text:
Kinaagpayso
Ti kinaagpayso ket kankanayon a maus-usar iti kaibuksilan a pannakaibagay iti pudno wenno Kinapudno,[1] wenno kinamatalek iti maysa a kasisigud wenno iti maysa anga alagaden wenno kapanunotan.[1]
Ti kasumbangir ti kinaagpayso ket di kinaagpayso, a no maipada, ket mabalin a makaala timaysa a lohikal,kinapudno, wenno etikal a kaibuksilan. Ti konsepto ti kinaagpayso ket napakisinnaritaan ken naisuppiatan kadagiti nadumaduma a kontesto, a maraman ti pilosopia ken relihion. ADu kadagiti tignay ti tao nga agdepdepende iti daytoy a konsepto, a daytoy ket naipagpagarupan ngem ti suheto iti panakisinnaritaan, a mairaman ti siensia, linteg, ken inaldaw a biag.
Dagiti nadumaduma ateoria ken dagiti panirigan iti kinaagpaysao ket agtultuloy a maisuppiatan babaen dagiti eskolar ken dagiti pilosopo. Ti pagsasao ken dagiti balikas ket dagiti pamay-an nga inus-usar ti tattao a mangibaga ti pakaammo iti tunggal maysa kaniada ken ti pamay-an nga inus-usar a panangkita ti maysa a "kinaagpayso" ket naitermino iti maysa a alagaden ti kinaagpayso. Adda dagiti nagigiddiatan a panagtuton kadagiti kastoy a saludsod no ania ti mangbukel ti kinaagpayso: no ania dagiti kabaelan a banag nga agpayso ken di agpayso dagiti agibagbaga ti kinaagpayso; no kasano ti panangpalawag ken panangilasin ti kinaagpayso; mabalin kadi a mausar dagiti papel a nangipakita ken naala a pannakaammo; ken no ti kinaagpayso ket subhetibo wenno awan kapanggepan, relatibo wenno patingga.
Adu kadagiti relihion ket nangikedkeddengda a nasayaat a panakaaammo iti amin a kinaagpayso a maipanggep kadagiti amin a banag a nangikedkeddeng a gupit iti maysa a nainlangitan wenno subrenatural a parsua.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Merriam-Online a Diksionario ti Webster, kinaagpayso, 2005
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aristoteles, "Dagiti kategoria", Harold P. Cooke (patarus), pp. 1–109 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, Iti Interpretasion", Harold P. Cooke (patarus), pp. 111–179 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, "Dagiti Kasakbayan nga Analitiko]", Hugh Tredennick (patarus.), pp. 181–531 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, "Dagiti Kasakbayan nga Analitiko", Hugh Tredennick (patarus), pp. 181–531 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, "Iti Kararua" (De Anima), W. S. Hett (patarus), pp. 1–203 iti Aristoteles, Tomo 8, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1936.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Kinaagpayso idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Kinaagpayso idiay Wikimedia Commons
- Ti Pangyuna ti Kinaagpayso babaen ni Paul Newall, para kadagiti agdadamo.
- Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford:


c: text/html

text:
Malaria
Ti Malaria ket maysa nga inaw-awit ti lamok a makaalis a sakit ti tatttao ken dagiti dadduma nga ayup a punganayan babaen dagitiprotista (maysa a kita ti mikroorganismo) iti hener a Plasmodium. Dagiti protista ket umunada nga akaran ti dalem, ken agtigtignayda a kas dagiti parasito iti uneg dagiti nalabbaga sellula ti dara, a mangpataud kadagiti sintoma a kadawyan a mairaman ti gurigor ken sakit ti ulo, kadagiti nakaro a kaso daytoy ket rumangrang-ay iti koma wenno patay. Ti sakitket sapasap kadagiti tropikal ken subtropikal a rehion idiay maysa a nalawa a banda ti ekuador, a mairaman ti kaaduan iti Sub-Sahara nga Aprika, Asia, ken ti Kaamerikaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Malaria idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hu Jintao
Ni Hu Jintao (pinyin: Hú Jǐntāo, naipasngay idi Disiembre 21, 1942) ket isu ti Presidente ti Republika ti Tattao ti Tsina. Isu idi ti daulo ti maikapat a kaputotan ti panag-daulo ti Partido Komunista ti Tsina. Isu idi ti Sekretario Heneral ti Partido Komunista ti Tsina manipud idi 2002 aginggana idi 2012 ken ti Mangidauli ti Komision ti Sental a Milisia ti Partido Komunista ti Tsina manipud idi 2004 aginggana idi 2012. Ti agdama aterminona a kas Presidente ket agpatinga intono Marso 2013.


text:
Ginget ti Aosta
Ti Ginget ti Aosta (Italiano: Valle d'Aosta (opisiall) wenno Val d'Aosta (kadawyan), Pranses: Vallée d'Aoste (opisiall) wenno Val d'Aoste (kadawyan), Arpita: Val d'Outa, Aleman: Aostatal, Piamontes: Val d'Osta) ket maysa a kabanbantayan a naturay bassit a rehion iidiay amianan a laud ti Italia. Daytoy ket nabeddengan babaen ti Rhône-Alpes, ti Pransia iti laud, Valais, ti Suisa iti amianan ken ti rehion ti Piemonte iti abagatan ken daya.
Daytoy ket adda kalawa a 3,263 km2 (1,260 sq mi) ken ti populasion ti agarup a 130,000, daytoy ti kabassitan, kabassitan ti populasion, ken kabasiitan ti densidad ti populasion a rehion ti Italia. Daytoy kaeng ti Italiano a rehion nga awan kadagiti probinsiana (ti probinsia ti Aosta ket natunaw idi 1945). Ti administratibo a pamay-ay ti probinsia ket maitited babaen ti rehional a gobierno.[5] Ti rehion ket nabingbingay kadagiti 74 komuna.
Ti patneng apopulasion ket agsasao ti Italiano, ngem adda dagiti makasao ti Valdôtain, ti maysa a porma ti Pranko-Provençal (Arpitan), a kas ti umuna a pagsasaoda, bayat nga idiay Ginget ti Lys adda ti minoridad nga agsasao ti Walser nga Aleman. 70% kadagiti agtataeng ti Ginget ti Aosta Valley ket agsasaoda ti Pranses.[6] Ti Pranses ken Italiano ket isu dagitoy ti opisial a pagsasao. Ti rehional a kapitolio ket ti Aosta.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ginget ti Aosta ket maysa nga Alpino a ginget a dagiti naipaigidan a gingetna ket mairaman dagiti ITaliano nga arisadsad ti Monte Bianco, Monte Rosa ken ti Matterhorn; ti kangatuan atuktokna ket ti Monte Bianco (ti Bantay Blanc).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Le Statut spécial de la Vallée d'Aoste, Artikulo 38, Titulo VI. Region Vallée d'Aoste.
- ^ "Statistiche demografiche ISTAT". Demo.istat.it. Naala idi 2010-04-22.
- ^ "Eurostat - Dagiti Tabala, dagiti Grapiko ken Mapmapa nga Interface (TGM) tabla". Epp.eurostat.ec.europa.eu. 2011-08-12. Naala idi 2011-09-15.
- ^ EUROPA - Press Releases - Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng idi 2008 GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a simmakup manipud ti 28% iti EU27 katimbengan iti Severozapaden idiay Bulgaria aginggana ti 343% iti Kaunegan a Londres
- ^ http://www.camera.it/_dati/leg13/lavori/bollet/200007/0718/pdf/06.pdf
- ^ http://www.tlfq.ulaval.ca/AXL/europe/italieaoste.htm
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Janin, Bernard (1976), Le Val d'Aoste. Tradition et renouveau, Quart: éditeur Musumeci
- Cerutti, Augusta Vittoria, Le Pays de la Doire et son peuple, Quart: éditeur Musumeci
- Henry, Joseph-Marie (1967), Histoire de la Vallée d'Aoste, Aoste: Imprimerie Marguerettaz
- Riccarand, Elio, Storia della Valle d'Aosta contemporanea (1919-1945), Aoste: Stylos Aoste
- Colliard, Lin (1976), La culture valdôtaine au cours des siècles, Aoste
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ginget ti Aosta idiay Wikimedia Commons
- (Italiano) (Pranses) Sapot ti pagsaadan ti Rehional a Turay ti Ginget ti Aosta
- (Pranses) (Italiano) Ladawan ti Ginget - Palko dagiti ladawan a langa ti daga ti Ginget ti Aosta


text:
Mountain Province
Ti Mountain Province ket maysa a probinsia iti kabambantayan ti Pilipinas iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Kapitoliona ti ili ti Bontoc ken kaabayna dagiti probinsia ti Ifugao, Benguet, Ilocos Sur, Abra, Kalinga, ken Isabela.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mountain Province ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Nailet a Baybay Bering
Nagsasabtan: 66°0′N 169°0′W / 66.000°N 169.000°W
Ti Nailet a Baybay Bering (Ruso:БepиHroB пpoлиB, Beringov proliv), makunkuna dagiti patneng a tat-tao idiay a kas Imakpik ket mays a nailet a baybay a nagbaetan ti Rawis ti daga a Dezhnev, Chukotka, Russsia, ti kadayaan a murdong (169°43'W) iti kontinente ti Asia ken Rawis ti daga a Prinsipe iti Wales, Alaska, Estados Unidos, ti kalaudan a murdong (168°05'L) iti kontinente ti Amianan nga Amerika, nga addaan ti latitude a 65°40'N, agpa-abagatan bassit iti Polar a sirkulo. Ti agdama a nagbeddengan ti Estados Unidos ken Ruso iti nailet a baybay, a tinulagan laeng babaen ti Estados Unidos, ket ti 65°40'N. Ti nagan daytoy a baybay ket sagpaminsan pay a naipangiletra a kas Behring kadagiti kadaanan a liblibro.
Ti nailet a Baybay Bering ket isun a suheto iti sientipiko a panpanunuten nga dagiti nagtagitaon ket naggapu da manipud iti Asia a mapan iti Amerika a naiballasiwan ti daga a rangtay iti panawen nga ti taaw ket ababaw, wenno nagbanagan dagiti glasier a nagkandado dagiti nawatiwat a kadanuman, a nagisarang ti pantok ti baba ti taaw. Ti kastoy ket agpalubos kadagiti nagtagitaon ti magna manipud idiay Siberia a mapan idiay Alaska, isu nga nataoan da ti Amianan ken Abagatan nga Amerika.


text:
Blog
Ti blog (naipangyababa manipud ti web log)[1] ket pagtutungtungan wenno sitio ti pakaammo a naipablaak iti World Wide Web ken buklen dagiti diskreto a pablaak ken kadawyan a naiparparang iti balinsuek a kronolohiko nga urnos (ti kinaudi a pablaak ti umuna a maiparang). Idi 2009 dagiti blog ket kadawyan nga obra dagiti agmaymaysa a tao, sagpaminsan met ti bassit a grupo, ken kadawyan a mangsakop ti agmaymaysa a suheto. Iti kabiitann naparang-ay metten dagiti adu ti nagsurat a blog, dagiti pablaak nga insurat babaen ti adu a bilang dagiti mannurat ken propesinal a naurnos. Dagiti blog nga adu ti nagsurat a ket agtaud manipud kadagiti warnakan, dagiti dadduma pay a pagipablaakan ti midia, dagiti unibersidad ken dagiti dadduma pay a kapada a pakabilangan dagiti instituto para kadagiti umad-adu a bilang iti trapiko ti blog. Ti pannakaipadur-as ti Twitter ken dagiti dadduma pay a sistema ti "microblogging" ket nakatulong a mangitipon kadagiti blog nga adu ti nagsurat ken ti dagiti blog ti agmaymaysa a nagsurat kadagiti pagipablaakan ti damdamag iti kagimongan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blood, Rebecca (Septiembre 7, 2000). "Weblogs: A History And Perspective".


text:
Bansalan, Davao del Sur
Ti Bansalan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Davao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bansalan ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alegre
- Alta Vista
- Anonang
- Bitaug
- Bonifacio
- Buenavista
- Darapuay
- Dolo
- Eman
- Kinuskusan
- Libertad
- Linawan
- Mabuhay
- Mabunga
- Managa
- Marber
- New Clarin
- Poblacion Uno
- Rizal
- Santo Niño
- Sibayan
- Tinongtongan
- Tubod
- Union
- Poblacion Dos
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rosidae
Dagiti rosidae ket dagiti kameng ti dakkel a monopiletio a klado dagiti mula nga agsabsabong, nga aglaon kadagiti agarup a 70,000 a sebbangan,[1] dagitoy ket ad-adu ngen maysa a pagkatlo kadagiti amin nga angiospermae.[2] Ti klado ket nabingbingay kadagiti 16 aginggana kadagiti 20 nga urnos, depende ti sirkunskripsion ken ti pannakaidasig. Dagitoy nga urnos, ken isuda met laeng nga agkukuyog a mangbukel dagiti agarup a 140 pamilia.[3] Dagiti rosidae ken dagiti asterida ket isu dagiti ti kadakkelan kadagiti klado dagiti eudikota.
Dagiti posil a rosidae ket naam-ammuan manpud ti paset ti panawen ti Cretaceo. Ti karkulo ti molekular a pagorasan ket mangipakpakita a dagiti rosidae ket nagtaud iti Aptian wenno Albian nga agpang dagiti Cretaceo, idi baetan ti 125 ken 99.6 riwriw a tawtawen.[4][5]
Dagiti linaon
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan iti Inggles a "rosids" ket naibatay iti "Rosidae", daytoy idi ti kadawyan a naipagpagarup a subklase. Idi 1967, inpakita ni Armen Takhtajan a ti husto a pagibatayan para iti nagan a "Rosidae" ket ti deskripsion iti maysa a grupo ti mulmula a naipablaak idi 1830 babaen ni Friedrich Gottlieb Bartling.[6] Daytoy a klado ket kanungpalan a napanaganan manen ti "Rosidae" ken nadumadumaanen a pinatinggaan babaen dagiti nadumaduma a mannurat. Ti nagan a "rosids" iti Inggles ket saan a pormal, ken saan nga ipagarup nga adda ti aniaman a naisangayan a taksonomiko a ranggo kasla ti nagnagan nga inkeddeng babaen ti ICBN. Dagiti rosidae ket monopiletiko a naibatay ti ebidensia a nabirukan babaen ti molekular a pilohenetiko a panagusig.
Adda dagiti tallo a nadumaduma a panangipalplawag dagiti rosidae nga agdama nga inus-usar. Adda met dagiti mannurat a mangiraman dagiti urnos ti Saxifragales ken dagiti Vitales iti rosidae.[7] Dagiti dadduma met ket ilaksidda dagitoy dua nga urnos.[8] Ti sirkunskripsion iti daytoy nga artikulo ket isu ti APG II a panangidasig, a mangiraman kadagiti Vitales, ngem mangilaksid kadagiti Saxifragales.
Dagiti pannakaikabagian[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rosidae ken dagiti Saxifragales ket mangpormada iti klado.[1][8] Daytoy ket maysa kadagiti innem a grupo a mangbukel ti Pentapetalae (bugas nga eudikota a saan a mairaman dagiti Gunnerales),[9] dagiti dadduma ket dagiti Berberidopsidales, Caryophyllales, Dilleniales, Santalales, ken dagiti asterids. Ganganai awan ti pannakaamo a maipanggep kadagiti pannakaikabagian a baetan dagitoy a grupo
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rosidae ket buklen dagiti dua a grupo: ti urnos dagiti Vitales ken dagiti eurosidae (agpayso a rosidae). Dagitieurosidae, ket mabibgbingayda met kadagiti pito a grupo: Fabidae, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales,[8] Malvidae,[9] ken ti saan a naipuesto a pamilia ti Apodanthaceae.[10] Dagiti Fabidae ket masansan dagitoy a tinawtawagan kadagiti fabids, wenno dagiti eurosids I. Ken ti met Malvidae ket masansan dagitoy a tinawtawagan kadagiti malvids, wenno dagiti eurosids II.
Dagiti urnos[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rosidae ket buklen dagiti 17 nga urnos ken dagiti 2 a pamilia a naikabil iti incertae sedis (saan a naurnos). Iti maipatinayon kadagiti Vitales, Rosales, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, ken dagiti Picramniales, adda met dagiti 8 nga urnos iti Fabidae ken dagiti 4 nga urnos iti Malvidae. Idi 2009, ni Hengchang Wang ken dagiti kaduna a mannurat ket nangisingasing a ti Malvidae ket maipadakkel tapno mairaman dagiti Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, ken dagiti Picramniales. Daytoy a dakdakkel a sirkunskripsion ti Malvidae ket nakaawat ti napigsa nga estatistikal a suporta (100% bootstrap a porsiento) kadagiti panagusigda. Adda met dagiti urnos a baro pay laeng a nabigbigan.[8] Dagitoy ti Vitales,[11] Zygophyllales,[12] Crossosomatales,[13] Picramniales,[14] ken Huerteales.[15]
Dagiti saan a naipuesto apamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pamilia ti Apodanthaceae ken Huaceae ket nairaman dagitoy iti rosidae, ngem saan dagitoy a naipuesto kadagiti aniaman nga urnosna.
Ti Apodanthaceae ket maysa nga enigmatiko a pamilia dagiti parasitoko a achlorophyllous. Dagitoy ket temporario a naipuesto kadagiti Cucurbitales babaen dagiti dadduma,[8] ngem dagiti apinidaddda ket agtultuloy a saan a nalawag.[10] Dagiti gene a kloroplasta ket naus-usaren a mangibaga ti pilohenia ti mula ket saan met unay a makaited ti adu a pilohenetiko a pakaammo dagiti mula nga awan kadagiti chlorophyll, gapu ti daytoy a kaso, dagitoy a gene ket dagiti saan a makaannong a pseudogene.
Ti pamilia a Huaceae ket kameng ti COM (Celastrales, Oxalidales, Malpighiales) a klado ti Fabidae. Ti saludsod a maipanggep ti Huaceae ket no daytoy ket nasken a bukbukodna a mairaman kadagiti maysa nga urnos ti COM a kas ti maika-4 a kameng ti klado ti COM. Ti dua a panagadal ket nangitudo a nasken daytoy a maipuesto kadagiti Oxalidales,[16][17] bayat a ti maysa met ket nangibagbaga a nasken a saan a mairaman.[1]
Pilohenia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pilohenia a maipakpakita dita babab ket naampon manipud kenni Wang ken dagiti kaduna a mannurat (2009),[1] nga adda dagiti nagan ti urnos manipud ti Website ti Pilohenia ti Angiospermae.[8] Dagiti sanga nga addaan ti basbassit ngem 50% a bootstrap a suporta ket narebba. Dagiti sabali a sanga ket addaan ti 100% bootstrap a suporta malaksid kadagiti maipakita a saan.
Ti agtalinaay ti nitrohenoa klado ket aglaon ti nangato a bilang dagiti aktinorisika a mula (nga awan kadagiti nodulo a ramut ng agalaon ti agtalinaay ti nitroheno a bakteria, a mangtulon ti mula a dumakkel kadagiti saan a nalames a daga). Nupay kasta, saan amin a mulmula iti daytoy a klado ket dagiti aktinorisika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rosidae idiay Wikimedia Commons
- ^ a b c d Hengchang Wang, Michael J. Moore, Pamela S. Soltis, Charles D. Bell, Samuel F. Brockington, Roolse Alexandre, Charles C. Davis, Maribeth Latvis, Steven R. Manchester, and Douglas E. Soltis (Marso 10, 2009), "Ti radiasion ti rosidae ken ti napardas a pannakaipangato ti tinurayan dagiti angiosperma a kabakiran", Dagiti Nagbanagan ti Nailian nga Akademia dagiti Siensia 106 (10): 3853–3858, Bibcode:2009PNAS..106.3853W, doi:10.1073/pnas.0813376106, PMC 2644257, PMID 19223592
- ^ Robert W. Scotland ken ni Alexandra H. Wortley (2003), "Mano kadi ti kaadu dagiti sebbanagan ti agbukel a mulmula?", Taxon 52 (1): 101–104, doi:10.2307/3647306, JSTOR 3647306
- ^ Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, Peter K. Endress, ken ni Mark W. Chase (2005), Pilohenia ken Ebolusion dagiti Angiosperma, Sunderland, MA, Estados Unidos: Sinauer, ISBN 978-0-87893-817-9
- ^ Davies, T.J., Barraclough, T.G., Chase, M.W., Soltis, P.S., Soltis, D.E., ken ni Savolainen, V. (2004), "Ti di nasayaat a misterio ni Darwin: Dagiti panagtaldiap manipud ti maysa a nalatak a kayo dagiti angiosperma", DagitiNagbanagan ti Nailian nga Akademaia dagiti Siensia 101 (7): 1904–1909, Bibcode:2004PNAS..101.1904D, doi:10.1073/pnas.0308127100, PMC 357025, PMID 14766971
- ^ Susana Magallón ken ni Amanda Castillo (2009), "Dibersipikasion ti angiosperma babaen ti panawen", Amerikano a Warnakan ti Botanika 96 (1): 349–365, doi:10.3732/ajb.0800060, PMID 21628193
- ^ James L. Reveal (2008), "A Checklist of Family and Suprafamilial Names for Extant Vascular Plants", Balay a panid ni James L. Reveal and C. Rose Broome
- ^ J. Gordon Burleigh, Khidir W. Hilu, ken ni Douglas E. Soltis (2009), File 7, "Inferring phylogenies with incomplete data sets: a 5-gene, 567-taxon analysis of angiosperms", BMC Evolutionary Biology 9: 61, doi:10.1186/1471-2148-9-61, PMC 2674047, PMID 19292928
- ^ a b c d e f Peter F. Stevens (2001), Website ti Angiosperma a Pilohenia
- ^ a b Philip D. Cantino, James A. Doyle, Sean W. Graham, Walter S. Judd, Richard G. Olmstead, Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, ken ni Michael J. Donoghue (2007), "Para iti pilohenetiko a nomenklatura ti Tracheophyta", Taxon 56 (3): 822–846, doi:10.2307/25065865
- ^ a b Daniel L. Nickrent, "Apodanthaceae", Ti Koneksion ti Parasitiko a Mula
- ^ James L. Reveal. (1995). panid 72 iti Kabarbaro a naala a supraheneriko a nagnagan iti bascular a mulmula. Phytologia 79(2):68-76
- ^ Chalk, L. 1983. Estruktura ti kayo. Pp. 1-51 [1-2 by C. R. Melcalfe], in Metcalfe, C. R., & Chalk, L., Anatomi adagiti Dicotyledons, Maikadua nga Edision. Tomo II. Estruktura ti Kayo ken Panangipatingga ti Sapasap a Pangyuna. Clarendon Press, Oxford. ISBN 978-0-19-854559-0.
- ^ Klaus Kubitzki (2007), "Pangyuna iti Crossosomatales", iti Klaus Kubitzki, Dagiti Pamilia ken Henera dagiti Bascular a Mulmula, tomIX, Berlin,Heidelberg: Springer-Verlag
- ^ John Hutchinson Dagiti Pamilia dagiti Mula nga Agsabsabong Maika-3 nga edision. 1973. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Andreas Worberg, Mac H. Alford, Dietmar Quandt, ken ni Thomas Borsch (2009), "Agkasat nga Huerteales aginggana kadagiti Brassicales ken mainayon dagiti Malvales, ken dagiti baro a nasirkunskripsion tapno mairaman dagiti Dipentodon, Gerrardina, Huertea, Perrottetia, ken Tapiscia", Taxon 58 (2): 468–478
- ^ Douglas E. Soltis, Matthew A. Gitzendanner, ken ni Pamela S. Soltis (2007), "Ti 567-nga agasmang ti datos ti takson para kadagiti angiosperma: Dagiti karit a pakabanagan babaen kadagiti panagusig ti Bayesio kadagiti dakkel ng aagsmang ti datos", Internasional a Warnakan dagiti Siensia ti Mula 168 (2): 137–157, doi:10.1086/509788
- ^ Li-Bing Zhang ken ni Mark P. Simmons (2006), "Pilohenia ken delimitasion dagiti Celastrales a naala manipud kadagiti gene ti nuklear ken plastid", Sistematika a Botanika 31 (1): 122–137, doi:10.1600/036364406775971778


text:
Wikipedia:Dagiti agpang ti panagserrek ti agar-aramat
Ti abilidad ti kontributor nga agaramid kadagiti naisangayan a tignay iti Wikipedia ket agdepdepende iti bukodda nga agpang ti panagserrek ti agar-aramat. Daytoy ket maikeddeng no ti nakastrek iti maysa a pakabilangan, urayno ti pakabilangan ket addaan ti makaanay nga edad ken dagiti bilang dagiti inurnos, ken anian dagiti maipatinayon a karbengan ti manual a naited iti pakabilangan.
Ti sinoman ket makabasa iti Wikipedia. Malaksid no isuda ket naserraaan, mabalinda ti nawaya nga agurnos kadagiti kaaduan a panid a saan a nasken ti sumrek. Ti panagserrek ket mangited iti agar-aramat kadagiti adu a pagimbagan a mairaman ti abilidad ti agpartuat kadagiti baro a pani. Dagiti pakabilangan nga agpauten kadagiti naisangayan a bilang ti aldaw wenno dagiti ad-adu ngem dagiti naisangayan a bilang dagiti ket automatikoda nga automatiko a napasingkedan. Dagiti adu pay nga agpang ti panagserrek ket nasken a manual amaited babaen ti agar-aramat nga addaan ti maitunos a turay. Ti maysa nga editor nga adu ti pannakasanayna ken nasayaat ket kaugalianna ket mabalinna ti agpadas nga agbalin a maysa nga administrador (sysop), a mangited kadagiti adu a bilang kadagiti nalalaing a pammalubos.
Dagiti linaon
- 1 Pakabuklan
- 2 Dagiti grupo ti agar-aramat
- 2.1 Dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat
- 2.2 Dagiti baro nga agar-aramat
- 2.3 Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat
- 2.4 Dagiti administrador, burokrata ken mayordormo
- 2.5 Dagiti dadduma pay a wagayway a pakabilangan
- 3 Dagiti ingganat' inggana a naserraan nga agar-aramat
- 4 Dagiti nota
- 5 Kitaen pay
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti agbisbisita iti daytoy a sito, a mairaman dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat, ket paset ti grupo dagiti '*' ,ken amin dagiti nakastrek nga agar-aramat ket paset pay ti grupo dagiti 'agar-aramat' . Dagiti agar-aramat ket automatikoda a maipangato kadagiti Automatiko a napasingkedan/Napatalgedan nga agar-aramat ti grupo a ti pakabilanganda ket nagpauten kadagiti uppat nga aldaw. Dagiti dadduma pay a wagayway ket maited laeng no makiddaw; a kas dagiti 'bot', ket maikkanda kadagiti pammalubos no makaipakitada iti pannakasapul kaniada (kitaen ti Wikipedia:Dagiti kiddaw dagiti pammalubos ken Wikipedia:Bots/Requests for approval). Dagiti dadduma pay a kas dagiti 'sysop' ken 'burokrata', ket maited laeng kalpasan ti pannakitungtung ti komunidad ken konsenso idiay Wikipedia:Dagiti administrador/kiddaw.
Dagiti grupo ti agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kontributor a saan pay a nakapartuat iti pakabilangan wenno nakastrek ket nailaslasinda babaen ti bukoda nga IP a pagtaengan imbes a ti nagada nga agar-aramat, ken mabalinda a basaen amin a pampanid ti Wikipedia, ken agurnos kadagiti panid a saan a nasalakniban wenno nasalakniban-bassit. Mabalinda ti agpartuat kadagiti tungtungan a panid kadagiti ania man a nagan ti espasio ngem nasken a dumawatda ti tulong kadagiti dadduma apaset ti wiki. Saanda a mabalin ti agikarga kadagiti papeles ken dagiti ladawan. Nasken a sungbatanda ti CAPTCHA no kayatda ti agurnos a palairamanan nti panaginayon iti maysa wenno ad-adu a silpo ti ruar, ken agpindut tapno mapasingkedan ti agpurga kadagiti panid. Amin nga agar-aramat ket mabalinda pay ti agusisa iti sitio ti API kadagiti 500 a sangkapaset dagiti rehistro.
Dagiti baro nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agar-aramat nga agur-urnos babaen ti pakabilangan nga inrehistroda ket mabalinda ti dagus nga agpartuat kadagiti panid kadagiti aniaman a nagan ti espasio malaksid ti nagan ti espasio ti MediaWiki, ken mabalinda pay ti agipatulod ti esurat kadagiti sabali nga agar-aramat no agaramidda ti maysa nga esurat a pagtaengan idiay kakaykayatan ti agar-aramat. Amin a nakastrek nga agar-aramat ket mabalinda a markaan dagiti inurnos a kas bassit. Mabalinda a purgaen dagiti panid a saan a nasken ti agpasingked, ngem naskenda pay laeng a sumungbat ti CAPTCHA no agnayon kadagiti silpo ti ruar. Mabalinda pay baliwan ti bukodda nga interface iti Wikimedia ken dagiti pagpilianna no kayatda, babaen ti Special:Preferences wenno babaen ti panagnayon ti personal a CSS wenno dagiti alagaden ti JavaScript kadagiti bukodda a papaeles ti vector.css wenno vector.js .
Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket dagiti agar-aramat a nakarehistro ken dagiti pakabilanganda ket nagpauten iti uppat nga aldaw. Iti maipatinayon kadagiti maaramid dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat, dagiti napasingkedan nga agar-aramat ket mabalinda ti agaramid kadagiti nailista dita baba:
- agikabil kadagiti kakaykayatan
- agirehistro kadagiti pampanid para kadagiti "binambantayan"
- agikarga kadagiti papeles a kas dagiti ladawan, dagiti mangngeg, ken dadduma pay idiay commons
- markaanda dagiti inurnosda a kas Bassit
- agpartuat kadagiti kabukbukodanda a panid
- agiyalis kadagiti pampanid
- agpili ken agusar kadagiti gadget a saan a kasisigud a naikabil
- agurnos kadagiti nasalakniban bassit a panid
Ti napno a listaan dagiti karbengan ken mabalin a magun-od idiay listaan dagiti karbengan.
Amin a panagurnos nga inaramid dagiti nakarehistro nga agar-aramat ket maiparang ti naganda nga agar-aramat kadagiti pakasaritaan imbes a ti IP a pagtaengan.
Dagiti administrador, burokrata ken mayordormo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen ti Wikipedia:Dagiti administrador.
Kitaen ti Special:ListUsers/sysop para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti burokrata[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti karbengan ti burokrata nga ited babaen ti konsenso ti komudida a mapalubosan a mangaramid kadagiti naisangayan a tignay para kadagiti pakabilangan dagiti sabali nga agar-aramat.
Itiagdama ti Ilokano Wikipedia ket awan dagiti agar-aramat nga addaan ti karbengan iti burokrata. No masapul ti tulong a nasken ti karnengan ti burokrata, pangngaasi ng agkiddaw ditoy.
Kitaen ti Special:ListUsers/bureaucrat para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti mayordormo[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen ti dagiti mayordormo idiay meta.
Dagiti napasingkedan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti dadduma a situasion, nasken para kadagiti pakabilangan a mailaksid manipud ti kadawyan a paset ti panawen a pammasingked. Ti grupo ti 'napasingkedan ket aglaon kadagiti isu met laeng a karbengan dagiti grupo ti 'automatiko a napasingkedan' , ngem mabalin nga ited babaen dagiti administrados no nasken.
Kitaen ti Special:ListUsers/confirmed para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Oauthadmin[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kameng ti grupo ti agar-aramat ti Oauthadmin ket mabalindanto ti agtaripato kadagiti agus-usar iti OAuth.
Dagiti agipatpatulod ti adu a mensahe[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kameng ti daytoy a grupo ket mabalinda ti agipatulod kadagiti adu a mensahe kadagiti adu nga agar-aramat iti maninsan a beses. Iti Ilokano Wikipedia dagiti laeng administrador ti napalubosan iti daytoy a karbengan.
Dagiti dadduma pay a wagayway a pakabilangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bot[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pakabilangan nga inus-usar babaen dagiti napasingkedan a bot tapno agaramid kadagiti naaprobaran a panagurnos ket mabalin a maikkan ti wagayway a kasta. Dagiti pakabilangan ti bot ket automatiko wenno semi-automatiko. Dagiti annuroten dagiti pakabilangan dagiti bot ket naiplawag babaen ti alagaden nga annuroten ti bot idiay meta.
Dagiti kontribusion dagiti bot (grupo ti agar-aramat a bot 'bot' ) ket saan a maipakpakita kadagiti kinaudi a balbaliw wenno listaan dagiti banbantayan kadagiti agar-aramat a nagpili nga agilemmeng dagiti urnos ti bot. Dagiti pakabilangan dagiti bot ket mabalinda ti agusisa iti API kadagiti sangkapaset ti 5,000 imbes nga iti 500.
Kitaen ti Special:ListUsers/bot para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti ingganat' inggana a naserraan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti sapasap, dagiti karbenagn dagiti editor nga ingganat' inggana a naserraan ket nasken nga ibati a kasta. Dagiti karbengan a mainaig iti rason ti panagserra ket mabalin nga ikkaten babaen dagiti nagserra wenno nagikkat ti serra nga administrador.


text:
Arkea
Ti Arkea ket buklen ti domimio wenno pagarian dagiti agmaymaysa a selula a mikroorganismo. Dagitoy a mikrobio ket awananda ti pagtengngaan a selula wenno dagiti dadduma pay a mangbedbed a kulanit nga organulo iti kaunegan dagiti selula.
Iti napalabas ti Arkea ket naiklase idi kadagiti bakteria a kas dagiti prokaryote (wenno Pagarian ti Monera) ken nanganan iti arkeabakteria, ngem daytoy a pannakaidasig ket naikeddengen a duog.[1] Iti kinapudno, ti Arkea ket adda ti nawaya nga ebolusionario a pakasaritaan ken mangipakpakita kadagiti adu a paggigiddiatan kadagiti bukodda a biokimika manipud kadagiti sabali a porma ti biag, ken isu a tattan ket naidasigda a kas maysa a nailasin a dominio iti sistema ti tallo a dominio. Iti daytoy a sistema, ti maipapan ti pilohenetiko a naisangayan a sangsanga iti ebolusionario a tinaudan ket ti Arkea, Bakteria ken ti Eukaryota. Itan ket ti Arkea ket nabingbingay pay kadagiti uppat a mabigbigan a pilo; mabalin pay nga adu kadagiti pilo ti mabangon manipud kadagiti masakbayan a panagsukisok. Kadagitoy a grupo, ti Crenarchaeota ken ti Euryarchaeota ket isuda dagiti kaaduan a naad-adal. Ti panagidasig ket narigat pay laeng, gaputa tikaaduan ket saan pay a naad-adal iti laboratorio ken naduktalan laeng babaen ti panagusig kadagiti bukodda a nukleiko nga asido dagiti wadan manipud ti enbironmento.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pace NR (Mayo 2006). "Panawenen ti panagbaliw". Nature 441 (7091): 289. Bibcode:2006Natur.441..289P. doi:10.1038/441289a. PMID 16710401.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Howland, John L. (2000). Ti Nakasidsiddaaw Arkea: Pannakaduktal ti Sabali pay a Dominio iti Biag. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-511183-4.
- Martinko JM, Madigan MT (2005). Ti Brock a Biolohia dagiti Mikro organismo (11th nga ed.). Englewood Cliffs, N.J: Prentice Hall. ISBN 0-13-144329-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arkea idiay Wikimedia Commons
General
- Pangyuna ti arkea, ekolohia, sistematiko ken morpolohia
- Dagiti taaw iti arkea – E.F. DeLong, ASM News, 2003


text:
Anting-anting
Ti anting-anting (sabali pay nga awag: gingginammol, batombalani, an-anib, mutia), ket maysa a banag nga ikutan a kas koma maysa a puraw a bato wenno aniaman a banag nga adda birtudna a mangpabileg iti akin-ikut. Ti addaan itoy ket agbalin maysa a naisalsalumina ken nabileg a parsua. No adda kayatna a maaramid, kautenna laeng ti anting-antingna sana arasaasan ket matungpal a dagus dagiti kiddawna. Kas pagarigan, "agpukawak koma," "makatayabak koma a kas 'diay agila iti tangatang" wenno "agbalinak koma a napigsa ket parmekek dagiti kabusorko." Mabalin a kiddawen ti ania man a kayat naimbag man wenno dakes (malaksid no ti annuroten ti gingginammol ket agpukaw a dagus ti birtudna no agaramid iti dakes ti akin-ikut).


text:
Sapad, Lanao del Norte
Ti Sapad ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sapad ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- Baning
- Poblacion Sapad ( naganna idi ket Buriasan )
- Dansalan
- Gamal
- Inudaran I
- Inudaran II
- Karkum
- Katipunan
- Mabugnao
- Maito Salug
- Mala Salug
- Mama-anon
- Mapurog
- Pancilan
- Panoloon
- Pili
- Lower Sapad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Abulug, Cagayan
Ti Abulug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Abulug ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Alinunu
- Bagu
- Banguian
- Calog Norte
- Calog Sur
- Canayun
- Centro (Poblacion)
- Dana-Ili
- Guiddam
- Libertad
- Lucban
- Pinili
- Santa Filomena
- Santo Tomas
- Siguiran
- Simayung
- Sirit
- San Agustin
- San Julian
- Santa Rosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ania iti pinarsua iti Dios a balin suec a maturog?
♦ Panniqui
Uppat iti adiguina, maysa iti baotna, dua iti paypayna, dua iti boneng.
♦ Carabao
Adda maysa nga parsua ni Apo Dios nga adda uppat a sacana, ipusna quen maysa nga ulona nga aoan ti imana.
♦ Caballo
Magmagna ni inam sangsangitam.
♦ Burias
Adda maysa nga lacay gomogoyod ti oay.
♦ Bao
Togtoquec ti teppang agarayat ti bagsang
♦ Campana
Bulong tiptipparo; puso balasang baro.
♦ Mama
Papel a berde sinoratac ti purao Page 30quet intedco iti sangaili dina insubli.
♦ Gaoed
Nagcapa dimet nagpadi; Nagcorona dimet nagari.
♦ Manoc
Ania ti pinarsua ni Apo Dios nga ag-gungon ti maquimbaba quet agpidot ti maquin ngato?
♦ Manoc
No umayac idiay balayo agtuptupuaccayo.
♦ Manoc
Ania a parsuo ni Apo Dios ti nagsusoon ti carne nga aoan ti imana?
♦ Tapingar


text: 1Kinapudnona, kakabsatko, saanak a nagsao a kas iti panagsaok kadagiti tattao nga addaan iti Espiritu. Nagsaoak kadakayo a kas nailubongan a tattao ken kas ubbing iti nakristianoan a pammati. 2Gatas ti impainumko kadakayo, ta diyo pay mabalin ti mangan iti natangken a taraon. Agpapan ita, saankayo pay a nakasagana iti daytoy 3ta agbibiagkayo pay laeng a kas tattao iti lubong. Wen, ipaneknek ti panagiinnapal ken panagriririyo a nainlubongankayo, nga agbibiagkayo kas mayannurot iti alagaden ti lubong. 4No adda agkuna kadakayo, “Pasurotnak ni Pablo,” ket adda met agkuna, “Pasurotnak ni Apolos,” diyo kadi iparparangarang a tattaokay iti lubong? 5Siasino aya ngamin da Apolos ken Pablo? Agpadpadakami nga agserserbi iti Dios. Babaen kadakami, namatikayo. Aramiden laeng ti tunggal maysa kadakami ti intalek ti Apo. 6Siak ti nangitukit iti bukel. Ni Apolos ti nagsibug. Ngem ti Dios ti nangpadakkel iti mula. 7Saan a nasken no siasino ti agmula wenno ti agsibug. Ti Dios ti nasken agsipud ta isu ti mangpadakkel iti mula. 8Awan giddiat ti agmula ken ti agsibug. Gunggonaanto ti Dios ida segun ti inaramid ti tunggal maysa. 9Ta agkakaduakami nga agserserbi iti Dios, ket dakayo ti talonna. Dakayo pay ti pasdek a binangon ti Dios. 10Babaen iti panangaramatko iti insagut ti Dios kaniak, nagtrabahoak a kas maysa a nalaing nga agpatpatakder. Impasdekko ti fondasion, ket sabali met a tao ti agpatakder iti rabawna. Ngem naannad koma ti panagpatakder ti tunggal maysa. 11Ta inkabilen ti Dios ni Jesu-Cristo a kas maymaysa ken kakaisuna a fondasion, ket awanen sabali. 12Adda agaramat iti balitok, pirak wenno dagiti napateg a bato iti panagpatakderda iti rabaw ti fondasion. Kayo, ruot wenno garami ti usaren met ti dadduma. 13Ngem makitanto ti klase ti trabaho ti tunggal tao inton iparangarang ti Aldaw ni Cristo. Ta babaen iti apuy iti dayta nga aldaw, makitanto ti trabaho ti tunggal tao; masubokto iti apuy ket maammoanto ti pudno a klasena. 14Magunggonaanto ti tao no makalasat iti apuy ti binangonna iti rabaw ti fondasion. 15Ngem no mauram ti trabaho ti maysa a tao, mapukawnanto. Nupay kasta, maisalakanto met laeng ngem kasla nakalasat iti apuy. 16Awan duadua nga ammoyo a dakayo ti templo ti Dios, ket agtalinaed ti Espiritu ti Dios kadakayo. 17Ngarud, ti siasinoman a mangdadael iti templo ti Dios, dadaelento met ti Dios. Ta nasantoan ti templo ti Dios, ket dakayo a mismo ti templona. 18Awan koma ti mangallilaw iti bagina. No adda kadakayo ti mangipagarup iti bagina a masirib, babaen iti alagaden ti lubong, agbalin koma a maag tapno agbalin a napaypayso a masirib. 19Ta minamaag iti imatang ti Dios ti ibilang ti lubong a kinasirib. Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Ipalab-og ti Dios dagiti mamasirib iti kinasikapda.” 20Kunana pay, “Ammo ti Apo nga awan kaes-eskan ti panunot dagiti mamasirib.” 21Ngarud, di koma pagpasindayag ti tao ti kabaelanna nga aramiden. Kinapudnona, kukuayo ti amin: 22Ni Pablo, ni Apolos, ni Pedro, daytoy lubong, biag ken patay, ti agdama ken ti masakbayan. Wen, kukuayo amin dagitoy. 23Kukuanakayo ni Cristo, ket ni Cristo kukua ti Dios.


text:
Pagibagaan a panid (Ingles) - idiay MediaWiki
Maipanggep
Tulong
Tumulong
Panagsukisok
• Agdama a panangusig (Ingles)
Dadduma pay
Ditoy Ilokano Wikipedia, mabalin aminen dagiti agar-aramat ti agurnos kadagiti panid nga agusar ti
VisualEditor (VE), wenno agusar ti klasiko panangisurat iti wiki (wikitext). Ti VisualEditor ket magun-od a kakuyogna ti kasisigud nga editor ti wikitext. Mabalin nga usaren ti VE babaen ti panagpindut ti
, ken makita daytoy kadagiti ngato ti panid, ken kaariping dagiti paulo ti paset. Mabalin pay met nga usaren ti wikitext a panag-urnos babaen ti panagpindut ti
Urnosen
Urnosen ti taudan.
Ti VE ket magun-od laeng kadagiti sumaganad a kita ti panid (nagan ti espasio:)
Artikulo
Agar-aramat
Kategoria
Tulong
Papeles (ngem saan a dagiti papeles, wenno dagiti sabali a panid, idiay Wikimedia Commons)
Tapno makaurnos ti panid nga agusar ti VisualEditor, pinduten ti etiketa ti "Urnosen" dita ngato ti panid.
Ti panaglukat ti panid para iti panag-urnos ket mabalin nga agpaut kadagiti mano a segundo, ken mabaybayag no atiddog unay.
Ti panagpindut ti etiketa ti "Urnosen ti taudan" ket manglukatanto ti klasiko nga editor ti taudan ti wikitext.
Mabalinmo pay a lukatan ti VisualEditor babaen ti panagpindut ti silpo ti "urnosen" iti tunggal maysa a paset.
Mabalin met a maluktan ti klasiko nga editor ti taudan ti wikitext babaen ti panagpindut ti silpo ti "urnosen ti taudan".
Ti baras ti ramit ti ti VisualEditor
No nalpaskan nga agur-urnos pindutem ti berde a buton ti "Idulin ti panid" iti baras ti ramit. Ti berde a buton ket saan a mabalin a pinduten no awan ti naaramid a binaliwan.
No pandagan ti berde a buton ti "Idulin ti panid" daytoy ket manglukat ti bassit a dialogo a mabalinmo a pagikabilan ti ababa a pakabuklan kadagiti inar-aramidmo, markaam dagiti inurnosmo a kas bassit, ken agpili nga agbuya kadagiti masakbayan a panag-urnos ti panid.
Ti bilang a mangipakita no kasano ti kadakkel ti espasio a nabati iti pakabuklan ti inurnosmo. Mabalinmo met nga irepaso dagiti binalnaliwam tano makaseguradoka nga agbalinda a kas naikeddengmo sakbay nga agidulinka kadagiti binaliwam.
Dagiti silpo ket mabalin a mainayon babaen ti ikono ti "Silpo" (silsilpo iti kawar) iti baras ti ramit, wenno babaen ti panag-usar ti apat
Ctrl+ K (wenno + ⌘ Command K iti Mac).
No piliem ti testo wenno ikabilmo ti panagitudom iti balikas, ti panangitalmeg ti buton ti "Silpo" ket mangisengngat ti silpo iti dayta a testo.
No man usarem ti buton wenno apat, ti dialogo ket idiay nga aglukat ken mabalin a pangimakiniliaam ti silpo. Ti VisualEditor ket mangpadas a tumolong kadagiti akin-uneg a silpo (silsilpo kadagiti sabali a panid ti Wikipedia) babaen ti panagbiruk para kadagiti kapada no mangrugika nga agmakinilia.
No nalpaskan a nangikabil wenno nakapili ti silpo, talmegam ti
, agpindut iti ruar ti kahon, wenno talmegam ti pangrikep nga ikono (<). Ti silpom ket agparang iti panid ti VisualEditor, ngem saanto pay a maidulin aginggana no idulinmo ti panid. ↵ Enter
Ti silpo iti maysa a panid ti web iti ruar ti Wikipedia, agpada met laeng ti proseso; ikabilmo met laeng ti silpo iti pagikabilan ken mainayonto a kas "akin-ruar a silpo".
Tapno mabaliwan wenno maikkat ti maysa nga addan a silpo, pinduten ti silpo iti testo, kalpasana talmegan ti ikono ti "Silpo" nga gaparang it asidegna. Mabalinmo pay a pinduten ti isu met laeng nga ikono idiay baras ti ramit wenno usaren ti
Ctrl+ K nga apat ti teklado no addaka dita.
Mabalinmo nga urnosen ti puntaan ti silpo, wenno ikkatem amin ida babaen ti panagtalmeg ti ikono ti 'Ikkaten' (basura) iti suli ti kanawan a ngato ti dialogo.
Ti panag-urnos ti addan a reperensia, pinduten daytoy iti testo, ken pinduten ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) nga agarang iti asidegna, wenno ti maysa nga adda iti baras ti ramit.
Ti panagpindut ti ikono ti reperensia ket manglukat ti dialogo a mangiraman ti bassit a pag-urnosan, nga idiay ket mabalinmo ti agurnos ti testo ti reperensia.
Mabalinmo a pormaten a kas met laeng dagiti sabali a panid, kas pagarigan ti panagnayon ti italiko wenno dagiti silpo.
Adu kadagiti wiki nga agus-usar kadagiti plantilia tapno mangporma kadagiti reperensia segun ti naisangayan nga alagaden. Mabalinmo a maammuan daytoy no agurnoska ti maysa nga addan a reperensia a ti linaonnna ket agbalin nga asul no piliem daytoy.
Pinduten ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) tapno maurnos ti linaon ti plantilia.
Ti panagpindut ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) ket mangpalubos kenka ti agurnos kadagiti agmaymaysa a parametro ti plantilia.
Pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" no nalpaskan, ken maisublika iti editor ti reperensia.
No awanen ti maurnos, pinduten manen ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno agsubli iti panid.
No ti panid ket aglaonen kadagiti reperensia, mabalinmo ti agpili ti agusar manen iti maysa nga adda a dakamat, no mabalin nga itunos iti testo a kayatmo a pataudan.
Tapno mausar ti addan a reperensia, ikabilmo ti pangitudom iti lugar a kayatmo a pangikabilan ti testo, ken pinduten ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) iti baras ti ramit.
Idiay editor ti reperensia, pinduten ti buton nga agkuna ti "Usaren ti addan a reperensia", idiay baba a suli ti kanawan a tawa.
No adu met dagiti reperensia, mabalinmo nga usaren ti baras a pagbirukan (nanaganan ti "Ania kadi ti kayatmo nga ireperensia?") tapno maiparang laeng dagiti reperensia a maipada ti naited a testo.
Kitaen ti kayatmo manen nga usaren a reperensia dita listaan, ken piliem dayta.
Tapno makanayon ti baro a reperensia, ikabilmo ti panagitudom iti lugar a kayatmo a panginayonan ti testo, ke pindutem ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) iti baras ti ramit.
Idiay editor ti reperensia, mabalinmo ti aginayon, agurno sken agpormat ti dakamatmo.
Mabalinmo nga aramiden ti reperensia amaitagikua iti naited a grupo; daytoy ket mausar a mangiparang kadagiti grupo dagiti reperensia a a mangparang iti ramit ti "Listaan ti reperensia" .
No aginaynayonka ti baro a reperensia ken kayatmo ti manginayon ti plantiliana, pinduten ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) idiay baras ti ramit ti editor ti reperensia.
Kalpasanna, birukem ti plantilia a kayatmo nga usaren, inayonmo ken unosem met laeng a kas ti maysa nga addan.
Pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno makasubli iti editor ti reperensia, ken uliten manen nga "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno makasubli iti panid.
No awan pay ti listaan dagiti reperensia iti panid (kas pagarigan, no aginaynayonka ti immuna a reperensia iti panid), nasken nga inayonmo tapno maiparang ti testo iti reperensiam.
Ikabilmo ti panagitudom iti lugar a kayatmo nga iparang dagiti reperensia (kadawyan nga iti baba ti panid), ken pinduten ti ikono ti "Lisaan ti reperensia" (tallo a libro) tapno mainayonmo.
Ti panaginayon laeng ti listaan ti reperensia, pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" idiay dialogo.
No nagpartuatka kadagiti grupo ti reperensia, mabalinmo nga ibaga ti grupo iti daytoy a dialogo, tapno makapili nga agiparang kadagiti reperensia a tagikua daytoy.
Ti panaginayon ti baro a plantilia iti panid , ikabilmo ti panagitudom iti lugara kayatmo a pakaisengngatan ti plantilia, ken pinduten ti ikono ti "Panagilak-am" (pirgis ti puzzle) iti baras ti ramit.
Ikabil ti nagan ti plantilia a kayatmo nga isengngat, ken pinduten ti "Agnayon ti plantilia".
Mabalinmo pay ti agurnos kadagiti plantilia nga adda met laengen iti panid babaen ti panagpili kaniada (agbalinda nga sul), ken pinduten ti ikono ti "Panagilak-am" (pirgis ti puzzle) nga agparang, wenno ti maysa nga adda iti baras ti ramit.
Ti panagnayon ti baro a plantilia wenno panaglukat ti maysa nga addan ket manglukat ti dialogo ti "Panagilak-am", nga addaan iti listaan dagiti agmaymaysa a parametro ken dagit pategda.
Mabalinmo ti aginayon kadagit parametro wenno agurnos kadagiti nailistan.
Ti panagbaliw ti pateg ti parametro, pilien ti parametro iti listaan, ken urnosen ti pategna iti kaaripingna a tawa.
No ti plantilia ket mangisengngat kadagiti sabali a plantilia, dagitoy a subplantilia ket agparangda a kas dagiti parametro. Mabalin dagitoy a maurnos wenno maikkat babaen ti panagpindut iti nagan ti subplantilia.
Dagiti baro a subplantilia ket mainayon babaen ti panagsurot kadagiti addang ti pananginayon ti parametro. Mabalin a nasken a kitaen ti dokumentsion ti plantilia tapno masegurado a nasuportaran ti subplantilia.
No nalpaskan, pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno marikpan ti dialogo ken agsubli iti editor ti panid.
No ti plantilia ket nasken a
masukatan, imakinilia ti
subst: (inayon ti kolon) sakbay ti nagan ti plantilia.
Ti automatiko a panagleppas ket saan a mabalin iti
subst:; no kayatmo ti automatiko a panagleppas, inayon laeng ti
subst: kalpasan ti pannakabirukmo ti birbirukem a plantilia.
Kalpasanna, pinduten ti berde a buton ti "Agnayon iti plantilia".
Kadawyan nga agnayon kadagiti aniaman a parametro ken "Ipakat dagiti sinuksukatan".
Saanmo a makita amaipadakkel ti plantilia iti panid iti las-ud ti pangiyunaan a paset.
No nalpaskan kadagiti panagbalbaliwmo ken nagidulinkan, ti langa ti pantilia a kas panangisukat ket makitantont.
Adda met dagiti banag, a kas dagiti galeria ti ladawan, pormula ti matematika ken dagiti tokar ti musika a saan pay a nasuportaran babaen ti VisualEditor. Aginggana no mabalindanto, nasken sa dagus nga urnosem dagitoy iti taudan ti wikitext no kayatmo a baliwan wenno agnayon kadagitoy.
Adu met dagiti editor a nasansan nga agus-usar ti panangikabil ti dagus a wikitext, a naipangpangruna ti napuskol, italiko ken dagiti silpo ti wiki. Dagiti apat ti teklado ket mangpalubos ti nadaras a panangisengngat ti maipada a pormat a saan nga agpindut kadagiti buton ti baras ti ramit. Dagiti kadawyan ng apat, ken dagiti inususar babaen dagiti editor, ket mabalin iti VisualEditor:
Apat ti PC
Aksion
Apat ti Mac
Ctrl+ B Napuskol
+ ⌘ Cmd B
Ctrl+ I Italiko
+ ⌘ Cmd I
Ctrl+ K Isengngat ti silpo
+ ⌘ Cmd K
Ctrl+ X Ikkaten
+ ⌘ Cmd X
Ctrl+ C Kopiaen
+ ⌘ Cmd C
Ctrl+ V Ipigket
+ ⌘ Cmd V
Ctrl+ Z Ukasen
+ ⌘ Cmd Z


text:
OCLC
Ti Online Computer Library Center, Inc. (OCLC) (Ilokano: Sentro ti Online a Biblioteka ti Kompiuter) ket isu ti "ti di ag-ganganansia, pakaikamengan, a serbisio ti biblioteka ti kompiuter ken panagsukimat a gunglo nga akinrebbeng iti publiko a panggepen iti panagpasayaat ti panagserrek ken panagala kadagiti pakaammo iti lubong ket ti panagpalaka ti bayad ti pakaammo".[1] Daytoy ket nabangon idi 1967 a kas ti Ohio College Library Center, OCLC ken dagiti kamengna a biblioteka ket nagtitinnulonganda a pitaud ken tinartaripato ti WorldCat, ti kadakkelan a online a katologo a maserrekan ti publiko (OPAC) iti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Maipanggep ti OCLC". OCLC. Naala idi Marso 18, 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Beall, Jeffrey (Abril 19, 2010). "WorldCat Local's Rise and Fall". Metadata (blog). Naidulin manipud ti kasisigud idi 2013-01-31.
- Coyle, Karen (Disiembre 22, 2011). "National Library of Sweden and OCLC fail to agree". Coyle's InFormation.
- Spalding, Tim (Pebrero 23, 2009). "Research libraries clobber OCLC Policy". Thingology Blog. Library Thing.


text:
Tulong:Panagserrek
Saan a nasken ti sumrek sakbay nga agbuya wenno agurnos kadagiti panid. Ngem ti panagserrek ket makanayon kadagiti dadduma pay a pakailasinan, ken sapasap a maisingsingasing. No saanmo a kayat a maammuan ti IP a pagtaengam isu ngaruden a nasken a sumrekka. Napardas ket nalaka laeng ti agpartuat ti kabukbukodan a pakabilangan ti agar-aramat.
Dagiti linaon
Panagserrek[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagpartuat ti pakabilangan ket isu ti panangited ti nagan ti agar-aramat (ti pudno a naganmo wenno parbo a nagan) ken ti maysa a kontrasenias. Ti sistema ket paayenna ti maysa a nagan ti agar-aramat a naus-usaren. Ti pakabilangan ti agar-aramat ket maminsan laeng a mapartuat. "Naiserrekanton" kalpasanna daytoy. Ti sumaruno a panagserrekmo, itedmonto manen ti naganmo nga agar-aramat ken ipakitamto a sika met laeng ti isu a tao babaen ti panagusar ti kontrasenias. (Saanmo a pakibingayan ti bukodmo a kontrasenias iti dadduma a tao; daytoy ket mangpalubos ti madi a panagusar ti pakabilangam, a mabalin a pakaiturongan ti pannakaserra.)
Dagiti urnosem ket mairehistro babaen ti naganmo nga agar-aramat. No saanka a nakastrek dagiti inurnosmo ket maipakita iti pakasaritaan ti panid a mairaman ti IP nga adres.
Dagiti pakabilangan ti agar-aramat a kaar-aramid pay laeng iti nabiit ket "maikaykaysanto" (mabalin nga usaren kadagiti amin a gandat ti Wikimedia). Ti daan, a saan a naipagkaykaysa a pakabilangan ket mabalin a maipagkaykaysa idiay pagitiponan ti pakabilangan; dagiti naipagkaykaysa nga agar-aramat ket mabalinda nga usaren ti panid tapno makitada ti kasasaad dagiti naipagkaykaysa a pakabilanganda. Dagiti kakaykayatan ket agdama a nawaya a naiyasentar iti tunggal maysa a wiki. Kitaen ti naipagkaykaysa a panaserrek idiay meta.
Apay a sumrek?[urnosen | urnosen ti taudan]
Saanka a nasken nga agrehistro tapno makaitedka kadagiti kontribusion, ngem ti panangala ti pakabilangam ket mangipalubos kenka kadagitoy:
- Makapilika ti kayatmo a nagan nga agar-aramat, kalpasan daytoy mabalinmonton nga ipindut ditoy ken agpartuatka ti bukodmo a panid ti agar-aramat. Mabalinmonton ti makitinnulong, makibingay kadagiti pakaammo a maipanggep kaniam, wenno agsanay nga agurnos ken agipablaak. Idiay panidmo nga agar-aramat, mabalinmo a mangkita ti listaan dagiti amin a kontribusionmo ken mabalinmo nga usaren ti listaan ti bambantayam tapno masiputmo dagiti pannakabalbaliw kadagiti panid a kakaykayatam.
- Mabalinka pay ti agpili nga agipatulod wenno umawat kadagiti e-surat kadagiti sabsabali nga agar-aramat.
- Mabalinka nga agikarga kadagiti ladawan idiay commons, naganan manen dagiti panid.
- Mabalinka nga agurnos kadagiti nasalakniban-bassit a pampanid. Dagiti agar-aramat ti IP ket saanda a mapalubosan nga agurnos kadagitoy a nasalakniban a panid, ngem dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket mabalinda (ken kadawyan nga agbalin a automatiko a napasingkedan nga agar-aramat kalpasan ti uppat nga aldaw)
- Mabalinka nga agusar ti naipagtitipon a panagserrek tapno makaurnoska kadagiti sabsabali a gangandat ti Wikimedia.
- Mabalinka nga agusar kadagiti nadumaduma a kakaykayatam (a mairaman ti pirma) ti tungtungam tapno mabaliwan ti langa ken panagkukua iti Wikipedia.
- Makaurnoskanto a saan a maiparang ti IP nga adresmo, malaksid kadagiti agar-aramat nga addaan kadagiti karbengan ti "Checkuser' ngem isuda ket saanda a makaited kadagitoy iti publiko.
- Mabalinka pay ti agusar kadagiti nasaysayaat a ramramit ti panagurnos.
- Mabalinka pay ti agkiddaw wenno mainominado a kas maysa nga administrador.
Panagpartuat ti pakabilangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tapno makapartuatka ti pakabilangam, piliem ti Sumrek (ngato a kanawan ti panid) kalpasanna ipindutmo ti agaramid ti pakabilangan. Naskento a mangitedka ti nagan ti agar-aramat ken kontrasenias, ken mangsungbat pay ti makitkita a panagsubok ti "captcha".
Dati a langa ti panagserrek[urnosen | urnosen ti taudan]
No saan a kayat ti baro a langa ti panagserrek mabalin pay ti sumrek ditoy nga agusar ti dati a langa.


text:
Partido politiko
Ti partido politiko (manipud ti Latin: pars, Henitibo partis, "paset", "pisi") ket maysa a politiko nga organisasion a sapasap a agsuksukisok a makaimpluensia ti annuroten ti gobierno, a kadawyan babaen ti panaginominado kadagiti kandidato nga adda dagiti nailinia a panirigan ti politiko ken ti panagngipadpadas a panagitugaw kaniada iti politiko nga opisina.[1] Dagitipartido ket makibinglayda kadagiti elektoral a kampania ken ti edukasional a panagawat wenno dagiti protesta a tignay . Dagiti partido ket kankanayonda a mangipakpatakder ti naiyebkas nga ideolohia wenno panagkita a naipapigsa baaen ti naisurat a pagibatayan nga adda dagiti naisangsangayan a gangandat, nga agporporma ti koalision kadgiti agduduma nga interesado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mc Donald, Neil (1963). Ti Panagadal ti Partido Politiko. New York.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abizadeh, Arash, 2005. MCgill.ca, "Demokratiko a Panagbutbutos nga awan dagiti Kampania? Dagiti Normatibo a Pundasion ti Nailian al Baha'i a Panagbutbutos." Urnos ti Lubong Tom. 37, Blng. 1, pp. 7–49.
- Duverger, Maurice. 1954. Dagiti Partido Politiko. Londres: Methuen.
- Gunther, Richard ken Larry Diamond. 2003. "Sebbangan dagiti Partido Politiko: Ti Baro a Tipolohia," Partido Politika, Tom. 9, Blng. 2, pp. 167–199.
- McDonnell, Duncan kenJames Newell. 2011. 'Dagiti Akinruar a Partido', Nangruna nga edision ti Partido Politika, Tom. 17, Blng. 4.
- Neumann, Sigmund (ed.). 1956. Dagiti Moderno a Partido Politiko. IL: Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan.
- Redding, Robert. 2004. Naupaan a Kinagura. RCI.
- Smith, Steven S. 2007. Partido nga Impluensia iti Kongreso. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Sutherland, Keith. 2004. The Party's Over. Imprint Academic. ISBN 0-907845-51-7
- Ware, Alan. 1987. Dagiti umili, Dagiti Partido ken Estado: Ti panagrepaso manen. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Ware, Alan. Dagiti Partido Politiko ken dagiti Partido a Sistema. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1996. ISBN 0-19-878076-1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pangibatayan a Partido ti Estados Unidos manipud idi 1840-2004 idiay Ti Amerikano a Presidensia: UC Santa Barbara
- Dagiti politikal a rekurso iti net
- Dagiti Liberal kontra Dagiti konserbatibo Awan partido a komunidad a dagiti dua a bangir ket mabalinda a sumrek a makisinnupiat iti debate.


text:
Marcos, Ilocos Norte
Ti Marcos ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Marcos ket nabennebenneg iti 13 a barbaranggay.[2]
- Pacifico (Agunit)
- Imelda (Capariaan)
- Elizabeth (Culao)
- Daquioag
- Escoda
- Ferdinand
- Fortuna
- Lydia (Poblacion)
- Mabuti
- Valdez (Biding)
- Tabucbuc (Ragas)
- Santiago
- Cacafean
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Trinidad ken Tobago
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Trinidad ken Tobago
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Ethnologue
Ti Ethnologue: Dagiti Pagsasao iti Lubong ket naibatay ti web apablaak nga aglaon kadagiti estadistika para kadagiti 7,105 a pagsasao ken dagiti dialekto iti maika-17 nga edision, a naipablaak idi 2013.[1] Aginggana idi maika-16 nga edision idi 2009, ti pablaak ket naiprenta idi a tomo. Ti Ethnologue ket mangited kadagiti pakaammo iti bilang dagiti agsasao, lokasion, dagiti dialekto, dagiti lingguistiko a pakainaigan, pannakagun-od ti Biblia iti pagsasao, ken ti maysa a karkulo iti nakarkulo a biabilidad ti pagsasao nga agus-usar ti EGIDS.[2] Manipud idi Hulio 2013, daytoy ti kaaduan a komprenhesibo ken maserrekan a katologo ti pagsasao, urayno adda met dagiti pakaammo a baak wenno madi a pakaammo. Ti proyekto nga adda met ti kapada a gandat a naipanrparang-ay pay laeng ket ti Rehistro ti Obserbatorio ti Linguaesperio.
Ni William Bright, ti editor idi ti Pagsasao: Warnakan ti Lingguistika a Kagimongan ti Amerika, ket nangisurat iti Ethnologue a daytoy "ket naserbi para kadagiti aniaman a reperensia a samang dagiti pagsasao iti lubong."[3] SEgun kenni Ole Stig Andersen iti Radio Danmarks, urayno ti "Ethnologue ket dimmakkelen a nagbalin a kakompletuan iti lubong ken autoratibo a panagsukimat kadagiti pagsasao iti lubong," ti datos ket adu kadagiti biddut.[4] Kas pagarigan, ti panangipada a reperensia ket mabalin a mangisilpo iti madi a kodkodigo ti ISO 639, bayat a dagiti puon ti pamilia ket automatiko a napataud, a pagresultaan ti problematiko a mabalin a manbakkawen dagiti pannakaikabagian ti pagsasao.
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ethnologue ket inpablaak babaen ti SIL Internasional (dati a naamammuan a kas ti Kalgaw nga Instituto ti Lingguistika), ti Kristiano a gunglo ti serbisio ti lingguistika, which studies numerous dagiti minoridad a pagsasao, tapno mapalaka ti panagdur-as ti pagsasao ken maki-obra kadagiti agsasao kadagiti kasta a komunidad ti pagsasao tapno maipatarus dagiti paset ti Biblia iti bukodda a pagsasao.
Idi 1984, ti Ethnologue ket nagipablaak ti sistema ti panagkodigo a sistema iti tallo a letra, a tinawtawagan ti maysa a "kodigo ti SIL", tapno mainaganan ti tunggal maysa a pagsasao nga ipalawagna. Dagitoy nga agasmang ti kodigo ket nalabsanna ti sakop dagiti dati nga alagaden, a kas ti ISO 639-1. Ti maika-14 nga edision, a naipablaak idi 2000, ket nangiraman kadagiti 7148 a kodigo ti pagsasao a kadawyan a saan a naitumbas kadagiti kodigo ti ISO 639-2. Idi 2002 ti Ethnologue ket dinamag idi a maki-obra iti International Organization for Standardization (ISO) tapno maitipon dagiti kodigona iti burador nga internasional nga alagaden. Ti Ethnologue ket agus-usar tattan iti daytoy nga alagaden, a tinawtawagan iti ISO 639-3.[5] Ti maika-15 nga edision, a naipablaak idi 2005, ket mangiraman kadagiti 7299 a kodigo. Ti maika-16 nga edision ket naipablaak idi tengnga ti 2009, ken ti maika-17 idi 2013.
No ania ti pakaibilangan ti pagsasao ket depende iti sosio-lingguistiko a panangipategan: kitaen ti Dialekto. A kas inbagbaga ti pangyuna, "Saan amin dagiti Eskolar ket makibinningay ti isu met laeng a kriteria no ania ti pannakabukel iti 'pagsasao' ken no ania dagit ilanga a mangipalawag ti dialekto. Ti Ethnologue ket surotenna ti kriteria nga inus-usar babaen ti ISO 639-3,[6] a kangrunaan a naibatay iti mutual a pannakiinnawat. Ti nagbibingayan a langa dagiti pannakiinnawat ti pagsasao ket kompleks, ken kadawyan a mangiraman ti etimolohiko ken gramatika nga ebidensia a nagtutuosan dagiti ekspertoa. Ti tipolohiko a panagusig ti pagsasao ket pakaiturongan dagiti eksperto iti sapasap a pannakitunos (wenno saan) kadagiti dadduma a panagkakabagian ti pagsasao. No adda mabirukan a baro a mangsuporta nga eksperto nga ebidensia para iti pagsasao ken dagiti editor ti Ethnologue ket maawatda ti pakaammo, mabalin a baliwanda ti pannakaidasig ti pagsasao, ken baliwanda dagiti pananginagan. Dagiti panangikeddeng ti panangidasig ti ISO ket inaramid babaen ti sabali a proseso ken timpuyog.
Iti pay maipatinayon iti panagpili ti nangruna a nagan para ti pagsasao, ti Ethnologue ket mangited pay kadagiti nagan babaen no ania ti panagtawag dagiti agsasao iti pagsasaoa, babaen dagiti gobierno, babaen dagiti ganganaet ken babaen dagiti agkakaarruba, ken no kasano pay a nanaganan idi ken naipakasaritaan a naireperensia, uray ania ti designasion ken naikeddeng nga opisial, politikal a husto wenno makapagura. Ti pananginagan ti tattao babaen dagiti akin-ruar a grupo ket agtultuloy a kontrobersial.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ethnologue Website ti maika-17 nga edision
- ^ Lewis, M. Paul & Gary F. Simons. 2010. Assessing Endangerment: Expanding Fishman’s GIDS. Revue Roumaine de linguistique 55(2). 103–120. Online a bersion
- ^ Bright, William. 1986. "Book Notice on Ethnologue", Language 62:698.
- ^ Panagrepaso ti maika-15 nga edision, babaen ni Ole Stig Andersen (Radio Danmarks)
- ^ Simons, Gary F.; Gordon, Raymond G. (2006). "Ethnologue". Iti Brown, Edward Kenneth. Encyclopedia of Language and Linguistics 4 (2nd nga ed.). Elsevier. pp. 250–253. ISBN 978-0-08-044299-0. (preprint)
- ^ "Scope of denotation for language identifiers". SIL International. Naala idi 2013-06-23.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Web a bersion iti The Ethnologue
- Kasano a dagiti Lingguista ken dagit iMersenario ket Nakibinningayda ti Biblia kadagiti 6,912 a Pagsasao (The New York Times)
- Ethnologue 13 (1996) kodkodigo ti pagsasao ken nagnagan


text:
Kawes
Ti kawes ket isu ti sagut ken tela a material nga inus-usar a panangibado iti bagi. Ti panagusar ti kawes ket kadawyan nga inus-usar laeng dagiti parsua a tao ken daytoy ket maysa a kalangaan kadagiti gangani amin a kagimongan ti tao. Ti kaadu ken kita ti kawes nga inus-usar ket agdepdependa iti pisikal , sosial ken heograpiko a panangimutektek . Adda met dagiti kita ti kawes a naisangsangayan no ti tao ket lalaki wenno babai, ngem daytoy ket saan a maipakat kadagiti makunkuna iti Inggles a cross dresser.
Ti maipapan iti bagi, ti kawes ket agserbi kadagiti adu a panggep: daytoy ket mabalin nga agserbi a kas salaknib manipud kadagiti elemento, ken mabalin a mangpasayaat ti pannakatalged iti las-ud dagiti makadangran a tignay a kas ti pannagna kadagiti masna nga enbironmento ken panagluto. Daytoy ket mangsalaknib ti nagkawes kadagiti narusanger a rabaw, dagiti makadursok a mula, dagiti kagat ti insekto, dagiti puris, siit ken daludok babaen ti panangited ti sarikedked a baetan ti kudil ken ti enbironmento. Dagiti kawes ket mabalin a manginsula kadagiti kondision ti lamiis wenno pudot.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kawes idiay Wikimedia Commons


text:
Salvador Benedicto, Negros Occidental
Ti Salvador Benedicto ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Salvador Benedicto ket politikal a nabingbingay iti 7 a barbaranggay.[2]
- Bago (Lalung)
- Bagong Silang (Marcelo)
- Bunga
- Igmaya-an
- Kumaliskis
- Pandanon
- Pinowayan (Prosperidad)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Cebu
Ti Cebu ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Visayas. Ti Siudad ti Cebu ti kapitoliona. Maysa nga atiddog ken akikid nga isla ti Cebu a nayaplag 225 a kilometro manipud amianan agingga iti abagatan ken napalikmutan ti 167 a babassit na purpuro a pakairamanan ti Isla ti Mactan, Bantayan, Daanbantayan, Malapascua, Olango, Purpuro ti Camotes, ken dadduma pay. Adda ti Cebu iti daya ti Isla ti Negros ken iti met laeng dayaenna ket ti Isla ti Leyte sa iti umabagatan-a-daya ket ti probinsia ti Bohol.
Maysa kadagiti karang-ayan a probinsia iti Pilipinas ti Cebu. Ti metropolitano a paset ti Siudad ti Cebu (a pakairamanan ti Siudad ti Mandaue ken Siudad ti Lapu-Lapu) ket maikadua iti Metro Manila iti kaadu ti populasion iti intero a pagilian.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Cebu iti 44 nga ili ken 9 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Bogo
- Siudad ti Carcar
- Siudad ti Cebu
- Siudad ti Danao
- Siudad ti Lapu-Lapu
- Siudad ti Mandaue
- Siudad ti Naga
- Siudad ti Talisay
- Siudad ti Toledo
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alcantara
- Alcoy
- Alegría
- Aloguinsan
- Argao
- Asturias
- Badian
- Balamban
- Bantayan
- Barili
- Boljoon
- Borbon
- Carmen
- Catmon
- Compostela
- Consolación
- Cordova
- Daanbantayan
- Dalaguete
- Dumanjug
- Ginatilan
- Liloan
- Madridejos
- Malabuyoc
- Medellin
- Minglanilla
- Moalboal
- Oslob
- Pilar
- Pinamungahan
- Poro
- Ronda
- Samboan
- San Fernando
- San Francisco
- San Remigio
- Santa Fe
- Santander
- Sibonga
- Sogod
- Tabogon
- Tabuelan
- Tuburan
- Tudela
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012


text:
Bouches-du-Rhône
Ti Bouches-du-Rhône (Pannakabalikas a Pranses: [buʃ.dy.ʁon]; Oksitano: Bocas de Ròse, lit. "Sabsabangan ti Rhône") ket maysa a departamento idiay abagatan ti Pransia a naipanaganan manipud ti sabangan ti Karayan Rhône. Daytoy ti kaaduan ti populasion a departamento ti rehion ti Provence-Alpes-Côte d'Azur . Ti INSEE ken kodigo ti koreona ket 13.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan ti departamento[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bouches-du-Rhône ket maysa kadagiti 83 a kasisigud a departamento a napartuat idi las-ud ti Pranses a Rebolusion idi 4 Marso 1790. Daytoy ket napartuat manipud ti lumaud a paset ti dati a probinsia ti Provence ken dagiti prinsipalidad ti Orange, Martigues, ken Lambesc. Daytoy ket nakapukaw ti paset ti teritoriona idi 1793, a nairaman ti Orange ken Apt, idi napartuat ti departamento ti Vaucluse
Kalpasan ti panakapartuatna, ti departamento ket dagus a napigsa ken aktibo a sinuportaran ti Pranses a Rebolusion, a naglaon kadagiti 90 a "Jacobin a Sangkatiponan" babaen idi 1794.[1] Daytoy ket naipangrunaan pay nga adda idi dagiti adadu ngem 50% kadagiti padi iti daytoy a departamento ti nangawat ti Sibil a Batay-linteg ti Klero a nagbanagan daytoy a panakaiturayan ti simbaaan babaen ti gobierno.[2] Idi las-ud ti ingangato ti Partido Komunista kadagiti nagbanagan ti panagbutos ti maika-12 a siglo ket nangipakita a ti panakaisuporta dagiti politika ti kanigid a payak ket nagtultuloy a napigsa ditoy a departamento, ken naipangpangruna kadagiti akin-amianan a suburbo ti Marseille.
Pakasaritaan ti lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pakasaritaan daytoy a lugar ket asideg a mainaig iti Provence. Ti Marseille ket nangruna idi a sangladan manipud idi kasakbayan ti panagparukma ni Julius Caesar ti Gaul. Ti kaadda dagiti Romano ket nakaibatian dagiti adu a monumento ti ballasiw ti departamento. Dagiti nadayeg a tattao a naipasngay ti daytoy a lugar ket mairaman ti Romantiko a pintor a ni Camille Roqueplan ken ti agiwarwarnak ken direktor ti teatro a kabsatna a ni Nestor Roqueplan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti departamento ket paset ti agdama a rehion ti Provence-Alpes-Côte d'Azur. Daytoy ket napalikmutan kadagiti departamento ti Gard iti laud, ti Vaucluse iti amianan, ken ti Var iti daya, ken babaen ti Baybay Mediteraneo iti abagatan. Ti Karayan Rhône delta ket agporporma ti nawatiwat a sagneb ti kalugnakan a lugar a makunkuna a Camargue idiay abagatan a laud a paset ti departamento.
Ti kadakkelan asiudad ti departamento ket ti Marseille, daytoy ket aglaon ti nangruna a sangladan ti industria, ken agserserbi a a kas ti kadakkelan a puerto ti komersio ti Pransia. Ti Bouches-du-Rhône ket kaaduan nga urbano, nga adda dagiti 28 nga ili nga adda ti populasion ti agarup a 10,000 manipud idi 2008:
- Marseille, populasion 851,420, departmento ken rehional a kapitolio (prepektura)
- Aix-en-Provence, populasion 142,743, subprepektura, ti unibersida nga ili ken tugar ti rehional a Korte dagiti Pagkiddawan
- Arles, populasion 52,729, subprepektura ken lugar ti taga-ugma a Romano a siudad
- Martigues, populasion 46,471, ti mangidaulo a siuda para iti Europeano a petrokimiko nga industria
- Aubagne, populasion 46,093, nakaipasngayan ti Provençala mannurat a ni Marcel Pagnol
- Istres, populasion 42,603, subprepektura ken panagibalayan ti kuartel ti milisia a pagitayaban
- Salon-de-Provence, population 41,411, ti pangibalayan ti siudad ti maika-16 a siglo a mammadto a ni Nostradamus
- Vitrolles, Bouches-du-Rhône, populasion 36,610
- Marignane, populasion 33,909, pakabirukan ti rehional nga eropuerto ti Marseille-Provence
- La Ciotat, populasion 33,790
- Miramas, populasion 25,632, sentro ti rehional a perokaril
- Gardanne, populasion 21,121
- Les Pennes-Mirabeau, populasion 20,187
- Allauch, populasion 18,728
- Port-de-Bouc, populasion 17,207
- Fos-sur-Mer, populasion 15,448
- Châteaurenard, populasion 14,817
- Berre-l'Étang, populasion 13,881
- Bouc-Bel-Air, populasion 134,37
- Tarascon, populasion 13,340
- Rognac, population 12,195
- Auriol, populasion 11,969
- Châteauneuf-les-Martigues, populasion 11,564
- Plan-de-Cuques, populasion 11,096
- Saint-Martin-de-Crau, populasion 10,979
- Saint-Rémy-de-Provence, populasion 10,662
- Septèmes-les-Vallons, populasion 10,481
- Trets, populasion 10,239
Dagiti karayan ket mairaman ti:
- Ti Rhône, a mangporma ti pagbeddengan iti departamento ti Gard.
- Ti Durance, a mangporma ti pagbeddengan iti departamento Vaucluse.
- Ti Arc
- Ti Huveaune
Dagiti danaw ket mairaman ti:
- Étang de Berre
- Étang de Vaccarès, idiay Camargue
Dagiti bantay ket mairaman ti:
- Kabanbantayan ti Alpilles
- Dagiti Calanque a nagbaetan ti Marseille ken La Ciotat
- Corniche des Crêtes
- Garlaban
- Mont Puget
- Turturod ti Montagnette
- Bantay ti Sainte-Victoire
- Masip ti Sainte-Baume
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti kanton ti departamento ti Bouches-du-Rhône
- Dagiti komuna ti departamento ti Bouches-du-Rhône
- Dagiti distrito ti departamento ti Bouches-du-Rhône
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bouches-du-Rhône idiay Wikimedia Commons
- (Pranses) Sapot a pagsaadan ti prepektura
- (Pranses) Sapot a pagsaadan ti konsilo


text:
Bise Presidente iti Estados Unidos
Ti Bise Presidente iti Estados Unidos ket isu ti maikadua a kangatuan nga opisina ti publiko a pinartuat babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos.[1] Ti Bise Presidente, a kaduana ti Presidente iti Estados Unidos, ket saan a dagus a binutosan babaen ti tatttao babaen ti Elektoral a Kolehio opisina ti iti uppat a tawen a termino.[2] Ti Bise Presidente ket ket isu ti umuna a iti lini a a panagsasaruno ti presidente, ken agbalinto a Presidente iti pannakagteng ti ipupusay, panagikkat, wenno pannakaikkat ti Presidente.[3]
Babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, ti Bise Presidente ket isu ti Presidente ti Senado ti Estados Unidos.[4]
Dagiti linaon
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Goldstein, Joel K. (1982). Ti Moderno a Bise Presidente ti Amerikano. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-02208-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bise Presidente iti Estados Unidos idiay Wikimedia Commons


text:
Sapindales
Ti Sapindales ket botaniko a nagan para iti urnos dagiti mula nga agsabsabong. Dagiti kalatakan a naamammuan a kameng ti Sapindales ket mairaman dagiti citrus; arse, dagiti horse-chestnut, dagiti lychee ken dagiti rambutan; mangga ken dagiti kasoy; frankincense ken mirra; kaoba ken Azadirachta indica (Ingles: neem).
Ti sistema APG II ti 2003 ket mangiraman iti llade eurosidae II (kadagiti rosidae, kadagiti eudicotidae) a mairaman dagiti 9 a sumaganad a pamilia:[1][2]
- Anacardiaceae
- Biebersteiniaceae
- Burseraceae
- Kirkiaceae
- Meliaceae
- Nitrariaceae (+ Peganaceae ken Tetradiclidaceae)
- Rutaceae
- Sapindaceae
- Simaroubaceae
(nga adda iti "+ ..." = pagpilian a pannakailaslasin ti sumaruno a pamilia)
Ti sistema Cronquist ti 1981 ket nagus-usar ti kasla sabali a sirkumskripsion, a mairaman dagiti sumaganad a pamilia:
- Staphyleaceae
- Melianthaceae
- Bretschneideraceae
- Akaniaceae
- Sapindaceae
- Hippocastanaceae
- Aceraceae
- Burseraceae
- Anacardiaceae
- Julianiaceae
- Simaroubaceae
- Cneoraceae
- Meliaceae
- Rutaceae
- Zygophyllaceae
Ti paggiddiatan manipud ti sistema APG II ket saan a dakdakkel a kasla naiparang, a kas dagiti mula kadagiti pamilia ti Aceraceae ken tiHippocastanaceae ket agtaltalinaay iti daytoy nga urnos iti APG II (dagiti dua ket nairaman iti pamilia ti apindaceae). Dagiti sebbanagn itan ket buklen ti pamilia ti Nitrariaceae iti APG II ken tagukua pay iti daytoy nga urnos iti sistenma Cronquist a kas paset ti pamilia ti Zygophyllaceae, bayat a dagitan ket adda itan ti pamilia ti Kirkiaceae ket adda idi a kas paset ti Simaroubaceae.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Muellner, A. N.; Vassiliades, D. D.; Renner, S. S. (2007). "Panangikabil ti Biebersteiniaceae, ti herbase a klade ti Sapindales, iti maysa atemporal ken heograpiko a kontesto". Sistematika ti mula ken Ebolusion 266: 233–252. doi:10.1007/s00606-007-0546-x.
- ^ Stevens, P.F. (2001). "Websiteti Angiospermae Pilohenia. Bersion 9, Hunio 2008 [ken ad-adu wenno basbassit nga agtultuloy a mapabpabaro manipud idin].". Botaniko a Hardin ti Missouri.
Dagiti midia a mainaig ti Sapindales idiay Wikimedia Commons


text:
Tuyo
Ti tuyo (makunkuna pay a miller's bran iti Inggles)[1] ket isu ti natangken nga akin-ruarnga ukis ti bukel ti sereal. Daytoy ket buklen ti naitiptipon nga aleurona ken perikarpio.
A mairaman ti bungag, daytoy ket nangruna a paset dagiti sibubukel a bukel, ken kankanayon a mapataud a kas maysa a produkto ti panaggiling iti panagpataud kadagiti napapino a bukel. No ti tuyo ket maikkat manipud ti bukbukel, dagiti bukel ket mapukawda dagiti pateg ti taraonda. Ti tuyo ket adda iti ken mabalin a magiling manipud kadagiti amiaman a bukel ti sereal, a mairaman ti pagay, mais, trigo, dagiti obena, sebada ken miho.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Wheat Bran". Spiritfoods. 2012. Naala idi 24 Agosto 2012.


text:
Reproduksion
Ti reproduksion wenno panagpaadu ket isu ti biolohiko a proseso babaen dagiti baro a "kaputotan" dagiti agmaymaysa nga organismo ket mapaadu manipud kadagiti "nagannak kaniada". Ti reproduksion ket kammasapulan a langa kadagiti amin a naamammuan a biag; ti tunggal maysa nga organismo ket adda gapu ti resulta iti reproduksion wenno panagpaadu. Dagitinaamammuan a pamay-an tireproduksion ket nawatiwat a naigrupo ladagiti dua a kangrunaan a kita: seksual ken aseksual.
Iti aseksual a reproduksion, ti agmaymaysa ket mabalin nga agpaadu nga awan ti pannakairaman ti sabali nga agmaymaysa iti dayta a sebbangan. Ti pannakabingbingay ti selula ti bakterial iti dua a selula ket maysa a aks pagarigan iti aseksual a reproduksion. Ti aseksual a reproduksion ket saan, nupay kasta, a naipatingga kadagiti agmaymaysa ti selulana nga organismo. Kaaduan kadagiti mula ket addan ti abilidad ti aseksual a panagpaadu ken dagiti sebbangan ti kuton a Mycocepurus smithii ket naipanpanunotan a agpaadu babaen kadagiti aseksual a pamay-an.
Ti seksual a reproduksion ket kadawyan a makasapul ti pannakairaman ti dua nga indibidual wenno dagiti gameto, maysa iti tunngal maysa a kasumbangir a sekso. Ti panagpaadu dagiti oeganismo ken mabalin pay a mapasamak babaen ti klonasion.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tobler, M. & Schlupp,I. (2005) Dagiti parasitiko iti seksual ken dagiti aseksual a poecilia (Poecilia, Poeciliidae, Teleostei): ti kaso para iti Nalabbasit a Reina? Biol. Lett. 1 (2): 166-168.
- Zimmer, Carl. Parasitiko Rex: Iti Uneg iti Nakakaskasdaawa Lubong kadagiti Kadangran nga Ayup iti Lubong, New York: Touchstone, 2001.
- "Alogamia, ballasiw a pertilisasion, ballasiw a polinasion, hibridasion". GardenWeb Glosario dagiti Botaniko a Termino (2.1 nga ed.). 2002.
- "Alogamia". Online a Medikal a Diksionario ti Stedman (27 nga ed.). 2004.
Fagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Reproduksion idiay Wikimedia Commons


text:
Marabut, Samar
Ti Marabut ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Marabut ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Amambucale
- Caluwayan
- Canyoyo
- Ferreras
- Legaspi
- Logero
- Osmeña
- Pinalanga
- Pinamitinan
- Catato (Pob.)
- San Roque
- Santo Niño (Pob.)
- Tagalag
- Tinabanan
- Amantillo (Pob.)
- Binukyahan
- Lipata (Pob.)
- Mabuhay
- Malobago
- Odoc
- Panan-awan
- Roño
- Santa Rita
- Veloso
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kontinente
Ti maysa a kontinente ket maysa kadagiti kadakkelan a bagbagi ti kadagaan iti Lubong. Dagitoy ket kadawyan da a nainaganan babaen ti taripnong nga adadda ngem ti nainget a pagalagadan, nga addaan dagiti pito a rehion a naipammateg a kas dagiti kontinente—dagitoy ket ti (manipud ti kadakkelan aginggana ti kabassitan): Asia, Áprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Antártika, Europa, ken Australia.[1]
Ti Plata a tektoniko ket isu ti heoliko a panagaramid ken panagadal iti panaggunay, panagdungpar ken panakabingbingay dagiti kontinente, a makunkuna idi a kontinental a panaganod.
Dagiti agnaed idiay Britaniko ken Irlanda ket sagpaminsan da a makunkuna ti Kontinental a Europa, nga daytoy ket, ti kangrunaan a daga ti Europa, a mailaksid ti Is-isla ti Britaniko,[2] Islandia ken dagiti sabsabali pay nga is-isla, a kas "ti Kontinente".
Panakaipalpalawag ken panagaramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipagbibinnagbagaan, a dagiti "kontinente ket maawawatan a dagitoy ket dadakkel, agnanayon, mapagtalken a bagbagi iti daga, nga umno a naisina babaen ti kaatiddag ti danum."[3] Adu kadagiti pito a kadawyan a mabigbigana kontinente ket mnainaganan babaen ti timpuyog ket saan a mapagtalken a bagbagai ti dagdaga a nailasin babaen ti danum. Ti pagalagadan a "dakkel" ket mapan iti arbitrario a panakaidasig: Ti Greenland, nga addan ti rabaw a kalawa a 2,166,086 kuadrado kilometro (836,330 sq mi) ket naipammategan a kas iti kadakkelan nga isla iti lubong, ngem ti Australia, iti 7,617,930 kuadrado kilometro (2,941,300 sq mi) ket makunkuna a maysa a kontinente. Kasta met, ti umno a pagalagadan nga ti tunggal maysa ket nasken nga agnaynayon a bagbagi ti dagdaga ket kadawyan a saan a maipanunutan babaen ti panakairaman iti kontinental a samang ken dagiti Is-isla a Kataawan, ken sinupiat babaen ti panakaidasi ti Amianan ken Abagatan nga Amerika a kas dagitoy ket dua a kontinente; ken/wenno ti Eurasia ken Aprika a kas dagitoy ket dua a kontinente, nga awan ti masna a panakaisina da babaen ti danum. Daytoy nga anomalia ket madanon na ti patingga no ti agnaynayon a bagbagi ti dagdaga iti Europa ken ti Asia ket maipammategan a dagitoy ket dua a kontinente. Dagiti kangrunaan a bagbagi ti dagdag iti lubong ket nasakupan babaen t imaymaysa, agnanayon a taaw ti lubong,a daytoy ket nabingbingay kadagiti kangrunaan a komponente iti taaw babaen dagiti kontinente ken sabsabali a pagalagadan ti heograpiko.[4][5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti kontinente: Ania ti maysa a kontinente?". Nailian a Heograpiko. Naala idi 2009-08-22. "Kaaduan kadagiti tattao ket mabigbigan da dagiti pito a kontinente—Asia, Áprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Antártika, Europa, ken Australia, manipud ti kadakkelan aginggana ti kabassitan—nupay kasta sagpaminsan a ti Europa ken Asia ket naipanunutan a maymaysa a kontinente, ti Eurasia."
- ^ Encarta Diktionario nga Inggles ti Lubong. Bloomsbury Publishing Plc. 2007. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2009-10-31. Naala idi 2008-08-05.
- ^ Lewis, Martin W.; Kären E. Wigen (1997). Ti Mitolohia dagiti Kontinente: mayasa a Kritiko iti Metaheograpia. Berkeley: Unibersidad iti California a Pagmalditan. p. 21. ISBN 0-520-20742-4, ISBN 0-520-20743-2.
- ^ "Ocean". Ti Ensiklopedia ti Columbia (2006). New York: Pagimalditan ti Unibersidad ti Columbia. Naala idi 20 Pebrero 2007.
- ^ "Panakaiwarwaras iti daga ken danum ditoy a planeta." UN Atlas dagiti Taaw (2004). Naala idi 20 Pebrero 2007.


text:
Pinamungahan, Cebu
Ti Pinamungahan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pinamungahan ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.[2]
- Anislag
- Anopog
- Binabag
- Buhingtubig
- Busay
- Butong
- Cabiangon
- Camugao
- Duangan
- Guimbawian
- Lamac
- Lut-od
- Mangoto
- Opao
- Pandacan
- Poblacion
- Punod
- Rizal
- Sacsac
- Sambagon
- Sibago
- Tajao
- Tangub
- Tanibag
- Tupas
- Tutay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tagbilaran
Ti Siudad ti Tagbilaran ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas. Ti siudad ket isu pay ti kapitolio ti probinsia ti Bohol.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Tagbilaran ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Bool
- Booy
- Cabawan
- Cogon
- Dao
- Dampas
- Manga
- Mansasa
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- San Isidro
- Taloto
- Tiptip
- Ubujan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Ni Giovanni Pierluigi da Palestrina (3 Pebrero 1525 wenno 2 Pebrero 1526 – 2 Pebrero 1594)[1] ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento a kompositor iti sagrado a musika ken ti kadayegan a maika16 a siglo a representatibo iti Romano nga Eskuela iti komposision iti musika.[2] Isu ket adda ti napaut nga impluensia iti panagrang-ay ti musika ti simbaan, ken ti obrana ket kankanayon a nakitkita a kas ti nakaipangatuan ti Renasimiento a poliponia.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Maika-2 nga ed., s.v. "Palestrina, Giovanni Pierluigi da" babaen ni Lewis Lockwood, Noel O'Regan, kenni Jessie Ann Owens.
- ^ a b Jerome Roche, Palestrina (Oxford a Panagadal kadagiti kompositor, 7; New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1971), ISBN 0-19-314117-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Giovanni Palestrina idiay Wikimedia Commons
- Pundasion ti Palestrina


text:
Bantay Iriga
Ti Bantay Iriga, naamammuan pay a kas ti Bantay Asog, ket maysa kadagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas, idiay probinsia ti Camarines Sur, iti Pilipinas.
Ti Bantay Iriga ket maysa nga estratobulkan ken agarup a maysa a kilometro manipud idiay Danaw Buhi. Daytoy ket agtayag iti 1,196 m (3,924 ft) nga addaan iti diametro iti babana iti 10 kilometro.[1][2]
Ti Iriga ket bimtak idi 1628 ken idi1642.[2] Ti Iriga ket kadawyan a naamammuan para kadagiti preatiko a panagbettakna.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- Siudad ti Iriga
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Iriga". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0703-041. Naala idi 2011-09-17.
- ^ a b "Bantay Iriga". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS). Naala idi 2011-09-17.


text:
Piano
Ti piano ket instrumento ti musika a maay-ayam nga agusar ti teklado. Daytoy ket kaaduan a maus-usar iti klasikal ken musika a jazz para kadagiti solo panagpabuya, grupo a panag-usar, musika ti kamara ken akompania ken para iti panagpartuat ken ensayo. Urayno ti piano ket saan a nalaka a mabagkat ken masansan a nangina, ti bersatilidadna ket kadayegna ket nakaaramid daytoy ti maysa kadagiti kaaduan a naamammuan nga intrumento ti musika iti lubong.
Ti piano ket kadawyan nga adaan iti kayo a kaha a mangpalikmut ti kaha ti aweng ken dagiti metal a a kuerdas. Dagiti metal a kuerdas ket mapuntaan (babaen dagiti akin-uneg a naikabit a muton ti kayo) no dagiti tekla ket maipababa a mapandagan. Ngem no ti naisangayan a tekla ket ibbatan ti agpiano, ti panagpigerger ti kuerdas ket agsardengto, ken kanungpalan a mangpasardeng ti uni nga araramiden dayta a tekla. Ti nota ket mabalin a maipaatiddog babaen ti panag-usar kadagiti pedal (kadawyan a dagiti piano ket addaan kadagiti dua wenno tallo a pedal) a naikabit iti bababa ti piano iti asideg ti saka ti agpiano.
Ti panagpandag ti tekla iti teklado ti piano ket gapuanan ti nataparan a (kadawyan nga iti pieltro) a martilio ti mangpunta kadagiti paslep a kuerdas. Dagiti martilio ket agballatekda, ken dagiti kuerdas ket agtuloyda nga agpigerger iti bukodda a prekuensia ti aweng.[1] Dagitoy a panagpigerger ket maipan babaen ti rangtay iti kaha ti aweng a nasaysayaat a panangisilpo ti akostika nga enerhia iti angin. Napigpigsanto ti uni ngem ti dagus a mapataud dagiti kuerdas. No maibbatan ti kuerdas, ti apagador ket mangpasardeng ti panagpigerger ken uni ti kuerdas.
Ti balikas a piano ket naipangyababaan manipud ti porma ti pianoforte (PF), ti Italiano a balikas paara it intrumento (a nagtaud met manipud kadagiti dati a termino ti gravicembalo col piano e forte ken fortepiano). Dagiti Italiano a termino ti musika iti piano ken forte ket mangibaga ti "naalumaymay" ken "napigsa",[2] iti daytoy a kontesto a mangibagbaga kadagiti paggigiddiatan iti kapigsa ti uni a patauden ti instrumento a maisungbat iti sag-id kadagiti tekla ti agpiano: ti kinapardas ti panagpandag ti tekla, kapigsa ti puersa a panagpunta ti martilio kadagiti kuerdas, ket napigpigsanto ti uni iti nota a mapataud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John Kiehl. "Hammer Time". Panangipakita a Gandat ti Wolfram.
- ^ Percy A. Scholes (1975), Oxford a Kakuyog iti Muska, maikasangapulo nga ed., Oxford ken New York: Oxford Unibersidad ti Pagmalditan ISBN 0 19 311306 6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti piano idiay Wikimedia Commons


text:
Jaroslav Seifert
Ni Jaroslav Seifert (Pannakabalikas a Tseko: [ˈjaroslaf ˈsajfr̩t]; 23 Septiembre 1901 – 10 Enero 1986) ket Tseko a mannurat, mannaniw ken agiwarwarnak a nangabak idi ti Premio Nobel iti Literatura.
Naipasngay idiay Žižkov, maysa a suburbio ti Prague nga idi ket paset iti Austria-Hungaria, dagiti immuna nga urnong dagiti dandaniw na ket naipablaak idi 1921. Isu ket kameng ti Partido Komunista, mannurat kadagiti komunista a warnakan ken pagiwarnak - Rovnost, Srsatec, ken Reflektor - ken empliado iti komunista a pagipablaakan.
Kadagiti tawtawen iti 1920 naipammategan isuna nga umuna a paanakabagi iti artistiko a banguarda ti Tsekoslobakia. Maysa isuna kadagiti nagipatakder ti warnakan a Devětsil. Idi Marso 1929, isuna ken innem pay kadagiti importante a mannurat a komunista ket pinanawan da ti Partido Komunista gapu ti panag-pirma da ti maysa a manipesto ti panagsuppiat da kenni Bolshevik, maysa idi a baro a daulo ti Partido Komunista iti Tsekoslobakia. Kalpasan daytoy, nagtrabaho met isunan a kas maysa nga agiwarwarnak iti demokrata-sosial ken kappon ti negosio a pagimalditan kadagiti tawtawen ti 1930 ken 1940.
Idi 1949 ni Seifert ket pinanawan na ti panagiwarwarnak ken nangrugi nga agipaspasnek ti panag-obrana iti literatura. Dagiti daniw na ket napadayawan kadagiti importante a premio ti estado idi 1936, 1955, ken 1968, ken idi 1967 isuna ket nainaganan a Nailian nga Artista. Isuna ti opisial a Nangipangulo iti Kappon dagiti mannurat ti Tsekoslobakia iti adu a tawen (1968–70). Idi 1977 isuna ket maysa kadagti nagpirma iti Dokumento ti linteg a 77 a panagsuppiat iti nagpamedmed a nagturay iti dayta a panawen.
Ni Seifert ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1984. Gapu ta saan a nasalunat idi, awan idi isuna iti dayta a panaggungguna a seremonia, ti anak na a babai ti nangawat para kaniana ti Premio Nobel. Nupay daytoy ket maysa a nalatak a kabanagan, bassit laeng ti inpaammo ti estado a nakatengngel ti midia iti daytoy a pammadayaw kenni Seifert. Isuna ket pimmusay idi 1986, iti edad nga 84, ken naipunpon isuna idiay munisipal a kamposanto ti Kralupy nad Vltavou.
Dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
- Město v slzách (1921)
- Samá láska (1923)
- Na vlnách TSF (1925)
- Slavík zpívá špatně (1926)
- Básně (1929)
- Poštovní holub (1929)
- Hvězdy nad Rajskou zahradou (1929)
- Jablko z klína (1933)
- Ruce Venušiny (1936)
- Jaro sbohen (1937)
- Zhasněte světla (1938)
- Vějíř Boženy Němcové (1940)
- Světlem oděná (1940)
- Kamenný most (1944)
- Přilba z hlíny (1945)
- Ruka a plamen (1948)
- Šel malíř chudě do světa (1949)
- Píseň o Viktorce (1950)
- Maminka (1954)
- Chlapec a hvězdy (1956)
- Praha a Věnec sonetů (1956)
- Zrnka révy (1965)
- Koncert na ostrově (1965)
- Odlévání zvonů (1967)
- Halleyova kometa (1967)
- Kniha o Praze (1968)
- Morový sloup (1968-1970)
- Deštník z Picadilly (1979)
- Všecky krásy světa (1979)
- Býti básníkem (1983)