text:
Charles Glover Barkla
Ni Charles Glover Barkla (7 Hunio 1877 – 23 Oktubre 1944) ket maysa idi a Briton a pisiko ken ti nangabak ti Premio Nobel iti Pisika idi 1917 para iti obra iti espektrokopia ti rayo-ekis ken dagiti mainaig a pagobraan iti panagadal kadagiti Rayo-ekis (rayos ni Roentgen ).[2]
No Barkla ket naipasnga idi idiay Widnes, Inglatera kada John Martin Barkla, ti sekretario para iti Kompania ti kemikal ti Atlas ken ni Sarah Glover, ti anak a babai ti agar-aramid ti pagorasan. Ni Barkla ket nagadal idiay Instituto ti Liverpool ken simmaruno idiay Unibersidad ti Liverpool. Ni Barkla ket immun-una a nagadal iti matematika ngem kanungpalan a nagespesialisado iti Pisika babaen ni Apo Oliver Lodge. Idi las-ud ti kaawan ni Oliver Lodge gapu ti sakit, ni Barkla ket isu ti nangsuksukat kaniana kadagiti lektura.
Idi 1899, ni Barkla ket naawat idi idiay Kolehio ti Trinity, Cambridge, nga addaan iti Kumaduaan ti Panagsukisok idi 1851 manipud iti Naarian a Komision para iti Eksibision iti 1851,[3] ket maki-obra iti Laboratorio Cavendish babaen ti pisiko a ni J. J. Thomson (nangduktal iti elektron). Iti las-ud dagiti dua a tawen idiay Cambridge, ni Barkla ket, babaen ti panangiturong ni J.J. Thomson, ket nagadal iti kapardas dagiti elektromagnetiko nga allon kadagiti barot ti nadumaduma a kaakaba ken materiales.
Kalpasan ti makatawen ket gudua idiay Kolehio ti Trinity, Cambridge, ti panagayatna iti musika ket nakaituronganna nga immakar idiay Kolehio ti Ari, Cambridge tapno isu ket agkanta iti koro ti kapilio. Ti baritono a bosesna ni Barkla ket napinstas met ken ti agmaymaysa a panagkankantana ket adu met dagiti napnapan nga agbuybuya. Isu ket nakompletona ti gradona iti Bachelor of Arts idi 1903, ken kalpasanna ti gradona iti Master of Arts idi 1907.[4]
Idi 1913, kalpasan ti panagtrabrabahona idiay Unibersidad ti Cambridge, Liverpool, ken idiay Kolehio ti Ari Londres, ni Barkla ket naidutok a kas Propesor ti Masna a Pilosopia idiay Unibersidad ti Edinburgh, ti puesto a tinengnggelna aginggana idi pimmusay. Ni Barkla ket inasawa ni Mary Esther Cowell idi 1907, ken nagannakda kadagiti dua a lalaki ken maysa a babai.
Ni Barkla ket nakagun-od kadagiti adu a progreso iti panangirang-ay ken panagpasayaat kadagiti linteg ti panagwarsi ti rayo-ekis, espektroskopia ti rayo-ekis, dagiti pamunganayan a mangituray ti transmision dagiti rayo-ekis babaen ti banag, ken naipangpangruna kadagiti pamunganayan ti panagganas kadagiti sekondario a Rayo-ekis. Para iti pannakaduktalna kadagiti pakailasinan ti Rayo-ekis dagiti elemento, Ni Barkla ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika idi 1917. Isu ket nagungunaan pay ti Medalia Hughes Medal iti Naarian a Kagimongan ti Britaniko iti isu met laeng a tawen.
Personal a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket relihioso a tao, ni Barkla ket maysa idi a Metodista ken inkeddengna ti obrana a kas paset ti panagsukimat para iti Dios, ti Mammarsua".[5][6][7] Isu ket pimmusay idiay Edinburgh idi 23 Oktubre 1944.
Dagiti pammalagip ken ni Barkla[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti abut ti bulan Barkla ket nanaganan idi a kas pammadayaw ken ni Charles Barkla. Ti komemoratibo a plake ket naikabil idiay asideg ti Canongate,idiay asideg ti Paspasdek ti Pakultad ti Edukasion, idiay Unibersidad ti Edinburgh. Iti pay maipatinayon, ti teatro ti lektura iti departamento ti Pisika ti Unibersidad ti Liverpool, ken ti pay labotratorio ti Biopisiko iti departamento ti siensia ti Biolohia,[8] ket nanaganan dagitoy kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Charles Glover Barkla – Biograpia
- ^ Shampo, M. A.; Kyle, R. A. (1993). "Charles Barkla--Nobel Laureate". Mayo Clinic proceedings. Mayo Clinic. 68 (12): 1176. PMID 8246619.
- ^ Dagiti Arkibo ti Naarian a Komision ti 1851
- ^ "Barkla, Charles Glover (BRKL899CG)". A Cambridge Alumni Database. University of Cambridge.
- ^ Eskuela ti Matematika ken Estadistika. "Charles Glover Barkla" (2007), Unibersidad ti St Andrews, Eskosia. JOC/EFR.
- ^ H.S. Allen (1947), Pakdaar ti Obituario ti Kumadduaan ti Naarian a Kagimongan, Tom.. 5, Blng. 15,. "Charles Glover Bark"
- ^ Charles Glover Barkla, Kompleto a Diksionario iti Sientipiko a Biograpia (2008)
- ^ "Archive copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-11-10. Naala idi 2014-07-24.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Charles Glover Barkla iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Chester A. Arthur
Ni Chester Alan Arthur (Oktubre 5, 1829 – Nobiembre 18, 1886) ket isu idi ti Maika-21 a Presidente iti Estados Unidos (1881–1885). Isu ket nagbalin a Presidente kalpasan ti pannakapapatay ni Presidente James A. Garfield, ni Arthur ket nagsagsagaba a nagdaer kadagiti pannakailem a naggappuanna a kas maysa a politiko manipud iti Republikano a makina idiay Siudad ti New York , nga isu ket nagballigi iti daytoy a panagobra babaen ti panagarakupna ti gapuanan ti serbisio sibil a reporma. Ti panangitakderna para iti, ken ti panangitungpalna, Tignay ti Reporma ti Serbisio Sibil ti Pendleton ket isu idi ti nangitengngaan ti administrasionna.
Naipasngay idiay Fairfield, Vermont, ni Arthur ket dimakkel idiay amianan nga estado ti New York ken nagpakasanay ti linteg idiay Siudad ti New York. Kaaduan nga isu ket nagiruknoy kadagiti orasna ti Republikano a politiko ket napardas a ngimmmato iti makina ti politiko nga impataray babaen ti Senado ti New York a ni Roscoe Conkling. Indutok babaen ni Presidente Ulysses S. Grant ti lukratibo ken nabileg a puesto ti politiko iti Agsingsingir iti Puerto ti New York idi 1871, ni Arthur ket maysa a nangruna nga agsupsuporta kenni Conkling ken ti Napigsa a sangkatiponan iti Partido Republikano. Idi 1878 ket nasukatan babaen ti baro a presidente, a ni Rutherford B. Hayes, nga isu ket nagpadpadas a mangreporma ti pederal a pannakisuki a sistema idiay New York. Idi nangabak ni James Garfield ti Republikano a nominasion para iti Presidente idi 1880, ni Arthur ket nainominado para iti Bise Presidente tapno magantingan ti etiketa babaen ti panagnayon ti dumaya a Napigsa ti daytoy.
Kalpasan ti dua a tawen a ka Bise Presidente, ni Arthur ket bukodna a nabirukan, ken di-nanamnama, idiay Ekekutibo a Palasio. Ti panakakasdaaw dagiti agrepreporma, ni Arthur ket nangala iti panagreporma a gapuanan a nagiturong kaniana ti panakaikkatna idi ti opisina. Isu ket nagpirma ti Pendleton a Tignay iti maysa alinteg, ken nabileg a nangipatungpal kadagiti urnongna. Isu ket nangabak kadagiti panagayayat kaniana para ti panagbetona ti Tignay dagiti Karayan ken Pagsangladan a daytoy ket mangtutop koman kadagiti pederal a pundo iti ugali a naipanunotanna a nalabes. Isu ket nangimaton ti pamnakaungar manen ti Marina ti Estados Unidos ngem isu ket nadillaw para ti pannakapaayna a nangpedped ti pangkatda iti pederal a busbos nga immad-adon manipud iti gibus ti Sibil a Gubat ti Amerikano. Isu ket nagsagsagaba iti nakamlat a salun-at, ni Arthur ket nagaramid laeng iti pagpatinggaan a ganetget ti panagalana iti pannakabutos manen idi 1884; isu ket nagretiro idi asideg ti pannakalpas ti terminona. A kas maysa nga agiwarwarnak, ni Alexander McClure ket nagisurat kalpasan daytoy, "Awan ti sinoman a nakastrek ti Pannakapresidente a nagliwengliweng ken nawatiwat a saan a naitalgedan a kas ni Chester Alan Arthur, ken awan pay ti nagretiro ... a kaaduan ti sapasap a nagrespeto, babaen dagiti politiko a kumaduanna ken kabusorna."[1] Urayno ti panagtipon ti napaay a salun-atna ken ti politiko a pakinakemna a nagaramid iti saan unay nga aktibo ngem ti maysa a moderno a pannakapresidente, isu ket nakagun-od kadagiti pammadayaw manipud kadagiti kontemporario para iti nataked a panagtakemna iti opisina. Ti New York World ket nangidagup ti pannakapresidente ni Arthur iti ipupusayna idi 1886: "Awan kadagiti naliwayan a rebbeng iti administrasionna, ken awan dagiti panagipadpadas a gandat a nangalarma iti pagilian."[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reeves 1975, p. 420.
- ^ Reeves 1975, p. 423.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Chester A. Arthur iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TUBA, Benguet – Kitkitaen iti policia iti ili ti Tuba, Benguet iti tallo a “person-of-interest” maipapan iti nakaam-ames a panangpapatay iti dua a balasitang nga naibelleng iti maysa a rangkis idiay Marcos
Highway, Tuba, Benguet idi Oktubre 31. Saan a nainaganan iti tallo, imbaga iti policia ti Tuba nga ar-aramidenda amin iti kabaelanda tapno maammuan iti pudno iti panangpapatay, nga maitunos dayta, ket napasamak idiay baba ken naibelleng laeng idiay Benguet tapno ulawen dagiti imbestigador.
Da Andrea Rabara Quiros, 19, anak iti maysa a polis a naidestino idiay Pozzorobio, Pangasinan ken kasinsinna a ni Anika Columbino Principe, 16, pada a manipud San Vicente, Urdaneta City, Oangasinan ket nasarakan a naibelleng sadiay sitio Inomas, Barangay Taloy Sur, iti Marcos Highway, ili ti Tuba male midi Oktubre 31.
Naigalut a kas baboy iti dua ken nabusalan dagiti bibigda. Dagiti operatiba iti lugar ti krimen ket naduktalanda pay a maysa a mata ni Principe ket mapukpukaw ken maysa a nauneg a piglet ket nabatad iti mugingna a mangipakita a mabalin a naparigat daytoy. Awan iti met iti sugat iti bala wenno sugat maigapo iti kutsilio a nakita kadagiti biktima.
Dagiti detalye nu kaano a mapukpukaw iti dua a balasitang ket saan pay la a nalawag, imbaga ni Tuba
police chief investigator Chief Master Sergeant Alejo Guesaed, innayonna a kiniddaw iti ina ni Principe a
makali iti bagi ti anakna tapno maammuan pay ti ad-adu iti panangpapatay. Addan pagaammo iti National Bureau of Inves tigation-Cordi lle ra maipanggep iti pammapatay ket mangikonkondukta daytoy iti maysa a katupag a panangsukimat iti panakitinnulong iti lokal a policia.
(AAD/PMCJr.-ABN)


text:
Broderick Crawford
Ni Broderick Crawford (Disiembre 9, 1911 – Abril 26, 1986) ket maysa idi nga aktor ti entablado, pelikula ken telebision, kadawyan isuna a nangipappapel kadagiti narusanger a lalaki ken kaaduan nga ammo para iti panangipapelna kenni Willie Stark iti All the King's Men ken para iti panagbidana a kas Chief Dan Matthews kadagiti serye ti telebision iti Highway Patrol (1955–1959).[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Broderick Crawford obituary, Variety, Abril 30, 1986.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Broderick Crawford iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Broderick Crawford iti Internet Broadway Database (iti Ingles)


text:
PAKAAMO AGGAPU CIVIL SERVICE COMMISSION- REGION 1
Kadagiti amin a kakailian a nagapply para iti nakansela a Civil Service Examination Paper and Pencil Test (CSE-PPT) idi March 15, 2020, agbalinyon a maipasubli iti nagbayadyo a examination fee aggatad P500.00.
Paki-follow laeng wenno kanayunen a kitaen ti Cscro1 Refund Facebook Page para iti specific guidelines iti panag-claim nga iyulog ti ahensya.
Kadagiti general guidelines nga inted ti CSC- Central Office ken pormas a kasapulan ket agbalin a maamuan ken maala idiay barangay hall wenno idiay opisina ti HRMO ti ili tayo.
Kitaen dagiti ladawan ⬇ para iti proseso ken pormas iti panag-claim.


text:
1963
Ti 1963 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 15 – Helen Hunt, Amerikana nga aktres
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 25 – Maria Gracia Padaca, Filipina a politiko
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 2 – Paul Carpenter Standley, Amerikano a botaniko (naipasngay 1884)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 17 – Richard Barthelmess, Amerikano nga aktor (naipasngay 1895)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 11 – Édith Piaf, Pranses a kumakanta (naipasngay 1915)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 19 – Kurt Krause, Aleman a botaniko (naipasngay 1883)


text:
Papa Eleuterio
Ni Santo Papa Eleuterio (Griego: Eλeuθέpιoς) ket isu ti Obispo ti Roma manipud idi agarup a 174 aginggana idi 189 (dagiti Batikano a siudad ti 171 wenno 177 aginggana idi 185 wenno 193). Isu ket naipasngay idi idiay Nicopolis idiay Epirus. Ti naganna ket kaibuksilan ti Griego para iti nawaya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman kadagiti testo manipud ti publiko a pagturayan ti Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Eleuterio iti Wikimedia Commons


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Navotas
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Navotas ket isu ti pannakabagi ti Siudad ti Navotas iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Navotas ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna a distrito ti Rizal manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ken ti Rehion IV manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ti Navotas ket naigrupo idi iti Malabon ken Valenzuela a kas ti parlamentario a distrito ti Malabon-Navotas-Valenzuela para iti pannakabagi ti Kadawyan a Batasang Pambansa. Manipud idi 1987 aginggana idi 2010, daytoy ket nairepresenta a kas paset ti Malabon a kas ti distrito ti Malabon-Navotas. Dagitoy dua a siudad ket naisina idi iti probision iti nainkalintegan a dokumento ti siudad iti Navotas (Republika Tignay Blng. 9387 Naiyarkibo 2016-03-03 iti Wayback Machine) a naaprobaran idi Marso 10, 2007 ken napasingkedan idi Hunio 24, 2007.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 249,131
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Saludsod
Apay ta saanak nga agpakamatay?
Sungbat
Maseknan ti pusomi kadagiti agpangpanggep a manggibus iti biagna babaen iti panagpakamatay. No sika dayta, mabalin a gapu iti adu a rikna, kas iti kinaawan iti namnama ken pannakaupay. Mabalin nga iti panagriknam, adda ka iti nauneg unay nga abut ket awanen ti namnamam a sumayaat pay dagiti bambanag. Kasla awan ti maseknan wenno makaawat iti pagdaldalanam. Kasla awanen pateg ti panagbiag wenno adda pay kadi aya?
No palubosam laeng koma ti Dios iti sumagmamano a kanito nga agbalin a pudpudno a Dios dita biagmo, paneknekanna kenka no kasano ti kadakkelna, “Ta awan ti saan a kabaelan ti Dios nga aramiden” (Lucas 1:37). Mabalin a naut-ot dagiti napalabas a sugsugat ket nakaipaay daytoy iti rikna a pannakailaksid wenno pannakabaybay-a. Mabalin nga agbunga dayta iti panangay-ay iti bagi, pungtot, kinapait, panunot a panagibales, wenno saan a nasayaat a panagbuteng, banag a nakaited iti problema kadagiti dadduma a kapapategan a relasionmo.
Apay ta saanka nga agpakamatay? Gayyem, uray kasano kaalas dagiti bambanag dita biagmo, adda naayat a Dios nga agur-uray iti pammalubosmo tapno idalannaka manipud dita abut ti pannakaupaymo nga agturong iti nakaskasdaaw a lawag. Isuna ti namnamam. Ti naganna ket Jesus.
Maawatan ni Jesus, ti awan basolna nga Anak ti Dios, ti pagdaldalanam a pannakailaksid ken pannakaibabain. Insurat ni profeta Isaias ti maipapan Kenkuana idiay Isaias 53:2-6. Inladawanna Isuna kas tao nga “inuy-uyaw ken saan a naawat” ti tunggal maysa. Napunno iti ladingit ken panagsagaba ti biagna. Ngem saanna a bukbukod ti inawitna a kinaladingit; kukuatayo dagidiay. Naduyok, nasugat, ken nagrigat, gapu amin iti basoltayo. Gapu iti panagsagabana, mabalin a masubbot ken maan-anay ti biagtayo.
Gayyem, inibturan amin daytoy ni Jesu-Cristo tapno mapakawan dagiti amin a basbasolmo. Aniaman kadagsen ti basol a bagbagkatem, ammoem a pakawanennakanto no sipapakumbaba nga awatem Isuna kas Mangisalakanmo. “No umay ti riribuk, awagannak; ispalenkanto...” (Salmo 50:15). Awan ti dakes unay a naaramidmo a saan a mapakawan ni Jesus. Nakaaramid dagiti dadduma a kasasayaatan nga adipenna iti nakakaro a basol kas iti pamapatay (ni Moises), pamapatay ken pannakikamalala (ni Ari David), ken panagabuso a napisikalan ken naemosionalan (ni apostol Pablo). Ngem nakasarakda iti Apo iti pammakawan ken baro a nawadwad a biag. “Maysa a baro a parsua ti siasinoman a mainaig ken ni Cristo. Naglabasen dagiti daan a banag ket dimtengen dagiti baro.” (2 Corinto 5:17).
Apay ta saanka nga agpakamatay? Gayyem, sisasagana ti Dios a mangtarimaan iti “nadadael” a biagmo ken uray dayta agdama a kasasaadmo, dayta biag a kayatmo a gibusan babaen iti panagpakamatay. Insurat ti profeta iti Isaias 61:1-3, “Pinunnonak ni Apo Dios iti espirituna. Pinilinak ket imbaonnak a mangipakaammo iti naimbag a damag kadagiti napanglaw, mangliwliwa kadagiti nalapunos iti ladingit, mangiwaragawag iti pannakaruk-at dagiti napagtalaw, ken ti pannakawayawaya dagiti adda iti pagbaludan. Imbaonnak a mangipakaammo: dimtengen ti tiempo nga isalakan ti Apo dagiti tattaona... Imbaonnak a mangliwliwa kadagiti agladladingit, a mangted iti rag-o ken ragsak a di ket liday kadagiti agdungdung-aw...; mangted iti kanta a pagdaydayaw a saan ket a naladingit a kanta.”
Umasidegka ken Jesus, palubosam a pasublienna ti rag-o ken kinapategmo ken agtalekka Kenkuana a ruggianna ti baro a panagtignay dita biagmo. Inkarina a pasublienna ti kinarag-o a napukawmo ken itedna kenka ti baro nga espiritu a mangtaginayon kenka. Napateg Kenkuana dayta naburburak a pusom: “O Dios, ti napakumbaba nga espiritu ti sakrifisiok kenka; dimonto laksiden ti puso a napakumbaba ken nagbabawi” (Salmo 51:12, 15-17).
Awatem kadi ti Apo kas Mangisalakan ken Pastormo? Idalannanto ti panunot ken addangmo—iti inaldaw—babaen iti Saona, ti Biblia. “Idalanka iti rumbeng a pagnaam; isuroka ken inka balakadan” (Salmo 32:8). “Ikkanna iti talged ti nasion. Kanayon a salaknibanna dagiti tattaona, ket ikkanna ida iti sirib ken ammo. Kapatgan a gamengda ti panagdayawda a sibubuteng iti Apo” (Isaias 33:6). Adda latta met dagiti pakarikutam no addaka ken ni Cristo, ngem maaddaankanton iti namnama. Isuna ti “gayyem a nadekdekket pay ngem ti kakabsat” (Proverbio 18:24). Makikaadda koma kenka ti parabur ni Apo Jesus kas addaka iti tiempo a panagkeddengmo.
No tarigagayam ti agtalek ken ni Jesu-Cristo kas Mangisalakanmo, ibagam iti Dios dagitoy a sao manipud dita pusom: “Apo Dios kasapulanka ditoy pusok. Pakawanennak kadagiti amin nga inaramidko. Agtalekak ken ni Jesu-Cristo ken patiek nga Isuna ti Mangisalakanko. Dalusannak, agasannak, ken pasubliem ti rag-o ditoy biagko. Agyamanak iti panagayatmo kaniak ken iti ipapatay ni Jesus para iti lugarko.”
Nagdesisyon ka kadi para ken Cristo gapu iti nabasam ditoy? No kasta, maidawat a pindutem iti baba ti "Inawat ko ni Cristo ita nga aldaw".
English
Apay ta saanak nga agpakamatay?


text:
Ashoka
Ni Ashoka (Devanāgarī: अशोक, IAST: Aśoka, IPA: [aˈɕoːkə], ca. 304–232 BC), makunkuna pay a Ti Kalatakan nga Ashoka, ket maysa idi a Indiano nga emperador iti Maurya a Dinastia a nagturay ti nagistayan amin iti Indiano a subkontinente manipud idi ca. 269 BC to 232 BC.[1] Maysa kadagiti kalatakan nga emperador iti India, ni Ashoka ket nagturay ti kaaduan kadagiti agdama tatta nga India kalpasan kadagiti adu a panagsusuppiat ti militar. Ti imperiona ket nasakupan tatta nga aldaw ti Pakistan ken Apganistan iti laud, ti tatta nga aldaw a Banglades ken ti Indiano nga estado iti Assam iti daya, ken ti kaadaywan pay nga abagatan ti akin-amianan a Kerala ken Andhra Pradesh. Sinakopna ti pagarian nga agnagan ti Kalinga, a sinakop idi ti maysa kadagiti puonan a nagtaudanna a nangrugi manipud idiay Chandragupta Maurya. Ti turayna ket naikuartel idiay Magadha (ti agdama nga aldaw tatta a Bihar). Inarakupna ti Budismo kalpasan idi nasaksianna dagiti adu a natnatay iti Gubat a Kalinga, nga isuna met laeng ti nangirugi para iti essemna nga agala kadagitoy a daga. Nagiruknoy isuna iti panagparang-ay iti Budismo ti ballasiw nga Asia ken nagipatakder kadagiti monumento nga agimarmarka kadagiti naimudingan a luglugar a panagbiag ni Gautama Buda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Thapur (1973), p. 51.


text:
Alexander Pushkin
Ni Alexander Sergeyevich Pushkin (Ruso: AлekcáHдp CepréeBич ПýшkиH, tr. Aleksandr Sergeyevich Pushkin, IPA: [ɐlʲɪˈksandr sʲɪˈrɡʲejɪvʲɪtɕ ˈpuʂkʲɪn] (dengngen); 6 Hunio [D.E. 26 Mayo] 1799 – 10 Pebrero [D.E. 29 Enero] 1837) ket maysa idi a Ruso a mannurat ti Romantiko a panawen[1] nga isu ti naipanpanunotan babaen dagiti adu a ti kalatakan a Ruso a mannaniw[2][3][4][5] ken ti nangbangon ti moderno a Ruso a literatura.[6][7]
Isu ket naipasngay iti Ruso a nobilidad idiay Moscow, ni Pushkin ket nangipablaak ti immuna a daniwna ti tawen a sangapulo ket lima, ken nawatiwat a nabigbigan babaen ti literario a patakder babaen ti panawen apanagturposna manipud ti Liseo Tsarskoye Selo.
Dayta ti nainget a panagsisiim ti politikal a polis ti Sar ken saan idi a makaipablaak, ni Pushkin ket nagsurat ti kadayegan a pabuyana, ti drama a Boris Godunov. Ti nobelana iti berso, a Eugene Onegin, ket naserialisado idi nagbaetan ti 1825 ken 1832.
Isu ket arsagid no maipanggep ti dayawna, ni Pushkin ket nakilablaban idi kadagiti duapulo ket siam a duelo, ken nakaroa nasugatan iti kastoy a pasamak kenni Georges-Charles de Heeckeren d'Anthès. Ni D'Anthès, ti maysa a Pranses nga opisial a nagserserbi ti Rehimento ti Kabaliero a Guardia, ket nagpadpadas a nagsulisog ti asawa ni mannaniw, a ni Natalya Pushkina. Ti nasapa nga ipupusay ni Pushkin ti tawen a 37 ket naipammategan a kas maysa a didigra para iti Ruso a literatura.
Biag ken pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ama ni Pushkin, a ni Sergei Lvovich Pushkin (1767–1848), ket nagtaud manipud kadagiti nalatak a pamilia ti Ruso a nobilidad a nakasurot ti kaputotanna manipud idi maika-12 a siglo.[8][9]
Ti ina ni Pushkin a ni Nadezhda (Nadya) Ossipovna Gannibal (1775–1836) ket nagtaud manipud ti apongna a baket manipud ti amana a nagtaud manipud ti Aleman ken Eskandinabo a nobilidad.[10][11] Isu ket anak a babai ni Ossip Abramovich Gannibal (1744–1807) ken ti asawana, a ni Maria Alekseyevna Pushkina (1745–1818).
Ti ama ni Ossip Abramovich Gannibal, ti nalatak nga apong a lakay ni Pushkin, ket ni Abram Petrovich Gannibal (1696–1781), ti nangisit nga Aprikano nga ayaban a pinadakkel ni Pedro ti Natan-ok. Ni Abram ket nagsurat kenni Empresa Elizabeth, ti anak a babai ni Pedro ti Natan-ok, nga isu ket manipud idi idiay ili ti "Lagon". Dagiti Ruso a biograpo ket nangipatinggada manipud iti rugi daytoy a ti Lagon ket adda idiay Etiopia, ti maysa a pagilian nga adda ti panakaitaripnong ti Ortodokso a Kristiano a ni Vladimir Nabokov, idi agsuksukimat ti Eugene Onegin, daytoy ket nakaipakita ti panagdudua iti daytoy a teoria ti Etiopiano a taudan. Idi 1995 ni Dieudonné Gnammankou ket nagipakita ti napigsa a kaso a ti "Lagon" ket maysa nga ili idi a mabirukan idiay akin-abagatan nga igid ti Danaw Chad, nga itan ket idiay akin-amianan a Kamerun. Nupay kasta, awan ti naipatingga nga ebidensia para kadagitoy a teoria.[8][9][11][12][13][14] Kalpasan ti panagadalna idiay Pransia a kas maysa a milisia nga inheniero, ni Abram Gannibal ket nagbalin a gobernador ti Reval ken nagbalin nga isu ti Général en Chef (ti maikatlo a kangatuan a ranggo ti buyot) a nangidadaulo ti panagpatakder kadagiti puerto ti baybay ken dagiti kanal idiay Rusia.
Naipasngay idiay Moscow, ni Pushkin ket nangipablaak ti immuna a daniwna idi agtawen ti limapulo ket lima. Babaen ti panawen a panagturposna a nagadadal a kas paset ti immuna a panagturpos ti klase ti prestihioso nga Imperial a Liseo idiay Tsarskoe Selo idiay asideg ti San Petersburgo, ti kalaingna ket nawatiwat idin a nabigbigan iti kaunegan a buya ti Ruso a literario. Kalpasan ti panagadalna, ni Pushkin ket napan iti narag-o ken nariri nga intelektual a kultura dagiti katutubo iti kapitolio, ti San Petersburgo. Idi 1820 isu ket nangipablaak ti immuna nga atiddog a daniwna, ti Ruslan ken Lyudmila, iti katengngaan ti adu a kontrobersia a maipanggep ti suhetona ken estilo.
Ni Pushkin ket nagin-inut a nagbalin a nangitalek iti sossial a reporma ket rimmuar a ngiwat para kadagiti literario a radikal. Daytoy ket nangpaunget iti gobierno, ken nakaiturongan iti pannakaiyalisna manipud ti kapitolio (1820). Isu ket napan idiay Kaukaso ken idiay Krimea, ken kalpasanna idiay Kamenka ken Chişinău, nga idiay ket nagbalin a Nawaya a Mason.
Ditoy ket timmipon iti Filiki Eteria, tisekreto nga organisasion a ti panggepna ket ti mangituang ti turayti Otomano idiay Gresia ken mangipatakder ti maysa a nawaya nga estado ti Gresia. Isu ket nareggetan babaen ti Griego a Rebolusion ken idi nangrugi ti gaubat kadagiti Otomano a Turko isu ket nagsursurat iti diario kadagitipasamak iti nalatak a nailian nga yaalsa. Isu ket nagyan idiay Chişinău aginggana idi 1823 ken nasurat kadagiti dua a Romantiko a daniw a nakaiyeg kaniana iti adu a pammadayaw; Ti Kaptibo ti kaukaso ken Ti Burayok ti Bakhchisaray. Idi 1823 Ni Pushkin ket immalis idiay Odessa, nga iday manen ket nakisuppiat iti gobierno, a nagi-eksilo kaniana idiay away nga estado ti inana Mikhailovskoe (idiay asideg ti Pskov) manipud idi 1824 aginggana idi 1826.[15]
Idiay Mikhailovskoe, ni Pushkin ket nagsurat kadagiti nostalhi a daniw ti ayat ken indedikadona kenni Elizaveta Vorontsova, ti asawa ni Heneral-Gobernador ti Malorossia.[16] Kalpasannan ni Pushkin ketnagtultuloy a nagobra iti berso-nobelana iti Eugene Onegin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Basker, Michael. Pushkin ken Romantisismo. Iti Ferber, Michael, ed., Ti Kadua ti Europeano a Romantisismo. Oxford: Blackwell, 2005.
- ^ Ababa a Biograpia manipud ti Unibersidad ti Virginia Naiyarkibo 2019-04-01 iti Wayback Machine, naala idi 24 Nobiembre 2006.
- ^ Allan Reid, "Ti Kalatakan a Mannaniw ti Ruso/Nasabrak a tao", naala idi 2 Septiembre 2006.
- ^ "Ti Pushkin gurigor ket saksakupenna ti Russia". BBC News, 5 Hunio 1999, Naala idi 1 Septiembre 2006.
- ^ "Ti Biograpo ket nangabak ti nangina a presio ti libro". BBC News, 10 Hunio 2003, Naala idi 1 Septiembre 2006.
- ^ Biograpi ani Pushkin idiay Instituto ti Ruso a Literario "Pushkin a Balay". Naala idi 1 Septiembre 2006.
- ^ Maxim Gorky, "Pushkin, Ti panakikeddeng ti pateg". Naala idi 1 Septiembre 2006.
- ^ a b "Dagiti kaputotan ni Aleksander Sergeevich Pushkin idiay". Genealogics.org. Naala idi 2 Marso 2010.
- ^ a b H. K. TeлeToBa [N. K. Teletova] (2007).
- ^ Лиxayr [Lihaug], Э. Г. [E. G.] (Nobiembre 2006). "Пpeдkи A. C. ПyшkиHa B ГepMaHии и CkaHдиHaBии: пpoиcxoждeHиe XpиcTиHы PerиHы Шëбepr (ГaHHибaл) oT Kлayca фoH Гpaбo из Гpaбo [Dagiti kaputotan ni A. S. Pushkin idiay Alemania ken Eskandinabia: Taudan ni Christina Regina Siöberg (Hannibal) manipud kenni Claus von Grabow zu Grabow]". ГeHeaлorичeckий BecTHиk [Genealogical Herald].–CaHkT-ПeTepбypr [San Petersburgo]. 27: 31–38.
- ^ a b Lihaug, Elin Galtung (2007). "Aus Brandenburg nach Skandinavien, dem Baltikum und Rußland. Eine Abstammungslinie von Claus von Grabow bis Alexander Sergejewitsch Puschkin 1581–1837". Archiv für Familiengeschichtsforschung. 11: 32–46.
- ^ "Dagiti obra ni Alexander Pushkin Babaen ni Alexander Pushkin". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-09-21. Naala idi 2012-10-23.
- ^ Dieudonné Gnammankou, Abraham Hanibal — l'aïeul noir de Pouchkine, Présence Africaine Éditions, Paris 1996. ISBN 2-7087-0609-8.
- ^ "Ti Aprikano Prinsesa ken dagiti Ruso a Mannani". Ti New York Times.
- ^ Images of Pushkin in the works of the black "pilgrims". Ahern, Kathleen M. The Mississippi Quarterly Pg. 75(11) Vol. 55 No. 1 ISSN: 0026-637X. 22 Disiembre 2001.
- ^ (iti Ruso) P. K. Guber. Don Juan List of A. S. Pushkin. Petrograd, 1923 (naiprenta manen idiay Kharkiv, 1993). Pampanid 78, 90–99.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- T. J. Binyon|Binyon, T. J. (2002) Pushkin: A Biography. London: HarperCollins ISBN 0-00-215084-0; US edition: New York: Knopf, 2003 ISBN 1-4000-4110-4
- Yuri Druzhnikov (2008) Prisoner of Russia: Alexander Pushkin and the Political Uses of Nationalism, Transaction Publishers ISBN 1-56000-390-1
- Dunning, Chester, Emerson, Caryl, Fomichev, Sergei, Lotman, Lidiia, Wood, Antony (Translator) (2006) The Uncensored Boris Godunov: The Case for Pushkin's Original Comedy University of Wisconsin Press ISBN 0-299-20760-9
- Feinstein, Elaine (ed.) (1999) After Pushkin: versions of the poems of Alexander Sergeevich Pushkin by contemporary poets. Manchester: Carcanet Press; London: Folio Society ISBN 1-85754-444-7
- Pogadaev, Victor (2003) Penyair Agung Rusia Pushkin dan Dunia Timur (The Great Russian Poet Pushkin and the Oriental World). Monograph Series. Centre For Civilisational Dialogue. University Malaya. 2003, ISBN 983-3070-06-X
- Vitale, Serena (1998) Pushkin's button; transl. from the Italian by Ann Goldstein. New York: Farrar, Straus & Giroux ISBN 1-85702-937-2
- TeлeToBa, H. K. (Teletova, N. K.) (2007) ЗaбыTыe poдcTBeHHыe cBязи A.C. ПyшkиHa (The forgotten family connections of A. S. Pushkin). Saint Petersburg: Dorn OCLC 214284063
- Wolfe, Markus (1998) Freemasonry in life and literature. Munich: Otto Sagner ltd. ISBN 3-87690-692-X
- Wachtel, Michael. "Pushkin and the Wikipedia" Pushkin Review 12–13: 163–66, 2009–2010
- Jakowlew, Valentin. "Pushkin's Farewell Dinner in Paris" (Text in Russian) Koblenz (Germany): Fölbach, 2006, ISBN 3-934795-38-2.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig ken ni Alexander Pushkin iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Alexander Pushkin iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Alexander Pushkin iti Wikimedia Commons


text:
Sorghum
Ti Sorghum ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti ruot iti Poaceae. Sangapulo ket pito kadagiti 25 a sebbangan ket patneng iti Australia,[2][3] ken adda met dagiti sumagmamano a sumakup manipud iti Aprika, Asia, Mesoamerika, ken dagiti dadduma nga isla iti Taaw Indiano ken Pasipiko.[4][5] Naimulmula ti maysa a sebbangan para iti bukbukel, bayat nga adu dagiti sabali a naus-usar a kas pakan ti ayup a mula, a naimuyongan kadagiti nabara a klima iti sangalubongan wenno naturalisado kadagiti daga ti pagaraban.[6] Ti Sorghum ket adda iti subpamilia ti Panicoideae ken ti tribu ti Andropogoneae (ti tribu ti Andropogon gerardi ken unas).
Panangimuyong ken dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maysa a sebbangan, ti Sorghum bicolor,[7] a patneng iti Aprika nga adu itan iti porma a naimuyongan,[8] ket maysa a nangruna nga apit iti sangalubongan, nga inaus-usar a kas makan (ka sbukbukeln ken iti sirup a sorghum wenno "arnibal a sorghum"), pakanti ayup, ti panagpataud kadagiti mainum ng arak, ken dagiti bio-sungrod. Kaaduan kadagiti kita ket ti makaibtur iti tikag- ken pudot, ken naipangpangruna kadagiti namaga a rehion, a ti bukbukel ket maysa kadagiti kangrunaan a makan para kadagiti napanglaw ken tattao ti away. Dagitoy akita ket mangbukel kadagiti nangruna a komponente iti pakan ti ayup kadagiti adua a tropikal a rehion. Ti S. bicolor ket maysa nagruna apit ti makan iti Aprika, Tengnga nga Amerika, ken Abagatan nga Asia, ken ti maikalima a kangrunaan a naimulmul nga apit a sereal iti lubong.[9]
Kadagiti nasapa nga agpang iti panagtubo ti mula, adda dagiti sumagmamano a sebbangan ti sorghum a mabalin a makalon kadagiti agpang ti hydrogen cyanide, hordenine, ken dagiti nitrato a makapatay kadagiti agar-arab nga ayup. No madagsenan babaen ti tikag wenno pudot, mabalin pay nga aglaon dagiti mula iti makasabidong nga agpang ti cyanide ken dagiti nitrato kadagiti kamaudian nga agpang iti panagtubo.[10][11]
Ti sangubongan a demanda para iti sorghum ket nakaro nga immadu iti baetan idi 2013 ken 2015 idi nangrugrugi a gimmatang ti Tsina kadagiti apit ti sorghum ti Estados Unidos tapno mausar a kas pakan dagiti dingoen a kas maysa a pangisukat para iti domestiko a naimulmula a mais. Gimmatang ti Tsina iti agarup a $1-bilion a dagup ti sorghum ti Amerika iti tinawen aginggana idi Abril 2018 idi nagibales ti Tsina kadagiti panangiyutang iti sorghum ti Amerika a kas parte ti suppiat ti panagtagialako dagiti dua a pagilian.[12]
Dibersidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti maawat a sebbangan[13]
- Sorghum amplum – amianan akinlaud nga Australia
- Sorghum angustum – Queensland
- Sorghum arundinaceum – Aprika, Subkontinente Indiano, Madagascar, is-isla ti akinlaud a Taaw Indiano
- Sorghum bicolor – naimuyongan a sorghum, masansan a makunkuna a sorghum, ammo pay akas durra, jowari, wenno milo. Patneng iti rehion ti Sahel ti Aprika; naturalisado kadagiti adu a lugar
- Sorghum brachypodum – Akin-amianan a Teritorio ti Australia
- Sorghum bulbosum – Akin-amianan a Teritorio, Akinlaud nga Australia
- Sorghum burmahicum – Tailandia, Myanmar
- Sorghum controversum – India
- Sorghum × drummondii – Sahel ken laud nga Aprika
- Sorghum ecarinatum – Akin-amianan a Teritorio, Akinlaud nga Australia
- Sorghum exstans – Australia
- Sorghum grande – Akin-amianan a Teritorio, Queensland
- Sorghum halepense – Johnson grass – Amianan nga Aprika, is-isla ti akindaya nga Atlantiko, akin-abagatan nga Asia manipud iti Lebanon aginggana iti Bietnam; naturalisado iti Daya nga Asia, Australia, ti Kaamerikaan
- Sorghum interjectum – Akin-amianan a Teritorio, Akinlaud nga Australia
- Sorghum intrans – Akin-amianan a Teritorio, Akinlaud nag Australia
- Sorghum laxiflorum – Filipinas, Is-isla Basbassit a Sunda, Sulawesi, Baro a Guinea, akin-amianan nga Australia
- Sorghum leiocladum – Queensland, New South Wales, Victoria
- Sorghum macrospermum – Akin-amianan a Teritorio ti Australia
- Sorghum matarankense – Akin-amianan a Teritorio, Akinlaud nga Australia
- Sorghum nitidum – Daya nga Asia, Subkontinente Indiano, Abagatan a daya nga Asia, Baro a Guinea, Mikronesia
- Sorghum plumosum – Australia, Baro a Guinea, Indonesia
- Sorghum propinquum – Tsina, Subkontinente Indiano, Abagatan a daya nga Asia, Baro a Guinea, Isla ti Paskua, Mikronesia, Is-isla Cook
- Sorghum purpureosericeum – Sahel manipud iti Mali aginggana iti Tanzania; Yemen, Oman, India
- Sorghum stipoideum – Akin-amianan a Teritorio, Akinlaud nga Australia
- Sorghum timorense – Is-isla Basbassit a Sunda, Maluku, Baro a Guinea, akin-amianan nga Australia
- Sorghum trichocladum – Mehiko, Guatemala, Honduras
- Sorghum versicolor – akindaya ken akin-abagatan nga Aprika manipud iti Etiopia aginggana iti Namibia; Oman
- Sorghum virgatum – dagiti namaga a rehion manipud iti Senegal aginggana iti Lebante.
- Dati a nairaman
Adu kadagiti sebbangan a dati a parte ti Sorghum, ket naikeddeng itan a nasaysayaat a maikabil kadagiti sabali a henero: Andropogon, Arthraxon, Bothriochloa, Chrysopogon, Cymbopogon, Danthoniopsis, Dichanthium, Diectomis, Diheteropogon, Exotheca, Hyparrhenia, Hyperthelia, Monocymbium, Parahyparrhenia, Pentameris, Pseudosorghum, Schizachyrium, ken Sorghastrum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew". Naala idi 4 Septiembre 2016.
- ^ Sally L. Dillon; Peter K. Lawrence; Robert J. Henry; et al. "Sorghum laxiflorum and S. macrospermum, the Australian native species most closely related to the cultivated S. bicolor based on ITS1 and ndhF sequence analysis of 28 Sorghum species". Southern Cross Plant Science. Southern Cross University. Naala idi 28 Pebrero 2016.
- ^ Australia, Atlas of Living. "Sorghum – Atlas of Living Australia". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-05. Naala idi 4 Septiembre 2016.
- ^ "Tropicos, Sorghum Moench". Tropicos.org. Naala idi 2018-05-31.
- ^ "Flora of China Vol. 22 Page 600 高粱属 gao liang shu Sorghum Moench, Methodus. 207. 1794". Efloras.org. Naala idi 2018-05-31.
- ^ "Sorghum". County-level distribution maps from the North American Plant Atlas (NAPA). Biota of North America Program (BONAP). 2014. Naala idi 4 Septiembre 2016.
- ^ Mutegi, Evans; Sagnard, Fabrice; Muraya, Moses; et al. (2010-02-01). "Ecogeographical distribution of wild, weedy and cultivated Sorghum bicolor (L.) Moench in Kenya: implications for conservation and crop-to-wild gene flow" (PDF). Genetic Resources and Crop Evolution. 57 (2): 243–253. doi:10.1007/s10722-009-9466-7.
- ^ Stefan Hauser; Lydia Wairegi; Charles L. A. Asadu; Damian O. Asawalam; Grace Jokthan; Utiang Ugbe (2015). "Sorghum- and millet-legume cropping systems" (PDF). CABI and Africa Soil Health Consortium. Naala idi 7 Oktubre 2018.
- ^ Tove Danovich (15 Disiembre 2015). "Move over, quinoa: sorghum is the new 'wonder grain'". The Guardian. Naala idi 31 Hulio 2018.
- ^ "Cyanide (prussic acid) and nitrate in sorghum crops Primary industries and fisheries. Queensland Government". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-10-09. Naala idi 2018-10-15.
- ^ "Sorghum". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-10-02. Naala idi 2018-10-15.
- ^ "Sorghum, targeted by tariffs, is a U.S. crop China started buying only five years ago". LA Times. Abril 18, 2018. Naala idi 28 Enero 2019.
- ^ "The Plant List: Sorghum". Royal Botanic Gardens Kew and Missouri Botanic Garden. Naala idi 28 Pebrero 2017.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Watson, Andrew M. (1983). Agricultural Innovation in the Early Islamic World: The Diffusion of Crops and Farming Techniques, 700–1100. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24711-X.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sorghum iti Wikimedia Commons
- "Sorghum". Encyclopædia Britannica (iti Ingles). Vol. 25 (Maika-11 nga ed.). 1911.


text:
Lehislatibo a distrito iti Mountain Province
Ti Lehislatibo a Distrito iti Mountain Province ket isu ti agdama a pannakabagi ti Mountain Province iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Dagiti agdama nga aldaw a probinsia ti Apayao, Benguet, Ifugao ken Kalinga ken ti pay nawaya a siudad ti Baguio ket nangporma idi ti saan a nabingbingay a pannakabagi ti probinsia aginggana idi 1969. Ti dati a Mountain Province ket nairepresenta babae dagiti tallo a delegado manipud idi 1916 aginggana ti pannakabingbingayna kadagiti naisinsina nga uppat a probinsia idi 1969, malaksid ti panawen ti gubat a esponsor ti Hapon a Nailian nga Asemblia manipud idi 1943 aginggana idi 1944, idi ti probinsia ken ti siudad ti Baguio ket nairepresentada iti tunggal maysa a delegado. Manipud idi 1916 aginggana idi 1935, ti dati a Mountain Province ket nairepresenta idi babaen dagiti tallo a delegado a naidutok babaen ti Gobernador-Heneral, urayno sadinoman ti nagtaenganda. Babaen ti Tignay Blng. 4203 ti Lehislatura ti Filipinas a nairugi idi Hulio 23, 1935 ket naaramid ida nga elektibo, ken ti probinsia ket nabingbingay kadagiti tallo a distrito nga adda ti nalawag a pakabuklan ti teritorio.
Manipud idi nabingbingayen ti daan a Mountain Province kadagiti uppat a probinsia idi Hunio 18, 1966 babaen ti Republika Tignay Blng. 4695, daytoy ket napabassiten iti agmaymaysa a kongresional a distrito a nangrugi idi 1969, a naipan laeng ikadagiti patingga ti dati a sub probinsia ti Bontoc, a nagtaginayon ti nagan a "Mountain Province". Daytoy nga agdama nga aldaw a Mountain Province ket nairepresenta idi a kas paset ti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa apannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984. Daytoy ket nagtaginayon ti bulodna nga agmaymaysa a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna iti naipasublia a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isu met laeng a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 154,187
- ^1 Pimmusay idi Pebrero 8, 2008.
Umuna a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sub probinsia ti Apayao: Calanasan (Bayag), Conner, Kabugao, Luna, Namaltugan (narakrak idi 1936), Tauit (narakrak idi 1936), Pudtol (nabangon idi 1959), Flora (nabangon idi 1963), Santa Marcela (nabangon idi 1967)
- Sub probinsia ti Bontoc: Barlig, Bontoc, Natonin, Sabangan, Sadanga, Sagada, Tinglayan (naipan itisub probinsia ti Kalinga), Paracales (Paracelis) (nabangon idi 1962)
- Sub probinsia ti Kalinga: Balbalan, Lubuagan, Pinukpuk, Tabuk, Tanudan, Liwan (nabangon idi 1965), Pasil (nabangon idi 1966)
Maika-2 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baguio1
- Sub probinsia ti Benguet: Atok, Bakun, Bokod, Buguias, Itogon, Kabayan, Kapangan, Kibungan, La Trinidad, Mankayan, Sablan, Tuba, Tublay
- ^1 Nawaya mnaipud ti probinsia ken saan nga agbutos kadagiti opsial ti probinsia manipud idi 1909 babaen ti Tignay Blng. 1964. Nagbutos laeng a kas paset ti Mountain Province para iti kongresional a pannakabagi.
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sub probinsia ti Ifugao: Banaue, Lagawe (Burnay), Hungduan, Kiangan, Mayoyao, Potia (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1955[1]), Lamut (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1959)
- Sub probinsia ti Lepanto (narakrak, ken naitipon iti Bontoc): Banaao (naitipon iti Tadian), Bauko, Besao, Tadian (Kayan)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Benguet
- Lehislatibo a distrito iti Ifugao
- Lehislatibo a distrito iti Kalinga-Apayao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- ^ "Ti maysa aTignay a Mangpartuat ti Munisipal a Distrito ti Potia iti Mountain Province". LawPH.com. Naala idi 2011-04-11.


text:
Ti Nicosia ket isu ti kapitolio ken tugaw ti gobierno ti Republika ti Cyprus, ken iti kastoy isu daytoy ti kaadaywan iti abagatan a daya iti amin a kapitolio kadagiti kamemng ti Kappon ti Europa. Daytoy ket agtultuloyen a natagtagitao kadagiti napalabas a 4,500 a tawen ken isun ti kapitolio ti Cyprus manipud idi maika-10 a siglo. Ti Nicosia ket nabingbingay idi iti akin-abagatan a Cyprus ti Gresia ken ti akin-amianan a Cyprus ti Turkia idi 1963, kalpasan dagiti riribok ti komunidad a napasamak iti siudad. Ita nga aldaw, ti akin-amianan a parte ti siudad ket ti kapitolio ti Akin-amianan a Cyprus, ti de facto nga estado a naikeddeng a nasakop a teritorio ti Cyprus babaen ti sangalubongan a komunidad.
Malaksid kadagiti annong iti lehislatibo ken administrtibo, ti Nicosia ket bukod a nakaipundar a kas kapitolio ti pinansia ti isla ken ti nangruna a sentro iti sangalubongan a negosio.[3] Idi 2012, ti Nicosia ket isu idi ti maika-5 a kabaknangan a siudad iti lubong iti relatibo a pigsa iti panaggatang.[4]
^"KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı" [TRNC 2011 Population and Housing Census] (PDF) (iti Turko). TRNC State Planning Organization. 6 Agosto 2013. Naiyarkibo manipud iti kasisigud(PDF) idi 2013-11-06. Naala idi 2016-04-15.
^Derya Oktay, "Cyprus: The South and the North", in Ronald van Kempen, Marcel Vermeulen, Ad Baan, Urban Issues and Urban Policies in the new EU Countries, Ashgate Publishing, Ltd., 2005, ISBN978-0-7546-4511-5, p. 207.


text:
Sarah Bernhardt
Ni Sarah Bernhardt (Panangibalikas a Pranses: [sa.ʁa bɛʁ.nɑʁt];[2] c. 22/23 Oktubre 1844 – 26 Marso 1923) ket maysa idi a Pranses nga entablado ken nasapa nga aktres ti pelikula, ken nakunkuna idi a kas "ti kalatakan nga aktres a naam-ammuan iti lubong".[3] Ni Bernhardt ket nakaaramid ti pannakadayawna kadagiti entablado ti Pransia kadagidi tawen ti 1870, ket natunton idi idiay Europa ken ti Kaamerikaan. Isu ket nakaparang-ay ti dayaw a kas maysa a naganetget a dramatiko nga aktres, a nakagun-od ti birngas a kas "Ti Nainlangitan a Sarah".
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Bernhardt ket naipasngay idi diay Paris a kas ni Rosine Bernardt,[4] ti anak a babai ni Julie Bernardt (1821, Amsterdam – 1876, Paris) ken ti maysa a di ammo nga ama. Ni Julie ket maysa idi kadagiti innem nga annak ti maysa a managbanniaga a Hudio a nagtagtagilako iti anteohos, "espesialista iti mata" ken bassit a kriminal, ni Moritz Baruch Bernardt, ken ni Sara Hirsch (intono kua nga ammo a kas ni Janetta Hartog; c. 1797–1829).[5] Lima a law-lawas kalpasan ti ipupusay ti asawana idi 1829, ti ama ni Julie ket inasawana ni Sara Kinsbergen (1809–1878). Isu ket pinanawanna dagiti lima nga annakna a babbai ken maysa nga anak a lalaki iti agsiuman nga ina idi 1835.[5] Ni Julie, ken kakauyogna ti ub-ubing a kabsatna a babai a ni Rosine, ket napanda idiay Paris, nga idiay ket nangged a kas kortesana ken ammo idi babaen ti nagan a kas "Youle". Ni Julie ket addaan kadagiti lima nga annak a babbai, a mairaman dagiti singn a pimmusay a kas maladaga idi 1843.
Ni Sarah Bernhardt ket binaliwanna ti umuna a naganna ket nangnayon iti "h" iti apelyidona. Dagiti rehistro iti pannakaipasngayna ket napukaw iti maysa a puor idi 1871. Tapno mapasingkedan iti Pranses a pannakaumilina—a nasken para iti pannakapili ti Légion d'honneur —isu ket nagpartuat kadagiti palso a rehistro iti pannakaipasngay, nga idi kano ket anak a babai ni "Judith van Hard" ken ni "Édouard Bernardt" manipud idiay Le Havre, kadagiti naladladaw a sarita kano nga estudiante ti linteg, kondador, kadete ti marina wenno opisial ti marina.[5][6]
Idi ubing ni Sarah, isu ket inpatulod ti inana idiay Grandchamp, ti maysa nga Agostino a kombento nga eskuela idiay asideg ti Versailles.[7] Idi 1860 isu ket nangrugrugin a simrek iti the Conservatoire de Musique at Déclamation idiay Paris ken kanungpalan a nagbalin nga estudiante idiay Comédie Française nga idiay ket nangrugianna a kas aktres (11 Agosto 1862) iti titulo a papel iti Iphigénie ni Racine kadagiti saan a nasayaat a pannakairepaso.[8] Isu ket saan unay a nagpaut idiay; isu ket nagikkat kalpasan idi tinungpana iti rupa ti maysa a sabali nga aktres gapu ti panangiduronna ti ub-ubing a kabsatna a babai iti maysa a selebrasion iti kasangay para kenni Molière.[9]
Kaaduan kadagiti madudua a kinapudno iti biag ni Bernhardt ket agtaud manipud iti gaganayna nga agpapasaw ken mangrungad. Ni Alexandre Dumas, fils, ket inpalawagna nga isu ket nakaro a salawasaw.[3]
Enteblado a pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti enteblado a pagsapulan ni Bernhardt ket nangrugi idi 1862 bayat nga isu idi ket estudiante iti Comédie-Française, ti kadayawan a teatro ti Pransia. Isu ket nangikeddenga a pumanaw idiay Pransia, ken kanungpalan a napan idiay Belhika, nga idiay ket nagbalin a kamalala ni Henri, Prinsipe ti Ligne, ken naganak iti anakda a lalaki, ni Maurice, idi 1864. Kalpasan ti pannakaipasngay ni Maurice, ti Prinsipe ket nangidiay nga agassawada, ngem inparit met ti pamilia ti lalaki ken naawisda ni Bernhardt a mangtallikud ken mangipatingga ti relasionda.[10] Kalpasan iti pannakapapanaw iti Comédie Française, isu ket nagsubli iti biag a kas kortesana a nakaipayammuanna idi ubing babaen ti inana, ken nangged met ti adu idi las-ud iti dayta a panawen (1862–65). Idi las-ud iti daytoy a panawen, isu ket nakagun-od iti naindayegan a lungonna, a nasansan a nagturturoganna imbes nga iti maysa a kama – a nagtunton a ti kasta ket nakatulong a nangipalawag kaniana kadagiti adu a trahiko a papelna.
Ni Bernhardt ket nagsubli met iti teatro, ken nakaal aiti kontrata iti Théâtre de L’Odéon nga idiay ket nangrugrugi a nagpabpabuya idi 1866. Ti kadayegan a pabuyana idiay ket ti trabestia a pabuya a kas ti Florentina a ministrel iti Le Passant ni François Coppé (Enero1869).[11] Idi nangrugi ti gubat ti Franco-Prussia, napasardeng idi dagiti pabuya ken ni Bernhardt ket nangibaliw iti teatro iti kasla maysa nga ospital ken isu ket nagay-aywan kadagiti nasugatan a soldado iti paggugubatan.[12] Isu ket nakaaramid iti dayawna kadagiti entablado iti Europa kadagiti tawen ti 1870 ken kalpasanna ket kaaduanen a natonton iti amin a paset ti Europa ken idiay New York.[13] Iti baetan dagiti panagbanbanniaga a panagpabuya, innala ni Bernhardt ti abang ti Théâtre de la Renaissance, a nangipatpataray a kas produser-direktor-bida manipud idi 1893 aginggana idi 1899.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Isu ket nabunyagan idi 1857, idi agatawen ti 12, ngen napukaw ti rehistro. Ti petsa a panakaipasngay a naala manipud iti maysa a sertipikado ti bunyag a naaramid idi agtawen ti 12 ket saan a maikatalekan nga umuna a taudan, ken mabalin nga usaren laeng no mairaman kadagiti sabali nga ebidensia. (Iti Ti Arte ti Nangato a Drama, ti maysa a Propesor a ni Ockman ket nangibagbaga ti pannakabiruk ti maysa a "saan a nainaganan a ginettengan ti warnakan" idiay Bibliothèque de la Comédie Française idiay Paris, a nangiraman ti kopia ti maysa a sertipikado ti bunyag a nagibagbaga nga isu ket naipasngay idi 25 Septiembre 1844.) Daytoy ket naitunton a ni "Bernhardt ket sagpaminsan a naramrambak ti kasangayna iti 23 Oktubre", urayno awan ti pannakasingked ti daytoy a panagtunton. Ti 1907 nga autobiograpia ni Bernhardt a Ma double vie (Ti Dua a Biagko) ket saan a nangibagbaga ti petsa apanakaipasngayna.
- ^ Ti bukod a panagibalikasna, agdengngeg a kas ti
- ^ a b Gottlieb, Robert. "Ti Dramani Sarah Bernhardt". Naala idi 2007-10-18.
- ^ Idi 1859 isu ket simrek iti dayta a nagan ken iti kasangay iti 23 Oktubre 1844 idiay Conservatoire national supérieur d'art dramatique; daytoy laeng ti natidda a rehistro manipud iti rehistro iti pannakaipasngayna a napukaw idi 1871. Kitaen ti Snel, pp. 9–10. Ni Snel ket nagsuppiat a gapu ti rehistro ti pannakaikasangayna ket magun-od pay laeng ken awan ti rason a manglapped ti kinaagpayso, "daytoy a rehistrasion ket mabalin a maikeddeng a napundar kadagiti kinapudno".
- ^ a b c Snel
- ^ Ti parbo nga ama ni Bernhardt ket nainaganan iti ulitegna a ni Édouard Bernardt, ti kaubingan (gudua) a kabsat a lalaki (naipasngay idi c. 1826) iti inana, a dimmakkel iti pagdagusan iti eskuela idiay Tours ken nag-emigrado idiay Chile sakbay idi 1860 (kitaen tiSnel, p. 82)
- ^ Gold, pp. 17–20
- ^ Gold, pp. 31–32, 41, 47
- ^ Gold, p. 52
- ^ Skinner, Cornelia Otis (1966) Madame Sarah. Paragon House
- ^ Aston, Elaine (1989). Sarah Bernhardt: A French Actress on the English Stage. Oxford: Berg. p. 5. ISBN 0-85496-019-8.
- ^ Gold, pp. 82–85
- ^ Sarah Bernhardt iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- ^ Gottlieb, Robert (2010). Sarah: The Life of Sarah Bernhardt. Londres: Yale University Press. p. 121. ISBN 0-300-19259-2.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gold, Arthur; Fizdale, Robert (1991). The Divine Sarah: A Life of Sarah Bernhardt. New York: Knopf. pp. 17–20. ISBN 0-394-52879-4.
- Snel, Harmen (2007). The ancestry of Sarah Bernhardt; a myth unravelled. Amsterdam: Joods Historisch Museum. ISBN 978-90-802029-3-1.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brandon, Ruth. Being Divine: A Biography of Sarah Bernhardt. London: Mandarin, 1992.
- Garans, Louis, Sarah Bernhardt: itinéraire d'une divine, Éditions Palatines, 2005, ISBN 978-2911434433
- Léturgie, Jean and Xavier Fauche: Sarah Bernhardt, Lucky Luke (49). Dupuis, 1982.
- Lorcey, Jacques. Sarah Bernhardt, l'art et la vie, Paris : Éditions Séguier, 2005. 160 pages. Avec une préface d'Alain Feydeau. ISBN 2-84049-417-5.
- Menefee, David W. The First Female Stars: Women of the Silent Era. Connecticut: Praeger, 2004.
- Ockmann, Carol and Kenneth E. Silver. Sarah Bernhardt: The Art of High Drama New York: Yale University Press, 2005
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Sarah Bernhardt iti Wikimedia Commons
- The Sarah Bernhardt Pages
- Sarah Bernhardt iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Papa Pelagio I
Ni Papa Pelagio I ket isu ti Papa manipud idi 556 aginggana idi 4 Marso 561. Isu ti maikadua a papa ti Bisantino a Kinapapa, a kasla ti sinaruno isu ket maysa idi nga apokrisiario iti Konstantinopla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ekonomou, Andrew J. 2007. Ti Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga impluensia iti Roma ken ti kinapapa manipud kenni Gregorio ti Natan-ok aginggana kenni Zacarias, A.D. 590–752. Lexington Books.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Pelagio I iti Wikimedia Commons


text:
Naruhito
Ni Naruhito (徳仁, panangibalikas [naɾɯçi̥to]; nayanak idi 23 Pebrero 1960) ket ti Emperador ti Hapon. Naital-o isuna iti Trono ti Krisentamo idi 1 Mayo 2019, a mangirugi iti panawen ti Reiwa, kalpasan ti panagikkat iti amana, ni Emperador Akihito.[1] Isu ti maika-126 a monarko segun ti tradisional nga urnos ti panagsisinnaruno iti Hapon.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti Hapon, ti Emperador ket saan a maibagbaga babaen ti naited a naganna, ngem imbes ket a maibagbaga a kas "Ti Katan-okan nga Emperador" (天皇陛下, Tennō Heika) a mabalin a maipangyababa iti "Ti Katan-okan" (陛下, Heika).[2] Iti maisurat, pormal pay a maibagbaga ti Emperador a kas "Ti Agturturay nga Emperador" (今上天皇, Kinjō Tennō). Ti panawen ti turay ni Naruhito ket agnagan iti "Reiwa" (令和), ken segun iti ugali managananto isuna iti Emperador Reiwa (令和天皇, Reiwa Tennō, kitaen ti "nagan kalpasan idi natay") babaen ti bilin ti Gabinete kalpasan ti ipupusayna. Ti nagan ti sumaruno a panawen babaen ti sumaruno kaniana ket maitakderto kalpasan ti ipupusayna wenno sakbay ti panagikkatna.[3]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiyanak ni Naruhito idi 23 Pebrero 1960 idi 4:15 p.m. idiay Ospital ti Ahensia ti Imperial a Sangkabalayan iti Imperial a Palasio ti Tokyo.[4] Kas maysa a prinsipe, kinunana idi ket, "Nayanakak iti maysa a kamarin iti uneg ti banawang".[5] Ti inana ket naipagbaliw iti Shinto manipud iti Romano Katolisismo. Sakbay idi naiyanak ni Naruhito, ti pannakairangarang ti pannakaitulag ken pannakiasawa idi ni Balangat a Prinsipe Akihito ken ni Michiko Shōda (kalpasanna ket Empresa Michiko) ket nakaala iti suppiat manipud kadagiti tradisionalista a agrupo, gapu ta nagtaud ni Michiko manipud iti pamilia a Romano Katoliko.[6] Uray no isuna ket saan a nabunyagan, naiyadalan isuna kadagiti eskuela a Katoliko ken kasla nakibingay iti pammati kadagiti nagannak kaniana. Nangipagpagarup pay dagiti sayangguseng a sumuppiat ni Empressa Kōjun iti tulagan. Kalpasan ti ipupusay ni Empresa Kōjun ti apong a babai iti ama ni Naruhito idi 2000, inreporta ti Reuters nga isu ti kaingetan a sumuppiat iti pannakiasawa ti anakna a lalaki, ken kadagiti tawen idi 1960, nangiturong isuna ti a panagleddaang ti manugangna ken dagiti apona babaen ti kankanayon a panagpabasol kaniana nga isu ket saan a nasayaat para iti anakna a lalaki.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Japan's new Emperor Naruhito pledges unity". BBC News. 1 Mayo 2019. Naala idi 2019-05-02.
- ^ "Members of the Order of the Garter". The British Monarchy.
- ^ "National Day of Japan to be celebrated". Embassy of Japan in Pakistan. 7 Disiembre 2007. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2 Pebrero 2008. Naala idi 28 Disiembre 2007.
- ^ "浩宮徳仁親王(現皇太子)誕生". Mainichi Shimbun. 23 Enero 1960. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-12-24. Naala idi 30 Abril 2019.
- ^ Hills 2006, p. 69
- ^ Bix, Herbert P. (2000). Hirohito and the Making of Modern Japan (iti Ingles). New York: Harper Collins. p. 661. ISBN 978-0-06-019314-0.
- ^ "Japan's Dowager Empress Dead At 97". CBS News. 2000-06-16. Naala idi 2016-10-21.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hills, Ben (2006). Princess Masako: Prisoner of the Chrysanthemum Throne. Penguin. ISBN 1-58542-568-0.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Naruhito iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti Monologo ti Uki
Ti Dagiti Monologo ti Uki (English: The Vagina Monologues) ket maysa nga adu-a-parang ken pagteng a drama a sinurat ni Eve Ensler. Immuna a naiparang idi 1996 ket nangabak iti Pammadayaw nga Obie. Ni Ensler a mismo ti orihinal a nagparang iti drama, inakemna dagiti nadumaduma a babbai nga agbibiag a mangibagbaga (kadagiti agbuybuya) iti kapadasan ken kapanunotanda maipapan iti bukodda nga uki.
Pakabuklan ti dramaUrnosen
Ti Dagiti Monologo ti Uki ket buklen ti agduduma a bilang dagiti monologo a basbasaen ti agduduma a bilang ti babbai. Kada monologo ket mainaig iti uki, maipapan man iti panagyot, ayat, pannakarames, pannakadangran, panagsalsal, panagimas, wenno ti gagangay a pisikal nga aspeto ti bagi ti babai. Ti naynay a tema iti obra ket ti uki kas gamigam ti panangpabileg iti kinababai, ken ti ultimo a pannakaibagi ti kinababai ken kinaindibidualidad.


text:
Sasao nga Alor–Pantar
Ti sasao nga Alor–Pantar ket ti pamilia ti nalawag nga agkakabagian a sasao a Papuano a naisasao kadagiti isla ti purpuro Alor iti asideg ti Timor idiay akin-abagatan nga Indonesia. Mabalin dagitoy nga as-asideg a kabkabagian ti saan a sasao nga Austronesio ti akinlaud a Timor, ngem saan pay a nalawag daytoy. Ti ad-adayo a pannakaikabagian iti sasao a Trans–Baro a Guinea ti peninsula Bomberai ket naisingasingen a naibatay iti pronominal nga ebidensia, ngem urayno masansan a nadakdakamat, daytoy ken saan pay a nasayaat a naipatakder.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pamilia ket kombensional a nabingbingay kadagiti dua a sangas, a naipatengnga kadagiti isla ti Alor ken Pantar.
- Sanga nga Alor: Kamang (Woisika), Abui, Adang–Kabola, Kafoa (Jafoo), Kui, Kelon
- Sanga a Pantar: Blagar, Tewa, Lamma, Nedebang, Retta
Ti Tereweng ket sagpaminsan a naikedkeddeng a sabali a pagsaao manipud iti Blagar, ken ti Hamap ket sagpaminsan a sabali manipud iti Adang. Ti Abui, Kamang, ken ti Kabola ket mabalinda pay a saan a dagiti unitario a pagsasao.
Ti maika-15 nga edision ti Ethnologue ket inramanna ti Makasae a kas ti maikatlo a sanga, ngem ammo itan a daytoy ket imbes ket a kabagian ti Oirata–Fataluku.
Holton, et al. (2012)[urnosen | urnosen ti taudan]
Insingasing ti Holton, et al. (2012) ti sumaganad a pannakaidasig iti subgrupo para iti sasao nga Alor–Pantar, a dagiti agmaymaysa a pagsasao ket namarkaan iti italiko.[1]
- Proto-Alor–Pantar
Ti "Proto-Alor–Pantar" ket mabalin a kapada ti Proto-Timor–Alor–Pantar, gapu ta dagiti pagsasao iti ruar ti sanga nga Alor ket kasla saan a mangporma iti umisu a nodo a daytoy ket mangsupadi iti sasao nga Oirata–Makasai ti Daya a Timor ken Pagsasao a Bunak iti pagbeddengan ti Timor. Nupay kasta, adayo ti panagkabagian. Ni Ross (2005) ket mangsingasing ti kaadda ti grupo a "Laud a Timor" a mangikaykaysa ti Alor–Pantar iti Bunak. Nangikonstrukto manen kadagiti pangsandi a kas:
Ti 3pl *gi ket saan a napasingkedan manipud iti Bunak, ken ti inklusibo ket ti laengi.
Dokumentasion ti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ganetget ti dokumentasion ti pagsasao idi nasapa a maika-21 a siglo ket nakapataud ti sakup dagiti naipablaak a material ti dokumentasion.
- Dagiti deskripsion ti gramatika
- Dictionaries
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sasao nga Alor ken Pantar: Dagiti Taudan ken dagiti Teoretikal nga Impakto Naiyarkibo 2009-07-21 iti Wayback Machine
- Sasao nga Alor–Pantar: dagiti taudan ken dagiti teoretikal nga impaktoo – Uninibersidad ti Leiden
- Lingguistika a panagduduma iti Akindaya nga Indonesia: ti Projekto nga Alor ken Pantar – Unibersidad ti Leiden
- Ti Sasao nga Alor Pantar. Inurnos babaen ni Marian Klamer. Berlin:Language Science Press. 485pp. Free download.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Holton, Gary, Marian Klamer, František Kratochvíl, Laura C. Robinson, Antoinette Schapper. 2012. "The Historical Relations of the Papuan Languages of Alor and Pantar". Oceanic Linguistics, Vol. 51, No. 1, Hunio 2012
- ^ Haan, Johnson Welem. 2001. A grammar of Adang: a Papuan language spoken on the Island of Alor, East Nusa Tenggara, Indonesia: University of Sydney Ph.D. dissertation.
- ^ Kratochvíl, František. 2007. A Grammar of Abui. Leiden: Leiden University Ph.D. dissertation.
- ^ Baird, Louise. 2008. A Grammar of Klon: A Non–Austronesian Language of Alor, Indonesia. (Pacific Linguistics 596). Canberra: Pacific Linguistics.
- ^ Klamer, Marian. 2010. A Grammar of Teiwa. Berlin: Mouton.
- ^ Kratochvil, Frantisek & Benny Delpada. 2008. Kamus Pengantar Bahasa Abui. Kupang, Indonesia: UBB-GMIT.
- ^ Holton, Gary & Mahalalel Lamma Koly. 2008. Kamus Pengantar Bahasa Pantar Barat. Kupang, Indonesia: UBB-GMIT. Online: [1]


text:
1867
Ti tawen idi 1867 ket kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
PaspasamakUrnosen
Enero–MarsoUrnosen
- Pebrero 17 – Limmabas ti immuna a barko babaen ti Kanal Suez.
- Marso 1 March 1 – Naawat ti Nebraska a kas ti maika-37 nga estado ti Estados Unidos.
NaipasngayUrnosen
Abril–HunioUrnosen
- Mayo 7 – Władysław Reymont, Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1925)
- Hunio 8 – Frank Lloyd Wright, Amerikano nga arkitekto (pimmusay 1959)
- Hunio 28 – Luigi Pirandello, Italiano a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1936)
Hulio–SeptiembreUrnosen
- Agosto 14 – John Galsworthy, Ingles a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1933)
- Agosto 23 – Edgar de Wahl, Baltiko Aleman a manursuro, matematiko, lingguista ken imbentor ti Interlingue (pimmusay 1948)
Oktubre–DisiembreUrnosen
- Nobiembre 7 – Marie Curie, Naiyanak a Polako a sientista, nagungunaan ti Premio Nobel iti Kemika ken pisika (pimmusay. 1934)
PimmusayUrnosen
Hulio–DisiembreUrnosen
- Enero 14 – Jean Auguste Ingres, Pranses a pintor (naipasngay 1780)
- Agosto 25 – Michael Faraday, Ingles a kemiko ken pisiko (naipasngay 1791)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1867 iti Wikimedia Commons


text:
Abolisyonistang Anonymous
Kasano ka makatakder iti Bodega ti ili/Community Pantry?
Agayab ti gayyem, kapamilya, kabarangay!
Tip! — Agsaludsod ti pamilya wenno ti karubam nu adda amammom kayyat nga agtulong! Makakatulong iti agaramid ti group chat (GC) ken siguradwem nga handa tumulong iti kakadwam. Mabalin ngata agpost dyay Facebook wenno sabali nga social media nu kayat da tumulong!
Ammwem nu anya iti masapol tapno agrugi.
Tip! — Aglista ken ag-imbentaryo ka dyay Excel wenno papel. Pwera ti makkan wenno kayat ited, isurat met iti masapol niyo nga kagamitan iti kakadwam nga agtakder ti bodega ti ili.
Agbiruk iti puwesto nga kinnanayon malablabsan.
Tip! — Agpili ka ti lugar nga nalaka nga mapanan ti kakadwam. Nu addu iti lumablabas kinyayo, baka mabalin agrugin dyay batug wenno idyay ruwar ti balay mo! Masapol met ti address nga maitid dyay sabali nga kayat nga mangited.
Agtakder!
Tip! — Mabalin nga usaren iti uray anyaman adda kinyayo, kasla dyay daduma nga daan nga shelf, pagkabilan ti sapatos, nu anyaman nga kahon ken sabali nga mabalin nga pagkabilan. Agikabil ti karatula nga agibagbaga nu anya iti bodegang bayan! Maging creative! Awisen iti tattao nga mangala ti masapul da ken mangited iti anya kaya da.
Agtitinulung: Pannakimaysa, saan laeng nga mangited.
Dyay punto agtitinulong tayu iangat amin, saan nga tinuturing ti sabali nga kakaasi. Nangiited laeng sitayu ti ima iti kakadwa ti komunidad ti tulong ti panahon nga nakaru ti panagrigat. Adattuy tayu tapno ipakaammo maaasahan tayu ti bawat maysa, ken saan met nga awan maited da wenno maaramiden nu awan mangited kinyada. Tutal, awan met tayu sabali nga maaasahan kundi sitayu met laeng.
Kasano ngay nu pakyawin da?
Edi mayat. Dayta bodega ti ili nga datta gamen tapno usaren ti tattao. Uray pakyawin da nga nagadu nga beses, ti importante dita handa nga tumulong ken mangited ti komunidad basta kaya da. Agtiwala tayu dyay bawat maysa!


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Misamis Occidental
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Misamis Occidental, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinnsia ti Misamis Occidental iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Misamis Occidental ket paset idi ti Probinsia ti Misamis, aginggana idi naikkan ti bukodna a pannakabagi idi 1931. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion X manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti dua a lehislatibo a distrito.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Oroquieta
- Dagiti ili: Aloran, Baliangao, Calamba, Concepcion, Jimenez, Lopez Jaena, Panaon, Plaridel, Sapang Dalaga
- Populasion (2010): 254,004
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Ozamiz, Siudad ti Tangub
- Dagiti ili: Bonifacio, Clarin, Don Victoriano Chiongbian, Sinacaban, Tudela
- Population (2010): 313,638
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Politika
Ti Politika (manipud ti Griego πoλιtιkός, politikos "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili") ket maysa a proseso babaen dagiti grupo ti tattao ti panagaramid ti pangngeddeng para kadagiti grupo. Uray no sapasap a maidakdakamat wenno mainanaig kadagiti gobierno ti politika ken mapalpaliiw met iti amin a panagnanaig dagiti gunglo ti tattao a pakairamanan ti korporasion, akademia, ken dagiti relihioso a paset ti kagimongan. Daytoy ket nabuklan iti "sosial a pannakibiang a mairaman ti turay wenno bileg"[1] ken agiturturong para iti regulasion iti publiko a pannakibiang iti kaunegan ti politikal a paset,[2] ken dagiti pamay-an ken pamuspusan a maus-usar a pagannurotan ken panangidangep ti annuroten.[3]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas a politika ket nagtaud iti Griego a balikas a Πoλιtιkά (politika), a naimodelo ti "dagiti pannakibiang iti siudad" ni Aristotle, ti nagan ti librona iti panagturay ken dagiti gobierno, a naipatarus iti Ingles idi maika-15 a siglo a kas naisurat ti Latin a "Polettiques".[4] Daytoy ket nagbalin a "politika" iti Tengnga nga Ingles s. 1520. Ti sao a politik ket immuna a napasingkedan iti Ingles idi 1430 ken naggapu daytoy manipud ti Tengnga a Pranses a politique, a nagtaud iti Latin a politicus,[5] nga isu daytoy a pannakaisurat ti Latin iti Griego a πoλιtιkός (politikos), a kayatna a sawen ket "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili", "sibil", "sibiko", "tagikua ti estado",[6] a manipud iti πoλίtnς (polites), "umili"[7] ken dayta ket manipud ti that πόλις (polis), "siudad".[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagipalpalawag dagiti Politika". dict.die.net.
- ^ "Politika (panangipalpalawag)". everything2.co.
- ^ "Panagipalpalawag dagiti Politika". thefreedictionary.com.
- ^ "Politika". Online Etymology Dictionary.
- ^ Charlton T. Lewis, Charles Short. "A Latin Dictionary". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. "πoλιtιkός A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. "πoλίtnς A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. "πόλις A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library.


text:
Mobo
Ti Mobo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mobo ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Baang
- Bagacay
- Balatucan
- Barag
- Dacu
- Fabrica
- Guintorelan
- Holjogon
- Lalaguna
- Lomocloc
- Luyong Catungan
- Mabuhay
- Mandali
- Mapuyo
- Marintoc
- Nasunduan
- Pinamalatican
- Pinamarbuhan
- Poblacion Dist. I
- Poblacion Dist. II
- Polot
- Sambulawan
- Santa Maria
- Sawmill
- Tabuc
- Tugawe
- Tugbo
- Umabay Exterior
- Umabay Interior
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Mobo | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Kadazan Dusun
Ti pagsasao a Kadazan Dusun, ammo pay a kas Bunduliwan (Dusun: Boros Dusun), ket pagsasao nga Austronesio ken maysa kadagiti ad-adu a naiwarwaras a pagsasao nga insasao babaen dagiti tattao a Dusun ken Kadazan iti Sabah, Malaysia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kadazan Dusun iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pundasio ti Pagsasao a Kadazandusun Naiyarkibo 2009-02-03 iti Wayback Machine
- Online a Bokabulario ti Kadazandusun Naiyarkibo 2013-07-31 iti Wayback Machine
- Dagiti bilang iti dusun (Dinamiko) Naiyarkibo 2013-07-31 iti Wayback Machine


text:
Akin-amianan nga Irlanda
Ti Akin-amianan nga Irlanda wenno Irlanda del Norte (Irlandes: Tuaisceart Éireann, Ulster nga Eskoses: Norlin Airlann wenno Norlin Airlan) ket maysa kadagiti uppat a pagilian iti Nagkaykaysa a Pagarian.[3][4] Naisanglad idiay amianan a daya iti ilsa iti Irlánda, nakibinningay ti pagbeddengan iti Republika iti Irlánda iti abagatan ken laud. Iti panawen ti 2001 a Senso, ti populasion na ket 1,685,000, a nakasakup ti 30% a dagup ti populasion iti daytoy nga isla ken agarup a 3% iti populasion iti Nagkaykaysa a Pagarian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Senso ti Irlánda_del_Norte 2001 a Nakomision a Naited". NISRA. 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-12-25. Naala idi 8 Disiembre 2009.
- ^ "Populasion ken Migrasion a Karkulo Irlánda_del_Norte (2010) – Estadistika a Reporta". NISRA. 2011. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2017-01-20. Naala idi 21 Pebrero 2012.
- ^ "Dagiti pagilian iti Nagkaykaysa a Pagarian". statistics.gov.uk – heogrepia – pagakagadan dagiti agdadamo ti heograpia iti Nagkaykaysa a Pagaraian. Autoridad ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagarian. 11 Nobiembre 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-08-25. Naala idi 11 Nobiembre 2009.
Ti kangatuan nga agpang iti administratibo a heograpian iti Nagkaykaysa a Pagarian ket dagiti uppat a pagilian – Inglatera, Eskosia, Gales ken Irlánda del Norte.
- ^ "dagiti pagilian nga addaan iti uneg ti mays a pagilian". Number10.gov.uk. Ti Opisina iti Kangrunaan a Ministro iti Nagkaykaysa a Pagarian. 10 Enero 2003. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-04-02. Naala idi 11 Nobiembre 2009.
Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nabuklan kadagiti uppat a pagilian: Inglatera, Eskosia, Gales ken Irlánda del Norte. Ti napno a naganna ket ti Reino Unido ti Gran Británia ken ti Irlanda del Norte...ti Irlánda del Norte ket paset iti Nagkaykaysa a Pagarian nga addaan iti narang-ay nga Asemblia ken maysa a pabibingayan ti bileg nga Ehekutibo a nabuklan dagiti ministro manipud kadagiti uppat a partido nga agpakabagi kadagit sabsabali a tawidan.


text:
Pagsasao a Bolinao
Ti pagsasao a Bolinao wenno Binubolinao ket ti pagsasao a Tengnga a Luzon a kangrunaan nga insasao babaen dagiti ili ti Bolinao ken Anda, Pangasinan idiay Filipinas. Daytoy ket addaan iti agarup a 50,000 nga agsasao (Ethnologue 1990), ken mangaramid daytoy iti maikadua a naisasao a pagsasao a Sambaliko.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bolinao iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Binubolinao.com, ti website a naidedikado ti panagpreserba iti pagsasao a Bolinao.
- bolinao.webonary.org, ti maysa nga online a diksionario ti pagsasao a Bolinao.


text:
Naaramid ti Municipal Anti Drug Abuse Council Meeting (MADAC) para iti bulan ti Mayo.
Naaramid ti Municipal Anti Drug Abuse Council Meeting (MADAC) para iti bulan ti Mayo. Inatendaran daytoy ti PDEA Provincial Director Deo Tabor, IO II Cathy Dean Pineda, Diana Jane Sison kasta met ti ina ti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, VM Melvin G. Macusi ken dagiti miembro iti konseho.
Naipaganetget iti panagkaykaysa ken suporta para kadagiti nadumaduma nga aktibidades kontra droga tapno ti kasta agtultuloy latta nga ti ilitayo a Sudipen ken Drug-Free.


text:
Dimiao
Ti Dimiao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dimiao ket nabingbingay a politikal kadagiti 35 a barbaranggay.[2]
- Abihid
- Alemania
- Baguhan
- Bakilid
- Balbalan
- Banban
- Bauhugan
- Bilisan
- Cabagakian
- Cabanbanan
- Cadap-agan
- Cambacol
- Cambayaon
- Canhayupon
- Canlambong
- Casingan
- Catugasan
- Datag
- Guindaguitan
- Guingoyuran
- Ile
- Lapsaon
- Limokon Ilaod
- Limokon Ilaya
- Luyo
- Malijao
- Oac
- Pagsa
- Pangihawan
- Sawang
- Puangyuta
- Tangohay
- Taongon Cabatuan
- Tawid Bitaog
- Taongon Can-andam
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Dimiao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Listaan dagiti partido ti politika idiay Filipinas
Adda adu ken agduduma a parpartido ti politika ti Filipinas. Kaaduan dagiti pannakaikameng iti partido ket kangrunaan a buklen dagiti politikal a pigura ken dagiti daulo, nga addaan laeng iti bassit wenno awan unay dagiti kasisigud a pannakaikameng.
Ti Filipinas ket addaan iti adu a partido a sistema nga addaan kadagiti nadumaduma a partido ti politika, a ti maysa a partido ket masanay nga addaan iti gundaway nga agmaymaysa a makagun-od iti bileg, ken dagiti partido ket naskenda agtitinnulong tapno mangporma kadagiti agkaykaysa a gobierno para iti maikanada ken panagpalaka. Gapu ta awan kadagiti partido ti politika ket addaan iti makatalinaay a pannakaikameng a pakarang-ayan kadagiti daulo ti partido, kaaduan kadagiti partido ti politika ket addaan ti karakter iti ibabangon-pannakatnag-ibabangon.
Adda dagiti tallo a kita dagiti partido idiay Filipinas. Dagitoy ket dagiti: (a) kangrunaan a partido, a maitunos kadagiti tradisional a partido ti politika; (b) bassit a partido wenno dagiti gunglo ti listaan-partido, nga agkamkammatalek iti sistema ti listaan-partido tapno mangabak kadagiti tugaw iti Kongreso; ken (c) rehional wenno dagiti partido ti probinsia, a maitunos iti amin a paset ti rehion wenno dagiti gunglo iti amin a paset ti probinsia.


text:
Bantay Panay
Ti Bantay Panay, ket napigsa a solpatariko nga estratobulkan idiay Filipinas.
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bantay Panay ket mabirukan idiay abagatan ti Danaw Taal, idiay probinsia ti Batangas, iti Rehion IV, isla ti Luzon, Filipinas.
Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan a patingga ti Peninsula ti Calumpang a mangporma ti akinlaud a bangir ti Luek Batangas, iti latitud 13.723°N (13°43'24"N), longitud 120.893°E (120°53'36"E).
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Panay ket kabakiran, ababa, nga andesitiko nga estratobulkan, idiay akinlaud a bangir ti Luek Batangas, a mabalin a daytoy ket nagiwangan a kaldera a pinunno babaen ti baybay. Daytoy ket agtayag iti 501 metrro (1,644 kadapan) asl.
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naudi nga aktibidad ti panagbettak ket naipagarup a Pleistoseno, agarup a 500,000 a tawtawen ti napalabas.[2]
Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kita ti bato ket kaaduan nga andesita, iti tektoniko ti Bantay Panay ket naisanglad iti pagsabtan ti dua a nangruna a rehional a pagduyosan, ti Lineamento ti Bataan ken ti Lineamento ti Palawan-Macolod.
Ti Luek Batangas, a mangiraman ti Bantay Panay ket mabalin a limned a kaldera,.
Pannakailista[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Instituto ti Smithsoniano ket ilistana ti Bantay Panay a kas Pleistoseno - Pumaroliko.[2]
Ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (Phivolcs) ket ilistana ti Bantay Panay a kas di aktibo.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas
- Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia
- Bulkan
- Singsing ti Apuy ti Pasipiko
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (PHIVOLCS), Panid dagiti di aktibo a bulkan". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-12-06. Naala idi 2014-02-05.
- ^ a b c Programa ti Global a Bulkanismo ti Instituto ti Smithsoniano, Panid ti Bantay Panay


text:
Kawaw
Ti kawaw wenno kalawakaw ket espasio nga awanan iti banag. Ti balikas ket nagtaud manipud iti Latin a pangilasin iti vacuus para iti "bakante" wenno "kodapis". Ti maysa nga aproksimasion iti kasta a kawaw ket ti rehion nga addaan ti presion ti alingasaw a basbassit ngem ti presion ti tangatang.[1] Dagiti pisiko ket kanknayonda a pakitungtungan dagiti nasayaat a resulta ti panagsubok a rumsua iti perpekto a kawaw, a sagpaminsan laeng a makunkuna iti "kawaw" wenno nawaya nga espasio, ken inus-usar ti termino a sangkapaset laeng a kawaw tapno mangitudo iti pudno a saan a perpekto a kawaw a kasla ti naar-aramid iti laboratorio wenno idiay espasio. Ti Latin a termino ti in vacuo ket inus-usar a panangipalawag ti maysa a banag nga adda iti makunkuna a kawaw.
Ti kasayaat iti sangkapaset laeng a kawaw ket asideg nga arngian ti perpekto a kawaw. Dagiti sabali a kapadana, ket ti ab-ababa a presion ti alingasaw ket kaibuksilanna ti nangat-ngato a kasayaat ti kawaw. Kas pagarigan, iti kadawyan a panagdalus a kawaw ket makapataud ti makaanay a panagsultup tapno mapabassit ti presion ti angin babaen ti agarup a 20%.[2] Mabalin met dagiti nasaysayaat ti kalidadna a kawaw. Dagiti kamara ti nangato unay a kawaw, a kadawyan iti kimika, pisika, ken inhennieria, ket maipaandar iti baba ti maysa a trilion (10−12) iti presion ti tangatang (100 nPa), ken makaabot iti agarup a 100 partikula/cm3. Iti akin-ruar a limbang ket nangatngato pay ti kalidadna a kawaw, nga addaan ti kapada iti bassit unay a bilang dagiti atomo ti hidroheno iti tungngal maysa a natimbeng a kubiko metro.[3] Segun ti moderno a pannakaawat, urayno amin a banag ket maikkatto manipud iti tomo, daytoy ket kankanayonto nga "awan linaon" gapu ti panagbaliw-baliw ti kawaw, nangisit nga enerhia, dagiti raya nga agdaldaliasat a gamma- ken kosmiko, dagiti neutrino, ken kakuyogna dagiti sabali a penomena iti kuantum pisika. Iti moderno a pisika ti partikula, ti kasasaad ti kawaw ket naikedkeddeng a kas ti baba a kasasaad ti banag.
T kawaw ket kanknayonen a topiko iti pilosopikal a debato manipud idi antigo apanawen ti Gresia, ngem saan met nga imperikal nga inad-adal aginggana idi maika-7 a siglo. Ni Evangelista Torricelli ket isu ti nagpataud iti immuna a laboratorio ti kawaw idi 1643, ken dagiti dadduma pay nga eksperimental a pamay-an ket napadur-as idi a kas resulta kadagiti teoriana iti atmosperiko apresion. Ti torricelliano a kawaw ket mapartuat babaen ti panagpunno iti merkurio ti natayag a baso a narikpan iti maysa a gibusna ken kalpasanna baliktaden daytoy iti maysa a malukong a manglaon ti merkurio.[4]
Ti kawaw ket nagbalin a naserbi a ramit ti industria idi maika-20 a siglo babaen ti pannakaipayammo dagiti inkandesente a bumbilia ken dagityi tubo ti kawaw, ken dagiti adu a kita ti teknolohia ti kawaw manipud idin ket mabalinen a magun-od. Ti kabarbaro a panagdur-as ti panagbanniaga iti limbang ti tao ket nangipaadu ti panagkayat iti impakto ti kawaw iti salun-at ti tao, ken iti sapasap kadagiti porma ti biag.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chambers, Austin (2004). Modern Vacuum Physics. Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-2438-6. OCLC 55000526.
- ^ Campbell, Jeff (2005). Speed cleaning. p. 97. ISBN 1-59486-274-5. Laglagipen a ti 1 a pulgada ti danum ket ≈0.0025 atm.
- ^ Tadokoro, M. (1968). "A Study of the Local Group by Use of the Virial Theorem". Dagiti Pablaak ti Astronomiko a Kagimongan ti Hapon. 20: 230. Bibcode:1968PASJ...20..230T. Daytoy a taudan ket mangkarkulo iti densidad ti 7×10−29 g/cm3 para iti Lokal a Grupo> Ti maysa nga yunit ti atomiko a masa ket 1.66×10−24 g, para kadagiti agarup a 40 atomo iti tungngal maysa a kubiko metro.
- ^ Kasano ti Agaramid ti Eksperimenta a Geissler a Tubo, binulan a Popular Science Pebrero 1919, Di nabilangan a panid, babaen ti Liblibro ti Google: http://books.google.com/books?id=7igDAAAAMBAJ&pg=PT3
- Henning Genz (2001). Nothingness: The Science Of Empty Space. Da Capo Press. ISBN 0-7382-0610-5.
- Luciano Boi (2011). The Quantum Vacuum: A Scientific and Philosophical Concept, from Electrodynamics to String Theory and the Geometry of the Microscopic World. Pagmalditan ti Unibersidad ti Johns Hopkins. ISBN 1-4214-0247-5.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kawaw iti Wikimedia Commons


text:
Tengnga a Kalimantan
Ti Tengnga a Kalimantan (Indones: Kalimantan Tengah), ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket maysa kadagiti lima a probinsia idiay Kalimantan, ti parte ti Indonesia iti isla ti Borneo. Ti kapitolio ti probinsiana ket ti Palangkaraya ken idi 2010 ti populasionna ket sumurok a 2.2 a riwriw,[1] bayat a ti kaudian nga opisial a karkulo (manipud idi Enero 2014) ket 2,368,654.
Ti gatad ti iya-adu ti populasion ket ganggani idi a 3.0% iti tunggal maysa a tawen idi baetan ti 1990 ken 2000, maysa kadagiti kaaduan nga iya-adu ti populasion iti probinsia idiay Indonesia iti las-ud iti daytoy a panawen; iti simmaruno a dekada iti 2010 ti agpakatengnga a tinawen nga iya-adu ket nakaro a bimmassit iti agarup a 1.8%. Iti ad-adu ngem iti ania man a probinsia iti rehion, ti Tengnga a Kalimantan ket matagtagitao babaen dagiti Dayak, dagiti indihenio a mangtagtagitao iti Borneo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Badan Pusat Statistik. Hasil Sensus Penduduk 2010: Data Agregat per Provinsi (PDF) (iti Indones). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-11-13. Naala idi 17 Enero 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (iti Indones)


text:
Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Mado
Ti Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Mado ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay baranggay Awang iti ili ti Datu Odin Sinsuat, Maguindanao iti isla ti Mindanao. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 48 nga ektaria nga aglaon iti medisinal a napudot nga ubbog, ken mairaman ti masna a paglanguyan ken pagaliwaksayan iti salun-at idiay asideg ti Aeropuerto ti Awang. Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1939 babaen ti Republika Tignay Blng. 456.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagbangon ken Panagtaripato ti Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso – Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-04-17. Naala idi 15 Hunio 2012.


text:
Augusta, Maine
Ti Augusta ket isu ti kapitolio ti Estado ti Maine ken ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Kennebec,[4]
Ti populasion ti siudad ket 19,136 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy iti maikatlo a kabassitan a kapitolio ti estado (kalpasan ti Montpelier, Vermont ken Pierre, South Dakota) ken ti maikatlo a kadakkelan a siudad idiay Maine. Daytoy ket mabirukan idiay Karayan Kennebec.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "City of Augusta, Maine". City of Augusta, Maine. Naala idi Agosto 26, 2012.
- ^ "Rollins wins Augusta mayor race". Kennebec Journal. Naala idi Nobiembre 5, 2014.
- ^ "Population Estimates". United States Census Bureau. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hunio 17, 2013. Naala idi 2013-07-05.
- ^ Population and Population Centers by State
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Augusta, Maine iti Wikimedia Commons


text:
Pebrero 9
Ti Pebrero 9 ti maika-40 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 325 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (326 kadagiti bisiesto a tawen).
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1773 – William Henry Harrison, Amerikano a daulo ti militar ken maika-9 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1841)
- 1837 – Jose Burgos, Gomburza (pimmusay 1872)
- 1891 – Ronald Colman, Ingles nga aktor (pimmusay 1958)
- 1940 – J. M. Coetzee, Abagatan nga Aprikano-Australiano a lingguista ken mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura
PimmusayUrnosen
- 1881 – Fyodor Dostoyevsky, Ruso a pilosopo, agiwarwarnak, ken mannurat (naipasngay 1821)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- BBC: On This Day
- Today in History: February 9 Naiyarkibo 2005-11-14 iti Wayback Machine


text:
Sistema ti panagrikna
Ti sistema ti panagrikna ket parte ti sistema ti nerbios nga akinrebbeng para iti panagproseso ti pakaaammo ti puot. Ti sistema ti panagrikna ket buklen dagiti reseptor ti rikna, dagiti neural a pagdalanan, ken dagiti paset ti utek a mairaman ti panangipagarup ti rikna. Dagiti kadawyan a mabigbigan a sistema ti panagrikna ket para kadagiti panagkita, panagdengngeg, somatiko a panagrikna (apiras), panagraman ken olpato (panagangot). Iti ababa, dagiti rikna ket dagiti transduktor manipud iti pisikal a lubong iti sakup ti isip nga idiay ti pangipatarusantayo ti pakaammo, a panagpatuattayo ti panangipagarup iti lawlaw ti lubongtayo.[1]
Ti pagawatan a lugar ket isu ti naisangayan a paset iti lubong a pagsungbatan ti mangawat nga organo ken dagiti mangawat a selula. Kas pagarigan, ti paset ti lubong a pagkitaan ti mata, daytoy ket isu ti pagawatan a lugar; ti lawag iti tunggal maysa a ungkay wenno ti makita ti kono, daytoy ket isu ti mangawat a lugar.[2] Dagiti pagawatan a lugar ket nailasinen para kadagiti sistema ti panagkita, sistema ti panagdengngeg ken sistema ti somatosensoria.