text:
Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (Ingles: Philippine Institute of Volcanology and Seismology, naipangyababaan iti PHIVOLCS) ket nailian a patakder ti Pilipinas a maipanggep ti panagited ti pakaammo kadagiti aktibidad dagiti bulkan, dagiti gingined, ken dagiti tsunami, ken dagiti naipangruna a pakaammo ken dagiti serbisio a naipangruna ti panagsalaknib ti biag ken tagikua ken iti panagsuporta ti ekonomia, produktibidad, ken ti matalinaay a panagdur-as. Daytoy ket maysa kadagiti ahensia ti serbisio ti Departamento ti Siensia ken Teknolohia.
Ti PHIVOLCS ket siimenna dagiti aktibidad ti bulkan, gingined, ken tsunami, ken mangited kadagiti ballaag no nasken. Daytoy ket nainilin nga alay-ayenna dagiti didgra a mapasamak manipud kadagiti panagbettak ti bulkan, dagiti gingined, dagiti tsunami, ken dagiti dadduma pay a mainaig a heotektoniko a penomena.[1]
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a gunglo ti gobierno ket napartuat idi kalpasan ti naipakasaritaan a panagtitipon dagiti opisial nga annong dagiti patakder ti gobierno.
Maysa kadagiti sinarunona ket ti Opisina ti Klima ti Pilipinas a napartuat idi 1901 idi dagiti serbisio ti meteorolohiko, seismolohiko ken terrestial a magnetiko ti Obserbatorio ti Manila ket naiyakar manipud ti Simbaan ti Romano Katoliko iti Kolonial a Gobierno ti Amerika. Daytoy ket nagar-aramid ti panagsisiim ti gingined iti pagilian ken tinawid ken nangtaripato ti katologo ti gingined iti dayta a panawen. Babaen idi 1972, ti OPisina ti Klima ti Pilipinas ket naurnos manen babaen ti Bilin ti Presidente Blng. 78 iti Administrasion ti Atmosperiko Heopisikal ken dagiti Astronomiko a Serbisio ti Pilipinas (PAGASA). Ti gandat a pinunduan babaen ti UNDP para iti PAGASA ket nangbangon kadagiti sangapulo ket dua a network ti estasion ti gingined iti pagilian.
Ti sabali pay a sinaruno ti PHIVOLCS, ti Komision ti Bulkanolohia (COMVOL) ket napartuat idi Hunio 20, 1952 babaen ti Republika Tignayno. 766 kalpasan ti nakadadael a panagbettak ti Bulkan Hibok-Hibok idi 1952. Babaen ti Ehekutibo Bilin Blng. 784 idi Marso 17, 1982, ti mangsakuo a departamento ti COMVOL, ti Opisina ti Nailian a Panagrang-ay ti Siensia (NSDB) ket naurnos manen idi iti Turay ti Nailian a Siensia ken Teknolohia (NSTA),ken ti COMVOL ket nabaliwan ken nagbalin a ti Instituto ti Bulkanolohia ti Pilipinas wenno PHILVOLC.
Ti seismolohiko nga ima ti PAGASA ket opisial a naiyakar iti PHILVOLC idi Septiembre 17, 1984, ket nanaganan ti instituto iti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas wenno PHIVOLCS. TI NSTA, ti sakup a departamento para iti PHIVOLCS ken PAG-ASA, ket nagbalin nga iti Departamento ti Siensia ken Teknolohia (DOST) idi 1987. Ti teknikal nga empleado ken ti 12 nga estasion ti network a panagsisiim ti gingined ket napno a naitipon iti PHIVOLCS idi 1988.
Ti PHIVOLCS ket indauluan idi babaen ni Raymundo Punongbayan manipud idi 1982 aginggana idi 2003, ken daytoy ket agdama nga indauluan babaen ni Renato U. Solidum Jr. manipud idi 2003 aginggana iti agdama.
Pannakaidasig dagiti bulkan iti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas ket mangited ti sistema ti panangidasig para kadagiti bulkan ti pagilian.[2]
Aktibo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Panagbettak ikadagiti naipakasaritaan a panawen
- Historikal a rehistro iti kaunegan ti 500 a tawtawen
- Radiokarbon panangipetsa (C14) panangipetsa ti 10,000 a tawtawen
- Lokal a seismiko nga aktibidad
- Naibagbaga wenno folkloriko a pakasaritaan
Mabalin nga aktibo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti aktibo a solpatara, dagiti pumarola, wenno alibungubong nga aktibidad
- Helolohiko nga ubing, mabalin a bimtak ti < 10,000 a tawtawen ken para kadagit idakkel a kaldera ken dagiti dakkel a sistema, mabalin a < 25,000 a tawtawen
- Heomorpolohia nga ubing ti langa (naingpis ti abbong ti daga webbo bassit laeng a mulmula; bassit laeng ti nurunor ken pannakaisinsina; ubbing a langlanga ti butbut; nga adda wenno awan abbong a mulmula).
- Nasuspekto a seismiko nga aktibidad.
- Nadukomentuan a lokal a pannakadadael ti rabaw ti daga.
- Dagiti heokimiko a pannakakita ti panankairaman ti magma.
- Heopisikal a paneknek dagiti bagi ti magma.
- Napigsa a pannakaikapet dagiti sona ti subduksion ken dagiti akin-ruar a pannakaiyasentar ti tektoniko.
Di aktibo[urnosen | urnosen ti taudan]
- AWan ti rehistro ti panagbettak ken ti pormana ket mangrugrugi nga agbalbaliw babaen dagiti ahente ti panagbalbaliw babaen ti klima ken nurunor babaen ti panagporma ti nauneg ken atiddog a rengngat.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "About PHIVOLCS". Website ti PHIVOLCS. Naala idi 2008-12-04.
- ^ "Sapasap a Pakaammo ti Bulkan"
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagsasabtan: 14°39′07″N 121°03′31″E / 14.652026°N 121.05854°E


c: text/html

text:
Papa Inocencio X
Ni Papa Inocencio X (6 Mayo 1574 – 7 Enero 1655), ket naipasngay a kas ni Giovanni Battista Pamphilj (wenno Pamphili), ket isu idi ti Papa manipud idi 1644 aginggana idi 1655.[1] Naipasngay idiay Roma iti maysa a pamilia manipud idiay Gubbio, Umbria a napan idiay Roma idi las-ud ti potipikado ni Papa Inocencio IX,isu ket nagturpos idiay Collegio Romano ken sinurotna ti naitimpuyog a cursus honorum, a sinurotna ti ulitegna a ni Girolamo Pamphilj a kas mangsalaknib-gupit iti Rota, ken kasla kaniana, nakagun-od ti dignidad iti Kardinal-Padi iti Sant'Eusebio, idi 1629. Isu ket nagsanay a kas maysa nga abogado, isu ti nangsaruno kenni Papa Urbano VIII (1623–44) idi 15 Septiembre 1644, a kas maysa kadagiti kasikapan a papa iti dayta a panawen, nga isu ti nangpadakkel ti temporal a bileg iti Santa Sede.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dictionaire Général pour la maîtrise de la langue française la culrute classique et contemporaine. Larousse. 1993. p. 812. ISBN 2-03-320300-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Inocencio X idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Maipanggep
Ti Wikipedia ket maysa nga ensiklopedia nga addaan ti nawaya a linaon a nakatiponan/pakatiponan dagiti sinurat ken/wenno patarus dagiti nagparawad iti sangalubongan. Maysa a wiki daytoy a pagsaadan a kaipapananna a nawaya a baliwan ti asino man ti ania man nga artikulo ditoy.
Ti Wikipedia ket maysa a marka ti pabrika ti Wikimedia Foundation, Inc.
Adda iti babaen ti GNU Free Documentation License (GFDL) amin a teksto iti Wikipedia, kasta met ti kaaduan kadagiti ladawan wenno imahen ken dadduma pay a linaonna. Agtalinaed ti karbengan ti panagtagikua kadagiti contributor kabayatan a paspasingkedan met ti GFDL a nawaya ken libre a maidaya ken maiwaras dagiti linaon.


text:
Dakkayang
Ti dakkayang (wenno dakayang ken dukayang)[1] (Echinochloa colona) ket maysa a kita ti ruot a nagtaud manipud iti tropikal nga Asia. Daytoy idi ket dati a naidasig a kas maysa a sebbangan ti Panicum. Daytoy ti naatap a tinaudan iti naimuyongan nga apit ti sereal nga Echinochloa frumentacea, ti sawa a sabog.[2] Adda met dagiti taksonomo a mangtrato ti taksa a kas agmaymaysa a sebbangan, iti daytoy a kaso dagitinaimuyongan a porma ket mabalin met a tawagan a kas ti E. colona.
Nakaiwarwarasan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a ruot ket adda kadagiti amin a tropikal nga Asia ken Aprika iti taltalon ken igid ti kalkalsada. Naturalisado daytoyen idiay Amianan nga Amerika.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Elmer, Merril (1925). Enumerasion ti mulmula nga agsabsabong ti Pilipinas, tom. 1. Pilipinas: Opisina ti Pagmalditan, Manila. p. 62. ISBN 978-1117720005.
- ^ Hilu, Khidir W. (1994). "Ebidensia manipud kadagiti marka ti RAPD iti ebolusion dagiti sabog ti Echinochloa (Poaceae)". Sistemika ti Mula ken Ebolusion 189 (3): 247–257. doi:10.1007/BF00939730.
- ^ "Echinochloa colona". Natural Resources Conservation Service; Datos a batayan ti mulmula. USDA. Naala idi 9 Agosto 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dakkayang idiay Wikimedia Commons
- Echinochloa colona. UC Davis IPM.


text:
Concepcion, Misamis Occidental
Ti Concepcion ket maysa a maika-6 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Concepcion ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Bagong Nayon
- Capule
- New Casul
- Guiban
- Laya-an
- Lingatongan
- Maligubaan
- Mantukoy
- Marugang
- Poblacion
- Pogan
- Small Potongan
- Soso-on
- Upper Dapitan
- Upper Dioyo
- Upper Potongan
- Upper Salimpono
- Virayan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Uetersen
Ti Uetersen (Pannakabalikas nga Aleman: [ˈyːtɐzən], naamammuan idi nga Ütersen (Holstein)) ket maysa a siudad idiay a distrito iti Pinneberg, idiay Schleswig-Holstein, Alemania. Mabirukan daytoy iti agarup a 7 km (4.3 mi) nga abagatan iti Elmshorn, ken 30 km (19 mi) nga amianan a laud iti Hamburg ti maysa a baassit a karayan idiay Pinnau, nga asideg ti karayan Elbe. Ti Uetersen ket isu daytoy ti pagtaengan ti Rosarium Uetersen, ti kadaanan ken kadakkelan a hardin ti rosas idiay Akin-amianan nga Alemania, naaramid daytoy idi 1929.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan nga Uetersen, "kagibusan", naala daytoy a nagan gapu ta adda daytoy iti "kaadaywana gibus", a magipatpatudo a ti lokasion iti daytoy ket adda idiay transision idiay Geest Seestermüher marsh. Ngem adda pay dagiti paamatia ti nagan ket naggapu iti "Ütersteen" a kayatna asaoen ket to "ultra-stone" wenno "Ütristina", ti daan a nagan a Pinnau a nagtaudan.


text:
Moda
Ti moda wenno uso ket dagiti sapasap a panangibaga para iti nadayeg nga estilo wenno panagsanay, a naipangpangruna ti kawes, kalsado, katakunaynay, pagpapintas, tub-oken ti bagi, wenno alikamen. Ti moda ket mangitudo ti maysa a naisangayan ken masansan a pagduyosan a panagkukua iti estilo a ti maysa a tao ket agkawes, ken dagiti agdama pay nga estilo iti panagkukua. Ti moda ket mangibaga pay kadagiti kabaruan a napartuat kadagiti dumidibuho ti tela.[1] Ti ad-adu a teknikal a panangibaga, ti pagan-anay, ket nagbalinen a kankanayon a naisilpo iti panangibaga ti "moda" a ti panag-usar ti immuna a naibaga ket naibatbatin kadagiti espesial a kapanunotan a kas iti nangayed a kawes wenno usar a panagmaskara, bayat a ti "moda" ket ad-adu a kaibuksilanna ti kawes ken ti panagadal iti daytoy. Urayno dagiti aspeto ti moda ket mabalin a para iti babai wenno para iti lalaki, adda met dagiti pagduyosan nga androhinia.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Moda (2012, Marso 29). Wwd. (n.d.). Naala manipud idiay http://www.wwd.com/fashion-news.
- ^ Panaglabos ti Sinema: Kawes ken identidad kadagiti pelikula - Panid 196, Stella Bruzzi - 2012
- ^ Para iti tungtungan iti usar ti panangibaga ti "moda", "bado", "kawes", ken "pagan-anay" babaen dagitipropesional kadagiti nadumaduma a disiplina, kitaen ni Valerie Cumming, Pannagawat ti Pakasaritaan ti Moda, "Pangyuna", Pagan-anay & Fashion Press, 2004, ISBN 0-89676-253-X
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Moda idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Moda iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Itbayat, Batanes
Ti Itbayat ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Batanes iti Pilipinas. Ti Itbayat ti maibilang a kaamiananan amin nga ili idiay Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Itbayat ket nabingbingay a politikal iti 5 a barbaranggay.[2]
- Raele
- San Rafael (Idiang)
- Santa Lucia (Kauhauhasan)
- Santa Maria (Marapuy)
- Santa Rosa (Kaynatuan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batanes". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Batanes". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Gregorio V
Ni Papa Gregorio V, né Bruno ti Carinthia (c. 972 – 18 Pebrero 999) ket isu ti Papa manipud idi 3 Mayo 996 aginggana idi 18 Pebrero 999, isu ket nak a lalakini Salian Otto I, Duke ti Carinthia, nga isu ket apo a lalaki ni Emperador Otto I ti Natan-ok. Ni Gregorio V ket sinarunona ni Papa Juan XV idi isu ket agtawen ti duapulo ket dua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Gregorio V idiay Wikimedia Commons


text:
Kalinga
Ti Kalinga ket maysa a probinsia ti Pilipinas iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Kapitoliona ti ili ti Tabuk ken kabeddengna ti Mountain Province iti abagatan, ti Abra iti laud, ti Isabela iti daya, ti Cagayan iti umamianan a daya, ken ti Apayao iti amianan. Kasakbayan ti tawen 1995, ti Kalinga ken ti Apayao ket maymaysa a probinsia a managan iti Kalinga-Apayao, agingga a nagudua daytoy ket nagbalin a dua nga agwaywayas a probinsia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kalinga ket addaan iti 7 nga ili ken maysa a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Dakkel a bagbagis
Ti dakkel a bagbagis ket isu ti kinaudi a parte ti sistema ti pannakalpa iti bertebrata nga ay-ayup. Ti annongna daytoy ket ti panagsagepsep ti danum manipud kadagiti nabatbati a saan a narunaw a makan a banag, ken ipasana dagiti awan serbina a rugit a material manipud ti bagi.[1] Daytoy nga artikulo ket nangruna a maipanggep ti lalaem ti tao, urayno ti pakaammo a maipanggep ti prosesona ket dagus met a maipakat kadagiti kaaduan a mamalia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailain nga Instituto ti Kanser. "NCI a Diksionario dagiti Termino ti Kanser — dakkel a bagbagis". Naala idi 2012-09-16.


text:
Kamote
Ti kamote (Ipomoea batatas), am-ammo pay kas kamotit wenno kamotig, ket maysa a maap-apit a mula a dagiti dadakkel ken nasam-it ti ramanna a bagasna ket maysa a napateg a nateng a ramut wenno bagas. Ti naganus a bulbulong ken ug-uggot ti kamote ken masida pay. Adayo a kabagian ti kamote ti patatas (Solanum tuberosum).
Ti kamote ket maysa a mula nga agdalapdap a perennial a lanut, addaan iti sukog-puso a bulbulong ken kalalainganna kadadakkel a sabsabong. Ti makan a ramut wenno bagas ti kamote ket immarantiddog wenno nagtitimbukel, addaan nalamuyot nga ukis ken addaan marmaris a nalabaga, ube, nalitem ken puraw. Ti lasag ti bagasna ket mabalin a puraw, amarilio, kahel wenno ube ti marisna.
Naisigud ti kamote iti tropical nga America, natartaraken sadiay agarup lima ribu a tawtawenen. Nagwaras iti intero a rehion, mairaman ti Caribbean
Maimulmula itan ti kamote iti amin a tropical ken nabara a rehion iti lubong basta adda makaanay a danum a mangtaginayon iti panagdakkelna.
Segun iti estadistika iti 2004 ti FAO, ti China ti agparparnuay iti 83% ti apit a kamote iti lubong babaen ti aganay 105,000,000 a tonelada a makali iti 4.9 milion nga ektaria a pagmulaan. Agarup kagudua ti apit a kamote dagiti Intsik ket maus-usar a pagpakan iti dingo.
Usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Idinto a naimas a masida kas nateng dagiti bulong ken uggotna, ti bagas ti kamote ti kapategan a produkto. Iti sumagmamano a tropical a lugar, ti kamote ti kangrunaan a taraon. Malaksid iti gawgaw, nabaknang ti kamote iti dietary fiber, vitamin A, vitamin C, ken vitamin B6. Gagangay a dagiti bagas ti kamote ket malingta, maprito, mayurno, wenno maituno. Mabalin pay a maaramid kas gawgaw ken arina.
Maaramid pay kas kendi ken sinam-it ti kamote ken ramen iti nadumaduma a luto ken taraon. Iti Filipinas, nalatak ti bagas ti kamote a saramsam a liningta, naiprito iti tagapulot wenno asukar (maawagan iti camote cue) wenno maaramid a kendi ken jam ken kas chips. Iti Kailokuan, ti bagas ti kamote ti kangrunaan a ramen ti baradibud, maysa a luto nga Ilokano.


text:
Lubang, Occidental Mindoro
Ti Lubang ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Occidental Mindoro iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lubang ket nabingbingay kadagiti 16 a barbaranggay.[2]
- Binakas
- Cabra
- Maligaya
- Maliig
- Tagbac
- Tangal
- Tilik
- Vigo
- Surville (Poblacion)
- Araw At Bituin (Poblacion)
- Bagong Sikat (Poblacion)
- Banaag At Pag-Asa (Poblacion)
- Likas Ng Silangan (Poblacion)
- Maginhawa (Poblacion)
- Ninikat Ng Pag-Asa (Poblacion)
- Paraiso (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Occidental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Occidental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Carmen, Bohol
Ti Carmen ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Carmen ket nabingbingay a politikal kadagiti 29 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Bicao
- Buenavista
- Buenos Aires
- Calatrava
- El Progreso
- El Salvador
- Guadalupe
- Katipunan
- La Libertad
- La Paz
- La Salvacion
- La Victoria
- Matin-ao
- Montehermoso
- Montesuerte
- Montesunting
- Montevideo
- Nueva Fuerza
- Nueva Vida Este
- Nueva Vida Sur
- Nueva Vida Norte
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Tambo-an
- Vallehermoso
- Villaflor
- Villafuerte
- Villarcayo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wikipedia:Ipagarup ti naimbag a pammati
Ti panagipagarup ti naimbag a pammati ket kammasapulan a pamunganayan iti Wikipedia. Daytoy ti pannangipagarup a dagiti urnos ti agur-urnos ken dagiti komentario ket naaramid iti naimbag a pammati. Kaaduan ti tattao ket padasenda ti tumulong ken saanda nga agdadael ditoy. No dagitoy ket saan a pudno, ti gandat a kasla ti Wikipedia ket saanto nga agballigi manipud idi nairugi. Daytoy nga alagaden ket saan a mangtunton kadagiti agur-urnos nga agtuloyda nga agipagarup ti naimbag a pammati iti kaada kadagiti nalawag nga ebidensia kadagiti bandalismo. Ti panangipagarup ti naimbag a pammati ket saan a mangiparit ti pannakitungtung ken panagdillaw. Ngem nasken a dagiti agur-urnos ket saanda nga igupit dagiti tignay a madildillaw iti kinadakes, malaksid no adda dagiti naisangayan nga ebidensia iti kinadakes.


text:
Plantilia:Tlu
{{[[{{{1}}}]]}}
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{tlu|fullpagename}}
Aginggana iti pagikabilan a 10 para kadagiti parametro iti nainaganan a plantilia
Daytoy a plantilai ket gangani kapada ti Plantilia:Tl, malaksid a naikeddeng para kadagiti amin a panagilak-an ti nagan ti espasio ken mabalin ti agiraman kadagiti parametro. Kas pagarigan, mabalin nga ikabil ti subpanid iti bukod nga espasio ({{Agar-aramat:Kas pagarigan/Mensahe ti tungtungan|param1=y|param2|kdpy.}})
- Nota
- Manipud iti perspektibo ti "nainget nga eskritu", daytoy a plantilia ket mabalin nga agiparang ti saan a hustou nga eskritu, ti addaan kadagiti
{{curly bracket}}a ti nasken a mausar ket dagiti
[[square bracket]].
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kitae ti {{tl}} para iti napno a dokumentasion
{{tlg}} ket isu ti kaaduan a kadawyan, mangpalubos daytoy ti ania man a panaglalaok ti estilo ti testo ken/wenno dagiti pagpilian ti estilo ti silpo.
2 = Mangpawil ti panagbalkot ti testo babaen ti panangikabil daytoy iti uneg dagiti etiketa ti
... .
- Pannakaipada ti estilo
- {{tlf|Kaspagarigan|उदाहरण}} …agiparang ti… {{Kaspagarigan|उदाहरण}}
- {{tld|Kaspagarigan|उदाहरण}} …agiparang ti… {{Kaspagarigan|उदाहरण}}
- {{tlc|Kaspagarigan|उदाहरण}} …agiparang ti…
{{Kaspagarigan|उदाहरण}}
- Deskripsion para iti parametro
- {{para|name|{{var|pateg}}}} …agiparang ti…
|name=pateg
- {{para|name|{{varserif|pateg}}}} …agiparang ti…
|name=pateg
- {{tlx|Kaspagarigan|first parameter{{=}}umuna apateg}} …agiparang ti…
{{Kaspagarigan|first parameter=umuna a pateg}}


text:
Burgos, Pangasinan
Ti Burgos ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Burgos ket nabingbingay a politikal kadagiti 14 a barbaranggay.[2]
- Anapao (Bur Anapac)
- Cacayasen
- Concordia
- Ilio-ilio (Iliw-iliw)
- Papallasen
- Poblacion
- Pogoruac
- Don Matias
- San Miguel
- San Pascual
- San Vicente
- Sapa Grande
- Sapa Pequeña
- Tambacan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Victor II
Ni Papa Victor II (c. 1018 – 28 Hulio 1057), naipasngay a kas ni Gebhard, Konde ti Calw, Tollenstein, ken Hirschberg, ket isu ti Papa manipud idi 1055 aginggana idi 1057.[1] Isu ket maysa kadagiti serie ti Aleman a nagpabaro a Papa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Coulombe, Charles A., Dagiti Bikaro ni Kristo: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, (Citadel Press, 2003), 208.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Victor II idiay Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY, Ilocos Sur – Sineknan iti imon ti maysa a negosiante idi makitana ti gayyemna a babai nga adda kaduana a lalaki iti uneg ti kuarto ket binagbagsolnan ti pagimonanna.
Iti report a dimmanon iti polis ditoy, mapapati a nagimon ni Adelino Benny Favo y Villanueva, 69, balo, negosiante ken residente iti Barangay Tamag ditoy siudad, idi masukalanna ni Gerald Daluddong y Arellano, 19, baro, ken residente iti Barangay VI a kaiddana ti di nainaganan a gayyemna a babai iti uneg ti kuarto.
Gapu iti nasukalanna, mapapati a kellaat nga inasut ni Favo ti imukona sana binagbagsol ti biktima a nakasugatan ti likud ken makannawan a kikit daytoy.
Naitaray ti biktima iti St. James Hospital para iti pannakaagasna idinto a naipan iti Gabriela Silang General Hospital ti suspek para iti medico-legal examination.
Saan a nailanad iti blotter no apay a binisita ni Favo ni Daluddong.#


text:
Dziecinów
Ti Dziecinów [d͡ʑɛˈt͡ɕinuf] ket maysa a purok idiay Kondado ti Otwock, Gmina Sobienie-Jeziory. Daytoy a purok ket sakupenna ti kalawa a 6 km2. Adda daytoy ti agarup a 704 nga agtaeng(2007). iit daytoy a purok ket mabirukan ti Probinsia a Kalsada nga 801, Probinsia a Kalsada nga 799 ken Probinsia a Kalsada nga 805 ken ti pagayayaman a gimongan ti Wisła Dziecinów. Naisanglad daytoy ti asideg ti karayan Vistula . Manipud idi 1975 aginggan idi 1998 daytoy a purok ketadda idiay Probinsia ti Siedlce.


text:
Umuna a milenio
Ti umuna a milenio ket paset ti panawen a nangrugi idi Enero 1, AD 1, ken nagpatingga idi Disiembre 31, AD 1000, iti Kalendario a Huliano.
manipud ti agarup a 170 aginggana iti 300 a riwriw, ngem adda met dagiti nadumaduma a karkuloy; ti maysa a karkulo ket mangisingasing nga iti kinaagpayso ti populasion ti lubong ket bimmassit manipud 400 a riwriw a tattao iti 250 a riwriw a tattao.
Idiay Europa ken Mediteraneo, ti umuna a milenio ket panawen idi ti nalatak a transision. Ti maika-2 a siglo ket nakakita ti kapigsa ti Romano nga Imperio, ken sinaruno babaen ti nagininut a pannakapaay idi las-ud ti panawen ti Naladaw nga Kina-ugma, ti ilalatak ti Kristianidad ken dagiti Nalatak Migrasion. Ti maikadu a agudua ti milenio ketket nailaslasin a kas ti Nasapa aTengnga a Panpanawen idiay Europa, ken minarkaan babaen ti panagpadakkel ti Viking iti laudt, thi ilalatak ti Bisantino nga Imperio iti daya, ken babaen dagiti Islamiko a parukma kadagit amin a paset ti Asideg a Daya, Amianan nga Aprika ken ti peninsula ti Iberio, ken nagpatingga iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen (700–1200 AD).
Idiay Daya nga Asia, ti umuna a milenio ket panawen pay idi dagiti nalatak a panagpabaro ti kultura, ken naindayegan ti pannakaiwaras ti Budismo iti Daya nga Asia. Idiay Tsina, ti Han a Dinastia ket sinukatan babaen ti Jin a Dinastia ken kalpasanna ti Tang a Dinastia aginggana idi maika-10 a siglo ket nakakitita kadagiti pannakaisinsina iti paset ti panawen Dagiti Lima a Dinastia ken dagiti Sangapulo a Pagarian. Idiay Hapon, ti nakaro nga iya-adu ti populasion ken sinaruno ti panag-suar kadagiti landik a ramramit babaen dagiti mannalon a nagpa-adu ti produktibidad dagiti apitda. Naipatakder Ti korte Yamatot. Ti Indiano a subkontinente ket nabingbingay idi kadagiti nadumaduma a pagarian kadagiti amin a paset ti milenio.
Idiay Mesoamerika, ti umuna a milenio ket paset idi ti panawen ti nasayaat nga irarang-ay a naam-ammuan iti Klasiko a Panawen (200–900 AD). Ti Teotihuacan ket dimmakkel iti a metropolis ken ti imperiona ket tinurayanna ti Mesoamerka. Idiay Abagatan nga Amerika, sakbay ti Inca, dagiti aplaya a kultura ket rimmang-ay, ken nagpataud ti iti nasayata nga obra iti metal ken dagiti kapinuan a damdamili iti taga-ugma a lubong. Idiay Amianan nga Amerika, ti kultura ti Mississippi ket simmayaat idi patingga ti milenio ikadagiti karayan a ginget ti Mississippi ken Ohio. Adu dagiti nadumaduma asiudad ti naipatakder; ti Cahokia, ti kadakkelan, ket naibatay idi ti agdama nga aldaw iti Illinois, ken mabalin nga adda idi dagiti 30,000 a nagtataeng idi kapigsana idi 1250 AD. Ti lawlaw ti 10 a kadsaaran ti katayag a Bunton dagiti Monghe idiay Cahokia ket dakdakkel idi ngem ti Piramide iti Init idiay Teotihuacan wenno ti Nalatak a Piramide idiay Ehipto.


text:
Tsína
Ti Tsína (i/ˈtʃaɪnə/; nga Insik: 中国; pinyin: Zhōngguó; kitaen pay ti Nagnagan ti Tsina), opisial a ti Republika ti Tattao iti Tsina (PRC), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay Daya nga Asia. Daytoy ti kaaduan ti populasion a pagilian, nga adda ti populasion ti sumurok a 1.3 bilion. Ti PRC ket maysa nga agmaymaysa a partido nga estado a tinurturayan babaen ti Partido Komunista, a ti tugaw iti gobierno ket adda idiay kapitolio a siudad ti Beijing.[11][12] Daytoy ket nagsansanay to panagturay kadagiti sumurok a 22 a probinsia, dagiti lima nga autonomo a rehion, dagiti uppat a dagus a natengtengngel a munisipalidad (Beijing, Tianjin, Shanghai, ken Chongqing), ken dagiti dua a bukod a nagturturay nga espesial nga administratibo a rehion (Hong Kong ken Macau).[13] Ti PRC ket mangtuton pay ti Taiwan – a tinengtengngel baban ti Republika ti Tsina (ROC), ti sabali nga entidad ti politika – a kas bukodna a maika-23 a probinsia, ti maysa a kontrobersial apangtunton gapu ti narikut a politikal a kasasaad ti Taiwan ken ti saan pay a nabanagan a Sibil a Gubat ti Insik.
Daytoy ket smakup ti agarup a 9.6 riwriw a kuadrado kilometro, ti Tsina ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian babaen ti kalawa ti daga,[14] ken ti maiaktlo wenno maikapat a kadakkelan babaen ti dagup a kalawa, depende iti panangilawlawag iti dagup a kalawa.[15] Ti langa ti daga ti Tsina ket nawatiwat ken agdumaduma, nga adda dagitiestepa a kabakiran ken dagiti desierto ti Gobi ken ti Taklamakan a mangsaksakup kadagiti namaga nga amianan ken amianan a laud nga asideg ti Mongolia ken Tengnga nga Asia, ken dagiti subtropiko a kabakiran nga ad-adu kadagiti nabas-basa nga amianan idiay asideg ti Abagatan a daya nga Asia. Ti lanag ti daga ti lumaud a Tsina ket nagubsang ken agpangato, nga adda ti Himalaya, Karakoram, Pamir ken kabambantayan ti Tian Shan a mangsina ti Tsina iti Abagatan ken Tengnga nga Asia. Dagiti karayan ti Yangtze ken Duyaw, ket isu dagitoy ti maikatlo ken maikainnem a kaatiddogan iti lubong, ken adda dagiti taudanda idiay Tibetano a Banak ken agtultuloy idiay napusek a nataengan iti dumaya nga aplaya. Ti panatar ti Tsina iti igid ti Taaw Pasipiko ket 14,500 kilometro (9,000 mi) ti kaatiddogna ken nabeddengan babaen dagiti baybaya ti Bohai, Duyaw, Daya ken Baybaya Abagatan Tsina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chan, Kam Wing (2007). "Misconceptions and Complexities in the Study of China's Cities: Definitions, Statistics, and Implications". Eurasiano Heograpia ken Ekonomia 48 (4): 383–412. doi:10.2747/1538-7216.48.4.383. Naala idi 2011-08-07. p. 395
- ^ "Ania kadi dagiti kadakkelan ken kabaknanagan a siudad ti Tsina?" Unibersidad iti Akin-abagatan a California - Intituto ti Estados Unidos-Tsina, 2007. Naala idi 2012-01-15.
- ^ a b "Linteg iti Republika ti Tattao ti Tsína iti Pagalagadan ti Masasao ken Naisurat a Pagsasao nag Insík (Bilin ti Presidente Bilang.37)". Gov.cn. Naala idi 27 Abril 2010. "Para iti daytoy a kalintegan, ti pagalagadan a maisasao ken maisurata pagsasao nga Insík ket kayatna a soen a Putonghua (maysa a kadawyan a balikas nga addaan ti panakaibalikas a naibatay iti dialekto a Beijing) ken dagiti naiyalagad nga Intsík a karakter."
- ^ a b "Komunikado dagiti Nailian nga Estadistika ti Republika ti Tattao iti Tsina kadagitikangrunaan a Bilang ti Senso ti Populasion idi 2010". Stats.gov.cn. Naala idi 2011-11-01.
- ^ "China". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2010-03-15. "Porma iti Gobierno: agmaymaysa a partido a republika dagiti tattao nga addan ti lehislatibo a kamara"
- ^ CIA World Factbook [Gini a pannakairanggo]
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "ICANN Board Meeting Minutes". ICANN. Naala idi 25 Hunio 2010.
- ^ "Partido Komunista ti Tsína a Naibaba". China Daily, 10 Hulio 2007. Naala idi 2012-02-01.
- ^ "dimakkel ti GDP iti 11.4 a porsiento, kapardasan iti 13 a tawtawen". Chinadaily.net. 24 Enero 2008. Naala idi 15 Hunio 2009.
- ^ Walton, Greg; Internasional a Sentro para iti Karbengan ti Nagtagitaon ken Demokratiko a Panagrang-ay (2001). "Ehekutibo a Pakabuklan". Ti nabalitokan a kalasag ti Tsina: Dagiti korporasion ken ti panagranga-y ti teknolohia ti panagsisiim idiay Repbublika ti Tattao iti Tsina. Karbengan ken Demokrasia. p. 5. ISBN 978-2-922084-42-9. Naala idi 29 Agosto 2009.
- ^ "Batay-linteg ti Republika ti Taatao iti Tsina". People's Daily Online. Naala idi 23 Nobiembre 2009. "Artikulo 138. Ti kapitolio ti Republika ti Tattao iti Tsina ket ti Beijing."
- ^ "Kimmadduaan a Panangirangang ti Sino-Britaniko". Wikisource. 1984. Naala idi 8 Septiembre 2008.
- ^ "Dagiti pagilian iti lubong a na-urnos babaen ti kalawa ti daga". Listofcountriesoftheworld.com. Naala idi 27 Abril 2010.
- ^ Ti panangiranggo ti dagup a kalawa a mainaig iti Estados Unidos ket depende kadagiti panagrukod iti dagup a kalawa iti Tsina ken ti Estados Unidos. Kitaen ti Listaan dagiti pagilian ken Kaarubayan a teritorio babaen ti kalawa para iti adu pay a pakaammo.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Tsina idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Tsina manipud idiay Wikivoyage
- Maysa a pagataldiap ti Tsina
- BBC News – Bariweswes ti Tsina
- Tsina a naikabil iti The World Factbook
- Republika ti Tattao ti Tsina manipud idiay UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Tsína iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Tsina
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1949


text:
Paset (botanika)
Iti botanika, ti paset (Latin: Sectio) ket ti taksonomiko a ranggo iti baba ti henero, ngem ngato ti sebbangan.[1] Dagiti subhenero, no adda, ket nangatngato ngem ti paset, ken ti ranggo ti serie, no adda, ket baba ti paset. Dagiti paset ket kadawyan nga inus-usar tapno makatulong a maka-urnos kadagiti dakkel unay a henero, a mabalin a dagitoy ket ginasut a sebbangan.[1] Ti maysa a botaniko a managyat a mangisalumina dagiti grupo ti sebbanagn ket makaisaguday a mangpartuat ti maysa atakson iti ranggo ti maysa a paset wenno serie tapno maliklikan ti panagaramid kadagiti baro a kombinasion a nasken a mailista babaen ti Index Kewensis.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Tod F. Stuessy (2009). "The Genus". Plant Taxonomy: ti Systematic Evaluation of Comparative Data (Maika-2 nga nga ed.). Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. pp. 163–171. ISBN 978-0-231-14712-5.


text:
Mobo, Masbate
Ti Mobo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mobo ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Baang
- Bagacay
- Balatucan
- Barag
- Dacu
- Fabrica
- Guintorelan
- Holjogon
- Lalaguna
- Lomocloc
- Luyong Catungan
- Mabuhay
- Mandali
- Mapuyo
- Marintoc
- Nasunduan
- Pinamalatican
- Pinamarbuhan
- Poblacion Dist. I
- Poblacion Dist. II
- Polot
- Sambulawan
- Santa Maria
- Sawmill
- Tabuc
- Tugawe
- Tugbo
- Umabay Exterior
- Umabay Interior
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
daniw ken samiweng
pakaipaskilan dagiti kaudian a partuat, gannuat, pasamak ken damag iti daniw ken musika dagiti ilokano
11.15.2014
Maysa nga Ilokano ni “The Singing Policeman,” ‘Bagis
Maysa gayam nga Ilokano, ‘bagis.
Isuna ni PO1 Robert Basan Abella Jr., tubo iti Marcos, Ilocos Norte. Nakadestino iti Camp Florendo iti San Fernando City, La Union.
* * *
Kinapudnona, ‘bagis, sakbay a naam-ammo a Mamang Pulis wenno The Singing Policeman, nalataken ni Jhae-are, awag kenkuana dagiti kasingedna, a singer.
Sakbay a nagpolis, kameng ti grupo a Bukros Singers, ken announcer iti DZJC.
Isu ti nangpalatak kadagiti orihinal a kanta nga “Agbabaket” ken “Pungan,” dua kadagiti agarup 50 a kanta a nairekordna. Addaan metten iti lima nga album— adda solona ken various artists.
Kinapudnona, ‘bagis, ti malagipko a naganna ket Robert “Agbabaket” Abella.
He-he-he.
* * *
Nupay inkakaubingan ni Jhae-are a dinengdengngeg nga agkanta dagiti dadakkelna nga agpada a nalaing a kumanta, ken agkantakanta met no kua, sa la naduktalan ti talentona idi addan iti hayskul.
Iti maysa a rehional a salip idiay Pangasinan, nagparikut ti pannakabagi ti Ilocos Norte— napukaw ti timekna. Ne, ta insukatda ni Jhae-are.
Ket pudno ‘ta pugtom, ‘bagis, ni Jhae-are ti nag-1st Place.
Dita a naamirisna a napintas met ti timekna ket inakonan iti bagina a maysa isuna a singer.
* * *
Kas “singing policeman,” kameng isuna ti banda dagiti polis, ti Regional Public Safety Battalion 1 Band weno RPSB1Band.
Malaksid nga agtokarda kadagiti pasken dagiti polis, maaw-awisda met kadagiti sabsabali a pasken.
Siempre, basta aprobaran ti hepeda.
* * *
Naengganio nga ag-cover kadagiti agduduma a kanta ket ipaskilna iti YouTube, ta kunana, kayatna a maipakita iti sangalubongan ti positibo met nga aspekto ti biag dagiti polis.
Kasta met nga ag-cover kadagiti kankanta nga Ilokano, saan laeng kadagiti bukodna a kanta, tapno maipangngegna met iti sangalubongan ti talento ken samiweng dagiti Ilokano.
* * *
Nakaay-ayat, ‘bagis, ta positibo dagiti komento kadagiti kanta ni Jhae-are wenno Manong Polis kunata man laengen ta Ilokano la ngarud, a nagwarasen iti social media.
Malaksid a nai-feature kadagiti broadsheet, nairakurak metten iti telebision daytoy Ilokano a polis a naidumduma ti laingna nga agkanta.
Maipagpannakkeldaka, Manong Polis.—O
(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 24, 2014 a bilang. Iti sabali a bangir, mabuya ni Kabagis Eloy kas host iti “Tsismax, Showbiz Tsismis To The Max” iti Global News Network Cable Channel tunggal Biernes, alas sais iti sardam, ken adda replay-na iti Sabado iti alas nuebe iti agsapa. Mabuya pay daytoy iti gnntv-asia.com. Iti sabali a bangir, tunggal Sabado, iti alas nuebe agingga iti alas onse iti bigat, maang-angay iti Tiara Oriental Hotel, Makati City ti “Celebrity Hour”, panagtitipon dagiti celebrity iti agduduma a tay-ak a koberan ti media. No interesado nga ag-guest, ag-text wenno umawag iti 0932-242-7787.—AST)
7.11.2013
Agkonsierto iti Hong Kong da “The Singing Teacher” ken “The Voice of an Angel”
DI PAY NALUTO, NAIBUSEN
Kolum ni ANGELO 'ELOY' PADUA
Bannawag, Hulio 22, 2013
KADAGITAY kakabagis iti Hong Kong, markaanyon dayta Hulio 28 kadagita kalendarioyo.
Apay?
Agkonsierto da Alexander “The Singing Teacher” Barut ken Noraline “The Voice of an Angel” Domingo.
Ne, amangan no mailaw-ankayo. Maangay daytoy iti Bayanihan Centre, Kennedy Town, Hong Kong iti alas dos iti malem.
* * *
Sigurado a mapnekkayo iti idadar-ayyo ta kantaenda dagiti kanta a naipalaon iti baro nga albumda, ti “Mailiwak Kenka, Sweetypie” a nayalnag laeng itay nabiit.
Ala, ket mangngeganyonto dagiti kanta a pinutar da Vhen Bautista, Rudy Rumbaoa, Isaganie Bermosa, Noraline Domingo, Jerameel Perucho, Rogelio Lopez, Bonnie Manuel, Benny Ventura ken Ariel S. Tabag.
Ket mananamyo dagiti liriko dagiti mannurat nga Ilokano a kas kada Roy V. Aragon. Derick Marcel F. Yabes, Rolando A. Seguro, Jr., Dexter M. Fabito, Isaganie Bermosa, Benny Ventura, Bonnie Manuel, Imelda Toledo, Imelda Alibuyog, Rudy Rumbaoa, Ed Britos, Francis Soriano, Fr. De Guzman, Ferdinand Cortez, Vhen Bautista ken Alexander Barut.
Daytoy ‘tay kunada, ‘bagis, nga adda la ngaruden bonusna, adda pay konsolasionna.
Agasem that?
* * *
Sakbayna, ‘bagis, no koma padaya ti konsierto iti Hong Kong. adda pay “pagpapaimas” nga idasar ni ‘Bagis Alexander.
Agkonsierto iti daytoy Hulio 20 iti Sanchez Mira People’s Gymnasium iti alas dos agingga iti alas singko iti malem.
Sigurado a kantaenna dagiti superhit a kantana a kas iti “For Adults Only,” “Apay,” “Saniata” ken dadduma pay.
* * *
Bassit ngem nasagitsit, kunada man ken ni ‘Bagis Alexander, ‘bagis. Wen, a, ta dua a tawenna pay laeng iti industria ti Musika Ilokana, mapanen a tallo ti album-na.
Immuna daytoy “For Adults Only.”
Maikadua daytoy “Mailiwak Kenka, Sweetypie.”
Sa manamnama met ti album-da ken Ronald Domingo, ti kumakanta a nakabase iti Ilocos Norte.
* * *
Ginasut metten a kankanta ti nairekord ni ‘Bagis Noraline, ‘bagis.
Dati a kameng ti nalatak a Bukros Singers.
Isu ti nangpalatak kadagiti kanta nga “Iliwko Kenka,” “Asiak Pay,” “Nupay Lagip Laeng,” “Agsublika Kaniak,” ken dadduma pay.
Nakabase ita iti Hong Kong. Isu ti gapuna a “Mailiwak Kenka, Sweetypie” ti paulo ti albumda ken ‘Bagis Alexander.
Wen, a, ta nakabase met iti Texas ni ‘Bagis Alexander.
* * *
Iti panangdengdengngegko, ‘bagis, iti “Mailiwak Kenka, Biagko” a carrier single ti nasao nga album, diakto masdaaw no agbalin a “pambansang awit” dagiti Ilokano nga OFW ti nasao a kanta.
Wen, a, ta naiparikna la unay da ‘Bagis Alexander ken ‘Bagis Noraline ti pannakaila iti patpatgen ti biag a naynay a marikrikna dagiti kakabsat nga OFW.
No kayatmo a mapaneknekan, ‘bagis, mapanmonto denggen a personal inton Hulio 28 iti Bayanihan Centre.—O
(Para kadagiti interesado nga agbuya kadagiti nasao a konsierto ken maaddan iti album a “Mailiwak Kenka, Sweetypie,” para iti Sanchez Mira, kontaken ni Napoleon Malto iti Municipal Office of Senior Citizens Affair ken mabalin met a maaddaankayon iti kopia iti mismo a venue iti kaaldawan ti konsierto. Idinto nga iti Hong Kong, kontaken iti selpon ni Noraline Domingo iti numero +85291769714, wenno ag-PM iti facebook.com/noraline.domingo.—AST)
2.14.2013
Ania ti “Pambansang Awit” Dagiti Ubbing nga Ilokano, ‘Bagis?
Karaman met laeng iti nasao nga album, daytoy “For Adults Only” nga ad-adda ammo itan a “Bassit a Lalaki” (maysa a prase iti nasao a kanta) ti most requested song iti Kailokuan. Isu payen ti mangmangeg a maipatpatokar kadagiti parapasahero a jeep. Saan la kano laengen a para adults ta nagbalin metten a “pambansang awit” dagitay ubbing, ta uray uneg ti klase ket kankantaenda.
Agasem dayta, ‘bagis?
* * *
Ad-adda met a daytoy ti kantaen dagiti makisalip, ken dagiti guest singers, iti “Alex Barut Sing-Alike Singing Contest” a segment iti “Baro a Rimat” a programa ni Ronald Domingo iti DZRL iti kada Domingo.
Most requested met daytoy iti “DWRS Bangon Kabarangayan” ni Edwin Ermitanio.
Uray iti “Johnny Tango Program” ni Sonny Dancel, nalatak daytoy “For Adults Only.”
Agdindinamag met, ‘bagis, a nalatak dagiti kanta a nairaman iti For Adults Only album iti DZNL-La Union. Kasta met idiay Bombo Radyo-Tuguegarao.
Manamnama met a mangngeganen dagiti kankanta ni Alexander iti program a “Pinakbet” iti DZNF Ilocos Sur.
* * *
Idiay Hawaii, sumangkalatak met, ‘bagis, dagiti kanta ni Alexander.
Agtultuloy a maipatpatokar iti programa ni Jay Oallesma iti KPHI.
Ken uray iti “Lovingly Yours, Ate Vi” ni Venus Viloria ken “Edna's Afternoon Delight” ni Edna Butay iti KNDI.
Kasta met a maipatpatokar dagiti kanta ni Alexander iti “Linglingay iti Sardam” ni Rey “Boboy” Patao iti KNUI-Maui. Maysa a mataiguray a paset daytoy a programa ket ti panagibasa ni Alexander kadagiti daniw nga Ilokano a pakaragsakan la unay ni Apo Rey a host ti nasao a programa gapu iti sumangkalamiis met a timek ni Alexander a dumaniw.
* * *
Ti nakaay-ayat pay, ‘bagis, kadagiti kumakanta nga Ilokano, agtitinnag-ay wenno agtitinnarabayda.
Kas iti daytoy mini-concert kadagiti estasion ti radio ni Vhen “Prince of Ilocano Song” Bautista. Karaman kadagiti mairaprapin a kanta dagiti kanta ni Alexander.
Mangngegan gayam, ‘bagis, dagiti mini-concert ni Vhen iti “Kiddaw ken Sagut” a programa ni Ruben Ballesteros iti DZNL-La Union; “Rimat Dagiti Bituen” ni Freddie Boy Tan iti DWRS-Vigan; “Edna's Afternoon Delight ni Edna Butay iti KNDI-Honolulu; “Linglingay iti Sardam” ni Rey Boboy Patao iti KNUI-Maui; ken “Pinakbet” iti DZNF-Ilocos Sur.
* * *
Ti nakaay-ayat ken ni Alexander, ‘bagis, fans-na uray dagiti estudiantena iti hayskul idiay Texas.
Sumangkarengrengda iti panagkantana. Ken adda metten kopiada iti albumna.
Ken karamandan kadagiti Ilokano fans ni Alexander a mangpadpadaan iti maikadua nga albumna, a pagkaduaanda ken ni Noraline Domingo, a manamnama a mairuar iti katengngaan daytoy a tawen.—O
(Naipablaak iti Bannawag, Pebrero 25, 2013 a bilang iti kolum ni Angelo Padua a "Di Pay Naluto, Naibusen.")
2.03.2013
Lovingly Yours, Marie
Ne, kitaem ket kimmantaka, ‘bagis. Di ketdin ta nakalatlatak dayta a kanta? Mapanka iti uray ania nga okasion iti Kailokanuan, kasar, buniag, piesta, adda ta adda “Isem” a mangngegam.
Ta malaksid a nagmayat a lung-ayan ken pudno a makaisem ti liriko ti kanta, makaawis ti timek ni Marie Prieto nga akinkanta iti daytoy.
Ngem ammom kadi, ‘bagis, a sumagmamanon a tawen nga adda sadiay Taiwan ni Marie?
Natalinaay nga agbibiag kaduana ti Taiwanese a lakayna ken tallo a bungada.
* * *
Ngem kas pudpudno a managayat iti musika, dina maliklikan ti awis daytoy.
Agingga a dimmatag manen (ti musika) babaen ken ni Vhen Bautista, ti Prince of Ilocano Song.
Babaen ti Facebook, nagkinnomusta dagitoy agpagayam. Agingga a napagnumuanda ti mangbukel iti maysa nga album.
Suraten ni Marie dagiti liriko, ikkan ni Vhen iti melodiana
Agingga a naipasngay ti “Lovingly Yours, Marie,” ti back-to-back album da Marie ken Vhen.
* * *
Buklen ti nasao nga album ti sangapulo ket maysa nga orihinal a kanta kas kadagiti sumaganad:
“Yawatko Kenka,” “Wo Ai Ni,” “No Ammom La Koma,” “No Bilang Ta Sikanto ‘Tay Agriro,” “Ammok a Biddut,” “Kupido, ‘Toy Pusok Na-Bull’s Eye-mo,” “Gumawgawawa Iti Panagsublim,” “Mamatika Kenkuana,” “Sika,” “Video Call,” “Maikadua nga Ayat,” “Marie,” “Musika, Sapsapulenka Latta,” “Iliwko Nalaus Unay,” “Ilik A Badoc,” “Kasano A Lipatenka,” “Lovingly Yours” ken “Naisangsangayanka a Bukel.”
* * *
Pagimasanna iti daytoy nga album, ‘bagis, saan laeng a nagtinnulongan da Marie ken Vhen a buklen.
Nangidiaya met iti tulong dagiti papagayamda a mannurat nga agaramid iti liriko a kas kada Alvin John Fengers (Alvin Dalere), Imelda Duque Toledo, Imelda Batara Alibuyog, Victorino Marquez, Rudy Ram. Rumbaoa, Alexander Rafanan Yago, Alexander Barut, ken Ariel S. Tabag.
Kasta met a timmulong ni Israel Allen Pascua. Isu ti nangtokar ken nangurnos kadagiti amin a kanta.
* * *
Kuna ni Marie, ‘bagis, kaaduan a kanta iti album, nairanta a naputar para kenkuana.
Kaaduan a pakasaritaan ti ayat ken biagna kas naasawaan ken Ilokana nga adda iti adayo a lugar.
* * *
Mabalin ngarud nga ibaga a daytoy “Lovingly Yours, Marie” ket album a mangipaneknek a ti musika latta ti pagsarakan dagiti musiko nga Ilokano, nga iti daytoy a biang da Marie ken Vhen, agpadan nga adda iti abrod, ngem gapu iti Musika Ilokana, adda agsapsapul ken adda nasapulan.
Tapno, kas iti kunada, agtultuloy ti musika…—O
(Naipablaak iti Bannawag, "Di Pay Naluto Naibusen" a kolum ni Angelo Padua iti Pebrero 11, 2013 a bilang.)


text:
Kapsít
Ti kapsit (wenno kissit, kesset, semilia, semen wenno sperm iti English, tamod iti Tagalog) ket maysa a likido nga aglaon iti spermatozoa wenno bin-i ti lalaki nga agtaud kadagiti glandula a sexual ti lalaki wenno hermaphrodite nga ay-ayup ken tattao a maaramat a pangpataba iti itlog ti babai (ovum). Dagiti paspaset ti kapsit nga iruar ti maysa nga ayup wenno tao ket am-ammo kas paruar, ket ti addang wenno proseso ti iruar ket maawagan iti panagparuar. Kas iti dara, ti kapsit ket addan dua a paset, ti selula a parte (ti spermatozoa) ken ti saan-a-selula a parte (ti seminal plasma).


text: 1Nagnengnengkayo ketdin a taga-Galacia! Siasino aya ti nangallilaw kadakayo? Nalawag la ngaruden a naipakita kadakayo a nailansa ni Jesu-Cristo iti krus! 2Saludsodek man daytoy: Inawatyo kadi ti Espiritu ti Dios babaen iti panangtungpalyo iti ipaannurot ti Linteg wenno babaen iti panagdengngeg ken panamatiyo iti ebanghelio? 3Nagmaagkayon! Nangrugikay iti baro a biagyo babaen iti Espiritu ti Dios. Ita, kayatyo kadin ti agpatingga babaen iti nainlasagan a wagas? 4Pulos kadi nga awan serserbi dagiti amin a padasyo? Kunak nga adda! 5Ited ti Dios ti Espirituna ken agaramid kadagiti milagro kadakayo. Aramidenna kadi dagitoy gapu ta tungtungpalenyo ti ipaannurot ti Linteg wenno gapu ta dumngeg ken mamatikayo iti ebanghelio? 6Ket ita, masapul nga amirisentayo ti padas ni Abraham. Kuna ti Nasantoan a Surat, “Namati ni Abraham iti Dios ket gapu iti pammatina, imbilang ti Dios a nalinteg.” 7Ngarud, masapul a bigbigenyo a dagiti addaan pammati isuda ti napaypayso a kaputotan ni Abraham. 8Impakpakauna ti Nasantoan a Surat a palintegen ti Dios dagiti Hentil babaen iti pammati. Ket naipakaammo ti Naimbag a Damag ken ni Abraham, “Sikanto ti aramaten ti Dios iti panangbendisionna iti amin a sangkataoan.” 9Namati ni Abraham ket nabendisionan. Mabendisionan met ngarud dagiti amin a mamati a kas kenkuana. 10Nailunod dagiti mangipagarup nga awatento ida ti Dios gapu iti panagtungpalda iti Linteg. Ta kuna ti Nasantoan a Surat, “Mailunod ti siasinoman a saan nga agtungpal iti amin a naisurat iti libro ti Linteg!” 11Ita, nalawag nga awan ti agbalin a nalinteg iti sangoanan ti Dios babaen iti Linteg. Ta kuna ti Nasantoan a Surat, “Agbiagto ti pinalinteg ti Dios babaen iti pammati.” 12Ngem saan nga agbatay ti Linteg iti pammati, no di ket kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Agbiagto babaen iti Linteg ti siasinoman a mangannurot iti amin nga ipaannong ti Linteg.” 13Ngem idi nagsagaba ni Cristo gapu kadatayo, nawayawayaannatayo iti panangukom ti Linteg. Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Naukom ti siasinoman a maibitin iti kayo.” 14Inaramid ni Cristo daytoy tapno maited kadagiti Hentil ti bendision nga inkari ti Dios ken ni Abraham babaen ken ni Cristo Jesus, ket awatentayo koma ti Espiritu nga inkari ti Dios babaen iti pammati. 15Kakabsat iti pammati, aramatek ti inaldaw a pangarigan: No agtulag ti dua a tao ket firmaanda ti pagtulaganda, awan ti makabalin a mangwaswas wenno mangbalbaliw iti nailanad. 16Ita, adda inkari ti Dios ken ni Abraham ken iti kaputotanna. Saan a kuna ti kari, “ken kadagiti kaputotam,” kayatna a sawen, adu a tattao; ngem kunana, “ken iti kaputotam,” kayatna a sawen, maymaysa laeng a tao nga isu ni Cristo. 17Daytoy ti kayatko a sawen: Nakitulag ti Dios ket inkarina a tungpalen dayta a tulag. Ti Linteg a naited kalpasan ti 430 a tawen dina mawaswas dayta a tulag ket dina met maukas ti kari ti Dios. 18No agbatay iti Linteg ti sagut ti Dios, saanen a maibatay iti karina. Nupay kasta, inted ti Dios ti sagutna ken ni Abraham agsipud ta inkarina kenkuana. 19Ania ngarud ti panggep ti Linteg? Naited tapno ipakitana no ania ti panagsalungasing. Nairanta nga agpatingga inton umay ti kaputotan ni Abraham a nakaitedan daytoy a kari. Dagiti angheles ti nangted iti Linteg babaen iti maysa a tao a kas mangibabaet. 20Ngem saan a masapul ti mangibabaet no maymaysa laeng ti makitulag; ket maymaysa ti Dios. 21Kayat kadi a sawen daytoy a ti Linteg maibusor kadagiti karkari ti Dios? Saan! Ta no adda koma linteg a naituyang a mangted iti biag, mapalinteg ngarud ti tunggal maysa iti sangoanan ti Dios babaen iti panangtungpalna iti dayta a linteg. 22Ngem kuna ti Nasantoan a Surat nga adda ti entero a lubong iti babaen iti pannakabalin ti basol tapno maited kadagiti mamati ti naikari a sagut babaen ti pammati ken ni Jesu-Cristo. 23Ngem sakbay nga immay ti tiempo a mabalin dagiti tattao ti mamati, kaslatayo balud nga impupok ti Linteg, agingga a maiparangarang daytoy a pammati. 24Ngarud, inaywanannatayo ti Linteg agingga iti yaay ni Cristo tapno agbalintayo a nalinteg iti sangoanan ti Dios babaen iti pammati. 25Ita ta panawenen a mamati dagiti tattao, agpatingga metten ti panangaywan ti Linteg kadatayo. 26Annaknakayo amin ti Dios babaen iti pammati gapu iti pannakipagmaymaysayo ken ni Cristo Jesus. 27Nabuniagankayo iti pannakipagmaymaysayo ken ni Cristo ket iti kasta, inkawesyo a mismo ni Cristo. 28Ngarud, awan ti pagdumaan ti Judio ken Hentil, ti tagabu ken ti siwawaya, ti lalaki ken ti babai: maymaysakayo amin ken ni Cristo Jesus. 29No taonakayo ni Cristo, kaputotannakayo ngarud ni Abraham, ket awatenyonto ti inkari ti Dios.


text:
UTC+08:00
Ti UTC+08:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +08:00. Iti ISO 8601 ti mainaig nga oras ket maisuratto a kas 2015-02-28T07:34:45+08:00.
Iti naestimado a populasion iti 1.708 a bilion nga agtataeng iti uneg ti sona ti oras, agarup a 24% iti populasion ti lubong, daytoy ti kaaduan ti populasion a sona ti oras iti lubong, ken mabalin pay a kandidato para iti Sapasap nga Oras ti ASEAN.
Daytoy a sona ti oras ket inus-usar kadagiti amin nga agsasao ti Insik a pagpagilian, ken mangited daytoy iti agpapada nga oras kadagiti sangalubongan a website ti Insik.
Ti akin-abagatn a gudua ti Bietnam (Republika ti Bietnam) ket dati idi a paset ti daytoy a sona ti oras sakbay ti panagturay ti komunista iti Abagatan idi Abril 30, 1975, ken managramid daytoy a 1 nga oras nga umuna iti Amianan a Bietnam. Kalpasan ti 1975, ti sibubukel a pagilian ket napan iti sona ti ora ti Amianan a Bietnam iti UTC+07:00.
Dagiti linaon
- 1 Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)
- 2 Dagiti paggiddiatan a nagbaetan ti opisal ngai UTC+08 ken heograpiko nga UTC+08
- 2.1 Luglugar a mabirukan iti kaunegan dagiti longitud ti UTC+08 nga agus-usar kadagiti sabali a sona ti oras
- 2.2 Luglugar a mabirukan iti ruar dagiti longitud ti UTC+08 nga agus-usar ti oras ti UTC+08
- 2.2.1 Lglugar a nagbaetan ti 127°30′ D ken 142°30′ D ("pisikal" nga UTC+09)
- 2.2.2 Luglugar a nagbaetan ti 97°30′ D ken 112°30′ D ("pisikal" nga UTC+07)
- 2.2.3 Luglugar a nagbaetan ti 82°30′ D ken 97°30′ D ("pisikal" nga UTC+06)
- 2.2.4 Luglugar a nagbaetan ti 67°30′ D ken 82°30′ D ("pisikal" nga UTC+05)
- 3 Kitaen pay
- 4 Dagiti nagibasaran
- 5 Dagiti silpo ti ruar
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mongolia (kaaduan ti pagilian) - Oras idiay Mongolia
- Nagruna a daga ti Tsina - Alagaden nga Oras ti Tsina (Oras ti Beijing)
- Taiwan - Nailian nga Alagaden nga Oras
- Hong Kong - Oras ti Hong Kong= (Alagaden nga Oras ti Hong Kong)
- Macao - Oras ti Macao= (Alagaden nga Oras ti Macao)
Abagatn a daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pilipinas - ASlagaden nga Oras ti Pilipinas
- Brunei - Alagaden nga Oras ti Brunei Darussalam
- Malaysia - Alagaden nga Oras ti Malaysia
- Singapur - Alagaden nga Oras ti Singapur
- Indonesia (Sentral a luglugar) - Sentral nga Oras ti Indonesia
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paggiddiatan a nagbaetan ti opisal ngai UTC+08 ken heograpiko nga UTC+08[urnosen | urnosen ti taudan]
Luglugar a mabirukan iti kaunegan dagiti longitud ti UTC+08 nga agus-usar kadagiti sabali a sona ti oras[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket maipanggep iti luglugar iti uneg ti 112°30′ D aginggan ti longitud ti 127°30′ D.
- Ti paset ti Indonesia, a mairaman ti siudad ti Surabaya, a UTC+07:00 ket isu ti naus-usar.
- Ti akinlaud a paspaset ti Korea, mairaman dagiti siudad ti Pyongyang ken Seoul, a ti UTC+09:00 ket isu ti naus-usar
- Ti bassit ti populasionna a paset ti Rusia, akindaya a paset ti Buryatia, wa ti UTC+09:00 ket isu ti naus-usar.
- Ti pay sabali a bassit ti populasionna a paset ti Rusia, mairaman ti siudad ti Tynda, a ti UTC+10:00 ket isu ti naus-usar.
Luglugar a mabirukan iti ruar dagiti longitud ti UTC+08 nga agus-usar ti oras ti UTC+08[urnosen | urnosen ti taudan]
Lglugar a nagbaetan ti 127°30′ D ken 142°30′ D ("pisikal" nga UTC+09)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paspaset ti akindaya a Tsina a mairaman ti akindaya ket patingga ti probinsia ti Heilongjiang.
- Akindaya unay a paspaset ti Akinlaud nga Australia.
Luglugar a nagbaetan ti 97°30′ D ken 112°30′ D ("pisikal" nga UTC+07)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paspaset ti Tsina, a mairaman ti probinsia ti Guangxi ken Isla ti Hainan.
- Kaaduan ti sentrak a Mongolia ken mairaman ti kapitolio ti Ulaanbaatar.
- Peninsular a Malaysia.
- Akinlaud a paset ti Isla ti Borneo a mairaman ti akinlaud a paset ti Sarawak, Malaysia.
- Singapur
Luglugar a nagbaetan ti 82°30′ D ken 97°30′ D ("pisikal" nga UTC+06)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paspaset ti Tsina
- Kaaduan ti probinsia ti Xinjiang (urauno adu kadagiti lokal ket isaadda ti pagorasanda iti UTC+06 urayno ti opisial ket ti UTC+08, iti amiaman a kaso ti trabaho ket dagiti iskedule dagiti pagtrabahuan ket dua nga oras kalpasan ti Beijing).[1] Kitaen pay ti Oras idiay Tsina.
- Kaaduan ti Tibet
- Akinlaud a Mongolia.
Luglugar a nagbaetan ti 67°30′ D ken 82°30′ D ("pisikal" nga UTC+05)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paspaset ti akinlaud a Tsina a mairaman ti probinsia ti akinlaud a probinsia ti Xinjiang (urayno kaaduan dagiti lokal ket agpalpaliiw ti UTC+06 urayno ti opisial ket ti UTC+08).
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oras idiay Australia
- Oras idiay Tsina
- Oras idiay Indonesia
- Oras idiay Malaysia
- Oras idiay Pilipinas
- Oras idiay Rusia
- Oras idiay Singapur
- Oras idiay Bietnam


text:
Tattao a Bicolano
Dagiti Bikolano ti maika-5 a kadakkelan nga etniko a grupo iti Pilipinas, adda ti agarup 5,907,000 a bilang nga agsasao iti Bikol. Agnaedda iti umabagatan-a-daya a peninsula ti isla ti Luzon, kadagiti provincia ti Camarines Sur, Albay, Sorsogon, ken Catanduanes. Adu pay a Bikolano ti agnanaed kadagiti probinsia ti Masbate, Camarines Norte, ken Quezon.
Adu met dagiti Bikolano a nagturong idiay Mindanao. Ti dati a kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas ken Ehekutibo a Sekretario a ni Edelmiro E. Amante ket anak ti taga-Bikol.


text:
Johannes Diderik van der Waals
Ni Johannes Diderik van der Waals (23 Nobiembre 1837 – 8 Marso 1923) ket maysa idi nga Olandes a teoretiko a pisiko ken termodinamisista a naindayegan para iti obrana iti maysa a ekuasion ti kasasaad para kadagiti alingasaw ken dagiti likido.
Ti naganna a ket kangrunaan a mainaig iti ekuasion ni van der Waals iti kasaad a mangipalawag ti panagkukua dagiti alingasaw ken ti panagbawbawda iti paset ti likido. Ti naganna pay ket mainaig iti puerpuersa ni van der Waals (dagiti puersa a nagabetan dagiti natalinaay a molekula), dagiti molekula ni van der Waals (bassit a molekular a rimpuok a binedbedan babaen kadagiti puersa ni van der Waals), ken dagiti rayos ni van der Waals (dagiti kadakkel dagiti molekula).
Isu ti immuna a nagbalin a propesor iti pisika ti Unibersidad ti Amsterdam idi napabaro ti daan nga Athenaeum idi 1877 iti Munisipal nga Unibersidad. Ni Van der Waals ket nagungunaan iti Premio Nobeliti Pisika idi 1910.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kipnis, Aleksandr Yakovlevich; Boris Efimovich Yavelov; John Shipley Rowlinson (1996). Van der Waals and Molecular Science. Oxford University Press. ISBN 0-19-855210-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Johannes Diderik van der Waals idiay Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Madura
Ti Madura ket pagsasao dagiti tattao a Madura iti Isla ti Madura ket iti dumaya a Java, Indonesia; daytoy ket naisasao pay dagiti agkaaruba a bassit nga Is-isla ti Kangeans ken Is-isla ti Sapudi, ken dagiti pay imigrante kadagiti sabali a paset ti Indonesia, idiay lugar ti Tapal Kuda ("sapatos ti kabalio") iti kaarrba ti Java (a mangbukel ti Pasuruan, Surabaya, Malang aginggana iti Banyuwangi), ti Is-isla ti Masalembu, ken uray pay idiay Kalimantan. Ti Kangean a dialekto ket mabalin a sabali a pagsasao. Daytoy ket tradisional a naisurat iti Habanes a sinuratan, ngem ti Latin a sinuratan ket isu itan ti kadawyan a maus-usar. Dagiti bilang ti agsasao, urayno bumasbassiten, ket nakarkulo iti agarup a 8-13 a riwriw. Dagiti pannakaisilpo a nagbaetan ti sasao a Bali–Sasak ken Madura ket ad-adu a makitkita iti "lnababa" a porma (kadawyan a porma). Adda met dagiti kadawyan a balikas a nagbaetan dagit ipagsasao a Madura ken Filipino ken dagiti pay nagbaetan ti Madura ken Banjar. Adda met dagiti nadumaduma a dialekto.
Dagiti linaon
Ponolohia ken morpolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Madura ket addaan iti ad-adu a konsonante ngem dagiti kaarubana a pagsasao gapu ti kaawan boses a di naaspirado, awan boses nga aspirado, ken nabosesan nga un-uni. Kapada met daytoy ti Habanes, daytoy ket addaan iti paggidditan a nagbaetan ti dental ken dagiti panagsardeng ti albeolar (urayno ti retropleha) .[2] Dagiti pangnagan ket saan a maiballatek iti henero ken ad-adu ngem maysa\maipa-adu babaen ti reduplikasion. Ti batayan nga urnos ti balikasna ket SVO. Ti negasion ket maiyebkas babaen ti panangikabil ti partikula sakbay ti berbo, pangilasin wenno pananginagan a panangisao. Kadagiti met sabali met a kapadana a pagsasao, adda met dagiti sabali a negatibo a partikula para kadagiti sabali a kita ti negasion.
Dagiti kadawyan a balikas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lalaki: lalake
- Babai: babine
- WEn: iya
- Saan: enja
- Danum: aeng
- Init: are
- Tallo: tello'
- Siak: Engko'
- Sika: be'na
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti 100 La Kadakkelan a pagsasao idi 2007
- ^ Stevens, Alan (2001) "Madurese", iti Facts About the World's Languages, Jane Garry (ed.) & Carl Rubino (ed.), New York: H. W. Wilson
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Davies, William D. 2010. Ti gramatika ti Madura. Berlin: De Gruyter Mouton.


text:
Gatas
Ti gatas ket puraw a likido a napataud babaen ti mamaria a glandula dagiti mamalia. Daytoy ti kangrunaan a taudan ti taraon para kadagiti ubing a mamalia sakbay nga isuda ket makabael nga agkalpa kadagiti sabali a kita ti makan. Ti nasapa a laktansia t gatas ket aglaon ti colostrum, a mangawit kadagiti kontrabagi ti ina a maipan iti maladaga ken mabalin a mangpabassit ti riesgo kadagiti adu a sakit iti maladaga. Daytoy ket aglaon pay kadagiti adu a sustansia.[1]
A kas maysa nga agrikultural a produkto, ti gatas ket maala manipud kadagiti mamalia ken inus-usar a makan para kadagiti tao. Iti sangalubongan, dagiti talon ti paggatasan ket agpatpataudda ti agarup a 730 a riwriw a tonelada iti gatas idi 2011.[2] Ti India ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti main-inum a gatas, ngem saan nga agiluluwaswenno gumatgatan iti gatas. Ti Baro a Selanda, dagiti 27 a kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Australia, ken ti Estados Unidos ket isu dagitoy ti kadakkelan nga agiluluwas iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong. Ti Tsina ken Rusia ket isuda ti kadakkelan a gumatgatang iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong.[3][4]
Iti sangalubongan, adda dagiti adadu ngem 6 a bilion nga agib-ibus iti gatas ken dagiti produkto ti gatas. Sunurok a 750 a riwriw a tattao ket agtataengdad iti kaunegan dagiti sangkabalayan ti paggatasan a talon. Ti gatas ket maysa a nangruna a kontributor iti panagpasayaat ti sustansia ken seguridad ti makan a naisangsangayan kadagiti agrangrang-ay a pagilian. Dagiti panagpasayaat kadagiti taraken ken ti teknolohia ti paggatasan ket mangited ti nasayaat a namnama iti panagpasayaat ti kinapanglaw ken malnutrision iti lubong[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pehrsson et al (2000). "Programa ti Nailian aMakan ken Panagusig ti Sustansia ti USDA: Panagpadas ti Makan". Warnakan ti Pakabuklan iti Makan ken Panagusig 13: 379–389. doi:10.1006/jfca.1999.0867.
- ^ "Food Outlook – Panagusig ti Sangalubongan a Pagtagilakuan". Gunglo ti Mkan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Mayo 2012. pp. 8, 51–54.
- ^ Blasko, B. (2011). "Kinapangruna iti Lubong ken Agdama a Gaganay iti Paggatasan a Sektor". Unibersidad ti Debrecen.
- ^ "Food Outlook – Gatas ken dagiti Produkto ti Gatas". FAO, Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010.
- ^ Hemme ken ni Otte (2010). "Kasasaad ken dagiti Prospekto para iti Bassit nga Agtengtengngel ti Panagpataud ti Gatas: Ti Gobal a Perspektibo". Gunglo ti Makan ken Agrikultura toi Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dupuis, E. Melanie. Nature's Perfect Food (2002) maiyaon ken mabirukan a testo
- Kardashian, Kirk. Gatas a Kuarta: Kuarta, dagiti Baka, ken ti Ipapatay iti Paggatasana Talon ti Amerikano (2012) maiyaon ken mabirukan a testo
- McGee, Harold (2004). Iti Makan ken Panagluto (2nd nga ed.). New York: Scribner. ISBN 978-0-684-80001-1.
- Valenze, Deborah. Gatas: Ti Lokal ken Global a Pakasaritaan (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2011) 368 pp.
- Wiley, Andrea. Panamgipanpanunotam manen ti Gatas: Kultural ken dagiti Biolohiko a Perspektibo (Routledge 2010) (Serie para iti kratibo a Panangisuro ken Panagadal iti Antropolohia) maiyaon ken mabirukan a testo
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gatas idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Gatas iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Birtual a Pabuya ti Museo iti Gatas, Krema ken Mantekilia


text:
Sistema ti nerbios
Ti sistema ti nerbios ket isu ti paset iti bagi ti ayup a mangitunos kadagiti boluntario ken saan a boluntario a panagtignay iti ayup ken mangirangarang kadagiti senial ti nagbaetan dagiti nadumaduma a paset iti bagi. Kadagiti kaaduan a kita ti ayup ket buklen iti dua a nangruna a paset, ti sentral ti sistema ti nerbios (CNS) ken ti periperiko a sistema ti nerbios (PNS). Ti CNS ket isu ti aglaon iti utekken ti duri. Ti PNS ket nangruna a mangbuel kadagiti urat ti nerbios, a dagitoy ket dagiti atiddog nga urat a mangikapet ti CNS kadagiti tungngal maysa a paset iti bagi. Ti PNS ket mangiraman kadagiti motor ti neurona, a mangtimbeng ti boluntario a panaggunay, ti autonomiko a sistema ti nerbios, a buklen ti simpatetiko a sistema ti nerbios ken ti parasimpatetiko a sistema ti nerbios ken mangtimbeng kadagiti inboluntario nga annong, ken ti enteriko a sistema ti nerbios, ti nawaya bassit a paset ti sistema ti nerbios a ti annongna ket ti panagtengngel ti sistema ti sistema ti panagkalpa.


text:
Norzagaray, Bulacan
Ti Norzagaray ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Norzagaray ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Bangkal
- Baraka
- Bigte
- Bitungol
- Matictic
- Minuyan
- Partida
- Pinagtulayan
- Poblacion
- San Mateo
- Tigbe
- San Lorenzo
- Friendship Village Resources (FVR)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Surigao del Norte
Ti Surigao del Norte ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Caraga iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Surigao|. Ti probinsia ket buklen ti tallo a kangrunaan nga isla, ti Isla ti Siargao, ken ti Isla ti Bucas Grande iti Baybay Pilipinas, ken maysa a bassit a paset iti akin-amianan a murdong ti isla ti Mindanao.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Surigao del Norte iti 20 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012


text:
Lengguahe ti panangprograma
Ti Lengguahe a pamprograma ket teknikal a estandar wenno pagwadan ti pakitinnarusan nga agpalaka iti panangyebkas dagiti bilin nga ipatungpal ti kompiuter. Bukbuklenna ti pagalagaden ti gramatika ken ti semantika nga agdutdutok iti lengguahe ti komputasion.
Ti lengguahe ti panangprograma ket palakaenna ti panangpadutok a maitumpong ti sumaruno:
- Datos a tungpalen ti kompiuter
- Pagidissuan ti datos
- Pagidulinan ti datos
- Pagipatarusan ti datos
- Pagaramidna kadagiti datos bababen ti dadduma a pasamak
Masapol nga aglasat ti lengguahe ti panangprograma babaen ti pananggupgup (compilation). Kayat a saoen, maipatarusto ti lengguahe iti lengguahe ti makina, wenno maipatarusto tapno maipatungpal ti kompiuter. Adda met ti lengguahe ti scripting nga dida a masapol a maigupgup, ngem tungpalen ti mangpatpatarus (interpreter) tapno agtaray ket saanto a masapol a maigupgop.
Dadduma a lengguahe ti pamprograma wenno ti scripting:
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kayo ti pakasaritaan dagiti komputasional a lenguahe (iti Inggles)
- Listaan dagiti komputasional a lenguahe (iti Inggles)
- Ulidan ti komputasional a lenguahe (iti Espaniol)


text:
Wikipedia:Annuroten ti salaknib
Ti Wikipedia ket naaramid ti lawlaw ti pamunganayan a ti sinoman ket maka-urnos, ken isu a daytoy ket gandat nga gatagikua kadgiti kaaduan a pampanid a nasken a nawaya para iti pannaka-urnos ti publiko, tapno ti sinoman ket makanayon kadagiti banag ken agsimpa kadagiti biddut. Nupay kasta adda dagiti naisangsangayan a pasamak, gapu ti naisangsangayan a naipatudonan a ti panakalukat ti panag-urnos ket pagbanagan ti pannakadadael, adda dagiti sagmamaysa a panid a nasken a suheto dagiti pannakaiparit (kadaywan a temporario laeng) no sino ti mabalin nga agbaliw kaniada. Ti panagikabail kadagitoy a panagiparit kadagiti panid ket makunkuna a salaknib.
Ti salaknib ket mabalin a maipakat kadagiti panid, wenno maikkat, babaen dagiti administrador ti Wikipedia, urayno ti sinoman nga agar-aramat ket mabalinna ti agkiddaw kadagitoy nga aramid. Ti salaknib ket mabalin nga agnanayon, wenno agpaso iti naipatudo nga oras.
Ti kadaywan a masarsarungkaran a kitkita ti salaknib ket dagiti napno a nasalakniban, a kayatna a sawen ket mabalin laeng a baliwan dagiti administrador, ken nasalakniban-bassit, a kayatna a sawen ket mabalin a baliwan laeng babaen dagiti agar-aramat a nakastrek ken adda kadagiti pakabilangan a napasingkedan (a kadawyan nga automatiko a maaramid kalpasan ti uppat nga aldaw). Dagiti sabali pay a porma ti salaknib ket naibagbaga dita baba. Dagiti nasalakniban a panid ket kadawyan a namarkaan ti simbolo ti bassit a kandado iti suli ti kanawan a ngato; dagiti nadumaduma a maris ti kandado ket mangipakita kadagiti nadumaduma a kita ti panagsalaknib, a kasla ti naipakita idiay akinkanawan a kahon.
Daytoy nga annuroten ket isalaysayna nga ipalawag dagiti kita ti salaknib ken dagiti pamay-an para iti salaknib ti panid ket pannakikkat ti salaknib, ken dagiti rason para iti nasken saan a nasken a pannakaipakat.
Dagiti linaon
- 1 Dagiti kita ti salaknib
- 1.1 Napno a nasalakniban
- 1.2 Nasalakniban-bassit
- 1.3 Nasalakniban iti pannakapartuat
- 1.4 Nasalakniban iti pannakaiyalis
- 1.5 Nasalakniban iti panagikarga
- 1.6 Agnanayon a nasalakniban
- 1.7 Dagiti aramid ti opisina
- 1.8 Nasalakniban iti sariap
- 2 Dagiti magun-od a plantilia
Dagiti kita ti salaknib[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a teknikal a pagpilian ket magun-od dagiti administrador para iti salaknib ti panid:
- Napno a nasalakniban pawilanna ti panagurnos babaen ti sinoman malaksid dagiti administrador. Dagiti napno a nasalakniban a papeles ti midia ken saan a mabalin a suratan manen babaen ti baro a panagipan.
- Nasalakniban-bassit pawilanna ti panagurnos babaen dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat nga adda dagiti pakabilanganda a saan a napasingkedan.
- Nasalakniban iti pannakapartuat pawilanna ti maysa a panid (kadawyan a dagiti dati a naikkat) manipud ti pannakapartuat manen (makunkuna pay a "naasinan").
- Nasalakniban iti pannakaiyalis salaknibanna ti laeng panid manipud kadagiti panagiyalis.
- Nasalakniban iti panagikarga salaknibanna ti papeles manipud ti panagipan manen ngen saanna a salakniban ti panid ti papeles manipud ti panagurnos.
Ti ania man a kita tisalaknib wenno panagikkat ti salaknib ket mabalin a kiddawen idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagsalaknib ti panid. Dagiti panagbalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket nasken a maidiaya kadagiti maitutop a tungtungan a panid, ken aramid no saan a kontrobersial wenno adda konsenso para iti kaniada.
Malaksid ti kaso dagiti aramid ti opisina (kitaen dita baba) wenno dagiti panid iti nagan ti espasio ti MediaWiki (kitaen dita baba), dagiti administrador ket mabalinda nga ikkaten ti salaknib ti maysa a panid no ti rason ti pannaksalaknibda ket saanen a maipakat, no nalpasen ti narasonan a paset ti panawen, ken no awanen ti nasken konsenso ti agtultuloy a pannakasalaknib ti panid. Ti panagdamag ti administrador a sigud a nagsalaknib ti panid ket maibalakad kadagiti saan a nalawag a pasamak. Ti listaan dagiti panagsalaknib ken panagikkat ti salaknib ket magun-od idiay Espesial:Listaan/salaknib.
Napno a nasalakniban[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti napno a nasalakniban a panid ket mabalin laeng nga urnosen babaen dagiti administrador. Ti pannakasalakinb ket mabalin a para iti naisangsangayan nga oras wenno mabalin nga ingganat inggana.
Ti panagibalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket maisingasing iti bukodna a tungtungan a panid, wenno ti sabali a lugar para iti pagtungtungan. Dagiti administrador ket mabalinda ti mangsukat ti nasalakniban nga artikulo a mangballatek ti konsenso. Ti panagikabil ti plantilia ti
{{urnosen ti nasalakniban}} idiay tungtungan a panid tapno makaala ti pannakapansin kadagiti administrador para iti panagigargaret ti saan a kontrobersial a panagibalbaliw.
Dagiti panagsupiat ti linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panid a makasansanay kadagiti agsinnungat a panagurnos, ti temporario a napno a panagsalaknib ket makapilit kadagiti partido a makitungtutung dagiti panagurnosda idiay tungtungan a panid, a ditoy ket makaabotda ti konsenso. Dagiti naisalsalumina a pasamak iti panagsuppiat ti panagurnos, ken ti agnanayon a panagsuppiat ti panagurnos babaen dagiti naisangsangayan nga agar-aramat, ket mabalin a nasaysayaat a maaramid babaen ti pannakaserra, tapno saan a mapawilan ti kadawyan a panag-urnos babaen dagiti dadduma nga agar-aramat.
No agsalaknib iti maysa a panid gapu ti panagsuppiat ti linaon, dagiti administrador ket kadawyanda a salakniban ti agdama a bersion, malaksid no ti agdama a bersion ket aglaon kadagiti linaon a nalawag nga aglablabsing kadagiti annuroten ti linaon, a kas ti bandalismo, panaglabsing ti karbengan ti kopia, wenno panaglabsing ti dayaw dagiti sibibiag a tao. Gaputa ti panagsalaknib ti agdama a bersion ket sagpaminsan a magunggunaan ti panagsinnungat a panagurnos babaen ti panangipatakder ti maysa a naisuppiatan a panagbalbaliw, dagiti administrador ket mabalinda nga isubli ti daan a bersion ti panid sakbay a nangrugi ti panagsuppiat ti panagurnos no adda ti nalawag a puntos daytoy. Dagiti panid a nasalakniban babaen ti panagsinnungat a panagurnos ket nasken a saan a maurnos malaksid kadagiti panagbalbaliw a saan a kontrobersial wenno para kadagiti adda ti nalawag a konsenso (kitaen dita ngato).
Dagiti administrador ket nasken a saanda a salakniban wenno ikkaten dagiti salaknib tapno mapaimbag ti bukoddda a puesto kadagiti nasuppiatan a linaon.
Bandalismo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagisagana a panagsalaknib kadagiti artikulo ket saan a maitutop ti nawaya a katutubo ti Wikipedia. Dagiti nabiit a paset ti panawen ti napno a panagsalaknib ket maus-usar kadagiti manmano a kaso no adu dagiti bilang ti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket maus-usarda ti agtaltalianed a panagraut ti bandalismo iti maysa nga artikulo. Ti agtagtaginayon a panagbandalismo, wenno mabalin a masakbayan a panagbandalismo para kadagiti adu ti trapikona nga artklulo, ket manmano nga agited ti batayan para iti napno a panagsalaknib. Ti bassit a panagsalaknib ket maus-usar para kadagiti artikulo.
Nasalakniban-bassit[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bassit a panagsalaknib ket pawilanna dagiti panagurnos babaen dagiti saan a nakarehistro (IP a pagtaengan), ken dagiti pay panag-urnos manipud kadagiti ania man a pakabilangan a saan nga automatiko a napsingkedan (nasken nga uppat nga aldaw ti kadaanan ti pakabilangan) wenno napasingkedan.
Dagiti kastoy nga agar-aramat ket mabalinda ti agkiddaw ti panagurnos iti maysa a nasalakniban bassit a panid babaen ti panagkiddaw kadagitoy idiay tungtungan a panid, nga ususaren ti plantilia ti
{{Urnosen ti nasalakniban-bassit}} no nasken ti makaala ti pannakaimatangan. No ti panid a masalsaludsod ken ti bukodna a tungtungan a panid ket nasalaknibanda, pangngaasi nga aramiden ti panagkiddaw idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagurnos.
Pagsurotan para kadagiti administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti admistrador ket mabalinda nga ipakat ti ingganat inggana a panagsalaknib bassit ti panid a suheto ti adu ken agtagtaginayon a bandalismo wenno panaglabsing iti annuroten ti linaon (a kas dagiti biograpia ti sibibiag a tattao, agmangngamangnga a puntos ti panirigan). Ti panagsalaknib bassit ket nasken a saan nga usaren ti panagsakbay a pamay-an ti panagsuppiat ti bandalismo a saan pay a rimsua, wenno usaren a kas maysa a pibilihio dagiti nakarehistro nga agar-aramat kadagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat kadagiti (agpayso) panagsuppiat ti linaon.
Iti panagtaginayon, dagiti administrador ket mabalinda ti agipakat ti temporario a panagsalaknib bassit kadagiti panid a:
- Suheto ti adu ngem temporario a bandalismo wenno panagriri (kas pagarigan, gapu ti panangimatangan ti midia) a ti panagserra ti agmaymaysa nga agar-aramat ket saan a mabalin a mapili.
- Suheto ti panagsuppiat ti panag-urnos nga amin dagiti nairaman a partido ket saan a nakarehistro wenno baro nga agur-urnos (a kas ti, kadagiti kaso a ti napno a pangsalaknib ket isu ti maipakat). Daytoy ket saan amaipakat no mairaman dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.
- Suheto ti bandalismo wenno agsinnungat a panagurnos a dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ket agar-aramidda ti IP a panaglagto babaen ti panagusar ti nadumaduma a kompiuter, nga agal-ala kadagiti baro a pagtaengan babaen ti panag-uar ti dinamiko nga IP panaggun-od, wenno dagiti pay sabsabali a panagala ti kastoy a pagtaengan a kas ti IP a pagtaengan a panagsipsiput.
- Dagiti tungtungan a panid ti artikulo, no dagitoy ket suheto ti agtgtaginayon a pangriribok. Ti kastoy a panagsalaknib ket nasken a manmano laeng nga usaren gapu ta pawilanna dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ken baro a nakarehistro nga agar-aramat manipud ti panakibinglay kadagiti tungtungan. Ti panid ken ti tungtunganna a panid ket nasken a saan a masalakniban ti agpada nga oras. No ti panid ken ti tungtungan a panid ket agpadada a nasalakniban ket kayatmo ti agkiddaw iti panagurnos, pangngaasi nga agkiddawka ti panagurnos idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagurnos.
- Dagiti tungtungan a panid dagiti naserraan nga IP a pagtaengan nga inus-usar ti agnanayon a saan nga umno a panagurnos, a mairaman ti agnanayon a panagabuso iti {{ikkaten ti serra}} a plantilia, wenno ti agtultuloy a saan a sibil wenno dakes a panagisasao. Ti salaknib ket nasken maitutop iti paset ti panawen tapno saan a masurokan ti kaatiddog ti pannakaserra. Dagiti administrador ket mabalinda a pilien ti panagsukat ti pannakaikabil ti serra ti agar-aramat tapno imbes a maserraan ti agar-aramat ti panagurnosda ti tungtunganda a panid, gapu ta saan a nasken ti panagipada ti pannakaserra a paset ti panawen ti salaknib ti panid a paset ti panawen iti daytoy a pamay-an.
Nasalakniban iti pannakapartuat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti administrador ket mabalinda a pawilan ti pannakapartuat ti panid babaen ti panagsalaknib ti interface. Daytoy nasayaat para kadagiti artikulo a naikkaten ngen agtultuloy a maparpatuat manen. Daytoy a panagsalaknib ket sensetibo ti kadakkel ti letra. Ti listaan dagiti nasalakniban a titulo ket mabirukan idiay nasalakniban a titulo ken Wikipedia:Nospam.
Dagiti panagisakbay a panagiparit kadagiti baro a titulo ti artikulo ket naaramid babaen ti sistema ti mensahe ti panagiparit ti titulo, ken mangpakabael ti nasaysayaat a salaknib nga adda suporta para kadagiti subkuerdas ken dagiti kadawyan a panangiyebkas.
Dagiti panid a nasalakniban iti pannakapartuat ket sagpaminsan a makunkuna a kas dagiti "naasinan". Dagiti agkontribusion nga agayat ti pannakapartuat kadagiti naasinan a titulo nga adda dagiti nasaysayaat a linaon ket mabalinda ti agdamag kadagiti administrador wenno usaren ti pamay-an ti panagrepaso ti panagikkat.
Nasalakniban iti pannakaiyalis[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid ket saan a mabalin a maiyalis kadagiti baro a titulo malaksid a babaen dagiti administrador. Dagiti salaknib ti pannakaiyalis ket kadawyan a naipakat kadagiti:
- Dagiti panid a suheto ti agnanayon a panagiyalis dagiti panid a bandalismo.
- Dagiti panid a suheto a panaginagan ti panid a suppiatan.
- Dagiti adu unay a napanirigan a panid nga awan dagiti rasonna a maiyalis, a kas ti Pagmadlawan dagiti administrador.
Dagiti napno a nasalakniban a panid ket nasalaknibanda pay ti panakaiyalis.
A kas ti napno a panagsalaknib, ti panagsalaknib gapu ti panagsuppiat ti panag-urnos ket nasken a saan a gapuanan ti panagusig a lagdaan iti agdama a nagan. No ti panagsalaknib ti panagiyalis ket maipakat kalpasan ti panagkiddaw ti pannakaiyalis a tungtungan ti panid ket nasken a masalakniban iti likasionna sakbay a nairugi ti panagkiddaw a pannakanaiyalis.
Nasalakniban iti panagikarga[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nasalakniban iti panagikarga ti papeles ket saan a mabalin a masukatan kadagiti baro a bersion malaksid a babaen dagiti administrador. Ti salaknib ti panagikarga ket saanna a salakniban ti panid dagiti papeles manipud ti panagurnos. Ti panagsalaknib ti panagikarga ket mabalin a maipakat babaen ti administrador;
- Kadagiti papeles a suheto ti agnanayon a panagikarga iti bandalismo.
- Kadagiti papeles a suheto ti nagsuppiatan a nagbaetan dagiti agur-urnos.
- Kadagiti papeles a nasken a saan a masukatan, a kas dagiti ladawan a maususar kadagiti interface wenno nairaman iti Umuna a Panid.
A kas ti napno a panagsalaknib, dagiti administrador ket nasken a saanda nga agparabor iti maysa a bersion kadagiti sabali, ken ti salaknib ket nasken a saan a panagusig a lagdaan ti agdama a bersion ti imahen. Malaksid kadagiti papeles a nasalakniban gapu ti panagikarga iti bandalismo.
Agnanayon a nasalakniban[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti luglugar ti Wikipedia ket agnanayon a nasalakniban babaen ti sopwer ti MediaWiki. Ti nagan ti espasio ti MediaWiki, a magilawlawag dagiti paset ti interface ti pagsaadan, ket napno a nasalakniban; saan a mabalin nga ikkaten dagiti administrdor ti pannakasalaknib dagitoy. Iti maipatinayon, ti CSS ti agar-aramat ken dagiti JavaScript a panid, a kas ti Agar-aramat:Kaspagarigan/monobook.css ken Agar-aramat:Kaspagarigan/cologneblue.js, ket automatiko a napno a nasalakniban. Dagiti laeng pakabilangan a mairaman kadagitoy a panid wenno dagiti administrdor ti mabalin a mangurnos kadagitoy. Daytoy a panagsalaknib ket maipakat ti aniaman nga subpanid nga adda ti ".css" wenno ".js" a pagpaatiddog, no adda kapadpadana a MediaWiki a kudil wenno awan. Dagiti administrador ket mabalinda a baliwan dagitoy a panid, kas pagarigan, ti panagikkat kadagiti eskritu ti agar-aramat a di umno nga inus-usar.
Iti maipatinayon kadagiti dagus a naikodigo a panagsalaknib, dagiti sumaganad ket kadawyanda nga agnanayon a nasalakniban:
- Dagiti panid a napanirigan unay, a kas ti Umuna a Panid wenno Papeles:Wiki.png.
- Dagiti panid a nasken a saan a mabalbaliwan gapu ti karbengan ti kopia wenno legado a rason, a kas ti sapasap a renunsia.
- Dagiti panid a kanayon unay a nailak-am, a kas ti
{{tl}}wenno
{{ambox}}, tapno mapawilan ti bandalismo. Daytoy ket mairaman kadagiti ladawan wenno plantilia a naususar kadagiti napanirigan unay wenno kanayon unay a mairamraman a panid.
- Dagiti papeles ket agnanayonda a nasalakniban ti pannakaiyalis, ngem dagiti administrador ket mabalinda nga iyalis.
Dagiti aramid ti opisina[urnosen | urnosen ti taudan]
A kas naitabas kadagiti aramid ti opisina , ti papmpanid ket mabalin a salakniban babaen dagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia a panagsungbat kadagiti pilaw a kas ti karbengan ti kopia wenno dagiti pammadakes a naisasao. Dagitoy ngaaramid ket patuonenna ti konsenso ti komunidad. Dagiti administrador ken nasken a saan nga agurnos wenno ikkaten ti salaknib dagiti kastoy a panid nga awan ti pammalubos manipud kadagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia.
Nasalakniban iti sariap[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sariap a panagsalaknib ket napno a salaknibanna ti panid, ken automatikona nga igay-at ti napno a salaknib iti aniaman a nailak-am. Daytoy ket mairaman kadagiti plantilia ken modulo, dagiti ladawan ken dagiti dadduma pay a midia a naibalay iti Ilokano Wikipedia. Dagiti papeles a naipenpen idiay Commons ket saan a masalakniban babaen ti sariap a salaknib, ken nasken a temporario a maipan iti Ilokano Wikipedia wenno masalakniban idiay Commons. Ti sariap a salaknib:
- Ket nasken laeng a mausar tapno mapawilan ti bandalismo no maikabil ti mapanirigan unay a panid a kas ti Umuna a Panid.
- Ken magun-od laeng para kadagiti napno a nasalakniban a panid; daytoy ket nabaldado para kadagiti nasalakniban bassit a panid gapu ta adda mairepersentana a biddut ti sekuridad. Kitaen ti Bugzilla:8796 para iti adu pay a pakaammo.
- Daytoy ket saan a dagus; daytoy mabalin ti mano nga oras sakbay a mabanagan. Kitaen ti Bugzilla:18483 para iti adu pay a pakaammo.
- Sapasap daytoy a dagus a saan a maipakat kadagiti plantilia, gapu ta daytoy ket saan nga agsalaknib kadagiti pannakairaman ti uneg dagiti
nga etiketa wenno pannakairaman nga agdepende kadagiti parametro ti plantilia, ngem daytoy ket salaknibanna ti subpanid ti dokumentasion ti plantilia.
Dagiti magun-od a plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a plantilia ket mabalin nga ikabil dita ngato dagiti panid a mangipakita a dagitoy ket nasalakniban:


text:
Peter Paul Rubens
Ni Apo Peter Paul Rubens (Pannakabalikas nga Olandes: [ˈrybə(n)s]; 28 Hunio 1577 – 30 Mayo 1640), ket maysa idi a Plamenko Barok a pintor, ken nangipangpangyuna ti maysa a nbarayuboy a Barok nga estilo a nagiyunay-unay ti panaggungunay, maris, ken kaderrep. Isu ket naamammon para kadagiti Maisuppiat a Repormasion a [[pedaso ti altar], dagiti retrato, ladawan ti daga, ken dagiti pakasaritaan a pinintaan ti mitolohikal ken dagiti alehoriko a suheto.
Iti panakaipatinayon ti panagimatmaton ti dakkel a talier idiay [Antwerp|Amberes]] a nangpataud kadagiti pinintaan a nadayeg kadagiti nobilidad ken dagiti agur-urnong ti arte iti kadagupan ti Europa, ni Rubens ket klasiko idi a naadalan a humanista nga eskolar, agur-urnong ti arte, ken diplomatiko a kinabalieroe babaen ni Felipep IV, Ari ti España, ken ni Carlos I, Ari ti Inglatera.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1577 a pannakaipasngay
- 1640 nga ipupusay
- Dagiti Belga nga ekspatriado idiay Alemania
- Dagiti nagbaliw a napan ti Romano Katolisismo
- Dagiti nagbaliw a napan ti Romano Katolisismo manipud ti Kalbanismo
- Dagiti pintor ti korte
- Maisuppiat a Repormasion
- Dagiti diplomatiko
- Dagiti Plamenko Barok a pintor
- Kamkameng ti Amberes a Timpuyog ni San Lukas
- Tattao manipud idiay Amberes
- Tattao manipud idiay Siegen
- Dagiti pintor ti Simbaan ti Romano Katoliko
- Dagiti pinintaan babaen ni Peter Paul Rubens


text:
Nabato a Banbantay
Ti Nabato a Banbantay (Ingles: Rocky Mountains wenno the Rockies) ket ti kangrunaan a kabambantayan idiay lumaud nga Amianan nga Amerika. Ti Nabato a Banbantay ket gumay-ay ti adadu ngem 3,000 milmilia (4,830 km) manipud ti akin-amiananan a paset ti Britaniko a Columbia, idiay lumaud a Kanada, aginggana idiay New Mexico, idiay abagatan a laud ti Estados Unidos. Iti kaunegan ti Kabambantayan ti Amianan nga Amerika, ti Nabato a Banbantay ket kasla naisangsangayan manipud ti Kabambantayan ti Aplaya a Pasipiko ken ti Sariap a Kabambantayan ken ti Sierra Nevada nga amin dagitoy ket adadayo a naisanglad iti laud.
Ti Nabato a Banbantay ket naporma manipud idi 80 a riwriw aginggan idi 55 a riwriw a tawtawen babaen ti Laramide orohenesis. Manipud idin, ti nuruno babaen ti danum ken dagiti glasier ket nakitikit ti kabambantayan kadagiti dramatiko a ginget ken panpantok. Iti kagibusan ti kinaudi a panawen ti yelo, ti tattao ket nagrugrugida a tinataengan dagiti kabambantayan. Kalpasan dagiti Europeano, a kas ni Apo Alexander MacKenzie ken ti Lewis ken Clark ekspedision, ket nagrugrugida a nagsuksukimat ti kabambantayan, dagiti minerales ken dagiti dudot ket nagpaandar ti immuna nga ekonomiko a panasuksukimat kadagiti banbantay, urayno dagiti kabanbantayan ket saanda napusek a natataengan.
Iti agdama, kaaduan ti kabambantayan ket nasalakniban babaen kadagti parke ken kabakiran a dagdaga, ken daytoy ket nadayeg a papanan dagiti turista, a naipangpangruna ti panagpagpagna, panagkampo, panagkalkalay-ay ti bantay, panagkalap, panaganup, panagbisikleta ti bantay, panag-iski, ken snowboard.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baron, Jill (2002). Langlanga ti Nabato a Banbantay: ti ekolohiko a perspektibo. Island Press. ISBN 1-55963-953-9.
- Newby, Rick (2004). Rehion ti Nabato a Banbantay. Greenwood Press. ISBN 0-313-32817-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nabato a Banbantay idiay Wikimedia Commons
- Nabato a Banbantay
- Heolohia ti Nabato a Banbantay
- Nalatak a Panakabingay ti Amianan nga Amerika
- Dagiti pisiograpiko a panakabingbingay
- Dagiti pisiograpiko a rehion ti Estados Unidos
- Dagiti kabambantayan ti Colorado
- Dagiti kabambantayan ti Alberta
- Dagiti kabambantayan ti Britaniko a Columbia
- Dagiti kabambantayan ti Idaho
- Dagiti kabambantayan ti Montana
- Dagiti kabambantayan ti New Mexico
- Dagiti kabambantayan ti Utah
- Dagiti kabambantayan ti Wyoming


text:
Jose Rizal
- Para iti dadduma pay a kaipapanan, kitaen ti Rizal (panangilawlawag).
Ni Dr. José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunio 19, 1861 – Disiembre 30, 1896) ket ti nailian a bannuar ti Pilipinas. Maysa a maibilang a henio, ni Rizal ket maysa a mannurat, mannaniw, doktor iti medisina, siruhano iti mata, arkitekto, pintor, edukador, ekonomista, etnologo, sientista a mannalon, istoriador, mammartuat, agiwarwarnak, musikero, mitolohista, eskultor, ken sosiolohista. Maysa pay a linguista, ammona ti aganay a 22 a pagsasao.
Napapatay kas martir idi Desiembre 30, 1896 iti Bagumbayan (Luneta) iti Manila, idi kedngan ti turay nga Espaniol a mabitay a mapaltogan, gapu kadagiti pammabasol maipapan iti akemna iti Rebolusion a Pilipino.


text:
Linteg
Ti linteg ket maysa a sistema dagiti alagaden ken pagibagnosan nga ipatpatungpal babaen kadagiti sosial a patakder tapno maturayan ti panagkukua.[1] Dagiti linteg ket inar-aramid babaen dagiti gobierno, a naisangsangayan dagiti bukodda a lehislatura. Ti pagannnurotan dagiti linteg kaniada ket mabalin a maimpluensiaan babaen ti maysa a batay-linteg (naisurat wenno saan) ken iti kakarbengan a nakaisuratanna. Ti linteg ket mangsukog kadagiti politika, ekonomika ken kagimongan kadagiti di mabilbilang a waya ken agserbi a kas maysa a sosial a mamangkappia kadagiti pannnakibinang a baetan ti tattao.
Ti sapasap a paggiddiatan ket mabalin a maaramid ti baetan dagiti hurisdiksion ti sibil a linteg (mairaman ti Kanon ken Sosialista a linteg), nga iti lehislatura wenno dagiti dadduma a sentro ti bagi ket mangisurat ken mangitipon kadagiti lintegda, ken dagiti sistema ti sapasap a linteg (mairaman ti Islamiko a linteg), nga idiay ti hues ket nagaramid kadagiti napatapatan a simmarunuan a naaw-awat. Iti naipakasaritaan, dagiti relihioso a linteg ket addan ti naisangsangayn a papel iti panangikappia kadagiti sekular a banag, a dagitoy ket kastoy pay laeng a kaso kadagiti dadduma pagilian, a naisangsangayn ti Islamiko.
Ti hustisia a pamay-an ti linteg ket sapsap a nabingbingay kadagiti dua a nangruna paset. Ti kriminal a linteg ket mangipanggep kadagiti ugali a napanpanunotan a makadangran ti sosial ng aurnos ken iti nabasolan a partido ket mabalin a maibalud wenno mamulta. Ti sibil a linteg (nasken a saan a maiyallilaw kadagiti hurisdiksion ti sibil a linteg dita ngato) a mangipanggep iti pangikappiaan dagiti darum (suppiatan) a baetan dagiti tao wenno dagiti gunglo. Dagitoy a pangikappiaan ket mangited ti maysa a pakailintegan a pamuspusan (kadawyan a kuarta a pannkaidadanes) iti nangabak a nadarum.
Babaen ti sibil a linteg, dagiti sumaganad a kinapangpangruna, ken dagiti dadduma pay, nga adda: ti tulag a linteg ket mangtimbeng manipud kadagiti panaggatang ti baliete ti bus aginggana ti panagilaklako kadagiti deribatibo a pagtagilakuan. Ti tagikua linteg ket mangtimbeng ti panangiyallatiw ken titulo iti bukod a tagikua ken pudno a tagikua. Ti panagtalek a linteg ket maipakat kadagiti pundo a tinengtengngel para iti panangipaay ti ken talinaay ti pinansia. Ti tort a linteg ket mangpalubos ti panagtunton para iti panangisukat no ti maysa tagikua ti tao ket nadangran. Ti batay-linteg a linteg ket mangited ti maysa a batayan para iti panagpartuat iti linteg, ti panagsalaknib kadagiti karbengan ti nagtagitaon ken ti panagpili kadagiti politikal a pannakabagi. Ti administratibo a linteg ket inus-usar a mangrepaso kadagiti keddeng dagiti ahensia ti gobierno. Ti internasional a linteg ket mangtaripato kadagiti pannakibiang a baetan dagiti naturay nga estado kadagiti tignay a sumakop manipud ti panagtagilako aginggana ti tgnay ti militar.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Robertson, Dagiti krima iti nagtagitaoan, 90; kitaen ti "analitiko a hurisprudensia" para kadagit adu a debado no ania iti linteg; iti Ti Konsepto iti Linteg ni Hart ket nangisuppiat a ti linteg ket maysa a "sistema dagiti alagaden" (Campbell, Dagiti Parawad ti Nainkalintegn a Panagad-adal, 184); Kinuna ni Austin idi ket "ti bilin ti maysa a naturay, nga inkeddengan babaen ti panangipangta iti pammasingked" (Bix, John Austin); Nangilawlawag ni Dworkin iti linteg a kas maysa nga "interpretibo a konsepto" tapno makagun-od iti hustisia (Dworkin, Imperio ti Linteg, 410); ken ni nagsupsuppiat ni Raz a ti linteg ket maysa a "turay" tapno mamamngkappia dagiti kakayatan ti tao (Raz, Ti Turay ti Linteg, 3–36).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti naimaldit a taudan
- Akhlaghi, Behrooz (2005). "Komersiala Linteg ti Iran ken ti Baro a Linteg ti Puonan FIPPA". Iti Yassari, Nadjma. Ti Sharīʻa kadagiti Batay-linteg ti Apganistan, Iran, ken Ehipto. Mohr Siebeck. ISBN 3-16-148787-7.
- Albrow, Martin (1970). Burokrasia (Dagiti Kangrunaan a konsepto iti Politikal a Siensia). Londres: Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-11262-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Linteg idiay Wikimedia Commons
- JurisPedia
- Dagiti nainkalintegan nga artikulo, damdamag, ken dagiti interaktibo a mapa
- WorldLII – Instituto ti Sangalubongan a Pakaammo ti Nainkalintegan
- CommonLII – Instituto ti Mankomunidad a Pakaammo ti Nainkalintegan
- AsianLII – Instituto ti Asia a Pakaammo ti Nainkalintegan (AsianLII)
- PacLII – Instituto ti Is-isla ti Pasipiko a Pakaammo ti Nainkalintegan


text:
Kategoria:Teknolohia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 10 a subkatkategoria, manipud ti 10 a dagup.
- Teknolohia babaen ti kita (10 K)
- Dagiti sistema ti teknolohia (4 K)
A
- Aruaten (2 K)
D
- Digital a teknolohia (3 K, 2 P)
I
- Industria (2 K, 1 P)
- Inhenieria (2 K, 1 P)
K
- Komunikasion (1 K, 2 P)
P
- Pakasaritaan ti teknolohia (1 K, 1 P)
T
- Teknolohia ti pakaammo (1 K)
Pampanid iti kategoria "Teknolohia"
Ti sumaganad a 2 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 2 a dagup.


text:
Alcala, Cagayan
Ti Alcala ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Daytoy nga ili ti pakasarakan ti kalawaan a simbaan iti intero a Tanap ti Cagayan. Isu ti simbaan ni Santa Filomena Virjen. Maang-angay kada Agosto 27 ti Patronal Piesta.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Alcala ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Abbeg
- Afusing Bato
- Afusing Daga
- Agani
- Baculod
- Baybayog
- Cabuluan
- Calantac
- Carallangan
- Centro Norte (Poblacion)
- Centro Sur (Poblacion)
- Dalaoig
- Damurog
- Jurisdiction
- Malalatan
- Maraburab
- Masin
- Pagbangkeruan
- Pared
- Piggatan
- Pinopoc
- Pussian
- San Esteban
- Tamban
- Tupang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)