text:
Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa
Ti Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa ket nasalakniban a lugar iti Pilipinas a mabirukan iti agarup a 50 kilometro (30 mi) iti amianan ti sentro ti siudad ti Puerto Princesa, Palawan. Ti karayan ket makunkuna pay iti Karayan iti Uneg ti Daga ti Puerto Princesa. Ti nailian a parke ket mabirukan idiay Kabambantayan ti San Pablo iti akin-amianan a pantar ti isla. Daytoy ket nabeddengan babaen ti Luek San Pablo iti amianan ken ti Karayan Babuyan iti daya. Thi Gobierno ti Siudad ti Puerto Princesa ket tinartaripatona ti Nailian a Parke manipud idi 1992. Ti ruangan ti subteraneo a karayan ket nabiit pagnaen manipud idiay iti ti Sabang.
Idi 2010, ti grupo dagiti enbironmentalista ken dagiti heologo ket naduktalnda a ti uneg iti daga a karayan ket addaan iti maikadua a kadsaaran, isu a daytoy ket mabalin nga addaan kadagiti bassit a dissuor iti uneg ti kueba. Nakabirukda pay ti simborio ti kueba nga agrukod iti 300 m (980 ft) iti ngato ti uneg ti daga a karayan, dagiti pormasion ti bato, dagiti dakkel a kurarapnit, ti adalem nga abut ti danum iti uneg ti karayan, dagiti adu pay a pagayusan ti danum ti karayanm, ti sabali pay a nauneg a kueba, ken dagiti dadduma pay nga ayup ti baybay. Dagiti naun-uneg a lugar ti uneg ti daga a karayan ket gangani nga imposible a masukimat gapu ti kabassit ti oksiheno.
Idi Nobiembre 11, 2011, ti Karayan iti Uneg ti Daga ti Puerto Princesa ket probisional a napili a kas maysa kadagiti 7 a baro a siddaw iti katutubo. Daytoy a panagpili ket opisial a naikeddeng idi Enero 28, 2012.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket addaan ti bantay a langa ti daga iti karst a kalisa. Ti Kueba San Pablo ti Uneg ti Daga a Karayan ket atatiddog ngem 24 km (15 mi) ken aglaon ti maysa a 8.2 km (5.1 mi) a kaatiddog a paset ti uneg ti daga iti Karayan Cabayugan. Ti karayan ket lasatenna ti kueba sakbay a dagus nga agayus idiay Baybay Abagatan Tsina ken mabalin a madaliasat babaen ti bangka aginggana iti 4 km (2.5 mi) iti uneg manipud ti baybay. Ti kueba ket mangiraman kadagiti nangruna a pormasion dagiti estalaktita ken dagiti estalagmita, ken dagiti nadumaduma a dadakkel a kamara, a mairaman ti 360-metero nga agatiddog a Kmara Italiano nga addaan ti agarup a 2.5riwriw kuadrado metro a tomo. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a kuarto ti kueba iti lubong.[1] Ti akin-baba a paset ti karayan nga aginggana iti 6 km manipud ti baybay, ket suheto kadagiti impluensia ti ugot. Manipud ti pannakaduktal idi 2007 ti maysa a karayan iti uneg ti daga idiay Peninsula ti Yucatan ti Mehiko,[2] ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa ket isu idi ti kaatiddogan a subteraneo a karayan iti lubong.
Ti lugar ket mangirepresenta pay ti habitat para iti konserbasion ti biodibersidad. Ti lugar ket aglaon ti napno a bantay agingana iti baybay nga ekosistema ken addaan daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan a bakir iti Asia. Daytoy ket naibagbaga a kas Lugar ti Tawid ti Lubong ti UNESCO idi Disiembre 4, 1999.
Flora[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket addaan kadagiti nadumaduma a pormasion ti bakir a mangireresenta ti walo kadagiti sangapulo ket tallo a kita ti bakir iti tropikal nga Asia, kas dagiti kabakiran ti ultramapiko a daga, kabakiran kadagiti kalisa a daga, montane a bakir, bakir ti kalugnakan ti nasadiwa a danum, tropikal a katuduan a bakir ti tanap, bakir ti karkarayan, bakir ti aplaya,ken bakir ti mangrove. Dagiti agsuksukimat ket nakailasinda kadagiti ad-adu ngem 800 a sebbangan ti mula manipud kadagiti 300 a henero ken dagiti 100 a pamilia. Dagitoy ket mairaman ti saan a basbassit ngem 295 a kaykayo a kaaduan babaen dagiti sebbangan ti dipterocarpaceae. Iti bakir ti tanap, dagiti dakkel a kayo a kas ti Dao (Dracontomelon dao), Ipil (Intsia bijuga), Dita (Alstonia scholaris), Amugis (Koordersiodendrum pinnatum), ken Apitong (Dipterocarpus gracilis) ket kadawyan dagitoy. Dagiti sebbanagn ti bakir ti aplaya ket mairaman ti Bitaog (Calophyllum inophyllum), Pongamia pinnata, ken Erynthia orientalis. Dagiti dadduma pay a sebbangan ti mula ket mairaman ti Almaciga (Agathis philippinensis), Kamagong (Diospyros pulganensis) Pandan (Pandanus sp.) Anibong, ken Ratan ('Calamus sp.)
Fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti billit ket mangbukel ti kadakkelan a grupo dagiti bertebrado a mabirukan iti parke. Kadagiti 252 a sebbangan ti billit a maamuan nga adda iti Palawan, ti dagup dagiti 165 a sebbangan dagiti billit ket nairehistron iti parkek. Daytoy ket mangirepresenta ti 67% iti dagup dagiti billit ken dagiti amin a 15 nga endemiko a sebbangan ti billit ti Palawan. Dagiti nagruna a sebbangan a makitita iti parke ket ti asul teltel a loro (Tanygnathus lucionensis), ti Tabon scrub fowl (Megapodius cumunigii), myna ti turod (Gracula religiosa), kalaw ti Palawan(Anthracoceros marchei), ken ti puraw barokong nga agila ti baybay (Halitutus leucogates).
Adda pay dagiti 30 a sebbangan ti mamalia a nairehistron.[3] Kaaduan kadagiti mapalpliiw a mangmangan iti bakir ken ti igid ti baybay no ababa ti ugot ket ti atiddog ti ipusna a macaca (Macaca fascicularis), ti laeng sunggo a mabiruka iti daytoy a lugar. Dagiti dadduma pay a sebbangan ti mamalia iti parke ket ti nabarbasan a baboy (Sus barbatus), bearcat (Arctictis binturong), Palawan stink badger (Mydaus marchei) ken ti anaping ti Palawan (Hystrix pumilus)
Adda pay dagiti 19 nailasenen a sebbangan ti reptilia, walo kadagitoy ket endemiko.[3] Dagiti kadawyan a sebbangan iti lugar ket mairaman dagiti dakkel nga agsidsida a kas ti kadawyan a retikulado a beklat [Python reticulates], ti monitor nga alutiit (Varanus salvator) ken ti berde ti tapingar nga alutiit (Bronchocoela cristatella). Dagiti ampibia ket mairaman dagiti sangapulo a sebbangan. Ti tukay ti kakaykawan ti Pilipinas (Rana acanthi) ket isu ti kaaduan ken kankanayon a masarsarakan. Ti maysa a sebbangan, ti Barbourula busuangensis, ken endemiko iti Palawan ket napaliiw pay iti daytoy a lugar.
Dagiti nangrun aket dagiti siam a sebbangan ti kurarapnit, dua a sebbangan dagiti swiftlet ken mabirukan pay iti kueba ti ablat a lawwalawwa (Stygophrynus sp.), ken ti baka ti baybay (Dugong dugon) ken sippit kali a pawikan (Chelonia mydas) a mangmangan iti pantar a lugar ti parke.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa". Wondermondo.
- ^ Roach, John (5 Marso 2007). "Kaatiddogan a Karayan iti Uneg ti Daga ket Naduktalan idiay Mehiko, Kinuna dagiti Agbatbatok". National Geographic. National Geographic Society. Naala idi 2008-09-05.
- ^ a b Madulid, 1998
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa idiay Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Tibet
Ti Tibet (i/tɨˈbɛt/; Tibetano: བོད་, Wylie: Bod, Plantilia:IPA-bo; napalaka nga Insik: 藏区; tinawtawid nga Insík: 藏區; pinyin: Zàngqū) ket maysa a banak a rehion idiay Asia, iti amianan a daya ti Himalaya, idiay Republika ti Tattao ti Tsina. Daytoy ti tradisional a pagtaengan dagiti Tattao a Tibetano ken dagiti pay dadduma nga etniko a grupo a kas dagiti Monpa, Qiang, ken dagiti Lhoba, ken tattapayen ket ti nataengan babaen ti adu a bilang dagiti Han ken ti tattao a Hui. Ti Tibet ket isu ti kangatuan a rehion iti lubong, nga adda ti natimbeng a kangato iti 4,900 metro (16,000 ft).
Ti Tibet ket rimsua idi maika-7 a siglo a kas maysa a naipagkaykaysa nga imperio, ngem kalpasanna daytoy ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a teritorio. Ti kaaduan ti lumaud ken tengnga a Tibet (Ü-Tsang) ket kankanayon dagitoy idi a bassit laeng a naipagkaykaysa babaen dagiti serie ti gobierno ti Tibe idiay Lhasa, Shigatse, wenno dagiti asideg a lokasion; dagitoy a gobierno kadagiti nadumaduma a panawen ket adda iti turay dagiti nadumaduma a katurayan dagiti Mongol ken Insik. Dagiti akin-daya a rehion ti Kham ken Amdo ket kankanayon a natartaripato kadagiti saan a sentral a patneng nga estruktura ti politka, daytoy ket nanbingbingay kadagiti bilang ti babassit a prinsipalidad ken dagiti grupo ti tribu, ken bayat pay a dagus a tinurturayan dagiti Insik; kaaduan kadagitoy a lugar kanungpalan a naitipon kadagiti probinsia ti Insik iti Sichuan ken Qinghai. Dagiti agdama a pagbeddengan ti Tibet ket sapasap dagitoy a nabangon idi maika-18 a siglo.[1] Kalpasan ti pannakarebba ti Qing a Dinastia idi 1912,dagiti soldado ti Qing ket naikkatanda ti igam ken nakuyoganda a rimmuar idiay Lugar ti Tibet (Ü-Tsang). Ti rehion ket nagirangarang ti pannakawayana idi 1913. Kalpasanna ti Lhasa ket nangala ti panagtengngel ti lumaud a paset ti Probinsia ti Xikang. Ti rehion ket nagtalinaay ti autonomiana aginggana idi 1951, idi kalpasan ti Panagraut ti Tibet, ti Tibet ket naitipon idi iti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC), ken ti dati a gobierno ti Tibet ket naikkat idi 1959 kalpasan ti napaay a yaalsa.[2] Tatta nga aldaw, ti Republika ti Tattao ti Tsina ket turturayanna ti lumaud ken tengnga a Tibet a kas ti Autonomo a Rehion ti Tibet bayat a dagiti akin-daya a lugar ket kaaduan dagitoy iti kaunegan dagiti probinsia tiSichuan ken Qinghai. Adda dagiti irteng a maipanggep ti politikal a kasasaad ti Tibet[3] ken dagiti agsupsuppiat a grupo ket eksiloda nga aktibo.[4]
Ti ekonomia ti Tibet ket tinurayan babaen ti pagbiagan nga agrikultura, ngem ti turismo ket agbalbalinen a dumakdakkel nga industria idiay Tibet kadagiti napalabas a dekada. Ti kaaduan a relihon idiay Tibet ket ti Tibetano a Budismo, iti pay maipatinayon adda pay ti Bön nga isu daytoy idi ti patneng a relihion ti Tibet sakbay ti isasangpet ti Budismo idi maika-7 a siglo CE (ti Bön itan ket kapadpada ti Tibetano a Budismo [5]) ngem adda pay dagiti Muslim ken Kristiano a minoridad. Ti Tibetan a Budismo ket kangrunaan nga impluensia iti arte, musika, ken dagiti piesta iti rehion. Ti Tibetano nga arkotektura ket mangipakpakita kadagiti Insik ken Indiano impluensia. Ti kangrunaan amakmakan idia Tibet ket dagiti natuno a sebada, karne ti yak, ken tsa a mantekilia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Goldstein, Melvyn, C.,Panagbalbaliw, Suppiat ken Panagtultuloy kadagiti Komunidad ti Nomadiko a Pastoralista: Ti Kaso a Panagadal ti Lumaud a Tibet, 1950-1990, 1994, Ania kadi ti Tibet? – Kinapudno ken Kunkuna, pp76-87
- ^ "Saludsod ken Sungbat: Tsina ken Tibet". BBC News. 2008-06-19.
- ^ Lee, Peter (2011-05-07). "Ti namnama ti Tibet ket adda laeng iti kaunegan". The Asia Times. Naala idi 2011-05-10. "Ni Robin [parbo a nagan ti ubing a Tibetano idiay Qinghai] ket inpalawagna a ti rehion a kas kaldero ti irteng. Dagiti Tibetano ket nakaungungetda kadagiti nadumaduma nga aresto manipud kadagiti protesta ti 2008. Ngem dagiti lokal a Tibetano ket saanda nga inururnong ti bagbagida. 'Nakaro a nakaunginget iti Gobierno ti Insik ken ti Insik a tattao,' kinuna ni Robin. 'Ngem awan ti ammoda a panunot a maaramid. Awan ti daulo. No adda dagiti daulo a rummuar ken no adda tumulong tumiponda dagitoy.' Dakami ... ket nakangeg kadagiti sarsarita ti sibil a di panagtulnog kadagiti naiparaigi a purok. Iti maysa apurok, dagiti Tibetano ket pinuoranda dagiti wagayway ti Insik ken embes ket nga inpangatoda ti naiparit a wagayway ti Niebe a Leon ti Tibet. Dagiti agturturay ... ket ibaludda dagiti siam a taga-purok ... Kinuna ti maysa anomado ket... 'Kalpasanto a matayak ... malaglagipto dagiti annakko a lalaki ken dagiti apokok. Kaguradanto ti gobierno.'"
- ^ "Dagiti rehion ken dagiti teritorio: Tibet". BBC News. 2010-12-11.
- ^ "Bön". ReligionFacts. Naala idi 2012-08-26.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tibet idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Tibet manipud idiay Wikivoyage

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
AGLIPAY, Quirrino, May 31 (PIA)—Pormal a nairusat ditoy probinsia ti Quirino iti Sustainable Corn Production in Sloping Areas wenno SCOPSA itay nabiit.
Gandaten ti nasao nga programa nga lappedan ti pannakadadael dagiti nabangkirig ken addaan kritikal nga kasasaad nga lugar nga gapu ti saanen a malapdan nga pangreggaay ti daga gappuanan ti panagputed ti kaykayo ken tay awan ressat a panagusar iti kemikal a pangpaksiat ti ruot kadagiti bakras nga isu’t mangtentengngel ti daga.
Maipalagip nga nangipasa ti maysa a resolusion ti Provincial Agriculture and Fishery Council (PAFC) iti opisina ni Sec. Proceso Alcala ti Department of Agriculture, a mnagkidkiddaw nga saan kuma nga maipalubos ti panagusar ti glyphosate manipud 18 porsiento ken agpangato nga nabangkirig a lugar tapnu malapdan ti pangreggay ti daga a mamulmulaan.
Dagus met nga inadaptar dagiti kabangibang a probinsia ti nasao nga gakat ket saan a nagtaktak ti opisina ni Sec. Alcala ket minandaranna ti Bureau of Soil and Water Management, Bureau of Plant Industry ken ti DA Regional Office 2 tapnu adalenda ti programa a kas sungbat ti parikut ti soil erosion.
Dita a nainaw ken nabalangkas ti SCOPSA program nga nagbalin a national program a madama nga isaysayangkat kadagit napili a luglugar a pakairamanan ti Quirino.
Babaen ti nasao nga programa, maisuro dagiti mannalun ti mais kadagiti nabangkirig a daga kadagiti soil and water conservation measures for sustainable corn production in upland areas.
Iti agdama, nairugin ti SCOPSA ditoy Aglipay ken sumarsaruno met sadiay Maddela ken Nagtipunan iti masungad nga al-aldaw.
Impakita met ni Municipal Agriculture Officer Ruben Sison ti ayat na it nasao nga programa ket inrugi dan sadiay Magsaysay, Diffun uray awan pay ti fund assistance ti Agriculture malaksid iti technical assistance ken sursuro nga ipapaay dagiti agricultural extension workers kadagiti mannalun. (TCB/PIA 2-Quirino)


text:
UTC+09:45
Ti UTC+09:45 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:45.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren a aks oras idiay Australia (Kalgaw nga Oras ti Sentral nga Akinlaud, wenno CWST). Nausar idi daytoy kadagiti balay ti igid ti kalsada iti igid ti Kalsada Eyre idiay Akinlaud nga Australia ken Abagatan nga Australia iti las-ud ti kalgaw bayat ti Akinlaud nga Australia iket adda iti oras a panagin-inut ti lawag. Urayno saan nga opisial, ti bilin ti gobierno a sona ti oras, dagiti pagbeddengan a pagrugianna ken pagpatinggaanna ket nalawag ken kadawyan dagitoy a naipakpakita kadagiti mapa ti kalsada iti lugar.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren kadagiti 5 a lugar idiay Australia, a mairaman ti Border Village, Caiguna, Eucla, Madura ken Mundrabilla. Iti agdama, dagitoy a lugar ket agus-usarda ti UTC+08:45 gapu ta ti Akinlaud nga Australia ket saan nga agus-usar iti oras a panagin-inut ti lawag.


text:
UTC−00:44
Ti UTC−00:44 ket maysa a panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti −00:44.
Ti UTC−00:44 ket inus-usar idi diiay Liberia aginggana idi Mayo 1, 1972. Daytoy ket naamammuan idi a kas ti Natimbeng nga Oras ti Monrovia wenno Oras ti Liberia. Ti eksakto a sona ti oras id ket ti GMT −0h 43m 08s (naibatay iti longitud ti Monrovia) aginggana idi nabaliwan a kas ti GMT−0:44 idi Marso 1, 1919. Idi 1972 daytoy ket nabaliwan iti UTC.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Oras ti Liberia manipud ti Maika-5 nga Edision ti Internasional nga Atlas babaen ni Thomas G. Shanks


text:
AGRIINGKAYO! SEPTIEMBRE 2014
Ania ti Aramidem no Mapakpaksuyanka?
Agsakitka ken kakaasika no mapaksuyanka iti trabahom. Kasano a maliklikam dayta?
Damdamag iti Lubong
Karaman a suheto: linteg a mangobligar kadagiti annak nga asikasuenda dagiti lumaklakay ken bumakbaket a nagannakda, panangranggas kadagiti babbai manipud kadagiti di ninamnama a tattao, ken dagiti nalaing a manangpeke
Ania ti Aramidem no Mapakpaksuyanka?
Uppat a tips a makatulong kenka tapno saanka a marigatan iti trabahom.
Kararag
Rumbeng kadi nga agkararagtayo kadagiti anghel wenno sasanto?
No Kasano a Maikkat ti Sakit ti Nakem
Ti kadi panangpakawan iti asawam kaipapananna a palpalag-anem ti kamalina wenno kasla ketdin saan a pulos a napasamak dayta?
Diabetes
—Kabaelam Kadi a Liklikan?
Kadagiti addaan iti prediabetes, agarup 90% ti di makaammo nga addaanda iti kasta.
Moriscos—Pinagtalaw ti Espania
Babaen iti daytoy a panamagtalaw idi maika-17 a siglo, nagbalin a puro a Katoliko ti maysa a pagilian.
Dagiti Neuron ti Dudon a Sensitibo iti Garaw
Kasano a maliklikan ti nakaad-adu a dudon ti panagdidinnungparda?
Dagiti Features a Makita Online
Kasanok nga Ilawlawag ti Panangmatmatko Maipapan iti Seks?
Mailawlawagmo kadi ti panangmatmatmo babaen iti Biblia no adda agdamag iti: ‘Birhenka pay laeng?’
Ti Kuna Dagiti Agtutubo Maipapan iti Panangitungtungkua
Denggem ti kuna dagiti agtutubo maipapan kadagiti pagdaksan ti panangitungtungkua ken pagimbagan ti nainsiriban a panangusarmo iti tiempom.
Ti Dios Imbaonna ni Moises Idiay Egipto
Situtured a nakisarita da Moises ken Aaron iti naturay a ni Faraon. I-download dagitoy nga aktibidad ken pagsasaritaanyo a sangapamiliaan.


text:
SUHETO ITI AKKUB
Mapagtalkam Kadi ti News Media?
ADU ti agduadua kadagiti mabasbasa ken mangmangngegda a damdamag. Kas pagarigan, iti United States, sinurbey ti Gallup idi 2012 dagiti tattao no “kasano kadakkel ti talek ken kompiansada” nga umiso, patas, ken kompleto dagiti damag kadagiti diario, TV, ken radio. “Awan unay” wenno “awan a pulos” ti sungbat ti 6 kadagiti 10. Nainkalintegan kadi ti kasta a kinaawan panagtalek?
Ikarkari ti adu a periodista ken dagiti organisasion a pagtrabtrabahuanda nga umiso ken makaisuro dagiti ipadamagda. Ngem adda rason a maseknantayo. Usigem dagitoy:
DAGITI MAKINKUKUA ITI MEDIA. Ti sumagmamano ngem dadakkel ti impluensiana a korporasion ti makinkukua kadagiti kangrunaan a paset ti media a mangipakaammo iti damdamag. Dagita ti mangikeddeng no ania ti maipadamag, no kasano a maipadamag, ken no kasano kasansan a maipadamag dagita. Kaaduan a korporasion ket nadisenio nga agganansia isu a mabalin a dayta ti mangimpluensia kadagiti desision dagiti adda iti paset ti media a mangipakaammo iti damdamag. Dagiti damag a mabalin a di agganansia ket mabalin a maibasura.
GOBIERNO. Maipapan iti tattao ken aktibidad ti gobierno ti kaaduan nga ipadpadamag ti media. Kayat dagiti gobierno a kombinsiren ti publiko a suportaranda dagiti pagannurotan ken opisialda. Gapu ta iti gobierno met ti pagalaan ti media iti impormasion nga ipadamagda, adda dagiti tiempo nga agtinnulong dagiti periodista ken dagiti agserserbi iti gobierno.
PANAGIPATALASTAS. Iti kaaduan a pagilian, dagiti paset ti media a mangipakaammo iti damdamag ket nasken nga agganansia tapno agtultuloy ti negosioda, isu a kaaduan iti dayta ti agtaud kadagiti patalastas. Iti United States, 50-60% kadagiti mapastrek dagiti magasin ket agtaud kadagiti patalastas, 80% kadagiti diario, ken 100% kadagiti komersial a TV ken radio. Natural laeng a saan a kayat dagiti agipatpatalastas ti agisponsor kadagiti programa a makadadael kadagiti produktoda wenno pamay-anda nga agimanehar. No dida kayat ti ipadpadamag ti maysa paset ti media a mangipakaammo iti dayta, mabalinda ti agpaipatalastas iti sabali. Gapu iti dayta, mabalin nga ibasura dagiti editor ti damdamag a makadadael kadagiti isponsor.
DI KINAMAPAGPIARAN. Saan nga amin a reporter ket mapagpiaran. Adda dagiti periodista a mangim-imbento kadagiti ipadamagda. Kas pagarigan, sumagmamano a tawen ti napalabas, kayat ti maysa a reporter idiay Japan ti agaramid iti dokumentario maipapan iti panangdadael dagiti bumabatok kadagiti korales iti Okinawa. Idi awan makitana a nadadael a korales, isu a mismo ti nangdadael iti dadduma a korales sana rinetrato dagita. Mabalin met a baliwan dagiti retrato tapno maallilaw ti publiko. Babaen iti kabaruan a teknolohia, nalaklakan a balbaliwan dagiti retrato isu a kasla imposiblen a madlaw a naretoke ti dadduma kadagita.
PANANGIPRESENTAR. Uray no agpayso ken nalawag dagiti impormasion, ti pannakaipresentar dagita ket agdepende iti kapanunotan ti periodista. Ania nga impormasion ti karaman iti ipadamagna ken ania ti saan? Kas pagarigan, mabalin a naabak ti maysa a soccer team iti dua a puntos. Dayta ti agpayso a napasamak. Ngem mabalin a nagduduma a pamay-an ti panangipadamag ti maysa a periodista no apay a naabak ti team.
PANANGKISSAY. Iti panangurnosda kadagiti agpayso nga impormasion tapno makapataud iti makapagagar a damag, masansan nga ikkaten dagiti periodista dagiti komplikado a detalye wenno di pay nasolbar nga isyu. Gapu iti dayta, adda dagiti agpayso nga impormasion a mabalin nga aglablabes ken kurang met ti dadduma. No maminsan, maysa la a minuto ti nasken a panagipadamag dagiti TV anchor ken reporter iti maysa a komplikado a damag isu a mabalin a maikkat dagiti napateg a detalye.
KOMPETISION. Kadagiti kallabes a dekada, bayat ti iyaadu dagiti estasion ti TV, saan laengen a maymaysa a channel ti nakailansaan ti mata dagiti agbuybuya. Tapno isuda ti agtultuloy a pagbuyaan dagiti tattao, mapilitan dagiti estasion ti damdamag nga agpabuya kadagiti karkarna wenno makalinglingay. Maipapan iti dayta, kuna ti libro a Media Bias: “Dagiti damdamag [iti TV] ket nagbalinen a pabuya dagiti ladawan a napili a mamagkullayaw wenno mangpagagar, ken napaababa nga estoria a maibagay kadagiti nalaka a maum-uma nga agbuybuya.”
PANAGKAMALI. Tattao laeng dagiti periodista isu nga agkamalida nupay dida igaggagara. Ti di umiso nga ispeling ti sao, di umiso ti nakaikabilanna a comma, di umiso a gramatika—amin dagita ti mabalin a mangbalbaliw iti kaipapanan ti maysa a sentensia. Mabalin a saan a nausig a naimbag dagiti umiso nga impormasion. Ti maysa a periodista a kumamkamakam iti deadline ket mabalin nga agkamali met kadagiti numero. Nalabit 10,000 imbes a 100,000 ti mai-type-na.
DI UMISO A PAGARUP. Saan a kaskarina ti umiso a panagipadamag nupay ipagarup ti dadduma a nalaka laeng dayta. Ti maibilang nga umiso ita ket mabalin a mapaneknekan a din umiso kabigatanna. Kas pagarigan, patienda idi a ti daga ti sentro ti sistema solartayo. Ita, ammotayon a ti daga ti mangrikrikus iti init.
Kasapulan ti Kinabalanse
Nupay nainsiriban ti saan a panamati iti amin a mabasbasa ken mangmangngegtayo iti damag, dina kayat a sawen nga awanen ti mabalintay a pagtalkan. Ti napateg ket agbalintayo a naannad ken maaddaan iti nalawa a panagpampanunot.
Kuna ti Biblia: “Saan aya a ti met laeng lapayag subokenna ti sasao kas iti ngadas a ramananna ti taraon?” (Job 12:11) Adtoy ti dadduma a singasing a makatulong kadatayo a mangsubok kadagiti mangmangngeg ken mabasbasatayo:
AGIPADPADAMAG: Ti kadi damag ket naggapu iti adda kredibilidadna ken mapagpiaran a tao wenno organisasion? Ti kadi programa wenno publikasion ket pagaammo a napudno wenno mahilig iti kontrobersia? Pagtataudan ti pondo ti agipadpadamag?
PAGTATAUDAN: Ti kadi impormasion ket talaga a nasirarak a naimbag? Maymaysa laeng kadi ti nagtaudanna? Dagiti kadi nagtaudanna ket mapagpannurayan, patas, ken awan ti dasdasiganna? Balanse kadi dagita, wenno napili tapno mangipakaammo laeng iti maymaysa a kapanunotan?
PANGGEP: Isaludsodmo iti bagim: ‘Ti kadi kangrunaan a panggep ti damag ket mangipakaammo wenno manglinglingay? Adda kadi ilaklako wenno supsuportaranna?’
TONADA: No makaunget, makapasakit, wenno mangbabalaw unay ti tonada ti damag, ipasimudaag dayta ti panangatake ken saan a kinanainkalintegan.
PANAGTUTUNOS: Dagiti kadi umiso nga impormasion ket maitunos iti dadduma nga artikulo wenno report? No agkokontra ti damag, agannadka!
KINANAINTIEMPUAN: Baro kadi ti impormasion isu a nakappapati dayta? Ti banag a maipagarup nga umiso 20 a tawenen ti napalabas ket mabalin a saan nga umiso itan. Ngem no madama a mapaspasamak ti damag, mabalin a kurang ken saan pay a kompleto ti impormasion.
No kasta, mapagtalkam kadi ti news media? Daytoy ti nasayaat a balakad ni masirib a Solomon: “Ti asinoman nga awanan kapadasan maaddaan pammati iti tunggal sao, ngem daydiay nasaldet [wenno masirib] utobenna dagiti addangna.”—Proverbio 14:15.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Tarlac
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Tarlac, ket isu dagiti umuna, maikadua ken maikatlo a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Tarlac iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Ti probinsia ket nabingbinagy idi kadagiti dua a lehislatibo a distrito aginggana idi 1972. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion III manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986 ken nagbutos daytoy kadagiti 2 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket naidistrito manenn kadagiti tallo a lehislatibo a distrito.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Anao, Camiling, Mayantoc, Moncada, Paniqui, Pura, Ramos, San Clemente, San Manuel, Santa Ignacia
- Populasion (2007): 377,194
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Camiling, Gerona, Moncada, Paniqui, Pura, Anao (nabangon manen idi 1908), Santa Ignacia (nabangon manen idi 1913), San Clemente (nabangon manen idi 1914), Ramos (nabangon idi 1920)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Tarlac
- Dagiti ili: Gerona, Victoria, San Jose (nabangon idi 1990)
- Population (2007): 485,990
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bamban, Capas, Concepcion, La Paz
- Populasion (2007): 380,265
- ^1 Naidutok a Sekretario ti Edukasion idi Hulio 24, 2006.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge
Ni Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge KG, KT (William Arthur Philip Louis;[fn 1] naipasngay idi 21 Hunio 1982), ket isu ti kinauna nga anak ni Carlos, Prinsipe ti Gales, ken Diana, Prinsesa ti Gales, ken ti maikatlo a kaunaan nga apo ni Reina Isabel II ken Prinsipe Philip, Duke ti Edinburgh.[2] Isu ti maikadua iti linia ti panagsasaruno, kalpasan ti amana, kadagiti trono ti sangapulo ket innem a nawaya a naturay nga estado a naamammoan a kas dagiti Mankomunidad a pagturayan: ti Nagkaykaysa a Pagarian, Kanada, Australia, Baro a Selanda, Hamaika, Barbados, ti Bahamas, Grenada, Papua Baro a Guinea, ti Is-isla ti Solomon, Tuvalu, Santa Lucia, San Vicente ken dagiti Grenadito, Belize, Antigua ken Barbuda, ken San Kristobal ken Niebes.
Isu ket naedukaduan kadagiti uppat nga eskuela idiay Nagkaykaysa a Pagarian ken naagun-od ti degrado manipud idiay Unibersidad ni St Andrews. Isu ket napnapan kadagiti paset ti sawang a tawenna idiay Chile, Belize, ken dagiti pagilian idiay Aprika, a kangrunaan idiay Kenya nga idiay ket nagtaeng ken namin-adu a nagbakbakasion. Ni Prinsipe Guillermo ket nagala pay idi ti Kiswahili a panagadadal kadagiti unibersidad idiay Kenya ken Tanzania. Isu ket nakomisionado a kas maysa a teniente iti Dagiti Asul ken dagiti Kaarian a rehimento ti Sangkabalayan a Kabaliero—a nagserserbi a kaduana ti kabsatna a lalaki a ni Prinsipe Harry—ken, kalpasan ti dua a tawen, isu ket nakagun-od ti paypayakna babaen ti panakalpasna ti piloto a panagsanayna idiay Kolehio ti Naarian nga Aero Puersa ti Cranwell. Idi 2009, ti Prinsipe ket immalis idiay Naarian nga Aero Puersa, ken naipangato idi ti agpatayab a teniente ken nagadal nga agpatayab ti helikopter tapno agbalin nga agnanayon a piloto iti Puersa ti Panagbiruk ken Panagisalakan. Idi Otonio ti 2010, nalpasanna ti sapasap ken ti panaysanay ti nangruna ken kita ti helikopter ken napan idiay RAF a Ginget diay Bil. 22 nga ESkuadron a nagtigtignay kadagiti aramid a kumaduaan a piloto iti Sea King a helikopter ti panagbiruk ken panagisalakan. Ni Prinsipe Guillermo nakiassawa iti napauten a nobiana, a ni Katerina Middleton, idi 29 Abril 2011 idiay Westminster Abbey.[3] Dagiti oras sakbay ti kasarna, ni Prinsipe Guillermo ket napartuat idi a kas ti Duke ti Cambridge, Konde ti Strathearn ken Baron Carrickfergus.[4][5][6]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b A kas kameng ti Naarian a Pamilia isu ket naikeddenga amatawtawagan ti Natanyag nga Apo, ni Guillermo ket pormal nga awan ti apelyido. No adda ti maysa amausar, daytoy ket ti Mountbatten-Windsor. Iti milisia a karerna, ni Guillermo ket agus-usar ti apelyido a Gales.[1] Segun ti sursurat ti patente ti Pebrero 1960, ti kamara ken pamilia anaganna ket Windsor. Ti tengnga a nagan ni Louis ket maibalbalikas a /ˈluː.i/.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Duke ti Cambridge ket maibaniaga idiay Falklands, Ministro ti Salaknib, 10 Nobiembre 2011, naala idi 11 Nobiembre 2011
- ^ "Ti Prinsipe ti Gales". Ti opisial a sapot ti pagsaadan ti Britaniko a Monarkia. Naala idi 6 Abril 2011.
- ^ "Ti umnong ket ragragsakenda dagiti baro nga agasssawa". BBC News. 29 Abril. Naala idi 29 Abril 2011.
- ^ "Dagiti titulo ket nairangaran para kenni Prinsipe William ken Katerina Middleton". Palasio ti Buckingham. 29 Abril 2011. Naala idi 29 Abril 2011.
- ^ "Kate ken William ken agbalinda a Duke ken Dukesa ti Cambridge". BBC News. 29 Abril. Naala idi 29 Abril 2011.
- ^ Beckford, Martin (29 Abril 2011). "Naibaga dagiti baro a titulo ni Prinsipe Guillermo ken Kate Middleton". The Telegraph (Londres). Naala idi 3 Hunio 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge idiay Wikiquote
- Royal.gov.uk – Prinsipe Guillermo
- Prinsipe ti Gales.gov.uk – Prinsipe Guillermo
- 1982 a pannakaipasngay
- Alumni ti Unibersidad ni St Andrews
- Dagiti opisial dagiti Asul ken dagiti Naarian
- Katerina, Dukesa ti Cambridge
- Duke ti Cambridge
- Dagiti konde wenno mormaer ti Strathearn
- Dagiti Inggles nga Anglikano
- Dagiti Kumaduaan ti Naarian a Kagimongan
- Dagiti Kabaliero ti Garter
- Dagiti Kabaliero ti Thistle
- Sibibiag a tattao
- Kamara ti Windsor
- Pamilia ti Mountbatten-Windsor
- Tattao a naedukado idiay Kolehio ti Eton
- Tattao a naedukado idiay Eskuela ti Ludgrove
- Tattao manipud idiay Londres
- Dagiti presidente ti Gimong ti Putbol
- Dagiti prinsipe ti Nagkaykaysa a Pagpagarian
- Dagiti opisial ti Naarian nga Aero Puersa
- Dagiti opisial ti Naarian a Marina
- Dagiti nagturpos ti Akademia ti Naarian a Milisia ti Sandhurst
- Dagiti piloto ti helikopter
- Tattao a naedukado idiay Eskuela ti Wetherby
- Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge
- Pamilia ti Spencer-Churchill


text:
Naguib Mahfouz
Ni Naguib Mahfouz (Arabiko: نجيب محفوظ Nagīb Maḥfūẓ, IPA: [næˈɡiːb mɑħˈfuːzˤ]; 11 Disiembre 1911 – 30 Agosto 2006) ket maysa idi nga Ehiptiano a mannurat a nangabak ti 1988 a Premio Nobel iti Literatura. Nipammategan isuna a kas dagiti immuna a kontemporario a mannurat iti Arabiko a literatura, a naisakup ti Tawfiq el-Hakim, nga agsukisok ti tema iti eksistensialismo.[1] Nagipablaak isuna kadagiti sumurok a 50 a nobela, sumurok a 350 ababa a sarita, sangadosena kadagiti naisuratan a mabybuya, ken lima a pabuya iti sumurok a 70 a tawen a karer. Adu kadagiti obrana ket naaramid kadagiti Ehiptiano ken ganganaet a pelikula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Haim Gordon. "Ti Ehipto ni Naguib Mahfouz: Eksistential a Tema kadagiti sinursurat na". Naala idi 2007-04-26.


text:
Richard Nixon
Ni Richard Milhous Nixon (Enero 9, 1913 – Abril 22, 1994) ket isu idi ti maika-37 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1969 aginggana idi 1974. Ti is-isu laeng a presidente a nagikkat ti opisina, ni Nixon ket nagserbi idi idiay pannakabagi ti E.U. ken senador manipud idiay California ken ti maika-36 a Bise Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1953 aginggana idi 1961.
Ni Nixon ket naipasngay idi idiay Yorba Linda, California. Kalpasan ti panakalpasna ti lisensatura nga obrana idiay Kolehio ti Whittier, isu ket nagturpos idiay Unibersidad ti Duke a Pagadalan ti Linteg idi 1937, ken nagsubli idiay California tapno agpakasanay ti linteg. Isu ken ti asawana, a ni Pat Nixon, ket immalisda idiay Washington tapno agtrabaho para iti pederal a gobierno idi 1942. Isu ket simmarunoa nagserbi idiay Marina ti Estados Unidos idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Ni Nixon ket nabutosan idiay Kamara dagiti Pannakabagi idi 1946 ken idiay Senado idi 1950. Ti panagkamatna ti Hiss a Kaso ket nangipatakder ti panakaidayawanna a kas ti maysa a daulo ti kontra-komunista, ken nangipangato kaniana ti nailaina kadayegan. Isu idi ti tumaray a kadua ni Dwight D. Eisenhower, ti nominado ti Partido Republikano iti 1952 a panagbutos. Ni Nixon ket nagserbi ti walo a tawena a kas bise presidente. Isu ket nagigakat ti napaay a panagkampania ti presidente idi 1960, nga inabak ti bassit laeng ni John F. Kennedy, ken naabak ti panakilumba ti Gobernador iti California idi 1962. Idi 1968, isu ket timmaray manen para iti presidente ken nagballigi a nabutosan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Richard Nixon idiay Wikimedia Commons


text:
Pammadayaw nga Oscar
Ti Pammadayaw nga Academia, am-ammo kas Pammadayaw nga Oscar ket ti kalatakan a premio iti pelicula idiay Estados Unidos. Tinawen a maibalbalangat kadagiti kalalaingan nga aktor ken direktor ken kapipintasan a pelicula iti tawen, ikedkeddeng daytoy ti Academia ti Arte ken Siensia iti Pelicula, maysa a gimong dagiti direktor, actor ken dadduma pay a mangal-alagad ken mangmangged iti industria ti pelicula. Manipud 2003, addan 5,816 a kamkameng ti Academia.
Ti kalkalpas a pammadayaw ket naited idi 2006, iti maika-78 seremonia ti Academia.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Alan Turing
.
Ni Alan Mathison Turing, OBE, FRS ( /ˈtjʊərɪŋ/ tewr-ing; 23 Hunio 1912 – 7 Hunio 1954), ket maysa idi a Britaniko a matematiko, lohiko, kriptoanalista, ken sientista ti kompiuter. Isu ket adu a nakaimpluensia iti panagrang-ay ti siensia ti kompiuter, a nangited ti pormalisasion kadagiti konsepto ti "algoritmo" ken "panagkarkulo" iti Turing a makina, a daytoy ket mabalin a mapanunotan a modelo ti sapasapa a panggep ti kompiuter.[1][2] Ni Turing ket kaaduan anaipanpanunotan nga isu ti ama ti siensia ti kompiuter ken artipisial a kasirib.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ doi:10.1098/rsbm.1955.0019
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ Sipser 2006, p. 137
- ^ Homer, Steven; Selman, Alan L. (2001). Komputabilidad ken Kinaparikut a Teoria. p. 35. ISBN 0-387-95055-9. Naala idi 13 Mayo 2011.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agar, Jon (2003). Ti gobierno a makina: ti rebolusionario a pakasaritaan ti kompiuter. Cambridge, Massachusetts: MIT Press. ISBN 978-0-262-01202-7.
- Alexander, C. Hugh O'D. (circa 1945), Kriptograpiko a Pakasaritaan ti Obra iti Marina nga Enigma ti Alemania, Dagiti Nailian nga Arkibo, Kew, Reperensia HW 25/1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agar, Jon, Ni Turing ken ti Sangalubongan amakina, Icon, 2001.
- Plantilia:MathGenealogy
- Jack Copeland (ed.). "TI Isip ken ti Agbilang a Makina: Ni Alan Turing ken dadduma pay". The Rutherford Journal.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Alan Turing idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Alan Turing idiay Wikimedia Commons


text:
Poro, Cebu
Ti Poro ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Poro ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.
- Adela
- Altavista
- Cagcagan
- Cansabusab
- Daan Paz
- Eastern Poblacion
- Esperanza
- Libertad
- Mabini
- Mercedes
- Pagsa
- Paz
- Rizal
- San Jose
- Santa Rita
- Teguis
- Western Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012


text:
Alcala, Pangasinan
Ti Alcala ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti Baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alcala ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Anulid
- Atainan
- Bersamin
- Canarvacanan
- Caranglaan
- Curareng
- Gualsic
- Kasikis
- Laoac
- Macayo
- Pindangan Centro
- Pindangan East
- Pindangan West
- Poblacion East
- Poblacion West
- San Juan
- San Nicolas
- San Pedro Apartado
- San Pedro IlI
- San Vicente
- Vacante
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Isla ti Paskua
Nagsasabtan: 10°29′S 105°38′E / 10.483°S 105.633°E
Ti Teritorio ti Isla ti Paskua ket teritorio ti Australia idiay Taaw Indiano. Daytoy ket addaan iti populasion iti 2,072 nga agtataeng nga agnanaed kadagiti nadumaduma a "Pagtaengan a luglugar" idiay akin-amianan nga ungto ti isla: ti Flying Fish Cove (naam-ammuan pay a kas ti Kampong), Silver City, Poon Saan, ken Drumsite. Kaaduan ti populasion ket Australiano nga Insik. Daytoy ket tinawtawaga a kas Isla ti Paskua gapu ta naduktalan daytoy iti Aldaw ti Paskua.
Ti heograpiko a pannakaisalsalumina ti isla ken ti naipakasaritaan a bassit a pannakadisturbo ti tattao ket nakaiturongan ti nangato nga agpang ti endemismo kadagiti bukodna a flora ken fauna isu a kaaduan daytoy iti pannakainteresado dagiti sientista ken dagiti naturalista.[2] 63% iti bukodna a 135 kuadrado kilometro (52 sq mi) ket nailian a parke ti Australia. Adda met dagiti dadakkel a luglugar a kaaduanna ket katuduan a bakir.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Opisina dagiti Estadistika ti Australia (31 Oktubre 2012). "Isla ti Paskua". 2011 Census QuickStats. Naala idi 30 Hulio 2013.
- ^ "Save Christmas Island – Introduction". The Wilderness Society. 19 Septiembre 2002. Naidulin manipud ti kasisigud idi 9 Hunio 2007. Naala idi 14 Abril 2007.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Flora: Endemic plants". Parks and Reserves: Christmas Island National Park. Australia Government – Dept of Sustainability, Environment, Water, Population and Communities. 21 Nobiembre 2012. Naala idi 25 Disiembre 2012.
- Daytoy nga artikulo ket agilaklak-am ti banag ti publiko a pagturayan manipud kadagiti sapot a pagsaadan weno dagiti dokumento ti CIA World Factbook.
- L, Klemen (1999–2000). "Forgotten Campaign: The Dutch East Indies Campaign 1941–1942".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Shire ti Isla ti Paskua – opisial a website ti gobierno
- Gunglo ti Turismo ti Isla ti Paskua – opisial a website ti turismo
- Nailian a Parke ti isla ti Paskua – opisial a website ti Nailian a Parke ti Isla ti Paskua
- Tignay ti Isla ti Paskua idi 1958
- Kitaen ti Isla ti Paskua idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)
- Isla ti Paskua a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong


text:
VIGAN CITY --- Madama a maisaysayangkat ti installation ti kabarbaro nga arsobispo ti Nueva Segovia ng Ilocos Sur iti mismo a Cathedral ti Vigan City.
Ti pormal a panangipatugaw ken ni Most Reverend Marlo Mendoza Peralta, D.D. ket isayangkat ni Most Rev. Giusette Pinto, Apostolic Nuncio to the Philippines a naggapu idiay Vatican ken kas representative ni Pope Francis.
Maysa kadagiti kadakkelan a tao ti Simbahang katolika a mangsaksi iti Installation ni Peralta ket ni Most Rev. Cardinal Orlando Quevedo.
Adda met sadiay ni Ilocos Sur Gov. Ryan Singson, dagiti mayor ti probinsiya ken dagiti amin a papadi ti Ilocos Sur ken Pangsinan.
Maipalagip a ni Arsobispo Marlo M. Peralta ket nagserbi nga obispo ti Alaminos, Pangsinan ngem idi December 30, 2013, dinutukan isuna ni Pope Francis a kas kabarbaro nga arsobispo iti Nueva Segovia ti Ilocos Sur ket ita nga aldaw ti pormal a panagtugaw na.
Sukatan ni Most Rev. Peralta ti agretiro a ni Most Rev. Archbishop Ernesto Salgado.


text:
Nicolaus Copernicus
Ni Nicolaus Copernicus (Aleman: Nikolaus Kopernikus; Italiano: Nicolò Copernico; Polako: Mikołaj Kopernik (tulong·paammo); idi ubing, Niclas Koppernigk;[1] 19 Pebrero 1473 – 24 Mayo 1543) ket maysa a Renasimiento nga astronomo ken ti immuna a tao a nagannnurot to konprehensibo a heliosentriko a kosmolohia a nangiyakar ti Daga manipud ti tengnga ti law-ang.[2]
Ti napaut a panawen a libro ni Copernicus, a De revolutionibus orbium coelestium (Dagiti Rebolusion ti Nainlangitan nga Espera), a naipablaak sakbay a pimmusay idi 1543, ket kankanayon a naipanpanunotan a kas ti pangrugian a puntos ti moderno nga astronomia ket ti panangilawlawagan ti epipania a nangrugian ti sientipiko a rebolusion. Ti heliosentriko a modelona, nga adda ti Init iti tengnga ti law-ang, ket nangipakpakita a dagiti napalpaliiw a panagkutkuti dagiti nainlangitan a banag ket mabalin a maipalpalawag a saan nga ikabil a natalinaay ti Daga iti tegnga ti law-ang. Ti obrana ket nagparugso kadagiti adu pay a sientipiko a panagsuksukimat, a nagbalin a dulon iti pakasaritaan ti siensia a kankanayon anaibagbaga a kas ti Copernicano a Rebolusion.
Kadagiti kalatakan a polimatia iti Renasimiento, ni Copernicus ket maysa idi a mathematiko, astronomo, hurista nga adda ti doktorado ti linteg, pisiko, multilingualismo a poligloto, klasiko nga eskolar, agipatpatarus, artista,[3] Katoliko a kleriko, gobernador, diplomatiko ken ekonomista.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nicolaus Copernicus Gesamtausgabe: Urkunden, Akten und Nachrichten: Texte und Übersetzungen, ISBN 3-05-003009-7, pp. 23ff. (online); Marian Biskup: Regesta Copernicana (kalendario dagiti papel ni Copernicus), Ossolineum, 1973, p. 32 (idiay online). Daytoy a panakailetra ti apelyidona ket naipakpakita kadagiti adu a pablaakan(Auflistung) [1]
- ^ Linton (2004, p. 39). Ni Copernicus ket saan idi a, nupay kasta, ti immuna anangisingasing ti maysa porma ti heliosentriko a sistema. Ti maysa aGriego a matematiko ken astronomo, a ni Aristarko ti Samos, ket isu idi ti immuna a nagisingasing idi nasapsapa ngem maiaktlo a siglo BCE. Urayno kasta, bassit laeng ti ebidensia nga isu ket nakaparang-ay ti kapanunotanna iti labes ti pagibatayan laeng (Dreyer, 1953, pp. 135–48).
- ^ Ti bukod a ladawan ket timmulong a nagpasingked ti kinasiasino ti [[Human cranium|kraneo] idi naduktalan idiay Katedral Frombork idi 2008. Ti [Unibersidad ti Jagiellonian University]] ti [[Kraków] [ ket adda ti maika-17 a siglo a kopia ti maika-16 a siglo a bukod a ladawan ni Copernicus. [2] "Copernicus," Encyclopædia Britannica, Maika-15 nga ed., 2005, vol. 16, p. 760.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Nicolaus Copernicus idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Nicolaus Copernicus idiay Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY - Naiget a naglikudan ni Mayor Eddie Guillen ti Piddig, Ilocos Norte nga adda 'ghost employees' iti munisipyo da.
Nakigtot ti mayor kalpasan a rimuar ti nasao nga isyu gapu ta sipud nagtugaw iti puwesto na ket dakkel ti nagbabaan ti suweldo ken bilang dagiti contractual employees ti nasao a munisipyo.
Inadmitir ni Guillen nga kadagiti kallabesa tawen ket nagbalin a pagtarayan dagiti residente ti munisipyo nga sumrek ti trabaho.
Inbatad ti mayor nga daytoy ti inbirukanna ti solusyon ken nagballigi met.
Kuna na nga iti administrasyun na ket adu a kailian na ti naikkan ti trabaho babaen ti tulong ti programa ti provincial government nga "Manang IMee Equals Trabaho".
Karaman pay a natulongan a simrek iti trabaho dagiti dimmalan iti TESDA training.


text:
1809
Ti 1869 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Dominggo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni James Madison ket sinarunona ni Thomas Jefferson a kas ti Presidente iti Estados Unidos.
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 19 – Edgar Allan Poe, Amerikano a mannurat ken mannaniw (pimmusay 1849)
- Pebrero 12
- Abraham Lincoln, maika-16 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1865)
- Charles Darwin, Britaniko a naturalista (pimmusay 1882)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti 1809 idiay Wikimedia Commons


text:
Charles W. Fairbanks
Ni Charles Warren Fairbanks (Mayo 11, 1852 – Hunio 4, 1918) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas maysa a Senador manipud idiay Indiana manipud idi 1897 aginggana idi 1905 ken ti maika-26 a Bise Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1905 aginggana idi 1909.
Isu ket naipasngay iti maysa kabana ti madera idiay asiden ti Delaware, Ohio, ti kaputotan ni Fairbanks ket masurotan manipud kadagiti Puritano a kimmuykuyon kenni Oliver Cromwell, a ni Jonathan Fayerbankes ti immuna a kemen ti pamilia a nakaabot ti Amerika idi 1632. TAnak ti maysa nga agar-aramid ti kariton, idi ubing ni Fairbanks nakitkitana ti balayda a kas paglemmengan dagiti timaltalawa tagabu. Kalpasan a nagturpos dagiti away a pagadalan ken nagob-obra ti talon, ni Fairbanks ket nagadal idiay Unibersidad ti Ohio Wesleyan, nga idiay ket nagturpos idi 1872. Bayat nga adda idiay, ni Fairbanks ket kumaduaan idi nga magur-urnos iti warnakan ti eskuela a kaduan ni Cornelia Cole, nga isu ket inasawana kapasan ti panagturposda iti dayta nga eskuela.[1]
Ti Fairbanks, Alaska naipanaganan kenni Charles W. Fairbanks.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harvey, Opisiala Panagpatpatuloy iti Nailian a Taripnong ti Republikano, 1904, pp 23 - 32, Kasisisgud manipud idiay Unibersidad ti Harvard, Nadigitalisado idi Okt 26, 2007
- ^ http://www.senate.gov/artandhistory/history/resources/pdf/charles_fairbanks.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Charles Fairbanks idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Dagiti administrador/kiddaw
Nominasion ken kiddaw para iti panag-administrador
Kadagiti interesado a makitinnulong ken makisinnaranay a mangpasayaat ken mangpapintas pay ken mangpadakkel iti Ilokano Wikipedia, maawis dagiti mayat nga agbalin nga Administrador nga ipaskilda wenno iwaragawagda ti intensionda ditoy tapno maammuan ken mapagnanamingantayo, appo a kakadua.
Agkiddaw nga umuna dita baba ti panag-administrador, aguray ti maysa a lawas tapno makaala kadagiti konsenso, kalpasan daytoy ikiddaw manen ditoy.
Dagiti linaon
Agkiddaw ti temporario a panag-administrador(temporary adminship request)[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Ilokano) Dagiti amin nga administrador, agus-usar ken ti komunidad ditoy a wiki, agkiddawak ti temporario a pinag-administrador tapno maipatarus ko dagiti lokal a mensahe ti sistema, agipatarus ken sinpaen dagiti nasaluadan a panid a saan ko a maaramid idiay Translatewiki. No maaprobaran, makatulongak pay kadagiti kadawyan nga obra ti administrador aging-gana no agpaso ti temporario a pinaka-admistrador ko. Pangngaasi ti agibati kadagiti komento ditoy no kayat wenno saan iti daytoy a pagkiddaw. Agyamanak kadakayo.--Lam-ang(Makipatang) 18:32, 5 Deciembre 2011 (UTC)
- (English translation) To all admins, users and the community of this wiki, I'm requesting temporary adminship so I can translate local system messages, translate and fix protected pages that otherwise I cannot do through Translatewiki. If approved, I will be able to help with common administrator task until my temporary adminship expires. Please leave your comments here if you're for or against this request. Thank you. --Lam-ang(Makipatang) 18:32, 5 Deciembre 2011 (UTC)
Kiddaw ti agnanayon a panag-administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agus-usar ken komunidad iti daytoy a wiki, agkiddawwak ti agnanayon a panag-admistrador tapno adda agtaripatu iti daytoy a wiki nga ammona ti agsao iti Iokano. Pangngaaasi nga agibati ti komentario dita baba iti daytoy a paset no kayat wenno saan iti daytoy a panag-kiddaw. --Lam-ang(Makipatang) 14:30, 10 Mayo 2012 (UTC)
- Done. Adminship extended for 6 months as per request at meta[1] Billinghurst (patang) 06:37, 8 Hunio 2012 (UTC)
Kiddaw ti panagtultuloy nga administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agar-aramat ken komunidad iti daytoy a wiki, agkiddawak ti panagtultuloyko a temporario nga administrador tapno adda Ilokano nga agar-aramat a mangtaripatu daytoy wiki. Pangngaaasi nga agibati ti komentario dita baba ti daytoy a paset no kayat wenno saan ti daytoy a panag-kiddaw. Agyamanak.--Lam-ang(Makipatang) 16:55, 26 Nobiembre 2012 (UTC)
- Done. --Millosh (tungtungan) 04:34, 3 Disiembre 2012 (UTC)


text:
Tattao a Bicolano
Dagiti Bikolano ti maika-5 a kadakkelan nga etniko a grupo iti Pilipinas, adda ti agarup 5,907,000 a bilang nga agsasao iti Bikol. Agnaedda iti umabagatan-a-daya a peninsula ti isla ti Luzon, kadagiti provincia ti Camarines Sur, Albay, Sorsogon, ken Catanduanes. Adu pay a Bikolano ti agnanaed kadagiti probinsia ti Masbate, Camarines Norte, ken Quezon.
Adu met dagiti Bikolano a nagturong idiay Mindanao. Ti dati a kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas ken Ehekutibo a Sekretario a ni Edelmiro E. Amante ket anak ti taga-Bikol.


text:
Wikipedia:Ipagarup ti naimbag a pammati
Ti panagipagarup ti naimbag a pammati ket kammasapulan a pamunganayan iti Wikipedia. Daytoy ti pannangipagarup a dagiti urnos ti agur-urnos ken dagiti komentario ket naaramid iti naimbag a pammati. Kaaduan ti tattao ket padasenda ti tumulong ken saanda nga agdadael ditoy. No dagitoy ket saan a pudno, ti gandat a kasla ti Wikipedia ket saanto nga agballigi manipud idi nairugi. Daytoy nga alagaden ket saan a mangtunton kadagiti agur-urnos nga agtuloyda nga agipagarup ti naimbag a pammati iti kaada kadagiti nalawag nga ebidensia kadagiti bandalismo. Ti panangipagarup ti naimbag a pammati ket saan a mangiparit ti pannakitungtung ken panagdillaw. Ngem nasken a dagiti agur-urnos ket saanda nga igupit dagiti tignay a madildillaw iti kinadakes, malaksid no adda dagiti naisangayan nga ebidensia iti kinadakes.


text:
SAN FERNANDO CITY, LA UNION - Manamnama a makaawiden idiay Naga City ti maysa a misis kalpasan a nasarakan dagiti kabagianna iti unos ti 23 a tawen a saanda a panagkikita.
Immuna iti daytoy, nangipatulod iti mensahe iti Facebook page ti Bombo Radyo La Union ni Jenny Rose Baldomino, anak ni Porfirio Baldomino Jr., a taga-Las Pinas City tapno ipasapulna ti ikitna a ni Emma Baldomino-Patacsil, 36.
Dagus met a naipatangatang daytoy babaen ti Bombo Reports Morning Edition itay agsapa.
Segun ken ni Emma, idi mangngegna ti nasao a panawagan ket saannan a nalapdan pay ti nagsangit ken nagturong daytoy a dagus iti istasyon ti Bombo Radyo.
Emosyonal met a nagtontong iti telepono dagiti agikit iti programa a Bombo Hanay Bigtime gapu ta kamaudiananna ket agkikitadan.
Naamuan a tawen 1991 a pimmanaw ni Emma idiay Naga City tapno agtrabaho idiay Laguna gapu iti kinarigat ti panagbiagda.
Tawen 1993 idi nakiasawa daytoy iti taga-Casilagan, Bauang, La Union ken manipud idin awanen ti komunikasyonna iti pamilya.
Kinuna met ni Jenny Rose a daytoy a mismo ti nangaramid iti wagas tapno agsisinnarak ti ama ken lolana a ni Felissa Baldomino manipud Naga City ken ti ikitna a ni Emma.


text:
Ti Kuna Dagiti Padam nga Agtutubo
Buyaem dagiti video dagiti agtutubo iti intero a lubong maipapan kadagiti pakarigatan iti biag ken no kasanoda a napagballigian dagita.
Ti Kasayaatan Pay Laeng a Biag
Kayatmo kadi ti naragsak a biag? Denggem ti kinuna ni Cameron no kasano a rimmagsak ti biagna iti dina ninamnama a lugar.
Kuarta
Ammuem dagiti tips maipapan iti panagurnong, panaggasto, ken ti balanse a panangusar iti kuarta.
Nasalun-at nga Estilo ti Panagbiag
Marigatanka kadi a mangan iti nasustansia ken agehersisio? Iti daytoy a clip, ibaga dagiti agtutubo ti ar-aramidenda tapno agtalinaedda a nasalun-at.
Panangmatmat iti Itsura
Apay a marigatan dagiti agtutubo a pagtalinaeden a balanse ti panangmatmatda iti itsurada? Ania ti makatulong?
Panangitungtungkua
Denggem ti kuna dagiti agtutubo maipapan kadagiti pagdaksan ti panangitungtungkua ken pagimbagan ti nainsiriban a panangusarmo iti tiempom.
Selpon
Ibilang ti adu a tin-edyer a social lifeline-da ti selpon. Ania dagiti pagimbagan ken pagdaksanna no adda selponmo?
Pannakabastos
Denggem ti kuna ti 5 nga agtutubo maipapan iti pannakabastos ken no ania ti aramidem no mapasaram dayta.


text:
SUHETO ITI AKKUB | TI KUNA TI DIOS MAIPAPAN ITI PANAGSIGARILIO
Sangalubongan nga Epidemia
Ti sigarilio ket naulpit a mammapatay.
Agarup 100,000,000 ti napapataynan iti napalabas a siglo.
Agarup 6,000,000 ti mapapatayna iti kada tawen.
Maysa a tao ti mapapatayna iti kada innem a segundo.
Ken agtultuloy dayta.
Pattapattaen dagiti autoridad a no agtultuloy dayta, inton 2030, ngumato iti nasurok a 8,000,000 ti matay kada tawen. Ibagada nga agdagupton iti 1,000,000,000 ti matay iti panagsigarilio inton agpatingga ti maika-21 a siglo.
Saan laeng a dagiti agsigsigarilio ti biktima. Karaman dagiti miembro ti pamilia nga agladladingit ken maawanan iti mangsuportar, agraman ti 600,000 a matay kada tawen a saan nga agsigsigarilio a makalang-ab iti asuk ti sigarilio. Adu ti marigatan gapu iti dumakdakkel a gastos ti panagpaagas.
Saan a kas iti nakaro a sakit nga ikagkagumaan dagiti doktor a takuaten ti agasna, ammodan ti agas daytoy nga epidemia. Kuna ni Dr. Margaret Chan, director-general ti World Health Organization: “Ti epidemia ti tabako ket gapuanan ti tao ken maisardeng dayta no agtinnulong ti gobierno ken dagiti tattao.”
Nakaskasdaaw ti panagtignay dagiti tattao iti intero a lubong a mangisardeng iti daytoy a problema iti salun-at. Idi Agosto 2012, agarup 175 a nasion ti immanamong a mangisardeng iti panagsigarilio. * Ngem adda nabileg a puersa a manglaplapped iti pannakaisardengna. Kada tawen, busbosen dagiti industria iti tabako ti binilion a doliar kadagiti adbertismen tapno makaatrakar dagiti kabbaro a kostumer, nangruna dagiti babbai ken agtutubo iti rumangrang-ay a nasion. Gapu ta makaadikto ti tabako, sigurado nga umadu pay ti matay iti sangabilion a naadikton iti sigarilio. No itultuloyda ti agsigarilio, ngumato ti bilang ti matay iti sumaruno nga uppat a dekada.
Adu ti mayat a mangisardeng iti panagsigarilio ngem maguyugoyda gapu kadagiti adbertismen ken pannakaadikto. Kasta ti kapadasan ni Naoko. Agtutubo pay idi nangrugi nga agsigarilio. Mariknana a sosial no tuladenna ti mabuybuyana iti pelikula wenno telebision. Nupay nakitana dagiti nagannakna a natay iti kanser iti bara, intultuloyna latta ti agsigarilio bayat ti panangpadakkelna iti dua a babbalasangna. Inaminna: “Ammok a mabalin nga agsakitakto iti kanser iti bara ken madanaganak iti salun-at dagiti annakko, ngem diak latta maisardeng. Kunak no awanen ti namnamak.”
Ngem naisardeng ti Naoko dayta a bisio gapu ta natignay a kas iti minilion a tattao a mangisardeng iti panagsigarilio. Ania ti nakatulong kadakuada? Basaem ti sumaruno nga artikulo.
^ par. 11 Karaman kadagiti pamay-anda ket ipakaammoda dagiti peggad ti panagsigarilio, iparitda ti panangpataud ken panaglako iti tabako, ingatoda ti buis ti tabako, ken angayenda dagiti programa tapno matulongan dagiti tattao nga agsardeng nga agsigarilio.


text:
Asingan, Pangasinan
Ti Asingan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Asingan ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Ariston Este
- Ariston Weste
- Bantog
- Baro
- Bobonan
- Cabalitian
- Calepaan
- Carosucan Norte
- Carosucan Sur
- Coldit
- Domanpot
- Dupac
- Macalong
- Palaris
- Poblacion East
- Poblacion West
- San Vicente Este
- San Vicente Weste
- Sanchez
- Sobol
- Toboy
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
LA UNION - Intaray iti saan pay a nabigbig a suspek iti motorsiklo ti maysa a pulis bayat a naka-check in iti maysa a resort idiay Barangay Pagdalagan Sur, Bauang, La Union.
Nabigbig iti biktima a ni PO2 Aranias Ramos, 36, addaan ti asawa, residente ti San Fernando City, La Union ken destino iti San Fernando City Police Station.
Maibasar iti report, agarop alas 9:00 ti rabii a nag-check in ni Ramos iti resort ken imparada na ti motorsiklo na asideg iti kuwarto daytoy.
Ngem idi makariing, agarop alas 6:00 ti agsapa, nadiskubre na nga awan metten ti nasao a motorsiklo.


text:
Nailet a Baybay Bering
Nagsasabtan: 66°0′N 169°0′W / 66.000°N 169.000°W
Ti Nailet a Baybay Bering (Ruso:БepиHroB пpoлиB, Beringov proliv), makunkuna dagiti patneng a tat-tao idiay a kas Imakpik ket mays a nailet a baybay a nagbaetan ti Rawis ti daga a Dezhnev, Chukotka, Russsia, ti kadayaan a murdong (169°43'W) iti kontinente ti Asia ken Rawis ti daga a Prinsipe iti Wales, Alaska, Estados Unidos, ti kalaudan a murdong (168°05'L) iti kontinente ti Amianan nga Amerika, nga addaan ti latitude a 65°40'N, agpa-abagatan bassit iti Polar a sirkulo. Ti agdama a nagbeddengan ti Estados Unidos ken Ruso iti nailet a baybay, a tinulagan laeng babaen ti Estados Unidos, ket ti 65°40'N. Ti nagan daytoy a baybay ket sagpaminsan pay a naipangiletra a kas Behring kadagiti kadaanan a liblibro.
Ti nailet a Baybay Bering ket isun a suheto iti sientipiko a panpanunuten nga dagiti nagtagitaon ket naggapu da manipud iti Asia a mapan iti Amerika a naiballasiwan ti daga a rangtay iti panawen nga ti taaw ket ababaw, wenno nagbanagan dagiti glasier a nagkandado dagiti nawatiwat a kadanuman, a nagisarang ti pantok ti baba ti taaw. Ti kastoy ket agpalubos kadagiti nagtagitaon ti magna manipud idiay Siberia a mapan idiay Alaska, isu nga nataoan da ti Amianan ken Abagatan nga Amerika.


text:
Iti biolohia, ti henero (ad-adu ngem maysa: henera) ket maysa nga ababa nga agpang a taksonomiko a ranggo nga inus-usar iti biolohiko a pannakaidasig kadagiti sibibiag ken posil dagiti organismo, a daytoy ket kas pagarigan iti panangipalplawag babaen ti henero ken differentia. Ti henera ken dagiti nangatngato a taksonomiko nga agpang a kas dagiti pamilia ket inus-usar kadagiti biodibersidad a panagad-adal, a naisangsangayan kadagiti panagadal ti posil gaputa dagiti sebbanagn ket saanda a kanayon a maikedngan a managanan ken ti henera ken dagiti pamilia ket kadawyan nga adda ti atatiddog nga estratigrapiko a sakop ngem dagiti sebbangan.[1]
Ti termino ket nagtaud manipud ti Latin genus a ti kaibuksilanna ket "taudan, pamilia, kita, lalaki wenno babai",[2] kapadpada iti Griego: Yέvoς – genos, "puli, kapuonan, kabagian".[3]
Ti pakabuklan iti maysa a henero ket naikeddeng babaen ti maysa a taksonomo. Dagiti alagaden para iti henero a pannakaidasig ket saan a nainget a naikodigo, isunga dagiti nadumaduma a turay ket kankanayon nga agpataud dagiti nadumaduma a pannakaidasig para iti henera. Iti pagsisinnurotan iti dua a nagan a sistema ti pannakaidasig, ti henero ket nangatngato ngem dagiti sebbangan ken adad iti baba ti pamilia.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Sahney, S., Benton, M.J. ken ni Ferry, P.A. (2010). "Dagiti silpo a nagbaetan ti sangalubongan a taksonomiko a dibersidad, ekolohiko a dibersidad ken ti panagpadakkel dagiti bertabrata iti daga. Ti agiwarwarnak ken mannurat a ni Rikki Voluck ket kasisigud a nakapanunot iti daytoy kapanunotan iti maysa a biolohiko a henero bayat a nagad-adal kadagiti ekosistema idiay isla ti Haiti" (PDF). Biolohia a Sursurat 6 (4): 544–547. doi:10.1098/rsbl.2009.1024. PMC 2936204. PMID 20106856.
- ^ Diksionario ti Merriam Webster
- ^ Genos, Henry George Liddell, Robert Scott, 'Ti Griego -Inggles a Leksikon, iti Perseus
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
- Nomenclator Zoologicus: Pagsurotan kadagiti amina henero ken subhenero a nagnagan iti soolohiko a nomenklatura manipud idi 1758 agingana idi 2004.
- Fauna Europaea a Batayan ti Datos para iti Taksonomia


text:
Kasano No Adiktoak iti Pornograpia?
No ania ti mabalinmo nga aramiden
Nasken a nalawag iti panunotmo no ania a talaga ti pornograpia. Ti pornograpia ket nabatad a maysa a pamay-an tapno agbalin a nakababain ti nadayaw a banag a pinarsua ni Jehova. No kasta ti panangmatmatmo iti pornograpia, nalaklakam a ‘guraen ti dakes.’—Salmo 97:10.
Panunotem dagiti dakes nga epektona. Ti pornograpia ipababana ti dayaw dagidiay naiparang iti dayta ken kasta met dagidiay mangbuya iti dayta. Adda ngarud naimbag a rason no apay a kuna ti Biblia: “
Nasaldet daydiay nakakita iti didigra ket rugianna ti aglemmeng.”—Proverbio 22:3.
Agkarika iti bagim. “
Insapatak a pulos a diak matmatan a sidederrep ti maysa a balasang,” kinuna ti matalek a lalaki a ni Job. (Job 31:1, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Dagiti sumaganad ket sumagmamano kadagiti kari a mabalinmo nga aramiden:
Diak agusar iti Internet no agmaymaysaak.
Dagus nga iserrak ti aniaman a kellaat nga agparang iti site wenno ti site a mismo a mangipakita kadagiti imoral a ladawan wenno eksena.
Agpabalakadak iti maysa a nataengan ti panagpampanunotna a gayyem no mailaw-anak manen nga agbuya iti pornograpia.
Ikararagmo dayta. Impakaasi ti salmista ken ni Jehova: “
Iliklikmo dagiti matak manipud panangkita iti awan pategna.” (Salmo 119:37) Kayat ti Dios nga agballigika, ket no agkararagka kenkuana, maipaayannaka iti bileg a mangaramid iti nasayaat!—Filipos 4:13.
Makisaritaka iti maysa a tao. Masansan a dakkel ti maitulongna tapno maisardengmo ti ugalim no adda pangibagaam iti marikriknam.—Proverbio 17:17.
Laglagipem: Tunggal maliklikam ti pornograpia, dakkel a balligi dayta iti biangmo. Ikararagmo ken Jehova a Dios ti maipapan iti panagballigim ket agyamanka kenkuana ta inikkannaka iti bileg. No liklikam ti pornograpia, maparagsakmo ti pusona!—Proverbio 27:11.


text:
Montenegro
Ti Republica ti Montenegro (Serbian: ЦpHa Гopa/Crna Gora), ket maysa a pagilian a masarakan iti abagatan-a-daya nga Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Montenegro
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti republika
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 2006
- Balkan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
HIV/AIDS
Ti panakakurang ti inmuno ti tao a panakaalis ti birus / nagun-od a panakakurang ti inmuno a sindroma (Ingles: Human immunodeficiency virus infection / Acquired immunodeficiency syndrome) (kadawyan a naipangyababaan iti HIV/AIDS) ket maysa a sakit iti di panakaaran ti sakit a sistema ti tao a gapuanan babaen ti panakakurang ti inmuno ti tao a panakaalis ti birus (HIV).[1] Iti laus-ud nga umuna a panakaalis ti maysa a tao ket mabalin a makarikna ti ababa a paset ti panawen iti kasla trangkas a sakit. Daytoy ket kadawyan a sarunuen ti napaut a paset ti panawen nga awan dagiti sintoma. Ti irarang-ay ti sakit daytoy ket umad-adu a sumampitaw ti di panakaaran ti sakit a sistema, a mangpalaka ti tao a makagun-od kadagiti pakaalisan, a mairaman dagiti oportunistiko panakaalis,ken dagiti bung-or a dagitoy ket kadawyan a saan nga apektaran dagiti tattao a saan a nadadaelean dagiti di panakaaran ti sakit a sistema.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sepkowitz KA (Hunio 2001). "AIDS—dagiti immuna a 20 a tawtawen". N. Engl. J. Med. 344 (23): 1764–72. doi:10.1056/NEJM200106073442306. PMID 11396444.
Dagiti nagibasaran
- Mandell, Gerald L.; Bennett, John E.; Dolin, Raphael, eds. (2010). Pamunganayan ken Panakasanay ni Mandell, Douglas, ken Bennett kadagiti makaalis a sakit (Maika-7 nga ed.). Philadelphia, PA: Churchill Livingstone/Elsevier. ISBN 978-0-443-06839-3.
- Nagsaupan a Prograna ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti HIV/AIDS (UNAIDS) (2011). Sangalubongan a Panagsungbat iti HIV/AIDS, Epidemiko a panagpabaro ken sektor a panagrang-ay para iti sangalubongan apanagserrek. Nagsaupan a Prograna ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti HIV/AIDS.


text:
Calasiao, Pangasinan
Ti Calasiao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calasiao ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Ambonao
- Ambuetel
- Banaoang
- Bued
- Buenlag
- Cabilocaan
- Dinalaoan
- Doyong
- Gabon
- Lasip
- Longos
- Lumbang
- Macabito
- Malabago
- Mancup
- Nagsaing
- Nalsian
- Poblacion East
- Poblacion West
- Quesban
- San Miguel
- San Vicente
- Songkoy
- Talibaew
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
VIGAN CITY--- Natay ti barangay kapitan ti Barangay Daclapan, Cabugao, kalpasan a nasapgid ti kotse ti minaneho na a motorsiklo idiay Barangay Lapting, San Juan, Ilocos Sur.
Segun iti imbestigasyon ti PNP - San Juan, inobertekan ti kotse a minaneho ni Antonio Seatriz Anor, 43, naasawaan ken agnaed idiay Barangay Labnig West, San Juan ti sinaruno na a motor a minaneho ni Barangay Captain Cesar Saniatan Carasug iti Sitio Panay- ogan, Daclapan a puon ti nakasapgidan na.
Gapu iti kapigsa ti panakasapgid na, naipuruak ti kapitan a nagsagabaaan na iti nakaro a dunor ken isu ti inpatay na.


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Dagiti Karit Kadagiti Agdadamo a Nagannak
Charles: * “Nakaragragsakkami ken Mary idi naipasngay ti anakmi a babai. Ngem gistay awan turogko iti umuna a sumagmamano a bulan kalpasan dayta. Adu idi ti planomi no kasano nga asikasuen ken padakkelen ti anakmi, ngem dagus a nagpukaw dagita.”
Mary: “Saankon a kabukbukodan ti biagko sipud idi naipasngay ti anakmi. Awan la ti pakaseknanmi no di ti sumaruno a mamador, sumaruno a diaper, wenno ti panangpatalna ken panangpaturog iti ubing. Kasta unay ti pannakaikawak. Naisubli laeng ti normal a relasionmi ken Charles kalpasan ti sumagmamano a bulan.”
UMANAMONG ti adu a ti kaadda ti annak ket maysa kadagiti kararagsakan a paset ti biag. Sawen ti Biblia a dagiti annak ket “gunggona” manipud iti Dios. (Salmo 127:3) Kas iti kapadasan da Charles ken Mary, ammo met dagiti agdadamo a nagannak nga adu ti agbaliw iti kasasaadda. Kas pagarigan, ti agdadamo nga ina mabalin nga ipamaysana ti atensionna iti maladaga ken maseknan unay iti tunggal panagsangit ti ubing. Mabalin a maayatan met ti agdadamo nga ama iti kinasinged ti agina, ngem mabalin met a madanagan amangan no mabaybay-an.
Kinapudnona, ti pannakaipasngay ti umuna nga anak ket mabalin a pakaigapuan ti parikut dagiti agassawa. Mabalin a tumaud dagiti emosional a problema ken di pagkinnaawatan, a madlaw ken kumaro gapu kadagiti rigat ti panagbalin a nagannak.
Kasano a mapagballigian dagiti agdadamo a nagannak ti okupado a bulbulan bayat a kasapulan ti maladaga ti amin nga atensionda? Ania ti aramidenda tapno agtalinaedda a nasinged? Kasano a sanguenda ti aniaman a saanda a pagkinnaawatan maipapan iti panangpadakkel iti ubing? Usigentayo dagitoy a karit ken no kasano a makatulong dagiti prinsipio ti Biblia.
UMUNA A KARIT: Agawen ti ubing ti amin nga atension.
Marikna ti ina nga obligasionna a tagibien ti kappasngay nga anakna isu nga ipamaysana ti panawenna a mangasikaso kenkuana. Ngem mabalin a marikna ni lakayna a mabaybay-an, kas kinuna ni Manuel a taga-Brazil: “Naikawaak idi a ti anakmi ti kanayonen nga as-asikasuen ni baketko. Dati a dakdakami nga agassawa, pagammuan ta kasla duduada met laengen nga agina.” Kasano a sanguem ti pannakaikawa?
Tulbek ti balligi: Agan-anus.
“Ti ayat mabayag-panagituredna ken manangngaasi,” kuna ti Biblia. Ti ayat “saanna a sapulen dagiti bukodna a pagimbagan, saan a magargari nga agpungtot.” (1 Corinto 13:4, 5) Tapno mayaplikar daytoy dagiti agassawa, ania ti aramidenda no maipasngay ti anakda?
Pampaneknekan ti masirib a lalaki nga ay-ayatenna ni baketna no ammuenna dagiti pisikal ken mental nga epekto ti panagpasngay. No aramidenna dayta, matarusanna no apay a nalaka nga agbaliw ti rikna ni baketna. * Inamin ni Adam nga agnanaed idiay France ken ama ti agmakatawen a balasitang: “No dadduma, narigat a pakibagayan ti panagbaliwbaliw ti rikna ni baketko. Ngem laglagipek a saan a siak ti pakarurodanna no di ket epekto laeng dayta ti pannakaikawana iti baro a situasion.”
Adda kadi gundaway a di umiso ti panangipapan ni baketmo iti panangikagumaam a tumulong? No kasta, saanka koma a nalaka a masaksaktan. (Eclesiastes 7:9) Agan-anuska ketdi ken ikagumaam nga iyun-una dagiti kasapulanna, saan a ti kasapulam, tapno saanka a marurod.—Proverbio 14:29.
Iti sabali a bangir, ti manakem nga asawa a babai paregtaenna ni lakayna a mangibaklay iti baro a rebbengenna. Ipariknana a karaman ni lakayna iti panangtaripato iti ubing, nga an-anusanna nga isuro no kasano ti agtempla iti gatas wenno agsukat iti diaper—nupay mabalin a maappigud iti damo.
Ni Ellen nga agtawen iti 26 bigbigenna a masapul a balbaliwanna ti panangtratona ken lakayna. “Laglagipek a saan laeng a siak ti makin-anak iti ubing,” kunana. “Ken saanak koma nga agbalin a metikulosa iti panangaramid ni lakayko kadagiti suhestionko maipapan iti panangtaripato iti maladaga.”
PADASENYO DAYTOY: Dakayo nga assawa a babbai, no naiduma ti wagas a panangtaripato ni lakayyo iti ubing, saanyo koma a babalawen wenno baliwan ti inaramidna. Komendaranyo ketdi ti nasayaat a naaramidanna, iti kasta bumileg ti kompiansana ken maparegtam a tumulong kenka. Dakayo nga assawa a lallaki, kissayanyo ti panawenyo iti di unay napateg nga aktibidad tapno ad-adu ti panawenyo a tumulong ken baketyo, nangruna iti sumagmamano a bulan kalpasan ti panagpasngayna.
MAIKADUA A KARIT: Lumamiis ti relasionyo nga agassawa.
Limmamiis ti relasion ti adu nga agdadamo a nagannak gapu ta napaksuyanda. Resulta dayta ti putedputed a turog ken dagiti di ninamnama a parikut. Kinuna ti maysa nga ina a Pranses nga agnagan Vivianne ken addaan iti dua nga annak: “Idi damo, impangpangrunak ti rebbengek kas ina nga uray la nalipatakon ti rebbengek kas asawa.”
Iti sabali a bangir, mabalin a saan a mabigbig ti lalaki a dakkel ti epekto ti panagsikog ni baketna—agpada iti pisikal ken emosional. Mabalin nga agawen ti ubing ti panawen ken pigsa a dati nga us-usarenyo tapno agtalinaed ti emosional ken seksual a kinasingedyo. Ania ti aramiden ti agassawa tapno saan nga agbalin a bangen iti relasionda ti awan gawayna ken makaay-ayo a maladagada?
Tulbek ti balligi: Pasingkedanyo ti panagpinnategyo.
Kastoy ti panangiladawan ti Biblia iti panagasawa: “Ti maysa a lalaki panawannanto ti amana ken ti inana ket masapul a makitipon iti asawana ket masapul nga agbalinda a maymaysa a lasag.” * (Genesis 2:24) Inranta ni Jehova a Dios nga inton agangay panawan ti annak dagiti nagannakda. Maisupadi iti dayta, inanamaen ti Dios a tungpal-biag nga agtipon dagiti agassawa kas maymaysa a lasag. (Mateo 19:3-9) Kasano a makatulong dayta a kinapudno tapno mataginayon dagiti agdadamo a nagannak ti umiso a prioridadda?
Ni Vivianne a nadakamat itay, kunana: “Pinampanunotko ti sasao ti Genesis 2:24, ket natulongannak dayta a bersikulo a mangbigbig a dakami nga agassawa—saan a dakami iti anakko—ti nagbalin a ‘maymaysa a lasag.’ Naamirisko a nasken a pabilgek ti relasionmi nga agassawa.” Kuna ni Theresa, nga ina ti ubing a babai nga agtawen iti dua: “No madlawko nga umad-adayon ti riknak ken lakayko, ikagumaak nga ipaay a dagus ti naan-anay nga atensionko kenkuana, uray apagbiit laeng iti kada aldaw.”
No maysaka nga asawa a lalaki, kasanom a mapabileg ti relasionyo nga agassawa? Babaen iti sao ken aramid, iyebkasmo ti ayat ken dungngo ken baketmo. Ikagumaam a pagkalmaen ti aniaman a pakadanagan ni baketmo. Kuna ni Sarah, ina nga agtawen iti 30: “Nasken a maammuan ti asawa a babai a maipatpateg pay laeng uray saanen a kas iti dati ti pammagina.” Ni Alan, a taga-Germany ken addaan iti dua nga annak, mabigbigna a nasken nga andingayenna ni baketna. Kunana: “Kanayon a liwliwaek ni baketko no malmalday.”
Talaga a masinga ti seksual a relasion ti agassawa no maipasngay ti maysa nga anak. Isu a masapul a pagsaritaan ti agassawa dagiti kasapulanda. Kuna ti Biblia a masapul a ‘pagnumuan’ ti agassawa dagiti panagbalbaliw iti seksual a relasionda. (1 Corinto 7:1-5) Masapul nga agtungtongda. Mabalin a gapu iti kultura iti lugaryo, nalabit alusiisenka a makisarita iti asawam maipapan iti seksual a bambanag. Ngem nasken dayta bayat a makibagbagay dagiti agassawa iti baro a rutinada kas nagannak. Agbalinka a mannakipagrikna, naanus, ken napudno. (1 Corinto 10:24) Iti kasta, maliklikanyo ti di panagkinnaawatan ket rumayray ti panagpinnategyo nga agassawa.—1 Pedro 3:7, 8.
Maparayray met ti agassawa ti panagpinnategda no iyebkasda ti apresasion iti tunggal maysa. Mabigbig ti manakem a lalaki a dina makita ti amin nga ar-aramiden ti nabiit pay a nagpasngay nga asawana. Kuna ni Vivianne: “Kasla awan naaramidak iti nagmalem—nupay okupadoak a nangaywan iti anakmi!” Nupay okupado, ti mannakaawat nga ina dina koma tagibassiten ti naaramidan ni lakayna iti pamilia.—Proverbio 17:17.
PADASENYO DAYTOY: Dakayo nga inna, rumidepkayo biit, no mabalin, bayat a matmaturog ti anakyo. No aginanakayo, ad-adunto ti pigsayo para iti rebbengenyo kas asawa a babai. Dakayo nga amma, ikagumaanyo ti bumangon iti rabii a mangpagatas iti ubing wenno mangsukat iti diaperna tapno makainana ni baketyo. Kanayon a pasingkedanyo ti ayatyo iti asawayo babaen ti panangibati iti ababa a mensahe para kenkuana, panagteks, wenno pannakisarita kenkuana iti telepono. Iwayaanyo ti agtungtong a dakdakayo. Pagsaritaanyo ti personal a pakaseknanyo, saan laeng a maipapan iti ubing. Patibkerenyo ti relasionyo nga agassawa, ket ad-addanto a mapagballigianyo dagiti karit iti panagbalin a nagannak.
MAIKATLO A KARIT: Di panagkinnaawatan maipapan iti panangpadakkel iti anak.
Naduktalan ti dadduma a pagassawaan a ti nagduma a pannakapadakkelda ti gapu nga agsupiatda. Kasta idi ti karit a naipasango kada Asami ken Katsuro, agassawa a taga-Japan. Kuna ni Asami: “Pagarupek a napanuynoy ni lakayko iti balasitangmi, ngem ipapanna met nga estriktoak unay.” Kasano nga agtunoskayo nga agassawa?
Tulbek ti balligi: Agtungtong ken agtinnulongkayo nga agassawa.
Insurat ni masirib nga Ari Solomon: “Babaen iti kinadursok parnuayen laeng ti maysa ti dangadang, ngem kadagidiay agiinnuman a sangsangkamaysa adda ti sirib.” (Proverbio 13:10) Ammom kadi ti wagas ti asawam iti panangpadakkel iti ubing? No sayo la pagsaritaan ti wagas ti panangpadakkel iti anakyo inton maipasngay, mabalin a saankayto nga agtunos a mangsango iti daytoy a karit.
Kas pagarigan, ania ti nagnumuanyo a sungbat kadagitoy a saludsod: “Kasanomi nga iruam ti anakmi iti nasayaat a pannangan ken pannaturog? Kanayon kadi nga ubbaenmi ti ubing no agsangit bayat ti pannaturog? Kasanomi a suruan iti umiso a panangusar iti kasilias?” Siempre, naiduma ti desisionyo iti sabali a pagassawaan. Kuna ni Ethan nga addaan dua nga annak: “Masapul a pagtungtonganyo ti bambanag tapno agtunoskayo. Iti kasta, makapagdanggaykayo a mangasikaso iti ubing.”
PADASENYO DAYTOY: Lagipenyo no kasano a pinadakkeldakayo dagiti nagannakyo. Ikeddengyo no ania a kababalin ken wagas ti kayatyo nga ipakat ken dagiti kayatyo a liklikan iti panangpadakkelyo iti anakyo. Pagsaritaanyo ti wagas a napiliyo.
Adda Pagimbagan ti Kaadda ti Anak
No kasano a ti agpareha a sumasala kasapulanda ti panawen ken anus tapno makapagdanggayda, kasapulanyo met ti panawen tapno maitungpalyo dagiti baro a rebbengenyo kas nagannak. Ngem mairuamkayonto met laeng kadagita inton agangay.
Ti panangpadakkel iti anak ti mangsubok iti kinatibker ti panagasawayo ken agnanayon a mangbaliw iti relasionyo nga agassawa. Ngem gundawaymo met dayta a mangpatanor kadagiti nasayaat a kualidad. No iyaplikaryo ti nainsiriban a balakad ti Biblia, mapasaranyo ti kapadasan ti ama nga agnagan Kenneth, a nagkuna: “Adda nagsayaat nga epektona kadakami ken baketko ti panangpadakkelmi kadagiti annakmi. Saan la a ti bagbagimi ti pampanunotenmi itan. Nagbalinkamin nga ad-adda a nadungngo ken mannakaawat.” Adda la ketdi pagsayaatanna kadagiti agassawa dagiti kasta a panagbalbaliw.
^ par. 3 Nabaliwan dagiti nagan iti daytoy nga artikulo.
^ par. 11 Gagangay nga agpasar iti depresion ti adu nga inna sumagmamano a lawas kalpasan ti panaganakda. Ngem nakarkaro ti dadduma ta mapasaranda pay ti maaw-awagan iti postpartum depression. Tapno mailasin ken maammuan no kasano a sanguen daytoy a karit, kitaem dagiti artikulo a “Nagballigiak a Nakidangadang iti Postpartum Depression” iti Hulio 22, 2002 a ruar ti Agriingkayo!, ken ti “Pannakaawat iti Postpartum Depression” iti Hunio 8, 2003 a ruar ti Agriingkayo! nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova. Mabalin a mabasa dagitoy nga artikulo iti Ingles iti Web site a www.watchtower.org.
^ par. 19 Sigun iti maysa nga eskolar, ti Hebreo a berbo a naipatarus kas “makitipon” iti Genesis 2:24 mabalin a ‘kaipapananna ti ikakapet iti maysa gapu iti panagayat ken kinasungdo.’
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
- Ania ti naaramidak idi napan a lawas a mangipakita nga ap-apresiarek ti asawak iti naaramidanna iti pamiliami?
- Kaano ti naudi a nasinged a pannakitungtongko iti asawak maipapan iti sabali a banag a saan a maipapan iti panangpadakkel iti anakmi?


text:
Kristo
Ti Kristo (Griego Xpισtός (Khristós) 'sinapoan') ket maysa a patarus iti Hebreo a מָשִׁיחַ (Māšîaḥ), ti Mesias, ken inususar a kas maysa a titulo para kenni Hesus iti Baro a Tulag.[3]
Dagiti simmursurot kenni Hesus ket naamammoanda a kas dagiti Kristiano (a kas dagiti Tignay 11:26) gapu ta namatmatida kenni Hesus nga isu ket ti Mesias (Kristos) a naipadto iti Hebreo a Biblia – isu ngarod a kadawyan a tinawtawaganda iti Hesukristo, a kayatna a saoen ket Hesus ti Kristos. Daytoy a balikas ket kasisigud a titulo, ngem kalpasan a nagbalin a paset iti nagan a "Hesukristo", nupay kasta daytoy ket inususar pay latta a kas maysa a titulo, nga agsinnubalit a panagusar ti Kristo Hesus, a kayatna a saoen ket "Ti Mesias Hesus". Iti kadawyan apanagusar – uray kadagiti uneg ti sekular a sirkulo – ti "Kristo" ket sapasap a natrato a kapadpada ti "Hesus iti Nasaret".[4]
Ni Hesus ket saan nga inawawat babaen dagiti kaaduan a Hudio a kas ti bukodda a Mesias.[5] Dagiti pay Kanonikal nga Ebanghelio makalaglagip kadagitio Panakailikudan ni Hesus. Nupay kasta, dagiti Nisea a Kristiano ket nagururayda ti Maikadua nga Idudumteng ni Kristo a namatmatida a tungpalennanto dagiti nabati a Mesianiko a padto ti Kristiano.
Ti lugar iti Kristiano a teolohia a matawtawagan a Kristolohia ket nagrunaan a mangipapan iti masna ken kinatao ni Hesukristo a kas nairehistro kadagiti Kanonikcal nga ebanghelio ken dagiti surat iti Baro a Tulag.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti tao a rupa ni Dios: ti Kristo nga ikono babaen ni Christoph Schoenborn 1994 ISBN 0-89870-514-2 page 154
- ^ Sinai ken ti Monasterio ni Santa Katarina babaen ni John Galey 1986 ISBN 977-424-118-5 page 92
- ^ Ni Hesus iti Pakasaritaan, Kristo iti Pammati babaen ni Thomas Zanzig 2000 ISBN 0-88489-530-0 page 33
- ^ "Etimolohia nga Online: Kristo". Etymonline.com. Naala idi Nobiembre 19, 2010.
- ^ Dagiti siam a saludsoden ti tattao a maipanggep ti Hudaisma babaen ni Dennis Prager, Joseph Telushkin 1981 ISBN 0-671-42593-5 page 87
- ^ Kristolohia: Ti Bibliko a, Pakasaritaan, ken Sistematiko a Panagadal kenni Hesus babaen ni Gerald O'Collins 2009 ISBN 0-19-955787-X panid 1-3


text:
Siudad ti Cebu
Ti Siudad ti Cebu ket maysa a primera klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas. Isu pay ti maika-2 a kapatgan a sentro a metropolitano iti Pilipinas
Ti Siudad ti Cebu, ket masarakan iti akindaya a playa ti Isla ti Cebu, ket ti kaduogan a siudad iti Pilipinas, naduogan pay ngem ti Siudad ti Manila. Ti siudad ket maysa kadagiti kangrunaan a pangsangladan dagiti internasional a biahe iti pagilian, ken maysa kadagiti kapatgan a sentro ti komersio, negosio, ken industria iti Visayas ken Mindanao.
Ti siudad ket paset ti maysa a metropolitano a lugar a maaw-awagan iti Metro Cebu a pakairamanan dagiti siudad ti Mandaue, Lapu-Lapu, ken Talisay
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cebu, wenno Sugbu, ket siguden a maysa a narang-ay a lugar sakbay pay a sinakup ti Espania, addaanen iti naannayas a pannakilangen a somersial iti Tsína ken dadduma pay a pagpagilian iti Abagatan a Daya nga Asia.
Idi Abril 7, 1521, simmanglad ni Fernando Magellan iti Cebu ket pinadanon isuna ni Rajah Humabon. Naguyugoy dagiti ganggannaet ni Humabon nga agtamed iti baro a pammati nga insangpet dagiti Espaniol ket kaduana ti asawana ken aganay a 800 a kapurokanna, binuniagan ida dagiti Espaniol idi Abril 14, 1521. Isuda dagiti mabigbig a kauunaan a Kristiano a Pilipino.
Nupay kasta, saan a nagballigi ni Magellan a naan-anay nangsakup iti lugar para iti korona ti Espania ta napasag isuna iti Isla ti Mactan idi Abril 27, 1521 iti panagrupakda ken Lapu-lapu, pangulo ti nasao nga isla, ken dagiti pasurotna.
Idi Abril 27, 1565, simmanglad iti Cebu ti sabali a grupo dagiti Espaniol nga indauluan ni Miguel Lopez de Legazpi, a kaduana ti maysa nga Augustiniano a fraile a ni Andres de Urdaneta. Idi Enero 1, 1571, pinanaganan ni Legazpi ti siudad iti Villa del Santissimo Nombre de Jesus, manipud iti sigud a naganna a San Miguel.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Cebu ket nabingbingay a politikal iti 80 a barbaranggay.
- Adlaon
- Agsungot
- Apas
- Babag
- Basak-Pardo
- Bacayan
- Banilad
- Banawa
- Basak San Nicolas
- Binaliw
- Bonbon
- Budla-an (Pob.)
- Buhisan
- Bulacao
- Buot-Taup Pardo
- Busay (Pob.)
- Calamba
- Cambinocot
- Capitol Site (Pob.)
- Carreta
- Central (Pob.)
- Cogon Ramos (Pob.)
- Cogon Pardo
- Day-as
- Duljo (Pob.)
- Ermita (Pob.)
- Guadalupe
- Guba
- Hippodromo
- Inayawan
- Kalubihan (Pob.)
- Kalunasan
- Kamagayan (Pob.)
- Camputhaw (Pob.)
- Kasambagan
- Kinasang-an Pardo
- Labangon
- Lahug (Pob.)
- Lorega (Lorega San Miguel)
- Lusaran
- Luz
- Mabini
- Mabolo
- Malubog
- Mambaling
- Pahina Central (Pob.)
- Pahina San Nicolas
- Pamutan
- Pardo (Pob.)
- Pari-an
- Paril
- Pasil
- Pit-os
- Pulangbato
- Pung-ol-Sibugay
- Punta Princesa
- Quiot Pardo
- Sambag I (Pob.)
- Sambag II (Pob.)
- San Antonio (Pob.)
- San Jose
- San Nicolas Central
- San Roque (Ciudad)
- Santa Cruz (Pob.)
- Sawang Calero (Pob.)
- Sinsin
- Sirao
- Suba Pob. (Suba San Nicolas)
- Sudlon I
- Sapangdaku
- T. Padilla
- Tabunan
- Tagbao
- Talamban
- Taptap
- Tejero (Villa Gonzalo)
- Tinago
- Tisa
- To-ong Pardo
- Zapatera
- Sudlon II
Paggatangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Siudad ti Cebu idiay Wikimedia Commons


text:
J. M. G. Le Clézio
Ni Jean-Marie Gustave Le Clézio (Pransés: [ʒɑ̃ maʁi ɡystav lə klezjo]; naipasngay idi 13 Abril 1940), kadawyan a nainaganan a kas ni J. M. G. Le Clézio, ket Pranses-Mauritiano a mannurat ken propesor. Ti nagsurat kadagiti sumurok nga uppat a pulo nga obra, isu ket nagunggunaan ti Prix Renaudot idi 1963 para iti nobelana a Le Procès-Verbal.
Ni Le Clézio ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2008 a kas maysa a "mannurat nga adu kadagit ipapanaw, poetiko a panagpadas ken naderrep a rag-og, eksplorador ti kinatao iti labes ken baba ti agturturay a sibilisasion".