text:
ISO 3166-2:JP
Ti ISO 3166-2:JP ket ti naikabil para iti Hapon iti ISO 3166-2 a parte ti pagalagadan ti ISO 3166 nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), a mangipalawag kadagiti kodigo para kadagiti nagan dagiti kangrunaan a subdibision (kas dagiti probinsia wenno dagiti estado) kadagiti amin a pagilian a naikodigo iti ISO 3166-1.
Iti agdama para iti Hapon, dagiti kodigo ti ISO 3166-2 ket naipalawag para kadagiti 47 a prepektura.
Ti tunggal maysa a kodigo ket buklen dagiti dua a parte nga isin ababaen ti pangrangtay. Ti umuna a parte ket ti JP, ti ISO 3166-1 alpha-2 a kodigo ti Hapon. Ti maikadua a parte ket dagiti dua a numero (01–47), nga isu daytoy ti kodigo ti Japanese Industrial Standard JIS X 0401 ti prepektura. Dagiti kodigo ket agarup a naipatudo manipud iti amianan agingga iti abagatan.
Dagiti agdama a kodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagan dagiti subdibision ket nalista a kas iti ISO 3166-2 a pagalagadan nga inpablaak babaen ti ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO Online Browsing Platform: JP
- Dagiti distrito tiHapon, Statoids.com


c: text/html

text:
Kristine Hermosa
Ni Kristine Hermosa Orille Sotto[1][2] (nayanak idi Septiembre 9, 1983) ket Filipina nga aktres. Isu ket kalatakan nga ammo iti papelna a kas ni Ynamorata "Yna" Macaspac iti serye ti drama iti Pangako Sa 'Yo.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Kristine Hermosa". Film Academy of the Philippines (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-11-03. Naala idi 2010-08-23.
- ^ "Kristine Hermosa". IMDb (iti Ingles). Naala idi 2012-08-30.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Kristine Hermosa iti Internet Movie Database (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Plantilia:FULLBASEPAGENAME
Plantilia:FULLBASEPAGENAME
Mangala ti napno a kualipikado a batayan a nagan ti panid iti agdama wenno ti naited a nagan ti panid. Daytoy ket kapadpada ti panagusar ti salamangka a balikas ti
{{BASEPAGENAME}} iti Umuna a nagan ti espasio ken
{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}} kadagiti amin a sabali a nagan ti espasio.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{FULLBASEPAGENAME}}→ Plantilia:FULLBASEPAGENAME
{{FULLBASEPAGENAME|}}→ Plantilia:FULLBASEPAGENAME
{{FULLBASEPAGENAME|Wikipedia:Dap-ayan/Teknikal}}→ Wikipedia:Dap-ayan
Kadagiti nagan ti espasio a nabaldado dagiti subpanid, mangisubli daytoy ti napno a nagan ti panid:
{{FULLBASEPAGENAME|Listaan dagiti 28 nga aldaw/Dagiti Karakter ti Naud-udi a Law-lawas}}→ Listaan dagiti 28 nga aldaw/Dagiti Karakter ti Naud-udi a Law-lawas
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- mw:Help:Magic words#Page names
- {{FULLROOTPAGENAME}}
- {{ROOTPAGENAME}}


text:
Wikipedia:Awan ti personal a panagdaruros
Pangngaasi a saan nga agaramid kadagiti personal a panagdaruros iti aniaman a lugar iti Wikipedia. Agkomentario laeng kadagiti linaon, saan a dagiti agparparawad. Ti personal a panagdaruros ket saan a makatulong iti panirigan; dagitoy ket makadadael laeng iti komunidad ti Wikipedia ken mangleplep kadagiti agar-aramat manipud ti panagtulong iti panagpartuat ti nasayaat nga ensiklopedia. Dagiti makapadakes a komentario a maipanggep kadagiti sabali nga agparparawad ket mabalin nga ikkaten babaen ti sinoman nga agur-urnos. Dagiti maul-ulit wenno nakaro a personal a panagdaruros ket mabalin a pakaiturongan ti pannakaserra.


text:
Parbo a saririt
Ti parbo a saririt (wenno artipisial nga intelihensia AI) ket teknolohia ken sanga ti siensia ti kompiuter nga agadal ken agparang-ay kadagiti nasaririt a makina ken sopwer. Dagiti kangrunaan nga agsuksukisok ti AI ken dagiti libro ti pagobraan a kas ti "panagadal ken daremdem dagiti nasaririt nga ahente",[1] nga iti maysa a nasaririt nga ahente ket ti sistema a mangipagarup ti enbironmentona ken agtignay a mangpaadu iti gasatna nga agballigi.[2] Ni John McCarthy, nga isu ti nagaramid iti daytoy a panangibaga idi 1955,[3] ket mangipalpalawag iti daytoy a kas "ti siensia ken inhennieria iti panagaramid kadagiti nasaririt a makina".[4]
Ti panagsukisok ti AI ket teknikal unay ken espesialisado, ken nauneg a nabingbingay kadagiti pagobraan a paset a masansan a napaay a makisinnarita iti tunggal maysa kaniada.[5] Dagitoy a panagsisina ket gapu ti sosial ken kultural a banbanag: dagiti paset ti pagobraan ket dimmakkel iti lawlaw dagiti naisangayan a patakder ken dagiti obra dagiti agmaymaysa nga agsuksukisok. Ti AI a panagsukisok ket nabingbingay pay babaen dagiti nadumaduma a teknikal a banag. Adda met dagiti paset a pagobraan a naipatengaan ti isip kadagiti pakailawlawagan iti naisangayan a problema, iti maysa kadagiti mabalin nga arngian, iti panagusar ti aggigiddiat a ramramit ken para iti pannakatungpal kadagiti naisangayan a panangipakat.
Dagiti sentral a problema (wenno gangandat) ti AI a pangsukisok ket mairaman ti panagrason, pannakaammo, panagplano, panagadal, komunikasion, panangipagarup ken ti abilidad nga aggunay ken panangiturong kadagiti banag.[6] Ti sapasap a sairit (wenno "napigsa nga AI") ket isu pay laeng dagiti napaut a gangandat iti pagobraan.[7] Dagiti agdama a nadayeg nga arngian ket mairaman dagiti estatistiko a pamay-an, pagbilanagn a saririt ken tradisional a simboliko nga AI. Adda dagiti adu unay a bilang dagiti ramit nga inus-usar iti AI, mairaman dagiti bersion ti panagbiruk ket matematiko nga optimisasion, lohika, dagiti pamay-an a naibatay iti probabilidad ken ekonomika, ken dagiti adu pay a dadduma.
Ti pagobraan ket napundar idi iti panagtunton a ti sentral nga abilidad ti tattao, ti saririt—ti kalaing dagiti Homo sapiens—ket mabalin a nalawag a maipalawag a mabalin a maparugso babaen ti maysa a makina.[8] Daytoy ket mangiyaon ti banag a maipanggep ti kasasaad ti isip ken ti etika iti panagpartuat kadagiti parbo a parsua, dagiti banag a naibagaan idi babaen ti mito, piksion ken pilosopia maipud idi kina-ugma.[9] Ti parbo a saririt ket suheto idin ti nakaro a nakanamnama a kapanunotan[10] ngem nakasagsagaba kadagiti nakakaskasdaaw a pannakapaay.[11] Tatta nga aldaw daytoy ket nabalinen a kammasapulan a parte ti industria teknolohia ken kaaduan kadagiti karigatan aproblema iti siensia ti kompiuter.[12]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agpanpanunot a makina ken dagiti artipisial a parsua ket nagparparang kadagiti Griego a mitolohia, a kas iti Talos ti Kreta, ti bronse a robot ni Hapesto, ken ti Galatea ni Pigmalion .[13] Dagiti kayarigan ti tao a naipamatmatian nga addan ti kasirib ket napartuat kadagiti amin a nangruna a sibilisasion: dagiti animado a ladawan ti kulto ket rinaraeman idiay Ehipto ken Gresia[14] ken dagiti kasla tao nga automaton ket pinartuat idi babaen ni Yan Shi, Bannuar ti Alehandria ken Al-Jazari.[15] Daytoy ket kaaduan pay a naipammatian a dagiti artipisial a parsua ket pinartuat idi babaen ni Jābir ibn Hayyān, Judah Loew ken ni Paracelsus.[16] Babaen dagiti siglo ti maika-19 a siglo ken maika-20, dagiti artipisial a parsua ket nagbalbalindan a kadawyan a langa iti piksion, a kas iti Frankenstein ni Mary Shelley wenno ti R.U.R. (Rossum's Universal Robots) ni Karel Čapek.[17] Ni Pamela McCorduck ket nangisupsuppiat a dagitoy amin ket kas pagarigan ti taga-ugma a gatuguten, a kas ti impalplawagna, "tapno pandayen dagiti dios".[9] Dagiti sarita kadagitoy a parsua ken dagiti nagbanaganda ket mamngitungtung kadagiti isu met laeng a namnama, butbuteng ken etikal a pagdanagan nga irepresenta babaen ti parbo a saririt.
Ti mekanikal wenno "pormal" a panagrason ket naparang-ayen babaen dagiti pilosopo ken dagiti matematiko manipud idi kinaugma. Ti panagadal ti lohika ket nakaiturongan ti pannakaparnuay ti maprograma a dihital nga elektroniko a kompiuter, a naibatay ti obra ti matematiko a ni Alan Turing ken dagiti dadduma pay. Ti teria ti komputasion ni Turing ket nangisingasing a ti maysa a makina, babaen ti panangiyakar-akar kadagiti simbolo a kas ti "0" ken ti "1", ket mabalin a mangtulad ti aniaman a mapanunot a tignay iti matematiko a panagkissay.[18][19] Daytoy, a kakuyog dagiti agdama a naduktalan iti neurolohia, teoria ti pakaammo ken dagiti sibernatika, ket nangaw-awis kadagiti bassit a grupo dagiti agsuksukisok tapno mangrugida ti serioso a panangikeddeng ti posibilidad iti panagpartuat ti maysa nga elektroniko nga utek.[20]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pannakaipalplawag ti AI a kas ti panagadal kadagiti nasaririt nga ahente:
- Poole, Mackworth & Goebel 1998, p. 1, mangited ti bersion nga inus-usar iti daytoy nga artikulo. Laglagipen nga inus-usarda ti pannangibaga a "panagbilanga a saririt" a kas sinonimo para iti parbo a saririt.
- Russell & Norvig (2003) (a nagayayat ti panangibaga iti "rasional ng aahente") ken nagsurat ti "Ti sibubukel nga ahente apanirigan ket kaaduanen a naawawat iti pagobraan " (Russell & Norvig 2003, p. 55) .
- Nilsson 1998
- ^ Ti paradigma ti nasaririt nga ahente:
- Russell & Norvig 2003, pp. 27, 32–58, 968–972
- Poole, Mackworth & Goebel 1998, pp. 7–21
- Luger & Stubblefield 2004, pp. 235–240
- ^ Urayno adda met dagiti kontrobersia iti daytoy a panirigan (kitaen ti Crevier (1993, p. 50) ), McCarthy ket awan dudua a nangibagbaga a "Siak ti nagparnuay daytoy a termino" iti maysa apannakisinnarita iti c|net. (Skillings 2006) Ni McCarthy ket immuna a nagusar ti termino iti singasing para iti Dartmouth a konperensia, a nagparang idi 1955. (McCarthy et al. 1955)
- ^ Panangipalplawag ti Ai babaen ni McCarthy:
- ^ Ni Pamela McCorduck (2004, pp. 424) ket insuratna "ti nakaro a pannakawarwara ti AI kadagiti paset apagobraan ti panagkita, masna apagsasao, teoria ti panangikeddeng, dagiti henetiko nga algoritmo, robotika ... ken dagitoy iti bukod a sanga sanga ti pangobraan amarigatan unay a mangibaga iti animan unay iti tunggal maysa kaniada."
- ^ Daytoy a listaan dagiti nasaririt ngaugali ket naibatay kadagiti topiko a sinakupan babaen dagiti nangruna alibro ti AI, a mairaman ti:
- ^ Ti sapasap a saririt (napigsa nga AI) ket naitungtungan kadagiti nadayeg a pangyuna iti AI:
- ^ Kitaen ti Dartmoutha singasing, babaen ti Pilosopia, dita baba.
- ^ a b Daytoy ket sentral a kapanuotan ti Dagiti Makina Makapanunot ni Pamela McCorduck, Insuratna ti: "Kayatko a mapanunot nga iti parbo a saririt a kas ti sientipiko nga apeotesis ti naranga a kultural a tradision." (McCorduck 2004, p. 34) "Ti parbo a saririt iti maysa a porma wenno iti sabali ket maysa a kapanunotan a naipasagepsep ti Akinlaud a pakasaritaan ti kinasirib, ti tagtagainep itimaganganat a kammasapulan iti pannakatungpal." (McCorduck 2004, p. xviii) "Ti pakasatitaantayo ket napnmo kadagiti panagpadas—mauyong, misterioso, nakakatkatawa, nagagar, naisaritaan ken pudno—tapno makaaramid ti parbo a saririt, tano makapataud iti makunkuna a kmmasapulan kadatayo—nga aglablabas kadagiti ordiario a pamay-an. Agsisinnubli iti baetan ti mito ken kinapudno, dagiti mapattapattatayo ket agit-ited kadagiti saan a maited ti pagobraantayo, nakibinglaytayon iti napaut apanaweniti daytoy a datdatlag a porma iti bukod reproduksion." (McCorduck 2004, p. 3) Sinurotna ti essem manipud kadagiti Helenistiko ramut ken tinawtawagann daytoy ti essem iti "pandayen dagiti Dios." (McCorduck 2004, pp. 340–400)
- ^ Ti nakanamnama a kapanunotan a naibagbaga ket mairaman dagiti padto dagiti nasap a nagsuksukisok ti AI (kitaen ti nakanamnama a kapanunotan iti pakasaritaan ti AI) ken dagiti pay kapanunotan dagiti moderno a transhumanista a kas ni Ray Kurzweil.
- ^ Dagiti "pannakapaay" a naibagbaga ket mairaman ti reporta ti ALPAC idi 1966, ti panagpanaw kadagiti perseptron idi 1970, Lighthill a Reporta idi 1973 ken ti pannakarebba ti pagtagilakuan ti Lisp a makina idi 1987.
- ^ Dagiti pannagipakat ti AI a kaaduan a naus-usar iti likudan dagiri senario:
- Russell & Norvig 2003, p. 28
- Kurzweil 2005, p. 265
- NRC 1999, pp. 216–222
- ^ AI iti mito:
- McCorduck 2004, pp. 4–5
- Russell & Norvig 2003, p. 939
- ^ Dagiti ladawan ti kulto a kas artipisial a saririt:
- Crevier (1993, p. 1) (estatua ni Amun)
- McCorduck (2004, pp. 6–9)
- ^ Kasla tao nga automata:
Yan Shi:
- Needham 1986, p. 53
- McCorduck 2004, p. 6
- "T Maika Sangaulo ket Tallo a Siglo a Maprograma a Robot". Shef.ac.uk. Naala idi 25 Abril 2009.
- McCorduck 2004, p. 17
- ^ Dgaiti artipisial a parsua:
Jābir ibn Hayyān's Takwin:
- O'Connor, Kathleen Malone (1994). "Ti alkemikal a pannakapartuat ti biag (takwin) ken dagiti dadduma pay a konsepto iti Henesis iti mediebal nga Islam". Unibersidad ti Pennsylvania. Naala idi 10 Enero 2007.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- McCorduck 2004, pp. 15–16
- Buchanan 2005, p. 50
- McCorduck 2004, pp. 13–14
- O'Connor, Kathleen Malone (1994). "Ti alkemikal a pannakapartuat ti biag (takwin) ken dagiti dadduma pay a konsepto iti Henesis iti mediebal nga Islam". Unibersidad ti Pennsylvania. Naala idi 10 Enero 2007.
- ^ AI iti nasapa a piksion ti siensia.
- McCorduck 2004, pp. 17–25
- ^ Daytoy a panirigan, a dagiti dihital a kompiuter ket mabalinda a mangtulad ti aniaman a proseso iti pormal a panagrason, ket ammo a kas ti tesis ni Church–Turing.
- ^ Pormal a panagrason:
- Berlinski, David (2000). Ti isasangpet ti Algoritmo. Harcourt Books. ISBN 0-15-601391-6. OCLC 46890682.
- ^ Dagiti dagus a sinaruno ti AI:
- McCorduck 2004, pp. 51–107
- Crevier 1993, pp. 27–32
- Russell & Norvig 2003, pp. 15, 940
- Moravec 1988, p. 3
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Parbo a saririt iti Wikimedia Commons
- Ania kadi ti parbo a saririt?


text:
Armenia
Nagsasabtan: 40°N 45°E / 40°N 45°E
Ti Armenia /ɑːrˈmiːniə/ (dengngen) (Armenio: Հայաստան Hayastan [hɑjɑsˈtɑn]), opisial a ti Republika ti Armenia (Հայաստանի Հանրապետություն, Hayastani Hanrapetut’yun, [hɑjɑstɑˈni hɑnɾɑpɛtuˈtʰjun]), ket maysa a napalikmutan ti daga, a kabambantayan a pagilian idiay Abagatan a Kaukaso a rehion iti Eurasia. Mabirukan daytoy idiay nagsasabtan iti Akinlaud nga Asia ken Akindaya nga Europa,[10] nabeddengan daytoy babaen ti Turkia iti laud, ti Georgia iti amianan, ti de facto a nawaya a Republika ti Nagorno-Karabakh ken ti Azerbaijan iti daya, ken ti Iran ken ti Azerbaijani nga exclave iti Nakhchivan iti abagatan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Ti Batay-linteg iti Republika iti Armenia, Artikulo 12.
- ^ Asatryan, Garnik; Arakelova, Victoria (Yerevan 2002). Dagiti etniko a minodad idiay Armenia. Paset iti OSCE
- ^ Ti Batay-linteg iti Republika iti Armenia, Artikulo 55 Naiyarkibo 2012-05-22 iti Wayback Machine.
- ^ "The World Fact Book – Armenia". Central Intelligence Agency. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-07-19. Naala idi 2010-07-17.
- ^ "Estadistika a Serrtbisio ti Armenia" (PDF). Sangalubongan a Datos ti Panagtaldiap Ekonomia, Oktubre 2009. IMF. Naala idi 2 Septiembre 2010.
- ^ "News.am". Sangalubongan a Datos ti Panagtaldiap Ekonomia, Oktubre 2009. IMF. Naala idi 1 Enero 2011.
- ^ a b c d "Armenia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-12.
- ^ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-06-25. Naala idi 2009-09-01.
- ^ "Human Development Report 2013". United Nations. 2013. Naala idi 21 Mayo 2013.
- ^ Ti Armenia ket naipanunotan nga adda idiay Asia ken/wenno Europa. Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian pannakaidasig dagiti rehion iti lubong ket ikabilna ti Armenia idiay Akinlaud nga Asia; ti CIA World Factbook "Armenia". The World Factbook. CIA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-07-19. Naala idi 2 Septiembre 2010. "Armenia". National Geographic. ken "Armenia". Encyclopædia Britannica. ket ikabilda pay ti Armenia idiay Asia. Adda pay dagiti dadduma nga agikabil ti Armenia idiay Europa a kas ti Oxford Reference Online "Homepage". Oxford Reference Online. Naala idi 2 Septiembre 2010. ken "Europa". Worldatlas. Naala idi 2 Septiembre 2010.


text:
Sinuratan a Latin
Ti sinuratan a Latin, wenno sinuratan a Romano, ket isu ti sistema ti panagsurat a naibatay kadagiti letra iti alpabeto a klasiko a Latin ken dagiti naipaatiddog a pormana. Daytoy ket inus-usar a kas ti alagaden a pamay-an iti panagsurat kadagiti kaaduan a pagsasao ti Lumaud ken Tengnga nga Europa, ken dagiti pay pagsasao manipud kadagiti sabali a paset iti lubong. Ti Latin a sinuratan ket isu ti batayan para iti kaaduan a bilang dagiti abesedario iti aniaman a sistema ti panagsurat[1] ken isu daytoy ti kaaduan a kaaduan a naampon a sistema ti panagsurat iti lubong. Daytoy pay ti batayan iti Internasional a Ponetiko nga Alpabeto. Dagiti 26 a kaaduan a letra a nailaon iti batayan nga alpabeto ti Latin ti ISO.
NaganUrnosen
Ti sinuratan ket mabalin a tawagan iti sinuratan a Romano wenno sinuratan a Latin, manipud iti taudanna iti Romano nga Imperio. Iti kontesto iti transliterasion ti termino a "romanisasion" ket kankanayon a mabirbirukan.[2][3] Ti Unicode ket agus-usar ti termino a "Latin"[4] ken ti pay Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO).[5] Dagiti numerasion ket makunkuna a dagiti numerasion ti Romano.


text:
Departamento ti Guainía
Ti Guainía (Panangibalikas nga Espaniol: [ɡwaiˈni.a]; Pagsasao a Yira : Daga ti adu a dandanum) ket maysa a departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay daya ti pagilian, a pagbeddenganna ti Venezuela ken Brasil. Ti kapitolion ket ti Inirida. Idi 1963 ti Guainía ket naisina manipud iti Vaupés. Ti akin-amianan a paset ken ti Karayan Inírida ket mairamnda idiay labneng ti karayan Orinoco; ti natidda ket paset ti Amasonia. Ti Karayan Guaviare ket isu ti kangrunaan ti kolonisasion, adu kadagiti kolono ket nanipudda idiay sona ti Colombiano nga Andina, a kaaduan kaniada ket nanipud idiay Boyacá. Dagitoy ket sinarsaruno babaen dagiti llaneros, a tattao manipud kadagiti Akindaya a tanap. Ti kangrunaan a populasion ket buklen babaen dagiti Patneng nga Indiano, ti dakkel nga etniko a grupo ket dagiti Puinave (manipud iti makú-puinave a pamilia) ken dagiti curripaco (manipud iti Arawak a pamilia). Addaan iti dagup a 24 nga etniko a grupo iti daytoy a departamento, adu kadagitoy ti agsasao kadagiti uppat nga Indiano a pagsasao malaksid ti Espaniol ken Portuges.
Ti departamento ket ammo kadagiti maap-apit a koka ken ti kaadda dagiti gerila, ngem adu ti adda idiay Colombia ket saanda nga ikaskaso ti kapintas ti ladawan ti daga, dagiti nadumaduma a kita ti makmakan ken ti kinamanagsangaili dagiti Indiano. Ti kolonisasion, narko-trapiko ken gubat ket mangiyal-alis kadagiti kasisigud a populasion ken mangidurduron kadagitoy ti napilpilit a pannakaiyal-alis. Sakbay ti nadawel a panangpapatay ti Mapiripán, idiay asideg ti departamento ti Meta, daytoy a lugar idi ket isla ti kappia iti uneg ti naranggas a Colombia. Kalpasan ti 1996, ti pannakapadakkel kadagiti paramilitar a puersa ("bukod-a panagsalsalaknib") ket nangiturong kaniada idiay Karayan Guaviare ket ti nagliklikmutan ti Inírida. Ti kaadda tattan ti militar ti estado ket nangpapigsa ti panakatiliw ni Fernandinho Beira-Mar, ti maysa a Brasiliano a narkotrapiko, ket naikadayegan ti departamento kadagiti padpadamag.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda laeng ti maymaysa a munisipalidad ti Guainía: ti Inírida nga isu pay daytoy ti kapitoliona. Ti tidda ti teritorio ket nabingbingay kadagiti corregimientos departamentales, ti saan pay a napasingkedan a bilang gapu kadagiti suppiatan.[2] Daytoy a kaso ket mapaspasamak laeng idiay Amazonas, Vaupés ken Vichada. Ti Barrancominas ket addaan iti maikadua a kaaduan ti populasion ket ti kangrunaan a korregimiento; daytoy ket mabirukan idiay Karayan Guaviare.
Dagiti korregimientos ti Guainía ket:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-11-13. Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ "Sentencia C-141/01" (iti Espaniol). Naala idi 2008-07-27.[permanente a natay a silpo]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Guainía iti Wikimedia Commons
- (iti Espaniol) Sekretario ti Edukasion ti Guainía Naiyarkibo 2008-12-02 iti Wayback Machine


text:
Aubagne
Ti Aubagne (Panangibalikas a Pranses: [o'baɲ]) ket maysa a komuna a mabirukan ti 17 km (11 mi) ti daya ti Marseille idiay Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Adda ti kuartel ti Ganganaet a Lehion ti Pransia ditoy. Awan ti bayadna ti panagusar ti publiko a pagluganan manipud idi 2000.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket mabirukan idiay tanap ti Huveaune ken napalawlawan dagiti kabanbantayan ti Garlaban, ken Sainte-Baume iti amianan ken Douard iti abagatan.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gare d'Aubagne nga estasion ti perokaril ket sinerbian ti dagiti rehional a tren a mapmapan idiay Marseille ken Toulon. Ti Aubagne ket isu idi ti immuna a komuna ti Pransia a kompleto a napalikmutan babaen dagiti dalanan ti lugan: ti dalanan ti lugan nga A50 a Marseille-Toulon, A52 a Aubagne-Aix-en-Provence ken ti pangikapetan a dalanan ti lugan a A501.
Ti 9 km a tranbia network ket naplanplano, ti Linia 1 manipud ti estasion a mapan idiay Le Charrel ken Linia 2 manipud ti estasion a mapan idiay La Penne-sur-Huveaune. Ti panangibangon ket mangrugi no 2012 para iti panagilukat iti 2014.[1]
Dagiti personalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- François-Marie, marquis de Barthélemy (1747–1830), Direktor iti Umuna a Pranses a Repbublika
- Alain Bernard (naipasngay 1983), Lumanglangoy
- François-Urbain Domergue (1745–1810), mannurat ken agiwarwarnak
- Marcel Pagnol (1895–1974), nobelista, dramaturgo ken agararamid ti pelikula
- Honoré Joseph Antoine Ganteaume (1755 - 1818), Pranses nga almirante .
Iti nadayeg a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aubagne ket kankanayo a naibagbaga iti pelikula a Manon des Sources. Daytoy ket nakaipasngayan ni Marcel Pagnol, to Pranses a nobelista, dramaturgo ken agar-aramid ti pelikula a nangisurat ti nobela a nakaibasaran ti pelikula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Aubagne orders Citadis Compact". Railway Gazette International. 7 Oktubre 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Aubagne iti Wikimedia Commons


text:
Karayan Bicol
Ti Karayan Bicol ket isu ti maikawalo a kadakkelan a karayan iti Filipinas iti termino ti kadakkel ti labneng a pagayusan nga adda ti nakarkulo a lugar ti pagayusan iti 3,770 km². Ti karayan ket atiananna ti akin-abagatan a laud a paset ti isla ti Luzon ken lumabas babaen kadagiti probinsia ti Camarines Sur, Albay, ken ti Camarines Norte iti Rehion ti Bicol.[1]
Ti karayan ket mangrugi manipud idiay Danaw Bato,[1][2] ken 6 a metro iti lessaad ti baybay, ken agpababa nga agayus kadagiti 94 a kilometro idiay estuario a sabangannna idiay Luek San Miguel. Daytoy ket lumabas babaen kadagiti aplaya a tanap dagiti nainurunor a sedimento ti nawatiwat a Ginget ti Bicol, ti maysa nga immatiddog, agpa-abagatan a laud a depresion ti Rehion ti Bicol , nga aglaon ti tanap dagiti nainuunor a sedimento aginggana ti tanap ti aplaya. Ti natimbeng a bakras iti kaunegan ti labneng a pagayusan ti karayan ket 0.006%.
Ti labneng ket addaan iti kalawa iti 10,058 kuadrado kilometro a miraman ti labneng a pagayusanna. Daytoy ket naisanglad iti baetan ti 13°0 aginggana it 14°N ken 123°0 ken 124°0 E. Daytoy ket kaaduan nga aplaya ti nalayusan a tanapn.[2]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Heolohia ken Heomorpolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Bicol ket nabeddengan babaen amianan a daya babaen ti Kordiliera Bicol, a buklen ti kawar ti bulkaniko a banbantay a mairaman ti Bantay Iriga, Bantay Malinao, Bantay Masaraga ken Bantay Mayon. Iti abagatn a laud a bangirna ket ti Turturod Ragay, a buklen dagiti pormasion ti nakupin ken tukki a sedimentario. Iti baetan dagitoy a nangato a lugar ket ti tanap ti Bicol.[2]
Dagiti kangrunaan a heo-morpolohiko a langa a mabirukan iti lugar ket mairaman ti esturino a tanap, paglayusan a tanap ti karayan, ti piemonte a tanap ken dagiti ginget a pinispisi dagiti waig. Ti estuarino a tanap ket nadalumpinas wenno gangani a nadalumpinas ken buklen napino nga inyanod ti baybay a deposito kadagiti kadaratan a tuon nga adda dagiti kontsa manipud iti baybay. Ti inyanod ti baybay a deposito ket kadawyan anaapgad iti kaadalem ti agarup a 1 metro ken mairaman dagiti depresion a luglugar ti Karayan Bicol. Ti tanap a paglayusan ti karayan ket naaramid kadagiti naglalaok a nayananod a deposito. Ti piemonte a tanap iti kaarrubayan ti Turturod Ragay.[2]
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima ket inimpluensiaan babaen dagiti angin ti Amianan a daya a Nepnep ken dagiti pagtagilakuan nga angin ti Pasipiko. Dagitoy nga angin ti nepnep ket agpartuat ti lugar ti ababa a presion idiay Taaw Pasipiko, ken pagresultaan dagiti tropikal nga alipugpog a mangbanag tilugar kadagiti bulan ti Nobiembre ken Disisembre.[2]
Ti panagtutudo ken mapasamak iti amin a paset ti tawen ken adda ti bassit a panagtudtudo iti baetan ti Enero aginggana ti Mayo ken adu a panagtudtudo iti baetan ti Hunio aginggana ti Disiembre. Idiay akin-baba a labneng, ti natimbeng a tinawen a panagtudtudo ket sumakop ti baetan ti 1,850-2,300 mm. Dagiti nangruna abanag a mangimpluensia ti panagtudtudo ket dagiti pulluoy ti angin, ti sona ti inter-tropikal a pagsasabtan ken topograpia.
Dagiti natimbeng a temperatura ket nangato kadagiti amin a paset ti tawen nga addaan dagiti inaldaw a natimbeng a temperatura iti sakop ti 24.1°C to 28.1°C ken ti tinawen a natimbeng a temperatura iti 27°C.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Bicol River Basin and Water Management Project" [Gandat ti Panagtaripato ti Danum ti Labneng ti Karayan Bicol] (iti Ingles). Regional Development Council - Bicol Region. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Septiembre 2008.
- ^ a b c d e Otieno, Jennifer A. (2004). "Scenario Study for Flood Hazard Assessment in the Lower Bicol Floodplain: The Philippines Using a 2D Flood Model" (PDF). International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation. pp. 3–10. Naala idi 2008-09-12.


text:
Bitrecover Pst Converter Wizard 13.2 Crack Nga Adda Tulbek Ti Lisensia Libre Nga I-download Ti Kaudian A Bersion
BitRecover PST Converter Wizard Crack ket maysa kadagiti kalatakan nga apps a magun-od itan a mangpadur-as ken mangpaadu iti bilang dagiti inaldaw nga agus-usar. Daytoy a kategoria ti software ket mangilawlawag iti bagina. Daytoy a grupo ti software ket maysa kadagiti kapapatgan a silpo iti nagbaetan ti panagrang-ay ti software ken panagrang-ay ti industria. Ti Outlook PST conversion software ket us-usaren ti umad-adu a bilang dagiti indibidual iti inaldaw. Panggep dagiti converter-na ti mangipaay kadagiti ad-adda a kompleto ken komprehensibo a tampok ti software. Impormasion maipapan iti suheto ti email, nangipatulod, ken umawat. Mabalinmo pay a napardas ti mangpataud kadagiti baro ken naibangon manen a Unicode PST a papeles manipud kadagiti agdama a PST a papeles.
Ti BitRecover PST Unlock Wizard nga addaan iti License Key ket maysa a solusion a makabael a napartak a mangburas iti password ti Outlook PST. Daytoy ket mangipalubos kadagiti agar-aramat ti ania man a bersion ti Microsoft Outlook a mangbalbaliw wenno mangikeddeng kadagiti baro a password para kadagiti Outlook PST a file. Babaen ti panangusar kadagiti nabileg ken episiente nga algorithm, epektibo a makaikkat iti di ammo a password manipud iti PST file a dina kasapulan ti Outlook. Maysa pay, ti libre a BitRecover PST download ket kanayon a mangsuporta iti kinatarnaw ti datos. Suportaran ti aplikasion ti ad-adu pay a kita ti datos, kas iti email, site header, attachment, ken ladawan.
BitRecover PST Keygen + Numero ti Serial [100 % nga Agtartrabaho]:
Adu a website, kas iti getprosoft.com, ti mangipaay iti libre a naan-anay a bersion ti BitRecover PST Converter Wizard Crack. Apaman a maited ti Outlook PST file, masapul a mai-download ti programa, ken maadal ti linaonna tapno maawatan no kasano a tamingen dagiti mensahe, kontak, trabaho, ken dadduma pay a dokumento. Iti kannigid a pane, maiparang ti estruktura ti folder ti file. Kanayonanna, mabalinmo a basaen dagiti dati a naipatulod a mensahe ken makitam dagiti attachment-da. Ti panagproseso ti batch ket saan a maaramid babaen ti naan-anay a bersion ti BitRecover PST Keygen. Kas resultana, saan a mabaliwan ti kaaduan a PST file.
Mabalin a makasalbar dagiti agar-aramat iti panawen babaen ti panangbalbaliwda iti kaaduan a datos ti email ti PST nga aggigiddan. Naan-anay a gundawayan daytoy a programa ti impeksion. Babaen ti BitRecover PST Activator, dagiti Microsoft Outlook PST a file ket mabalin a mabaliwan iti MSG, EML, EMLX, TXT, MBOX, HTML, MHT, XPS, RTF, DOC, Windows Live Mail, CSV, ICS, vCard, PDF, Lotus Notes, Zimbra , Thunderbird, ois ota (Koreo ti Opisinako), Maildir, Entourage (RGE), ken Outlook para kadagiti nagan ti File ket mabalin a napardas a maituding para iti diretso nga administrasion. Nalaka a sapulen ti impormasion sigun iti suheto, petsa, ken oras ti panangrugi ken automatiko a mai-upload.
Naisangsangayan a Tampok:
- Daytat’ mangpabalin kenka a mangbalbaliw kadagiti folder iti adu.
- Mabalin a mainaig ti adu a pagsasao iti panagisaad ti produkto.
- Manteneren ti estruktura dagiti folder para kadagiti mensahe ti EML.
- Idulin ti na-update a rekord iti lugar nga ikeddengmo.
- I-export amin dagiti naikapet a masarakan iti mensahe ti EML.
- Daytoy a proseso ket agngudo babaen ti panagpataud ti savinglog.txt a papeles.
- Saan nga agbaliw dagiti attribute ken panagpormat ti mensahe.
- Daytoy ket mangpasayaat ti panagbalbaliw dagiti dokumento ti EML para kadagiti nadumaduma nga email client.
- Ti EML mail importer ket maibagay kadagiti amin a sistema ti panagpataray ti Windows.
- Ti BitRecover EML serial key ket mangsuporta kadagiti nadumaduma a pagpilian ti nagan ti papeles.
- Babaen ti napartak a panangrepaso iti datos ti email, mabalinmo a taginayonen ti espasio.
Ania ti Baro?
- Agpada a suportaran ti app ti Windows ken Mac operating system iti damo.
- Maikadua, nasurok a 30 a nobela a teknik ti panagbalbaliw ti naaramid.
- Awan ti marigatan nga umawat iti email. Maysa a benneg ti surat manipud iti kiniddaw a database
- Ti baro a server ket mangitukon iti kanayonan a memoria ken kinapribado.
- Ita, mabalin a maiposte ti datos iti server ken masukimat no kasapulan.
- Pilien ti maysa a server manipud kadagiti magun-odan a pagpilian.
- Ti maikadua a mensahe ket ti PST transfer. Gastos ti panagipatulod para kadagiti serbisio ken koreo.
- Ti email ket maus-usar a mangnayon ti panagipaneknek ti Email ken panangipaneknek ti password.
Dagiti pagimbagan:
- Adu a server ti magun-odan.
- Simple nga internasional a panagtagilako
- Data transfer ken dagiti nainaig a serbisio
- Agbalbaliw iti nagbaetan dagiti kabangibang a kompiuter
Dagiti pagdaksan:
- Dinamismo ti panagtitinnulong
- Di umdas a rekurso
- makabusbos iti panawen
Dagiti Tulbek ti Panagpaaktibo:
NHCX4-WJSFZ-BXTO8-MXFLW-VZUF5
96DG7-HFU3X-LBR4X-EV7G3-NY2CX nga 100
UC529-74X72-FZ7H3-UFX3G-YXF58 nga 100
Serial nga Tulbek:
74H4K-1T8QR-12WQM-3IBGP-IZF8D nga 1000.00
I3KNH-WI1LK-SSURF-HJTZJ-GZZJB nga adda dagiti dadduma pay
DEPK9-DWC65-YIXZG-DJR7T-JBPGP
YXWCJ-F6A42-N4KFQ-00SV5-9BFAR nga 1000000
Numero ti Lisensia:
C46V1-5XQ1D-ZISGV-7N559-YIOK9 nga 1999
APB0P-FDDK8-5YVEB-FGXRT-F37N6 nga mga piksel
PSND1-S41EE-0YJCR-0SMN3-KJ05F nga mga singgalut
LXMUB-ONMBK-IOJ9J-D6S0A-GM3OE nga 100.0
Dagiti Kasapulan ti Sistema:
- Ti Windows 7/8/8.1/10 ti nasuportaran nga operating system.
- Kasapulan ti memoria (RAM): Kasapulan ti 512 MB a RAM.
- Kasapulan ti Disk Space: Kasapulan ti 100 MB a libre nga espasio iti disc.
- Prosesador:
Kasano ti Agbingay?
- I-download ti BitRecover EML Converter Wizard Key manipud kadagiti silpo a naited iti baba.
- No agus-usar ka ti daan a bersion ti IObit Uninstaller Pro, pangngaasim ta i-uninstall-mo dayta.
- Kalpasan nga I-downloadmo ti Programa, I-installmo Dayta a Normal.
- Mangala ken alaen ti file (kasapulam ti WinRAR tapno makaala kadagiti file a nasalakniban iti password).
- Ita, kopiaen ken irehistro dagiti tulbek.
- Ita Apresiarenyo ti Kompleto a Bersion.
- Bisitaen ti website-mi para iti dadduma pay a cracked software.


text:
Nationalencyklopedin
Ti Nationalencyklopedin (NE) ket isu ti kasayaatan a kontemporaneo a pagsasao a Sueko nga ensiklopedia, a nairugi babaen ti naparabor a pautang manipud iti Gobierno ti Suesia iti 17 a riwriw a krona ti Suesia idi 1980, ken nabayaden met idi Disiembre 1990.[1] Ti naiprenta a bersion ket mangiraman kadagiti 20 a tomo nga addaan kadagiti 172,000 nga artikulo; ti Internet a bersion ket mangiraman kadagiti 260,000 nga artikulo (manipud idi Hunio 2005).
PakasaritaanUrnosen
Ti gandat ket nairugi idi 1980, idi ti komite ti gobierno ket nangisingasing a dagiti negosasion ket ket nasken a maiparugi dagiti nadumadumanga agipabpablaak. Daytoy nga agpang ket nalpas idi Agosto 1985, idi ti Bra Böcker idiay Höganäs ket nagbalin nga isu ti akin-rebbeng a nangipablaak para iti gandat. Dagiti katudingan ti gandat ket para kadagiti moderno nga obra ti reperensia a naibatay iti sientipiko a paradigma a mangiraman kadagiti banag ti henero ken enbironmento.
Awan kapada kadagiti kasakbayan a nagbilin para iti obra; sakbay a naipablaak ti immuna a tomo idi Disiembre 1989, 54,000 kadagiti gumatgatang ket nagbilinda iti ensiklopedia. Ti naudi a tomo ket naipablaak idi 1996, ket dagiti tallo a suplemental a tomo idi 2000.
Dagiti mainaig a gandat iti Nationalencyklopedin ket dagiti pay sumaganad:
- Ti Ordbok ti NE, ti diksionario kadagiti tallo a tomo (1995–1996)
- Ti Årsband ti NE, dagiti komplementario a tomo a manipanngep kadagiti agdama a pasamak ken ti napardas nga agbalbaliw a pakaammo a a tinawen a maiwarwaras manipud idi 1997
- Ti Sverigeatlas ti NE, ti maysa nga atlas ti Suesia (1998)
- Ti Världsatlas ti NE, ti atlas ti lubong (1998)
- Ti NE-spelet, ti saludsod nga ay-ayam nga addaan kadagiti 8,000 a salusod (1999)
Idi 1997, ti immuna a dihital a porma ti ensiklopedia ket naipablaak kadagiti 6 a CD-ROM (kalpasanna iti pay DVD), ken idi 2000 a kas serbisio ti suskrision ti Internet. Ti online a bersion ti diksionario ken ti pay napabaro a bersion ti kasisigud nga ensiklopedia. Add dagiti 356,000 a naikabkabil, 183,000 kadagitoy ket ensiklopediko nga artikulos. Ti serbisio ket nalpasen nga addaan kadagiti nadumaduma a langa a saan a magun-od iti naiprenta a bersion, a kas ti diksionario ti Sueko–Ingles.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Svenska uppslagsverk: Nationalencyklopedin, naala idi Hulio 22, 2009 (iti Sueko)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Nationalencyklopedin – Opisial a sitio (iti Sueko)
- Svenska uppslagsverk – Komprehensibo a bibliograpia kadagiti ensiklopedia ti Sueko ni Christofer Psilander


text:
Abagatan a Sulawesi
Ti Abagatan a Sulawesi (Indones: Sulawesi Selatan; Bugines: ᨔᨘᨒᨓᨙᨔᨗ ᨒᨕᨘᨈ ) ket ti probinsia idiay akin-abagatan a peninsula ti Sulawesi. Ti purpuro ti Is-isla Selayar ket parte pay ti probinsia. Ti kapitoliona ket ti Makasar. Ti probinsia ket beddengan babaen ti Tengnga a Sulawesi ken Laud a Sulawesi iti amianan, ti Golpo ti Bone ken Abagatan a daya a Sulawesi iti daya, ti Lingsat Makasar iti laud, ken ti Baybay Flores iti abagatan.
Kinarkulo ti senso idi 2010 ti populasion a kas 8,032,551 ken mangaramid daytoy ti Abagatan a Sulawesi iti kaaduan ti populasion a probinsia ti isla (46% ti populasion ti Sulawesi ket adda iti Abagatan a Sulawesi), ken ti maikanem a kaaduan ti populasion a probinsia idiay Indonesia. Dagiti kangrunaan a grupo ti etniko iti Abagatan a Sulawesi ket dagiti Bugines, Makasares, Toraja, ken Mandar. Ti ekonomia ti probinsia ket naibatay iti agrikultura, panagkalap, ken ti panagmina iti balitok, magnesio, landok ken dagiti dadduma pay a metal.


text:
Bituen
Ti maysa a bituen ket maysa a nasabang, naraniag a nagbukel iti plasma a tengtenglen babaen ti grabidad. Iti kalpasan ti kabibiagna, ti maysa a bituen ket aglaon pay kadagiti napusek a banag. Ti kaasitgan a bituen iti Daga ket ti Init, nga isu daytoy ti taudan ti kaaduan iti enerhia iti Daga. Dagiti nadumaduma a bituen ket makita manipud iti Daga iti rabii, no dagitoy ket saan a malemmengan babaen ti tangatang a penomena, agparparang dagitoy a kas dagiti reprep dagiti nagtalinaed a naraniag a puntos gapu ti kaadayoda unay. Naipakasaritaan a, dagiti kalatakan a bituen iti nailangitan a nagbukel ket naigrupoda kadagiti konstelasion ken asterismo, ken dagiti karaniagan a bituen ket nakaganabda kadagiti maitutop a nagnagan. Adu dagiti katologo ti bituen a naumnong dagiti astrolgo, a mangited ti pagalagadan kadagiti pagnaganan ti bituen.
Para iti paset ti kabibiagna, ti maysa a bituen ket agraniag gapu ti thermonuklear a panaglunag iti hidroheno iti bukodna a bugas ken agibbet kadagiti enerhia nga agballiasat iti uneg ti bituen ken daytoy ket agraniag idiay ariwanas. Gangani amin a masna a rumrumsua nga elemento a nadagdagsen ngem helio ket napartuat babaen dagiti bituen, babaen ti estelar a nukleosintesis iti panawen a kabibiagda wenno babaen ti supernova a nukleosintesis no bumtak dagiti bituen. Dagiti astronomo ket maikeddengda ti masa, tawen, kimika a pakabuklan ken dagiti dadduma pay a tagikua iti bituen babaen ti panagpalpaliiw iti bukodda nga espektro, karaniag ken panag-gunay iti limbang. Ti dagup a masa iti maysa a bituen ket isu ti kangrunaan a pannakaikeddeng iti bukodna nga ebolusion ken ti sumaganad a pagbanaganna. Dagiti sabsabali pay a a pakailasinan iti maysa a bituen ket maikeddeng babaen ti bukodna nga ebolusionario a pakasaritaan, a mairaman ti diametro, panagtayyek, panag-gunay ken temperatura. Ti panaggandat iti temperatura kadagiti adu a bituen iti giddiatan ti panagraniagda, a makunkuna akas ti Hertzsprung–Russell a diagrama (H–R a diagrama), ket agpalubos ti tawen ken ebolusionario a kasasaad ti panakaikeddeng ti maysa a bituen.
Ti maysa a bituen ket mangrugi a kas maysa nga agrebba nga ulep iti materiales a kangrunaan a buklen ti hidroheno, a mairaman ti helio ken tugot dagiti nadagdagsen nga elemento. Kalpasan ti estelar a bugas ket napuseken, adda dagiti hidroheno nga agnanayon nga agbalin iti helio babaen ti panagaramid iti nuklear a panaglunag.[1] Dagiti nabati a kaunegan dagiti bituen ket awitenda dagiti enerhia manipud ti bugas babaen ti panagtipon iti panagraniag ken kombeksion a panagaramid. Ti presion ti kaunegan ti bituen ket pawilanna ti panagrebba unay babaen ti bukodna agrabidad. Kalpasan a maibus ti hidroheno a sungrod iti bugas, ti maysa a bituen nga adda ti mamin 0.4 a kadakkel ti masa iti Init[2] ket bumsog nga agbalin iti maysa a nalabbaga a higante, iti dadduma a kaso ket aglunag dagiti nadagdagsen a elemento iti bugas wenno iti kontsa a nagpalikmut iti bugas. Ti bituénen ket agbalin iti maysa a napusek a banag, nga agpabalin ti paset iti nabag iti interestelar a katutubo, no daytoy ket agporma it maysa a baro a kaputotan dagiti bituén nga adda ti dakdakkel a bilang dagiti nadagdagsen nga elemento.[3]
Ti binario ken dagiti adu ti bituenna a sistema ket a mangbukel iti dua wenno adadu pay a bituen a naibedbed babaen ti grabidad, ken sapasap a dagitoy ket agpinnalpalikmut iti tunggal maysa kadagiti natalna a pagliklikmutan. No adda kastoy a dua a bituen ket adda iti asideg a panagpalpalikmut, ti grabidad a panaggunayda ket makaited daytoy ti banag ti ebolusionda.[4] Dagiti bituen ket makaporma manipud ti paset iti dakdakkel a bedbed ti grabidad a patakder, a kas ti maysa a raay wenno maysa nga ariwanas.
Pakasaritaan ti panagpalpaliiw[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipakasaritaan, a dagiti bituen ket naipangpangruna kadagiti sibilisasion iti lubong. Dagitoy ket paset iti relihioso a pannakasanay ken inus-usar para iti nailangtan a panaglayag ken a panangidaya. Adu kadagiti taga-ugma nga astronomo ket namatmati a dagiti bituen ket agnanayon a naikabil ti maysa a nailangitan a nagbukel, ken dagitoy ket saan nga agbalbaliw. Babaen ti pagbibinnagbagaan, dagiti astronomo ket ingrupoda dagiti bituen kadagiti konstelasion ken inusarda dagitoy ti panasurot kadagiti panagkuti dagiti planeta ken ti pannakayamammo ti puesto ti Init.[5] Ti panagkuti ti Init kadagiti lugar ti likud dagiti bituen (ken ti horisonte) ket inususar ti panagaramid dagiti kalendario, a dagitoy ket mabalin nga usaren ti panagtimbeng ti pannakasanay ti agrikultura.[7] Ti kalendario a Gregoriano, ket agdama nga inususar ti gangani amin a luglugar iti lubong, daytoy key maysa a solar a kalendario a naibatay iti anggulo ti paliklikmutan a patayyekan ti Daga a minaig ti bukodna a bituen, ti Init.
Ti kadaanan a napudno a napetsaan a mapa ti bituen ket nagparang idi taga-ugma a Ehipsio nga astronomia idi 1534 BC.[8] Dagiti kasapaan a naam-ammuan a katologo ti bituen ket gimupgop babaen dagiti taga-ugma a Babiloniko nga astronomo iti Mesopotamia idi naladaw a maika-2 a milenio BC, idi panawen ti Kasita paset ti panawen (ca. 1531–1155 BC).[9]
Ti immuna a katologo ti bituen iti Griego nga astronomia ket pinartuat babaen ni Aristillus idi agarup a 300 BC, a tinulongan ni Timokaris.[10] Ti bituen a katologo iti Hipparchus (maika-2 a siglo BC) ket nairaman ti 1020 a bitbituen ken inusar ti panagumnong ti katologo ni Ptolomeo.[11] Ni Hipparchus ket naam-ammuan para iti panakaduktalan iti immuna a nairehistro a nova (baro a bituen).[12] Adu kadagiti konstelasion ken nagnagan ti bituen ket inus-usar tatta nga aldaw ket manipud ti Griego nga astronomia.
Nupay ti naipanunotan a dagiti kalangitan ket saan nga agbalbaliw, dagiti Insik nga astronomo ket ammoda nga agparang dagiti baro a bituen.[13] Idi 185 AD, isuda dagiti immuna a nagpaliiw ken nagisurat ti kapanggepan ti maysa a supernova, a naam-ammuan tattan a ti SN 185.[14] Ti karaniagan nga estelar a napasamak iti nairehistro a pakasaritaan ket isu idi ti SN 1006 a supernova, a napaliiw idi 1006 ken insurat ti kapanggepanna babaen ti Ehipsio nga astronomo a ni Ali ibn Ridwan ken dagiti nadumaduma nga Insik nga astronomo.[15] Ti SN 1054 a supernova, a nagipasngay iti Rasa a Nebula, ket pinalpaliiw pay dagiti Insik ken Islamiko nga astronomo.[16][17][18]
Dagiti Mediebal nga Islamiko nga astronomo ket nagited ti Arabiko a nagnagan dagiti adu a bituen nga inus-usar pay laeng iti tatta nga aldaw, ken nagparnuayda kadagiti adu nga astronomiko nga instrumento a makabilang kadagiti puesto dagti bituen. Inaramidda ti immuna a dakkel nga obserbatorio instituto a pagsukisokan, a naipangpangruna para iti kapangngepan ti panagpataud dagiti Zij a katologo ti bituen.[19] Kadagitoy ket, ti Libro dagiti Natalinaed a Bituen (964) ket sinurat babaen ti Persiano nga astronomo a ni Abd al-Rahman al-Sufi, a nagpaliiw kadagiti adu a bitbituen, dagiti raay ti bituen (mairaman ti Omicron Velorum ken Raay ni Brocchi) ken dagiti ariwanas (mairaman ti Andromeda nga Ariwanas).[20] Segun kenni A. Zahoor, idi maika-11 a siglo, ti Persiano a erudito nga eskolar a ni Abu Rayhan Biruni ket inlawlawagna a ti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas a kas maysa kadagiti adu a pedaso nga adda dagiti tagikua iti nebula a bitbituen, ken nagited pay dagiti latitud kadagiti nadumaduma a bitbituen idi agdama ti maysa a bulan a salip idi 1019.[21]
Segun kenni Josep Puig, ti Andalusiano nga astronomo a ni Ibn Bajjah ket nagidangep a ti Nagririmpuok a Bitbituen ket naaramid kadagiti adu a bituen a gangani nga agkakapet ken nagparang a kas agtultuloy a imahen gapu ti nagbanagan iti repraksion manipud ti sublunario a materiales, a nagdakamat ti panagpalpaliiwna iti panagsilpo iti Hupiter ken Marte idi 500 nga AH (1106/1107 AD) a kas ebidensia.[22]
Dagiti nasapa nga astronomo ti Europa a kas ni Tycho Brahe ket nakaitudo kadagiti baro a bituen iti langit a rabiii (kalpasan daytoy ket nainaganan a kas ti novae), nga agipalpaltiing a dagiti kalangitan ket mabalbaliwan. Idi 1584 ni Giordano Bruno ket nagipalpaltiing a dagiti bituen ket kasla iti Init, ken baka adda met dagiti nadumaduma a planeta, a mabalin pay a kasla ti Daga, nga agpalpalikmut kaniada,[23] ti maysa a kapanunutan a nasapsapa a naipalpaltiing babaen dagiti taga-ugma a Griego a pilosopo, a ni Demokrito ken Epikuro,[24] ken babaen ti and medibal nga Islamiko a kosmologo[25] a kas ni Fakhr al-Din al-Razi.[26] Babaen ti sumaganad a siglo, ti kapanunutan a dagiti bitbituen ket kapada ti Init ket nakaabot kadagiti konsenso manipud kadagiti astronomo. Ti panangipalpalawag no apay a dagitoy a bitbituen ket saanda nga agipakat ti dagup a panagguyod idiay Solar a Sistem, ni Isaac Newton ket nangipaltiing a dagiti bituen ket naipadpada a naiwarwaras iti aniaman a direksion, ti maysa a kapanunutan a nasingdat babaen ti teologo a ni Richard Bentley.[27]
Ti Italiano nga astronomo a ni Geminiano Montanari ket nagirehistro a nakapalpaliiw kadagiti panagdumaduma a karaniag iti bituen nga Algol idi 1667. Ni Edmond Halley ket nagipablaak ti immuna a panagrukod iti maitutop a panaggunay ti dua a paris ti asideg a "agtaltalinaed" a bitbituen, a nangipakpakita a dagitoy ket nagbalbaliwda ti puesto manipud idi panawen dagiti taga-ugma a Gresia astronomo a ni Ptolemy ken Hipparchus. Ti immuna a dagus a panagrukod ti adayo nga bituen (61 Cygni iti 11.4 a lawag a tawtawen) ket naaramid idi 1838 babaen ni Friedrich Bessel a nagus-usar ti paralahe a pamay-an. Dagiti paralelo a panagrukod ket nagipakpakita ti nawatiwat a panagsisina dagiti bituen iti kalangitan.[23]
Ni William Herschel ket isu idi ti immuna nga astronomo a nangpadas a nangkita ti pannakaiwarwaras dagiti bituen iti langit. Idi panawen ti 1780, isu ket nagaramid kadagiti serie ti gantingan iti 600 turturong, ken nagbilang kadagiti bituen ken nagpalpaliiw kadagiti tunggal maysa a linia ti pannakakita. Manipud iti daytoy isu ket nagipatingga a dagiti bilang ti bituen ket imad-adu iti maysa a bangir ti langit, iti turong ti bugas ti Nagririmpuok a Bitbituen . Ti anakna alalaki a ni John Herschel ket nagpadas manen iti daytoy a panagadal idiay abagatan a hemisperio ken nabirukanna ti maysa a kapadpada a panagadu iti isu met laeng a pagturongan.[28] Itipatinayon kadagiti nadumaduma a nagun-odanna, ni William Herschel ket naam-ammuan pay para iti pannakaduktalna nga adda dagiti bituen a saan nga aggigian ti siu met laeng a linia ti panakakita, ngem dagitoy pay ket maipapan ti bagi a kumaduaan nga aggporma dagiti binario a bituen a sistema.
Ti siensia ti nainlangitan a espektroskopia ket napionero babaen ni Joseph von Fraunhofer ken Angelo Secchi. Babaen ti panagipadpada ti espektra dagiti bituen a kas ti Sirius iti Init, isuda ket nabirukanda dagiti paggiddiatan iti kapigsa ken bilang dagiti panagsagsagepsep ti linlinia—ti nalidem a nailangitan nga espektra gapu ti panagsagepsep iti naisangsangayan prekuensia babaen ti tangatang. Idi 1865 ni Secchi ket nangrugi a nagidasig kadagiti bituen kadagiti espektral a kitkita.[29] Nupay kasta, ti moderno a bersion iti nainlangitan a pannakaidasig a pamay-an ket inaramid babaen ni Annie J. Cannon idi panawen ti 1900.
Ti panagpalpaliiw kadagiti doble a bituen ket nakaala ti adu a kangrunaan idi maika-19 a siglo. Idi 1834, ni Friedrich Bessel nagpalpaliiw kadagit panagbalbaliw ti maitutop a panaggunay ti bituen a Sirius, ken nagipagarup ti nailemmeng a kaduana. Ni Edward Pickering ket isu ti immuna a nakaduktal ti espektrokopiko a binario idi 1899 nga idi nakapaliiw ti periodiko a panagpisi ti espektral a linlinia ti bituen a Mizar iti maysa a 104 nga aldaw a paset ti panawen. Dagiti naisalaysay a panagpalpaliiw dagiti adu a binario a bituen a sistema ket inurnong babaen dagiti astronomo a kas ni William Struve ken S. W. Burnham, a nangpalubos a maammuan manipud ti panagkarkulo kadagiti masa ti bituen dagiti pagtayyekan nga elemento. Ti immuna asungbat ti daytoy a parikut ti panakaala pagtayyekan dagiti binario a bituen manipud ti teleskopio a panagpalpaliiw ket inaramid idi babaen ni Felix Savary idi 1827.[30] Ti maikaduapulo a siglo ket nakakita ti imad-adu a napardas a panagabanse iti sientipiko a panagadal kadagiti bituen. Ti potograpo ket nagbalin a napateg a ramit ti astronomiko. Ni Karl Schwarzschild ket naduktalanna a ti maris ti maysa a bituen, ken gapu ti temperaturana, nabalinna a maikeddeng babaen ti panagipada ti panakakita a kadakkel a maipada ti potograpiko a kadakkel. Ti panakarang-ay ti potoelektriko a potometro ket nangpalubos ti napudno a panagrukod iti kadakkel kadagiti nadumaduma a paggiddiatan ti kaatiddog ti allon. Idi 1921 ni Albert A. Michelson ket nagaramid ti immuna a panagrukod iti nainlangitan a diametro a nagusar ti maysa a interperometro iti Hooker a teleskopio.[31]
Ti nangruna a konsepto nga obra iti maipapan ti bagi a pannakaibatay dagiti bituen ket rimsua idi ppanawen ti immuna a dekada iti maikaduapulo a siglo. Idi 1913, ti Hertzsprung-Russell a diagrama ket naaramid, a nangipangato ti astropisika a panagadal kadagiti bituen. Dagiti nagballigi a modelo ket naparang-ay tapno maipalpalawag dagiti kaunegan ti bituen ken ti nainlangitan nga ebolusion. Ti espektra dagiti bituen ket nagballigi pay a naipalpalawag babaen kadagiti panagrang-ay ti kuantum a pisika. Daytoy ket nangpalubos ti nagbuklan a kimiko iti nanilangitan a tangatang.[32]
A malaksid dagiti supernova, dagiti agmaymaysa a bituen ket nangrunadan a napalpaliiw ti bukodtayo a Lokal a Grupo kadagiti ariwanas,[33] ken naipangpangruna ti makitkita a aset ti Nagririmpuok a Bitbituen (a kas naipakita babaen ti naisalaysay a katologo dagiti bituen a magun-od para iti bukodtayo nga ariwanas).[34] Ngem adda dagiti bituen a napalpaliiw idiay M100 nga ariwanas ti Nagririmpuok a Virgo, nga agarup a 100 a riwriw a lawag ti tawtawen manipud ti Daga.[35] Idiay Lokal a Nalatak a Nagririmpuok mabalin a makita dagiti nagririmpuok a bitbituen, ken dagiti agdama a teleskopio ket mabalinda a paliiwen dagiti nakusnaw nga agmaymaysa a bitbituen idiay Lokal a Nagririmpuok—ti kaadaywan a naresolba a bitbituen ket sumuroka sangagasut a riwriw a lawag ti tawtawen ti kaadayona[36] (kitaen ti Cepheids). Nupay kasta, ti ruar ti Lokal a Nalataka ripuok dagiti ariwanas, awan dagiti bituen wenno agmaymaysa a bitbituen wenno rimpuok dagiti bituen ti napalpaliiw. Malaksid laeng ti nakusnaw a ladawan ti dakkel a rimpuok ti bituen a naglaon kadagiti ginasut a ribo a bitbituen a mabirukan ti maysa a bilion a lawag ti tawtawen ti kaadayona[37]—sangapulo a beses nga ad-adayo ngem ti dati a napalpaliiw a rimpuok ti bituen.
Dagiti pannakatudonan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti konsepto iti konstelasion ket naam-ammuan a rimsua idi paset ti panawen a Babilonikoi. Dagiti taga-ugma a nagbuybuya ti langit ket nagipagarup a dagiti prominente a panakaurnos dagiti bituen ket nagpormada kadagiti tabas, ken isosioda dagitoy a naisangsangayan nga aspeto iti katutubo wenno dagiti bukodda a mito. Sangapulo ket dua kadagitoy a pormasion ket naisanglad ti igid ti banda iti ekliptiko ken dagitoy ket nagbalin a batayan iti astrolohia.[38] Kaaduan kadagiti prominente unay nga agmaymaysa a bitbituen ket naikkanda kadagiti nagan, a naisangsangayan ti dagiti panakatudonan ti Arabiko wenno Latin.
Ken dagiti pay dadduma a konstelasion ken ti Init, dagiti bituen a kas ti kinabuklan ket adda dagiti bukodda a mmito.[39] Kadagiti Taga-ugma a Griego, adda dagiti "bituen", a namammoan a dagiti planeta (Griego πλavήtnς (planētēs), a kayatna a saoen ket "agkalkallautang"), ket nagirepresenta kadagiti nadumaduma dios, a nagtaudan ti nagan dagiti planeta Merkurio, Benus, Marte, Hupiter ken Saturno.[39] Ti ( Urano ken Neptuno ket Griego ken dagiti Romano a dios pay, ngem awan kadagitoy a planeta ti naam-ammuan idi Taga-ugma gapu ti nalidem a raniagda. Dagiti naganda ket inpatudo babaen dagiti naud-udi nga astronomo.)
Idi circa 1600, dagiti nagnagan ti konstelasion ket inus-usar a panaginagan dagiti bituen kadagiti maipada a rehion iti langit. Ti Aleman nga astronomo a ni Johann Bayer ket nagpartuat kadagiti serie a mapmapa dagiti bituen ken nagipakat dagiti letra a kas dagiti pannakatudonan ti bitbituen ti tunggal maysa a konstelasion. Kalpasan daytoy ti maysa a numero a sistema a naibatay ti kanawan a panagpangato ti bituen ket naimbento ken nainayon ti katologo ti bituen ni John Flamsteed idiay librona a "Historia coelestis Britannica" (ti 1712 nga edision), a daytoy a numero a sistema a tinawtawagan a Flamsteed a pangitudonan wenno Flamsteed a panagnumero.[40][41]
Babaen ti linteg ti limbang, ti laeng internasional a mabigbigan a turay para iti panagnagan kadagiti nainlangitan a bagbagi ket ti Kappon ti Internasional nga Astronomiko (IAU).[42] Adda dagiti nadumaduma a kompania nga agilaklako kadagiti nagan ti bituen, a ti Britanikoa Biblioteka ket tinawtawganna a kas ti saan a naalagad a komersial a negosio.[43][44] Nupay kasta, ti IAU ket nakisina manipud kadagiti komersio a pannakasanay, ken dagitoy a nagan ket saan a mabigbigan babaen ti IAU wenno inus-usarda.[45] Ti kastoy a maysa a kompania nga agnagnagan ket ti Internasional a Rehistro ti Bituen, a daytoy ket, idi panawen ti 1980, ket napabasol idi ti ulbod a pannakasanay gapu ti panagiparangna a dagiti naipatudo a nagan ket opisial. Daytoy saanen a maaramid a pannakasanay ti ISR ket inpormal a naibaga a maysa nga ulbod ken maysa a suitik,[46][47][48][49] ken ti Departamento ti Siudad ti New York iti Pannakibiang ti Aggatgatang ket nagited kadagiti panaglabsing a maisuppiat ti ISR para iti panagaramid kadagitoy suitik pannakasanay ti komersio.[50][51]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bahcall, John N. (2000-06-29). "Kasano nga Agraniag ti Init". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2006-08-30.
- ^ Richmond, Michael. "Ti kinaudi nga agpang iti ebolusion para dagiti ababaab ti masa a bituén". Pagadalan iti Teknolohia ti Rochester. Naala idi 2006-08-04.
- ^ "Estelar nga Ebolusion ken Ipapatay". NASA Observatorium. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-02-10. Naala idi 2006-06-08.
- ^ Iben, Icko, Jr. (1991). "Ebolusion ti maysa ken binario a bituen". Astropisika a Warnakan Suplemento a Serie. 76: 55–114. Bibcode:1991ApJS...76...55I. doi:10.1086/191565.
- ^ a b Forbes, George (1909). Pakasaritaan iti Astronomia. Londres: Watts & Co. ISBN 1-153-62774-4.
- ^ Hevelius, Johannis (1690). Firmamentum Sobiescianum, sive Uranographia. Gdansk.
- ^ Tøndering, Claus. "Other ancient calendars". WebExhibits. Naala idi 2006-12-10.
- ^ von Spaeth, Ove (2000). "Panagipetsa ti Kadaanan nga Ehipsio a Mapa ti Bituen". Sentaurus Internasional a Mahasina Iti Pakasaritaan Ti Matematika, Siensia Ken Teknolohia. 42 (3): 159–179. Naala idi 2007-10-21.
- ^ Amianan, John (1995). Ti Norton a Pakasaritaan iti Astronomia ken Kosmolohia. New York ken Londres: W.W. Norton & Company. pp. 30–31. ISBN 0-393-03656-1.
- ^ Murdin, P. (Nobiembre 2000). "Aristillus (c. 200 BC)". Ensiklopedia iti Astronomia ken Astropisika. Bibcode:2000eaa..bookE3440.. doi:10.1888/0333750888/3440. ISBN 0-333-75088-8.
- ^ Grasshoff, Gerd (1990). Ti pakasaritaan ti katologo ti bituen ni Ptolomeo. Springer. pp. 1–5. ISBN 0-387-97181-5.
- ^ Pinotsis, Antonios D. "Astronomia iti Taga-ugma a Rodas". Paset iti Astropisika, Astronomia ken Mekaniko, Departamento iti Pisika, Unibersidad itiAthens. Naala idi 2009-06-02.
- ^ Clark, D. H.; Stephenson, F. R. (Hunio 29, 1981). "Ti Naipakasaritaan a Supernovae". Supernovae: Ti panagkita iti agdama a panagsukiso; Nagbanagan dagiti Instituto ti Nasayaat a Panagadal. Cambridge, Inglatera: Dordrecht, D. Reidel Publishing Co. pp. 355–370. Bibcode:1982sscr.conf..355C.
- ^ Zhao, Fu-Yuan; Strom, R. G.; Jiang, Shi-Yang (2006). "Ti Saili a Bituen iti AD185 Baka ngata Daytoy ket maysa a Supernova". Insika Warnakan Iti Astronomia Ken Astropisika. 6 (5): 635–640. Bibcode:2006ChJAA...6..635Z. doi:10.1088/1009-9271/6/5/17.
- ^ "Dagiti Astronomo ket Nagpalseng ti Karaniagan a Bituen iti Pakasaritaan". NAOA News. Marso 5, 2003. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2003-04-02. Naala idi 2006-06-08.
- ^ Frommert, Hartmut; Kronberg, Christine (Agosto 30, 2006). "Supernova 1054 – Pannakapartuat ti Rasa a Nebula". SEDS. Unibersidad iti Arizona.
- ^ Duyvendak, J. J. L. (Abril 1942). "Ti sumarsaruno pay a Datos nga Agibakbaklay ti pannakainaganan iti Rasa a Nebula nga adda ti Supernova iti 1054 A.D. Paset I. Ti Taga-ugma a Kronika ti Akindaya". Pannakaipablaak Ti Astronomiko a Kagimongan Ti Pasipiko. 54 (318): 91–94. Bibcode:1942PASP...54...91D. doi:10.1086/125409.
Mayall, N. U.; Oort, Jan Hendrik (Abril 1942). "Ti sumarsaruno pay a Datos nga Agibakbaklay ti pannakainaganan iti Rasa a Nebula nga adda ti Supernova iti 1054 A.D. Paset II. Ti Astronomiko a Pannakakita". Panakaipablaak Ti Astronomiko a Kagomongan Ti Pasipiko. 54 (318): 95–104. Bibcode:1942PASP...54...95M. doi:10.1086/125410.
- ^ Brecher, K. (1983). "Taga-ugma a rehistro ti Rasa a Nebula supernova". Ti Obserbatorio. 103: 106–113. Bibcode:1983Obs...103..106B.
- ^ Kennedy, Edward S. (1962). "Review: Ti Obserbatorio iti Islam ken ti Lugarna iti Sapasap a pakasaritaan iti Obserbatorio babaen ni Aydin Sayili". (warnakan). 53 (2): 237–239. doi:10.1086/349558.
- ^ Jones, Kenneth Glyn (1991). Nebulae ni Messier ken dagiti raay ti bituen. Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. p. 1. ISBN 0-521-37079-5.
- ^ Zahoor, A. (1997). "Al-Biruni". Unibersidad ti Hasanuddin. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-06-26. Naala idi 2007-10-21.
- ^ Montada, Josep Puig (Septiembre 28, 2007). "Ibn Bajja". Stanford nga Ensiklopedia iti Pilosopia. Naala idi 2008-07-11.
- ^ a b Drake, Stephen A. (Agosto 17, 2006). "Ababa a Pakasaritaan iti Nangato nga Enerhia (X-ray & Gamma-Ray) nga Astronomia". NASA HEASARC. Naala idi 2006-08-24.
- ^ "Dagiti Exoplaneta". ESO. Hulio 24, 2006. Naala idi 2006-10-11.[permanente a natay a silpo]
- ^ Ahmad, I. A. (1995). "Ti nagbanagan iti Qur'anic a kosepto iti astronomiko a penomena iti Islamiko a sibilisasion". Vistas Iti Astronomia. 39 (4): 395–403 [402]. Bibcode:1995VA.....39..395A. doi:10.1016/0083-6656(95)00033-X.
- ^ Setia, Adi (2004). "Ni Fakhr Al-Din Al-Razi iti Pisika ken Katutubo iti Maipapan ti Bagi a Lubong: Ti Immuna a Panakakita". Islam Ken Siensia. 2. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-07-10. Naala idi 2010-03-02.
- ^ Hoskin, Michael (1998). "Ti Kuenta dagiti Naidulin iti Panagsurat ti Pakasaritaan iti Astronomia". Siensia nga Instituto ti Limbang a Teleskopio. Naala idi 2006-08-24.
- ^ Proctor, Richard A. (1870). "Adda kadi kadagiti nebulusa ket bituen a sistema?". Katutubo. 1 (13): 331–333. Bibcode:1870Natur...1..331P. doi:10.1038/001331a0. S2CID 40790235.
- ^ MacDonnell, Joseph. "Angelo Secchi, S.J. (1818–1878) ti Ama iti Astropisika". Unibersidad ti Fairfield. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-07-21. Naala idi 2006-10-02.
- ^ Aitken, Robert G. (1964). Dagiti Binario a Bituen. New York: Dover Publications Inc. p. 66. ISBN 0-486-61102-7.
- ^ Michelson, A. A.; Pease, F. G. (1921). "Panagrukod iti diametro ti Alpha Orionis nga inusar ti interperometro". Astropisika a Warnakan. 53: 249–259. Bibcode:1921ApJ....53..249M. doi:10.1086/142603.
- ^ Unsöld, Albrecht (2001). Ti Baro a Kosmos (Maika-5 nga ed.). New York: Springer. pp. 180–185, 215–216. ISBN 3-540-67877-8.
- ^ a kas ti Battinelli, Paolo; Demers, Serge; Letarte, Bruno (2003). "Pangsukisok ti Karbon a Bituen idiay Lokal a Grupo. V. Ti ruar a disko iti M31". Ti Astronomiko a Warnakan. 125 (3): 1298–1308. Bibcode:2003AJ....125.1298B. doi:10.1086/346274.
- ^ "Ti Milenio a Bituen Atlas ket agmarka ti pannakalpas ti Hipparcos a Mision ti ESA". ESA. Disiembre 8, 1997. Naala idi 2007-08-05.
- ^ Villard, Ray; Freedman, Wendy L. (Oktubre 26, 1994). "Ti Hubble a Teleskopio ti Limbang ket Nagrukod ti Napudno a Kaadayo ti Kaadaywan nga Ariwanas". Hubble Site. Naala idi 2007-08-05.
- ^ "Ti Hubble ket Nalpasna ti Walo a Tawen a Ganetget a Mangrukod ti Dumakdakel a Law-ang". Hubble Site. Mayo 25, 1999. Naala idi 2007-08-02.
- ^ "Ti UBC Prof., alumnus ket nakaduktal kadagiti adayo a rimpuok ti bituen: a maysa a bilion a lawag ti tawen ti kaadayona". UBC Public Affairs. Enero 8, 2007. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-07-27. Naala idi 2007-08-02.
- ^ Koch-Westenholz, Ulla; Koch, Ulla Susanne (1995). Mesopotamia nga astrolohia: pangyuna ti Babilonio ken Asiriano nailangitan a pannakadios. Pagipablaakan nga Intituto ti Carsten Niebuhr. Vol. 19. Museo a Tusculanum a Pagmalditan. p. 163. ISBN 87-7289-287-0.
- ^ a b Coleman, Leslie S. "Dagiti mito, Sarsarita ken Tinawtawid a pannakaammo". Frosty Drew nga Obserbatorio. Naala idi 2012-06-15.
- ^ "Naming Astronomical Objects". Kappon ti Internasional nga Astronomiko (IAU). Naala idi 2009-01-30.
- ^ "Panaginagan dagiti Bituen". Dagiti Estudiante para iti Panagsukisok ken Panagrang-ay iti Limbang (SEDS). Naala idi 2009-01-30.
- ^ Lyall, Francis; Larsen, Paul B. (2009). "Kapitulio 7: The Moon and Other Celestial Bodies". Linteg ti Limbagng: Maysa Tratado. Ashgate Publishing, Ltd. p. 176. ISBN 978-0-7546-4390-6.
- ^ "Panagnagan dagiti bituen". Siensia nga Astropisiko nga Organisasion. 2005. Naala idi 2010-06-29.
- ^ "Renunsia: Naganan ti maysa abituen, naganan ti maysa a rosas ken dadduma pay, kapadpadana a negosio". Biblioteka ti Britaniko. Ti Gimong ti Britaniko a Biblioteka. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-01-19. Naala idi 2010-06-29.
- ^ Andersen, Johannes. "Panaggatng dagitiBituen ken Nagnagan ti Bituen". Kappon ti Internasional nga Astronomiko. Naala idi 2010-06-24.
- ^ Pliat, Phil (Septiembre 2006). "Panagitinnag ti nagan: Kayatmo ti agbalin a maysa a Bituen?". Eskeptiko Nga Agsuksuisok. 30 (5). Naala idi 2010-06-29.
- ^ Adams, Cecil (Abril 1, 1998). "Makabayadka ti $35 tapno managanan ti maysa a bituen para kenka?". The Straight Dope. Naala idi 2006-08-13.
- ^ Golden, Frederick; Faflick, Philip (Enero 11, 1982). "Siensia: Nailangtan aPanunot wenno Kosmiko a Panagsuitik?". Times Magazine. Time Inc. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-08-25. Naala idi 2010-06-24.
- ^ Di Justo, Patrick (Disiembre 26, 2001). "Gumatang ti maysa a Bituen, Ngem saanmo a Kukua". Wired. Condé Nast Digital. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-12-09. Naala idi 2010-06-29.
- ^ Plait, Philip C. (2002). Dakes nga astronomia: dagiti miskonsepto ken madi a panagusar a naiparang, manipud ti astrolohia aginggan ti panagsanglad iti bulan 'angaw'. John Wiley and Sons. pp. 237–240. ISBN 0-471-40976-6.
- ^ Sclafani, Tom (Mayo 8, 1998). "Ti Komisioner ti Pannakibiang dagiti Aggatgatang a ni Polonetsky ket Nagballag kadagiti Gumatgatang: "Ti Panagggatang ti maysa a Bituen Ket saan a Makaaramid kaniam ti Kasta"". Sentro ti Nailian nga Astronomia ken Ionosperio, Aricebo nga Obserbatorio. Naala idi 2010-06-24.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pickover, Cliff (2001). The Stars of Heaven. Oxford University Press. ISBN 0-19-514874-6.
- Gribbin, John; Gribbin, Mary (2001). Stardust: Supernovae and Life—The Cosmic Connection. Yale University Press. ISBN 0-300-09097-8.
- Hawking, Stephen (1988). A Brief History of Time. Bantam Books. ISBN 0-553-17521-1.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Bituen iti Wikimedia Commons
- Kaler, James. "Portraits of Stars and their Constellations". University of Illinois. Naala idi 2010-08-20.
- "Query star by identifier, coordinates or reference code". SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Naala idi 2010-08-20.
- "How To Decipher Classification Codes". Astronomical Society of South Australia. Naala idi 2010-08-20.
- "Live Star Chart". Dobsonian Telescope Community. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-12-04. Naala idi 2010-08-20. Kitaen dagiti bituen iti ngato ti lokasionmo
- Prialnick, Dina; et al. (2001). "Stars: Stellar Atmospheres, Structure, & Evolution". University of St. Andrews. Naala idi 2010-08-20.


text:
Acapulco
Ti Acapulco de Juárez (Espaniol: [akaˈpulko de ˈxwaɾes]), kadawyan a makunkuna nga Acapulco, ket ti siudad, munisipalidad ken nangruna a puerto ti baybay iti estado ti Guerrero idiay aplaya ti Pasipiko ti Mehiko, iti 380 kilometro (240 mi) iti abagatan ti Siudad ti Mehiko. Ti Acapulco ket mabirukan iti nauneg, ti kasla nagtimbukel a luek ken puerto daytoyen manipud idi nasapa a kolonial a panawen ti pakasaritaan ti Mehiko.[1] Daytoy ket puerto a papanan dagiti bapor ken dagiti panglinglingayan a bapor a mapmapan iti baetan ti Panama ken San Francisco, California, Estados Unidos.[2] Ti siudad ti Acapulco ket ti kadakkelan iti estado, dakdakkel ngem ti kapitolio ti estado ti Chilpancingo. Ti Acapulco ket isu pay ti kadakkelan nga aplaya ti Mehiko ken balneario a paglinglingayan a siudad.[3]
Ti siudad ket kaaduan nga ammo a kas ti kaduogan ken kaaduan nga ammo a paglinglingayan nga aplaya ti Mehiko, a nagbalin a prominente kadagiti tawen ti 1950 a kas ruangan para kadagiti artista ti Hollywood ken dagiti milonario.[4][5][6][7] Ti Acapulco ket nadayeg pay laeng ken mangawis pay laeng kadagiti adu a turista, nge kaaduan metten ket manipud iti Mehiko.[8][9] Ti lugar ti paglinglingayan ket nabingbingay iti dua: Ti bangir ti amianan tiluek ket ti "tradisional" a lugar, nga ayan a pagbakasionan dagiti nadayeg iti tengnga ti maika-20 a siglo; ken ti bangir ti abagatan ket kaaduan dagiti baro a naramen a natayag nga otel.[10]
Ti nagan nga "Acapulco" ket nagtaud manipud iti pagsasao a Nahuatl ti Aca-pōl-co, ketn ti kayatna a sawen ket "ti nakdadaelan dagiti rono wenno nakaiyanudanda".[11] Ti "de Juárez" ket nainayon idi iti opisial anagan idi 1885 a kas pammadayaw kenni Benito Juárez, ti dati a Presidente ti Mehiko (1806–1872). Ti selio ti siudad ket mangipakpakita kadagiti natukkol a rono wenno unas.[1] Ti isla ken munisipalidad ti Capul, iti Filipinas, ket nakaala ti naganna iti Acapulco; ti Capul ket isu idi ti akinlaud a patingga ti trans-Pasipiko a dalan ti panaglayag manipud iti Acapulco nga isu idi ket kolonia ti Espania.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Enciclopedia de los Municipios de México Estado de Guerrero Acapulco de Juárez" (iti Espaniol). Mexico: INAFED. Naala idi Enero 10, 2010.
- ^ "History of API Acapulco". Acapulco, Guerrero: Administracion Portuaria Integral. Naala idi Enero 10, 2010.
- ^ "INEGI Census 2005" (iti Espaniol). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Enero 18, 2010. Naala idi 2010-01-10.
- ^ Lee Stacy. Mexico and the United States. New York: Marshall Cavendish Publishing, 2003. p. 954 (p. 16). ISBN 978-0-7614-7403-6.
- ^ Arleen Alleman. Currents of vengeance : a Darcy Farthing novel. Xlibris Corp Publishing, 2011. p. 292 (p. 118). ISBN 978-1-4653-3577-7.
- ^ Vacation Magazine |
- ^ "History for Acapulco". Niles' Guides. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Enero 13, 2010. Naala idi Enero 10, 2010.
- ^ Juarez, Alfonso (Disiembre 30, 2009). "Confían en salvar temporada turística" [Trusting in saving the tourist season]. Reforma (iti Espaniol). Mexico City. p. 12.
- ^ "Introduction to Acapulco". Frommer's Guides. Naala idi Enero 10, 2010.
- ^ Oliver, Mike; Rita Oliver. "The sunniest Acapulco". MexConnect. Naala idi Enero 10, 2010.
- ^ Robelo, Cecelio A. (1912). Diccionario de Aztequismos. Mexico: Imp. del Museo N. de Arquelogía, Historia y Etnología. pp. 43–44.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Acapulco manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Acapulco iti Wikimedia Commons
- Opisial a website ti gobierno ti siudad (iti Espaniol)


text:
Matthew McConaughey
Ni Matthew David McConaughey (/məˈkɒnəheɪ/;[1] nayanak idi Nobiembre 4, 1969)[2] ket maysa nga Amerikano nga aktor. Isu ket immuna a naammuan iti immuna a nakaidayeganna a papel; iti komedia iti Dazed and Confused (1993), ken nagparangen kadagiti pelikula a kas ti Texas Chainsaw Massacre: The Next Generation (1994), ti A Time to Kill (1996), ti historikal a drama ni Steven Spielberg iti Amistad (1997), ti drama ti siensia a piksion ti Contact (1997), ti komedia ti EDtv (1999) ken ti pelikula ti gubat ti U-571 (2000).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "NLS/BPH: Other Writings, Say How? Key to Pronunciation". Loc.gov. 2013-01-07. Naala idi 2014-03-07.
- ^ "Matthew McConaughey". Biography.com. Naala idi Agosto 19, 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Matthew McConaughey iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Matthew McConaughey iti Wikimedia Commons
- Matthew McConaughey iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Matthew McConaughey iti AllMovie


text:
Tuyo
Ti tuyo (makunkuna pay a miller's bran iti Ingles)[1] ket isu ti natangken nga akin-ruar nga ukis ti bukel ti sereal. Daytoy ket buklen ti naitiptipon nga aleurona ken perikarpio.
No mairaman ti bungag, daytoy ket nangruna a paset dagiti sibubukel a bukel, ken kankanayon a mapataud a kas maysa a produkto ti panaggiling iti panagpataud kadagiti napapino a bukel. No ti tuyo ket maikkat manipud ti bukbukel, dagiti bukel ket mapukawda dagiti pateg ti taraonda. Ti tuyo ket adda iti ken mabalin a magiling manipud kadagiti ania man a bukel ti sereal, a mairaman ti pagay, mais, trigo, dagiti obena, sebada ken miho.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Wheat Bran". Spiritfoods. 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-02-22. Naala idi 24 Agosto 2012.


text:
Naimbag nga aldaw tayo amin kakailian nga Taga Kalinga! Dawaten mi ti dakkel nga kooperasyon yo nga makipagtulungan iti kapulisan tayo iti pannakatiliw ti suspect iti vehicular traffic accident (Hit and Run) a napasamak idi October 6,2020 around 6:20 PM ijay Cagayan-Kalinga National Road, batog ti Iglesia ni Cristo Church,Bulanao,Tabuk City nga isu’t nakatayan iti biktima a ni late Anastacio Oyando Galano a residente ti Purok Datu,Tabuk City.
No siasinuman ti nakakita ti umasping iti kastoy a rupa nga in describe iti mysa a witness thru facial composite ket ireport yo nga dagus iti Police Station wenno itext yo iti Tabuk City Police Station hotline 09089000900 tapnu maited tayo ti Hustisya para iti pamilya ti biktima.


text:
Bacolod
Ti Siudad ti Bacolod ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas. Isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Negros Occidental. Kabeddengna ti Siudad ti Talisay iti amianan, ti ili ti Murcia iti daya, ti Siudad ti Bago iti abagatan-a-laud, ken ti Lingsat Guimaras iti laud.
Naindayegan ti Siudad ti Bacolod gapu iti Piesta ti Maskara a maang-angay ditoy iti kada bulan ti Oktubre.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Bacolod ket nabingbingay a politikal kadagiti 61 a barbaranggay.[2]
- Alangilan
- Alijis
- Banago
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Baranggay 6 (Poblacion)
- Baranggay 7 (Poblacion)
- Baranggay 8 (Poblacion)
- Baranggay 9 (Poblacion)
- Baranggay 10 (Poblacion)
- Baranggay 11 (Poblacion)
- Baranggay 12 (Poblacion)
- Baranggay 13 (Poblacion)
- Baranggay 14 (Poblacion)
- Baranggay 15 (Poblacion)
- Baranggay 16 (Poblacion)
- Baranggay 17 (Poblacion)
- Baranggay 18 (Poblacion)
- Baranggay 19 (Poblacion)
- Baranggay 20 (Poblacion)
- Baranggay 21 (Poblacion)
- Baranggay 22 (Poblacion)
- Baranggay 23 (Poblacion)
- Baranggay 24 (Poblacion)
- Baranggay 25 (Poblacion)
- Baranggay 26 (Poblacion)
- Baranggay 27 (Poblacion)
- Baranggay 28 (Poblacion)
- Baranggay 29 (Poblacion)
- Baranggay 30 (Poblacion)
- Baranggay 31 (Poblacion)
- Baranggay 32 (Poblacion)
- Baranggay 33 (Poblacion)
- Baranggay 34 (Poblacion)
- Baranggay 35 (Poblacion)
- Baranggay 36 (Poblacion)
- Baranggay 37 (Poblacion)
- Baranggay 38 (Poblacion)
- Baranggay 39 (Poblacion)
- Baranggay 40 (Poblacion)
- Baranggay 41 (Poblacion)
- Bata
- Cabug
- Estefania
- Felisa
- Granada
- Mandalagan
- Mansilingan
- Montevista
- Pahanocoy
- Punta Taytay
- Singcang-Airport
- Sum-ag
- Taculing
- Tangub
- Villamonte
- Vista Alegre
- Handumanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Bacolod | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Hmm … ti browser mo ket daan unayen.
Pabaroen tayo ti browsermo tapno maganasam iti napaspaspas, ken nataltalgen nga kapadasan ayan iti site.
Sakupen kadi dagiti doble a plano ti salun-at dagiti naireseta nga agas
Naipakdaar: February 11, 2020
Petsa ti kaudian a pannakapabaro: Hulio 30, 2021
Madanaganka kadi iti nangato a gatad dagiti naireseta nga agas? Dika agmaymaysa. Adu a tattao a mangnamnama kadagiti agas ti saan a makabael a mangbayad kadagitoy manipud iti bukodda a bulsa. Isu a saan a nakakaskasdaaw a ti masakupan ti seguro para iti naireseta nga agas ti maysa kadagiti umuna a bambanag a saludsoden dagiti tattao maipapan kadagiti doble a plano iti salun-at. Dagitoy a plano ket para kadagiti tattao nga addaan agpada iti Medicaid ken Medicare. Ken ilawlawag daytoy nga artikulo ti masakupan ti seguro para iti naireseta nga agas a kadawyan nga iraman dagiti doble a plano iti salun-at.
Alaem ti libre a giya iti doble a plano
Amin a masapul a maammoam maipapan kadagiti Doble a Plano kadagiti Nasingsingayan nga Kasapulan a napaminsan, nanam-ay a giya.
Di kadi iraman met ti Medicaid dagiti reseta?
Pudno dayta. Iraman ti kaadduan a plano ti Medicaid ti sumagmamano a naireseta nga agas. Ngem no ania nga eksakto dagitoy ket depende iti estado. Maysa pay, mabalin nga agduduma dagiti pagannurotan dagiti estado para kadagiti copayment ken cost sharing, isu a saan nga amin nga agas ket naan-anay a masakupan.
Ania dagiti reseta a sakupen ti Medicare?
Ti Part D ti paset ti Medicare a tumulong a mangbayad kadagiti naireseta nga agas para kadagiti benepisiaryo ti Medicare. Ngem daytoy ket nayon a masakupan ti seguro a saanmo a maala iti Original Medicare. Ti naimbag a damag ket dagiti doble a plano iti salun-at ket maysa a kita ti plano ti Medicare Advantage isu nga iramanda ti Medicare Part D. Kayat a sawen daytoy a makaalaka ti ad-adu a masakupan ti seguro para iti reseta ngem iti maaw-awatmo ita kadagiti plano ti Medicaid wenno Original Medicare.
Kasano a maibagam no ania nga eksakto dagiti masakupan nga agas?
Amin a plano ti salun-at ket addaan iti pormularyo. Daytoy ket listaan ti ag-agas a sakupen ti seguro wenno plano ti salun-atmo. Maaw-awagan pay daytoy kas listaan ti kayat nga agas (preferred drug list, PDL). No agbirbirokka iti doble a plano manipud iti UnitedHealthcare, adtoy no kasanom a makita ti listaan ti agas iti doble a plano ti salun-at iti English wenno Espaniol:
- Ikabilmo ti ZIP code iti kahon iti baba ti panid tapno makabirokka iti plano iti lugarmo
- I-click ti kahon ti “Kitaen dagiti Detalye ti Plano” iti babaen ti plano nga interesante kenka
- Pilien ti “Listaan ti Agas” iti asul a kahon a pangbirok iti tagaipaay iti serbisio tapno makita dagiti reseta a saklaw dayta a plano
Nalabit, kayatmo a maammuan dagiti detalye maipapan kadagiti ag-agas a tomtomarem ita. Nalaka laeng nga aramiden daytoy, gapu ta mabalinmo a biroken iti alpabetiko a listaan ti aniaman a kayatmo nga agas.
LAGLAGIPEN: Agduma dagiti benepisio depende iti plano ken ti lugar ti serbisio. Maiyaplikar dagiti limitasion ken dagiti eksklusion.
Para kadagiti detalye maipapan iti benepisio a naitipon iti Doble a Plano para kadagiti Espesial a Kasapulan, tawagan ti numero wenno bisitaen ti website a nakaprinta iti likudan ti ID kardmo kas miembro.
Kitaen dagiti plano ti UnitedHealthcare iti lugarmo
Mabalin ang agbaliw dagiti benepisio ti Dual-eligible wenno Medicaid a plano depende iti pagnanaedam. Agbirok segun iti ZIP code mo tapno masarakam ti kasayaatan a plano a makasabat kadagiti kasapulam para ti taripato iti salun-at.


text:
Aconcagua
Ti Aconcagua (Panangibalikas nga Espaniol: [akoŋˈkaɣwa]) ket isu ti kangatuan a bantay iti Akinlaud ken Akin-abagatan a Hemisperio iti 6,960.8 metro (22,837 ft).[1] Daytoy ket mabirukan idiay kabambantayan ti Andes, idiay probinsia ti Mendoza, Arhentina, ken naisanglad kadagiti 112 a kilometro (70 mi) iti amianan a laud ti kapitoliona, ti siudad ti Mendoza. Ti pantok ket mabirukan pay iti agarup a 5 a kilometro manipud idiay Probinsia ti San Juan ken 15 a kilometro manipud iti internasional a pagbeddengan iti Chile; ti kaasitgan a nangatngato a kaarrubana ket ti Tirich Mir iti Hindu Kush, iti kaadayo iti 16,520 kilometro (10,270 mi). Daytoy ket maysa kadagiti Pito a Panpantok.
Ti Aconcagua ken nabeddengan babaen ti Valle de las Vacas iti amianan ken daya ken ti Valle de los Horcones Inferior iti laud ken abagatan. Ti bantay ken ti kaarrubayanna ket paset ti Probinsial a Parke ti Aconcagua. Ti bantay ket addaan kadagiti adu a bilang dagiti glasier. Ti kadakkelan a glasier ket ti Ventisquero Horcones Inferior iti agarup a 10 km iti kaatiddog, ken agpababa daytoy manipud iti abagatan a sango iti agarup a 3600 m iti kangato idiay asideg ti kampo Confluencia.[3] Dagiti dua a sabali a sistema ti glasier ket ti Ventisquero de las Vacas Sur ken ti Glaciar Este/Ventisquero Relinchos iti agarup a 5 km iti kaatiddog. Ti kadayegan ket ti amianan-daya wenno ti Polako a Glasier, gapu ta daytoy ket ti kadawyan a dalan iti isasang-at.
Ti bantay ket napartuat idi babaen ti subduksion ti Plata Nazca iti sirok ti plata ti Abagatan nga Amerika idi las-ud ti ti kinaudi a heolohiko nga orohenesis ti Andes; ngem saan daytoy a bulkan.[4] Ti taudan ti nagan ket naisuppiatan; daytoy ket mabalin a nagtaud manipud iti Arauca ti Aconca-Hue, a mangibagbaga iti Karayan Aconcagua ken ti kaibuksilanna ket "nagtaud manipud iti bangir", ti Quechua ti Ackon Cahuak, a ti kaibuksilanna ket ti "'Sentinel ti Bato", wenno Quechua ti Anco Cahuac, "Puraw a Sentinel"[5] wenno ti Aymara ti Janq'u Q'awa, "Puraw a Rangkis", "Puraw a Waig".[6]
Dagiti notaUrnosen
- ^ a b c "Informe científico que estudia el Aconcagua, el Coloso de América mide 6960,8 metros" [Scientific Report on Aconcagua, the Colossus of America measures 6960,8 m] (iti Espaniol). Universidad Nacional de Cuyo. 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-09-08. Naala idi Septiembre 3, 2012.
- ^ "Awan ti nalawag a pammasingked a dagidi taga-ugma nga Inca ket kinalay-atda ti pantok iti Puraw a Sentinel [Aconcagua], ngem adu ti ebidensia a nangatoda a kinalay-at ti bantay. Dagiti senial kadagiti panagkalay-at dagiti Inca ket nabirukanen idiay pantok kadagiti nadumaduma a pantok ti Andes, a ti kangatuan itan ket ti Llullaillaco, ti 6,721-metro (22,051 ft) a bantay a mangsakkaw iti pagbeddengan ti Chile ken Arhentina iti rehion ti Atacama. Idiay Aconcagua, adda met nabirukan a rurog ti guanaco a nabirukan idi 1947 iti igid ti bakras a mangisilpo iti Amianan a Pantok iti Abagatan a Pantok. Mabalin a madudua a ti guanaco ket agmaymaysa a kinalay-atna dayta a nangato a bantay. Iti pay maipatinayon, ti maysa a mummy nga Inca ket nabirukanen iti 5400 m idiay abagatan a laud a bakras ti Aconcagua, idiay asideg ti Cerro Piramidal" R. J. Secor, Aconcagua: A Climbing Guide, The Mountaineers, 1994, ISBN 0-89886-406-2, p. 13.
- ^ Servei General d'Informacio de Muntanya, 2002, "Aconcagua 1:50,000 map", inpablaak babaen ti Cordee
- ^ Simkin, T. ken ni Siebert, L. (2002-). Ania kadi ti kangatuan a bulkan iti lubong? Smithsonian Institution, Programa ti Global a Bulkanismo. Naala idi 22 Agosto 2012.
- ^ Secor, op. cit., p. 13.
- ^ Guías Pedagógicas del Sector Lengua Indígena, Aymara Ministerio de Educación, Fondo de las Naciones Unidas para la Infancia, UNICEF, Santiago de Chile, 2012 (Espaniol), p. 62 Janq’u q’awa (Aconcagua: quebrada blanca).
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Aconcagua iti Wikimedia Commons
- Aconcagua iti Andeshandbook Naiyarkibo 2015-11-01 iti Wayback Machine


text:
Baybay Puraw
Ti Baybay Puraw (Ruso: Бeлoe Mope, Beloye more; Karelio ken Pinlandes: Vienanmeri, lit. Baybay Dvina; Nenets: Cэpako яMʼ, Serako yam) ket ti akin-abagatan a sabangan ti Baybay Barents a mabirukan idiay amianan a laud ti Rusia. Napalikmutan daytoy babaen ti Karelia iti laud, ti Peninsula Kola iti amianan, ken ti Peninsula Kanin iti amianan a daya. Ti sibubukel a Baybay Puraw ket addaan iti turay ti Rusia ken naikeddeng a paset kano ti akin-uneg a dandanum ti Rusia.[3] Iti administratibo, daytoy ket nabingbingay iti pagbaetan ti Arkhangelsk ken ti Murmansk Oblast ken ti Republika ti Karelia.
Ti kangrunaan a puerto ti Arkhangelsk ket mabirukan idiay Baybay Puraw. Para iti kaaduan a pakasaritaan ti Rusia, daytoy idi ti nangruna a sentro ti internasional a maritimo a panagtagilako ti Rusia, ken inar-aramid idi dagiti nagtataeng iti igid ti baybay a Pomor manipud idiay Kholmogory. Iti moderno a panawen daytoy ket nagbalin a maysa a nangruna a kuartel ti marina ken submarino ti Sobiet. Ti Kanal Baybay Puraw-Baltiko ket mangikapet iti Baybay Puraw iti Baybay Baltiko.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko ti akin-amianan a patingga ti Baybay Puraw a kas "Ti linia a mangisilpo ti Svyatoi Nos (Aplaya ti Murmansk, 39°47'E) ken Rawis Kanin".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baybay Puraw, Nalatak nga Ensiklopdia ti Sobiet (iti Ruso)
- ^ Baybay Puraw, Encyclopædia Britannica on-line
- ^ A. D. Dobrovolskyi and B. S. Zalogin Seas of USSR. Baybay Puraw, Unibersidad ti Moscow (1982) (iti Ruso)
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-10-15. Naala idi 6 Pebrero 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Puraw iti Wikimedia Commons


text:
Arkimedes
Ni Arkimedes ti Siracusa (Griego: Ἀpxιuήδnς; c. 287 BC – c. 212 BC) ket maysa idi a Griego a matematiko, pisiko, inhenniero, imbentor, ken astronomo.[1] Uranyno bassit laeng dagiti salaysay a naamammoan para iti biagna, isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti mangidaulo a sientista iti klasiko a kinaugma. Kadagiti mairamraman a panagpasayaatna ti pisika ket dagiti kammasapulan ti hidroestatiko, estatika ken ti maysa panagipalpalawag ti pamunganayan ti pamatuangan. Isu ket naipammadayawan pay ti panagdibuho a panagpabaro kadagiti makina, a mairaman dagiti sillong a motor ken ti tornilio a bomba a naipanagan kaniana. Dagiti moderno nga eksperimento ket nagsubok kadagiti panagitunton a ni Arkimedes ket nagdaremdem kadagiti makina a makabagkat kadagiti agraraut a bapor manipud iti danum ken mangpuor kadagiti bapor nga inususar dagiti adu a sarming.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Arkimedes(c.287 – c.212 BC)". BBC History. Naala idi 2012-06-07.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Arkimedes iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Arkimedes iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Arkimedes iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Malta
Nagsasabtan: 35°53′N 14°30′E / 35.883°N 14.500°E
Ti Malta (Maltes: [ˈmɐltɐ]), opisial a ti Republika ti Malta (Maltes: Repubblika ta' Malta; Ingles: Republic of Malta), ket ti isla a pagilian idiay Akin-abagatan nga Europa a buklen ti purpuro idiay Baybay Mediteraneo. Daytoy ket mabirukan idiay 80 km (50 mi) iti abagatan ti Italia, 284 km (176 mi) iti daya ti Tunisia, ken 333 km (207 mi) niti amianan ti Libya. Ti pagilian ket sakupenna ti sumurok bassit a 316 km2 (122 sq mi), ken addaan iti populasion iti basbassit ngem 450,000,[2] a mangaramid daytoy ti maysa kadagiti kabassitan[8][9][10] ken kapusekan ti populasion a pagpagilian. Ti kapitolio ti Malta ket ti Valletta, nga iti 0.8 km2, ket ti kabassitan a nailian a kapitolio iti Kappon ti Europa.[11] Ti Malta ket addaan kadagiti dua nga opisial a pagsasao: ti Maltes ken Ingles.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Malta: General Data of the Country". Populstat.info (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-08-11. Naala idi 14 Nobiembre 2010.
- ^ a b "Il-Popolazzjoni Stmata għal kull Lokalità 31 ta' Marzu, 2014 / Estimated Population by Locality 31st March, 2014" (iti Maltes ken Ingles). Government of Malta. 16 Mayo 2014. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-09-06.
- ^ a b National Statistics Office (2012). Census of Population and Housing 2011: Preliminary Report (Reporta) (iti Ingles). ISBN 978-99957-29-35-6. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-11-13.
- ^ a b c d "Malta". International Monetary Fund (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-09-04. Naala idi 30 Abril 2015.
- ^ "Gini Coefficient of Equivalised Disposable Income (Source: SILC)" (iti Ingles). Eurostat Data Explorer. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-09-21. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ United Nations Development Programme. Human Development Report Summary 2014 (PDF) (Reporta) (iti Ingles). pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Lesley, Anne Rose (2009). Frommer's Malta and Gozo Day by Day (iti Ingles). John Wiley & Sons. p. 139. ISBN 0-470-74610-6.
- ^ "European Microstates". TravelTips24 (iti Ingles). 22 Disiembre 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-01-22. Naala idi 31 Marso 2009.
- ^ Sultana, Ronald G. (1998). "Career Guidance in Malta: A Mediterranean Microstate in Transition". International Journal for the Advancement of Counselling (iti Ingles). 20 (1): 3–15. doi:10.1023/A:1005386004103.
- ^ "The Microstate Environmental World Cup: Malta vs. San Marino". Environmental Graffiti (iti Ingles). 15 Disiembre 2007. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-03-28. Naala idi 31 Marso 2009.
- ^ "Top 10 Things to See and Do in Malta". Mercury Direct (iti Ingles). 12 Hunio 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-05-10. Naala idi 10 Abril 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Malta iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Malta manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Gov.mt – Opisial a website ti Gobierno ti Malta
- Malta a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Malta manipud itiUCB Libraries GovPubs
- Malta iti Curlie (iti Ingles)
- Malta profile manipud iti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Malta
- Malta
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Italiano
- Is-isla ti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- NUTS 1 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1964
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
William McKinley
Ni William McKinley Jr. (Enero 29, 1843 – Septiembre 14, 1901) ket isu idi ti maika-25 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi Marso 4, 1897, aginggana idi pimmusay. Ni McKinley ket nangidaulo ti pagilian ti panagballigi iti Gubat ti Espaniol–Amerikano, nangipangato kadagiti panagsalaknib a taripa ti mangiragpat ti Amerikano nga industria, ken nagitalinaed ti pagilian iti balitok a pagalagadan iti panangilikud ti panagbussog a singasing. Ti administrasion ni McKinley ket naigibus kalpasan ti pannakapapatayna idi Septiembre 1901, ngem ti panagpresidentena ket nangrugi ti panawen iti sumurok a pagkatlo ti siglo a tinurayan babaen ti Partido Republikano.
Ni McKinley ket nagserbi idiay Sibil a Gubat ken ngimmato manipud iti pribado aginggana ti honorario a komandante. Kalpasan ti gubat, isu ket nagtaeng idiay Canton, Ohio, nga isu idiay ket nagsanay ti linteg ken inasawana ni Ida Saxton. Idi 1876, isu ket nabutosan iti Kongreso, nga isu ket nagbalin nga eksperto ti Partido Republikano iti panagsalaknib a taripa, nga isu ket nangikari a daytoy ket mangiyeg ti rang-ay. Ti bukodna a McKinley a taripa idi 1890 ket kaaduan a naisuppiatan idi; ti pannakasuppiat daytoy, a kimmaduaan ti Demokrato a panagidistrito manen a naigandat ti panakagerrymanderingna a maikkat ti opisina, ket nangiturong ti panakaabakna iti Demokratiko a guedday idi 1890. Isu ket nabutosan a gobernador ti Ohio idi 1891 ken 1893, a nagiturong ti naipatengngaan a dalan a nagbaetan ti panagayat ti kapitolio ken obra. Ti panagtulong ti asideg nga agbalbalakad kaniana a ni Mark Hanna, isu ket nakagun-od ti Republikano a nominasion para iti presidente idi 1896, iti katengngaan ti ekonomiko a panagsagsagabami. Inabakna ti Demokratiko a kasupiatna, a ni William Jennings Bryan, kalpasan ti maysa a sanguanan ti bangsal a kampania nga isu ket nangipatakder ti "nasalun-at a kuarta" (ti balitok a pagalagadan malaksid no mabaliwan babaen ti intersiona nga annurotan) ken nangikari a ti nangato a taripa ket mangiyeg ti rang-ay.
Ti napardas a pangrang-ay ti ekonomia ket isu ti nagmarka ti pannakapresidente ni McKinley. Isu ti nangiragpat ti Dingley a Taripa idi 1897 tapno masalakniban dagiti agpatpataud ken agob-obra iti pabrika manipud kadgiti gangganaet a kabinglay, ken idi 1900, isu ket nakagu-od ti pannakaruar ti Tignay ti Balitok a Pagalagadan. Ni McKinley ket nagnamnama a mangawis ti Espania a mangited ti panakawayawaya ti agrebrebelde a Kuba nga awan ti panagsuppiat, ngem idi napaay ti negosasion, isu ket nangidaulo ti pagilian iti Espaniol–Amerikano a Gubat idi 1898; ti panagballigi ti E.U. ket napardas ken nakeddeng. A kas paset ti ti nagbanagan ti kappia ti Espania ket naisapulan a mangisubli dagiti kangrunaan a ballasiw taaw a kolonia ti Estados Unidos iti Puerto Rico, Guam, ken ti Pilipinas; ti Kuba ket naikarian idi ti panakawayawaya ngem iti dayta a panwen ket nabati babaen ti panagtengngel ti Buyot ti Estados Unidos. Ti panakaikapet ti Estados Unidos ti nawaya nga estado ti Republika iti Hawaii idi 1898 ken nagbalin a teritorio ti Estados Unidos.
Inabak manen ni McKinley ni Bryan iti 1900 panagbubutos ti presidente, iti maysa a kampania naipatengngaan ti isip iti imperialismo, panagrang-ay, ken nawaya a pirak. Ni Presidente McKinley ket naasasinado babaen ti maysa nga anarkista idi Septiembre 1901, ken sinaruno idi babaen ni Bise Presidente Theodore Roosevelt. Dagiti historiador ket nangipammateg ti 1896 a panagballigi ni McKinley a kas maysa a panagilinia manen a panagbubutos, a ti awan ti maar-aramid a politiko ti kalpasan ti panawen ti Sibil a Gubat ket nangited ti dalan ti Uppat a Partido a Sistema a tinurayan dagiti Republikano, a daytoy ket nangrugian ti Narang-ay a Panawen. Isu ket naikabil ti asideg ti tengnga a pannakairanggo dagiti Amerikano a presidente.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni William McKinley iti Wikimedia Commons


text:
Baybay Abagatan Tsina
Ti Baybay Abagatan Tsina ket maysa a pingir a baybay a kapaset ti Taaw Pasipiko, a mangsaksakup iti lawa manipud iti Singapur ken Ilet ti Malaka aginggana iti Ilet iti Taiwan nga addaan iti agarup a 3,500,000 kuadrado kilometro (1,400,000 sq mi). Daytoy a lugar ket importante gapu kadagiti nagbanagan manipud iti maysa a pagkatlo kadagiti panagdaliasat dagiti barbarko kadagitoy a dandanum, ken adda pay pammati a daytoy a lugar ket agtengtengngel iti adu a reserba iti lana ken alingasaw.[1]
Mabirukan daytoy idiay
- abagatan iti kangrunaan a daga ti Tsina ken ti isla iti Taiwan,
- laud iti Filipinas,
- amianan iti Sabah (Malaysia), Sarawak (Malaysia) ken Brunei,
- amianan iti Indonesia,
- amianan a daya iti Malay peninsula (Malaysia) ken Singapur, ken
- daya iti Bietnam.
Ti bassit nga Is-isla ti Baybay Abagatan Tsina, a naururnos a kas purpuro, ket addaan iti bilbilang dagitoy iti gasgasut. Daytoy a baybay ken dagiti kaaduan nga awan ti nagtaeng nga is-isla ket suheto kadagiti agsupsuppiat a panagala ti panagturay babaen kadagiti adu a pagilian. Dagitoy a banag ket makaipakita kadagiti sabsabali a nagnagan a maus-usar kadagiti is-isla ken daytoy a baybay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Panagkita kadagiti kangrunaan a banbanag iti gimongan ti salaknib idiay Asia Associated Press, ROBIN McDOWELL, Hulio 21 2011. Naala idi Hulio 21 2011


text:
Lehislatibo a distrito iti Romblon
Ti Lehislatibo a Distrito iti Romblon ket isu ti pannakabagi ti Probinsia ti Romblon iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1919, ti Romblon ket nairepresenta idi a kas paset ti maikatlo a distrito iti Capiz. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alcantara, Banton, Cajidiocan, Calatrava, Concepcion, Corcuera, Ferrol, Looc, Magdiwang, Odiongan, Romblon, San Agustin, San Andres, San Fernando, San Jose, Santa Fe, Santa Maria
- Populasion (2010): 283,930
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Zamboanga del Sur
Ti Zamboanga del Sur ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Peninsula ti Zamboanga iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Pagadian. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zamboanga del Norte iti amianan, Zamboanga Sibugay iti laud, Misamis Occidental iti amianan-a-daya, ken Lanao del Norte iti daya. Iti abagatan ket ti Golpo Moro.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Zamboanga del Sur iti 26 nga ili ken 2 a siudad. Ti Siudad ti Zamboanga ket maysa nga agwaywayas a siudad ken nakasina iti probinsia. Dagiti agindeg iti siudad ket saanda nga agbutos kadagiti opisial ti probinsia ken addaanda iti bukod a pannakabagi iti Kongreso ti Filipinas.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aurora
- Bayog
- Dimataling
- Dinas
- Dumalinao
- Dumingag
- Guipos
- Josefina
- Kumalarang
- Labangan
- Lakewood
- Lapuyan
- Mahayag
- Margosatubig
- Midsalip
- Molave
- Pitogo
- Ramon Magsaysay (Liargo)
- San Miguel
- San Pablo
- Sominot (Don Mariano Marcos)
- Tabina
- Tambulig
- Tigbao
- Tukuran
- Vincenzo A. Sagun
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Wikipedia:Renunsia dagiti pangngagas
Ti Wikipedia ket naglaon kadagiti adu nga artikulo a maipanggep ti pangngagas a topiko; yantangay, awan ti warantia nga aniaman a naaramid a dagitoy nga artikulo ket napudno. Awan ti aniaman a talged a ti sarita a nailaon wenno nadakamat iti artikulo a naibagbaga iti pangngagas a banag ket agpayso, apag-isu, naitumpongan, wenno napabaro. Ti kaaduan kadagitoy nga artikulo ket naisurat, iti paset wenno sibubukel, babaen kadagiti propesional. Nupay ti sarita a naaramid a maipanggep ti pangngagas ket agpayso, mabalin a saan maidangep kenka wenno ti sintomam.
Ti pangngagas a pakaammo a naited ditoy Wikipedia, ket sapasap a kita ken saan a mabalin a pagsukat kadagiti balakad iti mangngagas a propesional (kas pagarigan, ti maikari a mangngagas/doktor, nars, parmasia, kimiko ken dadduma pay). Ti Wikipedia ket saan a doktor.
Awan kadagiti agmaymaysa nga agararamid, agpatpataray ti sistema, agparparang-ay, wenno dagiti padrina iti Wikipedia wenno sinoman a naikapet iti Wikipedia ket makaala ti responsibilidad para kadagiti aniaman a nagbanagan iti panagpadas a panagusar wenno panag-ampon ti aniaman a pakaammo wenno dakes a pakaammo a naitanggaya iti daytoy a sapot ti pagsaadan.
Awan iti Wikipedia.org wenno aniaman a gandat ti Wikimedia Foundation Inc., ti rumbeng a mapanunot a panagpadas ti agited wenno agipaay ti pangngagas a pakimakem wenno agub-obra iti pannakasanayan ti pangngagas.


text:
Nayarit
Ti Nayarit (Panangibalikas nga Espaniol: [naʝaˈɾit]), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Nayarit (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Nayarit), ket maysa kadagiti 31 nga estado a no mairaman ti Pederal a Distrito, ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 20 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Tepic.
Daytoy ket beddengan dagiti estado ti Sinaloa iti amianan a laud, ti Durango iti amianan, ti Zacatecas iti amianan a daya ken ti Jalisco iti abagatan. Iti laud, ti Nayarit ket addaan iti adu a bingay iti aplaya iti Taaw Pasipiko, mairaman dagiti isla ti Marías ken Marietas. Dagiti aplaya ti San Blas ken ti makunkuna "Riviera Nayarit" ket nadayegda kadagiti turista. Malaksid iti turismo, ti ekonomia ti estado ket nangruna a naibatay iti agrikultura ken panagkalap.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Nayarit iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Nayarit manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Heograpiko a datos a mainaig iti Nayarit iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol)—Website ti Estado ti Nayarit