text:
Saudi Arabia
Ti Saudi Arabia wenno Arabia a Saudita (Arabiko: السعودية as-Su‘ūdīyah wenno ti saan nga husto a as-Sa‘ūdīyah, nga opisial a naamamoan a ti Pagarian iti Saudi Arabia (Arabiko: المملكة العربية السعودية al-Mamlakah al-‘Arabīyah as-Su‘ūdīyah Arabiko a pannakabalikas (tulong·paammo)), kadawyan a makunkuna a kas ti Saudi Arabia (iti Britaniko nga Inggles a kas ti i/ˌsaʊdi əˈreɪbiʌ/ wenno iti Amerikano nga Inggles a kas ti i/ˌsɔːdiː əˈreɪbiːʌ/) ket isu ti kadakkelan nga estado idiay Lumaud nga Asia babaen ti kalawa, a nabuklan ti kadakkelan a paset ti Arabiano a Peninsula, ken isu ti maikadua a kadakkelan iti Arabo a lubong, kalpasan ti Algeria. Naibeddengan daytoy babaen ti Hordania, ken Irak iti amaianan ken amianan a daya, ti Kuwait, Qatar ken ti Nagkaykaysa nga Emirate dagiti Arabo iti daya, ti Oman iti abagatan a daya, ken ti Yemen iti abagatan. Ti Nalabbaga a Baybay ket naisanglad iti laud, ken ti Persiano a Golpo ket naisanglad iti amianan a daya. Ti Saudi Arabia ket addaan ti kalawa iti agarup a 2,149,690 km2 (830,000 sq mi), ken addaan ti nakarkulo a populasion iti 27 a riwriw, nga iti daytoy ket 8.8 a riwriw ket nakarehistro a ganganaet a tattao ken addaan ti nakarkulo a 1.5 a riwriw a saan a nadokumento nga imigrante. Dagiti Saudi a naipagilian ket isuda ti nagbukel ti agarup a 16 a riwriw a tattao.[5]
Ti pagarian ti Saudi Arabia ket pinundar idi babaen ni Abdul-Aziz bin Saud (kaaduan a naamammuan a kas ni Ibn Saud) idi 1932, ngem ti panagrukma a ti kanungpalan a nakaiturongan ti pannakapartuat ti Pagarian ket nangrugi idi 1902 idi natiliwna ti Riyadh, ti tinaudan a balay ti pamiliana, ti Kamara ti Saud, a naibagbaga iti Arabiko a kas ti Al Saud. Ti gobierno ti Saudi Arabia ket napauten a kas maysa a patingga a monarkia manipud idi napartuat. Daytoy ket bukodna nga inlawlawagan a kas Islamiko ken kaaduan a naimpluensiaan babaen ti Wahhabismo.[6] Ti Saudi Arabia ket sagpaminsan a tinawtawagan ti "Du a aNasantuan a Moskito" a naireperensia iti Al-Masjid al-Haram (idiay Meka), ken Al-Masjid al-Nabawi (idiay Medina), dagiti dua akasantuan a lgar iti Islam.
Ti Saudi Arabia ket addaan ti maikadua a a reserba ti lana iti lubong, a kaaduanna idiay Akin-daya aProbinsia.[7][8] Ti lana ket mangbukel para iti ad-adu ngem 95% kadagiti panagiluas ken 70% iti rentas ti gobierno, urayno ti bingay iti saa a lana nga ekonomia ket agdama a dumakdakkel. Daytoy ti nangurugian ti pannakabalbaliw ti saan unay a narang-ay a pagarian ti desierto ti maysa kadagiti kabaknangan a pagilian iti lubong. Dagiti adu a rentas iti lana ket nangpalubos ti napardas a pannkabarona, a kas ti pannakapartuat ti maysa a Pagnam-ayan nga estado.[9] Adda pay daytoy ti maikanem a kadakkelan ti reserba ti alingasaw. Ti Saudi Arabia ket isu laeng ti pagilian iti lubong a mangiparit ti babbai nga agmaneho.[10]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti panagkaykaysa dagiti pagarian ti Hejaz ken Nejd, ti baro nga estado ket nanaganan ti al-Mamlakah al-ʻArabīyah as-Suʻūdīyah (ti transliterasion ti المملكة العربية السعودية iti Arabiko) babaen ti naarian a bilin ti Septiembre 23 1932 babaen ti nangpundar daytoy, ni kari Abdul Aziz Al Saud. Daytoy ket kadawyan a maipatarus a kas "ti Pagarian ti Saudi Arabia" iti Ilokano, urayno daytoy ket literal a ti kaibuksilanna ket "ti Saudi Arabo a Pagarian".[11]
Ti balikas a "Saudi" ket naala manipud ti elemento ti as-Suʻūdīyah iti Arabiko a nagan ti pagilian, ken maysa daytoy a pananginagan a naamammuan iti nisba, a naporma manipud ti dinastiko a nagan nga Al Saud (آل سعود). Ti pannakainayon daytoy ket mangipakpakita a ti nagturay ti pagilian ket nakakita daytoy a kas bukod a tagikua ti naarian a pamilia.[12][13] Ti Al Saud ket maysa nga Arabiko a nagan a naporma babaen ti panaginayon ti baliaks nga Al, a ti kaibusilanna ket "pamilia iti" wenno "Kamara iti",[14] iti personal a nagan ti tinaudan. Iti kaso iti Al Saud, daytoy ti ama ti nagpundar ti dinastia idi maika-18 a siglo, ni Muhammad bin Saud (Muhammad, anak a lalaki ni Saud).[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Maipanggep ti Saudi Arabia: Dagiti kinapudno ken Bilbilang". Ti Naarian nga Embahada iti Arabia a Saudita, Washington D.C. Naala idi 6 Hunio 2011.
- ^ Sentro a Departamento iti Estadistika ken pakaammo a kas naipabaro 2010
- ^ a b c d "Saudi Arabia". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 11 Hunio 2011.
- ^ "HDRO (Opisina ti Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan Programa ti Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ "Saudi Arabia". American Bedu. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Nipatengnga ti isip kadagiti Islamiko a Banag - Panid 23, Cofie D. Malbouisson - 2007
- ^ James Wynbrandt (2004). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Saudi Arabia. Infobase Publishing. pp. 242. ISBN 978-1-4381-0830-8.
- ^ Soldatkin, Vladimir; Astrasheuskaya, Nastassia (9 Nobiembre 2011). "Ti Saudi Arabia labsannanto ti Rusia iti kaaduan nga agpatpataud ti lana-IEA". Reuters. Naala idi 10 Nobiembre 2011.
- ^ "Ti Pagarian ti Saudi Arabia – Ti Pagnam-ayan nga Estado". Naarian nga Embahada ti Saudi Arabia, Londres. Naala idi 1 Mayo 2010.
- ^ Dagiti Web 2.0 a Teknolohia ken Panagturay, Christopher G. Reddick, Stephen Kwamena Aikins - 2012
- ^ Lewis, Bernard (2003). Ti Didigra iti Islam. pp. xx–xxi (pangyuna). ISBN 0-679-64281-1.
- ^ Wilson, Peter W.; Graham, Douglas (1994). Saudi Arabia: ti umay a bagio. p. 46. ISBN 1-56324-394-6. Naala idi Hunio 6 2011.
- ^ Kamrava, Mehran (2011). Ti Moderno a Tengnga a Daya: Ti Politikal a Pakasaritaan Manipud ti Umuna a Sangalubongan a Gubat. p. 67. ISBN 978-0-520-26774-9. Naala idi Hunio 6 2011.
- ^ Wynbrandt,, James; Gerges, Fawaz A. (2010). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Saudi Arabia. p. xvii. ISBN 978-0-8160-7876-9.
- ^ Hariri-Rifai, Wahbi; Hariri-Rifai, Mokhless (1990). Ti tawid ti Pagarian ti Saudi Arabia. p. 26. ISBN 978-0-9624483-0-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Saudi Arabia idiay Wikimedia Commons
- Saudi Arabia Opisial a website ti gobierno
- Saudi Arabia a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong
- Kitaen ti Saudi Arabia idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)
- Bariweswes ti Saudi Arabia
- Wikimedia Atlas iti Saudi Arabia
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Saudi Arabia manipud idiay Wikivoyage
- Saudi Arabia
- Arabiano a Peninsula
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Nalabbasit
- G20 a pagpagilian
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti pagilian ti Lumaud nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1932
- Lumaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


c: text/html

text:
Davao del Sur
Ti Davao del Sur ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Digos. Kabeddengna dagiti probinsia ti Davao del Norte iti amianan, ti baro a probinsia ti Davao Occidental iti abagatan, ken ti Cotabato, Sultan Kudarat, Abagatan a Cotabato ken Sarangani iti laud. Adda iti daya ti probinsia ti Golpo ti Davao
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Davao del Sur iti 14 nga ili ken 2 a siudad.
Ti Siudad ti Davao ket maysa nga agwaywayas a siudad ken nakasina iti probinsia. Dagiti agindeg iti siudad ket saanda nga agbutos kadagiti opisial ti probinsia ken addaanda iti bukod a pannakabagi iti Kongreso iti Pilipinas.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Inggles) naala idi 2 Hunio 2013

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tomas Aquino
Ni Santo Tomas Aquino, O.P. ( /əˈkwaɪnəs/ ə-kwy-nəs; 1225 – 7 Marso 1274), wenno Tomas ti Aquino wenno Aquino, ket maysa idi nga Italiano a Dominikano a padi ti Romano Katoliko a Simbaan, ken nangruna a makaimpluensia a pilosopo ken teologo iti tradision ti Eskolastisismo, nga iti kaunegan daytoy ket naamammoan nga isu pay ti "Umel a Lalaki a Baka" "Angheliko aDoktor", Doctor Communis, ken Doctor Universalis.[5] Ti "Aquinas" ket isu ti demonimo ti Aquino: Ni Thomas ket nanipud kadagiti natakneng a pamilia ti Pagarian ti Napoles, nga adda kadagiti titulo dagiti "konde ti Aquino". Isu ti nangiyun-una a klasiko a nagipakpatakder ti masna a teologo, ken ti ama ti Tomismo. Isu ket adu ti impluensiana iti Laud a kapanunotan, ken kaaduan ti moderno a pilosopia ket naaramid idi ti panagrang-ay ken reputasion kadagiti kapanunotanna, a naisangsangayan dagiit lugar ti etika, masna alinteg, metapisika, ken politikal a teoria.
Ni Tomas ket tinengtengngel ti Katoliko a Simbaan a kas maysa a modelo a manursuro para kadagiti agad-adal ti kinapadi, ken ti kangatuan a panagiyebkas ti masna a panagrason ken panagipagarupan a teolohia. Dagiti panagad-adal ti obrana, segun kadagiti dokumento ti papa ken mahisterial, ket maysa a lugar a nasken a programa ti panagadal para kadagiti kinapadi wenno diakono, ken dagiti pay relihioso a pormasion ken dagiti agad-adal kadagiti sagrado a disiplina (Katoliko a pilosopia, teolohia, pakasaritaan, liturhia, ken kanon a linteg).[6] Dagiti obra a nakaidayeganna ket ti Summa theologiae ken ti Summa Contra Gentiles. Maysa kadagiti 35 Doktor ti Simbaan, isu ket naipanpanunotan a ti kalatakan a teologo ken pilosopo ti Simabaan. Ni Papa Benedicto XV ket nangirangarang: "Daytoy nga (Dominikano) Urnos ... ket nakagun-od ti baro a kadayeg idi ti Simbaan ket nangirangarang dagiti insursuro ni Tomas ket kabukbukodanna ken ti Doktor, ket naipammadayawan ti naisansangayan adayaw manipud kadagiti Pontipiko, ti apo ken patron dagiti Katoliko a pagadalan."[7]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dominikano (1225–1244)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tomas ket naipasngay idiay Roccasecca idi c. Enero 28, 1225, segun kadagiti nadumaduma a mannurat, idiay kastilio ti amana, ni Landolfo ti Aquino, Roccasecca nga adda idiay Contea di Aquino (iti dayta a panawen ket ti Pagarian ti Sicilia. Iti tatta nga aldawen ket ti Italia, daytoy ket adda idi idiay rehion ti Lazio). Ti ama ni Tomas ket saan idi a kameng ti kabilegan a sanga ti pamilia ngem nagtengtengngel laeng ti titulo a miles, bayat a ti ina ni Tomas, a ni Dame Teodora, ket kameng ti Rossi a sanga ti pamilia ti Neapolitano Caracciolo.[8] Ti kabsatna lalaki ni Landolfo ket maysa idi nga abad iti kasisigud a Benedictino nga abadia idiay Monte Cassino. Bayat nga amin nga anak a lalaki ti pamiliana ken napanda kadagiti pagsapulan ti milisia,[9] ti pamilia ket panggependa para kenni Tomas a mangsurot ti ulitegna iti abadia;[10] daytoy ket mabalinton a pormal a pagsapulan a dalan ti ub-ubing nga anakna a lalaki ti akin abagatan nga Italiano a nobilidad.[11]
Iti edad a lima, ni Tomas ket nangrugrugi ti nasapa a panagadalna idiay Monte Cassino ngem kalpasan ti pannakapasamak ti milisia a suppiat a nagbaetan ni Emperador Federico II ken ni Papa Gregorio IX ket immabot idiay abedia idi nasapa a 1239, ni Landolfo ken Teodora ket inserrekda ni Tomas idiay studium generale (unibersidad) a kabangbangon babaen ni Federico idiay Napoles.[12] Mabalin a ditoy ti nakaiyammuan ni Tomas kenni Aristoteles, Averroes ken Maimonides, nga isuda amain ket makaimpluensianto iti teolohiko a pilosopiana.[13] Iti pay las-ud ti panagad-adalna idiay Napoles ni Tomas ket naimpluensian ni Juan ti San Julian, ti maysa a Dominikano nga agsersermon idiay Napoles, isu na idi ket paset ti aktibo a ganetget babaen ti Dominikano nga urnos nga agkintos dagiti napsnek a sumursurot.[14] Idiay ti nangisursuro kaniana iti aritmetik, heometria, astronomia, ken musika idi ket ni Petrus de Ibernia.[15]
Idi agedad ti sangapulo ket siam, ni Tomas ket nangikeddeng a tumipon kadagiti Dominikano nga Urnos. Daytoy a panagtukkiad ni Tomas ket saan a kinayat ti pamiliana, a nagnamnama kaniana nga agbalin a maysa a Benedictino a monghe ken ti agbalin nga abad ti nabileg nga Abadia Montecassino idiay asideg kadagiti dominio ti pamiliana.[16] Iti panagpadas a mangpawil iti pannakibiang ni Teodora iti panagpili ni Tomas, dagiti Dominikano ket inurnosda nga umalis ni Tomas idiay Roma, ken manipud idiay Roma,naipatulod idiay Paris.[17] Nupay kasta, iti panagbanniagana a mapan idiay Roma dagiti kabsatna a lalaki, babaen ti panangibagbaga ni Teodora, kinemmegda isuan idi immininum manipud ti maysa nga ubbog ken insublida kadagit nagannak kaniana idiay kastilio ti Monte San Giovanni Campano.[17]
Ni Tomas ket naibalud idi idiay ti dua tawen kadagiti kastilio ti pamilina idiay Monte San Giovanni ken Roccasecca iti maysa a panagpadas a a mangpawil kaniana iti panagitultuloyna iti Dominikano a ruam ken ti panangiduron kaniana iti panangilikud ti baro nga aspirasion.[13] Dagiti politikal a pakadandanagan ket nagpawil t Papa iti panangibilin a ruruar ni Tomas, nga adda daytoy ti nagbanagan ti pannkaiyatiddog ti pannakabalud ni Tomas.[18] Ni Tomas ket nangipalplabas daytoy a panawen iti tribunal iti panangisursurona dagiti kakabsatna a babai ken ti pannakisinnaritana kadagiti kameng ti Dominikano nga Urnos.[13] Dagiti kameng ti pamiliana ket napungtutanda a nagublag kenni Thomas, a nagtultuloy a nagkedkeddeng a tumipon kadagiti Dominikano. Iti maysa a puntos, dua kadagiti kabsatna lalaki ket nangupada ti maysa a pampam tapno sulisogenna isuna. Segun ti sarita ni Tomas ket pinapanawna ti pampam babaen ti panagusar ti maysa a landok ti apoy. Iti dayta met laeng a rabii adda dagiti dua nga anghel ti nagparang kaniana idi siu ket matmaturog ken nagpapigsa ti panangikeddengna nga agtultuloy a selibe.[19]
Babaen idi 1244, idi nakitkitana a napay amin a panagublag kenni Tomas, ni Teodora ket nagkikita a mangisalakan ti dignidad ti pamiliana, nangurnos isuna para iti panagtalaw ni Toams iti rabbi babaen ti maysa a tawa. Iti panunotna, ti maysa asekreto nga itatatalaw manipud ti pannakabalud ket ssan unay a makadangran ngem ti nawara a panagsuko kadagiti Dominikano. Immuna a naipatulod ni Tomas idiay Napoles ken kalpasan daytoy idiay Roma tapno makisarungkar kenni Johannes von Wildeshausen, ti Apo a Heneral ti Dominikano nga Urnos.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gilby, Tomas (1951). Dagiti Pilosopiko a Testo ni Santo Tomas Aquino. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Fr. Conway, John Placid (1911). Santo Tomas Aquino. Londres.
- ^ Rev. Vaughan, Roger Bede (1871). Ti Biag ken dagit iObra ni Santo Tomas Aquino: Tom.I. Londres.
- ^ Spiazzi, Raimondo (1995). San Tommaso d'Aquino: biografia documentata. Bologna.
- ^ Kitaen ti Pio XI, Studiorum Ducem 11 (29 Hunio 1923), AAS, XV ("non modo Angelicum, sed etiam Communem seu Universalem Ecclesiae Doctorem"). Ti titulo a Doctor Communis ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo; ti titulo a Doctor Angelicus ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo, kitaen ti Walz, Xenia Thomistica, III, p. 164 n. 4. Ni Tolomeo da Lucca ket nagsurat iti Historia Ecclesiastica (1317): “Daytoy a tao ket kalaingan kadagiti moderno a pilosopo ken teologo, ken iti amin a suheto. Ken ti kastoy ket kankanayon nga isu ti panitigan ken kapanunotan, isu nga itan idiay Unibersidad ti Paris, isu ket tinawtawaganda ti Doctor Communis gapo ti kasayaat ti kalawag dagiti insursurona.” Historia Eccles. xxiii, c. 9.
- ^ Kodigo ti Kanon a Linteg, Can. 252, §3 [1]
- ^ Benedicto XV Ensikliko Fausto appetente die 29 Hunio 1921, AAS 13 (1921), 332; Pio XI Ensikliko Studiorum Ducem §11, 29 Hunio 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; Paul VI, 7 Marso 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88).
- ^ Jean-Pierre Torrell, Santo Tomas Aquino: Ti Tao Ken ti Onrana, CUA press, 2005, p. 3. Libro ti Google
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 14.
- ^ Stump, Aquino, p. 3.
- ^ Schaff, Philip (1953). "Tomas Aquino". Nature 126 (3190). Grand Rapids, MI: Baker Book House. pp. 422–423. Bibcode:1930Natur.126..951G. doi:10.1038/126951c0. Ad-adu ngem maysa a
|encyclopedia=ken
|journal=ti nainaganan (tulong)
- ^ Davies, Aquino: Ti Pangyuna, pp. 1–2
- ^ a b c Davies, Aquino: Ti Pangyuna, p. 2
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 21–22.
- ^ Grabmann, Martin. Virgil Michel, patarus Tomas Aquino: Ti Personalidad ken Panunotna. (Kessinger Publishing, 2006), pp. 2.
- ^ Collison, Diane, ken Kathryn Plant. Dagiti Limapulo a Kangrunaan a Pilosopo Maika-2 ngaed. New York: Routledge, 2006.
- ^ a b Hampden, Ti Biag, p. 23.
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 24.
- ^ Hampden, The Life, p. 25.
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 27–28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikiquote


text:
Kanton iti Lucerna
Ti Lucerna (Aleman: Luzern) ket maysa a kanton iti Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa. Ti populasion ti kanton (manipud idi 31 December 2010) ket 377,610.[2], ti populasion ket mairaman dagiti 57,268 a ganganaet, wenno agarup a 15.8% iti dagup ti populasion.[3] Ti kanton a kapitolio ket ti Lucerna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ a b Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) naala idi 10 Disiembre 2011
- ^ Pederal a Departamento ti Estadisika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobienre 5, 2008.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Lucerna idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Sixto I
Ni Santo Papa Sixto I ket isu ti Obispo ti Roma manipud idi agarup a 114 wenno 119 aginggana idi 124 wenno 128 C.E., isu ti simmaruno kenni Papa Alejandro I ken sinaruno babaen ni Papa Telesporo. Kadagiti kaduogan a dokumento, ti Xystus ket isu ti pannakailetra nga inus-usar para kadagiti immuna atallo a papa iti dayta a nagan. Ni Papa Sixto I ket isu pay ti maikanem a Pappa kalpasan ni Pedro
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Benedicto XVI. Ti Romano a Martirolohia. Gardners Books, 2007. ISBN 978-0-548-13374-3.
- Chapman, John. Panagadadal kadagiti Nasapa a Kinapapa. Port Washington, NY: Kennikat Press, 1971. ISBN 978-0-8046-1139-8.
- Fortescue, Adrian, ken Scott M. P. Reid. Ti Nasapa Kinapapa: Iti nasapa a Sinodo ti Calcedonia idi 451. Southampton: Saint Austin Press, 1997. ISBN 978-1-901157-60-4.
- Jowett, George F. Ti Drama dagiti Napukawa a Dispolo. Londres: Covenant Pub. Co, 1968. OCLC 7181392
- Loomis, Louise Ropes. Ti Libro dagiti Papa (Liber Pontificalis). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8.
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti turay a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Sixtus I". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Sixto I idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Papa Sixto I idiay Wikiquote
- Ladawan ni Santo Papa Sixto a makitkita iti presko idiay Chalivoy-Milon idiayBerry.


text:
Deoksiribonukleiko nga asido
Ti Deoksiribonukleiko nga asido (Inggles: Deoxyribonucleic acid)) DNA) ket maysa a nukleiko nga asido nga aglaon ti henetiko a mangisursuro ti panag-usar iti panagrang-ay ken pamay-an kadagiti amain a naamammoan a sibibiag nga organismo (malaksid kadagitiRNA birus). Ti DNA a paset nga umawawir iti daytoy a henetiko a pakaammo ket makunkuna a dagiti hene. Ken dagiti dadduma pay a panagsasaruno ti DNA ket adda dagiti kapanggepanna a patakder, wenno mairaman ti panagtimbeng ti panag-usar iti daytoy a henetiko a pakaammo. No mairaman dagiti RNA ken dagiti protina, ti DNA ket maysa kadagiti tallo a kangrunaan a makromolekula akammasapulan para kadagiti amain a naamammoan a porma iti biag.
Ti DNA ket buklen dagiti dua nga atiddog a polimero iti naampapaok a paset a tinawtawagan a dagiti nukleotido, nga adda dagiit duri a napartuat dagiti asukar ken pospato a grupgrupo a nagtitipon babaen dagiti bedbed nga ester. Dagitoy dua a baraan ket adda kadagiti dua nga agsumbangir a turong ken isu dagitoy ket kontra-paralelo. Ti naikabit ti tunggal maysa nga asukar ket maysa kadagiti uppata a kita dagiti milekula a makunkuna a nukleobases (inpormal a kas ti, bases). Isu daytoy ti panagsarsaruno kadagitoy nga uppat a nukleobase ti igiid ti duri nga agikodigo kadagiti pakaammo. Daytoy a pakaammo ket mabasa ti panagusar ti henetiko a kodigo, a mangibaga ti panagsarsaruno dagiti amino nga asido iti uneg ti protina. Ti kodigo ket mabasa babaen ti panagkopia dagiti nabennat a DNA idiay minaig a nukleiko nga asido a RNA iti pamay-an a makunkuna a ti transkripsion.
Iti uneg dagiti selula a DNA ket naururnos kadagiti attiddog a patakder a tinawtawagan a dagiti kromosoma. Bayat ti panagbingbingay ti selula dagitoy a kromosoma ket mapaminduanda iti pamay-an ti DNA a panagpamindua, nga agited ti tunggal maysa a selula ti bukodna a kompleto a agasmang dagiti kromosoma. Ti Eukariotiko nga organismo (dagiti ayup, dagiti mula, hongo, ken dagitii protista) ket agidulinda a kaaduan kadagiti bukodda a DNA ti uneg ti tennga ti selula ken dagiti dadduma pay a DNA kadagidiay organulo, a kas ti mitokondria wenno kloroplasto.[1] Iti naigiddiatan, dagiti prokariota(bakteria ken arkuea) ket idulinda laeng ti bukodda DNA iti sitoplasma.Iti uneg dagiti kromosoma, dagiti kromatina a protina a kas dagiti histona a kompakto ekn naurnos a DNA. Dagitoy a kompakto a patakder ket mangiturong kadagiti panagtignay a nagbaetan ti DNA ken dagiti nadumaduma aprotina, a tumultulong a tengngel no ania kadagiti paset ti DNA ti maisuratan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Russell, Peter (2001). iGenetics. New York: Benjamin Cummings. ISBN 0-8053-4553-1.


text:
Sabado
Ti Sabado ket isu ti maikainnem nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikapito wenno maudi nga aldaw iti calendario nga Judeo-Cristiano, naibaet iti Viernes ken Domingo, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Hebreo a shabbāt wenno "pinaginana", iti maudi nga aldaw a makuna a pinagsardeng iti pinagparsua iti dios dagiti Judeo iti lubong, kas naisuratan ti libroda a Genesis iti Biblia. Isu nga ti aldaw ti Sabado iti pinagmisa dagiti Judeo ("Aldaw iti Pinaginana"), ket isu naggapuanan iti balikas nga Aldaw iti Sabbath kadagiti Cristiano. Inyalisda ti pinagmisada iti Domingo (tapno masurot nga isu iti aldaw ni Jesus ken masuppiatda pay dagiti Judeo) . Ti dadduma nga cultura iti lubong, ti Sabado ket matawagan ti "Aldaw iti Saturno" kas Saturday iti Ingles.
Inampon dagiti Ilokano iti calendario dagiti Cristiano a Castila idi simmakup ti Espania ti Filipinas.


text:
Kristianidad
Ti Kristianidad (manipud ti Taga-ugma a Griego: Xpισtιavός Christianos[1]) ket maysa a namatmati ti maysa a dios ken Abraham a relihion[2] a naibatay iti biag panursuro ni Hesus a kas ti nairepresenta dagiti kanonikal nga ebanghelio ken dagiti dadduma pay a sinursuratan ti Baro a Tulag.[3] Ti panursurot ti pammati a Kristiano ket naamammoan a kas dagiti Kristiano.[4]
Dagiti Kristiano ket sapasap a namatmati kenni Hesus ket isu ti Dios Anak, ti Dios a nagbalin a tao ken ti mangisalakan ti nagtagitaoan. Gapu iti daytoy, dagiti Kristiano ket sapasapa a mangikungkuna kenni Hesus a ka ni Kristo wenno Mesias.[5] Ti ministro ni Hesus, sakripisio a panakatay, ken ti simmaruno a panagungar, ket kadawyan a maikunkuna a kas ti Ebanghelio a mensahe ("naimbag a damag"). Iti ababa, ti Enbanghelio ket damag iti Dios ti agnanayon a panagabak ti Ama kadagiti dakes ,[6] ken ti kari iti Pannakisalakan ken agnanayon a biag par iti amin a tattao, baben ti nailangitan a grasia.[7]
Iti sanaglubongan dagiti tallo a kadakkelan a grupo iti Kristianidad ket ti Romano Katoliko a Simbaan, ti simbaan ti Dumaya nga Ortodokso, ken dagiti nadumaduma a denominasion iti Protestantismo. Ti Katoliko Romano ken Dumaya nga Ortodokso a patriarkado ket nagsisinada iti Daya–Laud a panagsisina iti 1054 AD, ken ti Protestantismo ket rimsua manipud ti Panagreporma a Protestante iti maika-16 a siglo, a nakisina manipud ti Simbaan a Romano Katoliko.[8]
Ti Kristianidad ket nangrugi a kas maysa a Hudio a sekta idi tengnga ti umuna a siglo.[9][10] Daytoy ket nagtaud manipd idiay Lebante a rehion ti Tengnga a Daya (moderno nga Israel ken Palestina), daytoy ket napardasan a naiwaras idiay Siria, Mesopotamia, Asia Minor ken Ehipto. Daytoy ket dimmakkel ti kinaadu ken impluensia kadagiti napalabas a siglo, ken idi gibus ti maika-4 a siglo isu daytoyen ti nagbalin nga opisial nga estado a simbaan ti Romano nga Imperio, a nangsuksukat kadagiti sabali a porma iti relhion a sinansanay babaen ti Romano a turay.[11] Idi las-ud ti Tengnga a Panpanawen, kaaduan idi kadagiti nabatbati iti Europa ket Nakristiano, a dagiti Kristiano ket sagpaminsanda pay a dakkel a relihioso a minoridad idiay Tengnga a Daya, Amianan nga prika, Etiopia[12] ken dagiti paset ti India.[13] Kalpasan ti Panawen ti Panagduktal, babaen ti misionario nga obra ken kolonisasion, ti Kristianidad ket naiwaras iti Kaamerikaan, Australasia, sub-Sahara nga Aprika, ken ti amin a sangalubongan.[14][15][16]
Dagiti Kristiano ket namatmatida a ni Hesus ket isu ti Mesias a naipadto iti Hebreo a Biblia. Ti pundasio ti Kristiano a teolohia ket naiyebkas kadagiti nasapa nga ekumeniko a kredo ti Kristiano a naglaon kadagiti panagtunton a kaaduan anaaw-awat babaen dagiti simmursurot iti Kristiano a pammati.[17] Dagitoy a propesion ket nangibagbaga a ni Hesus ket nagsagsagaba, pimmusay, ken naitabon idi, ken naungar manipud ti ipupusay tapno mangited ti agnanayon a biag kadagiti namatmati kanianan ken nagtaltalek kaniana para iti pammakawan kadagiti bukodda a basol (pannakaisalakan).[18] Intaltalinaayda pay a ni Hesus ket nainbagian a ngimmato iti langit nga idiay ketkaduan nga agturturay ni Dios ti Ama. Kaaduan kadagiti denominasion ket nagisursuro a ni Hesus ket agsublinto tapno ukomanna amin a nagtagitaon, ti sibibiag ken natay, ken mangited ti agnanayon a biag kadagiti sumursurot kaniana.[19] Isu ket naipanpanunotan a ti modelo iti maysa a nasingpet a biag, ken ti mangirakurak ken pisikal a inkarnasion iti Dios.[20]
Manipud ti nsapsapa ngem maika-21 a siglo, ti Kristianidad ket adda dagiti agarup a 2.2 bilion a namatmati.[21][22][23][24] Ti Kristianidad ket mangirepresenta ti agarup a maysa apagkatlo ti populasion ti lubong ken isu ti kadakkelan a relihion iti lubong.[25][26] Ti Kristianidad ket isu ti estado a relihion dagiti nadumaduma a pagilian[27] Kadagiti amin a Kristiano, 37.5% ket agnanaed idiay Kaamerikaan, 25.7% ti agnanaed idiay Europa, 22.5%ti agnanaed idiay Aprika, 13.1% ti agnanaed idiay Asia, 1.2% ti agnanaed idiay Oceania ken 0.9% ti agnanaed idiay Tengnga a Daya. Ti Kristianidad ket adda idi ti nangruna apapel iti panagsukog iti sub-Sahara ng a Aprika ken Lumaud a sibilisasion.[28][29][30][31][32]
Iti sangalubongan, dagiti tallo a kadakkelan a grupo ti Kristianidad ket ti Romano Katoliko a Simbaan, ti Simbaan ti Daya nga Ortodokso, ken dagiti nadumaduma a denominasion iti Protestantismo. Ti Romano Katoliko ken ti Daya nga Ortodokso a patriarkado ket nagsinada manipud idi panagsina ti maika-11 a siglo, ken ti Protestantismo ket rimsua idi las-ud ti Repormasion iti maika-16 a siglo, a nakisinnina manipud ti Simbaan ti Romano Katoliko.[33] Manipud idi nasapa maika-21 a siglo, ti Kristianidad ket isun ti kadakkelan a relihion iti lubong,[34][35] nga adda dagiti agarup a 2.2 bilion a sumursurot.[21][22][23][24]
Dagiti linaon
Dagiti pammati[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno adda dagiti nangruna a paggigiddiatan iti panangipatarus ken kapanunotan iti Biblia no ania ti nakaibatayan ti Kristianidad, dagiti Kristiano ket nakibinningayda kadagiti agasmang ti pammati a tinengtengelda a kas kammasapulan iti pammatida.[36]
Demograpiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Nga adda iti agarup a 2.2 bilion a sumursurot[21][22][23] a naisinsina kadagiti tallo a sanga ti Katoliko, Protestante ken Ortodokso, ti Kristianidad ket isu ti kadakkelan a relihion iti lubong.[37] Ti Kristiano a bingay iti populasion ti lubong ket adda iti agarup a 33% para kadagiti kinaudi a sangkagasut a tawtawen, a mangibagbaga a maysa kada tallo a tao iti Daga ket Kristiano. Daytoy ket lappedanna ti kangrunaan a pannakaiyalis kadagiti demograpiko iti Kristianidad; dagiti dakkel a pannkaadu kadagiti agrangrang-ay a lubong (agarup a 23,000 tunggal maysa nga aldaw) ket kinuyoganen babaen ti adu a pannakaapday iti narang-ay a lubong, a kangrunaan idiay Europa ken Amianan nga Amerika (agarup a 7,600 tunggal maysa nga aldaw).[38] Daytoy ket isu pay laeng ti predominante a relihion idiay Europa, ti Kaamerikaan ken Akin-abagatan nga Aprika. Idiay Asia, daytoy ti katurayan a relihion idiay Georgia, Armenia, Daya a Timor ken ti Pilipinas.[39]Nupay kasta, daytoy ket naapapdayen kadagiti adu a lugar a mairaman ti Akin-amianan ken Lumaud nga Estados Unidos,[40] Ti Oceania (Australia ken Baro a Selanda), akin-amianan nga Europa (a mairaman ti Gran Britania,[41] Ti Eskandinabia ken dadduma pay a luglugar), Pransia, Alemania, dagiti probinsia ti Kanada iti Ontario, Britaniko a Columbia, ken Quebec, ken dagiti paset ti Asia (a naipangpangruna idiay Tengnga a Daya,[42][43][44] Ti Abagatan a Korea,[45] Ti Taiwan,[46] Ti Pilipnas ken Macau[47]). Ti populasion ti Kristiano ket saan a bumasbassit idiay Brasil, ti Akin-abagatan nga Estados Unidos[48] ken ti probinsia ti Alberta, Kanada,[49] ngem ti porsiento ket bumasbassit. Kadagiti pagilian a kas ti Australia[50] ken Baro a Selanda,[51] ti populasion ti Kristiano ket naapapday kadagiti bilang ken porsiento. Urayno dagiti naapapday a bilang, ti Kristianidad ket agtultuloy nga isu ti naturay a relihion iti Lumaud a Lubong, nga adda dagiti 70% ket Kristiano,[24] idiay Europa 76.2% ti populasion ket nangikedkeddeng kaniada a kas Kristiano,[52] ken 86.0% iti Kaamerikaan[53] ken 73.36% idiay Oceania ket agsansany pay iti Kristianidad.[24]
Nupay kasta, adu dagitikarismatiko a tignay a nagbalinen anasayaat a nabangon kadagiti paset iti lubong, a naipangpangruna idiay Arika, Latin nga Amerika ken Asia.[54][55][56][57][58] Ti mangiyununa a Saudi Arabiano a daulo ti Muslim a ni Sheikh Ahmad al Qatanni ket nagreporta idiay Aljazeera nga iti tunggal maysa nga aldaw 16,000 kadagiti Aprikano a Muslim ket mapmapan iti Kritianidad . Isu ket nagtunton a ti Islam ket makapukpukaw idi ti 6 a riwriw kadagiti Aprikano a Muslim iti tungngal maysa a tawen tapno agbalinda a Kristiano,[59][60][61][62][63] a mairaman dagiti Muslim idiay Alheria,[64] Pransia,[64] Iran,[65] India,[64] Morocco,[64] Russia,[64] and Turkey,[64][66] ken Tengnga nga Asia.[67][68] Nairepota pay a ti Kristianidad ket nadayeg kadagiti tao iti nadumaduma ataudan idiay India (a nagruna kadagiti Hindu),[69] ken Malaysia,[70] Mongolia,[71] Nigeria,[72] Bietnam,[73] Singapur,[74] Indonesia,[75][76] China,[77] Hapon,[78] ken Abagatan a Korea.[79]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Xpισtιavός "Kristianos" ket maysa a termino a naipayammo Acts 26:28 ti panagilawlawag kadagiti sumursurot kadagiti sursuro ni Hesukristo
- ^ Ti kasaaad ti Kristianidad a kas maysa a namatmati ti maysa a dios ket napaneknekan iti, kendagiti nadumaduma pay a nagtaudan, ti Katoliko nga Ensiklopedia (artikulo "Monotheism"); William F. Albright, Manipud ti Bato a Panawen iti Kristianidad; H. Richard Niebuhr; About.com, Rekusos dagiti MOnoteismo a Relihion; Kirsch, Dios a sumupiat kadagiti Dios; Woodhead, Maysa a Pangyuna ti Kristianidad; Ti Columbia nga Electroniko nga Ensiklopedia Monoteismo; Ti Baro a Diksionario iti Kultural a Pannakaammo ti panagbasa ken panagsurat, monoteismo; Baro a Diksionario iti Teolohia, Paul, pp. 496–99; Meconi. "Pagano a Monoteismo iti Naladaw a Taga-ugma". p. 111f.
- ^ BBC, BBC—Relihion ken dagiti Etiko 566, Kristianidad
- ^ The term "Kristiano" (Griego Xpισtιavός) ket immuna nga inusar para iti panakareperensia kadagiti disipulo ni Hesus idiay siudad iti Antioch[Acts 11:26] idi agarup a 44 AD, a kayatna a saoen ket "dagiti sumursurot kenni Kristo ". Ti nagan ket inted babaen dagitisaan a Hudio nga agtaeng idiay Antioch, baka ngata daytoy ket para iti panagsuron, kadagiti dsipulo ni Hesus. Iti Baro a Tulag dagiti nagan babaen a pinagtawtawagan kaniada ket "kakabsat", "ti mammmati", "napili", "dagiti santo", "namatmati". Ti kasapaan a nairehistro a panagusar ti termino a "Kristianidad" (Griego Xpισtιavισuός) ket babaen ni Ignasio iti Antioch, idi agarup a 100 AD. Kitaen ti Elwell/Comfort. Tyndale Diksionariuo ti Biblia, pp. 266, 828
- ^ Briggs, Charles A. Ti kammasapulan a Kristiano a pammati: ti nagtaudan, pakasaritaan ken panagipatarus dagiti Apostol ken kredo ti Nisea. Annakni C. Scribner, 1913. Books.Google.com
- ^ N. T. Wright, manipud ti Glosario iti Para iti Amin a serie, babaen ti artikulo a "Dagiti panagilawlawag ti Ebanghelio" ni Wright: "Ti kapanunutan iti 'naimbag a damag...'" "...ket kayatna a saoen ti inururay ti nabayag a panagballigi ni YHWH kadagiti kadaksan ken panagisalakanna kadagiti taona." http://thegospelcoalition.org/blogs/trevinwax/2008/09/04/gospel-definitions-nt-wright/
- ^ Surat para kadagiti Romano 6:23: "Para kadagiti tangdan iti basol ket panakatay, ngen ti nawara a regalo manipud ti Dios ket agnanayon a biag kenni Apo Hesukristo."
- ^ S. T. Kimbrough, ed. (2005). Ti Ortotodokso ken Wesleyana nga Ekritura Scriptural a panagawawat ket pannakasanay. St Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-88141-301-4.
- ^ Robinson, Kammasapulan a Hudaismo: Ti Kompleto ng aAlagaden kadagiti Pammat, dagiti Ugali ken dagiti Ritos, p. 229.
- ^ Esler. Ti Nasapa Lubong ti Kristianidad. p. 157f.
- ^ Ti relihion iti Romano nga Imperio, Wiley-Blackwell, babaen ni James B. Rives, panid 196
- ^ Katoliko nga ensiklopedia Baro nga Idadateng
- ^ McManners, Oxford nga Nailustrado a Pakasaritaan ti Kristianidad', pp. 301–03.
- ^ Muslim-Kristiano a Pannakibiang. Unibersidad ti Amsterdam a Pagmalditan. 2006. ISBN 978-90-5356-938-2. Naala idi 2007–10–18. "Ti regget para iti ebanghalisasion kadagiti Kristiano ket kinaduaan pay babaen ti pannakaamo ati kaunaan a masolbar a problema ket no kasano ti panagserbi kadagiti adu a bilang dagiti baro a pangbaliwwen. Kinuna ni Simatupang ket, no dagiti bilang ti Kristiano ket agdoble wenno agpatallo, isunga ti bilang dagiti ministro ket nasken a madoble ken maipatallo ken ti bilang ti laikado ket nasken a mapadakkel ken ti Kristiano a serbiso iti kagimongan babaen kadagiti eskuela, dagiti unibersidad, dagiti ospital ken dagiti pagulilaan , ket nasken amaipadakkel. Iti maipatinayon, para iti kaniana ti mision a Kristiano ket nasken a mairaman iti panagbinglay iti hustisia kadagiti pamay-an ken modernasisasion."
- ^ Fred Kammer (2004-05-01). Panagaramid ti Pammati a Hustisia. Paulist Press. ISBN 978-0-8091-4227-9. Naala idi 2007–10–18. "Dagiti teologo, dagiti obispo, ken dagiti agsersermon ket nagawawisda kadagiti komunidad ti Kristiano nga isuda ket mannakaawa koma a kas ti mannakaawa ti Diosda idi, a naiyunayunay a ti pannkaparsua idi ket para iti amin a nagtagitaon. Nan ken nagparang-ay kadgiti adu a bilang dagiti pannkainanganan dagiti peregrino no Kristo ken ti kammasapulan a rebbeng ti Kristiano kadagit napanglaw. Dagiti relihioso a kongregasion ken dagiti karismatiko a daulo ket nagiyaddangda ti panagrang-ay kadagiti adu a bilang dagiti patakder-ospital, dagiti hospisio para kadagit iperegrino, dagitii orpanato, dagiti papanan para kadagiti di naasawaan nga inna-a nkaibatayan ti pundasion para iti moderno a "dakkel a network dagiti ospital, dagiti orpanato ken dagiti eskuela, tapno makaserbi kadagiti napanglaw ken ti kagimongan.""
- ^ Babbai ti Kristiano a Simbaan: Dagii Agsuksukog iti Tignay. Chalice Press. 1994-03. ISBN 978-0-8272-0463-8. Naala idi 2007–10–18. "Kadagidiay tengnga a probinsia ti India nagipatakderda kadagiti eskuela, dagiti orpanato, dagiti ospital, ken dagiti simbaan, ken nagiwarwaras kadagtii mensahe ti ebanghelio dagiti zenana (maipanggep ti babbai)."
- ^ Naipalplawag tapno maliklikan ti termino nga "ortodokso"
- ^ Sheed, Frank. Teolohia ken Sanidad. (Ignatius Press: San Francisco, 1993), pp. 276.
- ^ "Kristianidad". Dagiti Pannkaamo a Rekurso. Berkley a Sentro para iti Relihion, Kappia, ken Pannakibiang iti Lubong. Naala idi 2011-11-22.
- ^ McGrath, Kristianidad: Ti maysa aPangyuna, pp. 4–6.
- ^ a b c 33.2% iti 6.7 a bilion ti populasion ti lubong (babaen ti paset a 'Tattao') "World". CIA world facts.
- ^ a b c "Ti Listaan: Dagiti Kapardasana Dumakdakkela Relihion iti Lubong". foreignpolicy.com. 2007-03. Naala idi 2010-01-04.
- ^ a b c "Dagiti Kangrunaan a Relihion a Nairanggo babaen ti Kadakkel". Adherents.com. Naala idi 2009-05-05.
- ^ a b c d ANALYSIS Disiembre 19, 2011 (2011-12-19). "Global a Kristianidad". Pewforum.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ Hinnells, Ti Routledge a Kumaduaan ti Panagadal ti Relihion, p. 441.
- ^ Zoll, Rachel (Disiembre 19, 2011). "Panagadal: Ti populasion ti Kristiano ket napnapan manipud idiay Europa". Associated Press. Naala idi 25 Pebrero 2012.
- ^ Kitaen ti Kristianidad#Demograpiko para iti pakaammo ken dagiti reperensia
- ^ Dagiti Relihion iti Sangalubongan a Kagimongan- Panid 146, Peter Beyer - 2006
- ^ Dagiti Naipakasaritaan a Serie ti Unibersidad ti Cambridge, Ti Maysa a Salaysay iti Lumaud a Sibilisasion iti Ekonomiko nga Aspetona , p.40: Ti Hebraismo, kasla iti Helenismo, ket naipangruna amin a banag idi iti panagrang-ay ti Lumaud a Sibilisasion; ti Hudaismo, a kas ti simmarunuan ti Kristianidad, ket adda ti saan a dagus iti panagsukog kadagiti kapanunotan ken moralidad dagiti lumaud a pagilian manipud idi panawen ti Kristiano.
- ^ Caltron J.H Hayas, Kristianidad ken Lumaud a Sibilisasion (1953),Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, p.2: A ti adda a naisangsangayan a langa iti bukodtayo a Lumaud a Sibilisasion— ti sibilisasion ti lumaud a Europa ken ti Amerika— ket nangruna a sinukog idi babaen ti Hudaeo - Graeko - Kristianidad, Katoliko ken Protestante.
- ^ Horst Hutter, Unibersidad ti New York, Panagsukog ti Kasakbayan:Baro a Turay ti Kararua ken ti Bukodna nga Asetikoa Panagsansanay ni Nietzsche (2004), p.111:dagiti tallo a nalatak apundador ti Lumaud a kultura, ni Sokrates, Hesus, and Plato.
- ^ Fred Reinhard Dallmayr, Dialogo Kadagiti Sibilisasion: Adda Dagiti Naindayegan a Boses ' (2004), p.22: Ti Lumaud a sibilisasion ket sagpaminsan pay a nailawlawagan a kas ti "Kristiano" wenno "Husio- Kristiano" a sibilisasion.
- ^ S. T. Kimbrough, ed. (2005). Pannakaawat ken panagsanay ti Ortodokso ken Wesleya a Nasantuan a Sinuratan. St Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-88141-301-4.
- ^ Hinnells, Ti Routledge a Kakuyog ti Panagadal ti Relihion, p. 441.
- ^ Zoll, Rachel (Disiembre 19, 2011). "Adal: Ti populasion ti Kristiano aimmalis manipud idiay Europa". Associated Press. Naala idi 25 Pebrero 2012.
- ^ Olson, Ti Mosaiko ti Kristiano a Pamamti.
- ^ "Dagiti Kangrunaan a Relihion a Nairanggo babae ti Kadakkel". Dagiti Sumursurot. Naala idi 2007-12-31.
- ^ Werner Ustorf. "A missiological postscript", iti McLeod ken ni Ustorf (eds), Ti Pannakaapday iti Kristemdom idiay (Lumaud) Europa, 1750–2000, (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2003) pp. 219–20.
- ^ Encyclopædia Britannica tabla dagiti relihion, babaen ti rehion. Naala idi Nobiembre 2007.
- ^ ARIS 2008 Reporta: Paset IA – Pannakatagikua. "Sukisok ti Relihioso nga Identipikasion ti Amerika 2008". B27.cc.trincoll.edu. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Baro a panabutos ti kapanunotan idiay UK ket mangipakpakita ti panagtultuloy a pannakarebba ti 'Kristendom'". Ekklesia.co.uk. 2006-12-23. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Barrett/Kurian.Ensiklopedia ti Kristiano ti Lubong, p. 139 (Britania), 281 (Pransia), 299 (Alemania).
- ^ "Dagiti Kristiano idiay Tengnga a Daya". BBC News. 2005-12-15. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Katz, Gregory (2006-12-25). "Ti kadi Kristianidad ket matmatayen idiay nakaipasngayan ni Hesus?". Chron.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Bilang dagiti Kristiano kadagiti ubbing a Koreano ket bimmassit babaen ti 5% tunggal maysa a tawen". Omf.org. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Ti Kristianidad ket maaw-awanen idiay Taiwan | American Buddhist Net". Americanbuddhist.net. 2007-11-10. Naala idi 2009-05-05.
- ^ Greenlees, Donald (2007-12-26). "A Gambling-Fueled Boom Adds to a Church's Bane". Macao: Nytimes.com. Naala idi 2011-06-30.
- ^ Barry A. Kosmin ken ni Ariela Keysar (2009). "AMERICAN RELIGIOUS IDENTIFICATION SURVEY (ARIS) 2008" (PDF). Hartford, Connecticut, USA: Trinity College. Naala idi 2009-04-01.
- ^ "Dagiti Relihion idiay Kanada—SEnso ti 2001". 2.statcan.ca. 2010-03-09. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Australiano a senso ti 2006 – Relihion". Censusdata.abs.gov.au. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Tabla 28, 2006 a Datos ti Senso – QuickStats a Maipanggep ti Kultura ken Identidad – Tabtabla.
- ^ ANALYSIS Disiembre 19, 2011 (2011-12-19). "Europa". Pewforum.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ ANALYSIS Disiembre 19, 2011 (2011-12-19). "Kaamerikaan". Pewforum.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ David Stoll, "Ti kadi Latin nga Amerika ket Agbalbalinen a Protestante?" pnaipablaak idiay Berkeley: Unibersidad ti California a Pagmalditan. 1990
- ^ Jeff Hadden (1997). "Pentekostalismo". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2006-04-27. Naala idi 2008-09-24.
- ^ Pew Forum on Religion and Public Life (2006-04-24). "Napaggunay babaen ti Espiritu: Pentekostal Pa Bileg ken Politika kalpasan ti 100 a Tawtawen". Naala idi 2008-09-24.
- ^ "Pentekostalismo". Britannica Concise Encyclopedia. 2007. Naala idi 2008-12-21.
- ^ Ed Gitre, Christianity Today Magazine (2000-11-13). "The CT Review: Pie-in-the-Sky Now".
- ^ "Aljazeera". Aljazeera.net. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Innem a riwriw kadagiti Aprikano a Muslim ket nagbalinda a Kristiano iti Tunggal Maysa a Tawen". Orthodoxytoday.org. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Naipablaak idi 12:00 AM. "Innem a Riwriw kadagiti Aprikano a Muslims ket pinanawandad ti Islam iti tunggal maysa a tawen". American Thinker. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Sumurok a Maysa a Riwriw a Muslim ket Mapan iti Kristianidad– MND". Mensnewsdaily.com. 2006-12-31. Naala idi 2010-11-19.
- ^ khadijabibi (2009-10-30). "Idiay Aprika, 6 a riwriw a muslim ket agbalin a Kristiano iti tunggal maysa a tawen". Chowk. Naala idi 2010-11-19.
- ^ a b c d e f Dagiti Muslims ket Sapsapulenda ni Kristo – ChristianAction
- ^ Gary Lane. "Dagiti Balay a Simbaan ket Amad-adu idiay Iran". Cbn.com. Naala idi 2012-08-17.
- ^ khadijabibi (2009-10-30). "35,000 a Moslems ketmapmapanda iti Kristianidad iti tunggal maysa a tawen idiay Turkia". Chowk.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Kitaen pay dagiti adu nga artikulo babaen ni Jeni Mitchell. "FREEradicals - Panagpunta kadagiti Kristiano idiay Tengnga nga Asia". Icsr.info. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Despite Government Set-backs, Christianity Is Alive in Central Asia". Opendoorsusa.org. 2011-11-30. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Kandhmal: 66 a porsiento ti populasion ti Kristiano a dumakdakkel kadagiti n 10 a tawtawen". Answerbag.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "160,000 Ket Rimmuar iti Hinduismo idiay Malaysia kadagiti 25 a Tawtawen". Christianaggression.org. 2005-05-16. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Dagiti Relihion idiay Mongolia". Mongolia-attractions.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Bariweswes dagiti Relihioso a Demograpiko – Pew Forum
- ^ "Annual Report on International Religious Freedom for 2005 – Bietnam". Departamento ti Estado ti Estados Unidos. 2005-06-30. Naala idi 2007-03-11.
- ^ "Kristianidad, kadakkelan nga iyaadu ti saan a relihioso a rehistro: Senso 2010". Newnation.sg. 2011-01-13. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Idiay Indonesia, a Baro a Tawen ti maysa a duog a panagsanay para kadagiti agtutubo a Kristiano". Webcitation.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Idiay Indonesia, dagiti Insik ket mapmapanda idiay simbaan". Nytimes.com. 2006-04-27. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Kristianidad 2010:ti panirigan manipud ti baro nga Atlas iti Global a Kritianidad". Goliath.ecnext.com. 2010-01-01. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Ti Kristianidad ket umad-adu idiay Hapon". Wnd.com. 2006-03-18. Naala idi 2012-08-17.
- ^ Landau, Christopher (2009-10-26). "AAgbalin kadi a Kristiano ti Abagatan a Korea?". BBC News. Naala idi 2012-08-17.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sapasap a nagibasaran
- mamannnurat, Sinclair B. Ferguson, David F. Wright ; nagbalakad nga editor, J.I. Packer. (1988). Ferguson, Sinclair; Wright, David, eds. Baro a Diksionario iti Teolohia. nagbalakad nga ed. Packer, James. Leicester: Inter-Varsity Press. ISBN 0-85110-636-6.
- Barrett, David; Kurian, Tom ken dadduma pay. (ed.). Kristiano nga Ensiklopedia ti Lubong. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan(2001).
- Adu pay a mabasbasa
- Gill, Robin (2001). Ti Cambridge a kakuyog ti Kristiano nga etika. Cambridge, UK: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-77918-9.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Gunton, Colin E. (1997). Ti Cambridge a kakuyog ti Kristiano a doktrina. Cambridge, UK: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-47695-X.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- MacCulloch, Diarmaid. Kristianidad: Ti Immuna a Tallo Ribu a Tawtawen (Viking; 2010) 1,161 pampanid; sukisok babaen ti mangiyuna a historiador
- MacMullen, Ramsay (2006). Panagbutos a Maipanggep ti Dios kadagiti Nasapa Knseho ti Simbaan. New Haven, CT: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-11596-2.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Padgett, Alan G.; Sally Bruyneel (2003). Panangiyuna ti Kristianidad. Maryknoll, N.Y.: Orbis Books. ISBN 1-57075-395-4.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Price, Matthew Arlen; Collins, Michael (1999). Ti sarita ti Kristianidad. New York: Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-0467-0.
- Ratzinger, Joseph (2004). Pangyuna iti Kristianidad (Communio Books). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 1-58617-029-5.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Roper, J.C., Bp. (1923), et al. Pammati ti Dios, kadagiti serie, Layman's Library of Practical Religion, Church of England in Canada, vol. 2. Toronto, Ont.: Musson Book Co. N.B.
- Tucker, Karen; Wainwright, Geoffrey (2006). Ti Oxford a pakasaritaan ti Kristiano a panagraem. Oxford [Oxfordshire]: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-513886-4.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Wagner, Richard (2004). Christianity for Dummies. For Dummies. ISBN 0-7645-4482-9.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Webb, Jeffrey B. (2004). The Complete Idiot's Guide to Christianity. Indianapolis, Ind: Alpha Books. ISBN 1-59257-176-X.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
- Woodhead, Linda (2004). Kristianidad: ti ababa unaya pangyuna. Oxford [Oxfordshire]: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-280322-0.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Kristianidad idiay Wikimedia Commons
- "Kristianidad". Encyclopædia Britannica Online.
- "BBC—Relhion ken Etika-Kristianidad". British Broadcasting Corporation. Naala idi 2008-01-03. Dagiti adu a bilang ti pangyuna nga artikulo iti Kristianidad.
- "Netzarim". - Ipindut iti Pakasaritaan a Museo' iti kanigid a pagpilian. Naala idi 2008-10-21. Ti taudan ti Kristianidad
- Adena, L. Ti 'Hesus a Kulto' ken ti Romano nga Estado iti Maikatlo a Siglo, Clio a Warnakan ti Pasaritaan, 2008.


text:
Pasismo
Ti pasismo ( /ˈfæʃɪzəm/) ket maysa a radikal nga autoritariano a nasionalista a politikal nga ideolohia.[1][2] Dagiti pasista ket agsukisokda kadagiti pannakaiyaddang kadagiti bukodda a pagilian a naibatay ti pannakaitalek ti maysa nga organiko a nailian a komunidad a dagiti tattaona ket nagkaykaysada a kas agmaymaysa a tattao iti nailian a kinasiasino. Isuda ket naipagkaykaysa babaen kadagiti suprapersonal a panakaikapet iti kaputotan ken kultura babaen ti maysa a totalitariano nga estado nga agsuksukisok ti masa a mobilisasion iti maysa a pagilian babaen ti disiplina, indoktrinasion, maipapan iti bagi a panagsanay, ken euhenesia.[3][4] Ti pasismo ket agbirbiruk ti panagipukaw kadagiti nasirmata a ganganaet nga inpluensia a naikapapunotan a gapuanan ti dehenerasion iti pagilian wenno ti saan a maitutop ti nailian a kultura.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Turner, Henry Ashby, Panangikeddeng manen ti pateg ti Pasismo. Dagiti Baro a Puntos a Pannakaimatangan, 1975. p. 162. Mangibaga kadagiti "gandat iti radikal ken autoritariana a nasionalismo" ti pasismo.
- ^ Larsen, Stein Ugelvik, Bernt Hagtvet and Jan Petter Myklebust, Sino kadi dagiti pasista: Dagiti sosial a ramut ti Europeano a Pasismo, p. 424, "naurnos a porma ti integratibo a radikal a nasionalista nga autoritarianismo"
- ^ Grčić, Joseph. Etika ken Politikal a Teoria (Lanham, Maryland: Unibersidad ti Amerika, Inc, 2000) p. 120
- ^ Blamires, Cyprian, Sangalubongan a Pasismo: ti Naipakasaritaan nga Ensiklopedia,Tomo 1 (Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc., 2006) p. 140-141, 670.
- ^ Robert O. Paxton. Ti Anatomi aiti Pasismo. First Vintage Books Edition. New York, New York, USA: Vintage Books, 2005. pp. 144.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pasismo idiay Wikimedia Commons


text:
Andidit
Dagiti andidit wenno kundidit, riari ken ninin, ket isu dagiti insekto iti urnos ti Hemiptera, suburnos ti Auchenorrhyncha (dati a nairaman iti saanen nga umiso a suburnos ti Homoptera). Dagiti andidit ket addaan dagitoy iti superpamilia ti Cicadoidea. Prominete dagiti matada, ngem saan unay a dakkel, ken naginnaddayo dagitoy a naidisso kadagiti akin-ruar a nainpabakrang a suli ti bangabangana. Dagiti payakna ket nasayaat a narang-ay, makitkita dagiti urat; dagiti dadduma asebbangan dagiti kulanit ti payak ket napno a masarang, dagiti asideg a parte ti payak dagiti dadduma met ket nakuyem wenno nasaragasag ken awan dagiti makitkita a masarang a parte kadagiti payyakda. Adda dagiti agarup a 2,500 a sebbangan dagiti andidit ket naipalpalawagen, ken adu pay dagiti nabatbati a maipalawag. Dagiti andidit ket aggigiyanda kadagiti klima a natimbeng aginggana ti tropiko nga isu dagitoy ti kaaduan a mabigbigan kadagiti amin nga insekto, gapu ti kadakkel ken ti naisangayan nga unida. Adda met dagiti sabsabali a lugar nagruna idiay Amianan nga Amerika ket nagtawtawag kadagiti andidit a kas dagiti dudon,[1] ngem dagitoy ket saan a kabagian dagiti agpayso a dudon, dagiti nadumaduma a sebbangan ti pangen dagiti rumsa.
Dagiti andidit ket saan a dakes iti tattao ken saanda a kumagat wenno agsilud, ngem mabalin a maiyallilaw ti ima wenno sabali a parte ti bagi ti tao a kas maysa a kayo wenno ungkay ken padasenda met a kanen.[2] Dagiti andidit ket addaanda ti atiddog a probossis, iti siro ti uloda, us-usarenda dagitoy nga iyusek kadagiti ungkay ti mula tapno manganda iti tubbogna. Mabalin a nasikit no matudok ti andidit ti kudil ti tao, ngem saan a makadaran daytoy. Daytoy ket mabalin a saan a panagsalaknib a reaksion ken sagpaminsan laeng daytoy a mapaspasamak. Daytoy ket mapasamak laeng no napaut a maikabil dagitoy iti parte ti bagi ti tao.
Dagiti andidit ket mabalinda nga agdadael kadagiti nadumaduma a naimuyongan nga apit, babassit a a mula, ken kaykayo, kangrunaan laeng ti panagpiglat kadagiti ukis ti kayo bayat nga agititlog ti babbai iti uneg ti sangsanga.[3][4][5]
Adu met dagiti tao iti sangalubongan nga agsidsida kadagiti andidit. Dagitoy ket naamammuan a nasidsida iti Taga-ugma a Gresia ken idiay pay Tsina, Malaysia, Burma, Latin nga Amerika, ken idiay Kongo. Ti babbai nga andidit ket naipatpategan iti kinalasagda. Dagiti kontsa ti andidit ket naus-usar a kas tradisonal a panggagas idiay Tsina.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Milne, Lorus; Milne, Margery (1992). The Audubon Society Field Guide to North American Insects and Spiders. New York: Alfred A Knopf. ISBN 0-394-50763-0.
- ^ "Periodical Cicada", UMMZ, U. Mich.
- ^ "Umayen dagiti Andidit, Umayen dagiti Andidit", The New York Times (Estado nga Unibersidad ti Ohio), 27 Abril 2004.
- ^ "Dagiti Periodikal nga Andidit, Dagiti Siklo ti Biag ken Panagkukua". OSU. Naala idi 2009-09-20.
- ^ Ohio Cultivator vol. 3 No. 1 Columbus, Ohio, Enero 1, 1847. 1847. pp. 3–. Naala idi 30 Marso 2013.
- ^ Li Shizhen, Bencao Gangmu, Paset ti Insekto. 李时珍, 本草纲目, 虫部
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Craig, Owen (2001-02-17), "Kalgaw dagiti agkankanta nga andidit", Scribbly gum, AU: ABC, naala idi 2006-12-23.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Andidit idiay Wikimedia Commons


text:
Portugal
Ti Portugal i/ˈpɔrtʃʉɡəl/ (Portuges: Portugal, IPA: [puɾtuˈɣaɫ]), opisial a ti Portugés a Republika (Portuges: República Portuguesa) ket maysa a pagilian a mabirukan idiay abagatn a laud a Europa idiay Iberiano a Peninsula. Ti Portugal ket isu ti akin-laud unay a pagilian idiay Europa, ken nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Atlantiko iti Laud ken iti Abagatan babaen ti España iti Amianan ken Daya. Dagiti Atlantiko a purpuro iti Asores ken Madeira ket paset dagitoy ti Portugal. Daytoy a pagilian ket nainaganan iti maikadua a kadakkelan a siudad ti Porto, a ti Latin a naganna idi ket ti Portus Cale.[7]
Ti uneg ti daga a nagbeddengan ti Portugés a Republika tatta nga aldaw ket agnanayon a nataengan manipud idi prehistoriko a panawen: sinakup babaen dagiti Seltas a kas dagiti Gallaeci ken dagiti Lusitanos, a naitipon iti Romano a Republika ken kalpasan daytoy ket nataengan dagiti Hermaniko a tattao a kas dagiti Suebi, Suebos, Bandalos ken dagiti Bisigodos. Idi maika-8 a siglo kaaduan iti Iberiano a Peninsula ket naiparukma babaen dagiti Moro nga umasak a nagipaduyakyak ti Islam, a kalpasan daytoy ket pinapanaw babaen dagiti Kaballeros Templarios babaen ti Urnos ni Kristo. Iid agdama dagiti Kristiano a Reconquista, ti Portugal nagbangon ti bukodna a nawaya a pagarian manipud ti León idi 1139, a nagtunton daytoy a kas ti kadaanan a pagilian-estado iti Europa.[8]
Idi maika-15 ken maika-16 a sigsiglo, a nagbanagan ti pionero ti Tawen ti Panakaduktal, ti Portugal lumaud pinadakkelna ti inpluensiana ken nangbangon ti sangalubongan nga imperio ta mairam kadgiti tagikuan aidiay Aprika, Asia, Oceania, ken ti Abagatan nga Amerika, nga isu ti nagbalin a kangrunaan ti lubong iti ekonomia, politika ken sangalubongan a bileg ti milisia . Ti Portuges nga Imperio ket isu idi ti immuna a sangalubongan nga imperio ti pakasaritaan,[9] ken isu pay ti kapautan kadagiti kolonia ti Eurpeano nga imperio, a gangani a nagbayag iti 600 a tawtawen, manipud ti panakatiliw iti Ceuta idi 1415, aginggani ti panakaited ti kinaturay ti Daya a Timor idi 2002. Nupay kasta, ti internasional a kasaadan ti pagilian naaduan anaipabassit idi las-ud ti maika-19 a siglo, a naipangpangruna idi kaplasan ti Panagwaywayas iti Brasil, ti kadakkelan a kolonia ti pakasaritaanna.
Kalpasan ti 5 Oktubre 1910 a rebolsion a nangikkat ti monarkia, ti demokratiko ngem saan a natalna nga Umuna a Republika ti Portugal ket nabangon idi ngem sinarunuan idi babaen ti "Estado Novo" autoritariano a turay. Ti demokrasia ket naipasubli kalpasan ti Kolonia a Gubat ti Portugal ken ti Rosal a Rebolusion idi 1974, a kalpasan daytoy dagiti ballasiw taaw a probinsia ti Portugal ket nawayaanda (a naipangpangruna ti Angola ken Mozambique); thi naudi a ballasiw taaw a teritorio ti, Macau, ket naisubli ti Tsina idi 1999.
Ti Portugal ket maysa a naparang-ay a pagilian nga adda ti nangato a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaon, ti maika-19 a kangatuan ti kasayaat ti biag itilubong manipud idi 2005, ken ti napigsa a sistema ti panagaywan ti salun-at. Ti Portugal ket maysa kadagiti kaaduan a naiglobalisado iti lubong ken kakappian a pagpagilian:[10] kemeng ti Kappon ti Europaken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ken nagbangon a kameng ti Latin a Kappon, ti Organisasion dagiti Ibero-Amerikano nga Estado, OECD, NATO, Dagiti Komunidad ti Pagsasao a Portuges a Pagilian, ti Eurosonea ken ti Schengen a Tulagan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- ^ Pordata, "Base de Dados Portugal Contemporâneo". Naala idi Disiembre 16, 2011.
- ^ Portugal. Senso ti 2011. ine.pt
- ^ a b c d "Portugal". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 6 Mayo 2011.
- ^ "Gini a Pagsurotan". Instituto Nacional de Estatística. Naala idi 14 Hulio 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ Ti panagadal ti Euromosaiko, Mirandes idiay Portugal, europa.eu – sapot a pagsaadan ti Europeano a Komision. Naala idi Enero 2007. Napabaro ti panilpo idi Disiembre 2011
- ^ "Leite de Vasconcelos, José. Cale e Portucale. Opúsculos Vol. V – Etnologia (Parte I) Lisboa, Imprensa Nacional, 1938" (iti Portuges).
- ^ Brian Jenkins, Spyros A. Sofos, "Pagilian ken Kinasiasino iti kontemporario nga Europa", p.145 Routledge, 1996, ISBN 0-415-12313-5
- ^ Melvin Eugene Page, Penny M. Sonnenburg, p. 481
- ^ Pagsurotan ti Kappia ti Lubong. Instituto para kadagiti Ekonomiko ken Kappia. visionofhumanity.org (Hunio 2012)
- Taudan
- Bliss, Christopher; Bliss, C.J. (1990). Panagkaykaysa nga aadda ti Dibersidad iti Europeano nga Ekonomia: ti Akin-abagatn a protero ti Komunidad. Londres, Inglatera: Sentro para iti Panagsukisok ti Ekonomiko nga Annuroten. ISBN 978-0-521-39520-5. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- Juang, Richard M. (2008). Ti Aprika ken ti Kaamerikaan: Kultura, Politika,ken Pakasaritaan: Ti adu ti Displina nga Ensiklopedia 2. ISBN 978-1-85109-441-7. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- Page, Melvin Eugene (2003). Kolonialismo: Ti Internasional, Sosial, Kultural, ken Politikal nga Ensiklopedia 2. ISBN 978-1-57607-335-3. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- Brockey, Liam Matthew (2008). Dagiti Portuges Kolonial a Siudad iti Nasapa a Modrno a Lubong. ISBN 978-0-7546-6313-3.
- Ribeiro, Ângelo (2004). História de Portugal I — A Formação do Território [Pakasaritaan ti Portugal: Ti Panakporma dagiti Teritorio] (iti Portuges). QuidNovi. ISBN 989-554-106-6. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong)
- Ribeiro, Ângelo (2004). História de Portugal II — A Afirmação do País [Pakasaritaan ti Portugal II - Ti pakaitakderan ti Pagilian] (iti Portuges). QuidNovi. ISBN 989-554-107-4. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- de Macedo, Newton (2004). História de Portugal III — A Epopeia dos Descobrimentos [Pakasaritaan ti Portugal III - Ti Panawen dagiti Panakaduktal] (iti Portuges). QuidNovi. ISBN 989-554-108-2. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- de Macedo, Newton (2004). História de Portugal IV — Glória e Declínio do Império [Pakasaritaan ti Portugal IV - Ti Gloria ken ti Panakaapday iti Imperio] (iti Portuges). QuidNovi. ISBN 989-554-109-0. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- de Macedo, Newton (2004). História de Portugal V — A Restauração da Indepêndencia [Pakasaritaan ti Portugal IV - Ti Pnakaisubli ti Panagwaywayas] (iti Portuges). QuidNovi. ISBN 989-554-110-4. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|last=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa a
|first1=ken
|first=ti nainaganan (tulong)
- Saraiva, José Hermano (2004). História de Portugal X — A Terceira República [Pakasaritaan ti Portugal X - Ti Maikatlo aRepublika] (iti Portuges). QuidNovi. ISBN 989-554-115-5.
- Loução, Paulo Alexandre (2000). Portugal, Terra de Mistérios [Portugal: Daga dagiti Misterio] (iti Portuges) (3rd ed.). Ésquilo. ISBN 972-8605-04-8.
- Muñoz, Mauricio Pasto (2003). Viriato, A Luta pela Liberdade [Viriato: Ti Salisal para iti Libertad] (iti Portuges) (3rd ed.). Ésquilo. ISBN 972-8605-23-4.
- Grande Enciclopédia Universal. Durclub. 2004.
- Constituição da República Portuguesa [Batay-linteg ti Portuges a Republika] (iti Portuges) (VI Revisão Constitucional ed.). 2004.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Portugal idiay Wikimedia Commons
- Portugal
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Akin-abagatan nga Europa
- Lumaud nga Europa


text:
Taudan a kodigo
Ti Taudan a kodigo (Ingles: "Source Code") ket listaan dagiti agsarsaruno a pammilin a naisurat babaen ti lengguahe ti pamprograma a mabasa met ti tao. Iti agdama, saan met laeng adda ti sibubukel a kodigo iti maymaysa nga intar no maaramat dagiti lenguahe ti programasion, ngem adda iti addu nga intar ti texto para iti maysa a programa. Ti taudan a kodigo ti maysa a programa ti kompiuter ket tinipon dagiti intar a mapagbaliw manipud ti porma a mabasa ti tao agginggana ti porma a matungpal ti kompiuter. Pagbalbaliwento ti manggupgop (compiler) ti kodigo iti matungtungpal nga intar maipaay naitudingan nga arkitektura ti kompiuter, wenno tungpalento ti mangpatpatarus (interpreter) ti kodigo tapno mapataray a dagus.


text:
Sebada
T sebada (Hordeum vulgare L.), ket kameng ti pamilia ti ruot, ken nagruna a bukel ti sereal. Dagiti nangruna nga usarna ket mairaman a kas pakan ti ayup, ka taudan ti mabubodan a materiales para iti serbesa ken dagiti dadduma pay nga araken a mainum,ken kas komponente dagiti nadumaduma a nasalun-at a makan. Daytoy ket maus-usar kadagiti digo ken dagiti inanger, ken iti sebada a tinapay kadagiti nadumaduma akultura. Ti bukbukel ti sebada ket kadawyan a naararamid iti malta ti tradisional ken taga-ugma a pamay-an iti panangisagana.
Iti maysa a panangiranggo idi 2007 kadagiti sereal nga apit iti lubong, ti sebada ket maikapat iti termino iti kaadu a napataud (136 a riwriw tonelada) ken iti kalawa ti panagtalon (566,000 km²).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Hordeum vulgare". Integrated Taxonomic Information System.
- ^ "FAOSTAT". Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naidulin manipud ti kasisigud idi 8 Mayo 2009. Naala idi 2009-05-18.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- McGee, Harold (1986). Iti Makan ken Panagluto: Ti Siensia ken Tawidan ti Kusina. Unwin. ISBN 0-04-440277-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sebada idiay Wikimedia Commons
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Barley". Encyclopædia Britannica 3 (Maika-11 nga ed.). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.


text:
Siudad ti Batikano
Ti Siudad ti Batikano i/ˈvætɨkən ˈsɪti/, wenno Estado ti Siudad ti Batikano,[14] iti Italiano opisial a ti Stato della Città del Vaticano (pannakabalikas [ˈstaːto della t͡ʃitˈta del vatiˈkaːno]),[15] ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga siudad-estado a ti teritoriona ket buklen iti nadidingan nga enclave ti kaunegan ti siudad ti Roma, Italia. Adda daytoy ti kalawa ti agarup a44 hektaria (110 akre), ken ti populasion iti sumorok a 800.[6][16] Daytoy ket mangaramid ti Siudad ti Batikano ti kabassitan a naturay nga estado iti lubong babaen ti kalawa ken populasion.
Ti Estado ti Siudad ti batikano ket nabangon idi 1929 babaen ti Lateran a Tulag, a pinirmaan babaen ti Kardinal a Sekretario ti Estado a ni Pietro Gasparri, para kenni Papa Pio XI ken babaen ti Kangrunaan a Ministro kenDaulo iti Gobierno a ni Benito Mussolini para kenni Ari Victor Emmanuel III iti Italia.[17] Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket naisangsangyan manipud ti Santa Sede,[18] a napetsaan daytoy manipud idi nasapa a Kristianidad ken isu ti kangrunaan a episkopal a sede dagiti 1.2 bilion a Latin ken ti Dumaya a Katoliko a kumapkappon iti sangalubongan. Dagiti bilin iti Siudad ti Batikano ket naipablaakda iti Italiano; dagiti opisial a dokumento iti Santa Sede ket kangrunaan a maited iti Latin. Dagitoy dua nga entidad ket adada dagiti naisangsangyan a pasaporte: ti Santa Sede, a saan a maysa a pagilian, ket agitited laeng iti diplomatiko ken serbisio a pasaporte, a ti Estado ti Siudad ti batikano ket agitited iti kadawyan a pasaporte. Nga iti tunggal maysa a kaso ket agitited laeng iti bassit a pasaporte.
Ti Lateran a Tulag idi 1929, a nangisangpet ti irurumsua ti siudad-estado, ket mangisao a ka kas ti baro a panakapartuat (Pangyuna ken Artikulo III), a saan a pakakitaan dagiti dakdakkel a Papa nga Estado (756–1870) a sigud idi a nagsakup ti kaaduan iti tengnga nga Italia. Kaaduan kadagityo a teritorio ket nasagepsep iti Pagarian iti Italia idi 1860, ken ti maudi a paset, ti siudad iti Roma nga adda ti Lazio, kalpasan ti sangapulo a tawen, idi 1870.
Ti Siudad ti Batikano ket maysa a eklesiastiko[6] wenno saserdote-a monarkiko[7] nga estado, a tinurayan babaen ti Obispo iti Roma—a ti Papa. Dagiti kangatuan nga opisio ti estado ket dagiti Katoliko a klerigo a nagtaud kadagiti naumaduma a pagilian. Daytoy ket naturay a teritorio iti Santa Sede (Sancta Sedes) ken ti lokasion ti pagtaengan ti Papa, a matawtawagana ti Apostoliko a Palasio.
Dagiti Papa ket kadawyan a nagtaengda iti daytoy a lugar nga idi 1929 ket nagbalin a ti Siudad ti Batikano manipud idi panakasubli manipud ti Abinion idi 1377, ngem nagtaengda pay kadagiti napalabas a panawen idiay Quirinal a Palasio idiay Roma ken sabsabali pay a lugar. Kasisigudda, a nagtaeng idiay Lateran a Palasio idiay Turod ti Caelian idiay adayo a bangir iti Roma manipud ti Batikano. Ni Emperador Konstantino ket nagited iti daytoy a lugar kenni Papa Miltiades idi 313. Ti panakapirma dagiti nagtultulagan a nangibangon ti baro nga estado ket naaramid dita naudi a patakder, a nagited ti panakaipangato ti nagan iti Lateran a Tulag, a babaen ti panakaaammo dagitoy.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima ti Batikano ket kapadpada ti Roma; a kalalaiganna, a Mediteraneo a klima nga adda ti nalanay, a panagtutudo iti kalamiisan a tiempo manipud ti Septiembre aginggana ti tengnga ti Mayo ken napudot, a namaga a kalgaw manipud ti Mayo aginggana ti Agostot. Adda pay dagiti lokal a langlanga, a naipangpangruna ti angep ken linnaaw, a pinataud babaen ti naisangsangayan a kinadakkel ti Basilka ni San Pedro, ti kangato, dagiti burayok ken ti kadakkel ti nasimiento a kuadrado.
Ti Siudad ti Batikono ket isu ti kabassitan nga estado, a daytoy ket agarup laeng a 44 ha (110 akre).
Idi Hulio 2007, ti Batikano ket immannurot nga agbalin ti immuna a karbon nga agmangngamangnga nga estado. Planoda a magun-od daytoy babaen ti panagtangdanan ti panagipugso ti karbona dioksido nga adda ti panakapartuat iti Kabakiran a Klima ti Batikano idiay Hungria.[19]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti agbisbisita ken turista ken saanda a mapalubusan nga agmaneho iti uneg ti Batikano no awan ti naisangyan a pammalubos, a kadawyan daytoy a maited laeng kadagiti adda kaipanggepanda iti opisina ti Batikano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sapot a pagsaadan ti Estado ti Siudad ti Batikano
- ^ Tulag a nagbaetan ti Santa Sede ken Italia, artikulo 26.
- ^ Ti Siudad ti Batikano ket maysa a siudad-estado
- ^ Segun ti parapo a maika-2 iti Legge sulle fonti del diritto iti 7 Hunio 1929, amin a linteg ken pagalagadan iti estado ket maipablaak iti pagsasao nga Italiano Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano a naikabit iti Acta Apostolicae Sedis. Ti testo dagiti pito nga immuna a banag a naipablaak iti dayta a suplemento ket naited ditoy. Bayat a ti estado ket agus-usar laeng ti Italiano, adu pay dagiti nadumaduma a pagsasao nga inususar babaen dagiti instituto a mabirukan iti kaunegan ti estado, a kas iti Santa Sede, ti Pontipikal a Suiso a Guardia, ken ti Pontipikal nga Akademia dagiti Siensia. Ti Santa Sede ket agus-usar iti Latin a kas ti opisial a pagsasao ken Pranses a kas ti diplomatiko a pagsasao; iti maipatinayon, ti bukodna a Sekretaria iti Estado ket agus-usar iti Inggles, Aleman, Italiano, Polako, Portuges ken Espaniol. Ti Suiso a Guardia, kadagiti bilin iti parada ket nait-ited iti Aleman, ken agus-usar pay ti Pranses ken Italiano kadagiti amin nga opisial a seremoniana. Ti semi-opisial a warnakan ti Santa Sede a L'Osservatore Romano ket agus-usar iti Inggles, Pranses, Aleman, Italiano, Malayalam, Polako, Portuges ken Espaniol. Ti Radio Batikano ket agususar kadagiti 40 a pagsasao, a mairaman ti Albanes, Amharic, Arabiko, Armenio, Bielorusia, Bulgaro, Insik, Kroata, Tseko, Esperanto, Inggles, Filipino, Pranses, Aleman, Hindi, Hungaro, Italiana, Leton, Lituano, Malayalam, Polako, Portuges, Rumano, Russon, Eslobako, Eslobeno, Somali, Espaniol, Swahili, Tamil, Tigrigna, Ukraniano, ken Bietnamis.
- ^ http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19670815_regimini-ecclesiae-universae_it.html
- ^ a b c d "Santa Sede (Siudad ti Batikano)". CIA—The World Factbook. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ a b "catholic-pages.com". catholic-pages.com. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ "Internet a portal iti Estado ti Siudad ti Batikano". Estado ti Siudad ti Batikano. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ Nick Megoran, "Megoran" (Internasional nga Ensiklopedia iti Heograpia ti Tao, Tom. 11, Elsevier 2009 ISBN 978-0-08-044911-1), p.226
- ^ [1], The World Factbook, CIA. Naala idi 25 Enero 2012.
- ^ Manipud idi 1 Enero2002. www.vatican.va Opisina ti Santa Sede a Pagmalditan – Sapasap a Pakaammo. Naala idi 23 Oktubre 2009.
- ^ Sakbay idi 2002, ti Batikano a lira (a maipada ti Italiano a lira)
- ^ Ti ITU-T a nainagan a kodigo a 379 para iti Siudad ti Batikano. Nupay kasta, ti Siudad ti Batikano ket nairaman iti Italiano a plano ti panagnumero ken agus-usar ti pagilian ti Italia a kodigo ti 39, a sarunuen babaen ti 06 (para iti Roma) ken 698.
- ^ "Sapot a Pagsaadan ti Estado ti Siudad ti Batikano". Vaticanstate.va. Naala idi 15 Oktubre 2010.
- ^ "Stato della Città del Vaticano" ket isu ti nagan nga inus-usar iti panakaipatakder a dokumento ti estado, ti Tulag a nagbaetan ti Santa Sede ken Italia, nga artikulo 26.
- ^ "Estado ti Siudad ti Batikano". Gobierno ti Siudad ti Batikano. Naala idi 28 Nobiembre 2007.
- ^ Pangyuna iti Lateran a Tulag
- ^ "Panagtaeng ken panagtrabaho iti ballasiw-taaw - Santa Sede". Opisina ti Ganganaet ken Mankomunidad ti Nagkaykaysa a Pagarian.
- ^ "Ti Batikan ket agbalin nga Agmangngamangnga iti Karbon". United Press International. 13 Hulio 2007. Naala idi 12 Septiembre 2009.
- Siudad ti Batikano
- Dagiti kapitolio idiay Europa
- Dagiti perigrinasion a lugar ti Katoliko
- Kristianidad idiay Europa
- Dagiti siudad-estado
- Dagiti pagilian nga enclave ti Italia
- Dagiti agdama a monarkia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Heograpia ti Roma
- Dagiti nasantuan a siudad
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti Prinsipe-Obispado
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1929
- Dagiti teokrasia
- Dagiti Sitio a Tinawtawid idiay Siudad ti Batikano
- Dagiti enclave
- Dagiti siudad a napalikmutan ti sabsabali a siudad


text:
Pagsasao a Georgiano
Ti Georgiano (ქართული ენა, pannakabalikas [kʰartʰuli ɛna]) ket isu ti patneng pagsasao dagiti Georgiano ken ti opisial apagsasao iti Georgia, a pagilian idiay Kaukaso.
Ti Georgiano ket isu ti kangrunaan a pagsasao kadagit iagarup a 4 a riwriw a tattao idiay Georgia, ken dagiti pay 500,000 iti ballasiw taaw. Isu daytoy ti literario a pagsasao para kadagiti amin a subgruppo iti Georgiano nga etniko, a mairaman dagiti makasao kadagiti sabsabali a Kartbeliano (Abagatn a Kaukasiko) a pagsasao: Dagiti Svan, dagiti Mingrelian, ken dagiti Laz. Ti Hudio-Georgiano ket maisasao pay babaen dagiti mainayon a 20,000 idiay Georgia ken 65,000 kadagiti sabsabali pay a lugar (a kangrunaan dagiti 60,000 idiay Israel).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Price (1998:80)


text:
Hamaika
Ti Hamaika i/dʒəˈmeɪkə/ ket maysa nga isla a pagilian iti Kalatakan nga Antilles, nga addaan ti kaatiddog a 234 kilometro (145 mi), aginggana ti laud ti 80 kilometro (50 mi) a kalawa ken 10,990 a kuadrado kilometro (4,243 kd mi) a kalawa. mabirukan daytoy a pagilian idiay Baybay Karibe, ti agarup a 145 kilometro (90 mi) ti abagatan iti Kuba, ken 191 kilometro (119 mi) a laud iti Hispaniola, ti isla a mangisangsanglad dagiti pagilian nga estado iti Haiti ken ti Dominikano a Republika. Dagiti patneng nga agsasao iti Arawakano a Taíno a nagnaed ti nainaganan nga isla ti Xaymaca, a kayat na a saoen ket "Ti Daga ti Kayo ken Danum", wenno ti "Daga dagiti Ubbóg".[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Hamaika". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaon 2010". Nagkaykaysa a Pagpagailian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ "Diktionario a Taíno" (iti Españiol). Ti Nagkaykaysa a Konpedarasion dagiti Tattao a Taíno. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-10-16. Naala idi 2007-10-18.
- Hamaika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti dati a kolonia ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- G15 a pagpagilian
- Kalatakan nga Antillas
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962


text:
LAOAG CITY - Maysa a sales agent ti motorsiklo ti naalaan ti maipagarup a shabu iti pannakadesgrasya na iti Abra Road, Brgy. 2, Hilario, Banna, Ilocos Norte.
Nabigbig ti suspek a ni Delinguer Aquino, agtawen ti 27, addaan ti asawa ken taga Brgy. Albano, Dingras, Ilocos Norte.
Basar ti imbestigasyun ti PNP iti ili ti Banna, napasamak ti aksidente bayat nga agpapaamianan a direksiyun iti nasao a kalsada a nakalugan iti maysa a motorsiklo idi aksidente a nadungpar na ti likudan ti nakaparada a delivery truck.
Nagsagaba ni Aquino ti gasgas iti rupa na ken natukkol ti makin-kannawan nga ima na.
Dagus a naitaray ni Aquino iti Dingras District Hospital babaen ti pannakailugan na iti ambulansiya.
Nupay kasta, iti pannakatamingna, ditoy a nakita iti uneg ti beltbag na ti maysa a plastic sachet a maipagarup a naglaon ti shabu, cash a 3,512 a pisos ken iti compartment ti motorsiklo ditoy met a naala ti dua a toother, maysa a kaha ti sigarilyu, maysa a lighter ken maysa a bassit a ziplock.
Isagsaganan ti PNP Banna ti kaso a maipila kontra kenni Aquino.


text:
Pamilia
Iti kontesto iti tao, ti pamilia (manipud ti Latin: familia) ket maysa a grupo iti tattao a maikappo iti konsanguinidad, apinidad, wenno kumadduan a panagtaeng. Iti kaaduan kadagiti kagimongan daytoy ti kangrunaan a patakder para iti pannakipulapol dagiti ubbing. Dagiti antropologo ket kaaduanda a mangidasig ti organisasion ti pamilia a kas matrilokal (maysa nga ina ken dagiti annakna); mainaig ti (asawa alalaki, ti asawana, ken annakna; makunkunapay a nuklear a pamilia); ken konsanguinidad (a tinawtawagan pay ti naipaatiddog a pamilia) a dagiti nagannak ket annakda ket agkakadduada nga agtataeng kadagiti dadduma a kameng iti pamilia timaysa a nagannak.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Amerikano a Pannakikabagian, David M. Schneider
- Ti Masna aPakasaritaan dagiti Pamilia, Scott Forbes, Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 2005, ISBN 0-691-09482-9
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mattox, William R., Jr., "America's family time famine", Dagiti Ubbing Tatta nga Aldaw, Nob–Des, 1990
- Tabak I., Mazur J., Granado M.C., Örkenyi Á., Zaborskis A., Aasvee K. & Moreno C. (2012). Panagsukisok kadagiti pagduyosan iti pannakisinnarita ti nagannak ken anak idiay Europa kadagiti 12 a tawtawen. Ti Warnakan Nasapa a Kinamanakman, 32 (1), 26-54. DOI: 10.1177/0272431611419509 [1]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Pamilia idiay Wikiquote
- Datos a batayan ti pamilia, OECD,
- Laboratorio ti Panagsukisok ti Pamilia, unh.edu


text:
VIGAN CITY --- Agkabsat a babbai ti karaman kadagiti natay sa mga namatay sa pagkahulog ng jeep sa bayan ng Baay- Licuan, Abra.
Binigbig ti PNP- Baay- Licuan dagiti agkabsat nga ubbing nga isuda Dimple, 11 ken Noreen Tugadi, 9, a taga Barangay Talogtog, Dolores; Melba Millare, 32, taga Barangay BulBulala, Baay- Licuan; Veronica Tucio, 45, iti Barangay Mapisladay; Slomen Colangan, 46 a taga Sitio Agad, Mapisla iti nasao nga ili.
Kabayatanna, ti ina dagiti natay nga agkabsat a ni Miriam Tugadi, ket maag- agasan idiay St. James Hospital, Vigan City, sabali pay dagiti maag- agasan idiay MetroVigan Cooperative Hospital- Bantay, Ilocos Sur nga isuda Crisha Puruganan, 14, naka- ICU ken ni Desiree Joy Sabedo, 13 .
Dagiti dadduma pay a nadundunor ket maag- agasan da idiay Abra Provincial Hospital, Abra Christian Hospital ken Seares Memorial Hospital, agpapada a masarakan idiay Bangued, Abra.
Maipalagip a naggapu dagiti biktima iti meeting ti 4Ps idiay Sitio Baquero, Barangay Nalbuan, idi mapasamak ti nakaal- alinggaget nga aksidente.


text:
Jakarta
Ti Jakarta ( /dʒəˈkɑrtə/), opisial a naamammuan a ti Espesial a Kapitolio a Teritorio iti Jakarta (Indones: Daerah Khusus Ibu Kota Jakarta), ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Indonesia. Mabirukan daytoy idiay amianan a laud a pantar iti Java, ti Jakarta ket isu daytoy ti ekonomia, kultural ken politika a sentro iti pagilian ti Indonesia, ken addan ti populasion iti 10,187,595 manipud idi Nobiembre 2011, isu daytoy ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Indonesia ken idiay Abagatan a daya nga Asia, ken isu daytoy ti maika-12 a kadakkelan a siudad iti lubong. Ti opisial a metropolitano a lugar, a naamamuan a kas ti Jabodetabekjur, ket isu ti maikadua a kadakkelan iti lubong, nupay kasta ti sububio iti daytoy a siudad ket agtultuloy ti ruar na. Ti Jakarta ket nailista a kas ti sangalubongan a siudad idiay 2008 Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad a Pagadalan a Grupo ken Network (GaWC) a panagsukisok.[2] ken addaan ti kalawa nga 661 kuadrado kilometro (255 sq mi). Daytoy a lugar ket addaan ti populasion iti sumurok a 28 a riwriw,[3] a mangaramid daytoy kadagiti kadakkelan a konurbasion iti termino ti bilang dagiti agnanaed.
Idi 2011, ti Jakarta nairanggo a maika-17 kadagiti kadakkelan a siudad iti lubong, ti ingangato ti pannkairangona idi 2007 iti 171. Ti Jakarta ket adadu ti idadakkelna ngem ti Kuala Lumpur, Beijing ken Bangkok.[4]
Daytoy ket nabangon idi maikapat a siglo, ti siudad ket nagbalinen a nangruna a puerto ti pagtagilakuan para iti Pagarian ti Sunda. Isu daytoy idi ti de facto a kapitolio ti Olandes a Daya nga India (idi naamammuan iti Batavia) ken nagtultuloyen a kas ti kapitolio ti Indonesia manipud ti pannakairangarang ti pannakawaya ti pagilian idi 1945.
Ti siudad ket isu ti tugaw ti Sekretariat ti ASEAN. Ti Jakarta ket sinerbian babaen ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Soekarno–Hatta, Sangalubongan nga Eropuerto ti Halim Perdanakusuma, ken ti Pagsangladan ti Tanjung Priok; daytoy ket sinilpuan babaen kadagiti nadumadumanga intersiudad ken dagiti pagluganan a perrokarril, ken sinerbian babaen dagiti nadumaduma a linia ti bus a naipatpataray babaen kadagiti naireserba a [dalan ti bus]].
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar a makunkuna tattan a Jakarta ket balay idi dagiti nadumaduma a pagnaedan a kaduana dagiti nainagnagan: Sunda Kelapa (397–1527), Jayakarta (1527–1619), Batavia (1619–1949), ken Djakarta (1949–1972).
Ti agdama a naganna ket naala manipud ti balikas a "Jayakarta". Dagiti taudan ti daytoy a balikas ket adda iti Daan a Habanes ken dimtengan iti pagsasao a Sanskrito. Ti "Jayakarta" ket maipatarus a kas ti "nagballigi nga aramid", "kompleto a tignay", wenno "kompleto a balligi".
Ti Jakarta ket nabirngasan iti Dakkel Durian, gaputa ti siudad ket nakitkita a kas ti Indonesia a kapadpada ti Siudad ti New York (ti Dakkel a Mansanas).[5]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti kolonia apanawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar iti ken arubayan ti moderno a Jakarta ket paset idi timaiakapat a siglo a Sundanes a pagarian iti Tarumanagara, maysa kadagiti kaduogan a Hindu a pagarian idiay Indonesia.[6] Kalpasan ti pannakaapday ti Tarumanagara, dagiti teritoriona, a mairaman ti lugar ti Jakarta, ket nagbalin a paset ti Pagarian ti Sunda. Manipud idi maika-7 aginggana ti kasapaan ti maika-13 a siglo a puerto ti Sunda ket adda iti kaunegan ti lawlaw ti impluensia iti maipapan ti maritimo a Srivijaya. Segun ti Insik a taudan, a ni Chu-fan-chi, a naisurat idi circa 1200, ni Chou Ju-kua ket nagreporta idi nasapa a maika-13 a siglo a Srivijaya ket tinurturayanna pay laeng ti Sumatra, ti Malay peninsula, ken ti lumaud a Java (Sunda). Ti taudan ket nagrepreporta ti puerto ti Sunda a kas estratihiko ken agrangrang-ay, ti pimientamanipud idiay Sunda anga isu dagitoy ti kasayaatan iti kualidad. Ti tattao ket nagtrabtrabahoda iti agrikultura ket dagiti blayda ket ket naaramid kadagiti tarikayo a pila.[7] Ti lugar ti sangladan ket nagbalin a naamammuan a kas ti Sunda Kelapa ken babaen idi maikasangapulo ket uppat a siglo, daytoy ket maysan a nagruna a pagtagilakuan a puerto para Sunda a pagarian.
Ti immuna a plota ti Europeano, uppat a Portuges a barko manipud idiay Malacca, ket simmangpetda idi 1513 idi dagiti Portuges ket agbirbirukda para iti maysa a dalan para kadagiti rekado.[8] Ti Pagarian ti Sunda ket nangramid ti maysa a kumadduaan a tulagan iti Portugal babaen ti panagpalubos ti Portugal a mangipatakder ti maysa a puerto idi 1522 tapno makasalaknib ti pumigpigsa a bileg ti Sultanato iti Demak manipud idiay Tengng a Java.[9] Idi 1527, ni Fatahillah, ti maysa a Hababes a Heneral manipud idiay Demak ket nangraut ken pinarukmana ti Sunda Kelapa, ken pinatalawna dagidi Portuges. Ti Sunda Kelapa ket nanaganan idi ti Jayakarta,[9] ken nagbalin a nagriringoran a pagarian iti Sultanato iti Banten a nagbalin a maysa anangruna a sentro ti pagtagilakuan iti Abagatan a daya nga Asia.
Babaen ti relasion kenniPrisipe Jayawikarta manipud ti Sultanato iti Banten, dagiti Olandes a barko ket simmangpet idiay Jayakarta idi 1596. Idi 1602, ti immuna apanagbanniaga ti Kompania ti Inggles a Daya nga India, a binilbilin babaen ni Apo James Lancaster, ket simmangpet idiay Aceh ken nagtultuloy a nagbanniaga a napan idiay Banten nga idiayda a napalubosan a nangipatakder ti maysa a puerto ti pagtagilakuan. Daytoy a lugar ket nagbalin a sentro ti Inggles a pagtagilakuan idiay Indonesia aginggana idi 1682.[10]
Ti Jayawikarta ket naipagpagarupan a nakaaramid kadagiti pagtagilakuan a silpo kadagiti Inggles nga aglaklako, a kasuppiat dagiti Olandes, babaen ti panangipalubos kaniada a mangipatakder kadagiti balay a dagus iti ballasiw manipud kadagiti Olandes a pasdek idi 1615.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pagalagadan ti Panag-biahe ti Indonesia – Kasano ti panagyaman ti ‘Dakkel a Durian’ Jakarta". Worldstepper-daworldisntenough.blogspot.com. 8 Abril 2008. Naala idi 27 Abril 2010.
- ^ "The World According to GaWC 2008". Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad a Pagadalan a Grupo ken Network (GaWC). Unibersidad ti Loughborough. Naala idi 7 Disiembre 2009.
- ^ Sensus Penduduk 2010. Biro Pusat Statistik
- ^ "Foke lebih yakin lembaga survei asing". 24 Abril 2012.
- ^ "Kapaut ti Panagipagpagarup Ti Dakkel a Durian". ThingsAsian. Naala idi 14 Marso 2011.
- ^ Sundakala: cuplikan sejarah Sunda berdasarkan naskah-naskah "Panitia Wangsakerta" Cirebon. Yayasan Pustaka Jaya, Jakarta. 2005.
- ^ Drs. R. Soekmono, (1973, maikalima a pannkaprenta manen nga edision idi 1988). Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2, maikadua nga ed. Yogyakarta: Penerbit Kanisius. p. page 60.
- ^ Sumber-sumber asli sejarah Jakarta, Jilid I: Dokumen-dokumen sejarah Jakarta sampai dengan akhir abad ke-16. Cipta Loka Caraka. 1999.
- ^ a b "Pakasaritaan ti Jakarta". BeritaJakarta.
- ^ Ricklefs, M.C. (1993). Ti Pakasaritaan ti Moderno nga Indonesia Manipud idi c.1300 (Maika-2 ed.). Londres: MacMillan. p. 29. ISBN 0-333-57689-6.
- ^ Heuken, Adolf (2000). Sumber-sumber asli sejarah Jakarta Jilid II: Dokumen-dokumen Sejarah Jakarta dari kedatangan kapal pertama Belanda (1596) sampai dengan tahun 1619 (Autentiko a taudan ti Pakasaritaan ti Jakarta paset II: Dagiti dokumento iti pakasaritaan ti Jakarta manipud kadagiti immuna nga isasangpet ti Olandes a barko (1596) aginggana ti tawen 1619). Jakarta: Yayasan Cipta Loka Caraka.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Jakarta idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Jakarta manipud idiay Wikivoyage
- Opisial a website
- Opisial a Website ti Panagbanniaga iti Jakarta
- Ti a Panaglaglagip iti Panagsukisok ti Jakarta babaen ti Bisikleta


text:
Papa Julio II
Ni Papa Julio II (5 Disiembre 1443 – 21 Pebrero 1513), nabirngasan a kas "Ti Nakabutbuteng a Papa" (Il Papa Terribile)[1] ken "Ti Mannakigubat a Papa" (Il Papa Guerriero),[2] naipasngay a kas ni Giuliano della Rovere, ket isu ti Papa manipud idi 1503 aginggana idi 1513. Ti kinapapana ket namarkaan babaen ti aktibo a ganganaet nga annuroten, ambisioso a panagipatakder kadagiti gandat, ken ti patronato para kadagiti arte - isu ket nangkomisionado ti panakadadael ken panangipatakder manen ti Basilika ni San Pedro, ken ti panagdekorasion ni Michelangelo ti kisame ti Kapilia ti Sistina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blech, Benjamin; Doliner, Roy. (2008). Dagiti Sekreto ti Sistene. New York, NY: HarperCollins Publishers. p. 106. ISBN 978-0-06-146904-6.
- ^ Luminarium: Papa Julio II
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Julio II idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Damaso II
Ni Papa Damaso II (pimmusay idi 9 Agosto 1048), naipasngay a kas ni Poppo,[1] ket isu ti Papa manipud idi 17 Hulio 1048 aginggana idi 9 Agosto 1048, ti maikadua kadagiti pontipikado a nainominado babaenni Emperador Enrique III.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Coulombe, Charles A., Dagiti Bikaro ni Kristo: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, (Citadel Press, 2003), 204.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Damaso II idiay Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Waraywaray
Ti Waraywaray (wenno Waray wenno Winaray wenno L(in)eyte-Samarnon) ket pagsasao a maar-aramat kadagiti probinsia ti Samar, Amianan a Samar, Daya a Samar, Leyte (dumaya a deppaar), ken Biliran iti Pilipinas.
Kameng ti pamilia dagiti pasasao a Bisaya, ti Waray-Waray ket mainaig iti Cebuano ken asideg a naikamang iti Hiligaynon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Senso iti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangakabbalayan a Populasion babaen ti Etnisidad, Sekso ken Rehion: 2000


text:
Sasao a Bikol
Ti Bikol wenno Bicolano ket maysa a pagsasao a maar-aramat iti Penisula ti Bicol iti isla ti Luzon iti Pilipinas.
Kaidasigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bicolano ket nabennebenneg iti tallo a grupo: Aplaya a Bikol, Kaunegan a Bikol, ken Pandan Bikol.
Aplaya[urnosen | urnosen ti taudan]
- Naga
- Agta (Isarog)
- Agta (Mt. Iraya)
- Central Bicolano / Bicolano (Naga)
- Virac
- Bicolano (Abagatan a Catanduanes)
Kaunegan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agta (Mt. Iraga)
- Buhi-Daraga
- Bicolano (Albay)
- Iriga
- Bicolano (Iriga) / Rinconada Bicolano
Pandan (Catanduanes)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bicolano (Amianan a Catanduanes)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Senso iti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangakabbalayan a Populasion babaen ti Etnisidad, Sekso ken Rehion: 2000


text:
Charles de Gaulle
Ni Charles André Joseph Marie de Gaulle (/ˈtʃɑrlz/ wenno /ˈʃɑrl dəˈɡɔːl/; Pransés: [ʃaʁl də ɡol] ( denggen); 22 Nobiembre 1890 – 9 Nobiembre 1970) ket maysa idi a Pranses a heneral ken estadista a nangidaulo dagiti Nawaya a Puersa ti Pransia idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat II. Isu ket nangbangon pay ti Maikalima a Republika ti Pransia idi 1958 ken nagserbi a kas ti immuna a Presidente manipud idi 1959 aginggana idi 1969.[1] Ti beterano ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat I, kadagiti tawtawen ti 1920 ken 1930, ni de Gaulle ket immay ti puersa a kas maysa a nangipangpangruna dagiti nakuti a nakalasagan a dibision, nga inpanpanunotanna nga agbalin a sentro iti moderno a pannakigubat. Idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat II, isu ket nakagun-od ti ranggo a brigadier heneral (nga inususarna iti amin a kabibiagna),[2] a nangidaulo kadagiti bassit a nagballigi a nakalasagan a kontra a panagraut idi las-ud ti 1940 a Gubat ti Pransia idi Mayo iti las-ud ti Montcornet, ken nabiit a nagserbi iti gobierno ti Pransia idi matmatnag ti Pransia. Ni De Gaulle ket isu idi ti kangatuan nga opisial ti milisia ti Pransia a nanglikud ti Hunio 1940 a panagipasardeng ti gubat iti Nazi nga Alemania manipud idi naiparugi daytoy.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cinquième République". Assemblée Nationale Française. 2008. Naala idi 2 Nobiembre 2008.
- ^ Ledwidge p. 50-52
- ^ Keegan, John. Dagiti Innem a Buyot idiay Normandia: Manipud ti D-Day aginggana ti Pankawaya ti Paris. 1994, 1982. New York: Penguin Books. p 296
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aussaresses, Heneral Paul (2010). Ti Gubat ti Casbah: Terorismo ken Kontra-Terorismo idiay Arhelia, 1955–1957. New York: Enigma Books, ISBN 978-1-929631-30-8.
- Crawley, Aidan (1969). De Gaulle. Londres: Ti Literario a Gunglo. ASIN B000KXPUCK.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Charles de Gaulle idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Charles de Gaulle idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Charles de Gaulle idiay Wikisource


text:
Baybay
Ti maysa a baybay ket itudo na ti maysa a dakkel a bagi iti naapgad a danum a kaaduan a naikapet ti maysa a taaw. Adda met dagiti bagbagi ti danum a saan a naikapet iti taaw, a kas iti Baybay Kaspiano.
Dagiti linaon
Listaan dagiti baybay[urnosen | urnosen ti taudan]
Taaw Atlantiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Baybay Mediteraneo[urnosen | urnosen ti taudan]
Baybay Baltiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Daduma pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Taaw Artiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Akin-abagatan a Taaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Taaw Indiano[urnosen | urnosen ti taudan]
Taaw Pasipiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Napalikmutan ti daga a baybay[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti dadakkel a kinauneg a danaw, kadawyan a naapgad, ket makunkuna da a "baybay".
Listaan dagiti baybay babaen ti kalawa ti rabaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c sagpaminsan a makunkuna pay a paset iti Baybay Mediteraneo


text:
Walt Disney
Ni Walter Elias "Walt" Disney (Disiembre 5, 1901 – Disiembre 15, 1966) ket maysa idi nga Amerikano a produser ti pelikula, direktor, mannurat ti senario, aktor ti timek, animador, komersiante, agpalpaliwa, internasional nga ikono,[3] aken pilantropo, a nadateg a naamaamon para kadagiti impluensiana iti matgedan ti panagpalpaliwa idi las-ud ti maika-20 a siglo. A nairaman ti kasatna a lalaki a ni Roy O. Disney, isu ket kimmadduaan a nangbangon ti Walt Disney Productions, a daytoy ket dimtengan a nagbalinan ti kalatakan a naamammoan a produser kadagiti pelikula iti lubong. Ti korporasion ket naamammoan akas ti The Walt Disney Company ken adda dagiti tinawen a matgedan iti agarup a US$36 bilion idi 2010 a tawen ti pinansia.[4]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Walt Disney". IMDB. Naala idi 2008-05-21.
- ^ "Ni Walt Disney iti Pammati". Disneydreamer.com. Hulio 17, 1955. Naala idi Septiembre 5, 2012.
- ^ Dave Bryan (Agosto 13, 2002). "Ni Walt Disney Ket Tinulonganna ni Wernher von Braun a Nangilako ti Limbang kadagiti Amerikano". Associated Press. Naidulin manipud ti kasisigud idi Mayo 24, 2009. Naala idi 2010-09-27.
- ^ "2010 Form 10-K, Walt Disney Company". United States Securities and Exchange Commission.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Thomas, Bob (1994). Walt Disney: Ti Amerikano nga Orihinal. New York: Hyperion. ISBN 0-7868-6027-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Walt Disney idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Walt Disney idiay Wikimedia Commons


text:
Romania
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Romania
- Dagiti pagilian ti Baybay Nangisit
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti dati a monarkia ti Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Rumano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1878
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo


text:
Michael Jackson
Ni Michael Joseph Jackson[1][2] (Agosto 29, 1958 – Hunio 25, 2009) ket maysa idi nga Amerikano a kumakanta ken mannurat ti kanta, sumasala, negosiante ken pilantropo. Isu ken masansan a makunkuna a ti "King of Pop", wenno ti pangyababaan ti naganna iti MJ,[3] Ni Jackson ket mabigbigan nga isu ti kaballigian a mangliwliwa iti amin a panawen bbaen ti Guinness World Records. Dagiti kontribusionna iti musika, sala, ken moda, a kakuyog ti naidayegan a personal a biagna, ket nangaramid kaniana a pigura iti sangalubongan iti nadayeg a kultura para kadagiti nasurok nga uppat a dekada.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Departamento dagiti Serbisio ti Salun-at Kondado ti Los Angeles. (2009). Sertipikado ti ipupusay ni Michael Jackson.
- ^ a b Huey, Steve. "Michael Jackson—Biography". AllMusic. Naala idi Nobiembre 11, 2006.
- ^ "Biograpia para kenni Michael Jackson". Internet Movie Database. Naala idi Oktubre 15, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Michael Jackson idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website
- Michael Jackson iti Internet Movie Database