text:
Gonzaga, Cagayan
Ti Gonzaga ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Gonzaga ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Amunitan
- Batangan
- Baua
- Cabanbanan Norte
- Cabanbanan Sur
- Cabiraoan
- Callao
- Calayan
- Caroan
- Casitan
- Flourishing (Poblacion)
- Ipil
- Isca
- Magrafil
- Minanga
- Rebecca (Nagbabalacan)
- Paradise (Poblacion)
- Pateng
- Progressive (Poblacion)
- San Jose
- Santa Clara
- Santa Cruz
- Santa Maria
- Smart (Poblacion)
- Tapel
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


c: text/html

text:
Papa Adriano I
Ni Papa Adriano (c. 700 – 25 Disiembre 795) ket isu ti papa manipud idi 1 Pebrero 772 aginggana idi 25 Disiembre 795. Isu ket anak idi a lalaki ni teodoro, ti maysa a natakneng a Romano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Adriano I idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Papa Gregorio II
Ni Santo Papa Gregorio II (669 – 11 Pebrero 731) ket isu ti papa manipud idi 19 Mayo 715 aginggana idi pimmusay idi 11 Pebrero 731.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ekonomou, Andrew J., Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga Impluensia iti Roma ken ti Kinpapa manipud kenni Gregorio ti Natan-ok aginggana kenni Zacarias A.D. 590-752 (2007)
- Levillain, Philippe, Ti Kinapapa: Gaius-Proxies, Routledge (2002)
- Treadgold, Warren, Ti Pakasaritaan ti Bisantino nga Estado ken Kagimongan (1997)
- Mann, Horace K., Dagiti biag dagiti Papa iti Nasapa a Tengnga a Panpanawen, Tomo I: Dagiti Papa Babaen ti Lombardo a Turay, Paset 2, 657-795 (1903)
- Bury, John Bagnall, Ti Pakasaritaan ti Naladladaw a Romano nga Imperio Manipud kenni Arcadius aginggana kenni Irene, Tomo II (1889)
- "Papa Santo Gregorio II" iti 1913 Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Gregorio II idiay Wikimedia Commons


text:
Tailandia
Ti Tailandia ( /ˈtaɪlænd/ ty-land wenno /ˈtaɪlənd/;[10] Tailandes: ประเทศไทย, RTGS: Prathet Thai), opisial a ti Pagarian ti Tailandia (Tailandes: ราชอาณาจักรไทย, RTGS: Ratcha Anachak a Tilandes; IPA: [râːt.tɕʰā ʔāːnāːtɕàk tʰāj] ( denggen)), sigud idi a kas ti Siam (Tailandes: สยาม; RTGS: Sayam), ket maysa a pagilian a mabirukan iti sentro iti Indotsína a peninsula idiay Abagatan a daya nga Asia. Nabeddengan daytoy iti amianan babaen ti Burma ken Laos, iti daya babaen ti Laos ken Cambodia, iti abagatan babaen ti Golpo iti Tailandia ken Malaysia, ken iti laud babaen ti Baybay Andaman ken ti akin-abagatan unay nga ungto iti Burma. Dagiti maipapan ti baybay a pagbeddenganna ket mairaman ti Bietnam idiay Golpo ti Tailandia iti abagatan a daya, ken ti Indonesia ken India idiay Baybay Andanan iti abagatan a laud.
Daytoy a pagilian ket maysa a batay-linteg monarkia, nga indauluan babaen ni Ari Rama IX, ti maikasiam nga ari iti Kamara iti Chakri, nga isu, a nagturay manipud idi 1946, ket isu ti kabayagan nga agserserbi a pangulo iti estado ken ti kabayagan nga agturturay a monarkia iti Tailandes a pakasaritaan.[11] Ti ari ti Tailandia ket natituloan a kas ti Pangulo iti Estado, Pangulo dagiti Siiigam a Buyot, ti Agtengtengngel iti Budista a relihion, ken ti Agsalsalakbnib kadagiti amin a Pammati.
Ti Tailandia ket isu ti maika-51 a kadakkelan a pagilian iti lubong iti termino iti dagup a kalawa, nga adda ti kalawa ti agarup a 513,000 km2 (198,000 sq mi), ken isu ti maika-20 a kaaduan ti populasion a pagilian, nga adda ti agarup a 64 a riwriw a tattao. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Bangkok, nga isu daytoy ti politikal, komersio, industria ken kultural a sentro ti Tailandia. Agarup a 75% iti populasion ket etniko a Tailandes, 14% ket iti Insik a kaputotan, ken 3% ket etniko a dagiti Malayo;[1] ti nabati ket tagikua dagiti minoridad a grupo a mairaman dagiti Mon, Khmers ken dagiti nadumaduma a tribu ti turod. Ti opisial a pagsasao iti daytoy a pagilian ket Tailandes. Ti kangrunaan a relihion ket Budismo, a daytoy ket isansanay babaen ti agarup a 95% iti populasion.
Ti Tailandia ket nakapadas ti napardas a panagrang-ay ti ekomoniana idi nagbaetan ti 1985 ken1995, ken agdama daytoy a baro a naiindustria a pagilan ken maysa a kangrunaaan nga agkomkomersio iti ruar. Ti turismo ket adu pay nga agiparawad ti Tilandés nga ekonomia, ken daytoy a pagiian ket balayan kadagiti adu a naam-ammuan a papanan dagiti turista, a mairaman ti Ayutthaya, Pattaya, Bangkok, Phuket, Krabi, Chiang Mai, Hua Hin ken Ko Samui.[12][13] Adda dagiti agarup a 5.2 riwriw a nalinteg ken di-nalinteg nga imigrante idiay Tailandia,[14] ken daytoy a pagilian ket nakaawis kadagiti ekspatriado manipud kadagiti narang-ay a pagilian.[15]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti opisial a nagan idi ti pagilian ket Siam (Tailandes: สยาม RTGS: Sayam, pannakabalikas [sàjǎːm]) aginggana idi 23 Hunio 1939,[16] idi nasukatan daytoy ti Tailandia. Daytoy ket nanaganan manen ti Siam manipud idi 1945 aginggaa idi 11 Mayo 1949, a kalpasan daytoy ket nanaganan manen ti Tailandia. Daytoy ket naipaletra pay a ka s ti Siem, Syâm wenno Syâma, daytoy ket nainagananen iti Sanskrito a Śyâma (श्याम, a kayatna a saoen ket "nangisit" wenno "kayumanggi"). Dagiti nagan a Shan ken A-hom ket mabalin a sabsabali a kita ti isu met laeng a balikas, ken ti Śyâma ket mabalin a saan nga isu ti nagtaudan ngem ti naadal ken parbo a panakabakaweng.[17]
Ti balikas aThai (ไทย) ket saan, a kas sapasap a naipamattian,a naala manipud ti balikas a Tai (ไท) a kayatna asaoen ket "panagwayawayas" iti pagsasao a Thai; daytoy, nuapy kasta, ti nagan ti maysa nga etniko a grupo manipud kadagiti tengnga a tanap (ti Tattao a Tailandes). Ti maysa a nadayeg a Thai nga eskolar ket nangisuppiat a ti Tai (ไท) ket kaykayatna a sawen laeng ket "tattao" wenno "tao a parsua" gapu ta ti panagsuksukisokna ket agiparparang a dagiti away a luglugar ti balikas a "Tai" ket inus-usar idi imbes a ti kadawyan a balikas ti Thai a "kon" (คน) para iti tattao.[18]
Ti Thai ket agus-usar ti panangisao a "daga dagiti nawaya" tapno maiyebkas ti pasindayag iti kinapudno a ti Tailandia ket is-isu laeng ti pagilian idiay Abagatan a daya nga Asia a saan uray kaanoman a nakoloniaan ti Europeano a bileg. Bayat a dagiti Tailandes a tattao ket kadawyan nga ibagbagaanda ti pagilianda nga agus-usar ti nadayaw a porm a Prathet Thai (Thai: ประเทศไทย), isuda ket kaaduanda nga agus-usar ti lokal a panagsasao a Mueang Thai (Thai: เมืองไทย) wenno Thai (Thai: ไทย); ti balikas a mueang (Thai: เมือง) a kayatna a saoen ket "pagilian" ngem sapasap nga inus-usar a mangitudo ti siudad wenno ili. Ratcha Anachak Thai (Tailandes: ราชอาณาจักรไทย) a kayatna a saoen ket "Pagarian iti Tailandia" wenno "Pagarian ti Tailandes".
Iti etimolohiko, dagiti pakabuklanna ket: -Ratcha- (manipud ti Sanskrito raja, a kayatna a sawen ket "ari, naarian, pagturayan") ; -ana- (manipud ti Pāli āṇā, "turay, panagbilin, bileg", a dagitoy ket nanipud ti Sanskrito ājñā, kapadpada ti kayatna a saoen) -chak (manipud ti Sanskrito cakra wenno cakraṃ a kayatna a sawen ket "pilid", ti maysa a simbolo ti bileg ken panagturay). Ti Thai a Nailian a Kanta (Tailandes: เพลงชาติ), a pinartuat ken sinurat babaen ni Peter Feit idi las-ud ti nakaro a "patriotiko" a panawen ti 1930, ket nagitudtudo ti Thai a pagilian a kas ti: prathet-thai (Thai: ประเทศไทย). Ti umuna alinia ti nailian a kanta ket: prathet thai ruam lueat nuea chat chuea thai (Thai: ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย) ken naipatarus idi 1939 babaen ni Koronel Luang Saranuprabhandi a kas ti: "Ti Tailandia ket isu ti nagkaykaysaan iti Thai a dara ken bagi."
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda ebidensia iti a nagtaeng ti tao idiay Tailandia a napetsaan manipud kadagitinapalabas a 40,000 tawtawen sakbay iti agdama, a dagiti bato nga atipakto a napetsaan iti daytoy a paset ti panawen idiay Linong ti bato ti Tham Lod idiay Mae Hong Son. Kapada dagiti rehion idiay Abagatan a daya nga Asia, ti Tailandia ket nakaro a naimpluensiaan babaen ti kultura ken dagiti relihion ti India, a mangrugi iti Pagarian ti Funan idi agarup anga umuna a siglo CE aginggana ti Khmer nga Imperio.[19]
. Ti siudad ket napuoran ken naraut idi 1767 babaen ti buyot ti Burma babaen ni Ari Hsinbyushin. Ti impluensia ti India iti Siames a kultura ket sangkapaset idi a resulta ti dagus a pannakaiyasideg dagiti nagkolonia nga Indiano, ngem kangrunaan daytoy a saan a dagus nga inyeg babaen dagiti na-Indiano a pagarian ti Dvaravati, Srivijaya ken Cambodia.[20] Ni E:A Voretzsch ket namatmati a ti Budismo ket napnapanen iti Siam manipud idiay India idi panawen ti Indiano nga Emperador a ni Ashoka iti Maurya nga Imperio ken adayon iti immuna a milenio kalpasan ni Kristo.[20] Kalpasanna ti Tailandia ket inimpluensiaan idi babaen ti Pallava a Dinastia ti abagatan nga India ken ti Gupta nga Imperio ti amianan nga India.[20]
Kalpasan ti pannakatnag ti Khmer nga Imperio idi maika-13 a siglo, dagiti nadumaduma nga estado ket nagdur-as idiay, kas dagiti nadumaduma a pagarian ti Tai, Mon, Khmer ken Malayo, a kas nakitkita kadagiti nadumaduma nga arkeolohiko a sitio ken dagiti atipakto a naiwarwaris kadagiti amin a paset ti dulon ti daga ti Siam. Nupa kasta, sakbay ti maika-12 a siglo, ti immuna a Tailandes wenno Siames nga estado ket tradisional a naikeddeng a ti pagarian ti Budista a pagarian ti Sukhothai, a napundar idi 1238.
Kalpasan ti pannakaapday ken pannakatnag ti Khmer nga Imperio idi maika-13 ken maika-15 a siglo, dagiti Budista a Tai a pagarian ti Sukhothai, Lanna ken Lan Xang (itan ket ti Laos) ketdimmur-asda. Nupay kasta, kalpaan ti maysa a siglo, ti bileg ti Sukhothai ket inatiw idi babaen ti baro a pagarian ti Ayutthaya, a nabangon idi tengnga ti maika-14 a siglo idiay akinbaba a Karayan Chao Phraya wenno panawen ti Menam.
Ti panagpadakkel ti Ayutthaya ket naisentro iti igid ti Menam bayat nga idiay akin-amianan a ginget ti Pagarian ti Lanna ken dagiti bassit a siudad es-estado ti Tai ket nangituray ti lugar. Idi 1431, ti Khmer ketpnanawanna ti Angkor kalapsan idi dagiti puersa ti Ayutthaya ket rinautda ti siudad.[21] Ti Tailandia ket nangitalinaay ti tradision iti panagtagilako kadagiti kaarrubana nga estado, manipud idiay Tsina aginggana idiay India, ti Persia ken dagiti daga ti Arabo. Ti Ayutthaya ketnagablin a maysa kadagiti kasayaatan a sentro ti pagtagilakuan idiay Asia. Dagiti Europeano nga agtagtagilako ket simmangpetda idi maika-16 a siglo ken nangrugi kadagiti Portuges, a sinaruno babaen dagiti Pranses, Olandes ken Ingles.
Kalpasan ti pannakatnag ti Ayutthaya idi 1767 manipud ti Birmano nga Ari a ni Taksin ti Nalatak, ket inyalisna ti kapitolio ti Tailandia idiay Thonburi kadagiti agarup a 15 a tawtawen. Ti agdama panawen ti Rattanakosin iti pakasaritaan ti Tailandia ket nangrugi idi 1782, kalpasan ti pannakabangon ti Bangkok a kas kapitolio ti Chakri a Dinastia babaen ni Ari Rama I ti Nalatak. Segun ti Encyclopædia Britannica, "Ti pagkapat aginggana ti pagkatlo ti populasion dagiti dadduma a lugar ti Tailandia ken Burma ket aadipen idi maika-17 aginggana idi maika-10 a sigsiglo."[22][23]
Uray ti Europeano a panangidagsen, ti Tailandia ket isu laeng ti pagilian ti Abagatan a daya ti saan a nakolonia.[24] Daytoy ket resulta ti napaut a panagsasaruno dagiti makabael a nagturturay kadagiti napalabas nga uppat a siglo a nangibanag ti panagsusuppiat ken irteng a nagbaetan ti Pranses nga Indotsina ken ti Britaniko nga Imperio. Kas resulta, ti agilian ket natalinaay a paglappedan a sona a pagbaetan dagiti parte ti Abagatan nga Asia a nakolonisado babaen dagiti dua a nagkolonia a bileg, ti Gran Britania ken Pransia. Urayno kasta ti akinlaud nga impluensia ketnakaiturongan dagiti reporma idi maika-19 a siglo ken dagiti nangruna a konsesion, tikangrunaan ket ti pannakapukaw ti dakkel a teritorio itibangir a daya ti Mekong kadagiti Pranses ken ti naiyad-addang a panagsagepsep babaen ti Britania ti Peninsula Malayo.
Maika-20 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti napukaw ket kasisigud a nairaman ti Penang ken kanungpalan ti pannakapukaw dagiti uppat a kaaduan a Malayo nga etniko nga akin-abagatan a probinsia, a kalpasanna ket nagbalin a dagiti uppat nga akin-amianan nga estado ti Malaysia, babaen ti Anglo-Siames a Tulag ti 1909.
Idi 1932, ti awan dara a rebolusion nga intignay ti Khana Ratsadon a grupo ti militar ken dagiti opsial ti sibilian ketnagresultaan ti transision ti bileg, idi ni Ari Prajadhipok ket napilit a nangited kadagiti tattao ti Siam ti immuna abatay-lintegda, ken isu ti nagpatinggaan dagiti nagpaut ti adu a siglo iti absoluto a monarkia.
Idi 1939, ti naga ti pagarian iti 'Siam', ket nabaliwan iti Tailandia'.
Sangalubongan a Gubat II[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi las-ud ti Sangalubongan a Guba II, ti Imperio ti Hapon ket nangidemanda ti karbengan a mangiballasiw dagiti tropa iti Tailandia idiay prontera ti Malayo. Ti Hapon ket rinautna ti Tailandia idi 8 Disiembre 1941, kadagiti koordinasion kadagiti panagraut iti amin a paset ti Asia, ken nakilaban kadagiti Buyot ti Tailandes kadagiti innem aginggana walo nga oras aginggana idi ni Plaek Pibulsonggram ket nangbilin iti panangisardeng tigubat. Iti nabiit kalpasan dayta, ti Hapon ket ketnaikkan idi iti nawaya a panaglabase, ken idi 21 Disiembre1941, ti Tailandia ken Hapon ket nagpirma iti militar a kumadduaan iti sekreto a protokoll, a ti Tokyo ket timmulag a tulonganna ti Tailandia ti mangala manen dagiti napukaw a teritorio kadagiti Britaniko ken Pranses.[25]
Iti nagresultaan, Tti Tailandia ket nangirangarang iti gubat iti Estados Unidos ken ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 25 Enero 1942, ken nangrebbeng a "tumulong" iti Hapon iti gubatna a sumuppiat kadagiti Kumadduaan, bayat a nangtartaripato ti aktibo nga anti-Hapon a tignay ti resistansia nga ammo a aks ti Seri Thai. Agarup a 200,000 nga agtrabtrabao a taga-Asia , (nangruna a romusha) ken dagiti 60,000 Kumaduaan a balbalodp ket nagtrabaho iti Perokaril ti Patay ti Tailandia–Burma.[25]
Kalpasan ti gubat, ti Tailandia ket rimmuar a kas kadua ti Estados Unidos. Kasta met dagiti adu nga agrangrang-ay a pagilian iti las-ud ti Nalamiis a Gubat, ti Tailandia ket napan babaen kadagiti dekada iti nariro a politika a nailaslasin babaen dagiti adu a kudeta, a ti maysa a turay ti militar ket sinukatan ti sabali, ngem kanungpalan a nagprogreso a napan iti natalinaay, nadur-as a demokrasia kadagiti tawen ti 1980.
-
Damdamili a naduktalan idiay asideg ti Ban Chiang idiay Probinsia ti Udon Thani, ti kasapaan ket napetsaan iti 2100 BCE.
-
Ti agtayag kadagiti 19 metro a nabalitokan nga estatua iti nakatugaw a Buda idiay Wat Phanan Choeng.
-
Ti 15 nga agtayag a ladawan ni Buda idiay Sukhothai, Phra Achana , nabangon idi maiak-13 a siglo
-
Pinintaan ti Ayutthaya, inbilin babaen ti Kompania ti Olandes a Daya nga India, 1665.
-
Ni Kosa Pan ket nangipresenta ti surat ni Ari King Nara ken Luis XIV idiay Versailles, 1 Septiembre 1686.
Politika ken gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti politika ti Tailandia ket agdama a naar-aramid iti batayan ti batay-linteg a monarkia, a ti Kangrunaan a Ministro ket isu ti daulo ti gobierno ken ti tinawtawid a monarkia ket isu ti daulo ti estado. Ti ukoman ket nawaya kadagiti sanga ti ehekutibo ken ti lehislatibo.
Pakasaritaan ti batay-linteg[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud ti politikal a reporma ti absoluto a monarkia idi 1932, ti Tailandia ket addaan idin kadagiti 19 a batay-linteg ken dagiti dokumento ti linteg.[26][27] Iti amin apaset iti daytoy a panawen, ti porma ti gobierno ket sumakop iti diktadura iti militar aginggana ti elektoral a demokrasia, ngem amin dagiti gobierno ket nangbigbig iti tinawtawid a monarkia a kas ti daulo ti estado.[28][29]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti dagup ti 513,120 kuadrado kilometro (198,120 sq mi),[1] ti Tailandia ket ti maika-51 a kadakkelan a pagilian babaen ti dagup a kalawa. Daytoy ket basbassit tiYemen ken dakdakkel ngem ti España.
Ti Tailandia ket pagyanan dagiti nadumaduma a naisalsalumina a heograpiko a rehion, ken sangkapaset a maitunos kadagiti grupo ti probinsia. Ti amianan ti pagilian ket kabanbantayan a lugar ti Kabambantayan ti Tailandes, a ti kanagtuan a puntos ket ti Doi Inthanon idiay Kabambanatayan Thanon Thong Chai iti 2,565 metro (8,415 ft) iti pantar ti baybay. Ti amianan a daya, ti Isan ket buklen ti Banakk Khorat, a nabeddengan iti daya babaen ti Karayan Mekong. Ti sentro ti pagilian ket kaaduan babaen ti predominante a nadalumpinas a ginget ti karayan ti Chao Phraya, ng aagyus idiay [[Golpo ti Tailandia].
Ti akinabagatan a Tailandia ket buklen ti akikid nga Ismo Kra a lumawa idiay Peninsula Malayo. Iti politikal, adda dagiti innem a heograpikal a rehion nga agiddiat kadagiti sabali iti populasion, dagiti batayan a rekurso, dagiti natural a langa ti daga, ken agpang panagdur-as tit sosial ken ekonomia. Ti dibersidad dagiti rehion ket isu ti kaisaluminaa a gupit ti pisikal a pannakaisaad ti Tailandia.
Dagiti Karayan Chao Phraya ken Mekong ket nangrun a a dalan ti danum iti away a Tailandia. Ti industrila a gantingan ti panagpataud kadagiti apit ket agusarda kadagiti karayan ken dagiti tributario. Ti Golpo ti Tailandia ket sakupenna ti 320,000 kuadrado kilometro (124,000 sq mi) ken pakanen babaen dagiti Karayan Chao Phraya, Mae Klong, Bang Pakong, ken Tapi. Daytoy ket mangited iti kontribusion iti sektor ti turismo gapu kadagiti nalitnaw ket ababaw a danum iti igid ti aplaya itiakin-abagatana rehion ti Ismo Kra. Ti akindaya nga aplaya ti Golpo ti Tailandia ket industrial a sentro ti Tailandia nga isu ti nangruna nga adalem a puerto ti pagarian idiay Sattahip ken ti makumikom a komersial a puerto ti Laem Chabang.
Ti Baybay Andaman ket napateg a natural a rekurso gapu ta agsangaili kadagiti nadayeg ken naramen a pagaliwaksayan idiay Asia. Ti Phuket, Krabi, Ranong, Phang Nga, ken Trang ken dagiti islada ket mabirukan amin kadagiti aplaya ti Baybay Andaman ken uray ti tsunami ti 2004, dagita ket makaawis a pagbisitaan dagiti turista manipud ti lawlaw ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Thailand, CIA World Factbook.
- ^ McCargo, Duncan; Hongladarom, Krisadawan (2004), "Contesting Isan-ness: Discourses of politics and identity in Northeast Thailand", Asian Ethnicity (Taylor & Francis) 5 (2): 219, doi:10.1080/1463136042000221898, ISSN 1463-1369
- ^ David Levinson (1998), Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook, Oryx Pres, p. 287, ISBN 1573560197
- ^ Paul, Lewis M.; Simons, Gary F.; Fennig, Charles D. (2013), Ethnologue: Languages of the World, SIL International, ISBN 978-1-55671-216-6
- ^ Barbara A. West (2009), Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania, Facts on File, p. 794, ISBN 1438119135
- ^ "Thailand's new provisional constitution". Thai PBS. 22 Hulio 2014. Naala idi 14 Disiembre 2014.
- ^ ประกาศสานักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จานวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553. Web.archive.org (16 Hulio 2011). Naala idi 20 Mayo 2012.
- ^ (Tailandes) National Statistics Office, "100th anniversary of population censuses in Thailand: Population and housing census 2010: 11th census of Thailand". popcensus.nso.go.th.
- ^ a b c d "Thailand". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi Oktubre 2014.
- ^ "Merriam-Webster Online". Merriam-webster.com. 25 Abril 2007. Naala idi 25 Abril 2010.
- ^ "Maysa a Naarian a Bitla dagiti okasion". Worldhop.com a Warnakan. 1996. Naala idi 5 Hulio 2006.
- ^ Ti Tailandia ken ti Banko ti Lubong, ti Banko ti Lubong a panagtaldiap ti pagilian ti Tailandia.
- ^ Ti Guarda, Bariweswes ti Pagilian: Tailandia, 25 Abril 2009.
- ^ TAILANDIA: Dagiti ubbing a Birmano nga imigrante a saan a nakaadal. IRIN Asia. 15 Hunio 2009.
- ^ Narigat a panagadal iti paraiso ti ekspatriado. BBC News. 14 Disiembre 2006.
- ^ Pakasaritaan ti Tailandia (Siam), CSMngt-Thai.
- ^ Eliot, Charles (1921). Ti Gandat a Gutenberg EBook iti Hinduismo ken Budismo, Ti Naipakasaritaan a Panagiladawan, Tom. 3 (iti 3) [EBook #16847]. Londres: Routledge & Kegan Paul Ltd. pp. Kap. xxxvii 1; nagdakamat kadagiti Paammo 189: Ti nagan ket mabirukan kadagiti Champa a sinuratan iti 1050 A.D. ken segun ti Gerini ket agparang idiay Samarade ni Ptolemeo = Sâmaraṭṭha. Kitaen ti Gerini, Ptolemy, p. 170. Ngem ti Samarade ket mairukan idiay asideg ti Bangkok ken mabalin nga awan dagiti Tais iti dayta alugar iti dayta a panawen ni Ptolemeo; ken Paamo 190: Ken isu pay idiay Tengnga nga Asia a Kustana ket agparang a naadal a panagbakkaweng ti nagan a Khotan, a naaramid tapno maikkan ti kayatna a saoen iti Sanskrito.
- ^ จิตร ภูมิศักดิ์ 1976: "ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาวและขอม และลักษณะทางสังคม ของชื่อชนชาติ" (Jid Phumisak 1976: "Ti Irurumsua para kadagiti Siames a Balikas para iti Thai, Laotiano ken Khmer ken Nakagimongan a Pannakailasin para iti Pagilian a nagnagan")
- ^ Thailand. History. Encyclopædia Britannica Online
- ^ a b c Some Aspects of Asian History and Culture by Upendra Thakur p.157
- ^ "Science news: What happened at Angkor Wat". The Washington Post. 13 Abril 2010.
- ^ Slave-owning societies. Encyclopædia Britannica.
- ^ Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand. Kyoto Review of South East Asia.
- ^ "King, country and the coup". The Indian Express. India. 22 Septiembre 2006. Naala idi 3 Nobiembre 2011.
- ^ a b Werner Gruhl, Imperial Japan's World War Two, 1931–1945, Transaction Publishers, 2007 ISBN 978-0-7658-0352-8
- ^ Bangkok Post: Section 44 is necessary: NCPO. This list contains 2 errors: it states that the 6th constitution was promulgated in 1912 (rather than 1952), and it states that the 11th constitution was promulgated in 1976 (rather than 1974).
- ^ Thanet Aphornsuvan, The Search for Order: Constitutions and Human Rights in Thai Political HistoryPDF (152 KB), 2001 Symposium: Constitutions and Human Rights in a Global Age: An Asia Pacific perspective
- ^ "A list of previous coups in Thailand". Associated Press. 19 Septiembre 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 24 Pebrero 2009. Naala idi 25 Abril 2010.
- ^ "Raw Data: List of Recent Coups in Thailand's History". Fox News. 19 Septiembre 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 6 Hulio 2008. Naala idi 25 Abril 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tailandia idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Tailandia manipud idiay Wikivoyage
- Kitaen ti Tailandia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Tailandia a naikabil iti The World Factbook
- Thaigov.go.th Gobierno ti Tailandia
- Is-isla ti Paracel (tinengngel babaen ti Tsina)
- Is-isla ti Pratas (tinengngel babaen ti Taiwan)
- Is-isla ti Spratly (sinuppiatan ken tinengngel babaen dagiti nadumaduma nga agtunton)


text:
Pagsasao a Napolitano
Ti Napolitano (autonimo: nnapulitano; Italiano: napoletano) ket isu ti pagsasao ti akin-abagatn a kontinental nga Italia, a mairaman ti siudad ti Napoles. Daytoy ket saan a nainaganan iti siudad, ngem nainaganan manipud ti Pagarian ti Napoles, nga idi ket isu ti kaaduan a nangsakup ti daytoy a lugar ken ti Napoles ket isu idi ti kapitoliona. Idi Oktubre 14, 2008 ti linteg babaen ti Rehion ti Campania ket nangibagbaga a ti pagsasao a Napolitano ket nasken a masalakniban.[2] Daytoy ket nabigbigan babaen ti UNESCO a kas pagsasao ket tawid. Ti Napolitano ket addaan ti adu nga impluensia iti intonasion ti Rioplatense nga Espaniol, ti rehion ti Buenos Aires ti Arhentina.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Napolitano iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Artikulo iti pagsasao nga Italiano iti Il Denaro
- ^ journals.cambridge.org
- ’A lengua ’e Pulecenella babaen ni Carlo Iandolo
- Il napoletano parlato e scritto byabaen ni Nicola De Blasi ken ni Luigi Imperatore


text:
Papa Marcelino
Ni Santo Papa Marcelino, segun ti Liberiano a Katologo, ket nagbalin nga Obispo ti Roma idi 30 Hunio 296, isu ti simmaruno idi kenni Santo Papa Cayo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Santo Papa Marcelino". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Marcelino idiay Wikimedia Commons
- "Santo Papa Marcelino". Ensiklopedia Katoliko. 1913.


text:
Latitud
Iti heograpia, ti latitud (φ) ket ti heograpiko a koordinato a manginagan ti puesto ti amianan-abagatan iti puntos ti rabaw ti Daga. Ti latitud ket maysa nga agnggulo (naipalawag dita baba) a sumakop manipud ti 0° iti Ekuador aginggana ti 90° (Amianan wenno Abagatan) kadagiti ungto. Dagiti natalinaay a linia ti latitud, wenno dagiti paralelo, ket mapan iti daya-laud a kas dagiti sirkulo a paralelo iti ekuador. Ti latitud ket inus-usar a kakuyog ti longitud tapno mainaganan ti husto a lokasion dagiti langa iti rabaw ti Daga. Dagiti dua nga agpang ti abstraksion ket inus-usar iti pananngipalawag kadagitoy a koordinato. Iti umuna nga addang ti pisikal a rabaw ket naimodelo iti geoid, ti rabaw nga aproksimado ti natimbeng a pantar ti baybay kadagiti taaw ken dagiti pannakaitultuloyna babaen dagiti masa ti daga. Thi maikadua nga addang ti aproksimado ti geoid babaen ti matematiko a nalaklaka a reperensia ti rabaw. Ti kalakaan apagpilian para it ireperensia ket ti espera, ngem ti geoid ket hushusto a naimodelo iti maysa nga elipsoide. Dagiti panangipalawag ti latitud ken longitud kadagiti kasta a reperensia ti rabaw ket naisalaysay kadagiti sumaganad paset. Dagit ilinia ti natalinaay a latitud ken longitud ket agkuyogda a mangbukel ti [[Heograpikal a nagsasabtan|gratikula] iti reperensia ti rabaw. Ti latitud ti puntos iti pudno a rabaw ket isu ti maitunos a puntos iti reperensia ti rabaw, ti pakaitunosan ket ti paraigid ti normal iti reperensia ti rabaw a lumabas babaen ti puntos iti pisikal a rabaw. Ti latitud ken longitud no agkuyogda nga adda met dagit iespesipikasion iti katayag ket buklen ti sistema ti heograpiko a koordinato a kas naipalawag iti espesipikasion ti pagalagadan ti ISO 19111.[1]
Gapu ta adu met dagiti nadumaduma nga elipsoide a reperensia ti latitud iti langa iti rabaw ket saan a naisangayan: daytoy ket inyunay-unay ti pagalagadan ti ISO a nangibagbaga a "no awan ti napno nga espisipikasion iti sistema ti reperensia ti koordinato, dagiti koordinato (isu ti latitud ken ti longitud) ket saan dagitoy a nalawag no nasayaat ken awan kaibuksilanna no madi". Daytoy ket nasayaat unay nga importante kadagiti umiso a panangipakat, kas iti GPS, ngem iti kadawyan a panag-usar, a ti nasayaat a pannaka-umiso ket saan a nasken, ti elipsoide ket kadawyan a saan a naibagbaga.
Kadagiti Ingles a testo ti anggulo ti latitud , a naipalawag dita baba, daytoy ket kadawyan a n aibagbaga babaen ti bassit a letra iti Griego ti phi (φ wenno ɸ). Daytoy ket narukrukod kadagiti grado, minminuto ken segsegundo wenno desimal a gradgrado, amianan wenno abagatan ti ekuado.
Ti panagrukod iti latitud ket makasapul ti maysa a pannakaawat ti grabitasional a lugar iti Daga, para iti panangisaad kadagiti teodolito wenno para it ipanangikeddeng kadagiti pagtayyekan ti satelite ti GPS. Ti panagadal iti porma ti Daga a kakuyog ti grabitasional a lugar ket ti siensia ti heodesia. Dagitoy a topiko ket saan a naitugtunga iti daytoy nga artikulo. (Kitaen ti kas pagarigan dagiti libro babaen ni Torge[2] ken ni Hofmann-Wellenhof and Moritz.)[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti agdama a napno a dokumentasion ti 19111 ket mabalin a magatang manipud ti http://www.iso.org ngem dagiti burador ti kanungpalang a pagalagadan ket nawaya a magun-od kadagit iadu a sitio ti web, a ti maysa ket magun-od iti sumaganad a CSIRO
- ^ Torge, W (2001) Geodesy (maika-3 nga edision), inpablaak babaen ni de Gruyter, isbn=3-11-017072-8
- ^ Hofmann-Wellenhof, B and Moritz, H (2006). 'Physical Geodesy (maikadua nga edision), ISBN3211-33544-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Latitud idiay Wikimedia Commons


text:
Bontoc, Mountain Province
Ti Bontoc ket maysa a maika-2 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Mountain Province iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Bontoc ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Alab Proper
- Alab Oriente
- Balili
- Bayyo
- Bontoc Il
- Caneo
- Dalican
- Gonogon
- Guinaang
- Mainit
- Maligcong
- Samoki
- Talubin
- Tocucan
- Poblacion (Bontoc)
- Calutit
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Mountain Province". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Mountain Province". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Paltog ken balbala ti nakumpiska dagiti polis iti insayangkatda a panagsukisok iti maysa a pagtaengan iti Barangay Ambucao ditoy nga ili idi bigat ti Abril 16.
Nakakumpiska dagiti nagtitipon nga elemento ti RID PRO1, PIB Ilocos Sur PPO, ISPPSC ken Santiago MPS nga indauluan ni PCI Sosimo Raquepo Racho iti balay ni Nardito Abana y Abella, 62, naasawaan, boat maker ken residente iti Barangay Ambucao ditoy nga ili, iti maysa a cal 38 revolver (paltik) ken pito a bala para iti nasao a paltog.
Sinaksian dagiti barangay officials ti nasao a panagsukisok a pinirmaan ni Judge Sixto Diompoc ti RTC Branch 72, Narvacan, Ilocos Sur.
Naipan ti suspek iti police station para iti maikanatad a disposision.#


text:
San Francisco, Cebu
Ti San Francisco ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Francisco ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Montealegre
- Cabunga-an
- Campo
- Consuelo
- Esperanza
- Himensulan
- Northern Poblacion
- San Isidro
- Santa Cruz
- Santiago
- Sonog
- Southern Poblacion
- Unidos
- Union
- Western Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: Ti Mindanao (/mɪndəˈnaʊ/min-də-now) ket isu ti maikadua a kadakkelan ken kadayaan nga isla iti Pilipinas. Isu pay daytoy ti nagan ti maysa kadagiti tallo a grupo nga is-isla iti daytoy a pagilian, a nakabuklan ti isla iti Mindanao ken dagiti babbabassit a nakapalikmut nga is-isla. Dagiti sabali a dua ket ti Luzon ken ti Visayas. Ti isla iti Mindanao ket makunkuna a Ti Daga iti Kari. Ti Mindanao ket isu laeng ti lugar idiay Pilipinas nga addan ti kaaduan Moro. Ti Siudad ti Davao ket isu ti de facto a kapitolio ti Mindanao.


text:
Tagoloan II, Lanao del Sur
Ti Tagoloan II ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tagoloan II ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Bantalan
- Bayog
- Cadayonan
- Dagonalan
- Dimalama
- Gayakay
- Inodaran
- Kalilangan
- Kianibong
- Kingan
- Kitaon
- Bagoaingud
- Malinao
- Malingon
- Mama-an Pagalongan
- Marawi
- Maimbaguiang
- Sigayan
- Tagoloan Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Amadeo, Cavite
Ti Amadeo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amadeo ket nabingbingay a politikal iti 26 barbaranggay.[2]
- Banaybanay
- Bucal
- Dagatan
- Halang
- Loma
- Maitim I
- Maymangga
- Minantok
- Pangil
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay X (Pob.)
- Baranggay XI (Pob.)
- Baranggay XII (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- Baranggay VI (Pob.)
- Baranggay VII (Pob.)
- Baranggay VIII (Pob.)
- Baranggay IX (Pob.)
- Salaban
- Talon
- Tamacan
- Buho
- Minantok Silangan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
KASURATAN ITI MAPASAMAK
INITIATIVE KEN REFERENDUM
Definitions
INITIATIVE Iti proseso maypanggep iti eleksyon, iti kiddaw,
mabalin nga agidagdag iti linteg ken ordinansa wenno diay linteg iti timpuyug
wenno pabaruen iti dukumento iti linteg ken ipasdec a cas linteg nga pada diay
nalisuro nga panagbutus iti caaduan nga umili. Adda dua nga kita iti initiative:
Diay direct initiative, iti nakompleto nga kiddaw
nga ited diay ligislatura tapno ipasdec da a cas linteg iti tulneg a panawen,
Intuno awan iti naaramid, iti aramiden
da ket ikabil iti balota para pagpilian intuno sumaruno nga eleksyon.
Diay indirect initiative malpas nga maala diay sapat
nga numero iti pirma diay maidagdag ket maikabil da iti balota para pagpilian
ituno sumaruno nga eleksyon.
REFERENDUM iti proseso diay agpilpili ket mabalin nga
animungen wenno haan intuno pabutusan a linteg wenno sabalian iti constitusyon
nga ipasa iti ligislatura ( wenno) consejo iti Probinsya). Adda tallo a kita
iti referendum:
Diay Petition referendum (no dadduma awagan da iti
direct referendum) dayti naipasa nga linteg diay ligislatura ket saan nga
agtungpasl iti naybaga nga panawen. Iti petisyon ket mabalin nga papirmaan kadagitoy
nga panawen tapno maammuan no maikeddeng iti referendum a pamasecnan iti
linteg. No masapul diay bilang iti pirma nga naala, haan nga agtungpal iti
linteg ingana iti haan pay nangrugi iti referendum.
Optional Referendum (no dadduma indirect referendum)
mabalin nga palubusan diay electorate wenno saan daydiay nangaramid nga linteg
a siganetnet iti legislatura wenno gobernador.
Iti maykatlo nga kita iti referendum ket aramiden
iti constitutional requirements. Iti constitusyon iti estado ket masapul nga
amin ket damagen nga maybaga iti umili tapno maammuan.
Pangaasi yo ta kitaen yo: Daytoy nga factsheet ket
pagtuladan laeng. Saan nga mausar nga panacabalin iti Hawaii eleksyon laws.
Dagiti macabasa ket masapul ikonsulta diay Hawaii revised statutes, diay United
States constitution, diay Hawaii state constitrution, diay city/country
charters and ordinances ken sabali nga pakakitaan tapno kompleto ken maipapan
iti linteg.
Daytoy
a kasuratan ket nairanta laeng a pangimpormar wenno pangilawlawag a saan ket a
agbalin nga autoridad maipanggep iti paglintegan ti eleksion ken deadlines iti
Hawaii. Dagiti kasapulan wenno rekisito ken/wenno deadlines ket mabalin nga
agbaliw no adda met panagbaliw ti paglintegan. Para iti ad-adda pay detaliado
ken hushusto a rekisito, konsultaen ti Hawaii Revised Statues ken dadduma pay a
mabalin a pangalaan iti mainaig nga impormasion.
Office of Elections
802 Lehua Avenue
Pearl City, Hawaii 96782
Telepono: 808-453-VOTE (8683)
Kadagiti Isla iti Ruar ti
Oahu (Toll Free): 1-800-442-VOTE (8683)
TTY: 808-453-6150
Kadagiti Isla iti Ruar ti
Oahu (Toll Free): 1-800-345-5915
Internet:
www.hawaii.gov/elections
Elections - FSBO132C
09/16/05


text:
Suleiman I
Ni Suleiman I ( /ˌsʊlɪˈmɑːn/; Otomano a Turko: سلطان سليمان اول, Sultān Suleimān-i evvel or قانونى سلطان سليمان, Kānūnī Sultān Suleimān, Moderno a Turko: I. Süleyman (Pannakabalikas a Turko: [sylejˈmɑn]) wenno Kanuni Sultan Süleyman; 6 Nobiembre 1494 – c. 5 Septiembre 1566) ket idu idi ti maikasangapulo ken kapautan a nagturturay nga Emperador, Sultan ti Otomano nga Imperio, manipud idi 1520 aginggana idi pimmusay idi 1566. Isu ket naamammoan ti Laud a kas ni Suleiman ti Nadaeg[1] ken idiay Daya, a kas ni "Ti Agit-ited ti Linteg" (Turko: Kanuni; Arabiko: القانونى, al‐Qānūnī), para iti kompleto a panangibangonna manen ti legado a sistema ti Otomano. Ni ket nagbalin a prominente a monarkia ti maika-16 a siglo a Europa, a nagturturay ti idi kinapigsa ti milisia, politikal ke ekonomiko a bileg ti Otomano nga Imperio. Ni Suleiman ket kinabukodanna nga indauloan dagiti buyot ti Otomano ti panagrukmada kadagiti pammasakedan ti Belgrado, Rodas, ken ti kaaduan ti Hungaria sakbay a napasardeng ti panagiparukmana idiay Sillong ti Vienna idi 1529. Isu ket ti kaaduan a nagikapet ti Tengnga a Daya iti pannakisuppiatna kadagiti Safavid ken dagiti dakkel a paset ti Amianan nga Aprika ken ti kaadadayo ti laud a kas ti Arhelia. Babaen ti turayna, ti Otomano a plota ket nangiturturay kadagiti baybay manipud ti Mediteraneo aginggana idiay Baybay Nalabbasit ken ti Persiano a Golpo.[2]
Iti panangidaulona ti agpadpadakkel nga imperio, ni Suleiman ket binukbukodanna a nagipatakder kadagiti panagsuksukat ti lehislatibo a mainaig ti kagimongan, edukasion, panag-buis, ken kriminal a linteg. Ti kanonikal a lintegna (wenno ti Kanuns) ket nagsimpa ti porma ti imperio kadagiti siglo. Ni Suleiman ket saan laeng a maysa a naisangsangayan a mannaniw ken mammanday ti balitok; isu let nagbalin pay a nalatak a patro ti kultura, a nagtartaripatu ti nabalitokan a panawen ti artistiko, literario ken ti panagrang-ay ti arkitektura ti Otomano nga Imperio.[3] Isu ket nagsasao ti lima a pagsasao: Otomano a Turko, Arabiko, Chagatai (dialekto Dagiti pagsasao a Turko ken kabagian ti Uyghur ken Uzbek), Persiano ken Serbio.
Iti panakisina ti Otomano a tradision, Ni Suleiman ket nangasawa ti maysa a babai ti harem, a ni Roxelana, a nagbalin a ti Sultan Hürrem; dagiti intigana a kas maysa a reina iti korte ken ti kinabilegna iti Sultan ket nagpadayeg kaniana. Ti anakda a lalaki, a ni Selim II, ket sinarurona ni Suleiman kalpasan ti ipupusayna idi 1566 kalpasan ti panagturay ti 46 a tawtawen.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Suleiman I idiay Wikimedia Commons


text:
Ni Maria Corazon Sumulong Cojuangco Aquino (Enero 25, 1933 – Agosto 1, 2009), am-ammo kas Cory Aquino, ti Presidente ti Pilipinas manipud 1986 agingga iti 1992. Isu ti umuna a babai a presidente ti Pilipinas, ken iti intero nga Asia. Asawana ni Benigno Aquino Jr., mabigbig a senador nga oposision iti panawen ti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Idi napaltogan ni Benigno Aquino iti Internasional nga Eropuerto (itattan Pannangalubongan nga Eropuerto ni Ninoy Aquino) ti Manila iti panagsublina iti Pilipinas idi Agosto 21, 1983 manipud iti Estados Unidos kas exilo, ni Cory Aquino ti naisaad a pannakalider ti oposision a nanglaban iti rehimen a Marcos agingga a natippuog daytoy iti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idi 1986 ket nagbalin a presidente ni Aquino.
-
Ni Corazon Aquino idi las-ud ti seremonia a pammadayaw ti Aero Puerso ti Estados Unidos
-
Ni Corazon Aquino idi 1992


text:
Sangaribo ket Maysa a Rabrabii
Ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii (Arabiko: كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb alf laylah wa-laylah) ket urnong dagiti Laud ken dagiti sarita ti Abagatan nga Asia ken the folk a salaysay a naurnong iti Arabiko idi las-ud ti Nabalitokan a Panawen ti Islamiko. Daytoy ket kankanayon a naamammuan iti Inggles a kas ti Arabian Nights, manipud ti immuna nga edision ti pagsasao nga Inggles (1706), a nangipakita ti titulo a kas Ti Liwliwa ti Arabiano a Rabrabii.[1]
Ti obra ket naurnong kadagit adu a napalabas a siglo babaen dagit inadumaduma a mannurat, dagidi nagipatpatarus, ken dagiti eskolar iti ballasiw ti Laud, Tengnga, Abagatan nga Asia ken Amianan nga Aprika. Dagiti sarita ket tugotanna dagiti ramutda iti taga-ugma ken mediebal nga Arabiko, Persiano, Indiano, Ehipsio ken [Mesopotamia]] a literatura. Iti naisangayan, adu kadagitoy a sarita ket kasisigud a folk a sarsarita manipud ti panawen ti Kalipato, bayat a dagiti dadduma, a naipangpangruna ti kuadro a istoria, ket kaaduan a mabalin a naala manipud ti Persiano nga obra ti Pahlavi Hazār Afsān (Persiano: هزار افسان, lit. Ti Sangaribo a Sarsarita) ken paset met a nangitalek kadagitiIndiano nga elemento.[2]
Ti sapasap kadagiti amin nga edision ti Rabrabii ket ti umuna a kuadro a sarita ti nagturturay a ni Shahryār (manipud ti Persiano: شهريار, a ti kaibuksilanna ket "ari" wenno "naturay") ken ti asawana a ni Scheherazade (manipud ti Persiano: شهرزاد,a mabalin a ti kaibuksilanna ket "iti natakneng a kaputotan"[3]) ken ti panagkuadrado a ramit a naitiptipon kadagiti amin a sarsarita. Dagiti istoria ket mangrugi maniupu ti daytoy a sarsarita; adda dagiti naikuadrado iti kaunegan dagiti sabali a sarsarita, bayat a dagiti dadduma ket mangrugi ken agpatingga iti bukodda a pakatunosan. Adda dagiti edison nga aglaon laeng kadagiti bassit a gasot a rabrabii, bayat a dagiti dadduma ket mangiraman kadagiti 1,001 wenno ad-adu pay.
Adda dagiti istoria Ti Rabrabbi, a naisangsangayn ti "Nakakaskasdaaw a Lampara ni Aladdin", "Ni Ali Baba ken dagiti Uppat a pulo a Mannanakaw" ken ti "Dagiti Pito a Panagbanbaniaga ni Sinbad ti Aglaylayag", bayat a naikeddeng a dagotyo ket pudno ti Tengnga a Daya a sarsarita, dagitoy ket saan idi a paset Ti Rabrabii kadagiti Arabiko a bersion, ngem nainayon dagityo iti urnong babaen ni Antoine Galland ken dagiti dadduma pay a Europeano nga agipatpatarus.[4] Ti nakaparang-ay ken nabaknang a dandaniw ken dagiti poetiko a bitla, dagiti kansion, kankanta, dagiti panagdungdung-aw, dagiti himno, panaglimlimos, panagdaydayaw, panagpagpakaasi, burburtia ken dagiti anotasion nga inted babaen ni Scheherazade wenno dagiti karakter ti saritana ket naisangayan iti Arabiko a bersion iti libro. Adda dagiti ababa nga aglaon laeng ti maysa a linia, bayat a dagiti dadduma ket aglaon kadagiti adadu ngem sangapulo a linia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti pannakailadawan ti panid ti titulo iti Grub St nga Edision iti Yamanaka ken ni Nishio (p. 225)
- ^ Marzolph (2007), "Arabiano a Rabrabiis", Ensklopedia iti Islam (Leiden: Brill) I.
- ^ Adda dagiti eskolar a pagallilawan no ania ti husto a porma ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ni Scheherazade,kitaen ti ti nota iti bukod nga artikulo ti wiki ni Scheherazade a maipanggep ti daytoy a banag
- ^ John Payne, Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara ken Dadduma pay a Sarsarita, (Londres 1901) ket mangited kadagiti salaysay ti pannakasarak ni Galland iti 'Hanna' idi 1709 ken ti pannakaduktal iti Bibliothèque Nationale, Paris, dagiti dua nga Arabiko a manuskrito nga aglaon ti Aladdin ken dagiti dua pat a nainayon a sarsarita. Testo iti "Alaeddin ken ti Naenkatuan a Lampara"
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arabiano a Rabrabii idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii idiay Wikiquote


text:
Templo Mahabodhi
Ti Templo Mahabodhi (महाबोधि मंदिर) (Literal: "Templo ti Nalatak nga Iririing"), ti Lugar a Tawidan ti Lubong ti UNESCO, ket maysa a Budista a templo idiay Bodh Gaya, daytoy ti lokasion a mangmarka ti naibagbaga a nakaalaan ti pannakapalpalawag ni Siddhartha Gautama, ti Buddha, . Ti Bodh Gaya (mabirukan idiay Distrito ti Gaya) ket mabirukan iti agarup a 96 km (60 mi) manipud idiay estado ti Patna, Bihar, India.
Iti asideg ti templo, iti akin-laud a bangirna, ket ayan ti nasantuan a kayo ti Bodhi. Iti Pali Canon, daytoy a lugar ket tinawtawagan ti Bodhimanda,[1] ken ti monetario ti Bodhimanda Vihara. Ti katayagan a torre ket 55 metro (180 ft) iti katayag.
Dagiti linaon
Ti Buda[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti tradisonal a pannakalagip ket nangibagbaga, nga idi agarup a 530 SK, ni Siddhartha Gautama, ti ubing a prinsipe a nakakitkita ti panagsagsagaba iti lubong ken kinayatna patinggaan, ket naabotna ti kabakiran nga igid ti Karayan Falgu, idiay asideg ti siudad ti Gaya, India. Isu idiay ti nagtugawanna a nagmeditasion iti sirok ti kayo ti peepul (Ficus religiosa wenno Sagrado nga Igos), a kanungpalan daytoy a nagablin iti kayo ti Bodhi. SEgun kadagiti Budista nga eskritura, kalpasan ti tallo nga aldaw ken rabii, ni Siddharta ket nakagun-od ti pannakapalpalawag ken dagiti saludsod a binirbirukna. Iti dayta a lokasion, ti Templo Mahabodhi ket binangon babaen ni Emperador Ashoka idi aagarup a 260 SKE.[2]
Ti Buda ket naggigiyan kadagiti nasasaruno a pito a kadagiti nadumaduma a lugar iti arubayanna a nagmeditasion ken nangikedkeddeng iti sinanayna. ADda met dagiti nadumaduma a lugar iti agdama a Templo Mahabodhi Temple a manginaig kadagiti tradision a maipanggep kadagitoy a pito a lawas:[2]
- Ti immuna a lawas ket naggigiyan idi iti sirok ti kayo ti Bodhi.
- Idi las-ud ti maikadua a lawas, t Buda ket nagtaltalinaay a sitatakder ken nagmulmulagat, di nasalingbat, idiay kayo ti Bodhi. Daytoy a lugar ket namarkaan babaen ti Estupa Animeshlocha, isu daytoy ti di agkirkirem nga estupa wenno altar, daytoy ket mabirukan idiay amianan a daya ti Templo Mahabodhi. Idiay ti pagtaktakderan ti estatua ni Buda a mulmulenglenganna ti kayo ti Bodhi.
- Ni Buda ket naibagbaga a nagsublisubli a nagnagna iti baetan ti lokasion ti Estupa Animeshlocha ken ti kayo ti Bodhi. Segun ti sarsarita, dagiti sabong ti sukaw ket nagtubtuboda iti daytoy a dalan, it ken tinawtawagan itan ti Ratnachakarma wenno gameng a dalan.
- Naggigiyan idiay asideg ti Ratnagar Chaitya iti maikapat a lawas, mabirukan daytoy idiay asideg ti amianan-daya a bangir.
- Idi las-ud ti maikalima a lawas, ni Buda nasayaat a nangsunbat kadagiti saludsod ni Brahmins idiay sirok ti kayo ti Ajapala Nigodh, a namarkaan itan ti maysa nga adigi.
- Isu ket naggigiyan iti maikanem a lawas idiay alog ti Sukaw.
- Isu ket naggigiyan iti maikapito a lawas iti sirok ti kayo ti Rajyatna.[2]
Tradisional a Nasantuan a Lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayo ti Bodhi idiay Bodhigaya ketdagus a naikapet iti biag ti naipakasaritaan a Buda, ni Siddhartha Gautama (566—486 BCE), nga isu ket nakagun-od ti pannakapalpalawag wenno puro a panirigan idi isu ket nagmedmeditasion iti sirok ti maysa a tinaudan iti daytoy a kayo ti Pipal.[2] Ti templo ket dagus a nabangon idiay daya ti kayo ti Bodhi nga isu ti sirokna a naggigiyanan ti Buda iti immuna alawasna kalpasan ti pannakagun-odna ti pannakapalpalawag (wenno ti dagus a tinaudan iti maysa a linia nga agtultuloy ita nga aldaw).[2]
Segun ti Budista a mitolohia, no awan ti kayo ti Bodhi nga agtubo ditoy, ti daga iti lawlaw ti kayo ti Bodhi ket awanto kadagiti amin a mula iti maysa a kaadayo ti naarian a karīsa ken awan ti makabanniaga iti tangatang iti dagus a ngatona, urayno ni Sakka.[3]
SEgun kadagiti Jataka, ti puseg ti ti Daga ket mabirukan iti daytoy a lugar,[4] ken awan ti aniaman a lugar a makasuporta ti kadagsen ti pannakagun-od ni Buda.[5] Ti sabali pay a tradison ti Budista ket mangtunton nga intono madadaelti lubong iti gibus ti kalpa, ti Bodhimanda ket isonto ti maudi a lugar a mapukaw, ken isonto ti umuna nga agparang intono rumsua manen ti lubong. Ti tradision ket mangtunton pay a ti maysa a sukaw ket agtubonto idiay, ken no ti maysa a Buda ket maipasngay iti las-ud ti baro a kalpa, agsabongto ti sukaw segun ti bilang dagiti Buda a maparsua.[6] Segun ti sarsarita, iti kaso ni Gautama Buddha, ti karo ti Bodhi ket nagtubo iti aldaw a pannakaipasngayna.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idiay Pali, ti panag-usar kadagiti diakritiko a marka ti Romano, ti balikas ket nailetra ti bodhimaṇḍa. Daytoy a panangibaga ket mabirukan iti amin a Buddhavamsa ken, iti maysa pay a lugar, iidiay Jataka (Ja iv.238). Ni Horner (2000) ket inpatarusna ti bodhimaṇḍa a kas ti "ti dais ti Kayo iti Iririing" (e.g., pp. 15 v. 65, 25 v. 183, passim).
- ^ a b c d e "Ti Templo Mahabodhi Complex idiay Bodh Gaya". UNESCO. Naala idi 7 Hulio 2013.
- ^ J.iv.232f
- ^ J.iv.233 (puthuvinābhi)
- ^ J.iv.229
- ^ DA.ii.412
- ^ DA.ii.425; BuA.248
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Isaline Blew Horner (patarus) (1975; reprenta 2000). Dagiti Bassit nga Antolohia ti Pali Canon (Paset III): 'Kroniko dagiti Buda ' (Buddhavamsa) ket 'Kuribot ti Kababalin' (Cariyapitaka). Oxford: Pali Text Society. ISBN 0-86013-072-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Templo Mahabodhi idiay Wikimedia Commons
- Daga ti Pannakapalpalawag ti Buda
- Damdamag ti Bodhgaya
- Tawidan ti Lubong ti UNESCO
- Templo idiay Bihar
- Ti kontrobersia ti templo Bodh Gaya


text:
Departamento ti Magdalena
Ti Magdalena (Pannakabalikas nga Espaniol: [maɣðaˈlena]) ket departamento ti Colombia, a mabirukan idiay amianan ti pagilian babaen ti Baybay Karibe. Ti kapitolio ti Departamento ti Magdalena ket ti Santa Marta ken nainaganan manipud ti Karayan Magdalena. Tinawidna ti nagan ti maysa kadagiti kasisigud a siam nga estado ti Estados Unidos iti Colombia ken ti agdama a naitiptipon a teritoriona.
Dagiti linaon
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Magdalena ket nabingbingay kadagiti 30 a munisipalidad ken maysa a distrito. Dagiti munisipalidad ket demokratiko a nabutosan a munisipal a mayor ken ti munisipal a konsehal. Ti Touristiko, Kultural ken Historiko a Distrito ti Santa Marta ket imatonan babaen ti Munisipalidad ti Santa Marta ken addan ti naipangruna a pannakaigiddiat iti kaunegan ti pagilian.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Algarrobo
- Aracataca
- Ariguaní
- Cerro San Antonio
- Chibolo
- Ciénaga
- Concordia
- El Banco
- El Piñón
- El Retén
- Fundación
- Guamal
- Nueva Granada
- Pedraza
- Pinto
- Pijiño
- Pivijay
- Plato
- Pueblo Viejo
- Remolino
- Sabanas de San Angel
- Salamina
- San Sebastián de Buenavista
- Santa Ana
- Santa Marta
- San Zenón
- Sitionuevo
- Tenerife
- Zapayán
- Zona Bananera
Dagit nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nuestro departamento: Información general: Geografía". Gobernación del Magdalena.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Magdalena, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 304. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Departamento ti Magdalena idiay Wikimedia Commons


text:
Uzbekistan
Ti Uzbekistan i/ʊzˌbɛkɨˈstɑːn/, ket opisial a kas ti Republika iti Uzbekistan (Uzbek: O‘zbekiston Respublikasi, ЎзбekиcToH Pecпyблиkacи) ket is-isu laeng ti namindua a napalikmutan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Asia ken maysa laeng kadagiti dua kastoy a pagilian iti dagup a sangalubongan. Daytoy ket makibinningay ti pagbeddengan iti Kazakhstan iti laud ken iti amianan, ti Kyrgyzstan ken Tajikistan iti daya, ken ti Apganistan ken Turkmenistan iti abagatan. Sakbay iti 1991, daytoy ket paset idi ti Kappon ti Sobiet.
Ti Uzbekistan ket maysa kadagiti Turko nga estdao idiay Tengnga nga Asia.
Idi ket paset ti Persiano Samanid ken kalpasan daytoy ket dagiti Timurid nga imperio, ti rehion ket naparukma idinasap a maika-16 a siglo babaen dagiti nomadiko nga Uzbek, a nagsasao ti Dumaya a Turko a pagsasao. Kaaduan ti Uzbekistan a populasion tatta nga aldaw ket tagikua ti etniko a grupo ti Uzbek ken mangisasao ti Pagsasao nga Uzbek, maysa kadagiti pamilia dagiti pagsasao a Turko.
Ti Uzbekistan ket naitipon ti Ruso nga Imperio idimaika-19 a siglo, ken idi 1924 nagbalin a kontitueto arepublika iti Kappon ti Sobiet, a naamammoan a kas ti Sosialista a Republika ti Sobiet nga Uzbek (Uzbek SSR). Daytoy ket nawayaan idi 31 Agosto 1991 (opisial, kalpasan ti simmaruno nga aldaw).
Ti ekonomia ti Uzbekistan ket kangrunaan nga agtaltalek ti panagpataud kadagiti merkansia, a mairaman ti kapas, balitok, uranio, ken masna nga alingasaw. Nupay ti nairangarang a gagara iti panaglasat iti maysa a paglakuan nga ekonomia, ti Uzbekistan ket agtultuloy nga agtagtaginayon tinainget a panagtengtengngel ti ekonomia, a kadawyan daytoy a manipaadayo kadagiti ganganaet nga agpupuon. Ti annuroten iti agininut, nainget a panagtengngel ti panaglasat iti paglakuan nga ekonomia nupay kasta ket napakataud kadagiti kaimbagan anagbanagan iti porma apanakapasayaat ti ekonomia kalpasan ti 1995. Dagiti domestiko nga annuroten ti Uzbekistan kadagiti karbengan ti tao ken dagiti panagwaywaya ti tungngal maysa atao ket dinildillaw bababen dagiti daaduma a sangalubongan nga organisasion.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "CIA – The World Factbook". Cia.gov. Naala idi Enero 28, 2011.
- ^ Opisial a karkulo ti populasion 2012-01-01. Stat.uz (2012-01-23). Naala idi 2012-03-13.
- ^ a b c d "Uzbekistan". Internasionala Pundo ti Panguartaan. Naala idi Abril 22, 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi Nobiembre 5, 2010.
- ^ Dagiti karbengan ti tao idiay Uzbekistan: reporta ti Amnestia Internasional, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Uzbekistan idiay Wikimedia Commons
- Uzbekistan
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti estado ti Moderno a Turko
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Plantilia:Subst
{{subst:{{{1}}}}}
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket inus-usar a panagtulong ti panagiparang ti kodigo ti wiki para iti pangisukat ti plantilia. Daytoy ket mangala iti maysa a parametro a mangibaga iti nagan ti plantilia:
- Kas pagarigan
Ti mangisukat ti dayta a plantilia, usaren ti {{subst|Medisina}}.
mangpataud ti:
Ti mangisukat iti dayta a plantilia, usaren ti {{subst:Medisina}}.
Ti panangisukat iti daytoy a plantilia ket sukatanna ti plantilia a maipaay, no maited.


text:
Pamilia ti pagsasao
Ti pamilia ti pagsasao ket isu ti grupo dagiti pagsasao a maikabagian babaen ti tinaudan manipud ti maysa a puonan, a tinawtawagan ti proto-pagsasao iti dayta a pamilia Ti termino a 'pamilia' ketnagtaud manipud ti puonan a modelo iti taudan ti pagsasao iti naipakasaritaan a liguistika, nga agus-usar ti insasao a mangpada kadagiti pagsasao ti tao iti bilolohiko a puonan ti pamilia, wenno iti maysa a sun=marsaruno a panagbalbaliw, iti sebbanagn iti maysa a pilohenetiko a puonan iti ebolusionario a taksonomia. Awan ti pudno a biolohiko a pannkaikabagian a baetan dagiti agsasao a maibagbaga iti daytoy nga insasao.
Manipud idi 2009, ti SIL Ethnologue ketnangikatologo kadagiti 6,909 a sibibiag a pagsasao.[1] Ti "sibibiag a pagsasao" ket isu ti nawatiwat a naus-usar a kas nangruna a porma iti pannakisinnarita babaen ti naisangayan a grupo dagiti sibibiag a tao. Ti apag-isu a bilang dagiti sibibiag a pagsasao ket aggigiddiat manipud ti 5,000 aginggana ti 10,000, segun ti sapasap a kasayaat ti panangipalplawag ti maysa a tao iti "pagsasao", ken iti maysa a naisangayan no kasano ti panangidasig kadagiti dialekto. Adu pay dagiti natayen ken awanen a pagsasao.
Ti pannkaikameng dagiti pagsasao iti isu met laeng a pamilia ti pagsasao ketmaipatakder babaen ti komparatibo a lingguistika. Dagiti anak a pagsasao ket naibagbaga nga adda dagiti henetiko wenno henelohiko a pannkaikabagian; ti immuna a termino a naibagbaga ket ad-adu a moderno , bayat a ti naudi a naibaga ket ad-adu a tradisional.[2] Ti ebidensia ti linguistiko a pannakaikabagian ket makita iti mapalpaliiw a pakabingayan a panakailasin a saan a naigupit iti panagbulod. Ti henelohiko a pannkaikabagian dagiti pagsasao nga adda ket makibinningayda ti pannkatalinaay, dagitoy dagitilanga iti proto-pagsasao a saan a maipalawag babaen ti pannakairana wenno panagbulod. Ti pannkaikameng iti maysa a sanga wenno grupo iti kaunegan ti pamilia ti pagsasao ket nabangon babaen dagiti pakibingayan a panagbaparo, isu daytoy dagiti sapasap a langa kadagitoy a pagsasao a mabirukan iti sapsap a puonan iti intero a pagsasao. Kas pagarigan, dagiti Hermaniko a pagsasao ket dagitoy ti "Hermaniko" a nakibinningay ti bokabulario ken dagiti gramatiko a langa a naipampamattian nga adda iti Proto-Indo-Europeano a pagsasao. Dagitoy a langa ket naipammatian a dagiti baro nga panagpabaro a napasamak iti Proto-Hermaniko, ti tinaudan ti Proto-Indo-Europeano nga isu idi ti tinaudan kadagiti amin a Hermaniko a pagsasao.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ethnologue: Dagiti pagsasao iti lubong, Maika-16 nga edision". Naala idi 8 Hunio 2010, ISBN 978-1-55671-216-6
- ^ Müller, Max (1862). Dagiti lektura ti siensia ti pagsasao: a naibagbaga idiay Naarian apatakder ti Royal Gran Britania idi Abril, Mayo ken Hunio, 1861 (3rd nga ed.). Londres: Longman, Green, Longman ken ni Roberts. p. 216. "Ti henelohiko a pannakaidasig kadagiti nakaipatakderan dagiti pagsasao nga Aryano, a nakitkita tayo, iti asideg a panangipada iti gramatiko a panagilasin iti tunggal maysa;...."


text:
Wagayway iti California
Ti Oso a Wagayway ket isu ti opisial a wagayway iti estado iti California. Ti nasakbayan daytoy a wagayway ket naipatayab idi 1846 a Gulo iti Oso a Wagayway a makunkuna metten nga Oso a Wagayway.
Ti agdama a wagayway[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna nga opisial abersion iti Oso a Wagayway ket naampunan babaen ti Lehislatura iti Estado iti California ken napirmaan a kas linteg babaen ni Gobernador Hiram Johnson idi 1911 a kas isu ti opisial a naiestaduan a wagayway..[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The Statutes of California and Amendments to the Codes passed at the Thirty-Ninth Session of the Legislature 1911, Chapter 9, p. 6


text:
Nawaya a linaon
Ti nawaya wenno libre a linaon, wenno nawaya ken libre nga informasion, ket ti ania man a kita ti obra, obra iti arte, wenno sabali pay a kinamanagpartuat a laon, nga awanan iti legal a tubeng wenno sungsungbatan a nayetnag wenno nainaig a mangilapped iti wayawaya ti tattao a mangaramat, mangiwaras manen, mangpasayaat, ken mangibingay itoy a linaon. Kapatganna, no ti nawaya a linaon ket mabalbaliwan, manayonan, wenno maibinggas iti sabsabali pay nga obra, ti agresulta nga obra ket nasken a legal a mabalin a maiwaraswaras, a kas kawaya met laeng ti sigud wenno basbassit ti termino ti panangiget ngem ti sigud. Ti nawaya a linaon, addaan man presio wenno iti bassit laeng a bayad, ket nasken a silulukat a mabalin a mabalbaliwan no maipaaramat met laeng ti gagemna.
No ar-arigen, ti nawaya a linaon ket sakupenna amin nga obra a masao a dominio ti publiko (public domain) kasta met dagiti addaan karbengan ti kopia nga obra a dagiti lisensiada ket padayawan ken patalgedanda dagiti wayawaya a nadakamat iti ngato. Agsipud ta ti linteg ket ik-ikkanna dagiti agig-iggem iti karbengan ti kopia iti kabukbukodan a panangtengngel kadagiti putar wenno partuatda, ti addaan karbengan ti kopia a linaon ket masapul a nalawag a maideklara kas nawaya ken/wenno libre, a gagangay a babaen iti panangdakamat wenno panangiraman kadagiti dokumento wenno deklarasion ti pananglisensia iti obra.
Ti maysa nga obra iti dominio ti publiko ket saan a mabalin a lisensiaan agsipud ta ti karbengan ti kopia daytoy ket nagpason wenno naikkaten. Nupay kasta, ti nasao nga obra ket maibilang pay laeng a nawaya a linaon, ta ngarud mabalin nga aramaten iti ania man a panggep wenno pangaramatan.


text:
Kalibo, Aklan
Ti Kalibo ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Aklan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kalibo ket politikal a nabingbingay iti 16 a barbaranggay.[2]
- Andagao
- Bachaw Norte
- Bachaw Sur
- Briones
- Buswang, New
- Buswang, Old
- Caano
- Estancia
- Linabuan Norte
- Mabilo
- Mobo
- Nalook
- Poblacion
- Pook
- Tigayon
- Tinigao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aklan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 1 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Aklan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 1 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Felix IV
Ni Santo Papa Felix IV ket isu ti papa manipud idi 526 aginggana idi 530.
Isu ket nanipud idiay Samnium, ti anak a lalaki ni Castorius. Kalpasan ti ipupusay ni Papa Juan I manipud iti Ostrogodo nga Ari a ani Teodoriko ti Natan-ok, dagiti agbutbutos ti papa ket nagsukoda kadagiti demanda ti ari ken pilida ni Kardinal Felix a kas ti papathe Papa. Ti panagbarabor ni Feix iti ari ket gapuananna ti panagiduron para kadagiti ad-adu a pagsaysayaatan para iti Simbaan.
Isu ket nabutosan kalapsan ti dua a bulan kalpasan ti ipupusay ni Juan I.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Felix IV idiay Wikimedia Commons


text:
Bantay Apo
Ti Bantay Apo ket dakkel a solpatariko, a mabalin nga aktibo nga estratobulkan idiay isla ti Mindanao, Pilipinas. Daytoy ket addaan ti kangato iti 2,954 metro (9,692 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay, daytoy ti kangatuan a bantay iti pagilian a mabirukan idiay nagbaetan ti Siudad ti Davao ken probinsia ti Davao del Sur ti Rehion XI ken probinsia ti Cotabato ti Rehion XII. Ti pantok ket tannaawenna ti Siudad ti Davao iti 40 kilometro (25 mi) ti amianan a daya, ti Siudad ti Digos iti 25 kilometro (16 mi) ti abagatan a daya, ken Siudad ti KIdapawan iti 20 kilometro (12 mi) ti laud.
Ti Bantay Apo ket nadalumpinas ti tuktukna a bantay nga addaan kadagiti tallo a pantok a natuktukan ti 500 metro-wide (1,600 ft) nga abut ti bulkan ng aaglaon ti bassit nga abut ti bulkan a danaw. Ti petsa ti kinaudi a panagbettakna ket di ammo, ken awan ti nakeddengan iti naipakasaritaan a panpanawen.
Ti bulkan ket maysa kadagiti kadayegan papanan dagiti agkalkalay-at ti banatay idiay Pilipinas a ti pantokna, iti natimbeng, ket masapul ti dua nga aldaw tapno maabaot. Ti immuna a nairehistro a panagkalay-at ket idi Oktubre 10, 1880, babaen ti partido nga indaoluan babaen ni Joaquin Rajal, thi Kastila a gobernador ti Davao.
Dagiti linaon
Konserbasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Masna a Parke ti Bantay Apo[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Mayo 9, 1936, ti Bantay Apo ket nairangarang a kas nailian a parke babaen ti Proklamasion Blng. 59 babaen ni Presidente Manuel L. Quezon, ken sinaruno met daytoy ti Proklamasion Blng. 35 ti Mayo 8, 1966 kalpasanna ti Proklamasion Blng. 882 ti Septiembre 24, 1996.[7] Idi Pebrero 3, 2004, thi pannakaaprobar ti Republika Tignay Blng. 9237 ket nangibangon ti Bantay Apo a kas nasalakniban a lugar babaen ti kategoria ti masna aparke nga addaan ti kalawa iti 54,974.87 hektaria (135,845.9 akre); nga adda met dagiti dua a kaaripinagna aa lugar iti 2,571.73 hektaria (6,354.9 akre) ken 6,506.40 hektaria (16,077.7 akre) a kas dagiti paglappedan a sona, a pakaitedan ti pannakataripatona ken dagiti dadduma pay a panggep.[8]
Urayno daytoy ket nairangaran a Masna a Parke, dagiti agdam a a pagkalay-atan a dalan ket nakaro a nawaraan kadagiti basura babaen dagiti awan responsible nga agkalkalay-at, dayto ket manglukat ti waya para iti panagnurunor ti daga iti ballasiw ti kalbon a bakrasna. Adda met dagiti bantay ken sosial a grupo dagiti agkalkalay-at ket sumangsang-atda kalapasan ti Nasantuan a Lawas/Paskua ti Panagungar, ti kaaduan a paset ti panawen a panagkalay-at, a mapmapan tapno agdalus kadagiti naapektaran a luglugar.
Listaan ti Tawid ti Lubong ti UNESCO[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (DENR) ket insingasingda ti Bantay Apo idi Disembre 12, 2009 para iti pannakairamanna iti listaan ti Tawid a Lugar ti Lubong ti UNESCO. Ti bantay ket inkeddeng babaen ti DENR a kas ti sentro ti endemismo idiay Mindanao. Daytoy ket addaan ti kaaduan a dibersidad ti naibatay ti daga a biolohia iti termino ti flora ken fauna ti lugar ti tunggal maysa. Daytoy ket addaan ti tallo a naisangayan a pormasion ti bakir, manipud ti ababa a tropikal a katuduan a bakir, aginggana ti tengnga ti banbantay a kabakiran, ken iti kanungpalan aginggana ti nangato a banbantay a kabakiran.[3]
Flora kenFauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bantay ket pagtaengan dagiti sumurok a 272 a sebbangan dagiti billit, a 111 kadagitoy ket endemiko iti daytoy a lugar. Daytoy ket naamammuan pay a pagtaengan ti maysa kadagiti kadakkelan ng aagila iti lubongs, ti nakaro a naisagmak nga Agila ti Pilipinas, ken isu daytoy ti nailian a billit ti pagilian.[9]
Heotermal nga enerhia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Apo ket maysa a nasayaat a taudan ti heotermal nga enerhiay. Mabirukan daytoy idiay Baranggay Ilomavis, Siudad ti Kidapawan, Amianan a Cotabato, ti Mindanao Geothermal Production Field nga addaan ti maiparuar a bileg iti 106 MW, ket isu laeng ti agdama a kastoy nga estasion ti elektrisidad idiay Mindanao.[10]
Indihenio a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti innem a grupo ti indehenio a tattao nga agtataeng idiay lugar ti Bantay Apo, dagiti Manobo, Bagobo, Ubos, Atas, K’Iagans ken Tagacaolo. Isuda ket nangikeddeng a ti bantay ket sagrado a lugar ken lugar a pagraraeman. Adda met dagiti bilang dagiti henelohia dagiti daulo ti Lumad idiay Abagatan a Tengnga ti Mindanao a mangtugot kadagiti ramutda idiay Bantay Apo. Para kadagiti Lumad, ti termino nga Apo ket naala manipud ti nagan ti apongda a ni Apo Sandawa.[9]
Pannagna nga aktibidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kangato iti 2,954 metro (9,692 ft), ti Bantay Apo ket isu ti kangatuan a bantay iti Pilipinas. Daytoy napintas a pantok ket isu ti kadayegan a pagkalaytan a destinasion iti pagilian.
Adda met dagiti nadumaduma a dalan a tumurong iti pantokna, mangrugi kadagiti probinsia ti Amianan a Cotabato ken Davao. Ti kalakaan a dalan a mapan iti Nailian a Parke ket babaen idiay Siudad ti Kidapawan nga addaan ti natimbeng a pannagna iti 3–4 nga aldaw ti ipapan ken panagsubli. Iti sistema a panangidasig baben ti website PinoyMountaineer.com, ti karigat ti panagkalay-at ket 7 manipud ti 9. Adda met dagiti nadumaduma a mabuya iti dala a mapan a mairaman ti Danaw Venado, maysa kadagiti kangatuan a danaw iti Pilipinas, dagiti solpatara ken dagiti duog nga abut ti bulkan iti asideg ti pantok. Ti bantay ket mabalin a makalay-at iti amin a paset ti tawen wenno mabalin ti agrehistro ken tumipon iti Kalgaw a Panagkalay-at ti siudad wenno ti Tinawen a Pannagna\ Panagkalay-at ti Oktubre.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Philippines Mountain Ultra-Prominence". peaklist.org. Naala idi 2009-06-19.
- ^ (2011-04-06). "The World Factbook - Philippines". Central Intelligence Agency. Naala idi 2011-03-14.
- ^ a b "UNESCO - Masna a Parke ti Bantay Apo ". Konbension ti Tawid ti Lubong ti UNESCO. Naala idi 2011-04-29.
- ^ Montano, Dr. Joseph. "Voyage Aux Philippines et en Malaisie", p. 246. Labrairie Hechette, Paris, 1886.
- ^ Maso, Miguel Saderra. "Dagiti Bulkan ken dagiti Seismiko a Sentro ti Pilipinas", p.27. Department of Commerce and Labor, 1904.
- ^ (2007-10-08). "Dalan ti Bantay Apo/Kidapawan-Magpet (2,956+)". Pinoy Mountaineer. Naala idi 2011-04-23.
- ^ "Nasalakniban a Luglugar ti Rehion 11". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan ti Pilipinas. Naala idi 2011-03-23.
- ^ "Dagiti Salaysay ti Republia Tignay Blng. 9237, Bantay ApoNasalakniban a Tignay ti 2003". Philippine Clearing House Mechanism for Diversity. Naala idi 2011-04-29.
- ^ a b "Bariweswes ti Masna a Parke ti Bantay Apo". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan ti Pilipinas. Naala idi 2011-04-29.
- ^ "Geothermal Operating Sites - Mindanao Geothermal Production Field". Energy Development Corporation. Naala idi 2011-04-29.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bantay Apo idiay Wikimedia Commons
- Programa ti Global a BUlkanismo: Apo
- Institutto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS) Panid ti Bantay Apo
- PinoyMountaineer: Dalan ti Bantay Apo Kidapawan-Magpet
- PinoyMountaineer: Pagkalayatan a dalan ti Bantay Apo Kapatagan-Kidapawan
- Ti Bantay Apo iti Summitpost
- Tentatibo a Listaan ti Tawid ti Lubong ti UNESCO


text:
BitTorrent
Ti BitTorrent ket nagan ti maysa a client application wenno programa para iti torrent, maysa a pangibingay iti file a protocol a peer-to-peer (P2P), a pinarnuay ni Bram Cohen, maysa a programmer. Nadisenio ti BitTorrent a pagiwaras ken pakaiwarasan ti dadakkel a kantidad ti datos ngem saanna nga apektaran ti kunsumo iti taudan a server ken bandwidth wenno pegges ti network.
Ti orihinal nga aplikasion a BitTorrent ket naisurat iti Python a pagiprograma ket ti taudan a kodigona ket nairurar iti babaen ti Lukat a Taudan a Licensia a BitTorrent. Ti nagan a "BitTorrent" ket dumakdakamat iti protocol a pangiwaras, ti orihinal a pang-cliente nga aplicasion, ket ti tipo a file a
.torrent.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- BitTorrent
- BitTorrent Tracker Support
- Bitgle - the bit torrent search engine powered by Google CSE


text:
Papa Simplicio
Ni Santo Papa Simplicio ket isu ti Papa manipud idi 468 AD aginggana idi 10 Marso483 AD.
Isu ket naipasngay idiay Tivoli, Italia, ti anak a lalaki ti umili a nagnagan iti Castinus. Kaaduan kadagiti maipanggep kaniana ket naala manipud iti Liber Pontificalis.
Ni Simplicio ket nangsalsalaknib kadagiti tignay ti Konsilo ti Kalsedonia a mnangsuppiat ti Eutychian herehia, nga isu ket nagobobra a timmultulong ti tatato ti Italia kadagiti panagraraut dagiti barbaro, ken nakakita kadagiti Heruli a yaalsa dagiti mersenario ken nangirangarang ti Odoacro nga ari iti Itali aidi 476, kalpasan ti panagtuangna kenni Romulus Augustulus, ti naudi a Lumaud a Romano nga Emperador. Ti Odoacro ket nagaramid kadagiti bassit a panagsuksukat ti administrasion iti Roma, a natibker ti panagtengtengngel ti Obispona, a ni Santo Simplicio. Isu ket nagobobra a nagtalinaay ti panagturay ti Roma iti Laud
Ni Simplicio ket naipammadayawan para iti panangibangon manen ti simbaan a nainaganan a panagilaglagipan iti birhen ken martir a ni [San Bibiana]].
Ti rambakan nga aldaw ni Santo Simplicio ket ti 10 Marso,[1] ti aldaw nga ipupusayna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martyrologium Romanum (Libreria Editrice Vaticana 2001 ISBN 88-209-7210-7)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Simplicio idiay Wikimedia Commons
- Opera Omnia babaen ti Migne, Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan. Daytoy a silpo ket agtengtengngel pay ti Vita Operaque section babaen ti Libro Pontificali
- "Pope St. Simplicius". Ensiklopedia Katoliko. 1913.


text:
Wikipedia:Awan ti kasisigud a panagsukimat
Dagiti artikulo ti Wikipedia ket nasken a saan nga aglaon kadagiti kasisigud a panagsukimat. Ti insasao a "kasisigud a panagsukimat" ket inus-usar iti Wikipedia a panangitudo kadagiti materiales a kas kadagiti kinapudno, panagpabasol, ken dagiti kapanunotan nga awan kadagiti natalged, ken naipablaak a taudan. Babbaen ti "kaadda", ti kayat a sawen ti komunidad ket ti natalged a taudan ket nasken a naipablaaken ken adda pay laeng a mabirukan iti sadinoman a lugar ti lubong, iti ania man a pagsasao, numan makita iti online, urayno awan ti taudan nga agdama a nainaganan iti artikulo. Dagiti artikulo nga agdama nga awan ti nainaganan a reperensia wenno nagibasaran iti ania man a kita ket mabalin a makatungpal iti daytoy nga annuroten no adda ti maikanada a panagnamnama a ti aniaman a paset ti material ket nasuportaran babaen ti maysa a pannakaipablaak, ken natalged a taudan. Daytoy ket mangiraman kadagiti aniaman a panagusig wenno sintesis ti naipablaak a material nga agserbi a mangiyaddang ti puesto a saan a naiyaddang babaen dagiti taudan. Tapno maipakitam a saanka nga aginaynayon, nasken a makabaelka nga agdakamat ti natalged, naipablaak a taudan a dagus a mainaig iti topiko ti artikulo, ken dagus a mangsuporta ti material a nairepresenta. Daytoy nga annuroten ti kasisigud a panagsukimat ket saan a maipakat kadagiti tungtungan a panid.


text:
Prepektura ti Okinawa
Ti Prepektura ti Okinawa (沖縄県 Hapón: Okinawa-ken?, Okinawa: Uchinaa-ken) ket maysa kadagiti akin-amianan unay a prepektura ti Hapón.[1] Buklen daytoy kadagiti ginasut nga Is-isla ti Ryukyu iti maysa a kawar iti 1,000 kilometro (620 mi) a kaatiddog, a maigay-at iti abagatan a laud manipud ti Kyūshū (ti akin abagatan unay kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapón) aginggana idiay Taiwan. Ti Naha a kapitolio ti Okinawa, ket mabirukan idiay akin-abagatan a paset iti Isla ti Okinawa.[2] Ti naisuppiatan nga Is-isla ti Senkaku (Mandarin: Is-isla ti Diaoyu) ket naiturayan a kas paset iti Prepektura ti Okinawa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okinawa-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 746-747 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Naha" iti p. 686 idiay Liblibro ti Google.


text:
Calatagan, Batangas
Ti Calatagan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calatagan ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Bagong Silang
- Baha
- Balibago
- Balitoc
- Biga
- Bucal
- Carlosa
- Carretunan
- Encarnacion
- Gulod
- Hukay
- Lucsuhin
- Luya
- Paraiso
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Quilitisan
- Real
- Sambungan
- Santa Ana
- Talibayog
- Talisay
- Tanagan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
UTC+03:00
Ti UTC+03:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +03. Iti ISO 8601 ti mainaig nga oras ket naisurat a kas 2015-02-28T02:57:24+03:00.
Dagiti linaon
- 1 Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)
- 2 Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 4 Kitaen pay
- 5 Dagiti nota
- 6 Dagiti nagibasaran
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oras ti Daya nga Aprika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Comoros
- Djibouti
- Eritrea
- Etiopia
- Kenya
- Madagascar
- Mayotte (Pransia) ken Naiwarwaris nga Is-isla ti Taaw Indiano (Bassas da India, Isla Europa, Isla Juan de Nova)
- Somalia
- Abagatan a Sudan
- Sudan
- Tanzania
- Uganda
Pakauna nga Oras ti Akindaya nga Europa (EEFT), wenno Oras ti ad-adayo nga akindaya nga Europa (FET)[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi Septiembre 2011 dagiti sumaganad a lugar iti Akindaya nga Europa ket agus-usar ti UTC+3 iti amin a paset ti tawen:
Alagaden nga Oras ti Arabia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alagaden nga Oras ti Arabia, wenno AST, ken inus-usar dagiti pagilian iti Tengnga a Daya. Daytoy a sona ti oras ket kaaduan iti rehion ti ekuador, awan ti adu a panagbaliw iti kaatiddog ti aldaw iti amin a paset ti tawen, isu a saan a napalpaliiw ti oras ti panagin-inut ti lawag. Ti Alagaden nga Oras ti Arabia ket inus-usar dagiti sumaganad a pagilian:[1]
Dagiti nota:
- Ti akinlaud unay a puntos a ti UTC+03 nga awan ti DST a naipakat ket ti ili ti Rusia iti Baltiysk, idiay Kaliningrad Oblast, iti 19°55′D. Sakbay idi 27 Marso 2011, daytoy idi ti akinlaud unay a puntos ti Sudan, idiay estado ti Laud a Darfur, idiay pagbeddengan ti Chad; Geneina, ti kapitolio ti Laud a Darfur, ken asideg a mabirukan iti dayta a puntos, nga addaan ti longitud iti 22°27' D.
- Ti akindaya unay a puntos a ti UTC+03 nga awan ti DST a naipakat ket ti akindaya unay a puntos ti Saudi Arabia, idiay Akindaya a Probinsia, idiay pagbeddengan ti Oman, nga addaan ti longitud iti agarup a 55°20' D.
Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dati nga Oras ti Moscow, sakbay idi 27 Marso 2011; itan ket UTC+4.[2]
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalgaw nga Oras ti Akindaya a Europa- Terteritorio nga agpalpaliiw kadagiti alagaden ti DST ti Kappon ti Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bulgaria
- Cyprus (mairaman ti Akrotiri ken Dhekelia (Nagkaykaysa a Pagarian) ken Turko republika ti Akin-amianan a Cyprus)
- Estonia
- Pinlandia (mairaman ti Åland)
- Gresia
- Letonia
- Lituania
- Ukrania
- Moldovia
- Romania
- Turkia
Tengnga a Daya - agpalpaliiw kadagiti nadumaduma nga alagaden ti DST[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti akinlaud unay a puntos a ti UTC+03 nga addaan iti DST ket naipakat ket ti akinlaud unay a puntos ti kangrunaan a daga ti Rusia,idiay asideg ti Lavry, Pskov Oblast (27°19' D). Iti las-ud ti kalgaw ti oras a naus-usar idiay (maitunos iti 60°E) ket 33°41' D oitipisikal nga oras, kasla ti agarup a 2 nga oras ken 14 a minuto nga umuna iti pisikal nga oras, a mangaramid ti kadakkelan a paggiddiatan ti oras a naus-usar ken pisikal nga oras para iti UTC+3 iti DST. Daytoy ti pudno a kadakkelan a dagup a pagiddiatan para iti UTC+03 urayno mairaman ti UTC+03 nga awan iti DST.
- Ti akindaya unay a puntos a ti UTC+03 nga addaan iti DST a naipakat ket ti Cape Zhelaniya, Isla Severny, Novaya Zemlya, Rusia (69°06'D). Iti las-ud ti kalamiisan ti oras a naus-usar idiay (maitunos iti 45°D) ket 24°06' L iti pisikal nga oras, kasla ti agarup a 1 nga oras ken 36 a minuto a naud-udi iti pisikal nga oras, ken mangaramid ti kadakkelan a paggiddiatan nga oras a naus-usar ken pisikal nga oras para iti UTC+3 nga addaan iti DST para iti dayta nga oras ti tawen, ngem saan a maipakat iti amin (kitaen ti nota 1 dita ngato).
- Idi Pebrero 8, 2011, ni Ruso a Presidente Dmitry Medvedev ket nagbilin ti pannaka-ukas ti DST idiay Rusia. Babaen ti daytoy a bilin, amin a pagorasan idiay Rusia ket naipauna iti maysa nga oras idi Marso 27, 2011, ngem saaen a maisubli aginggana ti sumaruno nga Oktubre, ket mangaramid daytoy a permanente ti Oras ti Kaliningrad iti UTC+03, ken permanente ti Oras ti Moscow iti UTC+04.
- Addaan idi ti Ukrania iti UTC+2 ken kankanayon nga EEST manipud idi 1992 aginggana idi 2011 (kadagiti tawen ti 1981–89 Kalgaw nga Oras ti Moscow) aginggana idi nanginayon ti Parlamento ti Ukrania ti maysa nga oras "iti teritorio ti Ukrania manipud idi Marso 27, 2011" ken inukas ti DST idi Septiembre 20, 2011 ken de facto a nangaramid ti EEST (UTC+3) ti baro nga alagaden nga oras.[3] Kalpasan ti nakaro a kritisismo manipud ti masa ti midia, idi 18 Oktubre 2011 ti parlamento ti Ukrania ket inukasna ti dati a pangikeddeng.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "AST – Arabia Standard Time". timeanddate.com. Naala idi 31 Agosto 2011.
- ^ "Russia Abolishes Winter Time". Timeanddate.com. 2011-02-08. Naala idi 2011-03-26.
- ^ Inukas ti Ukrania ti panag-usar ti oras ti panagin-inut ti lawag, Kyiv Post (Septiembre 20, 2011)
- ^ "Ti Ukraine ket agsubli iti alagaden nga oras intono Okt. 30 (napabaro)". Kyiv Post. 18 Oktubre 2011. Naala idi 18 Oktubre 2011.


text:
Ramon, Isabela
Ti Ramon ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Ramon ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Ambatali
- Bantug
- Bugallon Norte
- Burgos
- Nagbacalan
- Oscariz
- Pabil
- Pagrang-ayan
- Planas
- Purok ni Bulan
- Raniag
- San Antonio
- San Miguel
- San Sebastian
- Villa Beltran
- Villa Carmen
- Villa Marcos
- General Aguinaldo
- Bugallon Proper (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Here are a few Filipino recipes that I have tried out in my kitchen and would like to share with you. Leave a comment if you have a recipe to share and I will test it. If it’s successful (or even if it’s not) it may make it on this page.
DESSERTS
Sweet Rice with Coconut Jam Topping
Kankanen. Diay inbaliktad nga kunada. No awan ti naaramid mo nga latik, mabalin met nga parabawan ti coco jam.
Rice with Mung Beans Dessert
This is a classic Filipino dessert, ginataan nga balatong. It combines mung beans, sweet glutinous rice and coconut milk for a truly Filipino dessert.
Pearl Tapioca Pudding with Coconut Cream
Ginataan nga sago.
Halo-Halo
No adda ka Canada, minlaka ti agaramid ti halo-halo.
Pichi-Pichi
Kasla palitaw ngem kamoteng kahoy or cassava ti usarem, saan nga diket.
Peach Royale ala Sassy
Diak la ammo no authentic Pilipino recipe daytoy, ngem ti ammok linuto ti pinoy
Kasava Cake
No adda kamoteng kahoy yo, padasen yo met daytoy, kasla bibingka.
Classic Leche Flan, CocoFlan & Pumpkin Flan
Tallo a klase ti leche flan. Diay Classic ket isu ti original nga recipe no kayat yo met nga masabalian bassit ti raman na, padesen yo diay pumpkin ken coconut flavor.
Puto & Kutsinta
Diay kutsinta, nagimas. Aglalo no adda kinayod nga niyog. Diay puto saan pay nga perfect.
Bibingka
American style ngem naimas latta.
Bibingkang Malagkit
Shortcut ti inkiwar nga kankanen. Saan makapakettang nga ikiwar.
MAIN DISHES
Beef with Bittermelon Stirfry
Ingisa nga karne ti baka ken parya.
Mungo: Mung Bean Soup
Balatong nga nasagpawan ti bulong ti parya.
Chicken Bistek 2
Kasla met la diay bistek a baka ngem manok.
Chicken Bistek
Nagimas ngarud ket namindua mi a pinadas.
Filipino Bistek
Daytoy ti orig nga bistek.
Homemade Pork Tocino
Padasen yo ti agaramid ti ‘homemade’ tocino. Baka mabalin yo pay pag negosyohan.
Sassy Sarciado
Sarciado nga karne ti baka.
Pork belly braised with shrimp paste
Binoggoongan nga baboy. Aye, maka pa high blood apo, ngem min imas.
Pinakbet Tagalog
Ingisa nga pinakbet daytoy. Sumarunon to diay Ilocano style nga pinakbet. No adda recipe yo ti inabraw ibaga yo man please ta padasek met.
Fish Escabeche
Prito nga sida nga adda sweet & sour sauce na.
Ampalaya (bitter melon) with Eggs
Sarciado nga parya ken itlog. Naimas saan la nga pammigat.
Chicken Adobo with Potatoes
Adda adobo recipe yo nga masabsabali? Ikabil yo man ditoy comments ngarud ta padasek met.
Chicken Adobo
Maysa pay nga recipe ti adobo.
N.C. Barbeque a cousin to Sisig
Kasla timpla ti kilawen ti awagen da nga N.C. Barbeque ditoy ayan mi. Tinadtad nga lechon.
Roast Pork
Oven lechon.
Pink Tinola
Napintas no pink, ngem no saan mo kayat ti pink, papaya ngarud ti isagpaw mo.
Chicken Tinola
Saan nga roja, ngem awan met latta ti papaya na.
Shrimp & Vegetables Sinigang sa Miso
No adda bangus, naim imas pay.
LP11 – Ginisang Sayote (Pork & Chayote Squash Saute’)
Uray nagum umaan yo nga sayote idi, ket nagimas no nabayag nga saan mo naramanan. Nakarkaro pay no sagpawam ti Ligo sardines sa adu ti digo na.
Sayote with Bagoong
Awan recipe na daytoy, ilambong mo la ta sayote saka ideppel ti boggoong.
Ligo Sardines Sauteed with Bok Choy
Daytoyen tay ingisa nga Ligo ket petsay.
Paksiw na Bangus
Agapuy ka ti adu nga innapoy.
Garlic Fried Chicken by Asi
Prito nga manok nga nai-uper ti suka nga immuna.
Potato & Ground Beef Torta
Naimas lalo no adda mafran nga kadwa na.
Salmon & Eggs
Sarciado manen ngem salmon met tatta.
When the Goat is Away (Chicken Kilawen)
No awan kalding nga maparti yo, mabalin met nga kilawen ti chicken ket.
Spareribs in Sour Soup (Sinigang)
Basta kimmagat ti alsem na ken adu ti digo na, mabalinen!
LP2 – Meat Ball Soup
Albondigas ti awag da. Naimas no nalamek ti panawen.
Drunk Shrimp ala Ting
Nabartek nga pasayan.
Sinigang na Hipon (Shrimp in Sour Soup)
Ket no saan yo met type ti bartek nga pasayan, ket alseman yo ngaruden a ta adda pay maigop.
IMBB 11 – Sinigang na Pata
Aye, sinigang manen!
Shrimps in Coconut Milk
Ket no saan mo kayat ti nabartek wenno naalseman nga pasayan, di ikkam gitta na.
Pinapaitan
Daytoy a ti luto ti ilokano!
Snails Ilokano Style (Leddeg)
Adda met leddeg uray ditoy amerika piman.
Ginattaan nga Paltat (Catfish in Coconut Milk)
Naimas nga isigang ti paltat ngem no kayat mo, mabalin met nga magettaan.
Pork Apritada
Apritada nga baboy.
Chicken, Tomatoes, and Pineapple Stew ala Sassy
Chicken manen, kunam? Ket padasen yo a daytoy sabali nga luto ti chicken.
Pig’s Feet Paksiw
Paksiw nga saka ti baboy.
Humba (Rib Ends Braised in Green Tomato Chutney)
American version ti putahe nga kapampangan.
Anger or Nilaga
Inanger nga oxtails with potatoes and vegetables.
NATNATENG (Vegetables)
Sauteed Bittermelon with Oyster Sauce
Ginisa nga bunga ti parya, awan sagpaw na nga karne. Pang vegetarian.
Grilled Vegetables
Tinuno nga nateng.
Green Beans, Tomatoes & Cilantro Salad
Salad nga utong, kamatis ken cilantro. Naimas no adda buggoong ken kalamansi na.
Lola’s Kamote Salad
Salad nga uggot ti kamote.
Kamote Tops with Olive Oil and Garlic
No nauma kayon ti Kamote salad, padasen yo nga igisa, Italiano style.
Gising Gising
Ginattaan nga utong. Lubias, mabalin met.
Collard & Beet Greens in Coconut Milk OR Swiss Chard in Coconut Milk (Laing)
No awan bulong ti aba, mabalin met nga gittaan uray ania nga bulong.
Dinengdeng
Pasensyaan yon a toy dinengdeng nga kurang kurang ti recado na.
Inlambong nga Sayote
Ideppel mo la ti bogoong, mabalinen.
Ginisang Sayote
Mabalin met nga igisa ti sayote no kayat yo. Naim imas pay no masagpawan ti Ligo sardines.
MERYENDA (snacks)
Siopao Adobo
No adda tedda nga adobo, mabalin yo aramiden nga siopao. Naimas met uray no ania nga palaman ti kayat yo nga ikabil.
Cantaloupe Juice
Naim imas ngem lemonade.
Bibingka
Mabalinen no makaramraman ka unay.
LP8 – Corn Suman with the Clone
Sinuman nga mais.
Pansit Bihon
Saan la nga meryenda, mabalin met nga ipangan ti innapoy para ‘main dish’.
Guinataan
Tambotambong kuna tayo ditoy.
Lumpia
Nalaka laeng agaramid ti Lumpia. Uray ania ti ipalaman, mabalinen.
Green Mangoes
Awan met recipe na. Makapakatay la nga lagipen.
Shumai
Recipe ti intsik ngem kayakayat met ti Pilipino.


text:
Papa Pio IV
Ni Papa Pio IV (31 Marso 1499 – 9 Disiembre 1565), naipasngay a kas ni Giovanni Angelo Medici, ket isu ti Papa manipud idi 1559 aginggana idi 1565.[1] Isu ket naindayegan para iti panangipangulona iti panagpatingga ti Konseho ti Trent.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ George L. Williams, Henelohia ti Papa: Dagiti Pamilia ken Kaputotan dagiti Papa , (McFarland & Company, Inc., 1998), 84.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pio IV idiay Wikimedia Commons


text:
Estancia, Iloilo
Ti Estancia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Estancia ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Lumbia (Ana Cuenca)
- Bayas (Bayas Island)
- Bayuyan
- Botongon
- Bulaqueña
- Calapdan
- Cano-an
- Daan Banua
- Draculan
- Gogo
- Jolog
- Loguingot (Loguingot Island)
- Malbog
- Manipulon
- Pa-on
- Pani-an
- Poblacion Zone 1
- Lonoy (Roman Mosqueda)
- San Roque
- Santa Ana
- Tabu-an
- Tacbuyan
- Tanza
- Poblacion Zone II
- Poblacion Zone III
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Iloilo". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bulusan, Sorsogon
Ti Bulusan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulusan ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Bagacay
- Central (Poblacion)
- Cogon
- Dancalan
- Dapdap (Poblacion)
- Lalud
- Looban (Poblacion)
- Mabuhay (Poblacion)
- Madlawon (Poblacion)
- Poctol (Poblacion)
- Porog
- Sabang (Poblacion)
- Salvacion
- San Antonio
- San Bernardo
- San Francisco
- San Isidro
- San Jose
- San Rafael
- San Roque
- San Vicente (Buhang)
- Santa Barbara
- Sapngan (Poblacion)
- Tinampo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sorsogon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Sorsogon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Loreto, Agusan del Sur
Ti Loreto ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Loreto ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Binucayan
- Johnson
- Magaud
- Nueva Gracia
- Poblacion
- San Isidro
- San Mariano
- San Vicente
- Santa Teresa
- Santo Tomas
- Violanta
- Waloe
- Kasapa
- Katipunan
- Kauswagan
- Santo Niño
- Sabud
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Agusan del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Agusan del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
UTC+06:00
Ti UTC+06:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +06:00. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rusia - Oras ti Yekaterinburg
Sentral nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kazakhstan - Oras idiay Kazakhstan
- Kirgistan - Oras ti Kirgistan
Daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butan - Oras ti Butan
- Banglades
- dati daytoy a naus-usar a kas alagaden nga oras ken ti UTC+07:00 a kas oras a panagin-inut ti lawag idi 2009
- Teritorio ti Taaw Indiano ti Britaniko
- mairaman ti Purpuro ti Chagos ken Diego Garcia
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alagaden nga Oras ti Banglades
- Oras idiay Rusia
- Oras idiay Antartika – adda met dagiti estasion nga agus-usar iti daytoy a sona ti oras


text:
Zachary Taylor
Ni Zachary Taylor (Nobiembre 24, 1784 – Hulio 9, 1850) ket isu idi ti maika-12 a Presidente iti Estados Unidos (1849–1850) ken maysa nga Amerikano a daulo ti milisia. Nangrugrugi a nagayat ti politiko, ni Taylor ket timmaray a kas maysa a Whig iti 1848 a panagbutos to presidente, nga inabakna ni Lewis Cass. Isu ket maysa nga agmulmula ken agtagtagabu ken naikauertel idiay Baton Rouge, Louisiana.
Isu ket naamammoan a kas ti "Narusanger a lakay ken Sisasagana," ni Taylor ket adda ti 40 a tawtawen a karrer ti milisia iti Buyot ti Estados Unidos, a nagserbi ti Gubat iti 1812, ti Black Hawk a Gubat, ken ti Maikadua a Gubat ti Seminole. Isu ket nakagun-od ti kalatakan gapu ti panangidaulona ken panagballigi dagiti tropa ti Almerikano iti Gubat iti Palo Alto ken ti Gubat iti Monterrey idi panawen ti Gubat Mehikano–Amerikano.
A kas presidente, ni Taylor ket nakaparurod kadagiti taga-Abagatan babaen ti panagala ti natimbeng a takder iti banag a panagtagabu. Isu ket nangaw-awis kadagiti nagtaeng idiay New Mexico ken California a manglabas ti entablado ti teritorio ken ken agaramid ti burador ti batay-linteg para iti panakaestado, a nakaaramid daytoy para iti Kompromiso iti 1850.
Ni Taylor ket pimmusay idi Hulio 9, 1850, 16 a bulbulan kalpasan nga immuna anagtakem; daytoy ti maikatlo a kaababaan a termino ti aniaman a Presidente.[b] Naipamatmati nga isu ket pimmusay iti gastroenteritis. Ni Presidente Taylor ket sinarunuan babaen ti Bise Presidentena, a ni Millard Fillmore.
Ni Taylor ket isu idi ti naudi a Presidente a nagtagikua kadagiti tagabu nga isu ket agtaktakem ti opisina. Isu idi ti maikadua ken kinaudi a Whig a nabutosan a presidente, ken ti makadua a naudi a nagserbi a kas presidente; a tinaudi ket ni Fillmore. Ni Taylor ket isu pay idi ti maikadua a presidente a natay bayat nga adda ti opisina, a sinarunona babaen ni William Henry Harrison nga isu ket pimmusay bayat nga agserserbi a kas Presdente idi siam a napalabas a panawen.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti panagtakem ti serbisio ni Taylor ket mairugi koma idi Marso 4, 1849, gaputa daytoy adda ti Dominggo, ni Taylor ket saanna a kinayat ti masapata aginggana ti sumaruno nga aldaw. Ni Bise Presidente Millard Fillmore ket saan met a naisapata iti dayta nga aldaw. Kaaduan kadagiti eskolar ket namatmati a babaen ti Batay-linteg, ti termino ni Taylor ket nangrugi idi Marso 4, urayno isu ket nagsapata wenno saan.
- ^ Ni laeng Presidente William Henry Harrison ken James Garfield ti nagserbi iti basbassit a panawen ngem ni Taylor.