text:
Nakasabaan Dagiti Kameng ti Guardia a Pretorio
Tawen 59 C.E. idi. Adu a balud ti tengngel dagiti nabambannog a soldado a simrek iti Roma babaen iti ruangan a Porta Capena. Iti Turod ti Palatine ti ayan ti palasio ni Emperador Nero, a guguardiaan dagiti soldado a Pretorio nga addaan kampilan a naabbongan kadagiti opisial a togada. * Ti senturion a ni Julio indauluanna dagiti balud a lumasat iti Forum sa iti Turod ti Viminal. Limmabasda iti hardin nga aduan kadagiti altar ti didiosen ti Roma ken dimmalanda met iti lugar a pagsansanayan dagiti soldado.
Ti maysa kadagiti balud ket ni apostol Pablo. Sumagmamano a bulan sakbay dayta, idi nabagyo ti barko a naglugananda, imbaga ti maysa nga anghel ti Dios ken Pablo: “Masapul nga agtakderka iti saklang ni Cesar.” (Ara. 27:24) Dayta kadin ti sumaganad a mapasamak ken Pablo? Bayat a kitkitaenna ti kabesera ti Imperio ti Roma, nalagipna la ketdi ti kinuna ni Apo Jesus kenkuana idi adda idiay Torre ti Antonia sadiay Jerusalem. “Agtalgedka!” kinuna ni Jesus. “Ta no kasano a nangipapaayka iti naan-anay a pangsaksi iti bambanag maipapan kaniak ditoy Jerusalem, kasta met a masapul a mangsaksika idiay Roma.”—Ara. 23:10, 11.
Nalabit nagsarimadeng ni Pablo ket miningminganna ti Castra Praetoria—ti dakkel a baluarte nga addaan iti natayag a ladrilio a padpader a naikkan kadagiti salinged ken torre. Dayta a baluarte ti ayan dagiti kameng ti Guardia a Pretorio, a nagserbi kas guardia ti emperador kasta met a mangsalaknib iti siudad. Nakabase sadiay ti 12 a cohort * dagiti Pretorio ken sumagmamano a cohort a naggapu iti probinsia, isu a malaon ti baluarte ti sumagmamano a ribu a soldado, pakairamanan dagiti kabaliero. Ti Castra Praetoria ipalagipna no kasano kabileg ti maysa nga emperador. Yantangay ti Guardia a Pretorio ti pakaitalkan dagiti balud manipud kadagiti probinsia, inserrek ni Julio ti grupona iti maysa kadagiti uppat a kangrunaan a ruangan. Kalpasan ti napeggad a panagdaliasat iti sumagmamano a bulan, naidanonna met laeng dagiti balud iti lugar a pakaipananda.—Ara. 27:1-3, 43, 44.
NANGASABA NGA “AWAN LAPPEDNA”
Bayat ti panaglayag, naipaayan ni Pablo kadagiti sirmata manipud iti Dios a mangipakpakaammo a makalasat ti amin a pasahero iti pannakarba ti barko. Saan a naan-ano ni Pablo iti kagat ti maysa a nagita nga uleg. Inagasanna dagiti masakit a tattao iti isla ti Malta, a sadiay nga imbaga dagiti lumugar nga isu ket dios. Dagitoy a pasamak ket mabalin a nagdidinnamagan dagiti Guardia a Pretorio a mamati iti an-anito.
Nakita met laengen ni Pablo dagiti kakabsat manipud Roma nga ‘immay simmabat kenkuana agingga idiay Plasa ni Appio ken idiay Tallo a Taberna.’ (Ara. 28:15) Ngem kasano a maitungpalna ti tarigagayna a mangideklara iti naimbag a damag idiay Roma idinto ta maysa a balud? (Roma 1:14, 15) Kuna ti dadduma a maipan nga umuna dagiti balud iti kapitan dagiti guardia. No agpayso dayta, naipan la ketdi ni Pablo iti panguluen ti Pretorio a ni Afranius Burrus, a nalabit sumaruno iti emperador no iti pannakabalin. * Aniaman ti kasasaad, ti mangbambantay itan ken Pablo ket maysa a nangato ti ranggona a soldado a Pretorio imbes a dagiti senturion. Napalubosan ni Pablo a mangpili iti pagdagusanna, a sadiay mabalinna ti agpasangbay kadagiti sangaili ken mangasaba kadakuada nga “awan lappedna.”—Ara. 28:16, 30, 31.
KASABAAN NI PABLO DAGITI NANUMO KEN NATAN-OK
Nalabit pinagsaludsodan ni Burrus ni apostol Pablo, mabalin nga iti palasio wenno iti kampo ti Pretorio, sakbay nga indatagna ken Nero ti kaso. Saan a kayat a palabsen ni Pablo daytoy manmano a gundaway a mangipaay iti ‘panangsaksi kadagiti babassit ken dadakkel.’ (Ara. 26:19-23) Aniaman ti konklusion ni Burrus, saan a naibalud ni Pablo iti uneg ti kampo ti Pretorio. *
Panakkelen ti balay nga ab-abangan ni Pablo ta umanay a pangpasangbayanna kadagiti “kangrunaan a lallaki dagiti Judio.” Sadiay a kinasabaanna ida kasta met ti ‘ad-adu nga indibidual nga immay kenkuana iti pagdagdagusanna.’ Adda met dagiti soldado a Pretorio a dimngeg kenkuana bayat a ‘naan-anay a nangipaay iti panangsaksi’ kadagiti Judio maipapan iti Pagarian ken ni Jesus, “manipud iti bigat agingga iti rabii.”—Ara. 28:17, 23.
Inaldaw a masuktan ti grupo dagiti soldado a Pretorio nga agbambantay iti palasio iti maikawalo nga oras (agarup 2:00 ti malem). Agsisinnublat met dagiti guardia ni Pablo. Bayat ti dua a tawen a pannakaibalud ti apostol, nangngeg ti nadumaduma a soldado ti indiktarna a surat para kadagiti Hebreo a Kristiano ken dagiti kakabsat idiay Efeso, Filipos, ken Colosas. Nakitada met ti panangaramidna iti suratna iti maysa a Kristiano nga agnagan Filemon. Bayat a nakabalud ni Pablo, nangipakita iti personal nga interes iti nagtalaw nga adipen a ni Onesimo. Nagbalin a kas “ama” ken Onesimo bayat a sikakawar ti apostol iti pagbaludan, ket imbaonna nga agsubli iti apona. (Flm. 10) Awan duadua a nangipakita met ni Pablo iti personal nga interes kadagidiay nangguardia kenkuana. (1 Cor. 9:22) Kas pagarigan, nalabit mailadawantayo ni Pablo nga agsalsaludsod iti soldado no ania ti pakausaran ti nagduduma a kabal sa inusarna dagita kas nagsayaat nga ilustrasion.—Efe. 6:13-17.
‘SAWEN TI SAO TI DIOS NGA AWANAN BUTENG’
Gapu iti pannakaibalud ni Pablo, nairanud ti naimbag a damag iti amin a soldado a kameng ti Guardia a Pretorio ken iti sabsabali pay. (Fil. 1:12, 13) Dagiti agnanaed iti Castra Praetoria addaanda iti koneksion iti intero nga Imperio ti Roma, kasta met iti emperador ken iti dakkel a sangakabbalayanna. Dayta a sangakabbalayan ket buklen dagiti kameng ti pamilia ti emperador ken dagiti ad-adipenna, a sumagmamano kadakuada ti nagbalin a Kristiano. (Fil. 4:22) Gapu iti tured ni Pablo a nangasaba, naaddaan iti tured dagiti kakabsat idiay Roma a mangipakaammo iti “sao ti Dios.”—Fil. 1:14.
Makapabileg met kadatayo ti panangasaba ni Pablo idiay Roma bayat nga ‘ikasabatayo ti sao iti mainugot a panawen ken iti nariribuk a panawen.’ (2 Tim. 4:2) Sumagmamano kadatayo ti adda lattan kadagiti balay a pagtaraknan wenno ospital gapu iti kinalakay wenno panagsakit, wenno naibalud gapu iti pammatitayo. Aniaman ti kasasaadtayo, mabalintay a mairanud ti naimbag a damag kadagidiay umay bumisita wenno kadagidiay mangipapaay iti nadumaduma a serbisio kadatayo. No situtured a mangasabatayo iti tunggal gundaway, makitatayo a mismo a “saan a makawaran ti sao ti Dios.”—2 Tim. 2:8, 9, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
^ par. 2 Kitaen ti kahon a napauluan “Ti Guardia a Pretorio idi Kaaldawan ni Nero.”
^ par. 4 Ti maysa a Romano a cohort ket buklen ti aginggat’ 1,000 a soldado.
^ par. 7 Kitaen ti kahon a napauluan iti “Sextus Afranius Burrus.”


c: text/html

text:
Estoria 53: Ti Kari ni Jefte
NAGKARIKAYON aya ket iti kamaudiananna nakitayo a narigatyo a tungpalen dayta? Kasta ti inaramid ti lalaki nga adda iti daytoy a retrato, gapuna isut’ lumdaang unay. Ti lalaki ket maysa a natured nga ukom ti Israel nga agnagan Jefte.
Nagbiag ni Jefte idi a dagiti Israelitas saandan nga agdaydayaw ken Jehova. Agar-aramidda manen ti dakes. Gapuna impalubos ni Jehova a saktan ida dagiti tattao ti Ammon. Imkis manen dagiti Israelitas ken Jehova: ‘Nagbasolkami kenka. Pangngaasim ta isalakannakami.’
Pinili dagiti tattao ni Jefte a mangbakal kadagiti dakes nga Ammonita. Pagayatan unay ni Jefte nga isut’ tulongan ni Jehova, isu a nagkari ken Jehova: ‘No pagballigiennak, itdek kenka ti umuna a tao a rummuar iti balayko a sumabat kaniak inton agsubliak.’
Tinulongan ni Jehova a mangabak ni Jefte. Idi agawiden ni Jefte, ammom kadi no asinot’ immuna a rimmuar ken simmabat kenkuana? Isu ti balasangna, a kakaisuna nga anakna. Maladingitan unay ni Jefte. Ngem isut’ nagkari ket saannan a maibabawi dayta.
Idi naammuan ti balasang ni Jefte ti kari, isut’ maladingitan met idi damo. Ngem kunana ken tatangna: ‘No nagkarika ken Jehova, masapul a tungpalem.’
Gapuna napan ti anak ni Jefte idiay Silo, ket inusarna amin a biagna a nagserserbi ken Jehova iti tabernakulona. Uppat nga aldaw iti kada tawen, mapan dagiti babbai ti Israel a bumisita kenkuana idiay, ket naragsakda. Inayat dagiti tattao ti balasang ni Jefte ta isut’ nagsayaat nga adipen ni Jehova.
Oc-ocom 10:6-18; 11:1-40.
Dagiti Saludsod
- Siasino ni Jefte, ken iti ania a panawen a nagbiag?
- Ania ti inkari ni Jefte ken ni Jehova?
- Apay a naladingitan ni Jefte idi nagawid kalpasan nga inabakna dagiti Ammonita?
- Ania ti imbaga ti balasang ni Jefte idi naammuanna ti inkari ti amana?
- Apay nga inayat dagiti tattao ti balasang ni Jefte?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Uk-ukom 10:6-18.
Ania a pakdaar ti masapul nga ipangagtayo maipapan iti di kinamatalek ti Israel ken ni Jehova? (Uk. 10:6, 15, 16; Roma 15:4; Apoc. 2:10)
- Basaenyo ti Uk-ukom 11:1-11, 29-40.
Kasanotayo nga ammo a ti panangted ni Jefte iti balasangna kas “daton a mapuoran” dina kaipapanan nga indatonna babaen ti apuy kas natauan a daton? (Uk. 11:31; Lev. 16:24; Deut. 18:10, 12)
Iti ania a pamay-an nga indaton ni Jefte ti balasangna kas sakripisio?
Ania ti masursurotayo iti panangtungpal ni Jefte iti karina ken ni Jehova? (Uk. 11:35, 39; Ecl. 5:4, 5; Mat. 16:24)
Kasano a ti balasang ni Jefte ket nagsayaat nga ulidan para kadagiti agtutubo a Kristiano iti panagserbi iti amin a tiempo? (Uk. 11:36; Mat. 6:33; Fil. 3:8)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Diksionario a 90 a Tawen a Naaramid
IDI 1621, adda Italiano nga eksplorador a nakasarak iti di ammo nga estilo ti panagsurat iti rebrebba ti Persepolis, a nagkauna a siudad ti Persia. Bayat ti 1800’s, dagiti arkeologo ket nakakali idiay Iraq iti adu nga umasping nga inskripsion a naikitikit kadagiti pila a tapi ken pader ti palasio. Nakasurat kadagita dagiti lenguahe nga inus-usar idi dagiti agtuturay a kas kada Sargon II, Hammurabi, ken Nabucodonosor II. Dagiti inskripsion ket buklen dagiti sinan-trianggulo nga ugis, a naawagan iti cuneiform.
Napateg dayta a kita ti panagsurat tapno maawatantayo dagiti natan-ok a sibilisasion ti nagkauna a Mesopotamia. Napanunot ngarud dagiti eskolar a nangikagumaan a nangipatarus iti kaipapanan dagita a naikitikit a dokumento a kasapulanda ti detalyado a diksionario iti Akkadiano, ti lenguahe a medio kapadpada dagiti dialekto nga Asirio ken Babilonio.
Ti Oriental Institute ti University of Chicago iti U.S.A. ti nangirugi iti daytoy a nagrigat a proyekto idi 1921. Nalpas dayta idi 2011 kalpasan ti 90 a tawen. Ti resultana ket ti nagdakkel ken nagpateg nga Assyrian Dictionary nga addaan iti 26 a paset ken nasurok a 9,700 a panid. Naglaon dayta kadagiti lenguahe ken dialekto a maus-usar idi idiay Iran, Iraq, Siria, ken Turkey, manipud 2500 B.C.E. agingga iti 100 C.E.
[Blurb iti panid 14]
Ti Assyrian Dictionary ket addaan iti 26 a paset ken nasurok a 9,700 a panid!
Apay a nakalawlawa ti saklawen dayta a diksionario? Apay a nakabaybayag sakbay a nairingpas? Ken siasino dagiti interesado nga agusar iti dayta?
Ti Linaon ti Diksionario
Inlawlawag ni Gil Stein a direktor ti Oriental Institute ti Chicago: “Ti diksionario ket saan la a listaan ti sasao.” Imbes ketdi, “gapu ta naidetalye ti nagtaudan ti tunggal sao ken ti nadumaduma a pakausaranna, daytoy nagpaiduma a tomo ket kasla maysa a makaisuro nga ensiklopedia maipapan iti historia, kagimongan, literatura, linteg, ken relihion ti Mesopotamia. Makatulong unay dayta iti asinoman nga eskolar nga agsuksukimat iti naisurat a rekord ti sibilisasion ti Mesopotamia.”
Naamiris dagiti editor idi rugrugi pay laeng ti trabahoda a “tapno masiertoda ti kaipapanan ti maysa a sao, rumbeng nga urnongenda amin a nakausaran dayta. Saan a rumbeng a maurnong kas sasao laeng no di ket masapul a napakuyogan iti dadduma pay a sasao a makatulong tapno maammuan ti kaipapanan dayta a maysa a sao iti uneg ti partikular a konteksto wenno pannakausar.” Dayta ngarud a diksionario ket nagbalin a koleksion ti nakotar a sasao manipud kadagiti orihinal a cuneiform a teksto agraman dagiti patarus dagita a pakakitaan iti nadepinar a sasao.
Minilion a cuneiform a teksto ti nadiskobre iti napalabas a 200 a tawen ket maipapan dagita iti adu ken nagduduma a topiko. Ti Asirio-Babilonio, wenno Akkadiano ti internasional a lenguahe a maus-usar iti intero a nagkauna a Middle East. Ngem dagiti tattao iti dayta a rehion ket nangputar iti bukodda a literatura; nakinegosio; nagadal iti matematika, astronomia, ken mahika; nagaramid kadagiti linteg; nangparang-ay iti nadumaduma a propesion; ken nangannurot iti relihion. Gapuna, nagadu nga impormasion ti maammuantayo manipud kadagiti insuratda maipapan kadagita ken iti dadduma pay a banag.
Saan a karkarna a sibilisasion ti nadeskribir kadagita nga inskripsion. “Adu kadagiti makitam ket ordinario laeng—tattao a mabutbuteng ken agung-unget, mangipakpakita iti ayat, agkidkiddaw iti ayat,” kuna ni Matthew Stolper a propesor ti Assyriology iti University of Chicago a sagpaminsan a nakiraman iti proyekto iti las-ud ti 30 a tawen. “Adda dagiti inskripsion ti ar-ari a mangibagbaga a nakatantan-okda,” innayonna, “ken adda met dagiti inskripsion ti sabsabali a tattao a mangibagbaga a dagidiay nga ar-ari ket saanda unay a natan-ok.” Adda pay dagiti sursurat manipud Nuzi, iti agdama nga Iraq, a nangilanad iti kaso maipapan iti tawid ti maysa a balo a babai, talon nga addaan irigasion, ken nabulod nga asno, 3,500 a tawenen ti napalabas.
Talaga Kadin a Nalpas?
Dagiti assyriologist iti intero a lubong ti timmulong iti proyekto. Pinullo a tawen ti binusbos dagiti empleado ti institusion a nangurnos iti dandani dua a milion nga index card a pakakitaan iti usar dagiti sasao. Ti umuna a tomo ket nayimprenta idi 1956. Sipud idin, 25 pay a tomo ti nayimprenta apaman a nalpas. Agarup $2,000 (U.S.) ti presio ti intero a set, ngem ti amin nga impormasion ket libre a mabasa iti Internet.
Nakompleto ti diksionario kalpasan ti 90 a tawen. Nupay kasta, ammo dagiti nagtrabaho iti daytoy nagdakkel a proyekto nga adda dagiti limitasionna. Kinuna ti maysa nga artikulo maipapan iti daytoy a diksionario: ‘Kaskasdi a dida pay ammo ti kaipapanan ti dadduma a sasao, ken gapu ta kanayon nga adda dagiti baro a madiskobre, daytoy a proyekto ket agtultuloy pay laeng.’


text:
Tulbek iti Naragsak a Pamilia
No Kasapulan ti Asawam ti Naisangsangayan a Pannakaaywan
Sipud idi natakuatan nga addaanak iti chronic fatigue syndrome, ni laengen lakayko ti mangmangged. Ngem pulos a dina dakdakamaten kaniak dagiti paggastosanmi. Apay a dina ibagbaga kaniak ti pinansial a kasasaadmi? Dakkel sa metten ti paggastuanmi, ket ammona a mariribukanak no maammuak dayta.—Nancy. *
MABALIN nga adu ti karit iti uneg ti panagasawa, ngem narikrikut pay ti kasasaad no adda nakaro a sakit ti maysa kadakuada. * Masakit kadi ti asawam? No kasta, pakaringgoram kadi dagitoy a saludsod: ‘Kasano ngatan no kumaro pay ti sakit ti asawak? Maitultuloykonto pay ngata ti panangaywanko iti asawak, agraman ti panagluto, panagdalus, ken ti panagsapulko iti pagbiagmi? Apay a makonsiensiaak gapu ta siak ti nasalun-at?’
Iti sabali a bangir, no sika ti masaksakit, mabalin a mapanunotmo: ‘Kasano a maaddaanak iti panagraem iti bagik no diak met maaramid dagiti responsabilidadko? Marurod ngata ti asawak gapu ta masakitak? Daytoy kadin ti pagpatinggaan ti kinaragsakmi kas agassawa?’
Makapaladingit ta nagsina ti dadduma nga agassawa gapu iti rigat a patauden ti nakaro a sakit. Ngem dayta dina kaipapanan nga awan ti maaramidam tapno agballigi ti panagasawayo.
Adu nga agassawa ti nakapagtultuloy ken nagballigi iti laksid ti nakaro a sakit. Kas pagarigan, usigenyo ti kasasaad da Yoshiaki ken Kazuko. Idi nadangran ti duri ni Yoshiaki, di pulos makagaraw no awan ti tumulong kenkuana. Inlawlawag ni Kasuko: “Kasapulan a tulongak a kanayon ni lakayko. Gapu iti panangay-aywanko kenkuana, simmakit ti tengnged, abaga, ken dagiti takkiagko, ket kasapulan nga agsublisubliak iti ospital tapno ipadoktorko ti tultulangko. Masansan a makapaksuy ti agaywan.” Ngem iti laksid dagiti pakarigatanna, kuna ni Kazuko: “Timmibker ti relasionmi kas agassawa.”
Ania ngarud ti tulbek ti kinaragsak iti sidong dagita a kasasaad? Makatulong no dagidiay mangikagkagumaan a mangtaginayon iti pannakapnek iti panagasawada matmatanda ti sakit saan laeng a kas kabusor daydiay masaksakit no di ket kabusorda a dua. Ngamin, no masakit ti maysa kadakuada, agpadada nga apektado, nupay iti nagduma a pamay-an. Nadeskribir daytoy a panagpannuray ti agassawa iti maysa ken maysa iti Genesis 2:24: “Ti maysa a lalaki panawannanto ti amana ken ti inana ket masapul a makitipon iti asawana ket masapul nga agbalinda a maymaysa a lasag.” Gapuna, no ti asawa ket addaan iti agtultuloy a sakit, nasken nga agtinnulong ti agassawa tapno mapagballigianda ti karit.
Kanayonanna, ipakita ti panagsirarak a dagiti agassawa a nagtalinaed ti nasayaat a relasionda iti laksid ti nakaro a sakit inawatda ti kasasaadda ken nasursuroda dagiti epektibo a pamay-an tapno makapagibturda. Adu kadagita a nasursuroda ti umasping kadagiti kanayon nga epektibo a balakad a masarakan iti Biblia. Usigem dagiti sumaganad a tallo a singasing.
Ipakitayo ti Konsiderasion iti Maysa ken Maysa
“Ti dua nasaysayaat ngem iti maysa,” kuna ti Eclesiastes 4:9. Apay? Ngamin, ilawlawag ti bersikulo 10, “no ti maysa kadakuada matuang, daydiay sabali mabalinna a bangonen ti kaduana.” ‘Bangbangonem kadi ti kaduam’ buyogen dagiti ebkas ti panagyaman?
Ikagkagumaanyo kadi ti agtinnulong? Kinuna ni Yong, a paralisado ti asawana : “Kanayon nga ikagkagumaak nga ipakita ti konsiderasion ken baketko. Tunggal mariknak a mawawak, panunotek a mabalin a mawaw met ni baketko. No kayatko ti rummuar tapno imatangak ti napintas a buya, damagek kenkuana no kayatna ti kumuyog kaniak. Agtintinnulongkami nga agassawa a mangibtur iti sakit ken iti kasasaadmi.”
Iti sabali a bangir, no sika ti maay-aywanan, adda kadi masnup a bambanag a kabaelam nga aramiden para iti bagim a saan a mangpakaro iti sakitmo? No aramidem dayta, ad-adda a maraemmo ti bagim ken sumayaat pay ti panangaywan ti asawam kenka.
Imbes nga ipagarupmo a kasayaatanen ti ipakpakitam a konsiderasion iti asawam, apay a dimo saludsoden no ania ti kasayaatan para kenkuana? Ni Nancy, a nadakamat itay, naibagana met laeng ken lakayna a mariribukan no dina maammuan ti pinansial a kasasaad ti pamiliada. Ikagkagumaan itan ni lakayna nga ibaga kenkuana ti maipapan iti dayta.
PADASEM DAYTOY: Ilistam dagiti pamay-an nga ammom a kabaelan nga aramiden ti asawam tapno lumag-an ti agdama a kasasaadyo. Isingasingmo a mangilista met ti asawam kadagiti pamay-an nga ammona a kabaelam nga aramiden. Kalpasanna, agsinnukatkayo iti listaan. Mangpili ti tunggal maysa kadakayo iti maysa wenno dua a singasing a talaga a kabaelanyo nga aramiden.
Maaddaan iti Balanse nga Eskediul
“Ta iti tunggal banag adda naituding a tiempo,” insurat ni masirib nga Ari Solomon. (Eclesiastes 3:1) Nupay kasta, saan a kaskarina a taginayonen ti balanse nga eskediul ti pamilia gapu iti agbaliwbaliw a kasasaad a patauden ti nakaro a sakit. Ania ti aramidenyo tapno uray kaskasano, agbalinkayo a balanse?
Nalabit mabalin a regular nga agaliwaksaykayo a dua tapno mailiwliwag ti parikutyo iti salun-at. Kabaelanyo pay kadi a tagiragsaken dagiti dati nga ar-aramidenyo sakbay a timmaud ti sakit? No saan, ania dagiti baro nga aktibidad a mabalinyo a padasen? Mabalin nga ibasaanyo laeng ti maysa ken maysa wenno agadalkayo pay ketdi iti baro a lenguahe. No agdanggaykayo a mangaramid kadagiti banag nga ipalubos ti kasasaadyo, mapabileg ti singgalutyo kas “maymaysa a lasag” ket ad-adda nga agbalinkayo a naragsak.
Ti pannakikadua iti sabsabali ti sabali pay a makatulong tapno mataginayon ti kinabalanse. Kuna ti Biblia iti Proverbio 18:1: “Ti maysa a mangiputputong iti bagina sapulennanto ti kabukbukodanna nga iniimut a tarigagay; maibusor iti isuamin a praktikal a kinasirib isu umalsanto.” Makitayo kadi iti dayta a bersikulo a ti di pannakilangen iti sabsabali ket adda negatibo nga epektona iti panunot? Iti sabali a bangir, ti regular a pannakitimpuyog pagbalinennaka a naragragsak ken makatulong tapno mapasublim ti nasayaat a panangmatmatmo iti bambanag. Mabalinmo kadi ti agawis iti bumisita kenka?
No dadduma, narigat para iti agay-aywan nga asawa ti agbalin a balanse. Dadduma ti nalabes ti panagtrabahoda isu a mapaksuyanda ket agpeggad ti salun-atda. Pagangayanna, dida pay ketdin kabaelan nga aywanan ti ipatpategda nga asawa. Gapuna, no ay-aywanam ti asawam nga addaan iti nakaro a sakit, dimo baybay-an ti bagim. Ipaayam met ti bagim iti tiempo nga aginana. * Napaneknekan ti dadduma a makapalag-an iti riknada no dagiti pakaringgoranda ket isaritada sagpaminsan iti maysa a mapagtalkan a gayyem a padada a lalaki wenno padada a babai.
PADASEM DAYTOY: Ilistam dagiti sangsanguem a parikut iti panangaywanmo iti asawam. Kalpasanna, ilistam dagiti addang a mabalinmo nga aramiden tapno mapagballigiam dagita wenno ad-adda a maibturam dagita. Imbes a sangkapanunotmo dagita, saludsodam ti bagim, ‘Ania ti kalakaan wenno gagangay a pamay-an a mangpalag-an iti kasasaad?’
Maaddaanka iti Positibo a Panangmatmat
Iballaag ti Biblia: “Saanmo a kunaen: ‘Apay a napasamak a dagiti immun-una nga aldaw nasaysayaatda ngem kadagitoy?’” (Eclesiastes 7:10) Gapuna, saanmo a pampanunoten no ania koma ti kasasaad ti biagyo no awan ti masaksakit. Laglagipem nga iti daytoy a lubong, saan a naan-anay ti kinaragsak. Ti napateg ket awatenyo ti kasasaadyo ken ikagumaanyo nga aramiden ti amin a kabaelanyo.
Ania ti makatulong kenka ken iti asawam iti kasta a kasasaad? Pagsaritaanyo a dua dagiti bendision a naawatyo. Pagragsakanyo uray dagiti kabassitan a simmayaatan ti salun-atyo. Birokenyo dagiti banag a mabalinyo a seggaan, ken ikeddengyo dagiti kalat a mabalinyo a ragpaten.
Nasayaat ti resulta ti panangyaplikar da Shoji ken Akiko iti nadakamat a balakad. Idi naammuanda nga agsakit ni Akiko iti fibromyalgia, masapul a sumardengda iti naisangsangayan nga amin-tiempo a serbisio. Naupayda kadi? Natural laeng a maupayda. Ngem kastoy ti imbalakad ni Shoji iti siasinoman nga addaan iti umasping a kasasaad: “Diyo koma pampanunoten dagiti banag a saanyo a kabaelan nga aramiden tapno dikay maupay. Taginayonenyo ti positibo a panangmatmat. Uray pay manamnama a makasublikayto iti normal a rutinayo, ipamaysayo no ania ti agdama a kasasaadyo. Para kaniak, kaipapanan dayta nga ipamaysak ti panangasikasok ken baketko.” Makatulong met kenka ti kasta a balakad no agkasapulan ti asawam iti naisangsangayan a pannakaaywan.
^ par. 3 Nabaliwan ti dadduma a nagan.
^ par. 4 Itampok daytoy nga artikulo dagiti kasasaad ti agassawa a maysa kadakuada ti agpaspasar iti agtultuloy a pisikal a sakit. Nupay kasta, mabalin met a matulongan dagiti agassawa a mangib-ibtur iti parikut iti salun-at a resulta ti aksidente wenno dagiti emosional a pakarigatan kas iti depresion no iyaplikarda dagiti sumaganad nga impormasion.
^ par. 20 Depende iti kasasaadyo, mabalin a nasayaat no sumapulkayo iti paset-tiempo a serbisio dagiti agay-aywan iti salun-at wenno dagiti maseknan nga ahensia iti komunidad, no adda.
IYIMTUODMO ITI BAGIM . . .
Ania ti kapatgan nga aramidenmi ita kas agassawa?
Ad-adda a pagsaritaanmi ti maipapan iti sakit
Saanmi unay a pagsaritaan ti maipapan iti sakit
Saankami unay a maringgoran
Ad-adda nga ipakitami ti konsiderasion iti maysa ken maysa
Agdanggaykami a mangaramid kadagiti aktibidad nga ipalubos ti kasasaadmi
Makilangenkami iti sabsabali
Mangragpatkami kadagiti agpada a kalat


text:
Brandenburg
Ti Brandenburg ( denggen (tulong·paammo); Ababa nga Aleman: Brannenborg, Akin baba a Sorabo: Bramborska; Akin ngato a Sorabo: Braniborska; Polako: Brandenburgia) ket maysa kadagiti sangapulo ket innem a pederal nga estado ti Alemania. Ti kapitoliona ket ti Potsdam.
Daytoy ket naisanglad iti daya ti pagilian ket maysa kadagiti pederal nga estado a napartuatr manen idi 1990 kalpasan ti panagkaykaysa manen iti dati a Laud nga Alemania ken ti Daya nga Alemania. Ti Brandenburg ket palikmutanna ngem saan a mairaman ti nailian a kapitolio ken siudad estado ti Berlin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bevölkerung im Land Brandenburg nach amtsfreien Gemeinden, Ämtern und Gemeinden 31. Dezember 2013 (Fortgeschriebene amtliche Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011)". Amt für Statistik Berlin-Brandenburg (iti Aleman). 2014.
- ^ BP =Probinsia ti Brandenburg , SB = Soma ti Sobiet, Brandenburg. Iti pannakaikkat dagiti estado ti Daya nga Alemania idi 1952 ti panagrehistro dagiti karro ket sinursurot dagiti baro a Bezirk subdibision. Manipud idi 1991 dagiti naisangsangayan a pasursurono ket naikedkeddeng para kadagiti tunggal maysa a distrito.
Dagiti silpo ti[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Brandenburg iti Wikimedia Commons
- Opisal a website (Aleman)
- Komision ti Turista iti Brandenburg


text:
Ocampo, Camarines Sur
Ti Ocampo ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ocampo ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Ayugan
- Cabariwan
- Cagmanaba
- Del Rosario
- Gatbo
- Guinaban
- Hanawan
- Hibago
- La Purisima Nuevo
- May-Ogob
- New Moriones
- Old Moriones
- Pinit
- Poblacion Central
- Poblacion East
- Poblacion West
- Salvacion
- San Antonio
- San Francisco
- San Jose Oras
- San Roque Commonal
- San Vicente
- Santa Cruz
- Santo Niño
- Villaflorida
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
TI PAGWANAWANAN NO. 6 2016
Dagiti Sirmata a Mangiladawan iti Langlangit
Kitaem dagiti di makita babaen kadagiti panid ti Biblia.
Pagarup Maipapan iti Lugar Dagiti Espiritu
Posible a maammuantayo dagiti mapagtalkan a sungbat.
Dagiti Sirmata Maipapan iti Di Makita a Langlangit
Ania ti ipakita ti Biblia maipapan ken Jehova a Dios, ken Jesu-Kristo, ken kadagiti matalek nga anghel?
Dagiti Maadaltayo Kadagiti Tumatayab
Dagiti adda dutdotna nga animal ipakitada ti laing ti Dios nga agparsua ken pagpanunotendatayo no ania a talaga ti napateg.
Lefèvre d’Étaples—Kayatna a Maammuan ti Ordinario a Tao ti Sao ti Dios
Kasano nga inkagumaanna a pinagbalin a posible dayta a panggep uray no adda ibubusor?
Inawatko ti Kinapudno Uray Awan Ima ken Takiagko
Gapu iti aksidente, naputed ti takiag ti maysa a lalaki, ngem nakabirok iti rason a mamati iti Namarsua.
Ania ti Kuna ti Biblia?
Denggen ken sungbatan kadi ti Dios dagiti kararagmo?
Dagiti Features a Makita Online
Pinarsua Kadi ti Dios ti Diablo Tapno Subokennatayo?
Nagtaudan ni Satanas? Ammuem no apay a kinuna ni Jesus a ti Diablo ket “saan a nagtakder a di maisin iti kinapudno.”


text:
Interbiu Wenno Lektiur?
Idi Domingo, Hulio 24, 2005, nasangailik dagiti estudiante ti Anthropology ti University of the Philippines Baguio nga indauloan ni Paul Domingo ti Mangatarem, Pangasinan. Nakaduakon naminsan ni Paul iti Poetry Reading sadiay met laeng UP Baguio ken inesponsoran ti National Commision for the Culture and the Arts ken ti UPB. Tallo a lenguahe dagiti indaniwna, Iluko, Tagalog ken English. Iluko ken Tagalog met kaniak. Napintas dagiti daniw ni Paul.
Sakbayna daytoy, adda ti maysa kadakuada nga immay iti balay a nangipakaammo iti yuumayda aginterbiu. Awanak idi isu nga imbilinko lattan kadagiti annakko, nga umayda latta. No adda ti umay, umayda lattan ket umawagda nga umuna iti selponko.
Total, tinawen met nga umay dagiti estudiante iti UP, UC-BCF, SLU nga aginterbiu. A no dadduma ket agtinnag laeng a lektiur ti maipapan iti literatura wenno journalism wenno maipapan kadagiti sinurat.
Kas iti sigud, ti Propesora ti UP Baguio iti nangibaon kadakuada, ni Madam Maan Campued, a maysa kadagiti napasig a gayyem iti unibersidad. Kanayonnak ngamin nga ayaban ni UP Baguio Chancellor Dr. Priscilla S. Macansantos nga agdaniw iti unibersidad no adda ti pasken. Mapanak latta met a, ta nalaka met laeng ti agibasa, santo maysa ket isu pay a, ti isobreda, ta mabayadanna met ti makabulan a bill ti telepono, kuriente ken danum. Dakkel a banag daytoy kaniak a padre de pamilia nga awan trabahona.
Adtoy man dagiti sumagmamano a saludsodda ken ti sungbat:
1) Kaano kayo a nangrugi a nagsurat?
Idi pay la ubingak a. Agsuratsuratakon kadagiti dandaniw, sarsarita ngem diak nagipablaak. Managbasaak kadagiti magasin, pagiwarnak, libro ken uray ania ditan uray no nagbungonan iti tinapa wenno nateng wenno nagbalkotan ti karne uray no daradara basaek latta. Kaay-ayok a manayunan ti muging iti aniaman nga impormasion. Saan a bale nga awan ti sagaysay ken panio iti bulsa ti pantalonko basta la ketdi adda ti pocketbooks: Harlequin, Mills and Boon, dagiti libro ni Perry Mason, Ian Flemmings ken adu ken adu pay. Kaykayatko iti agbasbasa iti libro ngem ti aglakuatsa.
2) Ania a tawen idi damoyo a nagipablaak? Sadino?
1982 sa agingga 1985. Sumungbasungbatak met kadagiti kulkulom iti Bannawag Magasin. Nagipatulod kadagiti opinion. Dayta laeng. 1986 idi damok iti nangpadas iti makisalip iti daniw nga esponsoran ti GUMIL Hawaii ken GUMIL Sinait. Ne, ket nangabak ketdin iti Maika-5 a Gungguna. Kunkunak iti bagik idi, a siguro a ket kabaelak met ngata a, iti agdaniw, ta apay a nangabakak?
Daytoy ti nangited iti reggetko a makasursuro nga agsurat. Pers istep, nasken a makipagkamengak met iti GUMIL wenno Gunglo Dagiti Mannurat nga Ilokano. Addaak iti Baguio, isu a nasken nga iti Baguioak met laeng nga agkameng. Husto met ti pannabuangay ti GUMIL Baguio. Maysaak ngarud kadagiti 14 a nakipagbuangay. Idi napanko inawat ti premiok iti national convention ti GF, isu met daydin ti kaunaan a yaatendarko iti anual kombension ti GUMIL. Sadiay Suso Beach Sta. Maria, Ilocos Sur. Ditoy a naam-ammok dagiti nalalaing a mannurat. Kunkunak iti bagik kastaakto met kadakuada.
Naikappengak iti GUMIL Baguio. Dimmar-ayak kadagiti seminar. Nakiramanak kadagiti workshop. Ngem nadismayaak. Dakkel a dismayak. Damo a maworkshop ti daniwko, ket nakaad-adu ti gusogosna! Impalapalda pay. Dida ketdi imbasura a. Impasayagda lattan. Napanko a pinidut. ta asino ngarud ti mangisakit ti sinurat no di mismo a nangsurat? Binasak. Nasukatan pati punctuation marks! Kasla naglugnakan ti nuang ti dua a panid a daniw iti doble espasio a kopunban. Sapay no di tallonsa nga oras a tinugtugkelak iti makinilia daydi a daniw? Ti bainkon! Nateppelak laeng ket ti bagik, ta kasla kayatko ket idi iti makidinnanogan. Umis-isemak lattan a, uray no agdardaran ti pusok. Kinnana ketdi, ti la ketdi nasarsarakanen! kunkunak lattan iti unegko. Mangnginumak met iti arak isu a nagbartekakon a. Idi simmangpetak iti dagusko impalapalko iti basuraan naikuadro a plake Dakilang Ugat Awards ti GUMIL Hawai, a nangabakak iti salip iti suronko. Nabainanak iti pirmi. Kasla ice cream a naibilag kadaydi a kanito.
(Nagkakatawa dagiti estudiante. Adda ti nagdillaw no apay a kasdiay ti napasamak. Adda ti nagtanabutob iti suronna ken adda met ti nangibaga a dina kayaten iti agsurat no kasta ti mapasamak. Adda met ti nasdaaw ta Hawaii, international kano. )
Wen, nasakit iti nakem ti kasta a napasamak. Isu nga insardengko iti nakigumgumil. No ituloyko, amangan no makidinnanogan wenno makigabboak pay kadagiti mannurat. Uray man ket no agpipinnaltogkami no isu ti kayatda, kunkunak idi a, iti bagik. Isu a diak nakimitmiting iti linawas a miting ti GUMIL Baguio iti mismo nga opisina ti Philippine Information Agency iti Burnham Park. Ni Peter La. Julian idi ti OIC Regional Director ti PIA-CAR ken isu ti nangilungalong iti pannakabuangay ti GUMIL Baguio. Ngem inay-ayodak dagiti naam-ammok a mannurat a kas kada Pedrito Sanidad a maysa a surveyor ken ti titser iti University of Baguio a ni Bagnos Cudiamat ken dagiti dua nga estudiante a kas kadakayo, a da Charlie Pinto ti UB (nga itan ket maestro ken korresponsal ti Balita) ken Josephine Iwatani ti SLU nga isunsa idi ti Miss GUMIL kadaydi a tawen (ken itan ket maysan a koresponsal ti Washington Post idiay US of A.) Ni Pedrito Sanidad iti nangsursuro kaniak nga agsurat iti sarita. Ni Bagnos Cudiamat iti daniw. Da Charlie Pinto ken Josephine Iwatani iti nangawis kaniak nga agkameng iti TRIBU MAGAZINE ken TRIBU NEWSPAPER. Ni Pedrito Sanidad ti nangawis kaniak nga agdaniwdaniw iti Baguio Daily Vibrations. Nagsasaruno dagiti impablaak ti Bannawag a sinuratko.
(Ania ti napasamak ti imbasurayo plake? Nagkakatawada pay.)
Pinidut ti anakko nga indulin. Mahilig met daytoy nga anakko nga agbasabasa. Bambantayannak no agsursuratak, lalo no agar-aramidak iti drama scripts ti radio. Nagsuratsurat met ken nakaipablaak kadagiti nadumaduma a magasin. Nangabak pay iti salip ti daniw. Itan no damagenda no ania ti kapintasan amin a premio ti inawatko, saan a dayta medallion ti Carlos Palanca Awards wenno dayta plake ti Home Life Magasin no di ket daydiay kaunaan a plake, ti Dakilang Ugat Awards.
3) Ania ti paulona ken balabalana ti kaunaan a saritayo a naipablaak?
“Meri Krismas, Sta. Claus,” ti paulona ken impablaak ti Bannawag. Maipapan iti maysa a nakarupay nga ubing a nakatakuat iti pudno a kinaasino ni Sta. Claus. Natural iti maysa nga ubing iti mamati ken ni Sta. Claus. Ngem itoy a sarita, agsipud ta masirib ken kanayon a pers honor ti klaseda ti ubing, natakutanna no asino a talaga ti Sta. Claus.
4) Adda particular a writer a nangited kadakayo iti inspirasion?
Ni Guy de Maupassant. Ti saritana a “The Necklace”. Nabasak iti maysa a bassit a libro a sagut kaniak daydi tatangko. Isu ti naynay a pagtataudan kadagiti libro a ken magasin a basbasaek. Agisangpet no kua idi ket siak iti kaunaan a pangiyawatanna. Siguro immabut iti dua nga estante iti kaadu dagiti libro ken magasin. Nagduduma a libro. Basaek amin dagiti maisangpet. Ngem maysa laeng ti iparitna a basaek, ti Agatha Christie. Ket nagnunogak iti Mills and Bonn (kastoy ti spellingnan?) kada ania dagidiayen a pocket books a mapanko gatangen idiay Vigan. Uray dagiti inspirational, educational, mystical ken nadumaduma nga “how to books” ket saan a napakawan.
Ti sarita ni Maupasant ti nangispirar kaniak nga agsurat iti sarita. Kinaagpaysuna, dagiti kaunaan a saritak a naipablaak iti Bannawag ket agpapadada iti structure, a kas iti structure ti sarita ni Maupassant.
4) Ania ti structure a kunkunayo? Ken ania dagiti us-uraenyo pay malaksid iti kas ken ni Maupassant?
Iti sinuratko a libro a napauluan iti “Duyog ti Singasing II” inanaganak daytoy ti Lying Triangle. (Impakitak kadakuada ti libro.) Iti Singapore Literature, awaganda daytoy ti Mountain Structure. (Indrowingko iti kopunban tapno makitada). Nakaidda a trayanggulo. Adda ti sarsaritaen ditoy a maysa a banag, a saan nga ammo dagiti agbasbasa. Sadanto laengen maammuan daytoy inton aggibus ti sarita. Maysa a twist ending. Iti “Meri Krismas, Sta. Claus”, mamati ti ubing ken ni Sta. Claus, isu nga agdawat iti regalo. Gagangay ti ubing a mamati ken ni Sta. Claus. Napintas ngamin dagiti ay-ayam dagiti gagagayyemna a remot controlled a kotsekotse. Isu a nagibitin met iti medias iti tawada tapno dumawat met. Ngem napaay laeng ti ubing piman ta kawes ken prutas ti inted ni Sta. Claus ken maysa a pammaregta a surat. Idi mangmamangan iti prutas ti ubing, napanunotna a kasla agpadpada ti penmanship da Sta. Claus ken ni tatang. Pinagkomperarna ti daily time record ti kaminero a tatangna ken ti surat ni Sta. Claus. Ditoy a naamuan ti ubing ti kinaasino ti mismo a Sta. Claus. “Iti Tulongannak, Ma’am”, maipapan met iti masirib nga estudiante iti hayskul, a bimmaba ti gradona idinto ta isu ti kasiriban. Di matimtimek ken kanayon nga agsangsangit iti eskuelaan. mariribukan ti maestrana isu a tinakuatanna no ania ti makagapu. Natakuatan ti maestra a masikog ti estudiante ket ti ama ti im-imetenna ket ti step fatherna. Iti “Ti Naidumduma Nga Ayat” ket maipapan met iti babai a makikallaysa. No kallaysa koma ket pasig amin a naragsak. Ngem ti naiparang ditoy ket pasig a liday. Agsangsangit ti nobia ken uray ti tallaong nga eksena ket agsasangit. kabaliktad iti eksena a pudno a biag, a naragsak no kallaysa. (Itoy a punto , magagaran dagiti estudiante no apay a kasta ti napasamak) Ngamin, ti nobia ket makikallaysa iti maysa a bangkay a nakaidda iti lungon. (Adda ti nagdamag no mabalin aya ti kasta?) Apay ket a saanen? Naibasar dayta a sarita iti Marlon Manalac Story iti Caloocan City. Anak ti police major a biktima ti salvage. Masikog ti nobia ni Marlon ken nasken a suroten ti sikog wenno ti maipasngay a maladaga ti apeliedo ti amana. Isu met laeng daytoy ti ramen ken argumento ti sarita. Isu nga isu ti situasion. In-compile-ko dagiti isyu ti “Tempo” sakbay a sinuratko. Daytoy a sarita ti kapartakan a naipablaak a sinuratko. Bulan no di man tawen ti urayen iti Bannawag sakbay a maipablaak ti sinurat. Ngem daytoy a saritak ket awan pay iti makabulan kalpasan nga impatulodko, naipablaaken.
5) Ania ti purpose ti structure?
No ti tren ket adda ti rilesna, adda ti runway ti eroplano, desdes ti pugo ken alingo, kali ti karayan, ti structure ket isu met ti dalan wenno pangipasakayan ti plot ti sarita. No awan ti structure ti sarita, dakkel ti posibilidadna a maiyaw-awan daytoy ket ti la ketdi ngarud pappapanan ti sarita wenno sabali ti lawlawatenna iti umno koma nga ibagana. Simmari. Isu a no adda ti structure, adda ti pagnaan ti sarita wenno masurot a dalan.
6) Ania pay dagiti dadduma nga structure nga us-usarenyo?
a) Traditional. (Indrowingko tapno mabuyada). Daytay kasla pana nga adda ti puntiriana a mansanas. No naibiat ti pana, napaspas ken puntaanna metten ti mansanas. Ti pagiggeman ti pana isu ti parikut ti sarita. Ti mansanas ti solusion ti parikut. Ni naibiat ti pana, napaspas. isu a napaspas met ti sarita no naibagan ti parikut a mapanen iti solusion.
b) Linear. (Indrowingko). Nalinteg. Straight line. Laeng ta mangrugi daytoy iti close symbolism ken aggibus iti close symbolism. No Close symbolism no kuna, daydiay laeng addaan iti maymaysa a meaning wenno kaipapanan. Saan a rekomendado daytoy a para kadagiti agdadamo a mannurat. Ngamin para laeng daytoy iti pangngarig a sarita wenno ad-adda a ti tema wenno ti importante ditoy ngem ti sibubukel a sarita. Adda sabali a kayat a sawen ti sarita a saan a daydiay ibagbagana.
c) Clockwise circle. No ania ti naggapuan ti sarita isu met laeng ti naggibusan ti sarita.
d) Counterclockwise. Kabaliktad ti counter. Para kadagiti retrospective story. Mab
e) Patterned. Dagiti naipadron iti maysa a pakasaritaan: kas iti banuar, malalaki, pasamak iti maysa a lugar, ken dadduma pay.
7) Mas importante kadi daytoy nga structure ngem ti conflict situation ti story?
Ti structure ket isu ti dalan wenno pangipasakayan ti plot. Whether ti plot ti sarita ket nakaro wenno saan ti conflict wenno awanan iti conflict situation, ipasakay nga ipasakay latta ti sarita iti structure tapno adda ti turongen ken dalan ti plot. Maysa nga aramid ti arte ti addaan iti structure a sarita.
8) Kunayo, adda ti sarita nga awanan ti conflict situation?
Wen, adda met. Depende ngamin ti classification ti story. No daytoy ket it falls under the classification of realism, wen, nasken a nakaro ti conflict situation. Ngem no kadagiti dadduma, uray ngatan awanen wenno nakapsut ti conflict situation, napintas latta ti sarita.
(Itoy a punto, nadlawko a kasla saan nga ammo wenno dipay napagadalan dagiti estudiante daytoy a banag.)
Iti panaglektiurko idi June 18, 2005 sadiay Don Mariano Marcos Memorial State University, nakanganga dagiti mannursuro ken estudiante ken dagiti agngayangay ken mannurat ti GUMIL La Union idi kinadebatek dagiti dua Bucaneg Awardee (Peter La. Julian ken Edilberto H. Angco), nag-editor ti Bannawag Herminio Calica. Iti lektiur dagiti tallo, ket naipangpangruna kadakuada ti conflict situation idinto ta kaniak ket saan. Diak a dinakamat. Imbagak a daydi Pelagio Alcantara ti nangisuro kaniak, nagulimekda. No apay a diak unay iti conflict situation, adtoy dagiti classification ti story ken kasano iti pannakaisuratda. A kas iti inlektiurko idiay DMMMSU. (Inruarko manipud iti folder ti nakaisuratnan tapno ibasak).
A) REALISM. Itoy a klase a nakasentro ti tignay babaen kadagiti mapaspaspasamak iti gimong wenno agdadata a mapaspasamak iti gimong; daytay nay mapaspasamak, napasamak ken mapasamakto a kinapudno ken agdadata a kinapudno, ken nakapappapati a kinapudno. Mapaspasamak iti realidad weno pudno a biag. Ngarud, rumbeng laeng daytoy nga addaan iti risiris wenno conflict situation nga agbatay iti kinapudno a mapaspasamak iti gimong. Ngarud, nabatad nga adda ditoy ti ARGUMENTO ken PANANGISTORIA kadagiti pasamak wenno pagteng a maipapan iti tao iti gimong. Ngarud, no adda ti ARGUMENTO ken PANANGISTORIA kadagiti pasamak wenno pagteng, nalawag ngarud iti KINAADDA ti risiris daytoy a kas pangpaimas ti situasion iti dayta nga ES-ESTORIAEN. Kadagiti kakastoy a klase ti sarita ket nabileg dagiti risiris a tao kontra tao ken tao.
Dagiti sarita a maaksion ken madrama, a kas kadagiti sumaganad:
1) panagaapa dagiti karakter babaen iti BERBAL
2) panagaapa dagiti karakter babaen iti PISIKAL
3) panagtupa kadagiti kapanunotan, kayat, ken essem dagiti karakter
4) nabara a diskusion dagiti karakter
5) nagsasagannad, nagsasaruno a di panagkikinnaawatan dagiti karakter
6) tinnagibassitan dagiti karakter iti sangonsangon wenno iti liklikudan wenno iti ummong
7) ken dadduma pay
Dagiti ngarud karakter ti pagtaudan dagiti risiris. Isuda ti pagtaudan ken mangsolbar dayta a risiris babaen iti panagtignayda iti bukodda a kapanunotan, wagas ken pamuspusan. Iti sabali pay, mabalin met nga inayon ditoy dagiti nagtema iti kinaganggannaet, a pakakitaan kadagiti risiris a tao kontra iti gimong. A dagiti wenno ti maysa a tao ket ganggannaet iti lubong a pagnanaedanna. No kasano a risuten ti karakter ti parikutna daytoy laeng iti maisurat.
B) 2) HUMANISM --- iti bukodko a panirigan, saan nga importante kadaytoy a klasipikasion ti sarita ti nakaro a risiris. Kadagiti dadduma a sarita nga innak nabasbasa itoy a klasipikasion, awan pay a pulos ti makuna a risiris iti sarita.
Ta ania ngamin aya ti makunkuna a HUMANISMO? Isu daytoy ti pangibaskagan kadagiti ideals ken idealism, pilosopia ken pammati. Ti klase itoy a sarita ket ad-adda nga idur-asna ti pagsayaatan ti tao ken ti kararuana. Nakasentro ditoy ti idudur-as ti tao ken ti kararua a saan ket a para iti entertainment.
Pasaray iparangda ti maysa a sarita a kas pangngarig para iti dur-as ti kararua ti tao. Maibilang dagiti sarita iti Iluko dagiti pangarig a sarita a kas kadagiti sinurat ni Juan S. P. Hidalgo, Jr,. Lorenzo Tabin, Agustin DC Rubin, Reynaldo A.Duque ken dadduma pay.
Dagiti pangngarig a sarita dagiti kakastoy. Pangngarig a saan nga importante ti risiris ta naipangpangruna ti kararua. Isu a makuna nga agkabaliktad ti humanismo ken realismo. Iti realismo, makita dagiti negatibo a parang iti maysa a sarita. Idinto ta iti humanismo ket awan a pulos iti negatibo a maisurat. Pasig amin a dur-asan ti karararua no dipay ket ti sangkataw-an.
Iti ababa a pannao, dagiti sarita a kakastoy ket maipapan iti ideals ken idealismo, philosopia, sikolohia a sarita wenno pangngarig. Bassit no dipay ket awan ti risiris wenno conflict situation ti sarita.
Adtoy ti ehemplo a sarita:
1) Ti Bituen Ni Namnama - ni Juan SP. Hidalgo, Jr.
2) Ni Paran ken ti Unibersidad ti Carmen -- Juan SP Hidalgo, Jr.
3) Ti Dana Nga Agpa-Kalimugtong -- ni Reynaldo A. Duque
4) Ti sarita ni Agustin DC Rubin nga impangabakna iti umuna a pasalip to Premio Andel
5.) The Great Stoneface -- ni Nathaniel Hawthorne
6) The Balloon -- nangabak a 1st prize iti Palanca (?)
7) The Kite --ni Kerima Pulotan -- 1st iti Palanca wenno Panorama itayen?
8) Nadara Ti Aldaw ni Eva -- toy numo toy biang
9) ken adu pay
D) NATURALISM -- kapada met laeng ti realismo ngem adda dagiti nagdumaanda. Dua a klase daytoy. 1) Masurat ditoy dagiti kababalin, aramid, ugali, pammati ti MAYSA A TAO - wenno maysa a CHARACTER STORY. 2) Masurat dagiti aramid, ugali, kababalin iti maysa a lugar (i.e., purok, barangay, kdp.). --local color story. Ti local story a makunkuna ket isu met ti aw-awaganda iti PROVINCIALISM. Dagiti buya, kabibiag dagiti agindeg AS A WHOLE iti rural areas (ken ita ket addan dagiti sumagmamano nga agkuna nga uray dagiti depressed urban.) Nakapsut no dipay ket awanan ti risiris dagiti sarita a kakastoy. No adda man ti maiparang a negatibo a parang ket agdalanen nga agdalan daytoy a kas kiddaw a karakterasassion ti/dagiti karakter.
Nakisang iti Iluko dagiti kakastoy a klase ti sarita. Ngamin nagnunog dagiti mannurat iti realismo.
Iti agdama, ni laengen Prescillano Bermudez ti agsursurat iti kakastoy a sarita, kalpasan a nagtallopulo ti pluma ni Bagnos Cudiamat. No adda man dagiti mannurat a makaisurat itoy a klase, saanna a maulit a saan a kas kadagiti nadakamat a dua a kunaek a daytoy ti paboritoda a suraten. Ni Marcelino Tablizo ti pasaray adda met maisuratna a kastoy.
Makuna a risiris itoy a klasipikasion ket nalag-an no dipay ket awan a ti risiris.
No ti inka insurat ket ti maipapan iti kababalin, ugali ken kapanunotan ti maysa a tao, daydiay laeng met ti inka insurat nga awanan iti argumento ta maysa la ngarud a character story daytoy. Kasano koma a laokam ti argumento ti maysa a character story?
No maipapan met iti lugar ti inka suraten, awan ngarud ti makuna nga argumento ditoy no di laeng dagiti buya ti inka imparang. Ania ngarud ti isuratmo a risirisna dita? Malaksid no kabilangka kadagiti agindeg ken sika a mismo ti naretor ket kayatmo kayatmo a balbaliwan ti situation ta adda bassit verbal argument kadagiti dadduma ngem awanmet kadagiti dadduma. Segun ti pannakasuratna daytan. Isu a nalag-an wenno awanan iti risiris. Malaksid no iti depressed urban area ti sinuratmo ket maysa kadagiti maton ti karaktermo, natural nga adda ti napisikalan a risiris. Ngem mabalinmo met a liklikan no kayatmo? Ngem no dimo maliklikan, nasken ngarud iti panangikabilmo iti redeeming quality ti sarita wenno ti suhestion iti posible a panagbalbaliw ken dur-as.
Dakkel a factor ti Bannawag iti panagbaliwbaliw ti taray dagiti Iluko produced story. Depende ti editor. Kadagiti immuna nga editor sakbay ni Jose A. Bragado, timmaud dagiti sarita a humanism, naturalism ken stream of consciousness. Idi nagtakem nga editor ni Jose Bragado, mas kaykayatna dagiti sarita a narisiris, ti realismo. Ngarud, adu dagiti mannurat nga agkabanuag iti agdama a patienda a nasken ti narisiris a sarita gapu iti impluensia ti editor’s factor. Maaksion, madrama, ken maargumento.
4) STREAM OF CONSCIOUSNESS -- ti kapanunotan, rikna ti MAYSA a karakter ti maisurat nga awanan a pulos iti ARGUMENTO ken PANAGISTORIA iti maysa a pasamak. Daytoy a klase ti panangiparang iti sarita ket immuna nga imparang ni Edouard Dujardin iti nobelana a Les Lauriers Sont Coupes idi 1888.
Ti stream of consciousness kayatna a sawen ket ti panagtaray ti marikrikna, ti makin-uneg a marikrikna a saan ket nga iti makinruar a marikna, makita, maangot , mangngeg ken mananam. Inner feelings daytoy. Inadaptar daytoy dagiti nalatak a mannurat iti lubong a kas kada William James, James Joyce, Virginia Woolf ken William Faulkner. No tumpuar ti conflict situation ditoy ket ti man against self wenno against society ngem nalag-an laeng a risiris no dipay ket awan a. Depende ti panakaisuratna.
Kadagitoy a nadakamat, makuna a ti risiris nupay paset ti sarita, ket dagiti tallo a naudi a klasipikasion ti sarita ket NALAG-AN no dipay ket AWAN ti risiris a mabasa. Ngamin dagitoy a sarita ket awanan iti ARGUMENTO.
Ngarud, iti ababa a pannao, adu met dagiti sarita nga awanan iti argumento wenno posible a risiris nga inka iparang.
Iti ababa a pannao, no nagsuratka iti narisiris, wenno ti addaan iti argumento, ekspektarem ngarud dayta a sinuratmo ket addaan iti negatibo a parang. Ket tapno mabalanse dayta a negatibo a parang, nasken ngarud a mangikabilka iti redeeming quality ti sarita. Ta ti argumento ken risiris ket maysa a negatibo a parang.
Ngem no ti sinuratmo ket maipapam laeng iti nasin-aw a pilosopia, kapanununotan, prinsipio ken marikrikna iti kaunggan, awan ngarud ti maisurat dita nga argumento. Ket no awan iti maisurat nga argumento, awan ngarud met ti maisurat a risiris.
Iti paliiwko, no aglaban dagiti dua a sarita a narisiris ken ti idealismo iti maysa salip ti sarita, ad-adda a mangabak dagiti idealismo.
Ngarud, no kadagiti agdadamo pay laeng a mannurat iti pangibagaan kadagiti banag iti panagsuratan iti sarita, no kasano iti agaramid iti sarita, ad-adda ngarud nga irekomendak dagiti sarita nga awanan iti argumento.
Uray idi rinugiak iti nagsuratsurat, ad-addan a dagiti awanan iti argumento iti innak basaen. Masadutak laeng a mangbasa kadagiti sarita a napnoan iti argumento ta karrugik pay laeng a basaen addan ti pamalpalatpatak a gibusna. Ken posible pay nga awan ti mapidutko a dur-as ti mental, spiritual ken intellectual ta ngamin ti intension dagiti naargumento a sarita ket para iti entertainment.
(Binasak a paset ti inlektiurko isu a kasla napaksuyan dagiti estudiante a dimngeg. Isu a dinamagko no ania ti sumaruno a saludsodda.)
9) Ania dayta redeeming quality?
No nangisuratka iti negatibo a parang, nasken nga allangonem, sakaem, subbotem daytoy babaen iti positibo a parang wenno suhestion iti panagbalbaliw ken dur-as.
10) Ania ti paboritom a sursuraten?
Base iti librok a “Kayabang” (impakitak ti listaan dagiti datos), iti duapulo ket uppat a linaonna, sangapulo ti socio-political, tallo ti maipapan ti history and culture, lima ti love story, dua ti fantasy ken uppat ti family-oriented stories.
No apay nga adu ti socio-political, ngamin napintas nga aramiden dagiti pakasaritaan ti tao ken ti politikana iti agdama a gimong wenno iti panawenna.
11) Ania ti akem ni mannurat iti agdama a mapaspasamak a politika ti pagilian?
Nasken a makiraman ni mannurat iti agdama a mapaspasamak a politika ti pagilian. Ngem saan a ti sistema ti panagturay no di ket ti panangiparangna met ti bukodna a political platform in form of short stories, poems, features and other writings. Ti politika ti maysa a mannurat ket saan a no ania ti sistema ti gobierno ti rumbeng ken umno, saan a no asino ti kappengam a partido political no di ket agnanayon nga adda iti tengnga. Kanayon a makiramraman ken makibibiang ni mannurat, ngem awan iti ayunanna, no di ket ibagana dagiti agdadata a parikut ti gimong ken ti politika ket mangidatag met iti suhestion ken posible a solusion dagitoy a parikut ti gimong wenno politika. Saan a basta ipukkawna ti agruprupsa a lasag ti tao iti ngiwat buaya no dipay ket apay a tao ti sinda ti buaya ken no kasano a malapdan ti panangsida ti buaya ti tao ken no kasano nga iliklik ti tao iti buaya wenno kasano a parmeken wenno iti kasayaatan iti amin amin ket paammuen ken gayyemen ti tao ti buaya tapno saanen nga agdangran pay iti tao ken iti gimong. Kastoy ti makunak nga ideal a politika ni mannurat: saan a daydiay kinaadda ti partidona political ta addaan met iti bukod a partido, nga isu daytoy ti plumana, ti plumana nga isu koma ti pagtaudan dagiti solusion ti panagbalbaliw ti tao, ti gimong ken ti lugar a pagnanaedan iti bukodna a panawen. Saan koma a makaadministration wenno makaopposition no di ket adda a kankanayon iti tengnga nga agsapsapul iti posible a panagkappia ken panagsinnallabay dagiti dua a partido politilal a para iti dur-as ken ibibileg ti pagilia ken ni Filipino a mismo; agtultuloy a panagsapul iti wagas a sungbat dagiti agdama a parikut ti gimong ken ti agdama a politika ken ekonomia ti pagilian.
12) Ngem patayenda met dagiti mannurat, lalo dagiti adda iti media? Ania ti makunayo itoy?
Nakaam-amak. Lalo kaniak nga editor ti pagiwarnak. (Impabasak dagiti sumagmamano nga isyu ti TAWID NEWS MAGASIN). Dagiti makuna a mannurat a nakaiggem iti sigagangat a candela ken insegida a dinepdep dagiti saan a mangayat iti lawag. Maysa pay a parikut ti mannurat daytoy a nasken nga ikkanna iti sungbat ta ne nasuroken a 50 wenno 58sa dagiti natay a media sipud iti panawen ni Presidente Cory. Isu a no daddumna, no adda ti nasken a pitiken ken ikkan iti suhestion iti maysa a parikut ti gimong ken iti politika, nasken nga agaramatak pay ti pen name.
12) Ania dagiti pen nameyo?
(Intedko ti listaan dagiti pen name nga aramatko. Diak a mabalin nga idatag ditoy, ta maysa a sekreto.)
13) Apay nga ad-adu ti nagan ti babai a pen nameyo?
Ania ngamin aya ti kaykayat ti lalaki, saan kadi a babai?
(Nagkakatawada.)
Kidding aside, dagita a nagan iti immuna a simrek iti panunotko iti agarikapak iti pen name.
13) Ania ti makunayo kadagiti literary produce iti agdama?
Nadur-as no ti Philippine Literature as a whole. Napipintas agsipud ta adu dagiti pasalip a pagtaudan dagiti napipintas nga apit.
14) Iti Iluko Literature?
Napintas met ta adu dagiti pasalip iti Literatura Ilokana. Adda ti aktibo nga organisasion a mangpabpabileg itoy. Adu met dagiti Ilokano magasin ken pagiwarnak a lalo pay a mangpabileg. Saan laeng nga iti Ilocandia no dipay ket iti amin a paset ti lubong ti pagtaudan dagiti mangisakit iti bukodda a literatura ken bukodda a dila.
15) How about the quality?
Quality pay laeng dagiti produce. Nupay ad-adu nga amang dagiti agtutubo a mannurat, adda pay laeng dagiti sumagmamano a bangolan a pagtaudan dagiti de kalidad a sinurat lalo iti sarita.
16) Ania ti diperensia dagiti sinurat dagiti agtutubo ken dagiti bangolan?
Nupay napipintas ti sinurat dagiti agtutubo, adda pay laeng dagiti dadduma a malipatanna no kua dagiti dadduma ramen ti sarita. Ket ti napaliiwko kadagiti naglabas a pasalip, kas maysa a komentarista ken kritiko (impakitak kadakuada ti librok maipapan iti kritisismo, ti KRITIKA KEN PANIRIGAN), nakurang dagiti agtutubo ti karakterisasion, ti focus ken dadduma a ramen ti sarita. Nupay adda dagiti nangabak iti salip, ta kaadduan ti inikkantayo iti komento ket dagiti nangabak kadagiti nadumaduma a pasalip, saan pay laeng a makuna a perpekto ti aramid dagiti agtutubo no idilig kadagiti bangolan.
17) No saan a perpekto ti sinurat dagiti agtutubo, nupay nangabakda, saan kadi a daytoy ti rason a nababa ti kalidad dagiti sinurat?
Posible met a dayta ket maysa a factor. Ngamin, agpukaw no kuan dagiti bangolan wenno nalalaing a mannurat. No lumaingdan ket addan ti sabali a pangisangratanda ti plumada, nga isu daytoy ti bukodda a propesion ken ti pamiliada. Maysa met a nobela a dipay naggibus ti propesion. Maysa met a nobela a dipay naggibus ti mangtaming ti pakaseknan ti pamilia. Daytoyen no kua ti pangibukbukan ni batidon a mannurat ti panawenna. Tumaud met dagiti agtutubo. Ket dagiti agtutubo, dumtengto met kadakuada iti panangipamaysada ti propesionda ken ti pamiliada ket maidissoda ti plumada. Daytoy no maipapan iti sarita-Iluko. Ngem no iti daniw, ad-adda a nalalaing dagiti agtutubo ita ngem dagiti immuna a mannaniw. Sabali ti istiloda ken adu dagiti wagasda ken ammoda no ikompara iti daan a dandaniw-Iluko. Adu idi ti daniw iti naisurat iti achmeismo. Itan ket nagduduma, adda ti simbolist, imagist ken constructivist.
18) Ania ti acmeist?
A poet who writes with clarity, precision and conreteness. Nalawag, ababa ken namsek. No ania daydiay sasawenna, isu lattan ti kayatna a sawen. Awanen iti sabali pay a meaning ti dandaniwenna. Isu lattan daydiay ibagbagana.
Ti symbolist ket daydiay agdandaniw iti nakaun-uneg a nasken a basabasaem a mamin-adu sakbay a maawatan ti ibagbagana. Kaadduan ket dimo maawatan, ket no dimo maawatan saan a para kenka dayta a daniw no di ket adda iti naikari a para dayta ket saan a sika. Ngamin ti daniw ket maysa nga eklusibo a komunikasion ti mannaniw ken iti nakaisangratanna. No saan a sika iti nakaisangratanna dayta, saan ngarud a para kenka ket dimo met ngarud maawatan gapu ta saan a para kenka dayta.
Ti imagist ket adda ti ibagbagana met a maysa a banag, tao, lugar, puersa ti nakaparsuaan ngem dina met ibaga a direkta no di ket pingilpingilenna laeng wenno yarigna wenno saan met palikawlikawanna ngem iti panunot ti agbasbasa, ammona a dayta ti ibagbagana uray no dina imbaga.
Ti constructivist ket isu met laeng dagiti futurist. Ti maipapan iti masakbayan ti kararua, ti tao, ti gimong, ti nakaparsuaan iti inda met lablabiden iti man nalawag a wagas ken iti narigat a maitugotan. Adu dagiti mannaniw iti Iluko a kastoy ti kaay-ayoda a daniwen. No saan a mammagbaga, adda ti ibagbagana.
Iti bukodko a kapanunotan, intag-ay pay ni agtutubo a mannurat ti kalidad ti achmeism a daniw. Dagiti achmeism a daniw da Lawrence Decena Martin, Roy V. Aragon, Clesencio Rambaud, Daniel Nesperos to name a few, ket simmina iti achmeism iti napalabas. Adayo a napimpintas, nabakbaked ken mas makatotohanan ti agdama a daniw nga achmeism. Kasla adda nakakadaldakkel a diperensia, ngem diak pay laeng maibaga dayta. Panggepko a sukisoken iti masakbayan. Ngem maysa laeng ti ammok, mas de kalidad ti achmeism iti agdama ngem iti napalabas. Adtoy ti dagiti dua a klase ti achemism, basaenyo, maysa a Tagalog ken maysa nga Iluko.
19) Napagadalanmi dagita a termino malaksid kadayta achmeist ken achmeism. Bukodyo kadi a termino daytoy?
Saan. Manipud ken ni Borris Pasternak. Maysa a nalaing a Russian writer.
(Inukradko ti libro ti Pasternak a napauluan iti “I Remember”, maysa nga autobiography. Impabasak ti panid. Ket nadlawko a saanda nga am-ammo no asino ti Pasternak. Idi dinamagko kadakuada, talaga nga awan iti makaammo kadakuada ‘toy nalaing a Russian writer!)
Dagiti dadduma termino ket manipud met laeng ken ni Pasternak. Inadaptarko laeng. (Impakitak dagiti panid tapno basaenda.)
21) Adda kadi pamalpalatpatanyo no apay nga addaanda iti diprensia dagita nga achmeism? In your mind lang…
What do you think, no ni Dr. Jose RIzal ket sibibiag ita a panawen, agbalin ngata a hero? or national hero? Wenno no nagbiag ngata ni Ninoy Aquino idi panawen ti Kastila, nagbalin ngata a mitsa ti rebulosion?
(Itoy a pagteng ket alusiisen dagiti estudiante. Nadlawko a dida unay maawatan dagiti pangngarig. Isu a binaliwak manen.
May be, ti time factor ket maysa a rason. Sabali ti mapaspasamak idi a panawen no ikumpara iti agdama a panawen. Nalabit a daytoy ti maysa a nagdumaanda. Ta ngamin dagitoy a daniw ket agdadata a ladawan ti panawen. Saan laeng a napapanahon, no dipay ket panlipunan a makunkuna. Ti society wenno lipunan ti napalabas ket naisabali iti agdama. Kitaen dayta daniw ni Roy Aragon, a nangbasnotanna ti maipapan iti sistema ti edukasion. Napolitikaan a daniw. Daniw a makiramraman ken makibalballaet kadagiti parikut ti gimong. Ta ngamin ket ti maysa nga akem ni mannurat ket ti panagbalinna a mata ken lapayag iti lugar a pagnanaedanna iti panawenna. Dayta daniw Daniel Nesperos a “Panagawid” ket mariknam dita ti saem ken rikriknaen ti maysa a balik-probinsia. Kinopia ni Nesperos dayta a daniw iti mismo a nature -- iti nature ti agbalik-probinsia. Agpada dagita daniw da Nesperos ken Aragon nga addaanda iti kararua.
Kadagiti daan nga achmeism, konserbatibo la unay, nalmes iti nakaro a leddanag, sennaay, mangaskasaba, adu a lua ngem daniw met nga awanan iti kararua. Dagiti daniw nga agatsang-aw ti relihion wenno ginnubal ti pammati. Importante dayta kararua “soul” iti daniw.
(Adda nagdamag no ania dayta a “soul”)
Something beautiful a no di man marikna, makita, nangngeg, naramanan, naangot ni reader ammona nga adda ti “datdatlag a banag a nagtaud iti dayta a daniw nga nga ikkanna iti importansia ken panangipateg ken appreciation.
21) Kasano aya ti agsurat iti napintas a daniw?
(Inruarko manipud iti envelop ti maysa a koponban a naglaon iti Notes On Poetry ken imbasak kadakuada)
Kunak, kastoy ti agsurat iti daniw, masapul nga adda dagitoy a tallo a paset ti daniw. Talloda laeng. Isuda dagitoy ne, imbasak:
1. COHERENT --
a) Commonsense
b) Commonsensical
c) Valid -- suitable, applicable, convincing, compelling (undeniable and forceful), legitimate, official, legal, legally binding
d) Lucid --clear, thought through, logical, simple
e) Rational -- balance, normal, based on reasoned
f) Consistent --- reliable, steady, dependable, constant, unswerving, unfailing
g) Articulate -- eloquent, fluent, expressive, communicative
2) IMAGING -- means a symbolism or reorientation -- through figure of speech
3) FOCUS -- center, heart, focal point, hub, center of attention, meeting point
a) center -- an axis, where the idea revolve or discuss--sometimes they called this as central metaphor
b) heart -- spirit, mind, compassion, sympathy, empathy, feeling, sensitivity
c) focal point - sense of important
Nangipabasaak kadagiti nagduduma nga ehemplo.
22) Mabalin iti dumawat iti kopia kadagiti sinuratyo nga inkam pagadalan idiay eskuelaan?
(Seniales daytoy iti panagngudon ti interbiu wenno lektiur?) Tinaldiapak ti relo iti diding ket pasadon alassiete iti rabii!)
Mabalin. Ikkankayo kadagiti sumagmamano a daniw ken sarita iti Iluko, dagiti nangab-abak ken kasta met iti daniw ken sarita a Tagalog. No iprintatayo, abutentayo ngata iti tengnga ti rabii. Isu a nasaysayaat no idisketko laengen iti floppy disk.
(Ket napanak nangidisket iti intedko kadakuada.) ###
(Impablaak ti Tawid News Magasin iti dayta met la a tawen)
Monday, June 14, 2010
Interbiu wenno Lektiur?
Interbiu Wenno Lektiur?
1 comment:
- savita said...
-
PART TIME HOME JOBS | DO OFFLINE DATA ENTRY JOB
Is your search for a home job always ends in some kind of SCAM OR FRAUD? If so, don’t loose heart, because visionjobcare.com brings you, 100% genuine and legitimate home jobs. Do offline data entry at home, submit the job through email and get paid handsomely every month. Millions already Joined & Benefitted with our service. For more details E-mail us at support.visionjob@gmail.com
Visit Us at http://www.visionjobcare.com/XXX.html
- 4:47 PM


text:
Pagsasao nga Ilokano
Ti Ilokano (wenno Iloko, Iluko, mabalin met nga Ilocano) ket maysa kadagiti kangrunaan a pagsasao ken ti maikatlo a kadakkelan ti bilang ti patneng nga agsasao iti Filipinas.
Mairaman ti Ilokano iti pamilia ti Sasao nga Austronesio a nagpuonan dagiti pagsasao kadagiti puro iti Pasipiko ken Akin-abagatan a daya nga Asia. Kabagian ti Ilokano dagiti nadumaduma a dildila kas iti Bahasa Indonesia, Bahasa Melayu, Maori, Fijiano, Hawayano, Malagasi, Samoano, Tahitiano, Chamorro, Tetum, ken Paiwan. Daytoy ket asideg a kabagian dagiti dadduma a sasao nga Austronesio iti Akin-amianan a Luzon, ken addaan bassit iti agsinnaranay a pannakaawat iti pagsasao a Balangao ken dagiti akindaya a dialekto ti pagsasao a Bontoc.[6]
Adu a paset ti lubong, a napanan ken pagnanaedan dagiti Ilokano, ti pakasarakan met iti dakkel a porsiento dagiti agsasao iti Ilokano, kas kadagiti estado ti Hawaii ken California iti Estados Unidos.
Idi Septiembre 2012, inpasa ti probinsia ti La Union ti maysa nga ordinansia a mangbigbig iti Ilokano a kas maysa nga opisial a pagsasao ti probinsia a kakuyogna ti Filipino ken Ingles a kas dagiti nailian ken opisial a pagsasao ti Filipinas. Daytoy ti immuna a probinsia idiay Filipinas a nangipasa ti maysa nga ordinansia a mangprotekta ken mangpadur-as iti patneng a pasasao, urayno adda dagiti sabali a pagsasao a naisasao iti probinsia ti La Union a mairaman ti Pangasinan ken Kankanaey.[3]
Dagiti linaon
Iloko ken Ilokano[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti awag wenno termino nga "Iloko" ken "Ilokano" ket awan paggidiatanna no ti pagsasao ti madakdakamat. Ti laeng pagdumaanna ket no dakamaten ti sao wenno pagsasao ken ti tao nga agsasao wenno agus-usar iti pagsasao (kas patneng wenno natibo nga agsasao). Kadawyan nga Iloko ti awag iti sao wenno pagsasao, ket Ilokano met no iti tao. Nupay kasta, gagangayen a maawagan a kas Ilokano ti agpada a tao ken pasasao. Kaaduan no di man amin a natibo nga agsasao wenno agar-aramat iti daytoy a pagsasao ket awaganda iti Ilokano.
Pannakaidasig ken dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ilokano ket isu ti kakaisuna a sanga ti pamilia lingguistika a Kordiliera ti Filipinas, maibilang nga inauna wenno kabaketan kadagiti pagsasao iti amianan. Kakabsatna ti Pangasinense, Ibanag ken dagiti nadumaduma a pagsasao iti kabambantayan ti Kordiliera. Daytoy ket naisasao a kas patneng a pagsasao babaen dagiti pito a riwriw a tattao.
Daytoy ti pagsasao a kangrunaan nga aramat (lingua franca) ti agarup nga isu amin a pakabuklan ti Amianan a Luzon, nangruna iti Rehion ti Ilocos, iti Tanap ti Cagayan ken iti adu a paset ti Abra, Pangasinan, ken Zambales. Adu met ti agsasao iti Ilokano iti Nueva Ecija, Tarlac, Mindoro ken iti dadduma a probinsia iti Mindanao. Naisasao pay daytpy a kas maikadua a pagsasao babaen dagiti ad-adu ngem dua a riwriw a patneng nga agsasao iti Pangasinan, Ibanag, Ibatan, ken dagiti dadduma pay a pagsasao iti Akin-amianan a Luzon.[7]
Dua ti makuna a dialekto ti Ilokano: ti maawagan iti “Umamianan” wenno “nauneg nga Ilokano,” pagsasao dagiti taga-Ilokos, ken ti “Umabagatan,” a kaaduan a pagsasao dagiti adda iti probinsia ti La Union ken Pangasinan. Agassideg ketdi dagitoy a dialekto. Bassit ti pagdumaanda, ti laeng panangibalikas iti letra nga e.
Maysa laeng ti balikasna daytoy a letra para kadagiti "umamianan"—nakalukat, tengnga’t-sango, ken di nabukel a bokal. Dagiti met "umabagatan" ket dua ti balikasna. Kas kadagiti "umamianan," no ti sao ket ganggannaet ti naggapuananna, wenno nakarikep, ket impalikud, ken di nabukel a bokal, no ti agsarita ket patneng nga Ilokano. Daytoy a panangibalikas ket naiseknan iti pagsasao dagiti sabsabali kas iti Pangasinense ken Kankanaey.
Saan ketdi a madlaw unay dagitoy a naggidiatan kadagiti talaga a patneng nga Ilokano iti man abagatan wenno abagatan nga Ilocos. Madlaw laeng ti naiduma a panangibalikas iti e kadagiti saan a patneng nga Ilokano wenno dagiti nasanay iti Tagalog wenno Ingles a saan unayen nga agsasao iti Ilokano. Wenno dagiti nakasursuro iti Ilokano a saan a natibo nga Ilokano (kas pagarigan maysa a natibo a Tagalog wenno Bisayano a nakasursuro nga agsao iti Ilokano).
Dagiti patneng nga Ilokano ken umiiloko, maymaysa ti panangisaoda iti letra e kadagiti balikas a kas koma "wen," "met," "bedbed," "ilem," "isem," "panagem," "nakem," "timel," "belleng," "aweng," "palileng," "baket," "ubet," "gawed," "kerret," "siket," "lengleng" "alimuteng," "alsem," "pekkel," "kuribetbet," "pamulinawen" ken dadduma pay.
Sistema ti panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Moderno nga alpabeto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti moderno nga Alpabeto nga Ilokano ket buklen dagiti 28 a letra. Ti umuna a bingay ket buklen dagiti duapulo a letra ti Abakada Ilokana ken ti maikadua a bingay ket buklen dagiti walo a letra a nabulod manipud iti pagsasao nga Espaniol ken Ingles.[8]
Dagiti duapulo ket walo a letra a mangbukel ti Alpabeto nga Ilokano: Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ññ NGng Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz
Dagiti duapulo a letra a mangbukel ti Abakada Ilokana: a, ba, ka, da, e, ga, ha, i, la, ma, na, nga, o, pa, ra, sa, ta, u, wa (ua), ya (ia)
Dagiti walo a letra a nabulod manipud iti pagsasao nga Espaniol ken Ingles: Cc Ff Jj Ññ Qq Vv Xx Zz
Sakbay ti kolonia[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti klase ni Ilokano iti sakbay ti kolonia ket nagsuratda iti sistema ti silabiko sakbay ti isasangpet dagiti Europeano. Inus-usarda ti sistema a naitermino a kas maysa nga abugida, wenno alpasilabario. Daytoy idi ket kapada dagiti sinuratan ti Tagalog ken Pangasinan, nga iti tunggal karakter ket nangirepesenta iti panagsasaruno iti konsonante-bokal, wenno iti pangyababaan iti Ingles iti CV (consonant-vowel). Ti bersion ti Iloknao, nupay kasta, ket isu idi ti immuna a nangidesignado kadagiti koda a konsonante nga agraman iti marka ti diakritiko – ti krus wenno virama – a naipakita iti Doctrina Cristiana ti 1621, ti maysa kadagiti kasapaan a nabatbati a pablaak iti Ilokano. Sakbay ti pananginayon ti virama, awan idi ti waya dagiti mannurat a mangidesignado kadagiti koda a konsonante. Dagiti met agbasbasa ket pugtuanda no ti bokal ket mabasa wenno saan, gapu kadagiti bokal ti"e" ken "i" ket mabalinda a maipasinnukat, kas pagarigan dagiti letra ti "o" ken "u" para iti "tendera" ken tindira".
Moderno[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti nabiit a panawen, adda metten dagiti dua a sistema a naus-usar: Ti sistema ti "Espaniol" ken ti sistema ti Tagalog "Tagalog". Iti sistema ti Espanol, dagiti balikas a nagtaud iti Espaniol ket intalinaayda dagiti pannakailetrada. Dagiti met patneng a balikas, ket naitunos kadagiti alagaden ti panangiletra ti Espaniol. Ita met nga aldawen, dagiti laeng lallakayen a kaputotan ni Ilokano ti agus-usar iti sistema ti Espaniol.
Iti sistema a naibatay iti Tagalog, ad-adu iti pannakaisurat ti ponema iti letra, ken nasaysayaat a mangipaltiing ti pudno a pannakaibalikas ti balikas.[9] Dagiti letra ti ng ket buklen ti digrapo ken maibilang a kas bugbugtong a letra, ken sarunuenna ti n iti alpabeto. Kas resulta, ti numo ket agparang sakbay ti ngalngal kadagiti barbaro a diksionario. Dagiti balikas iti ganganaet a nagtaudan, ken kaaduan kadagiti nagtaud manipud iti Espaniol, ket nasken a mabaliwan iti pannakailetra tapno nasaysayaat iti pannakaipaltiingna iti ponolohia ti Ilokano. Dagiti balikas a nagtaud iti Ingles ket mabalin wenno saan a mabalin a maitunos iti daytoy nga ortograpia. Ti nangruna a pagarigan nga agus-usar iti daytoy a sistema ket ti linawas a magasin ti Bannawag.
Dagiti wadan dagiti dua a sistema[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sumaganad ket dagiti dua a bersion ti kararag ti Amami. Ti adda iti kanigid ket naisurat iti ortograpia a naibatay iti Espaniol, bayat nga ti adda iti kanawan ket agus-usar iti sistema a naibatay iti Tagalog.
Ti Ilokano ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti pannakaisayankat ti sistema ti bilingual nga edukasion ti Espaniol iti 1897, ti Ilokano, ken maikuyog dagiti pito a nangruna a pagsasao (dagiti addaan iti saan a basbassit ngem maysa a riwriw nga agsasao), ket naipalubos idi a kas panangisuro aginggana iti maikadua a grado. Daytoy ket bigbigen babaen ti Komision iti Pagsasao a Filipino a kas maysa kadagiti kangrunaan a pagsasao iti Filipinas.[10] Babaen iti batay-linteg, ti Ilokano ket maysa a katakunaynay nga opisial a pagsasao kadagiti rehion a nakaisasaoanna ken agserbi a kas katakunaynay a panangisuro kadagita a lugar.[11]
Kadagiti napalabas a tawen, ti tignay iti Akinbaba ken Akinngato a Kamara iti Kongreso ket nagiyunay-unay para iti panagusar iti nakayanakan a pagsasao a kas panangisuro aginggana iti maikanem a grado.[12][13]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (Dagiti 100 a Kadakkelan a Pagsasao iti Lubong idi 2007), iti Nationalencyklopedin
- ^ Senso ti Filipinas, 2000. Tabla 11. Sangkabalayan a Populasion babaen ti Etnisidad Sekso ken Rehion: 2000
- ^ a b Elias, Jun (Septiembre 19, 2012). "Iloko La Union's official language". Philippine Star. Naala idi Septiembre 24, 2012.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Iloko". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Ethnologue. "Language Map of Northern Philippines". ethnologue.com. Ethnologue. Naala idi 7 Disiembre 2015.
- ^ Lewis (2013). Ethnologue Languages of the World. Naala manipud iti:http://www.ethnologue.com/language/ebk
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Pagsasao nga Ilokano". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Komisyon sa Wikang Filipino (2012). Tarabay iti Ortograpia ti Pagsasao nga Ilokano. Komisyon sa Wikang Filipino: ISBN 978-971-0910-362.
- ^ Nupay kasta, adda met dagiti saan amairaman. Iti kasumbangirna ket agpayso met para iti bokal ti /u/ nga adda met dagiti dua a representasion kadagiti patneng a balikas. Ti bokal ti /u/ ket maisurat iti o no agparang iti maudi a silaba ti balikas wenno iti ramut, kas pagarigan ti kitaemonto /ki.ta.e.mun.tu/. Iti pay maipatinayon, ti e ket mangirepresenta kadagiti dua a bokal iti akin-abagatan a dialekto: ti [ɛ] ken ti [].
- ^ Panfilio D. Catacataca (Abril 30, 2015). "The Commission on the Filipino Language". ncca.gov.ph. National Comission for Culture and the Arts. Naala idi 7 Disiembre 2015.
- ^ 1987 Constitution of the Republic of the Philippines, thecorpusjuris.com (Article XIV, Section 7)
- ^ Congress of the Philippines (Mayo 15, 2013). "Republic Act No. 10533". ncca.gov.ph. Goverment of the Philippines. Naala idi 7 Disiembre 2015.
- ^ Delon Porcalla (Mayo 16, 2013). "K-12 for all, use of mother tongue now law". www.philstar.com. The Philippine Star. Naala idi 7 Disiembre 2015.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tarabay iti Ortograpia ti Pagsasao nga Ilokano
- dadapilan.com – kangrunaan a portal ti literatura nga Iloko


text:
APENDISE
Babbabassit a Kapaset ti Dara ken Dagiti Pamay-an ti Panagopera
Babbabassit a kapaset ti dara. Dagiti babbabassit a kapaset ti dara ket naala manipud iti uppat a kangrunaan a paset ti dara—nalabaga a selula, puraw a selula, platelet, ken plasma. Kas pagarigan, naglaon ti nalabaga a selula iti protein hemoglobin. Dagiti produkto a naala manipud iti hemoglobin ti tao wenno animal ket maus-usaren iti panangagas kadagiti pasiente nga adu ti nagsayasay a darana wenno addaan iti nakaro nga anemia.
Ti plasma, a 90 porsiento a danum, ket naglaon iti adu a hormone, saan nga organiko nga asin, enzyme, ken sustansia, agraman kadagiti mineral ken iti asukar. Naglaon met daytoy iti clotting factor (mamagbalay iti dara), ken antibodies a panglaban iti sakit, ken kadagiti protina a kas iti albumin. No nakaptan iti sakit ti maysa a tao, mabalin nga ireseta dagiti doktor ti pannakaaramat ti gamma globulin, a naala iti plasma ti dara dagiti tattao nga addaanen iti panglaban iti dayta a sakit. Dagiti puraw a selula ti dara ket mabalin a pagtaudan dagiti interferon ken interleukin, a mausar iti panangagas iti kanser ken iti dadduma pay nga impeksion gapu iti virus.
Rumbeng kadi nga awaten dagiti Kristiano dagiti pamay-an ti panangagas a mausar dagiti babbabassit a kapaset ti dara? Saan a naglaon ti Biblia kadagiti espesipiko a detalye, isu nga adda iti tunggal maysa a mangikeddeng iti dayta sigun iti diktar ti konsiensiana, ken sungsungbatanna iti Dios ti desisionna. Dagiti dadduma pagkedkedanda dagiti amin a babbabassit a kapaset ti dara, ta maawatanda nga iti Linteg ti Dios iti Israel, masapul a ‘maiparukpok iti daga’ ti dara nga agsayasay iti maysa a parsua. (Deuteronomio 12:22-24) Adda met dagidiay nalabit mangakseptar kadagiti pamay-an ti panangagas a mausar dagiti babbabassit a kapaset ti dara ngem saanda nga agpayalison iti dara wenno dagiti kangrunaan a pasetna. Mabalin a ti rasonda ket dagiti babbabassit a kapaset ti dara a naala manipud iti dara saannan nga irepresentar ti biag ti parsua a nakaalaan ti dara.
No agdesisionka mainaig kadagiti babbabassit a kapaset ti dara, usigem dagiti sumaganad a saludsod: Matarusak kadi a no diak awaten ti amin a babbabassit a kapaset ti dara, kaipapananna a diak awaten ti dadduma nga agas a mangpapigsa iti resistensiak wenno dagidiay makatulong iti panagbalay ti dara tapno agsardeng ti panagpadarak? Mailawlawagko kadi iti doktor no apay nga ipalubosko wenno diak ipalubos ti pannakausar ti maysa wenno sumagmamano a babbabassit a kapaset ti dara?
Dagiti pamay-an iti panagopera. Karaman kadagitoy ti hemodilution ken cell salvage. Iti hemodilution, maurnong ti dara iti pagkargaan, masukatan iti volume expander (pagpaadu iti likido nga agtartaray kadagiti urat), sa maisublinto met laeng iti bagi ti pasiente. Iti met cell salvage, agsayasay ti dara ngem agsubli met laeng iti bagi ti pasiente kabayatan ti operasion. Ti maurnong a dara a naggapu iti sugat wenno lungog ti bagi ket madalusan wenno masagat sa maisubli iti bagi ti pasiente. Yantangay nagduduma ti wagas dagiti doktor a mangipakat kadagitoy a pamay-an ti panangagas, rumbeng a pailawlawag ti maysa a Kristiano iti doktorna no kasano ti eksakto a panangipakatna kadagita.
No agdesisionka mainaig kadagitoy a pamay-an ti panangagas, isaludsodmo iti bagim: ‘No ti dadduma a darak ket maipadalan iti makina ken nalabit apagbiit a masinga ti panagtarayna, ipalubos kadi ti konsiensiak nga ibilangko dayta a dara kas paset pay laeng ti bagik, isu a saan a masapul a “maiparukpok iti daga”? (Deuteronomio 12:23, 24) Maburibor ngata ti sinanay ti Biblia a konsiensiak no kabayatan nga ag-agasandak ket mangalada iti darak, baliwanda ti pakabuklanna, sa isublida met laeng iti bagik? Matarusak kadi a no diak awaten ti amin a kita ti panangagas a pakausaran ti mismo a darak kaipapananna a diak agpasukimat iti dara (blood test) ken pagkedkedak dagiti panangagas a kas iti hemodialysis wenno ti pannakausar ti heart-lung bypass machine?’
Adda iti tunggal Kristiano a mangikeddeng no kasano ti pannakaasikaso ti darana kabayatan ti operasion. Agaplikar met dayta kadagiti agdama a pamay-an ti panangagas ken panagpaeksamen nga agkalikagum a maalaanka iti bassit a dara, a nalabit baliwanda ti pakabuklan dayta sa isublida met laeng iti bagim.


text:
INDONESIA
Maipapan iti Indonesia
Daga Ti Indonesia ti kadakkelan nga arkipelago iti intero a lubong. Masarakan iti equator iti nagbaetan ti Australia ken ti dakkel a paset ti Asia. Kaaduan kadagiti nasurok a 17,500 nga islana ket addaan kadagiti bato a bambantay ken napuskol a kabakiran. Daytoy met ti kaaduan iti aktibo a bulkan iti lubong ta addaan iti nasurok a 100 nga aktibo a bulkan.
Umili Ti Indonesia ti maikapat a kadakkelan ti populasionna a pagilian (sumaruno iti China, India, ken Estados Unidos) ken addaan iti nasurok a 300 nga etniko a grupo. Dagiti etniko a grupo a Javanese ken Sundanese ti mangbukel iti nasurok a kagudua ti populasion.
Relihion Agarup 90% kadagiti Indonesian ket Muslim. Ti dadduma ket Hindu, Buddhist, wenno agkunkuna a Kristiano. Adu ti mangsursurot kadagiti narelihiosuan a tradision dagiti katutubo.
Lengguahe Nasurok a 700 a lengguahe ti maus-usar iti intero nga arkipelago. Indonesian ti kangrunaan a lengguahe. Nagtaud dayta iti lengguahe a Malay. Us-usaren met ti kaaduan a tattao ti lengguahe iti lugarda no addada sadiay.
Pagsapulan Adu ti agtaltalon ken negosiante. Nabaknang ti pagilian iti mineral, troso, langis, ken natural a gas ken maysa kadagiti kangrunaan a suplayer ti goma ken lana ti palma.
Taraon Inapoy ti kangrunaan a taraon. Dagiti popular a taraon ket nasi goréng (kinirog nga inapoy, prito nga itlog, ken nateng), satay (barbecue), ken gado-gado (salad nga adda peanut sauce-na).
Klima Napudot ken nasalimuot. Mangpatpataud ti amian (north wind) ken abagat (south wind) iti dua a panawen—matutudo ken kalgaw (summer). Kanayon nga agbagyo.


text:
Sarming (materiales)
Ti sarming ket maysa nga amorpo (di-kristallina) a solido a materiales a mangipakpakit ti transision ti sarming, ken daytoy ket mabaliktad a transision kadagiti amorpo a materiales (wenno kadagiti amorpo a rehion iti kaunegan ti semikristalina a materiales) manipud ti natangken ken narasi a kasasaad iti maysa a nalunag wenno weeno kasla goma a kasasaad. Dagiti sarming ket kadawyan dagitoy a narasi ken mabalin nga optiko a masarang. Ti kaaduan a naamammuan a kita ti sarming , nga inus-usaren kadagiti napalbas a siglo kadagiti tawa ken dagiti paginuman a baso (Na2O), ket sarming ti sodio ken apug, a buklen daytoy ti agarup 75% ti silika (SiO2) ken sodio oksido (Na2O) manipid ti dapo ti sodiom , ti apug (CaO), ken dagiti babassit a mainaynayon. Masansan ati panagibaga ti sarming ket naus-usar iti restrikto a kapanunotan a mangitudo ti naisangayan a panag-usar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Sarming (materiales) iti Wikimedia Commons


text:
UTC±00:00
Ti UTC±00:00 ket ti sumaganad nga oras:
- Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC), ti batayan para iti sibil nga oras ti lubong.
- Oras ti Akinlaud nga Europa (Irlanda, Portugal ken Nagkaykaysa a Pagarian).
Dagiti linaon
Oras ti Akinlaud nga Europa (panaglalam-ek laeng Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Europa
- Alderney
- Is-isla ti Canary; paliiwenna ti pagalagadan ti DST ti Kappon ti Europa
- Is-isla ti Peroe
- Guernsey
- Herm
- Irlanda
- Isla ti Man
- Jersey
- Portugal (malaksid ti Azores, nga agus-usar ti UTC−01 iti DST)
- Sark
- Nagkaykaysa a Pagarian (GMT / BST)
- Aprika
Dagiti nota:
- Ti akinlaud unay a puntos ti UTC a maipakat ti DST ket ti El Hierro, Is-isla ti Canary, Espania (18°00' L). Ti oras a maus-usar idiay ket 2 nga oras ken 12 minutos nga umuna iti pisikal nga oras iti kalgaw, a mangaramid daytoy ti kaaduan a diskrepansia iti sona ti oras ti UTC.
- Ti akindaya unay a pagtaengan a ti UTC a maipakat ti DST ket ti Lowestoft idiay Suffolk, Daya nga Anglia, Inglatera (iti laeng 1°45' D).
- Laglagipen a ti Irland[1] ket agus-usar ti termino ti "pagalagadan nga oras"[2] a mangireperensia kadagiti kalgaw a bulan ken "oras ti panaglalam-ek" iti las-ud kadagiti nabati a sona ti oras a tinawtawagan ti "pagalagadan nga oras". Daytoy ti baliktad iti panagsanay ti kaaduan a pagilian iti Kappon ti Europa, ngem mangited met laeng kadagiti isu met laeng a resulta.
Oras ti Kalgaw (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Greenland - ti akindaya a rehion ti nakapalikmut ti Ittoqqortoormiit (Scoresbysund)
- Portugal - ti Azores laeng
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sumaganad ket listaan ti luglugar nga agus-usar ti UTC a kas ti pagalagadan nga orasda ken saan nga agpaliiw ti Oras a panagin-inut ti lawag:
Laud nga Aprika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burkina Faso
- Pantar ti Marpil
- Ti Gambia
- Ghana
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Liberia
- Mali
- Mauritania
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Sierra Leone
- Togo
- Akinlaud a Sahara
Is-isla ti Atlantiko[urnosen | urnosen ti taudan]
- Greenland
- amianan a daya
- Danmarkshavn ken ti nakapalikmut a lugar
- amianan a daya
- Islandia
- Santa Elena, Isla ti Ascension kenTristan da Cunha (Nagkaykaysa a Pagarian)
Dagiti nota:
- Ti akinlaud unay a puntos ti UTC a saan a naipakat ti DST ket ti Bjargtangar, idiay amianan a laud ti peninsula ti Islandia (24°32' W). Ti oras a naus-usar idiay ket 1 nga oras ken 38 a minuto nga umuna iti pisikal nga oras. Daytoy ti kaaduan a paggiddiatan manipud ti pisikal nga oras para iti UTC nga awan ti DST.
- Ti akindaya unay a lugar a ti UTC nga awan ti DST a naipakat ket ti Isla ti Bouvet, ti turay ti Norwega, idiay Abagatan a Taaw Atlantiko (3°24' D).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Standard Time (Amendment) Act, 1971 – Eschedule 1 Irish Statute Book
- ^ "STANDARD TIME ACT, 1968". Office of the Attorney General, Ireland. Naala idi 29 Hunio 2012.


text:
Hunio 10
Ti Hunio 10 ti maika-161 nga aldaw ti tawen (maika-162 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 204 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1940 – Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Norwega ket simmuko kadagiti puersa ti Alemania.
- 1940 – Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Italia key nangrugi ti napaay a panagrautna iti Pransia.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1915 – Saul Bellow, Kanadiano-Amerikano a nobelista, laureado ti Premio Nobel (pimmusay idi 2005)
- 1922 – Judy Garland, Amerikana nga aktres ken kumakanta (pimmusay idi 1969)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 323 BC – Alehandro ti Natan-ók, ari ti Macedonia (naipasngay idi 356 BC)
- 1949 – Sigrid Undset, Norwego a mannurat, laureado ti Premio Nobel (naipasngay idi 1882)
- 2012 – Dolphy, komediante manipud idiay Pilipinas (naipasngay idi 1928)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hunio 10 iti Wikimedia Commons


text:
Jose Rizal
- Para iti dadduma pay a kaipapanan, kitaen ti Rizal (panangilawlawag).
Ni Dr. José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunio 19, 1861 – Disiembre 30, 1896) ket ti nailian a bannuar ti Filipinas. Maysa a maibilang a henio, ni Rizal ket maysa a mannurat, mannaniw, doktor iti medisina, siruhano iti mata, arkitekto, pintor, edukador, ekonomista, etnologo, sientista a mannalon, istoriador, mammartuat, agiwarwarnak, musikero, mitolohista, eskultor, ken sosiolohista. Maysa pay a linguista, ammona ti aganay a 22 a pagsasao.
Napapatay kas martir idi Desiembre 30, 1896 iti Bagumbayan (Luneta) iti Manila, idi kedngan ti turay nga Espaniol a mabitay a mapaltogan, gapu kadagiti pammabasol maipapan iti akemna iti Rebolusion a Pilipino.


text:
Teknolohia
Ti balikas a teknolohia ket mangitudtudo ti panagaramid, panagbalbaliw, panagusar, ken ti pannakaammmo kadagiti ramit, makina, wagas, maararamid, sistema,ken dagiti pamay-an ti gunglo, tapno masolbar dagiti parikut, mapasayaat dagiti addan ti maysa a pangsungbat ti maysa a problema, panaggun-od ti maysa a gandat, panagtengngel ti maysa a naipakat a nait-ited/nairuruar a pannakaikabagian wenno agaramid ti maysa a naisangsangayan a tignay.
Daytoy ket mabalin pay a mangitudo iti urnong kadagiti a kasta a ramit, a mairaman dagiti maikina, dagiti panagbalbaliw, panagurnos ken dagiti pamuspusan.
Dagiti teknolohia ket ket kaaduan a mabanagann ti tao ket dagiti pay sabali a sebbangan ti ayup ti abilidadna a mangtengngel kadagiti masna a katutuboda.
Ti termino ket mabalin a sapasap a maipakat wenno maipakat kadagiti naisangsangyan a lugar: dagiti kas pagarigan ket mairaman ti panagipatakder a teknolohia, maipapan ti medisina ateknolohia, ken ti pakaaamo a teknolohia.
Ti panag-usar ti sebbangan ti tao iti teknolohia ket nangrugi kadagiti panangibalin kadagiti masna a rekurso iti simple a ramramit. Ti prehistoriko a pannkaduktal iti a panagtengngel ti apuy ket nagpa-adu kadagiti mabalin a magun-od a taudan ti makan ken ti inbension iti pilid ket nangtulong ti tattao iti panagbanniaga ken panagtengngel kadagiti enbiromentoda. Dagiti kinaudi a panagrang-ay ti teknolohia, a mairaman ti pagimalditan, ti telepono, ken ti Internet, ket nangpabassit kadagiti bangen iti komunikasion ken nangpalubos ti tatto a nawaya a makitignay iti maysa a sangalubongan a gantingan. Nupay kasta, saan nga amin a teknolohia ket naus-usar iti nakappia a panggep; ti panagrang-ay kadagiti armas iti uamad-adu a panagdadael a bileg ket nagprogresso iti kadagupan ti pakasaritaan, manipud dagiti pang-or aginggana kadagiti nuklear nga armas.
Ti teknolohia ket naaringanna ti kagimongan ken dagiti bukodna nga arubayan iti adu a bilang dagiti waya. Kaaduan kadagiti kagimongan, ti teknolohia ket nakatulong idi a nagparang-ay kadagiti ad-adu a nasaysayaat nga eekonomia (a mairaman tatta nga aldaw ti sangalubongan nga ekonomia) ken nangpalubosen ti panagpa-adu iti maysa a liwliwa a [[sosial a klase|klase]. Adu kadagiti maipapan ti teknolohia a proseso ket agpataud kadagiti di kayat a nagbanagan ti produkto, a makunkuna iti rugit, ken mangib-ibus kadagiti masna a rekurso, iti pakadadaelan ti Daga ken ti bukodna a enbironmento. Dagiti nadumaduma a pannakaipakat ti teknolohia ket nakaimpluensia kadagiti pateg iti maysa a kagimongan ken ti baro a teknolohia ket kankanayon a mangiruruar kadagiti baro a maipapan ti etika a saludsod. Ti kas pagarigan ket mangiraman ti irurumsua ti pagarupan iti kina-episiente kadagiti termino iti produktibidad ti tao, ti maysa a termino a kasisigud laeng a naipakat kadagiti makina, ken ti karit kadagiti karit ti tradisional a pagalagadan.
Dagiti pilosopiko a suppiatan ket rimmuar kadagiti agdama ken masakbayan a panag-usar ti teknolohia iti kagimongan, nga adda dagiti pagsusuppiatan no ti teknolohia ket mangpasayaat ti kasasaad ti tao wenno pamaddienna daytoy. Ti Neo-Ludismo, anarko-primitibismo, ken dagiti kapadpada dagitoy a tignay ket agdildilawda ti kaadu unay iti teknolohia itimoderno a lubong, nga agsangsangiitda a daytoy ket makadangran ti enbironmento ken mangipaadayo dagiti tao; dagiti nagkaykayat kadagiti ideolohia a kas ti transhumanismo ken tekno-progresibismo ket kumitkitada a ti agtultuloy a panagrang-ay ti teknolohia a kas pagimbagan ti kagimongan ken ti kasasaad ti tao. Isunga iti kinaudi, daytoy ket namatmatian a ti panagrang-ay ti teknolohia ket malaplappedan laeng ti tattao a parsua, ngem dagiti kinaudi a sientipiko a pangad-adal ket nagibagbaga a dagiti dadduma a primado ken ti dadduma a kita ti dolpin a komunidad ket nakaparang-ayda kadagiti simple a ramramit let naka-adalda a mangipasa ti pakaammoda kadagiti dadduma a kaputotan .
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Teknolohia iti Wikimedia Commons
- Kremer, Michael (1993). "Ti Iyaadu ti Populasion ken Maipapan ti Teknolohia a Panagbalbaliw: Maysa Bilion B.C. aginggan ti 1990". Dagiti Maminpat a Warnakan ti Ekonomia. The MIT Press. 108 (3): 681–716. doi:10.2307/2118405. JSTOR 2118405..
- Frank Popper (2007) Manipud ti Teknolohiko aginggana ti Virtual nga Arte, Liblibro ti Leonardo, MIT a Pagmalditan
- Charlie Gere (2005) Arte, Oras ken Teknolohia: Dagiti Pakasaritaan ti Mapukpukaw a Bagi, Berg
- Ambrose, Stanley H. (2001-03-02). "Paleolitioko a Teknolohia ken ti Ebolusion ti Tao" (PDF). Siensia. Science. 291 (5509): 1748–53. Bibcode:2001Sci...291.1748A. doi:10.1126/science.1059487. PMID 11249821. Naala idi 2007-03-10.
- Kevin Kelly. Ania ti Kayat ti Teknolohia. New York, Viking Press, Oktubre 14, 2010, natangken nga aklub, 416 a pampanid. ISBN 978-0-670-02215-1


text:
Parke Rizal
Ti Parke Rizal (wenno Parke Luneta wenno Luneta; Filipino: Liwasang Rizal), ket maysa a naipakasaritaan nga urbano a parke a mabirukan ti igid ti Roxas Boulevard, Siudad ti Manila, Filipinas, kaariping daytoy ti nadidingan a siudad ti Intramuros. Manipud idi Kolonial a Panawen ti Kastila, ti Parke ket paboriton a lugar a pagliwliwaan, ken kanknayon a bisbisitaen kadagiti Dominggo ken dagiti nailian a piesta. Daytoy ket mayysa kadagiti kangrunaan a bisbistaen dagiti turista iti Siudad ti Manila.
Daytoy ket mabirukan idiay Luek Manila, ti Luneta ket nangruna pay a lugar iti pakasaritaan ti Filipinas. Ti panagpatay ti nailian a bannuar a ni Dr. José Rizal idi Disiembre 30, 1896, ket isu ti nagrugian ti 1898 Rebolusion ti Filipinas a panagsuppiat iti Pagarian ti Espania. Ti lugar ket opisial manen a nanaganan iti Parke Rizal tapno maipamadayaw kaniana, ken ti monumento a nakaitabonanna ket agserserbi a simbolo a pakaipatengngaan a puntos iti Parke. Ti Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas manipud ti Panagsakop ti Amerika ket natengngel iti Parke idi Hulio 4, 1946 ken dagidi pay simmarsaruno a dakkel a gimongan ti politika a mairaman dagiti kukua ni Ferdinand Marcos ken ni Corazon Aquino idi 1986 a kanupalan ti Rebolusion ti EDSA.
Ti Kilometro sero ti Filipinas ket mabirukan iti kaunegan ti Parke idiay Roxas Boulevard, idiay sanguanan ti Monumento Rizal. Daytoy ket agserbi a kas ti puntos a pakarukodan amin a distansia dagiti kalsada nga agtaud manipud ti Manilad.[1]
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Tio Luneta ket mabirukan iti akin-amianan a patingga ti Roxas Boulevard. Iti daya ti boulevard, ti parke ket bineddengan babaen ti Taft Avenue, Padre Burgos Avenue ken Kalaw Avenue. Iti laud ket ti lugar ti naala manen a daga iti parke a bineddengan babaen ti Katigbak Drive, South Drive, ken ti panatar ti Luek Manila.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maranga, Mark Anthony (2010). "Kilometro Sero: REperensia a Distansia ti Manila". Philippines Travel Guide. Naala idi 2011-02-28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Parke Rizal iti Wikimedia Commons
- Komite ti Panagdur-as dagiti Nailian a Parke
- Dagiti ladawan manipud ti Flickr
- Dagiti ladawan ti Luneta


text:
1Rebbengtayo ngarud nga imutektekan a naimbag dagiti kinapudno a nangngegtayo tapno saantayo a mayaw-awan. 2Napatalgedan a pudno ti mensahe nga impakaammo dagiti angheles, ket siasinoman a nangsalungasing wenno nangsukir iti daytoy, inawatna ti tumutop a dusa. 3Kasanonto ngarud ti panaglisitayo no ditay ikankano daytoy a naindaklan a pannakaisalakan? Ti Apo a mismo ti immuna a nangipakaammo iti daytoy a pannakaisalakan. Dagiti nakangngeg kenkuana ti nangpatalged kadatayo a pudno daytoy. 4Kasta met nga innayon ti Dios ti pammaneknekna babaen kadagiti inaramidna a datdatlag ken nakaskasdaaw a pagilasinan ken kadagiti nadumaduma a kita ti milagro. Nagibunong pay kadagiti sagsagut ti Espiritu Santo kas mayannurot iti pagayatanna. 5Saan a dagiti angheles ti pagturayen ti Dios iti baro a lubong a sarsaritaenmi. 6Kas kuna ti maysa a paset ti Nasantoan a Surat: “Ania la unay aya ti tao, O Dios, ta silalagipka kenkuana, wenno ti anak ti tao, ta ipategmo unay? 7Inaramidmo a nababbaba ngem dagiti angheles iti apagbiit a tiempo; binalangatam iti dayag ken dayaw, 8Ket pinagturaymo iti isuamin a banag.” Nalawag ngarud nga awan a pulos ti nailaksid ta naisao ditoy a pinagturay ti Dios ti tao kadagiti isuamin a banag. Ngem saantayo met a makita nga iturturayan ti tao dagiti amin a bambanag. 9Makitatayo ketdi ni Jesus a naaramid a nababbaba ngem dagiti angheles iti apagbiit a tiempo, tapno babaen iti parabur ti Dios, mapadasanna ti matay a maipaay kadagiti amin a tattao. Makitatayo a nabalangatan ita iti dayag ken dayaw gapu iti sinagabana a patay. 10Rumbeng la unay ti inaramid ti Dios a namarsua ken manarawidwid iti amin a bambanag: Pinagbalinna a naan-anay ni Jesus babaen iti panagsagaba tapno iramanna dagiti adu nga annak iti dayagna. Ta ni Jesus ti mangidalan kadakuada iti pannakaisalakan. 11Dalusanna dagiti tattao iti basolda, ket isu ken dagiti nadalusan maymaysa ti Amada. Isut’ gapuna a saan a mabain ni Jesus a mangawag a kakabsatna ida, 12ket kunana, “Ipakaammokanto kadagiti kakabsatko, O Dios; Idaydayawkanto iti imatang ti gimong.” 13Kunana pay, “Agtalekakto kenkuana.” Ket kunana manen, “Adtoyak ken dagiti annak nga inted ti Dios kaniak.” 14Yantangay ta tattao dagitoy nga annak, kas awagna kadakuada, nagbalin met ni Jesus a tao a kas kadakuada ket nakiraman iti kinataoda. Inaramidna daytoy tapno babaen iti ipapatayna, pukawenna ti Diablo nga adda pannakabalinna ken ni patay, 15ket wayawayaanna dagiti amin a natagabu iti amin a panagbiagda gapu iti butengda ken patay. 16Ta nalawag a saan a dagiti angheles ti tulonganna, no di ket “dagiti kaputotan ni Abraham.” 17Ngarud, masapul a pudpudno a maipada kadagiti kakabsatna tapno agbalin a napudno ken naasi a Kangatoan a Padi iti panagserbina iti Dios. Iti kasta, pakawanen ti Dios dagiti basol ti tao. 18Ita, matulonganna dagiti masulisog, agsipud ta isu a mismo, nasulisog ken nagsagaba.
Copyright
Learn More


text:
AGRIINGKAYO! NOBIEMBRE 2014
Dagiti Tulbek ti Naragsak a Biag
Aglaon ti Biblia kadagiti praktikal a balakad a makatulong kenka nga agbiag a naragsak. Usigem ti uppat a pagarigan ti mapagpannurayan a kinasirib nga isursuro ti Biblia.
Damdamag iti Lubong
Karaman a suheto: nabaybay-an a pannakasalaknib ti kabakiran ti Ecuador, narigat a madetek ti dara a kontaminado iti HIV, kaso idiay Australia maipapan iti pakaipoderan ti taraken.
Dagiti Tulbek ti Naragsak a Biag
Talaga kadi a makatulong kenka ti kinasirib nga isursuro ti Biblia tapno agbalin a naragsak ti biagmo? Usigen daytoy nga artikulo ti uppat a prinsipio ti Biblia a talaga nga epektibo.
Aqueduct nga Inaramid Dagiti Romano
—Pagsidsiddaawan iti Inhenieria
Apay a nagaramid dagiti nagkauna a Romano iti adu a pagayusan ti danum? Apay a dagita a pagayusan ket pagsidsiddaawan iti tay-ak ti inhenieria?
No Agulbod ti Anakmo
Ania ti rumbeng nga aramidem no agulbod ti anakmo? Ilawlawag daytoy nga artikulo dagiti balakad ti Biblia a makatulong kenka a mangisuro iti anakmo iti kinapateg ti panangibaga iti kinapudno.
Naaddaanak iti Namnama Idi Kasapulak Unay Dayta
Idi agtawen iti 20, naparalisado ni Miklós Aleksza gapu iti nakaro nga aksidente. Kasano a tinulongan ti Biblia a maaddaan iti pudpudno a namnama a nasaysayaat a masakbayan?
Kinadalus
Usigem dagiti rasonable a balakad ti Biblia a nakatulongen iti minilion nga agbalin a nadalus ken nasalun-at.
“Nalawag ken Nabileg a Simbolo”
Apay a saan a natarimaan dagiti nadadael a paset ti pasdek idiay Hiroshima City, Japan sipud idi 1945? Basaem ti maipapan iti daytoy a nagpaiduma nga estruktura ken no kasano a nainaig dayta iti inkari ti Biblia maipapan iti masanguanan.
Dagiti Features a Makita Online
Kasano nga Agpatingga ti Nakaro a Kinalidayko?
Ammuem ti aramiden no nalidayka latta.
Apay a Masapul a Tulongak ti Sabsabali?
Adda dua a magunggonam no mangaramidka iti naimbag iti sabsabali. Ania dagita?
Ti Kuna Dagiti Agtutubo Maipapan iti Kuarta
Ammuem dagiti tips maipapan iti panagurnong, panaggasto, ken ti balanse a panangusar iti kuarta.
Miriam Bible Card
Ania nga instrumento ti musika ti toktokaren idi ni Miriam? Ammuem ti ad-adu maipapan kenkuana babaen ti panangi-download-mo iti daytoy a Bible card.


text:
Plantilia:VisualEditor navbox
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
- VisualEditor
- Pagibagaan a panid (Ilokano)
- Pagibagaan a panid (Ingles) - idiay MediaWiki
- Apay a maararamid daytoy?
- Dokumentasion:
- Masansan a salsaludsod (Ingles) - idiay MediaWiki
- Panagrang-ay:
- Dagti linawas ken binulan a reporta ti kasasaad (Ingles) - idiay MediaWiki
- WMF Roadmap (Ingles) - idiay MediaWiki
- Inheniera a gangandat ti WMF, 2013-2014 (Ingles) - idiay MediaWiki
- Alagaden ti agar-aramat / Panag-usar
- Dagiti apat ti teklado
- TemplateData
- Pagsursuruan ti TemplateData
- Sentral a Pagipatarusan - idiay MediaWiki
- Kangrunaan a panid ti panagsukisok (Ingles) - idiay Meta
• Agdama a panangusig (Ingles)
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin a inurnos babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos, babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inaldaw a nga agur-urnos babaen ti UI
babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras a naipasubli a pabagbalbaliw
babaen ti tipo ti panangisubli
-
(amin a pagkitaan
- Pagipadasan ti kinaudi a bersion ti VisualEditor - idiay MediaWiki
- Bugzilla