text:
Laud
Timek 1
AMMOK nga addakayo ditoy a biag sumurok a pitopulo a tawenen ti napalabas. Ngem sa la in-inut a simken iti panunotyo iti in-inut a panagbukar ti nakemyo.
Sinursurotkayo iti sadino man a napnapananyo. Amin nga aramidyo. Amin a katkatawayo. Amin a sakit ti nakemyo a gubuayen ti pannakapaay. Amin a balligiyo. Amin a ragsakyo. Manipud iti saklot dagiti nadungngo nga innayo. Iti sappuyot ti manangngaasi a daga a nakaipasngayanyo.
Saanak a naaw-awan iti biagyo.
Ngem adu ti gundaway a diyo maamiris ti kaaddak iti sibayyo. Wenno manmano ket ngata nga umagibasak iti isipyo. Nangruna no agsagsagrapkayo iti nabuslon a parabur.
Awan ngamin ti timekko a mangngegyo. Awan ti ladawak a makitayo. Tapno koma kanayon a malaglagipdak.
Ta diak pagrebbengan ti mangipinta iti bukodko a ladawan. Saan a siak ti mangipangngeg iti timekko.
Dakayo ti rumbeng a mangbukel iti ladawak, uray no iti panunotyo laeng. Dakayo ti mangtimud iti timekko, nga agbalin a dayyeng wenno ayug iti puso ken panunotyo. Ta ti ladawak ken ti timekko ti agbalin a paratignay iti tunggal darikmat iti unos ti panagbiagyo.
Ngem ania ti ar-aramidenyo?
Pakauna
KASLA adda timek a mangyar-arasaas kaniak... agpayso gayam a dika pay nakadigos!" Nailansa ni Tang Mike iti ridaw ti kuarto ni Tang Dave. "Playboy sa manen ‘ta basbasaem?" Siniraratna ti magasin a kurkuridemdeman ni Tang Dave iti iking ti kamana. Naiwangwang ti venetian blind iti daya ket nagaragaag ti naisapaw a buok ti gayyemna a nangtallikud iti tawa.
"AARP Modern Maturity." Linidlid ni Tang Dave dagiti matana.
"Napintas daytoy nga artikulo maipanggep iti kapanunotan ni Kofi Annan. Kunana: ‘You don't hit a man on the head when you've got your fingers between his teeth.'
"Sinno dayta a Kofi Annan?"
"Isu ti agdama a Secretary General ti United Nations. Kapaminduanan ti agtakem. Lakay metten ngem nagkaykaysa dagiti kameng ti UN a nangpili manen kenkuana apaman a naawatna ti premiona a Nobel Peace. Isaksakitnatayo nga... adun ti tawenna... Agbasaka ngamin met sagpaminsan tapno dinaka maadaywan ti panawen. Adayon ti nakaarusam, Miguel..."
"Mike, kunam kadi lattan, ta addata ngaruden ditoy America. Naikupinen daydi Miguel. Computer age sa ti awagdan ti panawen ita... ken lakay, kunam kadi lattan. Apay, aya, ket lakayka met a talagan. Pitopulomon."
"Pampanunoten ni Kofi Annan ti masakbayan ti sangalubongan a panaglakay..."
"Ti kunam, matengngelna ngata ti panaglakay? Maisublina ngata ti pitopulom idi agkabannuagka pay?"
"Saan, ngem maikkannaka iti namnama nga agragsak kadagiti nabati pay nga aldaw a panagud-udaudmo itoy a biag."
"Ay siay, inka ketdin agdigos ket ti papananta. Amangan no nalipatamon," inkanuskos ni Tang Mike iti teltelna ket timmallikuden.
Minulenglengan pay ni Tang Dave ti basbasaenna sakbay nga inkupinna. Imparabawna ti magasin iti lamiseta iti sikigan ti kamana. Immanges iti nauneg a timmaliaw iti daya a sinanguan ti tawa ti siledna. Inwangwangna itayen ti venetian blind ngem dina linuktan ti nakatangep a sarming a rikep ti tawa. Uray no kasta, nabatad a makitana ti nadalus a langit iti daya. Ken ti globe willow tree iti abagatan-a-daya ti apartmentda. Nakapagbulongen ti narukbos a kayo ket nagminaren ti panagsinanlubong ti sukogna.
Serserrek ti Abril ket dandanin agngalay ti Spring wenno Panagsusulbod a maysa kadagiti uppat a panawen iti America.
Timmakder ni Tang Dave. Nagkayang a nagdeppa. Sa naglagtolagto. Nagbilang. Sa nagpug-apug-aw.
"Ania man ti..." Timmungraraw ni Tang Mike. "Apo, aya, ta dikanto la mauma nga agek-eksersais!"
"Pangpaatiddog iti biag, Mike. Pangpaatiddog," kinuna ni Tang Dave a dina tinaliaw ni Tang Mike.
"'Nia ti kayatmo? Abutem ti tawen ni Metusalem? Purawton ti wak!"
"'Mom, aya, no agmilagro?" Saan nga insardeng ni Tang Dave ti aramidna.
"Sus!" Nagkanuskos ni Tang Mike. "Ammom no apay a maan-anusanka?"
"Gapu ta maan-anusanka."
"No! No! Gapu ta padaka a Saluyot! Ken agpadata iti gasat. Dimo kadi mapampanunot no apay a nairanrana la unay ti panagtugmok ti dalanta ket naglawa ti America? No di la nakapimpiman ti langam idi damoka a makita idiay City Park... No dika inawis, pagyanam koma? Kalpasan ti panangpatapuak kenka ti ubing a Puraw nga asawam... Ngem bay-amon ti napalabas... ipapanta laengen nga agpadata a nagasat iti panagtugmok ti dalanta. Malagipmo a kunak idi, nga adu ti mayat nga umay makikabbalay kaniak, ngem managpiliak a tao? Idi damo pay la a makitaka, ammokon nga agkapudosanta. Ngem, ne, umaldawen. Dika pay namigat..."
"Apay ngata, Mike, a magusgustuan dagiti lallakay a lagipen ti napalabas?" Pinarimriman ni Tang Mike ni Tang Dave.
"He!" Kinusilapan ni Tang Mike ni Tang Dave. "Aggunaykan, kunak... kaska la ubing a dagdagdagen."
"Narigat ti naganat, Mike, aglalo no lakaykan. Urnongem ti nabati a pigsam para kadagiti dumteng nga aldaw."
"Sige man laengen... Inka agdigosen. Inton makadigoska, agtaruskanton ‘diay kosina ta isaganakon ti pamigatta."
"Agyamanak unay, Mike. Gapu iti ar-aramidem kaniak, malaglagipko la ngarud daydi nagawan nga immuna nga asawak."
"Langgong a lakay!" kinuna ni Tang Mike ket timmallikuden a napan iti kosina.
Nangala ni Tang Dave iti pagsukatanna. Simrek iti banio. Naannad a nangpusipos iti dua a ballugo ti bath tub ta dina kayat a nalamiis wenno napudot unay ti pagdigosna. Narigat ti agsakit, kanayon nga ipalagipna iti bagina.
Idi sanguenda ti kinirog nga inapuy a nabawangan, saggaysada nga itlog ken saggaysada a suliso nga insagana ni Tang Mike, binidingbiding ni Tang Dave ti taraon sakbay a nagsubo.
"Nasken a balanse ti ipauneg a taraon, Mike," nalamuyot ti ayug ni Tang Dave. "Saan a mabalin nga inaldaw nga itlog. Saan a mabalin nga inaldaw a karne. Kasta met a saan a mabalin nga inaldaw a nateng."
Timek 2
Kanayon a siririingak. Ammok ti kaipapanan ti tunggal karasakas dagiti pinanid a maukrad. Ammok no natingra wenno nakusnaw dagiti balikas a nailanad. Addaak iti alintataoyo, Dave a David idi addaka idiay Sabang a pinasukatam idi nagbalinka nga Amerikano. Nupay naan-anaykan a makipagili iti America, sika pay laeng daydi kaippasngay a David a sinursurotko. Ti isipmo, pinessaan dagiti balligi ken pannakapaaymo. Iti man trabaho wenno iti ayat. Iti labes dagiti malukot nga aldaw ken mayaplag a rabii, agriingka latta iti sumuno nga agsapa a kanayon a sumangoka iti daya. A singisingan ti init. Iti uray ania a panawen.
Kaslakayo la agkasingin, Dave ken Mike, a Miguel idiay Saud, manipud idi nagsabat ti dalanyo. No agkuyogkayo, kasla dakdakayo ti tao iti lubong. No adda kanen ti maysa, kanenyo a dua.
Maysa la ngata a nginabras ti uratyo ti di nagsilpo: saan a masnop ti sanguam, Mike, no agriingka, daya man wenno laud, abagatan wenno amianan. Agpadakayo a nakadata no maturogkayo. A kas man la tangtangadenyo ti bobeda ti langit. A tunggal rabii a panangsappuyot ti iddayo iti naduri a bukotyo, kas man la mapespessaan ti agbukar nga agsapa. Saan a mailinged kaniak nga adda banag nga im-imluyan ti mugingyo, a kas man la tagtagiurayyo ti adu pay nga agsulbod nga aldaw. Nasalun-at ti panangarakupyo iti agbukar a lawag. Sika, Dave, sanguam amin malaksid ti pananglikliklikmo iti laud; agingga a kabaelam dimo kayat ti sumango iti laud...
1. Panagsusulbod: Main Street Plaza
Ni Tang Mike ti pinagmaneho ni Tang Dave iti kotsena a Thunderbird 77. Di kayat ni Tang Dave ti agmaneho ita ta malaglagipna manen ti Puraw nga asawana a nangpanaw kenkuana. Kas iti panagsulbod dagiti uggot ken panagbukar dagiti sabong, nalasbang nga agsubli iti lagipna ti Puraw iti kastoy a panawen.
Nagsikkko ni Tang Mike iti kanawan nga agpadaya iti Lancer Way manipud iti Kalye Harvey a yan ti apartmentda. Saanen a mailinged ti kaadda ti Spring (Panagsusulbod) iti panagsulbod ti nadumaduma a saringit dagiti kayo a nataratar iti igid ti kalsada, kasta met ti nabun-as a panagsampaga dagiti tulips nga amarilio, bioleta, puraw, wenno nalabaga ti sabongda iti paraangan dagiti balbalay. Adda pay la ti lamiis nga imbati ti napalabas a Winter (panawen ti niebe, nga ad-adda nga ammo dagiti Filipino iti America nga isno, saan a niebe), a mangpaspasalibukag iti rikna ni Tang Mike.
Magustuan ni Tang Mike ti agmaneho ket kaykayatna pay a suroten dagiti side streets ta makarit ti kabaelanna iti sango ti manibela. Ken maadalna dagiti lugar, uray no masansanen a pagpagnaanna.
Nagsikko ni Tang Mike iti 2700 West a nagbaetan ti City Hall ken ti Valley Fair Mall, sa nagpadaya iti 3500 South a kumamang iti Freeway I-215 nga agrikus iti county. Nagpaamiananda iti I-215 sada simmiasi iti I-80 a mangbeltak iti puseg ti siudad sada kimmamang iti 600 South ken nagpaamianan iti 200 West. Nagparada ni Tang Mike iti ikub ti Dees' Restaurant iti North Temple ket nagnagnadan a nagpadaya a kumamang iti Main Street Plaza iti nagbaetan ti City Temple ken ti Administration Building. Iti amianan a sikigan ti North Temple, nabileg ti takder ti Conference Center a mangtannawag iti Temple Square iti abagatan ken makidinnaer iti kapitolio iti amianan a daya. No makitkita ni Tang Mike dagitoy a buya, aglalo iti Spring, malagipna nga idilig ti Saud a kabakiran ti aglawlaw. Sinukog ti Nakaparsuaan ti Saud idinto a tao ti nangsukog itoy siudad a nagbalinen a lubongda.
Iti dayta nga agsapa ti Sabado, adun ti nadanon da Tang Dave ken Tang Mike nga agpalpalabas iti oras iti plasa. Nalalangto dagiti pandaka a kayo a parparungbuen dagiti namaris a tulips iti aglawlaw. Iti tengnga ti plasa, nalitnaw ti bassit a sementado a dan-aw a paglalangoyan ti agduduma ti marisna nga ikan a dandanuman dagiti babassit a fountain iti aglawlaw ti dan-aw. Paggugusto dagiti turista a sarungkaran daytoy Main Street Plaza a dua a tawenna pay laeng. Agduduma ti puli dagiti tao nga agisaw-isaw.
Iti nagtugawanda a sementado a banko, insursurot ni Tang Dave ti panagkitana kadagiti agpaamianan ken abagatan iti plasa. Agsisinnabat, agsisinnibbaingda. Dagiti ubbing aggagarikgikda a kibin dagiti nagannak kadakuada. Dagiti agkikibin nga asmang adda bituen iti agsapa kadagiti matada.
"Dekahon a biag," kinuna ni Tang Dave, nga awan ti masnop a nangitu-
ronganna.
Tinaliaw ni Tang Mike, ngem nagtalinaed a naem-em dagiti bibigna.
"Mike, ammom kadi a dekahon met ti biagta?"
"Amangan no kunam pay a delungon?" kinuna ni Tang Mike a dina tinaliaw ni Tang Dave.
"Paggapgapuan ken pappapanan ti tao?" Insungo ni Tang Dave dagiti tao.
"Kasda met kenka, a. Apay nga addaka ditoy? Apay a dika nagnunog ‘diay San Juan? Adu a gapu ti panagtawataw ti tao. Ngem kas kenka, kas kaniak, diak maawatan no apay a ditoy ti nangipalladawan ni gasat kaniak. Kalpasan ti ipupusay daydi nagawan, nga awan ti naibatina a bunga a katakunaynayko koma, ti la addan a naturturongko iti America. California, Delaware, Florida, sa ditoy..."
Pimmuskol ti tao iti plasa. Manipud iti City Temple, naragsak dagiti apagkallaysa a Puraw ti nobia ken Nangisit ti nobio a rimmuar iti inaladan ket nagturongda iti plasa, a kaduada dagiti kabagian ti agsumbangir. Nagreretratoda, ken saan a maymaysa ti mangibidbideo kadakuada.
"Nasayaat a panaglaok ti puli," nakuna ni Tang Dave.
Naulimek ti grupo dagiti apagkallaysa a simrek iti ikub ti templo.
Immakar da Tang Dave ken Tang Mike iti laud a ligason ti Main Street Plaza, nga aw-awaganda iti Temple Square, iti pingir ti City Temple iti abagatan, nga abagatan met ti Tabernacle Building a kasla napakleb a kagudua ti dakkel a lubong--nasuroken a sangagasut ti tawen ti pasdek. Kas iti plasa, nalasbang ken namaris dagiti tulips ken dadduma a kaykayo. Naumbi ti ayug ti kanta dagiti kameng ti Tabernacle Choir nga agen-ensayo iti kantaenda iti sumuno nga agsapa ti Domingo. Dinomingo nga ipabuya ti Bonneville Communications iti telebision ti Tabernacle Choir.
"Kas man la paraiso ditoy, Mike!" Nagkidem ni Tang Dave a nangnanam iti maipatpatayab nga ayug iti Tabernacle Building.
Iti South Temple, iti ruar ti Temple Square, adda bassit a grupo nga agididiaya iti polieto ti pammati a maigidiat iti itaktakderan ti City Temple. Nadagsen ti nabanayad a litaklitak ti landok a sapatos ti nangisit a kabalio a nagguyod iti karuahe iti South Temple.
Timek 3
Awan gawayko a mangtubeng iti gagemmo, Dave. Adda dagiti paltiing iti isipmo, babassit a timek, a kayatko a timudem. Ngem dayta a bileg nasken a sika a mismo ti dumngeg. Adda paglintegan iti biag a nakaitalimudokan ti rebbengek ket agingga la dita ti agpang a pagaliwaksayan ti kabaelak.
No kayatmo a gaw-aten dagiti bituen a naririmat iti panawen ti kalgaw a pannakatubay dagiti baro a padas, awan gawayko a mangtubeng. Ammok nga adda pagpatinggaan ti kabaelam a gaw-aten. Ngem no adda bilegmo nga agtayab iti tangatang, ala ket surotenka iti sadino man a turongem. Tangay tumadtadem ti panagriknam iti kaaddak.
Nalaglag-an a tenglenka, Mike, ta no ullawka koma, nababa ti tayabmo. No ania ti adda a makan isu ti isubom. Awan dumam iti nataengan a bulong iti kalgaw nga agur-uray lattan iti agek ti sumuno nga aldaw.
2. Kalgaw: Timpanogos Cave
Kas paset ti panagsagana da Tang Dave ken Tang Mike iti ipapanda iti Timpanogos Cave National Monument iti Sabado, napanda naggatang iti masapsapulda iti Market Square. Gimmatang ni Tang Dave iti Noni Gold, ti nakabotelia a tubbog ti apatot a naaramid kano iti Hawaii, a pagpakiredna, malaksid iti binotelia a danum kas balakad dagiti nagdamaganda.
Sangkarengrengna ni Tang Mike a gumatang met iti ania man a masapulna, ngem nagkedked ti naud-udi. Awan arisgarna a sumang-at iti Timpanogos ket no di la gapu iti adu a panangpilit kenkuana ni Tang Dave, adayo a mapanunotna ti mapan iti dayta a lugar.
Dandanin agngalay ti Summer ket mariknan ti kinnit ti darang ti init. Tumingtingra metten ti nadumaduma a maris dagiti bulong—amarilio, berde, bioleta, nalabaga, ken adda pay asul ken puraw. Uray ti globe willow tree iti sidiran ti apartmentda, pinatayengtengen ti Summer ti berde a bulongna nga apagapaman nga indayonen ti nalanay a pul-oy.
Nasapa a nagriing ni Tang Dave. Nasapa a nagdigos. Nasapa a nangisagana iti masapsapulna—insakemanna metten ni Tang Mike, a pangay-ayona a mangkadua kenkuana. Sigud nga isu ti dagdagdagen ni Tang Mike, ngem baliktad ita.
"Dimonto pagbabawyan ti isusurotmo kaniak," kinuna ni Tang Dave bayat ti panagmanehona nga agpaabagatan iti I-215 a kumamang iti I-15. "Dakkelto a padasmo iti unos ti panagbiagmo ti isasang-atmo iti Timpanogos."
"Unos ti panagbiagko?" Nagarko ti kiday ni Tang Mike. "Naimbag koma no ubingak pay. Ngem daytoy nga edadko... Masdaawak no apay nga arisgaram pay la ti sumang-at."
Imbes a sumungbat ni Tang Dave, inyintekna ti panagkitana iti masanguananda a nakaiban-uyatan ti I-215. No dadduma, kumita iti agsumbangir a sikiganna. Bay-anna lattan a saligan dagiti kaskasero; maysa pay amkenna nga agpalia ti Thunderbirdna a 77 iti ngalay ti freeway. Pengpengdanna ti agdungsa, ta dina maliklikan no kasta nga agmaneho iti nawatiwat. Dina impilit a ni Tang Mike ti agmaneho, amangan no ad-adda a di sumurot.
Pinunnona itay iti gasolina ti tangke ti luganna ngem dandanin nagudua idi dumanonda iti pagawatan ti sangaili ti Timpanogos Cave National Park nga inipit ti dua a naursa a dadakkel a bantay. Kasla umuli nga uleg ti kalsada ket dayta ti ammona a nalaka a nakaibusan ti gasna. Adun ti nadanonda a turista nga agur-uray iti kaduada a mangbuya iti videotape maipanggep iti Timpanogos. Ti rasonda a mangipabuya: tapno adda gundaway dagiti turista nga agsanud no kas pangarigan ipapanda a dida kabaelan ti sumang-at. Ngem makaay-ayo ketdi ti panangilawlawag ti natudingan a mangilawlawag ket awan ti nagtukiad malaksid ni Tang Mike.
"Diak patien a kabaelak pay nga ulien," kinunana idi maibaga a maysa a milia-ket-gudua ti kaatiddog ti akikid a desdes nga umuli. Agarup a tallo ribu a kadapan ti kangatona. "Sika lattan ti agtuloy, Dave. Urayenka laengen ditoy. Awan duaduak a diak kabaelan ti sumang-at."
"Addata la ngaruden ditoy," kinuna ni Tang Dave. "Sumang-attan. No kabaelan dagiti babbai, dita ketdin kabaelan?"
"Ubbingda. Data ngay?"
"Kabaelanta, ania ketdin!"
Ket gimmatang ni Tang Dave iti tiketda uray di pay nagwen ni Tang Mike. Napan nangala iti kotse iti sagduduada a botelia ti danum ket impabitbitna ken ni Tang Mike ti dua.
"Imulam iti panunotmo a kabaelam," kinuna ni Tang Dave idi rugiandan ti sumang-at. "Ken dimo pampanunoten ti kaatiddog ti desdes nga agpangato."
Kasla naikitikit nga uged ti desdes a kimmalipkip iti naursa a bakrang ti bantay. Bato ken saggaysa a kayo ti adda iti kanigid a bakrasna a no tangaden kurang la marung-ad ti tengnged. Kakaykaywan iti derraas a kanawan a di mangngeg ti pagdissuan ti bato nga agtulatid.
Dida pay nakaaddang iti duapulo, agranetreten dagiti tumeng ni Tang Mike.
Awan ti ranetret dagiti tumeng ni Tang Dave, gapu ngata iti binigat a panagwatwatna, ngem mariknana metten a kasla umer-erteng dagiti piskelna.
"Agsardengta pay!" inyanal-al ni Tang Mike. Timmangad iti papananda. "Adayo pay!"
"Dika tumangtangad," kinuna ni Tang Dave. Intuloyda ti sumang-at. "Italimudokmo ti panagkitam iti dalan. Dika kumitkita iti baba... iti derraas."
Adda dagiti pagestasionan nga agkuna no mano pay a kadapan ti sang-atenda. Adda saggaysa a masabatda.
"Adayo pay?" no kua saludsoden manen ni Tang Mike iti masabatda.
"Adayo pay!" isungbatda. "But amazing!"
Nakamakam ida ti pangrapisen a lalaki nga adda sakbatna a gitara.
"Hello, guys!" kinunana. "Are you okay?"
"I'm dying!" inyanangsab ni Tang Mike.
"Asidegen, ‘nia?" dinamag ni Tang Dave.
"Adayo pay," kinuna ti lalaki. "Ngem makadanonkayonto. Siak, maminduaak a sumang-at iti makalawas."
"Apay nga adda gitaram?" dinamag ni Tang Dave.
"Adda balasang idiay ngato a magustuanna ti aggitara," kinuna ti lalaki. "See you later." Ket pinartakannan ti simmang-at.
Napanganga ni Tang Dave. Iti askaw ti lalaki, kas man la magmagna laeng iti patad. Awan sa pay sangapulo nga addang ti napagnada idi agsardeng manen ni Tang Mike.
"Diak kabaelanen, Dave!" inyal-al ni Tang Mike. "Naibusen ti angesko!"
"Uminumka," kinuna ni Tang Dave.
Nakamakam ida ti panglukmegen a babai. "Hi, guys!" inkablaawna. "Are you okay?"
"Yes, we are," kinuna ni Tang Dave.
"No, I'm not!" kinuna ni Tang Mike. "I'm dying!"
Nagkatawa ti babai. Imbagana nga adda la iti panagsanay. Mamitlo kano iti makalawas a sumang-at.
"Nasken laeng," kinuna ni Tang Mike a nangisursurot iti panagkitana iti babai nga agarup itarayna pay ti sumang-at. "Adu pay ti nasken a regregenna!"
Agkuy-os ti rusok ni Tang Mike no mailaw-an a kumita iti derraas iti sikiganna iti kanawan. Agkarawa iti kanigid a mangsapul iti pagkaptanna.
Agritturittuok metten dagiti tumeng ni Tang Dave ngem saan a nagpadpadlaw. Agkuy-os met no kua ti riknana, ken angsaben metten ngem adda timek iti isipna nga agkunkuna: kabaelam, Dave, kabaelam!
Agdua nga orasen a sumangsang-atda ta umas-assidegen ti panagsardengda. Adun ti nakalabas kadakuada a sumang-at, ken nasabatda a sumalog. Dandanin agmatuon ket pumudpudot ti aglawlaw, malaksid kadagiti pasetna a nagbalayan ti isno a di nabaelan a rinunaw ti kalgaw. Iti umuna a gundaway, immapay iti panunot ni Tang Mike nga asidegen ti pagtungedan ti biagna. Pabasolen ti panunotna ni Tang Dave, ngem babalawenna met ti bagina ta dina impetteng ti nagkedked iti awis ti gayyemna.
Nakadanonda iti pagpaknian a kasla agbibitin iti rangkis iti pangrugian ti nabati nga apagkatlo ti desdes. Aglamiisen ti ling-et ni Tang Dave ket saan a ganggannaet kenkuana dayta a rikna. Partaan ti pasungadenna a madi a rikna. Idalupisakna la koma ti kunana iti uneg ti pagpaknian ngem ad-adda a maulaw iti angot. Kinaaduna ti imminum. Dina impadlaw ti riknana ken ni Tang Mike idi rumuar.
"Asideg kanon!" kinunana nga umis-isem. Iti unegna, indawatna a maikkan pay iti umdas a pigsa.
Nagtugaw ni Tang Dave iti ruar ti pagpaknian bayat ti isusublat ni Tang Mike. Inwarasna ti panagkitana iti amianan, daya, ken abagatan. Iti amianan, nababbaba ti bantay ngem iti yanda. Iti daya, naursa a derraas, ket iti ipapanna nga alimpatok, nakitana ti ipus ti dana a sursurotenda. Iti abagatan, nakarit dagiti tangkiran a kayo nga agbibitin iti bakras ti bantay. No kumita koma ni Tang Dave iti laud, makitana ti nagtamedan ti dua a bantay ket iti nagngangaanda, maitangkarang ti tanap ti Timpanogos ken ti nagsikogan ti Karayan Jordan. Ken inaldaw a lumnekan ti init. Matannawaganna koma ti sangabukel a laud a paginanaan ti agtulid nga aldaw.
Dina kayat a panunoten nupay ammona nga adda sadiay ti Karayan Jordan—no apay nga impasurotda ti nagan dayta a karayan iti Karayan Jordan idiay Israel, paset dagiti banag a likliklikanna a lagipen.
Nakatulong ken ni Tang Dave ti panagtugawna iti kayo a bangko bayat ti panangurayna ken ni Tang Mike. Idi sarunuenda dagiti padada a turista, adda bassiten kiredda a nangbilang kadagiti askawda. Dandanidan maibus ti sagsangaboteliada a danum. Ngem saan a kayat a sagiden ni Tang Dave ti maikadua a botelia ta saganana iti isasalogdanto.
Pinadasna a di panunoten ti panagsang-atda. Ketdi, pinagsalana ti panunotna iti Noni Gold nga imminumanna iti tallo a kutsara itay agrubuatda iti apartmentda. Ken dagiti naragsak a kalmanna. Ken liniklikanna ti kimmita iti ngato ken iti baba. Ngem kadarrato a taliawenna ni Tang Mike. Sangkakunana nga asidegdan. Ngem ammona nga ul-ulbodenna ti bagina ta uray isu ket maganatan metten a makadanon iti ngato. Nasuroken a dua nga orasda a sumangsang-at. Kasano pay ngata ti kapautda a sumangat?
Tangadenna koma ti init ngem dina kayat a maammuan a dandanin agmatuon. Ngem uray no kasta, ammona a kasta ta makitanan ti anniniwanna, a kayatna a sawen, nagparangen ti init iti naglingedanna a mungay ti bantay a sangsang-atenda. Madamdama pay, agligsayton; agin-inayadton nga aglemmeng ti init iti laud.
Nakapamin-anoda pay a nagsardeng. Dida metten mabilang no mano ti nanglabas kadakuada a sumang-at ken nasabatda a sumalog. Ita a nasaludsod ni Tang Dave iti unegna: ania ti maganabna iti nagpagusanna a sumang-at? A mapan mangkita iti nalatak a kueba iti tuktok ti Timpanogos? Apay ngamin nga iti pay tuktok ti bantay ti nagsaadan dayta a kueba? Ania a talaga ti adda iti uneg dayta a kueba?
Tinaliaw ni Tang Dave ni Tang Mike. Kasla bilbilangen ti naud-udi ti askawna, a nakadumog, a kasla awan tao iti asidegna.
"Welcome to the Timpanogos Cave National Park!" Nasinga ni Tang Dave iti nabara a kablaaw ti naisem a babai.
Addadan iti pantok!
"Nakitam!" Nagrimat dagiti mata ni Tang Dave a nangsipat iti abaga ni Tang Mike a kasla agdudungsa a ganador dagiti matana.
Iti ngiwat ti gukayab, narikna ti Tang Dave ti nalamiis a sang-aw nga aggapu iti uneg. Adu ti nakakaskasdaaw a banag nga inlawlawag ti giya. Naglaon iti tallo a kueba iti ginasut nga agduduma ti sukogna a calcite wenno taredted a nagbalin a bato a pimmirak wenno bimmalitok ti marisna. Natitiradda. Kangrunaanna ti pannakadiskobre iti gukayab. Daydi bunggoyda ti immuna a nangdappat iti daytoy nga estado ti America. Awan ti danum idi iti aglawlaw ket ti la nagsapsapulanda agingga a nakadanonda iti dapan ti Bantay Timpanogos. Manipud sadiay, nakakitada iti tugot ti leon; adda pammati a no agsapul ti leon iti danum uray bantay ulienna. Sinursurotda dayta a tugot agingga a nakadanonda iti yanda ita. Bassit kano ti serkan idi punganay, ngem pinadakkelda. Tapno nasaysayud ti pannagna wenno yuusok dagiti turista, napanunotda a nayonan wenno ilawa ti abut ti kueba. Inikkanda pay iti silawna a bombilia. Maysa a nakaskasdaaw a bileg ti tao ti panagisang-atda kadagiti inaramatda. Adu ti tektites nga imbaga ti giya a ditoy laeng a lugar ti pakasarakan.
Nupay talaga a nakakaskasdaaw dayta a lugar, saan a naaw-awatan ni Tang Dave ti nangngegna. Ti napateg kenkuana, natungpalen ti panggepna a sumang-at iti dayta a bantay.
Sabali a ridaw ti rimmuaranda. Apaman a nakapagpipinnakadada kadagiti kaduada a simmang-at, ken kadagiti mangimaton iti kueba, immunan ni Tang Dave.
Nagsardeng iti wangawangan ti dana a sumalog—sabali ti sinang-atanda a nagturong iti sinerkanda iti dana a nangsabat kadakuada iti rimmuaranda, ngem agsabatda met la iti saan unay nga adayo. Nagbannikes ni Tang Dave a simmango iti laud: iti umuna a gundaway. Ket kas man la nalawa nga isem ti nagkayangan ti dua a bantay a nangsabat kadagiti matana.
Kinuna ni Tang Dave ken ni Tang Mike: "Makitam! Makitam!"
Ngem iti panagsalogda, kasla nakabirkakak a buaya ti derraas a makaalimpayeng ti kaunegna.
Timek 4
Naimbag la ketdin ta sabali ti naikudi a rebbengek. Iti lubong a paggargarawak saan nga agtulid ti oras ket diak pampanunoten ti panaglakayko a kas kadakayo, Dave ken Mike. Awan reklamok iti tunggal darikmat a pannakipulpulapolko kadakayo. Diak sintiren ti kettang ken pulkokko, agur-urokkayo man wenno agkatkatawa.
No man is an island, kunada. No baliktadek ngata, a no island is a man? Hmm. Saan a nasken kadakayo a nasinged nga aggayyem, ngem ammok nga ammoyo a kasta, ta no dadduma ket denggenyo ti nakapsut a timekko a manmano ti makaammo a dumngeg. Wenno makaammo nga adda kasta a timek a ti kaunggan ti pudno a makangngeg.
Maawatak no apay nga alusiisenkayo. Ngem diak la ammo no maawatanyo a nasken a masurot ti linteg ti nakaparsuaan. Narigat kadi nga awaten ti panagtulid ti panawen? Ti gundaway a pannakaipusing iti sangkatawan?
3. Autumn: Antelope Island State Park
Agluomen ti bulong dagiti kayo iti igid ti freeway iti dandanin agngalay ti Autumn wenno Fall wenno panagreregreg ti bulong, iti arinunos ti Oktubre. Pati ti globe willow tree iti abay ti apartmentda, natangkenanen dagiti bulongna ket saan a mabayag agregregdanton. Iti uppat a pannakadasig ti panawen iti America, daytoy a panawen ti di magustuan ni Tang Dave. Awan ganasna nga agpasiar, kaykayatna koma ti agkumeg iti apartmentda, ngem napaut unay ti tallo a bulan a dina panagaliwaksay. Saan nga umdas ti binigat a panagwatwatna tapno maiwagsakna ti pulkok nga agpilit nga agukop iti mugingna. Ken ti lamiis a mangmulmulmol kadagiti dakulap ken dapanna.
Sursuroten ni Tang Mike ti 65 m/hr a pagsurotan iti partak ti panagpataray iti Freeway I-15, ngem kayat ni Tang Dave a nabumbuntog koma.
Saanda nga agin-innuni, nagintuturog ni Tang Dave. Dina la koma kayat nga iti Antelope Island State Park ti pangpalabsanda iti sumagmamano nga oras, wenno iti sangabukel nga aldaw ti Sabado, kas ita. Ngem bagi ita ni Tang Mike a pinilit a sumurot kenkuana. Agarup sangapulo a milia ti kawatiwat ti I-15 a panurnorenda manipud iti Harvey a yan ti apartmentda sadanto sumiasi nga agpalaud iti bassit a kalsada a kumamang iti pito a milia ti kaatiddogna a rangtay a namagsilpo iti parke ken iti siudad ti Syracuse iti nalawa a Great Salt Lake.
Ania ti adda ditoy a parke a mangparasuk iti regget? naisip ni Tang Dave. Naiputputong ti Antelope Island State Park iti tengnga ti Great Salt Lake. Awan ti nalangto a buya iti uray ania a panawen. Disierto ti kaaduan a pasetna, malaksid kadagiti ruot a paggugustoda ti agbiag iti kasta a lugar. Ngem adda pagpastoran, wenno ranso, nga isu ti Fielding Garr Ranch. Adda pay visitor's center. Adu kano ti turista a sumarsarungkar apaman nga agngalay ti Spring agingga nga aggibus ti Autumn.
Nasinga ti panagpampanunot ni Tang Dave idi agbanurbor ken agaludaid ti Thunderbird 77. Namulagatanna ti pananglukat ni Tang Mike iti sarming iti batogna ket adda yaw-awatna iti tao iti gate. Addada gayamen iti pagentradaan.
"Enjoy your stay!" kinuna ti tao.
Enjoy? naisip ni Tang Dave.
Nagbanurbor manen ti Thunderbird 77. No dadduma agsaiddek ket dandani la maawanan iti anges.
"Dinatan sa met maidanon ‘toy batmanmon!" angaw ni Tang Mike.
"Nasayaat tapno saanta nga agtultuloyen," saan nga immisem ni Tang Dave. "Dita pay nakadanon, nabannogakon!"
"Nabannogkan? No magmagnaka nga agawid, dika ngata mabannog? Laglagipem, nasurok a duapulo a milia ti kaadayo ti Harvey. Naimbag koma no adda lumabas a Greyhound wenno UTA ditoy. Awan mayat nga agilugan kadagiti dida am-ammo."
Saan a nagtimek ni Tang Dave. Naalsem ti rupana a nangipalladaw iti panagkitana iti abagatan ken no dadduma iti amianan a sikigan ti rangtay—sabali a kita ti rangtay ti daldaliasatenda; awan adigi ken paradipadna ta ginaburan dagiti nagaramid ti nakaiban-uyatanna. Inrantana ti di kumita iti laud a masanguanda, a pangipadlawna ken ni Tang Mike ti isesekkad ti riknana a mapan.
"Bagim idi idiay Timpanogos, bagik met ita ditoy," bangbangir ti isem ni Tang Mike. "Amanusta laengen, gayyem. ‘Tay kunadan, give and take."
"'Nia pay koma ti maaramidak?" kinuna ni Tang Dave. "No adda la koma kabsatko, wenno kabagiak nga asideg ditoy, wen man, ta pagan-anoka met a kadua!"
Nagpaggaak ni Tang Mike. "Dayta ket!" kinunana. "Awan kabsatmo, awan kabagiam.... kastaak met. Di kapilitan a datan ti agkabsat. Kayatmo man, wenno kayatko man wenno saan."
"Malas!"
"Oy, saan. Nagasatta ketdi. Apay, kunam? No sika ti maibusan, wenno siak ti maawanan, addaka a sumaranay wenno addaak a pagsadagam. Malagipmo ‘di pannakapukaw ti pensionmo iti koreo? Ken ti panangputedda iti SSI-ko gapu iti biddut ti gobierno? Kasano koma ti biagta no awan ti tunggal maysa kadata?"
Idi makadanonda iti Antelope Island State Park, nabayag a nagrikusrikusda sakbay a nakadanonda iti Visitor's Center. Nasdaaw ni Tang Dave ta iti baet ti pannakaiputputong ti parke, saan a kasta ti ipasimudaag dagiti adda iti sentro. Awan dumana kadagiti babassit a pasdek a masarakan iti siudad. Kompleto dagiti masapsapul dagiti turista.
Ken adu ti tao! Putputong a lugar ngem adu ti tao? Ubbing, nataengan, ken adda pay agsisinnanggol nga agpaparang ti pusegda. Nagmurarareg ni Tang Dave. No man is an island?
Ad-addan ti siddaaw ni Tang Dave idi mapanda iti Fielding Garr Ranch. Iti panagkitana, awan met unay ti kasano a ruot a kanen dagiti baka ken kabalio iti pasto, ngem nalulukmegda. Kasano nga agbiag dagitoy iti kastoy a lugar? naisipna. Wenno adda ngata mangip-ipan iti kanenda? Kasano ti biagda iti Winter?
Napanda iti linong ti maysa a pagtutugawan ket sadiayda a nangaldaw. Natangkenen ti darang ti init ngem alep-epen ti pul-oy a pakpakauna ti Winter. Makapasaguyepyep ti pul-oy ket in-inut a tininnagna dagiti kalub ti mata ni Tang Dave, a dinuayya pay ti nakataltalna a rimat ti agin-iniin a bukot ti danum. Nakaul-ulimek ti aglawlaw, a manmano a singaen ti
nasinggit a garikgik dagiti ubbing iti sabali a pagtutugawan.
Naisip ni Tang Dave: Nargaan ti Antelope iti saklot ti Autumn iti puseg ti Great Salt Lake!
Timek 5
Adda imeng ti barukong a pabaraen ti tunggal pitik ti darikmat. Kas met marikriknak ti saligemgem iti kaungganyo, Dave ken Mike, iti kas man la kaawan ti mangipateg kadakayo no di dakayo met la a dua. Ti timekko nga ipalpaltiingko kadakayo, sumagsagepsep iti panunotyo ta kasapulanyo ti anem-em ti tunggal maysa. Ipitpitikko kadakayo a nasken a pagkaysaenyo ti panunot ken riknayo ta dakayo la ti makaawat iti bagbagiyo.
Agingga a dumteng daydiay napateg a panawen. Kayatko nga awatenyo ti paltiingko a tallopulo-ket-maysa laeng ti aldaw ti Disiembre...
4. Winter: Park City
"Daytoy panggepko a papanan, nasken a saanko a bukbukod a pangngeddeng," kinuna ni Tang Dave iti maysa nga aldaw a panagbuybuyada ken ni Tang Mike iti telebision. "Nasken a pagtulaganta. No dimo kayat, saan a matuloy. Ngem nasken met a mangisingasingka iti papananta. No ania ti kunam, isuratmo iti papel ti panggepmo, kasta met kaniak, satanto pagdiligen. Iti kasta maliklikan ti pinnabus-oy."
Kasta ti napasamak. Ket iti maysa kadagiti manmano a panagtunos ti kapanunotanda, nagkaysada a mapan iti Park City.
Agpadada a di pay napan iti dayta a siudad a kangrunaan a pagiiskian iti Winter, aglalo no nabengbeng ti nagtinnag nga isno.
Ken ni Tang Mike, kayatna a makita a personal dagiti nalaing nga agiiski. Mano a tawennan ditoy kunkunada nga estado ti isno ngem di pay nakabuya a personal.
Ken ni Tang Dave, kayatna a padasen ti agiski. Tunggal makabuya iti agiiski iti telebision, agungar ti riknana a mangpadas met. Nakaim-imas ngamin ti riknana nga agbuya, ket iti isipna, naim-imas pay ngata no isu a mismo ti adda idiay nga agtayabtayab. Patienna a saan a paglalakayan ti ania man nga aramid no napigsa ti ragutmo a mangaramid. Kayatna a paneknekan a saan pay a naladaw iti kas kenkuana.
"Sika ti agmaneho a sumang-at," kinuna ni Tang Mike.
Saan a nagkedked ni Tang Dave.
Ipakitana ken ni Tang Mike a saan a maaliaw nga agmaneho uray iti nabengbeng nga isno. A kabaelanna nga iturong ti Thunderbird 77 iti baet ti kinalakayen ti luganna.
Iti aldaw sakbay ti isasang-atda iti Park City, napan gimmatang ni Tang Dave iti Deseret Industries iti segunda mano a sapatos a nairanta a pagiski. Dina imbagbaga ken ni Tang Mike; dina impakpakita. Kayatna a sorpresaen ti gayyemna.
Nupay aggidiat ti pampanunotenda, agpadada a nasaranta a nagrubuat. Agpadada a nasaranta a limmugan iti Thunderbird 77. Iti panangunor ni Tang Dave iti I-80 nga agpadaya nga agturong iti Park City, nagdanggayda a nangpasurot iti Top of the World a kanta daydi Karen Carpenter a maipatpatayab iti stereo. No manen, agdespasio ni Tang Dave no madlawna nga agkabsiw ti pilid ti lugan no makadalapus iti nagbalay a yelo. Natangken ken nagalis ti yelo ket adu ti maak-aksidente a motorista no agkibaltang ti panagmanehoda.
Dandanin agtindek ti init a simmirip iti ulep a nabati iti limmabas nga isno iti napalabas a rabii idi makadanonda iti Park City. Adun ti turista ket kurang la nga aglibiang dagiti convenience store iti wangawangan ti parke.
Bayat ti panangbuya da Tang Dave ken Tang Mike kadagiti agiiski nga agpangato ken agpababa kadagiti galunggalong a pagandaren ti koriente, nadlaw ti naud-udi ti sakbat ti gayyemna. Saan a nagtagtagari ni Tang Dave, a nagpamarang a napasnek a mangbuybuya kadagiti agtayab nga agiiski.
Kaaduanna a turista ti adda ramitna a para ski, malaksid la ti nabengbeng a pagimeng a nangbalkot iti bagida. Adda met pagimeng ti dua a lallakay ngem saan a kas iti dadduma. Nagboneteda, ken sinupotanda dagiti imada. No adda agtayab nga agiski, maipaspasurot ti bagi ni Tang Dave, a kunam no agilus-ilus met. Idi kuan, inruarna ti ginatangna nga snowshoe ket insukatna iti sapatosna.
"Ay, ay, dika agar-aramid!" Nalagawan ni Tang Mike.
"Padasek laeng," kinuna ni Tang Dave. Iti unegna napinget a nagkuna: kabaelak, ania ketdin!
Ket nagna iti kayeluan. Idi damo, sinintirna ti bagina. Mayat! Agarup sangapulo a kadapan ngata ti kaadayona iti dapan ti kayeluan.
"Saan, Dave, saan!" naglagaw ni Tang Mike idi irubuat ni Tang Dave ti agpakuyasyas.
Ngem nagkuyasyasen ni Tang Dave.
Timek 6
Ala wen, Dave. Ala wen, Mike. Itoy a gundaway ammok a nalawagen iti mugingyo no aniaak.
Imdenganyo ti timekko. Imdenganyo: Addaak kadakayo, addaak iti tunggal tao...
II. Pangrikep
Naulimek ni Tang Mike a mangbuybuya iti gayyemna a natalna a matmaturog iti kama a nakaulsanna iti puraw. Maikadua nga aldawnan iti LDS Memorial Hospital. Nakatalupak ti kanawan a takiagna a naipalek iti nabuntuon a timmangken nga isno idi maipakuyasyas. Di pay manamnama ti doktorna no kasano ti kagrabe ti tengngedna. No kaskasano, amangan no napalsian ti spinal cord iti teltelna. No kasdiay, agnanayonton a baldado.
"Kaasiam ti gayyemko, Apo!" nagraed ti timek ni Tang Mike a giddan ti panangpiselna iti kanigid a dakulap ni Tang Dave.
Dandanin lumnek ti init iti laud idi agkuti ni Tang Dave.
Napataliaw ni Tang Mike nga agdudungsa iti tugawna. Bassit la ti naiturogna manipud idi kalman a panangitarayda iti gayyemna iti hospital.
Nagmulagat ni Tang Dave.
"Dave... Dave!" Napalua ni Tang Mike.
Namaga ti isem ni Tang Dave. "Dika agdanag, Mike. Kabaelak daytoy," apagasngaw ngem napnuan namnama ti timekna. Kimmita iti nakalukat a tawa iti kusayanna a sumango iti laud. Kasla adda natimudna a bassit a timek a nagkuna: Adda met laudmo, Dave.
"Agawaam ti agpalaing, Dave..."
"Napintas ti laud, Mike," nalukay ti isem ni Tang Dave.


c: text/html

text:
Nangisit nga abut
Ti nangisit nga abut ket maysa a rehion ti limbang nga oras nga pagyanan ti grabidad a mangatipa kadagiti aniaman, a m,airaman ti lawag, manipud ti panagtalaw.[1] Ti teoria iti sapasap a relatibidad ket mangipadto a ti makaanay a kompakto a masa ket ket mangdadael ti sukog ti limbang nga oras tapno makaporma ti nangisit nga abut. Iti lawlaw ti nangisit nga abaut adda ti nailawlawagan ti matematiko a rabaw a tinawtawagan a kas ti pasamak horisonte a mangmarka ti puntos a saan pakasublian. Daytoy ket tinawtawagan a "nangisit" gaputa daytoy ket agsagepsep kadagiti amin a lawag a makapunta ti horisonte, a saana mangiballatek ti aniaman, kasla iti nasayaat a nangisit a bagi iti termodinamiko.[2][3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wald 1984, pp. 299–300
- ^ Schutz, Bernard F. (2003). Ti grabidad manipud ti baba nga agpangato. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 110. ISBN 0-521-45506-5.
- ^ Davies, P. C. W. (1978). "Termodinako dagiti Nangisit nga Abut" (PDF). Dagiti Reporta iti Panagrang-ay iti Pisika. 41 (8): 1313–1355. Bibcode:1978RPPh...41.1313D. doi:10.1088/0034-4885/41/8/004.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nangisit nga abut iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Thimphu
Ti Thimphu (Alpabeto a Tibetano: ཐིམ་ཕུ[1][2] [tʰimpʰu]), dati a nailetra iti Thimbu,[3][4] ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Butan.[5][6] Daytoy ket mabirukan idiay akinlaud a sentral a parte ti Butan ken ti mangpalikmut a ginget ket maysa kadagiti dzongkhag ti Butan, ti Distrito ti Thimphu. Ti siudad ket nagbalin a kapitolio ti Butan idi 1961. Daytoy ket addaan iti populasion iti 91,000, manipud idi 2011.
Ti siudad let lateral a naiwarwaras iti amianan-abagatan a direksion iti laud a bangkag ti ginget a pinorma babaen ti Karayan Raidāk, ammo daytoy a kas ti Wang Chuu wenno Thimphu Chuu idiay Butan. Ti Thimphu ket naiwarwaras iti maysa nga altitudinal a kabambantayan iti 2,248 metro (7,375 ft) ken 2,648 metro (8,688 ft).[7][8][9][10][11] Naisangayan iti kapitolio a siudad, ti Thimphu ket saan a sinerbian iti eropuerto, ngem agtaltalek iti Eropuerto ti Paro nga insilpo babaen ti kalsada iti kaadayo iti agarup a 54 kilometro (34 mi).
Ti Thimphu, kas sentro ti politika ken ekonomia ti Butan, ket kaaduan a naibatay iti agrikultura ken dinguen, mangited daytoy iti 45% GNP iti ti pagilian.[12] Ti turismo, urayno makait-ited iti ekonomia, ket nainget a naregregulado, ken mangtaltalinaay iti balanse a pagbaetan ti tradisional, panagdur-as ken modernisasion. Ti Thimphu ket aglaon kadagiti kaaduan a pasdek ti politika idiay Butan, mairaman daytoy ti Nailian nga Asemblia ti kabarbaro a naporma a parlamento a demokrasia ken ti Palasio Dechencholing, ti opisial a pagtaengan ti Ari, a mabirukan iti amianan ti siudad. Kas metropolis ken kapitolio a siudad, ti Thimphu ket tinartaripato babaen ti "Plano ti Estruktura ti Thimphu", a ti maysa a Plano ti Panagdur-as ti Urbano a napartuat idi 1998 nga agraman iti gandat iti panagsalaknib ti narukop nga ekolohia ti ginget. Daytoy a panagdur-as ket agdama nga agraman iti tulong iti pinansia manipud iti Banko ti Lubong ken Banko ti Panagdur-as ti Asia.
Ti kultura ti Butan ket napno nga ipaltiing ti Thimphu iti respeto iti literatura, relihion, dagiti ugali, ken kodigo ti nailian a kawes, dagiti monastiko a panagsanay kadagiti monasterio, musika,sala, literatura ken iti midia. Ti Tshechu ket maysa a nangruna a rambakan a maipabuya iti paraangan ti Tashichho Dzong idiay Thimphu dagiti naimaskara a panagsasala, a popular nga ammo a kas dagiti sala ti Cham. Daytoy ket uppat nga aldaw a rambakan a maaramid iti tinawen iti las-ud ti otonio (Septiembre/Oktubre), kadagiti petsa a maitunos iti kalendario ti Butan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DDC Dzongkha-English Dictionary: THI". Dzongkha Development Commission. 2010-05-14. Naala idi 2015-10-13.
- ^ "Romanization System for Dzongkha" (PDF). www.gov.uk. Naala idi 2015-10-13.
- ^ "Thimbu – definition of Thimbu by The Free Dictionary". thefreedictionary.com. Naala idi 2015-10-13.
- ^ http://www.nytimes.com/2008/03/21/world/asia/21iht-bhutan.1.11312503.html?pagewanted=all
- ^ "Thimphu". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2010-06-05.
- ^ Parekh, N (1986). Himalayan memoirs. Popular Prakashan. p. 67.
- ^ "Thimpu Dzongkhag". Government of Bhutan. Naala idi 2010-06-08.
- ^ "Bhutan". Tourism Council of Bhutan:Government of Bhutan. Naala idi 2010-06-07.
- ^ "Introduction: Understanding Natural Systems". Government of Bhutan. Naala idi 2010-06-07.
- ^ Brown, p. 97
- ^ Palin, p. 245
- ^ "Economy". Tourism Government of Bhutan.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brown, Lindsey; Bradley Mayhew; Stan Armington; Richard Whitecross (2009). Bhutan. Penguin. ISBN 1-74059-529-7.
- Palin, Michael (2009). Himalaya. Penguin. ISBN 978-0-7538-1990-6.
- Pommaret, Françoise (2006). Bhutan Himalayan Mountains Kingdom (5th edition). Odyssey Books and Guides.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Thimphu iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Thimphu manipud iti Wikivoyage (Ingles)


text:
Katulagan maipapan ti lisensia ti software
Ti katulagan maipapan ti lisensia ti software ket pangipalagip a katulagan a mangsagut iti lisensia ti software iti mangaramat nagbaetan ti mannurat daytoy a software ken ti mangaramat kadaytoy a software. Makabalin ti mangaramat ti ania man a maitunos iti linteg a nakabuklan wenno "kamaudianan a mangaramat", no pay kasta, sagpaminsan mapanaganan iti "EULA" (pangyababaan nga Inggles iti "End User License Agreement" Katulagan maipapan ti lisensia ti software maipapan ti kamaudianan a mangaramat, nabasa a kas "yula"). Tudtudingan ti katulagan dagiti patingga iti pammalubos a maited ti akinkukua ti software iti mangaramat.
No agbaet ti katulagan iti pagbaetan ti akinkukua ti software (mannurat wenno manlisensia) ken ti negosio wenno nakabuklan ti gobierno, rubeng a maibilang a kas ti mangipangpangruna a katulagan nga adu ti pagsasao (klawsula) nga bugbugtong iti lisensia ken iti kasisigud ti software a mailislisensia.
EULA ken pambalkot ti software[urnosen | urnosen ti taudan]
Agkadua dagiti dadduma nga EULA a maipabasa kadagiti mangaramat iti papel wenno, kadkadawyan iti elektroniko a pamuspusan bayat ti paginstala iti software. Agpili ti mangaramat ti agannugot wenno ti agpaay iti katulagan.


text:
KAPITULO 4
Apay a Raementayo ti Autoridad?
“Padayawanyo dagiti amin a kita ti tattao.”—1 PEDRO 2:17.
1, 2. (a) Apay a marigatantayo no dadduma a mangraem iti autoridad? (b) Ania dagiti saludsod nga usigentayo?
NAPALPALIIWMO kadin ti reaksion ti maysa nga ubing no adda maipaaramid kenkuana a talaga a dina kayat nga aramiden? Nalabit nalawag a makitam iti rupana ti panagkedkedna. Mangmangngegna ti ibagbaga ti amana, ken ammona a rumbeng a raemenna ti autoridad ti amana. Ngem iti daytoy a gundaway, saanna a kayat ti agtulnog. Kastatayo no dadduma.
2 Saan a kanayon a nalaka a raemen ti autoridad. Marigatanka kadi no dadduma a mangraem kadagidiay addaan iti autoridad kenka? No wen, saanka nga agmaymaysa. Agbibiagtayo iti panawen a manmanon dagiti mangraraem iti autoridad. Nupay kasta, kuna ti Biblia a masapul a raementayo dagidiay addaan autoridad kadatayo. (Proverbio 24:21) Kinapudnona, nasken nga aramidentay dayta no kayattayo ti agtalinaed iti ayat ti Dios. Gagangay laeng a rumsua ti sumagmamano a saludsod. Apay a nagrigat no dadduma a raemen ti autoridad? Apay nga iparebbeng ni Jehova daytoy kadatayo, ken ania ti tumulong kadatayo nga agtulnog? Kamaudiananna, kadagiti ania a wagas a maipakitatayo ti panagraemtayo iti autoridad?
NO APAY A NARIGAT
3, 4. Kasano a nangrugi ti basol ken kinaimperpekto, ken apay a ti kinaimperpekto pagbalinenna a narigat a raemen ti autoridad?
3 Usigentayo iti apagbiit ti dua a rason no apay a mabalin a narigat a raemen dagidiay addaan iti autoridad. Umuna, imperpektotayo; maikadua, imperpekto met dagiti tattao nga addaan iti autoridad. Nangrugi ti basol ken kinaimperpekto ti tao manipud pay idi un-unana a panawen idiay minuyongan ti Eden idi sinupring da Adan ken Eva ti autoridad ti Dios. Nangrugi ngarud ti basol babaen ti panagsukir. Uray ita, adda naikasigudan a pagannayasantayo nga agsukir.—Genesis 2:15-17; 3:1-7; Salmo 51:5; Roma 5:12.
4 Gapu ta managbasoltayo, nalaka laeng nga agbalin a natangsit ken napalangguad ti kaaduan kadatayo, idinto ta ti kinapakumbaba ket maysa a galad a nasken nga ikagumaantayo a patanoren ken salimetmetan. Uray no adu a tawenen a simamatalek nga agserserbitayo iti Dios, posible latta nga agbalintayo a nasukir ken napalangguad. Kas pagarigan, panunotem ti napasamak ken Kore. Simamatalek ni Kore a nakipagsagaba iti ili ni Jehova iti adu a rigat. Nupay kasta, kinalikagumanna ti dakdakkel nga autoridad ket sidudursok a nangilungalong iti iyaalsa maibusor ken Moises, ti kaemmaan a tao idi a panawen. (Numeros 12:3; 16:1-3) Panunotem met ni Ari Uzzias. Sipapalangguad a simrek iti templo ni Jehova ket isu ti nangannong iti sagrado a pagrebbengan nga agpaay laeng kadagiti padi. (2 Cronicas 26:16-21) Nadusa dagiti kasta a tao gapu iti panagsukirda. Ngem agserbi a pakaballaagantayo ti dakes a pakasaritaanda. Nasken a parmekentayo ti kinatangsit ta lapdannatayo dayta a mangraem iti autoridad.
5. Ania dagiti saan nga umiso a nangaramatan dagiti imperpekto a tattao iti autoridadda?
5 Iti sabali a bangir, dagiti met laeng imperpekto a tattao nga addaan iti autoridad ti mapabasol no apay a naksayan ti panagraem dagiti tattao iti autoridad. Adu dagiti agtuturay a naulpit, naranggas, wenno manangirurumen. Kinapudnona, iti pakasaritaan ti tao adu dagidiay di umiso ti panangusarda iti bilegda. (Eclesiastes 8:9) Kas pagarigan, naimbag ken napakumbaba ni Saul idi pinili ni Jehova nga agbalin nga ari. Nupay kasta, nagbalin a napalangguad ken naimon; indadanesna ti matalek a lalaki a ni David. (1 Samuel 9:20, 21; 10:20-22; 18:7-11) Idi agangay, nagbalin ni David a maysa kadagiti kasayaatan nga ari ti Israel, ngem di umiso ti panangaramatna iti autoridadna idi inagawna ti asawa ni Urias a Heteo ken impaibaonna dayta nga awanan basol a lalaki iti disso a kapigsaan ti gubat tapno matay. (2 Samuel 11:1-17) Wen, no dadduma saan nga umiso ti panangaramat dagiti tattao iti autoridadda gapu ta imperpektoda. Ket nakarkaro pay dagiti agtuturay nga awanan panagraem ken Jehova. Kalpasan a dineskribirna ti pamay-an dagiti dadduma a Katoliko a papa a nangiwayat iti sapasap a panangidadanes, insurat ti maysa nga estadista a Briton: “Ti pannakabalin posible a mangituggod iti kinadakes, ket ti naan-anay a pannakabalin sigurado a mangituggod iti kinadakes.” Gapu ta kasta, usigentayo daytoy a saludsod: Apay a rumbeng a raementayo ti autoridad?
APAY A RAEMENTAYO TI AUTORIDAD?
6, 7. (a) Ti ayattayo ken Jehova tignayennatayo a mangaramid iti ania, ken apay? (b) Ania a kababalin ti ramanen ti panagpasakup, ken kasanotay a maipakita dayta?
6 Ti kangrunaan a makagapu a rumbeng a raementayo ti autoridad ket nairamut iti ayat—ti ayattayo ken Jehova, iti padatayo a tao, ken uray iti bagitayo. Gapu ta ay-ayatentayo ni Jehova a nangnangruna ngem iti aniaman, kayattay a paragsaken ti pusona. (Proverbio 27:11; Marcos 12:29, 30) Ammotayo a ti kinasoberanona, wenno ti kalinteganna a mangituray iti uniberso, ket nakarit ditoy daga manipud idi napasamak ti iyaalsa idiay Eden ket ti kaaduan iti sangatauan dimmasigda kenni Satanas ken linaksidda ti turay ni Jehova. Pagrag-oantayo ti dumasig ken Jehova. Matukay ti pusotayo no mabasatayo dagiti nangayed a sasao a masarakan iti Apocalipsis 4:11. Silalawag a maawatantayo a ni Jehova ti maikari nga Agturay iti uniberso! Bigbigentayo ti kinasoberano ni Jehova babaen ti panagpaituraytayo kenkuana iti inaldaw a panagbiagtayo.
7 Ti kasta a panagraem kaipapananna ti panagtulnog ken panagpasakup. Sidadaantayo nga agtulnog ken Jehova gapu ta ay-ayatentayo. Nupay kasta, adda dagiti tiempo a saan a nalaka ti agtulnog. Kadagita a gundaway, nasken a sursuruentayo ti agpasakup, kas iti ubing a nadakamat iti umuna a parapo. Laglagipentayo a nagpasakup ni Jesus iti pagayatan ni Amana uray no kasla narigat unay nga aramiden dayta. “Saan koma a ti pagayatak, no di ket ti pagayatam ti maaramid,” kinunana iti Amana.—Lucas 22:42.
8. (a) Kaaduanna, ania ti ramanen ti panagpasakup iti autoridad ni Jehova, ken ania ti mangipakita no kasano ti panagrikna ni Jehova maipapan iti daytoy? (b) Ania ti makatulong kadatayo a mangipangag iti balakad ken mangawat iti disiplina? (Kitaem ti kahon nga “ Imdengam ti Pammatigmaan ket Awatem ti Disiplina.”)
8 Siempre, saan a makisasao ita ni Jehova iti tunggal maysa kadatayo; us-usarenna ti Saona ken dagiti tattao a pannakabagina ditoy daga. Kaaduanna ngarud a maipakitatayo ti panagpasakup iti autoridad ni Jehova babaen ti panangraem kadagiti tattao nga inikkanna iti autoridad wenno pinalubosanna a maaddaan iti autoridad kadatayo. No supringentayo dagita a tattao—kas koma no ditay awaten ti Nainkasuratan a balakad ken pannubngarda—ni Jehova ti supsupringentayo. Idi nagtanabutob ken immalsa dagiti Israelita maibusor ken Moises, iti imatang ni Jehova isu a mismo ti binusorda.—Numeros 14:26, 27.
9. Apay a ti ayattayo iti padatayo a tao tignayennatayo a mangraem iti autoridad? Iyilustrarmo.
9 Raementayo met ti autoridad gapu iti panagayattayo iti padatayo a tao. Kasano a kasta? Bueno, ibagatayon a maysaka a soldado. Ti panagballigi ti buyotyo, uray ti mismo a biagmo ken dagiti amin a padam a soldado, ket mabalin nga agpannuray iti pannakitinnulong, panagtulnog, ken panangrespeto ti tunggal soldado kadagiti opisiales. No dika agtulnog wenno agpasakup, mabalin nga agpeggad amin dagiti padam a soldado. Pudno, dagiti buyot ti tao ket mangyeg iti nakaro a panangdadael ditoy lubong. Nupay kasta, addaan ni Jehova kadagiti buyot a bin-ig a kinaimbag ti itdenda. Iti Biblia, ginasut a daras a naawagan ti Dios kas “Jehova ti buybuyot.” (1 Samuel 1:3) Isu ti Komandante ti nagdakkel a buyot dagiti mannakabalin nga espiritu a parsua. No dadduma, dagiti adipen ni Jehova ditoy daga ket mayarig iti buyot. (Salmo 68:11; Ezequiel 37:1-10) No supringentayo dagiti tattao nga inikkan ni Jehova iti autoridad kadatayo, saan ngata a pagpegpeggadentayo dagiti padatayo a naespirituan a soldado? No supringen ti maysa a Kristiano dagiti nadutokan a panglakayen, mabalin nga agsagaba met dagiti dadduma pay a kameng ti kongregasion. (1 Corinto 12:14, 25, 26) No agrebelde ti maysa nga anak, mabalin nga agsagaba ti amin a miembro ti pamilia. Ngarud, maipakitatayo ti ayat iti padatayo a tao babaen ti panagraem ken pannakikooperar.
10, 11. Apay a ti panangpampanunot iti pagimbagantayo tignayennatayo nga agtulnog iti autoridad?
10 Raementayo met ti autoridad agsipud ta pagimbagantayo dayta. No bilinennatayo ni Jehova nga agraem iti autoridad, masansan nga ibagana no apay a pagsayaatantayo dayta. Kas pagarigan, binilinna dagiti annak nga agtulnogda kadagiti dadakkelda tapno napaut ken makapnek ti panagbiagda. (Deuteronomio 5:16; Efeso 6:2, 3) Imbilinna a raementayo dagiti panglakayen iti kongregasion agsipud ta pagdaksantayo no ditay aramiden dayta. (Hebreo 13:7, 17) Ken binilinnatayo nga agtulnog kadagiti sekular nga autoridad ta proteksion dayta kadatayo.—Roma 13:4.
11 No kasta, makatulong kadatayo a mangraem iti autoridad no ammotayo no apay a kayat ni Jehova nga agtulnogtayo. Usigentayo ngarud no kasano a maipakitatayo ti panagraem iti autoridad iti tallo a kangrunaan a benneg ti biag.
PANAGRAEM ITI UNEG TI PAMILIA
12. Ania nga akem ti inted ni Jehova iti asawa a lalaki ken ama iti pamilia, ken kasano a matungpal ti lalaki dayta nga akem?
12 Ni Jehova a mismo ti makin-urnos iti pamilia. Yantangay isu ti Dios ti urnos, inorganisarna ti pamilia tapno naannayas dayta. (1 Corinto 14:33) Inikkanna ti asawa a lalaki ken ama iti autoridad nga agakem kas ulo ti pamilia. Ti asawa a lalaki raraemenna ti Ulona a ni Kristo Jesus no tuladenna ti wagas a panangaramat ni Jesus iti kinaulona iti kongregasion. (Efeso 5:23) No kasta, saanna a baybay-an ti pagrebbenganna no di ket ibaklayna dayta; saan met koma nga agbalin a diktador wenno naulpit no di ket naayat, nainkalintegan, ken naanus. Laglagipenna a relatibo ti autoridadna—pulos a dina rimbawan ti autoridad ni Jehova.
Ti Kristiano nga ama tuladenna ti wagas a panangaramat ni Kristo iti kinaulona
13. Kasano a matungpal ti asawa a babai ken ina ti akemna iti pamilia iti wagas a makaay-ayo ken Jehova?
13 Ti asawa ken ina ket katulongan wenno komplemento ni lakayna. Naikkan met iti autoridad iti pamilia, ta dinakamat ti Biblia ti maipapan iti “linteg ni inam.” (Proverbio 1:8) Siempre, saan a pumada ti autoridadna iti autoridad ni lakayna. Ti Kristiano nga asawa a babai maipakitana ti panagraem iti autoridad ni lakayna babaen ti panangtulongna kenkuana a mangtungpal iti akemna kas ulo ti pamilia. Saanna a tagibassiten ken kontrolen ni lakayna, wenno agawen ti akemna. Imbes ketdi, suportaranna ken makitinnulong kenkuana. No saan nga umayon kadagiti desision ni lakayna, mabalinna a sidadayaw nga iyebkas ti kapanunotanna ngem agpasakup latta. No saanna a kapammatian ni lakayna, mabalin a maipasango kadagiti narigat a situasion, ngem no agpasakup latta mabalin a matignayto ni lakayna nga agserbi met ken Jehova.—1 Pedro 3:1.
14. Kasano a maparagsak dagiti annak dagiti dadakkelda ken ni Jehova?
14 Dagiti annak maparagsakda ti puso ni Jehova no agtulnogda iti ama ken inada. Maidaydayaw ken maparagsakda met dagiti dadakkelda. (Proverbio 10:1) Kadagiti pamilia nga addaan iti agsolsolo a nagannak, nasken met nga agtulnog dagiti annak ta mabalin nga ad-adda a kasapulan ti ina wenno amada ti suporta ken tulongda. Iti pamilia a tungtungpalen dagiti amin a kamengna ti akem nga inted ti Dios kadakuada, dakkel a talna ken rag-o ti ibungana. Pakaidayawan daytoy ni Jehova a Dios, ti Namunganay iti amin a pamilia.—Efeso 3:14, 15.
PANAGRAEM ITI UNEG TI KONGREGASION
15. (a) Iti kongregasion, kasanotay a maipakita ti panagraemtayo iti autoridad ni Jehova? (b) Ania dagiti prinsipio a makatulong kadatayo nga agtulnog kadagidiay mangidadaulo? (Kitaem ti kahon nga “ Agtulnogkayo Kadagidiay Mangidadaulo Kadakayo.”)
15 Dinutokan ni Jehova ti Anakna kas Agturay iti kongregasion Kristiano. (Colosas 1:13) Iti met biang ni Jesus, tinudinganna ti ‘matalek ken masirib nga adipenna’ a mangasikaso kadagiti naespirituan a kasapulan dagiti adipen ti Dios ditoy daga. (Mateo 24:45-47) Ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova ti mangirepresentar iti dayta a klase adipen. Kas kadagiti kongregasion dagiti Kristiano idi umuna a siglo, umaw-awat dagiti panglakayen ita kadagiti instruksion ken balakad manipud iti Bagi a Manarawidwid, direkta man wenno babaen kadagiti pannakabagi daytoy, kas kadagiti agdaldaliasat a manangaywan. Agtultulnogtayo ken Jehova no raraemen ti tunggal maysa kadatayo ti autoridad dagiti Kristiano a panglakayen.—Hebreo 13:17.
16. Iti ania nga anag a dagiti panglakayen ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu?
16 Saan a perpekto dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen. Kas kadatayo, adda dagiti pagkapuyanda. Nupay kasta, maibilang dagiti panglakayen kas “sagut a tattao,” a naipaay a tumulong iti kongregasion tapno agtalinaed a natibker iti naespirituan. (Efeso 4:8) Dagiti panglakayen ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu. (Aramid 20:28) Kasano a kasta? Gapu ta masapul a maragpat pay nga umuna dagita a lallaki dagiti kualipikasion a nailanad iti impaltiing ti espiritu a Sao ti Dios. (1 Timoteo 3:1-7, 12; Tito 1:5-9) Maysa pay, dagiti panglakayen a mangtingiting kadagiti kualipikasion ti maysa a kabsat a lalaki sipapasnek nga ikararagda ti panangiwanwan ti nasantuan nga espiritu ni Jehova.
17. Kadagiti aktibidadda iti kongregasion, apay nga agdalungdong no dadduma dagiti Kristiano a babbai?
17 Iti kongregasion, no dadduma mabalin nga awan dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen a mangasikaso iti trabaho a gagangay a naipaannong kadakuada, kas ti panangikondukta iti taripnong sakbay ti panangasaba. Kadagita a kasasaad, mabalin a dagiti dadduma a bautisado a kakabsat a lallaki ti mangidaulo. No awan dagiti kakabsat a lallaki, dagiti kualipikado a kakabsat a babbai ti mangaramid kadagita. Nupay kasta, no babai ti mangannong iti pagrebbengan a gagangay a naituding iti bautisado a lalaki, nasken nga agdalungdong. * (1 Corinto 11:3-10) Saan daytoy a panangipababa kadagiti babbai. Imbes ketdi, mangted dayta kadakuada iti gundaway a mangraem iti urnos ni Jehova no maipapan iti kinaulo, iti man pamilia wenno iti kongregasion.
PANANGRAEM ITI SEKULAR NGA AUTORIDAD
18, 19. (a) Kasanom nga ilawlawag dagiti prinsipio a nailanad iti Roma 13:1-7? (b) Kasanotay nga ipakita ti panagraem kadagiti sekular nga autoridad?
18 Dagiti pudno a Kristiano sipapasnek a tungpalenda dagiti prinsipio a nailanad iti Roma 13:1-7. No basaem dayta a teksto, makitam a dagiti sekular a gobierno ti tuktukoyen “dagiti nangatngato nga autoridad” a nadakamat dita. Bayat a palpalubosan ni Jehova dagitoy nga agtuturay, adda dagiti napateg nga ak-akmenda, kas ti panangtaginayon iti urnos ken panangipaay kadagiti kasapulan a serbisio. Ipakpakitatayo ti panagraem kadagitoy nga autoridad babaen ti panangtungpaltayo kadagiti linteg. Agbayadtayo iti buis, mangisubmitir iti aniaman a papeles wenno dokumento nga iparebbeng ti gobierno, ken tungpalentayo ti aniaman a linteg nga agaplikar kadatayo a mismo, iti pamilia, negosio, wenno sanikuatayo. Nupay kasta, saantay a tumulok kadagiti sekular nga autoridad no bilinendatayo nga agsukir iti Dios. Imbes ketdi, ti sungbattayo ket kas iti imbaga dagiti apostol: “Masapul nga agtulnogkami iti Dios kas agturay imbes a kadagiti tattao.”—Aramid 5:28, 29; kitaem ti kahon a napauluan “ Makin-autoridad ti Pagtulnogak?”
19 Maipakitatayo met ti panagraem kadagiti sekular nga autoridad babaen ti kababalintayo. No dadduma, mabalin a dumatagtayo kadagiti opisial ti gobierno. Dimmatag idi ni apostol Pablo kadagiti agtuturay a kas kada Ari Herodes Agripa ken Gobernador Festo. Dakes ti kabibiag dagitoy a lallaki, ngem nadayaw ti pannakisao ni Pablo kadakuada. (Aramid 26:2, 25) Tuladentayo ti ulidan ni Pablo, nabileg a turayen man wenno maysa a polis ti makasaritatayo. Idiay eskuelaan, ikagumaan dagiti Kristiano nga agtutubo nga ipakita ti kasta met laeng a panagraem kadagiti mannursuroda ken kadagiti opisial ken empleado ti eskuelaan. Siempre, saan a dagiti laeng umayon kadagiti patpatientayo ti raementayo; nadayaw met koma ti pannakilangentayo kadagidiay bumusbusor kadagiti Saksi ni Jehova. Kinapudnona, makita koma dagiti saan a Saksi a nadayawtayo a tattao.—Roma 12:17, 18; 1 Pedro 3:15.
20, 21. Ania ti dadduma kadagiti pagsayaatan ti panangipakita iti umno a panagraem iti autoridad?
20 Ditay koma bumdeng a mangipakita iti panagraem. Insurat ni apostol Pedro: “Padayawanyo dagiti amin a kita ti tattao.” (1 Pedro 2:17) No makita dagiti tattao a pudpudno a raraementayo ida, mabalin a maay-ayoda kadatayo. Laglagipem a manmano itan dagiti nadayaw a tattao. No kasta, ti panagbalin a nadayaw ket maysa kadagiti pamay-an a matungpaltayo ti bilin ni Jesus: “Agsilnag koma ti silawyo iti sanguanan ti tattao, tapno makitada dagiti nasayaat nga aramidyo ket idayawda ti Amayo nga adda iti langlangit.”—Mateo 5:16.
21 Iti daytoy lubong nga adda iti kasipngetan, maal-allukoy dagiti naimbag ti panagpuspusona a tattao iti naespirituan a lawag. No ngarud ipakitatayo ti panagraem iti uneg ti pamilia, iti kongregasion, ken kadagiti sekular nga autoridad, mabalin a maallukoy dagiti dadduma ken matignayda a makipagna kadatayo iti lawag. Nagsayaat ketdin no mapasamak ti kasta! Ngem uray no saan a mapasamak dayta, masiguradotayo a makaay-ayo ken Jehova ti panagraemtayo kadagiti tattao ken makatulong dayta kadatayo nga agtalinaed iti ayatna. Adda pay kadi nasaysayaat a gunggona ngem iti dayta?
^ par. 17 Ilawlawag ti artikulo iti Apendise a “Kaano ken Apay a Kasapulan ti Agdalungdong?” ti sumagmamano a praktikal a pamay-an no kasano nga iyaplikar daytoy a prinsipio.
Ammuem ti Ad-adu Pay
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION)
Agtulnog Kadagiti Papastor ni Jehova
Dagiti Kristiano a manangaywan ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu tapno ipastoranda ti kongregasion ti Dios. Apay a masapul nga ipangag ida dagiti karnero?


text:
Sangabotelia A Tudo
INTURONG ni Sencio ti panagkitana iti binatog dagiti mais a dandanin agsabong. Magangodan, intanamitimna. Dua wenno tallo nga aldaw pay nga igaaw, magango aminen dagiti bulongda. Simmalog iti nababa a tambak ti pasayak. Imbulosna ti nuangna ket binaybay-anna nga agarab iti nakiddit a ruot iti bakras ti tambak. Nabaran ti daga nupay nabiit pay a limgak ti init. Inasakna ti minaisan. Nagkarasakas dagiti bulong, nasarangsang a karasakas a kas man di nalinnaawan itay parbangon.
Agngalayen ti Mayo. Idi laengen umuna a lawas ti Abril ti naudi a pannakadalepdep ti daga. Nabiit pay idi a nagtubo ti maisna. Manipud idin, ni arbis wenno arimukamok la koma. Awan ti uray sangadakulapan la koma nga ulep iti mungay ti Bantay Paldingan iti amianan. Nalawag a makitana dagiti sanga dagiti kayo nga abalbalayen ti angin a sumngaw kadagiti gingginget.
Saan man nga agtudo itan, nakagatna dagiti bibigna. Ngem saan met la a dagiti mulana ti lutayenen ti igaaw. Malanet metten ti di pay nakabagas a mani ni Roman. Uray dagiti kamatis ken tarong ni Tata Siliong, dagiti laengen uggotda a naatibelbelan iti igges ti nabati. Nabayag unayen a nakipagtaeng ti kalgaw iti Nagsaag.
Minuregreganna ti pasayak a naatianan. Nakangkanganen dagiti darat iti lansadna ket nasisirap kadagiti nasileng ken bimmalitok a darat. Natianan ngaminen ti sungabanna idiay Karayan Ago. Pagbaybayadanda a tinawen daytoy a pasayak nga awan met ti adu a maitultulongna. Ta no tiempo ti tudo, agayus met latta ti pay-as a tartaraudi ti Karayan Toboy.
Nagsubli ni Sencio iti yan ti nuangna a mangurat-urat a kumibkibkib iti bakras ti pasayak. Malasinen dagiti paragpag ti pastorna idinto nga idi kalkalpas ti tudo, nakasimsimpukel dagiti patongna. Kinawikawna ti tali ti ayup, sana inabog. Nagwang-it ti nuang a kinagiddan ti panangyaplitna iti ipusna. "Huston," kinuna ni Sencio, "mapedped ti bisin iti danum." Kinamangda ti dana nga agturong iti linong iti asideg ti kalsada.
"Awan ti tudon, pari," impasabat ni Roman nga aglinlinong iti puon ti panakkelen nga ipil. Pagpapaid daytoy ti kallugongna.
"’Su ngarud, pari," insakuntip ni Sencio. Imbaudna ti nuang iti puon ti ipil. "Manglaylayen dagiti maisko. Imbes a mabalin koman ti mangan iti pinulpogan, awan ta awan metten iti tudo."
"Ket siak ketdin ngay? Uray koma no nakabagasen dagiti manik. Agbagasdan sa metten iti darat!" Nagkatawa ni Roman sa kimmita iti Bantay Paldingan. "Nakalinlinis manen ti muging ti anak ti sal-it a bantay. Awan pay naipilkat uray sangkatupra nga ulep!"
Kinita ni Sencio ti nuangna. "Awan pay ngatingaten ti nuangen. Man ta itukkolak iti ipil a pamedpedna." Timmakder ni Roman ket nakipagtukkol metten.
"Umaldawen," kinuna ni Roman kalpasan ti panangtangadna iti init. Inamlidna ti ling-et iti mugingna. "Dika pay agawid, pari?"
"Hamman, a. Intan."
Sikakarting a simmalog iti natay a pay-as dagiti nuang a sakayda. Nagranipag dagiti bato ken naganek-ek dagiti darat a baddeken dagiti ayup. Kinamangda ti kalsada nga agturong iti away. Pangipeten ti kalsada nga ad-adda a pinakipet da-
giti nagagmuy ken agrakrakaya a sanga dagiti sarguelas. Timmayok ti tapok nga ikusuag dagiti nuang ngem ad-adda a napuspuskol ti tapok a riingen ti diep a lugan dagiti tagaili nga umay aggatang iti bulong ti tabako no panawen ti Virginia, wenno ti ikusuag dagiti karomata a naglaon iti nakatammikil iti pinadis a babbaket no mapanda ilako dagiti apitda a nateng idiay tiendaan ti ili.
Kinidag ni Sencio ti maysa a bakrang ti nuangna. Nagwang-it ti ayup ket uray la nagwarsi ti katayna iti angin. Sa simmaruno ti panaggaradugod ti higante a tianna a kas uni ti gurruod no adayo pay ti tudo.
NADAGSEN dagiti dapan ni Sencio a nagdisso iti tukad ti agdan a kawayan. Naglayon iti laem. Intupakna ti bagina iti bangko kalpasan ti pananguksobna iti badona. Pinuyotanna ti barukongna bayat ti pasaray panangtaliawna iti kataltalonan. Agin-indayon dagiti alipaga ti nangaton nga init. Karkarna ti kinasalimuotna ita, nakunana.
Nariknana ti yaasideg ni Eding a nagkuna: "Mabisinkan, Sencio?"
"Nakalutokan?"
"Itay pay laeng, a."
"Aginanaak pay biit."
"Ala ngarud, naim-imas met laeng ti karne no nabaawan bassit."
Nagsennaay ni Sencio sana sinunotan ti panangpuyotna iti barukongna. "Awan man ti tudon, baket. Nagangon dagidiay mais."
"Asidegen ti itutudona. Sumalsalimuoten ket."
"Kanayon man met a nasalimuot."
"Naisalsalumina man ita ti kunak."
"Kanayon la a kastoyen…"
"Awan ngamin ti bassit a panagtalekmo iti–"
"Dios? Huh? Kasano ti panangipaduyakyakmo iti panamatim Kenkuana tapno maparaburanka?"
"Dimo ammo ti sasawem, Sencio."
"Saanak pay nga agkabaw. Dayta laeng ta… napalabasen ti maysa a tawen ngem…"
"Ammok manen ti turongen ti saom, Sencio. Ammok a pakawanendatanto met laeng."
"Ngem kaanonto pay?" Tinangad ni Sencio ti asawana. Naimatanganna ti talna iti rupa ti asawana. Kastoy ni Eding. Uray no napaidaman iti ayat dagiti nagannak kenkuana manipud idi nagtarayda sada nagkallaysa iti adayo nga ili, saan a napukaw daytoy ti kinatalingenngenna. Adda ni Eding iti sibayna iti man panawen ti tudo, kadagiti kanito a saan a masbaalan ti kutimermer gapu iti tumulang a lam-ek, wenno iti kalgaw a di madaeran ti siram ti init agingga iti sumipnget no mapukaw dagiti bulong ti berdeda ken mangngegen dagiti makaduayya a kanta dagiti kuriat ken kitkitiw. Ngem ita, kas pay ketdin kayat ni Sencio a kerrasan ti panagtalekna iti asawana.
"Sika la ti pampanunotek, Eding."
"Pakawanendatanto met laeng. Ammok. Ngem bay-am pay laeng a pampanunoten ida. Ay, wen, adda gayam libut a maaramid inton malem."
"Libut? Para ania?"
"Pagdawat iti tudo."
Nagkatawa ni Sencio. "Libut… libut… minamaag!"
"Sencio, irugim manen, a. Dika makilibut?"
"Saan."
"Ngem, Sencio, masapul a makilibutka met. Magangon dagiti maismo."
"Dinak kad’ pagkatawaen. Nalimbong pay laeng ti panunotko. Ammom dayta uray idi sakbay nga ikallaysaka. Dinak koma iramraman iti aniaman a kinamaag."
"Saan a kinamaag daytoy."
"Ania pay ngarud ti pangawagmo iti dayta a libut no di dakkel a kinamaag?"
"No dika umay, saan latta." Timmakderen ni Eding.
Binuyana ti asawana a nagturong iti tawa ti laud. Winarwar daytoy ti singdan a naiparatengnged iti botelia a naglaon iti dumuyawen a tudo.
"Dinno ‘diay pagtuduanna, baket?" kinuna ni Sencio. "Asideg ditoy?"
"Ditoy sentro," inyallawat ni Eding. Immasideg a taptapayaenna ti sangabotelia a tudo. "Ditoy ti pagtuduanna, isu ti yan ti barekbek."
"Ditoy?" nagdusngi ni Sencio. "Ania ti pakainaigan ti tudo a nalpasen a nagtinnag iti tudo a di pay nabukel? Kitaek man ‘ta tudom?" Siniggawatna ti botelia sana insarang iti lawag. "Ne, wen, adda barekbek ti anak ti sal-at a tudo. Agtudo man!" Nagkatawa manen.
"Mudtoy ‘ta tudok!" agarup inriaw ni Eding ket nagtil-ay iti pananggaw-atna iti ima ti asawana a siiiggem iti botelia. Nagngirsi laeng ni Sencio. Naginnagawanda ti botelia agingga’t natnag iti datar. Naltat ti kalubna ket naibukbok ti danum. Inigup ti tapok iti sirok ti sangabotelia a tudo.
KAMALMANNA, iti kantina ni Nana Eliang, nagsasanguan da Sencio, Inciong, Roman ken Satur ti sangaprasko nga arak. Naarimbangawda.
"Makilibutka, pari?" dinamag ni Roman.
"Ania ti pangipaspasaram kaniak-–maag?" Nagkatawa ni Inciong ket nagtung-ed ni Sencio.
"Sika, pari?"
"Uminumtayo ketdi," insungbat ni Sencio.
"Tumudon sa ketdi ita," kinuna met ni Satur. "Ne, naulpan ti anak ti sal-it a bantay!" Intudona pay ti Bantay Paldingan a kinumotanen ti nakangisngisit nga ulep. Tinaliaw ni Sencio ti bantay.
"O-huh! Madamdama dayta, mayangin manen," inyallawat ni Roman.
"Ngem pimmuskol ti ulep idtoy ngato," impapilit ni Satur. "Ken sumalsalemsem ti angin nga aggapu iti kataltalonan."
Timmangad met ni Sencio. Agpayson sa ket ‘tay sao ni Eding, kinunana. Ngem kasta man met laengen dagiti limmabas a malem. Umuy-uyot laeng dagiti ulep.
"Darsenyo bassit, ta ne, mangrikepakon," kinuna ni Nana Eliang. "Makilibutak met. Mangrugin." Intudo ti baket ti sango ti kapilia.
Insurot da Sencio ti panagkitada iti intudo ti baket. Adun ti tao a nagaribungbong iti sirok ti dakkel a kayo a manglinlinong iti kapilia. Nailasin ni Sencio ni Padre Virgilio nga immaway tapno idauluanna ti libut. Nabigbigna met ni Eding a nakaiggem iti nagangtan a kandela. Ken dagiti katuganganna.
Nangrikepen ni Nana Eliang. Saanna nga inyunegen ti sangaprasko nga arak a naguduan da Sencio ken dagiti kaduana.
"Asino ti makaitured a mangpasardeng iti libut?" kinuna ni Roman nga agkuykuyepyepen dagiti matana. "Agrikus ti libut iti away sa agsubli iti kapilia. Lumabasto ditoy. Asino ti makaitured a mangpasardeng?"
Siuulimek ni Sencio a timmaliaw ken ni Roman.
"Sika man ngarud," inkarit ni Satur. "Total, sika ti nakapanunot iti dayta."
"Ket ne, di wen. Pay ta iridepko bassit ustonto no agsublida."
"Ania met ti pampanunotem, Sencio?" inkidag ni Inciong.
"Ha? Pasardengentayo ti libut!" intupak ni Sencio ti baso.
"Kasano?"
"Siak ti makaammo."
Ket nangitangadda manen. Napaliiw ni Sencio a makaturogen ni Roman. Agburbura metten ti sungo ni Satur.
Iti panaglabas dagiti kanito, narikna ni Sencio a simmalemsem ti pul-oy. Kinitana ti Bantay Paldingan. Nagmanton. Nakangisngisit.
Tinaliawna dagiti kaduana. Naglug-oben ni Inciong iti pasagad. Il-iluten met ni Satur ti tianna. Nabayagen a nakaturog ni Roman.
"Dakayo nga alis!" inlaawna sana tinimpag ti papag sa agtuangtuang a nagpakalsada. Bimmallasiw iti sango ti kapilia. Bekbekkelen ti kanawan nga imana ti baso a napno iti arak. Naulpanen ti amin a pangituronganna iti panagkitana. Ngem iti kanito a mabasa manen ti karabukobna iti nasanger ken makaiwa a raman ti arak, agparang dagiti alintatao iti mugingna a mangal-alia iti kinataona. Pasayak nga insagut ti gobierno kadakuada ngem pasayak a mangtagtagabo itan kadakuada; ti asawana a napaidaman iti dungngo dagiti nagannak gapu amin iti parikut a kakuykuyog ti naindagaan nga ayat; dagiti mulana a mais a kinilnaten ti atiddog a kalgaw ken nuang nga arig-maipar-iw iti bassit la nga ikakay-ab ti angin gapu iti kinakirang ti taraon. Amin dagitoy nalagipna a kas al-alia a mangbutbuteng kenkuana. Ngem ania ti kukueen dagiti kalugaranna? Agkankantada… agragrag-oda. Masapul a maguped daytoy.
Mangngegnan ti kanta dagiti makilibut. Dagiti nasinggit a timek dagiti babbai ken nabangag a boses dagiti lallaki. Agsublidan. Intangadna amin ti linaon ti baso.
"Ania, nakaayabkayo iti tudo?" inriawna ket intudona pay ti rupa ti padi.
Nagsarimadeng ni Padre Virgilio iti isasabat ni Sencio. Ngem intuloyna met laeng ti nangidaulo iti lualo.
"Maagkayo amin! Agmauyongkayo!" inriaw manen ni Sencio. Nadlawna a nagtaray nga immasideg ni Eding kenkuana ket tinengngel daytoy ti takiagna.
"Dinak pakibiangan!" induron ni Sencio ti asawana. Naidaramudom ni Eding iti katapokan ngem minulagatan latta ni Sencio. Naggilap ket gimluong ti tangatang. Nakarikna ni Sencio iti nalamiis a nagdisso iti mugingna. Napidua… napitlo.
"Agtudon, Sencio!" inriaw ni Eding. "Aglinongta iti kapilia!" Agarup nalmes ti timekna iti napigsa a danarudor ken karasakas ti tudo nga agdisso iti atep ti kapilia ken kasta met ti dir-i dagiti ubbing ken babbai. Nasebsebanen ti tapok.
Naslep ni Sencio. Simmurot ken ni Eding agingga iti linong ti pasaplak ti kapilia. Intanggayana dagiti dakulapna iti katuduan. Uray la nasaprian ti rupana iti agamaris a danum manipud iti ruar. Mamatiak… intanamitimna. Ngem maisubli pay ngata ti kinaberde dagiti nagango a bulong?
Nagretiro a maysa kadagiti pangulo ti PIA-Region I ni MANUEL S. DIAZ. Mannurat iti Ingles ken Iluko, adu a saritana ti naipablaak iti Bannawag ken magasin nga Ingles. Tinurposna ti AB Journalism iti University of Sto. Tomas, Manila. Bucaneg ken UMPIL Awardee, ni MSD ti agdama a presidente ti GUMIL Pangasinan ken kapitan ti Nagsaag, San Manuel, Pangasinan a nakayanakanna.
Kunkunada (1):
- @February 3, 2009 at 3:58 PM ni cdgnfg, kunana...
-
Day night,gold für wow the moon or on world of warcraft gold the tree,cheap wow gold Hao Jie pouring down the moonlight, as if accompanied by Xiaotu Feifei enter sweet dreams. In the dream, a dream Feifei about his sister to the moon night. Will open the door,wow gold kaufen go down the moon sister.mesos Xiaochanzouxia take is that they did not see the moon sister. At that time, anchored at the tree on the moon sister saw Xiaochan, they yelled loudly: "Feifei, Feifei, I tree, the tree, I." Xiaochan sit at the moon to his sister, who Daizhaoxiaochan came wow geld to the beautiful pond. Only, water,maple story mesos everywhere in the lush leaves and beautiful flowers.maple story items A frog squatting lotus leaf, see Xiaochan, surprised and said: "Xiaochan,wow gold farmen you can even sit on the moon. You simply It's amazing!maple story money I am sure that you are the first animals to the moon by the animal. good,wow leveling I envy you!Maple Story Accounts "Xiaotu listening, happy to smile. Then, with the moon sister Xiaotu to its home.powerlevel Only, the moon sister's home stars are everywhere. The eyes of a star a Zha Zha,world of warcraft power leveling like Xiaotu greeted the arrival of a mouth, like: "Xiaochan, Hello, we at the Moon Palace waiting for your arrival."maple story powerleveling Xiaotu listened


text:
Rabindranath Tagore
Ni Rabindranath Thakura[›], naiyulog iti Ingles iti TagoreB[›] pannakabalikas (tulong·paammo) (Bengali: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর; 7 Mayo 1861 – 7 Agosto 1941),Y[›] parbo a nagan Gurudev,δ[›] ket maysa idi a Bengali nga eroditu a nangsukog ti literatura ken musika iti rehionna. Isu ket ti nangsurat ti Gitanjali ken ti "makaarsagid unay, nasadiwa ken napintas a berso",[2] isu ti immuna a saan nga Europeano a nangabak ti Premio Nobel iti Literatura idi 1913.[3] Iti pannakaipatarus ti daniwna idi ket napanirigan a kas espiritual ken merkurial; ti kasla makapaturog a personalidadna, umay-ayud a buok, ken naisalsalumina a panagkawwes ket nakagun-od iti kasla propeta a reputasion iti laud. Dagiti "elegante a prosa ken naenkantuan a prosa" ket agtultuloy a di naam-ammuan iti ruar ti Bengal.[4] Ni Tagore ket nangiyamammo ti baro a prosa ket dagiti porma ti berso ken ti panagusar ti lokal a pagsasao iti Bengali a literatura, isu a nangwaya daytoy manipud kadagiti tradisional a modelo a naibatay iti klasiko a Sanskrito. Isuna idi ket kaaduan a nakaimpluensia iti panangiyununa kadagiti kasayaatan a kultura ti India iti laud ken ti kasta met iti kultura ti India, ken isu ket sapasap a naipanpanunotan a nalaing a kreatibo nga artista iti moderno nga India.[5]
Isu ket maysa a Pirali Brahmin[6][7][8][9] manipud idiay Calcutta, ni Tagore ket nagsursuart ti daniw manipud idi agtawen ti walo.[10] Idi agtawen ti sangapulo ket innem, isuna ket nangipablaak kadagiti immuna a dandaniwna babaen ti parbo a nagan a Bhānusiṃha ("Leon ti Init"), a rinaraeman dagiti literario a turay a kas dagiti napauten a napukaw a klasiko.[5][11] Isu ket nagturpos kadagiti immuna nga ababa a saritana ken dagiti drama—ken ti panangirebbeng ti nakaipasngayan a naganna—babaen idi 1877. A kas maysa a humanista, unibersalista nga internationalista, ken ti agad-addang a kontra-nasionalista, linikudanna idi ti Raj ken nangitaktakder ti pannakawaya manipud ti Britania. A kas maysa nga eksponente iti Bengal a Renasimiento, isu ket nangiparang-ay ti nawatiwat a kanon a buklen dagiti pinintaan , dagiti panangiladladawan, ken dagiti ginasut a testo, ken ti dua ribo a kankanta; ti legadona ket agtultuloy idiay patakder a binagonna, ti Unibersidad ti Visva-Bharati.[12]
Ni Tagore ket nangpabaro ti Bengali nga arte babaen ti panangliklikudna kadagiti nasikkil a klasiko a porma ken ti panagliklik kadagiti liguistiko nga estruktura. Dagiti nobelana, sarsarita, kankanta, dagiti sala a drama, ken dagiti salaysay ket nangibagbaga kadagiti topiko a politikal ken personal. Gitanjali (Dagiti Maitieted a Kanta), Gora (Napintas a Rupa), ken Ghare-Baire (Ti Balay ken ti Lubong) ket dagiti kalatakan a naamammuan nga obrana, ken dagiti bersona, dagiti ababa a sarita, ken dagiti nobela ket naidaydayawan—wenno nairaraeman—para kadagiti lirisismoda, kolokialismo, naturalismo, ken saan a masna a pannagipagarup. Dagiti komposisionna ket napilpili babaen ti dua a pagilian a kas dagiti nailian a kanta: ti Jana Gana Mana ti India ken ti Amar Shonar Bangla ti Banglades.
Dagiti linaon
Nasapa a biag: 1861–1878[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kaubingan kadagiti sangapulo ket tallo a nabibiag nga annak, ni Tagore ket naipasngay idi diiay mansion ti Jorasanko idiay Calcutta, India kadagiti nagannak a ni Debendranath Tagore (1817–1905) kenn ni Sarada Devi (1830–1875).e[›][13] Ti pamilia a Tagore ket naindayegan idi las-ud ti Bengal a Renasimiento a nangrugi idi panawen ni Hussein Shah (1493 – 1519). Ti kasisigud a nagan ti idi ti pamilia a Tagore ket Banerjee. Gaputa isu idi ket dagiti Brahmin,dagidi kaputotanda ket naibagbaga idi a kas ‘Thakurmashai’ wenno ‘Nasantuan nga Apo’. Idi las-ud ti Britaniko a panagturay, nagtaltalinaed daytoy a nagan ket narugrugian a nabigbig a kas Thakur ken dimtengan ti pannaka-anglisado ti nagan ti pamilia iti Tagore. Dagiti pariarka ti pamilia a Tagore ket dagiti Brahmoa nangbangon ti Adi Dharm a pammati. Ti loyalista a "Prinsipe" Dwarkanath Tagore, a nagpatpatrabaho kadagiti mangimaton ti estado a Europeano ken nangbisbisita kenni Victoria ken dagiti dadduma pay a kaarian, ket isu idi ti apongna iti bangir ti amana.[14] Ni Debendranath ket nangiyannurot kadagiti Brahmoista a pilosopia nga intaktakderan babaen ti gayyemna a ni Ram Mohan Roy, ken nagbalin a nakaipatengngaan ti isip iti Brahmo a kagimongan kalpasan ti ipupusay ni Roy.[15][16]
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ni Tagore ket Linikudanna ti Kinakabalierona iti panagprotesta iti masa a panagpapatay iti Jalianwalla Bagh". The Times of India. Mumbai: Bennett, Coleman & Co. Ltd. 2011-04-13. Naala idi 17 Pebrero 2012.
- ^ Ti Pundasion ti Nobel.
- ^ O'Connell 2008.
- ^ Sen 1997.
- ^ a b Thompson 1926, pp. 27–28.
- ^ Datta 2002, p. 2.
- ^ Kripalani 2005a, pp. 6–8.
- ^ Kripalani 2005b, pp. 2–3.
- ^ Thompson 1926, p. 12.
- ^ Tagore 1984, p. xii.
- ^ Dasgupta 1993, p. 20.
- ^ "Dagiti Panagtaldiap kadagiti kinapudno ken Bilang ti Visva-Bharti".
- ^ Dutta & Robinson 1995, p. 37.
- ^ The News Today 2011.
- ^ Roy 1977, pp. 28–30.
- ^ Tagore, Dutta & Robinson 1997, pp. 8–9.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kangrunaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti antolohia
- Rabindranath Tagore (mannurat) (1952), Dagiti Naurnong a Daniw ken dagiti Pabuya ni Rabindranath Tagore, Macmillan Publishing (naipablaak idi Enero 1952), ISBN 978-0-02-615920-3
- Rabindranath Tagore (mannurat) (1984), Dagiti Kanta ken Dandaniw manipud kenni Rabindranath Tagore, East-West Publications, ISBN 978-0-85692-055-4
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Alam, Fakrul (editor); Chakravarty, Radha (editor) (2011), Ti Kammasapulan a Tagore, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan (naipablaak idi 15 Abril 2011), p. 323, ISBN 978-0-674-05790-6
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Chakravarty, Amiya (editor) (1961), Ti Pangibasbasa a Tagore, Beacon a Pagmalditan (naipablaak idi 1 Hunio 1961), ISBN 978-0-8070-5971-5
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Dutta, Krishna (editor); Robinson, Andrew (editor) (1997), Dagiti Napili a Surat ni Rabindranath Tagore, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan (naipablaak idi 28 Hunio 1997), ISBN 978-0-521-59018-1
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Dutta, Krishna (editor); Robinson, Andrew (editor) (1997), Rabindranath Tagore: Ti maysa nga Antolohia, Pagmalditan ni San Martin (naipablaak idi Nobiembre 1997), ISBN 978-0-312-16973-2
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Ray, Mohit K. (editor) (2007), Dagiti Ingles s Sinursurat ni Rabindranath Tagore, 1, Atlantic Publishing (naipablaak idi 10 Hunio 2007), ISBN 978-81-269-0664-2
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abu Zakaria, G. (editor) (2011), Rabindranath Tagore—Wanderer zwischen Welten, Klemm ken Oelschläger, ISBN 978-3-86281-018-5
- Chaudhuri, A. (editor) (2004), Ti Duog a Libro iti Moderno a Literatura ti India (Umuna nga nga ed.), Vintage (naipablaak idi 9 Nobiembre 2004), ISBN 978-0-375-71300-2
- Deutsch, A. (editor); Robinson, A. (editor) (1989), Ti Arte ni Rabindranath Tagore (Umuna nga nga ed.), Monthly Review Press (naipablaak idi Agosto 1989), ISBN 978-0-233-98359-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panagusig
- Tagore, ..., Banglapedia
- ... ken ti Indiana, Ti New York a Panagrepaso kadagiti Libro
- ... Dagiti agdama nga artikulo, Parabaas
- ... Ti Nangpundar, Unibersidad ti Visva-Bharati
- Urnong ni Mary Lago, Unibersidad ti Missouri
Audiobooks
- Sadhana: ..., LibriVox
Dagiti pannakisinnarita
- ... nga adda ni Albert Einstein ken ni H. G. Wells, Eskuela ti Saririt
Dagiti testo


text:
Pagsasao a Leton
Ti Leton (latviešu valoda) ket isu ti opisial nga estado a pagsasao ti Letonia. Daytoy ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas ti Lettish. Adda dagiti agarup a 1.4 a riwriw a patneng a Leton a mangisasao idiay Latvia ken agarup a 150,000 iti ballasiw taaw. Ti pagsasao a Leton aket adda dagiti adu a bilang dagiti saan a patneng a mangisasao, a kadawyan daytoy ti bassit a pagsasao. Agarup a 1.9 a riwriw wenno 79% ti Leton a populasion ketmakasao ti Leton.[2] Kadagitoy adda ti agarup a 1,165,000 ti agus-usar a kas ti kangrunaan a pagsasaoda idiay balayda.[3] Ti panag-usar ti pagsasao a Leton kadagiti nadumaduma a luglugar ti sosial a biag idiay Latvia ket umadadon.[4]
Ti Leton ket maysa a pagsasao a Baltiko ken asideg a maikabagian ti Lituano, nupay dagitoy dua ket saanda nga agsinnaranay a maawatan.
Ti Leton ket immuna a nagparang iti Lumaud a panakaimaldit idi tengnga ti maika-16 a siglo nga adda ti panakakopia ti Kararag ti Dios iti Leton idiay Cosmographia Universalis ni Sebastian Münster , iti Latin a sinuratan.


text:
Martin Luther King, Jr.
Ni Martin Luther King, Jr. (Enero 15, 1929 – Abril 4, 1968) ket mays idi nga Amerikano a klerigo, aktibista, ken prominente a daulo ti Tignay dagiti Sibil a Karbengan.[1] Isu ket nadayeg a naamammoan para iti papelna iti panagpasayaat dagiti sibil a karbengan a nagus-usar ti di naranggas a sibil a di panagtulnog.[2] Ni King ket nagbalinen a nailian nga ikono ti pakasaritaan ti moderno nga Amerikano a liberalismo.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Schlesinger, Arthur M. (2002) [1965], Ti Maysa a Ribu nga Al-aldaw : Ni John F. Kennedy idiay Puraw a Balay, p. xiv.
- ^ D'Souza, Placido P. (Enero 20, 2003). "Pannangilaglagip kenni Martin Luther King Jr.: Ti pannakaimpluensia ni Gandhi kenni King". San Francisco Chronicle.
- ^ Krugman, Paul R. (2009), Ti Konsensia ti maysa a Liberal, p. 84.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abernathy, Ralph (1989). Ken dagiti Diding ket Nagrebbada: Maysa nga Autobiograpia. Harper & Row. ISBN 0-06-016192-2.
- Ayton, Mel (2005). Ti Maipanggep ti Puli a Krima: Ni James Earl Ray ken Ti Panangpatay kenni Martin Luther King Jr. Archebooks Publishing. ISBN 1-59507-075-3.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Carson, Clayborne. "Mitolohia ti Karismatiko a Panangidaulo ni Martin Luther King". Iti Gerster, Patrick; Cords, Nicholas. Mito Amerika: Ti Naipakasaritaan nga Antolohia, Tomo II. St. James, NY: Brandywine Press. (1997). ISBN 978-1-881089-97-1
- Garrow, David. Panangisalladay ti Krus: Martin Luther King, Jr., ken ti Konperensia ti Akin-abagatan a Panangidaulo ti Kristiano (1989). Premio Pulitzer. ISBN 978-0-06-056692-0
- Kirk, John A., ed. Martin Luther King Jr. ken ti Tigmay dagiti Sibil a Karbengan: Dagiti kOntrobersia ken Debado (2007). 224 pp.
- Schulke, Flip; McPhee, Penelope. Pannakailaglagipan kenni King , Pangyuna a balbalikas ni Jesse Jackson (1986). ISBN 978-1-4039-9654-1
- Kotz, Nick, Panagukom nga al-aldaw: Lyndon Baines Johnson, Martin Luther King Jr., ken dagiti Linteg a nangbalbaliw ti Amerika (2005). ISBN 978-0-618-64183-3
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Martin Luther King, Jr. iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Martin Luther King, Jr. iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Martin Luther King, Jr. iti Wikisource (Ingles)


text:
1.UMUNA A LINTEG
TI DIOS AY-AYATENNAKA KEN ADDA NAKAKASKASDAAW A PLANONA KENKA.
(Dagiti versiculos nga linaon daytoy a librito ket mabasa iti nasantoan a Biblia.)
Ti Ayat Ti Dios
"Gapu iti kasta unay a panagayat ti Dios iti lubong. intedna ti kakaisuna nga Anakna tapno ti siasinoman a mamati kenkuana saan a matay no di ket maaddaan iti biag nga agnanayon." (Juan 3:16)
Ti Plano Ti Dios
(Ni Cristo ti agsasao) "Immayak tapno maaddaanda iti biag nga awan pagkuranganna." (Juan 10:10) Apay a kaadduan kadagiti tattao ket saanda nga mapadasan ti biag nga nawadwad ken awan pagkuranganna?
Agsipud ta....
2. MAIKADUA A LINTEG
TI TAO MANAGBASOL KEN NAISINA ITI DIOS. ISUT GAPUNA NGA DINA MAAMMOAN KEN MAPADASAN TI AYAT KEN PLANO TI DIOS ITI BIAGNA.
Ti Tao Managbasol
"Nagbasol amin a tao ket adayoda iti panangisalakan ti Dios." (Roma 3:23)
Ti tao naparsua tapno makilangenlangen iti Dios; ngem gapu iti kinasukirna, pinilina ti biag nga bukbukodna, ket ti pannakilangenlangenna iti Dios naputed Ti naimbubukodan a pakinakem ti tao ken ibubusorna iti Dios, ket isut kuna ti Biblia a basol.
Ti tao Naisina
"Ta patay ti bayad ti basol." (Naespirituan a pannakaisina iti Dios) (Roma 6:23)
Ti Dios nasantoan ket ti tao managbasol. Naiyadayo ti tao iti Dios. Kanayon a padpadasen ti tao nga gun-uden ti Dios ken ti nawadwad a biag babaen iti bukodna a pigsa kas iti panagsingsingpet ken ti reliyon ngem dina kabaelan.
Ti Maikatlo a linteg ipalawagna ti sungbat daytoy nga parikut.
3. MAIKATLO A LINTEG
NI JESU-CRISTO LAENG TI INTED TI DIOS A NANGIKARO ITI BASOL TI TAO. BABAEN KENKUANA MAAMMOAM KEN MAPADASAM TI AYAT KEN PLANO TI DIOS ITI BIAGMO.
Natay Gapu Kadatayo
"Ngem impakita ti Dios ti ayatna kadatayo: Idi managbasol tayo pay laeng, natay ni Cristo gapu kadatayo." (Roma 5:8)
Nagungar Nanipud Kadagiti Natay
"Inyawatko kadakayo ti kangrunaan nga inawatko: a natay ni Cristo gapu kadagiti basoltayo, a kas kuna ti Nasantoan a Surat; naitanem ken nagungar iti maikatlo nga aldaw, kas kuna iti Nasantoan a Surat; nagparang ken ni Pedro, sa kadagiti sangapulo ket dua nga apostoles. Kalpasanna, nagparang iti naminsan kadagiti nasurok a limagasut a kakabsattayo...." (I Corinto 15:3-6)
Ni Cristo Laeng Ti Dalan
"Siak ti dalan, ken ti pudno, ken ti biag; awan ti makapan iti Ama no di magna kaniak" insungbat ni Jesus. (Juan 14:6)
Rinangtayan ti Dios ti pannakaisina ti tao kenkuana babaen ti panangibaonna iti Anakna, ni Jesu-Cristo. tapno matay iti lugar tayo ken bayadanna ti supapak ti basbasoltayo.
Ngem saan nga umanay ti pannakaammotayo kadagitoy tallo nga linlinteg...
4. MAIKAPAT A LINTEG
MASAPUL A TUNGGAL MAYSA KADATAYO AWATEN TAYO NI JESU-CRISTO A KAS PERSONAL A MANGISALAKAN KEN APO, TAPNO MAAMMOAN KEN MAPADASTAYO TI AYAT KEN PLANO TI DIOS ITI BIAGTAYO.
Masapul nga awaten tayo ni Cristo
"Ngem kadagiti amin nga immawat kenkuana, inikkanna ida iti kalintegan nga agbalin nga annak ti Dios." (Juan 1:12)
Awatentayo ni Cristo Babaen ti Pammati
"Ta gapu ti parabur ti Dios, naisalakankayo babaen ti pammati. Saanyo a bukod nga aramid no di ket sagut ti Dios. Awan ti mabalinyo a pagtangsit ta saanyo nga aramid." (Efeso 2:8,9)
Awatentayo Ni Cristo Babaen ti Personal a Panangawis
(Ni Cristo ti agsasao) "Denggem, agtakderak iti ruangan (ti biag) ket agtuktokak. No adda siasinoman a makangngeg iti timekko ket luktanna ti ruangan, sumrekakto." (Apokalipsis 3:20).
Ti panangawat ken Cristo isut panangtallikud ti basol ken panagsubli iti Dios, panagtalek ti pammakawana ken pagbalinennatayo a tao a kas mayannurot ti pagayatanna. Saan nga umdas ti pannakaammo kadagiti sasaona wenno ti pannakapadas ti naisangsangayan nga rikna. Tarigagayan tayo nga awaten ni Cristo iti biag tayo babaen ti pammati.
Ania kadagitoy ti mangiladawan ti biagmo ita?
Ania ti kayatmo nga mangiladawan ti biagmo?
Ti sumaruno ilawlawagna no kasano ti panangawatmo ken Cristo.
MABALINMO NGA AWATEN NI CRISTO ITA MET LAENG BABAEN TI KARARAG A NAPASNEK KEN ADDAAN PAMMATI
(Ti panagkararag isu ti pannakisao ti Dios)
Ammo ni Apo Dios ta pusom. Saan nga dagiti isawangmo nga saom ti kitaen ti Dios, no di ket ti tarigagay ti pusom. Daytoy a kararag ti mabalinmo a suroten.
"Apo Jesus, masapulka. Luktak ita ti ruangan ti biagko tapno awatenka a kas personal nga mangisalakanko ken Apo. Agyamanak ti panangpakawanmo kadagiti basbasolko. Sika Apo ti mangituray ti biagko ket pagbalinennak met a tao a kas mayannurot ti pagayatam. Amen."
Daytoy kadi a kararag ket iyebkas na ti tarigagay ta pusom?
No kasta, mabalinmo nga ikararag daytoy a kararag ita met laeng, ket ni Cristo sumrek iti biagmo a kas ti inkarina.
NO KASANO TI PANNAKAAMMOM ITI KAADDA NI CRISTO TI BIAGMO.
Bayat ti panagkararagmo, sipapasnekka kadi nga nangawat ken Cristo dita biagmo? No napudno ti panagkararagmo, ket pinastrekmo ni Jesus iti biagmo babaen ti pammati, sadinno ti ayan ni Cristo itan kenka? (Apocalipsis 3:20) Kinuna ni Jesus nga sumrek iti biagmo. Agulbud ngata kenka? Kasano't pannakaammom a sinungbatan ti Dios ti kararagmo? (Ti Dios ken ti Saona mapagtalkan).
INKARI TI BIBLIA TI BIAG NGA AGNANAYON KADAGITI AMIN NGA UMAWAT KENNI CRISTO.
"Daytoy ngarud ti pammaneknek: Inikkannatayo ti Dios ti biag nga agnanayon ket masarakan daytoy a biag iti Anakna. Ti mangikut iti Anak, ikutanna met daytoy a biag; ti saan a mangikut iti Anak ti Dios, saanna met nga ikutan daytoy a biag. Insuratko dagitoy kadakayo a mamati iti nagan ti Anak ti Dios, tapno maammoanyo nga adda biagyo nga agnanayon." (I Juan 5:11-13)
Agyamanka a kanayon iti Dios gapu ti kaadda ni Cristo iti biagmo ken ti saanna a panangpanaw kenka uray kaanoman (Hebreo 13:5). Mabalinmo nga maammoan a ni Cristo addan a makipagnaed kenka ken addan biagmo nga agnanayon manipud panangawatmo ken Cristo kas inkarina. Di na kanto allilawen.
Napateg nga balakad...
DIKA AGTALEK TI RIKRIKNA
Ti kari ti Dios iti Biblia ti pagtalgedan tayo. Ti Cristiano agbiag babaen ti pammati wenno panagtalek iti Dios ken ti Saona. Ti rikrikna agbaliw ngem ti Dios ken ti Saona saan nga agbaliw. Ti trak nga adda ti baba ipakitana ti relasyon ti PUDNO (ti Dios ken ti Saona). PAMMATI (panagtalektayo iti Dios ken ti Saona), ken RIKNA (bunga ti pammati ken panagtulnog tayo) (Juan 14:21)
Ti trak agtaray addaman wenno awan ti trailer. Ngem awan mamaayna no ti trailer padasenna nga guyuden ti trak. Kasta met kadatayo nga Cristiano Saantayo nga agtalek kadagiti rikrikna, ngem agtalek tayo iti kinamatalek ti Dios ken kadagiti karkarina manipud iti Nasantoan nga Saona.
ITA TA INAWATMON NI CRISTO
Iti kanito a panangawatmo ken Cristo babaen ti pammati, adu nga banbanag ti napasamak kenka:
- 1. Simrek ni Cristo iti biagmo. (Apocalipsis 3:20, Colosas 1:27)
- Napakawanen dagiti basbasolmo. (Colosas 1:14)
- Nagbalinka nga anak ti Dios. (Juan 1:12)
- Adda biagmon nga agnanayon. (Juan 5:25)
- Nangrugika nga agbiag kas nangparsuaan ti Dios Kenka. (Juan 10:10, 2 Corinto 5:17, I Tesalonica 5:18)
Adda kadi mapanunutmo a banag nga naimimbag a maaramid kenka ngem iti panangawatmo ken Cristo? Kayatmo kadi ti agyaman ken Apo Dios babaen ti panagkararag gapu ti inaramidna kenka? Ti panagyamanmo iti Dios iparangarangmo ti pammatim.
BALBALAKAD NGA AGPAAY ITI NACRISTIANOAN NGA IDADAKKEL
Ti naespirituan nga idadakkel ket isut bunga ti panagtalek ken ni Jesu-Cristo. "Ti nalinteg a tao ket agbiag babaen ti pammati." (Galatia 3:11). Ti panagbiag babaen ti pammati pabilgenna ti panangitalekmo iti Dios iti amin nga paset ti biagmo. Dagiti sumaganad makatulongda iti naespirituan nga idadakkel:
- 1. Agkararagka ti inaldaw-aldaw. (Juan 15:7)
- Inaldaw nga basaem ti Biblia, isu ti Sao ti Dios (Aramid 17:11) Irugim ti Ebangelio ni San Juan.
- Agtulnogka iti Dios nga kankanayon (Juan 14:21).
- Agsaksika babaen ti sao ken aramid (Mateo 4:19, Juan 15:8).
- Italekmo iti Dios iti isu amin nga paset ti biagmo (I Pedro 5:7).
- Pagturayem ti Espiritu Santo iti biagmo nga kankanyon ken iti panagsaksim (Galacia 5:16,17, Aramid 1:8).
TI PATEG TI PUDNO NGA SIMBAAN
Ti Hebreo 10:25, balakadanna tayo nga saan tayo nga baybay-an "ti panaggigimong...." Ti sumagmamano nga sungrod mapuoranda nga narubrub, ngem mangilasinka ti maysa ket maiddep ti apoyna. Kasta met ti relasyon tayo kadagiti dadduma nga Cristiano. No saanka pay nga naikameng iti maysa nga iglesia, saanmo nga urayen nga awisendaka. Sarungkaram ti asideg nga iglesia a ni Cristo ti maitantan-ok, maidaydayaw, ken maisursuro ti Saona. Irugim ita nga lawas ket dika liwliwayan ti makigimong.


text:
Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad
Ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (Ingles: International Organization for Standardization, Pranses: Organisation internationale de normalisation, Ruso: MeждyHapoдHaя opraHизaция пo cTaHдapTизaции, tr. Myezhdunarodnaya organizatsiya po standartizatsii),ken naamammuan pay iti ISO, ket maysa a bagi a mangidisso ti sangalubongan a pagalagadan a buklen dagiti representatibo manipud kadagiti nadumaduma a nailian a gunglo ti pagalagadan.
Daytoy ket napundar idi Pebrero 23 1947, ti gunglo ket mangiragpat ti sangalubongan a panagtagikua, sangalubongan a pagalagadan ti industria ken komersio. Daytoy ket naikuartel idiay Geneva, Suisa.
Daytoy idi ket maysa kadagiti immuna a gunglo a naikkan ti sapasap a pannakiuman a kasasaad iti Konseho ti Ekonomia ken Sosial ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Dagiti linaon
Nagan ken pangyababaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti tallo nga opisial a pagsasao ti ISO ket Ingles, Pranses ken Ruso.[1] Ti nagan ti gunlo ket nagbalin koman a nadumaduma nga akronimo kadagiti sabali a pagsasao – a kas ti IOS iti Ingles, OIN iti Pranses – isunga nangampon ti ababa a nagan iti ISO, a naibatay iti Griego a balikas iti isos (ἴσoς, a ti kaibuksilanna ket agpada).[2]
Ti nagan nga ISO ken ti tatak ket dagiti nairehistro a marka ti pabrika, ken ti panag-usar kadagitoy ket maigawidan.[3]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tatta nga aldaw ti gunglo ket naamammuan a kas ti ISO ken nangrugi idi 1926 a kas Sangalubongan a Pederasion dagiti Gunglo ti Panagalagad (ISA), nga idi ti nakaipatengngaan ti isipna ket ti mekanikal nga inhenieria.[4] Daytoy ket nawaswas idi 1942 idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II ngem naurnos manen babaen ti agdama a nagan nga, ISO, idi 1946, idi dagiti delagado ti 25 a pagpagilian ket nagsasabatda iti Instituto dagiti Sibil nga Inhenniero idiay Londres; ti baro a gunglo ket opisial a nagrugi ti operasionna idi Pebrero 1947.
Ti ISO ket boluntario a gunglo a dagiti kamengna ket mabigbigan a turay kadagiti alagaden, ken ti tunggal maysa ket mangirepresenta ti maysa a pagilian. Ti kaaduan nga obra ti ISO ket inar-aramid babaen dagiti 2,700 a komite ti teknikal, dagiti subkomite, ken dagiti agob-obra a grupo. Ti tunggal maysa a komite ken subkomite ket idauluan ti Sekretariat manipud ti maysa kadagiti kameng ti gunglo.
Pinansia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ISO ket bayadan babaen ti kombinasion iti:[5][6]
- Dagiti gunglo a mangtaripato kadagiti naisangayan a gandat weeno binulod nga eksperto tapno makibinglay iti teknikal nga obra.
- Suskripsion manipud ti kameng ti bagbagi ("ti nailian a bagi a kaaduan a representatibo iti panagalagad ket dagiti pagiliannay").[7] Dagitoy a suskripsion ket dagiti sangkapaset ti dagup ti nailian a produkto ken dagiti pigura ti panagtagilako ti tunggal maysa a pagilian.
- Panaglako kadagiti alagaden.
Kamkameng[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ISO ket addaan kadagiti 162 a kameng, manipud kadagiti 205 a dagup ti pagpagilian iti lubong.
Ti ISO ket addaan kadagiti tallo a kategoria ti pannakaikameng:
- Bagbagi a kameng daitoy ti nailian a bagi a naikeddeng a kaaduan a representatibo ti bagi ti pagalagadan iti tunggal maysa a pagilian. Dagitoy laeng a kamkameng ti ISO ti addaan kadagiti karbengan a panagbutos.
- Maitutop a kamkameng ket dagiti pagilian nga awan kadagiti bukodda a pagalagadan a gunglo. Dagitoy a kameng ket mapakaammuan ti maipanggep nga obra ti ISO, ngem saan a makibnglay ti panangiyaddang kadagiti pagalagadann.
- Suskribir a kamkameng ket dagiti pagilian nga addaan ti bassit nga ekonomia. Agbayad dagitoy ti napabassit a ngina ti pannakaikameng, ngem makasurot ti panagrang-ay kadagiti pagalagadan.
Dagiti makibinglay a kameng ket makunkuna a kamkameng ti "P" m, embes a dagiti agpalpaliiw a kamkameng, a makunkuna a kamkameng ti "O".
Dagiti nota ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "How to use the ISO Catalogue". ISO.org. Naala idi 5 Disiembre 2011.
- ^ "Maipanggep ti ISO - Ti naganmi". ISO. Naala idi 8 Septiembre 2013.
- ^ "ISO name and logo". ISO. Naala idi 2013-03-01.
- ^ "Ti Sarita ti ISO - pannakapundar". ISO. Naala idi 22 Hulio 2011.
- ^ "Sapasap a pakaammo iti ISO". ISO. Naala idi 15 Mayo 2011.
- ^ "Dagiti pigura ti ISO para iti tawen ti 2010 (idi Disiembre 31)". ISO. Naala idi 16 Mayo 2011.
- ^ "Bagbagi ti kameng". ISO. Naala idi 15 Mayo 2011.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- JoAnne Yates & Craig N. Murphy: Coordinating International Standards: The Formation of the ISO, MIT Innovations and Entrepreneurship Seminar Series, Otonio ti 2006.
- Willy Kuert (1997). "Friendship Among Equals - Recollections from ISO's first fifty years" (PDF). ISO. Naala idi 19 Hunio 2013.


text:
Karbengan ti kopia
Ti karbengan ti kopia Ingles: copyright ket ti nainkalintegan a konsepto nga intignay iti kaaduan a gobierno, a mangited iti nagpartuat iti maysa a kasisigud nga obra ti eklusibo a karbengan iti pannakausar ken pannakaiwarasna, kadawyan para iti limitado a panawen, nga addan iti keddeng a mangipalubos iti nagpartuat iti intelektual a kabaknang (kas iti potograpo iti retrato wenno ti autor iti libro) tapno makaawat iti konpensasion para kadagiti obrada ken mangpalubosto a mangsuporta iti pinansia kaniada kaniada.
Ti karbengan ti kopia ket porma iti intelektual a tagikua (kas dagiti patente, dagiti marka ti pabrika ken dagiti sekreto ti panagtagilako), a maipakat iti aniaman a maiyebkas a porma ti maysa a kapanunotan a substantibo ken diskreto.[1] Daytoy ket kadawyan a nagbibingayan, kalpasanna dagiti agtengtengngel ti porsentahe ket kadawyan a tinawtawagan kadagiti agtengtengel ti karbengan: iti linteg, iti kontrata ken iti mainaig a "karkarbengan" dagiti annong ti negosio. Kadawyan a dagiti agtengtengngel ket addaan "iti karbengan nga agkopia", ken ti pay karbengan a mapammadayan para iti obra, tapno maikeddeng no sino ti makaampon iti obra kadagiti sabali a porma, no sino ti makaaramid iti obra, no sino ti makaimbag iti pinansia iti daytoy, ken ti dadduma pay a mainaig a karkarbengan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ World Intellectual Property Organization. "Understanding Copyright and Related Rights" (PDF). WIPO. pp. 6–7. Naala idi Agosto 1, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Karbengan ti kopia iti Wikiquote (Ingles)
- Midia a mainaig iti Karbengan ti kopia iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Karbengan ti kopia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)