text:
Asia
Ti Asia ket ti kadakkelan ken kaaduan ti populasion a kontinente iti Daga, daytoy ket kangrunaan a mabirukan kadagiti akindaya ken akin-amianan a hemisperio. Urayno daytoy ket sakupenna laeng ti 8.7% iti dagup a kalawa ti rabaw iti Daga, daytoy ket buklenna ti 30% of iti kalawa ti daga iti Daga, ken historikal a balay iti kaaduan a populasion ti tao iti planeta (agdama nga agarup a 60%). Ti Asia ket saan laeng a naindayegan iti dagup a kadakkelna ken populasion, ngem dagiti pay naisangayan a napusek ken dadakkel a pagtaengan ken dagiti pay nawatiwat a manmano a matagtagitao a rehion iti uneg ti kontinente iti 4.4 a bilion a tattao. Ti Asia ket mangipakpakita ti kapartak iti ekonomia (naisangayan iti Daya nga Asia) ken ti pay nakaradkada nga iya-adu ti populasion idi las-ud ti maika-20 a siglo, ngem ti dagup ti amin nga iya-adu ti populasion ket simmuek manipud idin kadagiti natimbeng nga agpang iti lubong.[3]
Dagiti pagbeddengan ti Asia ket naikeddeng babaen ti kultura, gapu ta awan ti nalawag a heograpikal a pannakaisina a nagbaetanna ken ti Europa, a no itipon dagitoy dua ket mangporma ti maysa nga agtultuloy a masa ti daga a tinawtawagan iti Eurasia. Dagiti kaaduan a naaw-awat a pagbeddengan a lugar ti Asia iti daya ti Kanal Suez, ti Karayan Ural, ken ti Banbantay Ural, ken iti abagatan ti Banbantay Kaukaso wenno ti Depresion Kuma–Manych) ken ti Kaspio ken Baybay Nangisit.[4][5] Daytoy ket nabeddengan iti daya babaen ti Taaw Pasipiko, iti abagatan babaen ti Taaw Indiano ken iti amianan babaen ti Taaw Artiko.
No makita ti kadakkelna ken dibersidad, ti konsepto iti Asia – ti nagan napetsaan manipud idi klasikal a kinaugma - ket mabalin a napudpudno a maibatay iti heograpia ti tao ngem ti pisikal a heograpia.[6] Ti Asia ket nalatak nga agdumaduma iti ballasiw ken iti uneg dagiti rehionna no maibatay kadagiti etniko a grupo, dagiti kultura, dagiti enbironmento, dagiti ekonomia, dagiti historikal a pakaikabagian ken dagiti sistema ti gobierno.
Dagiti linaon
Panangipalawag ken dagiti pagbeddengan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sistema ti tallo a kontinente ti Griego[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagbeddengan a nagbaetan ti Asia ken Europa ket historikalen a naikeddeng babaen dagiti Europeano laeng.
Ti orihinal a panangigiddiat ti nagbaetan dagitoy dua ket inaramid idi dagiti taga-ugma a Griego. Inusarda ti Baybay Eheo, ti Dardanelos, ti Baybay ti Marmara, ti Bosporo, ti Baybay Nangisit, ti Kipet Kerch, ken ti Baybay ti Azov a kas pagbeddengana nagbaetan ti Asia ken Europa. Ti Nilo ket masansan idi a naus-usar a kas ti pagbeddengan a nagbaetan ti Asia ken Aprika (kalpasanna ket tinawagan iti Libia), urayno adda met dagiti Griego a heograpo a nangisingasing a ti Baybay Nalabbasit ket mangporma iti nasaysayaat a pagbeddengan.[7] Ti Kanal Darius iti baetan ti Nilo ken ti Baybay Nalabbasit ket nangipakaammo iti adu a panaggigiddiat iti kapanunotan. Bababen ti Imperio a Romano, ti Karayan Don a mangibus iti Baybay Nangisit ket isu idi ti akinlaud a pagbeddengan ti Asia. Daytoy idi ti akin-amianan unay a madaliasat a punto iti aplaya ti Europa. Idi maika-15 a siglo ti Baybay Nalabbasit ket naipatakder a kas ti pagbeddengan a nagbaetan ti Aprika ken ti Asia, ken isu ti daytoy ti nangsukat iti Nilo.[7]
Pagbeddenagn ti Asia–Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Don ket nagbalin a saan a nasayaat kadagiti akin-amianan a Europeano idi ni Pedro ti Natan-ok, ari ti Turay ti Rusia, idi inabakna dagiti kasuppiat a panagtunton ti Suesia ken ti Otomano nga Imperio kadagiti akindaya a daga, ken dagiti naarmasan a resistansia babaen dagiti tribu ti Siberia, ket nagsentisado ti baro a Ruso nga Imperio a nangipaatiddog idiay Banbantay Ural ken iti labesna, ket napundar idi 1721. Ti nangruna a heograpikal a teorista ti imperio ket pudno idi a ti dati a Sueko a balud ti gubat, a natiliw idiay Gubat ti Poltava idi 1709 ken naidutok iti Tobolsk, nga isu idiay ket naikameng iti taga-Siberia nga opisial a ni Pedro, ni Vasily Tatishchev, ken napalubosan iti nawaya a panagaramid kadagiti panagadal iti heograpia ken antropolohia iti panangisagana iti masakbayan a libro.
Idiay Suesia, iti lima a tawen kalpasan ti ipupusay ni Pedro, idi 1730, ni Philip Johan von Strahlenberg ket nangipablaak ti baro nga atlas a nangsisingsingasing a dagiti Ural a kas ti pagbeddengan ti Asia. Nagay-ayat met dagiti Ruso iti daytoy a konsepto, gapu ta mangpalubos met kaniada ti indentidadda a Europa iti heograpia. Inrangarang ni Tatishchev nga isu ket nangisingasing ti kapapunotan kenni von Strahlenberg. Ti naudi a naibaga ket nangisingasing a ti Karayan Emba a kas ti akinbaba a pagbeddengan. Kadagiti napalabas a siglo adda met dagiti nadumaduma a naaramid a singasing aginggana idi ti Karayan Ural ket nagballigi idi tengnga ti maika-19 a siglo. Ti pagbeddengan ket naiyalisen babaen ti puersa manipud iti Baybay Nangisit idiay Baybay Kaspio kadagiti proyekto ti Karayan Ural.[8] Kadagiti mapa iti dayta a paset ti panawen, ti Transkaukasia ket naibilbilang idi a kas Asia. Ti pannakainkorporado ti kaaduan iti rehion iti Kappon ti Sobiet ket natarawidwidan a nangiduron kadagiti pannakaimatangan ii pagbeddengan iti abagatan. Dagiti kultura ti Asia ket awan ti palubos a panangibaga iti daytoy a sistema iti panangikeddeng kadagiti maipagpagarup a pagbeddengan a mangisina kaniada iti Europa.
Pagbeddengan ti Asia–Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagbeddengan a nagbaetan ti Asia ken ti nalukay ti pannakaipalawagna a rehion ti Oceania ket kadawyan a naikabil idiay Purpuro Malayo. Dagiti termino ti Abagatan a daya nga Asia ken Oceania, a naparnuay idi maika-19 a siglo, ket addan kadagiti adu nga aggigiddiat a heograpiko a kaibuksilan manipud idi pannakaparnuayda. Ti kangrunaan a banag iti panangikeddeng no ania nga is-isla iti Pupuro Malayo iti Asia ket ti ket ti pakabirukanen dagiti kolonial a tagikua dagiti nadumaduma nga imperio idiay (saan amin nga Europeano). Ni Lewis ken ni Wigen ket nangiyunay-unay, a "Ti pannakaiyak-akikid ti 'Abagatan a daya nga Asia' kadagiti agdama a pagbeddenganna ket isu idi ti nain-inut a proseso."[7]
Agdama a panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti heograpikal nga Asia ket ti kultural nga artipakto dagiti pinarnuay ti Europeano iti lubong a naipang-al kadagiti sabali a kultura, ti maysa a saan nga umiso a konsepto a gapuanan ti endemiko a kontension no ania ti kaibuksilanna. Ti Asia ket dakdakkel ken ad-adu a nadumaduma iti kultura ngem ti Europa.[9] Daytoy ket saan a husto a maitunos kadagiti kultural a pagbeddengan kadagiti bukodna a nadumaduma a kita ti konstituente.[10]
Manipud idi panawen ni Herodotus ti minoridad kadagiti heograpo ket nanglikud iti sistema ti tallo a kontinente (Europa, Aprika, Asia) kadagiti batayan nga awan wenno awan ti adu a pisikal a panagsisina kaniada.[6]Kas pagarigan, ni Apo Barry Cunliffe, ti emeritus a propesor ti Europeano nga arkeolohia idiay Oxford, ket nangibagbaga a ti Europa ket heograpiko ken kultura laeng a "ti akinlaud a nayon ti kontinente ti Asia".[11] Iti heograpia, ti Asia ket isu ti nangruna nga akindaya a konstituente ti kontinente ti Eurasia a ti Europa ti akin-amianan a laud a peninsula ti masa ti daga – wenno ti Apro-Eurasia; iti heolohia, ti Asia, Europa ken ti Aprika ket mangbukel ti agmaymaysa nga agtultuloy a masa ti daga (malaksid ti Kanal Suez) ken makibinningay ti sapasap a samang ti kontinente. Gangani amin ti Europa ken ti kaaduan a paset ti Asia ket mabirukan iti Eurasiano a Plata, a naisilpo iti abagatan babaen ti Arabiano ken Indiano a Plata ken kakuyogna ti akinadaya unay a paset ti Siberia (daya ti Kabambantayan Chersky) iti Plata ti Amianan nga Amerika.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pakasaritaan ti Asia ket mabalin a makita a kas dagiti naisangayan a pakasaritaan iti nadumaduma a kaarubayan dagiti rehion ti aplaya: ti Daya nga Asia, Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia ken ti Tengnga a Daya, a naisilpo babaen ti akin-uneg a masa dagiti estepa ti Sentral nga Asia.
Ti aplaya a kaarrubayan ket pagtaengan kadagiti kasapaan nga ammo a sibilisasion iti lubong, ti tunggal maysa kaniada ket nagpadpadur-as iti likmut dagiti nalames a ginget ti karayan. Dagiti sibilisasion idiay Mesopotamia, ti Ginget Indus ken ti Huanghe ket makibinningay kadagitoy a pannakaipada. Dagitoy a sibilisasion ket mabalin a nakisinnukatda kadagiti teknolohia ken dagiti kapanunotan a kas ti matematika ken ti pilid. Dagiti dadduma pay a parnuay, a kas ti panagsurat, ket mabalin nga indibidual a napadur-as iti tunggal maysa a lugar. Dagiti siudad, dagiti estado ken dagiti imperio ket napadur-as kadagitoy a tanap.
Ti sentral a rehion ti estepa ket nabayagen a natagtagitao babaen dagiti aksaksakay ti kabalio a nomado a makaabot kadagiti amin a lugar ti Asia manipud kadagiti estepa. Ti kasapaan a postulado a panagpadakkel iti ruar ti estepa ket dagiti Indo-Europeano, nga isuda ket nangiwarwaras dagiti pagsasaoda idiay Tengnga a Daya, Abagatan nga Asia, ken dagiti pagbeddengan ti Tsina, kadagiti nagtaengan dagiti Tokario. Ti akin-amianan unay a paset ti Asia, a mairaman iti kaaduan ti Siberia, ket kaaduan idi a saan a maserrekan babaen dagiti nomado ti estepa, gapu kadagiti napusek a kabakiran, klima ken tundra. Dagitoy a lugar ket nabatbati a manmano laeng a natagtagitao.
Ti sentro ken ti kaarrubayan ket kaaduan a naisinsina babaen dagiti bantay ken dagiti desierto. Dagiti bantay ti Kaukaso ken Himalaya ken dagiti desierto ti Karakum ken Gobi ket nangporma kadagiti paglappedan a narigat laeng a maballasiw dagiti agsaksakay iti kabalio iti estepa. Bayat a dagiti agtataeng iti siudad ket nasaysayaatanda iti teknolohia ken iti sosial, kadagiti adu a kaso marigatanda unay mangsalknib kadagiti aspeto ti militar kadagiti grupo ti aksaksakay manipud ti estepa. Nupay kasta, dagiti tanap ket awan unay ti makaanay a karuotan a mangsuporta iti dakkela pursa dagiti agkabkabalio; para iti daytoy ken dagiti sabali a rason, dagiti nomado ket pinarukmada ti Tsina, India, ken ti Tengnga a Day ken kaaduan a nangamponda idi iti lokal ken dagiti nabakbaknang a kagimongan.
Ti Islamiko a Kalipato ket innala ken tinurayanna met ti Tengnga a Daya ken ti Sentral nga Asia idi las-ud dagiti panagrukma ti Muslim iti maika-7 a siglo. Ti Mongol nga Imperio ket pinarukmana ti dakkel a paset ti Asia idi maika-13 a siglo, ti maysa a lugar a gumay-at manipud idiay Tsina aginggana idiay Europa. Sakbay ti panagraut dagiti Mongol, Songa Tsina ket naireporta nga addaan kadagiti agarup a 120 a riwriw nga umili; ti senso idi 1300 a sinaruno ti panagraut ket nangireporta ti agarup a 60 a riwriw a tattao.[13]
Ti Nangisit a Patay, ti maysa kadagiti kakaruan a pandemia iti pakasaritaan ti tao, ket naipagpagarup a nagtaud kadagiti namaga a tanap ti sentral nga Asia, nga idiay ket napan idiay igid ti Kalsada Seda.[14]
Ti Ruso nga Imperio ket nangrugi a nagpadakkel idiay Asia manipud idi maika-17 a siglo, ken kanungpalan a nagtengngel iti amin a Siberia ken ti kaaduan ti Sentral nga Asia babaen ti patingga ti maika-19 a siglo. Ti Otomano nga Imperio ket tinengngelna ti Anatolia, ti Tengnga a Daya, Amianan nga Aprika ken dagiti Balkan manipud idi maika-16 a siglo ken ti masakbayan. Idi maika-17 a siglo, ti Manchu ket pinarukmana ti Tsina ken binagonna ti Qing a Dinastia. Idi maika-16 a siglo, ti Islamiko a Mughal nga Imperio ket tinengngelna iti kaaduan ti India.
Politikal a heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ National Geographic Family Reference Atlas of the World. Washington, D.C.: National Geographic Society (U.S.). 2006. p. 264.
- ^ "Continents of the World". The List. Worldatlas.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Hulio 2011. Naala idi 25 Hulio 2011.
- ^ "Like herrings in a barrel". The Economist. The Economist online, The Economist Group (Millennium issue: Population). 23 Disiembre 1999..
- ^ "Asia". eb.com, Encyclopædia Britannica. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 2006.
- ^ National Geographic Atlas of the World (maika-7 nga ed.). Washington, DC: National Geographic. 1999. ISBN 978-0-7922-7528-2. "Europe" (pp. 68–9); "Asia" (pp. 90–1): "A commonly accepted division between Asia and Europe is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."
- ^ a b "Asia". AccessScience. McGraw-Hill. Naala idi 26 Hulio 2011.
- ^ a b c Lewis & Wigen 1997, pp. 170–173
- ^ Lewis & Wigen 1997, pp. 27–28
- ^ Lewis & Wigen 1997, pp. 36–37
- ^ Lewis & Wigen 1997, pp. 7–9
- ^ Schwartz, Benjamin (Disiembre 2008). "Geography Is Destiny". The Atlantic. Atlantic Magazine.
- ^ ANCIENT SILK ROAD TRAVELLERS
- ^ Ping-ti Ho. "An Estimate of the Total Population of Sung-Chin China", in Études Song, Series 1, No 1, (1970). pp. 33–53.
- ^ "BBC – History – Black Death". BBC. 17 Pebrero 2011.
- ^ Ti Azerbaijan ket transkontinental a pagilian.
- ^ Ti Georgia ket transkontinental a pagilian.
- ^ Rehion ti Akindaya a Trasia ti Turkia idiay Europa. Isu a ti Turkia ket transkontinental a pagilian.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lewis, Martin W.; Wigen, Kären (1997). The myth of continents: a critique of metageography. Berkeley and Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-20743-2.
- Ventris, Michael; Chadwick, John (1973). Documents in Mycenaean Greek (2nd nga ed.). Cambridge: University Press.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Higham, Charles. Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations. Facts on File library of world history. New York: Facts On File, 2004.
- Kamal, Niraj. "Arise Asia: Respond to White Peril". New Delhi:Wordsmith,2002, ISBN 978-81-87412-08-3
- Kapadia, Feroz, and Mandira Mukherjee. Encyclopaedia of Asian Culture and Society. New Delhi: Anmol Publications, 1999.
- Levinson, David, and Karen Christensen. Encyclopedia of Modern Asia. New York: Charles Scribner's Sons, 2002.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Asia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Asia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- "Display Maps". The Soil Maps of Asia. European Digital Archive of Soil Maps – EuDASM. Naala idi 26 Hulio 2011.
- "Asia Maps". Perry-Castañeda Library Map Collection. University of Texas Libraries. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 18 Hulio 2011. Naala idi 20 Hulio 2011.
- "Asia". Norman B. Leventhal Map Center at the Boston Public Library. Naala idi 26 Hulio 2011.
- Bowring, Philp (12 Pebrero 1987). "What is Asia?". Eastern Economic Review. Columbia University Asia For Educators. 135 (7).


c: text/html

text:
LAOAG CITY – Natiliw ti tallo a tattao kalpasan ti naiwayat nga anti-illegal gambling operation iti Brgy 1 San Joaquin iti ili a Sarrat.
Binigbig ni Chief Insp. Roldan Suitos, hepe ti PNP Sarrat dagiti nagsusugal ti tong-it a da Rodel Transfiguracion, Julian Calantoc, kenni Rodel delos Reyes.
Nakumpiskar dagiti otoridad ti maysa a set ti baraha, 1,180 a pisos a pusta ken dagiti tugaw ken sabsabali pay.
Kabayatanna, nagpalagip ni Suitos nga agtultuloy ti naiget na operayon da kontra iti illegal a sugal ken sabsabali a krimen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Taga-ugma a Griego
Ti Taga-ugma a Griego ket isu ti porma ti pagsasao a Griego nga inus-usar kadagidi las-ud ti paset ti panawen iti sangapda ti c. maika-9 – maika-6 a siglo BC, (naamammuan nga Arkaiko), ti c. maika-5 – maika-4 a siglo BC (Klasiko), ken ti c. maika-3 a siglo BC – maika-6 a siglo AD (Helenistiko) iti taga-ugma a Gresia ken ti taga-ugma a lubong. Daytoy ket inunaan idi maika-2 a milenio BC babaen ti Misenio a Griego. Ti pagsasao ti Helenistiko a paset ket naamammuan a kas ti Koine (sapasap) wenno Biblikal a Griego, bayat a ti pagsasao manipud ti naladaw a paset ti panawen ken dagiti simmaruno ket awan unay dagiti paggiddiatanna manipud ti Mediebal a Griego. Ti Koine ket naikedkeddeng a kas maysa a naisina a naipakasaritaan nga agpang, urayno ti immununa a pormana ket asideg a kapadpadana ti Klasiko. Sakbay ti Koine a paset ti panawen, ti Griego iti klasiko ken dagiti nasapsapa pay a paset ti panawen ket mangiramraman kadagiti dialekto.
Ti Taga-ugma a Griego ket isu idi ti pagsasao ni Homero ken dagiti historiador, dramaturgo, ken pilosopo ti klasiko nga Atena. Daytoy ket nakaited kadagiti adu a balikas iti Inggles a bokabulario ken alagaden a gandat iti panagadal kadagiti adu a patakder ti edukasion iti Laud manipud idi Renasimiento. Daytoy nga artikulo ket nangruna laeng nga aglaon ti pakaammo a maipangge ti Epiko ken Klasiko a paset to daytoy a pagsasao.


text:
Ayup
Ti ay-ayup ket maysa a kangrunaan a grupo ti nagdumaduma ti sellula a, dagiti eukaryote nga organismo iti panagarian ti Animalia wenno Metazoa. Dagiti plano ti bagi dumtengto nga agbalin a masimpa no isuda rumang-ay, urayno adda dagiti mapan ti pamay-an ti metamorposis kadagiti masakbayan a biagda. Kaaduan kadagiti ayup ket makagunay, a kayatna a sawen ket mabalinda ti kellat nga aggunay ken awan tulong. Dagiti amin nga ayup ket heterotropo, a kayatna sawen ket manganda kadagiti sabali nga organismo wenno dagiti produktoda para iti sostento.
Kaaduan kadagiti naamammuan nga ayup kadagiti pilo ket nagparangda kadagiti rehistro ti posil a kas maipapan ti baybay a sebbanagn idi las-ud ti Kambriano a panagbettak, idi agarup 542 a riwriw a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harzsch, S.; Müller, C. H. (18 Mayo 2007). "A new look at the ventral nerve centre of Sagitta: implications for the phylogenetic position of Chaetognatha (arrow worms) and the evolution of the bilaterian nervous system". Frontiers in Zoology. 4: 14. doi:10.1186/1742-9994-4-14. PMC 1885248. PMID 17511857.
- ^ Annelid phylogeny and status of Sipuncula and Echiura
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Klaus Nielsen. Ebolusion ti ayup: Dagiti Pannakaikabagian dagiti Sibibiag a Pilo (maika-2 nga edision). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2001.
- Knut Schmidt-Nielsen. Pisiolohia ti ayúp: Panangiyampon ken Enbironmento. (maika-5 nga edision). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1997.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ayup iti Wikimedia Commons


text:
Anggulo
Iti dua a dimension nga espasio, ti maysa nga anggulo ket ti pigura a naporma babae dagiti dua a raya, a tinawtawagan kadagiti bangir ti anggulo, a makibinningay iti sapsap a puntos ti patingga, a tinawtawagan ti bertise ti anggulo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sidorov, L.A. (2001), "Angle", iti Hazewinkel, Michiel, Ensiklopedia ti Matematika, Springer, ISBN 978-1-55608-010-4
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heiberg, Johan Ludvig (1908). Heath, T. L., ed. Euclid. The thirteen books of Euclid's Elements. 1. Cambridge University press.
- Atribusion
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). . Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Anggulo iti Wikimedia Commons


text:
Gatas
Ti gatas ket puraw a likido a napataud babaen ti mamaria a glandula dagiti mamalia. Daytoy ti kangrunaan a taudan ti taraon para kadagiti ubing a mamalia sakbay nga isuda ket makabael nga agkalpa kadagiti sabali a kita ti makan. Ti nasapa a laktansia t gatas ket aglaon ti colostrum, a mangawit kadagiti kontrabagi ti ina a maipan iti maladaga ken mabalin a mangpabassit ti riesgo kadagiti adu a sakit iti maladaga. Daytoy ket aglaon pay kadagiti adu a sustansia.[1]
A kas maysa nga agrikultural a produkto, ti gatas ket maala manipud kadagiti mamalia ken inus-usar a makan para kadagiti tao. Iti sangalubongan, dagiti talon ti paggatasan ket agpatpataudda ti agarup a 730 a riwriw a tonelada iti gatas idi 2011.[2] Ti India ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti main-inum a gatas, ngem saan nga agiluluwaswenno gumatgatan iti gatas. Ti Baro a Selanda, dagiti 27 a kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Australia, ken ti Estados Unidos ket isu dagitoy ti kadakkelan nga agiluluwas iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong. Ti Tsina ken Rusia ket isuda ti kadakkelan a gumatgatang iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong.[3][4]
Iti sangalubongan, adda dagiti adadu ngem 6 a bilion nga agib-ibus iti gatas ken dagiti produkto ti gatas. Sunurok a 750 a riwriw a tattao ket agtataengdad iti kaunegan dagiti sangkabalayan ti paggatasan a talon. Ti gatas ket maysa a nangruna a kontributor iti panagpasayaat ti sustansia ken seguridad ti makan a naisangsangayan kadagiti agrangrang-ay a pagilian. Dagiti panagpasayaat kadagiti taraken ken ti teknolohia ti paggatasan ket mangited ti nasayaat a namnama iti panagpasayaat ti kinapanglaw ken malnutrision iti lubong[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pehrsson; et al. (2000). "Programa ti Nailian aMakan ken Panagusig ti Sustansia ti USDA: Panagpadas ti Makan" (PDF). Warnakan ti Pakabuklan iti Makan ken Panagusig. 13: 379–389. doi:10.1006/jfca.1999.0867.Panagtaripato ti CS1: Nalawag a panagusar ti et al. (link)
- ^ "Food Outlook – Panagusig ti Sangalubongan a Pagtagilakuan" (PDF). Gunglo ti Mkan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Mayo 2012. pp. 8, 51–54.
- ^ Blasko, B. (2011). "Kinapangruna iti Lubong ken Agdama a Gaganay iti Paggatasan a Sektor" (PDF). Unibersidad ti Debrecen.
- ^ "Food Outlook – Gatas ken dagiti Produkto ti Gatas". FAO, Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010.
- ^ Hemme ken ni Otte (2010). "Kasasaad ken dagiti Prospekto para iti Bassit nga Agtengtengngel ti Panagpataud ti Gatas: Ti Gobal a Perspektibo" (PDF). Gunglo ti Makan ken Agrikultura toi Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dupuis, E. Melanie. Nature's Perfect Food (2002) maiyaon ken mabirukan a testo
- Kardashian, Kirk. Gatas a Kuarta: Kuarta, dagiti Baka, ken ti Ipapatay iti Paggatasana Talon ti Amerikano (2012) maiyaon ken mabirukan a testo
- McGee, Harold (2004). Iti Makan ken Panagluto (2nd nga ed.). New York: Scribner. ISBN 978-0-684-80001-1.
- Valenze, Deborah. Gatas: Ti Lokal ken Global a Pakasaritaan (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2011) 368 pp.
- Wiley, Andrea. Panamgipanpanunotam manen ti Gatas: Kultural ken dagiti Biolohiko a Perspektibo (Routledge 2010) (Serie para iti kratibo a Panangisuro ken Panagadal iti Antropolohia) maiyaon ken mabirukan a testo
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Gatas iti Wikimedia Commons
- Gatas iti Curlie (iti Ingles)
- Birtual a Pabuya ti Museo iti Gatas, Krema ken Mantekilia


text:
Umuna a milenio
Ti umuna a milenio ket paset ti panawen a nangrugi idi Enero 1, AD 1, ken nagpatingga idi Disiembre 31, AD 1000, iti Kalendario a Huliano.
manipud ti agarup a 170 aginggana iti 300 a riwriw, ngem adda met dagiti nadumaduma a karkuloy; ti maysa a karkulo ket mangisingasing nga iti kinaagpayso ti populasion ti lubong ket bimmassit manipud 400 a riwriw a tattao iti 250 a riwriw a tattao.
Idiay Europa ken Mediteraneo, ti umuna a milenio ket panawen idi ti nalatak a transision. Ti maika-2 a siglo ket nakakita ti kapigsa ti Romano nga Imperio, ken sinaruno babaen ti nagin-inut a pannakapaay idi las-ud ti panawen ti Naladaw nga Kina-ugma, ti ilalatak ti Kristianidad ken dagiti Nalatak Migrasion. Ti maikadua a gudua ti milenio ketket nailaslasin a kas ti Nasapa a Tengnga a Panpanawen idiay Europa, ken minarkaan babaen ti panagpadakkel ti Viking iti laud, ti ilalatak ti Bisantino nga Imperio iti daya, ken babaen dagiti Islamiko a parukma kadagiti amin a paset ti Asideg a Daya, Amianan nga Aprika ken ti peninsula ti Iberio, ken nagpatingga iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen (700–1200 AD).
Idiay Daya nga Asia, ti umuna a milenio ket panawen pay idi dagiti nalatak a panagpabaro ti kultura, ken naindayegan ti pannakaiwaras ti Budismo iti Daya nga Asia. Idiay Tsina, ti Han a Dinastia ket sinukatan babaen ti Jin a Dinastia ken kalpasanna ti Tang a Dinastia aginggana idi maika-10 a siglo ket nakakitita kadagiti pannakaisinsina iti paset ti panawen Dagiti Lima a Dinastia ken dagiti Sangapulo a Pagarian. Idiay Hapon, ti nakaro nga iya-adu ti populasion ken sinaruno ti panagusar kadagiti landok a ramramit babaen dagiti mannalon a nagpaadu ti produktibidad dagiti apitda. Naipatakder Ti korte Yamatot. Ti Indiano a subkontinente ket nabingbingay idi kadagiti nadumaduma a pagarian kadagiti amin a paset ti milenio.
Idiay Mesoamerika, ti umuna a milenio ket paset idi ti panawen ti nasayaat nga irarang-ay a naam-ammuan iti Klasiko a Panawen (200–900 AD). Ti Teotihuacan ket dimmakkel iti a metropolis ken ti imperiona ket tinurayanna ti Mesoamerka. Idiay Abagatan nga Amerika, sakbay ti Inca, dagiti aplaya a kultura ket rimmang-ay, ken nagpataud ti iti nasayata nga obra iti metal ken dagiti kapinuan a damdamili iti taga-ugma a lubong. Idiay Amianan nga Amerika, ti kultura ti Mississippi ket simmayaat idi patingga ti milenio ikadagiti karayan a ginget ti Mississippi ken Ohio. Adu dagiti nadumaduma asiudad ti naipatakder; ti Cahokia, ti kadakkelan, ket naibatay idi ti agdama nga aldaw iti Illinois, ken mabalin nga adda idi dagiti 30,000 a nagtataeng idi kapigsana idi 1250 AD. Ti lawlaw ti 10 a kadsaaran ti katayag a Bunton dagiti Monghe idiay Cahokia ket dakdakkel idi ngem ti Piramida iti Init idiay Teotihuacan wenno ti Nalatak a Piramida idiay Ehipto.


text:
Winston Churchill
Ni Winston Leonard Spencer-Churchill (30 Nobiembre 1874 – 24 Enero 1965) ket maysa idi a Britaniko a politiko nga isu idi ti Kangrunaan a Minstro ti Nagkaykaysa a pagarian manipud idi 1940 aginggana idi 1945 ken idi manen 1951 aginggana idi 1955. Isuket kaaduan a naikedkeddeng a kas maysa kadagiti kalatakan a daulo iti panawen ti pannakigubat iti maika-20 a siglo, Ni Churchill ket maysa pay idi nga opisial iti Britaniko a Buyot, historiador, mannurat, ken maysa nga artista. Isu laeng ti Britaniko a Kangrunaan a Ministro a nagungunaan ti Premio Nobel iti lIteratura, ken isu pay ti immuna a tao a naaramid a kas maysa a Honorario nga Umili iti Estados Unidos.
Ni Churchill ket naipasngaay idi iti aristokratiko a pamilia dagiti Duke ti Marlborough, ti sanga ti pamilia Spencer. Ti amana, ni Apo Randolph Churchill, ket maysa idi a karismatiko a politiko a nagserbi a kas Kanselor ti Exchequer; ti inana, ni Jennie Jerome, ket Amerikana a socialite. Kas ubing nga opisial ti buyot, nakakita ti aksion idiay Britaniko nga India, ti Sudan, ken ti Maiakdua a Gubat ti Boer. Isu ket nakagun-od iti kadayeg a kas mannurat iti gubat ken nagsurat kadagiti a maipanggep kadagiti kampaniana.
Isu ket adda idi iti sanguanan ti politika para kadagiti limapulo a tawen, isu ket nagtengngel kadagiti adu a puesto ti politika ken gabinete. Sakbay ti Umuna a Gubat ti Sangalubongan, isu ket nagserbi a kas Presidente ti Opisina ken Panagtagilako, Sekretario ti Balay, ken Umuna nga Apo ti Admiralidad a kas paset ti 1905–1915|Liberal a gobierno ni Asquith's . Idi las-ud ti gubat, isu ket nagtultuloy a kas Umuna nga Apo ti Admiralidad aginggana ti nadidigra a Kampania ti Gallipoli a nagtaudan ti ipapanawna iti gobiernot. Isu ket nabiit bassit a nagtuloy iti aktibo a serbisiona iti buyot iti Akinlaud a Sanguanan a kas komander ti maika-6 a Batalion dagiti Pusilero ti Naarian nga Eskoses. Isu ket nagsubli iti gobierno a kas Ministro dagiti Munision, Sekretario ti Estado para iti Gubat, ken Sekretario ti Estado para iti Angin. Idi 1921–1922 ni Churchill ket nagserbi a kas Sekretario ti Estado para kadagiti Kolonia, kalpasanna ti Kanselor ti Exchequer iti Konserbatibo a gobierno ni Baldwin idi 1924–1929.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b German National Library; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, Integrated Authority File, naala idi Abril 9, 2014, Q36578 ti Wikidata
- ^ a b http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119836090; data.bnf.fr; naala idi: Oktubre 10, 2015.
- ^ a b "Winston Leonard Spencer (Lord) Churchill"; RKDartists: 16810.
- ^ a b SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ a b Nationalencyklopedin; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ a b Find a Grave; naala idi: Oktubre 9, 2017; ID ti nangitaneman ti: 2194.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Winston Churchill iti Wikimedia Commons
- Winston Churchill iti Curlie (iti Ingles)


text:
1925
Ti 1925 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 2 – Eraño Manalo, Iglesia ni Cristo (pimmusay 2009)
- Enero 20 – Bernard Verdcourt, Briton a botaniko (pimmusay 2011)
- Enero 26 – Paul Newman, Amerikano nga aktor, negosiante ken pilantropo (pimmusay 2008)
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 8 – Jack Lemmon, Amerikano nga aktor (pimmusay 2001)
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 28 – Innokenty Smoktunovsky, Sobiet-Ruso nga aktor (pimmusay 1994)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 14 – Rod Steiger, Amerikano nga aktor (pimusay 2002)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto 23 – Alfredo Alcala, Filipino nga artista iti komiks (pimmusay 2000)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 8 – Peter Sellers, Ingles a komidiante ken aktor (pimmusay 1980)
- Septiembre 16 – B.B. King, Amerikano a gitarista (pimmusay 2015)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 10 – Richard Burton, Gales nga aktor (Cleopatra) (pimmusay 1984)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 14 – Francisco Guilledo, Filipino a boksingero (naipasngay 1901)


text:
Pagsasao a Guarani
Ti Guarani a naisangayan iti nangruna a karuay nga ammo a kas Paraguayo a Guarani (endonimo avañe'ẽ [aʋãɲẽˈʔẽ] 'ti pagsasao iti tattao'), ket maysa nga indihenio a pagsasao ti Abagatan nga Amerika a tagikua ti Tupi–Guarani a subpamilia ti sasao a Tupi. Daytoy ket maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Paraguay (a mairaman iti Espaniol), nga idiay ket naisasao babaen dagiti kaaduan ti populasion, ken idiay ket kagudua ti populasion ti away ket monolingual.[3][4] Daytoy ket insasao babaen dagitikomunidad iti kaarruba a pagpagilian, a mairaman dagiti paset ti akin-amianan a daya ti Arhentina, akin-abagatan a daya ti Bolivia ken akin-abagatan a laud ti Brasil, ken ti maikadua nga opisial a pagsasao ti Probinsia ti Arhentina ti Corrientes manipud idi 2004;[5] daytoy ket maysa pay nga opisial apagsasao ti Mercosur.[6]
Ti Guarani ket maysa kadagiti kaaduan a naisasao nga indihenio a pagsasao iti Kaamerikaan ken ti laeng maymaysa a dagiti agsasao ket mangiraman ti dakkel a proporsion iti saan nga indehenio a tattao. Daytoy ket maysa nga anomalia iti Kaamerikaan nga iti pagsasao ket mapan kadagiti pagsasao iti kolonial a nga Europa (iti daytoy a kaso, ti sabali nga opisial a pagsasao ti Espaniol) ket ganganin nga unibersal a panangilasin a pangmarka ti identidad dagiti mestiso (tattao nga aglalaok iti kaputotan iti Espaniol ken Amerindiano).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Guarani iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Paraguayan Guarani". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Mortimer, K 2006 "Guaraní Académico or Jopará? Educator Perspectives and Ideological Debate in Paraguayan Bilingual Education" Working Papers in Educational Linguistics 21/2: 45-71, 2006
- ^ Romero, Simon (12 Marso 2012). "In Paraguay, Indigenous Language With Unique Staying Power". The New York Times.
- ^ Website dagiti Pannakibinag dagiti Indihenio Tattao nga aglaon iti daytoy a pakaammo (iti Espaniol)
- ^ Incorporación del Guaraní como Idioma del Mercosur Opisial a panid ti MERCOSUR (iti Espaniol)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Guarani iti Wikibooks (iti Espaniol)
- Portal ti Guarani manipud iti Unibersidad ti Mainz:
- www.guaranirenda.com – Website a maipanggep iti pagsasao a Guarani
Dagiti rekurso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan ti bokabulario ti Guarani (manipud iti Wiktionary)
- Diksionario ti Guarani–Ingles
- www.guarani.de – Online a diksionario itiEspaniol, Aleman ken Guarani


text:
Opisial a pagsasao
Ti maysa nga opisial a pagsasao ket ti pagsasao a naikkan iti naipangpangruna a nainkalintegan a kasasaad iti naisangayan a pagilian, estado, wenno dadduma a pagturayan. Kadawyan a ti opisial a pagsasao ti pagilian ket mangibagbaga iti pagsasao nga inus-usar iti kaunegan ti gobierno (kas dagiti korte, parlamento, administrasion).[1] Gapu ta "ti pamay-an ti panangiyebkas iti tattao ket saan a mabaliwan babaen ti linteg",[2] ti termino nga "opisial a pagsasao" ket saan a tipiko a mangibaga iti pagsasao nga inus-usar bababen dagiti tattao wenno pagilian, ngem babaen ti gobiernona.[3]
Iti sangalubongan, adda dagiti 178 a pagilian nga addaan iti saan a basbassit ngem maysa nga opisial a pagsasao, ken 101 kadagitoy a pagilian ket mangbigbig iti ad-adu ngem maysa a pagsasao. Adu kadagiti batay-linteg iti lubong ket mangibaga iti maysa wenno ad-adu nga opisial a pagsasao ken/wenno dagiti nailian a pagsasao.[4][5]Adda met dagiti pagilian nga agus-usar iti designasion iti opisial a pagsaao a mangpabileg kadagiti grupo ti indihenio babaen ti panangited kaniada iti panagserrek iti gobierno iti patneng a pagsasaoda. Kadagiti pagilian a saan a pormal a mangidesignado iti maysa nga opisial a pagsasao, kadawyan a maparang-ay ti de facto a nailian a pagsasao. Ti Ingles ket ti kaaduan nga opisial a pagsasao, nga addaan iti kasasaad a mabigbigan kadagiti 51 a pagilians. Adu pay a mabigbigan ti Arabiko, Pranses, ken Espaniol.
Ti maysa nga opisial a pagsasao a maysa pay nga indihenio a pagsasao ket tinawtawagan nga endoglosiko, ti maysa a saan nga indihenio ket eksoglosiko.[6] Iti maysa a pagarigan ket ti Nigeria nga addaan kadagiti tallo nga endoglosiko nga opsial a pagsasao. Ti kayat a sawen daytoy, ti pagilian ket mangigandat a mangprotekta dagiti indihenio a pagsasao ngem urayno kasta mangbigbig pay iti Ingles kas iti bukodna a lingua franca.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Official Language", Concise Oxford Companion to the English Language, Ed. Tom McArthur, Oxford University Press, 1998.
- ^ The Status of Languages in Puerto Rico. Luis Muñiz-Arguelles. Unibersidad ti Puerto Rico. 1986. Panid 466. Naala idi 23 Nobiembre 2012.
- ^ Pueblo v. Tribunal Superior, 92 D.P.R. 596 (1965). Translation taken from the English text, 92 P.R.R. 580 (1965), p. 588-589. See also LOPEZ-BARALT NEGRON, "Pueblo v. Tribunal Superior: Español: Idioma del proceso judicial", 36 Revista Juridica de la Universidad de Puerto Rico. 396 (1967), and VIENTOS-GASTON, "Informe del Procurador General sobre el idioma", 36 Rev. Col. Ab. (P.R.) 843 (1975).
- ^ "Read about "Official or national languages" on Constitute". Naala idi 2016-03-28.
- ^ "L'aménagement linguistique dans le monde: page d'accueil". www.axl.cefan.ulaval.ca. Naala idi 2016-03-28.
- ^ endoglossic ken exoglossic iti OxfordDictionaries.com.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Writing Systems of the World: Alphabets, Syllabaries, Pictograms (1990), ISBN 0-8048-1654-9 — ilistan dagiti opisial apagsasao iti lubong, ken dagiti dadduma pay a pakaammo.
Dagiti islpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pagsasao babaen ti pagilian iti The World Factbook


text:
Berlin
Ti Berlin ( /bɜrˈlɪn/; Panangibalikas nga Aleman: [bɛɐ̯ˈliːn] ( denggen)) ket isu ti kapitolio a siudad iti Alemania ken maysa daytoy kadagiti 16 nga estado iti Aleman. Nga addaan ti populasion iti 3.5 riwriw a tattao,[1] Ti Berlin ket isu ti kadakkelan a siudad ti Aleman ken isu ti maikadua a kaaduan ti populasion ti maitutop a siudad ken ti maikawalo a kaaduan ti populasion nga urbano a lugar idiay Kappon ti Europa.[4] Mabirukan daytoy idiay amianan a daya ti Alemania, isu daytoy ti sentro ti Rehion ti Metropolitano ti Berlin-Brandenburg, nga addaan iti 4.4 a riwriw nga agtaeng manipud kadagiti sumurok a 190 pagpagilian.[5] Daytoy ket mabirukan kadagiti Europeano a Tanap, ti Berlin ket naimpluensian babaen ti kalalainganna a tiempo ti klima. Agarup a pagkatlo ti kalawa iti daytoy a siudad ket binukel kadagiti kabakiran, parke, hardin, karayan, ken danaw.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Amt für Statistik Berlin Brandenburg" (PDF). Amt für Statistik Berlin-Brandenburg (iti Aleman). 2016. Naala idi 28 Pebrero 2017.
- ^ Pasaruno para iti panarehistro ti karro ket naipauna idi 1906, ngem nabaliwan gapu ti panagbalbaliw ti politika kalpasan idi 1945. Dagiti karro ket nairehistro babaen kadagiti sumaganad a pasaruno: "I A" (1906– Abril 1945; naimbalido idi 11 Agosto 1945); awan ti pasurot, dagiti numero laeng (manipud idi Hulio aginggan idi Agosto 1945), "БГ" (=BG; 1945–1946, para kadagiti karro, kamiones ken dagiti bus), "ГФ" (=GF; 1945–1946, para kadagiti karro, kamiones ken dagiti bus), "БM" (=BM; 1945–1947, para kadagiti motorsiklo), "ГM" (=GM; 1945–1947, para kadagiti motorsiklo), "KB" (a ks iti: Kommandatura iti Berlin; par iti amin a Berlin 1947–1948, naituloy para iti Laud a Berlin aginggana idi 1956), "GB" (a kas iti: Kalatakan a Berlin, para iti Day a Berlin 1948–1953), "I" (para iti Daya a Berlin, 1953–1990), "B" (par iti Laud a Berlin manipud idi 1 Hulio 1956, a naituloy para iti amin a Berlin manipud idi 1990).
- ^ "Bruttoinlandsprodukt (nominal) idiay BERLIN seit 1995" (PDF) (iti Aleman). 30 Marso 2010. Naala idi 15 Mayo 2011.
- ^ INSEE. "Population des villes et unités urbaines de plus de 1 million d'habitants de l'Union européenne" (iti Pranses). Naala idi 17 Agosto 2008.
- ^ "Siudad a Bariweswes ti Berlin". Urbano nga Ammirisen ti kuenta. Naala idi 20 Agosto 2008.
- ^ Gren Berlin. Naliday a Planeta. Naala idi 9 Oktubre 2009.


text:
Sunday, July 24, 2016
Any plant the goat bites, dies.
Uray ania a mula a kagaten ti kalding, matay.
Bannawag Magazine: Okeyka, Apong! (Dagiti Tawid a Sirib ken Adal)
Dr Abe V Rotor
Any plant the goat bites, dies.
Amirisentayo dagitoy a kita ti dingo. No mangan, guyoden ken pagsisinaenna amin a makagatna. Kaykayatna pay dagiti apagtubo wenno nalulukneng a mulmula. Ngem no awan dagitoy, uray payen dagiti nataengan a bulong, sanga, ken ramut. Kanenda pay dagiti nagukisan dagiti prutas, wenno uray ukis ti dulse. Isu nga adda dagiti kalding a basta lattan agkakapsut sa matay, ta nakakaanda gayam iti plastik wenno makasabidong a banag.
Ngem daytoy man ipapatay ti mula a kinagat ti kalding ti amirisentayo. Apay ngata?
Idi ubing pay daydiay buridekmi a lalaki, inikkak iti pastorna a kalding. Baybay-an ‘toy ubingmi a nutnoten daydiay urbon a kalding dagiti ramayna. Natakuatak nga adda babassit a sugat iti ramay ti ubing.
“Saan a nasakit?” sinaludsodko.
Kuna daytoy ubing a kalpasan iti sumagmamano a gundaway sa mariknana a nasakit. Mamatiak a daydiay katay ti kalding, addaan iti anesthesia, a kuna dagiti apongtayo a “napudot”.
Saan ngata a daytoy ti mangpatay iti mula a makagat ti kalding? ~
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with nag in np.
Naga, Nagada, NagaDaha, NagaDaha1, NagaDaha2, NagaDaha3, NagaDaha4, NagaDaha5, NagaDaha6, NagaDaha7, NagaDaha8, NagaDaha9, Nagade, Nagadesh, Nagadiha, Nagadim, Nagadin, Nagagoun, Nagail, Nagani, Naganigaun, Nagapani, Nagar, Nagar, Nagara, Nagaraeen, Nagaraeen1, Nagaraeen2, Nagaraeen3, Nagaraeen4, Nagaraeen5, Nagaraeen6, Nagaraeen7, Nagaraeen8, Nagaraeen9, Nagarain, Nagarain, Nagaraithatol, Nagardaha, Nagardaha, Nagardaha, Nagardaha1, Nagardaha2, Nagardaha3, Nagardaha4, Nagardaha5, Nagardaha6, Nagardaha7, Nagardaha8, Nagardaha9, Nagardanda, Nagardanda, Nagardarna, Nagardubba, Nagarjun, Nagarjun, Nagarjun1, Nagarjun2, Nagarjun3, Nagarjun4, Nagarjun5, Nagarjun6, Nagarjun7, Nagarjun8, Nagarjun9, Nagarkot, Nagarkot, Nagarkot, Nagarkot, Nagarkot1, Nagarkot2, Nagarkot3, Nagarkot4, Nagarkot5, Nagarkot6, Nagarkot7, Nagarkot8, Nagarkot9, Nagartapa, Nagartapa, Nagartapa, Nagasthan, Nagatoli, Nagau, Nagaul, Nagaun, Nagaun, Nagawa, Nagawa, Nagawa, Nagayo, Nagbela, Nagbele, Nagbeli, Nagbeli, Nagbeli, Nagdah, Nagdah, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha, Nagdaha Khola, Nagdhunga, Nagdhunga, Nagdhunga, Nagdhungga, Nagedanda, Nagekharka, Nagemba, Nagemba, Nagenayhal, Nageshwari, Nageshwari, Nageshwari, Naghighyang, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi, Nagi1, Nagi1, Nagi2, Nagi2, Nagi3, Nagi3, Nagi4, Nagi4, Nagi5, Nagi5, Nagi6, Nagi6, Nagi7, Nagi7, Nagi8, Nagi8, Nagi9, Nagi9, Nagidanda, Nagidanda, Nagidanda, Nagidhar, Nagidhar, Nagigaun, Nagighyan, Nagighyang, Nagikharka, Nagilatar, Nagin, Nagini, Nagintol, Nagiyan, Nagiyang, Nagjet, Nagkharka, Naglebhare, Naglebhare1, Naglebhare2, Naglebhare3, Naglebhare4, Naglebhare5, Naglebhare6, Naglebhare7, Naglebhare8, Naglebhare9, Naglemro, Nagliwang, Nagliwang1, Nagliwang2, Nagliwang3, Nagliwang4, Nagliwang5, Nagliwang6, Nagliwang7, Nagliwang8, Nagliwang9, Nagma, Nagmagadgaun, Nagmar, Nagnagani, Nagnagi, Nagne, Nagnepani, Nagngdalo, Nagoru, Nagpani, Nagpani, Nagpokhari, Nagpur, Nagre, NagreGagarche, NagreGagarche1, NagreGagarche2, NagreGagarche3, NagreGagarche4, NagreGagarche5, NagreGagarche6, NagreGagarche7, NagreGagarche8, NagreGagarche9, Nagsipa, Nagsoti, Nagsthan, Nagtad, Nagtadi, Nagtar, Nagtar, Nagthali Ghyang, Nagthan, Nagthan, Nagun, Nagung, Nagwaliya,
ADS


text:
TENGNGA TI aldawen. Mabisinakon. Adda koma karinderia ta dumagasak. Kabarbaro a four door Jeep Wrangler Unlimited ti luganko, maibagay unay iti rugged terrain a dinaliasat. Naggapuak iti maysa a nasulinek a barangay ditoy ili ti… Read more »
Category: Literatura
NAGDIRETSO ti grupo ni Baboy iti balay ni Baka a kaduada. “Ania ti panagkunayo, kakadua? Adda ngata pangatiwtayo itoy a panagpipili?” sinaludsod ni Baboy. “Sigurado nga adda,” kinuna ni Martines. “Nadlawak itay iti tallaong.” “Dakkel… Read more »
“Sadino dayta a Karburo?” Nupay maripiripkon ti kunana a lugar, nasken a penkek no pudno met laeng iti atapko. “Scarborough shoal, ti kunadansa, Sir. Dagiti puro dita kataawan. Walo nga oras ti biahe manipud ditoy.… Read more »
ADDA taripnong iti Dingolandia. Naawis amin nga ayup nga agnaed dita. Saksianda ti panagsinnupanget iti kapanunotan da Baboy ken Buaya. Da Baboy ken Buaya ti aglaban iti kinapangulo iti lugarda. Kas nakaisigudan, sakbay a maangay… Read more »
Nalames ti kabaybayan iti aglawlaw ti Puro Arosip. Dagiti mangngalap ket nadumaduma met ti usarda nga agkalap, a kas iti kitang – maysa a kita ti banniit nga addaan iti ginasut a sima a naikonektar… Read more »
NAPATEG la unay ti botostayo, ‘mare. Nabayagen nga ammotayo dayta. Uray maymaysa a makuna, nabileg daytoy a mangbalbaliw iti taray ti pagilian. Kabaelanna a tippuogen dagiti didiosen no adda panagkaykaysa. Isu ngarud nga uray kasano… Read more »
Halos araw-araw kung tipunin ng dibdib ng langit ang sumisilakbong alyenasyon ng bakal na mundo; halos gabi-gabi’y nais niyang pakawalan ang mga pumailanlang na tibok ng puso at hininga na mula sa bunganga ng mga… Read more »
NI EMIL ti immuna a nagrehistro iti mugingko iti panagsapsapulko iti prospek a komunidad a posible nga irekomenda nga agbalin a resipiente ti outreach programs ti Interactions International, maysa a non-profit organization a pagtrabahoak a… Read more »
Ni nanangko ay-ayatennak/ ub-ubbaennak no masakitak/ barukongnak pagsadsadagak/ ta kayatna nga agbiagak/ Naragsak ti aldaw ni nanangko/ Nayanak iti bulan ti Mayo/ Panaglalangto ti kaykayo ken sabsabong nga adu… Tunggal Mayo a panangrambak ti sangalubongan… Read more »


text:
Category: Opinion
NAAN-ANAY kadin a nakasagana ti gobierno nangruna ti Department of Education, nagannak ken estudiante iti panaglukat ita nga aldaw ti School Year 2019 – 2020 iti intero a Pilipinas? Impalgak ni DepEd Secretary Leonor Briones… Read more »
IMMASIDEG ti maysa kadagiti ubbingko iti naminsan. Impulongna ti panagiyabog kano dagiti tagasabali a seksion ti basurada iti area-mi. Makapungtot unay ta saanda kano nga impangpangag idi ibagana nga akupenda ti inyabogda a basura. Maawatak… Read more »
I once had a leftie writing contestant. She was so grammatically smart I only taught her the rudiments of writing: outlining, making topic sentences, inserting facts and figures, ending it right and presto! She brought… Read more »
KALKALPAS pay laeng ti midterm elections ken saan pay a nakapagakem dagiti nangabak, ngem bumarbaran ti salisal dagiti agtarigagay nga agbalin nga Speaker iti House of Representatives, ken agiinnagawen iti committee chairmanship dagiti agdama ken… Read more »
NAIPROKLAMAREN dagiti nangabak a senador, partylist, kongresista ken lokal nga opisial iti naangay a midterm elections. Naaklonen dagiti dadduma a naabak a kandidato ti pannakapaayda ngem adda pay laeng dagiti mangipatpatangken a naabakda gapu ti… Read more »
HUNIO 3. Panagseserrekyo manen, Amboy. Saanmo koman a nayonan pay ti bakasionmo. Saanmon nga uliten ti inaramidmo itay napan a tawen. Maikatlon a lawas ti Hunio idi sumrekka. No apay a pinalugodandaka, a, a kasta… Read more »
Election fever still, fellas. Losing candidates do not only feel bad these days; they are actually sick. “Aggurigorda,” says Mang Maing. Being sick is just natural for those who shelled out millions only to be… Read more »


text:
Samba
Ti Samba (Panangibalikas a Portuges: [ˈsɐ̃bɐ] ( denggen)) ket sala ti Brasil a henero ti musika a nagtaud idiay Bahia, Brasil, ken adda dagiti pannakaramutna idiay Rio de Janeiro ken Aprika babaen ti panagtagilako ti adipen ti Laud nga Aprika ken dagiti relihioso a tradision ti Aprika. Daytoy ket mabigbigan iti sangalubongan a kas simbolo ti Brasil ken ti Karnibal ti Brasil. Naikeddeng daytoy a kas maysa kadagiti kadayegan a panangiyebkas iti kultura ti Brasil, ti samba ket nagbalinen nga ikono ti nailian nga identidad ti Brasil.[1][2][3] Ti Bahia a Samba de Roda (sirkulo a sala),a nagbalin a Tawid ti Nagtagitaon ti UNESCO idi 2005, ket isu ti kangrunaan a ramut ti samba carioca, ti samba a tinoktokar ket sinal-sala idiay Rio de Janeiro.
Ti moderno a samba a rimmuar idi rugi ti maika-20 a siglo ket kaaduan iti 2/4 a tempo ket nagkaruay iti naammuan a panag-usar iti kinanta a koro iti batucada ritmiko, nga addaan kadagiti nadumaduma nga estropa dagiti deklaratorio a berso. Iti tradison, ti samba ket tinoktokar babaen dagiti kuerdas (ti cavaquinho ken dagiti nadumaduma a kita ti gitara) ken dagiti nadumaduma nga instrumento ti perkusion a kas ti tamborim.
Iti pay maipatinayon kadagiti naisangayan a ritmikona ken kompas, ti samba ket mangiyeg ti naipakasaritaan a kultura iti makan, dagiti nadumaduma a sala (miudinho, coco, samba de roda, and pernada), dagiti padaya, dagiti kawes a kas dagiti lienso a kamiseta, ken ti NAIF a pinintaan dagiti naamamuanen a nagnagan a kas ni Nelson Sargento, Guilherme de Brito, ken ni Heitor dos Prazeres. Dagiti di amammo nga artista ti komunidad, a mairaman dagiti pintor, dagiti eskultoy, dagiti dumidibuho, ken dagiti nagpay-paayus, ket nagar-aramidda kadagiti kawes, dagiti pagan-anay, dagiti plota ti karnibal, ken dagiti karro, a mangluklukat kadagiti ruangan dagiti eskuela ti samba. Adda pay dagiti nalatak a tradision Pagsalaan ti samba idiay Brasil, ken adda met dagiti adu nga estilo. Ti Samba de Gafieira ket isu ti estilo a nadayeg idiay Rio de Janeiro, nga idiay ti papanan dagiti lokal a tattao kadagiti padaya ti gafieiramanipud idi tawtawen ti 30, ken isu ti rimmuran dagiti gungunay ken identidad ti daytoy a sala, ken immad-adu a nagbalbaliw kadagiti tinaudan ken impluensiana iti Aprika, Europa, Arhentina ken Kuba.
Ti Nailian nga Aldaw ti Samba ket rinambakan iti Disiembre 2. Ti petsa ket naipundar babaen ti panangirugi ni Luis Monteiro da Costa, ken ni Alderman ti Salvador, ken pammadayaw para kenni Ary Barroso. Isu ti nangisurat ti "Na Baixa do Sapateiro" urayno isu ket saan pay a napnapan idiay Bahia. Isunga ti Disiembre 2 ket mangmarka ti immuna a panagbisita ni Ary Barroso to Salvador. Iti immuna, daytoy nga aldaw ket rinambakan laeng idiay Salvador, ngem kanungpalan daytoy a nagbalin a nailian nga aldaw.
Ti Samba ket lokal nga estilo idiay Abagatan a daya a Brasil ken idiay Amianan a daya a Brasil, ken naipangpangruna idiay Rio de Janeiro, São Paulo, Salvador ken idiay Belo Horizonte. Ti kinapangrunana a kas nailian a musika ti Brasil ket sagudayanna ti rehion, nupay kasta;dagiti eskuela ti samba, dagiti musikero ti samba ken dagiti gunglo ti karnibal a naipalawlaw iti panagbabuya iti samba ket adda met kadagiti tunggal maysa a rehion ti pagilian ken, bayat a dagiti rehional a musika ket umartap kadagiti amin a rehion (kas pagarigan, idiay Akin-abagtan a Brasil, Tengnga-Laud a Brasil, ken dagiti amin nga away ti Brasil, ti Sertanejo, wenno country a musika ti Brasil, ket isu daytoy ti kadayegan nga estilo).[4] Gapu ta ti Rio de Janeiro ket isu ti kadayegan a siudad ti Brasil iti sangalubongan,[5][6] kadawyan a ti samba ket inus-usar a panangilasin kadagiti Brasiliano a kas paset ti isu met laeng a nailian a kultura.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ maybe Samba – Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira – patarus ti Google
- ^ Samba – Cliquemusic – Google translation
- ^ Samba – All Brazilian Music
- ^ Música Sertaneja – Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira
- ^ Global Hospitality Resources, Inc. (ed.). "GHN MARKET REPORT Rio de Janeiro" (pdf). Naala idi 2012-04-01.
Siudad ti Rio de Janeiro ket isu ti kadayegan a siudad ti Brasil iti lubong
- ^ Kids Corner Brazil (ed.). "Rio de Janeiro". Naala idi 2012-04-01.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Brazilian Sound: Samba, Bossa Nova and the Popular Music of Brazil. babaen ni McGowan, Chris and Pessanha, Ricardo. Maika-2 nga edision. Temple University Press. 1998.
- Samba on Your Feet babaen ni Eduardo Montes-Bradley iti Internet Movie Database
- Nosso senhor do samba. babaen ni Edigar de Alencar. Rio de Janeiro: FUNARTE, 1988.
- O Encontro Entre Bandeira e Sinhô. babaen ni André Gardel Rio de Janeiro: Secretaria Municipal de Cultura, 1996.
- Gildo De Stefano, Il popolo del samba. La vicenda e i protagonisti della storia della musica popolare brasiliana, Pangyuna babaen ni Chico Buarque de Hollanda, Introduksion babaen ni Gianni Minà, RAI-ERI, Rome 2005, {{ISBN|8839713484}
- O Sol nasceu pra todos:a História Secreta do Samba. babaen ni Luis Carlos de Morais Junior. Rio de Janeiro: Litteris, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Samba iti Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Panagdakamat kadagiti punganayan
Ti dakamat, pinagibasaran wenno reperensia, ket ti linia ti teksto a mangisalsalumina a manginagan ti taudan:
Dagiti dakamat ket nangruna a paset ti aniaman nga artikulo ti Wikipedia, nga agserserbi a manginagan kadagiti mapagtalkan a taudan a nakaibatayan ti artikulo. Kadagiti kaaduan a kaso dagiti dakamat ket maiparang iti porma dagiti nota iti baba ti artikulo, ngem dagitoy ket mabaln met nga agparang iti bagi ti artikulo. Dagiti dakamat a naipakpakita babaen ti bilang a sobeskritu wenno dagiti sabali pay a pamay-an iti linia ti teksto ket tinawtawagan kadagiti nailinia a dakamat
Ti annuroten ti pannakapatalged ti Wikipedia ket makasapul kadagiti nailinia a dakamat para iti aniaman a material a makarit wenno makaritto, ken amin dagit insasao, iti aniaman nga espasio iti artikulo. Nupay kasta, maibalbalakad nga amin dagiti editor ket mangited kadagiti dakamat para iti amin a material a mainayon iti Wikipedia; ti amiaman a metrial nga awan punganayan ket mabalin a makarit wenno kanungpalan a maikkat.


text:
Zen
Ti Zen ket maysa a eskuelal iti Mahayana a Budismo[nota 1] a naparang-ay idiay Tsina idi las-ud ti maika-6 a siglo a kas Chán. Manipud idi Tsina, ti Zen nagpa-abagatan a naiwarwaras idiay Bietnam, iti Amianan a daya idiay Korea ken iti daya idiay Hapon.[2]
Ti balikas a Zen ket naal amanipud ti Hapon a pannakabalikas iti Tengnga nga Insik a balikas ti 禪 (dʑjen) (Moderno a Mandarin: Chán), ken daytoy met ket naala manipud ti Sanskrito a balikas ti dhyāna,[3] ken mabalin a maipatarus a kas ti "panagsagepsep" wenno "kasasaad ti meditasion".[4]
Ti Zen ket mangiyunay-unay ti pannaka-ala iti panagpalawag ken ti personal a panangiyebkas iti dagus a panirigan kadagiti Budista a sursuro.
Dagiti sursuro ti Zen ket mairaman dagiti nadumaduma a taudan ti Mahāyāna a kapanunotan, a naipangpangruna ti Yogācāra, ti Tathāgatagarbha Sutras ken Huayan.[5][6] Ti Prajñāpāramitā a literatura [7] ken, ti basbassit a Madhyamaka ket impluensial pay dagitoy.
Dagiti linaon
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Dumoulin ket nangisursurat iti pangyunaan iti "Zen. Ti Pakasaritaan. Unuma a paset: India ken Tsina": "Zen (Chin. Ch'an, maysa a pangyababaan iti ch'an-na, a mangitrasliterado iti Sanskrito iti Dhyāna (Devanagari: ध्यान) wenno iti Pali a kapadpadana iti Jhāna (Sanskrito; Pāli झान) , dagiti termino a kaibuksilan ti "meditasion") ket isu ti nagan iti maysa a Budista nga eskuela ti Mahayana iti meditasion manipud idiay India ken naipan idiay Tsina. Daytoy ket nailaslasin babaen ti panagsanay iti meditasion iti lotus a saad (Hapon., zazen; Tsina., tso-ch'an ken ti panag-usar iti koan (Tsina., kung-an), ken babaen pay babaen ti panagpalawag a pannakasanay itisatori[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dumoulin-A 2005, p. xvii.
- ^ Harvey 1995, p. 159–169.
- ^ Dumoulin & 2005-A, p. xvii.
- ^ Kasulis 2003, p. 24.
- ^ Dumoulin & 2005-A, p. 48.
- ^ Lievens 1981, p. 52–53.
- ^ Dumoulin & 2005-A, p. 41–45.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naipablaak a taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abe, Masao; William R. LeFleur (nagipatarus) (1989), Ti Zen ken ti Lumaud a Panunot, Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan
- Abe, Masao; Heine, Seteven (1996), Ti Zen ken dagiti Komperatibo a Panagadal, Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan
- Aitken, Robert (1994), Pangyuna iti "Budista a Biblia", Boston, Massachusetts: Beacon Press
- Anderson, Reb (2000), Panagtakder: Ti Meditasion ti Zen ken Dagiti Alagaden ti Bodhisattva, Rodmell Press
- Arokiasamy, Arul M. (2005), Zen: Pannakariing iti Kasisigud a Rupam, Chennai, India: Thiruvanmiyur
Dagiti taudan ti web[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- D.T. Suzuki, Dagiti salysay iti Zen a Buismo, Dagiti immuna a serie (1927), Dagiti maikadua a serie (1933), Dagiti maikatlo a serie (1934)
- R. H. Blyth, Ti Zen ken dagiti Klasiko a Zen, Dagiti 5 a tomo (1960–1970; dagiti naiprenta manen nga obra manipud idi 1942 aginggana idi tawtawen ti 1960)
- Alan Watts, Ti Waya ti Zen (1957)
- Lu K'uan Yu (Charles Luk), Ch'an and Zen Teachings, 3 a tomo (1960, 1971, 1974), Ti Panangiyebkas iti Isip: Ti Ruar ti Panagsuro (1974)
Growing roots
- Paul Reps ken Nyogen Senzaki, Lasag ti Zen , Tultulang ti Zen (1957)
- Philip Kapleau, Dagiti Tallo nga Adigi ti Zen (1966)
- Shunryu Suzuki, Zen nga Isip, Isip dagiti Agdadamo (1970)
- Katsuki Sekida, Panagsanay ti Zen: Dagiti Pamay-an ken Pilosopia (1975)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Zen iti Wikimedia Commons
- thezensite
- Online a Biblioteka ti Zen a Budismo
- Karta dagiti (Asiano) Zen nga eskuela


text:
Kappia
Ti kappia ket maysa kasasaad iti babaen ti kaawan iti ranggas, dagiti suppiat a panagkukua ken ti kawaya manipud ti buteng iti ranggas. Daytoy ket sapasap a naamammuan a kas ti kaawan iti busor, ti kappia ket mangisingasing pay ket ka-adda iti nasalun-at wenno baro a naagasan a interpersonal wenno internasional a pannakibiang, ti prosperidad kadagiti banag iti sosial wenno ekonomiko a nam-ay, ti pannakabangon ti ekualidad, ken ti maysa a mayat a politikal nga urnos nga agserbi ti agpayso nga interesado kadagiti amin. Iti internasional a pannakibianga, ti panawen ti kappia ket saan laeng a ti kaawan iti gubat wenno naranggas a suppiat,ngem isu pay ti ka-adda iti positibo ken madayawan a kultural ken ekonomiko a pannakibiang.


text:
Ikan
Ti ikan ket ti aniaman a kameng ti parapiletiko a grupo dagiti organismo a mangbukel ti amin nga adda ti asang nga akuatiko a kraniata nga ay-ayup nga awan kadagiti kameng ti bagi nga addaan kadagiti ramay.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Helfman, G.; Collette, B.; Facey, D. (1997). Ti Dibersidad dagiti Ikan. Blackwell Publishing. ISBN 0-86542-256-7.
- Eschmeyer, William N; Fong, Jon David (2013). "Katologo dagiti Ikan". Akademia dagiti Siensia ti California.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ikan iti Wikimedia Commons


text:
Voltaire
Ni François-Marie Arouet (Pranses: [fʁɑ̃.swa ma.ʁi aʁ.wɛ]; 21 Nobiembre 1694 – 30 Mayo 1778), naamammuan babaen ti panagsursurat a naganna a Voltaire (panangibalikas: [vɔl.tɛːʁ]), ket maysa idi a Pranses a mannurat ti Panangipalawag, historiador ken pilosopo a naindayegan para iti kasariritna, dagiti panagrautna iti Simbaan a Katoliko, ken ti panangiyunana ti wayawaya ti relihion, wayawaya ti panagiyebkas, ken panagsina ti simbaan ken estado. Ni Voltaire ket maysa idi a nalaing a mannurat, a nagpatpataud kadagiti obrana iti ganganai amin a porma ti literario, a mairamraman dagiti pabuya, dandaniw, nobnobela, salsalysay, ken dagiti naipakasaritaan ken sientipiko nga obra. Isu ket nagsursurat ti adadu ngem 20,000 a sursurat ken adadu ngem 2,000 a liblibro ken polieto. Isu idi ket saan a maat-atiw a mangipatakder, urayno adda dagidi panagsensura a linlinteg nga adda ti narusanger a dusa para kadagiti aglabsing kadagitoy. A kas maysa a polemista satiriko, isu ket kankanayon a nagus-usar kadagti obrana a mangdillaw kadagiti saan a makapabus-oy, relihioso a patpatien, ken dagiti patakder ti Pranses iti panawenna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Voltaire iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Voltaire iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Voltaire iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Sigmund Freud
Ni Sigmund Freud (Panangibalikas nga Aleman: [ˈziːkmʊnt ˈfʁɔʏt]), naiyanak a kas ni Sigismund Schlomo Freud (6 Mayo 1856 – 23 Septiembre 1939), ket maysa idi nga Austriano a neurologo a nagbalin nga ammo a kas ti nangibangon iti sikoanalisis.
Dagiti nagannak kaniana ket napanglawda, ngem pinasiguradoda isuna a makaadal. A kas maysa nga estudiante isu ket nagay-ayat iti pilosopia ken linteg, isu ket imbes met a simrrek iti medisina, a nagal-ala kadagiti panagsukisok iti serebral a panagsalungayngay, apasia ken mikroskopiko a neuroanatomia. Isu ket nagparang-ay kadagiti teoria a maipanggep iti napleng nga isip ken ti mekanismo ti panagmedmed, ken nangibangon ti paset ti maisao a sikoterapia babaen ti panagpartuat ti sikoanalisis, ti maysa a kliniko a pamay-an para iti panangagas ti sikopatolohia babaen ti panagsarsarita a nagbaetan ti pasiente (wenno "analisando") ken sikoanalista. Ngem ti sikoanalisis ket naapdayen a kas ti terapeutiko a panagkasanay, daytoy ket timmulong iti panagregget ti panagrang-ay kadagiti adu a porma ti sikoterapia, nga adda dagiti timmaud kadagiti kasisigud a kapanunotan ken arngian ni Freud.[2]
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Freud ket naiyanak idi iti Hudio a Galiciano a nagannak idiay ili ti Moravia ti Příbor (Aleman: Freiberg in Mähren), ti Imperio ti Austria, nga itan ket paset ti Republika a Tseka, ti immuna kadagiti walo nga annakda.[3] Ti amana, ni Jakob Freud (1815–1896), ti agtagtagilako ti dutdot, ket addaan ti dua nga annak a lallaki, ni Emanuel (1833–1914) ken ni Philipp (1836–1911), manipd iti immuna a pannakiasawana. Dagiti pamilia ni Jakob ket Hasidiko a HUdio, ken urayno ni Jakob ket pimmanawen manipud iti tradision, isu ket naam-ammuan para iti panagadal ti Torah. Isu ken ti ina ni Freud, ni Amalia (nakaiyanakan a nagan iti Nathansohn), 20 a tawtawen nga ub-ubing ngem ti asawana ken ti maikatlo nga asawana, ket inkasar idi babaen ni Rabino Isaac Noah Mannheimer idi 29 Hulio 1855.[4] Isuda ket napanglaw ken nagnanaed iti naipayupa a kuarto, iti balay ti serradura idiay Schlossergasse 117 idi naipasngay ti anakda a lalaki a ni Sigmund.[5] isu ket naipasngay nga addaan iti kaput iti ulo, a nakita met babaen ti inana a kas positibo a senial para iti masakbayan ti ubing a lalaki.[6]
Idi 1859, pinanawan ti pamilia Freud ti Freiberg. ti gudua a kabagis a lalaki ni Freud ket napan idiay Manchester, Inglatera, ken simmina kanianan manipud ti “di maisina” a kaay-ayam iti nasapa a kinaubingna, ti anak a lalaki ni Emanuel, a ni John.[7] Immuna met nga inpan ni Jacob Freud ti asawana ken dua nga annakna (kabsat a babai ni Freud, ni Anna, ket naipasngay idi 1858; ti kabsat a lalaki, ni Julius, ket pimmusay idi maladaga) idiay Leipzig ken kalpasanna idi 1860 idiay Vienna nga idiay ti nakayanakan dagiti kabsatna babbai (Rosa, Marie, Adolfine ken Paula) ken kabsatna a lalaki (Alexander). Idi 1865, ti agtawen ti siam a Freud ket simrek iti Leopoldstädter Kommunal-Realgymnasium, ti prominente a nangato a pagadalan. Isu ket nasirib met nga estudiante ken nagturpos a napammadayawan manipud ti Matura idi 1873. Isu ket nagay-ayat iti literatura ken nalaing idi nga agsao iti Aleman, Pranses, Italiano, Espaniol, Ingles, Hebreo, Latin ken Griego.[8] Ni Freud ket nagbasbasa iti William Shakespeare iti Ingles iti amin a paset ti kabibiagna, ken naisingsingasingen a ti pannakaawatna iti sikolohia iti tao ket naala manipud kadagiti drama ni Shakespeare.[9]
Ni Freud ket simrek iti Unibersidad ti Vienna idi agtawen ti 17. Isu ket nagplano nga agadal iti linteg, ngem timmipon met iti pakultad ti medisina iti unibersidad, nga isay ket nagad-adal iti pilosopia babaen ni Franz Brentano, sikolohia babaen ni Ernst Brücke, ken soolohia babaen ti Darwinista a propesor a ni Carl Claus.[10] Idi 1876 ni Freud ket nagyan iti uppat a lawas iti estasion ti soolohia a pagsukisokan ni Claus idiay Trieste, ken nagrangrangkay kadagiti ginasut nga igat iti maysa a saan nga inkonklusibo a panagsukisok para kadagiti lalaki a reproduktiboda nga organo. Isu ket nagturpos nga addaan iti MD idi 1881.
Nasapa a karer ken pannakiasawa[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1882, ni Freud ket inrugina ti medikal a karerna idiay Vienna General Hospital. Ti obrana iti panagsukisok iti serebral nga anatomia ket nakaiturongan ti pannakaipablaak iti seminal a papel iti nakaro nga epekto ti kokaina idi 1884 ken ti obrana iti apasia ket mangpormanto ti batayan iti umuna a librona iti Kadagiti Apasias:ti Krtikal a Panagadal, a naipablaak iti 1891. Kadagiti sunurok a tallo a tawen a paset ti panawen ni Freud ket nagtrabaho kadagiti nadumaduma a departamento iti ospital. Isu ket nagyan iti kliniko ti sikiatria ni Theodor Meynert a kas kasukat iti lokal a taklin ket nakaiturongan iti maysa nga immadu a pannakainteresado iti klinikal nga trabaho. Ti kaadu dagiti inpablaakna a panagsukisok ket nakaiturongan iti pannakaitudokna iti Unibersidad a kas leturadao iti neuropatolohia idi 1885.[11]
Idi 1886, ni Freud ket nagikkat iti puestona iti ospital ket simrek iti pribado a panagsanay ken nagespesialisado kadagiti "kirokiro ti nerbios". Ti isu met laeng a tawen inasawana ni Martha Bernays, ti apo a babai ni Isaac Bernays, ti hepe a rabina idiay Hamburg. Ti agassawa ket addaanda kadagiti innem nga annak: ni Mathilde, naiyanak idi 1887; ni Jean-Martin, naiyanak idi 1889; ni Oliver, naiyanak idi 1891; ni Ernst, naiyanak idi 1892; ni Sophie, naiyanak idi 1893; ken ni Anna, naiyanak idi 1895.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tansley, A. G. (1941). "Sigmund Freud. 1856–1939". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 3 (9): 246–226. doi:10.1098/rsbm.1941.0002. JSTOR 768889.
- ^ Para iti panakaapday ti sikoalalisis, kitaen ti Kovel, Joel. Ti Kompleto a Pagsurotan ti Terapia: Manipud ti Sikoanalisis aginggana ti Panagbalbaliw ti Panagkukua. Penguin Books, 1991 (immuna anaipablaak idi 1976), pp. 96
- ^ Gresser 1994, p. 225.
- ^ Emanuel Rice (1990). Freud and Moses: The Long Journey Home. SUNY Press. p. 55. ISBN 0-7914-0453-6.
- ^ Gay 2006, pp. 4–8; Clark 1980, p. 4
- Para iti panagadal Jakob iti Torah, kitaen ti Meissner 1993, p. 233.
- Para iti petsa ti pannakiasawa, kitaen ti Rice 1990, p. 55.
- ^ Deborah P. Margolis, M.A. "Margolis 1989". Pep-web.org. Naala idi 17 Enero 2014.
- ^ Jones, Ernest (1964) Sigmund Freud: Life and Work. Edited and abridged by Lionel Trilling and Stephen Marcus. Harmondsworth: Penguin Books p. 37
- ^ Hothersall 2004, p. 276.
- ^ Bloom 1994, p. 346
- ^ Hothersall 1995
- ^ Gay 2006, p. 42-47
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Sigmund Freud iti Wikimedia Commons


text:
Eslobenia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Kasilpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
- Government of the Republic of Slovenia
- Ofisial nga Websayt iti Slovenia
- Hiking in Slovenia
Katkategoria:
- Eslobenia
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991


text:
Republika ti Artsakh
Ti Republika ti Artsakh (Armenio: Արցախի Հանրապետություն Arts'akhi Hanrapetut'yun),[3][4] wenno simple laeng nga Artsakh, kadawyan nga ammo iti dati a nagan iti Republika ti Nagorno-Karabakh idi baetan ti 1991 ken 2017, ket ti estado nga addaan iti limitado a pannakabigbig idiay Abagatan a Kaukaso. Ti rehion ket kaauduan a matagtagitao babaen dagiti Armenio ken ti kangrunaan a pagsasao ket ti Armenio. Ti Artsakh ket mangtengngel iti kaaduan a teritorio iti dati a Nawaya nga Oblast ti Nagorno-Karabakh ken dagiti dadduma a nakapalikmut a lugar, ken mangited daytoy iti pagbeddengan iti Armenia iti laud, ken ti ti Iran iti abagatan. Ti kapitoliona ket ti Stepanakert.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zürcher, Christoph (2007). The Post-Soviet Wars: Rebellion, Ethnic Conflict, and Nationhood in the Caucasus ([Online-Ausg.]. nga ed.). New York: New York University Press. p. 168. ISBN 978-0-8147-9709-9.
- ^ "ԼՂՀ 2015Թ. ՄԱՐԴԱՀԱՄԱՐԻ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՕՊԵՐԱՏԻՎ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ". STAF NKRE. 30 Marso 2016. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Abril 2016. Naala idi 30 Marso 2016.
- ^ "Artsakh Votes for New Constitution, Officially Renames the Republic". Armenian Weekly. 21 Pebrero 2017. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Oktubre 2017.
- ^ "Constitution". Nagorno Karabakh Republic Ministry of Foreign Affairs. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Oktubre 2016. Naala idi 23 Hulio 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Republika ti Artsakh manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Republika ti Artsakh iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti ili ti Hapon
Ti Hapon ket addaan kadagiti tallo nga agpang ti gobierno: ti nailian, prepetural, ken munisipal. Ti pagilian ket nabingbingay kadagiti 47 a prepektura. Ti tunggal maysa a prepektura ket buklen dagiti nadumaduma a munisipalidad, nga addaan kadagiti 1,719 a dagup (dagiti pigura idi Enero 2013) [1]. Adda dagiti uppat a kita dagiti munisipalidad idiay Hapon: dagiti siudad, dagiti ili, dagiti purok ken dagiti espesial a barrio (ti ku ti Tokyo). Iti Hapon, daytoy a sistema ket ammo a kas shikuchōson (市区町村), nga iti tunggal maysa a kanji iti balikas ket mangirepresenta kadagiti uppat a kita ti munisipalidad.
Ti kasasaad ti munisipalidad, no daytoy ket purok, ili wenno siudad, ket maikeddeng babaen ti prepektural a gobierno. Iti sapasap, ti purok wenno ili ket mabalin a manipangato iti siudad no ti populasionna ket umado iti ngato ti limapulo a ribu, ken ti siudad ket maipababa (ngem saan a nasken) iti ili wenno purok no ti populasionna ket bumassit iti baba ti limapulo a ribu. Ti kabassitan ti populasion a siudad, ti Utashinai, Hokkaidō, ket addaan laeng iti populasion iti uppat a ribu, bayat nga ti ili iti isu met laeng a prepektura, ti Otofuke, Hokkaidō, ket addaan iti gangani nga uppat a pulo a ribu nga agtataeng.
Adda met dagiti dadduma a naidesignado a siudad ket addaanda pay kadagiti ad-adu nga administratibo a pannakabingbingay, ken ammo pay dagitoy a kas dagiti barrio. Ngem, saan met a kasla dagiti espesial a barrio ti Tokyo, dagitoy a barrio ket saanda a munisipalidad.
Dagiti sumaganad a pagarigan dagiti 19 a naidesignado a siudad:
- Fukuoka, ti kaaduan ti populasion a siudad iti rehion ti Kyūshū
- Hiroshima, ti masingangar nga agpatpataud a siudad iti rehion ti Chūgoku ti Honshū
- Kobe, ti nagruna a puerto idiay Akin-uneg a baybay a mabirukan idiay tengnga ti Honshū idiay asideg ti Osaka
- Kitakyūshū, ti siudad ti sumuro bassit iti maysa a riwriw nga agtataeng idiay Kyūshū
- Kyoto, dati a kapitolio, historiko a sentro ti agdurdur-as a moderno a siudad
- Nagasaki, ti puerto idiay isla ti Kyūshū
- Nagoya, sentro ti nangruna a rehion ti pagpataudan ti karro idiay akindaya nga aplaya ti Honshū
- Osaka, ti dakkelnga agpatpataud a siudad idiay aplaya ti Akin-uneg a baybay ti Honshū
- Sapporo, ti kadakkelan a siudad idiay Hokkaidō
- Sendai, ti kangrunaan a sentro ti amianan a day a Honshū (ammo pay a kas ti rehion ti Tōhoku)
- Yokohama, ti puerto a siudad iti abagatan bassit ti Tokyo
Ti kapitolio ti Tokyo ket awanen iti kasasaad a kas siudad. Ti Prepektura ti Tokyo ket buklen dagiti 23 nga espesial a barrio, ti tunggal maysa ket siudad, ken dagiti pay dadduma nga adu a siudad, dagiti ili ken uray pay dagiti purok idiay nangruna a daga ti Hapon ken dagiti kaarrubayan nga isla. Ti tunggal maysa kadagiti 23 nga espesial a barrio ti Tokyo ket nainkalintegan a kapada iti maysa a siudad, ngem sagpaminsan a dagiti 23 nga espesial a barrio no sibubukel ket maikeddeng a kas maysa a siudad. Para iti adu pay a pakaaamo iti dati a siudad ti Tokyo, kitaen ti Siudad ti Tokyo; para iti pakaammo a maipanggep iti agdama nga aldaw a Prepektura ti Tokyo, kitaen ti Tokyo.
Kitaen ti Listaan dagiti siudad idiay Hapon para iti kompleto a listaan dagiti siudad.
Kitaen pay: Dagiti bugas a siudad ti Hapon
Saan a munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti isu met laeng a kanji a mangidesignado iti ili (町) ket sagpaminsan pay a maus-usar para kadagiti adres dagiti seksion iti maysa nga urbano a lugar. Kadagiti manmano a kaso, ti munisipal a purok ket mabalin nga aglaon ti maysa a seksion nga addaan iti isu met laeng a kita ti designasion. Urayno ti kanji ket agpada, awan kadagitoy nga agmaymaysa a seksion ket munisipalidad. Iti sagpaminsan, ti nagan ti seksion ket tidda manipud iti gappei, ti sistema dagiti nadumaduma nga agkakaarruba a komunidad a nagtitipon tapno mangporma iti dakdakkel a munisipalidad, a dagiti daan a nagan ti ili ket naibati para iti seksion ti baro a siudad, urayno ti pagresultaan a baro a siudad ket mabalin nga addaan iti kompleto a sabali a nagan.
Dagiti subprepektura ket dagiti sanga ti opisina dagiti prepektura ken saan dagitoy a munisipalidad.
Dagiti distrito ket saanda nga agdama a munisipalidad ngem dagiti nagan dagiti grupo dagiti ili ken dagiti purok.
Dagiti probinsia ket saanda nga agdama a munisipalidad ngem (gangani a saanen a maus-usar) dagiti nagan dagiti heograpikal a rehion a kapada dagiti prepektura.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lokal a Gobierno ti Hapon Konseho dagiti Lokal a Turay para kadagiti Internasional a Pannakibiang 2010 (Naala idi pebrero 4, 2013)
- "Dakkel a Sistema ti Siudad ti Hapon"; grapiko a mangipakita dagiti kita ti siudad ti Hapon iti p. 1 [PDF 7 iti 40]


text:
Mona Lisa
Ti Mona Lisa ket maysa a pinintaan iti oleo ti nalatak nga Italiano a Renasimiento nga artista a ni Leonardo da Vinci. Ti "Mona Lisa" ti maibilbilang a kalalatakan amin kadagiti obra iti pakasaritaan ti arte; manmano nga obra iti arte ti kas iti kalatak, karomantisado, ken kas kapadpadna iti pannakaipaadu. Ti pintura ket kukua ti gobierno ti Pranses ket nakabitin daytoy iti Museo ti Louvre idiay Paris.
Ti pintura ket ipakitana ti maysa a babai a kumitkita iti mangbuya iti maysa a "nainburburtiaan nga isem."
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Mona Lisa iti Wikimedia Commons
- Ti Mona Lisa nga addan ni Propesor Donald Sassoon


text:
Henry Ford
NI Henry Ford (Hulio 30, 1863 – Abril 7, 1947) ket maysa idi nga Amerikano nga industrialista, ti nangbangon ti Ford Motor a Kompania, ken ti nangipatakder ti panagrang-ay ti assemblia a linia a wagas ti masa aproduksion. Nupay a ni Ford ket saan nga isu ti nagimbento ti automobil, isu ket nagparang-ay ken nangipakturado ti immuna a karro a makabaelan a gatangen kadagiti adu a tengnga a klase nga Amerikano. Ti panangipaammona ti Modelo T nga automobil ket nangrebolusionario ti panaglugan ken industria ti Amerikano. A kas ti agtagtagikua ti Ford Motor a Kompania, isu ket nagbalin a maysa kadagiti kabaknangan ken kadayegan a tao iti lubong. Isu ket naipammadayawan ti "Fordismo": ti masa aproduksion ti saan a nangina a magatgatang ken naikapet kadagiti nangato a matgedan dsagiti agobobra. Ni Ford ket adda ti sanganlubongan a panagsirmata, a ti konsumerismo a kas ti pangruna ti kappia. Ti napeksa a panagitalekna ti sistematiko a panangibabab ti bayad a nagbanagan kadagiti adu a teknikal ken negosio a panagpabaro, a mairaman ti maysa a prankisia a sistema a nangikabil kadagiti aglaklako ti karro iti amin anga Amianana nga Amerika ken dagiti kangrunaan a siudad kadagiti innem a kontinente. Ni Ford ket inbatina ti adu a kinabaknangna idiay Pundasion Ford ngem nangiyurnos para iti pamilian a permanente a mangtengngel ti kompania.
Ni Ford ket kaaduan pay a naamammoan para iti kina pasismona idi las-ud ti immuna atawtawen ti Sangalubongan aGubat I, ngem ti pay panagipablaakna kadagiti antisemitiko a teksto a kas ti libro a Ti Internasional a Hudio.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baldwin, N. (2001). Ni Henry Ford ken Dagiti Hudio. New York: Publiko a Panakibiang.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Henry Ford iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig kenni Henry Ford iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni Henry Ford iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Panagrukod
Ti panagrukod wenno sukat, ket ti panangikeddeng ti bilbilang kadagiti banag wenno pasamak.[1] Daytoy ti kangrunaan a batayan kadagiti kaaduan a masna a siensia, teknolohia, ekonomia, ken maipapan ti kaaduan a panagsukisok kadaghiti dadduma pay a siensia sosial.
Ti aniaman a panagrukod ket mabalin a maipato babaen ti sumaganad a kriteria dagiti pateg ti meta a panagrukod : agpang ti panagrukod (a mangiraman ti magnitud), dagiti dimension (dagiti unit), ken pagtagtagiammuan. Mangpakabael dagitoy ti panangipada a maaramid ti baetan dagiti nadumaduma a panagrukod ken mangpabassit ti pannakaallilaw. Uray dagiti kaso iti nalawag a maipapan ti kaadu a panagpapada wenno paggiddiatan, ti maipaadu a panagipag-isu babaen ti maipapan ti kaadu a panagrukod ket masansan a kinaykayat tapno makatulong ti panangipada. Kas pagarigan, ti nadumaduma amaris ket mabalin a mapasayaat no maibatay kadagiti kaatiddog ti allon ti lawag wenno (maipapan ti kaadu) dagiti pannakaibaga a kas ti "berde" ken "asul" a kankanayon nga aggigiddiat a maipatarus babaen ti nadumaduma a tattao. Ti siensia ti panagrukod ket tinawtawagan ti metrolohia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pedhazur, Elazar J.; Schmelkin, Liora Pedhazur (1991). Panagrukod, Daremdem, ken Panagusig: Ti Maysa a Naipagtitipon nga Arngian (1st nga ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. pp. 15–29. ISBN 0-805-81063-3.


text:
Here are a few Filipino recipes that I have tried out in my kitchen and would like to share with you. Leave a comment if you have a recipe to share and I will test it. If it’s successful (or even if it’s not) it may make it on this page.
DESSERTS
Sweet Rice with Coconut Jam Topping
Kankanen. Diay inbaliktad nga kunada. No awan ti naaramid mo nga latik, mabalin met nga parabawan ti coco jam.
Rice with Mung Beans Dessert
This is a classic Filipino dessert, ginataan nga balatong. It combines mung beans, sweet glutinous rice and coconut milk for a truly Filipino dessert.
Pearl Tapioca Pudding with Coconut Cream
Ginataan nga sago.
Halo-Halo
No adda ka Canada, minlaka ti agaramid ti halo-halo. π
Pichi-Pichi
Kasla palitaw ngem kamoteng kahoy or cassava ti usarem, saan nga diket.
Peach Royale ala Sassy
Diak la ammo no authentic Pilipino recipe daytoy, ngem ti ammok linuto ti pinoy π
Kasava Cake
No adda kamoteng kahoy yo, padasen yo met daytoy, kasla bibingka.
Classic Leche Flan, CocoFlan & Pumpkin Flan
Tallo a klase ti leche flan. Diay Classic ket isu ti original nga recipe no kayat yo met nga masabalian bassit ti raman na, padesen yo diay pumpkin ken coconut flavor.
Puto & Kutsinta
Diay kutsinta, nagimas. Aglalo no adda kinayod nga niyog. Diay puto saan pay nga perfect.
Bibingka
American style ngem naimas latta.
Bibingkang Malagkit
Shortcut ti inkiwar nga kankanen. Saan makapakettang nga ikiwar.
MAIN DISHES
Beef with Bittermelon Stirfry
Ingisa nga karne ti baka ken parya.
Mungo: Mung Bean Soup
Balatong nga nasagpawan ti bulong ti parya.
Chicken Bistek 2
Kasla met la diay bistek a baka ngem manok.
Chicken Bistek
Nagimas ngarud ket namindua mi a pinadas.
Filipino Bistek
Daytoy ti orig nga bistek.
Homemade Pork Tocino
Padasen yo ti agaramid ti ‘homemade’ tocino. Baka mabalin yo pay pag negosyohan.
Sassy Sarciado
Sarciado nga karne ti baka.
Pork belly braised with shrimp paste
Binoggoongan nga baboy. Aye, maka pa high blood apo, ngem min imas. π
Pinakbet Tagalog
Ingisa nga pinakbet daytoy. Sumarunon to diay Ilocano style nga pinakbet. No adda recipe yo ti inabraw ibaga yo man please ta padasek met.
Fish Escabeche
Prito nga sida nga adda sweet & sour sauce na.
Ampalaya (bitter melon) with Eggs
Sarciado nga parya ken itlog. Naimas saan la nga pammigat.
Chicken Adobo with Potatoes
Adda adobo recipe yo nga masabsabali? Ikabil yo man ditoy comments ngarud ta padasek met.
Chicken Adobo
Maysa pay nga recipe ti adobo.
N.C. Barbeque a cousin to Sisig
Kasla timpla ti kilawen ti awagen da nga N.C. Barbeque ditoy ayan mi. Tinadtad nga lechon.
Roast Pork
Oven lechon.
Pink Tinola
Napintas no pink, ngem no saan mo kayat ti pink, papaya ngarud ti isagpaw mo.
Chicken Tinola
Saan nga roja, ngem awan met latta ti papaya na.
Shrimp & Vegetables Sinigang sa Miso
No adda bangus, naim imas pay.
LP11 – Ginisang Sayote (Pork & Chayote Squash SauteB)
Uray nagum umaan yo nga sayote idi, ket nagimas no nabayag nga saan mo naramanan. Nakarkaro pay no sagpawam ti Ligo sardines sa adu ti digo na.
Sayote with Bagoong
Awan recipe na daytoy, ilambong mo la ta sayote saka ideppel ti boggoong.
Ligo Sardines Sauteed with Bok Choy
Daytoyen tay ingisa nga Ligo ket petsay.
Paksiw na Bangus
Agapuy ka ti adu nga innapoy. π
Garlic Fried Chicken by Asi
Prito nga manok nga nai-uper ti suka nga immuna.
Potato & Ground Beef Torta
Naimas lalo no adda mafran nga kadwa na.
Salmon & Eggs
Sarciado manen ngem salmon met tatta.
When the Goat is Away (Chicken Kilawen)
No awan kalding nga maparti yo, mabalin met nga kilawen ti chicken ket.
Spareribs in Sour Soup (Sinigang)
Basta kimmagat ti alsem na ken adu ti digo na, mabalinen!
LP2 – Meat Ball Soup
Albondigas ti awag da. Naimas no nalamek ti panawen.
Drunk Shrimp ala Ting
Nabartek nga pasayan. π
Sinigang na Hipon (Shrimp in Sour Soup)
Ket no saan yo met type ti bartek nga pasayan, ket alseman yo ngaruden a ta adda pay maigop.
IMBB 11 – Sinigang na Pata
Aye, sinigang manen!
Shrimps in Coconut Milk
Ket no saan mo kayat ti nabartek wenno naalseman nga pasayan, di ikkam gitta na.
Pinapaitan
Daytoy a ti luto ti ilokano!
Snails Ilokano Style (Leddeg)
Adda met leddeg uray ditoy amerika piman.
Ginattaan nga Paltat (Catfish in Coconut Milk)
Naimas nga isigang ti paltat ngem no kayat mo, mabalin met nga magettaan.
Pork Apritada
Apritada nga baboy.
Chicken, Tomatoes, and Pineapple Stew ala Sassy
Chicken manen, kunam? Ket padasen yo a daytoy sabali nga luto ti chicken.
PigBs Feet Paksiw
Paksiw nga saka ti baboy.
Humba (Rib Ends Braised in Green Tomato Chutney)
American version ti putahe nga kapampangan.
Anger or Nilaga
Inanger nga oxtails with potatoes and vegetables.
NATNATENG (Vegetables)
Sauteed Bittermelon with Oyster Sauce
Ginisa nga bunga ti parya, awan sagpaw na nga karne. Pang vegetarian.
Grilled Vegetables
Tinuno nga nateng.
Green Beans, Tomatoes & Cilantro Salad
Salad nga utong, kamatis ken cilantro. Naimas no adda buggoong ken kalamansi na.
LolaBs Kamote Salad
Salad nga uggot ti kamote.
Kamote Tops with Olive Oil and Garlic
No nauma kayon ti Kamote salad, padasen yo nga igisa, Italiano style.
Gising Gising
Ginattaan nga utong. Lubias, mabalin met.
Collard & Beet Greens in Coconut Milk OR Swiss Chard in Coconut Milk (Laing)
No awan bulong ti aba, mabalin met nga gittaan uray ania nga bulong.
Dinengdeng
Pasensyaan yon a toy dinengdeng nga kurang kurang ti recado na.
Inlambong nga Sayote
Ideppel mo la ti bogoong, mabalinen.
Ginisang Sayote
Mabalin met nga igisa ti sayote no kayat yo. Naim imas pay no masagpawan ti Ligo sardines.
MERYENDA (snacks)
Siopao Adobo
No adda tedda nga adobo, mabalin yo aramiden nga siopao. Naimas met uray no ania nga palaman ti kayat yo nga ikabil.
Cantaloupe Juice
Naim imas ngem lemonade.
Bibingka
Mabalinen no makaramraman ka unay.
LP8 – Corn Suman with the Clone
Sinuman nga mais.
Pansit Bihon
Saan la nga meryenda, mabalin met nga ipangan ti innapoy para ‘main dish’.
Guinataan
Tambotambong kuna tayo ditoy.
Lumpia
Nalaka laeng agaramid ti Lumpia. Uray ania ti ipalaman, mabalinen.
Green Mangoes
Awan met recipe na. Makapakatay la nga lagipen. π
Shumai
Recipe ti intsik ngem kayakayat met ti Pilipino.


text:
Itatta intay lagipen diay umuna nga iyaay ni Apo Hesu Cristo.Awagan tayo daytoy nga panagrambak ti Pascua.Ania ti mensahe ni Apo Hesu Cristo iti daytoy nga Pascua.Patiek nga kadata tawen ti mensahe ni Cristo ket baro ken makapabileg.Kitaen tay man garud no ania ti intay manen maadal ita.
I.Nakakasdaaw nga pannakaiyanak
Mabalin tayo nga pagdasigen iti tallo nga klase ti pannakaiyanak ditoy lubong.Umuna ni Adan ken Eba awan ti ama ken inada,gapu ta isuda ket diretso nga inparsua ti Dios.
Maikadua,datayo ami adda ti ama ken ina tayo.
Maikatlo,ni Apo Hesus ket awan ti naidagaan nga amana ngem adda ti naidagaan nga inana.Ti pannakaiyanak ni Apo Hesus ket kastoy nga wagas:
1].Ti pannakaiyanakna ket maysa nga milagro.Isuna ket naisikog babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo.Ti kinapudnona nga ni Apo Hesus ket naiyanak babaen ken Maria laeng ket nailanad iti kaputotan ni Apo Hesus nga naisurat idiay libro ni Mateo”Jacob nga ama ni Jose,asawa ni Marianga inana ni Apo Hesus a maawagan nga Cristo”.[Mt.1:16].Daytoy ket intayo pay nga maawatan babaen ti kaugalian dagiti Hudyo maipapan ti panagasawa.
1.Ti panagasawada ket dagiti nagannakda ti mangurnos pra kadakuada ket ti tulag ket aramidenda.Kalpasanna nga maaramid daytoy,isudan ket agasawa ket maawagan dan nga asawa nga lalaki ken asawa nga babai.
2.Ngem dagitoy nga dua saanda pay nga mangrugi nga agkabbalay,no di ket ti babai agtultuloy nga makigian kadagiti nagannakna uray pay diay lalaki ti sidong ti pamilyana ti las-od ti makatawen.Diay panagurayda iti makatawen ket isu ti panangipakitada ti kinapudnoda iti karida nga kinadalusda maipapan ti nobya.No matakwatan to nga masikog isuna ti daytoy nga panawen,isuna ket narugit,gapu ta nakidenna isuna ti sabali nga lalaki.Iti kastoy nga kasasaad ti kasardanto ket mawaswas.
3.Ngem no mapalabas ti makatawen nga panagur-uray ket makita ti kinadalus ti nobya,ti nobyo ket mapan idiay balay ti nagannak ti nobya,ket iti naindaklan nga panagmartsa iyawid nanto ti nobyana.Mangrugi danton nga agbiag kas agasawa.
Ti panagsikog ni Maria ket maysa nga panunot ti Dios nga inna plinano.Ni Maria ket saan nga nagbasol ti pannakikamalala.Diay maladaga ket naisikog babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo
2].Daytoy ket naipakaammo babaen ti tagtaginep.Ni Maria ken Jose ket adda iti makatawen nga panagur-uray,idi matakwatan nga masikog ni Maria.Saanda pay nga nagdenna kas agasawa;ni Maria ket napudno isuna[Mt.1:20,23,25]ngem naammuan nga ni Maria ket masikog.Ni Jose ket maladingitan maipapan daytoy nga banag.Ay-ayatenna nga sipupodno ni Maria.Ti panagayatna ken Maria makita iti aramidna.Pinilina nga saan nga ibabain ni Maria babaen ti panangibagana koma kadagiti okom iti ruangan ti siudadda.Gapu ta diay napasamak ken Maria ket irisultana ti pannakapatayna babaen ti panagbato.”No matiliwan ti maysa a lalaki iti maysa nga ili a makikakaidda iti babai a naitulag a mayasawa,ipanyo ida a dua ti ruar ti ili ket batoenyo ida aginggana a matayda.Mapapatay ti babai gapu ta saan a nagpaarayat idinto nga adda iti ili nga makangngeg kenkuana.Mapapatay met ti lalaki gapu ta kinaiddana ti babai a naitulag iti padana nga Israelita.Kastoy ti panagikkatyo iti daytoy a kinadakes.(Duet.22:23,24)
Ni Jose dinisisyunanna nga isina ni Maria.Ngem iti maysa a tagtaginep ti anghel kunana ken Jose nga diay napasamak ken Maria saan nga naggapu ti lalaki ngem babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo(Mt.1:20)Ti ubing nga sikog ni Maria ket naisangsangayan nga ubing.Isuna ti Anak nga awaganto ni Jose nga Hesus gapu ta isalakannanto ti tattaona manipod kadagiti basolda.(Mt.1:21)Dagitoy nga balikas ket nangpalagip iti panunot ni Jose maipapan ti kari ti Dios nga mangipaay ti pannakaisalakan babaen to Baro a Tulag.(Jer.31:31-37
ll.Ti Nadiosan nga presensiya
Ti Nadiosan nga presensiya ti Dios iti umuna nga iya-ay ni Apo Hesus ket naipadto idiay Daan nga Tulag.Ti maysa nga saan nga nainaganan nga anghel kunana ken Jose nga daytoy nga Anakna ket isu diay pannakaitungpal ti agnanayon nga plinano ti Dios,gapu ta ni Propeta Isaiah inbagana 700 nga tawen ti napalabas kasakbayan nga ti maysa nga Birhen ket agsikogto.
Pagdumaantayo:Mt.1:23 Agsikogto ti birhen nga balasang.Ipasngaynanto ti maysa a lalaki ket mapanagananto ti Immanuel a kayatna a sawen “adda kadatayo ti Dios.”
Is.7:14Ngarud ti Dios mismo ti mangted kenka ti pagilasinan,Adtoy agsikogto ti maysa a nga agtutubo a balasang,Aganakto ti lalaki ket panagananna ti Immanuel.
Ti milagro nga panagsikog ni Maria ken Apo Hesus ken ti pannakapanaganna nga Immanuel nga kayat na a sawen ti Dios adda kadatayo,isu ti nangtungpal ti padto ni Isaiah.Iti nalawag nga insao ti anghel ken Jose nga saan isuna nga agbuteng nga alaenna ni Maria iti pagtaenganna.”Ngem idi pampanunotenna daytoy,nagparang kenkuana ti maysa nga anghel ti Apo iti maysa a tagtaginep.Kinunana,Jose nga anak ni David dika agamak nga mangikasar ken Maria,ta aramid ti Espiritu Santo ti sikogna(Mt.1:20)Adda ti saan nga pannakaawat dagiti tattao ken panagtsimisda kadakuada ngem ni Jose ammona ti pudno nga istorya maipapan ti panagsikog ni Maria ken ti pagayatan ti Dios iti biagna.
Kalpasan ti pannakaipalawag ti anghel maipapan ti milagro nga pannakaipasngay ni Apo Hesus,isuna ket nakariing manipod ti tagtaginepna ket isuna ket nagpaituray iti plano ti Dios.Sinalungasingna ti kaugalianda ta dagus nga inyawidna ni Maria iti balayna nga saannan nga inuray pay ti makatawen nga panagkasarda nga mapalabas.Napanna ketdi pinanunot ti no ania ti nasayaat nga aramidenna iti madama nga kasasaad ni Maria. Inyawidna ni Maria ket inrugina nga aywanan ken inpaay dagiti kasapulanna.Ngem saanda nga nagdenna kas agasawa aginggana nga naipasngay ni Apo Hesus.
III.Ti Pastor nga Ari
Dagiti masisirib nga lallaki ket immayda kalpasan nga naiyanaken ni Apo Hesus.Addada pay laeng idiay Bethlehem ngem ni Maria ken ti maladaga ket aggigianen ti maysa nga balay.Ni Hesus ket inawaganda nga “ubing”saan nga maladaga.Siasinno dagitoy nga masisirib,isuda dagiti Hentil nga addaan ti nangato nga saad iti maysa a pagillian mabalin nga Parthia,northeast of Babylon nga inikkan ti Dios ti naisangsangayan nga paltiing nga naggapu ti Dios maipapan ti pannakaiyanak ti Ari dagiti Hudyo.Daytoy nga paltiing mabalin nga naggapu idiay tangatang,kas maitutop iti tituloda nga “Magi”(nalaing ti Astronomy) ken ti panangitudoda iti bituen nga nakitada.Mabalin met nga dagitoy ket naggapu kadagiti Hudyo nga scholars nga nagnaed idiay Daya nga addaan ti kopya ti Surat nga Daan nga Tulag.Addada dagiti mangibaga nga dagitoy nga masisirib ket addaanda ti pannakaammo ti padto ni Balaam maipapan “addanto tumaod iti dayta nga pagillian.Kaslanto naraniag nga bituen.Manipod iti Israel tumpuarto a layap.Burakennanto iti ulo ti Moab ket parmekennanto dagiti amin nga tattao ti Seth.(Num.24:17)
Aniaman ti naggapuanda dagitoy,napanda idiay Herusalem tapno inda dayawen iti naiyanak nga Ari dagiti Hudyo.
Ngem idi nagsaludsodda maipapan daytoy nga naiyanak nga Ari,ni Ari Herod ket nariribukan ket pina-ayabanna dagiti panguloen nga papadi ken maestro ti Linteg ket sinaludsodna kadakuada no sadino ti pakaiyanakan ni Cristo.(Mt.2:4)Nakaay-ayo nga ni Herod inkonekna diay naiyanak nga Ari dagiti Hudyo iti Cristo nga Messias nga kayatna a sawen ti “napulutan nga Maysa”.Ti sungbat ti saludsod ni Herod ket simple lang.Ni Propeta nga Micah ket insurat na ti eksakto nga lugar sangagasut nga tawtawenen ti napalabas.Ti Mesias ket maiyanak idiay Bethlehem.”Kuna ti Apo,Bethlehem iti Efrata,sika ti maysa kadagiti kabassitan nga ili ti Juda,ngem pataudek kenka ti maysa a Mangituray iti Israel nga nagtaud ti kaputotanna idi ugma.”(Mi.5:2,Mt.2:6)
Idi pimmanaw dagiti masisirib iti ayan ni Herod,isuda ket indalan ti nakitadanga bituen iti daya.Naidalanda nga agrukbab Kenkuana.Ti panagdayawda ket pinakuyuganda ti sagutda nga balitok,insenso ken mirra.Dagitoy nga sagut ket maikari para ti maysa nga Ari,ket daytoy nga inaramid dagitoy nga Hentil nga pangpangulo iladawanna nga dagiti kinabaknang dagiti nasnasyonnga maitedto iti daytoy nga Messias iti masakbayan.
Addada met dagiti mamati nga dagitoy nga sagsagut ket adda ti kaipapananna babaen ti panangammiris tayo ti galad ti biag daytoy nga ubing.
Ti balitok iladawanna ti Kina-Diosna wenno ti kinasantona,ti insenso ti pabanglo ti biagna ken ti mirra iladawanna ti panagsakripisyona ken ipapatayna(ti mirra mausar nga pangbalsamo.
Dagitoy nga sagsagut isu ti inusar ni Jose nga idi inpaknina ti agina idiay Egipto ket isu ti nangsustento kadakuada ti panagyanda sadiay agingganat ipapatay ni Herodes.
Dagiti masisirib ket pinakdaaran ida ti Dios a didan agsubli kenni Herodes ket nagawidda iti ilida ket sabalin nga dalan ti nagnaanda.
Conclusion and Application
Adda tallo nga intay maadal ita nga aldaw:
1.Ti milagro nga pannakaiyanak ti Anak ti Dios ket iparangna nga ti pammati tayo ket mabalinna nga mapadasan dagiti milagro.
2.Ti padto maipapapan ti pannakaited ti maysa nga Anak ket 700 nga tawen ti adayuna manipod idi naipadto ken ti pannakatungpalna.Daytoy ket mangpabileg ti pammati tayo kadagiti naipadto idiay Biblia nga sigurado nga dagitoy ket mapasamak ken matungpalda iti masakbayan.
3.Ti Pastor nga Ari ket agturay iti setro nga pannakabalin ngem nabuyogan ti kinasanto ken pagtuladan ti ti kababalinna..
Ti mensahe iti daytoy nga Pascua-Ti Dios nagbalin nga tao,immay Isuna manipod Langit 2000 nga tawenen ti napalabas ket Isuna agnanayon nga intay mapagtalkan ,daytoy ket pudno ken mannakabalin Ari dagiti Ar-ari ,Apo dagiti Appo.Kabaelanna nga baliwan ti biagtayo nga nakakaskasdaaw ket isaadna ti wagas nga panagturayna kas maysa nga Pastor nga Ari.


text:
1966
Ti 1966 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 14 – Halle Berry, Aprikana-Amerikana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 1 – Buster Keaton, Amerikano nga aktor ken direktor ti pelikula (naipasngay 1895)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 4 – Chang Myon, politiko manipud iti Abagatan a Korea (naipasngay 1899)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 15 – Walt Disney, Amerikano nga animador ken produser ti pelikula (naipasngay 1901)


text:
Shikoku
Ti Shikoku (四国, "dagiti uppat a probinsia") ket isu ti kabassitan (225 km wenno 139.8 mi nga attiddog ken ti nagbaetan a 50–150 km wenno 31.1–93.2 mi a kalawa) ken kabassitan ti populasion (4,141,955 manipud idi 2005) kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapón, a mabirukan iti abagatan iti Honshū ken daya ti isla iti Kyūshū. Dagiti taga-ugma a naganna ket mairaman ti Iyo-no-futana-shima (伊予之二名島), Iyo-shima (伊予島), ken Futana-shima (二名島). Ti agdama a naganna ket mangipatudo dagiti uppat a dati a probinsia a nangbukel iti daytoy nga isla: Awa, Tosa, Sanuki, ken Iyo.


text:
Diabetes mellitus
Ti Diabetes mellitus, wenno diabetes, ket maysa a grupo iti metaboliko a sakit a ti maysa atao ket adda ti nangato nga asukar ti dara, no gapu ti bagi ket saan nga agpataud ti makaanay nga insulina, wenno gapu dagiti sellula ket saanda asumungbat ti insulina a napataud.[2] Daytoy a nangato nga asukar ti dara ket agpataud ti klasiko a sintoma iti poliuria (kanayon a makaisbo), polpdipsia (panakaaduan a panakawaw) ken polipahia (panakaaduan a mabisin).
Adda dagiti tallo a nangruna akita iti diabetes mellitus (DM). Ti Kita 1 DM ket pagbanagan ti panakapaay ti bagi nga agpataud ti insulina, ken agdama a makasapul titao a mangisumpit ti insulina wenno agusar ti insulina a bomba. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti "nakasapsapul ti insulina a diabetes mellitus" (IDDM) wenno "diabetes ti ubbing". Ti Kita 2 DM ket nagbanagan manipud ti resistansia ti insulina, ti maysa akasaadan a dagiti sellula ket mapaayda ti husto a panagusar ti insulina, a sagpaminsan a nairamraman ti patingga a panagkurang ti insulina. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti saan nga makasapulan ti insulina a diabetes mellitus (NIDDM) wenno "manakman a panakaada ti diabetes". Ti maikatlo a nagruna a porma, ket ti gestasional a diabetes ket mapasamak no ti masikog a babbai nga awan kadagiti dati a panagsukimat ti puon ti sakit iti diabetes ket makaparan-ay ti nangato nga agpang ti glukos iti dara. Daytoy ket mabalin a sarunuen ti panagrang-ay ti kita a 2 DM.
Dagiti sabali pay a porma ti diabetes mellitus ket mairaman ti naikaisigud a diabetes, a daytoy ket gapu ti henetiko a depekto a panagtubbog ti insulina, ti cystic fibrosis-a mainaig ti diabetes, esteroide a diabetes a gapuanan babaen ti nangato a gatad iti glucocorticoids, ken dagiti nadumaduma a porma iti monogenika a diabetes.
Amin a porma ti diabetes ket mabalinen a maagasan manipud idi ti insulina ket nagbalin a magun-od idi 1921, ken ti kita a 2 a diabetes ket mabalin a matengngel babaen ti medikasion. Ti kita 1 ken kita 2 ken kroniko a kasasaad a saan a maagasan. Dagiti transplante ti pankreas ket napadasen nga adda laeng ti limitado a panakaballigi iti kita 1 DM; ti gastriko a panagiballasiw a pagaoperar ket nagballigi kadagiti adu nga adda ti nakaro ti panaglukmegda ken ti kita 2 DM. Ti gestasional a diabetes ket kadawyan a malaingan kalpasan tipanagiyak. Ti diabetes nga awan ti husto a panakaagasna ket maikagapuana kadagitikomplikasion. Dagiti nakaro komplikasion ket mairaman ti hypoglycemia, diabetiko a ketoacidosis, wenno nonketotic hyperosmolar coma. Ti nakaro napaut a komplikasion ketmairaman ti sakit ti puso ket ururat ti dara, nakaro a sakit ti biel, ken diabetiko retinopatia (panakadadael ti retina). Ti nasayaat a panagagas iti diabetes ket nasken a nagruna, ken ti panagtengngel ti presion ti dara ken ti estilo ti biag a kas ti panagsardeng iti panagsigarilio ken ti panagtaripatu ti nasalun-at a kadagsen ti bagi.
Iti sangalubongan, manipud idi 2012[pabaroen], adda dagiti nakarkulo a 346 a riwriw a tattao nga adda ti kiat 2 a diabetes[3].
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Diabetes nga Asul a Sirkulo a Simbolol". Internasional a Pederasio ti Diabetes. 17 Marso 2006.
- ^ Shoback, inurnos babaen ni David G. Gardner, Dolores (2011). Batayan ken klinikal nga endokrinolohia ni Greenspan (Maika-9 nga ed.). New York: McGraw-Hill Medical. pp. Kapitulo 17. ISBN 0-07-162243-8.
- ^ http://www.npr.org/blogs/health/2012/06/21/155505445/how-to-spot-a-neglected-tropical-disease
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Diabetes mellitus iti Wikimedia Commons


text:
INEC: KABINNULIG TAYO ITI PANAGRANG-AY
SINNO ti di maragsakan iti agtultuloy nga pannakapasilaw, panagraniag ti kabuklan nga komunidad? Sinno ti dina ipangas ti panagtaud dagiti nagdadakkel nga establisimiento? Sinno ti dina ipagpannakel ti panagrang-ay ti kabukbukodan na nga lugar?
Iti panagtulid ti panawen, kasla kapegges ti taray ti kuriente ti kinaalisto ti makitkita tay nga panagdur-as. Kaano lang idi kalman nga makaraman ka laeng ti kasla gangannaet nga makan no adda iparaman dagiti agsangpet nga aggapu iti kamanilaan? Kaano lang idi agginga ka lang iti telebision nga mangbuybuya kadagiti kayatmo nga alikamen ngem awan met tagilako idtoy ayanmo? Ngem itan, dimo masapul ti umadayon ta addan iti Ilocos dagiti agkakadakkel nga merkado wenno pasdek negosio. Ngem amin dagitoy, kayattay man wenno saan, ti panagwerret ti irarang-ay ket kabinnulig na ti kooperatibam. Ti INEC ket naikkan ken naaddaan iti dakkel nga akem iti daytoy nga panagdur-as.
Ti saludsod….. Kabaelan ngata ti INEC nga baklayen daytoy nga responsibilidad? Iti aspeto teknikal, kabaelan kadi ti INEC nga supusopan ti kadakkel a boltahe ti kuriente nga kasapulan dagitoy dadakkel a pasdek negosyo? Iti kabibiangan dagiti angimatmaton ti kooperatiba, ikarkarigatan ti panangadal kadagiti alternatibo nga wagas tapno agtultuloy a mapasayaat ti serbisio. Adu dagiti nailungalong nga proyekto babaen iti Capital Expeditures (CAPEX) Plan tapno mapasayaat ti serbisio ti kuriente nga naisumite iti Energy Regulatory Comission wenno ERC. Manamnama nga no kayattayo nga mapasayaat ti serbisio, adda kaibatogan na nga gastos a maipasa kadagiti konsumer. Gapu iti daytoy, ditay maikkat nga adda rumusing nga mangsuppiat iti nadakamat. Timpuar ti panagamiris no mano manen ti mainayon iti bayadan ti kuriente no umutang tayo gapu iti daytoy nga gandat. Namunganay ti reglamento ken pagannurotan seknan daytoy nga banag babaen iti Electric Power Industry Reform Act of 2001 wenno EPIRA Law. Napusgan ti ERC kas ahensia ti gobierno nga mangadal sakbay nga maaprobaran ti aniaman nga proyekto dagiti electric distribution utilities, pribado man wenno
kooperatiba. Ket tapno mangngeg ti timek ti amin nga sektor, maisayangkat ti “public hearing” nga isu met ti sursuroten ti bukod tayo nga kooperatiba….ti INEC.
Nagsayaat nga kitaen ti maysa nga komunidad nga agtultuloy ti panagasenso na. Kas manla ballaigi ti marikna ti tunggal maysa. Saan kadi nga nais-istilo no adda panagmaymaysa. Uray adda panagsisinnupangil ti kapanunotan no isu’t mangitunda ti husto nga solusion. Kas pudno nga kaipapanan ti nakaibilangam nga kooperatiba, maymaysa ti gandat na, saan la nga siak, isuna, wenno sika, ngem ketdi sangsangkamaysa tayo nga manggun-od ti tinupar tay nga sirmata.