text:
Gubat ti Tallopulo a Tawen
Ti Gubat ti Tallopulo a Tawen (1618–1648) ket maysa idi a serie ti gubgubat a nagnangru a linabanan idiay Tengnga a Europa, a nakairamanan dagiti kaaduan apagilian iti Europa.[12] Daytoy ket maysa kadagiti kapautan ken nakadadael a suppiatan iti Europeano a pakasaritaan, ken ti maysa a kapautan a nagtultuloy a gubgubat iti moderno a pakasaritaan.
Dagiti puonan ti suppiat ken dagiti gandat dagiti nakibingbinglay ket narikut dagitoy, ken awan ti agmaymaysa a puonan a husto a mangipalawag ti kangrunaan a panggep para iti panagilablaban. Iti rugina, daytoy ket kaaduan a labanan a kas maysa a relihioso a gubat a nagbaetan dagiti Protestante ken Katoliko idiay Nasantuan a Romani nga Imperio, nupay dagiti suppiatan a maipanggep ti kaunegan a politika ken ti panakatimbeng ti bileg iti kaunegan ti imperio ket adda ti naisangsangayan a paepelna ti daytoy a suppiat. Iti panakaininut, daytoy ket dimmakkel iti sapasap a suppiat a kaaduan a naikaramanan dagiti nalatak a bileg iti dayta a panawen.[13][14] Iti dayto a sapasap a paset ti gubat ket bimmasbassit a nagbalbalin a kapanggepan ti relihion ken immaddu a panagtultuloy ti Bourbon–Habsburg a suppiatan para iti panagituray ti Europeano a politika, a nagiturong daytoy ti immadadu a pannakakigubatan anagbaetan ti Pransia ken ti Habsburg a kabilegan.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ George Ripley, Charles Anderson Dana, Ti Amerikano a Cyclopaedia, New York, 1874, p. 250, "...ti wagayway iti Pransia ket puraw, a nawrisan ti nabalitokan a fleur de lis...". *[1] Ti kasisisgud a Wagayway ti Pransia ket nawarisan iti fleurs-de-lis. *[2]: ti kuna ti bangir ti daytoy a plata ket: "Le pavillon royal était véritablement le drapeau national au dix-huitième siecle...Vue du chateau d'arrière d'un vaisseau de guerre de haut rang portant le pavillon royal (blanc, avec les armes de France)." "Flag". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). 1911.: "Ti oriflamme ken ti Chape de St Martin ket nasarunuan idi gibus ti maika-16 a siglo, idi ni Enrique III., ti kinaudi ti kamara iti Valois, ket nabalangatan, babaen ti puraw a wagayway a nawariwasan iti fleurs-de-lis. Daytoy ket nakukatan met ti nadayegan a manarisan ti tallo." Ti Pransia ket simrek iti gubat idi 1635.
- ^ a b 1625–1629. Kimmaddua kadagiti Katoliko a Kabilegan 1643–1645.
- ^ Nakigubat iti Espana 1625–30 (ken Pransia 1627–29).
- ^ "a nakikadua iti buyot ni Gabriel Bethlen idi 1620." Ágnes Várkonyi: Pnawen dagiti Reporma, Magyar Könyvklub a nagipabpablaak, 1999. ISBN 963-547-070-3
- ^ "Flag". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). 1911.: "Ti Austriano a wagayway ket adda, iti duyaw a pagyanan, ti nangisit nga adda ti dua nga ulona nga agila, iti barokongna ken dagiti payak ket adda ti naipadakkel a kalasag a mangipakpakita dagiti probinsia ti imperio. Ti wagayway ket nabeddengan ti palikmutna, nabeddengan daytoy kadagiti agpapada ti igidna a trianggulo a ti murdongda ket nagsisinnublat nga umeneg ken agaparuar, dagiti murdong nga agturturong ti uneg ket nagsisinnublat a duyaw ken puraw, dagiti dadduma ket nagsisinnublatda nga eskarlata ken nangisist ." Ken ti pay, Whitney Smith, Dagiti Wagayway dagaitimasakbayan apanawen ken ti ballasiw ti lubong, McGraw-Hill, England, 1975 ISBN 0-07-059093-1, pp.114 – 119, "Ti imperial a wagayway ket nabalitokan a duyaw a pessat..a mangipakpakita ti nangisit nga agila...Ti dua tu ulona nga agila ket kinamaudianan nga inpabangon babaen ni Sigismund a kas maysa a rehente...".
- ^ Ervin Liptai: Milisia aPakasaritaan iti Hungria, Zrínyi Military Publisher, 1985. ISBN 9633263379
- ^ Hussar (Huszár) hu.wikipedia
- ^ Helmolt, Hans Ferdinand (1903). Ti Pakasaritaan ti Lubong: Lumaud nga Europa aginggana ti 1800. W. Heinemann. p. 573. ISBN 0-217-96566-0.
- ^ dagiti buyot ni Gabriel Bethlen nga adda ti bilang a 5,000 a Hungaro ken 1,000 nga Aleman amersenario, nga adda dagiti kontra-Habsburg Hungaro a rebelde a dumagup dagitoy ti agarup a 35,000 a tattao. László Markó: Dagiti Nalatak a Pammadayaw ti Hungaro nga Estado (Ti Magyar Állam Foméltóságai), Magyar Könyvklub 2000. ISBN 963-547-085-1
- ^ László Markó: Dagiti Nalatak a Pammadayaw ti Hungaro nga Estado (Ti Magyar Állam Foméltóságai), Magyar Könyvklub 2000. ISBN 963-547-085-1
- ^ Norman Davies, Europa, p.568
- ^ "Gubat ti Tallopulo a Tawen — Infoplease.com". www.infoplease.com. Naala idi 2008-05-24.
- ^ "Gubat ti Tallopulo a Tawenr". Western New England College. Naala idi 24 Mayo 2008.[natay a silpo]
- ^ "::Gubat ti Tallopulo a Tawen 1621 to 1626:". historylearningsite.co.uk. Naala idi 22 Mayo 2008.
- ^ "Gubat ti Tallopulo a Tawen". Encyclopædia Britannica. Naala idi 24 Mayo 2008.


c: text/html

text:
Romanisasion
Ti Romanisasion wenno Latinisasion iti lingguistika, ket ti panangibaliw iti panagsurat manipud iti sabali a sistema ti panagsurat iti sinuratan a Romano (Latin), wenno ti sistema a panagramid. Dagiti pamay-an iti romanisasion ket mairaman ti transliterasion, para iti panangirepresenta ti naisurat a teksto, ken ti transkripsion, para iti panangirepresenta ti naisasao a balikas, ken iti kombinasion iti dua. Dagiti pamay-an iti transkripsion ket mabalin a mabingbingay iti transkripsion a ponetika, a mangirehistro kadagiti ponema wenno dagiti yunit ti kaibuksilan ti semantiko iti bitla, ken iti ad-adu a nainget a transkripsion a ponetiko, a mangirehistro kadagiti uni ti bitla a mangraman iti presision.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Romanisasion iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Taaw Indiano
Ti Taaw Indiano ket isu ti maikatlo a kadakkelan a taaw a pannakabingbingay ti lubong, a sumaksakup ti agarup a 20% ti danum iti rabaw ti Daga.[1] Daytoy ket nabeddengan babaen ti Asia a mairaman ti India, nga isu daytoy ti nakainagana ti taaw[2][3][4][5]—iti amianan, iti laud babaen ti Aprika, iti daya babaen ti Australia, ken iti abagatan babaen ti Akin-abagatan a Taaw (wenno, depende ti panagilawag, babaen ti Antartika.)[6]
Kas maysa a komponente ti Taaw ti Lubong, ti Taaw Indiano ket namarkaan manipud ti Taaw Atlantiko babaen ti 20° daya meridiano nga agpa-abagatan manipud ti Rawis Agulhas, ken manipud ti Taaw Pasipiko babaen ti meridiano ti 146°55' a daya.[7] Ti akinamianan unay a gayatan ti Taaw Indiano ket agarup a 30° ti amianan idiay Golpo Persiano. Daytoy a Taaw ket gangani 10,000 km (6,200 mi) ti kalawana kadagiti akinabagatan nga ungto ti Aprika ken Australia, ken ti kalawana ket 73,556,000 km² (28,350,000 mi²)[8], a mairaman ti Baybay Nalabbasit ken ti Golpo Persiano.
Ti tomo ti taaw ket nakarkulo iti 292,131,000 km³ (70,086,000 mi³).[9] dda dagiti babassit nga Is-isl a a naiwarwaras kadagiti barakus ti kontinente. Dagiti isla a pagilian iti kaunegan ti taaw ket ti Madagascar (ti maikapat a kadakkelan nga isla ti lubong), Komoros, Seychelles, Maldibas, Maurisio, ken Sri Lanka. Ti purpuro ti Indonesia ket pagbeddengan ti taaw iti daya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Taaw Indiano ken dagiti Nalatak a Bileg. Routledge. 1986. ISBN 978-0389206958. Awan ti
|first1=
|last1=iti Authors list (tulong)
- ^ Harper, Douglas. "Online Etymology Dictionary". Online a Diksionario ti Etimolohia. Naala idi 18 Enero 2011.
- ^ Indo-Amerikano a panakibiang : dagiti orientasion ken perspektibo ti ganganaet a panakibiang ni P.V. Narasimha Rao ken Bill Clinton Babaen ni Anand Mathur; Panid 138 “Ti India ket sakupenna ti tengnga apuesto idiay rehion ti Taaw Indiano isu a ti Taaw ket nanaganan idi kalpasan ti India.”
- ^ Dagiti Politika ti Taaw Indiano arehion: dagiti katimbengan ti bileg Babaen ni Ferenc Albert Váli; Panid 25
- ^ Heograpia ti India Para iti Serbisio Sibil nga Eksamen Babaen ni Hussain; Panid 12-251; "INDIA KEN TI HEO-POLITIKA TI TAAW INDIANO "(16-33)
- ^ "'Taaw Indiano' — Merriam-Webster Dictionary Online". Naala idi 2012-07-07.
taaw ti D ti Aprika, A ti Asia, L ti Australia, ken Amianan ti of Antartika ti kalawa agaup a 28,350,500 kuadrado milia (73,427,795 kuadrado kilometro)
- ^ Dagiti patinggaan ti Taaw ken Baybay. Organisasion ti Sangalubongan a Hidrograpiko Naipangpangruna a Pablaak Bilang. 23, 1953.
- ^ http://www.enchantedlearning.com/subjects/ocean/
- ^ Donald W. Gotthold, Julia J. Gotthold (1988). Taaw Indiano: Bibliograpia. Clio Press. ISBN 1-85109-034-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Taaw Indiano iti Wikimedia Commons


text:
AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL A PARA KADAGITI UBBING
AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL
Mapabpabilegtayo Kadagiti Kakabsat
Kanayonan Manipud iti Daytoy a Koleksion
Agkanta iti Kanta Maipapan iti Kinatured
Sursuruem ti kanta maipapan iti kinatured sa kantaem a kadua ti pamiliam.
Asino ti Kayatmo a Paregtaen?
Makatulong daytoy nga aktibidad kadagiti ubbing nga agtawen iti 8 agingga iti 12 tapno makapanunotda iti pamay-an a mangparegta iti sabsabali.
Ti Nasantuan nga Espiritu Mangpataud iti Bunga
Makatulong daytoy nga aktibidad kadagiti ubbing nga agtawen iti 8 agingga iti 12 tapno maammuanda dagiti aspeto ti bunga ti espiritu.


text:
Ernest Hemingway
Ni Ernest Miller Hemingway (Hulio 21, 1899 – Hulio 2, 1961) ket maysa nga Amerikano a nobelista ken mannurat iti ababa-a-sarita. Dagiti obrana, a nagtaud iti nasakup a padpadasna iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, iti Sivil a Gubat iti Espania, ken iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ket ibagian ti napatak a minimalismo ken kinagagangay; dagitoy nga obra ket nangisaknap iti napateg nga impluensia iti pannakapatanor ti maika-20 a siglo a piksion. Dagiti agbibiag kadagiti obra ni Hemingway ket kadawyan a natibker a lallalaki, a masansan a maawatan kas ladawan a mismo ti karakter ni Hemingway, a nasken a mangsanay iti kinamanangaasi iti di mapakpakadaan a gundaway ken panawen. Adu kadagiti obrana, kas iti Sumingising met ti Init (Ingles: The Sun Also Rises), Maysa a Panagpakada iti Ig-igam (Ingles: A Farewell to Arms) Ti Lakay ken ti Baybay (Ingles: ken The Old Man and the Sea), ket mabigbig itan kas klasiko iti pagrukodan ti literatura nga Amerikano.
Inawat ni Hemingway ti Premio Nobel iti Literatura idi 1954, pito a tawen kasakbayan ti panangkettelna iti bukodna a biag idi 1961.
Dagiti obrana[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobela[urnosen | urnosen ti taudan]
- (1925) The Torrents of Spring
- (1926) The Sun Also Rises
- (1929) A Farewell to Arms
- (1937) To Have and Have Not
- (1940) For Whom the Bell Tolls
- (1950) Across the River and Into the Trees
- (1952) The Old Man and the Sea
- (1962) Adventures of a Young Man
- (1970) Islands in the Stream
- (1986) The Garden of Eden
- (1999) True at First Light
- (2005) Under Kilimanjaro
Saan-a-piksion[urnosen | urnosen ti taudan]
- (1932) Death in the Afternoon
- (1935) Green Hills of Africa
- (1960) The Dangerous Summer
- (1964) A Moveable Feast
Koleksion ti sarsarita[urnosen | urnosen ti taudan]
- (1923) Three Stories and Ten Poems
- (1925) In Our Time
- (1927) Men Without Women
- (1932) The Snows of Kilimanjaro
- (1933) Winner Take Nothing
- (1938) The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories
- (1947) The Essential Hemingway
- (1953) The Hemingway Reader
- (1972) The Nick Adams Stories
- (1976) The Complete Short Stories of Ernest Hemingway
- (1995) Collected Stories
Pelikula[urnosen | urnosen ti taudan]
- (1937) The Spanish Earth
- (1962) Adventures Of A Young Man, naadaw kadagiti sarita a Nick Adams ni Hemingway's. (am-ammo pay kas Hemingway's Adventures Of A Young Man.)


text:
Sagada-Nov. 27-Naurnong dagiti naasa nga women leaders ken trainers ti babbai iti Sagada ken Bontoc Mt. Province idiay third floor ti Dalican Restaurant ditoy Sagada idi kalman, Nov. 26 para iti panagevaluate kadagiti skills ken kaamuan nga inadal da.
Dagiti series of trainings ket naiprogram nga maiyaramid iti uneg ti 2 a tawen, nairugi idi January 2012 ken malpas no December 2013.
Dagitoy nga trainings ket proyecto ti Asia Indigenous People’s Program nga ipatpatungpal ti Cordillera women’s Action, Education, research Center (CWAERC) nga nakabase idiay Baguio, Kapartner da ti Tangguyob people’s Center nga nakabase ditoy Sagada
Ti sinmangpet nga evaluator ket ni Vasuki Jeyasankar, Maysa isuna nga consultant ti Women’s rights ang gender, nga nakabase idiay Batticaloa, Sri Lanka.
Segun kinni Vasuki, Naragsak isuna nga nangsabat kadagiti napanday nga women leaders ken trainers ta nakita na dagiti laing ken kaamuan da babaen iti panagivaluate na kadagitoy. (Igon Doco)
Asia Indigenous People’s Program, Nangivaluate Kadagiti Naasa nga Women Trainers ken Leaders ti Sagada ken Bontoc
Sagada-Nov. 27-Naurnong dagiti naasa nga women leaders ken trainers ti babbai iti Sagada ken Bontoc Mt. Province idiay third floor ti Dalican Restaurant ditoy Sagada idi kalman, Nov. 26 para iti panagevaluate kadagiti skills ken kaamuan nga inadal da.


text:
Heolohia
T heolohia (manipud ti Griego Yῆ, gê, "daga" ken λόYoς, logos, "panagadal") ket isu ti siensia a mangbukel ti panagadal iti solido a Daga, dagiti bato a nakabuklanna, ken dagiti proseso a pakabalbaliwanda. Ti heolohia ket mabalin pay a sapasap a mangitudo ti panagadal kadagiti solido a langa iti aniaman a nainlangitan a bagi (a kas ti heolohia iti Bulan wenno Marte).
Ti heolohia ket mangited iti panirigan iti pakasaritaan iti Daga, gapu ta daytoy ket mangited ti nangruna nga ebidensia para iti plato a tektonika, ti ebolusionario a pakasaritaan ti biag, ken dagiti napalabas a klima. Iti moderno a panawen, ti heolohia ket importante kadagiti komersio para iti mineral ken panagsukisok ti hidrokarbon ken panagbiruk ken panagrepaso kadagiti rekurso ti danum. Daytoy ket publiko nga importante para iti panangipadto ket pannakaawat kadagiti masna a makadangran, ti panagpasayaat kadagiti enbiromental a problema, ken ti panangited kadagiti panirigan kadagiti napalabas a panagbalbaliw ti klima. Ti heolohia ket addaan pay iti papael iti heoteknikal nga inhennieria ken maysa a nagruna nga akademiko a disiplina.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Heolohia iti Wikimedia Commons


text:
Charles Dickens
Ni Charles John Huffam Dickens ( /ˈtʃɑrlz ˈdɪkɪnz/; 7 Pebrero1812 – 9 Hunio1870) ket maysa idi nga Inggles a mannurat ken sosiala kritiko a sapasap a naipanpanunotan a kas ti kalatakan a nobelista ti Biktoriano a paset ti panawen ken ti nagparpartuat kadagiti mailaglagipan a pkarakter ti piksion iti lubong.[1] Iti las-ud ti panagbaiagna dagiti obra ni Dickens ket nakaganganas kadagiti di naununaan a kadayeg ken kadayaw, ken babaen idi maikaduapulo a siglo ti literio a heniona ket napno a nabigbigan babaen dagiti kritiko ken dagiti eskolar. Dagiti nobela ken ababa a saritana ket agtultuloy a makaganganas ti napaut a kadayeg kadagiti sapasap a nga agbasbasa a publiko.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Nota
- ^ Black 2007, p. 735.
- ^ Mazzeno 2008, p. 76.
- ^ Chesterton 2007, pp. 100–126.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Douglas-Fairhurst, Robert, "Panagbalin a kas ni Dickens 'Ti Panakaparnuay ti maysa a Nobelista'", Londres: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2011
- Johnson, Edgar, Charles Dickens: ti didigra ken panagballigina, New York: Simon ken Schuster, 1952. Iti dua a tomo.
- Manning, Mick & Granström, Brita, Charles Dickens: Ladawan manipud ti Naisalsalumina a Biag, Liblibro ti Ubbing ni Frances Lincoln, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig kenni Charles Dickens iti Wikisource (Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Charles Dickens iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Charles Dickens iti Wikimedia Commons


text:
Pantar ti baybay
Ti pantar ti baybay wenno lessaad ti baybay datum a mangirepresenta ti natimbeng a katayag ti rabaw ti taaw (kasla ti tengnga a puntos a nagbaetan ti medio a nangato nga atab ken ti medio a nababa nga atab); naus-usar daytoy a kas ti alagaden iti panangipagarup ti kangato ti daga.[1] Ti pantar ti baybay ket addan pay ti nangruna a papel iti panaglayag iti baybay a kas ti grapika ti datum ken abiasion, a ti presion ti alagaden a pantar ti baybay ket inus-usar a kas ti panagrukod a datum iti altitud kadagiti lessaad ti panagpatayab. Ti panagduktal kadagiti napaut tu terminona a panagdumaduma iti medio a pantar ti baybay ket makasapul ti naannada panagrukod ngem maikated ti pakaammo iti panagbalbaliw ti klima. Ti pantar ti baybay ket mangsungbat kadagiti nadumaduma nga impluensia ket kaaduan a nagdumaduma kadagiti napalabas a heoliko a panawen. Iti agdama, ti pantar ti baybay ket ngumatngaton, a dagiti sientista ket nangidakamat a kas ebidensia a mangsuporta ti panirigan a ti pumudpudoten ti sistema ti klima.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ What is "Mean Sea Level"? Proudman Oceanographic Laboratory
- ^ Solomon et al., Technical Summary, Section 3.4 Consistency Among Observations, iti IPCC AR4 WG1 2007; Hegerl et al., Executive summary, Section 1.3: Consistency of changes in physical and biological systems with warming, iti IPCC AR4 SYR 2007.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pantar ti baybay iti Wikimedia Commons


text:
Pannakaammo
Ti pannakaammo ket isu ti pamiliaridad maysa a tao wenno banag, a mabalin a mairaman dagiti kinapudno, pakaammo, dagiti panangilawlawag, wenno dagiti kalaing a naala babaen ti pannakasanay wenno edukasion. Daytoy ket mabalin a mangitudo ti teoretiko wenno praktikal a pannakaawat ti maysa a suheto. Daytoy ket mabalin a napatinggaan (a kas ti praktikal a kinalaing wenno kinabatido) wenno nalawag (a kas ti teoretiko a pannakaawat ti maysa a suheto); daytoy ket mabalin nga adadu wenno basbassit a porma wenno sistematiko.[1] Iti pilosopia, ti panagadal ti pannakaammo ket makunkuna a ti epistemolohia; ti pilosopo a ni Plato ket naindayegan a nangipalplawag ti pannakaammo a kas ti "napaneknekan a husto a pammati." Nupay kasta, awan ti adda maymaysa naitunosan a panangipalplawag ti pannakaammo, ngem adda met dagiti nadumaduma a teoria a mangipalpalawag daytoy. Ti sumaganad nga inadaw nga insao manipud ti "Teoria ti Pannakaammo" ni Bertrand Russell ket mangipakpakita ti karigat a panangipalplawag ti pannakaammo: "Ti saludsod no kasano ti panangipalpalawag ti pannakaammo ket mabalin a kangrunaan ken karigatan kadagiti tallo a binglayen tayo. Daytoy ket mabalin a nakakaskasdaaw: iti umuna pnakaita mabain a maipagarup a ti pannakaammo ket mabalin a maipalpalawag a kas ti pammati a maitunos kadagiti kinapudno. Ti parikut ket ket awan ti makaamo no ania ti pammati, awan ti makaammo ti kinpudno, ken awan ti makaammo ti pangitunosan a nagbaetan kaniada a mangaramid ti paamati a maysa kinapudno. Mangrugi tayo iti pammati."
Ti panangala ti pannakaammo ket mairaman ti narikut a kognitibo a pamay-an: pannangipagarup, pannakisinnarita, asosiasion ken panagrason; bayat a ti pannakaammo ket naibagbaga pay a mainaig ti kapasidad ti pannangawat kadagiti tattao.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_us1261368#m_en_us1261368
- ^ Stanley Cavell, "Pannakaaammo ken Pannangawat," Kaibuksilan tayo kadi ti Maibagbaga tayo? (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2002), 238–266.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pannakaammo iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Pannakaammo iti Wikiquote (Ingles)


text:
Immuna a naaramid ti Nasantuan a Misa iti Cabugao Catholic Church a nagatendaran dagiti Opisiales ti Barangay sa naaramid ti seremonia ti panagsapata iti Munisipio.
Kalpasan a binsaen ni SB Secretary Maxfel S. Suboc iti punganay ti pakabuklan ti “Barangay”, nag-Welcome Remarks ni Vice Mayor Deogracias Jose H. Savellano. Bininsana ti pateg ti panagkaykaysa a mayataday iti “One Cabugao” a panggep dagiti agdama a lideres para iti naprogreso nga umili ti Cabugao.
Nagsaganad met a nangipaay ti Mensahe da SP Member Constante Oandasan ken ni SP Member Edgar Yabes. Anag dagiti mensaheda iti pannakaited ti talek dagiti kalugaran dagiti agsapata kadakuada ket isublida met babaen iti napudno a panagserbida.
Naisaruno ti panagsapata dagiti 33 a naelektaran a Punong Barangay ken naisublat met dagiti 231 a naelektaran a Barangay Kagawad babaen iti panamagsapata kadakuada ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.
Simmaruno ti panangipaayna ti Mensahe ni Mayor Ediboy. Kimmablaaw ken nagyaman iti amin a naitallaong a kangrunaan dagiti naelektaran a Barangay Officials ta makipagtrabahoda iti Munisipio iti pannakaipaay kadagiti serbisio kadagiti umili nangruna iti barangay.
Inimatangan pay ti kaaduan iti panangiyallawat ti Association of Barangay Captains/Councils ti donasionda a pangtulong kadagiti naapektaran ti “Typhoon Yolanda” babaen iti panangawat ni Mr. Bryan Realgo, pannakabagi ti ABS-CBN Ilocos a natudingan a pakaitalkan dagiti maur-or a tulong para kadagiti nabiktima ti kalamidad.
Kalpasan ti programa ket naaramid ti Pictorials dagiti Opisiales ti Barangay ken dagiti Opisiales ti LGU-Cabugao. # (Web In-Action)


text:
Himalaya
Ti Himalaya, ( /ˌhɪməˈleɪ.ə/ or /hɪˈmɑːləjə/; Sanskrito, ti hima (niebe) + ālaya (pagtaengan), literal a, "pagtaengan ti niebe"[1]) ket maysa a kabambantayan idiay Asia a nangisinsina kadagiti tanap ti Indiano a subkontinente manipud iti Tibetano a Banak.
Ti Himalaya a kabambantayan ket pagibalayan kadagiti kangatuan a pantok iti lubong, a mairaman ti kangatuan, ti Bantay Everest. Ti Himalaya ket mangiraman kadagiti ginasut a banbantay a sumurok ti 7,200 metro (23,600 ft) iti kangato. Iti paggiddiatan, ti kangatuan a pantok ti ruar ti Asia—ti Aconcagua, idiay Andes— ket 6,961 metro (22,838 ft) ti katayagna.[2]
Ti Himalaya a kabambantayan, a pagbuklan ti tallo a paralelo nga apo dagiti kabambantayan, kadenna wenno ballasiwenna dagiti lima a pagilian: ti Bhutan, India, Nepal, Tsina, ken Pakistan, a dagiti immuna a tallo a pagilian ket adda ti kaaduan a katurayan kadagitoy a kabambantayan.[3] Ti Himalaya ket nabeddengan iti amianan a laud babaen dagiti kabambantayan ti Karakoram ken Hindu Kush, iti amianan babaen ti Tibetano a Banak, ken iti abagatan babaen ti Tanap Indo-Ganges. Adda dagiti kangrunaan a karayan iti lubong, ti Indus, ti Ganges, ken ti Tsangpo-Brahmaputra, ket tumaudda ti Himalaya, ken dagiti naitiptipon a pagayusan a labneng ket pagtaengan ti 600 a riwriw a tattao. Ti Himalaya ket adda ti nangruna a panagsukogna kadagiti kultura ti Abagatan nga Asia; adu kadagiti pantok ti Himalaya ket sagrado iti Hinduismo ken Budismo.
Daytoy ket nabagkat babaen ti subduksion ti Indiano a tektoniko a plato idiay sirok ti Eurasiano a Plato, ti kabambantayan a Himalaya ket gumay-at ti, laud-amianan a laud nga aginggana ti daya-abagatan a daya, iti maysa nga arko ti 2,400 kilometro (1,500 mi) a kaatiddog. Ti lumaud nga angklana, ti Nanga Parbat, ket naisanglad idiay abagatan ti akin-amianan unay a tikor ti karayan Indus, ti akindaya nga angklana, ti Namcha Barwa, ti laud ti nalatak a tikor ti karayan Tsangpo. Ti kabambantayan ket naidumaduma iti kaakaba manipud iti 400 kilometro (250 mi) iti laud aginggana ti 150 kilometro (93 mi) iti daya.
Dagiti linaon
Ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mula ken ayup ti Himalaya ket agdumaduma babaen ti klima, tudo, kangato, ken dagiti daga. Dagiti panagbalbaliw ti klima ket sumakup mabnipud ti tropikal a babba ti kabambantayan aginggana iti permanente a yelo ken niebe kadagiti kangatuan pantok. Iti kangatuan a lugar ti Tropiko ti Kanser, ti permanente linia ti niebe ket isu kadagiti kangatuan iti lubong iti agarup a 5,500 metro (18,000 ft).[4] Iti maigiddiatan, dagiti ekuatorial a kabambantayan idiay Baro a Guinea, ti Rwenzoris ken Colombia ket adda ti abab-baba a linia ti niebe iti 900 metro (2,950 ft) .[5] Ti kaadu ti tinawen a panagtudtudo ket umad-adu manipud iti laud nga agpadaya idiay igid ti akin-abagatan a sanguanan ti kabambantayan. Daytoy a panagduduma ti kangato, tudo ken kasasaad ti daga a maitipon ti nangato unay a linia ti niebe ket mangsuporta kadagiti adu a kita ti komunidad dagiti naisangsangayan a mula ken ayup. Kas pagarigan dagiti nakaro ti kangato nga altitud (nababa nga atmosperiko a presion) no mairaman ti nakaro a kalamiis ket mangpalubos ti panagbiag dagiti ekstremopilo nga organismo.[6]
Ti naisangsangayan a kabaknang ti agsabsabong ken mulmula ti Himalaya ket mapmapan kadagiti estruktural ken komposisional a panagbalbaliw gapu ti panagbalbaliw ti klima. Ti panagpangato ti temperatura ket mabalin a mangiyalis kadagiti nadumaduma a sebbangan kadagiti nangatngato nga elebasion. Ti kabakiran ti diraan ket pinarparukma babaen dagiti kabakiran ti pino idiay rehion ti Garhwal Himalaya. Adda dagiti reporta dagiti nasapa a panagsabsabong ket panagbungbunga kadagiti sebbangan ti kayo, a naipangpangruna ti rododendro, mansanas ken Myrica esculenta. Ti kangatuan nga ammo a sebbangan ti kayo idiay Himalayas ket ti Juniperus tibetica a mabirukan idiay 4,900 metro (16,080 ft) idiay Akin-daya a Tibet.[7]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Himalaya ket dagiti kaubingan akabambantayan iti planeta ken kangrunaan a buklen ti nabagkat a sedimentario ken metamorpiko a bato. Segun ti moderno a teoria ti plato a tektoniko, ti pannakapormada ket ti nagbanagan ti maysa a kontinental a panagdinnungpar wenno orohenesis idiay igid ti pagsasabatan a pagbeddengan a baetan ti Indo-Australiano a Plato ken ti Eurasiano a Plato. Daytoy ket tinawtawagan a kas ti nakulpi a bantay.
Ti panagdungpar ket nangrugi iti Akin-ngato a Kretaseo a paset ti panawen idi 70 riwriw a tawtawen, idi tiaggungunay ti amianan nga Indo-Australiano a Plato, nga aggungunay iti agarup a 15 cm ti tunggal maysa atawen, ket nakidinnungpar iti Eurasiano a Plato. Idi agarup a 50 riwriw a tawtawen, daytoy napardas nga aggungunay nga Indo-Australiano a plato ket kompleto a nangrikep ti Taaw Tethys, a ti kaada daytoy ket naikeddeng babaen dagiti sedimentario a bato a mabirukan idiay dataran ti taaw , ken dagiti bulkan nga umarariping kadagiti igidna. Gaputa dagitoy a sedimento ket nalag-anda, nalumesda kadagit ikabambantayan embes a limned iti datar. Ti Indo-Australiano a plato ket agtultuloy maipipan a horisontal iti baba ti Tibetano a banak , a mangpilit ti banak nga agpangato. Ti Arakan Yoma bambantay idiay Myanmar ken ti Is-isla Andaman ken Nicobar idiay Luek tiBengal ket naporma pay a kas ti maysa anagbanagan ti daytoy a panagdungpar.
Ti Indo-Australiano a palato ket aggungunay pay laeng iti 67 mm ti tunggal maysa a tawen, ken kadagiti sumaruno a 10 a riwriw a tawtawen daytoy ket mapanto iti agarup a 1,500 km idiay Asia. Agarup a 20 mm ti tunggal maysa a tawen iti India-Asia c a panagsabsabat ket masagepsep babaen ti panagduyok iti igid ti akin-abagatan a sanguanan ti Himalaya. Daytoy ket pagbanagan ti Himalayas nga agpanagto babaen ti agarup 5 mm ti tunggal maysa a tawen, a mangaramid kadagitoy a heolohiko nga aktibo. Ti panagggunay ti Indiano a plato idiay plato ti Asian ket mangaramid daytoy a rehion a seismiko nga aktibo, a agbanagan kadagiti giingined
Idi las-ud ti kinaudi a panawen ti yelo, adda idi ti maysa a naikapet nga alog ti yelo dagiti glasier ti baetan ti Kangchenjunga iti daya ken Nanga Parbat iti laud.[8] Iti laud, dagiti glasier ket timmiponda ti network iti alog ti yelo idiay Karakoram, ken iti amianan, timmiponda ti dati a Tibetano a kaunegan ti daga a yelo iti abagatan, ti ruar a panagayos dagiti glasier ket nagpatingga iti baba ti elebasion iti 1,000–2,000 metro (3,300–6,600 ft).[8][9] Bayat a ti agdama a ginget dagiti glasier ti Himalaya ket umabot ti 20 iti 32 kilometro (12 iti 20 mi) iiti kaatiddog, adda dagiti kangrunaan a ginget dagiti glasier idi ket 60 iti 112 kilometro (37 iti 70 mi) ti kaatiddogda idi las-ud ti yelo a panawen.[8] Ti glasier a linia ti niebe (ti altitud a lugar ti pakapenpenan ken ablasion ti glasier ket natimbeng) ket agaru idi a 1,400–1,660 metro (4,590–5,450 ft) nga abab-baba ngen tatta nga aldaw. Isu nga, ti klima ket saana a 7.0 iti 8.3 °C (44.6 iti 46.9 °F) a nalamlamiis ngem tatta nga aldaw.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panakailawlawagan ti Himalaya". Dagiti Online a Diksionario ti Oxford. Naala idi 2011-05-09.
- ^ "Bantay a Sistema ti Himalaya". Naala idi 2007-08-07.
- ^ Bishop, Barry. "Himalaya (bantay, Asia)". Encyclopaedia Britannica. Naala idi 1 Oktubre 2012.
- ^ Shi, Yafeng; Xie, Zizhu; Zheng, Benxing; Li, Qichun (1978). "Pannakaiwarwaras, Langa ken dagiti Panagdumaduma dagiti Glasier iti Tsina" (PDF). Penpen ti Glasier ti Lubong. Riederalp Workshop.
- ^ Henderson-Sellers, Ann; McGuffie, Kendal. Ti Kasakbayan ti Klima ti Lubong: Ti Panagmodelo a Perspektibo. pp. 199–201. ISBN 9780123869173.
- ^ Hogan, C. Michael (2010). Monosson, E.; Cleveland, C., dagiti ed. "Archaea". Ensiklopedia ti Daga. Washington DC: Nailian a Konsilo para iti Siensia ken Enbironmento.
- ^ Miehe, Georg; Miehe, Sabine; Vogel, Jonas; Co, Sonam; Duo, La (Mayo 2007). "Kangatuan a Linia ti kayo idiay Akin-amianan a Hemisperio ket Mabirukan idiay Akin-abagatan a Tibet" (PDF). Panagsukisok ken Panagrang-ay ti Bantay. 27 (2): 169–173. doi:10.1659/mrd.0792.
- ^ a b c Kuhle, M. (2011). "Ti Nangato a Glasial (Kinaudi a Panawen ti Yelo ken Kinaudi a Glasial Maximum) a Yelo a Kalob ti Nangato ken Tengnga nga Asia, nga adad ti Maysa a Kritiko a Panagrepaso Kadagiti Kinaudi a Petsa ti OSL ken TCN". Iti Ehlers, J.; Gibbard, P.L.; Hughes, P.D. Kuatenario a Glasiasion - Gay-ay ken Kronolohia,Ti Asasideg a Panagkita. Amsterdam: Elsevier BV. pp. 943–965. (dagiti imapa ti glasier mabalin a maikarga)
- ^ Kuhle, M (1987). "Subtropikal a bantay- ken bambantay a gasasion idi ti panawen ti yelo ket nangkalbit ti panagawan dagiti maipapan ti glasier a paset ti panawen iti Pleistoseno". GeoJournal. 14 (4): 393–421. doi:10.1007/BF02602717.
- ^ Kuhle, M. (2005). "The maximum Ice Age (Würmian, Last Ice Age, LGM) glaciation of the Himalaya – ti glasioheomorpolohiko a pangsukisok dagiti linia a pagrimriman ti glasier, kapuskol ti yelo ken kababaan a dati nga igid a puespuesto dagiti Bantay Everest-Makalu-Cho Oyu a massif (Khumbu- ken Khumbakarna Himal) a mairaman kadagiti pakaammo ti naladaw a glasial-, neoglacsial-, ken dagiti naipakasaritaan nga agpang ti glasier, dagiti depresion ti linia ti niebe ken tawtawen". GeoJournal. Dordrecht: Kluwer. 62 (3–4): 193–650. doi:10.1007/s10708-005-2338-6.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aitken, Bill, Footloose idiay Himalaya, Delhi, Permanent Black, 2003. ISBN 81-7824-052-1
- Berreman, Gerald Duane, Hindus ti Himalaya: Etnograpia ken Panagbaliw, maiak-2 rev. ed., Delhi, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1997.
- Bisht, Ramesh Chandra, Esiklopedia ti Himalaya, New Delhi, Mittal Publications, c2008.
- Everest, ti IMAX a pelikula(1998). ISBN 0-7888-1493-1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Himalaya iti Wikimedia Commons
- Ti dihital a panagsukisok ti Himalaya idiay Cambridge ken Yale
- Ti pannakaaramid ti Himalaya ken dagiti kangrunaan a tektoniko a subdibision
- Heolohia dagiti bantay ti Himalaya
- Pannakaipasngay ti Himalaya


text:
Pilo
Iti biolohia, ti pilo [nota 1] ket isu ti taksonomiko a ranggo ti baba ti pagarian ken ngato ti klase. Iti tradision, iti botanika ti termino a "pannakabingbingay" ket inus-usar embes nga iti "pilo", urayno idi 1993 ti Internasional a Kongreso ti Botaniko ket inawatna ti panangilasin a "pilo".[1][2] Ti pagarian nga Animalia ket aglaon kadagiti agarup a 35 a pilo; ti pagarian ti Plantae ket aglaon kadagiti 12 a pilo. Iti agdama a panagsuksukimat iti pilohenetika ket makabirbiruk kadagiti pannakaikabagian a baetan dagiti pilo, a nailaon iti dakdakkel a kladistika, kasla iti Ecdysozoa ken Embryophyta.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti termino ket inaramid babaen ni Haeckel manipud ti Griego a k φῦλov phylon, "puli, kaputotan," mainaig iti φuλή phyle, "tribu, sankaputotan."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siensia ti biag". Ti Tinawtawid a Baro a Diksionario ti Amerikano American iti Kultura a Literasia (maikatlo nga ed.). Houghton Mifflin Company. 2005. Naala idi 2008-10-04.
Dagiti pilo iti pagarian ti mula ket kankanayon a tinawtawagan kadagiti pannakabingbingay wenno dibision.
- ^ Berg, Linda R. (2007-03-02). Pangyuna it iBotanika: Mulmula, Tattao, ken ti Enbironmento (2 nga ed.). Cengage Learning. p. 15. ISBN 9780534466695. Naala idi 23 Hulio 2012.


text:
Fungus
Ti fungus ket kameng ti dakkel a grupo dagiti eukariotiko nga organismo a mairaman dagiti mikroorganismo a kas dagiti lebadura ken dagiti buot, ken dagiti pay kaaduan a naamammuan nga uong. Dagitoy nga organismo ket naidasigda iti pagarian ti Fungi, a mailasin manipud kadagiti mula, dagiti ayup, ken bakteria. Ti maysa a nangruna apaggiddiatan ket dagiti selula ti fungus ket addaanda kadagiti taleb a selula nga aglaon ti kuitina, a saan a kasla kapada dagiti taleb a selula dagiti mula, nga aglaon kadagiti selulosa. Dagitoy ken dagiti sabali pay a paggigiddiatan ket mangipakpakita a dagiti fungus ket mangporma iti maysa a grupo kadagiti mainaig nga organismo, a nanaganan iti Eumycota (dagiti husto a fungus wenno Eumycetes), a makibinningay ti sapasap a tinaudan (ti monopiletiko a grupo). Daytoy maipapan ti fungus a grupo ket naisangayan manipud ti maipapan iti estruktura a pannakaipada kadagiti myxomycetes (nagalis a buot) ken dagiti oomycetes (buot ti danum). Ti disiplina ti biolohia a maipanggep ti panagdal kadagiti fungus ket naamammuan iti mikolohia (manipud ti Griego uύknς, mukēs, a kaibuksilanna ket "fungus"). Ti mikolohioa ket sagpaminsan pay a naikedkeddeng a kas maysa a sanga ti botánika, urayno daytoy ket sabali a pagarian iti biolohiko a taksonomia. Dagiti henetiko apanagadal ket nakaipakpakita a dagiti fungus ket as-asidegda a makikabagian kadagiti ayup ngem dagiti mula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Moore RT. (1980). "Dagiti taksonomiko a singasing para iti pannakaidasig kadagiti maipapan ti baybay a lebadura ken dagiti dadduma pay a lebadura ken dagiti kasla fungus a mairaman dagiti smut". Botanica Marine. 23: 361–373.
- ^ Ti sistema a pannakaidasig a naipakita ditoy ket naibatay iti 2007 a pilohenetiko a panagadal babaen ni Hibbett et al.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Fungus iti Wikimedia Commons


text: Ni Richard Matthew Stallman (naiyanak idi Marso 16, 1953) ti nangbangon iti tignay para iti nawaya a sopwer, ti gandat a GNU, ti Free Software Foundation, ken ti League for Programming Freedom. Isu ti nangimbento iti kapanunotan a copyleft tapno masaluadan dagiti panggep daytoy a tignay, ken tapno mapagtalinaed daytoy a kapanunotan iti nawaras a panagaramat iti GNU General Public License (Sapasap a Lisensia a Publico a GNU) para iti sopwer. Kas maysa a naisalsalumina a programmer, pinutarna ti adu a sopwer a pakairamanan ti GNU Emacs, GNU C Compiler, ken GNU Debugger. Nangrugi isuna iti Projecto a GNU idi Enero 5 1984. Binangonna ti Free Software Foundation idi Oktubre 1985.


text:
Nalatak a sirkulo
Ti nalatak a sirkulo, ammo pay a aks maysa nga ortodromo wenno sirkulo a Riemannia, iti espera ket ti pagsasabtan ti espera ken ti plano a lumabas babaen ti tengnga a puntos ti espera. Daytoy a sangkapaset a kaso ti sirkulo ti espera ket kasumbangir iti bassit a sirkulo, ti pagsasabtan tiespera ken ti plano a saan a lumabas babaen ti tengnga. Ti ania man a diametro iti ania man a nalatak a sirkulo ket maiparna iti diametro iti espera, ken isu nga amin a nalatak a sirkulo ket addaan iti agpapada a sirkumperensia kas ti tunggal maysa kaniada, ken addaan iti agpapada a tengnga a kas ti espera.Ti nalatak a sirkulo ket ti kadakkelan a sirkulo a mabalin a mailadawan iti ania man a naited nga espera. Ti tunggal maysa a sirkuloiiti 3 nga espasio nga Euklideo ket ti nalatak a sirkulo iti eksakto a maysa nga espera.
Para kadagit kaaduan a puntos iti rabaw ti espera adda ti maysa a naisangayan a nalatak a sirkulo babaen dagiti dua a puntos. Ti mailaksid ket ti paris dagiti antipodal a puntos, a dagitoy ket dagiti awan patinggana nga adu a nalataka sirkulo. Ti bassit nga arko ti nalatak a sirkulo iti nagbaetan dagiti dua puntos ket ti kabassitan a rabaw ti dalan a pagbaetanda. Iti daytoy a kapanunotan ti bassit nga arko ket kapada dagiti “nalinteg a linia” iti Euklideo a heometria. Ti kaatiddog ti bassit nga arko iti nalatak a sirkulo ket maala kas ti distansia a pagbaetan dagiti dua a puntos iti rabaw ti espera iti Riemannia a heometria. Dagiti nalatak a sirkulo ket dagiti heodesiko ti espera.
Kadagiti ad-adu a dimension, dagiti nalatak a sirkulo iti n-espera ket dagiti nagsasabtan ti n-espera nga addaan kadagiti 2 a plano a lumabas babaen ti taudan iti Euklideo nga espasio ti Rn+1.
Dagiti linaon
Pannakaal adagiti kabassitan a dalan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tapno mapasingkedan ti bassit nga arko ti nalatak a sirkulo ket ti kabassitan a dalan a mangikapet kadagiti dua a puntos iti rabaw ti espera, nasken nga ipakat ti kalkulo dagiti paggigiddiatan iti daytoy.
Ikeddeng ti klase dagiti amin a kadawyan a dalan manipud ti puntos ti p iti sabali a puntos iti q. Ikaan kadagiti nagsasabtan ti espera tapno ti p ket maipada iti amianan nga ungto. Ti aniana a killo iti espera a saana a maisabat kadagiti ungto, mabalin a malaksid laeng dagiti patingga a puntos, ket mabalin a maiparametro babaen ti
no maipalubos ti φ a mangala kadagiti arbitrario a pudno a pateg. Ti inpinitesimal aa kaatiddog ti arko kadagitoy a nagsasabtan ket
Isu a ti kaatiddog ti killo ti Y manipud ti p iti q ket ti punsional iti killo a naited babaen ti
Laglagipen a ti S[Y] ket saan a basbassit iti kaatidog ti meridiano manipud tip iti q:
Gapu ta natalinaay ti nangrugian a puntos ken ti nagpatinggaan a puntos, ti S ket mapabassit laeng no ti φ' = 0,isu a ti killo ket nasken a mabirukan iti meridiano iti espera ti φ = φ0 = constant. Kadagiti Kartesiao a nagsasabtan, daytoy ket ti
nga isu ti plano babaen ti taudan, kas ti tengnga ti espera.
Dagiti pakaipakatan[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti pagarigan dagiti nalatak a sirkulo iti nainlangiten nga espera ket mairaman ti nainlangitan a horisonte, ti nainlangitan nga ekuador, ken ti ekliptiko. Dagiti nalatak a sirkulo ket naus-usarda pay a kas dagiti uniso a panagipagarup ti heodesiko iti rabaw ti Daga (urayno saan a perpekto nga espera), ken ti pay iti naitimbukel a nainlangitan a bagbagi.


text:
Damdamili
Ti damdamili (ramut a balikas ti damili) ket ti seramika a materiales a mangbukel kadagiti bangbanga a tagilako,[1] mairaman kadagitoy dagiti nangruna a kita ti bangbanga ken porselana. Ti lugar a pagaramidan dagiti damili ket tinawtawagan ti pagdamilian. Ti damdamili ket mabalin pay a mangitudo ti arte ti agdamdamili wenno ti panagpataud ti bangbanga.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 'Siensia ti Damdamili: materiales, proseso ken dagiti produkto.' Allen Dinsdale. Ellis Horwood Limited, 1986.
- ^ "Merriam-Webster.com". Merriam-Webster.com. 2010-08-13. Naala idi 2010-09-04.
- ^ 'Ti Pangyuna iti Teknolohia iti Damdamili. Maika-2 nga edision. Paul Rado. Institute Of Ceramics & Pergamon Press, 1988
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Damdamili iti Wikimedia Commons
- Kasano a maaramid ti damdamili


text:
1960
Ti 1960 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 29 – Tigran Sargsyan, Armenio a politiko
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 2 – Matt K. Miller, Amerikano a dramaturgo, aktor ken komidiante
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 4 – Jose Luis Rodriguez Zapatero, Kangrunaan a Minsitro ti Espania
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 10 – Colin Firth, Ingles nga aktor
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 10 – Sonny Cabatu, Filipino a basketbolista
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 16 – Clark Gable, Amerikano nga aktor (naipasngay 1901)


text:
Daytoy ti kalendario para iti ania man a kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes, Enero 1 (dominikal a letra D). Kas pagarigan: dagiti tawen ti Gregoriano ti 1981, 1987, 1998, 2009, 2015, 2026 ken 2037[1] wenno ti tawen ti Huliano ti 1915 (kitaen dagiti tabla dita baba).
Daytoy laeng ti kadawyan a tawen nga addan dagiti tallo a pannakapasamak ti Maika-13 ti Biernes (dagiti bisiesto a tawen a mangrugi kadagiti Dominggo ket makibinningayda kadagitoy a panangilasin); Pebrero, Marso ken Nobiembre.
Ti kadawyan a tawen ket ti tawen nga addaan kadagiti 365 nga aldaw, a saan a bisiesto a tawen nga addaan kadagiti 366 nga aldaw.
Daytoy a kita ti tawen ket addaan kadagiti 53 a lawas iti lawas-aldaw a pormat ti ISO 8601.
- ^ a b "Ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes", jonstlouis.htmlplanet.com, 2011, webpage: HTMcal.
- ^ "Kalendario iti tawen ti 1803 (Rusia)" (Kalendario a Huliano, a mangrugi iti Martes), webpage: Huliano-1803 (Ti Romania ket nagus-usar iti Huliano idi 1919, idi inampon ti Rusia ti Gregoriano).


text:
Little Rock, Arkansas
Ti Little Rock ket isu ti kapitolio a siudad ken ti kadakelan a siudad ti Estado ti Arkansas. Ti Metropolitano nga Estadistika a Lugar ti (MSA) ket addaan ti populasion iti 724,385 a tattao manipud ti karkulo ti senso idi 2013. Ti MSA ket nairaman iti estadistika a lugar kadagiti lugar ti innem a kondado ti sentral nga Arkansas, nga addaan iti populasion iti 898,683 iti nakarkulo a senso idi 2013. Manipud iti Senso ti Estados Unidos idi 2010, ti Little Rock ket addaan iti maitutop a populasion ti siudad iti 193,524.[1] Daytoy ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Pulaski.
Daytoy ket mabirukan idiay asideg ti heograpiko a sentro ti Arkansas, ti Little Rock ket nakaala iti naganna manipud ti pormasion ti bassit a bato idiay abagatan a bangkag ti Karayan Arkansas a tinawtawagan ti la Petite Roche (Pranses: "ti bassit a bato"). Ti "little rock" ket inus-usar idi ti nasapa a trapiko ti karayan a kas dulon ken nagbalinen a nalatak a pagballasiwan iti karayan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Census shows overall state population up 9.1 percent". Arkansasonline.com. 2011-02-10. Naala idi 2012-05-22.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Little Rock, Arkansas iti Wikimedia Commons
- LittleRock.org – Opisial a Website
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Little Rock, Arkansas manipud iti Wikivoyage (Ingles)


text:
Igor Stravinsky
Ni Igor Fyodorovich Stravinsky (sagpaminsan a naisurat iti Strawinsky wenno Stravinskii; Ruso: Иropb ФëдopoBич CTpaBиHckий, transliterado: Igorʹ Fëdorovič Stravinskij; Panangibalikas a Ruso: [ˌiɡərʲ ˌfʲjodɐrɐvʲɪtɕ strɐˈvʲinskʲɪj]; 17 Hunio [D.E. 5 Hunio] 1882 – 6 Abril 1971) ket maysa idi a Ruso, ken kalpasan daytoy ket maysa a Pranses ken Amerikano a kompositor, pianista ken konduktor. Isu ket kaaduan a naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kangrunaan ken nakaimpluensia a kompositor ti maika-20 a siglo.
Ti panagparpartuat a karrer ni Stravinsky ket naisangsangayan para iti estilistiko a pannakaidumdumaan. Isu ket immuna idi a nakagun-od ti sangalubongan a pannakadayawan kadagiti tallo a ballet a kinomisionado babaen ti impresario a ni Sergei Diaghilev ken immuna nga inpabuya idiay Paris babaen ti Ballets Russes ni Diaghilev: Ti Firebird (1910), Petrushka (1911) ken ti Ti Ritos ti Primabera (1913). Ti Ritos ti Primabera ket nangibalbaliw ti pamay-an dagiti simmaruno a kompositor ti kaipanunotanda ti kumpasan a patakder ken kaaduan a gapuanan para iti napaut a pannakadayaw ni Stravinsky a kas maysa a rebolusionario ti musika a nangiyaddang kadagiti pagbeddengan daremdem ti musika. Ti "Ruso a paset" ket sinaruno idi ti 1920 a panawen babaen ti maysa a paset ti panawen nga isu ket napan iti neoklasiko a musika. Dagiti obra ti daytoy a paset ti panawen ket nangimaton a nagus-usar ti tinawtawid a porma dagiti musika (concerto grosso, fugue ken simponia). Dagitoy ket kadawyanda a nangipammadayaw kadagiti musika dagiti nasapsapa nga agturay, a kas ni J.S. Bach ken ni Tchaikovsky. Idi tawtawen ti 1950, ni Stravinsky ket nangampon kadagiti serial a pamay-an. Dagiti pinartuatna iti daytoy a paset ti panawen ket nakibinningay kadagiti pakaliddingan nga adda dagiti kas pagarigan ti nasapsapa nga inar-aramidna: nakumpasan nga enerhia, ti panagaramid kadagiti naipaatiddog a kapanuotan ti melodia manipud kadagiti dua wenno tallo a nota dagiti sellula ken kinalawag ti porma, ti instrumentasion ken panangiyebkas.
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag idiay Imperio ti Ruso[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Stravinsky ket naipasngay idi 17 Hunio 1882 idiay Oranienbaum, ti suburbio ti San Petersburgo, ti imperial a kapitolio ti Rusia,[1] ken dimmakkel idiay San Petersburgo.[2] Dagiti nagannak kaniana ket ni Fyodor Stravinsky, ti kumakanta ti baho idiay Teatro Mariinsky idiay San Petersburgo, ken ni Anna (née Kholodovsky).[3] Ti nalatak nga apongna iti tumeng a lalaki ket ni Stanisław Strawiński, nga isu idi ket Polako a baknang a nobilidad a kaputotan, iti pamilia a Strawiński iti Sulima.[4][5] Segun kenni Igor Stravinsky, ti nagan a "Stravinsky" (Polako: Strawiński) ket nagtaud manipud idiay "Strava" (Polako: Strawa), ti bassit a karayan idiay akindaya a Polonia, ti tributario ti Vistula.[6] Linaglagipa nga isu ket naledda kadagiti panawen ti panagad-adalna, a kinunkunana idi ket "Saanak pay a nakasarungkar iti sinoman a pudno a nagkayat kaniak".[7] Ni Stravinsky ket nangrugi kadagiti panagadal iti piano idi isu ketubing pay, isu ket nagad-adal iti teoria ti musika ken nagpadpadas iti komposision.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Greene 1985, p. 1101.
- ^ White 1979, p. 4.
- ^ Walsh 2001.
- ^ Pisalnik, Andrzej: Polski pomnik za cerkiewnym murem at Rzeczpospolita, 10 Nobiembre 2012.
- ^ Walsh, Stephen, Stravinsky: A Creative Spring (excerpt), www.nytimes.com. Naala idi 10 Agosto 2013.
- ^ Igor Stravinsky, Robert Craft, Memories and commentaries, University of California Press, 1981, p. 17
- ^ Stravinsky 1962, p. 8.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cross, Jonathan. 1999. The Stravinsky Legacy. Cambridge and New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-56365-9.
- Joseph, Charles M. 2001. Stravinsky Inside Out. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-07537-5.
- Joseph, Charles M. 2002. Stravinsky and Balanchine, A Journey of Invention. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-08712-8.
- Kohl, Jerome. 1979–80. "Exposition in Stravinsky's Orchestral Variations". Perspectives of New Music 18, nos. 1 and 2 (Fall-Winter/Spring Summer): 391–405. doi:10.2307/832991 JSTOR 832991 (masapul ti suskrision).
- Kundera, Milan. 1995. Testaments Betrayed: An Essay in Nine Parts, translated by Linda Asher. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-017145-6.
- Kuster, Andrew T. 2005. Stravinsky's Topology. D.M.A. dissertation, University of Colorado at Boulder. Morrisville, NC: Lulu.com. ISBN 1-4116-6458-2.
- McFarland, Mark. 2011. "Igor Stravinsky." In Oxford Bibliographies Online: Music, edited by Bruce Gustavson. New York: Oxford University Press.
- van den Toorn, Pieter C. 1987. "Stravinsky and The Rite of Spring"
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Igor Stravinsky iti Wikimedia Commons


text:
Baybay ti Hapon
Ti Baybay ti Hapon ket ti pingir a baybay iti akinlaud a Taaw Pasipiko, iti pagbaetan ti nangruna a daga ti Asia, ti purpuro Hapon ken Sakhalin. Daytoy ket bineddengan babae ti Hapon, Amianan a Korea, Rusia ken Abagatan a Korea. Kasla met ti Baybay Mediteraneo, daytoy ket gangani nga awan kadagiti atab iti gangani a pannakarikepna iti Taaw Pasipiko.[1] Daytoy a pannakaisalumina ket mangiballatek kadagiti sebbangan ti ayup ken iti kaapgad ti danum, a saan a naapapgad ngem ti taaw. Ti bayaby ket awanan kadagiti dakkel nga isla, dagiti luek wenno dagiti rawis. Ti balanse iti danumna ket ikeddeng babaen ti panagayus iti uneg ken panagayus iti ruar babaen ti dagiti lingsat a mangikapet iti daytoy kadagiti kaarrubana a baybay ken ti Taaw Pasipiko. Bassit laeng dagiti baybay nga agayus itibaybay ken ti dagup a kontribusionda iti panagsinnukat iti danum ket iti kaunegan ti 1%.
Ti danum ti baybay ket maidasig babaen ti naipangato a konsentrasion ti nairaman nga oksiheno a pagresultaan ti nangato a produktibidad ti biolohia. Isu a ti panagkalap ket isu ti kaaduan nga aktibidad ti ekonomia iti rehion. Ti kaadu ti panagdaliasat dagiti barko iti ballasiw ti baybay ket saan unay nga adu gapu kadagiti parikut iti politika, ngem agin-inut nga umad-adu kas resulta ti idadakkel dagiti ekonomia ti Daya nga Asia. Adda met ti kontrobersia a maipanggep iti pannakainagan ti baybay, a ti Abagatan a Korea ket mangiyad-addang iti nagan a EBaybay Daya (Hangul: 동해; hanja: 東海; Panangibalikas a Koreano: [toŋhɛ]).[2][3]
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga t "Baybay Hapon" a kas dagiti sumaganad:[4]
-
- Iti abagatan a laud. Ti amianan a daya a patingga ti Baybay Daya Tsina [Manipud iti Nomo Saki (32°35'N) idiay Kyusyu aginggana iti abagatn a punto ti Hukae Sima (Goto Retto) ken babaen iti daytoy nga isla agingana iti Ose Saki (Cape Goto) ken aginggana iti Hunan Kan, ti abagatan a punto ti Saisyu To (Quelpart), babaen iti daytoy nga isla aginggana iti akinlaud a patinggana ken kalpasanna iti igid ti paralelo ti 33°17' iti amianan aginggana iti nangruna a daga] ken ti akinlaud a patingga ti Akin-uneg a bayaby [maipalawag a kas "Ti akin-abagatan a daya a patingga ti Baybay Hapon"].
-
- Iti abagatan a daya. Idiay Simonoseki Kaikyo. Ti linia nga agtaray manipud iti Nagoya Saki (130°49'E) iti Kyûsû babaen dagiti isla ti Uma Sima ken Muture Simia (33°58',5N) aginggana iti Murasaki Hana (34°01'N) iti Honsyû.
-
- Iti daya. Idiay Tsugaru Kaikô. Manipud ti patingga a punto ti Siriya Saki (141°28'E) aginggana iti patingga a punto ti Esan Saki (41°48'N).
-
- Iti amianan a daya. Idiay Lingsat La Perouse (Sôya Kaikyô). Ti linia a mangitipon iti Sôni Misaki ken Nishi Notoro Misaki (45°55'N).
-
- Iti amianan. Manipud iti Rawis Tuik (51°45'N) aginggan iti Rawis Sushcheva.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tides in Marginal, Semi-Enclosed and Coastal Seas – Part I: Sea Surface Height". ERC-Stennis at Mississippi State University. Naala idi 2007-02-02.
- ^ "Issues in Focus – East Sea". Ministry of Foreign Affairs of Republic of Korea.
- ^ "The Issue of the Name of the Sea of Japan". Ministry of Foreign Affairs of Japan.
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Baybay ti Hapon iti Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 40°N 135°E / 40°N 135°E


text:
Michelangelo
Ni Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni[1] (6 Marso 1475 – 18 Pebrero 1564), kadawyan a naamammoan a kas ni Michelangelo (Panangibalikas nga Italiano: [mikeˈlandʒelo]), ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento nga eskultura, pintor, arkitekto, mannaniw, ken inhenniero.[2] Urayno isu ket nagararamid kadagiti raut a kallabes dagiti arte, ti kaadu ti panakaaramatna kadagiti disiplina nga innalana ket nakangatngato ti kasayaatna nga isu ket naipanunutan par aiti titulo ti arketipiko a Renasimiento a tao, a kumaduanna dagiti Italiano a ni Leonardo da Vinci.
Dagiti inararamidna kadagiti amin nga paset idi panawen ti atiddog a ket panagbiagna ket nawatiwat; iti kaadu ti tomo dagiti sinursuratna, dagiti inladawanna, ken dagiti linaglagipna a nabatbati ket maibilbilangan pay, isu ti kasayaatan a nadukomentuan nga artista iti maika-16 a siglo. Dua kadagiti kalatakan a naamammoan nga obrana, ti Pietà ken David, ket nakitikit idi sakbay a nag-edad ti tallo pulo. Urayno ti nababa apammanunotanna ti pinintaan, ni Michelangelo ket nagpartuat pay kadagiti dua a kaimpluensian nga obra iti presko iti pakasaritaan ti Lumaud nga arte: dagiti ladawan manipud ti Henesis idiay kisame ken Ti Maudi a Panangukom idiay diding ti altar ti Kapilia ti Sistina idiay Roma. A kas maysa nga arkitekto, ni Michelangelo ket nagpionero ti Manierista nga estilo idiay Laurentiano a Biblioteka. Iti edad a 74 sinarunona ni Antonio da Sangallo ti Ububing a kas ti arkitekto ti Basilika ni San Pedro. Ni Michelangelo ket nangibalin ti plano plano, ti akin-laud a a paset ket lineppas babaen ti daremdem ni Michelangelo, ti simborio ket nakompleto kalpasan ti ipupusayna nga adda dagiti panagbalbaliw.
Ti panagipakita ti naisangsangayan a takder ni Michelangelo, isu ti immuna a Taga-laud nga artista a naipablaak ti biograpiana idi sibibiag pay laeng.[3] Dagiti dua a biograpia ket naipablaak para iti kaniana idi panawen ti panagbiagna; maysa kadagitoy ket, babaen ni Giorgio Vasari, a nagisingasing nga isu ket ti kanagtuan kadagiti amin nga artistiko a nagun-od manipud idi rugi ti Renasimeinto, ti maysa a panagsirmata nga agdama nga agtultuloy iti pakasaritaan ti arte para kadagiti sumaganad a siglo. Iti panagbiagna ket natawtawagan pay a kas ti Il Divino ("ti maysa a nasantuan").[4] Maysa kadagiti kababalin a dinaydayaw babaen dagiti kontemporariona ket ti terribilità, ti maysa a naken ti nakasidsiddaaw a a kalatakan, ken dagiti panagipadpadas dagiti simmarsaruno nga artista a mangtultulad kenni Michelangelo ket nagparegget ken personal a nangato nga estilo a nagbanagan ti Manierismo, ti simmaruno a kangrunaan a tignay iti Lumaud nga arte kalpasan ti Nangato a Renasimiento.
Biag ken dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Michelangeloket naipasngay idi 6 Marso 1475[a] idiay Caprese idiay asideg ti Arezzo, Tuscany.[5] (Tatta nga aldaw, ti Caprese ketnaamamoanen a kas ti Caprese Michelangelo). Para kadagiti adu a kaputotan, ti pamiliana ket bassit a gatadda nga agibanbanko idiay Florence, ngem ti amana, ni Ludovico di Leonardo di Buonarotto Simoni, ket napaay a nagtaripatu ti busbos a kasasaad ti banko, ken isu ket nagtengtengngel kadagiti sagpaminsan a puesto ti gobierno.[3] Tipanawen a panakaipasngay ni Michelangelo, ti aman ket isu idi ti administrador ti Hustisia iti bassit nga ili iti Caprese ken lokal nga administrador iti Chiusi. Ti ina ni Michelangelo ket ni Francesca di Neri del Miniato di Siena.[6] Ti pamilia ti Buonarrotis ket nagituntonda a nagtaudda manipud kenni Kondesa Mathilde iti Canossa; daytoy a panagitunton ket agda a sann pay a napasingkedan, ngem ni Michelangelo ket namatmati iti daytoy.[7] Kalpasan dagiti napalabas a bulan kalpasan ti panakaipasngay ni Michelangelo, ti pamilina ket nagsubli idiay Florence, nga idiay ti dimmakkelan ni Michelangelo. Kadagiti pay napalabas a panawen, idi panawen ti atiddog a panagsaksakit ken kalpasan ti ipupusay ti inana idi 1481 isu ket agedad laeng ti innem, ni Michelangelo lket nakitaeng ti maysa nga agpiipisi ti bato ken ti asawana ken ti pamiliada idiay ili iti Settignano, a ditoy ket nagtagikua ti amana ti maysa a pagbatuan ti marmol ken bassit a talon.[6] Ni Giorgio Vasari ket nangadaw ti insao a kinuna ni Michelangelo ket, "No adda ti naimbag kaniak, gaputa naipasngayak itinasaldet nga atmosperio iti pagilionyo iti Arezzo. A mairaman ti gatas ti narsko Nakaalaak ti panagayatko ti panagtengngel ti paet ket martilio, a siak ket inararamidko dagiti pigura."[5]
Ti ama ni Michelangelo ket inpatulodna a mapan nga agadal ti gramatiko kenni Humanista a ni Francesco da Urbino idiay Florence a kas maysa nga ubing.[5][8][b] Ti ubing nga artista, nupay kasta, ket saan a nangipakpakita ti panagayat ti panagadalna, ngem kinaykayatna ti agtultulad kadagiti pinintaan manipud kadagiti simbaan ken nagsuksukisok ti kumaduaan dagiti pintor.[8] Idi agedad ti sangpulo ket tallo, ni Michelangelo ket nagdamdamo ti pintor a ni Domenico Ghirlandaio.[1][9] Idi agedad ni Michelangelo ti sangpulo ket uppat, ti amana ket naawisna ni Ghirlandaio a bayadanna ti pangdamdamona a kas maysa nga artista, a daytoy ket karkarna iti daytoy a panawen.[10] Idi 1489, ni Lorenzo de' Medici, de facto nga agiturturay ti Florence, ket nangdamag kenni Ghirlandaio para kadagiti dua a kalaingan nga estudiantena, inpatulod ni Ghirlandaio ni Michelangelo ken Francesco Granacci.[11] Maniud idi 1490 aginggana idi 1492, ni Michelangelo ket nagadal idiay Humanista nga akademia nga inpatader dagiti Medici babaen ti Neo Platoniko a linlinia. Ni Michelangelo ket nagadal ti eskultura babaen ni Bertoldo di Giovanni. Idiay akademia, ti panasirmata ken ti arte ni Michelangelo ket suheto ti inpluensia kadagiti kaaduan a prominente a pilosopo ken dagiti mannurat iti dayta a panawen a mairaman ni Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ken Poliziano.[12] Iti daytoy a panawen, ni Michelangelo ket nagkitikit dagiti bang-ar tiMadonna dagiti Addangan (1490–1492) ken Gubat iti Sentauros (1491–1492). Ti naudi a naibaga ket naibatay ti tema nga insingasing babaen ni Poliziano ken kinomision babaen ni Lorenzo de Medici.[13] Bayat a dagitoy dua ket nagdamdamo kenni Bertoldo di Giovanni, ni Pietro Torrigiano ket sinulongna ti agtawen ti 17 iti agongna, ken gapuanan ti pannakadispigura a makitkita kadagiti amin a ladawan ni Michelangelo.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Sapot ti Pagsaadan a Palko ti Arte, urnong dagiti imahen, agpayso a museo, dagiti mabirbirukana batayan ti datos dagiti napino nga arte ti Europa (1100–1850)". wga.hu. Naala idi 13 Hunio 2008.
- ^ "Boigrapia ni Michelangelo". Encyclopædia Britannica.
- ^ a b Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite.
- ^ Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
- ^ a b c J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 11
- ^ a b C. Clément, Michelangelo, 5
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 5
- ^ a b A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 9
- ^ R. Liebert, Michelangelo: Ti Sikoanalitiko a Pagadal ti Biagna ken dagiti Imahen, 59
- ^ C. Clément, Michelangelo, 7
- ^ C. Clément, Michelangelo, 9
- ^ J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 18–19
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 15
- ^ "Pangngaasi a ti Agpayso a Michelangelo ket Tumakder?". Naala idi 14 Disiembre 2009.
Adu pay mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackerman, James (1986). Dagiti Arkitektura ni Michelangelo. Unibersidad iti Chicago a Pagmalditan. ISBN 978-0-226-00240-8.
- Clément, Charles (1892). Michelangelo. Unibersidad iti Harvard, Naidihital idi 25 Hunio 2007: S. Low, Marston, Searle, & Rivington, ltd.: London.
- Condivi, Ascanio; Alice Sedgewick (1553). Ti Biag ni Michelangelo. Unibersidad ti Estado ti Pennsylvania a Pagmalditan. ISBN 0-271-01853-4. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- Baldini, Umberto; Liberto Perugi (1982). Ti Eskultura ni Michelangelo. Rizzoli. ISBN 0-8478-0447-X. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- Einem, Herbert von (1973). Michelangelo. Trans. Ronald Taylor. Londres: Methuen.
- Gilbert, Creighton (1994). Michelangelo idi Adda ken Awan idiay Kisame ti Sistina. New York: George Braziller.
- Hibbard, Howard (1974). Michelangelo. New York: Harper & Row.
- Hirst, Michael ken Jill Dunkerton. (1994) Ti Ubing a Michelangelo: Ti Artista idiay Roma 1496–1501. Londres: Dagiti Pablaak ti Nailian a Paltok.
- Liebert, Robert (1983). Michelangelo: Ti Psikoanalitiko a Panagadal ti Biagna ken dagiti Imahen. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-02793-1.
- Néret, Gilles (2000). Michelangelo. Taschen. ISBN 978-3-8228-5976-6.
- Pietrangeli, Carlo, et al. (1994). Ti Sistina a kapilia: Naglorian a Panagpabaro. New York: Harry N. Abrams
- Sala, Charles (1996). Michelangelo: Eskultor, Pintor, Arkitekto. Editions Pierre Terrail. ISBN 978-2-87939-069-7.
- Saslow, James M. (1991). Ti Daniw ni Michelangelo: Naanotasion aPanagipatarus. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale University a Pagmalditan.
- Rolland, Romain (2009). Michelangelo. BiblioLife. ISBN 1-110-00353-6.
- Seymour, Charles, Jr. (1972). Michelangelo: Ti Kisame ti Sistina a Kapilia. New York: W. W. Norton.
- Stone, Irving (1987). Ti Panagsagsagaba ken ti Panagganas . Signet. ISBN 0-451-17135-7.
- Summers, David (1981). Ni Michelangelo ken ti Pagsasao ti Arte. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles (1947). The Youth of Michelangelo. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles de. (1964). Ti Arte ken Panunot ni Michelangelo. 5 a tomo. New York: Liblibro ti Pantheon.
- Wallace, William E. (2011). Michelangelo: Ti Artista, ti Tao ken dagiti Pnawenna. Unibersidad ti Cambridge aPagmalditan. ISBN 1-107-67369-0. Akinruar a silpo iti
|title=(tulong)
- Wilde, Johannes (1978). Michelangelo: Dagiti Innem a Lektura. Oxford: Clarendon a Pagmalditan.


text:
Lawwalawwa
Dagiti lawwalawwa (urnos ti Araneae) ket dagiti agang-anges ti angin nga artropoda nga adda dagiti walo a saka ken Kuelisero ken dagiti saong a mangtudok iti gita. Dagitoy ti kadakkelan nga urnos iti arachnida ken mairanggo iti maika-7 kadagiti dagup ti dibersidad ti sebbangan kadagiti amin a grupo ti organismo.[1] Dagiti lawwalawwa ket mabirukan iti sangalubongan iti amina kontinente malaksid ti Antartika, ken adda kadagiti amina a habitat a malaksid laeng ti angin ken baybay. Manipud idi 2008, adda dagiti agarup a 43,678 a sebbangan ti lawwalawwa,[2] ken dagiti 109 a pamilia ket nairehistron babaen dagiti taksonomo;[3] nupay kasta, adda dagiti pannakaallilaw iti kaunegan ti sientipiko a komunidad no mano kadagitoy a pamilia ti nasken a maidasig, a kas ebidensia babaen ti surmurok a 20 a nadumaduma a pannakaidasig a naisingasing manipud idi 1900.[4]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sebastin PA & Peter KV (eds.). (2009) Dagiti lawwalawwa ti India. Universities Press/Orient Blackswan. ISBN 978-81-7371-641-6
- ^ Dagiti sosial a lawwalawwa:Umaykan ditoy parlorko. Economista, Enero26, 2013
- ^ Platnick, Norman I. (2009). "Katologo dagiti Lawwalawwa iti Lubong, bersion 9.5". Amerikano a Museo ti Masna a Pakasaritaan. Naala idi 2009-04-25.
- ^ Foelix, Rainer F. (1996). Biolohia dagiti LawwalawwaS. 198 Madison Ave. NY, New York, 10016: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 3. ISBN 0-19-509593-6.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ruppert, E. E., Fox, R. S. ken ni Barnes, R. D. (2004). Inbertebrata Soolohia (7 nga ed.). Brooks / Cole. ISBN 0-03-025982-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Lawwalawwa iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Lawwalawwa iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Nailadawan a sarita a maipanggep ti lumagmagto a lawwalawwa Aelurillus v-insignitus


text:
Jyutping
Jyutping (Insik: 粵拼; Jyutping: jyut6 ping3; Panangibalikas a Kantones: [jyːt̚˨ pʰɪŋ˧]), (sagpamisan a mailetra iti Jyutpin) ket ti sistema ti romanisasion para iti Kantones a pinarang-ay babaen ti Kagimongan ti Lingguistika ti Hong Kong (LSHK) idi 1993. Ti pormal a naganna ket ti Ti Isbangan ti Romanisasion ti Kantones Ti Kagimongan ti Lingguistika ti Hong Kong. Ti LSHK ket mangiyaddang iti panagusar iti daytoy a sistema ti romanisasion.
Ti nagan a Jyutping (daytoy ti romanisasion iti Insik a nagan ti Jyutping, 粵拼) ket ti naipangyababa a nagan a mangbukel iti umuna a karkarakter nga Insik kadagiti termino ti Jyut6 jyu5 (粵語, a ti kayatna sawen ket "Kantones ti bitla") ken ping3 jam1 (拼音 "ponetiko nga alpabetot").


text:
Ubas
Ti ubas ket isu ti bunga ti agtintinnag ti bulong a natarikayo a mula nga agkalatkat ti botanikal a henero ti Vitis. Dagiti ubas ket mabalin a makan a naata ken mabalin nga ausaren para iti panagaramid ti bino, jam, tubbog, halea, yaon ti bukel ti ubas, dagiti pasas, suka, ken lana ti bukel ti ubas. Dagiti ubes ket dagiti di-klimakteriko a kita ti bunga, ken sapasap dagitoy a nagririmpuok.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Creasy, G. L. and L. L. Creasy. (2009). Dagiti Ubas (Siensia ti Panagpataud ti Apit iti Hortikultura). CABI. ISBN 978-1-84593-401-9
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Ubas iti Wikiquote (Ingles)
- Midia a mainaig iti Ubas iti Wikimedia Commons
- Rehistro dagiti sebbangan ti GRIN: Vitis.
- Birolohia ti Ubas.


text:
Pagsasao nga Olandes
Ti pagsasao nga Olandes[3] ( Nederlands (tulong·paammo)) (Ingles: Dutch) ket maysa a Pagsasao a Laud nga Aleman ken patneng a pagsasao iti kaaduan a population iti Olánda, Belhika, Surinam, dagiti tallo a kameng iti Kappon ti pagsasao nga Olandés. Kaaduan kadagiti agsasao ket agtaeng idiay Kappon ti Europa, nga isu daytoy ket ti umuna a pagsasao dagiti 23 a riwriw ken ti makadua a pagsasao dagiti adu pay a 5 a riwriw a tattao.[1][2] Agtengtengel pay ti opisial a kasasaad idiay pagilian nga isla ti Karibe nga Aruba, Curaçao, ken Sint Maarten, ken adda pay dagiti babassit a pakasaritaan iti paset ti Pransia ken Alemania, ken adda pay met bassit idiay Indonesia,[n 1] ken sumurok a kagudua a riwriw ti agsasao ti patneng nga Olandés nga agtataeng idiay Estados Unidos, Canada, ken Australia.[n 2]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idiay Pransia, ti maysa a pakasaritaan a dialekto a makunkuna a Flemish a Pranses ket isu ti maisasao. Addaan ti sumurok ken kumurang nga 80,000 nga agsasao iti Olandés idiay Pransia; kitaen ti Simpson 2009, p. 307. Idiay Pransia a Planders, addaan laeng ti nabati a nabaetan ti 50,000 aginggana ti 100,000 ti agsasao iti Flemish kadagiti nabati; kitaen ti Berdichevsky 2004, p. 90. Ti Flemish isu ti naisasao idiay amianan a laud iti Pransia babaen ti population nga iti 20,000 nga inaldaw nga agsasao ken 40,000 a maminpinsan nga agsasao; kitaen ti European Commission 2010.
Addaan ti panagipatpatarus kadagiti sabsabali a dialekto iti Olandés ken Aleman babaen ti Abagatan a Guelderish ken dagiti Limburgish a dialekto.
Idi 1941, 400,000 dagiti tattao nga Indonesio ket nagsasao da ti Olandés, ken ti Olandés ket nakaited ti kaaduan a naseknan iti Indonesia; kitaen ti Sneddon 2003, p. 161. Idi 1941, amangan a 0.5% iti kaunegan a populasion ket addan ti maikanada a panakaammo iti Olandés; kitaen ti Maier 2005, p. 12. Iti karugian iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, adaan ti amangan a maysa a riwriw nga Asian ket addaan da ti nasiglat a pannakaammo iti Olandés, ken adda pay ti nainayona kagudua a riwriw nga addaan ti bassit a panakaammo; kitaen ti Jones 2008, p. xxxi. Adu kadagiti laklakay nga Indonesian ket agsasao da ti Olandés a kas ti maikadua a pagsasao; kitaen ti Thomson 2003, p. 80. Addaan dagiti patneng nga Intsik idiay Indonesia ket agsasao da ti Olandés; kitaen ti Tan 2008, pp. 62–64, Erdentuğ & Colombijn 2002, p. 104. Ti Olandés ket naisasao babaen ti "basbassit a bung-goy dagiti agsasao" idiay Indonesia; kitaen ti Bussmann 2002, p. 83. Adu kadagiti ub-ubbing nga Indonesian ket agadadal da iti Olandés a kas ganganaet a pagsasao gapu ta dagiti nagannak ken apong da ket agsasao da ken gapu ta iti dadduma a sirkulo, ti Olandés ket naipategan a pagsasao dagiti napili a tattao; kitaen ti Vos 2001, p. 91. Iti agdama, dagiti laeng naka-adadal a tattao iti kalakayan a kaputotan, ken mainayon dagiti laeng espesialista ti nasken a makaammo iti pagsasao, ti nalaing a makasao iti Olandés; kitaen ti Ammon 2006, p. 2017. Addaan iti 25% iti daytoy nga alday dagiti Indonesio a bokabolario a masuratan dagiti balikas nga Olandés, kitaen ti Maier 2005, p. 17.
- ^ 410,000 in USA, 159,000 idiay Canada, 47,000 idiay Australia; kitaen ti Simpson 2009, p. 307. Nagbaetan ti 200,000 ken 400,000 idiay Estados Unidos; kitaen ti McGoldrick, Giordano & Garcia-Preto 2005, p. 536.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Olánda, wereldtaal". Nederlandse Taalunie. 2010. Naala idi 2011-04-07.
- ^ a b Komision iti Europa (2006). "Special Eurobarometer 243: Dagiti Pagsasao iti Europa (Survey)" (PDF). Europa. Naala idi 2007-02-03. "1% iti populasion iti EU ket agtunton a nalaing da nga agsasao iti Olandés tapno makisao da iti sabali a tao." (panid 153)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Olandes". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 394. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
Metabolismo
Ti metabolismo (manipud ti Griego: uetaBoλή metabolē, "panagbaliw" wenno Griego: uetaBoλισuός metabolismos, "iparuar") ket isu ti agasmang ti kimika a panagbalbaliw ti panagsustansia iti biag kadagiti kaunegan dagiti selula dagiti sibibiag nga organismo. Dagitoy a nkatalisado a reaksion ti ensima ket mangpalubos idadakkel ken panagpataud, mangtalinaay kadagiti estrukturada, ken mangsunbat kadagiti enbiromentoda. Ti balikas a metabolismo ket mabalin pay a mangitudo kadagiti amina a reaksion ti kimika a rumsua kadagiti sibibiag nga organismo, a mairaman ti panagkalpa ken ti panagipan kadagiti sustansia idiay ken dagiti baetan ti selula, nga iti daytoy a kaso ket dagiti reaksion kadagiti kaunegan ti selula ket tinawtawagan iti intermediario a metabolismo wenno napakatengngaan a metabolismo.


text:
Mula nga agsabsabong
Ti mula nga agsabsabong (angiosperma), wenno makunkuna pay nga Angiospermae Lindl.[2][3] wenno Magnoliophyta, ket isu dagitoy ti kaaduan a grupo dagiti mula ti daga. Dagiti angiospermsa ket dagiti agpatpataud ti bukel a mulmula a kasla dagiti gymnospermae ken mabalin a mailasin kadagiti gymnospermae babaen kadagiti serie ti sinapomorpia (naala a pakailasinan). Dagitoy a pakailasinan ket mairaman kadagiti sabong, endospermo iti kaunegan dagiti bukel, ken ti panagpataud kadagiti bunga nga aglaon ti bukbukel. Iti pannakainagan ti kayatna a saoen ti angiosperma ket ti mula nga agpataud ti bukbukel iti kaunegan ti maysa a bungon; isu dagitoy dagiti agbungbunga a mula, urayno dagitoy ket kadawyan a tinawtawagan kadagiti mula nga agsabsabong.
Dagiti tinaudan dagiti mula nga agsabsabong ket nagtaud kadagiti gymnospermae idi agarup a 245–202 a riwriw a tawtawen, ken dagiti immuna a naamammuan nga agsabsabong a mula ket rimsuada idi 140 a riwriw a tawtawen. Kaaduan sagitoy a nagbalbaliw idi las-ud ti Nasapa a Kretaseo ken immadu dagitoy idi agarup a 100 a riwriw a tawtawen, ngem nangsukat kadagiti konipero a kas dagiti kaaduan a kayo idi agarup laeng a 60–100 a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angiosperm Phylogeny Group (2009), "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III", Botaniko a Warnakan ti Linneo a Kagimongan, 161 (2): 105–121, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x, naala idi Disiembre 10, 2010
- ^ Lindley, J (1830). Pangyuna iti Natural a Sistema ti Botaniko. Londres: Longman, Rees, Orme, Brown, ken ni Green. xxxvi.
- ^ Cantino, Philip D.; James A. Doyle; Sean W. Graham; Walter S. Judd; Richard G. Olmstead; Douglas E. Soltis; Pamela S. Soltis; Michael J. Donoghue (2007). "Mapan iti pilohenetiko a nomenklatura ti Tracheophyta". Taxon. 56 (3): E1–E44.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mula nga agsabsabong iti Wikimedia Commons
Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "nasken ti nagan ti artikulo". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
APENDISE
Kada Anni Anna Ngatta Mabbelo?
Kada anni anna ngatta mawag tu mabbelo onu mattakkag tu ulu i Cristiano nga babay nu meyannung ta paddayarayona? Innattam i nainspiran nga netura ni Pablo meyannung taw. Nangiyawà yaya tu giya tape makapaddesisiottam tu fustu meyannung taw tapenu medayarayaw i Dios. (1 Corinto 11:3-16) Nepasingan ni Pablo i tallu nga mawag tu mekonsidera: (1) i aktibidad ira nga kawagan tu mangiyusa i babay tu takkag ta ulu, (2) i situasion ira nu ngatta mawag nga kuanna yatun, anna (3) i motibona ira ta panuttul taw nga prinsipio.
I aktibidad ira. Egga dua nga nakagi ni Pablo: pakimallò anna papprofesiya. (Bersikulo 4, 5) I pakimallò ay marespeto nga pakiergo kani Jehova. Ta kaggawattam, mebilang nga papprofesiya i maski anni nga nebase-Biblia nga pattuddu na ministro nga Cristiano. Kayà kari kagian ni Pablo nga mawag tu mattakkag i babay tu ulu kada makimallò onu mattuddu ta kinakurug ta Biblia? Ari. Depende yatun ta situasion.
I situasion ira. Ipasingan na kinagi ni Pablo i dua nga situasion onu nu kada anni nga mattakkag tu ulu i babay—ta familia anna ta kongregasion. “I lalaki i pakimorayan na atawa na,” kinagi ni Pablo, “ngem i babay nga ari nga mabbelo nu maddasal onu mangilammuyag ta uvovug na Dios, ay ipasiranan na i atawa na.” (Bersikulo 3, 5) Ta unnug na familia, i lalaki i sinunnò ni Jehova nga ulu onu pakiyafuan na babay. Ipasiranan na babay i atawana nu ari makimoray ta autoridadna anna nu kuanna i responsibilidad nga neyawà ni Jehova ta atawana. Angngariganna, nu egga situasion nga mawag tu mangikondukta yaya tu paggigiammu tu Biblia nga egga i atawana, mepasinganna i respeto nu mattakkag yaya tu ulu. Kuanna yatun maski nu ari nga bawtisado i atawana, megafu ta i lalaki i ulu na familia. * Nu makimallò yaya onu mattuddu nga egga i bawtisado nga menor-de-edad nga anàna nga lalaki, mattakkag gapa yaya tu ulu. Pangikakua yatun ta autoridad nga neyawà ta bawtisado nga lalaki nga miembro na kongregasion Cristiano, ari nga megafu ta i anàna i ulu na familia.
Kunnaw gapa i kinagi ni Pablo ta situasion ta kongregasion: “Nu egga maya nikamu nga makiddiskusion ta meyannung taw, yaw i makagì: ta paddaya-rayaw, awan tu tanakuan nga annangngua mi tuange ta [kongregasion] ira na Dios.” (Bersikulo 16) Ta kongregasion Cristiano, neyawà ta bawtisado nga lallaki i pakka-ulu. (1 Timoteo 2:11-14; Hebreo 13:17) Lallaki laman i awayyana nga mabbalin tu elder onu ministerial nga aripan tape mangalawà tu responsibilidad ta Dios nga manangngal ta karneruna ira. (Kingngua 20:28) Ngem nu karuan, egga ira situasion nga babay i magangngua ta negagangay nga kuan na bawtisado anna kualipikadu nga lalaki. Angngariganna, awayyana tu babay i mangiyollu ta miting nige na pallayyagayya nu awan tu kualipikadu nga bawtisado nga lalaki. Awayyana gapa nga mangikondukta tu paggigiammu tu Biblia maski nu egga i bawtisado nga lalaki. Megafu ta parte lagapa na kongregasion Cristiano yatun ira nga aktibidad, mawag tu mattakkag yaya tu ulu. Yatun i mangipasingan nga kukukuanna i negagangay nga kuan na lalaki.
Ngem aru gapa nga aspeto na paddayarayaw nga ari ngana tu mawag nga mattakkag tu ulu i babay. Angngariganna, nu makkomento yaya ta study, nu mallayyagayya nga kavulu i atawana onu i tanakuan nga bawtisado nga lalaki, onu nu maggigiammu onu makimallò nga kavulu i ari-bawtisado nga ánana. Awayyana tu egga paga ira tanakuan nga luttuag nga situasion, ngem nu ari nga siguradu i babay nu anni i kuanna, mawag tu mar-research paga yaya. * Nu ari paga yaya nga siguradu, tapus pinaguyu yaya na konsensiana nga mattakkag yaya tu ulu, awan gapa tu marake tatun, kagitta na masingan ta letratu.
I motibo ira. Masingattam ta bersikulo 10 i dua nga rason nu ngatta mawag nga mattakkag tu ulu i Cristiano nga babay: “Megafu ta anghel ira gafu, mawag tu mabbelo i babay tu paningannan tu makimoray yaya ta atawa na.” Ollu, i nakagi nga “paningannan tu makimoray.” Mepasingan na babay i pangikakuana ta autoridad nga neyawà ni Jehova ta bawtisado nga lallaki ta kongregasion nu mattakag yaya tu ulu. Yari tu mepasinganna i ayâ anna pammakatalòna kani Jehova nga Dios. I meka-dua nga rason ay “megafu ta anghel ira.” Anni i efektona ta anghel i pattakkag na babay tu ulu?
Kayà na anghel ira nga masingan nga mekakua i autoridad ni Jehova ta interu nga organisasionna—ta langi onu ta davvun. Mabenefisiowan gapa ira ta ehemplo na imperfekto nga totolay taw nga gannug. Megafu ta mawag tu makimoray gapa ira ta unnug ni Jehova—nga ari nakua na aru nga anghel gari. (Judas 6) Ta kaggawattam, awayyana tu masingan na anghel ira nga mas ekspiriensadu i Cristiano nga babay, mas aru i ammuna, anna mas malalaki anne ta bawtisado nga lalaki ta kongregasion; ngem sigga-paran nga makimoray ta autoridad na lalaki. Egga gapa situasion nga i Cristiano nga babay ay sinullò anna makavulu noka ni Cristo nga mangirensia. Masserbi noka yaya ta posision nga mas atannang anne ta angel ira anna mammaguray ta langi kavulu ni Cristo. Anni kastana nga ehemplo para ta angel ira! Kurug tu pribilehio para ta ngamin nga Cristiano nga babbay nga mangipasingan tu ehemplo na kinapakalinno gukaban na pabbalidda tu matalò anna minakkimoray!
^ par. 3 Ari nga mangiyollu tu pakimallò i atawa nga babay nu egga i atawana nga kapangngurugna, fuera ngana laman nu ikiddaw yatun na sirkumstansia, kagittana nu ari ngana nga makergo onu makabida i atawana megafu ta takì.
^ par. 2 Para ta mas aru paga nga informasion, innammu i Ang Bantayan, Hulio 15, 2002, pahina 26-27, anna Agosto 15, 1977, pahina 508-511.


text:
Hungaria
Ti Hungaria i/ˈhʌŋɡəri/ (Hungaro: Magyarország [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] ( denggen)) ket maysa a naserraan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Europa.[6] Daytoy ket mabirukan idiay Labneng Karpato ken nabeddengan babaen ti Eslonakia iti amianan, Ukrania, ken Romania iti daya, Serbia, ken Kroasia iti abagatan, Eslobenia iti abagatan a laud ken Austria iti laud. Ti kapitolio ti pagilian, ken ti kadakkelan a siudadna, ket ti Budapest. Ti Hungaria ket maysa a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ti OECD, ti Visegrád a Grupo, ken ti Schengen a Tulagan . Ti opisial a pagsasaona ket ti Hungaro, a naamammuan pay a kas ti Magyar, a paset daytoy Finno-Ugric a grupo ken isu daytoy ti kaaduan a naisasao ti saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Kappon ti Europa.[7]
Kalpasan dagiti paset ti panawen a nagsasaruno a panagtataeng dagiti Celta, Romano, Huns, Eslabo, Gepid, ke Avar, ti pundasion ti Hungaria ket naipundar idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ti Hungaro a prinsipe a ni Árpád, a ti nalatak nga apona a ni San Esteban I ket naipangato iti trono idi 1000 AD iti balangat nga inpatulod babaen ni Papa Silvestre II manipud idiay Roma. Ti Pagarian ti Hungaria ket adda daytoyen manipud idi 946 a tawtawen,[nota 1] ken dagiti nadumaduma apuntos ket naikedkeddeng idi a kas maysa a nangruna a politikal a bileg idiay Europa, a maysa akadagiti kultural a sentro ti Lumaud a Lubong.[8][9] Kalpasan ti agarup a 150 a tawtawen ti bassit a Otomano a panaturay (1541–1699), ti Hungaria ket naitiptipon iti Habsburg a Monarkiay, ken kalpasan daytoy ket naikeddeng a kas gudua ti dua a monarkai ti Austro-Hungaria (1867–1918).
Daytoy ket maysa a nalatak a bileg aginggana idi gibus ti Sangalubongan a Gubat I, ti Hungaria ket nannugpalan a nakapukaw kadagiti agarup a 70 porsiento ti teritoriona, maysa a pagkatlo ti etniko a Hungaro a populasion,[10] ken amin dagiti sangladanna babaen ti Tulag ti Trianon,[11] a dagiti termino ket ket naikedkeddeng a nakaro unay babaen kadagiti kaaduan ti Hungaria.[12] Kalpasan ti nabagas nga ekonomiko ken politikal a pannakatalna, ti Hungaria ket nasakupan ti autoritario a turay, ken nagtengan ti pannakikaduana iti Nazi nga Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II. Kalpasan ti gubat, ti Hungaria ket tinurayan babaen dagiti Sobiet, a simsimrek iti panawen ti Komunista idi 1947 kalpasan ti pannakabangon ti Republika ti Tattao ti Hungaria. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti Hungaria ket nakagun-od ti nawatiwat a sangalubongan a pannakadlaw idi las-ud ti Rebolusion ti 1956, ti kadakkelan a yaalsa a rimsua iti kaunegan ti sakup ti Sobiet. Kalpasan ti paset tipanawen ti kadawyan a liberal a turay ti komunismo, idi 1989 ti Hungaria ket nangirugrugi ti naballigi a panaglukatna kadagiti pagbeddenganna iti Austria, a mangtulong daytoy ti panagpadaras ti panagrebba ti Dumaya a Panagkaykaysa.
Manipud idi 1989, ti Hungaria ket tinurturayanen babaen ti demokratiko a parlamentario a republika, ken tatta nga aldawen ket naikedkeddeng a kas maysa a narang-ay a pagilian nga adda ti nangato a matgedan nga ekonomia.[13] Ti Hungaria ket maysa kadagiti tallopulo a kadayegan a papanan dagiti turista iti lubong, a mangawawis kadagiti 10.2 a riwriw a turista ti tunggal maysa a tawen (2011).[14] Ti pagilian ket pagtaengan ti kadakkelan a sistema ti rukib ti napudot nga ubbog[15] ken ti maikadua a kadakkelan a napudot a danaw iti lubong (Danaw Hévíz), ti kadakkelan a danaw iti Tengna nga Europa (Danaw Balaton), ken ti kadakkelan a masna a karuotan idiay Europa (Hortobágy).
Pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti porma ti gobierno idi iti dayta a panawen ket nagbalbaliw wenno saan a naamammuan, a gapuanan kadagiti nabiit a panagsarsardeng
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Senso ti Populasion idi 2001 – Nailian ken kondado a datos – Pakabuklan ti datos". Nepszamlalas.hu.
- ^ KSH . Naala idi 15 Agosto 2012.
- ^ Senso a Datos idi 2011 ti Opisina ti Sentral a Hungaro ti Estadistika. Naala idi 27 Marso 2012.
- ^ a b c d "Hungary". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan idi 2011" (PDF). Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ "Heograpia ::Hungaria". cia.gov. Naala idi 31 Agosto 2011.
- ^ Sangalubongan a panakaisao: dagiti panggep para iti panagampon ti Inggles a bokabulario kadagiti sabsabali a pagsasao – Liblibro ti Google. Liblibro ti Google. Naala idi 20 Septiembre 2010.
- ^ Mario D. Fenyo. "Literaturea ken Politikal a Panagbalbaliw: Budapest, 1908–1918: Panagginnatang ti Pilosopiko a kagimongan ti Amerikano, 1987". Books.google.com.au.
- ^ Clara Margaret Czégény: Dagiti Tinawtawid a Hungaro a Reseta ni Helen
- ^ "Dagitinaranas a kinapudno – Pakasaritaan". MTI. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ Bernstein, Richard (9 Agosto 2003). "Daya ti Danube: Nakakalkaldaanga Siglo ti Hungaria". The New York Times. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ "Hungaria". Encarta. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 12 Nobiembre 2008.
- ^ Panakaidasig ti Pagilian ti Sangalubongan a Banko, 2007
- ^ "UNWTO Barometro ti Sangalubongan a Turismo" (PDF). Organisasion ti Sangalubongan a Turismo. Naala idi 30 Hulio 2012.
- ^ "Agbiruk – Sangalubongan nga Edision – The New York Times". International Herald Tribune. 29 Marso 2009. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 27 Marso 2009. Naala idi 20 Septiembre 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hungaria iti Wikimedia Commons
- Hungaria
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Socrates
Ni Socrates ( /ˈsɒkrətiːz/; Greek: Ewkpάtnς, Taga-ugma Griego a pannakabalikas: [sɔːkrátɛːs], Sōkrátēs; c. 469 SK – 399 SK)[1] ket maysa idi a Klasiko a Griego a Taga-Atenas a pilosopo. Isu ket naipammadayawan a kas maysa kadagiti nangbangon ti Lumaud a pilosopia, isu ket maysa nga enigmatiko a pigura a kangrunaan a naamammoan ti pannakailaglagipan kadagiti simmarsaruno a klasiko a mannurat, a naipangpangruna kadagiti sinursurat ti estudiantena a ni Plato ken Xenophon, ken dagiti pabuyana akontemporario a ni Aristophanes. Adu kadagiti mangitunton a dagiti dialogo ni Plato ket isu kadagiti kaaduan a komprehensibo a pannakailaglagipan kenni Socrates a nabatbati manipud ti kinaugma.[2]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Socrates". 1911 Encyclopaedia Britannica. 1911. Naala idi 2007-11-14.
- ^ Sarah Kofman, Socrates: Dagiti Binalabala ti maysa a Pilosopo (1998) ISBN 0-8014-3551-X
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Socrates iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Socrates iti Wikiquote (Ingles)


text:
Amianan a laud nga Europa
Ti amianan a laud wenno amianan nga akinlaud nga Europa, wenno ti nalukay a naipalawag ng amianan nga akinlaud a rehion ti kontinental nga Europa. Ti panangibaga ket naipalawag kadagiti heograpiko ken etnograpiko.
Dagiti pagilian ti Amianan a laud nga Europa:
Kadawyan a mairaman:
No maipapan iti heograpia, ti amianan alaud nga Europa ket buklen ti Irlanda, Gran Britania, Belhika, ti Olanda, Luxembourg, akin-amianan nga Alemania, Dinamarka, Norwega Suesia ken ti Islandia. Ti Akin-amianan a Pransia, ken akin-abagatan nga Alemania ket sagpaminsanda pay a naikedkeddeng a kas paset ti pannakaigrupo. Ti Akin-abagatan a Pransia ken ti Pinlandia ket kadawyanda a saan a naikeddeng a kas paset ti amianan a laud, a ti akin-abagatan a Pransia ket masansan a naikeddeng a kas paset ti rehion ti Mediteraneo wenno Akin-abagatan nga Europa. Iti pay maipatinayon, ti Belhika, ti Olanda ken ti akin-amianan nga Alemania ket saanda a kankanayon a naikeddeng a kas paset ti pannakaigrupo. Ti termino ket makaserbi no matungtungan kadagiti parikut iti klima wenno biolohia.
Iti pakasaritaan ken lingguistika, idiay amianan a laud nga Europa dagiti nabati a nangruna a pannakaigrupo ket ti Keltiko nga Europa, Hermaniko nga Europa, ken ti Pines. Nupay kasta, awanen ti nasayaat a pannakaigiddiat a kas Sasao a Hermaniko wenno Sassao a Romanse gapu ta dagitoy ket agpadada iti opisial a kasasaad iti amin dagiti tradisional a turay ti Keltiko ken ti rehion ket addaan iti pakasaritaan ti Protestantenismo a mangiddiat iti daytoy manipud kadagiti kaarrubana iti Latin a Mediteraneo wenno Eslabo nga akindaya nga Europa. Daytoy ti pakaiturongan ti adu nga agpapada a panangipalawag a kas ti heograpiko a maysa nga adda iti ngato, ngem matarawidwidan a mangilaksid ti Pransia ken ti Wallonia, ken mangiraman kadagiti lugar a nangitalinaay kadagiti elemento ti Keltiko iti Tengnga a Panpanawen. Narukod daytoy babaen ti gupitna, daytoyto ket as-asideg iti lugar a naipakita iti mapa a kas ti akin-amianan nga Europa ken mainayon ti Ababa a Pagpagilian ken ti akin-amianan nga Alemania.
Teatro ti Gubat ti Sangalubongan II[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti pakasaritaan ti militar ti Britania ken Kanada, ti Amianan-Laud nga Europa ket naus-usar idin a mangibagbaga kadagiti dua a kampania ti daga iti agarup a lugar idi Maikadua a Gubat ti Sangalubongan. Dagiti dua a sabali a pammadayaw iti gubat ket naipangunguna kadagiti rehimento a nakibinglay kadagitoy a kampania. Ti Kampania ti Amianan-Laud nga Europa iti 1940, idi las-ud ti Gubat ti Pransia, a nairestrikto idi iti Belhika ken dagiti puerto ti Kanal ti Pransia. Ti Kampania ti Amianan-Laud nga Europa iti 1944–1945 ket nangrugi kadagiti isasanglad idiay Normandy ken nagpatingga iti panangala ni Mariskal ti kampo Montgomery iti panagsuko ti militar ti Alemania kadagiti amin a puersa ti Alemania idiay Olanda, ti amianan-laud nga Alemania ken Dinamarka iti Lüneburg Heath iti amianan-laud nga Alemania ket linabanan idi babaen ti Maika-21 a Grupo ti Buyot ti Britaniko. Iti immuna a kampania, ti buyot ti Pransia ket akinrebbeng para kadagiti amin nga Akinlaud a Sanguanan manipud idiay Luxembourg aginggana idiay Suisa, ken dagiti met Amerikano ti Maika-12 a Buyot ken ti Maika-6 a Grupo idi las-ud ti maikadua a kampania.
Dagiti yunit ti Umuna aBuyot ti Kanada ket nakilaban kadagiti lima a nangruna a kampania iti amianan-laud nga Europa, a mairaman ti Gubat ti Normandy, dagiti gubat para iti Puerto Kanal, ti Gubat ti Scheldt, ti panaglalaban iti Rhineland idi Pebrero ken Marso 1945, ken kadagiti maudi nga operasion iti daya ti Karayan Rin. Ti paset ti panawen ti estatiko a pannakigubat ket adda met manipud idi Nobiembre 1944 aginggana idi 8 Pebrero 1945 idi las-ud ti immuna a panagimaton kadagiti puesto babaen ti Immuna a Buyot ti Kanada iti Nijmegen Salient.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "North-West Europe". Canadian Soldiers. Naala idi Agosto 9, 2012.


text:
Adtoy dagiti mannurat a nangabak iti dua a salip iti literatura: iti 4th Prof. Honor Blanco Cabie Premio Iti Naisurat Iti Literatura Ilokana (Cabie PINILI)-Daniw a Para Ubbing, ken iti Salip iti Daniw ti 14th Abuan-Valdez Awards for Iluko Literature (AVAIL), kas impakaammo dagiti Secretariat dagiti dua a salip:
Iti Cabie PINILI:
Umuna a Gunggona: Jobert M. Pacnis ti Brgy. Ammubuan, Ballesteros Cagayan, ken dati a substitute teacher iti Matucay National High School iti Allacapan, Cagayan, babaen ti koleksion ti daniwna a “Dandaniw Ni Balong.”
Maikadua: Lorelie Requilnan-Ramos, mangisursuro iti elementaria iti San Vicente Integrated School, San Vicente, I.S., Maikadua (“Matalek a Gayyem”); ken
Maikatlo (dua ti nangabak): Dexter Marin Fabito, barangay kagawad iti Balingit, Pamplona, Cagayan (“Ti Balaymi”), ken Clarybel B. De La Cruz, mangisursuro iti Filipinas East Elementary School, San Nicolas, Ilocos Norte (“Agbasan ni Buridek”).
Dagiti hurado: Palanca winner Roy V. Aragon, chairman; Eden C. Bulong (outstanding elementary journalism teacher iti Kamanilaan), ken Cles B. Rambaud, Editor ti Bannawag, agpada a kameng.
Inesponsoran da GF Director Maria Rosa A. Cabie, kaingungot ni 2011 Pedro Bucaneg awardee Honor Blanco Cabie, ken dagiti tallo nga annakda daytoy a pasalip.
Iti 14th AVAIL (kas impakaammo ni Baldovino Baldwin M. Valdez, chairman ti AVAIL secretariat):
Umuna a Gunggona: Herman S. L. Cardenas ti Flourishing, Gonzaga, Cagayan babaen ti daniwna a “Pannakaipasngay.”
Maikadua: Dexter M. Fabito ti Balingit, Pamplona, Cagayan (“Agmalem a Pinta”); Maikatlo: Rogie C. Baysa ti Magsaysay, Alicia, Isabela (“Atang”); Maikapat: Stephen C. Balanza, ti Bagani Campo, Candon City (“Ayat”); ken Maikalima: Rodelito F. Ramos ti San Francisco, Cauayan City (“Kannawidan”).
Dagiti hurado: PIA Chief Information Officer Benjamin P. Pacris ti Ilocos Sur; Poetry Editor Ariel S. Tabag ti Bannawag, ken Kalikasan Updates Editor-in-Chief Mindo N. Aquino ti DENR Isabela.
Mapadayawan dagiti naagapad a nangabak a mannurat iti rabii ti Abril 20 bayat ti Maika-44 a GUMIL Filipinas National Convention a maangay inton Abril 20-22, 2012 iti DMMSU, Bacnotan, La Union.
{Naipablaak iti Bannawag, Abril 16, 2012 a bilang)


text:
Ferdinand Marcos
- Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno artikulo maipapan iti Ferdinand Marcos, kitaen ti Ferdinand Marcos (panangilawlawag).
Ni Ferdinand Edralin Marcos (Septiembre 11, 1917–Septiembre 28, 1989), maysa nga Ilokano, ti maikasangapulo a Presidente ti Filipinas a nagserbi manipud idi 1965 agingga iti 1986. Nagbalin a diktador idi mangrugi iti maikadua a panagakemna iti kinapresidente tapno maiturayanna ti pagilian, babaen ti panangipaulogna iti Linteg Militar idi 1972 ken panangipasdekna iti "Baro a Kagimongan" (Ingles: New Society), (Tagalog: Bagong Lipunan). Ngem napatakkias ni Marcos iti puesto idi 1986 babaen ti Rebolusion iti Edsa kalpasan a nagrebelde ti dua nga Ilokano a nangangato nga opisial ti turay, ti Ministro ti Salaknib a ni Juan Ponce Enrile ken Heneral Fidel V. Ramos, ket kimmapponda kenni Corazon Cojuangco Aquino (balo ni dati a Senador Benigno S. Aquino a napapatay idi 1983), a nagbalin a presidente kalpasanna.
Naipasngay ni Marcos idiay Sarrat, Ilocos Norte, anak da Mariano Marcos ken Josefa Edralin. Idi 1937, bayat ti panageskuelana iti kinaabogado idiay Universidad ti Filipinas, naidarum ni Marcos ta napabasol a nangpapatay ken ni Diputado Julio Nalundasan, maysa a karibal ni tatangna a Mariano iti politika. Naibalud idi Nobiembre 1939, ngem nagkiddaw iti Korte Suprema iti Filipinas a depensaanna a bukod ti bagina, ket nangabak iti kasona iti sumaruno a tawen.
Nagturpos idiay Unibersidad iti Filipinas, ken nakaala iti kangatuan nga average iti panag-eksamen para kinaabogado (bar) iti Filipinas idi 1940.
Iti ud-udi a paset ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagserbi ni Marcos a soldado iti Siiigam a Buyot iti Filipinas. Kalpasan ti gubat, nagbalin a katulongan ni Presidente Manuel Roxas manipud 1946 agingga iti 1947, ken miembro pay iti Kamara dagiti Pannakabagi (1949-59), ken kas senador (1963-65) a nangidauluanna iti Senado iti Filipinas kas presidente. Idi 1954, nagkasarda kenni Imelda Romualdez, maysa a Bisayana a tubo iti Leyte, a timmulong ken ni Marcos iti naballigi a panagkampaniana para iti presidente.
Kalpasan a saan nga innaganan ti Partido Liberal ni Marcos a kas opisial a kandidatoda para iti presidente, immakar isuna iti Partido Nacionalista, a nangpili kenkuana a kandidatoda a kadua ni Fernando Lopez a para iti bise presidente. Inabakda ti situtugaw idi a pangulo ken kandidato manen a ni Diosdado Macapagal kasta met ti para bise presidente a ni Genaro Magsaysay, iti eleksion idi 1965.