text:
Kondado ti Biała Podlaska
Ti Kondado ti Biała Podlaska (Polako: powiat bialski) ket maysa a paset iti teritorio nga administrasion ken lokal a gobierno a (powiat) idiay Probinsia ti Lublin, dumaya a Polonia, idiay nagbeddengan iti Belarus. Napartuat daytoy idi Enero 1, 1999, a kas nagbanagan iti Polako a panagreporma to lokal a gobierno a naipasa idi 1998. Ti administratibo a tugawna ket ti siudad iti Biała Podlaska, uray no ti siudad ket saan a paset iti kondado (buklen ti sabalia siudad kondado). Dagiti ili idiay Kondado ti Biała Podlaska ket ti Międzyrzec Podlaski, a naisanglad idiay 24 km (15 mi) a laud iti Biała Podlaska, ken ti nagbeddengan nga ili iti Terespol, 32 km (20 mi) a day aiti Biała Podlaska.
Ti kondado ket sakupenna iti kalawa iti 2,753.67 kuadrado kilometro (1,063.2 sq mi).Manipud idi 2006 ti populasionna ket 113,764, a ti populasion iti Międzyrzec Podlaski ket 17,162, ti Terespol ket 5,969, ken ti populasion ti away ket 90,633.
Dagiti kaarruba a kondado[urnosen | urnosen ti taudan]
No mailasin ti siudad iti Biała Podlaska, ti Kondado ti Biała Podlaska ket nabeddengan babaen ti Kondado ti Włodawa ken Kondado ti Parczew iti abagatan, ti Kondado ti Radzyń Podlaski iti abagatan a laud, ti Kondado ti Łuków ken Kondado ti Siedlce iti laud, ti Kondado ti Łosice iti amianan a laud, ken Kondado ti Siemiatycze iti amianan. Pagbeddenganna pay ti Belarus iti daya.
Administratibo a panakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kondado ket nabingbingay pay kadagiti 19 a munisipalidad (dua nga urbano ken 17 nga away). Dagitoy ket nailista iti sumakbay a tabla, a naurnos nga agpababa baaen ti populasion.


c: text/html

text:
diehard fan wrote:
:D uray siak asiddeg ti quezon ave...adda met kasinsin ko jay reina mercedez isabela...jay cavadeco nu ammo yo. jay manang ko met adda isu na jay morong nueva viscaya..mag-villalobos family
...nu adda ak idjay iddi, mangmangeg ko nu rabii jay domeng mabalin amin..adda pay ya?
...cavadeco, wen, feedmill dayta, masarakan idiay napaccu grande along the maharlika highway/cagayan valley road...doming mabalin amin, nabayagen a awan dayta a drama iti radio ditoy isabela...
wen feedmill ngarud..ahahaha awanen jay domeng mabalin amen? makakat-katawa ak nu malagip ko
ammok jay cauayan ti istasyon nna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SiMaTar007 wrote:
BrooklynBomber wrote:
my bad, I was getting the word "loo gan" mixed up. They live in Roxas, Isabela. I'm going there in December.
sadinno met ngay ti dimmakkelam? Brooklyn? That's the tondo of new york...
data nagan mo nga simatar no malagip ko kagiddan daydi "sarsarita ni uncle pete" diay radyo...
isu nga no saanak nga nag mistik kadaanan ka met nga taon...
no sika kuma ket tugaw, lamisaan, parador, estante? ayna nangina ka la unayen..no saanak nga nag mistik worth millions kan..apay kunam? wen a ta antique kan.....
uray damagem kenni baket ko nga elenie ammo na data ken uray ni lakay farpost uray siguro met ni joli fidel, nangina da metten..apay kunam? wen a ta antique da metten....hahahahahaha!


text:
Riyadh
Ti Riyadh (pannakabalikas /ɹɨˈjɑːd/; Arabiko: الرياض naisuratan a Ar Riyāḍ pannakabalikas [ʔɑrːiˈjɑːdˤ], Ilokano: Dagiti Hardin) ket isu ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad iti Saudi Arabia. Isu pay daytoy ti kapitolio iti Probinsia ti Riyadh, ken naikameng daytoy kadagiti pakasaritaan a rehion iti Najd ken Al-Yamama. naisanglad daytoy iti tengnga iti Arabiano a Peninsula iti maysa a dakkel nga altiplano, ken pagnaedan daytoy dagiti 5,254,560 a tattao, ken ti urbano a sentro iti rehion nga addaan ti populasion ti aganay a 7 riwriw a tattao. Ti siudad ket nabingbingay kadagiti 15 a munisipio a distrito, a tinartaripatu babaen ti Riyadh a Munisipalida a dinauloan babaen ti mayor iti Riyadh, ken ti Panagrangrang-ay a Turay ti Riyadh, a naipanguloan babaen ti Gobernador iti Probinsia ti Riyadh, a ni Prinsipe Sattam bin Abdulaziz. Ti agdama a mayor iti Riyadh ket ni Abdul Aziz ibn Ayyaf Al-Miqrin, a naidutokan idi 1998. Ti Riyadh ket addaan ti unibersidad para kadagiti babbbai a daytoy ket kadakelan iti lubong, ti Unibersidad ti Prinsesa Nora bint Abdulrahman.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ MILLER, DAVID. "Ti Saudi Arabia ket naglukat ti unibersidad para kadagiti bababi a daytoy ket kadakkelan iti lubong". Naala idi 17 Enero 2012.


text: Related search: nut ket voz, nut ket forum, nut ket diễn đàn, hỏi đáp nut ket, hướng dẫn nut ket, nut ket tutorial, nut ket tron bo free download xem phim online, nut ket do an, update nut ket, ebook nut ket, cách sửa nut ket, thắc mắc nut ket, lỗi nut ket, nut ket vietsub, nut ket tài liệu, nut ket hoc tap, nut ket công cụ, nut ket phần mềm, nut ket download, trial nut ket, ứng dụng nut ket, Giải đáp nut ket, webtretho nut ket, 720 nut ket youtube, nut ket luận văn, nut ket đồ án , nut ket mediafire, nut ket 4share, 1 link nut ket, fshare nut ket, nut ket 2014


text:
UTC+02:00
Ti UTC+02:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +02. Iti ISO 8601 ti mainaig nga oras ket naisurat a kas 2015-05-02T11:17:12+02:00. Daytoy nga oras ket naus-usar idiay:
Dagiti linaon
- 1 Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)
- 2 Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 4 Kas oras ti panagin-inut ti lawag kalgaw laeng ti Akin-abagatn a Hemisperio)
- 5 Dagiti nagibasaran
- 6 Dagiti silpo ti ruar
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oras ti Tengnga nga Aprika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Botswana
- Burundi
- Demokratiko a Republika iti Kongo (akindaya a gudua)
- Lesoto
- Rwanda
- Malawi
- Mosambike
- Abagatan nga Aprika (SAST – Alagaden nga Oras ti Abagatan nga Aprika)
- Suasilandia
- Zambia
- Zimbabwe
Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oras ti Daya nga Europa – Terteritorio nga agpalpaliiw kadagiti alagaden ti DST ti Kappon ti Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bulgaria
- Cyprus
- Estonia
- Pinlandia (mairaman ti Åland)
- Gresia
- Letonia
- Lituania
- Moldovia
- Romania
- Turkia
- Ukrania
Terteritorio nga agpalplaliiw kadagiti sabali nga alagaden ti DST[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalgaw nga Oras ti Tengnga nga Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albania
- Andorra
- Austria
- Belhika
- Bosnia ken Herzegovina
- Kroasia
- Republika a Tseka
- Dinamarka
- Pransia
- Alemania
- Gibraltar (UK)
- Hungaria
- Italia
- Liechtenstein
- Luxembourg
- Macedonia
- Malta
- Monaco
- Montenegro
- Olanda
- Norwega, mairaman ti:
- Polonia
- San Marino
- Serbia
- Eslobakia
- Eslobenia
- España (malaksid ti Is-isla ti Canary)
- Suesia
- Suisa
- Siudad ti Batikano
Terteritorio nga agpalpaliiw kadagiti alagaden ti sabali a DST[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas oras ti panagin-inut ti lawag kalgaw laeng ti Akin-abagatn a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Libya ket Agsukat ti sona ti Oras, Oras ken Petsa, Nobiembre 10, 2012.
- ^ "Namibia Time Zone - Namibia Current Time - Daylight Saving Time". Timetemperature.com. Naala idi 24 Hunio 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti UTC+02:00 idiay Wikimedia Commons


text:
Bibsys
Ti Bibsys key mangipaay iti biblioteka ken dagiti sistema ti pakaammo para kadagiti amin nga unibersidad ti Norwega ken dagiti biblioteka ti kolehio, ti Nailian a Biblioteka ti Norwega ken dagiti nadumaduma a pagsukisokan a biblioteka ken dagiti patakder.[1] [2] Ti Bibsys ket pormal a naurnos a kas yunit ti Unibersidad ti Siensia ken Teknolohia ti Norwega (NTNU), a mabirukan idiay Trondheim, Norwegay. Dagiti direktor ti opisina ket naidutokda babaen ti Ministro ti Edukasion ken Panagsukisok ti Norwega.
Ti Bibsys ket mangited kadagiti agsuksukisok, dagiti estudiante ken dagiti dadduma pay ti nalaka a panagserrek kadagiti rekurso ti biblioteka babaen ti panangited kadagiti nadumaduma a posibilidad ti panagsukisok ken ti pay nalaka a panagbulod ken dagiti panagibilin nga annong. Ti Bibsys ket mangited kadagiti sakop dagiti naitiptipon a produkto para iti akin-uneg a panagpataray ti panagsukisok ken dagiti espesial a biblioteka, ken mangited pay ti nalaka a panagserrek kadagiti urnong ti biblioteka, urayno dagitoy ket elektroniko wenno dagiti papel a dokumento.[3] Dagiti produkto ken serbisioda ket naparang-ay babaen ti pannakitinnulong kadagiti instituto. Ministro ti Edukasion ken Panagsukisok ti Norwega
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bibsys ket nangrugi idi 1972 a kas pagtitinnulongan a proyekto a nagbaetan ti Biblioteka ti Naarian a Norwego a Kagimongan dagiti Siensia ken Sursurat (Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs Bibliotek), ti Biblioteka ti Norwego nga Instituto ti Teknolohia ken ti Sentro ti Kompiuter iti Sentro ti Norwego nga Instituto ti Teknolohia. Ti panggep idi ti proyekto ket ti mangi-automado dagiti aramid ti biblioteka. Manipud idi 1972, ti Bibsys ket nagbalbaliwen manipud iti sistema a mangipaay ti biblioteka para kadagiti dua a biblioteka idiay Trondheim, iti napadur-as ken agpatpataray ti sistema ti nailian a biblioteka para kadagiti panagsukisok ken dagiti espesial a biblioteka ti Norwega. Ti puntaan a grupo ket dimmakkel payen a mangiraman kadagiti agus-usar ti panagsukisok ken dagiti espesial a biblioteka, babaen ti panangited ti nalaka a panagserrek kadagiti rekurso ti bibliotekas.
Ti Bibsys ket adminstratibo nga ahensia ti publiko a sumungbat iti Ministro ti Edukasion ken Panagsukisok, ken administratibo a naurnos a kas yunit ti NTNU. Iti pay maipatinayon iti Sistema ti Biblioteka ti Bibsys, dagit imaipaay a produkto ket mairaman ti Bibsys Ask, Bibsys Brage, Bibsys Galleri ken Bibsys Tyr. Amin a panagpataray kadagiti panangipakat ken dagiti database ket sentral a maaramid babaen ti Bibsys. Ti Bibsys ket mabalin pay a makaidaton kadagiti nadumaduma a serbisio a mainaig kadagiti produktoda ket dagiti sabali a serbisio a nawaya kadagiti produkto nga ipaayda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti instituto iti pagsasao ket nagdamdamag a tumulong dagiti hacker (archived) iti Aftenposten, 7 Hunio 2002 "Ti Sentro Ivar Aasen ket kameng ti Bibsys, daytoy ket sentro ti datos ti biblioteka a mangit-ited kadagiti serbisio kadagiti amin a Biblioteka ti Unibersidad, ti Nailian a Biblioteka, amin dagiti biblioteka ti kolehio, ken dagiti nadumaduma a pagsukisokan a biblioteka."
- ^ Kulturell kampanjejournalistikk in Aftenposten 4 Marso 2009 "Et enkelt søk i Bibsys (et elektronisk biblioteksystem for hele landet, red.anm.)"
- ^ Pilotprosjekt i det stille iti Aftenposten 25 Hunio 2009 "eller du kan låne den fra nærmeste bibliotek gjennom Bibsys."
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Om Bibsys (Norwego)


text:
Kultura
Ti kultura (Latin: cultura lit. panagtalon)[1] ket maysa a moderno a konsepto a naibatay iti maysa a termino nga immuna a nausar idiay klasiko a kina-ugma babaen ti Romano nga orador, a ni Cicero: "cultura animi". Ti termino a "kultura" ket immuna a nagparang iti agdama apuotna idiay Europa idi maika-18 ken maika-19 a sigsiglo, tapno mangibaga ti pamay-an ti panagtalonn wenno panagparang-ay, a kas iti agrikultura wenno hortikultura. Idi maika-19 a siglo, ti termino ket rimmmang-ay nga immuna a mangibaga ti panagpasayaat wenno panakapino ti maysa a tao, a naipangpangruna babaen ti edukasion, ken ti panakatungpal dagiti nailian nga aspirasion wenno dagiti umno. Idi tengnga ti maika-19 a siglo, adda dagiti sientista a nagususar ti termino a "kultura" tapno mangitudo ti sangalubongan a kapasidad ti nagtagitaon. Para iti Aleman a di-positibista a sosiolohista a ni Georg Simmel, ti kultura ket nangibagbaga "ti kultibasion dagiti agmaymaysa a tao babaen ti ahensia dagiti akin-ruar a porma a dagitoyen ket representatiboin ti dalan ti pakasaritaan".[2]
Idi maika-20 a siglo, ti "kultura" ket rimmuar a kas ti maysa a sentro a konsepto iti antropolohia, a binukbuklan ti sakop ti penomena ti tao a saan a maidakamat ti henetiko a tawidan. A naisangsangayn ti trmino a "kultura" iti Amerikano nga antropolohia ket adda ti dua akayatna a saoen: (1) ti rimmang-ay a kapasidad ti tao a mangidasig ken mangirepresenta dagiti panakasanay kadagiti simbolo, ken ti panagtignay a naiparapaap ken managpartuat; ken (2) dagiti naisalsalumina a pamay-an ti tattao nga agtataeng kadagiti nadumaduma aluglugar iti lubong a nagidasdasig ken nagirepreprenta dagiti pannakasanayda, ken ti panagtignayda a nagpartuat. Dagiti pannakailaslasin ket agdama a naararamid ti nagbaetan ti pisikal nga artipakto a pinartuat babaen ti maysa a kagimongan, a naibagbaga a kas ti material a kultura ken dagiti amin,[3] dagiti di-maararikap a kas ti pagsasao, tradision, kdpy. a dagitoy ti kangrunaan a batayan ti termino a "kultura".
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti etimolohia ti moderno a termino ti "kultura" ket adda ti maysa a klasiko a taudan. Iti Inggles, ti balikas a "kultura" ket naibatay ti termino nga inus-usar idi babaen ni Cicero idiay bukodna a Tusculan Disputations, nga idiay ket nagsursurat ti panagtalon ti kararua wenno "cultura animi", nga isu a daytoy ket nagus-usar ti maysa amaipapan ti agrikultura a metapora tapno mangipalpalawag ti panagrang-ay ti pilosopiko a kararua, a daytoy ket naawawatan a teleolohiko a kas ti maysa a kangatuan a masna a mabalin a panunot para iti panagrang-ay ti nagtagitaoan. Ni Samuel Pufendorf ket isu ti nangala ti metapora iti moderno a kontestoto, a kayatna asaoen ket adda ti kapada, ngem saanen nga agipagpagarup a ti pilosopia ket isu ti masna akinalibnos ti tao. Ti panag-usarna, ken dagiti adu a mannurat kalpasan kaniana "ket mangitudo kadagiti amin a pamay-an a nagpasayaat ti tao kadagiti kasisigud a barbarismo, ken babaen ti artipisio, ket nagbalin a napno a tao ".[4]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harper, Douglas (2001). Online a Diksionario ti Etimolohia
- ^ Levine, Donald (ed) 'Simmel: iti kina-agmaymaysa ken dagiti sosial a porma. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan, 1971. p6.
- ^ Macionis, Gerber, John, Linda (2010). Sosiolohia maika-7 Kanadiano nga Ed. Toronto, Ontario: Pearson Canada Inc. p. 53.
- ^ Velkley, Richard (2002). "Ti Irteng ti Kinapintas: Iti Kultura ken Sibilisasion iti Rousseau ken Aleman a Pilosopia". Ti Tao kalpasan kenni Rousseau: Pilosopia ken Kultura a Sinalsaludsod. Ti Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. pp. 11–30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kultura idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Kultura idiay Wikiquote


text:
Kategoria:Dagiti plantilia ti heograpia ken lugar
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 8 a subkatkategoria, manipud ti 8 a dagup.
- ► Dagiti plantilia ti heograpia ken lugar babaen ti kontinente (awan linaon)
- Dagiti plantilia ti pagilian (5 K)
D
- Dagiti plantilia a mainaig ti mapa (2 K, 3 P)
- ► Dagiti plantilia ti sona ti oras (20 P)
- ► Dagiti plantilia ti taaw ken baybay (1 P)
- ► Dagiti plantilia ti wagayway (248 P)
K
- Dagiti plantilia ti kontinente (5 K, 2 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti plantilia ti heograpia ken lugar"
Ti sumaganad a 3 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 3 a dagup.


text:
Baybayin
Ti baybayin ket maysa a kita ti panag-surat (a maamamoan iti Unicode (Ilokano: Nagkaykaysa a kodigo) a sinuratan a Tagalog; kitaen dita baba),sakbay ti panawen dagiti Kastila, daytoy ket kameng ti Brahmic a sinuratan nga inus-usar idi maika-16 a siglo.[1]Agtultuloy daytoy nga inus-usar idi agdama a panag-kolonisation dagiti Kastila inggana idi maika-19 a siglo.
Ti sao a Baybay ket kayat na a saoen a kas "panangiletra" iti pagsasao a Tagalog. Adu ti panaka-dokumentasion na daytoy babaen dagiti Kastila. Adu pay dagiti agkunkuna a daytoy ket naigapu iti Alibata,[2] ngem daytoy a nagan ket saan nga husto. (Ti sao nga "Alibata" ket naaramid babaen ni Paul Rodríguez Verzosa kalpasan ti panag-urnos na dagiti letra iti Arabiko nga abesedário[3] alif, ba, ta (alibata), nga inikkat ti letra nga “f”." )
Dagiti barbaro a sinuratan idiay Pilipinas ket naulogan manipud iti Baybayin, ti Hanunó'o, Buhid, Tagbanwa ken Kapampangan a sinuratan.
Ti Baybayin ket maysa kadagiti sanga-dosena wenno agmaymaysa a sistema ti panag-surat nga inus-usar idiay Abagatan a daya nga Asia, a ganggani amin ket abugida.
Dagiti linaon
- 1 Pakabuklan
- 2 Dagiti karakter
- 3 Unicode
- 4 Dagiti kas pagarigan
- 5 Dagiti nagibasaran
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybayin ket nalatakan dagiti Kastila a padi a ni Pedro Chirino idi 1604 ken Antonio de Morga idi 1609 a naamamoan ti kaaduan, ken sapasap nga inus-usar kadagiti kinabukod a sinur-surat, dandaniw, ken dadduma pay. Babaen kenni William Henry Scott, addaan dagiti datu manipud idi 1590 a saan a makapirma kadagiti pangpasingked wenno dagiti sapata, ken dagiti saksi a saan a makapirma kadagiti kasuratan ti daga iti panawen a 1620.[4]Awan dagiti pakakitaan no kaano idi ti ania nga akbang iti panakaaamo da ti agkurdit, ken awan dagita pakasaritaan ti sistema ti panagsurat. Addaan dagiti innem a teoría a maipanggep dagiti nagtaudan iti Baybayin.
Kawi[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kawi ket nagtaud idiay Java, ken inus-usar iti labes a kaaduan iti Malay a Purpuro.
Ti Gambang a plato ti Laguna a Naisuratan ket isu ti kasapaan a nasuratan a dokumento a nabirukan idiay Pilipinas.
Daytoy ket maysa a nainkalintegan a dokumento a naisuratan iti petsa a Saka iti panawen a 822, nga agpadpada iti Abril 21, 900 AD . Naisurat daytoy iti Kawi a sinuratan iti sabsabali a Daan a Malay a naglaon kadagiti dinawat a balikas manipud iti Sanskrit ken addan pay ti bassit a saan a Malay a bokabulario a ti nagtaudan ket saan a nalawag iti baetan ti Daan a Javanese ken Daan a Tagalog. Maysa a kapanunutan iti kasta, yantangay ti Kawi ket isu ti kasapaan a nasaksian iti panagsurat idiay Pilipinas, ngarud ket baka nagtaud manipud iti Kawi.
Ti maikadua a kas pagarigan iti Kawi a sinuratan ket makita idiay Marpil a Selio ti Butuan, ngem saan a napetsado daytoy.
Adda maysa a burnay a pakaipupónan , a makunkuna a "Calatagan a Banga" a mabirukan idiay Calatagan, Batangas ket naisuratan kadagiti karakter a nakakapasdaaw a kapadpada ti Baybayin, ken natuntonan a naisurat idi 1300 AD. Yantangay ti kapudno iti daytoy ket saan pay a napasingkedan.
Daan a Sumatra "Malay" a sinuratan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maysa pay a kapanunutan ket naibagbagana a ti sinuratan wenno dagiti sinuratan nga inusar ti panagsurat kadagiti maysa a Malay a pagsasao ket naampon ken nagbalin a Baybayin. Ti mays a naisangayan ket ti Pallava a sinuratan manipud idiay Sumatra ket nasaksian a manipud iti maika-7 a siglo [1].
Sulawesi[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bugis-Makassarese a sinuratan ket isu ti nagtaudan ti Devanagari. Ti nakapanunutan iti daytoy ket addaan ti bersion iti daytoy a sinuratan nga inpakaammo idiay Pilipinas babaen ti Bengal a naparang-ay a kas Baybayin.
Cham[urnosen | urnosen ti taudan]
Kanungpulanna, addaan ti nasapa a Cham a sinuratan manipud idiay Champa nga tattan ket isu ti abagatan a Bietnam ken abagatan a daya a Cambodia ket baka naipaammo wenno dinawat ken naampon a Baybayin.
Pakaidumaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a sistema ti panagsurat ket maysa nga abugida a sistema nga agus-usar ti pagkaduaen a konsonante ken bokal. Ti tunggal maysa a karakter, a naisurat iti naibatayan kaniana a porma, ket addaan ti konsonante a naggibusan nga addaan ti bokal nga "A". Tapno makaaramid ti konsonante a naggibusan nga addaan ti sabali a bokal nga uni, ti maysa a marka ti ket maikabil ti ngato wenno ti baba ti konsonante (ti agaramid ti "E" wenno "I" nga uni) wenno iti baba ti konsonante (ti agaramid ti "O" wenno "U" nga uni). Daytoy a marka ket makunkuna a kudlit. Ti kudlit ket saan a maidagep kadagiti agkaykaysa a bokal. Dagiti bokal ket addan da kadagiti bukod da a marka ti sinuratan. Addaan laeng maysa a tanda para iti D wenno R, isu da amin ket maysa a disso kadagiti mabalin nga uni ti panagbalikas ti panagsao nga us-usaren ti pannakaibalikas ti maysa a rukod ti uni, daytoy iti kaaduan a pagsasao iti Pilipinas, nga ti D ket rumsua nga umuna, kanungpulan, mangrugian ti konsonante wenno lippasan ti konsonante a pagiananda ken ti R iti nagyan ti katengngaan. Daytoy nga alagaden ti gramatika ket addaan pay a naususar iti agdama a pagsasao a Filipino, no ti d ket nagbaetan ti dua a bokal, agbalin a r, a kas iti balikas a dangál ken marangál, wenno dunong ken marunong, ken ti pay raw para iti daw ken rin para iti din a kalpasan dagiti bokal.[1] Daytoy a sabsabali a sinuratan ket saan nga maus-usar para iti Ilokano, Pangasinan, Bikolano, ken sabsabali a pagsasao iti Pilipinas, ngamin ket dagitoy a pagsasao ket addan da ti nailasin a tantanda para iti D ken R.
Dua nga estilo ti panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Estilo sakbay ti panawen a Kastila[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kasisigud a porma ti Baybayin a sinuratan, ti agkaykaysa a konsonante ket saan a mainaganan a maisangsangayan; yantangay, ti kasta a konsonante ket saan a naisursurat, ken ti agbasbasa ket agikabil ti awan a konsonante babaen ti linaon. Kas pagarigan, dagiti letra a n ken k iti balikas a bundók ket naikkat da, tapno ti panangiletra ket bu-do.
Estilo Virama a kudlit[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kasisigud a panagsurat ket narigat unay para kadagiti Kastila a padi nga agipatpatarus ti liblibro iti nakayanakan a pagsasao. Ngamin iti daytoy, ni Francisco López ket nagpaamo ti bukod na a kudlit idi 1620 a nangikkat ti bokal nga a. Daytoy a kudlit ket addaan ti porma a "+" a senial,[5]a naibantay iti Kristianidad. Daytoy krus a kudlit ket agrebbeng a kas iti virama iti Devanagari a sinuratan iti India. Iti kinapudno, ti Unicode ket tawtawagen na ti kudlit iti Tagalog a Senial a Virama. Kitaen dita ngato iti paset ti Pakaidumaan.
Ti "Nga" a karakter[urnosen | urnosen ti taudan]
Maysa a karakter ti nagdagep ti "nga". Ti agdama a bersion iti abedesario a Filipino ket addaan pay laeng ti "ng" dua a letra a mangisaup iti maysa a balikas (Ingles:digraph), viz ti maysa a letra a nabuklan ti ti dua a karakter.
Ti Tuldék[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti balikas a naisurat iti Baybayin ket naisurat iti agsasaruno a panagayos, ken ti addan a tuldek ket ti maysa a nakatakder a linia, wenno dagiti agparis a dua a nakatakder a linia. Dagitoy a linia ket maus-usar a kas maysa a koma, tulnek, wenno dua a sabsabali a balikas.[1]
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybayin ket napakasaritaan nga inus-usar kadagiti lugar nga agsasao iti Tagalog ken iti basbasit iti Kapampangan. Ti panaka-usar na ket nagsaknap na iti Ilokano idi dagiti Kastila ket indegdegan da ti panagusar ti Biblia. Dagiti maikabagian a sinuratan a kas iti Hanunóo, Buhid, ken ti Tagbanwa ket agdama pay a maus-usar iti daytoy nga aldaw, a mairaman ti Kapampangan a sinuratan.
Dagiti karakter[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panaka-urnos dagiti karakter[urnosen | urnosen ti taudan]
Idiay Doctrina Cristiana, dagiti letra ti Baybayin ket naisurat a kastoy A O/U E/I H P K S L T N B M G D/R Y NG W.[6]
Unicode[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybayin ket nainayon iti Unicode a Pagalagadan idi Marso, 2002 iti panakaipablaak ti bersion a 3.2.
Ti Unicode a paset ti Baybayin, a natawagan ti Tagalog, ket U+1700–U+171F. Ti dapo a maris a lugar ket ipatukdo na ti saan a nainaganan a kodigo a punpuntos:
Dagiti kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ama Namin[urnosen | urnosen ti taudan]
(Kasakbayan a-Kudlit)
- ᜀᜋᜈᜋᜒ
- ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜃ
- ᜐᜊᜑᜒᜀ ᜅᜎᜋᜓ
- ᜋᜉᜐᜀᜋᜒᜀᜃᜑᜒᜀᜋᜓ
- ᜐᜓᜇᜀᜎᜓᜂᜋᜓ
- ᜇᜒᜆᜓᜐᜎᜓᜉ᜵ᜉᜈᜐᜎᜅᜒ
- ᜊᜒᜌᜋᜓᜃᜋᜒᜅᜌᜓᜀᜀᜋᜒᜃᜃᜁᜐᜀᜀ
- ᜀᜉᜆᜏᜒᜋᜓᜃᜋᜒᜐᜀᜋᜒᜋᜅᜐᜎ
- ᜉᜈᜉᜉᜆᜏᜈᜋᜒ
- ᜐᜋᜅᜈᜃᜃᜐᜎᜐᜀᜋᜒ
- ᜀᜑᜓᜏᜋᜓᜃᜋᜒᜁᜉᜑᜒᜆᜓᜎᜓᜐᜆᜓᜐᜓ
- ᜀᜁᜀᜌᜋᜓᜃᜋᜒᜐᜎᜑᜈᜋᜐᜋ
- ᜐᜉᜃᜁᜌᜓᜀᜃᜑᜒᜀ᜵ᜀᜃᜉᜌᜒᜑ
- ᜀᜀᜃᜇᜃᜒᜎᜀ᜵ᜋᜉᜃᜁᜎᜋ᜶
Ti Amami[urnosen | urnosen ti taudan]
(Kalpasan a-Kudlit)
- ᜀᜋ ᜈᜋᜒᜈ᜔,
- ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜆ᜔ ᜃ,
- ᜐᜋ᜔ᜊᜑᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜅᜎᜈ᜔ ᜋᜓ;
- ᜋᜉᜐᜀᜋᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜃᜑᜒᜀᜈ᜔ ᜋᜓ;
- ᜐᜓᜈ᜔ᜇᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜎᜓᜂᜊ᜔ ᜋᜓ
- ᜇᜒᜆᜓ ᜐ ᜎᜓᜉ, ᜉ ᜈᜅ᜔ ᜐ ᜎᜅᜒᜆ᜔.
- ᜊᜒᜄ᜔ᜌᜈ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜅᜌᜓᜈ᜔ ᜅ᜔ ᜀᜋᜒᜅ᜔ ᜃᜃᜈᜒᜈ᜔ ᜐ ᜀᜏ᜔-ᜀᜏ᜔;
- ᜀᜆ᜔ ᜉᜆᜏᜒᜈ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜐ ᜀᜋᜒᜅ᜔ ᜋᜅ ᜐᜎ;
- ᜉ ᜈᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜉᜉᜆᜏᜇ᜔ ᜈᜋᜒᜈ᜔ ᜐ ᜋᜅ ᜈᜄ᜔ᜃᜃᜐᜎ ᜐ ᜀᜋᜒᜈ᜔;
- ᜀᜆ᜔ ᜑᜓᜏᜄ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜁᜉᜑᜒᜈ᜔ᜆᜓᜎᜓᜆ᜔ ᜐ ᜆᜓᜃ᜔ᜐᜓ,
- ᜀᜆ᜔ ᜁᜀᜇ᜔ᜌ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜐ ᜎᜑᜆ᜔ ᜅ᜔ ᜋᜐᜋ.
- [ᜐᜉᜄ᜔ᜃᜆ᜔ ᜁᜌᜓ ᜀᜅ᜔ ᜃᜑᜒᜀᜈ᜔, ᜀᜅ᜔ ᜃᜉᜅ᜔ᜌᜒᜑᜈ᜔, ᜀᜆ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜃᜇᜃᜒᜎᜀᜈ᜔, ᜋᜄ᜔ᜉᜃᜌ᜔ᜎᜈ᜔ᜋᜈ᜔.]
- ᜀᜋᜒᜈ᜔/ᜐᜒᜌ ᜈᜏ.
Sangalubongan a Panakairangarang dagiti Karbengan ti Nagtagitaoan[urnosen | urnosen ti taudan]
(Ingles: Universal Declaration of Human Rights)
- ᜀᜅ᜔ ᜎᜑᜆ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜆᜂ ᜀᜌ᜔ ᜁᜐᜒᜈᜒᜎᜅ᜔ ᜈ ᜋᜎᜌ ᜀᜆ᜔ ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ ᜐ ᜃᜅᜎᜈ᜔ ᜀᜆ᜔ ᜃᜉᜆᜈ᜔‖ ᜐᜒᜎ ᜀᜌ᜔ ᜉᜒᜈᜄ᜔ᜃᜎᜓᜂᜊᜈ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜊᜓᜇ᜔ᜑᜒ ᜀᜆ᜔ ᜇᜉᜆ᜔ ᜋᜄ᜔ᜉᜎᜄᜌᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜁᜐᜆ᜔ᜁᜐ ᜐ ᜇᜒᜏ ᜈᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜃᜃᜉᜆᜒᜈ᜔‖
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Baybayin, ti Taga-ugma a Naisuratan iti Pilipinas. Naala idi Septiembre 04, 2008.
- ^ M.c. Halili (2004). Pakasaritaan ti Pilipinas. Rex Bookstore, Inc. pp. 47. ISBN 9789712339349.
^ C. Duka (2008). Struggle for Freedom' 2008 Ed.. Rex Bookstore, Inc. pp. 32–33. ISBN 9789712350450.
- ^ Baybayin History, baybayin.com, Naala idi Mayo 23, 2010.
- ^ Scott 1984, p. 210
- ^ Tagalog script. Naala idi Septiembre 02, 2008.
- ^ Doctrina Cristiana


text:
Somalia
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Somalia
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Sara ti Aprika
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Aubagne
Nagsasabtan: 43°17′27″N 5°34′15″E / 43.2908°N 5.5708°E
Ti Aubagne (Pannakabalikas a Pranses: [o'baɲ]) ket maysa a komuna a mabirukan ti 17 km (11 mi) ti daya ti Marseille idiay Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Adda ti kuartel ti Ganganaet a Lehion ti Pransia ditoy. Awan ti bayadna ti panagusar ti publiko a pagluganan manipud idi 2000.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket mabirukan idiay tanap ti Huveaune ken napalawlawan dagiti kabanbantayan ti Garlaban, ken Sainte-Baume iti amianan ken Douard iti abagatan.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gare d'Aubagne nga estasion ti perokaril ket sinerbian ti dagiti rehional a tren a mapmapan idiay Marseille ken Toulon. Ti Aubagne ket isu idi ti immuna a komuna ti Pransia a kompleto a napalikmutan babaen dagiti dalanan ti lugan: ti dalanan ti lugan nga A50 a Marseille-Toulon, A52 a Aubagne-Aix-en-Provence ken ti pangikapetan a dalanan ti lugan a A501.
Ti 9 km a tranbia network ket naplanplano, ti Linia 1 manipud ti estasion a mapan idiay Le Charrel ken Linia 2 manipud ti estasion a mapan idiay La Penne-sur-Huveaune. Ti panangibangon ket mangrugi no 2012 para iti panagilukat iti 2014.[1]
Dagiti personalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- François-Marie, marquis de Barthélemy (1747–1830), Direktor iti Umuna a Pranses a Repbublika
- Alain Bernard (naipasngay 1983), Lumanglangoy
- François-Urbain Domergue (1745–1810), mannurat ken agiwarwarnak
- Marcel Pagnol (1895–1974), nobelista, dramaturgo ken agararamid ti pelikula
- Honoré Joseph Antoine Ganteaume (1755 - 1818), Pranses nga almirante .
Iti nadayeg a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aubagne ket kankanayo a naibagbaga iti pelikula a Manon des Sources. Daytoy ket nakaipasngayan ni Marcel Pagnol, to Pranses a nobelista, dramaturgo ken agar-aramid ti pelikula a nangisurat ti nobela a nakaibasaran ti pelikula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Aubagne orders Citadis Compact". Railway Gazette International. 7 Oktubre 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Aubagne idiay Wikimedia Commons


text:
Angono, Rizal
Ti Angono ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Rizal iti Pilipinas.
Nalatak ti Angono a kas kapitolio ti arte ti Pilipinas. Dua a Nailian nga Artista, da Carlos V. Francisco, pintor, ken ni Lucio D. San Pedro, musikero, ket taga-Angono.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Angono ket nabingbingay a politikal iti 10 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan
- Kalayaan
- Poblacion Ibaba
- Poblacion Itaas
- San Isidro
- San Pedro
- San Roque
- San Vicente
- Santo Niño
- Mahabang Parang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Rizal". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Rizal". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Estoria 42: Ti Asno Agsao
NAKANGNGEGKA kadin ti asno nga agsao? ‘Saan pay,’ mabalin a kunaem. ‘Saan a makapagsao ti an-animal.’ Ngem naminsan adda asno a nagsao. Kitaentayo no kasano a napasamak dayta.
Ni Balac, nga ari ti Moab, ti mabuteng kadagiti Israelitas. Gapuna impaayabanna ti tao a nasikap nga agnagan Balaam tapno umay a mangilunod kadagiti Israelitas. Inkarina nga ikkan ni Balaam ti adu a kuarta, gapuna nagsakay ni Balaam iti asnona ket nagrubuaten tapno mapanna kitaen ni Balac.
Nangibaon ni Jehova ti anghel nga atiddag ti kampilanna tapno agtakder idiay dalan a manglapped ken ni Balaam. Saan a makita ni Balaam ti anghel, ngem ti asno makitana. Pinadpadas ti asno a lisian ti anghel, ket iti kamaudiananna inyiddana lattan idiay dalan. Nakapungtot ni Balaam ket binaotna ti asno iti sarukod.
Iti daytoy impangngeg ni Jehova ken Balaam nga agsao ti asnona.
‘Apay a babaotennak?’ insaludsod ti asno.
‘Pinagbalinnak a kasla agmauyong,’ kuna ni Balaam.
‘Trinatoka aya ti kastoy idi?’ insaludsod ti asno.
‘Saan,’ ti sungbat ni Balaam.
Idi kuan pinalubosan ni Jehova a makita ni Balaam ti anghel. Kuna ti anghel: ‘Di rebbeng a mapanka a mangilunod iti Israel. No di koma naglisi ti asnom kaniak, pudno a napatayka koman.’
Numeros 21:21-35; 22:1-40; 23:1-30; 24:1-25.
Dagiti Saludsod
- Siasino ni Balac, ket apay a pinaayabanna ni Balaam?
- Apay a nagidda iti dalan ti asno ni Balaam?
- Ania ti nangngeg ni Balaam nga ibagbaga ti asno?
- Ania ti imbaga ti maysa nga anghel ken ni Balaam?
- Ania ti napasamak idi pinadpadas ni Balaam nga ilunod ti Israel?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Numeros 21:21-35.
Apay nga inabak ti Israel da Sihon nga ari dagiti Amoreo ken ni Og nga ari iti Basan? (Num. 21:21, 23, 33, 34)
- Basaenyo ti Numeros 22:1-40.
Ania ti motibo ni Balaam iti panangpadpadasna a mangilunod iti Israel, ket ania ti masursurotayo iti daytoy? (Num. 22:16, 17; Prov. 6:16, 18; 2 Ped. 2:15; Jud. 11)
- Basaenyo ti Numeros 23:1-30.
Nupay nagsao ni Balaam a kas man la agdaydayaw ken ni Jehova, kasano nga impakita dagiti tignayna nga isu ket saan nga agdaydayaw ken ni Jehova? (Num. 23:3, 11-14; 1 Sam. 15:22)
- Basaenyo ti Numeros 24:1-25.
Kasano a daytoy a salaysay iti Biblia pabilgenna ti pammatitayo iti pannakaibanag ti panggep ni Jehova? (Num. 24:10; Isa. 54:17)


text:
Wikipedia:Annuroten ti kinapribado
- Daytoy a bersion ket saan nga opisial, ti opsial a bersion ti annuroten ti kinapribado ket mabasa idiay Annuroten ti kinapribado (Ingles a bersion). Ti tungtunganna daytoy ket mabasa idiay Tungtungan ti annuroten ti kinapribado (Ingles a bersion).
Sapasap a panakasakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga annoruten ket masakup dagiti kinabukbukodan a mainaganan a pakaamo nga inurnong wenno naipenpen babaen ti Pundasion ti Wikimedia (no iti kasta ti "Pundasion") kadagiti kukua da a server a maikabagian kadagiti gangandat ti Wikimedia (no iti kasta ti "Gangandat") ken dagiti komunidad da. Maitunos iti Annuroten ti Panagtaginayon ti Linaon, ti Nagbantayan ket agur-urnong ken agtagtaginayon ti kabassitan a bilang kadagiti kinabukbukodan a mainaganan a pakaamo a nasken ti panagtungpal ti panagpataray kadagiti kasapulan ti Gangandat.
Ti publiko ken ti pagtitinnulongan a kita kadagiti gandat[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin a Gangandat iti Pundasio ti Wikimedia ket nagtitinnulongan a naparang-ay babaen dagiti agar-aramat nga agu-usar ti MediaWiki software. Ti sinoman nga addan ti sumrekanna nga Internet (wenno saan a maiparparit nga agaramid iti kastoy) ket maka-urnos kadagiti publiko a mabalin a maur-urno a pampanid iti dagitoy a pagsaadan a makapan wenno saan a sumrek a kasla naka-rehistro nga agar-aramat. Babaen ti panagaramid ti kastoy, dagiti agur-urnos ket makaaramid ti maipablaak a dokumento, ken ti maysa a publiko a naisurat iti amin a balikas a nainayon, kinissay, wenno sinukatan. Daytoy nga aramid ket publiko, ken dagiti agur-urnos ket mainaganan iti publiko nga isu ti mannurat kadagita a panagbalbaliw. Amin a naiparawad a naaramid iri Gandat, ken amin a magun-od iti publiko a pakaammo a maipanggep kadagitoy a parawad, ket mawaswasan a nai-lesensian ken mabalin a mawayaan a makopia, maadaw a sasaoen, mausar manen ken mabaliwan ti sabsabali a tat-tao nga addaan laeng ti bassit a pannakaiparparit.
Dagit maararamid kadagiti gandat ti Pundasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti sapasap, daytoy nga annuroten ket maidangep laeng iti pribado a pakaammo a naipenpen wenno tengtenglen babaen ti Pundasion a saan a magun-od ti publiko.
Dagiti inararamid iti Gangandat a saan a nasakupan babaen iti daytoy nga annuroten ket nairaman, ngem saan nga nagpatingga, kadagiti nagbanagan ti pagbasabasa ken dagiti panag-urnos ti panid, ti panag-usar ti wiki "e-surat ti agar-aramat" a kalangaan, ti panag-suskribir ken panagipablaak kadagiti sinangaili ti Pundasion a listaan ti e-surat, ken ti panakisasao kadagiti boluntario babaen ti naibiliete a sistema ti Nagbatayan ("OTRS"). Dagitoy a panagaramid ket mabalin a nagiparang kadagiti IP a pagtaengan ti nagparawad, ken mabalin a dagiti sabsabali a kinabukodan a pakaammo, saan a mangilaslasin kadagidiay sapasap a publiko, wenno ti naisangayan a bung-bunggoy kadagiti boluntario nga agararamid a nawayaan idiay Pundasion.
Dagiti agar-aramat ket mabalinda ti makigapuanan ti sinonoman kayatda iti ruar ti Pundasion a pagsaadan, babaen ti e-surat, IRC wenno sabsabat panakisao, wenno dagiti nawayaan a sapot ti pagsaadan, kem masapul a pategan da dagiti peggad a mairamanan, ken dagiti panakasapul da iti kabukodan a kinapribado, sakbay nga agusar kadagitoy a pamay-an ti pannakisarita.
Dagiti pakabilangan ken panagsurat ti agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pundasion ket saan nga agpilpilit kadagiti agur-urnos iti agrehistro iti maysa a gandat. Ti sinomam ket maka-urnos a saan a nakastrek nga agusar iti nagan ti agar-aramat, nga iti kastoy a kaso, mainaganan da babaen ti IP a pagtaengan. Dagiti agar-aramat nga agrehistro ket mainaganan babaen ti napili a nagan ti agar-aramat. Dagiti agar-aramat ket makapili ti kontrasenias, a naitalek ken mausar a pammasingked ti integridad ti pakabilangan da. Mailaksid iti mabalin a pannakasapul iti linteg, awan ti rebbengan ti ti maysa a tao ti agibagano, wenno mannakaammo nga agisarang, kadagiti kontrasenias ti agar-aramat ken/wenno galietas nga inaramid ti panagipanagan ti agar-aranmat. No naaramiden, dagiti pakabilangan ti agar-aramat ket saanen a maikkat. Mabalin a masukatan ti nagan ti agar-aramat, depende kadagiti annuroten iti agmaymaysa a gandat. Ti Nagbatayan ket saan nga ag-garantia a no agkiddaw, ti nagan ti agar-aramat ket masukatan.
Panggep ti panagurnong iti pribado a pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pundasion ket patinggaan na ti panagurnong kadagiti kinabukodan a mainaganan a linaon ti agar-aramat kadagiti maipanggep ti panagrang-ay laeng kadagiti gangandat na, a mairaman ngem saan maipatingga kadagiti sumaganad:
- Ti panakaisayaat ti pubiko a pammatalgedan dagiti gandat. Ti Pundasion ket malasin na a ti ania man a sistema a nakalukat unay nga agpalubos ti kaaduan a mabalin a makibinglay iti sapasap a publiko ket mabalin a madanar kadagiti kitkita ti panag-abuso ken dakes a tignay. Ti Pundasion ken ti komunidad ti gangandat ket addaan da ti mekanismo nga agpawil wenno pamuspusan kadagitoy a panag-abuso nga ar-aramid. Kas pagarigan, no agsuksukisok ti panag-abuso iti maysa a gandat, a mairaman ti maipagarup a panag-usar kadagiti dakes a “sockpuppets” (dagiti duplikado a pakabilangan), bandelismo, panagriribuk kadagiti sabali nga agar-aramat, wenno makariri a tignay, ti IP a pagtaengan dagiti agar-aramat (a naala kadagiti listaan wenno manipud kadagit rehistro idiay database) ket mabalin a mausar a panaginagan ti nagtaudan iti abuso a panagtignay. Daytoy a pakaammo ket mabalin a maibingay babaen kadagiti agar-aramat nga addan ti administrador a karbengan nga inikkan dagiti komunidad nga agsalaknib kadagiti gangandat.
- Ti panagited kadagiti estadistika iti pagsaadan. Ti Pundasion ket agala kadagiti pagtuladan nga estadistika iti kilaw a linaon a panagsarungkar dagiti agar-aramat. Dagitoy a listaan ket mausar ti panagaramid kadagiti estadistika a pampanid ti pagsaadan; dagiti kinilaw a listaan ti linaon ket saan a maipakita iti publiko.
- Ti panag-sulbar kadagiti teknikal a parikut. Ti listaan ti linaon ket mabalin a masukimat babaen dagiti agparparang-ay iti panag-sulbar kadagiti teknikal a parikut ket ti panagsurot kadagiti nadaksan a sapot ti lawwalawwa nga agpagpadagsen iti pagsaadan.
Dagiti salaysay ti panagurnong ti linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap a manamnama[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti IP ken sabsabali pay a teknikal a pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- No ti maysa a bisita ket agkiddaw wenno agbasa iti maysa a panid, wenno agipatulod ti e-surat iti Wikimedia server, maysa wenno adadu pay a pakaammo ti maurnong ngem iti kadawyan a maalala babaen dagiti sapot ti pagsaadan. Ti Pundasion ti Wikimedia ket mabalin nga agidulin kadagiti kinilaw a listaan iti kasta a panagginnatang, ngem dagitoy ket saan a maipablaak wenno mausar a panagsiput kadagiti naitalgedan nga agar-aramat.
- No ti maysa a panid ket maurnos ti nakastrek a mannurat, ti server ket agitaltalek nga agipenpen ti maikabagian nga IP a pakaammo para iti naipatingga a panawen. Daytoy a pakaammo ket ma-automatiko a maikkat kalpasan iti maysa a disso ti panawen. Para kadagiti mannurat a saan a sumrek, ti IP a pagtaengan ket mausar iti publiko ken agnanayon a maipammadayaw nga isu ti mannurat iti dayta a panag-urnos. Mabalin a ti sabsabali a tat-tao ti agipanagan iti dayta a mannurat manipud iti kukua na nga IP a pagtaengan a mairaman ti sabsabali a pakaammo a magun-od. Ti panag-serrek nga addan ti nai-rehistro a nagan ti agar-aramat ket agpalubos ti nasaysayaat a pagtaginayon ti kinapribado.
Dagiti galietas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy a pagsaadan ket agibil ti maysa a temporario gimong ti galietas iti kompiuter ti agsarsarungkar no a agbisita ti Gandat a panid. Dagiti agbasbasa a saan da a panggepen ti sumrek wenno agur-nos ket mabalin da a supapakan daytoy a galietas; maikkat to daytoy ti kalpasan iti panagbasasa iti gimong. Adu pay dagiti galietas a maikabil no ti maysa ket sumrek nga agtaripatu kadagiti kasasaad ti panag-serrek. No ti sinoman ket agidulin iti nagan ti agar-aramat wenno kontrasenias iti pagbasabasa iti sinoman, dayta a pakaammo ket maidulin iti agarup a 30 nga al-aldaw, ken daytoy a pakaammo ket maipatulod to manen idiay server iti kanayon a panagsarungkar iti isu met laeng a Gandat. Dagiti agparawad nga agus-usar iti publiko a makina a saan da a kayat nga iparang dagiti nagan da nga agar-aramat kadagiti sumakbay nga agar-aramat iti dayta a makina ket nasken a dalusan da dagitoy a galietas iti kalpasan a panag-usar.
Pakasaritaan ti panid[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inurnos wenno dagiti sabsabali a naiparawad iti maysa a Gandat kadagiti artikulo na, dagiti panid ti agar-aramat ken tungtungan a pampanid ket kadawyan nga inggana a maidulin. Ti panagikkat ti teksto manipud iti maysa a gandat ket san nga inggana a maikkat. Ti kadawyan, kadagiti gandat, ti sinoman ket mabalin da a kitaen dagiti kallabes a bersion iti maysa nga artikulo ken makita da dagiti linaon. Nupay ti maysa nga artikulo ket "naikkat", ti maysa nga agar-aramat a natalgedan ti nagatngato nga agpang ti panakastrek ket makita na pay dagiti naikkat a saan a makitkita ti publiko. Ti pakaammo ket mabalin a nga agnaynayon a maikkat babaen dagiti agar-aramat nga addan ti panagserrek kadagiti Wikimedia server, ngem maisiasi manipud ti narasay a pasamak no ti Pundasion ket nasken nga agikkat kadagiti pakasaritaan ti panag-urnos a banbanag itipanag-sungbat ti bilin ti korte wenno kapadpadana a kalintegan nga aramid, awan ti garantia ti ania man nga agnanayon a panagikkat ti mapasamak.
Dagiti parawad ti agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti parawad ti agar-aramat ket mailaslasin ken magun-od iti publiko. Dagiti parawad ti agar-aramat ket mailasin babaen kadagiti panaka-rehistro ken kasasaad ti panagserrek. Ti linaon iti parawad ti agar-aramat, a kas iti oras a nagur-nos ti agar-aramt ken ti bilang iti inur-nos da, ket magun-od a publiko babaen ti listaan dagiti parawad ti agar-aramat, ken dagiti nailasin a porma a naipablaak babaen dagiti sabsabali nga agar-aramat.
Panag-basbasa dagiti gandat[urnosen | urnosen ti taudan]
-
- Awan pay dagiti maala nga adadu a pakaammo iti agar-aramat ken sabsabali nga agsarsarungkar nga agbasbasa ti pampanid ngem iti kadawyan laeng a ma-alala kadagiti listaan ti server babaen dagiti sapot ti pagsaadan. Maisiasi manipud ti kilaw a linaon dita ngato a naala para iti kadawyan a pang-panggep, ti panagsarungkar kadagiti panid ket saan nga agiparang kadagiti kinasiasino ti agar-aramat iti publiko. Dagiti naala a kilaw a listaan ti linaon ket mabalina a mairaman ti IP a pagtaengan iti aniaman nga agar-aramat, ngem saan maaramid a publiko.
Panag-urnos kadagiti gandat[urnosen | urnosen ti taudan]
-
- Dagiti panag-urnos ti panid ti Gandat ket mainaganan iti nagan ti agar-aramat wenno IP a pagtaengan iti agur-urnos, ken ti pakasaritaan ti panag-urnos ket mailasin babaen ti mannurat iti listaan ti parawad . Iti kastoy a pakaammo ket agnanayon a magun-od kadagiti gandat.
- Dagiti nakstrek a naka-rehistro nga agar-aramat
- Dagiti nakastrek nga agar-aramat ket saan da nga agiparang kadagiti IP a pagtaengan iti publiko mailaksid kadagiti kaso a panag-abuso, a mairaman ti panag-bandalismo iti panid a wiki babaen ti agar-aramat wenno babaen ti sabali nga agar-aramat nga addan ti agpada nga IP a pagtaengan. Ti maysa nga IP a pagtaengan ti agar-aramat ket maipenpen kadagidiay wiki server para iti agpang a panawen, nga iti daytoy nga agdama ket mabalin a makita dagiti administradot ti server ken babaen dagiti agar-aramat a naitalgedan ti CheckUser a panagserrek.
- Pakaammo nga IP a pagtaengan, ken ti panakaikapet na ti aniaman a nagan dagiti agar-aramat a makibingay, ket mabalina a maibbatan babaen ti maysa a pasamak (kitaen dita baba).
- Dagiti agur-urnos nga agus-usar ti e-surat a server ti maysa a kompania manipud iti balay wenno ag-telecommute babaen ti maysa a DSL wenno cable Internet a panakaikapet, ket mabalin a nalaka a mainaganan babaen ti IP a pagtaengan da; nga iti daytoy a kaso ket mabalin a nalaka a mainaganan amin a naiparawad kadagiti sabsabali a Gandat nga inaramid babaen iti dayta nga IP. Ti panag-usar ti nagan ti agar-aramat ket nasaysayaat a panagtaginayon ti kinapribado iti daytoy a kasasaad.
- Dagiti saan a nakastrek a nakarehistro nga agar-aramat ken dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat
- Dagiti mannurat a saan a nakastrek ket mabalin a mainaganan babaen ti IP a pagtaengan. Depende ti panakaikapet ti maysa a sinoman, daytoy nga IP a pagtaengan ket mabalin a masurot iti maysa a dakkel nga agipaay ti Internet wenno ti maysa a pagadalan, lugar iti panagnegosio wenno pagtaengan. Mabalin ng ausaren dagitoy nga inpormasion a mainayon kadagiti sabsabali nga inpormasion, a mairaman ti estilo ti panag-urnos ken kakaykayatan, ti panakainagan a sibubukel ti maysa a mannurat.
- Dagiti panag-urnos ti panid ti Gandat ket mainaganan iti nagan ti agar-aramat wenno IP a pagtaengan iti agur-urnos, ken ti pakasaritaan ti panag-urnos ket mailasin babaen ti mannurat iti listaan ti parawad . Iti kastoy a pakaammo ket agnanayon a magun-od kadagiti gandat.
Dagiti pagtungtungan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
-
- Kadagiti panid ti wiki a pagtungtungan
- Ti ania man a mabalin a maurnos a panid ket teorokamente a maysa a lokasion iti maysa a pagtungtungan. Iti sapasap, dagiti tungtungan iti gandat ti Pundasion ket rumsua kadagiti tungtungan a pampanid (kumadua kadagiti naisangyan nga agar-aramat), kadagiti tungtungan a panid ti artikulo (kumadua kadagiti naisangayan nga artikulo) wenno kadagiti panid a nainaganan a panag-usar a kas ti forum (e.g., ti Village Pump). Ti kinapribado a manamnama ket maidangep kadagiti tungtungan a panid a kapadpada ti ania man a lugar.
- Babaen ti e-surat
- Dagiti agar-aramat ket saan da a nasken nga agilista ti maysa nga e-surat a pagtaengan no agrehistro. Dagiti agar-aramat nga agited kadagiti umisu nga e-surat a pagtaengan ket makapabaelan da dagiti sabsabali a nakastrek nga agar-aramat ti agipatulod ti e-surat kaniada babaen ti wiki. No makaawat ti maysa nga e-surat manipud kadagiti sabsabali nga agar-aramat babaen iti daytoy a sistema, ti e-surat a pagtaengan ket saan a maipakitat kaniada. No agpili ti agitulod ti maysa nga e-surat kadagiti sabsabali nga agar-aramat, ti e-suratda ket maiparang nga isu ti nagipatulod.
- Ti e-surat a pagtaengan a naikabil iti kakaykayatan ti maysa atao ket mabalin nga usaren ti Pundasion para ti pannakisarita. Dagiti agar-aramat nga awanan ti umiso nga e-surat a pagtaengan ket saan da a mabalin nga agipasuli no mapukaw da ti kontrasenias. Iti daytoy a kasasaad, nupay kasta, dagiti agararamat ket mabalin da a kontaken dagiti maysa nga administrador ti server ti Wikimedia tapno makaikabil da ti baro nga e-surat a pagtaengan. Ti maysa nga agar-aramat ket mabalin na nga ikkaten ti e-surat a pagtaengan ti pakabilangan manipud iti kakaykayatan na iti aniaman nga oras tapno mapawilan ti panaka-usar da. Ti pribado a pannakisarita a nagbaetan dagiti agar-aramat ket mabalin a maidulin babaen ti panagtalek dagiti agar-aramat ken saan nga suheto daytoy ti annuroten ti Pundasion ti Wikimedia.
- Dagiti listaan ti panagsurat
- Dagiti e-surat a pagtaengan nga inusar ti panag-suskribir ken panagipablaak iti Gandat dagiti listaan ti panagsurat ket maiparang kadagiti sabsabali a nagsuskribir. Dagiti naidulin a listaan iti kaaduan a kadagitoy a listaan ti panagsurat ket publiko, ken ti panagbiruk kadagiti publiko a naidulin ket a maaramid idiay Web. Dagiti pagtaengan ti agsuskribir ket mabalin a maisao kadagiti mensahe ti sabsabali nga agar-aramat. Dagitoy nga e-surat a pagtaengan ken ania man kadagitoy a mensahe a maipatulod ti maysa a listaan ti panagsurat ket mabalin a maidulin ken mabalin nga agnanayon a magun-od ti publiko.
- Babaen ti OTRS
- Adda dagiti dadduma nga e-surat a pagtaengan (kasla dagiti info-en idiay wikimedia dot org) ket agipatulod ti surat ti maysa a timpuyog dagiti boluntario a napagtalekan babaen ti Pundasion ti agusar ti etiketa a sistema, a kas iti OTRS, tapno agsungbat. Ti surat a naipatulod iti daytoy a sistema ket saan a makita ti publiko, ngem dagiti boluntario a napili babaen ti Pundasion ket masurokan da. Ti timpuyog ti etiketa a sistema ket mabalin da a tungtungan dagiti linaon iti naawat a surat kadagiti sabsabali a nagparawad tapno nasayaat da a makasungbat. Dagiti surat kadagiti pribado a pagtaengan iti kamkameng ti Board of Trustees ken iti staff iti Pundasion ket mabalin a maipatulod iti timpuyog ti OTRS. Dagitoy a amensahe ket mabalin a maidulin babaen dagiti kamkameng ti timpuyog ti OTRS ken ti ania mannga e-surat a serbisio nga usaren da, ken mabalin da a magun-od dagitoy.
- Dagiti IRC
- Dagiti IRC a kanales ketsaan nga opisial a paset ti Pundasion ti Wikimedia ket a patpatarayen kadagiti server ti Wikimedia. Ti IP a pagtaengan dagiti agar-aramat a makisarita iti kastoy a serbisio ket mabalin a maiparang kadagiti sabsabali nga agar-aramat. Ti kinapribado ti agar-aramat ti IRC iti maysa a kanal ket mabalin laeng a masalakniban babaen kadagiti annuroten dagiti serbisio ken kanal. Dagiti sabsabali a kanal ket addaan da ti sabsabali nga annuroten no dagiti listaan ket maipablaak.
-
Panangala ken panagiyebbet ti kinabukbukodan a panakailasin a pakaammon[urnosen | urnosen ti taudan]
- Panagal
- Dagiti gandat ket nangnangruna nga ipatpatarayan dagiti agparparawad a boluntario. Some dedicated users are chosen by the community to be given privileged access. For example, for an English Wikipedia user, user access levels to Wikipedia are determined by the user's presence in various 'user groups'. User group rights and group members are reachable in every project from the Special:ListGroupRights page.
- Other users who may have access to private identifiable information include, but are not limited to, users who have access to OTRS, or to the CheckUser and Oversight functions, users elected by project communities to serve as stewards or Arbitrators, Wikimedia Foundation employees, trustees, appointees, and contractors and agents employed by the Foundation, and developers and others with high levels of server access.
- Access to and publication of this information is governed by the Access to nonpublic data policy, as well as specific policies covering some of the functions in question. Sharing information with other privileged users is not considered "distribution."
- Release — Policy on Release of Data
- It is the policy of Wikimedia that personally identifiable data collected in the server logs, or through records in the database via the CheckUser feature, or through other non-publicly-available methods, may be released by Wikimedia volunteers or staff, in any of the following situations:
- In response to a valid subpoena or other compulsory request from law enforcement,
- With permission of the affected user,
- When necessary for investigation of abuse complaints,
- Where the information pertains to page views generated by a spider or bot and its dissemination is necessary to illustrate or resolve technical issues,
- Where the user has been vandalizing articles or persistently behaving in a disruptive way, data may be released to a service provider, carrier, or other third-party entity to assist in the targeting of IP blocks, or to assist in the formulation of a complaint to relevant Internet Service Providers,
- Where it is reasonably necessary to protect the rights, property or safety of the Wikimedia Foundation, its users or the public.
- Except as described above, Wikimedia policy does not permit distribution of personally identifiable information under any circumstances.
- Third-party access and notifying registered users when receiving legal process
- As a general principle, the access to, and retention of, personally identifiable data in all projects should be minimal and should be used only internally to serve the well-being of the projects. Occasionally, however, the Foundation may receive a subpoena or other compulsory request from a law-enforcement agency or a court or equivalent government body that requests the disclosure of information about a registered user, and may be compelled by law to comply with the request. In the event of such a legally compulsory request, the Foundation will attempt to notify the affected user within three business days after the arrival of such subpoena by sending a notice by email to the email address (if any) that the affected user has listed in his or her user preferences.
- The Foundation cannot advise a user receiving such a notification regarding the law or an appropriate response to a subpoena. The Foundation does note, however, that such users may have the legal right to resist or limit that information in court by filing a motion to quash the subpoena. Users who wish to oppose a subpoena or other compulsory request should seek legal advice concerning applicable rights and procedures that may be available.
- If the Foundation receives a court-filed motion to quash or otherwise limit the subpoena as a result of action by a user or their lawyer, the Foundation will not disclose the requested information until Wikimedia receives an order from the court to do so.
- Registered users are not required to provide an email address. However, when an affected registered user does not provide an email address, the Foundation will not be able to notify the affected user in private email messages when it receives requests from law enforcement to disclose personally identifiable information about the user.
Renunsia[urnosen | urnosen ti taudan]
The Wikimedia Foundation believes that maintaining and preserving the privacy of user data is an important value. This Privacy Policy, together with other policies, resolutions, and actions by the Foundation, represents a committed effort to safeguard the security of the limited user information that is collected and retained on our servers. Nevertheless, the Foundation cannot guarantee that user information will remain private. We acknowledge that, in spite of our committed effort to protect private user information, determined individuals may still develop data-mining and other methods to uncover such information and disclose it. For this reason, the Foundation can make no guarantee against unauthorized access to information provided in the course of participating in Foundation Projects or related communities.


text:
Columbia, South Carolina
Ti Columbia ket isu ti siudad a kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Estado ti South Carolina.
Ti populasion ti Columbia segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010 ket 129,272.[1] Ti senso ti Estados Unidos idi 2013 ket nangkarkulo ti populasion ti siudad iti 133,358.[2] Ti Columbia ket isu pay ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Richland, ngem ti paset ti siudad ket gumay-at iti kaarubana a Kondado ti Lexington. Ti siudad ket isu ti sentro ti metropolitano a lugar ti estadistika iti 793,779, ti maikadua a kadakkelan iti kaunegan ti estado. Ti nagan a "Columbia" ket poetiko a termino para iti Kaamerikaan a nagtaud manipud kenni Christopher Columbus.
Mabirukan daytoy iti 13 milmilia (21 km) iti amianan a laud iti heograpiko a sentro ti South Carolina, ti Columbia ket isu ti kangrunaan a siudad ti rehion ti katengnaan ti South Carolina, ken mangbukel daytoy kadagiti nadumaduma a kondado iti sentral apaset ti estado. Ti siudad ket mabirukan iti nagsasabtan dagiti dua a karayan, ti Saluda ken ti Broad, nga agtipon dagitoy idiay tapno mangporma ti Karayan Congaree.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Columbia city, South Carolina". U.S. Census Bureau, American Factfinder. Naala idi Enero 14, 2013.
- ^ "State & County QuickFacts: Columbia (city), South Carolina". U.S. Census Bureau. Naala idi Enero 14, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Columbia, South Carolina idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Columbia
- Kitaen ti Columbia, South Carolina iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text: Ni James Madison, Jr. (Marso 16, 1751 (O.S. Marso 5) – Hunio 28, 1836) ket maysa idi nga Amerikano nga estadista ken politiko a teorista, ti maikapat a Presidente iti Estados Unidos (1809–1817). Isu ket naikabkablaawan akas ti “Ama iti Batay-linteg” para iti kaipangrunaanna iti panagburador iti Batay-linteg iti Estados Unidos ken kas ti kangrunaan a nangipatakder ken nagsurat iti Bilin dagiti Karbengan iti Estados Unidos.[1] Isu ket nagserbi a kas maysa a politiko ti kaaduana apanagbiagna. A kasla dagiti nanipud ti Virginia nga estadista iti panagtagabu a kagimongan,[2] isu ket nagtagikua kadagiti tagabu a kas paset dagiti napili; isu ket nakatawid ti bukodna a plantasion a tinawtawagan a kas ti Montpelier, ken nagtagikua kadagiti ginasut a tagabu iti panawen ti kabibiagna tapno agtalon ti tobako ken dagiti dadduma pay a maapit.


text:
Atomo
Ti atomo ket isu ti kangrunaan a paset iti banag a mangbuke ti napuskol a tengnga nga katengngaan a napalikmutan babaen ti maysa nga ulep dagiti negatibo a kargo nga elektron. Ti atomiko a katengngaan naglaon ti aglalaok a positibo a kargo dagiti proton ken nakuriente nga agmangngamangnga a dagiti neutron (malaksid ti kaso iti hidróheno-1, a daytoy laeng ti natana a which is the only stable nukleido nga awanan dagiti neutron). Dagiti elektro ti maysa nga atomo ket naipiansada iti katengngaan babaen ti elektromagnetiko a bileg. Kasta met ti, maysa a grupo dagiti atomo ket mabalinda nga agbati a naipiansa iti tunggal maysa kaniada, a mangbukel ti maysa a molekula. Ti maysa nga atomo a naglaon ti agpadpada a bilang dagiti proton ken elektron ket agmangngamangnga a nakuriente, wenno saan ket addan ti positibo a kargo no addaan ti basbassit a bilang ti elektron (agkurang ti elektron) wenno negatibo a kargo no addaan dagiti adadu nga elektron (sumurok nga elektron). Ti maysa a positibo wenno negatibo a nakargo nga atomo ket naamammoan a kas ti maysa nga ion. Ti maysa nga atomo ket naidasig babaen ti bilang dagiti proton ken neutron iti katengngaanna: ti bilang dagiti proton ket ikeddengna ti kimiko nga elemento, ken ti bilang dagiti neutron ket ikeddengna ti isotopo iti elemento.


text:
Los Angeles
Ti Los Angeles (i/lɒs ˈændʒələs/ loss-an-jə-ləs; Espaniol: [los ˈaŋxeles]), nga addaan ti populasion ti 2010 a Senso ti Estados Unidos iti 3,792,621, ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad ti estado iti California, ken isu ti maikadua ti kaaduan ti populasion idiay Estados Unidos, kalpasan ti Siudad ti New York.[5] Adaan daytoy ti kalawa a 468.67 kuadrado milia (1,213.8 km2), ken mabirukan idiay Akin-abagatan a California. Kadawyan a namammuan babaen ti pangyababaan a L.A., daytoy a siudad ket isu ti kangrunaan a pakakitaan iti kadakkelan a Los Angeles-Long Beach-Santa Ana metropolitano estadiska a kalawa, a naglaon kadagiti 12,828,837 a tattao manipud idi 2010, ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar iti lubong[6]ken ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos.[7] Ti Los Angeles ket naamammuan pay a ti tugaw iti Probinsia ti Los Angeles, ti kaaduan ti populasion ken maysa a kaaduan kadagiti nadumaduma nga etniko a probinsia iti Estados Unidos[8] idiay Estados Unidos, nga ti intero a Los Angeles a lugar ket mabigbigan a kaaduan ti nadumaduma kadagiti kadakkelan a siudad iti pagilian ti Estados Unidos.[9] Dagiti agtaeng iti daytoy a siudad ket matawtawagan nga "Anghelenos".[10]
Ti Los Angeles ket napundar idi Septiembre 4, 1781, babaen ti Kastila a gobernador a ni Felipe de Neve.[11] Daytoy ket nagbalin a paset ti Mehiko idi 1821 kalpasan ti Mehikano a Gubat ti Wayawaya.[12] Idi 1848, idi patingga ti Mehikano–Amerikano a Gubat, ti Los Angeles ken dagiti amin a paset ti California ket ginatang a kas paset ti Tulag ti Guadalupe Hidalgo, isu a daytoy ket nagbalinen a paset ti Estados Unidos.[13] Ti Los Angeles idi ket di nainkorporado a kas maysa a munisipalidad idi Abril 4, 1850, lima a bulan sakbay a ti California ket nakagun-od ti pannaka-estado.[14]
Nabirngasan a kas ti Siudad dagiti Anghel, ti Los Angeles ket maysa a mangiyun-una a sentro ti lubong iti negosio, internasional a panagtagilako, panagliwliwa, kultura, midia, moda, siensia, ay-ayam, teknolohia, ken edukasion, ken nairanggo idi a maikanem a Pagsurotan ti Sangalubongan a Siudad ken maika-13 iti Pagsurotan ti Bileg ti Siudad. Ti siudad ket pangibalbalayan kadagiti naindayegan a patakder a sumaksakup kadagiti nadumaduma a kita ti propesional ken kultural a pagobraan ken maysa kadagiti kadakkelan a makina ti ekonomia idiay Estados Unidos. Ti naitiptipon nga estadistikal a lugar (CSA) ti Los Angeles ket addaan ti dagup a metropolitano a produkto (GMP) iti $831 bilion (manipud idi 2008), a makaaramid daytoy ti maikatlo a kadakkelan iti lubong, kalpasan ti Kalatakan a Tokyo ken ti metropolitano a luglugar ti New York.[15] A kas ti pangibalbalayan a kuartel ti Hollywood, daytoy ket mangiyuna ti lubong kadagiti panagpartuat kadagiti pataud ti telebisio, video nga ay-ayam, ken nairekord a musika; daytoy ket maysa pay kadagiti mangiyuna iti panapataud kadagiti pelikula.[16] Iti pay maipatinayon, ti Los Angeles ket nagsangaili pay kadagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada idi 1932 ken idi 1984.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Stafford, Leon (7 Enero 2010). "Ti Atlanta ket agobobra kadagiti panaglakoda: Ti opisina ti ehekutibo ti Konbension ket agususar kadagiti kasisigud a panaglako ti siudad". Ti Atlanta a Warnakan – Batay-linteg. p. 1. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ Smith, Jack (12 Oktubre 1989). "Ti maysa a Teflon Metropolis nga Awan dagiti Parbo a Nagan Stick". Los Angeles Times. p. 1. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ "'La-La Land,' ti diksionario a panagipalpalawag ti Los Angeles". Los Angeles Times. 25 Marso 2011. Naala idi 29 Septiembre 2011.
- ^ "Gazetteer". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Opisina ti Senso ti E.U. ket Nangiparuar ti Datos ti Populasion a Pannakaiwarwaras ken Panagbalbaliw idiay E.U. a Naibatay ti Panagusig iti 2010 a Nagbanagan ti Senso". Opisina ti Senso E.U. 24 Marso 2010. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti Populasion ti Siudad – Populasion ti Siudad iti Lubong, Dagiti Kadakkelan a Siudad iti Lubong". Worldatlas.com. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Kasaad ti Populasion ken Panagtaeng ti Balbalay: 2010 – Estados Unidos – Metropolitano nga Estadistika ti kalawa". Opisina ti Senso ti E.U. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ Les Christie (9 Agosto 2007). "Ti kaaduan kadagiti nadumaduma nga etniko a probinsia idiay Estados Unidos". CNN. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Dagiti Sangapulo a kaaduan ti Nadumaduama a Siudad idiay Amerika". cnbc.com. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Angeleno". Ti Nawaya a Diksionario. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ Barrows, H.D. (1899). "Felepe de Neve". Naipakasaritaan a Kagimongan ti Maminpat nga Akin abagatan 4. p. 151ff. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ Estrada, William D. (Abril 15, 2008). Ti Paza ti Los Angeles: sagrado ken naisuppiatan a lugar. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. p. 43. ISBN 978-0-292-71755-8. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ Spencer, Jesse Ames (1866). Pakasaritaan ti Estados Unidos: Manippud kadagiti kasapaan a paset ti panawen aginggana ti administrasion ni James Buchanan. Johnson, Fry and company. p. 453. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti Siudad ti Kaunegan ti Kondado ti Los Angeles". Kondado ti Los Angeles. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti 150 a kabaknangan a siudad iti lubong babaen ti GDP idi 2005". citymayors.com. Marso 11, 2007. Naala idi Oktubre 20, 2011. Ti listaan ket napaay a nangiraman ti Taipei.
- ^ "Ti Nigeria ket linabsanna ti Hollywood a kas ti maikadua a kadakkelan nga agpatpataud ti pelikula – UN". Copyright © United Nations 2012. 2009-05-05. Naala idi 2012-09-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Los Angeles idiay Wikimedia Commons


text:
Almendras
Ti Almendras (Prunus dulcis, kapadpada a nagan Prunus amygdalus Batsch., Amygdalus communis L., Amygdalus dulcis Mill.), ket maysa a sebbangan iti patneng a kayo idiay Tengnga a Daya ken Abagatan nga Asia. Ti Almendras ket isu pay ti nagan ti makan ken kaaduan a naitalonan a bukel iti daytoy a kayo. Iti daytoy a henero ti Prunus, daytoy ket naidasig iti melokoton ti sirok ti henero nga Amygdalus, daytoy ket nailasin manipud ti sabsabali a sirok dagiti henero babaen ti korrugado a kontsa a nakapalikmut ti bukelna.


text:
Aborlan, Palawan
Ti Aborlan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aborlan ket nabingbingay kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Apo-Aporawan
- Apoc-apoc
- Aporawan
- Barake
- Cabigaan
- Gogognan
- Iraan
- Isaub
- Jose Rizal
- Mabini
- Magbabadil
- Plaridel
- Ramon Magsaysay
- Sagpangan
- San Juan
- Tagpait
- Tigman
- Poblacion
- Culandanum
- Marikit
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Departamento ti Arauca
Ti Arauca ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay akin-amianan unay nga Orinoco a paset ti Colombia (ti Llanos Oriental), a pagbeddengan ti Venezuela. Daytoy ket nabeddengan iti abagatan babaen ti Karayan Casanare ken ti Karayan Meta, a dagitoy ti mangilasin kadagiti departamento ti Casanare ken Vichada. Iti laud daytoy ket kabeddengna ti Departamento ti Boyacá. Ti Caño Limón a luglugar tilana ket mabirukan ti teritoriona ken ti pakadagupan para iti 30% iti Colombiano pataudan ti lana. Ti kapitoliona ket ti ili ti Arauca. Ti Arauca ket naipanunotan a maysa kadagiti rehion a maaringan babaen ti Naarmasan a suppiat ti Colombia manipud idi 2011, nga adda dagiti sumurok a 500 gerila ti FARC-EP nga agtengtengngel kadagiti dakkel a paset ti departamento.[2]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti departamento ti Arauca ket buklen dagiti pito a munisipalidad.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-13762982
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Supresión de las Zonas de Rehabilitación babaen ti asosasion ti Campesinos iti Arauca, Abril 30, 2003 iti Espaniol.
- Dagiti patneg a tattao ket tumaltalawda kadagiti paramilisia a nadawel a panagpapatay a panagtiliw ti simbaan idiay Saravena babaen ti Rehional a konsul para kadagiti patneng a tattao idiay Arauca, Mayo 14, 2003 iti Espaniol.
- Continúa la Judicializacion y Muerte a los Dirigentes Sociales de Arauca babaen ni Andres Cortes, Hul. 18, 2003 iti Espaniol.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Arauca idiay Wikimedia Commons


text:
Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao
Nagsasabtan: 7°13′N 124°15′E / 7.217°N 124.250°E
Ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao ket maysa a kadagiti rehion iti Pilipinas, a buklen ti 5 a probinsia ken 2 a siudad: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Sulu, Tawi-Tawi ken ti Siudad ti Marawi. Nupay paset ti Rehion XII, ti Siudad ti Cotabato ti rehional a sentro ti ARMM.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013


text:
Al-Barka, Basilan
Ti Al-Barka ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Al-Barka ket nabingbingay a politikal kadagiti 16 a barbaranggay.[2]
- Apil-apil
- Bato-bato
- Bohe-Piang
- Bucalao
- Cambug
- Danapah
- Guinanta
- Kailih
- Kinukutan
- Kuhon
- Kuhon Lennuh
- Linuan
- Lookbisaya
- Macalang
- Magcawa
- Sangkahan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Basilan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Basilan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Albay
Ti Albay ket maysa a probinsia ti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Bicol iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Legazpi ken kabeddengna ti Camarines Sur iti amianan ken ti Sorsogon iti abagatan. Iti met amianan-a-daya ti probinsia ket ti Golpo ti Lagonoy iti Baybay Pilipinas, ken iti abagatan a laud ket ti Paso ti Burias.
Masarakan idiay Albay ti nalatak a Bulkan Mayon, maysa nga aktibo ken dandani perpekto nga immapa a bulkan 15 a kilometro manipud iti Siudad ti Legazpi iti abagatan.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Albay iti 15 nga ili ken 3 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013


text:
Alcala, Cagayan
Ti Alcala ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Daytoy nga ili ti pakasarakan ti kalawaan a simbaan iti intero a Tanap ti Cagayan. Isu ti simbaan ni Santa Filomena Virjen. Maang-angay kada Agosto 27 ti Patronal Piesta.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Alcala ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Abbeg
- Afusing Bato
- Afusing Daga
- Agani
- Baculod
- Baybayog
- Cabuluan
- Calantac
- Carallangan
- Centro Norte (Poblacion)
- Centro Sur (Poblacion)
- Dalaoig
- Damurog
- Jurisdiction
- Malalatan
- Maraburab
- Masin
- Pagbangkeruan
- Pared
- Piggatan
- Pinopoc
- Pussian
- San Esteban
- Tamban
- Tupang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Abulug, Cagayan
Ti Abulug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Abulug ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Alinunu
- Bagu
- Banguian
- Calog Norte
- Calog Sur
- Canayun
- Centro (Poblacion)
- Dana-Ili
- Guiddam
- Libertad
- Lucban
- Pinili
- Santa Filomena
- Santo Tomas
- Siguiran
- Simayung
- Sirit
- San Agustin
- San Julian
- Santa Rosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sinukatan a mainaig iti "Amianan nga Amerika"
Daytoy ket listaan dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti naisangayan a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainaganan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket dagiti napuskol.
3 Abril 2015
- (dip | hist) . . m Plantilia:Pagsasao nga adda nagan; 15:20 . . (-2) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (nagsimpa)
- (dip | hist) . . Plantilia:Pagsasao nga adda nagan; 15:16 . . (+34) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (pabaro)