text:
By Mancielito S. Tacadena
VIGAN CITY – Maikkan amin a beterano iti maikadua a gubat ti sangalubongan a taga-Ilocos Sur iti Philhealth cards tapno adda madadaan nga usarenda no agsakitda, daytoy ti inwaragawag ni Vice Governor Deogracias Victor Savellano bayat ti selebrasion ti Maika-67 nga Anibersario ti Ranget ti Bessang Pass a naangay iti Baluarte ditoy siudad idi Hunio 14.
“Lumallakay ken bumaketen dagiti beteranotayo isu a daytoy pannakaiyenrolda iti PhilHealth ti kapintasan a maisaguttayo kadakuada,” kinuna ni Savellano.
Ti provincial government ti mangibaklay iti premium dagiti PhilHealth cards a maiwaras kadagiti beterano.
Bayat ti programa, imbinsabinsa ni Brig. Gen. Arnulfo Bañez (ret.) ti USAFIP no ania ti napasamak kadagidi panawen a simmanglad dagiti Hapones iti Vigan agingga iti panangabak ti grupoda iti Bessang Pass.
Naikkan iti maysa a tribute dagiti maingel iti maikadua a gubat ti sangalubongan babaen ti panangited dagiti estudiante iti rosas iti tunggal beterano, kasukat ti iyawatda a bandera kadagiti ubbing.
Maysa met a re-enactment ti battle of Bessang Pass ti impabuya ti grupo a Buhay na Kasaysayan Group bayat ti programa.
Ti panagballigi dagiti Allied Forces iti ranget ti Bessang Pass ti nangitunda iti pannakarippuog ti puersa ni Hen. Tomoyuki Yamashita, nabirngasan iti Tiger of Malaya.
Kabayatanna, kinuna ni Lt. Gen. Ernesto Carolina (ret), administrador ti Philippine Veterans Affairs Office (PVAO), a kasapulan a maiyistoria manen kadagiti ubbing ti kinapateg ti wayawaya.
“Kasapulan a maiyistoria manen no kasano ti kamaingel dagiti beterano a limmaban iti Bessang Pass tapno saan a malipatan dagiti ubbing ken tapno didanto met bumdeng a mangibuis iti biagda iti kanito nga agpeggad ti wayawaya ti pagilian,” kinuna ni Carolina.
Mainaig iti daytoy, rimmuaren ti “The Freedom of Fighters of Northern Luzon: An Untold Story” a sinurat da Cesar Pobre ken Philip Kimpo ken “Victory in Northern Luzon” ni Cesar Pobre idinto nga adda metten iti imprenta ti “History at Bessang Pass” ni Ben Cal.
Agpapada dagitoy nga inggastuan ti PVAO tapno maiwaras kadagiti biblioteka iti amin a paset ti pagilian.#


c: text/html

text:
Katulagan maipapan ti lisensia ti software
Ti katulagan maipapan ti lisensia ti software ket pangipalagip a katulagan a mangsagut iti lisensia ti software iti mangaramat nagbaetan ti mannurat daytoy a software ken ti mangaramat kadaytoy a software. Makabalin ti mangaramat ti ania man a maitunos iti linteg a nakabuklan wenno "kamaudianan a mangaramat", no pay kasta, sagpaminsan mapanaganan iti "EULA" (pangyababaan nga Inggles iti "End User License Agreement" Katulagan maipapan ti lisensia ti software maipapan ti kamaudianan a mangaramat, nabasa a kas "yula"). Tudtudingan ti katulagan dagiti patingga iti pammalubos a maited ti akinkukua ti software iti mangaramat.
No agbaet ti katulagan iti pagbaetan ti akinkukua ti software (mannurat wenno manlisensia) ken ti negosio wenno nakabuklan ti gobierno, rubeng a maibilang a kas ti mangipangpangruna a katulagan nga adu ti pagsasao (klawsula) nga bugbugtong iti lisensia ken iti kasisigud ti software a mailislisensia.
EULA ken pambalkot ti software[urnosen | urnosen ti taudan]
Agkadua dagiti dadduma nga EULA a maipabasa kadagiti mangaramat iti papel wenno, kadkadawyan iti elektroniko a pamuspusan bayat ti paginstala iti software. Agpili ti mangaramat ti agannugot wenno ti agpaay iti katulagan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Haemodoraceae
Ti Haemodoraceae ket pamilia ti perenial a yerba nga agsabsabong a mula. Daytoy ket sagpaminsan pay a makunkuna iti pagsasao nga Ingles iti pamilia ti "Bloodwort". Daytoy ket nangruna nga Akin-abagatan a Hemisperio a pamilia, dagitoy ket mabirukan idiay Abagatan nga Aprika, Australia ken Baro a Guinea, ken idiay the Kaamerikaan (manipud idiay Abagatan a daya ti Estados Unidos aginggana idiay tropikal nga Abagatan nga Amerika). Ti kalatakan a naam-ammuan ket ti adu a naimuyungan ken ti naisalsalumin a Kangaroo Paws manipud idiay Australia, kadagiti dua nga asideg nga agkabagian a henero ti Anigozanthos ken Macropidia.
Dagiti linaon
Taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema APG II, idi 2003 (di nabaliwan manipud ti sistema APG, idi 1998), ket bigbigenna pay daytoy a pamilia ken ikabilna iti urnos ti Commelinales, iti klade ti commelinids, iti monocotyledon. Ti pamilia ti Haemodoraceae ket inayonnannton dagiti agarup a sangapulo ket innem a subtropikal wenno tropikal a henero a mabirukan idiay akin-abagatan a hemisperio, dua idiay Amianan nga Amerika ken tallo ti naam-ammuan a naimuyongan a henero idiay Europa.[2]
Ti Haemodoraceae ket naidasdasig iti nalalat nga agskusikos a pannakaurnos dagiti bulong a dagitoy ket agsisinnublat , natubbog, dadakkel ken kadawyan nga ensiporma, nga addaan kadagiti intero a pagbabaetan ken paralelo nga ug-ugat.[3] Dagiti bulong ket naabungotan babaen ti baina nga addaan kadagiti nawaya a pagbaetan ken agsisinnublat, agkusikos a pannakaurnos (iti dua a bertikal a rangranggo).
Dagitoy a mula ket hermaproditiko. Dagiti mangimota ket kadawyan a dagiti insekto, ngem mabalinmet a dagiti pay billit wenno sagpaminsan a dagiti bassit a mamalia.Dagiti nadutdotan a sabsabong ket agtubo iti murdong ti ti sanga dagiti bulbulong.
Mabalin a maiyallilaw a mulmula[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino iti Ingles, ti "bloodwort ket mabalin pay a maipakat iti Sanguinaria canadensis (kadawyan a matawtawagan iti Ingles iti "bloodroot") wenno Achillea millefolium (kankanayon a matawtawagan iti yarrow wenno kadawyan a yarrow).
Dagiti henero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Anigozanthos - Kangaroo Paws
- Barberetta
- Blancoa
- Conostylis
- Dilatris
- Haemodorum - Bloodroots
- Lachnanthes
- Macropidia - Black Kangaroo Paw
- Phlebocarya
- Pyrrorhiza
- Schiekia
- Tribonanthes
- Xiphidium
- Wachendorfia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III" (PDF). Botanical Journal of the Linnean Society. 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. Naala idi 2013-06-26.
- ^ Walters, Stuart Max (1986). The European Garden Flora: Pteridophyta, Gymnospermae, Angiospermae. Cambridge University Press. p. 290. ISBN 0-521-24859-0.
- ^ Darlington, William (1853). Flora cestrica: an herborizing companion for the young botanists of Chester County...Pennsylvania. Philadelphia: Lindsay & Blakiston. p. 317. OCLC 4039950
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Haemodoraceae iti Wikimedia Commons
- Haemodoraceae in L. Watson ken ni M.J. Dallwitz (1992 ken ti masakbayan).
- Dagiti pamilia ti agsabsabong a mula
- Dagiti pamilia ti Monocotyledon (USDA)
- Pagbasabasa iti Taksonomia ti NCBI
- Haemodoraceae iti CSDL
- Pakabuklan ti taksa iti Akinlaud nga Australia (144 a naikabkabil


text:
Anggulo
Iti dua a dimension nga espasio, ti maysa nga anggulo ket ti pigura a naporma babae dagiti dua a raya, a tinawtawagan kadagiti bangir ti anggulo, a makibinningay iti sapsap a puntos ti patingga, a tinawtawagan ti bertise ti anggulo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sidorov, L.A. (2001), "Angle", iti Hazewinkel, Michiel, Ensiklopedia ti Matematika, Springer, ISBN 978-1-55608-010-4
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heiberg, Johan Ludvig (1908). Heath, T. L., ed. Euclid. The thirteen books of Euclid's Elements. 1. Cambridge University press.
- Atribusion
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Angle". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Anggulo iti Wikimedia Commons


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Maysa a mangngalap ti natay gapu iti mapapati a panagbettak ti sinindianna a bungbong sakbay a maibatona.
Segun iti report manipud iti polis ditoy, impatay ni Marcelo Somera, agnaed iti Barangay Sabang ditoy dagiti sugatna iti nadumaduma a paset ti bagina gapu iti panagbettak ti bungbong nga iggemna.
Impakaammo ni Isagani Valdez, 35, kalugaran ti biktima ti napasamak iti police station ket iti panagresponde dagiti polis, nadatnganda a natayen ni Somera iti igid ti waig.
Kinuna ni Valdez nga agturong iti baybay idi makangeg iti napigsa a kanalbuong iti waig ket nakitana ti kalugaranna a naipuruak.
Kinuna dagiti polis a posible a nakakita ti biktima iti pangen ti ikan ket sinindianna ti bungbong ngem nagbettak daytoy a saanna pay a naibato.#


text:
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Wen, bunga ti literatura ti kanta, ngem saan nga amin. Kasta ti pammatik. Kasta ti makunak. Kasta ti kapanunotak. Ta adda met dagiti dandaniw a nakatakder iti aspeto dagiti narukod a silaba tunggal binatog (linia) ken nagrima iti katinig, patinig ken dadduma pay. Nupay kasta, adda met ketdi dagiti kanta a nagameran kadagiti tayutay.
Ngem iti panirigak, adda kabukbukodan a gupit ti kanta ken ti daniw. Anansata, addaanda iti komon a talugading, a kas iti agdependeda iti lengguahe wenno balikas a nausar, addaanda iti readers ken listeners ken kabulig ti emosional a naragsak man wenno naliday, ken dadduma pay. Addanda kadagitoy a pagpadaan ken sangsangkamaysa a rikna ken panangapseptar.
Wen, mabalin nga aramiden ti daniw a kanta babaen ti panangikabil iti nota. Kasta met a naindaniwan dagiti liriko dagiti dadduma a kanta a mabalin met nga idaniw no kayat.
Ngem iti paliiwko, ad-adda a dagiti free verse a dandaniw ti maaramid a kanta. Ngem no dagiti dandaniw a narukod ken adda kabukbukodanda a disiplina – agduaduaak a masurot ti taltaluntonenna a dana ti disiplina – posible a mapukaw wenno saan nga ipangag wenno ikankano aglalo no awan pamalpalatpatan ti mangaramid itoy kadagiti narukod a daniw.
Ti disiplina no kasano nga ipresentar iti yan iti pagdumaanda. Daytoy ti bukodko a panirigan. Ti daniw, makatakder a bukodna. Ti liriko (kanta), ket saan ta kasapulanna dagiti istruktura ti musika ken dagiti nota ken masapul a nasayaat ti pannakaurnosna (arrangement).
Mabalin a basaen ti daniw iti napigsa, ngem kadagiti poetry reading, basaen a naulimek wenno iti isip. Kasapulan a maiyebkas ti liriko, malallay wenno maisagawisiw. Ngarud, ti kanta ket masapul a makanta. Kasta met a nasken a madaniw ti daniw.
Ti maysa pay a pagdumaanda, ket ti kinaatiddog. Awan ti ispesipiko a kaatiddog ti daniw, nupay adda dagiti dadduma a disiplina a nasken a marukod-mabilang dagiti silaba wenno bilang dagiti linia. Adda dagiti daniw nga atitiddog la unay kas iti epiko. Ababa laeng ti liriko. Nupay adda metten dagiti atitiddog a liriko a kas kadagiti kanta a rap, agduma latta ti disiplinana. Iti rap, awan sa ti nasagangko a kas naindaniwan no di ket naaramid a kas maysa a pakasaritaan wenno maysa nga istoria.
Kadagiti kallabes nga innak itatabuno kadagiti poetry reading (sadiay UP Baguio ken dadduma pay) ti innak nakapadasan a nakangngeg iti naikanta a daniw. Ni Baguio poet Butch Macansantos ket ikantana imbes nga ibasana ti daniw. Uray dagiti dandaniw nga Ilokano ket naaramid metten a kankanta, kas kadagiti dandaniw ni Ilokano Poet Laureate Dr. Godofredo Reyes. Uray daydi mannaniw Jaime Lucas ket masansan a kantaenna dagiti daniwna iti poetry reading wenno iti pasken nga inatendaranna. (Agkabaddungalankami daydi nagawan ta agpadakami idi a kameng iti GUMIL Pangasinan.)
Ket itay laeng Pebrero 26 iti daytoy a tawen, sadiay New England, inikkanda iti importansia dagiti kanta a kas bunga ti literatura. Ti gunglo ti Poet, Essayist, Novelist (PEN) sadiay ket impaayanda iti pammigbig dagiti limtaw itoy a benneg. Naited kada Chuck Berry ken Leonard Cohen ti Song Lyrics of Literary Excellence. Ni (paboritok) a Bob Dylan a kas makunkuna a “Shakespeare iti rock and roll” ket ni Cohen ti “Kafka of the blues.” Song poem ti pangawagda kadagitoy a dandaniw a para kanta wenno lyric poem ken dadduma pay.
Kas nakunak itay, iti bukodko a panirigan, saan amin, saan a napulpulos nga agpada ti daniw ken ti liriko ta saanda nga agpada iti disiplina.
Daytoy dagiti sumagmamano a paliiwko ken masaok iti daytoy a benneg ti arte. Ketdi, amin nga arte ket addaanda iti kabukbukodan ken agwayway-as a lubong…
Kas kanayonan nga impormasion, immawat itay nabiit ni mannaniw Romulo Baquiran, Jr. ti Southeast Asean Writers Award 2011 sadiay Bangkok, Thailand. Taga Amianan – taga Sto. Tomas, Isabela ken agdama a mangisursuro iti literatura sadiay UP Diliman. Isu ti maika-10 a Filipino nga immawat itoy a pammadayaw; dagitoy dagiti immuna nga immawat: National Artist Nick Joaquin (1980), Gregorio C. Brillantes (1981), Edilberto K. Tiempo (1983), Virginia R. Moreno (1984), Bienvenido N. Santos (1987), National Artist Virgilio S. Almario (1988), Carmen Guerrero Nakpil (1990), National Artist Alejandro Roces (1997), ken Ophelia Alcantara Dimalanta (1999).#


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Nagpullo ti illegal nga aktibidad ti maysa a baket kalpasan a pinalab-ogan dagiti polis iti insayangkatda nga operasion sadiay Barangay Nagrebcan, ditoy nga ili idi malem ti Hulio 17.
Nangiwayat dagiti operatiba ti Sta. Lucia police station nga indauluan ni Chief Inspector Jason T. Nadarisay, OIC, ken Salcedo police station nga indauluan ni Senior Inspector Rogelio Lazo Remiendo, Jr., OIC, iti entrapment operation maikontra ken ni Flor Halos y Fajardo, 60, naasawaan, ken residente iti nadakamat a barangay, gapu iti mapapati nga illegal nga aborsion nga iwaywayatna kadagiti nasikogan a babbai.
Sakbayna, nagturong iti balay ni Halos ti maysa a police asset a nagpammarang a masikog para iti entrapment operation.
Mapapati a pinagtomar ti baket ti police asset iti maysa a tableta ti Buscopan sana imbilin nga ikkatenna ti akinbaba nga aruatna ken panagiddana iti papag.
Limed a nangipatulod ti police asset iti miss call kadagiti agur-uray a polis kas signal iti panangrugin ti aborsion ket dagdagus dagiti pannakabagi ti linteg a simrek iti balay sada inaresto ti baket a nadatngananda a nakaaruat iti guantes ken mangrugin a mangipakat iti aborsion iti asset a nakaidda iti papag.
Nakakumpiska dagiti polis iti uneg ti balay ti maysa a paris ti getteng, alkohol, adult diaper, tallo paris a surgical gloves, tallo a tableta ti 10mg Hyoscine Buscopan, kapas, ken sanitary napkin.
Naipamediko legal ti suspek iti Sta. Lucia District Hospital sa naipan iti police station para iti umisu a disposision ken dokumentasion.#


text:
VIGAN CITY – Gapu iti panageskandalo, panagprobokarna ken panangasultona kadagiti opisial ti barangay a mangpatalna kadakuada nga agkabsat, ken panangitarayna iti paltog ti barangay captain, dakkel a sakit ti ulo ti sanguen ti maysa a maysa a lumugar iti Barangay San Jose, ditoy siudad agsipud ta napilaan iti sumagmamano a kaso a posible a pakaibaludanna.
Kinuna ti kapolisan ditoy a naipaiman iti City Prosecutor’s Office, Vigan City, ti kaso a grave threats, direct assault upon a person and agent in authority, theft ken public scandal maikontra ken ni Jussel Bisquera Paroligan, 26, gapu kadagitoy di maiparbeng nga inaramidna iti barangayda idi sardam ti Hunio 20
Nagramut dagiti kaso iti panangprobokar ni Jerry Bisquera Paroligan, Jr., 26, baro, ken ni Sherly Paroligan McLean, 55, naasawaan, bakasionista iti nadakamat a petsa a nakaisawsawan pay ti kabsatna a ni Jussel.
Saan a nailanad iti report no ania ti gapuna a pinobrokar ni Jerry Paroligan ni McLean ken no kaano ti suspek ti bakasionista.
Mapapati a dinadael pay ni Paroligan dagiti jalousy blades ti tawa da McLean.
Napan naganawa da Barangay Chairman Crispin Pisalbo Filarca ken dadduma pay a barangay officials ngem saanda a napagtalna ni Paroligan.
Ad-adda a kimmaro ti situasion idi simngat ni Jussel Bisquera Paroligan, kabsat ni Jerry, ket dinarupna dagiti barangay officials.
Mapapati a ginammatan ni Jussle Paroligan ti bag a nakaikabilan ti cal. 45 Norinco a paltog ni Barangay Captain Filarca sana intaray.
Bayat ti panagiwayat dagiti nagresponde a polis iti inbestigasion ken pannakipatangda kadagiti opisial ti barangay, nakitada ti maysa a karbine nga addaan iti serial number 3815331 nga addaan iti magazine assembly a nagkarga iti 16 a bala iti igid ti kalsada.
Iti pannakaisurat daytoy, di ammo no asino ti agtagikua iti nasao a karbin.
Naikustodia ti paltog iti Vigan City police station sakbay a naipaima iti PCLO.
Kasta met a saan pay a nabirokan ti cal. 45 ti barangay captain nga intaray ti suspek.
Kabayatanna, pinagbalin ti maysa a retirado a maestro a firing range ti atep a sim ti maysa a maipatpatakder a balay iti Barangay Silag ditoy nga ili idi rabii ti Hunio 22.
Inreport ni Silag Barangay Captain Onofre Velasco iti polis ti napasamak iti kabigatanna ket innagananna ni Rogelio Dayos y Della, 69, bayog, ken lumugar met laeng iti nadakamat a barangay.
Nakarekobre dagiti nagresponde a polis iti uppat a kapsula manipud iti cal. 45 iti bisinidad ti balay ti biktima a ni Manuel Ramil y Fontallas, 27, baro, mannalon.
Impresenta ni Dayos kadagiti polis ti paltogna a cal. 45, certificate of license to own and possess firearm for individual ken certificate of firearms registration para indibidual a naaprobaran idi Hunio 15, 2016.
Saan a nailanad iti report no apay a pinalpaltogan ni Dayos ti atep a sim ti balay ni Ramil.
Naiyendorso ti kaso iti opisina ti barangay captain idinto a naikustodia ti paltog iti Sta. Maria police station.#


text:
Borneo
Ti Borneo (Indones: Kalimantan, Malayo: Borneo) ket ti maikatlo a kadakkelan nga isla iti lubong ken ti kadakkelan nga isla idiay Asia.[1] Iti heograpiko a sentro ti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, no mainaig kadagiti kangrunaan nga isla ti Indonesia, daytoy ket mabirukan iti amianan ti Java, iti laud ti Sulawesi, ken iti daya ti Sumatra.
Ti isla ket nabingbingay kadagiti tallo a pagilian: ti Malaysia ken Brunei iti amianan, ken Indonesia iti abagatan. Sumurk-kumurang a 73% iti isla ket teritorio ti Indonesia. Iti amianan, dagiti estado ti Daya a Malaysia ti Sabah ken Sarawak ket mangbukel ti agarup a 26% iti isla. Iti pay maipatinayon, ti pederal a teritorio ti Malaysia iti Labuan ket mabirukan iti bassit nga isla idiay asideg ti aplaya ti Borneo. Ti naturay nga estado ti Brunei, a mab irukan idiay amianan nga aplaya, ket buklen ti agarup a 1% iti kalawa ti daga ti. Kasumbangir daytoy iti maysa a lugar iti katuduan a bakir ti Amasona, ti Borneo ket pagtaengan ti maysa kadagiti kaduogan a katuduan a bakir iti lubong.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti isla ket ammo kadagiti adu a nagan; iti sangalubongan daytoy ket ammo a kas Borneo, manipud iti Brunei, a naala manipud iti Europeano a historikal a pannkaiyasideg iti pagarian idi maika-16 a siglo idi las-ud ti Panawen ti Eksplorasion. Ti nagan a Brunei ket mabalin nga immuna a naala manipud iti Sanskrito a balikas ti "varuṇ" (वरुण), a ti kayatna a sawen ket "taaw" wennno ti mitolohiko a Varuna, ti "dios ti taaw." Dagiti patneng a taga-Indonesia ket tinawtawagnda daytoy iti Kalimantan, a naala idi manipud iti Sanskrito a balikas ti Kalamanthana, a ti kayatna a sawen ket "isla ti makauram a klima" (tapno maipalawag ti napudot ket naangep a tropikal a klima).[2]
Sakbay iti dayta, ti isla ket ammo kadagiti sabali a nagan. Idi 977, dagiti rehistro ti Insik ket nagrugrugida a nagus-usar iti termino ti Po-ni tapno maibaga ti Borneo wenno Imperio ti Brunei. Idi 1225n daytoy ket naibaga pay babaen ti Insik nga opisial a ni Chau Ju-Kua(趙汝适).[3] Ti manuskrito ti Habanes iti Nagarakretagama, nga insurat babaen ti mannaniw ti korte ti Majapahit a ni Mpu Prapanca idi 1365, ket inbagbagana ti isla a kas ti Nusa Tanjungnagara, a ti kayatna a sawen ket ti isla ti Pagarian ti Tanjungpura.[4]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Borneo ket napalikmutan babaen ti Baybay Abagatan Tsina iti amianan ket amianan a laud, ti Baybay Sulu iti amianan a daya, ti Baybay Celebes ken ti Lingsat Makassar iti daya, ken ti Baybay Java ken ti Lingsat Karimata iti abagatan. Iti laud ti Borneo ket ti Peninsula Malaya ken Sumatra. Iti abagatan ken iti daya ket dagiti isla ti Indonesia: ti Java ken Sulawesi. Iti abagatan a daya ket ti is-isla ti Filipinas.
Addaan daytoy iti kalawa iti 743,330 kuadrado kilometro (287,000 sq mi), daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga isla iti lubong, ken ti kadakkelan nga isla idiay Asia (ti kadakkelan iti kontinente). Ti kangatuan a puntona ket ti Bantay Kinabalu idiay Sabah, Malaysia, ket addaan daytoy iti kangato iti 4,095 m (13,435 ft).[5]
Ti kadakkelan a sistema ti karayan ket ti Kapuas idiay Laud a Kalimantan, ken addaan daytoy iti kaatiddog iti 1,143 km (710 mi). Dagiti dadduma a nangruna a karayan ket mairaman ti Mahakam idiay Daya a Kalimantan (980 km iti kaatiddog (610 mi)), ti Barito idiay Abagatan a Kalimantan (880 km iti kaatiddog (550 mi)), ken Rajang idiay Sarawak (562.5 km iti kaatiddog (349.5 mi)).
Ti Borneo ket addaan kadagiti adu a sistema ti kueba. Kas pagarigan ti Kueba Clearwater, ket addaan kadagiti kaatiddogan a sistema iti sirok ti daga a karkarayan iti lubong. Ti Kueba Deer ket pagtaengan dagiti sumurok a tallo a riwriw a kurarapnit, ken addan kadagiti bunton ti guano iti sumurok a 100 metro (330 ft) iti kapuskol.[6]
Sakbay a ngimmato dagiti pantar ti baybay iti naudi a Panawen ti Yelo, ti Borneo ket paset idi ti nangruna a daga ti Asia, a nagporma nga agraman iti Java ken Sumatra, kadagiti nangato a rehion a gimmay-at iti daya manipud iti agdam nga aldaw nga Indotsina. Ti Baybay Abagatan Tsina ken ti Golpo ti Tailandia ket nagilenned itan ti dati nga ababaw a luglugar ti peninsula. Dagiti ad-adalem a danum a mangisina ti Borneo manipud kadagiti kaarruba a Sulawesi ket nagpawil iti daga a pannakaikapet ti isla, ken nangpartuat daytoy ti pananakaisina dagiti biolohikal a rehion a pagbaetan ti Asia ken Australia-New Guinea, nga ammo akas ti Linia ni Wallace.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "10 largest islands in the world". 10mosttoday.com.
- ^ "Central Kalimantan Province". archipelago fastfact. Naala idi 13 Oktubre 2014.
- ^ History for Brunei 2009, p. 43
- ^ "Naskah Nagarakretagama" (iti Indones). Perpustakaan Nasional Republik Indonesia. Naala idi 13 Oktubre 2014.
- ^ "An Awesome Island". Borneo: Island in the Clouds. PBS. Naala idi 11 Nobiembre 2012.
- ^ BBC-TV: "Borneo", Planet Earth
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ghazally Ismail et al. (eds.) Scientific Journey Through Borneo Series. Universiti Malaysia Sarawak, Kota Samarahan. 1996–2001. * Gudgeon, L. W. W. British North Borneo. Adam and Charles Black, London, 1913.(An early, well-illustrated book on "British North Borneo", now known as Sabah)
- Mathai, J., Hon, J., Juat, N., Peter, A., & Gumal, M. 2010. "Small carnivores in a logging concession in the Upper Baram, Sarawak, Borneo," Small Carnivore Conservation 42: 1–9.
- K M Wong & C L Chan. "Mt Kinabalu: Borneo's Magic Mountain." Natural History Publications, Kota Kinabalu. 1998.
- Dennis Lau. Borneo: A Photographic Journey.
- Stephen Holley. "White Headhunter in Borneo", in Robert Young Pelton, Borneo.
- Mel White: " Borneo's moment of truth", National Geographic Magazine, November 2008.
- Mathai, J. 2010. "Hose's Civet: Borneo's mysterious carnivore". Nature Watch 18/4: 2–8.
- Robert Young Pelton. Fielding's Borneo[1]
- Eric Hansen. Stranger in the Forest: On Foot Across Borneo.
- John Wassner. Espresso with the Headhunters: A Journey Through the Jungles of Borneo.
- Redmond O'Hanlon. Into the Heart of Borneo: An Account of a Journey Made in 1983 to the Mountains of Batu Tiban with James Fenton.
- Charles M. Francis. A Photographic Guide to Mammals of South-east Asia.
- Abdullah, MT. "Biogeography and variation of Cynopterus brachyotis in Southeast Asia." PhD thesis. The University of Queensland, St Lucia, Australia. 2003.
- Corbet, GB, Hill JE. The mammals of the Indomalayan region: a systematic review. Oxford University Press, Oxford. 1992.
- G.W.H. Davison, Chew Yen Fook. A Photographic Guide to Birds of Borneo.
- Hall LS, Gordon G. Grigg, Craig Moritz, Besar Ketol, Isa Sait, Wahab Marni and MT Abdullah. "Biogeography of fruit bats in Southeast Asia." Sarawak Museum Journal LX(81):191–284. 2004.
- Karim, C., A.A. Tuen and M.T. Abdullah. "Mammals." Sarawak Museum Journal Special Issue No. 6. 80: 221–234. 2004.
- Garbutt, Nick, and J. Cede Prudente. Wild Borneo: The Wildlife and Scenery of Sabah, Sarawak, Brunei, and Kalimantan. 2007.
- Mohd. Azlan J., Ibnu Maryanto, Agus P. Kartono, and MT Abdullah. "Diversity, Relative Abundance and Conservation of Chiropterans in Kayan Mentarang National Park, East Kalimantan, Indonesia." Sarawak Museum Journal 79: 251–265. 2003.
- Hall LS, Richards GC, Abdullah MT. "The bats of Niah National Park, Sarawak." Sarawak Museum Journal. 78: 255–282. 2002.
- Nieuwenhuis, A.W. Quer Durch Borneo
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Borneo iti Wikimedia Commons


text:
Biliran, Biliran
Ti Biliran ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Biliran iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Biliran ket politikal a nabingbingay iti 11 a barbaranggay.[2]
- Bato
- Burabod
- Busali
- Hugpa
- Julita
- Canila
- Pinangumhan
- San Isidro (Pob.)
- San Roque (Pob.)
- Sanggalang
- Villa Enage (Baras)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Biliran". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Biliran". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Maysa a nars ti natakawan itay nabiit iti mismo nga ospital a pagtrabahuanna.
Natakaw ti petaka ni Carlina Somera, 33, naasawaan, head nurse ti Metro Vigan Cooperative Hospital ditoy nga ili, a naglaon iti P21,000 a cash ken dokdokumento a mapapati a tinakaw dagiti dua a babbai a nagpammarang a mangiserrek iti pasiente iti ospital.
Segun iti report, inasitgan ti dua a babai ni Somera ket nagsaludsodda no ania ti proseso a maaramid iti panag-dialisis ti iserrekda nga Amerikano a pasiente.
Idi nakapanaw dagiti dua, naduktalan laengen ti biktima nga awanen ti petakana iti nangikabilanna.
Nabigbig ti biktima babaen ti retrato ti maysa kadagiti babbai a suspek a nangala iti petakana.#


text:
Prague
Ti Prague (Tseko: Praha, [ˈpraɦa] ( denggen), Aleman: Prag) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Republika a Tseka. Daytoy ti maika-14 a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa.[4] Daytoy pay ti historikal a kapitolio ti Bohemia. Mabirukan daytoy iti amianan-laud ti pagilian idiay Karayan Vltava, ti siudad ket pagtaengan dagiti agarup a 1.24 a riwriw a tattao, bayat a ti dakdakkelan nga urbano a sona ket naestimado nga addaan iti populasion iti gangani a 2 a riwriw.[5] Ti siudad ket addaan iti temperado a klima, addaan daytoy kadagiti napudot a kalgaw ken nalamiis a panaglalam-ek. Ti Prague ket addaan iti kabassitan a gatad dagiti saan nga agtrabtrabaho iti Kappon ti Europa.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Demographia World Urban Areas" (PDF). Demographia.com. Naala idi 18 Nobiembre 2013.
- ^ Prague Facts & Figures, Population
- ^ "Czech Republic: Major Cities". CITYPOPULATION. Naala idi 13 Mayo 2015.
- ^ "Czech Republic Facts". World InfoZone. Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ Eurostat. "Urban Audit 2004". Naala idi 20 Hulio 2008.
- ^ V Praze je nejnižší nezaměstnanost z celé Evropské unie - iDNES.cz
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Praha iti Wikimedia Commons
Midia a mainaig iti Atla iti Europa iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Prague manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Mapa ti Metro ti Prague
- Ti nangato ti resolusionna iti 360° a panaromiko a ladawan ti Prague, naala idi Mayo 2013


text:
GREGORIO DEL PILAR, Ilocos Sur – Maysa a pastor ti maysa a sekta ti napapatay itay nabiit idiay barangay Concepcion ditoy nga ili.
Nainaganan ti biktima a ni Dickson Onggay, 37, naasawaan, pastor ti Seventh Day Adventist ken prinsipal iti Concepcion Adventist Academy ditoy.
Di pay nabigbig ti pimmatay kenkuana.
Iti inisial nga imbestigasion dagiti polis, rummuar koman ti biktima iti pagtaenganda idi napaltogan ti ulona a puon ti nakatayanna.
Nakarekobre dagiti pannakabagi ti linteg ti maysa a kapsula ken buli ti kalibre 45 iti nakapasamakan ti krimen.
Di pay ammo ti motibo ti pammapatay.#


text:
Saankon a saludsoden no ania ti relihionmo, kailian, ta ti importante kaniak ket no patiem ti kararag wenno saan?
No dika mamati, nasken a mamatika itan. Patiem daytoy ket dakkel la unay iti pagbalbaliwan ti biagmo.
Ta ania ngamin aya ti kararag? Ti kararag ket pannakisao ti maysa nga indibidual iti Namarsua. Mabalin daytoy ket agyaman iti parabur a naited kenkuana, agkiddaw iti tulong: pannakaiwanwan, pannakasaluad, pakaisalakanan ken dadduma pay.
Adtoy ngarud, kailian, ti maysa a pakasaritaan ti maysa nga agtutubo a mamati la unay iti kinabileg ti kararag, ni Belinda.
Addan iti maikatlo a tukad ti sekundaria ni Belinda. Masirib nga agtutubo ta adda latta a kanayon isuna iti honor roll iti klasena.
Tunggal malem nga aggapu iti eskuelaan dumagas iti simbaan tapno agkararag, agyaman iti Namarsua iti parabur a naawatna kadayta nga aldaw. Masipngetanton no agawiden daytoy iti lugarda, iti maysa a kabarobarongan a lugar iti siudad. Nanumo laeng ti pamiliada. Ket tapno makainut, pagpagnaenna ti agtallo a kilometro manipud iti downtown agingga iti lugarda.
Umuna a Biernes ti bulan. Nasipngetan ni Belinda a nagawid ta, a nakimisa pay. Iti pannagnana iti nakipet, nasipnget nga eskinita nga agturong iti balayda, simken kenkuana ti danag. Naynay ngamin a mapasamak ti holdap ken panagabuso dita nga eskinita. Ngem iti kinabayagnan nga agaw-awid iti minalem ken rabii, awan pay laeng iti napadasanna a kinadamsak. Ta no sumreken dita ket irugina metten ti agkararag kabayatan iti inna pannagna.
Iti dandani ungto ti eskinita idi kellaat a nagtibbayo. Adda ti mariparna a lalaki a nakatakder iti tengnga ti dalan a kasla agur-uray iti biktimaenna.
“Jesucristo, apok ken Diosko, isalakannak koma no adda ti pagpeggadak,: inkarkararag ni Belinda. Pinakiredna ti pakinakemna ket saan a naggudeng a nagna.
Maasitgannan ti lalaki. Ngem intuloy latta ni Belinda ti nagna, kabayatan iti inna panagkararag. Nasdaaw pay idi nagpaiigid ti lalaki, ket nasiputanna pay iti panangikupin daytoy ti batangas knife.
Kabigatanna, nagdinamag iti lugarda ti kinaadda ti narames, naholdap ken napapatay iti lugarda. Iti yan ti eskinita.
Nagtibbayo ni Belinda. Maikaliman dayta a biktima ti reyp iti dayta nga eskinita.
Kamalmanna, a naggapu iti simbaan kalpasan ti klasena, kellaat lattan a simmeksek iti panunotna a mapan iti presinto ti polisia. Imbagana nga adda ti nakitana a lalaki iti ilalabasna idi sumipnget.
Impakita dagiti pulis dagiti ladawan dagiti posible a suspetsada. Ngem awan kadagitoy ti lalaki nakitana kadaydi a sumipnget.
Nagpakadan ni Belinda. Rumuar koman idi nataldiapanna iti bulletin board ti ladawan ti maysa kadagiti maan-anup a nakalibas a balud.
“Sir, isu daytoy!” kinuna ni Belinda.
Kabigatanna, napasamak ti saturation drive iti sibubukel a kabarongbarongan a lugar da Belinda ket natiliw ti nakalibas a balud. Inamin ti lalalki nga isu ti akin-aramid kadagiti nagsasaruno a reyp, holdap ken pammapatay iti daydiay a lugar.
Nagregget ni ni Belinda a kasao ti lalaki iti pagbaludan.
“Wen, mairupaanka!” kuna ti lalaki ken ni Belinda.
“Agyamanak ngarud ta saanak a dinangran kadaydi a gundaway, “ kuna ni Belinda.
“Kasano koma a dangranka? Ket no dua a nagtatayag ken nagbabaneg a lallaki iti nangbayabay kenka!”
Nagtibbayo ni Belinda. Awan ti kadduana idi. Ngem apay nga ibaga ti lalaki nga adda dua a lallaki a nangbayabay kenkuana?
Nataldiapan ni Belinda ti agbitbitin a krusipiho ti sangkauggorna a Sto.


text:
Segun ken ni Dr. Tayao, kaaduanna dagiti sintomas ti sakit a naamiris iti bilang ti 158 a nagparikna ket iti Upper Respiratory Tract Infection (URTI) ti kaaduan a nataming maigapu iti panagbaliwbaliw ti klima. Naipaay met dagiti mayataday nga agas a masagsagana a naited kadagiti nagpaagas.
Iti malem, nagmiting dagiti kameng ti 4P’s (Pantawid Pamilyang Pilipino Program) iti nasao a barangay. Napagsasaritaan iti naan-anay a panangannurot dagiti benepisiario ti 4P’s tapno matun-oyan ti husto a panggepna nangruna kadagiti maseknan nga ubbing. Nayadal pay kadakuada ti konsepto ti Family Planning. Naited pay ti Birth Plan Form kadagiti agdadagsen nga inna. Naglektiur iti nasao a development session da Mrs. Gloria Sesuca ken Mrs. Elvira Satumba, agpada a pannakabagi ti RHU Cabugao iti pakaseknan ti programa ti 4P’s.
Naregget met a nakikaysa dagiti Barangay Health Workers (BHW), Barangay Nutrition Scholars (BNS) babaen ti panangtarabay kadakuada ni Barangay Captain Robertson “Bongbong” Gorospe. Indauluan ti agkabannuag a kapitan dagiti kalugaranna a nangipeksa ti panagyamanda iti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kadaytoy a programa ti salun-at iti Opisina ti RHU Cabugao. Innayon ti Punong Barangay a dakkel ti naitulong ti serbisio-medikal kadagiti kalugaranna iti pannakatamingda/pakalag-ananda unay no idilig iti kinangina ti panagpaagas ita no addaan ti sakit ti maysa a bumarangay.
Nagasistir met dagiti pannakabagi ti RHU Cabugao a da Mrs. Teresita Bana, Miss Jennifer Rabor, Miss Rachelle Serrano, Miss Pamela Raquenio, ken Miss Angelica Jzarine B. Sunio. # (Web In-Action)


text:
Tao (sebbangan)
Ti tao (Homo sapiens[3][4][5]), ti is-isu a sibibiag a kamkameng dahiti henero a Homo, ket dagiti mamalia iti primado nga urnos a nagtaud manipud idiay Aprika, a dagitoy ket nakaabotda ti anatomiko a modernidad idi agarup a 200,000 tawtawen ken nangipakiatta ti napno a moderno a panagkukua idi agarup a 50,000 tawtawen.[6]
Ti linia ti tao ket nagtaud manipud iti kinaudi a sapasap a kaputotan iti tsimpanse idi agarup a 5 a riwriw a tawtawen idiay Aprika, a nagbalin iti Australopitekus ken dimteng iti henero a Homo.[7] Dagiti immuna a sebbangan ti tao a rimmuar idiay Aprika ket ti Homo erectus, ti Aprikano a pannakaiduma a, kimadduaan ti Homo heidelbergensis, ket naikapanunotan nga isu ti kaasitgan a kaputotan iti moderno a tattao.[8][9] Dagiti Homo sapiens ket nagrugida a nangtagtagitao kadgiti kontinente, simmangpetda idiay Australia idi agarup a 40,000 tawtawen, ti Kaamerikaan idi agarup a 15,000 a tawtawen, ken dagiti adayo nga is-isla a kas ti Hawaii, Easter Island, ken Madagascar idi nagbaetan ti 300 AD ken 1200 AD a tawtawen. Idi agarup a 10,000 a tawtawen ti tattao ket nagrugida a nagsanay ti sedentario nga agrikultura a nagpaamoda kadgiti mula ken ayup a nangipalubos ti nakaro a panag-adu ti populasion iti lubong. Nupay ti panagrang-ay dagiti pinatary ti sungrod a teknolohia ken dagiti baro a pamay-an para iti panagrang-ay ti salun-at idi maika-19 ken maika-20 a siglo, ti populasion ti táo ket imadadu pay manen. A adda dagiti agmaymaysa a pannakaiwarwaras kadagiti amin a kontinente malaksid ti Antartika, ti tattao ket maysa a kosmopolitan a sebbangan. Manipud idi Nobiembre 2011[pabaroen], ti populasion ti táo ket nakarkulo idi ti nagbaetan ti 6.97 [10] ken 7 a bilion.[11]
Ti tattao ket naidasig babaen ti kaadda ti maysa a dakkel nga utek a maigiddiat ti kadakkel ti bagi, nga adda ti naisangsangayn a nsayyat ti panakarang-ayna a neokortesa, sakbay ti sango a kortesa ken dagiti temporal a rutong, a makaaramid kaniada a makabael kadagiti narigat a maaw-awatan a panagrason, pagsasao, introspesion, panagpadles ti parikut ken kultura babaen ti sosial a panagadadal. Daytoy a kapasidad ti sirib, a mairaman ti panagampon ti dua a saka a panaggunay a mangwaya dagiti ima para iti panagiggem dagiti banbanag, ket nakapalubos dagiti tao' ti kaaduan a panagusarda kadagiti ramit kadagiti ania man a sibibiag a sebbangan iti Daga. Ti tattao ket is-isu laeng ti sibibiag a sebbangan nga ammona ti agaramid ti apoy ken agluto ti makan, ken ti is-isu pay nga ammo a sebbangan nga agkawes ken agpartuat ken agusar kadagiti nadumaduma a teknolohia ken dagiti arte. Ti panagadal ti tattao ket ti sientipiko a displina iti antropolohia.
Dagiti tao ket naisangsangayanda nga umampon ti panagusar kadagiti sistema ti simbolo a panagisarita a kas ti pagsasao para iti bukod a panagiyebkas, ti panakisinnukat ti kapanunotan, ken organisasion. Dagiti tao ket makapartuatda kadagiti narigat a maawatan a sosial nga estruktura a buklen dagiti adu nga agtitinnulong ken agsisinuppiat a grupo, manipud dagiti pamilia ken dagiti sapot ti kinabagian aginggana dagiti estado. Ti sosial a panakibiang a nagbaetan dagiti tao ket nakapatakder ti nawatiwat a kinaduma dagiti pateg, alagaden a sosial, ken dagiti rito, a no iraman amin dagitoy ket agporma ti batayan ti kagimongan ti tao. Dagiti tao ket naamammon para kadagiti essemda a makaawat ken mangimpluensia ti bukodda nga enbironmento, snga agsuksukisokda ti panagipalpalawag ken mangiturturong ti penomena babaen ti siensia, pilosopia, mitolohia, ken relihion.
Etimolohia ken panagilawlawagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panakaduktal ken panagadal iti posil dagiti kaputotan iti moderno a tattao the kayat a sawen ti balikas a "tao" ket nagbalbaliw, a kas ti dati a nalawag a a beddengan a nagbaetan ti tao ken sunggo ket napusasaw, a tattan ket bukbuklen dagiti nadumaduma a sebbangan. Tatta nga aldaw para iti sientipiko a panagusar ti "tao" ket mabalin a mangitudo ti ania man a kameng ti henero ti Homo. A maipanayon ti kaunegan ti Homo sapiens, adda dagiti paggiddiatan a nagbaetan ti anatomiko a moderno a Homo sapiens ken Arkaiko a Homo sapiens, ti kasapaan a kameng ti posil iti sebbangan. Sagpaminsan a dagiti grupo a kas ti Neandertales ket naidasigda a kas maysa a subsebbangan iti Homo sapiens - Homo sapiens neanderthalensis. Nupay kasta, iti inaldaw a panagusar, ken iti daytoy nga artikulo, ti balikas a "tao" ket sapasap a mangitudo ti is-isu laeng a sibibiag a sebbangan ti henero ti - anatomiko ken moderno a panagtagtagikua ti Homo sapiens. Ti silulukat a saludsod a maipanggep kadagiti awanen nga subsebbangan ket masakupanto bassit. Dagiti posil ti tao ket nasakupan idiay artikulo ti "Homo", ken dagiti artikulo a maipanggep ti agmaymaysa a sebbangan ti henero.
Ti Ingles a panagilasin a tao ket maysa a Tengnga nga Ingles a binulod a balikas manipud ti Daan a Pranses humain, a kamaudianan a manipud iti Latin hūmānus, ti panangilasin a porma iti homō "lalaki". Ti panagusar ti balikas a ka maysa a pagnagan (ng adda ti ad-adu ngem maysa: tattao) ket napetsaan idi maika-16 a siglo.[12] Ti patneng nga Ingles a termino lalaki ket mabalin a sapasap a mangitudo ti sebbangan (sinonimo para iti sangkataoan), ken mabalin a dati a mangitudo ti naisangsangayan nga agmaymaysa iti ania man kadagitoy a sekso. Ti kinaudi a panagusar ket nabaak tattan.[13] Ti sapasap a panagusar ti termino a "lalaki" ket maapapday, a maiparabor a maireserba a mangipatudo para iti maysa a manakman a lallaki. Ti balikas ket manipud iti Proto-Hermaniko *mannaz, manipud iti Proto-Indo-Europeano (PIE) a ramut*man-.
Ti sebbangan a binomio Homo sapiens ket inaramid idi babaen ni Carl Linnaeus iti obrana idi maika-18 a siglo aSystema Naturae, ken isu ti bukodna a lektotipo a pagkitaan.[14] Ti sapasap a nagan a Homo ket maysa a naadal a naala manipud iti Latin idi maika-18 a siglo homō "lalaki", a dimtengan ti "naindagaan a parsua" (Daan a Latin hemō, maysa a kabagian ti Daan nga Ingles guma "lalaki", manipud ti PIE *dʰǵʰemon-, a kayatna a sawen ket 'daga').[15] Ti sebbangan a nagan a sapiens a kayatna a sawen ket "nasirib" wenno "nasaririt".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Groves, C.P. (2005). Wilson, D.E.; Reeder, D.M., dagiti ed. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (Maika-3 nga ed.). Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4. OCLC 62265494.
- ^ Global Mammal Assessment Team (2008). "Homo sapiens". Nalabbasit a Listaan dagiti Naipangta a Sebbangan. Bersion 2013.2. Internasional a Kappon para iti Korserbasion ti Katutubo. Naala idi 6 Abril 2014.
- ^ Goodman M, Tagle D, Fitch D, Bailey W, Czelusniak J, Koop B, Benson P, Slightom J (1990). "Ti ebolusion ti primado ti lessaad ti DNA ken ti panakaidasig dagiti hominido". J Mol Evol. 30 (3): 260–266. PMID 2109087. doi:10.1007/BF02099995.
- ^ "Hominidae Classification". Website ti Dibersidad dagiti Ayup @ UMich. Naala idi 2006-09-25.
- ^ hŏmo săpĭens, săpĭo. Charlton T. Lewis and Charles Short. Latin a Diksionario iti Proyekto Perseus.
- ^ McHenry, H.M (2009). "Ebolusion ti Tao". Iti Michael Ruse & Joseph Travis. Ebolusion: DagitiImmuna nga Uppat a Bilion a Tawtawen. Cambridge, Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University Press. p. 265. ISBN 978-0-674-03175-3.
- ^ Tattersall, Ian & Jeffrey Schwartz. 2009. Ebolusion iti Henero a Homo. Tinawen a Panagrepaso iti Daga ken Planetario a Siensia. Tom. 37: 67-92. DOI: 10.1146/annurev.earth.031208.100202
- ^ Antón, Susan C. & Carl C. Swisher, III. 2004. Ti Nasapa a Pannakaiwarwaras iti homo manipud idiay Aprika. Tinawen a Panagrepaso ti Antropolohia. Tom. 33: 271-296. DOI: 10.1146/annurev.anthro.33.070203.144024
- ^ Trinkaus, Erik. 2005. Nasapa Moderno a Tattao. Tinawen a Panagrepaso ti Antropolohia. Tom. 34: 207-30 DOI: 10.1146/annurev.anthro.34.030905.154913
- ^ "Populasion ti Lubong Clock". Census.gov. Opisina ti Senso ti Estados Unidos, Dibision ti Populasion. Naala idi 2011-11-02.
- ^ Roberts, Sam (31 Oktubre 2011). "Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket Nagireporta kadagiti 7 Bilion a Tattao, ngem dagiti Dadduma ket saanda a Nagnamnama iti Daytoy". The New York Times. Naala idi 2011-11-07.
- ^ OED, s.v. "human".
- ^ Ti OED maikapanunot a baak a ti kapanunotan a "ti maysa a pannakaidasig nga agpada a maipakat para iti naisangsangayan nga agmaymaysa iti aniaman kadagitoy a sekso", a dumakamat ti maysa a taudan idi 1597 a kas ti kinaudi a (Ti Apo ket adda laeng ti maysa paris ti tao idiay Paraiso.) bayat nga agtultuloy a lumagda ti kapanunotan "a kas sapasap wenno inganat inggana a pannakaidasig" a kas ti agdama iti Ingles.
- ^ Spamer, E. E. (1999). "Know Thyself: Responsible Science and the Lectotype of Homo sapiens Linnaeus, 1758". Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia. 149: 109–114.
- ^ Porkorny (1959) s.v. "g'hðem" pp. 414–416; "Homo." Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. 23 Sep. 2008. "Homo". Dictionary.com.
Dagiti pay mabasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Freeman, Scott; Jon C. Herron, Evolutionary Analysis (4th ed.) Pearson Education, Inc., 2007. ISBN 0-13-227584-8 pages 757–761.


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Iti baet ti nainget a kampania ti kapolisan a gun ban, naiwayat latta ti panaghold-ap ken pammaltog iti daytoy nga ili.
Maysa a negosiante a babai ti hinold-ap dagiti armado a lallaki iti provincial road a saklaw ti Poblacion Sur ditoy idinto a napaltogan ti maysa a residente iti Danuman iti daytoy met laeng nga ili.
Inreport ni Leonida Cabradillla, 43, naasawaan, residente iti Poblacion Sur ditoy nga intaray dagiti hold-aper ti kuartana, ti alahasna nga agpateg iti P150,000, PCIB check nga aggatad iti P12,000 ken dadduma pay a napapateg a dokumento.
Segun iti inbestigasion, agawiden ti biktima a nakalugan iti chop-chop motorcycle ket agdaldaliasat iti provincial road a saklaw ti Poblacion Sur idi dinungpar dagiti suspetsa a naglugan iti Honda XRM motorcycle ti likud ti luganna.
Nagsardeng ti biktima ngem pinaturongan dagiti suspetsa iti paltog sada sinibbarut ti bagna a nakaipalaonan ti kuarta, alahas, tseke ken dadduma pay a dokumento.
Naglibas dagiti suspetsa iti laud a direksion a sumalpot iti national highway.
Nangipatulod dagiti polis ditoy iti flash alarm ken nagsawarda ngem saanda a nasarakan dagiti hold-aper.
Kabayatanna, pinaltogan ti di nabigbig a tao ni Simplicio Soria, 44, naasawaan, residente iti Danuman West ditoy itay lawasna.
Segun iti report, iluklukat ti biktima ti sango a ridaw ti pagtaenganda idi manipud iti kasipngetan timpuar ti suspetsa sana pinaltogan ti biktima.
Nagsagaba ti biktima iti sugat iti bakrangna ket naitaray iti Central Ilocos District Hospital.
Shotgun ti mapapati a naaramat iti pammaltog.
Di pay ammo no ania ti motibo ti pannakapaltog ti biktima.


text:
Iti panagtrabahok iti barko, naadak dagiti nadumaduma a puerto iti Visayas ken Mindanao a pagsangladan ti luganmi. Saan gayam a maatiw ti pagiliantayo iti natural a kinapintasda, Manong Danny.
Pinaginanak ni tatang iti talon. Binulan a paw-itak iti sustentona.
Pinadasko ti nagaplay iti Celebrity Cruises. Kalpasan ti makabulan, adda pakaammo nga agreportak iti Celebrity Cruises. Imbagada nga isubmiterko dagit orihinal a papelesko. Nagbakasionak iti trabahok tapno isaganak dagiti papelesko.
Kalpasan ti makabulan, nakaawatak iti tawag a mangrugiak nga agtrabaho iti MV Horizon, maysa a barko ti Celebrity Cruises. Maysa met laeng pampasahero a barko a kas iti dati a nagtrabahuak.
Adda pannakaikawak idi damok iti baro a trabahok ta manmano ti masarakak a padak a Pinoy. Naistrikto dagiti superiorko. Bassit la a kamali ket maungtannak. Ngem adayo nga amang a nasaysayaat daytoy pagtrabahuak ta malaksid a dakdakkel ti sueldok, naadakak pay dagiti ganggannaet a pagilian a diak pulos ninamnama a mabaddekan.
Dimmakkel ti naipaw-itko a kuarta ken ni tatang, Manong Danny.
Kalpasan ti walo a bulan a kontratak, nagsubliak ditoy Pilipinas. Napalalo a ragsak ti amak a nakakita kaniak. Kinunana a dakkel ti nagbaliwan ti pammagik.
Naragsak met dagiti barkadak nga immay nangsarabo kaniak. Pinainomko ida iti naingel nga arak nga inrantak nga inyawid para kadakuada.
“Talaga nga asensokan, g’iem,” kinuna ti maysa a kapatadak.
“Suerte laeng, g’iem,” insungbatko.
Kalpasan ti dua a bulan a bakasionko, adda naawatko a mensahe nga agreportak iti trabahok. Iti MV Infinity, sabali a barko ti Celebrity Cruises ti pagtrabahuak. Dakdakkel daytoy ngem iti immuna a barko a nagtrabahuak. Agdaliasat daytoy iti nadumaduma a paset ti Atlantic Ocean ken iti Pacific Ocean. Agkarga met laeng kadagiti pasahero ken turista a mapan iti sabali a pagilian ken isla.
Adda pay gundaway a napankami iti Hawaii. Nagbayagkami ditoy ta agsublisublikami kadagiti nadumaduma nga isla ti Hawaii. Magustuan dagiti turista a pasiaren dagiti naipattopattok nga isla a pakasarakan kadagiti napanayag a buya ti nakaparsuan. Wen, Manong Danny, adu dagiti ganggannaet a pagilian a naadakak. Kaarigko ti turista nga agalla-alla kadagiti nadumaduma a pagilian.
Tapno maliwliwa ti amak, inggatangak iti motorna tapno adda paglugananna. Ngem nadamagko a makaadayo metten ni tatang nga agpasiar. Makadanon payen iti estasion ti radio DZTP iti Candon City. Kunada nga adu kano metten ti gagayyemna a chicks ngem diak patien ta saan a naguapo ni tatangko. Itarayan la ketdi dagiti babbai no agdaton kadakuada. Ngem ala, binay-ak lattan ni tatang no dayta ti pagragsakanna. Panawen metten a sagrapenna ti nam-ay a naipaidam kenkuana iti napalabas.
Babaen ti kaasi ti Apo a Namarsua, naragpatko met laeng ti balligi nga inarapaapko iti biagko. Ngem akuek a diak koma nagun-od ti balligi no awan dagiti tattao a di agpangadua a tumulong iti padada a tao. Diakto makasubsubalit ken ni Heneral Villanueva ken ti junior officerna a nangtulong kaniak iti iseserrekko iti pagtrabahuak a barko. Dakkel unay nga utangko a naimbag a nakem kadakuada iti daytoy agdama a sasaadek iti biag.
Ditoyen ti paggibusan ti pakasaritaan, Manong Danny. Agyamanak la unay iti anusmo a nangibasa daytoy a suratko. Adtoyak a mangibati ti naimbag a malemyo amin a padapada nga awan ti labasna. Ni Apo Dios ti adda koma kadatayo.
‘toy nagsurat,
Franco
Pattiqui, Santa Cruz,
Ilocos Sur


text:
BAGUIO CITY – Maysa nga opisial ti Philippine Army a nakabase iti umuna a distrito ti probinsia ti Ilocos Sur ti naitudo a kangrunaan a suspetsa iti pannakapapatay ti maysa a coordinator ti gunglo a tumultulong kadagiti mannalon iti Ilocos ken Cordillera.
Impakaammo ti Cordillera Human Rights Alliance a segun iti report manipud iti San Esteban police ti Ilocos Sur, naitudo a ni Capt. Joel Castro ti 50th Infantry Battalion kas kangrunaan a suspetsa iti pannakapapatay ni Jose “Pepe” Manegdeg, coordinator ti Rural Missionaries of the Philippines in the Cordillera and Ilocos.
Kanaig daytoy, kinuna ni Maj. Ferdinand Razalan, spokesperson ti Northern Luzon Command, a nakasagana ti NolCom a mangawat iti aniaman nga inbestigasion maikontra ken ni Castro.
Impresenta ti CHRA ti kopia iti report ti San Esteban police bayat ti maysa a forum a naangay ditoy siudad itay nabiit.
Kinuna ni Atty. Randy Kinaud, secretary general ti CHRA, nga intudo ti maysa a saksi ni Castro a nangpapatay ken ni Manegdeg.
Segun iti di nainaganan a saksi, lima ti kadua ti suspetsa idi paltoganna ni Manegdeg.
Kabayatanna, naammuan iti San Esteban police a dati a naka-assign ni Castro iti military intelligence ti 50th IB.
Segun pay iti police, nabigbig ni Castro babaen ti cartographic sketch ti suspetsa a nangpaltog ken ni Manegdeg.
Maipalagip a kagapgapu ni Manegdeg iti seminar nga inangay ti Ilocos Human Rights Advocates iti maysa a beach resort iti Apatot, San Esteban, Ilocos Sur ket agur-uray iti luganna nga agpa-Manila apaglabes ti alas 10 ti rabii ti Nob. 28, 2005, iti Sitio Musoc, Barangay San Nicolas idi mapasamak ti pammapatay.
Kinondena dagiti militante a grupo ti pammapatay a kinunada nga insayangkat ti grupo a paramilitary.
Segun iti nangitulod ken ni Manegdeg, kiniddaw daytoy nga aguray agingga iti makalugan.
Kinuna ti saan a nainaganan saksi a maysa a van a naggapu iti amianan a direksion ti nagsardeng iti sanguanan ti tricycle sa nag-U-turn. Rimmuar ti maysa a lalaki ket nagturong iti waiting shed a yan ti biktima bayat a makipatpatang babaen ti selponna. Kalpasanna, imbolsana ti selpon ket inasutna ti paltogna.
Segun pay iti saksi, pinadas ti biktima ti nagtaray idi makitana ti suspetsa nga umas-asideg.
Dinagdagus metten ti saksi a pinakaskas ti tricycle nga immadayo kalpasan a nakangeg iti putok.
Kinuna ni Kinaud a pagyamananna ta adda saksi a nagtured a mangted iti impormasion tapno mabigbig ti suspetsa.
Dinayawna met ti polis gapu iti panangruk-atda iti nasao a report.


text:
Armen Dzhigarkhanyan
Ni Armen Dzhigarkhanyan[a] (Armenio: Արմեն Ջիգարխանյան; panangibalikas [dʒiɡɑrxɑnjɑn]; Ruso: ApMeH ДжиrapxaHяH;[b] Oktubre 3, 1935) ket Armenio ken Ruso (dati a Sobiet) nga aktor.
Naiyanak ken dimmakel idiay Yerevan, ni Dzhigarkhanyan ket nangrugi nangiladawan kadagiti akademiko ken Ruso a teatro ti siudad, sakbay a napan idiay Moscow tapno agtuloy ti panangiladawann iti entablado. Manipud idi 1960, isu ket nagparang kadagiti adu a bilang ti pelikula ti Armenia. Nagbalin isuna a popular kadagiti tawen ti 1970 kadagiti nadumaduma a papel nga inladawanna kadagiti pelikula ti Sobiet a kas ti The New Adventures of the Elusive Avengers (1968), ti simmaruno a The Crown of the Russian Empire, or Once Again the Elusive Avengers (1971) ken The Meeting Place Cannot Be Changed (1979). Kalpasan kadagiti gangani a 30 a tawen iti entablado ti teatro ti Mayakovsky, ni Dzhigarkhanyan nangisuro idiay VGIK ken nagpundar isuna idi 1996 ti bukodna a teatro ti drama idiay Moscow.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ПpaBилa жизHи ApMeH ДжиrapxaHяH". Esquire Russia (iti Ruso). Naala idi 13 Enero 2014.
- ^ Chorekchyan, Khachatur (2005). "Russkaya Amerika". Russkaya Amerika (iti Ruso). Naala idi 2 Abril 2014.
ApMeH ДжиrapxaHяH иMeeT ceйчac rpaждaHcTBo Poccии и CШA.
- Dagiti nota


text:
CANDON CITY – Nasugatan ti agina idi nakidinnungpar ti motorsiklo a naglugananda iti maysa a service vehicle iti asideg ti city hall ditoy a siudad.
Segun iti report manipud iti polis ditoy, agpaabagatan ti XRM a minaneho ni Sheree Ann Antonio, residente iti Barangay Angkileng, Sta. Lucia, Ilocos Sur, kaluganna ti anakna a ni Allysa, 7, idi mapapati a nagpakannigid ti multicab a minaneho ni Barangay Captain Rufino Singlitan, residente iti Man-atong, Suyo, Ilocos Sur a puon ti nagdinnungparan dagiti dua a lugan.
Nayospital dagiti agina gapu iti sinagrapda a sugat.#


text:
Narvacan, Ilocos Sur-“Iti daytoy nga aldaw ket isu ti makunkuna a ‘certified seeds distribution program,’ ditoy ili mi a Narvacan.” Daytoy ti nabatad a kinuna ni Municipal Agriculturist Conrado Molina ti interview iti radyo DZTP kenkuana itattay bigat.
Naammuan kenni MR. Molina a tinawen nga ar-aramiden iti LGU ti narvacan, babaen ti liderato ni Mun. Mayor Edgardo Zaragoza ken daytoy metten ti maika-13 a tawen a programa.
KInuna ni Molina a maiwaras dagiti certified a bin-i nga irik a libre a maited kadagiti mannalon iti Narvacan.
Kinuna nga adda ti naggapu a subsidy iti national government ngem adda met sabali met a subsidy ti aggapu ti LGU a 50%, tapno ad-adda a matulungan dagiti farmers.
Naammuan a 10 a kilo ti tunggal mannalon tapno mawarasanda amin ken agdagup ti nasurok ti 4,000 ti mannalon iti daytoy nga ili.
Naammuan pay kenni Molina nga agdagup ti 1,200 a bags ti certified seeds ken ti pakaimulaanna a kalawa daytoy 1,200 nga ektarya.
Naammuan a ti pannakaiwaras ti nasao a bini-i ket babaen kadagiti municipal officials babaen ti panangidaulo ni Municipal mayor Edgar Zaragoza.
Jeff Barredo


text:
San Fabian, Pangasinan
Ti San Fabian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Fabian ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Ambalangan-Dalin
- Angio
- Anonang
- Aramal
- Bigbiga
- Binday
- Bolaoen
- Bolasi
- Cayanga
- Gomot
- Inmalog
- Lekep-Butao
- Longos
- Mabilao
- Nibaliw Central
- Nibaliw East
- Nibaliw Magliba
- Palapad
- Poblacion
- Rabon
- Sagud-Bahley
- Sobol
- Tempra-Guilig
- Tocok
- Lipit-Tomeeng
- Colisao
- Nibaliw Narvarte (Nibaliw W.
- Nibaliw Vidal (Nibaliw West
- Alacan
- Cabaruan
- Inmalog Norte
- Longos-Amangonan-Parac-Parac
- Longos Proper
- Tiblong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – Natureden dagiti mannanakaw ta isayangkatdan ti dakes a panggepda iti tengnga iti aldaw ken lugar a pagas-assisawan dagiti tattao ken luglugan.
Iti katengngaan ti aldaw ti Septiembre 8, dua a lalaki ti nangsibbarut iti kahon a nakaikabilan ti naglakuan ti maysa a paggasolinaan ditoy sada nagpayasyas a naglibas iti daya a direksion.
Iti panagpalutpot dagiti polis ditoy ken ni Antonio Viernes, gasoline boy, insardeng ti dua a lalaki ti luganda nga XRM iti asideg ti Caltex Gasoline Station a masarakan iti Liberation Boulevard, kasla awan aniaman nga immasidegda iti gasoline stand, ginammatan ti kahon a nakaikabilan ti naglakuanda, sada sipapardas a limmugan iti motorsikloda ket payasyas a naglibasda iti daya a direksion.
Naammuan a P31,150.00 ti kadagupan ti naglakuan ti gasolinaan nga intaray dagiti di pay nabigbig a mannanakaw.
Nagresponde dagiti polis ket sinawar ken nagipatulodda iti flash alarm kadagiti kabangibangda a police stations ngem saanda a nasapulan dagiti mannanakaw.
Nabigbig ti maysa kadagiti suspek a ni Jose Pepito Cachola, residente ti Nagbukel, Ilocos Sur babaen dagiti retrato nga impakita dagiti inbestigador iti gasoline boy .
Natakuatan a sumangsango ni Cachola iti kaso a frustrated murder iti Vigan a naipila iti city prosecutor’s office.#


text:
ITI PANUNGAD a paset ti State of the Nation Address ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo, naisem a nangipakaammo a dimtengen iti pagilian ti 232 a Pinoy a naggapu iti Lebanon.
Dagiti 232 a Pinoy ti immuna a grupo dagiti mangmangged nga inkapilitan a naggawid gapu iti gubat iti Lebanon.
Nagmayat a denggen ti waragawagna ta insangbayna ti bang-ar gapu ta nakaradkad a nakasangpet dagiti kakailian iti pagilian kalpasan ti panagsagabada iti buteng, aliaw, amak ken di natalna a panunot gapu iti rimsua a gubat iti pagtrabahuanda a pagilian.
Mapattapatta nga aganay a 30,000 a Pinoy ti agtrabtrabaho iti Lebanon iti pannakaburak ti hostilidad iti nagbaetan ti dua a pagilian.
Sakbayna, impasingked pay ni Pres. Arroyo ti panangipaay ti turayna iti tulong ken panangsalaknib kadagiti amin a kailian a napupok iti Lebanon.
Impasingked met ti Overseas Workers Welfare Administration nga adda pundo iti ikutna a madadaan nga aramaten para iti pannakaibakuit dagiti kakailian manipud iti Lebanon.
Ngem rimsua dagiti saludsod ken panagduadua no adda nakasagana a contingency plan ti turay ken ti OWWA iti isasangbay ti kastoy a situasion gapu iti mapaliiw a naginad a pannakaibakuit dagiti naipit iti gubat a kadaraan.
Sumagmamanon nga aldaw ti napalabas kalpasan ti panangrugi ti gubat iti Lebanon idi ibaon ti turay ni Cimatu a mapan mangamiris iti situasion iti dayta a pagilian ken mangiwardas iti nasayud a pannakaibakuit dagiti kadaraan no kasapulan.
Itay la Hulio 23 a nagbiahe ti umuna a batch dagiti OFWs a kadaraantayo. Kalpasanna simmaruno ti 37. Sa manen 80.
Kadagiti sabali a pagilian, apaman a nagbettak ti hostilidad iti nagbaetan ti Israel ken Lebanon, makarkarattoten dagiti agtuturayda a nagbunag kadagiti rinibu a nasionalidadda. Nangarkilada iti eroplano, bus, bapor ken dadduma pay a transportasion para iti madagdagus nga evacuation dagiti umilida.
Iti sabali a bangir, sagsaginnit ti napagawid pay ti gobierno iti baet a rinibu dagiti agur-uray a maibakuit. Pagsayaatanna ti kaadda ti maysa a simbaan iti babaen ti maysa a Filipino a padi ket naaddaan dagiti kakailian iti lugar a nagpaingan.
Sumangkautro, nagpaarayat ti ambassador iti Lebanon a naibbusen ti pundoda idinto a dinagdagna ti Department of Finance a mangipatulod iti pundo para iti pannakaibiahe a madagdagus dagiti kailiantayo nga OFWs.
Kinuna ni Alfrancis Bichara, ambassador ti pagilian iti Lebanon a gapu ta awan pay ti naawatda a kuarta, kumakauddan manipud iti $50,000 a budget manipud iti napastrek ken contingency fund ti embahada.
“Adda (opisial iti Manila) koma nakasagana a pundo, idarasda koma a pagtignayen ti pundo,” kinuna pay ni Bichara idinto nga impettengna a takderanna dagiti sinaona.
Adda nakasagana a kuarta a busbosen para iti panagbakuit dagiti kakailian, kasta ti impanamnama ti turay. Binabalaw pay ti DFA ni Bichara gapu kadagiti insawsawangna a makapaburibor laeng iti panunot dagiti evacuees ken manglapped iti nasayud a pannakaibakuit dagitoy.
Ti saludsod: no adda pundo, apay a sagsaginnit ti maibakuit a kadaraantayo? No adda pundo, apay a kasta unay ti panagpaarayat ti turay kadagiti sabsabali a pagilian para iti pannakaibakuitda?
Naimbag ta adda ti International Organization for Migration ken maysa a Greek tycoon a nangikari a tumulong iti pannakaibakuit dagiti kakailiantayo a naipit iti gubat.
Dagitoy nga OFWs ti sangkadayaw ni Pres. Arroyo a bannuar iti moderno a panawen. Dagitoy ti mangsursur-ay iti agnguynguy-a nga ekonomia babaen dagiti remittances nga ipatpatulodda kadagiti pamiliada.
Ita, kasapulanda ti pannaranay manipud iti gobierno. Karbenganda ti matulongan iti panawen a kasapulanda ti tulong. Pagrebbengan ngarud ti turay nga ipaay kadakuada ti pannalaknib ken respeto kas tao a saan ketdi nga agpampannuray lattan iti kaasi manipud kadagiti sabali a pagilian.
Nagkas-ang a panunoten nga iti baet a pagbibiagan ti turay dagiti OFWs, dina man la maited ti madagdagus a saranay iti panawen a kasapulan dagitoy. Laglagipen koma dagiti agtuturaytayo a dakkel ti maitultulong dagiti OFWs iti panagdur-as ti ekonomiatayo gapu kadagiti remittances nga ipawpaw-itda iti pagilian.
Iti naginad a pannakaipaay iti makapnek a tulong kadagiti agkasapulan a kakailian, agballatek la ketdi iti turay, agbalin a mantsa a narigatnanto a punasen iti panunot dagiti OFWs.


text:
Sagada-Nov. 27-Naurnong dagiti naasa nga women leaders ken trainers ti babbai iti Sagada ken Bontoc Mt. Province idiay third floor ti Dalican Restaurant ditoy Sagada idi kalman, Nov. 26 para iti panagevaluate kadagiti skills ken kaamuan nga inadal da.
Dagiti series of trainings ket naiprogram nga maiyaramid iti uneg ti 2 a tawen, nairugi idi January 2012 ken malpas no December 2013.
Dagitoy nga trainings ket proyecto ti Asia Indigenous People’s Program nga ipatpatungpal ti Cordillera women’s Action, Education, research Center (CWAERC) nga nakabase idiay Baguio, Kapartner da ti Tangguyob people’s Center nga nakabase ditoy Sagada
Ti sinmangpet nga evaluator ket ni Vasuki Jeyasankar, Maysa isuna nga consultant ti Women’s rights ang gender, nga nakabase idiay Batticaloa, Sri Lanka.
Segun kinni Vasuki, Naragsak isuna nga nangsabat kadagiti napanday nga women leaders ken trainers ta nakita na dagiti laing ken kaamuan da babaen iti panagivaluate na kadagitoy. (Igon Doco)
Asia Indigenous People’s Program, Nangivaluate Kadagiti Naasa nga Women Trainers ken Leaders ti Sagada ken Bontoc
Sagada-Nov. 27-Naurnong dagiti naasa nga women leaders ken trainers ti babbai iti Sagada ken Bontoc Mt. Province idiay third floor ti Dalican Restaurant ditoy Sagada idi kalman, Nov. 26 para iti panagevaluate kadagiti skills ken kaamuan nga inadal da.


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Nagpulong iti polis ti maysa a mannalon a natakaw dagiti alahas ken kamerana a mismo a ti kaanakanna ti intudona a nangkurimes kadagitoy.
Inreport ni Roleister Aquino y Cabello, 33, naasawaan, ken residente iti Barangay Orence, Narvacan, iti polis a natakaw ti dua a singsingna idi nagkasar, maysa a kuentas ken digital camera nga agbalor amin iti P25,000.00.
Nagsuspetsa ni Aquino iti kaanakanna a ni Marcus Erico y Bañez idi nadakamat ti kabsatna a nakitana ti suspek a ngimmato iti balayda idi nagbaetan ti 8:00 ken 11:00 ti rabii ti Agosto 26, lima nga aldaw sakbay a naduktalanna a mapukpukaw dagiti sanikuana.
Pinaayaban dagiti polis ni Erico ket inannugot daytoy a kinurimesna dagiti sanikua ni Aquino sana inkari ni Erico a bayadanna dagiti tinakawna.
Segun ken ni Aquino, maysa a kleptomaniac ti kaanakanna ket saanen a namnaminsan laeng a biniktimana idan.#


text:
VIGAN CITY – Agrakayan ti museo ni Burgos ditoy agsipud ta awan ti it-ited ti National Museum a para iti pannakamentenarna.
Daytoy ti naammuan manipud ken ni Mayor Ferdinand C. Medina bayat ti interbiona ken ni Jun Ramos a naipatangatang iti DWRS itay nabiit.
Kinuna ni Medina a ti National Museum ti mangimatmaton iti Burgos Museum ngem “amin a mapastrekna, maideposito a mapan iti Manila.”
“No adda man mapaspastrek, awan met ti isubsublida a pundo para iti panangmentener iti daytoy,” kinuna ni Medina idinto nga innayonna a problema ditoy ti ownership ti nasao a museo.
“Inturn-over ti Ayala Museum ti ownership iti Ilocos Sur Historical Foundation ket ti ISHF, inturn-overna iti National Museum…” kinuna ni Medina idinto nga innayonna nga “adda tignay ti National Museum a mangi-turn-over ti Burgos Museum iti National Historical Institute…”
Kinuna ti mayor a kayat ti National Museum a ti National Historical Institute ti mangaywan iti Burgos Museum tapno isuda ti mangpundo iti maintenance daytoy.
“Saanmi a maawatan no kasano… no ania ti planoda…,” kinuna ni Medina.
Limtuad ti nakaay-ay-ay a kasasaad ti nasao a museo kalpasan a rimmuar iti Philippine Daily Inquirer ti komentario ni Belinda A. Aquino, propesora iti Political Science and Asian Studies ken director ti Philippine Studies iti University of Hawaii.
Iti sinuratna, kinuna ni Aquino a nagbalinen ti museo nga eyesore, ken posible a fire hazard ken iti bassit laeng a ginggined, marban.
Kinuna pay ti propesora nga agrakayan dagiti diding, aganit-it dagiti suelo ken nabaybay-anen dagiti paset ti museo a pakairamanan ti azotea.
Ngem kinuna ni Medina nga uray idi tiempo pay ni nag-Mayor Eva Marie S. Medina, tumultulongen ti city government para iti maintenance ti Burgos Museum.
“In fact, mangmangted ti city government iti P10,000 para iti maintenance iti tinawen,” kinuna ti mayor sana impalgak a ti siudad ti mangibakbaklay iti sueldo dagiti empleado ti Ayala Museum iti Domingo ken holidays tapno agtultuloy ti panagserbida kadagiti turista ken sangsangaili a sumrek iti museo kadagita nga aldaw.
Indagadag ni Medina ti panagpapatang ti National Museum, Ilocos Sur Historical Foundation ken ti LGU – saan laeng ti city government no di pay ti provincial government – tapno masalbar ti nasao a museo agsipud ta “saan laeng a sanikua ti City of Vigan, sanikua daytoy ti sibubukel a probinsia” ket “kas nasional a bannuar (Fr. Burgos), rumbeng nga ipasindayagtayo a nagtaud iti probinsiatayo.”
Idi masaludsod no apay a di pay la ti siudad ti Vigan ti mangaywan iti museo, kinunana a dakkel ti pundo a masapul ket saan a kabaelan nga ibaklay ti siudad nga agmaymaysa.
“Agtitinnulong koma ti National Museum, city ken provincial government a mangsalaknib iti daytoy a kinabaknang ti Vigan City,” kinuna ni Medina.


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Natakawan ti dua a nars a nag-night-swimming sadiay Sulvec, Narvacan, idi Abril 1, 2018. Nagreport da Niña Jamila Cariño y Tadeo, 27, awanan asawa, ken ni Kier Chester Cariño y Versoza, 26, awanan asawa, pareho a nars ken residente ti Poblacion, Tayum, Abra, iti Narvacan PS a mapukpukaw dagiti backpack a pinanawanda iti uneg ti Honda CRV a minaneho ni Jake Bugtong.
Segun iti pakauna nga inbestigasion, pinanawan dagiti tallo ti luganda a saan a natulbekan iti igid ti kalsada ti Brgy Sulvec idi alas 8:00 ti rabii idi Abril 1, 2018 tapno ag-swimming iti asideg ti Sulvec Port. Kalpasan iti sumagmamano nga oras, nagsubli dagitoy iti lugan ket nakitada nga awanen ti backpack ni Cariño a naglaon iti ATM card, PRC card ken kwarta a P2,000, ken ti backpack ni Versoza a naglaon iti Nokia 3310 nga aggatad iti P 2,500. Mapapati a tinakaw dagiti saan pay a mabigbig a suspek dagiti backpack. Agtultuloy pay laeng ti imbestigasion.


text:
VIGAN CITY – Iti bulan ti Nobiembre, agtudo a kasla grasia ti serbisio iti salun-at kadagiti agnaed ditoy probinsia.
Inwaragawag ni Bokal Jeremias “Jerry” Singson a tallo a medical mission ti maisayangkat ditoy probinsia kas paset ti programa ti gobierno probinsial a mangidanon iti serbisio ti salun-at kadagiti marigrigat a kaprobinsiaan.
Kinuna ni Singson a mangipaay dagiti doctor iti mata iti libre nga operasion iti cataract inton Nov. 17-18 a maangay iti Tagudin, Ilocos Sur.
Kinuna ti bokal a mangrugi a maangay ti check-up/screening dagiti maoperar iti mata iti Vigan ken Candon iti apagtapog daytoy a bulan idinto a makalawas sakbayna kadagiti residente iti Tagudin ken kabangibangna nga ili.
Segun ken ni Singson, sabali pay a mission ti maisayangkat inton Nov. 24-26 ket ditoy a maoperar dagiti umili a naduktalan iti check-up ken screening a maangay iti Gabriela Silang General Hospital inton Nov. 10-12 nga addaan iti bato iti kidney, bato iti gall bladder, loslos, sakit iti prostate ken dadduma pay nga addaan iti sakit iti naguneg.
Innayon ni Singson a maigiddan met kadagitoy nga aldaw ti dental mission a maipaay ti libre a konsultasion, pannakapag-ot ken libre nga agas ken kadagiti adda sakitna iti ngipen ken gugot.
Impalgak ti bokal a chairman ti komite ti salun-at a maisayangkat met ti Operation: Smile iti kaaldawan ti kasangay ni Bokal Ronald Singson inton Nov. 18 ket maopera ditoy a libre dagiti umili nga addaan gusing.
Naammuan nga addan nakaiskediul a 14 a pasiente a maopera ti gusingda. Agdagup iti 20 a pasiente nga adda gusingna ti mabalin a maopera iti daytoy a medical mission, segun iti bokal.
Kabayatanna, impatalged ni Singson a maaramatton ti CT scan kalpasan ti panagtraining dagiti tallo a teknisian ti Gabriela Silang General Hospital.
“Kabarbaro ti CT Scan ket kayattayo nga ammoda ti gargarawenda tapno saan a nadaras a madadael,” kinuna ni Singson.
Napaadda ti CT scan nga agpateg iti P30 milion babaen ti Philippine Charity Sweepstakes Office ken inisiatibo ni Gov. Luis “Chavit” Singson.


text:
Thomas A. Hendricks
Ni Thomas Andrews Hendricks (Septiembre 7, 1819 – Nobiembre 25, 1885)[1] ket maysa idi nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas maysa a Pannakabagi ken maysa a Senador manipud idiay Indiana, ti maika-16 a Gobernador iti Indiana (1873–1877), ken ti maika-21 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1885). Ti immuna a Demokratiko a gobernador a nabutosan idiay Akin-amianan nga Estados Unidos kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, ken nagsalsalabnik ti Demokratiko a puesto idiay Senado ido panawen ti gubat, ni Hendricks ket napardas a dimakkel ti kadayegna kadagiti nailian apartido. Kalpasan ti dua a napaay a panagpadasna ti panagabakk ti opisina ti gobernador, ti terminona ket namarkaan babaen ti Derraaw iti 1873, a daytoy ket nangsagepsep kadagiti kaaduan nga enerhiana. Isu ket sinuppiaten ti babaen ti napigsa a kaaduan dagiti Republikano idiay Sapasap nga Asemblia ti Indiana, ken saan a nakatignay kadagiti aniaman a naisangsangayan a lehislasion. Ni Hendricks ket isu idi ti napaay a kanditato para iti Bise Presidente ti Demokratiko nga etiketa ni Samuel Tilden iti kontrobersial a panagbutos ti presidente idi 1876. Urayno ti napaay a salunatna, isu ket nangawat ti nominasion ti partidona tapno agtaray para iti Bise presidente ti panagbutos idi 1884 a kas ti kumadduaan a tumarayan ni Grover Cleveland, ken nagserbi iti dayta nga opisina aginggana ti ipupusayna kalpasan ti walo a bulan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Biograpia ni Thomas A Hendricks". HendricksMn.com. Naala idi 2007-01-04.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:Thomas Hendricks iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Collapse top
Ti plantilia ti
{{collapse top}} (wenno
{{cot}}), ken ti parisna a plantilia ti
{{collapse bottom}} (wenno
{{cob}}), ket inus-usar dagitoy para iti panangikabil ti marebba a kahon iti likmut ti pagtungtungan iti tungtungan a panid, a naipangpangruna no tilinaon ket aglaon iti narikut a panagmarka iti wiki a kas dagiti tabla. Para iti nalaka unay a linaon, imbes ket nga usaren ti maysa a pisi ti plantilia ti
{{collapse}}.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ikabil ti
{{collapse top}} wenno
{{cot}}), ken
{{collapse bottom}} (wenno
{{cob}}), iti likmut ti marebbanto a teksto. Kas pagarigan:
{{collapse top|title=Daytoy ti titulo ti teksto}} Wadan a teksto a linaon {{collapse bottom}}
mapataud:
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Daytoy a palntilia ket mangala kadagiti sumaganad a parametro, amin ket pagpilian
- pangpuesto a parametro ti 1, nanaganana parametro ti'title'
- Dagitoy a parametro ket mangited ti nangruna a titulo ti marebba a kahon, a rumusa iti isu met laeng a linia a kas ti silpo ti ipakita ken kankanayon a makita. Daytoy ket kasisigud iti 'Napadakkel a linaon'. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo}}or
{{collapse top|title=Daytoy ti teksto ti titulo}}
- warning
- No daytoy a parametro ket mapategan iti true (kas ti saan nga awan linaon) daytoy ket mangiparangto ti kasisigud a linia ti ballaag babaen ti nangruna a titulo a mabasa a kas "Ti sumaganad ket narikpanen a suppiatan. Pangngaasi a saan a baliwan daytoy." Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|warning=true}}
- pangpuesto aparametro ti 2
- Daytoy ket pagpilian a teksto ti linia ti ballaag. Daytoy ket tuonanna ti linia dita ngato, ken aramidenna a saan anasken ti parametro ti 'warning'. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|Daytoy ti naiduma a linia ti ballaag}}
- left
- No daytoy a parmetro ket mapategan iti true (kas ti saan nga awan linaon) daytoy ket ilinianan ti 'titulo ti parametro ti 1' iti igid ti margin ti kanigid. Ti teksto ket mailinia a maipatengga iti pagbaetan ti margin ti kanigid ken ti pangrikep ti kanawan iti kanigid a silpo ti ipakita babaen tikasisigud. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|left=true}}
- expand
- No daytoy a parametro ket mapategan iti true (kas ti saan nga awan linaon) ibatina a saan amarebba ti material iti beddeng ken maris. Ti kasisigud ket ti panagrebba ti material. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|expand=true}}
- bg
- Isaadna ti maris ti likudan ti marebba a material. Kasisigud iti #CFC - ti nasayaat a berde. Mabalin a magun-od dagiti sabali a maris manipud iti listaan dagiti maris. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|bg=#F0F2F5}}
- fc
- Isaadna ti maris ti letra ti titulo ti marebba a baras. Kasisigud iti Black. Mabalin a magun-od dagiti sabali a maris manipud iti listaan dagiti maris. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|fc=#F0F2F5}}
- border
- Isaadna ti kaakaba ti linia tibeddeng iti marebba a material. Kasisigud iti 1px. Kaspagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|border=2px}}
- b-color
- Isaadna timaris ti beddeng. Kasisigud ti silver. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|b-color=#F0F2F5}}
- padding
- Isaadna ti padding ti marebba a material iti namarisan a lugar. Kasisigud ti 8px. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|padding=16px}}
- width
- Isaadna ti kaakaba ti sibubukel a plantilia. Usaren ti
|width=50%, saan a ti
|Width=50%gapu ta saan amabalin ti dakkel a letra ti "W". Wenno
|width=200px(saan a mablin no saan nga iraman ti "px").
- border2
- Isaadna ti beddeng ti kahon nga agparang no maipadakkel ti plantilia; Kasisigud iti "1px silver" (awan ti probision a mabaliwan manipud iti solido a linia). Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|border2=2px}}
- bg2
- Isaadna ti maris ti likudan ti kahon nga agparang no maipadakkel ti plantilia ; Kasisigud iti white. Kas pagarigan,
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|bg2=#F0F2F5}}
- indent
- Lennekanna ti kahon manipud iti kanigi ti panid. Usaren ti
|indent=50pxsaan a ti
|Indent=50px(saan amabalin ti dakkel a letra ti "I"). Kasisigud iti "saan a lennekan" (kas ti 0px). Titunggal maysa a ":" iti panagmarka iti wiki ket aproksimado a kapada ti lennek ti 25px.
- clear
- Kadagiti dadduma a situasion, mabalin a saan a kayat ti kasisigud a panangipakat ti CSS ti
clear: both;, a mangikabil ti marebba a kahon iti ania man a kanigid- wenno ti tumpaw iti kanawan a linaon iti kaunegan ti isu met laeng a muton ti HTML. Iti daytoy a kaso, no masapul, mabalin nga usaren ti
|clear=none,
|clear=right, wenno
|clear=left.
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
- Panangnayon ti titulo ti kahon (no saan a mainayon, ti kasisiud ket 'Napadakkel alinaon') -
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo}}
- Panagnayon ti pagalagadan a linia ti ballaag -
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|warning=true}}
- Panagnayon ti naiduma a linia ti ballaag-
{{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|Daytoy ti naiduma a linia ti ballaag}}
- Panangilinia ti titiulo ti kahon iti margin ti kanigid -
{{collapse top|left=true}} wenno {{collapse top|left=true}}
- Panagbaliw ti maris ti likudan -
{{collapse top|bg=#F0F2F5}}
- Panangnayon ti surok a padding -
{{collapse top|padding=40px}}
- Panangiyarkibo ti seksion: ti panagmarka dita baba:
{{collapse top}} ==Paulo ti seksion== Wadan a teksto a linaon {{collapse bottom}}
nasken a maisurat manen a kas:
{{collapse top|Paulo ti seksion}} Wadan a teksto a linaon {{collapse bottom}}
Ti pagresultaan:
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{collapse}}
- {{collapse bottom}}
- {{discussion top}} ken {{discussion bottom}}
- {{hidden archive top}} ken {{hidden archive bottom}}
- {{hidden begin}} ken {{hidden end}}
- {{hidden}}
- {{collapsible list}}


text:
September 14, 2015
Produkto Manipud iti Dragon Fruit ken Dadduma Pay
IPAKPAKITA ni MMSU OIC President Prima Fe Franco ken ni DOST Secretary Mario Montejo dagiti nadumaduma a produkto manipud iti dragon fruit ken dadduma pay a maipagpannakkel a partuat ti Ilocos Norte. Iti pannakalukat ti baro a Food Innovation Center ti MMSU a masarakan iti Science and Technology Park iti Siudad ti Batac, manamnama nga ad-adu manen a food processors ti matulongan daytoy ta addaan daytoy a center kadagiti kabaruanan a teknolohia ken makinaria a manamnama a mamagbalin iti Ilocos Norte a kas food processing haven babaen ti panagkikinnammayet dagiti nadumaduma nga ahensia ti gobierno a kas ti MMSU, DOST, DTI kdp. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 21, 2015 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Agsusukot ti naglabsingan daytoy a motorista a dimmungpar iti concrete barrier ti kalsada sadiay Barangay Suso ditoy nga ili idi rabii ti Oktubre 2.
Segun iti report, malaksid nga awan ti plate number ti motorsiklo a minaneho ni Joshua Gonzales y Ramirez, 20, awan lisensiana nga agmaneho ken saan a nakaaruat iti helmet idi maaksidente.
Kinuna met ti doktor a nangtaming kadagiti sugatna, nakainom ni Gonzales idi napasamak ti aksidente
Agpaabagatan a direksion ti motorsiklo ni Gonzales idi agarup 9:50 ti rabii ti nadakamat a petsa ket idi nakadanon iti nadakamat a lugar, napukawna ti kontrolna iti manibela a puon ti naguyasan ti luganna iti makannigid a linia ti kalsada ken nangdungparanna iti concrete barrier.#


text:
Igor Stravinsky
Ni Igor Fyodorovich Stravinsky (sagpaminsan a naisurat iti Strawinsky wenno Stravinskii; Ruso: Иropb ФëдopoBич CTpaBиHckий, transliterado: Igorʹ Fëdorovič Stravinskij; Panangibalikas a Ruso: [ˌiɡərʲ ˌfʲjodɐrɐvʲɪtɕ strɐˈvʲinskʲɪj]; 17 Hunio [D.E. 5 Hunio] 1882 – 6 Abril 1971) ket maysa idi a Ruso, ken kalpasan daytoy ket maysa a Pranses ken Amerikano a kompositor, pianista ken konduktor. Isu ket kaaduan a naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kangrunaan ken nakaimpluensia a kompositor ti maika-20 a siglo.
Ti panagparpartuat a karrer ni Stravinsky ket naisangsangayan para iti estilistiko a pannakaidumdumaan. Isu ket immuna idi a nakagun-od ti sangalubongan a pannakadayawan kadagiti tallo a ballet a kinomisionado babaen ti impresario a ni Sergei Diaghilev ken immuna nga inpabuya idiay Paris babaen ti Ballets Russes ni Diaghilev: Ti Firebird (1910), Petrushka (1911) ken ti Ti Ritos ti Primabera (1913). Ti Ritos ti Primabera ket nangibalbaliw ti pamay-an dagiti simmaruno a kompositor ti kaipanunotanda ti kumpasan a patakder ken kaaduan a gapuanan para iti napaut a pannakadayaw ni Stravinsky a kas maysa a rebolusionario ti musika a nangiyaddang kadagiti pagbeddengan daremdem ti musika. Ti "Ruso a paset" ket sinaruno idi ti 1920 a panawen babaen ti maysa a paset ti panawen nga isu ket napan iti neoklasiko a musika. Dagiti obra ti daytoy a paset ti panawen ket nangimaton a nagus-usar ti tinawtawid a porma dagiti musika (concerto grosso, fugue ken simponia). Dagitoy ket kadawyanda a nangipammadayaw kadagiti musika dagiti nasapsapa nga agturay, a kas ni J.S. Bach ken ni Tchaikovsky. Idi tawtawen ti 1950, ni Stravinsky ket nangampon kadagiti serial a pamay-an. Dagiti pinartuatna iti daytoy a paset ti panawen ket nakibinningay kadagiti pakaliddingan nga adda dagiti kas pagarigan ti nasapsapa nga inar-aramidna: nakumpasan nga enerhia, ti panagaramid kadagiti naipaatiddog a kapanuotan ti melodia manipud kadagiti dua wenno tallo a nota dagiti sellula ken kinalawag ti porma, ti instrumentasion ken panangiyebkas.
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag idiay Imperio ti Ruso[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Stravinsky ket naipasngay idi 17 Hunio 1882 idiay Oranienbaum, ti suburbio ti San Petersburgo, ti imperial a kapitolio ti Rusia,[1] ken dimmakkel idiay San Petersburgo.[2] Dagiti nagannak kaniana ket ni Fyodor Stravinsky, ti kumakanta ti baho idiay Teatro Mariinsky idiay San Petersburgo, ken ni Anna (née Kholodovsky).[3] Ti nalatak nga apongna iti tumeng a lalaki ket ni Stanisław Strawiński, nga isu idi ket Polako a baknang a nobilidad a kaputotan, iti pamilia a Strawiński iti Sulima.[4][5] Segun kenni Igor Stravinsky, ti nagan a "Stravinsky" (Polako: Strawiński) ket nagtaud manipud idiay "Strava" (Polako: Strawa), ti bassit a karayan idiay akindaya a Polonia, ti tributario ti Vistula.[6] Linaglagipa nga isu ket naledda kadagiti panawen ti panagad-adalna, a kinunkunana idi ket "Saanak pay a nakasarungkar iti sinoman a pudno a nagkayat kaniak".[7] Ni Stravinsky ket nangrugi kadagiti panagadal iti piano idi isu ketubing pay, isu ket nagad-adal iti teoria ti musika ken nagpadpadas iti komposision.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Greene 1985, p. 1101.
- ^ White 1979, p. 4.
- ^ Walsh 2001.
- ^ Pisalnik, Andrzej: Polski pomnik za cerkiewnym murem at Rzeczpospolita, 10 Nobiembre 2012.
- ^ Walsh, Stephen, Stravinsky: A Creative Spring (excerpt), www.nytimes.com. Naala idi 10 Agosto 2013.
- ^ Igor Stravinsky, Robert Craft, Memories and commentaries, University of California Press, 1981, p. 17
- ^ Stravinsky 1962, p. 8.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cross, Jonathan. 1999. The Stravinsky Legacy. Cambridge and New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-56365-9.
- Joseph, Charles M. 2001. Stravinsky Inside Out. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-07537-5.
- Joseph, Charles M. 2002. Stravinsky and Balanchine, A Journey of Invention. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-08712-8.
- Kohl, Jerome. 1979–80. "Exposition in Stravinsky's Orchestral Variations". Perspectives of New Music 18, nos. 1 and 2 (Fall-Winter/Spring Summer): 391–405. doi:10.2307/832991 JSTOR 832991 (masapul ti suskrision).
- Kundera, Milan. 1995. Testaments Betrayed: An Essay in Nine Parts, translated by Linda Asher. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-017145-6.
- Kuster, Andrew T. 2005. Stravinsky's Topology. D.M.A. dissertation, University of Colorado at Boulder. Morrisville, NC: Lulu.com. ISBN 1-4116-6458-2.
- McFarland, Mark. 2011. "Igor Stravinsky." In Oxford Bibliographies Online: Music, edited by Bruce Gustavson. New York: Oxford University Press.
- van den Toorn, Pieter C. 1987. "Stravinsky and The Rite of Spring"
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Igor Stravinsky iti Wikimedia Commons


text:
Simmagpat iti maika-60 a tawen ni Diputado Singson iti daytoy a panagkasangayna, ket maibilangen a maysa a senior citizen. Iti daytoy pay nga aldaw ti pannakarambak ti Aldaw dagiti Ama.
Nangangato nga agtuturay dagiti kangrunaan a sinangaili ni Singson a pakaibilangan da Senate President Manny Villar, sigud a gobernador Luis ‘Chavit’ Singson, Quezon City Congressman Bingbong Crisologo, Gobernador DV Savellano, ken Abra Governor Eustaquio ‘Takits’ Bersamin.
Dimmar-ay met ti agassawa a Dr. Godofredo ken Dedicasion Reyes a dati a gobernador ken bise gobernador, dagiti bobokal, mamayor, ken barangay officials ken dadduma pay. (Danny Antalan)


text:
VIGAN CITY – Binigbig ni Gov. Luis “Chavit” Singson ti nagapuanan ti CIDG iti pannakatiliw ti dua a kameng ti maysa a grupo nga aglaklako iti marihuana iti Barangay Bitalag, Tagudin, Ilocos Sur idi Septiembre 7.
“Bigbigek daytoy a nagapuanan dagiti opisial ti CIDG ken dagiti nagisayangkat iti operasion,” kinuna ti gobernador idinto nga innayonna nga ituloyda ti all-out war maikontra iti illegal a droga iti probinsia.
Impresentar ni Police Chief Inspector Villaflor Banawagan, hepe ti CIDG, ken ni Singson dagiti pito a bricks ti marihuana a nakumpiskada iti buy-bust operation nga insayangkat ti CIDG ken polis-Tagudin ken babaen ti koordinasion ti PDEA, PRO1 sadiay Barangay Bitalag iti bigat ti Septiembre 17 a nakatiliwan da Jose Asislo y Tulabis, 27, residente iti Barangay Bongayu, Bagulin, La Union/Green Valley, Baguio City, ken Yangod Piloy y Palungyas, 55, residente iti Barangay Tio-Angan, Bagulin, La Union.
Malaksid iti 7 a bricks ti marihuana nga agbalor iti P21,000, kinumpiska pay dagiti polis ti dua a sag-P500 a marked money ken weighing scale.
Kinuna ni Banagawan nga adda pay sipsiputanda a sabali a grupo nga aglaklako iti marihuana bricks ngem dina impalgak ti naganda agsipud ta agtultuloy ti kampaniada maikontra iti illegal a droga.
Kinuna ni Singson a napintas daytoy a naaramidan ti kapolisan ket impeksana ti namnamana a mapugipog ti illegal a droga iti probinsia.
Kabayatanna, naipilan ti kaso a panagsalungasing iti RA 9165 maikontra kadagiti dua a suspek. #


text:
Wole Soyinka
Ni Akinwande Oluwole "Wole" Soyinka (naiyanak idi 13 Hulio 1934) ket maysa a Nigeriano a mannurat, mannaniw ken dramaturgo. Nagunggunaan isuna idi 1986 ti Premio Nobel iti Literatura, a nabigbigan isuna a kas maysa a tao nga "addaan ti nalawa a kultural a perspektibo ken addaan dagiti moda a kapanunutan a panagdaniw ti drama iti panagbiag",[1][2] ken isu ti immuna nga Aprikano ken idiay Diaspora a napadayawan. Idi 1994, isu ket nainaganan ti UNESCO (Edukasional ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Sientipiko ken Kultural nga Organisasion) a maysa a Naimbagan ti Nakem nga Embahador para iti panagipangato iti Aprikano a Kultura, karbengan dagiti nagtagitaoan, nawaya a panagyebkas, midia ken pannakisarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura 1986". Nobelprize. Oktubre 7, 2010. Naala idi Oktubre 7, 2010.
- ^ The New York Times 1986


text:
Animasion
Ti animasion ket isu ti napardas a panangiparang ti panagsasaruno dagiti saan nga agkutkuti a ladawan ken/wenno dagiti banag tapno makapartuat ti maysa nga ilusion ti panaggunay. Ti kadawyan a pamay-an ti panangirepresenta ti animasion ket ti maysa a pelikula wenno programa ti video, urayno adda met dagiti sabali pay a pamay-an. Daytoy a kita ti presentasion ket kadawyan a matungpal iti panag-usar ti kamera ken ti maysa a pagbuyaan ti proyektor wenno kompiuter a makabael a mangpapardas ti siklo babaen dagiti ladawan iti maysa apanagsasaruno. Ti animasion ket mabalin a maaramid itiinaramid ti ima nga arte, inaramid ti kompiuter a ladawan,wenno tallo a dimension a banbanag, a kas dagiti tirtiris wenno dagiti pugura a naaramid ti pila, wenno panagtitipon kadagitoy a pamay-an. Ti puesto ti tunggal maysa a banag iti naisangayan a ladawan ket mainaig tipuesto iti dayta banag kadagiti napalabas ken dagiti sumaganad a ladawan tapno ti tunggal maysa a banag ket nawaya nga agparang a nasayaat ti kuti ti ayosna iti tunggal maysa. Ti pramit a panagbuya ket agiparang kadagitoy a ladawan iti napardas a panagsasaruno, kadawyan dagitoy a 24, 25, wenno 30 a kuadro tunggal maysa a segundo.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas nga animasion ket nagtaud manipud ti Latin a balikas ti animātiō, "ti tignay a panangiyungar iti biag"; manipud ti animō ("mangited ti biag") ken -ātiō ("ti tignay").
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Animasion iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Animasion iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)
- Dagiti Eksperimental a Pamay-an ti Animasion
- Ti panagaramid ti 8-minuto nga ababa a kartun
- "Animando", ti 12 a minuto a pelikula a mangipakpakita kadagiti 10 a nadumaduma apamay-an ti animasion (ken mangisuro ti panagusar kaniada).


text:
VIGAN CITY -Kinuna ni Mayor Eva Marie S. Medina a nadumaduma nga aktibidad ti naisaganan ti gobierno ti siudad ditoy tapno naballigi ti pannakaselebrar ti maika-250 a tawen ti diocese ti Nueva Segovia ken daytoy a siudad.
Kinuna ni Medina a maysa kadagiti naipangruna nga aktibidad ti selebrasion ti pilgrimage manipud Lallo, Cagayan nga agsaltek iti Vigan City.
“Maysa a krus ti agbiahe manipud Lallo nga agturong iti Vigan kas simbolo ti pannakaiyalis ti dioses (Nueva Segovia) manipud Lallo a mapan Vigan,” kinuna ni Medina idinto nga innayonna a kuyogento dagiti bikers ti krus iti panagbiahena.
Naammuan iti mayor a maangay ti nasantuan a misa iti Lallo iti Septiembre 2 ket sabalinto manen a misa ti maangay inton Septiembre 7 iti Vigan City.
Maaramidto pay ti reenactment iti pannakaiyalis ti dioses ti Nueva Segovia ken ti pannakailibut ti krus nga agtungpal iti maysa a seremonia iti sanguanan ti arzobispado santo ti pannakaangay ti misa iti Saint Paul Cathedral.
Sabali pay nga aktibidad ti aggigiddan a pannakaimula 2,500 a seedlings babaen dagiti 2,500 a pamilia, kinuna ti mayora.
Naiyalis ti dioses ti Nueva Segovia manipud iti Lallo, Cagayan iti Vigan City idi Septiembre 7, 1758, dua gasut ket limapulo a tawenen ti napalabas.
Kinuna ni Medina a naiyalis ti dioses ti Nueva Segovia manipud Lallo, Cagayan babaen ti royal decree ket nakalanad iti nasao a decree nga agingga a ti Vigan ti tugaw ti diocese ken nakatakder ti katedral, agtalinaed a siudad ti Vigan.
Addanto pay maaramid a commemorative marker para iti siudad ken ti diocese, kinuna ni Medina.
Kabayatanna, manamnama ti pannakapirma ti memorandum of agreement mainaig iti mabuangay a Metro Vigan Coordinating Council inton Septiembre 8, aldaw a panangselebrar iti Heritage Cities Solidarity Day.
Pito nga ili ken maysa a siudad a pakaibilangan ti Vigan City, Bantay, Caoayan, Santa, San Vicente, Sta. Catalina, San Ildefonso ken Sto. Domingo ti mangbukel iti Metro Vigan Coordinating Council.
Itay Agosto 13 ken 14, naangay ti strategic planning workshop a tinabunuan dagiti walo a mayor, walo a bise mayor ken saggapat a konsehal tunggal ili tapno isaganada ti memorandum of agreement ken tapno tratarenda no ania dagiti areas of cooperation a maaramid iti nagbabaetan dagiti ili nga agkameng iti nasao a konseho.
Iti immun-una nga interbiona iti radio, kinuna ni Medina a ti memorandum of agreement ti pagibasaranto iti panangidawatda ken ni Cong. Ronald Singson a maidatag ti maysa a gakat iti Kongreso a mamagbalin a maysa a linteg ti MVCC tapno maikkan daytoy iti legal a personalidad.
Kinuna pay ti mayora a no adda linteg a mangbayabay kadakuada a makimiembro, nalaklakanton ti implementasion ti aniaman a cooperative activities, proyekto wenno programa.
Kinuna met ni Vice Mayor Franz Ranches a maysanto a grouping ti MVCC (ket) “saanto a patangan ti traffic wenno peace and order, patanganto pay iti economic and social development ti kada maseknan nga ili ti maikkan iti importansia.”
Kinuna ni Ranches nga aglasat ti MVCC iti transition period nga agpaut iti maysa ket kagudua a tawen wenno dua a tawen para iti capability building activities ti konseho ken “addanto proseso a masurot tapno mapapintastayo ti operasion ken organization structure ti MVCC.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Iti sanguanan dagiti alegasion ti iregularidad iti eleksion itay Mayo 14, inannugot ti municipal election officer ditoy a napagsisinnukatda ti butos da gubernatorial candidates Deogracias Victor Savellano ken ni Efren Rafanan ngem kinunana nga honest mistake ti napasamak.
Iti interbio kenkuana ni Jun Ramos iti DWRS, inkalintegan ni Raquel Purisima, acting municipal election officer ditoy, a saan a naigagara ti napasamak gapu iti bannog ken stress a nagpasaranda bayat ti panagbubutos.
Nasukalan ti nasao a biddut kalpasan a naduktalan ni Comelec provincial election officer Joel Gines nga ad-adu ti bilang dagiti butos ngem dagiti botante nga aktual a nagbutos iti daytoy nga ili.
“No pagtitiponen ti butos dagitoy tallo a para gobernador, dagiti nagbutos laeng simmobran iti nasurok a sangaribu a butos,” kinuna ni Gines ken ni Ramos iti sabali nga interbiona iti nasao nga opisial.
Ngem iti kadagupan dagiti butos a naggapu iti PBC iti 32 nga ili ken 2 a siudad iti probinsia a naiggaman ti Tawid News Magasin, 13,989 dagiti nabilang a butos idinto a 13,945 laeng ti aktual a bilang dagiti nagbutos iti daytoy nga ili.
Naduktalan a ti 2,781 a butos a para ken Dip. Eric Singson ket naipan a butos ni Rafanan idinto a ti 1,703 a butos daytoy, naipan ken ni Savellano a nakabutos iti 1,655.
Iti panangbilang ti provincial board of canvassers iti certificates of canvass ti nasao nga ili, nakagun-od ni Rafanan iti 8,108 a butos idinto a 5,858 a butos ken ni Savellano wenno iti diperensia a 2,250.
Kalpasan ti pannakaduktal ti biddut, agbalin laengen a 7,030 ti butos ni Rafanan ken 5,810 a butos ni Savellano wenno iti diperensia a 1,220 a butos.
Kabayatanna, kinuna ni provincial election officer Joel Gines a yantangay naiproklamar metten a nangabak ni Savellano kas gobernador, mangipila dagiti municipal board of canvassers iti memorandum iti Commission En Banc a maiturong ken ni Commissioner in Charge Romeo Brawner a mangdagup manen kadagiti butos tapno makorihir ti biddutda ket agparang ti husto a nabutos dagiti dua a nagkandidato para iti kinagobernador.
Inannugot ni Gines nga adda legal a liability ti municipal board of canvassers gapu iti nasao a biddut no mapaneknekan nga inggagarada nga inaramid.
“Ngem ti depensada (metten), biddut laeng ti panagtabulateda ta makita met dagiti ebidensia, ket dependento met iti panangapresiar ti korte no talaga nga honest mistake wenno intentional,” kinuna ni Gines.


text:
Wednesday, February 21, 2018
ALIKAMEN A PARA ITI MUNICIPAL POLICE STATION, NAYAWATEN TI LGU-CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Nai-turnover dagiti baro nga alikamen iti Cabugao Municipal Police Station idi Pebrero 19, 2018 manipud iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang.
Buklen dagiti nai-turnover nga alikamen iti Monobloc Table and Chair; TV ken Dispenser.
Kalpasan a naiyallawat dagiti baro a ramit manipud iti Opisina ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ket impeksa dagiti kameng ti MPS-Cabugao iti panagyamanda iti Gobierno Lokal ti ili a Cabugao, Ilocos Sur iti pannakapaadda dagitoy a mainayon a ramitda.
Binayabay dagiti Konsehales ti Ili ni Mayor Josh Edward nga isuda SBM Danny Q. Gazmen ken ni SBM Vicky S. Serna iti pannakaiyawat dagiti nadakamat nga Office Equipment kadagiti kameng ti MPS-Cabugao nga idauluan ni PI Romar P. Renon, DCOP. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Imbutaktak ti maysa a konsehal ditoy a maar-aramat manen ti firing range ti maysa a beach resort iti Barangay Manangat ditoy nga ili.
Kinuna ni Konsehal Rey Cudala nga adda dimmanon kenkuana a pulong a sumagmamano a lawasen a maar-aramat ti nasao a firing range ti Don Juan Resort nga isu manen ti pagam-amkan dagiti residente iti Barangay Caparacadan nga adda maiwawa a bala a sumrek iti pagtaenganda a pakaisagmakan ti biagda.
Napasardeng ti practice shooting iti nasao a firing range ti resort agsipud iti reklamo dagiti agnaed iti Barangay Caparacadan nga adda dagiti bala a naiwawa a simrek iti pagtaenganda.
Segun iti konsehal, mapapati a karaman dagiti polis a dina imbaga no sadino a police station ti mapmapan agpraktis nga agpaltog iti nasao a firing range.
Kabayatanna, impatalged ni kaddutok a hepe ti polis ditoy a ni Police Senior Inspector Zozimo Racho a pakitana no pudno a maar-aramat manen ti nasao a firing range.
Dua a lawas pay laeng a nagtugaw ni Racho kas hepe ti polis ditoy kalpasan ti pannakaiyalis ni dati a hepe, ni Police Senior Inspector Cipriano Rafanan gapu iti panagpetision dagiti sangapulo ket dua a polis iti babaenna.
Iti petision dagiti polis, kiniddawda ti pannakaiyakarda iti sabali a police station gapu iti mapapati a mismanagement ti hepe.
Segun dagiti nagpetision a polis, dida kayat a yuray pay ti pannakapukaw ti respeto dagiti agindeg ditoy kadakuada gapu iti mapapati a saan a nasayaat a liderato ni Rafanan.
Saan a pinatgan ti provincial police office ti petision dagiti polis ngem ti hepe ti naiyalis iti puestona.#