text:
Dagiti lehislatibo a distrito a nairepresenta a kas dagiti heksagon iti agpapada a kadakkel.
Dagiti lehislatibo a distrio iti Pilipinas ket dagiti pannakabingbingay dagiti pannakabagi dagiti probinsia ken dagiti siudad ti Pilipinas iti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti immuna a pakabuklan dagiti lehislatibo a distrito ket ada iti Bilin a naikabila iti Batay-linteg. Dagiti panahbalbaliw iti pakabuklan dagiti lehislatibo a distrito ket nainayon idi a napartuat dagiti baro a probinsia ken dagiti siudad, ken ti pakabuklan ket nabaliwan babaen dagiti linteg nga inaramid babaen ti Kongreso.
Ti pannakabagi iti lehislatura ket matugotan ti taudanna idi las-ud ti panawen ti Kastila, iti ti Pilipinas ket naidatonan ti limitado unay a pannakabagi dagiti Korte ti Espaniol. Idi las-ud ti panawen dagiti Amerikano, idi napartuat ti Bilin ti 1092 ti Pilipinas, ti immuna nga Asemblia ti Pilipinas ket nabangon idi a kas ti akin-babab a kamara ken ti adda idin a Komision ti Pilipinas a kas ti akin-ngato a kamara. Ti pannakabagi iti asemblia ket nabingbibgay kadagiti probinsia iti panggep ti populasionda, no laeng awan ti probinsia nga addaan ti basbassit ngem maysa a kameng.
Idi 1916, ti Lehislatura ti Pilipinas ket binukel manen idi iti Senado a kas ti akin-ngato a kamara ken ti Asemblia ket nagtultuloy nga isu ti akin-baba a kamara. Ti Senado ket nagbutos kadagiti kameng babaen kadagiti sSenatorial a Distrito, ti pannakaigrupo dagiti probinsia ken luglugar ti pagilian, bayat a ti Asemblia ket nagtultuloyu iti waya a pannakabagina. Idi las-ud ti panawen ti Mankomunidad, naikkat ti Lehislatura ti Pilipinas, ken nabangon ti dua a kamara ti Nailian nga Asemblia, a ti pannakabagi ket kapadpada ti Asemblia ti Pilipinas - ti tunggal maysa a probinsia ket nasken nga adaan ti saan a basbassit ngem maysa a kameng depende iti populasionna.
Iti panankaipasa ti Enimienda ti 1940 iti Batay-linteg ti 1935, ti dua a kamara a Kongreso ket nabangon idi iti Kamara dagiti Pannakabagi ken ti Senado. Ti waya ti representasion ti Kamara dagiti Pannakabagi ket kasla ti Asemblia ti Pilipinas, bayat a dagiti kameng ti Senado ket iti sapasap.
Iti iyuumay ti Interim Batasang Pambansa ken ti kadawyan a Batasan idi las-ud ti turay ni Marcos, ti pannakabagi ket naar-aramid kadagiti adu a waya: kaaduan kadagiti kameng ket nabutosan babaen dagiti rehion, dagiti dadduma ket babaen ti panangikeddeng manipud kadagiti adu a paset ti kagimongan a kasla ti agtutubo ken agob-obra, ken dagiti dadduma ket kameng ti Gabinete nga inkeddeng babaen ti Presidente. Nupay kasta, iti pannakaipayammo ti Batay-linteg ti 1987, saan a naituloy idi ti Batasan ken naisubli ti Kongreso. Ti agdama a waya ti panagbutos kadagiti delegado iti Kamara dagiti Pannakabagi ket babaen kadagiti lehislatibo a distrito a nagbibingayan dagiti probinsia, dagiti siudad ken ti Metropolitano a Manila a Lugar ken babaen ti sistema ti listaan ti partido iti nairehistro ti nailian, rehional ken dagiti sektoral a partido wenno dagiti gunglo .
Manipud idi 1916 aginggana idi 1935, ti Pilipinas ket nabingbinagy kadagiti 12 a senatorial a distrito. Ti tunggal maysa a distrito, malaksid ti maika duapulo a senatorial a distrito ket agbutosda ti dua a senador iti Senado. Dagiti senador manipud ti maika-12 a senatorial a distrito ket inkeddeng babaen ti Gobernador-Heneral ti Estados Unidos. Manipud idi 1941, idi ti Senado ket naisubli, amin dagiti duapulo ket uppat a senador ket nagsisinnublat a nabutosan iti sapasap.


c: text/html

text:
LAOAG CITY – Kinumpirmaran ni Vice mayor Rommel Labasan ti Pinili, Ilocos Norte nga adda naawat ti liderato ti municipal government ti nasao nga ili nga surat manipud iti Civil Service Commission (CSC).
Naipalaon iti surat ti pammilin ti CSC nga kasapulan a maimbestigar ti bise mayor gapu ti reklamo nga addaan ti unexplained wealth wenno saan a mailawlawag a kinabaknang.
Gapu iti daytoy ket dagus a nangbukel ni Mayor Samuel Pagdilao Sr ti komite a mangiwayat ti imbestigasyun mainaig ti unexplained wealth ni Vice mayor Labasan.
Ti komite ket idauloan ni dati a Mayor Anunciacion Pagdilao ken dagiti miyembro ket isuda Sangguniang Bayan Member Jerry Fernandez ken Municipal Administrator Louie Joey Pagdilao.
Segun kenni Labasan, nakasagana isuna a sumango ti imbestigasyun ken mangipaneknek nga awan ti unexplained wealth na.
Inkalintegan na nga iti uneg ti 14 a tawen a panagtrabaho na ken adda met ti naurnong na ken adda pay ti nabati kenkuana ti ina na ken ti ama na a maysa nga inhinyero ken stepmother na nga adda idiay Amerika ket tultulongan da met daytoy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LAOAG CITY – Agingga ita ket ipukpukkaw pay laeng ti pamilya ti dua ti tawen na nga ubing a lalaki nga natay ti stray bullet idi baro a tawen ti 2014 ti hustisya iti pannakatay na.
Segun kenni Mrs Aniceta Corpuz, ina ti biktima a ni Ranz Angelo Corpuz nga maysan a tawen ti napalabas ngem awan pay ti nagdur-asan ti kaso ti pannakatay ti anak na.
Kuna ni Mrs Corpuz nga ad-adda pay a narikna da ti sakit ken iliw iti anak da iti idadateng ti baro a tawen.
Inbatad na nga agingga ita ket saan pay a nabigbig dagiti otoridad ti suspek wenno ti agtagikua ti paltog a naggapuan ti naiwawa a bala nga timmama iti ulo ti ubing bayat a naimas ti pannaturogna iti salas ti balay da a poon ti nakatayan na.
Inadmitir ni Mrs Corpuz nga tunggal madanon ti baro a tawen ket saan na a maliklikan ti agladingit ken agbuteng gapu ta saan na pay a naawat ti pannakapukaw ti anak na gapu ti naiwawa a bala.
Kabayatanna, nagasat nga awan ti natamaan iti stray bullet nga nagtennag iti maysa nga aribayan iti Brgy Casili, ti ciudad ti Laoag iti idadateng ti baro a tawen.
Ti stray bullet ket mapapati nga naggapu iti kalibre 45 nga paltog nga timmama iti maysa a timba nga napunno ti danum nga nabirukan ni Mrs Maryjane Alipio apaman a nakariing itay bigat.
Dagus met nga in-report ni Mrs Alipio kenni Brgy Kagawad Joseph Cariño ti nakita na nga stray bullet ken kalpasan na ket in-report da iti PNP Laoag para ti maiyannatup nga imbestigasyun.


text:
Wikipedia:Nagan ti espasio ti tulong
Ti nagan ti espasio ti tulong ket nagan ti espasio a buklen dagiti panid ti Wikipedia ken dagiti titulo ti panidda ket mangrugi ti pasakbay iti Tulong:, a kas ti Tulong:Dagiti linaon.
Dagitoy a panid ket aglaon ti pakaaamo a naikeddeng a tumulong iti panagusar iti Wikipedia wenno ti sopwerna. Adda met dagitoy a panid ket naikeddengda a para kadagiti agbasbasa iti ensiklopedia; dagiti dadduma ket naikeddeng para kadagiti editor, urayno agdadamo wenno nalaing. Adda met dagiti panid iti nagan ti espasio ti Tulong a kinopia manipud idiay Meta-Wiki.
Adda met dagiti adu a dagup ti pannkaidullit a nagabetan ti nagan ti espasio ken ti nagan ti espasio ti Gandat wenno pampanid nga addaan iti pasakbay ti Wikipedia:. Para iti daytoy a rason dagiti baw-ing wenno dagiti hatnote ket kankanayon a naus-usar iti nagbaetan dagitoy dua a nagan ti espasio.


text:
Tulong:Pappapeles
Ti kaibuksilan ti papeles iti Wikipedia ket ladawan, ti sigpit ti video, wenno sigpit ti maysa nga audio, ken mairaman dagiti sigpit ti atiddog a dokumento. Ditoy, ti termino a papeles ket mabalin a ti datos ti papeles, wenno ti titulo ti panid ti papeles (wenno panid ti deskripsion). Ti panid ti papeles ket aglaon iti komprehensibo a deskripsion ti papeles tapno ti resulta ti panagbiruk ket agpataodto kadagiti amin a papeles a mainaig kadagiti termino ti deskriptibo a panagbiruk nga ikabilmo.
Agbiruk para iti datos ti pappapeles iti Wikipedia, wenno agikarga iti bukod a papeles idiay commons. Ti agbiruk iti ladawan ikabil ti "Papeles:dagiti termino ti panagbiruk" iti kahon ti pagbirukan. Dagiti resulta ti panagbirukmo ket mangiraman iti tunggal maysa a termino a panagbiruk a mabirukan kadagiti panid ti deskripsion, nga amin dagitoy ket addaan iti titulo a mangrugi iti balikas ti Papeles ken sarunuen babaen ti dua-a-tuldek.
Adda dagiti tallo a kita dagiti silpo dagiti papales:
- Ti [[Papeles:nagan ti panid]] ket dagusnanto nga isengngat iti panid ti ladawan, video wenno audio.
- Ti [[:Papeles:nagan ti panid]] agaramidto iti silpo ti testo ti panid ti papeles ti ladawan, video wenno audio.
- Ti [[Midia:nagan ti panid]] agaramidto iti dagus a silpo ti datos ti papeles ti ladawan wenno sigpit ti audio wenno video, imbes a ti panid ti deskripsion ti papeles.
Parbo a nagnagan iti Ingles[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a pasakbay iti Ingles ket mabalin pay a mausar ditoy.
- [[File:nagan ti panid]]
- [[Image:nagan ti panid]]
- [[Media:nagan ti panid]]


text:
Prepektura ti Saitama
Ti Prepektura ti Saitama (埼玉県 Saitama-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Kantō idiay isla iti Honshu.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Saitama.[2]
Daytoy a prepektura ket paset iti Kalatakan a Lugar ti Tokyo, ken kaaduan kadagiti siudad ti Saitama ket maipalpalawagan a kas suburbo iti Tokyo, a ti kaaduan kadagiti agtaeng ket inaldaw da nga agbiahe.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Saitama prefecture" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 808 idiay Liblibro ti Google; "Kantō" iti p. 479 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Bariweswes ti Siudad ti Saitama


text:
Prepektura ti Fukushima
Ti Prepektura ti Fukushima (福島県 Fukushima-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay Rehion ti Tōhoku idiay isla iti Honshu.[2] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Fukushima.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Immuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Fukushima-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 218 idiay Liblibro ti Google; "Tōhoku" iti p. 970 idiay Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Fukushima" iti p. 218 idiay Liblibro ti Google


text:
fidel wrote:
...malagipyo ni nagsenador, malalaki nga ilokano a ni apo camilo osias?,
...kunana idi a mas mayat a marneb diay barko ngem ti suako... Agingga ita panpanunotek no ania kayat a sawen daydi apo osias...
Adda pelikula na di kadi daydi Dios ti alwad na nga Camilo Osias. Ni Eddie Garcia ti timmakder nga Osias. Naingel, natured nga ally ni Dios ti alwad na nga apo F. Marcos idiay Zamboanga, di kadi kabagis. Wen, ket nangeg ko met idi pay tawen 70s
dayta nga kinuna daydi Dios ti alwad na nga Osias " Saan a bale nga lumned ti barko saan la ketdi daytoy suako". Nakayruwaman na ngamin ti agsuako. Ania met kabagis fidel ti 'wild guess' mo panggep daytoy kinuna daydi Dios ti alwad na nga Osias? Siguro no mabuya tayo diay pelikula na mabirukan tayo ti sungbat na.
...no pugtuak ti kayatna sawen...kasla paset laeng ti angawna a mangpakatawa iti tallaong ta managsuako ket ngarud. Ngem no anagek a nalaing, kasla kayatna a sawen nga iti biang dagiti ilokano, napateg ti tabako iti biagda, maysa mangipaneknek iti panagpatanorda iti virginia a tabako, ket iti daytoy a produkto, agliksabda iti ado a pirak. Kasla ngamin saan a kumpleto ti biag ti maysa a mannalon nga ilokano no saan nga agpatanor iti virginia a tabako..


text:
Des Moines, Iowa
Ti Des Moines i/dɨˈmɔɪn/ ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad iti Estado ti Iowa. Daytoy ket isu pay ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Polk. Ti bassit a paset ti siudad ket maigay-at iti Kondado ti Warren,.[1] Daytoy ket nainkorporado idi Septiembre 22, 1851, a kas Puerto Des Moines ken naipayababa met iti "Des Moines" idi 1857.[2] Daytoy ket nainagana manipud ti Karayan Des Moines ken mabalin a naampon manipud ti Pranses ti Rivière des Moines, a ti kaibuksilanna ket "Karayan dagiti Monghe." Ti populasion ti siudad ket 203,433 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010.[3] Ti lima a kondado a metropolitano a lugar ket nairanggo a kas maika-88 kadagiti termino iti populasion ti Estados Unidos nga addaan kadagiti 594,600 nga agnanaed segun ti karkulo ti Opisina ti Senso ti Estados Unidos idi 2014.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Subcounty population estimates: Iowa 2000–2006" (CSV). United States Census Bureau, Population Division. Hunio 28, 2007. Naala idi Hunio 8, 2008.
- ^ City of Des Moines. "City of Des Moines Action Center: City History". Naidulin manipud ti kasisigud idi Disiembre 7, 2006. Naala idi Disiembre 20, 2006.
- ^ "Iowa's Largest Cities". Quad City Times. 2011-02-10. Naala idi 2011-02-13.
- ^ United States Census Bureau. "Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2010 to July 1, 2011". Naala idi Oktubre 12, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Des Moines idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Des Moines manipud idiay Wikivoyage


text:
AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL ITI BIBLIA
Aktibidad Para iti Panagadal iti Biblia
Naispalda iti Umap-apuy nga Urno!
Agsursuroka iti salaysay maipapan kada Sidrac, Mesac, ken Abednego. I-download-mo daytoy, basaem ti salaysay ti Biblia, ken panunotem a karamanka iti eksena!
KANAYONAN MANIPUD ITI DAYTOY A KOLEKSION
Nairanta dagitoy nga aktibidad a tumulong kadagiti agtutubo a mangtarus iti Biblia. I-download-yo ti tunggal aktibidad, basaenyo ti salaysay ti Biblia, ken panunotenyo a karamankayo iti eksena!


text:
Sapindales
Ti Sapindales ket botaniko a nagan para iti urnos dagiti mula nga agsabsabong. Dagiti kalatakan a naamammuan a kameng ti Sapindales ket mairaman dagiti citrus; arse, dagiti horse-chestnut, dagiti lychee ken dagiti rambutan; mangga ken dagiti kasoy; frankincense ken mirra; kaoba ken Azadirachta indica (Ingles: neem).
Ti sistema APG II ti 2003 ket mangiraman iti llade eurosidae II (kadagiti rosidae, kadagiti eudicotidae) a mairaman dagiti 9 a sumaganad a pamilia:[1][2]
- Anacardiaceae
- Biebersteiniaceae
- Burseraceae
- Kirkiaceae
- Meliaceae
- Nitrariaceae (+ Peganaceae ken Tetradiclidaceae)
- Rutaceae
- Sapindaceae
- Simaroubaceae
(nga adda iti "+ ..." = pagpilian a pannakailaslasin ti sumaruno a pamilia)
Ti sistema Cronquist ti 1981 ket nagus-usar ti kasla sabali a sirkumskripsion, a mairaman dagiti sumaganad a pamilia:
- Staphyleaceae
- Melianthaceae
- Bretschneideraceae
- Akaniaceae
- Sapindaceae
- Hippocastanaceae
- Aceraceae
- Burseraceae
- Anacardiaceae
- Julianiaceae
- Simaroubaceae
- Cneoraceae
- Meliaceae
- Rutaceae
- Zygophyllaceae
Ti paggiddiatan manipud ti sistema APG II ket saan a dakdakkel a kasla naiparang, a kas dagiti mula kadagiti pamilia ti Aceraceae ken tiHippocastanaceae ket agtaltalinaay iti daytoy nga urnos iti APG II (dagiti dua ket nairaman iti pamilia ti apindaceae). Dagiti sebbanagn itan ket buklen ti pamilia ti Nitrariaceae iti APG II ken tagukua pay iti daytoy nga urnos iti sistenma Cronquist a kas paset ti pamilia ti Zygophyllaceae, bayat a dagitan ket adda itan ti pamilia ti Kirkiaceae ket adda idi a kas paset ti Simaroubaceae.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Muellner, A. N.; Vassiliades, D. D.; Renner, S. S. (2007). "Panangikabil ti Biebersteiniaceae, ti herbase a klade ti Sapindales, iti maysa atemporal ken heograpiko a kontesto". Sistematika ti mula ken Ebolusion 266: 233–252. doi:10.1007/s00606-007-0546-x.
- ^ Stevens, P.F. (2001). "Websiteti Angiospermae Pilohenia. Bersion 9, Hunio 2008 [ken ad-adu wenno basbassit nga agtultuloy a mapabpabaro manipud idin].". Botaniko a Hardin ti Missouri.
Dagiti midia a mainaig ti Sapindales idiay Wikimedia Commons


text:
Jimmy Wales
Ni Jimmy Donal "Jimbo" Wales ( /ˈdoʊnəl ˈweɪlz/; naipasngay idi Agosto 7, 1966[3]) ket maysa nga Amerikano a Negosiante ti internet ken nalatak a naamammoan a kas ti kumaduaan a nagibangon ken nangiragragpat ti saan nga agganganansia nga ensiklopedia ti Wikipedia ken ti kompania ti Wikia.[4][5] Ni Wales ket naipasngay idi idiay Huntsville, Alabama, Estados Unidos, nga idiay ket nagadal idiay Randolph nga Eskuela, maysa nga preparatorio nga unibersidad a pagadalan, ken nakagun-od ti lesensatura ken maestrioa a degrado iti busbos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hough, Stephen (11 Marso 2012). "Jimmy Wales: Wikipedia a daulo ti agbalbalakad Whitehall iti annuroten". The Daily Telegraph. Naala idi 30 Mayo 2012.
- ^ "Board of Directors". CiviliNation website. Naala idi Pebrero 19, 2011.
- ^
- Horovitz, David (Hulio 1, 2011). "Ti naemma Wikipedia a kinasirib ni Jimmy Wales". The Jerusalem Post. Naala idi Disiembre 12, 2011.
- ^ "Wikipedia: Dagiti 50 a pagsasao, dagiti 1/2 a riwriw nga artikulo". Wikimedia Foundation Press Release. Wikimedia Foundation. Abril 25, 2004. Naala idi Abril 10, 2009."Ti gandat ti Wikipedia ket nabangon idi Enero 2001 babaen ti negisiante ti internet a ni Jimmy Wales ken pilosopo a ni Larry Sanger," inadaw a sinao manipud idi Abril 25, 2004 ti immuna a naiplaak ti midia nga inted babaen ti Wikimedia Foundation.
•"Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia, ket nakaabot ti maika-100,000 nga artikulo". Wikipedia Press Release. Wikipedia. Enero 21, 2003. Naala idi Abril 10, 2009.
- ^ "Uten a panagsukimat: Ti pundamentalista ti nawaya a pannakaammo". The Economist. Hunio 5, 2008. Naala idi Hunio 9, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Jimmy Wales idiay Wikimedia Commons


text:
Ramón Menéndez Pidal
Ni Ramón Menéndez Pidal (Marso 13 1869 - Nobiembre 14 1968) ket maysa a pilologo, historiador, polklorista, ken mediebalista nga Español. Isu ket nagadal ti adu para iti Pagsasao nga Espaniol ken ti polklore ti España. Ti sentro nga inobrana ket ti sarita ni El Cid.
Isu ket naipasngay idiay A Coruña, España. Ti amana, a ni Juan Menéndez Fernández, ket maysa nga abogado ken magistrado, a nanipud idiay Asturias. Ti inana ket ni Ramona Pidal, maysa met laeng nga Asturiana.
Isu ket nagadal idiay Universidad de Madrid. Idi 1899 isu ket nangipagulo ti Romanse a panagadal iti dayta met laeng a unibersidad, ti puesto a tinengngelna aginggana idi nag-retiro.
Isu ket nabutosan a simrek idiay Real Academia Española idi 1901.
Idi 1925 nabutosan pay isuna a kas direktor iti Real Academia Española; ngem nagikkat isuna ti puesto a daytoy idi 1939 tapno ag-protesta a kontra kadagiti politika a klima idiay España idi dayta a panawen.
Idi Gubat Sibil ti España nagyan isuna idiay Pransia, idiay Kuba ken idiay Estados Unidos iti Amerika.
Dagiti obra (napili)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti sarita dagiti pito a maladaga ti Lara (1896) [1]
- Dagiti sapasap a kronika ti España (1898) [2]
- Elementario a Manual ti Gramatika iti Espaniol a Pakasaritaan (1904) [3]
- Ti Leones a dialekto (1906)
- Kanta ti Mio Cid: testo, gramatika ken bokabulario (1908-1912)
- Dagiti taudan ti Espaniol (1926)
- Ti Espana ti Cid (1929)
- Ti kapanunotan ni Emperador Carlos V (1938)
- Relikia ti Espaniol nga epiko a daniw (1952)
- Hispanio a balado (1953)
- Lawlaw ti pagsasao a Basko (1962)
- Padre Las Casas:Ti dua a personalidadna (1963)


text:
Bantay Arayat
Ti Bantay Arayat ket maysa a natayen nga estratobulkan iti Isla ti Luzon, Pilipinas, nga agtayag iti 1,026 metro (3,366 ft). Awan ti nairehistro a panagbettak iti bulkan, ken ti kinaudi a nga aktibidadna ket napetsaan iti panawen ti Holoseno.[1]
Ti bulkan ket mabirukan idi nadalumpinas nga agrikultural a rehion iti 15°12′N 120°45′E / 15.200°N 120.750°E. Ti akin-abagatan a gudua ti bantay ket naisanglad iti kaunegan ti ili ti Arayat, Pampanga, bayat a ti amianan a gudua ken ti pantok ti bantay ket naisanglad iti kaunegan ti Magalang. Sangapulo ket siam a milia iti laud ti Bantay Arayat ket ti Siudad ti Angeles ken ti dati a Clark Air Base. Ti Bantay Pinatubo ket mabirukan iti ad-adayo a 26 km (16 mi) iti laud. Ti bulkan ket nadayeg a papanan dagiti turista para iti tattao nga agbisbisita dagiti tengnga tanap. Iti agarup a 10 km (6 mi) iti amianan a laud ket ti "timpuyog ti pagpatayaban ti Siudad ti Angeles" a mangited ti pagadalan dagiti piloto ken agpatayab a panagbuya ti Bantay Arayat kadagiti nalag-an unay nga eroplano. Ti teritorio ket tinawtawagan iti "Woodland Air Park" ken daytoy ket tagikua ti siudad ti Magalang.
Ti bantay ket naikedkeddeng a mistiko, ti naisalaysayan a pagtaengan ni Aung/Aring Sinukuan/Sinkuan/Suku wenno ti Duende a naam-ammuan a kas diwata Mariang Sinukuan depende ti kaykayat a bersion ti sarita dagiti agbasbasa wenno agdengdengngeg, ngem iti duog a sarsarita ti Kapampangan ken ti pay panagsukisok nga innala babaen dagiti Kapampangan nga estudiante ni Henry Otley Beyer, daytoy idi ket ken pagtaengan ni Apung/Aring Sinukuan, kasuppiat ni Namalyari iti Bantay Pinatubo, nga isu kadagiti agdumaduma a bersion, ti anak a lalaki ni Cargon-Cargon nga isu ket nakaro idi a nasugatan iti pannakilabanna iti higante manipud ti Banbantay ti Zambales a naibagbaga a balay ni Apu Namalyari.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Arayat ket nakatakder iti tengnga ti nadalumpinas a Tanap ti Tengnga ti Luzon, a buklen ti talon ti pagay ken ti kadawyan a kangato iti agarup a 15 aginggan ait 35 metro MSL. Ti bantay ket napungtuan babaen ti nagtimbukel nga abut ti bulkan iti agarup a 1.2 km iti diametro, a kaaduan daytoy ket narebba iti lumaud a paset ti akin-amianan a ngarab gapu ti nurunor. Daytoy ket nagresultaan ti nasawangen nga abut a malukatan iti turong iti laud-amianan a laud. Daytoy a lugar ket taudan nangruna a deposito ti adu ti rugitna a guedday a mangporma ti immindayon a langa ti daga kadagiti labes ti laud ken amianan a laud a bangir ti bulkan. Ti 1026-metro a pantok ket nakatakder iti amianan a daya a bangir ti nasangawen nga abut, a naam-ammuan iti Amianna a Pantok, bayat a ti 984-metro a Pantok Pinnacle ket mabirukan it iabagatan a daya a ngarab ti abut.[2] Ti aktibidad ti kasakbayan a pannakarebba ket nangporma ti andesitiko a simborio a naam-ammuan iti Puraw a Bato iti narebba nga ampiteatro.[1]
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Awan dagiti kultural a rehistro kadagiti naipakasaritaan a panagbettak. Nupay kasta, adda met ti nakapsot a waig kadagiti makaro a nuronor iti sumngawan idiay Amianan a Lumaud a bangir ti pantok. Dagiti duog a panagbettak ket naibagbaga a gapuanan ti pormasion ti Simborio ti Lava kadagiti Akinlaud a Bakras ti bantay a naam-ammuan iti Puraw a Bato a nasayaat a papanan dagiti turista ken kadawyan a papanan dagiti estudiante ti Agrikultural a Koleho ti Pampanga. Ti ampiteatro ti Arayat ket naibagbaga a gapuanan babaen ti pannakarebba ti pantok iti lumaud a bangir ngem adda pay naun-uneg nga abut iti akin-daya a bangir, naibagbaga a ti bantay idi ket maysa a bulkaniko nga isla, aginggana idi dagiti panagbettak ket inabbonganna ti daga ti kaarubayan a lugar, dagiti panagbettak ket naibagbaga a mabalin a gapuanan ti nai-teoria a pannaka-itikor manen ti Karayan Pampanga a naibagbaga a limmabas idi iti akinlaud a bangir imbes nga iti agdama a dalanna iti akindaya a bangir.[1]
Ladladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
-
Pakaimatangan ti Karayan Pampanga ken Bantay Arayat manipud ti rangtay ti Arayat, Pampanga
-
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti nailian a parke ti Pilipinas
- Singsing ti apuy ti Pasipiko
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e "Arayat". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0703-084. Naala idi 2010-12-19.
- ^ Topograpiko a Mapa, Sabanas 7173 III, Serie S701, Defense Mapping Agency, Department of Defense, 1977
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bantay Arayat idiay Wikimedia Commons


text:
Napoleon Bonaparte
Ni Napoleon Bonaparte (Pranses: Napoléon Bonaparte puis Napoléon Ier [napoleɔ̃ bɔnɑpaʁt]) (15 Agosto 1769 – 5 Mayo 1821) ket maysa idi a milisia ti Pranses ken daulo ti politika kadagiti kinaudi nga agpang ti Reblusion ti Pranses.
A kas ni Napoleon I, isuna idi ti Emperador iti Pranses manipud idi 1804 aginggana idi 1815. Ti kalintegan na a reporma ket, ti Napoleoniko a Kodigo, daytoy ket addaan ti nalatak nga impluensia kadagiti adu a sibil a linteg ti sangalubongan a naisakupan, ngem isuna ket kalatakan a malaglagip kadagiti inararamid na kadagiti gubat a naidauloan na a panagsuppiat ti Pranses babaen dagiti serie a kumakaduaan, ti makunkuna a Napoleoniko a Gubgubat. Isuna ti nagipatakder kadagiti panagsakup ti kaaduan iti kontinente a Europa ken kinapanunutan na ti panagiwaras dagiti kaumnoan iti Rebolusion ti Pranses, bayat nga nagitiptipon ti maysa nga imperio a monarkia a nagipasubli dagiti parang iti naikkat nga ancien régime. Gapu dagiti balligi na ti gubgubat, kadagiti masansan a nalatlatak ken adadu a kasupiatanna, kadawyan isuna a naipammategan a maysa kadagiti kalatakan nga agbilbilin ti milisia iti ania man a panawen.
Ni Napoleon ket naipasngay idi idiay Corsica kadagiti nagannak kaniana a natakneng a Henobes a kapututan, ken nagsanay a kas maysa nga opisial ti artileria idiay kangrunaan a daga ti Pranses. Naglatak isuna babaen ti Umuna a Repbublika ti Pranses ken nagidaulo kadagiti nagballigia a kampania a kinasuppiat ti Umuna ken Maikadua a Kumakadduaan a nagsuppiat iti Pranses. Idi 1799, nagpartuat isuna ti kudeta ken inkabil na isuna nga ti Umuna a Konsul; kalpasan ti lima a tawen ti Senado ti Pranses ket nagirangarang kaniana a kas ti emperador. Iti umuna a dekada iti maika-19 a siglo, ti Imperio ti Pranses a babaen ni Napoleon ket nakipartisipar kadagiti serie a suppiatan a makunkuna a Napoleoniko a Gubat a nagiraman iti amin a kangrunaan a nabileg a Europa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Schom, Alan (1998). Napoleon Bonaparte (1. HarperPerennial nga ed.). New York: HarperPerennial. ISBN 0-06-092-958-8.


text:
Holokausto
Ti Holokausto (manipud ti Griego ὁλόkauσtoς holókaustos: hólos, "sibubukel" ken kaustós, "napuoran"),[1] a naamammoan pay a kas ti Shoah (Hebreo: השואה, HaShoah, "didigra"; Yidish: חורבן, Churben wenno Hurban,[2] manipud ti Hebreo para iti "panagdadael"), ket isu daytoy idi ti panagpatay tipuli kadagiti agaru nga innem a riwriw a Europeano a Hudio idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti maysa a programa iti sistematiko a tinalgedan ti estado a panagpapatay babaen ti Nasi nga Alemania, nga indauloan babaen ni Adolf Hitler, kadagiti amin a nasakupan ti Nasi a teritorio.[3] Kadagiti siam a riwriw a Hudio a nagtaeng idiay Europa sakbay ti Holokausto, agarup a dua apagkatlo ti nakanibusan.[4] A naisangsangayan, dagiti sumurok a maysa a riwriw a Hudio nga ub-ubing ket pinatay iti Holokausto, a kas dagiti pay agarup a dua ariwriw a Hudio a babbai ken tallo a riwriw a Hudio a lallaki.[5][6]
Adda dagiti eskolar a namatmati a ti panakailawlawag ti Holokausto kent nasken a mairaman ti panagpaty ti puli dagiti Nasi kadagiti riwriw a tatao kadagiti sabsabali a grupo, a mairaman ti Romani, dagiti kumanigid, Sobiet a balud iti gubat, Polako ken dagiti Sobiet a paisano, dagiti bakla, dagiti tattao a nabaldado, Saksi ni Hehoba ken dagiti dadduma pay a politiko ken relihiosa a kinasuppiat,a rimsua nga awan ti giddiatan no dagitoy ket Aleman wenno saan nga Aleman nga etniko ataudan.[7] Ti panagusar daytoy a panagipalpalawag, tti dagup a bilang dagiti biktima ti Holokausto ket nagbaetan ti 11 a riwriw ken 17 a riwriw a tattao.[8]
Ti panagdadames ken panagpatay ti puli ket naiyaddang a naaramid. Dagiti nadumaduma alinteg a mangikkat kadagiti Hudio manipud ti sibila kagimongan, most a naisangsangayan ti Linlinteg a Nuremberg, ket inaramid ti Nasi nga Aleaman sakbay ti rugi ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Dagiti konsetrasion akampo ket naipatakder a dagiti naibalud ket naisuheto kadagiti obra a panagtagabu aginggana dagitoy ket natayda iti panakabannog wenno sakit. Kadagiti baro a lugar a pinarukma ti Alemania idiay dumaya a Europa, dagiti espesial a unit a tinawtawgan a ti Einsatzgruppen ket pimmatay kadagiti Hudio ken dagiti politiko a kasupiat kadagiti masa apanagpaltuog. Dagiti simmakop ket nagitunton kadagiti Hudio ken Romana maibalud kadagiti napunno ti tao a gueto sakbal a maipatulod dagitoy babaen ti tren kadagiti pagpatayana kampo , no dagitoy a agbiagda kadagiti panagbanniaga, kaaduan kadagitoy ket pinatay kadagiti alingasaw a kamara.
Tunngal maysa a ima ti burokrasia ti Nasi nga Alemania ket nairaman kadagiti [[lohistiko] a nangiturong kadagiti pinakapatay ti puli, a nagpabalin ti Maikatlo a Reich ti tinawtawagan ti maysa a Holokausto nga eskolar iti "maysa a panagpatay ti puli nga estado".[9] Adda dagiti paggiddiatan ti kapanunutan no mano kadagita populasion ti Alemania ti nakaamo iti daytoy a pannakikumplot ti gobierno para iti Hudsio a populasion. Kaaduan kadagiti historiador ket nagitunton a dagiti sibil a populasion ket saanda nga ammo dagiti dakes a nararamid, a naipangpangruna dagiti panagipatayan a kampo, a dagitoy ket mabirukan iti ruar ti Alemania a nasakupan ti Nasi nga Europa. Ti historiador a ni Robert Gellately, ket nupay kasta, ket nangtunton a ti gobierno ket saana nagilimed iti daytoy a pannakikumplot babaen ti midia, ken dagiti paisano ket ammoda dagiti tunggal maysa nga aspeto malaksid para iti panagusar ti alaingasaw a kamaraa.[10] Dagiti naisangsangayan a naipakasaritaan nga ebidensia ket mangitudo ti kapanunutan a ti kaaduan kadagiti biktima ti Holokausto, sakbay ti panakaitalawda kadagiti kampo, ket saanda nga ammo iti gasat nga agururay kaniada, wenno saanda a namatmati; naregtada a namatmati nga isuda ket maiyakar kadagiti sabali a pagnaedan.[11]
Etimolohia ken panag-usar iti termino[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino a holokausto ket manipud ti Griego a balikas a holókauston, timaysa a ayup a sakripisio a maidaton ti maysa a dios a ti sibubukel nga (holos) ayup ket kompleto a mapuoran (kaustos).[12] Pra kadagiti giasot a tawtawen, ti balikas a "holokausto" ket inususar di ti Inggles a mangitudo kadagiti nalatak a nadawel a panagpapatay, ngem manipud idi panawen ti 1960, ti termino ket nagbalin nga inusar baben dagiti eskolar ken nadayeg a mannurat a nailaslasin a panagpatay tipuli dagiti Hudio.[3] Ti menor a seria a pabuya a Holokaustot ket naipammadayawan ti panangyamammo ti daytoy a termino kadagiti sapasap a apanagisao manipud idi 1978.[13]
Ti bibliko a balikas a Shoah (שואה) (naipaletra pay a Sho'ah ken Shoa), a kayatna asaoen ket "kalamidad", ket nagbalian a pagalagadan ti Hebreo a termino para iti Holokausto anaspsapa ngem idi panawen ti 1940, a naipangpangruna idiay Europa kenIsrael.[14] Ti Shoah ket kakaykata babaen dagit adu a Hudio gapu kadagiti adu a arason, a mairaman ti makapagura a teolohiko a tabas ti balikas a "holokausto", nga itudoda ti Griegoa pagano nga ugali.[15]
Dagiti Nasi ket nagususar ti maysa a eupemistiko a panangisao, ti "Kinaudi a Papakailawlawagan ti Hudio a Saludsod" (Aleman: Endlösung der Judenfrage), ken ti panangisao a "Kinaudi a Papakailawlawagan" ket nawatiwat a naususar a kas termino para iti panagpatay ti puli kadaigit Hudio. Dagiti Nasi ket inususarda pay ti panagisao a "lebensunwertes Leben" (Biag a di napateg ti Biag) iti panangpadas a panagitag-ay dagiti panagpapatay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti balikas ket nabirukan bassit iti [Klasiko] a Griego a literatura iti sapasap ti maysa a daton. Ti pangilasin ὁλόkauσtoς "holókaustos], "sibubukel a napuoran", nga adadu a kadawyan iti kapadpada a porma manipud ti ὁλόkautoς [holókautos], ket adda iti Griego a bersion iti Hebreo a Biblia nga inusar iti Lebitiko 6,21–22 iti sumaganad a kontesto: "[...] ti naiyurno a pisi iti idaton a bukel ket idatonmonto para iti nasamit nga ayamuom iti Apo. / Ti padi [...] ket isunto ti mangidaton. Daytoy ket maysa nga alagaden para iti agnaayo iti Apo. Daytoy ket naskento a sibubukel a napuoran)."
- ^ "Holokausto," Encyclopaedia Britannica, 2009: "ti sistematiko a tinalgedan ti estado a panagpatay kadagiti innem a riwriw a Hudio a lallaki, babbai ken ub-ubbing, ken dagiti riwriw pay a dadduma babaen ti Nasi nga Alemania ken dagiti timmulong kaniana idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Dagiti Nasi ket tinawtawaganda daytoy a kas ti "ti kinaudi a papakailawlawagan iti Hudio a salusod ..."
- ^ a b Niewyk, Donald L. Ti Columbia a Pagsurotan ti Holokausto, Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, 2000, p.45: "Ti Holokausto ket sapasap a naipalpalawagan a kas ti panagpapatay kadagiti adadu ngem 5,000,000 a Hudio babaen ti Nasi nga Alemaniaken dagiti timmulong kaniada iti panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Dagiti Aleman ket tinawtawaganda daytoy a "ti kinaudi a papakailawlawagan iti Hudio a salusod".
- ^ "Brian Levin, Direktor, Sentro para iti Panagadal iti Gura Kinaagpatingnga, Estado nga Unibersidad ti California:". Huffingtonpost.com. Hulio 26, 2010. Naala idi 2010-07-31.
- ^ Sonja M. Hedgepeth; Rochelle G. Saidel (14 Disiembre 2010). Sekso a panagranggas kadagiti Husio a babbai idi panawen ti Holokausto. UPNE. p. 16. ISBN 978-1-58465-905-1. Naala idi 25 Enero 2012. "No dua a riwriw a Hudio a bababi tipinapatay idi panawen ti Holokausto, ti seksual a panagranggas ket maysa a lote ti bassit ngem naranggas ti lote dagiti adu."
- ^ Stephanie Fitzgerald (1 Enero 2011). Dagiti ubbing iti Holokausto. Capstone a Pagmalditan. p. 4. ISBN 978-0-7565-4390-7. Naala idi 25 Enero 2012. "Sumuroka maysa ariwriw a Hudio nga ub-ubbing ti pinapatay idi."
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
Niewyk45
- ^ Ni Donald Niewyk ket nagipaltiing a ti kalawaan a panagipalpalawag, a mairaman dagiti Sobiet a natay a paisano, ket mangpataud daytoy iti dagup dagiti natay iti 17 a riwriw. Liblibro ti Google Dagiti karkulo ti dagup dagiti natay a saan a Hudio a biktima ket naindumaan babaen ti riniwriw, a gapu kadagiti nagbeddengan a nagbaetan ti panakatay babaen ti panakaidadanes ken panakatay babaen ti panagbisin ken dagiti dadduma pay a pamay-an iti kontesto iti dagup a gubat ket saan a nalawag. Iti kinadagupan, agarup a 5.7 a riwriw (78 porsiento) kadagiti 7.3 a riwriw a Hudio iti nasakupan a Europa ket nakanibusan (Gilbert, Martin. Atlas iti Holokausto 1988, pp. 242–244). Daytoy ket maisuppiat kadagiti lima aginggana ti 11 a riwriw (1.4 a porsiento aginggana ti 3.0 a porsiento) kadagiti 360 a riwriw a saan a Hudio iti tinurayan ti Aleman nga Europa. Small, Melvin kenJ. David Singer. Pagaliwaksiyan iti Panagarmas: Internasional ken sibil a Gubgubat 1816–1980 ken Berenbaum, Michael. Mosaiko dagiti Biktima: Dagiti Saan a Hudio a Naidadames ken Pinapatay babaen dagiti Nasi, New York: Unibersidad ti New York a Pagmalditan, 1990
- ^ Berenbaum, Michael. "Naskena Maammoan ti Lubong", Museo a Holokausto ti Estados Unidos, 2006, p. 103.
- ^ John Ezard (Pebrero 17, 2001). "Dagiti Alemana ket ammoda iti Holokausto a panagamak a maipanggep kadagiti pagipatayan a kampo". The Guardian (Londres).
- ^ See Leni Yahil, Ina Friedman, Haya Galai, Ti Holokaustot: ti gasat iti Europeano a Panahudio, 1932-1945, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1991, p. 257; Donald L. Niewyk, Francis R. Nicosia, Ti Columbia Pagsurotan ti Holokausto, Unibersidad ti Columbia a Pagmaldiatan, 2000, p. 26; Gerald D. Feldman, Wolfgang Seibel, Dagiti luglugar iti Nasia Panagddadanes: Burokrasia, Negosia, ken ti Organisasion iti Holokausto, Liblibro ti Berghahn, 2006 p. 245.
- ^ Ti Siglo a Diksionario ken Siklopedia, tomo.4, p.2859
- ^ Ni Alan Steinweis ket nagited ti panagsukisok iti daytoy a penomena idiay Steinweis, Alan E. (2001). "Ti Holokausto ken Amerikano aKultura: Ti Panagusis ti Kinaudi a Panakaeskolar". Dagiti Panagadal ti Holokausto ken Panagpatay ti puli 15 (2): 296–310. doi:10.1093/hgs/15.2.296.
- ^ ""Ti Holokausto: Panagilawlawag ken Umuna Panakitungtungan", Yad Vashem. Naala idi Hunio 8, 2005.
- ^ Para iti sinupiat a panakakita iti makunkuna a makapagura a tabas iti kayat a saoen iti balikas a "holokausto", kitaen ti Petrie, Jon. "Ti Sekular a lubong 'HOLOKAUSTO': Naeskolar a Mitolohia, Pakasaritaan, ken Maika Sangapulo ket Dua a Kayat a Saoen", Warnakan iti Panagsukisokk ti Panagpatay ti puli Tomo. 2, bilang. 1 (2000): 31–63. (Para iti web a bersion iti daytoy nga artokulo kitaen ti [1] )


text:
Ensima
Ti ensima ( /ˈɛnzaɪmz/) ket dagiti dakkel a biolohiko a molekula nga akinrebbeng para kadagiti rinibu a kimiko a panagibalbaliw a mangtalinaay iti biag.[1][2] Dagitoy ket nakaro a managpili a katalisis, a nasayaat a mangpapardas ti gatad ken ti pannkaisangayan kadagiti metaboliko a reaksion, manipud iti panagkalpa iti makan aginggana iti sintesis iti DNA. Kaaduan kadagiti ensima ken dagiti protina, urayno adda met dagiti kataliktika molekula ti RNA a nainagananen. Dagiti ensima ket mangampon iti maysa a naisangayan a tallo a dimension nga estruktura, ken mabalin mangiyannong ti organiko (kas la iti biotin) ken dagiti inorganiko (e.g. ion ti magnesio) a cofactor tapno makatulong iti katalisis.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Smith AL (Ed) (1997). Oxford a diksinario iti biokimika ken molekular a biolohia. Oxford [Oxfordshire]: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-854768-4.
- ^ Grisham, Charles M.; Reginald H. Garrett (1999). Biokimika. Philadelphia: Saunders College Pub. pp. 426–7. ISBN 0-03-022318-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti ensima idiay Wikimedia Commons
- Estruktura/Annong dagiti Ensima


text:
Penisilina
Ti penisilina (sagpaminsan a naipangyababaan iti PCN wenno pen) ket grupo dagiti antibiotiko a nagtaud manipud kadagiti fungus ti Penicillium.Dagitoy ket nmangiraman ti penisilina G, penisilina prokaina, penisilina bensatina, ken penisilina V. Dagiti antibiotiko a penisilina ket naipakasaritaan dagitoy a nangruna gaputa dagitoy ti immuna nga agas a nasayaat a panangagas kadagiti nadumaduma a nakaro a saksakit, a kas ti butol, ken dagiti gapu ti inpeksion babaen ti staphylococci ken streptococci. Dagiti penisilina ket kankanayon pay a maus-usar ita nga aldaw, urayno adun dagiti kita ti resistansia iti bakteria. Amin dagiti penisilina ket dagiti B-laktamiko nga antibiotiko ken inus-usar iti panangagas kadagiti suseptibilidad ti inpeksion a maipapan iti bakteria, a kadawyan dagiti organismo a Gram-positibo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nicolaou, K.C.; Sorensen, E.J. ; nga adda ti pangyuna ni Elias James Corey. (1996). Dagiti Klasiko iti Dagup a Sintesis : Dagiti Tarheta, Dagiti Estratehia, Dagiti Pamay-an (5. repr. nga ed.). Weinheim: VCH. ISBN 3-527-29284-5.
- Dürckheimer, Walter; Blumbach, Jürgen; Lattrell, Rudolf; Scheunemann, Karl Heinz (1 Marso 1985). "Dagiti KInaudi a Panagrang-ay ti Pagobraan dagiti B-Laktamiko nga antibiotiko". Angewandte Chemie International Edition in English 24 (3): 180–202. doi:10.1002/anie.198501801.
- Hamed, Refaat B.; Gomez-Castellanos, J. Ruben; Henry, Luc; Ducho, Christian; McDonough, Michael A.; Schofield, Christopher J. (1 Enero 2013). "Dagiti ensima ti B-laktamiko a biosintesis". Natural Product Reports 30 (1): 21–107. doi:10.1039/c2np20065a. PMID 23135477.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Penisilina idiay Wikimedia Commons


text:
Konserbatismo
Ti konserbatismo (Latin: conservare, "ti mangtaginayon") ket maysa a politikal ken sosial a pilosopia a mangiragpat ti panagtaginayon kadagiti tradisional a sosial a a patakder. Ti tao a sumursurot kadagiti pilosopia ti konserbatismo ket naibagbaga a kas maysa a traditionalista wenno konserbatibo.
Adda dagiti konserbatibo nga agsuksukisok a mangpreserba ti banbanay ti kina-agdama, a mangiyunay-unay ti katalinaay ken panagtultuloy, bayat a dagiti dadduma ket suppiatenda ti modernismo ken agsuksukisok ti panagsubli "ti pamay-an ti banbanag idi".[1][2] Ti immuna anaipatakder a panag-usar ti daytoy a termino iti politikal a kontesto ket babaen ni François-René de Chateaubriand idi 1819, kalpasan ti Pranses a Rebolusion.[3] Ti termino, a naipakasaritaan a mainanig iti kanawan a payak ti politika, ket naus-usar idia a mangipalpalawag kadagiti nalawa a sakup ti panirigan.
Ni Edmund Burke, ti maysa nga Anglo-Irlandes a politiko a nagserbi idiay Britaniko a Kamara ti Commons ken simmuppiat ti Pranses a Rebolusion, ket isu ti naipammadayawan a kas maysa kadagiti nangbangon ti konserbatismo idiay Gran Britania.[4] Segun kenni Hailsham, ti dati a mangipangulo ti Partido Konserbatibo ti Britaniko, "Ti konserbatibo ket saan a ti pilosopia ngem daytoy ket kas maysa a wagas, tiagkankanayon a puersa, nga agtigtignay ti awan panawenna a pamay-an iti panagrang-ay ti nawaya kagimongan, ken mangipadpada ti nauneg ken permanente a kammasapulan ti kasasaad ti taoa."[5]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iain McLean ken Alistair McMillan, "Konserbatismo", Ababa a Diksionario ti Politika ti Oxford, Maikatlo ngaEdision, "Sagpaminsan a daytoy (konserbatismo) ket insuppiatan idin, a naibatay ti adda a modelo ti kagimongan a naikedkeddeng a nasayaat iti amin a panawen. Daytoy ket makaala ti 'makatignay' a porma, nga agsubsubli a dumngeg ti, ken mangpadpadas a mangaramid manen, dagiti porma ti kagimongan nga add idi ti nasapsapa a paset ti panawen.", Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2009, ISBN 978-0-19-920516-5.
- ^ "Konsebatismo (politikal a pilosopia)". Britannica.com. Naala idi 1 Nobiembre2009.
- ^ Ti Nakabutbuteng nga Allingag iti di-panagibtur ti Pranses a Rebolusion idiay Amerika Tatta nga Aldaw
- ^ BBC: Edmund Burke (1729 - 1797)
- ^ Viscount Hailsham. Ti Konserbatibo a Kaso. Middlesex: Penguin Books, 1959.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Eccleshall, Robert. Inggles a Konserbatismo manipud idi Panagpabaro: Ti Pangyuna ken Antolohia. London: Unwin Hyman, 1990 ISBN 978-0-04-445346-8
- Hainsworth, Paul. Ti Npatinggaan a Kanawan idiay Lumaud a Europa, Abingdon, OXON: Routledge, 2008 ISBN 0-415-39682-4
- Osterling, Jorge P. Demokrasia idiay Colombia: Klientelista a Politika ken Gerila aPannakigubat. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 1989 ISBN 0887382290, 9780887382291
- Winthrop, Norman ken Lovell, David W. "Dagiti Nadumaduma aKiat ti Konserbatibo a Teoria". Iti Winthrop, Norman. Liberal a Demokratiko a Teoria ken dagiti Kritikona. Beckenham, Kent: Croom Helm Ltd., 1983 ISBN 0-7099-2766-5, 9780709927662
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Konserbatismo idiay Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ti Konserbatismo idiay Wikiquote


text:
Kuarta (sapasap a pangawatan)
Ti kuarta (manipud ti Tengnga nga Inggles curraunt, a kaibuksilanna ket iti maususar) iti kaisangsangayan a panag-usar ti balikas ket mangitudtudo ti kuarta a maus-usar, a kas ti maysa a banag a panakisinnukat, a naipangpangruna ti maus-usar a papel a kuarta. Daytoy a panag-usar ket kapadpada dagiti nota ti banko, wenno sagpaminsan kadagiti nota ti banko ken dagiti sensilio, a kaibuksilann ket dagiti maipapan ti bagi a tandaan nga inus-usar para iti kuarta babaen ti gobierno.[1][2]
Ti pay kaaduan akadawyan apanag-usar ti balikas a kuarta ket dagiti amin nga inus-usar kadagiti aniaman a pasamak, a kas maysa a banag ti panangisinnukat. Iti daytoy a panag-usar, ti "kuarta" ket kapadpada ti is a konsepto ti kuarta.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti panangilawlawag 1
- ^ Bernstein, Peter (2008) [1965]. "Kapitulo 4–5". Ti Pangyuna ti Pirak, Panangibanko ken Balitok (Maika-3 nga nga ed.). Hoboken, NJ: Wiley. ISBN 978-0-470-28758-3. OCLC 233484849.
- ^ Panagilawlawag a kas banag ti panakisinnukat


text:
Kriket
Ti kriket ket maysa nga ay-yam ti pang-or ken bola nga ay-ayamen a baetan ti dua a timpuyogan kadagiti 11 nga agay-ayam iti pagay-ayaman iti tengnga ti rektanggulo a 22 a yarda a kaatiddog ti pagtiruan. Ti tunggal maysa a timpuyogan ket agsisinnublatda nga agpang-or, ken mangpadas a makapuntos kadagiti taray, bayat a ti sabali a timpuyogan ket agurnong kadagiti bola. Ti tungngal maysa apanagsinnublat ket makunkuna kadagiti paset ti panagay-ayam.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kriket idiay Wikimedia Commons


text:
Danaw Baikal
Ti Danaw Baikal (Ruso: óзepo Бaйkáл, tr. Ozero Baykal; IPA: [ˈozʲɪrə bɐjˈkal]; Buryat: Бaйraл Hyyp, Mongol: Бaйraл Hyyp, Baygal nuur, a kayatna a saoen ket "masna a danaw";[3] Kirgistan: Бaйkoл, a kayatna sawen ket "nabaknang a danaw") ket isu ti kaduogan a danaw iti lubong,[4] iti 25 a riwriw a tawtawen.[5]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan ti Rusia a rehion ti Siberia, a nagbaetan ti Irkutsk Oblast iti amianan a laud ken ti Buryat a Republika iti abagatan a daya, daytoy ti kaaduan ti tomo a nasadiwa a danum a danaw iti lubong, nga aglaon ti agarup a 20% iti saan a nayelo a rabaw ti nasadiwa a danum iti lubong.[6]
Iti 1,642 m (5,387 ft),[1] ti Danaw Baikal ket isu ti kaadaleman[7] ken maysa kadagiti kalitnawan[8] kadagiti amin a danaw ti lubong. Kapadpada ti Danaw Tanganyika, ti Danaw Baikal ket naporma idi a kas maysa a taga-ugma a renggat a ginget, nga adda ti kadawyan nga atiddog nga immindayon a sukog nga adda ti kalawa ti rabaw iti 31,722 km2 (12,248 sq mi). Ti Baikal ket pagtaengan dagiti sumurok a 1,700 a sebbangan dagiti mula ken dagiti ayup, dua a pagkatlo ket saan a mabirukan ti ania man a lugar iti lubong[9] ken daytoy ket nairangarang idi a UNESCO Sitio a Tawidan ti Lubong idi 1996.[10] Daytoy ket pagtaengan pay dagiti tribu ti Buryat nga agtataeng idiay daya a bangir ti Danaw Baikal,[11][12] nga agtartaraken kadagiti kalding, kamelio, baka ken karnero,[12] a ti natimbengan a rehional a temperatura ket agdumaduma manipud ti kababaan a −19 °C (−2 °F) iti kalamiisan aginggana ti kangatuan ti 14 °C (57 °F) iti kalgaw.[13] Ti Danaw Baikal ket nabirngasan a kas ti "Bakbaket a kabsat dagiti Agkakabsat a Babbai a Danaw (Danaw Khövsgöl ken Danaw Baikal)".
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Danaw Baikal ket naamammoan idi a kas ti "Baybay Amianan" kadagiti naipakasaritaan nga Insik a testo. Daytoy ket mabirukan idi idiay Xiongnu a teritorio a gumay-at manipud ti imperio ti Han a Dinastia iti abagatn, aginggana ti taiga ti Siberia iti amianan ti danaw, ken nakakitkita kadagiti panagraut dagiti milisia nga indauloan babaen ti buyot ti Han a Dinastia a nakilablaban kadagiti Xiongnu idi las-ud ti Han-Hun a Gubgubat.[14][15][16] Bassit laeng ti naamammoan dagiti Europeano a maipanggep ti danaw aginggana idi nagpadakkel ti Rusia iti daytoy a lugar idi maika-17 a siglo. Ti immuna a Ruso nga eksplorador a nakaabot ti Danaw Baikal ket ni Kurbat Ivanov idi 1643.[17]
Heograpia ken hidrograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Trans-Siberia a perokaril ket nabangon idi ti nagbaetan ti 1896 ken 1902. Ti panakaipatakder ti nailadawana perokaril ti lawlaw ti abagatan a laud a gibus ti Danaw Baikal ket nakasapul kadagiti 200 a rantay ken dagiti 33 a tunel. Aginggana ti panakalpasna, ti maysa a tren abalsa ket nagilugan kedagiti perokaril a mangballasiw ti danaw manipud ti Puerto Baikal aginggana idiay Mysovaya para kadagiti adu a napalabas a tawtawen. Kadagiti panawen ti las-ud ti kalamiisan a panagyelo, ti danaw ket mabalin a pagnaan a balasiwen ngem daytoy ket nariesgo unay. Ti maysa nga adu a panagballasiw ti naisangsangayan a naipakasaritaan ti milisia, a nakabati kadagiti adu a natnatay gapu ti pannakailatakanda ti kalamiis ket idi ti 1920 Nalatak a Martsa ti Yelo ti Siberia. Idi rugi ti 1956, ti panakakulong ti Penned Irkutsk ken ti Karayan Angara ket nangipangato ti lessaad ti danaw babaen ti 1.4 m (4.6 ft).[18]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e "Ti baro a batimetriko a mapa ti Danaw Baikal. MORPOMETRIKO A DATOS. INTAS a Gandat 99-1669.Unibersidad ti Ghent, Ghent, Belhika; Grupo ti Naipagtitipon a Panagsukimat iti Maipapan ti Baybay a Heosiensia (CRG-MG), Unibersidad ti Barcelona, España; Limnological Institute of the Siberian Branch of the Russian Academy of Sciences, Irkutsk, Russian Federation; State Science Research Navigation-Hydrographic Institute of the Ministry of Defense, St.Petersburg, Russian Federation". Unibersidad ti Ghent, Ghent, Belgium. Naala idi Hulio 9, 2009.
- ^ "M.A. Grachev iti agdama akasasaad ti Ekolohiko a sistema ti Danaw Baikal". Lymnological Institute, Siberian Branch of Russian Academy of Sciences. Naala idi Hulio 9, 2009.
- ^ Altangerel Damdinsuren, Ingles ti Mongoliano a Diksionario(1998) Silverland: Ti Kalamiisan a Tiempo a Panagbaniaga ti Labes dagiti Ural, Londres, John Murray, panid 173
- ^ Fact Sheet: Danaw Baikal — A Touchstone for Global Change and Rift Studies, Hulio 1993 (naala idi Disiembre 04, 2007)
- ^ "Lake Baikal - UNESCO World Heritage Centre". Naala idi 5 Oktubre 2012.
- ^ "Danaw Baikal: ti nalatak nga asul a mata ti Siberia". CNN. Naidulin manipud ti kasisigud idi Oktubre 11, 2006. Naala idi Oktubre 21, 2006.
- ^ "Kaadaleman a danaw iti lubong". geology.com. Naala idi Agosto 18, 2007.
- ^ Jung, J.; Hojnowski, C.; Jenkins, H.; Ortiz, A.; Brinkley, C.; Cadish (2004). "Diel a panagpangato a migrasion ti zooplancton idiay Danaw Baikal ken ti panakaikabagianna ti kadakkel ti bagi" (PDF). Iti Smirnov, A.I.; Izmest'eva, L.R. Dagiti Ekosistema ken Masna a Rekurso dagiti Bantay a Rehion. Dagiti nagbanagan ti immuna a taripnong iti Danaw Baikal: Ti agdama a kasasaad ti rabaw ken ti sirok a hidrosperio idiay kabanbantayan a luglugar. "Nauka", Novosibirsk, Rusia. pp. 131–140. Naala idi 9 Agosto 2009.
- ^ "Russia". Britannica Student Encyclopedia. Encyclopædia Britannica Online. 2007. Naala idi Hulio 3, 2007.
- ^ "Danaw Baikal — Sitio a Tawidan ti Lubong". Tawidan ti Lubong. Naala idi Enero 13, 2007.
- ^ Hammer, M.; Karafet, T. (1995). "DNA ken ti panakataoan ti Siberia". Smithsonian Institution. Naala idi Agosto 9, 2009.
- ^ a b Hudgins, S. (2003). Ti Sabali a Bangir ti Rusia: Ti Pisi ti Biag idiay Siberia ken ti Adayo a Daya a Rusia (PDF). Unibersida a Pagmalditan ti Texas A&M. Naala idi Agosto 9, 2009.
- ^ Fefelov, I.; Tupitsyn, I. (Agosto 2004). "Waders of the Selenga delta, Lake Baikal, eastern Siberia" (PDF). Wader Study Group Bulletin 104: 66–78. Naala idi Agosto 9, 2009.
- ^ "Emperador Wu ti Han a Dinastia-paset4 - Qinling a banbantay, Emperador Yan ken Emperador Duyaw, Duke ti Zhou ken Gambang a Kultura, Qin Shi Huang ken Maikawalo a Siddaaw ti Lubong, Pionero a Espiriu ti Han a Dinastia, Tang a Dinastia, Chang'an ken Seda a Kalsada, Relihioso a Kultura, Nalabbasit nga Altar ken Berde a Rebolusion - Insik a Kultura". Orientaldiscovery.com. 2009-07-23. Naala idi 2012-08-13.
- ^ John Man (2008). "Kapitulo 4". Ti Nalatak a Diding. ISBN 9781458754998.
- ^ babaen ni Mitch iti. "Han". Chinaahistoryofwarfare.com. Naala idi 2012-08-13.
- ^ "Panagsukimat ti Baikal". Irkutsk.org. 2006-01-18. Naala idi 2012-01-02.
- ^ "Pakasaritaan ti Irkutsk a Hedroelektriko nga Estasion ti Elektrisidad". Irkutskenergo. Naala idi 7 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Danaw Baikal idiay Wikimedia Commons
- Danaw Baikal
- Dagiti rengngat a danaw
- Dagiti danaw ti Rusia
- Dagiti Lugar a Tawidan ti Lubong idiay Rusia
- Dagiti biosperio a reserba ti Rusia
- Dagiti ekorehion ti nasadiwa a danum
- Heograpia ti Republika ti Buryatia
- Heograpia ti Irkutsk Oblast
- Dagiti patingga a puntos ti Daga
- Dagiti porma ti daga ti Siberia
- Masna a pakasaritaan ti Siberia
- Dagiti Ruso a toponimo


text:
Olimpiada
Ti Olimpiada wenno dagiti Olimpiada nga Ay-ayam (Pranses: les Jeux olympiques) (JO)[1], daytoy ket maysa a kangrunaan nga internasional a mapagteng a mangilanga dagiti kalgaw ken panaglalam-ek nga ay-ayam, nga adda dagiti rib-ribu nga atleta a makibinglay kadagiti nadumaduma a salisal. Dagiti Olimpiada nga Ay-ayam ket naipammategan a kas ti kangrunaan a salisal dagiti ay-ayam iti lubong nga adda dagiti sumurok a 200 a pagilian a makibinglay.[2] Dagiti Ay-ayam ket agdama a maitenggel iti tunggal dua a tawen, a ti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada agsinnublatda, nupay ngarud dagitoy ket mapasamak iti tunggal uppat a taw-tawen iti uneg ti bukodda a naisangayan panawen dagiti ay-ayam. Kasisigud a, ti Taga-ugma nga Olimpiada ket natenggel dagitoy idiay Olimpia, Gresia, manipud idi maika-8 a siglo BC aginggana idi maika-4 a siglo AD. Ni Baron Pierre de Coubertin ket isu ti nagipatakder ti Komite ti Internasional nga Olimpiada (IOC) idi 1894. Manipud idin ti IOC ket nagbalin nga isu ti nangituray a bagi iti Olimpiada a Tignay, a ti patakderna ken dagiti inararamid ket naipalpalawagan babaen ti Olimpiada a Dokumento ti linteg.
Ti ebolusion iti Olimpiada a Tignay idi panawen ti maika-20 ken maika-21 a siglo ket nagbanagan kadagiti nadumaduma a panagbalnaliw kadagiti Olimpiada nga Ay-ayam. Adda kadagitoy a naipagisu ket mairaman ti panagpartuat kadagiti yelo ken panaglalam-ek nga ay-ayam, dagiti Paralimpiko nga Ay-ayam para kadagiti atleta a pilay, ken ti Kinaagtutubo nga Olimpiada para kadagiti kinaagtutubo nga atleta. Ti IOC ket nagampon kadagiti nadumaduma nga ekonomia, politikal, ken teknolohikal a kinapudno iti maika-20 a siglo. A kas ti nagbanagan daytoy, ti Olimpiada ket nagbaliw manipud puro nga agdadamo, a kas naipanunutan ni Coubertin, tapno makapabael ti panagbinglay dagiti propesional nga atleta. Ti panagerang-rang-ay ti kinapangruna iti masa a midia ket nakapartuat kadagiti banag a panagtged ti korporatibo ken panaka-komersio dagiti Ay-ayam. Dagiti Sangalubongan a Gubat ket nagbanagan ti panaka-ukasen dagiti 1916, 1940, ken 1944 nga Ay-ayam. Dagiti dakkel a panagiwelga idi panawen ti Nalamiis a Gubat ket nagipatingga ti panagibinglay kadagiti 1980 ken 1984 nga Ay-ayam.
Buklen ti Olimpiada a Tignay dagiti internasional a pederasino ti ay-ayam (IFs), Komite ti Nailian nga Olimpiada (NOCs), ken dagiti agur-urnos a komite para kadagiti tunggal maysa a naisangayan nga Olimpiada nga Ay-ayam. A kas ti mangikeddeng a bagi, ti IOC ket akinrebbeng para iti panagpili ti siudad a mangsangaili para kadagiti tunggal maysa nga Olimpiada nga Ay-ayam. Ti mangsangaili a siudad ket akinrebbeng para iti panagurnos ken mangibayad ti rambakan dagiti Ay-ayam a maitunos iti kaunegan ti Olimpiada a Dokumento ti linteg. Ti Olimpiada a programa, a binuklan dagiti ay-ayam a maisalisal kadagiti Ay-ayam, ket panggepen pay babaen ti IOC. Ti rambakan dagiti Ay-ayam ket sakupenna dagiti adu a ritos ken dagiti simbolo, a kas ti Olimpiada a wagayway ken panagsilaw, ken dagiti pay pananglukat ken panangriket a seremonia. Sumurok a 13,000 nga atleta ti makisalisal iti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada kadagiti 33 a nadumaduma nga ay-ayam ken dagiti gangani a 400 a mapaspasamak. Dagiti umuna, maikadua, ken maikatlo a a malpas kadgiti tunggal maysa a pasamak a makaawat kadagiti Olimpiada a medalia; balitok, pirak, ken gambang.
Dagiti Ay-ayam ket dimakkelda unayen a gangani a naiprepresenta ti tunggal maysa a pagilian. Iti kastoy a panagrang-ay ket nagpartuat kadagiti nadumaduma a panagkarit, a mairaman dagiti panagiwelga, panaggamut, panagpasusukan dagiti opisial, ken ti terorismo. Iti tunggal dua a tawen, ti Olimpiada ken ti panakailatakanna ti midia ket mangpakabael kadagiti di-amammo nga atleta iti gundaway a makaala iti nailian, ken iti naisangayan a kaso, internasional a pammadayaw. Dagiti Ay-ayam ket mangbukel iti maysa a kangrunaaan nga opurtunidad para iti mangsangili a siudad ken pagilian iti mangipakita kaniana iti lubong.
Taga-ugma nga Olimpiada[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma nga Olimpiada nga ay-yam ket dagiti serie dagiti salisal a natengngel ti nagbaetan dagiti representatibo dagiti nadumaduma a siudad-estado ken pagarian manipud ti Taga-ugma a Gresia, a nangnagruna a nangilanga dagiti atletiko ngem dagiti pay bakal ken dagiti panaglumba ti kalesa a paspasamak. Iti panawen dagiti Olimpiada nga ay-ayam dagiti amain a panagsagsagaba dagiti sumuppiat a makibingbinglay a siudad-estado ket naitongtongkua aginggana ti panakalippas dagiti ay-ayam.[3] Ti nagtaudan dagitoy nga Olimpiada ket namortahan ti misterio ken dagiti sarsarita.[4] Maysa kadagiti kalatakan a mitolohia inagananna ni Herakles ken ti amana ani Zeus a kas dagiti nagtaudan dagiti Ay-ayam.[5][6][7] Segun dagiti sarsarita, ni Herakles ket isu ti immuna a timmawag kadagiti Ay-ayam iti " Olimpiada" ket nagipatakder kadagiti annawid ti panagtengngel kadagitoy iti tunggal uppat a tawen.[8] Dagiti sarsarita ket agtultuloy a kalpasan ti panakakompleto ni Herakles kadagiti sangapulo ket dua nga ob-obra, inpatakderna ti Olimpiko nga estadio a kas pammadayaw kenni Zeus. Ti sumaganad a panakalpas daytoy, isu ket nagna iti nalinteg a linia dagiti 200 nga agpang ken tinawagna daytoy a kaadayo iti maysa a "stadion" (Griego: σtάδιov, Latin: estadio, "entablado"), a iti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti paset ti kaadayo. Ti maysa pay a mitolohia ket maikadua kadagiti immuna nga Ay-ayam iti taga-ugma a Griego a konsepto iti Olimpiko a panagsardeng ti panagdangadang (ἐkexeιpίa, ekecheiria).[9] Ti kaaduan a nawawat a petsa para iti panakapartuat iti Taga-ugma nga Olimpiada ket idi 776 BC; naibatay daytoy kadagiti naisuratan, a nabirukan idiay Olimpia, kadagiti nangabak iti lumba ti panagtaray a natengngel iti tunggal uppat a tawen a nangrugi idi 776 BC.[10] Dagiti Taga-ugma nga Ay-ayam ket mangipabuya kadagiti panagtartaray a paspasamak, a pentatlon (a buklen dagiti panaglagto a paspasamak, panagibakal ti disko ken habalina, taray a lumba ken gabbo), boksing, gabbo, pankration, ken dagiti maipappan ti kabalio a paspasamak.[11][12] Ti tinawtawid ket agibagbaga a ni Coroebus,ti maysa a kusinero manipud ti siudad iti Elis, ket isu ti immuna a kampion iti Olimpiada.[13]
Ti Olimpiada ket kamasapulan a pangrunaan ti relihion, a mangipabbabuya kadagiti ay-yam a paspasamak a maikumaduaan dagiti ritos a sakripisio a mangpammadayaw kenni Zeus (a ti nadayag nga estatua babaen ni Pidias ketnakatakder idiay templona idiay Olimpia) ken ni Pelops, ti nasantuan a bannuar ken mitiko nga ari iti Olimpia. Ni Pelops ket maysa idi a nadayag para iti pannakilumbana iti kalesa kenni Ari Oenomaus iti Pisatis.[14] Dagiti nangabak kadagit paspasamak ket nasiddaawan ken nainmortalisado kadagiti daniw ken dagiti estatua.[15] Dagiti Ay-ayam ket natengngel iti tunggal uppat a tawen, ken daytoy a paset ti panawen, ket makunkuna a dagiti Ismo nga Ay-ayam.[16]
Ti Olimpiada ket nakaabo ti pantok idi maika-6 ken maika-5 a siglo BC, ngem daytoy ket nagin-inut a naapday ti kinapangruna a kas dagiti Romano ket nakaalada kadagiti bileg ken impluensia idiay Gresia. Awan dagiti konsenso ti opisial a panakagibus dagiti Ay-ayam, ti kadawyan a kaaduan a petsa let idi 393 AD, idi tiemperador a ni Teodosio I a nagirangarang a maikkat amin dagiti pagano a kulto ken panagsansanay.[17] Ti maysa pay a petsa ket nadakamat ket idi 426 AD, a ti simmaruno kaniana a ni Teodosio II ket nagbilin ti panagdadael kadagiti amin a Griego a templo.[18] Kalpasan ti panakaapday ti Olimpiada, dagitoy ket saanen a natengngel aginggana idi kaladawan ti maika-19 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Pranses ken Ingles ket isu dagitoy ti opisial a pagsasao para iti Olimpiada.", [1]."(..)
- ^ "Sapasap a pangkita dagiti Olimpiada nga Ay-ayam". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2008-06-04.
- ^ Swaddling, Judith (2000). Dagiti Taga-ugma nga Olimpiáda nga Ay-ayam (2 nga ed.). Austin: Unibersidad iti Texas a Pagmalditan. p. 54. ISBN 0-292-70373-2. OCLC 10759486. Naala idi Hunio 6, 2009.
- ^ Young (2004), p. 12
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 7, 9, 10; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Richardson (1997), p. 227
- ^ Young (2004), pp. 12–13
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 9; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Spivey (2004), pp. 229–230
- ^ "Olimpiáda nga Ay-ayam" (nasken ti agrehistro). Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Crowther (2007) pp. 59–61
- ^ "Dagiti Paspasamak ti Taga-ugma nga Olimpiáda". Ti Perseus a Gandat iti Unibersidad ti Tufts. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Golden (2009), p. 24
- ^ Burkert (1983), p. 95
- ^ Swadling (1999), pp. 90–93
- ^ Olimpiáda a Museo, "Ti Olimpiada" iti Taga-ugma, p. 2
- ^ Nupay kasta, ti linteg ni Teodosio ket saan a naglaon ti naisangyan a reperensia iti Olimpia (Crowther (2007), p. 54).
- ^ Crowther (2007), p. 54


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Muke Tever's pronunciation of ". General American pronunciation: /ˈidʒɪpt/ Egypt"
Public domain Public domain false false
Daytoy nga obra ket naibbatanen iti
babaen ti mannurat, pagturayan a publiko . Daytoy ket maipakat iti sangalubongan. Muke
Kadagiti sabali a pagilian daytoy ket saan a mabalin a nalinteg; no kastoy ket:
Ni
Muke ket mangited ti sinoman ti karbengan nga agusar iti daytoy nga obra para iti aniaman a panggep, nga awan dagiti kasasaad, malaksid no adda dagiti kasasaad a masapul babaen ti linteg.
Public domain Public domain false false
wiktionary:la:Egypt Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 00:13, 26 Nobiembre 2004 0.9 s (14 KB) Muke own pronunciation of "Egypt". General American pronunciation: /ˈidʒɪpt/ {{PD}} Egypt Panagusar iti papeles
Awan ti pampanid a nakasilpo iti daytoy a papeles.
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay de.wiktionary.org
Panagusar idiay fr.wiktionary.org
Panagusar idiay incubator.wikimedia.org
Panagusar idiay nl.wiktionary.org
Panagusar idiay pam.wikipedia.org
Panagusar idiay pl.wiktionary.org
Panagusar idiay simple.wiktionary.org
Panagusar idiay ta.wiktionary.org
Panagusar idiay te.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Kategoria:Ehipto
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan laeng ti sumaganad a subkategoria.
H
- Heograpia ti Ehipto (3 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Ehipto"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng ti sumaganad a panid.
E
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Nalabbasit
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) DISIEMBRE 2014
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Pebrero 2 agingga’t Marso 1, 2015.
‘Ammona ti Dalan’
Ni Guy H. Pierce a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova ket natay idi Martes, Marso 18, 2014.
Sibubuslon a Bendisionan ni Jehova ti Situtulok a Panagserbi
Adda napateg a masursurotayo iti inaramid dagiti Israelita idi inawis ida ti Dios a mangipaay iti donasionda.
‘Imdengam ken Tarusam ti Kaipapananna’
Nagusar ni Jesus kadagiti ilustrasion maipapan iti bukel ti mustasa, lebadura, agdaldaliasat a komersiante, ken nalmeng a gameng. Ania ti kaipapanan dagitoy?
‘Matarusam Kadi ti Kaipapananna’?
Ania ti kaipapanan dagiti ilustrasion ni Jesus maipapan iti nagmula a napan naturog, iket, ken bayanggudaw nga anak?
Malagipyo Kadi?
Dagitoy 12 a saludsod matulongandakayo a manglagip kadagiti nabasayo manipud Hunio agingga’t Disiembre 2014 a ruar Ti Pagwanawanan.
Kasapulam Kadi a Baliwan ti Panunotmo?
Masapul a takderantayo ti dadduma a desisiontayo ngem saan a kanayon a kasapulan a kasta. Kasanom a maikeddeng no kaano a masapul a baliwam dayta?
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Ania ti kayat a sawen ni Jeremias idi kinunana nga agsangsangit ni Raquel gapu iti annakna?
Sangsangkamaysa a Sanguen ti Panungpalan Daytoy a Lubong
Ipakita ti uppat a pagarigan iti Biblia ti kinapateg ti panagkaykaysa ken no apay nga ad-adda a napateg dayta iti masanguanan.
Tagtagipatgem Kadi ti Bambanag a Naawatmo?
Kasanotayo a maipakita a tagtagipatgentayo ti naespirituan a tawidtayo?
Indise Dagiti Topiko Ti Pagwanawanan 2014
Listaan dagiti artikulo a naipablaak iti 2014 a ruar ti Publiko ken Pagadalan nga edision.


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Pannakikomunikar Kadagiti Agtutubo
“Nalaka la idi ti makisarita iti baromi, ngem ita ta agtawenen iti 16, marigatankamin ken lakayko a mangammo no ania ti pampanunotenna. Kaykayatna ti agmaymaysa iti kuartona ken manmano a makisarita kadakami!”—MIRIAM, MEXICO.
“Idi ubbing pay dagiti annakko, magagaranda a dumngeg iti ibagak. Talaga nga agimdengda! Itan ta tin-edyerda, pagarupendan a diak ida maawatan.”—SCOTT, AUSTRALIA.
NO ADDA annakyo nga agtutubo, nalabit a maawatanyo met ti rikna dagiti nagannak a nadakamat iti ngato. Idi, nalabit a ti pannakisaritayo iti anakyo ket kas iti naannayas a panagtaray dagiti lugan iti agsinnumbangir a paset ti kalsada. Ita, kasla nabangenan ti kalsada. “Idi ubing pay ti anakko, nagadu ti saludsodna,” kinuna ni Angela, maysa nga ina idiay Italia. “Ita, masapul a siakon ti mangirugi iti saritaan. Ta no saan, awan ti manamnamak a nasayaat a panagsaritami.”
Kas ken Angela, mabalin a madlawyo a nagbalin a naulimek ken saanen a mannakilangen ti sigud a nalaing nga agestoria nga anakyo. Iti laksid ti panangikagumaanyo a makisarita, ababa laeng ti sungbatna kas pammagusto. “Komusta ti aldawmo?” imtuodenyo iti baroyo. Sumungbat, “nasayaat,” ngem awan daydayawna. “Ania ti inaramidyo idiay eskuelaan ita?” imtuodenyo iti balasangyo. Nakatamtamnay a kunana, “Awan.” No rugianyo ti makisarita ket saludsodenyo, “apay a dika agestoria iti ad-adu pay?” mabalin nga ad-addan nga agulimek.
Siempre, adda dagiti agtutubo a nalaka a mangyebkas iti riknada. Ngem saan met a makaay-ayo kadagiti nagannakda ti ibagada. “‘Baybay-andak kadi,’ kasta ti kanayon a sungbat ti balasangko no adda ipaaramidko kenkuana,” kinuna ni Edna, maysa nga ina a taga-Nigeria. Ni Ramón a taga-Mexico kasta met laeng ti napaliiwna iti barona nga agtawen iti 16. “Dandani inaldaw nga agsupiatkami,” kinunana. “Tunggal adda ipaaramidko kenkuana, mangrugin nga agpambar.”
Ti panangikagumaan a makisarita iti di mangikankano nga agtutubo subokenna ti pasensia ti maysa a nagannak. Ibaga ti Biblia nga adda “pannakapaay dagiti gakat no sadino nga awan ti kompidensial a saritaan.” (Proverbio 15:22) “No diak maammuan ti pampanunoten ti anakko, marurodak ket kayatko ti agriaw,” kinuna ni Anna, maysa nga agsolsolo nga ina a taga-Russia. Apay ngata a no kaano a kasapulan unay ti komunikasion, kasla saan a kabaelan dagiti agtutubo ken dagiti nagannak ti agsarita?
Panangilasin Kadagiti Lapped
Ti komunikasion ket saan laeng a basta panagtungtong. Kinuna ni Jesus a ‘manipud iti naruay iti puso agsao ti ngiwat.’ (Lucas 6:45) Gapuna, no adda nasayaat a komunikasion, maammuantayo ti rikna dagiti dadduma ken ti mismo a riknatayo. Dagiti agtutubo marigatanda a mangibaga no ania ti pampanunotenda, gapu ta uray ti mannanao nga ubing mabalin nga agbalin a managbabain inton agtutubon. Kuna dagiti eksperto a kadawyan a marikna dagiti agtutubo a kasla kanayon nga addada iti entablado iti sanguanan dagiti agbuybuya. Imbes a sanguenda dagiti agbuybuya, dagiti managbabain nga agtutubo arigna a guyodenda ti kurtina ket aglemmengda.
Maysa pay a lapped iti komunikasion ket ti tarigagay ti agtutubo a maaddaan iti dakdakkel a wayawaya. Di maliklikan dayta—dumakdakkel ti anakyo, ket paset ti panagdakkel ti panagtarigagay a sumina iti pamilia. Saan a kayat a sawen daytoy a sisasaganan ti anakyo nga agbiag iti bukodna. Kinapudnona, ad-adda a kasapulannakayo iti daytoy a tiempo. Ngem ti pannakarikna iti tarigagay a sumina ket mangrugi adu a tawen pay sakbay nga agmataengan. Bayat nga agmatmataenganda, kaykayat ti adu nga agtutubo ti agpanunot a bukodda sakbay nga ipalgakda ti pampanunotenda kadagiti sabsabali.
Mabalin a nalaklaka nga iyebkas dagiti agtutubo ti riknada kadagiti kapatadanda, kas napaliiw ni Jessica a maysa nga ina a taga-Mexico. “Idi ubing pay ti balasangko, kanayon nga ibagana dagiti parikutna kaniak,” kinunana. “Ita, ibagana dagiti parikutna kadagiti gagayyemna.” No kastoy ti mapaspasamak iti anakyo, dikay ipapan nga inlaksidnakayon kas nagannakna. Kinapudnona, ipamatmat dagiti surbey nga uray saan nga admitiren dagiti agtutubo, ad-adda nga ipatpategda ti balakad dagiti nagannakda ngem ti balakad dagiti gagayyemda. Kasanoyo ngarud a masigurado a kanayon a silulukat ti komunikasionyo?
Tulbek ti Balligi—Rebbaenyo Dagiti Bangen
Panunotenyo nga agmanmanehokayo iti nawatiwat ken nalinteg a kalsada. Iti adu a kilometro a tinarayyo, bassit laeng ti pananggarawyo iti manibela. Ngem idi kuan, kellaaten a nagkurba. Tapno saan a sumiasi ti luganyo iti kalsada, mabalin a balbaliwanyo ti panangpusiposyo iti manibela. Kasta met laeng no agbalinen nga agtutubo ti anakyo. Iti sumagmamano a tawen, nalabit a bassit laeng ti inaramidyo a panagbalbaliw iti wagas ti pannakisaritayo iti anakyo. Ngem ita ta dimmakkelen ti anakyo, masapul a baliwanyon ti pamay-an ti pannakisaritayo. Imtuodenyo iti bagiyo dagiti sumaganad a saludsod.
‘No makisarita ti anakko, nakasaganaak kadi a dumngeg?’ Kuna ti Biblia: “Kas kadagiti mansanas a balitok kadagiti kitikit a pirak kasta ti sao a naisao iti umiso a tiempona.” (Proverbio 25:11) Kas nalawag nga ipakita daytoy a teksto, ti tulbek ket masansan a mainaig iti tiempo. Kas panangyilustrar: Ti maysa a mannalon dina mabalin nga apuraen wenno itantan ti panagani. Masapul nga aramidenna ti amin a kabaelanna no dumteng ti panagani. Ti agtutubo nga anakyo mabalin nga adda panawen a kayatna ti makisarita. Gundawayanyo dayta a tiempo. “Mamin-adu nga umay ti balasangko iti kuartok iti rabii, no dadduma maysa nga oras,” kuna ni Frances, agsolsolo nga ina a taga-Australia. “Saanak a naandur iti puyat isu a narigat dayta, ngem ginundawayanmi dagita a rabii tapno pagsaritaanmi ti adu a bambanag.”
PADASENYO DAYTOY: No agkedked a makisarita ti agtutubo nga anakyo, agkaduakayo a mangaramid kadagiti bambanag kas iti pannagna, panagmaneho, panagay-ayam, wenno panangaramid kadagiti trabaho iti balay. Masansan a kadagita a di naiplano nga aktibidad mabalin a magutugot a makisarita ti anakyo.
‘Maawatak kadi ti ipaspasimudaag dagiti sasaona?’ Kuna ti Job 12:11: “Saan aya a ti met laeng lapayag subokenna ti sasao kas iti ngadas a ramananna ti taraon?” Ad-adda pay koma a ‘subokenyo’ ita dagiti ibaga ti barito wenno balasitangyo. Masansan nga agsao dagiti agtutubo iti wagas a kasla agpayso amin nga ibagada. Kas pagarigan, mabalin nga ibaga ti anakyo, “Kanayon a tratuennak a kas maysa nga ubing!” wenno “Dinak pulos dengdenggen!” Imbes a marurodkayo kadagiti di umiso nga ebkas a “kanayon” ken “pulos,” mabalin a saan met a kasta ti kayatna a sawen. Kas pagarigan, ti ebkas a “Kanayon a tratuennak a kas maysa nga ubing” mabalin a kaipapananna “Mariknak nga awan ti panagtalekmo kaniak,” ken ti “Dinak pulos dengdenggen” mabalin a kaipapananna “Kayatko nga ibaga ti pudno a riknak.” Ikagumaanyo a tarusan ti ipasimudaag dagiti saoda.
PADASENYO DAYTOY: No mangyebkas ti agtutubo nga anakyo iti makasair a sao, mabalinyo a kunaen: “Makitak a naupayka, isu a sidadaanak a dumngeg kenka. Apay a nakunam a kasla ubing ti panangtratok kenka?” Kalpasanna, umimdengkayo a naimbag.
‘Di mapupuotan kadi a laplapdak ti anakko a makisarita babaen ti panangpilitko kenkuana nga agsao?’ Kuna ti Biblia: “Ti bunga ti kinalinteg naimula ti bin-ina iti sidong dagiti natalna a kasasaad maipaay kadagidiay agar-aramid ti talna.” (Santiago 3:18) Babaen iti sasao ken kababalinyo, aramidenyo a ‘natalna ti kasasaad’ tapno magutugot ti anakyo nga agsao. Laglagipenyo nga addakayo iti dasig ti anakyo. Isu a no kasarsaritayo ti anakyo maipapan iti maysa a banag, dikay koma agsao a kasla abogado a desidido a mangpabain iti maysa a saksi iti korte. “Ti masirib a nagannak saan a mangisawang iti, ‘Kaanokanto pay nga agnakem?’ wenno, ‘Namin-anon nga imbagak kenka?’” kuna ni Ahn, maysa nga ama a taga-Korea. “Kalpasan ti adu a panagkamalik iti daytoy a banag, madlawko a saan laeng a marurod dagiti annakko iti wagas ti pannakisaritak kadakuada no di ket karurodda pay no ania ti ibagak.”
PADASENYO DAYTOY: No saan a sungbatan ti agtutubo nga anakyo dagiti saludsod, padasenyo ti sabali a wagas. Kas pagarigan, imbes a komustaenyo ti aldawna, estoriaenyo ti aldawyo ket kitaenyo no ania ti aramidenna. Wenno tapno maammuanyo no ania ti opinionna maipapan iti maysa a banag, agdamagkayo kadagiti bambanag a saan a mainaig kenkuana. Damagenyo no ania ti panangmatmat dagiti gagayyemna maipapan iti dayta a banag. Kalpasanna, damagenyo no ania ti maibalakadna iti gayyemna.
Posible ti makikomunikar kadagiti agtutubo. Ibagayyo laeng ti wagas ti pannakikomunikaryo sigun iti kasapulanda. Kasaritayo ti dadduma a nagannak a nagballigi ti pannakikomunikarda kadagiti annakda. (Proverbio 11:14) No makisaritakayo kadagiti annakyo, ‘masapul a nasiglatkayo a dumngeg, nainayad nga agsao, nabannayat nga agpungtot.’ (Santiago 1:19) Kangrunaan ti amin, dikay koma pulos sumuko a mangisuro kadagiti agtutubo nga annakyo iti “disiplina ken panangiturong-panunot ni Jehova.”—Efeso 6:4.
IYIMTUODYO ITI BAGIYO . . .
Ania a panagbalbaliw ti napaliiwko iti anakko sipud idi nagbalinen nga agtutubo?
Ania dagiti pamay-an tapno maparang-ayko ti wagas ti pannakikomunikarko?


text:
Papa Esteban II
- Kadagiti nagtaudan sakbay ti tawtawen ti 1960, daytoy a Papa ket sagpaminsan a tinawtawagan ti Esteban III ken Papa-elektado Esteban ket sagpamisan a tinawtawagan ti Esteban II. Kitaen ti Papa-elektado Esteban para kadagiti naisalaysayan a panangipalpalawag.
Ni Papa Esteban II (715 – 26 Abril 757[1]) ket isu ti Papa manipud idi 752 aginggana idi 757, nga isu ti simmaruno kenni Papa Zacarias kalpasan ti ipupusay ni Papa-elektado Esteban. Ni Esteban II ket isu ti mangmarka ti paglasinan a baetan ti Bisantino a Kinapapa ken ti Pranko a Kinapapa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biagia Catanzaro, Francesco Gligora, Breve Storia dei papi, da San Pietro a Paolo VI, Padova 1975, p. 84
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Esteban II idiay Wikimedia Commons
- katoliko nga Ensiklopedia: Es-estado ti Papa, paset 3: Pannakarebba ti Bisantino a Bileg idiay Tengnga nga Italia
- Mediebal a taudan ti libro:


text:
Papa Teodoro II
Ni Papa Teodoro II ket maysa idi a naikeddeng a padi babaen ni Papa Esteban V; ken ti pay kabsatna a lalaki a ni Theotius ket maysa idi nga obispo. Isu ket papa idi para kadagiti duapulo nga al-aldaw idi las-ud ti Disiembre 897 sakbay a pimmusay. Isu ket nagisubli kadagiti kleriko a napilit a naikkat iti opisina babaen ni Papa Esteban VI, a nagbigbig ti kina-umno ti ordinasion ni Papa Formoso. Isu ket nakaala ti bagi ni Formoso, a naipalladaw idi idiay Tiber ken nabirukan idiay sangladan ti Porto, idiay abagatn ti Roma, ken naipunpon manen idiay Basilika ni San Pedro.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mann, Horace K. (1913). "Pope Theodore II". Ensiklopedia Katoliko. New York: Robert Appleton Company.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Teodoro II idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Leon XI
Ni Papa Leon XI (2 Hunio 1535 – 27 Abril 1605), naipasngay a ni Alessandro Ottaviano de' Medici, ket isu ti Papa manipud idi 1 Abril 1605 aginggana idi 27 Abril iti isu met laeng a tawen.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket naipasngay idiay Florensia: ti inana, ket ni Francesca Salviati, nga isu ket anak a babai ni Jacopo Salviati ken ni Lucrezia de' Medici, kansat a babai ni Leon X, bayat a ti amana, a ni Ottaviano, ket adadayo kaputotan ti pamilia a Medici. Kalpasan ti naladaw a panagrugi, isu ket naikeddeng a padi, ken ni Cosimo I de' Medici, Nalatak a Duke iti Toskana, ket nagipatulod kaniana a kas ti embahador kenni Papa Pio V, ti puesto a tinengtengngelna para kadagiti sangapulo ket lima a tawtawen. Ni Gregorio XIII ket nagaramid kaniana a kas ti obispo iti Pistoia idi 1573, ti arsobispo iti Florensia isi 1574, ken Kardinal-Padi iti Santi Quirico e Giulitta idi 1583.
Idi 1596, ni Clemente VIII ket nangipatulod kaniana aks legado idiay Pransia nga idiay ket reina ni Maria de' Medici . Ni Alessandro ket gayyem ken disipulo iti ni Santo. Felipe Neri.
Idi 14 Marso 1605, sangapulo ket maysa nga aldaw kalpasan ti ipupusay ni Clemente VIII, dagiti 62 a kardinal ket simrekda ti timpuyogan. Ti prominente kadagiti kandidato para iti papa dagiti nalatak a historiador a ni Baronius ken ti nadayeg a Hesuita a kontrobersialista a ni Robert Bellarmine. Ngem ni Pietro Aldobrandini, ti daulo tipartido Italiano kadagiti kardinal, ket nakikadua kadagiti Pranses a kardinal ken nangiyeg ti panakabutos ni Alessandro a naisuppiatan ti naiyebkas a kayat ni Ari Felipe III iti España. Ni Ari Enrique IV iti Pransia ket naibagbaga a nakagastos ti 300,000 nga écu iti panagipanagato ti panakakandidato ni Alessandro. Idi 1 Abril 1605, ni Alessandro ket naipangato ti trono ti papa iti nagan a Leo XI a nagan ti ulitegna a ni Papa Leon X, nga isu idin ket agtawen ti pito pulo, ngem nagsaksakit kalpasan ti panakoronasionna ken pimmusay ti uneg ti maysa a bulan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Leon XI idiay Wikimedia Commons


text:
Gregor Mendel
Ni Gregor Johann Mendel (Hulio 20, 1822[1] – Enero 6, 1884) ket maysa idi nga agsasao ti Aleman a Silesiano[2][3] a sientista ken Agostino a prayle a nagbalin a nalatak idi pimmusay a kas ti nagpundar ti baro a siensia ti henetika. Ni Mendel ket nangipakpakita ti tawid dagiti naisangayan a kababalin kadagiti mula a pisum sativum ket sumursurot kadagiti naisangayan a tabas, nga itan ket naibagbaga a kas dagiti linteg ti Mendeliano a tawid. Ti natukok a kinapangruna ti obra ni Mendel ket saan a nabigbigan aginggana idi sikko ti maika-20 a siglo, idi ti nawaya a pannakaduktal manen kadagitoy a linteg a nakairugian ti siensia ti henetika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Hulio 20 ket isu ti kasangayna; ti masansan a naibagbaga ket ti Hulio22, ti petsa ti panagbuniagna. Biograpia ni Mendel iti Mendel Museo
- ^ "Gregor Mendel".
- ^ "Mendel, Mendelismo ken Henetika".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gregor Mendel idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Gregor Mendel idiay Wikiquote


text:
Kategoria:Kultural a pakasaritaan
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 7 a subkatkategoria, manipud ti 7 a dagup.
D
- Dagiti arkeolohiko a kultura (1 K)
- Dagiti sibilisasion (5 K, 4 P)
N
- Nalatak a kultura (1 K)
P
- Pakasaritaan ti pilosopia (3 K, 1 P)
- Pakasaritaan ti relihion (1 K)
S
- ► Sosiokultural nga ebolusion (2 P)
T
- Pakasaritaan ti teatro (1 K)
Pampanid iti kategoria "Kultural a pakasaritaan"
Ti sumaganad a 3 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 3 a dagup.


text:
Gen. Mariano Alvarez, Cavite
Ti Gen. Mariano Alvarez ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas. Daytoy nga ili ket naipanagan kenni Mariano Álvarez, maysa a katutubo iti Noveleta, Cavite.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gen. Mariano Alvarez ket nabingbingay a politikal iti 27 barbaranggay.[2]
- Aldiano Olaes
- Baranggay 1 Poblacion (Area I)
- Baranggay 2 Poblacion
- Baranggay 3 Poblacion
- Baranggay 4 Poblacion
- Baranggay 5 Poblacion
- Benjamin Tirona (Area D)
- Bernardo Pulido (Area H)
- Epifanio Malia
- Francisco De Castro
- Francisco Reyes
- Fiorello Calimag (Area C)
- Gavino Maderan (Area J)
- Gregoria De Jesus
- Inocencio Salud (Area F)
- Jacinto Lumbreras (Area J)
- Kapitan Kua (Area F)
- Koronel Jose P. Elises (Area E)
- Macario Dacon (Area D)
- Marcelino Memije (Area H)
- Nicolasa Virata (San Jose)
- Pantaleon Granados (Area G)
- Ramon Cruz (Area J)
- San Gabriel (Area K)
- San Jose
- Severino De Las Alas (Area J)
- Tiniente Tiago
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Isip
Ti isip ket isu ti karikut ti kognitibo a ram-ramit a mangpakabael ti kina-adda ti rikna, pannagipagarup, panagpanunot, panagadal, panagrason, ken panangipato—ti panangilasin kadagiti parsua a tao, ngem mabalin pay a maipakat kadagiti dadduma a porma ti biag.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Oliver Elbs, Neuro-Estetika: Pundasion dagiti panagimapa ken dagiti panagipakat (Mapa 2003), (Munich 2005)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Isip idiay Wikimedia Commons
- C. D. Broad, Ti Isip Iti Luagarna iti Katutubo, 1925.
- ThinkQuest: Think.com
- Loebner.net


text:
Kapas
Ti kapas ket nalamuyot, nasariwagwag a napateg a sagut nga agtubo iti marakapas, wenno ti nasalakniban a kapsula, iti likmut dagiti bukel ti mula a kapas ti henero ti Gossypium. Ti sagut ket gangani puro a selulosa. Babaen dagiti masna a kasasaad, dagiti marakapas ket maisarigagay a mapaadu ti pannakaiwarwaras dagiti bukel.
Ti mula ket bassit a kayo a patneng kadagiti tropikal ken subtropikal a rehion iti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Kaamerikaan, Aprika, ken India. Ti kaaduan a dibersidad ti naatap a sebbanagn ti kapas ket mabirukan idiay Mehiko, ken sarunuen met babaen ti Australia ken Aprika.[1] Ti kapas ket nawaya idi a naimuyongan iti Daan ken Baro a Lublubong. Ti Inggles a nagan ket naala manipud ti Arabiko a (al) qutn قُطْن, a nairugi a naus-usar idi 1400 AD.[2] Ti kastila a balikas ti, "algodón", ket naala met iti Arabiko.
Ti sagut ket kaduan a masansan a tibbien kadagiti linabag wenno panait ket inus-usar ti panagaramid ti nalamuyot, maangsan a tela. Ti panagusar ti kapas para iti lupot ket naamammuan a napetsaan kadagiti prehistori a paset ti panawen; dagiti pirgis ti lupot a kapas ket napetsaan manipud idi 5000 SK ket nakali dagitoy idiay Mehiko ken idiay Sibilisasion ti Ginget ti Indus (moderno nga aldaw a Pakistan ken dagiti paset ti India). Urayno daytoy ket nataltalonen manipud idi ugma, ti pannakaparnuay idi ti laddit ti kapas a nangipapaba ti ngina ti panagpataud a nakaiturongan ti adu a pannaka-usarna, ken isu ti kaaduan a naus-usar a masna a sagut ti lupot iti panagkawes ita nga aldaw.
Dagiti agdama a karkulo para it ipanagpataud ket agarup a 25 riwriw tonelada iti tinawen, a mangiraman ti 2.5% kadagiti matalon a daga iti lubong . Ti Tsiana ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti kapas iti lubong, ngem kaaduan kadagitoy ket domestiko nga inus-usar. Ti Estados Unidos ket isun ti kadakkelan nga agiluluwas kadagiti adu a naplabas a tawtawen.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Biolohia ti Gossypium hirsutum L. and Gossypium barbadense L. (kapas). ogtr.gov.au
- ^ Metcalf, Allan A. (1999). Ti Lubong kadagiti Adu a Balikas. Houghton Mifflin. p. 123. ISBN 0-395-95920-9.
- ^ "Dagiti masna a sagut: Kapas", Internasional a Tawen ti Masna a Sagsagut
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Kapas idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Kinapudno ken dagiti pigura ti Panagtagilako ti Kapas idi 2007 iti PBS.org


text:
Asido
Ti maysa nga asido (manipud ti Latin acidus/acēre a ti kaibuksilanna ket naalsem[1]) ket kimiko a sustansia a ti solusion ti danumna ket nailaslasin babaen ti naalsen a nanam, ti abilidad a mangbaliw ti nalabbasit a litmus, ken ti abilida nga agtignay kadagiti base ken dagiti dadduma a metal (kasla ti kalsio) tapno mangporma kadagiti asin. Dagiti solusion ti danum dagiti asido ket addaan ti pH iti basbassit ngem 7. Ti ab-ababa a pH ket kaibuksilanna ti nangatngato a kina-asido, ken isunga ti nangatngato a konsetrasion dagiti hidroheno nga ion iti solusion. Dagiti kimiko wenno dagiti sustansia nga addaan ti tagikua iti maysa nga asido ket makunkuna nga asidiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti kapigsa dagiti kadawyan nga sido ken dagiti base
- IUPAC Gold Book - asido
- Zumdahl, KImika, Maika-4 nga Edision.
- Ebbing, D.D., & Gammon, S. D. (2005). Sapasap a KImika (Maika-8 ed.). Boston, MA: Houghton Mifflin. ISBN 0-618-51177-6
- Pavia, D.L., Lampman, G.M., & Kriz, G.S. (2004). Organiko a kimika tomo1: Organiko a kimika 351. Mason, OH: Cenage Learning. ISBN 0-7593-4727-1


text:
Baybay Karibe
Ti Baybay Karibe ket maysa a baybay ti Taaw Atlantiko a mabirukan kadagidiay tropiko ti Lumaud a hemisperio. Daytoy ket nabeddengan babaen ti Mehiko ken Tengnga nga Amerika iti laud ken abagatan a laud , iti amianan babaen ti Nalatlatak nga Antillas, iti daya babaen ti Basbassit nga Antillas, ken iti abagatan babaen ti Abagatan nga Amerika.[1]
Ti intero a lugar ti Baybay Karibe, dagiti nadumaduma nga isla ti Lumaud nga India, ken dagiti kaarubana nga aplaya, ket naamammoan dagitoy a kas ti Karibe. Ti Baybay Karibe ket maysa kadagiti kadakkelan a baybay ken adda ti kalawa ti agarup a 2,754,000 km² (1,063,000 kd. mi.).[2] Ti kaadaleman a puntos ti baybay ket ti Cayman a Kalasugan, a nagbaetan ti Is-isla ti Cayman ken Hamaika, iti 7,686 m (25,220 pié) a baba ti lessaad ti baybay. Ti Karibe nga pantar ket adda dagiti adu a golpo ken dagiti luek: ti Golpo ti Gonâve, Golpo ti Venezuela, Golpo ti Darién, Golfo de los Mosquitos, Golpo ti Paria ken Golpo ti Honduras.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Baybay Karibe World Wildlife Fund. Ti sapot a pagsaadan ket naudi a naala idi 5 Disiembre 2008
- ^ Ti Baybay Karibe Amin a Baybay. Ti URL ket naudi a naala idi Mayo 7, 2006
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Snyderman, Marty (1996) Pagsurota ti Maipapan ti Baybay a Biag: Karibe-Bahamas-Florida; panid 13-14, 19. Aqua Quest Publications, Inc. ISBN 1-881652-06-8
- Glover K., Linda (2004) Pangkarit ti Patingga tiTaaw: Ti Adienda para iti Tignay; page 9. Island Press. ISBN 1-55963-755-2
- Peters, Philip Dickenson (2003) Karibe WOW 2.0; panid 100. Islandguru Media. ISBN 1-929970-04-8
- Nairiego dagiti Raw-ang idiay karibe: Metolohia ti Ekonomiko a Panagipategan , World Resources Institute 2007.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Baybay Karibe idiay Wikimedia Commons


text:
Dara
Ti dara ket ti likido iti bagi kadagiti ayup a mangiyeg kadagiti kammasapulan a sustansia a kas dagiti taraon ken oksiheno kadagiti selula ken mangipaadayo kadagiti metaboliko a rugit a produkto manipud kadagitoy a selula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruars[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig ti Dara idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Dara idiay Wikimedia Commons
- Dagiti grupo ti dara ken dagiti Antiheno ti Nalabbasit a Selula.


text:
Makina
Ti makina ket maysa a ramit a mangbukel ti maysa wenno ad-adu a parte, ken agus-usar iti enerhia tapno makagun-od iti gandat. Dagiti makina ket kadawyan a nabilegan babaen dagiti mekanikal, kimika, termal, wenno elektriko a pamay-an, ken dagitoy ket kankanayon a motorisado. Iti pannakaipakasaritaan, ti nabilegan a ramit ket makasapul pay kadagiti agkutkuti a parte tapno maidasig a kas maysa a makina; nupay kasta, ti pannakapartuat ti teknolohia ti elektronika ken nakaiturongan ti panagrang-ay dagiti nabilegan a ramit nga awan dagiti agkutkuti a parte a naikeddeng a kas makina.
Ti simple a makina ket maysa ng alikamen a mangbaliw ti turong wenno kaadu iti maysa a puersa, ngem adu dagiti adda a narikrikut pay a makina.Kas pagarigan ket mairaman dagiti lugan , dagiti elektroniko a sistema, dagiti molekular a makina, dagiti kompiuter, telebision, ken radio.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti Makina idiay Wikimedia Commons
- Teknolohia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oberg, Erik; Franklin D. Jones; Holbrook L. Horton; i Henry H. Ryffel (2000). ed. Christopher J. McCauley, Riccardo Heald, ken ni Muhammed Iqbal Hussain, ed. Manual ti Makina (Maika-26 nga edision nga ed.). New York: Industrial Press Inc. ISBN 0-8311-2635-3.
- Reuleaux, Franz; (patarus ken anotasion babaen ni A. B. W. Kennedy) (1876). Ti Kinematika iti Makina. New York: naimaldit manen babaen ti Dover (1963).
- Uicker, J. J.; G. R. Pennock and J. E. Schigley (2003). Teoria dagiti makina ken dagiti Mekanismo. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.


text:
Bunga
Iti botanika, ti bunga wenno prutas ket isu ti parte ti agsansabong a mula a nagtaud manipud kadagiti naisangayan a kulapot ti sabong, maysa wenno ad-adu nga iitlogan, ken dagiti dadduma a kaso ket dagiti kasangkapan a kulapot. Dagiti bunga ket isu dagiti pamay-an a panangiwaras dagiti mula iti bukbukel. Adu kadagitoy ti agbunga kadagiti makan a prutas, a naisangayan, a naipa-adu kadagiti panaggunay dagiti tao ken dagiti ayup iti maysa a simbiotiko a pannakaikabagian a kas pamay-an para iti panangiwaras ti bukel ken nutrision; iti kinapudno, ti tattao ken adu kadagiti ayup ket nagbalinda a tumalek kadagiti bunga a kas taudan ti taraon.[1] Dagiti bunga ket pakairamanna para kadagiti adu a paset ti mapataud iti agrikultura iti lubong, ken adda dagiti (a kas ti mansanas ken ti granada) nakagun-od ti adu a kultural ken simboliko a kaibuksilan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis, Robert A. (Enero 1, 2002). CRC Diksionario dagiti Siensia ti Agrikultura. CRC Press. ISBN 0-8493-2327-4.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Books
- Gollner, Adam J. (2010). Dagiti Agananup ti Bunga: Ti Sarita ti Katutubo, Panagpadas, Komersio, ken Panagragut. Scribner. ISBN 978-0-7432-9695-3
- Watson, R.R. / Preedy, V.R. (2010, eds.). Dagiti Bioaktibo a Makan iti Panangiyaddang ti Salun-at: Bungbunga ken Natnateng. Academic Press. ISBN 978-0-12-374628-3
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bunga idiay Wikimedia Commons
- Dagiti ladawan ti panagrang-ay ti bunga manipd kadagiti sabaong idiay bioimages.vanderbilt.edu
- Dagiti ladawan ti pannakaiwaras ti bunga ken bukel idiay bioimages.vanderbilt.edu


text:
Daytoy a plantilia ket maysa a meta plantilia a mabalin a mausar tapno makaaramid dagiti nasayaat ti estilona a tumtumpaw a kahon ti linaon.
Panagusar
-
|text= – ti testo a maiparang ti kahon
-
|image= – ti napno nga etiketa ti ladawan (wenno sabali pay a linaon)
-
|imageright= – ti napno nga etiketa ti ladawan (wenno sabali pay a linaon) tapno maiparang iti sabali a selula ti tabla iti kanawan a bangir ti kahon
-
|position= – no maiyasentar iti
left, ipatumpawna ti kahon iti kanigid a bangir embes nga iti kanawan
-
|style= – dagiti estilo a maipakat iti kahon
-
|textstyle= – dagiti estilo a maipakat kadagiti selula ti testo laeng
-
|below= – linaon nga agparang iti sabali nga aray iti sirok ti nangruna a selula (ken sakupenna ti intero a kaakaba ti kahon)
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Igid a kahon
Daytoy a plantilia ket maysa a meta plantilia ken a mabalin a mausar tapno makaaramid dagiti nasayaat ti estilona a tumtumpaw a kahon ti linaon.
Kitaen pay


text:
Tulong Para Kadagiti Agassawa ken Nagannak
“Kasanokami nga agballigi iti umuna a tawen a panagtiponmi kas agassawa?” “Kanayon nga agtungpal iti apa ti saritaanmi—ania ti aramidenmi?” “Kasanok a kasarita dagiti annakko maipapan iti seks?” No kasano kaadu ti saludsod dagiti agassawa, kasta met ti kaadu dagiti agituktukon iti sungbat.
Aniaman ti kasasaad ken kulturayo, makaipaay ti Biblia iti praktikal a balakad no kasano a pasayaaten ti relasionyo nga agassawa. Makatulong pay ti Biblia iti panangpadakkel kadagiti annakyo.


text:
Kategoria:Tsina
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 2 a subkatkategoria, manipud ti 2 a dagup.
H
- Heograpia ti Tsina (4 K)
K
- Insik a kultura (6 K)
Pampanid iti kategoria "Tsina"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng ti sumaganad a panid.
T
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian idiay Asia


text:
UTC−10:00
Ti UTC−10:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 10 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Alagaden nga Oras ti Hawaii–Aleutiana (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos
- Alaska
- Is-isla ti Aleutiana (Alaska laud ti 169° 30′ Laud)
- Alaska
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Is-isla ti Cook (Baro a Selanda)
- Pranses a Polinesia
- Is-isla ti Kagimongan a mairaman ti Tahiti,
- Purpuro ti Tuamotu, ken
- Austral ken Is-isla ti Bass
- Estados Unidos (Sona ti Oras ti Hawaii–Aleutiana)


text:
LA UNION - Naupay ken naklaat ti barangay kapitan ti Baraoas Norte idiay ili ti Naguilian, La Union idi naduktalan ti maipapan iti treasure hunting wenno panagkali iti balitok iti maysa a residential area sadiay.
Iti panagresponde ti Bombo Radyo iti naawat a reklamo manipud iti concerned citizen, naduktalan nga agunegen iti 12-metro ti makalkali nga abut iti lote a kukua ti managan Teressa Padilla.
Segun ken ni Barangay Capt. Florencio Estipular, naklaat daytoy gapu ta saanna a ninamnama a maisubli manen ti panagkali ti abut iti masakupanna a barangay agsipud ta immunan nga impasardeng daytoy dagiti pulis idi pay napalabas a tawen.
Inlawlawagna a Pebrero 2014 idi naduktalanda ti maipanggep iti panagkali ti abut a dagus met a nayuman iti pulisia isu a naisardeng ngem saanda a ninamnama a maituloy manen ita a tawen.
Gapu iti daytoy, impaganetgetna a nasken a maiyuman daytoy kadagiti maseknan nga ahensia tapno maan-anay a maatipa ken maisardeng ti iligal nga aramid ti nasao a pamilya.
Kabayatanna, inlawlawag met ni Teressa Padilla a naikeddengda a sangapamilya ti agpakali iti abut kalpasan a nakatagtagainep dagitoy maipapan iti maipagarup a kaadda ti gameng iti lote da.
Sipud idin ket rinugianda metten ti nagkali ken dinakamatna pay nga inyumanda daytoy iti maysa nga abogado.


text:
Fagales
Ti Fagales ket dagiti urnos dagiti nmula nga agsabsabong, a pakairamanan dagiti kaaduan a naam-ammuan a kayo. Ti nagan ti urnos ket naala manipud ti henero kadagiti Fagus. Dagitoy ket tagikua ti rosidae a grupo dagiti dicotyledon. Dagiti pamilia ken dagiti henero ket agdama a nairamraman a kas dagiti sumaganad:
- Betulaceae - pamilia ti Betula (Betula, Alnus, Carpinus, Corylus, Ostrya, Ostryopsis)
- Casuarinaceae - pamilia ti Casuarinaceae (Casuarina, Gymnostoma, Ceuthostoma, Allocasuarina)
- Fagaceae - pamilia ti Fagus (Fagus, Quercus, Castanea, Castanopsis, Chrysolepis, Formanodendron, Lithocarpus, Trigonobalanus, Colombobalanus)
- Juglandaceae - pamilia ti Nogales (Juglans, Pterocarya, Carya, Cyclocarya, Alfaroa, Engelhardia, Oreomunnea, Platycarya, Rhoiptelea)
- Myricaceae - pamilia ti Myrica (Myrica, Canacomyrica, Comptonia)
- Nothofagaceae - pamilia ti akin-abagatan a Fagus (Nothofagus - subgenera Fuscospora, Brassospora and Lophozonia)
- Ticodendraceae - pamilia ti ticodendron (Ticodendron)
Ti nadadaan a sistema Cronquist ket mangiraman laeng kadagiti uppat a pamilia (Betulaceae, Corylaceae, Fagaceae, Ticodendraceae; ti Corylaceae itan ket nairamraman iti kaunegan ti Betulaceae); daytoy a pannakaurnos ket sinaruno babaen ti, kas pagarigan, ti listaan ti Lubong dagiti nailia a pamilia ti mula (kitaen ti ruar a silpo dita baba). Dagiti sabali a pamilia ket naisina idi kadagiti tallo a nadumaduma nga urnos, a naipuesto kadagiti Hamamelidae. Dagiti Casuarinales ket buklen ti agmaymaysa a pamilia ti Casuarinaceae, dagiti Juglandales ken buklen ti Juglandaceae ken ti Rhoipteleaceae, ken dagiti Myricales ket buklen dagiti nabati a porma (ken mairaman ti Balanops). Ti panagbalbaliw ket gau dagiti inadadal a mangisingasing kadagiti Myricales, a naipalawag, ket parapiletiko kadagiti dadduma a dua a grupo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Grupo ti Angiospermea a Pilohenia (2009). "Ti maysa a panangipabaro ti Grupo ti Angiospermae a Pilohenia a pannakaidasig para kadagiti urnos ken dagiti pamilia dagiti mula nga agsabsabong: APG III" (PDF). Botaniko a Warnakan ti Linneo a Kagimongan 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. Naala idi Hulio 6, 2013.


text:
Kanton iti Lucerna
Ti Lucerna (Aleman: Luzern) ket maysa a kanton iti Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa. Ti populasion ti kanton (manipud idi 31 December 2010) ket 377,610.[2], ti populasion ket mairaman dagiti 57,268 a ganganaet, wenno agarup a 15.8% iti dagup ti populasion.[3] Ti kanton a kapitolio ket ti Lucerna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ a b Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) naala idi 10 Disiembre 2011
- ^ Pederal a Departamento ti Estadisika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobiembre 5, 2008.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Lucerna idiay Wikimedia Commons