text:
Wikipedia:Nasalakniban-sariap a bambanag/Umuna a Panid/3
Napili nga artikulo
Ti Hainismo ket tradisional nga ammo iti Haina darma, maysa a relihion ti India a mangpatuldo iti maysa a dalan iti saan a kinaranggas kadagiti amin a sibibiag a parsua. Daytoy ket maysa kadagiti kaduogan a relihion iti lubong a matugotan kadagiti ramutna iti taga-ugma nga India. Ti kinunkuna ti tradision iti daytoy a pammati ket insersermon babaen dagiti duapulo ket uppat a nagsasaruno a nangitaktakder iti pammati nga ammo a kas ti tirthankara. Ti Hainismo ket mangiyunay-unay ti espiritual a kinawaya ken panagpapada a baetan kadagiti amin a porma ti biag. Dagiti agsansanay iti daytoy a relihion ket namatmatida a ti di naranggas ken kabukbokodan a panagtengngel ket isu ti pamay-an a pakabalinanda a makagun-od ti pannakawaya manipud ti siklo dagiti panagungar manen.
Ti Hainismo ket maysa a relihioso a minoridad idiay India ken addaan kadagiti 4.2 riwriw a sumursurot, ken dagiti sumorsurot kadagiti imigrante a komunidad idiay Belhika, idiay Estados Unidos, idiay Kanada, Hong Kong, Hapon ken Singapur. Dagiti Hain ket addaanda kadagiti kangatuan a grado iti literasia para kadagiti amin a relihioso a komunidad idiay India, ken dagiti biblioteka ti manuskritoda ket isu ti kaduogan iti pagilian.
Pagiwanwanan
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina-Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
- Agdadamoka kadi? Surotem ti pakabuklan ti Ilokano Wikipedia.
- Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo.
- Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre, iwanwandaka ngarud.
- Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid? Ipadigom ti kinalaingmo ditoy
- Ay, nagalas met! Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin.
- For non-Ilokano speakers please visit the local embassy or request help here.
Ammom kadi...
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
- ... a ti Danaw Victoria (nailadawan) ket isu ti kadakkelan a danaw idiay Aprika babaen ti kalawa, ken isu ti kadakkelan a tropikal a danaw iti lubong?
- ... a ni Ernest Rutherford ket isu ti ammo a kas ti ama ti nuklear a pisika?
- ... a ti Kanal Panama ket tagikua idi ti Colombia, Pranses ken Amerikano sakbay a tinengtengngel babaen ti gobierno ti Panama idi 1999?
- ... a ti Karayan Mississippi ket isu ti kangrunaan a karayan ken ti kadakkelan a sistema ti karayan idiay Amianan nga Amerika?
- ... a ti Ganges ket isu ti kasagraduan a karayan kadagiti Hindu ken nararaeman a kas ti diosen a Ganga iti Hinduismo?
Napili a ladawan
Kakabsat a proyekto
Ibalbalayan ti Pundasion ti Wikimedia ti Wikipedia, ti maysa a di aggangganansia a gunglo a mangibalbalay pay kadagiti nadumaduma a proyekto:
Nawaya a pagidulinan ti midia
Pagparang-ayan ti sopwer
Koordinasion dagiti proyekto
Libre a liblibro ken manual
Nawaya a batayan ti pannakaammo
Naurnong a damdamag
Naurnong nga inadaw a pasasao
Biblioteka ti nawaya a linaon
Katalogo dagiti sebbangan
Nawaya a pagadalan
Nawaya a tarabay ti panagbanniaga
Nawaya a diksionario
Dadduma a pagsasao ti Wikipedia
Naisurat daytoy a Wikipedia iti Ilokano, ken napartuat idi Oktubre 7, 2005. Adu pay dagiti sabali a magun-od a Wikipedia, makita dita baba dagiti Wikipedia ti Filipinas ken dagiti sumagmamano a kadakkelan.
-
Dagiti Wikipedia ti Filipinas
-
1,000,000+ nga artikulo
-
250,000+ nga artikulo
-
50,000+ nga artikulo


c: text/html

text:
BAGUIO CITY – Sumangsango ita iti kaskenan a kaso ti maysa a balasang ken ti sigud a nobyona kalpasan a nag-viral iti lokalidad ti video footage ti maatap a panaka-kidnapna sadiay Barangay Dizon Subdivision, parbangon ti May 6.
Sigun kenni outgoing Baguio City Police Office, City Director PCol. Allen Rae Co, naduktalan iti imbestigasyonda a plinano a mismo ti nasao a balasang ken ti suspek a sigud a nobyona ti insidente.
Immuna iti daytoy, nangitunda iti panagdanag ken panagbuteng kadagiti residente iti lokalidad ti nagwaras iti social media ti video footage manipud iti maysa a CCTV camera a pakakitaan ti pannagna ti balasang ken ti dua pay a kadwana, ti panagsardeng ti van iti batogda ken ti panakaiguyod ti biktima pastrek iti lugan.
Kinuna ni Col. Co nga iti imbestigasyonda ket maysa a ‘kidnap me’ scheme a plinano ti balasang ken ti sigud a nobyona tapnu maiyaw-awan ti pamilya ti balasang gaputa saan a kayat dagitoy ti relasyon ti dua.
Naduktalan pay iti imbestigasyon a karuruar laeng ti suspek iti pagbaludan.
Inted met ti nasao a lalaki iti pulisya ti kopya dagiti screenshots ti text messages iti nagbaetanda iti balasang a pakabasaan iti panagplanoda iti insidente.
Sigun kenni Col. Co, paset daytoy ti panagbabawi ti lalaki iti inaramidda ken iti nagbalin nga epekto daytoy iti publiko.
Nupay kasta, kinunana nga asinoman nga agaramid ti biddut a report ken palso a krimen ket sumango iti kaskenan a pannusa gaputa panagsayang laeng daytoy iti resources ti pulisya, nangruna ti panawen a mabusbos iti panagimbestigar dagitoy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao nga Antsi
Ti Antsi wenno Mag-antsi, (wenno Mag-Anchi Ayta) ket ti pagsasao a Sambaliko nga addaan iti agarup a 4,200 nga agsasao (Stock 2005). Daytoy ket naisasao iti kaunegan dagiti komunidad ti Aeta kadagiti Ili ti Zambales ti Botolan, San Marcelino, ken Castillejos; kadagiti ili ti Tarlac ti Capas ken Bamban; idiay Mabalacat, Pampanga; ken idiay siudad ti Angeles.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Stock 2005
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Mag-Anchi Ayta". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Santo Domingo
Ti Santo Domingo (Panangibalikas nga Espaniol: [ˈsanto ðoˈmiŋɡo] a ti kayatna a sawen ket "Santo Domingo"), opisial a ti Santo Domingo de Guzmán, ket ti kapitolio ken kadakkelana siudad iti Republika a Dominikano ken ti kadakkelan a metropolitano a lugar iti Karibe babaen ti populasion.[1] Idi 2010, nabilang ti populasionna a kas 965,040,[2] ken immadu iti 2,908,607 idi nairaman ti kaarrubayanna a metropolitano a lugar.[3] Ti siudad ket ket agpada kadagiti pagbeddengan ti Distrito Nacional ("D.N.", "Nailian a Distrito"), nga isu met ket beddengan dagiti tallo a bangir babaen ti Probinsia ti Santo Domingo.
Pinundar babaen ni Bartholomew Columbus idi 1496, iti daya nga igid ti Karayan Ozama ken kalpasanna inyalis babaen ni Nicolás de Ovando idi 1502 iti laud nga igid ti karayan, ti siudad ti kaduogan nga agkankanayon a matagtagitao nga Europeano a pagtaengan iti Kaamerikaan, ken isu idi ti immuna a tugaw iti kolonial a turay ti Espaniol inti Baro a Lubong. Ti Santo Domingo ket ayan ti immuna nga unibersidad, katedral, kastilio, monasterio, ken pagsammakedan iti Baro a Lubong. Ti Sona Kolonial ti siudad ket nairangarang idi a kas maysa a Lugar a Tawid ti Lubong babaen ti UNESCO.[4][5] Tinawtawagan idi ti Santo Domingo iti Ciudad Trujillo (Panangibalikas nga Espaniol: [sjuˈðað tɾuˈxiʝo]), manipud idi 1936 aginggana idi 1961, manipud iti diktador ti Republika a Dominikano a ni Rafael Trujillo, a bukod a nanginagan ti kapitolio iti bagina. Kalpasan ti pannakaasasinadona, naisubli ti kasisigud pannakaikeddeng ti siudad.
Ti Santo Domingo ket isu ti sentro ti kultura, pinansia, politika, komersio ken industria ti Republika a Dominikano, ken dagiti kangrunaan nga industria ti pagilian ket mabirukan iti kaunegan ti siudad. Agserbi pay ti Santo Domingo a kas ti kangrunaan a puerto ti baybay iti pagilian. Ti pagsangladan ti siudad iti sabangan ti Karayan Ozama ket makalaon kadagiti kadakkelan a bapor, ken makatengngel ti puerto iti trapiko ti nadagsen a pasahero ken pangkargamento. Napudot dagiti temperatura iti amin a paset ti tawen, nga addaan kadagiti nalamlamiis a pul-oy iti panawen ti panaglalam-ek.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City Mayors: Local government in the Caribbean
- ^ IX Senso
- ^ "Expansión Urbana de las ciudades capitales de RD: 1988-2010" (iti Espaniol). Santo Domingo: Oficina Nacional de Estadística. 1 Mayo 2015. ISBN 978-9945-8984-3-9. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Hulio 2016. Naala idi 25 Enero 2016.
- ^ Colonial City of Santo Domingo – UNESCO World Heritage Centre
- ^ Comisiones Nacionales: UNESCO
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Santo Domingo iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Santo Domingo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- https://www.one.gob.do/demograficas/proyecciones-de-poblacion
- https://www.diariolibre.com/noticias/metro-recauda-rd-5-mm-y-monta-250-mil-pasajeros-todos-los-dias-FX7132430


text:
Kategoria:Dagiti botaniko nga addaan kadagiti pangyababaan ti mannurat
Pampanid iti kategoria "Dagiti botaniko nga addaan kadagiti pangyababaan ti mannurat"
Dagiti sumaganad a 62 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 62 a dagup.
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (A)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (B)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (C)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (D)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (E–F)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (G)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (H)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (I–J)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (K–L)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (M)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (N–O)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (P)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (Q–R)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (S)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (T–V)
- Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (W–Z)


text:
Henri Bergson
Ni Henri-Louis Bergson (Panangibalikas a Pranses: [bɛʁksɔn] 18 Oktubre 1859 – 4 Enero 1941) ket maysa a kangrunaan a Pranses a pilosopo, a kangrunaan a nakaimpluensia iti immuna a kagudua iti maika-20 a siglo.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^
Hancock, Curtis L. (Mayo 1995). "Ti pannakaimpluensia ni Plotinus iti Pammadillaw iti Emperiko a Siensia ni Berson". Iti R. Baine Harris (ed.). Neoplatonismo ken Kontemporario a Kapanunotan. Kongreso iti Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal a naaramid idi Mayo 1995 idiay Uniberdidad ti Vanderbilt. 10. Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal. Albany: Estado nga Unibersidad iti Pagmalditan ti New York. p. 407, 139ff. ISBN 978-0791452752.
A ti pilopsopia ni Henri Bergson ket kangrunaan a naimpluensian dagiti doktrina ni Plotinus ket nainaganan kadagiti panagisursuro ni Bergson ti Plotinus ken dagiti kapadpadana a kasta a pilosopia. Daytoy a pannakaimpluensia ket adun a tinungtungtungan babaen dagiti kontemporario ni Bergson, a kas ni Emile Bréhier ken Rose-Marie Rossé-Bastide. [...]


text:
Oktubre 18
Ti Oktubre 18 ti maika-291 nga aldaw ti tawen (maika-292 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 74 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1859 – Henri Bergson, Pranses a pilosopo, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1941)
- 1927 – George C. Scott, Amerikano nga aktor (pimmusay 1999)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1993 – Salvador P. Lopez, Filipino a politiko (naipasngay 1911)


text:
ANIA ti damag nga awan ti pagbalbaliwanna iti inaldaw?
No droga, kunam, hustoka. Iti inaldaw a panangsursurottayo iti mapaspasamak iti pagilian, inaldaw nga adda maipadamag a natiliwan, limmaban, napatay gapu itoy. Di maib-ibus dagiti kailian a pailuluod iti daytoy a bisio. Awan sarday dagiti matoktokhang…
Iti sabali a bangir, ipampamatmat ti kastoy a pasamak ti kinarigat ti biag. Isugal latta dagiti kailian ti biagda tapno laeng maaddaanda iti panggedan a mangsuporta iti bagi ken pamiliada.
Uray pay maikaniwas iti linteg!
Banag a gungundawayan dagiti drug lords. Usarenda ti kinarigat tapno agtultuloy ti ilegal nga aramidda. Saanda nga ikankano dagiti madadael ti masakbayanda.
Kadagiti met kailian, kagatenda latta ti peggad. Gasanggasaten iti masakbayan. No makalusotda, nadaras a panguartaan. No matiliwanda, malas laeng. Mabalin a makasuan ken maibaludda. Ngem no maideklara a limmabanda, maymaysa laeng ti kayatna a sawen— biagda ti katukad ti aramidda.
Idinto a kasta ti mapaspasamak, rumrummuar nga awan ti panagbuteng dagiti kailian a mainaig iti droga.
Tuloy ang ligaya, a kunada iti Tagalog.
Uray pay inaldaw nga adu dagiti matiltiliw ken matmatay iti operasion nga ar-aramiden dagiti pannakabagi ti linteg! Awan epektona iti ibabassit koma iti bilang dagiti madamdamag a mainaig iti droga.
Maitugotan a saanen nga ilalaen dagiti kailian ti biagda. Makaammod’tan, kasla kunkunada iti bagida. Ti napateg, makausarda iti droga. Wenno makalakoda tapno agkakuartada.
Adu latta met ti parokianoda ta oras a nailuoden dagitoy, sapulsapulendan. Ikagumaanda ti maaddaan mapnekda laeng ti kiddaw ti bagida.
Saanen a mapanunot ti bukod a pamilia. Saanen a panunoten dagiti madadael a biag iti panagiwarasda iti droga babaen ti inkurimed a panaglakoda.
A napaneknekan a tulbek ti panagngato latta ti insidente ti krimen iti pagilian.
Iti laksid ti inkari ti pangulo a pugipogenna daytoy a parikut iti uneg ti sumagmamano laeng a bulan, nagtultuloy latta ti panagramaram ti droga iti gimong. Di maib-ibus dagiti tagilako iti pagilian. agduduma a wagas ti maipakpakat tapno makalusot dagitoy. Wenno maiwaras iti merkado.
Kayatna ngarud a sawen, saan a natungpal ti pangulo ti karina. Nga itay kallabes, inaklonna a saan a bastabasta mapugipog ti parikut, ken di a kabaelan ti administrasion laeng.
Masapul ti panagtitinnulong ti sangkailian. Ti pannakibadang ti tunggal umili.
Aglalo ket sumirsirib dagiti adda iti likudan ti droga.
Adda dita a ti la pangipalpalamananda a produkto iti negosioda a droga tapno laeng saan a matiliw daytoy. Itinnagda pay iti baybay tapno batoken wenno sukonento dagiti kontakda iti pagilian a pangiserkanda.
Napia ketdi ta masasaep dagiti otoridad ti dadduma pay kadagitoy. Mano a bilion a pisos ti gatad dagiti droga a narekoberdan. Agasem koma no kasano kaadu nga umili ti agbalin a biktima ti kasta kaburnokna a droga?
Agpapan ita, saanko latta a matukod a panunoten no apay nga adu ti maawis nga agusar iti droga. Gapu iti epektona a kasla naka-high ti bagi. Nalag-an ti rikna, agtatapaw, kasla adda iti kaulpan? Palag-anenna pay ti trabaho aglalo kadagiti masapul nga agpuyat?
Kalpasanna, ania?
In-inut a mailuod agingga a saanen a makaakkal. Marunot ti bagi, marakrak ti pamilia ken ti masakbayan!
Banag a saan a pulos a maikanatad. Sangkabassit a ragsak katukad ti biag?
Awan ti logic-na, uray ania nga anggulo, a pasamak.
Ipalawlawtayo laeng ti panagkitatayo, maimatangan dagiti nakaay-ay-ay a nagbalin a biktima ti droga. No saanda a naibalud, wenno napatay, addada iti rehabilitation center wenno agwarawara kadagiti kalkalsada ta linibasan idan ti umisu a nakem.
Nagsublidan iti inuubing a panagpampanunot!
Nakaladladingit a panunoten dagiti am-ammotayo a nadadael ti masakbayanda gapu laeng iti maiparit nga agas. Ania ngatan a nagragsak ti biagda no dida pinaluod iti droga?
Gapu iti agtultuloy a parikut iti droga, ken iti pannakadiskubre ti blokebloke a cocaine a tumtumpaw iti nadumaduma a paset ti Quezon ken Camarines Sur, kinuna ti pangulo nga indikasion daytoy a nakastreken ti Sinaloa Drug Cartel iti pagilian.
Imbilin la ket ngarud ti gobierno ti naig-iget pay nga operasion kontra iti droga. Madugong operasyon, kunana. Saanen a maragsakan iti agdama nga operasion dagiti otoridad nupay inaldaw nga adda madamdamagtayo a natiliw ken napatay kadagiti kanigid-kanawan nga operasion.
Imbilin pay ti pangulo a sumuko laengen ti maysa nga am-ammo a drug lord iti pagilian. No saan, agpakamatay laengen ta paanupna la a paanup daytoy.
Namnamaentayo ngarud nga ad-adda pay nga umadu ti operasion nga aramiden dagiti otoridad. Pursigido ti gobierno iti pagtaktakderanna kontra-droga.
Ti laeng dakes ditoy no ad-adda nga umadu dagiti basta lattan maipatli a biag.
Wenno no saanen a maikkan pay iti sabali a pagilian dagiti maatap nga adda pakainaiganna iti parikut.
Iti agdama iti pagdakdakiwasantayo, kasta unay ti pannakamonitor dagiti pinaayabanda nga agus-usar ken aglaklako iti maiparit nga agas. Agdaldalan dagitoy iti rehabilitasion, community service (panagdalus iti kalkalsada) ken drug test.
Sakbay a madalusan ti nagan dagitoy a napaayaban, masapul nga ipakitada ti panagbalbaliwda. Saan laeng a mammaminsan a ma-drug test-da. Iti kasta, masigurado a saandan a sinublian ti aramidda.
Iti sangalubongan, malagip a talaga a dakkel a parikut ti droga. Ket uray pay dagiti nabibileg a nasion, aklonenda a saan a kasta ti kalakana ti mangguped iti parikut. Agpapan kadagitoy, agtultuloy met latta ti problemada iti panagraira ti droga. Saanda a maminpinsan a mapugas dagiti drug cartel iti pagilianda.
Ket datayonto la ketdin a nagbassit a pagilian ti makabael a mangsolbar iti parikut?
Ang-angaw dayta a banag! kuna ti kaaduan.
Ngem no la ketdi napudno ti gobierno iti panggepna, papananna ketdin no di madalusan ti pagilian iti droga?
Ngem saan koma nga agintek laeng ti gobierno iti pananganup kadagiti agus-usar ken aglaklako iti droga. Simpuonenna ti ramut ti parikut. Daytoy ti agasanna, kas koma iti kinarigat ti panagbiag.
Mangpanunot ngarud ti gobierno no kasano a mangparnuay iti ad-adu pay a panggedan dagiti umili. Iti kasta, awan ti makapanunot nga agkakuarta iti ilegal nga aramid.
Kitaen pay ti gobierno no kasano ti panangusarna kadagiti ahensiana iti pannakayadal kadagiti umili ti dakes nga epekto ti droga. Saan la koma nga agpannuray kadagiti mannursuro a mangyadal kadaytoy kadagiti ubbing.
Kasanon dagiti nataengan— dagiti awanen iti ikub ti pagadalan?
Mabalin nga usaren ti dadduma nga ahensia tapno mangiwayatda iti nadumaduma a seminar maipanggep iti droga.
A saan laeng a mammaminsan. Sansanen koma ket i-update dagiti umili kadagiti baro a damag maipanggep iti sabali pay nga epekto ti droga.
Kas nagannak met, dakkel ti akemtayo a mangisuro kadagiti annaktayo iti dakes nga epekto ti droga. Rugian idan ita ta naganus pay laeng ti panunotda.
Ta dagiti ubbing a mapariknaan iti ayat, saandanto a sumina kadagiti pannursuro dagiti nagannak kadakuada!


text:
VIGAN CITY – Saan a pabor ti gobernador iti proposal a maipapribado dagiti amin nga ospital ti gobierno ditoy probinsia.
Daytoy ti imbatad ni Gov. Luis “Chavit” Singson a pagtaktakderanna mainaig iti maysa a proposal a privatization dagiti district hospitals ditoy probinsia.
Kinuna ni Singson a nupay dakkel ti masalbar ti gobierno probinsial a kuarta no ma-privatize dagiti district hospitals, saan a kumanunong iti nasao a proposal agsipud ta ngumina ti magastos dagiti umili no mapanda agpaagas iti ospital.
Inlawlawag ni Singson a sakbay a naiyawat dagiti ospital ti gobierno iti probinsia, awan ti ania a problema iti salun-at ngem idi nai-devolve dagiti government hospitals iti probinsia, agkurkurang met dagiti pondo a maited para kadagitoy ket ti provincial government ti nagab-abonar kadagiti pagkuranganda tapno di bumaba ti kalidad ti serbisio ti salun-at iti probinsia.
Kinuna ni Singson a manipud iti P100-200 milion ti ab-abonaran ti gobierno probinsial iti makatawen ket dakkel ti masalbarna no ma-privatize dagiti district hospitals.
“Dayta pannaka-privatizena (district hospitals), dakkel ti masalbar ti probinsia… ngem saanko a kayat agsipud ta awanton ti pagtarayan dagiti kailiantayo,” kinuna ti gobernador sana innayon a ngumina ti magastos dagiti umili iti pannakayospitalda.
Kinuna ti gobernador a nangina ti singir dagiti pribado nga ospital kadagiti pasiente ket ad-adda la ketdi a maparigatan dagiti umili.
Kabayatanna, kinuna ni Bokal Jerry Singson a nakatungtongna ti gobernador kalpasan ti consultative meeting mainaig iti privatization ket imbaga daytoy a saan a prioridad ti gobierno probinsial ti pannaka-privatize dagiti district hospitals iti probinsia.
“Segun iti gobernador, mabalin a ma-privatize dagiti negosio ti gobierno a pakairamanan ti Multi-line Food Processing Plant, airport, seaport, ken dadduma pay a government business establishments ngem second priority laeng dagiti government hospitals,” kinuna ti bokal.
Innayon ni Singson nga amken ti gobernador a saan a maited dagiti kangrunaan a kasapulan iti salun-at dagiti marigrigat nga umili no maipribado dagiti government hospitals.#


text:
Melchora Aquino
Ni Melchora Aquino de Ramos (6 Enero 1812 – 19 Pebrero 1919) ket maysa idi a Filipina a rebolusionario a nagbalin nga ammo a kas "Tandang Sora" ("Baket Sora") gapu ti tawenna idi las-ud ti Yaalsa ti Filipino.
Isu ket ammo a kas ti "Nalatak a Babai ti Rebolusion" ken ti "Ina ti Balintawak" para kadagiti kontribusionna.
Nasapa a biag ken pannakiasawa[urnosen | urnosen ti taudan]
Nayanak ni Aquino idi 6 Enero 1812 iti Balintawak, Siudad ti Quezon.[1]
Ni Aquino ket anak a babai ti napanglaw nga agassawa, da Juan ken Valentina Aquino, saan a nagadal. Nupay kasta, makabasa ken makasurat idi ubing ken nalaing a kumanta ken nagpabpabuya kadagiti lokal a pasamak ken kadagiti pay misa para iti simbaanna. Masansan pay isuna napilpili iti papel iti Reyna Elena iti las-ud ti "Santacruzan", ti maysa a prosesion ti kinaimnas a mangipalagip ti pannakabiruk ni Emeratris Elena ti Krus ni Kristo, a rinamrambakan iti Filipinas iti Mayo.[1][2]
Iti kamaudian a biag, inasawana ni Fulgencio Ramos,[1] ti maysa a cabeza de barrio (daulo ti purok), ken natubuanda kadagiti innem nga ubbing. Pimmusay ni Ramos idi ti buridek nga anakda ket agtawen iti pito ken nabati isuna a kas ti bugbugtong a nagannak para kadagiti annakda. Nagtultuloy iti biag ni Aquino kas maysa a hermana mayor nga aktibo a naramrambak kadagiti piesta, bunyag, ken kallaysa. Nagaed isuna a nagtrabtrabaho tapno makaited ti edukasion kadagiti annakna.[1]
Pannakairaman iti rebolusion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti patubo nga ilina, nagpatpataray ni Tandang Sora iti maysa a tiangge,[3] a nagbalbalin a pagkamangan para kadagiti agsakit ken nasugatan a rebolusionario. Nagpakpakan isuna,[1] nangag-agas ken nangiregregta kadagiti rebolusionario kadagiti balakad-ina ken kararag.
Natengngel pay ti balayna kadagiti nalimed a panagtitimpuyog dagiti Katipunero. Isu ti nakaalaanna ti nagan a "Babai ti Rebolusion", "Ina ti Balintawak", "Ina ti Yaalsa ti Filipino", ken Tandang Sora (Ti Tandang ket naala manipud iti Tagalog a balikas ti matandâ, a ti kayatna a sawen ket baket). Isu ken ti anakna a lalaki, ni Juan Ramon, ket addada iti Ikkis ti Balintawak ken saksida iti panagpigis ti cedulas.[1]
Idi naammuan dagiti Kastila dagiti aktibidadna ket ti pannakaammona ti ayan dagiti Katipunero, napalutpot isuna ngem nagmadi a mangited kadagiti ania man a pakaammo. Naaresto isuna babaen ti guardia civil ken naideporta idiay Guam, Is-isla Marianas,[1] nga isuna ken ti maysa a babai nga agnagan iti Segunda Puentes ket balud-balayda iti pagtaengan ni Don Justo Dungca.[4][5]
Kalpasan ti panagtengngel ti Estados Unidos iti Filipinas idi 1898, ni Tandang Sora, kas met dagiti sabali nga eksilo, ket nagsublida iti Filipinas aginggana iti ipupusayna idi 19 Pebrero 1919, iti tawen nga 107.[1] Ti bangkayna ket naiyakar iti bukodna a likudan ti balay (itan ket ammo a kas Himlayang Pilipino Memorial Park, Siudad ti Quezon).
Legado[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas maysa panagyaman, a ti maysa a distrito ti Siudad ti Quezon ken ti maysa a kalsada ket naipanagan ken ni Aquino. Naikabil pay ti bariweswesna iti sensilio ti lima a sentabo iti Filipinas manipud idi 1967–92.
Isu ti immuna a Filipina nga agparang iti maysa a pisos a kuarta ti Filipinas, iti daytoy a kaso, ti maysa a 100 a pisos manipud kadagiti Serye ti Ingles (1951–66). Ti Tandang Sora Street iti Siudad ti San Francisco, California, Estados Unidos, ket nanaganan a kas pammadayaw kaniana.
Idi 2012, iti rambakan ti maika-200 a kasangayna, ti Gobierno ti Siudad ti Siudad ti Quezon ket nangikeddeng a mangiyakar ti bangkay ni Aquino manipud iti Himlayang Pilipino Memorial Park idiay Nailian a Santuario ni Tandang Sora iti Banlat, Siudad ti Quezon. Inrangarang pay ti gobierno ti siudad ti 2012 a kas tawen ni Tandang Sora.[6][7]
Dagiti kaputotanna ket mangaw-awit ti apelyidona, a ganggani amin ket agtataeng iti Novaliches ken dagiti distrito ti Tandang Sora iti Siudad ti Quezon iti pay Guam (EUA) kas ti Figueroa, Ramos (ti apelyido ti asawana), Geronimo, Eugenio, Cleofas ken Apo.[8]
Iti nadayeg a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Inladaawan babaen ni Angelita Loresco iti serye ti telebision idi 2013 iti Katipunan.
- Inladawan babaen ni Erlinda Villalobos iti pelikula idi 2014 iti Bonifacio: Ang Unang Pangulo.
- Naireperensia iti kanta ti “Babae” babaen ni Inang Laya
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e f g h Language Arts for the Filipino Learners: An Integrated Language and Reading Work-a-Text for Grade Four: Volume One. Rex Bookstore, Inc. pp. 106–. ISBN 978-971-23-1402-5.
- ^ "5 Surprising Facts About Melchora Aquino ('Tandang Sora')". 19 Marso 2014.
- ^ Kirstin Olsen, ed. (1994). Chronology of women's history. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-28803-6.
- ^ Augusto V. de Viana, "In the Far Islands,: The Role of Natives from the Philippines in the Conquest, Colonization and Repopulation of the Mariana Islands. 2004:134.
- ^ Isagani R. Medina, "Melchora Aquino Wife of Fulgencio Ramos," In: Women in the Philippine Revolution, Rafaelita Hilario Soriano, ed. Quezon City: Printon Press, 1995, pp 12-13.
- ^ "P-Noy to lead re-interment of Tandang Sora's remains". Worldcoingallery.com.
- ^ Ocampo, Ambeth. "Tandang Sora home on her 200th birthday". Philippine Daily Inquirer. Naala idi 2012-01-08.
- ^ INQUIRER.net. "Heirs want Tandang Sora holiday declared". newsinfo.inquirer.net. Naala idi 2015-09-04.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig ken ni Melchora Aquino iti Wikimedia Commons


text:
Victor McLaglen
Ni Victor Andrew de Bier Everleigh McLaglen (10 Disiembre 1886 – 7 Nobiembre 1959) ket maysa idi nga Ingles a boksingero ken beterano ti Umuna a Sangalubongan a Gubat a nagbalin a nagballigi a kas aktor ti pelikula.[1] Isu ket ammo idi a kas aktor ti karakter, a naisangayan kadagiti pelikula ti Western, ken nagaramid kadagiti pito a pelikula a kaduana da John Ford ken John Wayne. Ni McLaglen ket nagabak ti Kalaingan nga Aktor idi 1935 para iti papelna iti The Informer.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Obituary Variety, 11 Nobiembre 1959, page 79.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Midia a mainaig ken ni Victor McLaglen iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY — Babaen iti pannakabendision ti dua a lugan ti Ilocos Sur Bantay Kalsada Task Force, mapapigsa ti puersa ti grupo a mangipatungpal kadagiti linteg ti kalsada iti probinsia.
Dagitoy a lugan ket usaren dagiti kameng ti task force a pakairamanan dagiti na-deputize a kameng kas ti Philippine National Police ti Ilocos Sur, ken Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office.
Daytoy nga addang ti gobierno probinsial ket para masigurado ti kinatalged dagiti agdaliasat kadagiti amin a kalsada ti probinsia, kuna ni Gobernador Ryan Luis V Singson, iti pannakiuman ti lokal a media kenkuana.
Innayonna a saan a kayat ti gobierno probinsial nga adda latta inaldaw nga aksidente iti kalsada.
Impalagip met ni Mildred Elaydo, ti mangidadaulo iti Committee on Transportation ti maika-10 a Sangguniang Panlalawigan, a ti panangbantay iti kinatalged dagiti amin a kalsada ti probinsia ket trabaho dagiti amin nga agindeg, ken dagiti dumaliasat nga aggapu kadagiti sabali a lugar. Kasapulan ngarud ti pannakaadal, pannakaawat ken pannakaipatungpal dagiti linteg ti kalsada dagiti amin nga agindeg, saan laeng a dagiti drayber dagiti lugan.
Daytoy met ti imbaga ni Efren Rafanan, Sr, kameng daytoy a komite. Dagiti linteg a kas ti Children’s Safety on Motorcycle Act of 2015 wenno Republic Act No. 10666; ti Anti-Drunk and Drugged Driving Act of 2013, ti Republic Act No. 10586 a mangdusa kadagiti agmaneho ti lugan nga addada iti impluensia ti alcohol, illegal a droga ken kapadpadana, ket dua laeng kadagiti importante a linteg a mangsigurado iti pannakasaluad ti biag dagiti amin nga agdaliasat iti kalsada.
Maipalagip nga idi Agosto 22 daytoy a tawen naaramid ti pannakailunsad manen ti Bantay Kalsada Task Force sadiay Kapitolio Probinsial ditoy a siudad. Babaen iti Land Transportation Office Region 1 naipalagip manen dagiti linteg ti kalsada a masansan a masalungasing isu nga adu latta dagiti aksidente. Dagitoy ket pakairamanan ti Motorcycle Helmet Act, Seatbelt Act of 1999, Anti-Distracted Driving Act of 2016, ken Road Speed Limiter Act of 2016. ●


text:
25 Idi agangay, natay ni Samuel,+ ket naguummong ti intero nga Israel tapno sangitan ken itabonda iti balayna idiay Rama.+ Kalpasanna, napan ni David idiay let-ang ti Paran.2 Adda idi maysa a lalaki idiay Maon+ a ti trabahona ket adda idiay Carmelo.*+ Nakabakbaknang dayta a lalaki; 3,000 ti karnerona ken 1,000 ti kaldingna, ket madama idi a pukpukisanna dagiti karnerona idiay Carmelo.3 Nabal+ ti naganna, ken Abigail+ ti nagan ti asawana. Mannakaawat ken napintas ti asawana ngem isu ket nauyong ken dakes ti ugalina.+ Isu ket nagtaud iti pamilia ni Caleb.+4 Nadamag ni David idiay let-ang a pukpukisan ni Nabal dagiti karnerona.5 Nangibaon ni David iti 10 a tattaona a mapan ken Nabal, ket imbagana kadakuada: “Mapankayo idiay Carmelo, ket inton makitayo ni Nabal, ibagayo a komkomustaek.6 Kunayonto, ‘Sapay koma ta agpaut ti biagmo ken nasayaat ti kasasaadmo,* ti sangakabbalayam, ken ti amin nga adda kenka.7 Nadamagko a pukpukisam dagiti karnerom. Idi adda iti asidegmi dagiti agipaspastor iti arbanmo, saanmi ida a dinangdangran,+ ken awan a pulos ti napukaw kadagiti tarakenda bayat ti kaaddada idiay Carmelo.8 Uray damagem kadagiti adipenmo, ibagadanto kenka. Sapay koma ta patgam ti kiddaw dagiti tattaok ta immaykami iti naragsak nga aldaw.* Pangngaasim ta ikkam dagiti adipenmo ken ti anakmo* a ni David iti aniaman a maitedmo.’”+9 Isu a napan dagiti tattao ni David ket indanonda ken Nabal ti amin a paibagbaga ni David. Idi naibagadan,10 kinuna ni Nabal kadagiti tattao ni David: “Asino dayta a David nga anak ni Jesse? Adu nga adipen itan ti agtaltalaw kadagiti amoda.+11 Apay koma nga alaek ti tinapayko ken ti danumko ken ti karne a pinartik para kadagiti agpukpukis iti karnerok tapno laeng itedko kadagiti tattao a diak am-ammo?”12 Nagsubli dagiti tattao ni David ket impulongda kenkuana ti amin nga imbaga ni Nabal.13 Kinuna a dagus ni David kadagiti tattaona: “Ibarikesyo dagiti espadayo!”+ Isu nga imbarikesda amin ti espadada ket kasta met ti inaramid ni David. Agarup 400 a lallaki ti kakadua ni David a simmang-at ket 200 a lallaki ti nagbati nga agbantay iti gargaret.14 Kabayatanna, maysa kadagiti adipen ti nangipadamag ken Abigail nga asawa ni Nabal: “Kitaem! Adda dagiti imbaon ni David manipud let-ang a mangkomusta ken apomi, ngem pinagsasawanna ida.+15 Nakasaysayaat kadakami dagidiay a lallaki. Saandakami a pulos inan-ano ken tinaktakawan bayat ti panagkakaduami idiay away.+16 Kasda la pader a nangsalaknib kadakami iti aldaw ken rabii bayat ti panagipastormi iti arban.17 Panunotem ita a naimbag no ania ti masapul nga aramidem, ta sigurado nga adda dakes a mapasamak iti apomi ken iti intero a sangakabbalayanna,+ ta awan serserbina* a tao+ ken awan ti makaitured a makisarita kenkuana.”18 Isu a nagdardaras a nangala ni Abigail+ iti 200 a tinapay, dua a dadakkel a karamba a napno iti arak, lima a karnero a naparti, lima a sea a sukat* ti kinirog a bukel, ken 100 a bibingka a pasas, ken 200 a bibingka ti pinitpit a higos ket insakayna amin dagita kadagiti asno.+19 Kalpasanna, kinunana kadagiti adipenna: “Umunakayon ket sumarunoak.” Ngem dina pulos imbaga dayta iti asawana a ni Nabal.20 Bayat a sisasakay iti asno ken sililimed a sumalsalog iti bantay, sumalsalog met idin ni David ken dagiti tattaona nga agturong kenkuana, ket sinabatna ida.21 Kinuna ni David: “Sayang laeng ti panagbannogko a nangsalaknib iti amin a kukua daytoy a tao idiay let-ang. Awan a pulos ti napukaw iti amin a kukuana,+ ngem sinubadanna iti dakes ti naimbag nga inaramidko.+22 Balsen koma ti Dios dagiti kabusor ni David.* Nakarkaro pay koma ti panangdusana kadakuada no adda lalaki* nga iteddak a sibibiag agingga iti bigat.”23 Idi nakita ni Abigail ni David, dagus a dimsaag iti asno sa nagruknoy ken David ken nagrukob24 iti sakaananna, ket kinunana: “Apo, siak latta koman ti singirem iti napasamak. Palubosam koma a makisarita kenka daytoy adipenmo, ket denggem koma ti ibaga daytoy adipenmo.25 Pangngaasim apo, ta baybay-am koma lattan daytoy awan serserbina a tao a ni Nabal,+ ta isu ket kas iti naganna. Nabal* ti naganna ket maag isuna. Ngem saan ngamin a nakita daytoy adipenmo dagiti imbaonmo a tattaom.26 Ket ita, apo, isapatak kenka ken iti nagan ti sibibiag a Dios a ni Jehova, ni Jehova ti nangigawid kenka+ a mangpatay+ ken mangusar iti bukodmo nga ima a mangibales.* Sapay koma apo ta dagiti kabusormo ken dagidiay mayat a mangdangran kenka ket agbalin a kas ken Nabal.27 Apo, awatem koma daytoy sagut*+ nga inyeg kenka daytoy adipenmo a para kadagiti tattaom.+28 Pangngaasim, apo, ta pakawanem ti basol daytoy adipenmo, ta sigurado nga iyaramidannaka ni Jehova iti agpaut a balay,+ ta makilablabanka kadagiti gubat ni Jehova,+ ket awan ti dakes a nasarakan kenka iti unos ti panagbiagmo.+29 Apo, no addanto mangdarup kenka ken mayat a mangpatay kenka, sigurado a salaknibannakanto ni Jehova a Diosmo, ngem ipalladawnanto ti biag* dagiti kabusormo a kas iti pannakaipalladaw dagiti bato manipud iti pallatibong.30 Apo, inton naaramiden ni Jehova ti amin a naimbag nga inkarina kenka ken piliennaka a kas lider ti Israel,+31 awanto ti pagbabawyam wenno pakakonsiensiaam* a nakapatayka ken nagibaleska* nga awan gapgapuna.+ Apo, inton bendisionannaka ni Jehova, laglagipemto koma daytoy adipenmo a babai.”32 Kinuna ngarud ni David ken Abigail: “Madaydayaw koma ni Jehova a Dios ti Israel a nangibaon kenka a mangsabat kaniak ita nga aldaw!33 Ket mabendisionan koma ti kinamanakemmo! Mabendisionanka koma iti pananglappedmo kaniak ita nga aldaw a pumatay+ ken agibales.*34 Ta no saan, isapatak iti nagan ni Jehova a sibibiag a Dios ti Israel a nangigawid kaniak a mangdangran kenka,+ awan koman ti nabati a lalaki* nga adipen ni Nabal inton bigat,+ no saanka a nagdardaras a simmabat kaniak.”+35 Inawat ngarud ni David dagiti intedna kenkuana, ket kinunana: “Saankan nga agdanag ket agawidkan. Nangngegko dagiti imbagam ket aramidek ti kiddawmo.”36 Nagawid ni Abigail idiay balayda ket nasangpetanna ni Nabal nga agpiespiesta a kasla ari. Nakaragragsak ni Nabal* ken napalalo ti bartekna. Awan a pulos ti imbagbaga ni Abigail kenkuana agingga a naglawag iti bigat.37 Iti agsapa, idi nausawanen ti bartek ni Nabal, imbaga kenkuana ti asawana dagitoy a banag. Ket kimmapsut ti pusona ken naparalisado.38 Kalpasan ti agarup 10 nga aldaw, pinatay ni Jehova ni Nabal.39 Idi nadamag ni David a natayen ni Nabal, kinunana: “Maidaydayaw koma ni Jehova, a nangidepensa iti kasok+ maipapan iti panangumsi kaniak ni Nabal+ ken nanglapped kaniak nga adipenna nga agaramid iti aniaman a dakes.+ Dinusa ni Jehova ni Nabal gapu iti kinadakesna!” Kalpasanna, impaibaga ni David ken Abigail ti panggepna a mangala kenkuana kas asawana.40 Isu a napan dagiti adipen ni David ken Abigail idiay Carmelo ket imbagada kenkuana: “Imbaonnakami ni David a mangala kenka kas asawana.”41 Dagus a timmakder ken nagruknoy ket kinunana: “Situtulokak nga agbalin nga adipenmo, apo, a mangbuggo kadagiti saka+ dagiti adipenmo.”42 Nagdardaras ni Abigail+ a timmakder ket nagsakay iti asnona a sinaruno ti lima nga adipenna a babbai; kimmuyog ni Abigail kadagiti imbaon ni David ket nagbalin nga asawana.43 Innala met ni David ni Ahinoam+ manipud Jezreel+ kas asawana; ket isuda a dua ti nagbalin nga assawana.+44 Ngem inted ni Saul ti anakna a ni Mical,+ nga asawa ni David, ken Palti+ nga anak ni Lais, a naggapu idiay Galim.
Footnotes
^ Maysa a siudad iti Juda; saan a ti Bantay Carmelo.


text:
Mayo 22
Ti Mayo 22 ti maika-142 nga aldaw ti tawen (maika-143 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 223 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1813 – Richard Wagner, Aleman a kompositor (pimmusay 1883)
- 1828 – José Jerónimo Triana, Colombiano a botaniko (pimmusay 1890)
- 1907 – Laurence Olivier, Ingles nga aktor iti pelikula ken entablado ken direktor (pimmusay 1989)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1885 – Victor Hugo, Paranses a mannaniw (naipasngay 1802)
- 337 – Konstantino ti Natan-ok, immuna a Kristiano nga Emperador ti Imperio a Romano (naipasngay 272)


text:
Papa Benedicto IX
Ni Papa Benedicto IX (c. 1012 – c. 1056), naipasngay idi idiay Roma a kas ni Teofilacto ti Tusculum, ket isu ti Papa iti tallo nga okasion ti baetan ti 1032 ken 1048.[1] Isu ket maysa kadagiti kaubingan a papa, ken is-isu ti nagbalin a Papa ti ad-adu ngem maysa nga okasion ken ti is-isu pay a nangilako ti kinapapa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Coulombe, Charles A., Dagiti Bikaro ni Kristo: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, (Citadel Press, 2003), 198.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig ken ni Papa Benedicto IX iti Wikimedia Commons


text:
San Vicente, Ilocos Sur
Ti San Vicente ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Vicente ket nabennebenneg iti 7 a barbaranggay.[2]
- Bantaoay
- Bayubay Norte
- Bayubay Sur
- Lubong
- Poblacion
- Pudoc
- San Sebastian
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Dua manen a bus ti naubor iti Candon City ken ditoy nga ili itay nabiit.
Naubor ti Viron Bus, a minaneho ni Eduardo Norte, 44, residente iti Quinarayan, Narvacan bayat ti panagdaliasatna iti national highway a sakup ti Barangay Imus.
Saan a nabigbig no asino ti nangbansag iti bus.
Naubor met ti Dominion Bus a minaneho ni Edwin Osalvo bayat ti panagdaliasatna iti Barangay San Nicolas a nakabuongan ti windshield ti lugan.
Nainaganan ti suspek a maysa a Melvin Gacutan, 55, residente iti nasao a barangay ngem pinaglibakan daytoy nga isu ti nagbansag.
Mapapati nga adda kurkurang ti suspek.#


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Davao del Norte
Dagiti lehislatibo a distrito iti Davao del Norte, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Davao del Norte iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Davao del Norte ket paset idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Davao aginggana idi 1965, idi napartuat ken naikkan ti bukodna a pannakabagi. Daytoy ket nagbalin a paset ti pannakabagi ti Rehion XI manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti tallo a lehislatibo a distrito, ngem naipabassit iti dua a lehislatibo a distrito idi napartuat ti Probinsia ti Davao de Oro manipud ti teritoriona.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Tagum
- Dagiti ili: Asuncion, Kapalong, New Corella, San Isidro, Talaingod
- Populasion (2010): 468,719
- ^1Naidutok a kas Sekretario ti Transportasion ken Komunikasion idi 24 Enero 2001. Nagtultuloy a bakante ti tugaw aginggana idi patingga ti maika-11 a Kongreso.[1]
1987–1998[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti siudad: Siudad ti Panabo, Siudad ti Samal
- Dagiti ili: Braulio E. Dujali, Carmen, Santo Tomas
- Populasion (2010): 477,045
1987–1998[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Asuncion, Laak, Mabini, New Corella, Pantukan, Tagum, Maco
Maik-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Babak, Carmen, Kapalong, Kaputian, Panabo, Samal (Peñaplata), Santo Tomas, Talaingod
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mairaman iti agdama a Davao de Oro
- ^1 Nabutosan idi 1965 a kas pannakabagi ti di nabingbingay a probinsia ti Davao; nagserbio a kas ti bukod a pannakabagi ti Davao del Norte a nangrugi idi maikadua a kagudua ti maika-6 a Kongreso kalpasan idi nagtakem iti opisina dagiti sabali apannakabagi para iti Davao del Sur ken Davao Oriental.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mairaman ti agdama a Davao de Oro
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Agbaribarika, kuna ni Amang, ta dika makadalapus!
Mangwarisak, a, Amang, kunak laeng. Ngem kinapudnona, agpigpigerger ti sapsapinak. Dimo kadi, a, ipalubos, Apo, itangadko laengen, a mapasamak ditoy ilimi dayta pannakabukibok ti nakaparsuaan. Adu la ketdi a pagbiagan ti mapukaw.
Nabulbullo ti maysa kadakayo ta nasukalan a nagsuitik. Salsaludsodek iti bagik no apay a di sika ti nakapasamakan dayta. Ammok ti siribmo. Dika umisem. Laglagipem, awan aramid a di lumtaw!
Napigsa latta ti pakinakemmo uray maikisap amin a mapasadaam. Pampandagam ti alawans nga ipawpaw-it kenka dagiti dadakkelyo nga addan idiay ballasiw-taaw. Dika kadi agbain a paduduolan? Nagdakkelanka a karne. Ania laengen ti makuna dagiti kakabsatmo a nanggatang iti traysikelmo no maammuanda ti ar-aramidem?
Ngem no maminsan, dakkel ti pammabalawak kadagiti nagannak kenka. Idi bassitka, pinanuynoyandaka. Mapaadda amin a kayatmo. Isu a dayta, kaska la balite nga agbibiag.
Maysa met a traysikel drayber ni kasinsin. Limpio ti panunotna. Awan pay bisiona. Nawadwad ti yin-intrigana ken ni ipag. Apay?
Adu ti suki ni kasinsin. Naanus ngamin nga agitulod. Dina ammo ti balikas a capacity, double pay, arkila ken no ania la ditan nga adda iti corruptionary nga impablaakyo nga agkakadutdotan.
Epektibo daytoy nga estratehia ni kasinsin. Mismo a dagiti pasahero ti mangnayon iti pleteda. No adda pakasapulanda iti lugan, ammoyo kadi a sapulenda latta uray nagadukayo nga agtitikkuol dita terminal? Duma la ngamin ti naanus ken nasingpet.
Sabtenda man ni kasinsin kadagiti kankanto tapno daytoy ti mangitulod kadakuada.
Sakbay a nagtraysikel drayber ni kasinsin, nagserbi iti maysa nga establisimiento iti ilitayo. Nadalus ti rekordna isu a nagustuan dagiti amona. Masukansukat ti kadua ti nagbalin nga amona ta atiddog ti ima (kas kadagiti nakatugaw iti trono, inkissiim ni Amang) dagitoy. Nupay rigat ti adda a kabibiag da kasinsin, dina linaokan iti sabali ti panagserbina iti amona. Daytoy ti nangayatanda kenkuana.
Idi makaurnong, inkeddeng ni kasinsin ti panagtraysikelna.
Ita, talken pay laeng ti dati nga amona. Al-alaenda a pagluganan no kasta a kasapulanda unay. No saan, isu payen a mismo ti baonenda a mangiruar iti kuartada iti banko ta dida masango iti kaadu ti obrada.
Makitam ti bunga ti nasayaat nga aramid? Daytoy ti sekreto ni kasinsin no apay nga adu latta ti mapasaherona.
Ipakita laeng dayta ‘tay pagsasao a no nagmulaka iti ayat, ayat met laeng ti apitem. Ammom kadi a napabaton da kasinsin ti balayda ken kompleto payen ti aplayansda?
Diyo koma panunoten a pannakibiang ti ar-aramidek. Gesdanyo koman ‘ta nagmadi nga aramidyo. Di pay naladaw ti amin. Diyo kad’ tultuladen dagiti adda mabalinna nga um-umay iti sesionyo. Matangtangadda iti sosiedad; liderda iti aramid-simbaan. Ngem, ay, no agpaabak, pinullo a ribu! No koma idonarda laengen dagitoy iti agrakayan a simbaan.
Panunotenyo koma ti imahen ti ilitayo a pupuoranyo!
MALAGIPKO dagiti turayentayo. Iggemda ti linak ken kappia ti ili. Daytan sa itay iti obligasionda. Isuda ti ehemplo a rumbeng koma a pagtuladan dagiti agtutubo ita. Ngem baliktad sa met ti mapaspasamak? No saan, apay ngarud nga ipalubosda ti ar-aramidenyo?
Kunkunak payen iti bagik nga isu met laeng nga adu dagiti ubbing wenno agtutubo ti buong ti ulo ta adda met pagtuladanda. Ta di met gayam maiparit ti agaramid ti maikaniwas uray adda makakitkita. Matdaak laengen nga agwingwingiwing ta malagipko la unay ti sao ti Nailian a Bannuar: The youth is the hope of the fatherland.
Ti pay lagidawek, isu ti panagsigarilioda iti kalkalsada. No agsultipda, kontodo payubyobda pay. Napuskol ti rupada, kunkuna ni Amang.
Dakayo, tungpalenyo koma ti ordinansa ti ilitayo. Saan a gapu ta agkakaduakayon kadagiti mangiwarwardas iti linak ken kappia(?) ket saanyon a mabasa dayta NO ENTRY, ONE WAY, NO UNLOADING ken no ania ditan a nagdadakkelan a pakdaar.
No makitkitak dagiti mulak a nateng nga agbebessag gapu iti tikag ken kinaawan sustansia ti daga, adda mapampanunotko. Ania ngata no aramatenkayo a ganagan, wenno darekdek tapno di dadaelen dagiti ayup dagiti mulak?
Ket dagiti met agimbubulsek a turayentayo ti pagaraduek?
I lililili layk it!#


text:
BAGUIO CITY – Kas ninamnama, ginundawayan dagiti kandidato a para senador ti Panagbenga Festival tapno makita ken makadakulapda dagiti rinibu a turista, sangsangaili ken residente a simmang-at ditoy para iti daytoy tinawen a parambak.
Nangigis ti isemda bayat ti di agsarday a panagpayapay dagiti kandidato ti Team Unity a pakairamanan da Sen. Ralph Recto, Sen. Edgardo Angara, Gov. Luis “Chavit” Singson, Cesar Montano, Diputado ti Bukidnon Miguel Zubiri, dati a Sen. Tessie Aquino Oreta, Sultan Jamalul Kiram III, ken Gov. Vicente Magsaysay.
Sabali a float ti nagluganan ni Diputado ti Surigao del Sur Prospero Pichay. Adda pay nagampayag iti ngatuen ti nakaangayan ti parada a helicopter a nalawag a pakabasaan iti sikigan daytoy ti nagan ti nasao a kandidato.
Nakipartisipar ni Michael Defensor iti parada a nakasakay iti kabalio. Bimmaba met ni Magsaysay iti naglugananna a float sa nagsakay iti kabalio a nakiragup iti parada.
Nagsuot da Sen. Recto ken ni Sen. Joker Arroyo iti kawes ti mannakigubat a Kalinga sada nagtokar iti gansa.
Saan met a nagpaudi ni Sen. Pres. Manuel Villar. Kaduana dagiti boluntario a para kampaniana a mangsarsaruno iti loudspeaker a nangipatpatangatang iti jinglena.
Nagpabus-oy pay ni Villar a nakiretrato, nakipatpatang ken nakidinnakulap kadagiti agbuybuya.
Saan pay a nalapdan dagiti kandidato a nagibato kadagiti campaign giveaways manipud iti naglugananda a floats iti baet a maiparit daytoy kas sagudayen ti paglintegan ti nasao a festival.
Kinuna ti maysa a sangaili a napan nagbuya a nadadael ti naurnos nga agus ti parada gapu iti yuuneg dagiti tattao iti pagdalanan a kalsada tapno laeng makadakulapda dagiti kandidato ken makatukmada kadagiti giveaways nga imbato dagitoy.
Kinuna met ti maysa a taga-Ilocos Sur a simmang-at tapno laeng makipagrambak iti Panagbenga a dakkel ti pannakaupayna agsipud ta dinadael dagiti politiko ti pasken idinto a nairanta daytoy a panangitampok ti siudad kadagiti produktona a sabsabong ken nabaknang a kulturana.
“Natibnokan metten ti pasken iti politika a nangdadael iti kangrunaan a panggep ti festival,” kinunana.
Mapattapatta a nasurok a 300,000 a tattao ti simmang-at ditoy para iti Panagbenga Festival a maibilang a maysa kadagiti kangrunaan a tourist attraction ti siudad.


text:
VIGAN CITY – Kinondena dagiti grupo ti media a maysa a panaglabsing iti wayawaya ti prensa ti resolusion ti Konseho ti Caoayan a mangiparit iti maysa nga estasion ti radio a mang-cover iti session ken mangideklara iti maysa a broadcaster a persona non grata.
Iti imparuar a waragawag dagiti grupo ti media iti probinsia a pakairamanan ti Ilocos Sur PNP Press Corp, Ilocos Sur Capitol Press Corp, 503rd Brigade Defense Press Corp, ken ti Vigan City Press Corp, kinunada a saan a nainkalintegan ti resolusion ti konseho ti Caoayan a temporario a mapawilan ti DWRS radio a mapan ag-coverage iti regular a session ti nasao a konseho ken ti panangideklarana ken ni Jun Ramos, komentarista iti DWRS a kas persona non grata iti nadakamat nga ili.
Mapapati a naidatag ti nasao a resolusion iti konseho ti Caoayan kas reaksion daytoy kadagiti kritisismo a naipatangatang iti programa ni Ramos a Barangay Brigada-Commando mainaig iti mapapati a naidardaras a panangaprobar ti konseho iti panagiyaon kadagiti landok manipud iti limned a barko iti kabaybayan a sakup ti Caoayan.
“Kas kameng ti media iti probinsia, alaenmi daytoy a gundaway a mangiyebkas iti saan a nainkalintegan a tignay dagiti kameng ti Konseho iti Caoayan para kadakami nga agserserbi iti kastoy a klase iti propesion,” kinuna ti pablaak idinto nga innayonna a “maysa daytoy a pannakalabsing iti wayawayami a kas (maysa nga) agiwarwarnak kas sagudayen ti linteg.”
“… Karbengan ti maysa nga agiwarwarnak, uray pay dagiti ordinario nga umili nga ammuen dagiti mapaspasamak iti maysa a Konseho tapno maipakaammo kadagiti masa,” inyunay-unay ti pablaak.
Kinuna ti grupo a “saan koma nga agbalin nga arsagid dagiti opisial ti gobierno no adda man isyo a maiturong kadakuada” ket numan pay ti DWRS laeng ti nadakamat iti resolusion, ti nasao a tignay ket pakaseknan amin a kameng ti media, saan laeng nga iti Ilocos Sur ngem iti sibubukel a pagilian ken sangalubongan.”


text:
Pagsasao a Citak
Ti pagsasao a Citak ket ti pagsasao a Papuano ti subdistrito ti Citak-Mitack (Kecamatan), Rehensia ti Mappi, Indonesia.
Adda dagiti dialekto a bukod a naipalawag a kas Asmat ket mabalin nga as-asideg iti Citak, ngem ti Tamnim Citak ket karuay ti Asmat.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Citak iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Diuwe iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Citak". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Diuwe". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Inaresto dagiti elemento ti polis ti suspek iti pannakauram ti maysa a balay ditoy iti nagpaknianna a pagtaengan sadiay Barangay Baclig idi agsapa ti Agosto 7.
Inaresto dagiti polis ni Jecer Belen Seatriz, addaan legal nga edad, baro, ken residente iti Barangay Rizal ditoy nga ili, iti nagpaknianna a pagtaengan ti maysa a Jerry Peri├▒a y Seatriz iti Barangay Baclig babaen ti insayangkatda nga operasion idi agarup alas 7:00 ti bigat ti nadakamat nga aldaw.
Ni Belen ti kangrunaan a suspek iti pannakauram idi malem ti Agosto 4 ti balay ni Marilyn Belen y Agbayani nga agdama nga agnaed sadiay USA.
Segun iti inbestigasion dagiti polis, sakbay ti uram, mapapati a simmublat ni Belen, maysa a deportee ken mapapati a drug dependent, iti posporo iti maysa a tienda iti asideg ti balay ti biktima.
Sumagmamano nga istambay ti nakakita ken ni Belen a rimmuar manipud iti balay sa nagtaray a nagpalaud  sumagmamano a kanito sakbay ti pannakauram ti nasao a balay.
Mapapati a nangrugi ti uram iti kayo a pagagdanan ti balay sa nagwaras iti kisame.
Nagpaut ti uram iti 25 minutos sa nakontrol dagiti bombero.
Awan ti naireport a nasugatan iti nasao nga insidente ken saan pay nga ammo ti pateg dagiti nadadael.#


text:
SANTA, Ilocos Sur – Nangatngato ngem iti ruar ti paggatang ti Multi-line Food Processing Plant kadagiti baboy, segun iti maysa a superbisor ti National Tobacco Administration.
Kinuna ni Jose Taclas, area supervisor ti NTA, P87 kada kilo ti paggatang ti Multi-Line iti liveweight ti baboy idinto nga iti ruar, P85 kada kilo ti paggatang dagiti komersiante.
Aggatgatang ti Multi-Line iti baboy iti ruar gapu ta agkurang dagiti naiwaras a baboy a tinaraken dagiti mannalon a pagtaudan ti suplay ti planta.#


text:
Iti maysa a naiwayat a surbey, limtuad a dakkel ti mapukpukaw ti gobierno iti panagkunniber ken korapsion.
Dagiti kangrunaan nga ahensia a nadakamat a nakaro pakapaspasamakan ti panagkunniber ti Bureau of Internal Revenue, Bureau of Customs, Department of Public Works and Highways, Department of Education ken uray iti Department of Health.
Pammaneknek ti kaadda ti panagkunniber ken kurapsion dagiti kalsada a no ar-arigen ket kakonkongkreto wenno kaas-aspalto pay laeng ngem mabalinen a pagsungkaan, dagiti libro a nagdaras a mapirpir ken masayyasayya dagiti pinanidda, dagiti pagtugawan a nagdaras a maluspigo, dagiti medisina a magatang kadagiti ospital a nanginngina ti presioda ngem dagiti magatang kadagiti pribado a parmasiutika, dagiti bassit-usit nga idekdeklara dagiti dadakkel a kompania a napastrekda a saan a masitsita gapu iti pannakikumplot dagiti nangangato a turayen, dagiti maipuslit iti customs a produkto ken pannakapalubosda nga agbayad iti nababbaba a buis babaen ti “tulong” dagiti dadakkel a tao.
Adu dagiti pammaneknek iti korapsion ngem kaadduan a dagiti laeng babassit nga ikan ti maikursong iti pagbaludan no adda lumtuad a dakkel nga eskandalo a pakaisawsawan dagiti dadakkel nga ikan.
Madakamattayo ditoy ti fertilizer scam a nakaisangkotan ti maysa a nangato nga opisial ti Department of Agriculture.
Dakkel nga isyo daytoy iti napalabas gapu iti alegasion a naaramat ti minilion a pondo iti eleksion idi 2004.
Idi nakaro unayen ti pudot a pinarnuay ti nasao nga eskandalo, nagpukaw ti kangrunaan a maitudo nga adda pakainaiganna iti daytoy. Naammuan laengen a natiliw iti Estados Unidos gapu iti pannakawaswas ti pasaportena.
Mano a tawen a rinupakna ti pannakaipalladawna ditoy pagilian tapno sanguenna ti kaso a maikontra kenkuana. Babaen ti extradition treaty iti nagbaetan ti Estados Unidos ken iti Pilipinas, napagawid daytoy nga opisial
Adu ti namati nga iti panaggawidna, matuntonan met laengen ti kinapudno.
Ngem anian a pannakaupay dagiti umili ta kalpasan ti nawatiwat a panagpalutpot a naisayangkat iti Senado tapno maitudo no asino ti adda iti likudan ti nasao a fertilizer scam, nagsasanggala ti panagpalutpot, nakiro ken di ammon dagiti umili ti patienda ket in-inut a naglumen agingga iti naipasirok iti ikamen a kas kunada.
Iti kaudian a damag, agkandidato kano daytoy nga opisial iti probinsiada. Ket no mangabak, sigurado la ketdi a maiwalinto metten ti kasona, kas iti pannakaiwalin dagiti kaso dagiti dadduma a nangato nga opisial a nagpabutos tapno maikkanda iti pannalaknib iti kaso a nakaisawsawanda.
Dakamatentayo pay ditoy ti ZTE deal no sadino a dimmanon ti alingasawna iti kangatuan a koridor ti turay.
Mainaig daytoy iti pannakaipasdek koma ti maysa a broadband a maidanon kadagiti nadumaduma a suli ditoy pagilian.
Napintas daytoy a proyekto iti sanguanan ti isasagpattayo iti makunkuna nga information technology.
Ngem gapu ta adda “naiwalin” iti grasia gapu iti mapapati nga ibaballaet ti “padre de pamilia”, limtuad ti buyok a saan koma a naammuan dagiti umili no di gapu iti panagkiak ti nakugtaran.
Ngem ania ti napasamak? Kalpasan ti nabayag a panagpalutpot iti Senado a nakapaayaban dagiti nadumaduma a nangangato a turayen, awan pay ti naglawaganna, no ania ti pudpudno a napasamak ken mabalin a santo laengen matuntonan ti kinapudno no awanton iti serbisio dagiti naisawsaw iti daytoy a kontrobersia.
Ita, diay dandani nasulek ti matana gapu iti panangitudotudo ti inakusaranna a bimmiang, agkandidato a senador. Diay met napabasol a naggandat nga agpasuksok, saksaklotennan ti dakulapna ta nakaretiron iti serbisio ket nalatak pay ketdin diay impatakderna a panganan nangruna iti “hamburdier”. Diay nakarian iti grasia para iti nadardaras a pannakaaprobar ti proyekto, kasla bola a maipasapasa kadagiti ahensia a saan met a maikanatad iti pagsiribanna ngem kasla pay la alimatek a kumkumpet uray iti baet ti masansan a panangliblibbi dagiti kritiko iti likudanna. Diay met maysa a nagibutaktak nga adda mapapati a panaglana iti dakulap, kasla bannuar a dinirdir-ian dagiti agad-adal kadagiti pagadalan a nakaawisanna a nagbitbitlaan, Maysa metten a kandidato para senador, kaduana diay dandani nasulek ti matana.
Kasta ditoy pagilian. No saan a politika ti pagballatekanda, agbalin a kasla superhero dagitoy kontrobersial a personalidad nga id-idoluen dagiti umili iti apagbiit, ngem ad-adu nga amang a kasda iti layap nga agandap iti apagdarikmat sadanto aglumen.
(Adda tuloyna)


text:
Akin-abagatan a Hemisperio
Nagsasabtan: 45°0′0″S 0°0′0″E / 45.00000°S 0.00000°E
Ti Akin-abagatan a Hemisperio ket paset ti agpuspusipos nga astronomikal a bagi a naisanglad iti abagatan ti bukodna nga ekuador. Ti balikas a hemisperio (manipud iti Griego a balikas ti σφaιpa (espera) +nuι (gudua)) literal a kaibuksilanna ti 'gudua ti bola' wenno "gudua nga espera". Daytoy pay ti gudua ti nainlangitan nga espera ti abagatan ti nainlangitan nga ekuador.
Iti Daga] ti Akin-abagatan a Hemisperio ket aglaon amin wenno dagiti paset ti uppat a kontinente (Antartika, Australia, agarup a 9/10 iti Abagatan nga Amerika ken ti akin-abagatn a pagkatlo ti Aprika), dagiti uppat a taaw (Indiano, Abagatan nga Atlantiko, Akin-abagatan, ken Abagatan a Pasipiko) ken kaaduan ti Oceania. Adda pay dagiti nadumaduma nga isla idiay nangruna a daga ti kontinental nga Asia ket paset pay ti Akin-abagatan a Hemisperio. Gapu ti pakbo ti panagtayyek ti Daga a mainaig iti Init ken ti ekleptiko a dalumpinas, ti kalgaw ket manipud iti Disiembre aginggana ti Marso ken ti panaglalam-ek ket manipud iti Hunio aginggana ti Septiembre. Ti Septiembre 22 wenno 23 ket isu ti bernal nga ekuinoksio ken ti Marso 20 wenno 21 ket isu ti otonio nga ekuinoksio.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti amin ti Mayo ket matarawidwidan a maalumamay bassit ngem dagiti adda iti Akin-amianan a Hemisperio kadagiti kapadana a latitud malaksid ti Antartika a nalamlamiis ngem ti Artiko. Ti gapuna daytoy ket ad-adu ti taaw ken basbassit ti daga idiay Akin-abagatan a Hemisperio. Ti danum ket nabunbuntog a mapapudot ken mapalamiis ngem ti daga.
Ti Akin-abagatan a Hemisperio ket kaaduan a saan unay a narugit ngem ti Akin-amianan a Hemisperio gapu ti dagup a kababa dagiti densidad ti populasion (ti dagup ti 10 aginggana ti 12% iti populasion ti tao), dagiti nababbaba nga agpang ti industrialisasion, ken dagiti basbassit a masa ti daga. (Dagiti pul-oy ti angin ket kaaduan nga agpalaud-daya, isu a ti rugit ket saan a nalaka a maiwaras iti amianan wenno abagatan.)
Idiay Akin-abagatan a Hemisperio ti Init ket lumabas manipud iti daya aginggana ti laud babaen ti amianan, uray no ti amianan ti Tropiko ti Kaprikornio ti natimbeng nga init ket mabalin a dagus nga adda iti ngato wenno adad iti abagatan iti tengnga ti aldaw. Ti agpuspusipos nga iNit babaen ti amianan ken gapuanan ti maysa a kanawan nga agpakanigid a pannakaipunta babaen ti langit a kasla saan a ti kanigid nga agpakanawan a panaggunay ti Init no makita manipud idiay Akin-amianan a Hemisperio no lumabas babaen ti akin-abagatan a langit. Dagiti anniniwan nga iballatek ti Init ket agsikkoda nga agpakanigid iti amin a paset ti aldaw ken dagiti pagorasan ti init ket agpa-adu kadagiti oras iti agpakanigid a turong. Iti las-ud dagiti salip ti solar a nakitkita manipud iti puntos iti abagatan iti Tropiko ti Kaprikornio, ti Bulan ket aggunay manipud iti kanigid nga agpakanawan iti disko ti Init (kitaen, kas pagarigan, dagiti ladawan nga addaan kadagiti pagorasan ti Salip ti solar ti Nobiembre 13, 2012), bayat a nakitkita manipud iti puntos iti amianan ti Tropiko ti Kanser (kasla, idiay Akin-amianan a Hemisperio) ti Bulan ket aggunay manipud iti kanawan nga agpakanigid iti las-ud dagiti salip ti solar.
Dagiti alipugpog ken dagiti tropikal a bagio ket agpusiposda nga agpakanawan idiay Akin-abagatan a Hemisperio (a kasumbagir ti agpakanigid idiay Akin-amianan a Hemisperio) gapu ti epekto ti Koriolis.
Ti akin-abagatan a temperado a sona, ti subpaset ti Akin-abagatan a Hemisperio, ket gangani amin a taaw. Daytoy a sona ket iramanna amin ti Uruguay, Lesoto, Eswatini, ken Baro a Selanda; kaaduan ti Chile, Arhentina, Abagatan nga Aprika, ken Australia; ken dagiti paset ti Paraguay, Brasil, Namibia, Botswana, Mosambike, ken Madagascar.
Ti Abagatan nga Ungto ket naiturong iti galaktiko a sentro ken isu daytoy, no mairaman dagiti naranraniag a langit, ket makaaramid ti nasayaat a panagbuya ti langit ti rabii manipud iti Akin-abagatn a Hemisperio nga addaan iti naranraniag ken ad-adu a bitbituen.
Dagiti bakir idiay Akin-abagatan a Hemisperio ket addaan kadagiti naisangsangayan a langa a mangisalumina kaniada manipud iti Akin-amianan a Hemisperio. Makibinningay ti Chile ken Baro a Selanda, kas pagarigan, dagiti naisangayan a sebbangan ti beech wenno Nothofagus. Ti eucalyptus ket patneng iti Australia ngem itan ket naimulmulan idiay Akin-abagatan nga Aprika ken Latin nga Amerika para iti panagpataud ti ubaas ken, ti umad-adu nga usar ti biosungrod.
Listaan dagiti kontinente ken pagpagilian[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kontinente ken dagiti mikrokontinente[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aprika (agarup a maysa a pagkatlo, manipud iti abagatan ti Libreville idiay Gabon iti laud aginggana ti abagatan ti Somalia iti daya)
- Antartika
- Asia (ti akin-abagatan unay a paset a mairaman ti Daya a Timor, kaaduan ti Indonesia ken dagiti bassit nga isla ti Maldibas)
- Australia (ti intero a nangruna a daga ti Akin-abagatan a Hemisperio)
- Abagatan nga Amerika (kaaduan ti abagatan ti sabangan ti Karayan Amasona iti daya ken Quito iti laud)
- Zealandia (Baro a Caledonia, ti masa ti daga ti Baro a Selanda ken dagiti mainaig nga isla ket napnoda nga adda iti Akin-abagatan a Hemisperio)


text:
Plantilia:Pp-suppiat
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Usaren ti
{{pp-suppiat}}para iti normal a plantilia
- Usaren ti
{{pp-suppiat|expiry=Mayo 3, 2021}}para iti naisangayan a panagpasao ti petsa
- Usaren ti
{{pp-suppiat|small=yes}}para laeng iti ikono ti ngato
- Usaren ti
{{pp-suppiat|expiry={{subst:#time:F j, Y|+7 days}}}}para iti naisangayan a panagpaso ti paset ti panawen
Laglagipen a ti (UTC) ket automatikonto a mainayon.
Pangngaasi a laglagipen a dagiti laeng administrador ti makasalaknib kadagiti panid. Ti panagikabil daytoy a palntilia iti panid ket saan a mangsalaknib dayta.
- Daytoy a plantilia ket maikategoria idiay Kategoria:Dagiti nasalakniban a panid ti Wikipedia gapu ti suppiat ken Kategoria:Dagiti panid ti Wikipedia nga addaan kadagiti saan a husto a plantilia ti salaknib.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
VIGAN CITY – Agdagup iti 10 a balay ti naiyawat kadagiti benepisario ti pabalay iti San Julian ditoy siudad itay nabiit.
Kinuna ni Mayor Eva Marie nga inkari dagiti agassawa nga Edwin ken Lani Raquel iti pannakaituloy a mabangon dagiti 15 pay a balay a nataktak ti pannakapatakderda gapu ta mapapati a nagkaproblema ti Gawad Kalinga a nangipaimaanda iti pondo para iti daytoy a proyekto.
Naammuan a nairugi ti pannakapatakder dagiti nasao a balay idi kanikatlo a tawen ngem nataktak agsipud iti problema iti Gawad Kalinga.
Segun iti mayora, timmulong ti city government ken ti Rotary Club iti pannakaituloy ti pannakaipatakder dagiti balay ket maragsakan ta nalpas ti 10 a balay a naiyawat kadagiti benepisario itay nabiit.
Paset ti katulagan a tumulong dagiti benepisario a makipagbangon iti balay a maited kadakuada.#


text:
Siam a pulo ket walo a kakailiantayo ti naggawid ditoy Filipinas manipud iti Beirut. Sakbay ti panaggawidda, naggian dagitoy iti Filipino Workers Resource Center iti nadakamat a pagilian.
Iti sabali pay a damag, duapulo ket lima a Filipino nga agtrabtrabaho iti Amman ti simmangpet ditoy pagiliantayo. Naggianda met iti Center a nairanta para kadagiti OFWs a kailiantayo a naglibas wenno tinarayanda dagiti amoda wenno pagpapaayanda.Ā Ti met laeng DFA ken ti Embahadatayo ti nangibaklay iti plane ticketĀ ken nakaammo kadagiti kasapulan a travel documents dagiti naggawid.
Iti sabali a bangir, nasurok a duapulo dagiti kailiantayo ti boluntario a naggawid manipud iti pagilian a Yemen gapu iti dumakdakes a situasion iti nasao a pagilian maigapu kadagiti protesta dagiti agindeg maikontra iti gobiernoda.
Kastoy man met laengen ti pannakaipit dagiti kailiantayo idi bimtak ti riribuk iti Tunisia, Egypt, Lebanon a nakapattogan dagiti agtuturay dagitoy a pagilian, ken dagiti demonstrasion ken protesta a Syria, Iran, Yemen, Bahrain ken Libya a napilitanda a nagtaray iti sarikedked ti Embahada ti Pilipinas.
Kasta karisgo ti biag dagiti kailiantayo a napan mangged iti Middle East a kaadduanna ita ti saan a natalingenngen a pagtrabahuan gapu kadagitiĀ demonstrasion ken protesta maikontra iti gobiernoda. Ti makadakes, adu kadagiti kakailiantayo ti naggawid ditoy pagiliantayo nga awan a pulos ti namnamaenda a benepisio manipud iti OWWA wenno POEA agsipud ta nagturongda kadagiti nadakamat a pagilian nga awan ti legal a dokumentoda. Iti nalawlawag a pannao, illegal ti iseserrekda kadagiti nasao a pagilian.
Sangkapalagip dagiti agtuturay ti POEA ken OWWA ti saan koman nga ipapan dagiti kailian a mangged kadagiti pagilian a kas iti Lebanon, Iraq, agsipud ta saan a natalingenngen ti situasion politikal kadagitoy a lugar ngem nagtungpal laeng iti tuleng a lapayag.
Kasapulan ngarud ti naing-inget a panagmonitor ti gobiernotayo kadagiti kailian a mapan mangged iti Middle East nangruna dagiti pagilian a saan a natalingenngen ti situasion ti politika. Buong la ti ulo kadagiti agtuturaytayo ti itden dagiti kailiantayo a maipit kadagiti riribuk kadagiti nasao a pagilian.
Ngem no apay ketdi a di matengngel ti gobierno dagiti kailian nga aglibas a sumrek kadagitoy a pagilian. Agdadata a nalukay unay ti panangipakat dagiti agtuturaytayo kadagiti paglintegan iti overseas deployment kasta met ti kaawan gawayna kadagiti agraraira nga illegal recruitment agencies.#


text:
Jakarta
Ti Jakarta, opisial nga ammo a kas ti Espesial a Kapitolio a Teritorio iti Jakarta (Indones: Daerah Khusus Ibu Kota Jakarta), ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Indonesia. Mabirukan daytoy idiay amianan a laud a pantar iti Java, ti Jakarta ket isu daytoy sentro ti ekonomia, kultural ken politika iti pagilian ti Indonesia, ken addaan iti populasion iti 10,187,595 manipud idi Nobiembre 2011, isu daytoy ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Indonesia ken idiay Abagatan a daya nga Asia, ken isu daytoy ti maika-12 a kadakkelan a siudad iti lubong. Ti opisial a metropolitano a lugar, a naam-ammuan a kas ti Jabodetabekjur, ket isu ti maikadua a kadakkelan iti lubong, nupay kasta ti suburbio iti daytoy a siudad ket agtultuloy iti ruarna. Ti Jakarta ket nailista a kas ti sangalubongan a siudad idiay 2008 Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad a Pagadalan a Grupo ken Network (GaWC) a panagsukisok.[2] ken addaan iti kalawa nga 661 kuadrado kilometro (255 sq mi). Daytoy a lugar ket addaan iti populasion iti sumurok a 28 a riwriw,[3] a mangaramid daytoy kadagiti kadakkelan a konurbasion iti termino ti bilang dagiti agnanaed.
Idi 2011, ti Jakarta nairanggo a maika-17 kadagiti kadakkelan a siudad iti lubong, ti ingangato ti pannkairangona idi 2007 iti 171. Ti Jakarta ket ad-adu ti idadakkelna ngem ti Kuala Lumpur, Beijing ken Bangkok.[4]
Daytoy ket nabangon idi maikapat a siglo, ti siudad ket nagbalinen a nangruna a puerto ti pagtagilakuan para iti Pagarian ti Sunda. Isu daytoy idi ti de facto a kapitolio ti Olandes a Daya nga India (idi naam-ammuan iti Batavia) ken nagtultuloyen a kas ti kapitolio ti Indonesia manipud iti pannakairangarang ti pannakawaya ti pagilian idi 1945.
Ti siudad ket isu ti tugaw ti Sekretariat ti ASEAN. Ti Jakarta ket sinerbian babaen ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Soekarno–Hatta, Sangalubongan nga Eropuerto ti Halim Perdanakusuma, ken ti Pagsangladan ti Tanjung Priok; daytoy ket sinilpuan babaen kadagiti nadumadumanga intersiudad ken dagiti pagluganan a perrokarril, ken sinerbian babaen dagiti nadumaduma a linia ti bus a naipatpataray babaen kadagiti naireserba a dalan ti bus.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar a makunkuna tattan a Jakarta ket balay idi dagiti nadumaduma a pagnaedan a kaduana dagiti nainagnagan: Sunda Kelapa (397–1527), Jayakarta (1527–1619), Batavia (1619–1949), ken Djakarta (1949–1972).
Ti agdama a naganna ket naala manipud iti balikas a "Jayakarta". Dagiti taudan ti daytoy a balikas ket adda iti Daan a Habanes ken dimtengan iti pagsasao a Sanskrito. Ti "Jayakarta" ket maipatarus a kas ti "nagballigi nga aramid", "kompleto a tignay", wenno "kompleto a balligi".
Ti Jakarta ket nabirngasan iti Dakkel Durian, gapu ta ti siudad ket nakitkita a kas ti Indonesia a kapadpada ti Siudad ti New York (ti Dakkel a Mansanas).[5]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti panawen ti kolonia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar iti ken arubayan ti moderno a Jakarta ket paset idi timaiakapat a siglo a Sundanes a pagarian iti Tarumanagara, maysa kadagiti kaduogan a Hindu a pagarian idiay Indonesia.[6] Kalpasan ti pannakaapday ti Tarumanagara, dagiti teritoriona, a mairaman ti lugar ti Jakarta, ket nagbalin a paset ti Pagarian ti Sunda. Manipud idi maika-7 aginggana ti kasapaan ti maika-13 a siglo a puerto ti Sunda ket adda iti kaunegan ti lawlaw ti impluensia iti maipapan ti maritimo a Srivijaya. Segun ti Insik a taudan, a ni Chu-fan-chi, a naisurat idi circa 1200, ni Chou Ju-kua ket nagreporta idi nasapa a maika-13 a siglo a Srivijaya ket tinurturayanna pay laeng ti Sumatra, ti Malay peninsula, ken ti lumaud a Java (Sunda). Ti taudan ket nagrepreporta ti puerto ti Sunda a kas estratihiko ken agrangrang-ay, ti pimienta manipud idiay Sunda nga isu dagitoy ti kasayaatan iti kualidad. Ti tattao ket nagtrabtrabahoda iti agrikultura ket dagiti balayda ket ket naaramid kadagiti tarikayo a pila.[7] Ti lugar ti sangladan ket nagbalin nga ammo a kas ti Sunda Kelapa ken babaen idi maikasangapulo ket uppat a siglo, daytoy ket maysan a nangruna a pagtagilakuan a puerto para Sunda a pagarian.
Ti immuna a plota ti Europeano, uppat a Portuges a barko manipud idiay Malacca, ket simmangpetda idi 1513 idi dagiti Portuges ket agbirbirukda para iti maysa a dalan para kadagiti rekado.[8] Ti Pagarian ti Sunda ket nangramid ti maysa a kumadduaan a tulagan iti Portugal babaen ti panagpalubos ti Portugal a mangipatakder ti maysa a puerto idi 1522 tapno makasalaknib ti pumigpigsa a bileg ti Sultanato iti Demak manipud idiay Tengng a Java.[9] Idi 1527, ni Fatahillah, ti maysa a Hababes a Heneral manipud idiay Demak ket nangraut ken pinarukmana ti Sunda Kelapa, ken pinatalawna dagidi Portuges. Ti Sunda Kelapa ket nanaganan idi ti Jayakarta,[9] ken nagbalin a nagriringoran a pagarian iti Sultanato iti Banten a nagbalin a maysa anangruna a sentro ti pagtagilakuan iti Abagatan a daya nga Asia.
Babaen ti relasion ken ni Prinsipe Jayawikarta manipud iti Sultanato iti Banten, dagiti Olandes a barko ket simmangpet idiay Jayakarta idi 1596. Idi 1602, ti immuna apanagbanniaga ti Kompania ti Ingles a Daya nga India, a binilbilin babaen ni Apo James Lancaster, ket simmangpet idiay Aceh ken nagtultuloy a nagbanniaga a napan idiay Banten nga idiayda a napalubosan a nangipatakder ti maysa a puerto ti pagtagilakuan. Daytoy a lugar ket nagbalin a sentro ti Ingles a pagtagilakuan idiay Indonesia aginggana idi 1682.[10]
Ti Jayawikarta ket naipagpagarupan a nakaaramid kadagiti pagtagilakuan a silpo kadagiti Ingles nga aglaklako, a kasuppiat dagiti Olandes, babaen ti panangipalubos kaniada a mangipatakder kadagiti balay a dagus iti ballasiw manipud kadagiti Olandes a pasdek idi 1615.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pagalagadan ti Panag-biahe ti Indonesia – Kasano ti panagyaman iti 'Dakkel a Durian' Jakarta". Worldstepper-daworldisntenough.blogspot.com. 8 Abril 2008. Naala idi 27 Abril 2010.
- ^ "The World According to GaWC 2008". Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad a Pagadalan a Grupo ken Network (GaWC). Unibersidad ti Loughborough]. Naala idi 7 Disiembre 2009.
- ^ Sensus Penduduk 2010. Biro Pusat Statistik
- ^ "Foke lebih yakin lembaga survei asing". 24 Abril 2012.
- ^ "Kapaut ti Panagipagpagarup Ti Dakkel a Durian". ThingsAsian. Naala idi 14 Marso 2011.
- ^ Sundakala: cuplikan sejarah Sunda berdasarkan naskah-naskah "Panitia Wangsakerta" Cirebon. Yayasan Pustaka Jaya, Jakarta. 2005.
- ^ Drs. R. Soekmono (1973). Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2, maikadua nga ed. Yogyakarta: Penerbit Kanisius. p. 60.
- ^ Sumber-sumber asli sejarah Jakarta, Jilid I: Dokumen-dokumen sejarah Jakarta sampai dengan akhir abad ke-16. Cipta Loka Caraka. 1999.
- ^ a b "Pakasaritaan ti Jakarta". BeritaJakarta.
- ^ Ricklefs, M.C. (1993). Ti Pakasaritaan ti Moderno nga Indonesia Manipud idi c.1300 (Maika-2 nga ed.). Londres: MacMillan. p. 29. ISBN 0-333-57689-6.
- ^ Heuken, Adolf (2000). Sumber-sumber asli sejarah Jakarta Jilid II: Dokumen-dokumen Sejarah Jakarta dari kedatangan kapal pertama Belanda (1596) sampai dengan tahun 1619 (Autentiko a taudan ti Pakasaritaan ti Jakarta paset II: Dagiti dokumento iti pakasaritaan ti Jakarta manipud kadagiti immuna nga isasangpet ti Olandes a barko (1596) aginggana ti tawen 1619). Jakarta: Yayasan Cipta Loka Caraka.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Jakarta iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Jakarta manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website
- Opisial a Website ti Panagbanniaga iti Jakarta
- Ti a Panaglaglagip iti Panagsukisok ti Jakarta babaen ti Bisikleta


text:
VIGAN CITY – Dua a lalaki nga akusado iti pammapatay ti nagsina nga inaresto dagiti polis iti dua a barangay ditoy siudad idi Agosto 15.
Immuna nga inaresto ti nagtipon nga elemento ti Abra provincial police office nga indauluan ni Police Supt. Juan Cantoria Collo ken ti Vigan City police nga indauluan ni OIC, Police Chief Inspector Ernesto P. Navarro ni Edgar dela Cruz y Alamar, 46, naasawaan ken residente iti Barangay 9 ditoy siudad.
Ni dela Cruz ti No. 3 a most wanted person iti rehion ti Cordillera, ket sumangsango iti kaso a murder iti sala ni Judge Clarito Gonzales ti Regional Trial Court, Branch 1, Bangued, Abra.
Awan ti nairekomenda a piansa ni dela Cruz mainaig iti kasona a nai-docket iti babaen ti Criminal Case No. 2005-014 a napetsaan iti Pebrero 9, 2005.
Simmaruno a nagturong ti nasao met laeng a bunggoy iti Barangay Salindeg ditoy met laeng siudad ket inarestoda ni Bernardo Combis y Tumbaga, 53, naasawaan, taga-Barangay Villa Mercedes, San Quintin, Abra ngem agnaeden iti Barangay Salindeg.
Nakalista ni Combis a maika-13 a most wanted person iti rehion ti Cordillera ket sumangsango met iti murder a nai-docket iti babaen ti Criminal Case No. 1232 iti sala ni Judge Francisco Villarta, RTC Branch 1, Bangued Abra a napetsaan iti Abril 27, 1993.
Naipan dagiti naaresto iti Abra Provincial Police Office para iti umisu a disposision.#


text:
Pormal a naglusulos idi Marso 1 ni Diputado Ronald Singson a kas pannakabagi ti first district ti Ilocos Sur kalpasan a sinentensiaan ti Hong Kong court a mabalud iti makatawen ken innem a bulan gapu iti panagikutna iti maiparparit a droga.
Mismo a ni Gov. Luis “Chavit” Singson nga amana ti nangiyawat iti surat a nakailanadan ti panaglusulosna ken ni House Speaker Feliciano Belmonte.
“Aglusulosak saan a gapu ta agtamedak iti pressure dagiti naariwawa a sumagmamano kadagiti honorable a kabaddungalak. Ti panaglusulosko ket panangtungpalko iti karik iti amak (I am resigning not because I am succumbing to the pressure of the noisy few among my honorable colleagues. My resignation is a fulfillment of my promise to my father),” kinuna ni Singson iti resignation letterna.
“Iyawatko ti panaglusulosko kas congressman para iti pagsayaatan dagiti kailiak, dagiti umili a Filipino, kangrunaan dagiti constituentko iti umuna a distrito ti Ilocos Sur, a tumangtangad kadagiti kameng ti Kongreso nga addaan respeto nga aglikig pay iti adulasion, ken iti saan a matay a namnama para kadagiti pudpudno nga honorable nga agilinlinteg kas pagwadan iti kangatuan a pagbatayan iti kaugalian ( I am tendering my resignation as a congressman for the sake of my countrymen, the Filipino people, especially my constituents in the first district of Ilocos Sur, who look up to the members of Congress with respect bordering on adulation, and with undying hope for truly honorable legislators as exemplars of the highest standards of behavior),” kinuna ti surat.
Pinasagidan pay ni Singson dagiti kabaddungalanna nga agilinlinteg a nangidarirag iti panaglusulosna bayat ti pannakausigna idinto a kinunana a “…kadagitoy mapagduaduaan a tiempo a marukod ti pudno a kapateg dagiti gagayyem, saan nga iti alimpatok ti kinabileg, inpluensia wenno kinabaknang.”
Iti immun-una nga interbiona iti DWRS, impalgaken ti laklakay a Singson a nagpatangandan iti anakna a diputado ti panaglusulos daytoy iti puestona ngem kalpasan ti pannakalpas ti kaso tapno saan a makadadael iti depensana.
“Idi pay laeng manarimaan ti kaso, napagpatanganmin dayta,” kinuna ti gobernador idinto nga innayonna a nadakamatna daytoyen ken ni House Speaker Belmonte.
Impetteng pay ti gobernador a naset-up ti anakna ngem agsipud ta naala dagiti droga iti ikut daytoy, kapilitan nga immamin iti drug possession.
Kinuna pay ni Singson a pagsayaatan ta namati ti hues a saan a para lako ti droga a naala dagiti autoridad iti ikut ti diputado no di ket para iti bukodna a panangaramat isu a nalaglag-an ti naipataw a sentensiana.
Nasentensiaan ti ub-ubing a Singson iti makatawen ken uppat a bulan gapu iti panagikutna iti cocaine ken sabali pay a dua a bulan gapu iti panagikutna iti Nitrazepam wenno Valium.#


text:
Kangatuan a Korte ti Filipinas
Ti Kangatuan a Korte ti Filipinas wenno Korte Suprema ti Filipinas (Filipino: Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas) , ket isu ti kangatuan a korte idiay Filipinas. Ti korte ket buklen dagiti 14 a katakunaynay a hustisia ken maysa a Pangulo ti Hustisia. Iti pakaibatayan iti Batay-linteg, ti Kangatuan a korte ket addaan iti "administratibo a panangimaton kadagiti amin a korte ken dagiti amin nga empleadona".[1]
Ti Kompleks ti Kangatuan a Korte, a dati idi a paset ti kampus ti UP Manila ,[2] ket mabirukan idiay suli ti Kalsada Padre Faura ken Abenida Taft idiay Manila, a ti nangrun a a pasdek ket addaan iti dagus a sanguanan ti Sapasap nga Ospital ti Filipinas. Aginggana idi 1945, ti Korte ket addaan iti opisinana iti kaunegan ti Cavite.
Literatura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Deinla, Imelda (Abril 2014). "Public Support and Judicial Empowerment of the Philippine Supreme Court". Contemporary Southeast Asia. 36 (1): 128–158.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kangatuan a Korte ti Filipinas iti Wikimedia Commons
- Ti Kangatuan a Korte iti Plipinas – Opisial a website


text:
Sabali laeng ti kinabuntog ti
pannagna ti hustisia a mangdusa kadagiti nakabasol. Kuna pay ketdin
dagiti dadduma nga umili a nabunbuntog pay ngem pag-ong ti
panagdur-as dagiti kaso dagiti kriminal.
Ngem iti sabali a bangir, adda
dagiti kaso a nagdaras a marisut agsipud ta matangtangad ti pamilia
dagiti nakasuan.
Mapatured dagiti kriminal nga
agaramid iti krimen agsipud iti kaunday ti panawen a pannakaibanag
dagiti maipila a kaso maikontra kadakuada. Kasta met nga agtultuloyda
nga agaramid iti krimen no kasdiay nga adda dakkel nga ikan wenno
opisial a mangilusot kadakuada iti abut a nakaipisokanda.
Dakamatentayo ti kabaraan tatta
nga isyo ti mapapati a panagpasuksok kadagiti prosecutors iti
Department of Justice mainaig iti kaso dagiti annak dagiti babaknang
a maaw-awagan iti Alabang Boys.
Kuna ti Philippine Drug
Enforcement Agency (PDEA) a napadaras ti pannakataming ti nasao a
kaso gapu iti alegasionda a pannakaited iti pasuksok kadagiti
prosecutors, banag a pinaglibakan dagiti naud-udi.
Kas panangpabilegda iti alegasion
a panagpasuksok, kinuna ti PDEA nga adu dagiti immun-una a kaso ti
droga a naidatag iti DOJ ngem saanda pay a nakutkuti idinto a
nagdaras a tinamingda ti kaso dagiti Alabang Boys a sumagmamano
laeng a bulan a napasamak sakbay ti panaggibus ti napalabas a tawen.
Adda pay dagiti gundaway a
nakapigpigsa dagiti ebidensia a nakalap dagiti autoridad ngem gapu
iti teknikalidad, maibasurada laeng. Kasta met a basbassit ti
gundaway a madusa dagiti nagit-ited iti parabur kadagiti politiko,
nangato nga opisial iti turay, dagiti masulsolan a hues, polis ken
abogado. Agbalin a natured ti managdakdakes gapu ta adda namnamaenna
a kamanganna a mangtulong kenkuana no matiliw ken mausig.
Maikatlo ti socio-cultural factor
a kunada. Kuna dagiti autoridad iti krimen a dagiti maikaniwas nga
aramid ket patauden ti sosial ken sikolohikal a gapu a kas iti di
panagkikinnaawatan iti pagtaengan. Kuna dagiti eksperto a patauden ti
marakrak a pamilia ti di umisu ken immoral a pannakapadakkel ti ubing
nga agtungpal iti pannakaiwawana iti nalinteg a dalan, kas iti
pannakaisungsongna iti dakes a barkada kenbisio.
Kadagiti siudad ken nadur-as a
lugar, adu dagiti agtutubo a sedsed iti kalkalsada, naigumon iti
dakes a barkada gapu ta saanda a naragsak ken awan ti kappia a
mariknada iti pagtaenganda maigapu iti kaawan ti pammateg a mariknada
kadagiti nagannak kadakuada. Adu ngamin dagiti nagannak, a gapu iti
ayatda a sumayaat ti panagbiagda, a maitedda amin dagiti material a
banag kadagiti annakda, igubetda ti agtrabaho ken agsapul ket awanen
ti panawenda para kadagiti ubbing. Adu dagiti annak a dimmakkel a ti
babaonen laeng ti kinaludludonda.
Adda panawen a makarikna dagitoy
nga annak iti ibubusor ket agpanawda iti balayda, sapulenda ti
pammateg ken atension kadagiti kabarkadada. Yan ti rigatna no dakes a
barkada ti nakaisungsonganda, masursuruanda nga agaramid iti
maikaniwas nga agtungpal iti krimen.
Madakamat ditoy
nga adda met responsibilidad dagiti edukador, grupo ti relihion ken
uray ti media iti panagpangato ti krimen no dida aramiden dagiti
annongenda iti pannakaidalan dagiti agtutubo iti nasayaat a kababalin
ken nadalus a pampanunot. Uray iti warnakan, radio ken telebision,
maitudo pay a pagtaudan iti dakes nga inpluensia a mangpatignay iti
agtutubo nga agaramid iti dakes kas iti pannakaipangpangruna iti seks
ken kinadamsak kadagiti pelikula ken teleserye, dagiti makagargari a
babbai a dandani makita aminen nga ilemlemmengda kadagiti anunsio,
sobra a panagipadamag kadagiti nadamsak a krimen ken pannakaipabuya
iti pelikula ti
kabibiag dagiti managdakdakes.
(Maigibusto)


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Manamnama ti umad-adu a turista nga agpasiar ditoy nga ili iti panangrugi ti operasion ti zippline, segun ken ni Mayor Zuriel Zaragoza.
Indauluan ni Zaragoza ti pannakailunsad ti zippline nga agatiddog iti 535 a metro sadiay Barangay Bulanos ken inatenderan dagiti residente ken dagiti estudiante dagiti pagadalan ditoy nga ili itay nabiit.
Initiatibo daytoy a proyekto ni Zaragoza tapno mangipaay iti paglinglingayan kadagiti tattao ken mangidur-as iti turismo ditoy nga ili.
Maysa daytoy nga ili ti inikkan ti DILG iti Seal of Good Housekeeping idi napan a tawen ket naikkan iti P1 milion a pondo a maaramat para iti proyekto a mangidur-as iti panagbiag dagiti umili. (Danny Antalan)


text:
VIGAN CITY – Nagrali dagiti militante a grupo ditoy siudad itay Sept. 21, kas panagprotestada iti mapapati a panagtultuloy a pannakarabngis ti karbengan a pangtao iti babaen ti agdama a turay.
Aganay a 100 a kamkameng dagiti militante a grupo a pakaibilangan ti Bayan Muna, Bayan-Ilocos, Stop-Exploitation, ken dadduma pay a grupo ti nagmartsa iti aglawlaw ti poblasion ditoy sada nagturong iti Plaza Burgos a nangituloyanda iti ralida.
Iti polieto nga inwaras ti grupo, kinunana a “tallopulo a tawen kalpasan a rinippuog dagiti umili babaen ti Edsa People Power I ti rehimen ni Pres. Ferdinand Marcos, adu pay laeng dagiti biktima a saan a naikkan iti hustisia ken inaldaw pay laeng a manaynayonan.”
Indeklara daydi Marcos ti linteg militar idi Sept. 21, 1972.
Kinuna dagiti ralista nga iti babaen ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo, nasurok a 750 a kaso ti napapatay a 318 ti kameng dagiti makannigid a gunglo, kas iti Bayan Muna, Anakpawis, Gabriela ken dadduma pay.
Kinuna ti grupo nga iti baet ti panangkondenar ni Pres. Arroyo kadagiti political killings bayat ti State of the Nation Addressna, saan a serioso ti gobiernona a mangsolbar kadagitoy a kaso.
Indeklara pay ti grupo nga “ita nga aldaw ket International Day Against Extrajudicial Killings and Undeclared Martial Law” idinto nga inyunay-unayna a saan a magun-od ti pudno a kappia agingga a “saan a maitandudo ti karbengantayo a kas tao”.
Kalpasan ti pangaldaw, naulimek a nagsisina dagiti grupo.
Indeklara ti city government ditoy ti Plaza Burgos a Freedom Park a pakaangayan kadagiti rali ken protesta.


text:
Nicole Kidman
Ni Nicole Mary Kidman, AC (nayanak idi 20 Hunio 1967) ket maysa nga Australiana nga aktres ken produser ti pelikula.[4] Dagiti papel a nagpadayeg kenni Kidman dagiti pelikula idi 1989 iti Dead Calm ken dagiti serye ti telebision iti Bangkok Hilton. Isu ket nagparparang kadagiti nadumaduma a pelikula kadagiti nasapa a tawen ti 1990, ken nagabalin a nabigbigan iti sanglubongan para kadagiti panangiladawanna iti pelikula ti Days of Thunder (1990), ti Far and Away (1992), ken ti Batman Forever (1995). Dagiti dadduma pay a nagballigi a pelikula ket simmaruno kadagiti naladaw a tawen ti 1990. Ti panangiladawanna iti musikal iti Moulin Rouge! (2001) ket isu ti nakagun-odanan iti maikadua a Gunguna ti Nabalitokan a Globo para iti Kalaingan nga Aktres – Musikal ti Pelikula wenno Komedia ken ti immuna a nominasionna para iti Kalaingan nga Aktres. Ti panangiladawan ni Kidman a kas ni Virginia Woolf iti drama a pelikula ti The Hours (2002) ket nakaawat iti nasayaat a pannakabigbig ken nakagun-odanna iti Kalaingan nga Aktres, ti Gunguna ti BAFTA para iti Kalaingan nga Aktres iti Pangyuna a Papel, ti Gunguna ti Nabalitokan a Globo para iti Kalaingan nga Aktres – Drama ti Pelikula ken ti Gunguna ti Piesta ti Pelikula ti Berlin para iti Kalaingan nga Aktres iti Internasional a Piesta ti Pelikula ti Berlin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nicole Kidman". Integrated Authority File. Naala idi 9 Abril 2014.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ https://brockhaus.de/ecs/julex/article/kidman-nicole; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Nicole Kidman sweats new producer role". The Independent. Londres. 18 Septiembre 2011. Naala idi 25 Marso 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig ken ni Nicole Kidman iti Wikimedia Commons
- Nicole Kidman iti Curlie (iti Ingles)
- Nicole Kidman iti Internet Movie Database
- Nicole Kidman iti Internet Broadway Database
- Nicole Kidman iti Box Office Mojo
- Nicole Kidman iti AllMovie
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Nicole Kidman kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Pagsasao a Palauano
Ti pagsasao a Palauano (a tekoi er a Belau) ket maysa kadagiti dua nga opisial a pagsasao ti Republika ti Palau, ti sabali ket ti Ingles. Daytoy ket kameng ti pamilia dagiti pagsasao nga Austronesio, ken maysa kadagit idua laeng nga indihenio a pagsasao idiay Mikronesia a saan a parte ti sanga ti Oceaniko iti dayta a pamilia, ti sabali pay ket ti Chamorro (kitaen ti Dempwolff 1934, Blust 1977, Jackson 1986, ken Zobel 2002). Agtutunos dagiti kaaduan nga agsuksukisok a ti Palauano ken Chamorro ket dagiti adda iti ruar ti sanga ti Sunda-Sulawesi ti pamilia ti pagsasao nga Austronesio, ngem naitunton idin a ti Palauano ket mabalin a mangbukel ti nawaya a sanga ti sasao a Malayo-Polinesio (Dyen 1965) . Ti pagsasao a Palauano ket adu a naus-usar iti inaldaw a biag idiay Palau.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Ti pigura a nausay ditoy, para iti amin a pagilian, key manipud iti Ethnologue. Segun ti Senso ti Palau idi 2005 Palau, adda dagiti 18,544 a tattao nga agtawen iti 5 wenno laklakay nga agtataeng idi Republika ti Palau, a kadagiti 4,718 ket saan a makasao iti Palauano. Isu nga adda dagiti nakarkulo a 13,826 nga agsasao iti Palauano idiay Palau manipud idi 2005; kinarkulo ti "United Nations Statistics Division" nga adda 12,400 idiay Palau idi 2008. Daytoy a bilang ket saan amangiraman dagiti patneng nga agsasao iti Palauano nga agtataeng iti ruar ti Palau, a mabalinda a mangbukel kadagiti rinibo a maipatinayon nga agsasao (4,000 segun ti Ethnologue). (Kitaen ti Nuger 2016:13 .)
- ^ Ti Katakana ket saanen nga adu a maus-usar, gapu ta ti ortograpia a naibatay iti sinuratan a Latin ket nakagun-od iti kasasaad nga opisial ken naisursuro kadagiti eskuela. Ngem kitaen ti Matsumoto 2001:90 .
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Palauan". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Rodrigo Díaz de Vivar
Ni Rodrigo Díaz de Vivar (c. 1040,Vivar del Cid, Burgos – Ica- 10 ti julio, 1099, Valencia) quet maysa ñga hidalgo quen guerrero ñga castellano na mas popular na ma-amammo iti panagan ñga El Cid Campeador, Mio Cid no haan quet El Cid (na nagapu ti maysa nga dialecto ti arabe سيد sīdi, 'señor' o 'apo', quen iti latin vulgar campi doctor o campi doctus, 'tao ñga nalaing na ada idiay campo daguiti guerreros', 'maysa ñga mangamammu daguiti gapo iti panaggugubat'). No literal na ma-traducir iti panagan ñga El Cid iti idioma ñga ilucu quet agbalin daytoy ñga Ti Apo.
Según iti autor ñga musulman ñga andalusi na ni Ibn Bassam (1109):[1]
Daytoy na lalaqui, iti azote ti tiempo na, gapo iti ansia na iti gloria, gapo iti tenacidad ti prudente ñga caracter na, gapo iti heroica ñga panagcatured na, quet maibilang as cas maysa cadaguiti milagros ti Dios.
Biografia[urnosen | urnosen ti taudan]
Naianac ni Rodrigo Díaz de Vivar iti inteñgaen ti siglo XI (inteñgaen ti 1048 quen 1050, ti exacto na fecha ti nañganacan na quen haan na maamuan). Iti lugar na naianacan na quet iti lugar na nainaganan tatta a Vivar del Cid, 10 a kilometros agapu Burgos, ti capital ti Castilla. Hijo isuna ni Diego Laínez, na nagapu iti menor a nobleza, quen ni Sancha o Teresa Rodríguez, hija ni Rodrigo Álvarez de Asturias, na nagapu cadaguiti primera a familias ti Castilla.
Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoy[urnosen | urnosen ti taudan]
Referencias[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Abu-l-Hasan Alí ibn Bassam, al-Djazira fi mahasin ahl al-Yazira, Dozy R., Recherches sur l'histoire et la littérature de l'Espagne pendant le moyen âge, Paris-Leiden, 1881.


text:
LAOAG CITY – Nabirokan ti maysa a bangkay ti lalaki iti maysa nga abandonado a pagtaengan iti Brgy. 9 ditoy siudad ti Laoag.
Iti nakalap nga impormasyon ti Bombo Radyo Laoag, nakaangot dagiti residente iti nabangsit manipud iti nasao a pagtaengan ket dita a nakita da ti bangkay.
Kunada a maipagarup nga adda iti diperensya ti panagpanpanunot ti nabirokan da a bangkay ti lalaki gapu ta mamati da nga agwalang-walang ti nasao a lalaki ken malasin da iti suot na a #23 jersey a nagmaris ti red ken nakashort pant ti nangisit.
Basar dagiti tattao, makitkita da nga agtamtambay ti nasao a lalaki iti agarup 30 a metro manipud iti pagtaengan a nakabirokan ti bangkay na.
Nasdaaw dagiti maseknan iti iseserrek ti nasao a lalaki iti nasao a pagtaengan.
Agtultuloy ti imbestigasyon dagiti otoridad mainaig iti pakabigbigan ti bangkay ti lalaki.


text:
Back to zero ita dagiti Overseas Filipino Worker idiay pagilian ti Lebanon kasaruno iti napigsa a panagbettak iti mismo a city port ti Beirut.
Daytoy ti kinuna iti exclusive interview ti Bombo Radyo La Union kenni Jemadel Casem Mapili ti Barangay Cabaroan iti ili a Bacnotan ken 14 a tawenen nga agtatrabaho iti nasao a pagilian.
Segun kenni Jemadel, saanda a ninamnama ti napigsa a panagbettak no sadino nadadael iti aganay 14 a pasdek nga pagnanaedan.
Iti nasurok maysa a dekada na idiay Lebanon ket ita na laeng a narikna iti napigsa a panagbettak.
Maipalagip, kasubsublida laengen kadagiti employer na iti balay dagitoy manipud iti bantay idi a mapasamak ti napigsa a panagbettak.
Mainaeg daytoy, naminsanda manen a nagsubli idiay bantay no sadino adda pay ti sabali nga balay ti employer na sadiay. Awan met kuna na ti rumbeng a pagdanagan ti pamilya na iti Pilipinas agsipudta adda dagitoy iti nasayaat a kasasaad ken suspisyente iti supply ti taraonda idi laksid ti napasamak idiay Lebanon.


text:
DOBLE a tuok ken rigat ita ti laklak-amen dagiti adu a mannalon iti nagduduma a probinsia kabayatan ti pannakaipakat ti community quarantine tapno malapdan ti panagwaras ti Corona virus 2019.
Adu a mannalon dagiti nagpuonanda iti dakkel kadagiti mulada a nagduduma a nateng, ngem iti panagapitda, ket saanda metten a malako dagiti produktoda. Nagangayanna, madaddaelda laengen kadagiti kataltalonan ken nakaibasuraanda.
Masansan dagiti damag a nagadu a repolio, taban (bell pepper), sili, carrot, karabasa ken dadduma pay a nateng dagiti madaddadael kadagiti probinsia nangruna sadiay Ifugao ken Nueva Viscaya gapu ti kaawan ti adu nga aggatang a komersiante ta narikut ti transportasion gapu kadagiti maipakpakat a community quarantine iti Metro Manila ken dadduma pay a probinsia ken siudad.
Nakasaysayang dagitoy a nateng ta imbes a maidasar a taraon ket maperperdida laeng kabayatan a nagadu a tattao dagiti mabisbisinan gapu iti lockdown. Idi kangitingit ti enhanced community quarantine iti intero a Luzon, adu dagiti marigrigat ken ordinario a tattao dagiti nabisinan wenno nakurangan iti taraon gapu ta kellaat ti lockdown ket saan a nasaganaan dagiti umili a maawanan iti trabaho ken pagsapulan.
Adda man dagiti relief goods nga ipaay ti gobierno ken dagiti nagduduma a non-government organization kadagiti kadawyan nga umili, ngem pangep-ep laeng dayta kadagiti adu a kasapulan a
taraon dagiti tattao.
No man pay maibilang a kasla “frontliners” dagiti mannalon ken dagiti agideldeliber kadagiti taraon ket saanda a mapawilan a rummuar kadagiti pagtaenganda a mapan kadagiti trabahoda kabayatan ti lockdown, ngem napakaruan met ti rigatda ken nagundawayanda pay ta menos presio dagiti apitda no ilakoda kadagiti komersiante, ngem no makadanonen dagiti produkto kadagiti tiendaan ket agsobsobran ti kinanginana.
Adda dagiti probinsia a ti presio dagiti apitda a repolio ken taban ket P5 – P7 iti kada kilo no gatangen dagiti komersiante, ngem mailakodan iti P50 – P60 kadagiti tiendaan. Gapu iti nababa a presio, kaykayaten dagiti mannalon a saanen nga apiten dagiti mulada ta saandan a gumasto ken agserbinto laengen nga abono ti daga.
Uray idi saan pay a nagwaras ti COVID-19 ket nabayagen a mabaybay-an ken magungundawayanen dagiti mannalon iti nagduduma a probinsia, ket ad-addan a mairaremda ita, aglalo kadagiti awan ti mangtulong kadakuada a lokal a gobierno. Nagasat dagiti mannalon iti Ilocos Region ta naanep dagiti lokal a gobierno a mangipapaay iti ayuda kadakuada.
Nagsayang dagiti tinoleda a nateng a maibelbelleng ken madaddadael kadagiti nakaitambakanda ta no nakadanon koma dagitoy a nateng kadagiti adu a tattao ket dakkel koma a tulong kadakuada. Iti Ilocos idi panawen ti lockdown ket nagadu met dagiti sili ken taban ken prutas a sandia ken murod dagiti naipakpakan laeng iti baka ken dinguen gapu ta saandan a malako iti nasayaat a presio.
No laeng koma dagiti local government unit nga akinsakup kadagiti mannalon a saan a makalako kadagiti apitda ket ipaayda dagiti naan-anay a kasapulanda nga ayuda ket ad-adu pay koma dagiti natulonganda nga umili. Nagsayaat koman no dagiti mismo LGU ti aggatang kadagiti narigat a mailako nga apit dagiti mannalon ket iwarasdan a nayon dagiti relief goods kadagiti biktima ti lockdown.
Adda dagiti naipadamag a sumagmamano nga LGU a nang-adaptar iti kasta a sistema ta imbes a puro noodles ken de lata dagiti masida a nayon dagiti maiwaras a relief goods ket adda met dagiti maibunong a nateng a nasustansia a taraon. Iti kasta a wagas, matulongandan dagiti mannalon a mailako dagiti apitda ket maikkan pay ti nayon a taraon dagiti dadduma nga umili.
Nagkas-ang a panunoten a gumasgastos iti nagadu a pondo ti Department of Agriculture ken dadduma pay nga LGU a maipaay nga ayuda para kadagiti mannalon kas kadagiti bin-i a bukel, abono ken nagduduma nga alikamen ken makinaria iti talon. Ngem malipatan ti gobierno ti mangtulong kadagiti mannalon iti pannakailako dagiti apitda tapno mabenepisiaranda met koma iti nasayaat a presio a supapak ti nakaro a bannog ken rigatda.
Malipatanda ti DA ken dagiti LGU ti mangpabangon kadagiti post harvest facilities tapno mapreserbaran dagiti apit a nateng wenno mapagbalinda a sabali a produkto a narigat a madadael. Dagiti naibelbelleng a carrot ken karabasa ket mabalinda met a maaramid a nasustansia a noodles no adda koma dagiti nabangon a pasilidad wenno naiwaras nga alikamen kadagiti mannalon.
Binilion a pondo ti gasgastuen ti gobierno para kadagiti maiwarwaras nga ayuda kadagiti umili ita a panawen ti Covid 19 community quarantine. Imbes a kuarta ti maiwarwaras kadagiti napili a benepisario, ket nasayaat koma no gobiernon ti aggatang kadagiti saan a malaklako nga apit dagiti mannalon ket isudan ti mangibunong kadagiti tattao tapno adda nayon a nasustansia a taraonda.
Ikagkagumaan ni Presidente Rodrigo Duterte ken dagiti economic managers ti administrasionna a mapalukayanen ti tukad ti community quarantine kadagiti nagduduma a lugar ti Pilipinas ta agtungtung-
laben ti ekonomia ket mapilitanen ti gobierno nga umutang tapno adda nayon nga ipaayna nga ayuda kadagiti tattao. Ngem agparparang a maliplipatan ti gobierno nga ikkan iti naan-anay nga importansia ken ayuda ti sektor ti agrikultura a mangbukel ti kadakkelan a paset ti ekonomia ti pagilian gapu ti kaadu dagiti agdepdepender iti daytoy a sektor nangruna dagiti mannalon.
No agtultuloy ti pannakabaybay-a ken pannakalugi dagiti mannalon ket dumtengto ti tiempo a bumassit wenno awanton ti agtalon ket ad-adda a ngumina ti presio dagiti taraon a mangparigat ti kasasaad ti panagbiag dagiti Pilipino. â—Ź