text:
Siguradu nga Matuppal i Gakkag ni Jehova!
“Nakagî ngana yatun, anna kuakku gapa. Ginakkagku yatun, tuppalakku gapa.”—ISA. 46:11.
KANSION: 147, 149
1, 2. (a) Anni i nipakannammu ni Jehova nittam? (b) Anni nga pamasiguradu i mabibbig tam ta Isaias 46:10, 11 anna 55:11?
SIMPLE ngem dakal i kebalinan na ollu ira nga uvovug ta Biblia: “Ta gafa-gafu pinaro na Dios i langi anna i davvun.” (Gen. 1:1) Fustu nga egga laman i baddi nga ammu tam ta napakaru nga pinaratu na Dios, kagitta na langi, nawag, anna grabidad, anna balabaddi paga laman i nasingattam ta uniberso. (Ecl. 3:11) Ngem, nipakannammu ni Jehova nittam i gakkagna ta davvun anna ta totolay. Mabbalin tu makakkasta i davvun nga paddianan na totolay nga naparatu ta imahena. (Gen. 1:26) Ira i mabbalin tu ánana anna si Jehova i Yamada.
2 Kagitta na neyesplika ta mekatallu nga kapitulo na Genesis, egga i nangifugag ta gakkag ni Jehova. (Gen. 3:1-7) Ngem ari gapa nga awan tu solusionna yatun nga problema. Awan vuluvuga tu makefugag kani Jehova. (Isa. 46:10, 11; 55:11) Yatutta, makasiguradu ittam nga metuppal ta eksakto nga tiempo i orihinal nga gakkag ni Jehova!
3. (a) Anni ira nga kinakurug i importante ta pangalippawa tam ta mensahe na Biblia? (b) Ngatta repasuattam yatun ira nga tuttuddu? (c) Anni ira nga pakkiavu i ikonsidera tam?
3 Siguradu nga familiar ittam ta kinakurug ta Biblia meyannung ta gakkag na Dios para ta davvun anna totolay anna meyannung ta importante nga papel ni Jesu-Cristo ta pattuppal ta gakkag na Dios. Importante yatun ira anna siguradu nga yatun ira i ollu nga nagigiammu tam turi ta namegafu ittam nab-Bible study. Kaya tam gapa nga uffunan danuri sinsero nga totolay nga mabbalin tu familiar taw nga importante nga tuttuddu. Durante nga gigiammuattam yaw nga artikulo ta kongregasion, mappursigi ittam nga imbitan i totolay adde ta posible nga magatende ta Memorial na patay ni Cristo. (Luc. 22:19, 20) Matudduan tu mapia danuri magatende meyannung ta gakkag na Dios. Yatutta, ta piga nga aggaw nige na Memorial, makasta nu nononopattam i espesipiko ira nga pakkiavu nga usattam tapenu maginteres i Bible study tam ira anna tanakuan taw nga importante nga okasion. Ikonsidera tam i tallu nga pakkiavu: Anni i orihinal nga gakkag na Dios para ta davvun anna totolay? Anni i nesimmu? Ngatta i sakrifisio nga tavvu ni Jesus i mangirattal ta ketuppal na gakkag na Dios?
ANNI I ORIHINAL NGA GAKKAG NA NAMARATU?
4. Kunnasi melammuyag na pamaratu i gloria ni Jehova?
4 Kappabbaw nga Namaratu si Jehova. Segun ta atannang ira nga estandarte i ngamin nga pinaratuna. (Gen. 1:31; Jer. 10:12) Anni i magigiammu tam ta kasta anna unnug nga masingattam ta pamaratu? Nu magobserba ta pamaratu, mappabbaw ittam nu kunnasi pinadday ni Jehova tu egga i gakkag na ngamin nga pinaratu—baddi onu dakal. Sinni i ari mappabbaw ta kinakomplikadu na selula na tolay, ta bagu keyana nga abbing, onu kasta na pallammag na bilag? Kakayà tam yatun ira nga pinaratu megafu ta egga i natural nga panageno tam nu anni talaga i makasta.
5. Kunnasi siguraduan ni Jehova nga makka-uffu-uffun ngamin i pinaratuna?
5 Kagitta na masingan ta pamaratu, meddu nga nangiyawa tu limitasion si Jehova. Parehu nga niyawana i moral anna i natural nga dorob ta pallevu tapenu masiguradu nga maffunsina tu makasta i ngamin. (Sal. 19:7-9) Ngem, egga i neyunnug nga lugar anna keyusan na ngamin nga gannug segun ta papelda ta gakkag na Dios. Nangiyawa si Jehova tu estandarte nu kunnasi makka-uffu-uffun i pinaratuna ira. Yatutta, megafu ta dob na grabidad, aranni i atmosfera ta davvun, makontrol i pala-palung anna bebay ira, anna makoffun ta pisikal nga unnug nga importante ta inango ta davvun. Ngamin nga pinaratu, nelagum i totolay, ay magguyu anna maffunsina segun taw ira nga limitasion. Manawag nga ebidensia yaw nga egga i gakkag na Dios para ta davvun anna ta totolay. Ta ministerio tam, malà tam kari i interes na tanakuan ta Naggafuanna yaw nga makapabbaw nga unnug?
6, 7. Anni ira i niregalu ni Jehova kada Adan anna Eva?
6 I orihinal nga gakkag ni Jehova para ta totolay ay mattolay tu mannanayun taw nga davvun. (Gen. 1:28; Sal. 37:29) Niddanna da Adan anna Eva tu aru nga nabalor nga regalu tapenu makapagayaya ira ta pattolay. (Bibbigan i Santiago 1:17.) Egga i lallagureda, abilidad nga marrason, anna kapasidad nga mangiddu anna makikofun. Nakiyuvovug i Namaratu kani Adan anna sinudduanna yaya nu kunnasi nakuan yaya mattuppal. Nagigiammu gapa ni Adan nu kunnasina tangngallan i pakawaganna ira anna nu kunnasina tangngawan i aya-ayam anna i davvun. (Gen. 2:15-17, 19, 20) Pinaro gapa ni Jehova da Adan anna Eva nga egga i panamtam, panageno, paningan, pagginna, anna pangagugda. Yatutta talaga makapagayaya ira ta kasta anna abundansia ta Paraiso nga paddianadda. Para ta ollu nga magatawa, napakaru i awayyada makua, matuppal, anna madiskubre nga makapagayaya nira.
7 Anni paga i nelagum ta gakkag na Dios? Pinaro ni Jehova da Adan anna Eva nga egga abilidadda nga mapeggan tu perfekto nga ána. Pinlano na Dios nga maggaka i ánada, adde ta mapannu tu totolay i interu davvun. Kayà ni Jehova kada Adan anna Eva anna ngamin nga magana nga ayatadda i ánada kagitta na pinangayana ta ollu nga perfekto nga anana nga tolay. I davvun, nelagum i ngamin nga egga tatun, i mabbalin tu permanente nga paddianadda.
ANNI I NESIMMU?
8. Anni i gakkag na dob nga mabibbig ta Genesis 2:16, 17?
8 Ari insigida nesimmu i ginakkag na Dios. Ngatta? Nangiyawa si Jehova kada Adan anna Eva tu simple nga dob tapenu mammuan nu ammuda i limitasion na lallagureda. Kinagina: “Awayyam kanan i vunga na kada kayu ta hardin adde ta mabattug ka. Ngem nu meyannung ta kayu na pakannammu tu mapia anna marake, ari ka kuman tatun, megafu ta, ta mismu nga aggaw nga kuman ka tatun siguradu nga matay ka.” (Gen. 2:16, 17) Ari tu mariga intindian yaw nga dob para kani Adan anna Eva; onu mariga nga tuppalan yatun. Megafu ta sobra i makan kumpara ta mawayyada nga kanan.
9, 10. (a) Anni i akusasion ni Satanas kontra kani Jehova? (b) Anni i dinisidi da Adan anna Eva? (Innan i letratu ta gafu na artikulo.)
9 Nangusa i Diablo nga si Satanas tu serpiente tapenu illokuan si Eva nga ari tuttulan i Yamana nga si Jehova. (Bibbigan i Genesis 3:1-5; Nep. 12:9) Namalattuag si Satanas tu isyu nga ari pamavulunan na Dios i ánana nga tolay nga kuman “ta kada kayu ta hardin.” Kagittana kakkagianna: ‘Kayàna kagian ariammu makua nu anni i kayàmu?’ Tapus, nalladdug yaya: “Siguradu nga ari ka matay.” Pinuruebanna nga kumbinsian si Eva nga arianna ngana kawagan nga ginnan i Dios. Kunna: “Ammu na Dios nga ta mismu nga aggaw nga kumakka tatun, mavukatan i matam anna mabbalikka tu kagitta na Dios nga makannammu tu mapia anna marake.” Pinalawan ni Satanas nga manakî ni Jehova nga kanadda i vunga megafu ta manawagan i nonoda. Nappromesa paga nga falso si Satanas: “Mabbalikka tu kagitta na Dios nga makannammu tu mapia anna marake.”
10 Maddesision ngana da Adan anna Eva nu anni i kuadda. Tuttuladda kari si Jehova, onu ginnadda i serpiente? Dinisidida nga ari ginnan i Dios. Sinuportadda gafu i rebelyon ni Satanas. Pinammanakitadda si Jehova bilang Yamada anna nawawadda i proteksion na pammagurena.
11. Ngatta ari kinunsinti ni Jehova i rebelyon?
11 Megafu ta parrebelde da Adan anna Eva kani Jehova, ari ngana ira perfekto. Narresulta paga yatun tu kesinna kani Jehova megafu ta ‘kuruga marenu i matana ira nga maningan ta marake.’ Yatutta, ‘arianna pagurayan i kinadake.’ (Hab. 1:13) Nu pinamavulunanna yatun, mappeligro i paddia-paddian na ngamin nga pinaratu nga egga inangona—ta langi anna ta davvun. Pinaka-importante paga, nu pinagurayan na Dios i nesimmu nga liwa ta Eden, kuestionable nakuan i kinamapattalakkanna. Ngem matalo si Jehova ta sarilina ira nga estandarte; kanayunna nga tuppalan yatun ira. (Sal. 119:142) Megafu ta egga lallaguray nga mappili da Adan anna Eva, arianna kayà kagian nga awayyada balewalaan i dob na Dios. Bilang resulta na parrebelde kontra kani Jehova, natay ira anna nanoli ira ta gavu nga nakapaddayadda.—Gen. 3:19.
12. Anni i nesimmu ta gaka-gaka ni Adan?
12 Turi ta kinan da Adan anna Eva i vunga, nipeda i baggida ta posision nga ariadda ngana malawà ta tanga-uniberso nga familia na Dios. Pinapanona ira ta Eden, anna awan ngana vuluvuga tu tiansada nga manoli. (Gen. 3:23, 24) Ta pangnguada tatun, mepangngo laman nga kastiguan ira ni Jehova ta desisiodda. (Bibbigan i Deuteronomio 32:4, 5.) Megafu ta imperfekto ngana i tolay, ari ngana nga perfekto tu mepasingan na tolay i kualidad ira na Dios. Ari laman nga nawawan ni Adan i makakkasta nga mappange para ta baggina, nu ari, nepasana paga ta gaka-gakana i kina-imperfekto, tagaruli, anna patay. (Roma 5:12) Niyetuna i iddanama nga mattolay adde noka. Ari ngana nga maggaka tu perfekto da Adan anna Eva, kunne na gapa ta maski sinni ta ánada. Kabalin nga meyarayyu na Diablo ta Dios da Adan anna Eva, nitulu-tuloyna lagapa nga illokuan i totolay adde ta maddaggun.
ITOLI NA TAVVU I NADARAL NGA RELASION
13. Anni i kayà ni Jehova para ta totolay?
13 Ngem, ari nawawan i aya na Dios ta totolay. Maski narrebelde da Adan anna Eva, kayà ni Jehova nga magayaya i totolay ta makasta nga relasion sa. Arianna karagatan nga matay i maski sinni. (2 Ped. 3:9) Yatutta insigida kabalin na rebelyon, nangiyunnug i Dios tapenu metoli i pakikofun na totolay sa durante nga tuttuladda gapa i matunung ira nga estandartena. Kunnasi yaw matuppal ni Jehova?
14. (a) Segun ta Juan 3:16, anni i probision na Dios tapenu metoli i relasion na totolay sa? (b) Anni nga pakkiavu i awayya tam ikonsidera ta interesadu ira?
14 Bibbigan i Juan 3:16. Kabisadu na aru ta imbitattam para ta Memorial yaw nga bersikulo. Ngem, Kunnasi mabbalin tu posible i pattolay tu mannanayun megafu ta sakrifisio ni Jesus? I pagimbita tam ta Memorial, i Memorial mismu, anna i panoli tam uli ta nagatende ira ay awayyana nga mangiyawa tu oportunidad ta sinsero ira nga magaleg tu kinakurug tapenu malippawa i tabbag tatun nga importante nga pakkiavu. Mas maginteres danatun nu malippawada ngana i aya anna sirib ni Jehova nga masingan ta tavvu. Anni ira i awayya tam ikagi meyannung ta tavvu?
15. Kunnasi neruma i tolay nga si Jesus kani Adan?
15 Nangiyawa tu perfekto nga tolay si Jehova nga mabbalin tu tavvu. Kawagan nga mabbalin tu matalo yatun nga tolay kani Jehova anna sigga-paran nga isakrifisio i inangona para ta nasentensian nga totolay. (Roma 5:17-19) Niyali ni Jehova i inango na ollu nga pinaratuna nga naggafu ta langi ta davvun. (Juan 1:14) Yatutta nabbalin tu perfekto nga tolay si Jesus kagitta ni Adan. Ngem ari kagitta ni Adan, nattolay si Jesus ta estandarte ni Jehova para ta perfekto nga tolay. Ari vuluvuga nga nakaliwa onu ari sinuppal ni Jesus i dorob na Dios maski ta pinakamaziga ira nga kapurueba.
16. Ngatta nabalor nga regalu i tavvu?
16 Bilang perfekto nga tolay, mepaliag ni Jesus i totolay ta tagaruli anna patay gukaban na patena para nira. Eksakto nga sinaliananna i ngamin nu anni nakuan si Adan—perfekto nga tolay, kuruga matalo anna minattuppal ta Dios. (1 Tim. 2:6) Nabbalin si Jesus tu sakrifisio nga tavvu nga nangivuka tu mannanayun nga inango para ta “aru nga totolay”—lallaki, babbay, anna abbarabbing. (Mat. 20:28) Wan, i tavvu i nangivuka tu dalan para ta ketuppal na orihinal nga gakkag na Dios. (2 Cor. 1:19, 20) Nangiyawa i tavvu tu iddanama ta matalo nga totolay nga mattolay tu mannanayun.
VINUKATAN NI JEHOVA I DALAN TAPENU MAKATOLI ITTAM
17. Anni i posible megafu ta tavvu?
17 Daka-dakal i nawawan kani Jehova ta nipangiyawana ta tavvu. (1 Ped. 1:19) Kuruga iddukanna i totolay yari tu sigga-paran yaya nga matay i tattadday nga anana para nira. (1 Juan 4:9, 10) Kayàna nga kagian, sinalianan ni Jesus i orihinal nga tolay nga yama tam, si Adan. (1 Cor. 15:45) Ta pangngua tatun, netoli ni Jesus i mas paga anne ta inango; niddanna ittam tu oportunidad nga makatoli gabbalaman noka ta familia na Dios. Wan, megafu ta sakrifisio ni Jesus, awayyana ittam akseptan uli ni Jehova ta familiana nga ari ikompromiso i kinatununna. Ari kari nga makapagayaya nga nonopan i tiempo sonu mabbalin tu perfekto ngamin i matalo nga tolay? Mattaradday ngana noka i nelangitan anna neravvunan ira nga parte na familiana. Mabbalin ittam ngana ngamin tu ána na Dios.
18. Sonu anni nga “mammaguray ta ngamin” si Jehova?
18 Ari nakefugag kani Jehova i rebelyon ni Satanas ta pangipasingan tu ayana ta totolay, onu nafugaddan i imperfekto nga totolay nga mabbalin tu matalo kani Jehova. Gukaban na probisionna nga tavvu, uffunan ni Jehova ngamin i gakana nga mabbalin tu matunung. Nonopan i pattolay sonu ngamin nga “makasingan anna mangurug ta Ana” ay mapeggan tu mannanayun nga inango. (Juan 6:40) Gukaban na dakal nga aya anna sirib, pabbalinan ni Jehova tu perfekto i totolay, segun ta orihinal nga gakkagna. Sonu duttal yatun, si Jehova nga Yama tam, i “mammaguray ta ngamin.”—1 Cor. 15:28.
19. (a) Kunnasi ittam nakuan mapaguyu na pappabalo tam ta tavvu? (Innan i kahon nga “ Kanayun nga Alegattam Danuri Mapia i Giffutuadda.”) (b) Anni nga aspeto na tavvu i tumunug nga ikonsidera tam?
19 I pappabalo tam ta tavvu i mamaguyu nakuan nittam nga kuan i adde na mawayya tam nga kannammuan na tanakuan nga mabbenefisio ira tatun nga kuruga nabalor nga regalu. Mawag nga makannammuan na totolay nga megafu ta tavvu, meddu nga niyawa ni Jehova i iddanama nga mattolay tu mannanayun. Ngem, mas paga anne tatun i tuppalan na tavvu. Ikonsidera na tumunug nga artikulo nu kunnasi tabbagan na sakrifisio ni Jesus i moral nga isyu nga pinalattuag ni Satanas ta hardin na Eden.


c: text/html

text:
Kudil
Ti kudil ket isu ti naalumaymay a pannakabungon dagiti bertebrata. Dagiti dadduma pay a pannakabungon ti ayup a kas ti akin-ruar a rurog ti artropoda ket adda ti sabali a taudan ti panagrang-ay, estruktura ken kimiko a pakabuklan. Ti pangnagan a kutaneo ket ti kaibusilanna ti "maipapan iti kudil" (manipud ti Latin cutis, kudil). Kadagiti mamalia, ti kudil ket isu ti kadakkelan nga organo iti sistema ti integumentario a binuklan dagiti tuon iti ektodermo a kulanit, ken mangsalaknib kadagiti piskel, tultulang, ken dagiti ligamento ken dagiti akin-uneg nga organo.[1] Ti sabali a kita ti kudil ket adda met kadagiti ampibia, dagiti reptilia, ken dagiti billit.[2] Amin dagiti mamalia ket addan kadagiti buok ti kudilda, uray dagiti marino a mamamlia a kasla agparparang nga awan buokda. Ti kudil ket makitignay iti enbironmento ken isu ti umuna a linia iti depensa manipud kadagiti akin-ruar a banag. Kas pagarigan, ti kudil ket addaan ti nanruna a papael iti panagsalaknib ti bagi kadagiti patoheno[3] ken ti adu unay a pannakapukaw ti danum.[4] Dagiti dadduma pay nga annongna ket dagiti insulasion, panagtimbeng ti temperatura, panagrikna, ken ti panagpataud kadagiti poliko ti bitamina D. Ti nakaro a nadadael a kudil ket mabalin a maagasan babaen ti panagporma ti kulanit ti piglat.Ti kapuskol ti kudil ket agdumaduma manipud kadagiti lokasion iti maysa nga organismo. Kas pagarigan iti tattao , ti kudil a mabirukan iti sirok dagiti mata ken ti paraigid ti kalub ti mata ket isu ti kaingpisan a kudil iti bagi iti 0.5 mm a kapuskol, ket maysa daytoy kadagiti umuna a lugar a makaipakita kadagiti senial iti panaglakay. Ti kudil dagiti palad ken dagiti dapan iti saka ket 4 mm ti kapuskolna ken isu dagitoy ti kapuskolan a kudil iti bagi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagaywan ti Kudil" (repaso), Health-Cares.net, 2007
- ^ Alibardi L. (2003). Pannaka-ampon iti daga: Dagiti kudil ti reptilia a maipada kadagiti ampibia ken dagiti endotermo nga amniota. J Exp Zoolog B Mol Dev Evol. 298(1):12–41. PMID 12949767
- ^ Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. (2008).Ti kudil: ti maysa a nangruna a bangen. Exp Dermatol. 17(12):1063–72. PMID 19043850
- ^ Madison KC. (2003). Bangen nga annong ti kudil: "la raison d'être" iti epidermis. J Invest Dermatol. 121(2):231-41. doi:10.1046/j.1523-1747.2003.12359.x PMID 12880413

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2011
Ti tawen idi 2011 (MMXI) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra B), ti maika-2011 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-11 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-11 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-2 a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 31 – bisperas iti baro a tawen iti 2012
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 23 – Elizabeth Taylor, Briton-Amerikana nga aktres (naipasngay 1932)
- Mayo 9 – Lidia Gueiler Tejada, Presidente ti Bolivia (naipasngay 1921)
- Septiembre 10 – Cliff Robertson, Amerikano nga aktor (naipasngay 1923)
- Oktubre 5 – Steve Jobs, Amerikano a negosiante ti kompiuter (naipasngay 1955)
- Oktubre 29 – Ram Revilla, aktor manipud idiay Imus, Cavite, Filipinas (naipasngay 1989)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 2011 iti Wikimedia Commons


text:
Angkor Wat
Ti Angkor Wat (Khmer: អង្គរវត្ត) ket Hindu, intono kuan ket templo ti Budista a patakder ken ti kadakkelan a relihioso a monumento iti lubong . Ti templo ket binagon babaen ni Ari Suryavarman II idi kasapaan ti maika-12 a siglo idiay Yasodharapura (Khmer: យសោធរបុរៈ, iti agdama nga aldaw ti Angkor), ti kapitolio ti Imperio ti Khmer, a kas ti estado a templona ken mausoleo. Iti pannakisina ti tradison a Shibismo kadagiti dati nga ari, ti Angkor Wat ket embes ket id a naidaton kenni Bisnu. Kas ti kasayaatn a napreserba a templo iti daytoy a lugar, daytoy laeng ti nabatbati a naisangayan a sentro ti relihion manipud iti pannakapundarna – immuna idi a Hindu, intono kuan ket Budista. Ti templo ket adda iti kangatuan iti kasayaatan a klasiko nga estilo ti Khmer nga arkitektura. Daytoy ket nagbalinen a simbolo ti Cambodia,[1] a nagparparang iti bukodna a nailian a wagayway, ken isu daytoy ti kangrunaan a papanan dagiti agbisbista.
Ti Angkor Wat ket mangilaok ti dua a plano ti templo nga arkitektura ti Khmer: ti templo a bantay ken ti kinaudi a naigaleria a templo, a naibatay iti nasapa a Dravidiana nga arkitektura, nga adda dagiti nangruna a langa a kas ti Jagati. Daytoy ket nadibuho a mangirepresenta ti Bantay Meru, ti balay dagiti deva iti Hindu a mitolohia: iti kaunegan ti pasalingdan ken ti maysa nga akin-ruar a diding ti3.6 kilometro (2.2 mi) a kaatiddog ket dagiti tallo a rektanggulo a galeria, ti tunggal maysa ket naipangato kadagiti sinaruno . Iti tengnga ti templo kadagiti ti templo ket agtaktakder ti kuinkunse dagiti torre. Daytoy ket saan a kasla dagiti sabali nga Angkoriano a templo, ti Angkor Wat ket naipaturong iti laud; dagiti eskolar ket sannda anagtutunos no ania ti kinapangrunana daytoy. Ti templo ket rinaraem para iti kangayed ken kadanggay iti arkitektura.
Ti moderno a nagan, nga Angkor Wat, ket kaibuksilan ti "Templo a Siudad" wenno "Siudad dagiti Templo" iti Khmer; Ti Angkor, ket kaibuksilanna ti "siudad" wenno "kapitolio a siudad", daytoy ti lokal a porma ti pannakaibaga ti balikas a nokor (នគរ), ken nagtaud manipud ti Sanskrito a balikas ti nagara (नगर).[2]Ti Wat ket isu ti Khmer a balikas para iti "parparangan ti templo", ken naala manipud ti Pali a balikas ti "vatta" (वत्त).[3] Sakbay ti daytoy a paset ti panawen ti templo ket naamammuan idi a kas ti Preah Pisnulok (Vara Vishnuloka iti Sanskrito), manipud ti kalpasan nga ipupusay a titulo ti nagpundar daytoy.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Angkor Wat ket naisanglad iti 5.5 kilometro (3.4 mi) iti amianan ti moderno nga ili ti Siem Reap, ken ti asideg a distansia ti abagatan ken daya bassit ti dati a kapitolio, a naipatengnga idi idiay Baphuon. Daytoy ket lugar idiay Cambodia nga idiay ket addaan iti importante a grupo dagiti antigo nga estruktura. Daytoy ti akin-abagatan unay kadagiti nangruna a sitio ti Angkor.
Segun ti maysa a sarsarita, ti pannakaipatakder ti Angkor Wat ket inbilin babaen ni Indra tapno agtignay a kas palasio para iti anakna a lalaki a ni Precha Ket Mealea.[5] Segun idi ti maiak-13 a siglo nga Insik a managbanniaga a ni Daguan Zhou, daytoy ket naipampamattian babaen dagiti dadduma aa ti templo ket naipatakder iti maysa a rabii babaen ti nainlangitan nga arkitekto.[6]
Ti immuna a desinio ken panangipatakder ti templo ket napasamak idi immmuna a gudua ti maika-12 a siglo, idi las-ud ti panagturay ni Suryavarman II (nagturay idi 1113 – c. 1150). Naidedikado kenni Vishnu, daytoy ket naipatakder a kas estado a templo ti ari ken kapitolio a siudad. Gapu ta ti estela a pundasion ken dagiti amia man a kontemporaneo a sinusuratan a nangibagbaga iti templo ket nabirukanen, ti kasisigud a naganna ket di ammo, ngem mabalin a daytoy ket ammo idi a kas "Varah Vishnu-lok" kalpasan ti agdama a diosen. Ti panagobra ket nagpatingga kalpasan ti ipupusay ti ari, a nangibati ti saan a pannakalpasa dagiti dekorasion.[7] Idi 1177, iti agarup a 27 a tawtawen kalpasan ti ipupusay ni Suryavarman II, ti Angkorket rinaut idi dagidi Cham, ti tradisional a kabusor ti Khmer. TKalpasan dayta ti imperio ket pibaroo babaen ti baro nga ari, ni Jayavarman VII, nga isu ket nangbangon ti baro a kapitolio ken templo tiestado ti (Angkor Thom ken ti Bayon) iti bassit laeng a kilometro iti amianan.
Idi naladaw a maiak-13 a siglo, ti Angkor Wat ke nain-inut a naiyalis manipud ti Hindu iti panagusar iti Theravada a Budista, nga agtultuloy pay iti agdama nga aldawy. Tio Angkor Wat ket naisangayan kadagiti templo ti Angkor gapu ta daytoy ket saan bassit a naikaskaso kalpasan ti maika-16 a siglo ngem saan met a kompleto a napanawan, ti pannakapreserbana ket gapu ta ti posona ket nakaited met bassit iti proteksion manipud ti pannakadadael manipud ti bakir.[8]
Maysa kadagiti immuna nga Akinlaud a bisita iti templo ket ni António da Madalena, ti Portuges a monghe a bimmisita idi 1586 ken kinuna met "daytoy ket ekstraordinario iti pannakaipatakder ken imposible ti mangipalawag iti pluma, gapu ta daytoyket saan a kasla dagiti sabali a pasdek iti lubong. Daytoy ket addaan kadagiti torre ken dekorasion ken amin dagiti pannakapino a maparnuay ti henio a tao."[9] Idi tengnga ti maika-19 a siglo, ti templo ket binista babaen ti pranses a naturalista ken eksplorador a ni Henri Mouhot, a nangipadayeg iti sitio iti Laud babaen ti panangipablaak kadagiti nota iti panagbanniaga, nga iti insuratna ket:
"Maysa kadagitoy a templo—karibal daytoy ti Solomon, ken binagon babaen ti antigo a Michelangelo—mabalin a mangala ti lugar a pammadayaw a kadenna dagiti dagiti kapintasan a pasdektayo. Daytoy ket nalatlatak iti ania man nga inbati kaniatayo babaen ti Gresia wenno Roma, ken mangipresenta ti naladingit a panangigiddiat iti kasaad ti barbarismo nga itan ket ti nakairareman ti estado."[10]
Ni Mouhot, kasla met dagiti nasapa nga Akinlaud a bimmisita, ket nagiratanda a namati a dagiti Khmers ket binagonda ti templo, ken nagbiddutda a nangipetsa iti agarup nga isu met laeng a paset ti panawen a kas ti Roma. Ti pudno a pakasaritaan ti Angkor Wat ket inurnos laeng idi manipud ti estilistiko ken epigrapiko nga ebidensia a naurnong idi las-ud dagiti simmaruno nga obra ti panagdalus ken restorasion a naaramid iti amin a sitio ti Angkor. Awan dagidi ordinario a pagtaengan wenno balbalay wenno dagiti sabali a senial iti panagtaeng a mairaman dagiti alikamen ti panagluto, ar-armas wenno dagiti banag ti kawes a kadawyan a mabirukan kadagiti taga-ugma a sitios. Imbes ket, adda ebidensia dagiti monumento.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gobierno ::Cambodia". CIA World Factbook.
- ^ Diksionario Chuon Nath Khmer (1966, Budista nga Instituto, Phnom Penh)
- ^ Cambodiano-Inggles a diksionario babaen ni Robert K. Headley, Kylin Chhor, Lam Kheng Lim, Lim Hak Kheang, ken ni Chen Chun (1977, Unibersidad ti Katoliko a Pagmalditan)
- ^ "Angkor Vat". APSARA Authority. 2004. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Mayo 2008. Naala idi 27 Abril 2008.
- ^ J. Hackin; Clayment Huart; Raymonde Linossier; Raymonde Linossier; H. de Wilman Grabowska; Charles-Henri Marchal; Henri Maspero; Serge Eliseev (1932). Asiatic Mythology:A Detailed Description and Explanation of the Mythologies of All the Great Nations of Asia. p. 194.
- ^ daguan Zhou (2007). A Record of Cambodia: The Land and Its People. Translated by Peter Harris. Silkworm Books.
- ^ "Angkor Wat, 1113–1150". The Huntington Archive of Buddhist and Related Art. College of the Arts, The Ohio State University. Naala idi 27 Abril 2008.
- ^ Glaize, The Monuments of the Angkor Group p. 59.
- ^ Higham, The Civilization of Angkor pp. 1–2.
- ^ Insasao iti Brief Presentation by Venerable Vodano Sophan Seng
- ^ Time Life Lost Civilizations series: Southeast Asia: A Past Regained (1995). p.67–99
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Angkor Wat iti Wikimedia Commons


text:
Johannes Gutenberg
Ni Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg ( /joʊˌhɑːnɨs ˈɡuːtənbɜrɡ/ yoh-HAH-nəs GOO-tən-burɡ; c. 1398 – Pebrero 3, 1468) ket maysa idi nga Aleman mammanday, mammanday ti balitok, agimalmaldit, ken agipabpablaak a nangipangyuna ti panagimaldit diay Europa. Ti inbensionna ti of mekaniko a magunay a kita a panagimaldit ket nagirugi ti Rebolusion ti Panagimaldit ket kaaduana naipanpanunotan a kas ti kangrunaan a pasamak ti moderno a paset ti panawen.[1] Daytoy ket nagtignay ti papapel iti panagrang-ay ti Renasimiento, Reformation, ti Panawen ti Panangilawlawag ken ti Sientipiko a Rebolusion ken nangiyuna ti batayan para iti moderno a naibatay ti pammakaammo nga ekonomia ken ti panakaiwarwaran ti panagadadal kadagiti masa.[2]
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ See Tattao ti Milenio para iti ababa a salaysay ti kaaduan a naibagbaga. Isi 1999, ti A&E Network ket nangiranggo kenni Gutenberg a kas ti blng. 1 iti bukodda a "Tattao ti Milenio" a panagbilbilang. Idi 1997, Time–Life a magasina ket nagpili ti inbension ni Gutenberg a kas ti kangrunaan ti makadua a milenio; ken inaramid pay ti kastoy dagiti uppat a prominente nga agiwarwarnak ti Estados Unidos kadagiti bukodda a resume ti 1998 ti 1,000 a Tawtawen, 1,000 a Tattao: Panagiranggo Ti Lallaki ken Babbbai a Nangsukog ti Milenio. Ti Johann Gutenberg a naikabil ti Katoliko nga Ensiklopedia ket nangipalpalawag ti inbensionna a nakaaramid ti awan kapada a nagbanagan iti Kristiano a panawen.
- ^ McLuhan 1962; Eisenstein 1980; Febvre & Martin 1997; Man 2002
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Childress, Diana (2008). Johannes Gutenberg and the Printing Press. Minneapolis: Twenty-First Century Books. ISBN 978-0-7613-4024-9.
- Duchesne, Ricardo (2006). "Immuna ti Asia?". Ti Warnakan ti Naipakasaritaan a Kagimongan. 6 (1): 69–91. doi:10.1111/j.1540-5923.2006.00168.x.
- Juchhoff, Rudolf (1950). "Was bleibt von den holländischen Ansprüchen auf die Erfindung der Typographie?". Gutenberg-Jahrbuch: 128−133.
- Wolf, Hans-Jürgen (1974). "Geschichte der Druckpressen" (Umuna nga ed.). Frankfurt/Main: Interprint.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagalagadan a biograpiko nga obra kenni Gutenberg[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albert Kapr, Johann Gutenberg: ti Lalaki ken ti inbensionna. Naipatarus manipud ti Aleman babaen ni Douglas Martin, Scolar Press, 1996. "Maikatlo nga ed., binaliwan babaen ti mannurat para iti...Inggles a panagipatarus.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Johannes Gutenberg iti Wikimedia Commons


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Panaggayyem Laeng Wenno Ayat?—Paset 2: Ipakpakitak Kadi a Kasla Adda Riknak Kenkuana?
Kayatmo a kanayon nga adda tiempom no kasapulan dagiti gagayyemmo ti kasarita. Ket iti nabiit, kanayonmo a kasarsarita ti maysa a gayyemmo. Ngem ti problema, saanmo isuna a kasekso. ‘Aggayyemkam laeng,’ ibagbagam iti bagim ket pampanunotem a kasta met laeng ti riknana. Adda kadi rason tapno agdanagka?
Ti mabalin a mapasamak
Saan a dakes nga adda gagayyemmo a dimo kasekso. Ngem kasanon no agbalin a mas espesial ti relasionmo iti maysa kadakuada? No kasta ti mapasamak, mabalin nga ipapanna nga adda riknam kenkuana.
Kasta kadi a talaga ti kayatmo a panunotenna? Ammuem ti dadduma a rason no apay a mapasamak dayta uray saan met a kasta ti intensionmo.
Sobra ti it-itedmo nga atension iti gayyemmo.
“Saanmo a makontrol ti rikna ti sabali a tao. Ngem ad-adda a matnag ti riknana kenka no ibagbagam nga aggayyemkay laeng ngem kanayonmo met a tawtawagan ken kasarsarita.”
—Sierra.
Subsubadam ti atension nga it-ited ti gayyemmo.
“Kanayon idi nga agteteks kaniak ti maysa a balasang. Saan a siak ti umun-una nga agteks, ngem ag-reply-ak met kada agteks. Idi kuan, marigatanakon a mangibaga kenkuana a gayyem laeng ti pangibilangak kenkuana.”
—Richard.
Ipakpakitam a kayatmo nga ikkannaka iti atension ti gayyemmo.
“Para iti dadduma, ay-ayam laeng ti flirting. Ay-ayamenda ti rikna ti sabsabali nga awan met a talaga ti planoda a sumrek iti maysa a relasion. Nagadun ti nakitak a kasta, ket adda nga adda ti nasaktan.”
—Tamara.
Konklusion: No kanayon a makisarsaritaka iti maysa a gayyemmo ken kanayon nga ik-ikkam iti atension, kasla ibagbagam nga adda riknam kenkuana.
No apay a napateg
Masaktan ti gayyemmo.
Ti kuna ti Biblia: “Ti inanama a maitantan pagsakitenna ti puso.” (Proverbio 13:12) Ania ti mabalin a namnamaem no kanayon nga ipakpakita ti maysa a kasla adda riknana kenka?
“No awan met planom a maki-boyfriend wenno maki-girlfriend ngem baybay-am a matnag ti rikna ti maysa kenka, kaslaka la nakabanniit iti ikan ngem dimo met alaen wenno ibulos. No kasta ti aramidem, sigurado a masaktan dayta a tao.”
—Jessica.
Madadael ti reputasionmo.
Ti kuna ti Biblia: “Saan la a ti pagimbaganyo ti kitaenyo. Kitaenyo met ti pagimbagan ti tunggal maysa.” (Filipos 2:4, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Ania ti maikunam iti maysa a tao a bagina laeng ti pampanunotenna? Ania ti mabalin nga epektona dayta iti reputasionna?
“Diak kayat ti lalaki nga ang-angaw a mangipakpakita iti romantiko nga interes kadagiti babbai. Mabalin a pakakitaan dayta a saanto isuna a matalek iti agbalin nga asawana. Us-usarenna ti sabsabali tapno dumakkel ti kompiansana iti bagina. Ti kasta a tao bagina laeng ti pampanunotenna.”
—Julia.
Konklusion: Ti maysa a tao a mangipakpakita a kasla adda riknana iti gayyemna ngem awan met planona a sumrek iti maysa a relasion saksaktanna ti gayyemna ken ti bagina.
Ti mabalinmo nga aramiden
Kuna ti Biblia a tratuentayo dagiti “ub-ubing a lallaki a kas kakabsat a lallaki” ken dagiti “ub-ubing a babbai a kas kakabsat a babbai buyogen ti isuamin a kinadalus.” (1 Timoteo 5:1, 2) No surotem dayta a prinsipio, saan a madadael ti pannakigayyemmo kadagiti dimo kasekso.
“Inton adda asawak, diakto ag-flirt iti asawa ti sabali. Isu nga ita ta awan pay asawak, nasayaat nga annadak ti pannakikaduak ken pannakisaritak iti saanko a kasekso.”
—Leah.
Sigun iti Biblia, dakdakkel ti posibilidadna nga agbasol ti maysa no adu ti maibagana. (Proverbio 10:19) Pudno dayta a prinsipio saan laeng nga iti pannakisarita no di ket uray iti pannakiteks. Ramanenna pay ti kasansan ti panagteksmo ken no ania ti ibagbagam.
“Apay koma nga inaldaw a teksam ti maysa a balasang no awan met planom nga agbalin isuna a girlfriend?”
—Brian.
Kuna ti Biblia: “Ti sirib manipud ngato umuna iti amin nadalus.” (Santiago 3:17) No dadduma, mabalin nga arakupen ti maysa ti gayyemna nga awan aniaman a kaipapananna. Ngem mabalin met nga ipapan ti gayyemna a panangipakita dayta nga adda riknana kenkuana.
“No makisarsaritaak iti maysa a gayyem, kayatko nga ipakita a mannakigayyemak, ngem saanak unay nga umasideg ken ikagumaak a saan a personal a banag ti pagsaritaanmi.”
—Maria.
Konklusion: Panunotem a naimbag ti pannakikaduam ken pannakisaritam iti dimo kasekso. “Narigat ti agbirok iti nasayaat a gayyem,” kuna ti tin-edyer a ni Jennifer, “ket sigurado a saanmo a kayat a madadael ti nasayaat a relasionmo iti gayyemmo babaen ti panangaramidmo iti maysa a banag a posible nga agbalin a rason tapno ipapanna nga adda riknam kenkuana.”
Tip
Ikabilangam ti ibagbaga ti sabsabali. No adda agdamag kenka, “Dakay kadin ken ni . . . ?” mabalin nga ipakita dayta a nadekketkayo unayen.
Agpapada koma ti panangtratom kadagiti gagayyemmo a saanmo a kasekso. Awan koma ti tratuem a mas espesial wenno ikkam iti ad-adu nga atension.
Agbalinka a naannad iti panagteksmo. Ramanen dayta ti kasansan ti panagteksmo, ti iteteksmo, ken ti oras ti panagteksmo. Kuna ti maysa a balasang nga agnagan Alyssa, “Apay koma a teksam ti maysa a dimo kasekso iti tengnga ti rabii?”
Ammuem ti Ad-adu Pay
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Panaggayyem Laeng Wenno Ayat?
—Paset 1: Adda Ngata Riknana Kaniak?
Basaem dagiti tip a makatulong tapno maammuam no agparparikna ti maysa a gayyemmo wenno kayatna laeng nga aggayyemkayo.


text:
2000
Ti 2000 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano. Ti tawen 2000 ti umuna a tawen iti maika-21 a siglo ken ti maika-3 a milenio.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 10 – Jim Varney, Amerikano nga aktor (naipasngay 1949)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 8 – Alfredo Alcala, Filipino nga artista iti komiks (naipasngay 1925)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 5 – Alec Guinness, Ingles nga aktor (naipasngay 1914)
- Agosto 12 – Loretta Young, Amerikana nga aktres (naipasngay 1913)


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Lucas 12:1-59
12 Kabayatanna, idi a ti bunggoy nakapaguurnongen a sangsangkamaysa iti nakaad-adu a ribu nga iti kasta mapayatpayatda ti maysa ken maysa, nangrugi babaen iti panagkunana nga umuna kadagiti adalanna: “Siputanyo ti lebadura+ dagiti Fariseo, nga isu ti panaginsisingpet.+2 Ngem awan ti siaannad a naitalimeng a saanto a maipalgak, ken palimed a saanto a maammuan.+3 Gapuna ti aniaman a bambanag a sawenyo iti sipnget mangngegto iti lawag, ket ti iyarasaasyo iti pribado a silsiled maikaskasabanto manipud kadagiti tuktok ti balay.+4 Mainayon pay, kunak kadakayo, gagayyemko,+ Dikay pagbutngan dagidiay mangpapatay iti bagi ket kalpasan daytoy saanda a kabaelan nga aramiden ti aniaman pay a banag.+5 Ngem ipasimudaagko kadakayo no asino ti pagbutnganyo: Pagbutnganyo+ daydiay a kalpasan a mangpapatay addaan autoridad a mangitapuak idiay Gehenna.+ Wen, ibagak kadakayo, pagbutnganyo+ Daytoy.6 Saan kadi a ti lima a billit-tuleng mailako iti dua a sinsilio a bassit ti pategna? Kaskasdi awan uray maysa kadakuada ti malipatan iti sanguanan ti Dios.+7 Ngem uray dagiti buok+ ti ul-uloyo nabilang aminen. Dikay agbuteng; napatpategkayo ngem iti adu a billit-tuleng.+8 “Ngarud, kunak kadakayo, Tunggal maysa a mangipudno+ iti pannakikaykaysa kaniak iti sanguanan dagiti tattao, ti Anak ti tao ipudnonanto met ti pannakikaykaysa kenkuana iti sanguanan dagiti anghel ti Dios.+9 Ngem ti mangtallikud+ kaniak iti sanguanan dagiti tattao mapaglikudanto iti sanguanan dagiti anghel ti Dios.+10 Ket tunggal maysa nga agsao iti maysa a sao a maibusor iti Anak ti tao, mapakawanto dayta kenkuana; ngem ti agtabbaaw a maibusor iti nasantuan nga espiritu saanto a mapakawan.+11 Ngem inton isaklangdakayo iti sanguanan dagiti gimong ti publiko ken dagiti opisial ti gobierno ken dagiti agtuturay, dikay maringgoran no kasano wenno no ania ti sawenyonto kas depensa wenno no ania ti kunaenyonto;+12 ta ti nasantuan nga espiritu+ isuronanto kadakayo iti dayta met laeng nga oras ti bambanag a rebbeng a sawenyo.”+13 Idin kinuna kenkuana ti maysa iti bunggoy: “Mannursuro, ibagam iti kabsatko nga ibingayannak iti tawid.”14 Kinunana kenkuana: “Tao, asino ti nangdutok kaniak nga ukom+ wenno a mangapag-apag maipaay kadakayo?”15 Idin kinunana kadakuada: “Pagtalinaedenyo a silulukat dagiti matayo ket agaluadkayo iti tunggal kita ti kinaagum,+ agsipud ta uray no addaan kinaruay ti maysa a tao ti biagna saan nga agtaud iti bambanag nga ik-ikutanna.”+16 Iti kasta nagsao kadakuada iti maysa a pangngarig, a kunkunana: “Ti daga ti maysa a nabaknang a tao nagbunga a naimbag.17 Gapu itoy nangrugi a mangirason iti bagina, a kunkunana, ‘Ania ti aramidek, ita ta awanen lugar a pangurnongak kadagiti apitko?’18 Gapuna kinunana, ‘Aramidekto daytoy:+ Rakrakekto dagiti kamaligko ket mangbangonak iti daddadakkel, ket sadiay urnongekto ti amin a bukbukelko ken ti amin a naimbag a bambanagko;+19 ket kunaekto+ iti kararuak: “Kararua, addaanka iti adu a naimbag a banag a naidulin maipaay iti adu a tawen; agnam-ayka, manganka, uminumka, agragragsakka.”’+20 Ngem kinuna kenkuana ti Dios, ‘Maysa a di nainkalintegan, iti daytoy a rabii kalikagumanda kenka ti kararuam.+ Asino, ngarud, ti agtagikua iti bambanag nga impempenmo?’+21 Kasta ti mapasamak iti tao nga agurnong iti gameng maipaay iti bagina ngem saan a nabaknang iti Dios.”+22 Kalpasanna kinunana kadagiti adalanna: “Gapu itoy kunak kadakayo, Sumardengkayo a maringgoran maipapan kadagiti kararuayo no anianto ti kanenyo wenno maipapan iti bagbagiyo no anianto ti ikawesyo.+23 Ta ti kararua napatpateg ngem iti taraon ken ti bagi ngem iti pagan-anay.24 Paliiwenyo a nalaing a dagiti wak+ saanda nga agmula iti bin-i wenno uray agani, ket awananda iti kamarin wenno uray kamalig, ket kaskasdi taraonan ida ti Dios. Anian a napatpategkayo pay ngem dagiti tumatayab?+25 Asino kadakayo nga iti panagbalinna a maringgoran manayonanna iti maysa a kasiko ti kaatiddog ti biagna?+26 Ngarud, no saanyo a kabalinan nga aramiden ti kabassitan a banag, apay a maringgorankayo+ maipapan iti nabatbati a bambanag?27 Paliiwenyo a nalaing no kasano a dumakkel dagiti lirio;+ saanda nga agbannog wenno uray mambi; ngem ibagak kadakayo, Uray ni Solomon iti isuamin a dayagna saan a nakawesan a kas iti maysa kadagitoy.+28 Ita, no ti Dios kawesanna a kasta dagiti mula iti talon nga adda ita nga aldaw ket inton bigat maipuruak iti urno, anian nga ad-adda pay a kawesannakayto, dakayo a bassitan iti pammati!+29 Gapuna sumardengkayon a mangsapsapul no ania koma ti kanenyo ken no ania koma ti inumenyo, ket sumardengkayon a maringringgoran unay;+30 ta amin dagitoy isuda ti bambanag a sigagagar a sapsapulen dagiti nasion iti lubong, ngem ni Amayo ammona a kasapulanyo dagitoy a banag.+31 Nupay kasta, agtultuloy a sapulenyo ti pagarianna, ket dagitoy a banag mainayonto kadakayo.+32 “Dikay agbuteng,+ bassit nga ipastoran,+ agsipud ta inanamongan ni Amayo ti panangited kadakayo ti pagarian.+33 Ilakoyo+ ti bambanag a kukuayo ket mangtedkayo kadagiti sagut ti asi.+ Agaramidkayo kadagiti supot a di marunot maipaay iti bagbagiyo, maysa a saan a pulos mapukaw a gameng iti langlangit,+ a sadiay ti mannanakaw di makaasideg ket ti sanga saan met a mangibus.34 Ta no sadino ti ayan ti gamengyo, sadiayto met ti ayan ti puspusoyo.+35 “Mabariksan koma dagiti lomoyo+ ken sigagangat dagiti pagsilawanyo,+36 ket dakayo agbalinkayo a kas kadagiti tattao nga agur-uray iti apoda+ inton agsubli manipud iti kasar,+ tapno iti idadatengna ken panagtuktokna+ madagdagus nga ilukatanda.37 Naragsak dagidiay adipen nga iti idadateng ti apoda masarakanna ida nga agbambantay!+ Pudno kunak kadakayo, Bariksannanto+ ti bagina ket pagsadagenna ida iti panganan ket umasidegto ket agserbi kadakuada.+38 Ket no dumteng iti maikadua a panagbantay, uray no iti maikatlo, ket masarakanna ida a kasta, naragsakda!+39 Ngem ammuenyo daytoy, a no ti bumalay naammuanna koma no iti ania nga oras nga umay ti mannanakaw, nagtultuloy koma a nagbantay ket saanna koma a binaybay-an a maserrek ti balayna.+40 Dakayo met, agtalinaedkayo a nakasagana, agsipud ta iti oras a saanyo nga ipagpagarup umay ti Anak ti tao.”+41 Idin kinuna ni Pedro: “Apo, sasawem kadi daytoy a pangngarig kadakami wenno kasta met iti isuamin?”42 Ket kinuna ti Apo: “Asino a pudpudno ti matalek a mayordomo,+ daydiay masirib,+ a dutokanto ni apona iti bagi dagiti agserserbi kenkuana tapno agtultuloy nga ipaayanna ida ti bingayda nga abasto a taraon iti umiso a tiempo?+43 Naragsak dayta nga adipen, no iti idadateng ni apona masarakanna nga ar-aramidenna ti kasta!+44 Ibagak kadakayo a sipupudno, Dutokannanto kadagiti amin a sanikuana.+45 Ngem no dayta nga adipen kunaennanto iti pusona, ‘Ni apok agtaktak nga umay,’+ ket rugianna a kabilen dagiti adipen a lallaki ken dagiti adipen a babbai, ket mangan ken uminum ken agbartek,+46 ti apo dayta nga adipen umayto iti aldaw a saanna nga in-inanamaen isuna ken iti oras a saanna nga ammo,+ ket dusaennanto iti kakaruan unay ket tudingannanto iti bingay a maikanunong kadagiti di matalek.+47 Kalpasanna dayta adipen a nakatarus iti pagayatan ni apona ngem saan a nagsagana wenno nagaramid maitunos iti pagayatanna mabautto iti mamin-adu.+48 Ngem ti maysa a saan a nakatarus+ ket iti kasta nagaramid iti bambanag a maikari kadagiti saplit mabautto iti sumagmamano.+ Kinapudnona, tunggal maysa a naikkan iti adu, adunto ti makalikaguman+ kenkuana; ket daydiay insaad dagiti tattao nga agaywan iti adu, kalikagumandanto kenkuana ti ad-adu ngem iti gagangay.+49 “Immayak a mangirugi iti apuy+ ditoy daga, ket ania pay ti tarigagayak no napasgedan daytan?50 Kinapudnona, addaanak iti pammautisar a pakabautisarak, ket anian ti panagrigrigatko agingga a malpas dayta!+51 Pagarupenyo kadi nga immayak mangted ti talna ditoy daga? Ay, saan, ibagak kadakayo, no di ket pannakabingbingay.+52 Ta manipud itan addanto lima a nabingbingay iti maysa a balay, tallo maibusor iti dua ken dua maibusor iti tallo.+53 Mabingbingaydanto, ama maibusor iti anak a lalaki ken anak a lalaki maibusor iti ama, ina maibusor iti anak a babai ken anak a babai maibusor iti inana, katugangan-a-babai maibusor iti manugangna-a-babai ken manugang-a-babai maibusor iti katuganganna-a-babai.”+54 Idin kinunana met kadagiti bunggoy: “No makakitakayo iti ulep a tumtumpuar kadagiti makinlaud a paset, dagus a kunaenyo, ‘Um-umay ti bagyo,’ ket agbanag a kasta.+55 Ket no makitayo a ti angin nga abagat agpuypuyupoy, kunaenyo, ‘Addanto nakaro a pudot,’ ket mapasamak dayta.56 Managinsisingpet, ammoyo no kasano a lasinen ti makinruar a langa ti daga ken ti tangatang, ngem kasano a saanyo nga ammo no kasano a lasinen daytoy a mismo a tiempo?+57 Apay a saankayo nga agipato met iti bagbagiyo no ania ti nalinteg?+58 Kas pagarigan, no mapmapanka iti maysa nga agturay a kaduam ti kabusormo iti linteg, rugiam ti umagawa, bayat nga addakayo iti dalan, tapno ilapsutmo ta bagim iti supiat kenkuana, tapno saannakanto a pulos isaklang iti sanguanan ti ukom, ket ti ukom iyawatnaka iti opisial ti pangukoman, ket ti opisial ti pangukoman ipisoknaka iti pagbaludan.+59 Kunak kenka, Sigurado a saankanto a makaruar manipud sadiay agingga a mabayadam ti kamaudianan a bassit a sinsilio a nababa unay ti pategna.”+


text:
Paset 4: Ti Umuna nga Ari ti Israel Inggana ti Pannakakayaw idiay Babilonia
Ni Saul nagbalin nga umuna nga ari ti Israel. Ngem isut’ linaksid ni Jehova ket pinilina ni David a sumuno kenkuana. Kas agtutubo, linabanan ni David ti higante a Goliat. Kalpasanna nagtalaw manipud ken naimun nga Ari Saul. Ket ni napintas nga Abigail ti nangpasardeng kenkuana a makaaramid ti minamaag a banag.
Sumaganad a maammuantayo ni Salomon nga anak ni David, a nangala ti lugar ni David kas ari ti Israel. Dagiti immuna a tallo nga ar-ari ti Israel nagturayda ti 40 a tawen tunggal maysa. Idi natay ni Salomon, nabingay ti Israel ti dua a pagarian, ti umamianan ken umabagatan a pagarian.
Ti umamianan a pagarian nadadael 257 a tawen iti kamaudiananna babaen kadagiti Asirio. Sa, 133 a tawen kalpasanna, ti umabagatan a pagarian ti nadadael, ket naipan a kayaw dagiti Israelitas idiay Babilonia. Gapuna ti Paset KUATRO saklawenna ti 510 a tawtawen ti historia.


text:
Kultura
Ti kultura (Latin: cultura lit. panagtalon)[1] ket maysa a moderno a konsepto a naibatay iti maysa a termino nga immuna a nausar idiay klasiko a kina-ugma babaen ti Romano nga orador, a ni Cicero: "cultura animi". Ti termino a "kultura" ket immuna a nagparang iti agdama apuotna idiay Europa idi maika-18 ken maika-19 a sigsiglo, tapno mangibaga ti pamay-an ti panagtalonn wenno panagparang-ay, a kas iti agrikultura wenno hortikultura. Idi maika-19 a siglo, ti termino ket rimmmang-ay nga immuna a mangibaga ti panagpasayaat wenno panakapino ti maysa a tao, a naipangpangruna babaen ti edukasion, ken ti panakatungpal dagiti nailian nga aspirasion wenno dagiti umno. Idi tengnga ti maika-19 a siglo, adda dagiti sientista a nagususar ti termino a "kultura" tapno mangitudo ti sangalubongan a kapasidad ti nagtagitaon. Para iti Aleman a di-positibista a sosiolohista a ni Georg Simmel, ti kultura ket nangibagbaga "ti kultibasion dagiti agmaymaysa a tao babaen ti ahensia dagiti akin-ruar a porma a dagitoyen ket representatiboin ti dalan ti pakasaritaan".[2]
Idi maika-20 a siglo, ti "kultura" ket rimmuar a kas ti maysa a sentro a konsepto iti antropolohia, a binukbuklan ti sakop ti penomena ti tao a saan a maidakamat ti henetiko a tawidan. A naisangsangayn ti trmino a "kultura" iti Amerikano nga antropolohia ket adda ti dua akayatna a saoen: (1) ti rimmang-ay a kapasidad ti tao a mangidasig ken mangirepresenta dagiti panakasanay kadagiti simbolo, ken ti panagtignay a naiparapaap ken managpartuat; ken (2) dagiti naisalsalumina a pamay-an ti tattao nga agtataeng kadagiti nadumaduma aluglugar iti lubong a nagidasdasig ken nagirepreprenta dagiti pannakasanayda, ken ti panagtignayda a nagpartuat. Dagiti pannakailaslasin ket agdama a naararamid ti nagbaetan ti pisikal nga artipakto a pinartuat babaen ti maysa a kagimongan, a naibagbaga a kas ti material a kultura ken dagiti amin,[3] dagiti di-maararikap a kas ti pagsasao, tradision, kdpy. a dagitoy ti kangrunaan a batayan ti termino a "kultura".
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti etimolohia ti moderno a termino ti "kultura" ket adda ti maysa a klasiko a taudan. Iti Inggles, ti balikas a "kultura" ket naibatay ti termino nga inus-usar idi babaen ni Cicero idiay bukodna a Tusculan Disputations, nga idiay ket nagsursurat ti panagtalon ti kararua wenno "cultura animi", nga isu a daytoy ket nagus-usar ti maysa amaipapan ti agrikultura a metapora tapno mangipalpalawag ti panagrang-ay ti pilosopiko a kararua, a daytoy ket naawawatan a teleolohiko a kas ti maysa a kangatuan a masna a mabalin a panunot para iti panagrang-ay ti nagtagitaoan. Ni Samuel Pufendorf ket isu ti nangala ti metapora iti moderno a kontestoto, a kayatna asaoen ket adda ti kapada, ngem saanen nga agipagpagarup a ti pilosopia ket isu ti masna akinalibnos ti tao. Ti panag-usarna, ken dagiti adu a mannurat kalpasan kaniana "ket mangitudo kadagiti amin a pamay-an a nagpasayaat ti tao kadagiti kasisigud a barbarismo, ken babaen ti artipisio, ket nagbalin a napno a tao ".[4]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harper, Douglas (2001). Online a Diksionario ti Etimolohia
- ^ Levine, Donald (ed) 'Simmel: iti kina-agmaymaysa ken dagiti sosial a porma. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan, 1971. p6.
- ^ Macionis, Gerber, John, Linda (2010). Sosiolohia maika-7 Kanadiano nga Ed. Toronto, Ontario: Pearson Canada Inc. p. 53.
- ^ Velkley, Richard (2002). "Ti Irteng ti Kinapintas: Iti Kultura ken Sibilisasion iti Rousseau ken Aleman a Pilosopia". Ti Tao kalpasan kenni Rousseau: Pilosopia ken Kultura a Sinalsaludsod. Ti Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. pp. 11–30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kultura iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Kultura iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
JW LIBRARY
Suporta Para iti iPad, iPhone, ken iPod touch
Ti JW Library ket maysa nga opisial nga app nga inaramid dagiti Saksi ni Jehova. Ramanenna dagiti nagduduma a patarus ti Biblia, kasta met dagiti libro ken broshur para iti panagadal iti Biblia.
ITI DAYTOY A SEKSION
No Kasano nga Usaren ti JW Library—iOS
Ammuem no kasano nga usaren dagiti kangrunaan a feature ti JW Library kadagiti iOS device.
I-download ken Urnosen Dagiti Biblia—iOS
Ammuem no kasano ti ag-download ken mangurnos kadagiti Biblia iti JW Library kadagiti iOS device.
I-download ken Urnosen Dagiti Publikasion—iOS
Ammuem no kasano ti ag-download ken mangurnos kadagiti publikasion iti JW Library kadagiti iOS device.
Masansan a Maisaludsod—JW Library (iOS)
Ammuem ti sungbat dagiti saludsod a kanayon a maisaludsod.


text:
Estoria 34: Ti Baro a Taraon
MAIBAGAM kadi ti pidpiduten dagiti tattao iti daga? Dayta ti napudaw, naingpis ken nalukneng. Ania dayta? Daytat’ banag a makan.
Agarup makabulanen a nakapanaw dagiti Israelitas iti Egipto. Addadan idiay let-ang. Bassit ti taraon nga agtubo sadiay, ket agtantanabutoben dagiti tattao.
Gapuna kuna ni Jehova: ‘Pagtuduek ti taraon manipud langit.’ Ket isu daytoy ti napasamak. Iti sumaruno nga agsapa, idi nakita dagiti Israelitas daytoy napudaw a banag a nagtinnag, insaludsodda: ‘Ania dayta?’
Kuna ni Moises: ‘Isu daytoy ti taraon nga impaay ni Jehova kadakayo.’ Inawagan dagiti tattao dayta ti MANA. Kasla kankanen a naingpis a kas diro ti ramanna.
‘Tunggal tao pidutenna ti kabaelanna a kanen,’ kuna ni Moises. Gapuna a binigat kastat’ ar-aramidenda. Ket, inton napudoten ti init, ti mana a nabati iti daga marunawen.
Imbaga met ni Moises kadakuada a saanda a mangitedtedda ti mana para iti sumaganad nga aldaw. Ngem dadduma kadakuada nangiteddada. Iti sumaruno nga aldaw ti mana nga inteddada ti inigges ken naangoten!
Ngem, iti maikanem nga aldaw ti lawas, imbaga ni Jehova iti ili a mangurnongda ti mamindua a kaadu ti mana. Kunana nga awan mana nga agtinnag iti maikapito nga aldaw. No iteddada ti mana iti maikapito nga aldaw, saanto nga iggesen ken dinto umangot. Daytoy maysa manen a milagro.
Iti amin a tawtawen a kaadda dagiti Israelitas idiay let-ang, tinaraonan ni Jehova ida iti mana.
Exodo 16:1-36; Numeros 11:7-9; Josue 5:10-12.
Dagiti Saludsod
- Iti ladawan, ania ti pidpiduten dagiti tattao, ket ania ti awag iti dayta?
- Ania ti imbaga ni Moises maipapan iti panangpidut dagiti tattao iti mana?
- Ania ti imbaga ni Jehova nga aramiden dagiti tattao iti maikanem nga aldaw, ken apay?
- Ania a milagro ti inaramid ni Jehova idi a dagiti tattao indulinda ti mana para iti maikapito nga aldaw?
- Kasano kapaut a pinakan ni Jehova dagiti tattaona iti mana?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Exodo 16:1-36 ken Numeros 11:7-9.
Ania ti ipakita ti Exodo 16:8 maipapan iti panangraemtayo kadagiti nadutokan iti teokratiko a pamay-an iti kongregasion Kristiano? (Heb. 13:17)
Iti let-ang, kasano nga inaldaw a napalagipan dagiti Israelita maipapan iti panagpannurayda ken ni Jehova? (Ex. 16:14-16, 35; Deut. 8:2, 3)
Ania ti inted ni Jesus a simboliko a kaipapanan ti mana, ket kasanotayo a magunggonaan iti daytoy a “tinapay manipud langit”? (Juan 6:31-35, 40)
- Basaenyo ti Josue 5:10-12.
Mano a tawen a nangan dagiti Israelita iti mana, kasano a nasubokda iti daytoy, ken ania ti maadaltayo iti daytoy a salaysay? (Ex. 16:35; Num. 11:4-6; 1 Cor. 10:10, 11)


text:
Nasurok a 165,000 a Cart a Pagidispleyan iti Literatura
Dagiti Saksi ni Jehova, a nalatak gapu iti panangasabada iti binalaybalay, ket masarakan itan a nakatakder iti abay ti cart a pagidispleyan iti literatura kadagiti publiko a lugar.
Iti nabiit pay, ad-addan a maipaganetget daytoy a porma ti panangasaba. Idi Nobiembre 2011, inrugi ti maysa a grupo dagiti Saksi iti New York City ti panangipakaammo kadagiti tattao ti mensahe ti Biblia babaen kadagiti lamisaan ken cart a pagidispleyan ti literatura. Daytoy a panangpadas ket nakabalballigi ta inaramidda met a dagus dayta iti dadduma a siudad.
Idi Marso 2015, adda 165,390 a cart ti naipatulod kadagiti kongregasion dagiti Saksi ni Jehova iti intero a lubong. Rinibu met ti naala a lamisaan ken pagpuestuan.
Ti panagbalaybalay ti kangrunaan latta a pamay-an dagiti Saksi a mangipakaammo iti kinapudno iti Biblia. Nupay kasta, nakita a nakaep-epektibo dagiti cart a pagidispleyan iti literatura. Usigem dagiti pagarigan.
Idiay Peru, maysa a lalaki nga agnagan Raul ti immasideg kadagiti Saksi iti maysa a cart ti nagkuna: “Apay nga ita laeng a makitakayo? Tallo a tawenen a birbirokek dagiti Saksi! Nagyamanak iti Dios idi nakitak ti cart-yo.”
Nupay masansan a mapmapan dagiti Saksi iti lugar a pagnanaedanna, awan ni Raul iti pagtaenganna no iti aldaw wenno iti ngudo ti lawas. Imbagana a nakipagadal idin iti Biblia kadagiti Saksi, ket kayatna ti makipagadal manen. Nayurnos ngarud dayta.
Maysa nga agkabannuag a pagassawaan ti simmardeng iti maysa a cart idiay Bulgaria ket nangalada iti libro a Ti Sekreto ti Kinaragsak iti Pamilia. Nagsublida iti sumaruno a lawas ket nangalada ti dua pay a libro: Ti Librok Dagiti Estoria ti Biblia ken Agsursuroka iti Naindaklan a Mannursuro. Dinamag ti Saksi nga agbambantay iti cart no mano ti anakda. Insungbatda: “Awan pay, ngem no maaddaankaminto, planomi nga isuro kadakuada ti maipapan iti Dios. Dagitoy a libro ti apagisu a kasapulanmi.”
Maysa a lalaki a nakauniporme iti pangmilitar ti immasideg kadagiti Saksi iti asideg ti cart idiay Ukraine. Kinunana: “Babbai, ibagayo man no kaano nga umay ti Armagedon.” Nakipaset ti lalaki iti nabiit pay a gulo idiay Ukraine. Dagiti pasamak iti lubong ti nangkombinsir kenkuana nga asidegen ti Armagedon, ken pinampanunotna no apay a saan pay laeng nga agtignay ti Dios iti kabiitan a panawen. Inlawlawag dagiti agibumbunannag manipud Biblia nga adda naimbag a rason no apay a saan pay laeng a makibiang ti Dios kadagiti aktibidad ti tao ken dandaninan dadaelen amin a managdakdakes. Inawat ti lalaki dagiti magasin a Pagwanawanan ken Agriingkayo! kasta met ti libro nga Is There a Creator Who Cares About You?
Idiay Macedonia, imbaga ti maysa nga agkabannuag a lalaki kadagiti Saksi nga agbambantay iti cart nga isu ket pamiliar kadagiti magasinda. Ngem ita, kayatna ti maaddaan iti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? Kinunana a mapan a dagus iti pangpubliko a libraria tapno rugianna a basaen dayta.
Kalpasan ti agarup dua nga oras, nagsubli ti lalaki idi nabasana ti umuna a 79 a panid ti libro. Kinunana: “Daytoy a libro balbaliwanna ti biag! Mabigbigko itan a saan nga umiso ti adu a patpatiek. Amin nga inlawlawag ti libro ket nalawag kaniak. Naan-anay a binalbaliwanna ti pannakaawatko iti biag!”
Ammuem ti Ad-adu Pay
PROGRAMA A PANAGADAL ITI BIBLIA
Apay nga Adalem ti Biblia?
Mangipapaay ti Biblia kadagiti sungbat ti agkakapateg a saludsod ti minilion a tattao iti intero a lubong. Kayatmo kadi met ti matulongan?
PROGRAMA A PANAGADAL ITI BIBLIA
Kasano ti Panagadal iti Biblia?
Iti intero a lubong, pagaammo dagiti Saksi ni Jehova a mangituktukon iti libre a panagadal iti Biblia. Buyaem no kasano a maar-aramid dayta.
MASANSAN A MAISALUDSOD
Kristiano Kadi Dagiti Saksi ni Jehova?
Pangngaasim ta ammuem no kasano a naidumakami kadagiti dadduma a relihion a maaw-awagan iti Kristiano.


text:
Ti Sao ti Dios Adda Bilegna
“Ti sao ti Dios nabiag ken adda bilegna.”—HEB. 4:12.
KANTA: 114, 113
1. Apay a masiguradotayo nga adda bileg ti Sao ti Dios? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
KAS ili ti Dios, masiguradotayo a ti Sao ti Dios, wenno ti mensahena kadatayo, ket “nabiag ken adda bilegna.” (Heb. 4:12) Adu kadatayo ti makapaneknek a kabaelan ti Biblia a balbaliwan ti biag. Dadduma kadagiti kakabsattayo ti dati a mannanakaw, adikto iti droga, wenno immoral ti panagbiagda. Adda met dagiti naballigi ti panagbiagda iti daytoy a sistema ti bambanag ngem saanda a naragsak. (Ecl. 2:3-11) Dagiti tattao a kasla awanen ti namnamana masansan a masarakanda ti dalan nga agturong iti biag babaen ti tulong ti Biblia. Mabalin nga adun ti nabasam ken nagustuam a kapadasan a naipablaak iti serye Ti Pagwanawanan a “Ti Biblia Balbaliwanna ti Biag.” Ken nakitam a rumangrang-ay latta iti naespirituan dagiti Kristiano babaen ti tulong ti Kasuratan uray no naammuandan ti kinapudno.
2. Ania ti pammaneknek a nakatulong ti bileg ti Sao ti Dios idi umuna a siglo?
2 Masdaawtayo kadi a makaammo nga adu a tattao ita ti dakkel ti nagbalbaliwanna gapu iti panagadalda iti Biblia? Saan a pulos! Dagita a kapadasan ipalagipna kadatayo dagiti kakabsattayo idi umuna a siglo nga addaan iti nailangitan a namnama. (Basaen ti 1 Corinto 6:9-11.) Kalpasan nga inlista ni apostol Pablo dagiti kita ti tattao a saan nga agtawid iti Pagarian ti Dios, innayonna: “Kasta idi ti sumagmamano kadakayo.” Ngem nakapagbalbaliwda gapu iti tulong ti Kasuratan ken ti nasantuan nga espiritu ti Dios. Uray idi inawaten ti dadduma ti kinapudno, naipasango latta ti dadduma iti nakaro a problema iti naespirituan. Dakamaten ti Biblia ti maysa a nailaksid a napulotan a Kristiano idi umuna a siglo, sa naisubli idi agangay. (1 Cor. 5:1-5; 2 Cor. 2:5-8) Saan kadi a makaparegta a panunoten a nagadu a problema dagiti kakabsattayo ti napagballigianda gapu iti tulong ti Sao ti Dios?
3. Ania ti adalentayo iti daytoy nga artikulo?
3 Nakabilbileg ti Sao ti Dios ken mabalintayo nga usaren dayta. Sigurado ngarud a kayattayo nga usaren dayta iti kasayaatan a pamay-an. (2 Tim. 2:15) Isu nga iti daytoy nga artikulo, pagsasaritaantayo no kasano nga ad-adda a mausartayo ti bileg ti Sao ti Dios (1) iti biagtayo, (2) iti ministeriotayo, ken (3) iti panagisuro iti plataporma. Makatulong dagitoy a palagip tapno maipakitatayo ti ayat ken panagyamantayo iti naayat a nailangitan nga Amatayo, daydiay mangisursuro kadatayo iti pagsayaatantayo.—Isa. 48:17.
ITI BIAGTAYO
4. (a) Ania ti kasapulan tapno mariknatayo ti epekto ti Sao ti Dios? (b) Ania ti ar-aramidem tapno maiwayaam ti agbasa iti Biblia?
4 Tapno mariknatayo ti epekto ti Sao ti Dios, masapul a kanayon a basaentayo dayta—inaldaw no posible. (Jos. 1:8) Siempre, okupado ti kaaduan kadatayo. Nupay kasta, saantayo nga ipalubos nga adda aniaman—uray dagiti responsabilidadtayo—a manglapped iti rutinatayo nga agbasa iti Biblia. (Basaen ti Efeso 5:15, 16.) Nagduduma nga oras ti inyeskediul ti adu nga adipen ni Jehova para iti inaldaw a panagbasada iti Biblia. Adda dagiti agbasa iti agsapa, iti aldaw, wenno iti rabii. Marikriknada ti kas iti narikna ti salmista, a nangisurat: “Anian a panagayatko iti lintegmo! Iti intero nga agmalem isu dayta ti pakaseknak.”—Sal. 119:97.
5, 6. (a) Apay a napateg ti panagutob? (b) Kasano nga agbalin nga epektibo ti panagutobtayo? (c) Ania ti naitulong kenka ti panagbasa iti Biblia ken panangutob iti nabasam?
5 Malaksid iti panagbasa iti Biblia, napateg met ti panangutob iti mabasatayo. (Sal. 1:1-3) Iti kasta, mayaplikartayo iti biagtayo ti di agkupas a sirib a nabasatayo. Agbasbasatayo man iti nayimprenta wenno elektroniko a porma ti Sao ti Dios, ipapusotayo koma dagiti basbasaentayo.
6 Kasano nga agbalin nga epektibo ti panagutobtayo? Adu ti nakapadas a makatulong ti panagsardeng kalpasan a makabasada iti sumagmamano a bersikulo sa panunotenda dagitoy: ‘Ania ti isuro kaniak daytoy maipapan ken Jehova? Mayap-aplikarko ngatan iti biagko dagiti prinsipio daytoy basbasaek a paset ti Sao ti Dios? Ania ngata pay dagiti mabalinko a pasayaaten?’ No agkararag ken utobentayo ti Sao ti Dios, ad-adda a matignaytayo a mangsurot a naimbag iti balakadna. No kasta, ad-adda a mariknatayo ti bileg ti Sao ti Dios iti biagtayo.—2 Cor. 10:4, 5.
ITI MINISTERIO
7. Kasano a mausartayo a naimbag ti Sao ti Dios iti ministerio?
7 Ania ti makatulong tapno mausartayo a naimbag ti Sao ti Dios iti ministeriotayo? Umuna, kanayontayo nga usaren dayta no mangasaba ken mangisurotayo. Kuna ti maysa a kabsat, “No kaduam ni Jehova a mangasaba iti binalaybalay, sika kadi lattan ti agsao wenno palubosam met nga agsao?” Kastoy ti puntona: No direkta nga ibasatayo ti Sao ti Dios no mangasabatayo, palpalubosantayo a ni Jehova ti makisarita iti bumalay. Adayo a nabilbileg ti napili a naimbag a teksto ngem ti aniaman a mabalin nga ibagatayo. (1 Tes. 2:13) Isaludsodmo iti bagim, ‘Ikagkagumaak kadi ti mangibasa iti paset ti Sao ti Dios kadagiti pangikaskasabaak iti naimbag a damag?’
8. Apay a saantayo la a basta mangibasa iti teksto iti kaskasabaantayo?
8 Siempre, saantayo la a basta ibasa ti teksto iti kasarsaritayo. Ngamin, adu ti bassit laeng wenno awan pay ketdi ti ammona maipapan iti Biblia. Kasta ti kasasaad idi umuna a siglo ken uray ita. (Roma 10:2) Isu a ditay koma ipagarup a maawatanda ti punto ti teksto gapu laeng ta imbasatayo. Kitaentayo dagiti napapateg a paset ti teksto—mabalin a babaen ti panangbasa manen kadagiti napapateg a sasao—ken ilawlawagtayo ti kaipapananda. Makatulong dayta tapno dumanon ti mensahe ti Sao ti Dios iti panunot ken puso dagiti kasarsaritatayo.—Basaen ti Lucas 24:32.
9. No mangibasatayo iti teksto, kasano a matignaytayo dagiti kasarsaritatayo a mangrespeto iti Biblia? Mangted iti pagarigan.
9 Nagsayaat met no iruangantayo dagiti teksto iti pamay-an a mangtignay iti kasarsaritatayo a mangraem iti Biblia. Kas pagarigan, mabalin nga ibagatayo, “Kitaenta no ania ti kuna ti Namarsua maipapan iti pagsarsaritaanta.” No makisarsaritatayo met iti saan a Kristiano, mabalin nga ibagatayo, “Kitaenta ti ibaga kadatayo ti Nasantuan a Sursurat.” Wenno no saan a relihioso ti kaskasabaantayo, mabalin a kunatayo, “Nangnangngegmo kadin daytoy a nabayagen a pagsasao?” Wen, ikabilangantayo ti tunggal indibidual ket ibagaytayo ti pamay-antayo depende iti kasasaadda.—1 Cor. 9:22, 23.
10. (a) Iyestoria ti kapadasan ti maysa a kabsat. (b) Kasano a napaneknekam ti bileg ti Sao ti Dios iti ministeriom?
10 Adun ti nakapaneknek a dakkel ti epektona kadagiti makasabaanda ti panangusar iti Sao ti Dios iti ministerio. Kas pagarigan, sinarungkaran ti maysa a kabsat ti maysa a lakay a nabayagen nga agbasbasa kadagiti magasintayo. Imbes nga ipaima lattan ti kabsat ti kabaruan a Pagwanawanan, nangibasa iti teksto a masarakan iti dayta. Imbasana ti 2 Corinto 1:3, 4, a kunana: “Ti Ama dagiti nadungngo nga asi ken ti Dios ti amin a liwliwa, a mangliwliwa kadakami iti amin a rigatmi.” Nagustuan ti lakay dagita a sasao isu nga imbagana a basaen manen dayta ti kabsat. Imbaga ti lakay a kasapulanda unay nga agassawa ti liwliwa. Kas resultana, naginteres ti lakay iti mensahe ti Biblia. Saan kadi a talaga nga adda bileg ti Sao ti Dios iti ministeriotayo?—Ara. 19:20.
NO MANGISURO ITI PLATAPORMA
11. Ania ti responsabilidad dagiti kakabsat a nadutokan a mangisuro iti plataporma?
11 Maragsakantayo amin nga umatender kadagiti gimong, asamblea, ken kombension. Ti panangidaydayaw ken Jehova ti kangrunaan a rason nga ar-aramidentayo dayta. Dakkel met ti magunggonatayo kadagiti naespirituan nga instruksion a maaw-awattayo. Ibilang dagiti kakabsat a lallaki a dakkel a pribilehio ti tumakder iti plataporma kadagita nga okasion. Ngem masapul met a bigbigenda nga addaanda iti nadagsen a responsabilidad. (Sant. 3:1) Masapul a kanayon a siguraduenda a naibatay iti Biblia ti isursuroda. No nadutokanka a mangisuro iti plataporma, kasanom a mausar a naimbag ti bileg ti Sao ti Dios iti pasetmo?
12. Kasano a masigurado ti agpalpalawag a naibasar iti Kasuratan ti palawagna?
12 Siguraduem a ti Kasuratan ti nakaibasaran ti palawagmo. (Juan 7:16) Ania ti ramanen dayta? Umuna, agannadka koma nga awan ti aniaman—kapadasan, ilustrasion, wenno ti pamay-an ti panagpalawagmo—ti ad-adda nga agminar wenno mangyadayo iti atension dagiti dumdumngeg iti teksto nga usarem. Kasta met, laglagipem a saan a maibilang a panangisuro ti basta panangbasa laeng kadagiti teksto iti Biblia. Kinapudnona, mabalin nga awan ti mabati iti panunot dagiti dumdumngeg no adu unay a teksto ti usarem. Gapuna, piliem koma a naimbag dagiti kangrunaan a teksto nga usarem, iwayaam a basaen, ilawlawag, iyilustrar, ken iyaplikarmo a naimbag dagita. (Neh. 8:8) No naibasar ti palawag iti balabala nga inaramid ti organisasion, adalem a naimbag dayta ken dagiti teksto a nausar. Ikagumaam a tarusan ti koneksion dagiti sasao iti balabala ken dagiti nausar a teksto. Kalpasanna, usarem dagiti napili a teksto a mangisuro kadagiti punto iti balabala. (Makatulong kenka dagiti praktikal a singasing iti adalen 21-23 iti Magunggonaan iti Edukasion nga Ipaay ti Teokratiko nga Eskuelaan ti Panagministro.) Kangrunaan ti amin, ikararagmo a tulongannaka ni Jehova a mangyallatiw kadagiti napapateg a sursuro a linaon ti Saona.—Basaen ti Esdras 7:10; Proverbio 3:13, 14.
13. (a) Kasano a nakatulong iti maysa a kabsat ti pannakausar dagiti teksto iti gimong? (b) Kasano a nakatulong kenka dagiti Nainkasuratan a pannursuro a naadalmo kadagiti gimongtayo?
13 Dakkel ti naitulongna iti maysa a sister idiay Australia dagiti teksto a nabasa iti gimong. Saan a nasayaat ti pannakapadakkelna, ngem inyaplikarna ti mensahe ti Biblia ket indedikarna ti biagna ken Jehova. Nupay kasta, narigat a patienna nga isu ket ay-ayaten ni Jehova. Ngem idi agangay, naawatna met laeng nga isu ket ay-ayaten ti Dios. Ania ti nakatulong kenkuana a mangbalbaliw iti kapanunotanna? Nakatulong ti panangutobna iti maysa a teksto a nausar iti gimong ken inkonektarna dayta iti dadduma a teksto iti Biblia. * Adda kadi met kapadasam a mangipakita nga adda epektona kenka ti pannakausar ti Sao ti Dios kadagiti gimong, asamblea, ken kombension?—Neh. 8:12.
14. Kasanotayo a maipakita nga ipatpategtayo ti Sao ni Jehova?
14 Saantayo kadi nga agyaman ken Apo Jehova gapu iti naisurat a Saona, ti Biblia? Siaayat nga intedna dayta saan la a maigapu iti tao, no di ket tinungpalna ti karina nga agtalinaed dayta. (1 Ped. 1:24, 25) Sigurado a nagsayaat a kanayon a basaentayo ti Sao ti Dios, iyaplikartayo iti biagtayo, ken usarentayo dayta a tumulong iti dadduma. No kasta, maipakitatayo ti ayat ken panangipategtayo, saan la nga iti daytoy a kinabaknang manipud iti Dios, no di ket kangrunaanna, iti Autorna, ni Apo Dios a Jehova.
^ par. 13 Kitaen ti kahon a “ Ti Nangbalbaliw iti Kapanunotak.”


text:
SALUDSOD 7
Kasanon no Pilitendak a Makiseks?
ANIA TI ARAMIDEM?
Panunotem daytoy nga eksena: Dua a bulan pay laeng a boyfriend ni Alice ni Mike, ngem panagriknana, kasla nakabaybayagdan nga agam-ammo. Kanayonda nga agtintinneks, adu nga orasda nga agtintinnawag, ken kabesadodan ti panagpampanunot ti maysa ken maysa! Ngem ita, adda sabalin a kayat nga aramiden ni Mike.
Iti napalabas a dua a bulan, agin-inniggem la iti ima da Mike ken Alice ken apagbiit nga agbinnisongda. Agingga la dita ti kayat ni Alice. Ngem dina met kayat a mapukawna ni Mike. Ni laeng Mike ti mangiparparikna a nakaes-espesial isuna ken nakapimpintas. Inrasonna, ‘Uray ta agin-innayatkami met ken Mike . . . ’
No addaka iti situasion ni Alice ket addaka metten iti husto nga edad tapno maki-boyfriend wenno maki-girlfriend, ania ti aramidem?
AGPANUNOT!
Pagdaksam no kontraem ti linteg ti nakaparsuaan (law of nature). Kas pagarigan, no tumpuakka iti maysa a kayo sa padasem ti agtayab, madangranka. Kasta met laeng no kontraem dagiti linteg maipapan iti moral, kas iti bilin nga: “Adaywanyo ti pannakiabig [wenno, seksual nga immoralidad].”—1 Tesalonica 4:3.
Ania dagiti dakes nga epekto ti panangsukir iti dayta a bilin? Kuna ti Biblia: “Ti mangyugali iti pannakiabig agbasbasol . . . iti bukodna a bagi.” (1 Corinto 6:18) Kasano a kasta?
Sigun kadagiti researcher, adu nga agtutubo a nakiseks a di pay nagkasar ti nakapasar iti maysa wenno ad-adu pay kadagitoy a resulta.
PANNAKAKONSIENSIA. Kaaduan nga agtutubo a nakiseks a di pay nagkasar ti nangibaga a pagbabbabawyanda dayta.
PANNAKAPUKAW TI PANAGTALEK. Kalpasan ti panagseksda, panunoten ti tunggal maysa kadakuada, ‘Adda pay ngata sabali a nakaseksna?’
PANNAKADISMAYA. Kaykayat ti adu a babbai ti maysa a lalaki a mangprotektar, saan ket a manggundaway, kadakuada. Ken saanen a kayat ti adu a lallaki ti maysa a babai a nakaseksdan.
Konklusion: No makisekska iti maysa a dikay pay nagkasar, ipabpababam ti bagim gapu ta ipalpalubosmo a mapukaw ti maysa a nakapatpateg a banag. (Roma 1:24) Nakapatpateg ti bagim isu a saanmo a basta ipadawat!
Ipakitam a desididoka nga ‘umadayo iti pannakiabig.’ (1 Tesalonica 4:3) Ket inton adda asawamon, mabalinmonton ti makiseks nga awan ti pagdandanagam, pagbabbabawyam, ken pagbutbutngam—bambanag a kaaduanna a mapasaran dagidiay nakiseks a di pay nagkasar.—Proverbio 7:22, 23; 1 Corinto 7:3.
ANIA TI MAKUNAM?
No talaga nga ay-ayatennaka ti maysa, agaramid kadi iti banag a mabalin a pakasaktam iti pisikal ken emosional?
No talaga nga ipatpategnaka ti maysa, pilitennaka kadi nga agaramid iti banag a mabalin a mangdadael iti relasionmo iti Dios?—Hebreo 13:4.


text:
Leksion 6
Ania ti Namnama Dagiti Natay?
1. Ania ti naimbag a damag maipapan kadagiti natay?
Idi dimteng ni Jesus idiay Betania iti asideg ti Jerusalem, uppat nga aldaw a natayen ti gayyemna a ni Lazaro. Napan ni Jesus iti tanem a kaduana da Marta ken Maria a kakabsat ni Lazaro. Di nagbayag, immaribungbong ti adu a tattao. Mailadawam kadi iti panunotmo ti rag-o da Marta ken Maria idi pinagungar ni Jesus ti kabsatda?—Basaem ti Juan 11:21-24, 38-44.
Ammo idin ni Marta ti naimbag a damag maipapan kadagiti natay. Ammona a pagungarento ni Jehova dagiti natay tapno agnaeddanto manen ditoy daga.—Basaem ti Job 14:14, 15.
2. Ania ti kasasaad dagiti natay?
Ti tao ket naaramid manipud iti tapok. (Genesis 2:7; 3:19) Saantayo nga espiritu nga agnanaed iti nainlasagan a bagi. Naparsuatayo nga addaan iti pisikal a bagi, isu nga awan ti paset ti bagitayo nga agtultuloy nga agbiag kalpasan a mataytayo. No mataytayo, matay met ti utektayo, ket agpukawen ti panunottayo. Gapuna, idi napagungar ni Lazaro, awan ti naestoriana a kapadasanna idi isu ket natay gapu ta awan ti puot dagiti natay.—Basaem ti Salmo 146:4; Eclesiastes 9:5, 6, 10.
Ti kadi Dios tutuokenna dagiti tattao iti apuy kalpasan ti ipapatayda? Yantangay ipakita ti Biblia nga awan puot dagiti natay, nalawag ngarud a ti umap-apuy nga impierno ket maysa a palso a pannursuro a mangpardaya iti Dios. Saanna nga anamongan ti kapanunotan a panangtutuok kadagiti tattao iti apuy.—Basaem ti Jeremias 7:31.
3. Makasaritadatayo kadi dagiti natay?
Saan a makasao ken saan a makangngeg dagiti natay. (Salmo 115:17) Ngem adda dagiti nadangkes nga anghel a kabaelanda a kasarita dagiti tattao, nga agpammarangda nga isuda dagiti natay. (2 Pedro 2:4) Iparit ni Jehova ti panangpadas a makisarita kadagiti natay.—Basaem ti Deuteronomio 18:10, 11.
4. Siasino dagiti mapagungar?
Minilmilion a natay ti mapagungarto ditoy daga. Mapagungarto uray ti dadduma a saan a makaam-ammo iti Dios ken nagar-aramid iti kinadakes.—Basaem ti Lucas 23:43; Aramid 24:15.
Dagiti mapagungar mabalindanto a sursuruen ti kinapudno maipapan iti Dios ken ipakita ti pammatida ken Jesus babaen ti panagtulnogda kenkuana. (Apocalipsis 20:11-13) Dagidiay mapagungar ken agaramid iti naimbag matagiragsakdanto ti biag nga agnanayon ditoy daga.—Basaem ti Juan 5:28, 29.
5. Ania ti isuro kadatayo ti panagungar maipapan ken Jehova?
Pinagbalin ti Dios a posible a maaddaan iti namnama dagiti natay babaen ti panangibaonna iti Anakna a matay maigapu kadatayo. Gapuna, ti panagungar ipamatmatna kadatayo ti ayat ken di kaikarian a kinamanangngaasi ni Jehova. Inton mapagungar dagiti natay, siasino ti nangnangruna a kayatmo a makita?—Basaem ti Juan 3:16; Roma 6:23.
Ammuem ti Ad-adu Pay
ANIA A TALAGA TI ISURSURO TI BIBLIA?
Sadino ti Ayan Dagiti Natay?
Ammuem ti kuna ti Biblia no sadino ti ayan dagiti natay ken no apay a matay ti tao.
ANIA A TALAGA TI ISURSURO TI BIBLIA?
Ti Pudno a Namnama Dagiti Natayen a Patpatgem iti Biag
Natayanka kadin iti patpatgen? Makitamto kadi manen ida? Ammuem ti isursuro ti Biblia maipapan iti panagungar.
ANIA A TALAGA TI ISURSURO TI BIBLIA?
Dagiti Espiritu a Parsua—No Ania ti Maaramidanda Kadatayo
Nailanad iti Biblia ti maipapan kadagiti anghel ken demonio. Talaga kadi nga adda dagiti espiritu a parsua? Ania ti maaramidanda kadatayo?


text:
Panagsurat
Ti panagsurat ket pagsasao iti maysa a tekstual a pamay-an babaen ti panag-usar iti maysa nga agsmang dagiti senial wenno dagiti simbolo (naamammuan a kas ti panagsurat a sistema).[1] Daytoy ket nailaslasin manipud ti ilustrasion, a kas ti rukib a panangiladawan ken pinintaan, ken ti simboliko a pannkapreserba ti pagsasao babaen ti saan a ttekstual a midia , a kas ti magnetiko a sintas ti audio.
Ti panagsurat ket mabalin a nairugi a kas nagbanagan iti politikal apanagpadakkel kadagiti taga-ugma a kultura, a nakasapulda kadagiti nasayaat a pamay-an para iti panagited kadagiti pakaaammo, panangimaton kadagiti pakabilangan ti pinansia, panagidulin kadagiti naipakasaritaan a rehistro, ken dagiti kapada dagitoy nga ar-aramid. Idi agarup a maika-4 a milenio BC, ti kinarikuti panagtagilako ken administrasion iti Mesopotamia ket nadakkelanna ti memoria ti tao, ken ti panagsurat ket nagbalin a makeddengan a pamay-an iti panagrehistro ken panangirepresenta kadagiti transaksion iti maysa a permannente a porma.[2] Iti Taga-ugma nga Ehipto ken Mesoamerika ti panagsurat ket mabalin a nagtaud manipud kadagiti kalendriko ken politikal a kammasapulan para iti panagrehistro dagiti naipakasaritaan ken enbironmental a paspasamak. Ti kaduogan a naamammuan a idiay Tsina ket iti dibinasion iti naarian a korte.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Panagsurat ti tao iti Wikimedia Commons
- Pagsasao, Panagsurat ken Alpabeto: Ti pannakisinnarita kenni Christophe Rico Damqatum 3 (2007)
- Apay nga agsurat? – ti pakasaritaan iti panagsurat ken ti alpabeto manipud ti Biblioteka ti Britaniko


text:
Ramut iti naganna
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a
pagsasao a Latin a Dies Dominica wenno "Aldaw ni Apo (Hesus)". Daytoy nga aldaw ket isu ti papan pinakimisa dagiti Kristiano. Kadagiti dadduma a kultura iti lubong, nabati ti Domingo a matawagan ti "Aldaw iti Init", kas ti Sunday iti pagsasao nga
Ingles.
Gapu ti
pagsasao nga Espaniol (Domingo) ket maysa kadagiti annak a pagsasao iti Latin, kas ti
Italiano (Domenica),
Pranses (Dimanche) ken
Rumaniano (Duminca), natawidna iti daytoy a sao. Idi sinakup ti
Espania ti Filipinas, inampon dagiti
Ilokano ti kalendario dagiti
Kristiano a
Kastila.


text:
Ti Marte[1] ket isu ti maikapat a planeta manipud iti Init iti Sistema a Solar. Naipanaganan iti Romano a diosen iti gubat a ni Marte, kanayon a makunkuna daytoy a kas iti "Nalabbaga a Planeta" gapu ti kaudo iti oksido a hero iti rabaw na nga agiparang iti daytoy a planeta ti kitana a nalabbaga. Ti Marte ket maysa a naindagaan a planeta nga addaan ti naingpis a tangatang, addaan daytoy iti rabaw a langa a kas dagiti panagkatinnag nga abut iti Bulan ken dagiti bulkan, ginget, desierto, ken dagiti yelo a gora ti polar iti Daga.
Adda ti dua a bulan ti Marte a managanan iti Fobos ken Deimos.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Marte". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 362. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Sofonias 2:1-15
2 Aguurnongkayo a sangsangkamaysa, wen, aguurnongkayo,+ O nasion a saan nga aglusiaw iti bain.+2 Sakbay a ti paglintegan agpasngay iti aniaman a banag,+ sakbay a ti aldaw limmabasen a kasla taep, sakbay a dumteng kadakayo ti sumsumged nga unget ni Jehova,+ sakbay a dumteng kadakayo ti aldaw ti unget ni Jehova,+3 sapulenyo ni Jehova,+ dakayo amin a naemma iti daga,+ a nangannurot iti bukodna a hudisial a pangngeddeng. Sapulenyo ti kinalinteg,+ sapulenyo ti kinaemma.+ Nalabit+ maitalimengkayo iti aldaw ti unget ni Jehova.+4 Ta, no maipapan iti Gaza, maysa a napanawan a siudad ti pagbalinannanto;+ ket ti Ascalon agbalin a langalang a rebbek.+ No maipapan iti Asdod,+ pagtalawendanto iti matuon;+ ket no maipapan iti Ekron, maparutto.+5 “Asi pay dagidiay agnanaed iti rehion ti baybay, ti nasion dagiti Kereteo!+ Ti sao ni Jehova ket maibusor kadakayo. O Canaan, ti daga dagiti Filisteo, dadaelenkanto met, iti kasta awanto ti agnaed.+6 Ket ti rehion ti baybay agbalinto a pagpaaraban,+ nga addaanda kadagiti bubon maipaay kadagiti pastor ken kulkulongan a bato maipaay kadagiti karnero.7 Ket agbalinto a rehion maipaay kadagidiay nabatbati iti balay ti Juda.+ Agtaraondanto kadagita. Kadagiti balay ti Ascalon, iti rabii, agiddadanto a nakaunnat. Ta ni Jehova a Diosda iturongnanto ti asikasona kadakuada+ ket sigurado nga ummongenna nga isubli dagidiay kautibo kadakuada.”+8 “Nangngegko ti panangumsi ti Moab+ ken ti nabassawang a sasao ti annak ti Ammon,+ a pinangumsida iti ilik ken pinagpaspasawda maibusor iti teritoriada.9 Gapuna, kas sibibiagak,”+ kuna ni Jehova ti buybuyot, ti Dios ti Israel, “ti met laeng Moab agbalinto a kas iti Sodoma,+ ken ti annak ti Ammon+ kas iti Gomorra, maysa a lugar a tinagikua dagiti siitan, ken maysa nga abut ti asin, ken maysa a langalang a rebbek, agingga a mismo iti tiempo a di nakedngan.+ Samsamanto ida dagidiay nabatbati iti ilik, ket tagikuaento ida ti natda ti bukodko a nasion.+10 Daytoy ti addanto kadakuada imbes a ti panagpannakkelda,+ agsipud ta inumsida ken nagpaspasawda maibusor iti ili ni Jehova ti buybuyot.+11 Ni Jehova nakaam-amakto maibusor kadakuada;+ ta sigurado a papairennanto ti amin a didios ti daga,+ ket agruknoyto kenkuana dagiti tattao,+ tunggal maysa manipud iti dissona, amin dagiti isla ti nasnasion.+12 “Dakayo met, dakayo nga Etiope,+ dakayonto ti tattao a napapatay babaen ti kampilanko.+13 “Ket iyunnatnanto ti imana a maiturong iti amianan, ket dadaelennanto ti Asiria.+ Ket pagbalinennanto ti Nineve a maysa a langalang a rebbek,+ maysa nga awanan danum a rehion a kas iti let-ang.14 Ket iti tengngana, sigurado nga agiddanto a nakaunnat dagiti pangen, amin dagiti atap nga animal ti maysa a nasion.+ Agpadpada a ti mangngaput ken ti anaping+ busbosendanto ti rabii iti mismo a nagtetengngaan dagiti paratok ti adigina.+ Ti maysa a timek agkankantanto iti tawa. Addanto panagwalangwalang iti arsadanan; ta sigurado nga iduyayyatnanto ti mismo a kalupkop.+15 Daytoy ti narag-o a siudad nga agtugtugaw idi a sitatalged,+ nga agkunkuna iti pusona, ‘Siak, ket awanen ti sabali.’+ O anian ti panagbalinna a banag a pagmalangaan, maysa a lugar a pagiddaan a nakaunnat dagiti atap nga animal! Tunggal maysa a lumabas kenkuana agsagawisiwto, iwallagesnanto ti imana.”+


text:
Friedrich Nietzsche
Ni Friedrich Wilhelm Nietzsche (Oktubre 15, 1844–Agosto 25, 1900) ket maysa a naindaklan a naimpluensia a pilosopo, sikolohia, ken pilologo nga Aleman. Maysa isuna a napeklan a kritiko ti Kristianismo, Utilitarianismo, idealismo nga Aleman, romantisismo nga Aleman, ken ti sapasap a modernidad.
Dakkel ti nagapuananna ket maysa isuna a napateg a pammakauna ti maika-20 a siglo nga existensialismo, maysa a paratignay iti post-structuralismo ken maysa nga impluensia iti postmodernismo.
Nalatak ni Nietzsche kas maysa nga existensialista a filosopo a nangibatad a "natayen ti Dios" ngem nupay kasta daytoy a batad ket maibilang a maysa kadagiti saan a unay a maaw-awatan iti amin a literatura ti maika-19 a siglo. Saan a literal a a pisikal a natayen ti Dios ditoy ngem ketdi dayutoy a panangisao ket maysa a kontroversial a panangibaga ni Nietzsche a ti Dios ket naikupinen iti biag ti kaaduan a tattao uray saanda a madmadlaw. Ti "pannakatay ti Dios" ket maysa a wagas a panangideklara a dagiti tao ket didan mamatpati iti urnos ti sangkataw-an. Ti ipapatay ti Dios, segun ken ni Nietzsche, ket saan laeng a panangiwaksi iti urnos a cosmic wenno pisikal ngem ketdi panangiwaksi met kadagiti naan-anay a tagipatgen, ti panangiwaksi iti pammati iti maysa nga objetibo ken sanglubongan a morales a linteg. Mangitunda daytoy iti nihilismo ket isu ti inobra ni Nietzsche ti mangsapul iti solusion tapno maadal manen dagiti fundacion dagiti naintaoan a tagipatgen.


text:
Ania Ngata ti Mapasamak iti Masanguanan?
Daytoy kadi lubong ket . . .
kastoy lattan?
dumakdakes?
sumaysayaat?
TI KUNA TI BIBLIA
“Ti Dios . . . punasennanto ti amin a lua kadagiti matada, ket awanton ni patay, awanto metten ti panagleddaang wenno panagsangit wenno ut-ot. Ti immuna a bambanag naglabasdan.”—Apocalipsis 21:3, 4, Baro a Lubong a Patarus.
TI MAIPAAYNA KENKA NO PATIEM DAYTA
Makapnek ken makaparagsakto a trabaho.—Isaias 65:21-23.
Awanton ti sakit wenno panagrigat.—Isaias 25:8; 33:24.
Naragsak ken agnanayonto a biag iti denna ti pamilia ken gagayyem.—Salmo 37:11, 29.
MAPAGTALKANTAYO KADI TI KUNA TI BIBLIA?
Wen, gapu iti dua a rason:
Kabaelan ti Dios a tungpalen ti karina. Iti Biblia, ni laeng Jehova a Dios ti maawagan a “Mannakabalin-amin,” ta awan pagpatinggaan ti pannakabalinna. (Apocalipsis 15:3) Talaga a kabaelanna ngarud a tungpalen ti karina a mangpasayaat iti lubongtayo. Kas kuna ti Biblia, “iti Dios amin a bambanag mabalin.”—Mateo 19:26.
Kayat ti Dios a tungpalen ti karina. Kas pagarigan, kailiw ni Jehova a pagungaren dagiti natay.—Job 14:14, 15.
Kuna met ti Biblia a ni Jesus, nga Anak ti Dios, pinaimbagna dagiti masakit. Apay? Gapu ta kayatna. (Marcos 1:40, 41) Naan-anay a tinulad ni Jesus ti personalidad ni Amana. Kayatna a tulongan dagidiay agkasapulan.—Juan 14:9.
Masiguradotayo ngarud a ni Jehova ken ni Jesus kayatdatayo a tulongan a maaddaan iti naragsak a masakbayan!—Salmo 72:12-14; 145:16; 2 Pedro 3:9.
PANUNOTEM
Kasano a pasayaaten ti Dios ti lubongtayo?
Sungbatan dayta ti Biblia iti MATEO 6:9, 10 ken DANIEL 2:44.
Ammuem ti Ad-adu Pay
NAIMBAG A DAMAG MANIPUD ITI DIOS
Ania ti Panggep ti Dios Para iti Daga?
Ilawlawag ti Biblia no apay a pinarsua ti Dios ti daga, no kaano nga agpatingga ti panagsagaba, ken no ania ti agur-uray iti masanguanan para iti daga ken dagiti agnaed iti dayta.
NAIMBAG A DAMAG MANIPUD ITI DIOS
Ania ti Pagarian ti Dios?
Siasino ti Ari ti Pagarian ti Dios, ken anianto ti aramiden ti Pagarian?


text:
Michael Caine
Ni Michael Caine, (/keɪn/; naiyanak a kas ni Maurice Joseph Micklewhite; 14 Marso 1933), ket Ingles nga aktor ken mannurat. Kaaduan nga ammo para iti naisangayan nga agtrabtrabaho a klase nga ayug iti cockney, ni Caine ket nagparang kadagiti sumurok a 115 a pelikula ken naikeddenga a kas simbolo ti Briton a pelikula.
Immuna a nakagun-od iti kaaduan a pannakaammo kadagiti tawen ti 1960 kadagiti panagbidana kadagiti nadumadduma a naipammadayawan a Pelikula ti Britania, a mairaman ti Zulu (1964), The Ipcress File (1965), Alfie (1966), a nakainominaduanna para iti Gunguna ti Akademia, ti The Italian Job (1969), ken Battle of Britain (1969). Dagiti kasayaatan a papelna kadagiti tawen ti 1970 ket mairaman ti Get Carter (1971), The Last Valley, Sleuth (1972), a nakagun-odanna iti maikadua a nominasion iti Gunguna ti Akademia, The Man Who Would Be King (1975), ken ti A Bridge Too Far (1977). Isu ket nakagun-od iti kalatakan a balligina kadagiti tawen ti 1980, iti Educating Rita (1983) a nakagun-odanna iti Premio BAFTA para iti Kalaingan nga Aktor iti Mangiyuna a Papel ken Premio Nabalitokan a Globo Golden para iti Kalaingan nga Aktor. Idi 1986, isu ket nakaawat iti Premio Oscar para iti Kalaingan a Mangsuporta nga Aktor para iti panangiladawanna iti Hannah and Her Sisters ni Woody Allen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Integrated Authority File; naala idi: 26 Abril 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Michael Caine iti Wikimedia Commons


text:
Karne
Ti karne ket lasag ti ayup a makmakan a kas taraon.[1]:1 Ti tattao ket omniboro, ken nagananupen ket pimmatmatay kadagiti ayup manipud kadagidi prehistoriko a panawen. Ti kaada ti sibilisasion ket nangpalubos ti panagpaamo kadagiti ayup a kas dagiti manok, karnero, dagiti baboy ken bakae, ken nagtungpalan ti panag-usar kadagitoy iti panagpataud ti karne iti industrila a gatad.
Ti karne ket kangrunaan a buklen iti danum ken protina, ken kadawyan a sinidsida a mairaman dagiti sabali a makan. Daytoy ket mabalin a kilawen ngem kadawyan daytoy a malutluto ken narekaduan kadagiti nadumaduma a waya. No saan a maproseso, daytoy ket mabangles iti kaunegan dagiti oras wenno al-aldaw.
Ti panagsida tikarne ket agdumaduma iti sangalubongan, depende iti kultural ken relihioso a pagkayatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lawrie, R. A.; Ledward, D. A. (2006). Siensia ti karne ni Lawrie (Maika-7 nga ed.). Cambridge: Woodhead Publishing Limited. ISBN 978-1-84569-159-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Karne iti Wikimedia Commons


text:
Agimtuod Dagiti Agtutubo
Siasinoak?
Nakita ni Michael a sumungsungad ni Brad, ket kaamakna ti sumaganad a mapasamak. “Hoy Miks, padasem daytoy ne!” kuna ni Brad. Inukrad ni Brad ti dakulapna, ket nakita ni Michael ti eks-ekspektarenna—maysa nga istik ti marijuana. Dina kayat nga awaten, ngem dina met kayat ti agparang a takrot. “Kua ngamin,” madandanagan nga ibaga ni Michael, “maminsanto laengen. . . . wen?”
Nakita ni Jessica a sumungsungad ni Brad, ket sisasaganan iti mapasamak. “Hoy Jess, padasem daytoy ne!” kuna ni Brad. Inukrad ni Brad ti dakulapna, ket nakita ni Jessica ti eks-ekspektarenna—maysa nga istik ti marijuana. “Diak kayat,” ti situtured a sungbat ni Jessica. “Brad, adu pay ti kayatko nga aramiden iti biagko. Kunak man no nalaingka! Nalipatam sa metten a makadangran dayta iti bagi!”
KADAGITA nga eksena, apay a naturtured ni Jessica nga agkedked iti panangpilit? Addaan ngamin iti banag nga awan ken Michael. Ania dayta? Ti pannakaammo iti kinasiasinona. Ammona ti kayatna a pagbalinan ken dagiti prinsipio a maitakderanna. Dayta ti tumultulong kenkuana nga agkedked iti ammona a dakes. No addaanka met iti kasta, naturedka nga agkedked iti ammom a dakes—sika a mismo ti mangkontrol iti biagmo imbes nga itulokmo a sabali ti mangkontrol kenka. Kasanoka a maaddaan iti kasta a kompiansa? Makatulong ti panangsungbat kadagiti sumaganad a saludsod.
1 ANIA DAGITI PAGLAINGAK?
No apay a napateg: No ammom dagiti abilidad ken nasayaat a kababalinmo, pumigsa ti kompiansam.
Panunotem: Agduduma ti saguday ti tunggal maysa. Kas pagarigan, ti dadduma ket nalaing iti arte wenno musika, adda met dagiti nalaing iti isports. Ni Raquel ket nalaing nga agtarimaan iti lugan. * “Idi agarup 15 ti tawenko,” kinunana, “naamirisko a kayatko ti agbalin a mekaniko.”
Pagtuladan iti Biblia: Insurat ni apostol Pablo: “Uray pay no saanak a nasigo iti panagsasao, pudno unay a saanak a kasta no iti pannakaammo.” (2 Corinto 11:6) Gapu iti nauneg a pannakaawatna iti Kasuratan, nakapagtalinaed a natibker ni Pablo uray no adda dagiti nangumsi kenkuana. Dina intulok a ti dakes a kababalinda ti nangpakapuy iti kompiansana.—2 Corinto 10:10; 11:5.
Usigem ti bagim. Isuratmo iti baba ti maysa a sagudaymo wenno paglaingam.
․․․․․
Deskribirem ti nasayaat a kababalinmo. (Kas pagarigan, nadungngoka kadi? naparabur? mapagpannurayan? managsapsapa?)
․․․․․
“Ikagkagumaak ti tumulong kadagiti agkasapulan. No adda mayat a makisarita kaniak uray no adda ar-aramidek, isardengko dayta ket dumngegak kenkuana.”—Brianne.
No awan mapanunotmo a nasayaat a kababalinmo, mangpanunotka iti maysa a rimmang-ayam manipud kinaubingmo, sa isuratmo iti baba.—Kas pagarigan, kitaem ti kahon a “Ti Kuna Dagiti Kapatadam.”
․․․․․
2 ANIA DAGITI PAGKAPUYAK?
No apay a napateg: Uray napigsa ti kawar, mapugsat dayta no adda nakapuy a pasetna. Umasping iti dayta, dagus nga agbalin a dakes ti kinasiasinom no dimo magawidan dagiti pagkapuyam.
Panunotem: Awan ti tao a perpekto. (Roma 3:23) Tunggal maysa ket addaan iti kababalin a kayatda a baliwan. “Apay a nalakaak a masuron uray kadagiti awan serserbina a banag?” kuna ti balasang nga agnagan iti Seija. “Pagsiudotak uray nakabasbassit a banag, ken diak makontrol ti emosionko!”
Pagtuladan iti Biblia: Ammo ni Pablo dagiti pagkapuyanna. Insuratna: “Pudno a pagragsakak ti linteg ti Dios maitunos iti kinatao nga adda iti unegko, ngem makitak iti kamkamengko ti sabali a linteg a makigubgubat iti linteg ti panunotko ken mangiturturong kaniak a kautibo iti linteg ti basol.”—Roma 7:22, 23.
Usigem ti bagim. Ania a pagkapuyan ti masapul a sursuruem a kontrolen?
․․․․․
“Nadlawko a no makabuyaak iti romantiko a pelikula, medio maldayak ket kayatko metten ti agsapul iti kaayan-ayat. Isu nga ita, ammokon a masapul nga agannadak iti kasta a klase ti bubuyaen.”—Bridget.
3 ANIA DAGITI KALATKO?
No apay a napateg: No adda kalatmo, adda direksion ken panggep ti biagmo. Posible met nga ad-adda a liklikam dagiti tattao ken situasion a makalapped iti kayatmo nga aramiden.
Panunotem: Agluganka kadi iti taksi sa ibagam nga irikusrikusnaka agingga a maibus ti gasolinana? Minamaag la ketdi dayta ken nagastos! Makatulong dagiti kalat tapno agballigika iti biag. Adda sigurado a papanam ken plano no kasano a makagtengka sadiay.
Pagtuladan iti Biblia: Insurat ni Pablo: “Ti wagas a panagtarayko di mapagduaduaan.” (1 Corinto 9:26) Imbes a binay-anna a kumporme lattan ti mapasamak kenkuana, nangikeddeng kadagiti kalat sa nagbiag a maitunos kadagita.—Filipos 3:12-14.
Usigem ti bagim. Isuratmo iti baba ti tallo a kalat a kayatmo a maragpat iti sumaganad a tawen.
- ․․․․․
- ․․․․․
- ․․․․․
Mangpilika ita iti kalat a kapatgan kenka, ken isuratmo no ania ti maaramidam ita tapno marugiamon a ragpaten dayta.
․․․․․
“No awan unay ti ar-aramidek, kaslaak la agkalkallautang. Nasaysayaat ti maaddaan kadagiti kalat ken panagregget a mangragpat kadagita.”—José.
4 ANIA DAGITI PATPATIEK?
No apay a napateg: No awan ti patpatiem, kaska la bulong nga ipallapallayog ti angin ken iti bannagaw nga agbaliwbaliw ti kolorna sigun iti aglawlawna. No sumursurotka lattan iti kayat ti kaaduan, sigurado nga awan ti bukodmo a kinasiasino.
Panunotem: Iparparegta ti Biblia kadagiti Kristiano a ‘paneknekanda iti bagbagida ti naimbag ken makaay-ayo ken naan-anay a pagayatan ti Dios.’ (Roma 12:2) No dagiti ar-aramidem ket maitunos kadagiti patpatiem, napudnoka iti bagim—aniaman ti ar-aramiden ti sabsabali.
Pagtuladan iti Biblia: Idi agtutubo pay, “inkeddeng ni [propeta] Daniel iti pusona” a tungpalenna dagiti linteg ti Dios, uray no nayadayo iti pamilia ken kadagiti kapammatianna. (Daniel 1:8) Iti panangaramidna iti dayta, nagtalinaed a napudno iti bagina. Nagbiag ni Daniel a maitunos kadagiti patpatienna.
Usigem ti bagim. Ania dagiti patpatiem? Kas pagarigan:
- Mamatika kadi iti Dios? No wen, apay? Ania dagiti ebidensia a nangkombinsir kenka nga adda Dios?
- Patiem kadi a pagimbagam dagiti moral a pagalagadan ti Dios? No wen, apay? Kas pagarigan, ania ti nakakombinsiram a naragragsakka no agtulnogka kadagiti linteg ti Dios maipapan iti sekso imbes a tuladem ti narugit a wagas ti panagbiag dagiti kapatadam?
Dagita a saludsod ket saan a mabalin a sungbatan lattan a dagus. Panunotem a naimbag no apay a kombinsidoka kadagiti patpatiem. Iti kasta, ad-addanto a maidepensam dagita.—Proverbio 14:15; 1 Pedro 3:15.
“Idiay eskuelaan, kantiawandaka no dimo maitakderan ti patpatiem. Ngem diak kayat ti agbalin a kasta isu nga inadalko dagiti nalawag ken nabileg a rason maipapan iti kinaumiso dagiti patpatiek. Imbes nga ibagak kadagiti tattao a, “Diak aramiden dayta ta maiparit iti relihionko,” ti ketdi ibagak ket ‘panagkunak, saan nga umiso dayta.’ Dagita ti patpatiek.”—Danielle.
Ngarud, ania ti kayatmo a pagbalinan—natnag a bulong nga itayabtayab ti aniaman a pul-oy wenno maysa a kayo a di maan-ano uray nakapigpigsa ti bagyo? Pabilgem ti kinasiasinom tapno agbalinka a kas iti dayta a kayo. Iti kasta, masungbatam ti saludsod a Siasinoak?
No nabileg ti kinasiasinom, kaska la iti kayo a nauneg ti pannakairamutna a di maan-ano uray nakapigpigsa ti bagyo
^ par. 8 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.


text:
Estoria 72: Tinulongan ti Dios ni Ari Ezekias
APAY agkarkararag daytoy a tao ken Jehova? Ania dagidiay sursurat nga inkabilna iti sanguanan ti altar ni Jehova? Ti tao ket isu ni Ezekias. Isut’ ari ti umabagatan a dua a tribo ti Israel. Ket isut’ adda iti dakkel a pakarigatan.
Dagiti buybuyot ti Asiria ket dinadaeldan ti umamianan a 10 a tribo. Impalubos daytoy ni Jehova ta dagidiay a tattao ti dakesda. Itan immayen dagiti buybuyot ti Asiria a mangraut iti dua-tribo a pagarian.
Ti ari ti Asiria ti kaipatpatulodna pay laeng dagiti sursurat ken Ari Ezekias. Kadagitoy a sursurat kinatkatawaanna ni Jehova ket imbagana ken Ezekias nga isut’ sumukon. Dagitoy dagiti sursurat nga insango ni Ezekias iti altar ni Jehova. Agkarkararag ni Ezekias: ‘O Jehova, isalakannakami manipud ari ti Asiria.’
Nasayaat nga ari ni Ezekias. Nagtulnog kadagiti linlinteg ni Jehova. Gapuna, kalpasan ti panagkararag ni Ezekias, pinatulodan ni mammadto nga Isaias ti mensahe a naggapu ken Jehova: ‘Ti ari ti Asiria dinto umay iti Jerusalem. Uray dagiti buybuyotna didanto mangibiat uray maysa a pana iti siudad.’
Kitaenyo ti retrato iti daytoy a panid. Dagiti natay a soldado isuda dagiti Asirio. Iti maysa a rabii, pinapatay ti anghel ni Jehova ti 185,000 kadakuada. Isu a ti ari ti Asiria nagawiden.
Ti dua-tribo a pagarian ti naisalakan, ket immay iti apagbiit ti talna kadagiti tattao. Ngem kalpasan ipapatay ni Ezekias, dagiti simmaruno a dua nga ar-ari ti dakesda ket ti daga napunno iti kinadakes. Kalpasanna ni Josias nga apoko-ti-tumeng ni Ezekias, ti napagbalin nga ari.
2 Ar-ari 18:1-36; 19:1-37; 21:1-25.
Dagiti Saludsod
- Siasino ti lalaki iti ladawan, ken apay nga isu ket adda iti dakkel a pakarigatan?
- Ania dagiti surat nga inkabil ni Ezekias iti sango ti altar ni Jehova, ket ania ti inkararag ni Ezekias?
- Ania a kita ti ari ni Ezekias, ket ania a mensahe ti impaibaga kenkuana ni Jehova babaen ken mammadto nga Isaias?
- Kas makitam iti ladawan, ania ti inaramid ti anghel ni Jehova kadagiti Asirio?
- Nupay adda apagbiit a talna iti dua-tribo a pagarian, ania ti napasamak kalpasan ti ipapatay ni Ezekias?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti 2 Ar-ari 18:1-36.
Kasano a ti pannakangiwat ti Asiria a ni Rabsaque pinadpadasna a pakapuyen ti pammati dagiti Israelita? (2 Ar. 18:19, 21; Ex. 5:2; Sal. 64:3)
Iti pannakilangen kadagiti bumusbusor, kasano a tuladen dagiti Saksi ni Jehova ti ulidan ni Ezekias? (2 Ar. 18:36; Sal. 39:1; Prov. 26:4; 2 Tim. 2:24)
- Basaenyo ti 2 Ar-ari 19:1-37.
Iti panawen ti riribuk, kasano a matulad dagiti adipen ni Jehova ita ni Ezekias? (2 Ar. 19:1, 2; Prov. 3:5, 6; Heb. 10:24, 25; Sant. 5:14, 15)
Ania dagiti tallo a pannakaabak ni Ari Senaquerib, ket siasino ti naimpadtuan nga iladladawanna? (2 Ar. 19:32, 35, 37; Apoc. 20:2, 3)
- Basaenyo ti 2 Ar-ari 21:1-6, 16.
Apay a maikuna a maysa ni Manases kadagiti kadadaksan nga ari a nagturay idiay Jerusalem? (2 Cron. 33:4-6, 9)


text:
Siria
Nagsasabtan: 35°N 38°E / 35°N 38°E
Ti Siria (/ˈsɪriə/ ( denggen) SIRR-ee-ə; Arabiko: سورية Sūriyya wenno سوريا Sūryā; Siriako: ܣܘܪܝܐ; Kurdo: Sûrî), opisial a ti Republika nga Arabo ti Siria (Arabiko: الجمهورية العربية السورية al-Jumhūriyyah al-‘Arabīyah as-Sūriyyah Arabiko a pannakabalikas (tulong·paammo)), ket maysa a pagilian idiay Akinlaud nga Asia, a nabeddengan babaen ti Lebanon ken ti Baybay Mediteraneo iti laud, ti Turkia ti amianan, ti Irak iti daya, ti Hordania iti abagatan, ken ti Israel iti abagatan a laud.
Iti Ingles, ti nagan a Siria ket kapadpadana idi ti Lebante, a naamamuan iti Arabiko a kas ti Sham, nupay daytoy moderno nga estado ket buklenna dagiti luglugar ti taga-ugma a pagpagarian ken imperio, a mairaman ti Eblano a sibilisasion iti maikatlo a milenio BC. Iti Islamko a panawen, ti kapitoliona a siudad, a Damascus, ti kadaanan nga agnanayon a nataengan a siudad iti lubong,[6] ket isu daydi tugaw ti Umayad a Kalipato, ken maysa a probinsial a kapitolio ti Mamluk a Sultanato iti Ehipto.
Ti populasion ti Siria ket 74% Sunni, 12% Alawi, 10% Kristiano, ken 3% Druze. No maitipon amin, adda 90% iti populasion ti Siria ket Muslim, bayat a dagiti dadduma a 10% ket Kristiano, a kangrunaan a mairaman dagiti Arabo a Kristiano ken dagiti pay Asiriano ken dagiti Armenio. Dagiti kangrunaan n patneng a minoridad idiay Siria ket mairaman dagiti Kurdo (9%), dagiti Asiriano, dagiti Armeniano, dagiti Turkamano ken dagiti Sirkasianos. Ti kaaduan ti populasion ket Arabo (90%).[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Central Intelligence Agency. Nobiembre 2, 2011 karkulo". Cia.gov. Naala idi 2011-04-23.
- ^ a b c d "Siria". Internasional a Pundo ti Paguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "World Bank GINI index". World Bank. Naala idi 22 Enero 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 25 Septiembre 2014.
- ^ "Sangalubongan a Direktorio dagiti Minoridad: Panagtaldiap ti Siria". Karbengan dagiti Minoridad Internasional. Naala idi 2010-09-11.
- ^ Neolithic Tell Ramad idiay Damascus a Bakka iti Siria. Naala idi2010-02-01.
- ^ "Siria (05/07)". State.gov. Naala idi 2008-10-25.
- Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Siria
- Siria
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti Arabo a republika
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Daya a Mediteraneo
- Nalames nga Immindayon
- Lebante
- Mesopotamia
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1946
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia


text:
Kuarta (sapasap a pangawatan)
Ti kuarta (manipud ti Tengnga nga Inggles curraunt, a kaibuksilanna ket iti maususar) iti kaisangsangayan a panag-usar ti balikas ket mangitudtudo ti kuarta a maus-usar, a kas ti maysa a banag a panakisinnukat, a naipangpangruna ti maus-usar a papel a kuarta. Daytoy a panag-usar ket kapadpada dagiti nota ti banko, wenno sagpaminsan kadagiti nota ti banko ken dagiti sensilio, a kaibuksilann ket dagiti maipapan ti bagi a tandaan nga inus-usar para iti kuarta babaen ti gobierno.[1][2]
Ti pay kaaduan akadawyan apanag-usar ti balikas a kuarta ket dagiti amin nga inus-usar kadagiti aniaman a pasamak, a kas maysa a banag ti panangisinnukat. Iti daytoy a panag-usar, ti "kuarta" ket kapadpada ti is a konsepto ti kuarta.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti panangilawlawag 1
- ^ Bernstein, Peter (2008) [1965]. "Kapitulo 4–5". Ti Pangyuna ti Pirak, Panangibanko ken Balitok (Maika-3 nga nga ed.). Hoboken, NJ: Wiley. ISBN 978-0-470-28758-3. OCLC 233484849.
- ^ Panagilawlawag a kas banag ti panakisinnukat