text:
Trinidad, Bohol
Ti Trinidad ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Trinidad ket nabingbingay a politikal kadagiti 20 a barbaranggay.[2]
- Banlasan
- Bongbong
- Catoogan
- Guinobatan
- Hinlayagan Ilaud
- Hinlayagan Ilaya
- Kauswagan
- Kinan-oan
- La Union
- La Victoria
- Mabuhay Cabiguhan
- Mahagbu
- Manuel A. Roxas
- Poblacion
- San Isidro
- San Vicente
- Santo Tomas
- Soom
- Tagum Norte
- Tagum Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


c: text/html

text:
Josefina, Zamboanga del Sur
Ti Josefina ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Josefina ket nabennebenneg iti 14 a barbaranggay.[2]
- Bogo Calabat
- Dawa (Diwa)
- Ebarle
- Gumahan (Pob.)
- Leonardo
- Litapan
- Lower Bagong Tudela
- Mansanas
- Moradji
- Nemeño
- Nopulan
- Sebukang
- Tagaytay Hill
- Upper Bagong Tudela (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Balanga, Bataan
Ti Siudad ti Balanga ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Bataan iti Pilipinas. Ti siudad ti agpapaay a kapitolio ti Bataan.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Balanga iti 25 a barbaranggay.[2]
- Bagong Silang
- Bagumbayan
- Cabog-Cabog
- Camacho (Cadre)
- Cataning
- Central
- Cupang North
- Cupang Proper
- Cupang West
- Dangcol (Bernabe)
- Doña Francisca Subdivision
- Ibayo
- Malabia
- Munting Batangas
- Poblacion Barcenas
- Pto. Rivas Ibaba
- Pto. Rivas Itaas
- Pto. Rivas Lote
- San Jose
- Sibacan
- Talisay
- Tanato
- Tenejero
- Tortugas
- Tuyo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sapasap a Paammo ti Siudad iti Balanga
- Siudad ti Balanga


text:
Sulat, Daya a Samar
Ti Sulat ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Daya a Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sulat ket politikal a nabingbingay iti 18 a barbaranggay.[2]
- Abucay
- Baybay
- Del Remedio
- Kandalakit
- Loyola Heights
- Tabi
- Mabini
- Maglipay
- Maramara
- Riverside
- San Francisco
- San Isidro
- San Juan
- San Mateo
- San Vicente
- Santo Niño
- Santo Tomas
- A-et
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Daya a Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Daya a Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Catanauan, Quezon
Ti Catanauan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Catanauan iti 46 a barbaranggay.[2]
- Ajos
- Anusan
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Baranggay 5 (Pob.)
- Baranggay 6 (Pob.)
- Baranggay 7 (Pob.)
- Baranggay 8 (Pob.)
- Baranggay 9 (Pob.)
- Baranggay 10(Pob.)
- Bolo
- Bulagsong
- Camandiison
- Canculajao
- Catumbo
- Cawayanin Ibaba
- Cawayanin Ilaya
- Cutcutan
- Dahican
- Doongan Ibaba
- Doongan Ilaya
- Gatasan
- Macpac
- Madulao
- Matandang Sabang Kanluran
- Matandang Sabang Silangan
- Milagrosa
- Navitas
- Pacabit
- San Antonio Magcupa
- San Antonio Pala
- San Isidro
- San Jose (Anyao)
- San Pablo (Suha)
- San Roque (Uoyon)
- San Vicente Kanluran
- San Vicente Silangan
- Santa Maria (Dao)
- Tagabas Ibaba
- Tagabas Ilaya
- Tagbacan Ibaba
- Tagbacan Ilaya
- Tagbacan Silangan
- Tuhian
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rehion ti Tōkai
Ti Rehion ti Tōkai (東海地方 Tōkai-chihō?) ket maysa nga apo ti rehion iti rehion ti Chūbu iti Hapón nga addaan ti igid ti Taaw Pasipiko. Ti kayat a saoen ti naganna ket ti "Daya a baybay" ken naggapu daytoy iti Tōkaidō, maysa kadagiti Lima a Pagdalanan ti Edo. Gapu ta ti Tōkai ket maysa nga apo ti rehion ken saan nga opisial a nainaganan, adda dagiti panagsuppiatan no ania ti pagrugian ken gibusan iti daytoy a rehion, nupay kasta dagit imapa ti Hapón ket kaaduan a mangitudtudo a ti rehion ket mangraman kadagiti prepektura ti Shizuoka, Aichi, Gifu ken Mie.
Ti kadakkelan a kangrunaan a siudada iti daytoy a rehion ket ti Nagoya ken ti Chūkyō Metropolitano a Lugar (Nagoya a Metropolitano a Lugar) a mangbukel ti kadakkelan a paset iti daytoy a rehion ken ti maikatlo a kadakkelan nga ekonomi ati Hapón. Ti komersio nga impluensia iti daytoy nga urbano a lugar ket sagpaminsan nga agigay-at kadagiti nakapalikmut a luglugar dagiti tallo a prepektura a naipatengnga iti Nagoya a dagitoy ket ti Aichi, Gifu, ken Mie; daytoy a lugar ket sagpaminsan pay a naitudtudo a kas ti rehion ti Chūkyō.
Ti Tōkai ket addaan ti kaaduan kadagiti agpadpataud a lugar ken maysa kadagiti kaaduan ti industria a rehion iti Hapón. Ti pantarna ket naliniaan kadagiti napusek ti populasionn a siudad nga addaan kadagiti ekonomia a sumalibukag kadagiti pabrika.
Ti rehion ti Tōkai ket nakapadas kadagiti dadakel a gingined, a mairaman kadagiti nalatak a gingined idi 1944 (naam-ammuan pay a ti "Tonankai a gingined") ken idi 1945 (naam-ammuan pay a ti "Mikawa a gingined").[1] Dagiti sumaganad nga obra ni Kiyoo Mogi, ket agipadpadto ng adda posibilidad a daytoy a lugar ket suheto iti naababaw a kadakkel 8.0 a gingined iti masakbayan a panawen.[2] Ti Nagoya, Shizuoka, ken dagiti dadakkel a siudad ket dakkel to a madadael, a ribribo dagiti madangran, no saan a riwriw, a makaaramid daytoy ti kadaksan a didigra iti Daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karan, Pradyumna Prasad. (2005). Ti Hapón iti maika-21 a Siglo: Katutubo, Ekonomia, ken Kagimongan, p. 36 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Dua a didigra a banbanag a maipapan ti inururay a gingined ti Tokai Kiyoo Mogi, Daga Planeta Law-ang', Tomo. 56 (No. 8), pp. li-lxvi, naipablaak idi 2004, naala idi 2011-03-11


text:
Turay a panagtengngel
Iti siensia ti biblioteka, ti turay a panagtengngel ket isu ti proseso a mangurnos ti katologo ti biblioteka ken bibliograpiko a pakaammo[1][2] babaen ti panag-usar ti agmaymaysa,naisangayan a nagan para iti tungngal a maysa a topiko. Dagitoy naisangsangayan a paulo ket kankanayon a naipakat kadagiti amin a katologo,[3] ken agob-obra kadagiti sabali a panagaurnos a datos a kas dagiti panagisilpo ken dagiti pangigiddiatan a reperensia.[3][4] Ti tungngal maysa a paulo ket naipalplawag bassit kadagiti termino iti sakupna ken panagusar, ken daytoy a panagurnos ket makatulong kadagiti empleado ti biblioteka a mangtaripato ti katologo ket mangaramid daytoy a nalaka a mausar para kadagiti agsuksukisok. Ti balikas a turay iti turay a panagtengngel ket naala manipud ti immuna a pnnakausarna iti panangilasin kadagiti mannurat, ken awan ti kadawyan a kaibuksilan iti turay a kas bileg a pannakikabagian, urayno iti kapanunotan iti balikas ti turay ket etimolohiko a mainaig.[5][6][7]
Dagiti agkatkatologo ket mangikeddengdad ti tungngal maysa a suheto akas ti mannurat, libro, serie wenno korporasion—ti naisangayan a paulo ti termino a kankanayonto a maus-usar, naisangayan, ken nalawag a mangipalawag kadagiti amina a reperensia iti isu met laeng a suheto , urayno adda dagiti paggiddiatan a kas dagiti sabsabali a panangiletra, dagiti parbo anagan, wenno dagitiseudonimo.[8] Ti naisangyan a paulo ket makatulong kadagiti agar-aramat kadagiti amin a maitutop a pakaammo a mainaig wenno kapada a pagyanan dagiti suheto.[8] Dagiti rehistro ti turay ket mabalin a maitipon iti maysa a batayan ti datos ken makunkuna iti turay ti papeles, ken ti panagtaripato ken panagpabaro kadagitoy a papeles ken dagiti pay "lohikal a pannakasilpo"[9] kadagiti sabali a papeles iti kauneganda ket isu ti obra dagiti bibliotekero ken dagiti pay sabali a nga agkatkatologo ti pakaammoto. Iti pannakaitunos, ti turay ti panagtengngel ket maysa a kas pagarigan iti natengngel a bokabulakrio ken iti bibliograpiko a panagtengngel.
Bayat nga iti teoria a ti aniaman a pirgis ti pakaammo ket maitunos iti turay a panagtengel a kas dagiti personal ken korpotatibo a nagnagan, dagiti agpapada a titulo, dagiti serie, ken dagiti suheto,[2] dagiti agkatkatologo ti biblioteka ket kadawyanda nga agipatpatengnga iti isip kadagiti nagan ti mannurat ken dagiti titulo ti libro. Dagiti paulo ti suheto manipud ti Biblioteka ti Kongreso ket mangtungpal ti panagramid a maipada kadagiti rehistro ti turay, urayno kadaywan dagitoy a naipanpanunotan a sabali. Iti panagpalabas ti panawen, dagiti pakaammo ket agbalbaliwda, a mangsingdat ti pannakasapul para iti reorganisasion. Segun ti maysa a panirigan, ti turay ti panatengngel ket saana maipanggep ti panagpartuat iti puro ken nasayaat a sistema ngem daytoy ket ti agtultuloy a ganetget ti panagkamat kadagiti panagbalbaliw ken ti panagpadas nga iyeg ti estruktura ken urnos" iti aramid a panagtulong kadagiti agar-aramat tapno makabirukda ti pakaammo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Block, Rick J. 1999. “Turay a Panagtengngel: Ania kadi daytoy ken Apay a Mabanagan.”, naala idi Marso 30, 2006
- ^ a b "Apay a ti Katologo ti Biblioteka ket Makasapul ti Turay a Panagtengngel ken Ania Kadai Daytoy". gobierno iti Vermont. Nobiembre 25, 2012.
- ^ a b "Turay a panagtengngel idiay Biblioteka ti NMSU". Estado nga Unibersidad ti New Mexico. Nobiembre 25, 2012.
- ^ "Turay a Panagtengngel iti Card Environment". gobierno iti Vermont. Nobiembre 25, 2012. Naala idi Nobiembre 25, 2012.
- ^ "auctor". Online a Diksionario ti Etimolohia. Disiembre 7, 2012. Naala idi 2012-12-07. "... Nota: dagiti ramut a balikas para iti mannurat ken turay ket dagiti balitkas a kas ti auctor wenno autor ken autorite manipud ti maika-13 a siglo. -- mannurat (n) c.1300, autor "ama," manipud ti O.Fr. auctor, acteor "mannurat, nagtaudan, nagpartuat, nangiyuna (12c., Mod.Fr. auteur), manipud ti L. auctorem (nom. auctor) ... -- turay (n.) nasap a 13c., autorite "libro wenno insasao a nagikappia ti suppiat," manipud ti O.Fr. auctorité "turay, pannakaidaydayaw, karbengan, pammalubos, dignidad, grabidad; dagiti Nasantuan a Sinuratan" (12c.; Mod.Fr. autorité), ... (kitaan ti mannurat). ..."
- ^ "turay (tengngel)". Memidex. Disiembre 7, 2012. Naala idi 2012-12-07. "Etimolohia ... autorite "libro wenno insasao a mangikappia ti suppiat", manipud ti Daan a Pranses ti auctorité..."
- ^ "turay". Diksionario ti Merriam-Webster. Disiembre 7, 2012. Naala idi 2012-12-07. "Kitaen ti "Taudan ti Turay" -- Tengnga nga Ingles ti auctorite, manipud ti Anglo-Pranses ti auctorité, manipud ti Latin ti auctoritat-, auctoritas pamanunotan, keddeng, bileg, manipud ti auctor Immuna a naamammuan apanag-usar: maika-13 a siglo..."
- ^ a b "Panagkatologo dagiti annuroten ti turay a panagtengngel". Nailian a Biblioteka ti Australia. Nobiembre 25, 2012. "Ti kangrunaan a panggep ti turay ti panagtengngel ket ti panagitulong ti agar-aramat ti katologo iti panagbiruk kadagiti bayat a kakaykayatan."
- ^ "Turay a Panagtengngel iti LTI". LTI. Nobiembre 25, 2012.


text:
Anarkismo
Ti anarkismo ket sapasap a naipalpalawagan a kas ti politiko a pilosopia nga agtengtengngel ti estado ket saan kakayatan, saan a masapul, ken makadangran,[1][2] wenno ti sabali a a kas ti panaglikudan ti turay ken pagsasarunuan nga organisasion iti maysa a panagkukua iti panakibiang ti tao.[3][4][5][6][7][8] Dagiti mangpakpatakder ti anarkismo, a naamammoan a kas ti "anarkista", ket mangipatakderda kadagiti awan estadona akagimongan a naibatay iti saan a mapagsasarunuan[3][9][10] dagiti boluntario nga asosasion.[11][12]
Adda dagiti nadumaduma a tinawtawid ti anarkismo, a saan amin a dagitoy ket eksklusibo.[13] Dagiti anarkista apagadalan ti panunot ket mabalin a maigiddiatan ti kammasapulan, nga agsupsuporta ti aniaman manipud ti patingga a panagmaymaysa aginggan ti kompleto a kolektibismo.[2] Dagiti nadumaduma a kita ti anarkismo ket naikategoria iti sosial ken indibidualista nga anarkismo wenno ti kapadpadana adua a panakaidasig.[14][15] Ti anarkismo ket kanayon a naikapanunotan a maysa a radikal a kanigid a payak nga ideolohia,[16][17] ken adu kadagiti anarkista nga ekonomiko ken anarkista a legado a pilosopia ket mangipakita ti kontra-estatista a panagipatarus iti komunismo, kolektibismo, sindikalismo wenno makibinglay nga ekonomia. Nupay kasta, ti anarkismo ket agnaynayon nga agiramraman ti maysa a indibidualista a kita, egoista a kita, ken nawaya a tiendaan a kita.[18][19][20] Adda dagiti indibidualista nga anarkista nga isuda pay ket sosialista wenno komunista[21][22] Bayat nga adda dagiti anaarko-komunista nga isuda ket dagiti indibidualista.[23][24]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malatesta, Errico. "Mapam iti Anakismo". MAN! (Los Angeles: Internasional a Grupo iti San Francisco). OCLC 3930443. Agrell, Siri (2007-05-14). "Agob-obra para iti Tao". The Globe and Mail. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-12-26. Naala idi 2008-04-14. "Anarchism". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Premium Service. 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 14 Disiembre 2006. Naala idi 2006-08-29. {{Cite journal|year=2005|title=Anarkismo|journal=The Shorter [[Routledge nga Ensiklopedia iti Pilosopia]|page=14|quote=Ti anarkismo ket ti panirigan ti maysa a kagimongan nga awan ti estado, wenno gobierno, a dagitoy dua ket mabalin ken kakayatan.}} Dagitisumaganad anagtaudan ket agdakamat ti anarkismo a kas maysa a politiko a pilosopia: Mclaughlin, Paul (2007). Anarkismo ken Turay. Aldershot: Ashgate. p. 59. ISBN 0-7546-6196-2. Johnston, R. (2000). Ti Diksionario iti Heograpia ti Nagtagitaoan. Cambridge: Blackwell Publishers. p. 24. ISBN 0-631-20561-6.
- ^ a b Slevin, Carl. "Anarkismo." Ti Ababab a Diksionario ti Oxford Dictionary kadagiti Politika. Ed. Iain McLean kenAlistair McMillan. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2003.
- ^ a b "Ti IAF - IFA ket makilabanda para iti : ti panakaikkat iti amin a porma iti turay nupay dagitoy ket ekonomiko, politiko, sosial, relihioso, kultural wenno seksual.""Dagiti Pamunganayan Ti Internasional dagiti Anarkista a Pederasion"
- ^ Ti "anarkismo, ngaminen ket, pudno a mangipatakder paea iti panakawaya ti panunot ti tao manipud ti turay ti relihion; ti pnakawaya iti bagi ti tao manipud ti turay ti tagikua; ti panakawaya manipud tikawar ken tengngel iti gobierno. Ti anarkismo ket mangitakder para iti sosial nga urnos a naibatay iti nawaya a panagigrupo kadagiti tattao para iti pangngep iti panagpataud ti pudno a sosial a kabaknang; tapno daytoy ket makatungpal a ti tunggal maysa a tao ket adda ti nawaya a panagserrek ti Daga ken ti napno a panagganas kadagiti kammasapulan ti biag, segun kadagiti essem ti tao, panagraman, ken dagiti paglikigan." Emma Goldman. "Ania ti Napudno a Pangitakderan para iti Anarkia" iti Anarkismo ken dagiti nadumaduma a Salaysay.
- ^ Ti indibidualista nga anarkista a ni Benjamin Tucker ket inpalpalawaganna ti anarkismo a kas ti panaglikyd ti turay a kas dagiti sumaganad "Nabirukanda a nasken nga agturonda ti kanawan wenno kanigid, — suroten ti dalan ti Turay wenno dalan iti Panakawaya. Ni Marx ket napan ti maysa a dalan;ni Warren ken Proudhon iti sabali. Isu a naipasngay dagitoy idi ti Estado a Sosialismo ken Anarkismo...ti Turay, ket makaala kadagiti adu a tabas, ngem, ti nawatiwata panagisao, dagiti kabusorna ket agbingbingayda kaniada kadagiti tallo a klase: umuna, dagiti gumura kaniana a kas kaibuksilan ken kas ti gibus iti panagrang-ay, a silulukat a manglikud kaniana, a naipudpudno, a napasnek, ken sangalubongan; maikadua, dagiti agiparangarang a namatmati kaniana a kas kabuksilan ti rang-ay, ngem mangawat kaniana tapno laeng isu ket makatulong kaniada kadagiti bukodda a pagayayatan, a mangilibak kaniana ken dagiti bendisionna iti sangalubongan; maikatlo, dagiti saan a makatalged kaniana a kas ti kabuksilan ti rang-ay, a namatmati kaniana laeng a kas ti gibus a maala baben ti umuna a panagbaddekan, aglablabsing, ken mangurgura kaniana. Dagitoy tallo nga insao iti panaglikud ti Kawayaan ket nasangsango kadagiti amin a timbukel iti isip ken aktibidad ti nagtagitaon. Dagiti nasayaat a representatibo iti immuna ket nakitkita idiay Simbaan a Katoliko ken ti Ruso nga autokrasia; iti maikadua, iiday Protestante a Simbaan ken ti Manchester a pagadalan kadagiti politiko ken politiko nga ekonomia; iti maikatlo, idiay ateismo iti Gambetta ken ti sosialismo iti narikpan asosialismo a Karl Marg." Benjamin Tucker. Agmaymaysa a panakawaya.
- ^ Ward, Colin (1966). "Ti anarkismo a kas Teoria iti Organisasion". Naidulin manipud ti kasisigud idi 25 Marso 2010. Naala idi 1 Marso 2010.
- ^ Ti anarkista a historiador a ni George Woodcock a reporta iti kontra autoritarianismo ni Mikhail Bakunin ken agipakita dagitoy dua a kasasaad ken awan a kasasaad a porma iti turay a kas ti sumaganad: "Dagiti amin ng anarkista ket likudanda ti turay; adu kaniada ti makilaban iti daytoy." (pg. 9)...ni Bakunin ket saan a nangipabalin ti sentro a komite ti Liga iti napno a programana, ngem nakaawis kaniada a mangawat ti maysa a radikal a panagidiaya idiay Kongreso ti Berne idi Septiemre 1868, a nagdawdawat ti ekonomiko a panagpapada ken agpudpuno nga nagraraut ti turay idiay Simbaan ken Estado."
- ^ Brown, L. Susan (2002). "Ti anarkismo a kas maysa a Politiko a Pilosopia iti Eksistensial a Panagmaymaysa: Dagiti nagbanagan ti Pemenismo". Dagiti Politika ti Panagmaymaysa: Liberalismo, Liberal a Pemenismo ken Anarkismo. Black Rose Books Ltd. Publishing. p. 106.
- ^ "Isu nga ti anarkia ket, no agablin a mangdadael ti turay kadagiti amin ng aaspetona, no agidemanda ti panakaikkat kadagiti linteg ken ti panakaikkat ti mekanismo nga agserserbi a mangipang-al kadagitoy, no agmadi kadagiti amin a pagsasarunuan nga organisasion ken agsermon ti nawaya a tulagan — ken gumun-od pay nga agtaginayon ken agpadakkel napateg a bukel iti sosial nga ugali nga awan kadagiti kagimongan ti tao wenno ayup ket mabalinda a rumsua." Peter Kropotkin. Anarkismo: ti pilosopiana ken kaumnuanna
- ^ "dagiti anarkista ket suppiatenda ti awan nakemna a (e.g., ilehitimado) turay, iti sabali a panagisao, ti pagsasarunuan — ti pagsasarunuan ket ti institutionalisasion iti turay iti kaunegan ti kagimongan." "B.1 Apay a dagiti anarkista ket sumuppiatda ti turay ken pagsusurotan?" iti Anarkista a FAQ
- ^ "ANARKISMO, ti maysa asosial a pilosopia a saan a mangawat ti autoritariano a gobierno ken agtagtaginayon a dagiti boluntario nga intitusion ket nasaysayaatda a mangiyebkas ti masna a sosial a likigan ti tao." George Woodcock. "Anarkismo" idiay Ti Ensiklopedia iti Pilosopia
- ^ "Iti kagimongan a naparang-ay kadagitoy a linia, dagiti boluntario nga asosasion a nangrugrugidan a mangsakop kadagiti amin a paset iti aktibidad ti nagtagitaon ket agalalada pay ti dakdakkel a pagpaatiddog tapno bukbukodanda a sukatan para iti estado iti amain a pamay-anna." Peter Kropotkin. Ti “Anarkismo” manipud ti Encyclopædia Britannica
- ^ Sylvan, Richard (1995). "Anarchism". Iti Goodwin, Robert E. ken Pettit. Ti Kumaduaan ti Kontemporario a Politiko a Pilosopia. Philip. Blackwell Publishing. p. 231.
- ^ Ostergaard, Geoffrey. "Anarkismo". Ti Blackwell a Diksionario iti Moderno a Sosial a Kapanunotan. Blackwell Publishing. p. 14.
- ^ Kropotkin, Peter (2002). Anarkismo: Urnong iti Rebolusionario a Sursurat. Courier Dover Publications. p. 5. ISBN 0-486-41955-X.R.B. Fowler (1972). "Ti Anarkista a Tinawtawid iti Politiko a Kapanunotan". Western Political Quarterly (Unibersidad iti Utah) 25 (4): 738–752. doi:10.2307/446800. JSTOR 446800.
- ^ Brooks, Frank H. (1994). Ti Agmaymaysa nga Anarkista: Antologo ti Panakawaya (1881–1908). Transaction Publishers. p. xi. ISBN 1-56000-132-1. "Kadaywan a naipanunotan a patingga a kanigid a payak nga ideolohia, ti anarkismo ket kankanayon a mangiraman ti naisangsangayan a kita ti radikal nga indibidualismo, manipud ti hiperationalismo ni Godwin, aginggana ti egoismo ni Stirner, aginggana dagiti libertariano ken dagiti anarko-kapitalista iti tatta nga aldaw"
- ^ Joseph Kahn (2000). "Anarkismo, ti Kredo a Saan a Matmatay; Ti Panakaiwaras iti Sangalubongan a Kapitalismo ket Bimmangon ti Nabaygen a Matmaturog a Tignay". The New York Times (5 Agosto).Colin Moynihan (2007). "Ti Piesta ti Libro ket Pinagkaykaysana dagiti Anarkista. Iti Kararua, Laeng". New York Times (16 bril).
- ^ Stringham, Edward (2007). Stringham, Edward, ed. Anarkia ken ti Linteg. Ti Politiko nga Ekonomia a Mapilpili. Transaction Publishers. p. 720. SSRN 1768172.
- ^ Narveson, Enero (2002). Panagdayaw kadagiti Tao iti Teoria ken Panakasanay. Kapitulio 11: Kaso ti Anarkista. "Tapno makita daytoy, isu ngarud ket, nasken a padakkelentayo ti dayaw a masakbayan nga adda iti anarkismo. Ti anagaramid daytoy masapul nga ilasin tayo ti nagbaetan ti dua asapasap a pagpilian iti anarkista a teoria [...] Dagitoy dua ket ti mabalin tayo a tawagan, dagiti bersion ti sosialista a maisuppiat ti nawaya tiendaan, wenno kapitalista."
- ^ Tormey, Simon, Kontra-Kapitalismo, Ti Pagsurotan ti Agdadamo, Oneworld Publications, 2004, pp. 118–119.
- ^ "Daytoy a takder ket mangikabil kaniana iti libertariano a sosialista a tinawtawid ken, saan surpresa, ni (Benjamin) Tucker ket adu a nangibaga kaniana nga isu ket maysa a sosialista ken naipanunutanna a ti pilosopiana a "Anarkistiko a sosialismo." "Anarkista a FAQbabaen dagiti nadumaduma a mannurat
- ^ "Gaputa ti rebolusion ket isu ti apoy iti bukodtayo a nakem ken maysa a kammasapulan iti solitario a panunot tayo; daytoy ket obligasion iti libertariano nga aristokrasia. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti etiko. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti estetiko. Tapno mapagkaykaysa dagiti banag a kabaknangan. Tapno maibingbingay ti karurua a kabaknangan." Renzo Novatore. Mapan t iPanagpartuat ti Awan
- ^ Ti kalpasan a kanigid nga anarko-komunista a ni Bob Black kalpasan ti panagusig ti insurekional a panirigan iti anarko-komunismo ti anarko-komunista a ni Luigi Galleani ket nangibagbaga a ti "komunista ket ti gibus a panagtungpal iti indibidualismo.... Ti nalawag a panagsuppiat a nagbaetan ti indibidualismo ken komunismo ket adda ti panakaawat kadagitoy dua.... ti pamwidan ket isu pay ti panggep: ti agmaymaysa ket agpayso a a naipamwidan. Awan ti bagana ti agsao iti 'empatiko a panagpauna ti sosial iti kinaagmaymaysa'.... Maisasaom metten a ti panagipauna ti manok wenno ti itlog. Ti anarkia ket maysa a 'pamay-an iti indibidualisasion'. Daytoy ket panggepenna nga agitipon ti kalatakan a panagrang-ay ti agmaymaysa iti kalatakan a komunal a panagkaykaysa."Bob Black. Nightmares of Reason.
- ^ "Dagiti moderno a komunista ket adaduda pay a indibidualistiko ngem ni Stirner. Iti kaniada, a saan laeng a ti relihion, moralidad, pamilia ken Estado ket ti espektro, ngem ti tagikua ket adadu pay ngen ti espektro, iti ania a nagan ti agmaymaysa ket naiatagabu - ken kasano a naitagabu!...Isu nga ti komunismo ket agpartuat ti batayan para iti waya ken Panakadumaduma iti agmaymaysa. Maysaak a komunista gaputa Maysaak nga Indibidualista. Napno ken naipaamategannagtuno s ti Komunista kenni Stirner idi ikabilna ti balikas nga alaen a sinukatann iti demanda - a daytoy ket nagturonganna ti panakarunaw ti tagikua, iti panagala ti tagikua. Ti indibidualismo ken Komumunismo ketagkammasapulanda."Max Baginski. "Stirner: Ti Agom ken ti Bukodna" iti Ina a Daga. Tomo. 2. Bilang. 3 MAYO, 1907
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Anarkismo idiay Wikimedia Commons


text:
Makan
Ti makan (wenno taraon, kanen, sida) ket isu ti aniaman a sustansia[1] nga ibusen tapno mangted ti nutrision a suporta para iti bagi. Daytoy ket kadawyan a manipud kadagiti mula wenno ayup, ken aglaon kadagiti kammasapulan a nutrimento, a kas dagiti karbohidrato, dagiti taba, dagiti protina, dagiti bitamina, wenno dagiti mineral. Ti sustansia ket kanen ti maysa nga organismo ken maipanto kadagiti selula ti organismo tapno makapataud iti enerhia, a mangtalinaay ti biag, wenno agparugso ti idadakkel.
Iti pakasaritaan, ti tao ket gumun-od ti makan babaen kadagiti dua a pamay-an: ti panaganup ken panagburas, ken agrikultura. Ita nga aldaw, kaaduan ti enerhia ti makan nga ib-ibusen babaen ti populasion ti lubong ket ipaay babaen ti industria ti makan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Collingham, E. M.: Ti Raman ti Gubat: Maikadua a Gubat ti Sangalubongan ken ti Pannakigubat para iti Makan (2011)
- Katz, Solomon: Ti Ensiklopedia ti Makan ken Kultura, (Scribner, 2003)
- Marion Nestle: Politika ti Makan: Kasano a ti Industria ti Makan ket Impluensianna ti Nutrision ken Salun-at, Dagiti Pagmalditan ti Unibersidad ti California, nabaliwan ken naipadakkel nga edision idi 2007, ISBN 0-520-25403-1
- Mobbs, Michael: Matalinaay a Makan Sydney: NewSouth Publishing, 2012. ISBN 9781920705541
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Makan idiay Wikimedia Commons


text:
Abagatan a Cotabato
Ti Abagatan a Cotabato ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti SOCCSKSARGEN iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Koronadal. Kabeddengna dagiti probinsia ti Sultan Kudarat iti amianan ken laud, ti Sarangani iti abagatan ken daya, ken ti Davao del Sur iti daya.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Abagatan a Cotabato iti 10 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti General Santos (Dadiangas)
- Siudad ti Koronadal
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013


text:
Davao Oriental
Ti Davao Oriental ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Mati. Kabeddengna dagiti probinsia ti Tanap ti Compostela iti laud, ken Agusan del Sur ken Surigao del Sur iti amianan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Davao Oriental iti 10 nga ili ken maysa a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013


text:
Kawaw
Ti kawaw wenno kalawakaw ket espasio nga awanan iti banag. Thi balikas ket nagtaud manipud ti Latin a pangilasin iti vacuus para iti "bakante" wenno "kodapis". Ti maysa nga aproksimasion iti kasta a kawaw ket ti rehion nga addaan ti presion ti alingasaw a basbassit ngem ti presion ti tangatang.[1] Dagiti pisiko ket kanknayonda a pakitungtungan dagiti nasayaat a resulta ti panagsubok a rumsua iti perpekto a kawaw, a sagpaminsan laeng a makunkuna iti "kawaw" wenno nawaya nga espasio, ken inus-usar ti termino a sangkapaset laeng a kawaw tapno mangitudo iti pudno a saan a perpekto a kawaw a kasla ti naar-aramid iti laboratorio wenno idiay espasio. Ti Latin a termino ti in vacuo ket inus-usar a panangipalawag ti maysa a banag nga adda iti makunkuna a kawaw.
Ti kasayaat iti sangkapaset laeng a kawaw ket asideg nga arngian ti perpekto a kawaw. Dagiti sabali a kapadana, ket ti ab-ababa a presion ti alingasaw ket kaibuksilanna ti nangat-ngato a kasayaat ti kawaw. Kas pagarigan, iti kadawyan a panagdalus a kawaw ket makapataud ti makaanay a panagsultup tapno mapabassit ti presion ti angin babaen ti agarup a 20%.[2] Mabalinmet dagiti nasaysayaat ti kalidadna a kawaw. Dagit ikamara ti nangato unay a kawaw, a kadawyan iti kimika, pisika, ken inhennieria, ket maipaandar iti babab ti maysa a trilion (10−12) iti presion ti tangatang (100 nPa), ken makaabot iti agarup a 100 partikula/cm3. Iti akin-ruar a limbang ket nangatngato pay ti kalidadna a kawaw, nga addaan ti kapada iti bassit unay a bilang dagiti atomo ti hidroheno iti tungngal maysa a natimbeng a kubiko metro.[3] SEgun ti moderno apannakaawat, urayno amin a banag ket maikkatto manipud iti tomo, daytoy ket kankanayonto nga "awan linaon" gapu ti panagbaliw-baliw ti kawaw, nangisit nga enerhia, dagiti raya nga agdaldaliasat a gamma- ken kosmiko, dagiti neutrino, ken kakuyogna dagiti sabali a penomena iti kuantum pisika. Iti moderno a pisika ti partikula, ti kasasaad ti kawaw ket naikedkeddeng a kasti baba a kasasaad ti banag.
T kawaw ket kanknayonen a topiko iti pilosopikal a debato manipud idi antigo apanawen ti Gresia, ngem saan met nga imperikal nga inad-adal aginggana idi maika-7 a siglo. Ni Evangelista Torricelli ket isu ti nagpataud ti immuna a laboratorio ti kawaw idi 1643, ken dagiti dadduma pay nga eksperimental a pamay-an ket napadur-as idi a kas resulta kadagiti teoriana iti atmosperiko apresion. Ti torricelliano a kawaw ket mapartuat babaen ti panagpunno iti merkurio ti natayag a baso a narikpan iti maysa a gibusna kenkalpasanna baliktaden daytoy iti maysa a malukong a manglaon ti merkurio.[4]
Ti kawaw ket nagbalin a naserbi a ramit ti industri idi maika-20 a siglo babaen ti pannakaipayammo dagiti inkandesente a bumbilia ken dagityi tubo ti kawaw, ken dagiti adu a kita ti teknolohia ti kawaw manipud idin ket mabalinen a magun-od. Ti kabarbaro a panagdur-as ti panagbanniaga iti limbang ti tao ket nangipaadu ti panagkayat iti impakto ti kawaw iti salun-at ti tao, ken iti sapasap kadagiti porma ti biag.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chambers, Austin (2004). Modern Vacuum Physics. Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-2438-6. OCLC 55000526.
- ^ Campbell, Jeff (2005). Speed cleaning. p. 97. ISBN 1-59486-274-5. Laglagipen a ti 1 a pulgada ti danum ket ≈0.0025 atm.
- ^ Tadokoro, M. (1968). "A Study of the Local Group by Use of the Virial Theorem". Dagiti Pablaak ti Astronomiko a Kagimongan ti Hapon 20: 230. Bibcode:1968PASJ...20..230T. Daytoy a taudan ket mangkarkulo iti densidad ti 7×10−29 g/cm3 para iti Lokal a Grupo> Ti maysa anga unit ti atomiko a masa ket 1.66×10−24 g, para kadagiti agarup a 40 atomo iti tungngal maysa a kubiko metro.
- ^ Kasano ti Agaramid ti Eksperimenta a Geissler a Tubo, binulan a Popular Science Pebrero 1919, Di nabilangan a panid, babaen ti Liblibro ti Google: http://books.google.com/books?id=7igDAAAAMBAJ&pg=PT3
- Henning Genz (2001). Nothingness: The Science Of Empty Space. Da Capo Press. ISBN 0-7382-0610-5.
- Luciano Boi (2011). The Quantum Vacuum: A Scientific and Philosophical Concept, from Electrodynamics to String Theory and the Geometry of the Microscopic World. Pagmalditan ti Unibersidad ti Johns Hopkins. ISBN 1-4214-0247-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kawaw idiay Wikimedia Commons


text:
Badoc, Ilocos Norte
Ti Badoc ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Badoc ket nabennebenneg iti 31 a barbaranggay.[2]
- Alay-Nangbabaan (Alay 15-B)
- Alogoog
- Ar-arusip
- Aring
- Balbaldez
- Bato
- Camanga
- Canaan (Poblacion)
- Caraitan
- Gabut Norte
- Gabut Sur
- Garreta (Poblacion)
- Labut
- Lacuben
- Lubigan
- Mabusag Norte
- Mabusag Sur
- Madupayas
- Morong
- Nagrebcan
- Napu
- La Virgen Milagrosa (Paguetpet)
- Pagsanahan Norte
- Pagsanahan Sur
- Paltit
- Parang
- Pasuc
- Santa Cruz Norte
- Santa Cruz Sur
- Saud
- Turod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: Ni Andrew Jackson (Marso 15, 1767 – Hunio 8, 1845) ket isu idi ti maikapito a Presidente iti Estados Unidos (1829–1837). A naikuartel idiay prontera ti Tennessee, ni Jackson ket maysa idi a politiko ken heneral ti buyot a nagparukma dagiti Creek Indiano idiay Gubat iti Horseshoe Bend (1814), ken dagiti Britaniko idiay Gubat iti New Orleans (1815). Isu ket maysa a polarisador a pigura a nagituray ti Maikadua a Partido a Sistema idi panawen tie 1820 ken 1830, a kas nga presidente, dinadaelna ti ti nailian abanko ken inyakarna dagiti kaaduan a tribu dagiti Indiano manipud ti Abagatan a daya ken inpanna ida idiay laud ti Karayan Mississippi. Dagiti nagagar a sumursurot kanaiana ket nagpartuat ti moderno aPartido Demokratiko. Thi 1830–1850 paset tipanawen a kalpasan daytoy ket nagbalin a kas ti panawen iti Jacksoniano a demokrasia.[1]


text:
Vladimir Lenin
Ni Vladimir Ilyich Lenin (Ruso: BлaдиMиp Илbич ЛeHиH (tulong·paammo); 22 Abril [D.E. 10 Abril] 1870 – 21 Enero 1924) ket maysa idi a Ruso a Marxista a rebolutionario ken omunista a politiko nga isu ti nangidaulo ti Oktubre a Rebolusion iti 1917. A kas maysa adaulo iti Bolsheviks, indauloanna ti estado ti Sobiet idi pakauna a tawen iti (1917–1924), idi nakilaban tapno makaipatakder ti panagtengngel iti Rusia iti Sibil a Gubat ti Rusia ken nagobra a nagpartuat ti maysa a sosialista a sistema ti ekonomia.
A kas maysa a politiko, ni Lenin ket maysa idi a naikamo nga orador, a kas maysa a sientista ti politika dagiti adu a teoriana ken dagiti pilosopiko a panagrangrang-ay iti Marxismo ket nagpataud ti Marxismo–Leninismo, ti pragmatiko a Ruso a panakaiyatanup iti Marxismo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ TpиyMф и Tpareдия - И. B. CTaлиH: пoлиTичeckий пopTpeT. (Panagballigi ken Trahedia - I. V. Stalin : Politikal a Pannakailadawan) ДMиTpий BoлkoroHoB (Dmitriy Volkogonov). Libro 1, Paset 1, PP. 95 - 114. HoBocTи Publications. Moscow. 1989.


text:
Sebbangan
Iti biolohia, ti maysa a sebbangan ket maysa kadagiti pagibatayan a paset ti biolohiko a pannakaidasig ken maysa a taksonomiko a ranggo. Ti sebbangan ket kankanayon a naipalpalawag a kas maysa a grupo dagiti organismo a makabael iti panagputot ken makapatud ti naagned nga putot. Bayat nga adu dagiti kaso iti daytoy a panangipalplawag ket makaanayen, ti karikut ti panangipalplawag ti sebbangan ket naamammuan a kas ti parikut ti sebbangan. Dagiti aggigiddiat a panangrukod ket kankanayon a maus-usar, kasla dagiti panagpapada ti DNA, morpolohia wenno ekolohiko a pagyanan. Ti kaadda iti naisangayan a lokal a naampon apakailiddingan ket mabalin pay nga adu a pannakabingbingay dagiti sebbangan kadagiti "inpraespesipiko a takson" a kas dagiti subsebbangan (ken iti botanika dagiti dadduma pay a takson ket naus-usar, a kas ti panagduduma, sirok a panagduduma, ken formae).


text:
Prepektura ti Kanagawa
Ti Prepektura ti Kanagawa (神奈川県 Kanagawa-ken?) ket maysa a prepektura a mabirukan idiay akin-abagatan a rehion ti Kantō iti Hapon.[1] Ti kapitoliona ket ti Yokohama.[2] Ti Kanagawa ket paset iti Kalatakana Lugar ti Tokyo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kanagawa" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 466 idiay Liblibro ti Google; "Kantō" iti p. 479 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Yokohama" iti pp. 1054-1055 idiay Liblibro ti Google.


text: 1Kakabsatko, kayatko a lagipenyo ti napasamak kadagiti kapuonantayo a simmurot ken ni Moises. Addada amin idi iti salinong ti ulep. Awan ti napagpagtengda iti ilalasatda iti Nalabaga a Baybay. 2Iti salinong ti ulep ken iti baybay, nabuniaganda amin a kas pasurot ni Moises. 3Nanganda amin iti maymaysa a naespirituan a tinapay. 4Imminumda amin iti maymaysa a naespirituan a danum. Imminumda manipud iti naespirituan a bato a kimmuykuyog kadakuada. Ni Cristo dayta a bato. 5Ngem uray no kasta, saan a naay-ayo ti Dios iti kaaduan kadakuada, ket naiwarawara dagiti bangkayda iti let-ang. 6Agbalin koma dagitoy pagwadan a pakaballaagantayo tapno ditay aggartem kadagiti dakes a banag, a kas iti inaramidda. 7Ditay koma agrukbab kadagiti didiosen, a kas iti inaramid ti sumagmamano kadakuada. Kas kuna ti Nasantoan a Surat: “Nagtugaw dagiti tattao a mangan ken uminum; timmakderda tapno agsasalada.” 8Masapul a ditay agaramid iti immoralidad, a kas iti inaramid ti sumagmamano kadakuada—ket iti maysa nga aldaw, natay ti 23,000 kadakuada. 9Ditay suoten ti Apo, kas iti inaramid ti sumagmamano kadakuada—ket pinatay ida dagiti uleg. 10Ditayo met koma agreklamo a kas iti inaramid ti sumagmamano kadakuada—ket dinadael ida ti Anghel ni Patay. 11Napasamak dagitoy kadakuada a pagulidanan dagiti dadduma, ket naisuratda a kas pakaballaagantayo. Ta dandanin ti kanibusanan ti tiempo. 12Siasinoman a mangipagarup a natalged ti panagtakderna, agannad koma amangan no matnag. 13Tunggal sulisog nga umay kadakayo, gagangay a dumteng iti tao. Ngem tungpalen ti Dios ti karina; dina ipalubos a masulisogkayo iti nalabes a diyo kabaelan a sarangten. No masulisogkayo, ikkannakayo iti pigsa a mangibtur, ket iti kasta, makalisikayo. 14Isut’ gapuna a dikay agrukbab kadagiti didiosen, patgek a gagayyem. 15Agsaoak kadakayo a kas nanakman a tattao. Dakayo ti mangeddeng no pudno wenno saan ti ibagbagak. 16No uminumtayo iti kopa ti bendision a nagyamanantayo iti Dios, ditayo kadi mairaman iti dara ni Cristo? Ket ti tinapay a pisientayo, ditayo kadi mairaman met iti bagi ni Cristo? 17Gapu ta maymaysa a tinapay ti pagbibingayantayo, maymaysatayo a bagi uray no adutayo. 18Kitaenyo ti ugali dagiti nagkauna a Hebreo; dagiti mangan iti naidaton a taraon, makipagserbida met iti altar. 19Ania ti kayatko a sawen? Adda aya kaipapanan ti didiosen wenno adda kadi pateg ti kanen a maidaton iti didiosen? 20Awan! Daytoy ti kayatko a sawen: Saan nga iti Dios ti pakaidatonan dagiti taraon iti altar dagiti pagano, no di ket kadagiti demonio. Ket diak kayat a makikaduakayo kadagiti demonio. 21Diyo mabalin nga inuman ti kopa ti Apo ket kalpasanna, inumanyo met ti kopa dagiti demonio. Diyo mabalin ti sumango iti panganan ti Apo ket kalpasanna, sumangokayo iti lamisaan dagiti demonio. 22Wenno, pagimonentayo kadi ti Apo? Napigpigsatayo kadi ngem isu? 23“Siwayawayakami nga agaramid iti kaykayatmi,” kunada. Wen, ngem saan nga amin a banag ket nasayaat. “Siwayawayakami nga agaramid iti aniaman a banag”—ngem saan nga amin a banag ket makatulong. 24Masapul a biroken ti tunggal maysa ti pagimbagan ti sabali, saan la a ti bukodna a pagsayaatan. 25Siwayawayakayo nga agsida iti aniaman a magatang iti paglakoan iti karne a dikay agsaludsod gapu ta mariribuk ti konsensiayo. 26Kas kuna ti Nasantoan a Surat: “Ti Apo ti akinkukua iti daga ken amin a linaonna.” 27No awisennaka a makipangan ti maysa a pagano ket mapanka, manganka iti aniaman a maipasango kenka a dika agsaludsod gapu ta mariribuk ti konsensiam. 28Ngem no adda agkuna kenka, “Naidaton daytoy a taraon kadagiti didiosen,” saanmo a kanen gapu iti nangibaga kenka ken gapu ta maburibor ti konsensiam— 29kayatna a sawen, saan a ti konsensiam, ngem ti konsensiana. Adda agsaludsod, “Apay a makedngan ti wayawayak gapu iti konsensia ti sabali a tao? 30No agyamanak iti Dios gapu iti taraonko, apay a mababalawak?” 31Daytoy ti sungbatko: No adda aniaman nga aramidenyo, mangan man wenno uminumkayo, aramidenyo a pakaidayawan ti Dios. 32Dikay agaramid iti aniaman a pakaigapuan nga agbasol dagiti Judio wenno Hentil wenno ti iglesia ti Dios. 33Siak a maysa, ikagumaak a pagustoan ti amin a tattao iti aniaman nga aramidek. Saan a ti pagsayaatak ti pampanunotek, no di ket ti pagimbagan ti amin tapno maisalakanda.


text:
Calamba, Misamis Occidental
Ti Calamba ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calamba ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bonifacio
- Bunawan
- Calaran
- Dapacan Alto
- Dapacan Bajo
- Langub
- Libertad
- Magcamiguing
- Mamalad
- Mauswagon
- Northern Poblacion
- Salvador
- San Isidro
- Siloy
- Singalat
- Solinog
- Southwestern Poblacion
- Sulipat
- Don Bernardo Neri Pob
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Luna, Apayao
Ti Luna ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Apayao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Luna ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Bacsay
- Capagaypayan
- Dagupan
- Lappa
- Marag
- Poblacion
- Quirino
- Salvacion
- San Francisco
- San Isidro Norte
- San Sebastian
- Santa Lina
- Tumog
- Zumigui
- Cagandungan
- Calabigan
- Cangisitan
- Luyon
- San Gregorio
- San Isidro Sur
- Shalom
- Turod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Apayao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Apayao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Calixto II
Ni Nasantuan aPapa Calixto II (wennoCalistus II) (pimmusay 13 Disiembre 1124), naipasngay a kas ni Guy de Burgundy, ti maikapat nga anak a lalaki ni William I, Konde ti Burgundy, ket napili a Papa idi 1 Pebrero 1119 kalpasan ti ipupusay ni Papa Gelasio II.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John W. O'Malley, Ti pakasaritaan dagiti Papa: Manipud kenni Pedro aginggana iti Agdama , (Rowman & Littlefield Publishers, 2010), 116.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Calixto II idiay Wikimedia Commons


text:
Isabela, Basilan
Ti Siudad ti Isabela ket maysa a maika-4 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Basilan iti Pilipinas. Bayat a ti isla a probinsia ti Basilan ket administratibo a paset ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM), ti Siudad ti Isabela ket saan a paset iti daytoy a rehion ngem naikabil babaen ti rehion ti Peninsula ti Zamboanga.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Isabela ket politikal a nabingbingay iti 45 a barbaranggay.[2]
- Aguada
- Balatanay
- Baluno
- Begang
- Binuangan
- Busay
- Cabunbata
- Calvario
- Carbon
- Diki
- Isabela Eastside (Poblacion)
- Isabela Proper (Poblacion)
- Dona Ramona T. Alano
- Kapatagan Grande
- Kaumpurnah Zone I
- Kaumpurnah Zone II
- Kaumpurnah Zone III
- Kumalarang
- La Piedad (Poblacion)
- Lampinigan
- Lanote
- Lukbuton
- Lumbang
- Makiri
- Maligue (Lunot)
- Marang-marang
- Marketsite (Poblacion)
- Menzi
- Panigayan
- Panunsulan
- Port Area (Poblacion)
- Riverside
- San Rafael
- Santa Barbara
- Santa Cruz (Poblacion)
- Seaside (Poblacion)
- Sumagdang
- Sunrise Village (Poblacion)
- Tabiawan
- Tabuk (Poblacion)
- Timpul
- Kapayawan
- Masula
- Small Kapatagan
- Tampalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Siudad ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Basilan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Carolus Linnaeus
Ni Carolus Linnaeus wenno Carl Linnaeus (Kasisigud a nagan iti Sueko Carl Nilsson Linnæus, 23 Mayo[nota 1] 1707 – 10 Enero 1778), naam-ammuan pay iti kinanobilidadna a kas ni Carl von Linné (tulong·paammo),[1] ket maysa idi a Sueko a botaniko, pisiko, ken soologo, a nangirugi kadagiti pundasion para iti moderno a pamuspusan iti binomio a nomenklatura. Isu ket naam-ammuan a kas ti ama ti moderno a taksonomia, ken naipanpanunotan pay a kas maysa kadagiti ama ti moderno nga ekolohia. Adu kadagiti sinursuratna ket naisurat iti Latin, ken ti naganna ket naipakpakita iti Latin a kas Carolus Linnæus (kalapasan idi 1761 ti Carolus a Linné).
Ni Linnaeus ket naipasngay idiay away ti Småland, idiay akin-abagatan a Suesia. Ni Linnaeus ket nakaawat ti kaaduan kadagiti nangatngato a panagadalna idiay Unibersidad ti Uppsala, ken nangrugrugi a nangit-ited kadagiti lektura iti botanika idiay idi 1730. Isu ket nagtaeng iti ballasiw-taaw idi baetan ti 1735 ken 1738, nga idiay ket nagad-adal ken nagipablaak pay ti immuna nga edision iti Systema Naturae idiay Olanda. Isu ket nagsubli met laeng idiay Suesia, nga idiay ket nagbalin a propesor iti botanika idiay Uppsala. Idi tawtawen ti 1740, isu ket naipatulod kadagiti nadumaduma a panagbanniaga iti Suesia tapno agbiruk ken mangidasig kadagiti mula ken dagiti ayup. Idi tawtawen ti 1750 ken tawtawen ti 1760, isu ket nagtultuloy a nagur-urnong ken nagidasdasig kadagiti ayup, mulmula, ken minerales, ken nagipablaak kadagiti nadumaduma a tomo. Iti panawen ti ipupusayna, isuna idin ket maysa kadagiti kaaduan a naipammadayawan a sientista idiay Europa.
Ti Sueko a pilosopo a ni Jean-Jacques Rousseau ket nangipatulod kania ti mensahe: "Ibagam kaniana a diak ammo ti nalatlatak a tao iti lubong."[2] Ti Aleman a mannurat a ni Johann Wolfgang von Goethe ket nangisurat: "Malaksid kenni Shakespeare ken ni Spinoza, Awan ti ammok a saanen a sibibiag nga ad-adu a nakaimpluensia kania."[2] Ti Sueko a mannnurat a ni August Strindberg ket insuratna ti: Ni "Linnaeus idi ti kinapudno ket maysa a mannaniw a naikeddeng a nagbalin a maysa a naturalista".[3] Kadagiti dadduma pay a nagun-odna, ni Linnaeus ket tinawtawagan idi ti Princeps botanicorum (Prinsipe dagiti Botaniko), "Ti Pliny iti Amianan," ken "Ti Maikadua nga Adan".[4]
Iti botanika, ti pangyababaan ti mannurat nga inususar a mangitudo kenni Linnaeus a kas ti turay para iti nagnagan ti sebbangan ket L.[5] Idi 1959, ni Carl Linnaeus ket nainaganan idi a kas ti lektotipo para iti Homo sapiens,[6] a kaibuksilaan a ti panagsurot kadagiti alagaden ti nomenklatura, ti Homo sapiens idi ket umisu a naipalpalawag a kas dagiti sebbangan ti ayup a nakaitagikuaan ni Linnaeus.
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Kinaubing[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Carl Linnaeus ket naipasngay idiay purok ti Råshult idiay Småland, Suesia idi 23 Mayo 1707. Isu ti kaunaan nga anaka ni Nils Ingemarsson Linnaeus ken ni Christina Brodersonia. Ti amana ket isu ti immuna iti kaputotanna a nangampon ti permanente nga apelyido. Sakbay ti dayta, dagiti kaputontanda ket nagus-usarda ti patronimiko a sistema ti panagnagan kadagiti Eskandinabo a pagilian: ti amana ket nanaganan ti Ingemarsson kalpasan ti amana a ni Ingemar Bengtsson. Idi naawat ni Nils idiay Unibersidad ti Lund, isu ket nangala ti nagan ti pamiliana. Isu ket nanagampon ti Latinado a nagan a Linnæus manipud ti higante a linden a kayo (wenno dalayap a kayo), lind iti Sueko, a nagtubtubo idiay pagnanaedan ti pamiliana.[7] Daytoy a nagan ket naipaletra nga adda ti æ a ligatura. Idi naipasngay ni Carl, isu ket nanaganan ti Carl Linnæus, iti nagan ti pamilian ti amana. Ti anakna a lalaki ket kankanayon pay a nangiletra nga adda iti æ a ligatura, iti naisusurat iti ima a dikumento ken kadagiti pablaaks.[8] Ti patonimiko ni Carl idin ket mabalin a ti Nilsson, a kas iti Carl Nilsson Linnæus.
Maysa kadagiti atiddog a linia dagiti agtaltalon ken dagiti padi, ni Nils ket maysa a idi nga agdadamo a botaniko, maysa a Luterano a ministro, ken ti koadhutor iti bassit a purok iti Stenbrohult idiay Småland. Ni Christina ket maysa nga anak a babai idi ti rektor iti Stenbrohult, a ni Samuel Brodersonius. Isu ket dimteng a naganak kadagiti tallo a babai ken maysa alalaki, ni Samuel (a dimteng a nangsaruno ti amana a kas rektor iti Stenbrohult ken nangsurat timanual iti panagtaraken ti alimbubuyog).[7][9][10] Ti maysa atawen kalpasan ti pannakaipasngay ni Linnaeus, ti apongna a ni Samuel Brodersonius ket pimmusay, ken ti amana a ni Nils ket isu ti nagbalin a rektor iti Stenbrohult. Ti pamilia ket immalis idiay rektorio manipud idiay balay ti koadhutor.[8][11]
Uray kadagiti nasapsapa a tawtawenna, ni Linnaeus ket kasla nagayayat para kadagiti mula, a naisangsangayan kadagti sabong. No idi isu ket marurod, isu ket naikikkan iti sabong, a daytoy ket dagus a nagpakalma kaniana. Ni Nils kanayon a nagasasikaso iti hardinna ken kankanayon a nangipakpakiata kadagiti sabong kenni Linnaeus ken inbagbgana dagiti naganda kaniana. Isu idin ni Linnaeus ket naikkan ti lugar a pagpatubuanna ti mulmula.[12]
Nasapa a panagadal[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ama ni Linnaeus ket isu ti nangirugrugi a nangisuro kaniana iti Latin, relihion, ken heograpia idi isu ketu bing pay laeng; ti maysa a panangilaglagip ket nangibagbaga a gapu ti panagus-usar ti pamilia iti Latin kadagiti pannakisinsinnarita, ni Linnaeus ket nakaadal ti Latin sakbay a nakaadal ti Sueko. Idi agtawen ti pito ni Linnaeus, ni Nils ket nangikeddeng a mangabang ti mangisuro kaniana. Ti nagannak kaniana ket pinilida ni Johan Telander, ti anak a lalaki ti maysa a lokal a yeoman. Ni Linnaeus ket saan a nangay-ayat kaniana, nangisursurat iti autobiograpiana a ni Telander "ket nasaysayaat idi a a mangpasardeng ti talento ti maysa nga ubing ngem ti mangparang-ay kadagitoy."[13] Kalpasan ti dua a tawen idi rugi ti pannakaisursurona, isu ket naipatulod idiay Akin-baba nga Eskuela ti Gramatika idiay Växjö idi 1717.[14] Ni Linnaeus ket sagpaminsan laeng a nagad-adal, ngem kankanayon a nanapan idiay away tapno agbiruk kadagiti mula. Isu ket nakaabot ti kinaudi a tawenna iti Akin-babba nga Eskuela idi isu ket agtawen ti sangapulo ket lima, nga insursuro idi ti ti daulo ti eskuela, a ni Daniel Lannerus, nga isu ket nagay-ayat idi ti botanika. Ni Lannerus ket nakadlaw ti panagay-ayat ni Linnaeus iti botanika ken nangited kaniana a mangipataray ti hardinna. Isu pay ti nangipaammo kaniana kenni Johan Rothman, ti estado a doktor iti Småland ken ti maysa a manursuro idiay Växjö Gimnasio. Ni Rothman ket maysa pay a botaniko ken nagpalawa ti interesado kenni Linnaeus iti botania ken timmulong kaniana a nagparang-ay ti panagayatna iti medisina.[15][16] Iti edad a 17, ni Linnaeus ket nagbalin idin a nakaammo kadagiti adda a literatura iti botania. Isu ket nangibagbaga iti warnakanna a ”agbasbasa iti aldaw ken rabii, maikabkabesak ti, Libro dagiti Hierba ni Arvidh Månsson, ti Flora Åboensis ni Tillandz, ti Serta Florea Suecana ni Palmberg, ti Bromelii Chloros Gothica ken ti Rudbeckii Hortus Upsaliensis..” [17]
Ni Linnaeus ket simmrek iti Växjö Gimnasio idi 1724, nga idiay ket nangruna a nagadal iti Griego, Hebreo, teolohia ken matematika, ti kurikulo a naidaremdem para iti ubbing a lallaki nga agsagsagana iti kinapadi.[18][19] Iti kinaudi a tawen idiaygimnasio, ti ama ni Linnaeus ket bimmisita tapno damagenna dagiti propesor no kasano nga agrangrang-ay ti panagad-adalna; iti dismayana, kaaduan kadagiti propesor ket nangibagbaga nga isunto ket saan nga agbalin a maysa nga eskolar. Ni Rothman ket saan a namatmati ti daytoy, a nangisingsingasing a ni Linnaeus ket adda masakbayanna iti medisina. Ti doktor ket nangidaton nga agnaed ni Linnaeus iti pamiliana idiay Växjö ken maisurona iti pisiolohia ken botanika. Ni Nils ket inawatna daytoy a daton.[20][21]
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ni Carl Linnaeus ket naipasngay idi 1707, 13 Mayo (Sueko nga Estilo) wenno 23 Mayo segun ti moderno a kalendario. Segun ti Huliano a kalendario isu ket naipasngay idi 12 Mayo. (Blunt 2004, p. 12)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blunt (2004), p. 171.
- ^ a b "Ania kadi dagiti inbagbaga ti tattao a maipanggep kenni Linnaeus". Linné on line. Unibersidad ti Uppsala. Naala idi 3 Oktubre 2011.
- ^ "Pimmusay ni Linnaeus". Linné on line. Unibersidad ti Uppsala. Naala idi 3 Oktubre 2011.
- ^ Broberg (2006), p. 7.
- ^ "Linnaeus, Carl (1707–1778)". Dagiti salaysay ti mannurat. Internasional a Pagsurotan ti Nagnagan ti Mula. Naala idi 1 Oktubre 2011. Kadagiti naduduog a pablaak ket sagpaminsanda a nangipangyababa iti "Linn." ket mabirukan iti (kas pagarigan: Cheeseman, T.F. (1906) - Manual ti Flora ti Baro a Selanda.
- ^ Stearn (1959), p. 4.
- ^ a b Blunt (2004), p. 12.
- ^ a b Blunt (2004), p. 13.
- ^ Stöver (1974), p. 8.
- ^ Broberg (2006), p. 10.
- ^ Quammen (2007), p. 1.
- ^ Blunt (2004), p. 15.
- ^ Blunt (2004), pp. 15–16.
- ^ Stöver (1974), p. 5.
- ^ Blunt (2004), p. 16.
- ^ Stöver (1974), pp. 5–6.
- ^ Carl von Linnés betydelse såsom naturforskare och läkare : skildringar utgifna af Kungl. Vetenskapsakademien i anledning af tvåhundraårsdagen af Linnés födelse|http://runeberg.org/linne200ar/linnebotan/0007.html
- ^ Stöver (1974), p. 6.
- ^ Blunt (2004), pp. 16–17.
- ^ Blunt (2004), pp. 17–18.
- ^ Stöver (1974), pp. 8–11.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Carolus Linnaeus idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Carolus Linnaeus idiay Wikisource


text: 1Iti maysa nga Aldaw a Panaginana, napan nangan ni Jesus iti balay ti maysa kadagiti pangulo a Fariseo, ket sinisiim dagiti tattao. 2Adda lalaki nga imbal dagiti saka ken takkiagna a napan ken ni Jesus. 3Sinaludsod ni Jesus kadagiti mamaestro iti Linteg ken kadagiti Fariseo, “Ipalubos kadi ti Linteg ti panangpaimbag iti masakit iti Aldaw a Panaginana?” 4Ngem nagulimekda. Innala ni Jesus ti tao ket pinaimbagna sana pinagawid. 5Kalpasanna, kinunana kadakuada, “No ti maysa kadakayo adda anakna wenno bakana a matnag iti bubon iti Aldaw a Panaginana, dina kadi dagusen nga aonen uray no Aldaw a Panaginana?” 6Awan naisungbatda kenkuana maipapan iti daytoy. 7Napaliiw ni Jesus a pilien dagiti sangaili dagiti kasayaatan a pagtugawan. Isut’ gapuna a sinaritana amin kadakuada daytoy a pangngarig: 8“No adda mangawis kenka iti paboda, dimo pilien ti kasayaatan a pagtugawan, amangan no adda naawis a natantan-ok ngem sika. 9Umayto kenka ti nangawis kadakayo a dua ket kunana, ‘Pangngaasim ta itedmo dayta a tugaw kenkuana.’ Mabainankanto ket kapilitan nga agtugawka iti kanumoan a pagyanan. 10“Ngem no maawiska, inka ketdi agtugaw iti kanumoan a lugar tapno umayto kenka ti nangawis ket kunana, ‘Gayyem, umayka idiay nasaysayaat a pagtugawan.’ Iti kasta, maidaydayawkanto iti imatang dagiti sangaili. 11Ta maipababanto ti amin a mangitan-ok iti bagina, ket maitan-okto ti amin nga agpakumbaba.” 12Kinuna met ni Jesus iti nangawis kenkuana, “No yawismo ti maysa a pangaldaw wenno pangrabii, dimo awisen dagiti gagayyemmo wenno dagiti kakabsat, kakabagian wenno babaknang a kaarrubam. Ta awisendakanto met, ket iti kasta, supapakandakanto iti impaaymo kadakuada. 13No agpadayaka, imbitaram dagiti napanglaw, dagiti lugpi, dagiti pilay ken dagiti bulsek. 14Nagasatkanto, ta didaka masupapakan. Ngem gunggonaannakanto ti Dios inton agungar dagiti nalinteg a tattao.” 15Nangngeg ti maysa kadagiti nakisango ken ni Jesus iti panganan daytoy a pangngarig. Kinunana ken ni Jesus, “Anian a ragsak dagiti sumangonto iti panganan iti Pagarian ti Dios!” 16Kinuna ni Jesus kenkuana, “Adda idi maysa a tao a nangisagana iti dakkel a padaya ket adu ti inawisna. 17Idi dimtengen ti oras ti padaya, binaonna ti adipenna a mangibaga kadagiti naawis, ‘Umaykayon, ta naisagana aminen.’ 18“Ngem nagpambarda amin. Kinuna ti maysa iti adipen, ‘Gimmatangak iti talon ket masapul nga innak kitaen. Dispensarennak laengen.’ 19Kinuna met ti sabali, ‘Gimmatangak iti lima nga agkasangol a baka ket innak ipadas ida. Dispensarennak laengen.’ 20Kinuna met ti sabali, ‘Kakaskasarko, isut’ gapuna a diak makaumay.’ 21“Nagawid ti adipen ket imbagana amin daytoy iti apona. “Nakapungtot ti apo. Binilinna ti adipenna, ‘Darasem ti mapan kadagiti kalkalsada ken daldalan iti ili, ket yegmo ditoy dagiti napanglaw, dagiti lugpi, dagiti bulsek ken dagiti pilay.’ 22“Iti saan a nabayag, kinuna ti adipen, ‘Apo, natungpal ti bilinmo ngem adu pay laeng ti pagyanan.’ 23“Iti kasta, kinuna manen ti apo iti adipen, ‘Inka kadagiti daldalan ken bitbit-ang, ket pilitem dagiti tattao nga umay tapno mapno ti balayko. 24Ta ibagak kadakay amin nga awanto kadagiti inawisko ti makaraman iti saganak.’” 25Iti naminsan, nakaad-adu a tattao ti sumursurot ken ni Jesus. Simmango ni Jesus kadakuada ket kinunana, 26“Saan a makapagbalin nga adalak ti siasinoman nga umay kaniak malaksid no dakdakkel ti panagayatna kaniak ngem ti panagayatna kadagiti nagannak kenkuana, ti asawana ken dagiti annakna, dagiti kakabsatna ken uray ti bagina met laeng. 27Saan met a makapagbalin nga adalak ti siasinoman a di mangbaklay iti krusna ken sumurot kaniak. 28“No maysa kadakayo ti agpanggep a mangbangon iti torre, saan aya nga agtugaw nga umuna tapno panunotenna ti magastonanto, no adda makaanay a kuartana a pangleppasna? 29No saan, dinanto maituloy ti torre kalpasan ti panangikabilna iti fondasion. Ang-angawento dagiti amin a makakita iti inrugina ket kunadanto, 30‘Inrugina a binangon ti torre, ngem dina met maituloy!’ 31“No rummuar ti maysa nga ari nga addaan 10,000 a soldado ket mapanna sarangten ti sabali nga ari nga addaan 20,000 a soldado, agtugaw pay a mangpanunot no kabaelanna a sangoen ti karangetna nga ari. 32No saan, mangibaon iti sumabat iti dayta nga ari no adayo pay laeng tapno dawatenna ti panagkappiada.” 33Kamaudiananna, kinuna ni Jesus, “Kasta met nga awan kadakayo ti makapagbalin nga adalak no dina panawan amin nga adda kenkuana.” 34“Nasayaat ti asin. Ngem no timmamnayen, saanen a mapaapgad. 35Awanen ti maiserbina iti daga wenno iti pagibuntonan iti rugit ti animal ket iti kasta maibelleng. “Dumngegkayo ngarud, no adda pannakaawatyo!”


text:
Pilid
Ti pilid ket isu ti nagtitimbukel a komponente a naikeddeng nga agtayyek iti maysa a bering a pagtayyekan. Ti pilid ket maysa kadagiti kangrunaan a komponente iti pilid ken burayongan a maysa kadagiti innem a simple a makina. Dagiti pilid, a mairaman dagiti burayongan, ket mangpalubos ti nalaka a panaggunay kadagiti nadagsen a banag a mangpalaka ti panangiyakar wenno panangilugan bayat a mangsupsuporta ti karga, wenno mangaramid iti panagobra dagiti makina. Dagiti pilid ket inus-usar pay para kadagiti dadduma a panggep, a kas iti manibela ti barko, manibela, pagdamilian a pilid ken bolante.
Dagiti kadawyan a kas pagarigan ket mabirukan kadagiti pagipakatan ti pagluganan. Ti pilid ket nasayaat a mangpabassit ti rasras babaen ti panapalaka ti panaggunay babaen ti panagtulatid a maikuyog ti panagusar kadagiti burayongan. Tapno dagiti pilid ket agtulatiddda, ti kanito ket masapul a maipakat iti pilid iti pagtayyekanna, babaen iti grabidady, wenno babaen ti panangipakat iti sabali nga akin-ruar a puersa wenno panangipusipos a puersa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Pilid idiay Wikimedia Commons
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti pilid ti kotse idiay Wikimedia Commons
- Ti Kaduogan a Natarikayo a Pilid. Museo ti Siudad iti Ljubljana. Naala idi 31 Enero 2012.


text:
Solana, Cagayan
Ti Solana ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Solana ket nabingbingay a politikal iti 38 a barbaranggay.[2]
- Andarayan North
- Lannig
- Bangag
- Bantay
- Basi East
- Bauan East
- Cadaanan
- Calamagui
- Carilucud
- Cattaran
- Centro Northeast (Poblacion)
- Centro Northwest (Poblacion)
- Centro Southeast (Poblacion)
- Centro Southwest (Poblacion)
- Lanna
- Lingu
- Maguirig
- Nabbotuan
- Nangalisan
- Natappian East
- Padul
- Palao
- Parug-parug
- Pataya
- Sampaguita
- Maddarulug (Santo Domingo)
- Ubong
- Dassun
- Furagui
- Gadu
- Iraga
- Andarayan South
- Basi West
- Bauan West
- Calillauan
- Gen. Eulogio Balao
- Natappian West
- Malalam-Malacabibi
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pualas, Lanao del Sur
Ti Pualas ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pualas ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Badak
- Bantayan
- Basagad
- Bolinsong
- Boring
- Bualan
- Danugan
- Dapao
- Diamla
- Gadongan
- Ingud
- Linuk
- Lumbac
- Maligo
- Masao
- Notong
- Porug
- Romagondong
- Talambo (Pob.)
- Tamlang
- Tuka
- Tomarompong
- Yaran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ilocos Sur
Ti Ilocos Sur ket maysa a probinsia iti Pilipinas a karaman iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Vigan, a mabirukan iti ngiwat ti Karayan Mestiso. Ti Ilocos Sur ket nabeddengan ti Ilocos Norte ken Abra iti amianan, ti Mountain Province iti daya, ti La Union ken ti Benguet iti abagatan, ken ti Baybay Abagatan Tsína iti laud.
Dagiti linaon
Tinawtawid a purok iti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naipakasaritaan a siudad iti Vigan, nga isu daytoy ket naisuratan idiay Sangalubongan a Tinawtawid a Listaan ti UNESCO idi Nobiembre 1999, ket mabirukan iti daytoy a probinsia. Naibangon idi maika-16 a siglo, ti Vigan ket isu ti maysa a kasayaatan a naitaginayon a kas pagarigan kadagiti naplano a kolonia nga ili ti Espana idiay Asia. Dagiti arkitektura ket agiraman kadagiti kultural nga elemento manipud kadagiti sabsabali a luglugar idiay Pilipinas ken Tsína, ken dagiti nanipud idiay Europa tapno makaramid ti naidumduma a kultura ken langa ti ili nga awan ti maipada iti sino man a lugar idiay Daya ken Abagata a daya nga Asia. Ti Kamestisoan a Distrito ket addaan kadagiti kas pagarigan iti kadawyan a balbalay nga addan kadagiti teha nga atep, natangken a kayo a datar, balustrada ken at-atep iti sabsabali a kita nga estilo nga arkitetura iti Kastila, Mehikano ken Insik.
Ti maika-16 a siglo a Simbaan ti Santa Maria ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Dulon, daytoy ket nausar idi a kas maysa a pasammakedan idi agdama a panawen ti Pilipinas aRebulosion iti 1896. Ti Tirad Pass, ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Nasantuan a Lugar, daytoy a lugar ti kinaudi a nagtenglan dagiti Rebolusionario a Puersa dagiti Filipino babaen ni Heneral Emilio Aguinaldo. Ti Bessang Pass ket nagserbi a kas iti kalikudan a naglasatan dagiti Rebolusionario para iti panagsupiat ti kinaudi a panagsalaknib ni Heneral Yamashita idi kinaudi a paset ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Politikal[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ilocos Sur ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a munisipalidad ken dua a komponente a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alilem
- Banayoyo
- Bantay
- Burgos
- Cabugao
- Caoayan
- Cervantes
- Galimuyod
- Gregorio del Pilar (Concepcion)
- Lidlidda
- Magsingal
- Nagbukel
- Narvacan
- Quirino (Angaki)
- Salcedo (Baugen)
- San Emilio
- San Esteban
- San Ildefonso
- San Juan (Lapog)
- San Vicente
- Santa
- Santa Catalina
- Santa Cruz
- Santa Lucia
- Santa Maria
- Santiago
- Santo Domingo
- Sigay
- Sinait
- Sugpon
- Suyo
- Tagudin
Pannakabagi[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ilocos Sur ket mabirukan iti igid a pantar iti Akin-amianan a Luzon. Nabeddengan babaen ti Ilocos Norte iti amianan, ti Abra iti amianan a daya, ti Mountain Province iti daya, ti Benguet iti abagtan a daya, ti La Union iti abagatan, ken ti Baybay Tsina iti laud. Ti kalawana a 2,579.58 kuadrado kilometro ket sakupen na ti agarup a 20.11% iti dagup a kalawa ti daga iti Rehion I.
Ti topograpia iti Ilocos Sur ket maysa a kalsa agdaldalluyon ken agtultulid nga addaan ti kangatu nga agdakiwas manipud ti 10 aginggana ti 1,700 a metro iti ngato ti patar ti baybay.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima ket sapasap a namaga, dagiti namaga a bulan ket manipud ti Oktubre anginggana ti Mayo. Nupay kasta, ti akin abagatan unay a paset, ti Cervantes, ket nadam-eg ken ti tudo ket matimbengan a naiwarwaras iti makatawen ngem ti dumaya a paset iti Sugpon ket namagmaga. Ti Agosto ket isu ti katuduan a ti Enero ken Perero ket dagitoy ti kamagaan. Ti kalalaingan na a temperatura ket 27 C. Ti bulan ti Enero ket isu ti kalamiisan.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti 2007 a senso, ti populasion ti Ilocos Sur ket 632,255. Ti Vigan, ket addan ti populasion a 47,246. Ti kapusekan ti populasion ket ti Siudad ti Candon nga addan ti populasion a 56,270.
Dagiti populasion ti Siudad ken Munisipalidad[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ Pagalagadan ti Heograpia a Kodigo ti Pilipinas
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ilocos Sur idiay Wikimedia Commons


text:
Homero
Iti Lumaud a klasiko a tawid, ni Homero ( /ˈhoʊmər/; Griego: Ὅunpoς, Hómēros) ket isu ti nangsurat ti Iliad ken ti Odisea, ken nairaraeman a kas ti kalatakan a taga-ugma a Griego nga epiko a mannaniw. Dagitoy nga epiko ket naisanglad iti rugi ti Lumaud a kanon ti literartura, ken adda ti adu a impluensia iti pakasaritaan ti literatura.
Ti panagbiagna ket di naamammoan. Ni Herodoto ket nagkarkarkulo a ni Homero ket nagbiag idi 400 a tawtawen sakbay ti panagbiag a panawen ni Herodoto, a mangikabil kaniana idi agarup a 850 BC;[1] bayat a dagiti dadduma apamunganayan ket nagtuntonda nga isu ket nagbiag iti naipagarup nga asasideg a panawen ti Trojan a Gubat, idi nasapa a maika-12 a siglo BC.[2] Dagiti moderno nga agsuksukimat ket naiparparang a agikabkabilda kenni Homero iti maika-7 a siglo wenno maika-8 a siglo BC.
Ti pormatibo nga impluensia a panakaay-ayam babaen dagiti Hoeriko nga epiko iti panagsukog ti Griego a kultura ket nawatiwat a nabigbigan idi, ken ni Homero ket naipalpalawagan a ka ti manursuro ti Gresia.[3] Dagiti obra ni Homero, a dagitoy ket agarup a limapulo a porsiento dagiti bitla, ket nangited kadagiti modelo iti makaawawis a panagsasao ken panagsursurat a tinultulad kadagiti taga-ugma ken mediebal a lublubong ti Gresia. Dagiti pirgis ti panakalaglag para iti gangani kadagit amin a malaslasin a Griego a nabirbirukan a literario ti papiro.[4]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Herodoto 2.53.
- ^ Graziosi, Barbara (2002). Panagparnuaty kenni Homero. Cambridge. pp. 98–101.
- ^ Heubeck, Alfred; West, Stephanie; Hainsworth, J. B. (1988). Ti KOmentario iti Odisea ni Homero. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 3. ISBN 0-19-814047-9.
- ^ Finley, Moses (2002). Ti Lubong ni Odiseo. New York: New York a Panagrepaso ti Liblibro. pp. 11–2. ISBN 978-1-59017-017-5.; Dagiti bilang ni Finley ket naibatay iti korpus dagiti literario a papiro a naipablaak sakbay idi 1963.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ford, Andrew (1992). Homero : ti daniw iti napalabas. Ithaca, NY: Unibersidad ti Cornell a Pagmalditan. ISBN 0-8014-2700-2.
- Kirk, G.S. (1962). Dagiti Kanta ni Homero. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Schein, Seth L. (1984). Ti mortal a banuar : ti pangyuna nga Iliad ni Homero. Berkeley: Unibersidad ti California a Pagmalditan. ISBN 0-520-05128-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Homero idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Homero idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Homero idiay Wikisource
- Dagiti mannaniw ti maisasao nga epiko
- Dagiti epiko a mannaniw
- Tattao a bulsek
- Homero
- Mitograpia
- Dagiti taga-ugma a Griego
- Dagiti taga-ugma a mannaniw
- Dagiti mannaniw ti maiak-8 a BC
- Misenika a Gresia
- Griego a naipakasaritaan a bannuar ti kulto
- Dagiti Griego a bannuar ti kultura
- Dagiti Griego a dios
- Dagiti taga-ugma a Kios
- Dagiti taga-ugma nga Esmirna
- Tattao a deipikado


text:
Iba, Zambales
Ti Iba ket maysa a maika-2 a klase nga ili ken isu ti kapitolio ti probinsia ti Zambales iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Iba ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Amungan
- Bangantalinga
- Dirita-Baloguen
- Lipay-Dingin-Panibuatan
- Palanginan (Palanguinan-Tambak)
- San Agustin
- Santa Barbara
- Santo Rosario
- Zone 1 Poblacion (Libaba)
- Zone 2 Poblacion (Aypa)
- Zone 3 Poblacion (Botlay)
- Zone 4 Poblacion (Sagapan)
- Zone 5 Poblacion (Bano)
- Zone 6 Poblacion (Baytan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zambales". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
James Prescott Joule
Ni James Prescott Joule FRS ( /dʒuːl/;[1] 24 Disiembre 1818 – 11 Oktubre 1889) ket maysa idi nga Inggles a pisiko ken agararamid ti serbesa, a naipasngay idiay Salford, Lancashire. Ni Joule ket inadalna ti kasasaad ti pudot, ken nakaduktal ti pannakaikabagianna ti mekaniko nga obra (kitaen ti enerhia). Daytoy ti nakaiturongan ti teoria ti panagininut ti enerhia, a nakaiturongan ti panagrang-ay ti umuna a linteg ti termodinamiko. Ti naibatay ti SI a paset ti nerhia, ti joule, ket naipanaganan kaniana. Isu ket kimmadua a nag-obra kenni Lord Kelvin tapno mangirang-ay ti naipatingnga a gatad ti temperatura, nagararamid kadagiti panagpalpaliiw ti magnetostriksion, ken nabirukanna ti pannakaikabagian a nagbaetan ti ayus babaen ti resistansia ken ti pudot ket agwara, nga itan ket maysa kadagiti dua a linteg a tinawtawagan ti Linteg ni Joule.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ OED: "Urayno adda dagiti tao a nagtawtawag ti bagbagida (dʒaʊl), ken dadduma pay (dʒəʊl) [ti OED a porm a para iti /dʒoʊl/], a daytoy ket gangani sigurado a ni J. P. Joule (ken adda dagiti maikabagianna) ket nagus-usar ti (dʒuːl). To Joule a serbeseria ket nagus-usar ti pannakaallilaw ti pannakabalikas kadagiti panagipaksil: Childs, Stephen. "Kimika a Nadumaduma". Ti Kimiko nga Agtigtignay! (Unibersidad ti Limerick) (50). Naala idi 24 Marso 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bottomley, J. T. (1882). "James Prescott Joule". Masna 26 (678): 617–620. Bibcode:1882Natur..26..617B. doi:10.1038/026617a0.
- Cardwell, D. S. L. (1991). James Joule: Ti Biograpia. Kolehio ti Manchester a pagmalditan. ISBN 0-7190-3479-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti James Prescott Joule idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti James Prescott Joule idiay Wikisource
- 1818 a pannakaipasngay
- 1889 nga ipupusay
- Termodinamisista
- Dagiti Kumaduaan ti Naarian a Kagimongan
- Dagiti nagunggunaan ti Copley a Medalia
- Dagiti Inggles a pisiko
- Pakasaritaan ti Greater Manchester
- Tattao a mainaig ti enerhia
- Tattao a mainaig ti eletrisidad
- Tattao manipud idiay Sale, Greater Manchester
- Dagiti nangabak ti Naarian a Medalia


text:
Mahayag, Zamboanga del Sur
Ti Mahayag ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mahayag ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Bag-ong Balamban
- Marabanan (Balanan)
- Boniao
- Delusom
- Diwan
- Guripan
- Kaangayan
- Kabuhi
- Lourmah (Lower Mahayag)
- Lower Salug Daku
- Lower Santo Niño
- Sicpao
- Malubo
- Manguiles
- Panagaan
- Paraiso
- Pedagan
- Poblacion (Upper Mahayag)
- Pugwan
- San Isidro
- San Jose
- San Vicente
- Santa Cruz
- Tuboran
- Tumapic
- Tumapic
- Upper Santo Niño
- Tulan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Is-isla ti Solomon
Ti Is-isla ti Solomon (/ˈsɒləmən ˈaɪləndz/ ( denggen)[3]) ket maysa a naturay nga estado idiay Osiania, daya iti Papua Baro a Guinea, a nabuklan kadagiti agarup a sangaribo nga is-isla. Sakupanna daytoy ti kadakkel ti daga iti 28,400 kuadrado kilometro (11,000 sq mi). Ti kapitoliona ket ti, Honiara, ken mabirukan daytoy idiay isla iti Guadalcanal. Ti pagilian iti Is-isla ti Solomon ket kameng iti Mankomunidad dagiti Pagilian.
Ti Is-isla ti Solomon ket addaan dagiti pammati a nagnaedan babaen dagiti Melanesiano a tattao para kadagiti rib-ribu a tawtawen. Ti Kastila a managdaliasat a ni Álvaro de Mendaña ket isu ti immuna a simmamglad idiay Is-isla ti Solomon idi 1568 ken ninagananna dagitoy ti Islas Salomón. Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nangibangon ti maysa protektorado iti kadagitoy nga is-isla idi 1893. Idi Maikadua a Sangalubongan aGubat addan dagiti narungsot a panagsusuppiat a nagbaetan dagiti Amerikano ken dagiti Hapon iti Is-isla ti Solomon a kampania iti 1942–45, a mairaman ti Gubat iti Guadalcanal.
Ti bukod a panagturay ket naala idi 1976 ken ti panakawayawayas ket naala met kalpasan ti dua a tawen. Ti Is-isla ti Solomon ket maysa a batay-linteg a monarkia nga addaan ti Reina iti Is-isla ti Solomon , a ti agdama ket ni Isabel II, a kas ti daulo iti estado. Ni Gordon Lilo Darcy ket isu ti maika-11 ken agdama a Kangrunaan a Ministro iti Is-isla ti the Solomon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Panakibiang Dibison ti Populasion (2009). Prospekto ti Sangalubongan a Populasion, Tabla A.1 (PDF). 2008 revision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2009-03-12.
- ^ a b c d "Is-isla ti Solomon". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "Batay-linteg iti Is-isla ti Solomon (1978)". Paclii.org. Naala idi 2011-07-07.
- Is-isla ti Solomon
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti bulkaniko nga arko nga isla
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Melanesia
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1978
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Akin-amianan a Kyushu
Ti Akin-amianan a Kyushu (北部九州 Hokubu Kyūshū?) ket maysa a subrehion iti Kyushu.[1]
Daytoy nga akin-amianan a rehion ket buklenna dagitiprepektura iti Fukuoka, Saga, Nagasaki, Kumamoto, ken Ōita.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti akin-amianan a rehion iti Kyushu ket immuna naikolonia babaen dagiti Insik ken Koreano.[2]
Sakbay idi 1963 natawtawagan daytoy ti Amianan a Kyushu (Kitakyūshū, 北九州) aginggana idi naipatakder ti siudad ti Kitakyūshū. Daytoy ket nasukatan ti nagantapno saan a makaallilaw.
Daytoy ket kaaduan nga urbano kena naindustriaan a paset iti rehion ti Kyushu.[2]
Para iti panagusig iti panagrangrang-ay, daytoy a rugar ket naipanunutan a mairaman ti Prepektura ti Yamaguchi idiay Honshū. Nupay kata ti Yamaguchi ket saan a paset iti Kyushu, daytoy ket rebbengan a satelite dagiti Nailet a Baybay ti Kanmon a metropolitano a lugar.[3]
Daytoy a rehion ket paset iti Taiheiyō a Barikes ken buklenna ti Industrial a Sona ti Akin-amaianan a Kyushu (ja:北九州工業地帯)
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Akin-amianan a Kyushu Perrokarril a Paso
- ^ a b Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kyushu" iti Ensiklopedia ti Hapón, pp. 588-589 idiay Liblibro ti Google,
- ^ Sakamoto, Hiroshi. (2011). "CGE a Panagusig iti Rehional nga Annuroten idiay Akin-amianan a Kyushu a Lugar." Kitakyushu: Ti Internasional a Sentro para iti Panagadal iti Panagrangrang-ay ti Daya nga Asia(ICSEAD), Obra a papel Serie Tomo 2011-03


text:
Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa
Ti Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa ket nasalakniban a lugar iti Pilipinas a mabirukan iti agarup a 50 kilometro (30 mi) iti amianan ti sentro ti siudad ti Puerto Princesa, Palawan. Ti karayan ket makunkuna pay iti Karayan iti Uneg ti Daga ti Puerto Princesa. Ti nailian a parke ket mabirukan idiay Kabambantayan ti San Pablo iti akin-amianan a pantar ti isla. Daytoy ket nabeddengan babaen ti Luek San Pablo iti amianan ken ti Karayan Babuyan iti daya. Thi Gobierno ti Siudad ti Puerto Princesa ket tinartaripatona ti Nailian a Parke manipud idi 1992. Ti ruangan ti subteraneo a karayan ket nabiit pagnaen manipud idiay iti ti Sabang.
Idi 2010, ti grupo dagiti enbironmentalista ken dagiti heologo ket naduktalnda a ti uneg iti daga a karayan ket addaan iti maikadua a kadsaaran, isu a daytoy ket mabalin nga addaan kadagiti bassit a dissuor iti uneg ti kueba. Nakabirukda pay ti simborio ti kueba nga agrukod iti 300 m (980 ft) iti ngato ti uneg ti daga a karayan, dagiti pormasion ti bato, dagiti dakkel a kurarapnit, ti adalem nga abut ti danum iti uneg ti karayan, dagiti adu pay a pagayusan ti danum ti karayanm, ti sabali pay a nauneg a kueba, ken dagiti dadduma pay nga ayup ti baybay. Dagiti naun-uneg a lugar ti uneg ti daga a karayan ket gangani nga imposible a masukimat gapu ti kabassit ti oksiheno.
Idi Nobiembre 11, 2011, ti Karayan iti Uneg ti Daga ti Puerto Princesa ket probisional a napili a kas maysa kadagiti 7 a baro a siddaw iti katutubo. Daytoy a panagpili ket opisial a naikeddeng idi Enero 28, 2012.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket addaan ti bantay a langa ti daga iti karst a kalisa. Ti Kueba San Pablo ti Uneg ti Daga a Karayan ket atatiddog ngem 24 km (15 mi) ken aglaon ti maysa a 8.2 km (5.1 mi) a kaatiddog a paset ti uneg ti daga iti Karayan Cabayugan. Ti karayan ket lasatenna ti kueba sakbay a dagus nga agayus idiay Baybay Abagatan Tsina ken mabalin a madaliasat babaen ti bangka aginggana iti 4 km (2.5 mi) iti uneg manipud ti baybay. Ti kueba ket mangiraman kadagiti nangruna a pormasion dagiti estalaktita ken dagiti estalagmita, ken dagiti nadumaduma a dadakkel a kamara, a mairaman ti 360-metero nga agatiddog a Kmara Italiano nga addaan ti agarup a 2.5riwriw kuadrado metro a tomo. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a kuarto ti kueba iti lubong.[1] Ti akin-baba a paset ti karayan nga aginggana iti 6 km manipud ti baybay, ket suheto kadagiti impluensia ti ugot. Manipud ti pannakaduktal idi 2007 ti maysa a karayan iti uneg ti daga idiay Peninsula ti Yucatan ti Mehiko,[2] ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa ket isu idi ti kaatiddogan a subteraneo a karayan iti lubong.
Ti lugar ket mangirepresenta pay ti habitat para iti konserbasion ti biodibersidad. Ti lugar ket aglaon ti napno a bantay agingana iti baybay nga ekosistema ken addaan daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan a bakir iti Asia. Daytoy ket naibagbaga a kas Lugar ti Tawid ti Lubong ti UNESCO idi Disiembre 4, 1999.
Flora[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket addaan kadagiti nadumaduma a pormasion ti bakir a mangireresenta ti walo kadagiti sangapulo ket tallo a kita ti bakir iti tropikal nga Asia, kas dagiti kabakiran ti ultramapiko a daga, kabakiran kadagiti kalisa a daga, montane a bakir, bakir ti kalugnakan ti nasadiwa a danum, tropikal a katuduan a bakir ti tanap, bakir ti karkarayan, bakir ti aplaya,ken bakir ti mangrove. Dagiti agsuksukimat ket nakailasinda kadagiti ad-adu ngem 800 a sebbangan ti mula manipud kadagiti 300 a henero ken dagiti 100 a pamilia. Dagitoy ket mairaman ti saan a basbassit ngem 295 a kaykayo a kaaduan babaen dagiti sebbangan ti dipterocarpaceae. Iti bakir ti tanap, dagiti dakkel a kayo a kas ti Dao (Dracontomelon dao), Ipil (Intsia bijuga), Dita (Alstonia scholaris), Amugis (Koordersiodendrum pinnatum), ken Apitong (Dipterocarpus gracilis) ket kadawyan dagitoy. Dagiti sebbanagn ti bakir ti aplaya ket mairaman ti Bitaog (Calophyllum inophyllum), Pongamia pinnata, ken Erynthia orientalis. Dagiti dadduma pay a sebbangan ti mula ket mairaman ti Almaciga (Agathis philippinensis), Kamagong (Diospyros pulganensis) Pandan (Pandanus sp.) Anibong, ken Ratan ('Calamus sp.)
Fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti billit ket mangbukel ti kadakkelan a grupo dagiti bertebrado a mabirukan iti parke. Kadagiti 252 a sebbangan ti billit a maamuan nga adda iti Palawan, ti dagup dagiti 165 a sebbangan dagiti billit ket nairehistron iti parkek. Daytoy ket mangirepresenta ti 67% iti dagup dagiti billit ken dagiti amin a 15 nga endemiko a sebbangan ti billit ti Palawan. Dagiti nagruna a sebbangan a makitita iti parke ket ti asul teltel a loro (Tanygnathus lucionensis), ti Tabon scrub fowl (Megapodius cumunigii), myna ti turod (Gracula religiosa), kalaw ti Palawan(Anthracoceros marchei), ken ti puraw barokong nga agila ti baybay (Halitutus leucogates).
Adda pay dagiti 30 a sebbangan ti mamalia a nairehistron.[3] Kaaduan kadagiti mapalpliiw a mangmangan iti bakir ken ti igid ti baybay no ababa ti ugot ket ti atiddog ti ipusna a macaca (Macaca fascicularis), ti laeng sunggo a mabiruka iti daytoy a lugar. Dagiti dadduma pay a sebbangan ti mamalia iti parke ket ti nabarbasan a baboy (Sus barbatus), bearcat (Arctictis binturong), Palawan stink badger (Mydaus marchei) ken ti anaping ti Palawan (Hystrix pumilus)
Adda pay dagiti 19 nailasenen a sebbangan ti reptilia, walo kadagitoy ket endemiko.[3] Dagiti kadawyan a sebbangan iti lugar ket mairaman dagiti dakkel nga agsidsida a kas ti kadawyan a retikulado a beklat [Python reticulates], ti monitor nga alutiit (Varanus salvator) ken ti berde ti tapingar nga alutiit (Bronchocoela cristatella). Dagiti ampibia ket mairaman dagiti sangapulo a sebbangan. Ti tukay ti kakaykawan ti Pilipinas (Rana acanthi) ket isu ti kaaduan ken kankanayon a masarsarakan. Ti maysa a sebbangan, ti Barbourula busuangensis, ken endemiko iti Palawan ket napaliiw pay iti daytoy a lugar.
Dagiti nangrun aket dagiti siam a sebbangan ti kurarapnit, dua a sebbangan dagiti swiftlet ken mabirukan pay iti kueba ti ablat a lawwalawwa (Stygophrynus sp.), ken ti baka ti baybay (Dugong dugon) ken sippit kali a pawikan (Chelonia mydas) a mangmangan iti pantar a lugar ti parke.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa". Wondermondo.
- ^ Roach, John (5 Marso 2007). "Kaatiddogan a Karayan iti Uneg ti Daga ket Naduktalan idiay Mehiko, Kinuna dagiti Agbatbatok". National Geographic. National Geographic Society. Naala idi 2008-09-05.
- ^ a b Madulid, 1998
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa idiay Wikimedia Commons


text:
Richard Wagner
Ni Wilhelm Richard Wagner ( /ˈvɑːɡnər/; Pannakabalikas nga Aleman: [ˈʁiçaʁt ˈvaːɡnɐ]; 22 Mayo 1813 – 13 Pebrero 1883) ket maysa idi nga Aleman a komposer, direktor ti orkestra, direktor ti teatro ken polemista a naipangpangrunaan a naamammoan para kadagiti bukodna nga opera (wenno dagiti "musika a drama", nga isu tipanagtawtawagna kadagitoy idi). Dagti komposision ni Wagner, a naisangsangayan kadagiti naladladaw a paset ti panawenna, ket nalatakan dagitoy para kadagiti narikut a linabag, dagiti nabaknang a danggay ken orkestrasion, ken ti napasayaat a panag-usar dagiti leitmotib: dagiti tema ti musika a mainaig kadagiti agmaymaysa a karakter, luglugar, kapanunotan wenno dagiti kumplot nga elemento. Nga isu ket saan a maipadpada kadagiti dadduma a komposer, ni Wagner ket nagsurat ti musika ken libreto para kadagiti tunggal maysa nga obrana ti entablado. Dagiti dua a napili a kalatakan a naamaamoan a nanipud kadagiti obrana ket dagiti Sakay dagiti Valkyrie manipud ti opera a Die Walküre, ken ti Martsa iti Kasar (Koro iti Kasar) manipud ti opera a Lohengrin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Richard Wagner idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Juan XVII
Ni Papa Juan XVII (pimmusay idi 6 Disiembre 1003), naipasngay a kas ni John Sicco, ket ti anak a lalaki ti sabali pay a Juan Sicco,[1] ket naipasngay idi idiay rehion ti Roma a nakunkuna idi a kas ti Biveretica.[2] Isu ti nangsaruno kenni Papa Silvestre II a kas Papa manipud idi 16 Mayo 1003, ngem isu ket pimmusay kalpasan ti innem a bulan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Juan XVII idiay Wikimedia Commons


text:
Steven Spielberg
Ni Steven Allan Spielberg KBE (naipasngay idi Disiembre 18, 1946) ket maysa a Hudio nga Amerikano a premiado iti Oscar a direktor ti pelikula ken agipupuonan. Mabigbig isuna kadagiti naglabas a tawen gapu iti panangipabus-oyna iti siribna a mangtaming kadagiti emosional ken nakain-inaka nga isyu, kas iti kinadagem ti Holocaust iti Listaan ni Schindler, panagtagabo iti Amistad, ken ti kinarigat ti gubat iti Panangispal ken ni Privado Ryan. Maysa a naynay a tema kadagiti obrana a pangfamilia ket ti kasla inuubing, kasla inosente, a nakem ti kinadatdatlag ken pammati, kas pasingkedan dagiti obra a kas iti Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita, E.T. ti Extra a Terestrial, Hook ken A.I..
Dagiti pelicula ni Steven Spielberg[urnosen | urnosen ti taudan]
- Munich (2005)
- Gubat dagiti Lubong (2005)
- Ti Terminal (2004)
- Tiliwennak no Kabaelam (2002)
- Reporta ti Minoridad (2002)
- A.I.: Artifisial nga Intelihensia (2001)
- Panangispal ken ni Privado Ryan (1998) (Pammadayaw nga Oscar, Kalaingan a Direktor)
- Ti Napukaw a Lubong: Parke ti Jurassic (1997)
- Amistad (1997)
- Listaan ni Schindler (1993) (Pammadayaw nga Oscar, Kalaingan a Direktor, Kapintasan a Pelicula)
- Parke ti Jurassic (1993)
- Hook (1991)
- Ni Indiana Jones ken ti Maudi a Crusada (1989)
- Kankanayon (1989)
- Imperio ti Init (1987)
- Ti Maris nga Ube (1985)
- Ni Indiana Jones ken ti Templo ti Pannakaungaw (1984)
- E.T. ti Extra-Terestrial (1982)
- Dagiti Nangraut iti Napukaw a Daong (1981)
- 1941 (1979)
- Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita (1977)
- Pangpangal (1975)
- Ti Sugarland Express (1974)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Instituto ti Amerikano a Pelikula. "AFI Life Achievement Award". Afi.com. Naala idi Enero 31, 2011.
- ^ Forbes a Listaan dagiti Bilinario Forbes.com. Naala idi Marso2010.
- ^ "Biograpian ni Steven Spielberg". Biography.com. Disiembre 18, 1947. Naala idi Enero 31, 2011.


text:
Pagsasao a Galego
Ti Galego (galego IPA: [ɡaˈleɣo]) ket pagsasao ti sanga ti Lumaud nga Ibero-Romanse. Daytoy ket insasao babaen dagiti 3 million a tattao, a naipangpangruna idiay Galicia, ti maysa nga autonomo a komunidad a mabirukan idiay amianan a laud ti España, nga idiay ket opisial a kakuyogna ti Espaniol. Ti pagsasao a naisasao pay kadagiti sona ti pagbeddengan dagiti kaaruba a rehion ti España ti Asturias ken Kastila ken León, ken babaen pay dagiti imigrante a komunidad ti Galicia iti dadduma pay a paset ti España, in Latin nga Amerika, ti Estados Unidos, Suisa ken dagiti dadduma pay a lugar idiay Europa.
Ti Galego ket paset ti isu met laeng a pamilia dagiti pagsasao a kas ti Pagsasao a Portuges, ken isuda a dua ket makibinnigayda ti agpada a taudan. Ti nagbingayan a Galego-Portuges a lirika (maika-13 ken 14 a sigsiglo) ket isu idi kadagiti naisangayan a literatura a napataud idiay Europa iti Tengnga a Panpanawen. Dagiti alagaden dagiti dialekto ti Portuges ken Galego ket nagrugrugi a nagbalbaliw idi maika-13 ken maika-14 a sigsiglo.[3]
Ti leksikon ti pagsasao ket kaaduan a naala iti Latin, urayno daytoy ket aglaon met kadagiti nangrun a abilang dagiti balikas ti Hermaniko ken Keltiko a taudan, ken dagiti dadduma pay a sustrato ken dagiti adstrato ket naawatda pay, a naipangpangruna babaen ti Espaniol ken Portuges, ti adu a bilang dagiti pangnagan manipud kadagiti Arabo nga idi Tengnga a Panpanawen ket isuda ti nagturay iti akin-abagatan nga Iberia.
Ti pagsasao ket opisial a timbengen babaen idiay Galicia babaen ti Naarian nga Akademia ti Galicia. Nupay kasta, dagiti nawaya a gunglo a kas ti Gunglo ti Pagsasao ti Galicia ken ti Akademia ti Galicia iti Pagsasao a Portuges ket mangiraman ti Galego a kas paset ti pagsasao a Galego-Portuges.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Galego iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ observatoriodalinguagalega.org
- ^ de Azevedo Maia, Clarinda (1997). História do galego-português: estado linguístico da Galiza e do noroeste de Portugal desde o século XIII ao século XVI (com referência à situação do galego moderno) (Reimpressã da edição do INIC (1986). nga ed.). Lisboa: Fundação Calouste Gulbenkian. ISBN 9789723107463.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti alagaden ti Galego:
- LOIA: Nawaya apagsurotan ti pagsasao a Galego (Ingles).
- Batayan a pakaammo para iti pagsasao a Galego (Galego), (Espaniol), (Ingles)