anarkismo ken dagiti nadumaduma a Salaysay.
- ^ Ti indibidualista nga anarkista a ni Benjamin Tucker ket inpalpalawaganna ti anarkismo a kas ti panaglikud iti turay a kas dagiti sumaganad "Nabirukanda a nasken nga agturonda ti kanawan wenno kanigid, — suroten ti dalan ti Turay wenno dalan iti Panakawaya. Ni Marx ket napan ti maysa a dalan;ni Warren ken Proudhon iti sabali. Isu a naipasngay dagitoy idi ti Estado a Sosialismo ken Anarkismo...ti Turay, ket makaala kadagiti adu a tabas, ngem, ti nawatiwat a panangisao, dagiti kabusorna ket agbingbingayda kaniada kadagiti tallo a klase: umuna, dagiti gumura kaniana a kas kaibuksilan ken kas ti gibus iti panagrang-ay, a silulukat a manglikud kaniana, a naipudpudno, a napasnek, ken sangalubongan; maikadua, dagiti agiparangarang a namatmati kaniana a kas kabuksilan ti rang-ay, ngem mangawat kaniana tapno laeng isu ket makatulong kaniada kadagiti bukodda a pagayayatan, a mangilibak kaniana ken dagiti bendisionna iti sangalubongan; maikatlo, dagiti saan a makatalged kaniana a kas ti kabuksilan ti rang-ay, a namatmati kaniana laeng a kas ti gibus a maala baben ti umuna a panagbaddekan, aglablabsing, ken mangurgura kaniana. Dagitoy tallo nga insao iti panaglikud ti Kawayaan ket nasangsango kadagiti amin a timbukel iti isip ken aktibidad ti nagtagitaon. Dagiti nasayaat a representatibo iti immuna ket nakitkita idiay Simbaan a Katoliko ken ti Ruso nga autokrasia; iti maikadua, idiay Protestante a Simbaan ken ti Manchester a pagadalan kadagiti politiko ken politiko nga ekonomia; iti maikatlo, idiay ateismo iti Gambetta ken ti sosialismo iti narikpan asosialismo a Karl Marg." Benjamin Tucker. Agmaymaysa a pannakawaya.
- ^ Ward, Colin (1966). "Ti anarkismo a kas Teoria iti Organisasion". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-03-25. Naala idi 1 Marso 2010.
- ^ Ti anarkista a historiador a ni George Woodcock a reporta iti kontra autoritarianismo ni Mikhail Bakunin ken agipakita dagitoy dua a kasasaad ken awan a kasasaad a porma iti turay a kas ti sumaganad: "Dagiti amin ng anarkista ket likudanda ti turay; adu kaniada ti makilaban iti daytoy." (pg. 9)...ni Bakunin ket saan a nangipabalin ti sentro a komite ti Liga iti napno a programana, ngem nakaawis kaniada a mangawat ti maysa a radikal a panagidiaya idiay Kongreso ti Berne idi Septiembre 1868, a nagdawdawat ti ekonomiko a panagpapada ken agpudpuno nga nagraraut ti turay idiay Simbaan ken Estado."
- ^ Brown, L. Susan (2002). "Ti anarkismo a kas maysa a Politiko a Pilosopia iti Eksistensial a Panagmaymaysa: Dagiti nagbanagan ti Pemenismo". Dagiti Politika ti Panagmaymaysa: Liberalismo, Liberal a Pemenismo ken Anarkismo. Black Rose Books Ltd. Publishing. p. 106.
- ^ "Isu nga ti anarkia ket, no agablin a mangdadael ti turay kadagiti amin nga aspetona, no agidemanda ti pannakaikkat kadagiti linteg ken ti pannakaikkat ti mekanismo nga agserserbi a mangipang-al kadagitoy, no agmadi kadagiti amin a pagsasarunuan nga organisasion ken agsermon ti nawaya a tulagan — ken gumun-od pay nga agtaginayon ken agpadakkel napateg a bukel iti sosial nga ugali nga awan kadagiti kagimongan ti tao wenno ayup ket mabalinda a rumsua." Peter Kropotkin. Anarkismo: ti pilosopiana ken kaumnuanna
- ^ "dagiti anarkista ket suppiatenda ti awan nakemna a (e.g., ilehitimado) turay, iti sabali a panagisao, ti pagsasarunuan — ti pagsasarunuan ket ti institutionalisasion iti turay iti kaunegan ti kagimongan." "B.1 Apay a dagiti anarkista ket sumuppiatda ti turay ken pagsusurotan?" iti Anarkista a FAQ Naiyarkibo 2012-06-15 iti Wayback Machine
- ^ "ANARKISMO, ti maysa asosial a pilosopia a saan a mangawat ti autoritariano a gobierno ken agtagtaginayon a dagiti boluntario nga intitusion ket nasaysayaatda a mangiyebkas ti masna a sosial a likigan ti tao." George Woodcock. "Anarkismo" idiay Ti Ensiklopedia iti Pilosopia
- ^ "Iti kagimongan a naparang-ay kadagitoy a linia, dagiti boluntario nga asosasion a nangrugrugidan a mangsakop kadagiti amin a paset iti aktibidad ti nagtagitaon ket agal-alada pay ti dakdakkel a pagpaatiddog tapno bukbukodanda a sukatan para iti estado iti amin a pamay-anna." Peter Kropotkin. Ti “Anarkismo” manipud iti Encyclopædia Britannica
- ^ Sylvan, Richard; Goodwin, Robert E; Pettit (1995). "Anarchism". Ti Kumaduaan ti Kontemporario a Politiko a Pilosopia. Philip. Blackwell Publishing. p. 231.
- ^ Ostergaard, Geoffrey. "Anarkismo". Ti Blackwell a Diksionario iti Moderno a Sosial a Kapanunotan. Blackwell Publishing. p. 14.
- ^ Kropotkin, Peter (2002). Anarkismo: Urnong iti Rebolusionario a Sursurat. Courier Dover Publications. p. 5. ISBN 0-486-41955-X.R.B. Fowler (1972). "Ti Anarkista a Tinawtawid iti Politiko a Kapanunotan". Western Political Quarterly. Unibersidad iti Utah. 25 (4): 738–752. doi:10.2307/446800. JSTOR 446800.
- ^ Brooks, Frank H. (1994). Ti Agmaymaysa nga Anarkista: Antologo ti Panakawaya (1881–1908). Transaction Publishers. p. xi. ISBN 1-56000-132-1.
Kadaywan a naipanunotan a patingga a kanigid a payak nga ideolohia, ti anarkismo ket kankanayon a mangiraman ti naisangsangayan a kita ti radikal nga indibidualismo, manipud iti hiperationalismo ni Godwin, aginggana ti egoismo ni Stirner, aginggana dagiti libertariano ken dagiti anarko-kapitalista iti tatta nga aldaw
- ^ Joseph Kahn (2000). "Anarkismo, ti Kredo a Saan a Matmatay; Ti Pannakaiwaras iti Sangalubongan a Kapitalismo ket Bimmangon ti Nabayagen a Matmaturog a Tignay". The New York Times (5 Agosto).Colin Moynihan (2007). "Ti Piesta ti Libro ket Pinagkaykaysana dagiti Anarkista. Iti Kararua, Laeng". New York Times (16 bril).
- ^ Stringham, Edward; Stringham, Edward (2007). Anarkia ken ti Linteg. Ti Politiko nga Ekonomia a Mapilpili. Transaction Publishers. p. 720. SSRN 1768172.
- ^ Narveson, Enero (2002). Panagdayaw kadagiti Tao iti Teoria ken Panakasanay. Kapitulio 11: Kaso ti Anarkista. "Tapno makita daytoy, isu ngarud ket, nasken a padakkelentayo ti dayaw a masakbayan nga adda iti anarkismo. Ti anagaramid daytoy masapul nga ilasin tayo ti nagbaetan ti dua a sapasap a pagpilian iti anarkista a teoria […] Dagitoy dua ket ti mabalin tayo a tawagan, dagiti bersion ti sosialista a maisuppiat ti nawaya tiendaan, wenno kapitalista."
- ^ Tormey, Simon, Kontra-Kapitalismo, Ti Pagsurotan ti Agdadamo, Oneworld Publications, 2004, pp. 118–119.
- ^ "Daytoy a takder ket mangikabil kaniana iti libertariano a sosialista a tinawtawid ken, saan surpresa, ni (Benjamin) Tucker ket adu a nangibaga kaniana nga isu ket maysa a sosialista ken naipanunutanna a ti pilosopiana a "Anarkistiko a sosialismo." "Anarkista a FAQbabaen dagiti nadumaduma a mannurat
- ^ "Gaputa ti rebolusion ket isu ti apoy iti bukodtayo a nakem ken maysa a kammasapulan iti solitario a panunot tayo; daytoy ket obligasion iti libertariano nga aristokrasia. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti etiko. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti estetiko. Tapno mapagkaykaysa dagiti banag a kabaknangan. Tapno maibingbingay ti kararua a kabaknangan." Renzo Novatore. Mapan ti Panagpartuat ti Awan
- ^ Ti kalpasan a kanigid nga anarko-komunista a ni Bob Black kalpasan ti panagusig ti insureksional a panirigan iti anarko-komunismo ti anarko-komunista a ni Luigi Galleani ket nangibagbaga a ti "komunista ket ti gibus a panagtungpal iti indibidualismo.... Ti nalawag a panagsuppiat a nagbaetan ti indibidualismo ken komunismo ket adda ti panakaawat kadagitoy dua.... ti pamwidan ket isu pay ti panggep: ti agmaymaysa ket agpayso a naipamwidan. Awan ti bagana ti agsao iti 'empatiko a panagpauna ti sosial iti kinaagmaymaysa'.... Maisasaom metten a ti panagipauna ti manok wenno ti itlog. Ti anarkia ket maysa a 'pamay-an iti indibidualisasion'. Daytoy ket panggepenna nga agitipon ti kalatakan a panagrang-ay ti agmaymaysa iti kalatakan a komunal a panagkaykaysa."Bob Black. Nightmares of Reason.
- ^ "Dagiti moderno a komunista ket ad-aduda pay a indibidualistiko ngem ni Stirner. Iti kaniada, a saan laeng a ti relihion, moralidad, pamilia ken Estado ket ti espektro, ngem ti tagikua ket ad-adu pay ngem iti espektro, iti ania a nagan ti agmaymaysa ket naitagabu – ken kasano a naitagabu!...Isu nga ti komunismo ket agpartuat ti batayan para iti waya ken Pannakadumaduma iti agmaymaysa. Maysaak a komunista gapu ta Maysaak nga Indibidualista. Napno ken naipaamategannagtuno s ti Komunista kenni Stirner idi ikabilna ti balikas nga alaen a sinukatann iti demanda – a daytoy ket nagturonganna ti pannakarunaw ti tagikua, iti panagala iti tagikua. Ti indibidualismo ken Komumunismo ket agkammasapulanda."Max Baginski. "Stirner: Ti Agom ken ti Bukodna" iti Ina a Daga (magasina). Tomo. 2. Bilang. 3 MAYO, 1907
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Anarkismo iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao nga Ida'an
Ti pagsasao nga Ida'an (ammo pay a kas Idahan) ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio] nga insasao babaen dagiti tattao nga Ida'an ti Sabah, Malaysia. Ti pagsasao ket napauten nga addaan iti literario a pakasaritaan, ti immuna nga ammo a panagsurat iti pagsasao nga Idahan ket ti manuskrito a napetsado iti 1408 A.D. Ti manuskrito a Jawi ket mangited iti maysa a panaglagip iti maysa a lalki nga Ida'an nga agnagan iti Abdullah iti Luek Darvel a nangarakup iti Islam ken nagablin kadagiti maysa a kasaapaan nga ammo a rehion idiay Malaysia a nagarakup iti Islam.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ida’an iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- Goudswaard, Nelleke Elisabeth (2005). The Begak (Ida'an) Language of Sabah. Utrecht Institute of Linguistics / LOT Netherlands Graduate School of Linguistic. ISBN 90-76864-73-X.


text:
Ti kunkunada: Immamin kano ti anak da Kiko ken Sharon a maysa kano isuna a lesbiana
Ni Miel Pangilinan, nga anak ti aggibus ti termino weno akem na a kas Senador a ni Kiko Pangilinan ken ti nalatak nga artista iti pelikula a ni Sharon Cuneta a kas Queer weno dagiti babbai ken lalaki a saan a maawagan a lalaki weno babai, saan a kas lesbiana wenno tomboy.
Iti lang nabiit, immamin ni Miel ita a bulan ti Pride weno “Pride month” a kunana ket, “Ita a bulan ti Hunyo, iselebrar ko ti umuna a pride month ko a kas maysa a sipaparang ken sipupubliko a Queer…” https://www.instagram.com/p/CeyVdT-OZxr/
Ngem adu nga istorya ti dagus a nagsiruwar a mangkunkuna nga isuna kanu ket immamin a maysa a lesbiana.
Iti kauddian nga istorya na iti Instagram, inlawlawag ni Miel a to panang-awag kanyana a kas maysa a lesbiana ket saan nga usto. Inyunay-unay na a saan kuma nga ipagarupen ti tattao nga isuna ket lesbiana malaksid nu isuna mismo ti nangibaga.
Iti depinisyon, ti sao a “Queer” ket maysa a nalawa a termino a mangiladawan iti maysa a tao a saan nga ummanammong iti gagangay a panagbuya ti sosyedad kadagiti “gender roles” weno nasken a garaw base iti weno kinalalaki weno kinababai, seksuwalidad, ken seksuwal a panaggusto weno pannakaawis. kabayatan na, ti “lesbian” ket termino nga addaan narabaw a depenisyon a mangiladladawan kadagiti babbai nga addaan romantiko a panagkayat weno seksuwal a karirikna kadagiti padada a babbai.
Garud, ti panag-awag a tomboy kenni Miel Pangilinan ket sumupadi weno kumontra iti identidad ken kapadasan na a kas maysa a Queer.
Iti maysa a kapada nga pagpanpanunitan, imbaga idi naminsan iti panawen ti panagkamkampanya na ti nangabak iti kinabise-presidente a ni Sara Duterte nga isuna kano ket maysa a kameng ti komunidad ti LGBTQ+, nga imbaga na pay nga ipapaukis na iti ababa ti buok na kada marikna na nga isuna kano ket maysa a lalaki. Kunana a sukatsukatan na ti itsura ti buok na depende nu marikna na nga isuna kano ket kasla lalaki weno kasla babai.
Dagus met a nangiruwar ti reaksiyon dagiti grupo ti progresibo a grupo ti LGBTQ+ iti pablaak na nga addaan panawagan da nga “saan a bado ti kinaassinok” weno “my gender is not a costume”.
Iti panagtunton kailaksidan iti SOGIE ni Duterte-Carpio, iti panagbalin a kameng ti LGBTQ+ ket akaklonen na weno maawatan na met lang dagiti pudno nga rikriknaen ti adda iti maysa a grupo dagiti maipapaigid ken maidadanes.


text:
Plantilia:Infobox settlement/impus
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy ket ti subplantilia ti {{Infobox settlement}}. Daytoy ket saan a naikeddeng a dagus a mausar. Daytoy ket tawagan babaen dagiti sumaganad a subplantilia.
Daytoy ket agiparang ti kantidad kadagiti termino dagiti kustomario a yunit ti imperial/US ken dagiti yunit ti metriko. Dagiti kustomario a yunit ti imperial/US ket isu dagiti umuna nga adaan kadagiti yunit ti metriko kadagiti pangrikep a kas inkeddeng babaen ti {{Infobox settlement/pref}}.
Daytoy ket mangala kadagiti sumaganad a parametro.
{{{metv}}}(nasken) — ti numerikal a pateg ti pateg ti metriko
{{{impv}}}(nasken) — ti numerikal a pateg ti pateg ti imperial/US
{{{metu}}}(pagpilian: kasisigud iti "m") — ti simbolo/pangyababaan ti yunit ti metriko (wenno naibaliktad a yunit)
{{{impu}}}(pagpilia: kasisigud iti "ft") — ti simbolo/pangyababaan ti yunit ti imperial/US (wenno naibaliktad a yunit)
{{{s}}}(pagpilian: kasisigud iti saan a matukkol a baetan) — ti panangisina a nagbaetan ti numeral ken ti (naibaliktad) yunit: naisaad iti "/" para kadagiti naibaliktad a yunit
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti kapada a subplantilia ti {{Infobox settlement}}
- {{Infobox settlement/impus/mag}}
- {{Infobox settlement/metric}}
- {{Infobox settlement/metric/mag}}
- {{Infobox settlement/dunam}}
- {{Infobox settlement/dunam/mag}}
- Dagiti sabali a subplantilia ti {{Infobox settlement}}
- Panagdalus
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Daya a Kalimantan
Ti Daya a Kalimantan (Indones: Kalimantan Timur) ket ti probinsia ti Indonesia. Buklen ti teritoriona iti akindaya a parte ti Borneo. Daytoy ket addaan iti populasion iti agarup a 3.5 a riwriw,[1] ken ti kapitoliona ket ti Samarinda.
Ti Daya a Kalimantan ket addaan iti dagup a kalawa iti 129,066.64 kuadrado kilometro (49,832.91 sq mi)[2] ken ti maikadua a kabassitan iti kapusek iti populasion a probinsia idiay Kalimantan.[3] Ti kaaduan ti rehion ket makibinningay iti maritimo apagbeddengan iti daya iti Laud a Sulawesi ken Amianan a Sulawesi; ti gid ti baybayna ket sanguenna ti Lingsat Makasar ken ti Baybay Celebes. Ti dati nga akin-amianan unay a rehionna ket itan ti Amianan a Kalimantan; iti abagatanna, beddengan ti Daya a Kalimantan ti probinsia ti Abagatan a Kalimantan. Ti probinsia ket pagbeddenganna idi ti Sabah sakbay a naisina, ngem pagbeddenganna pay laeng ti Sarawak.
Nabingbingay itan ti Daya a Kalimantan kadagiti innem a rehensia ken dagiti tallo a siudad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Central Bureau of Statistics: Estimates 2014 (iti Indones)
- ^ nabaliwan kalpasan ti pannakaikkat ti siudad ti Tarakan ken dagiti uppat a rehensia tapno mangporma ti baro a probinsia ti Amianan a Kalimantan idi 2012.
- ^ Badan Pusat Statistik. "Hasil Sensus Penduduk 2010 Data Agregat Per Provinsi" (PDF). Badan Pusat Statistik.


text:
Modulo:Mapa ti lokasion/datos/Alemania
Ti Modulo:Mapa ti lokasion/datos/Alemania ket panangipalawag ti mapa ti lokasion nga inus-usar a panangituon iti maysa a proyeksion nga ekuirektanggular a mapa ti Alemania. Dagiti panangimarka ket naikabil babaen dagiti nagsasabtan ti latitud ken longitud iti kasisigud a mapa wenno ti kapada a ladawan ti mapa.
Panagusar
Dagitoy a panangipalawag ket inus-usar babaen dagiti sumaganad a plantilia no maawagan iti parametro ti "Alemania":
{{Mapa ti lokasion|Alemania |...}}
{{Mapa ti lokasion adu|Alemania |...}}
{{Mapa ti lokasion+|Alemania |...}}
{{Mapa ti lokasion~|Alemania |...}}
Panangipalawag ti mapa
name = Alemania
- Nagan nga inus-usar iti kasisigud a kapsion ti mapa
image = Germany location map.svg
- Ti kasisigud a ladawan ti mapa, nga awan iti "Image:" , "File:" wenno "Papeles:"
image1 = Relief Map of Germany.svg
- Ti maysa nga alternatibo a ladawan ti mapa, kadawyan a relief a mapa, ken mabalin a maiparang babaen dagiti parametro ti relief wenno AlternativeMap
top = 55.1
- Latitud iti ngato nga igid ti mapa, iti grado desimal
bottom = 47.2
- Latitud iti baba nga igid ti mapa, iti grado desimal
left = 5.5
- Longitud iti kanigid nga igid ti mapa, iti grado desimal
right = 15.5
- Longitud iti kanawan nga igid ti mapa, iti grado desimal
Alternatibo a mapa
Dagiti plantilia ti {{Mapa ti lokasion}}, {{Mapa ti lokasion adu}}, ken {{Mapa ti lokasion+}} ket addaanda kadagiti parametro a mangibaga iti maysa nga alternatibo a ladawan ti mapa. Ti mapa a naiparang a kas ladawan1 ket mabalin a mausar dagiti parametro ti relief wenno AlternativeMap. Dagiti pagarigan ket mabalin a mabirukan dita baba wenno iti sumagand:
- Plantilia:Mapa ti lokasion#Parametro ti Relief
- Plantilia:Mapa ti lokasion+/relief
- Plantilia:Mapa ti lokasion#Parametro ti AlternativeMap
- Plantilia:Mapa ti lokasion+/AlternativeMap
Presision
Longitud: manipud iti Laud aginggana iti Daya daytoy a panangipalawag ti mapa ket sakupenna ti 10 dagiti grado.
- Iti ladawan nga agakaba kadagiti 200 a piksel, a daytoy ket 0.05 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agakaba kadagiti 1000 a piksel, a daytoy ket 0.01 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
Latitud: manipud iti Amianan aginggana ti Abagatan daytoy a panangipalawag ti mapa ket sakupenna ti 7.9 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agtayag kadagiti 200 a piksel, a daytoy ket 0.0395 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agtayag kadagiti 1000 a piksel, a daytoy ket 0.0079 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
Dagiti pagarigan nga agus-usar kadagiti plantilia ti mapa ti lokasion
Mapa ti lokasion, nga agus-usar ti kasisigud a mapa (ladawan)
{{Mapa ti lokasion | Alemania | width = 200 | lat_deg = 52.5 | lon_deg = 13.4 | label = Berlin }}
Mapa ti lokasion adu, nga agus-usar ti relief a mapa (ladawan1)
{{Mapa ti lokasion adu | Alemania | relief = yes | width = 200 | caption = Dagiti dua a lokasion idiay Alemania | lat1_deg = 52.5 | lon1_deg = 13.4 | label1 = Berlin | lat2_deg = 48.13 | lon2_deg = 11.57 | label2 = Munich }}
Mapa ti lokasion+, nga agus-usar ti AlternativeMap
{{Mapa ti lokasion+ | Alemania | AlternativeMap = Relief Map of Germany.png | width = 200 | caption = Dagiti dua a lokasion idiay Alemania | places = {{Mapa ti lokasion~ | Alemania | lat_deg = 52.5 | lon_deg = 13.4 | label = Berlin }} {{Mapa ti lokasion~ | Alemania | lat_deg = 48.13 | lon_deg = 11.57 | label = Munich }} }}
Kitaen pay
- Dagiti plantilia ti mapa ti lokasion
- Plantilia:Mapa ti lokasion, agiparang ti maysa a marka ken etiketa nga agus-usar ti latitud ken longitud
- Plantilia:Mapa ti lokasion adu, agiparang kadagiti marka ken etiketa aginggana iti siam
- Plantilia:Mapa ti lokasion+, agiparang ti awan patinggana a bilang dagiti marka ken etiketa
- Panagpartuat kadagiti baro a panangipalawag ti mapa
- Plantilia:Mapa ti lokasion/panagpartuat kadagiti baro a panangipalawag ti mapa, pakaammo para iti panagpartuat kadagiti baro a modulo ti panangipalawag ti mapa


text:
Niseko, Hokkaido
Ti Niseko (ニセコ町, Niseko-chō) ket maysa nga ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon. Kadagiti tattao a Hapon, ti Niseko ket kangrunaan a mangibaga iti kabambantayan ken ti maysa a lugar iti ili. Nupay kasta, iti ballasiw-taaw ti nagan ket mangibagbaga iti nawatwatiwat a lugar dagiti resort ti ski a mangsakop iti Bantay Yōtei ti Hokkaido, ken masansan a naibagbaga a kas ti "Bantay Fuji ti Hokkaido", ken dagiti kabambantayan ti Annupuri. Ti nagan a Niseko ket naala manipud iti pagsasao nga Ainu, ken ti kayatna a sawen ket "ti derraas iti bangkag ti karayan iti nauneg a kabanbantayan". Dagiti kangrunaan nga industria ti ili ti Niseko ket ti agrikultura ken turismo.
Manipud idi Septiembre 30, 2017, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 4,938, ken ti densidad ti populasion iti 25 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 197.13 km².
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Niseko, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Niseko, Hokkaido manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Gifu
Ti Gifu (岐阜市, Gifu-shi) ket siudad a mabirukan idiay abagatan-tengnga a paset ti Prepektura ti Gifu, Hapon, ken agserbi a kas ti kapitolio ti prepektura. Ti siudad ket nangruna a nagpapael iti pakasaritaan ti Hapon gapu ti lokasionna iti tengnga ti pagilian. Idi las-ud ti paset ti panawen ti Sengoku, dagiti nadumaduma nga apo dagiti mannakigubat, a mairaman ni Oda Nobunaga, ket inusarda ti luagr a kas kuartel iti panagpadas a panangikaykaysa ket panagtengngel iti Hapon. Nagtultuloy a nagdur-as ti Gifu uray idi kalpasan ti panagkaykaysa ti Hapon a kas nangruna a shukuba iti paset ti panawen ti Edo Nakasendō ken kalpasanna, kas maysa kadagiti sentro ti moda iti Hapon. Sakbay a nagbalin a moderno a siudad, daytoy ket paset idi ti dati a Distrito ti Atsumi, ngem naidesignado metten a bugas a siudad babaen ti nailian a gobierno.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b 市のシンボル(市章,市の花・木). City of Gifu Official Web Site (iti Hapon). City of Gifu. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-12-26. Naala idi 26 Disiembre 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Gifu iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Gifu manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti Siudad ti Gifu (iti Hapon)


text:
Enero 4, 2022 – No ti mula dagiti kakabsat a mannalon ket kasapulan na ti naan-anay a danum para iti apit a nabuslon, dagiti met napintas a programa ti agdama nga administrasyon, ti agserbi nga danum a mangted rasyon, para kadagiiti kakailian a mannalon.
Ti umuna a bulan iti daytoy tawen 2022, umarangkada manen ti “Bagyong Serbisyo” a programa ti gobyerno municipal. Ita nga aldaw, naiwaras dagiti abono para kadagiti mannalon ti gulgulay sadiay Palali Sur Covered Court, babaen ti panangilungalong ti ingunguten tayo nga ama ti ili Hon. Joseph Simon B. Valdez, Municipal Vice Mayor Eduardo A. Toquero, Sangguniang Bayan Members ken empleado ti Municipal Agriculture nga idauloan ni Municipal Agriculturist Ronald Hernaez.
Bayat ti panagsarita ni Mayor Joseph Simon B. Valdez, inbaga na nga agtultuloy latta dagiti pagsayaatan dagiti kakabsat tayo a mannalon, babaen ti nasyaat a panagbinnulig ti executive ken legislative branch. Iti agdamada, naipasan ti opisina ti executive sadiay legislative ti rekomendasyon para ti panakaipasa ti “Appropriation Ordinance” para ti fuel/gasoline assistance kadagiti sapasap nga mannalon. Ti nasao a rekomendasyon ket dagus met a tamingen ti dagiti Sangguniang Bayan Members tapno masabet ti pagkasapulan dagiti kakailian tayo a mannalon.
Maibasar ti inpaulog a paganurutan manipud DBM, saan nga nababbaba ngem 25% ti RA 7171 fund ket maiyalokar para ti cooperative programs, livelihood programs ken financial support to tobacco farmers. Insarita pay ti ama ti ili nga ti alokasyon para ti 2018 ken 2019 RA7171 fund a para kadagiti mannalon ket: 60M para ti mannalon ti tabako, 20M para ti mannalon ti pagay, 10M para mannalon ti mais, 10M para mannalon ti mani ken 5M para ti mannalon ti gulgulay nga addaan pakadagupan a Php 105M. Daytoy ket triple ti kadakkel na no ikumpara iti Php 35M a nailatang idi napalabas a tawen kas sungbat dagiti ingunguten tayo nga agserbi ti ili, iti kiddaw dagiti kakailian a mannalon.
Naimpusuan a pangayaman kadagiti amin a municipal officials, nga idadauluan ni Municipal Mayor Joseph Simon Valdez, iti awan sarday a tulong ken suporta kadagiti mannalon ti ili tayo. RANIAG Sta. Lucia!


text:
Kategoria:Dagiti pagsurotan a kategoria
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 200 a subkategoria, manipud iti 681 a dagup.(napalabas a panid) (sumaruno a panid)
A
- Amin a di naikategoria a pampanid (awan linaon)
- Amin a pampanid a nasken a madalusan (1 K, 1 P)
- Amin a panangilawlawag a pampanid (303 P)
- Amin a plantilia ti baw-ing (2 K, 3 P)
C
- Cite Q - di ammo a mannurat (1 P)
- CS1 (3 K)
- CS1: pateg ti atiddog a tomo (47 P)
D
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNC (1 K, 388 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNE (1 K, 1,055 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNF (1 K, 1,479 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti EMU (1 K, 124 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti FAST (1 K, 1,263 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti GND (1 K, 1,968 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti HDS (1 K, 237 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti ISNI (1 K, 1,440 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti J9U (1 K, 1,791 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LCCN (1 K, 1,952 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LNB (1 K, 568 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NDL (1 K, 1,067 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NKC (1 K, 1,626 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLA (1 K, 784 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLG (1 K, 442 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLK (1 K, 608 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NSK (1 K, 434 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NTA (1 K, 998 P)


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Ramón Magsaysay Nagakem Disiembre 30, 1953 – Marso 17, 1957 Bise Presidente Carlos P. García Inunaan ni Elpidio Quirino Sinaruno ni Carlos P. García Nagakem Disiembre 30, 1953 – Mayo 14, 1954 Inunaan ni Oscar T. Castelo Sinaruno ni Sotero B. Cabahug Nagakem Septiembrer 1, 1950 – Pebrero 28, 1953 Presidente Elpidio Quirino Inunaan ni Ruperto K. Kangleon Sinaruno ni Oscar T. Castelo Nagakem Mayo 28, 1946 – Septiembre 1, 1950 Inunaan ni Valentin Afable Sinaruno ni Enrique Corpus
Naiyanak (Agosto 31, 1907 1907-08-31) Iba, Filipinas Natay Marso 17, 1957 (1957-03-17) (tawen 49) Balamban, Filipinas Nakaipunpunan Amianan a Kamposanto ti Filipinas, Santa Cruz, Manila, Filipinas Partido ti politika Partido Nasionalista (1953–1957) Partido Liberal [1] [2] (1946–1953) A(s)sawa Luz Banzon Annak Teresita Magsaysay Milagros Magsaysay-Valenzuela Ramon Magsaysay, Jr. Alma mater Unibersidad ti José Rizal Propesion Inhenniero Pirma Tumalekan Republika ti Filipinas Tawtawen iti serbisio 1942–1945 Ranggo Kapitan
Ni
Ramón del Fierro Magsaysay (Agosto 31, 1907 – Marso 17, 1957) ket isu idi ti maika-3 a Presidente ti Republika ti Filipinas (ken ti maikapito a presidente iti amin) manipud idi Disiembre 30, 1953 aginggana idi pimmusay iti pannakatupa ti eroplano idi 1957. Nabutosan a kas Presidente babaen ti wagayway iti Partido Nasionalista.
^ "Ramon Magsaysay." Microsoft Student 2009 [DVD]. Redmond, WA: Microsoft Corporation, 2008.
^ Molina, Antonio.
Ti Filipinas: Lumapos kadagiti Sig-siglo. Manila: Unibersidad ti Sto. Tomas a Pagtitinnulongan, 1961. Naimaldit.


text:
Subprepektura ti Oshima
Ti Oshima (渡島総合振興局, Oshima-sōgō-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon. Manipud idi 2004 daytoy ket addaan iti populasion iti 456,621 ken ti kalawa iti 3,715.38 km².
Mabirukan ti Eropuerto ti Hakodate iti Siudad ti Hakodate.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Distrito ti Futami
- Distrito ti Kameda
- Distrito ti Kamiiso
- Distrito ti Kayabe
- Distrito ti Matsumae
- Distrito ti Yamakoshi
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Hakodate, Subprepektura ti Kameda, ken Subprepektura ti Matsumae.
- 1899: Nawaswas ti Subprepektura ti Hakodate. Naiyakar ti Subprepektura ti Kameda iti Hakodate ken nanaganan iti Subprepektura ti Hakodate.
- 1903: Naitipon ti Subprepektura ti Matsumae iti Subprepektura ti Hakodate.
- 1922: Binaliwan ti nagan ti Subprepektura ti Hakodate iti Subprepektura ti Oshima.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Subprepektura ti Oshima manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Camiling
Ti Camiling ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas, 150 a kilometro ti kaadayona iti Metro Manila ken 50 a kilometro ti kaadayona iti Siudad ti Dagupan, Pangasinan.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Camiling ket nabingbingay a politikal iti 61 a barbaranggay.[2]
- Anoling 1st
- Anoling 2nd
- Anoling 3rd
- Bacabac
- Bacsay
- Bancay 1st
- Bancay 2nd
- Bilad
- Birbira
- Bobon 1st
- Bobon 2nd
- Bobon Caarosipan
- Cabanabaan
- Cacamilingan Norte
- Cacamilingan Sur
- Caniag
- Carael
- Cayaoan
- Cayasan
- Florida
- Lasong
- Libueg
- Malacampa
- Manakem
- Manupeg
- Marawi
- Matubog
- Nagrambacan
- Nagserialan
- Palimbo Proper
- Palimbo-Caarosipan
- Pao 1st
- Pao 2nd
- Pao 3rd
- Papaac
- Pindangan 1st
- Pindangan 2nd
- Poblacion A
- Poblacion B
- Poblacion C
- Poblacion D
- Poblacion E
- Poblacion F
- Poblacion G
- Poblacion H
- Poblacion I
- Poblacion J
- Santa Maria
- Sawat
- Sinilian 1st(with sitio cabaluangan and nangalisan)
- Sinilian 2nd(with sitio baricir)
- Sinilian 3rd
- Sinilian Cacalibosuan
- Sinulatan 1st
- Sinulatan 2nd
- Surgui 1st
- Surgui 2nd
- Surgui 3rd
- Tambugan
- Telbang
- Tuec
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Camiling | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Papa Teodoro II
Ni Papa Teodoro II ket maysa idi a naikeddeng a padi babaen ni Papa Esteban V; ken ti pay kabsatna a lalaki a ni Theotius ket maysa idi nga obispo. Isu ket papa idi para kadagiti duapulo nga al-aldaw idi las-ud ti Disiembre 897 sakbay a pimmusay. Isu ket nagisubli kadagiti kleriko a napilit a naikkat iti opisina babaen ni Papa Esteban VI, a nagbigbig ti kina-umno ti ordinasion ni Papa Formoso. Isu ket nakaala ti bagi ni Formoso, a naipalladaw idi idiay Tiber ken nabirukan idiay sangladan ti Porto, idiay abagatn ti Roma, ken naipunpon manen idiay Basilika ni San Pedro.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mann, Horace K. (1913). "Pope Theodore II". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Teodoro II iti Wikimedia Commons