text:
Plantilia:Userboxtop
Mabalin amausar daytoy a plantilia tapno makaurnong kadagiti ladawan wenno kahon ti agar-aramat iti bugbugtong a batong ken nalaka a panangigrupo.
Pangngaasi a saan nga usaren kadagiti artikulo: para kadagiti napalabas a rason daytoy a plantilia ket agus-usar kadagiti nadumaduma nga alagaden para iti panangitumpaw a kakuyog dagiti sabali a plantilia ken pakaiturongan daytoy kadagiti saan a maipadto a resulta. No kayat a pagtutuonen dagiti banag iti maysa nga artikulo iti maysa a rason, usaren ti {{tuon}}. No mausar daytoy a plantilia iti nangruna a nagan ti espasio, inayonna dagiti panid iti kategoria:Dagiti artikulo a saan a husto nga agus-sar kadagiti plantilia ti kahon ti agar-aramat.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{ userboxtop | toptext = | align = | left = | backgroundcolor = | bordercolor = | extra-css = | textcolor = }} {{nagan ti kahon ti agar-aramat1}} {{nagan ti kahon ti agar-aramat2}} {{nagan ti kahon ti agar-aramat3}} {{nagan ti kahon ti agar-aramat4}} {{...kdpy}}} {{userboxbottom}}
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Dagiti panangipalawag kadagiti parametro ket adda dita baba. Amin dagiti parametro ket pagpilian laeng.
Mabalin pay ti manginayon kadagiti panagtukkol babaen ti panagusar ti {{userboxbreak}}. Kitaen ti plantilia para kadagiti panangipalawag.
Panangilemmeng kadagiti kahon ti agar-aramat[urnosen ti taudan]
Mabalin nga ilemmeng dagiti kahon ti agar-aramat nga agus-usar kadagitoy (ken dagiti pay dadduma) a porma iti gunglo ti naibatay ti plantilia a kahon ti agar-aramat. Mapanka laeng iti Espesial:Mypage/skin.css, a manibaw-ing kenka iti agdama a papeles ti CSS ti kudil, ken inayon ti sumaganad–
table.userboxes { display: none; }
Dagiti baw-ing[urnosen ti taudan]
- {{BoxTop}}
- {{Boxboxtop}}
- {{Boxtop}}
- {{User box top}}
- {{Userbox top}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{Userboxbreak}}
- {{Userboxbottom}}
- {{Userboxside}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


c: text/html

text:
Danaw Danao (Leyte)
Ti Danaw Danao ket ti maysa nga agsukog iti gitara a danaw iti isla ti Leyte iti Filipinas.
Ti danaw ket sakupenna ti kalawa iti 148 ektaria (370 acre). Daytoy ket mabirukan iti 2,193 ektaria (5,420 acre) a Masna a Parke ti Danaw Danao, a mangiraman pay ti kabambantayan ti Amandiwin. Ti danaw ket 18 kilometro (11 mi) iti amianan a daya ti Siudad ti Ormoc, kagudua nga oras a panagmaneho iti igid dagiti kalsada ti San Pablo – Tongonan ken Milagro – Danaw Danao.
Daytoy ket kasisigud a nanaganan iti Danaw Imelda ken nairangarang a kas nailian a parke idi Hunio 2, 1972 babaen ti birtud ti presidensial a memorandum nga impaay babaen ni Presidente Ferdinand Marcos. Kalpasanna nanaganan manen daytoy ken nairangarang a kas Nailian a Parke ti Danaw Danao idi Penrero 3, 1998 babaen ti Proklamasion Blng. 1155 ken nasalakniban itan babaen ti Tignay ti Republika Blng. 7586 nga ammo kas ti National Integrated Protected Area System (NIPAS) Act of 1992.[1] Mangipaay ti danaw iti mainum a danum kadagtii saan a basbassit ngem pito nga ili iti Akindaya a Leyte a mairaman ti Siudad ti Tacloban[2] ken kas taudan pay a panagsibog para kadagiti talon ti bagas kadagiti ili a kas ti Dagami, Burauen, Pastrana ken Tabontabon.
Iti 650 metro (2,130 ft) a ngato ti pantar ti baybay, ti Danaw Danao ket mabirukan iti kangato a kapada ti Tagaytay, a makaaramid daytoy a nalamlamiis a lugar ngem ti agpakatengnga a temperatura iti Filipinas.
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti danaw ket bulkaniko iti tinaudan ken mabalin a maysa a graben wenno lennek a pinataud babaen ti Tukki ti Filipinas (wenno Tukki ti Tengnga a Leyte), ti maysa nga aktibo a tukki a mangballasiw iti lugar ti danaw iti turong nga amianan-abagatan. Dagiti pormasion ti bato kadagiti mangpalikmut a bantay ket mairaman dagiti andesitiko a bulkaniko a bato iti taudan a Kuaternario iti akinlaud a bangir, andesitiko ken dasitiko a bulkaniko iti taudan a Mioseno iti paset nga abagatan-akindaya, ken dagiti agpakatengnga a bulkaniko a sedimento iti taudan a Kuaternario iti amianan -akindaya a bangir ti danaw.[1] Adda dagiti kalugnakan a mabirukan iti asideg ti danaw. Ti agdama a danaw ket mabalin a ti kaadaleman a paset ti dakdakkel a danaw iti napalabas. Daytoy ket mabalin a dakdakkel iti heolohiko a napalabas ken mabalin a manginayon kadagiti dakkel a kalugnakan. Ti sedimentasion ket mabalin a nangbaliw daytoy a paset iti danaw iti kastoy a langana ita nga aldaw.
Dagiti pangta[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nadumaduma a sektor ti lokal a komunidad ke nagad-adalda iti danaw ken dagiti ekosistemana. Ti panaganup ket ti nangruna a pangta dagiti sebbangan ti avifaunal iti Masna a Parke ti Danaw Danao. Dagiti nangruna pakaammo ket mangipakita a dagiti agan-anup ket saan laeng a dagiti lokal nga agtataeng ngem adu pay kadagitoy ket agtaud kadagiti sabali a lugar. Dagiti billit ti kaaduan a maan-anupan ket dagiti kalaw, dagiti kalapati ken dagiti pagaw. Ti panagpukan ken panagpuor iti bakir para iti agrikultura ken di legado a panagtarikayo ket nakaited pay iti pannakaperdi dagiti dadduma a parte iti nasalakniban a lugar.[1] Ti pannakaipatakder dagiti pagtaengan ti tao iti kaunegan ti parke ket maysa pay a nakaro a pangta. Adda payen dagiti nairehistro a di legado a pataengan iti kaunegan ti kaarrubayan ti danaw a nakaro a mangbaliw iti ekosistema.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Multi-Sectoral Watershed Planning in Lake Danao Natural Park Through Participatory Approaches" (PDF). ciifad.cornell.edu. Naala idi Marso 13, 2009.
- ^ Leyte Samar Daily Express Online Naala idi Marso 13, 2009.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heograpiko a datos a mainaig iti Danaw Danao (Leyte) iti OpenStreetMap

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tbilisi
Ti Tbilisi (Georgiano: თბილისი [tʰˈbiliˌsi] (dengngen)),[3] kadawyan nga ammo babaen ti dati a naganna iti Tiflis,[4] ken masansan a saan a husto a maibalbalikas iti Tiblisi, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Georgia, mabirukan daytoy kadagiti igid ti Karayan Kura ken agraman iti populasion iti agarup a 1.5 a riwriw nga agtataeng. Napundar idi maika-5 a siglo babaen ti monarko ti taga-ugma a sinaruno ti Pagarian ti Iberia ti Georgia, ti Tbilisi ket nagserbi manipud idin, saan a nagbalbaliw a kas ti kapitolio dagiti nadumaduma a pagarian ken republika ti Georgia. Babaen ti turay ti Rusia, manipud idi 1801 aginggana iti Tiflis ti 1917, daytoyen ti tugaw ti Imperial a Biseroyalidad a nagturturay kadagiti dua a bangir iti intero a kaukaso.
Mabirukan iti akin-abagatan a daya ti Europa, ti kaasideg ti Tbilisi iti lukratibo a daya-laud a daldalan ti panagtagilako ket masansan pakabalinan ti siudad a kas punto ti suppiat a nagbabaetan dagiti nadumaduma nga agkakaribal nga imperio iti amin a paset ti pakasaritaan ken ti lokasion ti siudad iti daytoy nga aldaw ket mangisigurado iti daytoy iti puestona a kas maysa a nangruna a papanan a dalan para iti global nga enerhia ken dagiti proyekto ti panagtagilako. Ti agdumaduma a pakasaritaan ti Tbilisi ket maipaltiing iti arkitekturana, nga aglalaok a mediebal, klasikal, ken dagiti Sobiet nga estruktura.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- Giorgi Lomsadze (13 Hunio 2008). "In Tbilisi, a Battle Over Buildings Fires Investment Debate". Eurasianet.org.
- Tara Bahrampour (29 Hulio 2008). "Push to Rebuild Brings Protest in Georgia's Capital". The Washington Post.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Preliminary Results of 2014 General Population Census of Georgia" (PDF). NATIONAL STATISTICS OFFICE OF GEORGIA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2015-05-01. Naala idi 30 Abril 2015.
- ^ Tbilisi’s new Mayor: David Narmania. agenda.ge. 14 Hulio 2014
- ^ http://pt.forvo.com/word/tbilisi/
- ^ Ti Tbilisi ket ammo iti dati a naganna iti Tiflis kadagiti nadumaduma a pagsasao, kas ti Aleman, Espaniol, Turko ken dadduma pay.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tbilisi iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Tbilisi manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Industrial a Rebolusion
Ti Industrial a Rebolusion ket isu idi ti nagdaliasatan dagiti proseso ti panagpataud a napasamak idi paset ti panawen manipud idi 1760 agnggana idi baetan ti 1820 ken 1840. Daytoy a panagdaliasat ket mangiraman a naggapuan manipud kadagiti pamay-an a panagpataud babaen ti ima a napan kadagiti makina, ti baro a panagpataud babaen ti kimiko ken ken dagiti proseso ti panagpataud ti landok, ket nangpasayaat ti bileg ti danum, ti panagpaadu ti panagusar iti pison a bileg ken ti panagparang-ay kadagiti ramit a makina. Ti panagdaliasat ket mangiraman pay ti panagbalbaliw manipud iti tarikayo ken dagiti dadduma a bio-sungrod iti karbon. Ti Industrial a Rebolusion ket nangrugi idiay Gran Britania ken iti kaunegan ti bassit laeng a dekada, daytoy ket naiwarwaras idiay Lumaud a Europa ken idiay Estados Unidos.
Ti Industrial a Rebolusion ken nangmarka a punto a nagsikkuan iti pakasaritaan; ganggani amin nga aspeto ti inaldaw a panagbiag ket naimpluensiaan idi kadagiti nadumaduma a waya. A naipangpangruna ti natimbeng a matgedan ken ti populasion ket nangrugi a nangipakpakita ti di pay nakitkita a natalinaay nga idadakkel. Kadagiti balikas ti nagunggunaan ti Premio Nobel a ni Robert E. Lucas, Jr., "Para iti kaunaan iti pakasaritaan, dagiti kasasaad ti panagbiag iti masa ti ordinario a tattao ket mapmapanen iti natalinaay nga idadakkel ... Awan pay ti asideg a kastoy a panagkukua a naibagbaga babaen dagiti klasiko nga ekonomista, uray ti teoretiko a posibilidad."[2]
Ti paset ti panawen a nasakupan babaen ti Industrial a Rebolusion ket aggigiddiat kadagiti nadumaduma a historiador. Ni Eric Hobsbawm ket nagtengtengngel a daytoy ket 'nangrugi' idiay Britania idi tawtawen ti 1780 ken saan a napno a narna aginggana idi tawtawen ti 1830s weno tawtawen ti 1840,[3] bayat a ni T. S. Ashton ket nagtengtengngel a daytoy ket napasamak idi baetan ti 1760 ken 1830.[4]
Adda dagiti historiador ti maika-20 a siglo a kas ni John Clapham ken ni Nicholas Crafts ket nakisinnuppiat a dagiti proseso iti ekonomiko ken ti sosial a panagbalbaliw ket nagin-inut a nangrugi ken ti termino a rebolusion ket saan a husto. Daytoy ket suheto pay laeng a suppiatan kadagiti historiador.[5][6] Ti GDP ti tunggal maysa atao ket nawatiwat a natalinaay sakbay ti Industrial a Rebolusion ken ti irurumsua ti moderno a kapitalista nga ekonomia.[7] Ti Industrial a Rebolusion ket nangirugi ti panawen iti ekonomiko nga idadakkel ti tunggal maysa a tao kadagiti kapitalista nga ekonomia.[8] Dagiti historiador ti ekonomia ket nakitunosda a ti pannakagteng ti Industrial a Rebolusion ket isu ti kangrunaan a pasamak iti pakasaritaan ti nagtagitaon manipud kadagiti panagpaammo ti ayup ken mulnula.[9]
Ti Immuna nga Industrial a Rebolusion ket nagbalin iti Maikadua nga Industrial a Rebolusion kadagiti nagdaliasatan a a tawen a baetan ti 1840 ken 1870, idi ti teknolohiko ken ekonomiko a panagparang-ay ket pimmardas gapu ti kadda ti immad-adu a panagampon kadagiti napataray ti pison a bangka, dagiti bapor ken dagiti perokaril, ti adu a gatad a panagpataud kadagiti ramit a makina ket ti immad-adu a panagusar kadagiti napataray ti pison a paktoria.[10][11]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kasapaan a panagusar ti termino nga "Industrial a Rebolusion" ket mabalin a ti surat idi Hulio 6, 1799 babaen ti Pranses a naibaon a ni Louis-Guillaume Otto, a nagirangrangarang a ti Pransia ket simreken iti lumba ti industrialisado.[12] Iti librona idi 1976 Nagruna a balbaikas: Ti Bokabulario ti Kultura ken Kagimongan, ni Raymond Williams ket nangibagbaga iti iseserrek para iti "Industria": "Ti kapanunotan iti baro a sosial nga urnos a naibatay kadagiti nangruna a panagbalbaliw ti industria ket nalawag idi ken ni Southey ken ni Owen, idi nagbaetan ti 1811 ken 1818, ken nasapsapa a nalawag met idi ken ni Blake kadagiti kasapaan a tawtawen ti 1790s ken ni Wordsworth iti sikko ti maika-19 a siglo." Ti termino nga Industrial a Rebolusion ket naipakat iti teknolohiko a panagbalbaliw ken kanknayonen a kadawyan babaen ti naladaw a tawtawen ti 1830, a kas ti panangipalpalawag ni Jérôme-Adolphe Blanqui idi 1837 iti la révolution industrielle.[13] Ni Friedrich Engels iti Ti Kasasaad ti Agtrabtrabaho a Klase idiay Inglatera idi 1844 ket nangibagbaga iti "maysa nga industrial a rebolusion, ti rebolusion nga iti isu met laeng a panawen a nanngibalbaliw ti napno a sibil a kagimongan". Nupay kasta, urayno ni Engels ket nangisurat idi tawtawen ti 1840, ti librona ket saan a naipatarus iti Ingles aginggana idi naladaw a maika-19 a siglo, ken ti panangiyebkasna ket saan a simrek iti inaldaw a panangisao aginggana idin. Ti pammadayaw iti pannakaidayeg ti termino ket naited ken ni Arnold Toynbee, a dagiti lekturana a naited idi 1881 ket nangited ti naisalaysayan a pannakalagip iti daytoy.[14]
Dagiti kangrunaan a panagrang-ay ti teknolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nangruna a panagrang-ay ti teknolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagpatingga ti Industrial a Rebolusion ket asideg a naisilpo iti bassit a bilang dagiti panagbabaro,[15] a nangrugi idi maikadua a gudua ti maika-18 a siglo. Babaen ti tawtawen ti 1830 dagiti sumaganad ket naaramiden a pannakagun-od kadagiti nangruna a teknolohia:
- Ab-abel – Dagiti mekaniko a pannibbian ti kapas a pinaadar babaen ti alibungabong wenno danum ket immadu ti pinataud ti agtrabtrabaho babaen ti paktor iti agarup a 1000. Ti nabilegan a pagablan ket nangpaadu ti pinataud ti agtrabtrabaho babaen ti paktor iti surok a 40.[16] Ti laddit ti kapas ket nagpaadu ti produktibidad wenno panagikkat ti bukel manipud iti kapas babaen ti paktor iti 50. Dagiti dakkel a pannakagun-od iti produktibidad ket napasamak pay iti pannibi ken panagabel iti lana ken lienso, ngem saan dagitoy a nalatlatak ngem ti kapas.
- Alibungabong a bileg – Ti kasayaat dagiti alibungabong a makina ket immadu isunga nagusarda ti nagbaetan ti maysa a panglima ken maysa a pangsangapulo a kaadu iti sungrod. Ti pannaka-ampon dagiti natalinaay nga alibungabong a makina iti agtaytayyek a panaggunay ket nakaaramid kadagitoy a nasayaat iti industrial a panagusar. Ti nangato a presion a makina ket addaan iti nangato a bileg iti pannakaibagi ti kadagsen, a nakaaramid iti daytoy a nasayaat para iti transportasion. Ti alibungabong a bileg ket napan iti napardas a panagpadakkel kalpasan idi 1800.
- Panagaramid ti landok – Ti panangisukat ti coke para iti unging ket kaaduan a nagipababab ti ngina ti sungrod kadagiti nadumaduma akita ti panagpataud ti landok.[17] Ti panagusar ti coke ket nangpalubos pay kadagiti daddadakkel a pugon,[18][19] a nagbanagan kadagiti ekonomia ti gantingan. Ti panagpuyot a silindro ti napundision alandok ket immuna idi a nausar idi 1760. Kanungpalan daytoy a napasayaat babaen ti pannakapartuat daytoy nga agtignay iti mamindua, a nangpalubos kadagiti nangatngato a temperatura ti pugon. Ti proseso ti panaglugnak ket nangpataud ti estriktural a grado ti landok iti ab-ababa a ngina ngem dagiti dati a proseso.[20] Ti agtultulatid a molino ket mamin sangapulo ket lima a naparpardas idi ngem ti panagmartilio ti napanday a landok.[20] Ti napudot a pugso (1829) ket kaaduan a nangpaadu ti panaginut ti sungrod iti panagpataud ti landok kadagiti simmaruno a dekada.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ladawan ti pison a makina ni Watt: a mabirukan idiay sala iti Superior a Teknikal nga Eskuela dagiti Industrial nga Inhenniero iti UPM (Madrid)
- ^ Lucas, Robert E., Jr. (2002). Lectures on Economic Growth [Dagiti Lektura iti Idadakkel ti Ekonomia] (iti Ingles). Cambridge: Harvard University Press. pp. 109–110. ISBN 978-0-674-01601-9.
- ^ Hobsbawm, Eric. The Age of Revolution: Europe 1789–1848 [Ti Panawen ti Rebolusion: Europa 1789–1848] (iti Ingles). Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-349-10484-0.
- ^ Inikori, Joseph E. (2002). Africans and the Industrial Revolution in England [Dagiti Aprikano ken ti Industrial a Rebolusion idiay Inglatera]. Cambridge University Press. ISBN 0-521-01079-9.
- ^ Berg, Maxine; Hudson, Pat (1992). "Rehabilitating the Industrial Revolution" [Panagpasayaat ti Industrial a Rebolusio]. The Economic History Review (iti Ingles). 45 (1): 24–50. doi:10.2307/2598327. JSTOR 2598327.
- ^ Lorenzen, Julie. "Rehabilitating the Industrial Revolution" [Panagpasayaat ti Industrial a Rebolusion]. julielorenzen.net (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-11-09.
- ^ Lucas, Robert E., Jr. (2003). "The Industrial Revolution: Past and Future" [Ti Industrial a Rebolusion: Napalabas ken Masakbayan]. Federal Reserve Bank of Minneapolis (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-11-27. Naala idi 2007-11-14.
...it is fairly clear that up to 1800 or maybe 1750, no society had experienced sustained growth in per capita income. (Eighteenth century population growth also averaged one-third of 1 percent, the same as production growth.) That is, up to about two centuries ago, per capita incomes in all societies were stagnated at around $400 to $800 per year.[...nalawag daytoy nga aginggan idi 1800 wenno mabalin nga idi 1750, awan pay ti kagimongan a nakasanay ti natalinaay nga idadakkel iti matgedan ti tungngal maysa a tao. (Ti idadakkel ti populasion idi maika-18 a siglo ket natimbengan pay timaysa apagkatlo iti 1 a porsiento, a kapadpada ti idadakkel ti panagpataud.) Isu daytoy ti agarup nga aginggan idi dua a siglo , dagiti matgedan ti tunggal maysa a tao kadagiti amin a kagimongan ket nagsarden iti agarup a $400 aginggana ti $800 iti tunggal maysa atawen.]
- ^ Lucas, Robert E., Jr. (2003). "The Industrial Revolution: Past and Future" [Ti Industrial a Rebolusion: Napalabas ken Masakbayan]. Federal Reserve Bank of Minneapolis (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-11-27. Naala idi 2013-06-19.
[consider] annual growth rates of 2.4 percent for the first 60 years of the 20th century, of 1 percent for the entire 19th century, of one-third of 1 percent for the 18th century.[[ikeddeng] dagiti gatad a tinawen nga idadakkel iti 2.4 a pirsiento para kadagiti immuna a 60 a tawtawen iti maika-20 a siglo, iti 1 a porsiento para iti intero a maika-19 a siglo, iti maysa a pagkatlo iti 1 a porsiento para iti maika-18 a siglo.]
- ^ McCloskey, Deidre (2004). "Review of The Cambridge Economic History of Modern Britain. Edited by Roderick Floud and Paul Johnson. Cambridge University Press" [Panagrepaso ti Ekonomiko a Pakasaritaan ti Cambridge iti Moderno a Britania (inurnos babaen ni Roderick Floud ken ni Paul Johnson), Times Higher Education Supplement, 15 Enero 2004]. deirdremccloskey.org (iti Ingles).
- ^ Taylor, George Rogers. The Transportation Revolution, 1815–1860 [Ti Rebolusion ti Pagluganan, 1815–1860] (iti Ingles). Routledge. ISBN 978-0-87332-101-3. Awan ti nagan a naited iti dagitoy a tawen ti panagdalisat. Ti "Rebolusion ti Pagluganan" ket nangrugi kadagiti napasayaat a kalsada iti naladaw a maika-18 a siglo.
- ^ Hunter 1985
- ^ Crouzet, François; Mikuláš, Teich; Porter, Roy (1996). "France". The Industrial Revolution in National Context: Europe and the USA. Cambridge University Press. p. 45. ISBN 978-0-521-40940-7.
- ^ Blanqui, Jérôme-Adolphe (1837). Histoire de l'économie politique en Europe depuis les anciens jusqu'à nos jours (iti Pranses).
- ^ Hudson, Pat (1992). The Industrial Revolution (iti Ingles). Edward Arnold. p. 11. ISBN 978-0-7131-6531-9.
- ^ Bond, Eric; Gingerich, Sheena; Archer-Antonsen, Oliver; Purcell, Liam; Macklem, Elizabeth. "The Industrial Revolution – Innovations". The Industrial Revolution (iti Ingles). Naala idi 2011-01-30.
- ^ Ayres 1989, pp. 17
- ^ Landes 1969, pp. 89–93
- ^ Landes 1969, pp. 218
- ^ Rosen, William (2012). The Most Powerful Idea in the World: A Story of Steam, Industry, and Invention [Ti Kabilegan a Kapanunotan iti Lubong: Ti Sarita ti Alibungabong, Industria ken Inbension]. University of Chicago Press. p. 149. ISBN 978-0-226-72634-2.
- ^ a b Landes 1969, pp. 91
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ayres, R. U. (1989). Technological Transformations and Long Waves (PDF) (iti Ingles). International Institute for Applied Systems Analysis. ISBN 3-7045-0092-5. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2011-07-16. Naala idi 2021-07-29.
- Berlanstein, Lenard R., ed. (1992). The Industrial Revolution and Work in Nineteenth-Century Europe (iti Ingles). Routledge.
- Griffin, Emma (2010). Short History of the British Industrial Revolution (iti Ingles). Palgrave.
- Landes, David S. (1969). The Unbound Prometheus: Technological Change and Industrial Development in Western Europe from 1750 to the Present (iti Ingles). Press Syndicate of the University of Cambridge. ISBN 978-0-521-09418-4.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Industrial a Rebolusion iti Wikimedia Commons
- Industrial a Rebolusion iti Curlie (iti Ingles)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Rizal
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Rizal, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Rizal iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti agdama nga aldaw nga ili ti Pateros ken dagiti siudad tif Caloocan, Las Piñas, Makati, Malabon, Mandaluyong, Marikina, Muntinlupa, Navotas, Parañaque, Pasay, Pasig, Siudad ti Quezon, San Juan ken Taguig ken, aginggana idi 1998, ti Antipolo ket paset idi dagitoy ti bukodna a pannakabagi. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A iti Interim Batasang Pambansa, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, daytoy ket nagbutos kadagiti dua a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Angono, Binangonan, Cainta, Taytay
- Populasion (2010): 977,387
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Caloocan (nagbalin a siudad idi 1962), Las Piñas, Malabon, Muntinlupa, Navotas, Parañaque, Pasay (nagbalin a siudad idi 1947), Pateros, Mandaluyong (San Felipe Neri), San Juan del Monte, Makati (San Pedro Macati), Taguig, Siudad ti Quezon (nabangon idi 1939)1
- ^1 Dagiti laeng lugar ti Siudad ti Quezon a dati a tagikua ti Caloocan, Mandaluyong ken San Juan ken nagbutos a kas paset ti umuna a distrito ti Rizal aginggana idi 1972.
1987–1998[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Angono, Antipolo (nagbalin a siudad idi 1998), Binangonan, Cainta, Taytay
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Baras, Cardona, Jala-Jala, Morong, Pililla, Rodriguez (Montalban), San Mateo, Tanay, Teresa
- Populasion (2010): 854,019
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Antipolo, Binangonan, Cainta, Jalajala, Marikina (Mariquina), Morong, Pasig, Pililla, San Mateo, Tanay, Taytay, Montalban (nabangon manen idi 1908), Cardona (nabangon manen idi 1914), Teresa (nabangon manen idi 1918), Baras (nabangon manen idi 1920), Angono (nabangon manen idi 1938), Siudad ti Quezon (nabangon idi 1939) 1
- ^1 Dagiti laeng lugar ti Siudad ti Quezon a dati a tagikua ti Marikina, Montalban, Pasig ken San Mateo ket nagbutos a kas paset ti maikadu a distrito ti Rizal aginggana idi 1972.
- ^2 Pimmusay idi adda iti opisina.
- ^3 Nabutosan iti espesial a panagbutos idi 1951, tapno mangkompleto ti saan anagpaso a termino ti sinarunona.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Antipolo
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Caloocan
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Las Piñas
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Makati
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Malabon
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Marikina
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Mandaluyong
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Muntinlupa
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Navotas
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Parañaque
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pasay
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pasig
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pateros-Taguig
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Quezon
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti San Juan
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Taguig
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Lee Min Ho
Ni Lee Min Ho (Hangul: 이민호, nayanak idi Hunio 22, 1987) ket taga-Abagatan a Korea nga aktor a nalatak nga ammo a kas bida idi 2009 a kas ni 'Gu Jun Pyo', ti daulo ti kameng dagiti estudiante nga ammo a kas ti F4, iti serye ti telebision ti Abagatan a Korea iti Dagiti Lallaki iti Rabaw dagiti Sabsabong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Lee Min Ho iti Wikimedia Commons
- Opisial a website iti Koreano (iti Koreano)
- Opisial a website iti Hapon (iti Hapon)


text:
Nobiembre 14
Ti Nobiembre 14 ti maika-318 nga aldaw ti tawen (maika-319 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 47 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1889 – Jawaharlal Nehru, Kangrunaan a Ministro ti India (pimmusay 1964)
- 1922 – Boutros Boutros-Ghali, Ehipsio a maika-6 a Sekretario Heneral ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (pimmusay 2016)
- 1972 – Josh Duhamel, Amerikano nga aktor, modelo
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1968 – Ramón Menéndez Pidal, Espaniol a pilologo, historiador, polklorista, ken mediebalista (naipasngay 1869)


text:
LEKSION 2
Siasino ti Dios?
1. Apay a rumbeng a dayawentayo ti Dios?
Ti pudno a Dios ti Namarsua iti amin a banag. Awan nangrugianna ken awan pagpatinggaanna. (Salmo 90:2) Isu ti Gubuayan ti naimbag a damag a masarakan iti Biblia. (1 Timoteo 1:11) Gapu ta ti Dios ti nangted iti biagtayo, rumbeng nga isu laeng ti dayawentayo.—Basaen ti Apocalipsis 4:11.
2. Ania ti kuna ti Biblia maipapan iti Dios?
Awan pay ti tao a nakakita iti Dios gapu ta isu ket Espiritu, kayatna a sawen a nangatngato ti kita ti biagna ngem kadagiti parsua ditoy daga. (Juan 1:18; 4:24) Ngem maammuantayo ti personalidadna babaen kadagiti pinarsuana. Kas pagarigan, ti nagduduma a kita ti prutas ken sabsabong ipakitana a naayat ken masirib ti Dios. Ti kalawa ti uniberso ipakitana ti pannakabalin ti Dios.—Basaen ti Roma 1:20.
Ad-adu pay ti maadaltayo maipapan iti personalidad ti Dios no basaentayo ti Biblia. Kas pagarigan, ibaga ti Biblia no ania ti kayat ken saan a kayat ti Dios, ti panangtratona kadagiti tattao, ken ti panagtignayna iti nadumaduma a kasasaad.—Basaen ti Salmo 103:7-10.
3. Adda kadi nagan ti Dios?
Kinuna ni Jesus: “Amami nga adda iti langit, masantipikar koma ti naganmo.” (Mateo 6:9) Nupay adu ti titulo ti Dios, maymaysa laeng ti naganna. Nagduduma ti pannakaibalikas dayta iti kada lengguahe. Iti Iloko, masansan nga usarentayo ti “Jehova” ngem adda met dagidiay mangus-usar iti “Yahweh.”—Basaen ti Salmo 83:18.
Iti adu a Biblia, naikkat ti nagan ti Dios ket nasuktan iti titulo nga Apo wenno Dios. Ngem idi naisurat ti Biblia, agarup 7,000 a daras a nausar ti nagan ti Dios. Impakaammo ni Jesus ti nagan ti Dios idi insurona kadagiti tattao ti maipapan iti Dios.—Basaen ti Juan 17:26.
Buyaen ti video nga Adda Kadi Nagan ti Dios?
4. Maseknan kadi ni Jehova kadatayo?
Gapu ta adu ti agsagsagaba, kayatna kadi a sawen a ni Jehova ket Dios a saan a maseknan kadatayo? Adda dagiti agkuna a ti Dios ti mangparparigat kadatayo tapno subokennatayo, ngem saan nga agpayso dayta.—Basaen ti Santiago 1:13.
Inikkan ti Dios dagiti tattao iti dignidad babaen ti panangipaayna kadakuada iti wayawaya nga agpili. Saan kadi a maragsakantayo ta mabalintay a pilien ti agserbi iti Dios? (Josue 24:15) Ngem pinili ti adu nga aramiden ti dakes iti padada a tao isu nga adu ti agsagsagaba. Maladingitan ni Jehova gapu kadagita a kinaawan hustisia.—Basaen ti Genesis 6:5, 6.
Ni Jehova ket Dios a maseknan kadatayo. Kayatna a tagiragsakentayo ti biag. Iti din agbayag, ikkatenna ti panagsagaba ken dagiti pakaigapuanna. Kabayatanna, adda naimbag a rason nga impalubosna ti panagsagaba iti sumagmamano a tiempo. Maammuantayo no ania dayta iti Leksion 8.—Basaen ti 2 Pedro 2:9; 3:7, 13.
5. Kasanotayo nga umasideg iti Dios?
Aw-awisennatayo ni Jehova nga umasideg kenkuana babaen ti pannakisaritatayo kenkuana iti kararag. Isu ket interesado iti tunggal maysa kadatayo. (Salmo 65:2; 145:18) Sidadaan met a mangpakawan. Ammona dagiti panagreggettayo a mangay-ayo kenkuana uray no agkamalitayo no dadduma. Gapuna, uray imperpektotayo, mabalintayo ti maaddaan iti nasinged a relasion iti Dios.—Basaen ti Salmo 103:12-14; Santiago 4:8.
Gapu ta ni Jehova ti nangipaay iti biagtayo, rumbeng nga ad-adda nga ayatentayo ngem iti asinoman. (Marcos 12:30) Bayat nga ipakitam ti ayatmo iti Dios babaen ti panangadalmo iti ad-adu pay maipapan kenkuana ken panangaramid iti bilbilinna, ad-adda a sumingedka kenkuana.—Basaen ti 1 Timoteo 2:4; 1 Juan 5:3.


text:
Jacques Cartier
Ni Jacques Cartier (Disiembre 31, 1491 – Septiembre 1, 1557) ket maysa idi a Pranses nga eksplorador ti kaputotan a Breton a nagtunton ti Kanada para iti Pransia.[1][2][3][4] Isu idi ti immuna nga Europeano a nagipalpalawag ti mapa[5] ti Golpo ti San Lorenzo ken dagiti igid ti Karayan San Lorenzo, nga inpanagananna "Ti Pagilian dagiti Kanada", manipud ti nagnagan nga Iroquois para kadagiti dua a dakkel a pagtaengan a nakitana idiay Stadacona (Siudad ti Quebec) ken idiay Hochelaga (Isla ti Montreal).
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Jacques Cartier ket naipasngay idi 1491[6] idiay Saint-Malo, ti puerto idiay anianan a laud nga aplaya ti Bretania. Ni Cartier, nga isu idi ket maysa a nadaydayawan a marinero, ket nagpasayaat ti sosial a kasasaadna idi 1520 babaen ti pannakiasawana kenni Mary Catherine des Granches, a kamen ti maysa a nalatak a pamilia. Ti nasayaat a naganna iti Saint-Malo ket nabigbigan babaen ti kanayon a panagparangna kadagiti pagbunbigan a rehistro a kas manganak wenno saksi.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Trudel, Marcel. "Cartier, Jacques". Ti Kanadiano nga Ensiklopedia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-01-12. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Jacques Cartier". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Exploration — Jacques Cartier". The Historica Dominion Institute. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Jacques Cartier". Ti Katoliko nga Ensiklopedia. Naala idi 2009-11-09.
- ^ Dagiti mapana ket napukawen ngem naibasaran iti maysa a surat babaen ti kaanakanna a lalaki a ni Jacques Noël, a napetsaan idi 1587 ken inmaldit babaen ni Richard Hakluyt nga adda ti Panakaikabagian ti maikatlo a panagbaniaga ni Cartier, iti The Principall Navigations [...], Londres, G. Bishop, 1600.
- ^ AWan kadagiti rehistro ti panakabuniagan a nabirbirukan, ngem ni Cartier ket nangibagbaga ti tawenna kadagiti tallo a sursurat. Kitaen ti Marcel Trudel, Histoire de la Nouvelle-France, Fides, tom. 1, p. 68.
- ^ Biggar, H.P. Ti Umnong kadagiti Dokumento a mainaig kenni Jacques Cartier ken ni Sieur de Roberval, Ottawa, Dagiti Publiko ng aArkibo ti Kanada, 1930. Adda dagiti sumurok a 20 a panagbuniag ti nadakamat.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blashfield, Jean F (2002), Cartier: Ni Jacques Cartier iti panagbirbiruk ti Amianan alaud a Pagdalanan, Compass Point Books, ISBN 0-7565-0122-9
- Cartier, Jacques (1993). Ramsay Cook (ed.). Dagiti Panagbanbaniaga ni Jacques Cartier. Toronto: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. ISBN 0-8020-5015-8.
- Greene, Meg (2004), Jacques Cartier: Ti Panagdaliasat ti Karan San Lorenzo, Rosen Central, ISBN 0-8239-3624-4
- Jacob, Yves (2000), Jacques Cartier (Pranses a bersion), Éditions l'Ancre de marine, ISBN 2-84141-145-1
- Trudel, Marcel (1966). "Cartier, Jacques". Diksionario ti Kanadiano a Biograpia. Vol. Tom. 1. Toronto: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. pp. 154–172.
- Trudel, Marcel (1973). Dagiti Rugi ti Baro a Pransia, 1524–1663. Toronto: McClelland ken Stewart. ASIN B000RQPTDK
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Jacques Cartier iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Swiss populations data CH-GR
Panagusar
Daytoy a metadata ket aglaon iti populasion dagiti ili ti Kanton ti Graubünden manipud idi 31 Disiembre 2019. Ti datos ket nagtaud manipud iti Swiss Federal Statistical Office - STAT-TAB, online database – Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit. Daytoy a datos ket inus-usar babaen dagiti adu a plantilia, pangngaasi nga annadan ti agurnos. Ti pormat ket numero ti SFOS a sarunuen babaen ti populasion nga awanan iti kaw-it.


text:
CAPTCHA
Ti CAPTCHA (maysa nga akronimo para iti "Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart") ket kita ti karit-sungbat a panagsubok nga inus-usar iti kumputasion tapno maikeddeng no ti agar-aramat ket tao. Thi termino ket naaramid idi 2000[1] babaen ni Luis von Ahn, Manuel Blum, Nicholas J. Hopper ti Unibersidad ti Carnegie Mellon ken John Langford ti IBM.[2] Ti kadawyan a kita ti CAPTCHA ket immuna idi a pinarnuay babaen ni Mark D. Lillibridge, Martin Abadi, Krishna Bharat ken ni Andrei Z. Broder. Daytoy a porma ti CAPTCHA ket makasapul nga imakinilnia ti agar-aramat dagiti letra iti bakkaweng a ladawan, ken sagpaminsan iti panagnayon iti maysa a nalidem a panagsisinnaruno dagiti letra weenno numero nga agparang iti pagbuyaan. Gapu ta ti panagsubok ket inaramid babaen ti kompiuter, a maigiddiat iti Turing a panagsubok nga inar-aramid babaen ti tao, ti CAPTCHA ket sagpaminsan a naipalplawag a kas baliktad a Turing a panagsubok. Daytoy a termino ket saan a nalawag gapu ta kaibuksilanna pay ti Turing a panagsubok a dagiti makibinglay ket padpadasenda a mangpasinked nga isuda ket kompiuter.
Daytoy a proseso ti panagikeddeng ti agar-aramat ket nakaawat kadagiti adu a kritisismo, a naipangpangruna kadagiti nabaldado a tattao, ken manipud pay kadagiti sabali a tattao a nakarikrikna a ti inaldaw a panagtrabahoda ket pinabuntugan babaen dagiti bakkaweng a balikas a narigat a mabasa uray dagiti agar-aramat nga awan ti dis-abalidadna.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Walsh, Eric (Oktubre 28, 2013). "CAPTCHA he cracked by artficial intelligence". mybroadband.co.za. Reuters. Naala idi 27 Nobiembre 2013.
- ^ Engber, Daniel (Enero 17, 2014). "Sino ti nagaramid ti Captcha?". nytimes.com. NYT. Naala idi 17 Enero 2014.
- ^ Disabled Australian starts petition to kill CAPTCHA, an article by Tim Schiesser (Agosto 5, 2013, 9:30 AM)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti CAPTCHA iti Wikimedia Commons
- CAPTCHA iti Curlie (iti Ingles)
- Ti Captcha a Gandat


text:
Papa Juan VII
Ni Papa Juan VII (c. 650 – 18 Oktubre 707) ket isu ti papa manipud idi 705 aginggana idi 707. Isu ti simmaruno kenni Juan VI, isu ket (a kas ti sinarunona) kaputotan iti Griego.[1] Isu ket maysa kadagiti papa ti Bisantino a Kinapapa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Murzaku, Ines Angeli (2009). Agawid idiay Roma: dagiti Basiliano a monghe ti Grottaferrata idiay Albania. Analekta Kryptoferris. p. 47. ISBN 978-8889345047.
Ti Rossano, maysa nga ili idiay akin abagatn nga Italia, a mabalin nga isu ti nakaipasngayan ti sabali a nadayeg a pigura, ni Papa Juan VII nga isu ti nagturay ti Sede ni San Pedro para kadagiti dua a tawtawen (705–707)
- Claudio Rendina, I Papi. Storia e segreti, Newton Compton, Roma, 1984.
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "John VII (pope)". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Juan VII iti Wikimedia Commons


text:
Shibecha, Hokkaido
Ti Shibecha (標茶町, Shibecha-chō) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Kushiro, Hokkaido, Hapon. Manipud idi Mayo 2019, daytoy ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 7,570 ken ti kalawa iti 1,099.41 km².
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1923: Nabukel ti Purok ti Kumaushi (熊牛村).
- 1929: Nanaganan manen ti purok iti Shibecha.
- 1950: Ti Purok ti Shibecha ket nagbalin nga Ili ti Shibecha.
Dagiti nadayeg a tao manipud iti Shibecha[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobukatsu Fujioka, propesor
- Keiko Takahashi, aktres
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 9.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Shibecha, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a Website (iti Hapon)


text:
Kangatuan a Korte ti Filipinas
Ti Kangatuan a Korte ti Filipinas wenno Korte Suprema ti Filipinas (Filipino: Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas) , ket isu ti kangatuan a korte idiay Filipinas. Ti korte ket buklen dagiti 14 a katakunaynay a hustisia ken maysa a Pangulo ti Hustisia. Iti pakaibatayan iti Batay-linteg, ti Kangatuan a korte ket addaan iti "administratibo a panangimaton kadagiti amin a korte ken dagiti amin nga empleadona".[1]
Ti Kompleks ti Kangatuan a Korte, a dati idi a paset ti kampus ti UP Manila ,[2] ket mabirukan idiay suli ti Kalsada Padre Faura ken Abenida Taft idiay Manila, a ti nangrun a a pasdek ket addaan iti dagus a sanguanan ti Sapasap nga Ospital ti Filipinas. Aginggana idi 1945, ti Korte ket addaan iti opisinana iti kaunegan ti Cavite.
Literatura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Deinla, Imelda (Abril 2014). "Public Support and Judicial Empowerment of the Philippine Supreme Court". Contemporary Southeast Asia. 36 (1): 128–158.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti Paset 6, Artikulo VIII, Batay-linteg Naiyarkibo 2018-02-07 iti Wayback Machine
- ^ "Archive copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-07-15. Naala idi 2014-12-09.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kangatuan a Korte ti Filipinas iti Wikimedia Commons
- Ti Kangatuan a Korte iti Plipinas – Opisial a website


text:
Campo de la Cruz
Ti Campo de la Cruz (Espaniol para iti "talon [wenno away] iti krus") ket ti munisipalidad ken ili ti Departamento ti Atlántico iti Colombia. Daytoy ti maikalima a kaaduan iti populasion nga ili iti Departamento ken mabirukan iti laud nga igid ti karayan ken iti akin-abagatan a parte ti Departamento ti Atlántico. Babaen ti kalsada, mabirukan ti Campo de la Cruz iti 80 km iti abagatan ti Barranquilla. Kaisisgud daytoy a pagkalapan a purok, daytoy ket pormal a napundar idi maika-17 a siglo idi las-ud ti panawen ti kolonia a kas 'Puerto Real de la Cruz'. Idi nakaala ti ili iti wayawaya manipud iti Imperio nga Espaniol, nabaliwan ti naganna iti agdama a denominasion iti Campo de la Cruz. Idi las-ud ti panawen ti kolonia ken ti nasapa panawen ti republikano, daytoy ket bassit ngemn angruna a puerto iti karayan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- (iti Espaniol) Opisial a website ti Campo de la Cruz
- (iti Espaniol) Gobernacion del Atlantico – Campo de la Cruz


text:
Palanan
Ti Palanan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas. Am-ammo ti ili ti Palanan iti pakasaritaan ti Gubat ti Filipino-Amerikano ta ditoy a natiliw ni Emilio Aguinaldo babaen ti puersa nga indauluan ni Heneral Frederick Funston, idi Marso 1901.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Palanan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bisag
- Dialaoyao
- Dicadyuan
- Didiyan
- Dimalicu-licu
- Dimasari
- Dimatican
- Maligaya
- Marikit
- Dicabisagan East (Poblacion)
- Dicabisagan West (Poblacion)
- Santa Jacinta
- Villa Robles
- Culasi
- Alomanay
- Diddadungan
- San Isidro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Palanan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Monocotyledon
Ti Monocotyledons kadawyan a maibagbaga a kas dagiti monocot, (Lilianae sensu Chase & Reveal) ket dagiti agsabsabong a mula (angiospermae), dagiti bukel ket kadawyan nga aglaon laeng iti maysa nga embryoniko a bulong, wenno cotyledon. Buklen dagitoy ti maysa kadagiti nangruna a grupo a tradisional a nakabingbingayan dagiti agsabsabong a mula, dagiti nabati nga agsabsabong a mula ket addaanda kadagiti dua a cotyledon ken isu a naidasigda a kas dagiti dicotyledon, wenno dicots. Nupay kasta, ti panagsukisok a molekular a pilohenetiko ket nakaipakitan a bayat dagiti monocot ket mangbukel iti maysa a monopiletiko a grupo wenno klado (buklen amin dagiti kaputotan iti maysa a sapasap a tinaudan), saan met a kasta dagiti dicotyledon. Dagiti monocotyledon ket ganganida a kankanayon a mabigbigan a kas maysa a grupo, ngem addaan kadagiti nadumaduma a taksonomiko a ranggo ken adda kadagiti nadumaduma a sabali a nagan. Ti sistema ti APG III ti 2009 ket bigbigenna ti maysa a klado a tinawtawagan "monocots" ngem saan a mangikeddeng daytoy iti maysa a taksonomiko a ranggo.
Dagiti monocotyledon ket mangiraman kadagiti agarup a 60,000 a sebbangan. Ti kadakkelan a pamilia iti daytoy a grupo (ken kadagiti agsabsabong a mula) babaen dagiti bilang ti sebbangan ket dagiti orkidia (pamilia ti Orchidaceae), nga agraman kadagiti ad-adu ngem 20,000 a sebbangan. Agarup a kagudua a kaadu ti sebbangan ket maitagikua kadagiti pudno a ruot (Poaceae), nga iti ekonomia, dagitoy ket kangrunaan a pamilia dagiti monocotyledon. Iti agrikultura ti kaaduan kadagiti mapataud a biomasa ket agtaud kadagiti monocotyledon. Dagitoy ket saan laeng a mangiraman dagiti nangruna a bukbukel (bagas, trigo, mais, kdpy.), ngem dagiti pay pakana a ruruot, unas, ken dagiti kawayan. Dagiti sabali pay a nangruna iti ekonomia nga apit a monocotyledon ket mairaman dagiti nadumaduma a palma (Arecaceae), dagiti saba kendagiti plantain (Musaceae), dagiti laya ken dagiti kabagianda, turmeric ken cardamom (Zingiberaceae), asparagus (Asparagaceae), pinia (Bromeliaceae), water chestnut (Cyperaceae), ken dagiti leek, sibuyas ken bawang (Amaryllidaceae). Adu kadagiti masetas ket dagiti monocotyledon nga epiphytes. Iti pay maipatinayon kaaduan dagiti hortikultural a bagas, dagiti naimuyongan a mula para kadagiti sabongda, kas ti lilies, dagiti daffodil, dagiti lirio, amaryllis, dagiti canna, bluebells ken dagiti tulipa, ket dagiti monocotyledon.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idi 1964, insingasing ni Takhtajan a dagitiklase a mairaman dagiti Monocotyledon, ket pormalda a managana iti pangsuldong iti -atae, tapno ti pamunganayan ti tipipikasion ket agresulta iti Liliatae para kadagiti monocotyledon.[6] Ti singasing ket pormal a naipalawag itdi 1966 babaen da Cronquist, Takhtajan ken Zimmermann,[1] a nagtaudan ti deskriptor iti "liliates".
- ^ Mangited ti Tropicos iti nasapsapa nga autoridad, J.H. Schaffn. 1911[7]
- ^ Igupit ni Cronquist[1] daytoy a termino kenni De Candolle a kas DC. 1818 Syst. 1: 122[12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti datos a mainaig iti Monocots iti Wikispecies
Dagiti midia a mainaig iti Monocotyledon iti Wikimedia Commons


text:
Karayan Volga
Ti Volga (Ruso: Bóлra, IPA: [ˈvolɡə] (dengngen)) ket isu ti kadakkelan a karayan idiay Europa iti termino a kaatiddog, ti pagayusan, ken labneng a pagayusan. Daytoy ket agayus ti kaunegan ti tengnga a Rusia, ken nawatiwat a naimatangan a kas ti nailian a karayan ti Rusia. Kadagiti duapulo a kadakkelan a siudad ti Rusia, duapulo ket maysa, a mairaman ti kapitolio ti Moscow, ket mabirukan idiay pagayusan a labneng ti Volga. Adda dagiti kadakkelan a pagurnongan ti danum iti lubong ket mabirukan idiay igid ti Volga. Ti karayan ket adda ti simboliko a kayatna a sawen iti Ruso a kultura ken kadawyan a tinawtawagan a kas ti Volga-Matushka (Volga-ina) iti Ruso a literatura ken sarsarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Karayan Volga iti Wikimedia Commons
- Dagiti karayan ti Kostroma Oblast
- Dagiti karayan ti Moscow Oblast
- Dagiti karayan ti Nizhny Novgorod Oblast
- Dagiti karayan ti Astrakhan Oblast
- Dagiti karayan ti Chuvashia
- Dagiti karayan ti Kalmykia
- Dagiti karayan ti Samara Oblast
- Dagiti karayan ti Saratov Oblast
- Dagiti karayan ti Tatarstan
- Dagiti karayan ti Tver Oblast
- Dagiti karayan ti Volgograd Oblast
- Dagiti karayan ti Yaroslavl Oblast


text:
1Dagitoy dagiti putot a lallaki ni Israel: da Ruben, Simeon, Levi, Juda, Issacar, Zebulon,
2Dan, Jose, Benjamin, Naftali, Gad, ken Aser.
3Dagiti putot a lallaki ni Juda ket da: Er, Onan, ken Sela, nga impasngay kenkuana ti babai nga anak ni Sua, a taga Canaan. Ni Er nga inauna nga anak ni Juda, ket nadangkes iti imatang ni Yahweh, ket pinatay ni Yahweh isuna.
4Ni Tamar a manugangna a babai, impasngayna kenkuana, da Perez ken Zera. Adda lima a putot a lallaki ni Juda.
5Dagiti putot a lallaki ni Perez ket da Hezron ken Hamul.
6Dagiti putot a lallaki ni Zera ket da Zimri, Etan, Heman, Calcol, ken Darda, limada amin.
7Ti putot a lalaki ni Carmi ket ni, Acar, a nangiyeg ti riribuk iti Israel, idi tinakawna ti nailasin a maipaay iti Dios.
8Ti putot a lalaki ni Etan ket ni Azarias.
9Dagiti putot a lallaki ni Hesron ket da Jerameel, Ram, ken Caleb.
10Ni Ram pinutotna ni Aminadab, ket ni Aminadab ti ama ni Nason, a mangidadaulo kadagiti kaputotan ti Juda.
11Ni Nason ti ama ni Salma, ket ni Salma ti ama ni Boaz.
12Ni Boas ti ama ni Obed, ket ni Obed ti ama ni Jesse.
13Ni Jesse ti ama ni Eliab ti inauna a putotna, ni Abinadab ti maikaddua, ni Samma ti maikatlo,
14ni Netanel ti maikapat, ni Raddai ti maikalima,
15ni Osem ti maikanem ken ni David ti maikapito.
16Dagiti kakabsatda a babbai ket da Zeruyas ken Abigail. Dagiti annak a lallaki ni Zeruyas ket da Abisai, Joab, ken Asael, talloda.
17Impasngay ni Abigail ni Amasa, a ti amana ket ni Jeter nga Ismaelita.
18Ni Caleb a putot a lalaki ni Hezron ti ama dagiti annak ni Azuba nga asawana, ken ni Jeriot a putotna a babai. Dagiti putotna a lallaki ket da Jeser, Sobad, ken Ardon.
19Natay ni Azuba, ket kalpasanna inasawa ni Caleb ni Efrata, nga impasngayna kenkuana ni Hur.
20Ni Hur ti ama ni Uri, ket ni Uri ti ama ni Bazalel.
21Saan a nagbayag, idi agtawen ni Hezron iti innem a pulo, inasawana ti putot a babai ni Makir, ti ama ni Galaad. Impasngayna kenkuana ni Segub.
22Ni Segub ti ama ni Jair, a nangituray kadagiti duapulo ket tallo a siudad iti daga ti Galaad.
23Sinakupda Gesur ken Aram dagiti il-ili ti Jair ken Kenat, agraman dagiti innem a pulo nga il-ili nga adda iti aglawlaw dagitoy. Amin dagitoy nga agnanaed ket kaputotan ni Makir nga ama ni Galaad.
24Kalpasan iti ipapatay ni Hezron, nakikaidda ni Caleb kenni Efrata, ti asawa ti amana a ni Hezron. Impasngayna kenkuana ni Asur, ti ama ni Tekoa.
25Dagiti putot a lallaki ni Jerameel nga inaunaan a putot ni Hezron, ket isuda Ram ti inaunaan a putot, Buna, Oren, Ozem, ken Ahia.
26Adda pay sabali nga asawa ni Jerameel nga agnagan iti Atara. Isuna ti ina ni Onam.
27Dagiti putot a lallaki ni Ram nga inauna a putot ni Jerameel, ket da Maaz, Jamin, ken Eker.
28Dagiti putot a lallaki ni Onam ket da Sammai ken Jada. Dagiti putot a lallaki ni Sammai ket da Nadab ken ni Abisur.
29Ti nagan iti asawa ni Abisur ket Abihail; impasngayna kenkuana da Aban ken Molid.
30Dagiti putot a lallaki ni Nadab ket da Seled ken Appaim, ngem natay ni Seled nga awanan kadagiti annak.
31Ti putot a lalaki ni Appaim ket ni Isi. Ti putot a lalaki ni Isi ket ni Sesan. Ti putot a lalaki ni Sesan ket ni Alai.
32Dagiti putot a lallaki ni Jada, a kabsat a lalaki ni Sammai, ket da Jeter ken Jonatan. Natay ni Jeter nga awanan kadagiti annak.
33Dagiti putot a lallaki ni Jonatan ket da Pelet ken ni Zaza. Dagitoy dagiti kaputotan ni Jerameel.
34Ita ni Sesan ket awan ti putot a lallaki, babbai laeng. Ni Sesan ket addaan iti adipen a taga Egipto, nga agnagan iti Jara.
35Inyasawa ni Sesan ti putotna a babai iti adipenna a ni Jara. Impasngayna kenkuana ni Attai.
36Ni Attai ti ama ni Natan, ket ni Natan ti ama ni Zabad.
37Ni Zabad ti ama ni Eplal, ket ni Eplal ti ama ni Obed.
38Ni Obed ti ama ni Jehu, ket ni Jehu ti ama ni Azarias.
39Ni Azarias ti ama ni Helez, ket ni Helez ti ama ni Eleasa.
40Ni Eleasa ti ama ni Sismai, ket ni Sismai ti ama ni Sallum.
41Ni Sallum ti ama ni Jekamias, ket ni Jekamias ti ama ni Elisama.
42Dagiti putot a lallaki ni Caleb, a kabsat a lalaki ni Jerameel, ket ni Mesa ti inauna, nga ama ni Zip. Ti maikaddua a putotna, ni Maresa, nga isu ti ama ni Hebron.
43Dagiti putot a lallaki ni Hebron ket da Kora, Tappua, Rekem, ken Sema.
44Ni Sema ti ama ni Raham, nga ama ni Jorkeam. Ni Rekem ti ama ni Sammai.
45Ti putot a lalaki ni Sammai ket ni Maon, ket ni Maon ti ama ni Betzur.
46Ni Efa ti asawa nga adipen ni Caleb, impasngayna da Haran, Moza, ken Gazez. Ni Haran ti ama ni Gazez.
47Dagiti putot a lallaki ni Jadai ket da Regem, Jotam, Gesan, Pelet, Epa, ken Saap.
48Ni Maaca ti asawa nga adipen ni Caleb, impasngayna da Seber ken ni Tirana.
49Impasngayna met ni Saaf nga ama ni Madmana, ni Seva nga ama ni Macbena ken ti ama ni Gibea. Ti putot a babai ni Caleb ket ni Acsa. Dagitoy dagiti kaputotan ni Caleb.
50Dagitoy dagiti putot a lallaki ni Hur, ti inauna a putotna kenni Efrata: ket ni Sobal nga ama ti Kiriat Jearim,
51Ni Salma nga ama ti Betlehem, ken ni Harep nga ama ti Betgader.
52Ni Sobal nga ama ti Kiriat Jearim ket addaan kadagiti kaputotan: Ni Haroe, ti kaguddua dagiti Menutita,
53ken dagiti puli ti Kiriat Jearim- dagiti Itreo, Puteo, Sumateo, ken dagiti Misraiteo. Dagiti Zoratita ken Estaolita ket nagtaudda kadagitoy.
54Dagiti puli ni Salma ket isu dagiti sumaganad: Ti Betlehem, ti Netopatita, Atrot Bet Joab, ken ti kaguddua ti Manahatita- dagiti Zorita,
55dagiti puli dagiti eskriba a nagnanaed idiay Jabez: dagiti Tirateo, Simateo, ken Sucateo. Dagitoy dagiti Keneo a nagtaud manipud kenni Hammat, dagiti kapuonan dagiti Recabita.


text:
Biota (taksonomia)
Kadagiti dadduma a sistema ti sientipiko a pannakaidasig, ti Biota,[1] Vitae,[2] Eobionti[2] ket isu ti nalatak a dominio a mangisalumina amin a biag.[3] Gapu ti daytoy a rason, kankanayon daytoy a sinupsuppiat no kasano pay ti kaadu a pannakabingbingay ti takson, a kas ti pannakaipalpalawag ti "ania kadi ti pudno a biag" ket kankanayon a mabalbaliwan ken maipagpag-isu, ken no pay ti ekstraterestrial a biag ket mairamanto malaksid ti biag iti Daga, no maduktalanto ti ekstraterestrial a biag. Iti sapasap, amin a selular a biag ket masna a mainayon iti Biota; no adda ti panangibaga iti saan a selular a biag ti Biota ti takson ket kankanayon laeng a nalaka a bingbingayen iti Cytota (selular a biag) ken Acytota (saan a selular a biag).
Iti pakasaritaan, dagiti saan idi a mineralia, ket mabalin a maitudtudo a kas ti biota (kas iti, fauna ken flora a mairaman dagiti fungus).


text:
Aritao
Ti Aritao ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Aritao ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Banganan
- Beti
- Bone North
- Bone South
- Calitlitan
- Comon
- Cutar
- Darapidap
- Kirang
- Nagcuartelan
- Poblacion
- Santa Clara
- Tabueng
- Tucanon
- Anayo
- Baan
- Balite
- Canabuan
- Canarem
- Latar-Nocnoc-San Francisco
- Ocao-Capiniaan
- Yaway
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Aritao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Nueva Vizcaya". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Concepcion, Iloilo
Ti Concepcion ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Concepcion ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Aglosong
- Agnaga
- Bacjawan Norte
- Bacjawan Sur
- Bagongon
- Batiti
- Botlog
- Calamigan
- Dungon
- Igbon
- Jamul-awon
- Lo-ong
- Macalbang
- Macatunao
- Malangabang
- Maliogliog
- Nińo
- Nipa
- Plandico
- Poblacion
- Polopińa
- Salvacion
- Talotu-an
- Tambaliza
- Tamis-ac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Concepcion | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Papa Pablo V
Ni Papa Pablo V (17 Septiembre 1552 – 28 Enero 1621), naipasngay a ni Camillo Borghese, ket isu idi ti Papa manipud idi 16 Mayo 1605 aginggana idi pimmusay.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket naipasngay iti natakneng a Borghese a pamilia iti Siena a nabiit pay laeng nga immalis idiay Roma, ken ti ROMANUS ket kaaduan nga agparang kaditi sinuratanna. Isu ket nangrugi idi a kas maysa nga abogado ken nagadal idiay Perugia ken Padua.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Pablo V iti Wikimedia Commons


text:
1Ket naglikkotayo ken sinang-attayo ti dalan nga agpa-Basan. Immay ni Og nga ari ti Basan ket rinautnatayo, isuna ken dagiti amin a tattaona tapno makigubat idiay Edrei.
2Kinuna ni Yahweh kaniak, “Saankayo nga agbuteng kenkuana; ta intedkon kadakayo ti balligi maibusor kenkuana ken inkabilkon dagiti amin a tattaona ken ti dagana iti panangiturayyo. Aramidenyonto kenkuana a kas iti inaramidyo kenni Sihon, nga ari dagiti Amorreo, a nagnaed idiay Hesbon.'
3Pinagballiginatayo ngarud ni Yahweh maibusor kenni Og, nga ari ti Basan, ket inturayantayo dagiti amin a tattaona. Ket pinataytayo isuna agingga nga awan ti nabati kadagiti tattaona.
4Innalatayo dagiti amin a siudadna iti dayta a tiempo; awan ti uray maysa a siudad a saantayo nga innala kadakuada: innem a pulo a siudad —amin a rehion ti Argob, ti pagarian ni Og idiay Basan.
5Siudad amin dagitoy a nasarikedkedan kadagiti nangangato a pader, ruangan ken balunet; malaksid pay kadagiti bario nga awan paderna.
6Naan-anay a dinadaeltayo ida, a kas iti inaramidtayo kenni Sihon nga ari ti Hesbon, naan-anay a dinadaeltayo ti tunggal siudad nga adda agnanaed, agraman dagiti babbai ken dagiti ubbing.
7Ngem dagiti baka ken dagiti masamsam kadagiti siudad, sinamsamtayo a para kadagiti bagbagitayo.
8Iti dayta a tiempo, innalatayo ti daga manipud iti ima dagiti dua nga ari dagiti Amorreo nga adda iti ballasiw ti Jordan, manipud iti tanap ti Arnon agingga iti Bantay Hermon.
9(Aw-awagan dagiti Sidonio ti Bantay Hermon iti Sirion, ken Senir met ti iyaw-awag dagiti Amorreo);
10ken amin a siudad iti patad a disso, iti entero a Galaad, ken entero a Basan, agingga iti Saleca ken Edrei, dagiti siudad ti pagarian ni Og idiay Basan.
11(Ta iti nabatbati manipud iti Refaim, ni laeng Og nga ari ti Basan ti nabati; adtoy, naaramid iti landok ti pagiddaanna; saan kadi nga idiay Rabba, a pagnanaedan dagiti kaputotan ni Ammon? Siam a kubiko ti kaatiddug ken uppat a kubiko ti kaakaba daytoy, iti panagrukod dagiti tattao.)
12Daytoy a daga a tinagikuatayo iti dayta a tiempo — manipud Aroer, nga adda iti igid ti tanap ti Arnon, ken kagudua ti katurturodan a pagilian ti Galaad, ken dagiti siudad daytoy — Intedko kadagiti Reubenita ken Gadita.
13Dagiti nabatbati iti Galaad ken entero a Basan, ti pagarian ni Og, intedko iti kagudua ti tribu ni Manases: iti entero a rehion ti Argob ken entero a Basan. (Ti isu met laeng a masaksakupan ket naawagan iti daga ti Refaim.)
14Ni Jair a kaputotan ni Manases, tinagikuana iti amin rehion ti Argob agingga iti beddeng ti Gesur ken Maacat. Inawaganna ti rehion, uray pay iti Basan, iti bukodna a nagan a Habboth-jair, agpapan ita nga aldaw.)
15Intedko kenni Makir ti Galaad.
16Kadagiti Reubenitas ken Gaditas, intedko ti masaksakupan manipud iti Galaad agingga iti tanap ti Arnon— ti tengnga ti tanap ket ti beddeng ti masaksakupan— ken iti Karayan Jabbok, a nagbeddenganda kadagiti kaputotan ni Ammon.
17Maysa pay kadagiti beddeng daytoy ket ti patad ti tanap ti Karayan Jordan, manipud Cineret agingga iti baybay ti Araba (dayta ket ti Natay a Baybay), agingga kadagiti arisadsad ti Bantay Pisga iti daya.
18Binilinkayo iti dayta a tiempo a kunkunak, 'Inted ni Yahweh a Diosyo daytoy a daga tapno tagikuaentayo daytoy; dakayo, dagiti amin a lallaki a mannakigubat, bumallasiwkayonto a siaarmas iti sangoanan dagiti kakabsatyo, dagiti tattao ti Israel.
19Ngem dagiti assawayo, dagiti annakyo, ken dagiti bakayo (ammok nga adu dagiti bakayo), agtalinaeddanto kadagiti siudadyo nga intedko kadakayo,
20agingga a paginanaen ni Yahweh dagiti kakabsatyo, a kas iti inaramidna kadakayo, agingga a tagikuaenda met ti daga nga it-ited ni Yahweh a Diosyo kadakuada iti ballasiw ti Jordan; ket agsublikayonto, tunggal lalaki kadakayo, kadagiti bukodyo a sanikua nga intedko kadakayo.'
21Binilinko ni Josue iti dayta a tiempo a kinunkunak, 'Nakitam dagiti amin nga inaramid ni Yahweh kadagitoy dua nga ari; kastanto met laeng ti aramiden ni Yahweh kadagiti papananyo a pagarian.
22Saankayonto nga agbuteng kadakuada, ta ni Yahweh a Diosyo ti makirangetto para kadakayo.'
23Nagpakaasiak kenni Yahweh iti dayta a tiempo a kunkunak,
24'O Yahweh nga Apo, inrugim nga ipakita iti adipenmo ti kinadakkel ken ti napigsa nga imam; ta ania a dios ti adda idiay langit wenno iti daga a makaaramid kadagiti isu met laeng nga aramid nga inaramidmo, ken iti isu met laeng a nabileg nga ar-aramid?
25Palubosannak a bumallasiw, agpakpakaasiak kenka, ket kitaek ti nadam-eg a daga nga adda iti ballasiw ti Jordan, dayta napintas a katurturodan a pagilian ken kasta met ti Lebanon.'
26Ngem nakaunget ni Yahweh kaniak gapu kadakayo; saan isuna a dimngeg kaniak. Kinuna ni Yahweh kaniak, 'Umdasen daytoy para kenka! — saan mon a dakdakamaten daytoy a banag kaniak:
27sumang-atka idiay tapaw ti Pisga ket ikitam dagiti matam idiay laud, idiay amianan, idiay abagatan ken idiay daya; kitaem a naimbag ta saankanto a bumallasiw iti Jordan.
28Bilinem ketdi ni Josue, pabilgem ken papigsaem isuna, ta ipanguloannanto dagitoy a tattao a bumallasiw, ket itednanto kadakuada a kas tawidda ti daga a makitam.'
29Nagtalinaedtayo ngarud iti tanap nga adda iti bangir ti Bet Peor.


text:
Apela - Ti apela ket maysa banag nga aramidem nu madi ka umanamong iti desisyon mi nga ipaidam ti kiddaw para ti pannakasakup dagiti nakareseta nga agas, wenno dagiti bayad para kadagiti agas nga naalamon. Kas pangarigan, mabalin ka nga agdawat ti asug no saanmi a bayadan ti agas a patiem a kasapulam a maawat.
Tiempo ti Tinawen a Panagpalista - Ti naiyasmang nga oras ti tunggal panagtinnag no mabaliwan dagiti kameng ti plano ti salun-at wenno agas wenno agbaliw ti Original a Medicare. Ti Tiempo ti Tinawen a Panagpalista ket mangrugi ti Oktubre 15 inggana Disiembre 7..
Brand Name nga Agas - Ti naireseta nga agas ket naaramid ken nailako ti kumpanya ti parmasia nga original a nasukisok ken nagbalin nga agas. Dagiti brand-name nga agas ket addaan ti pormula ti nakarting a laok a kas ti generic nga bersion ti agas. Ngem, naaramid ken nailako dagiti generic nga agas babaen dagiti mangar-aramid ti agas ken kadawyan a saan nga sidadaan inggana ti kalpasan ti patent ayan ti brand name nga agas nga aggibus.
Catastrophic Coverage Stage - Ti stage ti Benepisyo ti Agas nga Part D nu ayanna nga bayadam ti ababa nga co-payment wenno coinsurance para kadagiti agas kalpasan a sika wenno dadduma a nakualipika a group para kenka ket nakagasto ti $4,950 idi 2017 para masakupan nga agas kabayatan ti masakupan a tawen.
Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) Â Ti Federal nga ahensia a mangitited ti Medicare.
Coinsurance - Ti gatas a mabalin a kasapulam a bayadan a kas bingaymo ti bayad kadagiti naireseta nga agas. Ti coinsurance ket masansan a porsiento (kas pangarigan, 20%).
Co-payment  Ti gatad a mabalin a kasapulam a bayadan a kas bingaymo ti bayad ti naireseta nga agas. Ti co-payment ket masansan a nakayasmang a gatad, ngem ti porsiento. Kas pangarigan, mabalin nga agbayad ka ti $10 wenno $20 para ti naireseta nga agas.
Cost Sharing  Ti cost-sharing ket ti gatad a kasapulan a bayadan ti kameng no maawat dagiti agas. (daytoy ket mainayon ti binulan a kangrunaan ti plano.) Iraman ti cost-sharing ti aniaman a kombinasion ti sumaganad a tallo nga tipo ti bayad: (1) aniaman a maikissay a gatad ket mabalin nga suonen sakbay a masakup ti agas; (2) aniaman a natarimaanen a gatad ti Âco-payment a kasapulan ti plano no maawat ti naisalumina nga agas; wenno (3) aniaman a gatad ti ÂcoinsuranceÂ, porsiento ti dagup a gatad a mabayadan para ti agas, a kasapulan ti plano no maawat ti maysa a naisalumina nga agas. Ti Âkada aldaw a rate ti cost-sharing ken maiyaplikar no mangireseta ti doktormo ti basbassit ngem buo a kasapulam ti maysa a bluan ti masakup nga agas para kenka ken kasapulam a bayadan ti co-pay.
Tier ti Cost-Sharing  Kada agas nga adda ti listaan ti masakup nga agas ken adda ti maysa kadagiti tiermi ti cos-sharing. Ti kadawyan, no nangatngato ti tier ti cost-sharing, nangatngato ti bayad ti agas.
Panangamiris ti Masakupan  decision maipapan no masakup ti naireseta nga agas ti plano ken ti gatad, no adda aniama, a kasapulan a mabayadan ti reseta. Ti kadaywan, no mangitugot ka ti resetam ti parmasia ken ibaga ti parmasia a daan a masakup ti resetam babaen ti plano, saan a panangamiris ti masakupan daydiay. Kasapulam nga umawag wenno agsurat ti planom tapno damagen ti pormal a decision maipapan ti masakupan. Dagiti panangamiris ti masakupan ket maawagan met laeng a kas Âdagiti decision ti masakupn.Â
Masakup nga agas  Ti termino nga us-usarenmi para kadagiti amin a masakup a naireseta nga agas ti planomi.
Kuskusto a Masakupan ti Naireseta nga Agas  Ti namnamaen a bayadan (kas pangarigan, gapu ti agpatpatarabaho wenno union) a masakupan ti naireseta nga agas, ti average, ti uray kas kaadu ti kadawyan a masakupan ti naireseta nga agas ti Medicare. Dagiti tao nga addaan ti daytoy tipo ti masakupan no rumbengda ti Medicare ket mabalin a ituloyda ti masakupan a saan nga agbayad ti dusa no kayatda nga agpalista ti masakupan ti naireseta nga agas ti Medicare tun madanun.
Customer Service - Departamento ti uneg ti planomi a mangrebbeng kadagiti panagsungbat kadagiti saludsod maipapan ti kinakameng, benepisyo, rurod ken asug.
Kada aldaw a Rate ti Cost-Sharing  Mabalin nga agaplikar ti Âkada aldaw a rate ti cost-sharing no ti doktormo ket mangiresresta ti basbassit ngem buo a kasapulan ti binulan a naisalumina nga agas para kenka ken to kasapulam a bayadan ti co-pay. Ti kada aldaw a rate ti cost-sharing ket isu ti nabingay a co-pay babaen ti bilang ti aldaw ti binulan a kasapulan. Kas pangarigan, no ti co-pay ti maysa a bulan a kasapulan ti agas ket $30, ti maysa a bulan a kasapulan ti plano ket 30 nga aldaw isu nga ti Âkada aldaw a rate ti cost-sharing ket $1 kada aldaw. Kayat na saoen ket agbayad ka ti $1 ti tunggal adlaw a kasapulan ti aldaw no kargaanda ti resetam.
Maikissay  Ti gatad a bayadam para ti reseta sakbay nga mangrugi nga agbayad ti plano.
Saan nga Agpalista wenno Saan a Panagpalista - Ti proseso ti panaggibus ti kinakamengmo ti planomi. Ti panagikkat ti listaan ket mabalin a situtulnog (bukod a gasatmo) wenno saan a situtulnog (saanmo a bukod a gasat).
Panagdispense a bayad  Ti bayad a masinger ti tunggal oras a ti masakup nga agas ket madispense tapno bayadan ti bayad ti panagkarga ti reseta. Daytoy a panagdispense a bayad ket masakup na ti bayad ti oras ti botikero nga isagana ken ibalkut ti reseta.
Emerhensia  Ti medikal nga emerhensia ket no sika, wenno aniaman a sabali a tao nga awan ti nasayaat a panagkednganna nga addaan ti average nga ammona ti salun-at ken agas, patienna nga addaan ti medikal a sintomasmo nga agkasapulan ti sigud a medikal nga atension tapno maatipa ti pannakatay, panagawan ti luppo wenno panagawan ti amad ti luppo. Dagiti medikal a sintomas ket mabalin a sakit, dunor, nakaro nga ut-ot wenno medikal a kondision a napaspas a kumaro.
Ebidensiya ti Masakupan (EOC) ken Panangisawang ti Impormasion  Daytoy a dokumento kadua ti porma ti panagpalista ken aniaman a dadduma nga nairagpin, dagiri rider wenno napili nga opsional a masakupan, a mangipalpalawag ti masakupan, ti aramidentayo, dagiti karbengam ken no ania ti aramidem a kas kameng ti planomi.
Mailaksid  Tipo ti panangamiris ti masakupan a, no maaprobaran, ket palubusannaka a makaala ti agas nga awan ayan ti pormulario ti sponsor ti plano (mailaksid ti pormulario) wenno makaala ti saan a maikalikagum nga agas ayan ti lebel ti maikalikagum a cost-sharing (mailaksid a tier). Mabalin ka met nga agkiddaw ti mailkasid no ti plano ti sponsor ket kasapulam a padasen ti sabali nga agas sakbay a maawat ti agas a kidkiddawem wenno ti beddeng ti plano ti kaadu wenno dosis ti agas a kidkiddawem (mailaksid ti pormulario).
Surok a Tulong  Programa ti Medicare tapno matulungan dagiti tao nga addaan ti ababa a sueldo ken kuarta ti bayad ti programa ti naireseta nga agas ti Medicare kas dagiti kangrunaan, maikissay ken coinsurance.
Generic nga Agas  Naireseta nga agas nga inaprobaran ti Food and Drug
Administration (FDA) a kas addaan ti(kadagiti) agpada nga aktibo nga laok a kas ti brand name nga agas. Kadawyanna, ti "generic" nga agas ket agkurri a kas ti brand name nga agas ken masansan a nalaklaka.
Rurod  Tipo ti reklamo nga aramidem maipapan kaniami wenno maysa kadagiti network a parmasiami agraman ti reklamo maipapan ti kalidad ti panangtaripatom. Daytoy a tipo ti reklamo ket saan na nga inaig dagiti problema ti masakupan wenno bayad.
Gatad ti Binulan a Pannakibagay a Mainaig ti Sueldo. (IRMAA). No ti sueldom ket nangatngato ti naisalumina a beddeng, agbayad ka ti gatad ti binulan a pannakibagay a mainaig ti sueldo a nayon ti kangrunaan ti planom. Kas pangarigan, dagiti indibidual nga addaan ti sueldo a nangatngato ti $85,000 ken dagiti nagkasar nga addaan ti sueldo a nangatngato ti $170,000 ket kasapulan nga agbayad ti nangatngato a Paset B ti Medicare (medikal a seguro) ken gatad ti kangrunaan ti masakupan ti naireseta nga Agas ti Medicare. Daytoy nayon a gatad ket maawagan a kas gatad ti binulan a pannakibagay a mainaig ti sueldo. Basbassit ngem 5 a porsiento ti tao nga addaan ti Medicare ti maapektaran, isu nga kaaduan kadagiti tao ket saan nga agbayad ti nangatngato a kangrunaan.
Beddeng ti Inisial a Masakupan  Ti maximum a beddeng ti Stage ti Inisial a Masakupan.
Stage ti Umuna nga Pannakasakup- Daytoy ti stage sakbay nga ti dagup dagiti gastom maipapan ti agas ket maabot na ti $3,700, kairamanan dagiti gatad nga binayadam ken nu anya ti binayadan ti plano para kenka para.
Tiempo ti Umuna nga Panagpalista  Nu umuna nga agkualipikar ka para iti Medicare, ti tiempo nu kaano nga mabalin ka agpalista para ti Medicare Part A ken Part B. Kas pagarigan, nu sika ket kalipikado para iti Medicare nu ag edad ka iti 65, ti Tiempo ti Umuna nga Panagpalistam ket iti 7-bulan nga tiempo nga mangrugi iti 3 bulan sakbay ka nga ag-edad ti 65, kairaman ti bulan nu kaano ka nga ag-edad ti 65, ken malpas kalapasan ti 3 bulan manipod ti bulan nga nag-edad ka ti 65.
Dusa ti Naladaw a Panagpalista - Gatad a mainayon ti binulan a kangrunaam ti masakupan nga agas ti Medicare no mapan ka nga awan ti kuskusto a masakupan (masakupan a namnamaen a bayadan, ti average, ti uray kas ti kadawyan a masakupan ti naireseta nga agas ti Medicare) ti agtultuloy a tiempo ti 63 nga aldaw wenno ad-adu pay. Bayadam ti nangatngato a gatad a kas ti kinaadda ti plano ti agas ti Medicare-mo. Adda sumagmamano a mailaksid. Kas pangarigan, no makaawat ka ti Surok a Tulong gapu ti Medicare tapno bayadan ti bayad ti planom ti naireseta nga agas, ti alagaden ti dusa ti naladada a panagpalista ket saan a maiyaplikar kenka. No makaawat ka ti Surok a Tulong, saan ka nga agbayad ti dua uray no mapan ka nga awan ti kuskusto a masakupan ti naireseta nga agas.
Listaan dagiti Masakup nga Agas (Pormulario wenno ÂListaan ti AgasÂ) Listaan ti naireseta nga agas masakup ti plano. Dagiti agas a nakalista ayan ti napili ket napili ti plano babaen ti tulong dagiti doktor ken botikero.
Subsidy ti Ababa a Sueldo (LIS) - Kitaen ti "Surok a Tulong."
Medicaid (wenno Baddang ti Medical) Â Ti agkadua a programa ti Federal ken estado a mangtultulong kadagiti medikal a bayad para kadagiti tao nga addaan ti ababa a sueldo ken nabeddengan a kuarta. Agduma dagiti programa gapu ti agduduma nga estado ngem kaadduan kadagiti bayad ti panangtaripato tu salun-at ket masakup no makualipika ka ti Medicare ken Medicaid.
Indikasion a Medikal a Naawat  Panagusar ti agas a naaprobaran ti Administrasion ti Makan ken Arak wenno sinuportaran dagiti libro a reperensya.
Medicare  Ti Federal a programa ti seguro ti salun-at para kadagiti tao nga agtawen ti 65 wenno natataengan pay, sumagmamano a tao ti baba ti tawen 65 nga addaan ti naisalumina nga disabilidad, ken dagiti tao nga addaan ti End-Stage Renal a Sakit (kadawyan dagiti addaan ti permanente a kidney failure s kasapulan ti dialysis wenno kidney transplant). Dagiti tao nga addaan ti Medicare ket mabalin a makaala ti masakupan ti salun-at ti Medicare tapno Original a Medicare, Plano ti Bayad ti Medicare, plano ti PACE wenno Bentahe a Plano ti Medicare.
Medicare Advantage (MA) Plan - Maawagan nu maminsan nga Medicare Part C. Maysa plano nga idiaya ti pribado a kumpanya a makikontrata kadua ti Medicare tapno maited kenka ti amin a benepisyo ti Medicare Part A ken Part B. Ti Bentahe a Plano ti Medicare ket mabalin a HMO, PPO, a plano ti Pribada a Bayad para ti Serbisyo (PFFS) wenno ti plano ti Medicare Medical Savings Account (MSA). No nakalista ka ti Bentahe a Plano ti Medicare, dagiti serbisyo ti Medicare a masakup babaen ti plano, ken saan a bayadan ti Original a Medicare. Ti kaaduan a kaso, dagiti Bentahe ti Plano ti Medicare a mangidiaya ti Paset D ti Medicare (masakupan ti naireseta nga agas). Dagitoy a plano ket maawagan kas Dagiti Bentahe a Plano ti Medicare ken ti Masakupan ti Naireseta nga Agas. Amin nga addaan ti Paset A ken Paset B ti Medicare a rumbeng a makibunggoy ti aniaman a plano ti salun-at ti Medicare a idiaya ti lugarda, malaksid dagiti tao nga addaan ti End-Stage Renal a Sakit (malaksid dagiti naisalumina a mailaksid a maiyaplikar).
Plano ti Bayad ti Medicare  Ti Plano ti Bayad ti Medicare ket plano nga ipagpagna ti Health Maintenance Organization (HMO) wenno Competitive Medical Plan (CMP) segun ti kontrata ti naisubli a bayad babaen ti benneg ti 1876(h) ti Act.
Progrrama ti Kissay ti bayad ti Msakupan ti Gap ti Medicare  Programa a mangit-ited kadagiti kissay ti bayad ti kaaduan ti masakup a brand name nga agas ti Paset D iti nagpalista ti Paset D a makadanun ti Stage ti Masakup ti Gap a saan a makaw-awat ti ÂSurok a Tulong. Dagiti kissay ti bayad ket base kadagiti katulagan ti baet ti Fedaral a gobierno ken dagiti naisalumina a managar-aramid ti agas. Para ti daytoy a rason, kaaduan, ngem saan amin, dagiti brand name nga agas ket makissayan ti bayadna.
Dagiti Serbisyo nga Sakupen ti Medicare  Dagiti serbisyo nga masakupan babaen ti Medicare Part A ken Part B.
Medicare nga Plano ti Salun-at - Ti Medicare nga plano ti salun-at ket idiaya ti pribado a kumpanya a makikontrata kadua ti Medicare tapno maited dagiti benepisyo ti Medicare Part A ken Part B kadagiti tao nga addaan Medicare nga agpalista para ti plano. Iraman daytoy a termino ti amin a Bentahe a Plano ti Medicare, dagiti Plano ti Bayad ti Medicare, dagiti Programa ti Panakasirmata/Panakapilot ken dagiti Programa ti Mairaman amin a Panangtaripato para kadagiti Nataengan (PACE).
Masakupan ti Naireseta nga Agas ti Medicare (Paset D ti Medicare) Â Seguro tapno makatulong a makabayad kadagiti naireseta nga agas ti ruar ti ospital, bakuna, dagiti biological ken dagiti kasapulan a saan a masakup ti Paset A wenno Paset B ti Medicare.
Polisiya ti "Medigap" (Seguro ti Supplement ti Medicare)  Dagiti seguro ti supplement ti Medicare a ilaklako dagiti pribada a kumpanya ti seguro tapno makargaan dagiti Âgaps ti Original a Medicare. Agkurri laeng dagiti polisiya ti Medigap ti Original a Medicare. (Ti Bentahe a Plano ti Medicare ket saan a polisiya ti Medigap.)
Kameng (Kameng ti Planomi, wenno Kameng ti Plano) Â Maysa a tao ti Medicare a rumbeng a makaala kadagiti masakup a serbisyo, a nakalista ti planomi ken napaneknekan ti panagpalistana babaen dagiti Sentro dagiti Serbisyo ti Medicaare & Medicaid (CMS).
Network a Parmasia  Ti network ti parmasia ken parmasia sadinno a makaala dagiti kameng ti planomi ti benepisyo ti naireseta nga agasda. Awaganmi ida a kas Âdagiti network a parmasia gapu ta nakakontrata da ti planomi. Ti kaaduan a kaso, dagiti naireseta ket masakup laeng no makargaanda ti maysa kadagiti network ti parmasiami.
Original a Medicare (Masansan a Medicare wenno Bayad para ti serbisyo ti Medicare) - idiaya ti gobierno ti Original a Medicare ken saan a pribada nga plano ti salun-at a kas dagiti Plano ti Bentahe ti Medicare ken dagiti plano ti naireseta nga agas. Babaen ti Original a Medicare, dagiti serbisyo ti Medicare ket masakup babaen ti panagbayad kadagiti doktor, ospital ken dadduma a bayad gatad ti tagaipaay ti panangtaripato ti salun-at a imbaga ti Kongreso. Mabalinmo nga kitaen ti aniaman a doktor, ospital wenno dadduma a tagaipaay ti panangtaripato ti salun-at a mangaw-awat ti Medicare. Kasapulam a bayadan ti maikissay. Baybayadan ti Medicare ti bingay ti naaprobaran a gatad ti Medicare, ken bayadam ti bingaymo. Adda ti dua a paset ti Original a Medicare: Paset A (Seguro ti Ospital) ken Paset B (Medikal a Seguro) ken sidadaan ti sadinno man ti Estados Unidos.
Out-of-Network a Parmasia  Ti parmasia a saan a nakakontrata ti planomi tapno makikoordinar wenno mangited ti masakup nga agas kadagiti kameng ti planomi. Kaaduan kadagiti agas a maalam ti out-of-network a parmasia ket saan a masakup ti planomi malaksid no maiyaplikar dagiti naisalumina a kondision.
Ruar ti Bulsa nga Bayad - kitaen ti kayatna a saoen ti Âcost sharing ti ngato. Ti kasapulan a cost-sharing ti kameng tapno mabayadan ti paset ti agas a naawat ket maawagan met laeng a kas kasapulan a bayad ti kameng.
Plano a PACE - Ti plano a PACE (Programa ti Mangiraman ti Amin a Panangtaripato ti Nataengan) pagtipunenna dagiti serbisyo a medikal, social ken napaut a panangtaripato para kadagiti nakapsut a tao a saanda kaya nga agbalin nga independiente ken ti panagbiag ti komunidad (ngem ti panagakar ti balay ti panangtaripato) a kas ti kinabayag a mabalin kabayatan ti nangato a kalidad a panangtaripato a kasapulanda. Dagiti tao a nakalista kadagiti plano ti PACE ket makaawat kadagiti benepisyo ti Medicare ken Medicaid babaen ti plano. Saan a sidadaan ti PACE ti amin nga estado.
Paset CÂ - Kitaen ti Plano ti "Bentahe ti Medicare (MA).Â
Paset D - Ti situtulnog a Programa ti Benepisyo ti Naireseta nga Agas ti Medicare. (tapno nalaka a makita, mangikalikagum kami ti programa ti benepisyo ti naireseta nga agas ti Paset D.)
Part D nga Agas  Dagiti agas nga mabalin nga masakupan babaen ti Part D. Mabalin nga idiaya mi wenno madi iti amid dagiti Part D nga Agas. (Kitaen ti pormulariom para kadagiti naisalumina a listaan ti masakup nga agas.) Dagiti naisalumina a kategoria ti agas ket saan nga inraman ti Kongreso gapu ti masakup ti agas ti Paset D.
Naikalikagum a Cost-sharing - Naikalikagum a cost-sharing ket ababbaba a cost-sharing para kadagiti masakup nga agas ti Paset D ti naisalumina a network dagiti parmasia.
Kangrunaan - Panagbayad a tiempo ti Medicare, maysa nga kumpanya ti seguro wenno plano ti panangtaripato ti salun-at para ti masakupan ti salun-at wenno naireseta nga agas.
Naiyuna nga Otorisasion - Naiyuna a panagaprobar kadagiti naisalumina nga agas a mabalin wenno mabalin met nga awan ayan ti pormulario. Sumagmamano nga agas ket masakup laeng no ti doktor wenno dadduma a network a tagaipaay ket makaala ti naiyuna nga otorisasion gapu kaniami. Dagiti masakup nga agas a kasapulan ti naiyuna nga otorisasion ket namarkaan ayan ti pormulario.
Organisasion ti Panagpasayaat ti Kalidad (QIO) Â Grupo ti makitartaripnong a doktow wenno dadduma nga nalaing ti panangtaripato ti salun-at a binayadan ti federal a gobierno tapno kitaen ken pasayaaten ti panangtaripato a maiyaw-awat kadagiti pasiente ti Medicare.
Dagiti Beddeng ti Kinaadu - Panangimaton a ramit a naidisenyo tapno beddengan ti panagusar ti napili nga agas para ti kinaadu, kinatalged wenno rason ti panagaramat. Dagiti beddeng ti gatad ti agas a masakupmi kada reseta wenno ti naammoan a tiempo ti oras.
Lugar ti Serbisyo  Lugar sadinno maawat dagiti naireseta nga agas ti kameng no ti kinakameng da ket mabeddengan base ti lugar a pagtataenganda. Mabalin nga ikkatennaka ti plano no agnanayon nga immakarkan ti ruar ti lugar ti serbisyo ti plano.
Tiempo ti Naisingsingayan a Panagpalista  Naiyurnos nga oras no dagiti kameng ket mabalinda a baliwan ti plano ti salun-at wenno agasda ken agsubli ti Original a Medicare. Iraman dagiti situasion a mabalin a rumbeng ka para ti Tiempo ti Naisingsingayan a Panagpalista ket: no immakar ka ti ruar ti lugar ti serbisyomi, no mangal-ala ka ti ÂSurok a Tulong ti presio ti naireseta nga agasmo, no adda ka ti balay ti taripato wenno no nasalungasingmi ti kontratami kenka.
Kadawyan a cost-sharing  Kadawyan a cost-sharing ket cost-sharing a sabali ngem ti naikalikagum a naidiaya a cost-sharing ti maysa nga network a parmasia.
Step Therapy  Ti panagaramat a ramit a kasapulan a mapadasam pay laeng ti sabali nga agas tapno maagasan ti medikal a kondisionmo sakbay a sakupenmi ti agas a mabalin a inpaiyuna ti doktormo nga inresetan.
Supplemental Security Income (SSI) Â Ti binulan a benepisyo a bayadan ti Social Security kadagiti tattao nga adda ti nabeddengan a sueldo ken kuarta nga addaan ti disabilidad, buldeng, wenno agtawen ti 65 ken natataengan pay. Sabali dagiti benepisyo ti SSI iti benepisyo ti Social Security.


text:
Tanabata
Ti Tanabata (七夕, tanabata, "Rabii daguiti Pito ("7")") wenno Festividad daguiti Bituen quet maysa na festividad ñga japonesa na maicel-celebra iti rabii ti ica-7 ñga aldao ti ica-7 ñga bulan ("七月七日" wenno "7月7日") , na derivada iti tradicional ñga festividad daguiti bituen ñga china ñga Qi Xi (七夕 "Rabii daguiti Pito"), quen daguiti tradiciones iti bon wenno obon.
Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoyUrnosen
- Qi Xi
- Sekidera Komachi, maysa ñga sicat ñga obra ñga Noh na nai-set iti maysa na celebracion iti Tanabata
- Mobara Maysa ñga Festival ti Tanabata
- Chilseok


text:
Kinapudno
Ti kinapudno ket isu ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, ngem saan a kasla ti maiparparang wenno mabalin a naipagpagarup.[1] Iti nalaw-lawa a pannakaipalpalawag, ti kinapudno ket mangiraman amin iti adda ken adda idin, urayno wenno daytoy ket saa a mapaliiw wenno maawatan. Ti maysa pay a nawatiwat a pannakaipalpalawag ket mairaman amin nga adda idin, dagiti adda, wenno addanto.
Dagiti pilospo, matematiko, ken dagiti taga-ugma nga agpanpanunot ken dagiti moderno nga agpanpanunot, a kas ni Aristoteles, Plato, Frege, Wittgenstein, ken ni Russell, ket nangaramidda kadagiti panangilasin a baetan ti panunot a maipadai ti kinapudno, dagiti maammuan nga abstraksion (dagiti panunot ti banbanag a mabalin a maipagpagarupan ngem saan nga agpayso), ken dagitoy ket saan pay a mabalin a nairasonan a napanunotan. Iti pannakaigiddiat ti kaadda ket kadawyan a nairestrikto laeng kadagiti addaan idin ti pisikal a kaadda wenno adda idin ti dagus a pakabatayanna iti pamay-an kadagiti panunot a maar-aramid iti utek.
Ti kinapudno ket kadawyan a maigiddiat iti maipagpagarup, naallilawan, (laeng) iti isip, dagiti tagtagainep, no ania ti abstrakto, no ania ti di agpayso, wenno ania ti piksional. Ti kinaagpayso ken mangitudo no ania ti agpayso, bayat a ti di agpayso ket mangitudo no ania ti saan. Dagiti piksion ket naikeddeng dagitoy a saan nga agpayso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kompakto a Ingles a Diksionario ti Oxford iti Agdama nga Ingles, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2005. (Napno a pannakaikabil para iti kinapudno: "kinapudno • pangnagan (pl.dagiti kinapudno) 1 ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, a saan a kasla maysa nga idealistiko wenno nailian a kapanunotan kaniada. 2 ti banag a pudno a napadas wenno nakita. 3 ti kababalin iti kasla biag a parsua. 4 ti kasasaad wenno kababalin iti kaada nga irurumsua wenno sustansia.")
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Kinapudno iti Wikimedia Commons
- C.D. Nawatiwat iti kinapudno
- Ensiklopedia ti Stanford iti Pilosopia ken Realismo
- Video: Ni Carl Sagan iti maika-4 a Panangipalpalawag ti Dimension


text:
1889
Ti 1889 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
PaspasamakUrnosen
- Marso 4 – Ni Grover Cleveland, ti maika-22 a Presidente ti Estados Unidos (1885–1889) ket sinaruno babaen ni Benjamin Harrison (1889–1893).
- Nobiembre – Natengngel dagiti immuna a nawaya a panagbubutos idiay Costa Rica.
- Nobiembre 2 – Ti North Dakota ken South Dakota ket naawatda a kas ti maika-39 ken maika-40 nga estado ti Estados Unidos.
- Nobiembre 8 – Ti Montana ket naawat a kas ti maika-41 nga estado ti Estados Unidos.
- Nobiembre 11 – Ti Washington ket naawat a kas ti maika-42 nga estado ti Estados Unidos.
- Nobiembre 20 – Ti Arhentina ket ti immuna a pagilian a nangbigbig ti pannakawaswas ti monarkia idiay Brasil.
NaipasngayUrnosen
- Marso 29 – Warner Baxter, Amerikano nga aktor (pimmusay 1951)
- Abril 7 – Gabriela Mistral, Chileno a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1957)
- Abril 16 – Charlie Chaplin, Ingles nga aktor ken direktor ti pelikula (pimusay 1977)
- Abril 20 – Adolf Hitler, naipasngay iday Austria a diktador ti Nazi nga Alemania (pimmusay 1945)
- Abril 26 – Ludwig Wittgenstein, naipasngay idiay Austria a pilosopo (pimmusay 1951)
- Hulio 5 – Jean Cocteau, Pranses a mannurat (pimmusay 1963)
- Nobiembre 14 – Jawaharlal Nehru, Kangrunaan a Ministro ti India (pimmusay 1964)
PimmusayUrnosen
- Oktubre 11 – James Prescott Joule, Ingles a pisiko (naipasngay 1818)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1889 iti Wikimedia Commons


text:
Glenda Jackson
Ni Glenda May Jackson, CBE (nayanak idi 9 Mayo 1936) ket Briton nga aktres ken politiko. Isu ket immuna a nagbalin a Kameng ti Parlamento (MP) idi 1992, ken inrepresentadona ti Hampstead ken Kilburn aginggana idi 2015.
Kas propesional nga aktres manipud kadagiti naladaw a tawen ti 1950, kameng idi dagiti uppat a tawen iti Royal Shakespeare Company manipud idi 1964, ken naisangayan a mainaig iti obra ni direktor Peter Brook. Iitlas-ud iti pagsapulanna iti pelikula, isu ket nangabak iti dua a Gunguna ti Akademia para iti Kalaingan nga Aktres: para iti Women in Love (1969) ken A Touch of Class (1973).
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Glenda Jackson". The Film Programme. 6 Hulio 2007. BBC Radio 4. Naala idi 18 Enero 2014.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Glenda Jackson iti Wikimedia Commons
- Glenda Jackson iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Glenda Jackson iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Glenda Jackson iti Screenonline ti British Film Institute}


text:
Palauig
Ti Palauig ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zambales iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Palauig ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Alwa
- Bato
- Bulawen
- Cauyan
- East Poblacion
- Garreta
- Libaba
- Liozon
- Lipay
- Locloc
- Macarang
- Magalawa
- Pangolingan
- Salaza
- San Juan
- Santo Niño
- Santo Tomas
- Tition (San Vicente)
- West Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Palauig | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Zamboanga
Ti maymaysa a Lehislatibo a Distrito iti Zamboanga ket isu idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Zamboanga, iti Nailian nga Asemblia ti Filipinas manipud idi 1935 aginggana idi 1941 ken ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1941 aginggana idi 1949, idi ti Zamboanga del Norte ken ti Zamboanga del Sur—dagiti probinsia a nakabingayanda idi Hunio 6, 1952, ket naikkan ti bukodda a pannakabagi.
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Mindanao ken Sulu
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga del Norte
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga del Sur
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
WEN, ditoy Dingras ti nakaikalian ti kadkaduak (ambilical cord) idi 20 de Enero 1975, damo a pannakakitak ti lawag. Baresbes, ti nagan ti agdama a pagnaedak. Idi ubingak, ti lugar a Baresbes, maysa kadagiti mangbukbukel iti Bo. Padong, ti akindaya amin a paset ti Dingras. Sakbay a matapogan ti decada B80, ti sigud a Bo. Padong, nagbalin a tallo a barrio – Francisco (naadaw iti nagan daydi Commodore nga i-Dingras: Jame V. Francisco), San Marcelino (ayuyang daydi Col. Marcelino Barba, (kayong daydi Apo Ferdinand Edralin Marcos, nagpaay a Presidente ti Republika ti Filipinas) ken ti Baresbes, a segun kadagiti nataengan, naadaw ti naganna gapu iti kasasaad ti daga B agar-arimasa (moist) uray panawen ti kalgaw (summer). Bumaresbes a kunada!
Naggapuan ti nagan a DINGRAS? Awan ti makaibaga iti apagisu. Ngem, sungbatan ti sariugma (sarita idi ugma), a nagtalinaed a naggaallatiw nga umuna iti dila ti estoria, adda sangkabassit a legend a maipataldiap: Adda kanB dua a barangay nga aggingginnubat. Karayan ti nagbaetan dagitoy dua a barangay. Ni Naslag ti kapitan ti akin-amianan. Allawigan met ti pangulo ti akin-abagatan.
Iti maysa nga aldaw, napan naganup da Allawigan ken dagiti pasurotna agraman ti anakna a ni Ras. Nakasirpat ni Ras iti ugsa; sinurotna daytoy. Iti panangkamatna ti ugsa, nataldiapanna ti maysa a balasitang iti igid ti karayan. Iti dayta a pannakasirpatna iti anak ni Naslag, nakarikna ni Ras ti nagpaiduma nga ayat iti balasitang. Nangala ti baro ti sabong. Insab-itna dagitoy iti ulo ti sikkubeng, sana impatayab babaen iti pana. Nagdisso dagiti sabong iti sakaanan ni Ding. Naragsakan ti balasitang. Nagpayapay ken ni Ras kas pagyamanna.
Kiniddaw ni Ras ken ni tatangna a danonenda ni Ding tapno kiddawenna ti panagkallaysada ngem, gapu iti guranggura ti dua a tribu, bimtak manen ti gubat! Nangabak ni Allawigan iti dayta a dangadang. Kiniddaw ni Ras ti ima ni Ding a kas gunggona. Nagkedked ni Naslag; kinaritna ketdi ni Ras a makidangadang iti kalaingan a pasurotna. Nagballigi ni Ras a nangparmek iti kinadangadangna. Awan nabalinan ni Naslag no di ti pannangipalubosna iti panagkallaysa dagiti dua nga agayan-ayat.
Iti panaglantip ti puso ni Ding ken Ras, napagkaykaysa met dagiti barangay. Nagbalinda a maymaysa a tribu.
Agricultural community ti Dingras nga am-ammon idi pay panawen dagiti Augustinian missions idi 1833 a daytoy nga ili ti maaw-awagan a SARUSAR TI ILOCOS NORTE. Addaan ngamin ti superior quality ti bagas nga agtataud iti Dingras a mailaklako pay idiay China ken Europe.
Iti Dingras, daytoy ti pakasarakan ti old ruin church a naipasdek idi 1776 a nagbalin a setting dagiti dekalidad a pelikula. Ditoy a nag-shooting idi da Actor Lito Lapid, Fernando Poe, Jr., Monsor del Rosario kdpy. Iti agdama, napasayaaten ti sigud a rurog a simbaan. Isu ita manen ti cathedral a masarakan iti puseg ti ili a Dingras.
Adu a bannuar ti pagilian ti timmanor iti daytoy nga ili, pakairamanan ditoy daydi Apo Josefa Llanes Escoda a founder ti Girl Scout of the Philipines, Enriqueta de Peralta, community leader, poetess kdpy. Idi Marso 6, 2010, simmurotak iti bunggoy ni Apo Juan S. P. Hidalgo, Jr., sigud nga Associate Editor ti Bannawag (taga-Dingras ti dakkelna a lalaki B Juan Peralta II) a simmarungkar iti pagtaengan daydi Apo de Peralta (ikit ni Apo Juan S. P. Hidalgo, Jr.) a kaduami ni Film Director Ron Bryant. Immayda simmarungkar ken ag-shooting nga agpaay iti documentary film, a maysa daytan iti gagem a pannakaipelikula ti TI DAGA, TI TUDO KEN TI INIT, sarita manipud iti nasariwawek a panagpampanunot ni Apo JSPJr.
Utang a naimbag a nakem (debt of gratitude), rumbeng a dayawen ken bigbigen ti di magatgatadan a panagbibinnulig dagiti agtuturay iti sibubukel nga ili.#


text:
Plantilia:Citation error
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket agpataud iti maysa a mensahe ti biddut a maiparangto kadagiti plantilia ti dakamat, ken ikategoriana tidkamat a kas nadadael.
Daytoy a plantilia ket agus-usar kadagiti dua a di nanaganan a parametro:
- Ti umuna ket ti mensahe
- Ti makadua ket ti pagpilian ken ti nagan ti plantilia; daytoy ket automatikonto a maisilpo a kas wiki
Ti plantilia ti {{para}} ke mabalin a mausar a mangipakita dagiti parametro.
Amin dagit panid ket ipakitada dagiti mensahe ti biddut. Dagiti panid ti artikulo, tulong ken plantilia ket maikabilto iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat malaksid no maikabil ti
|nocat=true.
Pagarigan[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{biddut}}


text:
Naimbag nga oras yo amin kakaarruba, kakabagyan kakayong ken aminen a mangtartarabay iti kolum tayo ditoy ABN. Adda kami manen nga umay umabrasa kadakayo ket namnamaenmi ken ikarkararagmi a sapay koma ta napia kayo latta a kanayon a sangbayan toy kulom tayo. Kumusta, mag-an kayo amin nga awan labasna.
Ngem sakbayna, kakayong, adtoy man pay ti ababa nga inkam pangray-aw kadakayo tapno makerrasan ti dudukot tayo a kunada.
Nagtagtagainep ni Mang Gusting ket kampay idi tinulongan ni Mang Gusting ti ansisit. Kuna ti ansisit,maited amin a kiddawna…
Ansisit: Gustilo, gapu ta inaruarnak iti botelya a nakaipupokak iti adu a tawen, maited ti tallo a kiddawmo.
Gustilo: Agpayso ansisit? Sige ngarud. Kayatko ti adu a kuarta wenno pirak.
Naited ngarud ti adu a kuarta. Naibunton ti sinako a kuarta iti sangona.
Ansisit: Ania pay?
Gustilo: Kayatko ti adu a taraon nga agkakaimas.
Nagparang ti agkakaimas ken adu a makan iti sanguanan ni Mang Gusting.
Ansisit: Maudim, ania pay ti kayatmo?
Gustilo: Kayatko ti agbalin a nataer a kas ken Pare Jun ken Editor Thom ket no makitadak dagiti babbai, ikkatenda ti sapinda!
Iti apagdarikmat, nagbalin ni Mang Gusting nga inidoro….
Hahahahaah… ania, nakapidot kayo met laeng iti adal wenno leksion, kakayongko ida ken nagrungit kayo met laeng?
Ala ngaruden, agplastar kayon ta rugyantayon ti agiin-nistorya. Daytoy man intay mapaspasaran ita a tiempo ken klimana, kakayongmi ida, nupay maulit-ulit daytoy nga inkam dakdakamaten kadayo kayatmi laeng nga ipalagip kadagiti kailiantayo a di man pulos mangipateg ken awan serbina kadakuada ti mapaspasamak iti aglawlaw tayo. Ngem no datayo, saan a kastoy ti sirmata ken tagtagainep tayo para iti nakaparsuaan ken intay mapasaran koma iti daytoy a biag. Iti siudad ti Baguio no intay malagip ken husto kami, adda inlongalong idi ti maysa a konsehal ti siudad a tunggal koma solar ket adda maimula a fruit trees. Sus ina, ania ketdin a nagsayaat koma ta malaksid nga adda pagpurosam iti prutas inton agbunga, makatulong pay nga ag-absorb wenno mangsepsep iti kunada a rugit ti angin wenno carbon dioxide. Husto met laeng ti intay lawlawaten kabsat?
Kayatmi a sawen, kayong angkuan, koma, saan laeng a ditoy siudad ti kastoy ta imposiblensa a mapasamak daytoy ditoy siduad ta ultimo sangsangadangan a paset ti solar ket nairamanen a napatakderan iti building wenno balay. Adda pay alad nan diding metten ti balayna, kasano ngay pay a makamula? Ngem adda latta met dagiti naayat pay laeng iti mulmula ket ipamuspusanda. Koma kakayong, ipamuspusan tayo nga adda latta koma mula iti tunggal maysa nangruna kadagiti medio dadakkel a babbalay. Agaramid tayo iti makuna a roof top garden, saantayo a bubongan ti patakder tayo ket pagbalinen tayo a roof top garden. Uray dagiti masetas laeng ken natnataeng ti intay imula. Malaksid a nangayed ti makita, adda pay maitedna a taraon.
Ita a kalgaw, adu manen ti agsanuong iti kaawan danum, wenno nakirang ti danum nangruna ditoy siudad ti saleng isu nga awan intay koma aramiden no di aginot iti danum. Kanayon a kastoy ti maigunamgunam ngem adu latta dagiti saan a mangikaskaso iti daytoy a kiddaw dagiti agtuturay wenno opisyal a naayat pay laeng iti kinangayed ti nakaparsuaan, isu nga intay koma met igunamgunam ti intay panagsaluad iti nakaparsuaan. Intay saluadan koma ti parabor ti Apo a Mannakabalin amin.
Ala ngaruden, kasta pay kakayong ta ne, overtime tayo manen ket sal-ot daytoy ti imasna, bayat a sursuraten tayo daytoy a kolum tayo nagawan manen ti koriente. Kaaduanna a kastoy ti mapasaran no kastoy a kalgaw. Ala, kasta pay ket ne nakaadu tayo manen. Babayoo, tsup tsup muahmuah.