text:
PANNAKISARITA ITI MAYSA A KAARRUBA
Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? (Paset 1)
Naisalaysay iti baba ti gagangay a pannakisarita ti maysa a Saksi ni Jehova iti kaarrubana. Ipapantayo a simmarungkar manen ti Saksi nga agnagan Cameron iti pagtaengan ti maysa a lalaki nga agnagan Jon.
“ITULTULOYMO A BIROKEN” TI PANNAKAAWAT
Cameron: Maragsakanak ta regular a pagsarsaritaanta ti maipapan iti Biblia. * Iti napalabas, malagipko nga adda insaludsodmo maipapan iti Pagarian ti Dios. Dinamagmo no apay a mamati dagiti Saksi ni Jehova a nangrugi a nagturay ti Pagarian idi 1914.
Jon: Wen. Nabasak ngamin iti intedmo a publikasion nga agturturayen ti Pagarian ti Dios sipud idi 1914. Pinagpanunotnak dayta ta ibagbagayo a naibatay iti Biblia ti amin a patpatienyo.
Cameron: Agpayso dayta.
Jon: Nabasakon ti intero a Biblia ngem awan ti nakitak a teksto a pakabasaan iti tawen 1914. Idi nagsukimatak iti online a Biblia maipapan iti “1914,” awan a pulos ti nasarakak.
Cameron: Nagsayaat dagita nga inaramidmo ta binasam ti intero a Biblia. Talaga nga ipatpategmo ti Sao ti Dios.
Jon: Wen, ngamin talaga a naiduma ti Biblia.
Cameron: Husto ta kunam. Apresiarek met ti inaramidmo a nagsukimatka iti Biblia no adda saludsod a kayatmo a masungbatan. Inaramidmo ti iparparegta ti Biblia: “Itultuloymo a biroken” ti pannakaawat. * Nagsayaat ta inkagumaam nga inaramid dayta.
Jon: Pagyamanan. Kayatko a talaga ti makasursuro. Kinapudnona, nagsukimatak ket adda nasarakak nga impormasion maipapan iti 1914 iti daytoy libro nga ad-adalenta. Dinakamatna ti tagtagainep ti maysa nga ari. Maipapan dayta iti dakkel a kayo a napukan sa nagsaringit manen.
Cameron: Wen. Dayta ti padto a mabasa iti Daniel kapitulo 4 maipapan iti tagtagainep ni Ari Nabucodonosor iti Babilonia.
Jon: Hustoka. Inulit-ulitko a binasa ngem iti kinapudnona, kasla awan makitak a koneksionna iti Pagarian ti Dios wenno ti tawen 1914.
Cameron: Kinapudnona Jon, uray ni propeta Daniel a nangisurat iti dayta dina naawatan ti kaipapanan ti naipaltiing nga insuratna.
Jon: Agpayso?
Cameron: Wen. Kastoy ti mabasa iti Daniel 12:8: “Ita no maipapan kaniak, nangngegko, ngem saanko a maawatan.”
Jon: Saan laeng gayam a siak ti saan a nakaawat iti dayta.
Cameron: Saan pay idi a maawatan ni Daniel dayta gapu ta saan pay a panawen nga ipakaammo ti Dios kadagiti tattao ti naan-anay a kaipapanan ti padto ni Daniel. Ngem ita, nalawag a maawatantayon dayta.
Jon: Apay a naibagam dayta?
Cameron: Paliiwem ti kuna ti sumaruno a bersikulo. Kuna ti Daniel 12:9: “Ti sasao nailimed ken naselioan agingga iti tiempo ti panungpalan.” Matarusanto laeng dagitoy a padto iti “tiempo ti panungpalan.” Maammuantanto iti sumaganad a panagadalta iti Biblia amin nga ebidensia nga agbibiagtayon iti tiempo ti panungpalan. *
Jon: Mailawlawagmo kadi kaniak ti padto ni Daniel?
Cameron: Ikagumaak nga ilawlawag kenka.
TI TAGTAGAINEP NI NABUCODONOSOR
Cameron: Ammuenta nga umuna no ania ti nakita ni Ari Nabucodonosor iti tagtagainepna satanto pagsaritaan ti kaipapananna.
Jon: Sige.
Cameron: Nakita ni Nabucodonosor ti dakkel a kayo a dumanon iti langit. Idin, nangngegna ti imbilin ti mensahero ti Dios a mapukan dayta a kayo. Ngem kuna ti Dios a mabati ti puonna iti daga. Kalpasan ti “pito a panawen,” agsaringit manen. * Umuna nga agaplikar daytoy a padto ken Ari Nabucodonosor. Nupay nalatak nga ari, kas iti kayo a dimmanon idiay langit, napukan agingga a limmabas pay ti “pito a panawen.” Malagipmo pay kadi no ania ti napasamak?
Jon: Diak malagipen.
Cameron: Okey lang. Kuna ti Biblia a nagbagtit ni Nabucodonosor iti uneg ti pito a tawen. Iti dayta a tiempo, saan a nagturay kas ari. Ngem iti ngudo ti maikapito a panawen, nagsubli ti panunotna ket nagturay manen. *
Jon: Maawatak ti kayatmo a sawen. Ngem ania ti koneksion daytoy iti Pagarian ti Dios ken ti tawen 1914?
Cameron: Iti ababa a pannao, adda dua a kaitungpalan daytoy a padto. Umuna a natungpal dayta idi nagsardeng ti panagturay ni Ari Nabucodonosor. Ti maikadua a kaitungpalanna ket idi nagsardeng ti panagturay ti Dios. Nainaig ngarud iti Pagarian ti Dios ti maikadua a kaitungpalanna.
Jon: Kasanom nga ammo nga adda maikadua a kaitungpalan ti padto mainaig iti Pagarian ti Dios?
Cameron: Ipakita a mismo dayta ti padto. Sigun iti Daniel 4:17, naipadto dayta tapno “dagiti sibibiag a tattao maammuanda koma a ti Kangatuan isu ti Agturay iti pagarian ti sangatauan ket iti daydiay kayatna itedna dayta.” Napaliiwmo kadi ti sasao a “pagarian ti sangatauan”?
Jon: Wen, kunana a “ti Kangatuan isu ti Agturay iti pagarian ti sangatauan.”
Cameron: Husto. Panagkunam, asino ti tuktukoyenna daytoy “ti Kangatuan”?
Jon: Panagkunak, ti Dios.
Cameron: Hustoka. Daytoy ngarud a padto ket saan laeng a tumukoy ken Nabucodonosor. Adda koneksionna dayta iti “pagarian ti sangatauan” kayatna a sawen, ti panagturay ti Dios iti sangatauan. Nalawag dayta no basaenta ti konteksto.
Jon: Ania ti kayatmo a sawen?
TI KANGRUNAAN A TEMA TI LIBRO
Cameron: Namin-adu a tukoyen ti Daniel a libro ti Biblia ti maymaysa a tema, ti pannakaipasdek ti Pagarian ti Dios babaen ti panagturay ti Anakna a ni Jesus. Kas pagarigan, sublianta ti kapitulo 2. Pakibasam ti Daniel 2:44.
Jon: Kunana: “Ket iti kaaldawan dagidiay nga ar-ari mangipasdekto ti Dios ti langit iti maysa a pagarian a saanto a pulos madadael. Ket ti met laeng pagarian saanto a mayawat iti aniaman a sabali nga ili. Rumekennanto ken pagpatinggaenna amin dagitoy a pagarian, ket dayta agtalinaedto agingga kadagiti tiempo a di nakedngan.”
Cameron: Pagyamanan. Panagkunam, tukoyen kadi dayta ti Pagarian ti Dios?
Jon: Hmm. Diak sigurado.
Cameron: Paliiwem ta kunana a daytoy a Pagarian “agtalinaedto agingga kadagiti tiempo a di nakedngan.” Pudno dayta maipapan iti Pagarian ti Dios. Ngem maibagam kadi ti kasta iti gobierno ti tao?
Jon: Saan.
Cameron: Adda pay sabali a padto iti libro ti Daniel a tumukoy iti Pagarian ti Dios. Nairekord daytoy iti Daniel 7:13, 14. Kuna ti padto maipapan iti masanguanan nga agturay: “Kenkuana adda naited a panagturay ken dayaw ken pagarian, tapno dagiti ili, nasional a bungbunggoy ken pagsasao agserbida koma amin kenkuana a mismo. Ti panagturayna ket di nakedngan ti kapautna a panagturay a saanto nga aglabas, ket ti pagarianna maysa a saanto a madadael.” Pamiliar kadi kenka daytoy a padto?
Jon: Imbagana ti maipapan iti pagarian.
Cameron: Husto, ken saan laeng a basta pagarian. Kunana a daytoy a Pagarian ket adda autoridadna kadagiti “ili, nasional a bungbunggoy ken pagsasao.” Kayatna a sawen, daytoy a Pagarian iturayannanto ti intero a lubong.
Jon: Diak impagarup a kasta ti kaipapanan dayta a teksto, ngem husto ti imbagam.
Cameron: Kastoy pay ti kuna ti padto: “Ti panagturayna ket di nakedngan ti kapautna a panagturay a saanto nga aglabas, ket ti pagarianna maysa a saanto a madadael.” Umanamongka kadi a daytoy a padto ket kapada ti padto a nabasata iti Daniel 2:44?
Jon: Wen.
Cameron: Repasuenta ngarud ti napagsaritaanta. Naipadto ti Daniel kapitulo 4 tapno maammuan dagiti tattao a “ti Kangatuan isu ti Agturay iti pagarian ti sangatauan.” Dagitoy a sasao ipakitana nga adda dakdakkel a kaitungpalan dayta a saan laeng a maipapan ken Nabucodonosor. Iti intero a libro ti Daniel, adda dagiti padto maipapan iti pannakaipasdek ti Pagarian ti Dios babaen ti panagturay ti Anakna. Panagkunam, umiso laeng ngata nga ibaga a daytoy a padto iti Daniel kapitulo 4 ket tumukoy met iti Pagarian ti Dios?
Jon: Kasla adda. Ngem diak pay laeng maawatan no ania ti koneksion dayta iti 1914.
‘AGLABAS TI PITO A PANAWEN’
Cameron: Sublianta ti maipapan ken Ari Nabucodonosor nga irepresentar ti kayo iti umuna a kaitungpalan ti padto. Nagsardeng ti panagturayna idi napukan ti kayo ken nabaybay-an iti pito a panawen, kayatna a sawen, idi panawen a nagbagtit. Nagpatingga dayta a pito a panawen idi nagsubli ti panunot ni Nabucodonosor ken nagturay manen. Iti maikadua a kaitungpalan ti padto, nagsardeng ti panagturay ti Dios iti sumagmamano a tiempo ngem saan a gapu ta adda nagkurangan ti Dios.
Jon: Ania ti kayatmo a sawen?
Cameron: Idi tiempo ti Biblia, dagiti ari ti Israel a nagturay idiay Jerusalem ket maikuna a nagtugaw “iti trono ni Jehova.” * Irepresentarda ti panangituray ti Dios iti ilina. Ti panagturay ngarud dagita nga ar-ari irepresentarna ti panagturay ti Dios. Ngem idi agangay, nagsukir iti Dios ti kaaduan kadakuada ken tinulad met ti kaaduan nga iturayanda. Gapu iti kinasukir ti Israel, impalubos ti Dios a parmeken ida dagiti Babilonio idi 607 B.C.E. Sipud idin, awanen ti ari a nangirepresentar ken Jehova idiay Jerusalem. Nagsardeng ngarud ti panagturay ti Dios. Maawatam kadi ti kayatko a sawen?
Jon: Wen.
Cameron: Nangrugi ngarud ti pito a panawen idi 607 B.C.E. wenno ti panawen a nagsardeng ti panagturay ti Dios. Iti ngudo ti pito a panawen, mangisaad ti Dios iti baro nga agturay a mangirepresentar Kenkuana, daydiay adda idiay langit. Dayta ket inton matungpal ti dadduma a padto a nabasata iti Daniel. Ti saludsod ngarud ket: Kaano a nagpatingga ti pito a panawen? No masungbatan dayta a saludsod, maammuanta no kaano a nangrugi nga agturay ti Pagarian ti Dios.
Jon: Kasta gayam. Kayatna a sawen, nagpatingga ti pito a panawen idi 1914?
Cameron: Hustoka!
Jon: Ngem kasanota a masigurado dayta?
Cameron: Bayat ti ministerio ni Jesus ditoy daga, impakitana a saan pay a nagpatingga ti pito a panawen. * Napaut ngarud dayta a panawen. Nangrugi ti pito a panawen ginasut a tawen sakbay nga immay ni Jesus ditoy daga ken nagtultuloy pay laeng dayta uray idi nagsublin idiay langit. Laglagipem met a ti kaipapanan dagiti padto iti Daniel ket saan pay a matarusan agingga iti “panawen ti panungpalan.” * Iti maudi a paset ti 1800’s, interesado unay dagiti napasnek nga estudiante ti Biblia kadagitoy a padto ken sinukimatda a naimbag dagita. Natarusanda nga agpatingga ti pito a panawen iti tawen 1914. Paneknekan dagiti mapaspasamak iti lubong a nangrugi nga agturay idiay langit ti Pagarian ti Dios idi 1914, ti tawen a nangrugi ti maudi nga al-aldaw daytoy a lubong wenno ti tiempo ti panungpalan. Ammok a medio marigatanka a mangtarus kadagitoy nga impormasion.
Jon: Wen. Basaekto manen dayta tapno nalawlawag kaniak.
Cameron: Dika madanagan ta saanko met idi a naawatan a dagus dayta. Ngem mangnamnamaak nga iti panagsaritata, nakitam a dagiti Saksi ni Jehova ibatayda iti Biblia ti pammatida maipapan iti Pagarian.
Jon: Pudno dayta. Bilibak a talaga kadakayo ta kanayon nga ibatayyo iti Biblia ti isursuroyo.
Cameron: Makitak a dayta met ti kayatmo nga aramiden. Kas naibagak itayen, medio marigatanka a mangtarus kadagitoy. Ammok nga adda pay dagiti saludsodmo. Kas pagarigan, naammuanta a ti pito a panawen ket adda koneksionna iti Pagarian ti Dios ken nangrugi idi 607 B.C.E. Ngem kasanotay nga ammo a nagpatingga ti pito a panawen idi 1914? *
Jon: Wen nga agpayso. Kasano?
Cameron: Tulongannatayo ti Biblia a mangammo iti kapaut ti pito a panawen. Kayatmo kadi a pagsaritaanta dayta inton agsubliak? *
Jon: Sige.
Adda kadi kayatmo a maammuan a topiko iti Biblia? Adda kadi saludsodmo maipapan iti patpatien dagiti Saksi ni Jehova? No kasta, dika koma bumdeng a makisarita kadagiti Saksi ni Jehova ta maragsakanda a mangilawlawag iti dayta.
^ par. 5 Babaen ti programa a libre a panangyadal iti Biblia, masansan nga organisado ti pamay-an dagiti Saksi ni Jehova a mangilawlawag iti Biblia kadagiti tattao.
^ par. 21 Kitaem ti kapitulo 9 ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
^ par. 63 Iti padtona maipapan iti maudi nga al-aldaw, kinuna ni Jesus: “Ti Jerusalem [irepresentarna ti turay ti Dios] ibaddebaddekto dagiti nasion, agingga a matungpal ti naituding a pampanawen dagiti nasion.” (Lucas 21:24) Gapuna, saan pay a nagturay ti Dios agingga idi tiempo ni Jesus ken agtultuloy dayta agingga iti maudi nga al-aldaw.
^ par. 67 Kitaem ti apendise a “1914—Napateg a Tawen iti Padto ti Biblia” iti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia?
^ par. 69 Ti sumaganad nga artikulo iti daytoy a ruar usigenna dagiti teksto ti Biblia a mangilawlawag iti kapaut ti pito a panawen.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? (Paset 2)
Ti padto ti Biblia ken ti tagtagainep nga inted ti Dios iti ari ti Babilonia ipatuldona ti tawen no kaano a nangrugi dayta.
Masansan a Maisaludsod Maipapan Kadagiti Saksi ni Jehova
Ammuen ti ababa a sungbat dagiti gagangay a saludsod dagiti tattao.


c: text/html

text:
Mata
Dagiti mata ket dagiti organo a makaduktal ti lawag ken pagbalinenna dagiti elektro-kimiko a duron dagiti neurona. Ti kalakaan kadagiti potoreseptor a selula iti manangrikna a panagkita ket mangikapet ti lawag ti panaggunay. Kadagiti nangatngato nga organismo ti mata ket maysa a narikut a sistema ti optika nga agurnong tilawag manipud kadagiti paraigid nga enbironmento, mangtimbeng ti kapigsana babaen ti maysa nga diaprama, mangipatengnga daytoy babaen ti mabaliwan nga asemblia dagiti lente tapno mangporma iti maysa a ladawan, pagbaliwenna daytoy a ladawan iti maysa nga agasmang dagiti elektrikal a senia, ken iwaragawagna dagitoy a senial iti utek babaen dagiti narikut a dalanan a mangikapet ti mata babaen ti optiko nga urat iti sistema ti panagkita ken dagiti dadduma pay a lugar iti utek. Dagiti mata nga adda dagiti agresresolba a bileg ket adda kadagiti sangapulo a a kammasapulan a porma, ken 96% kadagiti sebbangan ti ayup ket addaanda ti narikut nga optikal a sistema.[1] Dagiti agresresolba ti ladawan a mata ket addaan kadagiti molluska, kordata ken dagiti artropoda.[2]
Dagiti kalakaan a "mata", a kas dagiti mikroorganismo, ket awan aramidenda ngem ti mangduktal ti lawag urayno dagiti paraigid ket lawag wenno sipnget, a daytoy ket makaanayen para iti panagsagat kadagiti ritmiko ti sirkadiano. Manipud kadagiti pay narikrikut a mata, ti maipapan ti retina a potosensitibo ganglion a selula ket agipatulod kadagiti senial kadagiti retinohipotalamiko a dalan kadagiti suprakiasmatiko a nukleo tapno mabanaganna ti panagbaliw ti sikadiano.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Land, M. F.; Fernald, R. D. (1992). "Ti ebolusion ti mata". Annual Review of Neuroscience. 15: 1–29. doi:10.1146/annurev.ne.15.030192.000245. PMID 1575438.
- ^ Frentiu, Francesca D.; Adriana D. Briscoe (2008). "Ti mata a pannakaimatangan ti kulibangbang kadagiti billit". BioEssays. 30 (11–12): 1151–62. doi:10.1002/bies.20828. PMID 18937365.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ali, Mohamed Ather; Klyne, M. A. (1985). Panagkita kadagiti Bertebrata. New York: Plenum Press. ISBN 0-306-42065-1.
Dagiti silpo ti rua[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti mata iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, La Union, July 19 (PIA) — Agarup tallu-pulo a marigrigat nga ub-ubbing ti naikkan ditoy La Union ti libre nga “educational assistance” babaen ti proyekto ti La Union Provincial Police Office (LUPPO) a “Batang Mahirap: Edukasyon Mo, Sagot Ko”, babaen ti maysa a programa a naangay itay nabiit diay LUPPO.
Gandat daytoy a proyekto a matulungan dagiti ub-ubbing tapno maitultuloy ken ipategda ti panagadalda para ti masangwananda, kinuna ni Police Chief Inspector Marlon Paiste.
Kinunana pay a kasapulan nga isumite dagiti benipisario ti pakakitaan nga isuda ket marigrigat nga aggapu ti barangay Kapitan ken municipal social welfare development officer sakbay a maawatda dagiti kasapulan a maited kadakuada.
Dagiti naited kadagiti ub-ubbing a kasapulanda ti panagadalda ket dagiti uniporme, sapatos, medyas, kapote, payong, writing pads, kwaderno, krayola, lapis, tsinelas, school bag, ken dadduma pay.
Sinaksian ni Vice Governor Augusto “Aureo” Nisce ti panagiwaras kadagiti ramramit a kasapulan dagiti ubbing a kas maysa a mangtultulong ti daytoy a proyekto ken nagserbi a kas kangrunaan nga nagsarita iti naangay a programa.
Nangnamnama ni Nisce a dagiti benepisario ket masapul nga agtultuloy ti panagadalda tapno makapagturposda ken magun-odda ti kamkamakamenda a masangwananda.
Dagiti nagannak agtultuloy nga iwanwanda ken suportaranda dagiti annakda kasta met ti pannangidayaw iti naaramidan dagiti kameng ti pulisya gapu ti panangtulongda a mangikampanya ti anti-crime, kuna pay ni Nisce.
Kas paset ti Police Community Relations Program, dagiti kameng ti pulisya masapul a tumulongda ti pinansyal a pakasapulan dagiti ub-bbing tunggal lawas, innayon pay ni Paiste.
Inyun-unay pay ni Senior Supt. Ramon Purugganan , LUPPO provincial director a maikkan iti importansya ti edukasyon dagiti ubbing ken pannakikaddua iti nagbaetan ti kameng ti pulisya ken ti komunidad tapno magun-od ti maurnos ken talna ditoy probinsiya.
Daytoy a proyekto ti LUPPO ket maikainnem a tawenen manipud nangrugi idi Hunio 2007. (ANL/EMR-PIA 1, La Union)


text:
Saludsod Dagiti Agbasbasa
Idi saanmi pay a naammuan ti kinapudno, nagpa-in vitro fertilization- kami nga agassawa ta kayatmi ti maaddaan iti anak. Saan a nausar amin a napertilisar nga itlog (embryo); naidulin ti dadduma iti nitrogen freezer. Masapul kadi nga agtalinaed a nakadulin wenno mabalinen nga ibelleng?
Maysa laeng daytoy kadagiti adu a serioso a moral nga isyu a sangsanguen dagiti pagassawaan a nagpa-in vitro fertilization (IVF). Dagiti agassawa ti manungsungbat ken Jehova iti aniaman a desisionda. Nasayaat ngarud no ammuenda ti dadduma pay a banag a nainaig iti daytoy a pamay-an ti panagpaadu babaen ti teknolohia.
Idi 1978, maysa a babai a taga-England ti kaunaan a nangisikog iti makunkuna a test-tube baby. Saan a mapertilisar ti egg cell wenno itlogna gapu ta nasullatan dagiti Fallopian tube-na, isu nga awan dumanon a semilia kadagiti itlog. Nangala dagiti doktor iti itlog manipud kenkuana, inkabilda iti glass dish, sa inaramatda ti semilia ti asawana a mangpertilisar iti dayta. Binay-anda a dumakkel ti pertilisadon nga itlog sada inyallatiw iti aanakanna. Nagsikog idi agangay ket nangipasngay iti maladaga a babai. Dayta a proseso, ken ti dadduma pay a klasena ket maawagan iti in vitro (in glass) fertilization, wenno IVF.
Nupay nagduduma dagiti detalye iti nadumaduma a pagilian, kastoy ti gagangay a ramanen ti IVF: Mapagtomar ti babai iti agas iti sumagmamano a lawas tapno mangpataud ti obariona iti adu nga itlog. Makiddaw iti lalaki a mangted iti semilia babaen iti masturbasion. Dagiti itlog ken ti nadalusanen a semilia ket mapagtipon iti laboratorio. Adu nga itlog ti mapertilisar ken mangrugin nga umadu, a dagita ti agbalin nga embryo. Kalpasan ti maysa nga aldaw wenno nasursurok pay, maeksamen dagitoy nga embryo tapno maammuan dagiti addaan depekto sa mapili dagiti nasalun-at nga embryo. Iti agarup maikatlo nga aldaw, kadawyan a saan laeng a maymaysa no di ket dua wenno tallo kadagiti kasayaatan nga embryo ti maikabil iti aanakan tapno dakdakkel ti tiansa ti panagsikog. No kumpet ti maysa wenno ad-adu pay nga embryo, agsikog ti babai ket mainanama nga agpasngay inton agangay.
Ngem ania ti maaramid kadagiti embryo a saan a naikabil iti aanakan, a pakairamanan dagiti embryo a saan unay a nasalun-at wenno depektibo pay ketdi? No mabaybay-an dagita a natda nga embryo, mataydanto inton agangay. Sakbay a mapasamak dayta, mabalin a mapreserba dagita iti nakalamlamiis a likido a nitroheno. Apay? No di nagballigi ti damo nga IVF, mabalin nga aramaten dagiti reserba nga embryo iti sumaruno nga IVF a nalaklakanton ti bayadna. Ngem adda moral nga isyu a patauden daytoy. Kas iti agassawa a nangidatag iti saludsod nga us-usigentayo, adu ti marigatan nga agdesision no ania ti aramidenda kadagiti napreserba nga embryo. Mabalin a saandan a kayat ti maaddaan iti anak. Nalabit nataenganen dagiti nagannak wenno awan ti gastuenda para iti sabali pay nga IVF. Mabalin met a maamakda kadagiti peggad iti panagsikog iti singin wenno ad-adu pay. * Wenno agbalin a komplikado ti bambanag maigapu iti ipapatay wenno pannakiasawa manen ti maysa kadakuada wenno isuda a dua. Wen, adu dagiti mabalin a tumaud a parikut, ket kas banagna, adda dagiti pagassawaan nga adu a tawen nga agbaybayad iti pannakapreserba dagita nga embryo.
Idi 2008, imbaga ti maysa a chief embryologist iti The New York Times a mariribukan ti adu a pasiente no ania ti aramidenda kadagiti ekstra nga embryo. Kinuna dayta nga artikulo: “Agarup 400,000 nga embryo ti nakapreserba kadagiti klinika iti intero a pagilian, ket adu pay ti mainaynayon iti inaldaw . . . Makapagbiag dagiti embryo iti 10 a tawen wenno nasursurok pay no nasayaat ti pannakapreserbada, ngem saan nga amin ket makalasat no mapabarada iti incubator.” (Dakami ti nangyitaliko.) Dagita a banag ti masapul nga usigen ken ikabilangan dagiti Kristiano. Apay?
Tapno makapagdesision dagiti Kristiano a pagassawaan a maipaspasango kadagiti isyu a nainaig iti IVF, nasayaat no usigenda dagiti epekto ti sabali a medikal a situasion. Kas pagarigan, nalabit ikeddeng ti maysa a Kristiano no ania ti maaramid iti agngangabiten nga ipatpategna a masussustiner laengen ti biagna babaen iti medikal nga aparato, kas iti ventilator. Saan a kayat dagiti Kristiano a baybay-an lattan a matay dagiti ay-ayatenda ta ipatpategda unay ti biag maitunos iti kunaen ti Exodo 20:13 ken Salmo 36:9. Kuna ti Setiembre 22, 1974 nga Agriingkayo!: “Gapu ta pagraemanda ti panangmatmat ti Dios iti kinasagrado ti biag, gapu iti konsiensiada ken panagtulnogda kadagiti linteg ti gobierno, dagidiay agtarigagay a mangitunos iti biagda kadagiti [prinsipio] ti Biblia saanda pulos [pilien ti] positibo a euthanasia,” nga inggagara a panangkettel iti biag ti pasiente. Ngem iti dadduma a situasion, ti laengen medikal nga aparato ti mangbibiag iti maysa a pasiente. Dagiti miembro ti pamilia ti agdesision no agtultuloy wenno maikkat ti medikal nga aparato a mangsussustiner iti biag ti pasiente.
Pudno, naiduma dayta iti situasion ti pagassawaan a nagpa-IVF ken addaan kadagiti napreserba nga embryo. Ngem mabalinda nga ikeddeng a maikkat dagiti embryo-da manipud iti nitrogen freezer, sa bay-anda iti normal a temperatura. No maikkat dagiti embryo manipud iti freezer, saandan nga agbiag. Dagiti agassawa ti mangikeddeng no ipalubosda dayta.—Gal. 6:7.
Gapu ta nagpa-IVF dagiti agassawa tapno maaddaanda iti anak, mabalin nga ikeddengda a bayadan ti pannakapreserba ti di nausar nga embryo wenno usarendanto dagita no kayatda manen ti agpa-IVF tapno maaddaanda iti anak. Ngem nalabit ikeddeng ti sabali a pagassawaan a saandan a kayat a mapreserba dagiti embryo-da, ta ibilangda nga agbibiag laeng dagita gapu iti artipisial nga aparato. Dagiti Kristiano a maipaspasango iti kastoy a panagdesision ket manungsungbat iti Dios iti panangusarda iti nasanay-Biblia a konsiensiada. Tarigagayanda koma ti maaddaan iti nadalus a konsiensia, ken ikabilanganda met ti konsiensia ti sabsabali.—1 Tim. 1:19.
Dagiti Kristiano a maipaspasango iti kastoy a panagdesision ket manungsungbat iti Dios iti panangusarda iti nasanay-Biblia a konsiensiada
Maysa nga eksperto iti reproductive endocrinology natakuatanna a kaaduan nga agassawa ket “maburburiboran ken madandanagan unay gapu iti responsabilidadda nga agdesision no ania ti maaramid kadagiti [napreserba] nga embryo-da.” Inkonklusionna: “Para iti adu a pagassawaan, kasla awan ti mapilida a desision.”
Gapuna, dagiti pudno a Kristiano nga agplamplano nga agpa-IVF masapul nga usigenda ti amin a serioso nga epekto daytoy a teknolohia. Imbalakad ti Biblia: “Ti manakem a tao madlawna ti dakes, ket aglemmeng; ngem ti nanengneng aglayon laeng ket agsagaba.”—Prov. 22:3, Ti Biblia.
Adda lalaki ken babai nga agad-adal iti Biblia a kayatda ti agpabautisar ngem agdendennada a dida pay nagkasar. Saanda a mapagbalin a legal ti panagasawada ta ilegal ti panagnaed ti lalaki iti dayta a pagilian ket saan nga ipalubos ti gobierno a makikasar ti kasta nga indibidual. Mabalin kadi nga agpirmada iti Declaration Pledging Faithfulness tapno makualipikarda nga agpabautisar?
Kasla nasayaat dayta a solusion, ngem saan a kasta ti Nainkasuratan a panangrisut iti problemada. Tapno maawatantayo, umuna nga usigentayo no ania ti Declaration Pledging Faithfulness ken no kaano ken sadino a mabalin nga agaplikar dayta.
Daytoy a dokumento ket katulagan ti dua nga indibidual a maparparitan nga agkasar. Pirmaanda dayta iti imatang dagiti saksi. Sagudayen dayta a dokumento ti panagkarida nga agmatalekda iti maysa ken maysa ken legalendanto met laeng ti panagasawada inton posible. Ibilang ti kongregasion a nagkinnari dagiti dua iti imatang ti Dios ken dagiti tattao. Gapuna, maibilang a balido ti panagkasarda kas iti panagkasar iti sanguanan ti sibil nga autoridad.
Apay nga adda ti Declaration Pledging Faithfulness ken kaano a maaramat dayta? Ni Jehova ti nangirugi iti panagasawa ket sagrado dayta kenkuana. Kinuna ti Anakna: “Ti pinagsinnangol ti Dios saan koma a pagsinaen ti tao.” (Mat. 19:5, 6; Gen. 2:22-24) Innayon ni Jesus: “Ti siasinoman a mangidiborsio iti asawana a babai, malaksid no maibatay iti pannakiabig [seksual nga imoralidad], ket mangasawa iti sabali makaaramid iti pannakikamalala.” (Mat. 19:9) Ti ngarud “pannakiabig” wenno seksual nga imoralidad ti kakaisuna a Nainkasuratan a pakaibatayan ti diborsio a mabalin a mangwaswas iti panagasawa. Kas pagarigan, no nakikamalala ti maysa a lalaki, mabalin nga ikeddeng ti asawana no idiborsiona ni lakayna wenno saan. No indiborsiona ni lakayna, nawayan a makiasawa iti sabali a lalaki.
Ngem iti dadduma a daga, nangruna iti napalabas, saan nga awaten ti dominante a relihion daytoy a nalawag a pagalagadan ti Biblia. Imbes ketdi, insuroda a di pulos mabalin ti panagdiborsio. Isu nga iti dadduma a lugar a dakkel ti impluensia ti relihion, saan nga ipalubos ti linteg sibil nga adda panagdiborsio, uray no maibatay iti balido a rason nga imbaga ni Jesus. Iti dadduma a pagilian, maipalubos ti panagdiborsio, ngem nakapapaut, komplikado, ken dakkel ti magastos. Mabalin a lumabas ti adu a tawtawen sakbay a mapatgan ti panagdiborsio. Kasla ket tay ‘laplapdan’ ti relihion wenno ti gobierno ti banag nga anamongan ti Dios.—Ara. 11:17.
Kas pagarigan, dagiti agplamplano nga agkasar ket agnanaed iti pagilian nga imposible ti agdiborsio wenno nakarigrigat a maaprobaran dayta, nalabit abutenna ti adu a tawen. No inkagumaanda a waswasen ti napalabas a pannakiasawada ken kualipikadodan nga agkasar iti imatang ti Dios, mabalinda ti agpirma iti Declaration Pledging Faithfulness. Daytoy nga urnos ket siaasi nga ipaay ti kongregasion Kristiano kadagiti agnanaed kadagita a pagilian. Ngem awan kasta a probision iti kaaduan a pagilian a maipalubos ti diborsio, uray no medio nangina wenno narikut ti panangipila iti dayta.
Gapu ta dida natarusan ti urnos a Declaration Pledging Faithfulness, kiniddaw ti dadduma nga agnanaed kadagiti pagilian a mapalubosan ti diborsio nga agpirmada iti kasta a dokumento imbes a sanguenda dagiti komplikasion iti panangipila iti diborsio.
Iti us-usigentay a saludsod, ti lalaki ken babai nga agkabkabbalay ket kayatda ti agkasar. Nawayada a mangaramid iti dayta sigun iti Kasuratan gapu ta agpada nga awan pay ti nakikasaranda. Ngem ilegal ti kaadda ti lalaki iti dayta a pagilian, ket di ipalubos ti gobierno a makikasar ti maysa nga ilegal nga agnanaed. (Iti adu a pagilian, palubosan ti autoridad ti panagkasar dagiti indibidual uray no ilegal ti panagnaed ti maysa kadakuada wenno isuda a dua.) Iti kaso a pagsasaritaantayo, ipalubos ti pagilian ti panagdiborsio. Isu a saanda a kasapulan ti Declaration Pledging Faithfulness. Laglagipentayo a saanda a parikut ti panangala iti papeles ti diborsio no di ket ti pammalubos ti gobierno a makikasar ti maysa kadakuada. Agpada a nawayada a makikasar. Ngem kasano a makapagkasarda idinto ta ilegal ti panagnaed ti lalaki iti dayta a pagilian? Mabalinda ti mapan iti sabali a pagilian a saan a kuestionable ti estado ti lalaki. Wenno mabalin pay ketdi nga agkasarda iti mismo a pagilian a pagnanaedanda no pagbalinen ti lalaki a legal ti panagnaedna.
Wen, mabalin nga itunos dagitoy nga indibidual ti panagbiagda kadagiti pagalagadan ti Dios ken iti linteg ni Cesar. (Mar. 12:17; Roma 13:1) Namnamaentayo a kasta ti aramidenda. Iti kasta, makualipikarda iti bautismo.—Heb. 13:4.
^ par. 6 Kasano ngaruden no ti dumakdakkel a sikog ket abnormal wenno saan la a maymaysa nga embryo ti kimpet iti aanakan? No igagara ti maysa nga iparegreg ti kasta a sikog, makabasol iti aborsion. Dakkel ti posibilidadna a ti IVF ket agresulta iti singin, triplet, wenno ad-adu pay, a pakaigapuan dagiti peggad, kas iti nasapsapa a panaganak ken panagpadara. Tapno maksayan ti adu a naisikog, mabalin nga irekomenda dagiti eksperto ti selective reduction. Dayta ket inggagara nga aborsion, a katupag ti pammapatay.—Ex. 21:22, 23; Sal. 139:16.


text:
KAPITULO 23
“Isu ti Immuna a Nagayat Kadatayo”
1-3. Ania ti sumagmamano a banag a nakaidumaan ti ipapatay ni Jesus no idilig iti asinoman iti intero a historia?
ITI maysa nga aldaw ti primavera, agarup 2,000 a tawenen ti napalabas, naisaklang ti awan basolna a tao a napabasol kadagiti krimen a dina pulos inaramid, sa kalpasanna naparigat agingga ken patay. Iti intero a historia, saan a daydi ti kaunaan a nadangkok ken nakillo a pammapatay; nakalkaldaang ta saan met a daydi ti naudi. Nupay kasta, naidumduma daydi nga ipapatay.
2 Bayat nga agsagsagaba dayta a tao agingga iti maudi ken makatuok a kanitona, imparangarang a mismo ti langit ti kinapateg dayta a pasamak. Nupay agmatuon idi, bigla a simmipnget iti daga. Kas kinuna ti maysa a historiador, “nagpukaw ti lawag ti init.” (Lucas 23:44, 45) Kalpasanna, sakbay a natay dayta a tao, dinakamatna dagitoy a nakallalagip a sasao: “Naitungpalen!” Kinapudnona, babaen ti panangtedna iti biagna, adda naisangsangayan a banag a naitungpalna. Ti sakripisiona ti kadakkelan pay laeng nga ebkas ti ayat a naaramidan ti asinoman a tao.—Juan 15:13; 19:30.
3 Siempre, ni Jesu-Kristo daydiay. Agdindinamag ti panagsagaba ken ipapatayna iti daydi a nakalkaldaang nga aldaw ti Nisan 14, 33 K.P. Nupay kasta, adda napateg a kinapudno a masansan a di maikankano. Nupay nagsagaba unay ni Jesus, adda pay sabali a nakarkaro ti panagsagabana. Kinapudnona, adda pay sabali a dakdakkel ti sakripisiona iti daydi nga aldaw—dayta ti kadakkelan pay laeng nga ebkas ti ayat a naaramidan ti asinoman iti uniberso. Ania dayta? Ti sungbat ket maitutop a mangyam-ammo iti kapapatgan a tema: Ti ayat ni Jehova.
Ti Kadakkelan nga Ebkas ti Ayat
4. Kasano a nabigbig ti Romano a soldado a saan nga ordinario a tao ni Jesus, ket ania ti konklusion dayta a soldado?
4 Gapu ta simmipnget idi matay ni Jesus ken adda napigsa a ginggined kalpasan dayta, nasdaaw unay ti Romano a senturion a nangidaulo iti pannakapapatay ni Jesus. “Pudno unay a daytoy ket Anak ti Dios,” kinunana. (Mateo 27:54) Nalawag a saan nga ordinario a tao ni Jesus. Timmulong dayta a soldado a nangpapatay iti bugbugtong nga Anak ti Kangatuan a Dios! Kasano a talaga ti kapateg daytoy nga Anak iti Amana?
5. Kasano a mayilustrar ti kapaut ti panagkadua ni Jehova ken ti anakna idiay langit?
5 Inawagan ti Biblia ni Jesus a “ti inauna iti isuamin a parsua.” (Colosas 1:15) Panunotem laengen—adda idin ti Anak ni Jehova sakbay pay a naparsua ti pisikal nga uniberso. No kasta, kasano kabayag idin ti panagkadua ti Ama ken ti Anak? Pattapattaen ti dadduma a sientista a 13 bilion a tawenen ti kabayag ti uniberso. Mautobyo kadi ti kabayag dayta? Tapno matulongan ti tattao a mangtarus iti edad ti uniberso sigun iti pattapatta dagiti sientista, iti maysa a planetarium adda naaramid a linia a pagrukodan iti tiempo (time line), a 110 a metro ti kaatiddogna. Bayat a pagnaen dagiti bisita dayta a linia, tunggal addangda irepresentarna ti agarup 75 milion a tawen a biag ti uniberso. Iti ngudo ti linia, maysa laeng a marka a kas iti kapuskol ti maysa a buok ti tao ti mangirepresentar iti intero a pakasaritaan ti tao! Ngem uray umiso daytoy a pattapatta, ababa dayta nga intero a linia a mangirepresentar iti kapaut ti biag ti Anak ni Jehova! Ania ti inar-aramidna kabayatan dagidiay a napaut a tiempo?
6. (a) Ania ti inar-aramid ti Anak ni Jehova sakbay a nagbalin a tao? (b) Ania a kita ti singgalut ti namagkaykaysa ken Jehova ken ti Anakna?
6 Siraragsak a nagserbi ti Anak kas “nasigo a managobra” ni Amana. (Proverbio 8:30) Kuna ti Biblia: “No . . . awan [ti Anak] saan a napaadda ti uray maysa a banag.” (Juan 1:3) Gapuna, nagtinnulong ni Jehova ken ti Anakna a nangparsua iti amin a dadduma pay a banag. Anian a nakaay-ayat ken makaparagsak dagidi a tiempo a panagkaduada! Ita, adu ti umanamong a nakaskasdaaw ti kinabileg ti ayan-ayat ti nagannak ken ti anak. Ket ti ayat isu ti “naan-anay a singgalut ti panagkaykaysa.” (Colosas 3:14) No kasta, siasino kadatayo ti makatukod iti bileg ti singgalut a nagpaut iti kasta ti kabayagna a panawen? Nalawag a ni Jehova a Dios ken ti Anakna ket pinagkaykaysa ti kabibilgan pay laeng a nabukel a singgalut ti ayat.
7. Idi nabautisaran ni Jesus, kasano nga inyebkas ni Jehova ti riknana iti Anakna?
7 Nupay kasta, imbaon ti Ama ti Anakna ditoy daga tapno mayanak kas maladaga. Iti panangaramidna iti dayta, kaipapananna nga insakripisio ni Jehova a mapukawna iti sumagmamano a dekada ti nasinged a pannakitimpuyogna iti dungdungnguenna nga Anak idiay langit. Napalalo ti interesna a nangbuybuya manipud langit bayat a dimmakkel ni Jesus kas perpekto a tao. Idi agtawenen iti 30, nabautisaran ni Jesus. Sigurado nga ammotayon ti narikna ni Jehova kenkuana. Personal a nagsao ti Ama manipud langit: “Daytoy ti Anakko, ti dungdungnguen, nga inanamongak.” (Mateo 3:17) Sigurado a naragsakan unay ti Ama idi nakitana a simamatalek nga inaramid ni Jesus ti amin a naipadto ken amin a naibilin kenkuana!—Juan 5:36; 17:4.
8, 9. (a) Ania ti napasaran ni Jesus idi Nisan 14, 33 K.P., ket ania ti epekto dayta iti nailangitan nga Amana? (b) Apay nga impalubos ni Jehova nga agsagaba ken matay ti Anakna?
8 Ngem ania ti narikna ni Jehova idi Nisan 14, 33 K.P.? Ania ti nariknana idi naliputan ni Jesus, sa kalpasanna tiniliw ti bunggoy dagiti managderraaw iti daydi a rabii? Idi binaybay-an dagiti gagayyemna ken idi binistada ni Jesus a saan a legal? Idi rabrabaken, tuptupraan, ken tungtungpaenda? Idi sapsaplitenda, ken nalaplapgis ti likudna? Idi inlansada dagiti ima ken sakana iti kayo a poste sada binaybay-an a nakabitin sadiay bayat a rabrabaken dagiti tattao? Ania ti narikna ti Ama idi nagikkis kenkuana ti dungdungnguenna nga Anak gapu iti napalalo a rigatna? Ania ti narikna ni Jehova idi matayen ni Jesus, ken iti kaunaan a gundaway sipud pay iti punganay ti sangaparsuaan, awanen ti dungdungnguenna nga Anak?—Mateo 26:14-16, 46, 47, 56, 59, 67; 27:38-44, 46; Juan 19:1.
“Ti Dios . . . intedna ti bugbugtong nga Anakna”
9 Ditay mailawlawag dayta. Yantangay makarikna ni Jehova, ditay kabaelan nga ilawlawag ti saem a sinagabana iti ipapatay ti Anakna. Ti mabalintayo nga ilawlawag ket ti makagapu no apay nga impalubos ni Jehova a mapasamak dayta. Apay nga inanusan ti Ama ti kasta a rikna? Adda nakaskasdaaw nga ipalgak ni Jehova kadatayo iti Juan 3:16
Naibuksilan ti Ayat ti Dios
10. Ania ti kasapulan dagiti tattao, ket ania ti napasamak iti kaipapanan ti sao nga “ayat”?
10 Ania ti kaipapanan ti sao nga “ayat”? Nadeskribir ti ayat kas ti kangrunaan a kasapulan dagiti tattao. Manipud pannakaipasngay agingga iti ipapatay, kalkalikaguman dagiti tattao ti ayat, rumangpayada gapu iti kinabarana, umresda ken matayda pay ketdi no awan dayta. Nupay kasta, nakaskasdaaw ta narigat nga ibuksilan dayta. Siempre, adu ti maibaga dagiti tattao maipapan iti ayat. Nakaad-adu ti maar-aramid a libro, kanta, ken daniw maipapan iti dayta. Ti resultana ket saan a kanayon a manglawag iti kaipapanan ti ayat. Kinapudnona, nalabes unay ti pannakausar dayta a sao isu nga ad-adda a saanen a matarusan ti pudno a kaipapananna.
11, 12. (a) Sadino ti pakaadalantayo iti adu a banag maipapan iti ayat, ken apay a sadiay? (b) Ania dagiti kita ti ayat a nagminar iti nagkauna a Griego a pagsasao, ket ania a sao para iti “ayat” ti ad-adda a masansan ti pannakausarna iti Kristiano a Griego a Kasuratan? (Kitaenyo met ti footnote.) (c) Ania ti a·gaʹpe?
11 Nupay kasta, nabatad ti isursuro ti Biblia maipapan iti ayat. Kuna ti Expository Dictionary of New Testament Words ni Vine: “Maam-ammo laeng ti ayat babaen kadagiti iparparegtana a tignay.” Dagiti naisurat iti Biblia nga ar-aramid ni Jehova isuronatayo iti adu a banag maipapan iti ayatna—ti napalalo a kinadungngona kadagiti parsuana. Kas pagarigan, ania pay kadi ti ad-adda a makaibuksil iti daytoy a galad no saan a ti mismo a katan-okan nga ebkas ti ayat ni Jehova a kalkalpas a nadeskribir? Kadagiti sumaganad a kapitulo, makitatayto ti adu a sabali pay a pagarigan ti pannakaiparangarang ti ayat ni Jehova. Malaksid iti dayta, adda pay maadaltayo manipud kadagiti orihinal a sasao para iti “ayat” a nausar iti Biblia. Iti nagkauna a Griego a pagsasao, adda uppat a sao para iti “ayat.” * Kadagitoy, ti a·gaʹpe ti ad-adda a masansan ti pannakausarna iti Kristiano a Griego a Kasuratan. Awagan daytoy ti maysa a diksionario ti Biblia a “ti kabibilgan a sao a mangiladawan iti ayat.” Apay?
12 Ti a·gaʹpe tuktukoyenna ti ayat nga iwanwanwan ti prinsipio. Gapuna, saan laeng a basta emosional a reaksion iti sabali a tao. Nalawlawa ti saklawenna, pinanunot ken inutob a naimbag dagiti pakaibatayanna. Kangrunaanna, di pulos managimbubukodan ti a·gaʹpe. Kas pagarigan, kitaenyo manen ti Juan 3:16. Ania “ti lubong” nga inayat unay ti Dios isu nga intedna ti bugbugtong nga Anakna? Dayta ti lubong ti sangatauan a mabalin a masubbot. Ramanen dayta ti adu a tattao nga agbasbasol. Ayaten kadi ni Jehova ti tunggal maysa kas personal a gayyemna, a kas ti panagayatna ken matalek nga Abraham? (Santiago 2:23) Saan, ngem siaayat nga idiaya ni Jehova ti kinaimbagna iti amin, uray pay agsakripisio iti dakkel. Kayatna nga agbabawi ken agbalbaliw amin a tattao. (2 Pedro 3:9) Adu ti nangaramid iti kasta. Dagitoy ti siraragsak nga inawatna kas gagayyemna.
13, 14. Ania ti mangipakita a ti a·gaʹpe masansan a ramanenna ti nabara a panangipateg?
13 Nupay kasta, di umiso ti kapanunotan dagiti dadduma no maipapan iti a·gaʹpe. Ipagarupda a dayta a kita ti ayat ket nabaaw ken agpatingga laeng iti panunot. Kinapudnona, ti a·gaʹpe masansan a ramanenna ti nabara a personal a panangipateg. Kas pagarigan, inusar ni Juan ti porma ti sao nga a·gaʹpe idi insuratna, “Ti Ama ayatenna ti Anak.” Dayta kadi nga ayat ket awanan iti nabara a panangipateg? Imutektekantayo ta kinuna ni Jesus, “Ti Ama addaan panagayat iti Anak,” nga inusarna ti porma ti sao a phi·leʹo. (Juan 3:35; 5:20) Ti ayat ni Jehova masansan a ramanenna ti nadungngo a panangipateg. Nupay kasta, ti ayatna di pulos dominaran ti gagangay a sentimiento. Dayta nga ayat ket kanayon nga iwanwanwan dagiti nainsiriban ken nalinteg a prinsipiona.
14 Kas nakitatayon, kasasayaatan, naan-anay, ken makaay-ayo amin a galad ni Jehova. Ngem ti ayat ti kaimnasan kadagita. Dayta ti kabibilgan a mangyadani kadatayo ken Jehova. Makaparagsak ta ti met laeng ayat ti kangrunaan a galadna. Kasanotayo nga ammo dayta?
“Ti Dios ket Ayat”
15. Ania ti kunaen ti Biblia maipapan iti galad ni Jehova nga ayat, ket apay a naisalsalumina daytoy? (Kitaenyo met ti footnote.)
15 Adda dinakamat ti Biblia maipapan iti ayat a dina pulos dinakamat maipapan kadagiti dadduma pay a kangrunaan a galad ni Jehova. Saan a kunaen ti Kasuratan a ti Dios ket pannakabalin wenno ti Dios ket kinahustisia wenno uray pay ti sao a ti Dios ket sirib. Ik-ikutanna dagita a galad, isu ti kangrunaan a gubuayan dagita, ken awan umasping kenkuana no maipapan kadagita a tallo. Ngem adda naun-uneg a banag a nadakamat no maipapan iti maikapat a galad: “Ti Dios ket ayat.” * (1 Juan 4:8) Ania ti kayat a sawen dayta?
16-18. (a) Apay a kuna ti Biblia a “ti Dios ket ayat”? (b) Kadagiti amin a parsua ditoy daga, apay a maikanatad ti tao a mangisimbolo iti galad ni Jehova nga ayat?
16 Ti sao a “Ti Dios ket ayat” ket saan a simple a panamagpada, a kasla ketdin maikuna a, “ti Dios kapadana ti ayat.” Ditay mabalin a baliktaden dayta a sao sa kunaentayo a “ti ayat ket Dios.” Natantan-ok nga amang ni Jehova ngem iti di makita a galad. Isu ket maysa a persona nga addaan adu a rikna ken galad a saan laeng a ti ayat. Nupay kasta, naibugas unay ken Jehova ti ayat. Gapuna, kuna ti maysa a reperensia maipapan iti daytoy a bersikulo: “Ti personalidad wenno pakabuklan ti Dios ket ayat.” Iti pakabuklanna, mabalin a panunotentayo a kastoy: Ti pannakabalin ni Jehova ti mangipalubos kenkuana nga agtignay. Ti kinahustisia ken siribna ti mangiwanwan iti wagas a panagtignayna. Ngem ti ayat ni Jehova ti manggutugot kenkuana nga agtignay. Ket kanayon nga adda ti ayatna iti wagas a panangusarna iti dadduma pay a galadna.
17 Masansan a maikuna a ni Jehova ti mismo a personipikasion ti ayat. Gapuna, no kayattayo nga ammuen ti ayat a naibatay iti prinsipio, masapul a maam-ammotayo ni Jehova. Siempre, makitatay met kadagiti tattao daytoy nagpintas a galad. Ngem apay nga adda dayta kadakuada? Idi panawen ti panamarsua, kastoy ti kinuna ni Jehova, nalabit iti Anakna: “Aramidenta ti tao iti ladawanta, sigun iti langata.” (Genesis 1:26) Kadagiti amin a parsua ditoy daga, dagiti laeng tattao ti makabalin nga agdesision no kayatda ti agayat ket iti kasta matuladda ti nailangitan nga Amada. Laglagipentayo a nagusar ni Jehova iti nadumaduma a parsua a mangisimbolo kadagiti kangrunaan a galadna. Ngem pinili ni Jehova ti katan-okan a parsuana ditoy daga, ti tao, kas simbolo ti kangrunaan a galadna nga isu ti ayat.—Ezequiel 1:10.
18 No agayattayo nga awanan panagimbubukodan, ken naibatay iti prinsipio, iyan-anninawtayo ti kangrunaan a galad ni Jehova. Maitunos dayta iti insurat ni apostol Juan: “No maipapan kadatayo, agayattayo, agsipud ta isu ti immuna a nagayat kadatayo.” (1 Juan 4:19) Ngem kadagiti ania a wagas nga immuna nga inayatnatayo ni Jehova?
Ni Jehova ti Nangyun-una
19. Apay a maikuna a napateg unay ti ayat mainaig iti panamarsua ni Jehova?
19 Saan a kabbaro ti ayat. Kas pagarigan, ania ti nangtignay ken Jehova tapno irugina ti agparsua? Saan a gapu ta naliday idi ken kasapulanna ti kaduana. Kompleto ken adda aminen a kasapulan ni Jehova, ket awan pagkuranganna a mabalin nga ited ti sabali. Ngem ti ayatna, a maysa nga aktibo a galad, isu ti nangtignay kenkuana nga agtarigagay a mangiburay iti rag-o ti biag kadagiti nasaririt a parsua a mabalin a mangapresiar iti dayta a sagut. Ti bugbugtong nga Anakna ‘ti nangrugian ti panamarsua ti Dios.’ (Apocalipsis 3:14) Kalpasanna inusar ni Jehova daytoy a Nasigo a Managobra tapno parsuaenna amin a sabsabali pay a banag, a nangrugi kadagiti anghel. (Job 38:4, 7; Colosas 1:16) Yantangay naparaburan dagitoy a mannakabalin nga espiritu iti wayawaya, saririt, ken rikna, naaddaanda a mismo iti gundaway nga agayat—kadagiti padada nga anghel ken, kangrunaanna, ken Jehova a Dios. (2 Corinto 3:17) Gapuna, nagayatda gapu ta adda immun-una a nagayat kadakuada.
20, 21. Ania ti napasaran da Adan ken Eva a pammaneknek nga inayat ni Jehova ida, ngem ania ti insubadda?
20 Kasta met laeng idi iti sangatauan. Sipud idi punganay, arigna nabalkut da Adan ken Eva iti ayat. Sadinoman a kitaenda iti Paraiso a taengda idiay Eden, makitada ti pammaneknek iti ayat ti Ama kadakuada. Imutektekantayo ti kuna ti Biblia: “Nangimula ni Jehova a Dios iti maysa a minuyongan idiay Eden, a sumango iti daya, ket inkabilna sadiay ti tao a binukelna.” (Genesis 2:8) Nakapasiarka kadin iti maysa a hardin wenno parke a talaga a nakapimpintas? Ania ti nangnangruna a nagustuam? Ti umanaraar a lawag iti sirok dagiti napuskol a kakaykayuan? Dagiti nakaskasdaaw ti kinapintasna a maris ti sabsabong? Ti kasla musika a daranudor ti waig, dagiti agkankanta a tumatayab, ken sumayengseng nga insekto? Ti ngay ayamuom dagiti kaykayo, prutas, ken sabsabong? Siempre, awan parke itatta a mayasping iti daydi minuyongan ti Eden. Apay?
21 Ni Jehova a mismo ti nangimula iti daydi a hardin! Sigurado a di mailadawan ti kinapintasna. Adda sadiay amin a kayo a makaay-ayo gapu iti kinapintas wenno kinaimas ti bungada. Nagsayaat ti pannakapadanum daydi a hardin, nalawa, ken nabiag gapu iti makapainteres unay a kinanadumaduma dagiti animal. Adda amin idi a kasapulan da Adan ken Eva a mangparagsak ken mangpennek iti biagda, a pakairamanan ti makapnek a trabaho ken perpekto a panagkakadua. Ni Jehova ti immuna a nangayat kadakuada, ket addaanda iti nasayaat a rason a mangsubad met iti kasta. Ngem dida inaramid dayta. Imbes a siaayat a nagtulnogda iti nailangitan nga Amada, immalsada kenkuana a buyogen ti panagimbubukodan.—Genesis, kapitulo 2.
22. Kasano a ti reaksion ni Jehova iti iyaalsa idiay Eden pinaneknekanna a nasungdo ti ayatna?
22 Anian a makapaladingit dayta ken Jehova! Ngem napukaw kadin ti kinamanagayatna gapu iti daytoy nga iyaalsa? Saan! “Ti naayat a kinamanangngaasina [wenno, “nasungdo nga ayat,” footnote iti New World Translation of the Holy Scriptures—With References] ket agingga iti tiempo a di nakedngan.” (Salmo 136:1) Gapuna, dagus a pinanggepna ti mangaramid kadagiti naayat a probision a mangsubbot iti asinoman a nasingpet nga annak da Adan ken Eva. Kas nakitatayon, dagidiay a probision ramanenna ti pangsubbot a daton ti dungdungnguenna nga Anak, a nakaigapuan ti dakkel a panagsakripisio ti Ama.—1 Juan 4:10.
23. Ania ti maysa kadagiti makagapu a naawagan ni Jehova a “ti naragsak a Dios,” ket ania a napateg a saludsod ti masungbatan iti sumaganad a kapitulo?
23 Wen, sipud idi punganay, ni Jehova ti immuna a nangipakita iti ayatna iti sangatauan. Iti di mabilang a wagas, “isu ti immuna a nagayat kadatayo.” Ti ayat itandudona ti panagtutunos ken rag-o, isu a di pakasdaawan a nadeskribir ni Jehova kas “ti naragsak a Dios.” (1 Timoteo 1:11) Nupay kasta, tumaud ti napateg a saludsod. Talaga kadi nga ay-ayatennatayo ni Jehova kas indibidual? Ti sumaganad a kapitulo ti mangsungbat iti dayta.
^ par. 11 Masansan a mausar iti Kristiano a Griego a Kasuratan ti verbo a phi·leʹo, a kaipapananna “panangipateg, kinadungngo, wenno panangayat (a kas iti mabalin a marikna iti nasinged a gayyem wenno kabsat).” Nausar iti 2 Timoteo 3:3 ti porma ti sao nga stor·geʹ, wenno nasinged nga ayat iti pamilia, tapno ipakitana a napalalonto ti pannakapukaw ti kasta nga ayat kadagiti maudi nga aldaw. Saan a nausar iti Kristiano a Griego a Kasuratan ti sao nga eʹros, wenno romantiko nga ayat iti nagbaetan dagiti di agkasekso, nupay nailawlawag iti Biblia dayta a kita ti ayat.—Proverbio 5:15-20.
^ par. 15 Adda dadduma a Nainkasuratan a sasao nga umasping iti dayta ti pannakasangalna. Kas pagarigan, “ti Dios ket silaw” ken ‘ti Dios maysa . . . a mangibus nga apuy.’ (1 Juan 1:5; Hebreo 12:29) Ngem masapul a tarusan dagitoy kas pangyaspingan, tangay inyaspingda ni Jehova kadagiti pisikal a banag. Ni Jehova ket mayasping iti lawag, tangay nasantuan ken nalinteg. Awan “sipnget,” wenno kinarugit, kenkuana. Ken mabalin a mayasping iti apuy no iti panangusarna iti pannakabalinna a mangdadael.


text:
Bioteknolohia
Ti bioteknolohia ket isu ti panag-usar kadagiti sibibiag a sistema ken dagiti organismo tapno mparang-ay wenno makaaramid kadagiti naserbi a produkto, wenno "ti aniaman a teknolohiko a pannakaipakat nga agus-usar kadagiti bilolohiko a sistema, dagiti sibibiag nga organismo wenno wennodagiti derabatibo dagitoy, ti panagramid wenno panagbaliw kadagiti produkto wenno proseso para iti naisangayan nga usar" (Timpuyog iti Biolohiko a Dibersidad ti Nagkaykaysa a Pagpagilian).[1] Depende kadagiti ramit ket dagiti panangipakat, daytoy ket kadawyan a maituon kadagiti (mainaig) pagobraan iti bioinhenieria ken biomediko nga inhenieria.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Testo iti CBD. Cbd.int. Naala idi 2013-03-20.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Friedman, Yali (2008). anagaramid ti Bioteknolohia: Panangirugi, Panangimaton, ken Pannakaawat kadagiti Kompania ti Bioteknolohia. Washington, DC: Logos Press. ISBN 978-0-9734676-3-5.
- Oliver, Richard W. Ti Iyuumay ti Panawen ti Bioteknolohia. ISBN 0-07-135020-9.


text:
Jesus—Ania ti Nakaipamaysaan ti Biagna?
Jesus—Ania ti Nakaipamaysaan ti Biagna?
“Ti taraonko isu ti panangaramidko iti pagayatan daydiay nangibaon kaniak ken panangturposko iti trabahona.”—JUAN 4:34.
NALAWAG a makita no ania ti nakaipamaysaan ti biag ni Jesus idi imbagana dagita a sasao. Intero nga agsapa a nagdaliasat idi ni Jesus ken dagiti adalanna iti katurturodan ti Samaria. (Juan 4:6) Nangitukon kenkuana dagiti adalanna iti taraon ta impapanda a mabisinen ni Jesus. (Juan 4:31-33) Iti sungbat ni Jesus, imbatadna no ania ti panggep ti biagna. Para kenkuana, napatpateg ti panangaramid iti trabaho ti Dios ngem iti pannangan. Tinungpal ni Jesus ti pagayatan ti Dios babaen iti sao ken aramid. Ania ti ramanen daytoy?
▪ Panangikasaba ken panangisuro iti Pagarian ti Dios Kastoy ti kunaen ti Biblia maipapan iti inaramid ni Jesus: “Kalpasanna linikmutna ti intero a Galilea, a nangisursuro . . . ken nangikaskasaba iti naimbag a damag ti pagarian.” (Mateo 4:23) Saan laeng nga inkasaba wenno inwaragawag ni Jesus ti Pagarian ti Dios. Insurona met dagiti tattao—kayatna a sawen, inlawlawag ken kinombinsirna ida babaen ti nainsiriban nga argumento. Ti tema ti mensahe ni Jesus ket Pagarian.
Iti intero a ministerio ni Jesus, insurona no ania ti Pagarian ti Dios ken no anianto ti aramiden dayta. Usigem dagiti sumaganad a kinapudno maipapan iti Pagarian, agraman dagiti teksto ti Biblia a naglaon iti kinuna ni Jesus mainaig iti dayta.
▪ Ti Pagarian ti Dios ket maysa a nailangitan a gobierno, a ni Jesus ti Ari a dinutokan ni Jehova.—MATEO 4:17; JUAN 18:36.
▪ Babaen iti Pagarian, masantipikar ti nagan ti Dios ken matungpal ti pagayatanna ditoy daga kas sadi langit.—MATEO 6:9, 10.
▪ Babaen ti turay ti Pagarian ti Dios, agbalinto a paraiso ti intero a daga.—LUCAS 23:42, 43.
▪ Din agbayag, umayen ti Pagarian ti Dios ket itungpalna ti pagayatan ti Dios ditoy daga. *—MATEO 24:3, 7-12.
▪ Panangaramid kadagiti milagro Nangnangruna a naglatak ni Jesus kas “Mannursuro.” (Juan 13:13) Nupay kasta, bayat ti tallo ket kagudua a tawen a ministeriona, nagaramid met iti adu a milagro. Adda dua a panggep dagitoy a milagro. Umuna, pammaneknek dagita nga isu ket imbaon ti Dios. (Mateo 11:2-6) Maikadua, nagpaayda a panirpatan iti ad-adunto pay nga aramidenna kas Ari ti Pagarian ti Dios. Usigem ti sumagmamano kadagiti milagro nga inaramidna.
▪ Pinaglinakna ti baybay ken pinagtalnana ti napigsa nga angin.—MARCOS 4:39-41.
▪ Pinaimbagna dagiti masakit, agraman dagiti bulsek, tuleng, ken pilay.—LUCAS 7:21, 22.
▪ Pinaaduna ti taraon tapno makapangan ti mabisbisin a bunggoy.—MATEO 14:17-21; 15:34-38.
▪ Namitlo a nangpagungar iti natay.—LUCAS 7:11-15; 8:41-55; JUAN 11:38-44.
Nagsayaat ketdin ti biag ditoy daga inton agturay dayta a mannakabalin nga Ari!
▪ Panangipalgak iti personalidad ni Jehova a Dios No maipapan iti panangisuro iti sabsabali maipapan ken Jehova, awanen ti ad-adda pay a kualipikado ngem iti mismo nga Anakna, ti nagbalin a ni Jesu-Kristo. Kadagiti amin nga espiritu a parsua, ni Jesus ti kapautan a kadua ni Jehova idiay langit ta isu ti ‘inauna kadagiti amin a naparsua.’ (Colosas 1:15) Pudno nga adu ti gundawayna a mangtarus iti kapanunotan, pagayatan, pagalagadan, ken ar-aramid ni Amana.
Siuumiso ngarud a maikuna ni Jesus: “Awan makaammo no asino ti Anak no di ti Ama; ket no asino ti Ama, awan makaammo no di ti Anak, ken daydiay kayat a pangipalgakan kenkuana ti Anak.” (Lucas 10:22) Idi adda ni Jesus ditoy daga kas tao, situtulok ken sigagagar nga impalgakna ti kinasiasino ni Amana. Nagpaiduma ti wagas a panagsao ken panangisuro ni Jesus ta inaramatna dagiti nasursurona idiay langit nga ayan ti Kangatuan a Dios.—Juan 8:28.
Ti panangipalgak ni Jesus ken Amana ket umasping iti panangkombertir ti electric transformer iti nangato a boltahe ti koriente tapno mausar dayta dagiti tattao. Dagiti nasursuro ni Jesus idiay langit maipapan ken Amana inyallatiwna iti pamay-an a nalaka a matarusan ken mayaplikar dagiti nanumo a tattao ditoy daga.
Usigem ti dua a napateg a pamay-an ti panangipalgak ni Jesus ken Amana.
▪ Iti panangisuro ni Jesus, impakaammona ti kinapudno maipapan ken Jehova—ti nagan, panggep, ken ar-aramidna.—JUAN 3:16; 17:6, 26.
▪ Babaen iti tigtignay ni Jesus, impalgakna ti adu nga agkakasayaat a kababalin ni Jehova. Naan-anay nga imparangarang ni Jesus ti personalidad ni Amana ta mabalinna a kunaen: “Ti nakakita kaniak nakitana met ti Ama.”—JUAN 5:19; 14:9.
Pudno a nakaskasdaaw ti wagas ti panagbiag ni Jesus. Magunggonaantayo no annurotentayo ti masursurotayo kenkuana ken no usigentayo no apay a natay.
[Footnote]
^ par. 9 Tapno maammuam ti ad-adu pay maipapan iti Pagarian ti Dios ken no apay nga ammotayo nga asidegen nga umay, kitaem ti kapitulo 8, “Ania ti Pagarian ti Dios?,” ken kapitulo 9, “Agbibiagtayo Kadin Kadagiti ‘Maudi nga Aldaw’?,” iti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.


text:
Uruguay
Ti Uruguay opisial a ti Republika Oriental ti Uruguay wenno ti Akin-daya a Republika ti Uruguay[6] wenno ti Daya a Republika ti Uruguay (Karayan)[7] (Espaniol: República Oriental del Uruguay, panangibalikas: [reˈpuBlika oɾjenˈtal del uɾuˈɣwaj]), ket pagilian idiay abagatan daya a rehion ti Abagatan nga Amerika. Daytoy ket ineddengan babaen ti Arhentina iti laud ken ti Brasil iti amianan ken daya, ken ti Taaw Atlantiko titi abagatn ken abagatan a daya. Ti Uruguay ket pagtaengan dagiti 3.3 a riwriw a tattao, a kadagitoy ket 1.8 a riwriw ti agtataeng iti metropolitano a lugar iti kapitoliona ken kadakkelan a siudad, ti Montevideo. Daytoy ket addaan iti kalawa iti agarup a 176,000 kuadrado kilometro (68,000 sq mi), ti Uruguay ket heograpiko nga isu ti maikadua a kabassitan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika kalpasan ti Surinam.
Ti Uruguay ket nagtultuloy a saan unay a natagtagitao anginggana ti pannakaipatakder ti Colonia del Sacramento, ti maysa kadagiti kaduogan a Europeano a pagtaengan iti pagilian, babaen dagidi Portuges idi 1680. Ti Montevideo ket napundar id a kas maysa a militar a pagsammakedan babaen dagidi Kastila idi nasap a a maika-18 a siglo, ken nagipakpakita kadagiti naisalsalisal a panagtunton iti rehion. Ti Uruguay ket nagun-odna ti pannakawayawaya idi baetan ti 1811 ken 1828, kalpasan ti uppat nga aldaw a panagririri iti Espania, Portugal, Arhentina ken Brasil. Daytoy ket nagtultuloy a suheto ti ganganaet nga impluensia ken panagbibiang kadagiti panawen ti maika-19 a siglo, ken ti militar ket addaan iti agsublisubli a papel kadagiti lokal a politika aginggana idi maika-20 a siglo. Ti moderno nga Uruguay ket demokratiko a batay-linteg a republika, nga adaan iti presidente nga agserbi a kas daulo ti estado ken daulo ti gobierno. Daytoy ket kankanayon a mairanggo a kas maysa kadagiti kaaduan a napadur-as ken kabaknanagan a pagilian iti Latin nga Amerika.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrew, G. R. (2010) Blackness in the White Nation: A History of Afro-Uruguay, Ti Pagmalditan ti Unibersidad ti North Carolina
- Behnke, A. (2009) Uruguay in Pictures, Twenty First Century Books
- Box, B. (2011) Footprint Focus: Uruguay, Footprint Travel Guides
- Burford, T. (2010) Bradt Travel Guide: Uruguay, Bradt Travel Guides
- Canel, E. (2010) Barrio Democracy in Latin America: Participatory Decentralization and Community Activism in Montevideo, Ti Pagmalditan ti Estado nga Unibersidad ti Pennsylvania
- Clark, G. (2008) Custom Guide: Uruguay, Lonely Planet
- Jawad, H. (2009) Four Weeks in Montevideo: The Story of World Cup 1930, Seventeen Media
- Lessa, F. and Druliolle, V. (eds.) (2011) The Memory of State Terrorism in the Southern Cone: Argentina, Chile, and Uruguay, Palgrave Macmillan
- Mool, M (2009) Budget Guide: Buenos Aires and Montevideo, Cybertours-X Verlag
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Extended National Household Survey, 2006: Ancestry" (PDF) (iti Espaniol). Nailian nga Instituto ti Estadistika.
- ^ Resultados del Censo de Población 2011: población, crecimiento y estructura por sexo y edad ine.gub.uy
- ^ a b c d "Report for Selected Countries and Subjects". World Economic Outlook. International Monetary Fund. Oktubre 2014. Naala idi 16 Pebrero 2015.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 14 Abril 2012.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Kas pagarigan, Pablaak ti Internasional a Korte ti Hustisia idi 20 Abril 2010 re judgment Argentina v Uruguay.
- ^ Embahada ti Uruguay, Pretoria, Abagatan nga Aprika
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Uruguay iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Uruguay manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Opisial a website
- Uruguay a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Uruguay manipaud ti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Uruguay iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Bariweswes ti Uruguay manipud ti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Uruguay
- Dgaiti padto ti panagdur-as
- Uruguay
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1825
- Dagiti estado a kameng ti Mercosur
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Nueva Ecija
Ti Nueva Ecija ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Palayan. Kabeddengna dagiti probinsia ti Bulacan, Pampanga, Tarlac, Pangasinan, Nueva Vizcaya, ken Aurora.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Nueva Ecija ket nabingbingay kadagiti 5 a komponente a siudad ken dagiti 27 nga ili.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Palawan
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Palawan, ket isu dagiti umuna, maikadua ken maikatlo a distrito, ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Palawan ken ti nawaya a siudad ti Puerto Princesa iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti probinsia ket maymaysa a lehislatibo a distrito aginggana idi1972. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Idi 1986, daytoy ket naidistrito manen kadagiti dua a lehislatibo a distrito aginggana idi 2013. Gapu ti RA 10171, ti probinsia ket nabingbingay tattan kadagiti tallo a distrito, ti maika-3 a distrito ket makunkuna pay a ti Maymaysa a Distrito ti Puerto Princesa ken mairaman ti pay ti Aborlan.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Agutaya, Araceli, Busuanga, Cagayancillo, Coron, Culion, Cuyo, Dumaran, El Nido, Kalayaan, Linapacan, Magsaysay, Roxas, San Vicente, Taytay
- Populasion (2007): 336,891
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Balabac, Bataraza, Brooke's Point, Narra, Quezon, Rizal (Marcos), Sofronio Española (nabangon idi 1994)
1987-2013[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Puerto Princesa1
- Dagiti ili:Aborlan, Balabac, Bataraza, Brooke's Point, Narra, Quezon, Rizal (Marcos), Sofronio Española (nabangon idi 1994)
- Populasion (2007): 555,768
- ^1Urbano unay a siudad, agbutos laeng a kaduana ti Palawan para iti kongresional a pannakabagi manipud idi Hulio 9, 2007. Nawaya a siudad manipud ti probinsia ken saan nga agbutos para kadagiti opisial ti probinsia babaen ti Proklamasion ti Presidente Blng. 1264.
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Puerto Princesa1
- Dagiti ili: Aborlan
- Populasion (2010): 254,982
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^1 Sinukatan babaen ni Sofronio Española babaen ti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Marso 6, 1953.
- ^2 Nabutosan para iti Senado idi 1971.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Moscow
Ti Moscow ket isu ti kapitolio, ti kapusekan ti papulasion a siudad, ken ti kaaduan ti populasion a pederal a suheto iti Rusia. Daytoy a siudad ket maysa a nangruna iti politikal, ekonomia, kultural, siensa, relihion, busbos, edukasion ken sentro kadagiti pagluganan iti Ruso ken ti kontinente. Ti Moscow ket isu ti akin-amianan unay a dakkel a siudad iti Lubong (ngem saan nga isu ti kalamiisan), ti kapusekan ti populasion a siudad iti Europa, ken maika-6 a kadakkelan a maitutop a siudad iti lubong. Ti populasion na daytoy, segun ti 2010 a Senso, ket 11,503,501.[7] Batayan ti Forbes 2011, ti Moscow ket addaan kadagiti 79 a bilionario, naiyallatiw na ti Siudad ti New York a kas ti siudad nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti bilionario.[11]
Ti Moscow ket naisaad idiay Karayan Moslva idiay Tengnga a Pederal a Distrito iti Europa a Ruso. Iti kabayatan iti pakasaritaanna, daytoy a siudad ket nagserbi a kapitolio kadagiti nagsasaruno nga estado, manipud iti taga-ugma a Natan-ok a Dukesa iti Moscow ken ti simmaruno a Tsardon iti Russia ken ti Kappon ti Sobiet. Ti Moscow ti pagsaadan ti Moscow Kremlin, ken ti taga-ugma a kota nga iti daytoy nga aldaw ket isu ti pagtaengan ti Presidente ti Ruso ken iti ehukutibo a sanga iti Gobierno iti Ruso. Ti Kremlin ket isu pay ti maysa kadagiti nadumaduma a Sangalubongan a Tawidan a Sitio ditoy a siudad. Isuda a dua a siled ti parlamento iti Ruso (ti Duma ti Estado ken ti Tipunan ti muyong a Konsilo ket nakatugaw met idiay Moscow.
Ti siudad ket naiserbian babaen ti bariwakwak a naaramidan a paglugluganan, nga mairaman dagiti uppat nga internasional nga eropuerto, siam a pungto ti tren, ken maysa kadagiti kaunegan iti uneg ti daga a tubo iti lubong, ti Moscow a Metro, ket maikadua laeng iti Tokyo iti banag iti panaglugan ken maibigbigan a kas ti maysa a mohon babaen ti kinabaknag ken sabsabali nga arkitektura kadagiti isuda a 185 nga estasion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ПpeзидeHT Poccийckoй Фeдepaции. ykaз №849 oT 13 Maя 2000 r. «O пoлHoMoчHoM пpeдcTaBиTeлe ПpeзидeHTa Poccийckoй Фeдepaции B фeдepaлbHoM okpyre». BcTyпил B cилy 13 Maя 2000 r. OпyблиkoBaH: "CoбpaHиe зakoHoдaTeлbcTBa PФ", №20, cT. 2112, 15 Maя 2000 r. (Presidente ti Tipunan ti muyong iti Ruso. Bilin #849 iti Mayo 13, 2000 Iti Plenipotentiario a Representatibo ti Presidente iti Ruso a Pederasion iti maysa a Distrito Pederal. Nagbalin idi Mayo 13, 2000).
- ^ ГoccTaHдapT Poccийckoй Фeдepaции. №OK 024-95 27 дekaбpя 1995 r. «Oбщepoccийckий kлaccифиkaTop эkoHoMичeckиx perиoHoB. 2. ЭkoHoMичeckиe paйoHы», B peд. ИзMeHeHия №5/2001 OKЭP. (Gosstandart iti Ruso a Pederasion. #OK 024-95 Disiembre 27, 1995 Ruso a Panakaidasig dagiti Ekonomiko a Rehion. 2. Dagiti Ekonomiko a Rehion, natarimaan babaen ti Panagpasayaat #5/2001 OKER. ).
- ^ "Dagiti Piesta ken nagnangruna a petsa iti Moscow". Gobierno ti Siudad ti Moscow. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ a b "Ti Mayor ti Siudad ti Moscow". Gobierno iti Moscow. Naala idi 18 Marso 2010.
- ^ "The Moscow Statute". Moscow City Duma. Gobierno ti Moscow. 28 Hunio 1995. Naala idi 29 Septiembre 2010.
Ti kangatuan ken eksklusibo (representatibo) a bagiti estado a bileg idiay Moscow ket ti Siudad ti Moscow a Duma.
- ^ Ministro ti Ekonomiko a Panagrang-ay ti Ruso a Pederasion. Pederala Panagrehistro, Kadastre&Kartograpo a Serbisio. Nailian a Reporta ti Rusia Landuse 2008, p.187-188 (Ruso)
- ^ a b ФeдepaлbHaя cлyжбa rocyдapcTBeHHoй cTaTиcTиkи (Federal State Statistics Service) (2011). "ИHфopMaциoHHыe MaTepиaлы oб okoHчaTeлbHыx иTorax Bcepoccийckoй пepeпиcи HaceлeHия 2010 roдa (Information on the final results of the 2010 All-Russian Population Census)". Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa (2010 All-Russia Population Census) (iti Ruso). Federal State Statistics Service. Naala idi 2011-12-28.
- ^ Ti kuenta ti densidad ket nakarkulo idi babaen ti panagbingbingay ti populasion a naireporta babaen ti 2010 a Senso babaen tilugar a naipakita idiay "Lugar" a pagikabilan. Pangngaasi a laglagien a daytoy a kuenta ket mabalin a saan nga husto a ti lugar a nainaganan idi infobox ket mabalin a saan a naireporta para iti kapadpadana atawen a kas ti populasion.
- ^ ПpaBиTeлbcTBo Poccийckoй Фeдepaции. ПocTaHoBлeHиe №725 oT 31 aBrycTa 2011 r. «O cocTaBe TeppиTopий, oбpaзyющиx kaждyю чacoByю зoHy, и пopядke иcчиcлeHия BpeMeHи B чacoBыx зoHax, a Takжe o пpизHaHии yTpaTиBшиMи cилy oTдeлbHыx ПocTaHoBлeHий ПpaBиTeлbcTBa Poccийckoй Фeдepaции». BcTyпил B cилy пo иcTeчeHии 7 дHeй пocлe дHя oфициaлbHoro oпyблиkoBaHия. OпyблиkoBaH: "Poccийckaя ГaзeTa", №197, 6 ceHTябpя 2011 r. (Government of the Russian Federation. Resolution #725 iti August 31, 2011 On the Composition of the Territories Included into Each Time Zone and on the Procedures of Timekeeping in the Time Zones, as Well as on Abrogation of Several Resolutions of the Government of the Russian Federation. Nagbalin idi after 7 days following the day of the official publication).
- ^ Opisial iti amin a teritorio iti Ruso babaen ti Artikulo 68.1 iti Batay-linteg iti Ruso.
- ^ Ody, Elizabeth (2011-03-10). "Ni Carlos Slim ket isu ti umuna ti Forbes Listaan dagiti Bilionario ti Maikadua a Tawen". Bloomberg. Naala idi 2011-06-01.


text:
Pilar, Bataan
Ti Pilar ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pilar ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Ala-uli
- Bagumbayan
- Balut I
- Balut II
- Bantan Munti
- Burgos
- Del Rosario (Pob.)
- Diwa
- Landing
- Liyang
- Nagwaling
- Panilao
- Pantingan
- Poblacion
- Rizal (Pob.)
- Sta.Rosa
- Wakas North
- Wakas South
- Wawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sapasap a Paammo ti Pilar, Bataan


text:
Plantilia:Cite ngs
Daytoy a plantilai ti dakamt ket mabalin a mausar para iti panagdakamat ti sabanas ti datos ti U.S. National Geodetic Survey (NGS).
Panagusar
Ti panagbiruk a makina ket mabirukan ditoy. Daytoy ket makasapul ti aproksimado dagiti nagsasabtan iti benchmark.
Dagit pateg para iti pidken name ket nasken a mainaganan. Saan maipalubos dagit idi nanaganna parametro. Ti parametro ti designation ket parbo a nagan ti name ken ti id ket parbo a nagan para iti pid.
Dagiti pagarigan
- dagiti addaan iti nanaganan parametro
{{cite ngs |pid=GT1811 |name=Whitney}} → "Whitney". NGS data sheet. U.S. National Geodetic Survey.
- dagiti addaan iti di nanaganan parametro
{{cite ngs|GT1811|Whitney|2008-10-31}} → "Whitney". NGS data sheet. U.S. National Geodetic Survey. Naala idi 2008-10-31.
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{NGS}}
- {{cite gnis}}
- {{cite web}}


text:
Rasismo
Ti rasismo ket kadawyan a naipalpalawag a kas dagiti panirigan, dagiti panagsansanay ken dagiti tignay a mangiballatok ti pammati a ti nagtagitaoan ket nabingbingay kadagiti naisangayan a grupo a tinawtawagan kadagiti puli ken dagiti kameng iti naisangayan a puli ket makibinningayda kadagiti gupit a mangaramid iti dayta a grupo a kas basbassit a kinaykayatan, ad-adu a kinaykayatan, nababbaba wenno nangatngato.[1][2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Allen, Theodore. (1994). Ti Inbension iti Puraw a Puli: Tomo 1 Londres, UK: Verso.
- Allen, Theodore. (1997). Ti Inbension iti Puraw a Puli: Tomo 2 Londres, UK: Verso.
- Barkan, Elazar (1992), Ti Panagsanud ti Sientipiko a Rasismo : Dagiti Agbalbaliw a Konsepto iti Puli idiay Britania ken Estados Unidos iti baetan dagiti Sangalubongan a Gubat, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, New York, NY.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Rasismo iti Wikimedia Commons
- No Nangisitka a Lalaki idiay Kuba Babaen ni Lucia Lopez, Havana Times Mayo 5, 2009
- Puli, pakasaritaan ken kultura – Etika – Marso 1996 -Naala manipud kadagiti dua nga artikulo babaen ni Claude Lévi-Strauss


text:
Tapno Matuladmo ni Jesus, Agbalin a . . .
MANANGNGAASI
Kas perpekto a tao, saan a napasaran ni Jesus ti adu a pakarigatan ken pakadanagan ti dadduma a tattao. Ngem mannakipagrikna kadagiti tattao. Situtulok a tinulonganna ida, nga inaramidna dagiti bambanag a mabalin a saan koma a masapul nga aramidenna. Wen, naasian isu a natignay a tumulong kadakuada. Panunotem dagiti ulidan nga impakitana iti Kapitulo 32, 37, 57, 99.
NALAKA A MAASITGAN
Amin a tattao
MANAGKARARAG
Babaen iti kararag, kanayon a nakisarita ni Jesus ken Amana, agmaymaysa man ken no kaduana dagiti pudno nga agdaydayaw. Namin-adu a nagkararag, ngem saan laeng a no pannangan. Nagkararag tapno agyaman iti Amana, agdayaw kenkuana, ken kiddawenna ti panangiwanwanna no mangaramid kadagiti napateg a desision. Usigem dagiti pagarigan a mabasa iti Kapitulo 24, 34, 91, 122, 123.
SAAN NGA AGIMBUBUKODAN
Nupay kasapulanna koma ti inana ken panaglinglingay, inyun-una ni Jesus ti kasapulan ti dadduma. Saanna nga inyun-una ti bagina. Iti kasta, nangipakita iti pagtuladan a surotentayo. Adalem no kasano a naipakita dayta nga ulidan iti Kapitulo 19, 41, 52.
MANANGPAKAWAN
Saan laeng nga insuro ni Jesus ti panagbalin a manangpakawan
NAREGTA
Naipadto a kaaduan a Judio saanda nga awaten ti Mesias ken isu ket papatayen dagiti kabusorna. Gapuna, mabalin koma a saan nga inkagumaan ni Jesus a tulongan dagiti tattao. Imbes ketdi, imparegtana ti pudno a panagdayaw. Nangipakita iti ulidan ti kinaregta iti amin a pasurotna a maipaspasango iti panangidumduma wenno uray iti ibubusor. Kitaem ti Kapitulo 16, 72, 103.
NAPAKUMBABA
Natantan-ok ni Jesus ngem kadagiti imperpekto a tattao iti adu a pamay-an, kas iti pannakaammo ken sirib. Ti kinaperpektona ket talaga a nangipaay kenkuana iti pisikal ken mental nga abilidad a nangatngato ngem iti amin nga adda iti aglawlawna. Ngem sipapakumbaba a nagserbi iti sabsabali. Mabasam dagiti leksion maipapan iti daytoy iti Kapitulo 10, 62, 66, 94, 116.
NAANUS
Kanayon a nangipakita ni Jesus iti anus kadagiti apostolna ken iti sabsabali no saanda a matulad ti ulidanna wenno mayaplikar ti imbagana. Siaanus nga inulit-ulitna dagiti leksion a masapul a masursuroda tapno agbalinda a nasinged ken Jehova. Panunotem dagiti impakita ni Jesus nga ulidan ti kinaanus a mabasa iti Kapitulo 74, 98, 118, 135.


text:
Maysaka a napintas a buya Kas iti maysa a dayag mayarigka Binaludnak ta kayawmo a nagpaiduma Uray kasanot’ kangato bantay-barukongmo, Sang-ataekto latta Tapno innak imatangan pakabuklam Nga ingget sadia No addaak dita alimpatokmo Umapay kakaimasan a rikna Ket dagiti arapaapko maabelda Bantay Ansad, babaen toy tugot-pluma Adtoyak nga umay kenka umabrasa Wen, saan nga umdas…
Gemini 5 Manipud idi naiwawaak Dana ti basol ti nagnaak Oh, Apo, umayak ket agsubliak Ayatmo itdem ket awatennak Dinadaelko adu a tiempo Agbabawiak kadagiti basol Agtalekak saom, patiek Masakit daytoy kararuak Pabaroem pigsa namnamak Ket, Oh Apo, agsubliak.
Nepo T. Benitez, Jr. San Rafael, San Esteban, Ilocos Sur Namimpinsanen a linipat ti gulib ti napalabas Daydi baso da upay ken saem In-inut a naep-ep, naglumen Ket ti nakuyem a lubongko rimmaniag Iti idadateng ti baro a malem Tuyagak manen ti baso ni ragsak Ngem saan a tapno aglemmesak gapu iti saem Ita…
(Iti Maika-44 Anibersaryo Ti GUMIL-IS) Igudagodko latta ‘toy pluma A makirinnisiris iti papel Tapno mabukel dagiti binatog Agbalikas kas obra maestra. Bay-ak nga agayus ti tinta Tapno maputar dagiti linia A mangkigtot kadagiti santilmo Nga agparang iti agmatuon. Diak met a lapdan nga agikur-it Dagiti agpigpigerger nga ima Tunggal aglayus dagiti balikas…
Kameah Pearl Sa tuwing sasapit ang oras ng programa mo Tanging bitbit ko ay ang aking radyo Malambing boses na inaabangan ko Na nagpapaganda ng araw ko. Boses mong kay ganda, masarap sa tainga Ako’y napahanga kahit di pa nakita Di man kita makita at malayo ka Parang kapiling ka at laging kasama.…
Kameah Pearl Anian nga ulpit dagiti nangpartuat kenka Ta dida pinanunot ti pagdaksanna Napateg kadakuada ket kuarta; Ania ti adda kenka Apay kayatdaka maiparit a droga Uray mailako amin a sanikua Tapno magatangdaka… Gapu kenka, adu ti nayaw-awan Adu ti nadadael ti biag, pamilia, salun-at Nangruna masakbayan dagiti agtutubo Kaanoka ngata a maungaw Ditoy…
Dan Neil Tagupa Cabaritan, Sto. Domingo, Ilocos Sur Naikari kadi a magsaten Toy agngangabit a namnama Awan kadin ti mamaayna Maikapet a suero ni ay-ayo Nairanta ngata nga agtungpal Iti morge ni pannakapaay Tapno maimbalsamo ni ragsak Sa maikahon iti lungon ni liday Masapul, aya, nga agdung-aw Toy puso a naulila Rumbeng kadi a…


text:
Ti 65 Billion Pesos nga Industria
Iti binulan nga ipapanko idi iti Manaoag tapno sumuknal, kaykayatko iti dumaliasat iti Binalonan ngem iti manglinteg iti Pozzurubio. Iti dayta a lugar, ad-adu ti mabuya a posible a makaited iti mabalin a suraten. Flying School, nalawa a minaisan ken talon, dagiti inektaria a manggaan, napintas a kalsada iti Binalonan. Ti mushroom culture, bakya making, ken dadduma pay a cottage industries iti Laoac a suportado ti gobierno. Nakakaapal iti panagbuya kabayatan iti panagdaliasat. Pagwerretenna met ti panunot.
Ngem ti nakaawis kaniak ket ti pagtaraknan ti nagadu a baka iti partena iti Laoac. Idi damo, ipagarupko a maysa a dakkel a cattle farmer ti makinkukua wenno agtartaraken iti baka. Adu ngaminen dagiti agtartaraken ti dingo a para iti commercial iti probinsia ti Pangasinan. Kas iti kalding iti Balungao ken San Jacinto. Iti naynay nga innak pannakalabas, nagdamdamagak no ania dagita a baka. Nagadu la ketdin no para lako dagita, ta ginasut ti ammok a bilangda ken dadakkel a breed. Ken adda pay dagiti heavy equipments a nakaistambay.
Ngem kuna ti drayber ti jeep a nagluganak a saan a para lako dagidiay a baka no di ket gagatasen. Kukua ni Rep. Mark Cojuangco iti 6th district. Isu met laeng nga adda ti dakkel ken natayag a pasdek a nabiit pay a nabangon. Para iti dairy farming industry gayam dayta. Dagiti heavy equipments? Nakaistambay dagita a madadaan nga aramaten a pagikali a dagus no adda man matay kadagiti dingo.
Iti Pinas, adun iti simrek iti dairy farming industry, a kas iti pagtaraknan ti gagatasen a kalding iti Alaminos City, iti Rizal ken iti kabisayaan. Adda pay dagiti pagtaraknan ti baka a gagatasen iti Nueva Ecija, ken dadduma pay a probinsia. Iti pagtaraknan ti gagatasen a nuang iti carabao center Nueve Ecija.
Ta ania ngamin aya ti dairy farming? Kas iti nasurattayon, dakkel a negosio daytoy. Bassit laeng a porsiento ti mapapataud a kasapulan. Ad-adu ti aggapu iti ballasiw taaw wenno imported. Kaaduan payen kadagitoy ket saanen a puro wenno nalaoknen.
Iti Daily Situationer in the Philippine Market, agarup a PhP65 billion industry ti dairy farming, ngem nagbassit ti produksion ket awan pay iti 1 a porsiento. Agang-angkattayo iti US$500 million iti tinawen. Isu a maawagan daytoy a kas mabilang a kangrunaan nga imported agricultural products.
Masapul ngarud a mapapigsa ti local dairy production tapno lumawlawa met ti opurtunidad para iti negosio. Ket kasapulan dagiti imported a gagatasen a baka, nuang, kalding, karnero ken dadduma a pagtaudan iti gatas.
Kasapulan met a mangabaruanan kadagiti production facilities. No idi ket manomano ti aggatas, ita saanen kadagiti dairy farmers. Agaramatdan kadagiti kabaruan a teknolohia tapno nadardaras ti panaggatas, panagproseso (pasteurization), pagikabil kadagiti container a para lako, ken kangrunaanna ti pannakailakona.
Babaen iti tulong ti gobierno, ti pribado a sector ken mangipatpateg ti dairy industry, agtultuloy iti inna idudur-as. Adayo pay laeng iti abuten, ketdi makaited iti dakkel a namnanama ti idudur-as babaen iti agtultuloy a suporta iti nagtaud a produkto. Ti Pinas ket maysa nga agricultural country, isu a nasken a mapapigsa dagiti agricultural a produkto, a saan ket a puro laengen inangkat. @
Friday, August 28, 2009
1 comment:
-
-
Nia ngay ti kolorna dagidiay baka, Ka Iddo? Dagitay kadi labang a nangisit ken puraw ken dadakkel ti tsu-sing na? :-)
Holstein, kunadansa itay dagidiay. Kunam pay, talaga a nagdadakkel dagidiay bitin-bitinda, kasla ni Katrina Halili hehehe!
Mayatman no padakkelenda ti industria ti gatas dita ket adunto metten dagiti produkto ti gatas a kas keso ken butter dita, --ta di ket lasang-butter laeng ti adda.
Dida la ngata agkasapulan iti para-gatas. Ekspertoak ket kadayta.
- 6:58 PM


text:
PANAGBIAG KEN MINISTERIOTAYO KAS KRISTIANO–WORKBOOK ITI GIMONG ENERO 2016
Pagtuladan a Presentasion
Dagiti ideya iti panangitukon iti Pagwanawanan ken iti Naimbag a Damag Manipud iti Dios. Usaren dagiti pagtuladan iti panangaramid iti bukodmo a presentasion.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Kasapulan ti Panagregget iti Pudno a Panagdaydayaw
Iladawam ti regta ni Ezekias a nangisubli iti pudno a panagdaydayaw. Makatulong kenka dagiti diagrama, mapa, ken panagsasaruno ti pasamak iti 2 Cronicas 29-30.
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
No Kasano ti Mangyadal Babaen ti Broshur a Naimbag a Damag
Lima a nalaka nga addang iti epektibo a panangyadal iti Biblia babaen ti broshur a Naimbag a Damag Manipud iti Dios.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Ti Pribilehiotayo nga Agibangon ken Mangmantener Kadagiti Lugar Para iti Pudno a Panagdaydayaw
Kasanotayo a maipakita ti regta ken ayattayo iti sagrado a panagserbi kadagiti lugar a pagdaydayawantayo?
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Ipatpateg ni Jehova ti Pudno nga Agbabbabawi
Nasayaat ti nagbanagan ti pudno a panagbabawi ni Ari Manases. Pagkomparaem ti panagturayna sakbay a natiliw ken kalpasan a nawayawayaan manipud Babilonia. (2 Cronicas 33-
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Tungpalen ni Jehova Dagiti Karina
Time line ti pasamak iti Esdras 1-5. Uray adu ti karit, nagsubli dagiti Judio manipud Babilonia, insublida ti pudno a panagdaydayaw ken imbangonda manen ti templo.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Maragsakan ni Jehova Kadagiti Natulok nga Adipen
Kasapulan ni Esdras ken dagidiay nagsubli iti Jerusalem ti nabileg a pammati, tured ken kinaregta iti pudno a panagdaydayaw. Iladawam ti panagdaliasatda babaen ti mapa ken ladawan.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Panangparang-ay iti Abilidadtayo iti Ministerio—Panangisaad iti Pundasion Para iti Panagsarungkar
Tallo nga addang tapno agbalin a mas epektibo ti panagsarungkar kadagiti interesado iti kinapudno manipud iti Biblia.


text:
Mamati Kadi Dagiti Eskolar a Nagbiag ni Jesus?
Adda natibker a pammaneknek dagiti eskolar a mamati a nagbiag ni Jesus. Mainaig kadagiti panangdakamat dagiti historiador idi umuna ken maikadua a siglo maipapan ken ni Jesus ken dagiti nagkauna a Kristiano, kastoy ti kuna ti Encyclopædia Britannica, 2002 nga Edision: “
Dagitoy a nagduduma a reperensia paneknekanda nga uray idi un-unana, dagiti bumusbusor iti Kristianidad namatida a talaga a nagbiag ni Jesus, a makueskuestionaran iti immuna a gundaway ken kadagiti di umiso a rason idi ngudo ti maika-18 a siglo, kabayatan ti maika-19 a siglo, ken idi rugrugi ti maika-20 a siglo.”
Idi 2006, kastoy ti kuna ti libro a Jesus and Archaeology: “
Awan ti mapagtalkan nga eskolar ita a saan a mamati a nagbiag ti Judio nga agnagan iti Jesus nga anak ni Jose; aklonen ti kaaduan nga adu itan ti ammotayo maipapan kadagiti inaramidna ken kadagiti pamunganayan a pannursurona.”
Ipakita ti Biblia a ni Jesus ket pudpudno a persona. Nailanad iti dayta ti nagan dagiti kapuonanna ken ti pamiliana. (Mateo 1:1; 13:55) Nailanad pay ti nagan dagiti prominente nga agtuturay a kapanawenan ni Jesus. (Lucas 3:1, 2) Dagita a detalye ket nakatulong kadagiti managsirarak a mangpasingked iti kinaumiso dagiti salaysay ti Biblia.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Apay a Mapagtalkam Dagiti Ebanghelio ti Biblia
Usigem ti pammaneknek dagiti nagkauna a manuskrito.


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) OKTUBRE 2016
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Nobiembre 28 agingga iti Disiembre 25, 2016.
Panangtulad Kadagiti Nasayaat nga Ulidan
Makatulong ti pammaregta dagiti natataengan a kakabsat tapno maragpat ti dadduma ti kalatda. Insalaysay ni Thomas McLain ti nasayaat nga ulidan a nakitana, ken no kasano a natulonganna ti dadduma.
Diyo Lipatan ti Kinamanangngaasi Kadagiti Ganggannaet
Ania ti pangibilangan ti Dios kadagiti ganggannaet? Kasanom a matulongan dagiti naggapu iti sabali a lugar tapno komportable ti riknada iti kongregasion?
Saluadanyo ti Espiritualidadyo iti Panagserbiyo iti Ganggannaet a Teritoria
Masapul nga iyun-una dagiti Kristiano ti espiritualidadda ken ti espiritualidad ti pamiliada. Ngem narigat dayta no addaka iti ganggannaet a teritoria.
‘Salsaluadam Kadi ti Praktikal a Kinasirib’?
Ania ti nakaidumaan ti praktikal a kinasirib iti pannakaammo ken pannakaawat? Pagsayaatantayo no ammotayo ti nakaidumaanna.
Patibkerem ti Pammatim iti In-inanamaem
Adu ti masursurotayo kadagiti nagsasayaat nga ulidan iti pammati idi un-unana ken ita. Kasanom a mapagtalinaed a natibker ti pammatim?
Ipakitam ti Pammatim Kadagiti Kari ni Jehova
Ania a talaga ti pammati? Ken kasanom a maipakita dayta?
Ammoyo Kadi?
Kasano kadakkel ti wayawaya nga inted ti Roma kadagiti Judio nga agtuturay idiay Judea idi umuna a siglo? Talaga kadi nga adda agimula iti ruot iti talon ti sabali a tao idi nagkauna a tiempo?