text:
“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.
Ngem kasanon no awan koma iti paskua? Ania mapukaw kadatayo?
Ania aya ti pudno a kaipapanan ti paskua?
No masungbatan dayta naudi kadagiti tallo a saludsod nasungbatanen amin a panagduadua maipapan iti paskua.
Ta ania ngamin aya ti pudno a kaipapanan iti paskua?
Kadagiti ubbing ken kadagiti agtutubo ken sumagmamano ket nalabit a dida pay natiliw no ania ti pudno a kaipapanan ti paskua.
Agingga saan a silulukat ti pusom a kas ama wenno ina a pagdamagan ti ubing nga anak no ania ti kaipapanan ti paskua, saan a sumeksek iti panunot dayta.
Ngem no ti anakmo wenno ti apokom, ket damagenna kenka, nga “ania koma no awan iti paskua?” Ania ti maisungbatmo?
Iti nagkaysa a konsepto, no ilawlawag laeng dagiti addan nga abalbalyen iti dila ken muging ti anak wenno apo, saan met a sumagepsep kenkuana ti pudno a kaipapanan ti paskua.
Ta ania aya ti pudpudno a kaipapanan ti paskua?
1. Ipalagipna ti pannakaipasngay ti Mesias.
2. Akem ti nagannak.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak.
4. Ti akem iti kaarrubam.
No pagkaykaysaen manen dagitoy nga uppat, isu met laeng iti nagkaykaysa ken pakabuklan ti 10 a Bilin: ayatem ti Dios, ayatem dagiti kaarrubam ken ayatem dagiti naganak kenka.
Ti pannakaipasngay ti Mesias. Ania ti kayatna a sawen iti pananglagip a tinawen ti pannakaipasngay ti Mesias? Panangpapigsa ti pammati. Ta ammon a lagipen ti Mesias. Ta nasken kadi a papigsaen ti pammati? Wen met a, ta daytoy ti pundasion ti wagas ti panagbiag. Ngem no ti pundasion ti biagmo ket naibasar laeng kadagiti regalo, ragragsak ken dadakkel a krsimas tri ken gilap dagiti nagduduma a maris ti bombilia wenno komersialismo, nalipatam met ti kaipapanan ti selselebraram iti kada paskua.
Nasken met a patibkeren ti pammati. Ta no saan a natibker ti pammati, kaiyarigam ti naipuruak a bukel iti igid ti kalsada, nga idi limmabas ti manok ket tinuktoknan. Agingga laengen idiay ti pagpatinggaan dayta a pammati.
Isu a ti paskua ket panangipalagip ti pannakaipasngay ti Mesias. Ket agtalinaed koma dayta a kinatibker iti agnanayon wenno agtalinaed koma pammatibker ti pammati.
Isu nga adda paskua tapno mapatibker ti pammati iti Mesias. Tapno maliklikan iti saan a “pannakatuktotok” ti manok wenno saan a pannakabalang.
2. Akem ti nagannak. No iladawan ti isip ti pakasaritaan ti “Natividad” agingga iti pannakaipasngay, sa manen ti panagubing ni Jesus agingga iti ipapatay ken yuulina sadi langit, mailadawan met ti akem ken responsibilidad da Jose ken Maria a naintaoan a nagannak ni Jesus.
Itoy a punto, dagiti met nagannak ti mapalagipan. Ti kinaadda ti dakkel a responsibilidadda kadagiti annakda. Kas ken ni Jose ken Maria, nasken a saluadanda ken taripatoenda ti anakda (Jesus) iti baet dagiti damsak ken kinapiman. Ni saanda man laeng a nagreklamo iti sinangoda a kinadamsak (natividad) ken kinapiman (pannakaipasngay iti kulluong).
Kadagiti nagannak, no maipasungalngal iti kinadamsak ken maigapu iti anak, maakem kadi dayta? No maipasungalngal ti nagannak iti kinapiman gapu iti anak, maakem kadi dayta? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti nagannak. Ti panagbalin a natibker a nagannak iti baet ti damsak ken kinapiman.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak. Kasano nga iladawanmo ti relasion ni Jesus kadagiti naintaoan a nagannak kenkuana? Ti sungbatna isu ti pudpudno a kaipapanan ti paskua kadagiti annak. Isu dayta ti tagipatgen (values) ti paskua a para kadagiti annak no apay a selebrarantayo ti paskua. Mapalagipantayo ti responsibilidadtayo ken akemtayo kadagiti nagannak kadatayo. Kasano kadi iti pannakilangenmo kadagiti nagannak kenka?
Kasano aya iti pannakilangenmo kadagiti dadakkelmo? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti annak. Ti sungbat ket adda a mismo iti anak.
4. Ti akem iti kaarruba. Siasino dagiti kaarrubak? Amin a tao ket kaarrubam. Kabusormo man ken saan, kaarrubam latta.
Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim. Isu ngarud dayta ti pundasion ti panagsisinnukat ti regalo wenno panangited ti regalo ta idiaya ti ayat. Ken no inawatna dayta a regalo (ayat), kaipapananna iti pannaakaisaknap ti ayat.
Kadagiti ubbing? Apay a nasken nga ikkan iti regalo dagiti ubbing? Wenno apay a dumawat ti regalo dagiti ubbing? Lalo kadagiti ninong ken ninangda?
Ti panangited ti regalo kadaiti ubbing ket panangisuro no kasano iti agayat. Panangimula iti panunotda ti ayat. Panangisuro kadakuada no kasano iti agayat – babaen iti panangidiaya no ania iti adda kenka: Material a banag. Ispiritual nga ammo. Kinasirib.
Daydiay laengen panangited iti regalo wenno card, iti ubing, am-ammo wenno kabagian ket saan a daydiay card ti importante kadaydiay no di ket ti mensahena nga adda ti “mangipatpateg kenka”. Sadinoman a suli ti lubong ti yanna, iti baet ti minilmilia a taaw, iti baet ti adu a pakakumikoman, saannaka a nalipatan agsipud ta ay-ayatennaka.
Ala, wen, no awan koma ti paskua. Awan met ti panawen a panangipalagip ti panangpatibker iti pammati iti Dios, ayat ti nagannak iti anak, ayat ti anak kadagiti nagannak ken ayat kadagiti kaarruba…
Ngem adda ti paskua. Adda ngarud ti palagip…
NAIMBAG A PASKUAYO AMIN!##
Friday, December 18, 2009
Ti Kaipapanan ti Paskua
“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.
Ti Kaipapanan t
“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.
Ngem kasanon no awan koma iti paskua? Ania mapukaw kadatayo?
Ania aya ti pudno a kaipapanan ti paskua?
No masungbatan dayta naudi kadagiti tallo a saludsod nasungbatanen amin a panagduadua maipapan iti paskua.
Ta ania ngamin aya ti pudno a kaipapanan iti paskua?
Kadagiti ubbing ken kadagiti agtutubo ken sumagmamano ket nalabit a dida pay natiliw no ania ti pudno a kaipapanan ti paskua.
Agingga saan a silulukat ti pusom a kas ama wenno ina a pagdamagan ti ubing nga anak no ania ti kaipapanan ti paskua, saan a sumeksek iti panunot dayta.
Ngem no ti anakmo wenno ti apokom, ket damagenna kenka, nga “ania koma no awan iti paskua?” Ania ti maisungbatmo?
Iti nagkaysa a konsepto, no ilawlawag laeng dagiti addan nga abalbalyen iti dila ken muging ti anak wenno apo, saan met a sumagepsep kenkuana ti pudno a kaipapanan ti paskua.
Ta ania aya ti pudpudno a kaipapanan ti paskua?
1. Ipalagipna ti pannakaipasngay ti Mesias.
2. Akem ti nagannak.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak.
4. Ti akem iti kaarrubam.
No pagkaykaysaen manen dagitoy nga uppat, isu met laeng iti nagkaykaysa ken pakabuklan ti 10 a Bilin: ayatem ti Dios, ayatem dagiti kaarrubam ken ayatem dagiti naganak kenka.
Ti pannakaipasngay ti Mesias. Ania ti kayatna a sawen iti pananglagip a tinawen ti pannakaipasngay ti Mesias? Panangpapigsa ti pammati. Ta ammon a lagipen ti Mesias. Ta nasken kadi a papigsaen ti pammati? Wen met a, ta daytoy ti pundasion ti wagas ti panagbiag. Ngem no ti pundasion ti biagmo ket naibasar laeng kadagiti regalo, ragragsak ken dadakkel a krsimas tri ken gilap dagiti nagduduma a maris ti bombilia wenno komersialismo, nalipatam met ti kaipapanan ti selselebraram iti kada paskua.
Nasken met a patibkeren ti pammati. Ta no saan a natibker ti pammati, kaiyarigam ti naipuruak a bukel iti igid ti kalsada, nga idi limmabas ti manok ket tinuktoknan. Agingga laengen idiay ti pagpatinggaan dayta a pammati.
Isu a ti paskua ket panangipalagip ti pannakaipasngay ti Mesias. Ket agtalinaed koma dayta a kinatibker iti agnanayon wenno agtalinaed koma pammatibker ti pammati.
Isu nga adda paskua tapno mapatibker ti pammati iti Mesias. Tapno maliklikan iti saan a “pannakatuktotok” ti manok wenno saan a pannakabalang.
2. Akem ti nagannak. No iladawan ti isip ti pakasaritaan ti “Natividad” agingga iti pannakaipasngay, sa manen ti panagubing ni Jesus agingga iti ipapatay ken yuulina sadi langit, mailadawan met ti akem ken responsibilidad da Jose ken Maria a naintaoan a nagannak ni Jesus.
Itoy a punto, dagiti met nagannak ti mapalagipan. Ti kinaadda ti dakkel a responsibilidadda kadagiti annakda. Kas ken ni Jose ken Maria, nasken a saluadanda ken taripatoenda ti anakda (Jesus) iti baet dagiti damsak ken kinapiman. Ni saanda man laeng a nagreklamo iti sinangoda a kinadamsak (natividad) ken kinapiman (pannakaipasngay iti kulluong).
Kadagiti nagannak, no maipasungalngal iti kinadamsak ken maigapu iti anak, maakem kadi dayta? No maipasungalngal ti nagannak iti kinapiman gapu iti anak, maakem kadi dayta? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti nagannak. Ti panagbalin a natibker a nagannak iti baet ti damsak ken kinapiman.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak. Kasano nga iladawanmo ti relasion ni Jesus kadagiti naintaoan a nagannak kenkuana? Ti sungbatna isu ti pudpudno a kaipapanan ti paskua kadagiti annak. Isu dayta ti tagipatgen (values) ti paskua a para kadagiti annak no apay a selebrarantayo ti paskua. Mapalagipantayo ti responsibilidadtayo ken akemtayo kadagiti nagannak kadatayo. Kasano kadi iti pannakilangenmo kadagiti nagannak kenka?
Kasano aya iti pannakilangenmo kadagiti dadakkelmo? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti annak. Ti sungbat ket adda a mismo iti anak.
4. Ti akem iti kaarruba. Siasino dagiti kaarrubak? Amin a tao ket kaarrubam. Kabusormo man ken saan, kaarrubam latta.
Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim. Isu ngarud dayta ti pundasion ti panagsisinnukat ti regalo wenno panangited ti regalo ta idiaya ti ayat. Ken no inawatna dayta a regalo (ayat), kaipapananna iti pannaakaisaknap ti ayat.
Kadagiti ubbing? Apay a nasken nga ikkan iti regalo dagiti ubbing? Wenno apay a dumawat ti regalo dagiti ubbing? Lalo kadagiti ninong ken ninangda?
Ti panangited ti regalo kadaiti ubbing ket panangisuro no kasano iti agayat. Panangimula iti panunotda ti ayat. Panangisuro kadakuada no kasano iti agayat – babaen iti panangidiaya no ania iti adda kenka: Material a banag. Ispiritual nga ammo. Kinasirib.
Daydiay laengen panangited iti regalo wenno card, iti ubing, am-ammo wenno kabagian ket saan a daydiay card ti importante kadaydiay no di ket ti mensahena nga adda ti “mangipatpateg kenka”. Sadinoman a suli ti lubong ti yanna, iti baet ti minilmilia a taaw, iti baet ti adu a pakakumikoman, saannaka a nalipatan agsipud ta ay-ayatennaka.
Ala, wen, no awan koma ti paskua. Awan met ti panawen a panangipalagip ti panangpatibker iti pammati iti Dios, ayat ti nagannak iti anak, ayat ti anak kadagiti nagannak ken ayat kadagiti kaarruba…
Ngem adda ti paskua. Adda ngarud ti palagip…
NAIMBAG A PASKUAYO AMIN!##
Tuesday, December 08, 2009
Nakakaapal a Kinapudno
Nakakaapal ti kinapudno dagiti umili kadagiti kaarruba a nasion. Gapu iti kinapudnoda, iti bagbagida, iti padada a tao, iti gimong a pagnanaedanda ken ti pulida, isuda met laeng iti nangimula ti bukel ti panagraem kadakuada. Nakakaapal dayta a nagapuananda. Naibayog ti kinaasinoda. Nakakaapal dayta a kinapudnoda, a kunatayo a saan a limtuad iti gimongtayo iti laksid iti kinaadda iti nakadakdakkel a namnama.
Pagarigan laengen dagiti mangidadaulo kadakuada, no nagbasolda iti graft and corruption awan iti sawsawirna iti pannakadusa. Pasaray makonsensiada pay nga agtinnag iti saan a nasayaat a damag, a kas ti dati a pangulo iti South Korea. Ti dati a pangulo ti Taiwan a ni President Chen Shui-bian ken ti asawana a ni Wu Shu-chen ket naidarum ken nasentensiaanda iti kurapsion ket naibilin ti pannabalud tungpal biagda. Iti Japan, aglusolosda iti puestoda dagiti naakusaran iti panagkusit ken iti graft and corruption. Dagiti saan a makabael a mangatipa ti kuddot ti konsensia ket puon ti pananggibusda ti bukodda a biag. Ti Singapore, iti agdama, ket isu ti kangrunaan ladawan ti kinapudno a panagserbi. Nakangatnagto ken maraem la unay ti kinapudnoda nga agserbi iti gobiernoda. Ti Vietnam, iti agdama, ket rimmangpaya manipud iti “dapo” ti gubat gapu iti kinapudnoda.
Ngem ti Pinas, ti dati a tigre ti Asia ket nagbalin a gusgusin a kuting. Apay a napasamak iti kastoy? Apay a kasla limmakay a pasanud iti pannagnana? Ti makita a rason ket saan a kinapudno dagiti agserbi—dagiti makuna nga inawagan ken nangipresentar ti bagbagida nga agserbi. Ta imbes a ti nasion ti rumang-ay ket isuda a mismo iti rimmang-ay ket nabati ti ilida a mangmulmulagat iti natuktukkol a siit ti ikan iti latok kabayatan iti panagrebulosion ti buksitna. Kadagiti muging, saludsoden a kanayon ti kaipapanan ti panagserbi.
Yanna kadi ti anag ken kaipapanan ti panagsaerbi? Yanna kadi ti umalingawngaw nga ikkis nga isu ti “napili” a mangiyuna iti altar ti panagdur-as? Yanna kadi ti anag ti makunkua a napudno a panagserbi?
No kadagiti kaarruba a nasion, no matakuatan a nagbasol ti asinoman, isu man daytoy ti pangulo ti nasion, nangato nga opisial, ordinario nga umili ket nawaya ken saan a mapagduaduaan a madusa. Ngem iti Pinas, no makombiktar man ti maysa a pangulo, awan pay iti makalawas, maidurduronen ti nabileg la unay a presidential pardon, ket saan man la a pulos a nagsagaba ti nakabasol iti kas iti sinagaba a narikna dagiti kailianna. Nababa kadi unayen aya ti kinapudno iti panagserbi?
Maiduma iti gimong a nariingantayo a pinalidem nalabes unay a pinnolitika nga agibunga iti saan a nasayaat nga aspeto ti biag. Ti nalabes unay a graft and corruption ket nagbalin a kanser ti gimong a paggargarawan ngem saan a maikaskaso nga agasan agsipud iti kinaawan iti kinapudno nga agserbi. Saan a daydiay maaramid para iti pagsayaatan ti gobierno ti importante no di ket no ania ti maala iti gobierno para iti bukod a pagsayaatan.
Kas makitatayo nga ebidensiya kadagiti naisurat kadagiti SALN wenno statement of asset, liabilities and network ket madlaw unay a saan a agsusurot ti napastrekda, ti kinitada babaen iti sueldoda ta kellaat man iti ingangato wenno ilolobo dagitoy a bilang ti kinabaknangda. Saan a nakapappapati dayta a banag ket saan a maikkat a nabalkot la ketdi iti misterio dayta a banag. Dayta ti kinapudno a makita.
“Too often than not, however, due to loopholes in the law and flaws in the way the forms were crafted, the corrupt are able to evade detection,” kuna ni Civil Service Commission Chairperson Karina David. Kabayatanna, dagiti babassit nga empleado a bassit iti inda ideklara a pangrugianda ken agtungtungpal laeng kadagiti annuroten ket isuda iti potentensial nga agsagrap iti asunto a perjury. Iti ababa a pannao, awan ti dakkel nga ikan a matiliw a makarsel. No adda man, once in a blue moon laeng. Ta ti nalinteg agbalin a killo no masipngetan. Adu dagiti anniniwan iti kasipngetan a di makitkita..
Iti laksid a ti laeng Pinas ti makunkuna a nangarakop ti Kristianismo iti Asia, kabaliktad ti turturongen a rumbeng koma a pagturongan. Adayo unay iti panggep ken anag ti kinaasinona. Daydiay nagtaud iti ngiwatna ken pinarintumenganna ket maigidiat iti aramidna. Saan a maikanatad dayta a banag.
Isu a kinuna naminsan ni Mahatma Gandhi ti India, saan a Kristiano ngem managbasa iti Bilia, idi sinaludsod ti maysa a missionero, a masansan nga ibasarna dagiti sinaona iti Biblia ngem apay a di ag-Kristiano? Kunana: “Oh, I don’t reject Christ. I love Christ. It’s just that so many of you Christians are so unlike Christ.” Innayonna, “If Christians would really live according to the teachings of Christ, as found in the Bible, all of India would be Christian today.” No koma ta agbibiag amin a Kristiano a kas iti pannursuro a kanayon a maiyeb-ebkas, adayo koma ti graft and corruption.
Ngem kas iti natakuatan ni Tony Kwok, ti nangadal taray ken kasasaad ti gobierno, idi 2007, kinunana a: “Weak laws, a slow judicial system, and public cynicism. Those are the reasons corruption thrives in this country…” Ni Kwok ti experto iti graft and corruption manipud iti pagilian a Hong Kong. Isuna ti responsible iti panangdalus ti pagilianna iti kurapsion ken burukrasia.
Ania kano ti natakuatanna? Dagiti nakapsut ken awan durina a linlinteg—adu a linteg ngem awan ti mangipatungpal ken di matungtungpal wenno naaramidda laeng a kas nayon ti buntuon dagiti immunan a naigabsuon a di pulos maikaskaso iti kinapategda. Nabuntog a judicial system—nga abutenna iti mano a tawen a mangresolbar ti simple laeng a kaso, a no dadduma ket minadyik dagiti makunkuna hoodlums in robes, ken kangrunaanna amin ti saan a masapulan nga anniniwan ti kinapudno a panagserbi.
Kuna pay ni Kwok: “…here lawmakers failed tremendously because the corruption law is terrible and inadequate. They also failed miserably in providing the Office of the Ombudsman investigative powers.” Linagidaw unay ni Kwok dagiti agar-aramid iti linteg iti saanda a panagaramid ken panangipasa kadagiti linlinteg a mangkontra iti kurapsion. Pudno la unay ti kinuna ni Kwok, no adawem ti naaramidan ti kongreso ken senado iti agdama, awan sabali a lumtuad a makitam no dagiti privileged speech, panagaapa ken panagsisinnubang, panangipapilit iti kayat a panagtalinaed ti adda iti poder uray no saanen a kayat ti kaaduan—a kasla ketdi kabaelanda pay laeng a ballikugen ti timek dagiti umili. Iti ababa a pannao, awansan ti namnamaen a napudno panagserbi dagiti makunkuna nga agserserbi?
Daytoy ti kurapsion, ti sakit ti gimong a saan a pulos a maag-agasan. Nupay makitkitan ti kinabilegna, marikriknan ti impalayna a babantot, saan a maikaskaso a sarangten wenno ipaayan iti sulosion. Saan a daydiay kinaawan iti masarakan nga agasna no di ket kinaawan iti kinapudno dagiti mangagas koma.
Pudno la unay iti kuna ken pammaliiw ni kolumnista Conrado de Quiros maipapan itoy a banag: “This is corruption in every sense of the word, the kind that has to do not just with adulteration but with rottenness and decay. This is pillage of the deepest, fiercest, most terrifying kind, the kind that doesn’t just turn people into paupers but into zombies.” Adda ngamin iti makagapu itoy nga imbagana: “Power corrupts, and absolute power corrupts absolutely.”
Di nakaskasdaaw no karaman ti Pinas kadagiti pinakakurap a pagilian iti Asia. Iti scale of 10, immabuten ti 9 segun ti survey nga inwayat ti Hong Kong-based Political and Economic Risk Consultancy (PERC). Daytoy a kurapsion ti puon ken gapuna iti panagrigrigat ti kaadduan nga umili ta bumakbaknang dagiti nabaknang ken pumangpanglaw met dagiti napanglaw. Lalo ket dipay masibbolen ti kinangina dagiti gagatangen. Lapdanna daytoy ti panagdur-as. Iti laksid a maibilang daytoy nga immoral nga aramid, naruay latta dagiti parintumeng ken panagakkob kadagiti dua a dakulap a buyogan ti kidem iti man dumog wenno tangad no di man iti dir-i dagiti amen ken alleluia iti adu a makaimatang.
Kinapudno. Dayta ti manmano a masarakan lalona iti ngarab ti panagserbi. @
Thursday, December 03, 2009
Mañana Habit
Mañana habit? Ti balikas a narigat a masarakan iti English dictionary. Uray kasano ti panangukag-ukag ti diksionario, agtinnag laeng nga upay. Uray no iklik ti built-in dictionary ti MS Word, ubbaw laeng iti agparang. Ta apay a napasamak iti kastoy? Ta ngamin daytoy a balikas ket naadaw manipud kadagiti Kastila. Maysa kadagiti nagkaadu nga Spanish word a nailaga kadagiti lenguahetayo a Pinoy. Nainayon a termino nga idi agangay ket naitiponen, ket isun ti agaon a balikas iti dila. Iti ababa a pannao, inadaptar.
Ta ania aya ngamin ti mañana habit? Balikas a kayatna a sawen ket inton bigat. No koma adda ti aramidem ita ket ipabigatmo. Itantan. Ti makadakes ket no dayta a bigat ket maipabigat manen ken manen santo manen ta saan met nga aggibus ti inton bigat. Adda latta kabigatanna kadagiti managitantan.
Ngem saan a makatulong iti dur-asan daytoy nga aramid, no di ket ad-adda pay nga imamegna ti kasasaad ken saan a pannakatungpal ti wayat ket kayat nga iringpas wenno palpasen. Nupay adda met ti panawen a naan-anay nga aramiden ti kayat nga iringpas, gapu ta nasurot daytoy nga aramid ti managsulsulit, dimteng ti panawen a napukaw ti tiansa gapu dayta a panagitantan. Ti tiansa a dumur-as ket naitantantan. Pagangayanna, napukaw wenno naiyaw-awan dayta a tiansa.
Makapamisuot pay ti kastoy a tabas wenno aramid. Makaali wenno makapasurot pay. Kas pagarigan koma ta adda ti papanam, naayabanka: “Inton bigat a daytan, umayka ketdi ditoy…” No ania rason no ania dayta ket isun ti rimmimbaw iti panggep nga aramiden wenno iringpas. Naipabigat nga aramid. Naitantan. Naituntunkua. Ken adu pay a termino ken bersion iti saan a tinungpal nga aramiden iti agdama.
Adda daydiay pagsasao a kunana: Dimo aramiden inton bigat ti maaramidmo iti agdama. Maysa a napintek a palagip. Isu dayta ti agdadata a sursuroten dagiti addaan iti nasinop ken organisado nga aramid. Kadagiti addaan iti nasinop ken organisado nga aramid ket awan iti inda pakaburiboran a kamkamaten, lalona iti panagkamat ti panawen. Adayo a mapasamak dayta a banag ta nailasagdan nga aramid dayta kinasinop wenno kinaorganisado.
Apay nasken kadi nga organisado dagiti aramid? No saan a nasurotan, nasken a surotenen tapno saan a maitawtaw wenno maiyaw-awan dagiti rumbeng nga agus, tapno naannayas latta ti sursuroten a dana iti biag.
Itay nabiit, adda ti makapamisuot a pasamak a naipadpadamag. Ti registration dagiti botante. Nagdudupudop dagiti tao a mapan agrehistro iti maudi nga aldaw. Pagangayanna, saan laeng a dagiti mangimaton iti COMELEC ti nabannog no dipay ket dagiti usarenda a machine ken devices. Ti makadakes, dagiti pay agserserbi ti napabasol iti saan a pannakarehistro. Ne, saan kadi aya nga immabut iti sangapulo a bulan ti kaundayna dayta a registration ken validation dagiti botante? Kadagiti immun-una a bulan a maiwarwaragawagen a nangrugin ti registration ngem ania ti napasamak? Nginilaw ti nakatapaya ken agdudungsa nga empleado. Sa ita ta kaaldawan ti deadline, sada aggigiddan a mapan? Mañana habit!
No koma ta awan dagita a panagintuntunkua iti aramiden, nawaya koma ken nasimbeng ti nakem iti panawen a panaggibus ti aldaw a naituding. Awan koma dagita a dawat nga ekstension. Makaited laeng dagita iti saan a naannayas a panagtrabaho. Isturbo.
Ngem mapasamak latta met mañana habit. Kunada ngarud, a nailasagen ni Pinoy daytoy nga aramid. Saanen a maikkat. Saanen a maiwagat.
Isu a naginad ti idadateng ti asenso. Wenno awan ti panagbalbaliw. Ta no dadduma, ti opurtunidad ket maminsan laeng nga agtuktok iti ridaw ket saanton nga agsubli pay iti kaano man no inkaso saan a sinunggaban. Kadagiti manglislisi a kanayon iti mañana habit, isuda iti naasenso ken nalukay ti aangsanna iti daytoy nailet a lubong. @


c: text/html

text:
Ammoyo kadin daytoy kabarbaro a gunglo dagiti mannurat?
Uray siak ket ita laeng a naammuak. Diak pay nga ammo no asino dagiti opisiales ken kamengda.
Pinanagananda ti gungloda iti TALDIAP: Timpuyog Dagiti Agessem iti Literatura Dagiti Ilokano A Pintek. Isu a TALDIAP.
Nalatak ti gungloda iti radio. Addaanda iti slot iti Catholic Radio Network DZEA iti Laoag City, Ilocos Norte. Ket idi Hulio 22, 2006, nangangayda iti kabukbukodanda a literary seminar workshop iti mismo a programada iti radio a napauloan iti TALDIAP ITI NAGRUPSAN A KALMAN.
Iti seminarda, inamirisda dagiti kasapulan ti timpuyogda. Ket maysa kadagiti nakitada a kasapulan unay ti gungloda ket ti pannakaipablaak koma dagiti sinuratda iti babasaen iti man imprinta wenno iti internet tapno maparegtada pay.
Inyarungaing ti timpuyogda ti parikutda iti TAWID NEWS MAGASIN. Siak iti panagdesidir ni apo pablisher Salvador Espejo, ket kunak, ala a, ikkanta ida iti bassit nga espasio para iti bennegda. BENNEG DAGITI KATTUNGBOL. Dayta man ti napanunotko a nagan ti bennegda.
Mabasanto iti sumaruno nga isyu ti Tawid ken ditoy dagiti sinuratda...Padaanan
Wednesday, August 16, 2006
Kabarbaro a Gunglo Dagiti Mannurat
Ammoyo kadin daytoy kabarbaro a gunglo dagiti mannurat?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Estado
Ti estado ket maysa a naurnos a politiko a komunidad nga agnanaed babaen ti maysa a gobierno.[1] Dagiti estado ket mabalin a naturay. Ti denominasion nga Estado ken maipakat pay kadagiti pederatibo bnga estado a kaemng dagiti pederala kappon, nga isu daytoy ti naturay nga estado.[1] Adda dagiti estadoa suheto ti akin-ruar a lkaturayan wenno panagsakop a ti pudno a panakaturay ket naisanglad ti sabali nga estado.[2] Ti estdao ket mabalin pay a mausar a mangitudo kadagiti sekular a sangsanga ti gobierno iti kaunegan ti maysa nga estado, a kadawyan a pamay-an tapno maigiddiat kadagiti simbaan ken paisano a patakder (sibil a kagimongan).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "state". Ababanga Inggles a Diksionario ti Oxford (Maika-9 nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1995.
3 (ken ti pay Estado) a ti naurnoa a politiko a komunidad babaen ti maysa a gobierno; ti maysa a mankomunidad; ti maysa a pagilian. b ti kastoya komunidad nga agporporma ti paset iti pederala republika, a naisangsangayan ti Estados Unidos ti Amerika
- ^ Kas pagarigan Vichy Pransia ket opisial a mangitudtudo ti kabukbukodanna a kas ti l'État français.


text:
asseng
daniw | sarita | ken dadduma pay
6/30/16
KIMAR #2
6/6/16
KIMAR #1
2/15/16
Libro maipapan iti Isla Fuga, nairuar
Nairuaren itay nabiit ti libro maipapan iti Isla Fuga, ti isla a karaman iti grupo dagiti isla iti Babuyan ken maysa kadagiti bario ti Aparri, Cagayan, ken impablaak ti St. Paul University-Quezon City.
Napauluan iti Isla Fuga: Sacred Scapes, sinurat daytoy ni Dr. Ronel Dela Cruz, tubo iti Maddalero, Buguey, Cagayan ken agdama a direktor ti Center for Social Innovation and Research ti nasao nga unibersidad.
Maysa a naidumduma a dokumentario ti libro maipapan kadagiti umili a mangikagkagumaan nga agbiag iti laksid dagiti agsasamusam a saplit ti dalluyon ken naulpit a saplit ti angin ti panabgbalbaliw. Dagiti namaris a ladawan ken detalyado a panagiladawan, iparangda dagiti pampanunot ken dardarepdep dagiti tattao ken dagiti grupo dagiti komunidad a mangbigbig iti Fuga kas maysa ken kakaisuna a “pagtaengan.”
Malaksid a napateg a libro para kadagiti lokal ken ganggannaet a turista, umisu daytoy a libro para kadagiti serioso a sosiologo ken antropologo, ken kadagiti istudiante dagitoy a tay-ak. Kasta met a napateg daytoy a kontribusion kadagiti obra dagiti histroriador, ken napudno a dokumentario a masapul a mabasa ti tunggal maysa nga addaan iti panangipateg kadagiti nasken a tagipatgen iti daytoy a lubong.
Saan laeng a libro ti Isla Fuga: Sacred Scapes. Maysa daytoy a panagamiris iti kananakem, komentario iti kagimongan ken iti historia, maysa a rangtay a namagsipol iti natural iti espiritual, ken maysa a nabaknang ken agduduma a buya a mangiparang iti panunot, nakem ken kararua ti autor ken kadagiti Tattao ti Fuga.
Para iti order iti nasao a libro, makiuman iti 0918 965 3224 wenno iti (02) 726 7986 loc 174.
1/12/16
Kasano nga Agistoria ni Mannurat nga Ilokano?
Ken segun daytoy iti punto de bista ti maysa a mannurat iti maysa a magasin, ti Bannawag, ti aglinawas a kangrunaan a magasin a pakaipapablaakan dagiti nadumaduma a sinurat iti Kailokuan.
Iti daytoy napalabas a walopulo a tawen, agarup amin nga istoria wenno sinurat ket naipablak iti Bannawag. Ababa man wenno atiddog nga istoria. Ngem ania kadi ti nagdumaan dagitoy? Iti Bannawag, gapu ta inkakaubingak ti nagbasa, nalaka laeng a maggidiatko ti ababa ken atiddog nga istoria. Ababa daytoy no aggibus iti maysa a bilang, idinto nga atiddog met no maituoy iti wenno kadagiti sumaruno a bilang.
Maysa pay a nadlawko idi nangrugiak nga agbasa, saan laeng iti kinaababa wenno kinaatiddog ti istoria, no di pay ket ti kaadda ti istoria a komiks ken istoria a puro balikas wenno am-ammok itan kas prosa. Malaksid kadagiti sinurat da Reynaldo A. Duque, Cles B. Rambaud, Greg Laconsay ken dadduma pay a maysa wenno dua a diak nainaganan, kaaduan a komiks ket sinurat dagiti mannurat a Tagalog ket naammuak idi maysaakon a mannurat a patarus laeng manipud iti Tagalog. Daytoy ti gapuna a kaaduan a komiks ket diak nagustuan ta nalabit, istoria daytoy dagiti Tagalog nga adda dagiti nakadidillaw a saan a nakail-Ilokano kadagiti istoria ket ngarud, saan nga interesante iti maysa nga Ilokano nga agbasbasa a kas kaniak. Ngarud, malaksid kadagiti komiks a sinurat dagiti Ilokano, dagiti prosa ti pudpudno nga istoria dagiti Ilokano. Gagangay a makitam kadagiti istoria nga Iloakno dagiti aginaldaw a biag ken ayat ken saning-i ken pannakigasanggasat dagiti Ilokano.
Ngem idi naginteresnakon iti Kurditan Ilokano ken idi nagangay, nagsursurat metten, nadlawko nga ad-adda nga impangruna dagiti mannurat nga Ilokano dagiti agbasbasa. Nupay ad-adda nga adda wayawaya dagiti nagsursurat iti ababa a sarita ta maysa a bilang met laeng daytoy, pinampanunot dagiti nobelista a magustuan koma dagiti agbasbasa dagiti nobelada ta no saan, ibalakad ni editor wenno ni publisher mismo a yab-ababa laengen ni nobelista ti nobelana. Ta pudno met, ti panagiprenta iti magasin ket maysa a negosio. Isu a no adu ti mangbasa iti nobelam, nawaywayaka laeng a mangiyatiddog iti nobelam
Nupay kasta, pinadas met ni mannurat nga Ilokano ti mangsurat kadagiti istoria a mabalin a saan a magustuan dagiti agbasbasa. Dagiti arinunos ti dekada ’50 pay laeng, inruar ni Constante Casabar ti “Dagiti Mariing iti Parbangon,” ti nalabit kaunaan a nobela nga Ilokano a nangtratar iti nakaay-ay-ay a kasasaad dagiti mangmangged nga Ilokano. Kadagiti immuna a bilang ti nobela, madlawmo ti gasang ken tured ti nobela. Ngem iti arinunos daytoy, madlawmo ti panagkambio ti nobela. Adda dagiti sayangguseng a naisikat ti biag ni Casabar nga isu ti gapuna ti pettat a panagsabali ti timbre ti nobela. Nalabit, no saan a naiserye daytoy, mabalin a nasurat daytoy a namantenir ti gasang ken tured ti nobela. Kasta met ti kaso ni Juan S.P. Hidalgo, Jr. Para kadagiti kritiko nga Ilokano, ti nobelana a “Saksi ti Kaunggan” ti maysa kadagiti kapapatgan a nobela nga Ilokano. Ngem segun kadagiti editor ti magasin, saan a nagustuan daytoy dagiti agbasbasa ta kinapudnona, adda dagiti nagsurat iti editorial ket pinaisasardengda ti nobela. Nupay adda met ketdi dagiti nobelista nga isuda ti nangikeddeng iti kaatiddog wenno kaababa ti nobelada. Ti immuna a nobelami nga “Ay, Ni Reberen!,” sinuratko daytoy a siam a chapter sa indatagko iti editorial ti Bannawag. Ket nupay positibo ti feedback dagiti agbasbasa, saankon nga inyatiddog pay daytoy ta nasurat la ngarud daytoy iti kasta a kaatiddog wenno kaababa.
Isu ti gapuna a maysa a karit kadagiti mannurat nga Ilokano a tapno ad-adda a nawaya a makapagsurat segun iti kayatda, masapul a maiwayat dagiti addang wenno wagas a nawaya iti no ania ti kayat dagiti agbasbasa. Maysa a wagas ket ti panangiruar iti nobela iti libro babaen ti indie publishing— ta kadagitoy, awan pay met ti nakasagana a publisher a mangisugal iti kuartana kadagiti sinurat nga Ilokano.
Iti sabali a bangir, iti biangko kas maysa a mannurat a mamati a serseriosuek ti panagsurat addaakon nalabit iti situasion a saankon a kitkitaen no magustuan kadi daytoy dagiti agbasbasa, no di ket sursuratekon ti maysa nga istoria segun iti kasapulan ti istoria.
Isu a sakbay a suratek ti maysa nga istoria, maikeddengko nga umuna no ababa daytoy wenno atiddog. Ket kangrunaan a tarabayko iti daytoy ket ti kuna ti maysa kadagiti pagtamdak a piksionista a ni Haruki Murakami a ti panagsurat kano iti ababa a piksion ket kasla panagparnuay iti maysa a hardin idinto a ti panagsurat iti nobela ket kasla panagparnuay iti maysa a kabakiran.
Adda dagiti istoria nga iti panagkunak, umanayen ti maysa nga ababa a panagistoria tapno mayistoria dagiti nasken a maistoria. Nangruna ta ti estilok iti agdama, ad-adda nga ipangpangrunak ti karakter wenno kababalin ti maysa nga agbibiag ken kadagiti kangrunaan a padasna a nangbukel iti katataona iti agdama.
Iti sabali a bangir, adda dagiti istoria a masapul nga atiddog. Para kaniak, ti panagsurat iti nobela ket panangbukel iti maysa a lubong nga uray dagiti bambanag a saan a nasken nga isurat, masapul nga ag-exist dagitoy iti dayta a lubong— ket masapul nga ammok met laeng ti mapaspasamak kadagitoy. Ngarud, no ti ababa a piksionko ket ad-adda a kasla bionote wenno curriculum vitae ti maysa a karakter, ti nobela ket lubong a pagsasarakan dagitoy a karakter nga addaan iti nagduduma a bionote wenno curriculum vitae.
Sakbay a gibusak daytoy a presentasion, agyamanak iti NCCA (National Commission for Culture and the Arts) para iti Writer’s Prize a nangatiwan ti “Kapessat ti Bagis” ken iti NBDB (National Book Development Board) a nangipaay iti grant tapno masuratko ti “Panangsapul iti Puraw a Kabalio.” Babaen dagitoy nga ahensia, nasuratko ti dua a nobela a nawaya a nasuratko dagiti bambanag a masapul nga isuratko ket saan a nalimitaran ti kaababa wenno kaatiddog dagitoy. Iti pammatik, nasuratko ti dua a nobela a saan a segun iti panagraman dagiti agbasbasa no di ket iti kasapulan dagiti istoria.—O
(Pannakaisurat ti presentasion iti 6th Philippine International Literary Festival iti Davao City idi Nobiembre 20-21 iti panel discussion nga addaan iti tema a “Fiction: The Long and Short of It.” Naidatag iti Saluyot, Disiembre 2015 a bilang.)
Ti Padigo ni Gumiliano Kadagiti Ilokano ken Filipino
Padaya gapu ta maigidgiddan met ti panangrambaktayo a mannurat nga Ilokano iti panagtayo ni Apo Jesucristo.
Iti biangtayo a mannurat, ti maipadayatayo ket dagiti sinurattayo ken dadduma pay a gannuat para iti literatura ken lengguahe nga Ilokano nga iti daytoy a gundaway, ibinglaytayo para iti sangkapagilian a literatura.
No sublianantayo dagiti panggep ti GUMIL Filipinas, ti pannakain ti GUMIL Metro Manila, nailanad iti Constitution and By-Laws nga iti panangipatarus ken pananginterpretmi iti Ilokano, a mangipaay ti GUMIL iti gundaway tapno mapatadem dagiti mannurat nga Ilokano ti plumada; mapabaknang ti Kurditan Ilokano ken ti kultural a tawid; makaipablaak kadagiti sinurat; ken, matarabay dagiti amin a kameng tapno agbalinda a naan-anay a mannurat.
Iti bukodmi a biang, dagiti nalawag a pannakaipakat dagitoy a panggep ket (1) pannakaparnuay dagiti seminar ken workshops kas iti Pasnaan (ti GUMIL Filipinas), ti Tungtongan (ti GUMIL Metro Manila), ti Panagkayas iti Balikas (ti GUMIL Cagayan; (2) ti agtultuloy a panagputartayo kadagiti nobela, sarita, daniw, salaysay, ken dadduma pay a sinurat; (3) ti panagilibro kas iti Tagnawa (ti GUMIL Filipinas) ken ti Pablaakan (ti GUMIL Metro Manila), ken dagiti nadumaduma a babasaen dagiti chapter kas iti Saluyot (ti GUMIL Metro Manila); (4) ti panagtalinaed ti GUMIL a silulukat iti asino man nga interesado iti literatura ken lengguahe.
Dinakamattayo ditoyen ti GUMIL Filipinas, ken dagiti kakabsat a chapter, gapu ta mamati daytoy numo a saantayo a mabalin a pagsisinaen dagiti chapter ken sirigentayo laeng ti maymaysa a chapter ta kangrunaan a pagsaksakduan ni GUMIL iti pigsa ket ti panagkakayammet dagiti ramutna (saan laeng a sangana) nga isu dagiti chapter.
Ita, saan laengen a nakatuon ti imatangtayo kadatayo nga Ilokano wenno no ania ti maaramidantayo iti sangkagimongan nga Ilokano. Ta mamatitayo iti bagbagitayo a nakapudnotayo iti maiparbeng nga aramidentayo: ti agputar para kadagiti Ilokano. Sirsirigentayo metten ti sangkapagilian a pagipadiguantayo kadagiti nalabon ken naruay a partuattayo. Kinapudnona, nakarugitayo pay ketdin. Madaman ti panagipatarustayo kadagiti sinurattayo iti nailian a lengguahe. Adda metten dagiti Kagumilan nga agiliblibro iti man komersial weno indie a wagas— iti lengguahe a Filipino ken Ingles. Kasta met nga agtultuloy ti panagsurat dagiti dadduma a Kagumilan iti Nailian a Lengguahe ket amin dagitoy, paset ti panagipadigo wenno panagpadaya para iti sangkapagilian a literatura.
Umisu la unay daytoy a situasion nga ayantayo iti panagsagsaganatayo iti Maika-5o nga Anibersario ti GUMIL Metro Manila inton umay a tawen. Ta iti dayta a nabalitokan a tawen, natalektayo a mangibaga a nalabon dagiti nabalitokan nga apit dagiti Gumiliano nga inda impempen iti Agamang ni Kurditan Ilokano ken agpapan payen iti Panitikang Pambansa.
Kablaaw kadakayo amin, patpatgen a Kagumilan!
--ARIEL S. TABAG
Disiembre 13, 2015
(Mensahe kadagiti kameng ti GUMIL Metro Manila iti pannakarambak ti maika-49 nga anibersario ti gunglo.)


text:
march30, 2007...
">Link
Friday, March 30, 2007
Saturday, March 24, 2007
Nolasco ken Hidalgo, keynote speakers iti 2007 Nakem Conference
Pagbuligan ti Ilokano and Philippine Drama and Film Program iti Unibersidad ti
Ti Nakem Conference ket maysa a tignayan nga addaan panggep a mangisayangkat iti sistematiko a panagadal ken panagsukisok maipapan iti pakasaritaan, pagsasao, ken produksion a kultural dagiti amin a komunidad iti deppaarna iti Amianan a Luzon a pakaibilangan ti Kailokuan, Kordiliera, ken Tanap ti Kagayan.
Inrugi da Prop. Precy Espiritu ken Dr. Aurelio Agcaoili, agpada a mangisursuro iti Ilokano, literatura, pelikula, ken drama iti babaen ti Departmento ti Hawaiian and Indo-Pacific Languages and Literatures, Unibersidad ti Hawai`i iti Manoa, ti tignayan a Nakem Conferences a maysa itan a non-profit nga organisasion ken mangimatmaton met laeng iti pannakailungalong ti International Academy for Ilokano and Amianan Studies.
Kinabinnulig da Espiritu ken Agcaoili ti pannakaisayangkat ti immuna unay a 2006 Nakem Centennial Conference da Dr. Raymund Liongson iti Philippine Studies Program ti Leeward Community College, Unibersidad ti Hawai`i; Dr. Josie Paz Clausen, maysa nga iskolar iti Philipine linguistics a propesora met laeng iti Ilokano iti UH Manoa; Lydia Abajo iti Domestic Violence Clearinghouse and Legal Hotline-Pilipina Rural Project; Dr. Estrella Pada Taong iti business sector; Cynthia Ochoa, maysa a cultural worker iti Honolulu; ken Julius Soria ken Clem Montero, agpada a manursuro iti UH Manoa. Kinabinnulig met ti Nakem Conference Secretariat ti Timpuyog, ti asosasion dagiti estudiante iti Ilokano iti UH Manoa.
Iti diskursona kas plenary speaker, ibuksilanto ni madaydayaw a Dr. Ricardo Ma. Duran Nolasco, chairman ti Komisyon ng Wikang Filipino, ti pannakapreserba ken promosion dagiti literatura, lengguahe, ken produksion a kultural kadagiti komunidad nga awan iti sentro ti administration, komersio, ken edukasion—kadagiti komunidad nga adayo iti Kamanilaan.
Iti sabali a bangir, agsaritanto met ni Mr. Juan SP Hidalgo Jr., plenary speaker iti maikatlo nga aldaw. Maysa ni
Maisayangkat met iti nasao a kumperensia ti pannakaipasdek ti Nakem Conference country chapter ken ti
Segun iti saritaan ti nagkadua a grupo ti MMSU, iti panangidaulo ni Dr. Miriam E. Pascua, presidente ti nasao nga Unibersidad ken ni Dr. Aurelio S. Agcaoili, coordinator ti program iti Ilokano, pelikula, ken drama iti UH Manoa iti administrators conference nga inangayda, a kaduada pay dagiti sabsabali nga administrador ti dua a nasao nga unibersidad iti arinunos ti 2006 iti UH Manoa, ti mapabaro nga Ilocos Research and Information Center ti nasao nga Unibersidad ti agbalin a country headquarters ti Nakem ken ti IAIAS. Kabinnulig ti MMSU ti UH iti adu a proyekto ken programa. Maysa kadagitoy a programa ti sistematiko a panakaadal ken pannakaitandudo ti kultura ken adal nga aggapu iti Ilokos ken Amianan.
Iti pannakaisayangkat ti Nakem Conference ken ti IAIAS a kas singin a tignayan, nakiramanen kadagiti immuna kolaborasion ti St. Mary’s University Research Center iti Bayombong, Nueva Viscaya; ti Pangasinan State University Graduate School iti Urdaneta, Pangasinan; ti Unibersidad ti Pilipinas iti Diliman; ti Unibersidad ti Pilipinas iti Baguio; ti University of Northern Philippines iti Vigan ken Candon; ken ti Don Mariano Marcos Memorial State University.
Maangay ti 2008 Nakem Conference iti Unibersidad ti Hawai`i iti Manoa ket iti met Unibersidad ti Pilipinas iti Baguio ti manamnama a pakaangayan ti 2009 Nakem Conference.
Para kadagiti manursuro iti eskuelas publikas ken pribado, nadawaten ti endorsement para iti daytoy a kumperensia iti opisina ni Sek. Jesli Lapus iti Departamento ti Edukasion ken ni Chairman Carlito Puno iti Commission on Higher Education.
Nagbunga ti 2006 Nakem Centennial Conference iti dua a libro a nakatiponan dagiti napili a salaysay dagiti iskolar ken ispiker: ti Saritaan ken Sukisok: Initial Proceedings of the 2006 Nakem Centennial Conference ken ti Nakem: Imagination and Critical Consciousness in Ilokano Language, Culture, and Politics.
Sinuportaran ti Filipino Centennial Celebration Commission ti napalabas a 2006 Nakem Centennial Conference.
Kadagiti cultural workers, iskolar, edukador, mannurat, ken mangil-ilala iti kultura, kananakem, ken kannawid dagiti taga-Amianan nga agngayangay nga umatendar, bisitaenyo ti conference website, philippinesonline.org/nakem2007 wenno agsurat kada: Dr. Alegria Tan Visaya iti MMSU, atvisaya@yahoo.com wenno Dr. Aurelio Solver Agcaoili, iti UH Manoa, nakemconference@yahoo.com.
Maipakaammo met a nalpasen ti pannakaawat kadagiti abstracts ket madaman ti deliberasion no ania dagiti conference papers ti maidasar iti nasao a kumperensia.
Maipakaammo met nga inton Abril 15 ti maudi nga aldaw ti pannakaawat iti rehistrasion. Mabalin ti agrehistro iti website ti kumperensia.
Makitinnulong ti Komisyon ng Wikang Filipino, Republika ti Filipinas ken ti Fil-Am Observer, warnakan iti Estado ti Hawai`i, iti pannakaisayangkat ti 2007 Nakem Conference.
Saturday, March 17, 2007
TI AWIS TI TMI
ladingitek unay iti panangpaayko iti awis.... adu pay met ti sumaruno a seminar..
Link
Sunday, March 11, 2007
Nakuyem Ti Tangatang Ita
Wen, Viriginia, adda pay laeng met a ti isisingising ti init. Apay ketdin a saanen? Saan nga agnanayon ket nakuyem ti tangatang. Sumingisingto latta met ti init, makitamto inton dumteng ti sirnaat. Saanka nga agbuteng iti idadateng ti sipnget, ta ti init ket agmulagat inton dumteng ti sirnaat.
Nasipnget dagiti isyu iti agdama. Ulsanda manen ti lubong. Ti narugit a pulitika ket kasla ulep a nangbalkot ti tangatang dagiti umili. Dugudog ti pangtana. Flash flood ket adu dagiti maiyanud iti di maiparbeng ken di umno no diman ket mairaman a madidigra dagiti inosente. Magaburan iti pitak dagiti rumbeng ken prayoridad koma nga aramiden para iti dur-asan ti sapasap. Maiyanud iti narungsot nga agus dagiti daan a kari tapno sumangbay manen ti sabali pay a kari no di man isu nga isu a kari. Saan a maliklikan iti pannakaipasir kadagiti buya a saantayo koma a kayat a mapasamak. Dagiti buya a saan koma nasken a mangkigtot ken mamutbuteng. Saan a maiparbeng a dagitoy ti maisubo ken maiduol kadagiti naganus pay nga isip. Ta ngamin no ania iti makita, isu met ti tuladen dagitoy a saringit. No makitada a nakaay-ayat wenno maayatanda la unay iti mapaspasamak iti las-ud a dida pay la maawatan ti kinapudno ken no matiliw ti interesda kadagiti pinniltakan iti rupa ken pinnabangsit ti nagan, di met masasaan nga aramidendanto met dayta a banag. Kaay-ayodanto daytoy. Agsipud ta dida pay maawatan dagita, agpisawpisawdanto, saandanto a mamingga a mangkutikot ti pakabuklanna, agingga nga agbalindanto met a tradisional a makibarbarsak, makipinnalapal. Maibilangdanto met a disipulos dagiti ubbaw a garakgak. Karamandanto kadagiti di makadlaw iti ilalabas ti lalaki a naamitan iti oras.
Wen,
Nakuyem ti tangatang ti sumungad a Mayo, gapu kadagiti saning-i dagiti saan a nagballigi: dagiti talaga a di kayat dagiti umili a pasalsali; dagiti mamati la unay iti bagina a maallilawna ti utekmo, Virginia; dagiti awanan iti karbengan nga agserbi ta makitan dagiti umili ti agsarsarwa a bulsada idinto ta agmalmalangaka pay laeng, Virginia, kadagiti naipuruak a kari; dagiti ikkis dagiti di makaawat ken dina kayat nga awaten nga isuna ket saan a nagballigi, ngamin, kayatna a subboten ti dakkel unay a nagastosna; dagiti mangipagarup a sinuitik ti kasalisalna. Manayunan manen ti bilang dagiti matmaturog ken binuot a kaso iti sala ni torogis, ken ad-adu manen iti makiraud a pagbagasan saan laeng a ti napno ti kamaligna no dipay ket makadkadan met ti agamang ti ili.
A, nakuyem ti tangatang ti Mayo ita, Virginia. Wen, makitam ita dagiti dagiti nasasam-it a dila. Makitam ita dagiti magmagna a bullagaw nga umasideg a kunam la no am-ammonaka: makilamano, makisarsarita, makiinnangaw ken makirikrikna iti agdama a rikriknaen. Umayda, wen, bumalaybalay, isuda dagiti balangkantis a propeta ta ti asukar nga agaon kadagiti bibigda ket agbalin nga apro apaman nga iti dilam ket naidisso. Umayda agwagis ken makilamano kadagiti kalkalsada: laglagipennakto, kayong; ne, kasinsin, dinakto liplipatan; dagitay inanaktan ti kasar ken buniag dita, kumpadre ken kasta met kumadre bagaam idan a didan isabali pay ti ikur-itda ta ad-adda datayo ti agsisinnaranay; anakek dayta ubbam ta kuak ti maysa a baboy ken agayabka iti ad-adu nga umay makipunsion; siak ti ninong (wenno ninang) ta iserrekonto ida no makatugawak. A, nagadu dagiti kari ken nagadu met dagiti agam-ampayag a kali.
Wen,
Saantayo koma a makiraman kadagiti makipagparti iti bukod nga ili: natingra dagiti dara, maitaray dagiti naalas-as a lasag. Saantayo a makipunsion kadagiti nangisit a gagem.
Wen,
Nakuyem ti tangatang, lalona iti Mayo, ngem iggemtayo ti lampara ti masakbayan…#
Thursday, March 08, 2007
Ti Ina Nga Ili, Inlansada iti Krus
Adu a panagilansa: binnaddekan iti ulo, nagduduma a turongen ken panangiwagayway iti kayat ken prinsipio ken kapanunotan agraman ti nagduduma nga ideolohia, kinaadu ti kumammet nga ima iti dipay naluto a saang, dagiti sarsuela ken moromoro iti entablado dagiti timmaud ken pinataud nga isyo, innem a million ti mabisbisinan a mapan agiskuela, immadu dagiti matmaturog iti bangketa idinto ta nabartekda kadagiti mansionda…a, adu ken adu a, dagiti lansa nga inda impalok iti padeppa ti ilida…
No makasao koma ni Ina Nga Ili, dagitoy la ketdi ti ibalikasna sakbay a magsatan:
1. “Ama, pakawanem ida ta dida ammo ti ar-aramidenda….” (Lucas 23:34)
Ekspertoda. Apay ketdin nga ibaga a dida ammo ti ar-aramidenda? Hello Garci. Fertilizer scam. Kanginaan a highway. Naglawagan a balse ti tokar, ngem agsalsalada iti cha-cha. Siputam ket nakammet manen ti coco levy fund. Sumagmamano laeng dagita a pakakitaan iti kinalaingda. Kasla abut nga awan ti patinggana dagiti bulsada. Iggemda dagiti ari-ari dagiti dingraw, isu a no agdiskursoda, palakpakanda met laeng ti bukodda a bagi.
Dida ammo ti ar-aramidenda? Wen, wen man laengen, ta pilitennak met la nga agwen, dida ammo ti ar-aramidenda ta dida ammo iti umabrasa. Dida ammo iti umno ken maiparbeng nga aramid. Dida ammo iti mangidaulo a kas pinusgan ti tao. Wen, dida ammo ti ar-aramidenda, ta sabali la ngarud a banag ti ekspertoda.
Nalaingda nga agdaniw kadagiti balinsuek a balikas. Makita isuda wenno ipakitada kadagiti tattao ti kinalaingda nga agkanta iti osana iti sango ti balinsuek a krus.
Nalaingda pay a mangiddep ti apuy ti lampara dagiti nagtagisilaw; ket iti amin a suli, nagsasaruno iti panagparti. Iti pagpartian; adu dagiti tinugawanda a balikas ti araraw ken saning-i ngem dida man la narikna ti bara iti ultimo kababattingan a panaas. Imkis ti lubong kadagiti panagparti ket imbayogda a sungbat ti kansion dagiti bambanti.
2. “Eli, Eli, lama sabachtani?” (Mateo 27:46)
Diosko, Diosko, apay a binaybay-am ti nakaiyanakak nga ili? Apay a pinalubosam iti inda panangilansa?
Ilansada dagiti imana tapno saan a makaanawa kadagiti aramidda. Ilansada dagiti sakana tapno saan a makataray nga agkamang kadagiti mangisakit kenkuana.
No maminsan, maawagan (pay) dagiti kuspag iti “mamasirib” ken kas idolo a kasukat ti pennek dagiti garadugod ti buksit. Ti ikakapet kadakuada ket napataud la ket ngarud ti kultura ti kinasadut. Kultura ti duol: nga anusan ti maipuruak a binuot a tinapa idinto ta kuskusayan dagiti dobermanda ti ham ken bacon. Nasipnget ti rupa ti ubing nga nagkalkalkal iti basura a mangbuybuya kadagiti agaayam iti golf; agpipinnatay dagiti nagipila kadagiti timba idinto ta pumpumsuak ti hose dagiti golf course ken iti panag-carwash. A, wen, mamati aya ti makunkuna nga agub ti aggargaradugod a buksit?
Wen, adda dayta kinamulagat: kinabullad, nakamulagat ngem di makita iti agdadata a sagmak ken pannakaikuspil. Anian a kinatadem ti utekda. Anian a kinalaingda…
Eli, eli lama sabachtani! Diosko, Diosko, apay a binaybay-am ti Inak Nga
3. Kinuna ni Jesus ken Maria nga inana: “Babai, adtoy ti anakmo.” Ket kinuna met iti adalanna (a ni Juan): “Adtoy ti inam.”(Juan 19:26-27)
Iti kambas a buya ti panawen, nagaatiddog ti ima a kimpet iti nakadakdakkel nga ima. Isuda dagiti kumammet iti panagkimar saan laeng nga iti kamalig no dipay ket dagiti nabangles a murkat a subo dagiti is-isemanda a dungrit. Nagpupuner dagiti ramramay a nangbekkel kadagiti imkis a kararua. Pinespesda ti dara a lua kadagiti kapanagan a sibug dagiti ay-ayatenda a masetas.
Ket kuna ti timek: “Babai, adtoy ti anakmo…” Nga isu met laeng ti nakalawlawag a kaipapanan ti “Babai, adtoy ti ilim…”
Ket sinungbatan ti babai ti timek: “Adtoyakon Inak Nga
Ket adda babai nga intag-ay dagiti nakaad-adu nga ima, ket pinisangna ti nangisit a telon ti pagbaludan. Ket simrek ti lawag ti namnama. Daydiay bannawag ket kinurnoan ti lubong iti apagkanito laeng. Kas iti panagtamed dagiti sabsabali a puli a managayat ti sinamar. Ay, wen, anian, nagimnasen a lang-aben ti puyupoy ti baro nga agsapa!
Ngem makakettang met gayam ti aguray iti dengngep dagiti kammuol iti rupa ken black eye ta awan met gayam ti nisnis a pangadaw ti bara ti nagpukaw nga atong. Makakettang met gayam dagiti adu a lualo ken kararag iti altar a matemtemtem. Saan a nakauray ti mabisin ket ad-adda la ngarud a nagbisinan iti saan laeng nga innapuy no dipay ket ti kararuana.
Ta idin ta nakatangkayagen ti init, makasineten ti darang ti agmatuon. Adda pay ketdin dagiti mabuya a panangipugsoda ngem iti uloda met laeng ti nagdissoan dagiti sarwada. Ne, apayen, ta naginumanda met laeng ti tinakaw a kopita
Isublida nga inwara kadagiti kalkalsada dagiti pinidutda a basura. Anian, ta awaganda ketdin a panangdalus ti pitakpitak a baboy babaen iti panangpuor kenkuana babaen ti sibubukel nga ubongna.
Dimteng latta dagiti nakaisigudan a buya ti panagilansa, a nalabit a tinawid wenno tinulad a berso ti daan a kapitolo. Copycat!
Ket ti sinamar ti baro nga agsapa, napukaw ti kaipapananna, dina madengngep ti malammin ken agpaypayegpeg a kararua.
Sabali man pay nga ina. Kasla dawat ti lucky nine, aya? Maminsan pay. Ngamin ina. Ina a nalabit a mangisalakan iti Ina nga
4. “Mawawak”(Juan 19:28)
Mawawak. Mawaw iti diro ti uyokan nga inugmokan dagiti kaarruba. Ta dagiti kuting idi a tinagtagibi isu met itan iti
Mawawak. Makawaw a denggen dagiti paulit-ulit a misterio dagiti nangisit nga anniniwan. Awan ti kaipapanan dagiti litania ti salbar. Saanen a matay dagiti puraw a rabii.
Danum! Danum! Danum… Ngem dara ti diaya manipud iti tinakaw a kopita ti maisubo, nga inton makaanges iti apagamapan bayadan met laeng iti dramdram a dara.
Makawaw, makawaw ti panaguray iti panagsubli dagiti baliodong a panunot.
Awanen ti danum. Awanen ti mainum… Mawawak…!
5. “Ibagak kenka daytoy: ita nga aldaw, makipagyankanto kaniak idiay Paraiso” (Lucas 23:43)
Napasamak daytoy idi pinabpabainan ti maysa kadagiti kriminal ti nailansa nga ili, ket kunana pay: “Saan kadi a sika ni Cristo? Isalakanmo ngarud dayta bagim ket isalakannakami met!”
Ngem binabalaw ti kaduana a kriminal a nailansa: Kuna daytoy: “Awan kadi a pulos ti panagbutengmio iti Dios? Agpapadatayo amin a madusdusa. Rebbengna nga agsagabata gapu iti inaramidta. Ngem awan dakes nga inaramid daytoy a tao. Kalpasanna, kinuna ken Jesus, “Laglagipennak Jesus, inton umayka a kas Ari.” Ket insungbat met ni Jesus: “ Ibagak kenka daytoy: Ita nga aldaw, makipagyankanto kaniak idiay Paraiso.”
Wen, tumaud no kua dagiti di makabael a mangbuybuya iti Ina Nga Ili a nakabayog iti krus ket gamdenda nga isalakan. Mangirasda. Iwarasda dagiti lampara. Paraniagenda ti aglawlaw. Ngem maawaganda dagitoy iti kriminal.
Apay maibilang kadi a panagtakaw ti panangisubli ti kukua ti Ina Nga Ili? Kaano pay a nagbalin nga aramid a krimen ti panangalaw ti malmalmes? Kaano pay a nagbalin a krimen ti panangpadagus kadagiti naamitan iti dalan?
Pakanen dagiti mabisin, painumen dagiti mawaw, saan, aya?
Adu dagiti naawagan a kriminal a nangisalakan kadagiti agtutuok; a nangited kadagiti subo a saan laeng nga iti bituka no dipay ket ti utek. Adu dagiti nangriing kadagiti agam-ammangaw ken mabatbatibat.
Ngem kalpasan ti amin a gandat ti panangisalakan, napasagda nga awanan iti kalabanlaban iti pagbababakalan dagiti prinsipio ken mulinaw a keddeng.
Iti Brgy. Tablac, ti rangtay nabangon
nagamayan iti adu a dara ti pundasion
tapno natibker illusion dagiti gandiong
ken kurimaong iti matemtemtem a gimong.
Di mapnek panagparti dagiti kumaw
ta salaan ken kantaanda pay panaggamsaw
idatonda iti rangtay amin a nagtagisilaw
nasalawda ni Kapitan Berto ket nagpukaw!
A, ti silaw! Ti silaw, tinakkabanda iti salop. Nanglangeb ti aglawlaw. Immadu ti saibbek ken saning-i. Adda marka iti muging iti kuddot ti rabii.
6. “Nalpasen.” (Juan 19:30) Kalpasan a naramanan ni Jesus daydi naalsem nga arak, daytoy ti imbagana.
Nalpasen. Nalpasen a nailansa iti krus ni Ina Nga Ili. Ngem awan iti pannakalpas iti agnanayon a puni dagiti tiri. Adu ken adu a panagparti. Ta agluplupias met ket ti siliasi nga ikurkurimed nga ibay-on dagiti para luto iti kusina ken dagiti adda iti uneg ti kusina, segun dagiti tumanabutob a kaarruba. Ngem mapili dagiti mabsog. Ay, anian a abunaw ti sagana iti punsionan dagiti didiosen.
Nalpasen a nailansa ti Ina Nga Ili…
7. “Ama, kadagita imam, yawatko ti espirituk. (Lucas 23:46)
Ama, Ama a nainlangitan, yawatmi ti espiritu ti ilimi nga inlansada. Siksika laengen ti ammomi a kamangmi itoy a sagabami..
Adu dagiti nakasarukang nga atang a balikas a bayad dagiti nakailaw-anan, ngem saan a makapudno dagiti lualo ken panagbayad. Nabileg la unay dagiti marmarna ken dagiti nasalapon iti igid ti alad ken iti bunton ta nalibeg latta ti danum ti inanger a bagbagutot.
Nagibitin ken nangiplatito iti paradipad dagiti tawa, ngem saan a nagbuteng no di ket kinatawaan dagiti aswang dagiti pinitpit a bawang.
Sinippaw dagiti atros dagiti naiwarsi a bagas iti sumipnget. Inuttotan dagiti barkes ti kumalkalawikiw nga asuk dagiti anglem.
Napirpirsayen ti nagmurengan nga ibautbaut iti adigi, ngem di maalaw ti kararua ti Ina Nga
Wen, dagiti lallakay nagidulinda iti nagluposan ti uleg tapno lumukmeg ti pitaka. Naglabusda pay a nagitukit tapno nabungbunga dagiti mulada. Insapitda ti umuna a pukis ti buok kadagiti libro tapno masirib ti anak. Ammoda ti kaipapanan tunggal taraok iti parbangon. Iti laeng inda panagtangad, ammodan ti kaipapanan ti tayab dagiti ulep, ti kiray ken panagbabatog dagiti bituen, ti kuldit ti angin. Ammodan ti kaipapanan no nababa ti tayab dagiti tuwato ken panagpalaud dagiti kannaway, iti panagpasurong dagiti ipon…ken adu pay…
A, mamasirib dagiti lallakay, a saan a natawid dagiti kaputotan a nangilansa iti Ina Nga Ili… ##
Monday, March 05, 2007
SOLID NORTH!!!
Nabileg Pay Aya Ti Solid North?
Solid North. Maysa nga Ilocano block. Kayatna a sawen ti panagkaykaysa dagiti amin nga Ilokano iti maymaysa nga itandudo nga ibutos.
Maysa a kultura ti solid north. Panagkaykaysa ni Ilokano, manipud iti rehion uno, dos, tres, Cordillera ken uray Kamanilaan ken amin a paset ti pagilian a yan ni Ilokano. Ta nagwaras met ni Ilokano. Sabali pay dagiti OFW ken dagiti agindegen iti sabali a pagilian.
Daytoy a solid north ket addan uray idi un-unana a panawen, uray idi panawen da Presidente Elpidio Quirino.
Idi panawen iti panagtakem ni Presidente Marcos, lalo pay a pimmigsa ti solid north, ket naaddaan dagiti nabibileg a politiko a kas kada Aspiras, Ablan, Albano, Agbayani, Cendana, Clave, Crisologo, Dupaya, Dy, Enrile, Estrella, Maceda, Ortega, Primicias, Valdez, Raquiza ken dadduma pay a nagturay ken nangituray. Iti Marcos regime, nasken nga armen nga umuna ni agngayangay a para senador dagiti Ilokano. Ngamin, sangsangkamaysa daytoy a puli iti inda ibotos.
Nabileg ti solid north. Ket asinoman a suportartanna a para senador, sigurado la ketdi a mangabak.
Ngem iti imasna ken paitna, nagrikki ti solid north iti pannakarippuog daydi Presidente Marcos.
Ta kalpasan iti duapulo a tawen, nagbassit ti bilang dagiti timpuar nga Ilokano iti senado, a nangiparangarang iti pannakadayyeg ti solid north iti pannakapatapuak iti poder ni daydi Presidente Marcos. Lalo ket Ilokano met laeng dagiti nangidaulo iti pannakapatapuak ti Ilocano strongman, da Gen. Fidel Ramos ken Juan Ponce Enrile. Dayta solid north ket saan a narukod ti bilegna kadagiti naglabas a nasional eleksion, gapu iti ikakayakay no diman ket panagduadua iti bilegna no diman di inikkan ti importansia. Kasla nasebseban nga atong.
Iti uneg iti duapulo a tawen, da laeng Enrile, Ramos, Flavier, (Alvarez ken Magsaysay?) ti nagngayangay iti nasional eleksion. Banag a saan nga umanay a medida wenno pagibasaran iti kinabileg no adda pay daytoy a bileg ti solid north wenno awanen kalpasan ti rehimen ni Marcos. Ngamin, iti pannakapatapuak ni Marcos, nairaman met a nagudua ti botos ni Ilokano. Saan a maawagan a solid (north) wenno sangsangkamaysa ta naisandi ti nawaywaya ken nalawlawa a kapanunotan no ania iti rumbeng ken maiparbeng a keddeng.
Nasken a maipasngay manen. Ti pannakaipasngay manen ti solid north ket kasapulan ti maysa a politiko nga agpannuray saan laeng nga iti makagargari a karisma ken napudno a panagserbi no dipay ket napaneknekan iti inna panangidaulo babaen iti pannakaited kenkuana ti respeto saan laeng nga iti lugarna no dipay ket iti sibubukel a komonidad ni Ilokano saan laeng nga iti Rehion Uno, Dos, Tres, Cordillera, iti sibubukel a pagilian no dipay ket iti sangalubongan.
Iti panagtaray ni IS Gov. Luis “Chavit” Singson para senado, matingiting, maamuan no sibibiag pay, no adda pay laeng ti pagbutbutngan a puersa ti solid north.
Aggibus ti takem ni Flavier, ket nasken ti maysa wenno ad-adu koma pay nga Ilokano iti senado a kas pannakabagina. Isu nga itoy a gundaway, mabisin ni Ilokano iti kinaadda ti mangibagi kenkuana iti senado.
Ket daytoy a pannakabisin, isu daytoy ti taraon wenno mitsa iti ibabangon manen ti solid north. Iti kaanoman, saan a kayat ni Ilokano nga awan iti mangibagi kenkuana iti senado.
Ta uray dagiti kritiko, dagiti napeklan a kritiko ni Singson, ket impasiguradoda ti suportada kenkuana, malaksid kadagiti amin a pulitiko iti amianan. Itoy a punto, adda manen dayta a panagkaykaysa ni Ilokano, a kas iti panagkaykaysa iti tagnawa wenno panagtitinnulong; nga am-ammom man wenno saan, kabusorman wenno gayyem, nasken a makibinnadang ta maysa dayta a nga Ilokano. Ni Ilokano, dinanto pulos a baybay-an ti padana nga Ilokano, iti nagan ti imbag ken pagimbagan ti sapasap.
Nabileg pay aya ti solid north? Paliiwen ti resulta ti masungad a nasional eleksion.
Iti biang ni Singson, saan laeng a ti solid north ti mangkibin kenkuana iti senado no di ket ti liga dagiti probinsia a nangiyendorso kenkuana ken ti kinapapolarna a kas kangrunaan a pigura iti pannakapatapuak ni Presidente Estrada. Ket daytoy a kinapapolarna, adda kenkuana ti kadakkelan a porsiento dagiti botante, dagiti agtutubo a nakaimatang iti inaramidna a kinabanuar. Ti naganna ket nailamina wenno dipay laeng naikkat kadagiti agtutubo. Agtaud ti kadakkelan a botosna manipud kadagiti agtutubo. Isu daytoy ti kangrunaan a rason no apay a kasapulan ti team unity ti presentena, gapu ti guyodna kadagiti agtutubo a botante. Asinoman a suportaran ti youth sector, sigurado a mangabak ta isuda ti kadakkelan a bilang dagiti botante.
Masurotan ngata ni Singson ti baddek dagiti Ilokano a naglatak ken nangidaulo iti senado a kas kada Senate president Camilo Osias ti La


text:
Monday, December 09, 2013
Dagiti Dandaniw Iti Radio
Maipapan iti daniw iti radio. Adu ngamin dagiti tratratarentayo nga isyo iti daniw. Isu nga adu dagiti agsalsaludsod babaen iti email ken iti text.
Iti daytoy nga isyo, sungbatantayo ti text message a naggapu ken ni Leonardo Agunoy iti Dingras, Ilocos Norte, ken dati a kolumnista ti Tawid News Magasin. Agpapada met ketdi iti pakaitarusan dagiti saludsodna iti saludsod dagiti dadduma a nagdamag maipapan kadagiti dandaniw iti radio.
Adda pay laeng aya dandaniw iti radio?
Adda pay laeng met a. Adu pay laeng met a dagiti dumdumngeg iti radio. Nupay addatayon iti computer age, saan pay a nagpukaw dayta iti air waves. Adda pay laeng dagiti sumagmamano a grupo dagiti mannurat iti radio a kas iti Pintek da Agunoy iti Ilocos Norte ken iti Tanap ti Cagayan.
Ti idatagtayo a sungbat ket manipud iti bukodtayo a panirigan ken eksperiensa. Sumagmamano a tawen (1991-1997) a mannurattayo iti radio a mangngegan kadagiti nadumaduma a radio station iti Northern Luzon, saan laeng a dagiti drama ken anunsio, agsursurattayo pay kadagiti dandaniw. Nagdandaniwtayo pay iti radio nga nga inlungalong ti UP Baguio ken NCCA.
Dagiti saludsod...
“Adda kadi makapakatawa a daniw?”
Adda met a. Adu dagiti makapakatawa a daniw. Talaga nga ipasngay dagitoy ti isem no diman garakgak a di magalem. Napipintas dagiti makapakatawa a dandaniw wenno dagiti humorous poem. Mabasa dagitoy kadagiti nagduduma a libro ken agkairawa dagitoy iti net, nadumaduma site ken weblog. I-search laeng ti humorous poem (poetry, poesy). No adda makapakatawa a sarita, nobela, novella, drama ken dadduma pay a sinurat, adda met a iti daniw. Maysa met a genre ti sinurat daytoy.
“Adda ngamin dagiti mangmangegmi a daniw iti radio a makapakatawa ngem ampaw met mensahena…”
Ti intension dagiti daniw iti radio a makapakatawa ket mangray-aw wenno mangpagragsak kadagiti dumdumngeg. Dagitoy a sinurat ket agdepende laeng iti pannakaiyebkas ken panangdengngeg, saan a kas kadagiti naimprenta wenno iti net nga adda pay iti panawenmo a mangsublisubli ken manganalisar a nalaing ti mensahena. Iti radio, maminsan laeng a mangngegan, ket no nalibtawan a naimdengan gapu iti pannakasinga, saanen a magaw-at pay ti umno ken maitutop a pangngeddeng ti kaipapanan daytoy.
Daytoy pannakaiyebkas ken panangdengngeg a behikulo iti pannakaidanon ti daniw ket kunaek nga epektibo unay kadagiti humorous poetry. Ta nalaklaka a matarusan ta nagsakayda kadagiti nalalag-an a balikas.
Ngamin narigat met iti mangparay-aw kadagiti balikas a naadalem unay wenno nasken a batoken pay nga umuna sakbay a magun-od ti perlas a linaonna. Ti agpakatawa, nasaysayaat met laeng no insigida a sumagepsep ti kayat nga ibaga nga awanen ti sabali pay a rikititos, nangruna la unay iti radio.
“Dillawenmi. Maseknankami…”
Nupay adda ti kalintegan iti asinoman a mangiyebkas ti pammaliiwna iti nangngegna, nainsiriban met iti panangamiris no apay a dayta a banag ti mapaspasamak. Wen, agdillawkayo ta maseknankayo, ngem iti itoy a banag, ti behikulo ti pannakaidanon kadagiti dandaniw ket babaen laeng iti panangdengngeg wenno pannakadengngeg—ken segun iti panangibinsabinsam, ti format ti programa ket dagiti makapakatawa a dandaniw ti maipatangatang.
Ipapanko lattan nga adda ti format a sursuroten ken iyaplikar ti programa nga isu dayta ti mangparay-aw. (Ta isu dayta ti kapadasak.) Ket asinoman a mangipatulod iti limmaksid iti format ket agbalin laengen a maikadua a preperensia wenno saan nga isu iti kangrunaan a maibasa ta adda kangrunaan a mangakem kadayta a banag.
No ti format ti radio program ket agpakatawa wenno mangparay-aw, isu dayta ti iyawis ken isingasing met ti management kadagiti sponsors ken advertisers. Dagitoy nga sponsors ken advertisers ket paliiwenda met ken sukisoken no adu met laeng dagiti dumdumngeg kadayta a programa. Ket no maammoan dagitoy advertisers nga adu ti dumdumngeg dayta a programa dita iti pangipananda kadagiti ads. Ta no adu ti dumdumngeg, ad-adu met ti pangiyawisan dagitoy nga advertisers ti produktoda. Ket no manmano iti dumngeg, manmano met ti advertisers a sumrek dita, natural laeng met a. No awan ti advertisers, ti programa ket saan nga agbayag ta matay iti natural death—saan a kimmita wenno kumitkita—awanan iti income, awanan kitaen, useless a negosio no saan a kumita.
Saan a kayat ti management iti programa a saan a kumitkita ta isuda met iti aglugi—bayad iti produksion, ti sueldo ti makinprograma, ti bayad ti kuriente, buis ken dadduma pay. Ket no saan a kumita ti programa kadayta nga oras, ti option ti management ket ti panangbaliwda ti programa wenno panangidiayada dayta nga oras kadagiti block timers. Iti block time, sigurado a kumita ti management, maksayan pay ti production cost. Ta bayadan dagiti block timers ti oras, isu a nalawag ti kitaen ti management. Kadagiti dadduma, karamanen iti kontrata ti bayad ti kuriente, panagdalus wenno maintenance ken dadduma pay.
Ngem no kumita ti programa ket adu dagiti advertisers, siguradoek met a ti oras dayta a programa ket maiyatiddog pay—no maysa laeng nga oras dayta, agbalin a maysa ket kagudua wenno dua nga oras wenno nasursurok pay. Ditada a kumita, adda income dita ket lalo pay a papintasenda dayta a programa babaen iti panangawisda kadagiti listeners—ad-adu a listeners tapno adu pay iti sumrek nga advertisers ken sponsors.
“Ti imasna ikalintegan ti agbasbasa a napintas kano met…”
Dillawenyo ti format ti programa? Natural nga idipensa ni announcer ken ti management dayta ta dita la ngarud a kumitkita. Dita nga agtaud ti income. Ket asinoman a di umayon iti format iti programa saan a maikkan iti importansia ta dayta met ti beddeng ti ipapatay ken balligi.
Ngem no saan a kumita ti programa, agkiddawda ti suhestion kadagiti listeners no kasano pay a mapapintas dayta wenno a mangpanunotda iti pamuspusan no kasano a mailako dayta kadagiti advertisers ken sponsors. No awan latta, agpukaw ti programa ket masukatan iti sabali manen a programa.
Iti daytoy a naibinsabinsa, makita a dakkel ti pagdumaan ti literatura a nagkawes iti entertainment, ta adda iti sabali nga awis a gutad ti panagsina iti ar-arapaapen a ngayed ti kinapintas.
Innayon pay ni Agunoy: “Damagek man no nasken nga agsurat ni mannaniw iti makapakatawa?”
No dayta ti forte ni mannaniw, isu a ti mapasamak. Iti panagsurat iti makapakatawa, ket preperensia ti mannaniw daytan. Iti Tagalog, magustoak dagiti dandaniw-kulom (idi) ni Senador Francisco “Soc” Rodrigo iti Philippine Star, Malaya ken We Forum. Idaniwna iti makaparay-aw dagiti dillawna iti gimong nangruna iti gobierno.
Agsurat ni mannaniw iti marikriknana, paliiw, sirmata, arapaap a di nasken nga agtulad. Nasaysayaat iti magna iti bukod a saka wenno agkarayam no awan saka ta makita dagiti bukod a tugot ngem ti agpasallabay.
Iti nasurok a dua a dekada nga eksperiensa (1986-2008) nga intay itatabuno kadagiti nadumaduma a poetry reading ken yaatendar nga agpaliiw maipapan iti dandaniw kadagiti poetry session, nangaramidtayo iti panagpaliiw, panangidasig ken panageksperimento tapno maamoan ti kinaepektibo ti behikulo nga inaramat. Nangaramidtayo kadagiti panangidasig itoy. Inalisar. Saan laeng a dagita, nagsalsaludsodtayo ti maipapan kadagiti dandaniw kadagiti respetado a mannaniw ken mangisursuro iti akademia.@
Posted by Ka Iddo at 6:01 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Sauli Niinistö
Ni Sauli Väinämö Niinistö (Panangibalikas a Pinlandes: [ˈsɑuli ˈʋæinæmø ˈniːnistø]; naipasngay idi 24 Agosto 1948) ket isu ti maika-12ken agdama a Presidente iti Pinlandia.
Isu ket maysa nga abogado babaen ti panagadal, ni Niinistö ket Ministro iti Busbos manipud idi 1996 aginggana idi 2003 ken ti Partido ti Nailian a Kumaduaan kandidato ti 2006 a panagbutos ti presidente. Isu ket nagserbi a kas ti Tagabitla iti Parlamento iti Pinlandia manipud idi 2007 aginggan idi 2011 ken isun ti Honorario a Presidente tiPartido dagiti tattao ti Europa (EPP) manipud idi 2002.
Ni Niinistö ket isu idi ti kandidato ti Partido ti Nailian a Kumaduaan iti 2012 a panagbutos ti presidente, nga inabakna ni Pekka Haavisto iti Berde aLiga nga adda ti 62.6% ti butos iti naikeddeng a panagbutos. Ni Niinistö ket nagtaken ti opisina idi Marso 1 2012, ken isu ti immuna apresidente manipud ti Partido ti Nailian a Kumaduaan manipud idi pimmanaw ti opisina niJuho Kusti Paasikivi, idi 1956.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Panamarsua Wenno Ebolusion?
—Paset 2: Apay a Masapul a Kuestionaram ti Ebolusion?
Magulguluan ni Alex. Inkakaubinganna ti mamati iti Dios ken iti panamarsua. Ngem ipappapilit ti maestrona iti biology a ti ebolusion ket pudno ken naibatay iti mapagtalkan a nasirarak ti siensia. Saan a kayat ni Alex ti maibilang nga ignorante. ‘Ngamin,’ pampanunotenna, ‘no napaneknekanen dagiti sientista a pudno ti ebolusion, asinoak koma tapno kuestionarak ida?’
Kasta kadi met ti situasionmo? Nalabit sipud kinaubingmo, patiemon ti kuna ti Biblia: “Ti Dios pinarsuana ti langlangit ken ti daga.” (Genesis 1:1) Ngem iti nabiit pay, adda dagiti mangkomkombinsir kenka a sarsarita laeng ti panamarsua ken ti ebolusion kano ti pudno. Rumbeng kadi a patiem ida? Apay a masapul a kuestionaram ti ebolusion?
Dua a rason a masapul a kuestionaram ti ebolusion
Saan nga agtutunos dagiti sientista maipapan iti ebolusion. Iti laksid ti pinullo a tawtawen a panagsirarak, awan pay ti panangilawlawag maipapan iti ebolusion a pagtutunosan ti amin a sientista.
Panunotem: No saan a makapagtutunos dagiti sientista maipapan iti ebolusion
—idinto ta isuda koma ti eksperto —kamalika kadi no kuestionaram dayta? —Salmo 10:4.
Napateg no ania ti patiem. “No naiparna laeng a timmaud ti biag, awan ngarud serserbi ti biagtayo ken ti amin a banag iti unibersotayo,” kuna ti agtutubo a ni Zachary. Adda puntona. Ngamin, no agpayso ti ebolusion, kasla awan aniaman a manayon a panggep ti biag. (1 Corinto 15:32) Ngem no pudno ti panamarsua, makabiroktayo kadagiti makapnek a sungbat dagiti saludsod maipapan iti panggep ti biag ken iti mapasamak iti masanguanan.
—Jeremias 29:11.
Panunotem: Ania ti maitulongna iti biagmo no maammuam ti kinapudno maipapan iti ebolusion ken panamarsua?
—Hebreo 11:1.
Dagiti saludsod a pagpanunotam
TI KUNADA: ‘Amin a banag iti uniberso ket resulta ti naiparna a nakapigpigsa a panagbettak (big bang).’
Siasino wenno ania ti makagapu iti nakapigpigsa a panagbettak?
Ania ti mas nakappapati
—awan nagtaudan ti amin wenno adda nangpataud iti amin?
TI KUNADA: ‘Naggapu ti tao kadagiti animal.’
No naggapu ti tao kadagiti animal
—kas pagarigan, kadagiti sunggo —apay ngarud a nagdakkel ti nakaidumaan ti abilidad ti tattao nga agpanunot no idilig kadagiti sunggo? *
Apay a nakaskasdaaw unay ti kinakomplikado uray dagiti “kasisimplean” a kita ti biag? *
TI KUNADA: ‘Napaneknekanen a pudno ti ebolusion.’
Ti kadi tao a mangibagbaga iti dayta inusignan a mismo dagiti ebidensia?
Mano ti mamati iti ebolusion gapu laeng ta naibaga kadakuada a patien kano dayta ti amin a nalaing a tattao?
^ par. 18 Mabalin a kuna ti dadduma a nalalaing dagiti tattao ta dakdakkel ti utekda ngem kadagiti sunggo. Ngem tapno maammuam dagiti rason a saan nga umiso dayta nga argumento, kitaem ti broshur a The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, panid 28.
^ par. 19 Kitaem ti broshur a The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, panid 8-12.


text:
San Kristobal ken Niebes
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- San Kristobal ken Niebes
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1983
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Hokkaido
Ti Hokkaido (tulong·paammo) (北海道 Hokkaidō?, literal nga "Akin-amianan a Baybay "), naamamuan idi a kas ti Ezo, Yezo, Yeso, wenno Yesso, ket isu daytoy ti maikadua a kadakkelan nga isla iti Hapon; isu pay ti kadakkelan ken akin-amianan unay kadagiti 47 a prepektural nga agpang a panakabingbingay iti Hapon. Ti Ilet a Tsugaru pagsinaenna ti Hokkaido manipud ti Honshu,[2] uray no dagitoy dua nga is-isla ket naikapet da babaen ti sirok ti danum a perrokarril a ti Seikan a Tunel. Ti kadakkelan a siudad idiay Hokkaido ket ti kapitoliona, a ti Sapporo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Umuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Hokkaido" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 343 iti Liblibro ti Google.


text:
Kuala Lumpur
Ti Kuala Lumpur (Panangibalikas a Malayo: [ˈkwalə ˈlumpʊr])[5] ket ti nailian a kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a global a siudad ti Malaysia.[6] Ti siudad ket sakupenna ti kalawa iti 243 km2 (94 sq mi) ken addaan iti nakarkulo a populasion iti 1.6 a riwriw manipud idi 2010.[6] Ti Kalatakan a Kuala Lumpur, ket mangsakop iti kapada a kalawa a kas ti Ginget Klang, ti maysa nga urbano nga aglomerasion iti 7.5 a riwriw a tattao manipud idi 2012.[7] Daytoy ket maysa kadagiti kapardasan a dumadakkel a metropolitano a rehion idiay Abagatan a Daya nga Asia, kadagiti termino iti populasion ken ekonomia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Malaya Celebrates, 1959". British Pathé. Naala idi 2 Agosto 2013.
- ^ "KL on track to megacity status". Focus Malaysia. Naala idi 30 Abril 2015.
- ^ "Malaysia Elevation Map (Elevation of Kuala Lumpur)". Flood Map : Water Level Elevation Map. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Agosto 2015. Naala idi 22 Agosto 2015.
- ^ "Population by States and Ethnic Group". Department of Information, Ministry of Communications and Multimedia, Malaysia. 2015. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 12 Pebrero 2015. Naala idi 12 Pebrero 2015.
- ^ KL Attractions, Activities & What's On in KL – Time Out Kuala Lumpur. Timeoutkl.com. Naala idi 27 Septeiembre 2013.
- ^ a b "Malaysia: largest cities and towns and statistics of their population". Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 16 Disiembre 2012.
- ^ Helders, Stefan. "Malaysia:Metropolitan areas". World Gazetteer. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 5 Disiembre 2012. Naala idi 4 Disiembre 2007.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kuala Lumpur iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kuala Lumpur manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Munisipio ti Siudad ti Kuala Lumpur
- Tourismo ti Malaysia – Kuala Lumpur
- Insider Guide To Kuala Lumpur From Pathfinder City Travel Guides and Information


text:
Ni Amado I. Yoro
(Pakauna: Nasuratko daytoy iti kaawan ni Mama Oyya [wenno Kasimpungalan] ta naisurot iti pilgrimage idiay Holy land manipud Nobiembre 1-21, 2007. Nagluasda, 36da amin mairaman ti padimi, ti tour director, dagiti kameng ti Womens of St. Paul's Church Honolulu, kdpy. Routeda ti Honolulu-San Francisco; San Francisco- Frankfurt, Germany; Frankfurt- Tel Aviv, sa agalla-allatiwda iti Hotel: Renaissance, Jerusalem, Golden Crown, Nazareth; Morgenland, Sinai, Helnan Palestine, Alexandria, Sofitel, Panorama, Radisson, Amman.)
Mapantayon iti rabaw ti turod
A yan ti balay dagiti agpasungad
Itag-ay ti sagut;
Rag-o daytoy awis
Iti balay iti turod.
Daytoy ti balay ti Dios
Ni Jacob
Daytoy ti dalan a mapan
Iti pantok ti Zion
Dagiti pannursuro ti Apo
Usigen ti dagem ti basol
Ket magna iti silaw ti Dios
Rag-o daytoy awis
Iti balay iti turod.
Bay-am met ita nga agdakiwas dagiti dapan.
Ala wen, surotem ti tugot ni Juan a Mammunniag
Magnaka met kaduam dagiti sumuknal
ti Nasantuan a Daga
Naraniag ti alinaga ti Bethlehem
ti yan ti Kulluong ken taberna
iti yan ni Maladaga a Jesus suroten
dagiti Paddak ti Apo a
natda a lemma dayta nasantuan a daga
sakduenyo, dakayo amin
ti nasantuan a danum dayta
Karayan Jordan
Ibatoktayo ti ulo
Ti bagi iti baro a buniag
Mamatika, mamatikayo iti Nasantuan
dayta ngarud ti gandat
a sinapataanyo iti simbaan ni San Pablo
Adda sinapataam
Uray la agkutimermer ti lasag
Ti lamiis ti karayan
Isangpetyonto ti talek, ti talged
ti ayat ken nalablabon nga asi
Tumulong kadagiti nakurkurang ti gasat
Iti biag dagiti baldado ti bagi ken nakem
Ammok a naragragsakka ita a makatulong
Kas serbisiom iti silpo ti serbisiom iti simbaan
dagiti marigrigat, dagiti destitute nga awanan taeng
feeding the homeless kadagiti makipangan....
Ammuem daytoy kasimpungalan: maikawaak
Kadagiti rabii a kaawanmo
Ulila ti iddam
Diak mangeg ti sagpaminsan a pannakabatibatmo
Adda mariknak: agkurang ti rabii iti Hoopio
Adda giwang ti rabii: diak mangeg dagiti katawam
diak mangeg ti buybuyaem a Korean movie
Sangkakunam a love story
Ammuem: natuduan met dagiti masetasmo iti arubayan
Uray dagiti orkidia, dagiti euphorbia
Nupay awanan balikas, kasla adda met
birbiroken ken al-allingangen ni CJ
ti walo a bulanna nga apoko a lalaki
kunkunak ngarud: mailiw met iti ubba
ken panangilili ni Mama Oyya.
Napasnek a kararag: Adda koma a kanayon
kenka ti Dios: ti puso nga agayat
ti natulong, natulnog ken natudio
iti agtalinaed a sin-aw ti ayat
ken ti biag, mapnoka iti gasat
ken talingenngen daytoy a panagbaniagam
dayta, iti sakup wenno Ili ni David
Iti Bantay ti Sinai iti libro ni Moses
dagiti Sangapulo a Bilin
Agbiagka, Agbiagka, Ayat!


text:
Pagarian (biolohia)
Iti biolohia, ti pagarian (Latin: regnum, pl. regna) ket isu ti taksonomiko a ranggo, a mabalin nga isu ti kangatuan a ranggo wenno iti kabarbaro a sistema ti tallo a dominio, ti ranggo ti baba ti dominio. Dagiti pagarian ket nabingbingay kadagiti babbabassit a grupo a tinawtawagan ti pila (iti soolohia) wenno dagiti pannakabingbingay iti botanika.
Iti agdama, dagiti libro manipud idiay Estados Unidos ket agus-usar iti sistema kadagiti innem a pagarian (Animalia, Plantae, Fungi, Protista, Archaea, ken Bakteria) bayat a ti Britaniko, Australiano ken Latin nga Amerikano a liblibro ket mabalin a mangipalawag kadagiti lima a pagarian (Animalia, Plantae, Fungi, Protoctista, ken Prokaryota wenno Monera). Adda pay dagiti kinaudi a pannakaidasig a nalawag a nanglikud iti termino a "pagarian", a nangibagbaga a dagiti tradisional a pagarian ket saan a Monopiletiko, a kas ti saan a mangbukel kadagiti amin a kaputotan iti sapasap a tinaudan.


text:
Nailian a Biblioteka ti Republika a Tseka
Ti Nailian a Biblioteka ti Republika a Tseka (Tseko: Národní knihovna České republiky) ket ti sentral a biblioteka ti Republika a Tseka. Daytoy ket imatonan babaen ti Ministro ti Kultura. Ti nangruna a pasdek ti biblioteka ket mabirukan idiay historikal a pasdek ti Clementinum idiay Prague, ket idiay ti nakaikabilan dagiti agarup a kagudua dagiti librona. Ti sabali a gudua ti urnong ket naipenpen idiay distrito ti Hostivař.[1] Ti Nailian a Biblioteka ket isu ti kadakkelana a biblioteka idiay Republika a Tseka, ken addaan daytoy kadagiti agarup a 6 a riwriw a dokumento. Ti biblioteka ket addaan kadagiti agarup a 60,000 nakarehistro nga agbasbasa. Ti bibliotek aket agipenpen kadagiti tseko a testo ken dagiti pay naduduog a materiales manipud idiay Turkia, Iran ken India.[2] Ti biblioteka ket mangibalay kadagiti libro para iti Unibersidad ti Carolina iti Prague.[3]
Ti biblioteka ket nangabak iti internasional a pannakabigbig idi 2005 gapu ta nakaawat daytoy ti immuna a Premio Jikji manipud ti UNESCO babaen ti Pannakalaglagip ti Programa ti Lubong para kadagiti ganetgetna iti panangidihitado kadagiti duog a testo.[4][5] Ti proyekto a nangrugi idi 1992, ket nangirebbeng ti panangitihitado kadagiti 1,700 a dokumento kadagiti immuna a 13 a tawtawenna.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Need for new library intensifies". The Prague Post. 28 Mayo 2008. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ a b "National Library's rare prints and manuscripts at the click of a mouse". Radio Prague. 24 Nobiembre 2005. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ Tucker, Aviezer (18 Pebrero 2009). "Opinion" (PDF). The Prague Post. Prague. p. A4. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ "National Library wins UNESCO award for pioneering digitisation work". Radio Prague. 7 Septiembre 2005. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ "2005 - The National Library of the Czech Republic". UNESCO. Naala idi 9 Mayo 2014.


text:
Thursday, September 23, 2010
TUBO TI MAINUM A DANUM, IMPAAY NI CONG. RONALD ITI BRGY. ARNAP
Cabugao, Ilocos Sur (Setiembre 23, 2010) – Pormal nga inyawat ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. kadagiti bumarangay iti Barangay Arnap iti panangidaulo ni Barangay Captain Teodoro Tabula ti 1,800 metros ti kaatiddogna a High Density Polyetylene Tube (HDPE Tube), 30 rolls x 60 cm.
Indatag ni Mayor Ediboy ti resolusion ti Barangay Arnap ken ni Congressman Ronald V. Singson sadiay Hongkong idi Setiembre 5, 2010 ta kalikagum dagiti bumarangay ti pannakaadda ti water system-da manipud iti Cabugao Waterworks System.
Imbatad ni Waterwoks Superintendent Nestor Somera a babaen ti pannakausar ti tubo a hose, natalged daytoy ta narigat a kapten ti lati ken lumot iti pagdaliasatan ti mainum a danum.
Imbaga ni Mayor Ediboy nga adda matudingan a dua nga empleado ti Cabugao Waterworks System a mangisuro iti pannakaikabit ken pannakainstolar dagitoy a tubo iti Barangay Arnap.
Impeksa ni Kapitan Tabula ti dakkel unay a panagyamanna ken ni Diputado Ronald ken kasta met ken ni Mayor Ediboy ta napatgan daras daytoy a kalikagumda. Innayon ti Kapitan a salwadanda ti naited kadakuada a pagimbagan ken mangnamnamada latta ti sumarsaruno pay a pagsayaatan nga itden ti Gobierno iti barangayda. # (Printed, Anara-ar Sept.-Oct. 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:07 PM 0 comments
COMPREHENSIVE LAND USE PLAN, MAPABARO KUNA NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Orientation Meeting ti amin nga opisiales ti Gobierno Munisipal pakairamanan ti kapitanes ti 33 a barangays ti ili kasta met iti pannakabagi ti Non-Government Organizations (NGO’s) ken taga-Media.
Kalikaguman ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. ti pannaka-update ti CLUP babaen ti opisina ti Municipal Planning and Development Coordinator.
Imbaga ni Mr. Florante Jara, MPDO Coordinator, a dandanin agleppas ti 10-year long range plan ti CLUP (nangrugi idi 2001) ket kunana a kasapulanen a ma-update.
Imbinsabinsa ni Mrs. Teresita V. Galacgac, Regional Director, Housing and Land Use Regulatory Board-National Capital Region, iti panagsaritana iti nasao nga orientation meeting ti pateg ti zoning ordinance, sectoral studies, 12-Step process ti CLUP Preparation ken Action Plan ti CLUP Formulation and Updating. # (Source, Anara-ar Magazine, Sept. 22, 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:17 AM 0 comments
Sunday, September 12, 2010
MEDICAL MISSION NI BOKAL JERRY, NAISAGUT ITI ILI TI CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Pannakamantener ti salun-at ti maysa a prayoridad ti Gobierno Lokal iti panangidaulo ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. ta mamati a maysa daytoy kadagiti kangrunaan a ramen iti panagdur-as ti ili ken kagimongan.
Ginundawayan dagiti umili ti Cabugao ti nagpartisipar iti naaramid a panagagas babaen iti pannakaipatulod ti medical mission ditoy ili a Cabugao idi Setiembre 11, 2010 nga inorganisar ni Ilocos Sur Board Member Jeremias C. Singson a buklen dagiti espesialista a dodoktor iti general medicine, pediatrics, ken optometry. Libre ti konsultasion ken naited nga agas ken anteohos ket iwayatda pay ti minor operation kas iti panagkugit ken excision.
Ti nasao a health care mission ket inesponsoran ti agduduma nga organisasion; Ti JCA Foundation, Lungsod Kabataan Nurses ti Manila. Indonar ni Gov. Luis “Chavit” Singson dagiti naited a reading glasses.
Nakitinnulong dagiti health personnel iti DOH-RHU nga idauluan ni Dr. Rudy M. Singson, Municipal Health Officer kasta met dagiti Sangguniang Bayan Members nga idauluan ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen.
Mismo a nagatendar ni Senior Board Member Jeremias”Jerry” C. Singson iti nasao nga aktibidad a nangtarabay kadagiti nagmision. # (Insurat ni Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:22 AM 0 comments
FARMERS’ ID SYSTEM, UMUNA A GANNUAT PARA KADAGITI MANNALON
Cabugao, Ilocos Sur – Apaman a nagtugaw nga Alkalde ti ili a Cabugao, Ilocos Sur ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr., pinailunsadna ti kaadda ti naan-anay a rekord dagiti mannalon nga agnanaed iti 33 a barangays tapno masinunuo a talaga ti bilang dagiti agtaltalon a kasapulan met ti opisinana para iti panagplano ken pannakayimplimentar dagiti programa ken proyekto ti Gobierno Munisipal ti ili.
Babaen kadaytoy a gannuat, binilin ni Mayor Ediboy ni Mrs. Zenaida S. Andrada, Municipal Agriculturist iti pannakaipinal ti listaan dagiti mannalon iti 33 a barangays babaen kadagiti Municipal Technologists a mapmapan kadagiti barangay a nakaidestinuanda.
Buklen dagiti mannalon dagiti organisasion nga adda iti las-ud ti 33 a barangays iti ili kasta met dagiti gunglo nga adda iti Communal Irrigation System (CIS) iti National Irrigation Administration (NIA).
Iti agdama, umaboten ti 4,108 ti bilang ti mannalon a nakarehistro iti opisina ti Municipal Agriculture Office (MAO) ken agtultuloy ti pannakalista dagiti saan pay a nairaman a mannalon, segun ken ni Mr. Robert Savella, Municipal Technologist ti DA-LGU Cabugao. # (Insurat ni Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:14 AM 0 comments
Thursday, September 9, 2010
OPISIALES TI GOBIERNO MUNISIPAL TI CABUGAO, NAGSEMINAR TI 3 NGA ALDAW
NAISAYANGKAT ti panagsanay dagiti opisiales ti Gobierno Munisipal babaen ti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr., a buklen ti pannakabagi ti Sangguniang Bayan, municipal department heads, PNP Station Commander, BFP Fire Marshall, DepEd Supervisor, Principal ti uppat a pagadalan-sekundaria, ken pannakabagi ti NGO’s a pakairamanan ti 4-H Club idi Setiembre 6-8, 2010 sadiay Ilocos Norte Hotel and Convention Center, Laoag City.
Panggep daytoy a panagsanay nga insayangkat ti Department of Interior and Local Government (DILG) a pasingdaten ti panagtinnulong ti Ehekutibo ken Lehislatibo a sanga ken benneg ti Gobierno Lokal tapno maiyintek dagiti prayoridad a mataming a plano ken programa ken pannakaipatungpalda kadagiti umili.
Iti maikadua nga aldaw ti seminar, Setiembre 7, nangted ti mensahe ni Mayor Ediboy ket impasagepsepna ti napateg a panagkakammayet dagiti opisina a mangbukel ti idauluanna. Innayon ti Mayor, nupay aggidiat ti kinatao dagiti opisiales ngem kasapulan a nakaysa ti pannakaiturong ti gobierno a buyogan ti maikanatad a panagserbi tapno maitag-ay ti interes dagiti umili.
Nagpaay a resource speakers dagiti Municipal Local Government Operations Officers ti DILG: Mrs. Vicky Ramos ti Candon City, Mr. Randy de La Rosa ti Sta. Maria ken Mrs. Constancia Quinola ti Cabugao.
Iti seminar, nataming dagiti pakaseknan ti pannakausar ti pundo, pannakaipatungpal ti investment plan, dagiti maitutop ken maiprayoridad a plano ken programa ti opisina ken sektor kalpasan iti pannakaarisit dagiti isyu ken pakaseknan, evaluation and monitoring.
Iti maudi nga aldaw ti seminar, Setiembre 8, naaramid ti workshop ket tunggal nagpartisipar ket nangaramid ti commitment-na para iti pannakaidur-as ti Munisipalidad a maisubmiter iti Opisina ti Mayor. # (Source, Anara-ar Magazine, Sept-Oct. 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:10 AM 0 comments
Tuesday, September 7, 2010
PANAGIDONAR TI KUARTA ITI RHU, PINAISARDENG NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur – Pinaisardeng ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. ti pannakaadda ti donation box iti pasdek ti Rural Health Unit ti ili a Cabugao, Ilocos Sur gapu ta kaaduan iti mapan agpaagas ket marigrigat ket saan a maibagay a maobligar pay dagiti pasiente a mangted aglalo no nakapulpulos la ngaruden. Segun iti Mayor, dina kayat a gapu daytoy a banag ti pagtukiadan dagiti maseknan nga umili ti panagpakitada ditoy balay ti pagagasan ti ili.
Paset ti programa ni Mayor Ediboy ti naan-anay a pannakatagiben ti salun-at dagiti umili ket nagkiddaw ti ad-adu pay nga agas kadagiti civic-minded citizens ti pannakaidonar ti agas tapno adda masagsagana a maited kadagiti agkasapulan a pasiente iti RHU. # (Reposted, Tawidnews, September 5, 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:50 AM 0 comments
Wednesday, September 1, 2010
CHIEF GIRL SCOUT MEDAL SCHEME, SUPORTARAN NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur – Kandidata ni Miss Naczarina Castillo Nerona, 3rd year High School ti Cabugao National High School, Turod, Cabugao, Ilocos Sur a Chief Girl Scout Medal Scheme ket nairubuat ken napatalgedan idi Agosto 30, 2010 sadiay Namruangan Barangay Hall, Cabugao, Ilocos Sur.
Indauluan ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. dagiti nagatendar iti launching program a kaduana da SB Members Vicky S. Serna ken Dr. Carlito S. Pano, Mrs. Zenita Mosico, Ilocos Sur Girl Scout Coordinator, Mrs. Felipa B. Asuncion, CNHS Principal ken dagiti Girl Scout Troop Leaders, Rosario Taberna, Maricel Ballete, ken Rocilyn Sabaten, Brgy. Captain Raymond Sapla ken 20 a Day Care Pupils a recipients ti Supplemental Feeding Program.
Kas Girl Scout Leader, pinili ni Miss Nerona ti community service a kas ipangrunana babaen ti pannakaaramid ti feeding program ti 20 a Day Care pupils ti Barangay Namruangan a nayeskediul iti tunggal aldaw ti Domingo ken agpatingga iti Abril 2011.
Imbatad met da Mayor Ediboy, SBM Vicky Serna ken Dr. Pano iti suportada iti aramiden ni Girl Scout Nerona ket binigbigda a naindaklan daytoy a pagrebbengan ken makatulong ken mayataday unay iti programa ti Gobierno Munisipal iti pannakalapped ti problema ti malnutrision.
Ni Chief Girl Scout Nerona ket anak da Police Chief Inspector William Nerona ti ili a Cabugao ken ni dati a Nancy Castillo.# (Source, Anara-ar Magazine, Sept.-Oct. 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:19 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Steven Spielberg
Ni Steven Allan Spielberg KBE (naiyanak idi Disiembre 18, 1946) ket maysa a Hudio nga Amerikano a premiado iti Oscar a direktor ti pelikula ken agipupuonan. Mabigbig isuna kadagiti naglabas a tawen gapu iti panangipabus-oyna iti siribna a mangtaming kadagiti emosional ken nakain-inaka nga isyu, kas iti kinadagem ti Holocaust iti Listaan ni Schindler, panagtagabo iti Amistad, ken ti kinarigat ti gubat iti Panangispal ken ni Privado Ryan. Maysa a naynay a tema kadagiti obrana a pangfamilia ket ti kasla inuubing, kasla inosente, a nakem ti kinadatdatlag ken pammati, kas pasingkedan dagiti obra a kas iti Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita, E.T. ti Extra a Terestrial, Hook ken A.I..
Dagiti pelicula ni Steven Spielberg[urnosen | urnosen ti taudan]
- Munich (2005)
- Gubat dagiti Lubong (2005)
- Ti Terminal (2004)
- Tiliwennak no Kabaelam (2002)
- Reporta ti Minoridad (2002)
- A.I.: Artifisial nga Intelihensia (2001)
- Panangispal ken ni Privado Ryan (1998) (Pammadayaw nga Oscar, Kalaingan a Direktor)
- Ti Napukaw a Lubong: Parke ti Jurassic (1997)
- Amistad (1997)
- Listaan ni Schindler (1993) (Pammadayaw nga Oscar, Kalaingan a Direktor, Kapintasan a Pelicula)
- Parke ti Jurassic (1993)
- Hook (1991)
- Ni Indiana Jones ken ti Maudi a Crusada (1989)
- Kankanayon (1989)
- Imperio ti Init (1987)
- Ti Maris nga Ube (1985)
- Ni Indiana Jones ken ti Templo ti Pannakaungaw (1984)
- E.T. ti Extra-Terestrial (1982)
- Dagiti Nangraut iti Napukaw a Daong (1981)
- 1941 (1979)
- Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita (1977)
- Pangpangal (1975)
- Ti Sugarland Express (1974)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Steven Spielberg iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Steven Spielberg iti Wikiquote (Ingles)
- Kitaen ti Steven Spielberg iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Steven Spielberg iti Internet Movie Database
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Instituto ti Amerikano a Pelikula. "AFI Life Achievement Award". Afi.com. Naala idi Enero 31, 2011.
- ^ Forbes a Listaan dagiti Bilinario Forbes.com. Naala idi Marso2010.
- ^ "Biograpian ni Steven Spielberg". Biography.com. Disiembre 18, 1947. Naala idi Enero 31, 2011.


text:
Tabako
Ti tabako ket maysa nga agrikultural a produkto a naaramid kadagiti bulbulong dagiti mula iti henero a Nicotiana. Daytoy ket mabalin nga ibusen, uusaren a kas pestisidio ken, iti porma a nikotina a tartrato, ket maus-usar kadagiti medisina.[1] Daytoy ket kadawyan a maus-usar a kas maysa a druga, ken maysa a napateg a matgedan nga apit para kadagiti pagilian a kas ti Kuba, India, Tsina, ken ti Estados Unidos. Ti tabako ket nagan para iti aniaman a mula iti henero a Nicotiana iti pamilia a Solanaceae (linong ti rabii a pamilia) ken para iti produkto a mapartuat manipud ti bulong ken maus-usar kadagiti pinadis ken sigarilio, masaep a tabáko (Ingles: snuff), ken suako ken maimamma a tabako. Ti tabako ket maus-usar pay iti mula a bioinheniera, ken adda kadagiti agarup a 60 a sebbanagna naipatpatubo a kas dagiti panagarkos. Dagiti kangrunaan a sebbangan ti komersio, N. tabacum, ket namatmatian a patneng idiay tropikal nga Amerika, kasla ti kaaduan kadagiti nicotiana a mula, ngem ngem daytoy ket nabayagen a tinaltalon nga isu a daytoy ket saanen a naamamoan iti kaatapan. Ti N. rustica, ket maysa a kalalaengan ti nanamna, napardas a masilmutan a sebbangan, nga isu idi daytoy ti tabako a kasisigud a naimulmula idiay Virginia, ngem daytoy ket nangruna tattan a naitaltalon idiay Turkia, India, ken Rusia. Ti alkaloid a nikotina ket isu ti kangrunaan a nakaidasigan a pakabuklan ti tabako ken isu daytoy ti gapuanan para iti makairuam a katutubona. Ti makadangran a pagibanagan ti tabako ket maala kadagiti rinibu a nadumaduma a kompuesto a maaramid ti asok, a mairaman dagiti polikikliko nga aromatiko hidrokarburo (a kas ti bensopireno), pormaldehido, kadmio, nikel, arseniko, radioaktibo polonio-210, dagiti pannakaisangsangayan ti tabako a nitrosamina (TSNAs), penol, ken dagiti dadduma pay.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://student.britannica.com
- ^ Robert N. Proctor Ti silpo ti pakasaritaan ti pannakaduktal iti sigarilio a kanser ti bara: dagiti ebidensia a tinawtawid, korporado a panaglibak, sangalubonga a bilang dagiti nadangran, Panagtengngel ti Tabáko, Tobacco Panagtengngel ti Tabáko 2012;21:87e91. doi:10.1136/tobaccocontrol-2011-050338


text:
Our contributor, Mark Martinez, is a Speech Communications graduate of UP Baguio. On his free time he writes prose and poetry in three languages: English, Tagalog and Ilocano. He is a freelance journalist and currently dabbles in photography.
Ubing ak pay lang idi pimmanaw ni manang ko
Napan jay Amerika ta pinitisyunan ni apong ko
Narigat kano ditoy isu nga ijay nga agbirok ti trabaho
Ijay na nga ikurri tay BS Nursing na nga kurso
Imbati na tay lakay na nga isu met ti bayaw ko
Maysa a tricycle driver tay naasawa ni manang ko
Plinano da nga mapan met ijay ni manong Pilo
Ngem madi met makaala-ala Visa tapno makasaruno
Adda ti anak da nga lalaki ti timmao
Dimmakkel tay kaanakak nga awan ti ina na nga mangisuro
Disisaisen tay ubing, tattan ket bumaro
Nasursuro nan ti arak, sigarilyo, ken naduma-duma pay a bisyo
Ado ti nagbaliwen manipod di nag-abroad ni manang ko
Ado met ti nasurutan nan nga madi tay piman a bayaw ko
Awanen tay singpet nan nga naayatan da tatang ko
Sugal, bulang, arak, babae-- napirdin ni bayaw ko
Nakadanon kenni manang ko tay napasamak a kanito
Nasaktan nakem na ta naanakan ni manong jay kabit na nga bisyo
Atay baro na ket madin nga matukkol jay sara na nga timmubo
Nakunsumisyon, nagsakit-- nagbalin a de-baterya tay puso ni
manang ko
Anyan a rigat ti sukat ti panagadayo
Agpayso nga ado ti kwarta ngem ni lakay na met ket nagloko
Dakes nga anak, napaturay a sakit ti ulo
Nu agbalikbayan ni manang ko, madi nga agkonswelo
Ado ti namnama di nakadanon California ni manang ko
Naragsak isuna idi nga umiliw jay pamilya na nga binuo
Limmabas ti mano a tawen nga bimmaliw; nangindulto
Napukaw tay ragsak ken namnama, nasukatan ti sakit a pudno
Maminsan nga nakatungtong ko ni manang ko
Dinamag ko panagbiag na jay Amerika no kasano
"Ayna, ading, tagabo nak ti amerikano,
Caregiver ak ijay-- tagapakan, taga-ilo!"
Category: Contributors
, Ilocano
, Journal
, Medium
, Others
, Poems
, Poems
, Selections
|
Tags: ilocano language
, ilocano poem
, immigrant poem
, Mark Martinez
Ilocano wife phone chats with her sister in the Philippines as American Husband listens in the background
Ilocano wife
: Hay na adiay kua
ket madi met nga malmalpas sen. Madik kuma ngarud nga kayat ngem adiay kua
da met ket sige met lattan.
American husband
: Hmmm…(thinking to himself)
Ilocano wife
: Wen ah, diay kua
ket nagpintas nga taltalaga. Umay ka met nga agbisita nu kwa a.
American husband
: Hmmm…(again thinking to himself)
Ilocano wife
: Wen – basta nu umay ka dittoy ipasyar ka diay cua
da Maricar tapno makitam met nu kasanu iti kasasaad da met ah.
American husband
: Hmmm…(again thinking to himself for the third time
)…Honey (signaling his wife to stop
)
Ilocano wife
: Okay sige ngarud kabsat, tu maminsan manen. (hangs up the phone)
American husband
: Honey, who is Jay Cua
that you keep talking about?