text:
Dam-eg
Ti dam-eg ket isu ti kaadu ti alibungubong ti danum iti angin. Ti alibungubong ti danum ket isu ti alingasaw a kasasaad ti danum ken saan a makita.[1] Ti dam-eg ket mamngipakita ti pannakalabit ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Ti nangatngato a dam-eg ket mangpabassit ti pagangayan ti panagling-et iti panagpalamiss ti bagi babaen ti panagpabassit ti gatad ti panagbawbaw ti kabasa manipud ti kudil. Daytoy a pagangayan ket mapattapata iti tabla ti pagsurotan ti pudot wenno humidex, nga inus-usar iti las-ud ti tiempo ti kalgaw.
Adda met dagit itallo a kangrunaan a panagrukod ti kadam-eg: patingga, relatibo ken naisangayan . Ti patingnga a dam-eg ket isu ti linaon a danum ti angin.[2] Ti relatibo a dam-eg, ket maiyebkas akas porsiento, mangrukod daytoy ti agdama a patingnga a dam-egm a relatibo iti kanagtuan para iti temperatura. Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti linaon nga alibungubong ti danum iti laok iti dagup a linaon ti angin iti pakaibatayan ti masa
Dagiti linaon
Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]
Patingnga a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti patingnga a dam-eg ket isu ti masa ti alibungubong ti danum, , ti tungngal maysa a tomo ti unit iti dagup ti panaglalaokk ti angin ken alibungubong ti danum, , ken mabalin amaiyebkas a kas:
Ti patingnga a dam-eg iti tangatang ket sumakop manipud ti asideg a sero aginggana ti agarup a 30 gramo iti tungngal maysa a kubiko metro no ti angin ket nasagepsepan iti 30 °C.[2] (Kitaen pay ti tabla ti klima/dam-eg)
Ti patingga a dam-eg ket baliwanna ti angin a kas dagiti panangbalbaliw ti temperatura wenno presion. Daytoy ket mangaramid a saan a nasayaat para kadagiti panagpattapatta ti kimiko nga inhenieria, a kas para kadagiti panagpamaga kadagiti kawes, nga idiay ket ti temperetura ket adu unay ti paggiddiatanna. Akas ti resulta daytoy, ti patingga a dam-eg iti kimiko nga inhenieria ket mabalin a mangibaga iti masa ti namaga nga angin, a naamammuan pay a kas ti pannakaibagi ti panaglalaok ti masa (kitaen ti "naisangayan a dam-eg" dita baba), a nasaysayaat a para it ipudot ken dagiti panagpattapatta ti balanse ti masa. Ti masa ti danum iti tungngal maysa a tomo ti unit a kas ti ekuasion dita ngato ket naipalawag pay a kas bolumetriko a dam-eg . Gapu ti mabalin a pannaka-allilaw, ti Britaniko nga Alagadenti BS 1339 (napabaro 2002) ket mangisingasing a ti pannakaibaga ti "patingnga a dam-eg". Nasken nga al-aludan a kitkitaen dagiti unit. Adu dagiti pagkitaan ti dam-eg a naited iti g/kg wenno kg/kg, ngem ti aniaman a unit ti masa ket mabalin a mausar.
Ti pagobraan a maipanggep ti panagadal ti pisikal ken termodinamika atagtagikua ti panaglalaok ti alingasaw ken alibungubong ket nanaganan ti sikrometria.
Relatibo a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti relatibo a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum iti panaglalaok ti angin ken danum iti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum kadagiti a kasasaad. Ti relatibo a dam-eg ket isu ti annong ti linaon ti danum ken temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket kadawyan a maiyebkas a kas maysa a porsiento ken mapattapatta babaen ti panag-usar ti sumaganad a pormula. Daytoy ket naipalawag a kas ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum (H2O) iti laok ti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum iti naited a temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket maysa a nangruna a metriko nga inus-usar kadagiti panangipalnaad ti tiempo aken dagiti reporta, gaputa daytoy ket ti maysa a pangituldingan ti maysa apannakabalin ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Iti nabara a tiempo ti kalgaw , ti ingangato iti relatibo a dam-eg ket mangipangato ti nalawag a temperatura kiti tattao (ken dagiti dadduma nga ayup) babaen ti panaglapped ti panagbawbaw ti ling-et manipud ti kudil. Kas pagarigan, segun ti Pagsurotan ti Pudot, ti relatibo a dam-eg ti 75% iti 80.0°F (26.7°C) ket mariknanto a kasla iti 83.6°F ±1.3 °F (28.7°C ±0.7 °C) iti relatibo a dam-eg ti ~44%.[4][5]
Naisangayan a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti namaga nga angin iti naisangayn a masa, ken sagpaminsan a naibagbaga a kas ti pannakaibagi tidam-eg. Ti naisangayan a dam-eg ket maiyebkas a kas ti pannakaibagi ti masa ti alibungubong ti danum, , iti tungngal maysa a unit ti masa ti namaga nga angin [6] . Daytoy a kaadu ket naamammuan pay a kas ti "pannakaibagi ti panaglalaok" ti alibungubong ti danum.[7]
Dayta apannakaibagi ket naipalawag a kas:
Ti naisangayan a dam-eg ket mabalin pay a maiyebkas kadagiti sabali a waya a mairaman ti:
wenno:
Ti panag-usar ti daytoy a panangipalawag ti naisangayan a dam-eg, thi relatibo a dam-eg ket mabalin a maiyebkas a kas
Nupay kasta, ti naisangayan a dam-eg ket naipalawag pay a kas ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti dagup a masa ti sistema (namaga nga angin ken manayonan ti alibungubong ti danum).[8] Kas pagarigan, ti ASHRAE 2009 a Polieto, Ch1,1.2, (9a) ket mangipalawag ti naisangayan a dam-eg a kas "ti pannakaibagi ti masa iti dagup a masa ti nadam-eg a wadan ti angin".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ania kadit ti alibungubong ti danum?". Naala idi 2012-08-28.
- ^ Wyer, S.S., "Ti treatado iti agpataud ti alingasaw ken dagiti agpatpataud ti alingasaw", (1906) Ti Warnakan ti Inhenieri ken Panagmina, Londres, p.23
- ^ Perry, R.H. ken ni Green, D.W, Perry's Chemical Engineers' Handbook (Maika-7 nga Edision), McGraw-Hill, ISBN 0-07-049841-5 , Eqn 12-7
- ^ Lans P. Rothfusz. "The Heat Index 'Equation' (or, More Than You Ever Wanted to Know About Heat Index)", Scientific Services Division (NWS Southern Region Headquarters), 1 Hulio 1990 [1]
- ^ R.G. Steadman, 1979. "The assessment of sultriness. Part I: A temperature-humidity index based on human physiology and clothing science," J. Appl. Meteor., 18, 861-873
- ^ Cengel, Yunus kenni Boles, Michael, Termodinamika: Ti Maysa nga Inhenieria nga Arngian, 1998, Maika-3 nga edision, McGraw-Hill, pp. 725–726
- ^ http://glossary.ametsoc.org/wiki/Mixing_ratio
- ^ Glosario ti AMS: naisangayan a dam-eg
- Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos, "IAQ kadagiti Dakkel a Pasdek". Naala idi Enero 9, 2006.


c: text/html

text:
Panaon, Misamis Occidental
Ti Panaon ket maysa a maika-5 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Panaon ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Baga
- Bangko
- Camanucan
- Dela Paz
- Lutao
- Magsaysay
- Map-an
- Mohon
- Poblacion
- Punta
- Salimpuno
- San Andres
- San Juan
- San Roque
- Sumasap
- Villalin
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Shia nga Islam
Ti Shia (Arabiko: شيعة, Shīʿah) ket mangirepresenta ti kadakkelan sismatiko a sekta iti Islam, a mangbukbukel kadagiti 10-20% kadagiti Muslim iti lubong. Dagiti agraraem iti Shia nga Islam ket tinawtawagan ti Shi'ites wenno Shias. Ti "Shia" ket isu ti ababa a porma iti naipakasaritaan nga insasao iti Shīʻatul ʻAlī (شيعة العلي), a ti kaibuksilanna ket "dagiti sumursurot", "sangkatipunan", wenno "partido" ni Ali a manugang ken kasinsin Mahoma, a naipammatian dagiti Shia a simmaruno kenni Mahoma idiay Kalipato.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, Inc.
- Encyclopædia Iranica. Sentro para dagiti Irani a Panagadal, Unibersidad ti Columbia. ISBN 1-56859-050-4.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Peter J. Chelkowski (ed.), Kankanayon a Pannagaramid: Ti Taziyah ken dagiti sabaliaRitu ti Shiite (Siudad ti Salt lake (UT), Seagull Books, 2010) (Seagull Books - Enactments).
- Corbin, Henry (1993). Pakasaritaan ti Islamiko a Pilosopia, inpatarus babaen ni Liadain Sherrard ken niPhilip Sherrard. Kegan Paul Internasional iti pannakaikadduaan dagiti Islamiko a Pablaak para iti Instituto dagiti Ismaili a Panagadadal. ISBN 0-7103-0416-1.


text:
Glan, Sarangani
Ti Glan ket maysa a primera klase nga ili ti probinsia ti Sarangani iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Glan ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.[2]
- Baliton
- Batotuling
- Batulaki
- Big Margus
- Burias
- Cablalan
- Calabanit
- Calpidong
- Congan
- Cross
- Datalbukay
- E. Alegado
- Glan Padidu
- Gumasa
- Ilaya
- Kaltuad
- Kapatan
- Lago
- Laguimit
- Mudan
- New Aklan
- Pangyan
- Poblacion
- Rio Del Pilar
- San Jose
- San Vicente
- Small Margus
- Sufatubo
- Taluya
- Tango
- Tapon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kawayan, Biliran
Ti Kawayan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Biliran iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kawayan ket politikal a nabingbingay iti 20 a barbaranggay.[2]
- Baganito
- Balacson
- Bilwang
- Bulalacao
- Burabod
- Inasuyan
- Kansanok
- Mada-o
- Mapuyo
- Masagaosao
- Masagongsong
- Poblacion
- Tabunan North
- Tubig Guinoo
- Tucdao
- Ungale
- Balite
- Buyo
- Villa Cornejo (Looc)
- San Lorenzo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Biliran". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Biliran". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
San Pedro, Laguna
Ti San Pedro ket maysa a primera klase a siudad ti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Pedro ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[3]
- Bagong Silang
- Cuyab
- Estrella
- G.S.I.S.
- Landayan
- Langgam
- Laram
- Magsaysay
- Nueva
- Poblacion
- Riverside
- San Antonio
- San Roque
- San Vicente
- Santo Niño
- United Bayanihan
- United Better Living
- Sampaguita Village
- Calendola
- Narra
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti San Pedro ket komponente a siudad ti Laguna itan. - Philstar.com
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Biñan
- Cabuyao
- Calamba
- San Pablo
- San Pedro
- Santa Rosa


text:
Kalawa
- Ilawlawag daytoy nga articulo ti kaipapanan ti kalawa wenno lawa kas maysa a fisikal a kantidad. Ti articulo a kalawa (heometria) iti heometria ket ad-adda a matematikal. Kitaen met ti kalawa (panangilawlawag).
Ti kalawa wenno lawa (area iti Inggles) ket fisikal a kantidad a mangipaduyakyak iti kadakkel wenno kabassit ti maysa a paset ti maysa a rabaw (surface). Ti kalawa ti rabaw (surface area) ket ti pakagupgupan dagiti lawa ti nakaparang a bakrang wenno igid ti maysa a banag.
Dagiti unidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti unidad iti panangrukod iti kalawa ti rabaw:
- kuadrado a metro = SI derived unit
- are = 100 a kuadrado metro
- ektaria = 10,000 a kuadrado metro
- kuadrado a kilometro = 1,000,000 a kuadrado metro
- kuadrado megametro = 1012 a kuadrado metro
Dagiti unidad nga tinuturay, a kas naituding nga agdinama a naikugnalan ti metro:
- kuadrado a pie = 0.09290304 a kuadrado a metro
- kuadrado a yarda = 9 a kuadrado a pie = 0.83612736 a kuadrado a metro
- kuadrado a perch = 30.25 a kuadrado a yarda = 25.2928526 a kuadrado a metro
- acre = 160 a kuadrado a perch wenno 43,560 a kuadrado a pie = 4046.8564224 a kuadrado a metro
- kuadrado a milia = 640 nga acre = 2.5899881103 kuadrado a kilometro


text:
Pannakaammo
Ti pannakaammo ket isu ti pamiliaridad maysa a tao wenno banag, a mabalin a mairaman dagiti kinapudno, pakaammo, dagiti panangilawlawag, wenno dagiti kalaing a naala babaen ti pannakasanay wenno edukasion. Daytoy ket mabalin a mangitudo ti teoretiko wenno praktikal a pannakaawat ti maysa a suheto. Daytoy ket mabalin a napatinggaan (a kas ti praktikal a kinalaing wenno kinabatido) wenno nalawag (a kas ti teoretiko a pannakaawat ti maysa a suheto); daytoy ket mabalin nga adadu wenno basbassit a porma wenno sistematiko.[1] Iti pilosopia, ti panagadal ti pannakaammo ket makunkuna a ti epistemolohia; ti pilosopo a ni Plato ket naindayegan a nangipalplawag ti pannakaammo a kas ti "napaneknekan a husto a pammati." Nupay kasta, awan ti adda maymaysa naitunosan a panangipalplawag ti pannakaammo, ngem adda met dagiti nadumaduma a teoria a mangipalpalawag daytoy. Ti sumaganad nga inadaw nga insao manipud ti "Teoria ti Pannakaammo" ni Bertrand Russell ket mangipakpakita ti karigat a panangipalplawag ti pannakaammo: "Ti saludsod no kasano ti panangipalpalawag ti pannakaammo ket mabalin a kangrunaan ken karigatan kadagiti tallo a binglayen tayo. Daytoy ket mabalin a nakakaskasdaaw: iti umuna pnakaita mabain a maipagarup a ti pannakaammo ket mabalin a maipalpalawag a kas ti pammati a maitunos kadagiti kinapudno. Ti parikut ket ket awan ti makaamo no ania ti pammati, awan ti makaammo ti kinpudno, ken awan ti makaammo ti pangitunosan a nagbaetan kaniada a mangaramid ti paamati a maysa kinapudno. Mangrugi tayo iti pammati."
Ti panangala ti pannakaammo ket mairaman ti narikut a kognitibo a pamay-an: pannangipagarup, pannakisinnarita, asosiasion ken panagrason; bayat a ti pannakaammo ket naibagbaga pay a mainaig ti kapasidad ti pannangawat kadagiti tattao.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_us1261368#m_en_us1261368
- ^ Stanley Cavell, "Pannakaaammo ken Pannangawat," Kaibuksilan tayo kadi ti Maibagbaga tayo? (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2002), 238–266.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pannakaammo idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pannakaammo idiay Wikiquote


text:
Diego Silang
Ni Diego Andaya Silang (Disiembre 16, 1730 - Mayo 28, 1763) ket maysa a rebolusonario nga Ilokano idi maika-18 a siglo a nakikumplot kadagiti Briton tapno patalawenda dagiti Kastila iti sibubukel nga amianan ti Pilipinas. Panggep ni Silang iti mangbangon ti agwaywayas ken naiwaywaya a nasion dagiti Ilokano. Ti dangadangna ket inaronan dagiti reklamo a nagtaud iti tributo ken panaglablabaes dagiti Kastila, kasta met iti pammatina iti bukbukod a panagturay, a ti panangrienda iti gobierno ken panagturay ti simbaan Katoliko Romano ken ti govierno iti deppaar ti Ilocos ket rebbengna a tenglen dagiti nasursuruan nga opisiales nga Ilokano.
Naipasngay ni Silang idiay Aringay, Pangasinan (banda tattan iti ili ti Caba wenno Aringay, La Union). Nangged isuna a mensahero, parayawat iti menmensahe ken damdamag manipud iti maysa a padi a Kastila idiay Vigan, Ilocos Sur. Nasirib, naasi ken natarus iti Espaniol, biniahena ti Ilocos agingga iti Manila. Kadagitoy a panagdaldaliasatna ti nakaimatangan ken nariknaaanna iti ranggas ken inhustisia dagiti Kastila.
Idi maika-18 a siglo, nagtipon iti Espania ken Pransia a nangsupiat iti Britania iti masasao a Pito a Tawen a Gubat. Sinakup dagiti Briton ti Manila idi 1762 ket daytoy ti nangsegged iti riribuk kadagiti probinsia iti amianan kas iti Ilokos ken Cagayan. Maigapu itoy, nakaro ti rurod ken gura dagiti ganganaet a Kastila.
Nagboluntario nga umuna ni Silang a mangidaulo iti bunggoy dagiti Ilokano a makilaban kadagiti Briton, ngem impaidam daytoy dagiti Kastila, kas pangngeddeng ti Obispo ti Nueva Segovia (Vigan). Rinaut ngarud ti bileg ni Silang ti Vigan ket impakulongna amin a padi iti ili. Nakiuman isuna kadagiti daulo a militar a Briton ket dinutokanda isuna kas baro a governador ti Ilocos. Inkarida pay a tulonganda isuna a mangpatakder iti nasion nga Ilokano no ikarina met a tulonganna dagiti Briton. Ngem awan iti nagmarenganna daytoy a kari dagiti Briton, awan ti impatulodda a solsoldado.
Maysa a gayyemna, ni Miguel Vicos, mestiso a Kastila ken Ilokano, ti nangbagkong ken ni Silang idi 1763 a nakatayanna. Binayadan iti Simbaan a Katoliko Romano ni Vicos a mangpatay ken ni Silang.
Intuloy ni asawana a ni Gabriela Silang ti laban ni Diego ngem rinaut dagiti Kastila ket natiliw. Binitayda ni Gabriela agraman agsangagasut a kakaduana idi Septiembre 20, 1763 idiay tengnga ti Vigan.


text:
Johannes Vilhelm Jensen
Ni Johannes Vilhelm Jensen, idiay Dinamarka ket kankanayon a tinawtawagan a kas ni Johannes V. Jensen, (20 Enero 1873 – 25 Nobiembre 1950) ket maysa idi a Danes a mannurat, a kankanayon a naipanunotan a kas ti immuna a kalatakan a Danes a mannurat ti maika020 a siglo. Isu ket nagunggunaa ti Premio Nobel iti Literatura idi 1944. Maysa kadagiti kabsatna a babai, a ni Thit Jensen, ket maysa paya a nadayeg a mannurat ken maysa a lokal, ken sagpaminsan a kontrobersial, a nasap a pemenista.


text:
Burgos, Pangasinan
Ti Burgos ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Burgos ket nabingbingay a politikal kadagiti 14 a barbaranggay.[2]
- Anapao (Bur Anapac)
- Cacayasen
- Concordia
- Ilio-ilio (Iliw-iliw)
- Papallasen
- Poblacion
- Pogoruac
- Don Matias
- San Miguel
- San Pascual
- San Vicente
- Sapa Grande
- Sapa Pequeña
- Tambacan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Victoria, Oriental Mindoro
Ti Victoria ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Victoria ket nabingbingay kadagiti 32 a barbaranggay.[2]
- Alcate
- Babangonan
- Bagong Silang
- Bagong Buhay
- Bambanin
- Bethel
- Canaan
- Concepcion
- Duongan
- Loyal
- Mabini
- Macatoc
- Malabo
- Merit
- Ordovilla
- Pakyas
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Poblacion IV
- Sampaguita
- San Antonio
- San Gabriel
- San Gelacio
- San Isidro
- San Juan
- San Narciso
- Urdaneta
- Villa Cerveza
- Jose Leido Jr.
- San Cristobal
- Antonino
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Oriental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Akin-abagatan a Taaw
Ti Akin-abagatan a Taaw (tinawtawagan pay a kas ti Nalatak nga Akin-abagatan a Taaw, Taaw Antartika, Taaw Abagatan a Polar ken Taaw Austral) ket buklen dagiti akin-abagatan unay a danum ti Taaw ti Lubong, a sapasap a maipan nga abagatan ti 60°S latitud ken lawlawenna ti Antartika.[1] A kas ti daytoy, daytoy ket naipanpanunotan a ti maikapat a kadakkelan kadagiti lima a kangrunaa a pannakabingbingay dagiti taaw (kalpasan ti Pasipiko, Atlantiko, ken Taaw Indiano, ngem dakdakkel ngem ti Taaw Artiko).[2] Daytoy a sona ti taaw ket isu ti ayan ti nalamiis, agpaamianan nga agay-ayus a danum manipud ti Antartika a nailalaok kadagiti napudpudot a subantartiko a danum.
Dagiti heograpo ket saanda nga agtutunos ti akin-amianan a pagbeddengan ti Akin-abagatan a Taaw wenno ti kaadda daytoy ken adu dagiti nangipanpanunot a dagiti danum ti daytoy ket paset ti Pasipiko, Atlantiko, ken Taaw Indiano. Dagiti dadduma pay ket nangipanpanunotda a ti Antartiko a pagsasabtan, ti maysa a sona ti taaw nga agbalbaliw ti tiempo ti panawen, a kas mangisinsina ti Akin-abagatan a Taaw manipud kadagiti dadduma a taaw, embes a ti maika-60 a paralelo.[3] Dagiti Australiano a turay ket naipanunotanda a ti Akin-abagatan a Taaw ket dagus a naisanglad ti abagatan ti Australia.
Ti Organisasion ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ket saan pay a nangikeddeng ti 2000 a panagipalpalawagna ti taaw nga adda ti abagatan ti 60°S. Ti kinaudi a naipablaak a panagipalplawagna kadagiti taaw ket napetsaan manipud idi 1953; daytoy ket saan a mangiraman ti Akin-abagatan a Taaw. Nupay kasta, ti kinaudi a panagipalpalawag ket inus-usar babaen ti IHO ken dagiti dadduma pay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Heograpia - Akin-abagatan a Taaw". CIA Factbook. Naala idi 2012-07-16. "... ti Akin-abagatan a Taaw ket addaan iti naisalsalumina a pannakailasin ti maysa a dakkel a sirkumpolar a bagi ti danum nga intero a lawlawenna ti kontinente ti Antartika; daytoy a singsing ti danum ket naisanglad iti nagbaetan ti 60 a grado ti abagatan a latitud ken ti aplaya ti Antartika ken buklenna ti 360 a grado ti longitud."
- ^ "Pangyuna - Akin-abagatan a Taaw". CIA Factbook. Naala idi 2012-07-16. "...A kas ti daytoy, ti Akin-abagatan a Taaw ket isu tattan ti maikapat a kadakkelan a kadagiti lima a taaw iti lubong (kalpasan ti Taaw Pasipiko, Taaw Atlantiko, ken Taaw Indiano, ngem dakdakkel ngem ti Taaw Artiko)."
- ^ Pyne, Stephen J.; Ti Yelo: Ti Panagbaniaga idiay Antartika. Unibersidad ti Washington a Pagmalditan, 1986. (Ti panagadal ti panagsuksukimat ti Antartika, dagiti siesia ti daga, langa ti yelo, estetika, literatura, ken dagiti heopolitiko)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gille, Sarah T. 2002. "Ti Panagpudot ti Akin-abagatan a Taaw manipud idi tawtawen ti 1950": abstract, artikulo. Siensia: tom. 295 (blng. 5558), pp. 1275–1277.
- Naisalaysayan a Rehional nga Oceanograpia, P. Tchernia, Pergamon Press, 1980.
- Matthias Tomczak ken J. Stuart Godfrey. 2003. Rehional nga Oceanograpia: Pangyuna. (kitaen ti sitio)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Akin-amianan a Taaw idiay Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 70°S 150°W / 70°S 150°W


text:
Santo Tomas, Davao del Norte
Ti Santo Tomas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Davao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santo Tomas ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Balagunan
- Bobongon
- Esperanza
- Kimamon
- Kinamayan
- La Libertad
- Lungaog
- Magwawa
- New Katipunan
- Pantaron
- Tibal-og (Pob.)
- San Jose
- San Miguel
- Talomo
- Casig-Ang
- New Visayas
- Salvacion
- San Vicente
- Tulalian
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Aldaw ti Beteráno
Ti Aldaw ti Beteráno (Ingles: Veterans Day) ket maysa nga aldaw a piesta ti Estados Unidos a pammadayaw kadagiti amin a beteráno a suldado, dagiti natnatay kadagiti gub-gubat, dagiti agdama nga adda pay iti serbisio wenno dagiti adda idi iti serbisio ket isu da amin ti makunkuna a beteráno. Daytoy a piesta ket naobserbaan iti petsa a Nobiembre 11. Daytoy a piesta ket naobserbaran pay iti sabsabali a lugar iti lubong a kas Aldaw a Panagisardeng ti Gubat wenno Panaglaglagip nga Aldaw.
Namarkaan daytoy nga aldaw kadagiti kalendario idiay Estados Unidos a kas Veteran's Day ngem saan nga usto daytoy ti panangiletrana.[1]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Presidente idi ti Estados Unidos a ni Woodrow Wilson ti immuna a nagiparangarng ti Armistice Day idi Nobiembre 11, 1919. Idi inproklema na daytoy a piesta, ti kinunana ket (iti Ingles)
"To us in America, the reflections of Armistice Day will be filled with solemn pride in the heroism of those who died in the country's service and with gratitude for the victory, both because of the thing from which it has freed us and because of the opportunity it has given America to show her sympathy with peace and justice in the councils of the nations."[2]
Iti kalpasan ti pito a tawen ti Kongreso iti Estados Unidos ket pinagbalin da ti 11 ti Nobiembre a pinaka-obserba iti "Armistice Day".Idi 1953 ni Alvin King a taga Kansas ket napanunut na nga ti "Armistice Day" kuma ket piesta amin kadagiti nagserbisyo a beteráno.
Idi 1971 daytoy a piesta ket naiyalis iti maikauppat a Lunes iti bulan ti Oktubre daytoy ket naibasta iti Uniform Monday Holiday Act. ngem daytoy a petsa ket naipasubli met laeng iti kinasigud a petsa a Nobiembre 11.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Apostrophe sparks Veterans Day conundrum
- ^ "The History of Veterans Day". United States Army Center of Military History. 3 August 2009.


text:
Dmitri Mendeleev
Ni Dmitri Ivanovich Mendeleev[1] (Ruso: ДMи́Tpий ИBáHoBич MeHдeлéeB; IPA: [ˈdmʲitrʲɪj ɪˈvanəvʲɪt͡ɕ mʲɪndʲɪˈlʲejɪf] ( denggen); 8 Pebrero 1834 – 2 Pebrero 1907 O.S. 27 Enero 1834 – 20 Enero 1907) ket maysa idi a Ruso kimiko ken inbentor. Isu ket naipammadayawan a aks ti nagpartuat ti immuna a bersion ti periodiko a lamisaan dagiti elemento. Ti panag-usar ti lamisaan, isu ket nangipadto kadagiti tagikua dagiti elemento a saan a naduktalan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gordin, Michael (2004). Ti Nasayaat a naurnos a Banag: Ni Dmitrii Mendeleev ken ti Anniniwan ti Periodiko a Lamisaan. New York: Basic Books. ISBN 0-465-02775-X.
- Mendeleyev, Dmitry Ivanovich; Jensen, William B. (2005). Ni Mendeleev iti Periodiko a Linteg: Dagiti Napilpili a Surat, 1869–1905. Mineola, New York: Dover Publications. ISBN 0-486-44571-2.
- Strathern, Paul (2001). Ti Tagtagainep ni Mendeleyev: Ti Panagbiruk para kadagiti Elemento. New York: St Martins Press. ISBN 0-241-14065-X.
- Mendeleev, Dmitrii Ivanovich (1901). Dagiti Pamunganayan ti Kimika. New York: Collier.
Dagiti sipo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dmitri Mendeleev idiay Wikimedia Commons
- Kasisigu a Periodiko a Lamisaan, na-anotasionan. webserver.lemoyne.edu


text:
Abagatan nga Ungto
Nagsasabtan: 90°S 0°W / 90°S -0°E
Ti Abagatan nga Ungto, makunkuna pay a kas ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto wenno Naindagaan nga Abagatan nga Ungto, ket maysa kadagiti dua a puntos a ti pakbu a pagtayyekan ti Daga ket pagsabtan ti rabawna. Daytoy ti akin-abagatan unay a puntos ti rabaw ti Daga ken naisanglad idiay kasumbangir a paset ti Daga manipud ti Amianan nga Ungto. Daytoy ket mabirukan idiay kontinente ti Antartika, daytoy ket isu ti pakakitaan ti Estasion ti Abagatan nga Ungto ti Amundsen-Scott ti Estados Unidos , a naipatakder idi 1956 ken isun ti permanente nga adda empleadona nga estasion manipud ti dayta a tawen. Ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto ket nasken a saan nga allilawen iti Abagatan a Magnetiko nga Ungto, nga urayno daytoy ket heograpiko nga asideg, ket naipalpalawag a naibatay iti magnetiko a lugar ti Daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Abagatan nga Ungto idiay Wikimedia Commons


text:
Foobar
Dagiti termino ti foobar (/ˈfuːbɑr/), fubar, wenno foo, bar, baz ken qux (sabali pay, quux) ket sagpaminsan dagitoy nga inus-usar a pagikanilan a nagnagan iti panagprograma ti kompiuter wenno dokumentasion a mainaig ti kompiuter.[1] Naus-usar dagitoyen a nagan dagiti entidad a kas dagiti karuay, annong, ken bilin a ti panggepna ket saan a nangruna ken agserbi laeng a mangipakita ti konsepto. Dagitoy a balikas ket awan ti kaibuksillana iti daytoy a panag-usar. Ti foobar ket sagpaminsan a maus-usar nga agmaymaysa; foo, bar, ken baz ket sagpaminsan pay dagiti a maususar, mo masapul ti adu nga entidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
rfc3092


text:
Bukidnon
Ti Bukidnon ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Amianan a Mindanao. Ti Siudad ti Malaybalay ti kapitoliona. Kabeddengna dagiti probinsia ti Misamis Oriental, Agusan del Sur, Davao del Norte, Cotabato, Lanao del Sur, ken Lanao del Norte.
Ti Bukidnon ti maibilang a pagtaraonan ti Mindanao gapu kadagiti adu a plantasion iti probinsia, kas koma iti nalalawa a plantasion ti pinia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bukidnon ket addaan kadagiti 2 a siudad ken 20 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013


text:
Baybay Abagatan Tsina
Ti Baybay Abagatan Tsina ket maysa a pingir a baybay a kapaset ti Taaw Pasipiko, a mangsaksakup iti lawa manipud iti Singapur ken Ilet ti Malaka aginggana iti Ilet iti Taiwan nga addaan ti agarup a 3,500,000 kuadrado kilometro (1,400,000 sq mi). Daytoy a lugar ket importante gapu kadagiti nagbanagan manipud ti maysa a pagkatlo kadagiti panagdaliasat dagiti barbarko kadagitoy a dandanum, ken adda pay pammati a daytoy a lugar ket agtengtengngel iti adu a reserba iti lana ken alingasaw.[1]
Mabirukan daytoy idiay
- abagatan iti kangrunaan a daga ti Tsina ken ti isla iti Taiwan,
- laud iti Pilipinas,
- amianan iti Sabah (Malaysia), Sarawak (Malaysia) ken Brunei,
- amianan iti Indonesia,
- amianan a daya iti Malay peninsula (Malaysia) ken Singapur, ken
- daya iti Bietnam.
Ti bassit nga Is-isla ti Baybay Abagatan Tsina, a naururnos a kas purpuro, ket addaan ti bilbilang dagitoy iti gasgasut. Daytoy a baybay ken dagiti kaaduan nga awan ti nagtaeng nga is-isla ket suheto kadagiti agsupsuppiat a panagala ti panagturay babaen kadagiti adu a pagilian. Dagitoy a banag ket makaipakita kadagiti sabsabali a nagnagan a maus-usar kadagiti is-isla ken daytoy a baybay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Panagkita kadagiti kangrunaan a banbanag iti gimongan ti salaknib idiay Asia Associated Press, ROBIN McDOWELL, Hulio 21 2011. Naala idi Hulio 21 2011


text:
Ni Thomas Woodrow Wilson (Disiembre 28, 1856 – Pebrero 3, 1924) ket isu idi ti Maika-28 a Presidente iti Estados Unidos, manipud idi 1913 aginggana idi 1921. Isu ket maysa a daulo ti Rang-ay a Tignay, isu ket nagserbi a kas ti Presidente iti Unibersidad iti Princetony manipud idi1902 aginggana idi 1910, ken isu pay ti Gobernador iti New Jersey manipud idi 1911 aginggana idi 1913. Isu ket timmaray a sinuppiatna ti kandidato ti Rang-ay ("Bull Moose") a Partido a ni Theodore Roosevelt ken ti kandidato ti Republino a ni William Howard Taft, ni Wilson ket isu idi ti nabutosan a Presidente a kas Demokrata idi 1912.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Woodrow Wilson idiay Wikimedia Commons


text:
Morocco
Ti Morocco (Arabiko: المغرب al-Maghrib; Berber: ⴰⵎⵕⵕⵓⴽ or ⵍⵎⴰⵖⵔⵉⴱ[5] Ameṛṛuk wenno Lmaġrib); opisial a ti Pagarian ti Morocco.[2] ket isu ti akin-laud unay kadagiti pagilian ti Amianan nga Aprika. Daytoy ket maysa kadagiti tallo a pagilian (España, Pransia) nga addan ti aplaya iti Atlantiko ken Mediteraneo, ket addaan pay kadagiti lasonlasongan akaunegan ti bambantay. Ti Arabiko a nagan ti al-Mamlakat al-Maghribiyyah (Arabiko: المملكة المغربية), ket maipatarus iti "Ti umaud a Pagilian, ken ti Al-Maghrib (Arabiko: المغرب), wenno Maghreb, a ti kaibuksilanna ket "Ti Laud", dagitoy ket naus-usar a kas dagiti sabali a nagan.
Ti Morocco ket addaan ti populasion iti sumurok a 35 a riwriw iti kalawa iti 710,850 km2 (274,460 sq mi). Ti politikal a kapitoliona ket ti Rabat, urayno ti kadakkelan a siudad ket ti Casablanca; dagiti dadduma pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Marrakech, Tangier, Tetouan, Salé, Fes, Agadir, Meknes, Oujda, Kenitra, ken Nador. Ti Morocco ket addaan ti pakasaritaan ti pannakawayawaya a saan a biningbingayan babaen dagiti kaarubana. Ti nabaknang a kulturana ket naglalaokan dagiti Arabo, Berber (patneng nga Aprikano) ken dagiti dadduma pay nga impluensia ti Aprikano ken Europeano.
Ti Morocco ket mangtunton ti saan a bukod nga agturturay a teritorio iti Lumaud a Sahara a kas "Dagiti Akin-abagatan a Probinsia". Ti Morocco ketinsilpona ti teritorio idi 1975 ken ti gerila a gubat kadagiti patneng a puersa ket napasardeng ti panaglalaban idi 1991. Dagiti ganetget ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket napaay a nangpasayaat daytoy a panagsardeng.
Ti Morocco ket maysa a batay-linteg a monarkia ng aaddaan ti nabutosan a parlamento. Ti Ari ti Morocco ket agtengtengngel kadagiti adu nga ehekutibo ken lehislatibo a bileg, a mairaman ti bileg a mangrakrak ti palamento. Ti ehekutibo a bileg ket sinansanay babaen ti gobierno ngem ti keddeng ti ari ket sapasap a makabaliw kadagiti gobierno no adda iti suppiatan. Ti lehislatibo a bileg ket naited iti gobierno ken dagiti dua a kamara ti parlamento, ti Aseblia dagiti Pannakabagi ken ti Asemblia dagiti Konsehal. Ti ari ket mabalin pay a agirangarang kadagiti bilin a tinawtawagan kadagiti dahir nga adda ti kabilegan iti linteg.
Ti kangrunaan a relihion ti Morocco ket ti Islam. Ti opisial a pagsasao ket ti Literario nga Arabiko. Naisasao pay ti Arabiko ti Morocco a naibagbaga a kas ti Dareja, Berber ken ti Pranses.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Batay-linteg ti Morocco". sgg.gov.ma. 2011.
- ^ a b "Morocco". World Factbook. Central Intelligence Agency.
- ^ "Batay-linteg ti Pagarian ti Morocco, I-1" (PDF). Naala idi 2013-01-09.
- ^ a b c d "Morocco". Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ "Tamazight a nagan segun ti Institut Royal de la Culture Amazighe". Ircam.ma. Naala idi 2011-11-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Morocco idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Morocco manipud idiay Wikivoyage
- Opisial a website ti gobierno ti Morocco
- Morocco
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1956
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika


text:
Papa Silvestre III
Ni Papa Sylvestre III, né Giovanni dei Crescenzi–Ottaviani (pimmusay idi 1062 wenno 1063), naipangay idiay Roma, ket isu ti Papa iti nabiit a panawen idi 1045. Idi napatalaw ni Papa Benedicto IX idiay Roma idi Septiembre 1044, ni Juan, obispo ti Sabina, ket napili idi kalpasan dagiti naranggas ken napaut a panagriringgor. Isu ket nangala ti nagan a Sylvestre III idi Enero 1045. Kalpasan daytoy isu ken napabasol anagpasuksok iti pannakapilina, ti pammabasol a saan a nakeddengan. Ni Benedicto IX ket nangited ti pannka-ekskomunikado ti baro a Papa iti kaunegan ti tallo a bulan ken nagsubli diay Roma ken pinatalawna ti kasuppiatna, nga isu met laeng ket nagsunli idiay Sabina tapno mangituloy ti opisina ti obispo iti dayta a mitra. Kalpasan ti dua a tawen (idi Disiembre 1046), ti Konsilo ti Sutri ket nangikkat kaniana ti kinaobispona ken kinapadi ken nagbilin kaniana iti maysa a monasterio. Daytoy a sentesia ket naatipa gaputa isu ket nagtultuloy a nagpamay-an ken nabigbigan a kas ti Obispo ti Sabina aginggana idi 1062, nga isu ket nakapuesto iti dayta a sede para kadagiti sumurok a duapulo a tawen (manipud idi 1041). T isimmaruno nga obispo iti dayta a sede ti Sabina ket nairehistro idi Oktubre 1063, a nagipakpakita a ni Juan ket pimmusay sakbay ti dayta a petsa.
Urayno adda dagiti nangikedkedeng kaniana a kas maysa a kontrapapa, ni Sylvestre III ket agtultuloy a nailista a kas maysa nga opisial a Papa (1045) kadagiti listaan ti batikano. Ti kapadpadana a banag ket naipakat kenni Papa Gregorio VI (1045–1046). Ti papa a naganna ket inusar manen idi babaen ni Kontrapapa Theodorico gaputa, iti dayta apanawen, isu ket saan a naikeddengan a lehitimado a papa.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Émile Amann, Dictionnaire de théologie catholique, ed. A. Bakante (Paris 1941) 14.2:2083–2084.
- Geoffrey Barraclough, Ti Mediebal a Kinapapa (New York 1968) 71.
- Liber Pontificalis, ed. Louis Duchesne (Paris 1892) 270.
- Rudolf Hüls; Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049–1130, Bibliothek des Deutschen Historischen Instituts in Rom, Max Miemeyer Verlag Tübingen, 1977, p. 125 no. 1.
- J. N. D. Kelly, Oxford a Diksionario dagiti Papa (Oxford 1986) 144.
- Horace Kinder Mann, Dagiti Kabibiag dagiti Papa iti Nasapa a Mediebal a Panpanawen manipud idi 590 aginggana idi 1304 (Londres 1910) 5:249,250,252–253,254,256,259–260,276. http://www.archive.org/details/livesofpopesinea05mannuoft
- Franz Xaver Seppelt, Geschichte der Päpste (Munich 1955) 2:414–417.
- James A. Sheppard, "Sylvestre III, Papa," Baro nga Ensiklopedia ti Katoliko (Detroit 2003) 13:659.
- Johannes Matthias Watterich, Pontificum Romanorum qui fuerunt inde ab exeunte saeculo IX usque ad finem saeculi XIII vitae (Leipzig 1862) 1:70,72–76,713–715. http://books.google.com/books?id=89gDAAAAcAAJ
- Harald Zimmermann, Papstabsetzungen des Mittelalters (Graz, Vienna, Cologne, 1968).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Silvestre III idiay Wikimedia Commons
- pamilia ti Crescenzi (Italiano)


text:
Bagas, maikaddua a kangrunaan a bukel a mangbibiag iti lubong.
Ti panagmula ti irik ditoy Filipinas ket nangrugi pay idi 3200 B.C., sakbay a dimteng ni Kristo. Mapattapatta nga ditoy rehion ti Asia (Thailand, India ken China) ti nangrugian ti panagmula ti irik. Naimula dagitoy nga irik kadagiti bambantay ket idi dimteng ti 1600 A.D., panawen dagiti Espaniol, naimulada kadagiti patad a suplayan ti padanum.
Ti bagas a napartuat iti pannakagiling ti irik ket maar-aramat a saan laeng a puro nga innapoy no iluto no ketdi ar-aramidenda pay a kas bihon, maysa a klase ti pancit ken tinapay.
Nakas-ang a panunoten nga agkurkurang ti Filipinas iti suplay daytoy kangrunaan a bukel. Ti Filipinas ti maysa kadagiti kadakkelan nga eksporter dati ti bagas iti sangalubongan. Maysa pay daytoy a makunkuna nga agrikultural a pagilian. Dakdakkel nga amang ti partuat ti Filipinas idi ngem iti pagilian ti Vietnam a maikaddua ita a producer ti bagas. Adda pay idi a tawen nga immay dagiti eskolar ti taga Vietnam tapno agadalda no kasano ti agmula ken no kasano a mapaadu ti apitda. Ita ti Filipinas ti gumatgatang iti bagas, ket segun iti report, maikappat ti Filipinas kadagiti agim-import iti sangalubongan.
Dakkel ti partena ti gobierno no apay a kastoy ti nakapay-an ti produksion ti irik ditoy Filipinas. Ken maysa a tungpa kadagiti taga Internationational Rice Reseach Institute (IRRI)nga agingga ita dida agbalballigi iti programada ket agkamtud latta ti suplay. Gumasgastos ti IRRI iti 1.6 a bilion a piso para iti Filipinas laeng.
Dagiti rason no apay nga agkamtud tayo iti suplay. Panagadu ti Populasion, pannakonbert dagiti daga nga agrikultural iti subdibision ken golf course, kaawan iti umno a kita iti panagmula, ken kaawan ti interes dagiti tao ken gobierno iti agrikultura.
Makuna a ti Filipinas ket awan ti ngipenna a mangipatungpal iti programa ti pannakakontrol koma ti populasion ta agingga ita lumoblobo latta. No umadu ti populasion bumasbassit ti pagindegan ket madakamat met dagiti dati a mamulmulaan a daga tapno agbalinda a subdibision a pakaitakderan dagiti primera klase a pagindegan. Laokan pay iti pananglaklaka dagiti komesiante iti irik ket no ilakoda nakanginngina isu nga dagiti agmulmula maawananda ti ganas iti agrikultura ket sumapolda iti sabali a pagbiagan a kas iti panagabrod tapno agpaadipen iti sabali a pagilian. Amang a sigsigurado ngem tay agmula a kasla sugal a diam pay namnamaen no adda maapit gapu iti tikag ken bagyo.
No koma laeng adda umno a programa ti gobierno tapno tulonganna dagiti agmulmula saan a mapasamak iti kastoy. Sinagpawanda pay iti panagkurakot a kas iti napasamak a Fertilizer Scam ni Jocjoc Bolante. A dagiti koma pertiliser ket makadanon kadagiti agmulmula ket mausarda.
Dumtengto ti panawen nga awanen ti makan ti sangalubongan. Padasen tay man ketdi ngata ti mangan ti pitak. Pitak? madaman a kankanenda idiay Afrika.


text:
Papa Leon I
Ni Santo Papa Leon I, naamammuan pay a kas ni Leon ti Natan-ok (c. 391 or 400 – 10 Nobiembre 461) ket isu idi ti Obispo ti Roma manipud idi 29 Septiembre 440 aginggana idi pimmusay idi 10 Nobiembre 461.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Louise Ropes Loomis, Ti Libro dagiti Papa (Liber Pontificalis). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Naiprenta manen idi 1916 nga edision. Inggles a pannkaipatarus nga adda dagiti eskolar a pakaammo, ken panangiladawan).
- T. Jalland, Ti Biag ken Panpanawen ni Santo Papa Leon ti Natan-ok, (Londres, 1941).
- "Pope St. Leo I (the Great". Ensiklopedia Katoliko. New York: Robert Appleton Company. 1913.
- Ti Tome ni Papa Leon ccel.org
- Dagiti Nasapa a Testo ti Simbaan Ti Tome ni Leon iti Griego Latin nga adda dagiti Inggles a pannakaipatarus.
- Santo Papa Leon ti Natan-ok ti Papa ti Roma
- Opera Omnia babaen ti Migne Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Leon I idiay Wikimedia Commons
- "Santo Papa Leon ti Natan-ok, Papa", Dagiti Biag ti Santo ni Butler
- Santo Leon ti Roma (18 Pebrero)
- Dagiti Nasapa nga Ama ti Simbaan: Leon ti Natan-ok


text:
Mangaldan, Pangasinan
Ti Mangaldan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mangaldan ket nabingbingay a politikal kadagiti 31 a barbaranggay.[2]
- Alitaya
- Amansabina
- Anolid
- Banaoang
- Bantayan
- Bari
- Bateng
- Buenlag
- David
- Embarcadero (wenno Imbarcadero)
- Gueguesangen
- Guesang
- Guiguilonen
- Guilig
- Inlambo
- Lanas
- Landas
- Maasin
- Macayug
- Malabago
- Navaluan
- Nibaliw
- Osiem
- Palua
- Poblacion
- Pogo
- Salaan
- Salay
- Tebag
- Talogtog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pangil, Laguna
Ti Pangil ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pangil ket nabingbingay a politikal iti 8 a barbaranggay.[2]
- Balian
- Dambo
- Galalan
- Isla (Poblacion)
- Mabato-Azufre
- Natividad (Poblacion)
- San Jose (Poblacion)
- Sulib
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gagayyem ken Kakabsat, dadtuyak man nga umay mangibingay iti sangkabassit nga angaw nga umanay a pagkakatawaan...
rugyak ngaruden...ket sapay la kuma ta makapabang-ar rikna ken makaawan riribok ti panunot yu padak nga Ilocano.
_____________________________
AGKAKATAWA TAYU
Aglilinnastog dagiti aggagayyem a nakainom.
IYYAD: Inton bigat, gatangek ‘diay SM Mall of Asia.
ARTE: Gatangekto met inton lunes ‘diay Hongkong Disneyland.
ASSENG: Innak met gatangenen ‘diay Dusit Hotel.
BANOR: (Naapeluan) ‘Guraykayo! ‘Sino ka’d ti nagkuna nga ilakok dagita?
* * *
Agkalkali ni Teody iti abut a pagmulaanna.
Itong: Agbagtitkansa metten, G’yem, awan met imulmulam!
Teody: He he. Seedless ti imulmulak. G’yem.
* * *
Teody: Ne, adda manen sabali a sapatos mon pare!
Itong: Insorpresa ni baket ko idi kalman.
Teody: Kasano a sorpresa?
Itong: Nakitak idiay sirok ti katre mi, kunam. Adda pay tisirt, a. He he.
* * *
Pabian: Mano ti tawen ni apongmo?
Omar: 76. Ket da apongmo a lakay ken baket?
Pabian: 158.
Omar: Imposible! Baka isuda a dua, a?
Pabian: Wen a. Isu met ti dinamagmo.
* * *
Sabas: Ania nga agas ti makapaimbag ken inangko, Dok?
Dok: Ay, adingko, milagro laengen ti makapaimbag.
Sabas: Milagro? Tableta wenno syrup Dok?
* * *
Anak: Alan, a, inang, isuot kon dayta ginatangta a bra ni manang. Umanay kaniak.
Ina: Madi, anak.
Anak: Haiskulakon, inang.
Ina: Madi ngarud, Zandra, ta addata ditoy uneg ti dyip.
* * *
Teody: Naggapuam, Atanud?
Asseng: Napanko inpagna ‘toy papelesko a mapan Canada, Atanud. Innak suroten ni Mang Prodie.
Teody: Makabulan sa daytan. Di met la malpasen.
Asseng: Wen, ngarud. Ania ngata ti nasayaat nga aramidek?
Teody: Intaraymon, Atanud. Al-alisto ngem ti ipagnam.
* * *
Asst. Manager: natay ti manager tayo. Inatake iti puso.
Mardi: sir, mabalin a siak lattan ti sumukat iti puestona?
Asst. Manager: wen, a, umanayka la ketdi iti lungonna.
* * *
Teody: uray dakkel ti sueldok agittakon iti trabahok.
Asseng: apay narigat?
Teody: saan, ngem paiyawidda diay obraek no adu ti ikamakammi.
Asseng: ket ana koma’t rigatna?
Teody: narigat ti agiyawid iti balsamaren pre!
* * *
Jojo: inang, mabalin nga aganak ti agtawen iti 39?
Ina: wen, ‘nakkong.
Jojo: ti 25?
Ina: wen, a.
Jojo: ti 9?
Ina: saan.
Jojo: yesss!
Ina: aysus! Dika agar-aramid, anakko.
Jojo: alla, ni inang! Homework mi a grade 3.
* * *
PAT: Darsem ti agrubwat, Lakay. Ipannak idiay Jollibee ket aganak 'akon.
ANDO: Masangom pay la ti ag-Jollibee, Baket, ket aganakka la ngaruden?
PAT: Saanak a mapan mangan, Lakay. Adda ngamin free delivery sadiay
* * *
DOKTOR: Naimbaganen dayta gayyemmo, Iho. Mabalinnan ti rummuar ditoy Mental Hospital.
TEODY: Mabalin a pasingkedam la bassit, Dok?
DOKTOR: Ponso, patayem man dayta t.v.
PONSO: Ikkandak ngarud, a, iti immuko wenno paltog
***
SAKBAY TI KASAR
BF: Sa wakas! dyak maiyurayen!
GF: Kayat mu kadi a tumalaw 'akon?
BF: Agang-angaw ka? haan, dyak kayat!
GF: Kaya nak ngarud a bisungen?
BF: Nu adda la't panawen!
GF: Baka pagsangiten nak.
BF: Haan!
GF: Mapagtalkan ka metlang?
BF: Wen a met!
GF: Isukat nak sabali?
BF: Syempre, haan!
GF: Ay-ayaten nak?
BF: Wen!
GF: Darling!
Kalpasan ti Kasar, BASAEN PABALIKTAD
____________________________
Agyaman nak unay panangited yu sangkabassit nga kanito kadetuy thread ko.
Pagpasensyaan yu la't bassiten ti innak nabaelan. Nu man pay kasta kakabsat, mabalin yu pay nayunan napya lang nga pagraragsakan...


text:
San Gabriel, La Union
Ti San Gabriel ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Gabriel ket dati a nanaganan iti sitio “Baka-Burnotan” , aggapu iti abal ablay a ginnuyudan. Ti sitio Baka - Burnutan ket pagipaspasturan iti taraken a baka dagiti kaarrubana a sitio.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Gabriel ket nabingbingay iti 15 a barbaranggay.[2]
- Amontoc
- Apayao
- Balbalayang
- Bayabas
- Bucao
- Bumbuneg
- Lacong
- Lipay Este
- Lipay Norte
- Lipay Proper
- Lipay Sur
- Lon-oy
- Poblacion
- Polipol
- Daking
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Davao Occidental
Ti Davao Occidental ketisu ti maika-81 ken kabaruan a probinsia iti Pilipinas a mabirukan iti Rehion ti Davao idiay Mindanao.[3][4] Ti kapitoliona ket ti iti ti Malita. Daytoy ket nabeddengan iti dya babaen ti Golpo ti Davao. Daytoy ket makibinningay pay ti danum a pagbeddengan iti probinsia ti Indonesia iti Amianan a Sulawesi iti abagatan.
Dagiti linaon
Pannakapartuat[urnosen | urnosen ti taudan]
Babaen ti Republika Tignay 10360 a naikeddeng idi Hulio 23, 2013, ti probinsia ket napartuat babaen ti pannakabukelna manipud iti akin-abagatan a paset ti Davao del Sur. Ti tignay ket naipasa babaen ti Kamara dagiti Pannakabagi ken ti Senado idi Nobiembre 28, 2012, ken Disiembre 5, 2012, ken pinirmaan babaen ni Presidente Benigno Aquino III idi Enero 14, 2013.[3][5] Ti plebesito ket natengngel idi Oktubre 28, 2013 a kakuyogna idi dagiti panagbutos ti Baranggay ket ti kaaduan kadagiti naibutos ket ti pannakapartuat ti probinsia.[4]
Ti panggep ti pannakapartuat ti probinsia ket ti mangpasayaat ti kasasaad ti ekonomia ket progresio sosial dagiti probinsia. Ni Senador Ferdinand Marcos Jr., nga isu ti nangiyaddand ti pannakapartuat ti Davao Occidental, ket inbgagan a ti kaadayo ti Siudad ti Digos, ti probinsial a kapitolio ti Davao del Sur, kadagiti sabsabali nga ili iti maikadua a Kongresional a Distrito ket adayuda unay ken mangpamadi ti pagibanagan ti epektibo a pannakaiyata kadagiti batayan a serbisio, ken dagiti pay panagsurok kadagiti opisina ti gobierno.[6]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Politikal[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti probinsia ket politikal a nabingbingay kadagiti 5 nga ili:
- Don Marcelino
- Jose Abad Santos
- Malita, ti kapitolio ti probinsia
- Santa Maria
- Sarangani
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Probinsia: Davao Del Sur". PSGC Interactive. Makati City, Pilipinas: National Statistical Coordination Board. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ "Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, City, Ili ken Baranggay: manipud idi Mayo 1, 2010". Senso ti Populasion ken Sangkabalayan idi 201. Opisina ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ a b Sec. 46, RA 10360 Ti Probinsia ti Davao Occidental ket mapartuatto, a kas naibaga iti daytoy a Dokumento ti Linteg, kalpasan ti pannakaikeddeng kadagit kaaduan a butos babaen dagiti agbutbutos iti mabanagan a lugar iti plebesito a maaramid ket imatonana babaen ti KOmision dagiti Panagbutos (COMELEC) iti kaunegan ti innem a pulo (60) nga al-aldaw manipud ti petsa iti pannakapasingked daytoy a Dokumento ti Linteg.
- ^ a b Cayon, Carina L. (30 Oktubre 2013). "Inaprobaran dagit iagbutbutos ti DavSur iti Davao Occidental". Ahensia ti Pakaammo iti Pilipinasy. Naala idi 9 Disisembre 2013.
- ^ "Ti COMELEC agaramid ti plebesito para iti pannakapartuat ti Davao Occidental". Official Gazette. COMELEC. Septiembre 18, 2013. Naala idi Disiembre 9 2013.
- ^ "Maibanaganton ti Davao Occidental". Senado iti Pilipinas. Mayo 16, 2012. Naala idi Disiembre 9 2013.


text:
Binalbagan, Negros Occidental
Ti Binalbagan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Binalbagan ket politikal a nabingbingay iti 16 a barbaranggay. Ti nagan ti baranggay Payao idi ket Soledad[4][2]
- Amontay
- Bagroy
- Bi-ao
- Canmoros (Pob.)
- Enclaro (Pob.)
- Marina (Pob.)
- Paglaum (Pob.)
- Payao
- Progreso (Pob.)
- San Jose
- San Juan (Pob.)
- San Pedro (Pob.)
- San Teodoro (Pob.)
- San Vicente (Pob.)
- Santo Rosario (Pob.)
- Santol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Iti linteg a pinagbaliw ti nagan ti Baranggay Soledad ili iti Binalbagan, Probinsia iti Negros Occidental, iti Baranggay Payao". LawPH.com. Naala idi 2011-11-23.
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Estratobulkan
Ti estratobulkan, naamammuan pay a kas ti komposito a bulkan,[1] ket konikal a bulkan a naaramid kadagiti adu a tuon ti (estrata) iti timmangken a lava, piroklasto, pumita, ken bulkaniko a dapo. Saan a kas dagiti kalasag a bulkan, dagiti estratobulkan ket nailaslasinda babaen ti napadsok a bariweswes ken dagiti periodiko a eksplosibo a panagbettaks ken dagiti naulimek a panagbettak, urayno adda dagiti narebba nga but a makunkuna kadagiti kaldera. Ti lava nga agyus manipud kadagiti estratobulkan ket kadawyan a lumaiisda ken tumangken sakbay nga umadayo a maiwarwaras gapu ti nangato a kaaruyot. Ti magma a mangporma ti daytoy a lava ken masansan a pelsiko, nga addaan kadagiti nangato aginggana ti kalalainganna nga agpang ti silica (a kas ti riolita, dasita, wenno andesita), nga addaan kadagit basbassit a dagup ti di unay naaruyot nga mapiko a magma. Ti nakaro a panagayus ti pelsiko a lava ket karkarna, ngem nakadaliasaten iti kaadayo iti 15 km (9.3 mi).[2]
Dagiti estratobulkan ket sagpaminsanda pay a tinawtawagan kadagiti "komposito a bulkan" gapu ti komposito a tuonda a naaramid manipud kadagiti nagsisinnaruno a panagayus dagiti material ti panagbettak. Dagitoy ti kaaduan a kita dagiti bulkan, a maigiddiat dagiti saan unay a naamammuan a kalasag a bulkan. Dagiti dua a nadayeg nga estratobulkan ket ti Krakatoa, kaaduan a naamammuan iti katastropiko a panagbettak idi 1883 ken ti Vesubio, a naindayegan iti pannakadadael dagiti ili ti Pompeii ken Herculaneum idi 79 AD. Both eruptions claimed thousands of lives.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Estratobulkan idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Plantilia:USGS
- ^ "Bulkaniko a barikes ti Garibaldi: Bulkaniko a lugar ti Danaw Garibaldi". Katologo dagiti Bulkan ti Kanada. Heolohiko a Panagsukimat ti Kanada. 2009-04-01. Naala idi 2010-06-27.


text:
Siudad ti Batikano
Ti Siudad ti Batikano i/ˈvætɨkən ˈsɪti/, wenno Estado ti Siudad ti Batikano,[14] iti Italiano opisial a ti Stato della Città del Vaticano (pannakabalikas [ˈstaːto della t͡ʃitˈta del vatiˈkaːno]),[15] ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga siudad-estado a ti teritoriona ket buklen iti nadidingan nga enclave ti kaunegan ti siudad ti Roma, Italia. Adda daytoy ti kalawa ti agarup a44 hektaria (110 akre), ken ti populasion iti sumorok a 800.[6][16] Daytoy ket mangaramid ti Siudad ti Batikano ti kabassitan a naturay nga estado iti lubong babaen ti kalawa ken populasion.
Ti Estado ti Siudad ti batikano ket nabangon idi 1929 babaen ti Lateran a Tulag, a pinirmaan babaen ti Kardinal a Sekretario ti Estado a ni Pietro Gasparri, para kenni Papa Pio XI ken babaen ti Kangrunaan a Ministro kenDaulo iti Gobierno a ni Benito Mussolini para kenni Ari Victor Emmanuel III iti Italia.[17] Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket naisangsangyan manipud ti Santa Sede,[18] a napetsaan daytoy manipud idi nasapa a Kristianidad ken isu ti kangrunaan a episkopal a sede dagiti 1.2 bilion a Latin ken ti Dumaya a Katoliko a kumapkappon iti sangalubongan. Dagiti bilin iti Siudad ti Batikano ket naipablaakda iti Italiano; dagiti opisial a dokumento iti Santa Sede ket kangrunaan a maited iti Latin. Dagitoy dua nga entidad ket adada dagiti naisangsangyan a pasaporte: ti Santa Sede, a saan a maysa a pagilian, ket agitited laeng iti diplomatiko ken serbisio a pasaporte, a ti Estado ti Siudad ti batikano ket agitited iti kadawyan a pasaporte. Nga iti tunggal maysa a kaso ket agitited laeng iti bassit a pasaporte.
Ti Lateran a Tulag idi 1929, a nangisangpet ti irurumsua ti siudad-estado, ket mangisao a ka kas ti baro a panakapartuat (Pangyuna ken Artikulo III), a saan a pakakitaan dagiti dakdakkel a Papa nga Estado (756–1870) a sigud idi a nagsakup ti kaaduan iti tengnga nga Italia. Kaaduan kadagityo a teritorio ket nasagepsep iti Pagarian iti Italia idi 1860, ken ti maudi a paset, ti siudad iti Roma nga adda ti Lazio, kalpasan ti sangapulo a tawen, idi 1870.
Ti Siudad ti Batikano ket maysa a eklesiastiko[6] wenno saserdote-a monarkiko[7] nga estado, a tinurayan babaen ti Obispo iti Roma—a ti Papa. Dagiti kangatuan nga opisio ti estado ket dagiti Katoliko a klerigo a nagtaud kadagiti naumaduma a pagilian. Daytoy ket naturay a teritorio iti Santa Sede (Sancta Sedes) ken ti lokasion ti pagtaengan ti Papa, a matawtawagana ti Apostoliko a Palasio.
Dagiti Papa ket kadawyan a nagtaengda iti daytoy a lugar nga idi 1929 ket nagbalin a ti Siudad ti Batikano manipud idi panakasubli manipud ti Abinion idi 1377, ngem nagtaengda pay kadagiti napalabas a panawen idiay Quirinal a Palasio idiay Roma ken sabsabali pay a lugar. Kasisigudda, a nagtaeng idiay Lateran a Palasio idiay Turod ti Caelian idiay adayo a bangir iti Roma manipud ti Batikano. Ni Emperador Konstantino ket nagited iti daytoy a lugar kenni Papa Miltiades idi 313. Ti panakapirma dagiti nagtultulagan a nangibangon ti baro nga estado ket naaramid dita naudi a patakder, a nagited ti panakaipangato ti nagan iti Lateran a Tulag, a babaen ti panakaaammo dagitoy.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima ti Batikano ket kapadpada ti Roma; a kalalaiganna, a Mediteraneo a klima nga adda ti nalanay, a panagtutudo iti kalamiisan a tiempo manipud ti Septiembre aginggana ti tengnga ti Mayo ken napudot, a namaga a kalgaw manipud ti Mayo aginggana ti Agostot. Adda pay dagiti lokal a langlanga, a naipangpangruna ti angep ken linnaaw, a pinataud babaen ti naisangsangayan a kinadakkel ti Basilka ni San Pedro, ti kangato, dagiti burayok ken ti kadakkel ti nasimiento a kuadrado.
Ti Siudad ti Batikono ket isu ti kabassitan nga estado, a daytoy ket agarup laeng a 44 ha (110 akre).
Idi Hulio 2007, ti Batikano ket immannurot nga agbalin ti immuna a karbon nga agmangngamangnga nga estado. Planoda a magun-od daytoy babaen ti panagtangdanan ti panagipugso ti karbona dioksido nga adda ti panakapartuat iti Kabakiran a Klima ti Batikano idiay Hungria.[19]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti agbisbisita ken turista ken saanda a mapalubusan nga agmaneho iti uneg ti Batikano no awan ti naisangyan a pammalubos, a kadawyan daytoy a maited laeng kadagiti adda kaipanggepanda iti opisina ti Batikano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sapot a pagsaadan ti Estado ti Siudad ti Batikano
- ^ Tulag a nagbaetan ti Santa Sede ken Italia, artikulo 26.
- ^ Ti Siudad ti Batikano ket maysa a siudad-estado
- ^ Segun ti parapo a maika-2 iti Legge sulle fonti del diritto iti 7 Hunio 1929, amin a linteg ken pagalagadan iti estado ket maipablaak iti pagsasao nga Italiano Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano a naikabit iti Acta Apostolicae Sedis. Ti testo dagiti pito nga immuna a banag a naipablaak iti dayta a suplemento ket naited ditoy. Bayat a ti estado ket agus-usar laeng ti Italiano, adu pay dagiti nadumaduma a pagsasao nga inususar babaen dagiti instituto a mabirukan iti kaunegan ti estado, a kas iti Santa Sede, ti Pontipikal a Suiso a Guardia, ken ti Pontipikal nga Akademia dagiti Siensia. Ti Santa Sede ket agus-usar iti Latin a kas ti opisial a pagsasao ken Pranses a kas ti diplomatiko a pagsasao; iti maipatinayon, ti bukodna a Sekretaria iti Estado ket agus-usar iti Inggles, Aleman, Italiano, Polako, Portuges ken Espaniol. Ti Suiso a Guardia, kadagiti bilin iti parada ket nait-ited iti Aleman, ken agus-usar pay ti Pranses ken Italiano kadagiti amin nga opisial a seremoniana. Ti semi-opisial a warnakan ti Santa Sede a L'Osservatore Romano ket agus-usar iti Inggles, Pranses, Aleman, Italiano, Malayalam, Polako, Portuges ken Espaniol. Ti Radio Batikano ket agususar kadagiti 40 a pagsasao, a mairaman ti Albanes, Amharic, Arabiko, Armenio, Bielorusia, Bulgaro, Insik, Kroata, Tseko, Esperanto, Inggles, Filipino, Pranses, Aleman, Hindi, Hungaro, Italiana, Leton, Lituano, Malayalam, Polako, Portuges, Rumano, Russon, Eslobako, Eslobeno, Somali, Espaniol, Swahili, Tamil, Tigrigna, Ukraniano, ken Bietnamis.
- ^ http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19670815_regimini-ecclesiae-universae_it.html
- ^ a b c d "Santa Sede (Siudad ti Batikano)". CIA—The World Factbook. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ a b "catholic-pages.com". catholic-pages.com. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ "Internet a portal iti Estado ti Siudad ti Batikano". Estado ti Siudad ti Batikano. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ Nick Megoran, "Megoran" (Internasional nga Ensiklopedia iti Heograpia ti Tao, Tom. 11, Elsevier 2009 ISBN 978-0-08-044911-1), p.226
- ^ [1], The World Factbook, CIA. Naala idi 25 Enero 2012.
- ^ Manipud idi 1 Enero2002. www.vatican.va Opisina ti Santa Sede a Pagmalditan – Sapasap a Pakaammo. Naala idi 23 Oktubre 2009.
- ^ Sakbay idi 2002, ti Batikano a lira (a maipada ti Italiano a lira)
- ^ Ti ITU-T a nainagan a kodigo a 379 para iti Siudad ti Batikano. Nupay kasta, ti Siudad ti Batikano ket nairaman iti Italiano a plano ti panagnumero ken agus-usar ti pagilian ti Italia a kodigo ti 39, a sarunuen babaen ti 06 (para iti Roma) ken 698.
- ^ "Sapot a Pagsaadan ti Estado ti Siudad ti Batikano". Vaticanstate.va. Naala idi 15 Oktubre 2010.
- ^ "Stato della Città del Vaticano" ket isu ti nagan nga inus-usar iti panakaipatakder a dokumento ti estado, ti Tulag a nagbaetan ti Santa Sede ken Italia, nga artikulo 26.
- ^ "Estado ti Siudad ti Batikano". Gobierno ti Siudad ti Batikano. Naala idi 28 Nobiembre 2007.
- ^ Pangyuna iti Lateran a Tulag
- ^ "Panagtaeng ken panagtrabaho iti ballasiw-taaw - Santa Sede". Opisina ti Ganganaet ken Mankomunidad ti Nagkaykaysa a Pagarian. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2010-04-29.
- ^ "Ti Batikan ket agbalin nga Agmangngamangnga iti Karbon". United Press International. 13 Hulio 2007. Naala idi 12 Septiembre 2009.
- Siudad ti Batikano
- Dagiti kapitolio idiay Europa
- Dagiti perigrinasion a lugar ti Katoliko
- Kristianidad idiay Europa
- Dagiti siudad-estado
- Dagiti pagilian nga enclave ti Italia
- Dagiti agdama a monarkia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Heograpia ti Roma
- Dagiti nasantuan a siudad
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti Prinsipe-Obispado
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1929
- Dagiti teokrasia
- Dagiti Sitio a Tinawtawid idiay Siudad ti Batikano
- Dagiti enclave
- Dagiti siudad a napalikmutan ti sabsabali a siudad


text:
Calumpit, Bulacan
Ti Calumpit ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calumpit ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Balite
- Balungao
- Buguion
- Bulusan
- Calizon
- Calumpang
- Caniogan
- Corazon
- Frances
- Gatbuca
- Gugo
- Iba Este
- Iba O'Este
- Longos
- Meysulao
- Meyto
- Palimbang
- Panducot
- Pio Cruzcosa
- Poblacion
- Pungo
- San Jose
- San Marcos
- San Miguel
- Santa Lucia
- Santo Niño
- Sapang Bayan
- Sergio Bayan
- Sucol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagalungan, Maguindanao
Ti Pagalungan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pagalungan ket nabingbingay a politikal kadagiti 12 a barbaranggay.[2]
- Bagoenged
- Buliok
- Damalasak
- Galakit
- Inug-ug
- Kalbugan
- Kilangan
- Kudal
- Layog
- Linandangan
- Poblacion
- Dalgan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti pagsasao iti Pilipinas
Adda aganay a 175 a pagsasao iti Pilipinas, 174 kadagiti ti sibibiag wenno maar-aramat pay laeng, 4 met ti maibilangen a natay a pagsasao.
Dagiti linaon
Patneng a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda 12 a maibilang a nativo wenno patneng a pagsasao nga addaan iti mapan a sagsangariwriw wenno nasursurok pay nga agar-aramat wenno agsasao: Tagalog, Cebuano, Iloko, Hiligaynon, Bikol, Waray-Waray, Kapampangan, Pangasinense, Kinaray-a, Maranao, Maguindanao, ken Tausug. Ar-aramaten dagitoy a naimpatnengan ti nasurok a 90% ti populasion ti Filipinas.
Segun dagiti senso idi 2000 ti Opisina Dagiti Nailian nga Estadistika iti Pilipins (Ingles:National Statistics Office of the Philippines), ti bilang dagiti Filipino a mangar-aramat kadagiti 18 a pagsasao iti baba kas patneng a saoda ket isu dagiti sumaganad:
Sibibiag a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti 175 a sumaganad a pagsasao a maar-aramat iti Filipinas:
Natayen a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agta (Dicamay)
- Agta (Villa Viciosa)
- Ayta (Tayabas)
- Katabaga


text:
Siudad ti Masbate
Ti Siudad ti Masbate ket maysa a maika-4 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Masbate iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Masbate ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Anas
- Asid
- B. Titong
- Bagumbayan
- Bantigue
- Bapor (Poblacion)
- Batuhan
- Bayombon
- Biyong
- Bolo
- Cagay
- Cawayan Exterior
- Cawayan Interior
- Centro (Poblacion)
- Espinosa
- F. Magallanes
- Ibingay
- Igang
- Kalipay (Poblacion)
- Kinamaligan
- Malinta
- Mapiña
- Mayngaran
- Nursery
- Pating (Poblacion)
- Pawa
- Sinalongan
- Tugbo
- Ubongan Dacu
- Usab
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tubigon, Bohol
Ti Tubigon ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tubigon ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Bagongbanwa
- Bunacan
- Banlasan
- Batasan (Batasan Island)
- Bilangbilangan
- Bosongon
- Buenos Aires
- Cabulihan
- Cahayag
- Cawayanan
- Centro (Pob.)
- Genonocan
- Guiwanon
- Ilihan Norte
- Ilihan Sur
- Libertad
- Macaas
- Mocaboc Island
- Matabao
- Panadtaran
- Panaytayon
- Pandan
- Pangapasan (Pangapasan Island)
- Pinayagan Norte
- Pinayagan Sur
- Pooc Occidental (Pob.)
- Pooc Oriental (Pob.)
- Potohan
- Talenceras
- Tan-awan
- Tinangnan
- Ubay Island
- Ubojan
- Villanueva
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wagayway iti California
Ti Oso a Wagayway ket isu ti opisial a wagayway iti estado iti California. Ti nasakbayan daytoy a wagayway ket naipatayab idi 1846 a Gulo iti Oso a Wagayway a makunkuna metten nga Oso a Wagayway.
Ti agdama a wagayway[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna nga opisial abersion iti Oso a Wagayway ket naampunan babaen ti Lehislatura iti Estado iti California ken napirmaan a kas linteg babaen ni Gobernador Hiram Johnson idi 1911 a kas isu ti opisial a naiestaduan a wagayway..[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The Statutes of California and Amendments to the Codes passed at the Thirty-Ninth Session of the Legislature 1911, Chapter 9, p. 6


text:
Kwame Nkrumah
Ni Kwame Nkrumah (21 Septiembre 1909 – 27 Abril 1972), P.C.,[1] ket isu idi ti daulo ti Ghana ken ti simmarunuanna nga estado, ti Nabalitokan nga Aplaya, manipud idi 1951 aginggana idi 1966. Nga isu ti nagtartaripatu ti panakawaya ti pagilian manipud ti kolonial a panagturay ti British idi 1957, Ni Nkrumah ket isu idi ti immuna a Presidente ti Ghana ken ti immuna a Kangrunaan a Ministro ti Ghana. Isu ket maysa nga inpluensial ti maika-20 a siglo a nagitaktakder ti Pan-Aprikanismo, isu idi ti nangbangon a kameng ti Organisasion ti Aprikano a Panangikaykaysa ken nagunggunaan idi ti Premio Lenin ti Kappia idi 1963.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ E. Jessup, John. Ti Ensiklopediko a Diksionario ti Suppiat ken Resolusion ti Suppia, 1945-1996. p. 533.


text:
Demokrasia
Ti demokrasia ket maysa a porma ti gobierno a dagiti amin a naikeddeng nga umili ket adda ti agpapada a panagikeddeng kadagiti amin a panangipato a mabalin a mangbaliw kadagiti biagda. Ti demokrasia ket mangpalubos kadagiti tattao a makapada a makibinglay—no ti dagus wenno babaen kadagiti nabutosan a representatibo—iti panagisingasing, panagrang-ay, ken panagpartuat kadagiti linteg. Daytoy ket sakupanna dagiti kasasaad ti sosial, ekomnomiko ken kultura a mangipalubos ti nawaya ken agpadpada a panakasanay ti politiko a kinabukbukodan a panagikeddengl . Daytoy ket nagtaud manipud ti Griego: δnuokpatίa (dēmokratía) "turay ti tattao",[1] a naaramid manipud ti δῆuoς (dêmos) "tattao" ken kpάtoς (kratos) "bileg", circa 400 BC, tapno mangibaga kadagiti politiko a sistema nga idi ket adda kadagiti Griego siudad-estado, a naisangsangayan ti Atenas. Dagiti dadduma a kultura kalpasan ti Gresia ket nakaiparawadda kadagiti adu para iti ebolusion ti demokrasia a kas ti Taga-ugma a Roma, Europa, ken ti Amianan ken Abagatan nga Amerika.[2]
Ti demokratiko a gobierno ket maigiddiat kadagiti porma ti gobierno a ti bileg ket tinengtengngel babaen ti maysa, a kas ti monarkia, wenno ti bileg ket tinengtengngel babaen ti bassit a bilang dagiti tattao, a kas ti maysa nga oligarkia wenno aristokrasia. Nupay kasta, dagitoy a suppiatan, a tinawtawid manipud ti Griego a pilosopia, ket saanen a malaslasin gapu dagiti kontemporaneo a gobierno ket addaanda kadagiti naglalaok a demokratiko, oligarkiko, ken monarkiko nga elemnto. Ni Karl Popper ket inlawlawaganna ti demokrásia a maigiddiat ti diktadura wenno tirania, a daytoy ket mangipatpatengnga ti isip para kadagiti kalakaman dagiti tao a mangtengngel kadagiti dauloda ken ti mangikkat kaniada nga awan ti kammassapulan para iti maysa a rebolusion.
Adda dagiti nadumaduma a kita ti demokrasia, ngem adda dagiti dua a porma, dagitoy dua ket ket maipanggepda no kasano ti sibubukel a bagi dagiti umili—ti naturay a bileg iti aniaman a kita ti demokrasia—ti mangtungpal ti nakemna. Ti maysa a porma ti demokrasia ket ti dagus a demokrasia, a dagiti umili ket addaanda ti dagus ken aktibo a pannakibinglay kadgiti panagikeddeng ti gobierno. Kaaduan kadagiti moderno a demokrasia, ti sibubukel a bagi dagiti umili ket agtultuloy nga isu ti naturay a bileg ngem ti politiko a bileg ket saan a dagus a naisansanay babaen dagiti nabutosan a representatibo; daytoy ket tinawtawagan a kas ti representatibo a demokrasia. Ti konsepto ti representatibo a demokrasia ket kaaduan a rimsua manipud kadagiti kapanunotan ken dagiti patakder a naparang-ay iti las-ud ti Europeano a Tengnga a Panawen ken ti Panawen ti Panagpalpalawag ken dagiti Amerikano ken Pranses a Rebolusion.[3]
Dagiti pannakailasin[urnosen | urnosen ti taudan]
No adda konsenso no kasono ti mangipalawag iti demokrasia, ngem ti legado nga ekualidad, wayawaya ken ti alagaden ti linteg ket nailasin dagitoyen a kas dagiti nangruna a panangilasin manipuden kadagiti taga-ugma a panawen.[4][5] Dagitoy a pamunganayan ket naiballatek kadagit amin a mabalin nga umili a kas agpapada sakbay iti linteg ken addaan iti agpapada a pana-usar kadagiti lehislatibo a proseso. Kas pagarigan, iti representatibo a demokrasia, ti tunggal maysa a butos ket agpapada iti kadagsen, nga awan kadagiti awan gapuna a panangigawid a mabalin a maipakat iti sinoman nga agtartaray nga agbalin a representatibo, ken ti wayawaya dagiti mabalin nga umili ket masalaknibanda babaen kadagiti nalintegan a karbengan ken dagiti wayawaya a kadawyan a sinalaknibanna babaen ti batay-linteg.[6][7]
Ti maysa a teoria ket agtengtengel a ti demkrasia ket makasapul kadagiti tallo a kammasapulan a pamunganayan: 1) panagtengngel iti panagpangato, kas iti kinaturay nga agtataeng kadagiti kababaan ng aagpang iti turay, 2) saan a panagpapada iti politikan ken 3) dagiti kadawyan a sosisal nga inkedkeddeng laeng a maawat babaen dagiti tattao ken instituto a mangiballatek ti immuna kadagiti dua a pamunganayan iti panagtengngel ti panagpangato ken ti saan a panagpapada iti politika.[8]
Ti termino a "demokrasia" ket sagpaminsan a naus-usar a kas pangyababaan para iti liberal a demokrasia, a daytoy ket karuay ti representatibo a demokrasia amabalin a mangiraman kadagiti elemento a kas ti politikal pluralismo; ekualidad sakbay iti linteg; ti karbengan iti petision kadagiti nabutosan nga opisial para kadagiti panangirebbeng kadagiti reklamo; rumbeng a proseso; dagiti sibil a wayawaya; dagiti karbengan ti tao; ken dagiti elemento ti sibil a kagimongan iti ruar ti gobierno. Ni Roger Scruton ket insuppiatna a ti demokrasia laeng ket saan a makaited ti personal ken plikal a wayawaya malaksid no adda met dagiti instituto ti sibil a kagimongan.[9]
Kadagiti adu a pagilian, a naipangpangruna ti Nagkaykaysa a Pagarian a nangipaammo iti Westminster a sistema, ti kangrunaan a pamunganayan ket ti parlamentario a kinaturay, bayat a nagtaltalinaay iti kinawaya ti hustisia.[10] Idiay Estados Unidos, ti panagsina dagiti bileg ket kanknayon a nadkdakamat a s ti sentral a gupit. Idiay India, ti kadakkelan a demokrasia iti lubong, ti supremasia ti parlamentario ket suheto iti batay-linteg a mangiraman ti panagrepaso iti hustisia.[11] Dagiti sabali pay nga usar ti "demokrasia" ket mangiraman iti dagus a demokrasia. Urayno ti termino a "demokrasia" ket kadawyan nga inus-usar iti kontesto iti politikal nga estado, dagit ipamunganayan ket mabalin pay a maipakat kadagiti pribado a gunglo.
Ti agturay ti kaaduan ket kankanayon a nailista a kas panangilasin iti demokrasia. Isu a ti demokrasia ket mangipalubos para kadagitiminoridad ti politika ta maparukma babaen ti "tirania ti kaaduan" iti kaawan kadagiti legado a panangsalaknib kadagiti tao wenno dagiti karbengan ti grupo. Ti maysa a kammasapulan a paset ti maysa a "umno" a representatibo a demokrasia ket dagiti kompetrtibo a panagbutos a nasayaat para kadagiti substantibo[12] ken pamay-an.[13] Iti pay maipatinayon, wayawaya iti politikal a panangiyebkas, wayawaya iti bitla, ken wayawaya iti pablaak ket naikeddeng dagitoy kadagiti kammasapulan a karbengan a mangpalubos kadagiti mabalin nga umili tapno naskenda a mapaammuan ken mabalinda ti agbutos segun kadagiti bukod nga interesado.[14][15]
Naisingasing pay a ti batayan a langa ti demokrasia ket ti kapasidad dagiti amin nga agbutbutos ti nawaya ken napno a pannakibinglay iti biag ti kagimonganda.[16] Nga ddaan daytoy iti panangiyunay-unay kadagiti panangipagarup iti sosial a kontrato ken ti kolektibo a nakem dagiti amin nga agbutbutos, ti demokrasia ket mabalin pay a maiasin a kas porma ti politikal a kolektibismo gapu ta naipalawag daytoy a kas porma ti gobierno a dagiti amin a mabalin nga umili ket addaanda iti agpapada a karbengan iti panagaramid iti linteg.[17]
Bayat a ti demokrasia ket kankanayon a maipadpada iti republikano a porma ti gobierno, ti termino a "republika" ket klasiko a mangsakop kadagiti demokrasia ken dagiti aristokrasia.[18][19] Adda met dagiti demokrasia a batay-linteg a monarkia, a kas ti Nagkaykaysa a Pagarian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo
- ^ Demokratia, Henry George Liddell, Robert Scott, "Ti Griego-Inggles a Leksikon", idiay Perseus
- ^ Weatherford, J. McIver (1988). Dagiti Indiano nga agitited: kasano a binaliwan dagiti Indiano ti Amerika ti lubong. New York: Fawcett Columbine. pp. 117–150. ISBN 0-449-90496-2.
- ^ "Demokrasia".Encyclopædia Britannica.
- ^ Wayawaya ken hustisiapara iti dadduma iti Economist.com
- ^ "Aristotle, Politics.1317b (Libro 6, Paset II)". Perseus.tufts.edu. Naala idi 2010-08-22.
- ^ R. Alan Dahl, I. Shapiro, J. A. Cheibub, The Democracy Sourcebook, MIT Press 2003, ISBN 0-262-54147-5, silpo ti Liblibro ti Google
- ^ M. Hénaff, T. B. Strong, Public Space and Democracy, Pagmalditan ti Unibersidad ti Minnesota, ISBN 0-8166-3387-8
- ^ Kimber, Richard (1989). "On Democracy". Scandinavian Political Studies 12 (3): 201, 199–219. ISSN 0080-6757.
- ^ Roger Scruton (2013-08-09). "A Point of View: Is democracy overrated?". BBC News.
- ^ "Parliamentary sovereignty". UK Parliament. Naala idi 18 Agosto 2013.
- ^ "All-party meet vows to uphold Parliament supremacy". The New Indian Express. 2 Agosto 2013. Naala idi 18 Agosto 2013.
- ^ Kasayat a substantibo ket kaibuksilanna iti ekualida kadagiti amin a mabalin nga umili kadagiti amin a mairebbeng a banag, ka siti panagpapada iti opurtunidad, dagiti sosial a kasasaad, kdpy.
- ^ Ti kasayaat ti panay-an ket kaibuksilanna a dagiti alagaden dagiti panagbutos ket nalawag, masakbayan a maiyasentar, ken saan a mangparabor iti aniaman a grupo weno tao iti sabali.
- ^ A. Barak,The Judge in a Democracy, Pagmalditan ti Unibersidad ti Princetons, 2006, p. 27, ISBN 0-691-12017-X, Silpo ti Liblibro ti Google
- ^ H. Kelsen, Ethics, Tom. 66, Blng. 1, Paset 2: Foundations of Democracy (Oktubre , 1955), pp. 1–101
- ^ Martha Nussbaum, Women and human development: the capabilities approach (Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridges, 2000).
- ^ Larry Jay Diamond, Marc F. Plattner (2006). Dagiti elektoral a sistema ken demokrasia p.168. Pagmalditan ti Umibersidad ti Johns Hopkins, 2006.
- ^ Montesquieu, Spirit of the Laws, Bk. II, ch. 2–3.
- ^ William R. Everdell. The End of Kings: A History of Republics and Republicans. Pagmalditan ti Unibersidad ti Chicago, 2000.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Demokrasia idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Demokrasia idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Ti Opisial a Website ti Pundasion ti Demokrasia , Mumbai - INDIA


text:
Plantilia:Navbar
Dagiti linaon
Panag-usar
Sapasap
No ti maysa kadagiti sumaganad a kas pagarigan ket maikabil iti uneg ti naited plantilia, daytoy ket aginayon ti annong a pagdaliasatan ti navbar:
- {{navbar|{{subst:PAGENAME}}|mini=1}}
- {{navbar|{{subst:PAGENAME}}|plain=1}}
- {{navbar|{{subst:PAGENAME}}|fontstyle=color:green}}
{{subst:PAGENAME}} ket masukatanto iti nagan ti plantilia no rakraken babaen dagiti server. Kas pagarigan,
{{navbar|navbar/doc}} ket mangited ti:
Kadakkel ti letra
Ti kadakkel ti letra ket 88% no mausar iti navbar, ken 100% no maiyumok iti navbox. Iti navbar, ti dagsenna ket "normal"; no maiyumok iti navbox, daytoy ket managla ti akin-ruar a pannakayasentar. Ti middot ket napuskol.
Kas pagarigan
Dagiti nasken aparametro
{{navbar|Nagan ti plantilia}}– nasken ti nagan ti plantilia
Dagiti pagpilian a parametro
Dagiti naikkaten a parametro
Dagit iparametro ti miniv=1, viewplain=1, nodiv=1 ken fontcolor= ket naikkaten. Ti panagaramid ti makita laeng a bersion, embes ket nga usaren dagiti plantilia ti
{{v}} wenno
{{view}}.
Dagiti nota
Ti Navbar ket nailaon iti uneg ti
...  tapno makalaon ti horisontal a nabilangan a listaan. Gapu ti daytoy, daytooy ket saan a mabalin a maikabil iti uneg ti
... wenno sabali a nailinia nga elemento ,gaputa ti Tidy ket 'simpaenna' dagitoy a situasion a pakabirukanna dagiti muton ga elemento iti uneg dagiti nailinia nga elemento.
Naisagana
- {{Navbar-header}}
- Ipuestona ti iti kanawan nga igid ti linia, masansan a maus-usar iti saan a marebba a paulo ti navbox.
- {{Tnavbar-navframe}}
- Mausar a maikuyog kadagiti Navframe div, ipuestona ti iti kasumbangir ti langa ti [ilemmeng]/[ipakita] .
- {{Navbar-collapsible}}
- Mausar a maikuyog kadagiti marebba a tabla, itumpawna ti iti kasumbangir ti langa ti [ilemmeng]/[ipakita] .
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Navbar
No maikabil iti maited a plantilia, daytoy ket aginayon ti annong a pagdaliasatan ti navbar


text: 1Isut’ gapuna, kakabsatko a napili, dakayo nga inayaban met ti Dios, panunotenyo ni Jesus nga imbaon ti Dios ken agakem a Kangatoan a Padi ti pammatitayo. 2Kas iti kinapudno ni Moises kadagiti tattao ti Dios, napudno met ni Jesus iti nangdutok kenkuana a mangakem iti daytoy. 3Dakdakkel ti dayaw ti mangbangon iti balay ngem ti mismo a balay. Kasta met a maikari ni Jesus iti dakdakkel a dayaw ngem ni Moises. 4Agpayso nga adda mangbangon iti tunggal balay, ngem ti Dios ti nangbangon kadagiti amin. 5Napudno ni Moises iti trabahona a kas agserserbi iti entero a balay ti Dios. Nagsao iti maipapan kadagiti bambanag nga ipakaammo ti Dios iti masakbayan. 6Ngem napudno ni Cristo a kas Anak a mangaywan iti balay ti Dios. Datayo ti balay ti Dios no agtalinaedtayo a natured ken natalged iti namnamatayo. 7Ngarud, kas kuna ti Espiritu Santo: “Ita nga aldaw, no mangngegyo ti timek ti Dios, 8Dikay agsuksukir a kas kadagidi kapuonanyo, Dida tinungpal ti bilinna kadakuada iti daydi tiempo a sinuotda idiay let-ang. 9Sinuotdak sadiay dagiti ammayo, kuna ti Dios Uray nakitada ti inaramidko iti uppat a pulo a tawen. 10Isut’ gapuna a nagpungtotak kadagidiay a tattao, Ket kinunak, ‘Naglikudandak, ket dida tinungpal dagiti bilinko.’ 11Nagpungtotak ket insapatak: ‘Pulos a didanto sumrek iti daga a pangtedak kadakuada iti panaginana!’” 12Kakabsatko iti pammati, agannadkayo tapno awan kadakayo ti agbalin a dakes ken awanan iti pammati ket laksidenna ti sibibiag a Dios. 13Agtitinnulongkayo koma iti inaldaw bayat ti kaadda ti tiempo a makuna nga “ita nga aldaw” tapno awan ti maallilaw kadakayo babaen iti basol ket agbalin a nasukir. 14Ta kaduanatayo ni Cristo no la ket agtalinaedtayo a natibker iti panagtalek kas naipakita idi damo a namatitayo. 15Kastoy ti kuna ti Nasantoan a Surat: “Ita nga aldaw, no mangngegyo ti timek ti Dios, Dikay agsuksukir kas iti inaramid dagidi kapuonanyo.” 16Siasino dagiti nakangngeg iti timek ti Dios ken bimmusor kenkuana? Isuda amin nga impanaw ni Moises idiay Egipto. 17Siasino dagiti nagpungtotan ti Dios iti uneg ti 40 a tawen? Dagiti tattao a nagbasol, isuda a napasag idiay let-ang. 18Siasino dagiti nangisapataan ti Dios a dida makastrek a pulos iti daga a pangitedanna kadakuada iti inana? Dagiti bimmusor kenkuana. 19Makitatayo ngarud a dida nakastrek agsipud ta dida namati.


text:
Cassis
Nagsasabtan: 43°13′00″N 5°32′20″E / 43.2167°N 5.5389°E
Ti Cassis (Pransés a pannakabalikas: [kasi, kasis]; Oksitano: Cassís) ket maysa a komuna a mabirukan idiay daya ti Marseille a departamento ti Bouches-du-Rhône iti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ket mabirukan idiay aplaya ti Mediteraneo, ti agarup a 20 km (12.4 mi) a daya ti Marseille. Ti Cap Canaille (394 metro, 1203 pié), a nagbaetan ti Cassis ken La Ciotat ("ti civitas") ket maysa kadagiti kangatuan a maipapan ti baybay a derraas idiay Europa, daytoy ket dulon dagiti agbanbaniaga kadagiti napalabas a milenio.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Cassis idiay Wikimedia Commons


text:
Amsterdam
Ti Amsterdam (/ˈæmstərdæm/; Olandés [ˌɑmstərˈdɑm] ( denggen)) ket isu ti kadakkelan a siudad ken ti kapitolio iti Olánda. Ti agdama a puesto ti a kas ti kapitolio a siudad iti Pagarian iti Olánda ket naturayan babaen ti batay-linteg iti Agosto 24, 1815 ken dagiti sumaruno.[3] Ti Amsterdam ket addaan ti populasion a 783,364 iti uneg a patingga ti siudad, ti urbano a populasion a 1,209,419 ken metropolitano a populasion a 2,158,592.[4] Ti siudad ket addan idiay probinsia iti Amianan nga Olánda idiay laud iti daytoy a pagilian. Naibuklan daytoy ti akin-amianan a paset iti Randstad, maysa kadagiti kadakkelan a konurbasion idiay Europa, nga addan ti populasion nga agarup a 7 a riwriw.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kerncijfers voor Amsterdam en de stadsdelen". www.os.amsterdam.nl. Panagsukisok ken Estadistika a Serbisio, Siudad iti Amsterdam. 1 Enero 2006. Naala idi 4 Abril 2007.
- ^ "Kalawa, densidad ti populasion, densidad ti pagnaedan ken pakatengngaan panagnaed". www.os.amsterdam.nl. Panagsukisok ken Estadistika a Serbisio, Siudad iti Amsterdam. 1 Enero 2006. Naala idi 13 Agosto 2008.
- ^ Dutch Wikisource. "Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1815) (Olandés)". Naala idi Mayo 2, 2008.
- ^ "Dagiti Kinapudno ken Rukod". I amsterdam. Naala idi HUnio 1, 2011.
- ^ "Randstad2040;Dagiti Kinapudno ken Rukod (p.26)(iti Olandés)" (PDF). VROM.
- Amsterdam
- Dagiti kapitolio idiay Europa
- Dagiti siudad idiay Olanda
- Dagiti Europeano a Kapitolio ti Kultura
- Dagiti siudad a nangsangaili dagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada
- Dagiti nataengan a lugar a nabangon idi maika-13 a siglo
- Dagiti nataengan alugar idiay Amianan a Holanda
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Olanda
- Dagiti puerto a siudad ken ili ti Baybaya Amianan


text:
Hermosa, Bataan
Ti Hermosa ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Pilipinas. Ti nagan a "Hermosa" ket naggapu iti pagsasao nga Español, a maipatarus iti Inggles a kas "beautiful".
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hermosa ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- A. Rivera (Pob.)
- Almacen
- Bacong
- Balsic
- Bamban
- Burgos-Soliman (Pob.)
- Cataning (Pob.)
- Culis
- Daungan (Pob.)
- Mabiga
- Mabuco
- Maite
- Mambog - Mandama
- Palihan
- Pandatung
- Pulo
- Saba
- San Pedro (Pob.)
- Santo Cristo (Pob.)
- Sumalo
- Tipo
- Judge Roman Cruz Sr. (Mandama)
- Sacrifice Valley
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sapasap a Pammo ti Hermosa, Bataan


text:
Tattao nga Ibaloi
Ti Tattao nga Ibaloi wenno Nabaloi ket maysa a patneng nga etniko a grupo a mabirukan idiay akin-amianan paset ti Pilipinas. Dagiti Ibaloi ket maysa kadagiti urnong ti patneng a tattao a tinawtawagan iti Igorot, nga agtataeng idiay kabambantayan ti Tengnga a Kordiliera idiay isla ti Luzon. Adda dagit agarup a 55,000 nga Ibaloi; kaaduan kadagitoy ket mabalin a mabirukan idiay akin-abagatn a paset ti probinsia ti Benguet.
Kaaduan dagiti Ibaloi ket ket mannalon a tattao nga agtaltalon iti bagas idaiy naagda-agdan a pagtatalonan. Adu kadagiti kontemporanio nga Ibaloi ket nakitpondan kadagiti kadawyan a kultura ti Pilpino ket addan kadagitoy ket agtrabtrabaho nga [panagmina|agminmina]] kadagiti pagminaan ti balitok ken pirak iti Benguet.