text:
Escuadron de la Muerte, 4
Kailak unay ida a dua. Agdardara ti pusok iti saem. Nauneg ti ladingitko. Ti
ipapanawda ket nagrigat a daeren. Agmaymaysaak. Lilian de Vera, iti pannakapapatay ni Jun a kaingungotna ken ni Lia, ti ubing nga anakda, iti ima dagiti pulis idi Disiembre 2008. Manipud iti email nga agpulpuligos, Abril 12, 2009, Domingo Gloria
Patgek a Lilian de Vera:
Ti nagan ni Jun de Vera ken maipanggep
iti kinapudno. Ti Vera ket apiliedo
a mangkumkumpleto kadagiti proposision
a baliksentayo tapno ipeksa dagitoy
a kawawtayo dagiti kinakalawakaw
nga im-impentayo iti puso.
Kasta met ken Lia, ti patpatgen nga anak
nga anak iti nasam-it ken agsarsarsimaddeng
a katawa ken dagiti naragsak a kari
ti panagiyalikaka
no ti buok ket aminen ket uban
no dagiti tumeng ket didan mabaelan
dagiti babantot dagiti tawen.
Ti nagan a Vera ket agtalinaed
iti ama ti anak nga ubing
iti anak ti ama a napadso
dua a palagip iti kaudian
no ania ti kita ti justisia
iti pagilian a kabukbukodan:
dagiti bagida ket binuttabuttawan dagiti bala
nabulsek iti pudot iti tropikal nga ili
ket ngarud, kas kadagiti kaliado a bagbagitayo
a di makita kadagiti sumagmamano a darikmat
iti maysa a Disiembre a kas ita
ket panawen dagiti leddaang a kakaruan
no ti kabaelan laeng ket dumawat iti kaasi
agpukkaw iti laksid iti maramaniak
a panagbusi dagiti paltog
paputoken tapno idawat ti pannakaisardeng
ti pannakapapatay dagiti tagtagainep.
Agpadakayo a mabendisionan koma, ibagam,
Lilian, ibagam iti bukod a panagulimek
iti panagmattider
ti balikas ket mapukaw iti lubong
iti panangarakup kadagiti bangkay a nalamiis
nabunubonan iti daytoy a burburtia
ti di nainrebbengan a panawen ti ipupusay
uray no kasaom ida iti ulimek
iti dayta di maiyebkas a saibbek
a dagiti laeng babbai ti makaammo
dagiti babbai nga assawa ken in-inna
dagiti babbai a mangidatdaton
kadagiti estoria a makaited laing
iti daytoy a daga, daytoy daraan a daga
a mangmangted kadatayo kadagiti kaultimuan
a pagbutbutngan
a ditay kabaelan nga ilawlawag, saan ita,
saan kadagitoy a bulbulan
a matimud ti aweng ti idadateng
ti kansion ken misterio.
Kunaenmi iti esposo:
Ti esposa ket iti Simbaan ti Nazareno
nga adda iti nangisit a tao-dios, milagroso a makuna
agmulmulengleng kadagiti nautoyan a ruprupa
mulmulenglenganna ti sapata ti asawa
a kanayon a dumiklawit iti mansayagmo
taripatuennaka iti pannakatay
sagiden ti agledleddaang a diar
a dina met masagid
ken agkanna dagiti nangisit a saka a marmol
dagiti dadduma ket maminribudan nga immagek
sakbay ti batang ti asawam a tumakder
manipud kadagiti pilko a tumeng.
Ania daytoy a naigamer
iti dayta a pammati, iti asawam,
ken ti pannakasapul kadagiti kararag
ken dayta panagpakaasi iti grasia
iti grasia a bugbugtong laeng?
Ipasimudaag ti report ti maipapan
iti panagkikinnalub dagiti ulbod a mammapatay
dagiti aramidda
ket am-ammotayo
mabalin dagitoy nga aginaldaw
nga is-istoriatayo.
Isuda, dagiti pulis a ti rebbengda
ket salaknibandatayo
a dagiti biagda ket sustenirantayo
a dagiti mangisakit nga ima ket isakittayo
tapno iti kasta ket agtultuloyda
a mangiyadayo kadagiti iti peggad
iti panangikarida kadakayo
kadagiti kabaelantayo a mangted iti pammakawan
ti gandattayo a manglipat
ngem daan dagitoy
a singin a panangitumba!
Kasano a malipatanmi no di ket
maarakattotkami, makapungtot, agleddaang
gapu ta iti panagkarkararagmo, Lilian,
pinagfiestaanda met ti inosente a bagi
ni Lia, ti anakmo kadagiti ubbing unay nga edadna
a ti katawana ket ti grasia ti inana,
ti grasiam a nasam-it, nakasamsam-it?
Kasano a malipatanmi
no di ketdi makigubal, makidangadang
kontra iti daytoy a kinatuso nga awaganmi
iti linteg ti kabakiran
wenno ti panaglangan daytoy
kadagiti ima dagiti uniformado nga agpappapatay,
isuda a mangitalek kadagiti balabala
dagiti umuna a rag-otayo
kadagiti temporario a plano
ti istruktura ti marismarisan a ragsaktayo?
Saan, ti kasungani ti adda kenka:
ti uni dagiti bala a mangdamdamgis
ken ti pannakakusbo ni Jun iti daradara a daga
ken ti pannakapadso ni Lia iti natadtad ti bala
a barukong ti amana
a dagiti angesda ket agkammayet nga agmaymaysa
iti dayta a maudi a ritual ti komunion,
maysa nga ima iti rupa ti balasangna,
ti maysa pay nga ima kadagiti bibig ti ubing
a mangpaspasardeng kenkuana,
itantanamitimna kenkuana
ti maipapan iti langit
nga adda laeng iti asideg,
ti langit a papananda a dua
ti langit nga ita ket awanka
sika, Lilia, kadagiti dakes unay a darepdepmi,
iti nabayag, nakabaybayagen a panawen
ngem saan iti daytoy a panawen ti panakigubal
saan nga ita a karrugi pay laeng ti rinnikiar
saan nga ita a daytoy nga awag ti panagbantay
kontra kadagiti mangiyal-alikaka kadatayo
ket maysa nga awag a masapul nga aramiden
iti kaudiananna.
Ibagam a sursuruem ti agbiag
nga awanda iti denna:
aramidem, pangngaasim ta aramidem.
Ammo dagiti tumengmo ti sukog
dagiti buteng ken lua ken pammati,
ti bagim ammona no ania ti kinaimbag
nupay ti panagleddaang
ti mangpalinaed kenka
a siririing.
Ipatulodmi kenka dagiti kararag:
ammo ti angin ti pagturonganna
ti espiritu ti init ket dumanon
kenka tapno iti darang ti init
ket ti pul-oy
ket makitamto ni Jun ken Lia iti maminggasut
iti balligi a matagikua.
Ngarud, mapanka a kadua ti init,
mapanka a balon ti bendision
ti simmagaysay a bulan
ket iti silnag daytoy
awagam ni Jun ken Lia
kadakuada nga ibaga
nga iti dana ket surotenda ti dalan
dagiti anghel ti lawag,
ti maysa a maudi a lawag.
A Solver Agcaoili
Hon, HI/Apr 17/09
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Guipos, Zamboanga del Sur
Ti Guipos ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Guipos ket nabennebenneg iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bagong Oroquieta
- Baguitan
- Balongating
- Canunan
- Dacsol
- Dagohoy
- Dalapang
- Datagan
- Guling
- Katipunan
- Lintum
- Litan
- Magting
- Poblacion (Guipos)
- Regla
- Sikatuna
- Singclot
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kas sungbat ti arungaing ti Quirino, impanamnama ni Gobernador Deogracias Sevillano ken dagiti kameng ti hunta probinsial a makiumanda kadagiti maseknan nga opisial kadagiti kaparanget daytoy a probinsia.
Ngem saan koma nga agpatingga lattan iti pannakiuman. Kinapudnona, nabayagen daytoy a problema ket iti kallabes, adda metten panagpapatang dagiti napusgan a pannakabagi dagiti maseknan a probinsia ngem nakaladladingit laeng ta awan ti nagtungpalanna. Agingga ita, maysa pay laeng daytoy a problema a mapaliiw nga agbalin a siit iti nasayaat koma a panaglilinnangen dagitoy a probinsia.
Saan laeng koma a basta makiuman ti aramiden dagiti agtuturay dagitoy a probinsia no di agtugawda koma iti maymaysa a lamisaan tapno adalenda a nalaing ti rumbeng a masurot a pangsolbar ti parikut ti nagbebeddengan ken dagiti parikut a sangsanguen iti Ampis Area. Maitutop la unay ti panagkaykaysa ken panagmaymaysa kadaytoy a panggep.
Maysa a third class municipality ti ili a Tubo ken addaan iti distansia a 55 a kilometro manipud iti Bangued, ti kapital ti probinsia ti Abra. Manipud ditoy kabesera, magteng ti Tubo babaen ti idadaliasat kadagiti ili ti Penarrubia, Bucay, Manabo ken Luba. Mabalin met ti dumalan iti Candon-San Emilio road, wenno iti Tagudin-Quirino road. Mabalin pay ti dumalan no kayat sadiay ili ti Besao, Mountain Province. Addaan ti ili iti sangapulo a barbarangay. Kas maibasar iti sensus idi 2007, agdagup ti populasionna iti 5,558 iti 902 a balbalay.
Fifth class municipality ti ili ti Besao, Mountain Province. Iti kaudian a naisayangkat a sensus, agdagup ti populasionna iti 7,295 nga agindeg iti 1,735 a pagtaengan. Nalatak ti ili a kas ayuyang ti nalatak unay a Philippine Serpent Eagle. Addaan ti ili iti sangapulo ket uppat a barbarangay.
Fourth class municipality met ti ili ti Quirino, Ilocos Sur. Angaki ti sigud a naganna. Nasukatan daytoy iti agdama a naganna kas pammadayaw iti maikanem a presidente ti Filipinas, daydi Elpidio Quirino, nga anak ti probinsia. Addaan iti siam a barbarangay, ken addaan iti 7,866 nga agindeg iti 1,348 a pagtaengan.
Maysa a dakkel nga epekto ti saan a nalawag a nagbeddengan ti pannakabingay dagiti agindeg no ania a lugar ti pagbutosanda no tiempo ti eleksion. No pudno ti damag, nabingay dagiti agindeg iti boundary a di pay nalawag no sakup ti Quirino, Ilocos Sur wenno ti Besao, Mountain Province, no sadino ti pagbutosanda. Mapapati nga adda agbutos iti Besao idinto a dagiti dadduma met, nagbalinda a botante iti Ilocos Sur.
Saan koma ngarud a barengbarengen ti isyo nga indatag ti konseho munisipal ti Quirino iti hunta probinsial no di ket ikonsidera a kas serioso a saritaan ta sakupenna pay daytoy ti kinabaknang ti lugar. Rumbeng laeng a masolbar iti kabiitan a panawen tapno maipaay kadagiti agindeg iti naan-anay a suporta ken tulong para iti pannakatagiben ti linak ket kappia tapno ad-adda pay a dumur-as dagiti agindeg.
Agingga iti saan a nalawag no ania a probinsia ti akinsakup iti mapagsusupiatan a boundary, saan a maited kadagiti agindeg iti tumutop a serbisio a rumbeng laeng nga ited ti ili wenno probinsia nga akinsakup kadakuada.
Masolbar koman daytoy a problema ti nagbeddengan tapno saan a maikapis dagiti agindeg kadagiti mapagsusupiatan a nagbebeddengan.#


text:
Dover, Delaware
Ti Dover ket isu ti kapitolio ken ti maikadua a kadakkelan a siudad[2] iti Estado ti Delaware. Daytoy ket tugaw pay ti Kondado ti Kent, ken ti kangrunaan a siudad ti Estadistika ti Metropolitano a Lugar ti Dover, Delaware ken mangsakop daytoy iti amin a Kondado ti Kent. Daytoy ket mabirukan idiay Karayan St. Jones idiay aplaya a tanap ti Karayan Delaware. Daytoy ket ninaganan idi babaen ni William Penn para iti Dover idiay Kent, Inglatera. Manipud idi 2010, ti siudad ket addaan iti populasion iti 36,047.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dover". Geographic Names Information System. United States Geological Survey.
- ^ "Populations of Delaware (DE) Cities - ranked by Population Size". Naala idi Hunio 12, 2013.
- ^ "stageplanning.delaware.gov". Stateplanning.delaware.gov. Naala idi 2011-11-14.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dover, Delaware iti Wikimedia Commons


text:
Ababa a Sarita ni Ronald M. Azurin
NAGUNGGON ti abaga ni Mark.
“Manilan, padre,” kinuna ti konduktor.
Inwaras ni Mark ti panagki-tana iti aglawlaw. Isu laengen ti nabati iti lugan. Iti ruar, mangrugin nga agsaknap ti lawag.
Ginaw-atna ti bagna, insalapayna ti diaketna ket immulog iti bus. Bimmallasiw iti kalsada sa nangpara iti taksi. Nagpaitulod iti pagdagusan ni Liza.
Di nagawidan ni Mark ti isem a nagtammidaw iti bibigna iti panaganninaw ti ladawan ni Liza: napudaw, pamestisaen ken kariniosa. Dagitoy a saguday ti nangkayaw kenkuana ket nalipatanna nga addan asawa ken dua nga annakna.
Mammartek ken mannugal ti asawa ni Liza. Saan ngarud a nakakaskasdaaw a sapulen ni Liza ken ni Mark ti bara a dina mananam iti denna ti lakayna.
Impambar ni Mark idi agusisa ni Marie nga adda asikasuenna iti Manila. Ngem tulagda ken ni Liza nga agsarakda iti siudad. A, kukuada manen ti lubong iti tallo nga aldaw!
Nasinga ti panagparparmata ni Mark idi agsardeng ti taksi iti sango ti apartment a pagdagusan ni Liza. Nagplete. Impallailangna ti sintunado a sagawisiwna idi agtimbre iti ridaw.
Inlukat ni Liza ti ridaw. Kadigdigosna ken agin-inakbay ti banglona. Nakaputot laeng. Napatilmon ni Mark idi mataldiapanna ti aaprosan a muldotan a luppo no Liza.
“Apay nga itaka laeng?” adda pasugnod ti timek ni Liza.
“Adda ngamin report nga inkamakamko,” insungbat ni Mark idinto nga inwarasna ti panagkitana iti salas. Agmaymaysa ni Liza.
“Mabisinka ngatan,” kinuna ni Liza. “Agurayka ta idasarko ti pammigatta.”
“Bay-am pay dayta,” kinuna ni Mark ket ginuyodna ni Liza sana inarakup.
“Agtutorka kadi,” agkatkatawa ni Liza nga nangiduron ken ni Mark. Nagkinni a nagpakusina.
Naimas ti pammigat nga indasar ni Liza. Talaga a sinaganaanna. Kaarigda ti apagkallaysa a nagsinnubo.
Nagsinniketda a nagpasalas. Kinarawa ni Mark ti bulsana ngem awanen ti sigariliona. Linuktanna ti bagna tapno iruarna ti reserbana. Nasdaaw ta napuskol a sobre ti nakarawana. Binukitkitna. Pasaporte, tiket nga agpa-Los Angeles, traveller’s checkbook ken dadduma pay a papeles. Kukua ni Edgar Aleson, 26, naasawaan ken taga-Narvacan, Ilocos Sur.
Namatmatanna ti bag. Kaarngi la unay ti bagna!
“Kasanon dagiti aruatem?” nagmulagat ni Liza.
Timmawag ni Mark iti terminal. Imbagana ti napasamak.
“Naimbag ta immawagka,” insungbat ti dispatcher. “Immay sinapul ni Mr. Aleson ti bagna. Agluas kano nga agpa-Los Angeles iti alas otso ita a bigat.”
Kinita ni Mark ti oras. Alas nueben. Nakaluasen ti eroplano.
Inted ti dispatcher ti adres ni Aleson.
“Madamdama daytan,” dimmenden ni Liza. Narikna ni Mark ti natangsit a barukong a naidennes iti takiagna.
Bimmara. Inarakupna ni Liza. Nagdingpil dagiti bibigda.
NAGTUGTOG ni Mark iti ridaw. Timmungraraw ti maysa a lalaki a pattapattana a ni Edgar Aleson. Agkataebda. Panguloten ti buokna. Adda pamuyaanna.
“Ania ti masapulmo?” sinaludsodna ket nalang-ab ni Mark ti agat-arak a sang-aw daytoy.
“Umayko isubli ti bagmo,” insungbat ni Mark.
“Sika gayam ti nakasinnukatko,” kinuna ni Aleson ket inlukatna ti ridaw.
Nataldiapan ni Mark ti sangabotelia nga arak iti bassit a lamisaan. Naguduan ti linaonna.
“Ladingitek ti napasamak,” nakuna ni Mark. “Namitlo nga immawagak ngem awanka.”
“Basolko, nagbiddutak iti pinidutko a bag,” insungbat ni Aleson.
Nangiruar ni Edgar iti baso. Binukbokanna iti arak. Inyawatna ken ni Mark.
“Uminomta,” kinunana, “gapu iti saan pannakatuloy ti biahek.”
“Dimo koma riknaen unay ti napasamak,” inyandingay ni Mark. “Makapankanto met laeng.”
“Pudno. Ngem ania pay ti mamaayna? Simminan ni Lilibeth.”
“Sino a Lilibeth?”
“Asawak.”
Insungo ni Edgar ti pagiwarnak iti sopa. Binuk-bokanna ti basona. Intanguapna. Awanen ti naguneg ti baso idi idissona.
Pinidut ni Mark ti pagiwarnak. Naipasabat kenkuana ti paulo ti damag: 150 ti natay iti bimtak nga eroplano!
Binasana: Awan ti nakalasat a pasahero idi bimtak ti naglugananda nga eroplano gapu iti pannakadadael ti makinana.
Segun iti inisial nga inbestigasion, naammuan a gimmil-ayab ti makina ti eroplano duapulo a minutos kalpasan a timmayab iti airport nga agturong iti Los Angeles…
“Ni Lilibeth ti maysa!” nagbanarabar ti timek ni Edgar.
“Makipagladingitak iti napasamak,” impatay ni Mark ti dakulapna iti abaga ni Edgar.
Saanen a nagbayag ni Mark. Pinanawanna ni Edgar a nakamulengleng iti adayo.
(Maigibusto)


text:
ISO 3166-2:JP
Ti ISO 3166-2:JP ket ti naikabil para iti Hapon iti ISO 3166-2 a parte ti pagalagadan ti ISO 3166 nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), a mangipalawag kadagiti kodigo para kadagiti nagan dagiti kangrunaan a subdibision (kas dagiti probinsia wenno dagiti estado) kadagiti amin a pagilian a naikodigo iti ISO 3166-1.
Iti agdama para iti Hapon, dagiti kodigo ti ISO 3166-2 ket naipalawag para kadagiti 47 a prepektura.
Ti tunggal maysa a kodigo ket buklen dagiti dua a parte nga isin ababaen ti pangrangtay. Ti umuna a parte ket ti JP, ti ISO 3166-1 alpha-2 a kodigo ti Hapon. Ti maikadua a parte ket dagiti dua a numero (01–47), nga isu daytoy ti kodigo ti Japanese Industrial Standard JIS X 0401 ti prepektura. Dagiti kodigo ket agarup a naipatudo manipud iti amianan agingga iti abagatan.
Dagiti agdama a kodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagan dagiti subdibision ket nalista a kas iti ISO 3166-2 a pagalagadan nga inpablaak babaen ti ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO Online Browsing Platform: JP
- Dagiti distrito tiHapon, Statoids.com


text:
IMBALAKAD ketdi ti maysa a diputado kadagiti opisial dagiti maseknan nga ili a nasken ti panangikonsultada nga umuna kadagiti provincial officials (ti Ilocos Sur, La Union ken Abra) a ti panggep a pannakabuangay ti kabarbaro a probinsia ket saan a panangpanaw iti probinsia no di panangipromot iti kinaasino ken identidad dagiti Bago.
Ti balikas a Bago ket saan a nagtaud manipud iti balikas a “Bagong Kristiano” a kas iti panangipagarup dagiti dadduma. Addan dagiti Bago nga agindeg iti Ilocos sakbay a dimteng dagiti Kastila. Bagbag-o ti awagda idi un-unana. Nagbalin a Bag-o a pangiyababaan. Nakurap manen ket nagbalinen a Bago iti agdama .
Idi maika-16 a siglo agingga iti maika-17 a siglo, maawagan ti lugar a yanda iti Tiagan wenno Commandancia Politico Militar de Tiagan. (Naadaw manipud iti The Forgotten Hillstribe ni Rogelio B. Salibad, Tribu Magazine, maiden issue).
Naipasngay a kas istratehia dagiti Kastila tapno makasang-atda iti Gran Cordillera, sigud a paset ti probinsia ti Lepanto ti Tiagan. Iti agdama, maysa laengen nga ili ti Benguet ti Lepanto. Ti Benguet ket maysa kadagiti probinsia ti Mountain Provinces.
Iti naangay a 1st Bago Tribal Congress and Begnas Cultural Festival idi 1997, naidatag dagiti parikut ni Bago iti agdama a panawen a pakairamanan dagiti sumaganad:
1. farm to market roads: kinaadda ti political interventions iti pannakaiyimplimentar dagiti proyekto ti kalsada; kinaawan ti interes ti gobierno a mangipromot kadagiti farm-to-market roads; kinakurang no di pay ket kinaawan ti pundo kadagiti proyekto; kinatadem ti red tape ken kurapsion; sub-standard ti naaramat kadagiti nalpas a proyekto;
2. medical services: kinaawan ti medical practitioners, ken kinaawan ti klinika iti kaaduan a lugar;
3. sistema ti komunikasion: awan ti kartero a dumanon kadagiti sulinek a lugar; kaaduan kadagiti ili ti awan iti communications facilities;
4. elektrisidad: adu pay laeng dagiti lugar a di madanon ti kuriente
5. teritorio politikal – kinaawan ti establisado a teritorio politikal
6. diskriminasion iti social mainstreams ken dadduma pay a puli, kinakurang ti edukasion, kinaawan ti scholarship grants;
7. gender-sensitivity issue – ad-adu kadagiti babai a Bago ti breadwinner;
8. family planning – napartak a panagadu ti populasion;
9. nangato nga insidente ti kinapanglaw: kinakurang ti oportunidad nga agbirok iti pagtrabahuan, kinabassit ti mateggedan, kinakurang ti edukasion wenno skills training tapno makastrek iti trabaho, kinababa ti produksion agrikultura, kinaawan iti paglakuan kadagiti produkto iti agrikultura.
Dagitoy dagiti naidatag ken limtaw a parikut ni Bago iti agdama. Nasken a maisapulan dagitoy iti sungbat tapno saan a maudi iti dur-as ti panawen. Kadagiti Bago, ti pannakaipasngay ti bukodda a probinsia ti umno la unay a sungbat.#


text:
Maidaton ken Ruben Acierto Asis Sr gapu ta kinunana a mauma kano met dagiti kararua iti pasig la amin a niniugan.
Pinadasmin ti atang a Jollibee, kapid.
Nasamay daytoy a panglanglanggong
Kadagiti anniniwan no kasta nga agarbis
Tapno agparuar kadagiti mangmangkik
Tapno agbuteng ti ili tapno dagiti isu met laeng
Nga isu a bagi iti sangkataw-an dagiti buklis
Ket mapanda a mangurimaong kadagiti araraw
Ti bagbagis. Agsasallasallapid dagitoy tapno
Iti irteng ti bisin ket ti pannakalagip iti gulib.
Undas ti nagan daytoy, undas ti bullilikong
A sao ti bullilikong a senador iti isip,
Daytay no agrason ket rason ti sinublan
A no bendisionam ket ti bukatot a wangawangan,
Agdawat uray kadagiti ruror ti tagainep
Uray kadagiti main-inaw a morado a diket!
Baam ti bua, gawen, nganga, ken ti dinubla.
Baam ti danum a pangiduron kadagiti telkak
A maibulon iti agrarrarek a karakaran ti ili.
Ti atang a Jollibee wenno McDonalds, iti lanit
Dagiti arapaap iti padaya nga addatayo amin,
Umanayen ti sangatukel a burger a drowing.
Agpayso a mauma dagiti pimmusay iti sumilasu
A panangiyayab iti espiritu ti makan. Lalo no
Ayabam amin a gusing kada pilay kada bulsek,
Amin dagitoy a kakaasi a makiranud iti bassibassit.
Isu nga ita, baonem ti barom, ibagam ti kayat,
Ideklaraman ti plebisito iti kontemporaneo nga atang.
Jollibee para kadagiti amin a kinusit ti biag.
McDonalds kadagiti amin a pinaidaman ti kapitolio.
KFC kadagiti amin nga agaw-awat iti segga.
Hon, HI/
Undas, Nov 2, 2013


text:
Ni Jaime M. Agpalo, Jr
Dark poetry. Dark plot ken subplot. Dark literature kadagiti dadduma. Adu met dagiti mangayat nga agbasa ken mangay-at itoy a klase ti sinurat.
Naisabali a wagas iti gagangay a panagsuratan ta nagubbog daytoy iti idea iti saan unay a kayat nga adakan dagiti dadduma, wenno saan nga ikaskaso a taliawen, wenno saan gamden a sumrek iti nasipnget a lubong—a mangliklik a mangiladawan iti karkarna a pasamak, nga agidetalye iti di nakapappapati ngem pudno, nga agtampisaw iti saan a nainlubongan a lubong, iti mistikal ken maipapan iti al-alia; iti panangidetalye iti rason ken gapuna iti maysa a nadagem unay a pasamak iti pammapatay, iti masaker, iti trahedia, iti sakit, iti genocide wenno saan a panangrespeto iti humanidad. Wen, adu met dagiti sinurat a kaskastoy.
Ket itay paskua ken baro a tawen, sinubliantayo manen ti nagsurat iti sarita nga addaan iti nasipnget a balabala—maysa nga idea ti nagtaud iti news item ken ti maysa iti daniwtayo a Tagalog, maysa a dark poetry idi 1988. Iti pananged-edittayo, isu met ti iruruar ti kontrobersial a daniw—dark poetry—ti maysa nga agtutubo nga estudiante sadiay San Francisco, California maipapan iti killer ti Connecticut massacre a ni Adam Lanza.
Wen, manmano, di pay ket awan ti mangtapog iti dark poetry ta sumngat iti nagbaetan ti panggep a kas lapped iti panangidatag iti kinapudno, ti agam-agam a saan a pannakaawat ti gimong no apay a sinurat ti maisiasi iti rikna ken nakem ti adu; ngem kadagiti addaan iti nawada a muging a makabael a mangtimbang kadagiti basbasaenda a balikas maawatanda ti kinapateg dagiti aramid a nagbugas iti kinasipnget wenno dark literature.
No maminsan ngamin ti kangrunaan a makita wenno pangituonan ti imatang ket ti mismo a napasamak—kondenaen ti pasamak, op kors, saan a maawan dayta, ania ngarud; ilunod, kagura, kapungtot ti tao a nakaaramid iti panagbiddut, ngem manmano ti makaamiris ti rason ken gapuna no apay a napasamak dayta a banag—a nakaaramid iti panagbiddut, ta nakatuonen ti imatang iti no ania ti napasamak saanen a ti rason no apay a napasamak; ta gagangay ngamin a makita laeng ti puon ken sangsanga, bulbulong ken bungbunga, ngem di makita dagiti ramramut ta addada a nakalemmeng iti uneg ti daga—ngem saan kadi a parte met ti kayo dagiti ramramut? A matay met ti kayo no awan ramutna? Kasta ti kayat nga iparangarang, ipakita ken ipasagepsep ti nasipnget a literatura.
Dagiti mannaniw ken piksionista ket maiduma kadagiti news reporter. Ti naud-udi ti mangiparang iti buya ti napasamak. Dagiti immuna met ti mangipakita iti buya ti posibilidad no apay a napasamak—ageksplor kadagiti posibilidad a rason no apay a napasamak—ket no ageksplor daytoy, dagiti ngarud naidumduma, naisalumina, dagiti saan a naadakan a posibilidad ti idatag iti sinurat, no kasano a kumbinsiren ti audiens a dumngeg ken mangimutektek kadagiti argumento wenno indetalye.
Adu dagiti mannurat a nangiladawan ti liday ken pannakapaay, iti nakabutbuteng ken makadurmen, iti mistikal ken iti ethereal, ken dadduma pay. Ta adu met dagiti maregmeg iti balitok a naibudi kadagiti balbalikas dagiti kakastoy a sinurat. Ta iti literatura, saan laeng met mangidetalye iti kinaragsak wenno agpakatawa, ti balligi, ti pakasaritaan iti napalabas ken agdama no di ket adda met dagiti sinurat a makapasangit, naliday unay, pannakapaay, panangiladawan iti nasaem a kasasaad, panangiparikna kadagiti readers kadagiti maiwalwalin a topiko wenno idea iti sinurat. Iraman wenno mairaman ditoy dagiti horror ken ghost stories, dagiti suspense, thriller ken dadduma a katukad ken nagbatay iti ay-ay, pannakapaay, liday, buteng, panangliput ken pannakakulong ti rikna iti gingget ti guniguni.
Iti dark poetry, nalatak ditoy da Edgar Allan Poe, Robert Frost, Rudyard Kipling, Pablo Neruda ken daduma pay. Iti dandaniw nga Ilokano, naiduma ti pluma ni Emma Sol. Aguinaldo a nangibugas kadagiti sainnek.
Sub-genre iti pangawag dagiti dadduma itoy. Dagiti balbalikas ditoy a parnuay ket manggubuay met iti panna-kawayawaya ti rikna iti ba-bantot ti biag kalpasan a nabasa—dayta a pannakawaya-waya ket palag-anenna ti rikna a manginaw iti kabarbaro a namnama; addaan kano iti curative effects, kuna ti wikihow, saan laeng nga iti nangsurat no di pay iti nagbasa.#


text:
VIGAN CITY – Iti baet a naglasatda iti bidding, nanginngina ti agas a mailako iti Gabriela Silang General Hospital ngem iti pribado a botika iti ruar.
Ngem kinuna ni Gov. Deogracias Victor Savellano a masursurot ti umisu a proseso ti bidding dagiti ag-agas para kadagiti district hospitals iti probinsia.
Daytoy ti reaksion ti gobernador mainaig iti kontrobersia no apay a nangingina ti mailako nga agas iti uneg ti Gabriela Silang General Hospital ngem iti pribado a parmasia iti ruar.
Maysa a resolusion ti indatag ni Bise Gobernador Jerry Singson iti sangguniang panlalawigan a mangkidkiddaw iti pannakasukat dagiti kameng ti Bids and Awards Committee gapu iti kapaliiwan a nanginngina ti agas a mailako iti uneg ti ospital ngem iti botika iti ruar.
Bimtak ti word war iti nagbaetan ti bise gobernador ken ni Engr. Virgilio Llanes a mapapati a nagramut iti nasao nga isyo ken iti mapapati a saan a panagpirma ti naud-udi iti liquidation dagiti doktor ti Gabriela Silang General Hospital tapno maituloy ti pannakaited ti endowment fund manipud ti Philippine Charity Sweepstakes Office.
Mapapati a saan a kayat a pirmaan ni Llanes, hepe ti provincial engineering office, ti nasao a liquidation ti GSGH agsipud ta awan ti permit to operate ti pharmacy cooperative iti uneg ti nasao nga ospital.
Iti immmun-una nga interbiona iti radio, linagidaw ni Bise Gobernador Jerry Singson no apay a nanginngina ti agas a mailako iti uneg ti Gabriela Silang General Hospital ngem iti pribado a botika iti ruar ti ospital.
Segun ken ni Singson, iti miting nga inangayna a tinabunuan dagiti kameng ti Bids and Awards Committee, iti panagsaludsodna iti maysa nga opisial ti GSGH, limtuad nga agpateg iti nasurok P100 ti maysa a suero idinto a P70 laeng iti ruar.
“Baliktad, imbes a nababbaba ti agas iti uneg ti ospital, nanginngina met,” nakuna ni Singson idinto nga inyunay-unayna a naglasatda pay iti bidding.
Ngem iti immun-una nga interbiona, nakuna ni Singson nga awan ti basol dagiti doktor no apay a nanginngina ti agas a mailako iti ospital agsipud ta sumangpet lattan dagiti agas iti ospitalda.
Ngem inkalintegan ni Savellano a masursurot ti umno a proseso ti pannaka-bid dagiti agas a gatangen ti gobierno probinsial para kadagiti district hospitals iti probinsia.
Innayon ti gobernador a no saan a masurot ti umno a pannaka-bid dagiti agas, makasuan dagiti kameng ti Bids and Awards Committee.#


text:
KARKARNA ti kawaya ti trapiko kadagiti kangrunaan a kalsada iti Metro Manila aglalo iti pangngaldaw ken iti Sabado. Kadagiti ngamin pagtaengan, nakamulagat amin dagiti bumalay iti telebisionda. Uray kadagiti tiendaan wenno panganan, kasla maisardeng amin a garaw ti komersio ta ti laeng telebision ti nakaiturongan ti mulagat dagiti aglaklako ken aggatgatang. Kasla agbuybuyada iti napateg a laban ni Manny Pacquiao idiay Las Vegas. Ngem imbes a riaw ken pananguyaw, dagiti ketdi ellek, garikgik ken naragsak a kankantiaw, lallaki man wenno babbai, ubbing wenno nataengan, ti mangngeg iti panangbuyada iti aglatlatak ita a pabuya iti telebision iti oras ti pangngaldaw.
Monday, October 5, 2015
APAY A NALATAK LA UNAY TI ALDUB?
KARKARNA ti kawaya ti trapiko kadagiti kangrunaan a kalsada iti Metro Manila aglalo iti pangngaldaw ken iti Sabado. Kadagiti ngamin pagtaengan, nakamulagat amin dagiti bumalay iti telebisionda. Uray kadagiti tiendaan wenno panganan, kasla maisardeng amin a garaw ti komersio ta ti laeng telebision ti nakaiturongan ti mulagat dagiti aglaklako ken aggatgatang. Kasla agbuybuyada iti napateg a laban ni Manny Pacquiao idiay Las Vegas. Ngem imbes a riaw ken pananguyaw, dagiti ketdi ellek, garikgik ken naragsak a kankantiaw, lallaki man wenno babbai, ubbing wenno nataengan, ti mangngeg iti panangbuyada iti aglatlatak ita a pabuya iti telebision iti oras ti pangngaldaw.
Maigapu amin dagitoy iti kalyeserye a pagbidbidaan ti Aldub, wenno ti naglaok a nagan da Alden Richards ken Yaya Dub (Maine Mendoza) a bida ditoy. Mabuya ti kalyeserye a kas paset ti “All for Juan, Juan for All” a segment ti Eat Bulaga iti GMA 7. Kadua da Alden ken Yaya Dub dagiti mainstay a komediante a da Wally Bayola nga agak-akem a Lola Nidora, Jose Manalo ken Paolo Ballesteros.
Adayon a nalatlatak dagiti agpareha nga AlDub ngem ni Pacquiao idi panawen a kampeon daytoy. Ken no karera koma, nawatiwaten ti nangitarayan ti AlDub kadagiti agkakalatak ita a loveteam iti showbiz.
Idi laeng Hulio a simrek ti karakter ni Yaya Dub iti kalyeserye a kas maysa a suplada a private nurse ken personal assistant ni Lola Nidora. Saan nga agsasao no di ket pasurotanna laeng dagiti kanta a kas iti ar-aramidenna iti naglatak a Dubsmash-na iti YouTube. Ngem naglatak daytoy kalpasan ti eksena a nakitana iti TV screen ni Alden, co-host iti “That’s My Bae” segment, a maysa gayam kadagiti crush-na iti showbiz. Dita a nangrugi iti suronsuron agingga a napa-kilig-na dagiti agbuybuya. Ditoy metten a nayaramidan iti istoria wenno kasla love story dagiti dua, nga agkita wenno “aginnaremda” laeng babaen ti split screen iti telebision. Adda iti Broadway Centrum Studio ni Alden idinto nga adda iti kalsada ni Yaya Dub.
Aksidente Laeng ti Rugi ti Amin
Namitlon a nagkita iti personal dagitoy, umuna, iti contest a Bulaga Pa More! wildcard round a nakapasamakan ti panagkitada iti backstage, ngem nabangenan ti playwud ti gundaway koma a makapaginnassidegda. Maikadua, ti panagsarakda iti parking lot a kas agpada a biktima iti panagkidnap nga insayangkat ni Dhurriz (nga apo ni Lola Nidora, nga inakeman met laeng ni Wally), ken maikatlo, ti umuna ken apagbiit a panag-date-da iti studio.
Aksidente amin ti napasamak, kas kuna ti resident director ti Eat Bulaga a ni Mike Tuviera, ta awan met kano ti plano nga agkapareha dagiti dua iti telebision. Ginundawayanda laeng iti nakitada a “kilig” wenno “chemistry” iti nagbaetan dagiti dua, a mangguyugoy iti interes dagiti agbubuya a mangsurnad iti sumaruno a mapasamak.
Nagballigi ti instant loveteam da Alden ken Yaya Dub, saan laeng nga iti telebision (timmayok ti reyting ti Eat Bulaga), no di pay ket iti social media. Nagtultuloy a nag-trending ti segment ti AlDub iti Twitter, a nangdadael amin a rekord iti social media. Immabot iti 12.1-milion ti naurnong a tweet iti hashtag nga AlDubMostAwaitedDate, iti uneg laeng ti 24 nga oras idi Septiembre 19. Maipapan daytoy iti umuna a gundaway a nag-date dagiti dua. Inatiw daytoy ti dati a bukodda met laeng a rekord a nasurok a 6-milion a tweets babaen ti hashtag nga AlDubtheAbduction, wenno ti eksena a nakidnap dagiti agpareha a naipabuya idi Septiembre 12.
Ken saan laeng nga iti Twitter a timmayok ti AlDub, uray pay kadagiti public online sources, a kas kadagiti maiposte iti Facebook, kadagiti blog ken forum, ken kadagiti online news articles. Iti naminsan, nagbalin pay a banner story ti Philippine Daily Inquirer ti AlDub, ken nagbalin a topiko iti kolum ni Randy David iti isu met laeng diario. Nakatulong pay ti panaglatak ti pannakadakdakamat ti naganda kadagiti tweet, Instagram ken FB post dagiti dadduma nga artista ken nalalatak a personalidad, karamanen dagiti politiko. Ngem immun-unan nga imbaga ni Senador Tito Sotto, a maysa kadagiti main host ti Eat Bulaga, a dida palubosan ti AlDub a maaramat iti kampania ti asino man a politiko inton eleksion ti 2016.
Nadakamat ni Mar Roxas ti AlDub idi uy-uyotanna pay laeng ni Senador Grace Poe a katiketna inton 2016, ken inusarna pay ti nalataken a tagline ti kalyeserye a “takdang panahon” (maiturong iti panaguray ti Liberal Party iti panagtung-ed ti senadora). Itay nabiit, impeksa met ni Bise-Presidente Jejomar Binay ti panggepna a mangala ken ni Alden a mangakem iti biagna iti pelikula no bilang ta adda maaramid a kasta.
Madakdakamat met ti AlDub kadagiti sermon dagiti papadi iti simbaan. Nagbalin pay a topiko ti panaglatak ti AlDub iti diskusion iti maysa a klase iti Unibersidad ti Filipinas. Maipapan daytoy iti napintas a mensahe ti kalyeserye kadagiti agbuybuya.
Ken kangrunaanna, timmayok ti karera ni Alden iti showbiz, kasta met ken ni Yaya Dub uray mangrugrugi pay laeng. Addan dua a komersial dagiti dua iti telebision, ken manayonanto pay kano iti mabiit, ken adda payen pelikula a nagkaduaanda a maipabuya iti Metro Manila Filmfest inton Disiembre.
Dagiti Pormula iti Balligi ti AlDub
Ngem ania kadi ti rason ta nagklik la unay ti AlDub?
1. “Aldub Nation.” Nakatulong a dakkel ti AlDub Nation, wenno awagda kadagiti napudno a fans wenno mangsursurot iti mapaspasamak iti AlDub iti telebision ken social media. Naayat dagitoy nga ag-tweet ken mangdakamat iti AlDub iti social media, tunggal maipabuya ti baro nga eksena iti Eat Bulaga. Gapu ta napudnoda a fans, nabileg ti gagemda a makaala iti riniwriw a tweet wenno mangartap iti agdama a rekord.
2. Makita dagiti fans ti bagida iti pabuya. Mayarig man ti split screen dagiti dua iti long-distance a relasion dagiti pamilia nga adda iti abrod ti ina wenno ama, a makapagpatpatangda laeng wenno mapatpatibker laeng ti linnangenda babaen ti komunikasionda iti Skype wenno Viber. Malaksid pay a nalaka a makulding ti rikna dagiti agbuybuya kadagiti masansan metten a tema dagiti drama a kas dagiti ubbing nga adda crush-na, dagiti agiinnarem nga agtutubo nga adda estrikto a nataengan a mangbangen iti ayan-ayatda, ken dagiti mamati nga adda forever wenno agnanayon nga ayat.
3. Napintas ken karkarna ti taray ti istoria. Saan a predictable wenno saan a nalaka a mapugtuan ti taray ti estoria; gapu daytoy iti karkarna a format ti pabuya. Awan ti ania nga iskripna, ken kasla makakaammo lattan dagiti bida a mangdiskarte kadagiti dialogo ken aktingda. Ken gapu ta natibnokan iti komedi, nalaka laeng a makatiliw iti interes dagiti agbuubuya, a kasla mangbalbalatong dagiti bida ngem adda met masursurot a taray ti istoria. Saan a kas kadagiti masansan a mabuybuya iti telebision. Ken uray kadaanan ti plot wenno pagtartarayan ti istoria, wenno kasla ordinario laeng a love story dagiti agtutubo, naisabsabali ken moderno ti pannakaiparangna, kas iti panagaramat iti split screen iti komunikasion, ken iti Dubsmash, a maysa a mobile app. Agpaut laeng iti 30 a minuto ngem makapneken ti mabuya.
4. Adda napintas nga adal. Malaksid a manglinglingay, adda pay ibagbaga ti kalyeserye a manglukat iti kapanunotan wenno mangriing iti pannakaawat dagiti agbuybuya kadagiti banag a mainaig iti ayan-ayat, a kas iti kanayon nga ipalpalagip ni Lola Nidora, ken iti relasion dagiti kameng ti pamilia. Mangipaay pay daytoy iti komentario maipapan iti gimong. Iti maysa nga episode, nangited iti pammagbaga ni Lola Nidora iti dakes nga epekto ti panagpasuksok tapno maala laeng ti kayat ti maysa a tao, ti pananglimlimo ken ti panagusar iti kinabaknang tapno ayaten ti sabali a tao. Uray pay ti Catholic Bishop Conference of the Philippines, aprobado iti pabuya ket dinaydayawna ti mensahe nga idandanon daytoy kadagiti agbuybuya aglalo iti maysa nga eksena nga intal-o ni Lola Nidora ti kinapateg ti moralidad ken kinasagrado ti panagasawa.
5. Ammoda iti mangkiki kadagiti agbuybuya. Manipud idi mangrugi ti “kilig” iti damo a panaginnisem da Alden ken Yaya Dub iti telebision, nabaelan nga intululoy daytoy dagiti mannurat ken direktor ti kalyeserye. Pagsayaatanna ta saanda a naplano wenno impilit ti panagpareha dagiti dua, isu a kasla natural laeng ti reaksion dagiti dua kadagiti panangsuronsuronda kadakuada. Gapu iti ay-ayattayo iti sinnuron aglalo kadagiti agtutubo iti kulturatayo, nalaka a naawis ti interes dagiti agbuybuya a no kua, makisinsinnuronda metten. Ti nakaay-ayat pay ditoy, saanen a kasapulan ti Eat Bulaga ti promosion ti loveteam-da wenno agaramatda kadagiti press release tapno makaawisda iti adu nga agbuya. Naglatak laeng dagitoy gapu iti panangiparangda iti no ania man ti adda a kababalinda.
6. Makapakatawa la unay. Adu metten dagiti loyal viewer ti Eat Bulaga ken kangrunaan a rason ti panagtalinaedda a mangbuybuya ti pannakaay-ayoda iti komedi dagiti main host, ta malaksid a beteranon a komediante dagiti tallo—da Tito, Vic ken Joey, nalaing pay nga agpakatawa dagiti segment host iti “Juan for All, All for Juan” a da Jose, Wally ken Paolo. Ket iti pannakainayon ni Yaya Dub, ad-adda a nakuldingna ti aayatan ti dadduma aglalo dagiti lallaki a makabuya met iti komedi ti maysa a napintas ken naubing a balasang nga awan ti ania nga arte ti bagina nga agpakatawa iti kamera. Kas man la agbuybuyada laeng iti stand-up comedy, ken pagsayaatanna ta libre daytoy.
7. Tayming. Natumpongan ti AlDub ti umisu nga usar ti bileg ti social media iti mainstream television. Aggapu daytoy a komentario ken ni Boy Abunda, nalatak a host ti maysa nga entertainment show iti ABS-CBN. Naglatak ni Yaya Dub gapu dagiti mabuya iti YouTube a Dubsmash-na maipapan ken ni Kris Aquino, ket ti kaaddana ngarud iti telebision, segun ken ni Abunda, napasurotna dagiti follower-na, nga isuda metten ti nangpapaadu iti panaggaraw dagiti komento ken pannakaiwaras ti impormasion iti social media. Isu a daytoy ngarud ti karit kadagiti estasion, ti gumiddan iti uso a mapagtipon ti traditional media ken ti social media iti telebison tapno dida maatiw iti reyting. Adda agpayso fan base ti social media ngem no tao koma dagitoy, awan ti lasagda wenno virtual laeng. Ket no maitibnok daytoy iti telebision, wenno maaramat ti bileg ti kinaaduda, ad-adda nga aglatak ken mapabileg dagiti maipabpabuya a programa.
AGPAYSO a maar-aramat dagiti pabuya, iti sine man wenno telebision, a pangpukaw laeng iti ania man nga agdama a marikrikna a rigat wenno parikut dagiti tattao, a no maminsan apagbiit laeng dayta a “kilig” a mariknada ket iti ad-adu nga oras, agsublidanto met laeng iti realidad ti biag. Ngem kadagiti kakastoy a pabuya a kas iti kalyeserye ti Eat Bulaga, nasayaat met bassiten a manglinglingay kadagiti agbuybuya ken mangipaay iti adal.
Kas dagiti uso wenno dagiti naglatlatak metten a love team, dumtengto met ti panawen nga aglumen ti nagan nga AlDub. Ngem saanton a nasakit ti nakem dagiti fans, ta mapanunotda nga iti naminsan a paset ti biagda, adda naisabsabali a pabuya a nanglinglingay kadakuada.
(Basaen ti orihinal a bersion daytoy iti Bannawag, Oktubre 5, 2015.)
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Napapatay ti maysa a sangaili bayat ti pannakipagragsakna iti maysa a kasaran idiay Sitio Dinumaran, Barangay Patong ditoy nga ili idi agarup ala una ti bigat ti Pebrero 15.
Dagus a natay ni Enrique Tugade y Barcena, 37, naasawaan, ken residente iti Barangay Cantoria, Juan Luna, La Union, gapu iti patal a sugatna iti ulo ken bagina kalpasan a pinaltogan ti dua a di nabigbig a suspek.
Segun iti inbestigasion dagiti nagresponde a polis, madama ti panagiinom da Tugade, kaduana da Ed Urmeneta, 49, ken Arnold Usana y Urbien, 30, agpada a residente iti nadakamat a barangay; ken Milo Undiana y Usana, 45, residente iti Barangay Sarsacarat iti paraangan dagiti nagkasar a Benigno ken Rubycon Undiana idi kellaat lattan nga immasideg dagiti suspek a nakaaramat iti bonete ket pinaltogan ti maysa iti sumagmamano a daras ti ulo ken bagi ti biktima.
Naglibas dagiti suspek a nagturong iti amianan a direksion kalpasan ti pammaltog.
Nakarekobre dagiti polis iti dua a kapsula manipud iti M14 rifle iti nakapasamakan ti krimen.
Saan pay nga ammo ti motibo ti nasao a pammapatay.
Immun-una ngem daytoy, idi agarup alas 9:00 ti bigat ti Pebrero 12, napaltogan ti maysa a tricycle driver bayat ti panagdaliasatna iti national road a sakup ti Barangay Bayubay, San Vicente, Ilocos Sur.
Napaltogan ni Jayson Ruaro y Riepo, 39, naasawaan, ken residente iti Encarnacion Compound, Barangay Bayubay Sur, San Vicente ket naitaray iti Metro Vigan Cooperative Hospital iti Bantay, Ilocos Sur.
Idi damo, naireport iti police station ti San Vicente ti insidente a kas vehicular accident ngem bayat ti pannakataming ti biktima iti ospital, natakuatan a gapuanan ti paltog ti nangsalput iti baba ti lapayagna ken naisalat iti makannigid a pingpingna kas nasukalan iti X-ray examination.
Limtuad iti panagimbestiga dagiti polis a bayat ti panagdaliasat ti biktima a nakasakay iti traysikelna iti nadakamat a lugar, kellat a pinaltogan ti nakalugan iti motorsiklo a gun man a nakasugatan iti makannigid a pingpingna.
Mapapati a naglibas a nagpadaya ti suspek kalpasan ti pammaltog.
Iti pannakaisurat daytoy, di pay ammo ti naaramat a paltog ken ti motibo ti pammaltog.#


text:
Monday, April 3, 2017
1st FLAG CEREMONY TI ABRIL 2017, NATUNOS TI PAMILIA- LGU
Cabugao, Ilocos Sur – Kalpasan ti Flag Ceremony iti Abril 3, 2017, kinablaawan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang dagiti katinnarabayna nga Opisiales-Lokal ti Ili, Department/Section Heads dagiti Opisina ti LGU ken dagiti amin a Personnel a mangbukbukel ti Pamilia-LGU Cabugao iti panangrugi ti panagtarabahoda iti umuna a Lunes ti Abril 2017.
Impadamag ni Mayor Josh Edward iti napintas a karirikna dagiti Cabugaoenians a dinanonda kadagiti nadamag/nakitada a pagsaysayaatan dagiti kakailianda ken iti ilida a Cabugao iti panagbisitada idiay ballasiw-taaw itay nabiit a kaduana ni SBM Danny Q. Gazmen.
Nangipaay ti Municipal Chief Executive iti pangablaaw para iti sapasap ken dagiti naiyam-ammo nga Empleado a maselebraran iti panagkasangayna iti Abril 2017 ken nangibislin kadagiti napateg a pagpampanunotan kadagiti padana a Public Servants. # (Web In-Action)
Impadamag ni Mayor Josh Edward iti napintas a karirikna dagiti Cabugaoenians a dinanonda kadagiti nadamag/nakitada a pagsaysayaatan dagiti kakailianda ken iti ilida a Cabugao iti panagbisitada idiay ballasiw-taaw itay nabiit a kaduana ni SBM Danny Q. Gazmen.
Nangipaay ti Municipal Chief Executive iti pangablaaw para iti sapasap ken dagiti naiyam-ammo nga Empleado a maselebraran iti panagkasangayna iti Abril 2017 ken nangibislin kadagiti napateg a pagpampanunotan kadagiti padana a Public Servants. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:31 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tuesday, August 11, 2015
DONASION KEN TULONG PARA UBBING, NAITED ITI CABUGAO SOUTH CS
Cabugao, Ilocos Sur – Imbatad ni Mrs. Melvie S. Sajonia, Principal II nga adu latta met ti nasayaat ti panagpuspusona a kakabsat a makalagip a mangipaay iti pagsayaatan dagiti ubbing ken pageskuelaan a kas iti sumaganad:
1. Make up set nga impatulod ni Mrs. Lutgarda Sonico a para iti members ti Marching Band, Cultural Troupe, Choir, Dance Troupe, Gymnasts!
2. Nangted met ti sagut da GSP IS Council Pres. Dr. Estrella Soria ken ni Council Executive Zenita Mosico kadagiti Grade I Gifted Class iti para-ubbing a sagutda.
Dagitoy a pagsayaatan ket naited itay nabiit. “God Bless You Ma'am! Thank you, po,” kunada a naisagutan ken dagiti mangisursuro iti Cabugao South Central School. # (Web In-Action)
1. Make up set nga impatulod ni Mrs. Lutgarda Sonico a para iti members ti Marching Band, Cultural Troupe, Choir, Dance Troupe, Gymnasts!
2. Nangted met ti sagut da GSP IS Council Pres. Dr. Estrella Soria ken ni Council Executive Zenita Mosico kadagiti Grade I Gifted Class iti para-ubbing a sagutda.
Dagitoy a pagsayaatan ket naited itay nabiit. “God Bless You Ma'am! Thank you, po,” kunada a naisagutan ken dagiti mangisursuro iti Cabugao South Central School. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:08 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sarita ni Arnold A. Reyes
(Maikadua a Paset)
Alas tresen iti parbangon idi agawidda. Nagpipinnasindayagda iti nagapuanan.
“Talaga a palaban ni Lulu,” insanamtek ni Ben.
“Nakarkaro pay ni Grace, a,” insalingbat ni Mario. “Kasla alimatek!”
“Sika, pari, napnekka met laeng?” sinikil ni Tony ni Erning.
“Da bes, pari,” insungbatna. “Sal-at a babai, batido a talaga!”
“No aniat’ kunayo, intayonto manen,” kinuna ni Tony.
“La ketdi, a,” nakuna ni Erning.
“Nabatin sa metten ti karkarmam ken ni Frances, pari,” intapik ni Mario. Nagkakatawada.
Dimsaag ni Erning iti nagkurusan. Aglallallay a simrek iti inaladanda. Sigagangat pay laeng ti silaw iti salas. Linuktanna ti ruangan. Matmaturog ni Solima iti sopa. Riniingna ni baketna.
“Apay a ditoy ti nagturogam?” inamadna.
“Inur-urayka ngamin,” insungbat ni Solima. “Nagladawkan?”
“Kasangay ni Pari Tony,” kinuna ni Erning. “Nagblow-out.”
“Isu met la nga agat-sigarilioka,” kinuna ni Solima. “Inka man suktan ti pagan-anaymo sakbay a sumrekka iti siledta.”
Nagkatawa ni Erning. Agsigsigarilio idi ni Erning ngem inidianna idi armenna ni Solima. Natadem ti panagangot ni baketna. Numero uno a kagurana ti asuk ti sigarilio.
Kalpasan ti panaglabarna, simrek iti siledda nga agassawa. Nakaiddan ni Solima. Napatilmon ni Erning idi mataldiapanna ti nalukaisan a napudaw ken limmapana a luppo ni baketna.
Dimmenden ni Solima ket inap-aprosanna ti barukong ni Erning. Narikna ni Erning ti nabara a sang-aw ni baketna.
“’Ling, adda napintas nga ipadamagko kenka,” kinuna ni Solima. “Addan agpitpitik iti saklotko.”
“Agbalinak gayamen nga ama!” nayesngaw ni Erning. Inarakupna ni Solima ket dinigosna iti agek. Idi malang-abna ti nabanglo nga ayamuom ti buok ni baketna, natukay ti kinalalakina. Nagkaradap ti dakulapna iti nalamuyot a munturod.
“Hu, sabali manen ti malagipmo,” agkatkatawa a ni Solima a nangakkal iti imana. “Saan a mabalin ta agat-serbesaka. Ken maysa, dandanin bumigat ket masapaka a mapan agopisina.”
MINATMATAN ni Erning ti bagina iti sarming. Umad-adu dagiti nalabbasit iti barukong ken takiagna. Inapirasna ti maysa. Nagatel. Adda pay madmadlawna no umisbo. Kasla sirsiripiten. Sumagmamanon nga aldaw a madmadlawna a narigat ti yiisbona.
Ngem kinutina ti abagana idi agangay.. Adda siguro naipaunegko a maikontra iti bagik, naisipna. Nagpelles.
Saanen a nammigat ta maladawen. Nagkape laengen.
“Masapaka nga aggawid, wen?” kinuna ni Solima. “Mapanta idiay yan da Daddy. Kasangayna. No awanka, sigurado a bad shotka kenkuana!”
“Mabalin kadi a malipatak ti kasangay ti nangputot iti kapintasan a babai iti biagko?” kinuna ni Erning.
Sakbay a pimmanaw, inagkanna ti baketna.
Idi sumangpet iti opisinada, nadarimusmosanna ti paggaak dagiti kaopisinaanna. Ammona lattan a ti padasda iti babbai ti sentro ti patanganda.
“Naladawka man, lakay,” inkidday ni Tony. “Immulika kadi iti bantay itay parbangon?”
“He, ti la mataltalanggutangmo,” kinuna ni Erning. “Innem a bulanen ni baket.”
“Narigat ti mabakante, brod,” kinuna ni Tony. “Masapul nga adda sabali a pangipugsitam. No ania ti kunam, agpallailangtayo iti langit kalpasan ti opisina.”
“Kasangay ti katugangak, saan a mabalin a diak kuyogen ni baketko a mapan mangrabii iti balayda,” kinuna ni Erning.
Timmakder ni Erning sa nagturong iti pagisbuan. Nabayag iti uneg. Marigatan manen nga umisbo.
Simmeksek iti isipna dagiti nagatel iti bagina. No ngata agpakita iti doktor? Amangan no adda allergyna.
Saan a makatalna ni Erning iti nagmalem. Saanna a maiwaksi iti panunotna dagiti nagatel iti bagina. Wenno adda sakit ni Frances ket naakaran? Nagkintayeg.
“Apay a nabessagka, pari?” indillaw ni Tony idi dandanin ti panagawid.
“M-madmadi ti riknak, pari,” impambar ni Erning.
“Wenno kayatmo laeng ti makaeskor, pari,” kinuna ni Andy.
“Dakayo ketdi, awan san ti naggian iti utekyo no saan a babai,” kinuna ni Erning.
“Isuda dagiti sabong iti minuyongan a pagpallailangan dagiti kulibangbang, pari,” kinuna ni Bert.
Ngem saan a naggawid a dagus ni Erning. Nagtarus iti klinika ni Dr. Santos.
Pinaguksob ni Dr. Santos. Nabayag nga inamirisna dagiti naipattopattok a nalabbasit iti takiag ken barukongna. Nagwingiwing ti doktor.
“Naakaranka iti kastakasta a babai!” kinuna ti doktor.
Saan a nakatimek ni Erning. Nalagipna ni Frances. Ti sal-at, adda gayam korientena!
“Naimbag ta sinigudmo,” kinuna ni Dr. Santos. “Suna laeng ta mabayag nga agpaagaska. Inaldaw a mainyeksionanka iti lima nga aldaw. Agtomarka pay iti tableta.”
(Adda tuloyna)


text:
Sydney
Ti Sydney ( /sɪdni/)[3] ket isu ti estado a kapitolio ti Baro nga Abagatan a Gales ken ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Australia. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a daya nga aplaya ti Baybaya Tasman ti Australia . Manipud idi Hunio 2010, ti kalatakan a metropolitano a lugar ket adda ti agarup a populasion ti 4.6 a riwriw a tattao.[1] Dagiti agtataeng ti Sydney ket tinawtawgan a kas dagiti Sydneysiders wenno taga-Sydney, a mangbukel ti kosmopolitano ken internasional a populasion.[4]
Daytoy a lugar ket isu ti immuna a Britaniko a kolonia idiay Australia, ti Sydney ket nabangon idi 1788 idiay Luek ti Sydney babaen ni Arthur Phillip, komodoro ti Umuna a plota a kas maysa a penal a kolonia.[5] Ti siudad ket naipatakder kadagiti turturod a napakalikmutan ti Puerto Jackson a sapasap a naamammoan a kas ti Sangladan ti Sydney, nga adda idiay ti ikonoko a Kamara ti Opera ti Sydney ken ti Rangtay ti Sangladan ket prominente a nailanglangaan. Ti kalikudan a lugar ti metropolitano a lugar ket napalikmutan babaen dagiti nailian a parke, ken dagiti aplaya a rehion ket mangipakpakita kadagiti adu a luek, karayan, waig ken dagiti aplaya a mairaman ti nadayeg a Aplaya Bondi ken Aplaya Manly. Iti kaunegan ti siudad ket adda dagiti naindayegan a parke, a mairaman ti Parke Hyde ken ti dagiti Naarian a Botaniko a Hardin.
Ti Sydney ket kankanayon a nangato a nairangranggo kadagiti pagiranggoan t siudad iti lubong. Daytoy ket nagisangaili kadagiti nangruna mga pasamak ti internasional nga ay-ayam, a mairaman ti Dagiti Ay-ayam ti Britaniko nga Imperio ti 1938 ken ti Kalgaw nga Olimpiada ti 2000. Ti kangrunaan nga eropuerto nga agserserbi ti Sydney ket ti Eropuerto ti Sydney[6] ken ti kangrunaan a puerto ti siudad ket ti Sangladan ti Sydney.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Radio karbon a panagipetsa ket mangisingasing a ti rehion ti Sydney ket nataenganen babaen dagiti patneng nga Australiano kadagiti 30,000 a tawtawen.[7]
Dagiti tawidan a patneng nga agtataeng ti Look Sydney ket dagiti Cadigal a tattao, a dagiti dagada ket gumay-at idi manipud ti abagatan ti Puerto Jackson aginggana idiay Petersham.[8] Bayat a dagiti karkulo ti populasion sakbay ti isasangpet ti Immuna a Plota idi 1788 ket agtultuloy a naisuppiatan, agarup a 4,000–8,000 nga Aborihen a ttao ket nagtaengda idiay rehion ti Sydney sakbay ti immuna a panakaiyasideg dagiti Britaniko a nagtataeng. Ti Britaniko ket tinawtawaganda dagiti patneng a tattao ti "Eora",[9] gapu no damagen ti naggapuanda, ti sungbat dagitoy a tao ket: "Eora", a kayatna asaoen ket "ditoy", wenno "manipud ti daytoy a lugar" iti pagsasaoda.[8] Adda idi dagiti taalo a grupo ti pagsasao idiay rehion ti Sydney, a dagitoy ket nabingbingay kadagiti dialekto nga insasao dagiti basbassit a sankaputotan. Dagiti kangrunaan a pagsasao idi ket ti Darug (ti Cadigal, dagiti kasisigud a nagtaeng iti Siudad ti Sydney, ket nagsasaoda ti aplaya adialekto ti Darug), Dharawal ken Guringai. Ti tunggal sankaputotan ket addaanda ti teritorio, ti lokasion ti tunggal maysa ateritorio ket maikeddeng kadagiti magun-od a rekurso. Urayno ti urbanisasion ket kaaduan a nakadadael kadagiti ebidensia kadagitoy a pagtaengan a kas dagiti kontsa ti pagibellengan ti rugitan, dagiti bilang dagiti kinitikit ti bato ti Sydney, dagiti gedged ken bato nga arte ket agtultuloy a makitkita idiay Hawkesbury a gubang ti labneng ti Sydney.[10]
Idi 1770, ti Britaniko a kapitan ti baybay a ni Teniente James Cook ket simmanglad idiay Luek Botaniko idiay Kurnell Peninsula. Ditoy ti immuna a nakaiyasidegan ni Cook ti maysa nga Aborihen a komunidad a naamammoan a kas ti Gweagal.[11] Babaen ti panagiblin ti Britaniko a gobierno, ti pagtaengan dagiti napabasul ket binangon idi babaen ni Arthur Phillip, wa simmangpet idiay Luek Botaniko kadagiti plota ti 11 a barko idi 18 Enero 1788. Daytoy a sitio ket naikeddeng idi a saan a nasayaat a pagtaengan, gapu ti nakamlat a daga ken ti kaawan pagalaan ti mainum a danum. Ni Phillip simmaruno a binagonna ti kolonia manipud ti maysa nga adadayo a look iti aplaya, aidiay Look Sydney idiay Puerto Jackson idi 26 Enero 1788. Ti opisial a panangirangarang ti pannakabangon ken panagnagan ti Sydney ket napasamak idi gangani a dua alawas idi 7 Pebrero 1788. Ti kasisigud a nagan ket naikeddeng a kas ti Albion, ngem ni Phillip ket ninagananna ti pagtaengan manipud ti Britaniko a Sekretario ti Kamara, a ni Thomas Townshend, Apo Sydney, iti panakabigbigan ti papel ti Sydney ti panagited ti dokumento a bilin a mangipalubos kenni Phillip a mangbangon ti kolonia.[12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "3218.0 - Rehional a Panagdakkel ti Populasion, Australia, 2010-11". Australiano nga Opisina dagiti Estadistika. 30 Marso 2012. Naala idi 13 Abril 2012.
- ^ Australiano nga Opisina dagiti Estadistika (17 Marso 2008). "Explore Your City Through the 2006 Census Social Atlas Series". Naala idi 19 Mayo 2008.
- ^ Diksionario ti Macquarie ABC. The Macquarie Library Pty Ltd. 2003. p. 1000. ISBN 1-876429-37-2.
- ^ "Panagdaremdem para iti Dibersidad: ti Adu ti Kulturana a Siudad". 1995 Dagiti Nagbanagan ti Konperensia ti Sangalubongan a Dibersidad ti Kultura, Sydney. Deparatmento ti Imigrasion ken Panakaumili ti Gobierno ti Australia.
- ^ >Arthur Phillip. "Ti Panagbaniaga ni Gobernador Phillip idiay Luek ti Botany".
- ^ "Dagiti Naala a Rehistro ti Heograpiko a Nagnagan: Sydney (Kingsford Smith) Eropuerto". Rehistro ti Heograpiko a Nagnagan (GNR) ti NSW. Taripnong ti Heograpiko a Nagnagan ti Baro nga Abagatan a Gales]]. Naala idi 28 Septiembre 2010.
- ^ Macey, Richard (15 Septiembre 2007). "Naisurat manen dagiti pakasaritaan ti nagtataeng: maipasubli ti 30,000 a tawtawen". The Sydney Morning Herald. Naala idi 15 Septiembre 2007.
- ^ a b Siudad ti Sydney. Siudad ti Sydney Patneng a Pakasaritaan ti Look Sydney
- ^ Kohen, J. L. 2000. Immuna ken Naudi a tattao: Aborihen Sydney. In J. Connell (Ed.). Sydney ti irurumsua ti gobal a siudad. pp 76–95. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan ISBN 0-19-550748-7, pp 76–78, 81–82, 83
- ^ Elder, Bruce (7 Septiembre 2007). "Pakasaritaan a disso ti bato". Ti Tawen. Melbourne. Naala idi 18 Oktubre 2007.
- ^ "Maysada idi a Mannakigubat". Sydney Morning Herald. 11 Nobiembre 2002. Naala idi 21 Disiembre 2008.
- ^ "Dagiti 10 a Tattao a Nangsukog tiSydney". Sydney Morning Herald. 27 Nobiembre 2008. Naala idi 21 Disiembre 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Sydney iti Wikimedia Commons
Midia a mainaig iti Akitektura ti Sydney iti Wikimedia Commons
- Sydney
- Dagiti kapitolio a siudad ti Australia
- Dagiti siudad idiay Baro nga Abagatan a Gales
- Dagtii aplaya a siudad idiay Australia
- Dagiti nangsangaili a siudad kadagiti Ay-ayam ti Mankomunidad
- Dagiti nangsangaili a siudad kadagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada
- Dagiti metropolitano a lugar ti Australia
- Dagiti matagtagitao a lugar a nabangon idi 1788
- Dagiti puerto a siudad idiay Australia
- 1788 a panagbangbangon idiay Australia


text:
José Ferrer
Ni José Vicente Ferrer de Otero y Cintrón[2] (Enero 8, 1912 – Enero 26, 1992), ammo a kas ni José Ferrer,ket maysa idi a taga-Puerto Rico nga aktor, direktor ti teatro ken pelikula. Isu ti immuna a taga-puertorico nga aktor, ken isu pay ti immuna Hispaniko nga aktor a nangabak iti Gunguna ti Akademia (idi 1950 para iti Cyrano de Bergerac).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ IMDb profile
- ^ Jose Ferrer (Amerikano nga aktor) – Britannica Online Encyclopedia. Britannica.com. Naala idi 2012-05-12.


text:
Imbatad ni Presidente Saturno nga adu ti paperworks nga obraen ti BNS nangruna iti reports ngem ikagumaananda a leppasen babaen ti ragup a panagobrada sadanto pagsasaritaan dagiti banag a mangpasayaat pay ti trabahoda.
Malaksid ti paperworks, iwaywayatda met iti barangay-da ti monitoring kadagiti narugianda nga aktibidades iti programa ti Nutrision ken tumultulongda iti Feeding Program kadagiti ubbing.
Innayon ni MNAO Sevilleja nga ikagumaananda nga iringpas dagiti trabahoda para iti panagsaganada iti selebrasion ti Nutrition Month. # (Web In-Action)


text:
Kanta
Iti musika, ti kanta ket maysa a komposision para iti timek wenno dagiti timek, nga inar-aramid babaen ti panagkanta. Ti koro wenno insao a kanta ket mabalin a kuyogan dagiti instrumento ti musika, wenno saan a makuyogan, a kas iti kaso dagiti a cappella a kanta. Dagiti liriko (balikas) dagiti kanta ket kadawyan a poetiko, agrima, ngem mabalin met a dagitoy ket relihioso a berso wenno nawaya a prosa.
Ti kanta ket mabalin pay a maymaysa a kumakanta, maysa a dueto (dangngay-dua), trio, wenno dakdakkel a grupo a mairaman ti ad-adu a boses. Dagiti kanta nga adda ti ad-adu ngem maysa a boses ket makunkuna a dagiti koro. Dagiti kanta ti nawatiwat a mabingbingay kadagiti nadumaduma a porma, depende iti panagilasin a maus-usar. Ti maysa a pannakabingay ket ti baetan dagiti "arte a kanta", "nadayeg a kanta", ken "folk a kanta". Dagiti sabali pay a pamay-an iti panangidasig ken babaen dagiti panggep (sagrado a maigiddiat iti sekular), babaen ti estilo (sala, balada, Lied, kdpy.), wenno babaen ti panawen a nagtaudan (Renasimiento, Kontemporaneo, kdpy.).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marcello Sorce Keller (1984), "Ti Problema iti Pannakaidasig ti Panagsukisok iti Folksong: ti Ababa a Pakasaritaan", Folklore, XCV, blng. 1, 100- 104.


text:
Taytay, Palawan
Ti Taytay ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Taytay ket nabingbingay kadagiti 31 a barbaranggay.[2]
- Abongan
- Banbanan
- Bantulan
- Batas
- Bato
- Beton
- Busy Bees
- Calawag
- Casian
- Cataban
- Debangan
- Dipla
- Liminangcong
- Maytegued
- New Guinlo
- Old Guinlo
- Pamantolon
- Pancol
- Paly (Paly Island)
- Poblacion
- Pularaquen (Canique)
- San Jose
- Sandoval
- Silanga
- Alacalian
- Baras (Pangpang)
- Libertad
- Minapla
- Talog
- Tumbod
- Paglaum
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Naaramid ti Cutting of Ribbon idi Marso 29, 2016 iti disso ti nasao a pasilidad iti nadakamat a barangay.
Iti panagsarita ni Diputado Ronald, kimmablaaw iti amin a naitaripnong kasta met kadagiti LGU Officials nga idauluan da Mayor Ediboy ken ni Vice Mayor DJ Savellano.
Innayon ti Diputado a daytoy a naited a proyekto ket bunga ti gaget ken panagkaykaysa dagiti Opisiales ken lumugar iti Barangay Sagayaden a nangkiddaw itoy. Pinagyamanan ni Diputado Ronald iti agtultuloy a talek ken pammati dagiti umili ti Cabugao nga idauluan ni Mayor Ediboy.
Impaganetgetna kadagiti lumugar a taripatuenda koma a nasayaat daytoy a naited kadakuada.
Iti Mensahe ni Mayor Ediboy, kinablaawanna ti amin a naitaripnong. Impeksa ni Mayor Ediboy ti ragsakna ket innayonna a saanda a mapaay a nangted iti kastoy a proyekto iti Barangay Sagayaden agsipud ta ammoda iti pagrebbengan ken obligasionda a makibinbinnadang iti pannakapaadda ti proyekto ken iti agtultuloy a kinasayaat ti tunos dagiti lumugar ken dagiti balligida.
Napnuan ragsak met a nagyaman ni Brgy. Sagayaden Punong Barangay Virgilio Piros kada Diputado Ryan, Mayor Ediboy, Vice Mayor DJ, ken dagiti kameng ti Konseho Munisipal, Bisita ken kalugaranna a kaduana a nangimatang iti pannakainagorar daytoy a proyekto. Inkumitna iti pannakataginayon ti kooperasionda a lumugar nangruna iti pannakataripato daytoy a napateg a proyekto a nagun-odanda.
Nakikaysa iti Inauguration Ceremony da Mr. Josh Edward S. Cobangbang; Vice Mayor DJ Savellano; SBM Danny Q. Gazmen; SBM Vicky S. Serna; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Atty. Bryan Jett S. Pano; SBM Jayhan Charisma Alcid-Tan; SBM Josefina S. Vallejo; Atty. Randy B. Kinaud; Brgy. Captain Arnold V. Yangat ken ni ABC President Thaddeus U. Soller. # (Web In-Action)


text:
Hermosa, Bataan
Ti Hermosa ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas. Ti nagan a "Hermosa" ket naggapu iti pagsasao nga Español, a maipatarus iti Ingles a kas "beautiful".
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hermosa ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- A. Rivera (Pob.)
- Almacen
- Bacong
- Balsic
- Bamban
- Burgos-Soliman (Pob.)
- Cataning (Pob.)
- Culis
- Daungan (Pob.)
- Mabiga
- Mabuco
- Maite
- Mambog - Mandama
- Palihan
- Pandatung
- Pulo
- Saba
- San Pedro (Pob.)
- Santo Cristo (Pob.)
- Sumalo
- Tipo
- Judge Roman Cruz Sr. (Mandama)
- Sacrifice Valley
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Sapasap a Pammo ti Hermosa, Bataan


text:
VIGAN CITY – Inaresto dagiti polis ditoy ti maysa a lalaki gapu ta nasukalan nga adda ikutna nga armas.
Naipan iti police station ni Mark Henry Lisarando, residente iti Tamag ditoy siudad kalpasan a nasukalan nga adda paltog ken kutsilio iti bagna.
Nagkarga iti maysa a bala ti cal. 45 pistol idinto nga agatiddog iti 10 a pulgada ti kutsilio.
Sakbayna, bayat ti panagpatrolia dagiti barangay officials ti Barangay I, nalabsanda ti suspetsa a makiringringgor iti maysa a lalaki.
Inreportda iti naka-duty a polis iti Plaza Burgos ket napan dagitoy nagimbestiga ket ditan a nasukainanda dagiti armas iti bag ti lalaki.#


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Naangay ti mass wedding para kadagiti couples nga agdendennan ngem saan pay a nagkasar itay Marso 22.
Kinuna ni Sangguniang Bayan Member Angelie Victoria Ragasa nga uppat a pulo ket dua a paris nga agdendennan iti laksid ti matrimonio ti nagkallaysa babaen ti mass wedding a mismo a sinuportaran ti gobierno lokal ditoy nga ili.
Kinuna ni Ragasa nga initiatibo ti Bayanihan ng mga Kababaihan ti pannakaisayangkat ti nasao a mass wedding babaen ti suporta da Mayor Carlos Asuncion, Vice Mayor Ernesto R. Turqueza ken dagiti konsehal ti ili.
Malaksid ti pangaldaw, naikkan pay iti sagut dagiti nagkasar babaen met laeng kadagiti municipal officials.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Mapapati a saan a maawat daytoy barito ti panangisina kenkuana ti nobiana ket kinettelna ti biagna.
Segun iti report, nasarakan ni Ricky Mamaclay, trabahador iti piggery farm a kukua ni Engineer John Haskel Calpito a masarakan sadiay Barangay San Pablo, a nagbekkel iti uneg ti kalapaw ni Ranny Sabalo y Divina, 16, barito, stay-in laborer met laeng iti nasao a piggery farm idi agsapa ti Septiembre 9.
Segun iti inbestigasion, kadua ni Sabalo da Mamaclay, Jayson Sabalo, Mark Anthony Sabalo ken Marlon Cabradilla a naggiinom iti uneg ti kalapaw idi rabii ti Septiembre 8 ngem pimmanawda kalpasan ti drinking spree.
Nagsubli ni Mamaclay iti kalapaw ngem mapapati a binallaagan ni Sabalo a di umasideg isu a pimmanaw met laeng gapu iti butengna.
Mapapati a nagsakit ti nakem ti biktima gapu iti panagsinada iti nobiana.#


text:
Agrekrelamo ken aganil-il dagiti narway a motorista ken pasaheros no tiempo ti inaldaw a rush hours ti bigat ken ti malem. Isuda dagiti agdaldaliasat dita pasetna ti Brgy. Nangalisan, Laoag City, mangrugi ti approach ti Gilbert Bridge agturong ti abagatan. Dita a deppaarna ti Nangalisan ti ayan iti inaldaw a nairot a trapiko gapu ti adu a luglugan nga agpa-sentro ken rummuar ti Laoag .
Gapu ta maseknan ti amin iti daytoy a problema, nagtignay ti Hunta Probinsial nga indauluan ni Bise-Gob. Angelo Marcos Barba. Nainbitaran ken dimmatag ni DPWH District Engineer Nestor Pasion ken ti private contractor. Timpuar ti parikot nanipud narugian ti Road Widening project ti DWPH dita a kalsada. Napintas ti proyekto ta lumawanton ti national highways ditoy Laoag ken iti sapasap nga Ilocos Norte.
Segun ti plano, mapattapatta a mairingpas ti nasa-o a road widening agingga ti Hulyo 2015, sakbay a nakaronton ti nepnep a tudo. Awan ti nabatad a solusyon nga indasar ti DPWH tapno malay-ayan ti sagsagabaen dagiti motorista ken daily commuters. Numan pay kasta, inkari ti liderato ti DPWH nga aramidenna amin a pamuspusan tapno naannayas ti agos ti trapiko dita a paset ti national road.
No maminsan, nareklamo ti tao ta ngamin kaaduanna ti nairuam ti nam-ay. Wen met ketdi, ta asinno koma ti mayat nga agrigat. Ala bassit laeng a panawen nga agtu-ok tayo iti nairot a trapiko dita a disso. Ti agan-anus, isu ti bendesionan ni Apo Dios.#


text:
VIGAN CITY – Tallo a tattao ti napilaan iti kaso kalpasan nga inannugot ti maysa ti pannakaibiangna iti panagtakaw iti maysa a dormitorio sadiay Barangay Tamag, ditoy siudad idi napan a bulan.
Napilaan iti kaso a robbery da Joseph Redulla Pido, 25, baro, ken residente iti Barangay Nalasin, Camanggaan’ Alexander Samson Pajo, 20, baro, ken residente iti Barangay Rugsuanan; ken Roxane Rayray Adolfo, 25, balasang, ken residente iti Barangay Paratong, Vigan City.
Nayendorso ti kaso iti City prosecutor’s office, Vigan City, Ilocos Sur ket nai-docket iti babaen ti NPS number I-14-INV-13J-00126.
Nagpirma ni Rayray iti confession nga isu ti maysa kadagiti nagtakaw iti BDM Dormitory sadiay Quirino Boulevard, Tamag idi Septiembre 3 ket kinasakasda dagiti alikamen da Chatelyn Batin y Gacutan ken Charmaine Lived y Viernes a pakaibilangan ti DSLR camera nga agpateg iti P40,000.00, Acer laptop nga agbalor iti P20,000.00, Andriod Cherry Mobile nga agpateg iti P8,000.00 ken 3 pay a selpon a Samsung nga aggatad amin iti P9,000.00 wenno iti pakabuklanda a P77,000.00.#


text:
CAMP Brig. Gen. Oscar M. Florendo, San Fernando City – Kinuna ni Police Regional Office I Police Chief Supt. Ramon Gatan a gapu iti nababa a resulta ti firearms proficiency test a naangay idi napan a tawen, kagudua iti kapolisan iti rehion uno ti masapul nga agsanay pay a pumaltog.
Addaan iti overall passing rate nga agarup 50% dagiti kapolisan iti rehion uno iti firearms proficiency test a naangay itay napan a tawen.
Idi napan a bulan, maysa nga opisial ti National Police Commission (NAPOLCOM) ti nangibatad a 10% laeng iti 125,000 a kameng ti PNP ti nakapasa iti shooting skills test.
Ngem kinuna ni Gatan a naibasar ti nasao a proficiency test, saan nga iti pagbatayan ti PNP no di iti pagbatayan ti International Defensive Pistol Association (IDPA).
Segun iti immun-una a palawag ni PNP Chief Jesus Verzosa, adayo a narigrigat ti pagbatayan ti IDPA agsipud ta agpaay daytoy kadagiti makisalsalip iti shooting competitions.
“Iti pammilin ni General Verzosa a mangi-adjust iti competence level ti firearms proficiency test, namnamaentayo ti nangatngato a passing rate manipud ita,” kinuna ni Gatan.
Kinuna ni Gatan nga itultuloyda ti panangasa iti abilidad dagiti polis a pumaltog babaen ti regular a pannakaiwayat iti unit training a maipangpangruna dagiti naka-assigned iti field ken kadagiti miembro ti regional ken provincial mobile groups.
Dagitoy a grupo ti kangrunaan a maipasungalngal iti kontra insurhensia ken espesial nga operasion, segun ken ni Gatan.#


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Kas kapardas iti panangitarayna iti motorsiklo a dina kukua, kasta met kabiit ti pannakaikursong iti pagbalu-dan ti maysa a bartek kalpasan ti pannakatiliwna.
Idi agarup 12:30 ti malem ti Enero 15, inreport ni Rowena Gadingan y Trinidad, 22, naasawaan, ken residente iti Barangay Poblacion Sur, iti polis nga intaray ni Sabado ti Honda XRM 125 a motorsiklo ti lakayna a ni 1Lt. Jhonior Aspa Gadingan, 27, kameng ti Philippine Army a nakadestino iti Basilan.
Mapapati a nakainom iti arak ti suspek idi intarayna ti motorsiklo a nakaparking iti sanguanan ti pagtaengan da Gadingan.
Kalpasan ti maysa nga oras, nakaawat ti San Esteban police station iti impormasion a maysa a motorsiklo nga addaan iti kaingas a deskripsion ti natakaw a lugan ti nainbolbar iti aksidente iti Barangay Poblacion, Santiago, Ilocos Sur.
Nagtungpal daytoy iti pannakatiliw ti suspek ken iti pannakarekobre ti nasao a motorsiklo.
Kabigatan, naipila iti opisina ti provincial prosecutor, Narvacan ti kaso a panagsalungasing iti RA 6539 wenno Anti-Carnapping Law maikontra ken ni Sabado.
Napilaan met a dagus ni Sabado iti kaso a panagsalu-ngasing iti RA 6539 iti korte a naipababaen iti Criminal Case No. 4257-N ket nairekomenda nga agpiansa iti P180,000.00.
Iti dayta met laeng a petsa, naipaima ti akusado iti provincial jail, Bantay, Ilocos Sur babaen ti bileg ti pammilin ni Judge Gina Juan-Chan ti Regional Trial Court, Branch 22, Narvacan, Ilocos Sur. (Tawid News Team)


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Maysa a pagtagilakuan iti tiendaan publiko ditoy nga ili ti naireport a natakawan idi agsapa ti Hunio 8.
Inreport ni Pedrico Pacis y Castaneda, 54, guardia, a natakawan ti Lumen and Dolor Mini-Mart a kukua da Felumina Lacasandili ken Dolores Farinas a masarakan iti tiendaan publiko ditoy.
Segun iti inisial nga inbestigasion, nakastrek ti/dagiti di nabigbig a suspek iti pagtagilakuan babaen ti yuulida iti scaffolding a maar-aramat iti konstruksion iti nasao a mini-mart ket idi addadan iti uneg, pinorsarda a linuktan dagiti tallo a cubicle counters ket kinasakasda dagiti sensilio nga agdagup iti sumurok-kumurang P5,000.00.
Nakasarak pay dagiti inbestigador iti naginoman a Gatorade iti bubong ti mini-mart.
Nasukalan ti panagtakaw idi naglukat ni Romel Acosta y Lemayo, 39, naasawaan, checker iti pasdek, iti agarup 7:00 iti agsapa iti dayta a petsa.
Nakaala dagiti inbestigador kadagiti lemma ti ramay ti/dagiti suspek a posible a pakabigbigan dagitoy.#


text:
Greenland
Ti Lupanlunti[1] o Grinland[1] (Kalaallisut: Kalaallit Nunaat, nangangahulugang "Lupa ng mga taga-Lupanlunti", "Lupa ng mga Grinlandes", o "Lupa ng mga Grinlandero"; Danes: Grønland) ket maysa a malaki nga Articong isla. Maysa ipo ti kasaping bansa ng Reino ti Denmark a nakalagay ti pagitan iti Baybay Artico ken Baybay Atlantico, se abagatan iti Kapuluan ng Kanadyanong Artiko. Meron ipo nga populasion ti 50,000 na dagiti naninirahan o residente lang dahil se dagiti cool na clima. Karamihan iti populasion iti nakatira se katimugang bahagi na dagiti isla, iti dagiti nga baybayin. Capitolio iti Lupanlunti ti Nuuk.
- Greenland
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Artiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti Danes nga agkamkammatalek
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Danes
- Dagiti agkamkammatalek a teritorio ti Amianan nga Amerika
- Dagiti Europeano nga agkamkammatalek
- Dagiti dati a kolonia ti Norwega
- Dagiti Inuit a teritorio
- Dagiti Nordiko a pagilian
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti pagilian idiay Akin-amianan nga Amerika
- Dagiti rehion ti Artiko
- Dagiti espesial a teritorio ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1979


text:
Uppat a ribu, dua gasut, tallupulo ket maysa a tattao ti naaresto gapu iti panagsalungasing iti gun ban nga impakat ti Commission on Elections manipud idi Enero 10 daytoy a tawen, daytoy ti kaudian a report manipud iti Philippine National Police.
Kinuna ti PNP nga iti kadagupan a 4,049 a naaresto, 33 ti police officers, 18 ti military personnel ken 2 a firemen, 35 nga opisial ti gobierno, 51 a security guards, 8 a miembro ti sabali pay a law enforcement agencies, 3 miembro ti militia, 22 a miembro a naitudo a threat groups ken 10 a miembro ti pribado nga armado a grupo.
Nakakumpiska met ti kapolisan iti 1,141 pistols; 1,027 revolvers; 154 rifles; 153 shotguns ken 809 improvised guns malaksid laeng dagiti nakumpiska kadagiti tsekpoint a pakaibilangan ti 157 gun replicas; 1,167 bladed weapons; 281 grenades; 313 explosives ken 37,428 rounds ti assorted ammunition.
Segun iti PNP, agtuloy a maipakat ti checkpoint operations kas panangipatungpal iti gun ban agingga iti Hunio 8.
Kabayatanna, impakaammo ti Police Regional Office 1 a “relatively peaceful” ti kalkalpas a nasional ken lokal nga eleksion iti Region 1.
Segun ken ni PRO1 Director Chief Supt. Ericson T. Velasquez, awan ti nairekord a bayolente nga insidente sakbay, bayat ken kalpasan ti 2016 national and local elections.
Kinuna ni Velasquez a produkto ti “Whole–of-Government Approach” ken commitment dagiti amin nga ahensia ti gobierno ken stakeholders a natalna ken naurnos ti eleksion.
Innayon ni Velasquez a natalna ti pannakaisayangkat ti eleksion maigapu iti serye a contingency planning dagiti amin a miembro ti Regional Regional Joint Security Control Center (RJSCC), umisu a deployment dagiti police personnel kadagiti sentro ti pagbutosan ken quick reaction teams (QRT), napingpinget a pannakaiwayat dagiti operasion ti kapolisan ken pannakadesignar ti red team a mangkita ken mangimaton iti implementasion ti plano ti seguridad iti amin a distrito politikal iti uppat a probinsia iti rehion.
“Babaen dagitoy maipagpannakkel a gapuanan, kayatko nga iyebkas ti panagyamanko kadagiti amin a PNP personnel a naideploy kadagiti sentro ti pagbutosan,” kinuna ni Velasquez idinto nga innayonna a maited dagiti gunggona ken komendasion kadagiti amin a rumbeng a mapadayawan.
Maipalagip a manipud pay idi Mayo 2, 2016, naideploy ti kapolisan kadagiti naituding a pakaipuestuanda ket saanda a pinanawan ti puestoda agingga iti pannakapasubli dagiti vote counting machines (VCM) ken dadduma nga election paraphernalia iti bukodda a lugar ti responsibilidadda.
Nangiwayat pay ti kapolisan ti Region 1 iti kampania ti panagdalus ken pannakaikkat dagiti campaign posters idi Mayo 12 babaen iti koordinasion ti lokal a gobierno kas paset dagiti aktibidad kalpasan ti eleksion ken Oplan Balik Eskwela.#


text:
Tanap ti Cagayan
Ti Tanap ti Cagayan (Cagayan Valley) ket maysa kadagiti rehion ti Filipinas, a napusgan kas Rehion II wenno Rehion 02. Buklen ti lima a probinsia: Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ken Quirino. Ti siudad ti Tuguegarao ti rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan.
Masarakan ti rehion iti dakkel a tanap iti amianan-a-daya a deppaar ti Luzon, iti nagbaetan dagiti kabambantayan ti Kordiliera ken Sierra Madre. Bineltak ti Karayan Cagayan, ti kaatiddogan a karayan iti pagilian, ti Tanap ti Cagayan.
Politikal a pannakaguduagudua[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti komponente a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Cauayan, Isabela
- Siudad ti Santiago, Isabela¹
- Siudad ti Tuguegarao, Cagayan
- Siudad ti Iligan, Isabela
¹ Maysa nga agwaywayas a komponente a siudad ti Siudad ti Santiago.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
VIGAN CITY – Babaen ti tulong ti footage manipud iti CCTV, nabigbig ti dua a lalaki a nangtakaw iti wallet ti maysa nga estudiante nga inkabilna iti compartment ti motorsiklona nga imparkingna iti igid ti kalsada ti Barangay 1 ditoy siudad idi aldaw ti Agosto 14.
Kanaig daytoy, itay Agosto 22, pinilaan dagiti polis iti kaso a panagtakaw da Atanacio Mike Forges Piano, alias “Boy”, 18, naasawaan, ken ni Richmond Nisco Utanes, 16, baro, agpada a residente iti Barangay Capangpangan.
Kinuna ti polis a malaksid ti footage manipud iti CCTV a nainstolar iti asideg ti nakapasamakan ti panagtakaw, maysa a residente iti Barangay I, ni Elai Joshua Versoza y Barroga, 17, ti nangbigbig kadagiti suspek babaen met laeng iti CCTV footage.
Idi aldaw ti Agosto 14, nagpulong iti polis ni JJ Conrad Guerrero y Tolentino, 24, naasawaan, estudiante, ken residente iti Barangay Pantay Fatima, Vigan City, a natakaw ti nangisit a petakana a naglaon iti P18,000.00 ken napapateg a dokumento nga inkabilna iti compartment ti Honda XRM a motorsiklona nga imparkingna iti Gen. Luna Street, Barangay I.
Iti panangsukimat dagiti polis iti footage ti CCTV, nakitada ti dua a lalaki a naglugan iti Honda XRM motorcycle a maris puraw ken nangisit a nanglabas iti nakaparking a motorsiklo sada nagsubli ket pinorsarda a linukib ti compartment ti tugaw ken innala ti nangisit a petaka.
Nabigbig ti maysa a suspek, ni Piano gapu ta adda rekordna iti polis.
Nabigbig met ti kaduana a ni Utanes babaen ken ni Verzosa a nakakita iti pananglukib dagiti suspek iti seat compartment ti lugan.
Ti pannakainstolar ti CCTV kadagiti pagtagilakuan ken matatao a lugar iti siudad ti idardarirag ti kapolisan agsipud ta dakkel a katulongan dagitoy iti pannakabigbig dagiti agisayangkat iti krimen ken pannakasolbar dagitoy.#


text:
Tiempo (atmosperiko)
Ti tiempo wenno panawen ket isu ti kasasaad iti atmospera, iti degrado no daytoy ket napudot wenno nalamiiis, nabasa wenno namaga, natalna wenno nabagio, agraniag wenno nakuyem.[1] Kaaduan kadagiti penomena ti tiempo ket mapasamak idiay tropospera,[2][3] iti baba bassit ti stratospera. Ti tiempo ket kadawyan a mangitudo ti inaldaw a temperatura ken aktibidad ti presipitasion, bayat a ti klimae ket isu ti termino para iti natimbeng a kasasaad ti atmosperiko kadagiti atiddog a paset ti panawen.[4] No mausar nga awan ti kulipikasionna, ti "tiempo" ket maw-awatan nga isu ti tiempo wenno panawen iti Daga.
Ti tiempo ket patpatarayen babaen dagiti giddiatan ti presion ti angin (temperatura ken kabasa) kadagiti baetan ti luglugar. Dagitoy a paggigiddiatan ti presion ken temperatura ket mabalin a gapu ti anggulo iti Init iti naisangayan a lugar, nga agdumaduma babaen ti latitud manipud kadagiti tropiko. Ti napigsa apaggiddiatan ti temperatura iti baetan ti polar ken ti tropikal nga angin ket mangpataud ti jet stream. Dagiti sistema ti tiempo kadagiti tengnga a latitud, a kas dagiti ekstratropikal nga alipugpog, ket dagiti gapuanan babaen dagiti pannkariribok ti ayus ti jet stream. Gapu ti aksis ti Daga ket napakbo a relatibo iti dalumpinas ti pagtayyekanna, ti lawag ti init ket insidente kadagiti nadumaduma nga anggulo kadagiti nadumaduma a panawen iti maysa atawen. Iti rabaw ti Daga, dagiti temperatura ket kadawyan a sumakop ti ±40 °C (−40 °F aginggana ti 100 °F) iti tinawen. Kadagiti rinibo a napalabas a tawen,dagiti panagbalbaliw iti panagtayyek ti Daga ket pabanaganna ti dagup ken pannakaiwarwaras iti solar nga enerhia a maala babaen ti Daga ken impluensianna ti napaut a termino ti klima ken ti sangalubongan a panagbalbaliw ti klima.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Diksionario ti Merriam-Webster. Tiempo. Naala iti 27 Hunio2008.
- ^ Glosario iti Meteorolohia. Hydrosphere. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ Glosario iti Meteorolohia. Troposphere. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ "Klima". Glosario iti Meteorolohia. Meteorolohiko a Kagimongan ti Amerikano. Naala idi 14 Mayo 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tiempo iti Wikimedia Commons


text:
DAGUPAN CITY – Agdagup iti 27 nga ili ken pito a siudad ti nangkumpirma a makisalipda iti streetdancing contest iti Festivals of the North a maangay ditoy siudad inton Abril 27.
Paset ti streetdancing competition ti tinawen a pannakarambak ti Bangus Festival ditoy.
Kinuna ni Dagupan Vice Mayor Belen Fernandez a maipabuya iti streetdancing competition dagiti naangay a festival iti Amianan a Luzon.
Kinumpirman dagiti sumaganad ti pannakipartsiparda iti streetdancing competition: Pangasinan (15) – Balungao, Bayambang, Binmaley, Calasiao, Infanta, Manaoag, Mapandan, Pozzorubio, Sta. Maria, San Nicolas, Sto. Tomas, Umingan, Urbiztondo, Villasis, ken Malasiqui; La Union (4) -Agoo, Bauang, Naguillian ken Sto. Tomas; Ilocos Norte (4) -Paoay, Pinili, Pagudpud ken San Nicolas; Pampanga (2) – Candaba ken Mabalacat; Nueva Ecija (1) – Aliaga; ken Zambales (1) – Masinloc.
Makipartisipar met iti streetdancing competition dagiti siudad a pakairamanan ti Alaminos, San Carlos, Angeles, San Fernando, Laoag, Santiago, ken Dagupan.
Dagiti sumaganad dagiti premio: Overall champion – P200,000, first runner up – P100,000; 2nd runner up – P75,000; 3rd runner – P50,000; ken 4th runner up – P30,000.
Maited pay ti cash award a tig-P20,000 iti kapintasan iti costume, kapintasan iti choreography ken kapintasan a choreographer.#


text:
VIGAN CITY – Kas iti napalpalabas, nakipagpaset manen ti siudad ditoy iti Earth Hour a naisayangkat idi rabii ti Marso 27.
Manipud iti alas otso y media agingga iti alas nuebe y media, naiddep dagiti silaw ditoy siudad kas panakipartisiparna iti Earth Hour, maysa a gannuat a mangsalaknib iti Daga iti global warming.
Segun ken ni City Environment and Natural Resources Officer Glen Concepcion, tumultulong ti siudad ti Vigan iti pannakalapped iti pannakarugit ti atmospera ti Daga babaen ti panagmula dagiti kaykayo, di panagpuor kadagiti rugit ken basura ken pannakapukaw dagiti 2-stroke a motorsiklo ket masuktanda iti 4-stroke tapno maksayan dagiti lugan a naasuk.#


text:
Luna, La Union
Ti Luna ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Luna ket nabingbingay iti 40 a barbaranggay.[2]
- Alcala
- Ayaoan
- Barangobong
- Barrientos
- Bungro
- Buselbusel
- Cabalitocan
- Cantoria No. 1
- Cantoria No. 2
- Cantoria No. 3
- Cantoria No. 4
- Carisquis
- Darigayos
- Magallanes
- Magsiping
- Mamay
- Nagrebcan
- Nalvo Norte
- Nalvo Sur
- Napaset
- Oaqui No. 1
- Oaqui No. 2
- Oaqui No. 3
- Oaqui No. 4
- Pila
- Pitpitac
- Rimos No. 1
- Rimos No. 2
- Rimos No. 3
- Rimos No. 4
- Rimos No. 5
- Rissing
- Salcedo
- Santo Domingo Norte
- Santo Domingo Sur
- Sucoc Norte
- Sucoc Sur
- Suyo
- Tallaoen
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SAN FERNANDO CITY – Pormal a nagtugaw ni Police Chief Supt. Orlando M. Mabutas kas director ti police regional office ditoy iti simple a turn-over ceremony a naangay iti PRO1 grandstand idi Hulio 2.
Sinuktan ni Mabutas ni Police Chief Supt. Manuel H. Cachero a nagpaay a kas acting regional director ti PRO1 kalpasan a nagretiro iti serbisio idi Hunio 22 ni dati a regional director Police Chief Supt. Constante D. Azares, Jr.
Agtalinaed ni Cachero a kas deputy regional director for administration iti PRO1.
Iti panagbitlana kalpasan ti seremonia babaen ti panag-officiate ni Police Deputy Director General Edgardo E. Acuña, deputy PNP chief for operations ken kangrunaan a bisita, impeksa ni Mabutas ti panagyamanna ken ni Pres. Benigno “Noynoy” Aquino III ken ni Police Director General Jesus Ame Verzosa, hepe ti PNP, gapu iti panagtalekda kenkuana a sumublat iti puesto ti regional director iti PRO1.
Inkari ni Mabutas ti agresibo a pannakitinnulongna iti komunidad tapno magun-od ti reporma idinto nga innayonna ti “panangituloyna ti mission a mangipaay iti naseguridad nga aglawlaw para kadagiti tattao… a mangipatalged iti nawaya a panaggunay.”
“We will continue working closely with government officials, other government authorities, non-government organizations and with the people to establish an environment in which the rule of law is firmly established, where crimes and corruption can not succeed, where people feel safe to live a normal life, and where the economy can grow and flourish,” kinuna ni Mabutas.
Indagadag pay ni Mabutas kadagiti tattaona ti panangitedda iti suporta kenkuana tapno magun-odda dagiti panggep ti PRO1 sana inyunay-unay nga ituloyna dagiti inrugi ti sinuktanna, idinto nga inggarantiana ti lideratona, dedikasion ken commitmentna…”
Kinuna pay ti baro a regional director nga awan ti lugar para kadagiti personnel a mangabuso iti autoridadda iti panangibaklayda iti pagannonganda.
Miembro ni Mabutas iti Philippine Military Class 1978. Nagpaay a director ti PNP Highway Patrol Group sakbay ti pannakadesignarna a regional director ditoy.#


text:
VIGAN CITY – Sabali pay nga establisimiento ti natakawan ditoy siudad uppat nga aldaw kalpasan a naserrek ti dua a pasdek-negosio idi Pebrero 14.
Ngem iti daytoy a gundaway, akto a natiliw ti suspek a maysa a menor de edad kalpasan nga imbuking ti alarm system a nayinstolar iti uneg ti pasdek.
Innaganan ti polis ti suspek a ni Edmund Tapaya y Dela Cruz, 15, Grade 9 student, ken residente iti Barangay Bongtolan, Vigan City.
Segun ken ni Etrata Marquez, 68, naasawaan, negosiante ken residente iti Gen. Luna St., Barangay 1, Vigan City, nagsaruno a natakawan ti Dee’s Internet Cafe idi Pebrero 16 ken 17 a nakapukawan ti P2,070.00 a koleksionda ket mapapati a ti met laeng suspek ti nangisayangkat iti panagtakaw.
Iti panagimbestiga dagiti polis, simrek ni Tapaya iti internet cafe ket nagpammarang a kustomer. Idi nakaliway ti biktima, inalistuan ti suspek a kinurimes ti cash money a naikabil iti alud, ngem naguni ti nayinstolar nga alarm system a puon ti nakaawisan ti imatang ti biktima ket akto a nakitana ti suspek a nangtakaw iti kuarta.
Narekobre iti ikut ti suspek ti koleksion a kuarta a P1,100.00.
Agsipud ta menor de edad, naipaima ti suspek iti City Social Welfare Office.
Kabayatanna, natnag iti ima dagiti polis ti maysa a mannibrong kalpasan a nabuking a nangtakaw iti selpon ti maysa a sales lady iti Houxing Enterprises a masarakan iti Barangay VIII, Vigan City idi bigat ti Pebrero 14.
Nabigbig ti suspek a maysa nga Aldwin Tongson Patawaran, 35, awanan asawa ken residente iti Barangay Cabalangegan, Vigan City.
Kas maibatay iti testimonia ti biktima, simrek ti suspek iti establisimiento tapno aglako iti Huawei cellphone ngem saan a naasikaso dagiti tindera ta adu dagiti kustomer.
Ginundawayan ti suspek daytoy ket sinikuatna ti Samsung S3 a selpon nga agbalor iti P9,000.00 a kukua ni Nolasco.
Limtuad nga immun-una ngem daytoy, nagtakaw ti suspek iti Health and Wellness Spa a kukua ni Rhoda Agcamaran, naasawaan, ken residente iti Barangay Poblacion, Sto. Domingo idi agarup 12:55 ti rabii ti Pebrero 14.
Mapapati a simrek ti suspek iti nakalukat a ridaw ti establisimiento bayat ti panagdalus ti cashier sana sinikuat ti telepono a naikabil iti rabaw ti lamisaan ti cashier.
Naibuking ti suspek babaen ti CCTV a nayinstolar iti pasdek ket inaresto dagiti polis iti pagtaenganna.
Nupay narekobre iti balay ti suspek ti naireport a natakaw a telepono ti Health and Wellness Spa, saandan a nasarakan ti selpon ni Nolasco a mapapati a nailakon ti suspek.#


text:
Tangke
Ti tangke ket maysa a natugutan, a nakalsagan a pannakigubatan a lugan a nadesinio para iti sanguanan a linia a pannakigubat a mangitipon ti operasional a mobilidad ken dagiti kapabilidad ti taktikal a panagraut ken panagsalaknib. Ti kapigsa ti panagpaltog ket kadawyan a naited babaen ti dakkel a kalibre a kangrunaan a paltog iti agpupusipos a torreta ken ti sekondario a masinggan, a ti nadagsen a kalasag ken ti aniaman a lugar a mobilidad ket mangited ti panagsalaknib para iti tangke ket dagiti tripulatena, a mangpalubos daytoy a makaaramid kadagiti amin nga obra dagiti nakalsagan a tropa idiay gubatan.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ von Senger ken Etterlin (1960), Dagiti Nakalsagan a Pannakigubatan a Lugan ti Lubong, p.9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Tangke iti Wikimedia Commons


text:
CANDON CITY- Ballaag kadagiti umili: dikayo agtext wenno tumawag iti selpon bayat ti kaaddayo iti kaadwan ti tao ta didanto ket sibbaruten ti selponyo.
Leksion daytoy ni Fidel Oandasan, naasawaan, negosiante, agnaed ti Quezon City a dinanto malipatan agsipud ta sinibbarut ti maysa a lalaki ti iggemna a selpon bayat ti panagtakderna iti sanguanan ti St. John de Sahagan Church iti Barangay San Antonio idi Nob. 2.
Maysa nga off duty a polis, ni PO3 Alexander Gomez iti Narvacan, ti nakakita ti napasamak ket kinamatna agingga iti naipiskotna ti suspetsa a nainaganan a John Rey Gambol, baro, residente iti Barangay Villarica ditoy siudad.#


text:
Bulgaria
Nagsasabtan: 42°45′N 25°30′E / 42.750°N 25.500°E
Ti Bulgaria (Bulgaro: Бълrapия, tr. Bǎlgariya), opisial a ti Republika ti Bulgaria (Bulgaro: Peпyблиka Бълrapия, tr. Republika Bǎlgariya, panangibalikas [rɛˈpublikɐ bɐɫˈɡarijɐ]), ket ti pagilian idiay akin-abagatan a daya nga Europa. Daytoy ket bineddengan ti Romania iti amianan, ti Serbia ken Macedonia iti laud, ti Gresia ken Turkia iti abagatan, ken ti Baybay Nangisit iti daya. Iti kaadda ti teritorio iti 110,994 kuadrado kilometro (42,855 sq mi), ti Bulgaria ket ti maika-16 a kadakkelan a pagilian idiay Europa.
Dagiti naurnos a prehistoriko a kultura ket nangrugi a nagdur-as kadagiti agdama a daga ti Bulgaria idi las-ud ti paset ti panawen ti Neolitiko. Ti taga-ugma a pakasaritaanna ket nakakita iti kaadda dagiti Trasio, Griego, Persiano, Keltiko, Romano, Godo, Alano ken Huno. Ti iyaadda ti naikaykaysa nga estado ti Bulgaria ket addan manipud ti Umuna nga Imperio ti Bulgaria idi 681 AD, nga isu ti kaaduan a nangituray dagiti Balkano ken naganno a kas sentro ti kultura para kadagiti Eslabo idi las-ud ti Tengnga a Panpanawen. Iti pannakatuang ti Maikadua nga Imperio ti Bulgaria idi 1396, dagiti teritoriona ket tinurayan ti Otomano kadagiti gangani a lima a siglo. Ti Gubat ti Ruso-Turko ti 1877–78 ket nakaiturongan ti pannakaporma ti Makatlo nga Estado ti Bulgarian. Dagiti simmaruno a tawen ket nakakita kadagiti nadumaduma a suppiat kadagiti kaarrubana, a nakaaramidan ti panagkaddua ti Bulgaria iti Alemania kadagiti dua a gubat ti sangalubongan. Idi 1946, nagbalin daytoy a maysa partido a [Republika ti Tattao ti Bulgaria|sosialista nga estado]] a kas parte ti indauluan ti Sobiet nga Akindaya Grupo. Idi Disiembre 1989 ti nagturturay a Partido Kumunista ket nangipalubos kadagiti panagbubutos iti adu a partido, nga isu ti kanungpalan a nakaiturongan ti transision ti Bulgaria iti demokrasia ken iti naibatay iti panagtagilako nga ekonomia.
Ti populasion ti Bulgaria iti 7.2 a riwriw a tattao ket kaaduan nga urbanisado ken kaaduan a naisentro kadagiti administratibo a sentro dagiti 28 a probinsiana. Kaaduan dagiti aktibidad iti komersio ken kultura ket naisentroda idiay Sofia, ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna. Ti kapigsaan a sektor ti ekonomia ket ti nadagsen nga industria, bileg nga inhenniero, ken agrikultura, ken dagitoy amin ket agtaltalelk kadagiti lokal a masna a rekurso.
Ti agdama a politikal nga estruktura ti pagilian ket nangrugi iti pannakaammpon ti demokratiko a batay-linteg idi 1991. Ti Bulgaria ket maysa nga unitario a parlamentario a republika nga addaan idi nangato a grado iti panankaipatengnga iti politika, administratibo, ken ekonomia. Daytoy ket kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ken ti Konseho ti Europa; ti nagpundar nga estdo ti Gunglo para iti Seguridad ken Panagtitinnulong idiay Europa (OSCE); ken nakaalan iti tugaw iti Konseho ti Seguridad iti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti namitlo a beses
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 19 Pebrero iti kalendario a Huliano iti nausar iti dayta a panawen.
- ^ 22 Septiembre iti kalendario a Huliano iti nausar iti dayta a panawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Datos ti Senso ti NSI 2011, p. 4.
- ^ Dato sti Senso ti NSI 2015.
- ^ a b "Bulgaria". International Monetary Fund. Naala idi 29 Abril 2017.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 31 Marso 2016.
- ^ "Human Development Report 2015" (PDF). Human Development Report United Nations Development Programme. Naala idi 14 Disiembre 2015.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bulgaria iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Bulgaria manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Bulgaria
- Datos ti heograpia a mainaig iti Bulgaria iti OpenStreetMap
- Bulgaria
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti pagilian ti Baybay Nangisit
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti dati nga imperio
- Dagiti republika
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 681
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1878
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1908
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
1916
Ti 1916 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 11 – Camilo José Cela, Espaniol a mannurat (pimmusay 2002)
- Hulio 1 – Olivia de Havilland, Briton-Amerikana nga aktres
- Abril 5 – Gregory Peck, Amerikano nga aktor (pimmusay 2003)
- Septiembre 28 – Peter Finch, Australiano nga aktor (pimmusay 1977)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 4 – José Echegaray, Espaniol a mannurat (naipasngay 1832)
- Nobiembre 15 – Henryk Sienkiewicz, Polako a mannurat (naipasngay 1846)


text:
TI PROSESO ITI POSIBLE A PANANGPATALGED ITI UMNO
1) Mangbukel iti independiente a panel a mangsukisok, mangamiris ken mangadal kadagiti naidatag nga isyo.
2) Ti conclusion ti panel ket idatagda iti konseho probinsial tapno mapagadalan, maamiris, pagdedebatean ken mapatalgedan ti napagnunumoan a kas isu ti position paper ti probinsia.
3) Idatag ti napatalgedan a position paper iti National Historical Institute ket dependeranna daytoy. Siaayat a kanayon ti National Historical Institute nga umawat kadagiti panangkorehir kadagiti biddut a datos.
DAGITI KINOREHIR TI NHI
1) Ti awanan kinaagpayso ni Rajah Bendahara Kalantiaw ken ti Code of Kalantiaw. Kiniddawen ti NHI iti Office of the President ti pannakaisanud ti aniaman a maipapan iti Kalantiaw, base iti dissertation ni William Henry Scott iti University of Santo Tomas Graduate School idi 1968. Nagriri ti Aklan, siempre. Ket napasamak ti nainget a diskusion. Ngem babaen ti tulong dagiti sigud a kameng ti Korte Suprema ken ti Office of the Solicitor General, naresolba dagiti saludsod iti historia. Bugos a historia ti Kalantiaw ken bunga ti alikuteg a panunot ti ganggannaet a historiador ( kano ) ti pagilian.
2) Ti kaunaan a misa iti pagilian. Napasamak kadi sadiay Limmasawa Island, Southern Leyte wenno iti Mazzaua Island, Butuan City idi Marso 31, 1521?
Limmasawa Island, kuna dagiti dadduma ken isu payen ti naisurat kadagiti libro iti historia. Mazzaua Island, kuna met dagiti taga-Butuan, ta kasta ti insurat ni Antonio Pigafetta, a chronicler ni Ferdinand Magellan. Idi 1976, kedngan koman ti panel ngem gapu iti panagparang ni Imelda Marcos iti miting, napagduaduaan ti keddeng a pabor iti Limmasawa. Taga Leyte ngamin ti agdama idi a First Lady. 1996 idi napasamak manen ti round-table. Indauluan ni dati a Supreme Court Emilio Gancayco, Atty. Bartolome Fernandez ken Dr. Ma. Luisa Camagay, history adviser. Pinaboran ti NHI ti Limmasawa. Ngem agingga ita, di bigbigen ti Butuan City ket ipettengda latta ti “kinapudno” nga insurat ni Antonio Pigafetta, ti historiador iti dayta a panawen a pannakapasamak ti misa.
3) Ti First Cry of the Revolution. Unang Sigaw ng Rebulosyon. Umuna nga Ikkis ti Rebolusyon.
Dagitoy ti naidatag a nagamirisan a lugar ken petsa: a) Mindanao b) Balintawak (Pugad-Lawin) idi Agosto 23, 1896 c) Kang-kong idi Agosto 24, 1896 d) Caloocan idi Agosto 25, 1896 e) Bahay Toro idi Agosto 26, 1896.
Idi 2001, babaen met laeng iti panangidaulo ni Justice Gancayco, a kaduana dagiti propesor a da Bernard Karganilla, Doroteo Abaya ken Rene Escalante, naanamongan ti Pugad-Lawin idi Agosto 23, 1896. Nalawag met dagiti datos, saan? Saanen a nasken a pagdedebatean pay dayta saggaysa nga aldaw a baet.
4) Ti kaunaan a lugar a nangiwagaywayan ti bandera iti pagilian.
Idi 1999, improklamar ti National Centennial Commission a napasamak sadiay Butuan idi Enero 17, 1899. Napasamak iti town square nga inatendaran dagiti mamaingel a Filipino nga indauluan ni Wenceslao Gonzales. Ngem, nagriri ti Surigao ken Cagayan de Oro.
Dagiti nalawag a datos a naidatag: a) Butuan idi Enero 17, 1899 b) Cagayan de Oro idi Enero 10, 1899 c) Surigao idi Disiembre 26, 1898. Siempre, kadagita a datos, inayonan ti NHI ti Surigao. Nangipatakder ti NHI iti marker sadiay Surigao. Aldaw laeng manen ti baet.
5) No sadino a lugar ti nalatak a Blood Compact da Rajah Sikatuna ken ti Español a ni Miguel Lopez de Legaspi.
Dua nga ili iti Bohol ti naginnagaw: ti Tagbilaran ken Loay. Idi 2005, babaen ti nainget a panagadal, napaneknekan a napasamak daytoy sadiay Hinanawan Bay, Loay idi Marso 1565. Nangipatakderen ti NHI iti historical marker iti dayta a lugar idi Marso 2006.
Sumagmamano laeng dagitoy dagiti naaturen a biddut iti historia. Mailinteg met dagiti nagduduma nga impormasion babaen ti sidong ti opisina ti NHI. Saan ngata a maitutop a panawen metten tapno adalen ken lawlawagan koma ti Ilocos Sur Historical and Cultural Foundation wenno ti Sangguniang Panlalawigan dagiti makaulaw nga impormasion maipapan kadagiti tallo a naidatag a kaso: ti lugar a nakaiyanakan ni Fr. Burgos, ti petsa ken lugar a nagluasan dagiti kaunaan a sangapulo ket lima a sakada ken ti Old Cathedral iti Cota? Para iti pagimbagan ti probinsia nga agkankanta idi iti: Where the brave heroes fought for freedom/ And her men and women bring her fame/ That’s the province we cherished forever/ We will treasure and proclaim/ Ilocos Sur, Ilocos Sur!