text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANAGASAWA
No Kasano a Pagpatinggaen ti Di Panagin-innuni
TI PROBLEMA
Kasano a ti dua a nagkinnari nga aginnayat iti maysa ken maysa ket dumteng iti situasion a dida agin-innuni iti adu nga oras—wenno al-aldaw pay ketdi? ‘Maymayat la daytan ngem ti agapakami,’ irasonda. Kaskasdi a saan a nasolbar ti problema, ken agpadada a saan a naragsak.
DAGITI MAKAGAPU
Panagibales. Agulimek ti dadduma nga assawa tapno makabalesda. Kas pagarigan, agplano ni mister para iti ngudo ti lawas a dina kinonsulta ni misis. Idi naammuan ni misis, nakaunget ken imbagana a managimbubukodan ni lakayna. “Arsagidka la unay!” kuna ti lalaki. Agburburek ti darana a pumanaw ken dinan pagpagunian ni mister. Kasla ibagbagana, “Sinaktam ti riknak isu a balsenka.”
Panangkontrol. Di agun-uni ti dadduma tapno maalada ti kayatda. Kas pagarigan, plano ti agassawa ti agbakasion ket kayat ni misis nga itugot ti nagannakna. Ngem saan a kayat ni mister. “Siak ti asawam, saan a dagiti nagannakmo,” kunana. Kalpasanna, dinan pagpagunian ni baketna agingga a mapatulokna iti kayatna.
Sabagay, ti apagbiit a panagulimek ket mamagkalma iti emosion no agpadan a napudot ti uloda. Adda pagimbagan dayta a kita ti panagulimek. Kuna ti Biblia nga adda “tiempo ti panagulimek.” (Eclesiastes 3:7) Ngem no mausar dayta tapno bumales wenno mangkontrol, saanna laeng a pabayagen ti problema no di ket pabassitenna pay ti panagraem ti agassawa iti maysa ken maysa. Kasano a maliklikam a mapasamak dayta kadakayo?
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Ti umuna ket ti panangbigbigmo a saan a talaga a makasolbar iti problema ti di panagin-innuni. Pudno, mabalin a makabaleska wenno mapatulokmo ti asawam no dika agun-uni. Ngem kasta kadi ti kayatmo a panangtrato iti tao a nagkariam nga ayaten? Adda dagiti nasaysayaat a pamay-an a pangsolbar kadagiti diyo pagtunosan.
Agbalinka a mannakaawat. Kuna ti Biblia a ti ayat ket “saan a magargari nga agpungtot.” (1 Corinto 13:4, 5) Agkalmaka ngarud no gapu iti suron ti asawam maibagana ti “Dika pulos dumdumngeg” wenno “Kanayonka a maladaw.” Tarusam ketdi ti kayatna a sawen. Kas pagarigan, nalabit ti talaga a kaipapanan ti “Dika pulos dumdumngeg” ket “Panagriknak ket dimo ikabkabilangan ti opinionko.”—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 14:29.
Ibilangmo ti asawam kas gayyemmo imbes a kabusor
Ibabbabam ti bosesmo. Masansan a kumaro ti riri no agtultuloy dayta. Ngem adda maaramidam tapno saan a kumaro ti riri. Ania? Kuna ti libro a Fighting for Your Marriage: “No ibabbabam ti bosesmo ken ikabilangam ti opinion ti asawam, maikkat ti tension ken saanen a kumaro. Masansan a dayta la ti kasapulan.”—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 26:20.
Panunotem ti pagimbaganyo a dua, saan la a ti bukodmo. Kuna ti Biblia: “Tunggal maysa itultuloyna koma a sapulen, saan a ti bukodna a pagsayaatan, no di ket ti pagsayaatan ti sabali a tao.” (1 Corinto 10:24) No ibilangmo ti asawam kas gayyemmo imbes a kabusor, saanka nga alisto a masair ken makiriri isu a maliklikam a di kasarita ti asawam.—Prinsipio ti Biblia: Eclesiastes 7:9.
Ti di panangpaguni ket maikontra iti balakad ti Biblia: “Ayaten koma ti tinunggal maysa kadakayo ti asawana a babai a kas ti panagayatna iti bagina; iti sabali a bangir, ti babai rebbeng nga addaan iti nauneg a panagraem iti asawana.” (Efeso 5:33) Apay a diyo pagnumuan a liklikanyo ti di agin-innuni?
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasano a Maliklikan ti Makapasakit a Sasao
Ania ti mabalinmo nga aramiden no nabaybay-anyo nga agassawa a ti makapasakit a sasao ti nangdadael iti relasionyo?
Agpatulong iti Dios Tapno Naragsak ti Panagasawayo
Sumayaat ti relasionyo nga agassawa no isaludsodyo dagitoy.


c: text/html

text:
Wikipedia:Pangisukat
Ti pangisukat (Ingles: Substitution) ket ti maminsan laeng, ken ti agnanayon a panangisukat ti aniaman a linaon ti Wikipedia. Daytoy ket maigiddiat manipud ti panagilak-am, nga agnanayon a mapabaro no ti nakaisilpuanna a linaon ket agbalbaliw.
Ti panangisukat, inayon ti
subst: kalpasan ti panglukat a tukol, a kas iti
{{subst:nagan ti panid}}. kas pagarigan: pangisukat
{{subst:Medisina}} a maigiddiat iti panagilak-am
{{Medisina}}. Dagiti linaon ti panid a "Medisina" ket maipadakkelto (para kadagiti aniaman a plantilia)ken maipenpen iti tunngal maysa a puntos a pakaikabilan iti maysa a panid iti "{{subst:Medisina}}".Laglagipen a dagiti ref-tags ket mangpawil a pangpataray ti "subst:" malaksid no temporario a managanan a kas ti " " wenno dagiti kapadpadana.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? (Giya iti Panagadal)
I-download-mo dagitoy a giya iti panagadal, ket usarem a kadua ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? Adalem a naimbag no ania ti patpatiem, sukimatem dagiti isursuro ti Biblia, ken ammuem no kasanom nga idepensa dagiti patpatiem.
KAPITULO 1
Ania ti Pudno Maipapan iti Dios? (Paset 1)
Ania ti isungbatmo no adda mangibaga: “Dusdusaen ti Dios dagiti dakes a tattao babaen ti panangparigatna kadakuada”?
KAPITULO 1
Ania ti Kinapudno Maipapan iti Dios? (Paset 2)
Talaga kadi a posible ti agbalin a gayyem ti Dios?
KAPITULO 2
Ti Biblia
—Libro a Naggapu iti Dios (Paset 1)
Tattao ti nagsurat iti Biblia isu a kasano a makuna a dayta ket ‘libro a naggapu iti Dios’?
KAPITULO 2
Ti Biblia—Libro a Naggapu iti Dios (Paset 2)
Ti maysa kadagiti pasetna, a nalabit mas makaallukoy ngem iti dadduma, ket mangkombinsir kadagiti tattao a ti Biblia ket talaga a naggapu iti Dios.
KAPITULO 3
Ania ti Panggep ti Dios iti Daga? (Paset 1)
Inranta kadi ti Dios a kastoy ti pagbalinan dagiti bambanag?
KAPITULO 3
Ania ti Panggep ti Dios iti Daga? (Paset 2)
No panggep ti Dios nga agbalin a paraiso ti daga, apay a saan a kasta ita ti kasasaad?
KAPITULO 3
Ania ti Panggep ti Dios iti Daga? (Paset 3)
Implano kadi ti Dios a dagiti tattao ti mangsolbar kadagiti problema ti lubong?
KAPITULO 4
Siasino ni Jesu-Kristo? (Paset 1)
Ania ti isungbatmo no adda mangibaga a maysa laeng a naimbag a tao ni Jesus?
KAPITULO 4
Siasino ni Jesu-Kristo? (Paset 2)
Ania ti ibagam kadagiti agkuna nga agpada ti posision ni Jesus ken ti Dios?
KAPITULO 4
Siasino ni Jesu-Kristo? (Paset 3)
Kasano nga agpada nga impakitana ti kinatibker ken kinaalumamay?
KAPITULO 5
Ti Subbot—Kapatgan a Sagut ti Dios (Paset 1)
Posible kadi a magun-odan ti pannakaisalakan babaen ti ar-aramid ti pammati?
KAPITULO 5
Ti Subbot—Kapatgan a Sagut ti Dios (Paset 2)
Kasano a ti ipapatay ti maysa a tao rinibu a tawenen ti napalabas apektaranna ti biagmo ita?
KAPITULO 6
Sadino ti Ayan Dagiti Natay? (Paset 1)
Agnanaedda kadi iti sabali a lugar? Mapupuoranda kadi iti umap-apuy nga impierno?
KAPITULO 6
Sadino ti Ayan Dagiti Natay? (Paset 2)
Ti kadi ipapatay ket nainkasigudan a paset ti siklo ti biag?
KAPITULO 7
Ti Pudno a Namnama Dagiti Natayen a Patpatgem iti Biag (Paset 2)
No adda mangibaga nga imposible ti panagungar, ania ti isungbatmo?
KAPITULO 8
Ania ti Pagarian ti Dios? (Paset 1)
Apay a tattao ti pinili ti Dios nga agturay kas ar-ari idiay langit idinto ta adu met dagiti matalek nga anghel a pagpilianna?
KAPITULO 8
Ania ti Pagarian ti Dios? (Paset 2)
Ania dagiti nagapuanannan? Anianto ti aramidenna iti masanguanan?
KAPITULO 9
Agbibiagtayo Kadin Kadagiti “Maudi nga Aldaw”? (Paset 1)
Adda dagiti saan a mamati nga agbibiagtayon iti maudi nga al-aldaw. Ania dagiti ammom a pammaneknek nga umas-asidegen ti panungpalan daytoy a sistema ti bambanag?
KAPITULO 9
Agbibiagtayo Kadin Kadagiti “Maudi nga Aldaw”? (Paset 2)
Adda naimbag nga ibagbaga ti Biblia maipapan iti ‘maudi nga al-aldaw.’
KAPITULO 10
Dagiti Espiritu a Parsua—No Ania ti Maaramidanda Kadatayo (Paset 1)
Agpayso kadi dagiti anghel? Adda kadi dagiti dakes nga anghel? Usarem daytoy a giya iti panagadal tapno maammuam dagiti sungbat.
KAPITULO 10
Dagiti Espiritu a Parsua—No Ania ti Maaramidanda Kadatayo (Paset 2)
Adda kadi pagdaksan ti pannakikomunikar iti lubong dagiti espiritu?
KAPITULO 11
Apay nga Ipalubos ti Dios ti Panagsagaba? (Paset 1)
Gapu ta ti Dios ket mannakabalin-amin, isu kadin ti makimbasol iti amin a dakes a mapaspasamak?
KAPITULO 11
Apay nga Ipalubos ti Dios ti Panagsagaba? (Paset 2)
Adda nalawag ken makapnek a sungbat ti Biblia iti daytoy narigat a saludsod.
KAPITULO 12
Panagbiag iti Wagas a Makaay-ayo iti Dios (Paset 1)
Posible kadi nga agbalinka a gayyem ti Dios? Adalem a naimbag no ania ti patpatiem ken no apay, sukimatem dagiti isursuro ti Biblia.
KAPITULO 12
Panagbiag iti Wagas a Makaay-ayo iti Dios (Paset 2)
Maparagsaktay kadi latta ti Dios uray no parigatennatayo ni Satanas?
KAPITULO 12
Panagbiag iti Wagas a Makaay-ayo iti Dios (Paset 3)
Kasapulan ti panagregget tapno makapagbiagtayo maitunos kadagiti prinsipio ti Biblia. Sulit kadi ti panagporsegitayo?
KAPITULO 13
Nadiosan a Panangmatmat iti Biag (Paset 1)
Regalo ti Dios ti biag. Kasano a maipakitatayo nga ipatpategtayo ti biagtayo ken ti biag ti dadduma?
KAPITULO 13
Nadiosan a Panangmatmat iti Biag (Paset 2)
Tulongannaka daytoy a giya iti panagadal tapno maadalmo a naimbag ti patpatiem mainaig iti panangyalison ken panangusar iti dara. Tulongannaka pay a mangilawlawag iti patpatiem iti sabsabali.
KAPITULO 14
No Kasano nga Agbalin a Naragsak ti Biag ti Pamiliayo (Paset 1)
Ania ti sekreto ti naragsak a panagasawa? Adalem a naimbag dagiti patpatiem, sukimatem dagiti isursuro ti Biblia, ken sursuruem nga ilawlawag dagiti patpatiem babaen ti panangusarmo iti daytoy a giya iti panagadal.
KAPITULO 14
No Kasano nga Agbalin a Naragsak ti Biag ti Pamiliayo (Paset 2)
Kasano a makatulong kadagiti nagannak ken annak dagiti inaramid ni Jesus? Adalem a naimbag dagiti patpatiem ken ti ibagbaga ti Biblia.
KAPITULO 15
Panagdayaw nga Anamongan ti Dios (Paset 1)
Maragsakan kadi ti Dios iti amin a relihion? No saan, kasanom a mailasin ti pudno a relihion? Adalem ti isursuro ti Biblia ken usigem ti patpatiem.
KAPITULO 15
Panagdayaw nga Anamongan ti Dios (Paset 2)
Umanay kadin a basta mamatika iti Dios tapno maparagsakmo isuna? Wenno adda pay sabali a masapul nga aramiden dagiti agdaydayaw kenkuana?


text:
Malagipyo Kadi?
Binasayo kadi a naimbag dagiti nabiit pay a ruar Ti Pagwanawanan? Bueno, kitaenyo no masungbatanyo dagiti sumaganad a saludsod:
Apay nga impalubos ni Jehova a makigubat ti nagkauna nga Israel?
Naayat ni Jehova. Ngem adda dagiti gundaway nga ipalubosna ti gubat no agpeggad ti ilina gapu iti kinadakes ken panangirurumen. Ti Dios laeng ti nangikeddeng no siasino dagiti makigubat ken no kaano.—w15 11/1, p. 4-5.
Ania dagiti nagpateg nga aramiden dagiti nagannak tapno masanayda dagiti tin-edyerda nga agserbi ken Jehova?
Napateg nga ayaten dagiti nagannak dagiti tin-edyerda ken ipakitada ti kinapakumbaba babaen ti ulidanda. Napateg met a dagiti nagannak ipakitada ti pannakaawat ken ikagumaanda a tarusan dagiti tin-edyerda.—w15 11/15, p. 9-11.
Apay a ti papa saan koma a maibilang a suno ni Pedro?
Saan nga ibaga ti Mateo 16:17, 18 a ni apostol Pedro ti ulo ti kongregasion Kristiano. Ipakita ti Biblia nga awan ti naited ken Pedro a nangato a posision, no di ket ni Jesus ti bato a pasuli ti kongregasion. (1 Ped. 2:4-8)—w15 12/1, p. 12-14.
Ania dagiti masapul nga ikabilangantayo sakbay nga agsaotayo?
Tapno naimbag ti maisaotayo, laglagipentayo koma (1) no kaanotayo nga agsao (Ecl. 3:7), (2) no ania ti ibagatayo (Prov. 12:18), ken (3) no kasano nga ibagatayo (Prov. 25:15).—w15 12/15, p. 19-22.
Ania dagiti ar-aramid a mangipakita iti saan a kinamapagtalkan a masapul a liklikan dagiti Kristiano?
Dagiti pudno a Kristiano agpadpada a liklikanda ti panagulbod ken ti panangpadpadakes iti sabsabali. Saanda nga agibaga iti saan nga agpayso, pammadakes a mangperdi iti sabsabali, ken saanda met nga agsaur wenno agtakaw.—wp16.1, p. 5.
Siasino dagiti “panguluen a papadi” a dinakamat ti Biblia?
Ti ebkas a “panguluen a papadi” nalawag a tukoyenna dagiti kangrunaan a papadi, agraman dagiti naikkat a nangato a papadi.—wp16.1, p. 10.
Kasanotayo koma a tratuen ti maysa a makipaset kadagiti emblema iti Memorial?
Dagiti Kristiano saanda koma nga itan-ok dagiti makipaset. Daydiay talaga a napulotan saanna a kayat ti maitan-ok. Saanna met a kayat a maiwaragawag ti kasasaadna iti imatang ti Dios. (Mat. 23:8-12)—w16.01, p. 23-24.
Ania ti maadaltayo no kasano a nagbalin ni Abraham a gayyem ti Dios?
Ni Abraham ket naaddaan iti pannakaammo maipapan iti Dios, nalabit manipud ken Sem. Ken naaddaan ni Abraham iti kapadasan manipud iti pannakilangen ti Dios kenkuana ken iti pamiliana. Mabalin met a padasentayo nga aramiden dayta.—w16.02, p. 9-10.
Kasano a naadda dagiti kapitulo ken bersikulo ti Biblia?
Ti padi idi maika-13 a siglo a ni Stephen Langton biningaybingayna ti Biblia kadagiti kapitulo. Dagiti Judio a managkopia immuna nga inikkanda kadagiti bersikulo ti Hebreo a Kasuratan, ket idi maika-16 a siglo, ti eskolar a ni Robert Estienne inaramidna met dayta iti Kristiano a Griego a Kasuratan.—wp16.2, p. 14-15.
Talaga kadi nga impan ni Satanas ni Jesus idiay templo idi sinulisogna?
Saantayo a masigurado. Ti Mateo 4:5 ken Lucas 4:9 mabalin a kaipapananna a naipan ni Jesus sadiay babaen ti sirmata wenno nagtakder iti nangato a paset iti pannakabaluarte ti templo.—w16.03, p. 31-32.
Apay a mayarig iti linnaaw ti ministeriotayo kas Kristiano?
In-inut a mabukel ti linnaaw. Makapabang-ar ken mangsustiner pay iti biag. Ti linnaaw ket bendision a naggapu iti Dios. (Deut. 33:13) Makapabang-ar, mangsustiner iti biag, ken bendision met ti agkaykaysa a panagregget dagiti adipen ti Dios iti ministerio.—w16.04, p. 4.


text:
APENDISE
Maisardengmo ti Masturbasion
Ti masturbasion ket maysa nga ugali a saan a makaay-ayo iti Dios. Nalapunos iti derrep ken narugit ti adda iti panunot ti tao a mangar-aramid iti kasta. * Mabalin a paggartemanna pay dagiti sabsabali, a pagpapasan laeng iti derrep ti pangibilanganna kadakuada. Inton agangay, matmatannanton ti sekso, saan a kas ebkas ti ayat ti dua a tao nga agpimpinnateg, no di ket kas nainlasagan nga aramid a mangted iti apagkanito laeng a ragsak ken pangibulosan iti seksual a rikna. Ngem iti kinapudnona, ti masturbasion riingenna dagiti kameng ti bagi “no maipapan iti pannakiabig, kinarugit, [ken ti di umiso a] panaggartem iti sekso” imbes a papatayenna dagita.—Colosas 3:5.
Insurat ni apostol Pablo: “Dungdungnguen, dalusantayo koma ti bagbagitayo iti tunggal pakatulawan iti lasag ken iti espiritu, nga an-anayentayo ti kinasanto iti panagbuteng iti Dios.” (2 Corinto 7:1) Saanka a maawanan iti namnama no marigrigatanka a mangyaplikar kadagita a sasao. Ni Jehova ket kanayon a “sisasagana a mamakawan” ken tumulong. (Salmo 86:5; Lucas 11:9-13) Kinapudnona, no konkondenarennaka ti pusom ken ikagkagumaam nga isardeng dayta nga ugali—nupay sagpaminsan a mailaw-anka—kayatna a sawen nga addaanka iti nasayaat a kababalin. Laglagipem met a ti “Dios dakdakkel ngem kadagiti pusotayo ket ammona ti amin a bambanag.” (1 Juan 3:20) Saan laeng a dagiti basoltayo ti kitkitaen ti Dios; kitkitaenna ti intero a kinataotayo. Gapu ta am-ammonatayo unay, denggenna buyogen ti pannakipagrikna dagiti napasnek a panagdawattayo iti asina. Gapuna, pulos a dika koma mauma nga umadani iti Dios babaen ti napakumbaba ken napasnek a panagkararag, kas iti maysa nga ubing nga agkamang iti amana no adda peggad. Paraburannaka ni Jehova iti nadalus a konsiensia. (Salmo 51:1-12, 17; Isaias 1:18) Siempre, masapul nga agtignayka a maitunos kadagiti kararagmo. Kas pagarigan, ikagumaam a liklikan ti amin a kita ti pornograpia ken dagiti dakes a pannakitimpuyog. *
No marigatanka a mangisardeng iti masturbasion, pangngaasim ta makisaritaka iti Kristiano a nagannak wenno iti nataengan iti naespirituan ken maseknan a gayyem. *—Proverbio 1:8, 9; 1 Tesalonica 5:14; Tito 2:3-5.
^ par. 1 Ti masturbasion ket panangpennek iti seksual a tarigagay babaen ti panangay-ayam iti mabagbagi.
^ par. 2 Kas praktikal nga addang tapno makontrol ti pannakausar ti kompiuter iti pagtaengan, adu a pamilia ti mangikabil iti dayta iti lugar a makitkita dagiti amin a kameng ti pamilia. Malaksid iti dayta, adda dagiti pamilia a gumatgatang iti software, wenno programa ti kompiuter, a manglapped iti panagparang wenno iseserrek dagiti naalas a material no madamada nga agin-Internet. Nupay kasta, awan ti software a naan-anay a mapagpannurayan.
^ par. 1 Para kadagiti praktikal a singasing no kasano nga isardeng ti masturbasion, kitaem ti artikulo nga “Agimtuod Dagiti Agtutubo . . . Kasano a Maparmekko Daytoy nga Aramid?” iti Nobiembre 2006 a ruar ti Agriingkayo!, ken ti panid 178-182 ti libro a Dagiti Saludsod nga Iyimtuod ti Agtutubo—Dagiti Sungbat nga Epektibo, Tomo 1.


text:
Dagiti kanton iti Suisa
Dagiti 26 a kanton iti Suisa ket isu dagiti naikameng nga estado iti pederal nga estdo iti Suisa. Ti tungngal maysa a kanton ket napno idi a naturay nga estado[1] nga adda dagiti kabukbukodanda apagbeddengan, buyot ken kuarta manipud ti Tulag iti Westphalia (1648) aginggan ti panakabangon ti Suiso a pederal nga estado idi 1848. Ti kinaudi a napartuat a kanton ket ti Kanton iti Jura, a datoy ket simmina manipud ti Kanton iti Berna idi 1979.[2]
Ti nagan ket naala manipud ti Pranses a balikas a canton a kayatna asaoen ket suli wenno distrito (a nakaalaan pay ti termino nga akantonamiento).
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi maiak-16 a siglo, ti Daan a Suiso a Konpederasia ket binuklan idi dagiti 13 a naturay a kanton,ken adda dagiti dua a sabali a kita: dagitii innem a daga (wenno kabakiran) a kanton ken dagiti pito a siudad (wenno urbano) a kanton. Ngem dagitoy ket teknikal idi a parte iti Nasantuan nga Imperio a Romano, dagitoy ket nagbalinda a de facto a nawaya idi dagiti Suiso ket inabakda ni Emperador Maximillian idi 1499.[3] Dagiti innem a kabakiran a kanton ket demokratiko a republika, a dagiti pito nga urbano a kanton ket oligarkiko a republika a tinengtengngel babaen dagiti natakneng a pamilia.
Batay linteg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tunggal maysa akanto ket adda ti bukodna a batay-linteg, lhislatura, gobierno ken dagiti korte.[4] Kaaduan kadagiti lehislatura dagiti kanton ket adda dagiti agmaymaysa a kamara a parlamento, adagiti kadakkelda ket nadumadumaan a nagbaetan dagiti 58 ken 200 a tugaw. Adda dagiti bassit a lehislatura ket sapasap ng aasemblia a makunkuna a kas ti Landsgemeinden. Dagiti kanton a gobierno ket buklen dagiti lima wenno pito a kameng, depende iti kanton.[5] Para kadagiti nagan ti intituto, kitaen ti Listaan dagiti lehislatibo ken ehekutibo a konsilo dagit kanton iti Suisa.
Ti Suiso a Pederal a Batay-linteg ket mangirangarang adagiti kanton ket naturayda iti panakagayat a dagiti kinaturayda ket saan a patinggaan babaen ti pederal a linteg.[4] Dagiti kanton ket makataginayonda pay kadagiti amin a bileg ken dagiti kaannongan a saan anaidelegado iti Konpedeasion babaen ti Batay-linteg. Ti kaaduan a kaimudinagn, dagiti kanton ket akinrebbengda para iti panagaywan ti salun-at, nam-ay, panagipatuungpal ti linteg ken publiko nga edukasion; mangitaginayonda pay ti bileg iti panagbuis. Dagiti kanton a batay-lnteg ket mangikeddeng ti gatad iti autonomia a maited kadagiti munisipalidad, a dagitoy ket agdumaduam ngem kankanayon a mangiraman ti bileg ti panagbuis ken mangparur kadagiti munisipal a linteg. Ti kadakkel dagiti kanton ket nadumaduma manipud ti 37 km² aginggan ti 7,105 km²; ti populasion ket agdumaduma manipud ti 15,471 aginggana ti 1,244,400.
Dagus a demokrasia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti pederal a lessaad, amin a kanton ket mangited para iti (gudua-) a dagus a demokrasia. Dagiti umili ket mabalinda a kumiddaw ti maysa anadayeg a butos tapno mapasayaat ti kantonal a batay-linteg wenno linlinteg, wenno mangi-beto dagiti linteg wenno panag-gasto a a linteg a naiparuar babaen ti parlamento. Dagiti sapasap a nadayeg nga asemblia (Landsgemeinde) ket napatinggaanda tattan kadagiti kanton ti Appenzell Innerrhoden ken Glarus. Dagiti demokratiko a karbengan dagiti amin a sabsabali a kanton ket maipasanay babaen ti sekreto a balota.
Listaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kanton ket nailista iti urnos a naited iti pederal a batay-linteg.[1]
Ti dua a letra a pangyababaan para kadagiti Suiso a kanton ket kanayon a maus-usar, a kas dagiti plata a lisensia ti karro. Maus-usar pay dagitoy idiay ISO 3166-2 a kodkodigo iti Suisa nga dda ti pangsaruno a "CH-" (Confœderatio Helvetica, Suisa), a kas ti CH-SZ para iti kanton iti Schwyz.
Dagiti gudua a kanton[urnosen | urnosen ti taudan]
Innem kadagiti 26 a kanton ket tinawtawid, ngem saanen nga opisial, a nakunkuna a "gudua a kankanton" (Aleman: Halbkanton, Pranses: demi-canton, Italiano: semicantone), a mangipakita ti maysa a pakasaritaan ti agsinnaranay a panakikaduaan wenno panakasina.
Dagiti gudua a kanton ket nailaslasinda iti umuna nga artikulo iti Suiso Pederal a Batay-linteg iti 1999 babaen ti panakaisilpo kadagiti sabali a "kaguduada" nga adda tipangsilpo a "ken":
DagitiTattao ken dagiti Kanton iti Zurich, Berna, Lucerna, Uri, Schwyz, Obwalden ken Nidwalden, Glarus, Zug, Friburgo, Solothurn, Basel-Stadt ken Basel-Landschaft, Schaffhausen, Appenzell Ausserrhoden ken Appenzell Innerrhoden, San Galo, Graubünden, Aargau, Thurgau, Ticino, Vaud, Valais, Neuchâtel, Hinebra, ken Jura ket mangporma dagitoy ti Suiso a Konpederasion.— Artikulo 1 iti Pederal a Batay-linteg iti Suiso a Konpederasion (maipalpalagip a daytoy ket saan a kas ti kasisigud)[17]
Ti 1999 a panagbalbaliw ti batay-linteg ket nagtagtaginayon iti daytoy a panakailasin, iti panagkiddaw dagiti innem a kantonal a gobierno, a kas ti waya a panagmarka ti naipakasaritaan a panakikadua kadagiti gudua a kanton iti tunggal maysa kaniada.[18] Iti panakaigiddiat, ti umuna nga artikulo dagiti 1848 ken 1874 a batay-linteg ket nangibukbukel ti Konpederasion a kas ti panagkaykaysa dagiti "duapulo ket dua a naturay a kanton",[19] a mangibagbaga kadagiti kagudua a kanton a kas "Unterwalden (ngato ken sirok kadagiti kakaykayoan)", "Basel (siudad ken pagilian)" ken "Appenzell (dagiti dua a Rhoden)".[20] Bayat ti nadadaan a batay-linteg ket mangibagbaga kadagitoy nga etado a kas "gudua akanton", ti maysa a termino a natagtagunayon iti nadayeg a panag-usar, ti 1999 a rebision ken opisial a terminolohia manipud idin ket agus-usar ti panaginagan a "dagiti kanton nga adda ti gudua a kantonal a butos".[21]
Nga adda dagiti pannakisaranayda a panakikadua ket puro a naipakasaritaan laeng a banag, dagiti gudua a kanton manipud idi 1848 ket kapadpada dagiti sabsabali a kanton malaksid ti dua:[22]
- Agpilida laeng ti maysa a kameng iti Konsilo dagiti Estado embes a dua (Cst. art. 150 par. 2).
- Iti nadayeg a referendums a maipanggep kadagiti panagpasayaat ti batay-linteg, a kasapulan para iti panag-ampon ti nailian a nadayeg a kaaduan ken ti pay panakaingato ti kaaduam kadagiti kanton (Ständemehr / majorité des cantons), ti nagbanagan dagiti nadayeg a butos dagiti gudua a kanton ket maibilang laeng a kas gudua a butos no maipada kadagiti sabali a kanton (Cst. arts. 140, 142). Ti kayatna a saoen daytoy ket para iti pamay-an iti maysa a batay-linteg a reperendum, nasken a 12 iti dagup dagiti 23 a kantonal a nadayeg a butos ket nasken a mangsuporta ti panagpasayaat.[23]
Dagiti rason para iti panakikadua a nagbaetan dagiti tallo a paris dagiti gudua akanton ket agdumaduma:
- Ti Unterwalden ket saan uray kaanoman a nangbukel iti maysa a nagkaykaysa a masakupan. Iti kasisigud, ti Obwalden, Nidwalden, ken Abadia iti Engelberg ket nangporma kadagiti nisalsalumina a komunidad. Ti naurnong a termino a Unterwalden ket agtagtaginayon a maus-usar, nupay kasta, para iti lugar a nakiraman ti panagpartuat kadagiti kasisigud a Suiso a konpederasion idi 1291 iti Uri ken Schwyz. Ti Pederal a Dokumento ti Linteg iti 1291 ket tumawtawag para kadagiti representatibo manipud ti tungngal maysa kadagitoy tallo a "lugar".[24][25]
- Ti kanton iti Appenzell ket biningayna ti bagina kadagiti "akin-uneg" ken "akin-ruar" a gudua ("Rhoden") a kas nagbanagan ti Panakaporma manen idiay Suisa idi 1597:[26] Appenzell Innerrhoden (Katoliko) ken Appenzell Ausserrhoden (Protestanta).
- Ti kanton iti Basel ket biningayna ti bagina a kas nagbanagan iti gulo idiay away ti Basel idi 1833, tapno maikapatakder ti panagpapada dagiti umilina, a nanggubgubat kadagiti panagituton a nagbaetan dagiti nagtataeng ti rural ken siudad kadagiti maipanggep ti panagipangpangruna a kasasaad:[27] Basel-Landschaft ken Basel-Stadt.
Nagnagan dagiti nailian a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
(Dagiti nagan ket agparang a napuskol no maiparis iti kantonal nga opisial a pagsasao)
Panangawat dagiti baro a kanton[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagpadakkel iti Suisa babaen ti pamay-an a panangawat kadagiti baro a kanto ket nagpatingga idi 1815. Kalpasan ti napaay a panagpadas iti Vorarlberg a tumipon iti Suisa idi 1919, ti kapanunotan ti Suiso a panagpadakkel ket naipabiag manen idi 2010 babaen ti parlamentario a tignay a mangpalubos ti panakaipangato dagiti rehion a mangibedbeddeng ti Suisa.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^Daytoy ti bilin a sapasap a maususar kadagiti Suiso a dokumento. Iti immuna iti listaan ket dagiti tallo a siudad kanton a nainakman a preeminente iti Daan a Suiso a Konpederasia; dagiti sabali a kanton ket nailistada iti urnos ti panakaipangato iti Konpederasion. Daytoy nga tinawtawid nga urnos ti panagsasruno kadagiti kanton ket awan ti kasayaaatan a banagna iti moderno a pederal nga estado, a dagiti tunggal maysa a kanton ket agpapadada, nupay daytoy ket mangkedkeddeng pay laeng ti pormal a panagsasaruno dagiti opisial ti kanton (kitaen ti Suiso nga urnos ti panagsasaruno).
- ^ manipud idi 5 Abril 2009[pabaroen]
- ^ km²
- ^ Tungngal maysa a km², a naibatay ti 2000 a populasion
- ^ Manipud idi 31 Disiembre 2007, Bundesamt für Statistik (Pederal a Departamento dagiti Estadistika) (2008). "Amtliches Gemeindeverzeichnis der Schweiz". Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (Microsoft Excel) idi 11 Hunio 2008. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ Ti tugaw iti gobierno ken parlamento ket Herisau, ti tugaw dagiti turay ti hustisia ket Trogen
- ^ Ti tugaw iti parlamento ket tinawen nga agsinnublat ti innem a bulan idiay Frauenfeld ken Weinfelden
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti kanton, Iti Daan aKonpederasion aginggan idi 1798 iti Aleman, Pranses ken Italiano iti online a Naipakasaritaan a Diksionario iti Suisa.
- ^ Jura (Canton) iti Aleman, Pranses ken Italiano iti online a Naipakasaritaan a Diksionario iti Suisa.
- ^ "Suisa". Encyclopædia Britannica. 26. 1911. p. 251. Naala idi 2008-11-11.
- ^ a b Dagiti kanton, Iti Pederal nga Estado manipud idi 1848 iti Aleman, Pranses ken Italiano iti online a Naipakasaritaan a Diksionario iti Suisa.
- ^ Sapot a pagsaadan ti Suiso a Gobierno nga adda dagiti panilpo ti tunggal maysa a gobierno ti kanton, naala idi 11 Nobiembre 2008
- ^ a b c d nagbangon ti kabakiran a kanton, ti panakabangon apetsa ket tinawtawid a naited a kas dagiti 1307, 1304 or 1291 (kitaen ti Panakabangon iti Daan a Suiso a Konpederasion).
- ^ paset iti Basel aginggana idi 1833/1999
- ^ a b paset iti Appenzell aginggana idi 1597/1999
- ^ Tignay iti Mamagkappia, naporma manipud iti Kanton iti Säntis ken ti akin-amianan a gudua iti Kanton iti Linth.
- ^ Tignay iti Mamagkappia; dati a ti Kanton iti Raetia, a binuklan dagiti nasapsap a Tallo a LIga.
- ^ kaabay ti kanton iti Thurgau iti Helbetiko a Republika (1798), dati a kondominio.
- ^ naitiptipon dagiti dati a kanton iti Bellinzona ken Lugano; kitaen ti Ennetbirgische Vogteien.
- ^ Tignay iti Mamagkappia, dati a Kanton iti Léman.
- ^ Restorasion, dati a ti Simplon département
- ^ tinunton babaen ni Frederick William III iti Prusia aginggan ti Neuchâtel a Didigra iti 1857–1857.
- ^ nakisinnina manipud ti Berna
- ^ Pederal a Batay-linteg iti Susiso a Konpederasion iti 18 Abril 1999, SR/RS 101 (E·D·F·I), art. 1 (E·D·F·I)
- ^ Felix Hafner / Rainer J. Schweizer in Ehrenzeller, Art. 1 N 2; Häfelin, N 966.
- ^ Duapulo ket tallo kalpasan ti panakapartuat ti Kanton iti Jura idi 1978.
- ^ Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft vom 29. Mai 1874, Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft vom 12. Septiembre 1848 (Aleman); patarus ti mannurat.
- ^ Felix Hafner / Rainer J. Schweizer iti Ehrenzeller, Art. 1 N 10; Häfelin, N 963
- ^ Häfelin, N 963, 967
- ^ Häfelin, N 950
- ^ Pacte fédéral du 1er août 1291] sur Admin.ch "vallée inférieure d'Unterwald" signifie Nidwald.
- ^ Pacte fédéral du 1er août 1291 sur Cliotexte
- ^ Réforme catholique, Contre-Réforme et scission Article du dictionnaire historique de la Suisse
- ^ De la République helvétique à la division du canton (1798-1833) Article du dictionnaire historique de la Suisse
- Bernhard Ehrenzeller, Philipp Mastronardi, Rainer J. Schweizer, Klaus A. Vallender (eds.) (2002). Die schweizerische Bundesverfassung, Kommentar. ISBN 3-905455-70-6. (Aleman). Nadakamat a kas ti Ehrenzeller.
- Häfelin, Ulrich; Haller, Walter; Keller, Helen (2008). Schweizerisches Bundesstaatsrecht (iti Aleman) (Maika-7 nga ed.). Zürich: Schulthess. ISBN 978-3-7255-5472-0. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong) Nadakamat a kas ti Häfelin.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti kanton iti Suisa iti Wikimedia Commons
- Swissworld.org – Dagiti kanton iti Suisa
- GeoPuzzle – Agaramid kadagiti Suiso a mapa
- Badac – Datos a batayankadagiti Suiso a kanton ken siudad (Pranses/Aleman)


text:
Abril 11-
17
JOB 21-27
Kanta 83 ken Kararag
Panglukat a Sasao (3 min. wenno awan pay)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
“Liniklikan ni Job ti Di Umiso a Kapanunotan”: (10 min.)
Job 22:2-7—Ti balakad ni Elifaz ket naibatay iti ulbod a panangipapan ken personal nga opinion (w06 3/15 15 ¶7; w05 9/15 26-27; w95 2/15 27 ¶6)
Job 25:4, 5—Nagidatag ni Bildad kadagiti di umiso nga ideya (w05 9/15 26-27)
Job 27:5, 6—Saan nga impalubos ni Job a ti sabsabali ti mangiparikna kenkuana a dina sinalimetmetan ti kinatarnawna (w09 8/15 4 ¶8; w06 3/15 15 ¶9)
-
Panagkali iti Naespirituan a Gameng: (8 min.)
Job 24:2—Apay a nadagsen a basol ti panangyalis iti muhon? (it-2 381)
Job 26:7—Ania ti nakadkadlaw iti panangdeskribir ni Job iti daga? (w15 6/1 5 ¶4; w11 7/1 26 ¶2-5)
Ania ti maadalko iti panagbasa iti Biblia ita a lawas maipapan ken Jehova?
Ania dagiti punto iti panagbasa iti Biblia ita a lawas a mausarko iti ministerio?
-
Panagbasa iti Biblia: Job 27:1-23 (4 min. wenno awan pay)
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
Damo a Pannakisarita: g16.2 akkub—Mangibati iti pagsaritaan para iti panagsarungkar. (2 min. wenno awan pay)
Panagsarungkar: g16.2 akkub—Mangibati iti pagsaritaan iti sumaganad a panagsarungkar. (4 min. wenno awan pay)
Panangyadal iti Biblia: bh 144-145 ¶3-4 (6 min. wenno awan pay)
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Kanta 129
Maabakmo ti Bully Uray Dika Lumaban: (15 min.) Pagsasaritaan. Ipabuya ti whiteboard animation a Maabakmo ti Bully Uray Dika Lumaban. (Mapan iti jw.org/ilo, ken kitaen ti PANNURSURO TI BIBLIA > TIN-EDYER.) Kalpasanna, pagsasaritaan dagitoy a saludsod: Apay a mabalin a ma-bully ti maysa? Ania ti sumagmamano a negatibo nga epekto ti pannaka-bully? Kasanom a sanguen wenno mabalin a liklikan ti pannaka-bully? Siasino ti pagipulongam no ma-bully-ka? Iturong ti atension iti libro nga Iyimtuod ti Agtutubo, Tomo 2, kapitulo 14.
Panagadal ti Kongregasion iti Biblia: ia kap. 13 ¶1-12 (30 min.)
Repaso ken Dagiti Maadal iti Sumaruno a Lawas (3 min.)
Kanta 23 ken Kararag


text:
Daga (planeta)
Ti Daga (wenno ti Daga) ket isu ti maikatlo a planeta manipud ti Init, ken ti kapusekan ket maikalima a kadakkelan kadagiti walo a planeta iti Sistema a Solar. Isu pay ti kadakkelan kadagiti uppat a naindagaan a planeta iti Sistema a Solar. Daytoy ket sagpaminsan pay a makunkuna a ti lubong, ti Asul a Planeta,[3] wenno babaen ti Latin a naganna a, Terra.[paammo 1]
Ti Daga ket naporma idi agarup a 4.54 bilion a tawtawen babaen ti panakapartuatna manipud ti solar a nebula, ken ti biag ket rimsua iti rabawna idi kaunegan ti maysa a bilion a tawtawen.[4] Ti planeta ket pagtaengan dagiti riwriw a sebbangan, a mairaman dagiti tao.[5] Ti biospera ti Daga ket naimudingan a nabalbaliwanna ti tangatang ken dagiti pay abiotiko a kasasaad iti planeta, a nagpakabael daytoy ti panakaiwarwaras dagiti aerobio nga organismo ken dagiti pay panakaporma ti tuon ti osono a daytoy ket, a kumaduaan ti magnetiko a lugar ti Daga, ket mangtiped kadagiti makadangran a solar a radiasion, a mangpalubos ti biag iti daga.[6] Ti maipapan ti bagi a tagikua ti Daga, ken dagiti pay bukodna a heolohiko a pakasaritaan ken panagliklikmut, ket pimmalubos ti panagrang-ay ti biag. Ti planeta ket manamnama a agituloy a makasuporta ti biag para kadagiti sumaruno a 500 a riwriw aginggana ti 2.3 a bilion a tawtawen.[7][8][9]
Ti ukis ti daga ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a nasikkil a paset, wenno tektoniko a plato, nga umakar ti rabaw kadagiti panawen iti adu a riwriw a tawtawen. Agarup a 71% iti rabaw ket nasakopan babaen dagiti naapgad a danuma a taaw, nga adda dagiti nabati ket buklen dagiti kontinente ken is-isla a dagitoy amin a maitipon ket adda dagiti adu a danaw ken dagiti nadumaduma a pagtaudan iti danum a mangbukel ti hidrospera. Dagiti ungto ket kaaduan a naabongan kadagiti natanken a yelo (Antartiko a sabanas ti yelo) wenno baybay ti yelo (Artiko a gora ti yelo). Ti uneg ti planeta agnanayon nga aktibo, nga adda ti napuskola tuon iti medio a natangken a manta, maysa alikido a akin ruar a bugas nga agpataud ti magnetiko a lugar, ken maysa a natangken a landok a kaunegan a bugas.
Ti Daga ket makibiang kadagiti sabsabali a banag iti limbang, a naipangpangruna ti Init ken ti Bulan. Iti agdama, ti Daga ket likmutenna ti Init iti tunggal maysa a 366.26 paset ti panawen ken agtayyek iti bukodna a patayyekan, a maipada dagiti 365.26 a solar nga aldaw, wenno maysa a sidereal a tawen.[paammo 2] Ti pagtayyekan ti Daga a panagtayyek ket napakbo ti 23.4° nga umadayo manipud ti tindek iti bukodna a panaglikmut a plano, a agpataud daytoy ti panagdumaduam ti tiempo iti rabaw ti planeta iti paset ti panawen iti maysa a tropikal a tawen (365.24 a solar nga al-aldaw).[10] Ti maymaysa laeng a masna a satelite ti Daga, ket ti Bulan, a nangrugi nga agpalpalikmut iti daytoy idi agarup a 4.53 bilion tawtawen, a daytoy ket agpataud ti ugot dagiti taaw iti panawen ti Naladaw nga Adu a Panagbomba ket gapuanan ti naimudingan a panagbalbaliw ti enbironmento ti kalatakan a rabaw.
Dagiti mineral a rekurso ti planeta ken dagiti taudan ti biospera ket agparparawad kadagti rekurso nga inususar a panagsuporta ti sangalubongan a populasion ti nagtagitaoan.[11] Dagiti agtaeng ket naigrupoda kadagiti agarup a 200 a nawaya a naturay nga estado (193 mabigbigan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a naturay nga estado), a makibibiang babaen ti diplomasia, panabaniaga, komersia, ken milisia nga aksion. Dagiti kultura ti nagtagitaoan ket nakaparang-ay kadagit nadumaduma a panagkita iti planeta, a mairaman ti personipikasion a kas maysa a kinadios, ti pammati ti maysa a dalumpinas a Daga wenno iti Daga a kas ti sentro iti law-ang, ken ti maysa a moderno a perspektibo ti lubong a kas maysa a napagkaykaysa nga enbironmento a makasapul ti panagayaywan.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Babaen ti Kappon ti Internasional nga Astronomiko a timpuyog, ti termino a terra ket maususar laeng para iti panagnagan kadagiti nawatiwatat a masa ti daga iti selestial a bagbagi a saan a ti Daga. Cf. Blue, J. (2007-07-05). "Dagiti Panangilawlawaga Termino (Dagiti Langa a Kita)". Gazetteer iti Planetario Nomenklatura. US Geological Survey. Naala idi 2007-07-05.
- ^ Ti bilang dagiti solar nga aldaw ket basbassit ngem naysa ti bilang dagiti sidereal nga aldaw gapu ti panaglikmut a gunay ti Daga ti Init ket agarup kadagiti resulta iti maysa pay a panaglikmut iti planeta babaen ti pagtayyekanna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Magun-od idiay online manipud ti Ahensia ti Intelihensia a Nailian a Heospatial-.
- ^ Ti palikaw ti Daga ket (gangani) pudno a 40,000 km gapu ti metro ket nakalibrado a naibatay ti ti agpayso a panagrukod iti daytoy – naisangsangayan a, 1/10-a riwriw iti kaadayo a nagbaetan dagiti ungto ken ti ekuador.
- ^ Drinkwater, Mark; Kerr, Yann; Font, Jordi; Berger, Michael (Pebrero 2009). "Panagsukisok iti Siklo ti Danum iti 'Asul a Planeta': Ti Kabasa ti Daga ken Kaapgad ti Taaw (SMOS) a mision" (PDF). ESA a Pakdaar. Europeano nga Ahensia ti Limbang (137): 6–15.
Ti Panagkita ti Daga, ti ‘Asul a Planeta’ [...] Idi immuna a napan iti limbang dagiti astronota, immunada a tinungawan ti Daga, ken tinawaganda ti pagtaengantayo ti ‘Asul a Planeta’.
- ^ See:
- Dalrymple, G.B. (1991). Ti Tawen ti Daga. California: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan. ISBN 0-8047-1569-6.
- Newman, William L. (2007-07-09). "Tawen iti Daga". Dagiti Serbiso ti Panagpablaak, USGS. Naala idi 2007-09-20.
- Dalrymple, G. Brent (2001). "Ti tawen iti Daga iti maikaduapuloa siglo: maysa a parikut (kaaduan a) an nasolbar". Heolihiko a Kagimongan, Londres, Naipangpangruna a Panakaipablaak. 190 (1): 205–221. doi:10.1144/GSL.SP.2001.190.01.14. Naala idi 2007-09-20.
- Stassen, Chris (2005-09-10). "Ti Tawen iti Daga". TalkOrigins Archive. Naala idi 2008-12-30.
- ^ May, Robert M. (1988). "Mano kadagiti sebbangan iti adda iti daga?". Siensia. 241 (4872): 1441–1449. Bibcode:1988Sci...241.1441M. doi:10.1126/science.241.4872.1441. PMID 17790039.
- ^ Harrison, Roy M.; Hester, Ronald E. (2002). Dagiti gapuanan ken Enbironmento nga Implikasion iti Panagadu ti UV-B Radiasion. Naarian a Kagimongan iti Kimiko. ISBN 0-85404-265-2.
- ^ Britt, Robert (2000-02-25). "Agyelo, Agprito wenno Namaga: Mano a Tiempo ti Nabati ti Daga?".
- ^ Carrington, Damian (2000-02-21). "Ti naipetsado para iti desierto a Daga". BBC News. Naala idi 2007-03-31.
- ^ Li, King-Fai; Pahlevan, Kaveh; Kirschvink, Joseph L.; Yung, Yuk L. (2009). "Ti tangatang a presion a kas maysa a masna a panagtimbeng ti para iti maysa a terstial a planeta nga adda ti maysa a biospera" (PDF). Dagiti Nagbanagan iti Nailian nga Akademia dagiti Siensia. 106 (24): 9576–9579. Bibcode:2009PNAS..106.9576L. doi:10.1073/pnas.0809436106. PMC 2701016. PMID 19487662. Naala idi 2009-07-19.
- ^ Yoder, Charles F. (1995). T. J. Ahrens, ed. Sangalubongan a Pisika ti Daga: Maysa a Libro iti Maipapan ti Bagi a Panagitultuloy. Washington: Kappon ti Amerikano a Heopisiko. p. 8. ISBN 0-87590-851-9. Naala idi 2007-03-17.
- ^ Senso nga Opisina ti Estados Unidos (2 Nobiembre 2011). "World POP Clock Projection". Senso nga Opisina ti Estados Unidos Internasional a Pagibatayan ti datos. Naala idi 2011-11-02.


text:
SIUDAD TI VIGAN, Ilocos Sur, Abril 11 (PIA) – Importante unay iti husto a panagdakkel ti panangpakan kadagiti maladaga ken ubbing. Daytoy ti kampania ti Ilocos Sur Nutrition Committee ken ti National Nutrition Council iti pannakaangay ti panagsanay tapno maipatungapal daytoy programa iti probinsia itay Marso.
Adda 752 nga agindeg a naggapu ti 188 a barangay ti nagsanay. Dagitoy ket dagiti barangay nutrition scholars, barangay kagawad, barangay chairman iti salun-at, ken dagiti lideres nga inna. Impakaammo daytoy ni Edith Castillo, the hepe ti provincial nutrition center.
Maibasar ti panagsanay, kuna ni Castillo, iti inaramid ti WHO ken UNICEF. Daytoy ti mangbiag ti atension ti sangalubungan kadagiti aramid ken ugali iti panagpakan kadagiti maladaga ken ubbing. Addaan ti epekto daytoy a panagpakan iti nutrisionda ken ti panagdakkel, salun-at ken panagbiagda.
Ti nangiduron kadaytoy a programa ket ti rekomendasion a mangsalluad, mangipromot, ken mangsuporta iti panagpasuso iti innem a bulan. Kasta met ti pannakaited ti natalged ken umno a makan bayat a mapaspasusuo ti ubing inggana iti duwa a tawen ken ad-adu pay.
Kuna pay ni Castillo a ti panagsanay ket maipanggep ti ‘basic counselling’ wenno panagpatigmaan. Daytoy ti mangtulong kadakuada a mangted ti suporta ken panangpatibker kadagiti inna tapno pakanenda dagiti annakda maibasar iti 10 nutritional guidelines for Filipinos, wenno dagiti 10 a pagannurutan iti nutrision dagiti Filipino.
Maibilang kadagitoy a pagannurutan ti nutrision ket ti pannangan ti sabasabali a makan iti inaldaw tapno maala dagiti kasapulan a nutrision ti bagi. Pannangan iti ad-adu a nateng ken prutas iti inaldaw a pakaalaan ti masapul a bitamina, minerals, ken ‘fiber’. Dagitoy ti mang-regulate kadagiti proseso ti bagi. Pannangan ti ikan, karne nga awan tabana, poultry, itlog, bukbukel ken nuts para ti inaldaw a panagdakkel ken pannakatarimaan dagiti tissues.
Pangipauneg nga inaldaw ti calcium ken dagiti nabaknang ti kastoy kas dagiti babassit nga ikan, kappo, para ti nasalun-at a ngipen ken tulang. Kasta met ti natalged a makan ken danum tapno maawan ti panagtakki ken dadduma a sakit a maala ti narugitan a danum ken makan.
Panagusar ti asin nga addaan ti iodine wenno tay kunada nga ‘iodized salt’ tapno malisian dagiti sakit gapu ti kinaawan ti iodine iti bagi. Panangpabassit ti panagipauneg iti asin, naprito, nataba, naasukar a makan tapno malissian dagiti sakit ti puso.
Pannakagun-od ti normal a dagsen babaen ti umno a pannangan ken husto a pisikal nga aktibidades tapno malisian ti kinalukmeg ken mapagtalinaed ti napintas a salun-at.
Ket tapno malissian dagiti makunkuna a sakit gapu ti saan a napintas nga estilo ti panagbiag, panagbalin nga aktibo pisikal, panagpili ti umno a makan, panangmanehar ti stress, pananglisi ti alcohol, ken saan a panagsigarilio. (MCA/ICR/PIA1 Ilocos Sur)


text:
Confucius
Ni Confucius (551–479 BCE)[1] ket maysa idi nga Insik a manursuro, editor, politiko, ken pilosopor ti Primabera ken Otonio a paset ti panawen ti Insik a pakasaritaan. Ti pilosopia ni Confucius nangiyunay-unay ti personal ken gobarnamental a moralidad, kinaagpayso ken dagiti sosial a pannakibiang, hustisia ken kinapasnek. Dagiti simmursurot kaniana ket nakaibinglayda kadagiti dadduma nga eskuela idi las-ud ti Sangagasut nga Es-eskuela ti Panunot a panawen ngem isuda ket napasardeng a maiparabor dagitiLegalistas idi las-ud ti Qin a Dinastia. Kalpasan ti panagballigi ti Han iti Chu kalpasan ti panakarebba tif Qin, dagiti kapanunotan ni Confucius ket nakagun-od ti opisial a panakakayat ken kaaduan a naiparparang-ay iti sistema a naamammoan a kas ti Confucianismo.
Ni Confucius ket tawidan a naipammadayawan a nagsurat wenno nagurnos kadagiti adu a Insik a klasiko a testo a mairaman kadagiti amin a Lima a Klasiko, ngem dagiti moderno nga eskolar ket nagan-annadda a mangidakdakamat ti naisangsangayan a panagipatalgedan kenni Confucius . Dagiti aporismoa maipanggep kadagiti sursurona ket naurnong idiay Analeta, ngem kadagiti adu laeng tawtawen kalpasan ti ipupusayna.
Dagiti pamunganayan ni Confucius ket adda dagiti nakaibatayn ti sapasapa nga Insik a tawidan ken pammati. Isu ket nangikampeon ti napigsa a kinatulnog iti pamilia, panagraem kadagiti puonan, panarespeto kadagiti manakman babaen dagiti annakda (ken iti tawidan a pannakaipatarus) ti asawa a lallaki baben dagiti asawada. Isu ket nangisingasing pay a ti pamilia a kas batayan ti umno a gobierno. Isu ket nnagiyunayunay ti nadayeg a naamammoan a pamunganayan ti "Saanmo nga aramiden dagiti saamo a kayat a maramid kenka", ti maysa a nasapa bersion ti Nabalitokan nga Alagaden.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Confucius iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Confucius iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Confucius iti Wikisource (Ingles)


text:
Pebrero 29–Marso 6
ESTER 1-5
Kanta 86 ken Kararag
Panglukat a Sasao (3 min. wenno awan pay)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
“Indepensa ni Ester ti Ili ti Dios”: (10 min.)
[Ipabuya ti video nga Introduksion iti Ester.]
Est 3:5-9—Nangbirok ni Haman iti pamay-an tapno mapukaw ti ili ti Dios (ia 131 ¶18-19)
Est 4:11–5:2—Nabilbileg ti pammati ni Ester ngem iti panagbutengna a matay (ia 125 ¶2; 134 ¶24-26)
-
Panagkali iti Naespirituan a Gameng: (8 min.)
Est 2:15—Kasano nga impakita ni Ester ti kinaemma ken panagteppel? (w06 3/1 9 ¶7)
Est 3:2-4—Ania ti mabalin a rason a saan a kayat ni Mardokeo ti agruknoy ken Haman? (ia 131 ¶18)
Ania ti maadalko iti panagbasa iti Biblia ita a lawas maipapan ken Jehova?
Ania dagiti punto iti panagbasa iti Biblia ita a lawas a mausarko iti ministerio?
-
Panagbasa iti Biblia: Est 1:1-15 (4 min. wenno awan pay)
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
Damo a Pannakisarita: (2 min. wenno awan pay) Itukon ti broshur nga Umimdengka iti Dios ket Agbiagka nga Agnanayon. Mangibati iti pagsaritaan para iti panagsarungkar.
Panagsarungkar: (4 min. wenno awan pay) Idemostra no kasano ti agsarungkar iti maysa a nangawat iti broshur nga Umimdengka iti Dios ket Agbiagka nga Agnanayon, sa pagsaritaan ti panid 2-3. Mangibati iti pagsaritaan iti sumaganad a panagsarungkar.
Panangyadal iti Biblia: (6 min. wenno awan pay) Idemostra ti panangyadal iti Biblia, nga usaren ti panid 4-5 ti broshur nga Umimdengka iti Dios ket Agbiagka nga Agnanayon. (km 7/12 2-3)
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Kanta 71
Lokal a kasapulan: (10 min.)
Kasanokayo a Mabembenepisiaran iti Baro a Pormat ti Gimong ken iti Workbook?: (5 min.) Pagsasaritaan. Pagkomentuen ti tallaong no kasanoda a nabenepisiaran iti daytoy baro a gimong. Paregtaen ti amin nga agsaganada a naimbag tapno ad-adda a mabenepisiaranda.
Panagadal ti Kongregasion iti Biblia: ia kap. 10 ¶1-11, kahon iti p. 86 (30 min.)
Repaso ken Dagiti Maadal iti Sumaruno a Lawas (3 min.)
Kanta 149 ken Kararag


text:
Rikna
Iti sikolohia, pilosopia, ken dagiti adu a pakaikamenganda, ti rikna ket isu ti sapsap a termino para iti pangibanagan, addaan rikna panagpadas a nagruna a naidasdasig babaen ti sikopisiolohiko a panangiyebkas, dagiti biolohiko a panagtignay, ken kasasaad ti isip. Ti rikna ket kankanayon a maigimong ken naikeddeng a maisinnubalit nga impluensia iti kasasaad ti rikna, temperamento, personalidad, kababalin, ken pagpaayatan, ken maimpluensiaan pay babaewn dagiti hormona ken dagiti neurotransmisor a kas ti dopamina, noradrenalina, serotonina, oxytocina ken cortisol. Ti rikna ket kankanayo nga isu ti puersa a mangiturturong iti likudan ti pagpaayatan, positibo wenno negatibo.[1] Iti libro iti "Sikolohia", ni Schacter ket inpalplawagna ti rikna a kas maysa a "positibo wenno negatibo a panagpadas a maigimong iti naisangayan a tabas iti sikolohiko a tignay." [2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota
- ^ Gaulin, Steven J. C. ken ni Donald H. McBurney. Ebolusionario ti Sikolohia. Prentice Hall. 2003. ISBN 978-0-13-111529-3, Chapter 6, p 121-142.
- ^ Schacter, Gilbert, Wegner. PSYCHOLOGY. Worth Publishers, 2011. p. 310.
Bibliograpia
- Denton, Derek (2006). Dagiti Primordial a Rikan: Ti Annaraar iti Kasasaad ti Rina. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-920314-7.
- Fox, Elaine (2008). Siensia ti Rikna: Dagiti Panagitipon ti Kognitibo ken Neurosientipiko nga Argian. Palgrave MacMillan. ISBN 978-0-230-00517-4.


text:
Interpretasion, Panirigan ken Reaksion iti “Idi Inyawid ni Manong Leon ti Asawana” a sarita ni Manuel Arguilla
ni JM Agpalo, Jr.
Iti Duyog ti Singasing
Tawid News Magasin
Ti kapintasan iti amin amin itoy a sarita ni Arguilla ket ti pannakarespeto ti otoridad ti ama, ken ti respeto iti tunggal maysa. Panagdayaw. Nagbileg tiu panagdayaw a naikawes.
Daytoy a panagrespeto iti tunggal karakter, karamanen ni Labang ket iladladawanna ti nakadakdakkel nga AYAT dagiti agbibiag nga ILOKANO. Ti nakadadakkel nga AYAT dagiti ILOKANO.
Iladladawan daytoy a sarita a napno iti AYAT ti puso ni Ilokano. Nagpintas ketdin ti agbiag ditoy lubong a napno iti ayat! Isu daytoy ti maysa kadagiti tema ti sarita. Pasig nga AYAT ti masarsarita. AYAT NI ILOKANO ti masarsarita. Ayat ken ayat lattan, awanen ti sabali pay.
Kadagitoy a panawen, manmanon ti mabasa a kastoy, a pasig nga ayat ken ayat laeng iti masarsarita awanen iti sabali pay. Awan ti laokna nga ulpit, liput, danes ken gundaway.
Saan kadin a makasurat ni mannurat iti nakapulpulos nga ayat?
“Apay a nagadu dagiti naulpit nga amma?" daytoy a saludsod ti limtuad kadagiti hurado apaman a nabasada dagiti sarita a naidatag iti pasalip ti RFAAFIL 2002-2003 a nangtratar ti tema maipanggep iti pamilia. "Apay a nagdakes ti ama iti panirigan dagiti kaaduan a mannurat a nakisalip? Maysa nga ama a sugador, bartekero ken aminen a bisio. Ken daytay pay ket tipo a bayolente- kugtaranda, sipatenda, disnogenda, sinturonenda dagiti annakda.”
"Ti panangiparangda a ti ama ket maysa a narungsot a tigre ti gapuna no apay nga impariknada met laeng nga adayo ti rikna dagiti annak kadagiti ammada. Isu a dagiti inna ti ad-adda nga ay-ayaten dagiti annak. Nabatad, nalawag ken madlaw a sigud ti pannakailadawan dagiti amma a kas dakes a maigiddiat la unay kadagiti manangipateg nga inna."
"Talaga a nasayaat ken nadungngo dagiti inna. Pudno a padastayo daytoy iti biag. Idi ubingtayo, no kasta nga agsakittayo, dagiti innatayo ti intay' awagan. Natural dayta. Ngem apay a madi ti pagkitkitaan dagiti mannurat kadagiti amma?"
No dagiti komento ken panirigak kadagiti nangabak RFAAFIL 2002-2003 ket LINAPDAK ti bagik a nangibaga, ngem itan, saanen, ibagakon a nakipagsainnekak met kadagiti hurados a da Juan S. P. Hidalgo, Jr., Dionisio S. Bulong ken Linda T. Lingabaoan-Bulong. Apay nga awan man laeng iti nasurat kadagiti naisalip a nangtratar iti nakalpulpulos ng AYAT a kas itoy sarita Arguilla? idinto ta panagayat (kadagiti nagannak) ti tema?
Maysa a banag a nasken nga usigen ken adalen ti makagapu. Maysa banag a nasken nga ipaayan iti umno nga atension. Nasken a mangaramid iti umno nga addang a pannakabaliw ti taray dagiti sarita ta dagiti putaren ket ladawan ti kinaasino ti puli. Ti gimong a pagtartarayamn ti puli. Wen, saan a kabukbukodan ti panunot, duyos, ingpen ken essem tunggal mannurat ngem tumaud koma dagiti palagip a mangibunannag ti kinasin-aw. Dagiti palagip nga akay iti siasi nga addang. Dagiti palagip a di laeng mata no dipay ket aywan ken dayaw ti puli.
Kunada, ti LITERATURA ti KONSENSIA ti puli. Husto!
Tunggal putaren ni mannurat ket ladawan ti pulina. Husto!
Sinurat ni Arguilla ti kinadakkel ti AYAT ni Ilokano idi panawenna. Husto!
Sinurat dagiti mannurat iti agdama ti KINAULPIT dagiti amma. Husto!
Apay saan kadin a makasurat ni mannurat iti agdama nga awan ti mailaok a kinaul-pit?
Saan kadi a napintas ti sarita no awan ti mailaok a kinaulpit?
Tunggal sinurat, saan a masasaan nga impluensiaanna ti agbasbasa a mangtulad iti nabasana. Ngarud, apay a suraten dagiti nakaro a kinaulpit no daytoy a kinaulpit ti posible tuladen dagiti nakabasa?
Apay a saan a suraten dagiti nakapulpulos nga ayat a mangimpluensia kadagiti agbasbasa?
Awan kadin ti nakapulpulos a ladawan ni Ilokano a napno iti ayat?
Awan kadin ti Ilokano a napnuan iti ayat?
Awan kadin ti mannurat a napnuan iti ayat?
Daytoy kadin ti Ilokano ti agdama, a nalaokanen iti kinaulpit?
Daytoy kadin ti mannurat iti agdama a nalaokanen iti kinaulpit?
No wen, daytoy ti ladawan ni Ilokano iti agdama, nalaokan iti kinaulpit. Daytoy ti ladawan ni mannurat iti agdama, nalaokanen iti kinaulpit. Wen, daytoy ti agdadata a kinapudno. Napudpudno a kinapudno ta addatayo la ngarud iti nariribuk a lubong.
Ngem apay a saan nga aramiden ni mannurat iti agdama ti akemna a mangbalbaliw ti konsiensia ni ILOKANO iti agdama a panawen?
Ammo ni mannurat nga Ilokano a NALAOKANEN ti konsiensia ni Ilokano iti KINAULPIT iti agdama a panawen a kas maaninag kadagiti sinuratna, ngem apay a saan nga agtignay? Apay a saan nga agaramid ni mannurat iti mangbag-ot ti konsiensia ni Ilokano iti lubo ti KINAULPIT?
SAAN NGA UMANAY nga iladawan ti kinaulpit no awan ti naidiaya a posible a panagbalbaliw. Dayta posible a panagbalbaliw ken panangalaw iti lubo ti kinaulpit ti KANGRUNAAN NGA AKEM ni mannurat.
Apay a saan a suraten dagiti nakapulpulos nga ayat tapno maikkat dayta a kinaulpit iti konsiensia ni Ilokano?
Nasken kadi a maulit-ulit a maipablaak daytoy a sarita ni Manuel Arguilla tapno maawatantayo laeng ti kaipapananna?
Nasken kadi nga ulit-uliten nga ipablaak daytoy a sarita ni Manuel Arguilla tapno maugasan ti kinaulpit iti konsiensia ni Ilokano?
Saan laeng a ni Ilokano ti inladawan ni Arguilla itoy a saritana no di ket ti kina-Filipino.
Ut-utobek, apay a mabilbilang ti sinurat ni Ilokano a maikabil kadagiti textbook tapno mapagadalan dagiti estudiante. Kasano ngarud a mapagadalan dagiti sinurat a nalaokan iti kinaulpit? Ti kinaulpit kadi ti iyadal kadagiti estudiante?
Ti talento ti kinamannurat ket imparabur ti Namarsua a kas katulonganna a mangipaduyakyak ti AYAT ken KAPPIA a saan ket a katulongan ti panangiwaras ti kinaulpit. No saan a maakem ni mannurat ti naikumit kenkuana a talento, saan laeng a ti kinamannuratna ti napaay no dipay ket ti masakbayanna ken ti Namarsua nangited kenkuana ti talento ti panagsurat.
MY POINT IS, DIGOSEN KOMA NI MANNURAT ITI AGDAMA A PANAWEN TI KONSIENSIA NI ILOKANO A NAALIANEN ITI KINAULPIT A KAS MAILADAWAN KADAGITI SINURATNA. SAAN LAENG A DAGITI NAPASAMAK, MAPASPASAMAK, MAPASAMAKTO ITI GIMONG A PAGGARGARAWANNA NO DI KET KOMA MAIPANGRUNA A SURATEN TI KINASIN-AW TI KONSIENSIA NI ILOKANO.
Iti agdama panawen, kailian, mano a sinurat ti naputar a nangtratar iti kinasin-aw ti konsiensia ni Ilokano a kas itoy a sarita ni Manuel Arguilla?
Masurat dagiti pasamak ti biagtayo (life) nga Ilokano ngem di man la a masurat met ti maipapan ti konsiensiatayo nga Ilokano.
URAY MAYSA LAENG TI PUTAREN TI TUNGGAL MANNURAT A NANGTRATAR ITI NAPUDPUDNO NGA AYAT ( A KAS ITOY SINURAT NI ARGUILLA) NGA AWAN ITI NAILAOK A KINAULPIT, ITI KINAADU TI MANNURAT KADAGITOY A PANAWEN, NAPNO KOMAN ITI AYAT TI KAILOKOAN. TI LITERATURA ILOKANA KOMAN TI KAINDAKLANAN ITI AMIN A LITERATURA ITI LUBONG TA ADDA KENKUANA TI NAPUDPUDNO NGA AYAT.
URAY MAYSA LAENG TI PUTAREN TI TUNGGAL MANNURAT A NANGTRATAR ITI NAPUDPUDNO NGA AYAT (A KAS ITOY SINURAT NI ARGUILLA) MADIGOS LA KETDI TI KONSIENSIA NI ILOKANO KET MAREGREG KEN MAIYANOD ITI ESTERO A KAIKARIANNA DAYTA NAY KINAULPIT A KIMPET.
Umisemka met a, kailian, amangan no lumnek dagiti butillogko no naseriosoka unayen, hehehe!
Itoy a sarita ni Arguilla, ultimo baka ni Ilokano ket ammona ti AGAYAT ta di man la nagwang-it ni Labang idi inaprosan ni Maria. Ti kayat a sawen ditoy ket ammo ni Ilokano a riendaan ken paammoen dagiti ayup. Ammo ni Ilokano nga isuro ti AYAT uray kadagiti ayup. Ammo a suruan ni Ilokano uray dagiti NAGSARA! Iti ababa a pannao, MANAGAYAT ni Ilokano. Ammo ni Ilokano no kasano nga isuro ti AYAT iti asinoman tao (iladawan ni Maria) ken uray iti ayup (iladawan ni Labang).
Inladawan idi ni Arguilla nga uray ayup ken kinaayup ket kabaelan ni Ilokano a paammuen. Uray ania a nagsara, ayup man ken tao ket kabaelan ni Ilokano a paammuen.
Napaamo ni Ilokano ti katanapan ti Cagayan, dagiti kabambantayan ti Cordillera, iti kabakiran a siudad ti Kamanilaan, dagiti nagkalaegan a daga iti Visaya ken Mindanao, dagiti ubasan ken unasan ken kaniebean iti Amerika ken dadduma pay a suli ti lubong. Iti agdama, manon a sinurat iti naputar a nangtratar iti BAEL ni Ilokano a nangpaamo iti ayup wenno kinaayup? Wenno ti/dagiti didiosen?
Iladladawan ni Arguilla itoy a sinuratna no kasano ti panagayat ken panangrespeto dagiti Ilokano nga anak iti amana (kadagiti nagannak kenkuana in general).
Idi 1980’s nagruar dagiti sarita naipadron iti pangngarig maipapan iti napukaw nga anak. Iti agdama, kailian, manon a sarita iti naputar a nangtratar iti napudpudno a panagayat ti anak kadagiti nagannak?
Iladladawan ni Arguilla itoy a sinuratna ti panagrespeto ti tunggal anak iti kakabsatda.
Awan kadi ti Samaritano nga Ilokano? Adu dagiti sinurat a maipapan iti panagaapa iti tawiden. Ti gubat. Ti rebellion. Dinnanogan, innungawan iti biag. Iti agdama, kailian, manon a sarita iti naputar a nangtratar iti napudpudno a panagiinnayat dagiti agkakabsat nga awan a pulos iti nailaok a kinaulpit?
Iladladawan ti sarita ni Arguilla ti panagayat ni Ilokano iti asawana.
Adda dagiti sinurat maipapan iti pre-marital sex, hiwalayan blues ken dadduma pay. Iti agdama, kailian, manon a sarita iti naputar a nangtratar iti napudpudno a panagayat ni asawa iti asawana a di nalaokan iti kinaulpit ken liput?
Iladladawan ni Manuel Arguilla itoy a sarita ti umno nga aramid ti maikamang.
Ti tao a dina ammo a respetaren ti padana a tao, rumbeng laeng met a saan a marespeto. Iti agdama, kailian, manon a sarita iti naputar a nangtratar iti napudpudno a panagayat ni naikamang kadagiti nakaikamanganna?
Ti ama ditoy ket iladawanna ti kinasirib ni Ilokano.
Iti agdama, kailian, manon a sarita iti naputar a nangtratar iti napudpudno a kinasirib ni Ilokano nga awan iti nailaok a kinaulpit, liput ken pananggundaway?
Wen, iti laksid iti kinakapsut wenno kinaawan pay ket ngata a ti risiris ti sarita, nakapimpintas ti pannakailadawan dagiti pasamak. Nakapimpintas ti pannakalukais dagiti banag a kayat nga iyallatiw ti author.
Adda daydiay banag a kayat nga ibaga ti author ngem dina met imbaga. Nupay kasta, adda ti naibagana nga isu ti panglukaisan ti agbasbasa. Makaammo ti agbasa a manglukais kadayta a banag a kayat ti author nga ibaga.
Manmano ti sarita iti Iluko a mabasa a kastoy. Nagsayaat ketdin ti panangipablaak ti RIMAT Magasin kadaytoy.
Nupay kasta, iti kabayagko met bassiten nga agam-amiris ken agpalpaliiw iti sarita, kasla nadlawko a nagkadua ti klase dagiti kakastoy a sarita. Adda ti kayat nga ibaga ti author ngem saanna nga imbaga, ngem ammo dayta ni agbasbasa a dayta ti kayat nga ibaga ti author. Dinagullitko manen. Dagullitak met no maminsan, hehehe! Ngem ti panagdagullit ket panangawag met ti atension. A daytoy a dagdagulliten ti pakaituonan ti atension. Emphasize kunadansa itay iti Ingles?
Mabilbilang iti ramay ti nasurat a kastoy. Sa ket nagkadua pay iti kunak, wenno kunaek lattan a nagkadua a ta siak met ti agam-amiris, saan, hehehe!
1) Ti umuna a klase ket daydiay NAIPADRON wenno nai- pattern wenno adda modelona. Saan ketdi nga interemente a natulad ti pasamak iti modelona no di ket iti panunot ti agbasbasa ket ammona a ti taray ti pasamak ket umarngi daytoy iti modelo. Mabalin pay a sawen a connotation ti sarita iti maysa a pasamak wenno ti pakasaritaan ti ili, tao, ken dadduma pay.
Adtoy dagiti ehemplo dagitoy a sarita: (a napidut ti isipko kabayatan iti insamsambot a panagsurat ken panangkamakam ti deadline ti panagisubmitar iti sinurat iti Tawid News)
1) RUPA, ni Lorenzo Tabin
2) BITUEN TI ROSALES ni Juan S. P. Hidalgo, Jr.
3) TI EKLEKSION ITI BARANGAYMI ni Meliton Brillantes
4) APLAT ni Salvador A. Espejo
Ti sarita ni apo Loring Tabin, uray no dina imbaga, ket ammo dagiti readers a maipapan ti pakasaritaan ti Filipinas ti sarita. Ti pagilian ket mismo a ni Baket Sepa, ket dagiti tallo nga annakna iti nagduduma nga ama ket dagiti tallo a nangsakup ti pagilian nga isuda: Espania, Amerika ken Japan. Ti pakasaritaan ti pagilian a nakapadron ti sarita.
Ti sarita ni JSP Hidalgo, Jr., ket uray no dina imbaga, ammon ken nakalawlawag nga ammo ni agbasbasa a naipadron met iti pakasaritaan ni APO Jesus. Adda ti Christ figure ti sarita.
Ti sarita daydi apo Itong Brillantes ket naipadron met iti moromoro nga eleksion ti pagilian. Pinagbalinna laeng met a barangay. Ngem dagiti pasamak iti nasional nga eleksion ket umarngi iti inkawesna kadayta nga eleksion ti barangay
Ti APLAT ni apo Badong Espejo ket naipadron met iti kudeta.
Ken adu pay.
2) Ti maikadua a klase ket daytay awan ti nangipadronanna wenno modelona a pasamak, tao, ili wenno ania la ditan. Bunga daytoy ti panunot. Nakabalbaludbod a bunga ti panunot. Awan modelona. Ngem ammo ni agbasbasa dagiti lablabiden ti author uray no saan a naibaga wenno mabasa. Narigrigat a suraten daytoy ngem iti immuna. Dagiti laeng managimutektek a mannurat ti makabael.
Adtoy dagiti ehemplo ti sarita a napidut ti utekko kabayatan a sursuratek.
1) daytoy a sarita, ITI INYAWID NI MANONG LEON TI ASAWANA
2) TARAON DAGITI DIDIOSEN ni Juan S. P. Hidalgo, Jr.
3) NI PARAN KEN TI UNIBERSIDAD TI CARMEN ni Juan S. P. Hidalgo, Jr.
4) SIASINOAK ni Fredelito Lazo
5) Ken dadduma pay.
Nasaotayon ti immuna a sarita.
Ti maikadua, TI TARAON DAGITI DIDIOSEN ket saan nga agpaay daytoy kadagiti realista wenno dagiti agduyos iti REALISM. Ta maysa a HUMANISM ti sarita. Ti nanang ti ubing ditoy ket pinarti dagiti didiosen sada inluto nga isu ti taraonda. Isu a taraon dagiti didiosen. No dagiti REALISTA ti makabasa, saanda la ketdi a maawatan ti sarita, ta saan met ngarud a nakapaypaysu a ti tao ket mangparti iti tao tapno adda ti sidana. Di met ngarud uso ti cannibalism ditoy pagilian. Ken asino met ti mayat met a mangan iti karne ti tao? Ngem kadagiti HUMANISTA ken uray saan basta nasidap ti panagimutektekna a, ket ammona wenno kumpet iti mugingna a dayta nga ina ket isu met laeng ni Inang Bayan wenno ti pagilian. Ta ti nagan dayta nga ina ket ni Filipinas Lazaro. Ti pagilian ti taraon dagiti didiosen. Ti ubing ket inampon dagiti makakannigid. Iti politika ti pagilian, awanen ti sabali pay a kamang dagiti inrurumen dagiti didiosen no di ti nakatag-ay ken nalukot a gemgem. Dagitoy a pagteng, ket saan nga imbaga ni apo Hidalgo iti saritana, ngem nakalawlawag nga isu dayta iti pakaitarusanna. Maysa a pangngarig a sarita.
NI PARAN…ket pakasaritaan ti biag ti tao ditoy lubong a kas agdaldaliasat. Ti lubong a kas maysa nga unibersidad. Mangrugi nga agdaliasat ti tao manipud iti pannakaiyanak agingga iti ipapatay. Manipud iti isisingising ti init agingga ilelennek. Maysa a pangngarig a sarita.
Iti SIASINOAK ni apo Lazo ket maysa pangngarig iti panangsapsapul ti kinaasino ni Ilokano kalpasan ti gubat. Iti tallo a gubat.
Itoy maikadua a klase, kalian, ket kaarngina dagitoy sumaganad.
1) Ti pakasaritaan ni Sisyphus nga agidurduron iti bato ngem maarikuskos ngem agiduron manen…adda ti kayatna a sawen ti author ditoy a nalawag a maawatan
2) Ti pakasaritaan ni Atlas a mangaw-awit ti lubong
3) Pakasaritaan ti Florante at Laura
4) Noli ken Fili ni Jose Rizal
5) ti Bernardo Carpio
6) ti pakasaritaan a “Kinnan ni Adan ti mansanas ni Eba” (Kunam la no maliksab ti kanawan a lapayagko iti nakaaaaaaaaaaair-irut a lapigos ni Sister Ma. Fierra a prinsipalmi ken teachermi ti religion idi 4th year hayskulak sadiay Narvacan Catholic School idi ipettengko nga ilawlawagna iti actual no kasano iti pannangan ni Adan iti mansanas ni Eba. “Maawatamto latta no sumangpet dayta nakemmo, barok,” Kuna ni Fr. Vic a katulongan a reberendo ti kura paroko ti ilimi. Maymaysa a compound ti simbaan, kombento dagiti padi ken ti NCS. “Luto ni APO DIOS,” kuna met daydi lilongko idi nagdamagak met kenkuana, ngem, “lipak-libong, kunam, pari!” imbungisngis daydi Lakay Ignas a kainninumanna iti basi. No malagipko daytoy ita, agil-illekak, ta kasano koma nga ilawlawag ti padi ken madre ti actual a kayat a sawen dayta “Kinnan ni Adan ti mansanas ni Eba?” Ngelngel ken nangelngelak met idi, saan? E, diak ngarud maawatan, di damagek, hehehe!
7) ti pakasaritaan ni Lazaro iti Bilia. Adu ti masarakan a kakastoy a sarita iti Biblia, ngem mas gusgustok dagiti “Pangngarig Maipapan Kadagiti Makitaltalon iti Kaubasan, ti Pangngarig Maipapan Kadagiti Sangapulo a Babbalasang ken Pangngarig Maipapan Kadagiti Tallo nga Adipen. Ay, aduda pay, kailian!
Dagitoy a naagapad a sarita/nobela/pakasaritaan ket adda ti kayat nga ibagbaga ti author ngem dina imbaga. Nupay dina imbaga ammo dayta dagiti agbasbasa, lalo dagiti intelektual wenno nalawa ti mugingna. Ta di met laeng mangimpluensia, mangpasangit, mangray-aw-mangpakatawa, mangbutbuteng ken dadduma pay ti sarita. Adda met dagiti sarita a rukodenna ti intelektualidad dagiti agbasbasa. Impluensiaanna. Duroganna. Pagtignayenna. Pakirdenna ti nakem. Papigsaenna ti nakem. Pasidapenna ti panunot. Taraonanna ti kararua, blah, blah, blah, blah!!!
Kas met laeng kadagiti daniw nga intelektual ti sarita nga intelektual. Adda ti ibagbagana ngem saan nga isu ti kayatna a sawen wenno saan met, padamgidamgisanna laeng no di ket piningpiningenna laeng nga ipasirip agingga iti maay-ayoka ket sikanton nga agbabasa iti makaammo a manglukais ken mangapput ti kinadayag dayta a sasawen ti mannurat.
DA ARIEL T, VIRGILIO, MANG USTING KEN MANG LORING
Kadagitoy a klase ti sarita ket bandos iti Literatura Ilokana. Nanipud idi tawen 2000 agingga iti agdama, bandos ti nagparang wenno naapit kadagiti nangab-abak kadagiti nadumaduma a pasalip. Adda sumagmamano a naiyaw-awan. Sumagmamano a bandos.
Maysa ti rimuar iti Umuna a Klase, ti sarita ni Agustin DC Rubin a “KARI ITI PARBANGON NGA APAGSIPASIP a nangabak iti RFAAFIL 2003-2004 a nakapadron daytoy iti pakasaritaan ni APO Jesus. Kas iti ninamnama, saan a nakapappapati kuna dagiti realista idi nabasada. Ngem ti sarita ket saan a para kadagiti realista. Ta humanismo ngarud ti sarita. Ngem kaadduanna ketdi ti ammok a dagiti agkumkomento iti Dap-ayan iti Iluko.com ket dida ammo no ania ti nagdudumaan ti realismo, naturalismo ken humanismo a sarita.
Iti maikadua a klase:
1) ti sarita ni Ariel Tabag a napauloan iti SUDARIO a nangabak iti Maika-2 a Gunggona iti Palanca 2003
2) ti sarita ni Virgilio Naungayan a TORIBIO DE PALACA a nangabak iti Umuna a Gungguna iti Salip ti Makapakatawa a Sarita 2003-2004, ti Pacioles Awards.
Ti sarita ni apo Tabag, uray no dina imbaga ket maimutektekan ti panaguurnong dagiti umili nga umalsa. Kas iti sarita ni apo Arguilla, adda ti banag a kayat nga ibaga ni apo Tabag ngem dina imbaga. Ngem ammo daytan dagiti agbasbasa.
Pagammuan addaytan ti yaalsa dagiti umili a sidadaandan a makirinnapuk.
Iti sarita ni apo Biyyong, uray no dina imbaga ammo dagiti agbasbasa no asino daydiay sinubli ti al-alia (a bida) nga insalakan iti maur-uram a balay. Ammo dagiti managimutektek ken intelektual a ni APO JESUS daydiay.
Daytoy a ramen ti nangpapintas kadagiti sarita da Asseng ken Biyyong.
Nupay kasta, ad-adu koma pay ti inkawes da Ariel T ken Ka Biyyong a lukaisan dagiti agbasbasa a saan laeng nga iti udina. Amin koma a pasamak wenno kaaduan a pasamak iti sarita. Ad-adu koma ti lukaisan ken arikapen. Ta daytoy ti kamayatan iti amin ket, ti aglukais iti nakalemmeng babaen iti in-inut a panangikkat ti abbong santo apputen ti dayagna. No makitan ti naabbongan, makedngan metten no makapnek met laeng dayta wenno saan; no dakkel wenno bassit ti kidagna; no natambok wenno kuddapit ti pangamilna.
Ad-adu koma pay dagiti sarita a maputar a kastoy. Dagitoy dagiti sarita nga agtinnag iti kinaimmortal no pulido ti pannakasuratna.
Ngem asino ngarud ti agsurat kadagiti kakastoy a klase ti sarita iti agdama? Naginanan ti pluma ni apo Johnny Hidalgo, Jr., ta impamaysanan ti RIMAT Magasin nga editen. Ni apo Buddy Espejo, impamaysana metten ti panagedit ken panangimaton ti TAWID NEWSMAGASIN.
Ad-adu koma pay ti suraten da Ariel T, Mistro Virgilio ken Mang Usting, Mang Loring ken dagiti amin a makabael a mangsurat ti kakastoy a sarita. Maysa a tanguap ken lidok ti sammigel kadakayo appo! Ur-urayen ti TAWID NEWSMAGASIN ken ti http://kamalig.blogspot.com ti putarenyo a sarita tapno maamiris.
Ania ngata no dagitoy nga uppat a malalaki a mannurat, (dua ti bangolan ken dua ti a bumaro, ehek, madinsa, dua a super lolo, maysa a kasado ken maysa a baro) ket mangsuratda iti nakapulpulos nga ayat a kas iti sinurat ni Arguilla?
Sigurado met, kailian, a maganasanak la ketdi nga agamiris.
Panagluluto manen? Innak pay agluto, kailian, isu nga igibustayon a, babayu, hehehe!! #
Tuesday, January 18, 2005
awan sabali a maisurat, part II
Interpretasion, Panirigan ken Reaksion iti “Idi Inyawid ni Manong Leon ti Asawana” a sarita ni Manuel Arguilla
3 comments:
- asseng said...
-
ne, angkay, tenkio a, iti panangdakamatmo iti nanumo a nagan ken sinuratko. okey diay kunam nga ad-adu koma ti pangarikapan. wen la, naim-imas met laeng no nabusnel, aya?
hehe, datayo amin a ti agsurat. narigat met ta ipaspasuratmo, yos.
- 3:03 PM
- Mang Usting said...
-
Hi Jimmy, inikkannakami iti natakneng a karit! Ala, wen,
ikarigatanmi ti mangsangal iti maipuon ti AYAT a mangkawwes iti sarita. Ngem makitami nga adda rikrikutna, uray no kasta, sanguenminto no adda waya.
Pinatangkenyo ti nalabudoyen a butoyko! Ngem, aguraykayo bassit. Kunak manen, saanko a nasurat dagiti ap-apitek ita no awan dagiti paniriganyo ditoy, idiay iluko.com ken kadagiti libroyo. Iti ababa a pannao, ditoy ti timmaudan ken nagrusingan dagiti agdama a balligi ti plumak.
Segundarak ti kuna ni Ariel A. Nupay nagalimpatoken ti panagsampaga ti panagamirisyo kadagiti sarita, ituloy nga isaknap ti panagsampagana tapno ad-adu pay ti maitulongyo kadakami a mannurat nangruna kadagiti agdadamo.
Ur-urayenmi manen dagiti sumaruno nga ipadigoyo kadakami.
Ti Dios ti bumales kadakayo, Mang Usting.
- 8:53 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
wen la apo...ituloytayo latta...
ariel t ken mang usting: yad-aduyo pay ti lukaisan a saan laeng a daytay gibusna...yo, diak kabaelan iti agsurat iti kakasta, hehehe! kasulitko iti kabayagna a masurat...napia no awan iti sabali a suraten isu..ngem adda met ti weekly a pagsuratan isu a nairigat...ngem padasekto man met...
- 10:32 AM


text:
Tipo-Tipo, Basilan
Ti Tipo-Tipo ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tipo-Tipo ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Badja
- Bohebaca
- Bohelebung
- Lagayas
- Limbo-Upas
- Tipo-tipo Proper (Pob.)
- Baguindan
- Banah
- Bohe-Tambak
- Silangkum
- Bangcuang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Basilan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Basilan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sudipen, La Union
Ti Sudipen ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sudipen ket nabingbingay iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bigbiga
- Castro
- Duplas
- Ipet
- Ilocano
- Maliclico
- Old Central
- Namaltugan
- Poblacion
- Porporiket
- San Francisco Norte
- San Francisco Sur
- San Jose
- Sengngat
- Turod
- Up-uplas
- Bulalaan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rwanda
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Rwanda
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Britney Spears
Ni Britney Jean Spears (naiyanak idi Disiembre 2, 1981) ket Amerikana a kumakanta ken aktres. Naipasngay idiay McComb, Mississippi, ken dimmakkel idiay Kentwood, Louisiana, isu ket nagpabpabuya kadagiti papel a kas aktres kadagiti produksion ti enteblado ken kadagiti pabuya ti telebision a kas ubing sakbay a nagpirma iti Jive Records idi 1997.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Britney Spears iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Britney Spears iti Wikiquote (Ingles)
- Opisial a website
- Kitaen ti Britney Spears iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Britney Spears iti Internet Movie Database
- Britney Spears iti AllMusic


text:
1946
Ti 1946 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 5 – Diane Keaton, Amerikana nga aktres ken direktor ti pelikula
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 5 – Charlotte Rampling, Briton nga aktres
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 12 – Liza Minnelli, Amerikana a kumakanta ken aktres
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 19 – Bill Clinton, maika-42 presidente iti Estados Unidos
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 4 – Susan Sarandon, Amerikana nga aktres
- Oktubre 12 – Edward S. Hagedorn, politiko manipud iti Filipinas
- Oktubre 29 – Peter Green, Briton a gitarista iti blues rock
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 6 – Sally Field, Amerikana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 5 – George Arliss, Ingles nga aktor (naipasngay 1968)


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) HUNIO 2014
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Agosto 4 agingga’t 31, 2014.
“Palanasem ti Turongen Ta Sakam” ket Rumang-ayka
Kasanom a maikkat dagiti makasali iti panangragpatmo kadagiti naespirituan a kalatmo?
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Mabalin kadi ti cremation kadagiti Kristiano?
Tulongan Dagiti Diborsiado a Kapammatian—Kasano?
Ammuen dagiti kasasaad a mapaspasaran dagiti diborsiado.
“Masapul nga Ayatem ni Jehova a Diosmo”
Ammuem ti kaipapanan ti kinuna ni Jesus a masapul nga ayatentayo ni Jehova buyogen ti intero a puso, kararua, ken panunottayo.
“Masapul nga Ayatem ti Padam a Tao a kas iti Bagim”
Ania ti kayat a sawen ni Jesus idi kinunana a masapul nga ayatentayo ti padatayo a tao? Kasanotayo a maaramidan dayta?
Malagipyo Kadi?
Binasayo kadi a naimbag dagiti nabiit pay a ruar Ti Pagwanawanan? Kitaenyo no ania ti malagipyo.
Kas ken Jehova Kadi ti Panangmatmatmo iti Pagkapuyan ti Tao?
Mapagbalinmo nga ad-adda a positibo ti panangmatmatmo kadagiti kakabsat a kasla nakapuy.
Tulongan ti Sabsabali a Mangragpat iti Naan-anay a Potensialda
Kasanotay a matulongan a rumang-ay dagiti agtutubo wenno nabiit pay a nabautisaran a kakabsat a lallaki?


text:
Asidegen nga Agpatingga ti Panagsagaba!
Panunotem nga agbibiagka iti lubong nga awan panagsagaba, krimen, gubat, sakit, ken didigra. Ipapanmo a kada mariingka iti bigat, dimo pakadanagan ti rigat ti biag, panangidumduma, wenno panangirurumen. Agpayso kadi amin dagitoy? Awan ti tao wenno organisasion ti tao a makaipaay kadagitoy a kasasaad. Ngem inkari ti Dios nga ikkatenna amin a pakaigapuan ti panagsagaba ti tao, agraman dagiti makagapu a nadakamat iti immuna nga artikulo. Paliiwem dagiti kari a masarakan iti Sao ti Dios, ti Biblia:
TURAY TI NASAYAAT A GOBIERNO
“Mangipasdekto ti Dios ti langit iti maysa a pagarian a saanto a pulos madadael. Ket ti met laeng pagarian saanto a mayawat iti aniaman a sabali nga ili. Rumekennanto ken pagpatinggaenna amin dagitoy a pagarian, ket dayta agtalinaedto agingga kadagiti tiempo a di nakedngan.”—Daniel 2:44.
Ti Pagarian ti Dios ket nailangitan a gobierno. Ti napili nga Agturay, ni Jesu-Kristo, sukatannanto amin a turay ti tao ken siguraduenna a maaramid ti pagayatan ti Dios idiay langit ken kasta met ditoy daga. (Mateo 6:9, 10) Daytoy a gobierno ket saanto a sukatan ti aniaman a gobierno ti tao ta daytoy ti “agnanayon a pagarian ti Apo ken Manangisalakantayo a ni Jesu-Kristo.” Sigurado nga addanto manayon a talna.—2 Pedro 1:11.
AWANTON TI PALSO A RELIHION
“Ni Satanas a mismo pagbalbalinenna ti bagina a kasla anghel ti lawag. Saan ngarud a banag a naindaklan no dagiti ministrona pagbalbalinenda met ti bagbagida a kasla ministro ti kinalinteg. Ngem ti panungpalanda maitunosto iti ar-aramidda.”—2 Corinto 11:14, 15.
Maibutaktakto ti palso a relihion kas aramid ti Diablo ket maikkatto ditoy daga. Awanton ti panangidumduma iti relihion ken pammapatay. Addanto gundaway dagiti mangay-ayat iti “sibibiag ken pudno a Dios” a mangidayaw kenkuana iti “maysa a pammati” ken “buyogen ti espiritu ken kinapudno.” Addanto met talna ken panagkaykaysa!—1 Tesalonica 1:9; Efeso 4:5; Juan 4:23.
AWANTON TI KINAIMPERPEKTO TI TAO
“Ket ti Dios a mismo addanto kadakuada. Ket punasennanto ti amin a lua kadagiti matada, ket awanton ni patay, awanto metten ti panagleddaang wenno panagsangit wenno ut-ot. Ti immuna a bambanag naglabasdan.”—Apocalipsis 21:3, 4.
Aramiden ni Jehova a Dios daytoy babaen ti Anakna a ni Jesus a nangted iti biagna para kadagiti tattao. (Juan 3:16) Babaen iti panangidalan ni Jesus agbalinto a perpekto ti tao. Awanton ti panagsagaba gapu ta “ti Dios a mismo addanto kadakuada” ken punasennanto “ti amin a lua kadagiti matada.” Awanton ti kinaimperpekto ken panagsagaba dagiti tattao; “dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga, ket agtaengdanto nga agnanayon iti dayta.”—Salmo 37:29.
AWANTON DAGITI DAKES NGA ESPIRITU
“Kinemmegna [ni Jesu-Kristo] ti dragon, ti kadaanan a serpiente, nga isu ti Diablo ken Satanas, ket pinarautanna iti las-ud ti sangaribu a tawen. Ket inggarangugongna iti mangliwengliweng ket rinikpanna dayta ken sinelioanna dayta iti rabawna, tapno saannan a mayaw-awan dagiti nasion.”—Apocalipsis 20:2, 3.
Awanton ti impluensia ni Satanas ken dagiti demoniona inton maitapuakda iti “mangliwengliweng,” ti kasasaad nga awanen ti maaramidanda. Saandanton a makontrol ti ar-aramid ti tao. Makapabang-ar la ketdi ti agbiag iti lubong nga awan ti impluensia ni Satanas ken dagiti dakes nga espiritu.
AGPATINGGANTON TI “MAUDI NGA AL-ALDAW”
“Ti maudi nga al-aldaw” ket agpatingga inton dumteng ti dinakamat ni Jesus a “dakkel a rigat.” Kinunana: “Addanto dakkel a rigat a dayta ket saan pay a napasamak nanipud idi pangrugian ti lubong agingga ita, saan, saanto met a mapasamak manen.”—Mateo 24:21.
Agtungpalto daytoy “iti gubat ti naindaklan nga aldaw ti Dios a Mannakabalin-amin,” a pagaammo kas Armagedon.—Apocalipsis 16:14, 16.
Segseggaan dagiti mangay-ayat iti kinaimbag ti panagpatingga ti dakes a sistema ti bambanag. Usigem ti sumagmamano a bendision nga agur-uray kadakuada nga ipaay ti Pagarian ti Dios.
AD-ADUNTO PAY TI ARAMIDEN TI DIOS!
“Maysa a dakkel a bunggoy” ti maisalakan a sumrek iti natalna a baro a lubong: Dakamaten ti Sao ti Dios ti di mabilang a “dakkel a bunggoy” nga ‘aggapu iti dakkel a rigat’ ti agbiagto iti nalinteg a baro a lubong. (Apocalipsis 7:9, 10, 14; 2 Pedro 3:13) Bigbigendanto a naisalakanda gapu ken Jesu-Kristo, “ti Kordero ti Dios a mangikkat iti basol ti lubong.”—Juan 1:29.
Adunto ti magunggona iti edukasion manipud iti Dios: Iti baro a lubong, “ti daga sigurado a mapnonto iti pannakaammo ken Jehova.” (Isaias 11:9) Ti edukasion manipud iti Dios ramanenna ti instruksion no kasano ti agbiag a sitatalna a kadua ti amin a kita ti tao ken no kasano nga aywanan ti aglawlaw. Inkari ti Dios: “Siak, ni Jehova, ti Diosmo, Daydiay mangisursuro kenka tapno magunggonaam ti bagim, Daydiay mangpappapagna kenka iti dalan a rebbeng a pagnaam.”—Isaias 48:17.
Mapagungarto dagiti natay nga ipatpateg: Idi adda ditoy daga ni Jesus, pinagungarna ti gayyemna a ni Lazaro. (Juan 11:1, 5, 38-44) Impakitana no anianto ti aramidenna inton agturay ti Pagarian ti Dios.—Juan 5:28, 29.
Agnanayonto ti talna ken kinalinteg: Inton agturay ni Kristo, awanton ti kinadakes. Kasanotayo nga ammo? Gapu ta mabasa ni Jesus ti linaon ti puso ken usarennanto dayta nga abilidad a mangikeddeng no asino dagiti nalinteg ken nadangkes. Dagidiay saan a mangbalbaliw iti dakes nga aramidda, saanto a mapalubosan nga agbiag iti baro a lubong ti Dios.—Salmo 37:9, 10; Isaias 11:3, 4; 65:20; Mateo 9:4.
Dagiti inusigtayo ket sumagmamano laeng kadagiti adu a padto ti Biblia maipapan iti umay a nagsayaat a tiempo. Inton agturay ti Pagarian ti Dios ditoy daga, agnanayonton ti ‘naruay a talna.’ (Salmo 37:11, 29) Awanton dagiti pakaigapuan ti rigat ken panagsagaba a mangparparigat kadagiti tattao. Sigurado dayta ta inkari ti Dios: “Adtoy! Pagbalbalinek a baro ti amin a bambanag. . . . Dagitoy a sasao matalek ken napudnoda.”—Apocalipsis 21:5.


text:
ISO 639-6
Ti ISO 639-6, Dagiti kodigo para iti representasion ti nagnagan dagiti pagsasao — Paset 6: Alpha-4 a kodigo para iti komprehensibo a panagsakop kadagiti karuay ti pagsasao, ket maysa a sangalubongan nga alagaden dagiti serie ti kodigo ti ISO 639, a pinarang-ay babaen ti ISO/TC 37/SC 2 (ISO, Teknikal Komite 37, Subkomite 2: Terminograpiko ken leksikograpiko dagiti pamay-an nga obra). Daytoy ket aglaon kadagiti kodigo ti uppat a letra a mangipakita kadagiti karuay dagiti pagsasao. Daytoy ket mangpalubos a mangigiddiat, kas pagarigan, ti naipakasaritaan (
glvx) a maigiddiat ti napaungar a (
rvmx) Manx, bayat a ti ISO 639-3 ket mangiraman laeng ti
glv para iti Manx.
Ti datos a mangsuporta ti ISO 639-6 ket agdama a masuksukisok ken inur-urnong babaen ti GeoLang para iti Instituto dagiti Alagaden ti Britaniko (BSI). Ti ISO 693-6 ket naipablaak idi 2009.[1] Ti database ket mangsilpo pay iti tunggal maysa a pagsasao iti kangrunaan a taudanna a mangpalubos ti agus-usar a mangsurot ti panagrang-ay dagiti nadumaduma a pagsasao. Kas pagarigan, dagiti kodigo ken tinaudan ti Ingles ket naited dita baba:
Ti database ket mangi-giddiat ti baetan dagiti eskritu nga inus-usar para iti isumet laeng a pagsasao. Kas pagarigan, ti nadumaduma a bilang dagiti eskritu ket inus-usar idi iti Otomano nga Imperio ken kas ti nagresultaan ti pagsasao nga Otomano Turko ket naikategoria a kas ti sumaganad:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO 15924 Dagiti kodigo para iti representasion ti nagnagan dagiti eskritu


text:
UMADANIKA ITI DIOS
“Ania a Bilin ti Umuna iti Amin?”
Ania ti aramidentayo tapno magun-odtayo ti anamong ti Dios? Nakaad-adu kadi dagiti alagaden a masapul a surotentayo? Saan. Sigun iti Anak ti Dios a ni Jesu-Kristo, ti kalikaguman ti Dios kadatayo ket magupgop laeng iti maysa a sao.—Basaem ti Marcos 12:28-31.
Ammuentayo nga umuna no kaano a dinakamat ni Jesus dagita a sasao. Agisursuro idi idiay templo idi Nisan 1 1, sumagmamano nga aldaw sakbay ti ipapatayna. Tapno matiliwda ni Jesus, dinamag kenkuana dagiti kabusorna dagiti kontrobersial a saludsod. Napagulimekna ida kadagiti sungbatna. Kalpasanna, dinamagda ken Jesus: “Ania a bilin ti umuna iti amin?”—Bersikulo 28.
Narigat dayta a saludsod ta pagdedebatean ti dadduma a Judio no ania ti umuna wenno kapatgan kadagiti 600 a linteg a mangbukel iti Mosaiko a Linteg. Para kadagiti dadduma, ibagada a napateg amin dagiti linteg. Ania ngata ti sungbat ni Jesus iti saludsodda?
Kas sungbat, saan laeng a maysa a bilin ti dinakamat ni Jesus no di ket dua. Umuna, kinunana: “Masapul nga ayatem ni Jehova a Diosmo buyogen ti intero a pusom ken buyogen ti intero a kararuam ken buyogen ti intero a panunotmo ken buyogen ti intero a pigsam.” (Bersikulo 30; Deuteronomio 6:5) Dagiti termino a “puso,” “panunot,” “kararua,” ken “pigsa” ket agkakanaigda. * Kayatna a sawen: Ti panagayat ken Jehova ramanenna ti intero a kinatao, amin a pisikal ken mental nga abilidad ken sanikua ti maysa a tao. Kastoy ti kuna ti maysa a reperensia iti Biblia: “Sipapasnek ken naimpusuan nga ayaten ti Dios.” No ay-ayatem ti Dios, aramidem ti amin a kabaelam nga agbiag iti wagas nga anamonganna.—1 Juan 5:3.
Maikadua, kinuna ni Jesus: “Masapul nga ayatem ti padam a tao a kas iti bagim.” (Bersikulo 31; Levitico 19:18) Agkuykuyog ti panagayat iti Dios ken panagayat iti kaarruba. Ti panagayat iti kaarruba ket resulta ti panagayat iti Dios. (1 Juan 4:20, 21) No ayatentayo dagiti kaarrubatayo a kas iti bagitayo, tratuentayo ida iti wagas a kayattayo a panangtratoda kadatayo. (Mateo 7:12) No aramidentayo dayta, ipakpakitatayo nga ay-ayatentayo ti Dios—ken ti sabsabali—a nangaramid kadatayo sigun iti ladawanna.—Genesis 1:26.
Amin a kalikaguman ni Jehova kadagiti agdaydayaw kenkuana ket magupgop iti maysa laeng a sao: ayat
Kasano kapateg ti bilin nga ayatentayo ti Dios ken ti kaarruba? “Awanen ti sabali a bilin a dakdakkel ngem kadagitoy,” kuna ni Jesus. (Bersikulo 31) Iti umasping a salaysay, kinuna ni Jesus nga amin a dadduma a bilin ket naibatay iti daytoy dua a bilin.—Mateo 22:40.
Saan a narigat a gun-oden ti anamong ti Dios. Amin a kalikagumanna kadatayo ket magupgop iti maysa a sao: ayat. Sipud pay idi, daytan ti kapatgan a paset ti pudno a panagdayaw ken agtultuloy dayta agingga ita. Ngem ti ayat ket saan laeng a sao wenno rikna; maipakita dayta babaen ti aramid. (1 Juan 3:18) Ammuem no kasanom a mapatanor ken maipakita ti panagayat ken Jehova a Dios, ta Isu “ket ayat.”—1 Juan 4:8.
^ par. 6 Iti Biblia, ti sao a “kararua” tumukoy iti kinatao. Gapuna, ti “kararua” saklawenna ti “puso,” “panunot,” ken “pigsa.”
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ar-aramidem Kadi ti Kayat ti Dios?
Napateg ti panagtulnog iti Dios, ngem adda pay kasapulan nga aramidem tapno agbalinka a gayyemna.


text:
Shariff Saydona Mustapha, Maguindanao
Ti Shariff Saydona Mustapha ket maysa nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Shariff Saydona Mustapha ket nabingbingay a politikal kadagiti 16 a barbaranggay.[2]
- Bakat
- Dale-Bong
- Dasawao
- Datu Bakal
- Datu Kilay
- Duguengen
- Ganta
- Inaladan
- Linantangan
- Nabundas
- Pagatin
- Pamalian
- Pikeg
- Pusao
- Libutan
- Pagatin (Pagatin I)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
SUHETO ITI AKKUB
Apay a Dika Sumuksuko?
NO MAAM-AMMOM ni Diana, * isu ket intelihente, mannakigayyem, ken naragsak nga agtutubo. Ngem kinaagpaysuanna, agsagsagaba gayam iti nakaro a depresion nga agpaut iti adu nga aldaw, lawas, wenno bulan pay ketdi isu a mariknana nga awan serserbina. “Inaldaw a pampanunotek a matayak la koman,” kunana. “Nasaysayaat no mapukawakon ditoy lubong.”
“Ipakita ti dadduma a panagadal nga iti tunggal natay gapu iti panagpakamatay, 200 ti naggandat ken 400 [a dadduma pay] ti nakapanunot iti dayta.”—THE GAZETTE, MONTREAL, CANADA.
Ibagbaga ni Diana a dina met ketdi maitured ti agpakamatay. Ngem adda dagiti panawen nga awanen ti makitana a rason tapno agbiag pay. “Matayak la koman iti aksidente,” kunana. “Para kaniak, ni patay ket maysa a gayyem—saan a kabusor.”
Adu ti kas ken Diana ti marikriknana. Dadduma kadakuada ti nakapanunot—wenno naggandat payen—nga agpakamatay. Ngem kuna dagiti eksperto a kaaduan nga aggandat nga agpakamatay ket dida met talaga a kayat a gibusan ti biagda; kayatda laeng nga agpatingga ti sagsagabaenda. Iti ababa a pannao, mamatida nga adda rasonda a matay; ngem kasapulanda ti rason nga agbiag.
Apay a dika sumuksuko? Usigem ti tallo a rason nga agtultuloyka nga agbiag.
^ par. 3 Nabaliwan ti nagan.


text:
TI PAGWANAWANAN NO. 1 2017
Ania ti Aramidem Tapno Makapainteres ti Panagbasam iti Biblia?
ANIA TI MAKUNAM?
Laus kadin ti Biblia iti panawentayo? Wenno napateg pay laeng? Kuna a mismo ti Biblia: “Amin a Kasuratan impaltiing ti [wenno, naggapu iti] Dios ken makagunggona.”—2 Timoteo 3:16, 17.
Ilawlawag daytoy a ruar Ti Pagwanawanan dagiti makatulong a prinsipio iti Biblia ken mangted kadagiti singasing no ania ti aramidem tapno makapainteres ti panagbasam iti Biblia.
Apay a Basaem ti Biblia?
Kasano a natulongan ti minilion a tattao iti panagbasada iti Biblia?
Kasanok nga Irugi?
Lima a suhestion tapno agbalin a nalaklaka ken makaparagsak ti panagbasam iti Biblia.
Kasano nga Agbalin a Makapainteres?
Ti bersion, teknolohia, katulongan iti panagadal iti Biblia, ken agduduma a pamay-an iti panagbasa ket makatulong tapno makapabang-ar ti panagbasam iti Biblia.
Kasano a Mapasayaat ti Biblia ti Biagko?
Naglaon daytoy a nagkauna a libro kadagiti nainsiriban a balakad.
Diak Kayat ti Matay!
Napampanunot idi ni Yvonne Quarrie, “Apay nga addaak ditoy lubong?” Ti sungbat dayta a saludsod ti nangbalbaliw iti biagna.
“Naay-ayona a Naan-anay ti Dios”
No maysaka a padre de pamilia ken marigatanka a mangitakder iti ammom a husto, adda maadalmo iti pammati ni Enoc.
Bassit La Kadi Dayta a Kamali a Pannakaawat?
Nakapatpateg ti mensahe ti Biblia isu a masapul nga umiso ti pannakaawatmo iti dayta. Ania ti aramidem tapno maawatam dayta?
Ania ti Kuna ti Biblia?
Ipakaammo ti Biblia dagiti makagapu iti panagrigrigat ken no kasano nga agpatingga dayta.
Dagiti Features a Makita Online
Saan Kadi nga Agtutunos ti Linaon ti Biblia?
Usigem ti kasla agkokontra a linaon ti Biblia ken ti prinsipio a mabalinmo nga usaren tapno nalawag a maawatam ti kaipapananda.


text:
Ti Nangina a Libro a Dida Kayat a Basaen?
No awan iti maisurat, ti la maisursurat met a topiko. Ngem kas maysa nga agsursurat maipapan iti literatura, maibilang met a napateg a banag daytoy. Para iti nagan ti literatura. Para iti pakasaritaan ti napalabas. Para iti ladawan ti kinasipsip. Para iti wagas no kasano iti bumaknang. Blah, blah, blah, blah!!!
Libro. Wen, husto dayta. Libro nga agpateg iti dua a million a pesos ngem dida kayat a basaen?
Dida a kayat a basaen wenno dida kayat a mabasa?
Well, no ania kadagita iti rumbeng termino saanen a nasken. Ti kaskenan ket, mabasak koma met, ania?
Kas maysa nga agsursurat maipapan iti literatura, kalikagumak man a basaen dayta a libro.
Ngem kunada met a no saan a nakadulin iti maysa a suli ti storeroom sadiay MalacaƱang, possible a nakadulin iti sabali a lugar. No adda man dagiti addaan iti ikut, manmano laeng daytoy. Nakadulin wenno indulin.
Hmmn, makapaisem met ania? Collectors item kunam man.
Ti kakaisuna nga ammok a makaited kaniak iti kopia, ket ti gayyemtayo a ni Dr. Florentino H. Hornedo iti Ateneo de Manila University, ngem adun iti utangko kenkuana, nga intedna a libro, sinurat ken research. Isu a mabainak metten nga agkiddaw. Sa ket ibilang dagiti dadduma a ‘kontrobersial ‘ daytoy a libro. Maysa isuna kadagiti author.
Apay a dida kayat a basaen? Wenno dida kayat nga ipabasa?
Saan a daydiay dida kayat a basaen, adu met ngata iti mayat a mangbasa ngem ti kuestion ngarud ita ket ti saanda a kayat a panangibasa. Saanda a kayat nga iruar ken mabasa ti kaadduan.
Itoy a termino, lalo la ket ngarud a gagar iti pannakapaadda iti kopiana. Lalo no sika ket adik iti libro a padak, talaga a yurnongam no kayatmo iti maaddaan.
Ti libro ket naipablaak idi panawen ti Marcos Regime. Maysa kadagiti libro a ‘naidulin’ ken saan a napalubosan a maipaima iti kaadduan.
Press freedom? Hmmn, saan met ngata nga applicable. Adda latta met a ti panggep ti libro a napintas. Ngem ti nakaisangratanna a tao kadayta a libro ket saanna a kinayat kano, I emphasized here, kano, a mabasa ti kaadduan. Ta segun ken ni Prof. Ambeth Ocampo, “embarrassed by the text and more so by the illustrations…”
Ita, possible nga adda ikut dagiti sumagmamano idi a nakagatang wenno nakaipuslit.
Dagiti author dayta a libro ket da Florentino Hornedo, E. Arsenio Manuel, ken Norma Tiangco.
Wen, maysa a libro nga addaan iti tallo a parang. Ti book 1 ket sinurat ni Dr. Hornedo, book 2 ken ni Manuel, ken book 3 ken ni Tiangco.
Immawat da Hornedo, Manuel, ken Tiangco iti PhP3000 a monthly stipend ken PhP 1000 gasoline allowance iti uneg ti tallo a tawen. Dakkelen a gatad dayta idi panawen ti 1972 a pannakaipablaak ti nasao a libro. Dies sentimo ti plete ti traysikel ken nikel (5 centavos) ti kalesa. Peseta (20 centavos) ti orange ken binting ti Coke. Nikel ti kasla tumeng a lola basyang.
Iti biang da Hornedo ken Manuel, napusganda a mangsurat iti agsina a proyekto. Nasdaawda laengen idi nagtitipon metten ti sinuratda a tallo (karaman ni Tiangco) iti maymaysa a libro. Agparparang a pammarang laengen ti sinurat da Hornedo ken Manuel tapno adu iti mangbasa kadayta a libro. Well, ti sinurat dagitoy a dua ket saan a magatadan ti literary valueda. Napategda dagitoy iti literatura. Idinto ta ti sinurat ni Tiangco ket napintas a para iti “collector’s item”, a kas kuna pay ni NHI chairman, Prof. Ambeth Ocampo.
No maipapan iti research, especially epics, mamatiak nga awan ngatan iti makagatad kadagiti sinukisok ni Dr. Hornedo. Kasta met ken ni Manuel. Isu a nabang-aran pay dagitoy a dua idi naipresentar ti libro: inawat ti nakaisangratanna, ket ditan a naidulin. Nagpatingga la ditan ti nasao a libro. Saanen a nairuar. Ti rason, ket daydiay nadakamat nga immuna.
Ti Paulo ti libro: Si Malakas at si Maganda. Nakalawlawag a maipapan ken ni Marcos (daydi strong man) ti Malakas ken ni Imelda (the former 1st lady) ti Maganda.
Isu met laeng a ti front, ti libro ket maipapan iti epiko a sinurat da Hornedo ken Manuel, ta mala-epiko met ti book 3, Si Malakas At si Maganda.
Ang Darangen ni Pamulingan, ni E. Arsenio Manuel, ken ti Ang Hudhud ni Talamuging at Sinagtala, ni Florentino Hornedo ket mamatiak a dakkel la unay koma a nayon ti kinabaknang ti Literatura Filipiniana no saanda a nairaman a ‘nailemmeng’. Sayang dagitoy a sinurat.
Bay-amon dayta Si Malakas at si Maganda, ta collector’s item la ngatan ti katukadna. Awan iti papelna iti kinapateg a kas literary value. Saan a kas iti sinurat da Hornedo ken Manuel. Lalo iti biang ti epiko.
Nagaget ni Hornedo nga agreserts kadagiti oral traditions. Nga isu ti kunak a liniana. Ti kaudian nga insagutna kaniak ket ti Ang Epiko ni Daragang Magayon a sinukisokna. Ken naipablaak iti “The Philippine Studies.”
No awan ni Dr. Hornedo, saan koma a napreserba dagiti Bago Oral Traditions iti Ilocos. Ket agsipud ta naisurat dagitoy iti Iluko, napateg met dagitoy a paset ti Literatura Ilokana.
Asino iti addaan kopia ti Si Malakas At Si Maganda? Pakiiskan man dagita sinurat da Hornedo ken Manuel. Naimbag la a nayon ti pempen iti kamaligko…. #
Tuesday, November 14, 2006
WANTED: LIBRO!!!
Ti Nangina a Libro a Dida Kayat a Basaen?


text:
Artropoda
Ti maysa nga artropoda ket maysa nga inbertebrata nga ayup nga adda ti maysa a akin-ruar a tultulang (akin-ruar a tultulang), ti napaset-pasetan a bagi, ken nasilpo-silpo nga ekstrimidad. Dagiti artropoda ken kamkameng iti pilo nga Artropoda (manipud ti Griego ἄpθpov árthron, "nagsilpuan", ken πoδός podós "saka", no pagtiponen ket kaibuksilanna ti "nasilpo-silpo a saka"), ken mangiraman kadagiti insekto, dagiti arachnida, ken dagiti crustacea. Dagiti Artropoda ket nailaslasin babaen kadagiti nagsilpo-sailpo a kameng ti bagi ken dagiti kutikula, a kaaduan kadagitoy ket naaramid iti a-kuitina; dagitoy a kutikula dagiti crustacea ket dagiti pay biomineralisado iti kalsio karbonato. Ti nasikkil a kutikula ket manglapped ti idadakkel, isunga dagiti artropoda ket kankanayon a sinuksukatan dagitoy babaen ti panaglupos. Ti plano ti bagi ti artropoda ket buklen dagiti naul-ulit a paset, a ti tunggal maysa ket adda iti maysa a paris dagiti ekstrimidad. Dagiti pannakaidumdumada ket nangpakabael kaniada nga agbalin kadagiti kaaduan a kamkameng ti sebbangan kadagiti amin a ekolohiko atimpuyogan kadagiti kaaduan nga enbironmento. Addaan dagitoy ti sumurok a maysa a riwriw a naipalplawag a sebbangan, a mangaramid kadagitoy ti ad-adu ngem 80% kadagiti amin a naipalawag a sibibiag a sebbangan ti ayup, nga adda kadagitoy ket, a saan a kasla kadagiti kaaduan nga ayup, ket narang-ayda kadagiti namaga nga enbironmento. Sumakop dagitoy iti kadakkel manipud ti mikroskopiko a plankton aginggana ti babassit a metro ti kaatiddog.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Garwood, R & Sutton, M (18 Pebrero 2012), "Tienigmatiko nga artropoda Kamptopilia" (PDF), Palaeontolohia Elektronika, 15 (2): 12, doi:10.1111/1475-4983.00174
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Artropoda iti Wikimedia Commons
- Dagiti Nasabidong nga Artropoda
- Arthropods - Artropoda