text:
Pagsasao nga Albanes
Ti Albanes (gjuha shqipe [ˈɟuha ˈʃcipɛ] wenno shqip [ʃcip]) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao nga insasao babaen dagiti agarup a 7.4 a riwriw a tattao, ken kangrunaan idiay Albania, Kosovo, ti Republika ti Amianan a Macedonia ken Bulgaria ken kadagiti pay lugar ti Balkan nga adda idiay dagiti maysa a populasion ti Albanes, a mairaman ti Montenegro, Gresia,ken Italia. Dagiti siglo ti kaduogna a komunidad ti agsasao kadagiti dialekto a naibatay ti Albanes ken mabirukan a naiwarwaras idiay Gresia, akin-abagatan nga Italia,[2] Sicilia, ken Ukrania.[3] Kas resulta ti moderno a diaspora, adda pay dagiti agsasao ti Albanes kadagiti nadumaduma a pagilian ken dagiti pay sabali a paset ti lubong, a mairaman ti Eskandinabia, Suisa, Alemania, Austria ken Hungaria, Nagkaykaysa a Pagarian, Turkia, Australia, Baro a Selanda, Olanda, Singapur, Brasil, Kanada, ken ti Estados Unidos.
Ti kasapaan a naisurat a dokumento a mangibagbaga ti pagsasao nga Albanes ti ti naladaw a maika-13 a siglo a reporta iti krima manipud idiayw Dubrovnik. Ti immuna a manggeg a nairekord iti pagsasao nga Albanes ket inaramid idi babaen ni Norbert Jokl idi 4 Abril 1914 idiay Vienna.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Albanes iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Arbëreshë iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Arvanitika iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Gheg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html
- ^ http://www.albanianlanguage.net/
- ^ Robert Elsie (2010). Historical Dictionary of Albania. Rowman & Littlefield. p. 216. ISBN 978-0-8108-6188-6. Naala idi 30 Septiembre 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao nga Albanes iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Culion
Ti Culion ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Culion ket nabingbingay kadagiti 14 a barbaranggay.[2]
- Balala
- Baldat
- Binudac
- Culango
- Galoc
- Jardin
- Libis
- Luac
- Malaking Patag
- Osmeña
- Tiza
- De Carabao
- Burabod
- Halsey
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of Culion | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Mimaropa Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "MIMAROPA". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Opera
Ti opera ket maysa a kadagiti porma ti arte a dagiti kumakanta ken dagiti musikero agipabuya iti dramatiko nga obra a mangitiptipon ti (tinawtawagan ti libreto) ken puntos ti musika, ken kadawyan iti tetrikal a lugar ti senario.[1] Ti opera ket mangiraman kadagit iadu nga elemento iti naisasao a teatro, a kas ti panagtignay, [[Teatriko a senario|scenario], ken dagiti pagan-anayken sagpaminsan amairamramin ti sala. Ti panangipabuya ket kadawyan a naited iti maysa a kamara ti opera, a kakuyog babaen ti maysa nga orkestra wenno basbassit a grupo ti musika.
Ti opera ket paset ti Lumaud a trdision ti klasiko a musika.[2] Daytoy ket nangrugi idiay Italia idi gibus ti maika-16 a siglo (iti napukaw a Dafne ni Jacopo Peri, a pinataud idiay Florencia idi 1598) ken idi kuan ket naiwarwaras iti amin a paset ti Europa: Ni Schütz idiay Alemania, ni Lully idiay Pransia, ken ni Purcell idiay Inglatera ket isuda amin ket timmulong iti pannakaipatakder kadagiti bukodda a tradision idi maika-17 a siglo. Idi maika-18 a siglo, ti Italiano nga pera ket nagtultuloy a nagturturay iti kaaduan ti Europa, malaksid idiay Pransia, nangaw-awis daytoy kadagiti ganganaet a kompositor a kas ni Handel. Ti opera seria ket isu idi ti kadayawan a porma ti Italiano nga opera, aginggana idi sinuppiat ni Gluck iti artipisialidadna kadagiti bukodna nga opera a "reporma" idi tawtawen ti 1760. Ita nga aldaw ti kadayegan a pigura iti naladaw a maika-18 a siglo nga opera ket ni Mozart, nga isuna ti nangirugi ti opera seria ngem saan a nadayeg para kadagiti bukodna nga Italiano a komedia nga opera, a naipangpangruna ti Ti Pannakaiasawa ni Figaro (Le Nozze Di Figaro), Don Giovanni, ken Così fan tutte, ken ti pay Ti Naenkantado a Pluta (Die Zauberflöte), ti maysa a dulon iti Aleman a tradision.
Ti immuna apagkatlo ti maika-19 a siglo ket nakakita ti nagato apuntos ti estilo a bel canto, nga adda ni Rossini, Donizetti ken ni Bellini ken isuda amin ket nagpartuat kadagiti obra a naipabpabuya pay tatta nga aldaw. Nakakita pay daytoy ti isasangpet ti Grand Opera a pakakitkitaan kadagiti obra ni Auber ken ni Meyerbeer. Ti tengnga aginggana ti naladaw a maika-19 a siglo ketisu idi ti "nabalitokan a panawen" ti opera, nga indauloan ken tinurayan babaen ni Wagner idiay Alemani aken ni Verdi idiay Italia. Ti kinadayeg ti opera ket nagtultuloy babaen ti verismo a panawen idiay Italia ken ti kontemporaneo Pranses nga opera babaen kenni Puccini ken ni Strauss idi nasap a maika-20 a siglo. Idi las-ud ti maika-19 a siglo, kadagiti kapadpada nga operatiko a tradision ket rimmuar idiay tengnga ken akin-daya a Europa, a naipangpangruna idiay Rusia ken Bohemia. Ti maika-20 a siglo ket nakakitkita kadagiti adu nga eksperimento kadagiti moderno nga estilo, a kas ti atonalidad ken serialismo (Schoenberg ken ni Berg), Neoklasisismo (Stravinsky), ken ti Minimalismo (Philip Glass ken ni John Adams). Iti ikaka-adu ti panagrekord a teknolohia, dagitikumakanta a kas ni Enrico Caruso ket nagbalinda a naamammuan kadagiti agbuybuya iti labes ti sirkulo dagiti nagay-ayat ti opera. Dagiti opera ketnaipabpabuyada pay iti (ken naisurat para iti) radio ken telebision.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Dagiti dadduma a panangipalawag ti opera: "dramatiko a panangipabuya wenno komposision a ti musika ket maysa a kammasapulan a paset, ken sanga ti arte a maipanggep iti" (Concise Oxford English Dictionary); "aniaman a dramatiko nga obra a mabalin a makanta (wenno iti masansan ket maisasao) iti maysa alugar ti pagipabuyaan, a naidisso iti kasisigud a musika para kadagiti kumakanta (kadawyan iti panag-anay) ken dagiti instrumentalista" (Amanda Holden, Viking Opera Guide); "maipapan iti musika nga obra para iti entablado nga addaan kadagit agkankanta a karakter, a nagtaud kadagiti nasap a tawtawen ti maika-17 a siglo" (Pears Cyclopaedia, 1983 ed.).
- ^ Dagiti maipada a porma ti arte manipud kadagiti nadumaduma paset ti lubong, ken kaaduan kadagitoy ket antigo ti tinaudan , ken dagitoy pay ket sagpaminsan a tinawtawagan ti "opera" babaen ti analohia, ken kadawyan a naunaan ti maysa a pangilasin a mangipakpakita ti rehion (kas pagarigan, opera ti Insik). Dagitoy a nawaya atradision ket saan a derabatibo ti Lumaud nga opera, ngem dagiti naisangyan aporma ti musikal a teatro. Ti opera ket saan nga isu laeng ti kita ti Lumaud a musikal a teatro: iti antigo a lubong, ti Griego a drama ket mangipakpakita ti panagkanta ken instrumental a panagidayyeng; ken kadagiti moderno a panawen, dagiti dadduma pay a porma a kas ti musikal ket nagparparang pay.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Opera iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Abagatan a Cotabato
Daytoy a plantilia ket maus-usar kadagiti sakaanan dagiti artikulo a maipanggep kadagiti ili ken siudad ti Abagatan a Cotabato.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ikabil ti {{Abagatan a Cotabato}} iti baba ti artikulo.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Abagatan a Cotabato |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Abagatan a Cotabato |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Abagatan a Cotabato |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Inglatera
Ti Inglatera /ˈɪŋɡlənd/ (dengngen) ket maysa a pagilian a daytoy ket paset iti Nagkaykaysa a Pagarian.[4][5][6] Nakibingbingay ti pagbeddengan iti Eskósia iti amianan ken ti Gales iti laud; ti Baybay Irlandes iti amianan a laud, ti Baybay Keltiko iti abagatan a laud, a ti Baybay Amianan iti daya ken ti Kanal Ingles iti abagatan ken isinana manipud iti kontinental nga Europa. Kaaduan ti Inglatera ket nabuklan ti tengnga ken akin-abagatan a paset iti isla iti Gran Británia idiay Amianan nga Atlantiko. Daytoy a pagilian ket agiraman pay ti sunurok a 100 a babassit nga isla a kas ti Babassit nga isla iti Scilly ken ti Bassit nga isla iti Wight.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Ingles ket naibangon babaen ti de facto a panagusar.
- ^ Nainaganan ti Nagkaykaysa a Pagarian , saan a konstituente a pagilian
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Marden 2003, p. 460 .
- ^ Brewer 2006, p. 340 .
- ^ Opisina para iti nailian nga Estadistika (2009). "Karkulo ti populasion babaen ti Etniko a Grupo (eksperimento)". neighbourhood.statistics.gov.uk. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-08-08. Naala idi 2011-05-18.
- ^ Opisina iti Nailian nga Estadistika. "Dagiti Pagilian iti UK". statistics.gov.uk. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2002-03-29. Naala idi 2009-02-01.
- ^ Opisina ti Kangrunaan a Ministro. "Dagiti pagilian iti uneg iti maysa a pagilian". number-10.gov.uk. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-02-09. Naala idi 2009-02-01.
- ^ "Dagiti sinukatan iti listaan iti subdibision a nagnagan ken dagiti kodigo ti elemento (Panid 11)" (PDF). Internasional nga Organisasion para iti Pagalagadan. Naala idi 2009-02-01.


text:
Mindanao
Ti Mindanao ket isu ti maikadua a kadakkelan ken kadayaan nga isla iti Filipinas. Isu pay daytoy ti nagan ti maysa kadagiti tallo a grupo nga is-isla iti daytoy a pagilian, a nakabuklan ti isla iti Mindanao ken dagiti babbabassit a nakapalikmut nga is-isla. Dagiti sabali a dua ket ti Luzon ken ti Visayas. Ti isla iti Mindanao ket makunkuna a Ti Daga iti Kari. Ti Mindanao ket isu laeng ti lugar idiay Filipinas nga addan ti kaaduan Moro. Ti Siudad ti Davao ket isu ti de facto a kapitolio ti Mindanao.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities" (PDF). 2010 Census and Housing Population. National Statistics Office. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2013-09-28. Naala idi 15 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Damdamag-Mindanao
- Amir Butler: The Moro Struggle for Independence
- Heograpiko a datos a mainaig iti Mindanao iti OpenStreetMap


text:
Naudi a Rakurak: Setyembre 8, 2021
Kitaenyo ti baro a kinapribado a sasao tayov (iti ingles) nga adaan ti petsa a 25 ti Mayo 2018.
Daytoy, Napribado a paglintegan parte dagiti Termino iti Serbisio ( “Dagiti Termino”) para Christian Science .com (ti Site) a tagikua ken imanmandar ti The First Church of Christ, Scientist [Ti Umuna a Simbaan Ti Cristo Sientipiko] iti Boston ken ti kumadua kenkuana ti The Christian Science Publishing Society [Siensia Cristiana nga agiwarwarnak a Sosiedad] (“TFCCS”). Babaen iti panagusar ti Site, kumanunongka a tiponen ken usaren iti impormasion kas nailadawan iti daytoy Napribado a Paglintegan.
Ania nga impormasion ti tiponenmi?
“Personal a Datos” kayat na saoen impormasion a mabalinmi nga urnongen, ipenpen, ken usaren a mainaig kenka inton usarem ti Site:
“Impormasion ti Pannakailista” kayatna a saoen impormasion (a kas nagan ti agusar, password, ken email address) nga intedmo idi agsuskriberka babaen ti Site iti komunikasion a kas e-newsletters (e-warnakan) wenno inton agaramidka ti donasion babaen ti Site.
“Dagiti Komunikasion a Serbisio ti Suki” kayatna a saoen uray ania nga impormasion nga ipadamagmo kadakami maipapan ti operasion iti site.
“impormasion ti rekord” kayatna a saoen impormasion nga ipaw-it ti mangibasam a sipapardas inton usarem ti Site( a kas ti mensahem, IP ken daduma nga impormasion iti pangiturongan ti surat, ti petsa, ken oras iti dawatmo ken maysa a pannangpaneknek a pakakitaan a nausar iti kinapudno ti komputermo- Dagiti tagaserbitayo automatiko nga irekord iti impormasion ti rekord.
Kasano a mausartayo daytoy nga impormasion, para iti ania a gandat, ken kasano ti kabayag nga idulin daytoy?
Tapno maitdanka iti maysa nga epektibo nga eksperiensa ti panagusar wenno para ti legal a panangtungpal kadagiti panggep kumanunongka a mabalinmi nga usaren ti impormasion a nailawlawag ti kaipapanan iti Napirbado a Paglintegan a kas dagiti sumaganad:
Maipakaammo kenka maipapan ti baro a rakurak ti Site ken paneknekan ti kinasika.
No maitdam ti TFCCS ti email l adresmo babaen ti Site, mabalin a mangipaw-it ti TFCCS ti email a mensahe maipapan ti TFCCS ken dagiti pablaak ken dagiti naaramid iti kumadua kenkuana kas dagiti email iramanda ti maysa a pannakaisilpo iti di-nasuskribir. Mabalinmo met a resolbaen ti pammalubosmo iti uray ania a tiempo babaen ti email iti info@christianscience.com
Itdem dagiti serbisio ken uray ania a suporta ti suki a dawatem
Ipatungpal dagiti Termino resolbaen dagiti supiat, ken dagiti mangresolbar kadagiti problema.
Pasayaaten ti Site, ti nagyan ken gakat.
Penneken ti uray ania a maaramat a linteg, paglintegan legal a proseso wenno ipatungpal ti nagobernadoan a dawat.
Maripirip, lapdan, wenno kitaen ti ulbod, kinatalged wenno tekniko a pagsasaritaan.
Protektaran mailaban iti maisupiat, iti nakabutbuteng a pasakit, kadagiti paglintegan, sanikua, wenno pannakasalaknib iti TFCCS dagiti mangaramat ti Site wenno ti publiko.
Mabalinmi a di ibbatan ti Personal a Datos mo aginggat masapol, tapno tungpalen ti uray ania kadagiti panggep a naisalaysay iti daytoy Napribado a Paglintegan.
Iti laksid ti uray ania a banag iti daytoy Napribado a Paglintegan iti kasupadi, mabalintayo met a pagkaduaen dagiti impormasion, agraman personal nga impormasion a kinuliktami kadakayo kasakbayan ti panagsarungkarmo ti Site agraman ti impormasion a nagun-od a nagapu kadagiti daduma naalibtak a paglilinawagan agraman ti Ti Umuna a Simbaan ti Cristo, Sientifico ken dagiti nakikadwa kenkuana ken dagiti mangitden ti serbisio, mairaman dagiti suskrisionyo, dagiti magatang a produkto, panagsarungkar ti website, wenno daduma a kumunikasyon. Mabalinmi nga usaren daytoy impormasion tapno agbalin a personal ti linaon ken iwarwarnak a kitaenyo iti daytoy a site wenno ti daduma a Sitetayo, ket maibinglay ti impormasionmo kadagiti sinoman a nakikadua kadatayo wenno dagiti mangted ti serbisio tapno maited ti Site wenno iwarwarnak wenno ipakaammo kenka iti babaen kadakami.
Mainayon pay mabalinmi nga usaren ti impormasionmo a kas nailadawan iti akinbaba.
Pannakailista ti Impormasion
No piliem nga agaramid ti donasion babaen ti Site, agaramattayo ti maikatlo a partido, dagiti taga-ited ti serbisio ti bayad a mangproseso kadagiti bayadmo, ket iti kasta a banag, mangmangtedka ti impormasion ti kasapulan a panagkwenta a direkta kadagiti taga-ited ti kasapulan.
Ti Pannakailista ti impormasionmo saanto a maipasa kadagiti maikatlo a partidos para dagiti panggep ti pannakilinnako nga awan ti naisawang a pammalubos mo. Mabalinmi nga usaren ti email tapno padamagandaka kadagiti baro a pagsasaritaan maipanggep ti Site kasta met ti impormasion maipanggep kadagiti pablaakmi ken dagiti napasamak. Mabalinka nga agpili nga agaw-awat kadagiti mensahe ti email a mangitagtag-ay babaen ti panakaisilpo a naited iti kasta a komunikasion.
Dagiti Komunikasion ti Serbisio ti Suki
Mabalinmi nga usaren dagiti komentom, dagiti singasing wenno dadduma nga impormasion a di ammo ti nagapuanna para dagiti panggep ti pannangilako, a kas pangarigan babaen iti panangiparang dagiti napili a komento iti website tayo wenno iti daduma a komunikasion nga di ammo iti nagapuanda. Saantayo a pulos ibinglay ti uray ania iti personal nga impormasion iti maikatlo a partido, nga awan ti insawangmo a pammalubos.
Impormasion ti Rekord
Usarenmi ti Impormasion ti Rekord a mangted ti maysa a nasaguday nga eksperiensia ti maysa a mangaramat ken para iti estadistikal a pangpanggep.
Siasino ti pangiakaranmi ti personal nga impormasionmo?
Saantayo nga ilako wenno saan nga iakar ti Pannakailista nga Impormasion kadagiti maikatlo a partido nga awan ti insawangmo a pamalubos, malaksid no iti legal nadawat nga aramidenmi iti kasta.
Dagiti suskrision, pinaglakuan ti produkto ken dagiti donasion isuda naprosesoda iti maikatlo a partido a magited ti kasapulan a serbisio, iti tulong ti TFCCS, ken iti kasta dagiti maikatlo a partido agkolekta ken agipenpen ti panagkwenta ken ti deposito a kard impormasion, isuda laeng ti mangproseso kadagidiay a transaksion. Ti Pannakailista nga impormasion nga intedmo iti TfCCS mabalin nga maipaw-it, kadagiti mangited ti Serbisio tapno maipatungpal dagiti serbisio nga insaganada; a pumada iti personal nga impormasion (malaksid ti impormasion iti kredit kard) nga intedyo kadagidiay a sites mabalin a maipatulod kadakami tapno maaramat ti Site wenno saan, usaren segun iti daytoy a Napribado a Paglintegan ken ti Terminomi.
Mabalin nga agkolekta ken agusar iti saan nga am-ammo, nagnanayon a datos ti TFCCS tapno pasaayaten ti Site, ken para iti impormasion ken mangitandudo a gandat.
Babaen ti panangusar iti Site, umanamongkayo iti impormasion a naurnong babaen kadakami a naipenpen ken naproseso iti Estados Unidos wenno uray ania a nasion a dakami, ti kakaduami, wenno dagiti nangited ti serbisio kadakami a sadiay mintenirenda ti pasilidad.
Kasano a salaknibanmi ti personal nga impormasionyo?
Alaenmi ti nainkalintegan nga administratibo, teknikal, ken pisikal a seguridad a wagas tapno salakniban a maibusor kadagiti saan nga autorisado a pananglukat, panangdadael wenno panangbaliw iti impormasionyo, ken saan nga ituloy daytoy iti nabayag ngem ti kasapulan tapno maitdan dagiti serbisiomi, wenno kas masapul iti babaen ti maitunos a linteg. Uray pay iti kasayaatan nga aramidmi, awan iti naananay nga epektibo a wagas ti seguridad. Saanmi a mabaelan a garantiaan a saan a mabalin a maluktan ti maikatlo a partido ti Pannakailista ti Impormasionyo ken kumanunongkayo a saanmi a sungbatan ti ania a pannakailatak.
Dakayo ti akinrebbeng a mangmintenar ti pannakailimed iti ania a pasword ken pannakaisaad ti account. Rebbeng a saanyo nga ibingay ti usaryo-a-nagan wenno paswordyo ken rebbeng a rumuar iti account kalpasan ti tunggal sesion. Dakayo ti akinrebbeng iti amin nga aktibidades a rumsua iti accountyo.
Kasano nga agusarkami iti galyetas?
Agusarkami iti galyetas tapno tumulong kadakami a mangaramid iti maysa a listaan amin a nangited iti impormasion no kasano nga us-usaren ti agus-usar ti Sitemi, ken kasano a masansan ti panagbisitana. Sumagmamano a paset iti Site mabalin a saan a nausar a nasayaat no ikargayo ti brawseryo iti awanan bael a galyetas. Mabalin a makasarakkayo iti adu a rekursos iti online a mangyeksplikar no kasano nga agtrabaho ti galyetas.
Kasano ti kaadayu ti masakup ti pagrebbenganmi?
Daytoy Napribado a Paglintegan mayaplikar laeng iti inpormasion a naurnong babaen daytoy a Site. Saanmi nga iturayan dagiti sabali nga agus-usar wenno websites. Iti kanayonan, daytoy a Site laonenna ti pagsisilpuan iti kakaduami a sites nga addaan bukodda a pribado a paglintegan, kas koma ti Christian Science JSH-Online (Herald-online) ken MaryBakerEddyLibrary.org.
Dagiti agus-usar iti ruar ti Estados Unidos
Daytoy a Site isu ostiaan iti Estados Unidos ken iturayan ti linteg ti Estados Unidos.No us-usarenyo ti Site iti ruar ti Estados Unidos, pangaasi ta ammuem a ti Personal a Datosyo,mabalin a mayalis, maidulin ken maiproseso iti Estados Unidos a sadiay yan ti agserserbi ken pakaar-aramatan ti naibasar-iti-datosmi. Babaen ti panangusar iti Site, umanamongkayo iti pannakayalis ti Personal a Datosyo iti pasilidadmi ken iti pasilidad dagidiay a maikatlo a partido a pangibingbingayanmi kas nailadawan iti Napribado a Paglinteganmi.
Ub-ubbing
Ti Site isu saan nga usaren iti tattao nga agtawen iti nababbaba ngem sangapulo ket tallo (13). Iti pannakitunos iti Children’s Online Policy Protection Act (COPPA), daytoy a Site saanda nga am-ammo nga urnongen ti personal nga impormasion manipud kadagiti ub-ubbing nga agtawen iti nababbaba ngem sangapulo ket tallo nga awan ti pananganamong dagiti nagannak. No maammoan a naurnong dayta nga impormasion nga awan pananganamong ti nagannak, mapukawto dayta nga impormasion iti Site’s database kas dagdagus a kas praktikal wenno makontak ti nagannak wenno mangay-ayawan iti dayta nga ubing para iti pananganamong.
Ti California saanda a suroten ti Pannakailatak
Ti ChristianScience.com saanda a sumungbat iti agdama iti Do Not Track (DNT) a seniales.
Mabalin ngata a mabaliwan daytoy a Pribado a Paglintegan?
Ti TFCCS ireserbada ti karbengan tapno sukatan daytoy a Napribado a Paglintegan iti uray ania a tiempo. Pangaasi ta itsek daytoy a panid iti napanawen para kadagiti nabaliwan. Ipaskilmi ti pakdaar iti pannakapabaliw iti Pribado a Paglintegan iti daytoy a panid. Dagiti nabaliwan mabalinto nga epektibo iti sangapulo ket uppat (14) nga aldaw kalpasan iti pannakaipaskilda.
Ania dagiti karbengan nga adda kenka ken kasanodakami a kontaken?
No kayatyo nga aramaten ti karbenganyo tapno kitaen, korektaren, kompletoen, wenno ikkaten ti Personal a Datosyo, pangaasi ta kontakendakami iti info@christianscience.com.


text:
Namindua nga nasaelbrar ti International womens day ditoy Sagada, daytoy ket idi kalman, Marso 10 nga inhost ti Inayan Watch, maysa nga organisasyon dagiti babbai ditoy Sagada.
Daytoy ket naangay idiay Church of St. Mary the Virgin, nga addaan tema nga Bikas, pigsa ya ulnos di umili, kasapulan isnan panangkawan isnan karbengan di ungong-a ya bababai. Daytoy ket inatendaran dagiti agapup 90 nga babbai ken women advocates nga lallaki.
Ti nasao nga selebrasyon ket naginnadal dagiti tinmabuno kadagiti nagduduma nga innadal mainaig iti pakaseknan dagiti babbai a kas iti politka ti panagbalbaliw, ti rice tarrification law nga segun iti nagibingay ket mangpatay iti industria ti bagas iti pagilian nga pilipinas ken karu nga mangparigat kadagiti umili nga Pilipino, particular kadagiti inna nga kangrunaan nga agproblema no awan ti maisaang na nga kanen ti pamilya na, ken kangrunaan nga agproblema no kastno na nga binnaten ti budget tapno makaanay enggana iti sumaruno nga sweldo, ken dadduma pay nga topiko nga pakaseknan dagiti babbai.
Ti maikadwa ket naangay itay agsapa idiay munisipyo nga inatendaran metlaeng ti ado nga bilang dagiti babbai iti intero nga Sagada, nga inorganisa ti Municipal Social Welfare and Development ditoy Sagada.
Daytoy ket naiparugi iti maysa nga parade nga nagrugi idiay sanga ti St. Theodore’s Hospital enggana iti sango ti munisipyo no sadinno nga naangay ti maysa nga programa, ken naituloy babaen ti maysa nga forum idiay top floor ti munisipyo.
Internasyonal nga aldaw dagiti babbai, namindua nga naselebrar ditoy Sagada
Namindua nga nasaelbrar ti International womens day ditoy Sagada, daytoy ket idi kalman, Marso 10 nga inhost ti Inayan Watch, maysa nga organisasyon dagiti babbai ditoy Sagada.


text:
Botswana
Nagsasabtan: 24°39.5′S 25°54.5′E / 24.6583°S 25.9083°E
Ti Botswana, opisial a ti Republika ti Botswana (Tswana: Lefatshe la Botswana), ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian a mabirukan idiay Akin-abagatan nga Aprika. Dagiti umili ket tinawtawagan a kas dagiti "Batswana" (maymaysa: Motswana), ngem adu kadagiti pagsasao nga Ingles a taudan ket agus-usarda ti "Botswanan". Daytoy ket dati idi a Britaniko a protektorado ti Bechuanaland, ti Botswana ket nangampon ti baro a naganna kalpasan a nagbalin a nawaya iti uneg ti Mankomunidad idi 30 Septiembre 1966. Daytoy ket nagtengtenggel ti nawaya ken demokratiko a panagbubutos manipud iti pannakawayana.
Ti Botswana ket nadalumpinas, ken sumurok a 70% ket nasakupan babaen ti Desierto Kalahari.Daytoy ket nabeddengan babaen ti Abagatan nga Aprika iti abagatan ken abagatan a daya, ti Namibia iti laud ken amianan, ken ti Zimbabwe iti amianan a daya. Daytoy ket beddengan ti Zambia iti amianan idiay asideg ti Kazungula, Zambia ken saan a nasayaat a naipalpalawag ngem ti kaaduanna ket bassit laeng a gasut a metro.[4]
Daytoy ket maysa a naipakatenggaan ti kadakkelna a pagilian nga adda ti sumurok a dua a riwriw a tattao, ti Botswana ket maysa kadagiti karasayan ti populasion a pagilian iti lubong. Ti Botswana ket maysa idi kadagiti kapanglawan a pagilian idiay Aprika idi daytoy ket nakagun-od ti pannakawaya manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1966, nga adda ti GDP ti tunggal maysa a tao ti agarup a US$70. Ti Botswana manipud idin ket napabpabaro, a nagbalbalin a maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel nga ekonomia iti lubong ti maysa a GDP (paggidiiatan ti bileg a panaggatang) ti tunggal maysa a tao ti agarup a $14,000.[1] Ti pagilian ket addaan pay iti napigsa a tawidan a kas maysa a representatibo a demokrasia.
Dagiti nagibasaran ken paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Central Intelligence Agency (2009). "Botswana". [he World Factbook. Naala idi 3 Pebrero 2010.
- ^ a b c d "Botswana". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-17.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Darwa, P. Opoku (2011). Rangtay a Gandat ti Kazungula (PDF). Pundo ti Aprikano a Panagrang-ay. p. Apendise IV. Naala idi 2012-05-04.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Denbow, James & Thebe, Phenyo C. (2006). Kultura ken dagiti Kannawidan ti Botswana. Westport, CT: Greenwood Press. ISBN 0-313-33178-2.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Botswana iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Botswana manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Botswana a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Botswana iti Curlie (iti Ingles)
- Opisial a website
- Wikimedia Atlas iti Botswana
- Botswana
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1966
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Plantilia:Turkia-pungol
- Turkia-pungol
- Pungol
Maipanggep iti daytoy a plantilia
Daytoy a plantilia ket inus-usar a panangilasin ti pungol nga artikulo a mainaig iti Turkia. Daytoy ket agus-usar iti meta-plantilia ti {{asbox}} a naidesinio tapno mangpalaka ti proseso iti panagpartuat ken panagtaripato kadagiti plantilia ti pungol.
Panagusar
Ti panangikabil ti
{{Turkia-pungol}} ket agpataud ti mensahe a maipakita dita ngato, ken manginayon iti sumaganad a kategoria:
- Kategoria:Dagiti pungol nga artikulo ti Turkia (linaon: 2)
Sapasap a pakaammo
Daytoy ket isu ti plantilia ti pungol (Ingles: stub). Daytoy ket ababa laeng a panangipalawag, para iti napno a panangipalawag pangngaasi a kitaen ti Wikipedia:Pungol.
Ania kadi ti pungol?[urnosen ti taudan]
Ti pungol ket artikulo nga aglaon laeng kadagiti bassit a sentensia ken ababa laeng a mangited ti ensiklopidiko a sakop iti suheto.
Kasano a mailasin ti pungol?[urnosen ti taudan]
- No mabalin, padasen ti maitutop a plantilia ti pungol para iti artikulo. Ti napno a listaan ket mabalin a mabirukan idiay Wikipedia:Pungol.
- Mabalin ti agusar ti dua wenno ad-adu a plantilia ti pungol, no nasken, mabalin ti agusar ti uppat ngem nasken a saan nga agusar ti ad-adu ngem uppat iti ania man nga artikulo.
- Ikabil ti plantilia ti pungol iti gibus iti artikulo, kalpasan ti paset "Dagiti akinruar a silpo" , kadagiti ania man a plantilia ti panagdaliasat, ken dagiti etiketa ti kategoria. Dagitoy a plantilia ket mabalin a mainayon babaen ti pananginayon ti naganda iti uneg dagiti dua a pangrikep , a kas ti {{pungol}}.
Adu pay a pakaammo[urnosen ti taudan]
Dagiti adu pay a pakaammo ket mabirukan idiay:
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Chordata
Ti chordata ket dagiti ayup a mangbukel iti maysa a pilo. Dagitoy ket deuterostomia nga ayup nga agprosproseso iti notokorda, ti lungog a dorsal nga urat, dagiti paringotrema, ken endostilo,ken ti maysa nga adda ti likudan ti ubet nga ipus iti paset ti panawen bassit iti siklo ti panagbiagda. Iti taksonomiko, ti pilo ket mangiraman kadagiti subpilo ti Bertebrata, a mairaman dagiti mamalia, dagiti ikan, dagiti ampibian, dagiti reptilia, dagiti billit; Tunicata, a mairaman dagiti salpidae ken dagiti ascidiacea; ken Cephalochordata, a buklen dagiti lancelet.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Haeckel, E. (1874). Anthropogenie oder Entwicklungsgeschichte des Menschen. Leipzig: Engelmann.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti datos a mainaig iti Chordata iti Wikispecies
- Chordata iti GlobalTwitcher.com
- Nodo ti Chordata iti Puonan iti Biag
- Nodo ti Chordata iti NCBI Taxonomy


text:
Wikipedia:Dagiti napili a ladawan
Dagiti napili a ladawan ket paset ti Ilokano Wikipedia a maipakpakita iti Umuna a Panid manipud kadagiti napili a ladawan idiay Wikimedia Commons babaen ti suheto wenno pagilian. No adda maisingasing wenno kayat ti tumulong nga agpabaro kadagiti napili a ladawan pangngaasi nga usaren ti tungtungan a panid.
No awan ti naipablaak a napili a ladawan iti pormat ti Plantilia:Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 30, 2022, ti Plantilia:Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 30 dita baba ti maipakita iti Umuna a Panid.
Enero[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Enero 9
Pebrero[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Pebrero 9
Marso[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Marso 9
Abril[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Abril 9
Mayo[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Mayo 9
Hunio[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hunio 9
Hulio[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Hulio 9
Agosto[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Agosto 9
Septiembre[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Septiembre 9
Oktubre[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Oktubre 9
Nobiembre[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Nobiembre 9
Disiembre[urnosen ti taudan]
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 1
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 10
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 11
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 12
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 13
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 14
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 15
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 16
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 17
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 18
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 19
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 2
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 20
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 21
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 22
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 23
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 24
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 25
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 26
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 27
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 28
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 29
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 3
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 30
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 31
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 4
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 5
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 6
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 7
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 8
- Napili a ladawan ita nga aldaw/Disiembre 9


text:
Nauru
Ti Nauru, opisial a ti Republika ti Nauru ken dati nga ammo a kas ti Isla Pleasant, ket ti isla a pagilian iti Mikronesia idiay Tengnga a Pasipiko. Ti kaasitgan a kaarrubana ket ti Isla Banaba idiay Kiribati, iti 300 kilometro (186 mi) iti daya. Daytoy ket addaan kadagiti 9,488 nga agtataeng iti 21-kuadrado-kilometro (8.1 sq mi) a kalawa, ti Nauru ket isu ti kabassitan nga estado idiay Abagatan a Pasipiko ken ti maikatlo a kabassitan nga estado babaen ti kalawa iti lubong, kalpasan laeng ti Siudad ti Batikano ken ti Monaco.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "National Report on Population ad Housing" (PDF). Nauru Bureau of Statistics. Naala idi 9 Hunio 2015.
- Mangiraman daytoy nga artikulo iti testo manipud ti dominio a publiko manipud kadagiti website ti Departamento ti Estado ti Estados Unidos ken ti CIA World Factbook.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Gowdy, John M; McDaniel, Carl N (2000). Paradise for Sale: A Parable of Nature. University of California Press. ISBN 978-0-520-22229-8.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Nauru iti Wikimedia Commons
- Gobierno ti Nauru
- Nauru a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Nauru iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Nauru
- Nauru Naiyarkibo 2008-06-07 iti Wayback Machine manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Bariweswes ti Nauru manipud ti BBC News


text:
BANGUED, ABRA – “Saankayon agiwara basura no diyo kayat agmulta wenno maibalud!”
Dayta ti nainget a ballaag ti Republic Act No. 9003, ti makunkuna nga Ecological Solid Waste Management Act ti 2000.
Impaganetget ni Engr. Joyce Ann Managsat, “Reyna ti Basura” ti Abra manipud ti Department of Environment and Natural Resources-Cordillera Administrative Region (DENR-CAR), kadagiti agsasaganad a panangsanayda kadagiti Abrenios iti Waste Analysis and Characterization Study (WACS) iti naduma-duma nga il-ili ditoy probinsia.Ti WACS, makalawas a panagsanay a maisaysayangkat iti agdama tapno maitrabaho ti pannakaurnong dagiti basura ken maadal dagiti kita ken kaadu ti ibasura iti inaldaw manipud kadagiti pagtaudan ti basura kas kadagiti pagtaengan, pagadalan, opisina, ospital ken pasdek negosio kas ti panganan, hotel, paglinglingayan ken dadduma pay nga umasping a negosio.
Maaramat ti resulta ti WACS a pagbasaran ti gobierno-lokal a mangdisenio iti Solid Waste Management Program da a mangsungbat iti parikot ti basura iti masakupan da nga ili.
Maipakaammo nga adda 11 nga ili ditoy Abra a naglabsing ti RA 9003 kas nakita babaen ti satellite a dagitoy ti addaan dumpsite ken saanda a naipatungpal dagiti karida mainaig ti panangipatungpal ti nasao a linteg.
Gapu ti dayta a panaglabsing, umayto bisitaen ti mismo a commissioner ti National Solid Waste Management Commission ken ti Environmental Ombudsman dagiti 11 nga LGUs ditoy Abra tapno maiseguro ti panangtungpal da kadagiti kari da mainaig ti pannakaiduron ti programa ti Solid Waste Management.
No dida ipatungpal ti nasao a linteg, dagitoy ti maisaklang ken mamulta wenno maibalud ti opisial da segun ti kadagsen ti paglabsinganda.
Dagitoy dagiti 11 a munisipio a mabisitanto: Boliney, Daguioman, Lagayan, Langiden, La Paz, Licuan-Baay, Malibcong, Manabo, Tineg, Tubo ken Villaviciosa.
Ingunamgunam pay ni Mangsat kadagiti nagsanay manipud barbarangay a nasken a dasigdasigenda dagiti basura tapno maksayan, mausar ken mailako dagiti mabalin pay a ma-recycle (Reduce, Reuse and Recycle) nga basura tapno isu pay a pagkwartaanda. MTBB/PIA Abra / ABN
FILIPINO ATHLETES
In this March 2022 file photo, Cong. Eric Go Yap of Benguet shares some light moment with Team Lakay’s Eduard Folayang and coach Mark...


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Hawaii
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Hawaii ket isu ti akin-uneg a paglaonan ti datos a saan a naikeddeng a dagus a mailak-am. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti kadawyan a parametro
Dagiti sabali a wagayway
Dagiti pagarigan a panagusar
{{wagayway|Hawaii}}→ Hawaii
{{wagaywayikono|Hawaii}}→
Panagusar iti sabali a wagayway
{{wagayway|Hawaii|1793}}→ Hawaii
{{wagaywayikono|Hawaii|1793}}→
Datos ti plantilia
TemplateData para iti Datos ti pagilian Hawaii
Nasken a saan a dagus a mausar daytoy a plantilia. Saan a dagus nga inus-usar daytoy babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.
Kitaen pay
- en:Wikipedia:WikiProject Flag Template
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
1938
Ti 1938 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
EneroUrnosen
- Enero 28 – Adriano Celentano, Italiano a kumakanta ken aktor
MarsoUrnosen
- Marso 25 – Erineo S. Maliksi, Filipino a politiko (pimmusay 2021)
AgostoUrnosen
- Agosto 5 – Rafael Buenaventura, Filipino a mangimaton iti banko (pimmusay 2006)
DisiemmbreUrnosen
- Disiembre 29 – Jon Voight, Amerikano nga aktor
PimmusayUrnosen
AgostoUrnosen
- Agosto 16 – Robert Johnson, Amerikano a gitarista ken kumakanta (naipasngay 1911)
OktubreUrnosen
- Oktubre 10 – Isabelo de los Reyes, Filipino a politiko , mannurat ken aktibista (naipasngay 1864)
NobiembreUrnosen
- Nobiembre 27 – Otto Dempwolff, Aleman a lingguista ken antropologo (naipasngay 1871)


text:
Tulong:Panagdakamat nga Estilo 1
Ti Panagdakamat nga Estilo 1 (Ingles: Citation Style 1 (CS1) ) ket urnong dagiti plantilia a mabalin a mabaliwan tapno makapartuat kadagiti nadumaduma nga estilo. Iti patnenga pormana, daytoy ket kaaduan a naus-usar a pamay-an iti panagreperensia kadagiti artikulo ti Wikipedia. Daytoy ket mangiramann kadagiti serie dagiti plantilia nga agusar met iti meta plantilia ti {{Citation/core}} wenno ti kabarbaro a Modulo:Citation/CS1 ti Lua.
Ti panag-usar ti CS1 wenno dagiti plantilia ket saan a maipapilit.
Ti Wikipedia ket awan iti agmaymaysa nga estilo iti balay. Dagiti editor ket mabalinda ti agpili ti aniaman a pagpilian a kayatda; ti maysa nga artikulo ket saan a nasken nga maipada iti maar-aramid kadagiti sabali nga artikulo wenno ti ania a maar-aramid kadagiti propesional a pablaak wenno babaen dagiti alagaden nga estilo ti akademiko. Nupay kasta, dagiti dakamat iti kaunegan ti naited nga artikulo ket nasken a sumurot iti agpapada nga estilos.
Ti CS1 ket agus-usar kadagiti elemento ti Ti Manual nga Estilo ti Chicago ken Panangipablaak a Manual ti Gunglo ti Sikolohiko nga Amerikano, ken adda met dagiti adu a panangampon.


text:
Idanun ti Solidarity of Peasants Against Exploitation ti nabara a pannakikaykaysa kadagiti amin a makipagrambak iti maika-36 nga anibersaryo ti Aldaw Kordilyera itatta a tawen.
Iti paspasaren tayo ita nga Enhanced Community Quarantine wenno lockdown gapu iti COVID-19 ket maibagay unay ti temayo a: PATIBKEREN TI PANAGKAYKAYSA KEN SITUTURED A SALAKNIBAN TI ILI KEN BIAG! Maiparbeng unay ti panangpatibker iti panagkaykaysa tayo nga umili tapno labanan ken paayen ti kumarkaro a pasismo ti rehimen Duterte.
Ti mapaspasamak a panagagaw ti daga iti rehiyon Kordilyera babaen kadagiti ganggannaet ken lokal a kapitalista ket mapaspasamak met laeng iti rehiyon Ilocos, babaen kadagiti plano a dadakkel ken pangta a makadadael a proyekto kas iti dadakkel a Dam, Windmill projects, panagminas ken Eko torismo. Tunggal adda panagtignay dagiti umili tapno kontraen dagitoy a proyekto, ti kanayon a sungbat ti gobierno ket ranggas militar.
Iti Ilocos Norte, nasurok a 80 nga ektarya a daga ti illegal a nagpatakderan ti North Luzon Renewable Energy Corporation (NLREC) iti windmill project. Ribu met nga ektarya iti Pagudpud ken Adams ti agdama nga iprosproseso ti DENR tapno pagbalinen a tourist area babaen ti Adams-Patapat Wildlife Habitat Project. Kaaduan a parte dagitoy a dagdaga ket sakup ti tawid a daga dagiti nainsigudan nga umili, partikular ti Tribu nga Iyapayao. Nu maipatungpal daytoy a proyekto ket manamnama a mapapanaw ti agarup 35 a balbalay iti Sitio Maligligay, a sakop ti Adams ken mamimpinsan met a maparitan dagiti umili nga agala iti aniaman a produkto manipud iti kabakiran ken karayan, dagitoy ti nagbibiaganda iti nabayagen a panawen . Kayatna a sawen, dagitoy a proyekto ti agdama a gobierno ket awan a pulos ti pagsayaatan dagiti umili ngem ketdi bin-ig a mangdadael iti pagbiagan dagiti umili.
Iti Ilocos Sur, nakalayat met laeng ti pangta ti dakkel a proyekto a manamnama a mangdadael iti pangkabiagan dagiti umili iti maysa a baryo a masakupan ti Quirino – ti Ilocos River Transbasin Project babaen ti National Irrigation Project. Isu daytoy ti insukat ti NIA iti napaay a pangitakderna kuma iti dakkel a dam iti masakupan ti Del Pilar ken Salcedo, ngem saan a natuloy gapu napigsa, nalawa ken natibker a panangkontra dagiti umili. Kastoy met laeng ti napasamak iti Nagulian, La Union tapno napasardeng ti pannakaipatakder ti dakkel ken makadadael a dam. Amin dagitoy a proyekto ket nalawag a ladawan amin ti neoliberal a polisiya ti rehimen a Duterte gapu iti duron ti International Monetary Fund ken World Bank (IMF-WB) babaen met laeng iti diktar dagiti imperyalista a pagpagilian kangrunaanna ti Estados Unidos.
Iti napalabas nga aldaw, nagpangta manen ni Presidente Duterte nga iyetnagna ti Martial Law iti intero a pagilian nu saan kanu nga agsardeng ti “lawlessness” nga ar-aramiden kanu dagiti maka-kannigid a grupo. Ngem daytoy ket nakalawlawag a balikas ti desperado a pangulo gapu iti agtultuloy a panagraira ti corona virus desease of 2019 wenno COVID-19, gapu met laeng iti awan nalawag a plano ken addang ti administrasyonna tapno mapaksiat ti nasao a sakit.
Ngarud rumbeng laeng ti napinget a panangpatibker ken panagkaykaysa ti amin nga umili iti rehiyon Ilocos ken Kordilyera tapno agtultuloy a masalakniban dagiti karbengan tayo iti ili, daga ken biag kas nainsigudan nga umili. PAYT LATTA!


text:
Valais
Ti Valais (Panangibalikas a Pranses: [valɛ]; Aleman: Wallis, Panangibalikas nga Aleman: [ˈvalɪs] (dengngen)) ket maysa kadagiti 26 a kanton idiay Suisa. Naisanglad daytoy idiay abagatan a laud a paset ti pagilian, iti lawlaw ti tanap ti Rhône manipud kadagiti kadanuman idiay Danaw Hinebra, a nagisinsina iti Pennine nga Alpes manipud idiay Bernese nga Alpes. Ti kanton ket maysa kadagiti kamagaan a paset ti Suisa idiay tengnga a tanap ti Rhône. Ngem daytoy pay ket maysa kadagiti kaaduan a masibsibugan a paset, nga addaan iti adu a kadagupan ti niebe ken tudo kadagiti kangatuan a turod a mabirukan idiay Suisa. Ti kanton ti Valais ket nalatak nga ammo gapu iti Matterhorn ken ski a paliwliwaan a kas ti Zermatt ken Verbier.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Land Cover - Kantone und Grossregionen nach 6 Hauptbereichen naala idi 27 Oktubre 2017
- ^ "Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit". bfs.admin.ch (iti Aleman). Swiss Federal Statistical Office - STAT-TAB. 31 Disiembre 2019. Naala idi 6 Oktubre 2020.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Valais iti Wikimedia Commons


text:
Akinlaud a Hemisperio
Ti Akinlaud a Hemisperio ket ti heograpikal a termino para iti gudua ti Daga ta naisanglad iti laud ti Kangrunaan a Meridiano (a mangballasiw ti Greenwich, Londres, Nagkaykaysa a Pagarian) ken ti daya ti Antimeridiano, ti sabali a gudua daytoy ket tinawtawagan ti Akindaya a Hemisperio.[1]
Iti daytoy a kapanunotan, ti Akinlaud a Hemisperio ket buklen ti Kaamerikaan, dagiti akinlaud a paset ti Europa ken ti Aprika, ti adayo nga akindaya nga ungto ti Rusia, dagiti nadumaduma a teritorio idiay Oceania, ken ti paset ti Antartika, bayat a saan a mangiraman dagiti dadduma nga Is-isla ti Aleutiana iti abagatan a laud ti nangruna a daga ti Alaska.
Ti termino ket masansan a naus-usar iti politikal a retoriko tapno mangibaga laeng ti Amianan ken Abagatan nga Amerika (wenno ti Baro a Lubong) ken dagiti kadenna nga isla; nupay kasta, ti Akinlaud a Hemisperio ket teknikal a mangiraman amin kadagiti teritorio a naibagbaga dita ngato.
Iti maysa a ganetget tapno maipalawag ti Akinlaud a Hemisperio a kas dagiti paset ti lubong a saan a paset ti Daan a Lubong, adda met dagiti proyeksion nga agus-usar ti maika-20 a meridiano laud ken ti diametriko a kasumbangir iti maika-60 a meridiano daya tapno maipalawag ti hemisperio.[2][3] Daytoy a proyeksion ket saan a mangiraman dagiti nangruna a daga ti Europa ken Aprika ken ti bassit a paset ti amianan a daya a Greenland, ngem mangiraman ti ad-adu nga akindaya a Rusia ken Oceania (kasla ti Baro a Selanda).
Ti populasion ti heograpiko anga Akinlaud a Hemisperio ket sumurok iti maysa a bilion.
Ti kangatuan a bantay iti Akinlaud a Hemisperio ket ti Aconcagua iti 6,960.8 metro (22,837 ft). [4]
Pagpagilian kadagiti dua a hemisperio[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti adda dita baba listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a Hemisperio iti Reperensia ti Meridiano ti IERS, iti urnos manipud iti amianan aginggana iti abagatan:
- Nagkaykaysa a Pagarian
- Dinamarka (gapu ti Greenland ken ti Is-isla ti Peroe; ti nangruna a daga ti Dinamarka ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
- Norwega (gapu ti Jan Mayen; ti nangruna a daga ti Norwega ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
- Olanda (Ti is-isla ti Olanda a Karibe ket intero a naisanglad iti kaunegan ti akinlaud a hemisperio bayat a ti Europeano nga Olanda ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
- Pransia
- Espania
- Arhelia
- Mali
- Burkina Faso
- Togo
- Ghana
Ti adda dita baba a listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a hemisperio iti igid ti maika-180 a meridiano, iti urnos manipud iti amianan aginggana ti abagatan:
- Pederasion ti Rusia
- Estados Unidos (is-isla ti Estados Unidos)
- Kiribati
- Tuvalu
- Wallis ken Futuna (Pransia)
- Fiji
Pagpagilian nga adda iti Akinlaud a Hemisperio ngem saan nga iti Kaamerikaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a pagilian ket naisanglad iti ruar ti Kaamerikaan ngem paset wenno intero nga adda iti kaunegan ti Akinlaud a Hemisperio.
- Arhelia
- Amerikano a Samoa (Estados Unidos)
- Burkina Faso
- Cabo Verde
- Is-isla ti Cook (Baro a Selanda)
- Is-isla ti Peroe (Dinamarka)
- Fiji
- Pransia (Metropolitano)
- Gambia
- Ghana
- Greenland (Dinamarka) (nota: heograpiko a paset ti Amianan nga Amerika, ngem politikal a paset ti Europa[5][6])
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Islandia
- Irlanda
- Côte d'Ivoire
- Kiribati
- Liberia
- Mali
- Mauritania
- Morocco
- Niue (Baro a Selanda)
- Portugal
- Rusia
- Samoa
- Senegal
- Sierra Leone
- Espania
- Togo
- Tokelau (Baro a Selanda)
- Tonga
- Tuvalu
- Nagkaykaysa a Pagarian
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Britannica
- ^ Olson, Judy M (1997), "Projecting the hemisphere", iti Robinson, Arthur H; Snyder, John P (dagiti ed.), Panangipada ti proyeksion ti mapa no masapul, Bethesda, MD: Cartography and Geographic Information Society, American Congress on Surveying and Mapping.
- ^ "Western Hemisphere", Merriam-Webster's Geographical Dictionary (maika-3 nga nga ed.), Springfield, MA: Merriam-Webster, 2001, p. 1294.
- ^ "Informe científico que estudia el Aconcagua, el Coloso de América mide 6960,8 metros" [Scientific Report on Aconcagua, the Colossus of America measures 6960,8 m] (iti Espaniol). Universidad Nacional de Cuyo. 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-09-08. Naala idi Septiembre 3, 2012.
- ^ http://www.eldey.de/English/sights/neighbours/greenland/greenland.html
- ^ http://www.nationalgeographic.co.uk/faq/geography.html


text:
John Nance Garner
Ni John Nance Garner IV (22 Nobiembre 1868 – 7 Nobiembre 1967), ket maysa idi nga Amerikano a politiko a Demokratiko ken maysa nga aboga manipud idiay Texas. Isu ket maysa idi a pannakabagi ti estado manipud idi 1898 aginggana idi 1902, ken Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1903 aginggana idi 1933. Isu idi ti maika-44 a Tagabitla ti Kamara idi 1931–1933. Idi 1932, isu ketnabutosan a kas ti maika-32 a Bise Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1933 aginggan idi 1941. Isu ket maysa a konserbatibo a Taga-abagatan, ni Garner ket sinuppiatan dagiti panagtugaw a welga dagiti kappon ti agobobra ken ti kurang a panaggastu ti Baro a Tulag. Isu ket nakisina kenni Presidente Franklin D. Roosevelt idi kasapaan ti 1937 gapu ti banag a pabnagpadakkel ti Kangatuan a Korte, ken timmulong ti panakapaay daytoy iti panakaibatayan a daytoy ket agipatengnga unay ti adu a bileg para iti Presidente.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni John Nance Garner iti Wikimedia Commons


text:
Sangaribo ket Maysa a Rabrabii
Ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii (Arabiko: كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb alf laylah wa-laylah) ket urnong dagiti Laud ken dagiti sarita ti Abagatan nga Asia ken the folk a salaysay a naurnong iti Arabiko idi las-ud ti Nabalitokan a Panawen ti Islamiko. Daytoy ket kankanayon nga ammo iti Ingles a kas ti Arabian Nights, manipud iti immuna nga edision ti pagsasao nga Ingles (1706), a nangipakita iti titulo a kas Ti Liwliwa ti Arabiano a Rabrabii.[1]
Ti obra ket naurnong kadagiti adu a napalabas a siglo babaen dagiti nadumaduma a mannurat, dagiti nagipatpatarus, ken dagiti eskolar iti ballasiw ti Laud, Tengnga, Abagatan nga Asia ken Amianan nga Aprika. Dagiti sarita ket tugotanna dagiti ramutda iti taga-ugma ken mediebal nga Arabiko, Persiano, Indiano, Ehipsio ken Mesopotamia a literatura. Iti naisangayan, adu kadagitoy a sarita ket kasisigud a folk a sarsarita manipud iti panawen ti Kalipato, bayat a dagiti dadduma, a naipangpangruna ti kuadro nga istoria, ket kaaduan a mabalin a naala manipud iti Persiano nga obra ti Pahlavi Hazār Afsān (Persiano: هزار افسان, lit. Ti Sangaribo a Sarsarita) ken paset met a nangitalek kadagiti Indiano nga elemento.[2]
Ti sapasap kadagiti amin nga edision ti Rabrabii ket ti umuna a kuadro a sarita ti nagturturay a ni Shahryār (manipud iti Persiano: شهريار, a ti kaibuksilanna ket "ari" wenno "nagturay") ken ti asawana a ni Scheherazade (manipud iti Persiano: شهرزاد, a mabalin a ti kaibuksilanna ket "iti natakneng a kaputotan"[3]) ken ti panagkuadrado a ramit a naitiptipon kadagiti amin a sarsarita. Dagiti istoria ket mangrugi manipud iti daytoy a sarsarita; adda dagiti naikuadrado iti kaunegan dagiti sabali a sarsarita, bayat a dagiti dadduma ket mangrugi ken agpatingga iti bukodda a pakatunosan. Adda dagiti edison nga aglaon laeng kadagiti bassit a gasut a rabrabii, bayat a dagiti dadduma ket mangiraman kadagiti 1,001 wenno ad-adu pay.
Adda dagiti istoria Ti Rabrabbi, a naisangsangayn ti "Nakakaskasdaaw a Lampara ni Aladdin", "Ni Ali Baba ken dagiti Uppat a pulo a Mannanakaw" ken ti "Dagiti Pito a Panagbanbaniaga ni Sinbad ti Aglaylayag", bayat a naikeddeng a dagitoy ket pudno ti Tengnga a Daya a sarsarita, dagitoy ket saan idi a paset Ti Rabrabii kadagiti Arabiko a bersion, ngem nainayon dagitoy iti urnong babaen ni Antoine Galland ken dagiti dadduma pay nga Europeano nga agipatpatarus.[4] Ti nakaparang-ay ken nabaknang a dandaniw ken dagiti poetiko a bitla, dagiti kansion, kankanta, dagiti panagdungdung-aw, dagiti himno, panaglimlimos, panagdaydayaw, panagpagpakaasi, burburtia ken dagiti anotasion nga inted babaen ni Scheherazade wenno dagiti karakter ti saritana ket naisangayan iti Arabiko a bersion iti libro. Adda dagiti ababa nga aglaon laeng ti maysa a linia, bayat a dagiti dadduma ket aglaon kadagiti ad-adu ngem sangapulo a linia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti pannakailadawan ti panid ti titulo iti Grub St nga Edision iti Yamanaka ken ni Nishio (p. 225)
- ^ Marzolph (2007), "Arabiano a Rabrabiis", Ensklopedia iti Islam, vol. I, Leiden: Brill.
- ^ Adda dagiti eskolar a pagallilawan no ania ti husto a porma ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ni Scheherazade,kitaen ti ti nota iti bukod nga artikulo ti wiki ni Scheherazade a maipanggep ti daytoy a banag
- ^ John Payne, Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara ken Dadduma pay a Sarsarita, (Londres 1901) ket mangited kadagiti salaysay ti pannakasarak ni Galland iti 'Hanna' idi 1709 ken ti pannakaduktal iti Bibliothèque Nationale, Paris, dagiti dua nga Arabiko a manuskrito nga aglaon ti Aladdin ken dagiti dua pat a nainayon a sarsarita. Testo iti "Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara"
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Arabiano a Rabrabii iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Kategoria:Katkategoria ti plantilia ti Wikipedia
Daytoy ti kangatuan nga agpang ti kategoria nga aglaon kadagiti amin a kategoria dagiti plantilia. Dagitoy a kategoria ket naurnos babaen ti Kategoria:Dagiti plantilia ti Wikipedia.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 200 a subkategoria, manipud iti 732 a dagup.(napalabas a panid) (sumaruno a panid)
A
- Amin a plantilia ti baw-ing (2 K, 3 P)
B
- Dagiti plantilia ti baw-ing (1 K, 3 P)
D
- Dagiti daanen a plantilia (3 P)
- Dagiti kahon ti agar-aramat (1 K, 7 P)
- Dagiti mapa ti lokasion ti Estados Unidos (1 K, 3 P)
- Dagiti mapa ti lokasion ti Pransia (1 K, 1 P)
- Dagiti meta plantilia ti Wikipedia (11 K, 27 P)
- Dagiti modulo ti Wikidata (5 P)
- Dagiti pagdaliasatan a kahon (1 K, 10 P)
- Dagiti pagipadasan ti plantilia (192 P)
- Dagiti pakaaramatan a plantilia ti Wikipedia (15 K, 9 P)
- Dagiti plantilia a mainaig ti mapa (2 K, 2 P)
- Dagiti plantilia a maisengngat (1 K, 11 P)
- Dagiti plantilia a naibatay iti Lua (4 K, 437 P)
- Dagiti plantilia a nailinia (1 K)
- Dagiti plantilia a panagikeddeng (28 P)
- Dagiti plantilia a panangisengngat ti ladawan (1 K, 3 P)
- Dagiti plantilia a panangiturong ti kuerdas (1 K, 28 P)
- Dagiti plantilia a pangaramid ti matematika (5 K, 11 P)
- Dagiti plantilia dagiti arte (1 K)
- Dagiti plantilia nga aginayon iti kategoria (1 K, 2 P)
- Dagiti plantilia nga agus-usar iti TemplateStyles (2 K, 83 P)
- Dagiti plantilia ti Abagatan nga Amerika (2 K, 1 P)
- Dagiti plantilia ti akinruar a silpo (8 K, 15 P)
- Dagiti plantilia ti akinruar a silpo ti biolohia (2 K, 6 P)
- Dagiti plantilia ti Alemania (2 K)
- Dagiti plantilia ti Aprika (2 K, 1 P)
- Dagiti plantilia ti Asia (3 K, 3 P)
- Dagiti plantilia ti audio (6 P)
- Dagiti plantilia ti ay-ayam (1 K)


text:
Voltaire
Ni François-Marie Arouet (Pranses: [fʁɑ̃.swa ma.ʁi aʁ.wɛ]; 21 Nobiembre 1694 – 30 Mayo 1778), naamammuan babaen ti panagsursurat a naganna a Voltaire (panangibalikas: [vɔl.tɛːʁ]), ket maysa idi a Pranses a mannurat ti Panangipalawag, historiador ken pilosopo a naindayegan para iti kasariritna, dagiti panagrautna iti Simbaan a Katoliko, ken ti panangiyunana ti wayawaya ti relihion, wayawaya ti panagiyebkas, ken panagsina ti simbaan ken estado. Ni Voltaire ket maysa idi a nalaing a mannurat, a nagpatpataud kadagiti obrana iti ganganai amin a porma ti literario, a mairamraman dagiti pabuya, dandaniw, nobnobela, salsalysay, ken dagiti naipakasaritaan ken sientipiko nga obra. Isu ket nagsursurat ti adadu ngem 20,000 a sursurat ken adadu ngem 2,000 a liblibro ken polieto. Isu idi ket saan a maat-atiw a mangipatakder, urayno adda dagidi panagsensura a linlinteg nga adda ti narusanger a dusa para kadagiti aglabsing kadagitoy. A kas maysa a polemista satiriko, isu ket kankanayon a nagus-usar kadagti obrana a mangdillaw kadagiti saan a makapabus-oy, relihioso a patpatien, ken dagiti patakder ti Pranses iti panawenna.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Voltaire iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Voltaire iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Voltaire iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Sasao a Nuklear a Malayo-Polinesio
Ti sasao a Nuklear a Malayo-Polinesio ket dagiti sanga ti pamilia ti Austronesio, nga insingasing babaen da Wouk ken Ross (2002), a naipagpagarup a maiwarwaras manipud iti mabalin a pagtaengan idiay Sulawesi. Dagita ket tinawtawagan iti nuklear gapu ta dagita ket konseptual a bugas ti pamilia ti Malayo-Polinesio, a mairaman iti Malayo ken Polinesio. Ti Nuklear a Malayo-Polinesio ket mabirukan iti amin a paset ti Indonesia (malaksid ti tengnga a Borneo, Sabah, ken ti amianan ti Sulawesi), ken iti Melanesia ken ti Pasipiko.
T sasao a Nuklear a Malayo-Polinesio ket dagiti pagsasao a Malayo-Polinesio a pimmanaw iti pannakailinia nga Austronesio tinawid manipud iti sintaksis ti Proto-Malayo-Polinesio. Ti Nuklear a Malayo-Polinesio ket mairaman ti tradisional a heograpiko a pannakaigrupo ti Tengnga a Malayo-Polinesio, Akindaya a Malayo-Polinesio, ken parte ti Akinlaud a Malayo-Polinesio, tiparte a tinawtawagan da Wouk ken Ross iti Akin-uneg nga Akinlaud a Malayo-Polinesio wenno Sunda–Sulawesi. Ilaksid ti Nuklear a Malayo-Polinesio ti sasao nga Akinruar nga Akinlaud a Malayo-Polinesio (Borneo–Filipino).
Ti Akin-uneg nga Akinlaud a Malayo-Polinesio (Sunda–Sulawesi) ket isu ngarud a naipalawag a negatibo, a kas dagiti pagsasao ti Sunda ken Sulawesi a saan a nairaman iti Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio. Ti Tengnga–Akindaya ket ti maysa a grupo ti lugar, nga agbalbaliw manipud kadagiti amin a Malayo-Polinesio gapu iti saan nga Austronesio (Papuano) a subestrata imbes a gapu ti ania man a heneolohiko a pannakikabagian.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti bilang dagiti bassit a rimpuok dagiti pagsasao a dagiti pannakaikabagianda ket saan a nalawag. Naigrupo babaen ti heograpia, dagitoy ket dagiti:
- Tengnga ken akin-abagatan a Sulawesi
- Sasao a Celebiko: saan anasayaat a nasuportaran a kas klado.
- Sasao nga Abagatan a Sulawesi: mairaman ti pagsasao a Bugines; ken mabalin a ti sasao a Tamaniko.
- Is-isla Kalatakan a Sundas
- Pagsasao a Moken: ti aplaya ti Burma.
- Sasao nga Amianan a laud a Sumatrano: iti amianan-tengnga a Sumatra ken ti Is-isla Mentawai. Daytoy ket saan a nalawag no mairaman ti pagsasao nga Enggano.
- Sasao a Malayo-Sumbawano: ti Sumatra, Java, Borneo, ken Bietnam. Mairaman ti pagsasao a Malayo, ti pagsasao a Sundanes, ken ti pagsasao a Balines.
- Sasao a Lampungiko: ti akin-abagatan a daya a Sumatra. Daytoy ket mabalin a mairaman ti pagsasao a Sundanes.
- Pagsasao a Habanes: ti tengnga ken akindaya a Java.
- Is-isla ti Akinlaud a Pasipiko
- Pagsasao a Palauano: ti Palau.
- Pagsasao a Chamorro: ti Is-isla ti Marianas, mairaman ti Guam.
- Maluku, Baro a Guinea, Oceania
- Sasao a Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio.
- Sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio.
- Sasao a Sumba–Flores, naisasao idiay ken iti likmut dagiti isla ti Sumbawa (akindaya), Sumba, ken akinlaud–tengnga a Flores idiay Lesser Sundas.
- Sasao a Flores–Lembata, naisasao idiay Lesser Sundas,idiay akindaya a Flores ken dagiti bassit nga isla iti asideg a daya ti Flores.
- Sasao a Selaru, naisasao idiay Is-isla ti Tanimbar ti Indonesia.
- Sasao a Kei–Tanimbar, naisasao idiay Isla KeiKei ken Is-isla Tanimbar iti akin-abagatan a Maluku, ken idiay amianan a a bangir ti Peninsula ti Bomberai.
- Sasao nga Aru, naisasao idiay Is-isla Aru idiay Indonesia.
- Sasao a Tengnga a Maluku, nangruna a naisasao idiay Seram, Buru, Ambon, Kei, ken ti Is-isla Sula.
- sasao a Timoriko, wenno Timor–Babar, naisasao kadagiti isla ti Timor, ti kaarruba a Wetar, ken (depende iti pannakaidasig) ti Is-isla Babar iti daya.
- Pagsasao a Kowiai, naisasao idiay Peninsula ti Bomberai idiay Baro a Guinea.
- Pagsasao a Teor-Kur, naisasao idiay asideg ti Isla Kei, Indonesia.
- Sasao nga Akindaya a Malayo-Polinesio.
- Sasao a Halmahera–Cenderawasih, mabirukan kadagiti isla ken kadagiti igid ti aplaya ti Baybay Halmahera iti probinsia ti Amianan a Maluku ti Indonesia ken ti Luek Cenderawasih kadagiti probinsia ti Papua ken Laud a Papua.
- Sasao nga Oceaniko, naisasao idiay Polinesia, ken iti kaaduan pay ti Melanesia ken Mikronesia.
- Sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio.
Ti puesto ti Rejang idiay abagatan a laud ti Sumatra ken ti baro a naduktalan a Nasal ket saanda pay a nalawag. Ti Rejang ket mabalin a ti naiyakar a pagsasao a Dayak ti Borneo, ken saan a mabalin a Nuklear a Malayo-Polinesio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), 2002, The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University.
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, 2005, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge.
- Austronesian Basic Vocabulary Database[1]


text:
Departamento ti Amazonas
Ti Amazonas ket maysa a departamento ti Colombia idiay abagatan a paset ti pagilian. Ti kapitoliona ket ti Leticia. Ti naganna ket nagtaud manipud iti Karayan Amasona a kaaduan nga agay-ayus idiay departamento ken ti kabakiran a mangsakop ti kadakkelan a paset ti departamento.
Toponimo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti departamento ket nagtaud manipud iti nagan ti Karayan Amasona. Ti karayan ket ninaganan ti Espaniol nga eksplorador a ni Francisco de Orellana (1511–1546), nga isu idi ti panagbanbanniagana, ket kinunana nga isu ket rinaut iti "naranggas a babbai" a karuprupa met dagidi Amasona iti Griego a mitolohia, nupay kasta, ti kaadda ti tribu ti mannakigubat a babbai iti dayta a panawen ket saan pay a napaneknekan ken pasible nga adda idi dagiti atiddog ti buokna a Patneng nga Amerikano a mannakigubat a nangipasnek ti kongkistador a nagtawag ti kabakiran ken ti karayan iti nagan nga Amasona.
Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kaunegan ti departamento mabirukan idiay dagiti etniko a grupo ti Bora, Cocama, Macuna, Mirana, Okaina, Ticunas, Tucano, Uitoto, Yagua , Yucuna, ken daddumapay. Dagitoy a grupo ket mabalindan nga agtawen iti 5,000 .
Dagiti nailian a parke[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departmento ti Amazonas ket sumakop ti 109,665 km2 iti nasalakniban a lugar, kaaduan daytoy iti nagan babaen ti "reserba a kabakiran" manipud idi 1959, iti agdama daytoy ket addaan kadagiti 4 a "Nailian a Parke" ti Aacayacú, Cahuinarí, Yagoje Apaporis ken Rio Puree.
Dagiti munisipalidad ken komunidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- El Encanto
- La Chorrera
- La Pedrera
- La Victoria
- Leticia
- Mirití-Paraná
- Puerto Alegría
- Puerto Arica
- Puerto Nariño
- Puerto Santander
- Tarapacá
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Amazonas manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- (iti Espaniol) Sapot ti pagsaadan ti Teritorial-Enbironmental a Sistema ti Pakaamo ti Colombiano nga Amasona SIAT-AC


text:
Rehion ti Davao
Ti Rehion ti Davao ket maysa a kadagiti rehion iti Filipinas, a nadasig kas Rehion XI. Masarakan iti abagatan-a-daya a deppaar ti Mindanao, ti rehion ket buklen ti 4 a probinsia, ti Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Oriental ken ti kkabarbaro a napartuar a probinsia ti Davao Occidental. Linalaw ti rehion ti Golpo ti Davao. Ti Siudad ti Davao ti rehional a sentrona.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rehion ti Davao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
Rehion ti Isla ti Negros
Ti Rehion ti Isla ti Negros ket ti dati nga administratibo a rehion iti Filipinas a binukel dagiti probinsia ti Negros Occidental ken Negros Oriental ken isuda a dua ket parte ti isla ti Negros. Daytoy ket adda manipud idi Mayo 29, 2015 aginggana idi Agosto 9, 2017.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nasapa nga inisiatibo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tignay para iti bugbugtong nga isla a rehion ket nangrugi kadagiti tawen ti 1980 idi dagiti opisial dagiti dua a probinsia ket insingasingda iti maysa nga isla, maysa a rehion a yunit. Iti dayta a panawen, ti Negros Occidental ken Negros Oriental ket isu laeng dagiti probinsia ti Filipinas a mabirukan iti isu met laeng nga isla ngem maitagikua iti dua a sabali nga administrtibo a rehion nga addaan kadagiti rehional nga opisina a mabirukan iti kaarruba a Panay ken Cebu. Daytoy ti nakaiturongan ti pannakapunno ti Dokumento Blng. 1477 ti Kamara a natituluan iti "Maysa Tignay a Panangikadua ti Probinsia ti Negros Occidental ken Oriental iti Maysa nga Isla a Rehion." Isupsuppiatda ken dagiti dadduma pay a banag a dagiti dua a pronbinsia a "naikabil iti maysa a sapasap nga isla; ket adda kadagiti sapasap a billit ken dagiti ayup iti kabakiran; makibinningay iti isumet laeng a daga kadagititanapmi ken dagiti banbantay; pagimbagan ken pagsagsagbaanmi amin manipud kadagiti karayan nga agtiktikor kadagiti dagami; ken dagiti nagputot kaniami ket tinaenganda iti isumet laeng a kapaut ken gay-at nga awanna kadagiti komplikasion dagiti bangen ti politika, sosial, ekonomia, relihion ken pagsasao."
Naitultuloy idi ti singasing babaen dagiti pagtungtungan a nagabetan ti dati a Gobernador Bitay Lacson ti Negros Occidental ken deydi dati a Gobernador Emilio Macias ti Negros Oriental idi 1990. Dagiti simmaruno kaniada, ti dati a Gobernador Rafael Coscolluella ken dati a Gobernador (itan ket Representatibo) George Arnaiz ket pinasayaatda pay ti inisiatibo, immunada nga inlasin ti Kabankalan iti Negros Occidental ken ti kaarruba nga ili ti Mabinay idiay Negros Oriental, a dagiti dua ket mabirukan iti wenno iti asideg ti heograpiko a sentro ti isla, a kas dagiti pagkadduaan a rehional a sentro. Nupay kasta, ti singasing ket pinaay ti Turay ti Nailian nga Ekonomia ken Panagdur-as (NEDA) gapu ti kaawan iti kuarta tapno mabanagan ti panagtipon.[2]
Pannakaipaungar iti singasing[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 2013, dagiti tungtungan iti maysa nga isla a rehion ket intultuloy idi dagiti Pannakabagi ti Negros Orienta, ni Pryde Henry Teves ken George Arnaiz ken ti Gobernador ti Negros Occidental, ni Alfredo Marañon Jr. kada Representatibo Alfredo Marañon III ken Coscolluela.[3] Inbagbagada a bayat iti pannakapartuat iti baro a rehion ket nanginanto a bayadan iti gobierno, daytoy ket adunto iti serbina kadagiti tattao kadagiti dua a probinsia gapu ta saandanton nga agbanniaga babaen ti baybay tapno agprosesoda kadagiti transaksion kadagiti rehional nga opisina.[4] Tinuntonda pay a ti maysa nga isla a rehion ket pagresultaanto iti nasaysayaat a koordinasion kadagiti dua a probinsia ti turismo, kappia ken urnos, enbironmento, panagplano iti panagdur-as, panangimaton iti didigra ken impraestruktura ti dalan. Ni Edward Du, ti presidente ti Kamara ti Komersio ken Industria, ket nagisingasing pay a pagbaliwen dagiti addan nga opsina dagiti nailian nga ahensia kadagiti kaitolio ti probinsia ti Bacolod ken Dumaguete kadagiti sub-rehional nga opisina iti las-ud iti maysa nga interim a paset ti panawen no maaprobaran ti singasing tapno makissayan ti ngina ti panagpundar ti baro a sentro ti rehion. Dagiti nadumaduma nga opisial ti publiko ken dagiti pannakabagi manipud kadagiti akademia, rerelihioso, midia ken dagiti dadduma a pribado a sektor ken angibagbagada kadagiti suportada iti singasing.[5][6]
Pannakapundar[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Mayo 29, 2015, pinirmaan ni Presidente Aquino ti Bilin Ehekutibo 183,[7] iti panangikadua dagiti agsingin a probinsia ti Negros iti maysa a rehion — ti Rehion ti Isla ti Negros. Daytoy ket nangisina ti Negros Occidental ken ti kapitolion a Siudad ti Bacolod manipud iti Laud a Visayas (Rehion VI) ken ti Negros Oriental manipud iti Tengnga a Visayas (Rehion VII), ken nagaramid iti dagup a bilang dagiti rehion ti Filipinas iti 18.[8][9][9]
Dagiti masakbayan koma a panagdur-as[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti mabalin a pannakairaman ti isla a probinsia ti Siquijor iti kabarbaro a napartuat nga isla a rehion ket pinanpanunot met idi babaen ni Mar Roxas ti dati a Sekretario ti Interior idi las-ud ti panagbisbistana dagiti dua a probinsia ti Negros. Idi napundar ti NIR, ti Siquijor ket parte pay laeng idi ti Tengnga a Visayas ken kaduana ti Cebu ken Bohol. Iti pagtengngaan, agpaut iti lima nga oras tapno maabot dagiti rehional nga opisina amabirukan idiay Cebu, bayat a maysa laeng nga oras iti ipapan idiay Dumaguete idiay Negros Oriental. Ti Siquijor ket parte idi ti ken intono kuan ket sub-probinsia ti Negros Oriental, ken nakagun-od iti kasasaad iti napno a nawaya a probinsia idi Septiembre 17, 1971.[10]
Gapu iti pannakaiyadu ti panagibaliw ti gobierno ti Filipinas iti pederalismo babaen ni Presidente Rodrigo Duterte, ti Rehion ti Isla ti Negros ket mabalin nga addaan iti kapabilidad nga agbalin a pederal nga estado.[11][12]
Pannakawaswas[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Agosto 9, 2017, pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte ti Bilin Ehekutibo Blng. 38, a mangwaswas ti Bilin Ehekutibo Blng. 183 a pinirmaan ni (dati) Presidente Benigno Aquino III idi Mayo 29, 2015, gapu ti rason ti kaawan ti kuarta tapno mapno a mapundar ti NIR segun ken ni Benjamin Diokno, ti Sekretario ti Busbus ken Pannagimaton. Ti pannakawaswasna ket saan a kinayat dagiti rehional nga opisial ti NIR ken nakaiparuar kadagiti negatibo a reaksion manipud kadagiti Negrense.[13]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rehion ti Isla ti Negros ket buklen dagiti 2 a probinsia, 1 nga urbano unay a siudad, 18 a komponente a siudad, 38 nga ili ken 1,219 a barbaranggay.
Iti panawen ti kaaddana, Ti Rehion ti Isla ti Negros ket addaan idi ti kabassitan a bilang dagiti probinsia iti Filipinas (2 laeng), ngem addaan idi dagiti 19 a siudad (18 a komponente a siudad ken ti urbano unay a siudad ti Bacolod) iti dagup, a mangaramid daytoy a maysa a rehion nga addaan iti kaaduan a siudad kadagiti rehion ti Visayas, kapada daytoy ti CALABARZON iti Luzon, nga addaan met kadagiti 19 a siudad. Ti Bacolod ket isu idi ti kaaduan ti populasion a siudad iti rehion ken ti sentro ti Lugar ti Metropolitano a Bacolod (nga aglaon pay kadagiti siudad ti Talisay ken Silay), ken isu pay ti maika-19 a kaaduan ti populasion a siudad iti sibubukel a Filipinas, bayat a ti Dumaguete ket isu idi ti kapusekan ti populasion a siudad iti intero a rehion.
Ti Negros Occidental ket addaan idi ti kaadu kadagiti nadokumentuan iti linteg a siudad ladagiti amin a probinsia iti Filipinas. Ti probinsia ket binukel idi dagiti 13 a siudad ken dagiti 19 nga ili, a nabingbingay pay kadagiti 601 a baranggay. Uray no ti Bacolod ket nagserbi a kas ti kapitolio, daytoy ket nawaya a naturayan manipud kadagiti maitunos a probinsia a kas urbano unay a siudad. Ti Negros Oriental ket binukel idi dagiti 6 a siudad ken dagiti 19 nga ili, nga addaan kadagiti 557 a baranggay.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "What Went Before: A history of splits and mergers". Philippine Daily Inquirer. Mayo 19, 2015. Naala idi Hunio 21, 2015.
- ^ "One-island region for Negros provinces revived". Philippine Daily Inquirer. Hunio 27, 2013. Naala idi Hunio 21, 2015.
- ^ Espina, Marchel P. (Abril 1, 2014). "Talks on one-island Negros region proposal to resume". The Freeman. The Philippine Star. Naala idi Hunio 21, 2015.
- ^ Gomez, Carla (Hunio 25, 2014). "Island region possible before 2016, Mar says but support data needed". Visayan Daily Star. Naala idi Hunio 21, 2015.
- ^ Bayoran, Gilbert (Mayo 22, 2014). "More support one-island region". Visayan Daily Star. Naala idi Hunio 21, 2015.
- ^ "Executive Order No. 183, s. 2015". Official Gazette. Naala idi Oktubre 12, 2015.
- ^ "Aquino OKs creation of Negros Island Region". Philippine Daily Inquirer. Hunio 5, 2015. Naala idi Hunio 5, 2015.
- ^ a b "PNoy joins 2 Negros provinces into one region". ABS-CBNnews.com. Hunio 5, 2015. Naala idi Hunio 21, 2015.
- ^ Espina, Marchel P. (Hunio 13, 2015). "Top Negrense officials split on Siquijor joining Negros Island Region". Rappler. Naala idi Hunio 20, 2015.
- ^ Carla N. Canet (Hulio 1, 2016). "Negros Island Region can be a federal state — Pimentel". Manila Bulletin. Naala idi Hulio 20, 2016.
- ^ Edwin P. Nicavera (Marso 9, 2017). "Negros Island Region state 'inevitable'". Sun.Star. Naala idi Marso 13, 2017.
- ^ "Negrenses upset over Duterte's order dissolving Negros region". Sun.Star. Agosto 9, 2017. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-08-09. Naala idi Agosto 9, 2017.
- ^ a b Senso ti Populasion (2015). Dagiti Pakabuklan ti Senso ti Populasion ti Populasion ti Filipinas idi 2015. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ "PSGC Interactive; List of Provinces". Philippine Statistics Authority. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-09-12. Naala idi 29 Marso 2016.
- ^ "PSGC Interactive; List of Cities". Philippine Statistics Authority. Naala idi 29 Marso 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Rehion ti Isla ti Negros iti Wikimedia Commons


text:
Departamento ti Cauca
Ti Cauca ket maysa a Departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti pagilian, a sumangsango iti Taaw Pasipiko iti laud, ti Departamento ti Valle del Cauca iti amianan, ti Departamento ti Tolima iti amianan a daya, ti Departamento ti Huila iti daya ken ti Departamento ti Nariño iti abagatan, dagiti departamento ti Putumayo ken Caqueta ket mabirukan ken mangibeddeng iti abagatan a daya a paset ti Cauca. Daytoy ket sumakop iti dagup a kalawa ti 29,308 km², ti maika-13 a kadakkelan idiay Colombia. Ti kapitoliona ket ti siudad ti Popayán. Ti isla ti Malpelo ket tagikua ti daytoy a departamento. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti pagilian idiay asideg ti Andes (nagbaetan ti 00°58'54"N ken 03°19'04"N latitud, 75°47'36"W ken 77°57'05"W longitud). Ti kalawa daytoy ket mangiraman ti 2.56% iti daytoy a pagilian. Ti Cauca ket naipanunotan nga isu ti 'episentro' ti naarmasan a suppiat ti Colombia manipud idi 2011.[2]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Almaguer
- Argelia
- Balboa
- Bolívar
- Buenos Aires
- Cajibio
- Caldono
- Caloto
- Corinto
- El Tambo
- Florencia
- Guapi
- Inza
- Jambalo
- La Sierra
- La Vega
- Lopez
- Mercaderes
- Miranda
- Morales
- Padilla
- Paez
- Patia
- Piamonte
- Piendamó
- Popayán
- Puerto Tejada
- Purace
- Rosas
- San Sebastian
- Santander de Quilichao
- Santa Rosa
- Silvia
- Sotara
- Suarez
- Sucre
- Timbio
- Timbiqui
- Toribio
- Totoro
- Villa Rica
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ http://www.elmundo.es/america/2011/05/27/colombia/1306511810.html
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Cauca iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Cauca manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website


text:
Pagsasao a Rumano
Ti Rumano (wenno Daco-Rumano ket ti Romanse a pagsasao nga insasao babaen ti agarup a 24 riwriw a tattao a kas patneng a pagsasao, ken kangrunaan idiay Romania ken Moldova, ken babaen dagiti sabali pay a 4 a riwriw a tattao a kas maikadua a pagsasao.[3][4] Daytoy ket addaan ti opisial a kasasaad idiay Romania, ti Republika ti Moldova, ti Autonomo a Probinsia ti Vojvodina idiay Serbia, ken idiay autonomo a Bantay Athos idiay Gresia.
Dagiti agsasao a Rumano ket naiwarwarasda iti ballasiw kadagiti adu a pagilian, a nangruna idiay Australia, Italia, Espania, Ukrania, Bulgaria, ti Estados Unidos, Kanada, Arhentina, Israel, Rusia, Portugal, ti Nagkaykaysa a Pagarian, Pransia, ken Alemania.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti batay-linteg ti Repulbika ti Moldova ket mangitudo ti pagsasao ti pagilian a kas ti Moldova, bayat a ti 1991 Deklarasion ti Wayawaya ket inagananna ti opisial a pagsasao ti Rumano. Idi Disiembre2013, ti panangikeddeng ti Batay-linteg a Korte ti Moldova ket nangiyalagad a ti Deklarasion ti Wayawaya ket isu ti umuna sakbay ti Batay-linteg ken ti pagsasao ti estado ket nasken a matawagan iti Rumano.foxnews.com
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kappon ti Latin
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti 100 a Kadakkelan a Pagsasao iti Lubong 2007
- ^ Ti Kappon ti Latin ket ireportana ti 28 a riwriw nga agsasao para iti Rumano, a manipud kadagita ket 24 a riwriw ket patneng nga agsasao iti pagsasao: Kappon ti Latin – Ti paniaga dagiti pagsasao: ro, es, fr, it, pt; kitaen pay ti Reporta ti Ethnologue para iti Rumano
- ^ Dagiti pagsasao nga INsasao babaen ti Ad-adu Ngem 10 a Riwriw a Tattao. Microsoft Encarta 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-10-29. Naala idi 2014-03-06.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Giurescu, Constantin, The Making of the Romanian People and Language, Bucharest, 1972.
- Kahl, Thede (ed.), Das Rumänische und seine Nachbarn, Berlin, 2009.
- Paliga, Sorin, The Earliest Slavic Borrowings in Romanian, Romanoslavica vol. XLVI, nr. 4, Editura Universităţii din Bucureşti, Bucharest, 2010.
- Rosetti, Alexandru, Istoria limbii române, 2 vols., Bucharest, 1965–1969.
- Uwe, Hinrichs (ed.), Handbuch der Südosteuropa-Linguistik, Wiesbaden, 1999.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Rumano iti Wikimedia Commons


text:
Teising
Ti Teising ket maysa a munisipalidad idiay distrito iti Altötting idiay Bavaria, Alemania ken tagikua ti parokia ti Burgkirchen am Wald. Ti purok ket mabirukan idiay sentro a nagbaetan ti ili ti Altötting ken Mühldorf am Inn. Manipud idi 2008 kaaduan ti trapiko ket maipadalan idiay asideg ti freeway A94, a makatulong daytoy a mangpapintas ti purok.
Ti Teising ket maysa kadagiti kadaanan a pagtaengan iti daytoy a lugar. Ti immuna a nadokumentuan a panakaibaga daytoy ket idi AD 710. Ada dagiti ebidensia ti asideg a panagtaeng dagiti Keltiko, idiay nangruna a Romano a kalsada a nangikapet ti Italia idiay akin-amianna a pagbeddengan ti probinsia ti Noricum.
Maysa idi daytoy a nadarepdep a purok, daytoy ket napardas a dimmakel idi dagiti lokal a mannalon ket nangrugrugida a nagilaklako dagiti daga para kadagiti baro a panagipatakder idi tawtawen ti 1970. Ti Teising ket nakagun-od ti panakadayegan idi 2000 a kas ti "awan utangna" a purok. Ti kaluklukat a pagnegosioan a parke ket nakaawis kadagiti adu a negosio idiay Teising, a nagipamamtegda ti kalaka a panakstrek ti lokasion, nalaing a mangobobra, ken ti nangato a napateg a kuenta panagipalpaliwa idiay Akin-ngato a Bavaria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tabellenblatt "Daten 2", Statistischer Bericht A1200C 202041 Einwohnerzahlen der Gemeinden, Kreise und Regierungsbezirke". Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung (iti Aleman). Hunio 2021.