text:
The goal of this website is to be a safe for souls website advancing Catholic thinking and education. When editing, please adhere to the Content Standards.
Some images have been enhanced for teaching purposes and may not be identical to the original artwork.
Baybayin Ilocano Rosary Prayers
This language is also known as Iloko, Iluko, Iloco, Ilukano, and Ilokano. It also uses ancient Filipino Script, which does not use Roman characters.
This language is spoken by 8,000,000 people in northwestern Luzon, La Union and Ilocos provinces, Cagayan Valley, Babuyan, Mindoro, and Mindanao in the Philippines. It is also spoken in the United States of America.
- Note: The prayers with a (1) after the name belong to one dialect, the prayers with (2) belong to another dialect.
(Prayers that are not known in this language are shown in English until we have the complete prayer, at which time it will be shown in both languages.)
Santo Rosario / The Holy Rosary
+ Ti Panagtandaan / + Sign of the Cross / + Signum Crucis (1 & 2)*
+ Iti Nagan ti Ama, ken ti Anak, ken ti Espiritu Santo. Amen.
+ Ti Panagtandaan / + Sign of the Cross / + Signum Crucis
+ Iti Nagan ti Mam, Anac, quen Espiritu Santo. Amen.
Mamatiak / Apostles' Creed / Credo (1)
Mamatiak iti Dios Ama nga Mannakabalin-Amin
A Namarsua iti Langit ken Daga.
Mamatiak met ken Jesucristo
A Bugbugtong nga Anakna ken Apotayo
A timmao iti aramid ti Espiritu Santo
inyanak ni Santa Maria Birhen
Nagtutuok iti panagturay ni Poncio Pilato
Nailansa iti krus, natay ken naitanem
Immulog iti yan dagiti natay
Nagungar iti maikatlo nga aldaw,
Immuli sadi langit
Ket situtugaw iti makannawan
Ti Dios Ama a Manakabalin-Amin.
Aggapunto sadiay nga umay mangukom
Kadagiti sibibiag ken kadagiti natay.
Mamatiak met iti Espiritu Santo.
Patiek met ti Santa Iglesia Katolika
Ti panagririnnanud ti Sasantos
Ti Pannakapakawan dagiti basbaso
ken addanto met panagungar ti bagi
Ken biag nga agnanayon.
Amen.
Mamatiak / Apostles' Creed / Credo (2)
Mamatiak ti Dios Ama a Mannakabalin-amin
A Namarsua ti Langit ken Daga
Mamatiak met ken Jesucristo
A Bugbugtong nga Anak na ken Apotayo
A timmao ti Espirito Santo
Inyanak ni Santa Maria Virgen
Nagtutuok ti panagturay ni Poncio Pilato
Nailansa iti Krus,
Natay ket
Naitanem
Immulog ti yan dagiti natay,
Nagungar iti maikatlo nga aldaw,
Immulit sadi Langit ket situtugaw
Iti makannawan ti Dios Ama a Mannakabalin-amin
Aggapuntot sadiay a Mangukom
Kadagiti sibibiag ken dagiti natay
Mamatiak met ti Espiritu Santo.
Mamatiak met ti Santa Iglesia katolika
Ti panagririnnanod dagiti Sasantos
Ti pannakapakawan dagiti basbasol
Ken addanto met panagungar ti bagi
Ken Biag nga agnanayon. Amen.
Amami / Our Father / The Lord's Prayer / Pater Noster (1)
Amami nga adda sadi langit,
Madaydayaw koma ti Naganmo,
Dumteng koma ti Pagariam,
Matungpal koma ti nakemmo
Ditoy daga a kas sadi langit.
Itdem kadakam iti aldaw itoy
Ti kanenmi iti patinayon nga aldaw.
Pakawanen dagiti basolmi
A kas iti pammakawanmi
Iti basol dagiti nakabasol kadakami,
Dinakam met baybay-an nga umannugot iti sulisog,
Isalakannakam ket iti dakes. Amen.
Amami / Our Father / Pater Noster (2)
Amami nga adda`t sadi Langi`t,
Madaydayaw koma ti Naganmo,
Dumteng koma ti pagariam,
Matungpal koma ti Nakemmo
ditoy Daga a kas sadi Langit.
Itdem kadakam ti aldaw ditoy,
Ti kanenmi ti patinayon nga aldaw,
Pakawanem dagiti basolmi,
A kas met pammakawanmi
Ti basol dagiti nakabasol kadakami,
Dinakam met baybay-an
Nga umannogot ti solisog ket
Isalakan nakam ket ti dakes.
Amami / Our Father / Pater Noster
Amami, nga addaca sadi langit,
madaydayaw coma ti Naganmo.
Umay coma ti pagariam.
Maaramid coma ti pagayatam cas sadi langit casta met ditoy daga.
Itedmo cadacam ita ti taraonmi iti inaldaw.
Ket pacawanennacami cadagiti ut-utangmi,
a cas met panamacawanmi cadagiti nacautang cadacami.
Ket dinacam iyeg iti pannacasulisog,
no di ket isalacannacami iti dakes.
Amami / Our Father / Pater Nster
Amami, nga addaka sadi langit,
Madaydayaw kuma ti Naganmo.
Umay kuma ti pagariam.
Maaramid kuma ti pagayatam
Kas sadi langit kasta met ditoy daga.
Itedmo kadakam ita ti taraonmi iti inaldaw.
Ket pakawanennakami kadagiti ut-utangmi,
A kas met panamakawanmi
Kadagiti nakautang kadakami.
Ket dinakam iyeg iti pannakasulisog,
no di ket isalakannakami iti dakes.
Amami / Our Father / Pater Noster
Amami sadi langit mami sadi langit:
Madaydayaw koma ti nasantoan a naganmo;
Umay koma ti Pagariam;
Matungpal koma ti pagayatam
ditoy daga a kas sadi langit.
Itedmo kadakami ti taraonmi ita nga aldaw,
Pakawanennakami kadagiti basbasolmi,
A kas iti pammakawanmi kadagiti
nakabasol kadakami;
Dinakam iturong iti nakaro a pakasuotan;
Ilisinakami ketdi iti Managdakdakes.
Amami / Our Father / Pater Noster (Tagalog-based Orhtography)
Amami, nga addaka sadi langit,
Madaydayaw koma ti Naganmo.
Umay koma ti pagariam.
Maaramid koma ti pagayatam
Kas sadi langit kasta met ditoy daga.
Itedmo kadakam ita ti taraonmi iti inaldaw.
Ket pakawanennakami kadagiti ut-utangmi,
A kas met panamakawanmi
Kadagiti nakautang kadakami.
Ket dinakam iyeg iti pannakasulisog,
No di ket isalakannakami iti dakes.
Amami / Our Father / Pater Noster (Spanish-based Orhtography)
Amami, ñga addaca sadi lañgit,
Madaydayao coma ti Naganmo.
Umay cuma ti pagariam.
Maaramid cuma ti pagayatam
Cas sadi lañgit casta met ditoy daga.
Itedmo cadacam ita ti taraonmi iti inaldao.
Quet pacaoanennacami cadaguiti ut-utangmi,
A cas met panamacaoanmi
Cadaguiti nacautang cadacami.
Quet dinacam iyeg iti pannacasulisog,
No di quet isalacannacami iti daques.
Ave Maria / Hail Mary (1)
Ave Maria napnoka iti grasia
Ni Apo Dios ri adda kenka.
Sika ti naiggasatan kadagiti babbai
Ket naiggasatan met ti bunga ti tianmo a ni Jesus.
Santa Maria nga Ina ti Dios
Ikakaasinakam a managbasol,
Ita ken inton oras ti ipapataymi.
Amen.
Ave Maria / Hail Mary (2)
Ave Maria, napnoka ti Gracia
ni Apo Dios ti adda kenka,
Sika ti nainggasatan kadagiti amin a babbai,
Ket Nainggasatan met ti bunga ti tiyanmo a ni Jesus.
Santa Maria,Ina ti Dios
Ikakaasi nakami a managbasol
Ita ken iti oras ti ipapataymi. Amen.
Ave María / Hail Mary
Ave María á napnoca ti gracia; ni Apo
Dios ti adda quenca;
sica ti nangrona á bendita amin
cadaguiti babbai, quet
bendito met ti bunga ti
tianmo á si Jesús.
Santa María, nga Ina ti Dios,
icacaasinacam
á managbasol ita quen
inton horas ti ipapataymi. Amen.
Ave Maria / Hail Mary
Ave Maria, napno ka ti gracia,
ni Apo Diyos ti adda kenka.
Sika ti nangruna a bendita iti amin a babbai,
ket bendito met ti bunga ti tiyan mo a ni Jesus.
Santa Maria, nga ina ti Diyos,
ikararag mo kami amin a managbasul,
ita ken intono oras ti ipapatay mi. Amen.
Ave Maria / Hail Mary
Ave, Maria, napnoka ti grasia!
Ni Apo Dios ti adda kenka!
Sika ti naingasatan iti amin a babbai,
ket naingasatan met ti Bunga ti tianmo a ni Jesus.
Santa Maria, Ina ti Dios:
Ikakaasi nakami a managbasol,
ita ken inton oras ti ipapataymi.
Amen.
Gloria iti Ama / Glory Be to the Father / Gloria Patri (1)
Gloria iti Ama, ken iti Anak, ken iti Espiritu Santo
Kas idi punganay, kasta met ita,
ken iti agnanayon nga awan ti inggana. Amen.
Gloria / Glory Be / Gloria Patri (2)
Gloria iti Dios AMA, Dios ANAK, ken Dios ESPIRITU SANTO.
Kas idi punganay kasta met ita ken ti agnana-nayon
nga awan ti inggana. Amen.
O Jesusko / Kararag ti Fatima / Oh, My Jesus / Fatima Prayer (1)
O Jesusko, pakawanem dagiti basbasolmi,
Ispalennakami iti apuy ti impyerno
Alaem amin a kararua sadi langit
Nangnangruna dagiti makasapul unay ti tulongmo.
Luallo ti Fatima / Fatima Prayer (2)
O, Jesusko, pakawanem dagiti basbasolmi, Ispalen Nakam ti Apoy sadi infierno, Iturongmo sadi Langit dagiti amin a kararua, nangnangruna dagiti makasapul unay ti tulong ken kaasim.
Salve Regina / Salve Reyna / Hail, Holy Queen (1)
Salve Regina, Ina ti kaasi Biag,
sam-it ken namnamami, Salve!
Sika't kararaganmi, dakami a napagtalaw nga annak ni Eva.
Agpakpakaasikam kenka
A sumasainnek ken agsangsangit ditoy daga a pagluluaan.
Ala koma, katalekmi,
Italiawmo kadakamdagiti matam a manangaasi
Ket intono malpas daytoy pannakapagtalaw,
Ipskitamo kadakam ni Jesus a bendito a bunga ti tianmo.
O manangngaasi! O manakem! O nasam-it a Birhen Maria!
Ikakaasinakami Sika Santa nga Ina ti Dios
Tapno maikarikami kadagiti inkari ni Apomi a Jesucristo. Amen.
Salve Reyna / Hail, Holy Queen / Salve Regina (2)
Salve Reyna, Ina ti kaasi Biag sam-it ken inanamami,
Salve, sika`t kararaganmi Dakami nga annak ni Eva,
Agpakpakaasi kam kenka,
A sumasainnek
Nga agsang- sangit
Ditoy daga a pagluluaan,
Ala Koma katalekmi
Italliawmo kadakam dagita matam a manangngaasi,
Ket inton malpas daytoy a pammagtalaw
ipakitamto kadakam ni Jesus a bunga ti tiyanmo.
O, manangngaasi, O, manakem O, nasam-it a Virgen Maria,
Ikakaasi nakami Santa nga Ina ti Dios,
Tapno maikari kami kadagiti inkari ni Cristo. Amen.
Panangidaton ti Nalualo a Rosario / Final Prayer of the Rosary
Kumararagtayo:
O,Dios a ti bugbugtong nga Anakmo,gapu iti panag-
biag,ipapatay ken panagungarna,inragpatnakam ka-
dagiti gungguna ti pannakaisalakan nga agnanayon,
dawatenmi kenka Apo, nga iti panagpampanunotmi
kadagitoy a misterio ti nasantoan unay a Rosario ni
Apo Virgen Santa Maria,ipaaymo a tuladenmi dagiti
linas-udna ket maragpatmi met dagiti Ikarida, Gapu
met laeng ken Cristo nga Apomi. Amen.
Mysteries of the Rosary
Misterio ti Ragsak / The Joyful Mysteries (2)
(Lunes-Sabado) / (Monday and Saturday)
1) Ti Panangipakdaar ni SanGabriel Arkanghel ken Santa Maria Virgen ti panagsikog na ti Anak ti Dios - The Annunciation
2) Ti Isusuknal ni Santa Maria Virgen ken Santa Isabel Di masikog ken San Juan Bautista - The Visitation
3) Ti Panangiyanak ni Santa Maria ti Anak na a Dios a Timmao ti tiyan na - The Nativity
4) Ti Panangidaton ni Santa Maria ti Anak na ti Dios nga Ama na iti laem ti Simbaan - The Presentation
5) Ti Pannakasarak da ken Apo tayo nga Jesucristo iti
Uneg ti sambaan di agi -aban-abak dagiti agkakasirib a Judios - The Finding in the Temple
Misterio ti Ranyag / The Luminous Mysteries (2)
(Huebes) / (Thursday)
1) Ti Panagbunyag ni Jesucristo - The Baptism of Christ
2) Ti Kasar diay Kana - The Miracle at Cana
3) Ti Pannangiwaragawag ti Pagarian ti Dios - Proclamation of the Coming of the Kingdom
4) Ti Panagbaliw ti langa ni Apo Jesucristo ti Bantay Tabor - The Transfiguration
5) Ti Pannakaipasdek ti Santa Eukaristiya - Institution of the Holy Eucharist at the Last Supper
Misterio ti Naladingit / The Sorrowful Mysteries (2)
(Martes-Biernes) / (Tuesday and Friday)
1) Ti Panagparintumeng ni Apotayo a Jesucristo a kumarkararag iti Dios Ama ti nawirta agnagan Itsimani - The Agony in the Garden
2) Ti Pammalod da kenkuana sadainrakeb ti monmon nga siit sada sinaplit ti nasurok nga lima ribo - The Scourging at the Pillar
3) Ti Pannalaangat da ti natarumamis nga siit - The Crowning of Thorns
4) Ti Pannangipabaklayda kenkuana ti innget dagsen a Krus sada inturong ti Bantay Kalbaryo - The Way of the Cross
5) Ti Pannakaylansa na iti Krus a silalamo-lamo isu met lang ti inna nakatayan - The Crucifixion
Misterio a Nagloriaan / The Glorious Mysteries (2)
(Domingo - Miyerkoles) / (Sunday and Wednesday)
1) Ti Panagungar ni Apotayo nga Jesucristo - The Resurrection
2) Ti Panakayuli ni Apo Jesus sadi Langit - The Ascension
3) Ti Yuulog ti Espiritu Santo - The Descent of the Holy Spirit
4) Ti Pannakayuli ni Apo Santa Maria sadi Langit - The Assumption
5) Ti Pannakabalangat ni Apo Santa Maria a kas Reyna Ti Langit ken Daga - The Coronation of Mary
How to Pray the Rosary
1. + Ti Panagtandaan (The Sign of the Cross / Signum Crucis)
2. Mamatiak (The Apostles' Creed / Credo)
3. Amami (Our Father / Pater Noster)
4. 3 Ave Maria (Hail Mary)
5. Gloria iti Ama (Glory Be to the Father / Gloria Patri)
6. Ibaga dagiti Misterio 1
7. Amami
8. 10 Ave Maria
9. Gloria iti Ama / O, Jesusko / Kararag ti Fatima / Luallo ti Fatima (Oh, My Jesus / Fatima Prayer)
10. Ibaga dagiti Misterio 2
11. Amami
12. 10 Ave Maria
13. Gloria iti Ama / O, Jesusko / Kararag ti Fatima / Luallo ti Fatima
14. Ibaga dagiti Misterio 3
15. Amami
16. 10 Ave Maria
17. Gloria iti Ama / O, Jesusko / Kararag ti Fatima / Luallo ti Fatima
18. Ibaga dagiti Misterio 4
19. Amami
20. 10 Ave Maria
21. Gloria iti Ama / O, Jesusko / Kararag ti Fatima / Luallo ti Fatima
22. Ibaga dagiti Misterio 5
23. Amami
24. 10 Ave Maria
25. Gloria iti Ama / O, Jesusko / Kararag ti Fatima / Luallo ti Fatima
26. Salve Regina / Salve Reyna (Hail, Holy Queen)
For the Intentions and protection of our Holy Father:
27. Amami (Our Father / Pater Noster)
27. Ave Maria (Hail Mary)
27. Gloria iti Ama (Glory Be to the Father / Gloria Patri)
28. + Ti Panagtandaan (The Sign of the Cross / Signum Crucis)
How to Pray the Holy Rosary (Version 2)
Ti Panagtandaan
Mamatiak
Amami
Ave Maria (3x)
Gloria
Ibaga dagiti misterio:
Ti umuna a Misterio… Ti maikadwa a Misterio …
Lualloen ti AMAMI…
AVE MARIA… (10X)
GLORIA…
FATIMA…
Isu met laeng ti lualloen kada Misterio innga maykalima
Salve Reyna
LETANIA NI APO SANTA MARIA
Ti Panagtandaan
LETANIA NI APO SANTA MARIA / Litany of Loretto (2)
Apo Dios, Kaasiannakami
– Apo Dios, Kaasiannakami
Cristomi, Kaasiannakami
– Cristomi, Kaasiannakami
Apo, Kaasiannakami
– Apo, Kaasiannakami
Jesucristo, Denggennakami
– Jesucristo, Denggennakami
Dios Ama a Nailangitan,
– Kaasiannakami
Dios Ama a nangisalakan ti lubong,
– Kaasiannakami
Dios Espiritu Santo,
– Kaasiannakami
Nasantoan unay a Trinidad,
– Kaasiannakami
Maymaysa Laeng a Dios,
– Kaasiannakami
Santa Maria,
– Ikakaasinakami
Santa nga Ina ti Dios
Santa a Virgen dagiti Virgenes
Ina ni Jesucristo
Ina ti Nadiosan a Gracia
Ina a Nadalus Unay
Ina a Nateppel Unay
Ina a di ket Naan-ano
Ina a di ket Natulawan
Ina a Immaculada
Ina a Nadungngo
Ina a Nakaskasdaaw
Ina ti Naimbag a Patigmaan
Ina ti Namarsua
Ina ti Nangisalakan
Ina ti Santa Iglesia
Virgen a Napnoan Panunot
Virgen a Pagtamdan
Virgen a Daydayawen
Virgen a Mannakabalin
Virgen a Manangngaasi
Reyna dagiti Angeles
Reyna dagiti Patriarcas
Reyna dagiti Profetas
Reyna dagiti Apostoles
Reyna dagiti Martires
Reyna dagiti Confesores
Reyna dagiti Virgenes
Virgen a Pagkamatalkan
Pagsarmingan ti Linteg
Trono ti Sirib
Poon ti Ragsakmi
Vado ti Singpet
Vaso a Napili
Vaso ti Naisagudayan a Devosion
Rosa a Nailangitan
Torre ni David
Torre a Marfil
Balay a Balitok
Lakasa ti Tulag
Ruangan ti Langit
Palpallatok ti Bigbigat
Pia dagiti Masaksakit
Taklin dagiti Managbasol
Liwliwa dagiti Naladingit
Tulong dagiti Cristianos
Reyna dagiti amin a Sasantos
Reyna a Naitao a di namolitan ti basol a tawid
Reyna a Naiyuli sadi Langit
Reyna a Nasantoan Unay a Rosario
Reyna ti Kappia
Cordero Ti Dios
…A Mangikkat kadagiti Basbasol ti Lubong
– Pakawanennakam, Apo
…A Mangikkat kadagiti Basbasol ti Lubong
– Denggennakam, Apo
…A Mangikkat kadagiti basbasol ti Lubong
– Kaasiannakam, Apo
Ikakaasinakami, O Santa nga Ina ti Dios
– Tapno maikarikami kadagiti inkarkari ni Cristo
Gloria iti Dios / Glory to God in the Highest / Gloria (1)
Gloria iti Dios iti Kangatoan
Ket ditoy daga kappia
Kadagiti tattao a naimbag ti panagnaknakemna.
Ibunnnagdaka, itan-okdaka
Pagrukbabandaka, daydayawenkada
Agyamankam kenka
Gapu iti naindaklan a dayagmo.
Apo Dios, Nailangitan nga Ari
Dios Ama a Mannakabalin-amin.
Ket sika, Apomi a Jesucristo, Bugbugtong nga Anak.
Dios nga Apo, Kordero ti Dios, ken Anak ti Ama.
Sika a mangikkat kadagiti basbasol ti lubong kaasiannakami.
Sika a mangikkat kadagiti basbasol ti lubong awatem kad daytoy a ararawmi.
Sika a situtugaw iti makannawan ti Ama kaasiannakami.
Yantangay siksika, O Jesucristo, ti Nasantoan
Siksika ti Apo, Siksiak ti Kangatoan
Iti timpuyog ti Espiritu Santo
Iti gloria ti Ama.
Amen.
Kararag iti Anghel a Kasigud / Guardian Angel Prayer (1)
Anghel ti Dios,
nga agbantay kaniak
Yanta intaleknak kenka ti Manangngaasi a Dios,
Silawannak,
bantayannak,
iturongak,
Ken aywanannak.
Sapay koma ta kasta. Amen.
The Nicene Creed / Credo
Na-san-toan a ra-bi-i! / Silent Night / Stille Nacht
Na-san-toan a ra-bi-i!
Sip-nget tim-puar ti la-wag
Ba-tog na in-da ban-ban-ta-yan,
U-bing ma-tu-rog si-li-li-nak,
A-rit' sa-nga-lu-bu-ngan,
A-rit' sa-nga-lu-bu-ngan.


c: text/html

text:
Abugida
Ti abugida ket maysa a paset a sistema ti panagsurat a ti kosonante ken bokal ket maisurat nga agmaymaysa: tunggal maysa a paset ket naibatay iti konsonante a letra, ken ti bokal a tanda ket kasapulan ngem maikadkadua laeng. Daytoy ket aggiddiat iti sibubukel nga abesedário, nga ti bokal ket addaan ti kasasaad a maipada kadagiti konsonante, ken ti abjad, a dagiti bokal a panagmarka ket awan wenno saan a nasken a mapili. Dagiti abugida ket nairamanan ti adu a Brahmic a sinuratan iti Abagatan ken Abagatan a daya nga Asia.
Ti balikas nga abugida ket insingasing ni Peter T. Daniels.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
España
Ti España (i/ˈspeɪn/ spayn; Espaniol: España, pannakabalikas: [esˈpaɲa] ( denggen)), opisial a ti Pagarian iti España (Espaniol: Reino de España),[paammo 7][5] ket maysa a naturay nga estado ken maysa a kameng iti Kappon ti Europa a mabirukan idiay abagatan a laud nga Europa idiay Iberiko a Peninsula. Ti kangrunaan a dagana ket nabeddengan iti abagatan ken daya babaen ti Baybay Mediteraneo malaksid ti bassit a daga a nagbeddengan ti Ballasiw Taaw a Teritorio ti Britaniko iti Gibraltar; iti amianan babaen ti Pransia, Andorra, ken ti Luek Biskaya; ken iti amianan a laud ken laud babaen ti Taaw Atlantiko ken Portugal.
Ti Espaniol a teritorio ket mairaman pay ti Is-isla ti Balear idiay Mediteraneo, ti Is-isla ti Kanario idiay Taaw Atlantiko idiay pantar ti Aprika, ken dagiti dua a naturay a siudad idiay Amianan nga Áprika, Ceuta ken Melilla, a nabeddengan ti Morocco. Maysa pay, ti ili iti Llívia ket maysa nga Espaniol nga exclave a naisanglad ti uneg ti Pranses a teritorio. Nga addaan ti kalawa a 504,030 kuadrado kilometro (194,610 sq mi), isu daytoy ti maikadua a kadakkelan a pagilian idiay Lumaud a Europa ken ti Kappon ti Europa kalpasan ti Pransia, ken ti maikapat a kadakkelan a pagilian idiay Europa kalpasan ti Rusia, Ukrania ken Pransia.
Gapu ti lokasionna, ti teritorio ti España ket suheto ti adu nga akin ruar nga impluensia manipud dagiti prehistoria a panawen ken aginggana ti panakabalinna a maysa a pagilian. Ti España ket rimsua a kas maysa a naipagtitipon a pagilian idi maika-15 a siglo, kalpasan ti panagasawa iti Katoliko a Monarkia ken ti panakalpas ti panagparukma manen, wenno Reconquista, iti Iberiko a peninsula idi 1492. Daytoy ket nangruna pay a nagtaudan iti impluensia kadagiti sabsabali a rehion, naipangpangruna idi agdama a moderno a panawen, idi nagbalin a globo nga imperio a nangibati kadagiti legado iti sumurok a 500 a riwriw a nga agsasao ti Espaniol tatta nga aldaw, a makaaramid daytoy ti maikadua akaaduan ti mangisasao nga umuna a pagsasao.
Ti España ket maysa a demokrasia a naurnong iti porma iti maysa a parlamentario a gobierno babaen ti maysa a batay-linteg a monarkia. Daytoy ket maysa a narang-ay a pagilian nga addaan ti maika sangapulo ket dua a kadakkelan nga ekonomia iti lubong babaen ti nominal a GDP, ken nagato unay a pagalagadan ti panagbiag, a mairaman a ti maika sangapulo a kangatuan a ranggo ti pagsurotan ti kasayaat ti panagbiag iti lubong, manipud idi 2005. Kameng daytoy iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Kappon ti Europa, NATO, OECD, ken ti WTO.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pudno a naggapuan ti nagan nga España ken "Espaniol" ket nasuppiatan. Ti taga-ugma a Romano a nagan para iti Iberiko, Hispania, ket naala manipud ti naidaniw a balikas a Hesperia a mangitudo ti España, nga agiballatek ti Griego puot iti Italia a kas maysa a "lumaud a daga" wenno "daga iti lumlumnek nga init" (Hesperia, Eσπepίa iti Griego) ken España, a daytoy ket adadayo pay ngem ti laud, a kas ti Hesperia ultima.[6]
Daytoy ket baka kapadpada pay ti Puniko Ispanihad, a kayat na a saoen ket "daga dagiti koneho" wenno "igid", maysa a reperensia iti lokasion ti España idiay gibus ti Mediterraneano; Ti Romana a naaramid a sensilio iti daytoy a rehion manipud ti panagturay ni Hadrian ket agipakpakita ti maysa a babai a langa nga addaan ti koneho iti sakana.[7] Adda pay dagiti agibagbaga a ti balikas nga España ket naala manipud ti Basko a balikas nga Ezpanna a kayatna a saoen ket ti "igid" wenno "nagbeddengan", maysa pay a reperensia a ti kinapudno a ti Iberiko a peninsula ket buklenna ti abagatan a laud iti kontinente ti Europa.[6]
Ti humanista a ni Antonio de Nebrija ket nangigay-at a ti balikas a Hispania ket naggapu ti Iberiko a balikas a Hispalis, a kayatna a saoen ket ti "siudad iti lumaud a lubong". Ni Jesús Luis Cunchillos ket nangisuppiat a ti ramut ti balikas a span ket ti Penisia a balikas ti spy, a kayatna a saoen ket ti "agpanday kadagiti metal". Ngarud ket ti i-spn-ya ket kayatna a saoen ket "ti daga a pagpandayan kadagiti metal".[8]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Agserbi pay daytoy a kas ti Naarian a kanta
- ^ Dagiti dadduma a naturay a komunidad, Katalán, Balensiano, Galego, Basko ken Aranes (Oksitano) ket dagiti kumadua nga opisial a pagsasao. Aragones, Asturiano ken Leones ket addaan ti bassit nga opisial a pannakabigbig
- ^ Sakbay ti 1999 (babaen ti linteg, 2002) : Espaniol a Peseta.
- ^ Malaksid ti Is-isla ti Kanario, a mangsursurot ti WET (UTC) iti nalamiis a tiempo.
- ^ Malaksid ti Is-isla ti Kanario, a mangsursurot ti WEST (UTC+1) iti kalgaw a tiempo.
- ^ Ti .eu a turayan ket maus-usar pay, a pinakibinbinningay kadagiti kameng nga estado ti Kappon ti Europa. Ti pay, .cat a pagturayan ket naus-usar kadagiti teritorio nga agsasao ti Katalan.
- ^ Idiay España, dagiti sabsabali a pagsasao ket opisial a mabigbigan a maitunos ti linteg a patneng a (rehional) a pagsasao babaen ti Europeano a Dokumento ti linteg para iti Rehional wenno dagiti Rehional a Pagsasao. Iti tunggal maysa kadagitoy, ti opisial a nagan ti España ket dagiti sumaganad:
- Aragones: Reino d'Espanya, IPA: [ˈreino ðesˈpaɲa];
- Asturiano: Reinu d'España, IPA: [ˈreinu ðesˈpaɲa];
- Basko: Espainiako Erresuma IPA: [espaɲako eres̺uma];
- Katalan: Regne d'Espanya, IPA: [ˈreŋnə ðəsˈpaɲə] wenno [ˈreŋne ðasˈpaɲa];
- Galego: Reino de España, IPA: [ˈreino ðe esˈpaɲa];
- Ekstremadura: Réinu d'España, IPA: [ˈreinu ðesˈpaɲa];
- Oksitano: Reialme d'Espanha, IPA: [reˈjalme ðesˈpaɲɔ].
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Opisial a Bilbilang ti Populasion ti España. Ti populasion idi 1 Abril 2010". Instituto Nacional de Estadística de España. Naala idi 5 Hulio 2010.
- ^ a b c d "España". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "CIA World Factbook". Naala idi 13 Agosto 2008.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 5 Nobiembre2011.
- ^ Ti Espaniol a Batay-linteg ket saan nga agipatakder ti aniaman a nagan para iti España, nupay ti balikas nga España, Estado español (Estado nga Espaniol) ken Nación española (Pagilian nga Espaniol) ket maus-usar kadagiti dokumento. Uray ngarud, ti Espaniol a Ministro iti Ganganaet a Pannakibiang ket nangipatakder ti maysa a bilin a naipablaak idi 1984 a ti denominasion nga España ken Reino de España (Pagarian iti España) ket agpadpada a umisu a mangidutoken ti España kadagiti internasional a tultulag. Daytoy a balikas, Pagarian iti España, ket kaaduan nga inus-usar babaen dagiti gobierno kadagiti amin a nailian ken internasional a pannakibiang, a mairaman dagiti ganganaet a tulag ken dagiti pay opisial a nailian a dokumento, nga isu daytoy ket mabigbigan a kas ti opisial a nagan babaen dagiti adu nga internasionaland nga organisasion. Acuerdo entre el Reino de de España y Nueva Zelanda, Acuerdo entre el reino de España y el reino de Marruecos}; lisensia pammalubos Tratado de la Unión Europea
- ^ a b Anthon, Charles (1850). Maysa a sistema iti taga-ugma ken mediebal a heograpia para iti panag-usar kadagiti pagadalan ken kolehio. New York: Harper & Brothers. p. 14.
- ^ Burke, Ulick Ralph (maika-2 nga edision, 2008). Maysa a pakasaritaan ti España manipud kadagiti Umuna a Panawen aginggana ti ipupusay ni Fernando ti Katoliko, Tomo 1. Londres: Longmans, Green & Co. p. 14. ISBN 978-1-4437-4054-8.
- ^ # ↑ Linch, John (direktor), Fernández Castro, María Cruz (del segundo tomo), Historia de España, El País, volumen II, La península Ibérica en época prerromana, pg. 40. Dossier. La etimología de España; ¿tierra de conejos?, ISBN 978-84-9815-764-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti España idiay Wikimedia Commons
- España
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Akinlaud nga Europa


text:
Pantar ti baybay
Ti pantar ti baybay wenno lessaad ti baybay datum a mangirepresenta ti natimbeng a katayag ti rabaw ti taaw (kasla ti tengnga a puntos a nagbaetan ti medio a nangato nga atab ken ti medio a nababa nga atab); naus-usar daytoy a kas ti alagaden iti panangipagarup ti kangato ti daga.[1] Ti pantar ti baybay ket addan pay ti nangruna a papel iti panaglayag iti baybay a kas ti grapika ti datum ken abiasion, a ti presion ti alagaden a pantar ti baybay ket inus-usar a kas ti panagrukod a datum iti altitud kadagiti lessaad ti panagpatayab. Ti panagduktal kadagiti napaut tu terminona a panagdumaduma iti medio a pantar ti baybay ket makasapul ti naannada panagrukod ngem maikated ti pakaammo iti panagbalbaliw ti klima. Ti pantar ti baybay ket mangsungbat kadagiti nadumaduma nga impluensia ket kaaduan a nagdumaduma kadagiti napalabas a heoliko a panawen. Iti agdama, ti pantar ti baybay ket ngumatngaton, a dagiti sientista ket nangidakamat a kas ebidensia a mangsuporta ti panirigan a ti pumudpudoten ti sistema ti klima.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ What is "Mean Sea Level"? Proudman Oceanographic Laboratory
- ^ Solomon et al., Technical Summary, Section 3.4 Consistency Among Observations, iti IPCC AR4 WG1 2007; Hegerl et al., Executive summary, Section 1.3: Consistency of changes in physical and biological systems with warming, iti IPCC AR4 SYR 2007.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pantar ti baybay idiay Wikimedia Commons


text:
Sapang Dalaga, Misamis Occidental
Ti Sapang Dalaga ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sapang Dalaga ket nabingbingay a politikal iti 28 a barbaranggay.[2]
- Bautista
- Bitibut
- Boundary
- Caluya
- Capundag
- Casul
- Dasa
- Dioyo
- Guinabot
- Libertad
- Locus
- Manla
- Masubong
- Agapito Yap, Sr. (Napilan)
- Poblacion
- Salimpuno
- San Agustin
- Sinaad
- Sipac
- Sixto Velez, Sr.
- Upper Bautista
- Ventura
- Medallo
- Dalumpinas
- Disoy
- El Paraiso
- Macabibo
- Sapang Ama
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Str ≥ len
Daytoy ket isu ti meta plantilia ti {{str ≥ len}}.
Daytoy ket tumulong kadagiti sabali a plantilia a mangkita no ti kuerdas ket "atatiddog wenno agpada nga atatiddog" a maigiddiat nga "ab-ababa" ngem ti naited a kaatiddog.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket mangala ti 3 aginggana ti 4 kadagiti saan a nainaganan a parametro.
Kitaen dita baba ti panagkita no ti kuerdas nga "abcde" ket 4 a karakter wenno ad-adu:
{{str ≥ len | abcde | 4 | Kapada wenno at-atiddog. | Ab-ababa. }}
Ti isublina ket makita dita baba:
- Kapada wenno at-atiddog.
Dagiti plantilia ket addaanda iti parikut a mangtengngel ti datos ti parametro nga aglaon kadagiti senial ti "
=". Ngem daytoy ket nalaka a solbaren babaen ti panagusar kadagiti naibilangan a parametro. Kitaen dita baba ti panagkita no ti kuerdas nga "ab=cde" ket 100 a karakter wenno ad-adu:
{{str ≥ len | 1 = ab=cde | 2 = 100 | 3 = Kapada "=" wenno at-atiddog. | 4 = Ab-ababab, saan a "=". }}
Ti isublina ket makita dita baba:
- Ab-ababab, saan a "=".
Nasaysayaat no agusar kadagiti naibilangan a parametro, gapu ta saanmo a masakbayan a maammuan no kasanonto ti lanaga ti datos nga ipan iti plantiliam iti daytoy a meta plantilia.
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panangilawlawag kadagiti parametro:
{{str ≥ len | 1 = Ti kuerdas | 2 = Ti kaatiddog | 3 = Datos nga maipasubli/iparang no "at-atiddog wenno kapada a kaatiddog". | 4 = Datos nga maipasubli/iparang no "ab-ababa ngem". }}
Ti awan linaon wenno dagiti saan a naiplawagan a kuerdas ket maikeddeng nga adda iti 0 a kaatiddog.
Dagiti pateg ti kaatiddog nga ab-ababa ngem 0 ket maikeddeng a 0.


text:
Bukidnon
Ti Bukidnon ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Amianan a Mindanao. Ti Siudad ti Malaybalay ti kapitoliona. Kabeddengna dagiti probinsia ti Misamis Oriental, Agusan del Sur, Davao del Norte, Cotabato, Lanao del Sur, ken Lanao del Norte.
Ti Bukidnon ti maibilang a pagtaraonan ti Mindanao gapu kadagiti adu a plantasion iti probinsia, kas koma iti nalalawa a plantasion ti pinia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bukidnon ket addaan kadagiti 2 a siudad ken 20 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013


text:
Larena, Siquijor
Ti Larena ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Siquijor iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Larena ket nabennebenneg iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bontod
- Bagacay
- Canlambo
- Cangbagsa
- Helen (Datag)
- Nonoc
- South Poblacion
- Sandugan
- North Poblacion
- Sabang
- Calunasan
- Cabulihan
- Cangmalalag
- Balolang
- Catamboan
- Cang-apa
- Candigum
- Ponong
- Basac
- Bintangan
- Canlasog
- Cang-alias
- Taculing
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Siquijor". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Siquijor". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lord Byron
Ni George Gordon Byron, maika-6 a Baron Byron, ken ti kinaudi George Gordon Noel, maika-6 a Baron Byron, FRS (22 Enero 1788 – 19 Abril 1824), sapasap a naamammoan a kas laeng ti Lord Byron, ket maysa idi nga Eskoses a mannaniw ken maysa a mangidaulo a pigura ti Romantiko a tignay. Kadagiti kadayegan nga obra ni Byron ket dagiti ababa a daniw ti "Ti Bababi ket Magmagna ti Kinapintas", "Epitapio iti maysa nga Aso", ken "Ti Umuna a Agek ti Ayat", a maipatinayon kadagiti salaysay a daniw ti Peregrinasion ni Childe Harold ken Don Juan. Isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a Britaniko a mannaniw ken agtultuloy nga adu ti mangbasbasa ken makaimpluensia.
Isu ket nagbanbaniaga tapno makilaban a kasinnupiat ti Otomano nga Imperio idiay Griego a Gubat ti Wayawaya, a dagiti Griego ket nagraraem kaniana a kas maysa a nailian abanuar.[1] Isu ket pimmusay idi agtawen ti 36 manipud ti gurigor a naalana bayat nga adda idiay Missolonghi idiay Gresia.
Ni Byron ket naramrambakan idi iti biag para iti aristokrato a nalabes a mairaman kadagiti adu nga utang, dagiti nadumaduma a panakiinnayatan, dagiti sayangguseng ti maysa nga eskandalo ti insestuoso a panakamainaigna ti kagudua a kabsatna a babai, ken ti kunabukbokadan a panagtalaw. Daytoy ket naipagpagarupan nga isu ket nagsagsagaba ti bipolar I a sakit, wenno maniaka a depresion.[2][3]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni John Byron ket ikallaysana ti maikadua nga asawana iti isu met laeng a rason ti panangasawana ti immuna: ti baknang ti babai.[4] Ti ina ni Byron ket nagilaklako ti dagana ken titulo tapno mabayadaan ti utang ti asawana, ken ti las-ud ti dua atawen ti dakkel nga estado, nga agpateg ti £23,500, nabarusubosen, a nangibatbati ti dati nga agtawid ti tinawen a matgedan iti laeng a £150.[5] Iti panagaramid tapno maliklikanna dagiti nagpautang, ni Catherine ket kinadkaduana ti awan bainna nga asawan idi Pransia idi 1786, ngem nagsubli met laeng idiay Inglatera idi gibus ti 1787 tapno maniyanak ti anakna a lalaki iti Inggles a daga. Isu ket naipasngay idi 22 Enero idia pagidagdagusan iti Holles Street idiay Londres.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Plomer, William (1970) [1936]. Ti Diamante ti Jannina. New York City: Taplinger Publishing. ISBN 978-0-224-61721-5. "Ni Byron ket nasken a matay pay tapno maaramid a sapasap a maawat ti pilhelenismo."
- ^ Ti Pateg ti Kreatibidad: Bipolar a Sakit ken dagiti Artista [1] naala idi 26 Disembre 2011
- ^ Lord Byron [2] naala idi 26 Disiembre 2011
- ^ "...daytoy ket naamammoan para laeng ti pakaimatangan tapno maibbatan kaniana dagiti utangna, a ni Byron ket tinawtawaganna ti babai." Ni Moore, Thomas, Dagiti Obra ni Lord Byron: Nga adda Dagiti Suratna ket Warnakan, ken ti Biagna, John Murray, 1835.
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
Galt.2C_John_1830
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Accardo, Peter X. Baybay-am a ti Satira ti Kantak: Byron’s Dagiti Inggles a Bardo ken dagiti Eskoses nga Agreprepaso. Web a pabuya, Houghton a Biblioteka, Unibersidad ti Harvard, 2011.
- Blackstone, Byron: 'Byron ken Islam: dagiti tallo nga Ero' (Warnakan ti Europeano a Panagadadal tom. 4 no. 4, Dis. 1974, 325–63).
- Crompton, Louis. Byron ken Griego nga Ayat: Homopobia idi maika-19 a Siglo nga Inglatera. Faber ken Faber, 1985.
- Drucker, Peter. 'Byron ken Otomano nga ayat: Orientalismo, Europeanisasion ken kapadpada a sekso a seksualidad idi nasapa a maikasangapulo ket siam a siglo a Lebante' (Warnakan ti Europeano a Panagadadal tom. 42 bil. 2, Hunio2012, 140-57).
- Garrett, Martin: George Gordon, Lord Byron. (Dagiti Biag dagiti Mannurat ti Britaniko a Biblioteka). Londres: Britaniko a Biblioteka, 2000. ISBN 0-7123-4657-0.
- Garrett, Martin. 'Palgrave a Literario a Diksionario ni Byron'. Palgrave, 2010. ISBN 978-0-230-00897-7
- Guiccioli, Teresa, contessa di, Biag idiy Italia ni Lord Byron, patarus. Michael Rees, ed. Peter Cochran, 2005, ISBN 0-87413-716-0.
- Grosskurth, Phyllis: Byron: Ti Pakapilawan nga Anghel. Hodder, 1997. ISBN 0-340-60753-X
- MacCarthy, Fiona: Byron: Biag ken Sarita. John Murray, 2002. ISBN 0-7195-5621-X.
- Marchand, Leslie A., editor, Edision ti Sursurat ni Byron, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan:
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo I, 'Iti napudot a kaubingak', 1798–1810, (1973)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo II, 'Nadayeg iti panawenko', 1810–1812, (1973)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo III, 'Alas! ti ayat ti babai', 1813–1814, (1974)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo IV, 'Panagkallaysa ti sairo', 1814–1815, (1975)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo V, 'Naladaw unayen iti rabii', 1816–1817, (1976)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo VI, 'Ti lasag ket narasi', 1818–1819, (1976)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo VII, 'Nagbaetan ti dua a lubong', 1820, (1978)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo VIII, 'Naipasngay para iti suppiatan', 1821, (1978)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo IX, 'Idiay mata ti angin', 1821–1822, (1978)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo X, 'Maysa apuso para iti tungngal maysa a gasat', 1822–1823, (1980)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo XI, 'Para iti gubat ti panagwaywaya', 1823–1824, (1981)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo XII, 'Ti parikut ti maysa a pagsurotan', pagsurotan, (1982)
- Lord Byron: Napili a Sursurat ken Warwarnakan, (1982)
- McGann, Jerome: Byron ken Romantisismo. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan 2002. ISBN 0-521-00722-4.
- Oueijan, Naji B. Maysa a Konpendio ti Dumaya nga Elelemento iti Orientala a Sarsarita ni Byron. New York: Peter Lang Publishing, 1999.
- Prell, Donald: Ti Panagdaldaliasat kenn Byron manipud idiay Genoa aginggana idiay Cephalonia. Strand Publishing, 2009, ISBN 0-9741975-5-6.
- Prell, Donald: Lord Byron Nagranaan wenno pagtungpalan. Strand Publishing, 2009, http://www.strand-publishing.com/page6/page6.html
- Rosen, Fred: Bentham, Byron ken Gresia. Clarendon a Pagmalditan, Oxford, 1992. ISBN 0-19-820078-1.
- Thiollet, Jean-Pierre: Carré d'Art: Barbey d'Aurevilly, lord Byron, Salvador Dali, Jean-Edern Hallier, Anagramme éditions, 2008. ISBN 978-2-35035-189-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Lord Byron idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti George Gordon Byron idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Mannurat:George Gordon Byron idiay Wikisource
- Lord Byron
- Alumni ti Kolehio ti Trinity, Cambridge
- Anglo-Eskoses
- Dagiti Baron iti noblesa ti Inglatera
- Pamilia a Byron
- Tattao nga Inggles ti Eskoses a kaputotan
- Dagiti Inggles a mannaniw
- Dagiti Kumaduaan ti Naarian a Kagimongan
- Missolonghi
- Tattao a naedukado idiay Eskuela ti Harrow
- Tattao a naedukado idiay Gramatiko nga Eskuela ti Aberdeen
- Tattao manipud idiay Londres
- Philhellenes
- Rehensia a panawen
- Dagiti romantiko a mannaniw
- 1788 a pannakaipasngay
- 1824 nga ipupusay
- Teatro ti maika-19 a siglo


text:
Laguna
Ti Laguna ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti CALABARZON iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Santa Cruz. Kabeddengna dagiti probinsia ti Rizal, Quezon, Batangas ken Cavite. Dandani linikmut ti Laguna ti sibubukel a Dan-aw Laguna, ti kadakkelan a dan-aw iti Pilipinas. Naggapu ti nagan ti probinsia iti balikas nga Espaniol a "lago" a kayatna a sawen "dan-aw."
Am-ammo ti Laguna kas lugar (iti Calamba) a nakaipasngayan ni Jose Rizal, ti nailian a bannuar ti Pilipinas. Nalatak met ti Laguna kas pagpaspasiaran dagiti turista gapu iti Dissuor Pagsanjan, ti Plaza ti Ili ti Pila, dagiti kinitikitan dagiti tattao iti Paete ken Pakil, ti napudot nga ubbog kadagiti bakras ti Bantay Makiling iti Los Baños ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Laguna iti 24 nga ili ken 6 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Biñan
- Siudad ti Cabuyao
- Siudad ti Calamba
- Siudad ti San Pablo
- Siudad ti San Pedro
- Siudad ti Santa Rosa
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "28 Hulio 1571: Ti petsa a panakabangon to Probinsia ti Laguna". Academia.edu.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Alabel, Sarangani
Ti Alabel ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Sarangani iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alabel ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Bagacay
- Baluntay
- Datal Anggas
- Domolok
- Kawas
- Maribulan
- Pag-Asa
- Paraiso
- Poblacion (Alabel)
- Spring
- Tokawal
- Poblacion (ladol)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Kalpasanna, nakitak ti sabali a mannakabalin nga anghel a bumabbaba manipud langit. Nabungon iti ulep ket adda bullalayaw iti ngatoen ti ulona. Naraniag ti rupana a kas iti karaniag ti init ket kasla adigi nga apuy dagiti sakana. 2Adda iggemna a silulukat a bassit a nalukot a pagbasaan. Imbaddekna ti makannawan a sakana iti taaw ket ti makannigid, iti daga. 3Nagpukkaw ket kasla ungor ti adu a leon ti timekna. Nasungbatan iti dulluog dagiti pito a gurruod. 4Idi malpas ti dulluog, agsuratak koman, ngem nangngegko ti maysa a timek a naggapu sadi langit. “Ilimedmo ti imbaga dagiti pito a gurruod,” kinunana. “Dimo isurat.” 5Ket ingngato ti anghel a nakitak nga agtaktakder iti taaw ken iti daga ti makannawan nga imana idiay langit. 6Nagsapata iti nagan ti Dios a sibibiag nga agnanayon nga awan inggana, isu a namarsua iti langit, daga, taaw ken amin a linaonda. “Saanen a maitantan,” kinunana. 7“Inton puyoten ti maikapito nga anghel ti trumpetana, ibanagton ti Dios ti nalimed a panggepna kas impakaammona idi kadagiti adipenna a profeta.” 8Nagsao manen kaniak ti timek a nangngegko a naggapu sadi langit. Kinunana, “Inka alaen ti silulukat a pagbasaan iti ima ti anghel nga agtaktakder iti baybay ken iti daga.” 9Immasidegak iti anghel ket dinawatko nga itedna kaniak ti nalukot a pagbasaan. “Alaem ket kanem,” kinunana. “Nasam-itto a kasla diro dita ngiwatmo ngem napaitto iti tianmo.” 10Innalak ti pagbasaan iti ima ti anghel ket kinnanko. Nasam-it a kas diro iti ngiwatko, ngem idi matilmonkon, napait iti tianko. 11Ket naibaga kaniak, “Masapul nga ipakaammom manen ti mensahe ti Dios maipapan kadagiti tattao iti adu a pagilian, puli, pagsasao ken ar-ari.”


text:
Rizal, Kalinga
Ti Rizal ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Kalinga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Rizal ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Babalag East (Poblacion)
- Calaocan
- Kinama
- Liwan East
- Liwan West
- Macutay
- San Pascual
- San Quintin
- Santor
- Babalag West (Poblacion)
- Bulbol
- Romualdez
- San Francisco
- San Pedro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Kalinga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Kalinga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gresia
Ti Gresia (iti Griego: Eλλάδa, daan a forma: Eλλάς, Hellas), nga opisial a maawagan iti Helenika a Republika (Griego: Eλλnvιkή Anuokpatίa, Ellinikí Dimokratía), ket maysa a pagilian iti umabagatan nga Europa iti murdong ti Peninsula ti Balkan. Kabeddengna dagiti pagilian ti Bulgaria, ti Republika ti Macedonia, ken Albania iti amianan, ken ti Turkia iti daya. Adda met iti daya ti Gresia ti Baybay Eheo, ken ti Baybay Honiko ken Baybay Mediteraneo iti laud ken abagatan. Maibilbilang kas indayon ti Lumaud a sibilisasion ken ti nakaipasngayan ti demokrasia, ti Gresia ket addaan iti atiddog ken nabaknang a pakasaritaan ket ti kulturana ket nangimpluensia iti Europa, Amianan nga Aprika, ken ti Tengnga a Daya.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gresia idiay Wikimedia Commons
- Gresia
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagillian ti Daya a Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1821


text:
Biolohia
Ti bilohia ket maysa a masna a siensia a maipapan iti panagadal iti biag ken dagiti sibibiag nga organismo, a mairaman dagiti patakderda, aramid, panagtubo, taudan, ebolusion, panakaiwarwaras, ken taksonomia.[1] Ti biolohia ket nawatiwatat suheto a naglaon kadagiti adu a subdibision, dagiti topiko, ken dagiti disiplina. Kadagiti kangrunaan a topiko ket dagiti lima a mangtipon a pamunganayan a mabalin a maibagbaga a dagiti kammasapulan nga annuroten iti moderno a biolohia:[2]
- Dagiti selula ket dagitoy ti kangrunaan a paset iti biag
- Dagiti baro a sebbangan ken tinawtawid nga ugali ket pinataudan iti ebolusion
- Dagiti hene ket isu dagitoy ti kangrunaan a paset iti panagtawtawid
- Ti maysa nga organismo a timbenganna ti bukodna nga uneg nga enbironmento tapno mataripatuna ti natalinaay ken agnanayon a kasasaad
- Dagiti sibiiag nga organismo ket agibus ken baliwanna ti enerhia.
Dagiti subidisplina iti biolohia ket mabigbigan kadagiti batayan iti gantingan a dagiti organismo ket inadadal ken dagiti pamay-an nga usaren ti panagadal kaniada: ti biokimiko ket sukimatenna ti pamunganayan a kimiko iti biag; ti molekular a bilolohia ket adalenna ti narikut a panakitinnignay dagiti sistema iti biolohiko a molekula; ti selula abiolohia ket sukimatenna ti kangrunaan a pasdek a lapped kadagiti amin a biag, ti selula; ti pisiolohia ket sukimatenna ti maipapan ti bagi ken kimiko a rebbengan dagiti kulapot, dagiti organo, ken dagiti sistema ti organo iti maysa nga organismo; ken ti ekolohia ket sukimatenna no kasano a makitinnignay dagiti nadumaduma nga organismo ken tumaripnong iti bukodda nga enbironmento.[3]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termio a biolohia ket naala manipud ti Griego a balikas a Bίoς, bios, "biag" ken ti suldong a -λoYίa, -logia, "panagadal iti." Daytoy ket agparang iti Aleman (a aks ti biologie) a nasapsapa ngem idi 1791, ken mabalin a maysa a likud a pormasion manipud ti daan a balikas a amphibiolohia (a kayatna a sawen ket ti panagadal dagiti anpibio ) babaen ti panagikkat ti immuna ngaamphi-. Ti nagan ket namatmati nga immuna nga inusar babaen ni Karl Burdach (1776-1847) a mangibanga ti panagadal ti tao. Ni Jean-Baptiste Lamarck idi ti (1744-1829) immuna a nagusar iti nalawlawa a kapanunotan.[4]
Urayno ti biolohia iti moderno a pormana ket maysa a kabarbaro ken agdama apanakarang-ay, dagiti siensia a maikabagian ken mairaman iti daytoy ket naadadalen manipud kadagiti taga-ugma a panawen. Ti masna a pilosopia ket kinasapsapa nga inadal idi dagiti sibilisasion iti Mesopotamia, Ehipto, ti Indiano a subkontinente, ken Tsina. Nupay kasta, ti taudan ti moderno a biolohia ken ti arngianna ti panagadal iti masna ket kaaduan a nasursurotan manipud idi tag-ugma a Gresia.[5] Bayat a ti ormal a panagadal iti medisina ket nanipud pay idi ni Hippocrates (ca. 460 BC – ca. 370 BC), ni Aristotle (384 BC – 322 BC) nga isu ti kaadua a nagparawad ti panagrangrang-ay ti biolohia. Dagiti naipangpangruna ket dagiti Dagiti Pakasaritaan iti Ayup ken dagiti sabsabali nga obrana a nangipakita kadagiti naturalista panagirayna, ken dagiti simmakbay nga ad-adu nga emperiko nga obrana a nagipatengnga ti isip iti bilohiko a gapuanan kendibersidda iti biag. Ti simmaruno kenni Aristoteles idiay Lyceum, a ni Theophrastus, ket nagsurat kadagiti serie ti liblibro iti botania a nabati a kas ti kangrunaan a kontribusion iti taga-ugma iti siensia dagiti mula, ken dagiti pay mapan iti Tengnga a Pannpanawen.
Dagiti eskolar iti medibal nga Islamiko a lubong a nagsurat iti biolohia ket mairaman ni al-Jahiz (781–869), Al-Dinawari (828–896), nga isu ket nagsurat ti botania,[6] ken ni Rhazes (865–925) nga isu ket nagsurat iti anatomia ken pisiolohia. Ti medisina ket naipangpangruna nga inadadal babaen dagiti Islamiko nga eskolar a nagob-obra iti tinawtawid a Griego a pilosopia, bayat a ti masna a pakasaritaan ket kaaduan a nakaala kadagiti Aristoteliano a kapanunutan, a naipangpangruna ti panagtengtengngel ti natalinaay a pagsasarunuan iti biag.
Ti biolohia ket napardas a naparang-ay ken nagtubo babaen ti dramatiko a pannakaparang-ay ti mikroskopio niAntony van Leeuwenhoek. Isu daytoyen nga idi a dagiti eskolar ket nakaduktal ti spermatozoa, bakteria, inpusoria ken ti aragaag a panakakaskasdaaw ken dibersidad iti mikroskopiko a biag. Dagiti panagsukimat babaen ni Jan Swammerdam ket nangiturong kadagiti baro a panagayat iti entomolohia ken nangitakder ti kangrunaan a pamay-an iti mikroskopiko a panagrangkay ken panagmantsa.[7]
Dagiti panagrang-ay ti mikroskopia ket adda daytoy ti natukok nga impakto iti biolohiko a panagpampanunot. Idi nasapa a maika-19 a siglo, adu dagiti biologo a nagitudo ti sentro a pannakaipangpangruna iti selula. Idi 1838 ken 1839, ni Schleiden ken Schwann ket nangrugida a nagiragpat ti kapanunotan a ti (1) ti kangrunaan a paset dagiti organismo\ ket ti sellula ken (2) dagiti agmaymaysa a selula ket addaanda kadagiti pakaidumaan iti biag, urayno suppiatenda ti kapanunotan a dagiti (3) amin a selula ket nagtaud manipud ti panagbingbingay dagiti sabsabali a selula. Agyamantayo kadagiti obra ni Robert Remak ken Rudolf Virchow, nupay kasta, babaen ti 1860s kaaduan kadagiti biologo ket immawatda kadagiti tallo a doktrina iti naam-ammauanton a kas ti selula a teoria.[8]
Iti agdama, ti taksonomia ken panakaidasig ket nagbalin a nagtengngaan ti isip iti masna a pakasaritaan. Ni Carolus Linnaeus ket nagipablaak ti maysa a kangrunaa a taksonomia para iti masna a lubong idi 1735 (dagiti nadumaduma a kita ket naususaren manipud idin), ken ti 1750 a panagiyammo ti sientifiko a nagnagan para kadagiti amin a sebbanganna.[9] Ni Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon, ket trinatona dagiti sebbangan a kas dagiti parbo a kategoria ken dagiti sibibiag a porma a kas nalukneng—nga agpalpaltiing pay a ti posibilidad iti kadawyan a nagtaudan. Urayno isu ket sinuppiatna ti ebolusion, ni Buffon ket maysa a nangruna a pigura iti pakasaritaan iti ebolusionario a kapanunotan; ti obrana ket nakaimpluensia kadagiti ebolusionario a teoria kenni Lamarck ken Darwin.[10]
Dagiti naganetget a panagpanpanunut ti ebolusionario ket nagtaud kadagiti obra ni Jean-Baptiste Lamarck. Nupay kasta, ti Britaniko a naturalista a ni Charles Darwin, a nagtipon ti bioheograpiko nga arngian iti Humboldt, ti unipormista a heolohia ni Lyell, dagiti sinursurat ni Thomas Malthus ti panagrang-ay ti populasion, ken ti bukodna a kalaing iti morpolohiko, a nagpartuat ti naballigi a teoria ti ebolusion a naibatay iti masna a panagpili; kapadpada a panagrason ken ebidensia a nagiturong kenni Alfred Russel Wallace ti nawaya a panakaabotna ti isu met laeng a nagpatinggaan.[11]
Ti pannakaduktalan iti maipapan ti bagi a representasion iti panagtawid ket dimteng kadagiti ebolusionario a pamunganayan ken henetiko ti populasion. Idi 1940s ken nasap a 1950, dagiti eksperimento ket nagitudo ti DNA a aks komponente dagiti kromosoma a angtengngel kadagiti henes. Ti panakitengngaan dagit isip dagiti baro a modelo nga organismo a kas dagiti birus ken bakteria, ken dagiti pay panakaduktalan iti doble a helikoidal a patakder iti DNA idi 1953, ket nagmarka ti panagdaliasat iti panawen iti molekular a henetiko. Manipud idi 1950 aginggana iti agdama a panawen, ti biolohia ket nawatiwaten a naipadakkel iti melekular a pagturayan. Ti henetiko a kodigo ket narengngat ni Har Gobind Khorana, Robert W. Holley ken ni Marshall Warren Nirenberg kalpasan ti DNA ket naawatan nga aglaon kadagiti kodones. Kanungpalanna, ti Gandat a Henoma ti Tao ket nairugi idi 1990 nga adda ti namnama iti panagmapa ti sapasap a henoma ti tao. Daytoy a gandat ket nalpas idi 2003,[12] nga adda pay dagiti adu a panagusig nga agdama a maipabpablaak. Ti Gandat a Henoma ti Tao ket isu ti immuna nga addang iti sangalubongan a ganetget a pannakaitipon dagiti naumnong a pannakaammo iti biolohia iti nairebbengan, a molekular a pannakaipalpalawag iti bagi ti tao ken dagiti bagi ti organismo.
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ A naibatay babaen ti panakailawlawag idiay Gandat nga Aquarena Basaan a daga glosario dagiti termino.
- ^ Avila, Vernon L. (1995). Biolohia: Panagtalunton iti biag iti daga. Boston: Jones ken Bartlett. pp. 11–18. ISBN 0-86720-942-9.
- ^ Siensia ti Biag, Weber nga Estado a Museo iti Masna a Siensia
- ^ "Sino ti nagrugi ti termino a biolohia?". Info.com. Naala idi 2012-06-03.
- ^ Magner, Pakasaritaan dagiti Siensia ti Biag
- ^ Fahd, Toufic. "Botania ken agrikultura". p. 815., iti Morelon, Régis; Rashed, Roshdi (1996). Ensiklopedia iti Pakasaritaan iti Arabiko a Siensia 3. Routledge. ISBN 0415124107.
- ^ Magner, Pakasaritaan dagiti Siensia ti Biag, pp 133–144
- ^ Sapp, Henesis, kapitulo 7; Coleman, Ti biolohia iti Sangapulo ket siam a Siglo, kapitulio 2
- ^ Mayr, Ti Panagrang-ay iti Biolohiko a Kapanunutan, kapitulio 4
- ^ Mayr, Ti Panagrang-ay ti Biolohiko a Kapanunotan, kapitulio 7
- ^ Mayr, Ti Panagrang-ay ti Biolohiko a Kapanunutan, kapitulio 10: "Ti ebidensia ni Darwin para iti ebolusion ken sapasap a nagtaudan"; ken kapitulio 11: "Ti gapuanan iti ebolusion: masna apaagpili"; Larson, Ebolusion, kapitulior 3
- ^ Noble, Ivan (2003-04-14). "BBC NEWS | Siensia/Masna| Ti henoma ti tao ket kanungpalan a nakompleto". BBC News. Naala idi 2006-07-22.


text:
Gubat ti Sangagasut a Tawtawen
Ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen ket dagidi serie ti suppiat a nailaban manipud idi 1337 aginggana idi 1453 a nagbaetan ti Inglatera ken Pransia. Daytoy ket nagbanagan ti maysa a dinastiko a suppiat a nangrugi manipud idi ni Guillermo ti Agparparukma a nagbalin nga Ari ti Inglatera bayat a nagtultuloy a Duke ti Normandia. A kas ti duke ti Normandia, dagiti Inggles nga ari adda utangda nga agraem ti Ari ti Pransia ngem kasla dagiti immununa a duke dagitoy ket nagtaginayonna ti adu nga autonomia. Ti riri a panagraem ket maysa idi a seremonia a ti riri nga agup-upa wenno basalo ket nangisalda ti panagraem ken panagparukma kadagiti apona ti riri. Daytoy a panagsanay ket napasardeng idi maikasangapulo ket uppat a siglo idi ni Eduardo III ket napaay a nakaited ti panagraem kenni Philip VI ti Pransia ken ni Philip ket saan a nangtaripatu ti inkarina a panagisubli ti paset ti Guienne nga innala ni CarlosIV. Dagiti dadduma pay a nangruna a banag ket mairaman dagiti nadumaduma a naggigiddiat a panagpadas a panagtengngel ti paglakkuan ti Inggles a lana.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Anglo-Normando a dinastia a nagturay ti Inglatera, manipud ti Normando a Panagrukma ti 1066, ket naipatingga idi babaen ti maysa panakikaduaan a nagbaetan ni Geoffrey ti Anjou ken Roberto ti Gloucester, a ti anak a lalaki ni Geoffrey a ni Enrique ket nagbalin a ti immuna kadagiti Angevino nga ari ti Inglatera idi 1153.[1] Ti Ari ti Inglatera ket dagus a nagturturay kadagiti adadu a teritorio iti kontinente ngem ni ti Ari ti Pransia. Ti panakabalin daytoy a parikut ket dagiti idi duke ti Normandia, dagiti Inggles nga ket nakautangda ti panagraem ti Ari ti Pransia, nupay kasta dagiti duke ket adda isuda kadagiti adu nga autonomia manipud idi maika-11 a sigloken dagiti masakbayan ken saan idia daytoy a parikut iti panagsanay.[2]
Ni Ari Juan ket nakatawid ti adu nga estado manipud kenni Ari Ricardo I. Nupay kasta, ni Philip II ti Pransia ket nakeddeng a nagtignay a nangala ti gundaway ti kinakapsut ni Ari Juan, iti kinalegado ken maipapan ti milisia, ken babaen idi 1204 ket nagballigi iti panagtengngelna kadagiti kaaduan a taga-ugma a teritoria a tagtagikua. Ti simmarsaruno a Gubat ti Bouvines (1214), a mairaman ti Saintonge a Gubat (1242) ken ti kanungpalan ti Gubat ti Santo-Sardos (1324), ket nagpabassit kadagit itinengtengngel ti Inglatera iti kontinente kadagiti bassit a probinsia idiay Gasconia, ken ti kompleto a panakapukaw ti Normandia.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bartlett. Ti Inglatera babaen dagiti Normando ken Angevino nga ari. p. 22
- ^ Bartlett. Ti Inglatera babaen dagiti Normando ken Angevino nga ari. p. 17
- ^ Gormley. Gubat ti Sangagasut a Tawtawen: Pakabuklan Estado nga Unibersidad ti Ohio
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen idiay Wikimedia Commons


text:
Desierto
Ti desierto ket maysa a ladawan ti daga wenno rehion a makaawat ti napatinggaan nga ababa a dagup ti tudo, a basbassit laeng ngem ti mangsuportar ti panagtubo ti kaaduan a mulmula. Kaaduan kadagiti desierto ket adda ti tinawen a panatudo ti basbassit ngem 400 milimetro (16 in).[1] Ti sapasap a panagipalpalawag ket mangilasin ti nagbaetan dagiti pudno a desierto, a makaawat ti basbassit ngem 250 milimetro (10 in) ti natimbeng a tinawen a tudo, ken dagiti semidesierto wenno dagiti estepa, a makaawat ti nagbaetan ti 250 milimetro (10 in) ken 400 iti 500 milimetro (16 iti 20 in).[1][2]
Dagiti desierto ket maipalpalawagda pay a kas dagiti lugar nga adadu ti mapukpukaw a danum babaen ti ebapotranspirasion ngem ti matnag a tudo.[1] Iti Köppen a pannakaidasig ti klima a sistema, dagiti desierto ket naiklase a kas BWh (napudot a desierto) wenno BWk (temperado a desierto). Iti Thornthwaite a pannakaidasig ti klima a sistema, dagiti desierto ket naidasig a kas dagiti namaga a megatermal a klima.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "desierto". Encyclopædia Britannica online. Naala idi 28 Agosto 2011.
- ^ "Ania kadi ti disierto?". Pubs.usgs.gov. Naala idi 2010-10-16.
- ^ Fredlund, D.G.; Rahardjo, H. (1993). Dagiti Mekaniko ti Daga para kadagiti Saan a Mabasbasaan a Daga (PDF). Wiley-Interscience. ISBN 978-0-471-85008-3. Naala idi 2008-05-21.
- ^ Glosario ti Meteorolohia. Megatermal a Klima. Naala idi 2008-05-21.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Desierto idiay Wikimedia Commons


text:
Pagsasao nga Ibanag
Ti Ibanag (wenno Ybanag wenno Ibanak) ket maysa a pagsasao nga ar-aramaten ti agarup 500,000 nga agsasao iti Pilipinas, nangruna kadagiti akin-amiananan-a-daya a probinsia iti Luzon nga Isabela ken Cagayan, kangrunaan iti Ciudad ti Tuguegarao, Solana, Cabagan, ken Ilagan. Kaaduan kadagiti agsasao iti Ibanag ket makasao met laeng iti Iloko, ti maibilang a lingua franca iti Amianan a Luzon. Naggapu ti termino nga "Ibanag" manipud iti "bannag" a kayatna a sawen 'karayan'. Asideg a kanaig ti Ibanag dagiti pagsasao nga Itawis, Gaddang, Agta, Atta, Yogad, Isneg ken Malaweg.


text:
Sangalubongan nga Eropuerto ti Cam Ranh
Ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Cam Ranh (IATA: CXR, ICAO: VVCR) (Bietnamis: Sân bay Quốc tế Cam Ranh) ket mabirukan idiay Luek ti Cam Ranh idiay Cam Ranh, ti maysa nga ili idiay probinsia ti Khanh Hoa idiay Bietnam. Daytoy ket serserbianna ti siudad ti Nha Trang, a daytoy ket adda ti 30 km (16 NM) a kaadayo manipud ti eropuerto.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti eropuerto ti Cam Ranh ket binangon idi babaen ti Buyot ti Estados Unidos idi las-ud ti Gubat ti Bietnam, ken tinartaripatu babaen ti Aero Puersa ti Estados Unidos para kadagti milisai a pamay-an a kas ti Pagtayaban aKuartel ti Cam Ranh.
Idi 1972, daytoy a kuartel a naisubli ti gobierno ti Abagatan a Bietnam. Idi Abril 3, 1975, dagiti puersa ti Amianan a Bietnam ket natiliwda ti Luek ti Cam Ranh Bay ken dagiti amin a nabatbati a pasilidad. Manipud idi 1979 aginggana idi 2002, daytoy a pasilidad ket inususar ti Sobiet ken ti Aero Puersa ti Rusia gapu ti 25 atawtawen nga awan rentana a tulagan.
Idi Mayo 19, 2004, kalpasan ti adu a panagpabpabaro, ti eropuerto ket nakaawat ti immuna a kkomersio a panagtayab manipud idiay Hanoi. Daytoy tattan ket agtengtengngel kadagiti amin a komersio a panagpatayab ti Nha Trang, nga idi ket naipaturong idiay Eropuerto ti Nha Trang. Idi 2007, ti Cam Ranh ket naipasayaat idi a kas maysa a sangalubongan nga eropuerto. Idi Disembre, 2009 ti Sangalubongan nga Eropuerto Cam Ranh ket naluktan. Ti dagup a naipuonan ket agarup a 300 bilion VND.
Dagiti pasilidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti eropuerto ket naisanglad ti kangato iti 40 kadkadapan (12 m) a ngato ti natimbengan a lessaad ti baybay. Daytoy ket adda ti maysa a dalan a pagtayaban a nadesignado a 02/20 nga adda ti kongkreto a rabaw a narukodan ti 10,000 babaen ti 150 kadkadapan (3,048 m × 46 m).[1]
Dagiti linia ti eroplano ken dagiti papanan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Pakaammo ti eropuerto para itir VVCR manipud ti DAFIF (naala idi Oktubre 2006)
- ^ Pakaammo para iti eropuerto VVCR manipud ti Great Circle Mapper. Taudan: DAFIF (naala idiidi Okt. 2006).


text:
Mankayan, Benguet
Ti Mankayan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Benguet iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Mankayan ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.[2]
- Balili
- Bedbed
- Bulalacao
- Cabiten
- Colalo
- Guinaoang
- Paco
- Palasaan
- Poblacion
- Sapid
- Tabio
- Taneg
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bilar, Bohol
Ti Bilar ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bilar ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Bonifacio
- Bugang Norte
- Bugang Sur
- Cabacnitan (Magsaysay)
- Cambigsi
- Campagao
- Cansumbol
- Dagohoy
- Owac
- Poblacion
- Quezon
- Riverside
- Rizal
- Roxas
- Subayon
- Villa Aurora
- Villa Suerte
- Yanaya
- Zamora
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Protista
Dagiti protista ket dagiti agdumaduma a grupo dagiti eukariotiko a mikroorganismo. Iti naipakasaritaan, dagiti protista ket natrato idi a kas maysa a biolohiko a pagarian ken pormal a tinawtawagan iti Protista, ken kaaduan a nairaman dagiti uniselular nga organismo a saan a naibagay kadagiti sabali a pagarian. Ti molekular pakaammo ket naus-usaren tapno mapasayaat ti pannakaipalawag daytoy a grupo iti moderno a taksonomia nga agdumaduma ken kankanayon nga adayo a maikabagian dagiti pilo. Dagiti grupo ti protista ket naipanpanunotan tattan a kaibuksilan dagiti agdumaduma a pilo a saan nga asideg nga agkabagian babaen ti ebolusion ket adda dagiti sabali a siklo ti biag, dagiti agpang ti tropiko, dagiti moda ti lokomosion, ken dagiti selular nga estruktura.[1][2] Malaksid dagiti nalaka nga agpang ti pannakaurnosda iti gunglo, dagiti protista ke tawan unay ti panagpapadada.[3] Dagitoy ket uniselular, wenno dagitoy ket multiselular nga awan dagiti naipangpangruna a kulapot, ken ti daytoy a nalaka a selular nga organisasion ket mangilasin kadagiti protista manipud kadagiti eukariota, a kas dagiti fungus, dagiti ayup ken dagiti mula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Simonite T (Nobiembre 2005). "Dagiti protista ket induronda iti igid dagiti ayup iti panagbalbaliw ti alagaden". Nature 438 (7064): 8–9. doi:10.1038/438008b. PMID 16267517.
- ^ Harper, David; Benton, Michael (2009). Pangyuna iti Paleobiolohia ken ti Rehistro ti Posil. Wiley-Blackwell. p. 207. ISBN 1-4051-4157-3.
- ^ "Sistematika ti Eukariota". Naala idi 2009-05-31.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Protista idiay Wikimedia Commons


text:
Hokkaido
Ti Hokkaido (tulong·paammo) (北海道 Hokkaidō?, literal nga "Akin-amianan a Baybay "), naamamuan idi a kas ti Ezo, Yezo, Yeso, wenno Yesso, ket isu daytoy ti maikadua a kadakkelan nga isla iti Hapon; isu pay ti kadakkelan ken akin-amianan unay kadagiti 47 a prepektural nga agpang a panakabingbingay iti Hapon. Ti Ilet a Tsugaru pagsinaenna ti Hokkaido manipud ti Honshu,[2] uray no dagitoy dua nga is-isla ket naikapet da babaen ti sirok ti danum a perrokarril a ti Seikan a Tunel. Ti kadakkelan a siudad idiay Hokkaido ket ti kapitoliona, a ti Sapporo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Umuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Hokkaido" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 343 idiay Liblibro ti Google.


text:
Wikipedia:Babel
Dagiti gandat ti Wikimedia ket agus-usarda ti Babel tapno makatulong para iti pannakisinnarita dagiti agar-aramat ken maipalaka ti panagbiruk kadagiti makasao ti maysa a pagsasao.
Dagiti agpang ti kalaing a panangisao[urnosen | urnosen ti taudan]
- Awan ti pannakaammo nga agpang ti pannakaammoda
xx-0: Awan ti aniaman a pannakaawatda ti maysa a pagsasao wenno marigatanda unay a makaawat.
- Nababa nga agpang ti pannakaammoda
xx-1:Maawatanda bassit ti pagsasao kadagiti nalaka a naisursurat ken mabalinda nga agsaludsod wenno sumungbat kadagiti nalaka saludsod ngem saanda a nalaing unay nga agsurat kadagiti artikulo.
- Agpakatengnga nga agpang ti pannakaammoda
xx-2: Nalaingdan a makaawat tapno mabalinda ti agurnos wenno makisinnarita kadagiti tungtungan ti panid.
- Nangato nga agpang ti pannakaammoda
xx-3: Nalaingdan a makasurat iti daytoy a pagsasao ngem mabalin nga adda pay laeng dagiti sagpaminsan a kamali.
- Kasla patneng a panagsasao nga agpang ti pannakaammoda
xx-4: Kasla patneng ti kalaing ti panagsao wenno pannakaawatda urayno saanda a naipasngay a mangisasao iti daytoy a pagsasao.
- Propesional nga agpang ti pannakaammoda
xx-5: Nalaing ti pannakaawatda iti daytoy a pagsasao, mabalinda ti agbalakad wenno wenno agipatarus kadagiti sabali a pagsasao.
- Patneng nga agpang ti pannakaawatda
xx-N: Patneng wenno naipasngay a mangisasao. Nalaing unay ti pannakaawatda kadagiti amin nga agpang ti daytoy a pagsasao.


text:
Abalbalay
Ti abalbalay ket ti aniaman a banag a mabalin a mausar para iti panagay-ayam. Dagiti abalbalay ket kadawyan nga ay-ayamen babaen dagiti ubbing ken dagiti taraken. Ti panagay-ayam kadagiti abalbalay ket makapalpaliwa a pamay-an a panangsanay kadagiti ubbing para iti biag iti kagimongan. Dagiti nadumaduma amateriales ket inus-usar iti panagarmid kadagiti abalbalay a makaliwliwa kadagiti ubbing ken manakman. Adu kadagiti banag ket nadaremdem tapno agserbi a kas dagiti abalbalay, ngem dagiti tagilako a mapataud para kadagiti dadduma panggep ket mabalin pay a mausar. Kas pagarigan, ti bassit nga ubing ket mabalin ti agpidut iti maysa a sankabalayan a banag ken "patayabenna" iti angin ken aginkukuna a daytoy ket maysa nga eroplano. Ti sabali a panangikeddeng ket ti interaktibo a dihital a panagliwliwa. Adda dagiti abalbalay a naipangpangruna a napataud a kas dagiti ur-urnongen a banag ken maikeddenga maipabuya laeng.
Ti taudan dagiti abalbalay ket prehistoriko; dagiti munieka a mangirepresenta kadagiti maladaga, dagiti ayup, ken dagiti soldado, ken dagiti pay representasion dagiti ramramit nga inus-usar babaen dagiti manakman ket nalaka a nabirbirukan kadagiti arkeolohiko a luglugar. Ti taudan ti balikas nga "abalbalay" ket di ammo, ngem naipampamattian nga immuna a nausar idi maika-14 a siglo.[1]
Iti sapasap ti abalbalay ken panagay-ayam, ket nangruna no maipanggep iti panagdakkel ken panagadal a maipanngep kadagiti kaarubayan tayo. Dagiti ubbing ket us-usarenda dagiti abalbalay ket agay-ayamda tapno maduktalada ti identidadda, makatulong kadagiti bagida a pumigsa, makaadal kadagiti gapuanan ket pagbanagan, agsukimat kadagiti pannakaikabagian, ken agsanay kadagiti kalaing a kasapulanda a kas manakman. Dagiti manakman ket agus-usarda kadagiti abalbalay ket agay-ayamda tapno mangporma ken mangpapigsa kadagiti sosial a piansa, mangisuro, manglagip ken mangpapigsa kadagiti inadal manipud kadagiti kinubingda, mangduktal ti bukodda nga identidad, sanayenda dagiti isipda ken bagbagi, sukimatenda dagiti pannakaikabagian, sanyenda dagiti kinalaing, ken dekorasionanda dagiti pagtaenganda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Abalbalay idiay Wikimedia Commons
- Kline, Stephen (1995). Iti Ruar ti Hardin: Dagiti Abalbalay, TV, ken ti Kultura dagiti Ubbing iti Panawen ti Pangtagilako. Verso Books. ISBN 1-85984-059-0.
- Walsh, Tim (2005). Dagiti AWan Panawenna nga Abalbalay: Dagiti Klasiko nga Abalbalay ken dagiti Nagpartuat Kaniada. Andrews McMeel Publishing. ISBN 0-7407-5571-4.
- Wulffson, Don L. Dagiti Abalbalay!. Henry Holt and Company. ISBN 0-8050-6196-7.


text:
KEN TI APPLIKASYON PARA TI ABSENTEE VOTER
BALLOTA
TI WIKIWIKI
VOTER REGISTRATION FORM KEN TI USAR NA
Ti Wikiwiki Voter Registration Form ket maysa nga kasuratan ti
applikasyon nga naidisenyo tapno mapagbalin nga nalaklakka ken nasaysayaat iti
panagrehistro ti residente ti Hawaii.
Ti panangkumpleto ti Wikiwiki Voter registration form ken panangibuson nga
diretso sadiay opisina iti City wenno County clerk ket maipalubos na iti tao
nga agrehistro nga agbotos nga saan nga masapul nga mapan bumisita sadiay lugar
ti opisina ti gobyerno wenno iti pagrehistruanen.
Dawaten ti kalintegan ti Hawaii nga aprobahan ti hepe opisyal ti
eleksyon ti isu amin nga pormas nga nausar para iti panagrehistro. Itden ti
Hawaii Revised Statutes §11-16, dagidiay rehistrado ket masapul nga agrehistro
nga agbotos babaen ti:
“maysa nga palawag nga naisurat ken
nasapataan ti
applikasyon ti rehistrasyon ti botante wenno
sabali
pay nga pormas nga inted ti hepe opisyal iti eleksyon.”
Para iti
pannakaimprenta ken pannakakopya kadagitoy, masurot iti panuntunan babaen iti Hawaii
Administrative Rules §2-51-23:
TI APLIKASYON PARA ITI ABSENTEE VOTER
BALLOTA
Ipalubos iti Hawaii Revised Statues §15-2 ti
sinuman nga tao nga nga nakairehistro nga
agbotos idtoy Estado ti Hawaii nga mangted iti
absentee ballota babaen iti surat wenno personal.
Tapno makaawat ti absentee ballota nga maibuson,
masapul nga mangited iti botante ti “Aplikasyon para iti Absentee Voter
Ballota.” Masapul nga ibuson ti botante
daydiay nga aplikasyon nga maidiretso sadiay City/County Clerk, kas nakaysaad
babaen ti Hawaii Revised Statutes §15-4.
Marka: Daytoy
ket aplikasyon para iti absentee ballota laeng. Daydiay agpayso nga balota ket masapul nga maibuson nga nanggapu
sadiay City/County Clerk kalpasan ti pannakaawat daydiay aplikasyon.
Diay “Aplikasyon para ti Absentee Voter
Ballota” ket ti pormas nga imbaga ken
inaprobaran ti hepe opisyal ti eleksyon ken Clerk,
babaen iti Hawaii Administrative Rules §2-53-4.
Para iti pannakaimprenta ken pannakakopya
kadagitoy, masurot iti panuntunan babaen iti Hawaii Administrative Rules
§2-51-23.
1.
Masapul nga
8.5” x 11” ti rukod na.
2.
Masapul nga
maimprenta iti dagsen iti 20 nga bond paper wenno nadagdagsen pay (70lb
3.
Awan iti
nasileng nga sango na;
4.
Haan nga
mabalin nga maimprenta iti newsprint.
5.
Masapul nga
maysa ket maysa (1:1) nga facsimile ti orihinal nga pormas.
6.
Ti pormas ti
Wikiwiki Voter Registration ken ti aplikasyon para iti Absentee Voter Ballota
ket haan nga mabalin nga mainayon, maislpo, wenno maitipon ti inyaman nga
kasuratan nga naisurat para ti kampanya nga awan iti maitulong na iti
rehistrasyon ti botante.
7.
Masapul nga
makopya ti isu amin agraman ti amin nga
direksyon na.
PANANGKOPYA
Ti pormas ti Wikiwiki Voter Registration ken ti Aplikasyon para iti
Absentee Voter Ballota, ken ti direksyon na ket mabalin nga mapakopya. No maypakopyan, ti pormas ti voter
registration ken ti aplikasyon ti absentee ket masapul nga isu amin ket
mapakopya. Ti facsimile ti pormas ket
mabalin nga maited kadaydi clerk, basta ti impormasyon nga inted iti aplikante
ken ti pirma ti aplikante ket masapul nga orihinal.
Ti organization nga interesado nga mangipakopya ti pormas ti voter registration ken ti
aplikasyon para ti absentee ket masapul pay nga mangala ti aprobal nga naggapu
sadiay opisina iti Eleksyon wenno County Clerk sakbay iti panangiwaras.
Daytoy
nga kasuratan ket naaramid para iti impormasyon laeng ken haan nga mabalin nga
mausar para iti Kalintegan iti eleksyon ti Hawaii ken ti kasapulan. Amin nga kasapulan wenno kasuratan ket
mabalin nga agbaliw depende ti panagsukat diay legislasyon. Ikonsulta yo iti
Hawaii Revised Statutes ken sabali pay nga paggapuan iti impormasyon para iti
mas detalyado ken mas agpayso nga kasapulan.
Office of Elections
802 Lehua Avenue
Pearl City, Hawaii 96782
Telepono: 808-453-VOTE (8683)
Kadagiti Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-442-VOTE
(8683)
TTY: 808-453-6150
Kadagiti Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-345-5915
Internet:
www.hawaii.gov/elections
Office of Elections - FSVS520E
12/08/03


text:
Pandi, Bulacan
Ti Pandi ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pandi ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Bagbaguin
- Bagong Barrio
- Bunsuran III
- Bunsuran I
- Bunsuran II
- Cacarong Bata
- Cacarong Matanda
- Cupang
- Malibong Bata
- Malibong Matanda
- Manatal
- Mapulang Lupa
- Masagana
- Masuso
- Pinagkuartelan
- Poblacion
- Real de Cacarong
- San Roque
- Siling Bata
- Siling Matanda
- Baka-bakahan
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Pio VI
Ni Papa Pio VI (25 Disiembre[1] 1717 – 29 Agosto 1799), ket naipasngay idi a kas ni Count Giovanni Angelo Braschi, ket isu idi ti Papa manipud idi 1775 aginggana idi 1799.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adu kadagiti nagtaudan a nangibaga nga isu ket naipasngay idi 27 Disiembre 1717 ngem daytoy ket ti petsa a panakabuniaganna, cf. Pastor, XXXIX, p. 22
- Ludwig von Pastor, 1952. Ti Pakasaritaan dagiti Papa manipud ti patingga iti Tengnga a Panawen, (St. Louis : Herder) tomo. XXXIX ken XL
- Katoliko nga Ensiklopedia: Papa Pio VI
- Dagiti Kardinal iti Nasantuan a Romano a Simbaan: Giovanni Angelo Kardinal Braschi
- Papa Pio VI iti Damian-hungs.de (Aleman)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pio VI idiay Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Str left
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Str left| | }}
Mangited ti subkuerdas ti   dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas (ti subkuerdas ket addaan iti kaatiddog iti  ).
No ti   ket imbalido, awan linaon wenno sero, maisubli ti maysa nga awan linaon a kuerdas. No saan a naipalawag, daytoy ket kasisigud iti 1.
Dagit limitasion[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti kaatiddog ket aginggana iti 500: Dagiti kaaduan a subkuerdas ket agpatingga iti 500 a kaatiddog, ken saan pay a mangited ti mensahe ti biddut. Dagiti laeng 500 a karakter ti mabalin a maiyaon urayno ti   ket at-atiddog.
- Saan a nagina (saan nga agusar kadagiti sabali a plantilia).
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 10 }} → Lorem ipsu
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 1 }} → L
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 0 }} →
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | }} →
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet }} → L
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 40 }} → Lorem ipsum dolor sit ametLorem ipsum do
- {{ Str left | àçé | 2 }} → àç
- Daytoy a kas pagarigan ket mangipakpakita ti seguridad daytoy a plantilia nga addaan iti pannakaikodigo iti UTF-8 (mabalin daytoy tattan) :
Kas pagarigan dagiti limitasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti limitasion ti panagusar para iti daytoy a plantilia ken naipakita dita baba ket gapuanan babaen ti agdama a pannakaisayangkat ti parser nga annong ti {{padleft:}} nga inusar iti daytoy a plantilia, a saan a mangsagat iti maikatlo a prametrona nga aglaon kadagiti karakter nga inus-usar kadagiti panangitapar ti kuerdas iti nainaganan a bilang ti kaatiddog (daytoy ket agdama a saan nga husto nga agbilang kadagiti karakter a mangiyaon manipud ti kuerdas ti tapar, ken saan a husto a mangrukod ti nasayaat a kaatiddogna; iti pay maipatinayon iti daytoy a parametro ket limitado kadagiti 500 a byte).
Dagiti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita a daytoy a plantilia ket saan a nasayaat no adda kadagiti mabirukan nga entidad ti reperensia ti karakter iti parametrona iti kuerdas:
-
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&n
- Daytoy koma ket agiparang ti "a c", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
- {{ Str left | aBc | 3 }} → a&#
- Daytoy koma ket agiparang ti "abc", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
- {{ Str left | a c | 3 }} → a c
- Ti resulta ket husto, a kas nanamnama.
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&#
- Daytoy a naudi a kas pagarigan ket kapada koma ti naplabas, ngem saan met.
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&n
Ti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita ti kaadda iti wiki a pannakaisurat a nasken koma a masarang ken di maikaskaso, saan a mangipalubos nga agbalin daytoy a plantilia a kas iti manamnama (to paset ti nowiki ket sinukatan babaen ti naisangayan a kuerdas ti pagsurotan iti epektibo nga oras ti panagpataray ti pateg iti parametro; daytoy naisangayan a (43 kadagit byte a kaatiddog) kuerdas ket mangrugi babaen ti panagtengngel a karakter (a kanungpalanto a masagat manipud ti mapataud a panid ti HTML no agtultuloy nga adda iti resulta iti daytoy a plantilia), ken sarunuan babaen ti "UNIQ" ken dagiti dadduma pay a naisangayan a panagsasaruno ken patinggaan babaen ti "QINU" ken ti kanungpalan a panagtengngel ti karakter; makita bassit dita babba, gapu ta ti naisangayan a kuerdas ket saan a kompleto kalpasan ti pannakapasardeng, ken isu a saanto a maikkat manipud ti maiparuar kadagiti umuna a dua a linia):
-
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 3 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy.
- {{ Str left | a bc | 43 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabca
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 43 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy, ken ti kanungpalan a \x07 ket naipasardeng.
- {{ Str left | a bc | 44 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcab
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 44 a byte, ngem ti kompleto a panagsisinnaruno dagiti 43 a byte ket masagat manipud ti maiparuar a kodigo ti wiki no agpataud ti kanungpalan nga HTML, isunga mabati laeng ti umuna a mangiyuna a karakter ti "a".
- {{ Str left | a bc | 45 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabc
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
Iti kasumbangir, dagiti komento ti HTML, ken dagiti etiketa ti "noinclude", "includeonly" ken "onlyinclude" iti wiki a pannakaisurat ket nasawiki nasayaat, gaputa dagitoy ket maproseso kadagiti parametro ti plantilia, sakbay a mairaman ken masukatan dagiti parametro:
-
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
Laglagipen pay a ti nainaganan a kaatiddog ket gapuananto ti pannakatapar ti maikabil a kuerdas babaen ti panag-ulit daytoy, no ti kaatiddog ket dakdakkel ngem ti maikabil a kaatiddog ti kuerdas:
-
- {{ Str left | Abc. | 10 }} → Abc.Abc.Ab
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Str left
Ti plantilia a mangited ti   ti subkuerdas dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas


text:
Dinosauro
Ti dinosauro ket dagiti adu ti nadumaduma a kitana a grupo nga ayup ti klade Dinosauria. Immunada a nagparang idi las-ud ti Triasiko a paset ti panawen, idi agarup a 230 riwriwyears a tawtawen, ket isu dagitoy idi dagiti nagturay a naindagaan a bertebrado para kadagiti 135 riwriw a tawtawen, manipud idi rugi ti Hurasiko (idi agarup 200 riwriw a tawtawen) aginggana idi gibus ti Kretaseo (idi 65.5 riwriw a tawtawen), nga idi ti Kretaseo–Paleoheno a pasamak ti panag-awan a nagiturong ti panag-awan kadagiti kaaduan a grupo ti dinosauro idi pakalpasan ti Mesosoiko a Panawen. Dagiti posil a rehistro ket mangipakita a dagiti billit ket nagtaud manipud kadagiti teropodo dinosauro idi las-ud ti Hurasiko a Paset ti Panawen, ken naibanagan dagitoy a subgrupo dagiti dinosauro iti moderno a sistema a pannakidasig.[1][2] Adda dagiti billit a nagbiag manipud ti panag-awan a pasamak a rimsua idi 65 riwriw a tawtawen, ken dagiti putotda kat nagtultuloy kadagiti dinosauro a nagtaudan agingana tatta nga agdama nga aldaw.
Dagiti paammo ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gauthier, Jacques; de Querioz, Kevin; Gall, Lawrence F. (2001). "Dagiti Nadutdutan a Dinosauro, agtaytayab a dinosauro, nabalangatan a dinosauro, ken ti nagan nga 'Aves'." (PDF). Ti Baro a Perspektibo iti Taudan ken Nasapa nga Ebolusion dagiti Billit: Nagbanagan ti Internasional a Timpuyog iti Pammadayaw kenni John H. Ostrom. Peabody a Museo iti Masna a Pakasaritaan, Unibersidad ti Yale. ISBN 0-912532-57-2. Naala idi 2009-09-22.
- ^ Zhou, Z. (2004). "Ti taudan ken nasapa nga ebolusion dagiti billit: pannakaduktal, supsuppiat, ken dagiti perspektibo manipud ti posil nga ebidensia". Naturwissenschaften 91 (10): 455–471. Bibcode:2004NW.....91..455Z. doi:10.1007/s00114-004-0570-4. PMID 15365634.


text:
Plantilia:Pp
Daytoy ket sapasap a plantilia para iti panagpataud kadagiti banderola ken dagiti ikono ti kandado. Daytoy ket mabalin a mausar iti ania man a rason ti salaknib, ti ania man a tignay ti salaknib, ken ti ania man nga agpang ti salaknib.
Dagiti linaon
Panagusar
{{pp | 1 = rason | small = wen/saan | action = tignay | expiry = panagpaso | date = petsa ti salaknib | user = nagan ti agar-aramat | section = nagan ti paset ti tungtungan a panid | category = no }}
Dagiti parametro
Amin dagiti parametro ket pagpilian.
- 1 - ti rason ti pannakasalaknib ti panid. No maisaad, daytoy ket nasken a maysa kadagit ipateg a nailista iti tabla dagiti rason.
- small - isaad ti "yes", "y", "1", "true", "wen", wenno "w", ti ikono ti kandado ket mapataud imbes a ti banderola ti napno a salaknib.
- action - ti tignay ti salaknib. Nasken a maysa iti "edit" (para iti normal a salaknib), "move" (para iti salaknib ti panangiyalis) wenno "autoreview" (para kadagiti di pay maibanag a panagbaliw)[1]. Ti kasisigud a pateg ket "edit".
- expiry - ti petsa apanagpaso ti salaknib. Daytoy ket mabalin a petsa (para iti temporario a salaknib), wenno maysa kadagiti kuerdas ti "indef", "indefinite", "indefinitely", wenno "infinite" (para iti agnanayon a salaknib). No daytoy ket petsa, daytoy ket nasken nga umiso a maikabil iti maikadua a parametro ti #time parser function.
- date - the protection date. This must be valid input to the second parameter of the parser function ti #time. Daytoy nga argumento ket adda laeng pakabanagan kadagiti rason ti "office" ken "reset" =.
- user - ti nagan ti agar-aramat para iti panagpataud kadagiti silpor. Manipud idi Hulio 2014, daytoy ket pakabanagan laeng no mainaganan ti rason ti "usertalk".
- section - ti nagan ti paset ti nasalakniban a tungtungan a panid nga ayan ti pagtungtungan. Daytoy ket mabalin kadagiti kaaduan ti, ngem saan nga ti amin, dagiti pateg ti reason.
- category - categories are suppressed if this is set to "no", "n", "0", or "false".
Dagiti rason
Ti sumaganad a tabla ket aglaon kadagiti magun-od a rason, ken maipatinayon pay dagiti tignay a pakagun-odanda.
Dagiti pagarigan ti sintaksis
Dagiti ikono ti kandado
Ikono ti kandado para iti panid a nasalakniban gapu ti bandalismo:
{{pp|vandalism|small=yes}}
Ikono ti kandado para iti panid a temporario a nasalakniban gapu kadagiti suppiat ti panagurnos:
{{pp|dispute|small=yes|expiry=7 Marso 2015}}
Dagiti banderola
Banderola para iti nasalakniban a panid gapu ti tirtiris a pakabilangan, nga addan iti silpo iti tungtungan a panid:
{{pp|sock|section=Dagiti pakadanagan ti tirtiris a pakabilanagan}}
Banderola para iti panid a temporario a nasalakniban iti pannakaiyalis gapu ti bandalismo ti panangiyalis ti panid:
{{pp|vandalism|action=move|expiry=28 Marso 2015}}
Kitaen pay
Nota
- ^ Pakaammo:Daytoy a tignay ket agdama a saan a maus-usar iti Ilokano wikipedia


text:
Sabah
Ti Sabah ket maysa kadagiti 13 a kamkameng nga estado iti Malaysia, ken iti kadayaanna unay nga estado. Mabirukan daytoy idiay akin-amianan a paset ti isla iti Borneo.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Laporan Kiraan Permulaan 2010". Jabatan Perangkaan Malaysia. p. 27. Naala idi 24 Enero 2011.
- ^ "Laporan Kiraan Permulaan 2010". Jabatan Perangkaan Malaysia. p. iv. Naala idi 24 Enero 2011.
- ^ Malaysia a Tignay iti 1963
- ^ Ti tulagan a maipanggep iti Malaysia a nagbaetan ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Akin-abagatan nga Irlanda, Pederasion iti Malaya, Amianan a Borneo, Sarawak ken Singapura
- ^ Listaan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian kadagiti saan a Nagbukod a Naturayan a Teritoria, Amianan a Borneo ken Sarawak
- ^ Estado a Kamkameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Plantilia:Naikabkabil nga insina ti br
Daytoy a plantilia ket kangrunaan a maus-usar kadagiti infobox tapno agaramid ti napatinggaan ti
nga urnong dagiti banag, ken agnayon laeng kadagiti etiketa ti
no masapul.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{naikabkabil nga insina ti br|naikabil1|naikabil2|naikabil3|naikabil4|naikabil5|...}}
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Naikabkabil nga insina ti br
Agaramid ti napatinggaan ti   nga urnong dagiti banag. Kangrunaan nga inus-usar para kadagiti infobox, ken agnayon laeng kadagiti etiketa ti   no masapul.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{naikabkabil nga insina ti koma}}
- {{plainlist}}
- {{flatlist}}
- Modulo:Naikabkabil nga insina ti br, ti modulo ti Lua a nakaibatayan ti daytoy a plantilia


text:
Nawaya a sopwer
Ti nawaya a sopwer (Ingles: free software) ket ti wayawaya wenno kinawaya ti maysa nga agar-aramat wenno agus-usar a pagtarayen, kopiaen, iwaras, adalen, baliwan, ken papintasen ti sopwer.
Dakdakamaten ti nawaya a sopwer ti uppat a langa ti wayawaya para kadagiti agar-aramat iti sopwer
- Ti wayawaya a pagtarayen wenno pagandaren ti programa, para iti aniaman a gapu (wayawaya 0)
- Ti wayawaya nga adalen wenno sukisoken no ania dagiti maaramidan ti programa, ket usaren daytoy iti ania man a pakasapulan (wayawaya 1). Masapul ditoy ti kaadda ti pannakastrek iti taudan a kodigo.
- Ti wayawaya a maiwaras manen dagiti kopia tapno makatulong kadagiti kakadua (wayawaya 2).
- Ti wayawaya a pasayaaten ken papintasen pay ti programa, ken ited iti publiko dagiti naaramid a panangpasayaat tapno agnaar ti sibubukel a komunidad (wayawaya 3). taudan a kodigo.
Dagiti mabigbig a pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU, GNU Emacs, GNU C Library
- Operating systems: GNU/Linux, FreeBSD, OpenBSD
- Kernels: Linux, HURD
- Pagbasabasa ti web: Mozilla Firefox
- OpenOffice.org
- Databases: MySQL, PostgresSQL
- Apache
- GNOME, KDE
- Programming language compilers/interpreters: GNU Compiler Collection, PHP, Perl, Python
- MediaWiki (ti sopwer ti Wikipedia)


text:
Prepektura ti Iwate
Ti Prepektura ti Iwate (岩手県 Iwate-ken?) ket isu ti maikadua akadakkelan a prepektura iti Hapón kalpasan ti Hokkaido.[2] Mabirukan daytoy idiay Rehion ti Tōhoku idiay isla ti Honshū ken naglaon daytoy ti akindaya unay a murdong ti isla.[3] Ti kapitoliona ket ti Morioka.[4] TiIwate ket addan ti kabaan ti densidad ti populasion iti ania man a prepektura malaksid ti Hokkaido. Dagiti nalatak a mapasiaran ditoy ket ti Budista a templo iti Hiraizumi, a mairaman ti Chūson-ji ken Mōtsū-ji ken dagiti gameng da a, Fujiwara no Sato, ti maysa a pagbuyaan a lugar ken ti tema a parke idiay Esashi Ward, Siudad ti Oshu, Tenshochi, maysa a parke idiay Siudad ti Kitakami a naamammuan daytoy kadagiti dadakkel, a laklakay a seresa a kaykayo ken ti Morioka a Kastilio idiay Siudad ti Morioka.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Immuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Iwate-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 410 idiay Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Tōhoku" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 970 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Morioka" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 661 idiay Liblibro ti Google.
Nagsasabtan: 39°42′13″N 141°9′9″E / 39.70361°N 141.15250°E


text:
Pura, Tarlac
Ti Pura ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Pura ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Balite
- Buenavista
- Cadanglaan
- Estipona
- Linao
- Maasin
- Matindeg
- Maungib
- Naya
- Nilasin 1st
- Nilasin 2nd
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poroc
- Singat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)