text:
2014 a Report ti Tinawen a Miting
100 a Tawenen a Panagturay ti Pagarian!
Idi Oktubre 4, 2014, agarup 19,000 ti nagtataripnong para iti maika-130 a tinawen a miting ti Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Naangay ti programa iti Assembly Hall of Jehovah’s Witnesses iti Jersey City, New Jersey, U.S.A., ken naikonektar daytoy iti nagduduma a lokasion babaen ti video.
Ti tserman iti miting ket ni Mark Sanderson a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova. Iti panglukat a sasao ni Brother Sanderson imbagana a nagpateg dayta a tinawen a miting. Selebrasion ngamin dayta iti maika-100 nga anibersario ti panagturay ti Mesianiko a Pagarian.
Dinakamat ni Brother Sanderson ti tallo a nagpateg a nagapuanan ti Pagarian bayat ti umuna a 100 a tawen a panagturayna:
Sangalubongan a trabaho a panangasaba. Iti tulong ni Jehova, sigagaget nga insaknap ti ilina ti naimbag a damag maipapan iti Pagarian. Ti sumagmamano a ribu nga agibumbunannag idi 1914 ket nagbalinen a nasurok a walo a milion bayat ti 2014 a tawen serbisio. Itultuloytayo ti mangasaba a sireregta agingga nga ibaga ni Jehova a nalpasen ti trabaho.
Proteksion para iti iturayan ti Pagarian kas maysa a grupo. Napalalo ti panangbusor kadatayo dagiti narelihiosuan ken napolitikaan nga agtuturay ken pinanggepda pay ketdi a pukawen ti amin a Saksi ni Jehova. Ngem prinotektaran ni Jehova dagiti adipenna kas grupo. Adu a kaso iti korte ti nangabakantayo a pakairamanan dagiti kaso iti United States Supreme Court ken iti European Court of Human Rights. Paneknekan dagita a tultulongannatayo ni Jehova agingga ita.
Ti panagkaykaysa ti nagduduma a kita ti tattao. Pinagkaykaysa ti Pagarian ti Dios dagiti tattao a nagduduma ti kasasaadna iti biag, nasionalidad, ken lengguahe ket napagballigianda ti adu a problema ken nagbalinda kas maysa a nagkaykaysa a grupo dagiti agdaydayaw iti Dios. “Maysa daytoy a milagro a ni laeng Jehova a Dios ti makaaramid,” kuna ni Brother Sanderson. Inulitna a dakkel a pribilehio para kadagiti presente ti kaaddada iti dayta a nagpateg a tinawen a miting.
Ti Serye nga Agbalinka a Gayyem ni Jehova.
Ti simmaganad a paset ti programa ti tinawen a miting ket maipapan iti serye ti video para kadagiti ubbing a natagiragsaktayo iti nasuroken a dua a tawen. Impabuya nga umuna ni Brother Sanderson ti video dagiti nainterbiu nga ubbing manipud iti nagduduma a paset ti lubong. Naragsakan dagiti timmabuno iti natural ken naimpusuan a panangapresiar dagiti ubbing kadagiti nasursuroda kadagita a video.
Kalpasanna, naipabuya ti maysa a baro a video iti dayta a serye a napauluan iti “Tulongannaka ni Jehova nga Agbalin a Natured.” Daytoy 12 a minuto a video pinagbalinna a nabiag ti estoria iti Biblia maipapan iti balasitang nga Israelita a situtured a nangibaga ti maipapan ken Jehova iti asawa ni Naaman. (2 Ar-ari 5:
JW Language.
Impakaammo ni Brother Sanderson daytoy a baro nga application para kadagiti digital device a tumulong kadagiti Saksi ni Jehova a mayat nga agsursuro iti sabali a lengguahe tapno mapalawada ti ministerioda. Naglaon daytoy nga application iti nasurok nga 4,000 a sasao ken grupo dagiti sasao iti 18 a lengguahe. Maiplamplano met ti pannakairaman ti kanayonan a sasao ken grupo ti sasao, presentasion iti panangasaba, ken dadduma pay a feature.
JW Broadcasting.
Naragsakan dagiti presente idi naammuanda nga adda baro nga Internet TV station nga isponsoran dagiti Saksi ni Jehova. Kas pangpadasan, naipabuya dayta iti English laeng. Manipud iti sangalubongan a hedkuartertayo iti Brooklyn, New York, U.S.A., maibrodkas ditoy dagiti inaramidtayo a video, musika, ken dramatiko a pannakaibasa ti Biblia. Mai-feature met ti binulan a programa nga idauluan ti maysa a miembro ti Bagi a Manarawidwid wenno katulongan ti maysa kadagiti komite dayta.
Impabuya ni Brother Sanderson ti dadduma a paset ti umuna kadagita a programa. Ni Stephen Lett a miembro ti Bagi a Manarawidwid ti host iti dayta a programa. Nairaman iti programa ti video a mangipakita no kasano a naisagana ken naaramid ti baro a TV station. Ti JW Broadcasting ket nangrugi a mabuya idi Oktubre 6, 2014, ken ma-access daytoy iti tv.jw.org.
“Ti Pagarian—100 a Tawenen ken Agpatpatuloy.”
Naipabuya ti maysa a video no kasano a ti Pagarian ti Dios in-inut a tinulongannatayo a rumang-ay iti trabahotayo a panangasaba. Ni Samuel Herd a miembro ti Bagi a Manarawidwid ti parasalaysay (narrator) iti dayta. Karaman iti dayta dagiti napagtitipon a video iti napalabas, pannakayakto dagiti pasamak (reenactment) ken kapkapadasan nga insalaysay dagiti nabayagen a Saksi. Naitampok kadagita ti pannakaaramid ken nasaknap a pannakaipabuya ti “Photo-Drama of Creation”; pannakausar dagiti ponograpo, testimony card, plakard a naglaon kadagiti impormasion, ken sound car; ken ti naitulong dagiti eskuelaan a mangsanay kadatayo iti ministerio.
Kasanotayo a mabenepisiaran iti pananglagip kadagiti naibanagen ti Pagarian iti umuna a 100 a tawen a panagturay dayta? Makatulong dayta tapno ad-adda nga agbalin a pudpudno ti Pagarian kadatayo ken mas pagseggaennatayo iti aramidenna iti masanguanan.
Kanta iti Panagdaydayaw.
Naragsakan ti amin a presente idi impakaammo ni David Splane a miembro ti Bagi a Manarawidwid ti maipapan iti plano a pannakarebisar ti pagkantaantayo a Kantaanyo ni Jehova. Ti akkubna ket kapadanto ti material a nausar iti rebisado a New World Translation ken silver-to met ti kolor ti igidna. Ti mausar a dekalidad a material ipakitana a napateg ti musika iti panagdaydayawtayo.
Impakaammo met ni Brother Splane a manayonan iti sumagmamano a kanta ti pagkantaantayo. Ngem saanen a kasapulan nga urayen pay a mayimprenta ti rebisado a pagkantaan sakbay a kantaentayo dagiti baro a kanta. No malpas dagita, maikabil a dagus iti jw.org.
Nakanta iti tinawen a miting dagiti baro a kanta a nasaksakbay a prinaktis ti pamilia ti Bethel. Indauluan ni Brother Splane ti maysa a koro a nangkanta iti baro a kanta a napauluan iti “Naipasdeken ti Pagarian—Umay Koman!” Naaramid daytoy a kanta para iti maika-100 a tawen nga anibersario ti panagturay ti Pagarian. Kalpasan a kinanta dayta ti koro, nakipagkanta kadakuada dagiti timmabuno. Iti katengngaan ti programa, kinanta ti koro ken dagiti timmabuno ti sabali pay a baro a kanta a napauluan iti “Ikkannakami iti Tured.”
Interbiu.
Naipabuya ti maysa a nairekord nga interbiu ti tallo a pagassawaan nga adun a tawen nga agserserbi iti Bethel. Ni Gerrit Lösch a kameng ti Bagi a Manarawidwid ti nanginterbiu kadakuada. Inyestoriada ti adu a panagbalbaliw a nasaksianda iti panaglabas ti adu a tawen, a mangipakita nga umab-abante ti ili ti Dios. Dinakamat ni Brother Lösch a naipakpakauna iti Biblia ti panagrang-ay ti organisasion, ken pinaregtana ti amin a makidanggayda iti umab-abante nga organisasion ni Jehova.—Isaias 60:17.
“Tipiko ken Antitipiko.”
Imparang ni Brother Splane daytoy a palawag. Inlawlawagna no apay a kadagiti kallabes a tawen, saanen a kas idi ti kasansan ti pannakadakamat kadagiti publikasiontayo maipapan iti tipiko (maysa a tao, pasamak, wenno banag nga adda dakdakkel nga iladladawanna iti masanguanan) ken antitipiko (ti isimsimbolo ti tipiko).
Iti napalabas, adu a matalek a lallaki ken babbai iti Biblia ti nadakamat nga adda isimsimboloda a grupo dagiti matalek a Kristiano iti kaaldawantayo. Adu met a salaysay iti Biblia ti naipagarup nga adda kaitungpalanna a pasamak kadagiti adipen ti Dios ita. Kinaagpaysuanna, makapainteres nga adalen dagita. Ngem apay ngarud a sagpaminsan laengen a madakdakamat iti publikasiontayo ti maipapan kadagiti tipiko ken antitipiko?
Ipakita ti Kasuratan a ti sumagmamano a tattao ken pasamak ket adda dakdakkel nga iladladawanda. No nalawag nga ibaga ti Biblia ti koneksion ti tipiko ken ti antitipiko, maragsakantayo a mangawat iti dayta. “No awan ti ibaga ti Biblia, saantayon a pakaringgoran dayta,” kuna ni Brother Splane. Liklikantay koma ti nalabes a pananganalisar iti maysa a salaysay iti Biblia. Kasta met, no adu unay ti busbusbosentayo a tiempo a mangbirbirok iti maipapan iti tipiko ken antitipiko, mabalin a saantay a makita dagiti napateg a leksion iti Biblia a makatulong kadatayo iti inaldaw—nailangitan man wenno naindagaan ti namnamatayo.—Roma 15:4. *
“Agtultuloyka Kadi nga Agbantay?”
Daytoy a palawag nga imparang ni Brother Lett binaliwanna ti pannakaawattayo iti ilustrasion ni Jesus maipapan iti sangapulo a birhen. (Mateo 25:
Kas panangyaplikar iti panangliklik iti nalabes a pananganalisar iti maysa a salaysay iti Biblia, saantay koma ngarud nga adalen daytoy nga ilustrasion tapno laeng agbirok kadagiti detalye nga adda kaitungpalanna. Imbes ketdi, magunggonaantayo no dagiti masursurotayo iti dayta nga ilustrasion ti kitaentayo. Napulotantayo man wenno paset ti “sabsabali a karnero,” responsabilidadtayo nga isilnag a siraraniag ti lawag ken ‘itultuloy ti agbantay.’ (Juan 10:16; Marcos 13:37; Mateo 5:16) Awan ti asinoman a makapagmatalek para kadatayo. Tunggal maysa kadatayo masapul a ‘pilienna ti biag’ babaen ti panangtaginayontayo iti nabileg nga espiritualidad ken panagtalinaedtayo nga aktibo iti ministerio.—Deuteronomio 30:19.
“Ti Ilustrasion Maipapan Kadagiti Talento.”
Ti simmaruno a nagpalawag ket ni Anthony Morris a miembro ti Bagi a Manarawidwid. Tinulonganna dagiti agdengdengngeg a mangtarus iti nagbalbaliw a pannakailawlawag ti ilustrasion maipapan kadagiti talento. (Mateo 25:14-
Ania dagiti makatulong kadatayo a leksion iti daytoy nga ilustrasion? Adda nagpateg a banag nga intalek ti apo iti ilustrasion kadagiti adipenna. Adda met intalek ni Jesus kadagiti pasurotna nga ibilangna a napateg a banag—ti trabaho a panangasaba ken panangtulong kadagiti tattao nga agbalin nga adalanna. Namnamaenna a makiramantayo amin a sireregta iti trabaho a panangasaba sigun iti kasasaadtayo. Inapresiar ni Brother Morris dagiti timmabuno gapu iti kinaregtada a makiramraman kadagiti aktibidad ti Pagarian.
“Siasinonto ti Mangraut iti Ili ti Dios?”
Dayta ti mamagpanunot a tema ti maudi a palawag ti programa nga imparang ni Geoffrey Jackson a miembro ti Bagi a Manarawidwid. Inlawlawag ni Brother Jackson ti maipapan iti masanguanan a pannakaraut ti ili ti Dios nga idauluan ti Gog iti Magog.—Ezequiel 38:14-
Iti napalabas, ti dati a pannakatarustayo ket Gog ti sabali nga awag ken Satanas a Diablo kalpasan a napapanaw idiay langit. Ngem kinuna ni Brother Jackson nga adda dagiti saludsod a patauden dayta a pannakaawat. Kas pagarigan, impakpakauna ni Jehova a no maabak ni Gog, ited ni Jehova ni Gog ‘kadagiti tumatayab nga agsippayot, ken kadagiti atap nga animal iti tay-ak kas taraon.’ (Ezequiel 39:4) Impakpakauna pay ni Jehova a ni “Gog ken ti intero a bunggoyna” ket maitabon ditoy daga. (Ezequiel 39:11) Ngem kasano a mapasamak dagita iti maysa nga espiritu? Maipupokto ni Satanas iti mangliwengliweng nga abut iti 1,000 a tawen, saan ket a makan wenno maitabon. (Apocalipsis 20:
Inlawlawag ni Brother Jackson a ti nadakamat a Gog iti Magog iti padto ni Ezequiel ket saan a tumukoy ken Satanas. Imbes ketdi, tumukoy dayta iti aliansa dagiti nasion a mangrautto iti ili ti Dios iti masanguanan. Agparang a ti iraraut ti Gog ket isu met la ti iraraut ti “ari ti amianan” ken ti iraraut “ti ar-ari ti daga.”—Daniel 11:40, 44, 45; Apocalipsis 17:12-14; 19:19.
Siasino ngarud ti iladladawan ti “ari ti amianan”? Dayta ti padaanantayo. Ania man ti mapasamak, mapabileg ti pammatitayo iti pannakakitatayo a sumaysayaat ti pannakatarustayo kadagiti mapasamak iti masanguanan bayat nga umas-asideg ti kaitungpalan dagita. Saantayo a pagbutngan ti mapaspasungad a pannakaraut ti ili ti Dios ta ammotayo nga inton aramiden dayta ti Gog iti Magog isu ket maabak ken naan-anayto a madadael ngem agtalinaedto iti agnanayon ti ili ti Dios. *
Konklusion.
Impakaammo ni Brother Sanderson a mabalinen ti mangala iti kopia ti bassit (pocket-size) a rebisado a New World Translation. Maisagsagana metten ti audio a bersion daytoy a Biblia. Mangngeganto iti dayta ti boses dagiti agduduma nga indibidual a mangbasa kadagiti sasao nga imbaga dagiti karakter iti Biblia. In-inutto a mai-post dagita iti jw.org a mangrugi iti libro ti Mateo.
Impakaammo ni Brother Sanderson a ti tinawen a tekstotayo para iti 2015 ket Salmo 106:1: “Agyamankayo ken Jehova, ta isu naimbag.” Pinaregtana ti amin a mangkitada kadagiti rason nga agyaman iti Dios iti inaldaw.
Ti pangserra a kanta iti miting ket ti maikatlo kadagiti baro a kantatayo a napauluan “Jehova ti Naganmo.” Nakipagkanta iti entablado ti amin a pito a miembro ti Bagi a Manarawidwid iti koro. Dinanggayan met ida dagiti timmabuno iti panangkantada iti daytoy nagpintas a baro a kanta a maitutop la unay a pangserra iti nagpateg a miting!
Ammuem ti Ad-adu Pay
Agyaman ken Jehova ket Mabendisionan
Kasano a makatulong ti kinamanagyaman tapno makapagibturtayo?
Maika-100 a Tawen ti Makapabileg-Pammati a Pabuya
Ita a tawen ti maika-100 nga anibersario ti umuna a pannakaipabuya ti “Photo-Drama of Creation,” a nadisenio a mangpabileg iti pammati iti Biblia kas Sao ti Dios.
100 a Tawenen ti Musika a Mangidaydayaw iti Dios
Kasano nga inusar dagiti Saksi ni Jehova dagiti musika ken kanta iti panagdaydayawda?


c: text/html

text:
LUGLUGAR KEN TATTAO
Panagpasiar Idiay Brazil
MANGNGANUP ken mannalon dagiti nagkauna nga umili iti Brazil. Idi simmangpet dagiti Portugues nga eksplorador, impaannurotda ti relihionda a Romano Katoliko isu nga idi agangay, naibangon ti adu a simbaan ken kapilia—ti dadduma ket naarkosan kadagiti nagarbo a nakitikitan a kaykayo a nakalupkopan iti balitok.
Manipud idi katengngaan ti maika-16 agingga iti katengngaan ti maika-19 a siglo, nangisangpet dagiti barko iti agarup 4 a milion nga adipen nga Africano tapno agtrabaho kadagiti talon. Intultuloyda nga inannurot dagiti datin a ritualda. Idi agangay, dagita ti nagbalin kas Africano-Braziliano a relihion kas iti macumba ken iti sekta a candomblé. Agminar iti musika, sala, ken taraon dagiti Braziliano ti impluensia dagiti Africano.
Ti tradisional a feijoada ket natulad iti maysa a putahe dagiti Portugues. Gisado dayta a buklen dagiti karne ken nangisit a bukel ti utong. Maidasar dayta a kadua ti innapuy ken maysa a kita ti repolio. Idi maika-19 ken maika-20 a siglo, minilion manipud Europa (kangrunaanna iti Germany, Italy, Poland, ken Spain), Japan, ken dadduma pay a lugar ti nagnaed metten iti Brazil.
Ita, addan agarup 750,000 a Saksi ni Jehova iti nasurok a 11,000 a kongregasion iti intero a Brazil. Nasurok a 800,000 ti yad-adalanda iti Biblia. Tapno makaibangonda kadagiti paggigimongan, ti 31 a grupo dagiti boluntario iti konstruksion ket mapan makipagtrabaho kadagiti lumugar a Saksi a mangaramid ken mangtarimaan iti agarup 250-300 a Kingdom Hall iti kada tawen. Sipud Marso 2000, nairingpasen ti 3,647 kadagita a proyekto.
AMMOM KADI?
Ad-adu a danum ti iruar ti Amazon River ngem iti aniaman a karayan ken nasurok nga 6,275 a kilometro ti kaatiddogna

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Adda Nakaro a Sakitko—Matulongannak Kadi ti Biblia?
Sungbat ti Biblia
Wen. Maseknan ti Dios kadagiti adipenna a masakit. Kastoy ti kuna ti Biblia maipapan iti matalek nga adipen: “
Isu saranayento ni Jehova a mismo iti idda ti panagsakit.” (Salmo 41:3) No adda nakaro a sakitmo, makatulong kenka nga agibtur dagiti sumaganad a tallo nga addang:
Agkararagka maipaay iti bileg nga agibtur. Maaddaanka iti “
talna ti Dios a mangringbaw iti isuamin a panunot,” tapno saanka unay a maladingitan iti kasasaadmo ken makapagibturka.
—Filipos 4:6, 7.
Agbalinka a positibo. Kuna ti Biblia: “
Agtalinaedka a naragsak no nasalun-atka. Main-inutka a matay no kanayon a nalidayka.” (Proverbio 17:22, Ti Naimbag a Damag Biblia) Padasem ti agpakatawa, ta saannaka laeng a paragsaken no nalidayka no di ket pasayaatenna pay ti salun-atmo.
Maaddaanka iti namnama kadagiti kari ti Dios. Ti namnama ket makatulong kenka a maaddaan iti rag-o uray no adda nakaro a sakitmo. (Roma 12:12) Impadto ti Biblia a dumtengto ti tiempo nga “
awanto ti agtataeng nga agkuna: ‘Masakitak.’” (Isaias 33:24) Ikkatento ti Dios dagiti nakaro a sakit a saan a kabaelan nga agasan ti moderno a siensia. Kas pagarigan, kuna ti Biblia a dagiti lallakay ken babbaket ket umubingto manen. Kastoy ti panangdeskribirna iti dayta: “
Ti lasagna agbalin a nasalsalibukag ngem iti kinaagtutubo; isu agsubli kadagiti aldaw ti kired ti kinaagtutubona.”
—Job 33:25.
Palagip: Nupay bigbigbigenmi ti tulong nga ipaay ti Dios, dakami a Saksi ni Jehova ket agpapaagas met no addaankami kadagiti sakit a kas iti clinical depression. (Marcos 2:17) Nupay kasta, saankami a mangyen-endorso iti partikular a kita ti panangagas ta dagiti tattao a mismo ti mangaramid iti bukodda a desision.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasapulan ti Asawam ti Naisangsangayan a Pannakaaywan
Basaem ti tallo a singasing a makatulong iti panagasawa no nakaro ti sakit ti maysa.


text:
Pagsasao nga Akinbaba a Sorabo
Ti Akinbaba a Sorabo (Dolnoserbski) ket Eslabo a minoridad a pagsasao nga insasao idiay akin-daya nga Alemania idiay naipakasaritaan a probinsia ti Akinbaba a Lusatia, nga itan ket paset ti Brandenburg. Daytoy ket maysa kadagiti dua a literario a sasao a Sorabo, ti sabali pay ket ti Akinngato a Sorabo.
Ti Akinbaba a Sorabo ket naisasao idiay ken dagiti lawlaw ti siudad ti Cottbus idiay Brandenburg. Dagiti senial iti daytoy a rehion ket kadawyan a naosurat kadagiti dua a pagsasao, ken ti Cottbus ket adda iti Himnasio a ti pagsasao a panagadal idiay ket Akinbaba a Sorabo. Daytoy ket nakaro a naisagmak a pagsasao. Kaaduan kadagiti patneng nga agsasao ket dagiti lallakay a kaputotan ita nga aldaw.
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Akinbaba a Sorabo iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Akinbaba a Sorabo". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
Dagit isilpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Aleman) (Akinbaba a Sorabo) Programa ti radio ti Dolnoserbski (RealAudio)
- Listaan ti bokabulario ti Akinbaba a Sorabo
Dagiti diksionario[urnosen | urnosen ti taudan]
Alenam–Akin-baba a Sorabo[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Aleman) (Akinbaba a Sorabo) iti dolnoserbski.de
- (Aleman) (Akinbaba a Sorabo) iti Korpus GENIE
Lower Sorbian–German[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Aleman) (Akinbaba a Sorabo) iti dolnoserbski.de
- (Aleman) (Akinbaba a Sorabo) Lexikalische Übungen


text:
Imperio a Mongol
Ti Imperio a Mongol (Mongolian: denggen (tulong·paammo) Mongol-yn Ezent Güren; Siriliko: MoHroлыH эзэHT rүpэH) ket rimsua idi las-ud ti maika-13 ken maika-14 a sigsiglo AD, ken isu idi ti kadakkelan nga agkakasigkay a daga nga imperio iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[1] Mangrugi daytoy idiay estepa ti Tengnga nga Asia, daytoy ket dimteng a gimmay-at manipud idiay Daya aEuropa aginggana idiay Baybaya iti Hapon, a nangsaksakop kadagiti paset ti Siberia iti amianan ken gimmay-at nga agpaabagatan iti Abagatan a daya nga Asia, ti Indiano a subkontinente, ti Irani a banak, ken ti Tengnga a Daya. Iti kalatakan a gay-atna daytoy ket sumaksakop ti9,700 km (6,000 mi), nakasakop ti kalawa iti 24,000,000 km2 (9,300,000 sq mi),[2][3][4][5] 16% iti dagup a kalawa iti Daga, ken agtengtengel ti panaturay kadagiti populasion ti sumurok a 100 a riwriw.
Ti Imperio a Mongol ket rimsua maniud ti panagkaykaysa iti Mongol ken [dagiti [Tatao a Turko|Turko]] a tribu iti naipakasaritaan a Mongolia babaen ti panangidaulo ni Genghis Khan. Ni Genghis Khan ket isu idi ti nairangarang nga agturay kadagiti amin a Mongol idi 1206. Ti imperio ket napardas a dimakkel babaen ti panagturayna ken kalpasanna dagiti pay panagturay dagiti kaputotanna, a nangipatpatulod kadagiti panagraut iti amina turong.[6][7][8][9][10][11] Ti nawatiwat a transkontinental nga imperio a nangikapet ti daya iti laud nga adda ti maysa a naipatpatungpal a Pax Mongolica ket nangpalpalubos ti panagtagilako, dagiti teknolohia, dagiti kammasapulan ken dagiti ideolohia a maiwarwaras ken pakisinnukatan iti ballasiw ti Eurasia.[12][13]
Ti imperio ket nangrugrugi a naisinsina a kas ti maysa aresulta kadagiti gubat a maipangge kadagiti panagsasaruno, a kas dagiti appo ni Genghis Khan ket nagsisinnuppiatda no ti naarian a linia ket nasken a amangsurot manipud ti anak a lalaki ni Genghis ken ti tumawid a ni Ögedei, wenno ti maysa kadagiti sabali nga anakna a lalaki a kas ni Tolui, Chagatai, wenno ni Jochi. Dagiti Toluid ket nagballigida kalpasan ti nadara a panagpurga kadagiti sangkatipunan ti Ögedeid ken Chagataid, ngem dagiti panagsisinnuppiat ket nagtultuloy kadagiti kaputotan iti Tolui. Idi timaysa a Nalatak a Khan ket pimmusay, dagiti kasuppiat a konsilo ti kurultai ket aggigiddanda nga agpili kadagiti nadumaduma a sumaruno, a kas ti agkabsat a lallaki a ni Ariq Böke ken ni Kublai, isuda a dua ket napili ken dagitoy dua ket saanda laeng a nagsinnungat, ngem nangikaskasoda pay kadagiti kumarkarit manipud kadagiti kaputotan ni Genghis nga annakna a lallaki.[14][15] Ni Kublai ket nagballigi a nangala ti bileg, ngem sinaruno daytoy ti sibil a gubat, idi ni Kublai ket nagpaspadas, ngem napaay, a nangal manen ti panagtengngel dagiti pamilia ti Chagatayid ken Ögedeid.
Ti Gubat ti Ain Jalut ket nangmarka ti nangato a puntos ti danum iti Mongol a panagrukma, ken idi ti immuna nga banse ti Mongol a permanente a naabak iti dagus a gubat iti paggugubatan. Kalpasan dagiti dati a pnnakaabak iti pagggubatan, dagiti Mongol ket kankanayonda a nagsubsubli ken nagibalbales kadagiti pannaka-abakda, a dimtengan daytoy pannaka-abak dagiti kabusorda. Ti Gubat ti Ain Jalut ket nangmarka ti immuna a panawen a naaramidda daytoy.
Babaen ti panawen nga ipupusay ni Kublai idi 1294, ti Imperio a Mongol ket nabungbungtol kadagiti uppat a nagsisina a khanate wenno imperio, a ti tunggal maysa ket ket napnapan kadagiti bukodda nga interesado ken gandat: ti Nabalitokan a Horda a khanate iti amianan a laud, ti Chagatai Khanate iti laud, ti Ilkhanate iti abagatan a laud,ken ti Yuan a Dinastia a naikuartelidiay moderno nga aldaw a Beijing.[16] Idi 1304, dagdi tallo a lumaud a khanate ket nabiitda a nangawat ti nominal a panangituray ti Yuan a Dinastia,[17][18] ngem idi naparmek babaen ti Han nga Insik a [[Ming a Dinastia] idi 1368, ti Imperio a Mongol ket kanungpalan a nawara.
Dagiti linaon
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti pudno apundasion daytoy a siudad ket saan anapasamak aginggana idi 1220, ken nagserbi a kas ti kapitolio ti Imperio a Mongol aginggana idi 1259.
- ^ Kalpasan ti ipupusay ni Möngke Khan idi 1259, awan idi ti agmaymaysa a nangruna a siudad iti imperio, a ti Dadu ket isu ti kapitolio ti Yuan a Dinastia manipud idi 1272 aginggana idi 1368.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Morgan. Dagiti Mongol. p. 5.
- ^ Finlay. Pilgrim Art. p.151.
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/102315/history-of-Central-Asia/73543/Creation-of-the-Mongol-empire
- ^ «Mongolia se encomienda a Gengis Jan» (Espaniol). El País 18.08.2007 (2007). Consultado el 19/06/2008.
- ^ Jonathan M. Adams, Thomas D. Hall ken Peter Turchin (2006). "Daya-Laud nga Orientasion dagiti Naipakasaritaan nga Imperio" (PDF). Warnakan dagiti Sistema ti Lubonga Panagsukisok. Unibersidad ti Connecticut. 12 (blng. 2): 219–229.
- ^ Diamond. Guns, Germs, ken Steel. p. 367.
- ^ Dagiti Mongol ken Ruso, babaen ni George Vernadsky
- ^ Ti Mongol a Lubong nga IMperio, 1206-1370, babaen ni John Andrew Boyle
- ^ Ti Pakasaritaan ti Tsina, babaen ni David Curtis Wright. p. 84.
- ^ Ti Nasap a Sibilisasion ti Tsina, babaen ni Yong Yap Cotterell, Arthur Cotterell. p. 223.
- ^ Dagiti Mongol ken dagiti Mamluk: Ti Mamluk-Ilkhanid a Gubat, 1260–1281 babaen ni Reuven Amitai-Preiss
- ^ Gregory G.Guzman "Dagiti kadi barbaro ket negatibo wenno positibo a banag iti taga-ugma ken mediebal a pakasaritaan?", Ti Historiador 50 (1988), 568-70.
- ^ Allsen. Kultura ken Panagrukma. p. 211.
- ^ "Ti Islamikoa Lubong aginggana idi1600: Ti Nabalitokan a Horda". Unibersidad ti Calgary. 1998. Naala idi Disiembre 3, 2010.
- ^ Michael Biran. Ti Qaidu ken ti Ibabangon ti Nawaya nga Estado ti Mongol idiay Tengnga nga Asia. The Curzon Press, 1997, ISBN 0-7007-0631-3
- ^ Ti Cambridge a Pakasaritaan ti Tsina: Ganganaet a Turay ken dagit Pagbeddengan nga Estado. p. 413.
- ^ Jackson. Dagiti Mongol ken ti Laudt. p. 127.
- ^ Allsen. Kultura ken Panagrukma'. pp. xiii, 235.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Allsen, Thomas T. (1987). Mongol nga Imperialismo: Dagiti Annuroten ti Nalatak a Qan Möngke idiay Tsina, Rusia, ken ti Islamiko a Dagdaga, 1251-1259. Unibersidad ti California a pagmalditan. ISBN 978-0520055278.
- Allsen, Thomas T. (2004). Kultura ken panagrukma iti Mongol Eurasia. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 978-0-521-60270-9.
- Amitai-Preiss, Reuven (1995). Dagiti Mongol ken Mamluk: Ti Mamluk-Ilkhanid a Gubat, 1260–1281. Cambridge, UK; New York, USA: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 978-0-521-46226-6.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brent, Peter. Ti Imperio a Mongol: Genghis Khan: Ti panagballigina ket ti Legadona. Book Club Associates, Londres. 1976.
- Buell, Paul D. (2003). Naipakasaritaan a Diksionario iti Mongol a Lubong nga Imperio. The Scarecrow Press, Inc. ISBN 0-8108-4571-7.
- May, Timothy. "Ti Mongol nga Arte iti Gubat." Westholme Publishing, Yardley. 2007. ISBN 978-1-59416-046-2 / ISBN 1-59416-046-5
- May, Timothy. Ti Mongol a Panagrukma a Pakasaritaan ti Lubong (Reaktion Books, inwarwaras babaen ti Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan; 2012) 319 pampanid
- Rossabi, Morris. Dagiti Mongol: Ti Ababa Unay a Pangyuna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2012. ISBN 978-0199840892
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Imperio a Mongol iti Wikimedia Commons
- Genghis Khan ken dagiti Mongol
- Ti Imperio a Mongol
- Dagiti Mongol
- Biograpia ni Genghis Khan
- Dagiti Mongol iti Pakasaritaan ti Lubong
- Ti Imperio a Mongol para kadgiti estudiante
- Paradoxplace a Panirigan a Pampanid kadagiti Mongol nga Emperador
- Panaglaglagip kadagiti Mongol ni William iti Rubruck
- Mongol a panagraut iti Rus (ladladawan)
- Sangalubongan a Dagu dagiti Natay
- Google Earth -Imperio a Mongol


text:
1Nadamag dagiti Fariseo nga ad-adu ti adalan a mapaspasurot ken bumbuniagan ni Jesus ngem ni Juan. 2(Kinapudnona, saan a nangbumbuniag ni Jesus, no di ket dagiti adalanna laeng.) 3Ngarud, idi madamag ni Jesus ti maisasao, pimmanaw idiay Judea ket nagsubli idiay Galilea. 4Iti panagbiahena, masapul a lumasat idiay Samaria. 5Idiay Samaria, dimteng iti maysa nga ili a managan Sicar, a saan nga adayo iti talon nga inted idi ni Jacob ken ni Jose nga anakna. 6Adda sadiay ti bubon ni Jacob. Nagtugaw ni Jesus iti abay ti bubon gapu iti bannogna. Nganngani tengnga ti aldaw idi. 7Dimteng ti maysa a Samaritana tapno sumakdo, ket kinuna ni Jesus kenkuana, “Makiinumak man.” ( 8Napan gimmatang idi dagiti adalanna iti kanenda idiay ili.) 9“Ania?” kinuna ti babai. “Maysaka a Judio, ket makiinumka kaniak a Samaritana?” (Ta saan nga ugali dagiti Judio ti makilangenlangen kadagiti Samaritano.) 10“No ammom la koma ti sagut nga ited ti Dios ken no siasino ti dumawdawat kenka iti inumen, dumawatka koma kenkuana ket ikkannaka iti nabiag a danum,” insungbat ni Jesus. 11“Apo,” kinuna ti babai, “nauneg ti bubon ket awan met ti pagsakdum. Pangalaam ngarud iti nabiag a danum? 12Inted kadakami ni Jacob a kapuonantayo daytoy a bubon. Nagin-inumanna daytoy a bubon agraman dagiti annak ken tarakenna. Dakdakkelka kadi ngem ni Jacob?” 13“Siasinoman nga uminum iti daytoy a danum, mawawto manen,” kinuna ni Jesus, 14“ngem ti uminum iti danum nga itedko, saanton a mawaw. Ta ti danum nga itedko agbalinto nga ubbog iti unegna a mangted kenkuana iti nabiag a danum ken biag nga agnanayon.” 15“Apo,” kinuna ti babai, “itedmo kaniak daytoy a danum tapno diakton mawaw wenno umay sumakdo ditoy.” 16“Inka ayaban ti asawam saka agsubli ditoy,” kinuna ni Jesus. 17“Awan asawak,” kinuna ti babai. “Agpayso ta kunam nga awan asawam,” kinuna ni Jesus. 18“Naminlimakan a nakiasawa, ket saanmo nga asawa ti lalaki a kabbalaymo ita. Pudno ti imbagam kaniak.” 19“Apo,” kinuna ti babai, “mabigbigko a profetaka. 20Ditoy a bantay ti nagdaydayawan dagidi kapuonanmi iti Dios. Ngem dakayo a Judio kunayo nga idiay Jerusalem ti rumbeng a pagdaydayawan.” 21“Babai,” kinuna ni Jesus, “patiem ti kunak nga umayto ti tiempo a saan a ditoy a bantay wenno idiay Jerusalem ti pagdaydayawan iti Ama. 22Dakayo a Samaritano, diyo ammo no siasino ti daydayawenyo. Dakami, ammomi ti daydayawenmi ta aggapu kadagiti Judio ti pannakaisalakan. 23Ngem umasideg ti tiempo, ket dimtengen, a dagiti napaypayso nga agdaydayaw, daydayawendanto ti Ama iti espiritu ken kinapudno. Ta dagiti kakasta ti sapsapulen ti Ama nga agdayaw kenkuana. 24Ti Dios ket Espiritu. Ngarud, dagiti agdaydayaw kenkuana masapul nga agdaydayawda iti Espiritu ken kinapudno.” 25Kinuna kenkuana ti babai, “Ammok nga umayto ti Mesias a maawagan iti Cristo. Inton umay, ibagananto dagiti amin a bambanag.” 26“Siak dayta,” insungbat ni Jesus. “Wen, siak a makisasao kenka.” 27Iti dayta a kanito, simmangpet dagiti adalan ni Jesus. Kasta unay ti siddaawda ta nadanonda a makisasao ni Jesus iti babai. Ngem awan kadakuada ti nagdamag iti babai no ania ti masapulna. Saanda met a nagsaludsod ken ni Jesus no apay a makisasao kenkuana. 28Pinanawan ti babai ti karambana ket nagsubli iti ili. “Umaykayo!” kinunana kadagiti tattao. 29“Umayyo kitaen ti tao a nangibaga kaniak iti amin nga inar-aramidko. Saan ngata nga isu ti Cristo?” 30Rimmuarda ngarud iti ili tapno mapanda iti ayan ni Jesus. 31Kabayatanna, inayaban dagiti adalan ni Jesus, “Maestro, umayka manganen!” 32Ngem kinunana kadakuada, “Adda taraonko a diyo ammo.” 33Iti kasta, nagsisinnaludsod dagiti adalan, “Adda aya nangyeg iti kanenna?” 34“Ti taraonko isut’ panangtungpalko iti pagayatan ti nangibaon kaniak ken ti panangileppasko iti paaramidna,” kinuna ni Jesus kadakuada. 35Innayon ni Jesus: “Adda pagsasaoyo, ‘Uppat pay a bulan ket panaganin.’ Ngem ibagak kadakayo, kitaenyo a naimbag dagiti taltalon. Natangkenanen dagiti dawa ket mabalinen nga anien! 36Matangdanan ti agani ket urnongenna ti apit para iti biag nga agnanayon. Iti kasta, agpadpada nga agragsak ti agmula ken ti agani. 37Ta pudno ti pagsasao: ‘Maysa ti agmula, sabali ti agani.’ 38Imbaonkayo nga agani iti saanyo a nagbannogan. Sabali dagiti nagtrabaho, ket dakayo ti aglak-am iti nagbannoganda.” 39Adu a Samaritano iti dayta nga ili ti namati ken ni Jesus gapu ta kinuna ti babai: “Imbagana kaniak ti amin nga inar-aramidko.” 40Isut’ gapuna nga idi napanda ken ni Jesus, indawatda a makipagyan kadakuada. Nagbati sadiay ni Jesus iti dua nga aldaw. 41Adu pay dagiti namati ken ni Jesus gapu iti insursurona. 42Kinuna dagiti tattao iti babai, “Mamatikamin, saanen a gapu iti saom, ngem gapu ta dakami a mismo ti nakangngeg kenkuana, ket ammomi a pudno nga isu ti Mangisalakan iti lubong.” 43Kalpasan ti dua nga aldaw a panagyan ni Jesus idiay Samaria, pimmanaw ket napan idiay Galilea. 44Ta ni met laeng Jesus ti nagkuna, “Saan a mapadayawan ti maysa a profeta iti mismo nga ilina.” 45Idi makasangpet idiay Galilea, inawat dagiti umili, ta idi napanda dimmar-ay iti Fiesta ti Paskua idiay Jerusalem, nakitada amin nga inaramidna bayat ti Fiesta. 46Kalpasanna, nagsubli ni Jesus iti ili a Cana idiay Galilea, ti lugar a namagbalinanna iti danum nga arak. Adda idi sadiay ti maysa nga ofisial ti gobierno a masakit ti anakna a lalaki idiay Capernaum. 47Nadamagna a simmangpet ni Jesus idiay Galilea a naggapu idiay Judea, ket napanna impakpakaasi kenkuana a mapan idiay Capernaum tapno paimbagenna ti anakna a nganngani matay. 48Kinuna ni Jesus kenkuana, “No awan makitayo a milagro, saankayo a mamati.” 49“Apo,” insungbat ti ofisial, “pangngaasim ta umayka amangan no matay ti anakko.” 50“Inkan,” kinuna ni Jesus kenkuana. “Agbiag ti anakmo!” Namati ti ofisial iti sao ni Jesus ket nagawiden. 51Adda pay laeng ti ofisial iti dalan idi insabat dagiti babaonenna ti damag nga immimbagen ti anakna. 52Dinamagna no kaano a naimbagen ti ubing. “Idi kalman!” kinunada. “Ala una iti malem idi agbaaw ti gurigorna.” 53Nalagip ti ama a dayta met laeng nga oras ti panangibaga ni Jesus kenkuana: “Agbiag ti anakmo.” Iti kasta, namati agraman ti familiana. 54Daytoy ti maikadua a milagro nga inaramid ni Jesus kalpasan ti isasangpetna idiay Galilea manipud Judea.
Copyright
Learn More


text:
Abulug, Cagayan
Ti Abulug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Abulug ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Alinunu
- Bagu
- Banguian
- Calog Norte
- Calog Sur
- Canayun
- Centro (Poblacion)
- Dana-Ili
- Guiddam
- Libertad
- Lucban
- Pinili
- Santa Filomena
- Santo Tomas
- Siguiran
- Simayung
- Sirit
- San Agustin
- San Julian
- Santa Rosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
1Nasipnget pay laeng iti agsapa ti umuna nga aldaw ti lawas idi napan ni Maria Magdalena iti tanem. Idi makitana a naikkaten ti bato a naiserra iti tanem, 2nagtaray a napan iti ayan ni Simon Pedro ken ti sabali nga adalan, daydi dinungdungngo ni Jesus. Kinunana kadakuada, “Inikkatda ti Apo iti tanem ket saanmi nga ammo ti nangikabilanda kenkuana.” 3Napan ni Pedro ken ti nasao nga adalan iti tanem. 4Nagtarayda a dua, ngem naparpardas ti panagtaray dayta nga adalan ket inunaanna ni Pedro a dimmanon iti tanem. 5Simmirip iti tanem, ket nakitana daydi lupot a linen, ngem saan a simrek. 6Simmaruno a simmangpet ni Simon Pedro ket naglayon a simrek iti tanem. Nakitana ti lupot a linen a nayaplag sadiay, 7ken ti lupot a naibedbed idi iti ulo ni Jesus, ngem saan a nailaok iti ayan ti lupot a linen, no di ket nalukot a nailasin iti sabali a disso. 8Simrek met ti adalan, daydi immun-una a nakadanon iti tanem. Nakitana ti napasamak ket namati. ( 9Dida pay la naawatan ti kuna ti Nasantoan a Surat a masapul nga agungar ni Jesus.) 10Kalpasanna, nagawid dagiti adalan. 11Agtaktakder ni Maria nga agsangsangit iti sibay ti tanem. Idi madama nga agsangsangit, nagdumog a kimmita iti uneg ti tanem, 12ket nakitana ti dua nga angheles a nakapuraw. Agtugtugawda iti disso a nakaikabilan idi ti bangkay ni Jesus. Adda ti maysa iti uloanan ket ti sabali iti sakaanan. 13“Babai,” sinaludsodda, “apay nga agsangsangitka?” “Impanawda ti Apok, ket diak ammo ti nangikabilanda kenkuana!” insungbatna. 14Timmaliaw ni Maria ket nakitana ni Jesus nga agtaktakder sadiay, ngem dina nailasin. 15“Babai,” sinaludsod ni Jesus, “apay nga agsangsangitka? Siasino ti sapsapulem?” Impagarup ni Maria nga isu ti hardinero, ket kinunana kenkuana, “Apo, no sika ti nangipanaw kenkuana, ibagam man ti nangikabilam ta innak alaen.” 16“Maria!” kinuna ni Jesus. Simmango ni Maria ket kinunana kenkuana iti Hebreo, “Rabboni!” (Kayatna a sawen, “Maestro.”) 17“Dinak iggaman, ta diak pay nagsubli ken ni Ama,” kinuna ni Jesus. “Ngem inka ibaga kadagiti kakabsatko nga agsubliakto iti Amak nga Amayo met, iti Diosko a Diosyo met.” 18Napan impadamag ni Maria Magdalena kadagiti adalan a nakitana ti Apo. Imbagana pay ti insao ti Apo kenkuana. 19Idi rumabiin iti dayta met la nga umuna nga aldaw ti lawas, naguurnong dagiti adalan. Imbalunetda ti balay gapu ta mabutengda kadagiti papangulo a Judio. Napan ni Jesus ket nagtakder iti ayanda. “Adda koma kappia kadakayo,” kinunana, 20sana impakita kadakuada dagiti imana ken ti bakrangna. Kasta unay ti ragsak dagiti adalan iti pannakakitada iti Apo. 21Kinuna manen ni Jesus kadakuada, “Adda koma kappia kadakayo. Kas iti panangibaon kaniak ti Ama, kasta met ti panangibaonko kadakayo.” 22Idi masaonan daytoy, sinang-awanna ida ket kinunana, “Awatenyo ti Espiritu Santo. 23No pakawanenyo ti basol dagiti tattao, mapakawanda. No saanyo a pakawanen ida, saanda met a mapakawan.” 24Idi nagparang ni Jesus kadagiti adalan, awan ti maysa kadakuada, ni Tomas a maaw-awagan iti “Singin.” 25Impadamag ngarud dagiti dadduma nga adalan kenkuana a nakitada ti Apo. Kinuna ni Tomas kadakuada, “Diak mamati no diak makita ken maarikap ti nagdalanan ti lansa kadagiti imana, wenno masagid ti bakrangna.” 26Kalpasan ti maysa a lawas, naguurnong manen dagiti adalan iti uneg ti balay. Adda idi ni Tomas. Nakabalunet dagiti ruangan, ngem immay ni Jesus ket nagtakder iti ayanda. “Adda koma talna kadakayo,” kinunana kadakuada, 27sana kinuna ken ni Tomas, “Kitaem dagiti imak ken arikapem toy bakrangko. Pukawem ta duaduam ket mamatika!” 28“Apok ken Diosko!” kinuna ni Tomas. 29Kinuna ni Jesus kenkuana, “Mamatika kadi gapu ta nakitanak? Nagasat dagiti mamati nupay didak makita!” 30Adu pay dagiti milagro nga inaramid ni Jesus iti imatang dagiti adalanna, ngem saan a naisurat iti daytoy a libro. 31Dagiti nailanad iti daytoy a libro, naisuratda tapno mamatikayo a ni Jesus isu ti Cristo nga Anak ti Dios, ket babaen iti daytoy a pammati, maaddaankayo koma iti biag gapu kenkuana.
Copyright
Learn More


text:
Estoria 59: No Apay Agtalaw ni David
KALPASAN a mapatay ni David ni Goliat, maragsakan unay ni Saul kenkuana. Pinagbalinna ni David a pangulo ti buyotna ket isu ti pinagtaengna idiay balay ti ari.
Iti kamaudiananna, idi nagsublin ti buybuyot a nakidangadang kadagiti Filisteo, dagiti babbai ti nangted ad-adu a dayaw ken ni David ngem ni Saul. Daytoy ti nangpaimun ken Saul. Ngem ni Jonatan nga anak ni Saul saan a nagimun. Inay-ayatna unay ni David, ken ni David inayatna met unay ni Jonatan. Nagkinnari dagiti dua iti maysa ken maysa nga aggayyemdanto a kanayon.
Nalaing a tumutokar ni David ti arpa, ket kaykayat ni Saul a denggenna nga agtokar. Ngem maysa nga aldaw gaput’ imun ni Saul nakaaramid ti nagdakes a banag. Bayat nga agtoktokar ni David ti arpa, ginayang ni Saul ni David. Ngem nakalisi ni David ket saan a napuntaan ti gayang. Iti maud-udi saan manen a napuntaan ni David ti gayang. Isu nga ammo itan ni David a masapul nga isut’ agannad.
Malagipyo kadi a daydiay makapapatay ken Goliat maasawananto ti balasang ni Saul? Iti kamaudiananna imbaga met laeng ni Saul ken David a mabalinnan nga alaen ni Micol a balasangna, ngem umuna masapul a mangpapatay pay ti 100 kadagiti kabusor a Filisteo. Agasem dayta! Talaga a namnamaen ni Saul a dagiti Filisteo mapapatayda koma ni David. Ngem saan met, gapuna inted met laeng ni Saul ti balasangna kas asawa ni David.
Maysa nga aldaw imbaga ni Saul ken Jonatan ken amin nga ad-adipenna a kayatna a mapapatay ni David. Ngem kuna ni Jonatan: ‘Dika ar-aramiden dayta. Awan dakes a naaramidan ni David kenka.’
Gapuna inkari ni Saul a dina saksaktan ni David. Naisubli ni David, ket isut’ nagserbi manen idiay balay ni Saul. Ngem, iti maysa manen nga aldaw, ginayang manen ni Saul ni David. Naglisi ni David ket di napuntaan ti gayang. Maikatlo a daras daytoyen! Ammo ni David a masapul isut’ agtalawen!
Iti dayta a rabii napan ni David idiay balayna. Ngem nagbaon ni Saul kadagiti tattao a mangpapatay kenkuana. Ammo ni Micol ti plano ni amana, ket tinulonganna a makatalaw ni David. Iti pito a tawen, agsasaruno ti paglemlemmengan ni David, isu a di masapulan ni Saul.
1 Samuel 18:1-30; 19:1-18.
Dagiti Saludsod
- Apay a nagimon ni Saul ken ni David, ngem kasano a naiduma ti anak ni Saul a ni Jonatan?
- Maysa nga aldaw, ania ti napasamak bayat nga agtoktokar ni David iti arpa para ken Saul?
- Ania ti imbaga ni Saul a masapul nga aramiden ni David sakbay a maasawana ti balasang ni Saul a ni Micol, ket apay nga imbaga daytoy ni Saul?
- Kas ipakita ti ladawan, ania ti napasamak iti maikatlo a gundaway bayat nga agtoktokar ni David iti arpa para ken Saul?
- Ania ti inaramid ni Micol tapno maispal ti biag ni David, ket ania ti inaramid ni David iti unos ti pito a tawen?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti 1 Samuel 18:1-30.
Kasano a ti di agkupas nga ayat ni Jonatan ken ni David iladawanna ti ayat iti nagbaetan dagiti “sabsabali a karnero” ken ti “bassit nga ipastoran”? (1 Sam. 18:1; Juan 10:16; Luc 12:32; Zac. 8:23)
Nupay ni koma Jonatan ti agtawid iti kinaari ni Saul, kasano nga ipakita ti 1 Samuel 18:4 ti naisangsangayan a panagpasakup ni Jonatan iti napili nga ari?
Kasano nga ipakita ti ehemplo ni Saul a ti imon ket mabalin nga agtungpal iti nadagsen a basol, ket ania a pakdaar ti ipaay daytoy kadatayo? (1 Sam. 18:7-9, 25; Sant. 3:14-16)
- Basaenyo ti 1 Samuel 19:1-17.
Kasano nga inrisgo ni Jonatan ti biagna idi imbagana dagiti sasao a nailanad iti 1 Samuel 19:4, 5? (1 Sam. 19:1, 6)


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) ENERO 2015
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Marso 2 agingga’t Abril 5, 2015.
Situtulok nga Agsaksakripisioda—Iti New York
Apay a ti maysa a pagassawaan a nanam-ay ti biagna immakarda iti bassit nga apartment?
Agyaman ken Jehova ket Mabendisionan
Kasano a makatulong ti kinamanagyaman tapno makapagibturtayo?
No Apay a Selebrarantayo ti Pangrabii ti Apo
Kasanom a maammuan no nailangitan wenno naindagaan ti namnama nga inted ti Dios kenka?
Pagbalinenyo a Natibker ken Naragsak ti Panagasawayo
Usarenyo ti lima a pamay-an a makatulong iti natibker ken naragsak a panagasawa.
Bay-anyo a Patibkeren ken Saluadan ni Jehova ti Panagasawayo
Ania dagiti mabalinmo nga aramiden tapno maliklikam ti sulisog a makikamalala ken dagiti nasaem nga ibungana?
Di Agkupas nga Ayat—Posible Kadi?
Dagiti agsapsapul iti pakiasawaanda ken dagiti addaanen iti asawa ket adda napateg a leksion a masursuroda iti ayat a nailadawan iti Kanta ni Solomon.


text:
Carmen, Cotabato
Ti Carmen ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cotabato iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Carmen ket nabingbingay a politikal iti 28 a barbaranggay.[2]
- Aroman
- Bentangan
- Cadiis
- General Luna
- Katanayanan
- Kibayao
- Kibenes
- Kibudtongan
- Kilala
- Kimadzil
- Kitulaan
- Langogan
- Lanoon
- Liliongan
- Lumayong
- Macabenban
- Malapag
- Manarapan
- Manili
- Nasapian
- Palanggalan
- Pebpoloan
- Poblacion
- Ranzo
- Tacupan
- Tambad
- Tonganon
- Tupig
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pandi, Bulacan
Ti Pandi ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pandi ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Bagbaguin
- Bagong Barrio
- Bunsuran III
- Bunsuran I
- Bunsuran II
- Cacarong Bata
- Cacarong Matanda
- Cupang
- Malibong Bata
- Malibong Matanda
- Manatal
- Mapulang Lupa
- Masagana
- Masuso
- Pinagkuartelan
- Poblacion
- Real de Cacarong
- San Roque
- Siling Bata
- Siling Matanda
- Baka-bakahan
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Frédéric Chopin
Ni Frédéric François Chopin ( /ˈʃoʊpæn/; Panangibalikas a Pranses: [fʁe.de.ʁik ʃɔ.pɛ̃]; Polako: Fryderyk Franciszek Chopin, ponetiko pay a kas ti Szopen;[1] 1 Marso wenno 22 Pebrero 1810[2] – 17 Oktubre 1849) ket maysa idi a Polako a kompositor ken birtuoso a pianista ti Pranses ken Polako a kaputotan. Isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan nga apo ti Romantiko a musika.[3] Ni Chopin ket naipasngay idi idiay Żelazowa Wola, ti maysa a purok idiay Dukado ti Warsaw. Ti nalatak a naam-ammuan nga ubing a prodihio a pianista ken kompositor, ni Chopin ket dimmakkel idiay Warsaw ken tinurposna idiay ti edukasionna ti musika; isu ket nagkompuesto kadagiti napnekan nga obran idiay Warsaw sakbay nga immalis manipud idiay Poland idi 1830 iti tawen a 20, ti nabiit a kasakbayan ti Nobiembre 1830 a Yaalsa.
Kalpasan ti panagpasardeng ti Rusi ati Yaalsa, isu ket nagtaeng idiay Paris a kas paset ti Nalatak nga Emigrasion ti Polonia. Idi las-ud kadagiti nabatbati a 19 a tawtawen ti biagna, ni Chopin ket nangited laeng kadagiti 30 a panagpabpabuya ti publiko, a kinaynayatna ti kasimpungalan nga atmosperio ti pagsasalaan; sinupsuportaranna ti bagina babaen kadagiti panaglako kadagiti komposisionna ken kas manursuro ti piano. Kalpasan kadgiti romatiko a pannakidennana kadagiti Polako a babbai, a mairaman ti naisardeng a pannakikallaysa, manipud idi 1837 aginggana idi 1847 isu ket kimmaddua iti maya a Pranses a mannurat a ni Amantine Dupin. Iti kaaduan kadagiti kabibiagna, ni Chopin ket nagsagsagaba ti madi a salun-at; isu ket pimmusay idiay Paris idi 1849 iti tawen a 39.
Kaaduan kadagiti obra ni Chopin ket para iti nagmaymaysa a piano, urayno isu pay ket nagsursurat ti dua a konsierto ti piano, adda dagiti bassit a kamara a pirgis ken dagiti pay kankanta ti Polako a testo. Ti estilona iti teklado ket kaaduan nga agmaymaysa ken masansan a teknikal a makademanda; dagiti bukodna a pabuya ket naipatpategan iti kinaisangayan ken sensitibidad. Ni Chopin ket nagparnuay iti konsepto iti instrumental a balada. Dagiti kangrunaan nga obrana iti piano ket mairaman pay dagiti sonata, mazurka, Balse, nokturno, polonesa, étude, impromptu, scherzo, ken preludio, ken dagiti dadduma ket naipablaak laeng kalpasan ti ipupusayna.
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Kinaubing[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Fryderyk Chopin ket naipasngay idi idiay Żelazowa Wola,[4] 46 kilkilometro (29 milmilia) iti laud ti Warsaw, nga idi ket ti Dukado ti Warsaw, ti Polako nga estado a binangon babaen ni Napoleon. Ti rehistro ti pannakabuniag ket mangited iti kasangayna iti 22 Pebrero 1810, ken nagidakat iti nakayanakan a naganna iti Latin a porma iti Fridericus Franciscus[4] (iti POlako, isuket ni Fryderyk Franciszek).[5] Nupay kasta, ti kompositor ken ti pamiliana ket nangusar iti petsa ti kasangayna iti 1 Marso,[n 1][4] ngaitan ket sapasap nga inawawat a kas ti husto a petsa.[7]
Ti ama ni Fryderyk, ni Nicolas Chopin, ket Pranses manipud idiay Lorraine a nag-emigrado idiay Polonia idi 1787 idi agtawen iti sangapulo ket innem.[8] Ni Nicolas ket nagisursuro kadagiti ubbing iti Polako nga aristokrasia, ken idi 1806 inasawana ni Justyna Krzyżanowska, ti napanglaw a kabagian dagiti Skarbek, maysa kadagiti pamilia a nagtrabahuanna.[9] Ni Fryderyk ket nabunniagan itii Paskua ti Panagungar idi Domingo, 23 Abril 1810, iti isumet laeng a simbaan a nagkasaran dagiti nagannak kaniana, idiay Brochów.[4] Ti agtawen iti sangapulo ket walo a ninongna, a nakainagananna, ket ni Fryderyk Skarbek, ti estudiante ni Nicolas Chopin.[4] Ni Fryderyk ket isu idi ti maikadua nga annak ken ti maymaysa nga anak a lalaki; isu ket addaan iti immuna a kabsatna a babai, ni Ludwika (1807–55), ken dua nga ub-ubing a kakabsatna babbai, ni Izabela (1811–81) ken ni Emilia (1812–27).[10] Ni Nicolas ket nangipaspasnek idi iti naampon a pagilianna, ken nagiyunayunay iti panagusar ti pagsasao a Polako iti balayda.[4]
Idi Oktubre 1810, innem a bulan kalpasan ti pannakaipasngay ni Fryderyk, ti pamilia ket immalis idiay Warsaw, nga idiay ket nangala ti amana iti puesto a panagisuro iti Pranses idiay Liseo ti Warsaw, a naibalay idi diay Palasio Sahon. Ni Fryderyk ket nagtaeng ken iti pamilian kadagiti lugar ti Palasio. Ti amana ket nagay-ayam iti pluta ken biolin;[11] ti inana ket nagay-ayam iti piano ken nangited kadagiti sursuro kadagiti ubing a lallaki idiay pagdagusan a tagikua ti pamilia Chopin.[12] Ni Chopin ket narapis idi, ken uray iti nasapa a kinaubingna, isu ket managsakit.[13]
Ni Fryderyk ket mabalin a nakaadal iti piano manipud ti inana, ngem ti immuna a nagisursuro kaniana iti musika, manipud idi 1816 aginggana idi 1821, ket ti Tseko a pianista a ni Wojciech Żywny.[14] Ti bakbaket a kabsatna a babai a ni Ludwika ket nagadal pay manipud kenni Żywny, ken sagpaminsan a nagay-ayam iti dueto iti kabsatna a lalaki.[15] Napardas a naipakita nga isu ket prodihio nga ubing. Idi agtawenen iti pito ni Fryderyk ket nangrugrugi a nangaited kadagiti publiko a konsierto, ken idi 1817 isu ket nagsurat kadagiti dua a polonesa, iti Sol menor ken Si bemol mayor.[16] i simmaruno anga obrana, ti polones iti La bemol mayor idi 1821, a naidedikado kenni Żywny, daytoy pay ti kasapaan a nabatbati a manuskritona iti musika.[14]
Idi 1817 ti Palasio Sahon ket innal ababaen ti Ruso a gobernador ti Warsar para iti militar a panagusar, ken ti Liseo ti Warsaw ket naibangon manen idiay Palasio Kazimierz (ita nga aldaw ket rektorado ti Unibersidad ti Warsaw). Ni Fryderyk ken ti pamiliana ket immalisda iti pasdek, nga adda pay laeng ita, ken kaasideg ti Palasio Kazimierz. Idi las-ud iti daytoy a panawen, ni Fryderyk ket sagpaminsan a naaw-awis idiay Palasio Belweder a kas kaay-ayam ti anak a lalaki ti agturturay iti Ruso a Polonia, Nalatak a Duke Constantio; isu ket nagay-ayam iti piano para iti Duke ken nagsurat iti martsa para kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota
- ^ Segun ti suratna iti 16 Enero 1833 iti mangipangulo ti Société historique et littéraire polonaise (Kagimongan ti Literario a Polako) idiay Paris, isu ket "naipasngay idi 1 Marso 1810 idiay purok ti Żelazowa Wola idiay Probinsia ti Mazowsze."[6]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti apelyido ket ibalikas a kas ti [ˈʂɔpɛn̪] iti Polako (ken nailetra pay a Szopen); [ʃɔˈpɛ̃] iti Pranses; ken kadawyan a /ˈʃoʊpæn/ iti Inggles.
- ^ Adda dagiti taudan nga agitited ti 22 Pebrero. Kitaen ti Kinaubing para kadagiti salaysay.
- ^ "Isu ket maysa a natalinaay a Polako a patriota ken ti naesseman ti nainlangitan a romantiko a mannaniw ti Polako a musika." Tad Szulc, Chopin idiay Paris, p. 19.
- ^ a b c d e f Zamoyski (2010), pp. 4–5 (locs. 115–130).
- ^ Hedley (1980), p. 292.
- ^ Chopin (1962), p. 116.
- ^ Rose Cholmondeley, "The Mystery of Chopin's Birthday", Chopin Society UK website, naala idi 21 Disiembre 2013.
- ^ Zamoyski (2010), p. 3 (loc. 100).
- ^ Michałowski and Samson (n.d), §1, para. 1.
- ^ Zamoyski (2010) p. 7 (loc. 158).
- ^ Zamoyski (2010), pp. 5–6 (locs. 130–144).
- ^ Szulc (1998), pp. 41–42.
- ^ Zamoyski (2010), 6 (loc. 144).
- ^ a b Michałowski and Samson (n.d), §1, para. 3.
- ^ Samson (1996), p. 8.
- ^ "The Complete Keyboard Works", Chopin Project website, naala idi 21 Disiembre 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Frédéric Chopin iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Frédéric Chopin iti Wikiquote (Ingles)
- Obra ni Frédéric Chopin iti Proyekto Gutenberg
- Biograpia iti opisial a sitio ti Instituto Fryderyk Chopin


text:
Ni Pedro Kadi ti Immuna a Papa?
“Ni Cardinal Jorge Mario Bergoglio, S.J. ket nabotosan kas Supreme Pontiff, ti maika-265 nga agtawid iti posision ni Pedro.”—VATICAN INFORMATION SERVICE, VATICAN CITY, MARSO 13, 2013.
“Adda kalintegan ti obispo ti Roma a maikkan iti nangato a saad iti Iglesia Katolika, gapu ta isu ti sumukat ken ni San Pedro, nga immawat iti nangato a posision manipud ken Jesu-Kristo.”—THE PRIMACY OF THE BISHOP OF ROME DURING THE FIRST THREE CENTURIES, 1903, LIBRO NI VINCENT ERMONI.
“No ngarud adda mangibaga a . . . ti Roman Pontiff [wenno, ti papa ti Roma] ket saan nga agtawid iti saad ni Bendito a Pedro; masapul a mailunod [wenno, maibilang a bumusbusor iti Simbaan].”—THE FIRST VATICAN COUNCIL, JULY 18, 1870.
PARA iti minilion a Katoliko iti intero a lubong, ti 1870 a linteg ti umuna a Vatican Council ket paset ti sursuro ti simbaan, a masapul a masurot ken saan a mabaliwan. Ngem ti saludsod, Naibasar kadi iti Biblia dayta a sursuro? Maysa pay, talaga kadi a ni Pope Francis ket agtawid iti saad ni apostol Pedro? Ken ni Pedro kadi ti immuna a papa?
“ITI RABAW DAYTOY A BATO, BANGONEKTO TI IGLESIAK”
Ti 1870 a linteg ti Vatican Council ket kangrunaanna a naibasar iti pannakaawatda iti Mateo 16:16-19 ken Juan 21:15-17. Dagiti mabasatayo ditoy a panagsarita da Jesus ken Pedro ken ti dadduma pay a salaysay ti Biblia ipakitana nga adda idi napateg nga akem ni apostol Pedro iti pakasaritaan ti nagkauna a Kristianidad. Kinapudnona, idi damo a nagam-ammoda, impakpakauna ni Jesus a mangipakitanto ni Pedro kadagiti arig-bato a kababalin. (Juan 1:42) Ngem inikkan kadi ni Kristo ni Pedro iti nangato a posision?
Iti Mateo 16:17, 18, kastoy ti imbaga ni Jesus ken ni Pedro: “Ibagak ngarud kenka a sika ket Pedro [a ti naganmo kayatna a sawen, “Maysa a Bato”]. Iti rabaw daytoy a bato, bangonekto ti iglesiak.” * Ibagbaga kadi ni Jesus a daytoy nga ‘iglesiana,’ wenno kongregasionna ket maibangon babaen ken Pedro, a maysa a tao? Ni kadi Pedro ti agbalin a pannakaulo ti amin a pasurot ni Jesus? Ania ti pannakaawat ti dadduma nga apostol a presente idi ken nakangngeg iti dayta nga imbaga ni Jesus? Ipakita dagiti Ebanghelio nga idi agangay, adda dagiti gundaway a nagpipinnapilitda no asino ti kangatuan kadakuada. (Mateo 20:20-27; Marcos 9:33-35; Lucas 22:24-26) No inikkan idin ni Jesus ni Pedro iti nangato a posision, wenno kinatan-ok, pagpipinnapilitanda ngata pay la koma no asino ti kangatuan kadakuada?
Ania ti naawatan ni Pedro iti imbaga ni Jesus? Gapu ta dimmakkel ni Pedro kas Israelita, pamiliar la ketdi kadagiti padto iti Hebreo a Kasuratan (wenno, Daan a Tulag) a mangtuktukoy iti maysa a “bato” wenno “pasuli a bato.” (Isaias 8:13, 14; 28:16; Zacarias 3:9) Idi inramanna ti maysa kadagita a padto iti suratna kadagiti kapammatianna, inlawlawag ni Pedro a ti naipadto a “pasuli a bato” ket isu ni Apo Jesu-Kristo, ti Mesias. Inusar ni Pedro ti Griego a sao a pe’tra (ti isu met laeng a sao a masarakan iti imbaga ni Jesus iti Mateo 16:18) para laeng ken Jesus.—1 Pedro 2:4-8.
Ni apostol Pablo ket maysa pay a matalek a pasurot ni Jesus. Namati kadi ni Pablo nga inikkan ni Jesus ni Pedro iti nangato a posision? Gapu ta ammo ni Pablo ti posision ni Pedro iti nagkauna a kongregasion Kristiano, insuratna a maysa ni Pedro kadagiti “maibilang a papangulo.” Para ken Pablo, saan laeng a maymaysa ti ‘pangulo.’ (Galacia 2:9) Maysa pay, no inapointaranen ni Jesus ni Pedro kas ulo ti kongregasion, apay nga ibilbilang, wenno pampanunoten laeng dagiti kapammatianna nga isu ket maysa a pangulo?
Idi nagsurat ni Pablo maipapan iti saan a patas a panangtrato ni Pedro kadagiti tattao, nadayaw ngem prangka nga imbaga ni Pablo: “Sinuppiatko iti imatang dagiti tattao agsipud ta nalawag a nagbiddut.” (Galacia 2:11-14) Saan a pinanunot ni Pablo a binangon ni Kristo ti iglesiana, wenno kongregasionna, babaen ken Pedro wenno iti uray sabali nga imperpekto a tao. Imbes ketdi, mamati a ti kongregasion ket naibangon babaen ken Jesu-Kristo kas pundasionna. Para ken Pablo, “ni Cristo dayta a bato.”—1 Corinto 3:9-11; 10:4.
“SIKA KET PEDRO . . .”
Kasanotayo ngarud a maawatan ti kayat a sawen ti sasao a: “Sika ket Pedro. Iti rabaw daytoy a bato, bangonekto ti iglesiak”? Tapno umiso ti pannakaawattayo iti dayta, masapul a basaentayo ti intero a salaysay. Ania ti pagsarsaritaan idi da Jesus ken Pedro? Kaisalsaludsod laeng idi ni Jesus kadagiti adalanna: “Siasinoak iti panagkunayo?” Simmungbat a dagus ni Pedro: “Sika ti Cristo, ti Anak ti sibibiag a Dios.” Gapu iti dayta, kinomendaran isuna ni Jesus. Imbaga pay ni Jesus a bangonenna ti ‘iglesiana,’ wenno kongregasionna, iti natibtibker a “bato,” daydiay nangipakitaan ni Pedro iti pammatina—ni Jesus a mismo.—Mateo 16:15-18.
Kasanotayo a maawatan ti kayat a sawen ti sasao a: “Sika ket Pedro. Iti rabaw daytoy a bato, bangonekto ti iglesiak”?
Maitunos iti dayta, insurat ti adu nga “Amma ti Simbaan” a ti bato iti Mateo 16:18 ket ni Kristo. Kas pagarigan, insurat ni Augustine idi 400’s: “Kinuna ti Apo: ‘Iti rabaw daytoy a bato, bangonekto ti iglesiak,’ gapu ta imbaga ni Pedro kenkuana: ‘Sika ti Cristo, ti Anak ti sibibiag a Dios.’ Iti daytoy ngarud a bato, a binigbigmo, ti pangibangonakto iti Iglesiak.” Maulit-ulit nga imbaga ni Augustine a “ti Bato (Petra) ket ni Kristo.”
No maukom ni Augustine ken ti dadduma pay sigun iti agdama a doktrina ti Katoliko, maibilangda kas bumusbusor iti Simbaan. Kinaagpaysuanna, kuna ni Ulrich Luz, maysa a Swiss a teologo (agad-adal maipapan iti Dios ken iti relihion), a ti opinion a nagtutunosan dagiti eskolar ti Biblia ita maipapan iti daytoy a topiko ket sigurado a maikontra la unay iti 1870 a linteg ti Vatican Council.
TI PAPA—AGTAWID ITI POSISION NI PEDRO?
Saan nga ammo ni apostol Pedro ti titulo a “papa.” Ti agpayso ket inus-usar dagiti obispo iti sabali a lugar dayta a titulo kas awag iti bagida agingga idi 800’s. Ngem manmano a mausar dayta kas opisial a titulo idi agarup 1100’s. Mainayon pay, awan kadagiti nagkauna a Kristiano ti mamati a ti maibagbaga a nangato a saad a naited ken Pedro ket naipasa iti siasinoman nga agtawid. Isu nga imbaga ti German nga eskolar a ni Martin Hengel nga “awan ti masarakan a historikal wenno Nainkasuratan a pammaneknek iti nagbalinen a ‘nangato a posision’ ti papa.”
Kas konklusion: Ni Pedro kadi ti immuna a papa? Adda kadi asinoman nga agtawid iti posisionna? Naibasar kadi iti Biblia ti pannursuro ti Katoliko maipapan iti nangato a posision ti papa? Ti husto a sungbat kadagita a saludsod ket simple a saan. Ngem nalawag a ni Jesus a mismo ti nangbangon iti iglesiana, ti pudno a kongregasionna. (Efeso 2:20) Ti ngarud napateg a saludsod iti tunggal maysa kadatayo ket, Nasarakak kadin dayta a pudno a kongregasion?
^ par. 8 Amin a teksto ti Biblia a nausar iti daytoy nga artikulo ket naggapu iti Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.


text:
Ivo Andrić
Ni Ivan "Ivo" Andrić (Serbio a Siriliko: ИBo AHдpић, panangibalikas [ǐʋan ǐːʋɔ ǎːndritɕ]) (Oktubre 9, 1892 – Marso 13, 1975) ket maysa a Yugoslav a nobelista,[1][2] mannurat ti ababa a sarita, ken ti nangabak ti Premio Nobel iti Literatura idi 1961. Dagiti sinusuratna ket kangrunaan a maipanggep kadgiti kabibiag idiay katutubo a nagtaengan na a Bosnia babaen ti Imperio ti Ottoman. Ti katutubo a balayna idiay Travnik ket napagbalin a maysa a Museo, ken daydi Belgrade a nagtaengan na idiay Andrićev Venac ket ditoy ti nagyanan ti Museo iti Ivo Andrić.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zoltan D. Barany, Dagiti Daya a Europeanoa Hitano: Panagbalbaliw dagiti nagturay, Marhinalidad, ken Etnopolitiko (Cambridge University Press, 2001: ISBN 0521009103),p. 59.
- ^ Rajko Đurić, Romanies ken Europa: Dagiti Romanies a kas Karakter iti Europeanoa Literatura (Konsilo iti Europa, 1996: ISBN 9287128553), p. 11.


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Madagascar
Vavolombelon’i Jehovah
Lot 1207 MC
Mandrosoa
105 IVATO
MADAGASCAR
+261 2022-44837
+261 3302-44837 (Mobile)
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
7:30 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 1 oras
Trabaho iti Opisina
Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti lengguahe a Malagasy, Tankarana, Tandroy, ken Vezo. Agar-aramid kadagiti audio ken video recording iti Malagasy. Mangimatmaton iti aktibidad ti agarup 600 a kongregasion. Binulan nga agipatpatulod iti nasurok a 270,000 a libro ken broshur kasta met iti nasurok nga 600,000 a magasin.


text:
SYUDAD ITI SAN FERNANDO, La Union, May 10 (PIA) — Agarup 6,096 nga agtutubo ditoy rehiyon ti agtrabaho ita a panawen ti tikag babaen ti expanded Government Internship Program (GIP) ti Department of Social Welfare and Development (DSWD).
Dagiti nakipaset nga indibidwal ket dagiti out-of-school-youth, saan a nakapagturpos ken nakaturpos ti kurso nga awanan pagsapulan na nga agtawen ti 18 agingga 30 ti tawenna.
Kinuna ni Grace Rendon, DSWD 1 focal person ti Youth, pilienda a nalaing dagitoy nga agtutubo tapno makapagsaganada para ti pagtrabahuanda. Masapul nga agisubmitda iti bio-data, birth certificate ken application form.
Dagiti agtutubo nga agtrabaho ket maiwarasda ti 3,265 a barangay ditoy rehiyon, field offices, centers ken institusyon ti DSWD kasta met kadagiti rehistrado a NGOs.
Dagitoy nga agtutubo ket ipatungpal dagiti nadumaduma a programa ti core social protections ti DSWD kas iti Pantawid Pamilyang Pilipino Program, Social Pension Program, Supplementary Feeding Program, Cash for Work for Small Scale Farmers and Fisherfolks ken Internally Displaced Persons ken Day Care Service a kadduada ti lokal a gobierno.
Inlawlawag ni De los Reyes a ti maysa nga agtutubo ket makaawat ti P246 stipend kada aldaw ket agtrabahoda ti limapulo ket dua nga aldaw a nangrugi idi Mayo nga agturpos ti Hulyo ti datoy a tawen.
Imbaga met ni DSWD 1 Regional Director Marcelo Nicomedes J. Castillo a ti GIP ket maikkan iti oportunidad dagiti agtutubo nga agsapul ken makatulong ti pamilyada tapno madebelop dagiti paglainganda kasta met a maisaganada ti masangwananda a pagtrabahuan. (ANL/EMR-PIA 1, La Union)


text:
TIMEK TI MINDANAO
Nakakitaka kadin iti soldado nga aglua? Tay makasangit?
Kasla di nakapappapati ngem pudno.
“Ne, aglua gayam ti napudno a soldado ti pagilian,” nakunak a pangdisimular iti madrama a pagteng. Ti laeng instructress ti timmallaiaw kaniak. Idinto ta ti sibubukel a klase ket nairayo ngata iti madrama a panangisalaysay ti padami nga estudiante iti kabibiagna a kas kameng ti Philippine Marines. Maemosion ti panangisalaysayna kadagiti kapadasanna kadagiti “battle field” sadiay Mindanao babaen iti Power Point Presentation.
Saggaysa iti agipresentar iti presentation a kas rekuititos ti asignatura nga Office Automation iti kurso nga Information Technology. Mapasamak daytoy a kas pagibasaran no adda met laeng iti nasursuro ti tunggal estudiante iti maysa a semester. (Iti napalabas a semester.)
Saanko a nga asignatura daytoy. Iti bangir a siled ti yanko iti isu met laeng a subject ken iti sabali a mannursuro. Sarming (sliding) ti nagbaetan ti dua a siled ket adda ti ridawna. Immallatiwak a makipagdengngeg ta nalpasen a nakapagreportak iti presentation. Idinto ta dagiti kaklasek ket madamada pay laeng nga agar-aramid. Napalabsak itayen ti website ti TAWID. Ken maysa, interesadoak ti kuna ti instructress(da) (under-nak met iti sabali pay a subject, ti Fundamentals of Computer), nga agreport dagiti tallo a panglakayen iti klasena. Dua a vocational teacher ken a sigud a corporal iti Philippine Marines. Idi immallatiw ti instructorko iti bangir a siled (ta awan met ngata iti maaramidanna?) simmurotakon kenkuana tapno makidengngeg.
“No dadduma, saanko a maawatan ti biag,” kunana ni corporal a sipapasnek, ket makita iti presentationna iti maysa nga ubing a nakapannimid a nakamasngaad. “apay a kasapulan nga adda ti maparakupok a dara iti pananggun-od iti makunkuna a kappia? Apay a nasken nga agpipinnatay dagiti Filipino tapno laeng adda ti makunkuna a talinaay ken kappia ti pagilian? Makuna kadi nga addaanen iti kappia ken talinaay kalpasan iti adun a pammapatay ken pannakadadael ti sanikua? Kaniak a biang, saanto a naan-anay ti kappia a nasibugan iti lua ken dara…
Napangangaak pay a nakangngeg kadayta a balikas ti kameng ti armada. Iti impresionko, agtaud la ketdi iti barukongna dagiti balikas nga agtaud iti ngiwatna. Impasnekko pay iti dimngeg.
“Narigat ti biagmi a soldado. Lalo iti battle field. Nasken nga umunaka a pumatay no dimo kayat nga unaandaka a patayen. Ti pumatay ditoy ti makunkuna a kakaisuna a salakan. Ti pumatay ditoy ket kasla ketdin isu iti kapapatgan iti amin. Pumatay, awanen iti sabali pay…
“Mataytayo amin. Saan a masasaan dayta. Ngem apay ngarud a nasken a pumataytayo nga umuna satayto met matay? Wenno apay nga adda panagpipinnatay no agpapadanto met laeng a ti tao ket matay? Wenno apay nga agpipinnatay no mabalin met ti aggagayyem? Saan kadi a nasayaat ti panaggagayyem ngem ti panagpipinnatay? Daytoy ti makapatay a saludsod nga in-inut a mangpatpatay kaniak ita…
Naliday dagiti matana. Agar-arimasada. Kas iti nakunana itay, baro pay iti edadna a tallopulo ket walo.
“Malagipko, agtallo a bulanmi iti blockade sadiay Basilan. Bassit laeng ti bilangmi. Nagyankami sadiay a lugar, a bassit ti rasion. Awan iti tulong. Ngem imbes a dakami iti agsada kadagiti mangliklik wenno agatras a kalaban, dakami ketdin dagiti nasadaan. Awan iti sabali a pagpiliak, nasken a pumatayak tapno agbiagak. Ngem nabilbileg dagiti kalaban. Addaanda iti nabibileg nga armas. Adu ti balada ngem kadakami. Ket ti maysa a soldado, saan laeng gayam a pumatay ti aramidenna no di ket aginpapatay no dina kayat iti matay. Idin ta naibusan kamin iti bala ken awanen iti sabali pay a pagpilian, inalistuak iti naginpapatay: diay natay a kaduak, imbaklayko tapno pandagannak a nakapakleb. Uppat kami a nangaramid iti kastoy, ket uppatkami laeng a nakalasat iti nasurok a tallopulo a Marines. Iti nasakit kadagiti amin a kasasakitan, naduktalan ti lidermi, (a maysa kadagiti uppat a nakalasat) a dagiti inaramat dagiti rebelde a bala ken paltog ket nagtaud iti mismo nga armada ti pagilian…
“Kadagiti kampo a naribribbuotmi, makatakuatkami latta kadagiti bala ken paltog nga aramat ti AFP…
Naparupangetak. Adun dagiti damag iti diario ken iti telebision a kastoy.
“Timmaud iti adu a saludsod. Asinokami a soldados ti pagilian? Asino kadi dagiti kabusor ti pagilian? Saan laeng a dakdakami iti nakapasamakan iti kakastoy. Adu met a grupo. Saan laeng nga iti marines no dipay ket iti army. Ket nagtitiponkami. Binukelmi iti pannakaadda koma ti timekmi nga agsaludsod no apay a dagiti bala ken paltog ti pagilian ket adda a mismo iti ima dagiti kabusor. Idinto ta sibubukelen ti timekmi, awan met ti dimngeg kadakami no di ket napabasolkami pay a sumursurot kadagiti nagkudeta. Nasurokkami a tallopulo a Marines manipud iti Basilan iti naibalud. Saan a patas ti gobierno kadagiti soldadosna…
“Saan a patas ti gobierno, kunak, ta minilmillion ti ibulbulsa dagiti nangangato nga opisialmi, dagiti opisial iti gobierno, ngem kadakami nga inaldaw a makipipinnatay a mangsalsalaknib iti linak ken kappia, agkurkurangkami iti taraon, arruaten, bala, ken pudpud payen dagiti sapatosmi…
“Saanmi a maawatan no apay a ti agpaay koma a supply dagiti soldado ket adda iti ima dagiti kabusor…saanmi a maawatan, a kas iti kinaadu dagiti kakaduakon a natay…
Nagdumog, kinautna ti paniona ket pinunasna dagiti matana. Naulimek ti amin. Pinindutna ti keyboard. Naiparang iti presentation ti puraw ti tumaytayab a kalapati ken nagdakkel ti naisurat a TRANQUILITY.
“Daytoy ti pudno a linak ken kappia, ti awan iti pinnatay. Ngem lapped iti linak ken kappia, no addanto pay met laeng a nakatugaw dagiti rapas ti imana, dagiti dadakkel ti butitda, dagiti alamatek ken buaya iti takdang…
“Damagek kadakayo ita, sadino iti pagturongan ti pagiliantayo itan no ibasar iti nalabes unay a kurapsion iti agdama…?”
Natural, awan ti sumungbat. Ngem ania ngata iti kayatna a paruaren, kunkunak laengen iti bagik.
“Agbasatayo a nasayaat tapno salbarentayo ti pagiliantayo iti masanguanan nga aldaw! Usarentayo dagitoy a maadaltayo para iti pagimbagan a mismo ti sapasap ken ti pagilian. Saluadantayo ti pagiliantayo! Saantayo a baybay-an a lamoten dagiti aso. Awisek ken ibagak iti tunggal maysa kadakayo ita, no saantayo a salbaren ti pagilian, kakaasinto met dagiti sumarsaruno a kaputotan, lalo dagiti agbalinto nga annaktayo…”
NO DADDUMA, adda dagiti karkarna a timek a dumteng. Uray no kunaen a naiyaw-awan a timek iti lugar a di nimannama. Kas itoy a marines iti uneg ti eskuelaan. Ngem nabileg dagiti mensahe dagiti naiyaw-awan a timek. Kas iti aplaw ti angin a kumoldit.
Rumimbaw ket rumimbawto latta ti kinaimbag. Iti laksid iti kinadakes, addanto latta ti timek a rumuk-at ken rumkuas a mangidagadag iti nasken a panagridam ken panagsangga. Dagitoy a timek ket makatulongda iti gimong a paggargarawan dagiti bambanti ken bagiw.
Adun dagiti timek. Adu metten a timek iti naipatli. Ngem agingga adda latta dagitoy a managinkukuna a nakamaskara, saanto nga agpatinga ti proseso ti pananggaw-at ti linak ken kappia. Isu a nasken ti panagridam…##
Wednesday, April 29, 2009
Timek
TIMEK TI MINDANAO
2 comments:
-
-
Nasayaat nga isusublim Ka Jim. Maragsakanak man!
Nabayagen a nadlawko manipud nakakitaak kadagiti retrato dagiti 'separatists' dita Pilipinas. Nganngani panay M16 dagiti paltogda, maisungani kadagiti AK47 dagiti rebelde kadagiti dadduma a pagilian.
No anagem a nalaing, sadino ken asino ti nanggatangan ken nangigatanganda kadagidi(ti) tulong ni Khadaffi idi kadagiti muslim separatists? The M16 & other related combat guns (M14) are manufactured only in government-friendly nations. Mabalin siempre ti gumatang latta for private use ngem iti makaala in bulk, hmmm....
Adu ti kinaagpaysona diay insalaysay diay soldado. Diay panagsangitna, I find it normal aglalo no mapadasam ti mapasayangsangan iti live bullets, a few centimeters nga asideg ta lapayag. Worse if you see your buddy a bumulagta dita abaymo, and that's the time a saankan a makasangit. Warshock kunadan sa itay?
Wonder what our congressmen/senators turned judges are doing not to notice this phenomenon?
- 7:59 PM
- Ka Iddo said...
-
diak a nakauni kadaydi a gundaway, ta pinaneknekanna ti saosao... nupay kasta, immunan idi nga adda sinursuratko a salaysay ken komento/editorial maipapan itoy... uray dagiti teacher/student ket nagraem... adda pay laeng iti serbisio iti naudi a panagsaritami...
- 1:21 PM


text:
Pannursuro ti Biblia
Mangipapaay ti Biblia iti kasayaatan a balakad mainaig kadagiti karirigatan a saludsod iti biag. Ginasut a tawenen a napaneknekan ti kinaepektibo daytoy. Iti daytoy a benneg, maammuam no kasano kapraktikal ti Biblia.—2 Timoteo 3:16, 17.
Dagiti Tampok nga Artikulo
Kasanotayo a Masigurado a Pudno ti Biblia?
No ti Dios ti autor ti Biblia, sigurado nga awan ti kapadana a libro.
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Arak? Basol Kadi ti Panaginum iti Arak?
Kinapudnona, ibagbaga ti Biblia nga adda dagiti nasayaat nga ipaay ti arak ken dadduma pay nga inumen a de alkohol.
Tulong Para iti Pamilia
AGASSAWA
Pannakibagay Kadagiti Katugangan
Tallo a singasing a makatulong tapno ti problema maipapan iti katugangan ket saan nga agbalin a problema ti agassawa.
NAGANNAK
No Kasanom a Kasarita ti Anakmo Maipapan iti Sexting
Dimon urayen a mairubo ti anakmo. Ibagam kenkuana dagiti peggad ti sexting.
TIN-EDYER
Kontroladom Kadi ti Gadyetmo Wenno Sika ti Konkontrolenna?
Napno ti lubong iti gadyet, ngem saan a kasapulan nga agpakontrolka. Kasanom a maibaga no adiktokan iti gadyetmo? No problemam dayta, ania ti mabalinmo nga aramiden?
UBBING
Agdengngegka iti Gimong
Apay a napateg a dumngegka a naimbag ken agsursuroka kadagiti gimong?


text:
Josefina, Zamboanga del Sur
Ti Josefina ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Josefina ket nabennebenneg iti 14 a barbaranggay.[2]
- Bogo Calabat
- Dawa (Diwa)
- Ebarle
- Gumahan (Pob.)
- Leonardo
- Litapan
- Lower Bagong Tudela
- Mansanas
- Moradji
- Nemeño
- Nopulan
- Sebukang
- Tagaytay Hill
- Upper Bagong Tudela (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rosidae
Dagiti rosidae ket dagiti kameng ti dakkel a monopiletio a klado dagiti mula nga agsabsabong, nga aglaon kadagiti agarup a 70,000 a sebbangan,[1] dagitoy ket ad-adu ngen maysa a pagkatlo kadagiti amin nga angiospermae.[2] Ti klado ket nabingbingay kadagiti 16 aginggana kadagiti 20 nga urnos, depende ti sirkunskripsion ken ti pannakaidasig. Dagitoy nga urnos, ken isuda met laeng nga agkukuyog a mangbukel dagiti agarup a 140 pamilia.[3] Dagiti rosidae ken dagiti asterida ket isu dagiti ti kadakkelan kadagiti klado dagiti eudikota.
Dagiti posil a rosidae ket naam-ammuan manpud ti paset ti panawen ti Cretaceo. Ti karkulo ti molekular a pagorasan ket mangipakpakita a dagiti rosidae ket nagtaud iti Aptian wenno Albian nga agpang dagiti Cretaceo, idi baetan ti 125 ken 99.6 riwriw a tawtawen.[4][5]
Dagiti linaon
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan iti Inggles a "rosids" ket naibatay iti "Rosidae", daytoy idi ti kadawyan a naipagpagarup a subklase. Idi 1967, inpakita ni Armen Takhtajan a ti husto a pagibatayan para iti nagan a "Rosidae" ket ti deskripsion iti maysa a grupo ti mulmula a naipablaak idi 1830 babaen ni Friedrich Gottlieb Bartling.[6] Daytoy a klado ket kanungpalan a napanaganan manen ti "Rosidae" ken nadumadumaanen a pinatinggaan babaen dagiti nadumaduma a mannurat. Ti nagan a "rosids" iti Inggles ket saan a pormal, ken saan nga ipagarup nga adda ti aniaman a naisangayan a taksonomiko a ranggo kasla ti nagnagan nga inkeddeng babaen ti ICBN. Dagiti rosidae ket monopiletiko a naibatay ti ebidensia a nabirukan babaen ti molekular a pilohenetiko a panagusig.
Adda dagiti tallo a nadumaduma a panangipalplawag dagiti rosidae nga agdama nga inus-usar. Adda met dagiti mannurat a mangiraman dagiti urnos ti Saxifragales ken dagiti Vitales iti rosidae.[7] Dagiti dadduma met ket ilaksidda dagitoy dua nga urnos.[8] Ti sirkunskripsion iti daytoy nga artikulo ket isu ti APG II a panangidasig, a mangiraman kadagiti Vitales, ngem mangilaksid kadagiti Saxifragales.
Dagiti pannakaikabagian[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rosidae ken dagiti Saxifragales ket mangpormada iti klado.[1][8] Daytoy ket maysa kadagiti innem a grupo a mangbukel ti Pentapetalae (bugas nga eudikota a saan a mairaman dagiti Gunnerales),[9] dagiti dadduma ket dagiti Berberidopsidales, Caryophyllales, Dilleniales, Santalales, ken dagiti asterids. Ganganai awan ti pannakaamo a maipanggep kadagiti pannakaikabagian a baetan dagitoy a grupo
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rosidae ket buklen dagiti dua a grupo: ti urnos dagiti Vitales ken dagiti eurosidae (agpayso a rosidae). Dagitieurosidae, ket mabibgbingayda met kadagiti pito a grupo: Fabidae, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales,[8] Malvidae,[9] ken ti saan a naipuesto a pamilia ti Apodanthaceae.[10] Dagiti Fabidae ket masansan dagitoy a tinawtawagan kadagiti fabids, wenno dagiti eurosids I. Ken ti met Malvidae ket masansan dagitoy a tinawtawagan kadagiti malvids, wenno dagiti eurosids II.
Dagiti urnos[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rosidae ket buklen dagiti 17 nga urnos ken dagiti 2 a pamilia a naikabil iti incertae sedis (saan a naurnos). Iti maipatinayon kadagiti Vitales, Rosales, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, ken dagiti Picramniales, adda met dagiti 8 nga urnos iti Fabidae ken dagiti 4 nga urnos iti Malvidae. Idi 2009, ni Hengchang Wang ken dagiti kaduna a mannurat ket nangisingasing a ti Malvidae ket maipadakkel tapno mairaman dagiti Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, ken dagiti Picramniales. Daytoy a dakdakkel a sirkunskripsion ti Malvidae ket nakaawat ti napigsa nga estatistikal a suporta (100% bootstrap a porsiento) kadagiti panagusigda. Adda met dagiti urnos a baro pay laeng a nabigbigan.[8] Dagitoy ti Vitales,[11] Zygophyllales,[12] Crossosomatales,[13] Picramniales,[14] ken Huerteales.[15]
Dagiti saan a naipuesto apamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pamilia ti Apodanthaceae ken Huaceae ket nairaman dagitoy iti rosidae, ngem saan dagitoy a naipuesto kadagiti aniaman nga urnosna.
Ti Apodanthaceae ket maysa nga enigmatiko a pamilia dagiti parasitoko a achlorophyllous. Dagitoy ket temporario a naipuesto kadagiti Cucurbitales babaen dagiti dadduma,[8] ngem dagiti apinidaddda ket agtultuloy a saan a nalawag.[10] Dagiti gene a kloroplasta ket naus-usaren a mangibaga ti pilohenia ti mula ket saan met unay a makaited ti adu a pilohenetiko a pakaammo dagiti mula nga awan kadagiti chlorophyll, gapu ti daytoy a kaso, dagitoy a gene ket dagiti saan a makaannong a pseudogene.
Ti pamilia a Huaceae ket kameng ti COM (Celastrales, Oxalidales, Malpighiales) a klado ti Fabidae. Ti saludsod a maipanggep ti Huaceae ket no daytoy ket nasken a bukbukodna a mairaman kadagiti maysa nga urnos ti COM a kas ti maika-4 a kameng ti klado ti COM. Ti dua a panagadal ket nangitudo a nasken daytoy a maipuesto kadagiti Oxalidales,[16][17] bayat a ti maysa met ket nangibagbaga a nasken a saan a mairaman.[1]
Pilohenia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pilohenia a maipakpakita dita babab ket naampon manipud kenni Wang ken dagiti kaduna a mannurat (2009),[1] nga adda dagiti nagan ti urnos manipud ti Website ti Pilohenia ti Angiospermae.[8] Dagiti sanga nga addaan ti basbassit ngem 50% a bootstrap a suporta ket narebba. Dagiti sabali a sanga ket addaan ti 100% bootstrap a suporta malaksid kadagiti maipakita a saan.
Ti agtalinaay ti nitrohenoa klado ket aglaon ti nangato a bilang dagiti aktinorisika a mula (nga awan kadagiti nodulo a ramut ng agalaon ti agtalinaay ti nitroheno a bakteria, a mangtulon ti mula a dumakkel kadagiti saan a nalames a daga). Nupay kasta, saan amin a mulmula iti daytoy a klado ket dagiti aktinorisika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Rosidae iti Wikimedia Commons
- ^ a b c d Hengchang Wang, Michael J. Moore, Pamela S. Soltis, Charles D. Bell, Samuel F. Brockington, Roolse Alexandre, Charles C. Davis, Maribeth Latvis, Steven R. Manchester, and Douglas E. Soltis (Marso 10, 2009), "Ti radiasion ti rosidae ken ti napardas a pannakaipangato ti tinurayan dagiti angiosperma a kabakiran", Dagiti Nagbanagan ti Nailian nga Akademia dagiti Siensia, 106 (10): 3853–3858, Bibcode:2009PNAS..106.3853W, doi:10.1073/pnas.0813376106, PMC 2644257, PMID 19223592
- ^ Robert W. Scotland ken ni Alexandra H. Wortley (2003), "Mano kadi ti kaadu dagiti sebbanagan ti agbukel a mulmula?", Taxon, 52 (1): 101–104, doi:10.2307/3647306, JSTOR 3647306
- ^ Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, Peter K. Endress, ken ni Mark W. Chase (2005), Pilohenia ken Ebolusion dagiti Angiosperma, Sunderland, MA, Estados Unidos: Sinauer, ISBN 978-0-87893-817-9
- ^ Davies, T.J., Barraclough, T.G., Chase, M.W., Soltis, P.S., Soltis, D.E., ken ni Savolainen, V. (2004), "Ti di nasayaat a misterio ni Darwin: Dagiti panagtaldiap manipud ti maysa a nalatak a kayo dagiti angiosperma", DagitiNagbanagan ti Nailian nga Akademaia dagiti Siensia, 101 (7): 1904–1909, Bibcode:2004PNAS..101.1904D, doi:10.1073/pnas.0308127100, PMC 357025, PMID 14766971
- ^ Susana Magallón ken ni Amanda Castillo (2009), "Dibersipikasion ti angiosperma babaen ti panawen", Amerikano a Warnakan ti Botanika, 96 (1): 349–365, doi:10.3732/ajb.0800060, PMID 21628193
- ^ James L. Reveal (2008), "A Checklist of Family and Suprafamilial Names for Extant Vascular Plants", Balay a panid ni James L. Reveal and C. Rose Broome
- ^ J. Gordon Burleigh, Khidir W. Hilu, ken ni Douglas E. Soltis (2009), "Inferring phylogenies with incomplete data sets: a 5-gene, 567-taxon analysis of angiosperms", BMC Evolutionary Biology, 9: 61, doi:10.1186/1471-2148-9-61, PMC 2674047, PMID 19292928 Di naikaskaso ti
|contribution=(tulong)
- ^ a b c d e f Peter F. Stevens (2001), Website ti Angiosperma a Pilohenia
- ^ a b Philip D. Cantino, James A. Doyle, Sean W. Graham, Walter S. Judd, Richard G. Olmstead, Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, ken ni Michael J. Donoghue (2007), "Para iti pilohenetiko a nomenklatura ti Tracheophyta" (PDF), Taxon, 56 (3): 822–846, doi:10.2307/25065865
- ^ a b Daniel L. Nickrent, "Apodanthaceae", Ti Koneksion ti Parasitiko a Mula
- ^ James L. Reveal. (1995). panid 72 iti Kabarbaro a naala a supraheneriko a nagnagan iti bascular a mulmula. Phytologia 79(2):68-76
- ^ Chalk, L. 1983. Estruktura ti kayo. Pp. 1-51 [1-2 by C. R. Melcalfe], in Metcalfe, C. R., & Chalk, L., Anatomi adagiti Dicotyledons, Maikadua nga Edision. Tomo II. Estruktura ti Kayo ken Panangipatingga ti Sapasap a Pangyuna. Clarendon Press, Oxford. ISBN 978-0-19-854559-0.
- ^ Klaus Kubitzki (2007), "Pangyuna iti Crossosomatales", iti Klaus Kubitzki, Dagiti Pamilia ken Henera dagiti Bascular a Mulmula, tomIX, Berlin,Heidelberg: Springer-Verlag
- ^ John Hutchinson Dagiti Pamilia dagiti Mula nga Agsabsabong Maika-3 nga edision. 1973. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Andreas Worberg, Mac H. Alford, Dietmar Quandt, ken ni Thomas Borsch (2009), "Agkasat nga Huerteales aginggana kadagiti Brassicales ken mainayon dagiti Malvales, ken dagiti baro a nasirkunskripsion tapno mairaman dagiti Dipentodon, Gerrardina, Huertea, Perrottetia, ken Tapiscia", Taxon, 58 (2): 468–478
- ^ Douglas E. Soltis, Matthew A. Gitzendanner, ken ni Pamela S. Soltis (2007), "Ti 567-nga agasmang ti datos ti takson para kadagiti angiosperma: Dagiti karit a pakabanagan babaen kadagiti panagusig ti Bayesio kadagiti dakkel ng aagsmang ti datos", Internasional a Warnakan dagiti Siensia ti Mula, 168 (2): 137–157, doi:10.1086/509788
- ^ Li-Bing Zhang ken ni Mark P. Simmons (2006), "Pilohenia ken delimitasion dagiti Celastrales a naala manipud kadagiti gene ti nuklear ken plastid", Sistematika a Botanika, 31 (1): 122–137, doi:10.1600/036364406775971778


text:
Haiti
Ti Haiti, oficial nga nagkikilala bilang República ti Haiti (Frances: République d'Haïti; Kreyol: Repiblik Ayiti) ket maysa a lubong nga matatagpuan iti Baybay a Karibbean.
- Haiti
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga isla
- Latin nga Amerika
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1804
- Pakasaritaan ti Haiti
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Nigeria
Ti Nigeria i/naɪˈdʒɪəriə/, ket opisial a ti Pederal Republika ti Nigeria, ket maysa a pederal a batay-linteg a republika a buklen dagiti 36 nga estado ken dagiti Pederal Kapitolio a Teritorio, Abuja. Ti pagilian ket mabirukan idiay Laud nga Aprika ken makibinningay kadagiti daga a pagbeddengan iti Republika iti Benin iti laud, ti Chad ken Kameron iti daya, ken Niger iti amianan. Ti aplayana itiabagatn ket naisanglad iti Golpo iti Guinea idiay Taaw Atlantiko. Dagiti tallo a kadakkelan ken kaaduan ti impluensia nga etniko a grupo idiay Nigeria ket dagiti Hausa, Igbo ken Yoruba.
Ti Nigeria ket gangani nga agpadpada a nagudua a nagbaetan dagiti Muslim idiay Amianan ken dagiti Kristiano idiay Abagatan; adda bassit kadagiti minoridad nga agsansanay iti tradisonal a relihion. Manipud idi 2002 adda dagiti adu a sinnuppiatan, a naisangsangayan idiay Amianan a paset ti pagilian, a nagbaetan dagiti puersa ti gobierno ken dagiti Islamista a Boko Haram, dagiti militante a jihadista a nagsuksukiso a mangipatakder ti sharia a linteg.
Dagiti tattao ti Nigeria ket addaan da ti nawatiwat a pakasaritaan. Dagiti arkeolohiko nga ebidensia ket mangipakpakita a dagiti panagtaeng ti tao iti dayta a lugar ket mabalin a mapetsaan manipud idi 9000 BCE.[5] Ti lugar iti lawlaw ti Benue ken Karayan Krus ket naipanpanunotan nga isu ti kasisigud a nagtaengan dagiti Bantu migrante a nagwarwaras iti kaaduan aballasiw ti tengngal ken akin-abagatan nga Aprika kadagiti allon a nagbaetan ti Umuna a milenio BC ken ti maikadua a milenio. Ti nagan a Nigeria ket naala idi manipud ti Karayan Niger a nagayayos ti daytoy a pagilian. Dagiti Britaniko ketkinoloniaanda ti Nigeria idi kaladawan ti maika-19 a siglo ken kasapaan ti maika-20 a siglo, a nagipatakderda kadagiti administratibo a estruktura ken linteg bayat a binigbigbiganda dagiti tinawtawid a daulo. Ti Nigeria nawayaan idi 1960. Kadagiti napalabas a tawen kalpasan daytoy, nakasanay daytoy ti maysa a sibil a gubat idi pinads ti Biafra a nangipatakder ti panagwaywayas. Dagiti militar a gobierno iti panawen dagiti didigra ket nagisinnublat kadagiti kadagiti demokratiko a nabutosan a gobierno.
Ti Nigeria ket isu ti kaaduan ti populasion a pagilian idiay Aprika, ti maikapito a kaaduan ti populasion iti lubong, ken ti kaaduan ti populasion iti lubong a dagiti kaaduan ti populasionna ket nangisit.[6] Dagiti reserbana ti lana ket nakaiyeg ti adu a kuarta a napastrek ti daytoy a pagilian. Daytoy ket nailista kadagiti "Sumaruno a Sangapulo ket Maysa" nga ekonomia, ken daytoy ket kameng ti Mankomunidad dagiti Pagilian.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tattao a Nok iti tengnga a Nigeria ket nakapataudda kadagiti kasapaan a terakota nga eskultura a nabirbirukan ti daytoy a pagilians.[7] Idiay akin-amianan a paset ti pagilian , dagiti Kano ken Katsina ket addaanda tinairehistro a pakasaritaan a napetsaan ti agarup idi 999 AD. Dagiti Hausa a pagarian ken ti Kanem-Bornu nga Imperio ket rimmang-ayda a aks dagiti komersio a lugar a nagbaetan ti Amianan ken Laud nga Aprika.
Ken idiay pay Amianan, idi rugi ti maika-19 a siglo babaen ti Usman dan Fodio, dagiti Fulani ket nangiyunada ti naisentro a Fulani nga Imperio, a nagtultuloy aginggana idi 1903 nga idi dagiti Fulani a populasion ken dagdaga ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a kolonia ti Europa. Idi baetan ti 1750 ken 1900, maysa agingana ti dua a pagkatlo iti populasion dagiti Fulani a jihad nga estado ket binulan dagiti tagabu.[8]
Dagiti Yoruba a pagarian iti Ife ken Oyo idiay abagan a laud ti Nigeria ket nagabalinda a nadayeg idi maika-12[9][10] ken maika-14[11] a sigsiglo. Ti Yorubaa mitolohia ket mangibagbaga a ti Ile-Ife ket isu ti nagtaudan ti kaputotan ti tao ken dayoty ket inunaanna amin a sabali a sibilisasion. Ti kadaanan a pakakitaan ti panagtaeng ti tao ket mapetsaan idi maika-9 a siglo.[9] Ti Ifẹ ket nakapataud kadagiti terakota ken gambang a pigura, ken ti Ọyọ ket naigay-at idi manipud idiay limaud a Nigeria aginggana idiay Togo. Ti Pagarian iti Benin ket mabairukan idiay abagatn a laud a Nigeria. Ti kabilegan ti Benin ket nagpaut ti nagbaetan ti maika-15 ken maika-19 a siglo. Dagiti panagturturayda ket nakaabot ti kaadayo idiay siudad ti Eko (maysa a Edo a nagan a nabaliwan idi iti Lagos babaen dagiti Portuges) ken dagiti simmakbay.[12]
Ti Pagarian iti Nri dagiti tatto a Igbo ket nangrugi idi maika-10 a siglo ken nagtultuloy aginggana idi nakapukaw ti panagwayana kadagiti Britaniko idi 1911. Isu dayto ti naamammoan a kadaanan a pagarian idiay Nigeria.[13][14] Dagiti Nri ket tinurayan idi babaen dagiti Eze Nri, ken ti siudad ti Nri ket naipanunotan nga isu ti punsdasion ti Igbo a kultura. Ti Nri ken Aguleri, nga isu idiay ti Igbo a nagtaudan ti mito ti pannakapartuat, ket aad idiay teritorio iti Umeuri a sangkaputotan; makatugotda kadagiti lianiada kadagiti pariarka a ari a pigura ti Eri.[15] Dagiti kadaana a pirgis ti gamabang a naaramid ti napukaw nga allid a pamay-an idiay Laud nga Aprika ket naggapu idiay Igbo Ukwu, ti maysa a siudad ti Nri nga inpluensia.[13]
Dagiti tattao ket nagkomersioda kadagiti dagdaga kadagitikomersiante manipud idiay Amianan nga Aprika kadagiti napalabas a sigsiglo. Idi maiak-16 a siglo, dagiti Espaniol ken Portuges nga eksplorador ket isuda ti immuna a nangrugi a nagkomersio idiay Nigeria, idiay puerto a ninagananda ti Lagos ken idiay Calabar. Dgaiti Europeano ket nagkomersioda kadagiti kasapulan dgaiti tattao iti aplaya. Nakitinnulagda pay idi para iti paset iti adda idin nga Aprikano a komersio ti tagabu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti pagsasao iti Nigeria". Ethnologue. Naala idi 12 Septiembre 2010.
- ^ a b c d "Nigeria". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 20 Abril 2012.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ McIntosh, Susan Keech, Dagiti agdama a panakaiturong ti sakbay a pakasaritaan iti laud nga Aprika. Palo Alto, California: Annual Reviews Inc., 1981. 215–258 p.: ill.
- ^ Bilioteka iti Kongreso – Dibision ti Pederal a Panagsukisok (Hulio 2008). "Bariweswes ti Pagilian: Nigeria" (PDF): 9. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ Kleiner, Fred S.; Christin J. Mamiya (2009). Dagiti Arte ti Npalabas a Panawen ni Gardner: Dagiti Saan a Lumaud a Panakasirmata (13, revised nga ed.). Cengage Learning. p. 194. ISBN 0-495-57367-1.
- ^ "Panagtagabu – Naipakasaritaan a panagsukisok – Dagiti tagabu a kagimongan". Encyclopædia Britannica aPagsurotan dagitiNangisit a Pakasaritaan. Encyclopædia Britannica. 2011. Naala idi 28 Mayo 2011.
- ^ a b Falola, Toyin; Heaton, Matthew M. (2008). Ti Pakasaritaan iti Nigeria. Unibersidad ti Cambridge University a Pagmalditan. p. 23. ISBN 0-521-68157-X.
- ^ Laitin, David D. (1986). Panagsakop ken Kultura: dagiti politika ken relihioso a panagbalbaliw dagiti Yoruba. Unibersidad iti Chicago a Pagmalditan. p. 111. ISBN 0-226-46790-2.
- ^ MacDonald, Fiona; Paren, Elizabeth; Shillington, Kevin; Stacey, Gillian; Steele, Philip (2000). Tattao iti Aprika, Tomo1. Marshall Cavendish. p. 385. ISBN 0-7614-7158-8.
- ^ Metz, Helen Chapin (1991). "Nigeria: Ti Pagilian nga Inadadal – Ti Tagabu a Komersioe". Bibliotek aiti Kongreso a Panagdadal. Naala idi 28 Mayo 2011.
- ^ a b Juang, Richard M. (2008). ti Aprika ken ti Kaamerikaan: dagiti kultura, dagiti politika, ken pakasaritaan : ti adu a disiplina nga ensiklopedia, Tomo 2. ABC-CLIO. p. 597. ISBN 1-85109-441-5.
- ^ Hrbek, Ivan (1992). Ti Aprika manipud ti maikapito aginggan ti maikasangapulo ket maysa a siglo. James Currey Publishers. p. 254. ISBN 0-85255-093-6.
- ^ Uzukwu, E. Elochukwu (1997). Panagraen a kas Pagsasao ti Bagi. Liturgical Press. p. 93. ISBN 0-8146-6151-3.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nigeria iti Wikimedia Commons
- Dagiti artikulo nga aglaon kadagiti akinruar a silpo ti pagsasao nga Igbo
- Nigeria
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- G15 a pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian