text:
1Kakabsatko, idi immayak dita tapno ikasabak kadakayo ti nalimed a kinapudno maipapan iti Dios, diak nagaramat kadagiti agkakauneg a balikas wenno naindaklan a pampanunot. 2Ta bayat ti kaaddak iti dennayo, inkeddengko a lipaten ti amin malaksid ti maipapan ken ni Jesu-Cristo ken ti pannakailansana iti krus. 3Iti kasta, idi addaak kadakayo, nakapuy ken agtigtigergerak iti buteng. 4Iti panangisurok ken panangikasabak iti mensahe, diak nagusar kadagiti makaallukoy a balikas ti kinasirib. Nagsaoak iti makaallukoy a pammaneknek iti pannakabalin ti Espiritu ti Dios, 5tapno saan a maibatay ti pammatiyo iti kinasirib ti tao, no di ket iti pannakabalin ti Dios. 6Nupay kasta, agsaoak met iti kinasirib kadagiti nataengan iti pammatida. Ngem saan nga iti kinasirib ti agdama a panawen wenno dagiti mangituray iti daytoy a lubong—dagiti agtuturay a mapukpukawen ti pannakabalinda. 7Ti nalimed a kinasirib ti Dios ti sawek, ti kinasirib a nailemmeng kadagiti tattao ken intudingna nga agpaay iti pakaigloriaantayo, uray idi sakbay a maparsua ti lubong. 8Awan kadagiti agtuturay iti lubong ti makaammo iti daytoy a kinasirib. Ta no naammoanda, dida koman inlansa iti krus ti nadayag nga Apo. 9Ngem kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Ti saan pay a nakita wenno nangngeg ti tao, ti saan nga impagarup ti tao a mapasamak, isu ti insagana ti Dios kadagiti agayat kenkuana.” 10Nupay kasta, babaen iti Espiritu, impakaammo ti Dios kadatayo ti palimedna. Sukimaten ti Espiritu ti amin a banag, uray dagiti nauneg a panggep ti Dios. 11Ti laeng panunot ti maysa a tao ti makaammo iti adda iti nakem dayta a tao, kasta met a ti laeng Espiritu ti Dios ti makaammo iti panunot ti Dios. 12Saan a ti espiritu ti lubong ti inawattayo, no di ket ti Espiritu nga aggapu iti Dios tapno maawatantayo ti kaipapanan ti amin nga imparabur ti Dios kadatayo. 13Ngarud, iti panangilawlawagmi kadagiti naespirituan a kinapudno kadagiti addaan iti Espiritu, saanmi nga aramaten dagiti isursuro ti tao, no di ket dagiti isursuro ti Espiritu ti Dios. 14Ngem ti tao nga awanan iti Espiritu, dinanto awaten dagiti sagut nga aggapu iti Espiritu ti Dios. Saanna a maawatan dagitoy ta minamaagda kenkuana. Ngamin, mabigbig laeng ti pategda babaen iti espiritu. 15Kabaelan a rukoden ti naespirituan a tao ti pateg ti amin, ngem awan makarukod kenkuana. 16Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Siasino ti makaammo iti panunot ti Apo? Siasino ti makabalin a mangbagbaga kenkuana?” Nupay kasta, ammotayo ti panunot ni Cristo.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Leksion 5
Ania ti Panggep ti Dios Para iti Daga?
1. Apay a pinarsua ti Dios ti daga?
Ti daga ket impaay ni Jehova kadagiti tattao. Isu dayta ti pagtaengantayo. Gapuna, ti umuna nga agassawa, da Adan ken Eva, ket saan a naparsua nga agnaed idiay langit ta dagiti anghel ti pinarsua ti Dios nga agnaed sadiay. (Job 38:4, 7) Pinarsua ti Dios ti umuna a tao ket pinagnaedna iti nakapimpintas a paraiso a naawagan iti hardin ti Eden. (Genesis 2:15-17) Ni Adan ken dagiti agbalin nga annakna ket impaayan ni Jehova iti gundaway nga agbiag nga agnanayon ditoy daga.—Basaem ti Salmo 37:29; 115:16.
Idi damo, ti laeng hardin ti Eden ti paraiso. Naibilin iti umuna nga agassawa a punnuenda ti daga kadagiti annakda ken aywananda ti intero a daga a pagbalinenda a paraiso. (Genesis 1:28) Pulos a saanto a madadael ti daga. Agnanayon a pagtaengan dayta ti sangatauan.—Basaem ti Salmo 104:5.
2. Apay a saan a paraiso ti daga ita?
Nagsukir da Adan ken Eva iti Dios, isu a pinaruar ida ni Jehova iti hardin. Napukaw ti Paraiso, ket awan tao a nakaisubli iti dayta. Kuna ti Biblia: “Ti met laeng daga nayawat iti ima daydiay nadangkes.”—Job 9:24.
Binaybay-an kadin ni Jehova ti orihinal a panggepna para iti sangatauan? Saan! Isu ket mannakabalin-amin. Saanto a mapaay. (Isaias 45:18) Isublinanto ti sangatauan iti kasasaad a kas iti pinanggepna.—Basaem ti Salmo 37:11, 34.
3. Kasanonto a maisubli ti Paraiso?
Maisublinto ti Paraiso ditoy daga bayat ti panagturay ni Jesus kas Ari a dinutokan ti Dios. Iti gubat a maawagan iti Armagedon, idauluanto ni Jesus dagiti anghel ti Dios ket dadaelenda amin a bumusbusor iti Dios. Kalpasanna, ni Jesus ipupoknanto ni Satanas iti 1,000 a tawen. Malasatanto ti ili ti Dios ti pannakadadael gapu ta iwanwan ken salaknibanto ida ni Jesus. Tagiragsakendanto ti agnanayon a biag iti Paraiso a daga.—Basaem ti Apocalipsis 20:1-3; 21:3, 4.
4. Kaanonto nga agpatingga ti panagsagaba?
Kaanonto a pagpatinggaen ti Dios ti kinadakes ditoy daga? Nangted ni Jesus iti “pagilasinan” a mangipasimudaag nga asidegen ti panungpalan. Dagiti agdama a kasasaad iti lubong pagpeggadenna ti biag ti tao ket ipakita dagita nga agbibiagtayon iti “panungpalan ti sistema ti bambanag.”—Basaem ti Mateo 24:3, 7-14, 21, 22.
Manipud langit, iturayanto ni Jesus ti daga iti 1,000 a tawen, ket pagpatinggaennanto amin a panagsagaba bayat ti panagturayna. (Isaias 9:6, 7; 11:9) Malaksid iti panagturayna kas Ari, agakemto pay ni Jesus kas Nangato a Padi ket punasenna ti basbasol dagidiay mangay-ayat iti Dios. Gapuna, babaen ken Jesus, pukawento ti Dios ti sakit, panaglakay, ken ipapatay.—Basaem ti Isaias 25:8; 33:24.
5. Siasinonto dagiti agbiag iti masanguanan a Paraiso?
Dagiti tattao nga agtulnog iti Dios ti agbiagto iti Paraiso. (1 Juan 2:17) Imbaon ni Jesus dagiti pasurotna a birokenda dagiti naemma a tattao ket isuroda kadakuada no kasano a magun-odanda ti anamong ti Dios. Minilion ita a tattao ti isagsagana ni Jehova nga agbiag iti masanguanan a Paraiso ditoy daga. (Sofonias 2:3) Kadagiti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova, masursuro dagiti tattao ti agbalin a nasaysayaat nga assawa ken nagannak. Agdaydayawda a sangsangkamaysa kas pamilia ken ad-adalenda no kasanoda a magunggonaan iti naimbag a damag.—Basaem ti Mikias 4:1-4.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Panggep ti Dios iti Daga?
Mapasamakto ngata ti panggep ti Dios nga agbalin a paraiso ti daga? No wen, kaano?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Agoo
Ti agoo, wenno makunkuna pay iti ago-o, agoho, aroo, aroho ken karo[1] (Casuarina equisetifolia) ket maysa a sebbanagn ti Casuarinaceae iti henero ti Casuarina. Ti patneng a sakopna ket gumay-at manipud idiay Burma ken Bietnam iti amin a Malesia a daya iti Pranses a Polinesia, Baro a Caledonia, ken Vanuatu, ken abagatan iti Australia (amianan ti Akin-amianan a Teritorio, amianan ken daya ti Queensland, ken amianan-daya ti New South Wales).[2] Dagiti populasion ket mabirukan pay idiay Madagascar, ngem daytoy ket saan nga ammo no adda iti kaunegan ti patneng a sakop dagiti sebbangan.[3][4] Ti sebbanagan ket naipaammo idiay Akin-abagatan nga Estados Unidos ken Laud nga Aprika.[5] Daytoy ket maysa a makaraut a sebbangan idiay Florida.[6][7]
Taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti agoo ket opisial idi nga inpalpalawag babaen ni Linnaeus idi 1759 a kas ti Casuarina equisefolia. Ti kita ket indisignado idi babaen ti New South Wales a botaniko a ni Lawrie Johnson idi 1989.[8] Ti naisangayan a nagan iti equisetifolia ket naala manipud ti Latin nga equisetum, a ti kaibuksilanna ket "buok ti kabalio" (a mangikunkuna ti pannakaipada ti aglay-ot a sangsanga iti buok ti kabalio).[2] Dagiti sapasap a naganna iti Inggles ket mairaman ti coast sheoak (coast she oak, coastal she-oak), beach casuarina, beach oak, beach sheoak (beach she-oak), whistling tree, horsetail she oak, horsetail beefwood, horsetail tree, Australian pine, ironwood, whistling pine, Filao tree, ken agoho.[9][2][10]
Adda met dagiti dua a subsebbangan:[11][12]
- Casuarina equisetifolia subsp. equisetifolia. Dakkel a kayo iti 35 m (115 ft) a katayag; dagiti sanga ket 0.5–0.7 mm (0.020–0.028 in) a diametro, di nabuokan. Anagatan a daya nga Asia, akin-amianan nga Australia.[13]
- Casuarina equisetifolia subsp. incana (Benth.) L.A.S.Johnson. Bassit a kayo iti 12 m (39 ft) a katayag; dagiti sanga iti 0.7–1 mm (0.028–0.039 in) a diametro, aglay-ot. Akin-daya nga Australia (akin-daya a Queensland, New South Wales), Baro a Kaaledonia, akin-abagatn a Vanuatu.[14]
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti agoo ket maysa a kankanayon a berde a kayo a dumakkel iti 6–35 m (20–115 ft) a katayag. Ti samekna ket buklen ti narapis, adu ti sangana a berde aginggana ti kolordapo-berde a sangsanga iti 0.5–1 mm (0.020–0.039 in) a diametro, nga addaan iti bassit-usit a nasiksikan a bulbulong iti aligusgos iti 6–8. Dagiti sabong ket mapataud iti bassit a kasla amento dagiti nagraraay; dagiti lalaki a sabong ket adda kadagiti nasimple a buston iti 0.7–4 cm (0.28–1.57 in) a katiddog, dagiti babai a sabong ket adda iti ababa a pedunkulo. Daytoy ket saan a maipada kadagiti sabali a sebbangan iti Casuarina (a dagitoy ket dioecious) daytoy ket monoecious, a ti lalaki ken babai a sabsabong ket mapataud iti isumet laeng a kayo. Ti bunga ket addan ti maysa nga immitlog nga estruktura iti 10–24 mm (0.39–0.94 in) a katiddog ken 9–13 mm (0.35–0.51 in) iti diametro, a maipada ti langana iti maysa a kono ti konipera a buklen dagiti bilang ti karpela a ti tunggal maysa ket aglaon ti agmaymaysa a bukel nga addaan ti bassit a payak iti 6–8 mm (0.24–0.31 in) a kaatiddog.[3][15]
Daytoy ket saan a kasla dagiti sabali a sebbanagn ti Henero ti Casuarina, ti agoo ket maysa a aktinorisika a mula a makabael ti natalinaay a nitroheno ti atmospera. Iti pakaigiddiatan iti sebbanagn ti Fabaceae a pamilia ti mulmula (a kas dagiti, bukbukel, alfalfa, Akasia), ti Casuarina addaan ti simbiosis nga addaan iti Frankia actinomycete.
Pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti agoo ket mabirukan manipud idiay Burma ken Bietnam iti amin a Malesia a daya iti Pranses a Polinesia, Baro a Caledonia, ken Vanuatu, ken abagatan idiay Australia (dagiti akin-amianan a parte ti Akin-amianan a Teritorio, amianan ken daya ti Queensland, ken akin-amianan a daya ti New South Wales, nga idiay ket gumay-at iti kinaadayo iti abagatan a kas iti Laurieton.[16]
Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti agoo ket kaaduan a naus-usar a kas maysa a suheto ti bonsai, a naisangayan idiay Abagatan nga Asia ken dagiti parte ti Karibe. Dagiti sebbangan ti Indonesia ken dagiti naimuyongan idiay Taiwan ket naikedkeddeng dagitoy a kasayaatan iti lubong ti bonsai. Ti tarikayo daytoy a kayo ket inus-usar kadagiti atep, alad, ket mabalin pay a nasayaat a sungrod. Kadagiti isla ti Hawaii, ti agoo ket naimulmula pay para iti panagtiped ti nurunor, ken iti sapasap a kas dagiti elemento ti panagtiped ti angin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Elmer Drew Merrill (1922), Ti enumerasion dagiti agsabsabong a mula ti Pilipinas, Manila: Opisina ti pagmalditan
- ^ a b c Boland, D. J.; Brooker, M. I. H.; Chippendale, G. M.; McDonald, M. W. (2006). Kabakiran a kayayo ti Australia (Maika-5 nga. nga ed.). Collingwood, Vic.: CSIRO Publishing. p. 82. ISBN 0-643-06969-0.
- ^ a b "Casuarina equisetifolia L., Amoen. Acad. 143 (1759)". Australian Biological Resources Study. Australian National Botanic Gardens. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/AF/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=477
- ^ "MUla para iti Planeta: Bilion a Kayo a Kampania" (PDF). Progra ti Enbironmento ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ "Biolohiko a panagtengngel ti patneng ti Australia a sebbanagn ti Casuarina idiay Estados Unidos". Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation. 16 Mayo 2007. Naala idi 16 Septiembre 2010.
- ^ Masterson, J. "Casuarina equisetifolia (Australiano a Pino)". Fort Pierce: Smithsonian Marine Station. Naala idi 5 Mayo 2009.
- ^ "Casuarina equisetifolia L.". Australian Plant Name Index (APNI), datos a batayan ti IBIS. Sentro para iti Biodibersidad a Panagsukisok ti Mula, Gobierno ti Australia.
- ^ "Casuarina equisetifolia L.". Australian Plant Name Index (APNI), datos a batayan ti IBIS. Sentro para iti Biodibersidad a Panagsukisok ti Mula, Gobierno ti Australia.
- ^ "Casuarina equisetifolia". World Agroforestry Centre. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ "Australian Plant Name Index (APNI)". Australian National Botanic Gardens. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ "Taxon: Casuarina equisetifolia L.". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ "Casuarina equisetifolia L. subsp. equisetifolia". Australian Biological Resources Study. Australian National Botanic Gardens. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ "Casuarina equisetifolia subsp. incana". Australian Biological Resources Study. Australian National Botanic Gardens. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ Huxley, Anthony; Griffiths, Mark; Levy, Margot (1992). The New Royal Horticultural Society dictionary of gardening. Volume 1. London: Macmillan. ISBN 0-333-47494-5.
- ^ New South Wales Flora Online: Casuarina equisetifolia by K. L. Wilson & L. A. S. Johnson, Royal Botanic Gardens & Domain Trust, Sydney, Australia.
Midia a mainaig iti Agoo iti Wikimedia Commons


text:
Telebision
Ti telebision (TV) ket ti telekomunikasion a pamay-an para iti panagiwaragawag ken panangawat kadagiti ladawan a mabalin a monokromo (nangisit ken puraw) wenno namarisan, nga adda wenno awan ti maikuyog nga uni. Ti "yelebision" ket mabalin pay a mangibaga ti naisangayan a alikamen a telebison, programa ti telebision, owenno panagiwaragawag ti telebision.
Ti etimolohia ti balikas ket adda ti naglalaok a taudan iti Latin ken Griego, a ti kaibuksilanna ket "adyu a pannakakita": Griego tele (tῆλe), adayo, ken Latin visio, kita (manipud ti video, vis- tapno kitaen, wenno buyaen).
Ti komersial a magun-od manipud idi naladaw a tawtawen ti 1920, ti alikamen a telebision ket nagbalbalinen a masansan iti balbalay, dagiti negosio ken dagii patakder, ken naisangayan a kas pamay-an para iti panangipaskil, ti taudan ti panagpalpaliwa, ken damdamag. Manipud idi tawtawen ti 1950, ti telebision ket isu idin ti pamay-an para iti panagsukog ti publiko a kananakem. Manipud idi tawtawen ti 1970, ti pannakagun-od kadagiti video cassette, dagiti laserdisc, dagiti DVD ken tattan dagiti Blu-ray Disc ket nagresultaan ti alikamen a telebison ket masansanen nga inus-usar para iti panagbuya ti nairekord ken ti pay naiwaragawag a material. Kadagiti kinaudi a tawwn, ti Internet a telebision ket nakakitkitan ti pannakaadu ti telebision a magun-od babaen ti Internet babaen dagiti serbiso a kas ti iPlayer ken Hulu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Telebision iti Wikimedia Commons


text:
1Winayawayaannatayo ni Cristo! Kayatna a sawen a pudno a siwawayatayo. Agtalinaedkayo ngarud a kas nawayawayaan a tattao, ket diyo ipalubos nga agbalinkayo manen a tagabu. 2Dumngegkayo. Siak ni Pablo. Ibagak kadakayo a no ipalubosyo a makugitkayo, kayatna a sawen nga awan serserbi ni Cristo kadakayo. 3Ballaagak manen ti siasinoman nga agpakugit: rebbengna a tungpalen ti entero a Linteg. 4No tarigagayanyo ti mapalinteg iti sangoanan ti Dios babaen iti panagtungpalyo iti Linteg, naisinakayo ken ni Cristo ket nailaksidkayo iti parabur ti Dios. 5Iti biangmi, namnamaenmi nga agbalinkami a nalinteg iti imatang ti Dios babaen iti pannakabalin ti Espiritu gapu iti pammatimi. 6Ta iti pannakikaysami ken ni Cristo Jesus, awan paggiddiatan ti pannakakugit wenno saan a pannakakugit. Ti nasken ketdi, isu ti pammati nga agtrabaho babaen iti ayat. 7Naimbag unay ti inrugiyo nga aramid! Siasino kadi ti nangpasardeng kadakayo nga agtulnog iti pudno? Kasano ti panangallukoyna kadakayo? 8Saan nga aramid daytoy ti Dios a nangayab kadakayo. 9Kas tay kunadan, “Ti bassit a lebadura, pabussogenna ti entero a masa.” 10Ngem gapu iti pannakikaysatayo iti Apo, agtalekak a saanyo a suroten ti sabali a kapanunotan. Dusaento ti Dios ti siasinoman a tao a mangrirriribuk kadakayo. 11Iti biangko, kakabsat, no ikaskasabak a nasken ti pannakakugit, apay a maidaddadanesak pay laeng? No pudno nga ikaskasabak daytoy, awanen ti riribuk a patauden ti panangikaskasabak iti krus ni Cristo. 12Nayonan pay koma dagiti mangrirriribuk kadakayo ti ar-aramidenda, uray no sugatsugatenda dagiti bagbagida! 13Iti biangyo, kakabsatko, naayabankayo nga agwayawaya. Ngem saan a daytoy a wayawaya ti panggapuanyo a mangipalubos nga iturayannakayo ti tarigagayyo a kas tao. Agtitinnulongkayo ketdi gapu iti ayat. 14Ta madagup ti amin a Linteg iti maymaysa a bilin: “Ayatem ti padam a tao a kas iti bagim.” 15Ngem no kaskayo la kadagiti animal nga agkikinnagat ken agdidinnangran, agannadkayo amangan no agiinnibuskayo. 16Daytoy ti kayatko a sawen: ituloyyo ti paidalan iti Espiritu, ket diyo pagustoan ti tarigagay ti kinataoyo. 17Ta maibusor ti tarigagay ti Espiritu iti tarigagay ti kinatao. Maibusor met ti tarigagay ti kinatao iti tarigagay ti Espiritu. Agbinnusor dagitoy, kayatna a sawen, diyo maaramid ti kayatyo nga aramiden. 18No idalannakayo ti Espiritu, saannakayo nga iturayan ti Linteg. 19Nalawag a makita ti aramid ti kinatao. Isuda dagitoy: pannakikamalala, kinarugit, kinaderrep, 20panagrukbab kadagiti didiosen, panagan-anito, panaggiginnura, panagaapa, panagiinnimon, panagpungpungtot, kinaagum, 21panagiinnapal, panagbarbartek, nalabes a panagragragsak ken dadduma pay a kas kadagitoy. Ballaagankayo ita a kas panangballaagko kadakayo idi a dagiti agaramid kadagitoy didanto mairaman a makipagyan iti Pagarian ti Dios. 22Ngem ti Espiritu pataudenna ti ayat, rag-o, talna, anus, kinamanangngaasi, kinaimbag, kinamatalek, 23kinapakumbaba ken kinamanagteppel. Awan ti linteg a maibusor kadagitoy. 24Ket dagiti pasurot ni Cristo Jesus, inlansada ti daan a kinataoda agraman ti amin a gartem ken naindagaan a tarigagay. 25Inikkannatayo ti Espiritu iti biag; masapul nga iturayanna met ti biagtayo. 26Ditay koma agpalangguad, wenno agpipinnasakit wenno agiinnapal.
Copyright
Learn More


text:
NADISENIO KADI?
Ti Abilidad ti Dung Beetle iti Nabigasion
ADU ti pangusaran ti maysa a kita ti abal-abal a maawagan iti dung beetle iti takki. Kanen ken pagitloganna dayta. Iregalo met dayta ti dadduma a kalakian iti kabaian bareng no maatrakarda ti kabaian. Pagiinnagawanda ti kayib-ibleng a takki. Napaliiw naminsan dagiti managsirarak ti agarup 16,000 a dung beetles a nangarak iti sangabunton a takki ti elepante. Naibusda dayta iti dua laeng nga oras.
Dadduma a kita ti dung beetle ti aglibas iti kaaduan babaen ti panamagtimbukelda iti takki, sada ipatulid nga iyadayo iti sangabunton a takki. Kalpasanna, ikalida dayta iti nalukneng a disso. Diretso nga ipatulidda dayta tapno alistoda a makalibas ken saan a takawen ti dadduma a dung beetle.
Ngem apay a saan a mayaw-awan ti dung beetle nangruna no rabii?
Usigem: Impakita dagiti napalabas a panagadal a makapagdaliasat dagiti dung beetle babaen iti lawag ti init wenno bulan, ngem diretso latta ti panagdaliasatna uray no lenned wenno saan a makita ti bulan. Natakuatan dagiti managsirarak idiay South Africa nga aramiden dayta dagiti dung beetle, saan a babaen ti panangkitada iti tunggal bituen, no di ket manipud iti lawag a patauden ti galaksi a Milky Way. Sigun iti pagiwarnak a Current Biology, “dayta ti kaunaan a naidokumento a pannakausar ti Milky Way a kas kompas kadagiti animal.”
Kuna ti managsirarak a ni Marcus Byrne a dagiti dung beetle ket addaan “iti epektibo a sistema ti nabigasion uray no nakakudkudrep dagiti bituen, babaen ti panangusarda iti limitado a kapasidad ti utekda.” Sigun kenkuana, adda potensialda a mangisuro kadagiti tattao no kasano ti agaramid kadagiti kompiuter [robot wenno camera] a makabael a manganalisar iti nagduduma a bambanag uray no nasipnget. Kas pagarigan, mabalin a maiprograma ti maysa a kita ti robot tapno agsawar iti narba a pasdek babaen ti panangtuladna iti sistema ti nabigasion ti dung beetle.
Ania ti makunam? Babaen kadi iti ebolusion a timmaud ti abilidad ti dung beetle iti nabigasion? Wenno nadisenio dayta?
Ammom kadi?
Dagiti dung beetle sukayen ken padam-egenda ti daga, agiwarasda kadagiti bukel ti mula, ken kontrolenda ti iyaadu dagiti ngilaw.


text:
Nailian a Parke ti Biak-na-Bato
Ti Nailian a Parke ti Biak-na-Bato ket nasalakniban a lugar iti Filipinas nga intero a mabirukan iti kaunegan ti Baranggay Biak-na-Bato idiay San Miguel, Bulacan nga isu met laeng ti nakaalan ti naganna. Ti parke ket gayatenna dagiti asideg nga ili ti San Ildefonso ken Doña Remedios Trinidad ken sakupenna ti dagup a kalawa iti 2,117 hektaria.[1] Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1937 babaen ni Presidente Manuel Luis Quezon babaen ti pannakaikamengna iti pakasaritaan ken lugar ti Republika ti Biak-na-Bato. Ti parke ket buklen ti network ti kueba ken sistema dagiti karayan ken dagiti pagdalanan iti historikal ken ekolohiko a kinapangruna. Daytoy ket naisanglad laeng iti 80 kilometro manipud ti Manila, daytoy ket napardasen nga agbalbalin a nadayed a papanan nga eko-adbentura para kadagiti agtataeng iti siudad.
Dagiti linaon
Topograpia ken ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Nailian a Parke ti Biak-na-Bato ket naipatengnga iti baw-ang ti banatay nga iniwa babaen ti Karayan Balaong. Adda met dagiti ad-adu ngem sangagasut a kueba nga agdumaduma ti kadakkel ken dagiti pormasion ti kristalina a mineral a naiwarwras iti balasiw ti parke. Kadagiti kaaduan a napaspasiaran a kueba ket ti Kueba Aguinaldo, isu idi ti kuartel ni Presidente Emilio Aguinaldo, ken ti Bahay Paniki wenno Kueba ti Panniki, a naibagbaga a pagtaengan dagiti saan a basbassit ngem innem a sebbangan dagiti napayyakan a mamalia: ti kabag-kabag, ngusong kabayo, bungisngis, sibsib, bayakan ken pakibu. Dagiti billit Nido wenno iti Inggles a makunkuna iti swiftlets ket mabirukan pay iti daytoy a parke, ken dagiti sunggo, dagiti naatap nga alingo, dagiti agila, monitor lizards, ken dagiti dadduma pay a sebbangan ti billit nga aum-umok kadagiti natayag a kaykayo. Dagiti orkida, kaykayo, ken dadduma pay a mulmula ken ti bokawe (buho) ket dagitoy ti flora ta mabalin a mabirukan iti daytoy a parke.[2]
Dagiti pagsiiman a lugar ti dati a republika ken dagiti pay tidda ti bato ken pagsammakedan ket adu pay a mabirukan iti kaunegan ti parke, a mairaman ti bato aderaas nga addaan kadagiti naikitkitikit, ken mabalin nga agtawenen ti ginasut a tawtawen.[3]
Ti Bantay Susong Dalaga ken Dissuor Tilandong ket nadayegda pay a pagpasiaran iti uneg ti parke.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 3 - Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti masna a Rekurso - Nasalaknibana Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 13 Hunio 2012.
- ^ "Biak-na-Bato". The Philippine Star - Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 14 Hunio 2012.
- ^ "Pagpasiaran ti Turista iti Bulacan". Departamento ti Turismo (Filipinas). Naala idi 14 Hunio 2012.


text:
Johann Wolfgang von Goethe
Ni Johann Wolfgang von Goethe (Panangibalikas nga Aleman: [ˈjoːhan ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡøːtə] ( denggen), 28 Agosto 1749 – 22 Marso 1832) ket maysa idi nga Aleman a mannurat, artista, ken politiko. Dagiti bagi ti obrana ket mairaman ti epiko ken lirika daniw a naisursurat kadagiti nadunmaduma a metro ken estilo; prosa ken berso dagiti drama; panagilaplagip; ti maysa nga autobiograpia; literario ken estetika akritisismo; dagiti treatado iti botanika, anatomia, ken maris; ken dagiti uppat a nobela. Iti pay maipatinayon, dagiti nadumaduma a literario ken sientipiko a pirgis, ken sumurok a 10,000 sursurat nga insusuratna ken dagiti gangani a 3,000 inladladawan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Johann Wolfgang von Goethe iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Johann Wolfgang von Goethe iti Wikiquote (Ingles)


text:
Narra, Palawan
Ti Narra ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Narra ket nabingbingay kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Antipuluan
- Aramaywan
- Batang-batang
- Bato-bato (San Isidro)
- Burirao
- Caguisan
- Calategas
- Dumagueña
- Elvita
- Estrella Village
- Ipilan
- Malatgao
- Malinao
- Narra (Pob.)
- Panacan
- Panacan 2
- Princess Urduja
- Sandoval
- Tacras
- Taritien
- Teresa
- Tinagong Dagat
- Bagong Sikat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Balatan, Camarines Sur
Ti Balatan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Balatan ket politikal a nabingbingay iti 17 a barbaranggay.[2]
- Cabanbanan
- Cabungan
- Camangahan (Caorasan)
- Cayogcog
- Coguit
- Duran
- Laganac
- Luluasan
- Montenegro (Maguiron)
- Pararao
- Siramag (Poblacion)
- Pulang Daga
- Sagrada Nacacale
- San Francisco
- Santiago Nacacale
- Tapayas
- Tomatarayo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Agkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia
Agbirok iti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti petsa ti sumaruno a tinawen a Memorial
Agbirok iti kombension dagiti Saksi ni Jehova
Bumisita iti maysa kadagiti sanga nga opisinami
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba


text:
Bituen
Ti maysa a bituen ket maysa a nasabang, naraniag a nagbukel iti plasma a tengtenglen babaen ti grabidad. Iti kalpasan ti kabibiagna, ti maysa a bituen ket aglaon pay kadagiti napusek a banag. Ti kaasitgan a bituen iti Daga ket ti Init, nga isu daytoy ti taudan ti kaaduan iti enerhia iti Daga. Dagiti nadumaduma a bituen ket makita manipud iti Daga iti rabii, no dagitoy ket saan a malemmengan babaen ti tangatang a penomena, agparparang dagitoy a kas dagiti reprep dagiti nagtalinaed a naraniag a puntos gapu ti kaadayoda unay. Naipakasaritaan a, dagiti kalatakan a bituen iti nailangitan a nagbukel ket naigrupoda kadagiti konstelasion ken asterismo, ken dagiti karaniagan a bituen ket nakaganabda kadagiti maitutop a nagnagan. Adu dagiti katologo ti bituen a naumnong dagiti astrolgo, a mangited ti pagalagadan kadagiti pagnaganan ti bituen.
Para iti paset ti kabibiagna, ti maysa a bituen ket agraniag gapu ti thermonuklear a panaglunag iti hidroheno iti bukodna a bugas ken agibbet kadagiti enerhia nga agballiasat iti uneg ti bituen ken daytoy ket agraniag idiay ariwanas. Gangani amin a masna a rumrumsua nga elemento a nadagdagsen ngem helio ket napartuat babaen dagiti bituen, babaen ti estelar a nukleosintesis iti panawen a kabibiagda wenno babaen ti supernova a nukleosintesis no bumtak dagiti bituen. Dagiti astronomo ket maikeddengda ti masa, tawen, kimika a pakabuklan ken dagiti dadduma pay a tagikua iti bituen babaen ti panagpalpaliiw iti bukodda nga espektro, karaniag ken panag-gunay iti limbang. Ti dagup a masa iti maysa a bituen ket isu ti kangrunaan a pannakaikeddeng iti bukodna nga ebolusion ken ti sumaganad a pagbanaganna. Dagiti sabsabali pay a a pakailasinan iti maysa a bituen ket maikeddeng babaen ti bukodna nga ebolusionario a pakasaritaan, a mairaman ti diametro, panagtayyek, panag-gunay ken temperatura. Ti panaggandat iti temperatura kadagiti adu a bituen iti giddiatan ti panagraniagda, a makunkuna akas ti Hertzsprung–Russell a diagrama (H–R a diagrama), ket agpalubos ti tawen ken ebolusionario a kasasaad ti panakaikeddeng ti maysa a bituen.
Ti maysa a bituen ket mangrugi a kas maysa nga agrebba nga ulep iti materiales a kangrunaan a buklen ti hidroheno, a mairaman ti helio ken tugot dagiti nadagdagsen nga elemento. Kalpasan ti estelar a bugas ket napuseken, adda dagiti hidroheno nga agnanayon nga agbalin iti helio babaen ti panagaramid iti nuklear a panaglunag.[1] Dagiti nabati a kaunegan dagiti bituen ket awitenda dagiti enerhia manipud ti bugas babaen ti panagtipon iti panagraniag ken kombeksion a panagaramid. Ti presion ti kaunegan ti bituen ket pawilanna ti panagrebba unay babaen ti bukodna agrabidad. Kalpasan a maibus ti hidroheno a sungrod iti bugas, ti maysa a bituen nga adda ti mamin 0.4 a kadakkel ti masa iti Init[2] ket bumsog nga agbalin iti maysa a nalabbaga a higante, iti dadduma a kaso ket aglunag dagiti nadagdagsen a elemento iti bugas wenno iti kontsa a nagpalikmut iti bugas. Ti bituénen ket agbalin iti maysa a napusek a banag, nga agpabalin ti paset iti nabag iti interestelar a katutubo, no daytoy ket agporma it maysa a baro a kaputotan dagiti bituén nga adda ti dakdakkel a bilang dagiti nadagdagsen nga elemento.[3]
Ti binario ken dagiti adu ti bituenna a sistema ket a mangbukel iti dua wenno adadu pay a bituen a naibedbed babaen ti grabidad, ken sapasap a dagitoy ket agpinnalpalikmut iti tunggal maysa kadagiti natalna a pagliklikmutan. No adda kastoy a dua a bituen ket adda iti asideg a panagpalpalikmut, ti grabidad a panaggunayda ket makaited daytoy ti banag ti ebolusionda.[4] Dagiti bituen ket makaporma manipud ti paset iti dakdakkel a bedbed ti grabidad a patakder, a kas ti maysa a raay wenno maysa nga ariwanas.
Dagiti linaon
Pakasaritaan ti panagpalpaliiw[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipakasaritaan, a dagiti bituen ket naipangpangruna kadagiti sibilisasion iti lubong. Dagitoy ket paset iti relihioso a pannakasanay ken inus-usar para iti nailangtan a panaglayag ken a panangidaya. Adu kadagiti taga-ugma nga astronomo ket namatmati a dagiti bituen ket agnanayon a naikabil ti maysa a nailangitan a nagbukel, ken dagitoy ket saan nga agbalbaliw. Babaen ti pagbibinnagbagaan, dagiti astronomo ket ingrupoda dagiti bituen kadagiti konstelasion ken inusarda dagitoy ti panasurot kadagiti panagkuti dagiti planeta ken ti pannakayamammo ti puesto ti Init.[5] Ti panagkuti ti Init kadagiti lugar ti likud dagiti bituen (ken ti horisonte) ket inususar ti panagaramid dagiti kalendario, a dagitoy ket mabalin nga usaren ti panagtimbeng ti pannakasanay ti agrikultura.[7] Ti kalendario a Gregoriano, ket agdama nga inususar ti gangani amin a luglugar iti lubong, daytoy key maysa a solar a kalendario a naibatay iti anggulo ti paliklikmutan a patayyekan ti Daga a minaig ti bukodna a bituen, ti Init.
Ti kadaanan a napudno a napetsaan a mapa ti bituen ket nagparang idi taga-ugma a Ehipsio nga astronomia idi 1534 BC.[8] Dagiti kasapaan a naam-ammuan a katologo ti bituen ket gimupgop babaen dagiti taga-ugma a Babiloniko nga astronomo iti Mesopotamia idi naladaw a maika-2 a milenio BC, idi panawen ti Kasita paset ti panawen (ca. 1531–1155 BC).[9]
Ti immuna a katologo ti bituen iti Griego nga astronomia ket pinartuat babaen ni Aristillus idi agarup a 300 BC, a tinulongan ni Timokaris.[10] Ti bituen a katologo iti Hipparchus (maika-2 a siglo BC) ket nairaman ti 1020 a bitbituen ken inusar ti panagumnong ti katologo ni Ptolomeo.[11] Ni Hipparchus ket naam-ammuan para iti panakaduktalan iti immuna a nairehistro a nova (baro a bituen).[12] Adu kadagiti konstelasion ken nagnagan ti bituen ket inus-usar tatta nga aldaw ket manipud ti Griego nga astronomia.
Nupay ti naipanunotan a dagiti kalangitan ket saan nga agbalbaliw, dagiti Insik nga astronomo ket ammoda nga agparang dagiti baro a bituen.[13] Idi 185 AD, isuda dagiti immuna a nagpaliiw ken nagisurat ti kapanggepan ti maysa a supernova, a naam-ammuan tattan a ti SN 185.[14] Ti karaniagan nga estelar a napasamak iti nairehistro a pakasaritaan ket isu idi ti SN 1006 a supernova, a napaliiw idi 1006 ken insurat ti kapanggepanna babaen ti Ehipsio nga astronomo a ni Ali ibn Ridwan ken dagiti nadumaduma nga Insik nga astronomo.[15] Ti SN 1054 a supernova, a nagipasngay iti Rasa a Nebula, ket pinalpaliiw pay dagiti Insik ken Islamiko nga astronomo.[16][17][18]
Dagiti Mediebal nga Islamiko nga astronomo ket nagited ti Arabiko a nagnagan dagiti adu a bituen nga inus-usar pay laeng iti tatta nga aldaw, ken nagparnuayda kadagiti adu nga astronomiko nga instrumento a makabilang kadagiti puesto dagti bituen. Inaramidda ti immuna a dakkel nga obserbatorio instituto a pagsukisokan, a naipangpangruna para iti kapangngepan ti panagpataud dagiti Zij a katologo ti bituen.[19] Kadagitoy ket, ti Libro dagiti Natalinaed a Bituen (964) ket sinurat babaen ti Persiano nga astronomo a ni Abd al-Rahman al-Sufi, a nagpaliiw kadagiti adu a bitbituen, dagiti raay ti bituen (mairaman ti Omicron Velorum ken Raay ni Brocchi) ken dagiti ariwanas (mairaman ti Andromeda nga Ariwanas).[20] Segun kenni A. Zahoor, idi maika-11 a siglo, ti Persiano a erudito nga eskolar a ni Abu Rayhan Biruni ket inlawlawagna a ti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas a kas maysa kadagiti adu a pedaso nga adda dagiti tagikua iti nebula a bitbituen, ken nagited pay dagiti latitud kadagiti nadumaduma a bitbituen idi agdama ti maysa a bulan a salip idi 1019.[21]
Segun kenni Josep Puig, ti Andalusiano nga astronomo a ni Ibn Bajjah ket nagidangep a ti Nagririmpuok a Bitbituen ket naaramid kadagiti adu a bituen a gangani nga agkakapet ken nagparang a kas agtultuloy a imahen gapu ti nagbanagan iti repraksion manipud ti sublunario a materiales, a nagdakamat ti panagpalpaliiwna iti panagsilpo iti Hupiter ken Marte idi 500 nga AH (1106/1107 AD) a kas ebidensia.[22]
Dagiti nasapa nga astronomo ti Europa a kas ni Tycho Brahe ket nakaitudo kadagiti baro a bituen iti langit a rabiii (kalpasan daytoy ket nainaganan a kas ti novae), nga agipalpaltiing a dagiti kalangitan ket mabalbaliwan. Idi 1584 ni Giordano Bruno ket nagipalpaltiing a dagiti bituen ket kasla iti Init, ken baka adda met dagiti nadumaduma a planeta, a mabalin pay a kasla ti Daga, nga agpalpalikmut kaniada,[23] ti maysa a kapanunutan a nasapsapa a naipalpaltiing babaen dagiti taga-ugma a Griego a pilosopo, a ni Demokrito ken Epikuro,[24] ken babaen ti and medibal nga Islamiko a kosmologo[25] a kas ni Fakhr al-Din al-Razi.[26] Babaen ti sumaganad a siglo, ti kapanunutan a dagiti bitbituen ket kapada ti Init ket nakaabot kadagiti konsenso manipud kadagiti astronomo. Ti panangipalpalawag no apay a dagitoy a bitbituen ket saanda nga agipakat ti dagup a panagguyod idiay Solar a Sistem, ni Isaac Newton ket nangipaltiing a dagiti bituen ket naipadpada a naiwarwaras iti aniaman a direksion, ti maysa a kapanunutan a nasingdat babaen ti teologo a ni Richard Bentley.[27]
Ti Italiano nga astronomo a ni Geminiano Montanari ket nagirehistro a nakapalpaliiw kadagiti panagdumaduma a karaniag iti bituen nga Algol idi 1667. Ni Edmond Halley ket nagipablaak ti immuna a panagrukod iti maitutop a panaggunay ti dua a paris ti asideg a "agtaltalinaed" a bitbituen, a nangipakpakita a dagitoy ket nagbalbaliwda ti puesto manipud idi panawen dagiti taga-ugma a Gresia astronomo a ni Ptolemy ken Hipparchus. Ti immuna a dagus a panagrukod ti adayo nga bituen (61 Cygni iti 11.4 a lawag a tawtawen) ket naaramid idi 1838 babaen ni Friedrich Bessel a nagus-usar ti paralahe a pamay-an. Dagiti paralelo a panagrukod ket nagipakpakita ti nawatiwat a panagsisina dagiti bituen iti kalangitan.[23]
Ni William Herschel ket isu idi ti immuna nga astronomo a nangpadas a nangkita ti pannakaiwarwaras dagiti bituen iti langit. Idi panawen ti 1780, isu ket nagaramid kadagiti serie ti gantingan iti 600 turturong, ken nagbilang kadagiti bituen ken nagpalpaliiw kadagiti tunggal maysa a linia ti pannakakita. Manipud iti daytoy isu ket nagipatingga a dagiti bilang ti bituen ket imad-adu iti maysa a bangir ti langit, iti turong ti bugas ti Nagririmpuok a Bitbituen . Ti anakna alalaki a ni John Herschel ket nagpadas manen iti daytoy a panagadal idiay abagatan a hemisperio ken nabirukanna ti maysa a kapadpada a panagadu iti isu met laeng a pagturongan.[28] Itipatinayon kadagiti nadumaduma a nagun-odanna, ni William Herschel ket naam-ammuan pay para iti pannakaduktalna nga adda dagiti bituen a saan nga aggigian ti siu met laeng a linia ti panakakita, ngem dagitoy pay ket maipapan ti bagi a kumaduaan nga aggporma dagiti binario a bituen a sistema.
Ti siensia ti nainlangitan a espektroskopia ket napionero babaen ni Joseph von Fraunhofer ken Angelo Secchi. Babaen ti panagipadpada ti espektra dagiti bituen a kas ti Sirius iti Init, isuda ket nabirukanda dagiti paggiddiatan iti kapigsa ken bilang dagiti panagsagsagepsep ti linlinia—ti nalidem a nailangitan nga espektra gapu ti panagsagepsep iti naisangsangayan prekuensia babaen ti tangatang. Idi 1865 ni Secchi ket nangrugi a nagidasig kadagiti bituen kadagiti espektral a kitkita.[29] Nupay kasta, ti moderno a bersion iti nainlangitan a pannakaidasig a pamay-an ket inaramid babaen ni Annie J. Cannon idi panawen ti 1900.
Ti panagpalpaliiw kadagiti doble a bituen ket nakaala ti adu a kangrunaan idi maika-19 a siglo. Idi 1834, ni Friedrich Bessel nagpalpaliiw kadagit panagbalbaliw ti maitutop a panaggunay ti bituen a Sirius, ken nagipagarup ti nailemmeng a kaduana. Ni Edward Pickering ket isu ti immuna a nakaduktal ti espektrokopiko a binario idi 1899 nga idi nakapaliiw ti periodiko a panagpisi ti espektral a linlinia ti bituen a Mizar iti maysa a 104 nga aldaw a paset ti panawen. Dagiti naisalaysay a panagpalpaliiw dagiti adu a binario a bituen a sistema ket inurnong babaen dagiti astronomo a kas ni William Struve ken S. W. Burnham, a nangpalubos a maammuan manipud ti panagkarkulo kadagiti masa ti bituen dagiti pagtayyekan nga elemento. Ti immuna asungbat ti daytoy a parikut ti panakaala pagtayyekan dagiti binario a bituen manipud ti teleskopio a panagpalpaliiw ket inaramid idi babaen ni Felix Savary idi 1827.[30] Ti maikaduapulo a siglo ket nakakita ti imad-adu a napardas a panagabanse iti sientipiko a panagadal kadagiti bituen. Ti potograpo ket nagbalin a napateg a ramit ti astronomiko. Ni Karl Schwarzschild ket naduktalanna a ti maris ti maysa a bituen, ken gapu ti temperaturana, nabalinna a maikeddeng babaen ti panagipada ti panakakita a kadakkel a maipada ti potograpiko a kadakkel. Ti panakarang-ay ti potoelektriko a potometro ket nangpalubos ti napudno a panagrukod iti kadakkel kadagiti nadumaduma a paggiddiatan ti kaatiddog ti allon. Idi 1921 ni Albert A. Michelson ket nagaramid ti immuna a panagrukod iti nainlangitan a diametro a nagusar ti maysa a interperometro iti Hooker a teleskopio.[31]
Ti nangruna a konsepto nga obra iti maipapan ti bagi a pannakaibatay dagiti bituen ket rimsua idi ppanawen ti immuna a dekada iti maikaduapulo a siglo. Idi 1913, ti Hertzsprung-Russell a diagrama ket naaramid, a nangipangato ti astropisika a panagadal kadagiti bituen. Dagiti nagballigi a modelo ket naparang-ay tapno maipalpalawag dagiti kaunegan ti bituen ken ti nainlangitan nga ebolusion. Ti espektra dagiti bituen ket nagballigi pay a naipalpalawag babaen kadagiti panagrang-ay ti kuantum a pisika. Daytoy ket nangpalubos ti nagbuklan a kimiko iti nanilangitan a tangatang.[32]
A malaksid dagiti supernova, dagiti agmaymaysa a bituen ket nangrunadan a napalpaliiw ti bukodtayo a Lokal a Grupo kadagiti ariwanas,[33] ken naipangpangruna ti makitkita a aset ti Nagririmpuok a Bitbituen (a kas naipakita babaen ti naisalaysay a katologo dagiti bituen a magun-od para iti bukodtayo nga ariwanas).[34] Ngem adda dagiti bituen a napalpaliiw idiay M100 nga ariwanas ti Nagririmpuok a Virgo, nga agarup a 100 a riwriw a lawag ti tawtawen manipud ti Daga.[35] Idiay Lokal a Nalatak a Nagririmpuok mabalin a makita dagiti nagririmpuok a bitbituen, ken dagiti agdama a teleskopio ket mabalinda a paliiwen dagiti nakusnaw nga agmaymaysa a bitbituen idiay Lokal a Nagririmpuok—ti kaadaywan a naresolba a bitbituen ket sumuroka sangagasut a riwriw a lawag ti tawtawen ti kaadayona[36] (kitaen ti Cepheids). Nupay kasta, ti ruar ti Lokal a Nalataka ripuok dagiti ariwanas, awan dagiti bituen wenno agmaymaysa a bitbituen wenno rimpuok dagiti bituen ti napalpaliiw. Malaksid laeng ti nakusnaw a ladawan ti dakkel a rimpuok ti bituen a naglaon kadagiti ginasut a ribo a bitbituen a mabirukan ti maysa a bilion a lawag ti tawtawen ti kaadayona[37]—sangapulo a beses nga ad-adayo ngem ti dati a napalpaliiw a rimpuok ti bituen.
Dagiti pannakatudonan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti konsepto iti konstelasion ket naam-ammuan a rimsua idi paset ti panawen a Babilonikoi. Dagiti taga-ugma a nagbuybuya ti langit ket nagipagarup a dagiti prominente a panakaurnos dagiti bituen ket nagpormada kadagiti tabas, ken isosioda dagitoy a naisangsangayan nga aspeto iti katutubo wenno dagiti bukodda a mito. Sangapulo ket dua kadagitoy a pormasion ket naisanglad ti igid ti banda iti ekliptiko ken dagitoy ket nagbalin a batayan iti astrolohia.[38] Kaaduan kadagiti prominente unay nga agmaymaysa a bitbituen ket naikkanda kadagiti nagan, a naisangsangayan ti dagiti panakatudonan ti Arabiko wenno Latin.
Ken dagiti pay dadduma a konstelasion ken ti Init, dagiti bituen a kas ti kinabuklan ket adda dagiti bukodda a mmito.[39] Kadagiti Taga-ugma a Griego, adda dagiti "bituen", a namammoan a dagiti planeta (Griego πλavήtnς (planētēs), a kayatna a saoen ket "agkalkallautang"), ket nagirepresenta kadagiti nadumaduma dios, a nagtaudan ti nagan dagiti planeta Merkurio, Benus, Marte, Hupiter ken Saturno.[39] Ti ( Urano ken Neptuno ket Griego ken dagiti Romano a dios pay, ngem awan kadagitoy a planeta ti naam-ammuan idi Taga-ugma gapu ti nalidem a raniagda. Dagiti naganda ket inpatudo babaen dagiti naud-udi nga astronomo.)
Idi circa 1600, dagiti nagnagan ti konstelasion ket inus-usar a panaginagan dagiti bituen kadagiti maipada a rehion iti langit. Ti Aleman nga astronomo a ni Johann Bayer ket nagpartuat kadagiti serie a mapmapa dagiti bituen ken nagipakat dagiti letra a kas dagiti pannakatudonan ti bitbituen ti tunggal maysa a konstelasion. Kalpasan daytoy ti maysa a numero a sistema a naibatay ti kanawan a panagpangato ti bituen ket naimbento ken nainayon ti katologo ti bituen ni John Flamsteed idiay librona a "Historia coelestis Britannica" (ti 1712 nga edision), a daytoy a numero a sistema a tinawtawagan a Flamsteed a pangitudonan wenno Flamsteed a panagnumero.[40][41]
Babaen ti linteg ti limbang, ti laeng internasional a mabigbigan a turay para iti panagnagan kadagiti nainlangitan a bagbagi ket ti Kappon ti Internasional nga Astronomiko (IAU).[42] Adda dagiti nadumaduma a kompania nga agilaklako kadagiti nagan ti bituen, a ti Britanikoa Biblioteka ket tinawtawganna a kas ti saan a naalagad a komersial a negosio.[43][44] Nupay kasta, ti IAU ket nakisina manipud kadagiti komersio a pannakasanay, ken dagitoy a nagan ket saan a mabigbigan babaen ti IAU wenno inus-usarda.[45] Ti kastoy a maysa a kompania nga agnagnagan ket ti Internasional a Rehistro ti Bituen, a daytoy ket, idi panawen ti 1980, ket napabasol idi ti ulbod a pannakasanay gapu ti panagiparangna a dagiti naipatudo a nagan ket opisial. Daytoy saanen a maaramid a pannakasanay ti ISR ket inpormal a naibaga a maysa nga ulbod ken maysa a suitik,[46][47][48][49] ken ti Departamento ti Siudad ti New York iti Pannakibiang ti Aggatgatang ket nagited kadagiti panaglabsing a maisuppiat ti ISR para iti panagaramid kadagitoy suitik pannakasanay ti komersio.[50][51]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bahcall, John N. (2000-06-29). "Kasano nga Agraniag ti Init". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2006-08-30.
- ^ Richmond, Michael. "Ti kinaudi nga agpang iti ebolusion para dagiti ababaab ti masa a bituén". Pagadalan iti Teknolohia ti Rochester. Naala idi 2006-08-04.
- ^ "Estelar nga Ebolusion ken Ipapatay". NASA Observatorium. Naala idi 2006-06-08.
- ^ Iben, Icko, Jr. (1991). "Ebolusion ti maysa ken binario a bituen". Astropisika a Warnakan Suplemento a Serie. 76: 55–114. Bibcode:1991ApJS...76...55I. doi:10.1086/191565.
- ^ a b Forbes, George (1909). Pakasaritaan iti Astronomia. Londres: Watts & Co. ISBN 1-153-62774-4.
- ^ Hevelius, Johannis (1690). Firmamentum Sobiescianum, sive Uranographia. Gdansk.
- ^ Tøndering, Claus. "Other ancient calendars". WebExhibits. Naala idi 2006-12-10.
- ^ von Spaeth, Ove (2000). "Panagipetsa ti Kadaanan nga Ehipsio a Mapa ti Bituen". Sentaurus Internasional a Mahasina iti Pakasaritaan ti Matematika, Siensia ken Teknolohia. 42 (3): 159–179. Naala idi 2007-10-21.
- ^ Amianan, John (1995). Ti Norton a Pakasaritaan iti Astronomia ken Kosmolohia. New York ken Londres: W.W. Norton & Company. pp. 30–31. ISBN 0-393-03656-1.
- ^ Murdin, P. (Nobiembre 2000). "Aristillus (c. 200 BC)". Ensiklopedia iti Astronomia ken Astropisika. Bibcode:2000eaa..bookE3440 Kitaen ti
|bibcode=length (tulong). doi:10.1888/0333750888/3440. ISBN 0-333-75088-8.
- ^ Grasshoff, Gerd (1990). Ti pakasaritaan ti katologo ti bituen ni Ptolomeo. Springer. pp. 1–5. ISBN 0-387-97181-5.
- ^ Pinotsis, Antonios D. "Astronomia iti Taga-ugma a Rodas". Paset iti Astropisika, Astronomia ken Mekaniko, Departamento iti Pisika, Unibersidad itiAthens. Naala idi 2009-06-02.
- ^ Clark, D. H.; Stephenson, F. R. (Hunio 29, 1981). "Ti Naipakasaritaan a Supernovae". Supernovae: Ti panagkita iti agdama a panagsukiso; Nagbanagan dagiti Instituto ti Nasayaat a Panagadal. Cambridge, Inglatera: Dordrecht, D. Reidel Publishing Co. pp. 355–370. Bibcode:1982sscr.conf..355C.
- ^ Zhao, Fu-Yuan; Strom, R. G.; Jiang, Shi-Yang (2006). "Ti Saili a Bituen iti AD185 Baka ngata Daytoy ket maysa a Supernova". Insika Warnakan iti Astronomia ken Astropisika. 6 (5): 635–640. Bibcode:2006ChJAA...6..635Z. doi:10.1088/1009-9271/6/5/17.
- ^ "Dagiti Astronomo ket Nagpalseng ti Karaniagan a Bituen iti Pakasaritaan". NAOA News. Marso 5, 2003. Naala idi 2006-06-08.
- ^ Frommert, Hartmut; Kronberg, Christine (Agosto 30, 2006). "Supernova 1054 – Pannakapartuat ti Rasa a Nebula". SEDS. Unibersidad iti Arizona.
- ^ Duyvendak, J. J. L. (Abril 1942). "Ti sumarsaruno pay a Datos nga Agibakbaklay ti pannakainaganan iti Rasa a Nebula nga adda ti Supernova iti 1054 A.D. Paset I. Ti Taga-ugma a Kronika ti Akindaya". Pannakaipablaak ti Astronomiko a Kagimongan ti Pasipiko. 54 (318): 91–94. Bibcode:1942PASP...54...91D. doi:10.1086/125409.
Mayall, N. U.; Oort, Jan Hendrik (Abril 1942). "Ti sumarsaruno pay a Datos nga Agibakbaklay ti pannakainaganan iti Rasa a Nebula nga adda ti Supernova iti 1054 A.D. Paset II. Ti Astronomiko a Pannakakita". Panakaipablaak ti Astronomiko a Kagomongan ti Pasipiko. 54 (318): 95–104. Bibcode:1942PASP...54...95M. doi:10.1086/125410.
- ^ Brecher, K. (1983). "Taga-ugma a rehistro ti Rasa a Nebula supernova". Ti Obserbatorio. 103: 106–113. Bibcode:1983Obs...103..106B.
- ^ Kennedy, Edward S. (1962). "Review: Ti Obserbatorio iti Islam ken ti Lugarna iti Sapasap a pakasaritaan iti Obserbatorio babaen ni Aydin Sayili". (warnakan). 53 (2): 237–239. doi:10.1086/349558.
- ^ Jones, Kenneth Glyn (1991). Nebulae ni Messier ken dagiti raay ti bituen. Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. p. 1. ISBN 0-521-37079-5.
- ^ Zahoor, A. (1997). "Al-Biruni". Unibersidad ti Hasanuddin. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2008-06-26. Naala idi 2007-10-21.
- ^ Montada, Josep Puig (Septiembre 28, 2007). "Ibn Bajja". Stanford nga Ensiklopedia iti Pilosopia. Naala idi 2008-07-11.
- ^ a b Drake, Stephen A. (Agosto 17, 2006). "Ababa a Pakasaritaan iti Nangato nga Enerhia (X-ray & Gamma-Ray) nga Astronomia". NASA HEASARC. Naala idi 2006-08-24.
- ^ "Dagiti Exoplaneta". ESO. Hulio 24, 2006. Naala idi 2006-10-11.
- ^ Ahmad, I. A. (1995). "Ti nagbanagan iti Qur'anic a kosepto iti astronomiko a penomena iti Islamiko a sibilisasion". Vistas iti Astronomia. 39 (4): 395–403 [402]. Bibcode:1995VA.....39..395A. doi:10.1016/0083-6656(95)00033-X.
- ^ Setia, Adi (2004). "Ni Fakhr Al-Din Al-Razi iti Pisika ken Katutubo iti Maipapan ti Bagi a Lubong: Ti Immuna a Panakakita". Islam ken Siensia. 2. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2012-07-10. Naala idi 2010-03-02.
- ^ Hoskin, Michael (1998). "Ti Kuenta dagiti Naidulin iti Panagsurat ti Pakasaritaan iti Astronomia". Siensia nga Instituto ti Limbang a Teleskopio. Naala idi 2006-08-24.
- ^ Proctor, Richard A. (1870). "Adda kadi kadagiti nebulusa ket bituen a sistema?". Katutubo. 1 (13): 331–333. Bibcode:1870Natur...1..331P. doi:10.1038/001331a0.
- ^ MacDonnell, Joseph. "Angelo Secchi, S.J. (1818–1878) ti Ama iti Astropisika". Unibersidad ti Fairfield. Naala idi 2006-10-02.
- ^ Aitken, Robert G. (1964). Dagiti Binario a Bituen. New York: Dover Publications Inc. p. 66. ISBN 0-486-61102-7.
- ^ Michelson, A. A.; Pease, F. G. (1921). "Panagrukod iti diametro ti Alpha Orionis nga inusar ti interperometro". Astropisika a Warnakan. 53: 249–259. Bibcode:1921ApJ....53..249M. doi:10.1086/142603.
- ^ Unsöld, Albrecht (2001). Ti Baro a Kosmos (Maika-5 nga ed.). New York: Springer. pp. 180–185, 215–216. ISBN 3-540-67877-8.
- ^ a kas ti Battinelli, Paolo; Demers, Serge; Letarte, Bruno (2003). "Pangsukisok ti Karbon a Bituen idiay Lokal a Grupo. V. Ti ruar a disko iti M31". Ti Astronomiko a Warnakan. 125 (3): 1298–1308. Bibcode:2003AJ....125.1298B. doi:10.1086/346274.
- ^ "Ti Milenio a Bituen Atlas ket agmarka ti pannakalpas ti Hipparcos a Mision ti ESA". ESA. Disiembre 8, 1997. Naala idi 2007-08-05.
- ^ Villard, Ray; Freedman, Wendy L. (Oktubre 26, 1994). "Ti Hubble a Teleskopio ti Limbang ket Nagrukod ti Napudno a Kaadayo ti Kaadaywan nga Ariwanas". Hubble Site. Naala idi 2007-08-05.
- ^ "Ti Hubble ket Nalpasna ti Walo a Tawen a Ganetget a Mangrukod ti Dumakdakel a Law-ang". Hubble Site. Mayo 25, 1999. Naala idi 2007-08-02.
- ^ "Ti UBC Prof., alumnus ket nakaduktal kadagiti adayo a rimpuok ti bituen: a maysa a bilion a lawag ti tawen ti kaadayona.". UBC Public Affairs. Enero 8, 2007. Naala idi 2007-08-02.
- ^ Koch-Westenholz, Ulla; Koch, Ulla Susanne (1995). Mesopotamia nga astrolohia: pangyuna ti Babilonio ken Asiriano nailangitan a pannakadios. Pagipablaakan nga Intituto ti Carsten Niebuhr. 19. Museo a Tusculanum a Pagmalditan. p. 163. ISBN 87-7289-287-0.
- ^ a b Coleman, Leslie S. "Dagiti mito, Sarsarita ken Tinawtawid a pannakaammo". Frosty Drew nga Obserbatorio. Naala idi 2012-06-15.
- ^ "Naming Astronomical Objects". Kappon ti Internasional nga Astronomiko (IAU). Naala idi 2009-01-30.
- ^ "Panaginagan dagiti Bituen". Dagiti Estudiante para iti Panagsukisok ken Panagrang-ay iti Limbang (SEDS). Naala idi 2009-01-30.
- ^ Lyall, Francis; Larsen, Paul B. (2009). "Kapitulio 7: The Moon and Other Celestial Bodies". Linteg ti Limbagng: Maysa Tratado. Ashgate Publishing, Ltd. p. 176. ISBN 0-7546-4390-5.
- ^ "Panagnagan dagiti bituen". Siensia nga Astropisiko nga Organisasion. 2005. Naala idi 2010-06-29.
- ^ "Renunsia: Naganan ti maysa abituen, naganan ti maysa a rosas ken dadduma pay, kapadpadana a negosio". Biblioteka ti Britaniko. Ti Gimong ti Britaniko a Biblioteka. Naala idi 2010-06-29.
- ^ Andersen, Johannes. "Panaggatng dagitiBituen ken Nagnagan ti Bituen". Kappon ti Internasional nga Astronomiko. Naala idi 2010-06-24.
- ^ Pliat, Phil (Septiembre 2006). "Panagitinnag ti nagan: Kayatmo ti agbalin a maysa a Bituen?". Eskeptiko nga Agsuksuisok. 30.5. Naala idi 2010-06-29.
- ^ Adams, Cecil (Abril 1, 1998). "Makabayadka ti $35 tapno managanan ti maysa a bituen para kenka?". The Straight Dope. Naala idi 2006-08-13.
- ^ Golden, Frederick; Faflick, Philip (Enero 11, 1982). "Siensia: Nailangtan aPanunot wenno Kosmiko a Panagsuitik?". Times Magazine. Time Inc. Naala idi 2010-06-24.
- ^ Di Justo, Patrick (Disiembre 26, 2001). "Gumatang ti maysa a Bituen, Ngem saanmo a Kukua". Wired. Condé Nast Digital. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2012-12-09. Naala idi 2010-06-29.
- ^ Plait, Philip C. (2002). Dakes nga astronomia: dagiti miskonsepto ken madi a panagusar a naiparang, manipud ti astrolohia aginggan ti panagsanglad iti bulan 'angaw'. John Wiley and Sons. pp. 237–240. ISBN 0-471-40976-6.
- ^ Sclafani, Tom (Mayo 8, 1998). "Ti Komisioner ti Pannakibiang dagiti Aggatgatang a ni Polonetsky ket Nagballag kadagiti Gumatgatang: "Ti Panagggatang ti maysa a Bituen Ket saan a Makaaramid kaniam ti Kasta"". Sentro ti Nailian nga Astronomia ken Ionosperio, Aricebo nga Obserbatorio. Naala idi 2010-06-24.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pickover, Cliff (2001). The Stars of Heaven. Oxford University Press. ISBN 0-19-514874-6.
- Gribbin, John; Gribbin, Mary (2001). Stardust: Supernovae and Life—The Cosmic Connection. Yale University Press. ISBN 0-300-09097-8.
- Hawking, Stephen (1988). A Brief History of Time. Bantam Books. ISBN 0-553-17521-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bituen iti Wikimedia Commons
- Kaler, James. "Portraits of Stars and their Constellations". University of Illinois. Naala idi 2010-08-20.
- "Query star by identifier, coordinates or reference code". SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Naala idi 2010-08-20.
- "How To Decipher Classification Codes". Astronomical Society of South Australia. Naala idi 2010-08-20.
- "Live Star Chart". Dobsonian Telescope Community. Naala idi 2010-08-20. Kitaen dagiti bituen iti ngato ti lokasionmo
- Prialnick, Dina; et al. (2001). "Stars: Stellar Atmospheres, Structure, & Evolution". University of St. Andrews. Naala idi 2010-08-20.


text:
1900
Ti 1900 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 5 – Spencer Tracy, Amerikano nga aktor (pimmusay 1967)
- Oktubre 10 – Helen Hayes, Amerikana nga aktres (pimmusay 1993)
- Disiembre 9 – Jose Garvida Flores, Filipino a mannurat (pimmusay 1944)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 21 – Joaquín González, Filipino a mangngagas ken politiko (naipasngay 1853)


text:
Prepektura ti Kyoto
Ti Prepektura ti Kyoto (京都府 Kyōto-fu?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Kansai idiay isla iti Honshu.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Kyoto.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kyoto-fu" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 587 iti Liblibro ti Google; "Kansai" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 477 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Kyoto" iti Ensiklopedia ti Hapón , pp. 565-587 iti Liblibro ti Google.


text:
Papa Pio V
Ni Papa Pio V (17 Enero1504 – 1 Mayo 1572), naipasngay a kas ni Antonio Ghislieri (manipud idi 1518 tinawtawagan a kas ni Michele Ghislieri, O.P.), ket isu ti Papa manipud idi 1566 aginggana idi 1572 ken isu ket maysa a santo ti Katoliko a Simbaan.[1] Isu ket nalatak a naam-ammuan para iti papelna iti Konsilo ti Trent, ti Maisuppiat a Repormasion, ken ti panagalagad ti Romano a ritos iti kaunegan ti Latin a Simbaan. Ni Pio V ket nangirangrang kenni Thomas Aquino a Doktor ti Simbaan ken nagpatronisado ti prominente a kompositor ti sagrado a musika a ni Giovanni Pierluigi da Palestrina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Durant, Will ken Ariel Durant, Mangrugi ti Panawen ti Panagrason, Tom.7, (Simon & Schuster, 1961), 238–239.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Pio V iti Wikimedia Commons


text:
Ti kamalig ket isu met laeng ti sarusar wenno agamang, yos...
kamalig kunami man idiay Brgy. San Antonio, Narvacan, Ilocos Sur...
Linukatak daytoy ta imbag la a pagipempenan man kadagiti sursuraten iti inaldaw, yo...
Ala, mabalin met nga umaykayo makigiling ken makibayo kadagiti nakapempem ken maipempen a bin-i ken apit ditoy, kailian..
ala ngarud, babayu!
Sunday, October 17, 2004
Kamalig
Ti kamalig ket isu met laeng ti sarusar wenno agamang, yos...
2 comments:
- rva said...
-
mang jim, napnekak a nagbasa kadagiti analisismo iti dua nga rfaafil '04 winners...
awisenka man ta 'mayka agdengngeg ti bukros idiay blagko...
rva
- 2:17 PM
- rva said...
-
i-activatemo ti comments ti dadduma a postmo, mang jim, ket dikam makakomento, hehe!
panawen man gayamen ti ramadan, aya? ne, saan ngata nga abu sayyaf diay next nga afp chief of staff ta abu met? bareng saan nga abusado ken aburido ngarud!
agyamanak gayam iti anusmo a nangbasa iti padpadasli-barbarenglik, hehe! nagulo, naguluanak ta intugawak nga indiretsa nga imblag. adu pay ti typo errornan sa.
rva
- 4:21 PM


text:
TI PAGWANAWANAN MARSO 2013
Ti Panagungar ni Jesus—Ti Pagimbaganna Kenka
Adda kadi aniaman a pagimbagan iti biagmo ita ti panagungar ni Jesus?
Ti Panagungar ni Jesus—Talaga Kadi a Napasamak?
Yantangay ti panagungar ni Jesus ket kangrunaan a pannursuro ti Biblia, napateg a maammuantayo no talaga a napasamak dayta.
Ti Panagungar ni Jesus Kaipapananna ti Biag!
Agasem biag nga agnanayon nga awan ut-ot, panagsagaba, wenno ladingit.
Ammoyo Kadi?
Kasano nga isagana dagiti Judio idi umuna a siglo ti pannakaitabon ti natay? Ti kadi pannakaipumpon ni Jesus ket kas iti gagangay a pumpon dagiti Judio?
Biag Kadi Idiay Langit ti Inkari ni Jesus iti Managdakdakes?
Inkari ni Jesus iti managdakdakes: “Makikaduakanto kaniak idiay Paraiso.” Ania ti kayatna a sawen?
“Nakitak Ngem Diak Naawatan”
Naipasango ni Olivier iti pakarigatan gapu ta maysa a tuleng. Ammuem no kasano a tinulongan ni Jehova.
“Ania a Bilin ti Umuna iti Amin?”
Ti kalikaguman ti Dios kadatayo ket magupgop iti maysa laeng a sao.
Nagulbod da Pedro ken Ananias—Ania ti Masursurotayo?
Ammuem no apay a napakawan ni Pedro ngem saan a napakawan ni Ananias.
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Apay a ti Biblia inawaganna ni Jesus a “ti Anak ti Dios” ken “ti inauna iti isuamin a parsua”?
Dagiti Features a Makita Online
Kristiano Kadi Dagiti Saksi ni Jehova?
Pangngaasim ta ammuem no kasano a naidumakami kadagiti dadduma a relihion a maaw-awagan iti Kristiano.


text:
TOPIKO ITI AKKUB | NO ADDA NATAY NGA AY-AYATEM
Liwliwaem Dagiti Natayan
Nariknam kadin a kasla awan maitulongmo iti maysa a gayyemmo nga agladladingit gapu iti ipapatay ti ay-ayatenna? No dadduma, mabalin a ditay ammo no ania ti ibaga wenno aramidentayo, isu a saantayon nga agsasao ken awanen ti aramidentayo. Ngem adda dagiti banag a makatulong a mabalintay nga aramiden.
Kaaduanna a ti laeng kasapulan ket ti kaaddam ken ti panangibagam iti simple a sao a kas iti “Makipagriknaak.” Iti adu a kultura, ti panangarakup wenno ti medio nairut a panangpetpet iti ima ket makatulong tapno maipakita ti pannakipagrikna. No kayat ti maysa a natayan ti makisarita, dumngegka a naimbag. Ngem ti kasayaatan ket ti panangtulongmo iti pamilia ti natayan, kas iti panangaramid iti trabaho iti balay a saandan a maaramid. Karaman kadagita ti panagluto, panangaywan kadagiti ubbing, wenno panangtulong kadakuada kadagiti urnos iti pumpon no kayatda. Mabalin a dakdakkel ti maitulong dagita ngem iti kasayaatan a sasao a pangliwliwam.
Iti panaglabas ti tiempo, mabalin a kayatmo a kasarita ti natayan maipapan iti tao a natay. Pagsaritaanyo dagiti nasayaat nga ugali ken dagiti naragsak a kapadasan ti ipatpategna a pimmusay. No aramidem dayta, mabalin a mapaisemmo pay ketdi ti maysa nga agladladingit. Kas pagarigan, ni Pam, a natay ti lakayna a ni Ian innem a tawenen ti napalabas, kunana: “No dadduma, estoriaenda kaniak dagiti nagsasayaat a naaramidan ni Ian a diak ammo, ket maragragsakanak no kua.”
Sigun kadagiti researcher, adu a natayan ti tultulongan dagiti gagayyemda no kalkalpas ti trahedia, ngem saanton a maited dagiti kasapulanda no adu manen ti asikasuen dagiti gagayyemda. Ikagumaam ngarud a regular a kontaken ti maysa nga agladladingit a gayyemmo kalpasan ti ipapatay ti ipatpategna. * Apresiaren la unay ti adu nga agladladingit ti kasta a panangliwliwa kadakuada iti agtultuloy a pannakariknada iti liday.
Panunotem ti kapadasan ni Kaori, maysa nga agtutubo a babai a taga-Japan. Nariknana a kasla nagtupak ti langit kenkuana idi natay ni nanangna, sa natay met ni manangna kalpasan ti 15 a bulan. Imbag laengen ta intultuloy a tinulongan dagiti naayat a gagayyemna. Ni Ritsuko, adayo nga in-inauna ngem ni Kaori, imbagana a kayatna ti agbalin a nadekket a gayyem ni Kaori. “Ti agpayso,” kinuna ni Kaori, “diak naragsakan idi imbagana dayta. Diak kayat nga adda mangsukat iti lugar ni nanangko iti biagko, ken diak pulos pinanunot nga adda makaaramid iti dayta. Ngem gapu iti panangtrato kaniak ni Mama Ritsuko, nagbalinak a nadekket kenkuana. Linawas idi nga agkaduakami a mapan mangasaba ken makigimong. Awisennak a mapan agtsaa, umaynak ikkan iti makan, ken namin-adu met nga inikkannak iti surat ken card. Nagsayaat ti naitulongna kaniak ti kinapositibo ni Mama Ritsuko.”
Dose a tawenen ti naglabas sipud idi natay ti nanang ni Kaori, ket agserserbida itan ken lakayna kas full-time a manangaskasaba. Kuna ni Kaori: “Sipapanunot latta ni Mama Ritsuko kaniak. No agaw-awidak idiay ayanmi, kanayon a bisitaek, ket maragragsakanak a makisarsarita kenkuana.”
Maysa pay a pagarigan ket ni Poli, maysa a Saksi ni Jehova idiay Cyprus. Naparabur ti asawana a ni Sozos ken nasayaat a pagtuladan a Kristiano a mangidadaulo ta kanayon nga awisenna iti balayda dagiti ulila ken balo tapno agkakaduada ken manganda. (Santiago 1:27) Ngem makapaladingit ta iti edad a 53, natay ni Sozos gapu iti tumor ti utek. “Awanen ’tay matalek a lakayko a nakadkaduak iti 33 a tawen,” kuna ni Poli.
Kalpasan ti pumpon, immakar idiay Canada da Poli ken ti inaudi nga anakna a lalaki a ni Daniel nga agtawen iti 15. Nakikadkaduada kadagiti Saksi ni Jehova sadiay. Malagip ni Poli: “Saan nga ammo dagiti gagayyemmi iti baro a kongregasionmi ti kakaro ti napasamak ken ti narigat a situasionmi, ngem dida nagsardeng a nangtulong ken nangliwliwa kadakami. Nagdakkel a tulong dayta aglalo iti dayta a tiempo a kasapulan la unay ti anakko ni tatangna! Impakita dagiti mangidadaulo iti kongregasion a talaga nga ipatpategda ni Daniel. Maysa kadakuada ti kanayon a mangitugot kenkuana no adda gathering-da ken no agaayamda.” Nasayaat itan ti situasion da Poli ken Daniel.
Sigurado nga adu ti maaramidantayo a mangtulong ken mangliwliwa kadagiti natayan. Makaliwliwa met a maammuan ti ibagbaga ti Biblia a naragsak a namnama iti masanguanan.
^ par. 6 Minarkaan pay ketdi ti dadduma iti kalendarioda ti petsa ti ipapatay ti ay-ayaten ti gayyemda tapno dida malipatan a liwliwaen iti tiempo a kasapulanna unay dayta—sakbay wenno iti petsa ti ipapatay.


text:
1No maipapan kenka, anakko, bumilegka koma babaen iti parabur a kukuatayo iti pannakikaysatayo ken ni Cristo Jesus. 2Ikumitmo kadagiti tattao a mapagtalkan dagiti pannursuro a nangngegmo nga inkasabak iti sangoanan ti adu a saksi. Isudanto met ti mangisuro kadagiti sabali. 3Makipagsagabaka a kas napudno a soldado ni Cristo Jesus. 4Ti soldado nga adda iti serbisio, tarigagayanna a maay-ayo kenkuana ti ofisialna. Iti kasta, adaywanna dagiti inaldaw a parikut ti biag ti sibilian. 5Ti makilumba saanna a magun-od ti premio no dina suroten amin a pagannurotan ti salisal. 6Ti naanep nga agtaltalon masapul nga isu ti umuna nga aglak-am iti bunga ti nagbannoganna. 7Amirisem ti sasawek agsipud ta ikkannakanto ti Apo iti kabaelan tapno maawatam ti amin a banag. 8Lagipem ni Jesu-Cristo a napagungar, isu a nagtaud iti kaputotan ni David. Daytoy ti mensahe ti Naimbag a Damag nga ikaskasabak. 9Gapu ta ikasabak ti Naimbag a Damag, agsagabaak ket makawaranak pay a kas maysa a kriminal. Ngem saan a makawaran ti sao ti Dios. 10Isut’ gapuna nga ibturak ti amin gapu kadagiti napili a tattao ti Dios tapno awatendanto met ti pannakaisalakan nga adda ken ni Cristo Jesus, agraman ti agnanayon a gloria. 11Pudno daytoy a pagsasao: “No nairamantayo kenkuana a natay, kaduatayonto met nga agbiag. 12No makaibturtayo, makipagturaytayto met kenkuana. No kunatayo a saantayo nga am-ammo, kunananto met a dinatay am-ammo. 13No pagtallikudantayo, agtalinaed latta a sipupudno, agsipud ta dina mabalin a pagtallikudan ti bagina.” 14Palagipam dagiti tattao, ket bilinem ida iti sangoanan ti Dios a dida pagsusuppiatan dagiti sasao nga awan imbag nga ibungana, ngem dadaelenna laeng dagiti agdengngeg. 15Aramidem ti amin a kabaelam a manggun-od iti pananganamong ti Dios, kas maysa nga adipen ni Cristo a di mangibain iti trabahona ken husto ti panangisurona iti mensahe ti kinapudno. 16Liklikam dagiti saan a nadiosan a panagsasao ken minamaag a panagsusuppiat nga ad-adda a mangyadayo laeng kadagiti tattao iti Dios. 17Mayarig ti pannursuroda iti sakit a kanser nga agwaras ken mangdadael iti entero a bagi. Dua kadagitoy a maestro isuda da Himeneo ken Fileto. 18Simmiasidan iti dalan ti kinapudno ket rirriribukenda ti pammati dagiti dadduma babaen iti panagkunada a napasamaken ti panagungar. 19Ngem natibker ken di magunggon ti fondasion nga impasdek ti Dios. Nailanad dagitoy a balikas: “Ammo ti Apo no siasino dagiti tattaona,” ken “Siasinoman nga agkuna a mamati iti Apo, masapul nga adaywanna dagiti dakes nga aramid.” 20Iti dakkel a balay, adda amin a kita ti pinggan ken malukong. Adda naaramid iti pirak ken balitok. Adda met kayo ken damili. Adda para iti naisangsangayan a pasken, ket adda met dagiti agpaay kadagiti kadawyan nga aldaw. 21No adda mangdalus iti bagina kadagitoy dakes a bambanag, agbalinto a kas iti alikamen nga agpaay iti Apona ken sidadaan nga agserbi iti aniaman a nasantoan a panggep. 22Dimo ipalubos nga iturayannaka ti rugso ti kinaagtutubo. Ikagumaam ketdi ti agbiag a nalinteg, napudno iti pammati; ayatem dagiti padam a Kristiano ken makikappiaka kadakuada. 23Adaywam dagiti minamaag a panagsusuppiat nga agtaud iti kina-ignorante ta ammom nga agtungpalda iti panagriringgor. 24Masapul a saan a makiringringgor ti adipen ti Apo. Masapul a naasi iti amin a tattao, nalaing ken naanus a maestro; 25nasingpet ken naannad a mangpatigmaan kadagiti kabusorna, bareng no ikkanto ida ti Dios iti gundaway nga agbabawi ket maammoanda ti pudno. 26Iti kasta, agsublida iti nasayaat a panunotda ket makaruk-atda iti palab-og ti Diablo a nangtiliw kadakuada tapno aramidenda ti pagayatanna.
Copyright
Learn More


text:
1Maikasangapulo ket lima a tawen idi ti panagturay ni Emperador Tiberio. Ni Poncio Pilato ti gobernador ti Judea. Ni Herodes ti agturay idiay Galilea ket ni kabsatna a Felipe ti agturay iti sakup ti Iturea ken Traconite. Ni Lisanias ti agturay iti Abilene. 2Da Anas ken Caifas dagiti agdama a Kangatoan a Papadi. Iti dayta a tiempo, dimteng ti sao ti Dios ken ni Juan nga anak ni Zacarias. Adda idi ni Juan idiay let-ang. 3Ngarud, sinursorna ti amin a disso a madalanan ti karayan Jordan. “Agbabawikayo kadagiti basbasolyo, ket pabuniagankayo,” inkaskasabana. “Iti kasta, pakawanen ti Dios dagiti basbasolyo.” 4Kas nailanad iti libro ni profeta Isaias: “Idiay let-ang adda mangipukpukkaw: ‘Isaganayo ti dalan ti Apo, Pasayaatenyo ti pagnaanna! 5Masapul a magaburan dagiti amin a lungog, Mapasimpa dagiti amin a bantay ken turod, Mapalinteg dagiti killo-killo a dalan, Matarimaan dagiti lasonglasong a kalsada, 6Makitanto dagiti amin a tattao ti panangisalakan ti Dios!’” 7Nakaad-adu a tattao ti napan ken ni Juan tapno agpabuniagda kenkuana. Kinunana kadakuada, “Dakayo a kaputotan ti karasaen, siasino ti nangibaga a malisianyo ti dandanin dumteng a pannusa ti Dios? 8Ipakitayo babaen iti aramidyo a nagbabawikayon kadagiti basbasolyo. Ket diyo kunkuna iti bagiyo: ‘Uray ta nagtaudkam iti kaputotan ni Abraham!’ Ibagak kadakayo a kabaelan ti Dios a pagbalinen dagitoy a bato nga annak ni Abraham! 9Naisaganan ti wasay a pangpukan kadagiti kayo agingga iti ramut. Mapukan ket maipuor amin a kayo a di agbunga iti nasayaat.” 10“Ania ngarud ti masapul nga aramidenmi?” sinaludsod dagiti tattao. 11“Ti addaan iti dua a bado,” insungbat ni Juan, “masapul nga itedna ti maysa iti awanan. Ti addaan kanen, masapul a mangibingay.” 12Napan ti sumagmamano nga agsingsingir iti buis tapno agpabuniagda kenkuana. “Maestro,” kinunada, “ania ti aramidenmi?” 13“Dikay agsingsingir iti ad-adu ngem iti tumutop,” imbagana kadakuada. 14“Ket dakami,” sinaludsod met dagiti soldado, “ania ti masapul nga aramidenmi?” “Diyo butbutngen wenno padpadaksen ti siasinoman tapno maalayo ti kuartana. Mapnekkayon iti sueldoyo,” kinunana kadakuada. 15Dimmakkel ti namnama dagiti tattao. Impapanda a ni Juan ti Cristo. 16Kinuna ni Juan kadakuada: “Buniagankayo iti danum, ngem sumarsaruno kaniak ti maysa a dakdakkel ti pannakabalinna ngem siak. Diak pay maikari a mangwarwar iti sandaliasna. Buniagannakayto iti Espiritu Santo ken apuy. 17Adda kenkuana ti bigao a pangtaepna iti irik. Urnongen ken idulinnanto ti irik iti kamaligna. Ngem puorannanto ti taep iti apuy a di maiddep.” 18Kastoy ken dadduma pay a balakad ti imbagbaga ni Juan kadagiti tattao iti panangikasabana kadakuada iti Naimbag a Damag. 19Ngem binabalawna ni gobernador Herodes iti panangikabbalayna ken ni Herodias nga asawa ni kabsatna, ken gapu kadagiti adu a kinadakes nga inar-aramidna. 20Mainayon pay kadagiti inaramidna ti panangpaibaludna ken ni Juan. ni Jesus 21Kalpasan ti pannakabuniag dagiti amin a tattao, nabuniagan met ni Jesus. Idi agkarkararag, naluktan ti langit, 22ket bimmaba kenkuana ti Espiritu Santo a kas maysa a kalapati. Adda timek a naggapu sadi langit. “Sika ti dungdungngoek nga Anakko,” kinunana. “Maay-ayoak unay kenka.” 23Agtallopulo ti tawen ni Jesus idi rugianna ti trabahona. Imbilang dagiti tattao nga isu ti anak ni Jose, nga anak ni Eli, 24nga anak ni Matat, nga anak ni Levi, nga anak ni Melki, nga anak ni Jane, nga anak ni Jose, 25nga anak ni Matatias, nga anak ni Amos, nga anak ni Nahum, nga anak ni Esli, nga anak ni Nage, 26nga anak ni Maat, nga anak ni Matatias, nga anak ni Semei, nga anak ni Jose, nga anak ni Juda, 27nga anak ni Joana, nga anak ni Resa, nga anak ni Zorobabel, nga anak ni Sealtiel, nga anak ni Neri, 28nga anak ni Melki, nga anak ni Adi, nga anak ni Cosam, nga anak ni Elmadam, nga anak ni Er, 29nga anak ni Josue, nga anak ni Eliezer, nga anak ni Jorim, nga anak ni Matat, nga anak ni Levi, 30nga anak ni Simeon, nga anak ni Juda, nga anak ni Jose, nga anak ni Jonan, nga anak ni Eliakim, 31nga anak ni Melea, nga anak ni Mena, nga anak ni Matata, nga anak ni Natan, nga anak ni David, 32nga anak ni Jesse, nga anak ni Obed, nga anak ni Booz, nga anak ni Salmon, nga anak ni Naason, 33nga anak ni Aminadab, nga anak ni Armi, nga anak ni Arni, nga anak ni Esron, nga anak ni Fares, nga anak ni Juda, 34nga anak ni Jacob, nga anak ni Isaac, nga anak ni Abraham, nga anak ni Tare, nga anak ni Nacor, 35nga anak ni Serug, nga anak ni Ragau, nga anak ni Peleg, nga anak ni Heber, nga anak ni Selah, 36nga anak ni Cainan, nga anak ni Arfaxad, nga anak ni Sem, nga anak ni Noe, nga anak ni Lamec, 37nga anak ni Matusalem, nga anak ni Enoc, nga anak ni Jared, nga anak ni Mahalaleel, nga anak ni Cainan, 38nga anak ni Enos, nga anak ni Set, nga anak ni Adan, nga anak ti Dios.
Copyright
Learn More


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Panangrisut Kadagiti Parikut
Mister: “Ayan dagiti babbalasangta?”
Misis: “Napanda gimmatang iti baro a badbado.”
Mister: [Marurod ken ngimmato ti bosesna] “Aniat’ kunam, ‘napanda gimmatang ti baro a badbado’? Ket no kagatgatangda la itay napan a bulan!”
Misis: [Gapu ta nasair ken kasla napabasol, inkalinteganna] “Adda ngamin baratilio ita. Sa nagpakadada met kaniak, isu a pinalubosak ida.”
Mister: [Makapungtot a simmungbat] “Ammom met a diak kayat nga aggastogasto dagiti babbalasangta a dida man la iyuman kaniak! Apay a pinalubosam ida a dagus a dimo man la imbaga kaniak?”
PANAGKUNAM, ania dagiti parikut a nasken a risuten ti agassawa a nadakamat iti ngato? Agparang a marigatan ti asawa a lalaki a mangteppel iti panagpungtotna. Ngem malaksid iti dayta, agparang nga agduma ti kapanunotanda maipapan iti wayawaya nga ipaayda kadagiti annakda. Ken agminar a di nasayaat ti komunikasionda.
Awan ti perpekto a panagasawa. Maipasango ti amin nga agassawa iti nadumaduma a parikut. Dadakkel man wenno babassit dagiti parikut, nakapatpateg a sursuruen ti agassawa no kasanoda a risuten dagita. Apay?
No di marisut dagiti problema, nalabit nga agbalinto a bangen dagita iti nasayaat a komunikasionda. “Adda dagiti rinnupir a kasla balunet ti pagnaedan a torre,” kinuna ni masirib nga Ari Solomon. (Proverbio 18:19) Kasanoyo a mairuangan ti nasaysayaat a komunikasion no risutenyo dagiti parikut?
No ti komunikasion ket isu ti biag ti panagasawa, ti ngarud ayat ken panagraem ket isu ti puso ken bará ti relasionda. (Efeso 5:33) No maipapan iti panangrisut kadagiti parikut, ti ayat ti mangtignay iti agassawa a manglipat kadagiti nagkamalianda iti napalabas ken mangiwaksi kadagiti emosional nga epekto dagita tapno maipamaysada dagiti agdama a parikutda. (1 Corinto 13:4, 5; 1 Pedro 4:8) Dagiti agassawa nga agrinrinnaem ipaayanda ti tunggal maysa iti gundaway nga agsao ken ikagumaanda nga imdengan ken tarusan no ania ti maibagbaga.
Uppat nga Addang iti Panangrisut Kadagiti Parikut
Usigenyo ti uppat nga addang a nailista iti baba, ken utobenyo no kasano a matulongannakayo dagiti prinsipio ti Biblia a mangrisut kadagiti parikut buyogen ti ayat ken panagraem.
1. Iwayaanyo a pagsaritaan ti parikut.
“Ta iti tunggal banag adda naituding a tiempo, . . . tiempo ti panagulimek ken tiempo ti panagsao.” (Eclesiastes 3:1, 7) Kas naipakita iti nadakamat itay a panagsubang, ti dadduma a parikut ket mabalin a mangpataud iti nakaro nga emosion. No mapasamak dayta, agteppelkayo ket isardengyo pay la ti agtungtong, ‘agulimekkayo’ sakbay a kumaro ti panagpungtotmo wenno ti asawam. Maliklikanyo ti nakaro a pannakadadael ti relasionyo no ipangagyo daytoy a balakad ti Biblia: “Ti pangrugian ti supiat mayarig iti kaunaan a birri iti tambak; serraam sakbay a dumakkel.”
Nupay kasta, adda met “tiempo ti panagsao.” Dagiti parikut ket kasla ruot nga umadu no mabaybay-an. Gapuna, saanyo a basta baybay-an ti parikut a namnamaenyo nga aglabasto lattan. No ibagam iti asawam nga isardengyo pay laeng ti agtungtong, ipakitam ti panagraem babaen ti panangdakamatmo kenkuana no kaano ti panagtungtongyo iti kabiitan a gundaway. Ti kasta a kari ket makatulong kadakayo a dua a mangyaplikar iti kababagas daytoy a balakad ti Biblia: “Saannakay koma a malnekan ti init a sipupungtotkayo pay.” (Efeso 4:26) Siempre, kalpasan dayta, nasken a tungpalem ti inkarim.
PADASENYO DAYTOY: Mangpilikayo iti tiempo iti tunggal lawas a mabalinyo a pagsaritaan dagiti parikut ti pamiliayo. No madlawyo nga adda dagiti kanito a managpungpungtotkayo
2. Sipupudno ken siraraem nga iyebkasyo ti kapanunotanyo.
“Sawenyo ti kinapudno tunggal maysa kadakayo iti padana a tao.” (Efeso 4:25) No naasawaankan, ti kasingedan a padam a tao ket ti asawam. Isu a no katungtongmo ti asawam, agbalinka koma a napudno ken espesipiko maipapan iti marikriknam. Kastoy ti kinuna ni Margareta, * a 26 a tawenen a naasawaan: “Idi kakaskasarko, ninamnamak nga insigida a maawatanto ni lakayko ti riknak no adda rumsua a parikut. Ngem naamirisko a saan a realistiko ti kasta a ninamnamak. Ita, ikagkagumaakon nga iyebkas a silalawag dagiti kapanunotak ken marikriknak.”
Laglagipem a ti panggepmo a makitungtong maipapan iti parikut ket tapno laeng maammuan ti asawam no ania dagiti kapanunotam, saan ket a tapno mangabak wenno mangparmek iti maysa a kabusor. Tapno maaramidam a sieepektibo dayta, dakamatem no ania ti nadlawmo a parikut ken ibagam no kaano a rimsua dayta, sa kalpasanna, ilawlawagmo no kasano a naapektaran ti riknam. Kas pagarigan, no masuronka iti kinawara ti asawam, mabalinmo nga ibaga a siraraem daytoy, ‘No sumangpetka manipud pagtrabahuam ket baybay-am dagiti aruatem a nakawara lattan iti suelo [no kaano ken no ania ti parikut], mariknak a kasla dimo apresiaren dagiti panangikagumaak a mangurnos iti pagtaengantayo [ilawlawagmo nga eksakto no kasano a naapektaran ti riknam].’ Kalpasanna, siaannad nga isingasingmo ti pampanunotem a solusion iti dayta a parikut.
PADASEM DAYTOY: Isuratmo ti nadlawmo a parikut ken no kasano ti kayatmo a pannakasolbar dayta. Dayta ti makatulong kenka tapno nalawag dagita iti panunotmo sakbay a makitungtongka iti asawam.
3. Imdengam ken anagem ti marikrikna ti asawam.
Insurat ni adalan a Santiago a dagiti Kristiano ket rumbeng a “nasiglat no iti panagdengngeg, nainayad no iti panagsao, nabannayat no iti panagpungtot.” (Santiago 1:19) Maysa kadagiti kangrunaan a mangapektar iti naragsak a relasion ti agassawa ket ti panangipagarup a saan a maawatan ti asawam no ania ti riknam maipapan iti maysa a parikut. Gapuna, ikagumaam nga ipakita iti asawam a maawatam ti marikriknana!
Ni Wolfgang, a kasadon iti 35 a tawen, kunana: “No pagtungtonganmi dagiti parikut, maburiboranak, nangruna no madlawko a saan a maawatan ni baketko ti kapanunotak.” Ni Dianne, a 20 a tawenen a naasawaan, kinunana: “Masansan a babalawek ni lakayko gapu ta talaga a dinak im-imdengan no pagtungtonganmi dagiti parikut.” Kasanoyo a mapagballigian dayta a parikut?
Dimo basta ipapan nga ammom ti pampanunoten wenno marikrikna ti asawam. “Babaen iti kinadursok parnuayen laeng ti maysa ti dangadang, ngem kadagidiay agiinnuman a sangsangkamaysa adda ti sirib,” kuna ti Sao ti Dios. (Proverbio 13:10) Tapno maipakitam a raraemem ti asawam, saanka nga agsasao bayat nga iyeb-ebkasna ti kapanunotanna. Kalpasanna, tapno masiguradom a naawatam ti imbaga ti asawam, ulitem ti nangngegam samo ilawlawag no ania ti naawatam iti imbagana, nga aramidem dayta a dimo pabainan wenno ungtan. Palubosam a korehirennaka ti asawam no dimo naawatan ti dadduma nga imbagana. Dimo bukbukodan ti agsao. Agsinnublatkayo nga agimdeng ken agilawlawag agingga nga agpada a matarusanyon ti kapanunotan ken rikna ti tunggal maysa kadakayo.
Pudno, kasapulan ti kinapakumbaba ken anus no imdengam ti asawam ken no ikabilangam dagiti kapanunotanna. Ngem no iyun-unam nga ipakita iti asawam ti kasta a pammadayaw, ad-addanto a matignay a mangpadayaw kenka.
PADASEM DAYTOY: No dakdakamatem dagiti imbaga ti asawam, dimo basta uliten dagiti isu met la a sasao nga inusar ti asawam. Siaalumamay nga ikagumaam nga ilawlawag kenkuana no ania ti naawatam iti ibagbaga ken marikriknana.
4. Mangpilikayo iti maysa a solusion a pagtunosanyo.
“Ti dua nasaysayaat ngem iti maysa, agsipud ta addaanda ti naimbag a gunggona gapu iti napinget a panagtrabahoda. Ta no ti maysa kadakuada matuang, daydiay sabali mabalinna a bangonen ti kaduana.” (Eclesiastes 4:9, 10) No di agtinnunos ken agtinnulong ti agassawa, manmano laeng a parikut ti marisutda.
Pudno, dinutokan ni Jehova ti asawa a lalaki kas ulo ti pamilia. (1 Corinto 11:3; Efeso 5:23) Ngem ti kinaulo dina kaipapanan ti kinadiktador. Ti masirib nga asawa a lalaki ket saan a mangaramid kadagiti desision a bukbukodna. Ni David, a kasadon iti 20 a tawen, kinunana: “Ikagkagumaak ti mangbirok iti pagtunosanmi ken baketko sa agpanunotak iti solusion a pagtunosanmi.” Kinuna met ni Tanya, a pito a tawenen a naasawaan: “Saan a nasken no siasino kadakami ti umiso wenno di umiso. No dadduma, agduduma la ngamin ti pamay-an ti panangrisut iti maysa a parikut. Natakuatak a ti tulbek ti panagballigi ket ti panagbalin a mannakibagay ken nainkalintegan.”
PADASENYO DAYTOY: Parayrayenyo ti panagtinnulong babaen ti panangilistayo a dua kadagiti mapanunotyo a nagduduma a posible a solusion a pangrisut iti maysa a parikut. No awanen ti mapanunotyo, repasuenyo ti listaan sa ipakatyo ti solusion a pagnumuanyo. Kalpasanna, mangitudingkayo iti tiempo iti kabiitan a panawen a tingitingenyo no nasurot met laeng ti desision ken no kasano kaballigi dayta.
Agdinnanggaykayo, Imbes nga Agbukbukod
Inyarig ni Jesus ti panagasawa iti sangol. (Mateo 19:6) Idi kaaldawanna, ti sangol ket maysa a pedaso ti kayo a mamagasmang iti dua nga animal tapno makapagdanggayda nga agtrabaho. No saanda nga agdanggay, bassit laeng ti magapuananda ken magasgas ti tengngedda gapu iti sangol. Ngem no agdanggayda nga agtrabaho, makapagaradoda wenno kabaelanda a guyoden dagiti nadagsen nga awit.
Umasping iti dayta, no saan nga agtinnulong nga agtrabaho ti agassawa, “magasgas” wenno marigatanda iti sidong ti sangol ti panagasawa. Ngem no masursuroda ti agdinnanggay, marisutda ti nalabit amin a parikutda ken nagadu ti magapuananda. Ni Kalala, a maysa a naragsak nga asawa a lalaki, kastoy ti pananggupgopna iti dayta a banag: “Iti las-ud ti 25 a tawen, narisutmi ken baketko dagiti parikut babaen ti prangka a panagtungtongmi, pannakipagrikna, panangikararag iti tulong ni Jehova, ken panangyaplikar kadagiti prinsipio ti Biblia.” Maaramidyo met kadi dayta?
IYIMTUODMO ITI BAGIM . . .
Ania a parikut ti nangnangruna a kayatko a pagsaritaanmi iti asawak?
Kasano a masiertok a maawatak ti pudpudno a rikna ti asawak maipapan iti dayta a parikut?
No kanayon nga ipapilitko ti kayatko a pannakataming dagiti bambanag, ania a parikut ti nalabit mapataudko?
^ par. 17 Nabaliwan ti dadduma a nagan.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Agpatulong iti Dios Tapno Naragsak ti Panagasawayo
Sumayaat ti relasionyo nga agassawa no isaludsodyo dagitoy.


text:
Buenavista, Quezon
Ti Buenavista ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Buenavista iti 37 a barbaranggay.[2]
- Bagong Silang
- Batabat Norte
- Batabat Sur
- Buenavista
- Bukal
- Bulo
- Cabong
- Cadlit
- Catulin
- Cawa
- De La Paz
- Del Rosario
- Hagonghong
- Ibabang Wasay
- Ilayang Wasay
- Lilukin
- Mabini
- Mabutag
- Magallanes
- Maligaya (Esperanza)
- Manlana
- Masaya
- Poblacion
- Rizal
- Sabang Pinamasagan
- Sabang Piris
- San Diego
- San Isidro Ibaba
- San Isidro Ilaya
- San Pablo
- San Pedro (Villa Rodrigo)
- San Vicente
- Siain
- Villa Aurora
- Villa Batabat
- Villa Magsaysay
- Villa Veronica
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)