text:
Monday, August 14, 2017
SOLID WASTE KEN CLEAN AND GREEN PROGRAM, NAKA-INTACT
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman-uman ti Web In-Action, imbatad ni Mr. Edgar S. Balangatan, AT, Municipal Clean and Green Program Coordinator iti agtultuloy a panaglinisda kadagiti pampubliko a pasilidad ti LGU-Cabugao kas iti Parke, Plaza, sango ken arubayan dagiti Government Facilities babaen iti programa ti Clean and Green ti Munisipio.
Iti Poblasion ken Coastal barangay ket regular a maiwayat iti panagdalus nga idauluan dagiti Opisiales ti Barangay iti parte a masakupanda babaen iti itutulong dagiti sektor ken asosasion iti barangay-da.
Kabayatanna, maar-aramid latta ti regular a panaglinis iti agsumbangir ti Kalsada Nasional manipud Barangay Sagayaden agingga iti Barangay Pug-os babaen iti panagtinnulong dagiti LGU Personnel ti Clean and Green kasta metten dagiti pannakabagi ti Maintenance Section ti DPWH-Bantay, Ilocos Sur ken iti Kyeryong – J.D. Policarpio (JV).
Nupay kasta, insupusop ni Mr. Balangatan a saan latta met nga agsina a pakaseknan ti Munisipio iti maipapan iti Solid Waste Management ken iti Clean and Green iti intero a Munisipalidad.
Kasta met nga agtultuloy a maipromot koma iti panagdaldalus iti kalsada kadagiti barangay babaen iti itutulong dagiti Opisiales ti Barangay a kabinnulig ti Munisipio a mangitandudo kadagitoy nga agdama a programa, segun pay ken ni Mr. Balangatan.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta iti napintas a koordinasion dagiti Opisina ken Ahensia a maseknan ken dagiti adda iti salinong ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang para iti pannakaitandudo dagiti aktibidad nga agtultuloy a mangpasayaat iti aglawlaw ti Munisipalidad. # (Web Situational Report)
Iti Poblasion ken Coastal barangay ket regular a maiwayat iti panagdalus nga idauluan dagiti Opisiales ti Barangay iti parte a masakupanda babaen iti itutulong dagiti sektor ken asosasion iti barangay-da.
Kabayatanna, maar-aramid latta ti regular a panaglinis iti agsumbangir ti Kalsada Nasional manipud Barangay Sagayaden agingga iti Barangay Pug-os babaen iti panagtinnulong dagiti LGU Personnel ti Clean and Green kasta metten dagiti pannakabagi ti Maintenance Section ti DPWH-Bantay, Ilocos Sur ken iti Kyeryong – J.D. Policarpio (JV).
Nupay kasta, insupusop ni Mr. Balangatan a saan latta met nga agsina a pakaseknan ti Munisipio iti maipapan iti Solid Waste Management ken iti Clean and Green iti intero a Munisipalidad.
Kasta met nga agtultuloy a maipromot koma iti panagdaldalus iti kalsada kadagiti barangay babaen iti itutulong dagiti Opisiales ti Barangay a kabinnulig ti Munisipio a mangitandudo kadagitoy nga agdama a programa, segun pay ken ni Mr. Balangatan.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta iti napintas a koordinasion dagiti Opisina ken Ahensia a maseknan ken dagiti adda iti salinong ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang para iti pannakaitandudo dagiti aktibidad nga agtultuloy a mangpasayaat iti aglawlaw ti Munisipalidad. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:12 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Kas paset ti programana a panangitandudo iti kultura dagiti Ilokano, naipabuya ditoy idi Abril 5 ti zarzuela a “Diosko, Apay a Binaybay-annak?” babaen ti panagkinnamayyet ti 3A’s ken Mayyang Productions.
Segun ken ni Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano, rugin daytoy ti Dur-as ken Victoria iti Benneg ken Salinong ti Kultura (DVBS) Zarzuela Ilocana Festival nga esponsoran ti gobierno probinsial ti Ilocos Sur.
“Nairugin ti programatayo tapno mapreserba ti kannawidan dagiti tribu babaen ti Tribal Festival. Ita, dagiti met kultura ken arte dagiti taga-patad ti isarunotayo,” kinuna ti gobernador.
Manipud Abril 5 agingga iti Mayo 24, siam a dramatic troupe ti agpabuya kadagiti ili a Magsingal, Cabugao, San Ildefonso, Santa, Narvacan, Sta. Maria, Banayoyo and Sta. Cruz. Ikkan ti gobierno probinsial iti P20,000 ti tunggal grupo kas tulongna a pinansial kadakuada.
Kinuna ti gobernador a mairerord amin a zarzuela babaen ti NBN Vigan tapno maipabuya iti telebision.
Mapilinto pay dagiti sumaganad kas major awards: best story, best director, best actress, best actor, best female comedian, best male comedian, best orchestra/musical scoring, ken best art direction. Maiyawat met ti minor awards para iti best supporting actor, best supporting actress, best child actor, ken best child actress.
Maangay ti awarding ceremony iti maudi a lawas ti Mayo. (Mancielito S. Tacadena/NBN Vigan)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Guinea Ekuatorial
Nagsasabtan: 1°30′N 10°00′E / 1.500°N 10.000°E
Ti Guinea Ekuatorial, opisial a ti Republika iti Guinea Ekuatorial (Espaniol: República de Guinea Ecuatorial, panangibalikas: [reˈpuBlika ðe ɡiˈne.a ekwatoˈɾjal]; Pranses: République de Guinée équatoriale, panangibalikas: [ʁepyblik də ɡine ekwatoʁjal], (Portuges: República da Guiné Equatorial, panangibalikas: [ʁeˈpublikɐ dɐ ɡiˈnɛ ekwatoˈɾjaɫ]; ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Tengnga nga Aprika. Addaan daytoy ti dua a paset: ti maysa a kontinental a rehion a (Río Muni), a mairaman adu a babassit nga is-isla a mairaman ti Corisco, Elobey Grande ken Elobey Chico; ken ti maysa nga insular a rehion a naglaon ti isla ti Annobón ken isla ti Bioko (makunkuna idi a Fernando Po) a daytoy ti pakabirukan ti kapitoliona a Malabo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Cia World Factbook; Guinea Ekuatorial
- ^ Departmento iti Ekonomia ken Paset ti Populasion ti Sosial a Panakibiang (2009). "Propekto ti Sangalubongan a Populasion, Tabla A.1" (PDF). 2008 rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2009-03-12.
- ^ a b c d Datos a Mangipakita ti Sanglubongan a Panagrangrang-ay, Banko ti Lubong, naala idi Agosto 23, 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Guinea Ekuatorial
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1968
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio


text:
Pagsasao a Bikol Sentral
Ti Bikol Sentral wenno Tengnga a Bikol, kaaduan nga ammo kas ti Naga Bikol, ket ti kaaduan a naisasao a pagsasao idiay Rehion ti Bicol ti akin-abagatan a Luzon, Filipinas. Daytoy ket naisasao idiay akin-amianan ken akinlaud a parte ti Camarines Sur, ti maikadua a kongresional a distrito ti Camarines Norte, ti akindaya a parte ti Albay, ti akin-amianan a daya a parte ti Sorsogon, ti ili ti Masbate ti San Pascual, ken ti akin-abagatn a laud a parte ti Catanduanes. Dagiti agsasao iti Bikol Sentral ket mabirukan kadagiti amin a parobinsia ti Bicol ken naipangpangruna a pagsasao idiay Camarines Sur. Ti pagalagadan a porma ti espasio ti pagsasao ket naibatay iti dialekto ti Canaman.
Ti Bikol Sentral ket addaan kadagiti langa dagiti bokabulario a saan a mabirukan kadagiti sabali a pagsasao a Bikol Bikol wenno dagiti sabali a kameng ti pamilia ti pagsasao ti Tengnga a Filipino a kas ti Tagalog ken Cebuano. Ti pagarigan dagitoy a balikas a kas ti matua ken bitis a kapada met dagiti balikas ti Kapampangan a tikayatna a sawen ket laklakay saka/saksaka. Ti balikas ti banggi (rabii) ket ti pay sabali a pagarigan iti daytoy a gapu ta sabali met manipud idi kadawyan a balikas ti Bikol iti "gab-i" ngem as-asideg iti balikas iti bengi iti Kapampangan. Awan ti pormal a panagadal a maipanggep iti pannakaikabagian ti sasao a Tengnga a Luzon iti Bikol Sentral negm ti naud-udi ket addaan kadagiti nadumaduma a balikas a mabirukan met iti arkaiko a porma ti Tagalog a naisasao kadagiti probinsia ti Rizal ken Quezon a naimatmatian a ti balay ti sasao a Tengnga a Luzon a kas ti Kapampangan idiay Pampanga ken akin-abagatan a Tarlac ken sasao a Sambaliko idiay probinsia ti Zambales.
Dagiti linaon
Numero[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bikol Sentral iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Philippine Census, 2000. Table 11. Household Population by Ethnicity, Sex and Region: 2000
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Central Bicolano". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- Lobel, Jason William, Wilmer Joseph S Tria, and Jose Maria Z Carpio. 2000. An satuyang tataramon / A study of the Bikol language. Naga City, Philippines: Lobel & Tria Partnership, Co.: Holy Rosary Minor Seminary.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Pagsasao a Bikol Sentral manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
ANIA ti aramiden ti gobierno no dakdakkel ti mailatang a budget ngem ti manamnama a mapastrek nga ingreso kalpasan a naaprobaranen iti miting ti gabinete ti 2019 Annual Budget nga aggatad iti P3.757 Trillion? Sadino ti pangalaan ti gobierno iti nayon a pondo?
Inaprobaranen ni Presidente Rodrigo Duterte ti naisingasing a pondo kabayatan ti cabinet meeting, ket manamnama ti panangiyendorsonanto ken ti Department if Budget Management iti Kongreso kabayatan ti maikatlo a panangipaayna ti State of the Nation Address sadiay House of Representatives inton Hulio 23, 2018.
Nababbaba iti P100 Billion ti Proposed 2019 Annual Budget ngem ti 2018 Annual Budget nga agdagup iti P3.767 Trillion. Mapapati a naipababa ti tinawen a pondo gapu ta adda dagiti departamento a mabalin a saanda a magastos dagiti nayalokar a pondoda iti daytoy a tawen.
Inrakurak ni Presidential Spokesman Harry Roque nga iti kadagupan ti naisingasing a 2019 Annual Budget, nakaalokar ti P1,185 Trillion wenno 31.5% para iti personal services, P752.7 Billion wenno P20% para ti capital outlay. P640 Billion wenno 17.1% para local governments, ken P562.9 Billion wenno 15% para ti maintenance expenditures.
Positibo dagiti economic managers ti agdama nga administrasion a ti nasayaat a pannakagasto ti 2019 Annual Budget ken ad-adda pay a paregtaenna ti ekonomia ken padur-asenna ti kasasaad ti pagilian babaen ti pannakaisayangkat ti Build, Build Program ti gobierno. Ti pannakaaprobarto ti pondo iti Kongreso ken ti nasayaat a panangigasto ti Executive Branch babaen kadagiti nadumaduma a departamento ket supapakanna dagiti underspending wenno saan a pannakagastos ti pondo dagiti ahensia kadagiti naglabas a tawen.
Iti panirigan dagiti economic managers, mayanatup laeng ti naisingasing a P3.757 Trillion para iti 2019 tapno rumegta ti kasasaad ti ekonomia. Ngem mano ti manamnama a mapastrek ti gobierno a buis ken ingreso manipud kadagiti umili?
Mapattapatta a dumanon laeng iti P2.846 Trillion ti makolekta nga ingreso ti gobierno iti panaggibus ti 2018. Nababbaba iti P911 Billion ngem ti P3.757 Trillion a proposed 2019 Annual Budget.
Tapno matungpal ti panggep ti gobierno a gun-oden nga ingreso ket nasken nga agsakripisio dagiti umili nga agbayad iti nanginngina a presio dagiti kangrunaan a magatgatang gapu ti pannakaingato ti buis, sin tax, value added tax, ken dadduma pay kas sagudayen ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law. Naingato pay ti bayad ti pannakaproseso dagiti dokumento, pagparehistro ti lugan ken dadduma pay a serbisio nga ipapaay ti gobierno kadagiti umili.
No agkurang ti makolekta nga ingreso ti gobierno, ania ti solusion nga aramiden ti administrasion? Umutang manen ti Pilipinas kadagiti international financing institutions ken kadagiti ganggannaet a pagilian kas ti World Bank, International Monetary Fund, itan iti China.
Iti tinawen a pannakanayon dagiti utang ti Pilipinas kadagiti ganggannaet a financial institutions, manon ti agdama nga utang ti pagilian? Mabayadanto pay ngata ti gobierno dagitoy nga utang a kayarigannan ti pannakaisalda ti agdama ken sumaruno a henerasion.
Manipud iti foreign debt ti Pilipinas a US$77.319 Billion idi aggibusen ti termino ni Presidente Benigno Aquino III, ket mapapati a timmayoken iti U$123 Billion a mabalin a dumanonto pay iti U$290 Billion iti panagngudo ti termino ni Presidente Duterte.
Maysa kadagiti napateg a prinsipio ti panagbiag ti tao ket ti saan a panaggasto iti nasursurok ngem ti masapulan tapno saan nga ad-adda a maparigatan ken mailuob iti utang. Ngem kabaliktaran ti mapaspsasamak iti gobierno ti Pilipinas ta dakdakkel nga amang ti annual budget ngem ti makolekta nga ingreso ti pagilian.
Nasayaat ti umutang no mausar daytoy a nasayaat kadagiti gannuat a makaited iti mapastrek nga ingreso wenno return of investment. Ngem ti mapaliiw a dakes a pannakaipakat ti pondo ti gobierno ket ti saan a balanse ken tumutop a pannakausar dagiti pondo kas ti pannakasukat dagiti nalagda ken saan pay a nagbayag a rangtay ken kalsada ken dadduma pay nga imprastraktura, dagiti agsobsobra ken awan mamaayna a panagbiahe dagiti opisial, ti saan a patas a sueldo dagiti agserserbi iti gobierno, dagiti duol a maipapaay kadagiti saan a rumbeng a benepisario, ken ti agtultuloy a kurapsion.
Naipadamag iti media a narurod ti Presidente nga adda dagiti ahensia ti gobierno a saanda a nagasto ti nayalokar a pondoda gapu ta patienna a saanda a naaramid ti trabahoda. Iti panirigan ti Presidente, nasken nga usaren amin wenno ikipas ti ahensia ti naited a pondoda a pakakitaan nga ar-aramidenda ti trabahoda.
No iti pribado a biag ti maysa a pamilia, saan ngata a maragsakan ti ama wenno ina no saan a nagasto ti anakda ti intedda nga allowance ta nagsalimetmet daytoy iti naggastosanna.
Gapu iti agtultuloy a kurapsion ken dagiti saan a tumutop a pannakausar ti pondo ti gobierno, ket ad-adda nga umad-adu ti foreign debt wenno utang ti Pilipinas kadagiti sabali a pagilian, ken ad-adda pay a maparigatan dagiti umili gapu iti nangato a buis ken presio dagiti kangrunaan a magatgatang a kasapulan iti inaldaw a panagbiagda. (Eden A. Alviar)


text:
Polanco, Zamboanga del Norte
Ti Polanco ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Polanco ket nabennebenneg iti 30 a barbaranggay.[2]
- Anastacio
- Bandera
- Bethlehem
- Dangi
- Dansullan
- De Venta Perla
- Guinles
- Isis
- Labrador (Prinda)
- Lapayanbaja
- Letapan
- Linabo
- Lingasad
- Macleodes
- Magangon
- Maligaya
- Milad
- New Lebangon
- New Sicayab
- Obay
- Pian
- Poblacion North
- Poblacion South
- San Antonio (Paetan)
- San Miguel (Loboc)
- San Pedro
- Santo Niño (Lantoy)
- Sianib
- Silawe
- Villahermosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
BANGUED, Abra – Kinuna ni PNP Director General Oscar Calderon nga agtultuloy dagiti nabuangay nga espesial a task force agingga iti masolbar ti pannakapapatay ni Dip. Luis Bersamin, Jr. ken agsubli ti talna iti daytoy a probinsia.
Inwaragawag pay ni Calderon a maipakaten ti election firearms ban iti Abra nupay mangrugi pay laeng daytoy iti katengngaan daytoy a bulan. Nupay kasta, impatalgedna a maikkan iti security escorts dagiti kameng ti pamilia ti napapatay a diputado.
Idauluan ni Director Jesus Versoza, hepe ti PNP Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) ti Task Force Bersamin idinto nga idauluan ni Senior Supt. Eugene Martin, dati a hepe ti polis ti Abra ti Task Force Abra.
Napaltogan da Bersamin ken ti badigardna a polis iti ruar ti Mt. Carmel Church iti Quezon City itay Dis. 16.
Kalpasan ti tallo nga aldaw, inaresto dagiti polis ni dati nga Army M/Sgt. Rufino Panday iti pagtaenganna iti Makati City.
Inako ni Panday nga isu ti nagpaay a parasiput ket intudona dagiti kaduana a da dati a Vice Mayor Freddie Dupo ti La Paz, Abra, Dominador Barbosa, mapapati a nangpaltog ken ni Bersamin, ni Sonny Taculao, ti nagmaneho iti motorsiklo a naaramat iti panaglibas dagiti suspetsa, ken maysa a John Doe.
Kinuna pay ni Panday kadagiti inbestigador nga impalgak ni Dupo kenkuana a maysa a politiko iti Abra ti akin-utek iti pammapatay iti gatad a P5 million.
Mapapati nga agkandidato a para gobernador ni Bersamin iti masungad nga eleksion ket posible a kasangona ti asawa ni Valera nga agdama a mayor iti Bangued.
Ngem pinaglibakan ni Gov. Vicente Valera nga adda pannakainaigna iti pammapatay.
Kinuna ti gobernador nga awan ti pannakaammona nga adda plano ni Bersamin nga agkandidato a para gobernador a sumango iti asawana a posible nga agtaray iti nasao a puesto iti masungad nga eleksion.
Kabayatanna, nangibaon ti PNP iti 100 a polis a nangted seguridad iti pannakaipumpon ni Bersamin itay Dis. 27. Naiwayat pay dagiti check-points tapno maalay-ayan ti tension iti probinsia.
Rinibu dagiti dimmar-ay iti pamunpon ti diputado.
Kanaig daytoy, indagadag dagiti pamilia dagiti napapatay a lider oposision iti probinsia iti pannakainbestiga manen ti pannakapapatayda.
Malaksid ken ni Bersamin, napapatay da Mayor ti La Paz Mark Ysrael Bernos, Mayor ti Tineg Clarence Benwaren ken Mayor ti Tubo Jose Segundo.
Mapapati nga agpapada dagitoy a kritiko ni Valera.
Daytoy ti maikatlo a pannakapapatay ti politiko iti Abra iti daytoy a tawen.
Napaltogan ni Bernos idi Enero 13 bayat ti panag-buyana iti ay-ayam a basketbol iti plasa ti La Paz.
Nairaman a suspetsa ni Dupo a bise mayor ni Bernos ngem nagpukaw kalpasan iti pammapatay.
Napapatay met ni Board member James Bersamin bayat ti panag-joggingna iti plasa ti Bangued. ##


text:
VIGAN CITY – Maysa a negosiante ti narabsut ti bagna a naglaon iti kuarta ken dokumento iti maysa a panganan ditoy itay nabiit.
Nagreklamo iti polis ni Fredelina Arola, 65, naasawaan, negosiante, residente iti Poblacion Norte, Sta. Maria, Ilocos Sur a rinabsut ti di nabigbig a lalaki ti bagna a naglaon iti IDna a kas senior citizen ken P20,000 a kuarta.
Naammuan iti inbestigasion a napan ti baket iti Chow King Food Haus tapno mangaldaw idi marabsut ti bagna.
Asideg laeng ti nasao a panganan iti city hall.
Idi Peb. 14, nadukot ti selpon ni Marivic Dayag Calimlim, 19, balasang, agnaed iti Caloocan, Santiago, Isabela bayat ti kaaddana iti tiendaan publiko ditoy.
Segun iti panagpalutpot dagiti polis, napan ni Calimlim iti tiendaan tapno gumatang iti pakalaglagipanna a bimmisita ditoy ngem idi agbayad, naduktalanna laengen a nakalukat ti bagna ket awanen ti selponna nga agpateg iti P18,000.
Alas 11:45 iti bigat idi madukotan ni Calimlim.


text:
Narigat ti trabaho dagitoy a sakada iti plantasion ta kanayonda nga agmula, agsukay ti daga ken agbagkat iti unas. Sanay wenno naundor man dagiti ilokano iti rigat, dida met ngarud kakaayatan nga arigda ti tagabo ken kasla madusdusa iti trabaho.
Idiay Ilocos, saanda a maibabad nga agtrabaho iti mabayag nga oras ken awan ti makaipawil ti aniaman a kayatda nga aramiden no mannarimaan ti trabaho. Saan a kas iti planstasion, adda pay pannaka-polis nga agsiim ti tignayda, wenno adda ti luna nga agmandar ti mabalinna a paaramid kadakuada uray aglabesen ti oras ti trabahoda. Adda latta pannaka-polis a kadua daytoy a luna. Gapu ti daytoy, kabalinan ti luna a waraen ti aniaman a plano a panagresistir wenno panagkitakit dagiti trabahador.
Inadaptar ti Hawaiian Sugar Plantation Association [HSPA] ti "divide-and-rule" policy no sadino nga agkatrabahuan dagiti saan nga agkapuli. Kayatna a sawen, maitipon ni Filipino iti grupo ti Hapon. Kasta met ti sabali, maitiponda iti grupo dagiti Filipino.
Ngem ti pudno a gagem daytoy nga inadaptar ti HSPA ket tapno agtalinaed a nababa ti tangdan wenno sueldo dagitoy a mangmangged. Mamatika man wenno saan, maar-aramid pay la daytoy a pagannurotan/paglintegan iti agdama.
No inkaso nga adda maisayangkat a panagwelga, maaramat ti maysa nga ethnic group kontra iti sabali a grupo nga agpanggep nga agwelga. Tapno mawara ti welga. Ta no agtipon ti maymaysa a puli, narigrigat a mawara ta sangsangkamaysa dagitoy a mangirupir ti kalinteganda. Ngem no maitipon ti sabali a puli iti sabali a grupo, saanda nga agkikinnaawatan ket awan turongen ti panggepda no di ket aggibus ken mawara.
Matangdanan dagiti Caucasians wenno dagiti maibilang a skilled-workers ken adda iti supervisory positions ti dakdakkel a gatad. Naurnos ti lugar a pakaibalayanda ken maited ti napintas a trabaho ken sueldo dagitoy.
Idi, matangdanan ti trabahador basar iti puli wenno ethinicity a nagappuanna. Ti kababaan a bayad a maawat ti trabahador a puraw ken plantation police ket sangagasut ken kuarenta a doliar iti kada bulan.
Iti sabali a bangir, maibabad dagiti Hapon ken Filipino iti kataltalonan nga agmalmalem. No dadduma, agtrabahoda iti sangapulo nga oras ti tunggal aldaw, innem nga aldaw iti linawas, beinte siete nga aldaw iti tunggal bulan iti awatenda a 90 cents a tangdan wenno sueldo ti inaldaw wenno duapulo a doliar iti kada bulan.
Iti panangadal ni Ronald Takaki ti kasasaad iti plantasion ti Hawaii, kunana a nagresistir dagiti trabahador kas sungbatda iti sobra unay ken saan a makatao nga ipapaaramid dagiti "boss" kadakuada. Agaramid dagitoy ti nagduduma a porma wenno wagas ti panagresistir ken panagsuppiat. Nagaramidda ti kinabayolente-- kas ti arson wenno igagara a puoran ti kaunasan, ken butbutngenda ti luna. Dagiti dadduma, saanda a sumrek iti trabaho, maigagara ketdi a natagunaya ti tignayda.
Napintas ketdi ti kooperasion dagitoy a trabahador ta agsisinnublatda a mangsiim ti luna no agturong daytoy iti lugar ti pagtrabahuan, idinto nga agsardeng met dagiti dadduma nga agtrabaho; adda agsigarilio wenno agiinnistoria.
Kuna ni Takaki, gapu ta kaaduan kadagitoy a trabahador ti managbutbuteng, saan a nagbayag dayta a plano ken aramidda.
Panagwelga ti pamuspusan dagiti trabahador kas sungbat ti kinarigat ti trabahoda.
Idi tawen 1909, nasaksian iti isla ti Oahu ti kadakkelan a welga nga insayangkat dagiti trabahador a Hapon nga agkiddaw ti nangatngato a sueldo. Nasikap ti administrasion ti plantasion ta inawis ken inaramatda ketdi dagiti Filipino tapno isuda ti mangituloy ti binakantean a trabaho dagiti Hapon. Saan a balligi ti panagwelga dagiti Hapon ket naggibus iti "discriminatory wage differential" basar no ania a puli ti naggapuan.
Daytoy ti rugi ti umuna a bansada ti panagsangpet dagiti Filipino iti Hawaii. Idi tawen 1920, dakdakkel ken organisado ti napasamak a welga iti Oahu. Iti daytoy a welga, nagtipon ti puersa dagiti trabahador ti Hapon ken Filipino a nagkiddaw ti nangatngato a sueldo ken pannakabaliw ti sistema ti panagited ti bonus.
Naggibus ti welga kalpasan iti innem a bulan a saan a nagtrabaho dagiti Hapon ken Filipino. Naikari ketdi kadakuada a maited ti nangatngato a sueldo, pannakawara ti wage differentials ken ti pannakabalbaliw ti bonus system.
Inkalintegan ni Takaki a dakkel ti nagun-od dagiti trabahador iti daytoy a welga--"ti blood unionism" iti nagbaetan dagiti Hapon ken Filipino.
Iti biang dagiti Filipino, nabangon ti organisasion dagiti Filipino babaen ti liderato da Pablo Manlapit ken Carl Damaso.
Kuna ni Melinda Tria Kerkvliet, iti panagadalna ti kinatao ni Manlapit, nangrugi a limtuaw ti kina-lider ni Manlapit iti napasamak a welga idi 1920 ken 1924.
Iti welga ti 1920, mamati ni Manlapit nga agkaykaysa koma dagiti Hapon ken Filipino. Ngem kalpasan a nagngudo ti welga dua a bulan ti napalabas, pinadpadakes dagiti sugar planters ni Manlapit ken naakusaran pay daytoy nga agdawdawat ti kuarta tapno agsardeng ti welga dagiti trabahador.
Idi tawen 1924, ad-adda a nagbalin a dakes ni Manlapit. Nagsubang iti welga dagiti polis ken welgista idiay Hanapepe, isla ti Kauai, a nagresultaan ti nakatayan ti duapulo a tattao.
Gapu ta ni Manlapit ti maipagarup a dadaulo ti panagwelga, tiniliw dagiti dadduma a sugar planters ni Manlapit sada impilaan iti nagduduma a kaso: kas ti pannakapaay a mangipaay iti umno a kasilias dagiti trabahador a nairaman a naikkat iti welga ken temporario a nagnaed iti Kalihi. Naipilaan iti kaso nga agpanggep nga agaramid ti dakes wenno conspiracy kalpasan a naduktalan nga isu ti nangirugi ken nangidaulo ti welga.
Nagulbod met ni Pantaleon Enayuda a nagsakit, naitaray iti ospital ken natay ti anakna gapu ken ni Manlapit. Ngem idi agangay, naduktalan a pinagawid dagiti staff ti ospital ti ubing kalpasan ti pannakatamingna.
Ngem impilit ni Enayuda a basol ni Manlapit daytoy. Nagtestigo ni Enayuda kontra ken ni Manlapit. Nakombiktaran ni Manlapit ken 60 a sabsabali pay a Kaua'i strikers iti criminal conspiracy. Nabalud kalpasanna, naideportar ni Manlapit idiay California ket saanen a napalubosan a nagsubli iti Hawaii agingga idi 1932. Nagbayag ti welga iti walo a bulan a nakabusbosan ti HSPA iti minilion a doliar tapno agsardeng.
Sabali pay a nalatak a Filipino labor leader, ni Carl Damaso. Napan iti Hawaii idi agtawen laeng ti sangapulo ket pito idi kangitingitan ti makuna a naindaklan a ladingit wenno "Great Depression," tawen 1930.
Idi 1934, nakikappeng ni Damaso iti welga dagiti Filipino iti Ola'a Sugar Plantation-- sabali pay ti naganna a Puna Sugar Company, ti Big Island. Agarup pitupulo a porsiento dagiti trabahador a Filipino ti nagprotesta gapu ti kunada a kinababa ti sueldo ken ti "employment discrimanation policy."
Saan a nagballigi ti welga ket napabasol ni Damaso kas labor agitator ken nailista ti naganna kadagiti trabahador a "do not hire."
Immakar ni Damaso iti Maui ket nakastrek ti trabaho iti Wailuku Sugar Company. Ngem di nagbayag ti trabaho ta naikkat gapu iti maipagarup a panangbukelna iti unyon dagiti trabahador. Nagbalin a prominente a labor leader ni Damaso kalpasan ti Maikadua a Gubat iti Sangalubongan idi nakikameng iti International Longshoremen's and Warehousemen's Union wenno ILWU.
TI BIAG KEN KASASAAD DAGITI SAKADA ITI PLANTASION
Di Nakapappapati, Ngem Pudno,
Fil-Am Observer Article


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Pati traysikelan ditoy nga ili, takawanen dagiti mannibrong.
Nagpulong iti polis ni Diego Osorio, 25, residente iti Barangay Paratong ditoy nga ili a nahold-ap sadiay Barangay Marozo idi Pebrero 27.
Iti pulongna, kinuna ni Osorio nga adda nangpara kenkuana a pasahero bayat ti panagpasadana iti nadakamat a barangay ket sinardenganna.
Kellaat lattan a nagparang ti tallo a lallaki ket pinaturongan ti maysa ti biktima iti paltog, impakdaarda ti hold-ap sada kinurimes ti napasadaanna nga agdagup iti P400.00.
Segun iti biktima, dina nabigbig dagiti nanghold-ap kenkuana.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Madama ti pannakaimbentario dagiti rehistrado a kalsada a pakaibilangan dagiti kalsada iti barangay, munisipal, ken probinsial, kasta met dagiti rangtay ditoy nga ili.
Naammuan ti Tawid News a maiwaywayat ti pannakainbentario dagiti kalsada ken rangrangtay kas paset iti pammilin ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. idi Enero 28, 2013.
Kinuna ni Engr. Warren S. Siruno, team leader dagiti agrukrukod, nalpasdan a nainbentario dagiti kalsada a masakupan ti 21 a barangay ket itultuloyda ti panagtrabahoda agingga iti maileppasda amin dagiti 33 a barangay ditoy nga ili.
Impaulog ni Cobangbang ti nasao a pammilin tapno mapabaro ti inbentario dagitoy nga inprastruktura tapno adda pagbatayan ti Municipal Planning and Development Council ken ti gobierno ditoy iti panagplanoda para iti panagdur-as daytoy nga ili.#


text:
Itay nabiit, imbasura ti Commission on Elections ti kaso ti diskualipikasion a tumaray iti kinapresidente maikontra ken ni dati a Presidente Joseph Estrada.
Kinuna ti Comelec a saan a maiyaplikar ken ni Estrada ti probiso ti konstitusion maikontra kadagiti dati a presidente nga agtarigagay iti reeleksion.
Segun iti Comelec, kayat a sawen ti “reeleksion” ket panagtaray manen iti isu met laeng a posision kas iti agdama a tugtugawanna ken/wenno ok-okuparanna.
Iti nalawlawag a pannao, saan a maiyaplikar ken ni Estrada ti nasao a probiso agsipud ta saan met a nakatugaw a presidente. Nupay nagpresidente ni Estrada, dina nakumpleto ti takemna agsipud ta napadisi iti puestona gapu iti Edsa revolution II.
Kinuna pay ti Comelec a saan a maibilang a nuisance candidate ni Estrada agsipud ta ikutna amin dagiti kualipikasion ti maysa a kandidato para presidente, addaan iti partido ken suporta dagiti tattao.
Ken ni Estrada, “signipikante” daytoy a desision ti Comelec agsipud ta naiyetnag daytoy idi Enero 20, eksakto a siam a tawen manipud idi napadisi iti puestona gapu iti Edsa revolution.
Madakamat ditoy nga idi Enero 20, 2001, kapilitan nga immulog ni Estrada iti puestona iti Malakaniang gapu iti panagdudupudop dagiti tattao a nagrali ken nagprotesta iti Edsa gapu iti saan a panangipalubos dagiti senador a kaaliadona ti pannakalukat ti enbelop a mapapati a nakaipalaonan ti bank account ni Estrada iti nagan ni Jose Velarde. Gapu iti daytoy, nag-walkout dagiti senador a kameng ti oposision ket daytoy metten ti nangsindi iti irarasuk ti timek dagiti tattao a nagtungpal iti yuulog ni Estrada iti puestona.
Uray ita, ipetpetteng ni Estrada a natakaw ti kinapresidente kenkuana ket ita agkandidato tapno “agserbi manen kadagiti tattao” ken “ituloy ti administrasionna ti nairugina idi 1998”.
Kas ninamnama, nagrag-o dagiti kaaliado ni Estrada ket imbandoda a babaen daytoy a desision, mapukaw aminen a panagduadua ken kuestion mainaig iti eligibility ti nalatak nga aktor nga agkandidato manen iti kinapresidente.
Ita pay, kinuna ti maysa a liderna a babaen daytoy a desision, tumayok ti rating ni Estrada ket kumamakam kadagiti frontliners iti kinapresidente.
Ngem saan pay a nalpas, segun kadagiti saan a mapnek iti desision ti Comelec.
Nupay kinuna ti Malakaniang a respetarenna ti desision ti Comelec a mangipalubos ken ni Estrada nga agtaray iti kinapresidente iti May 2010 elections, patien ti sumagmamano nga opisial ti administrasion nga iti pannakaibasura ti isyo ti diskualipikasion iti Comelec, agtaray la ketdi dagiti nagpetision iti Korte Suprema para iti pinal a desision no eligible ni Estrada nga agtaray para presidente.
Idagadagmi a bay-an lattan dagiti kontra nga agtaray daytoy a para presidente. Apay a kabutengda ni Estrada?
Husto ti Comelec idi kunana nga iti udi, dagiti umili a Filipino ti mangdesidir no pagtugawenda manen ni Estrada kas presidente.
Wen, bay-antayo lattan nga agtaray ni Estrada. Bay-antayon a dagiti kailiantayo ti mangikeddeng no kayatda pay nga agbalin a presidente iti baet dagiti rimmuar nga alingasaw bayat ti naiyababa a panagtakemna.
Ditoy ti pakapaneknekan no talaga a natangkenan dagiti botante ditoy pagilian.#


text:
VIGAN CITY – Ti Conservation Center ti kadakkelan ita a proyekto ti city government iti daytoy a tawen a manamnama nga agbalin a pamastrekanna ken sentro ti kultura apaman a malpas.
Ngem kinuna ni Konsehal Juan Carlo Medina nga agkurang ti nailatang a pondo para iti nasao a proyekto agsipud ta innem a pasdek ti maipatakder, isu nga agkiddawda iti tulong manipud ken ni Cong. Ronald Singson ken iti sumagmamano a senador para iti pannakaileppas daytoy a proyekto.
Buklen ti conservation center ti innem a pasdek a pakaibilangan ti dua a museum, maysa a technical school, maysa nga administrative building, maysa a showroom a pakaidispleyan dagiti produkto dagiti agbasa iti Iskwela Talyer ken maysa a hotel nga agbalin a “bread and breakfast” ti gobierno ti siudad.
Segun ken ni Medina, saan laeng nga agbalin a pamastrekan ti Vigan ti conservation center no di pay pakaipakitaan ti kultura ken kasta met a mangipaay iti panggedan ta ditoyton ti pagsanayan dagiti estudiante iti conservation techniques and guidelines.
Kinuna ni Medina a ti laeng Vigan ken Intramuros ti addaan iti kurso a heritage conservation, architecture and repair.#


text:
Saturday, February 16, 2013
BARO A LIVESTOCK OFFICE TI LGU, NAREGGET A PANAGBUELO TI DAYO
Cabugao, Ilocos Sur – Naipuesto ti baro a pagkiluan iti sango ti baro a pasdek ti Livestock and Slaughterhouse Office a dumna iti Cabugao Dayo, Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti aldaw ti Dayo ti Pebrero 16, 2013, nagbisita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti baro a Livestock Office ken iti Dayo ket nakipagnaming kadagiti mangimatmaton itoy nga idauluan ni Municipal Meat Inspector Dante Naval tapno matingiting pay dagiti mainayon a pagsaysayaatan dagiti pasilidad ti Livestock.
Kanaig daytoy, maibasar iti rekord ti Livestock Office, nailanad ti P56,725.00 a nasapulan ti Munisipio (Agosto 3, 2012-Enero 3, 2013) iti pannakai-kilo ti liveweight hog iti pagkiluan. Imbatad ni Mr. Dante Naval iti singasingda a maingato koma iti agdama a P.25/Kilo a pagbayad ti maipa-kilo a baboy ngem saan nga inaprobaran ni Mayor Ediboy. Nagtalinaed latta met nga awan ti pagbayad dagiti nuang ken baka a maikilo a nagatang iti Cabugao Dayo.
Ti panagkakanaig iti proyekto a mangpasayaat ti serbisio iti Livestock Office, Slaughterhouse ken iti Cabugao Dayo ket maysa a prayoridad a programa ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno maitandudo ti Livestock Sector a maysa a napateg a benneg ti Agrikultura a maparang-ay tapno agtultuloy a pakairanudan dagiti umili ken para iti sapasap. # (Web In-Action)
Iti aldaw ti Dayo ti Pebrero 16, 2013, nagbisita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti baro a Livestock Office ken iti Dayo ket nakipagnaming kadagiti mangimatmaton itoy nga idauluan ni Municipal Meat Inspector Dante Naval tapno matingiting pay dagiti mainayon a pagsaysayaatan dagiti pasilidad ti Livestock.
Kanaig daytoy, maibasar iti rekord ti Livestock Office, nailanad ti P56,725.00 a nasapulan ti Munisipio (Agosto 3, 2012-Enero 3, 2013) iti pannakai-kilo ti liveweight hog iti pagkiluan. Imbatad ni Mr. Dante Naval iti singasingda a maingato koma iti agdama a P.25/Kilo a pagbayad ti maipa-kilo a baboy ngem saan nga inaprobaran ni Mayor Ediboy. Nagtalinaed latta met nga awan ti pagbayad dagiti nuang ken baka a maikilo a nagatang iti Cabugao Dayo.
Ti panagkakanaig iti proyekto a mangpasayaat ti serbisio iti Livestock Office, Slaughterhouse ken iti Cabugao Dayo ket maysa a prayoridad a programa ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno maitandudo ti Livestock Sector a maysa a napateg a benneg ti Agrikultura a maparang-ay tapno agtultuloy a pakairanudan dagiti umili ken para iti sapasap. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:17 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Naminsan pay a napaneknekan a saan a lapped ti kinamarigrigat ken kaawan adal iti panagballigi ti maysa a tao.
Itay Nob. 12, naragpat ni Ronato “Ronnie” Alcano ti balligi ken prestihio kalpasan nga inyalatna ti kampeonato iti 2006 World Pool Championship a naangay iti Philippine International Convention Center iti Pasay City.
Imbalat ni Alcano ni German cue champion Ralf Souquet iti finals ti torneo ti billiards babaen ti score a 17-11ket inyawidna ti tropeo ken premio a $100,000 (aganay a P5 milion).
Impresibo ti rekord ni Alcano iti daytoy a torneo. Inabakna ni Efren “Bata” Reyes, paborito dagiti Pinoy a mangabak iti torneo; ni Kuo Po-Cheng ken Wu Chia Ching, dua a malalaki a billiard players, sa ni Souquet iti finals.
“Nasaysayaatton ti biag para kaniak, sigurado, saan a kas idi a didak pay am-ammo,” kinuna ni Alcano.
Iti maysa a nagraduar laeng iti elementaria, dakkel ti kaipapanan ken ni Alcano iti panangabakna iti torneo ti biliar a nakipagpartisiparan dagiti kalaingan a billiard players manipud iti 42 a pagilian.
Dimmakkel ni Alcano, maikatlo iti lima nga agkakabsat iti lugar dagiti marigrigat. Maymaysa ti kuarto ti pagtaenganda, ket malaksid iti daan a telebision ken bentilador, awanen ti sabali pay nga appliances. Di napalitada ti hollow blocks a diding ti balayda a timmakder iti dida kukua a lote.
Nasapa a nasursuro ni Alcano ti ay-ayam a biliar iti pagbiliaran ti nagawan nga amana a dati a basketbolista. Ditoy ti nakaasaan ti abilidad ni Alcano iti biliar.
Ngem uray nakita ti amana ti siglatna, kayat daytoy nga agadal, saan ketdi nga iti biliaran ti ayuyangna.
Idi agtawen iti 12, naisangolen ni Alcano kadagiti ay-ayam a dadakkel ti pusta a kaadduanna ti nangab-abakanna.
Maibilang a naglasat ni Alcano iti abut ti dagum iti panangpadasna iti dayaw ken pannakabigbig iti tay-ak ti billiard.
Isu ti kutit iti 64 nga umaayam a simrek iti pinal a listaan dagiti makisalip iti torneo.
Iti elimination round, nanabtuog iti immuna a dua a labanna. Tapno lumsot iti sumaruno a round, kasapulan a tambakanna ni Marcel Marthens a kasalipna iti innem a rack. Nagun-odna dayta babaen ti 8-2 a panangabak.
Ni Alcano ti maikatlo a Filipino a nangabak iti World Pool. Immuna ni Efren “Bata” Reyes (1999) iti Cardiff, Wales, sa ni Alex Pagulayan idi 2004 idi 2004 iti Kaohsiung, Taiwan.
Idi 2002, napili nga A2 Billiards Rookie of the Year gapu iti panangabakna iti lima a torneo ken $33,000 a gunggona iti Joss NE Tour US.
Alaentayo ti balikas ni Souquet, ti losing finalist: “Talaga a maitutop kenkuana ti titulo… inabakna ni Reyes, Wu Chia-Ching ken Kuo-Po-Cheng.”
Awanen ti nasaysayaat pay a balikas a pangbigbig iti kabaelan ni Alcano a kas ken ni Efren “Bata” Reyes, pannakakatrena ti billiards table kadagiti panawen a karigat ti panagbiagna.


text:
CANDON CITY – Kalgaw ket paborito dagiti tattao a pagpalamiisan iti baybay. Ngem ti daytoy met a tiempo a pakairepreportan dagiti malmes bayat ti panagdidigosda iti baybay kas iti napasamak iti dua nga ili itay nabiit.
Maysa a lalaki ti naireport a nalmes iti maysa a beach resort iti Barangay Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur idi Abril 17, maysa ti nalmes iti Candon Beach Resort iti Barangay Darapidap ditoy siudad idi Abril 20, ken maysa ti dandani nalmes iti Sabangan Beach Resort, iti Barangay Sabangan, Santiago iti dayta met laeng nga aldaw.
Iti report manipud iti polis ti Cabugao, naggiinom da Ernesto Guzman y Ruizo, 52, mannalon, residente iti Barangay San Isidro, San Juan ken kakabagianna iti nadakamat a beach resort iti agarup 3:15 ti Abril 17 ket timmapog ti biktima tapno agdigos.
Mapapati nga inyagus ti koriente ni Guzman nga impatengnga iti baybay.
Inalaw dagiti immarayat a kakaduana ni Guzman ket pinadasda a paungaren sada intaray iti Suero General Hospital ngem indeklara ti attending physician a natayen.
Naideklara met nga awanen ti biag ni Mario Masigla y Rodeo, 45, naasawaan, dental technician, Islam convert ken residente iti Block 101, Lot 1, Sitio Imelda, Upper Bicutan, Taguig, Metro Manila idi maidanon iti Saint Martin de Porres a nakaitarayanna.
Iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, simmangpet ti biktima ken ti pamiliana iti Candon City iti alas dies ti aldaw ti Abril 20 ket napanda nagdidigos iti Darapidap Beach iti agarup alas 3:00 ti malem.
Mapapati nga inyanud dagiti dalluyon nga impatengnga iti baybay ti biktima a puon ti nakalmesanna. Pinakatan dagiti nagresponde a polis ti biktima iti CPR ngem saanen a nakaungar pay.
Kabayatanna, baro a biag ken ni Fritzie Rodriguez, 26, residente iti Barangay Sto. Tomas, Candon City gapu ta sigida a naipakatan iti resuscitation ti doktor ti Santiago municipal oealth office.
Napan nagdidigos ti biktima a kaduana dagiti kakabagianna iti Sabangan Beach idi aldaw ti Abril 20.
Pagsayaatanna ta nadlaw a dagus dagiti kadua ti biktima ti pannakalmesna ket sigida nga inalawda sada intaray iti municipal health office a nakapaungaranna.
Naiyalis ti biktima iti Candon General Hospital para iti naan-anayna a pannakatamingna.#


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Iti kallabes ket puoran dagiti mannalon dagiti garami a naidayday iti kataltalonan ngem saan itan ta panguartaan metten dagitoy.
Kinuna ti Dr. Cesar Soller, coordinator ti BaRangay Demo Farm ditoy nga ili, a gatangenda dagiti garami iti P7-10 iti sangareppet.
Kasapulan ti nasao a demo farm dagiti garami a pagpakanda kadagiti tarakenda a baka ken nuang.
Indagadag ni Soller kadagiti mannalon iti saanda a panangpuor kadagiti garami agsipud ta madadaanda a mapan mangdanon kadagitoy a gatangenda uray ania a paset iti probinsia.#


text:
Panaglalam-ek
Ti panaglalam-ek ket isu ti kalamiisan a tiempo iti tawen kadagiti polar a klima ken ti dagiti temperado a klima, ken nagbaetan daytoy ti otonio ken primabera. Ti panaglalam-ek ket patauden gapu ti adayo a pannakaiturong ti pagtayyekan ti Daga iti hemisperio manipud ti Init. Dagiti nadumaduma a kultura ket mangipalawagda kadagiti nadumaduma a petsa a kas ti rugi ti panaglalam-ek, ken adda met dagiti dadduma nga agusar iti panangipalawag a naibatay iti klima. No panaglalam-eken iti Akin-amianan a hemisperio kalgaw met iti Akin-abagatan a hemisperio, ken no baliktaden. Kadagiti adu a rehion, ti panaglalam-ek ket mainaig iti niebe ken dagiti agyelo a temperatura. Ti momento ti solstisio ti panaglalam-ek ket no ti kangato ti init a mainaig iti Amianan (wenno Abagatan) nga Ungto ket kaaduanna iti negatibo a pateg daytoy ket no ti init ket addaan iti kaadaywan iti baba ti horisonte a kas marukod manipud ti ungto). Dagiti petsa ti kasapaan nga ilelennek ken kabayagan nga ileleggak ti init iti ruar dagiti rehion ti polar ket agigiddiatda manipud ti petsa ti solstisio ti panaglalam-ek, nupay kasta, ken dagitoy ket agdepdepende iti latitud, gapu ti pagiddiatan iti solar nga aldaw kadagiti amin a paset ti tawen a patauden babaen ti immitlog a panagtayyek ti Daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rosenthal, Norman E. (1998). Winter Blues. New York: The Guilford Press. ISBN 1-57230-395-6
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Panaglalam-ek iti Wikimedia Commons
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Panaglalam-ek iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
CANDON CITY – Uppat a pulo ket maysa a mannalon a taga-Carcarot, Salvador Primero, ti naggraduar iti Integrated Pest Management iti Kasa Kalikasan Farmers Field School itay nabiit.
Nagadal dagiti nasao a mannalon iti 16 a lawas babaen ti farmers’ field school Ginintuang Masaganang Ani, segun ken ni Barangay Captain Warlito Batin.
Kinuna ni Batin a maikapaten a panagbasa daytoy dagiti kabarangayanna iti IPM a tinawen nga isaysayangkat ti city government tapno mapadakkel ti apit dagiti mannalon ti siudad.
Immun-unan a nagadal dagiti mannalon iti IPM-Rice, IPM-Corn ken IPM-Vegetables.
Kangrunaan a bisita iti graduasion da Candon City Mayor Allen Singson, provincial agriculture officer Teofilo Quintal, SPM Frankie Bona, city agricultural officer Elmor Leano ken pannakabagi ti DA iti region I ken provincial office.#


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(TULOYNA)
Kinapatangna iti nalapat dagiti ubbingna. Binay-anna lattan dagiti saan a timmulong ta no yurayda dagitoy, saanda a maipalpas ti garden. Aglalo ket adda sabali a subject a masapul a serkanda. Narigat ti panag-excuse-da kadagiti subject teacher-da. Parigatenna lattan inton agpapirmada iti clearance inton panageeksam.
Naammuanna a naayatan dagiti ubbingna idi pinadasda a kinali ti agtutunnal a bagas ti kamotit a nakitada: nakadakdakkel! Ket saandan a nalagip a dakes ti inaramidda a panagkali a saanda nga impakada aglalo ket arig mulana dagiti kamotit. Insangpetna dagiti naimula, in-demo-na no kasano ti agmula ken no adda idi bakantena, isu payen ti manggabion iti aglawlaw dagitoy tapno makaanges dagiti ramutda ken maparmek dagiti nagtubo a ruot.
Nangi-demo wenno nangipakita no kasano ti agmula? Wen, ta itoy a paset a nakaipuruakanna a kas adipen ti tisa, kasla ganggannaet ti panagmula kadagiti ubbingda. Kasano, inkakaubingan dagiti kaaduan kadakuada ti dimmakkel iti igid ti karayan ken baybay. Arig agdidippiit dagiti babbalayda ket awan ti espasio a mabalin a nakaisuruanda koma no kasano ti agmula.
Idi awan pay ditoy, kasla aleng-aleng laeng ti panaggarden. Bassit laeng ti espasio ti pagadalan. In-inut payen a kibkibkiban ti baybay iti likudan daytoy. Gardening a makuna ngem awan met ti map-apit dagiti ubbing ta kasla panangtungpal laeng iti ibagbaga, ibilbilin ti asignatura. No naimulan dagiti nadumaduma a nateng, mabaybay-anen, saanen a mataripato ta kunada a dinto met laeng agbayag wenno agbalin ta kesseten ti apgad ti angin-baybay no kasta a kapigsa ti angin.
Ngem idi isun ti nangiggem iti TLE, impakatna ti kinaanusna nga agmula nga indakdakkelna kas pannursuro ni tatangna. Makuna a “nalamiis dagiti dakulapna.” Ket nupay awan ti makuna a pormal a panagadalna iti panagmulamula, immanayen ti kapadasanna sipud pay idi ubing a sinupusopan dagiti mabasbasana iti magasin.
Nakapagbalin kadagiti immulana a kabatiti, bilunak, utong, karabasa, pechay, sili, kamotit ken tarong. Idi damo, awan ti TLE a subject-na. Puro Matematika ken Science. Gapu ta adda bakante a bassit nga espasio a di makutkuti dagiti TLE students iti nagkakauna a pagbasuraan, inanusanna a dinalusan a bukbukodna. Minulaanna iti sumaggaysa a bilunak, kabatiti, kamotit, paria ken karabasa.
Nagballigi. Napagapitanna dagitoy. Inapalan dagiti padana a mannursuro. Malibre iti dua a kasidaan a nateng tunggal agapit. Kasta met nga inapalan dagiti estudiante nga agpayso nga adda gardenda ngem saanda a nakapagbalin (nupay agaabayda iti garden).
Ditan ti nanipudan ti gagemna nga ipamatmat kadagiti ubbing a no la ketdi adda panagpursige, ken ipapati ti panangtaripato iti ania man nga itukit, adda ket adda apiten. Nakita ti prinsipalda dayta kenkuana ket inikkan daytoy iti subject-na a TLE.
Nagrigatanna idi damo ta naimatanganna no kasano ti kinaulpit dagiti ubbing kadagiti masetas ken kaykayo iti pagadalan. Pagraranggasanda a tuktukkolen dagitoy a pagsisinnaplit. Kakaasi dagiti mula a makarekober. Naawatanna a bunga dayta ti di pannakairuam daytoy iti aglawlaw a napnapno iti kayo wenno masetas.
Ket idi rugiannan ti mangipatakder iti bukodda a garden, nadlawannan ti kasla awan aniamanna kadagiti ubbing ti panaggarden. Nakain-inosenteda. Manipud iti panagalad, panagpala, panaggabion, panaggisla iti kawayan, ken aglalo la ngaruden iti panagmula iti uray kamotit laeng.
Ngem inanusanna amin dagitoy agingga nga in-inut a napagbaliwna ida. Idi agbalinen nga uggotan dagiti kamotit, pinalugodannan dagiti ubbing nga agkettel iti sidada. Ti ammona idi, saanen nga agbagas pay ti mulada. Ngem nakabagbagas latta kas pammaneknek ti nagadu nga inyawid dagiti ubbing idi “inlibasda a kinali” dagitoy.
Itoy a naimatanganna, nanayonan ti ideyana no kasano nga ipaarakupna– kadagiti ubbingda a ganggannaet ti panagmulamula para iti aginaldaw a panagkasapulan iti uneg ti balay—ti kinapateg ti pannakasukay ti daga a mabalindanto nga usaren inton addan bukodda a pamilia.
Wen, mamati la unay a ti pagadalan ti kangrunaan a pakasakdoan ti kabaroanan nga impormasion, ti sirib, ti panglakagan a masapul dagiti agad-adal para iti masakbayanda. Mabalin a malipatandanto ti isursurona a lohika iti Science ken Math (ta kaaduanna met nga ubbing ti di agiray ditoy—wenno manggurgura kadagitoy a suheto), ngem malaglagipdanto iti tungpal biag ti yad-adalna a kinapateg ti panagmulamula. Ta mapadasanda dagitoy, mismo a maipakatda, ken masagrapda ti bunga ti nagbannoganda.
Mamati iti nabasana: most learning comes in experience.#


text:
DAGUPAN CITY – Nakakumpiska ti kapolisan iti rehion 1 iti 147 a nadumaduma ti klaseda nga armas ken inarestoda ti 168 a tattao kas paset ti naing-inget a panangiyimplementarda iti gun ban para iti nadalus, natalna ken naurnos nga eleksion.
Impresentar ni Regional Director Police Chief Supt. Leopoldo Bataoil dagiti nakumpiska nga armas ken ni Region I Election Supervisor Police Chief Supt. Jefferson Soriano ken kadagiti kameng ti media bayat ti maysa a press conference a naangay ditoy itay nabiit.
Kinuna ni Bataoil a 103 a paltog ti nakumpiska manipud kadagiti naglabsing iti gun ban idinto a 44 nga armas ti nakumpiska kadagiti panagsukisok nga insayangkat dagiti polis iti rehion kadagiti masuspetsa a paglemlemmengan dagiti criminal elements manipud idi nayimplementar ti Comelec gun ban.
Inreport pay ni Bataoil a 119 a kaso ti naipilan iti korte maikontra kadagiti naglabsing iti gun ban.
Kinuna ni Bataoil nga agtultuloy dagiti regional police a mangipakat kadagiti checkpoints ken iti pannakaiwayat dagiti panagraut kadagiti masuspetsa a criminal dens tapno malapdan ti pannakabuangay dagiti pribado nga armado a grupo.
Impatulod ni PNP Chief Director General Oscar Calderon ni Soriano ditoy tapno asistaranna da Bataoil para iti naannayas a pannakaisayangkat ti eleksion itay Mayo 14.


text:
Iti historia ti literatura, adda dagiti sangapulo a sinurat a nakaited iti dakkel nga impluensia iti sibubukel a sangalubongan. No impluensia kunatayo, daydiay dakkel la unay ti kaipapananna kadagiti tattao ken nakaited iti dakkel a values wenno tagipatgen, pannursuro ken adal, modelo ken idolo iti panagbalbaliw. Maibilang amin dagitoy kadagiti kangrunaan a kasapulan ti tao iti inna panagdur-as, saan laeng a ti kasasaad ti panagbiagna no di pay ti dana a taltaluntonenna. Impluensia iti panagbiag, kabibiag ken panirigan.
Naglaon dagitoy sangapulo a nangipaay iti dakkel nga impluensia iti lubong kadagiti karirikna, arapaap ken padas iti sangkataoan ken nasurat dagitoy iti naurnos, nasayaat, addaan kaipapanan ken maikanatad a panagiparang ken pannakaipasagepsep iti rikna ken beddeng ti kapanunotan ken panagpampanunot.
Iti baet dagiti nagkaadu a sinurat ken literatura iti tunggal puli ken nasion, saan laeng a binaliwan dagitoy a nainaganan ti panirigan dagiti tattao ken ti lugar no di pay nagserbida a kas ‘pagsarmingan’ iti umno a dana a taluntonen ti tao, ti lugar ken iti panawenda. Nangipaay dagitoy a sinurat kadagiti positibo a panirigan a mangibunga met laeng iti positibo a panagpampanunot, pangngeddeng ken aramid.
Iti pannakaammo dagiti amin nga agduyos iti literatura kadagitoy a sinurat, saanna laeng a pasidapen ti panagimutektekda no di pay duroganna ti musa a makiandingay kadakuada iti panawen ti panangkutkotda kadagiti ingpen ken kayatda nga ilanad a kapanunotan, panirigan, eksperiensa, karirikna, ayat, ragsak, liday, pungtot ken rurod ken dadduma pay a taudan iti dinto marsaak a linabag.
Kadagiti lektiur, nasayaat met a piesa daytoy a manggutugot iti rikna ken regget dagiti agduyos iti panagsurat, kadagiti agdadamo ken uray kadagiti bangolan a mannurat. Apaman a nabasa, naawatan ken naipasagepsep ti uray maysa kadagitoy, mangipaayen iti awis iti panagsurat. Makaadawen iti kayat a suraten. Saan laeng a pagsarmingan no di ket pagsakduan kadagiti suraten.
Iti naangay a komperensia dagiti editor ti pagiwarnak kadagiti agad-adal iti kolehio iti sibubukel a pagilian a napasamak sadiay Visayas, dagitoy sangapulo a sinurat a nangimpluensia iti lubong ti inlektiur ni National Artist for Literature Virgilio Almario.
Iti naangay a panaglektiur iti Literatura Ilokana sadiay Don Mariano Marcos Memorial State University Mid La Union Campus para kadagiti agduyos, agdadamo, bangolan, mannursuro a kameng ken saan ti GUMIL La Union, inlektiur daytoy ti editor in chief ti pagiwarnak ti DMMMSU-MLUC.
Nga isu met ti nanggutugot kaniak tapno innak suraten.
Iti sabali a punto, paset dagitoy iti lektiur iti asignatura a Panitikan iti kolehio. Ngem pagaammotayo a di met agpapada dagiti syllabus dagiti eskuelaan, ken iti tawen a panagadal.
Nupay nadakamattayon idi dagitoy, ilawlawagtayo met ita no apay a nabilegda a nangimpluensia ken no ania ti linaon dagitoy. Ngarud, intay ida taldiapan. Wen, taldiapan ta daytoy ti kasayaatan a termino a pangiyebkas kadagitoy a sinurat. Dagitoyda:
1. Nasantuan a Biblia
2. Koran
3. Iliad and Odyssey
4. Mahabharata
5. Divina Comedia
6. The Book of the Sun
7. The Book of the Dead
8. The Canterbury Tales
9. El Cid Campeador
10. Uncle Tom’s Cabin
Dagitoy ti naindaklan a bunga ti literatura iti sangalubongan. Nupay adda pay dagiti sabali a naindaklan a sinurat, dakdakkel nga amang ti bilang dagiti tao a naimpluensiaan dagitoy ta saan laeng a ti puli ken nasion dagitoy a nagsurat ti naimpluensiaan no di pay ti dakkel nga ilgat ti sibilisasion.
Ta ania ngamin aya ti makunkuna a ‘nabileg’ a bunga ti literatura?
Wen, dakkel ti naisaranay ti politika ken ekonomia iti dur-asan ti maysa a pagilian no di man kunaen pay dagiti dadduma a duri ti nasion, ngem agkupas wenno agbaaw dagitoy no di man saanda nga agtalinaed a kasta ta sigurado nga agbalbaliw nga agturong iti nadurdur-as wenno nakapimpiman a gimong.
(Adda tuloyna)


text:
CANDON CITY – Panggep ni dati a House Deputy Speaker Eric Singson a doblien ti bilang dagiti iskolar nga agbasa iti kolehio iti maikadua a distrito ti probinsia.
Impalgak daytoy ni Singson sana innayon nga agiteddan iti scholarship grant kadagiti masirib ngem marigrigat nga estudiante manipud iti 23 nga ili ken ti siudad ti Candon.
“Panggeptayo a doblien ti bilang dagiti iskolartayo tapno ad-adu ti maikkan iti gundaway a makaadal ken maaddaan iti napintas a masakbayan,” kinuna ni Singson bayat ti Christmas party a naangay iti Candon Civic Center itay nabiit.
Iti agdama ket agdagupen iti 1,700 dagiti iskolar iti babaen ti educational assistance program ti dati a diputado a pakairamanan dagiti scholars ti National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) ken ti Congressman Eric D Singson Scholarship Grant (CEDSG).#


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Walo gasut a kaban a certified palay seeds ti simmangpet itay nabiit a mailako kadagiti mannalon ditoy.
Segun ken ni Municipal Agriculture Officer William Tomaneng, mabalinen dagiti rehistrado a mannalon ditoy ti mapan gumatang iti certified palay seeds iti Department of Agriculture.
Mailako dagiti certified palay seeds kadagiti rehistrado a mannalon iti P600 kada 40 kilos. Ibaklay ti DA ti sabali a P600 kas subsidiana.
Dimmakkel ti produksion ti bagas ditoy probinsia idi napan a tawen isu a sumagmamano laengen nga ili ti maikkan iti subsidy iti certified palay seeds a pakairamanan daytoy nga ili.#


text:
1) umadu ti gayyem
Ad-adu ti gayyem ti nalaing a makisao wenno makipulapol ngem daytay di matimtimek. Popular pay ketdi ta makisao uray kadagiti dina am-ammo.
Nasken kadi ti pannakisao iti di am-ammo? Ridaw ti panaggayyem ti pannakisao iti di am-ammo.
2) Nadaras a makakalap iti napapateg nga impormasion ken kabarbaro a kapanunotan.
Iti naminsan, inobserbak dagiti rummuar-umuneg iti health center. Kaburnok ti tao ta panagrerenio kadagiti business permit ken health permit dagiti amin a trabahador kadagiti restaurant, hotels, inn, club, bar ken dadduma pay a food handlers.
Kadagiti kaserserrekna pay laeng ken agdamag, saan laeng iti maysa no di dua a tao, nadaras ti panangiprosesona kadagiti papelesna. Adda dagiti napaliiwko a nakatakder lattan nga agpalpalpaliiw. Adda pay dagidiay saan a nagun-uni, idi kuan, nakipilada metten iti nakaat-atiddog a pila. Idi madanon ti batangna, saan gayam a sadiay ti umno a turongenna! Nagmisuot pay sana kinudkod ti tuktokna.
Asino ti akimbasol, ala man? Nagdadael ti oras ta dinto met nagdamag. Saan a kas kadagiti dadduma a naglaingda nga agdamag isu a napartakda a nangipagna iti papelesda. Adda aya mapukawna no nagsaludsod koma?
No agdamagka, makakalapka iti impormasion no ania ti aramidem. No mapanka iti sabali a lugar ket dimo ammo ti turongem, saanka a maiyaw-awan no makisao wenno agdamagka.
Kabarbaro a kapanunotan. Siempre, no nagdamagka iti dimo ammo ket sinungbatannaka wenno insurona kenka dayta a banag a dimo ammo, naaddaanka ngarud iti kabarbaro a kapanunotan wenno idea.
Nangrugi dayta kabarbaro a kapanunotan wenno ammom iti mismo a panagdamagmo wenno panagsaom.
3. Posible a makabukel wenno makadadael iti maysa a panirigan ti panagsisinnukat iti kapanunotan.
Makabukel iti panirigan. Iti panagsisinnukat iti kapanunotan maipapan iti maysa a banag, iti aniaman a banag, maaddaan iti kabarbaro a panirigan maipapan itoy iti udina.
Kas pagarigan koma beinte pesos ti ammo ti komersiante a presio ti maysa a kilo ti tarong iti maysa nga ili. Ngem gapu iti pannakisinnukatna iti kapanunotan iti padana a komersiante, naammuanna a nanginngina gayam ti presio ti tarong iti sabali nga ili. Ngarud, itoy a nasagapna nga impormasion, nagbaliwen ti paniriganna ket iti daytan nga ili ti papananna paglakuan ta nanginngina ti presio ti tarongna. Brainwashing wenno to change experience.
Kas iti maysa a saan a nasayaat ti ugalina wenno aramidna, dumteng met kenkuana ti panagbalbaliw no mabagbagaan ket dimngeg. Nangrugi dayta a panagbalbaliw idi adda nagsao.
Dagiti napateg a magun-od ti addaan kapadasan a sumao:
1) nawada ken nadawa ti inna panagpampanunot – atiddog ti sagotna ta napawayway ngarud daytoy. Iti ababa a pannao, nalaklaka a makaawat ken umawat kadagiti amin a situasion ken klase ti karirikna wenno ugali.
2) nalaka a makaawat iti panirigan ti tunggal maysa – awan ti idumana, ammona a silpuan ti kurang ken kissayan ti sobra.
3. Saan a maiyaw-awan, saan a maikuspil wenno tumpuar latta ti timekna uray kadagiti lugar a naiduma iti bukodna a dila ta saanna a bigbigen ti giwang ti dua a lengguahe.
4. Makatulong daytoy iti panangsukog iti napintas nga ugali lalo kadagiti ubbing. No makita dagiti nagannak, wenno uray asino ditan, a saan a nasayaat ti aramid dagiti ubbing, nasken ti timek a mangilinteg kadakuada. Isu a makatulong ti panagsao iti naimbag a sursuro .
5. Nalaka a makibagay iti uray ania a situasion. Iti man ragragsak, liday, gubat, didigra wenno aniaman a situasion, nalaka a makibagay ti nalaing a sumao.
(Adda tuloyna)


text:
CANDON CITY – Saan a nagballigi ti maysa a robbery gang a mangkurimes iti maysa a paggasolinaan gapu ta nasaepan ida dagiti pannakabagi ti linteg ditoy.
Tiniliw dagiti polis dagiti masuspetsa a pakairamanan da Filomeno Abarquez, 35, tricycle driver ken residente ti barangay San Pedro iti daytoy a siudad; ni Henry Sumaquiab, 24, residente ti Calaoan, Candon; ken ni Rolly del Rosario, 29, a residente ti San Pedro.
Mapapati a ni del Rosario ti look-out ti grupo iti nasao a panggep a panaghold-ap.
Nakumpiska dagiti polis ti maysa a homemade backshot ken ni Abarquez ken maysa a kutsilio ken ni Sumaquiab.
Segun iti polis, nakaawatda iti tip manipud iti di nagpabigbig mainaig iti plano ti grupo a manghold-ap iti gasolinaan ket sinipsiputanda ti garaw dagitoy iti unos iti makalawas.
Mapapati nga umuna a puntiria ti grupo a takawan ti maysa a bumbay ngem nagbaliw ti planoda ket ti Shell Gasoline Station ti pinanggepda a takawan.
Maisagsagana ti kaso maikontra kadagiti suspetsa.


text:
SUGPON, Ilocos Sur – Imballaag ti regional director ti Philippine National Police a paimbestigana dagiti polis a nairaman kadagiti maikaniwas nga aramid.
“We will never tolerate any wrong doing ng ating mga pulis,” kinuna ni ni P/Chief Supt. Leopoldo Bataoil bayat ti interbio kenkuana ti DZTP ken Tawid News Magasin.
Nagturong ditoy ni Bataoil, karaman ti sumagmamano nga opisial ti PNP ken militar tapno imatanganda ti ceremonial burning dagiti napag-ot a mula ti marihuana manipud iti 1.2 ektaria a plantasion iti nagbeddengan ti Kibungan, Benguet ken daytoy nga ili.
“Mabuti at maiharap natin sa husgado kung sinoman ang mga involved na mga ito para mabigyan sila ng due process in court,” kinuna pay ni Bataoil.
Kinunana a kayatna a makita nga aramiden dagiti polis iti region 1 ti trabahoda, kas koma ti law enforcement nga awan ti pabpaboranda tapno awan ti pagbutngan dagiti umili.
“Hindi nila dapat paglaruan ang batas na kanilang pinapatupad,” kinuna ti regional director.
Impasigurado pay ni Bataoil kadagiti umili nga isu a mismo ti mangipatungpal iti pannusa kadagiti pulis a madi ti aramidna.
Maipalagip nga adda sumagmamano nga insidente iti Ilocos Sur nga adda nakainaigan ti pulis.
Kinuna ni Bataoil a saanna a maipalubos a madadael ti imahe ti kapolisan gapu laeng iti aramid ti sumagmamano.
Kabayatanna, impatalged ni Col. Harold Cabreros, agdama a commanding officer ti 50th Infantry Battalion ti Philippine Army a nakabase iti Guimod Sur, San Juan, Ilocos Sur, a makipagmaymaysada iti pulisia iti panangpugipog iti maiparparit nga agas.
“Supsuportaran ti 50th Infantry Battalion ti bision ti Philippine National Police,” kinuna ni Cabreros idinto nga innayonna a nadeputized a tumulong iti PNP kas iti pannakirupak iti panagraira ti maiparparit a droga.
Kinuna ni Cabreros nga agballigi ti kampania maikontra iti droga babaen ti pannakikammayyet dagiti umili.
Naduktalan ti nasao a plantasion ti marihuana kalpasan ti naawat a report ti militar manipud iti sibilian nga umili nga adda dagiti armado a tattao nga agdakdakiwas iti nagbeddengan ti Kibungan, Benguet ken Sugppon, Ilocos Sur.


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Saan a multa ti dusa dagiti agsalungasing iti ordinansa kas linteg-trapiko ditoy nga ili, no di ket community service, segun iti mayor ditoy.
Kinuna ni Mayor Edgar “Edi Boi” Cobangbang nga iduronna ti panangipasa ti sangguniang bayan iti maysa nga ordinansa a mangipakat iti pannusa a community service, kadagiti aglabsing iti linteg-trapiko ditoy nga ili.
Innayon ti mayor a daytoy ti ad-adda nga iduronna agsipud iti kapaliiwanna nga adu a kailianna ti natured nga aglabsing iti ordinansa kas iti trapiko, agsipud ta bayadanda lattan ti multada.
Kinuna ti mayor a saan nga interesado iti panagmulta dagiti aglabsing kadagiti ordinansa ti ili no di madusada babaen ti panangipaayda iti community service.#


text:
No kasdiay idi a makalidokda bassit iti tianggi iti tengnga ti purok, sangkasao ni Tata Leon a naragsak koma no naasawana ni Anita, ti sabong a nagpatpatayanda a dua. Agkaraapada ngamin ken ni Nana Caridad nga asawana.
Sakbay a timmallikud ni Tata Inong, impasirna pay naminsan ti aglawlaw.
Naulimek iti barangayan kasta metten iti pagsanaan. Ngem mangrugi metten nga umungor dagiti agbangon a dalluyon.
AWAN sa a talagan, Pari, ti namnama nga agsubli pay ti panagpagayam dagiti annakta.
Malidayanak met ngarud, Pari, iti taray dagiti pasamak.
Ti pagdanagak, Pari, no di makapanunot ti maysa kadakuada ket adda maipatli a biag!
Saan koma met, a, Apo.
Dayta met ketdi ti idawdawatko, Pari. Sapay la koma ta masurotanda manen ti dalan nga inusatanta para kadakuada.”
Dayta met ti ikarkararagko, Pari.
Intan, Pari, ket, ne, nalpasen ti naituding nga orasta. Agsublitanto manen.
Aginniggemta ngaruden, Pari.
NAPALABAS 1
“KABLAAWANKA, Gayyem. Naglungpo a lalaki ti putotmo. Nakainanama ti langana!”
“Agyamanak, Gayyem! Yuraynak la biit ta mapanko ikali ‘toy kadkadua ‘ta sagumaymay.”
“Dinak pakadanagan, Gayyem, ta ituloyko a dalusan ‘toy netib a manok.”
“’Puonay ket a tangkennan ti daga, Gayyem. Sinibugak pay sakbay a kinalik!”
“Kalgaw ngaminen, Gayyem. Binungonmon sa met iti papel.”
“Daan a magasin, Gayyem.”
“Arapaapmon sa met nga agbalin a mannurat ‘ta ubing, ‘ya, Gayyem?”
“Kasta ngarud, Gayyem. Bareng addanto met, a, tumaud a mannurat ditoy lugartayo ket imalditna dagiti naglabasantayo.”
“Nagsayaaten no pumayso ti arapaapmo, Gayyem. Ngem ania, ‘ya, ti ipanaganmo ‘ta ubing?”
“Eugenio, Gayyem!”
“Napintas a nagan.’
“Kasta met ti anakmo, Gayyem. Leoncio, nagan ti natibker a lalaki!”
“No ania ti kunam, Gayyem, ket aggiddantanton nga agpabuniag ‘tangay di pay nabautisaran ti aglimabulanen nga ubingmi!”
“’La ket, wen, a, Gayyem, ta kumparenton ti innawagta!”
INWARAS ni Tata Inong ti panagkitana. Naragsakan ta namsek ti sango ti dap-ayan. Kimmablaaw. Nataliawna ni Tata Leon nga adda iti sango iti makannigidna. Nakangirsi.
“Kakabsat,” inrugina, “umuna unay, agyamanak iti idadar-ayyo. Naangay daytoy a miting tapno ipakaammomi ti plano ti gunglotayo. Kas napagtutulaganmi kadagiti padak nga opisiales ‘toy maymaysan a gunglotayo a napanaganan iti Annak ti Baybay wenno AB, maipatakder ti konkreto a dap-ayan ken fishport!”
‘Napintas dayta, Tata!” adda nangilaaw.
“Apay koma dagita?” imbullad a dagus ni Tata Leon. “Kasano koma a mapaadda ‘ta ibagbagam ket di payen maurnos ti dalan nga agturong ditoy puroktayo!”
Ti Ammupay street ti kayatna a sawen.
“Kas napagsasaritaanmi, Kabsat,” natanang ket napnuan kinapakumbaba ti timek ni Tata Inong, “mapataud ti pundo.”
“Dinak awagan iti kabsat, kunak ket!”
Nagkikinnita dagiti naitallaong. Rimtab ti anabaab.
Pinagulimek ida ni Tata Inong. “Babaen ti tagnawa ti pannagna ‘toy proyektotayo,” kinunana idi agangay. “Saan met ngata a nadagsen kadatayo no iti tunggal mapaglakuantayo kadagiti produktotayo ket mangilasintayo iti lima porsiento para iti daytoy a proyektotayo.”
“Madi, a, dayta!” impugtit ni Tata Leon. “Nagrigat la ngaruden ti panagbiag!”
Mangrugin, nakuna ni Tata Inong iti panunotna. Ngem pinasimbengna latta ti riknana.
“Ania koma ti pagsayaatan nga itden dagita taltalabtabem?” impasaruno manen ni Tata Leon.
“Napintas a saludsod,” kinuna ni Tata Inong. “No addanton fishporttayo, ditoyto ti pagdiretsuan amin a makalapantayo! Kasta metten dagiti masanatayo! Ditoy nga umay angkaten dagiti komersiante. Pagbanaganna, makontroltayo ti presio ket saandan a baratbaraten. No makonkretotayo met ‘toy dap-ayan, dayawtayo a pumurok dayta.” Immanges iti nauneg. “Ken mabalintayo latta ti agiinnuman uray no kasta a matutudo. Saan a kas ita a makitkitatayon ti langit iti kinadaan ‘toy dap-ayan. Kalpasanna, irugitayo a dagus a papintasen ti lipit nga agturong ditoy.”
Rimmimbaw manen ti anabaab.
“Agtalnatayo, Kakabsat,” kinuna ni Tata Inong. “Inangaymi daytoy a miting tapno ammuenmi ti timekyo.”
“Ay, diak kayat!” inlaaw a dagus ni Tata Leon. Sinangona dagiti naitallaong. “Diyo met kanunongan, saan kadi, kapurokan?” inwagisna pay. “Nalawag a kayatdatayo a sepsepan!”
Napangayemngem ni Tata Inong. Ngem pinagkalmana latta ti riknana.
Nasiputanna ketdi ni Kapitan Romy a nangabay ken ni Tata Leon. Pinagtalnana daytoy. Naragsakan ta kaduana ti kapitan iti daytoy a gannuatda.
“Ania ti makunayo, Kakabsat?”
“Umanamongkami, Apo Presidente!” inriaw dagiti kapurokanna.
Kasla nakukkokan a bisukol ni Tata Leon. Inyal-aludoynan ti nagawid.
INTULOD ni Samuel, baro ni Tata Inong, ni Leda nga anak ni Tata Leon iti panagawid daytoy iti panaggapuna iti ili kadayta a malem. Nakita ti lakay ket nagburek ti darana.
“’Pay nga intulodnaka daydiay a lalaki?” inkiraud a dagus ni Tata Leon iti anakna idi makalikud ti baro.
“Awan, Tatang,” insungbat ni Leda. “Kapurokantayo met ken maysa pay, aggayyemkami!”
“Diak kayat nga umas-asidegka kenkuana! Pugsatemon ti panagpagayamyo amangan no ania ti pagtungpalan dayta!”
“Tatang!”
“Nalawag ti kinunak! Tungpalennak no kayatmo ti nasayaat!”
(Adda tuloyna)


text:
SALCEDO, Ilocos Sur – Nangitanggaya ti pamilia ti biktima ti pammapatay iti maysa a konsehal iti P50,000 a gunggona para iti madagdagus a pannakatiliw dagiti dua a naglibas a balud ditoy itay nabiit.
Kinuna ti maysa kadagiti anak ti konsehal nga adda buteng ken danagda iti pannakalibas dagiti akusado amangan no isuda ti isublat dagitoy a dangran isut gapuna nga intanggayada ti P50,000 gunggona iti asinoman a makaited iti impormasion para iti madagdagus a pannakatiliw dagiti suspetsa.
Kanaig daytoy, imbilin ni Mayor Cherry Gironella kadagiti pannakabagi ti linteg iti madagdagus a pannakatiliw dagiti suspetsa.
Naglibas da Roland Gadun ti Caoayan, Bongabon, Mindoro ken ni Ricardo Aglibut Ligue, iti Amguid, Candon City, babaen ti panangputedda iti rehas iti likud a tawa ti pagbaludan a nakaipupokanda.
Agpada dagiti dua nga akusado iti pannakapapatay ni Sangguniang Bayan Member Amado Bilaoen ken pannakadunor ti kaduana idi Oktubre itay napan a tawen.
Maipalagip a binagbagsol dagiti dua ti konsehal a puon ti nakatayanna ken nakadunoran ti common law wife daytoy.


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Naangay ti groundbreaking ti
maipasdek a baro a balay daytoy nga ili idi Disiembre 15 kagiddan ti
panagkasangay ni Mayor Benjamin Sarmiento.
Kadua ti mayor ni Gov. Deogracias Victor “DV”
Savellano, dagiti opisial ti ili ken department heads ti munisipio a
nangipisok iti capsule iti abut a pakaipuestuan ti maysa kadagiti
adigi ti maaramid a munisipio nga agpateg iti P47 milion.
Kinuna ni Sarmiento a panawenen a maipasdek ti baro a
munisipio ita ta kabaelanda pay ti presio dagiti kasapulan a
materiales.
Mabangon ti pasdek iti dati a nagsaadan ti daan a
tiendaan ti ili.
“Idawatko ti panagan-anus koma pay laeng dagiti
kakailiak no medio addanto dagiti pagkamtudak kadagiti dawatda para
iti barbarangayda ta no ibayagtayo pay ti pannakaipasdek daytoy
amangan no saantayton a kabaelan ti presio dagiti materiales,”
kinuna pay ti mayor.
Inkari ni Savellano ti panangilatangna iti P1 milion
kas tulong ti gobierno probinsial para iti mabangon a municipal
building.
Kabayatanna, malmalpas metten ti P9 milion ti pategna a
gymnasium a nagsaad iti likudan ti maipatakder a munisipio.
Plano ni Sarmiento a pagbalinen a
rehabilitation center ti umuna a kadsaaran ti agdama a municipal hall
idinto a pagsaadanto ti korte ti maikadua a kadsaaran.#


text:
Tata Badong Ken Kuarog 2
lolo badong and kuarog adventure II. Tata Badong Ken Kuarog - Siga ken Takrot ( Ilocano Comedy ). Tata Badong Ken Kuarog 2. ILocano Comedy Movie TATA BADONG KEN KUAROG. lolo badong and kuarog I. lolo badong and kuarog adventure III. Tata Badong Ken Kuarog 1. Kwarog @ enteng. SIGA ken TAKROT 2. haay biag 3. ILOCANO COMEDY 'MASTER DEGREE NI KWAROG'. siga ken takrot 2. Tata Badong Ken Kuarog 5. Tata Badong Ken Kuarog 6. The Adventure of Badong and Kuarog PART 4 [ Ilocano comedy ]. Tata Badong Ken Kuarog 7. Tata Badong Ken Kuarog 3. Tata Badong Ken Kuarog 4. Kuarog and badong.
Tata Badong Ken Kuarog 2 #IlocanoJoke #IlocanoComedy


text:
1968
Ti 1968 ket maysa a bisiesto a tawen a mangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 28 - Kylie Minogue, taga-Australia a kumakanta
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 14 – Salvatore Quasimodo, Italiano a mannurat (naipasngay 1901)
- Nobiembre 14 – Ramón Menéndez Pidal, Espaniol a pilologo, historiador, polklorista, ken mediebalista (naipasngay 1869)
- Disiembre 20 – John Steinbeck, Amerikano a mannurat (naipasngay 1902)


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Inaresto dagiti polis ti maysa a baro a mapapati a nagkalap babaen ti illegal a wagas idi malem ti Nobiembre 29 iti igid the baybay a sakup ti Barangay Sabangan ditoy nga ili.
Naipan iti police station ditoy para iti pannakainbestigana ni Erickson Dangsil y Tabat, 19, baro, residente iti nadakamat a barangay ken pannakaisagana ti darum maikontra kenkuana.
Segun iti report, nagturong dagiti polis iti nadakamat a barangay kalpasan a nakaawatda iti pulong nga adda nagbungbong iti kabaybayan ket inuray dagiti polis ti suspek a simmanglad sada kinumpirma no nabungbongan dagiti nakalapna.
Kinumpiska dagiti polis iti sumurok-kumurang a 3 kilo a mataan a mapapati a nabungbongan ket naipan iti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources para iti pannakaeksamenda.#


text:
Las Vegas
Ti Las Vegas (/lɑːs ˈveɪɡəs/) ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay estado ti Nevada ken ti kondado tugaw ti Kondado ti Clark.[4] Ti Las Vegas ket maysa a naamammoan ti sangalubongan a nagruna apagliwliwaan a siudad para iti panagsugalan, paggatangan, ken dagiti naimas a panganan. Ti siudad ket kinabukbukodanna nga inbagbaga nga isu Ti Pagliwliwaan a Kapitolio iti Lubong, ken daytoy ket nadayegan para kadagiti naipagtitipon a kasino–otel ken dagiti nairamraman a pagliwliwaan. Daytoy ket dumakdakkel a pagretiroan ken pamilia a siudad, ti Las Vegas ket isu ti maika-31 a kaadaun ti populasion a siudad idiay Estados Unidos, nga adda ti populasion ti 2010 esnso iti 583,756. Ti 2010 a populasion ti metropolitano a lugar ti Las Vegas idi ket 1,951,269.[3]
Daytoy ket nabagon idi 1905, ti Las Vegas ket nainkorporado a kas maysa a siudad idi 1911. Idi patingga ti maika-20 a siglo, ti Las Vegas ket isu idi ti kaaduan ti populasion nga Amerikano a siudad a nabangon iti dayta siglo (ti panakaisalsalumina a tinengtengel babaen ti Chicago idi maika-19 a siglo). Ti panagipatuloy para kadagiti nadumaduma a kita ti pagliwliwaan dagiti manakman ket nakagun-od daytoy ti titulo a Basol a Siudad, ken daytoy a panakaimatangan ket nakaaramid ti Las Vegas a nadayeg a lugar para kadagiti pelikula ken programa ti telebision . Adda dagiti nadumaduma a makitkita ti ruar a pabuya ti silaw idiay Kalsada ti Fremont, ken dagiti pay dadduma a lugar iti siudad.
Ti Las Vegas ket kadawyan a mangitudo iti siudad ket mainayon pay dagiti dadduma a lugar ti labes a patingga ti siudad, a naipangpangruna dagiti pagliwliwaan a luglugar ket ti a sideg ti Banda ti Las Vegas, ken sagpaminsan pa ti intero a Tanap ti Las Vegas. Ti 4.2 mi (6.8 km) a bistrad ti Abagatan a Akaba adalan ti Las Vegas a naamaamoan a kas tiStrip ket kaaduan kadagitoy kadagiti saan a nainkorporado a komunidad ti Paradise, Winchester, ken Enterprise.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Balikas ken ti Sarsartidas: Dagiti Parbo a nagan para iti New Orleans ken Las Vegas". VOA News. Marso 13, 2010. Naala idi Enero 1, 2012.
- ^ Lovitt, Rob (2009-12-15). "Agtakder kadi ti pudno a Las Vegas?". MSNBC. Naala idi Abril 2, 2012.
- ^ a b "Bariweswes ti Sapasap a Populasion ken dagiti Panakailasin ti Balay: 2010 a Datos ti Demogrpiko a Bariweswes (DP-1): siudad ti Las Vegas, Nevada". U.S. Census Bureau, American Factfinder. Naala idi Marso 9, 2012.
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
- ^ Joe Schoenmann (Pebrero 3, 2010). "Ti Vegas ket saan nga agmaymaysa ti panagkayatna iti .vegas". Las Vegas Sun.
- ^ "Ti Kondado ket Nagtawen ti 100 Hulio 1, a Nanaganan ti 'Sentenerio nga Aldaw Day'" (Press release). Kondado ti Clark, Nevada. Hunio 23, 2009. Naala idi Enero 5, 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Las Vegas iti Wikimedia Commons


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Nagtunged iti walk-out ti Game 7 ti championship match ti First Governor Chavit Singson Intertown Basketball Tournament iti nagbaetan dagiti basketbolista ti Sta. Maria ken ti Santa a naangay ditoy nga ili idi Pebrero 17.
Nagwalk-out ti Team Santa iti third quarter ti championship match a mangab-abak ti Team Sta. Maria babaen ti score a 72-60.
Maitudtudo a rason ti panagwalk-out ti Team Santa ti mapapati a narugit a panagay-ayam dagiti umaayam ti Sta. Maria.
Idi saan a nagsubli ti Team Santa iti court kalpasan ti 15 a minutos, naideklara a kampeon ti Team Sta. Maria.
Ni Congressman ti First District Ryan Singson ti nangiyawat iti P100,000.00 a gunggona ken tropeo iti kampeon.
Kanaig daytoy, linagidaw ni Mayor Edgar Florendo ti napasamak a nangrissing iti pammadayaw a naipaay kadagiti basketeers ti ilina iti panagkampeonda iti torneo.
Kinuna ti mayor a nagbalin a nabara unay ti panagaayam dagiti nakisalip iti torneo gapu iti pusta.
Nupay kasta, dinawat ti mayor ti panagmaymaysa dagiti partisipante kalpasan ti torneo.
Iti sabali a bangir, kinuna ni Santa Mayor Jesus “Pupoy” Bueno a propesional ken adda sportsmanship ti Team Santa ngem saanda kayat a madangran ken isakripisio dagiti umaayamda iti narugit nga ay-ayam dagiti players ti kasupangetda a team
Binabalaw pay ni Bueno ti pannakaipalubos ti pinnusta a nangpabara iti panagay-ayam dagiti basketball players.
Kabayatanna, impakaammo ni Estella Shayne Pascua, sports coordinator ti nasao a torneo a maangay iti mabiit ti Battle of Champions iti nagbaetan ti Vigan City ken Sta. Maria.
Ti Vigan City ti kampeon iti basketball tournament nga immuna a naaramid iti umuna a distrito ti probinsia.#


text:
Salaysay ni Christine Marie Verzosa
Nagkayamkam a kasla apuy ti damag maipapan ken ni Ronald Ancheta, agtawen iti 45, ti OFW a natay sadiay Hong Kong gapu ta karkarna a sakit ti impatayna.
Segun iti damag, nagsakit ti sakia ni Ancheta, nagut-ut-ot a kasla marunrunot wenno makinkinnit ket saan a nakaturog iti agpatnag. Kabigatanna, impan ti asawana a ni Delma, 46, maysa met laeng nga OFW, sadiay Princess Margaret Hospital. Ngem daksanggasat ta kalpasan ti tallo nga aldaw, pimmusay piman ni Ronald idi Agosto 13, 2012. Naiyawid ti bangkayna ditoy pagilian—sadiay Marikina City.
Naalarma met ti publiko gapu iti kinakarkarna ti sakit. Ania manen daytoy a sakit?
Awaganda daytoy a sakit iti flesh-eating bacteria (FEB) wenno flesh-eating disease (FED) kadagiti dadduma. Necrotizing fasciitis ti umno a medical term daytoy a sakit.
Adu ti nagdanag amangan no nadaras nga agwaras ken makaakar daytoy a sakit. Napeggad ken narisgo kadi ti sakit? Apay a naawagan a flesh-eating bacteria wenno bakteria a mangmangan iti lasag? Adda kadi pakainaiganna daytoy kadagiti managkilaw iti insarabasab ken kappukan a karne? Kasanon dagiti kaay-ayona ti agkilaw iti lasag ti ikan nga inupran iti sukat’ sili, lasona ken laya wenno insawsaw iti wasabi a kas iti sashimi?
Ngem inalay-ayan a dagus ti Department of Health ti danag ken pagbutbutngan ti publiko. Segun iti waragawag ni Assistant Secretary Dr. Eric Tayag, awan pay laeng ti natakuatan a sakit nga FEB a napasamak ditoy pagilian. Awan ti kinapudno dagiti damag a kinapeggad ti sakit ta maysa laeng kano a tsismis. Awan kano ti aniaman a pagdanagan ta nalaka laeng a maagasan ti sakit babaen ti panagtomar iti high doses of intravenous antibiotics; ken kangrunaan iti amin, ti saan a panangbaybay-a ti bagi kadagiti umatake a sakit nangruna iti immune system. Kasta met nga awan kano ti pakainaigan daytoy a sakit kadagiti managkilaw iti lasag ti ikan ken karne. Maysa laeng dayta a panangipagarip wenno pattapatta.
Inlawlawag pay ni Dr. Tayag, a dayta balikas a flesh-eating bacteria ket awan iti kinapudnona a mangmangan iti lasag ti tao. Maysa laeng kano a misnomer. Naawagan a flesh-eating bacteria ta agrunot ngarud ti naapektaran a lasag a kas iti cancer ken diabetes. Kuna dagiti nagsukisok itoy a sakit a nadaras laeng ti epektona kadagiti addaanen iti sakit a kanser ken diabetes. Ti bacteria ket saan a mangmangan iti lasag no di ket pagtaudan laeng iti samal wenno toxin nga isu met daytan ti makasabidong, a posible metten nga ipapatay no nagramaramen daytoy iti bloodstream ken saan a naagapan a dagus ti pannakaagasna.
Maala ti sakit babaen ti sugat—uray kababassitan a sugat—isu a no nasugat uray basssit laeng ket nasaysayaat no dalusan tapno saan a maimpeksion wenno serken ti bacteria.
Iti interbio ti Radyo Patrol maysa a doktor, kinuna daytoy nga awan ti nairekord ditoy pagilian ta maitudo lattan a maigapu iti sagsagabaen ti pasiente a kas iti cancer wenno diabetes.
Kas iti napasamak ken ni Ronald Ancheta nga addaan gayam iti sakit nga Stage 2 diabetes.
Ta ania aya daytoy flesh-eating bacteria? It is a rare infection of the deeper layers of skin and subcutaneous tissues, easily spreading across the fascial plane within the subcutaneous tissue. Necrotizing fasciitis is quickly progressing, having greater risk of developing in immunocompromised conditions like diabetes, cancer, etc.
Kadagiti dadduma a kaso, nasaysayaat no putdendan wenno ikkatendan ti naapektaran a paset tapno di agramaram. Pitopulo a porsiento kadagiti nagsakit ti nairekord a nagsagaba ken addaan iti clinical conditions nga immune suppression, diabetes, alcoholism/drug abuse, malignancies, ken chronic systemic diseases.
Awan ti pilpilien ti sakit. Maysa kadagiti nagsagaba itoy a karkarna a sakit ket ni Lucien Bouchard a lider ti oposision sadiay Canada, a pinutedda ti maysa a sakana idi 1994 tapno maisalakan ti biagna.
Tallo a nalalatak a mannurat iti nagsagaba itoy a kas kada Alan Coren, British writer and satirist ken kolumnista iti The Times a nagsagaba idi 2006; ni R. W. Johnson ti journalist ken historian iti South Africa a naputdan ti maysa a sakana iti ngatuen ti tumengna idi 2009, ken ni nalatak a multi-awarded fiction writer iti Canada, Peter Watts a nagsagaba itoy a sakit idi napan a tawen ngem naagasan.#


text:
Port-Saint-Louis-du-Rhône
Ti Port-Saint-Louis-du-Rhône ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komuna ket napartuat idi 1904 manipud ti Arles ken Fos-sur-Mer a nagtaltalekan daytoy kadagiti pakasaritaanna. Ti San Luis a kanal ket nakali idi 1871. Ti parokia ket nabangon idi 1886.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Port-Saint-Louis-du-Rhône iti Wikimedia Commons


text:
Cambodia
Nagsasabtan: 13°N 105°E / 13°N 105°E
Ti Cambodia (i/kæmˈboʊdiːʌ/;[5] Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Kampuchea, IPA: [kɑmˈpuˈciə]), opisial nga ammo a kas ti Pagarian ti Cambodia, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay akin-abagatan a paset iti Indotsina a Peninsula idiay Abagatan a Daya nga Asia. Daytoy ket addan ti dagup a kalawa ti daga iti 181,035 a kuadrado kilometro (69,898 kd mi), nabeddengan daytoy babaen ti Tailandia iti amianan a laud, ti Laos iti amianan a daya, ti Bietnam iti daya, ken ti Golpo ti Tailandia iti abagatan a laud.
Addaan daytoy ti populasion iti sumurok a 14.8 a riwriw, ti Cambodia ket isu ti maika-69 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Ti opisial a relihion ket ti Theravada a Budismo, a daytoy ket pannakasanayen babaen ti aganay a 95% kadagiti populasion ti Cambodia. Dagiti minoridad a grupo daytoy a pagilian ket mairaman dagiti Bietnamis, Insik, dagiti Cham ken dagiti 30 a sabsabali a taga-banbantay a tribu.[6] Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Phnom Penh; ti politiko, ekonomiko, ken kultura a sentro iti Cambodia.
Daytoy a pagarian ket maysa a batay-linteg a monarkia nga addaan ti Norodom Sihamoni, daytoy ket maysa a monarkia a pinili babaen ti Naarian a Trono a Konsilo, a kas daulo ti estado. Ti daulo ti gobierno ket ni Hun Sen, nga isu ket ti agdama a kapautan a nagserserbi a daulo idiay Abagatan a Daya nga Asia ken tinurayanna ti Cambodia ti sumurok a 25 a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Pannakibiang Dibision ti Populasion (2009). "Prospekto ti Sanglubongan a Populasion, Tabla A.1" (PDF). 2008 revision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Marso 12, 2009.
- ^ a b c d "Cambodia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi Abril 21, 2011.
- ^ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Naala idi 1 Septiembre 2009.
- ^ "Human Development Reports 2014" (PDF). United Nations. Naala idi 25 Hulio 2014.
- ^ dictionary.reference.com: Cambodia
- ^ Ti Cambodia ket agrambak ti aldaw a para kadagiti patneng a tattao idiay asideg ti Angkor Wat
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Cambodia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Cambodia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Cambodia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Kitaen ti Cambodia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Cambodia
- Datos ti heograpia a mainaig iti Cambodia iti OpenStreetMap
- Cambodia
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado ken teriotorio a nabangon idi 802
- Dagiti estado ken teriotorio a nabangon idi 1953
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Papa Telesporo
Ni Santo Papa Telesporo ket isu ti Papa manipud idi 126 wenno 127 aginggana idi 136 wenno 137 wenno 138, idi las-ud ti panagturturay dagiti Romano nga Emperador a ni Adiano ken ni AntoninoPio. Isu idi ket Griego a kaputotan ken naipasngay idiay Terranova da Sibari,[1][2][3] Calabria, Italia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Telesporo iti Wikimedia Commons
- (Latin) Dagiti Obra ni Papa Telesporo (manipud ti Documenta Catholica Omnia)
- "Santo Papa Telesporo" Katoliko nga Ensiklopedia
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Telesphorus". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
Pagsasao a Masela
Ti pagsasao a Masela (Marsela) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Isla Marsela iti Abagatan a Maluku, Indonesia. Naisangayan dagiti rehional a karuay; ibilang ti Ethnologue daytoy a kas dagiti tallo a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tengnga a Masela iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Daya a Masela iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Laud a Masela iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Central Masela". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "East Masela". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "West Masela". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
VIGAN CITY – Maysa a menor de edad ti nabagsol gapu ta napabasol a nagsirip iti Barangay VIII ditoy siudad.
Intaray dagiti polis a naglugan iti mobile patrol ni Allan (parbo a nagan ta menor de edad) kalpasan a nagpaarayat kadakuada ti maysa a tricycle driver a nagluganan ti biktima.
Segun iti inbestigasion, nagturong iti nadakamat a lugar ti biktima ken gayyemna a menor de edad met laeng tapno sarakenda ti text mate ti biktima. Idi addadan iti nadakamat a barangay, kinompronta ida ni Albert Aspa y Rojo, 40, naasawaan, residente iti Barangay VII, gapu iti mapapati a panagsirip dagiti dua, a nagtungpal ti pannakabagsol ti biktima.
Naipan iti police station ti suspek tapno maimbestiga mainaig iti pammagsol.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Pinalabas ti maysa a misis ti baro a tawen iti ospital gapu iti pannakadungparna iti motorsiklo.
Nabigbig ti biktima a ni Arlene Cacho, 47, ken residente iti Poblacion Sur, ditoy idinto a nainaganan ti naka-dungpar kenkuana a ni Antony Jaum, 23, awanan iti lisensia, ken residente met iti nasao a barangay.
Iti imbestigasion ti pulisia, naammuan a magmagna ti biktima iti igid ti kalsada idi dinungpar ti napaspas a motorsiklo nga XRM, awanan plaka ken minaneho ni Jaum.
Naguyod ti biktima iti kalsada a puon ti nakasugatan iti ulo ken nadumaduma a paset ti bagina ket naitaray iti Reyes Clinic and Hospital sa naiyalis iti St. James Hospital iti Vigan City.
Nasugatan met ti driver ken naitaray iti Central Ilocos Sur District Hospital para iti panakaagasna. Saan a naan-ano ti kinalubbon ni Jaum iti motorsiklo.


text:
MABALIN met nga aramiden ti kuarta a medium iti arte. Mabalin a sensilio nga agserbi a kas mosaic a naiyurnos iti arsadanan ti agdan wenno iti ridaw iti balay.
Ti arte ket panguartaan. Pamastrekan ti kuarta.
Ti arte ken ti kuarta. Ti kuarta ken ti arte. Agtibnokda a dua.
Ngem kasanon no intension nga aramaten ti arte tapno laeng makakuarta iti dakkel? Wenno saan a naipangpangruna ti arte ket arte?
Mabalin kadi nga isakripisio ti arte para laeng iti bukod nga interes uray no mangited iti pakasakitan iti adu a tattao wenno mangipaay iti immoralidad no di man panangtulaw iti nasged a pammati?
Umad-adu nga umad-adu dagiti mangtulaw iti Christianism. Saan laeng nga iti uneg a mismo ti inaladanna no di pay dagiti adipen ti arte.
Addan sumagmano a naipabuya a pelikula a nakatulawan iti Christianism. Ipammarang dagiti producer dagitoy a bunga ti arte ngem saan a kumbinsido ti rasonda.
Itay nabiit, sabali manen a pannakatulaw koma iti Christianism ti naaramid no di nalapdan ti pannakaiparangna iti publiko. Ngamin, saan laeng a panangtulaw daytoy no di ket nagakupan koma ti akin-utek iti aglaplapusanan a kuarta.
Nagaramid ni Cosimo Cavallero, maysa a nalatak nga eskultor kadagiti makmakan, iti tsokolate a nasukog iti imahe ni Jesucristo. Ngem labus nga Jesucristo ti inaramid ni Cosimo. Daytoy koma ti ipabuyada itay semana iti maysa a nalatak a hotel sadiay New York.
Naimbag la ketdin ta nalapdan.
Ngem apay a labus? Apay a nairana iti semana? Saan kadi a mabalin a saan a labus? Saan kadi a mabalin a saan nga iti semana ti pannakaiparangna?
Dagitoy dagiti dadakkel a saludsod.
No natuloy ti pannakaiparangna, dakkel la ketdi ti mapastrekda a kuarta itoy nga exhibit.
Itoy a punto, makitatayo ti pannakaaramat ti arte a kas pagakupan iti kuarta. Makita ditoy nga ad-adda a limtaw dayta pannakaaramat ti arte a panguartaan a saan ket a ti balor ti arte nga isu ti panguartaan. Adda balor ti tunggal aramid nga arte.
Ditoy saan laeng a ti pannakaiparang iti nalaad a buya no di pay panangtulaw iti maysa a relihion babaen ti arte. Sakrilihio a panggep para laeng iti bukod nga interes, saan ket a ti arte a kas bunga ti arte.
Kas napudno a Kristiano, ditay bumdeng a mangkondenar kadagiti mangtulaw iti pammatitayo.


text:
Lagos
Ti Lagos (/ˈleɪɡɒs/ LAY-gos)[5][6][7][8] ket maysa a puerto a siudad ken ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Nigeria. Ti opisial a populasion ti Lagos ket naudi a nairehistro idi ti 7,937,932. Ti Lagos ket isu ti maikadua a kapardasan a dumakdakkel a siudad idiay Aprika ken ti maikapito a kapardasan iti lubong.[9] Ti Lagos ket dati idi a tinataengan babaen dagiti Awori a subgrupo dagiti Tattao a Yoruba. Babaen ti panangidaulo ti bukodda nga Olofin, dagiti Awori ket immalisda idiay maysa nga isla a tinawtawagan tattan a ti Iddo ken idi manen ti dakdakkel nga Isla ti Lagos. Idi maika-15 a siglo, dagiti Awori a pagtaengan ket rinaut babaen ti Benin nga Imperio kalpasan ti pannakiringgorda, ken ti isla ket nagbalin a kampo ti gubat ti Benin a tinawtawagan ti "Eko" babaen ni Oba Orhogba, ti Oba ti Benin iti dayta a panawen.[8][10]
Ti Lagos ket maysa a metropolitano a lugar a nagtaud kadagiti isla a naisina babaen dagiti waig, a kas ti Isla ti Lagos, a kumapkapet ti abagatan a laud a ngarab tifringing the Alog Lagos bayat a daytoy ket nasalakniban manipud iti Taaw Atlantiko babaen dagiti atiddog a pudgso ti darat a kas ti Bar Beach, a gumay-at daytoy ti sumurok a 100 km iti daya ken laud ti ngarab. Manipud idi ununana, ti Lagos ket nagpadakkel idiay laud ti nangruna a daga ti alog ken ti konorbasion, a mairaman ti Ikeja ken Agege, a tattan ket makaabot ti ad-adu ngem 40 km ti amianan a laud ti Isla ti Lagos. Adda dagiti suburbo ket mairaman ti Ikorodu, Epe ken Badagry, ken adda pay dagiti adu a lokal a konsilo ti napartuat, a mangited ti dagup dagiti lokal a gobierno ti Lagos iti 57.
PakasaritaanUrnosen
Ti Lagos ket maysa a a kampo ti pannakigubatan para kadagiti kameng ti Benin nga Imperio, a tinawtawaganda ti Eko.[7][8] Ti Yoruba ket agus-usar pay laeng ita ti kastoy a nagan ti Eko a mangibaga ti Lagos. Ti Lagos, a kayatna asaoen ket ti "dandanaw", ket maysa idi a nagan a naited para iti pagtaengan babaen dagiti Portuges. Ti agdama nga aldaw nga estado ti Lagos ket adda ti nangato a porsiento dagiti Awori, a napan iti daytoy a lugar manipud idiay Isheri idiay igid ti karayan Ogun. Iti amin a pakasaritaan, daytoy ket pagtaengan ti maysa a nakiginnubgubatanga etniko a grupo a nagtaeng ti daytoy a lugar. Idi nasapa a panakataengna, daytoy ket nakakitkita pay dagiti paset ti panawen a panagturay babaen ti Pagarian ti Benin.[11]
Ti Portuges nga eksplorador a ni Rui de Sequeira ket binisitana ti lugar idi 1472, a nangnagan ti lugar a nagpalikmut ti siudad ti Lago de Curamo; a daytoy nga agdama a nagan ket Portuges para iti "danaw". Ti maysa pay a panagipalplawag ket ti Lagos ket nainaganan idi para ti Lagos, Portugal - ti maritimo nga ili nga, iti dayta apanawen, ti kangrunaan idi a sentro ti Portuges a panagbanbaniaga kadagiti aplaya ti Aprika, ken ti naganna ket naala manipud iti Latin a balikas ti Lacobriga.
Ti Lagos ket pormal idi nga inkapet ti Britaniko a Kolonia ti Lagos idi 1861. Daytoy ket adda ti dua a nagbanagan ti pannakarebba ti aadipen a komersio ken ti pannakabangon ti Britaniko a panagtengngel kadagiti silag ken dadduma pay a negosio.[12] Ti tidda ti moderno nga aldaw a Nigeria ket naagaw idi 1887, ken idi ti Kolonia ken Protektorado ti Nigeria ket nabangon idi 1914, ti Lagos ket nairangarang nga isu ti kapitoliona, a nagtultuloy a kastoy kalpasan ti panakawaya ti pagilian manipud iti Britania idi 1960. Nairamraman amin nga immay manipud iti amin a lugar ti Nigeria ken dagiti dadduma pay a pagilian ti Laud nga Aprika ket dagiti nagsubsubli a dati a tagabo nga mmo a kas dagiti Kreol, a naggapu manipud idiay Freetown, Sierra Leone, Brasil ken ti Laud nga Indio a napan idiay Lagos. Dagiti Kreol ket nagparparawad iti pannakapabaro ti Lagos ken dagiti pannakaammoda ti Portuges nga arkitektura ket makitkita pay laeng kadagiti arkitektura idiay Isla ti Lagos.[8]
Ti Lagos ket nakasanay ti napardas a panagdakkel kadagiti tawtawtawen ti 1960 ken tawtawen ti 1970 a kas nagbanagan ti ekonomiko a panagrang-ay ti Nigeria sakbay ti Sibil a Gubat ti Nigeria. Ti Lagos ket isu idi ti kapitolio ti Nigeria manipud idi 1914 aginggana idi 1991.[13] Ti siudad ket naikkat ti kasasaadna idi ti Teritorio ti Pederal a Kapitolio ket nabangon para iti panggep a panangipatakder ti siudad ti Abuja. Idi 14 Nobiembre 1991, ti Presidensia ken dagiti dadduma pay a pamay-an ti pederal a gobierno ket immalisda idiay baro a kapitolio ti siudad ti Abuja.[13]
Dagiti paamo ken dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Maika-18 a Nalilian a Rambakan ti Ay-ayam: Ti Lagos ket nagipakpakita ti Logo, maskot ken sapot ti pagsaadan". Premium Times. Abuja, Nigera. 18 Hunio 2012. Naala idi 2 Oktubre 2012.
- ^ "Eko 2012: Panagibangon Pabrika babaen ti Ayayam, Articles". ThisDay. Lagos, Nigeria. 22 Agosto 2012. Naala idi 2 Oktubre 2012.
- ^ Ti Summing ti 16 a pannakaaramid ti Metropolitano a Lagos ti LGA (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Isla ti Lagos, Nagruna a daga ti Lagos, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) segun ti:
TiNigeria a Kongreso. "Dagiti administratibo nga agpang - Estado ti Lagos". Naala idi 29 Hunio 2007.
- ^ Ti Summing ti 16 a panakaaramid ti Metropolitano a Lagos ti LGA (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Isla ti Lagos, Nagruna a daga ti Lagos, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) as per:
"Senso ti Populasion ti 2006" (PDF). Nailian nga Opisina dagiti Estadistika ti Nigeria. Mayo 2007. Naala idi 14 Septiembre 2010.
- ^ Lagos (Dictionary.com Unabridged nga ed.), Random House, Inc., naala idi 29 Oktubre 2010
- ^ Room, Adrian (2007). Ti pannakabalikas dagiti nagan ti lugar: ti sangalubongan a diksionario. McFarland. p. 108. ISBN 0-7864-2941-0.
- ^ a b Olupọna, Jacob Obafẹmi Kẹhinde; Rey, Terry (2008). Òrìşà a panagraem a kas relihion ti lubong: ti globalisasion ti relihioso a kultura ti Yorùbá. Pagmalditan ti Unibersidad ti ti Wisconsin. p. 132. ISBN 0-299-22460-0.
- ^ a b c d Williams, Lizzie (2008). Nigeria: Ti Bradt a Pangsurotan ti Panagbaniaga. Bradt a Pangsurotan ti Panagbaniaga. p. 110. ISBN 1-84162-239-7.
- ^ Dagiti kapardasan a dumakdakkel a siudad ken urbano a luglugar iti lubong manipud idi 2006 aginggana idi 2020, babaen ti CityMayors.com
- ^ Smith, Robert Sydney (1988). Dagiti Pagarian ti Yoruba (3 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Wisconsin. p. 73. ISBN 0-299-11604-2.
- ^ "Ti Taudan ti Eko (Lagos)". Edo Nation. Naala idi 2 Hunio 2010.
- ^ "Lagos, Nigeria - omite ti Kabsata Siudad ti Atlanta". Atlanta, Georgia, E.U.: Opisial a Sapot ti Pagsaadan para iti Siudad ti Atlanta. Naala idi 18 Septiembre 2010.
- ^ a b "2008 a Komperensia ti Amina Panagsukimat ti Midia ti Aprika" (PPT). Pan African Media Research Organisation. p. 8. Naala idi 4 Abril 2012.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Midia a mainaig iti Lagos iti Wikimedia Commons
- Gobierno


text:
Podgorica
Ti Podgorica (/ˈpɒdɡəriːtsə/ POD-gorr-ee-tsə;[2] Montenegrino/Serbio: Podgorica / Пoдropицa [pǒdgoritsa], lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Montenegro.
Ti nasayaat a puesto ti Podgorica idiay pagsasabtan ti karayan Ribnica ken Morača ken ti puntos a pagsasabtan iti nalames a Tanap ti Zeta ken Ginget ti Bjelopavlići ket nakaawawis iti panagtaeng. Ti siudad ket asideg kadagiti sentro ti ski idiay amianan ken dagiti pagliwliwaan ti igid ti baybay idiay Baybay Adriatiko.
Ti maysa a senso idi 2011 ket nangikabil ti populasion ti siudad iti 150,977. Ti Podgorica a munisipalidad ket aglaon ti 10.4% iti teritorio ti Montenegro ken 29.9% ti populasionna. Isu daytoy ti administratibo a sentro iti Montenegro ken isu pay ti ekonomiko, kultura ken edukasion a sentro ti daytoy a pagilian.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayatna a sawen ti nagan a Podgorica ket "sirok ti Gorica" iti Pagsasao a Montenegrino. Ti Gorica (kmaipatarus ti "bassit a turod" wenno pantok) isu daytoy ti nagan ti naabbongan ti sipres a turod a pakatanawan ti sentro ti siudad.
Iti tallo a kilometro (1.9 milia) iti amianan a laud ti Podgorica ket naisanglad dagiti nadadael a tidda iti Doclea, ti maysa nga ili nga ammo dagiti Grieo, sakbayan ti Romano ken Roman a paset ti panawen. Ti Romano nga Emperador a ni Diocletian ket naggapu iti daytoy a rehion. Kadagiti sumagad a siglo, Dagiti Romano ket "nagpasayaatda" ti nagan iti Dioclea, a nagkamalida a nangipagarup a ti "i" ket napukawen iti panangisao. Ti "Duklja" ket isu ti kinaudii (Eslabo) a bersion ti balikas.
Idi nabangon daytoy (sakbay ti maika-11 a siglo), ti ili ket tinawtawagan a kas ti Birziminium. Idi Tengnga a Panawen, daytoy ket ammo a kas ti Ribnica (panangibalikas [rîbnitsa]). Ti nagan a Podgorica ket naususaren manipud idi 1326. Manipud idi 1946 aginggana idi 1992, ti siudad idi ket nanaganan ti Titograd ([tîtoɡraːd]) a naipammadayaw kenni Josip Broz Tito, ti dati a Presidente iti Yugoslavia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Montenegrinoa senso ti 2011". Monstat. 2011.
- ^ Wells, John C. Longman a Diksionario ti panagibalikas. Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8118-0.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Podgorica iti Wikimedia Commons


text:
CANDON CITY – Gapu iti dandani pannakaatalna, timmungpa ken dimmanog ti maysa a lalaki nga adda iti inpluensia ti arak a posible a pakakasuanna.
Naipulong iti polis ni Calixto Lozano, 28, residente iti Barangay Calongbuyan ditoy gapu iti panangtungpana ken ni Liza Lozano, 30, ken Severino Lozano, 71, kalugaranna met laeng.
Segun iti report, dandani naatalan ti lima a tawen nga anak ni Lozano ti suspetsa a nagtungpal iti panangkompronta ken nangtungpaan daytoy iti ina.
Idi immasideg ti katugangan ti babai, dinanog ti suspetsa a puon ti nakaitupaan ti ulona iti semento.
Naitaray ti lakay iti maysa nga ospital iti San Fernando City.#