text:
Hainismo
Ti Hainismo ket tradisional nga ammo iti Haina darma, ket maysa a Indiano a relihion a mangpatuldo iti maysa nga adalan iti saan kinaranggas kadagiti amin a sibibiag a parsua. Daytoy ket maysa kadagiti kaduogan a relihion iti lubong a matugotan kadagiti ramutna iti taga-ugma nga India.[1] Ti kinunkuna ti tradision iti daytoy a pammati ket insersermon babaen dagiti duapulo ket uppat a nagsasaruno a nangitaktakder iti pammati nga ammo a kas ti tirthankara. Ti Hainismo ket mangiyunay-unay ti espiritual a kinawaya ken panagpapada a baetan kadagiti amin a porma ti biag. Dagiti agsansanay iti daytoy a relihion ket namatmatidad a ti di naranggas ken kabukbokodan a panagtengngel ket isu ti pamay-an a pakabalinanda a makagun-od ti pannakawaya manipud iti siklo dagiti panagungar manen.
Ti Hainismo ket maysa a relihioso a minoridad idiay India, nga adda dagiti 4.2 riwriw a sumursurot, ken dagiti sumorsurot kadagiti imigrante a komunidad idiay Belhika, idiay Estados Unidos, idiay Kanada, Hong Kong, Hapon ken Singapur.[2] Dagiti Hain ket addaanda kadagiti kangatuan a degrado iti literasia para kadagioti amin a relihioso a komunidad idiay India,[3] ken dagiti biblioteka ti manuskritoda ket isu ti kaduogan iti pagilian.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hainismo ket maysa a representatibo iti shramana a tradision, nga isu idi ket maysa a saan a Vedic a tignay a maipada iti naipakasaritaan a relihion ti Vedic. Ti tunggal may kadagitoy a sanga ti taga-ugma a relihion ti Indian ket nakaimpluensia met laeng kadagiti kaniada. Ti shramana a tradision ket akinrebbeng idi para kadagiti mainaig a konsepto iti saṃsāra ken moksha.[1] Adda pay reperensia iti Rishabha, ti immuna a jaina tirthankara, iti Vedic a literatura.[5]
Ti pannakaipakita ti labus a pigura ti maysa a lalaki iti puesto a nakatakder nga agmetmeditasion ket adu a makita idiay Ginget ti Indus a Sibilisasion, a mangipakpakita ti pannakaikapetna iti Hainismo.[6][7] Ni Ram Prasad Chanda, nga isu idi ti nangimaton ti panagkalkali iti Ginget ti Indus a Sibilisasion, ket nangibagbaga:[8]
Saan laeng a dagiti nakatugaw a diosen kadagiti selio ti Indus ket adda isuda iti postura a yoga ken nakasaksi ti kaadda ti Yoga idiay Ginget ti Indus a Sibilisasion iti dayta nga adayo a panawen, dagiti agtaktakder a diosen kadagiti selio ket mangipakpakita pay ti Kayotsarga (tiagtaktakder a postura iti meditasion) a puesto. Ti postura a Kayotsarga ket naisalsalumina iti Hain. Daytoy ket maysa a postura a saan nga agtugtugaw ngem agtaktakder daytoy. Iti Adi Purana a Libro XV III, ti postura a Kayotsarga ket naipalpalawag iti pannakaikapet iti penitensia ni Rishabha.
Ni Pārśva ket isu ti kasapaan a tirthankara a mabalin a makedngan a mapetsaan; isu ket nagbiag idi maika-9 a siglo BCE.[9] Dagiti tradision ket nangibagbaga a dagiti nagannak kenni Mahavira' ket sinursurotda dagiti insursurona. Nupay kasta, isu ket saan a maikeddeng a kas ti nangibangon ti Hainism. Ni Herman Jacobi, ti maysa a nalatak nga indologista, ket nangisurat:[5]
Awan ti maipaneknekan a ni Parshva ket isu idi ti nangbangon ti Hainism. Ti Hain a tradision ket nagkaykaysa iti panagaramid kenni Rishabha a kas tirthankara a kas ti nangibangon ket mabalin nga adda naipakasaritaan iti tradision a mangaramid kaniana iti immuna a tirthankara.
Idi maika-6 a BCE, ni Vardhamana Mahavira ket nagbalin a maysa kadagiti kaimpluensiaan a manursuro iti Hainismo.[10] Isu ket nangbangon ti dakkel a grupo dagiti disipulo a nakaadal ken simmursurot kadagiti insursurona. Dagiti disipulo ket tinawtawaganda isuna a kas ti jina, a literal a maipatarus a kas agparparikma. Dagiti kinaudi a simmursurot kaniana ket nagus-usarda ti nabaliwan a titulo a mangitudo kaniada: Hain, dagiti sumursurot ti jina.[11]
Idi las-ud ti maika-4 a siglo BCE, ti Mauryan a Dinastia ket dimteng a nagturay. Ti immuna nga emperador ti Mauryan, ni Chandragupta, ket nagbalin a Hain kadagiti kinaudi a paset ti panagbiagna. Isu idi ket disipulo ni Badhrabahu, ti maysa a Hain ācārya nga akinrebbeng para iti pannakaiyaddang ti Hainismo idiay abagatan nga India.[12] Ti Kalinga ket taengan idi dagiti Haina. Ti mannakigubat nga emperadorna a ni Kharavela[13] ket akinrebbeng idi para iti pannakaiyaddang ti Hainismo iti ballasiw ti Indiano a subkontinente. Ti taga-ugma a siudad ti Pithunda, kapitolio iti Kalinga, ket naipalplawag iti jaina a teksto ti Uttaradhyana Sutra a kas maysa a nangruna a sentro idi panawen ti Mahavira, ken kankanayon idi a papanan babaen dagiti agtagtagilako manipud idiay Champa.[14] Ni Rishabha, ti immuna a tirthankara, ket rinaraeman ken dinaydayawan idi idiay Pithunda ken ammo a kas ti Kalinga Jina. Idi maika-4 a siglo BCE, ni Mahapadma Nanda ket pinarukmana ti Kalinga ken nangala ti maysa nga estatua ni Rishabha manipud idiay Pithunda ken inpanna idiay kapitoliona a Magadha. Ti panagraut ni Ashoka ken ti panagay-ayat ti annuroten a Budista ket nagpakaro a nagparmek kadagiti Hain iti Kalinga. Nupay kasta, idi umuna a siglo BCE ti emperador Kharvela ket pinarukmana ti Magadha, innalana ti estatua ni Rishabha ken inkabilna idiay Udaygiri, idiay asideg ti kapitoliona a Shishupalgadh. Dagiti rukib ti Khandagiri ken Udaygiri idiay asideg ti Bhubaneswar ket isu laeng dagitoy ti nabatbati a bato a monunento ti Hain idiay Orissa.[15]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Shah 1998a, p. 8
- ^ Glasenapp 1999, p. 271
- ^ 2001 a Datos ti Senso iti relihion ket naipablaak, Gobierno ti India, naala idi 1 Septiembre 2010
- ^ Dundas 2002, p. 83
- ^ a b Sangave 2001, p. 131
- ^ Rankin 2010, p. 44
- ^ Sangave 2001, pp. 107–108
- ^ Chatterjee 1932, p. 159
- ^ Charpentier 1922, p. 153
- ^ Fisher, Mary Pat (2008), Dagiti Sibibiag a Relihion (Maika-7 nga ed.), Upper Saddle River: Pearson Education, p. 120
- ^ Sangave 2001, pp. 100–101
- ^ Glasenapp 1998, p. 42
- ^ Tobias 1991, p. 100
- ^ Ghadai, Balabhadra (Hulio 2009), "Maritimo a Tawidan iti Orissa" (PDF), Orissa a Panagrepaso, naala idi 12 Nobiembre 2012
- ^ Dundas 2002, pp. 113, 201
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Charpentier, Jarl (1922), "Ti Pakasaritaan dagiti Hain", Ti Cambridge a Pakasaritaan ti India, vol. 1, Cambridge
- Chatterjee, Ramananda (1932), Ti Moderno a Panagrepaso, vol. 52, Prabasi Press Private Limited
- Cort, John E. (1995), "Dagiti Hain a Kamalig ti Pannakaammo : Dagiti Tradisional a Biblioteka idiay India", Warnakan ti Oriental a Kagimongan ti Amerikano, 115 (1): 77, doi:10.2307/605310
- Dundas, Paul (2002), Dagiti Hain, Routledge, ISBN 978-0-415-26605-5
- Glasenapp, Helmuth Von (1999), Hainismo: Ti Indiano a Relihion ti Pannakisalakan, Delhi: Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-1376-6
- Jacobi, Hermann (1884), Jaina Sutras Pasett I, Dagiti Sagrado a Libro iti Daya, vol. 22
- Jain, Jyotindra; Fischer, Eberhard (1978), Haina nga Ikonograpia, Brill Publishers, ISBN 978-90-04-05259-8
- Jaini, Padmanabh S. (1991), Henero ken Pannakisalakan: Dagiti Suppiatan ti Haina iti Espiritual a Pannakawaya iti Babbai, Unibersidad ti California, ISBN 978-0-520-06820-9, naala idi 10 Enero 2013
- Jaini, Padmanabh S. (1998), Ti Haina a Dalan iti Puripikasion, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-1578-0, naala idi 10 Enero 2013
- Jaini, Padmanabh S. (2000), Dagiti naurnog a Papel kadagiti Panagadal ti Haina, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-1691-6, naala idi 10 Enero 2013
- Koller, John M. (Hulio 2000), "Ti Syādvadā a kas ti Epistemolohiko a Tulbek iti Haina a katengngaan a Waya iti Metapisika ni Anekāntavāda", Pilosopia Daya ken Laud, Honululu, 50 (3): 628, doi:10.1353/pew.2000.0009, ISSN 0031-8221, JSTOR 1400182
- Rankin, Aidan (2010), Adu a Bangir ti Saririt: Ti Baro a Politika iti Kararua, John Hunt Publishing, ISBN 978-1-84694-277-8
- Sangave, Vilas Adinath (1980), Komunidad ti Haina (Maika-2 nga ed.), Bombay: Nadayeg a Prakashan, ISBN 978-0-317-12346-3
- Sangave, Vilas Adinath (2001), Dagiti Rupa ti Hainolohia: Napilpili Papel ti Panagsukisok iti Kagimongan ti Haina, Relihion, ken Kultura, Mumbai: Nadayeg a Prakashan, ISBN 978-81-7154-839-2
- Sangave, Vilas Adinath (2006), Dagiti Aspeto ti Haina a relihion (5 nga ed.), Bharatiya Jnanpith, ISBN 978-81-263-1273-3
- Shah, Natubhai (1998a), Hainismo: Ti Lubong dagiti Agparparikma, vol. 1, Sussex Academic Press, ISBN 978-1-898723-30-1
- Shah, Natubhai (1998b), Hainismo: Ti Lubong dagiti Agparparikma, vol. 2, Sussex Academic Press, ISBN 978-1-898723-31-8
- Shah, Umakant P. (1987), Jaina-Rupa-Mandana, Abhinav Publications, ISBN 978-81-7017-208-6
- Sethia, Tara (2004), Ahiṃsā, Anekānta ke Hainismo, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-2036-4
- Tobias, Michael (1991), Puersa ti Biag: Ti Lubong ti Hainismo, Jain Publishing Company, ISBN 978-0-87573-080-6
- Upadhye, A. N. (1982), Cohen, Richard J. (ed.), "Mahavira ken dagiti Insursurona", Warnakan ti Oriental a Kagimongan ti Amerikano, Oriental a Kagimongan ti Amerikano, 102 (1), doi:10.2307/601199, JSTOR 601199
- Vallely, Anne (2002), Dagiti Agsalsalaknib ti Transsendente: Ti Maysa nga Etnolohia itimaysa a Komunidad ti Asetiko a Hain, Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan, ISBN 978-0-8020-8415-6
- Vyas, R.T. (1995), Dagiti Panagadal iti arte ti Haina ken ikonograpia ken dagiti kakuyogana a suheto, Abhinav Publications, ISBN 978-81-7017-316-8
- Wiley, Kristi L. (2009), Ti A aginggana iti Z iti Hainismo, Scarecrow Press, ISBN 978-0-8108-6821-2
- Williams, Robert (1991), Yoga nga Haina: Ti Panagsukisok iti Mediebal a Śrāvakācāras, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-0775-4


c: text/html

text:
Plantilia:Ilasin
Daytoy a hatnote ket kadawyan a maus-usar no adda mabalin a pannakaiyallilaw iti kapada a termino. Daytoy ket kadawyan nga inus-usar no dagiti agbasbasa ket nagkamalida iti panangiletra iti kinayat a titulo, ken ti biddut ket makitanto babaen ti panangiparang ti alternatibo a termino nga awan ti nasken nga adu pay a palawag.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{ilasin|PANID1}}
{{ilasin|PANID1|PANID2}}
{{ilasin|PANID1|PANID2|PAGE3}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{Maipanggep}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Ilasin
Ti hatnote a mausar no adda maipalawag iti titulo ti artikulo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Naimbag nga aldaw tayo manen kakailian, kaarruba, gagayyem ken saan a gayyem, hehehee, unayen Kayong Angkuan ta uray saanen a gagayyem. Kumusta met ti panangrambak yo iti baro a tawen? Koma, awan nadisgrasia kadakayo gapu iti paputok.
Paputok, maysa a wagas ti kaaduan a mangpasungad iti baro a tawen saan laeng a kadatayo a Pilipino, uray iti sabali a nasion. Iti siudad nga ayan tayo Kayong Angkuan, bayat a masursurat daytoy a kolum tayo, segun iti nakalap tayo a report wenno record ti Baguio City Police Office, nai-record da a zero injury ti siudad manipud iti firecrackers ken indiscriminate firing bayat ti panangpasangbay tayo iti New Year 2019.
Nagpintas daytoy a damag. Segun kadagiti maseknan, ad-adda pay a napegpeggad ti sobra a panaginum iti arak wenno panagbartek a mangdadael iti salun-at. Wen, Kayong Angkuan, bigbigat pay laeng idi December 31, 2018, addan aglalaaw a kaarrubami. Nalabit pinarbangondan ti naginum ngem kurang sa pay la’t nainumna. Ania la ketdin aya nga agpayso. No ania ket ngamin ti maala iti arak a kunada ket makapaubing.
Hahaha, apay a makapaubing kunam seguro, Kayong Angkuan. Wen, no malabsam ti aginum, agkaradap wenno agbasing-basing a magna a kasla agsursuro a magna. Adda pay agsarimbaboy ah, isu a kunada a makapaubing ti arak. Saan laeng a dayta, makapaubing kanu ta ubing a matay hahaha. Sus Maria kusina aya, tay kunada ngarud. Ania man a banag, dakes no nalabes.
Ti napaliiw tayo idi bispiras ti baro a tawen, awan unay nagpaputok ken apagbiit laeng ta kasano ket nagarbis wenno intodona pay ketdi. Isu a daras dagiti tattao a simrek iti babbalayda. Ngem nasayaat la unay dayta a napasamak nga uray dagiti nagaron iti atong wenno bonfire a kunada ket saandan a nagbayag iti ruar. Dagiti dadduma, impapasda laengen ti nagbartek.
Iti sabali a bangir, naoso ti kunada a fireworks display nangruna no adda dakkel nga event wenno okasion. Kas iti siudad, idi bepisras ti paskua adda naangay a fireworks display iti dakkel a mall. Kasta man met laengen iti manguri wenno opening ti kunada a Christmas season, adda man laengen kasta ket mismo pay a siudad ti nangiwayat no ditay agbiddut. Wen, makaay-ayo dayta ngem saan kadi nga agparikut tayo iti Climate Change a gapuanan ti Global Warming? Dakkel ti makuna a kontribusion dayta nga aramid iti panagbara ti lubong nga agtungpal iti Climate Change.
Ala ket, talaga a kasta ti biag. Adda latta gundaway a makalipat tayo. Natural ti panagbiddut ket maasot ti sennaay a kunada ngem adda latta met siled ti panagbabawi. Ngem ti babawi ket kanayon nga adda iti udi. Ti kayat tayo nga ipaawat, makalipat tayo no maminsan ket makaamiris tayo, naladawen ta addan naibatina a didigra iti sangatao-an, satayto la makaamiris no addan dakes a napasamak kadatayo.
Nagasat tayo ita ken makuna a record ti kaawan nadisgrasia gapu iti paputok. Very good. Mabalin a bunga daytoy ti pannakaipariten iti panaglako iti paputok wenno rebintador iti siudad ken kanayon a palagip wenno advisory ti ahensia nga akin-sakup iti daytoy a benneg wenno departaminto ti salun-at ti gobierno. Kudos kadagiti maseknan, good job. Ngem ti kangrunaan a nairanud ket datayo ta awan naperhuisio.
Opssss, kakayong, naimasantayo manen ti nagsasarita ket neh amangan no kita-kitaennak manen ni editor. Ala kasta, agingga iti sumaruno manen nga intay panagiinnistoria. Happy New Year kadatayo amin, babayooo tsuptsup muahmuah.
Kasanu ngay no malpas ECQ ken GCQ, Kayong…!
Naimbag a malem, agsapa, wenno rabii yo amin k a k a a r r u b a , gagayyem ken kaginginnura hehehe…sapay la koma ta napia kay latta a...


text:
Pagsasao a Gaddang
Ti pagsasao a Gaddang[2] ket us-usaren ti 30,000 nga agsasao iti Filipinas, iti Abagatan-a-Daya a probinsia ti Nueva Vizcaya ken Isabela ken dagiti nagimigrante iti Asia, Australia, Kanada, Europa, Tengnga a Daya, Nagkaykaysa a Pagarian ken Estados Unidos. Kadduan kadagiti agar-aramat iti pagsasao a Gaddang ket ammoda met ti agsao iti Ilokano, ti patneng a pagsasao ti Amianan a Luzon. Ti Gaddang ket naadaw iti sao a "Pudot". Kaarngida ti Ibanag, Itawes, Agta, Atta, Yogad, Isneg ken Malaweg.
Dagiti uni[urnosen | urnosen ti taudan]
Ponologo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gaddang ket maysa kadagiti pagsasao iti Filipinas a saan a mairaman kadagiti [ɾ]-[d] nga alopono.
Gramatika[urnosen | urnosen ti taudan]
Pananginagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gaddang iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Gaddáng". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 190. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
1Iti maika-sangapulo ket maysa a tawen, iti umuna nga aldaw ti bulan, immay kaniak ti sao ni Yahweh a kunana,
2“Anak ti tao, gapu ta imbaga ti Tiro a maibusor iti Jerusalem, 'Nadadaelen dagiti pagserkan dagiti tattao! Naglukaten kaniak dagiti ruanganna; mapnoakto bayat a nadadael isuna!'
3Ngarud, kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh, 'Ita ngarud! Bumusurak kenka Tiro, ken mangbangonak iti adu a nasion a maibusor kenka a kasla iti panangpadakkel ti baybay iti dalluyonna!
4Dadaelendanto dagiti pader ti Tiro ken rebbaenda dagiti torrena. Ikkatekto dagiti tapokna ket aramidek isuna a kas iti bilag a bato.
5Agbalinto isuna a lugar a pagpamagaan kadagiti iket iti tengnga ti baybay, agsipud ta imbagak daytoy—kastoy ti pakaammo ti Apo a ni Yahweh—ket agbalinto isuna a banag a samsamen dagiti nasion!
6Mapapatayto dagiti annakna a babbai nga adda kadagiti nadumaduma a lugar babaen iti kampilan ket maammoandanto a siak ni Yahweh!
7Ta kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh: Dumngegka! Manipud iti daya, iyegko ni Nebucadnesar nga ari ti Babilonia a maibusor iti Tiro, ti ari dagiti ari nga addaan kadagiti kabalio, karuahe, ken gumugubat nga agsaksakay kadagiti kabalio! Dakkel a bunggoy dagiti tattao!
8Papatayennanto dagiti annakmo a babbai kadagiti nadumaduma a lugar babaen iti kampilan ken mangaramidto pay iti trensera a pangdadaelda iti pader. Mangaramidto isuna iti torre ken napuskol a bakud a pangraut kenka ken ingatoda dagiti kalasag a maibusor kenka!
9Ipuestonanto ti ar-aramatenda a pangrebba kadagiti padermo, ken rakrakento dagiti remientana dagiti torrem!
10Gaburannakanto iti tapok a maparnuay dagiti adu a kabalio! Aggunggonto dagiti padermo iti dalagudog dagiti kabalio ken dagiti pilid dagiti karuahe inton sumrek isuna kadagiti ruangam bayat a madaddadael dagitoy!
11Ipayatpayatnanto dagiti kalsadam babaen kadagiti saka dagiti kabalio; papatayennanto dagiti tattaom babaen iti kampilan, ket marbanto dagiti natitibker nga adigim a batbato.
12Iti kastoy a wagas, samsamendanto ti pigsam ken dagiti tagilakom! Rebbaendanto dagiti padermo ken dagiti agkakapintas a balaymo agingga a dagiti batbatom, tarikayom ken tapokmo ket tumpaw iti tengnga ti danum.
13Ta pasardengekto ti ringgor dagiti kantam, ket saanton a mangngeg ti uni dagiti liram!
14Ta aramidenkanto a kasla bilag a bato; agbalinkanto a lugar a pagpamagaan kadagiti iket. Saankanton a pulos a maibangon manen, ta siak a ni Yahweh ti nangibaga iti daytoy! —kastoy ti pakaammo ti Apo a ni Yahweh!'
15Kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh iti Tiro, 'Saan kadi nga aggunggon dagiti isla gapu iti uni ti pannakareggaaymo, ken gapu iti panagas-asug dagiti nasugatan inton adda iti nagtengngaam ti nakabutbuteng a panangpapatay?
16Ta bumabanto dagiti amin a pangulo ti baybay manipud kadagiti tronoda ket ipaigidda dagiti kagayda ket ussobenda dagiti agkakapintas a kawesda! Agkawesdanto iti buteng! Agtugawda iti daga ket agtultuloy nga agkintayegda ken agbutengda maipapan iti napasamak kenka!
17Dung-awandakanto ken kunaenda kenka, anian ti pannakadadaelmo, sika a nagnanaedan dagiti aglaylayag! Ti nalatak a siudad a nakabilbileg idi—awanen manipud iti baybay! Ket dagiti agnanaed kenkuana ket naminsan a pinagbutengda dagiti amin nga agnanaed iti asidegda.
18Ita, agkintayegen dagiti igid ti baybay iti aldaw ti pannakaparmekmo! Mabutbuteng dagiti isla iti baybay, gapu ta nataykan.
19Ta kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh: Inton pagbalinenka a langalang a siudad, a kas kadagiti dadduma a siudad nga awan ti agnanaed kadakuada, inton pangatoek dagiti baybay maibusor kenka, ken inton lapunusennaka ti dakkel a danum,
20ket ipababaka kadagiti tattao a nagkauna, a kas kadagiti dadduma a napan kadagiti abut; ta pagnaedenka iti kababaan a paset ti daga a kas kadagiti nadadael iti nabayagen a tiempo. Gapu iti daytoy ket saankanto nga agsubli iti daga a pagnanaedan dagiti tattao.
21Ipalak-amko kenka ti didigra, ket mapukawkanto. Ket birukendakanto ngem saandakanto a pulos a mabirukan pay—kastoy ti pakaammo ti Apo a ni Yahweh!”'


text: 3 Kakabsatko, masapul a saan nga adu kadakayo ti agbalin a mannursuro, ta ammoyo a nadagdagsento* ti pannakaukomtayo.+2 Ta mamin-adu a maitibkoltayo* amin.+ No adda asinoman a saan a maitibkol iti sao, perpekto dayta a tao, ta makontrolna ti intero a bagina.3 No ikkantayo iti rienda ti ngiwat dagiti kabalio tapno agtulnogda kadatayo, maiturongtayo met ti intero a bagida.4 Kitaenyo met dagiti barko: Uray no nagdadakkelda ken idurduron dagiti napigsa nga angin, maiturong dagita babaen ti nakabasbassit a timon iti kayat a pangiturongan ti tao a mangkonkontrol iti dayta.5 Kasta met, ti dila ket bassit a paset ti bagi, ngem kabaelanna ti agpangas iti kasta unay. Kitaenyo no kasano nga uramen ti bassit nga apuy ti nalawa a kabakiran!6 Ti dila ket maysa nga apuy.+ Iti amin a paset ti bagitayo, ti dila ti napno iti kinadakes, ta rugitanna ti intero a bagi+ ken uramenna ti intero a panagbiag,* a rubroban dayta ti Gehenna.*7 Ta mapaamo ken napaamon ti tao ti tunggal kita ti atap nga animal ken billit ken reptilia* ken parsua iti baybay.8 Ngem awan ti tao a makapaamo iti dila. Nasukir ken makadangran dayta, napno iti makapapatay a sabidong.+9 Us-usarentayo dayta a mangidaydayaw ken Jehova,* ti Ama, ngem us-usarentayo met a mangilunod kadagiti tattao a naparsua a “kaladladawan ti Dios.”+10 Rummuar ti bendision ken lunod iti isu met laeng a ngiwat.Kakabsatko, saan nga umiso daytoy a mapaspasamak.+11 Mangpataud kadi ti ubbog iti nasam-it ken napait a danum?12 Kakabsatko, agbunga kadi ti kayo a higos iti olibo, wenno agbunga kadi ti puon ti ubas iti higos?+ Uray ti naapgad a danum saan met a makapataud iti nasam-it a danum.13 Asino ti masirib ken mannakaawat kadakayo? Ipakitana koma babaen ti nasayaat a kababalinna dagiti aramid a napakuyogan iti kinaalumamay a resulta ti sirib.14 Ngem no adda iti pusoyo ti nakaro nga imon+ ken pannakiriri,*+ dikay agpangas+ ken agulbod maibusor iti kinapudno.15 Saan a daytoy ti sirib manipud ngato, no di ket nailubongan,+ inaanimal, dinedemonio.16 Ta ti imon ken panagririri* ket mangpataud iti gulo ken tunggal dakes a banag.+17 Ngem ti sirib manipud ngato ket umuna iti amin, nadalus,+ kalpasanna, mannakikappia,+ nainkalintegan,+ nakasagana nga agtulnog, napno iti asi ken nasayaat nga ar-aramid,+ awan pabpaboranna,+ saan nga agpampammarang.+18 Kanayonanna, maimula ti bunga ti kinalinteg iti natalna a kasasaad+ para* kadagiti makikapkappia.+


text:
Baybay Sibuyan
Ti Baybay Sibuyan ket ti bassit a baybay iti Filipinas a mangisina iti Visayas manipud iti akin-amianan nga isla ti Luzon, Filipinas.
Daytoy ket bineddengan babaen ti isla ti Panay iti abagatan, ti Mindoro iti laud, ti Masbate iti daya, ken ti Marinduque, Peninsula Bicol ti Isla ti Luzon iti amianan.
Ti Baybay Sibuyan ket naisilpo iti Baybay Sulu babaen ti Lingsat Tablas iti laud, ti Baybay Abagatan Tsina babaen ti Pasahe Isla Verde iti amianan a laud, ken ti Baybay Bisayano babaen ti Kanal Jintotolo iti abagatan a daya. Ti is-isla ti Romblon ket mabirukan iti uneg ti Baybay Sibuyan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Sibuyan iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Bakumpai
Ti pagsasao a Bakumpai ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a tagikua ti sasao a Laud a Barito. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 100,000 a tattao a Bakumpai (ti subgrupo ti tattao a Dayak) nga agtataeng idiay tengnga a Kalimantan, Indonesia.
Dagiti kaarruba a grupo ti etniko ket ti tattao a Banjar, tattao a Ngaju ken tattao a Ma'anyan. Isu nga adda nangato a panagpapada ti leksiko kadagiti kaarruba a pagsasao (75% itih Pagsasao a Ngaju, 45% iti Pagsasao a Banjar).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bakumpai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text: Ni William Jefferson "Bill" Clinton (naipasngay a kas ni William Jefferson Blythe III; Agosto 19, 1946) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti Maika-42 a Presidente iti Estados Unidos Manipud idi 1993 aginggana idi 2001. Naisunsung iti edad a 46, isu ti maikatlo a kaubingan a presidente. Nagtakem ti gibus ti Nalamiis a Gubat, ken isu ti immuna a presidente kadagiti napardas a nagrang-ay a maladaga a kapututan. Ni Clinton ket nailanad a kas maysa a Baro a Demokrata. Adu kadagiti annurotenna ket naigupit a sentrista ti Maikatlo a Pamay-an a pilosopia a panagturay.


text:
Rutherford B. Hayes
Ni Rutherford Birchard Hayes (Oktubre 4, 1822 – Enero 17, 1893) ket isu idi ti Maika-19 a Presidente iti Estados Unidos (1877–1881). A kas presidente, isu ti nangimaton ti panakalpas iti Panagipatakder manen ken ti iseserrek ti Estados Unidos iti Maikadua a Rebolusion ti Industria. NI Hayes ket maysa nga agrepreporma a nangrugi kadagiti ganetget a nangiturong ti reporma a sibil a serbisio ken nagipadas ti, napaay, a panagtunos dagiti panagsina a nangiturong ti Sibil a Gubat ti Amerikano idi nasapsapa a limapulo a tawtawen.
Isu ket naipasngay idiay Delaware, Ohio, ni Hayes ket nagsanay ti linteg idiay Lower Sandusky (tattan a ti Fremont) ken paradawat ti siudad iti Cincinnati manipud idi 1858 aginggana idi 1861. Idi nangrugi ti Sibil a Gubat, ni Hayes ket pinanawanna ti naballigi a karrrer ti politiko tapno sumrek ti Kappon ti Buyot. Isu ket nasugatan ti namin lima a beses, ken nakaro a nasugatan idiay Gubat ti Abagatan a Bantay, isu ket nakagun-od ti dayaw para iti kinatured iti gubatan ken naipangato ti ranggo iti komandante heneral. Kalpasan ti gubat, isu ket nagserbi idiay Kongreso ti Estados Unidos manipud idi 1865 aginggana idi 1867 a kas maysa a Republikano. Ni Hayes ket pimmanaw idiay Kongreso tapno agtaray para iti Gobernador iti Ohio nga isu ket nabutosan ti dua a termino, a nagserbi manipud idi 1867 aginggana idi 1871. Kalpasan ti panakagibus ti maikadua a terminona, isu ket nagituloy ti panagsanayna iti linteg, ngem nagsubli met laeng iti politiko idi 1875 tapno agserbi ti terminona akas gobernador.
Idi 1876, ni Hayes ket nabutosan a kas presidente iti maysa kadagiti nakaro a kasuppiatan ken naisupapak a panagbutos ti Amerikano a pakasaritaan. Urayno isu ket naabak ti nadayeg a butos kenni Samuel J. Tilden ti Demokrata , ni Hayes ket nangabak ti kinapresidente babaen ti kabassitan a paggidiatan kalpasan ti panaggungguna kaniana ti Komision ti Kongreso ti nasuppiatan a duapulo nga elektoral a butos. Ti nagbanagan daytoy ket ti Kompromiso iti 1877, a dagiti Demokrata ket immannurotda ti panakabutos ni Hayes ket inawatna ti panakalpas ti panagsakop ti milisia iti Abagatan.
Ni Hayes ket namatmati iti meriokratiko a gobierno, agpapada a panakatrato nga awan ti panakairebbeng ti puli, ken ti panagparang-ay babaen ti edukasion. Isu ket nagbilin kadagiti pederal a tropa ti mangpatalna ti Nalatak a Welga ti Perrokarril iti 1877 ken nagbilin kaniada nga agsanod kadagiti Akin-abagatan a kapitolio iti panakalpas ti Panagipatakder manen. Isu ket nangisayangkat ti nalanay a reporma a serbisio sibil a nangpatakder ti pundasion para kadagiti reporma ti panawen ti 1880 ken 1890. Ni Hayes ket nagtaginayon ti karina a saan nga agtaray para iti panagbutos manen. Isu ket nagretiro idiay balayna idiay Ohio ken nagbalin a nangipatakder kadagiti sosial ket edukasional a reporma.


text:
Ti eksamenasion para iti cervical cancer screening ket pagaammo met kas maysa a PAP smear. Rumbeng a regular a mapanka iti obstetrician/gynecologist (Ob/GYN) a doktor. Ti regular a PAP smear nga eksamenasion ket maaramid iti kada tallo a tawen, bayat nga agtawenka manipud 21 agingga iti 64. Kadagitoy nga edad a posible a maaddaanka iti cervical cancer. Gapu kadagiti regular nga eksamenasion, bimmaba ti bilang dagiti addaan iti cervical cancer iti naglabas a 30 a tawen. Nalaklaka nga agasan ken ibturan dagiti kanser no nasapsapa a maammuam dayta.
Adda dagiti impeksion ken dadduma a banag a mabalin a mangnayon iti posibilidad a maaddaanka iti cancer, kas iti:
- Panagsigarilio
- Kinalukmeg
- Naglabas nga HPV nga impeksion
- Panagusar iti agpaut a panagkontrol iti sikog
- Panangimanehar iti hormone
- Ken adu pay.
No adda miembro ti pamiliam nga addaan idi iti cervical cancer siguraduem a mammuan dayta ti doktormo.
Dagiti reperensia:


text:
Asia-Pasipiko
Asia-Pasipiko wenno Asia Pasipiko ket ti paset ti lubong wenno iti asideg ti Akinlaud a Taaw Pasipiko. Ti rehion ket agdumaduma iti kadakkel depende iti konteksto, ngem daytoy ket kadawyan a mangiraman ti kaaduan ti Daya nga Asia, Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia, ken ti Oceania.
Ti termino ket mabalin pay a mangiraman ti Rusia (idiay Amianan a Pasipiko) ken dagiti pagilian ti Kaamerikaan nga adda iti aplaya ti Akindaya a Taaw Pasipiko; kas pagarigan ti Ekonomiko a Pagtitinnulongan ti Asia-Pasipiko, ket iramanna ti Kanada, Chile, Rusia, Mehiko, Peru, ken ti Estados Unidos.
Iti pay sabali, ti termino ket sagpaminsan a mangbukel iti amin nga Asia ken ti Australasia ken dagiti pay bassit/kalalainganna/dakkel nga isla a pagpagilian ti Pasipiko – kas pagarigan no bingbingayen ti lubong kadagiti dakkel a rehion para kadagiti panggep ti komersio (kas iti Kaamerikaan, EMEA ken ti Asia Pasipiko).
Iti pakabuklan awan ti maiparang a nalawag a panangipalawag ti "Asia Pasipiko" ken dagiti rehion a mairaman ket agbaliwda depende iti kontesto.
Urayno saan nga umiso, ti termino ket nagbalin a nadayeg manipud kadagidi tawen ti 1980 iti komersio, pinansia ken politika. Iti kinapudno, urayno no ti pannakaimaymaysa dagiti ekonomia ti rehion, kaaduan dagiti agmaymaysa a pagilian iti uneg ti sona ket dagiti rumrumsua a pagtagilakuan a makasanay ti napardas nga idadakkel. (No maiyasping iti konsepto/akronimo ti APEJ wenno APeJ – ti Asia-Pasipiko a mailaksid ti Hapon[1])
Komponente a luglugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti Asia-Pasipiko ket kadawyan a mairaman ti:
Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Apganistan
- Banglades
- Butan
- Teritorio ti Britania iti Taaw Indiano (Nagkaykaysa a Pagarian)
- India
- Maldibas
- Nepal
- Pakistan
- Sri Lanka
- Brunei
- Cambodia
- Isla ti Paskua (Australia)
- Is-isla ti Cocos (Keeling) (Australia)
- Indonesia
- Laos
- Malaysia
- Myanmar
- Filipinas
- Singapur
- Tailandia
- Timor-Leste
- Bietnam
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australia
- Baro a Selanda (also part of Polynesia)
- Guam (Estados Unidos)
- Kiribati
- Is-isla ti Marshall
- Micronesia, Federated States of
- Nauru
- Is-isla ti Akin-amianan a Marianas (Estados Unidos)
- Palau
- Isla Wake (Estados Unidos)
- Amerikano a Samoa (Estados Unidos)
- Is-isla ti Cook (Baro Selanda)
- Isla ti Paskua ti Panagungar (Chile)
- Polinesia a Pranses (Pransia)
- Hawaii (Estados Unidos)
- Niue (Baro Selanda)
- Isla ti Norfolk (Australia)
- Is-isla ti Pitcairn (Nagkaykaysa a Pagarian)
- Isla Salas y Gómez (Chile)
- Samoa
- Tokelau (Baro Selanda)
- Tonga
- Tuvalu
- Wallis ken Futuna (Pransia)
Datos ti nangruna a pagpagilian ken terteritorio[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti kas pagarigan Pan, Hui, ed. (Oktubre 2004). "Vonage and Cisco to sell phone equipment". VoIP Monthly Newsletter. Information Gatekeepers Inc. 2 (10): 3. Naala idi 2011-12-15.
APEJ (Asia-Pacific Excluding Japan) and EEMEA (Eastern Europe, Middle East, and Africa) will grow their combined share of this figure from 17 percent to 22 percent during the same period, as North America's share adjusts from 53 percent to 46 percent.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- APEC
- The Asia Pacific Foundation of Canada
- Asia Pacific Indigenous Youth Network (APIYN)
- BBC Asia-Pacific Naiyarkibo 2010-05-07 iti Wayback Machine
- ABC Radio Australia Asia Pacific
- Australia Network (formerly "ABC Asia Pacific")


text:
Septiembre 13
Ti Septiembre 13 ti maika-256 nga aldaw ti tawen (maika-257 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 109 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1903 – Amado V. Hernandez, Filipino a mannurat (pimmusay 1970)
- 1903 – Claudette Colbert, Pranses-Amerikana nga aktres (pimmusay 1996)
- 1957 – Ferdinand Marcos, Jr., maika-17 a Presidente ti Filipinas
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1598 – Ari Felipe II ti Espania (naipasngay 1527)


text:
Renasimiento
Ti Renasimiento, manipud ti Pranses: Renaissance "pannakaipasngay manen", Italiano: Rinascimento, manipud ti rinascere "maipasngayto")[1] ket maysa idi a kultural a tignay a gimmay-at iti agarup a paset ti panawen manipud idi maika-14 aginggana ti maika-17 a siglo, a nangrugi idiay Italia idi Naladaw a Tengnga a Panpanawen ken ti kalpasanna ket naiwarwaras iti amin a paset ti Europa. Urayno ti kaada ti papel ken ti inbension ti maiyakar a kita ti metal ket nangipardas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan manipud idi naladaw a maika-15 a siglo, dagiti panagbalbaliw ti Renasimimiento ket saan nga agpapada a napadas iti ballasiw ti Europa.
A kas kultural a tignay, daytoy ket nangsakop ti pannakapasayaat iti Latin ken dagiti bernakular a literatura, a nagrugi idi maika-14 a siglo iti pannkaipangato ti panagadal a naibatay kadagiti klasikal a taudan, nga inpammadayaw dagiti kontemporario kenni Petrarch, ti panagrang-ay ti nailinia a perspektibo ken dadduma pay a pamay-an iti panangipakita ti nasaysayaat a masna a realidad iti pinintaan, ken ti nagininut ngem adu a pannakaiwarwaras ti reporma ti edukasion.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Renaissance" [Renasimiento]. Online Etymology Dictionary (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-06-29. Naala idi 2009-07-31.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burckhardt, Jacob (1904) [First published 1860]. The Civilisation of the Period of the Renaissance in Italy [Ti Sibilisasion ti Renasimiento idiay Italia] (iti Ingles). Impatarus babaen ni/ti Middlemore, G. C. London: Swan Sonnenschein & Co.
- Reynolds, L. D.; Wilson, Nigel (1974). Scribes and Scholars: A Guide to the Transmission of Greek and Latin Literature [Dagiti Agsursurat ken dagiti Eskolar: Ti Pagsurota ti Tranmision iti Griego ken Latin a Literatura] (iti Ingles) (Maika-2, rebisado ket enlarged nga ed.). Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-814372-9.


text:
Baro a Guinea
Ti Baro a Guinea (ammo pay a kas Tok Pisin: Niugini, Olandes: Nieuw-Guinea, ken Indones: Papua; historikal: Irian/ Irian Jaya) ket ti dakkel nga isla idiay abagatan a laud ti Taaw Pasipiko. Daytoy ti maikadua a kadakkelan nga isla iti lubong, kalpasan ti Greenland, ken sakupenna ti kalawa iti daga ti 786,000 km2.
HeograpiaUrnosen
Ti Baro a Guinea ket maysa nga isla idiay amianan ti kontinente ti Australia. Daytoy ket insalumina babaen ti Baybay Arafura iti laud ken ti Lingsat Torres ken ti Baybay Coral iti daya. Sagpaminsan pay a naikedkeddeng a ti akindaya unay nga isla ti Purpuro Malayo, daytoy ket mabirukan iti amianan ti Top End ti Australia, Golpo ti Carpentaria ken ti Peninsula Rawis York, ken laud ti Purpuro Bismarck ken ti Purpuro ti Is-isla Solomon.
Dagiti nagibasaranUrnosen
BibliograpiaUrnosen
- Jared Diamond, Guns, Germs, and Steel. A short history of everybody for the last 13'000 years, 1997.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Baro a Guinea iti Wikimedia Commons


text:
1990
Ti 1990 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 19 – Kim Chü, artista iti ABS-CBN manipud idiay Siudad ti Tacloban
- Agosto 15 – Jennifer Lawrence, Amerikana nga aktres
- Septiembre 20 – Erich Gonzales, aktor manipud idiay Davao Oriental
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 20 – Barbara Stanwyck, Amerikana nga aktres (naipasngay 1907)
- Abril 15 – Greta Garbo, Sueko nga aktres (naipasngay 1905)
- Hunio 2 – Rex Harrison, Ingles nga aktor (naipasngay 1908)
- Septiembre 30 – Patrick White, Australiano a mannurat (naipasngay 1912)


text:
Hulio 23
Ti Hulio 23 ti maika-204 nga aldaw ti tawen (maika-205 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 161 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1884 – Emil Jannings, Suiso nga aktor (pimmusay 1950)
- 1967 – Philip Seymour Hoffman, Amerikano nga aktor (pimmusay 2014)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1885 – Ulysses S. Grant, maika-18 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1822)


text:
Sikolohia
Ti sikolohia ket maysa nga akademiko ken maipakat a displina a mangiraman ti sientipiko a panagadal kadagiti maipapan ti isip a pamay-an ken dagiti panagkukua.[1][2] Ti sikolohia ket adda ti madagdagus a gandat ti pannakaawat dagiti agmaymaysa ken dagiti grupo babaen kadagiti panangipatakder kadagiti sapasap a pamunganayan ken panagsuksukisok kadagiti naisangsangayan a kaso,[3][4] ken babaen dagiti adu a pannakaigapo daytoy ket dumtengan a pakagandatan ti panagpasayaat ti kagimongan.[5][6] Iti daytoy a trabaho, ti propesional agob-obra wenno agsuksukisok ket tinawtawagan a kas ti maysa a sikologo, ken mabalin a maidasig a kas maysa a sosial, panagkukua, wenno kognitibo a sientista. Dagiti sikologo ket pumadasda a mangawat ti papel dagiti pamay-an ti isip iti agmaymaysa ken sosial a panagkukua, bayat nga agsuksukimat kadagiti pisiolohiko ken neurobiolohiko a pamay-an a pakaibatayan dagiti kognitibo a pamay-an ken panagkukua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kasano nga inlawlawagan ti APA ti "sikolohía"?". Naala idi 15 Nobiembre 2011.
- ^ "Pannakaipalpalawag ti "Sikolohia (Pagsurotan a Panid ti APA)"". Naala idi 20 Disiembre 2011.
- ^ Fernald LD (2008). Sikolohia: Dagiti innem a perspektibo (pp. 12–15). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
- ^ Hockenbury & Hockenbury. Psychology. Worth Publishers, 2010.
- ^ O'Neil, H.F.; cited in Coon, D.; Mitterer, J.O. (2008). Pangyuna ti sikolohía: Dagiti dalanan ti isip ken panagkukua (maika-12 ed., pp. 15–16). Stamford, CT: Cengage Learning.
- ^ "Ti mision ti APA [American Psychological Association] ket ti mangiparang-ay ti pannakapartuat, komunikasion ken pannakaipakat ti sikolohiko a pannakaammo tapno maimbagan ti kagimongan ken mapasayaat ti biag ti tattao"; APA (2010). Maipanggep ti APA. Naala idi 20 Oktubre 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sikolohia iti Wikimedia Commons


text:
Bayang, Lanao del Sur
Ti Bayang ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bayang ket nabingbingay a politikal kadagiti 48 a barbaranggay.[2]
- Bagoaingud
- Bairan (Pob.)
- Bandingun
- Biabi
- Bialaan
- Cadayonan
- Lumbac Cadayonan
- Lalapung Central
- Condaraan Pob. (Condaraan Dim)
- Cormatan
- Ilian
- Lalapung Proper (Pob.)
- Bubong Lilod
- Linao
- Linuk (Pob.)
- Liong
- Lumbac
- Mimbalawag
- Maliwanag
- Mapantao
- Cadingilan Occidental
- Cadingilan Oriental
- Palao
- Pama-an
- Pamacotan
- Pantar
- Parao
- Patong
- Porotan
- Rantian
- Raya Cadayonan
- Rinabor (Pob.)
- Sapa
- Samporna (Pob.)
- Silid
- Sugod
- Sultan Pandapatan
- Sumbag (Pob.)
- Tagoranao
- Tangcal
- Tangcal Proper (Pob.)
- Tuca (Pob.)
- Tomarompong
- Tomongcal Ligi
- Torogan
- Lalapung Upper
- Gandamato
- Bubong Raya
- Poblacion (Bayang)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Bayang | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Daig
Ti daig, sarut, wenno tuberkulosis (wenno maipangyababaan iti TB tubercle bacillus) ket isu ti kadawyan, ken kadagiti adu a kaso ket makapatay, A maka-alis a sakit a gapuanan dagiti nadumaduma a kita iti mycobakteria, a kadawyan ti Mycobacterium tuberculosis.[1] Ti daig ket kadawyan a rautenna dagiti bara, ngem maapektaranna pay dagiti sabali a paset ti bagi. Daytoy ket maiwaras babaen ti angin no aguyek dagiti tao nga aktibo a naapektaran ti daig, agbaen, wenno maiyalis baaen ti respiratorio a likido babaen ti angin.[2] Ti kakaruan a makaalis ket ti asimtomatiko ken ti malmalmemng, ngem ti agarup a maysa kadagiti sangapulo a malmalmeng a pannakaalis ket agrang-ayto iti aktibo a sakit, a no saan a maagasan, ket mangpatay kadagiti ad-adu ngem 50% kadagiti naalisan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kumar V; Abbas AK; Fausto N; Mitchell RN (2007). Robbins a Pagibatayan ti patolohia (Maika-8 nga nga ed.). Saunders Elsevier. pp. 516–522. ISBN 978-1-4160-2973-1.
- ^ Konstantinos A (2010). "Panagsubok para iti daig". Australian Prescriber. 33 (1): 12–18.


text:
Gran Britania
Ti Gran Britania wenno Britania (Gales: Prydain Fawr, Eskoses a Gaeliko: Breatainn Mhòr, Korniko: Breten Veur) ket maysa nga isla a naisanglad idiay amianan a laud iti kontinental a Europa. Isu daytoy ti maikasiam a kadakkelan nga isla iti lubong, ti kadakkelan iti Europeano nga isla, ken ti kadakkelan iti Isla ti Britaniko. Nga addaan ti populasion ti agarup a 60.0 riwriw a tattao iti tengnga ti 2009, isu daytoy ti maikatlo a kapusekan ti populasion nga isla iti lubong, lkalpasan ti Haba ken Honshū. Ti Gran Británia ket napalikmutan babaen ti sumurok a 1,000 a babassit nga is-isla] ken dagiti kabassitan nga isla. Ti isla iti Irlanda naisanglad iti laud. Iti politika, ti Gran Británia ket mangitudo ti isu met laeng nga isla a mairaman dagiti nakapalikmut nga is-isla a nakabiklan ti teritorio iti Inglatera, Eskosia ken Gales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Briton nga babassit nga Isla ken dagita amin ..." Unibersidad ti Heriot-Watt, Edinburgh. Naala idi 7 Marso 2011.
- ^ Dagiti bilang ket agibagbaga ti populasion iti Nagkaykaysa a Pagarian a malaksid ti Akin-amianan nag Irlandes, ken mairaman ti amangan a 500,000 a tattao kadagiti babassit nga is-isla.


text:
Disiembre 20
Ti Disiembre 20 ti maika-354 nga aldaw ti tawen (maika-355 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 11 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1879 – Delfina Herbosa de Natividad, maysa kadagiti tallo a Filipina a nagdait iti wagayway ti Filipinas (pimmusay 1900)
- 1927 – Kim Young-sam, presidente ti Abagatan a Korea (pimmusay 2015)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1968 – John Steinbeck, Amerikano a mannurat (naipasngay 1902)


text:
Sistema ti reproduktibo
Ti sistema ti reproduktibo wenno sistema ti panagpaadu ket isu ti sistema dagiti organo iti kaunegan dagiti organismo a pakitinnignayan para iti panngep ti reproduksion. Adu kadagiti saan a sibibiag a sustansia a kas dagiti likido, dagiti hormona, ken dagiti peromona ket nangrunada pay a ramramit iti sistema ti reproduktibo.[1] Daytoy ket saan a maipada kagiti sistema ti organo, dagiti sekso ti naggigiddiat a sebbangan ket kanknayonda nga adda dagiti adu a paggiddiatan. Dagitoy a paggidiatan ket mangpalubos para iti panatitipon ti henetiko a materiales a nagbaetan iti dua nga agmaymaysa, a mangpalubos para iti posibildad iti ad-adu a henetiko a kasayaat iti putot.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Pangyuna iti Sistema ti Reproduktibo. , Programa ti Epidemiolohia ken dagiti Nagbanagan (SEER)
- ^ Sistema ti Reproduktibo 2001


text:
Baranoa
Ti Baranoa ken ti maysa a munisipalidad ken ili ti Colombia iti departamento ti Atlántico, a mabirukan iti 22 km iti abagatan ti Barranquilla.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakupen ti munisipalidad iti kalawa iti 127 km2, a mairaman ti away, urbano, suburbano ken nasalakniban a daga.
Masibugan ti Baranoa babaen dagiti nadumaduma a waig a mairaman ti Santa Rosa, Campeche, Dakkel a waig ken ti Adalem a waig.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baranoa ket addaan kadagiti 55,178 nga agtataeng (senso idi 2006 ). 82.63% kadagitoy ket naikonsentrado iti urbano a lugar ken 17.37% kadagiti lugar ti away.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Maysa idi nga indihenio a pagtaengan ti Baranoa a mabirukan iti asideg ti Dakkel a Waig (Arroyo Grande) idi pinarukma daytoy dagidi Espaniol babaen ti bilin ni Don Pedro de Heredia idi 1534.
Idi Oktubre 1543, daytoy ket minatonan idi babaen ti Balangat nga Espaniol ni Hernando Dávila. Dagiti adu pay a komendasion ket naited kada Inés de Mendoza (1556), Hernando De la Salas (1568) ken José De las Salas (1609). Nagbilin ni Birey Sebastian de Eslava iti repormasion ti ili idi baetan ti 1744 ken 1745. Kas nagbanagan, nagbalin daytoy a pagtaengan dagidi 39 a pamilia ti Espaniol, ken nangpartuat iti Parokia ti Santa Ana ti Baranoa.
Idi 23 Oktubre 1856, napartuat ti munisipalidad ti Baranoa, a naibatay iti bilang dagiti agtataeng ken agpang ti panagdur-as. Ti kategoria ti munispalidad, ken dagiti pay pagbeddenganna, ket napasingkedan idi 16 Disiembre 1964.
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti aktibidad ti ekonomia ket maipatengnga iti panagtaraken iti baka, panagmula iti mais, balinghoy, kapas ken panagtalon iti sarguelas. Ti piesta ti sarguelas ket mapasamak iti akin-amianan a Colombia. Mamina pay dagiti mineral ti Kalsita ken landok.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- (iti Espaniol) Website ti Munisipalidad ti Baranoa


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: awan linaon a dakamat
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamt ti CS1 nga "awan linaon".
Awan linaon a dakamat
Ti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 wenno Panagdakamat nga Estilo 2 a namarkaan a kas "Awan linaon" ket aglaon kadagiti saan a mabigbigan a panangilasin ti parametro. Kas pagarigan, daytoy a dakamat ket namarkaan a kas "awan linaon" urayno aglaon iti naserbi a pakaammo:
{{cite web | http://www.foobar.com | Ti Foobar Bar}}
Ti dakamat ket "awan linaon" gapu ta saan nga aglaon kadagiti nasken a panangilasin ti parametro (iti daytoy a kaso ti
|url= ken
|title=) a mangibaga ti
{{cite web}} no kasano ti mangusar ti pakaammo a linaon ti dakamat.
Ti dakamat ket mamarkaan pay a kas "awan linaon" no aglaon laeng kadagiti parametro a saanna a mabigbigan:
{{cite book |titolo=Ti Foobar Bar |anno=2015}}
Daytoy a dakamat ket awan linaon gapu ta dagiti parametro iti Italino ti
|titolo= ken ti
|anno= ket saanda a mabigbigan a kas umiso a nagnagan ti parametro iti Ilokano a Wikipedia.
Ti kayat pay a sawen ti "awan linaon a dakamat" ket ti maysa nga editor ket intero koma nga agusar ti sabali a plantilia. Mabalin a ti editor ket nagusar iti
{{citation}} ken ti inkeddengna nga usaren ket ti
{{citation needed}} wenno
{{quote}}.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, manginayon kadagiti maitunos a panangilasin ti parametro, ipatarus dagiti nagan ti parametro iti gangganaet a pagsasao iti kapadada iti Ingles (usaren ti Igles gapu ta dagiti parametro ket naisurat iti Ingles), wenno sukatan ti plantilia ti CS1|2 iti nasaysayaat a maitunos a plantilia.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: awan linaon a dakamat.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Sibil a gubat
Ti maysa a sibil a gubat ket maysa a gubat a baetan dagiti naurnos a grupo iti kaunegan iti agpadpada a pagilian nga estado wenno republika,[1] wenno, ti basbassit a pannakaammo, ti baetan ti dua a pagilian a napartuat manipud iti maysa a dati nga estado ti nagkaykaysa a pagilian.[2] Ti panggep ti maysa a bangir ket mabalin a ti mangtengngel ti pagilian wenno maysa a rehion, tapno makagun-od ti pannkawaya ti maysa a rehion, wenno baliwanna dagiti annuroten ti gobierno.[1] Ti termino ket binulod a pannakaipatarus iti Latin ti bellum civile a nausar idi a mangibaga kadagiti nadumaduma a sibil a gub-gubat ti Romano a Republika idi umuna a siglo BC.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b James Fearon, "Sibil a Gubat ti Irak" iti Ganganaet a Pannakibiang, Marso/Abril 2007. Para iti adu pay a pakisinnaritaan iti pannkaidasig ti sibil a gubat, kitaen ti ti paset "Pormal a pannakaidasig".
- ^ Pagpagilian, dagiti Pagtagilakuan, ken Gubat: Moderno a Pakasaritaan ken ti Sibil a Gubat ti Amerikano | Book Reviews, EH.net. "Dua a Pagpagilian [iti kaunegan ti Estados Unidos] ket naparang-ay gapu ti panagtagabu." Oktubre 2006. Naala idi Hulio 2009.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ali, Taisier Mohamed Ahmed ken ni Robert O. Matthews, nagsursurat. Dagiti Sibil a Gubat idiay Aprika: dagiti ramut ket resolusion (1999), 322 a pampanid
- Mats Berdal ken ni David M. Malone, Agum ken Ranggas: Dagiti Ekonomiko nga Ahenda kadagiti Sibil a Gubat (Lynne Rienner, 2000).
- Paul Collier, Pangtullol ti Suppiat a Palab-og: sibil a gubat ken panagrang-ay nga annuroten World Bank (2003) – 320 pages
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti sibil a gubat iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Filipinas
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 7 a subkategoria, manipud iti 7 a dagup.
B
- Dagiti baybay ti Filipinas (3 K, 8 P)
D
- Dagiti danaw ti Filipinas (1 K, 37 P)
G
- Dagiti golpo ti Filipinas (8 P)
K
- Dagiti karayan ti Filipinas (40 P)
L
- Dagiti lingsat ti Filipinas (16 P)
- Dagiti luek ti Filipinas (22 P)
U
- Dagiti ubbog ti Filipinas (4 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti bagi ti danum ti Filipinas"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.


text:
Calubian
Ti Calubian ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calubian ket politikal a nabingbingay iti 53 a barbaranggay.[2]
- Abanilla
- Agas(Limite)
- Anislagan
- Bunacan
- Cabalquinto
- Herrera (Cabalhin)
- Cabradilla
- Caneja
- Cantonghao
- Caroyocan
- Casiongan
- Cristina
- Dalumpines
- Don Luis
- Dulao
- Enage
- Espinosa
- Garganera
- Ferdinand E. Marcos
- Garrido
- Guadalupe
- Gutosan
- Igang
- Inalad
- Jubay
- Juson
- Kawayan Bogtong
- Kawayanan
- Kokoy Romualdez
- Labtic
- Laray
- M. Veloso
- Mahait
- Malobago
- Matagok
- Nipa
- Obispo
- Ol-ug
- Pagatpat
- Pangpang
- Patag
- Pates
- Pal-ug
- Padoga
- Petrolio
- Poblacion
- Railes
- Tabla
- Tagharigue
- Tuburan
- Villahermosa
- Villalon
- Villanueva
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Calubian | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Leyte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
The Rescuers
Ti The Rescuers ket maysa nga 1977 nga animado a pelikula ti Amerikano a pinataud babaen dagiti Produksion ti Walt Disney ken immuna a naipablaak idi Hunio 22, 1977 babaen ti Buena Vista a Panangiwarwaras. Ti maika-23 a pelikula dagiti serie ti Walt Disney nga Animado a Klasiko, ti pelikula ket maipanggep ti Kagimongan ti Panangisalakan a Tulong (Ingles: Rescue Aid Society), ti sangalubongan a gunglo ti bao a naikuartel idiay New York ken linlinongan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, a naisagsagut ti panagtulong kadagiti natiliw a biktima iti sangalubongan.
Daytoy a pelikula ket naibatay manipud kadagiti serie a libro ni Margery Sharp, a naipangpangruna ti The Rescuers ken Miss Bianca.
Dagiti nagibasaran
- ^ "The Rescuers". Box Office Mojo. Naala idi 5 Enero 2012.
Dagiti akinruar a silpo
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti The Rescuers iti Wikiquote (iti Ingles)


text: Ti Zagreb (Panangibalikas a Kroata: [zǎːɡrɛb]) ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Republika iti Kroásia. Mabirukan daytoy idiay amianan a laud iti daytoy a pagilian, iti igid ti karayan Sava, idiay akin-abagatan a kabanbantayan iti bantay Medvednica. Ti Zagreb ket naisanglad iti kangato iti agarup a 122 m (400 ft) iti pantar ti baybay. Iti naudi nga opisial a senso iti 2011, ti populasion ti pagnaedan iti Zagreb ket 686,568, a ti populasion iti administratibo a lugarna ket 792,875. Ti kalawaan a metropolitano a lugar ti Zagreb ket iramanna ti Siudad iti Zagreb ken ti naisina a Probinsia ti Zagreb nga addaan ti populasion ti 317,642, nga agited ti dagup ti metropolitano a lugar iti sumurok a 1,110,517. Isu laeng daytoy ti maymaysa a metropolitano a lugar idiay Kroasia nga addaan ti populasion iti sumurok a maysa a riwriw.


text:
JBM Campus Placement 2022 (Permanent Job)
Jai Bharat Maruti ltd. (JBM) Gujarat की company Bihar के एक आईटीआई में campus placement कराने जा रही है जिसके देश के किसी भी आईटीआई के पास अभ्यर्थी के लिए जॉब करने का सुनहरा अवसर मिल रहा है | Campus Placement का दावा है की ये Placement permanent job के लिए है |
JBM Group of company समय समय पर campus कराकर आईटीआई के छात्रो की भर्ती लेती रहती है |
Selection Process : Written Test & Interview
JBM Group Permanent Recruitment Jobs 2022,Jai Bharat Maruti ITI Campus Placement 2022,ITI Jobs 2022,iti campus placement 2022,job in mobile company,job in gujrat,job in automotive company,jbm group latest recruitment 2022,jbm group campus placement 2022,jbm permanent jobs,jbm latest jobs,jbm group latest update,jbm latest updates,jbm group latest jobs,jbm iti pass vacancy,jbm vacancy,jbm campus placement 2022,jbm recruitment 2022,iti latest jobs 2022 jbm group recruitment iti recruitment iti jobs iti govt job iti job campus iti electrician job iti jobs blogspot iti fitter job iti jobs 2022 iti apprentice vacancy 2022 iti job vacancy iti vacancy iti vacancy 2022 iti government job iti recruitment 2022 iti apprentice 2022 maruti suzuki vacancy for iti free job alert iti iti limited recruitment 2022 iti govt jobs 2022 iti jobs in railway iti jobs in railway 2022 maruti suzuki recruitment 2022 apply online iti iti electrician jobs government iti and diploma jobs iti pass job mppgcl recruitment 2022 iti job campus 2022 maruti suzuki vacancy for iti 2022 maruti suzuki iti job apply online iti instructor vacancy iti recruitment 2022 maruti suzuki recruitment 2022 apply online iti iti pass govt job iti apprentice free job alert iti copa jobs in govt 2022 diesel mechanic iti jobs iti fresher job maruti suzuki job iti iti diploma job iti instructor vacancy 2022 iti teacher vacancy iti fitter govt job iti jobs in railway 2022 iti fitter permanent job iti apprentice company list iti welder job iti copa jobs drdo gtre recruitment 2022 iti fitter job vacancy sarkari result iti job mes recruitment 2022 iti iti apprentice in railway iti job alert iti electronic mechanic govt jobs iti limited recruitment 2022 sail recruitment 2022 for iti iti vacancy 2022 bsphcl vacancy 2022 iti iti govt jobs 2022 iti job vacancy 2022 iti apprentice vacancy 2022 dfccil recruitment 2022 iti iti govt job recruitment railway apprentice 2022 iti iti jobs 2022 iti sarkari job iti limited recruitment iti apprentice job hero motocorp job iti ecil apprenticeship 2022 nmdc recruitment 2022 iti hero company job iti iti copa jobs in govt iti requirement iti limited careers tata steel iti recruitment 2022 iti instructor recruitment 2022 iti company job iti turner jobs in government sector iti turner job iti private job jbm group career indgovtjobs iti iti machinist job tata motors recruitment 2022 iti latest iti job as iti job maruti suzuki vacancy for iti 2022 iti draughtsman civil govt jobs jbm auto ltd vacancy sarkari result iti admit card 2022 new iti apprentice vacancy 2022 iti job in tata steel iti instructor vacancy 2022 jbm auto ltd career tata motors iti apprentice 2022 nfl recruitment 2022 iti iti to vacancy 2022 iti ltd careers


text:
Pagsasao a Kendayan
Ti pagsasao a Kendayan, wenno Salako (Selako), ke ti pagsasao a Dayak-Malayiko ti Borneo. Ti eksakto a bilang dagiti agsasao ket agtultuloy a di ammo, ngem nakarkulo nga agrup a 350,000 tattao.[2]
Ti nagan a Kendayan ket kinaykayat idiay Kalimantan, ken ti Salako idiay Sarawak. Daytoy ket sagpaminsan a tinawtawagan iti Bahasa Badameà, a naipangpangruna idiay Rehensia ti Bengkayang ken dagiti lugar nga asideg iti Ili ti Singkawang.[3] Dagiti sabali a dialekto ti Kendayan ket mairaman ti Ahe, Banana ken Belangin. Dagiti agsaao iti ania man a dialekto ket mabalin a makaawat kadagiti agsasao kadagiti sabali.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kendayan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Thomas, Joseph, J. B. Mangunsudarsono, Hery Suryatman and Abdussamad. 1985. Morfologi kata kerja bahasa Kendayan. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa (Departmenen Pedidikan dan Kebudayan)
- ^ Adelaar, K. Alexander. 2005. Salako or Badameá: sketch grammar, text and lexicon of a Kanayatn dialect in West Borneo. Wiesbaden: Harrassowitz.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti paset ti Libro dagiti Kadawyan a Kararag para kadagiti agsasao iti Salako, indihitado babaen da Richard Mammana ken Charles Wohlers


text:
Papa Gregorio V
Ni Papa Gregorio V, né Bruno ti Carinthia (c. 972 – 18 Pebrero 999) ket isu ti Papa manipud idi 3 Mayo 996 aginggana idi 18 Pebrero 999, isu ket anak a lalaki ni Salian Otto I, Duke ti Carinthia, nga isu ket apo a lalaki ni Emperador Otto I ti Natan-ok. Ni Gregorio V ket sinarunona ni Papa Juan XV idi isu ket agtawen ti duapulo ket dua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Gregorio V iti Wikimedia Commons


text:
1835
Ti tawen idi 1835 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
NaipasngayUrnosen
- Hunio 2 – Papa Pio X, Papa ti Simbaan ti Romano Katoliko (pimmusay 1914)
- Hulio 27 –Giosuè Carducci, Italiano a mannurat (pimmusay 1907)
- Oktubre 13 – Alphonse Milne-Edwards, Pranses a sientista (pimmusay 1900)
- Oktubre 23 – Adlai Stevenson I, maika-23 a Bise Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1914)
- Nobiembre 30 – Mark Twain, Amerikano a mannurat (pimmusay 1910)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1835 iti Wikimedia Commons


text:
Olongapo
Ti Siudad ti Olongapo (Ingles: City of Olongapo; Tagalog: Lungsod ng Olóngapo; Sambal: Syodad nin Olónğapo), ket maysa a primera aklase ken agwaywayas a siudad iti probinsia ti Zambales iti Filipinas. Masarakan iti siudad ti Subic Bay Freeport Zone, a sigud a kuartel militar ti Estados Unidos agingga idi 1992.
Ti nagan nga Olongapo ket naadaw manipud iti Tagalog a "Ulo ng Apo", a kayatna a sawen "ulo ti daulo."
Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabennebenneg ti Siudad ti Olongapo iti 17 a baranggay:[2]
- Asinan
- Banicain
- Barreto
- East Bajac-bajac
- East Tapinac
- Gordon Heights
- Kalaklan
- Mabayuan
- New Cabalan
- New Ilalim
- New Kababae
- New Kalalake
- Old Cabalan
- Pag-asa
- Santa Rita
- West Bajac-bajac
- West Tapinac
Dagiti mayor[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sumaganad ket listaan dagiti Mayor a nagturay iti Olongapo kalpasan ti Gubat ti Sangalubongan II
Dagiti nadayeg nga agtataeng[urnosen | urnosen ti taudan]
- Freddie Aguilar (naipasngay1953), kumakanta
- Arnel Pineda (naipasngay 1961), Kumakanta
- K Brosas (naipasngay.1975), komidiante ken kumakanta
- Vana Bersola (naipasngay 1979),
- Rico Barrera (naipasngay1981), modelo ken aktor
- Scarlet Garcia (1985–2008), modelo
- Jackie Rice (naipasngay1990), aktres
- Megan Young (naipasngay1990), aktres
- Jake Vargas (naipasngay 1992), actor
- Lauren Young (naipasngay 1993), aktres, kabsat a babai ni Megan Young
- Kristofer Martin (naipasngay 1994), aktor
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Olongapo | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Dagiti midia a mainaig iti Olongapo iti Wikimedia Commons
- www.olongapocity.gov.ph


text:
Valdis Zatlers
Ni Valdis Zatlers (nayanak idi 22 Marso 1955) ket Leton a politko ken dagiti a mediko a nagserbi a kas ti maikapito a Presidente ti Letonia manipud idi 2007 aginggana idi 2011. Isu ket nangabak iti panagbubuto s ti presidente idi 31 Mayo 2007.[1] Isu ket nagbai a Presidente ti Letonia idi 8 Hulio 2007[2] ken pimmanaw iti opisina idi 7 Huliuo 2011 kalpasan ti pannakapaayna a mangabak iti pannakabutos manen para iti maikadua a termino.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Latvia elects doctor as president". BBC News. 31 Mayo 2007. Naala idi 1 Hunio 2007.
- ^ "Unknown surgeon elected president". The Baltic Times. 6 Hunio 2007. Naala idi 12 Hunio 2007.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Valdis Zatlers iti Wikimedia Commons


text:
Rehion ti polar
Dagiti rehion ti polar ti Daga ket dagiti lugar ti globo a nangpalikmut kadagiti ungto a naam-ammuan pay a kas dagiti nalamiis a sona. Ti Amianan nga Ungto ken Abagatan nga Ungto ket isu dagitoy ti sentrona, dagitoy a rehion ket kaaduan kadagiti polar a gora ti yelo, ken aginggana idiay Taaw Artiko ken ti kontinente ti Antartika.
Permafrost ti Akin-amianan a Hemisperio (permanente a nayelo a rabaw ti daga) iti morado
Dagiti panangipalpalawagUrnosen
Ti Artiko ket addaan kadagiti nadumaduma a panangipalpalawag, mairaman met ti amianan a rehion ti Sirkulo ti Artiko iti agdama a (Panawen ti 2010 iti 66°33'44" N), wenno ti amianan a rehion ti latitud ti 60° ti amianan, wenno ti rehion manipud iti Amianan nga Ungto aginggana idiay linia ti kaykayo.
Ti Antartika ket kadawyan a maipalawag a kas ti abagatan ti latitud ti 60° ti abagatan, wenno ti kontinente ti Antartika. Ti Tulag ti Antartika idi 1950 ket agus-usar ti dati a panangipalawag.
Dagiti dua a rehion ti polar ket maigiddiat manipud kadagiti dua a barikes ti klimatiko ken biomatiko iti Daga, ti barikes ti tropiko iti asideg ti ekuador, ken dagiti dua a rehion ti tengnga a latitud a mabirukan iti nagbaetan dagiti rehion ti tropiko ken polar.
KlimaUrnosen
Dagiti rehion ti polar ket makawat ti saan unay a nakaro a radiasion ti solar gapu ta ti enerhia ti Init ket sumangpet iti maysa a bangkirig nga anggulo, ken maiwarwaras iti dakkel a lugara, ken agbanniaga pay ti ad-adayo a distansia iti atmospera ti Daga a mabalin a masagepsep daytoy, maiwarwaris wenno maiballatek, nga isu met laeng ti banag a gapuanan ti kalamiis dagiti panaglalam-ek ngem dagiti sabali a paset ti tawen kadagiti kalalainganna a klima a luglugar.
Ti pakbu a pagtayyekan ti Daga ket addaan iti nangruna nga epekto iti klima kadagiti rehion ti polar. Gapu ta dagiti rehion ti polar ket isu ti kaadaywan manipud iti ekuador, makaawat dagitoy ti kabassitan a gatad ti lawag ti init ken isu a nalamiisda. Ti adu a gatad ti yelo ken niebe ket adu pay a pakakitaan ti bassit a maawat a lawag ti init dagiti rehion ti polar, a mangited daytoy ti lamiis. Dagiti rehion ti polar ket nailaslasin babaen ti klima ti polar, dagiti nakaro ti kalamiis a temperatura, nakaro a glasiasion kadagiti makaanayen a presipitasion tapno agporma ti permanente a yelo, ken dagiti nakaro a nalaka a panagbalbaliw kadagiti oras ti lawag ti aldaw, nga addaan iti duapulo ket uppat nga oras ti lawag ti aldaw iti kalgaw, ken ti kompleto a kinasipnget iti tengnga ti panaglalam-ek.
Sirkumpolar a Rehion ti ArtikoUrnosen
Adda dagiti adu a pagtaengan idiay amianan a rehion ti polar ti Daga. Dagiti pagilian nga addaan kadagiti tunton kadagiti rehion ti Artiko ket: ti Estados Unidos (Alaska), Kanada, Dinamarka (Greenland), Norwega, Pinlandia, Suesia ken Rusia. Dagiti populasion ti sirkumpolar nga Artiko ket kankanayonda a sapasap a makibinningay ngem dagiti dadduma a populasion iti kaunegan kadagiti nailian a pagbeddengan. Kasla met ti akin-amianan a rehion ti polar ket agdumaduma kadagiti pagtaengan ti tao ken kultura.
Antartika ken ti Akin-abagatan a TaawUrnosen
Ti akin-abagatn arehion ti polar ket awan met ti permanente a pagtaengan ti tao. Ti Estasion McMurdo ket isu ti kadakkelan nga estasion ti pagsukisokan idiay Antartika a pinatpataray babaen ti Estados Unidos. Dagiti sabali pay nga estasion ket mairaman ti Estasion Palmer ken Estasion ti Abagatan nga Ungto ti Amundsen-Scott (Estados Unidos), Base Esperanza ken Base Marambio (Arhentina), Base Scott (Baro a Selanda), ken Estasion Vostok (Rusia).
Bayat nga awan met dagiti indihenio a kultura ti tao, adda met ti narikut nga ekosistema, a naipangpangruna iti igid dagiti sona ti aplaya ti Antartika. Ti panagpanagto ti dalluyon iti aplaya ket mangited kadagiti adu a taraon a mangpakan kadagiti kril, ti kita ti crustacea ti baybay, a mangpakan met kadagiti narikut a sibibiag nga ayup manipud kadagiti penguino aginggana kadagiti asul a balyena.
Dagiti rehion ti ekstraterestial a polarUrnosen
Dagiti sabali a planeta ken dagiti masna a satelite iti sistema a solar ket addaan met kadagiti makaay-ayo a langa a maipanggep kadagiti bukodda a rehion ti polar. Ti Bulan ti Daga ket naipagpagarup nga aglaon ti adu a deposito iti yelo kadagiti nauneg nga abut kadagiti bukodna a rehion ti polar ken saan pay a makakita ti dagus a lawag ti init. Ti Marte, kasla met iti Daga, ket addaan kadagiti gora ti yelo ti polar. Bayat nga idiay Urano ti nakaro a pakbu ti pagtayyekan ti planeta ket pakaiturongan dagiti ungto nga agsinnublat a dagus a mangitudo iti Init.
GaleriaUrnosen
Kitaen payUrnosen
AntartikoUrnosen
- Antartika
- Ekosona ti Antartika
- Listaan dagiti ekpedision ti Antartika
- Heograpia ti Antartika
- Pakasaritaan ti Antartika
ArtikoUrnosen
PolarUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti Rehion ti polar iti Curlie (iti Ingles)
- Dagiti Rehion ti polar
- Internasional a Pundasion ti Polar
- Enbironmental nga Atlas ti Artiko(UNDP)
- Dagiti Polar a Rehion ti Daga kadagiti Tawa ti Uniberso
- Sentro dagiti Panagadal ti Artiko, Instituto ti Smithsoniano
- Pagsukisokan nga Instituto ti Polar ti Scott, Unibersidad ti Cambridge
- WWF:Dagiti Polar a Rehion
- Aldaw ti Enbironmento ti Lubong 2007 "Matuntunaw a Yelo" galeria ti ladawan idiay The Guardian
- Diskobre ti Polar
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Victor, Paul-Émile. Man and the Conquest of the Poles, trans. by Scott Sullivan. New York: Simon & Schuster, 1963.


text:
Tropiko ti Kanser
Nagsasabtan: 23°26′16″N 0°0′0″W / 23.43778°N -0.00000°E
Ti Tropiko ti Kanser, tinawtawagan pay a kas ti Akin-amianan a Tropiko, ket ti akin-amianan unay a sirkulo iti latitud iti Daga a ti Init ket mabalin a dagus nga agparang iti ngato iti bukodna a kulminasion. Daytoy ket maninsan a mapasamak iti tinawen, iti panawen ti Akin-amianan a solstisio, no ti Akin-amianan a Hemisperio ket naipakbo nga asideg iti Init iti kaaduan a sakupna. manipud idi 2014, daytoy ket naisanglad iti 23° 26' 14.675″ (23°26′10.8″) iti amianan ti Ekuador.[1]
Ti kapadana iti Akin-abagatan a Hemisperio, a mangmarka iti akin-abagatan unay a puesto a ti Init ket dagus nga agparang iti ngato, ket ti Tropiko ti Kaprikornio. Dagitoy a tropiko ket dua kadagiti lima a nangruna a grado ti panagrukod wenno dagiti nangruna a sirkulo ti latitud a mangmarka kadagiti mapa iti Daga, malaksid dagiti Sirkulo ti Artiko ken Sirkulo ti Antartiko ken ti Ekuador. Dagiti puesto dagitoy a sirkulo ti latitud (malaksid ti Ekuador) ket naidiktado babaen ti pakbo ti patayyekan a panaglikmut ti Daga a mainaig iti plano ti bukodna a panaglikmut.
NaganUrnosen
Ti naipagarup a linia ket tinawtawagan iti Tropiko ti Kanser gapu ta ti Init ket abutenna ti kangatuan iti daytoy a latitud, daytoy ket sumsumrek iti astrolohiko a senial ti Kanser (solstisio ti kalgaw idiay akin-amianan a hemisperio). Idi nanaganan, ti Init ket adda pay iti turong ti konstelasion Kanser (Latin para iti kappi). Nupay kasta, daytoy ket saanen a pudno gapu ti presesion dagiti ekuinokso. Segun dagiti pagbeddengan ti Kappon ti Internasional nga Astronomiko, ti Init itan ket Tauro iti soltisio ti Hunio. Segun ti sidereal nga astrolohia, a mangbingay ti sodiak kadagiti agpapada a paset ti 12, ti Init ket adda iti Gemini iti dayta a panawen. Nupay kasta, segun ti tropikal nga astrolohia, a mangbingay ti ekleptiko kadagiti sangapulo ket dua a sektor ti 30°, a mangrugi iti bernal nga ekuinokso, ti Init ket kankanayon a sumsumrek iti Kanser iti daytoy a panawen, gapu ta ti pagtayyekan a pakbo ti Daga ket kaaduan a naipaturong iti Init. Ti balikas a "tropiko" ket nagtaud manipud iti Griego a balikas ti "trope (tpoπή)", a ti kaibuksilanna ket agsikko (agbaliw iti direksion, wenno pagbanagan), inklinasion, a mangibagbaga iti kinapudno a ti Init ket agparang nga "agsubli" kadagiti solstisio.
HeograpiaUrnosen
Saan a natalinaay ti puesto ti Tropiko ti Kanser, ngem agdumaduma iti narikut a panagkukua kadagiti napalabas a panawen.[2] Daytoy ket aglkallautang iti abagatan iti gangani a gudua segundo (0.47″) iti latitud iti tunggal maysa a tawen (daytoy ket eksakto idi a 23° 27′ iti tawen ti 1917). Kitaen dagiti sirkulo ti latitud para iti adu pay a pakaammo.
Ti amianan ti tropiko ket dagiti subtropiko ken ti Amianan a Temperado a Sona. Ti kapada ti linia ti latitud iti abagatan ti Ekuador ket tinawtawagan iti Tropiko ti Kaprikornio, ken ti rehion a nagbaetan dagitoy dua, a naipatengnga iti Ekuador, ket ti tropiko.
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken agpadaya, ti Tropiko ti Kanser ket lumabas babaen ti:
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Kitaen payUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "PHP Science Labs". Naala idi 2014-01-01.
- ^ obliquity of the ecliptic (Eps Mean)


text:
Papa Gregorio XIII
Ni Papa Gregorio XIII (7 Enero 1502 – 10 Abril 1585), naipasngay a kas ni Ugo Boncompagni, ket isu ti Papa manipud idi 1572 aginggana idi 1585. Isu ket naindayegan para iti panagkomisionadona ket ti kanagnaganna para iti kalendario a Gregoriano, nga isu pay laeng ti naaw-awat a sibil a kalendario tatta nga aldaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Gregorio XIII iti Wikimedia Commons


text:
Subrehion
Ti subrehion ket paset ti dakdakkel a rehion wenno kontinente ken kadawyan a naibatay iti lokasion. Dagiti puntos ti turong, a kas ti abagatan wenno akin-abagatan , ket kadawyan dagitoy a maus-usar a mangipalawag iti subrehion.
Dagiti subrehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) ket isu ti akin-rebbeng ti panangala, pranagprosesog, ken panangiwaras kadagiti pakaamo para iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[1] Idi 1999, daytoy ket nagparang-ay iti sistema ti makro-heograpia (kontinentel) dagiti rehion, subrehion, ken dagiti dadduma pay a napili a grupgrupo tapno makaireporta kadagiti panagdur-as a maipapan iti pannakagun-od kadagiti nadumaduma a gangandat ti milenia a panagrang-ay iti sangalubongan. Daytoy nga isbangan ket naaramid para kadagiti panggep ti estadistika ken inus-usar para kadagiti panagaramid ti panagusig ti estadistika.[2] Ti immuna a pablaak ti dibision ket ti libro ti World's Women 2000: Trends and Statistics idi 2000.
Segun ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti pannakaidutok dagiti pagilian wenno luglugar iti naisangayan a pannakaigrupo ket para laeng pannakasayaat ti estadistika ken saan a mangibagbaga iti aniaman a panangipagarup a maipanggep ti politika wenno dadduma pay a pannakainaig dagiti pagpagilian wenno tertritorio.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian - Maipanggep Kaniami
- ^ Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian - Pannakaidasig ti Pagalagadan ti Pagilian ken Kodkodigo ti Lugar
- ^ Pagalagadan ti pagilian wenno kodkodigo ti lugar ken dagiti rehion ti heograpia para iti panag-usar ti estadistika


text:
Siudad ti Cebu
Ti Siudad ti Cebu ket maysa a primera klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Cebu iti Filipinas. Isu pay ti maika-2 a kapatgan a sentro a metropolitano iti Filipinas
Ti Siudad ti Cebu, ket masarakan iti akindaya a playa ti Isla ti Cebu, ket ti kaduogan a siudad iti Filipinas, naduogan pay ngem ti Siudad ti Manila. Ti siudad ket maysa kadagiti kangrunaan a pangsangladan dagiti internasional a biahe iti pagilian, ken maysa kadagiti kapatgan a sentro ti komersio, negosio, ken industria iti Visayas ken Mindanao.
Ti siudad ket paset ti maysa a metropolitano a lugar a maaw-awagan iti Metro Cebu a pakairamanan dagiti siudad ti Mandaue, Lapu-Lapu, ken Talisay
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cebu, wenno Sugbu, ket siguden a maysa a narang-ay a lugar sakbay pay a sinakup ti Espania, addaanen iti naannayas a pannakilangen a somersial iti Tsína ken dadduma pay a pagpagilian iti Abagatan a Daya nga Asia.
Idi Abril 7, 1521, simmanglad ni Fernando Magellan iti Cebu ket pinadanon isuna ni Rajah Humabon. Naguyugoy dagiti ganggannaet ni Humabon nga agtamed iti baro a pammati nga insangpet dagiti Espaniol ket kaduana ti asawana ken aganay a 800 a kapurokanna, binuniagan ida dagiti Espaniol idi Abril 14, 1521. Isuda dagiti mabigbig a kauunaan a Kristiano a Filipino.
Nupay kasta, saan a nagballigi ni Magellan a naan-anay nangsakup iti lugar para iti korona ti Espania ta napasag isuna iti Isla ti Mactan idi Abril 27, 1521 iti panagrupakda ken Lapu-lapu, pangulo ti nasao nga isla, ken dagiti pasurotna.
Idi Abril 27, 1565, simmanglad iti Cebu ti sabali a grupo dagiti Espaniol nga indauluan ni Miguel Lopez de Legazpi, a kaduana ti maysa nga Augustiniano a fraile a ni Andres de Urdaneta. Idi Enero 1, 1571, pinanaganan ni Legazpi ti siudad iti Villa del Santissimo Nombre de Jesus, manipud iti sigud a naganna a San Miguel.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Cebu ket nabingbingay a politikal iti 80 a barbaranggay.[2]
- Adlaon
- Agsungot
- Apas
- Babag
- Basak-Pardo
- Bacayan
- Banilad
- Banawa
- Basak San Nicolas
- Binaliw
- Bonbon
- Budla-an (Pob.)
- Buhisan
- Bulacao
- Buot-Taup Pardo
- Busay (Pob.)
- Calamba
- Cambinocot
- Capitol Site (Pob.)
- Carreta
- Central (Pob.)
- Cogon Ramos (Pob.)
- Cogon Pardo
- Day-as
- Duljo (Pob.)
- Ermita (Pob.)
- Guadalupe
- Guba
- Hippodromo
- Inayawan
- Kalubihan (Pob.)
- Kalunasan
- Kamagayan (Pob.)
- Camputhaw (Pob.)
- Kasambagan
- Kinasang-an Pardo
- Labangon
- Lahug (Pob.)
- Lorega (Lorega San Miguel)
- Lusaran
- Luz
- Mabini
- Mabolo
- Malubog
- Mambaling
- Pahina Central (Pob.)
- Pahina San Nicolas
- Pamutan
- Pardo (Pob.)
- Pari-an
- Paril
- Pasil
- Pit-os
- Pulangbato
- Pung-ol-Sibugay
- Punta Princesa
- Quiot Pardo
- Sambag I (Pob.)
- Sambag II (Pob.)
- San Antonio (Pob.)
- San Jose
- San Nicolas Central
- San Roque (Ciudad)
- Santa Cruz (Pob.)
- Sawang Calero (Pob.)
- Sinsin
- Sirao
- Suba Pob. (Suba San Nicolas)
- Sudlon I
- Sapangdaku
- T. Padilla
- Tabunan
- Tagbao
- Talamban
- Taptap
- Tejero (Villa Gonzalo)
- Tinago
- Tisa
- To-ong Pardo
- Zapatera
- Sudlon II
Paggatangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Cebu | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Siudad ti Cebu iti Wikimedia Commons


text:
Bubalus
Ti Bubalus ket maysa a henero ti Bovinae, nga immuna nga inpalawag babaen ni Charles Hamilton Smith idi 1827. Daytoy a henero ket buklen dagiti sumaganad a sibibiag a sebbangan:[1]
- Subhenero Bubalus
- Nuang ti danum, Bubalus bubalis
- Nuang (napaamo a nuang), Bubalus bubalis carabanesis
- Nuang ti danum, Bubalus bubalis bubalis
- Naatap a nuang ti Asia, Bubalus arnee
- Ansisit a nuang ti Cebu Bubalus cebuensis †
- Antipada (bassit ti sarana a nuang), Bubalus mephistopheles †
- Tamaraw, Bubalus mindorensis
- Nuang ti Europa, Bubalus murrensis †
- Nuang ti danum, Bubalus bubalis
- Subhenero Anoa
- Anoa ti ababa a daga, Bubalus depressicornis
- Anoa ti bantay, Bubalus quarlesi
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Groves, C.; Grubb, P. (2011). Ungulate Taxonomy. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. ISBN 1-4214-0093-6.


text:
Tuguegarao
Ti Siudad ti Tuguegarao ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Ti Tuguegarao, ket agpapaay a kas kapitolio ti Cagayan ken rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan, ket masarakan iti bakrang ti Karayan Cagayan, nga asideg iti akin-abagatan a beddeng ti probinsia.
Sigud a primera klase nga ili idi ti Cagayan, napagbalin kas maysa a siudad ti Tuguegarao idi Disiembre 18, 1999 babaen ti pananganamong dagiti umili iti maysa a plebisito.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan a maitudo no ania ti umno a naggapuan ti nagan a "Tuguegarao". Tallo dagiti balbalikas a maibilbilang a namunganayan ti nagan ti ili, manipud iti "tuggui gari yao" (pagsasao nga Ibanag a kayatna a sawen ket "dinalusan ti apuy daytoy"), wenno iti "garao" (naapres nga agus ti karayan), wenno "taraw" (maysa a kita ti palmera).
Ti kaunaan a pannakarehistro a purok ket maysa a mission pueblo a naipasdek idi Mayo 9, 1604. In-inut a dimmakkel ti purok ket nagbalin a dakkel nga ili kalpasan ti pannakayakar ditoy ti kapitolio ti probinsia idi 1839 manipud iti sigud a Lallo.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad Tuguegarao ket nabingbingay a politikal iti 49 a barbaranggay.[2]
- Annafunan East
- Atulayan Norte
- Bagay
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 4 (Poblacion)
- Centro 5 (Poblacion)
- Centro 6 (Poblacion)
- Centro 7 (Poblacion)
- Centro 8 (Poblacion)
- Centro 9 (Poblacion)
- Centro 10 (Poblacion)
- Centro 11 (Poblacion)
- Buntun
- Caggay
- Capatan
- Carig
- Caritan Norte
- Caritan Sur
- Cataggaman Nuevo
- Cataggaman Viejo
- Gosi Norte
- Larion Alto
- Larion Bajo
- Libag Norte
- Linao East
- Namabbalan Norte
- Pallua Norte
- Pengue (Pengue-Ruyu)
- Tagga
- Tanza
- Ugac Norte
- Centro 2 (Poblacion)
- Centro 3 (Poblacion)
- Centro 12 (Poblacion)
- Annafunan West
- Atulayan Sur
- Caritan Centro
- Cataggaman Pardo
- Dadda
- Gosi Sur
- Leonarda
- Libag Sur
- Linao Norte
- Linao West
- Namabbalan Sur
- Pallua Sur
- Ugac Norte
- San Gabriel
- Ugac Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Tuguegarao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Baja California
Ti Baja California[note 1] (Panangibalikas nga Espaniol: [ˈbaxa kaliˈfoɾnja] (dengngen)), (Ilokano: Akinbaba a California), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Baja California (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Baja California), ket ti maysa nga estado idiay Mehiko. Daytoy ti akin-anianan unay ken akinlaud unay kadagiti 32 a Pedral nga Entidad ti Mehiko. Sakbay a nagbalin nga estado idi 1952, ti lugar ket ammo idi a kas ti Amianan a Teritorio ti Baja California (El Territorio Norte de Baja California). Daytoy ket addaan iti kalawa iti 70,113 km2 (27,071 sq mi), wenno 3.57% iti masa ti daga ti Mehiko ken mangbukel iti akin-amianan a kagudua ti Peninsula ti Baja California, iti amianan ti maika-28 a paralelo, ken ti adda iti taaw nga Isla Guadalupe. Ti nangruna a daga a paset ti estado ket beddengan iti laud babaen ti Taaw Pasipiko, iti daya babaen ti Sonora, ti estado ti Estados Unidos ti Arizona, ken ti Golpo ti California (ammo pay a kas ti "Baybay ti Cortez"), ken iti abagatan babaen ti Baja California Sur. Ti akin-amianan a patinggana ket ti estado ti Estados Unidos ti California.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sagpaminsan a di pormal a tinawtawagan a kas Baja California Norte (Amianan nga Akinbaba a California) tapno mailasin manipud iti Peninsula ti Baja California, a pakapormaan daytoy iti akin-amianan a kagudua, ken ti Baja California Sur, ti kaariping nga estado a mangsakop iti akin-abagatan a kagudua ti peninsula. Bayat a daytopy ket nasayaat a napundar a termino para iti akin-amianan a kagudua ti Peninsula ti Baja California, nupay kasta, ti pannakausarna ket saan a husto, gapu ta ti Baja California Norte ket saan pay nga adda akas politikal a pannakaidasig para iti estado, teritorio, distrito wenno rehion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baja California iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Baja California manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Heograpiko a datos a mainaig iti Baja California iti OpenStreetMap
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Amianan a Baja California kadagiti 5 a siudad.


text:
Departamento ti Cundinamarca
Ti Departamento ti Cundinamarca (Departamento de Cundinamarca, Panangibalikas nga Espaniol: [kundinaˈmarka]) ket maysa a dagiti departamento ti Colombia. Daytoy ket sumakop iti kalawa iti 24.210 km,2 ken addaan iti populasion iti 2,280,037. Daytoy ket napartuat idi Agosto 5, 1886 babaen dagiti termino ti batay-linteg a nairepresenta iti dayta met laeng a tawen. Ti Cundinamarca ket mabirukan idiay tengnga ti Colombia ken ti kapitolion ket ti Bogotá.
Taudan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Cundinamarca ket nagtaud manipud iti kundur marqa, ti maysa a patneng a panagiyebkas, a mabalin a naala manipud iti Quechuan a kayatna asaoen ket "umok ti kondor", daytoy ket naus-usar sakbay ti panawen ti Columbia babaen dagiti patneng a tattao ti Ginget ti Magdalena a mangitudo kadagiti asideg a kabanbantayan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaaduan ti Cundinamarca ket adda idiay Akindaya a Kordiliera (Cordillera Oriental), idiay abagatan ti Boyacá, a nabeddengan babaen ti Karayan Magdalena iti laud, nga umab-abot idiay Karayan Orinoco a labneng iti daya, ket ti pagbeddengan ti Tolima iti abagatan. Ti kapitolio a distrito ti Bogotá ket gangani a napalikmutan babaen ti teritorio ti Cundinamarca ken naporma babaen ti pannakakitikit ti Cundinamarca; a nagbaetan daytoy ket dagiti dadduma pay a pannakabingbingay, ti agdama a departamento ti Cundinamarca ket basbassit ngem ti kasisigud nga estado.
Ti kapitolio ti Cundinamarca ket ti Bogotá. Daytoy ket naisangsangayan a kaso kadagiti departamento ti Colombia, gapu ta ti Bogotá ket saan a legado a paset ti Cundinamarca, nupay kasta daytoy laeng ti departamento a ti kapitoliona ket innaganan babaen ti Batay-linteg (no ti kapitolio ket maiyalis, nasken ti reporma ti batay-linteg tapno maaramid, imbes a ti maysa a bilin nga iparuar ti Asemblia ti Cundinamarca). Kadagiti senso, ti populasion para iti Bogotá ken Cundinamarca nailaslasin a nabilbilang; no saan, ti populasion ti Cundinamarca ket agdagup iti 9.5 a riwriw.
Demograpia ken etonograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipalidad nga adda dagiti 50,000 nga agtataeng[urnosen | urnosen ti taudan]
Puesto ti populasion ti munisipio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Umuna Bogotá 6.776.009
- Maika-2 Soacha 398.295
- Maika-3 Fusagasugá 107.259
- Maika-4 Facatativá 106.067
- Maika-5 Zipaquirá 100.038
- Maika-6 Chía 97.444
- Maika-7 Girardot 95.496
- Maika-8 Mosquera 63.584
- Maika-9 Madrid 61.599
- Maika-10 Funza 60.571
Segun ti kinaudi a senso a naaramid idi 2005, adda ti 2,280,037 a tattao nga agtataeng idiay Cundinamarca, malaksid dagiti 6,776,009 manipud idiay kapitolio ti Bogotá. Ti pakabuklan dagiti puli ket:
- Dagti mestiso ken puraw (96.28-33%): Dagiti mestiso ket dagiti aglalaok a Europeano-Amerindiano. Ti Bogotá a metropolitano a lugar ket addaan iti pakasaritaan ti Europeano (saan a limitado ti Espaniol) ken dadduma pay a Latin nga Amerikano a panagalalis.
- Dagiti nangisit nga Aoro-Colombiano (3.33-37%)
- Dagitipatneng/Amerindiano (0.31-34%): Nababa unay a porsiento.
- Roma (Hitano) (0.01%).
- Dagiti Daya nga Asiatiko (0.01%), kadawyan a ti puonan ket Insik. Agarup a 25,000 nga Insik-Colombiano ket agtataeng iti daytoy a departamento.
Ti siudad ti Bogotá ken dagiti munisipalidad ti Soacha, La Calera, Cota, Chia, Madrid, Funza, Mosquera, Fusagasugá, Facatativá ken Zipaquirá ket mangbukel ti agmaymaysa a metropolitano a lugar. Daytoy ti kaaduan ti populasion a departamento nga addaan kadagiti 8 a riwriw nga agtataeng ket ti natimbeng a densidad ti 7,400 nga agtataeng ti tunggal maysa a km², maysa a kanngatuan iti lubong.
Dagiti nangruna a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cundinamarca ket buklen dagiti 126 a munisipalidad, pito kadagitoy ket addaan kadagiti nairehistro a populasion iti sumurok a 100,000 ken mabalin a mailasin a kas dagiti siudad: Bogotá, Soacha, Fusagasugá, Girardot, Facatativá, Zipaquirá ken Chia, bayat a ti Distrito ti Bogota ket adda iti kategoria a kapitolio.
- Ti Bogotá D. C. ket isu ti kadakkelan asiudad, nataengan ken kosmopolitano ti Cundinamarca ken Colombia. Ti ekonomiana ket polisektorial; isu ti kultural, komersio, institusional ken administratibo a kadakkelan idia Colombia ken ti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Ti Kapitolio a Distrito ket nabingbingay iti 20 a lokalidad ken ti populasion idi 2005 ket 6,776,009 nga agtataeng segun ti DANE. Ti siudad ket adda ti metropolitano a lugar a, dagiti dadduma pay ket, mangiraman dagiti munisipalidad ti Soacha, Facatativá Chia ken umababot ti populasion iti 7,881,156 a tattao.
- Ti Girardot: Idiay adayo nga abagatan a laud ken pagbeddengan ti Departamento ti Tolima, ket isu ti kapitolio ti Probinmsia ti Alto Magdalena.
- Ti Fusagasugá ket adda idiay Bogota-Girardot ket maysa nga oras ti tunggal maysa a siudad. Isu ti kapitolio ti Probinsia ti Sumapaz.
- Ti Zipaquirá: Urayno daytoy ket paset ti metropolitano a lugar ti Bogotá, daytoy ket maysa a kangrunaan a sebtro ti Colombia a salina.
- Ti Bogota Metropolitano aLugar: Buklen dagiti ili ti Soacha, Facatativá, Chia, Madrid, Funza, ken Mosquera, ken dadduma pay.
Dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cundinamarca ket addaan kadagiti 15 a probinsia ken ti Kapitolio a Distrito ti Bogotá (Bogotá D.C.), ken dagus nga agtigtignay a kas ti kapitolio ti Republika, kapitolio ti departamento ken a Distrito (wenno Departamento).
- Almeidas
- Ngato a Magdalena (Alto Magdalena)
- Baba a Magdalena (Bajo Magdalena)
- Gualivá
- Guavio
- Tengnga a Magdalena (Magdalena Centro)
- Medina
- Dumaya (Oriente)
- Rionegro
- Tengnga a Savanna (Sabana Centro)
- Lumaud a Savanna (Sabana Occidente)
- Soacha
- Sumapaz
- Tequendama
- Ubaté
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Departamento: Datos generales: Límites" (iti Espaniol). Gobernación del Cundinamarca. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-01-24. Naala idi 2013-12-11.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Cundinamarca, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Scarecrow Press. p. 157. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Cundinamarca iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Cundinamarca manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Meryl Streep
Ni Mary Louise "Meryl" Streep (nayanak idi Hunio 22, 1949) ket Amerikana nga aktres. Ti namitlo a beses a nangabak iti Gunguna ti Akademia, isu ket naulit-uliten a tinawtawagan iti "kalaingan nga aktres iti henerasionna".[3][4][5] Immuna a nagparang iti entablado ni Streep iti The Playboy of Seville idi 1971, ken nakaawat ti nominasion iti Premio Tony idi 1976 para iti Kalaingan a Nailadawan nga Aktres iti Drama para iti A Memory of Two Mondays/27 Wagons Full of Cotton. Isu ket immuna a nagparang iti iskrin iti pelikula ti telebision idi 1977 iti The Deadliest Season, ken immuna a nagparang iti pelikula iti isu met laeng a tawen iti Julia. Idi 1978, nangabak isuna iti Premio Emmy para iti papelna iti miniserye iti Holocaust, ken nakaawat iti immuna a nominasionna iti Gunguna ti Akademia para iti The Deer Hunter. Nainominado para kadagiti 19 Gunguna ti Akademia, ni Streep ket ad-adu iti nominasion ngem iti sinoman nga aktor wenno aktres iti pakasaritaan, nangabak iti Kalaingan a Mangsuporta nga Aktres para iti Kramer vs. Kramer (1979), ken Kalaingan nga Aktres para iti Sophie's Choice (1982) ken para iti The Iron Lady (2011).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Meryl Streep". Integrated Authority File. Naala idi Abril 9, 2014.
- ^ SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ Hollinger 2006, pp. 94–5.
- ^ Negra, Diane; Holmes, Su (2011). In the Limelight and Under the Microscope. p. 120.
- ^ Harry, Lou; Furman, Eric (2005). In the Can. p. 138.
Meryl Streep, widely considered the best actress of her generation
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hollinger, Karen (2006). "Chapter 4: 'Magic Meryl': Meryl Streep". The Actress: Hollywood Acting and the Female Star. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-97792-0. OCLC 62281405.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Meryl Streep iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Meryl Streep iti Wikiquote (iti Ingles)
- Opisial a website
- Meryl Streep iti AllMovie
- Meryl Streep iti AllMusic
- Meryl Streep iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Meryl Streep iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Sasao a Malayo-Sumbawano
Ti sasao a Malayo-Sumbawano ket dagiti grupo ti pagsasao nga inlasin babaen ni Adelaar (cit. Adelaar & Himmelmann 2005) a mangikaykaysa kadagiti pagsasao a Malayiko ken Chamiko kadagiti pagsasao ti Java ken ti akinlaud nga Is-isla Basbassit a Sunda, malaksid iti Habanes. No umiso, daytoyto ti kadakkelan a naipakita a pamilia ti Malayo-Polinesio iti ruar ti Oceaniko.
Ti Habanes ket adaan iti pannakaipada iti Balines ken ti Sasak ti Lesser Sundas, a nakalaalaan dagiti nadumaduma nga ebidensia ti pannakaidasig para iti pagkakabagian a pagbaetanda. Nupay kasta, dagiti panagpapada ket naipangpangruna kadagiti "nangato" a sosial a rehistro (pormal a pagsasao / naarian a bitla) ti Balines ken Sasak; no iti "ababa" a rehistro (kadawyan a bitla) ket maikeddeng,dagiti koneksion Bali ken Sasak ket agparang nga iti Madura ken Malayo imbes nga iti Habanes. Isu a ti Balines ken Sasak ket nairamanda iti Malayo-Sumbawano, bayat a mailaksid ti Habanes. Daytoy ket kasla met kapada ti kasasaad iti Ingles, ngaiti ad-adu a 'napapino' a bokabulario ket mangisingasing ti koneksion iti Pranses, ngem ti batayan a pagsasao ket mangipakita ti kaasideg ti pannakaikabagianna iti sabali a sasao a Germaniko a kas ti Eskoses, Pagalagadan nga Aleman, ken Olandes.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun kenni Adelaar (2005), ti komposision ti pamilia ket kas dagiti sumaganad:[1]
Malayo-Sumbawano
- Sundanes (1 wenno dagiti 2 a pagsasao ti akinlaud a Java; mairaman ti Baduy)
- Madura (dagiti 2 a pagsasao ti akindaya a Java ken Isla Madura, mairaman ti Kangean)
- Malayo-Chamiko–BSS
- Chamiko (dagiti sangadosena a pagsasao, mairaman ti Acehnes idiay Aceh ken Cham idiay Bietnam)
- Malayiko (dagiti sangadosena a pagsasao a naiwarwaras manipud iti akinlaud a Borneo wenno tengnga a Sumatra, mairaman ti Malayo (Malaysio/Indones), Minangkabau idiay tengnga a Sumatra, ken Iban ti akinlaud a Borneo)
- Bali–Sasak–Sumbawa (dagiti 3 a pagsasao)
Ti Habanes ket naisangayan a saan a nairaman; dagiti koneksion a pagbaetan ti Habanes ken Bali–Sasak ket maigawidanda iti 'nangato' a rehistro, ken mapukaw no ti 'ababa' a rehistro ket maala kas representatibo dagiti pagsasao. Saan a mairaman ti Moken.
Ti Sundanes ket agparang a makibinningay kadagiti panagbaliw ti uni a naipangpangruna iti Lampung, ngem ti Lampung ket saan a maiyanay iti Malayo-Sumbawano ni Adelaar.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adelaar, Alexander. 2005. Malayo-Sumbawan. Oceanic Linguistics, Vol. 44, No. 2 (Dec., 2005), pp. 357-388.
- ^ Karl Andebeck, 2006. 'An initial reconstruction of Proto-Lampungic'
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.
- Gil, David (2012). "The Mekong-Mamberamo Linguistic Area".