text:
Lehislatibo a distrito iti Abra
Ti Lehislatibo a Distrito iti Abra ket isu ti agdama a pannakabagi iti probinsia iti Abra iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas.
Ti Abra ket kasisigud idi a nairepresenta a kas paset iti maikatlo a distrito iti Ilocos Sur idi 1907, kalpasan ti panakaikapet na a kas maysa a nga apo ti probinsia itiIlocos Sur. Kalpasan ti panakabangonna manen a kas maysa a kadawyan a probinsia idi Marso 10, 1917 babaen ti Tignay Bilang. 2711, Ti Abra ket naikkan ti bukodna a pannakabagi, ken nagbutos ti immuna a pannakabagina idi 1919.
Daytoy a probinsia ket nairepresenta iti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagelektado ti maysa a pannakabagi iti Kadawyan a Nailian a Kongreso idi 1984. Ti Abra ket nataginayonna ti maymaysa kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken dagiti nabutusan a kamkameng iti naipulang a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi met laeng iti dayta a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili: Bangued, Boliney, Bucay, Bucloc, Daguioman, Danglas, Dolores, La Paz, Lacub, Lagangilang, Lagayan, Langiden, Licuan-Baay, Luba, Malibcong, Manabo, Peñarrubia, Pidigan, Pilar, Sallapadan, San Isidro, San Juan, San Quintin, Tayum, Tineg, Tubo, Villaviciosa
- Populasion (2007): 230,953
- ^1 Naasasinado idi agdama a nagturay idi Disiembre 16, 2006.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


c: text/html

text:
Penned ti Tallo a Baw-ang
Ti Penned ti Tallo a Baw-ang ket maysa a hidroelektriko a penned a sangadpaanna ti Karayan Yangtze babaen ti ili ti Sandouping, a mabirukan idiay Distrito ti Yiling, Yichang, ti probinsia ti Hubei, Tsina. Ti Penned ti Tallo a Baw-ang ket isu tikadakkelan a estasion ti elektrisidad iti termino iti naikabil a kapasidad (22,500 MW). Idi 2012, ti kaadu ti elektrisidad a pinartuat ti penned ket kapadpadana idi ti kaadu a pinartuat babaen ti Penned Itaipu. [1]
Malaksid para iti pagawitan ti bapor, ti gandat ti pened ket nakompleto ken napno nga agtartaray manipud idi Hulio 4, 2012,[2][3] idi dagiti naudi a nangruna a turbina iti sirok ti daga nga estasion ket nangrugi iti panagpataud. Ti tunggal maysa a turbina ket adda ti kapasidad iti 700 MW.[4] Ti bagi ti penned ket nalpas idi 2006. Ti panangikapet kadagiti 32 a turbina ti penned kadagiti dua a basbassit a generator (50 MW iti tunggal maysa) tapno mabileganna laeng ti estasion, ti dagup kapasidad ti mapataud nga elektrisidad tipenned ket 22,500 MW.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2012年三峡工程建设与运行管理成效十分显著".
- ^ "三峡工程最后一台机组结束72小时试运行". ctg.com.cn. Naala idi 2012-06-23.
- ^ "Sirok ti daga nga estasion ti elektrisidad ti Tallo a Baw-ang ken ti mekanikal nga aruaten ket naipasa iti produksion" (iti Insik). Korporasion ti Tallo a Baw-ang ti Tsina. Naala idi 8 Hulio 2012.
- ^ "三峡工程左右岸电站26台机组全部投入商业运行" (iti Insik). Gandat a Korporasion ti Tallo a Baw-ang ti Tsina. 2008-10-30. Naala idi 2008-12-06.
- ^ ":: Ti dakkel a pagurnongan ti danum ti Tallo a Baw-ang ket inpangatoda ti danum iti tarheta nga agpanghl". Xinhua. 2008-10-07. Naala idi 2010-11-23.
- ^ "nangrugin ti Panagsubok ti Kinaudi a Turbina ti Penned ti Tallo a Baw-ang ti Tsina". Inventor Spot. Naala idi 2011-05-15.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Penned ti Tallo a Baw-ang idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ket maysa a marmol nga obramaestra a kitikit ni Ti Panagganas ni Santa Teresa Gian Lorenzo Bernini, a paset ti kompleto a disenio ken arkitetura ti Kapilia ti Cornaro ti Santa Maria della Vittoria iti Roma a nalpas idi 1652.
Ni
Teresa ti Avila (1515-1582) ket maysa a mistikal a madre a Carmelite ken kaunaan a Carmelite a santa. Naibasar ti kitikit ni Bernini iti maysa a pagteng iti bukod a kabibiag ni Teresa ti Avila maipapan iti nasantuan a sirmatana a nakakitaanna iti maysa a naubing pay, nataer nga anghel nga agtaktakder iti abayna:
“
Nakitak iti imana ti maysa nga atiddog a balitok a pika, ket iti murdongna kasla addaan bassit nga apuy. Nagparang isuna a kasla mangitudtudok iti pika iti pusok, ken ubonenna dagiti mismo a lalaemko; idi uksotenna, kasla inuksotna met ida, ket nabatiak nga umap-apuy iti naindaklan nga ayat ti Dios. Nagkaro unay ti saemna, ket nagar-areng-engak; ngem unayen a nagsam-it daytoy a nakana nga ut-ot, a diak pay kayaten a mapukaw koma kaniak. Napnek unay ti kararua iti awan sabali ngem ti Dios. Saan a nainbagian ti saem, ngem ketdi espiritual; nupay ti bagi ket addaan pannakairaman. Maysa a panangapros ti ayat a nakagangganas nga itan mapaspasamak iti nagbaetan ti kararua ken ti Dios, isu nga ikarkararagko iti Dios iti Kinaimbagna a siasinoman a mangibaga nga agul-ulbodak ket mapadasanna met koma. ) [1] ”


text:
Malungon, Sarangani
Ti Malungon ket maysa a primera klase nga ili ti probinsia ti Sarangani iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Malungon ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.[2]
- Alkikan
- Ampon
- Atlae
- Banahaw
- Banate
- B'Laan
- Datal Batong
- Datal Bila
- Datal Tampal
- J.P. Laurel
- Kawayan
- Kibala
- Kiblat
- Kinabalan1
- Lower Mainit
- Lutay
- Malabod
- Malalag Cogon
- Malandag
- Malungon Gamay
- Nagpan
- Panamin
- Poblacion
- San Juan
- San Miguel
- San Roque
- Talus
- Tamban
- Upper Biangan
- Upper Lumabat
- Upper Mainit
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Marikina
Ti Ciudad ti Marikina ket maysa kadagiti ciudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Pilipinas. Maaw-awagan ti Marikina kas "Kapitolio ti Sapatos iti Pilipinas" gapu iti mabigbig nga industria ti sapatos. Nalatak ti ciudad kadagiti aramidna a sapatos a mailaklako pay iti sabsabali a pagilian. Itay nabiit, inaramid dagiti sapatero ditoy iti maibilang a kadakkelan a paris ti sapatos iti sangalubongan. Ti met Museo ti Sapatos iti Marikina ti ayan ti nalatak a 3,000 a paris ti sapatos ni sigud nga Umuna a Babai Imelda Marcos.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Ciudad ti Marikina iti 15 a barbaranggay.


text:
Burgos, La Union
Ti Burgos ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Burgos ket nabingbingay iti 12 a barbaranggay.[2]
- Agpay
- Bilis
- Caoayan
- Dalacdac
- Delles
- Imelda
- Libtong
- Linuan
- New Poblacion
- Old Poblacion
- Lower Tumapoc
- Upper Tumapoc
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Jimalalud, Negros Oriental
Ti Jimalalud ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Jimalalud ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.[2]
- Aglahug
- Agutayon
- Ampanangon
- Bae
- Bala-as
- Bangcal
- Banog
- Buto
- Cabang
- Camandayon
- Cangharay
- Canlahao
- Dayoyo
- Yli
- Lacaon
- Mahanlud
- Malabago
- Mambaid
- Mongpong
- Owacan
- Pacuan
- Panglaya-an
- North Poblacion
- South Poblacion
- Polopantao
- Sampiniton
- Talamban
- Tamao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
MIMAROPA
Ti MIMAROPA, (sigud a MIMARO) am-ammo kas Rehion IV-B, ket maysa a rehion iti Pilipinas a masarakan iti Luzon. Ti nagan a MIMAROPA ket akronimo dagiti probinsia ti rehion a Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Marinduque, Romblon ken Palawan. Ti Palawan ngem nayakar iti rehion ti Lumaud a Visayas (Rehion VI) idi Mayo 23, 2005 babaen ti Ehekutibo a Bilin Bilang 429[2]. Nupay kasta, idi Agosto 19, 2005, ni Presidente Arroyo ket nangipakdaar ti Administratibo a Bilin Blng. 129 a mangtengngel ti nasapsapa nga Ehekutibo a Bilin 429 bayat a maururay ti panagrepaso.,[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Ehekutibo a Bilin Blng. 429". Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 2010-03-22.
- ^ "Administratibo a Bilin Blng. 129". Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 2011-03-22.


text:
Esperanto
Ti Esperanto (tulong·paammo) ket isu ti kaaduan ti mangisasao a naisangalen nga internasional a katakunaynay a pagsasao.[1] Ti naganna ket nagtaud manipud ti Doktoro Esperanto (ti Esperanto ket maipatarus a kas ti 'maysa nga agnamnama'), ti seudonimo babaen ni L. L. Zamenhof a nangipablaak ti immuna a libro a nangisalaysay ti Esperanto, ti Unua Libro, idi 1887. Ti panggep ni Zamenhof ket ti agaramid ti nalaka a maadal ken polikal nga agmangngamangnga a pagsasao a sagudayan ti panakaumili ken agpatan-ay ti kappia ken sangalubongan a panaka-awat dagiti nagbaetan ti tattao nga addaan ti sabsabali a rehional ken/wenno nailian a pagsasao.
Ti karkulo dagiti mangisasao ti Esperanto ket makasakup manipud ti 10,000 aginggana ti 2,000,000 a nasiglat wenno nasayanud a mangisasao, ken dagiti pay patneng a mangisasao, a daytoy ket dagiti, tatto a nakaadal ti Esperanto manipud kadagiti nagannak kaniada a kas maysa a bukodda a patneng a pagsasao. Ti Esperanto ket maisasao kadagiti agarup a 115 a pagpagilian. Daytoy a panag-uar ket kangrunaan nga adu idiay Europa, Daya nga Asia, ken Abagatan nga Amerika.[2] Ti immuna a Lubong a Kongreso iti Esperanto ket naurnos idiay Pransia idi 1905. Manipud idin dagiti kongreso ket naaramid a tinawen kadagiti sabsabali a pagilian malaksid kadagiti tawtawen nga addaan ti sangalubongan a gubgubat. Urayno awan pay ti maysa a pagilian a nangampon ti Esperanto a kas opisial a pagsasao, ti Esperanto ket naipatalked babaen ti Pranses nga Akademia dagiti Siensia idi 1921 ken ti mabigbigan babaen ti UNESCO idi 1954 (a kalpasan daytoy, idi 1985, ket naipatalged pay kadagiti kamkamengna nga estado). Idi 2007 ti Esperanto ket isu idi ti maika-32 a pagsasao a kumappon idiay "Kadawyan a Europeano a Pagalagadan iti Reperensia para kadagiti pagsasao: Panagadadal, Panagisursuro, Pammategan (CEFR)".[3] Manipud idi Oktubre 2011, ti Esperanto Wikipedia ket addaan ti maika-27 a kaaduan ti bilang kadagiti Wikipedia nga artikulo.[4] Ti Esperanto ket isu ti agdama a pagsasao ti panagisursuro iti Internasional nga Akademia dagiti Siensia idiay San Marino. Addaan dagiti pangipapati a ti panagadal ti Esperanto ket baka makaited ti nagatngato a sapasap a pundasion para iti panagadal ti pagsasao, ken adda dagiti kangrunaan a pagadalan a mangisursuro daytoy a kas panagisagana para iti panagadal kadagiti ganganaet a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zasky, Jason (2009-07-20), "Dagiti naupay a Balikas", Naupay a Magasina, "Ngem dagiti banag dagiti nainbento a pagsasao, isu daytoy ti nakadidillaw nga agnanayon a naimballigian a pagsasao. Addaan daytoy kadagiti ribribo a mangisasao ken dagita pay patneng a mangisasao ken dayta keng napangrunaan a naaramidan a maigiddiat kadagiti 900 wenno dagiti sabsabali a pagsasao nga awanan ti mangisasao."
- ^ Panag-taldiap iti panakaiwarwaras kadagiti mangisasao iti Esperanto dagup a sangalubongan.
- ^ Opisial Europeano a CEFR pappapel iti Esperanto.
- ^ Ranggo dagiti Wikipedia babaen dagiti bilang ti artikulo Naala idi 2011-10-04


text:
Himalaya
Ti Himalaya, ( /ˌhɪməˈleɪ.ə/ or /hɪˈmɑːləjə/; Sanskrito, ti hima (niebe) + ālaya (pagtaengan), literal a, "pagtaengan ti niebe"[1]) ket maysa a kabambantayan idiay Asia a nagilaslasin kadagiti tanap ti Indiano a subkontinente manipud ti Tibetano a Banak.
Ti Himalaya a kabambantayan ket pagibalayan kadagiti kangatuan a pantok iti lubong, a mairaman ti kanagatuan, ti Bantay Everest. Ti Himalaya ket mangiraman kadagiti ginasut a banbantay a sumurok ti 7,200 metro (23,600 ft) iti kangato. Iti paggiddiatan, ti kangatuan a pantok ti ruar ti Asia—ti Aconcagua, idiay Andes— ket 6,961 metro (22,838 ft) ti katayagna.[2]
Ti Himalaya a kabambantayan, a pagbuklan ti tallo a paralelo nga apo dagiti kabambantayan, kadenna wenno ballasiwenna dagiti lima a pagilian: ti Bhutan, India, Nepal, Tsina, ken Pakistan, a dagiti immuna a tallo a pagilian ket adda ti kaaduan a katurayan kadagitoy a kabambantayan.[3] Ti Himalaya ket nabeddengan iti amianan a laud babaen dagiti kabambantayan ti Karakoram ken Hindu Kush, iti amianan babaen ti Tibetano a Banak, ken iti abagatan babaen ti Tanap Indo-Ganges. Adda dagiti kangrunaan a karayan iti lubong, ti Indus, ti Ganges, ken ti Tsangpo-Brahmaputra, ket tumaudda ti Himalaya, ken dagiti naitiptipon a pagayusan a labneng ket pagtaengan ti 600 a riwriw a tattao. Ti Himalaya ket adda ti nangruna a panagsukogna kadagiti kultura ti Abagatan nga Asia; adu kadagiti pantok ti Himalaya ket sagrado iti Hinduismo ken Budismo.
Daytoy ket nabagkat babaen ti subduksion ti Indiano a tektoniko a plato idiay sirok ti Eurasiano a Plato, ti kabambantayan a Himalaya ket gumay-at ti, laud-amianan a laud nga aginggana ti daya-abagatan a daya, iti maysa nga arko ti 2,400 kilometro (1,500 mi) a kaatiddog. Ti lumaud nga angklana, ti Nanga Parbat, ket naisanglad idiay abagatan ti akin-amianan unay a sikko ti karayan Indus, ti dumaya nga angklana, ti Namcha Barwa, ti laud ti nalatak a sikko ti karayan Tsangpo. Ti kabambantayan ket naidumaduma iti kaakaba manipud ti 400 kilometro (250 mi) iti laud aginggana ti 150 kilometro (93 mi) iti daya.
Dagiti linaon
Ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mula ken ayup ti Himalaya ket agdumaduma babaen ti klima, tudo, kangato, ken dagiti daga. Dagiti panagbalbaliw ti klima ket sumakup mabnipud ti tropikal babba ti kabambantayan aginggana iti permanente a yelo ken niebe kadagiti kangatuan pantok. Iti kanagtuan a lugar ti Tropiko ti Kanser, ti permanente linia ti niebe ket isu kadagiti kanagatuan iti lubong iti agarup a 5,500 metro (18,000 ft).[4] Iti maigiddiatan, dagiti ekuatorial a kabambantayan idiay Baro a Guinea, ti Rwenzoris ken Colombia ket adda ti abab-baba a linia ti niebe iti 900 metro (2,950 ft) .[5] Ti kaadu ti tinawen a panagtudtudo ket umadadu manipud ti laud nga aagpadaya idiay igid ti akin-abagatan a sanguanan ti kabambantayan. Daytoy a panagduduma ti kangato, tudo ken kasasaad ti daga a maitipon ti nangato unay a linia ti niebe ket mangsuporta kadagiti adu a kita ti komunidad dagiti naisangsangayan a mula ken ayup. Kas pagarigan dagiti nakaro ti kangato nga altitud (nababa nga atmosperiko a presion) no mairaman ti nakaro a kalamiis ket mangpalubos ti panagbiag dagiti ekstremopilo nga organismo.[6]
Ti naisangsangayan a kabaknang ti agsabsabong ken mulmula ti Himalaya ket mapmapan kadagiti estruktural ken komposisional a panagbalbaliw gapu ti panagbalbaliw ti klima. Ti panagpangato ti temperatura ket mabalin a mangiyalis kadagiti nadumaduma a sebbangan kadagiti nangatngato nga elebasion. Ti kabakiran ti diraan ket pinarparukma babaen dagiti kabakiran ti pino idiay rehion ti Garhwal Himalaya. Adda dagiti reporta dagiti nasapa a panagsabsabong ket panagbungbunga kadagiti sebbangan ti kayo, a naipangpangruna ti rododendro, mansanas ken Myrica esculenta. Ti kangatuan a naamammuan a sebbanagn ti kayo idiay Himalayas ket ti Juniperus tibetica a mabirukan idiay 4,900 metro (16,080 ft) idiay Akin-daya a Tibet.[7]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Himalaya ket dagiti kaubingan akabambantayan iti planeta ken kangrunaan a buklen ti nabagkat a sedimentario ken metamorpiko a bato. Segun ti moderno a teoria ti plato a tektoniko, ti pannakapormada ket ti nagbanagan ti maysa a kontinental a panagdinnungpar wenno orohenesis idiay igid ti pagsasabatan a pagbeddengan a baetan ti Indo-Australiano a Plato ken ti Eurasiano a Plato. Daytoy ket tinawtawagan a kas ti nakulpi a bantay.
Ti panagdungpar ket nangrugi iti Akin-ngato a Kretaseo a paset ti panawen idi 70 riwriw a tawtawen, idi tiaggungunay ti amianan nga Indo-Australiano a Plato, nga aggungunay iti agarup a 15 cm ti tunggal maysa atawen, ket nakidinnungpar iti Eurasiano a Plato. Idi agarup a 50 riwriw a tawtawen, daytoy napardas nga aggungunay nga Indo-Australiano a plato ket kompleto a nangrikep ti Taaw Tethys, a ti kaada daytoy ket naikeddeng babaen dagiti sedimentario a bato a mabirukan idiay dataran ti taaw , ken dagiti bulkan nga umarariping kadagiti igidna. Gaputa dagitoy a sedimento ket nalag-anda, nalumesda kadagit ikabambantayan embes a limned iti datar. Ti Indo-Australiano a plato ket agtultuloy maipipan a horisontal iti baba ti Tibetano a banak , a mangpilit ti banak nga agpangato. Ti Arakan Yoma bambantay idiay Myanmar ken ti Is-isla Andaman ken Nicobar idiay Luek tiBengal ket naporma pay a kas ti maysa anagbanagan ti daytoy a panagdungpar.
Ti Indo-Australiano a palato ket aggungunay pay laeng iti 67 mm ti tunggal maysa a tawen, ken kadagiti sumaruno a 10 a riwriw a tawtawen daytoy ket mapanto iti agarup a 1,500 km idiay Asia. Agarup a 20 mm ti tunggal maysa a tawen iti India-Asia c a panagsabsabat ket masagepsep babaen ti panagduyok iti igid ti akin-abagatan a sanguanan ti Himalaya. Daytoy ket pagbanagan ti Himalayas nga agpanagto babaen ti agarup 5 mm ti tunggal maysa a tawen, a mangaramid kadagitoy a heolohiko nga aktibo. Ti panagggunay ti Indiano a plato idiay plato ti Asian ket mangaramid daytoy a rehion a seismiko nga aktibo, a agbanagan kadagiti giingined
Idi las-ud ti kinaudi a panawen ti yelo, adda idi ti maysa a naikapet nga alog ti yelo dagiti glasier ti baetan ti Kangchenjunga iti daya ken Nanga Parbat iti laud.[8] Iti laud, dagiti glasier ket timmiponda ti network iti alog ti yelo idiay Karakoram, ken iti amianan, timmiponda ti dati a Tibetano nga kaunegan ti daga a yelo .iti abagatan, ti ruar a panagayos dagiti glasier ket nagpatingga iti baba ti elebasion iti 1,000–2,000 metro (3,300–6,600 ft).[8][9] Bayat a ti agdama a ginget dagiti glasier ti Himalaya ket umabot ti 20 iti 32 kilometro (12 iti 20 mi) iiti kaatiddog, adda dagiti kangrunaan a ginget dagiti glasier idi ket 60 iti 112 kilometro (37 iti 70 mi) ti kaatiddogda idi las-ud ti yelo a panawen.[8] Ti glasier a linia ti niebe (ti altitud a lugar ti pakapenpenan ken ablasion ti glasier ket natimbeng) ket agaru idi a 1,400–1,660 metro (4,590–5,450 ft) nga abab-baba ngen tatta nga aldaw. Isu nga, ti klima ket saana a 7.0 iti 8.3 °C (44.6 iti 46.9 °F) a nalamlamiis ngem tatta nga aldaw.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panakailawlawagan ti Himalaya". Dagiti Online a Diksionario ti Oxford. Naala idi 2011-05-09.
- ^ "Bantay a Sistema ti Himalaya". Naala idi 2007-08-07.
- ^ Bishop, Barry. "Himalaya (bantay, Asia)". Encyclopaedia Britannica. Naala idi 1 Oktubre 2012.
- ^ Shi, Yafeng; Xie, Zizhu; Zheng, Benxing; Li, Qichun (1978). "Pannakaiwarwaras, Langa ken dagit Panagdumaduma dagiti Glasier iti Tsina". Penpen ti Glasier ti Lubong (Riederalp Workshop).
- ^ Henderson-Sellers, Ann; McGuffie, Kendal. Ti Kasakbayan ti Klima ti Lubong: Ti Panagmodelo a Perspektibo. pp. 199–201. ISBN 9780123869173.
- ^ Hogan, C. Michael (2010). "Archaea". Iti Monosson, E.; Cleveland, C. Ensiklopedia ti Daga. Washington DC: Nailian a Konsilo para iti Siensia ken Enbironmento.
- ^ Miehe, Georg; Miehe, Sabine; Vogel, Jonas; Co, Sonam; Duo, La (May 2007). "Kangatuan a Lini ti kayo idiay Akin-amianan a Hemisperio ket Mabirukan idiay Akin-abagatn a Tibet". Panagsukisok ken Panagrang-ay ti Bantay 27 (2): 169–173. doi:10.1659/mrd.0792.
- ^ a b c Kuhle, M. (2011). "Ti Nangato a Glasial (Kinaudi a Panawen ti Yelo ken Kinaudi a Glasial Maximum) a Yelo a Kalob ti Nangato ken Tengnga nga Asia, nga adad ti Maysa a Kritiko a Panagrepaso Kadagiti Kinaudi a Petsa ti OSL ken TCN". Iti Ehlers, J.; Gibbard, P.L.; Hughes, P.D. Kuatenario a Glasiasion - Gay-ay ken Kronolohia,Ti Asasideg a Panagkita. Amsterdam: Elsevier BV. pp. 943–965. (dagit imapa ti glasier dmabalin a maikarga)
- ^ Kuhle, M (1987). "Subtropikal a bantay- ken bambantay a gasasion idi ti panawen ti yelo ket nangkalbit ti panagawan dagiti maipapan ti glasier a paset ti panawen iti Pleistoseno". GeoJournal 14 (4): 393–421. doi:10.1007/BF02602717.
- ^ Kuhle, M. (2005). The maximum Ice Age (Würmian, Last Ice Age, LGM) glaciation of the Himalaya – ti glasioheomorpolohiko a pangsukisok dagiti linia a pagrimriman ti glasier, kapuskol ti yelo ken kababaan a dati nga igid a puespuesto dagiti Bantay Everest-Makalu-Cho Oyu a massif (Khumbu- ken Khumbakarna Himal) a mairaman kadagiti pakaammo ti naladaw a glasial-, neoglacsial-, ken dagiti naipakasaritaan nga agpang ti glasier, dagiti depresion ti linia ti niebe ken tawtawen. "Tibet ken Nangato nga Asia (VII): Glasioheomorpolohia ken Dati a Glasiasion iti Himalaya kenKarakorum". GeoJournal (Dordrecht: Kluwer) 62 (3–4): 193–650. doi:10.1007/s10708-005-2338-6.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aitken, Bill, Footloose idiay Himalaya, Delhi, Permanent Black, 2003. ISBN 81-7824-052-1
- Berreman, Gerald Duane, Hindus ti Himalaya: Etnograpia ken Panagbaliw, maiak-2 rev. ed., Delhi, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1997.
- Bisht, Ramesh Chandra, Esiklopedia ti Himalaya, New Delhi, Mittal Publications, c2008.
- Everest, ti IMAX a pelikula(1998). ISBN 0-7888-1493-1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Himalaya idiay Wikimedia Commons
- Ti dihital a panagsukisok ti Himalaya idiay Cambridge ken Yale
- Ti pannakaaramid ti Himalaya ken dagiti kangrunaan a tektoniko a subdibision
- Heolohia dagiti bantay ti Himalaya
- Pannakaipasngay ti Himalaya


text:
Foobar
Dagiti termino ti foobar (/ˈfuːbɑr/), fubar, wenno foo, bar, baz ken qux (sabali pay, quux) ket sagpaminsan dagitoy nga inus-usar a pagikanilan a nagnagan iti panagprograma ti kompiuter wenno dokumentasion a mainaig ti kompiuter.[1] Naus-usar dagitoyen a nagan dagiti entidad a kas dagiti karuay, annong, ken bilin a ti panggepna ket saan a nangruna ken agserbi laeng a mangipakita ti konsepto. Dagitoy a balikas ket awan ti kaibuksillana iti daytoy a panag-usar. Ti foobar ket sagpaminsan a maus-usar nga agmaymaysa; foo, bar, ken baz ket sagpaminsan pay dagiti a maususar, mo masapul ti adu nga entidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
rfc3092


text:
Abagatan a Leyte
Ti Abagatan a Leyte ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Maasin, sakupenna ti akin-abagatan a kakapat a paset ti Isla ti Leyte.
Ti isla nga ili ti Limasawa iti abatan ti probinsia ket mapapati kas lugar ti kaunaan a Kristiano a Misa iti Adayo a Daya, idi simmngalad sadiay ni Ferdinand Magellan idi 1521.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Abagatan a Leyte iti 18 nga ili ken 1 a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013


text:
Lawag
Ti makitkita a lawag (simple laeng a makunkuna iti lawag) ket isu ti elektomagnetiko a radiasion a makita iti mata ti tao, ken isu ti akin-rebbeng para iti panagrikna iti panagkita.[1] Ti makitkita a lawag ket addaan ti maysa a kaatiddog ti allon iti sakop ti agarup a 380 nanometro (nm), wenno 380&a beses;10−9 m, aginggana ti agarup a 740 nanometro – iti baetan ti san a makita nga inpraroho, nga addan kadagiti atatiddog a kaatiddog ti allon ken ti saan a makita nga ultrabioleta, nga addaan kadagiti basbassit a kaatiddog ti allon.
Dagiti kangrunaan a tagikua ti makitkita a lawag ket dagiti intensidad, turong ti propagasion, prekuensia wenno kaatiddog ti allon ti espektro, ken ti polarisasion, bayat a ti pardasna iti maysa a kawaw, ket 299,792,458 a metro iti tungngal maysa a segundo, ket maysa daytoy kadagiti kammasapulan nga agnanayon iti katutubo. Ti makitkita a lawag, a kas met laeng dagiti amin a kita ti elektromagnetiko a radiasion (EMR), ket eksperimental a mabirbirukan a kankanayon nga aggungunay iti daytoy a kapardas iti kawaw.
Iti pannkaipadana kadagiti amina a kita iti elektromagnetiko a radiasion, ti makitkita a lawag ket maiparuar ken masagepsep kadagiti bassit unay a "bungon" a tinawtawagan kadagiti poton, ken mangipakpakita kadagiti tagikua kadagiti allon ken dagiti partikula. Daytoy a tagikua ket makunkuna a kas ti pannakadua ti allon-partikula. Ti panagadal ti lawag, a naamammuan iti optika, ket maysa a nangruna a pagsukimatan a lugar iti moderno a pisika.
Iti pisika, ti termino a lawag ket sagpaminsan paya a mangitudtudo itielektromagnetiko a radiasion iti aniaman a kaatiddog ti allon, urayno makita wenno saan.[2][3] Daytoy nga artikulo ket mangipatengnga tiisip iti makitkita a lawag. Kitaen ti artikulo ti elektromagnetika a radiasion para iti sapasap a termino.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ International Commission on Illumination (1987). Internasional a Bokabulario iti Panagsilaw. Bilang 17.4. CIE, maika-4 nga edision. ISBN 978-3-900734-07-7.
Babaen ti Internasional a Bokabulario iti Panagsilaw, ti panangilawlawag ti lawag ket: “Ti aniaman a radiasion a makabael a mangpataud ti dagus a rikna a panagkita.”
- ^ Gregory Hallock Smith (2006). Dagiti lente tikamera: manipud tikahon ti kamera aginggana iti dihital. SPIE Press. p. 4. ISBN 978-0-8194-6093-6.
- ^ Narinder Kumar (2008). Komprehensibo a Pisika XII. Laxmi Publications. p. 1416. ISBN 978-81-7008-592-8.


text:
Siriliko a sinuratan
TiSiriliko a sinuratan ( /sɨˈrɪlɪk/) wenno azbuka ket maysa nga alpabetiko a sistema ti panagsurat. Daytoy ket naibatay iti Nasap a Siriliko, a naparang-ay idi Umuna nga Imperio ti Bulgaria idi las-ud ti maika-10 a siglo AD idiay Literario nga Eskuela ti Preslav.[1][2] Daytoy ket batayan dagiti abesedario nga inus-usar kadagiti nadumaduma a pagsasaos, iti napalabas ken agdama, kadagiti paset ti Balkano ken Akin-amianan a Eurasia, a naipangpangruna kadagiti Eslabo a taudan, ken dagiti saan nga Eslabo a pagsasao a naimpluensiaan babaen ti Ruso. Manipud idi 2011 adda dagiti agarup a 252 a riwriw a tattao idiay Eurasia nga agus-usar iti daytoy a kas ti opisial ngaabesedario para kadagiti nailian a pagsasao. Agarup a kagudua dagitoy ket adda idiay Rusia.[3] Ti Siriliko ket maysa kadagiti kaaduan a naus-usar a sistema ti panagsurat iti lubong.
Ti Siriliko ket naibatay manipud ti Griego nga uncial a sinuratan, a nmatiponan babaen kadagiti ligatura ken dagiti konsonante manipud ti naduduog a Glagolitiko nga abesedario ken Daan a Simbaan nga Eslabo para kadagiti uni a saan a mabirukan iti Griego. Daytoy ket nanaganan a kas pamamdayaw kadagiti dua a Bisantino a Griego nga agkabsat a lalaki, ni Santo Cirilo ken Metodio, nga isuda ti kasapaan a nagpartuat ti Glagolitiko nga abesedario. Dagiti moderno nga eskolar ket namatmatida a ti Siriliko ket naparang-ay idi ken naikeddeng babaen dagiti nasapa adisipulo ni Cirilo ken ni Metodio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bringhurst, Robert (2002). Dagiti Elemento ti Topograpiko nga Estilo (version 2.5), pp. 262–264. Vancouver, Hartley & Marks. ISBN 0-88179-133-4.
- Nezirović, M. (1992). Jevrejsko-španjolska književnost. Sarajevo: Svjetlost. [nadakat idiay Šmid, 2002]
- Šmid, Katja (2002). "Los problemas del estudio de la lengua sefardíPDF (603 KiB)", in Verba Hispanica, vol X. Liubliana: Facultad de Filosofía y Letras de la Universidad de Liubliana. ISSN 0353-9660.
- ^ Ti Abagatan a daya nga Europa kadagiti Tengnga a Panawen, 500-1250, Cambridge Medieval Textbooks, Florin Curta, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2006, ISBN 0521815398, pp. 221-222.
- ^ Ti Ortodokso a Simbaan iti Bisantino nga Imperio, Oxford a Pakasaritaan ti Kristiano a Simbaanh, J. M. Hussey, Andrew Louth, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2010, ISBN 0191614882, p. 100.
- ^ Česky. "Listaan dagiti pagilian babaen ti populasion - Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia". En.wikipedia.org. Naala idi 2012-06-13.


text:
Plantilia:Dagiti Papa
Inus-usar daytoy a kas dagiti pagdaliasatan a kahon dagiti artikulo ti Papa.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ikabil ti plantilia {{Dagiti Papa}} iti baba ti artikulo.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Dagiti Papa |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Dagiti Papa |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Dagiti Papa |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Partido Demokratiko (Estados Unidos)
Ti Partido Demokratiko ket maysa kadagiti dua a kangrunaan a kontemporario a politiko a partido idiay Estados Unidos a kaduana ti Partido Republikano. Daytoy a partido ket agsuporta ti sosial a liberal ken progresibo a plataporma[1][2][3], ken ti kongresional a timpuyog ti partido ket buklen dagiti progresibo, liberal, sentrista[4], ken dagiti libertariano. Daytoy a partido ket adda ti kaatiddogan a rehistro ti agnanayon nga operasion idiay Estados Unidos ken maysa kadagiti kadaanan a politiko a partido iti lubong.[5] Ni Barack Obama ket isu ti maika-15 a Demokrata a nagtengtengngel ti opisina ti Presidente iti Estados Unidos.
Manipud ti maika-112 a Kongreso a kalpasan ti 2010 a panagbutos, ti Partido Demokratiko ket agtengtengngel kadagiti minoridad a tugaw idiay Kamara dagiti Pannakabagi, ti kaaduan a tugaw idiay Senado, ti minoridad ti estado a panakagobernador, ken ti pay minoridad dagiti estado a lehislatura.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Grigsby, Ellen. Panagusig kadagiti Politika: Ti pangyuna ti Politika a Siensia, ngem ti liberiralismona ket para iti kaaduan a kinaudi a bersion iti liberalismo-moderno a liberalismo..
- ^ Arnold, N. Scott (2009). Imposing values: an essay on liberalism and regulation. Florence: Oxford University Press. p. 3. ISBN 0-495-50112-3. "Ti moderno a liberalismo ket sakupenna ti kanigid iti sentro iti tinawtawid nga espektro ken nairepresenta babaen ti Partido Demokratiko idiay Estados Unidos."
- ^ Levy, Jonah (2006). Ti estado kalpasan ti statismo: dagiti baro nga aktibidad ti estado iti panawen ti liberalisasion. Florence: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. p. 198. ISBN 0-495-50112-3. "Iti korporado a lugar ti panagturay, ti sentro-kanigid inpuestona manen kaniana tapno agipandag para iti reporma. Ti Partido Demokratiko ti Estados Unidos ket nagusar kadagiti kalpasan a panagrebtak dagiti eskandalo ken ti panagrebba kadagti presio ti bingay ti pinansia tapn rautenda dagiti Partido Republikano...Ti korporado a panagituray a reporma ket nakakaskasdaaw a maibagay iti uneg ti sukog ti sentro-kanigid nga ideolohia. Ti Partido Demokratiko ken ti SPD ket nagitalekda ti panagrang-ay ti kasasaad ti regulasion a kas ti mangtimbeng ti mangimaton a turay, korporado a bileg, ken ti panakapaay ti tiendaan."
- ^ Hale, John (1995). Ti Panagaramid kadagiti Baro a Demokrata the New Democrats. New York City: Political Science Quarterly. p. 229. "Maikadua, dagiti Demokrata idiay Kongreso ket nalasin kadagiti liberal ken ti sentrista a paypayak"
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/157244/Democratic-Party#233981.toc
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Partido Demokratiko (Estados Unidos) idiay Wikimedia Commons


text:
Hainismo
Ti Hainismo ket tradisional a naamammuan iti Haina darma, ket maysa a Indiano a relihgion a mangpatuldo iti maysa adalan iti saan kinaranggas kadagiti amin a sibibiag a parsua. Daytoy ket maysa kadagiti kaduogan a relihion iti lubong a matugotan kadagiti ramutna iti taga-ugma nga India.[1] Ti kinunkuna ti tradision iti daytoy a pammati ket insersermon babaen dagiti duapulo ket uppat a nagsasaruno a nangitaktakder iti pammati a naamammuan a kas ti tirthankara. Ti Hainismo ket mangiyunay-unay ti espiritual a kinawaya ken panagpapada a baetan kadagiti amin a porma ti biag. Dagit iagsansanay iti daytoy a relihion ket namatmatidad a ti di naranggas ken kabukbokodan a panagtengngel ket isu ti pamay-an a pakabalinanda a makagun-od ti pannakawaya manipud ti siklo dagiti panagungar manen.
Ti Hainismo ket maysa a relihioso a minoridad idiay India, nga adda dagiti 4.2 riwriw a sumursurot, ken dagiti sumorsurot kadagiti imigrante a komunidad idiay Belhika, idiay Estados Unidos, idiay Kanada, Hong Kong, Hapon ken Singapur.[2] Dagiti Hain ket addaanda kadagiti kangatuan a degrado iti literasia para kadagioti amin a relihioso a komunidad idiay India,[3] ken dagiti biblioteka ti manuskritoda ket isu ti kaduogan iti pagilian.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hainismo ket maysa a representatibo iti shramana a tradision, nga isu idi ket mays a saan a Vedic a tignay a maipada iti naipakasaritaan a relihion ti Vedic. Ti tunggal may kadagitoy a sanga ti taga-ugma a relihion ti Indian ket nakaimpluensia met laeng kadagiti kaniada. Ti shramana a tradision ket akinrebbeng idi para kadagiti mainaig a konsepto iti saṃsāra ken moksha.[1] Adda pay reperensia iti Rishabha, ti immuna a jaina tirthankara, iti Vedic a literatura.[5]
Ti pannakaipakita ti labus a pigura ti maysa a lalaki iti puseto nga nakatakder nga agmetmeditasion ket adu a makita idiay Ginget ti Indus a Sibilisasion, a mangipakpakita ti pannakaikapetna iti Hainismo.[6][7] Ni Ram Prasad Chanda, nga isu idi ti nangimaton ti panagkalkali iti Ginget ti Indus a Sibilisasion, ket nangibagbaga:[8]
Saan laeng a dagiti nakatugaw a diosen kadagiti selio ti Indus ket adda ida ti yoga a postura ken nakasaksi ti kaadda ti Yoga idiay Ginget ti Indus a Sibilisasion iti dayta nga adayo a panawen, dagiti agtaktakder a diosen kadagiti selio ket mangipakpakita pay ti Kayotsarga (tiagtaktakder a postura iti meditasion) a puesto. Ti postura a Kayotsarga ket naisalsalunima iti Hain. Daytoy ket maysa apostura a saan nga agtugtugaw ngem agtaktakder daytoy. Iti Adi Purana a Libro XV III, ti postura aKayotsarga ket naipalplawag iti pannakaikapet iti penitensia ni Rishabha.
Ni Pārśva ket isu ti kasapaan a tirthankara a mabalin a makedngan amapetsaan; isu ket nagbiag idi maika-9 a siglo BCE.[9] Dagiti tradision ket nangibagbaga a dagiti nagannak kenni Mahavira' ket sinursurotda dagiti insursurona. Nupay kasta, isu ket saan a maikeddeng a kas ti nangibangon ti Hainism. Ni Herman Jacobi, ti maysa a nalatak nga indologista, ket nangisurat:[5]
Awan ti maipaneknekan a ni Parshva ket isu idi ti nangbangon ti Hainism. Ti Hain a tradision ket nagkaykaysa iti panagaramid kenni Rishabha a kas tirthankara a kas ti nangibangon ket mabalin nga adda naipakasaritaan iti tradision a mangaramid kaniana iti immuna a tirthankara.
Ii maika-6 a BCE, ni Vardhamana Mahavira ket nagbalin a maysa kadagiti kaimpluensiaan a manursuro iti Hainismo.[10] Isu ket nangbangon ti dakkel a grupo dagiti disipulo a nakaadal ken simmursurot kadagiti insursurona. Dagiti disipulo ket tinawtawaganda isuna a kas ti jina, a literal a maipatarus a kas agparparikma. Dagiti kinaudi a simmursurot kaniana ket nagus-usarda ti nabaliwan a titulo a mangitudo kaniada: Hain, dagiti sumursurot ti jina.[11]
Idi las-ud ti maika-4 a siglo BCE, ti Mauryan a Dinastia ket dimteng a nagturay. Ti immuna nga emperador ti Mauryan, ni Chandragupta, ket nagbalin a Hain kadagiti kinaudi a paset ti panagbiagna. Isu idi ket disipulo ni Badhrabahu, ti maysa a Hain ācārya nga akinrebbeng para iti pannakaiyaddang ti Hainismo idiay abagatan nga India.[12] Ti Kalinga ket taengan idi dagiti Haina. Ti mannakigubat nga emperadorna a ni Kharavela[13] ket akinrebbeng idi para iti pannakaiyaddang ti Hainismo iti ballasiw ti Indiano a subkontinente. Ti taga-ugma asiudad ti Pithunda, kapitolio iti Kalinga, ket naipalplawag iti jaina a testo ti Uttaradhyana Sutra a kas maysa a nangruna a sentro idi panawen ti Mahavira, ken kankanayon idi a papanan babaen dagiti agtagtagilako manipud idiay Champa.[14] Ni Rishabha, ti immuna a tirthankara, ket rinaraeman ken dinaydayawan idi idiay Pithunda ken naamammuan a kas ti Kalinga Jina. Idi maika-4 a siglo BCE, ni Mahapadma Nanda ket pinarukmana ti Kalinga ken nangala ti maysa nga estatua ni Rishabha manipud idiay Pithunda ken inpanna idiay kapitoliona a Magadha. Ti panagraut ni Ashoka ken ti panagay-ayat ti annuroten a Budista ket nagpakaro a nagparmek kadagiti Hain iti Kalinga. Nupay kasta, idi umuna a siglo BCE ti empedor Kharvela ket pinarukmana ti Magadha, innalana ti estatua ni Rishabha ken inkabilna idiay Udaygiri, idiay asideg ti kapitoliona a Shishupalgadh. Dagiti rukib ti Khandagiri ken Udaygiri idiay asideg ti Bhubaneswar ket isu laeng dagitoy ti nabatbati a bato a monunento ti Hain idiay Orissa.[15]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Shah 1998a, p. 8
- ^ Glasenapp 1999, p. 271
- ^ 2001 a Datos ti Senso iti relihion ket naipablaak, Gobierno ti India, naala idi 1 Septiembre 2010
- ^ Dundas 2002, p. 83
- ^ a b Sangave 2001, p. 131
- ^ Rankin 2010, p. 44
- ^ Sangave 2001, pp. 107–108
- ^ Chatterjee 1932, p. 159
- ^ Charpentier 1922, p. 153
- ^ Fisher, Mary Pat (2008), Dagiti Sibibiag a Relihion (Maika-7 nga ed.), Upper Saddle River: Pearson Education, p. 120
- ^ Sangave 2001, pp. 100–101
- ^ Glasenapp 1998, p. 42
- ^ Tobias 1991, p. 100
- ^ Ghadai, Balabhadra (Hulio 2009), "Maritimo a Tawidan iti Orissa", Orissa a Panagrepaso, naala idi 12 Nobiembre 2012
- ^ Dundas 2002, pp. 113, 201
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Charpentier, Jarl (1922), "Ti Pakasaritaan dagiti Hain", Ti Cambridge a Pakasaritaan ti India (Cambridge) 1
- Chatterjee, Ramananda (1932), Ti Moderno a Panagrepaso 52, Prabasi Press Private Limited
- Cort, John E. (1995), "Dagiti Hain a Kamalig ti Pannakaammo : Dagiti Tradisional a Biblioteka idiay India", Warnakan ti Oriental a Kagimongan ti Amerikano 115 (1): 77, doi:10.2307/605310
- Dundas, Paul (2002), Dagiti Hain, Routledge, ISBN 978-0-415-26605-5
- Glasenapp, Helmuth Von (1999), Hainismo: Ti Indiano a Relihion ti Pannakisalakan, Delhi: Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-1376-6
- Jacobi, Hermann (1884), Jaina Sutras Pasett I, Dagiti Sagrado a Libro iti Daya 22
- Jain, Jyotindra; Fischer, Eberhard (1978), Haina nga Ikonograpia, Brill Publishers, ISBN 978-90-04-05259-8
- Jaini, Padmanabh S. (1991), Henero ken Pannakisalakan: Dagiti Suppiatan ti Haina iti Espiritual a Pannakawaya iti Babbai, Unibersidad ti California, ISBN 978-0-520-06820-9, naala idi 10 Enero 2013
- Jaini, Padmanabh S. (1998), Ti Haina a Dalan iti Puripikasion, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-1578-0, naala idi 10 Enero 2013
- Jaini, Padmanabh S. (2000), Dagiti naurnog a Papel kadagiti Panagadal ti Haina, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-1691-6, naala idi 10 Enero 2013
- Koller, John M. (Hulio 2000), "Ti Syādvadā a kas ti Epistemolohiko a Tulbek iti Haina a katengngaan a Waya iti Metapisika ni Anekāntavāda", Pilosopia Daya ken Laud (Honululu) 50 (3): 628, doi:10.1353/pew.2000.0009, ISSN 0031-8221, JSTOR 1400182
- Rankin, Aidan (2010), Adu a Bangir ti Saririt: Ti Baro a Politika iti Kararua, John Hunt Publishing, ISBN 978-1-84694-277-8
- Sangave, Vilas Adinath (1980), Komunidad ti Haina (Maika-2 nga ed.), Bombay: Nadayeg a Prakashan, ISBN 978-0-317-12346-3
- Sangave, Vilas Adinath (2001), Dagiti Rupa ti Hainolohia: Napilpili Papel ti Panagsukisok iti Kagimongan ti Haina, Relihion, ken Kultura, Mumbai: Nadayeg a Prakashan, ISBN 978-81-7154-839-2
- Sangave, Vilas Adinath (2006), Dagiti Aspeto ti Haina a relihion (5 nga ed.), Bharatiya Jnanpith, ISBN 978-81-263-1273-3
- Shah, Natubhai (1998a), Hainismo: Ti Lubong dagiti Agparparikma 1, Sussex Academic Press, ISBN 978-1-898723-30-1
- Shah, Natubhai (1998b), Hainismo: Ti Lubong dagiti Agparparikma 2, Sussex Academic Press, ISBN 978-1-898723-31-8
- Shah, Umakant P. (1987), Jaina-Rupa-Mandana, Abhinav Publications, ISBN 978-81-7017-208-6
- Sethia, Tara (2004), Ahiṃsā, Anekānta ke Hainismo, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-2036-4
- Tobias, Michael (1991), Puersa ti Biag: Ti Lubong ti Hainismo, Jain Publishing Company, ISBN 978-0-87573-080-6
- Upadhye, A. N. (1982), "Mahavira ken dagiti Insursurona", iti Cohen, Richard J., Warnakan ti Oriental a Kagimongan ti Amerikano (Oriental a Kagimongan ti Amerikano) 102 (1), doi:10.2307/601199, JSTOR 601199
- Vallely, Anne (2002), Dagiti Agsalsalaknib ti Transsendente: Ti Maysa nga Etnolohia itimaysa a Komunidad ti Asetiko a Hain, Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan, ISBN 978-0-8020-8415-6
- Vyas, R.T. (1995), Dagiti Panagadal iti arte ti Haina ken ikonograpia ken dagiti kakuyogana suheto, Abhinav Publications, ISBN 978-81-7017-316-8
- Wiley, Kristi L. (2009), Ti A aginggana ti Z iti Hainismo, Scarecrow Press, ISBN 978-0-8108-6821-2
- Williams, Robert (1991), Yoga nga Haina: Ti Panagsukisok iti Mediebal a Śrāvakācāras, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-0775-4


text:
Calabria
Ti Calabria (pannakabalikas [kaˈlaːbrja]; kadagiti Calabriano a dialekto: Calabbria wenno Calavria, iti kinaugma ket naamammoan a kas ti Bruttium wenno -dati- a kas tiItalia, ket maysa a rehion isiay akin-abagatan nga Italia, nga abagatan ti Napoles, a mabirukan idiay "ramay ti saka" ti Italiano a Peninsula. Ti kapitolio a siudad ti Calabria ket ti Catanzaro. Ti kaaduan ti populasion a siudad ti Calabria ket ti Reggio, ken daytoy pay ti tugaw ti konsilo ti gobierno ti Calabria.
Daytoy key nabeddengan iti amianan babaen ti rehion ti Basilicata, iti abagatan a laud babaen ti rehion ti Sicilia, iti laud babaen ti Baybaya Tirreno,ken iti daya babaen ti Baybay Honiko. Ti rehion ket sakupenna ti15,080 km2 (5,822 sq mi) ken adda ti populasion ti sumurok a 2 a riwriw. Ti demonimo ti Calabria iti Inggles ket ti Calabrian (Italiano: calabrese). Kadagiti taga-ugma apaset ti panawen ti nagan a Calabria ket inus-usar idi ti akin-abagatan a peninsula ti Apulia a nakunkuna pay a kas ti mikod ti Italia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1
- ^ EUROPA - Press Releases - Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng idi 2008 GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a sumakop manipud ti 28% aginggana ti EU27 a katimbengan idiay Severozapaden idiay Bulgaria aginggana ti 343% idiay kaunegan a Londres
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Arlacchi, Pino, kenJonathan Steinberg. Mafia, Dagiti Agtaltalon ken Dagiti Nalatak nga Estado: Kagimongan iti Tinawtawid a Calabria (2009)
- Dal Lago, Enrico, ken Rick Halpern, eds. Ti Amerikano nga Abagatan ken ti Italiano a Mezzogiorno: Salaysay iti Komperatibo a Pakasaritaan (2002) ISBN 0-333-73971-X
- Dunston, Lara, kenm Terry Carter. Dagiti Agbanbaniaga ti Calabria (Dagiti Agbanbaniaga - Thomas Cook) (2009), pagsurotan a libro
- Moe, Nelson. Ti Panakaimatangan manipud idiay Vesuvius: Italiano a Kultura ken ti Akin-abagatan a Saludsod (2002)
- Schneider, Jane. Akin-abagatan a Saludsod ti Italia': Orientalismo iti Maysa a Pagilian (1998)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Calabria idiay Wikimedia Commons


text:
Pinakbet
Ti pinakbet (wenno pakbet, pinakebbet) ti kangrunaan a luto ti nateng dagiti Ilokano, malaksid iti dinengdeng wenno inabraw. Paria, tarong, okra, ken kamatis ti nangnangruna a ramen ti pinakbet a mailuto iti bugguong, marekaduan iti sibuyas, bawang, laya. Mabalin met latta a nayonan pay iti bunga ti sili, pallang, parda, utong, sabong ti alukon, bukel ti patani, kardis ken dadduma pay. Dadduma nga agpakpakbet, laokanda pay iti karabasa, bagas ti kamotit, aba, balinghoy, buga, wenno kamangeg.
Gagangay a masagpawan iti karne ti baboy wenno tinuno nga ikan ti pinakbet. Wenno iti bagnet (sitsaron), daing nga ikan, kurus, tapa a karne, ken dadduma pay.


text:
Podgorica
Ti Podgorica (/ˈpɒdɡəriːtsə/ pod-gorr-ee-tsə;[2] Montenegrino/Serbio: Podgorica / Пoдropицa [pǒdgoritsa], lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Montenegro.
Ti nasayaat a puesto ti Podgorica idiay pagsasabtan ti karayan Ribnica ken Morača ken ti puntos a pagsasabtan iti nalames a Tanap ti Zeta ken Ginget ti Bjelopavlići ket nakaawawis iti panagtaeng. Ti siudad ket asideg kadagiti sentro ti ski idiay amianan ken dagiti pagliwliwaan ti igid ti baybay idiay Baybay Adriatiko.
Ti maysa a senso idi 2011 ket nangikabil ti populasion ti siudad iti 150,977. Ti Podgorica a munisipalidad ket aglaon ti 10.4% iti teritorio ti Montenegro ken 29.9% ti populasionna. Isu daytoy ti administratibo a sentro iti Montenegro ken isu pay ti ekonomiko, kultura ken edukasion a sentro ti daytoy a pagilian.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayatna a saoen ti nagan a Podgorica ket "sirok ti Gorica" iti Pagsasao a Montenegrino. Ti Gorica (kmaipatarus ti "bassit a turod" wenno pantok) isu daytoy ti nagan ti naabbongan ti sipres a turod a pakatanawan ti sentro ti siudad.
Iti tallo a kilometro (1.9 milia) iti amianan a laud ti Podgorica ket naisanglad dagiti nadadael a tidda iti Doclea, ti maysa nga ili a naam-ammuan dagiti Grieo, sakbayan ti Romano ken Roman a paset ti panawen. Ti Romano nga Emperador a ni Diocletian ket naggapu iti daytoy a rehion. Kadagiti sumagad a siglo, Dagiti Romano ket "nagpasayaatda" ti nagan iti Dioclea, a nagkamalida a nangipagarup a ti "i" ket napukawen iti panangisao. Ti "Duklja" ket isu ti kinaudii (Eslabo) a bersion ti balikas.
Idi nabangon daytoy (sakbay ti maika-11 a siglo), ti ili ket tinawtawagan a kas ti Birziminium. Idi Tengnga a Panawen, daytoy ket naam-ammuan a kas ti Ribnica (pannakabalikas [rîbnitsa]). Ti nagan a Podgorica ket naususaren manipud idi 1326. Manipud idi 1946 aginggana idi 1992, ti siudad idi ket nanaganan ti Titograd ([tîtoɡraːd]) a naipammadayaw kenni Josip Broz Tito, ti dati a Presidente iti Yugoslavia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Montenegrinoa senso ti 2011". Monstat. 2011.
- ^ Wells, John C.. Longman a Diksionario ti panagibalikas. Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8118-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Podgorica idiay Wikimedia Commons


text:
Manila
Ipatalos yo pa ya ed salitan Pangasinan. Sarag yon dagdagan o bawasan. Salamat.
Say Siyudad na Manila (English: City of Manila; Filipino: Lungsod ng Maynila) sakey kabesera na siyudad ed rehion Metro Manila, Filipinas.
Saray logan
Historiya[edit | edit source]
Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espana idi inturayanna ti Pilipinas iti nasurok a tallo a siglo.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a raya wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Raya Sulayman ken Raya Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Raya Lacandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunay, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Muigel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Felife II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Pilipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.
Idi 1898, sinakup ti Vereinigte Staaten ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti iudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
Saray distrito[edit | edit source]
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Port Area.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandakan, Port Area, San Andreas Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andreas ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampalok.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Port Area, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Chinatown ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a butuen nga otel, ken shopping malls.
Ragay ed siyudad walay 897 ya baranggay kasarayan walay 16 ya distrito.
Saray image[edit | edit source]
Saray too diad Manileño[edit | edit source]
- Alfredo Lim, mayor
- German Moreno, Walang Tulugan with the Master Showman
- Isko Moreno, bise-mayor
- Jauy da Lion (Joey de León), aktor, kanta tan model
- Lea Salonga, kanta
- Manuel Villar, dagat-basura campaign
- Vic Sotto, aktor tan kanta


text:
Atomo
Ti atomo ket isu ti kangrunaan a paset iti banag a mangbuke ti napuskol a tengnga nga katengngaan a napalikmutan babaen ti maysa nga ulep dagiti negatibo a kargo nga elektron. Ti atomiko a katengngaan naglaon ti aglalaok a positibo a kargo dagiti proton ken nakuriente nga agmangngamangnga a dagiti neutron (malaksid ti kaso iti hidróheno-1, a daytoy laeng ti natana a which is the only stable nukleido nga awanan dagiti neutron). Dagiti elektro ti maysa nga atomo ket naipiansada iti katengngaan babaen ti elektromagnetiko a bileg. Kasta met ti, maysa a grupo dagiti atomo ket mabalinda nga agbati a naipiansa iti tunggal maysa kaniada, a mangbukel ti maysa a molekula. Ti maysa nga atomo a naglaon ti agpadpada a bilang dagiti proton ken elektron ket agmangngamangnga a nakuriente, wenno saan ket addan ti positibo a kargo no addaan ti basbassit a bilang ti elektron (agkurang ti elektron) wenno negatibo a kargo no addaan dagiti adadu nga elektron (sumurok nga elektron). Ti maysa a positibo wenno negatibo a nakargo nga atomo ket naamammoan a kas ti maysa nga ion. Ti maysa nga atomo ket naidasig babaen ti bilang dagiti proton ken neutron iti katengngaanna: ti bilang dagiti proton ket ikeddengna ti kimiko nga elemento, ken ti bilang dagiti neutron ket ikeddengna ti isotopo iti elemento.


text: 1Rimmuar ni Jesus iti Templo. Nakaadayo bassiten idi immasideg kenkuana dagiti adalan ket intudoda kenkuana dagiti pasdek ti Templo. 2Kinunana kadakuada, “Wen, makitayo amin dagitoy ita. Ngem ibagak kadakayo nga awanto ti uray maysa a bato ditoy a mabati iti yanna. Marbadanto amin.” 3Agtugtugaw ni Jesus idiay Bantay Olivo idi umasideg kenkuana dagiti adalan. “Ibagam man kadakami no kaanonto a mapasamak dagitoy?” sinaludsodda. “Anianto ti mapasamak a mangipakita iti yaaymo ken iti panungpalan ti lubong?” 4Insungbat ni Jesus, “Agannadkayo, ket dikayo paallilaw. 5Adunto ti umay ket aramatendanto ti naganko a kunkunada, ‘Siak ti Cristo,’ ket adunto ti allilawenda. 6Mangngegyonto ti arimbangaw dagiti agdadangadang ken damdamag maipapan kadagiti dadduma pay a gubgubat. Ngem dikay agdanag. Masapul a mapasamak dagitoy ngem dina kayat a sawen a dimtengen ti panungpalan. 7Aggugubatto dagiti nasion; agririnnautto dagiti pagarian. Addanto bisin ken ginggined iti amin a lugar. 8Pangrugian laeng amin dagitoy ti panagsagaba a kas iti panangrugi ti panagsagaba ti agpasngay. 9“Matiliw ken mayawatkayto a madusa. Mapapataykayto. Guraendakayto dagiti amin a tattao gapu kaniak. 10Iti dayta a tiempo, adunto dagiti mangtallikud iti pammatida. Aglilinniput ken aggiginnuradanto. 11Tumaudto dagiti adu a sinan-profeta a mangyaw-awan kadagiti adu a tattao. 12Kastanto ti panagsaknap ti kinadakes, ket ti ayat dagiti adu a tattao lumamiisto. 13Ngem maisalakanto ti siasinoman a makaibtur agingga iti panungpalan. 14Maikaskasabanto iti entero a lubong daytoy Naimbag a Damag maipapan iti Pagarian kas pammaneknek iti sangkataoan. Kalpasanna, umayton ti panungpalan.” 15“Iti kasta, inton makitayo ‘Ti Nakabutbuteng a Mangdadael’ nga agtakder iti nasantoan a lugar a kas insao ni profeta Daniel (maawatan koma ti agbasa ti kaipapanan daytoy), 16masapul a kumamang dagiti adda idiay Judea kadagiti bambantay. 17Umulog a dagus ti adda iti tuktok ti balay ket saanen a sumrek iti balayna tapno mangala iti uray ania a mabalinna nga itugot. 18Ti adda iti taltalon saanen nga agawid a mangala iti kagayna. 19Kadagita nga aldaw, kakaasinto dagiti masikog ken dagiti inna a di pay napusot dagiti annakda. 20Dawatenyo iti Dios a saan koma nga iti tiempo ti nepnep wenno Aldaw a Panaginana ti panagpakniyo! 21Ta kadagita nga aldaw, nakarkaronto nga adayo ti rigat ngem iti aniaman a napasamak manipud pannakaparsua ti lubong agingga kadagitoy nga aldaw. Ket uray kaano awanton ti kastoy a mapasamak. 22Ngem kinissayan ti Dios ti bilang dagita nga al-aldaw, ta no saan, awan ti makalasat. Ngem gapu kadagiti pinilina a tattao, kissayanna ti bilang dagita nga al-aldaw. 23“Daytoy ti gapuna a no adda agkuna, ‘Kitaenyo, adda ditoy ti Cristo!’ wenno ‘Adda sadiay!’ diyo patpatien. 24Ta agparangto dagiti sinan-Cristo ken dagiti sinan-profeta, ket agipakitadanto kadagiti datdatlag ken nakaskasdaaw a banag tapno, no mabalin, yaw-awanda uray dagiti pinili ti Dios. 25Denggenyo, impakaammokon kadakayo dagitoy sakbay a mapasamakda. 26“Wenno, no kunada, ‘Kitaenyo, adda iti let-ang!’ dikay mapmapan sadiay. Ket no kunada, ‘Kitaenyo, adda nga aglemlemmeng ditoy!’ diyo patpatien. 27Ta umayto ti Anak ti Tao a kas iti kapardas ti kimat nga aggilap iti daya nga agpa-laud. 28“Sadinoman a yan ti bangkay, sadiayto ti paguurnongan dagiti agila.” 29“Apaman a malpas dagita a rigrigat, agsipngetto ti init, dinto agraniag ti bulan, agtinnagto dagiti bituen, ket mawarawaranto dagiti pannakabalin iti tangatang. 30Agparangto idiay langit ti pagilasinan iti yaay ti Anak ti Tao. Ket agdung-awto dagiti amin a tattao ditoy daga inton makitada ti Anak ti Tao iti rabaw dagiti ulep ti langit nga umay a napnoan pannakabalin ken naindaklan a dayag. 31Aguninto ti dakkel a trumpeta, ket ibaonto ti Anak ti Tao dagiti anghelesna kadagiti uppat a suli ti lubong sadanto urnongen dagiti tattao a pinili ti Dios, manipud iti maysa a pungto ti daga agingga iti sabali.” 32“Adalenyo ti sursuro a maadaw iti kayo nga igos: no aguggot ket agrusingen dagiti bulongna, ammoyo nga agbaliwen ti panawen. 33Kasta met nga inton makitayo amin dagitoy, ammoyo nga asidegen ti tiempo ket dandanin mangrugi. 34Laglagipenyo a mapasamakto amin dagitoy sakbay a matay amin a tattao iti daytoy a kaputotan. 35Mapukawto ti langit ken ti daga, ngem pulos a dinto mapukaw dagiti saok.” 36“Ngem no maipapan iti idadateng dayta nga aldaw ken oras, awan ti makaammo—uray dagiti angheles sadi langit wenno ti Anak. Ti laeng Ama ti makaammo. 37Kas iti napasamak idi tiempo ni Noe, kastanto met ti mapasamak inton umay ti Anak ti Tao. 38Kas kadagidi aldaw sakbay ti Layus, nangnangan, nagiinum ken nagaassawa dagiti tattao, agingga iti iseserrek ni Noe iti daong. 39Dida ammo ti mapaspasamak agingga idi umay ti Layus a nangyanud kadakuada amin. Kastanto met ti mapasamak inton umay ti Anak ti Tao. 40Iti dayta a tiempo, addanto dua a lallaki nga agtartrabaho iti talon: maalanto ti maysa ket mabatinto ti kaduana. 41Addanto dua a babbai nga aggilgiling: maalanto ti maysa ket mabatinto ti kaduana. 42Agsaganakayo ngarud ta saanyo nga ammo ti aldaw a yaay ti Apoyo. 43Laglagipenyo a no ammo koma ti ama ti familia no kaano ti yaay ti mannanakaw, siririing koma tapno saan a serken ti mannanakaw ti balayna. 44Daytoy ti gapuna a masapul a kanayon a sisasaganakayo, ta umayto ti Anak ti Tao iti tiempo a diyo ipagpagarup.” 45“Siasino ngarud ti mapagtalkan ken masirib nga adipen? Isu ti insaad ti apona a mangimaton kadagiti dadduma nga adipen tapno ikkanna ida iti kanen iti umisu a tiempo. 46Nagasat dayta nga adipen no masangpetan ti apona a kasta ti ar-aramidenna. 47Wen, ibagak kadakayo, isaadto ti apo daytoy nga adipen a mangaywan iti amin a sanikuana. 48Ngem no isu ket dakes nga adipen, kunananto iti bagina: ‘Mabayag pay ti isasangpet ti apok.’ 49Pangpang-orenna dagiti padana nga adipen sa makipangan ken makiinum kadagiti mammartek. 50Sumangpetto ti apona iti aldaw a dina ipagpagarup ken iti oras a dina ammo. 51Dusaento ti apona iti nadagsen ket mairamanto iti kinadaksanggasat dagiti aginsisingpet. Sadiay, agsangit ken agngaretngetto.”


text:
Baras, Catanduanes
Ti Baras ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Catanduanes iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baras ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Abihao
- Agban
- Bagong Sirang
- Benticayan
- Buenavista
- Caragumihan
- Batolinao
- Danao
- Sagrada
- Ginitligan
- Guinsaanan
- J. M. Alberto
- Macutal
- Moning
- Nagbarorong
- Osmeña
- P. Teston
- Paniquihan
- Eastern Poblacion
- Puraran
- Putsan
- Quezon
- Rizal
- Salvacion
- San Lorenzo
- San Miguel
- Santa Maria
- Tilod
- Western Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Catanduanes". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Catanduanes". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Eskultura
Ti eskultura wenno panagkitikit ket isu ti sanga dagiti makita nga arte nga agtignay kadagiti tallo a dimension, ken maysa kadagiti plastik nga arte. Dagiti napaut a proseso ti eskultura ket kasisigud a nagus-usar ti panaggedged (ti panagikkat ti materiales) ken panagmodelo (ti panagnayon ti materiales, kasla ti pila), iti bato, metal, dagiti seramiko, tarikayo ken dagiti dadduma pay a materiales ngem, manipud iti modernismo, ti baliw ti turong ti proseso ti eskultura ket nankaiturongan ti gangani a kompleto a waya kadagiti materiales ken proseso. Adda dagiti adu a kita ti materiales a mabalin a pagobraan babaen ti panagikkat a kas ti panaggedged, panagpartuat babaen ti panaglanang wenno panagmodelo, wenno sukogan, wenno molde.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boucher, Bruce, Baroko nga Eskultura ti Italiano, 1998, Thames & Hudson (Lubong ti Arte), ISBN 0500203075
- Blunt Anthony, Artistiko a Teoria idiay Italia, 1450–1660, 1940 (reperensia aginggana iti 1985 nga edision), OUP, ISBN0198810504
- Boardman, John ed., Ti Oxford a Pakasaritaan ti Klasiko nga Arte, 1993, OUP, ISBN 0198143869


text:
Naic, Cavite
Ti Naic ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay
Ti Naic ket nabingbingay a politikal iti 30 barbaranggay.[2]
- Bagong Kalsada
- Balsahan
- Bancaan
- Bucana Malaki
- Bucana Sasahan
- Capt. C. Nazareno (Pob.)
- Calubcob
- Gomez-Zamora(Pob.)
- Halang
- Humbac
- Ibayo Estacion
- Ibayo Silangan
- Kanluran
- Labac
- Latoria
- Mabolo
- Makina
- Malainen Bago
- Malainen Luma
- Molino
- Munting Mapino
- Muzon
- Palangue 1
- Palangue 2 ken 3
- Sabang
- San Roque
- Santulan
- Sapa
- Timalan Balsahan
- Timalan Concepcion
Demograpia
Dagiti nagibasaran
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Pascual I
Ni Santo Papa Pascual I (nakabuniagan a nagan a kas ni, Pascale Massimi) ket isu ti papa ti Romano Katoliko a Simbaan manipud idi 25 Enero 817 aginggana idi 11 Pebrero 824.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- John N.D. Kelly, Gran Dizionario Illustrato dei Papi, Edizioni Piemme S.p.A., 1989, Casale Monferrato (AL), ISBN 88-384-1326-6
- Claudio Rendina, I papi, Ed. Newton Compton, Roma, 1990
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Pascual I idiay Wikimedia Commons
- artikuloti Katoliko nga Ensiklopedia
- Opera Omnia babaen ni Migne Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan


text:
Salug, Zamboanga del Norte
Ti Salug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Salug ket nabennebenneg iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bacong
- Balakan
- Binoni
- Calucap
- Canawan
- Caracol
- Danao
- Dinoan
- Dipolod
- Fatima (Pogan)
- Ipilan
- Lanawan
- Liguac
- Lipakan
- Mucas
- Pacuhan
- Poblacion (Salug)
- Poblacion East
- Pukay
- Ramon Magsaysay
- Santo Niño
- Tambalang
- Tapalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Catarman, Camiguin
Ti Catarman ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Camiguin iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Catarman ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Alga
- Bonbon
- Bura
- Catibac
- Compol
- Lawigan
- Liloan
- Looc
- Mainit
- Manduao
- Panghiawan
- Poblacion
- Santo Niño
- Tangaro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camiguin". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Camiguin". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Moscow
Ti Moscow ket isu ti kapitolio, ti kapusekan ti papulasion a siudad, ken ti kaaduan ti populasion a pederal a suheto iti Rusia. Daytoy a siudad ket maysa a nangruna iti politikal, ekonomia, kultural, siensa, relihion, busbos, edukasion ken sentro kadagiti pagluganan iti Ruso ken ti kontinente. Ti Moscow ket isu ti akin-amianan unay a dakkel a siudad iti Lubong (ngem saan nga isu tu kalamiisan), ti kapusekan ti populasion a ciudad iti Europa, ken maika-6 a kadakkelan a maitutop a siudad iti lubong. Ti populasion na daytoy, segun ti 2010 a Senso, ket 11,503,501.[7] Batayan ti Forbes 2011, ti Moscow ket addaan kadagiti 79 a bilionario, naiyallatiw na ti Siudad ti New York a kas ti siudad nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti bilionario.[11]
Ti Moscow ket naisaad idiay Karayan Moslva idiay Tengnga a Pederal a Distrito iti Europa a Ruso. Iti kabayatan iti pakasaritaan na, daytoy a siudad ket nagserbi a kapitolio kadagiti nagsasaruno nga estado, manipud ti taga-ugma a Natan-ok a Dukesa iti Moscow ken ti simmaruno a Tsardon iti Russia ken ti Kappon ti Sobiet. Ti Moscow ti pagsaadan ti Moscow Kremlin, ken ti taga-ugma a kota nga iti daytoy nga aldaw ket isu ti pagtaengan ti Presidente ti Ruso ken iti ehukutibo a sanga iti Gobierno iti Ruso. Ti Kremlin ket isu pay ti maysa kadagiti nadumaduma a Sangalubongan a Tawidan a Sitio ditoy a siudad. Isuda a dua a siled ti parlamento iti Ruso (ti Duma ti Estado ken ti Tipunan ti muyong a Konsilo ket nakatugaw met idiay Moscow.
Ti siudad ket naiserbian babaen ti bariwakwak a naaramidan a paglugluganan, nga mairaman dagiti uppat nga internasional nga eropuerto, siam a pungto ti tren, ken maysa kadagiti kaunegan iti uneg ti daga a tubo iti lubong, ti Moscow a Metro, ket maikadua laeng iti Tokyo iti banag iti panaglugan ken maibigbigan a kas ti maysa a mohon babaen ti kinabaknag ken sabsabali nga arkitektura kadagiti isuda a 185 nga estasion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ПpeзидeHT Poccийckoй Фeдepaции. ykaз №849 oT 13 Maя 2000 r. «O пoлHoMoчHoM пpeдcTaBиTeлe ПpeзидeHTa Poccийckoй Фeдepaции B фeдepaлbHoM okpyre». BcTyпил B cилy 13 Maя 2000 r. OпyблиkoBaH: "CoбpaHиe зakoHoдaTeлbcTBa PФ", №20, cT. 2112, 15 Maя 2000 r. (Presidente ti Tipunan ti muyong iti Ruso. Bilin #849 iti Mayo 13, 2000 Iti Plenipotentiario a Representatibo ti Presidente iti Ruso a Pederasion iti maysa a Distrito Pederal. Nagbalin idi Mayo 13, 2000).
- ^ ГoccTaHдapT Poccийckoй Фeдepaции. №OK 024-95 27 дekaбpя 1995 r. «Oбщepoccийckий kлaccифиkaTop эkoHoMичeckиx perиoHoB. 2. ЭkoHoMичeckиe paйoHы», B peд. ИзMeHeHия №5/2001 OKЭP. (Gosstandart iti Ruso a Pederasion. #OK 024-95 Disiembre 27, 1995 Ruso a Panakaidasig dagiti Ekonomiko a Rehion. 2. Dagiti Ekonomiko a Rehion, natarimaan babaen ti Panagpasayaat #5/2001 OKER. ).
- ^ "Dagiti Piesta ken nagnangruna a petsa iti Moscow". Gobierno ti Siudad ti Moscow. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ a b "Ti Mayor ti Siudad ti Moscow". Gobierno iti Moscow. Naala idi 18 Marso 2010.
- ^ "The Moscow Statute". Moscow City Duma. Gobierno ti Moscow. 28 Hunio 1995. Naala idi 29 Septiembre 2010. "Ti kangatuan ken eksklusibo (representatibo) a bagiti estado a bileg idiay Moscow ket ti Siudad ti Moscow a Duma."
- ^ Ministro ti Ekonomiko a Panagrang-ay ti Ruso a Pederasion. Pederala Panagrehistro, Kadastre&Kartograpo a Serbisio. Nailian a Reporta ti Rusia Landuse 2008, p.187-188 (Ruso)
- ^ a b ФeдepaлbHaя cлyжбa rocyдapcTBeHHoй cTaTиcTиkи (Federal State Statistics Service) (2011). "ИHфopMaциoHHыe MaTepиaлы oб okoHчaTeлbHыx иTorax Bcepoccийckoй пepeпиcи HaceлeHия 2010 roдa (Information on the final results of the 2010 All-Russian Population Census)". Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa (2010 All-Russia Population Census) (iti Ruso). Federal State Statistics Service. Naala idi 2011-12-28.
- ^ Ti kuenta ti densidad ket nakarkulo idi babaen ti panagbingbingay ti populasion a naireporta babaen ti 2010 a Senso babaen tilugar a naipakita idiay "Lugar" a pagikabilan. Pangngaasi a laglagien a daytoy a kuenta ket mabalin a saan nga husto a ti lugar a nainaganan idi infobox ket mabalin a saan a naireporta para iti kapadpadana atawen a kas ti populasion.
- ^ ПpaBиTeлbcTBo Poccийckoй Фeдepaции. ПocTaHoBлeHиe №725 oT 31 aBrycTa 2011 r. «O cocTaBe TeppиTopий, oбpaзyющиx kaждyю чacoByю зoHy, и пopядke иcчиcлeHия BpeMeHи B чacoBыx зoHax, a Takжe o пpизHaHии yTpaTиBшиMи cилy oTдeлbHыx ПocTaHoBлeHий ПpaBиTeлbcTBa Poccийckoй Фeдepaции». BcTyпил B cилy пo иcTeчeHии 7 дHeй пocлe дHя oфициaлbHoro oпyблиkoBaHия. OпyблиkoBaH: "Poccийckaя ГaзeTa", №197, 6 ceHTябpя 2011 r. (Government of the Russian Federation. Resolution #725 iti August 31, 2011 On the Composition of the Territories Included into Each Time Zone and on the Procedures of Timekeeping in the Time Zones, as Well as on Abrogation of Several Resolutions of the Government of the Russian Federation. Nagbalin idi after 7 days following the day of the official publication).
- ^ Opisial iti amin a teritorio iti Ruso babaen ti Artikulo 68.1 iti Batay-linteg iti Ruso.
- ^ Ody, Elizabeth (2011-03-10). "Ni Carlos Slim ket isu ti umuna ti Forbes Listaan dagiti Bilionario ti Maikadua a Tawen". Bloomberg. Naala idi 2011-06-01.


text:
Kabacan, Cotabato
Ti Kabacan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cotabato iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kabacan ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Aringay
- Bangilan
- Bannawag
- Buluan
- Cuyapon
- Dagupan
- Katidtuan
- Kayaga
- Kilagasan
- Magatos
- Malamote
- Malanduague
- Nanga-an
- Osias
- Paatan Lower
- Paatan Upper
- Pedtad
- Pisan
- Poblacion
- Salapungan
- Sanggadong
- Simbuhay
- Simone
- Tamped
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kodigo ti pagilian
Ti kodkodigo ti pagilian ket dagiti ababa nga alpabetiko wenno numeriko a kodkodigo ti heograpia (dagiti kodigo ti heograpia a naparang-ay tapno mangirepresenta kadagiti pagilian ken dagiti agkamkammatalek a lugar, para iti panagusar ti panagproseso ti datos ken dagiti komunikasion. Adda metten dagiti nadumaduma a sistema a napadur-as a mangaramid iti daytoy. Ti kaaduan a naam-ammuan kadagitoy ket ti ISO 3166-1. Ti termino a kodigo ti pagilian ket kankanayon a mangitudo kadagiti internasional a kodkodigo ti panagtelepono, ti E.164 a panagtawag a kodkodigo ti pagilian.
Dagiti linaon
ISO 3166-1[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga alagaden ket mangipalawag kadagiti kaaduan a pagilian ken dagiti agkamkammatalek a lugar iti lubong:
- ti dua a letra (ISO 3166-1 alpha-2)
- ti tallo a letra (ISO 3166-1 alpha-3), ken
- ti talllo a bilang a numeriko a kodigo (ISO 3166-1 a numeriko) .
Dagiti dua letra a kodigo ket inus-usar a kas ti batayan kadagiti dadduma a kodigo wenno dagiti panangipakat, kas pagarigan,
- para iti kodkodigo ti kuarta ti ISO 4217
- nga adda met dagiti pagigiddiatan, para iti kodigo ti pagilian ti nagnagan ti kangatuan nga agpang ti dominio (ccTLDs) iti Internet: listaan dagiti kangatuan a dominio ti internet.
Para kadagiti adu pay a panangipakat kitaen ti ISO 3166-1 alpha-2.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti kodigo ti pagilian ken ti ababa a pakaammo ti pagilian
- Panagtelepono a Kodkodigo ti Pagilian ken Kodkodigo ti Lugar dagiti Siudad
- Panangipadpada kadagiti nadumaduma a sistema
- Ti panangipadpada kadagiti ISO, IFS ken dadduma pay nga addaan kadagiti nota
- Rehional a kodkodigo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Kodkodigo ti pagilian nga addaan kadagiti kodigo ti siudad iti uneg ti tunggal maysa a pagilian nga addaan ti ababa a deskripsion ti pagilian


text:
Masa
Iti pisika, ti masa (manipud ti Griego uᾶZa "sebada a bibingka, tukel [iti masa]") ket tagikua ti pisikal a sistema wenno bagi, a mangited ti irurumsua ti penomena ti resistansia iti bagi iti pannakaipardas babaen ti puersa ken ti kapigsa iti agsinnaranay a maipapan ti grabidad a panagawis dagiti bagi. Dagiti instrumento a kas dagiti balanse ken gantingan ti masa ket agus-usar kadagita a penomena a panagrukod ti masa. Ti SI unit ti masa ket isu ti kilogramo (kg).
Para kadagiti inaldaw a banag ken dagiti enerhia a nasayaat nga inpalplawag babaen ti Newtonio a pisika, ti masa ket naibagbaga payen a mangirepresenta ti maysa a dagup ti banag, ngem daytoy a panirigan agbalin a madi, kas pagarigan, kadagiti napardas unay wenno dagiti subatomiko a partikula. Iti sapasap daytoy ket agpaypayso met, ti aniaman a bagi nga addaan ti masa ket addaan ti maysa a kapada a dagup ti enerhia, ken dagiti amin a porma ti enernia ket likudanna ti akselerasion babaen ti puersa ken addaan ti maipapan ti grabidad a panagawis; ti pannakaibaga a banag ket awan ti sapasap a naitunos a pannakaipalawag babaen ti daytoy a moderno a panirigan.
A kas naibagbaga, malaksid ti pannakaipadana iti enerhia, dagiti nadumadma a kita ti mapaliiw men marukod a penomena ket rimsua manipud ti masa. Amin dagitoy ket naipakitan a kapada ken agtinnunos iti tungngal maysa no mausar dagitoy iti panagrukod ti masa.
Ti maipapan ti enerhia a masa ket isu ti kaadu a panagrukod ti resistansia kadagiti panagbalbaliw iti kapardas ti maysa a banag, (akselerasion).
Ti maipapan ti grabidad a masa ket isu ti kaadu a panagrukod a maibagay ti kakaro ti maipapan ti grabidad a puersa a daytoy ket
- ipeksa babaen ti maysa a banag (aktibo a maipapan ti grabidad a masa), wenno
- nasanay babaen ti maysa a banag (natalinaay a maipapan ti grabidad a puersa) no agtinnignay iti maikadua a banag.
Dita ngato iti maikadua a pagarigan ti masa, mangidurog kadagiti panagbalbaliw iti gunay; kasla ti maipapan ti grabidad a puersa ti Daga ket mangidurog kadagiti panagbalbaliw iti gunay iti inaldaw a biag, kasla ti nagtinnag a mansanas ni Newton wenno ti gapuanan ti arko ti beisbol. Daytoy ket maipakat kadagiti amin nga adda iti daga a banag, manipud kadagiti dutdot ken dagiti kutonn dagiti bato ti banbantay ken dagiti elepante.[1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kane, Gordon (Septiembre 4, 2008). "Dagiti Misterio ti Masa". Scientific American (Nature America, Inc.). pp. 32–39. Naala idi 2013-07-05.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sir Isaac Newton; N. W. Chittenden (1848). Newton's Principia: Dagiti matematiko a pamunganayan ti masna a pilosopia. D. Adee. Naala idi 12 Marso 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Ti Kapada ti Masa ken Enerhia Mass and Energy" (Ingles) babaen ni Francisco Flores.
- "Dagiti Misterio ti Masa," (Ingles)
- "Agbaliw kadi ti masa iti kapardas?" (Ingles)
- "Ania kadi ti masa poton?" (Ingles)


text:
Maris
Ti maris wennor kolor ket isu ti maipapan iti panagkita a panangipagarup ti tagikua a kapada iti tattao kadagiti kategoria a makunkuna iti balabbasit, asul, duyaw, berde ken daddumapay. Ti maris ket naala manipud ti bileg ti espektro iti lawag (pannakaiwarwaras iti lawag a maigiddiat ti kaatiddog ti allon) a makitinnignay iti mata iti espektral a sensitibidad dagiti reseptor ti lawag. Dagiti kategoria timaris ken pisikal a pakailasinan ti maris ket mainaig dagitoy kadagiti banag, materiales, taudan ti lawag, kdpy, a naibatay kadagiti pisikal a tagukuda a kas ti panagsagepsep ti lawag, panagballatok, wenno pannakaipasngaw ti espektra. Babaen tipanangipalawag ti espasio ti maris, dagitimaris ket mabalin a numeriko a mainaganan babaen dagiti nagsasabtanda.
Gapu ti panangipagarup timaris ket nagtaud manipud kadagiti agdumaduma nga espektral a sensitibidad kadagiti nadumaduma a kita dagiti selula a kono iti retina kadagiti nadumaduma a paset ti espektroto, dagiti maris ket mabalin a maipalawag ken mapataegan babaen ti degrado a panagparugsoda kadagitoy a selula. Dagitoy a pisikal wenno sikolohiko a panangipateg ti maris, nupay kasta, ket saan a napno a mangipalawag ti sikopisikal a panangipagarup ti langa ti maris.
Ti siensia ti maris ket masansan a tinawtawagan ti kromatika, kromatograpia, kolometria, wenno simple laeng a siensia ti maris. Daytoy ket mamngiraman ti panangipagarup ti maris babaen ti mata ti tao ken utek, ti taudan ti maris kadagiti materiales, teoria ti maris iti arte, ken ti pisika ti elektromagnetiko a radiasion inti makitkita a sakop (tisu daytoy ti sapasap a makunkuna a kas ti lawag).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Maris idiay Wikimedia Commons
- Bibliograpia a Batayan ti Datos iti Teoria ti Maris, Unibersidad ti Buenos Aires


text:
YLOCO
Cacailian, daytoy ti umoctayo amin a mangtunton iti umiso, historical ken responsivo nga reintelectualisasion ti dilatayo a Samtoy. Umaycayo ket ibinglayyo dagiti nabalitocan a pampanunot ken addang nga agservi a raniag ti Ilocano tapno aglayag cas napabaro, napapigsa ken sibibiag a lenguaje a mabalin nga iyatar cadagiti malalaki a dila iti sangalubongan.
Mapagtutungtongan dagiti pacasecnan ti Iloco cas maysa a dila a manarimaan nga aglasat iti reintelectualisasion, pannacapapapintas, evolusion manipud iti cajon a limitasionna iti agdama gapu iti dictar dagiti adda iti bileg nga awanan met ngarud iti calintegan a mangmuli iti daytoy a pagsasao agsipud ta macuna a tagaruar dagitoy.
Dagitoy ngamin a fuerza a nangbeckel iti daytoy a pagsasao, indictarda dagiti napoliticaan nga ahenda a mamagcaycaysa cadagiti dila iti sangcapuruan a Filipinas, maysa a reacsionario a panangtunton iti cunada a "nasionalismo"; ngem iti kinaagpaysona, maysa daytoy a panangtaldeng cadagitoy a dila ket saandan a macatayactac iti lubong para iti globalisasion.
Ita, makitatayo ti nalidem ken macapadanag a pacapayan ti pagsasaotayo nga inramraman dagiti agcuncuna a "maka-Filipino." Impilit dagitoy a tinuccol ti nasimbeng ken narimat a masacbayanna gapu iti panangidictar dagitoy no ania ti rumbeng a maaramid iti daytoy pagsasao a dida met pagsasao, daytoy "Samtoy" saanen a Saomi ditoy no di ketdi cayatda pay a biangan ti panagdur-asna.
Maysa a dackel a camali a datayo nga Ilocano, simmurot iti dictar ti Instituto ti Lenguaje Nasional a macayasan ti alfabetotayo nga Ilocano babaen iti pannacaiccat ti letra c, v, f, ñ, ch, x, ken z. Nacaladladingit a saan a naipilit dagiti editores iti cangrunaan a bunannagtayo a defendaran ti tradision ti literacy ti Lenguaje Ilocana.
Ngarud, naiccat dagitoy a letra, nausar laeng ti k iti lugar ti c, ti b iti lugar ti v, ti p iti lugar ti f, ti ni iti lugar ti ñ, ti ts iti lugar ti ch, ti ks iti lugar ti x, ken ti s iti lugar ti z. Castoy ti agtultuloy ita a mapaspasamac iti dandani isuamin a pagsasao iti sangcapuruan. Napalaus a castoy ti mapaspasamac ita iti Tagalog a pinagparangda a Filipino ket no castoy laeng, saanto a macaruc-at daytoy a pagsasao iti limbo a nangigarangugongan kencuana dagiti ultra-Nasionalista nga agpanggep a mangitag-ay iti daytoy. Ti nasakit, inraman dagitoy amin a dila iti sangcapuruan a casla ketdin cucuada amin dagitoy nupay agparparang laeng a "Tagalista" dagitoy.
Ita, no cayattayo nga Ilocano a ti Iloco agbalin a pagsasao nga addaan tawa a tuman-aw iti lubong ken casta met nga addan iti pundasion iti Astronesiano a capupuonna a pinasingdat ti pannacaalina iti Hispanico a tradision ken pananggaw-atna iti capadasan ti Lumaud, panawenen tapno lumacsidtayo iti dana ti perdision a pangiturturongan ti dila a "Filipino" cadatayo. Panawenen a pabacnangentay ti pagsasaotayo saan laeng a babaen iti panangisublitayo iti impaidamda a ramen ti nabacnang a Latino a tawidtayo cadagiti Español no di pay ketdi ti panangsacdotayo iti capadasan dagiti Ingles ken Americano.
Dagitoy ngarud ti tungtongan iti daytoy a blogsite:
Reintelectualisasion
Estandardisasion
Nainliterarioan a Panagsukisoc ken Kinaescolar
Pannacausar ti Iloco kas Pagsasao ti Panangisuro
Pannacaisuro ti Iloco
Ken Dadduma Pay
Maawiscayo a makipartisipar babaen cadagiti dillaw ken singasingyo.
JOEL B. MANUEL


text:
Papa Clemente V
Ni Papa Clemente V, ket naipasngay idi a kas ni Raymond Bertrand de Got (sagpaminsan a naipaletra a kas ti de Guoth ken de Goth) (c. 1264 – 20 Abril 1314), ket isu idi ti Papa manipud idi 1305 aginggana idi pimmusay. Isu ket naipammalagipan gapu ti panangipasardengna ti bilin dagiti Kabaliero ti Templar ken panagipapatay kadgiti kamengda, ken kas isu a Papa inyalisna ti Curia manipud idiay Roma idiay Avignon, nga isu ti nangirugi ti paset a panawen a naamammoan akas ti Avignon a Kinapapa.[1][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Clemente V idiay Wikimedia Commons


text:
Suisa
Ti Suisa ket maysa a pederal a repúblika nga ti opisial nga agnagan iti Konpederasion a Suiso ken buklen ti 26 cantón. Ti Berna ti kapitolio na daytoy. Masarakan ti pagilian iti Laud nga Europa ket kabangibang daytoy ti Alemania iti amianan, ti Pransia iti laud, ti Italia iti abagatan, ken ti Austria ken ti Liechtenstein iti daya.
Palawlawan ti daga ti pagilian a Suisa. Maibingay ti heograpía daytoy iti Alpes, iti Banák ti Suisa ken iti Jura ket 41,285 km2 ti kalawa daytoy. Kaaduan iti 7.9 a riwriw a populasión ti Suisa ket agnaed iti Banák ket ditoy a masarakan dagiti kadaklan a siudad, idinto a buklen ti Alpes ti kalawaan a paset ti teritorio daytoy. Kadagiti kadaklan a ciudad ket ti dua siudad sangalubongan ken sentro ti ekonomía a Zúrich ken Ginebra.
Napaut ti pakasaritaan ti neutralidad ti Suisa ket saan pay a nakigubat daytoy iti tukad internasional sipud idi 1815 ken nagkameng laeng daytoy iti Sikakaysa a Papagilian idi 2002. Iti laksid dayta, adda activo a panggannaet a polisía daytoy ket masansan a makipaset kadagiti panagpakappia iti agduduma a paset ti lubong. Ti Suisa ti nagtaudan ti Nalabaga a Krus ket naibatay daytoyy ti adu nga organisasión internacional pakaramanan ti maikadua a kadaklan nga opisina ti Sikakaysa a Papagilian. Maysa daytoy kadagiti nagipasdek a kameng ti Asosiasión ti Nawaya a Komersio ti Europa ken paset pay ti Purok Schengen. Iti laksid dayta, saan daytoy a kameng ti Kappon ti Europa wenno ti Purok nga Ekonómiko ti Europa.
Ti nominal a pakabuklan a produkto doméstiko ti Suisa ket $75,835, ket basar iti daytoy maysa kadagiti kabaknangan a pagilian iti lubong. Adda iti Suiso ti kadaklan a kabaknang tunggal nataengan iti lubong idi 2010 ($372,692 tunggal maysa a tao). Kasta met nga adda iti Suisa ti maysa kadagiti kadaklan a balance ti kuento kas porsiento ti pakabuklan a produkto doméstiko iti lubong, ket sarunuen laeng daytoy ti sumagmamano a pagilian a productor iti lana. Agtultuloy met ti pannakaibilang ti Zúrich ken Ginebra kas maikadua ken maikatlo kadagiti siudad nga addaan iti kasayaatan a kalidad ti panagbiag iti lubong. Inkeddeng ti Sangalubongan a Forum nga Ekonómiko ti Suisa a kas maysa nga umartakan a pagilian iti lubong idi 2010, ket inkeddeng met ti Kappon ti Europa a daytoy ti kainnovativuan a pagilian.
Ti Suisa ket buklen ti tallo a kangrunaan a rehión lingüístiko ken kultural. Dagitoy ti Alemán, Pransés, ken Italiano, ket mainayon pay dagiti tanap nga agsasao iti Romanse. Iti kasta a saad, ti Suia ket saan a pagilian a sibabasar iti kadawian nga etnisidad wenno pagsasao. Ti pakakaysaan ti Suisa ket sibabasar iti kadawian a pakasaritaan, iti paglalaeman a panaggatad (pederalismo, dagus a demokrasia, neutralidad) ken iti simbolismo ti Alpes. Según iti kannawidan naipasdek ti Suiso a Konpederasion idi Agosto 1 1291 ket tinawen a marambakan ti Nailian nga Aldaw ti Suisa iti dayta nga aldaw.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ De jure "pederal a siudad"; de facto a kapitolio. Gapu ti pakasaritaan dagiti pederalismo a sensibilidad, ti linteg a Suiso ket saan nga agnagnagan ti pormal a kapitolio, ken addaan dagiti pagalagadan a kas dagiti korte ket addaan da ti sabsabali a lokasion.
- ^ Tinawtawid. Ti Pederal a Dokumento ti Linteg ket agibagbaga laeng a "nasapa nga Agosto" ken ti tulag ket ti pinakaipabaro iti maysa a nadaananan, nga tattan ket napukaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pederal a Batay-linteg, artikulo 4, "Dagiti Nailian a Pagsasao" : Dagiti Nailian a Pagsasao ket Aleman, Pransés, Italiano ken Romansh; Pederal a Batay-linteg, artikulo 70, "Dagiti Pagsasao", parapo 1: Ti dagiti opisial a pagsasao iti Konpederasion ket Aleman, Pransés ken Italiano. Ti Romansh ket opisial to a pagsasao para iti panakisasao kadagiti tattao iti Romansh a pagsasao.
- ^ Maysa a panakayebkas iti Tagsatzung naiyebkas ti Pederal a Batay-linteg a naampon idi 12 Septiembre 1848. Ti maysa a resolusion iti Tagsatzung iti 14 Septiembre 1848 a nainaganan a dagiti kabilegan kadagiti pagadalan a naited para iti ken babaen ti 1815 a Pederal a Tulag ket agpaso iti oras ti batay-linteg iti Pederal a Konsilo, a naaramid idi 16 Nobiembre 1848.
- ^ "Kadakkel ti populasion ken ti nakaramidan ti populasion". Opisina ti Pederal nga Estadistika ti Suiso. Pederal nga Opisina ti Suiso, Neuchâtel. 2010. Naala idi 2011-04-29.
- ^ a b c d "Suisa". Internasional a Pundo ti Paguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 4 Nobiembre 2010.[natay a silpo]
- Dagiti artikulo nga addaan kadagiti natay a silpo iti ruar manipud idi Mayo 2011
- Suisa
- Dagiti Alpino a pagilian
- Tengnga nga Europa
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Aleman
- Helvetii
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1291
- Akinlaud nga Europa


text:
C. S. Lewis
Ni Clive Staples Lewis (29 Nobiembre 1898 - 22 Nobiembre 1963), naamammoan a kas ni C. S. Lewis ken naamammoan dagiti gayyem ken pamiliana a kas "Jack", ket maysa idi a nobelista, mannaniw, akademiko, mediebalista, literio a kritiko, mannalaysay, teologo ken Kristiano nga apolohetika manipud idiay Belfast, Irlanda. Naamammoan isuna kadagiti obrana a kangrunaan dagiti Dagiti Screwtape a Surat, Dagiti Kronika iti Narnia ken tiTi Limbang a Trilohia ken ti saan a piksion, a kas ti Kristianidad laeng, Dagiti mirakulo ken Ti Parikut iti Sakit.


text:
Giuseppe Verdi
Ni Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (Pannakabalikas nga Italiano: [d͡ʒuˈzɛppe ˈverdi]; 10 Oktubre 1813 – 27 Enero 1901) ket maysa idi nga Italiano a Romantiko a kompositor, a nagnangruna ti opera. Adda dagiti temana ket napauten a nakaramut ti nadayeg a kultura – sa kas ti "La donna è mobile" manipud ti Rigoletto, "Va, pensiero" (Ti Koro dagiti Hebreo a Tagabu) manipud ti Nabucco, "Libiamo ne' lieti calici" (Ti Panaginum a Kanta) manipud ti La traviata ken ti "Nadayag a Martsa" manipud ti Aida.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Giuseppe Verdi idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Giuseppe Verdi idiay Wikimedia Commons
- Giuseppe Verdi
- 1813 a pannakaipasngay
- 1901 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay Busseto
- Dagiti kompositor ti opera
- Dagiti Italiano nga ateista
- Dagiti Italiano a kompositor
- Dagiti romantiko a kompositor
- Dagiti nagunggunaan ti Pour le Mérite (sibil a klase)
- Dagiti senador ti Pagarian ti Italia
- Honorario a Kamkameng ti Naarian a Kagimongan ti Pilharmoniko


text:
Katar
|common_name = Qatar
- Katar
- Arabiano a Peninsula
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti peninsula ti Asia
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1971
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
San José (panangilawlawag)
Ni San Jose, babaen ti Baro a Bilin, ket isu ti asawa ni Maria ken amaen ni Hesus.
Ti San José ket mabalin pay a dumakamat kadagiti sumaganad:
Luglugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili/siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- San Jose, Batangas
- San Jose, Camarines Sur
- San Jose, Negros Oriental
- San Jose, Amianan a Samar
- San Jose, Nueva Ecija
- San Jose, Occidental Mindoro
- San Jose, Romblon
- San Jose, Dinagat
- San Jose, Tarlac
- San Jose de Buan, Samar
- San Jose de Buenavista, Antique
- Siudad ti San Jose del Monte, Bulacan


text:
Rodrigo Díaz de Vivar
Ni Rodrigo Díaz de Vivar (c. 1040,Vivar del Cid, Burgos – Ica- 10 ti julio, 1099, Valencia) quet maysa ñga hidalgo quen guerrero ñga castellano na mas popular na ma-amammo iti panagan ñga El Cid Campeador, Mio Cid no haan quet El Cid (na nagapu ti maysa nga dialecto ti arabe سيد sīdi, 'señor' o 'apo', quen iti latin vulgar campi doctor o campi doctus, 'tao ñga nalaing na ada idiay campo daguiti guerreros', 'maysa ñga mangamammu daguiti gapo iti panaggugubat'). No literal na ma-traducir iti panagan ñga El Cid iti idioma ñga ilucu quet agbalin daytoy ñga Ti Apo.
Según iti autor ñga musulman ñga andalusi na ni Ibn Bassam (1109):[1]
Daytoy na lalaqui, iti azote ti tiempo na, gapo iti ansia na iti gloria, gapo iti tenacidad ti prudente ñga caracter na, gapo iti heroica ñga panagcatured na, quet maibilang as cas maysa cadaguiti milagros ti Dios.
Biografia[urnosen | urnosen ti taudan]
Naianac ni Rodrigo Díaz de Vivar iti inteñgaen ti siglo XI (inteñgaen ti 1048 quen 1050, ti exacto na fecha ti nañganacan na quen haan na maamuan). Iti lugar na naianacan na quet iti lugar na nainaganan tatta a Vivar del Cid, 10 a kilometros agapu Burgos, ti capital ti Castilla. Hijo isuna ni Diego Laínez, na nagapu iti menor a nobleza, quen ni Sancha o Teresa Rodríguez, hija ni Rodrigo Álvarez de Asturias, na nagapu cadaguiti primera a familias ti Castilla.
Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoy[urnosen | urnosen ti taudan]
Referencias[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Abu-l-Hasan Alí ibn Bassam, al-Djazira fi mahasin ahl al-Yazira, Dozy R., Recherches sur l'histoire et la littérature de l'Espagne pendant le moyen âge, Paris-Leiden, 1881.


text:
Balikas
Iti pagsasao, ti balikas ket isu ti kabassitan nga elemento a mabalin nga iyebkas iti pannakaisina iti semantiko wenno pragmatika a linaon (nga adda iti literal ken praktikal a kaibuksilan). Daytoy a pannakaigiddia iti morpema, nga isu ti kabassitan a paset ti kaibuksilan ngem saan a mabalin ti bukodna a makatakder. Ti balikas ket mabalin nga aglaon ti maysa a morpema wenno ad-adu, nga iti maysa a morpema ket mabalin a saan a makatakder iti bukodna a kas maysa a balikas. Ti narikut a balikas ket kadawyan nga aglaon ti maysa a ramut ken maysa wenno ad-adu nga apiho, wenno ad-adu ngem maysa a ramut iti maysa a kompuesto. Dagiti balikas ket mabalinda a maisilpo tapno makaaramid kadagiti dakdakkel nga elemento iti pagsasao, a kas dagiti insasao, sasao , ken dagiti sentensia.
Ti termino a balikas ket mabalin a mangitudo ti naisasao a balikas wenno ti maysa a naisurat a balikas, wenno sagpaminsan iti abstrakto a konsepto. Ti naisasao a balbalikas ket naaramid kadagiti paset ti uni a tinawtawagan kadagiti ponema, ken dagiti naisurat a balikas dagiti simbolo a tinawtawagan ti grapema, a kas dagiti letra ti Inggles nga abesedario.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Adger, David (2003). Bugas a Panagurnos: Ti Minimalista nga Arngian. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-924370-0.
- Barton, David (1994). Literasia: Ti Pangyuna iti Ekolohia iti MNaisurat a Pagsasao. Blackwell Publishing. p. 96.
- Bauer, Laurie (1983). Panagporma ti Inggles a balikas. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-28492-9.
- Brown, Keith R. (Ed.) (2005) Ensiklopedia ti Pagsasao ken Lingguistika (Maika-2 nga ed.). Elsevier. 14 tomtomo.
- Crystal, David (1995). Ti Cambridge nga Ensiklopedia ti Pagsasao nga Inggles (1 nga ed.). Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-40179-8.
- Fleming, Michael et al. (2001). Panagsabat kadagiti Alagaden iti Sekondario nga Inggles: Ti Pagalagadan iti ITT NC. Routledge. p. 77. ISBN 0-415-23377-1.
- Goddard, Cliff (2002). "Ti panagbiruk ti biningayan a bugas ti semantiko kadagiti amin a pagsasao". Iti Cliff Goddard ken ni Anna Wierzbicka. Kaibuksilan ken Unibersal a Gramatika: Teoria ken Empiriko a Nabirbiruk. Tomo I. Amsterdam: John Benjamins. pp. 5–40. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-09-08.
- Katamba, Francis (2005). Dagiti Inggles a Balikas: Estruktura, Pakasaritaan, Panag-usar. Routledge. ISBN 0-415-29893-8.
- Plag, Ingo (2003). Panagporma ti Inggles a balikas. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-52563-2.
- Simpson, J.A. and E.S.C. Weiner, ed. (1989). Inggles a Diksionario ti Oxford (2 nga ed.). Clarendon Press. ISBN 0-19-861186-2.
- Wierzbicka, Anna (1996). Semantika: Dagiti Kangrunaan ken dagiti Unibersal. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-870002-4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ania kadi ti balikas? – ti inobra a papel babaen ni Larry Trask (kitaen ti [1] para iti pammadayaw), Departamento ti Lingguistika ken Pagsasao nga Inggles, Unibersidad ti Sussex.
- Para kadagiti sabali a panirigan cf. Wor(L)d- Spaces: Ti Panangipalplawag ti ‘Balikas’ Ensiklopedia ti Siensia ti Pagsasao, Polimetrica Onlus, 2007. Milan, Italia.


text:
Impabakrang
Iti Impabakrang ket maysa nga comedia ken drama (dramedy) idi 2004, insurat ken indirecto ni Alexander Payne aggapu iti novela ni Rex Pickett (ISBN 0-312-32466-9).
Plot summary[urnosen | urnosen ti taudan]
Inakem ni Paul Giamatti ni Miles, maysa nga mannurat a saan maipablaak, maestro iti English iti maikawalo a grado, ken maysa nga managayat iti arak ti vino. Kinuyogna ni gayyemna a Jack Thomas Haden Church), maysa nga actor a dandani agkasar, a agbaniaga iti maysa lawas idiay kaubasan ti Santa Ynez, California. Ni Miles ket kayatna laeng iti aginom ken agayayam iti golf, ngem ni Jack ket planona nga agiyot iti babbae kasanguanan nga agkasar. Idi madanonda iti papananda, maamammoda iti dua a babbae (Virginia Madsen ken Sandra Oh) a mangsabali iti biag ni Miles.
Taglines[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Agbirbirok iti vino. Agbirbirok iti babbae. Birbirokenda it bagida."