text:
Riyadh
Ti Riyadh (panangibalikas /ɹɨˈjɑːd/; Arabiko: الرياض naisuratan a Ar Riyāḍ panangibalikas [ʔɑrːiˈjɑːdˤ], Ilokano: Dagiti Hardin) ket isu ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad iti Saudi Arabia. Isu pay daytoy ti kapitolio iti Probinsia ti Riyadh, ken naikameng daytoy kadagiti pakasaritaan a rehion iti Najd ken Al-Yamama. Naisanglad daytoy iti tengnga iti Peninsula Arabiano iti maysa a dakkel nga altiplano, ken pagnaedan daytoy dagiti 5,254,560 a tattao, ken ti urbano a sentro iti rehion nga addaan iti populasion iti aganay a 7 riwriw a tattao. Ti siudad ket nabingbingay kadagiti 15 a distrito ti munisipio, a tinartaripato babaen ti Munisipalidad ti Riyadh nga indauluan babaen ti mayor iti Riyadh, ken ti Panagrangrang-ay a Turay ti Riyadh, nga indauluan babaen ti Gobernador iti Probinsia ti Riyadh, ni Prinsipe Sattam bin Abdulaziz. Ti agdama a mayor iti Riyadh ket ni Abdul Aziz ibn Ayyaf Al-Miqrin ken isu ket naidutok idi 1998. Ti Riyadh ket addaan iti unibersidad para kadagiti babbbai ken daytoy ket ti kadakelan iti lubong, ti Unibersidad ti Prinsesa Nora bint Abdulrahman.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Population". Statistical Yearbook 47 (2011). Central Department of Statistics & Information. Naala idi 15 Nobiembre 2013.
- ^ MILLER, DAVID. "Ti Saudi Arabia ket nanglukat iti unibersidad para kadagiti bababi a daytoy ket kadakkelan iti lubong". Naala idi 17 Enero 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Riyadh iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Mahoma
Ni Mahoma[1] (s. 26 Abril 570 – 8 Hunio 632;[2] naisurat pay a kas Mohammad, Mohammed, wenno Muhammed; Arabiko: محمد), kadawyan a mapaspasurotan iti Moro a nagtaudan a ti "PBUH" (napno a nagan: Mohama Ibn `Abd Allāh Ibn `Abd al-Muttalib Arabiko: محمد بن عبدالله بن عبد المطلب ) ket isu idi ti nangbangon iti relihion iti Islam.[3][n 1] Isu ket naipanunotan babaen dagiti Moro ken dagiti Bahá'í nga isu ket ti babaonen ken manmadles iti Dios, ken babaen dagiti Moro ti kinaudi a nagaw-awit ti kalintegan a serye dagiti Islamiko a manmadles. Kaaduan kadagiti Moro ket maipanunutanda nga isuna ket ti kinaudi a manmadles iti Dios nga isu daytoy ipaad-adal ti Koran.[4][n 2] Dagiti Moro ket maipanunotanda nga isuna ket agipulpulang iti kasisigud a saan a nadadael a monoteistiko (maymaysa a dios) a pammati iti Adan, Noah, Abraham, Moses, Hesus ken dagiti sabsabali pay a manmadles.[5][6][7]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kaaduan kadagiti Moro, nupay kasta, saanda a maipanunotan a ni Mahoma ket isu ti "nangbangon" iti Islam, ngamin ket segun ti Koran, ni Mahoma ket isu laeng idi ti kinaudi a serye kadagiti manmadles a pinili babaen ti Dios tapno agibaga ti nasantuan a mensahe iti Islam.
- ^ Saan amin a dagiti Moro ket namatida a ni Mahoma ket isu ti naudi a manmadles. Kas pagarigan, ti Ahmadiyya a Komunidad ti Moro ket maipanunotanda a ni Mirza Ghulam Ahmad ket maysa pay a manmadles. ("Panakapatingga iti Panakamanmadles | Hadhrat Muhammad (PUBH) ti kinaudi a manmadles". Ahmadiyya a Komunidad ti Moro.)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Mahoma". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 347. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Elizabeth Goldman (1995), p. 63
- ^ Rodinson (2002)
- ^ Koran 33:40
- ^ Esposito (1998), p. 12.
- ^ Esposito (2002b), pp. 4–5.
- ^ F. E. Peters (2003), p. 9.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Uetersen
Ti Uetersen (Panangibalikas nga Aleman: [ˈyːtɐzən], naamammuan idi nga Ütersen (Holstein)) ket maysa a siudad idiay a distrito iti Pinneberg, idiay Schleswig-Holstein, Alemania. Mabirukan daytoy iti agarup a 7 km (4.3 mi) nga abagatan iti Elmshorn, ken 30 km (19 mi) nga amianan a laud iti Hamburg ti maysa a baassit a karayan idiay Pinnau, nga asideg ti karayan Elbe. Ti Uetersen ket isu daytoy ti pagtaengan ti Rosarium Uetersen, ti kadaanan ken kadakkelan a hardin ti rosas idiay Akin-amianan nga Alemania, naaramid daytoy idi 1929.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan nga Uetersen, "kagibusan", naala daytoy a nagan gapu ta adda daytoy iti "kaadaywana gibus", a magipatpatudo a ti lokasion iti daytoy ket adda idiay transision idiay Geest Seestermüher marsh. Ngem adda pay dagiti paamatia ti nagan ket naggapu iti "Ütersteen" a kayatna asaoen ket to "ultra-stone" wenno "Ütristina", ti daan a nagan a Pinnau a nagtaudan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2013] (XLS-Datei) (Fortschreibung auf Basis des Zensus 2011)". Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein (iti Aleman). 25 Hulio 2013.


text:
Tanabata
Ti Tanabata (七夕 tanabata?, "Rabii daguiti Pito ("7")") wenno Festividad daguiti Bituen quet maysa na festividad ñga japonesa na maicel-celebra iti rabii ti ica-7 ñga aldao ti ica-7 ñga bulan ("七月七日" wenno "7月7日") , na derivada iti tradicional ñga festividad daguiti bituen ñga china ñga Qi Xi (七夕 "Rabii daguiti Pito"), quen daguiti tradiciones iti bon wenno obon.
Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoy[urnosen | urnosen ti taudan]
- Qi Xi
- Sekidera Komachi, maysa ñga sicat ñga obra ñga Noh na nai-set iti maysa na celebracion iti Tanabata
- Mobara Maysa ñga Festival ti Tanabata
- Chilseok


text:
Puerto Rico
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Puerto Rico
- Dagiti Karibe nga isla ti Estados Unidos
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Kalatakan nga Antillas
- Dagiti insular a lugar ti Estados Unidos
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti isla ti Puerto Rico
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1898
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti agkamkammatalek a teritorio ti Amianan nga Amerika


text:
Medellin, Cebu
Ti Medellin ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Medellin ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Curva
- Daanlungsod
- Dalingding Sur
- Dayhagon
- Gibitngil
- Canhabagat
- Caputatan Norte
- Caputatan Sur
- Kawit
- Lamintak Norte
- Luy-a
- Panugnawan
- Poblacion
- Tindog
- Don Virgilio Gonzales
- Lamintak Sur
- Maharuhay
- Mahawak
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika iti Kongo
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika iti Kongo ket isu ti akin-uneg a paglaonan ti datos a saan a naikeddeng a dagus a mailak-am. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Dagiti kadawyan a parametro
Dagiti sabali a wagayway
Baw-ing a parbo a naganMausar pay daytoy a plantilia babaen ti parbo a nagan (naibaw-ing iti daytoy a plantilia):
Kitaen dagiti nakasilpo ditoy para iti napno a listaan dagiti baw-ing.
Dagiti pagarigan a panagusar
{{wagayway|Demokratiko a Republika iti Kongo}}→ Demokratiko a Republika iti Kongo
{{wagaywayikono|Demokratiko a Republika iti Kongo}}→
Panagusar iti sabali a wagayway
{{wagayway|Demokratiko a Republika iti Kongo|1960}}→ Demokratiko a Republika iti Kongo
{{wagaywayikono|Demokratiko a Republika iti Kongo|1960}}→
Panagusar iti baw-ing a parbo a nagan
{{wagaywayikono|COD}}→
{{wagaywaypagilian|COD}}→ Demokratiko a Republika iti Kongo
{{wagayway|COD}}→ COD
Dagiti mainaig a plantilia
Pangngaasi a kitaen dagiti sumaganad a mainaig a plantilia ti
datos_ti_pagilian :
- Plantilia:Datos ti pagilian Zaire Zaire
- Plantilia:Datos ti pagilian Belga a Kongo Belga a Kongo
- Plantilia:Datos ti pagilian Nawaya nga Estado ti Kongo Nawaya nga Estado ti Kongo
Datos ti plantilia
TemplateData para iti Datos ti pagilian Demokratiko a Republika iti Kongo
Nasken a saan a dagus a mausar daytoy a plantilia. Saan a dagus nga inus-usar daytoy babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.


text:
Pantok (topograpia)
Iti topograpia, ti pantok ket ti puntos iti maysa a rabaw a nangatngato iti kangato ngem iti amin a puntos a dagus a kadenna daytoy. Iti matematika, ti pantok ket lokal a kangatuan iti kangato. Kadagiti termino iti kasumbangir ti kangato ket dagiti sakaanan ti turod.
Pannakaipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino a "pantok" ket kadawyan laeng a maus-usar para iti tuktok ti bantay nga addaan iti adu a gatad iti topograpiko a prominensia (katayag iti ngato ti kababaan a puntos iti ipapan iti kaasitgan a nangatngato a tuktokk) wenno topograpiko a pannakaisalumina (kaadayo manipud ti kaasitgan a puntos iti nagatngato a puntosn); kas pagarigan, ti dakkel a bato iti nangruna a pantok ti bantay ket saan a maikddeng a kas pantok. Dagiti pantok iti asideg ti nangatngato a tuktok, nga adda met iti bassit a prominensia wenno pannakaisalumina, ngem saan a makaabot iti naisangayan a pagpatinggaan a pateg para kadagitoy a kantidad, ket kankanayon dagitoy a naikeddeng a kas dagiti baba ti pantok (wenno baba ti tuktok) iti nangatngato a pantok, ken naikeddeng dagitoy a kas paset iti isu met laeng a bantay. Ti panangipalawag ti UIAA, ti pantok ket nawaya no adda iti prominensia iti 30 metro (98 ft) wenno ad-adu pay; daytoy ket bantay no addaan iti prominensia iti saan a basbassit 300 metro (980 ft). Daytoy ket mabalin a maipukpukan a kas dagiti sumaganad:
Ti piramido a pantok ket ti maysa a panagpadpadakkel maipud ti porma a pinataud babaen ti nurunor ti yelo iti tuktok ti bantay. Ti pantok ket mabalin pay a mangibaga ti kangatuan a puntos iti igid ti maysa a linia, sebbang wenno dalan. Dagiti adu a paset ti akinlaud nga Estados Unidos, ti termino ket mangibaga ti kangatuan a puntos iti igid ti kalsada wenno perokaril. Kas pagarigan, ti kangatuan a punto sti Interstate 80 idiay California ket naibagbaga a kas ti Donner Summit (saan nga iyallilaw iti Donner Pass, a mabirukan met iti abagatan.)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pantok (topograpia) iti Wikimedia Commons


text:
Papa Marcelo II
Ni Papa Marcelo II (6 Mayo 1501 – 1 Mayo 1555), naipasngay a kas ni Marcello Cervini degli Spannochi, ket isu ti Papa manipud idi 9 Abril 1555 aginggana idi 1 Mayo 1555, nga isu ti nagsukat kenni Papa Julio III. Sakbay a nagbalin a Papa isu ket maysa idi a Kardinal-Padi ti Santa Croce idiay Gerusalemme. Isu ti kinaudi a Papa a nagpili nga agtaginayon ti nakaipasngayan a naganna a kas ti panagturay a naganna kalpasan ti pannakaipangatona. Kalpasan idi pimmusay, nagpauten ti 415 tawtawen sakbay a ti maysa a Papa ket agpili ti nagan nga adda ti ordinal a bilang ti basbassit ngem IV (Juan Pablo I).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Marcelo II iti Wikimedia Commons


text:
Sulop, Davao del Sur
Ti Sulop ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Davao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sulop ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Balasinon
- Buguis
- Carre
- Clib
- Harada Butai
- Katipunan
- Kiblagon
- Labon
- Laperas
- Lapla
- Litos
- Luparan
- Mckinley
- New Cebu
- Osmeña
- Palili
- Parame
- Poblacion
- Roxas
- Solongvale
- Tagolilong
- Tala-o
- Talas
- Tanwalang
- Waterfall
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
San Pascual, Batangas
Ti San Pascual ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Pascual ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Alalum
- Antipolo
- Balimbing
- Banaba
- Bayanan
- Danglayan
- Del Pilar
- Gelerang Kawayan
- Ilat North
- Ilat South
- Kaingin
- Laurel
- Malaking Pook
- Mataas Na Lupa
- Natunuan North
- Natunuan South
- Padre Castillo
- Palsahingin
- Pila
- Poblacion
- Pook Ni Banal
- Pook Ni Kapitan
- Resplandor
- Sambat
- San Antonio
- San Mariano
- San Mateo
- Santa Elena
- Sto. Nino
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sibutad, Zamboanga del Norte
Ti Sibutad ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sibutad ket nabennebenneg iti 16 a barbaranggay.[2]
- Bagacay
- Calilic
- Calube
- Delapa
- Kanim
- Libay
- Magsaysay
- Marapong
- Minlasag
- Oyan
- Panganuran
- Poblacion (Sibutad)
- Sawang
- Sibuloc
- Sinipay
- Sipaloc
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Abril
Ti Abril ket isu ti maika-4 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga al-aldaw.
Ti Abril ket kadawyan a mainaig iti tiempo ti primabera kadagiti parte ti Akin-amianan a Hemisperio ken otonio kadagiti parte ti Akin-abagatan a Hemisperio, nga idiay ket tiempo a kapada iti Oktubre idiay Akin-amianan a Hemisperio ken iti baliktadna.
Nagan ken taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Romano ket inikkanda daytoy a bulan iti Latin a nagan iti Aprilis[1] ngem ti nakaalaan daytoy a nagan ket di naikeddengan. Ti tradisional nga etimolohia ket manipud iti berbo nga aperire, "ti manglukat", manipud iti tiempo a "panaglukat "dagiti kayo ken sabong, a suportaran met babaen ti panangiyasping iti moderno a Griego iti ἁavoιEις (anoixis) (panaglukat) para iti primabera. Gapu ta adda met dagiti bulan ti Romano a nanaganan a pammadayaw kadagiti nainlangitan, ken kas ti Abril ket sagrado idi kenni diosen Benus, ken ti Veneraliana ket natengngel iti umuna nga aldaw, naisingasing idin a ti Aprilis ket kasisigud idi nga isu ti bulanna iti Aphrilis, manipud iti kapadana iti Griego a diosen a ni Aprodita (Aphros), wenno manipud iti Etrusko a nagan iti Apru. Insingasing ni Jacob Grimm a ti nagan iti naipagpagarup a dios wenno bannuar a ni Aper wenno Aprus.[2]
Ti Abril ket isu idi ti maikadua a bulan iti kasapaan a kalendario a Romano, sakbay idi nainayon ti Ianuarius ken Februarius babaen ni Ari Numa Pompilius idi agarup a 700 SK. Daytoy ket nagbalin a ti maikapat a bulan ti tawen ti kaledario (ti tawen idi dagiti duapulo ket dua a bulbulan ket maiparangda nga agsasaruno) idi las-ud iti panawen ti decemvirs idi agarup a 450 SK, idi naikkan pay kadagiti 29 nga aldaw. Ti maika-30 nga aldaw ket nainayon idi las-ud ti reporma nga inaramid babaen ni Julius Caesar idi tengnga ti tawtawen ti 40 SK, a nakapataudan ti kalendario a Huliano.
Dagiti Anglo Sahon ket tinawtawaganda ti Abril a kas Oster-monath wenno Eostur-monath. Kinuna ni Beda iti De temporum ratione a daytoy a bulan ti Eostur ket ti ramut ti balikas ti Paskua ti Panangungar. Kinunana pay a ti bulan ket nainaganan kenni diosen Eostre a ti rambakanna ket adda iti dayta a bulan. Ibagbaga pay baban ni Einhard iti obrana iti Vita Karoli Magni.
Ti aldaw ni San Jorge ket ti maikaduapulo ket tallo nga aldaw ti bulan; ken ti bisperas ni San Marcos, nga agraman iti pamatina a dagiti al-alia dagiti madusa a matay iti kaunegan iti tawen ket makitanto a lumabas iti simbaan ket mapasamak iti maika-duapulo ket uppat.
Iti Tsina ti simboliko a panagarado iti daga babaen ti emperador ken prinsesa iti dara ket mapasamak iti maikatlo a bulanda, ken kankanayon daytoy a maitunos iti Abril. Iti Pinlandes ti Abril ket huhtikuu, a ti kayatna a sawen ket bulan ti panagpukan ken panagpuor, idi mapasamak dagiti panagpukan ken panagpuor dagiti gymnospermae para kadagiti talon.[3]
ti Eslobeno, ti kaaduan a naikeddeng a tradisional a nagan ket ti mali traven, a ti kayatna a sawen ket ti bulan a panangrugi nga agtubo dagiti mula. Daytoy ket immuna a naisurat idi 1466 iti manuskrito ti Škofja Loka.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "April" iti Chambers's Encyclopædia. Londres: George Newnes, 1961, vol. 1, p. 497.
- ^ Jacob Grim Geschichte der deutschen Sprache. Cap. "Monate"
- ^ Chisholm 1911.
- ^ Koledar prireditev v letu 2007 in druge informacije občine Dobrova–Polhov Gradec [The Calendar of Events and Other Information of the Municipality of Dobrova–Polhov Gradec] (iti Slovenian). Municipality of Dobrova-Polhov Gradec. 2006.
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti teksto manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "April". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Abril iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Abril iti Wikiquote (Ingles)
Pakaammo ti panagbiahe idiay Abril manipud iti Wikivoyage (Ingles)


text:
Tupi, Abagatan a Cotabato
Ti Tupi ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tupi ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[3]
- Acmonan
- Bololmala
- Bunao
- Cebuano
- Crossing Rubber
- Kablon
- Kalkam
- Linan
- Lunen
- Miasong
- Palian
- Poblacion
- Polonuling
- Simbo
- Tubeng
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ehekutibo a Bilin Blng.612
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Magallanes, Sorsogon
Ti Magallanes ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Magallanes ket politikal a nabingbingay iti 34 a barbaranggay.[2]
- Aguada Norte
- Aguada Sur
- Anibong
- Bacalon
- Bacolod
- Banacud
- Biga
- Behia
- Binisitahan del Norte
- Binisitahan del Sur
- Biton
- Bulala
- Busay
- Caditaan
- Cagbolo
- Cagtalaba
- Cawit Extension
- Cawit Proper
- Ginangra
- Hubo
- Incarizan
- Lapinig
- Magsaysay
- Malbog
- Pantalan
- Pawik
- Pili
- Poblacion
- Salvacion
- Santa Elena
- Siuton
- Tagas
- Tulatula Norte
- Tulatula Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sorsogon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Sorsogon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Kalpasan ti panangbilin ni Jesus kadagiti sangapulo ket dua nga adalanna, pimmanaw iti dayta a lugar tapno mapan mangisuro ken mangasaba kadagiti il-ili nga asideg sadiay. 2Adda ni Juan a Mammuniag iti pagbaludan idi nadamagna dagiti ar-aramiden ni Cristo ket imbaonna ken ni Jesus ti sumagmamano kadagiti adalanna. 3“Sika kadi ti umayto a kas inkaskasaba ni Juan, wenno agpadaankami iti sabali?” sinaludsodda kenkuana. 4Simmungbat ni Jesus, “Agsublikayo ken ni Juan ket ibagayo kenkuana ti mangngeg ken makitayo: 5makakita dagiti bulsek, makapagna dagiti pilay, mapaimbag dagiti agkukutel, makangngeg dagiti tuleng, mapagungar dagiti natay, ket maikaskasaba ti Naimbag a Damag kadagiti napanglaw. 6Nagasat ti tao a di agduadua kaniak!” 7Idi pumanaw dagiti adalan, nagsao ni Jesus kadagiti tattao maipapan ken ni Juan, “Idi napankayo ken ni Juan idiay let-ang, ania aya ti ninamnamayo a makita? Maysa a runo a mayangin-angin? 8Ania kadi ti napanyo kinita? Maysa a tao a nagkawes iti napintas a pagan-anay? Kinapudnona, palasio ti pagnaedan dagiti agkawes iti kasta. 9Ibagayo man, ania ti napanyo kinita? Profeta? Wen, ibagak kadakayo, nangnangruna pay ngem profeta ti nakitayo. 10Ta ni Juan ti sarsaritaen daytoy a paset ti Nasantoan a Surat: ‘Adtoy ti babaonek, kuna ti Dios; Ibaonko nga umun-una ngem sika tapno isaganana ti dalanmo.’ 11Laglagipenyo a kadagiti amin a tao a nayanak, awan ti nangnangruna ngem ni Juan a Mammuniag. Nupay kasta, natantan-ok ngem isu ti kanumoan iti Pagarian ti Langit. 12Manipud idi inkasaba ni Juan ti mensahena agingga ita, nagsagaba iti napalalo a pannakaidadanes ti Pagarian ti Langit ken kayat a rabsuten dagiti narungsot a tattao. 13Agingga iti tiempo ni Juan, amin dagiti profeta ken ti Linteg ni Moises nagsaoda iti maipapan iti Pagarian. 14No patienyo ti saoda, ni Juan ti Elias a naipadto ti yaayna. 15Dumngeg ngarud ti siasinoman nga addaan pannakaawat. 16“Ngem ania ti pangipadaak kadagiti tattao kadagitoy nga aldaw? Kasda la ubbing nga agtugtugaw iti tiendaan. Ipukkaw ti maysa a grupo kadagiti kaay-ayamda: 17‘Nagtokarkami iti naragsak, ngem dikay nagsala. Nagkantakami iti naliday, ngem dikay nagsangit!’ 18“Immay ni Juan ket nagay-ayunar ken saan nga immin-inum iti arak, ket kunkuna dagiti tattao nga isu ket linuganan ti demonio. 19“Immay ti Anak ti Tao, nangnangan ken immin-inum, ket kunkunada, ‘Kitaenyo daytoy a tao, narawet ken mammartek, gayyem dagiti agsingsingir iti buis ken dadduma pay a dakes a tattao!’ Nupay kasta, maipakita ti kinasirib ti Dios babaen kadagiti gapuananna.” 20Binabalaw ni Jesus dagiti il-ili a nakaaramidan ti kaaduan kadagiti milagrona agsipud ta di nagbabawi dagiti tattao kadagiti basbasolda. 21“Asikanto pay, Corazin! Asikanto met, Betsaida! No naaramid koma idiay Tiro ken Sidon dagiti milagro a naaramid kadakayo, nabayag koman nga impakita dagiti tattao sadiay ti panagbabawida babaen iti panagkawesda iti nakersang ken ti panangwarakiwakda iti dapu kadagiti bagbagida. 22Laglagipenyo ngarud nga inton Aldaw ti Panangukom, nalaglag-anto ti panangdusa ti Dios iti Tiro ken Sidon ngem ti panangdusana kadakayo. 23“Ket sika met, Capernaum, kayatmo kadi ti maitan-ok sadi langit? Saan a mabalin! Maitappuakkanto idiay infierno! No idiay koma Sodoma ti nakaaramidan dagiti milagro a naaramid iti yanmo, adda koma pay laeng ita ti Sodoma. 24Laglagipem ngarud nga inton umay ti Aldaw ti Panangukom, nalaglag-anto ti panangdusa ti Dios iti Sodoma ngem ti panangdusana kenka.” 25Iti dayta a tiempo, kinuna ni Jesus, “Agyamanak kenka, Ama nga Apo ti langit ken daga, ta impakitam kadagiti awan adalna ti inlemmengmo kadagiti mamasirib ken kadagiti nasaririt. 26Wen, Ama, naaramid daytoy ta isu ti pagayatam. 27“Inted kaniak ni Amak ti isuamin a banag. Awan ti makaam-ammo iti Anak no di laeng ti Ama. Awan met ti makaam-ammo iti Ama no di laeng ti Anak ken dagiti kayat ti Anak a pangipakaammoan kenkuana. 28“Umaykayo kaniak, dakayo amin a nabannog ken madagdagsenan, ket paginanaenkayo. 29Alaenyo ti sangolko, ket agsursurokayo kaniak agsipud ta naemma ken napakumbabaak, ket masarakanyonto ti inana. 30Ta nanam-ay ti sangol nga itedko kadakayo, ket nalag-an ti awit nga ipabaklayko kadakayo.”


text:
Pagsasao a Gaddang
Ti pagsasao a Gaddang[3] ket us-usaren ti 30,000 nga agsasao iti Filipinas, iti Abagatan-a-Daya a probinsia ti Nueva Vizcaya ken Isabela ken dagiti nagimigrante iti Asia, Australia, Kanada, Europa, Tengnga a Daya, Nagkaykaysa a Pagarian ken Estados Unidos. Kadduan kadagiti agar-aramat iti pagsasao a Gaddang ket ammoda met ti agsao iti Ilokano, ti patneng a pagsasao ti Amianan a Luzon. Ti Gaddang ket naadaw iti sao a "Pudot". Kaarngida ti Ibanag, Itawes, Agta, Atta, Yogad, Isneg ken Malaweg.
Dagiti linaon
Dagiti uni[urnosen | urnosen ti taudan]
Ponologo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gaddang ket maysa kadagiti pagsasao iti Filipinas a saan a mairaman kadagiti [ɾ]-[d] nga alopono.
Gramatika[urnosen | urnosen ti taudan]
Pananginagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gaddang iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Gaddang". Glottolog. Leipzig: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Gaddáng". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 190. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
Kroasia
Ti Kroasia (i/kroʊˈeɪʃə/ kroh-ay-shə; Kroata: Hrvatska panangibalikas [xř̩ʋaːtskaː]), opisial a kas ti Republika ti Kroasia (Kroata: Republika Hrvatska Republika_Hrvatska.ogg (tulong·paammo)), ket maysa a unitario a demokrata a parlamentario a republika idiay Europa, idiay nagsasabtan iti Tengnga nga Europa, ti Balkanes, ken ti Mediteraneo. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Zagreb. Daytoy a pagilian ket nabingbingay kadagiti 20 a probinsia ken ti siudad ti Zagreb. Naisakupan ti Kroasia ti 56,594 kuadrado kilometro (21,851 sq mi) ken addaan ti naidumaduma, a kaaduan a kontinental ken dagiti Mediteraneo a klima. Ti aplaya ti Baybay Adriatiko ti Kroasia ket nagbukel ti ad-adu ngem maysa a ribo nga is-isla. Ti populasion iti daytoy a pagilian ket 4.29 a riwriw, a kaaduan ket dagiti Kroata, nga addan ti kaaduan a denominasion ti relihion a Romano Katolisismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "Human Development Report 2011". United Nations. 2011. Naala idi 27 Nobiembre 2011.
- Kroasia
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Basud, Camarines Norte
Ti Basud ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Basud ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Angas
- Bactas
- Binatagan
- Caayunan
- Guinatungan
- Hinampacan
- Langa
- Laniton
- Lidong
- Mampili
- Mandazo
- Mangcamagong
- Manmuntay
- Mantugawe
- Matnog
- Mocong
- Oliva
- Pagsangahan
- Pinagwarasan
- Plaridel
- Poblacion 1
- San Felipe
- San Jose
- San Pascual
- Taba-taba
- Tacad
- Taisan
- Tuaca
- Poblacion 2
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 25 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
BANNAWAG Online!
Maragsacan cami a mangipadamag nga addanton Internet edition ti Bannawag, ti cangrunaan a periodico dagiti Ilocano, segun ti naawat mi nga email ni Cles Rambaud, Associate Editor ti Bannawag, idi Enero 30, 2009:
“Dandanin agmata daydi arapaapmo nga adda koma met website ti Bannawag,” insurat ni Cles. “Uray dagiti kakabsat a magasin ti Bannawag, addanto metten websiteda. Inaprobaranen ti MB Management daytoy a kiddaw.
Ti “arapaap” a dinacamat ni Editor Rambaud isu ti linaon ti impaskinco a blog entry a napauluan iti “Bannawag Website–An Open Letterr” iti ilocano-samtoy.blogspot.com idi Feb. 22, 2007. Daytoy ti insuratco: “…itan adda pamuspusan tapno mataginayon ken madadaan nga ucagen dagiti pinanid ti Literatura Ilocana 24/7: isu dayta ti panangipablaac cadagitoy iti las-ud ti Internet. Mabalin nga ipablaac ti amin a sinurat, saan laeng a dagiti mapili wenno capintasan, tapno iti casta mausisa dagiti aggagar nga agusisa no casano ti panangparang-ay iti literatura tayo.” Insingasingco a mangipasdec ti Bannawag iti bucodna a website tapno maipablaac ditoy ti amin a sarita, novela, daniw, salaysay, ken dadduma pay.
Maysa cano laeng a simple a website cas pangrugian daytoy Internet edition ti Bannawag. Cadacami, dackel nga addang dayta agsipud ta lumawanto ti law-ang a masilnagan ti Bannawag. Bareng dumtengto met ti aldaw a mairaman iti Internet Edition ti archive dagiti napalpalabas nga isyu ti Bannawag, cas pagarigan mangrugi iti Nob. 3, 1934 issue (umuna a bilang). Maawatan mi a pangrugian laeng ti umay a simple nga Internet Edition ken maawatan mi met a saan a binangon ti ciudad ti Roma iti maymaysa laeng nga aldaw. Uray pay ni Apo Dios, innem nga aldaw nga… sa naginana iti maicapito…
Cas iti masansan a mabasa tayo iti ungto ti serialized a sinurat, PADAANAN TI SUMARUNO A PASET! Wenno, MAITULOYTO.
12 Comments »
-
Agyamanak unay ta addanto Bannawag online. Nabayagakon nga pimmanaw idiay Ilocos ket marigatannak nga agspul iti nangato to kalidad nga Ilokano writing. Sapay koma ta manayon daytoy nga website
Comment by Fe MacLean | December 16, 2009
-
Do you keep any archives? My father Jose R. Ragasa was a writer for Bannaway starting the early 1960’s. I have some copies of his work, and I am trying to complete my collection. I was wondering if you have any archived stories of his. I am looking for one in particular published around 1990-1993, the last article of his published in Bannaway before his death in July of 1993.
Hoping for your reply,
Rachielle Ragasa Sheffler
San Diego, CA
Comment by Rachielle Sheffler | January 5, 2010
-
sorry for the typo – It’s Bannawag
Comment by Rachielle Sheffler | January 5, 2010
-
I would like to ask you if you could sell back issues of Bannawag. As a child I loved reading “Lang-Ay anak ni Lam-Ang”. This was followed by “Nal-Buan”. This prompted me to read “Biag ni Lam-Ang”.
I learned Ilocano as a child from when I was 10 to 12 years of age. I lived in Gonzaga, Cagayan with my grandparents (father side) and had fond memories of those 3 years. I call it my Ilocano upbringing.
Today, around 30 years later, I look back at those years and remember how I loved the stories of Bannawag. I do not remember the author nor the artist. I do remember Greg Laconsay as my “Papang” (Lilong ko) use to read his articles a lot and was a huge fan.
Going back to the Lam-Ang series, I have 2 major reasons, 1. I could barely speak and read my Dad’s dialect and would love to renew this. Am sure it would not take long 2) and more importantly I would like to share this story of the Lam-ang series to my children. I dare say that it is our “Lord of the Rings”.
Could you please tell me if there is a possibity of getting hold of the complete comics?
Thank you very much, my email is anditso@gmail.com
Greatfull for your response.
Lastly I apologize as I should communicate in Ilocano but I have not used the dialect since I moved to Europe.
Best Regards
Anditso
Comment by Anditso Balaga | January 5, 2010
-
Dear Sir:
I just published an Ilocano autobiography of my great Grandfather, Don Sabas Gaerlan. He was born in Tagudin in 1854. From the age of 12 he maintained his journals until 1916. All in all I was able to transcribe it into a 200 page book including an English translation. He wrote his journals in Ilocano. It’s available at auhtorhouse.com and the title is “Casuratan ti Biagco:Sinurat ni Don Sabas Gaerlan”. It is an important piece of document detailing a lot of historical facts not to mention an entertaining story of his life. I am interested in serializing the book in your magazine. It may need some editorial work though before it can be publish in your magazine. In this regard, can you suggest a name and contact of a person I can oollaborate with in order to have this accomplished?
Sincerely
Jane Guerrero-Malkin
Comment by Jane Guerrero-Malkin | March 5, 2010
-
Napaspasarakak laeng daytoy nga tiempo nga nagdadanggayan ti kaIlocanuan. Nagsayaat kuman no addanto online tayon. Kayat ko kuma met nga makakita manen iti classico nga Bannawag. Idi addanak idiay London, apal palalo ti ay ayat ko ti Bannawag. Indakkelak daytoy a magasin, liblibasek kada reses di elementary nak nga mapan agbasa ti barbaro nga issue na didiay library mi. Ibawbawal ngamin idi ni Papang ko ti agbasa ti komiks, ha ha ha. Uray awan mangmangan wenno agmerienda basta makabasanak…Diak pay nabirukan ditoy Vancouver ti distributor na. Awan pay nakitak nga agkaraywara nga Bannawag ditoy. Kayat ko kuma met nga mabasa dagiti annak ko tapno dida malipatan ti kina Ilocano da a sao…
Comment by Marlene Dasalla-Leones | May 3, 2010
-
maragsakannak a makaammo nga addanto met laengen online ti paggusgustok a magasin Iluko. Kas nabayagen nga awan iti Ilocos, mailiwak unay a makabasa ken makadamag kadagiti banbanag maipapan iti kultura ni Samtoy babaen kadagiti Damdamag wenno kadagiti nobela, sarita wenno salaysay iti magasintayo. Ur-urayek ngarud dayta,apo,
Comment by ma. leonglor escobar | July 5, 2010
-
DIAK PAY LA AMMO TI AGBASA IDI FAVORITO KON TI BANNAWAG. DIMMAKKELAK NGA BANNAWAG READER AGINNGGA ITA NO AGAWIDAK MAN DIAY FILIPINAS DIAK MALIWAYAN TI GUMATANG TI BANNAWAG NGA IYAWID DITOY STATES.
Comment by arnold cabang | August 20, 2010
-
UBINGAK PAY IDI KEN DIAK PAY AMMO TI AGBASA KET FAVORITOKON TI BANNAWAG. MAKALIWLIWA KEN MAKAAWAN TI DADAGSEN TI BARUKONG KEN DAKKEL MAITULONG NA TI PANNAGNA ITI PANAGBIAG.
Comment by arnold cabang | August 20, 2010
-
Nabayag nakon nga pimnaw jay probinsya me nga ilocos sur. Mailiw nak nga makabasa jay indakdakkelak nga ilocano magazene nga bannawag. Adda kadi paggatangan ditoy Caloocan City? Wenno uray anya nga parte ti Manila. No adda ket paki email you man dagijay pagtagilakkwan nga mabalin ko nga paggatangan.
Comment by gabbi antonio | September 13, 2010
-
May I ask if you have an archive of articles written as early as 1960? Thank you
Comment by Bitwen p. carino | April 13, 2013
Leave a Reply
| Next »


text:
Sudan
Ti Sudan (i/suːˈdæn/ wenno /suːˈdɑːn/;[8] Arabiko: السودان, as-Sūdān), opisial a ti Republika iti Sudan[9] (Arabiko: جمهورية السودان, Jumhūrīyat as-Sūdān), ken sagpaminsan a natawtawagan a kas ti Amianan a Sudan,[10][11][12] ket maysa a Arabo nga estado idiay Amianan nga Aprika (daytoy ket naipanuotan pay a kas paset ti Tengnga a Daya).[13] Daytoy ket nabeddengan babaen ti Ehipto iti amianan, ti Baybay Nalabbaga iti amainan a daya, ti Eritrea ken Etiopia iti daya, ti Abagatan a Sudan iti abagatan, ti Republika ti Tengnga nga Aprika iti abagatan alaud, ti Chad iti laud, ken ti Libya iti amianan a laud. Ti populasion ti Sudan ket ti nagtitiponan dagiti patneng nga agtataeng iti Tanap ti Nilo, ken dagiti kaputotan dagiti immalis manipud ti Arabiano a Peninsula. Gapu ti pamay-an a Arabisasion a kadawyan iti amin a kadagupan ti Arabo a lubong, ti Arabo a kultura ket isu tatan ti kaaduan idiay Sudan. Kaaduan ti populasion ti Sudan ket sumusurotda iti Islam. Ti Nilo ket bingbingayenna ti pagilian iti akindaya ken akinlaud a gugudua.[14]
Dagiti tattao ti Sudan ket addaanda ti atiddog a pakasaritaan a gumay-at manipud ti kina-ugma a naidebdedan iti pakasaritaan iti Ehipto. Ti Sudan ket nagsagsagaba ti sangapulo ket pito a tawtawen ti sibil a gubat idi las-ud ti Umuna a Sudanes a Sibil a Gubat (1955–1972) a sinarunuan babaen dagiti etniko, relihioso ken ekonomiko a suppiatan a nagbaetan dagiti Muslim nga Arabo iti Akin-amianan a Sudan ken ti kaaduannga animista ken Kristiano a Nilotes iti Abagatan a Sudan.[15][16] Daytoy ket gapuanan ti Maikadua a Sudanes a Sibil a Gubat idi 1983. Gapu kadagiti agtultuloy a politiko ken milisia a salisal, ti Sudan ket naagaw idi babaen iti awan ti natnatay a kudeta babaen ni koronel Omar al-Bashir idi 1989, a kalpasan daytoy ket nangirangarang kaniana a kas ti Presidente iti Sudan.[17] Ti sibil a gubat ket nagpatingga ti panakapirma ti maysa a Konprehensibo a Tulagan ti Kappia a nagited daytoy ti katurayan ti akin-abagatan idi a rehion ti pagilian. Kalpasan ti maysa a reperendum a natengngel idi Enero 2011, ti Abagatan a Sudan ket simmina idi 9 Hulio 2011 nga inpalubosan ti Sudan.[18][19]
Kameng daytoy ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Sudan ket mangtartaripato pay ti pannakaikamenna iti Kappon ti Aprika, ti Arabo a Liga, ti Organisasion oiti Islamiko a Pagtitinnulongan, ken ti Di nailinia a Tignay, ken agserserbi pay nga agpalpaliiw iti Organisason ti Sangalubongan a Komersio.[20] Ti kapitoliona ket ti Khartoum, a daytoy ket agserserbi a kas ti politiko, kultura ken komersio a sentro ti pagilian. Daytoy ket opisial a pederal a presidential a representatibo a demokrasia a republika, dagiti politika iti Sudan ket nawatiwat a naipanpanunotan babaen ti sangalubongan a komunidad nga adda ti kaunegan ti maysa a autoritariano a sistema gapu ti panagtengngel ti Partido ti Nailian a Kongresos (NCP) iti hudisiario, nga ehekutibo ken lehislatibo a sangsanga ti gobierno.[21]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion dagiti kapitolio a siudad ken dagiti siudad iti 100 000 wenno adadu pay nga agtataeng: ti kinaudi a magun-od a tawen, 1990–2009". Demograpiko a Libro ti Tawen 2009 – 2010. Nagkaykaysa aPagpagilian. 2011. pp. 288–289. Naala idi 12 Mayo 2012. (Tabla 8)
- ^ "Sudan: Dagiti estado, Dagiti kangrunaan a siudad, Dagit iili ken Aglomerasion – Dagiti Estadistika ken Mapa iti Populasion ti Siudad". Populasion ti Siudad. 2011. Naala idi 12 Mayo 2012.
- ^ Rayah, Mubarak B. (1978). Sibilisasion ti Sudan. Demokratiko a Republika ti Sudan, Ministro ti Kultura ken Pakaammo. p. 64.
- ^ "Awan ragsak kadagiti senso ti Sudan". News24. 21 Mayo 2009. Naala idi 8 Hulio 2011.
- ^ a b c d "Sudan". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2012.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Sudan". Inggles a Diksionario ti Oxford. 1989. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ "Sudan". CIA World Factbook. 2011. Naala idi 6 Enero 2011.
- ^ "Ti Amianan aSudan ket mangirugrugi ti baro a kuarta iti saan a nasayaat nga ekonomia". Al Bawaba. 25 Hulio 2011. Naala idi 6 Enero 2012.
- ^ "Nadaael dagiti Panangipatader kadagiti Simabaan idiay Amianan a Sudan gapu kadagiti umad-ado a Panaggulgulo". Compass Direct. 23 Agosto 2011. Naala idi 6 Enero 2012.
- ^ "Amianan a Sudan". Chr. Michelsen Institute. Naala idi 6 Enero 2012.
- ^ Davison, Roderic H. (1960). "Ayan kadi ti Tengnga a Daya?". Dagiti Ganganaet a Panakibiang 38 (4): 665–675. doi:10.2307/20029452.
- ^ Collins, Robert O (2008). Ti Pakasaritaan iti Moderno a Sudan. Pagmaldita ti Unibersidad ti Cambridge (Cambridge, Nagkaykaysa a Pagarian; Siudad ti New York). ISBN 978-0-521-85820-5.
- ^ Shami, Seteney Khalid; Herrera, Linda (1999). Nagbaetan ti Pagikabilan ken Testo , "Dagiti Etiko a Narikut a Kasasaad iti Panagsukimat kadagiti Sudanes idiay Ehipto: Agpatpataud kadagiti Pannakaammo a maipanggep ti Publiko ken ti Pribado" babaen ni Anita Hausermann Fabos. Amerikano nga Unibersidad iti Cairo a Pagmalditan (Cairo). p. 100. ISBN 978-977-424-548-0.
- ^ Enbironmento a Programa ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (2007). Sudan — Kalpasan ti Suppiat a Panagusig ti Enbironmento. Enbironmento a Programa ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (Nairobi). p. 35. ISBN 978-92-807-2702-9.
- ^ Staff writer (14 Hulio 2008). "Factbox — Presidente ti Sudan Omar Hassan al-Bashir". Reuters. Naala idi 8 Enero 2011.
- ^ McDoom, Opheera (7 Pebrero 2011). "Ti Abagatan a Sudan ket nagbutos ti panakawayawaya babaen ti guedday". Reuters.uk.reuters.com. Naala idi 7 Pebrero 2011.
- ^ Fick, Maggie (9 Hulio 2011). "Naipangato ti baro a wagayway: Nagrambak ti Abagatan a Sudan ti Panakaipasngayna". Atlanta Journal-Constitution. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2011-07-11. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ U.S. Central Intelligence Agency. "The World Factbook: Sudan". ISSN 1553-8133. Naala idi 10 Hulio 2011.
- ^ The New York Times. 16 Marso 1996. p. 4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Sudan iti Wikimedia Commons
- Sudan
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Nalabbasit
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Militar a diktadura
- Amianan nga Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1956
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika


text:
Ragay, Camarines Sur
Ti Ragay ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ragay ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.[2]
- Agao-ao
- Agrupacion
- Amomokpok
- Apad
- Apale
- Banga Caves
- Baya
- Binahan Proper
- Binahan Upper
- Buenasuerte
- Cabadisan
- Cabinitan
- Cabugao
- Caditaan
- Cale
- Godofredo Reyes Sr.(Catabang
- Catabangan Proper
- Inandawa
- Laguio
- Lanipga-Cawayan
- Liboro
- Lohong
- Lower Omon
- Lower Santa Cruz
- Panaytayan
- Panaytayan Nuevo
- Patalunan
- Poblacion Ilaod
- Poblacion Iraya
- Port Junction Norte
- Port Junction Sur
- Salvacion
- Samay
- San Rafael
- F. Simeon (Pugod)
- Tagbac
- Upper Omon
- Upper Santa Cruz
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Franklin Pierce
Ni Franklin Pierce (Nobiembre 23, 1804 – Oktubre 8, 1869) ket isu idi ti maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (1853–1857) ken is-isu laeng ti Presidente a nanipud idiay New Hampshire. Ni Pierce ket maysa idi a Demokratiko ken maysa a "nagmaskara ti masa" (mysa a Taga-amianan nga adda iti Abagatan a pannakipagrikna)[1] a nagserbi idiay Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos ken ti Senado. Ni Pierce ket nakilaban ti Gubat ti Mehikano-Amerikano ken nagbalin a maysa a brigada heneral iti Buyot. Ti pribadona a panagsanay ti linteg idiay pagtaenganna nga estado, ti New Hampshire, ket nagballigi unay nga isu ket naidatonan kadagiti nadumaduma a puesto, nga isu ket saan nga immawat. Kalpasan daytoy, isu ket nainominado a kas ti kandidato ti partido para iti presidente iti maika-49 a balota iti 1852 a Demokratiko a Nailian a Taripnong.[2] Iti panagbutos ti presidente, ni Pierce ken ti timmaray a kaduana a ni William R. King ket nanagbak babaen ti maysa a guedday iti Elektoral a Kolehio. Inakda ti Partido Whig nga etiketa ni Winfield Scott ken William A. Graham babaen ti 50 porsiento aginggana ti 44 a porsiento a naggiddiatan iti nadayeg a butos ken 254 aginggana ti 42 iti elektoral a butos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Holt, Michael F.; Fitzgibbon Holt, Michael; Schlesinger, Jr., Arthur M; Wilentz, Sean (2010). Franklin Pierce Tomo 14 Dagiti Amerikano a Presidente. Macmillan. ISBN 978-0805087192.
- ^ Nathaniel Hawthorne (2010). "Ti Biag ni Franklin Pierce, 1852, Kapitulio 7". Naala idi Oktubre 3, 2010.


text: 1Sinarita ni Jesus daytoy a pangngarig kadakuada: “Ibagak ti pudno kadakayo: Ti tao a saan a sumrek iti ruangan ti pagaponan dagiti karnero, ngem kumalay-at ketdi iti sabali a pagnaan, maysa a mannanakaw ken tulisan. 2Ti sumrek iti ruangan, isu ti pastor dagiti karnero. 3Isu ti ilukatan ti agay-aywan iti ruangan. Denggen dagiti karnero ti timekna no awaganna dagiti nagnaganda, ket iruarna ida. 4No mairuarnan dagiti karnero, magna iti sangoda ket sumurotda kenkuana, agsipud ta mailasinda ti timekna. 5Saanda a sumurot iti ganggannaet no di ket itarayanda, agsipud ta saanda a mailasin ti timekna.” 6Ngem saan a naawatan dagiti tattao ti kaipapanan daytoy a pangngarig. 7Kinuna manen ni Jesus kadakuada, “Ibagak ti pudno kadakayo: Siak ti ruangan a pagserkan dagiti karnero. 8Mannanakaw ken tulisan dagiti amin nga immay nga immun-una ngem siak, ngem saan a dinengngeg ida dagiti karnero. 9“Siak ti ruangan. Maisalakanto ti siasinoman a sumrek kaniak; sumrek ken rummuarto ket makasarakto iti pagaraban. 10Umay ti tulisan tapno agtakaw, agpapatay ken agdadael. Immayak tapno maaddaankay iti biag—biag nga awan pagkuranganna. 11“Siak ti naimbag a pastor. Ti naimbag a pastor itedna ti biagna nga agpaay kadagiti karnerona. 12Ti makitangtangdan panawan ken itarayanna dagiti karnero no makitana nga umay ti lobo, ta saan a pastor ken saanna a kukua ida. 13Agtaray ti makitangtangdan agsipud ta patangtangdanan laeng ket awan ti panangisakitna kadagiti karnero. 14-15 “Siak ti naimbag a pastor. Am-ammonak ti Ama, ket am-ammok met ti Ama. Am-ammok dagiti karnerok ket am-ammodak met. Madadaanak a mangipaay iti biagko gapu kadakuada. 16Adda pay dagiti karnerok nga awan ditoy a pagaponan. Masapul nga yaponko met ida. Ipangagdanto ti timekko, ket agbalindanton a maymaysa nga arban nga aywanan ti maymaysa a pastor. 17“Ay-ayatennak ti Ama agsipud ta sisasaganaak a mangipaay iti biagko, tapno alaekto met laeng. 18Awan ti makaala iti biagko. Itedko kas pagayatak. Adda kalintegak a mangited iti biagko, ket adda met kalintegak a mangala met laeng. Daytoy ti imbilin ti Amak nga aramidek.” 19Rimsua manen ti panagsusupadi kadagiti Judio gapu kadagitoy a sasao. 20Adu kadakuada ti nagkunkuna, “Linuganan ti demonio. Agmauyong! Apay a dumngegkayo kenkuana?” 21Ngem kinuna ti dadduma, “Saan a kastoy ti panagsao ti linuganan ti demonio! Mabalin aya ti demonio ti mangted iti panagkita kadagiti bulsek?” 22Tiempo ti lam-ek idi rambakanda ti Fiesta ti Panagidaton idiay Jerusalem. 23Magmagna ni Jesus iti Pasilio ni Solomon idiay Templo 24idi inaribungbongan dagiti tattao. “Kaanonto aya ti panangibagam iti pudno?” sinaludsodda kenkuana. “Ibagamon ti agpayso! Sika kadi ti Cristo?” 25“Imbagakon kadakayo,” insungbat ni Jesus, “ngem didak met patien. Dagiti aramidko babaen iti turay ni Amak ti mangpaneknek iti maipapan kaniak. 26Ngem dikayo mamati, ta saan a dakayo ti karnerok. 27Denggen dagiti karnerok ti timekko. Ammok ida, ket surotendak. 28Ikkak ida iti biag nga agnanayon, ket pulos a didanto matay. Awan ti makarabsut kadakuada kaniak. 29Natantan-ok ti inted kaniak ni Amak ngem dagiti isuamin, ket awan ti makarabsut kadakuada iti panangaywan ti Ama. 30Siak ken ti Ama, maymaysakami.” 31Pimmidut manen dagiti tattao kadagiti batbato a panguborda kenkuana. 32“Adu ti naimbag nga aramid nga impaaramid kaniak ti Ama iti imatangyo,” kinuna ni Jesus kadakuada. “Ania kadagitoy ti gapu a panguboranyo kaniak?” 33“Saandaka nga uboren gapu kadagiti naimbag nga aramid, no di ket gapu iti saom a maikontra iti Dios,” insungbatda. “Maysaka la a tao, ket pagbalinem ketdin a Dios ta bagim!” 34“Naisurat iti Lintegyo a kinuna ti Dios: ‘Dakayo ket didioskayo!’” insungbat ni Jesus. 35“Ammotayo nga agnanayon a pudno ti kuna ti Nasantoan a Surat, ket inawagan ti Dios a dios dagiti tattao a nakaitedan ti saona. 36No maipapan kaniak, pinilinak ti Ama ket imbaonnak ditoy lubong. Gapu ta kinunak a siak ti Anak ti Dios, kunayon a nagsaoak iti maikontra iti Dios? 37No diak ar-aramiden dagiti aramid ni Amak, saan koma a masapul a patiendak. 38Ngem no aramidek ida, uray no didak patien, patienyo koma dagiti ar-aramidko tapno mapaneknekanyo nga adda ti Ama kaniak, ket addaak iti Ama.” 39Pinadasda manen a tiliwen ngem nakalapsut kadakuada. 40Napan manen ni Jesus iti ballasiw ti karayan Jordan, iti disso a namumbuniagan ni Juan ket nagyan sadiay. 41Adu a tattao ti napan kenkuana. “Awan ti milagro nga inaramid ni Juan,” kinunada, “ngem pudno amin nga imbagana maipapan iti daytoy a tao.” 42Adu ti namati kenkuana sadiay.


text:
Bulkan Kanlaon
Ti Bulkan Kanlaon, naipaletra pay a kas ti Kanla-on wenno Canlaon, ket maysa nga aktibo a bulkan idiay Isla ti Negros ti tengnga a Filipinas. Ti estratobulkan ket askawenna dagiti probinsia ti Negros Occidental ken Negros Oriental, iti agarup a 30 km (19 mi) ti abagatan a daya ti Siudad ti Bacolod, ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad ti Negros Occidental.
Ti bulkan ket paborito a lugar para kadagiti agkalkalay-at ti bantay ken ti tampok ti Masna a Parke ti Bantay Kanlaon, ti nailian a parke a kasisigud a nabangon iti Agosto 8, 1934.[1][2] Daytoy ket maysa kadagiti aktibo a bulkan ti Filipinas ken paset ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko.
Dagiti linaon
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kanlaon ket addaan ti kangato ti pantok iti 2,435 m (7,989 ft) nga addaan ti diametro ti baba iti 30 km (19 mi) ket napunnuan kadagiti piroklastiko a kono ken dagti abut ti bulkan. Iti baba ti amianan ti pantok ket ti aktibo nga abut ti bulkan ti Lugud . Iti amianan ti Lugud ket 2 babaen ti 0.8 km (1.24 babaen ti 0.50 mi) ti kaldera, a naamammuan iti Ginget ti Margaja, nga addaan ti abut ti bulkan a danaw.[3]
Ti bulkan ket addaan kadagiti tallo a [[napudot nga ubbog] kadagiti bakrasna: ti Napudot nga Ubbog ti Mambucal iti amianan a laud, Napudot nga Ubbog ti Bucalan, ken ti Napudot nga Ubbog ti Bungol. Dagiti asideg a bulkaniko a sangaunan ket ti Bantay Silay ken Bantay Mandalagan, iti amianan ti Kanlaon.
Ti tengnga ti siudad ti Siudad ti Canlaon, ti siudad nga addaan iti turay iti Negros Oriental a bangir ti bantay, ket naisanglad iti baba a bakrasna iti agarup a 8.5 km (5.3 mi) daya abagatan a daya iti pantokna.[3]
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ka-aktibuan a bulakn idiay tengnga a Filipinas, ti Kanlaon ket nagbettaken iti 26 a beses manipud idi 1919. Dagiti panagbettak ket kadawyan a preatiko a panagbettak iti bassit aginggana ti kalalainganna a kadakkel a mangpataud ti bassit a panagarbis ti dapo iti asideg ti bulkan. Idi 1902, ti panagbettak ket naidasig a kas estroboliano, a kadawyan babaen ti panagpussual ti agbigbigganga a piroklastiko a materiales, lapilli ken dagiti bomba ti lava.[3]
Ti bulkaniko nga aktibidad idiay Kanlaon ket agtultuloy a sisiimen ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas (PHIVOLCS), ti opisina ti gobierno nga agsisiim kadagiti bulkan ken gingined iti pagilian. Ti Obserbatorio ti Bulkan Kanlaon a mabiruka idiay kampus ti Kolehio ti Siudad ti La Carlota idiay Bgy. Cubay, Siudad ti La Carlota ti probinsia ti Negros Occidental.[3]
Ti nakaro nga aksidente idi 1996 idiay Kanlaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Agosto 10, 1996, ti grupo dagiti 24 nga agkalkalay-at ti banatay ket addada idi idiay pantok ti bulkan idi ti Kanlaon ket kellaat a nagbettak nga awan pakdaar a nangpatay ti Britaniko nga estudiante a ni Julian Green ken dagiti Pilipino a ni Noel Tragico ken ni Neil Perez, nga isuda ket nakubongda idiay asideg ti pantok. TDagit iagturay ket insalakanda dagiti 17 a sabali, a mairaman dagiti 10 Belganoa, ti sabali pay a Briton ken dagiti innem a Pilipino. Dagiti 17 ket nainagananda a kas dagiti Belgiano a ni Frederick Carraso, Philipp Couche, Caroline La Grange, Sophie La Benne, Darmien Gaitan, David Ryckaert, Florence De Corte, Jean Francois Ossengeld, Caroline Verlinde ken ni Delthme Ferrant, Briton a ni Gordon Cole ken dgait iPIlipino a ni Pepito Ibrado, Wovi Villanueva ken ni Albert Devarras.
Maysa kadagiti Belgiano, ni Caroline Verlinde, ket kinunana nga isu ken ti grupona ket ganganidan idi a ppnawan ti lugar idiay asideg ti abut ti bulkan idi kellaat a nagpuusak ti bulakn iti dapo ken batbato. Timmaray isuna iti maysa a kayo tapno paglemmenganna ken nakitana a napuntaan dagiti gayyemna kadagiti agtintinnag a bato.
Kinaudi nga aktibidad ti bulkan[urnosen | urnosen ti taudan]
2006[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Hunio3, 2006, ti Kanlaon manen ti aktibidadna ken nagipussuak ti alibungubong ke dapo., naited ti Alerto Agpang 1 (saan unay a nakaro nga aktibidad) idi Hunio 12, 2006.
2008[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Pebrero 10, 2008, ti PHIVOLCS ket nangited ti alerto a nangibagbaga a ti seismiko a network idiay Bulkan Kanlaon ket nangirehistro ti dagup ti 21 dagiti ababa a prekuensia ti gingined (LFVQ) idi las-ud dagiti naplabas a 4 nga oras. Gapu ti iya-adu ti bilang dagiti nairehistro a bulkaniko a gingined,ti PHIVOLCS ket inpangatona ti kasasaad ti alerto ti Bulkan Kanlaon ,manipud ti Alerto Agpang 0 aginggana ti Alerto Agpang 1, a kayatna asaoen ket naipangato bassit ti aktibidad ken ti bulkaniko nga aktibidad ket pakaiturongan ti alibungubong ken panagpussuak ti dapo.[4] Ti 4-kilometro (2.5 mi) a Sona ti Permanente a Peggad (PDZ) ket natartaripato iti lawlaw ti bulkan, gapu ti mabalin a pannakapasamak ti kellaat a panabettak nga awan pakdaar,ngem awan met dagiti panagbettak a napasamak.
2009[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti 8 nga aldaw idi 23 Agosto aginggana idi 1 Septiembre, dagiti 257 a bulkaniko a gingined ket nairehistroda idi. Ti kadawyan a seismiko nga aktibidad iti las-ud dagiti naulimek a paset ti panawen ket 0 aginggana kadagiti 4 a gingined iti aniaman a paset ti panawen ti 24 nga oras. Dagiti episentro dagiti nairehistro a gingined ket nairimpuook idiay amianan a laud a bakras a mabalin a mangibaga ti panaggunay ti maysa nga aktibo a tukki idiay bakras nga inaramid babaen ti presion iti sirok ti bulkan. Dagiti panagsisiim ti rabaw ket saan a nakaipakita ti aniaman nga adu a panagbaliw iti panagpussuak ti alibungubong manipud ti abut ti bulkan. Ti PHIVOLCS nangitaltalinaay ti alerto a kasasaad iti Agpang 0.[5]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Filipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "NIPAS's 202 Initial list of components". Nasalakniban a Lugugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-08-13.
- ^ "Nasalakniban a Lugugar ti Rehion 6". Nasalakniban a Lugugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-08-13.
- ^ a b c d "Panid ti Bulkan Kanlaon". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas.
- ^ Panaro ti Phivolcs iti Kanlaon
- ^ PHIVOLCS


text: 1Daytoy ti gapuna a siak, ni Pablo a balud ni Cristo Jesus gapu kadakay a Hentil, agkararagak iti Dios. 2Awan duadua a nadamagyon a babaen iti parabur ti Dios, intedna kaniak daytoy a trabaho a maipaay iti pagimbaganyo. 3Imparangarang ti Dios ti nalimed a planona ket impakaammona kaniak. (Insuratkon ti ababa a pakasaritaan daytoy. 4No mabasayo, maammoanyonto no kasano a maawatak ti palimed ni Cristo.) 5Saan a naipakaammo idi daytoy a palimed iti sangkataoan, ngem imparangarangen ti Dios babaen iti Espiritu kadagiti nasantoan nga apostoles ken profetana. 6Daytoy ti palimed: Babaen iti ebanghelio, mairaman dagiti Hentil kadagiti Judio nga umawat iti bendision ti Dios. Kamkamengda iti isu met laeng a bagi, ket mairamanda iti inkari ti Dios ken ni Cristo Jesus. 7Nagbalinak nga adipen ti ebanghelio gapu iti naisangsangayan a sagut nga inted kaniak ti Dios babaen iti pannakabalinna. 8Siak ti kanumoan kadagiti nanumo a tattao ti Dios, ngem siak ti pinili ti Dios a mangipakaammo kadagiti Hentil iti di matukod a kinabaknang ni Cristo, 9ken mangipakita kadagiti amin a tattao iti pannakaibanag daytoy nalimed a plano ti Dios. Iti amin a tiempo iti napalabas, inlemmeng ti Dios, isu a namarsua iti amin, daytoy nalimed a planona. 10Ita, babaen iti iglesia, maammoan dagiti agtuturay ken dagiti pannakabalin sadi langit ti kinasirib ti Dios iti nadumaduma a pannakaiparangarangna. 11Kastoy ti inaramid ti Dios kas mayannurot iti agnanayon a panggepna a tinungpalna babaen ken ni Cristo Jesus nga Apotayo. 12Gapu iti pannakipagmaymaysatayo kenkuana ken gapu ta agtalektayo kenkuana, saantayo nga agbuteng nga umasideg a sitatalged iti sangoanan ti Dios. 13Dawatek ngarud a dikayo maupay iti panagsagabak gapu kadakayo; pagsayaatanyo amin daytoy. 14-15 Daytoy ti gapuna nga agparintumengak iti sangoanan ti Ama a paggapuan ti pudno a nagan ti tunggal familia sadi langit ken ditoy daga. 16Iti kinabaknang ti gloriana, dawatek nga itedna kadakayo ti pannakabalin babaen iti Espirituna tapno bumileg ti akin-uneg a kinataoyo. 17Agnaed koma a kanayon ni Cristo iti pusoyo babaen iti pammatiyo kenkuana. Ikararagko a mairamut ken maipasdekkayo iti ayat 18tapno dakayo ken dagiti amin a tattao ti Dios, naan-anay ti pannakaawatyo no kasano ti kadakkel ken kauneg ti panagayat ni Cristo kadakayo. 19Wen, mapadasanyo koma no kasano ti panagayatna kadakayo—nupay saan a naan-anay a maammoan, tapno awan pagkuranganyo ken mapnokayo iti nadiosan a galad. 20Madaydayaw koma ti Dios a makaaramid iti nasursurok ngem ti dawaten wenno panunotentayo babaen iti pannakabalin nga agtartrabaho kadatayo. 21Maipaay koma kenkuana ti dayaw iti iglesia ken ti dayaw ni Cristo Jesus, iti amin a tiempo ken iti agnanayon nga awan inggana. Amen.


text:
Monreal, Masbate
Ti Monreal ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Monreal ket politikal a nabingbingay iti 11 a barbaranggay.[2]
- Cantorna
- Famosa
- Macarthur
- Maglambong
- Morocborocan
- Poblacion
- Guinhadap
- Real
- Rizal
- Santo Niño
- Togoron
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Antique
Ti Antique ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas iti akin-laud a paset ti Isla ti Panay. Ti kapitoliona ket ti ili ti San Jose. Kabeddengna dagiti probinsia ti Aklan, Capiz, ken Iloilo iti banda't daya, ken ti met Baybay Sulu iti laud.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Antique iti 18 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013


text:
Heike Kamerlingh Onnes
Ni Heike Kamerlingh Onnes (21 Septiembre 1853 – 21 Pebrero 1926) ket Olandes pisiko ken Nobel a laureado. Isu ti nangpionero kadagiti pamay-an ti reprigerasion ken nagusar kadagitoy tapno agsukimat no kasano nga agkukua kadagiti materiales no malamiisanda iti sero absoluto. Isu idi ti immuna a nangilikido iti helio. Ti panagpataudna kadagiti nakaro a temperatura ti krioheniko ket isu ti nakaiturongan ti panagduktalna iti superkonduktibidad idi 1911: para kadagiti naisangayan a materiales, ti resistansia ti elktriko ket kellaat a mapukaw kadagiti nababa unay a temperatura.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ van Delft, Dirk (2007) Freezing physics, Heike Kamerlingh Onnes and the quest for cold, Edita, Amsterdam, ISBN 9069845199.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- de Bruyn Ouboter, Rudolf (Marso 1997). "Heike Kamerlingh Onnes’s Discovery of Superconductivity". Scientific American 276 (3): 98–103. doi:10.1038/scientificamerican0397-98.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Heike Kamerlingh Onnes iti Wikimedia Commons
- Premio Nobel, Pisika 1913—opisial a sitio.


text:
“Siksikanto latta,” inggudugod
Ti tammudok iti naangep a sarming ti banio
Bayat a pilit a bugbugguak ti bagik
Tapno maikkatka.
Napudot dagiti nginabras
Ti agtedted a danum iti ulok
Ngem kaskasdi nga agkutkutimermerak
A mangbuybuya kadagiti balikas
Nga in-inut a marunaw ken agpaayas nga agpapaba
Kas agayus a saem
A maitanem iti pagtapuakan ti danum.
Ta iti daytoy a Pebrero, diakon mapellesan pay
Iti kinapusaksak ti Mayo
A kas iti sigud.
Dagiti sabong adayodan
A lumtuad tapno agukradda iti abay
Ti pagdissuan dagiti pagaddanganta.
Ket uray iti dayta a siled, umuneg-rummuar
Nga agdakiwas ti pul-oy
Manipud iti tawa, kas maysa a mannanakaw
A manglibaslibas a mangitapuak kadagiti nabatbati
Nga angot ti panaglinnailo.
Ngem ti bileg ti danum ken angin
Saanna a mastrek ti pusok
Ken panunotko tapno mabugnawan
Wen maitayokda a pappapel ti kalendario
Dagiti imbatim a nagtagimayo a Pebrero.
________________________
*Naipablaak iti BANNAWAG MAGAZINE, Issue Pebrero 27, 2012


text:
Tropikal nga alipugpog
Ti tropikal nga alipugpog ket maysa a sistema ti bagio a nailasin babaen ti maysa a ababa a presion a tengnga ken dagiti nadumaduma a gurruod a bagio nga agpataud kadagiti napigsa nga angin ken napigsa a tudo. Dagiti tropikal nga alipugpog ket pumigsada no dagiti danum a bimmawbaw manipud ti taaw ket maibbatan bayat a ti naipasagepsepan nga angin ket agpangpangato, a pagbanagan ti kondensasion iti sengngaw ti danum a linaon iti nadam-eg nga angin. Dagitoy ket sinungrudan babaen dagiti nadumaduma a mekanismo ti pudot ken dagiti dadduma naalipugpogan a bagio ti angin a kas dagiti nor'easter, dagiti Europeano a bagio ti angin, ken dagiti polar a nababa. Ti panangilasin a mangigiddiat kadagiti tropikal nga alipugpog manipud kadagiti naalipugpogan a sistema ket ti aniaman a kangato idiay tangatang, ti sentro ti maysa a tropikal nga alipugpog ket napudpudot ngem dagiti naglawlawanna; ti maysa a penomeno a makunkuna a dagiti "napudot a bugas" sistema ti bagio.
Ti termino a "tropidal" ket mangitudo ti heograpiko a taudan dagitoy a sistema, a kadawyan a maporma kadagidiay tropikal a rehion iti globo, ken dagiti panagpormada iti maipapan ti baybay a tropiko a masa ti angin. Ti termino nga "alipugpog" ket mangitudo kadagiti kastoy a naalipugpogan a kasasaad ti bagio, nga adda ti agpakanigid a panag-ayos ti angin idiay Akin-amianan a Hemisperio ken agpakanawan a panag-ayos ti angin idiay Akin-abagatan a Hemisperio. Ti kasumbangir a pagturongan iti panag-ayos ti angin ket maysa a nagbanagan iti Coriolis a puersa. Depende ti lokasionna ken kapigsa, ti maysa a tropikal nga alipugpog ket maitudtudo babaen kadagiti nagan a kas ti alawig), bagio, tropikal a bagio, naalipugpogan a bagio, tropikal a depresion, wenno simple laeng a ti alipugpog.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tropikal nga alipugpog iti Wikimedia Commons


text: 1-3 Kadagiti kamkameng ti iglesia iti Corinto: Napilikayo nga agbalin a nasantoan a tattao ti Dios iti pannakikaysayo ken ni Cristo Jesus, agraman dagiti amin a tattao iti sadinoman a lugar nga umawag iti nagan ni Jesu-Cristo nga Apoda ken Apotayo met. Sapay koma ta parabur ken talna ti ited kadakayo ti Dios nga Amatayo, kasta met ni Apo Jesu-Cristo. Naggapu daytoy a surat kadakami—ni Pablo a naayaban nga apostol ni Cristo Jesus babaen iti pagayatan ti Dios, ken ni kabsat a Sostenes. 4Kanayon nga agyamanak iti Diosko para kadakayo gapu iti parabur nga intedna kadakayo babaen ken ni Cristo Jesus. 5Ta iti pannakikaysayo ken ni Cristo, napabaknangkayo iti isuamin a parabur agraman ti panagsao ken kinasirib. 6Naipasagepsepen kadakayo ti mensahe maipapan ken ni Cristo, 7isut’ gapuna a dikayo agkurang iti naespirituan a sagut bayat ti panagurayyo iti pannakaiparangarang ni Apotayo a Jesu-Cristo. 8Pagtalinaedennakayo a natibker agingga iti panungpalan tapno awan ti pakaukomanyo inton dumteng ti Aldaw ni Apotayo a Jesu-Cristo. 9Mapagtalkan ti Dios a nangpili kadakayo a makikadua iti Anakna, ni Jesu-Cristo nga Apotayo. 10Kakabsatko, ipakpakaasik kadakayo iti nagan ni Apotayo a Jesu-Cristo nga agkaykaysakayo iti amin a sawenyo tapno dikayo mabingaybingay. Wen, naan-anay koma ti panagtutunosyo iti panunot ken panggep. 11Nadamagko kadagiti sumagmamano a tattao iti familia ni Cloe nga agsususikkayo, kakabsatko. 12Kastoy ti kayatko a sawen: Aggigiddiat ti sao ti tunggal maysa kadakayo. “Pasurotnak ni Pablo,” kuna kano ti maysa. “Pasurotnak ni Apolos,” kuna met ti sabali. “Pasurotnak ni Pedro,” kuna pay kano ti dadduma, ket adda pay agkuna, “Pasurotnak ni Cristo.” 13Nasinasina aya ni Cristo? Ni kadi Pablo ti natay iti krus gapu kadakayo? Nabuniagankayo kadi a kas pasurot ni Pablo? 14Agyamanak ta awan binuniagak kadakayo, malaksid kada Crispo ken Gayo. 15Ngarud, awan ti makaibaga a binuniagankayo a kas adalak. ( 16Ay, wen, binuniagak ni Estefanas ken ti familiana. Diak malagip no adda pay sabali a binuniagak.) 17Saannak nga imbaon ni Cristo tapno mangbuniagak, no di ket tapno iwaragawagko ti Naimbag a Damag. Diak usaren ti nainsiriban a pagsasao amangan no maikkat ti pannakabalin ti ipapatay ni Cristo iti krus. 18Ta kadagiti mapukaw, kinamaag ti mensahe maipapan iti pannakatay ni Cristo iti krus. Ngem kadatayo a maisalakan, daytoy ti pannakabalin ti Dios. 19Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Dadaelekto ti sirib dagiti mamasirib, ikkatekto ti pannakaawat dagiti nasaririt.” 20Ania ngarud ita ti serbi dagiti mamasirib? Wenno dagiti agipalpalawag iti Linteg? Wenno dagiti nalaing a makidiskutir iti agdama a panawen? Impakitan ti Dios a maysa a kinamaag daytoy a kinasirib ti lubong! 21Iti kinasirib ti Dios, inaramidna a saan a mabalin ti tao nga ammoen ti Dios babaen iti bukodna a sirib. Kinayatna ketdi nga isalakan dagiti mamati babaen iti panangusarna iti daytoy makuna a “minamaag” nga ikaskasabami. 22Ngem milagro ti kayat a kitaen dagiti Judio kas pammaneknek. Kinasirib met ti sapulen dagiti Griego. 23Iti biangmi, iwaragawagmi ti pannakatay ni Cristo iti krus, maysa a mensahe a saan a mairusok dagiti Judio ken minamaag met kadagiti Griego. 24Ngem kadagiti inayaban ti Dios, Judio man wenno Griego, daytoy a mensahe isu ni Cristo a pannakabalin ken sirib ti Dios. 25Ta ti maipagarup a kinamaag ti Dios, nasirsirib ngem ti kinalaing ti tao, ket ti maipagarup a kinakapsut ti Dios, nabilbileg ngem ti pigsa ti tao. 26Lagipenyo, kakabsatko, no aniakayo idi ayabannakayo ti Dios. Manmano kadakayo ti masirib wenno mannakabalin wenno nagtaud iti nabaknang a familia, segun ti pagrukodan ti tao. 27Ta inranta a pinili ti Dios dagiti minamaag iti panagkuna ti lubong tapno ibabainna dagiti masirib. Ket pinilina dagiti nakapsut iti panagkuna ti lubong tapno ibabainna dagiti mannakabalin. 28Wen, pinilina dagiti mauy-uyaw, dagiti mairurrurumen, dagiti maikuskuspil ditoy lubong, tapno dadaelenna dagiti banag nga ibilang ti lubong a nasken. 29Kayat a sawen daytoy nga awan ti makapagpasindayag iti imatang ti Dios. 30Ngem inyasidegnakayo ti Dios ken ni Cristo Jesus tapno makikadkaduatayo kenkuana, ket pinagbalinna nga isu ti kinasiribtayo. Babaen ken ni Cristo, mapalintegtayo iti Dios, mapagsantotayo ken mawayawayaantayo. 31Ngarud, kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Siasinoman nga agpasindayag, ipasindayagna koma ti inaramid ti Apo.”


text:
Submarino
Ti submarino ket maysa a pagluganan iti danum a makapabael ti nawaya a panaglangoy ti kaadaleman. Daytoy ket maigiddiat manipud ti sumerhible, nga adda ti limitado a kapabilida iti kaadaleman. Ti termino a submaríno ket kaaduan amaitudtudo iti dakkel a naitripulate ng autonomo a bahina. Nupay kasta, ti naipakasaritaan wenno ti panagisasao, ti submaríno ket mabalin pay a mangitudo kadagiti kalalainganna a kadakkel wenno bassit a bahina (dagiti battit a submarino, dagiti basaan a submarino), dagiti lugan a naipatpattiway a napaandar wenno dagiti Autonomo a Lugan ti Kaadaleman.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Submaríno iti Wikimedia Commons


text:
Madagascar
Ti Madagascar, opisial a ti Republika ti Madagascar (Malagasi: Repoblikan'i Madagasikara [republiˈkʲan madaɡasˈkʲarə̥];; Pranses: République de Madagascar) ken dati nga ammo a kas ti Republika Malagasi, ket ti isla a pagilian idiay Taaw Indiano, idiay aplaya ti Abagatan a daya nga Aprika. Ti pagilian ket buklen ti isla ti Madagascar (ti maikapat a kadakkelan nga isla iti lubong), ken dagiti dadduma pay a babbabassit a kaarubayan nga isla. Kalpasan ti prehistoriko a pannakaisinsina ti superkontinente ti Gondwana, ti Madagascar ket naisina maipud iti peninsula Indiano idi agarup a 88 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ken nangpalubos daytoy nga agbaliw iti relatibo a pannakaisina dagiti patneng a mula ken dagiti ayup. Iti nagbanagan, ti Madagascar ket punto ti nasayaat a biodibersidad; sumurok a 90% iti naatap a biagna ket saan a mabirukan iti sadinoman a lugar iti Daga. Ti agdumaduma nga ekosistema ti isla ken ti naisangayan a naatap a biag ket naipangta babaen ti nakaro nga iya-adu ti populasion ti tao ken dagiti pay dadduma a pangta ti enbironmento.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Le Comité Consultatif Constitutionnel (1 Oktubre 2010). "Projet de Constitution de la Quatrième République de Madagascar". Madagascar Tribune. Naidulin manipud ti kasisigud idi 24 Agosto 2011. Naala idi 24 Agosto 2011.
- ^ "MADAGASCAR: general data". Populstat.info. Naala idi 2013-07-15.
- ^ "Demonyms – Names of Nationalities". Geography.about.com. Naala idi 2013-07-15.
- ^ a b c d "Madagascar". International Monetary Fund.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ a b Bradt (2011), p. 2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Madagascar iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Madagascar manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Bariweswes ti pagilina manipud iti BBC News
- Madagascar a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Kitaen ti Madagascar iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Madagascar manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Wikimedia Atlas iti Madagascar
Nagsasabtan: 20°S 47°E / 20°S 47°E
- Madagascar
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Daya nga Aprika
- Dagiti dati a kolonia ti Pransia
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga isla
- Is-isla ti Aprika
- Is-isla ti Madagascar
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti republika
- Dagiti pisiograpiko a probinsia
- Akin-abagatan nga Aprika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
2004
Ti 2004 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra DC).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 29 – Nick Joaquin, Filipino a nobelista (naipasngay 1917)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 5 – Ronald Reagan, Amerikano a politiko ken aktor, maika-40 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1911)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 14 – Czesław Miłosz, Naiyanak a Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1911)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 2004 iti Wikimedia Commons


text:
1983
Ti 1983 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra B).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 17 – Nagpirma iti tulag ti Lebanon, Israel, ken ti Estados Unidos iti ipapanaw ti Israel manipud iti Lebanon.
- Mayo 26 – Ti napigsa a gingined ken tsunami idiay akin-amianan a Honshū, Hapon ket nakapatay kadagiti 104 ken nakadunor kadagiti 163.
- Agosto 21 – Ni Benigno Aquino, Jr., daulo ti oposision iti Filipinas, ket naasasinado idiay Manila idi kasubsublina manipud iti eksilo.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 20 – Andrew Garfield, Briton/Amerikano nga aktor
- Septiembre 9 – Kristine Hermosa, aktres iti ABS-CBN, Siudad ti Quezon
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 21 – Benigno Aquino, Jr., maysa a politiko iti Filipinas (naipasngay 1932)


text: 1Sinarita ni Jesus kadakuada daytoy a pangngarig tapno isurona ida a masapul nga agkararagda a kanayon ken dida pukawen ti namnamada. 2Kinuna ni Jesus, “Adda idi maysa a hues iti maysa nga ili. Saan nga agbuteng iti Dios ket awan raraemenna a tao. 3“Adda met maysa a balo a babai iti dayta met laeng nga ili. Masansan a mapan iti hues a kunkunana, ‘Tulongannak kadi a mangtunton iti kalintegak iti kabusorko!’ 4“Nabayag a di inkaskaso ti hues, ngem kamaudiananna, kinunana iti bagina, ‘Nupay no diak agbuteng iti Dios ken awan raemek a tao, 5ngem gapu ta maumaakon a singsingaen daytoy a balo, itedko man laengen ti dawdawatenna. No saan, dinakto sardengan a ringringgoren ket maibuston ti anusko.’” 6Intuloy ti Apo: “Nangngegyo ti kinuna ti dakes a hues? 7Ket dinto aya tulongan ti Dios dagiti tattaona nga umas-asug kenkuana iti aldaw ken rabii? Dinanto kadi dardarasen ti tumulong kadakuada? 8Ibagak kadakayo a dagdagusennanto nga ipaay kadakuada ti hustisia. Ngem inton umay ti Anak ti Tao, addanto ngata masarakanna a pammati ditoy daga?” 9Sinarita pay ni Jesus daytoy a pangngarig kadagiti tattao a mangitangtangsit iti kinaimbagda ken manguy-uyaw kadagiti sabsabali. 10“Adda dua a lallaki a napan nagkararag idiay Templo: maysa ti Fariseo, maysa ti agsingsingir iti buis. 11“Nagtakder ti Fariseo iti napakni a lugar ket inkararagna a siuulimek: ‘Agyamanak kenka, O Dios, ta saanak a kas kadagiti dadduma a naagum, naulbod wenno makikamkamalala. Agyamanak met ta saanak a kas iti daytoy nga agsingsingir iti buis. 12Maminduaak nga agayunar tunggal lawas, ket itedko ti apagkapullo ti amin a masapulak.’ 13“Ngem nagtakder iti adayo ti agsingsingir iti buis ket dina pay itangad dagiti matana sadi langit. Dinandanogna ketdi ti barukongna ket kinunkunana, ‘O Dios, kaasiannak kadi a managbasol!’” 14Kinuna ni Jesus, “Ibagak kadakayo, nagawid ti agsingsingir iti buis a napalinteg iti sangoanan ti Dios. Ngem ti Fariseo, saan a napalinteg. Ta ti mangitantan-ok iti bagina, maipababanto. Ngem ti mangipababa iti bagina, maitan-okto.” 15Adda sumagmamano a tattao a nangyeg kadagiti ubbingda tapno ipatay ni Jesus ti imana kadakuada. Nakita dagiti adalan ket inungtanda ida iti kasta nga inaramidda. 16Ngem inayaban ni Jesus dagiti ubbing, ket kinunana, “Palubosanyo dagiti ubbing nga umay kaniak. Diyo paritan ida, ta dagiti kas kadakuada ti agtagikua iti Pagarian ti Dios. 17Laglagipenyo a ti siasinoman a di umawat iti Pagarian ti Dios a kas iti panangawat ti maysa nga ubing, saanto a makastrek sadiay.” 18Nagsaludsod ken ni Jesus ti maysa a panguloen a Judio. “Naimbag a Maestro,” kinunana, “ania ti aramidek tapno magun-odko ti biag nga agnanayon?” 19Kinuna ni Jesus, “Apay nga awagannak iti naimbag? Awan ti naimbag no di laeng ti Dios. 20Ammom dagiti bilbilin: ‘Dika makikamalala; dika mamapatay; dika agtakaw; dika agsaksi iti ulbod; agraemka kadagiti nagannak kenka.’” 21“Sipud pay idi ubingak, tinungtungpalko amin dagitoy a bilin,” insungbat ti lalaki. 22Idi mangngeg daytoy ni Jesus, kinunana, “Adda pay maysa a pagkurangam. Ilakom amin a sanikuam samo ited kadagiti napanglaw ti naglakoam ket addanto kinabaknangmo sadi langit. Kalpasanna, umayka sumurot kaniak.” 23Ngem nagladingit ti tao idi mangngegna daytoy, agsipud ta adu ti sanikuana. 24Nakita ni Jesus ti liday ti baknang. “Nagrigat ketdin a sumrek dagiti nabaknang iti Pagarian ti Dios!” kinunana. 25“Nalaklaka ti ilulusot ti maysa a kamelio iti abut ti dagum ngem ti iseserrek ti baknang iti Pagarian ti Dios.” 26Nangngeg dagiti tattao ti kinuna ni Jesus. “Siasino ngaruden ti maisalakan?” sinaludsodda. 27“Ti saan a mabalin kadagiti tattao, mabalin iti Dios,” insungbat ni Jesus. 28Kinuna ngarud ni Pedro, “Adtoy, binaybay-anmi dagiti balbalaymi ket simmurotkami kenka.” 29“Wen,” kinuna ni Jesus kadakuada, “ibagak daytoy kadakayo: ti siasinoman a nangpanaw iti balay, asawa a babai, kakabsat a lallaki, nagannak wenno annakna gapu iti Pagarian ti Dios, 30ad-adunto nga adayo ti awatenna ditoy a biag, ket iti masakbayan, biag nga agnanayon.” 31Inyadayo ni Jesus dagiti sangapulo ket dua nga adalan ket kinunana kadakuada, “Denggenyo! Sumang-attay idiay Jerusalem, ket matungpalto sadiay ti amin nga insursurat dagiti profeta maipapan iti Anak ti Tao. 32Mayawatto kadagiti Hentil a mangang-angaw, mangpabpabain ken mangtuptupranto kenkuana. 33Sapliten ken papatayendanto, ngem agungarto iti maikatlo nga aldaw.” 34Awan a pulos kadagitoy ti naawatan dagiti adalan. Nailinged kadakuada ti kaipapanan dagiti balikasna, ket dida ammo no ania ti sasawen ni Jesus. 35Idi asidegen ni Jesus idiay Jerico, adda maysa a bulsek nga agtugtugaw ken agpalpalama iti igid ti dalan. 36Nangngegna dagiti tattao nga aglabas ket sinaludsodna, “Apay, ania dayta?” 37“Lumabas ni Jesus a taga-Nazaret,” kinunada kenkuana. 38Iti kasta, impukkaw ti bulsek, “Jesus nga Anak ni David! Kaasiannak kadi!” 39Inungtan dagiti adda iti sango ket imbagada kenkuana nga agulimek. Ngem inyad-addana ketdi ti nangipukkaw, “Anak ni David, kaasiannak kadi!” 40Nagsardeng ngarud ni Jesus ket imbilinna a yasidegda kenkuana ti bulsek. Idi nayasidegen, sinaludsod ni Jesus kenkuana, 41“Ania ti kayatmo nga aramidek kenka?” “Apo,” kinuna ti bulsek, “Kayatko a makakitaak koma.” 42“Makakitakan!” insungbat ni Jesus. “Ti pammatim ti nangpaimbag kenka.” 43Dagus a makakitan ti bulsek. Simmurot ken ni Jesus ket indaydayawna ti Dios. Idi makita dagiti tattao ti napasamak, indaydayawda met ti Dios.


text:
Makan ala Pinoy: Food trip iti abagatan
By BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Naaddaanak ti gundaway a mapan iti Mindanao kas paset ti trabaho ken pambar metten nga agpasiar ken agbirok kadagiti makmakan a saan a kadawyan a maramramanan iti amianan.
Gaputa dimsaagkami kadagiti kakaduak iti airport ti General Santos City, rumbeng a padasenmi ti agdindinnamag a tuna capital ti pagilian. Nangrabii kami idiay Tiongson Arcade iti Tiongson Street, Lagao, Gensan. Naintar dagiti karenderia ditoy. Nakadasar dagiti adu a pagpiliian a taraon iti sango ken mabalin nga ipaluto iti kayat mo a luto: sinigang, sinugba wenno tinuno ken pinirito. Adda met dagiti seaweeds nga ar-arosep, panpansit ken guso. Nagorder kami ti panga ti tuna. Impasigangmi ti kagudua ken tinuno ti kagudua. Naimas ti pannakaluto ti tinuno ta naparabawan pay daytoy ti tostado a bawang ken bulong ti sibuyas. Naimas met ti sinigang ngem medyo naapgad ken kurang ti alsemna.
Iti sumaruno nga aldaw, nangrabii kami met idiay B-walk iti Marbel, Koronadal City. Saan a kas idiay Gensan, ditoy ket bassit ti taraon a naggapu iti baybay ngem adda met ti indasar da a guso seaweeds. Nakersang daytoy a klase ti seaweeds isu a mayat a linaokanda ti nagalip a pinya tapno lumammuyot bassit daytoy. Nagpaluto kami ti sinigang a kappo, tinuno a liempo ken paltat. Nag-dessert kami ti durian ken mangosteen.
Iti kabigatanna, nagarmusar kami ti balbakwa iti karenderia iti asideg ti istasyon ti bus. Ti balbakwa ket kasla met laeng sinanglaw dagiti Ilokano. Inanger a karne, lalaem ken ipus ti baka ngem nakoloran ti yellow-orange ken maperresan ti kalamansi. Mabalin met kano a laokan daytoy ti miki.
Gapu ta nairana met nga agtudtudo idi nagpanggep kami nga agpasiar idiay Lake Sebu, nagsubli kami laengen idiay Gensan ken nagpasiar idiay Gensan View Resort ket nangan kami manen ditoy ti tinuno a panga ti tuna, sinigang a tuna belly, kilawen a tuna. Syempre, gapu ta adda kami ditoy kaad-aduan ken kalaklakaan ti durian, adu a durian ti kinnanmi. Inleppasmi ti aldaw babaen iti pangrabii a tinuno manen a panga ti tuna, guso salad, sinigang a kappo, prutas a marang. Napalalo ti bussogmi! # nordis.net


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN
Kitaen ti
|issn= pateg
Dagiti plantilia nga aglaon ti Panagdakamat nga Estilo 1 ti
|issn= ket mapasingkedan tapno masigurado a husto ti kaatiddog ti ISSN (walo a numero) ken ti kanungpalan a check digit ket mapasingkedan segun kadagiti espesipikasion ti ISSN. Maysa laeng nga ISSN ti maipalubos iti daytoy a pagikabilan gapu ti sibubukel a [ateg ti
|issn= ket mairaman kadagiti dakamat ti metadata ti COinS. Ti ISSN ket kankanayon a maiparang a kas dagiti numero iti uppat a numero nga isina babaen ti hyphen.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a husto ti pateg ti
|issn= ken maymaysa laeng nga ISSN ti nausar, ken awan ti sabali a testo ti nainayon (dagiti maipalubos a karakter ket dagiti 0-9, X, ken -). No ti check-digit ket bassit a letra 'x', baliwan iti dakkel a letra 'X'.
Dagit panid nga addaan iti daytoy a biddut ket maikabil idiay Kategoria:Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Pampanid iti kategoria "Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN"
Dagiti sumaganad a 5 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 5 a dagup.


text:
Roald Amundsen
Ni Roald Engelbregt Gravning Amundsen (Panangibalikas a Norwego: [ˈɾuːɑl ˈɑmʉnsən]; 16 Hulio 1872 –c. 18 Hunio 1928) ket maysa idi a Norwego nga eksplorador dagiti polar a rehion. Isu ket nangidaulo ti Antartika a ekspedision (1910-12) a panagduktal ti Abagatan nga Ungto idi Disiembre 1911 ken isu idi ti immuna a daulo ti ekspedision a (di nasupiatan) a nakaabot ti Amianan nga Ungto idi 1926.[2][3] Isu ket ammo pay a kas ti immuna a nanglasat ti Amianan a laud a Pagnaan (1903-06). Isu ket napukaw idi Hunio 1928 bayat a nakibingbinglay a kas paset ti panagisalakan a mision. Ni Amundsen, a kaduana da Douglas Mawson, Robert Falcon Scott, ken Ernest Shackleton, ket nangruna idi a daulo ti ekspedision idi las-ud ti Natured a Panawen ti Antartika nga Eksplorasion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nota
- Dagiti nagibasaran
- ^ "Kondado ti Østfold, Borge idiay Borge, Rehistro ti parokia (opisial) nr. I 6 (1861–1874), Dagiti rehistro ti pannakaipasngay ken panagbuniag 1872, panid 114.". Naala idi 25 Hulio 2012.
- ^ "Roald Amundsen and the 1925 North Pole Expedition". Historynet.com. Naala idi 11 Marso 2010.
- ^ "Roald Amundsen". PBS.org. Naala idi 11 Marso 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Roald Amundsen iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Roald Amundsen iti Wikiquote (Ingles)


text:
1985
Ti 1985 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra F).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 20 – Ni Presidente ti Estados Unidos Ronald Reagan ket pribado a naisapata para iti maidua a termino iti opisina (publiko a naisapata idi Enero 21).
- Pebrero 10 – tinalikudan ni Nelson Mandela ti daton iti pannakawaya manipud iti gobierno ti Abagatan nga Aprika.
- Pebrero 16 – Nangrugrugi ti Israel a nagikkat kadagiti tropana idiay Lebanon.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 14 – Heart Evangelista, Insik-Filipina nga aktres
- Oktubre 8 – Bruno Mars, Filipino Amerikano a kumakanta-mannurat ti kanta ken produser ti musika
- Oktubre 23 – Masiela Lusha, Amerikana a mannurat, aktres
- Nobiembre 21 – Carly Rae Jepsen, Kanadiana a kumakanta-mannurat ti kanta
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 16 – Heinrich Böll, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1917)


text:
Prieto Diaz, Sorsogon
Ti Prieto Diaz ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Prieto Diaz ket politikal a nabingbingay iti 23 a barbaranggay.[2]
- Brillante (Poblacion)
- Bulawan
- Calao
- Carayat
- Diamante
- Gogon
- Lupi
- Manlabong
- Maningcay De Oro
- Perlas
- Quidolog
- Rizal
- San Antonio
- San Fernando
- San Isidro
- San Juan
- San Rafael
- San Ramon
- Santa Lourdes
- Santo Domingo
- Talisayan
- Tupaz
- Ulag
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sorsogon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Sorsogon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Vanuatu
Ti Vanuatu opisial a ti Republika ti Vanuatu (Pranses: République de Vanuatu, Bislama: Ripablik blong Vanuatu), ket ti pagilian nga isla idiay Oceania a mabirukan idiay Abagatan a Taaw Pasipiko. Ti purpuro ket nagtaud iti bulkan ken mabirukan iti 1,750 kilometro (1,090 mi) iti daya ti akin-amianan nga Australia, iti 500 kilometro (310 mi) iti amianan a daya ti Baro a Caledonia, iti daya ti Baro a Guinea, iti abagatan a daya ti Is-isla ti Solomon, ken laud ti Fiji.
Ti Vanuatu ket immuna idi a tinagtagitao babaen dagiti tattao a Melanesia. Dagiti immuna a Europeano a nangbisita dagiti isla ket ti ekspedision ti Espania nga indauluan babaen ni Portuges a nabigador Fernandes de Queirós, nga isu ket simmangpet iti kadakkelan nga isla idi 1606. Tinuntonna ti purpuro para iti Espania, kas paset ti kolonial a Daya nga India ti Espania, ken ninagananna iti Austrialia del Espiritu Santo.
Kadagiti tawen ti 1880s, ti Pransia ken ti Gran Britania ket nagtunton kadagiti paset ti purpuro, ken idi 1906 nagtunosda iti alagaden para iti panagkadua a panagtaripato ti purpuro a kas ti Baro a Hebridas babaen ti Britaniko-Pranses a Kondominio. Ti maysa a tignay ti wayawaya ket rimsua kadagiti tawen ti 1970, ken ti Republika ti Vanuatu ket napundar idi 1980.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Vanuatu ket naala manipud iti balikas a vanua ("daga" wenno "pagtaengan"),[8] a mapasamak kadagiti nadumaduma a sasao nga Austronesio,[9] ken ti balikas a tu ("tumakder").[10] No agtipon dagitoy dua a balikas ket mangibaga ti nawaya a kasasaad ti baro a pagilian.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Selmen, Harrison (17 Hulio 2011). "Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma". Vanuatu Daily Post. Naala idi 29 Agosto 2011.
- ^ John Lynch and Fa'afo Pat (eds), Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics, Australian National University, 1993, p. 319.
- ^ G. W. Trompf, The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific, Orbis Books, 1987, p. 184.
- ^ 2009 Census Household Listing Counts (PDF). Vanuatu National Statistics Office. 2009. Naidulin manipud ti kasisigud idi 5 Disiembre 2010. Naala idi 6 Enero 2010.
- ^ Central Intelligence Agency. "Vanuatu". The World Factbook. Naala idi 6 Enero 2010.
- ^ a b c d "Vanuatu". International Monetary Fund. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Hess, Sabine C. (Hulio 2009). Person and Place: Ideas, Ideals and the Practice of Sociality on Vanua Lava, Vanuatu. Berghahn Books. p. 115. ISBN 978-1-84545-599-6.
- ^ Ti 'vanua ket nagtaud met manipud iti Proto-Austronesio ti banua – kitaen ti Thomas Anton Reuter, Custodians of the Sacred Mountains: Culture and Society in the Highlands of Bali, University of Hawaii Press, 2002, p. 29; and Thomas Anton Reuter, Sharing the Earth, Dividing the Land: Land and Territory in the Austronesian World, ANU E Press, 2006, p. 326.
- ^ a b Crowley, Terry (2004). Bislama reference grammar. University of Hawaii Press. p. 3. ISBN 978-0-8248-2880-6.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Census of Agriculture 2007 Vanuatu, Vanuatu National Statistics Office (2008)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Vanuatu iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Vanuatu manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Vanuatu a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Vanuatu manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Vanuatu iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Vanuatu
- Gobierno ti Vanuatu
- Portal ti Turismo ti Vanuatu, ti opisial a website ti Opisina ti Nailian a Turismo ti Vanuatu
- Vanuaflora ; Database ti flora para iti Vanuatu
- Midia a mainaig iti Vanuatu iti Wikimedia Commons
- Vanuatu
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Melanesia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1980
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Bulacan
Ti Bulacan (Filipino/Latin:: Bulakan) ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion a Tengnga a Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Malolos. Adda a mismo ti Bulacan iti amianan ti Metro Manila, kabeddengna met dagiti probinsia ti Pampanga iti laud, ti Nueva Ecija iti amianan, ti Aurora ken Quezon iti daya ken ti Rizal iti abagatan.
Dagiti linaon
Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
- Joselito Mendoza (2004-2010)
- Wilhelmino Sy-Alvarado (2010-agdama)
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulacan ket nagennegenned iti 22 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Ti
ket maysa a nainlangitan wenno selestial a bagi a pagliklikmutan ti maysa a planeta bituen wenno tidda ti bituen nga addaan iti naananay a dagsen tapno mapagbalin a nagtimbukel ti bukodna a grabidad, saan unay nadagsen tapno mangrugi iti termonuklear a panaglunag, ken nalinisannan ti kaarrubana a deppaar dagiti marapita wenno planetisimal.
Ti kaawagan met a planeta ket manipud iti pagsasao a
taga-ugma a Griego a kayatna a sawen ket "agkalkalautang a bituen". Ti balikas wenno makunkuna a planeta ket taga-ugma, nga addaan kadagiti pannakaamo ti pakasaritaan ti, siensia, mitolohia, ken relihion. Napansin dagidi nagkauna a kultura a kasla nainlangitan, wenno emisario dagiti Dios. Orihinal nga adda pito a planeta. Daytoy ket mainaig iti pammati dagiti Romano a dagiti pito a Dios ket agsisinnukat iti panagbantay kadagiti aramid ti lubong. Ti panagsasaruno dagitoy a dios ket umuna ti Init sumaruno ti Bulan, Marte, Merkurio, Hupiter, Benus ken Saturno. Basar daytoy kadagiti nagan dagiti pito nga aldaw ti lawas malaksid iti Domingo a naggapu iti Latin a dies Dominicus (ti aldaw ti Apo): Domingo, Lunes (manipud iti Luna), Martes, Mierkoles, Huebes, Biernes ken Sabado.
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina- Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the
local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a proyekto:
Commons Nawaya a pagidulinan ti midia