text:
Charles Darwin
Ni Charles Robert Darwin, FRS (12 Pebrero 1809 – 19 Abril 1882) ket maysa idi nga Inggles a naturalista.[I] Isu ti nangibangon nga amin a sebbangan iti biag ket nagtaud iti napalpalabas a panawen manipud kadagiti sapasap a puonan,[1] ken nangipaltiing ti sientipiko a teoria a daytoy a panagsangsanga a tabas iti itutubo ket nagbanagan kadagiti yaaddang a tinawtawagna a masna a panagpili.[2]
Ni Darwin ket nagipablaak iti daytoy a teoria nga adda iti di-masungat nga ebidensia para iti ebolusion iti 1859 a librona nga Iti Punganay dagiti Sebbangan, a nakadaer iti sientipiko a panakailikudan dagiti nasapsapa konsepto iti [panagbarbaro dagiti sebbangan]].[3][4] Babaen idi 1870 ti sientipiko a komunidad ken kaaduan iti sapasap a publiko ket nagawaten ti ebolusion a kas maysa a kinapudno. Nupay kasta, adu dagiti kumaykayat kadagiti kasalisala panangilawlawag ken saan nga inggana idi rimsua iti moderno nga ebolusionario a sintesis manipud idi 1930s aginggana idi 1950 a kaaduan ti naparang-ay a konsenso a no ania ti masna a panagpili ti kangrunaan a mekanismo ti ebolusion.[5][6] Iti nabaliwan a porma, ti sientipiko a naiduktalan ni Darwin ket isu ti nagtipon kadagiti teoria dagiti siensia iti biag, a nagipalpalawag ti panagdumaduma iti biag.[7][8]
Ti nasap a panakainteresado ni Darwin katutubo ket nagiturong kaniana ti panagliwayna ti mediko nga edukasion idiay Unibersidad iti Edinburgh; embes ket, timmulong a nagtaluntun dagiti marino nga inbertibrado. Ti panagadalna idiay Unibersidad iti Cambridge ket nagparegta kaniana iti panagayatna para iti masna a siensia.[9] Ti bukodna a panaglayag iti lima a tawen idiay Plantilia:HMS ket nagipatakder kaniana a kas maysa a nalatak a heologo a dagiti pinalpaliiwna ken teoriana ket nagsuporta kadagiti unipormista a kapanunutan a ni Charles Lyell, ken ti panakaipablaak dagiti warnakan iti panaglayagna ket nagpalatak kanianan a kas maysa a nadayag a mannurat.[10]
Nariribukan babaen ti panakaiwarwaras dagiti kaatapana biag ken dagiti inurnongna a posil iti panaglayagna, ni Darwin ket nangrugi kadagiti naisalaysayan a panagtaluntun ken idi 1838 isu ket nangbukel ti teoriana iti masna a panagpili.[11] Uray no idi ket pinakitungtungaana iti daytoy a kapanunutanna kadagiti nadumaduma a naturalista, isu ket makasapul ti nawatiwat a tiempo a pangsukisok ken ti umuna a nasken ket ti obrana iti heolohiko.[12] Isu ket nagsursurat ti teoriana idi 1858 idi nagpatulod ni Alfred Russel Wallace ti maysa a salaysay a nagipalpalawag iti maysa a kapada a kapanunutan, a daytoy ti nangisingdat ti nasaup a panangipablaak dagitoy dua a teorada.[13] Ti obra ni Darwin ket nangipatakder ti ebulosionario a nagtaudan nga adda ti panagbalbaliw a daytoy ti naipangpangruna a sientipiko a panagilawlawag iti panakaidumaduma iti katutubo.[5] Idi 1871 sinukimatna ti ebolusion ti nagtagitaoan ken seksual a panagpili idiay Ti Nagtaudan iti Tao, ken Panagpili a Minaig iti Sekso, a sinaruno babaen ti Ti Panagisao dagiti Rikna ti Tao ken dagiti Ayup. Dagiti panagsukisokna dagiti mula ket naipablaak kadagiti serie iti liblibro, ken ti naudi a librona, ket sinukimatna dagiti alinta ken dagiti pagangayanda iti daga.[14]
Iti panak-pammadayaw ni Darwin a kas maysa a nalatak a sientista, isu ket napammadayawan babaen ti maysa a nangruna a panakaitabon a seremonia idiay Westminster Abbey, nga isu ket naitabon idiay asideg ni John Herschel ken Isaac Newton.[15] Ni Darwin nailawlawagan a kas maysa kadagiti kaimpluensian a a piguro iti pakasaritaan iti nagtagitaoan.[16][17]
Kabibiag[urnosen | urnosen ti taudan]
Kinaubing ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Charles Robert Darwin ket naipansgay idiay Shrewsbury, Shropshire, Inglatera idi 12 Pebrero 1809 idiay pagtaengan ti pamiliana, a ti Mount.[18] Isu ket ti maikalima kadagiti innem nga agkakabsat it nabaknang a doktor ken agibubos a ni Robert Darwin, ken Susannah Darwin (née Wedgwood). Isu ket apoko ni Erasmus Darwin iti bangir ti amana, ken ni Josiah Wedgwood iti bangir ti inana. Dagitoy dua apamilia ket Unitariano, nupay dagit Wedgwoods ket umamaponda ti Anglikanismo. Ni Robert Darwin, isu ket maysa a naulimek a nawaya nga agpannanunot, pinabiniaganna ti maladaga a Charles idiay Anglikano a Simbaan, ngem ni Charles ken dagiti kabsatna ket simmursurotda kenni inada idiay Unitario. Ti agtawen ti walo a Charles already ket nakaraman para iti masna apakasaritaan ken panagumnong idi simrek iti aldaw a panagadal nga inpatpaturong babaen ti managsersermon kaniana idi 1817. Iti dayta a Hulio, ti inana ket pimmusay. Manipud idi Septiembre 1818 simmurot kenni manonna a ni Erasmus a nagadal idiay asideg nga Angliano Shrewsbury nga Eskuelaa kas maysa a agkasera.[19]
Idi kalgaw ti 1825 ket nagbalin a kas maysa a kabarbaro a doktor, a timultulong iti amana a amangagas kadagiti napanglaw idiay Shropshire, sakbay a napan idiay Unibersidad iti Edinburgh nga Eskuela ti Medisina a kaduana ti kabsatna nga Erasmus idi Oktubre 1825. Nkitana adagit lektura ket nanumo ken ti siruhia ket makatuok, gapu ti daytoy saanna nga inkaskaso ti panagadalna. Isu ket nagadal ti taksidermia manipud kenni John Edmonstone, ti maysa a nawayaan a tagabu a kimmuyog kenni Charles Waterton idiay selba ti Abagatan nga Amerika, ken kanayon a nakitugtgaw iti daytoy a "makaay-ayot ken nsaririt a lakay".[20]
Iti maikadua atawen ni Darwin, simrek iti Pliniana a Kagimongan, ti maysa nga estudiante a grupo ti masna apakasaritaan a dagiti sinupiat ket naiwalang iti radikall a materialismo. Isu ket timmulong kenni Robert Edmond Grant kadagit panagsuksukisok iti anatomia ken siklo iti biag kadagiti marino nga inbertebrado idiay Firth iti Forth, ken idi 27 Marso 1827 ket nagrepresenta idiay Pliniana iti bukodna a panakaduktal a dagiti nangisit nga espora a mabirukan iti kontsa ti tirem ket itlog iti pagi a alimatek. Iti maysa nga aldaw, ni Grant ket kinayawna ti ebolusionario a kapanunutan ni Lamarck .Ni Darwin ket nasiddaaw, ngem kabasbasana laeng ti ti kapada a kanunutan ni apongna a ni Erasmus ken isu ket saan latta nga interasado.[21] Ni Darwin naumuma babaen ti kurso ti masna a pakasaritaan ni Robert Jameson a nangsakop ti heolohia a mairaman ti panagsuppiat a nagbaetan ti Neptunismo ken Plutonismo. Isu ket nagadal ti panakaidasig iti mulmula, ken timmulong iti obra kadagiti panagumnong idiay Museo ti Unubersidad, maysa kadagiti kadakkelan a Museo idiay Europa iti dayta a panawen.[22]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Coyne, Jerry A. (2009). No apay a ti Ebolusion ket Agpayso. Viking. pp. 8–11. ISBN 978-0-670-02053-9.
- ^ Larson 2004, pp. 79–111
- ^ Coyne, Jerry A. (2009). No apay a ti Ebolusion ket Agpayso. Oxford: Unibersidad ti Oxford University a Pagmalditan. p. 17. ISBN 0-19-923084-6. "Iti Ti Punganay, ni Darwin nagited ti sabali a hipotesis pra iti panagrangrang-ay, panagdumaduma, ken daremdem iti biag. Kaaduan iti dayta a libro ket agirepresenta ti ebidensia a daytoy ket saan laeng nga agsuporta iti ebolusion ngem daytoy ket agsuppiat pay iti panagparpartuat. Iti panawen ni Darwin, dagiti ebidensia kadagiti teoriana ket di-masungat ngem saan a kompleto a nakeddeng."
- ^ Glass, Bentley (1959). Dagiti sinaruno ni Darwin. Baltimore, MD: Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. iv. ISBN 0-8018-0222-9. "Tipanagilawlawag ni Darwin let maysa a nadaeg a sintesis iti ebidensia...maysa a sintesis...a di-masungat a panakaregta ken maawawatan"
- ^ a b van Wyhe 2008
- ^ Bowler 2003, pp. 178–179, 338, 347
- ^ Dagiti Kompleto nga Obra ni Darwin iti Online – Biograpia. darwin-online.org.uk. Naala idi 2006-12-15
Dobzhansky 1973
- ^ A kas maysa a Darwiniano nge eskolar ni Joseph Carroll iti Unibersidad iti Missouri–Est. Ni Louis ket nangikabil idiay pangyunana iti moderno a panakaimaldit manen iti obra ni Darwin: "Ti Punganay dagiti Sebbangan ket adda dagiti naipangpangruna a panakaitunton panangkaskaso tayo. Daytoy ket maysa kadagiti dua wenno tallo a kanngrunaan nga obbra iti amin a panawen kadagiti obobra a maipammakasapulan ken agnanayon a mangbalbaliw ti panakita tayo iti lubong...Daytoy ket naipagrinnason iti naipakamaysa a nainget a panakaitunos ngem daytoy pay ket nasayaat a naibitla, naikammapanunutan a maipalpalawagan, ken retotika a di-masunagt." Carroll, Joseph, ed. (2003). Iit punganay dagiti sebbangan babaen itimasna a panagpili. Peterborough, Ontario: Broadview. p. 15. ISBN 1-55111-337-6.
- ^ Leff 2000, About Charles Darwin
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 210, 284–285
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 263–274
- ^ van Wyhe 2007, pp. 184, 187
- ^ Beddall, B. G. (1968). "Wallace, Darwin, and the Theory of Natural Selection" (PDF). Journal of the History of Biology 1 (2): 261–323. doi:10.1007/BF00351923.
- ^ Freeman 1977
- ^ Leff 2000, Panakaitabon niDarwin
- ^ "Naipangpangruna a langa: Darwin 200". New Scientist. Naala idi 2 Abril 2011.
- ^ Hart, Michael H. (2000). The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History. New York: Citadel. ISBN 0-89104-175-3.
- ^ John H. Wahlert (11 Hunio 2001). "The Mount House, Shrewsbury, Inglatera (Charles Darwin)". Darwin ken Darwinism. Kolehio ti Baruch. Naala idi 26 Nobiembre 2008.
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 12–15
Darwin 1958, pp. 21–25
- ^ Darwin 1958, pp. 47–51
- ^ Browne 1995, pp. 72–88
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 42–43


c: text/html

text:
Heolohia
T heolohia (manipud ti Griego Yῆ, gê, "daga" ken λόYoς, logos, "panagadal") ket isu ti siensia a mangbukel ti panagadal iti solido a Daga, dagiti bato a nakabuklanna, ken dagiti proseso a pakabalbaliwanda. Ti heolohia ket mabalin pay a sapasap a mangitudo ti panagadal kadagiti solido a langa iti aniaman a nainlangitan a bagi (a kas ti heolohia iti Bulan wenno Marte).
Ti heolohia ket mangited iti panirigan iti pakasaritaan iti Daga, gapu ta daytoy ket mangited ti nangruna nga ebidensia para iti plato a tektonika, ti ebolusionario a pakasaritaan ti biag, ken dagiti napalabas a klima. Iti moderno a panawen, ti heolohia ket importante kadagiti komersio para iti mineral ken panagsukisok ti hidrokarbon ken panagbiruk ken panagrepaso kadagiti rekurso ti danum. Daytoy ket publiko nga importante para iti panangipadto ket pannakaawat kadagiti masna a makadangran, ti panagpasayaat kadagiti enbiromental a problema, ken ti panangited kadagiti panirigan kadagiti napalabas a panagbalbaliw ti klima. Ti heolohia ket addaan pay iti papael iti heoteknikal nga inhennieria ken maysa a nagruna nga akademiko a disiplina.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Heolohia idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pilar, Surigao del Norte
Ti Pilar ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pilar ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Asinan (Pob.)
- Centro (Pob.)
- Pilaring (Pob.)
- Punta (Pob.)
- Caridad
- Consolacion
- Datu
- Dayaohay
- Jaboy
- Katipunan
- Maasin
- Mabini
- Mabuhay
- Salvacion
- San Roque
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Surigao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Propaganda
Ti propaganda ket maysa a porma ti pannakisarita a maigandat iti panag-impluensia ti wagas ti maysa a komunidad para iti kaso wenno puesto babaen ti panagpresenta laeng ti maysa a bangir ti argumento. Ti propaganda ket kadawyan a naululit ken naiwarwaras kadagiti nadumaduma a kita ti midia tapno makapartuat ti napili a resulta kadagiti wagas ti agbybuya.
A maigiddiat ti saan a agpilpili ti bangir a panagited ti pakaammo, ti propaganda, iti pannakaiyunaanna a kapanunotan, ket agirepresenta ti pakaammo a kangrunaan a mangimpluensia ti maysa nga agbuybuya. Ti propaganda ket kadawyan a mangitited kadagiti kinapudno a napilpili (isu a mabalin a agululbod babaen ti panangikkat) tapno paregtaenna ti naisangsangayan a sintesis, wenno agususar kadagiti nakargaan a mensahe tapno agpataud ti nariknaan ngem ti naikeddengan a panagsungbat iti pakaaammo a nairepresenta . Ti kinaykayat a resulta ket ti panagbalbaliw ti wagas iti suheto kadagiti puntaan nga agbuybuya tapno mapaadu ti politiko nga ahenda. Ti propaganda ket mabalin a mausar a kas maysa a porma ti politiko a pannakigubat.
Bayat a ti termino a propaganda ket napaneknekan a nakaala ti napigsa a pannkaibaga babaen ti pannakaigimongna kadagiti kaaduan a bukodna a manipulatibo ken patriotera a kas pagarigan ti (a kas ti Nazi a Propaganda a nausar a mangpaneknek ti Holokausto), ti propaganda iti kasisigud a kapanunutan id ket agmangngamangnga, ken mabalin a mangitudo kadagiti panag-usar idi a sapasap nga awan ti kababalinna wenno saan a makapadakes, a kas ti publiko a rekomendasion ti salun-at, dagiti senial a nga agpagparegta kadagiti umili a makibinglay iti maysa a senso wenno panagbutos, wenno dagiti mensahe nga agpagparegta kadagiti tao nga agireprta kadagiti krima kadagiti mangipatpatungpal ti linteg, ken dagiti daddum apay.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Propaganda idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Propaganda idiay Wikiquote


text:
Tulong:Panagurnos
Ti Wikipedia ket maysa a wiki, a ti kayatna a sawen ket ti sinoman ket mabalin a makaurnos iti aniaman a saan a nasalakniban a panid ken dagus a mangpasayaat kadagiti artikulo para kadagiti amin nga agbasbasa. Saanmo a masapul ti agrehistro tapno maaramidmo iti kastoy. Ti sinoman a nakaurnosen ket naam-ammuan a kas dagiti "Wikipedista" ken, uray bassit unay dagiti inurnos, mabalin a makaipasindayag a nakatulongda no ania ita ti Wikipedia. Maidagupto amin dagitoy a panagurnos! Ti Wikipedia ket agus-usar kadagiti dua a pamay-an iti panagurnos: ti baro a VisualEditor (VE), ken ti klasiko a panagurnos babaen ti wiki a panagsurat (wikitext). Dagiti panangipalawag iti daytoy a panid ket ket mangipanggep iti wikitext a panagurnos (ti kaaduan nga inus-usar a pamay-an). Para kadagiti panangipaammo iti panagusar iti VisualEditor kitaen ti tarabay ti ti agar-aramat iti VisualEditor.
Adda met dagiti panid a nasalakniban babaen ti panagurnos. Dagitoy a panid ket addaan iti etiketa ti
Kitaen ti taudan imbes a ti maysa nga etiketa ti
Urnosen no agusar iti VisualEditor ken
Urnosen ti Taudan no agus-usar ti wiki a panagsurat. Mabalinmo pay met a saan a dagus nga urnosen dagitoy a panid, babaen ti panangited ti maysa a "kiddaw ti panagurnos" – ti maysa nga editor nga addaan iti abilidad nga agurnos iti nasalakniban a panid ket sumungbatto iti kiddawmo. Mabalinmo ti mangited iti kiddaw babaen ti panagpindut ti etiketa ti
Kitaen ti taudan iti dayta a panid ken ti panagusar ti silpo ti "Agkiddaw iti panagurnos" iti kanawan a baba.
Dagiti linaon
- 1 Panagurnos
- 2 Wiki a panagsurat
- 3 Adu pay a pakammo iti panagurnos ti pampanid iti wiki
Panagurnos[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagurnos kadagiti kaaduan a panid ti Wikipedia ket nalaka met. Pindutem laeng ti etiketa ti "urnosen" iti ngato ti panid ti Wikipedia (wenno iti silpo ti panagurnos iti paset). Daytoy ket mangipan kenka iti baro a panid nga addaan ti kahon ti testo nga aglaon iti maurnos a testo iti agdama a panid.
Iti daytoy a kahon, mabalinmo ti mangimakinila iti testo a kayatmo nga inayon, nga agusar iti wiki a panagsurat tapno mapormat ti testo ken manginayon kadagiti sabali nga elemento kasla dagiti ladawan ken dagiti tabla. Ti baras ti ramit iti ngato ti kahon ti testo ket makatulong iti panagpormat. Ti nadaras a reperensia iti panagsurat iti wiki ket malukatan babaen ti panagpindut iti 'Tulong' iti daytoy a baras ti ramit.
Saan a mangirugi iti linia a mangrugi ti espasio malaksid no kayatmo ti naipangruna a panagpormat a pataudenna. Dagiti parapo ket mabalin a maisina babaen ti blanko a linia. Ti komunidad ti Wikipedia ket nakapadur-as iti tarabay iti estilo tapno makaaramid a maiparang dagiti artikulo ken kinapudno iti naiyalagad a porma, ken mangipalaka ti panag-usar iti Wikipedia.
No manginayonka ti pakaaammo iti maysa a panid, pangngaasi a mangited kadagiti reperensia, gapu ta dagiti awan reperensiana nga insasao ket suheto iti pannakaikkat.
Pakabuklan ti inurnos (Ipalawagmo bassit dagiti binaliwam)
☐ Daytoy ket bassit a panagurnos ☑ Bantayan daytoy a panid
Babaen ti panagidulin kadagiti sinuksukatan, umannurotka kadagiti Termino ti Panagusar, ken umannurotka a saan a mangiwaswas a mangibbet kadagiti kontribusionmo babaen ti CC-BY-SA 3.0 a Lisensia ken ti GFDL.
Umannurotka a ti maysa a silpo wenno URL ket umanayen a pammadayaw babaen ti lisensia ti Creative Commons.
Idulin ti panid Ipakita ti ipadas Ipakita dagiti sinukatan Ukasen
No nalpaskan nga agurnos, mangisuratka koma iti ababa a pakabuklan ti inurnos iti bassit a pagikabilan iti baba ti pagurnosan a kahon. Mabalinmo ti agusar iti takigrapia a mangipalawag kadagiti binaliwam. Tapno makitam nokasano ti langa dagiti inurnosmo, talmegam ti buton ti "Ipakita ti ipadas". Tapno makitam dagiti paggiddiatana nagbaetan ti panid kadagiti inurnosmo ken ti dati a bersion ti panid, talmegam ti buton ti "Ipakita dagiti sinukatan" . No napagustuanka metten iti makitkitam, talmegam ti buton ti "Idulin ti panid". Dagiti binaliwam ket dagusto a makita kadagiti amin nga agar-aramat iti Wikipedia.
Nota: Saan a pirmaan ti linia ti pakabuklan ti inurnos iti ~~~~ pirmam, saan a mabalin dayta idiay.
Tungtungan (pagtungtungan) a pampanid[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit ipanid ti tungtungan ket addaan iti etiketa ti "baro a paset" tapno makairugi iti baro a paset, ken maipatinayon daytoy iti etiketa ti napno a panagurnos iti panid. Pirmaam dagiti kontribusionmo iti Tungtungan a panid babaen ti panagusar kadagiti uppat a tilde (~~~~), a mangpataud iti naganmo nga agar-aramat ken ti oras/petsa.
Dagiti bassit nga inusnos[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panangikur-it iti kahon ti "Daytoy ket bassit a panagurnos" mangibaga daytoy a bassit laeng dagiti paggiddiatan nga adda a nagbaetan ti bersion nga inurnosmo ken ti dati a bersion: panagsimpa ti panangiletra, panagpormat ken panagbalbaliw iti panangipakita, panagurnos kadagiti testo nga awan ti panangibaliw iti linaon, kdpy. Ti bassit nga inurnos ket ti bersion a naipamattian iti editor a saan a makasapul iti panagrepaso ken saanto a suheto iti panagsuppiat. Ti pagpilian ti "bassit nga inurnos" ket maysa kadagiti nadumaduma a pagpilian a mabalin a magun-od laeng dagiti nakarehistro nga agar-aramat. Dagiti editor ket nasken a saanda a makarikna a ti panagmarka iti binaliwan a kas bassit a panagurnos ket makaited iti panagpabassit ti serbi iti ganetgetda.
Dagiti adu a panagurnos[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti editor ket maawisda nga agtured, ngem adda met dagiti nadumaduma a banag a maaramid iti agar-aramat tapno masigurado a dagiti adu a panagurnos ket nasayaat a maaramid. Sakbay a mapan nga agaramid ti adu a panagurnos, ti agar-aramat ket nasken a mangikeddeng a makitungtung kadagiti maisingasing a masukatan idiay tungtungan ti artikulo/tungtungan ti panid. Iti las-ud ti panagurnos, no agaramid ti kastoy iti napaut a panawen, ti etiketa ti
{{Maus-usar}} ket makaipabassit ti gapuanan iti suppiat ti panagurnos. No nalpasen ti panagurnos, ti panagikabil iti pakabuklan ti inurnos ket makatulongto a mangdokumento kadagiti binaliwan. Dagitoy nga addang ket makatulong iti amin a mangisigurado a dagiti adu a panagurnos ket nasayaat nga awaten ti komunidad ti Wikipedia.
Ti adu a panagurnos ket nasken a mairepaso tapno mapasingkedan iti konsenso kadagiti amin a mabanagan nga editor. Isu a ti aniaman a panagbaliw a mangbaliw ti kaibuksilan ti artikulo ket nakaro (saan a bassit), urayno ti inurnos ket maymaysa a balikas .
Awan met dagiti nasken a termino a pakaitunosam no agaramid kadagiti adu a panagurnos, ngem dagiti maisingasing dita ngato ket nagablinen a dagiti nasayaat a panagsanay. No kayatmo nga aramiden iti bukodmo a waya, ti pagbanagan dagiti inurnosmo a maurnosto manen ket nangatngato.
"Kitaen ti taudan" – nasalakniban a pampanid[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti panid a nasalakniban manipud iti panagurnos. Dagitoy a panid ket addaan iti etiketa ti
Kitaen ti taudan imbes nga iti maysa nga etiketa ti
Urnosen . Mabalinmo pay met a saan a dagus nga urnosen dagitoy a panid, babaen ti panangited iti "kiddaw ti panagurnos" – ti maysa nga editor nga addaan iti abilidad nga agurnos iti nasalakniban a panid ket mangsungbatto iti kiddawmo. Mabalinmo ti mangited iti kiddaw babaen ti panagpindut iti etiketa ti
Kitaen ti taudan iti dayta a panid ken ti panag-usar iti silpo ti "Agkiddaw iti panagurnos" iti kanawan a baba.
Pananginayon kadagiti reperensia[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met ti ramit ti Wikipedia:refToolbar 2.0 a nairaman iti ngato ti pagurnosan a kahon a mangpalaka ti agianayon ken umno a panagpormat kadagiti reperensia. Ti ramit ket mabalin nga agusar ti maymaysa a pirgis iti datos, a kas ti PMID wenno ISBN, tapno mapunno dagiti dadduma a salaysay. Nupay kasta, daytoy a ramit ket sagpaminsan laeng a mabalin. Ti nasaysayaat a ramit ket mabirukan ditoy: [1], ngem agdama met a nadadael.
Wiki a panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti wiki a panagsurat ket ti pakaammo a saan a maiparang iti nalpasen nga artikulo. Ti wiki a panagsurat ket makita laeng iti paset ti pagurnosan ken mangibaga iti sopwer iti pannakaiparang iti artikulo. Ti batayan a listaan ti wiki a panagsurat ket mabirukan iti nadaras a reperensia.
Adu pay a pakammo iti panagurnos ti pampanid iti wiki[urnosen | urnosen ti taudan]
Panagrugi[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti annuroten ken dagiti taripnong[urnosen | urnosen ti taudan]
Siguraduem a mangitedka ti pakaammo a maitunos iti naisangayan a panggep iti Wikipedia, wenno ti linaonmo ket mabalin a maikkat. Mabalinmo met a kanayon nga usaren dagiti tungtungan a panid tapno makasaludsodka wenno mangpadas no maawat iti kapanunotam. Pangngasi a dagiti kontribusionmo ket masakopan babaen ti.
Makatulong a pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- MAS/Panagurnos
- Nadaras a reperensia
- No marigatanka nga agurnos iti atiddog a panid
- No ti artikulo ket nasalakniban iti panagurnos
- Maipanggep iti pakasaritaan ti panid


text:
Thomas A. Hendricks
Ni Thomas Andrews Hendricks (Septiembre 7, 1819 – Nobiembre 25, 1885)[1] ket maysa idi nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas maysa a Pannakabagi ken maysa a Senador manipud idiay Indiana, ti maika-16 a Gobernador iti Indiana (1873–1877), ken ti maika-21 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1885). Ti immuna a Demokratiko a gobernador a nabutosan idiay Akin-amianan nga Estados Unidos kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, ken nagsalsalabnik ti Demokratiko a puesto idiay Senado ido panawen ti gubat, ni Hendricks ket napardas a dimakkel ti kadayegna kadagiti nailian apartido. Kalpasan ti dua a napaay a panagpadasna ti panagabakk ti opisina ti gobernador, ti terminona ket namarkaan babaen ti Derraaw iti 1873, a daytoy ket nangsagepsep kadagiti kaaduan nga enerhiana. Isu ket sinuppiaten ti babaen ti napigsa a kaaduan dagiti Republikano idiay Sapasap nga Asemblia ti Indiana, ken saan a nakatignay kadagiti aniaman a naisangsangayan a lehislasion. Ni Hendricks ket isu idi ti napaay a kanditato para iti Bise Presidente ti Demokratiko nga etiketa ni Samuel Tilden iti kontrobersial a panagbutos ti presidente idi 1876. Urayno ti napaay a salunatna, isu ket nangawat ti nominasion ti partidona tapno agtaray para iti Bise presidente ti panagbutos idi 1884 a kas ti kumaduaan a tumarayan ni Grover Cleveland, ken nagserbi iti dayta nga opisina aginggana ti ipupusayna kalpasan ti walo a bulan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Biograpia ni Thomas A Hendricks". HendricksMn.com. Naala idi 2007-01-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Thomas Hendricks idiay Wikimedia Commons


text:
Nalatak a Bangen ti Raw-ang
Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang ket isu ti kadakkelan a sistema ti koral a raw-ang[1][2] a buklen dagiti sumurok a 2,900 nga agmaymaysa a raw-ang[3] ken dagiti 900 nga isla a gumay-at ti sumurok a 2,600 a kilometro (1,600 mi) iti kalawa ti agarup a 344,400 kuadrado kilometro (133,000 sq mi).[4][5] Ti raw-ang ket mabirukan idiay Baybaya Koral, idiay aplaya ti Queensland, Australia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ UNEP a Sentro ti Panangimatonan ti Konserbasion (1980). "Nasalakniban a Luglugar ken Tawidan ti Lubong – Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tawidan a Lugar ti Lubong". Departamento tie Enbironmento ken Tawidan. Naidulin manipud ti kasisigud idi 11 Mayo 2008. Naala idi 14 Marso 2009.
- ^ "Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Pateg ti Tawidan ti Lubong". Naala idi 3 Septiembre 2008.
- ^ Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tawidan a Lugar ti Lubong, a daytoy 348,000 km kuadrado, ket adda dagiti 2900 a raw-ang. Nupay kasat, daytoy ket saan a mangiraman kadagiti raw-ang a mabirukan idiay Ilet ti Torres, nga adda dagiti nakarkulo a kalawa ti 37,000 km kuadrado ken mabalin nga adda ti 750 a raw-ang ken dagiti baknad. (Hopley, p. 1)
- ^ Fodor's. "Pagsurotan aPanagbaniaga ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang". Naala idi 8 Agosto 2006.
- ^ Departamento ti Enbironmento ken Tawidan. "Panagrepaso ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tignay ti Marino a Parke Marine ti 1975". Naidulin manipud ti kasisigud idi 18 Oktubre 2006. Naala idi 2 Nobiembre 2006.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hopley, David; Smithers, Scott G.; Parnell, Kevin E. (2007). Ti Heomorpolohia ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang: panagrang-ay, dibersidad, ken panagbalbaliw. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-85302-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang idiay Wikimedia Commons


text:
Cabugao, Ilocos Sur
Ti Cabugao ket maysa a maikadua a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabugao ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay[2].
- Alinaay
- Aragan
- Arnap
- Baclig (Poblacion)
- Bato
- Bonifacio (Poblacion)
- Bungro
- Cacadiran
- Caellayan
- Carusipan
- Catucdaan
- Cuancabal
- Cuantacla
- Daclapan
- Dardarat
- Lipit
- Maradodon
- Margaay
- Nagsantaan
- Nagsincaoan
- Namruangan
- Pila
- Pug-os
- Quezon (Poblacion)
- Reppaac
- Rizal (Poblacion)
- Sabang
- Sagayaden
- Salapasap
- Salomague
- Sisim
- Turod
- Turod-Patac
Ti nagtaudan ti nagan ti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi sakbay a dimteng dagiti Kastila, nagturay ti ayan tatta ti Cabugao iti maysa a mangidadaulo nga agnagan ti Kabu Angaw. Ni Kabu Angaw ket kayatanna ti ang-angaw, ngem no pay kasta, maysa isuna a natured ken nalaing a mangidadaulo. Kas pammadayaw kenkuana, pinagtipon dagiti umindeg ti naganna, nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kayapa, Nueva Vizcaya
Ti Kayapa ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Kayapa ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.[2]
- Acacia
- Amelong Labeng
- Ansipsip
- Baan
- Babadi
- Balangabang
- Banao
- Binalian
- Besong
- Cabalatan-Alang
- Cabanglasan
- Kayapa Proper East
- Kayapa Proper West
- Mapayao
- Nansiakan
- Pampang (Poblacion)
- Pangawan
- Pinayag
- Pingkian
- San Fabian
- Talecabcab
- Tubongan
- Alang-Salacsac
- Balete
- Buyasyas
- Cabayo
- Castillo Village
- Latbang
- Lawigan
- Tidang Village
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Vizcaya". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Vizcaya". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lagonoy, Camarines Sur
Ti Lagonoy ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lagonoy ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.[2]
- Agosais
- Agpo-Camagong-Tabog
- Amoguis
- Bocogan
- Balaton
- Binanuahan
- Burabod
- Cabotonan
- Dahat
- Del Carmen
- Ginorangan (Genorangan)
- Gimagtocon
- Gubat
- Guibahoy
- Himanag
- Kinahologan
- Loho
- Manamoc
- Mangogon
- Mapid
- Olas
- Omalo
- Panagan
- Panicuan
- Pinamihagan
- San Francisco (Poblacion)
- San Isidro
- San Isidro Sur (Poblacion)
- San Isidro Norte (Poblacion)
- San Rafael
- San Ramon
- San Roque
- San Sebastian
- San Vicente (Poblacion)
- Santa Cruz (Poblacion)
- Santa Maria (Poblacion)
- Saripongpong (Poblacion)
- Sipaco
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Baybayin
Ti baybayin ket maysa a kita ti panag-surat (a maamamoan iti Unicode (Ilokano: Nagkaykaysa a kodigo) a sinuratan a Tagalog; kitaen dita baba),sakbay ti panawen dagiti Kastila, daytoy ket kameng ti Brahmic a sinuratan nga inus-usar idi maika-16 a siglo.[1]Agtultuloy daytoy nga inus-usar idi agdama a panag-kolonisation dagiti Kastila inggana idi maika-19 a siglo.
Ti sao a Baybay ket kayat na a saoen a kas "panangiletra" iti pagsasao a Tagalog. Adu ti panaka-dokumentasion na daytoy babaen dagiti Kastila. Adu pay dagiti agkunkuna a daytoy ket naigapu iti Alibata,[2] ngem daytoy a nagan ket saan nga husto. (Ti sao nga "Alibata" ket naaramid babaen ni Paul Rodríguez Verzosa kalpasan ti panag-urnos na dagiti letra iti Arabiko nga abesedário[3] alif, ba, ta (alibata), nga inikkat ti letra nga “f”." )
Dagiti barbaro a sinuratan idiay Pilipinas ket naulogan manipud iti Baybayin, ti Hanunó'o, Buhid, Tagbanwa ken Kapampangan a sinuratan.
Ti Baybayin ket maysa kadagiti sanga-dosena wenno agmaymaysa a sistema ti panag-surat nga inus-usar idiay Abagatan a daya nga Asia, a ganggani amin ket abugida.
Dagiti linaon
- 1 Pakabuklan
- 2 Dagiti karakter
- 3 Unicode
- 4 Dagiti kas pagarigan
- 5 Dagiti nagibasaran
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybayin ket nalatakan dagiti Kastila a padi a ni Pedro Chirino idi 1604 ken Antonio de Morga idi 1609 a naamamoan ti kaaduan, ken sapasap nga inus-usar kadagiti kinabukod a sinur-surat, dandaniw, ken dadduma pay. Babaen kenni William Henry Scott, addaan dagiti datu manipud idi 1590 a saan a makapirma kadagiti pangpasingked wenno dagiti sapata, ken dagiti saksi a saan a makapirma kadagiti kasuratan ti daga iti panawen a 1620.[4]Awan dagiti pakakitaan no kaano idi ti ania nga akbang iti panakaaamo da ti agkurdit, ken awan dagita pakasaritaan ti sistema ti panagsurat. Addaan dagiti innem a teoría a maipanggep dagiti nagtaudan iti Baybayin.
Kawi[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kawi ket nagtaud idiay Java, ken inus-usar iti labes a kaaduan iti Malay a Purpuro.
Ti Gambang a plato ti Laguna a Naisuratan ket isu ti kasapaan a nasuratan a dokumento a nabirukan idiay Pilipinas.
Daytoy ket maysa a nainkalintegan a dokumento a naisuratan iti petsa a Saka iti panawen a 822, nga agpadpada iti Abril 21, 900 AD . Naisurat daytoy iti Kawi a sinuratan iti sabsabali a Daan a Malay a naglaon kadagiti dinawat a balikas manipud iti Sanskrit ken addan pay ti bassit a saan a Malay a bokabulario a ti nagtaudan ket saan a nalawag iti baetan ti Daan a Javanese ken Daan a Tagalog. Maysa a kapanunutan iti kasta, yantangay ti Kawi ket isu ti kasapaan a nasaksian iti panagsurat idiay Pilipinas, ngarud ket baka nagtaud manipud iti Kawi.
Ti maikadua a kas pagarigan iti Kawi a sinuratan ket makita idiay Marpil a Selio ti Butuan, ngem saan a napetsado daytoy.
Adda maysa a burnay a pakaipupónan , a makunkuna a "Calatagan a Banga" a mabirukan idiay Calatagan, Batangas ket naisuratan kadagiti karakter a nakakapasdaaw a kapadpada ti Baybayin, ken natuntonan a naisurat idi 1300 AD. Yantangay ti kapudno iti daytoy ket saan pay a napasingkedan.
Daan a Sumatra "Malay" a sinuratan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maysa pay a kapanunutan ket naibagbagana a ti sinuratan wenno dagiti sinuratan nga inusar ti panagsurat kadagiti maysa a Malay a pagsasao ket naampon ken nagbalin a Baybayin. Ti mays a naisangayan ket ti Pallava a sinuratan manipud idiay Sumatra ket nasaksian a manipud iti maika-7 a siglo [1].
Sulawesi[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bugis-Makassarese a sinuratan ket isu ti nagtaudan ti Devanagari. Ti nakapanunutan iti daytoy ket addaan ti bersion iti daytoy a sinuratan nga inpakaammo idiay Pilipinas babaen ti Bengal a naparang-ay a kas Baybayin.
Cham[urnosen | urnosen ti taudan]
Kanungpulanna, addaan ti nasapa a Cham a sinuratan manipud idiay Champa nga tattan ket isu ti abagatan a Bietnam ken abagatan a daya a Cambodia ket baka naipaammo wenno dinawat ken naampon a Baybayin.
Pakaidumaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a sistema ti panagsurat ket maysa nga abugida a sistema nga agus-usar ti pagkaduaen a konsonante ken bokal. Ti tunggal maysa a karakter, a naisurat iti naibatayan kaniana a porma, ket addaan ti konsonante a naggibusan nga addaan ti bokal nga "A". Tapno makaaramid ti konsonante a naggibusan nga addaan ti sabali a bokal nga uni, ti maysa a marka ti ket maikabil ti ngato wenno ti baba ti konsonante (ti agaramid ti "E" wenno "I" nga uni) wenno iti baba ti konsonante (ti agaramid ti "O" wenno "U" nga uni). Daytoy a marka ket makunkuna a kudlit. Ti kudlit ket saan a maidagep kadagiti agkaykaysa a bokal. Dagiti bokal ket addan da kadagiti bukod da a marka ti sinuratan. Addaan laeng maysa a tanda para iti D wenno R, isu da amin ket maysa a disso kadagiti mabalin nga uni ti panagbalikas ti panagsao nga us-usaren ti pannakaibalikas ti maysa a rukod ti uni, daytoy iti kaaduan a pagsasao iti Pilipinas, nga ti D ket rumsua nga umuna, kanungpulan, mangrugian ti konsonante wenno lippasan ti konsonante a pagiananda ken ti R iti nagyan ti katengngaan. Daytoy nga alagaden ti gramatika ket addaan pay a naususar iti agdama a pagsasao a Filipino, no ti d ket nagbaetan ti dua a bokal, agbalin a r, a kas iti balikas a dangál ken marangál, wenno dunong ken marunong, ken ti pay raw para iti daw ken rin para iti din a kalpasan dagiti bokal.[1] Daytoy a sabsabali a sinuratan ket saan nga maus-usar para iti Ilokano, Pangasinan, Bikolano, ken sabsabali a pagsasao iti Pilipinas, ngamin ket dagitoy a pagsasao ket addan da ti nailasin a tantanda para iti D ken R.
Dua nga estilo ti panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Estilo sakbay ti panawen a Kastila[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kasisigud a porma ti Baybayin a sinuratan, ti agkaykaysa a konsonante ket saan a mainaganan a maisangsangayan; yantangay, ti kasta a konsonante ket saan a naisursurat, ken ti agbasbasa ket agikabil ti awan a konsonante babaen ti linaon. Kas pagarigan, dagiti letra a n ken k iti balikas a bundók ket naikkat da, tapno ti panangiletra ket bu-do.
Estilo Virama a kudlit[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kasisigud a panagsurat ket narigat unay para kadagiti Kastila a padi nga agipatpatarus ti liblibro iti nakayanakan a pagsasao. Ngamin iti daytoy, ni Francisco López ket nagpaamo ti bukod na a kudlit idi 1620 a nangikkat ti bokal nga a. Daytoy a kudlit ket addaan ti porma a "+" a senial,[5]a naibantay iti Kristianidad. Daytoy krus a kudlit ket agrebbeng a kas iti virama iti Devanagari a sinuratan iti India. Iti kinapudno, ti Unicode ket tawtawagen na ti kudlit iti Tagalog a Senial a Virama. Kitaen dita ngato iti paset ti Pakaidumaan.
Ti "Nga" a karakter[urnosen | urnosen ti taudan]
Maysa a karakter ti nagdagep ti "nga". Ti agdama a bersion iti abedesario a Filipino ket addaan pay laeng ti "ng" dua a letra a mangisaup iti maysa a balikas (Ingles:digraph), viz ti maysa a letra a nabuklan ti ti dua a karakter.
Ti Tuldék[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti balikas a naisurat iti Baybayin ket naisurat iti agsasaruno a panagayos, ken ti addan a tuldek ket ti maysa a nakatakder a linia, wenno dagiti agparis a dua a nakatakder a linia. Dagitoy a linia ket maus-usar a kas maysa a koma, tulnek, wenno dua a sabsabali a balikas.[1]
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybayin ket napakasaritaan nga inus-usar kadagiti lugar nga agsasao iti Tagalog ken iti basbasit iti Kapampangan. Ti panaka-usar na ket nagsaknap na iti Ilokano idi dagiti Kastila ket indegdegan da ti panagusar ti Biblia. Dagiti maikabagian a sinuratan a kas iti Hanunóo, Buhid, ken ti Tagbanwa ket agdama pay a maus-usar iti daytoy nga aldaw, a mairaman ti Kapampangan a sinuratan.
Dagiti karakter[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panaka-urnos dagiti karakter[urnosen | urnosen ti taudan]
Idiay Doctrina Cristiana, dagiti letra ti Baybayin ket naisurat a kastoy A O/U E/I H P K S L T N B M G D/R Y NG W.[6]
Unicode[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybayin ket nainayon iti Unicode a Pagalagadan idi Marso, 2002 iti panakaipablaak ti bersion a 3.2.
Ti Unicode a paset ti Baybayin, a natawagan ti Tagalog, ket U+1700–U+171F. Ti dapo a maris a lugar ket ipatukdo na ti saan a nainaganan a kodigo a punpuntos:
Dagiti kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ama Namin[urnosen | urnosen ti taudan]
(Kasakbayan a-Kudlit)
- ᜀᜋᜈᜋᜒ
- ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜃ
- ᜐᜊᜑᜒᜀ ᜅᜎᜋᜓ
- ᜋᜉᜐᜀᜋᜒᜀᜃᜑᜒᜀᜋᜓ
- ᜐᜓᜇᜀᜎᜓᜂᜋᜓ
- ᜇᜒᜆᜓᜐᜎᜓᜉ᜵ᜉᜈᜐᜎᜅᜒ
- ᜊᜒᜌᜋᜓᜃᜋᜒᜅᜌᜓᜀᜀᜋᜒᜃᜃᜁᜐᜀᜀ
- ᜀᜉᜆᜏᜒᜋᜓᜃᜋᜒᜐᜀᜋᜒᜋᜅᜐᜎ
- ᜉᜈᜉᜉᜆᜏᜈᜋᜒ
- ᜐᜋᜅᜈᜃᜃᜐᜎᜐᜀᜋᜒ
- ᜀᜑᜓᜏᜋᜓᜃᜋᜒᜁᜉᜑᜒᜆᜓᜎᜓᜐᜆᜓᜐᜓ
- ᜀᜁᜀᜌᜋᜓᜃᜋᜒᜐᜎᜑᜈᜋᜐᜋ
- ᜐᜉᜃᜁᜌᜓᜀᜃᜑᜒᜀ᜵ᜀᜃᜉᜌᜒᜑ
- ᜀᜀᜃᜇᜃᜒᜎᜀ᜵ᜋᜉᜃᜁᜎᜋ᜶
Ti Amami[urnosen | urnosen ti taudan]
(Kalpasan a-Kudlit)
- ᜀᜋ ᜈᜋᜒᜈ᜔,
- ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜆ᜔ ᜃ,
- ᜐᜋ᜔ᜊᜑᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜅᜎᜈ᜔ ᜋᜓ;
- ᜋᜉᜐᜀᜋᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜃᜑᜒᜀᜈ᜔ ᜋᜓ;
- ᜐᜓᜈ᜔ᜇᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜎᜓᜂᜊ᜔ ᜋᜓ
- ᜇᜒᜆᜓ ᜐ ᜎᜓᜉ, ᜉ ᜈᜅ᜔ ᜐ ᜎᜅᜒᜆ᜔.
- ᜊᜒᜄ᜔ᜌᜈ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜅᜌᜓᜈ᜔ ᜅ᜔ ᜀᜋᜒᜅ᜔ ᜃᜃᜈᜒᜈ᜔ ᜐ ᜀᜏ᜔-ᜀᜏ᜔;
- ᜀᜆ᜔ ᜉᜆᜏᜒᜈ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜐ ᜀᜋᜒᜅ᜔ ᜋᜅ ᜐᜎ;
- ᜉ ᜈᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜉᜉᜆᜏᜇ᜔ ᜈᜋᜒᜈ᜔ ᜐ ᜋᜅ ᜈᜄ᜔ᜃᜃᜐᜎ ᜐ ᜀᜋᜒᜈ᜔;
- ᜀᜆ᜔ ᜑᜓᜏᜄ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜁᜉᜑᜒᜈ᜔ᜆᜓᜎᜓᜆ᜔ ᜐ ᜆᜓᜃ᜔ᜐᜓ,
- ᜀᜆ᜔ ᜁᜀᜇ᜔ᜌ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜐ ᜎᜑᜆ᜔ ᜅ᜔ ᜋᜐᜋ.
- [ᜐᜉᜄ᜔ᜃᜆ᜔ ᜁᜌᜓ ᜀᜅ᜔ ᜃᜑᜒᜀᜈ᜔, ᜀᜅ᜔ ᜃᜉᜅ᜔ᜌᜒᜑᜈ᜔, ᜀᜆ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜃᜇᜃᜒᜎᜀᜈ᜔, ᜋᜄ᜔ᜉᜃᜌ᜔ᜎᜈ᜔ᜋᜈ᜔.]
- ᜀᜋᜒᜈ᜔/ᜐᜒᜌ ᜈᜏ.
Sangalubongan a Panakairangarang dagiti Karbengan ti Nagtagitaoan[urnosen | urnosen ti taudan]
(Ingles: Universal Declaration of Human Rights)
- ᜀᜅ᜔ ᜎᜑᜆ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜆᜂ ᜀᜌ᜔ ᜁᜐᜒᜈᜒᜎᜅ᜔ ᜈ ᜋᜎᜌ ᜀᜆ᜔ ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ ᜐ ᜃᜅᜎᜈ᜔ ᜀᜆ᜔ ᜃᜉᜆᜈ᜔‖ ᜐᜒᜎ ᜀᜌ᜔ ᜉᜒᜈᜄ᜔ᜃᜎᜓᜂᜊᜈ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜊᜓᜇ᜔ᜑᜒ ᜀᜆ᜔ ᜇᜉᜆ᜔ ᜋᜄ᜔ᜉᜎᜄᜌᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜁᜐᜆ᜔ᜁᜐ ᜐ ᜇᜒᜏ ᜈᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜃᜃᜉᜆᜒᜈ᜔‖
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Baybayin, ti Taga-ugma a Naisuratan iti Pilipinas. Naala idi Septiembre 04, 2008.
- ^ M.c. Halili (2004). Pakasaritaan ti Pilipinas. Rex Bookstore, Inc. pp. 47. ISBN 9789712339349.
^ C. Duka (2008). Struggle for Freedom' 2008 Ed.. Rex Bookstore, Inc. pp. 32–33. ISBN 9789712350450.
- ^ Baybayin History, baybayin.com, Naala idi Mayo 23, 2010.
- ^ Scott 1984, p. 210
- ^ Tagalog script. Naala idi Septiembre 02, 2008.
- ^ Doctrina Cristiana


text:
Siria
Ti Siria (/ˈsɪriə/ ( denggen) sirr-ee-ə; Arabiko: سورية Sūriyya wenno سوريا Sūryā; Siriako: ܣܘܪܝܐ; Kurdo: Sûrî), opisial a ti Republika nga Arabo ti Siria (Arabiko: الجمهورية العربية السورية al-Jumhūriyyah al-‘Arabīyah as-Sūriyyah Arabiko a pannakabalikas (tulong·paammo)), ket maysa a pagilian idiay Lumaud nga Asia, a nabeddengan babaen ti Lebanon ken ti Baybay Mediteraneo iti laud, ti Turkia ti amianan, ti Irak iti daya, ti Hordania iti abagatan, ken ti Israel iti abagatan a laud.
Iti Inggles, ti nagan a Siria ket kapadpadana idi ti Lebante, a naamamuan iti Arabiko a kas ti Sham, nupay daytoy moderno nga estado ket buklenna dagiti luglugar ti taga-ugma a pagpagarian ken imperio, a mairaman ti Eblano a sibilisasion iti maikatlo a milenio BC. Iti Islamko a panawen, ti kapitoliona a siudad, a Damascus, ti kadaanan nga agnanayon a nataengan a siudad iti lubong,[5] ket isu daydi tugaw ti Umayad a Kalipato, ken maysa a probinsial a kapitolio ti Mamluk a Sultanato iti Ehipto.
Ti populasion ti Siria ket 74% Sunni, 12% Alawi, 10% Kristiano, ken 3% Druze. No maitipon amin, adda 90% iti populasion ti Siria ket Muslim, bayat a dagiti dadduma a 10% ket Kristiano, a kangrunaan a mairaman dagiti Arabo a Kristiano ken dagiti pay Asiriano ken dagiti Armenio. Dagiti kangrunaan n patneng a minoridad idiay Siria ket mairaman dagiti Kurdo (9%), dagiti Asiriano, dagiti Armeniano, dagiti Turkamano ken dagiti Sirkasianos. Ti kaaduan ti populasion ket Arabo (90%).[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Central Intelligence Agency. Nobiembre 2, 2011 karkulo". Cia.gov. Naala idi 2011-04-23.
- ^ a b c d "Siria". Internasional a Pundo ti Paguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "REporta ti Panagrangrang-ay ti nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ "Sangalubongan a Direktorio dagiti Minoridad: Panagtaldiap ti Siria". Karbengan dagiti Minoridad Internasional. Naala idi 2010-09-11.
- ^ Neolithic Tell Ramad idiay Damascus a Bakka iti Siria. Naala idi2010-02-01.
- ^ "Siria (05/07)". State.gov. Naala idi 2008-10-25.
- Siria
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti Arabo a republika
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Daya a Mediteraneo
- Nalames nga Immindayon
- Lebante
- Mesopotamia
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1946
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia


text:
Insik a karakter
Dagiti Insik a karakter ket dagiti logograma nga inus-usar a panagsurat iti Insik (mabalin a tinawtawagan dagitoy iti hanzi[2] 汉字/漢字 "Han a karakter") ken Hapon (kanji). Dagiti kastoy a karakter ket inus-usar pay, ngem saan a kankanayon, iti Koreano (hanja), ken dati nga inus-usar iti Bietnamis (chữ Hán), ken dagiti pay sabali apagsasao. Dagiti INsik a karakter ket buklen ti kaduogan nga agtultuloy nga inus-usar a sistema ti panasurat iti lubong.[3][4][5] Babaen ti kasasaad ti pannkaiwarwaras a pang-usar idiay Tsina ken Hapon, dagiti Insik a karakter ket dagiti kaaduan a wnaampon a sistema ti panagsurat iti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sawndip Sawdenj (古壮字字典; Diksionario dagiti Taga-ugma a karakter ti Zhuang), Dagiti Etnisidad a Panagipablaak ti Guangxi (广西民族出版社), 1989. ISBN 7-5363-0614-8 / 9787536306141. Nota: Ti karakter para iti "saw", ⿰書史, ket nasken koma a maymaysa a karakterir,nga adda ti radikal a 書 iti kanigid, ken 史 radikal iti kanawan. Iti kapada, ti "ndip" (⿰立生) ket maymaysa a karakter, a binuklan dagiti radikal ti 立 ken 生. Iti agdama, adda dagiti pannakaipatingga ti panangiparang kadagiti logograma a Zhuang itiUnicode, gaputa dagitoy ket saan a nasuportaran.
- ^ Potowski, Kim (2010). Dibersidad ti panagsasao idiay Estados Unidos. Cambridge: Unibersidad ti CambridgePress. p. 82. ISBN 978-0-521-74533-8.
- ^ "Dagiti Simbolo ti Insik a panagsurat". Kwintessential. Naala idi 2010-03-20.
- ^ "Pakasaritaan ti INsik a panagsurat a Naipakpakita kadagiti Museo". CCTV online. Naala idi 2010-03-20.
- ^ Jane P. Gardner & J. Elizabeth Mills. "Panagbanniaga idiay Daya nga Asia". Everything.com, F+W Media. Naala idi 2010-03-20.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti Insik a Karakter idiay Wikimedia Commons


text:
Alfonso, Cavite
Ti Alfonso ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alfonso ket nabingbingay a politikal iti 32 barbaranggay.[2]
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- Amuyong
- Buck Estate
- Esperanza Ibaba
- Kaytitinga I
- Luksuhin Ilaya
- Luksuhin Ibaba
- Mangas I
- Marahan I
- Matagbak I
- Pajo
- Sikat
- Sinaliw Malaki
- Sinaliw na Munti
- Sulsugin
- Taywanak Ibaba
- Taywanak Ilaya
- Upli
- Kaysuyo
- Luksuhin Ilaya
- Palumlum
- Bilog
- Esperanza Ilaya
- Kaytitinga II
- Kaytitinga III
- Mangas II
- Marahan II
- Matagbak II
- Santa Teresa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wikipedia:AutoWikiBrowser
Ti AutoWikiBrowser (masansan a naipangyababaan ti AWB) ket isu ti semi automatiko nga editor ti MediaWiki para iti Windows XP ken dagiti pay naud-udi, nadaremdem daytoy tapno makaaramid mangpapardas ken mangpalaka kadagiti makabannog ken maul-ulit nga obra. Daytoy ket kasla pagbasabasa nga automatiko a manglukat ti panid kalpasan no maidlin ti naudi. No maisentar a maaramid, daytoy ket mangisingasing kadagiti pangsukat (kadawyan a ti panagporma) a sapasap laeng kadaggiti nangruna a pangsuksukat.
Iti agdama, ti AWB ket mabalin a makapartuat ti listaan dagiti panid manipud ti agmaymaysa wenno nadumaduma a kategoria, ti "dagiti nakasilpo ditoy", ti wiki a silsilpo iti panid, ti testo iti papeles, ti Google a pangbiruk, ti bambantayan ti agar-aramat, wenno dagiti kontribusion ti agar-aramator. Ti AWB adda pay kadagiti naitiptipon a programa tapno agkita kadagiti database dumps Wikipedia . Ti pagurnosan a kahon ti AWB ket suportaranna ti Microsoft Text Services Framework para iti panag-usar ti panagadlaw ti bitla/dagiti panangikat ti surat-ima.


text:
Brunei
Ti Brunei i/bruːˈnaɪ/, opisial a ti Pagilian iti Brunei, ti Pagtaengan iti Kappia[8] (Malayo: Negara Brunei Darussalam, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay amianan a pantar iti isla iti Borneo, idiay Abagatan a daya nga Asia. Malaksid ti aplayana manipud ti Baybay Abagatan Tsína, daytoy ket kompleto a napalikmutan babaen ti estado iti Sarawak, Malaysia, ken daytoy ket naisina iti dua a paset babaen ti distrito ti Sarawak iti Limbang. Daytoy ket isu laeng ti naturay nga estado a kompleto nga adda idiay isla iti Borneo, a dagiti nabati a paset iti daytoy nga isla ket tagikua ti Malaysia ken Indonesia. Ti populasion ti Brunei ket 401,890 idi Hulio 2011.
Ti opisial a nailian a pakasaritaan ti Brunei ket mangitunton a makasurot ti nagtaudanna iti maika-7 a siglo, a daytoy idi ket suheto nga estado iti Srivijaya nga imperio babaen ti nagan a P'o-li. Kalpasanna daytoy ket nagbalin a nasakop nga estado iti Majapahit nga imperio sakbay anagbalin a Islam idi maika-15 a siglo. Idi karangayan ti imperiona, ti sultanato ket nagturay ti gumayat kadagiti pantar a rehion iti moderno nga aldaw a Sarawak ken Sabah, ti Sulu a purpuro, ken dagiti isla iti amianan a laud nga ungto iti Borneo. Ti talasokrasia ket binisita idi babaen ni Ferdinand Magellan idi 1521 ken nakilaban iti Kastila a Gubat di 1578 a kinasuppiat ti España. Ti imperiona ket nangrugi nga agapday idi napilit a panagited iti Sarawak kenni James Brooke ken ti panagited ti Sabah iti Britaniko a Dokumento ti linteg a Kompania ti Amianan a Borneo. Kalpasan ti panakapukaw iti Limbang, ti Brunei ket nagbalin a protektorado ti Britaniko idi 1888, a nakaala ti panagtaeng idi 1906. Dgaiti tawen kalpasan ti Hapón a panawen ti gubat a panagsakop idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagporma ti maysa a batay-linteg ken nakilaban ti maysa a naarmasan a gulo.[9] Ti Brunei naalana manen ti panakawayawayana manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1 Enero 1984. Ti panagrang-ay to ekonomiana idi panawen ti 1970 ken 1990, ket napipia a 56% manipud idi 1999 aginggana idi 2008, ket nagpabalin iti Brunei a Darussalam iti maysa a baro a naidustriaan a pagilian.
Ti Brunei ket adda ti maikadua a kangatuan a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan kadagiti Abagatan a Daya nga Asia a pagpagilian kalpasan ti Singapore, ken naidasig daytoy a kas maysa a narang-ay a pagilian.[10] SEgun ti Internasional a Pundo ti Panguartaan (IMF), ti Brunei ket nairanggo a maika-5 iti lubong babaen ti dagup ti domestiko a produkto ti tunggal maysa a tao iti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti Forbes ket iranggona pay ti Brunei a kas ti maikalima a kabaknagan a pagilian kadagiti 182 a pagilian gapu ti kaadu ti lana ken masna a luglugar dagiti alingasaw.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Opisina ti Kangrunaan a Ministro iti Brunei a Darussalam
- ^ "Turismo ti Brunei". Tourismbrunei. Naala idi 16 Oktubre 2010.
- ^ Ti panagsurat a salisal ket agiragpat ti panag-usar, pakasaritaan iit Jawi a sinuratan | The Brunei Times
- ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html
- ^ a b c d "Brunei". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ a b Brunei Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah Handbook. IBP USA. 2011. p. 10.
- ^ Haggett, Peter (ed). Ensiklopedia iti Heeograpia iti Lubong, Tomo 1, Marshall Cavendish, 2001, p. 2913. Magun-od idiay Liblibro ti Google.
- ^ Pocock, Tom (1973). Nakilablaban a Heneral – Dagiti Publiko ken Pribado a Kampania ni Heneral Walter Walker (Umuna nga ed.). Londres: Collins. ISBN 0-00-211295-7.
- ^ "Dagiti Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 5 Oktubre 2009.
- ^ "Ti Forbes ket iranggona ti Brunei a maikalima a kabaknagan a pagilian". Pebrero 25, 2012.
- Brunei
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Borneo
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Malayo
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1984
- Dagiti sultanato
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Daet, Camarines Norte
Ti Daet ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Daet ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alawihao
- AwitanN
- Bagasbas
- Bibirao
- Borabod
- Calasgasan
- Camambugan
- Cobangbang (Carumpit)
- Dogongan
- Gahonon
- Gubat
- Lag-on
- Magang
- Mambalite
- Mancruz (Mangcruz)
- Pamorangon
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Baranggay VI (Poblacion)
- Baranggay VII (Poblacion)
- Baranggay VIII (Poblacion)
- San Isidro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 25 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kategoria:Sibibiag a tattao
Panggep: Gaputa dagiti sibibiag a tattao ket mabalinda nga agsagaba kadagiti personal a pannakadangran manipud kadagiti di maitutop wenno makapadakes a pakaammo, nasken nga annadantayo a taripatuen dagiti artikuloda. Daytoy a kategoria ket adda tapno makatulong kadagiti editor a mangparang-ay kadagiti kababalin dagiti biograpia ti sibibiag a tattao babaen ti panagitalek kadagiti artikulo ket agtaginayon ti agmangngamangnga a panirigan, agtaginayon ti kinapudno a pannakanatad, ken dagitoy ket maitutopda a mapunganayan.
Pampanid iti kategoria "Sibibiag a tattao"
Ti sumaganad a 177 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 177 a dagup.


text:
Wikipedia:VisualEditor/TemplateData
- VisualEditor
- Pagibagaan a panid (Ilokano)
- Pagibagaan a panid (Ingles) - idiay MediaWiki
- Apay a maararamid daytoy?
- Dokumentasion:
- Masansan a salsaludsod (Ingles) - idiay MediaWiki
- Panagrang-ay:
- Dagti linawas ken binulan a reporta ti kasasaad (Ingles) - idiay MediaWiki
- WMF Roadmap (Ingles) - idiay MediaWiki
- Inheniera a gangandat ti WMF, 2013-2014 (Ingles) - idiay MediaWiki
- Alagaden ti agar-aramat / Panag-usar
- Dagiti apat ti teklado
- TemplateData
- Pagsursuruan ti TemplateData
- Sentral a Pagipatarusan - idiay MediaWiki
- Kangrunaan a panid ti panagsukisok (Ingles) - idiay Meta
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin a inurnos babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos, babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inaldaw a nga agur-urnos babaen ti UI
babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras a naipasubli a pabagbalbaliw
babaen ti tipo ti panangisubli
-
(amin a pagkitaan
- Pagipadasan ti kinaudi a bersion ti VisualEditor - idiay MediaWiki
- Bugzilla
Dagiti linaon
Ania kadi ti TemplateData?[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti VisualEditor, ket isu ti visual interface a panagurnos kadagiti panid ti wiki , ket mangiraman ti ramit ti nalaka a pamay-an ti panagurnos kadagiti plantilia. Nupay kasta, tapno naserbi dayta a ramit, nasken daytoy a makaguyod ti pakaammo a maipanggep ti plantilia; iti kaaduan, daytoy ket makasapul kadagiti parametro para iti plantilia, ken dagiti pakailasinanda.
No awan ti TemplateData[urnosen | urnosen ti taudan]
No adda ti TemplateData[urnosen | urnosen ti taudan]
Panagnayon ti TemplateData[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nasken a maaramid ditoy ket ti pananginayon kadagiti TemplateData kadagiti plantilia (a naisangsangayan kadagiti kankanayon a maus-usar, a kas dagiti infoboxes) tapno dagitoy ket nalaklakada a maurnos. Ti nalaka a kas pagarigan a naikabil iti dokumentasion a panid ti plantilia, ket:
{ "description": "ikabil ti panangipalawag ditoy", "params": { "first parameter": { "label": "x", "description": "x", "type": "string", "default": "default value", "required": false } } }
Ti pagsursuruan ti TemplateData ket mangipalawag no kasano ti agnayon ti pakaammo ti TemplateData iti plantilia.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti listaan dagiti plantilia nga addan iti TemplateData ket makita ditoy a kategoria.


text:
Aliaga, Nueva Ecija
Ti Aliaga ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aliaga ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Betes
- Bibiclat
- Bucot
- La Purisima
- Magsaysay
- Macabucod
- Pantoc
- Poblacion Centro
- Poblacion East I
- Poblacion East II
- Poblacion West III
- Poblacion West IV
- San Carlos
- San Emiliano
- San Eustacio
- San Felipe Bata
- San Felipe Matanda
- San Juan
- San Pablo Bata
- San Pablo Matanda
- Santa Monica
- Santiago
- Santo Rosario
- Santo Tomas
- Sunson
- Umangan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Laoac, Pangasinan
Ti Laoac ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Laoac ket nabingbingay a politikal kadagiti 22 a barbaranggay.[2]
- Anis
- Balligi
- Banuar
- Botique
- Caaringayan
- Domingo Alarcio (Cabilaoan East)
- Cabilaoan West
- Cabulalaan
- Calaoagan
- Calmay
- Casampagaan
- Casanestebanan
- Casantiagoan
- Inmanduyan
- Poblacion (Laoac)
- Lebueg
- Maraboc
- Nanbagatan
- Panaga
- Talogtog
- Turko
- Yatyat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ingmar Bergman
Ni Ernst Ingmar Bergman (Pannakabalikas a Sueko: [ˈɪŋmar ˈbærjman] ( denggen); 14 Hulio 1918 – 30 Hulio 2007) ket maysa idi a Sueko a direktor, mannurat ken produser para iti pelikula, enteblada ken telebision. Nga inpalpalawagan ni Woody Allen a kas "mabalin a ti kalatakan nga artista ti pelikula, amin a banag a naipanunotan, namipud ti panakaparnuay ti kamera ti agkutkuti a ladawan," isu ket mabigbigan a kas maysa kadagiti kaaduan ti naaramid ken makaimpluensia a direktor ti pelikula iti amin a panawen.[3]
Isu ket nangipaturong kadagiti sumurok nga innem a pulo a pelikula ken dokumentario para iti sinematiko a panagipablaak ken para iti telebision, kaaduan kadagitoy ket insuratna. Isu ket nangipaturong pay kadagiti sumurok a sangagasut ken pito pulo a pabuya. Kadagiti kimmadduanna nga aktor ket ni Harriet Andersson, Liv Ullmann, Gunnar Björnstrand, Bibi Andersson, Erland Josephson, Ingrid Thulin ken Max von Sydow. Kaaduan kadagiti pelikulana ket naidisso idiay lanag iti ladawan idiay Suesia. Kaaduan kadagiti nangruna a suhetona idi ket patay, sakit, pammati, liputan, ken kinamauyong.
Ni Bergman ket aktibo idi para kadagiti adadu ngem innem a dekada. Idi 1976 ti kareerna ket nakaro a nadangran a kas nagbanagan ti madi nga inbestigasion para iti naipabasol a saan a panagbayad ti buis. Nakaungunget, ni Bergman ket nangipasardeng kadagiti adu a bilang a maararamid a produksion, inrikepna dagiti estudiona, ken kinabukbukodan a timmalaw idiay Alemania ti walo a tawtawen.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Ingmar Bergman ket naipasngay idi idiay Uppsala, Suesia, ti anak a lalaki ni Erik Bergman, ti maysa a Luteranona ministro ken intonokua ket maysa a kapelian ti Ari ti Suesia, ken ni Karin (Åkerblom), ket maysa a nars.[4] Isu ket kaduana a dimmakel ti laklakay a kabsatna a lalaki a ni Dag ken ti kabsatna ababai a ni Margareta a napalikmutan kadagiti relihioso a ladladawan ken panakisinnaritaan. Ti amana ket maysa idi a nalaing a makisao a ministro ti parokia nga adda ti nainget a konsepto ti pananganak. Ni Ingmar ket narikpan kadagiti nasipnget a kasilia idi naisbuanna ti katrena. "Bayat a niama ket agsersermon ken ti konsegrasion ket aglulualo, nagkankanta, wenno dumdumngeg", nga insursurat ni Ingmar iti autobiograpiana Laterna Magica:
"Nagipaspasnekak ti kinaayat kadagiti misterioso a lubong dagiti ababa nga arko ti simbaan, dagiti napuskol a diding, ti ayumuom ti eternidad, ti namarisan a lawag ti init nga agpigpigerger itingato ti kakaskasdaawan amulmula kadagiti mediebal a pinintaan ken dagitinakitikitan a pigura kadagiti kisame ken dagitididing. Adda amin kadagitoy ti essem a mapanpanunotan — dagiti anghel, dagiti santo, dagiti dragon, dagiti propeta, dagiti demonio, dagiti tao."
Urayno isu ket dimmakkel ti sangkabalayan iti Lterano nga agraraem, ni Bergman ket inbagbagana idi a napukawna ti pammatina iti isu ket walo a tawen, ken nakaikeddeng laeng daytoy a kinapudno bayat idi nagararamid ti Lawag ti Kalamiisan.[5] Ti panagayat ni Bergman iti teatro ket nasap a nangrugi: "Idi agtawen ti 9, isu ket nakisinnukat kadagiti agasmang ti lata a soldaona para iti maysa nga enkanto a parol, ti maysa a tagikuana a nangbalbaliw ti dalan ti biagna. Iti kaunegan timaysa a tawen, isu ket nangpartuat, babaen ti panagay-ayam kadagityo nga abalbalay, ti maysa a pribado a lubong a nakapnuan ti riknana a pagnaedan, a linaglagipna. Isu ket nagar-aramid kadagiti bukodna a senario, dagitimarioneta, ken dagiti panagsilaw ken nagited dagiti pataud ti tirtiris kadagitipabuya ni Strindberg nga isu ti nangisasao kadagiti amin a papel."[6][7]
Idi 1934, idi agtawen ti 16, isu ket naipatulod idiay Alemania tapno kalgaw nga agbakasion kadagiti gagayyem ti pamiliana. Isu ket napan iti maysa a Nazi dakkel a gimongan idiay Weimar a nakakitaanna ni Adolf Hitler.[8] Insursuratna idi iti Laterna Magica (Ti Enkanto a Parol) tikapanggepan tipanagbisitan iti Alemania, a nangipalpalawag a ti Aleman a pamilia ketnangibitin ti maysa a ladawan ni Adolf Hitler idiay diding ti asideg ti katrena, ken kadagiti "adu a tawtawen, Addak iti sikig ni Hitler, a nayayatan kadagitipanagballigina ken nalidlidayan kadagiti pannkapaayna".[9] Ni Bergman nagtignay ti dua a gay-at ti kammasapulan a serbisio iti milisia.
Idi 1937, isu ket simrek idiay Unibersida a Kolehio ti Stockholm (a napanaganan itan ti Unibersidad ti Stockholm), tapno agadal ti literatura ken arte. Isuket kaaduan a nakibingbinglay kadagiti teatro ti estudiate ken nagbalin a maysa a "napudno a nasanay ti pelikula".[10] Iti isu met laeng a panawen, ti maysa a romantiko a pannkairamann ket nangiturongan ti pannakisinana iti amana a nagpaut ti adu a tawtawen. Urayno isu ket saan anagturpos, isu ket nagsursurat kadagiti adu a pabuya, ken maysa pay nga opera, ken nagbalin a katakunaynay a direktor iti maysa a teatro. Idi1942, isu ket naikkan ti gundaway a mangiturong ti maysa kadagiuti sinursuratna, ti Ipupusay ni Caspar. Ti pabuya ket nabuya babaen dagiti kameng ti Svensk Filmindustri, a nangidaton kenni Bergman ti maysa a puesto nga agobra kadagiti sinuratan. Idi 1943, isu ket inasawana ni Else Fisher.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bergman ken literatura: August Strindberg". Ingmar Bergman Face to Face. Pundasion Ingmar Bergman. Naala idi 26 Mayo 2011. "Ni Strindberg ket sinursurotnak kadagiti amin a kabibiagko: Isu ket inayayatko, ginurgurak ken inpalladawko dagiti librona iti diding, wayawayaak isuna, Saanko a maawatan."
- ^ a b c d Aghed, Jan (30 Hulio 2002). "När Bergman går på bio". Sydsvenska Dagbladet (iti Swedish). Naala idi 26 Mayo 2011. "No sasaoen tayo dagiti agararamid ti pelikula a nakaited kaniak ti kammasapulan a panagsanay ken duron nasken a mangrugi tayo kenni Victor Sjöström, isu ti umuna ken kangrunaan ti amin. Ken inton ni Marcel Carné ken Kurosawa ken isu ngarud ni Fellini. Nga awan ti urnos a panagsasaruno a pagbaetanda, isu ngarud nga adad ti nangruna a relasionko kaniada."
- ^ Rothstein, Mervyn (30 Hulio 2007). "Ingmar Bergman, Naipammadayawan a Direktor, Pimmusay iti edad nga 89". New York Times. Naala idi 31 Hulio 2007. "Ingmar Bergman, ti 'mannaniw iti kamera' ngaisu ti naipanpanunotan a maysa kadagiti kalatakan a direktor ti pakasaritaan ti agkutkuti a ladawan, ket pimmusay tatta nga aldaw idiay bassit nga isla ti Faro a nagtaenganna idiay aplaya a Baltiko ti Suesia, Astrid Soderbergh Widding, kinuna ti presidente Ti Pundasion ti Ingmar Bergman Foundation. Ni idi Bergman ket 89."
- ^ Iti maysa a libro a naipablaak idi 2011, ti kaanakan a babai ni Bergman a ni Veronica Ralston ket nangisingasing a ti direktor ket saan a kapadpada ti ubing a naipasngay kenni Erik ken Karin Bergman idi Hulio 1918. Ni Ralston aket nagtunton a daytoy nga ubing ket pimmusay ken nasukatan ti sabali nga ubing a naipasngay iti panagkamalala ni Erik Bergman. (Kitaen ti Sino kadi ti ina ni Ingmar Bergman? Dagens Nyheter, 26 Mayo 2011, naala idi 28 Mayo 2011.) Ti DNA nga ebidensia ket napakapsot kalpasan ti laboratorio a nakiumanan babaen ni Ralston ket nangipalplawag a mabalin laeng ti makaala ti DNA manipud maysa a kadagiti dua a selio a naited para iti panagsubok, ken ti ubing a nakunkuna a naisukat para iti baro nga anak ni Karin Bergman ket nainaganan a napan idiay Estados Unidos idi 1923 a kaduan dagiti nangampon a kaniana ken nagtaeng idiay aginggana idi 1982 (Clas Barkman, "Nya turer i mysteriet kring Bergman", Dagens Nyheter 4 Hunio 2011, naala idi 8 Hunio 2011).
- ^ Dagiti pelikula ni Ingmar Bergman, babaen ni Jesse Kalin, 2003, pg. 193
- ^ "Ni Ingmar Bergman, Apo nga Agar-aramid ti Pelikula, Pimmusay ti tawen a 89" babaen ni Mervyn Rothstein, New York Times, 31 Hulio 2007
- ^ Para kadagiti adadu a pakisinnaritaan kadagiti kaaduan nga impluemsia dagiti obra ni August Strindberg iti papel ken biag ni Bergman, kitaen ti: Rolandsson, Ottiliana, Puro a kinaarte: Ingmar Bergman, ti Rupa a kas mays a Portal ken ti Panagpabuya ti Kararua , Unibersidad ti California, Santa Barbara, 2010; kangrunaan a kitaen ti kapitulo 3, “Bergman, Strindberg ken dagiti Teritorio ti Panagpanpanunot”
- ^ Ingmar Bergman: Ti Biagna ken dagiti Pelikulana, babaen ni Jerry Vermilye, 2001, pg. 6; kitaen pay ti autobiograpiana, Laterna Magica.
- ^ Ingmar Bergman, Ti Enkanto a Parol (patarus manipud ti Sueko a: Laterna Magica), Chicago: Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan, 2007; ISBN 978-0-226-04382-1
- ^ Ingmar Bergman: Ti Biagna ken dagiti Pelikulana, babaen ni Jerry Vermilye, 2001, pg. 6
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bergman kenni Bergman: Panakisasao kenni Ingmar Bergman. Babaen ni Stig Björkman, Torsten Manns, ken Jonas Sima; Inpatarus babaen ni Paul Britten Austin. Simon & Schuster, New York. Sueko nga edision karnengan ti kopia ti 1970; Inggles a panakaipatarus 1973.
- Dagiti agar-aramid ti pelikua para iti panagaramid ti pelikula: ti Amerikano nga Instituto ti Pelikula aseminar iti peilikula ken telebision (inurnos babaen ni Joseph McBride). Boston, Houghton Mifflin Co., 1983.
- Ladladawan: ti biagko iti pelikula, Ingmar Bergman, Inpatarus babaen ni Marianne Ruuth. New York, Arcade Pub., 1994, ISBN 1-55970-186-2
- TTi Enkanto a Parol, Ingmar Bergman, Inpatarus babaen ni Joan Tate New York, Viking Press, 1988, ISBN 0-670-81911-5
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Ingmar Bergman idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Ingmar Bergman idiay Wikimedia Commons
- Infobox tao nga agus-usar ti parametro ti influence
- Ingmar Bergman
- 1918 a pannakaipasngay
- 2007 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay Uppsala
- Dagiti nagunggunaan ti Premio ti Europeano a Pelikula (tattao)
- Dagiti nagunggunaan ti BAFTA (tattao)
- Dagiti nanagabak ti Gungguna César
- Dagiti Sueko a direktor ti pelikula
- Dagiti Sueko a mannurat ti senario
- Dagiti Sueko a direktor ti teatro
- Dagiti nagungunaan ti Premio Erasmus
- Alumni ti Unibersidad ti Stockholm
- Dagiti nagsangsangaili ti Sommar
- Dagiti direktor ti pelikula ti pagsasao nga Aleman
- Gotland
- Dagiti Sueko nga agnostiko
- Dagiti Kumaduaan ti Amerikano nga Akademia dagiti Arte ken Siensia
- Dagiti nagunggunaan ti David di Donatello


text:
Universidad ti De La Salle
Ti Universidad ti De La Salle (De La Salle University (DLSU)) ket maysa a Cristiano nga universidad iti Manila, Filipinas ken maysa kadagiti kangrunaan nga institusion ti nangatngato nga edkasion iti pagilian. Binangon idi 1911 dagiti Brothers of Christian Schools (Fraternum Christianarum Scholarum), manipud iti inspirasion iti biag ken obra ni San Juan Bautista ti De La Salle. Masarakan ti universidad iti Malate, maysa a distrito ti Ciudad ti Manila.
Silsilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sistema ti Universidad ti De La Salle
- Universidad ti De La Salle iti Manila
- Mapa dagiti pasdek ken aglawlaw ti DLSU
- Universidad ti De La Salle iti Canlubang
- De La Salle - Colegio ni Santa Benilda
- De La Salle - Health Sciences Campus
- Universidad ti De La Salle iti Dasmariñas
- Universidad ti De La Salle - Professional Schools, Inc.
- De La Salle - Santiago Zobel School
- La Salle Greenhills


text:
Dalem
Ti dalem ket maysa a nangruna nga organo nga adda kadagiti bertebrata ken dagiti dadduma pay nga ayup. Adda daytoy kadagiti adu nga annong, a mairaman ti panagikkat iti rugit, biosintesis ti protina, ken ti panagpataud kadagiti biokimiko a nasken para iti pannakalpa. Tidalem ket nasken para iti panagbiag; awan ti agdama a waya a mangsukat para iti nabayag a kaawan ti annong ti dalemm, ngem adda met dagiti baro a pamay-an ti dialisis ti dalem a mabalin a mausar iti nabiit.
Daytoy nga organo ket adda ti nangruna a papel iti metabolismo ken adda dagiti nadumaduma nga annong iti bagi, a mairaman ti panagipenpen ti glukoheno, panagrungsot kadagiti nalabbasit a selula ti dara, sintesis ti protina ti plasma, panagpataud ti hormona, ken panagikkat ti rugit. Daytoy ket adda iti baba ti diapragma itipusong a rehion ti tian. Daytoy ket agpataud iti apro, ti maysa nga alkalino a kompuesto a tumolong iti pannakalpa babaen ti emulsipikasion kadagiti lipido. Ti nangato ti pannakaipangruna dagiti kulanit ti dalem ket mangtimbeng kadagitinadumaduma iti adu ti tomona a biokimiko a reaksion, a mairaman ti sintesis ken ti pannakaburak dagiti bassit ken narikut a molekula, nga adu kadagitoy ket nasken para kadagiti nangruna nga annong.[1]
Ti terminolohia a mainaig iti dalem ket kanayon a mangrugi iti hepar- wenno hepat- manipud ti Griego a balikas ti dalem, hēpar (ἧπap, ramut hepat-, ἡπat-).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maton, Anthea; Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright (1993). Biolohia ti Tao ken Salun-at. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. OCLC 32308337.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dalem idiay Wikimedia Commons


text:
Uni
Ti uni ket ti mekanikal nga allon nga isu ti panagpallayog iti presion a maiyallatiw babaen ti maysa a banag (kasla ti angin wenno danum), a buklen dagiti prekuensia iti kaunegan ti sakop ti panangdengngeg.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Diksionario ti Amerikano a Tawidan iti Pagsasao nga Inggles, Maikapat nga Edision, Houghton Mifflin Company, 2000, naidulin manipud ti kasisigud idi Hunio 25, 2008, naala idi Mayo 20, 2010
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Uni idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Uni idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Nakakaskasdaaw nga UNi; ti KS3/4 a rekurso ti panagadal para iti uni ken dagiti allon


text:
Pagbilao, Quezon
Ti Pagbilao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Pagbilao iti 27 a barbaranggay.[2]
- Alupaye
- Añato
- Antipolo
- Bantigue
- Bigo
- Binahaan
- Bukal
- Ibabang Bagumbungan
- Ibabang Palsabangon
- Ibabang Polo
- Ikirin
- Ilayang Bagumbungan
- Ilayang Palsabangon
- Ilayang Polo
- Kanlurang Malicboy
- Mapagong
- Mayhay
- Pinagbayanan
- Baranggay 1 Castillo (Pob.)
- Baranggay 2 Daungan (Pob.)
- Baranggay 3 Del Carmen (Pob.)
- Baranggay 4 Parang (Pob.)
- Baranggay 5 Santa Catalina (Pob.)
- Baranggay 6 Tambak (Pob.)
- Silangang Malicboy
- Talipan
- Tukalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Okra
Ti okra ket maysa a managsabong a mula iti familia Malvaceae a naisigud iti tropical nga Africa. Dati a maibilbilang kas species ti Hibiscus, ngem naidasig itan iti genus Abelmoschus. Ti balikas nga "okra" ket nagtaud iti Africano a pagsasao.
Ti okra ket tinawen a mula wenno patinayon (perennial) a muyong a mula, a dumakkel agingga iti dua a metros a katayag. Ti bungana ket immarantiddog a nagkuntirad, 5 agingga 20 a centimetros a kaatiddog, nga addaan iti adu a bukbukel.
Maimulmula ti okra kadagiti tropical ken nabara a depdeppaar iti lubong kas tarao a nateng. Nayallatiw iti Estados Unidos babaen ti komersio ti Africano nga adipen, ket mabalin a maimula kadagiti umabagatan nga estado kas tinawen a mula. Maysa met ti okra kadagiti kalatakan a nateng iti naladaw a maika-20 a siglo a panagluto dagiti Japones. Iti met panagluto a Palestina, iti Jordan ken dadduma pay a paset ti dumaya a Mediterraneo, ti okra ket maar-aramid a napalet a luto a masagpawan iti dadduma pay a natnateng ken karne. Iti Filipinas, nangruna iti Kailokuan, maysa a ramen ti okra iti pinakbet dagiti Ilokano ken gagangay a mailingta wenno maituno ti okra a maensalada wenno maisawsaw iti bugguong.


text:
Don Victoriano Chiongbian, Misamis Occidental
Ti Don Victoriano Chiongbian ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Don Victoriano Chiongbian ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.[2]
- Bagong Clarin
- Gandawan
- Lake Duminagat
- Lalud
- Lampasan
- Liboron
- Maramara
- Napangan
- Nueva Vista (Masawan)
- Petianan
- Tuno
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tubod, Lanao del Norte
Ti Tubod ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tubod ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Barakanas
- Baris (Lumangculob)
- Bualan
- Bulod
- Camp V
- Candis
- Caniogan
- Dalama
- Kakai Renabor
- Kalilangan
- Licapao
- Malingao
- Palao
- Patudan
- Pigcarangan
- Pinpin
- Poblacion
- Pualas
- San Antonio
- Santo Niño
- Taden
- Tangueguiron
- Taguranao
- Tubaran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Dokumentasion ti pungol
Daytoy ket isu ti plantilia ti pungol (Ingles: stub). Daytoy ket ababa laeng a panangipalawag, para iti napno a panangipalawag pangngaasi a kitaen ti Wikipedia:Pungol.
Dagiti linaon
Ania kadi ti pungol?[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pungol ket artikulo nga aglaon laeng kadagiti bassit a sentensia ken ababa laeng a mangited ti ensiklopidiko a sakop iti suheto.
Kasano a mailasin ti pungol?[urnosen | urnosen ti taudan]
- No mabalin, padasen ti maitutop a plantilia ti pungol para iti artikulo. Ti napno a listaan ket mabalin a mabirukan idiay Wikipedia:Pungol.
- Mabalin ti agusar ti dua wenno ad-adu a plantilia ti pungol, no nasken, mabalin ti agusar ti uppat ngem nasken a saan nga agusar ti ad-adu ngem uppat iti ania man nga artikulo.
- Ikabil ti plantilia ti pungol iti gibus iti artikulo, kalpasan ti paset "Dagiti silpo ti ruar" , kadagiti aniaman a plantilia ti panagdaliasat, ken dagiti etiketa ti kategoria. Dagitoy a plantilia ket mabalin a mainayon babaen ti pananginayon ti naganda iti uneg dagiti dua a pangrikep , a kas ti {{pungol}}.
Adu pay a pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti adu pay a pakaammo ket mabirukan idiay:
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket us-usaren babaen ti Plantilia:Asbox tapno maiparang ti sapasap a dokumentasion para kadagiti amin a plantilia ti pungol.


text:
Isaac Bashevis Singer
Ni Isaac Bashevis Singer (Yidis: יצחק באַשעװיס זינגער; Nobiembre 21, 1902 – Hulio 24, 1991) ket maysa idi a naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat. Ti Polako a porma ti naganna idi ket Izaak Zynger ken inus-usarna ti umuna a nagan ti inana a kas pangiyuna a letra iti, Izaak Baszewis, a kalpasan daytoy ket pinasayaatna iti porma a pannakaammuanna itan.[1] Isu idi ti mangidaulo a pigura iti tignay ti Yidis a literatura ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1978. Isuket nangabak ti dua a Nailian a Gunguna ti Libro ti Estados Unidos, maysa iti Literatura iti Ubbing para iti panangilagipna iti Maysa nga Aldaw iti Rag-o: Sarsarita ti Ubing a Lalaki a Dimmakkel idiay Warsaw ken ti maysa iti Piksion para iti urnongna iti Ti Balangat dagiti Dutdot ken Dadduma pay a Sarsarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti dadduma a propesional nga identipikasionna ket agus-usar ti lokalisado a panangiletra ken dagiti daaduma pay a kita dagitoy a nagan ket naaramid idiay, Wollitz, Seth L. (2001). Staley, Thomas F., ed. Ti Nailimed nga Isaac Bashevis Singer. Dagiti Serie ti Literario a Modernismo. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. ISBN 0-292-79147-X. Naala idi 2012-07-28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Isaac Bashevis Singer idiay Wikiquote


text:
Mimar Sinan
Ni Koca Mi'mâr Sinân Âğâ (Otomano Turko: خواجه معمار سنان آغا; Moderno a Turko: Mimar Sinan, pannakabalikas [miːˈmaːɾ siˈnan]) (c. 1489/1490 – Hulio 17, 1588 ket isu idi ti nangruna nga Otomano nga arkitekto (Turko: "Mimar") ken sibil nga inhenniero para kadagiti sultan Suleiman ti Nadaeg, Selim II, ken Murad III. Isu ti nangirebbeng para iti panakabangon kadagiti adadu ngem tallo gasut a nangruna a patakder ken dagiti dadduma pay a natakneng a gandat, a kas dagiti Islamiko a pangiyunaan a pagadalan (sibyan mektebs). Dagiti nagadal kaniana ket isuda ti nangipatakder ti Meskita Sultan Ahmed idiay Istanbul, Stari Most idiay Mostar ken timmulongda a nagdaremdem ti [Taj Mahal]] idiay Mughal nga Imperio. Isu ket anak ti maysa a msaonero , isu ket nakaala ti teknikal nga edukasion ken nagbalin nga inhenniero ti milisia. Isu ket napardas a naipangato ken nagbalin nga opisial ken agbilbilin a Henisaro, nga ti adda ti pammadayaw a titulo ti ağa.[1] Isu ket nangipasayaat kadagiti kalaingna ti arkitekto ken inhennira bayat nga isu ket adda idi kadagiti kampania ti Henisaro, ken nagbalin nga eksperto ti panagibangbangon kadagiti aniaman a kita ti sammakedan, ket dagiti gandat a patakder ti milisia, a kas dagiti kalsada, rangrangtay ken dagiti akuedukto.[2] Idi agtawen ti agarup a limapulo, isu ket nadutokan a kas ti nangruna a naarian nga arkitekto, a nangipakpakat kadagiti nagun-od a kalaingna iti buyot iti "panagpartuatna kadagiti napintas a relihioso a pasdek" ken dagiti nadumaduma a sibiko a patakder.[2] Isu ket nagtalinaay ti daytoy a puesto ti gangani a limapuo a tawtawen.
Ti obra maestrana ket ti Meskita Selimiye idiay Edirne, ngem ti kadayegan nga obrana ket ti Meskita Suleiman idiay Istanbul. Isu ket nangidaulo ti dakkel a departamento ti gobierno ken nagisursuro kadagiti adu a timmulong kaniana, ken iti panangipaisubli, naipasalsaluminada, a mairaman ni Sedefkar Mehmed Agha, ti arkitekto ti Meskita Sultan Ahmed. Naipanunotan nga isu ti kalatakan nga arkitekto ti klasiko a paset ti panawen ti Otomano nga arkitektura, ket naipada isuna kenni Michelangelo, ti kontemporariona idiay Laud.[3][4] Ni Michelangelo ken dagiti planona para iti Basilika ni San Pedro idiay Roma ket nadayeg idi a naamammoan idiay Istanbul, manipud idi ni Leonardo da Vinci ken isu ket nainbetaran pay, idi 1502 ken 1505, babaen ti Otomano a Porte tapno mangited kadagiti plano para iti maysa a rangtay a a mangballasiw ti Nabalitokan a Sara.[5]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mimar Sinan idiay Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL
Ti silpo ti wiki ket naikabil iti titulo ti URL
Dagiti silpo ti wiki a naiparang iti dakamat ket dagiti panagtitipon dagiti panagtengngel a parametro ti url, ti
|url=,
|chapterurl=, kdpy., nga adda dagiti panagtengngel a parametro ti titulo, ti
|title=,
|chapter=, kdpy. Dagiti panagtengngel a parametro ti titulo ket mabalin a maisilpo a kas silpo ti wiki iti sabali nga artikulo ti Wikipedia ngem saan a mabalin no adda maipada a panagtengngel a parametro ti url iti dakamat. No rumsua daytoy a kasasaad, mapasardeng ti silpo ti wiki, di maikaskaso ti wiki markup, ken dagiti maiparang a silpo ti dakamat iti akin-ruar a sitio.
Adda met dagiti plantilia a mangpataudto ti kastoy a biddut no dagitoy ket paset ti parametro nga agtengtengel ti titulo. Ti biddut ket rumsua no ti plantilia ket agpataud ti naisilpo ti wiki a silpo a linaon. Kas pagarigan, dagiti plantilia ti
{{lang}} ket mangiruar ti naisilpo ti wiwki a kategoria. Dagiti plantilia dagiti panagtengngel a parametro ti url ken mabalin pay a mangdadael ti COinS a metadata ti dakamat. A kas sapasap nga alagaden, liklikan ti agusar kadagiti plantilia dagiti parametro nga agtengtengel ti titulo malaksid no ammom ti pagbanagan ti plantilia ket intero a makita (
{{!}} ken ti kapadpada).
Daytoy a kita ti biddut ket mabalin pay a rumsua kadagiti plantilia a naibatay ti panangilasin (
{{cite doi}}, kdpy.). No kastoy ti mapasamak, ti mensahe ti biddut ket maipakita iti artikulo ngem ti biddut ket pudno a mabirukan iti plantilia a naibatay ti panangilasin.
Ti mangsolbar iti daytoy a biddut, ikkaten dagiti silpo ti wiki manipud ti parametro nga agtengtengel ti titulo a naikeddeng nga akin-ruar a naisilpo wenno ikkaten ti akin-ruar nga URL, a mangpalubos nga agbalin dagiti akin-uneg a silpo a kas manamnama. No dagiti plantilia nga agpatpataud ti silpo ti wiki ket nangruna iti dakamaten, iruar dagitoy iti plantilia ti CS1 ngem ibati dagitoy iti uneg dagiti etiketa ti
...  iti dakamat. Adda met dagiti pamay-an a maited babaen dagiti plantilia a mabalin pay a magun-od babaen dagiti parametro ti CS1.
Ti mangsolbar kadagiti biddut kadagiti plantilia a naibatay ti panangilasin, ti plantilia ket nasken a maurnos tapno masimpa ti biddut. Agal-aluad no agurnos kadagitoy a plantilia gaputa dagiti plantilia ti dakamat a naibatay ti panangilasin ket masansan dagitoy a maus-usar kadagiti adu nga artikulo.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Meiji a Panangipulang
Ti Meiji a Panangipulang (明治維新 Meiji Ishin?), naamammuan pay a kas ti Meiji Ishin, Rebolusion, Reporma wenno Panagpabaro, ket isu dagidi nagsisinnarunuan ti paspasamak a nangipulang ti imperial a panagturay ti Hapon idi 1868 babaen ni Emperador Meiji. Dagiti gandat ti naipulang a gobierno ket naiyebkas idi babaen ti baro nga emperador iti Sapata ti Dokumento ti Linteg. Ti Panangipulang ket nangiturongan kadagit adu a panagbalbaliw ti politikal ken soosial nga estruktura ti Hapon, ken naisangadpa ti naladaw nga Edo paset ti panawen (kankanayon a tinawtawagan ti Naladaw a Shogunato ti Tokugawa) ken ti rugi ti Meiji a paset ti panawen. Ti paset ti panawen ket gimmay-at manipud idi 1868 aginggana idi 1912 ken isu idi ti akinrebbeng ti pannkagteng ti moderno a a pagilian ti Hapon idi nasap a a maika-12 a siglo.


text:
Vinzons, Camarines Norte
Ti Vinzons ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Vinzons ket politikal a nabingbingay iti 19 a barbaranggay.[2]
- Aguit-It
- Banocboc
- Cagbalogo
- Calangcawan Norte
- Calangcawan Sur
- Guinacutan
- Mangcayo
- Mangcawayan
- Manlucugan
- Matango
- Napilihan
- Pinagtigasan
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Sabang
- Santo Domingo
- Singi
- Sula
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 25 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sasao nga Indo-Europeano
Ti sasao nga Indo-Europeano ket isu dagiti pamilia (wenno pilo) dagiti ginasut a mainaig kadagiti pagsasao ken dialekto. Adda dagiti agarup a 439 a pagsasao ken dagiti dialekto, segun ti 2009 a karkulo ti Ethnologue, agarup a kagudua (221) ket tagikua ti apo a sanga ti Indo-Aryan.[1] Daytoy ket mangiraman kadagiti nangruna nga agdma a sasao iti Europa, ti banak ti Irani, ken ti Indiano a Subkontinente, ken adu pay daytoy idi iti taga-ugma nga Anatolia. Daytoy ket addaan kadagiti napasingkedan a pannakaisurat a naiparangen manipud idi Panawen ti Bronse iti porma iti Sassao nga Anatolia ken Miseniko a Griego, ti pamilia ti Indo-Europo ket kaaduan iti pagobraan ti naipakasaritaan a lingguistika ken agtagikua ti maiakdu a kapautan a nairehistro a pakasaritaan, kalpasan laeng ti pamilia ti Apro-Asiatiko.
Ti sasao nga Indo-Europeano ket insasao babaen dagiti gangani a 3 bilion a patneng nga agsasao,[2] ti kaaduan a bilang kadagiti aniaman a mabigbig a pamilia ti pagsasao. Kadagiti 20 a pagsasao a kaaduan ti bilang kadagiti patneng a mangisasao segun ti SIL Ethnologue, 12 kadagitoy ket Indo-Europeano: ti Espaniol, Inggles, Hindi, Portuges, Bengali, Ruso, Aleman, Lahnda, Marati, Pranses, Urdu, ken Italiano, dagitoy ket pakainayonana para iti sumurok a 1.7 bilion a patneng a mangisasao.[3] Adda met dagiti sabali a naisuppiatan a singasing a mangisilpo ti Indo-Europeano kadagiti sabali a nangruna a pamilia ti pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ethnologue report for Indo-European". Ethnologue.com.
- ^ "Ethnologue list of language families". Ethnologue.com. Naala idi 2010-08-07.
- ^ "Ethnologue list of languages by number of speakers". Ethnologue.com. Naala idi 2010-08-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sasao nga Indo-Europeano idiay Wikimedia Commons


text:
STATE
OF
OFFICE OF ELECTIONS
Sagudayen ti Konstitusion
ti Estado ti Hawaii, Artikulo II, Seksion 1, ti agaplay nga agrehistro a
botante, masapul a matun-oyanna dagitoy a kualipikasion:
1.
Sitisen wenno makipagili iti Estados Unidos
Dagiti indibidual wenno tattao a
nayanak iti Guam, Puerto Rico, iti U.S. Virgin Islands ken
Saan a kualipikado nga agbutos
dagiti U.S. Nationals (dagiti tattao a maibilang nga Amerikano ngem awananda
iti American citizenship wenno saanda a sitisen iti America) kas kadagiti
indibidual a nayanak iti American Samoa (malaksid no dagitoy ket natural born
wenno nayanakda iti teritorio ti Estados Unidos, wenno ti uray maysa laeng
kadagiti nagannakda ket U.S. citizen; wenno isuda ket naturalized U.S.
citizen).
2.
Residente iti Estado ti
Tapno makapagrehistro para iti
panagbutos ken para iti amin nga aramid a mainaig iti eleksion, ti maysa a
residente ket nasken a mangmantiner iti residensia wenno pagnaedanna iti Estado
ti
3.
Agtawen iti di nakurkurang ngem sangapulo ket walo.
Masapul nga agtawen iti 18 iti
kaaldawan ti eleksion tapno makapagbutos.
Ti Hawaii Revised Statutes (HRS) §11-12 ket palubosanna ti maysa nga indibidual a di
pay kualipikado nga agrehistro ngem agtawenen daytoy iti di nakurkurang ngem
sangapulo ket innem nga agrehistron a nasapsapa (pre-
register) apaman nga adda
maipakitana a pammaneknek a kasta ti tawenna ket inton agtawenen daytoy iti
sangapulo ket walo, automatikonton a mairehistro a kas botante.
PAKAAMMO KADAGITI AGDADAMO A BOTANTE
NGA AGREHISTRO TAPNO AGBOTOS BABAEN ITI KOREO:
No dakayo
ket (1) agrehistro tapno agbotos iti umuna a gundaway iti Estado ti Hawaii; ken
(2) ibuson daytoy a Sapata iti Aplikasyon para iti Panagrehistro ti Botante
(Affidavit on Application for Voter Registration), ibilin ti pederal a linteg
(42 U.S.C. § 15483) a mangted kayo iti pammaneknek ti kinasiasinoyo. Maibilang
kas pammaneknek ti kinasiasino ti kopya ti:
No saan yo
nga ited dagiti kasapulan a pammaneknek ti kinasiasinoyo a kadua daytoy nga
Affidavit on Application for Voter Registration, nasken nga itedyonto dagitoy
iti lugar a pagbotosanyo, wenno kadua ti ibusonyo a balota yo kas absentee
voter.
Asino man a rehistrado a botante nga umakar iti pagnaedan
manipud iti maysa a presinto wenno
Mapalubosanka a mangpabaliw iti rehistrasionmo no:
1.
Legal a pinabaliwam ti naganmo.
2.
Immakarka manipud iti naudi nga eleksion ket ti
residensiam wenno pagnaedam, addan iti sabali a lugar wenno lokasion iti Estado
ti
3.
Binaliwam ti mailing addressmo wenno ti adres a
pakaiturongan dagiti suratmo iti Estado ti
Mangalaka iti porma a managan iti Apidabit iti Aplikasion
para iti Panagrehistro a kas Botante wenno iti Ingles, isu ‘tay maawagan iti
“Affidavit on Application for Voter Registration,” iti sadino man kadagitoy:
·
City/County Clerk’s Offices
·
·
Iti website ti Office of Elections – download format
·
Satellite City Halls
·
State agencies
·
·
Yellow pages ti phone directory
Ti “Affidavit on Application for Voter Registration” ket
maysa a nasapataan a kasuratan a naglaon kadagitoy sumaganad nga impormasion:
1.
Nagan
2.
Social security number
3.
Petsa ti pannakayanak
4.
Residensia wenno pagnaedan, a pakairamanan ti adres a
pakaiturongan ti
5.
A ti residensia wenno pagnaedan a nainalad iti
apidabit ket saan laeng a tapno maibaga nga adda ti nasao nga indibidual iti
Estado no di ket naalana dayta a residensiana gapu iti panggep a pagbalinenna
ti
6.
A dayta nga indibidual ket maysa a sitisen wenno
makipagili.
7.
Kalpasan a makompleto wenno mapil-apan ti aplikante
ti abidabit, pirmaanna ti nasao nga apidabit.
Eleksion Primaria: Agosto 21, 2008
Eleksion Heneral: Oktubre 6, 2008
SADINO TI
PANGIDATAGAK ITI NAKOMPLETOK NGA “AFFIDAVIT ON APPLICATION FOR VOTER
REGISTRATION”?
Dagiti nakompleto wenno napil-apan nga “Affidavits on
Application for Voter Registration” ket maisubmitir iti bukodyo a City/County
Clerk.
City and
Telepono:
523-4293 Telepono:
241-6350
Telepono:
270-7749 Telepono:
961-8277
Sagudayen ti HRS § 19-3.5, ti maysa a tao a mangiranta nga
agilanad iti palso nga impormasion iti voter registration affidavit ket mabalin
nga agbasol iti makuna a Class C felony wenno Class C a panagbasol, a ti dusa
daytoy ket pannakaibalud iti agingga iti lima (5) a tawen ken/wenno
pannakamulta iti $10,000.
Daytoy a Factsheet ket nairanta
laeng a pangimpormar wenno pangilawlawag a saan ket a agbalin nga autoridad
maipanggep iti paglintegan ti eleksion ken deadlines iti
Office of
Elections
Telepono:
808-453-VOTE (8683)
Kadagiti
Isla iti Ruar ti
Kadagiti
Isla iti Ruar ti
Internet: www.hawaii.gov/elections
Naatur idi 03/08


text:
Villasis, Pangasinan
Ti Villasis ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Villasis ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Amamperez
- Bacag
- Barangobong
- Barraca
- Capulaan
- Caramutan
- La Paz
- Labit
- Lipay
- Lomboy
- Piaz (Plaza)
- Zone V (Pob.)
- Zone I (Pob.)
- Zone II (Pob.)
- Zone III (Pob.)
- Zone IV (Pob.)
- Puelay
- San Blas
- San Nicolas
- Tombod
- Unzad
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Maysa a barrio iti Villasis ti Malasiqui idi rugrugi ti maika-17 a siglo nga am-ammo iti dati a naganna a "Pandoyocan."
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)