text:
Bibliothèque nationale de France
Ti Bibliothèque nationale de France wenno iti Ilokano Nailian a Biblioteka iti Pransia (BnF, IPA: [bi.bli.jɔ.tɛk na.sjɔ.nal də fʁɑ̃s]) ket isu ti Nailian a Biblioteka iti Pransia, a mabirukan idiay Paris. Daytoy ket naikeddeng a repositorio kadagiti amin a naipablaak idiay Pransia. Ti agdama a presidente ti biblioteka ket ni Bruno Racine.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jack A. Clarke. "Panagdaliasat dagiti Pranses a Biblioteka, 1789-95." The Library Quarterly, Tomo. 37, No. 4 (Okt., 1967)
- ^ a b "La BnF en chiffres".
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bibliothèque nationale (Pransia), Département de la Phonothèque nationale et de l'Audiovisuel. Dagiti Nailian a Nairehistro nga Uni ken Departamento ti Audiovisual iti Nailian a Biblioteka iti Pransia. Parais: Bibliothèque nationale, [1986]. 9 p.
- Riding, Alan. "France Detects a Cultural Threat in Google," New York Times. Abril 11, 2005.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Nailian a Biblioteka iti Pransia iti Wikimedia Commons
- Midia a mainaig iti Bibliothèque nationale de France iti Wikimedia Commons
- WEbsite ti BnF (Ingles)
- BnF website (Pranses)
- Gallica, Dihital a biblioteka ti BnF (Ingles)
- Gallica, Dihital a biblioteka ti BnF (Pranses)


c: text/html

text:
TOPIKO ITI AKKUB | PAGPATULONGAM NO KASAPULAM TI LIWLIWA?
Liwliwa no Adda Pakarigatan
Nadumaduma ti pakaigapuan dagiti pakarigatantayo. Ditay mapagsasaritaan ti amin, ngem kitaentayo ti uppat a naibagan iti napalabas nga artikulo. Siputam no kasano a dagiti tattao nga agduduma ti problemada ket talaga a naliwliwa gapu iti tulong ti Dios.
NO NAAWANANKA ITI TRABAHO
“Naggiddankami ken baketko a naawanan iti trabaho,” malagip ni Seth. * “Dua a tawen a nagdepende ti pamiliami iti tulong ti gobierno ken masapul nga agtrabahokami iti nadagsen. Na-depress ni Priscilla a baketko, ken panagriknak, awanen serserbik.
“Ania ti nakatulong? Kanayon a panunoten ni Priscilla ti sasao ni Jesus iti Mateo 6:34 a ditay koma pakadanagan ti sumaruno nga aldaw, ta kada aldaw, adda bukodna a pakadanagan. Nakatulong pay ken baketko ti naimpusuan a panagkarkararag tapno saan a sumuko. Naliwliwaak met iti kuna ti Salmo 55:22. Kas iti nangisurat iti dayta, impalladawko ken Apo Jehova dagiti dadagsenko, ket nakitak a talaga a tinulongannak. Adda trabahok itan, ngem pagtaltalinaedenmi a simple ti biagmi kas iti imbalakad ni Jesus iti Mateo 6:20-22. Kangrunaan iti amin, naas-asidegkamin iti Dios ken nadekdekketkamin kas agassawa.”
“Idi nabangkrap ti bassit a negosio ti pamiliami, nagdanagak no kasanonto ngatan ti biagmi,” kuna ni Jonathan. “Gapu iti krisis, napukaw a kasla asuk ti nagbambannoganmi iti 20 a tawen. Pagap-apaanmin ken baket ti maipapan iti kuarta. Dimi payen maitured nga usaren ti credit card-mi no aggatangkami ta baka dida awaten.
“Ngem iti tulong ti Biblia ken nasantuan nga espiritu ti Dios, nakaaramidkami kadagiti nasayaat a desision. Nasursurok nga awaten ti aniaman a trabaho, ken kinissayanmi ti amin a saan nga importante a paggastuanmi. Tinulongandakami pay dagiti padami a Saksi ni Jehova. Pinatibkerda ti pakinakemmi ken intedda ti kasapulanmi idi marigrigatankami.”
NO NAGSINAKAYO ITI ASAWAM
“Idi bigla a pinanawannak ni lakayko, nasaktanak ken nakapungtotak,” kuna ni Raquel. “Kaslaak la malmes iti nakaro a liday. Ngem immasidegak iti Dios ket liniwliwanak. Kimmalma ti riknak gapu iti inaldaw a panagkararagko iti Dios. Pinaimbagna ti nasugatan a pusok.
“Ken gapu iti tulong ti Biblia a Saona, nalabanak ti pungtot ken sakit ti nakemko. Impapusok ti imbaga ni apostol Pablo iti Roma 12:21: ‘Dika ipalubos a parmekennaka ti dakes, no di ket itultuloymo a parmeken ti dakes babaen ti naimbag.’
“Iti tulong ti maysa a nasayaat a gayyem, nakitak a kasapulan a lipatekon ti napasamak. Impabasana ti Eclesiastes 3:6 ken siaayat nga imbagana nga adda dagiti tiempo a masapul a ‘baybay-antayo’ lattan ti napasamak. Kasla tungpa dayta a balakad ngem dayta idi ti kasapulak. Adda itan baro a planok iti biag.”
“Kasapulam ti tulong no nagsinakayo iti asawam,” kuna ni Elizabeth. “Adda nadungngo a gayyemko nga inaldaw a timmultulong kaniak. Nakipagsangit kaniak, liniwliwanak, ken impariknana nga adda mangipatpateg kaniak. Siguradoak nga isu ti inusar ni Apo Jehova a mangagas kadagiti sugat ti pusok.”
NO AGSAKIT, LUMAKAY WENNO BUMAKETKAN
Ni Luis, a naibaga iti umuna nga artikulo, ket addaan iti nakaro a sakit ti puso, ken namindua a dandanin natay. Kasapulan a naka-oxygen iti 16 nga oras iti kada aldaw. “Kanayon nga agkarkararagak ken Apo Jehova,” kunana. “Ket kalpasan nga agkararagak iti Dios, mariknak a papigsaennak ti espirituna. Pimmigsa ti pakinakemko a di sumuko ta mamatiak a tulongannak ti Dios, ken ammok nga ay-ayatennak.”
“Adu ti kayatko nga aramiden, ngem diakon kabaelan,” imbaga ni Petra, a nasuroken a 80 ti tawenna. “Nagrigat nga awaten nga agrakrakayan ti salun-atko. Nakakapkapsutakon, ken nakadependeak laengen iti agas. Kanayon a mapampanunotko ti panangipakaasi ni Jesus iti Amana a no mabalin, ilisina iti maysa a pakarigatan. Ngem isu ket pinapigsa ni Jehova, ken pappapigsaennak met. Ti panagkararag ti inaldaw a mangag-agas kaniak. Lumag-an ti riknak no makasaritak ti Dios.”—Mateo 26:39.
Kasta met ti marikrikna ni Julian, a dandani 30 a tawenen a makilablaban iti sakitna a multiple sclerosis. “Dati, nakatugawak iti opisina kas boss, ngem ita, iti laengen wheelchair,” kunana. “Ngem adda latta serbi ti biagko, ta nakapokusak a tumultulong iti dadduma. No mangmangtedak, mapalag-ananak iti panagrigrigatko. Ken talaga a tungtungpalen ni Apo Jehova ti karina a papigsaennatayo no kumapsuttayo. Kas ken apostol Pablo, maibagak met: ‘Ta iti amin a bambanag addaanak iti bileg gapu iti daydiay mangmangted kaniak iti pannakabalin.’”—Filipos 4:13.
NO NATAYANKA
“Idi natay ni Papa iti maysa nga aksidente, nagrigatko a patien idi damo,” malagip ni Antonio. “Apay a kasdiay ti napasamak? Magmagna laeng met idi. Ngem awanen ti maaramidak. Lima nga aldaw a comatose sa natay. No adda ni Mama, tepteppelak ti agsangit, ngem no agmaymaysaakon, diakon makontrol. ‘Apay? Apay?’ sangkasaludsodko.
“Kadagidiay a nakalidliday nga aldaw iti biagko, kanayon nga agpatpatulongak ken Apo Jehova tapno makontrolko ti emosionko ken agbalin a natalna ti panunotko. Ket in-inut no kua nga agkalma ti riknak. Nalagipko ti imbaga ti Biblia a mabalin a maipasangotayo amin iti ‘di mapakpakadaan a pasamak.’ Kombinsidoak a makitakto manen ni Papa inton panagungar ta saan nga agulbod ti Dios.”—Eclesiastes 9:11; Juan 11:25; Tito 1:2.
Kasta met laeng ti kapanunotan ni Robert, a naibaga iti umuna nga artikulo. Kunana: “Iti tulong dagiti kararagmi ken Ama Jehova, naaddaankami ken baketko iti talna ti panunot a nadakamat iti Filipos 4:6, 7. Gapu iti dayta, naibagami pay kadagiti reporter ti maipapan iti namnamatayo a panagungar. Uray natay ti anakmi idi nag-crash ti eroplano a naglugananna, adu latta dagiti malaglagipmi a nararagsak a panagkakaduami. Ikarkarigatanmi ti agpokus kadagita.
“Imbaga dagiti padami a Saksi a nabuyadakami iti TV a kalmado a nangilawlawag iti pammatitayo. Kinunami met nga awan duadua a gapu dayta iti nagadu a karkararagda para kadakami. Kombinsidoak a tultulongannakami ni Jehova babaen iti di mabilang a makaliwliwa a mensaheda.”
Kas ipakita dagita a kapadasan, kabaelan ti Dios a liwliwaen dagiti tattao uray agduduma ti sangsanguenda a problema ken pakarigatan. Sika ngay? Aniaman ti problemam, sigurado nga adda mabirokam a liwliwa. * Isu nga apay a dimo padasen ti agpatulong ken Jehova? Isu ti “Dios ti amin a liwliwa.”—2 Corinto 1:3.
^ par. 5 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.
^ par. 23 No kayatmo ti matulongan nga agbalin a nadekket iti Dios ken umawat iti liwliwa nga ipapaayna, pangngaasim ta kontakem dagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo wenno agsuratka iti kaasitgan a branch office-mi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Antique
Ti Antique ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas iti akin-laud a paset ti Isla ti Panay. Ti kapitoliona ket ti ili ti San Jose. Kabeddengna dagiti probinsia ti Aklan, Capiz, ken Iloilo iti banda't daya, ken ti met Baybay Sulu iti laud.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Antique iti 18 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Bruselas
Ti Bruselas (Pranses: Bruxelles, [bʁysɛl] ( denggen); Olandes: Brussel, [ˈbrʏsəl] ( denggen)), opisial a ti Bruselas a Rehion wenno Bruselas-Kapitolio a Rehion[4][5] (Pranses: Région de Bruxelles-Capitale (tulong·paammo), Danes: Brussels Hoofdstedelijk Gewest (tulong·paammo)), ket isu ti kapitolio ti Belhika ken tide facto a kapitolio ti Kappon ti Europa (KP). Daytoy pay ti kadakkelan nga urbano a lugar idiay Belhika,[6] a mangbukel kadagiti 19 a munisipalidad, a mairaman ti munisipalidad ti Siudad ti Bruselas, nga isu ti de jure a kapitolio ti Belhika, a maipatinayon ti tugaw ti Pranses a Komunidad ti Belhika ken ti Plamenko a Komunidad.[7]
Ti Bruselas ket dimmakkelen manipud ti maika-10 a siglo a pagsammakedan nga ili a binangon babaen ti maysa a kaputotan ni karlomagno iti pagtaengan ti riniwriw nga agtataeng.[8] Ti siudad ket adda ti populasion ti 1.1 a riwriw ken ti metropolitano a lugar ket adda ti populasion ti sumurok a 1.8 a riwriw, a dagitoy dua ket maaramidda a kadakkelan idiay Belhika.[9][10] Manipud idi gibus ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Bruselas ket isu idin ti kangrunaan a sentro para kadagiti internasional a politika. A nagsangsangaili kadagiti kangrunaan a patakder ti Kappon ti Europa[11] ken dagiti pay kuartel ti NATO (NATO), ti siudad ket nagbalinen a ti poligloto a pagtaengan kadagiti nadumaduma nga internasional nga organisasion, politiko, diplomatiko ken dagiti sibil nga agseserbi.[12]
Ti Bruselas ket opisial a bilingual, a ti Pranses ken Danes ket naisasao iti siudad. Amin a senial ti kalsada, nagnagan ti kalsada, dagiti pakdaar ken kaaduan kadagiti serbisio ket naipakpakita iti dua a pagsasao.[13] Adda met dagiti agtultuloy a panakairteg ti pagsasao, ken dagiti pagsasao a linteg dagiti munisipalidad a mangpalpalikmut ti Bruselas ket banbanag nga adda dagiti adu a kontrobersia idiay Belhika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Brussels". City-Data.com. Naala idi 10 Enero 2008.
- ^ "Cheap flights to Brussels". Easyjet. Naala idi 1 Hunio 2010.
- ^ Populasion ti tunggal munisipalidad idi Enero 1 2013 (XLS; 607.5 KB)
- ^ "Ti Belga abatay-linteg (Inggles a bersion)" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Belhika. Enero 2009. Naala idi 5 Hunio 2009.
Artikulo 3: Ti Belhika ket buklen dagiti tallo a rehion: ti Plamenko a Rehion, ti Balonia a Rehion ken Bruselas a Rehion. Artikulo 4: Ti Belhika ket buklen dagiti uppat a linguistiko a rehion: ti agsasao ti Danes a rehion, ti agsasao ti Pranses a rehion, ti mangisasao ti dua a rehion ti Bruselas-Kapitolio ken ti agsasao ti Aleman a rehion.
- ^ "Bruselas-Kapitolio a Rehion: Pannakapartuat". Centre d'Informatique pour la Région Bruxelloise (Sntro ti Rehional a Pakaaamo ti Bruselas). 2009. Naala idi 5 Hunio 2009.
Manipud idi 18 Hunio 1989, ti petsa ti immuna a rehional a sapasap a panagbutos, ti Bruselas-Kapitolio a Rehion ket maysa idin a naturay a rehion a maipada kadagiti Plamenko ken Balonia a Rehion.(Amin ket testo malaksid ti maysa a mangipakpakita ti grapiko ti Ingles a nagan a kas ti Brussels-Capital Region.)
- ^ Daytoy ket de facto a kapitolio ti KE gaputa mangsangsangaili kadagiti amin a nangruna a politikal a patakder-urayno ti Parlamento ket pormal nga agbutbutos idiay Strasbourg, kaaduan kadagiti polikal nga onra ket maaramid idiay brusela—ken isu a daytoy ket naipanpanunotan a ti kapitolio babaen t panangilawlawag. Nupay kasta, nasken a malaglagip a daytoy ket saan a pormal a nairangarang iti dayta a pagsasao, ngem ti puestona ket naipaletra iidiay Tulagan ti Amsterdam. Kitaen ti ti paset a maipanggep ti daytoy a banag.
- ^ "Naragsak nga Isasangbay ti Bruselas". Brussels.org. Naala idi 5 Hulio 2009.
- ^ "Pakasaritaan ti Bruselas". Brussels.org. Naala idi 29 Hunio 2010.
- ^ Estadistika Belhika; Population de droit par commune au 1 janvier 2008 (excel-file) Ti populasion kadagiti amin a munisipalidad idiay Belhika, manipud idi 1 Enero 2008. Naala idi 18 Oktubre 2008.
- ^ Estadistika Belhika; De Belgische Stadsgewesten 2001 (pdf-file) Pnakaipalpalawag ti metropolitano a lugar idiay Belhika. Ti metropolitano a lugar ti Bruselas ket nabingbingay kadagiti tallo nga agpang. Umuna, ti sentro nga aglomerasion (geoperationaliseerde agglomeratie) nga adda dagiti 1,451,047 nga agtataeng (2008-01-01, naipagisu kadagiti pagbeddengan ti munisipalidad). A nainayon dagiti kaasitgan a naipalpalikmut (banlieue) ket makaited ti dagup ti 1,831,496. Ken, mairaman dagiti akin-ruar asona ti pagluganan (forensenwoonzone) ti populasion ket 2,676,701. Naala idi 18 Oktubre 2008.
- ^ "Protokol (Blng 6) iti lokasion dagiti tugaw ti patakder ket dagiti bagi, opisina, ahensia ken departamento ti Kappon ti Europa, Naitiptipon a bersion ti Tulag ti Panagpataray ti Kappon ti Europa, OJ C 83, 30.3.2010, p. 265–265". EUR-Lex. 30 Marso 2010. Naala idi 3 Agosto 2010.
- ^ "Europa | Bariweswes ti pagilian | Bariweswes ti pagilian: Belhika". BBC News. 14 Hunio 2010. Naala idi 29 Hunio 2010.
- ^ Hughes, Dominic (15 Hulio 2008). "Europa | Panagusig: Ania ti Papananen ti Belhika?". BBC News. Naala idi 29 Hunio 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bruselas iti Wikimedia Commons


text:
July, national nutrition month
Maika-34 a tawen a selebraran wenno idarirag ti sangkapagilian ti bulan ti Hulio a kas nutrition month babaen iti Section 7 ti Presidential Decree Number 491, wenno ti ad-adda a maawagan iti Nutrition Act of the Philippines, a kunana, “The month of July shall be designated as NUTRITION MONTH, for the purpose of creating greater awareness among our people on the importance of nutrition…”
Ti termino a nutrition ditoy ket saan laeng a taraon iti bagi… “malnutrition retards mental and physical development of our children, weakens their resistance to infections resulting in unnecessary lose of human lives through high infant and child mortality rates; studies indicate the infants and young children, pregnant and lactating women and nursing mothers are most vulnerable to malnutrition;
Nakasentro ti sangkapagilian a pannakaikampania iti pagsayaatan ti nutrision iti "Wastong Nutrisyon ni Mommy, Siguradong Healthy si Baby!" Itoy a sangkapagilian a selebrasion ket maipokus iti maternal nutrition, tapno maksayan ti bilang dagiti matmatay nga ubbing.
Wastong nutrisyon ni baby. Saan ngarud a mailaksid ditoy a kas kangrunaan a pokus ket dagiti masikog ken agpaspasuso. Itoy a programa ti gobierno, maikampania iti sapasap a pagilian dagiti isyu maipapan iti pagsayaatan iti panagpasuso a mismo ti inana iti bebina babaen iti mismo a susona wenno breastfeeding. Ta itoy a panawen, inabaken ken nalatlataken dagiti naibote a gatas a kas taraon dagiti bebi ngem ti breastfeeding. Banag a dakkel la unay a biddut a panirigan dagiti inna daytoy a banag. Awan iti kas iti suso ti ina nga itaraon iti bebi. Maiyadal pay kadagiti inna no kasano ken ania iti aramiden tapno matun-oyan ti umno a nutrision iti wenno kadagiti annakna.
Dagiti dadduma pay a nakalinia a paset ti selebrasion ket ti panangilawlawag kadagiti inna kadagiti pammati maipapan iti panagsikog wenno myths of pregnancy. Karaman met itoyen dagiti rumbeng nga aramidem tapno maliklikan iti tinawen a panagsikog. Ta ngamin iti tinawen a panagsikog, apektaranna la ketdi ti programa wenno ti umno a nutrision kadagiti annak ta ad-adun no kua ti agbibingay iti taraon nga ipaay. Isu a saan laengen a nutrision iti mapagsasaritaan no dipay ket karaman iti panangsirip ken panangliklik kadagiti timmaud a rason no apay a saan a magun-od iti makapnek a resulta ti tinawen a selebrasion iti laksid iti nasuroken a tallopulo a tawen.
Nasken koma iti naqsaknap a panangsuporta kadatoy a programa ti gobierno. Saan laeng koma nga itoy a bulan no dipay ket iti amin nga aldaw iti tawen.
Ti malnutrion ket maysa a serioso a banag a nangapektar saan laeng a dagiti minilmillion a tattao no dipay ket ti mismo a gobierno. Iti sibubukel a lubong, ti pagilian ket kabilang kadagiti sangapulo a naapektaran iti malnutrition.
No agsawen ti report ti UNICEF. manipud iti 1996 agingga iti 2005, ti Pinas ket addaan iti three million a malnutrition nga ubbing. Itoy a tawen a 2008, mapattapatta nga immadu la ketdi iti unay iti bilangda.
Iti report met ti Food and Agricultural Organization, kunana, "Malnutrition in the Philippines is caused by a host of interrelated factors – health, physical, social,
economic and others. Food supply and how it is distributed and consumed by the populace have consequent impact on nutritional status…"
Lalo ita a krisis iti bagas, manamma iti itatayok ti bilang ti dagiti malnourished nga ubbing iti pagilian.
Ket tapno maksayan no di man malapdan ti bilang ti malnutrision, saan laeng koma a ti gobierno laeng iti panagidarirag itoy no di ket amin koma nga umili. Maseknan ti amin ditoy. Saan laeng a dagiti inna no di ket amin amin koma nga umili ket maited ti sangagasut a porsiento a pannakipaset tapno maikkat ti Pinas iti listaan dagiti sangapulo a kaadduan iti malnourished nga ubbing. ##
Saturday, July 05, 2008
July, national nutrition month


text:
Dziecinów
Ti Dziecinów [d͡ʑɛˈt͡ɕinuf] ket maysa a purok idiay Kondado ti Otwock, Gmina Sobienie-Jeziory. Daytoy a purok ket sakupenna ti kalawa a 6 km2. Adda daytoy ti agarup a 704 nga agtaeng(2007). iit daytoy a purok ket mabirukan ti Probinsia a Kalsada nga 801, Probinsia a Kalsada nga 799 ken Probinsia a Kalsada nga 805 ken ti pagayayaman a gimongan ti Wisła Dziecinów. Naisanglad daytoy ti asideg ti karayan Vistula . Manipud idi 1975 aginggan idi 1998 daytoy a purok ketadda idiay Probinsia ti Siedlce.


text:
Bahamas
Ti Bahamas i/bəˈhɑːməz/, opisial a ti Mankomunidad ti Bahamas, ket maysa a pagilian a nakabuklan dagiti adadu ngem 3,000 nga is-isla, dagiti kayo (isla), ken dagiti isleta. Mabirukan daytoy idiay Taaw Atlantiko nga amanianan ti Kuba ken Hispaniola (Republika ti Dominikano ken Haiti), amianan a laud iti Turko ken Is-isla ti Caicos, ken abagatan a daya iti Estados Unidos (kaasitgan ti estado iti Florida). Ti kadakkel ti dagana ket 13,939 km2 (5,382 sq mi), nga addaan ti populasion iti 353,658. Ti kapitoliona ket ti Nassau. Iti heograpia, Ti Bahamas ket naisanglad kadgiti isu met laeng a kawar nga isla a kas ti Kuba, ti Hispaniola ken ti Turko ken Is-isla ti Caicos; ti pannakainagan iti Bahamas ket kadawyan a maipatudona ti Mankomunidad ken saan a ti heograpiko a kawar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html
- ^ "•Sapasap a Lasasaad ken dagiti Agdama". Pan American Health Organization.
- ^ "Mission to Long Island in the Bahamas". Evangelical Association of the Caribbean.
- ^ "1973: Ti Init ti Bahamas ket limned idiay Britaniko nga Imperio". BBC News. Hulio 9, 1973. Naala idi 2009-05-01.
- ^ Panagipada ti nagbaetan ti 2000 ken 2010 a Senso ti Populasion ken Panagbalbaliw a Porsiento.
- ^ a b c d "Ti Bahamas". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-12-14.
- ^ "Bahamas Living Conditions Survey 2001" (PDF). Department of Statistics. Naala idi 4 Oktubre 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Bahamas
- Bahamas
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti purpuro ti Taaw Atlantiko
- Dagiti dati a kolonia ti Ingles
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1973
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANANGPADAKKEL ITI ANNAK
No Agsaludsod ti Anakmo Maipapan iti Ipapatay
TI PROBLEMA
Insaludsod ti innem ti tawenna nga anakmo, “Mataykayonto kadi?” Nabiglaka ket napanunotmo: ‘Maawatanna ngatan ti sungbat? Kasanok a mailawlawag kenkuana ti maipapan iti ipapatay?’
TI MASAPUL A MAAMMUAM
Mapampanunot met dagiti ubbing ti maipapan iti ipapatay. Iti pay ketdi panagay-ayam ti dadduma kadakuada, adda no kua agimpapatay. Dimo ngarud koma iparit no mapagsasaritaan ti ipapatay, ken rumbeng a sungbatam ti aniaman a saludsod ti anakmo maipapan iti dayta. No sagpaminsan a mapagsaritaanyo dayta, matulongam ti anakmo tapno masursurona nga iliwliwag ti ipapatay ti maysa nga ay-ayaten.
No pagsaritaanyo iti anakmo ti maipapan iti ipapatay, saan nga agresulta dayta iti panagpanunotna kadagiti nakaam-amak a banag. Makatulong ketdi dayta tapno maksayan ti butengna. Ngem nalabit masapul nga ilintegmo ti dadduma a di umiso a kapanunotan. Kas pagarigan, kuna ti dadduma nga eksperto a saan nga ibilang ti adu nga ubbing nga awan pay innem ti tawenna a ti natay ket talaga a natayen. Ngamin, no agay-ayamda, adda ti “matay” sa “agbiag” met laeng.
Ngem bayat a dumakdakkelda, mangrugin a maawatanda ti kinapudno a ti ipapatay ket serioso a banag isu a mabalin nga adda dagiti saludsodda, pagdanaganda, wenno pagbutnganda pay ketdi, nangruna no matayanda iti ipatpateg iti biag. Napateg ngarud a makisaritaka maipapan iti ipapatay. Kuna ni Marion Haza nga eksperto iti salun-at ti isip: “Maaddaanto ti ubing kadagiti pakaburiboran a mainaig iti ipapatay no mariknana a maparitan nga agsao maipapan iti dayta iti mismo a pagtaengan.”
Dimo unay pagdanagan no ania ti ibagam. Sigun iti maysa a panagadal, kayat la dagiti ubbing a “mangngeg ti kinapudno a naibaga iti naayat a pamay-an.” Kaaduanna a sa la agsaludsod ti ubing no kayatnan a maammuan ti sungbat.
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Gundawayam dagiti situasion a mabalinmo ti makisarita maipapan iti ipapatay. No makakita ti anakmo iti natay a billit iti igid ti kalsada wenno natay ti ipatpategna a taraken, agusarka kadagiti simple a saludsod tapno matignaymo a makisarita. Kas pagarigan, mabalinmo nga isaludsod: “Agrigrigat pay ngata ti natayen nga animal? Malammin wenno mabisin ngata? Kasanom nga ammo a natayen ti maysa nga animal wenno tao?”—Prinsipio ti Biblia: Eclesiastes 3:1, 7.
Dimo ilimed ti kinapudno. No natay ti maysa nga am-ammo wenno kabagianyo, dika agusar kadagiti maymayat a denggen ngem mangriro a sasao kas iti “Adda napananna.” Baka ngamin pagarupenna nga agawidto met laeng iti mabiit ti maysa a natayen. Agusarka ketdi iti simple ken nalawag a sasao. Kas pagarigan, mabalinmo nga ibaga: “Idi natay ni Lola, nagsardengen nga agandar ti bagina. Ditay makasarita isunan ngem ditayto pulos malipatan.”—Prinsipio ti Biblia: Efeso 4:25.
Gapu ta mabalin a pagarupen ti ubing a ti ipapatay ket makaakar, ipanamnamam kenkuana a saan a maan-ano
Patalgedem ti rikna ti anakmo. Mabalin a panunoten ti anakmo a dagiti inaramid wenno pinanunotna ti makagapu a natay ti maysa. Imbes a basta ibagam nga awan basolna iti napasamak, mabalinmo nga isaludsod, “Apay a napanunotmo a sika ti makimbasol?” Umimdengka a naimbag ken dimo tagtagilag-anen ti riknana. Gapu ta mabalin pay a pagarupen ti ubing a ti ipapatay ket makaakar, ipanamnamam kenkuana a saan a maan-ano.
Ammuem ti karirikna ti anakmo. Iyestoriam ti maipapan kadagiti natayen nga ay-ayatenyo ken uray dagiti kabagianyo a dina pulos naam-amo. Mangibagaka kadagiti nakallalagip wenno nakakatkatawa a pasamak idi sibibiagda pay. No pagsaritaanyo ti maipapan kadakuada, maawatanna nga okey laeng a dakamaten wenno panunotenna ida. Ngem dimo met piliten a makisarita. Mabalinmonto latta a dakamaten dayta iti maitutop a tiempo.—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 20:5.
Makatulong ti kapitulo 34 ken 35 ti libro nga Agsursuroka iti Naindaklan a Mannursuro tapno maammuan ti anakmo no ania ti isursuro ti Biblia maipapan iti ipapatay. Kitaem ti PUBLIKASION > LIBRO KEN BROSHUR
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay a Matay ti Tao?
Mangted liwliwa ken namnama ti sungbat ti Biblia iti daytoy a saludsod.


text:
Atomiko a numero
Iti kimka ken pisika, ti atomiko a numero (naamammoan pay a kas ti proton a numero) ket isu ti numero dagiti proton a mabirukan idiay pakatengngaan iti maysa nga atomo ken daytoy ngarud ket kapadpada ti karga a numero dagiti katengngaan. Daytoy ket kadawyan a mairepresenta babaen ti simbolo a Z. Ti atomiko a numero ket naisangsangayan nga inaganan ti maysa a kimiko nga element0. Iti maysa nga atomo iti agmangngamangnga a karga, ti atomiko a numero ket kapadpadana ti bilang dagiti elektron.
Ti atomiko a numero, Z, ket saan koma a mairiro iti masa a numero, A, a daytoy ket ti dagup a bilang dagiti proton ken dagiti neutron iti katengngaan iti maysa nga atomo. Dagiti bilang iti neutron, N, ket naamammoan a kas ti neutron a numero iti atomo; isu a ti, A = Z + N. Yantangay a dagiti proton ken dagiti neutron ket addaanda ti agarup nga agpadpada a masa (ken ti masa dagiti elektron ket maliwayan para kadagiti adu a kapanggepan), ken ti masa a kurang ket kadawyan a bassit laeng a no maipada it masa, ti atomiko a masa iti maysa nga atomo ket agarup a kapadpada ti A.
Dagiti atomo nga addaan ti kapadpada nga atomiko a numero a Z ngen addan ti sabalia numero ti neutron N, ngarud ket addaan ti sabali nga atomiko a masa, ket dagitoy ket naamammoan a kas dagiti isotopo. Kaaduan kadagiti masna a rumsua nga elemento ket rumsuada a kas samusam nga isotopo, ken ti kalalainganna nga atomiko a maso kadagitoy a samusam ket agikeddeng kadagiti atomiko a kadagsen dagiti elemento.
Ti kadawyan a simbolo a Z ket naipagarup a naggapu ti balikas nga Atomzahl (atomiko a numeror) iti Aleman .


text:
‘Ti Awanan Kapadasan Mamati iti Tunggal Sao’
“Maag ti tao a saan nga agbasbasa iti diario; ngem nakarkaro pay ti kinamaag ti tao a mamati iti basbasaenna gapu laeng ta adda dayta iti diario.”—August von Schlözer, German a historiador ken managipablaak (1735-1809).
NO SAAN a patien ti maysa a tao ti amin a naisurat iti diario iti napalabas a nasurok a 200 a tawen, saan met ngarud a nakappapati ti kaaduan a mabasa iti Internet iti maika-21 a siglo. Gapu iti moderno a teknolohia, adu itan ti maammuan nga impormasion—pudno ken saan a pudno, napateg ken saan a napateg, nasayaat ken makadangran. Masapul a napilitayo iti rumbeng a basaen wenno buyaentayo. Nangruna kadagidiay agdadamo nga agusar iti Internet, mabalin nga ipapanda a pudno ti maysa a damag gapu ta naidumduma wenno agdindinamag iti Internet wenno impadamag dayta ti maysa a gayyem babaen iti e-mail. Adda ngarud nasayaat a rason a mamakdaar ti Biblia: “Ti asinoman nga awanan kapadasan maaddaan pammati iti tunggal sao, ngem daydiay nasaldet [wenno, masirib] utobenna dagiti addangna.”—Prov. 14:15.
Kasanotayo nga agbalin a masirib tapno mailasintayo dagiti parparbo a sarsarita wenno estoria, panangallilaw, ken dagiti saan a pudno nga impormasion a makitatayo iti kompiutertayo? Umuna, isaludsodmo iti bagim: ‘Naggapu kadi daytoy iti mapagtalkan ken opisial a web site wenno iti blog wenno saan nga ammo ti naggapuanna? Naikabil kadi idin kadagiti mapagtalkan a web site a nangipakita nga ulbod ti damag?’ * Kalpasanna, usarem ti ‘pannakaawatmo a mangilasin agpadpada iti umiso ken di umiso.’ (Heb. 5:14) No kasla saan a nakappapati ti maysa a damag, mabalin a kasta dayta. Maysa pay, no mangpadakes ti impormasion, panunotem no asino ti magunggonaan no maiwaras dayta ken no adda dakes a motibo ti nagtaudan ti impormasion isu a kayatna nga iwaras dayta a damag.
SAAN A NAANNAD A PANAGIPASA
Kayat ti dadduma ti umuna a mangiwaras iti damag gapu ta kayatda a maiturong kadakuada ti atension. Ipasada dayta iti amin a kontakda a dida man la pampanunoten no umiso dayta wenno ammuen ti mabalin a pagbanaganna. (2 Sam. 13:28-33) Ngem no masiribtayo, panunotentayo ti mabalin a saan a nasayaat a resulta dayta iti reputasion ti maysa a tao wenno organisasion.
Saan a nalaka nga ammuen no umiso ti maysa a damag. Dayta ti gapuna a bay-an lattan ti dadduma a dagiti umawat iti damag ti mangpaneknek no pudno dayta wenno saan. Ngem saan kadi a mangibus met dayta iti tiempoda? Laglagipentayo a napateg ti tiempo. (Efe. 5:15, 16) Isu nga imbes a panunotentayo, “No pagduaduaam, ipasam,” nasaysayaat a panunotentayo, “No pagduaduaam, ibasuram!”
Isaludsodmo iti bagim: ‘Kanayon kadi nga agipasaak iti e-mail? Nagpadispensarak kadi idin kadagiti pinasaak gapu ta ulbod wenno saan nga umiso ti impasak nga impormasion kadakuada? Adda kadin nangibaga kaniak nga isardengkon ti agipasa iti e-mail?’ Laglagipem nga asinoman a kontakmo iti e-mail ket makausar iti Internet isu a mabalinda a maammuan dagiti impormasion a paginteresanda uray no saanmo nga ipasa dayta kadakuada. Saanda a kasapulan ti adu a nakakatkatawa nga estoria, video, wenno ladladawan. Saan met a nasayaat nga ipasa ti nairekord wenno naisurat a palawag maipapan iti Biblia. * Maysa pay, no maipasa dagiti reperensia, teksto a mausar para iti panagadal iti Biblia, wenno dagiti sungbat para iti gimong ti kongregasion, mabalin a saan nga ipateg ti maysa a kabsat ti personal a panagsagana.
Ania ti aramidem no adda makitam a makadadael a damag iti Internet maipapan iti organisasion ni Jehova? Rumbeng a saanmo a patien dayta. Marikna ti dadduma a nasken a maammuan dayta ti sabsabali tapno maammuan ti opinionda. Ngem no kasta ti mapasamak, agwaras laeng ti dakes nga impormasion. No maburiborantayo gapu iti nakitatayo iti Internet, masapul nga agkiddawtayo iti sirib ken Jehova ken makisaritatayo kadagiti nataengan a kakabsat a lallaki maipapan iti dayta. (Sant. 1:5, 6; Jud. 22, 23) Ni Jesus, a siuulbod a naakusaran, pinakdaaranna dagiti pasurotna a maidadanesdanto ken ‘siuulbod a sawen dagiti kabusor ti tunggal kita ti nadangkes a banag a maibusor kadakuada.’ (Mat. 5:11; 11:19; Juan 10:19-21) Masapul nga usarentayo ti “pannakabael nga agpanunot” ken “panangilasin” tapno maammuantayo ti “tao nga agsasao iti balusingsing [wenno, ulbod] a bambanag” ken “dagidiay a ti dandanada nakillo.”—Prov. 2:10-16.
RAEMEN TI KALINTEGAN TI SABSABALI
Masapul met a naannadtayo kadagiti nangngegtayo a damdamag wenno naipadamag kadatayo a kapkapadasan dagiti kakabsat. Uray no pudno dayta, saanna a kayat a sawen a masapul a maiwaras dayta. Mabalin nga adda dagiti gundaway a saan a nasayaat wenno saan a panangipakita iti ayat ti panangiwaras iti sabsabali dagiti pudno nga estoria. (Mat. 7:12) Kas pagarigan, saan a panangipakita iti ayat wenno makapabileg ti panangiwaras iti tsismis uray no pudno dayta. (2 Tes. 3:11; 1 Tim. 5:13) Mabalin a kompidensial ti dadduma a damag, ken nasken a raementayo ti kalintegan ti sabsabali a mangipakaammo iti dayta nga impormasion iti umiso a tiempo ken iti umiso a pamay-an. Mabalin nga adda dagiti pagdaksanna no un-unaantayo nga ipadamag dayta.
Nalaka laeng itan nga agwaras ti damag—pudno man dayta wenno saan, napateg wenno saan, nasayaat wenno makadangran. Nasken a panunoten ti asinoman nga uray maysa laeng ti nangipatulodanna iti e-mail wenno teks, mabalin a nakaparpartak nga agwaras dayta iti intero a lubong, inggagara man dayta wenno saan. Gapuna, liklikantayo koma ti agipasa a dagus iti impormasion ken iti uray siasino lattan. No adda mabasatayo nga agdindinamag nga impormasion, laglagipentayo a ti ayat ket saan a managipapan, ngem saan met a nalaka a mamatpati. Kangrunaanna, ti ayat saanna a patien dagiti makadadael a damdamag maipapan iti organisasion ni Jehova wenno dagiti kinaulbod maipapan kadagiti kakabsattayo nga iwarwaras dagiti adipen “ti ama ti kinaulbod,” ni Satanas a Diablo. (Juan 8:44; 1 Cor. 13:7) Makatulong kadatayo ti pannakabael nga agpanunot ken panangilasin tapno agbalintayo a masirib iti panangusartayo iti nakaad-adu nga impormasion a maammuantayo iti inaldaw. Kuna ti Biblia: “Dagidiay awanan kapadasan sigurado a tagikuaendanto ti kinamaag, ngem dagidiay nasaldet agdalungdongdanto iti pannakaammo.”—Prov. 14:18.


text:
Isuroyo Dagiti Annakyo
Sinalimetmetan ni Samuel No Ania ti Umiso
ADDA kadi nakitamon a tao a nagaramid iti dakes?— * Adda idi nakita ni Samuel iti mismo a lugar a dimo namnamaen a pakapasamakanna. Agnanaed idi ni Samuel iti tabernakulo ti Dios, ti lugar a pagdayawan, iti siudad ti Silo. Kitaentayo no kasano a nagbalin a pagtaengan ni Samuel ti tabernakulo nasurok a 3,000 a tawen ti napalabasen.
Idi saan pay a naipasngay ni Samuel, il-iliwen unay ti inana a ni Anna ti maaddaan iti anak. Iti naminsan nga ipapanna iti tabernakulo, inkararagna dayta iti Dios. Sipapasnek ti panagkararagna nga uray la agpigerger dagiti bibigna. Gapuna, impagarup ti nangato a padi a ni Eli nga isu ket nabartek. Ngem idi naammuan ni Eli a maigapu dayta iti nakaro a ladingit ni Anna, binendisionanna daytoy, a kunkunana: “Ited koma ti Dios ti Israel ti dawatmo.”—1 Samuel 1:17.
Idi agangay, naipasngay ni Samuel ket naragsakan unay ni Anna isu nga imbagana iti asawana a ni Elcana: ‘Apaman a mapusot ni Samuel, ipankonto idiay tabernakulo tapno agserbi iti Dios.’ Kasta a talaga ti inaramidna! Nalabit nga uppat wenno lima ti tawen idin ni Samuel.
Lakay idin ni Eli, ket dagiti annakna a da Hofni ken Finehas saanda nga agserserbi ken Jehova iti umiso a pamay-an. Makiab-abigda pay kadagiti babbai a mapmapan idiay tabernakulo! Iti panagkunam, ania ti rumbeng nga inaramid ni tatangda?— Wen, rumbeng koma a tinubngarna ida ket dina impalubos nga inaramidda dagita a kinadakes.
Idiay templo ti dimmakkelan ni Samuel ket nalabit nga ammona dagiti dakes nga aramid dagiti annak ni Eli. Tinuladna kadi ti dakes a kababalinda?— Saan, intultuloyna ketdi nga inaramid no ania ti umiso, kas insuro dagiti dadakkelna nga aramidenna. Saan ngarud a pakasdaawan a nakapungtot ni Jehova kenni Eli. Nangibaon pay iti maysa a propeta a mangibaga ken Eli no kasano a dusaen ti Dios ti sangakabbalayan ni Eli, nangnangruna dagiti dakes nga annakna.—1 Samuel 2:22-36.
Nagtultuloy ni Samuel a nakipagserbi ken Eli idiay tabernakulo. Iti maysa a rabii bayat a matmaturog ni Samuel, adda timek a nangawag iti naganna. Gapuna, napan ken Eli, ngem kinunana a saanna nga inayaban. Idi kuan, naulit manen dayta. Gapuna, kalpasan ti maikatlo a gundaway, imbilin ni Eli kenni Samuel a kastoy ti ibagana: “Agsaoka, Jehova, ta umim-imdeng ti adipenmo.” Idi insawang dayta ni Samuel, kinasarita ni Jehova. Ammom kadi no ania ti imbaga ni Jehova kenni Samuel?—
Impakaammo ni Jehova kenni Samuel ti panggepna a naibagana idin ken Eli a panangdusa iti sangakabbalayanna. Kabigatanna, nagbuteng ni Samuel a mangidanon ken Eli no ania ti kinuna ni Jehova kenkuana. Ngem impakaasi ni Eli kenni Samuel: “Pangngaasim, dika ilimed kaniak.” Gapuna, imbaga met laeng ni Samuel kenni Eli ti amin nga imbaga ni Jehova nga aramidenna—kas impakpakauna idi ti propetana ken Eli. Simmungbat ni Eli: ‘No ania ti naimbag kadagiti mata ni Jehova aramidenna koma.’ Idi agangay, napapatay da Hofni ken Finehas, ken natay met ni Eli.—1 Samuel 3:1-18.
Kabayatanna, “nagtultuloy a dimmakkel ni Samuel, ket ni met laeng Jehova adda idi kenkuana.” Nalabit a tin-edyer idin ni Samuel, maysa a napateg a tiempo iti biag dagiti agtutubo. Panagkunam, iti biang ni Samuel nalaka kadi ti agaramid iti umiso uray no dakes ti ar-aramiden ti dadduma?— Nupay narigat, simamatalek a nagserbi ni Samuel kenni Jehova iti tungpal biagna.—1 Samuel 3:19-21.
Sika met ngay? Tuladem kadi ni Samuel bayat nga agmatmataenganka? Itultuloymo kadi nga aramiden ti umiso? Salimetmetam kadi dagiti pannursuro ti Biblia ken dagiti insuro kenka dagiti dadakkelmo? No aramidem ti kasta, maparagsakmo ni Jehova ken dagiti dadakkelmo.
^ par. 3 No adda ubing a kaduayo nga agbasa, ti uged ket pammalagip nga agsardengkayo biit ken iturongyo kenkuana ti saludsod.


text:
Tuladem ti Pammati ni Moises
“Babaen iti pammati nagkitakit ni Moises, idi dimmakkelen, a maawagan ti anak daydi anak a babai ni Faraon.”—HEB. 11:24.
1, 2. (a) Ania a desision ti inaramid ni Moises idi agtawenen iti 40? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Apay a pinili ni Moises ti agsagaba a kadua ti ili ti Dios?
AMMO ni Moises no ania ti agbalin a masakbayanna iti Egipto. Makitkitana sadiay dagiti nalalawa a mansion dagiti babaknang. Maysa isuna a kameng ti sangakabbalayan ti ari. “Nasursuruan ni Moises iti isuamin a kinasirib dagiti taga Egipto,” a nalabit pakairamanan ti arkitektura, astronomia, matematika, ken dadduma pay a benneg ti siensia ken sirib ti tao. (Ara. 7:22) Nalakana la idi a magun-odan ti kinabaknang, pannakabalin, ken pribilehio nga ar-arapaapen ti maysa nga ordinario nga Egipcio!
2 Ngem idi agtawenen ni Moises iti 40, nangaramid iti desision a sigurado a nakasdaawan ti pamilia ti ari ti Egipto a nangampon kenkuana. Pinilina ti biag ti maysa nga adipen, a nababbaba pay ngem iti “normal” a biag ti maysa nga ordinario nga Egipcio. Apay? Adda ngamin pammati ni Moises. (Basaen ti Hebreo 11:24-26.) Gapu iti pammatina, saan a ti pisikal a bambanag ti kinitana. Kas maysa a naespirituan a tao, namati ken Jehova, “daydiay Maysa a di makita,” ken iti kaitungpalan dagiti karina.—Heb. 11:27.
3. Ania a tallo a saludsod ti masungbatan iti daytoy nga artikulo?
3 Nasken met a kitaentayo ti saan a makita ti pisikal a matatayo. Masapul a datayo ti “kita [ti tao] nga addaan pammati.” (Heb. 10:38, 39) Tapno mapabileg ti pammatitayo, usigentayo ti naisurat maipapan ken Moises iti Hebreo 11:24-26. Kagiddan dayta, panunotentayo ti sungbat dagitoy a saludsod: Kasano a nakatulong ken Moises ti pammati tapno maparmekna dagiti nainlasagan a tarigagay? Idi naumsi, kasano a nakatulong ti pammatina tapno matagipategna ti pribilehiona nga agserbi ken Jehova? Ken apay a ‘kimmita a sipapasnek ni Moises iti pannakabayad ti gunggona’?
PINARMEKNA DAGITI NAINLASAGAN A TARIGAGAY
4. Ania ti naawatan ni Moises mainaig iti “panangtagiragsak iti basol”?
4 Gapu iti mata ti pammati, naawatan ni Moises a temporario laeng ti ‘ragsak nga ipaay ti basol.’ Ngem nalabit saan a kasta ti panangmatmat idi ti dadduma. Apay? Nakitada ngamin no kasano a nagbalin ti Egipto a kabilgan a turay iti lubong, uray nasaknap sadiay ti idolatria ken espiritismo, idinto ta agrigrigat ken maad-adipen ti ili ni Jehova! Nupay kasta, ammo ni Moises a kabaelan ti Dios a balbaliwan ti situasion. Nupay kasla naballigi idi dagidiay mangpempennek iti bukodda a tartarigagay, mamati ni Moises a dagiti nadangkes ket madadaeldanto. Isu a saan a nagargari iti “temporario a panangtagiragsak iti basol.”
5. Ania ti makatulong tapno malabanantayo ti panagtarigagay iti ‘temporario a ragsak nga ipaay ti basol’?
5 Kasanom a malabanan ti panagtarigagay iti ‘temporario a ragsak nga ipaay ti basol’? Dimo liplipatan nga apagkanito laeng ti ragsak a maited ti basol. Matulongannaka ti pammati a mangbigbig a “ti lubong [ket] aglabas ken kasta met ti tarigagayna.” (1 Juan 2:15-17) Utobem ti pagbanagan dagiti di agbabbabawi a managbasol. Addada iti “nagalis a pagsaadan . . . [ket dumtengto ti] panungpalanda!” (Sal. 73:18, 19) No masulisogka nga agaramid iti dakes, isaludsodmo iti bagim, ‘Ania a talaga ti kayatko a masakbayan?’
6. (a) Apay a nagkedked ni Moises a “maawagan ti anak daydi anak a babai ni Faraon”? (b) Apay a makunam nga umiso ti desision ni Moises?
6 Dakkel met ti epekto ti pammati ni Moises iti karera a pinilina. “Babaen iti pammati nagkitakit ni Moises, idi dimmakkelen, a maawagan ti anak daydi anak a babai ni Faraon.” (Heb. 11:24) Saan nga inrason ni Moises a makapagserbi met latta iti Dios uray no kameng ti sangakabbalayan ti ari ken mabalinna nga usaren ti kinabaknang ken impluensiana a mangtulong kadagiti kakabsatna nga Israelita. Imbes ketdi, determinado ni Moises a mangayat ken Jehova iti isuamin a puso, kararua, ken pigsana. (Deut. 6:5) Naliklikan ni Moises ti adu a panagsagaba gapu iti dayta a desisionna. Ti adu a gameng ti Egipto a binaybay-anna ket sinamsam met laeng idi agangay dagiti Israelita. (Ex. 12:35, 36) Naibabain ni Faraon ken nalmes iti Nalabaga a Baybay. (Sal. 136:15) Ngem komusta ni Moises? Inusar ti Dios a mangidaulo ken mangispal iti nasion ti Israel. Nagbalin a pudpudno a makapnek ti biagna.
7. (a) Sigun iti Mateo 6:19-21, apay a rumbeng nga agplanotayo para iti agnanayon a masakbayan? (b) Ania a kapadasan ti mangipakita iti nagdumaan ti namaterialan ken naespirituan a kinabaknang?
7 No maysaka nga agtutubo nga adipen ni Jehova, kasano a matulongannaka ti pammatim a mangpili iti kasayaatan a karera? Agplanoka a nainsiriban para iti masanguanan. Ngem ti kadi pammatim kadagiti kari ti Dios tignayennaka nga agurnong para iti agnanayon a masakbayan imbes nga iti temporario a masakbayan? (Basaen ti Mateo 6:19-21.) Naipasango idi iti dayta a saludsod ni Sophie, a maysa a nalaing a ballet dancer. Intukon dagiti ballet company iti Estados Unidos a pagadalenda ni Sophie iti libre ken ikkanda iti napintas a trabaho iti kompaniada. “Nagsayaat ti riknak no daydayawenda ti panagsalak. Isu a ti panagriknak idi ket natantan-okak ngem kadagiti kakaduak,” inaminna. “Ngem saanak a naragsak.” Binuya ni Sophie ti video a Young People Ask—What Will I Do With My Life? “Nabigbigko nga inikkannak ti lubong iti balligi ken id-idoloendak dagiti tattao kas sukat ti amin-puso a panagdayawko ken Jehova,” kinunana. “Gapuna, sipapasnek a nagkararagak kenkuana. Inkeddengko a panawan ti karerak a panagsala.” Ania ti makunana iti dayta a desisionna? “Diak kailiw ti dati a biagko. Maibagak a pudpudno a naragsakak itan. Nagbalinkami a payunir ken lakayko. Saankami a nalatak, ken bassit laeng ti material nga ik-ikutanmi. Ngem adda kadakami ni Jehova, ken addaankami kadagiti yad-adalan iti Biblia ken kadagiti naespirituan a kalat. Awan a pulos ti pagbabawyak.”
8. Ania a balakad ti Biblia ti makatulong iti maysa nga agtutubo nga agdesision no ania ti aramidenna iti biagna?
8 Ammo ni Jehova ti kasayaatan para kenka. Kinuna ni Moises: “Ania ti kidkiddawen kenka ni Jehova a Diosmo no di ti panagbuteng ken Jehova a Diosmo, tapno magnaka iti amin a daldalanna ken tapno ayatem ken tapno agserbika ken Jehova a Diosmo buyogen ti isuamin a pusom ken isuamin a kararuam; tapno salimetmetam dagiti bilin ni Jehova ken dagiti paglinteganna nga ibilbilinko kenka ita nga aldaw, maipaay a pagimbagam?” (Deut. 10:12, 13) Bayat nga agtutuboka, piliem ti karera a makatulong kenka a mangayat ken Jehova ken agserbi kenkuana iti “isuamin a pusom ken isuamin a kararuam.” Manamnamam a dayta a pilim ket “maipaay a pagimbagam.”
TINAGIPATEGNA DAGITI PRIBILEHIONA
9. Apay a nalabit saan a nalaka para ken Moises nga itungpal ti annongenna?
9 “Imbilang [ni Moises] ti pannakaumsi ti Kristo kas kinabaknang a dakdakkel ngem kadagiti gameng ti Egipto.” (Heb. 11:26) Iti daytoy a teksto, natukoy ni Moises kas “Kristo,” wenno “Napulotan,” ta pinili ni Jehova a mangidaulo iti pannakairuar ti Israel manipud Egipto. Ammo ni Moises a narigat daytoy nga annongen, nga agbanag pay ketdi iti “pannakaumsi.” Idi damo, linais isuna ti maysa nga Israelita, a nagkuna: “Siasino ti nangdutok kenka a kas prinsipe ken ukom kadakami?” (Ex. 2:13, 14) Idi agangay, insaludsod ni Moises ken Jehova: “Kasano koma nga umimdengto kaniak ni Faraon?” (Ex. 6:12) Tapno maibturan ni Moises ti pannakaumsina, inkararagna ken Jehova dagiti pakadanagan ken pakaseknanna. Kasano a tinulongan ni Jehova ni Moises a mangitungpal iti narigat nga annongenna?
10. Kasano a tinulongan ni Jehova ni Moises a mangitungpal iti annongenna?
10 Umuna, impasigurado ni Jehova ken Moises: “Addaakto kenka.” (Ex. 3:12) Maikadua, pinabilegna ni Moises babaen ti panangilawlawagna iti maysa nga aspeto ti kaipapanan ti naganna: “Agbalinakto no Anianto ti Pagbalinak.” * (Ex. 3:14) Maikatlo, impaayanna ni Moises iti pannakabalin a mangaramid iti milagro kas pammaneknek nga isu ket imbaon ti Dios. (Ex. 4:2-5) Maikapat, inikkanna ni Moises iti kadua ken pannakangiwat, ni Aaron, a tumulong kenkuana iti annongenna. (Ex. 4:14-16) Sakbay ti ipapatayna, kombinsido unay ni Moises a tultulongan ti Dios dagiti adipenna tapno maitungpalda ti aniaman nga annongen nga itedna kadakuada, iti kasta naikunana iti sunona a ni Josue: “Ni Jehova ti agmartsa iti sangom. Isu agtultuloyto a kaduam. Saannakanto a baybay-an wenno panawan a naan-anay. Dika agbuteng wenno agkullayaw.”—Deut. 31:8.
11. Apay a napateg ken Moises ti annongenna?
11 Iti tulong ni Jehova, tinagipateg ni Moises ti narigat nga annongenna, nga imbilangna a “dakdakkel ngem kadagiti gameng ti Egipto.” Siempre, ania koma ti kaimudingan ti panagserbina ken Faraon no idilig iti panagserbina iti Mannakabalin-amin a Dios? Ania koma ti patpateg ti panagbalinna a prinsipe iti Egipto no idilig iti panagbalinna a “Kristo,” wenno pinulotan, ni Jehova? Nagunggonaan ni Moises iti panangtagipategna iti annongenna. Naaddaan iti naisangsangayan a relasion ken Jehova, a nangted kenkuana iti “naindaklan” a pannakabalin bayat nga iturturongna dagiti Israelita iti Naikari a Daga.—Deut. 34:10-12.
12. Ania dagiti pribilehio manipud ken Jehova a rumbeng a tagipatgentayo?
12 Addaantayo met ita iti annongen. Babaen ti Anakna, adda ministerio nga impaannong ni Jehova kadatayo, kas ken apostol Pablo ken ti dadduma pay. (Basaen ti 1 Timoteo 1:12-14.) Addaantayo amin iti pribilehio a mangideklara iti naimbag a damag. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Dadduma kadatayo ti agserserbi kas amin-tiempo a ministro. Dagiti kakabsat a lallaki a nataengan iti naespirituan ket agserserbida iti kongregasion kas ministerial nga adipen ken panglakayen. Ngem amangan no tagibassiten dagiti di manamati a kapamiliam ken ti dadduma dagitoy a pribilehio wenno umsienda ti panagsakripisiom. (Mat. 10:34-37) No ipalubosmo a maupayka, mabalin a mangrugin a pagduaduaam no napateg met laeng dagiti sakripisiom ken no talaga a kabaelam nga itungpal ti annongem. No adda kasta a riknam, kasano a makatulong kenka ti pammati tapno makapagibturka?
13. Kasano a tultulongannatayo ni Jehova a mangitungpal iti nateokratikuan nga annongentayo?
13 Buyogen ti pammati, ipakaasim ken Jehova a tulongannaka. Ibagam kenkuana dagiti pakadanagan ken pakaseknam. Ni Jehova ti nangted kenka iti dayta nga annongen, ket tulongannaka nga agballigi. Kasano? Kas met laeng iti panangtulongna ken Moises. Umuna, ipasigurado kenka ni Jehova: “Patibkerenkanto. Pudno a tulongankanto. Pudno nga itultuloykanto nga iggaman a siiirut babaen ti bukodko a makannawan nga ima ti kinalinteg.” (Isa. 41:10) Maikadua, ipalagipna kenka a mapagtalkan dagiti karina: “Sinaok a mismo dayta; iyegkonto met. Binukelko [wenno, pinanggepko] dayta, aramidekto met.” (Isa. 46:11) Maikatlo, ikkannaka ni Jehova iti “pannakabalin a nalablabes ngem ti gagangay” tapno maitungpalmo ti ministeriom. (2 Cor. 4:7) Maikapat, tapno makapagibturka iti annongem, impaay ti naayat nga Amatayo ti sangalubongan a panagkakabsat dagiti pudno a managdaydayaw kenkuana nga ‘agtultuloy a mangliwliwa iti maysa ken maysa ken mangpabpabileg iti maysa ken maysa.’ (1 Tes. 5:11) Bayat a tultulongannaka ni Jehova a mangitungpal kadagiti annongem, bumileg ti pammatim ken matagipategmo dagiti pribilehiom kas kinabaknang a dakdakkel ngem iti aniaman a kinabaknang ditoy lubong.
“KIMMITA A SIPAPASNEK ITI PANNAKABAYAD TI GUNGGONA”
14. Apay a masigurado ni Moises nga awatennanto ti gunggona?
14 ‘Kimmita ni Moises a sipapasnek iti pannakabayad ti gunggona.’ (Heb. 11:26) Wen, uray limitado ti ammona maipapan iti masanguanan, imdasen dayta a mangiwanwan kenkuana. Kas ken Abraham nga apongna, kombinsido ni Moises a kabaelan ni Jehova a pagungaren dagiti natay. (Luc. 20:37, 38; Heb. 11:17-19) Gapu ta nagtalek ni Moises kadagiti kari ti Dios, saanna a pinanunot a sayang ti 40 a tawen a panagbiagna kas pugante ken ti 40 a tawen a panagdaliasatna iti let-ang. Nupay saanna nga ammo ti amin a detalye no kasano nga itungpal ti Dios dagiti karina, nakabilbileg ti pammatina a kasla makitkitana ti masanguanan a gunggona.
15, 16. (a) Apay a masapul nga ipamaysatay a panunoten ti gunggonatayo? (b) Ania dagiti segseggaam a bendision iti sidong ti turay ti Pagarian?
15 ‘Kumitkitaka kadi a sipapasnek iti pannakabayad’ ti gunggonam? Kas ken Moises, ditay pay ammo ti amin a detalye maipapan kadagiti kari ti Dios. Kas pagarigan, “saan[ta]yo nga ammo no kaano ti naituding a tiempo” nga iyaay ti dakkel a rigat. (Mar. 13:32, 33) Ngem no idilig ken Moises, ad-adu ti ammotayo maipapan iti masanguanan a Paraiso. Uray ditay ammo ti amin a detalye, umdasen dagiti kari ti Dios maipapan iti biag inton agturayen ti Pagarian ti Dios tapno kumitatayo a “sipapasnek” iti dayta. No nalawag kadatayo ti baro a lubong, matignaytayo a mangsapul nga umuna iti Pagarian. Kasano? Panunotem daytoy: Gatangem kadi ti maysa a balay nga awan man laeng ti ammom maipapan iti dayta? Siempre saan! Umasping iti dayta, saantayo kayat a busbosen ti biagtayo para iti maysa a nalibeg a namnama. Babaen iti pammati, makitatayo a silalawag ti kasasaadto ti biag iti sidong ti turay ti Pagarian.
16 Tapno nalawag iti panunotmo ti Pagarian ti Dios, kumitaka a “sipapasnek” iti agbalinto a biagmo idiay Paraiso. Usarem ti imahinasionmo. Kas pagarigan, no adalem ti biag dagiti karakter ti Biblia a mapagungarto idiay Paraiso, ania ngata ti mabalinmo nga isaludsod kadakuada inton agungarda ken ania met ti nalabit isaludsodda kenka maipapan iti maudi nga al-aldaw? Iladawam ti gagarmo a makaam-ammo kadagiti inapom a nagbiag ginasgasut a tawenen ti napalabas ken mangisuro kadakuada maipapan iti amin nga inaramid ti Dios para kadakuada. Iladawam ti kasta unay a ragsakmo gapu kadagiti masursurom manipud iti adu nga atap nga animal bayat a buybuyaem ida nga agbibiag a sitatalna. Panunotem no kasanonto nga ad-adda a sumingedka ken Jehova bayat nga in-inut nga agbalinka a perpekto.
17. Kasano a magunggonaantayo no nalawag ti panangmatmattayo iti masanguanan a gunggonatayo?
17 No nalawag kadatayo ti masanguanan a gunggonatayo, agbalintayo a naragsak, ken makapagdesisiontayo maitunos iti namnamatayo a biag nga agnanayon. Insurat ni Pablo kadagiti napulotan a Kristiano: “No namnamaentayo ti saantayo a makita, itultuloytayo nga urayen dayta a buyogen ti panagibtur.” (Roma 8:25) Dayta a prinsipio ket agaplikar iti amin a Kristiano a mangnamnama nga agbiag nga agnanayon. Nupay ditay pay naawat ti gunggonatayo, siaanus nga ur-urayentayo ti “pannakabayad ti gunggona[tayo]” gapu iti nabileg a pammatitayo. Kas ken Moises, saantayo nga ibilang a sayang ti tawtawen a panagserbitayo ken Jehova. Kombinsidotayo a ‘ti bambanag a makita ket temporario, ngem ti bambanag a di makita ket agnanayon.’—Basaen ti 2 Corinto 4:16-18.
18, 19. (a) Apay a masapul nga ikagumaantayo a pagtalinaeden a nabileg ti pammatitayo? (b) Ania ti usigentayo iti sumaruno nga artikulo?
18 Gapu ti pammati, matarusantayo ti ‘nabatad a parangarang dagiti kinapudno a saan a makita.’ (Heb. 11:1) Saan a makita ti maysa a pisikal a tao ti kinapateg ti panagserbi ken Jehova, ta ibilangna a “kinamaag” dagiti naespirituan a gameng. (1 Cor. 2:14) Nupay kasta, namnamaentayo nga agbiagtayo nga agnanayon ken maimatangantayo ti panagungar dagiti natay, bambanag a di makita ti lubong. Kas kadagiti pilosopo idi kaaldawan ni Pablo a nagkuna nga isu ket ignorante a “tarabitab,” ipapan ti kaaduan ita nga awan mamaay ti namnama nga ikaskasabatayo.—Ara. 17:18.
19 Yantangay agbibiagtayo iti awanan pammati a lubong, masapul nga ikagumaantayo a pagtalinaeden a nabileg ti pammatitayo. Umararawka ken Jehova tapno “saan nga agkapuy ti pammatim.” (Luc. 22:32) Kas ken Moises, panunotem dagiti dakes nga epekto ti basol, ti naringringbaw a pateg ti panagserbi ken Jehova, ken ti namnama a biag nga agnanayon. Adda kadi pay maadaltayo ken Moises? Wen. Iti sumaruno nga artikulo, usigentayo no kasano a nakatulong ken Moises ti pammati tapno makitana “daydiay Maysa a di makita.”—Heb. 11:27.
^ par. 10 Maipapan iti kinuna ti Dios iti Exodo 3:14, kinuna ti maysa nga eskolar ti Biblia: “Awan ti asinoman a makalapped kenkuana a mangitungpal iti pagayatanna . . . Daytoy a nagan [Jehova] ket isu ti sarikedked ti Israel, ti di maib-ibusan a gubuayan ti namnama ken liwliwa.”


text:
Fagales
Ti Fagales ket dagiti urnos dagiti nmula nga agsabsabong, a pakairamanan dagiti kaaduan a naam-ammuan a kayo. Ti nagan ti urnos ket naala manipud ti henero kadagiti Fagus. Dagitoy ket tagikua ti rosidae a grupo dagiti dicotyledon. Dagiti pamilia ken dagiti henero ket agdama a nairamraman a kas dagiti sumaganad:
- Betulaceae - pamilia ti Betula (Betula, Alnus, Carpinus, Corylus, Ostrya, Ostryopsis)
- Casuarinaceae - pamilia ti Casuarinaceae (Casuarina, Gymnostoma, Ceuthostoma, Allocasuarina)
- Fagaceae - pamilia ti Fagus (Fagus, Quercus, Castanea, Castanopsis, Chrysolepis, Formanodendron, Lithocarpus, Trigonobalanus, Colombobalanus)
- Juglandaceae - pamilia ti Nogales (Juglans, Pterocarya, Carya, Cyclocarya, Alfaroa, Engelhardia, Oreomunnea, Platycarya, Rhoiptelea)
- Myricaceae - pamilia ti Myrica (Myrica, Canacomyrica, Comptonia)
- Nothofagaceae - pamilia ti akin-abagatan a Fagus (Nothofagus - subgenera Fuscospora, Brassospora and Lophozonia)
- Ticodendraceae - pamilia ti ticodendron (Ticodendron)
Ti nadadaan a sistema Cronquist ket mangiraman laeng kadagiti uppat a pamilia (Betulaceae, Corylaceae, Fagaceae, Ticodendraceae; ti Corylaceae itan ket nairamraman iti kaunegan ti Betulaceae); daytoy a pannakaurnos ket sinaruno babaen ti, kas pagarigan, ti listaan ti Lubong dagiti nailia a pamilia ti mula (kitaen ti ruar a silpo dita baba). Dagiti sabali a pamilia ket naisina idi kadagiti tallo a nadumaduma nga urnos, a naipuesto kadagiti Hamamelidae. Dagiti Casuarinales ket buklen ti agmaymaysa a pamilia ti Casuarinaceae, dagiti Juglandales ken buklen ti Juglandaceae ken ti Rhoipteleaceae, ken dagiti Myricales ket buklen dagiti nabati a porma (ken mairaman ti Balanops). Ti panagbalbaliw ket gau dagiti inadadal a mangisingasing kadagiti Myricales, a naipalawag, ket parapiletiko kadagiti dadduma a dua a grupo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Grupo ti Angiospermea a Pilohenia (2009). "Ti maysa a panangipabaro ti Grupo ti Angiospermae a Pilohenia a pannakaidasig para kadagiti urnos ken dagiti pamilia dagiti mula nga agsabsabong: APG III" (PDF). Botaniko a Warnakan ti Linneo a Kagimongan. 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. Naala idi Hulio 6, 2013.


text:
Papa Gelasio I
Ni Santo Papa Gelasio I (pimmusay idi 21 Nobiembre 496) ket isu ti papa manipud idi 492 aginggana idi pimmusay idi 496.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Browne, M. (1998). "Dagiti tallo nga Aprikano a Papa.". Ti Lumaud a Warnakan ti Nangisit a Panagadadal. 22 (1): 57–58. Naala idi 2008-04-10.
- Norman F. Cantor, Sibilisasion ti Tengnga a Panpanawen.
- Katoliko nga Ensiklopedia, 1908.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Gelasio I iti Wikimedia Commons
- "Pope St. Gelasius I". Ensiklopedia Katolika. 1913.
- Duo sunt: pangyuna ken testo iti Inggles
- Opera Omnia babaen ni Migne Patrologia latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan
- Fontes Latinae de papis usque ad annum 530 (Papa Felix IV)
- Liber pontificalis
- Decretum Gelasianum: De Libris Recipiendis et Non Recipiendis


text:
Aqueduct nga Inaramid Dagiti Romano
—Pagsidsiddaawan iti Inhenieria
KADAGITI amin nga inaramid ti nagkauna nga inhenieria, dagiti aqueduct wenno pagayusan ti danum nga inaramid dagiti Romano ti maysa kadagiti nakaskasdaaw unay. Dagiti awan mamaayna a Piramid, wenno dagiti awan serserbina nga inaramid dagiti Griego, uray nalatak dagita, ket awan kaimudinganna no idilig iti nagadu a pagayusan iti danum a maibilang a nagpapateg nga estruktura, sigun ken Sextus Julius Frontinus (35—c. 103 C.E.) a gobernador ken komisioner iti suplay ti danum iti Roma. *
Apay a Kasapulan Idi Dagiti Pagayusan ti Danum?
Dagiti nagkauna a siudad ket kadawyan a nabangon iti asideg ti pagalaan iti adu a suplay ti danum, ken maysa kadagita ti Roma. Idi un-unana, umdas ti danum nga ipapaay ti Karayan Tiber ken dagiti asideg nga ubbog ken bubon. Ngem manipud 400 B.C.E. ken nagpatpatuloy, pimmartak ti iyaadu ti umili iti Roma isu a kasapulanen ti ad-adu a danum.
Gapu ta manmano ti addaan iti gripo kadagiti balbalayda, nangaramid dagiti Romano iti ginasut a pribado ken pangpubliko a pagdigusan. Ti kaunaan a pangpubliko a pagdigusan iti siudad ti Roma ket supsuplayan ti Aqua Virgo a nairingpas idi 19 B.C.E. Inaramid dayta ti nasinged a gayyem ni Caesar Augustus a ni Marcus Agrippa ket inusarna ti dakkel a kinabaknangna a nangtarimaan ken nangpaatiddog iti sistema ti suplay ti danum iti Roma.
Dagiti pagdigusan ket ayuyang idi dagiti tattao. Addaan pay ketdi dagiti daddadakkel a pagdigusan kadagiti hardin ken libraria. Kalpasan a rummuar ti danum manipud iti pagdigusan, agdiretso nga agayus dayta kadagiti imburnal a pakayanudan dagiti basura, agraman dagiti rugit nga aggapu kadagiti kasilias a kaabay dagiti pagdigusan.
Panagibangon ken Panagmantener
No mangngegmo ti sasao a “Roman aqueduct” wenno pagayusan ti danum nga inaramid dagiti Romano, dagiti kadi naintar a nagngangato nga arko ti mapanunotmo? Kinapudnona, dagita nga arko ket awan pay 20% kadagita a kinilkilometro a pagayusan. Adda ngamin iti uneg ti daga ti at-atiddog a pasetna. Dayta a naek-ekonomia a disenio ket saan la a nanglapped iti pannakadadael dagiti pagayusan ti danum. Dayta pay ti nangpabassit kadagiti makadadael nga epektona iti kataltalonan ken kabalbalayan. Kas pagarigan, ti Aqua Marcia a nairingpas idi 140 B.C.E. ket agarup 92 a kilometro ti kaatiddogna ngem nasurok la bassit a 11 a kilometro dagiti arkona.
Sakbay nga agibangon idi dagiti inheniero iti pagayusan ti danum, sukimatenda ti kalidad ti posible a gubuayan ti danum babaen ti panangeksamenda iti kalitnaw, kapegges ti ayus, ken raman ti danum. Obserbaranda pay ti kasasaad ti salun-at dagiti lumugar nga umin-inum iti dayta. No maaprobaran dayta a disso, kalkularen dagiti surbeyor ti umiso a pakaisaadan ken panagsalog ti pagayusan agraman ti kadakkel ken kaatiddogna. Dagiti tagabo ti nagbalin a trabahador. Adu a tawen ti kasapulan iti panangibangon kadagiti pagayusan isu a nagdakkel ti magasto
Malaksid kadagita, kasapulan met a mamantener ken masalakniban dagiti pagayusan. Isu nga adda idi tiempo a nangala ti Roma iti agarup 700 a trabahador para iti dayta a panggep.Dagiti urnos para iti panangmantener ket karaman met iti diseniona. Kas pagarigan, adda dagiti naaramid a manhole ken shaft a pagserkan tapno makapanda kadagiti paset ti pagayusan nga adda iti uneg ti daga. No dakkel a paset ti matarimaan, temporario nga isiasi dagiti inheniero ti ayus ti danum manipud iti nadadael a paset.
Dagiti Pagayusan iti Siudad ti Roma
Idi rugrugi ti maikatlo a siglo C.E., addan 11 a dadakkel a pagayusan ti danum a mangsupsuplay iti siudad ti Roma. Ti umuna ket ti Aqua Appia a naaramid idi 312 B.C.E. ken 16 a kilometro laeng ti kaatiddogna. Adda iti uneg ti daga ti dandani amin a pasetna. Makita pay laeng ti dadduma a paset ti Aqua Claudia nga agarup 69 a kilometro ti kaatiddogna ken addaan iti 10 a kilometro nga arko a ti sumagmamano kadagita ket 27 a metro ti kangatoda!
Kasano kaadu ti linaon dagiti pagayusan ti danum iti siudad? Nagadu! Kas pagarigan, ti nadakamaten nga Aqua Marcia ket inaldaw a nangisuplay iti agarup 190 a milion a litro a danum iti Roma. No makadanonen ti danum kadagiti paset ti siudad—maigapu iti grabidad—agdiretso dayta kadagiti nagdadakkel a tangke ket kalpasanna, kadagiti pagayusan a mangipan iti danum iti dadduma pay a daddadakkel a tangke wenno luglugar nga agusar iti danum. Sigun iti panangtantiar ti dadduma, dimmakkel ti sistema ti panagiwaras ti danum iti Roma agingga nga inaldaw a nasurok a 1,000 a litro a danum ti maisupsuplayen iti tunggal umili.
Bayat a dimmakkel ti Imperio ti Roma, naaramid dagiti pagayusan iti amin a nasakupanna, sigun iti libro a Roman Aqueducts & Water Supply. Dagita a pagsidsiddaawan iti nagkauna nga inhenieria ket makita pay laeng dagiti turista iti Asia Menor, Francia, Espania, ken Amianan nga Africa.
^ par. 2 Saan a dagiti Romano ti kaunaan a nangaramid kadagiti pagayusan iti danum. Immuna kadakuada ti dadduma a nagkauna a nasion a kas iti Asiria, Egipto, India, ken Persia.


text:
Otto von Bismarck
Ni Otto Eduard Leopold, Prinsipe iti Bismarck, Duke iti Lauenburg (1 bril 1815 – 30 Hulio 1898), naamammoan a kas ni Otto von Bismarck, ket maysa idi a konserbatibo nga Aleman nga estadista a nagituray kadagiti Europeano a pannakibiang manipud idi 1860 aginggana ti pannakaikkatna idi 1890. Kalpasan kadagiti ababa a panagballigi ti gubgubat isu ket nagipagkaykaysa kadagiti nadumaduma nga estado iti maysa a nabileg nga Imperio nga Aleman babaen ti Prusiano a panangidaulo, ken nagpartuat ti maysa a "gantingan iti bileg" a nagpreserba ti kappia idiay Europa manipud idi 1871 aginggana idi 1914.
A kas ti Ministro Presidente ti Prusia idi 1862–90, ni Bismarck ket nanagipaunget ti gubat a nagaramid ti Prusia a nagturay iti Austria ken Pransia, ken nangilinia kadagiti ti likud ti Prusia dagiti babbabassit nga estado ti Aleman. Idi 1867 isu ket nagbalin pay a Kansilier ti Konpederasion ti Amianan nga Alemania. Ni Bismarck ket nangidaremdem ken nagpartuat ti Aleman nga Imperio idi 1871, nga isu ti immuna a nagbalin a Kanselor ken kaaduan a nagtengtengngel kadagiti pannakibiangna aginggana idi inikkat babaen ni Kaiser (Emperador) William II idi 1890. Ti diplomasiana iti Realpolitik ken ti nabileg a panagturayna ket nakaala kaniana ti parbo a nagan a kas ti "Landok a Kanselor". A kas ti inbaga ni Henry Kissinger, "Ti tao iti 'dara ken landok' nagsurat ti prosa iti naisangsangayan a panakaidagus ken kalawag, a maipadpada ti panakaidumdumana kenni Churchill ti panagus-usarna ti pagsasao nga Ingles."[1]
Isu ket nagusar ti gantingan iti bileg a diplomasia tapno agtultuloy nga agkappia ti Europa idi panawen nga 1870 ken panawen nga 1880. Isu ket nagpartuat ti baro a pagilian ken nagiturong ti nanam-ay nga estado. Dina kinayat ti kolonianismo ngem nagmaredmed a nangipatakder ti ballasiw taaw nga imperio idi indemanda dagiti napilpili a tattao ken pamanunotan ti masa. Ni Bismarck, ket maysa a nagraraem a Luterano ket natalek para iti arina, a gaputi daytoy ket nagited kenni Bismarck ti napno a suportana. Bayat a ti baro nga Aleman nga Imperio ket unibersal a kalintegan a panagbutos ti lallaki, dagiti nabutosan nga opisial ket awan ti agpayso a panagtengngelda ti gobierno. Ni Bismarck di-nagtaltalek ti demokrasia ken nagturay babaen ti napigsa, nasayaat a nasanay a burokrasia nga adda ti bileg a tinegtengngel ti maysa a Junker a napili a tattao a nagirepresenta kadagiti naisanglad nga aristokrasia ti daya.
Ni Bismarck, ket maysa met laeng nga aristokratiko a Junker, nga isu ket adda ti nakarit unay ken mangiturturay a personalidad. Isu ket nagtagikua ti saan laeng a ti napaut a nailian ken internasional a pannakasirmata, ngem ti pay ababa nga abilidad a naigiddanan a mangsalamangka kadagiti adu a narikut a panagrang-ay. A kas ti daulo a kinunkuna dagiti historiador a kas ti "rebolusionario a konserbatismo"[2] ni Bismarck ket nagbalin a bannuar kadagiti Aleman a nationalista; nagipatakderda kadagiti ginasut a monumento a mangidaydayaw ti ikonko a simbolo ti bnabileg a konserbatibo a dauloan. Dagiti historiador ket dinaydayawda isuna a kas maysa nga estadista timoderasion ken gantingan a nangipatpatuloy ti kapia idiay Europa ken kangrunaan nga akinrebbeng para iti panagkaykaysa ti moderno nga Alenania.
Nasapa a tawtawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Bismarck ket naipasngay idi idiay Schönhausen, iti nabaknang nga estado ti pamilia a naisanglad idiay laud ti Berlin idiay Prusiano a Probinsia iti Saxony. Ti amana, a ni Karl Wilhelm Ferdinand von Bismarck (Schönhausen, 13 Nobiembre 1771 – 22 Nobiembre1845), ket maysa idi nga agtagtagikua ti estado a Junker ken dati a Prusiano nga opisial ti milisia; ti inana, a ni Wilhelmine Luise Mencken (Potsdam, 24 Pebrero 1789 – Berlin), ti nasayaat nga inadalan nga anak ti nangato nga opisial ti gobierno idiay Berlin. Ti lubong ket nakakita kenni Bismarck a kas maysa a tipiko a Prusiano a Junker —ti maysa apanakailadawan nga isu ket nangawawis babaen ti panagkawwes kadagiti uniporme ti militar. Ni Bismarck ket nasayaat idi a naadalan ken kosmopolitano, a nadatonan para iti panakisinnao. Isu ket natarus ti panagsaritana ti Ingles, Pranses, Italiano, Polako, ken Ruso.[3]
Ni Bismarck nagadal idiay elementaria a pagadalan ti Johann Ernst Plamann,[4] ken ti sekondaria a pagadalan ti Friedrich-Wilhelm ken Graues Kloster . Manipud idi 1832 aginggana idi 1833 isu ket nagadal ti linteg idiay Unibersidad iti Göttingen nga isu idiay ket kameng ti Kuerpo Hannovera sakbay a simmrek idiay Unibersidad iti Berlin (1833–35).
Idiay Göttingen, ni Bismarck ket nakigayyem ti maysa nga Amerikano nga estudiante a ni John Lothrop Motley.Kalpasan daytoy ni Motley ket nagbalin nga eminente a historiador ken dilomatiko, ken maysa kadagiti kaasitgan a gayyem ni Bismarck. Idi 1839 ni Motley ket nagsurat ti maysa a nobela, ti Namnama ni Morton, wenno ti Laglagip ti maysa a Probinsial a maipanggep ti biag idiay Aleman nga unibersidad nga isu ket nagilanad kenni Bismarck a kas maysa a nadarusodos ken naguapo nga eksentriko, ngem isu pay ket narangkapan unay ken natagirayad nga agtutubo.[5]
Nupay nagnamnama ni Bismarck nga agbalin a diplomata, isu ket nangirugi ti praktikal a panagsanayna a kas maysa nga abogado idiay Aachen ken Potsdam, ken iti nabiit isu ket nagikkat, nga isu ket immuna a nakaidangran ti karerrna baaben ti pnagalan ti saan a naipalubosan a panagbakasion tapno masasurot kadagiti dua nga Inggles a bababai, nga immuna ni Laura Russell, ti kaanakan a babai ti Duke iti Cleveland, kenni Isabella Loraine-Smith, anak a babai ti nabaknang a padi. Isu ket saan a nangasawa ti daytoy a panawen. Isu ket ket nagserbi pay ti maysa atawen idiay buyot ket nagbalin nga opisial iti Landwehr (reserba), sakbay a nagsubli tapno mangtaripato dagiti estado ti pamiliana idiay Schönhausen idi pimmusay ti inana idi agtawen ti beinte.
Idi agtawen ti agarup a tallopulo ni Bismarck ket adda ti nakaro a pannakigayyemna kenni Marie von Thadden, ti kabarbaro nga asawa ti maysa a gayyemna. Babaen ti panagimpluensia ni Marie, ni Bismarck ket nagbalin a Pietista a Luterano, ken nagisurat kalpasan daytoy ti panawen nga ipupusay ni Marie (manipod ti tipos) isu ket immuna nagkarkararag manipud idi ket ubingpay laeng. Ni Bismarck ket inasawana ti kasinsin a ni Marie', ti nasudi a babai a ni Johanna von Puttkamer (Reinfeld, 11 Abril 1824 – Varzin, 27 Nobiembre 1894) idiay Alt-Kolziglow (moderno a Kołczygłowy) idi 28 Hulio 1847. Ti atiddog ken naragsak a panagassawada ket nagpataud ti tallo nga annakda, ni Herbert (b. 1849), Wilhelm (b. 1852) ken Marie (b. 1847). Ni Johanna ket managbabain, a nagretretiro ken naraem a relihioso a babai—nupay isu ket naam-ammuan para iti natadem a dilana iti naladaw a biagna—ken iti publiko a biag ni Bismarck, sagpaminsan a kinadkadua babaen ti kabsatna a babai a ni Malwine ("Malle") von Arnim.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kissinger 2011.
- ^ Isabel V. Hull, Dagiti Napili a Kumaduaan ni Kaiser Wilhelm II, 1888–1918 (2004) p. 85
- ^ Charles Lowe (1886). Prinsipe Bismarck: Ti Naipakasaritaan a Biograpia nga Adda ti Dua a Panakailadawan. p. 538.
- ^ Field 1898, pp. 603–4.
- ^ Steinberg 2011, pp. 39–41.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Biograpiko[urnosen | urnosen ti taudan]
- Crankshaw, Edward (1981), Bismarck, The Viking Press.
- Darmstaedter, Friedrich. Ni Bismarck ken ti Panakapartuat ti makadua a Reich (2008)
- Eyck, Erich (1964), Ni Bismarck ken ti Aleman nga Imperio (pakabuklan ken mabirukan a testo).
- Feuchtwanger, Edgar (2002), Bismarck, Dagiti Naipakasaritaan a Biograpia, Routledge, 276 pp., umuna a pangrugian a puntos.
- Gall, Lothar (1986), Bismarck: Ti Puraw a Rebolusionario, 2 tom; kangrunaan nga akademiko a panagadal
- Heuston, Kimberley Burton (2010), Otto von Bismarck: Landok a Kanselor iti Alemania, Franklin Watts.
- Hollyday, FBM (1970), Bismarck, Napalpaliiw dagiti Nalatak a Biag, Prentice-Hall.
- Kent, George O (1978), Ni Bismarck ken dagiti Panawenna.
- Kissinger, Henry A (31 Marso 2011), "Otto von Bismarck, Agturay nga Estadista", The New York Times (book review).
- Lerman, Katharine Anne. Bismarck: Bariweswes iti Bileg. Longman, 2004. ISBN 0-582-03740-9; 312pp
- Ludwig, Emil (1927a), Wilhelm Hohenzollern: Dagiti Kinaudi a Kaiser, New York, popular.
- Ludwig, Emil (1927b), Bismarck: Ti Sarita iti maysa a Makilablaban, Little, Brown, nadayeg.
- Pflanze, Otto (1971) [1963], Ni Bismarck ken ti Panagrangrang-ay ti Alemania, I. Ni Bismarck ken ti Panagrangrang-ay ti Alemania: Ti paset ti Panawen iti Panagkaykaysa , 1815–1871; 3 tomo., 1963–90.
- Pflanze, Otto (Abril 1955), "NiBismarck ken ti Aleman a Nationalismo", Amerikano a Naipakasaritaan a Panagrepaso, JSTOR, 60 (3): 548–66
- Steinberg, Jonathan. Bismarck: Maysa a Biag (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2011), 592 pp; napno a gantingan nga eskolar a biograpia
- Stern, Fritz (1977), Balitok ken Landok: Bismarck, Bleichröder ken ti Panagipatakder ti Aleman nga Imperio, Penguin.
- Taylor, AJP (1969), Bismarck: ti Lalaki ken ti Estadista, New York: Alfred A Knopf.


text:
Kategoria:Nagkaykaysa a Pagarian
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 4 a subkategoria, manipud iti 4 a dagup.
G
- Gran Britania (1 K, 3 P)
H
I
- Inglatera (2 K, 1 P)
P
Pampanid iti kategoria "Nagkaykaysa a Pagarian"
Dagiti sumaganad a 3 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 3 a dagup.
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Akin-amianan nga Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti NATO


text:
Piano
Ti piano ket instrumento ti musika a maay-ayam nga agusar ti teklado. Daytoy ket kaaduan a maus-usar iti klasikal ken musika a jazz para kadagiti solo panagpabuya, grupo a panag-usar, musika ti kamara ken akompania ken para iti panagpartuat ken ensayo. Urayno ti piano ket saan a nalaka a mabagkat ken masansan a nangina, ti bersatilidadna ket kadayegna ket nakaaramid daytoy ti maysa kadagiti kaaduan a naamammuan nga intrumento ti musika iti lubong.
Ti piano ket kadawyan nga adaan iti kayo a kaha a mangpalikmut ti kaha ti aweng ken dagiti metal a a kuerdas. Dagiti metal a kuerdas ket mapuntaan (babaen dagiti akin-uneg a naikabit a muton ti kayo) no dagiti tekla ket maipababa a mapandagan. Ngem no ti naisangayan a tekla ket ibbatan ti agpiano, ti panagpigerger ti kuerdas ket agsardengto, ken kanungpalan a mangpasardeng ti uni nga araramiden dayta a tekla. Ti nota ket mabalin a maipaatiddog babaen ti panag-usar kadagiti pedal (kadawyan a dagiti piano ket addaan kadagiti dua wenno tallo a pedal) a naikabit iti bababa ti piano iti asideg ti saka ti agpiano.
Ti panagpandag ti tekla iti teklado ti piano ket gapuanan ti nataparan a (kadawyan nga iti pieltro) a martilio ti mangpunta kadagiti paslep a kuerdas. Dagiti martilio ket agballatekda, ken dagiti kuerdas ket agtuloyda nga agpigerger iti bukodda a prekuensia ti aweng.[1] Dagitoy a panagpigerger ket maipan babaen ti rangtay iti kaha ti aweng a nasaysayaat a panangisilpo ti akostika nga enerhia iti angin. Napigpigsanto ti uni ngem ti dagus a mapataud dagiti kuerdas. No maibbatan ti kuerdas, ti apagador ket mangpasardeng ti panagpigerger ken uni ti kuerdas.
Ti balikas a piano ket naipangyababaan manipud ti porma ti pianoforte (PF), ti Italiano a balikas paara it intrumento (a nagtaud met manipud kadagiti dati a termino ti gravicembalo col piano e forte ken fortepiano). Dagiti Italiano a termino ti musika iti piano ken forte ket mangibaga ti "naalumaymay" ken "napigsa",[2] iti daytoy a kontesto a mangibagbaga kadagiti paggigiddiatan iti kapigsa ti uni a patauden ti instrumento a maisungbat iti sag-id kadagiti tekla ti agpiano: ti kinapardas ti panagpandag ti tekla, kapigsa ti puersa a panagpunta ti martilio kadagiti kuerdas, ket napigpigsanto ti uni iti nota a mapataud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John Kiehl. "Hammer Time". Panangipakita a Gandat ti Wolfram.
- ^ Percy A. Scholes (1975), Oxford a Kakuyog iti Muska, maikasangapulo nga ed., Oxford ken New York: Oxford Unibersidad ti Pagmalditan ISBN 0 19 311306 6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Piano iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti numero ti telepono idiay Filipinas
Dagiti numero ti telepono idiay Filipinas ket sumursurot da kadagiti naluktan a panggep a panag-numero ti telepono ken ti maysa a naluktan a panggep ti panag-dial. Dagitoy dua a panggep ket alalagaden babaen ti Nailian a Komision ti Telekomunikasion, maysa a bagi a nasakup ti Departamento iti Pagluganan ken Komunikasion a kasla maysa a naikapet nga ahensia.
Ti Filipinas ket nainaganan ti maysa a sangalubongan a panag-dial a kodigo iti 63 babaen ti ITU-T. Dagiti numero ti telepono ket naitalinaed iti pito a dihito (ti innem a dihito ket inus-usar idi tennga a 1990; ti uppat ken lima ket inus-usar kadagiti aw-away), dagiti kodkodigo ti luglugar ket naitalinaed iti maysa, dua wenno tallo a dihito. No agtawag ti adayu idiay Filipinas, sukatan ti 0 para iti domestiko a panagtawag ken 00 para iti internasional a panagtawag.
Dagiti linaon
Naitalinaed a linia a kodkodigo ti lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kodkodigo ti lugar idiay Filipinas para iti naitalinaed a linia dagiti telepono ket naitalinaed ti dua a dihito, mailaksisid ti Metropolitano a Manila, ti probinsia ti Rizal, ken ti ili ti Obando idiay Bulacan, nga agus-usar ti kodigo ti lugar a 2. Adda dagiti bassit nga agawawit a naummong iti maysa a naisangyan a heograpiko a lugar ket mabalin nga agited ti uppat wenno lima a kodkodigo ti lugar. Nupay kasta, dagitoy a kodkodigo ti lugar ket masuksukatan dan iti naparabor a pagalagadan a dua a dihito a kodkodigo ti lugar.
Adda dagiti daduma a kodkodigo ti lugar a nagbibingayan a baetan dagiti adu a probinsia. Iti kastoy a kaso ket dagiti sub-probinsia, a kasla ti Guimaras ken Iloilo, dagiti kabarbaro a probinsia, kasla ti Zamboanga Sibugay ken Zamboanga del Sur, wenno dagiti probinsia nga addaan dagiti bassit a populasion, nga kasla ti Marinduque ken Quezon. Iti naipatingga a kaso, dagiti kodigo ti lugar ket naibingningay kadagiti sibubukel nga isla, kasla iti Leyte ken Samar, wenno ti maysa a sibubukel a rehion, kasla ti Rehion Administrativo ti Cordillera. Iti dagitoy amia kaso, dagiti kodigo ti lugar ket nagbibingayan tapno makaaduan kadagiti panagusar da. Tapno malasin ti naggapuan ti timmawag, ti tallo a dihito a panagsukat ti telepono a pasaruno ket kinitkita.
Gapu ta ti Filipinas ket agus-usar ti maysa a naluktan a panggep ti panag-dial, dagiti numero ti telepono a nai-dial iti maysa a naited a kodigo ti lugar ket saan a nasken ti kodigo ti lugar, mailaksid dagiti panagtawag nga inaramid manipud kadagiti mobile a telepono wenno dagiti bayadan a telepono. No ag-dial kadagit sabali a kodkodigo ti lugar, ti domestiko nga adayu panagserrek a pasaruno ket 0, No ag-dial idiay ballasiw taaw, ti domestiko a pasaruno saan a masapul. A kas dagitoy, ti kadawyan a numero ti telepono idiay metropolitano a Manila ken Rizal ket agparang a kasla dagitoy:
- Iti uneg ti Metropolitano a Manila, Rizal ken Obando, Bulacan:1234567
- Iti ruar ti Metropolitano a manila, Rizal ken Obando, Bulacan: 02-1234567
- Iti ruar ti Filipinas: +63-2-1234567
Dagiti luglugar ket naibunggoy da kadagiti nalawa a luglugar nga agibanag ti umuna a dihito iti maysa a nainaga a kodigo. Dagitoy a luglugar ken dagiti nairaman a kodkodigo ket nailista dita baba:
- 2: Metro Manila, Rizal, Obando, Bulacan
- 3: Cebu (32), Guimaras ken Iloilo (33), Negros Occidental (34), Negros Oriental ken Siquijor (35), Aklan, Antique ken Capiz (36), Bohol (38)
- 4: Aurora, Marinduque, Quezon ken Romblon (42), Batangas, Occidental Mindoro ken Oriental Mindoro (43), Bulacan (mailaksid ti Obando) ken Nueva Ecija (44), Pampanga ken Tarlac (45), Cavite (46), Bataan ken Zambales (47), Palawan (48), Laguna (49)
- 5: Albay ken Catanduanes (52), Biliran, Leyte ken Abagatan a Leyte (53), Camarines Norte ken Camarines Sur (54), Daya a Samar, Amianan a Samar ken Lumaud a Samar (55), Masbate ken Sorsogon (56)
- 6: Basilan, Zamboanga del Sur ken Zamboanga Sibugay (62), Lanao del Norte ken Lanao del Sur (63), Cotabato, Maguindanao ken Sultan Kudarat (64), Zamboanga del Norte (65), Sulu ken Tawi-Tawi (68)
- 7: La Union (72), ti Cordillera Administrative Region (74), Pangasinan (75), Ilocos Norte ken Ilocos Sur (77), ti Cagayan Valley (78)
- 8: Davao del Sur (82), Sarangani ken Abagatan a Cotabato (83), Davao del Norte (84), Agusan del Norte ken Agusan del Sur (85), Surigao del Norte ken Surigao del Sur (86), Compostela Valley ken Davao Oriental (87), Bukidnon, Camiguin, Misamis Occidental ken Misamis Oriental (88)
Kodkodigo ti lugar dagiti mobile a telepono[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kodkodigo ti lugar para iti mobile a telepono ket tallo a dihito ken agnanayon a mangrugi ti numero a 9. Saan a kasla dagiti natalinaed a linia ti telepono, ti porma a panag-dial ti adayu a panagtawag ket agnanayon a napalpaliiw no agus-usar iti kinuti a telepono.
Kasisigud idi, nga adda laeng tallo a kodigo ti lugar para kadagiti kinuti a telepono:917 para iti Globe Telecom, 918 para iti Smart Communications ken 973 para iti Express Telecom, dagitoy nga addaan a kinuti a kompania idi a panawen. Idi dimmaras a dimmakkel ti serbisio idi 1990 ken tatta pay nga aldaw, dagiti barbaro a kodkodigo ket nainayon tapno matungpal dagiti masapsapul ngamin ket dagiti addaan a kodkodigo ket naibusan dan. Dagiditi mainaynayon a kodkodigo ket kadawyan a maala no naibusanen dagiti kinaudi a kodigo.
Dagiti kodkodigo ti lugar ket naigrupo babaen dagiti nagipaay nga awan ti maysa a nakapet a sakup dagiti kodigo para iti maysa a nagipaay. Dagitoy a kompania ken dagiti bukodda a kodkodigo ti lugar ket nailista dita baba:
- Express Telecom: 973, 974 (saan a maus-usar)
- Globe Telecom: 905, 906, 915, 916, 917, 926, 927, 935, 936, 937, 994
- Next Mobile: 979
- Red Mobile: 938 (Smart)
- Smart Communications: 907, 908, 909, 910, 912, 918, 919, 920, 921, 928, 929, 930, 938, 939, 946, 947, 948, 949, 989, 999
- Sun Cellular: 922, 923, 932, 933, 934, 942, 943
paammo:
- manipud idi Sep 2010 ti Globe a pasuruno a numero ket aggibus iti 5,6,7 mailaksid para iti 907 nga daytoy ket maysa a pasaruno ti Smart
- manipud idi Sep 2010 ti Smart a pasuruno a numero ket aggibus iti 0,1,8,9 mailaksid para iti 979 nga daytoy ket maysa a pasaruno ti Next Mobile


text:
Mabalin Kadi nga Agusar Dagiti Kristiano iti Kontraseptibo?
Sungbat ti Biblia
Saan nga imbilin ni Jesus kadagiti pasurotna a maaddaanda iti anak wenno saan. Ken saan met nga imbilin dayta dagiti adalanna. Awan ti mabasa iti Biblia a nabatad a mangkondenar iti panangkontrol iti panaganak. No maipapan iti daytoy a banag, agaplikar ti prinsipio a nadakamat iti Roma 14:12: “
Tunggal maysa kadatayo makikuentanto iti Dios maipaay iti bagina.”
Gapuna, nawaya dagiti agassawa a mangikeddeng no aganakda wenno saan. Mabalinda met nga ikeddeng no mano ti kayatda nga anak ken no kaanoda a maaddaan iti anak. No pilien dagiti agassawa ti agusar kadagiti pamay-an a manglapped iti panagsikog (nonabortive contraception), personal a desisionda dayta. Awan koma ti mangbabalaw kadakuada.—Roma 14:4, 10-13.


text:
Plantilia:Mbox
Daytoy ket isu ti {{mbox}} wenno meta plantilia ti mensahe ti kahon ti nadumaduma nga nagan ti espasio.
Daytoy a meta plantilia ket inus-usar ti panagaramid kadagiti plantilia ti kahon ti mensahe nga inus-usar kadagiti nadumaduma a kita ti panid ken isu a makasapul ti panagbaliw ti estilo depende iti panid a nakausaranna. Depende iti kita ti panid a maduktalan daytoy ket agusar kadagiti {{ambox}}, {{tmbox}}, {{imbox}}, {{cmbox}} ken {{ombox}}.
Laglagipen a daytoy a plantilia ket nasken a mausar laeng para kadagiti kahon ti mensahe a nasken a mabaliwan dagiti estiloda. Kaaduan dagiti kahon ti mensahe ket makasapul iti daytoy ken nasken a dagus nga agusar kadagiti {{ambox}}, {{tmbox}}, {{imbox}}, {{cmbox}} wenno {{ombox}}. Ti dagus a pangusar kadagita a plantilia ket kaibuksilanna a ti plantilia ket kapadanto iti panid ti plantiliana ken dagiti sabali a lugar a pakaiparanganna, ket mangaramid daytoy a nalawag no ania a kita ti pampanid ti panggepna a pakausaran. Mangited pay daytoy ti panagala kadagiti mainayon a langa a maited dagita a plantilia, ken makatulong ti karga ti server.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket mangala kadagiti isu met laeng a parametro a kas ti {{ambox}} ken {{imbox}} kdpy. Kitaen ti napno a dokumentasion idiay.
Add met dagiti kahon a tawagan daytoy a plantilia nga agtengngel laeng kadagiti ladawan iti kanagtuan a 52px ti kaakaba, isunga dayta a patingga ket maipakat pay iti daytoy a plantilia wenno addanto dagiti saan a nasayaat wenno parikut ti plantilia.
Demospace[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket mabalin a pagpilian ti parametro ti "demospace" a naiplawag idiay {{panagduktal ti nagan ti espasio}}. Dayta a parametro ket para iti panagsubok laeng ken dagiti panggep a panangipakita. No kayat nga ikabil ti kahon ti mensahe iti maysa laeng nga estilo, dagus daytoy nga usaren ti dagiti sabali nga mbox.
Ti nagan ti espasio nga "Image:" ,"File:" ken "Papeles:" ket maawatan amin daytoy a plantilia.
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Listaan dagiti amin a parametro:
{{mbox | demospace = {{{demospace|}}} / main / talk / file / category / other | type = speedy / delete / content / style / notice / move / protection | image = none / [[Image:Some image.svg|40px]] | imageright = [[Image:Some image.svg|40px]] | style = dagiti pateg ti CSS | textstyle = dagiti pateg ti CSS | text = Ti bagi ti teksto ti mensahe. | small = {{{small|}}} / left / yes | smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smalltext = Ti ab-ababa a bagi ti teksto ti mensahe. }}
Nota: Dagiti parametro ti
|small= ket makabanag laeng no ti plantilia ket adda iti maysa nga artikulo, tungtungan a panid wenno maysa a "sabali" a panid. Para iti dokumentasion dagiti parametro ti
|small= kitaen ti {{ambox}}, {{tmbox}} ken {{ombox}}. Ti panagusar ti
|small= no saan a husto ket awan ti pakabanaganna, ngem saan pay a makadadael daytoy.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
Adda dagiti nadumaduma a meta-plantilia iti pamilia ti mbox :
- {{ambox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti artikulo.
- {{cmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti kategoria.
- {{imbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti papeles (ladawan).
- {{mbox}} – Adda iti panagduktal ti nagan ti espasio, para kadagiti kahon ti mensahe nga inus-usar kadagiti nadumaduma a kita ti panid ken isunga makasapul nga agbaliw ti estilo depende iti panid a nakausaranna.
- {{ombox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti dadduma a pampanid.
- {{tmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti tungtungan a panid.
Asideg a mainaig kadagiti meta-plantilia:
- {{asbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti pungol nga artikulo.
- {{dmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti panangilawlawag ken naiyasentar a pagsurotan.
- {{fmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti paulo ken baba.
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Panagserbi ken Jehova Kadagiti “Makadidigra nga Aldaw”
“KUMAPKAPUY ti salun-atko,” insennaay ni Ernst nga agtawen iti nasuroken a 70. * Mariknam met kadin dayta? No tumataenganka ken mariknam a kumapkapsutkan, mabalin a matarusam dagiti nadeskribir iti Eclesiastes kapitulo 12. Iti bersikulo 1, ti al-aldaw dagiti natataengan ket naawagan kas ‘makadidigra nga al-aldaw.’ Nupay kasta, saanka a nailugnak iti nakaay-ay-ay a biag. Agbalin latta a makapnek ti biagmo ken siraragsak a makapagserbika ken Jehova.
TAGINAYONEM A NABILEG TI PAMMATIM
Dungdungnguenmi a natataengan a kakabsat, saan laeng a dakayo ti makapaspasar iti kasta. Napasaran met dagita dagiti adipen ti Dios idi panawen ti Biblia. Kas pagarigan, nagbalin a bulsek da Isaac, Jacob, ken Ahias. (Gen. 27:1; 48:10; 1 Ar. 14:4) ‘Kimmapsut’ met ni Sara. (Gen. 18:11, 12) “Saan a makarikna [ni Ari David] iti bara.” (1 Ar. 1:1) Ti nabaknang a ni Barzillai saanna met a maramanan ti kanenna ken mangngeg ti uni ti musika. (2 Sam. 19:32-35) Dinaeran met da Abraham ken Noemi ti ipupusay ti assawada.—Gen. 23:1, 2; Ruth 1:3, 12.
Ania ti nakatulong kadakuada nga agtalinaed a naragsak ken agmatalek ken Jehova? Gapu ta mamati ni Abraham iti kari ti Dios uray idi lakayen, “bimmileg babaen ti pammatina.” (Roma 4:19, 20) Kasapulantayo met ti nabileg a pammati. Dayta a pammati ket saan nga agdepende iti edad, abilidad, wenno kasasaad. Kas pagarigan, impakita latta ni Jacob ti nabileg a pammatina kadagiti kari ti Dios uray nakapsut, bulsek, ken naidaliten iti pagiddaan. (Gen. 48:1-4, 10; Heb. 11:21) Ita, agtawenen iti 93 ni Ines ken nakapuyen, ngem kinunana: “Mariknak nga inaldaw a bembendisionannak ni Jehova. Ti inaldaw a panangpampanunotko iti Paraiso ti mangmangted kaniak iti namnama.” Nagsayaat dayta a positibo nga espiritu!
Bumileg ti pammatitayo no agkararag, adalentayo ti Sao ti Dios, ken tumabunotayo kadagiti gimong. Mamitlo idi nga agkararag iti inaldaw ken kanayon a nagadal iti Sao ti Dios ti lakayen a propeta a ni Daniel. (Dan. 6:10; 9:2) “Saan a pulos limmanglangan idiay templo” ti baketen a balo a ni Ana. (Luc. 2:36, 37) No ikagumaam ti tumabuno ken makiraman kadagiti gimong, mapabilegmo ti bagim ken ti amin a tumabuno. Maragragsakan met ni Jehova kadagiti kararagmo uray no limitadon ti maaramidam.—Prov. 15:8.
Kayat ti adu kadakayo a matalek a kakabsatmi ti nalawag koma a makakita tapno makabasa ken napigsa pay a tumabuno kadagiti gimong, ngem mabalin a marigatankayo wenno saanyo pay ketdin a kabaelan. Ania ngarud ti mabalin nga aramidenyo? Usarenyo ti aniaman nga adda kadakayo. Adu kadagiti saan a makatabuno iti gimong ti dumngeg lattan iti telepono. Iti laksid ti nakapuy a panagkitana, agsagana ni Inge nga agtawen iti 79 para iti gimong babaen kadagiti dadakkel ti pannakayimprentana a pagbasaan nga ipapaay ti kakongregasionna.
Mabalin nga adda kenka ti kayat ti dadduma a maadda kadakuada—ti panawen. Apay a saanmo nga usaren dayta a dumngeg iti nairekord a libro ti Biblia ken naibatay-Biblia a literatura, palawag, ken audio drama? Mabalin met a tawagam dagiti kapammatiam tapno mangiranudka kadagiti naespirituan a sagut ken matagiragsakyo ti ‘agsisinnukat iti pammaregta.’—Roma 1:11, 12.
AGTALINAEDKA A NAREGTA NGA AGSERBI ITI DIOS
“Makapaladingit ta saankon a maaramid dagiti dati nga ar-aramidek,” insennaay ni Christa nga agtawen iti nasuroken a 80. Kasano ngarud a makapagtalinaed a naragsak dagiti nataengan? Kuna ni Peter nga agtawen iti 75: “Babaen ti panagbalin a positibo a saanmo a kanayon a pampanunoten ti saanmon a maaramid no di ket maragsakanka a mangaramid iti kabaelam nga aramiden.”
Adda kadi mapanunotmo a mabalinmo pay a pakiramanan a wagas ti panangasaba? Saanen a makapagbalaybalay ni Heidi kas iti sigud nga ar-aramidenna. Ngem uray no agtawenen iti nasurok a 80, sinursurona ti agusar iti kompiuter tapno agaramid kadagiti surat. Dadduma a natataengan ti mangirugi iti saritaan mainaig iti Biblia bayat ti panagtugawda kadagiti parke wenno pagurayan iti lugan. No agnanaedkan iti pagtaengan dagiti natataengan, mabalin kadi nga agbalin a “teritoriam” dayta babaen ti panangasabam kadagiti doktor ken nurse a mangas-asikaso kenka ken ti dadduma pay nga agtataeng iti dayta?
Idi lakayen ni Ari David, sipipinget a sinuportaranna ti nadalus a panagdayaw. Nangted kadagiti pondo ken inorganisarna ti pannakaibangon ti templo. (1 Cron. 28:11–29:5) Mabalinmo met ti aktibo a makiraman iti sangalubongan a trabaho maipaay iti Pagarian. Mabalin kadi a suportaram dagiti payunir wenno dadduma pay a nareregta a kakabsat iti kongregasionyo babaen iti makapabileg a sasao, bassit a sagut, wenno uray simple laeng a merienda? Mabalinmo met nga iraman iti kararagmo dagiti ubbing, agtutubo, pamilia, dagiti agserserbi iti amin-tiempo, dagiti masakit, ken dagiti addaan iti nadagsen nga annongen.
Dungdungnguenmi a natataengan, maipatpategkayo ken uray ti panagserbiyo. Saannakayto a pulos nga ibelleng ti nailangitan nga Amatayo. (Sal. 71:9) Ay-ayaten ken ipatpategnakayo ni Jehova. Iti saanen a mabayag, umadunto dagiti tawentayo ngem awanto ti pakarigatan wenno didigra a mapasarantayo. Imbes ketdi, napigsa ken nakasalsalun-attayto nga agserbi iti agnanayon iti naayat a Diostayo a ni Jehova!
^ par. 2 Nabaliwan ti dadduma a nagan.


text:
Mayo 30–Hunio 5
SALMO 26-33
Kanta 23 ken Kararag
Panglukat a Sasao (3 min. wenno awan pay)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
“Dumawat ken Jehova iti Tured”: (10 min.)
Sal 27:1-3—Tumuredtayo no panunotentayo a ni Jehova ti silawtayo (w12 7/15 22-23 ¶3-6)
Sal 27:4—Mapabilegtayo no ipategtayo ti pudno a panagdaydayaw (w12 7/15 24 ¶7)
Sal 27:10—Sisasagana ni Jehova a mangaywan kadagiti adipenna no baybay-an ida ti sabsabali (w12 7/15 24 ¶9-10)
-
Panagkali iti Naespirituan a Gameng: (8 min.)
Sal 26:6—Kas ken David, kasano ti piguratibo a panagmartsatayo a manglikmut iti altar ni Jehova? (w06 5/15 19 ¶10)
Sal 32:8—Ania ti maysa a pagimbagan ti panangawat iti pannakatarus manipud ken Jehova? (w09 6/1 5 ¶3)
Ania ti maadalko iti panagbasa iti Biblia ita a lawas maipapan ken Jehova?
Ania dagiti punto iti panagbasa iti Biblia ita a lawas a mausarko iti ministerio?
-
Panagbasa iti Biblia: (4 min. wenno awan pay) Sal 32:1–33:8
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
Damo a Pannakisarita: (2 min. wenno awan pay) kt—Mangbasa iti maysa a teksto iti mobile device.
Panagsarungkar: (4 min. wenno awan pay) Idemostra no kasano nga itukon ti panagadal iti Biblia iti maysa a regular nga ik-ikkanyo iti magasin babaen ti panangipabuya iti video a Kasano ti Panagadal iti Biblia? iti JW Library.
Panangyadal iti Biblia: (6 min. wenno awan pay) jl leksion 9—Ipakita iti apagbiit iti iyad-adalan no kasanona nga usaren ti JW Library nga agsagana kadagiti gimong.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Kanta 130
Lokal a kasapulan: (15 min.) Kas opsion, pagsasaritaan dagiti masursuro iti Tinawen a Libro. (yb16 112-113; 135-136)
Panagadal ti Kongregasion iti Biblia: (30 min.) ia kap. 16 ¶16-29, kahon a “Natungpal a Padto,” ken ti repaso iti kapitulo
Repaso ken Dagiti Maadal iti Sumaruno a Lawas (3 min.)
Kanta 16 ken Kararag


text:
Agimtuod Dagiti Agtutubo
Ania ti Manamnamak Inton Addan Asawak?
—Paset 2
ITI NAPALABAS A RUAR, inusigtayo ti dadduma kadagiti pagimbagan ken problema a manamnamam iti panagasawa.
ITI DAYTOY A RUAR, pagsasaritaantayo no apay a nasken a namnamaem dagiti dimo ekspektaren.
Tsekam ti kahon a napilim sa numeruam dagiti tsinekam sigun iti kapategda kenka.
Ekspektarek a ti agbalinto nga asawak ket . . .
- guapo wenno napintas
- mapapigsana ti kompiansak iti bagik
- agpadakami kadagiti plano
- agparehokami kadagiti magusgustuan a paglinglingayan
No agsapsapulka iti agbalin nga asawam, awan pagdaksanna no kasta dagiti ekspektarem. Nalabit addanto pay ketdi maam-ammom nga addaan iti amin kadagita. Ngem kinaagpaysuanna, agbalbaliw dagiti tattao ken uray dagiti kasasaad bayat ti panaglabas dagiti tawen.
Laglagipem: Tapno agballigi ti panagasawam, masapul a namnamaem dagiti dimo ekspektaren.
Ti nasayaat a damag. Ti dadduma a di ninamnama nga aspeto ti panagasawa ket mabalin a dumteng kas makaay-ayo a sorpresa.
“Ita ta agassawakamin, mas maapresiarkon ti kinaangaw ni Maria * ngem idi nobiak pay laeng. Gapu ta mas balansen ti panangmatmatmi iti bagimi, kasla saan unayen a nadagsen dagiti problema a pakaipaspasanguanmi.”—Mark.
Ti saan unay a nasayaat a damag. Mabalin a di makaay-ayo ti dadduma a di ninamnama nga aspeto ti panagasawa. Usigem daytoy a pagarigan.
Ipapantayon a panggepyo iti agbalinto nga asawam ti agmisionero iti sabali a pagilian. Ngem kasanon no kalpasan ti kasar ket nagsakit iti grabe ti asawam isu nga imposiblen a matungpal ti panggepyo? Kinaagpaysuanna, posible a mapasamak dayta ta kuna ti Biblia a “ti di mapakpakadaan a pasamak mapagteng kadakuada amin!” (Eclesiastes 9:11) Sigurado a madanaganka iti kasasaad ti asawam—ken madismayaka ta saanen a matungpal ti planoyo. Ngem no rumsua ti kasta a di ninamnama a kasasaad, masapul nga akseptarem laengen dayta ken makibagayka. Total, ti nakiasawaam ket maysa a tao, saan a maysa a panggep.
Laglagipem: Kas kuna ti Biblia, dagidiay makiasawa ket makapasar iti “rigat.” (1 Corinto 7:28) No dadduma, agtaud dayta kadagiti di ninamnama a kasasaad.
Kasanom a masaganaan ti dimo ninamnama? No agasawaka, kasapulam ti dua a banag.
1. REALISTIKO A PANANGMATMAT
Uray agkatunosankayo iti agbalinto nga asawam, rumbeng a namnamaem a
- saanto a kanayon nga agpadakayo nga umanamong iti amin a banag.
- saanto a kanayon nga agpada dagiti prioridadyo.
- saanto a kanayon nga agpareho dagiti magusgustuanyo nga aktibidad.
- saanto a kanayon a nakaromromantiko ti ayan-ayatyo.
Gagangay dagiti situasion a kas kadagita a nadakamat. Ngem dida madadael ti panagasawam no dimo ipalubos! Laglagipem ti kuna ti Biblia a ti ayat “ibturanna ti amin a bambanag” ken “saan a pulos aggibus.”—1 Corinto 13:4, 7, 8.
Realidad: Inton agangay, ti mamagballigi wenno mangdadael iti panagasawayo ket saan a dagiti pakaipasanguanyo a problema no di ket no kasanoyo a solbaren dagita.—Colosas 3:13.
2. AGBALINKA A MATALEK ITI ASAWAM
No determinadokayo nga agassawa a dikay agsina, uray aniaman ti mapasamak, mas kabaelanyo a solbaren dagiti diyo ninamnama a problema.—Mateo 19:6.
Kuna ti dadduma a ti panagbalin a matalek iti asawa ket makapadagsen laeng iti panagasawa. Ngem kinaagpaysuanna, dayta ti mangpatibker iti relasionyo! No dumteng dagiti di ninamnama a problema, agtinnulongkayo a mangbirok kadagiti solusion, imbes nga ipamuspusanyo ti agsina.
Tapno agtalinaedka a matalek iti asawam, masapul a panunotem nga addanto la nga adda ti rumsua a problema iti panagasawayo imbes nga ibilangmo nga awanto pulos ti parikut a mapasaranyo. Kas panangyilustrar, padasem daytoy.
1. Ipapanmo nga adda libre a tiketmo iti eroplano tapno makapanka iti sadinoman a lugar iti lubong. Sadino ti kayatmo a papanan, ken apay?
Lugar:
Rason:
- aglawlaw
- kultura
- klima
- paglinglingayan
- dadduma pay
2. Panunotem a ti tiketmo iti eroplano ket agpapan laeng ken permanenten nga agnaedka iti papanam.
Ita, ania a lugar ti piliem a papanan—no adda man?
- Lugar:
- wenno agtalinaedak lattan iti ayanko.
Iti nadakamat nga ilustrasion, nalabit agduma ti dua a lugar a pinilim. Uray no agpadada, posible a naiduman ti kapanunotam maipapan iti maikadua a pinilim. Imbes nga ibilangmo ti bagim kas maysa a bakasionista nga agrelrelaks iti igid ti baybay wenno umul-uli iti bantay, masapul a panunotem a kaska la iti maysa a residente nga inaldaw a makapaspasar kadagiti pagimbagan ken problema iti biag.
Kasta ti masapul a panunotem maipapan iti panagasawa. Ngamin, mabalin nga agbalbaliw dagiti kasasaad iti panaglabas ti tiempo. Sigurado a mapadasanyonto met dayta nga agassawa. Kaaduan iti balligim ket agpannuray iti abilidadmo nga agsagana kadagiti kasasaad a dimo ninamnama ken mangaramid iti umiso no rumsua dagita.
Panunotem daytoy: Ita ta awan pay asawam, kasano kaballigi ti panangsangom kadagiti di ninamnama a situasion iti biag?
^ par. 15 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.
DAMAGEM KADAGITI NAGANNAKMO
Ania dagiti di ninamnama a bendision nga inawatyo ken problema a nakaipasanguanyo idi kakaskasaryo? Kasano a masaganaak dagiti di ninamnama a situasion inton addan asawak?


text:
Ciro ti Natan-ok
Ni Ciro II ti Persia (Persiano: کوروش بزرگ , Daan a Persiano: [1] Kuruš; c. 600 SK wenno 576 SK–530 SKref>(Dandamaev 1989, p. 71) ), sapasap a naamammoan a kas ni Ciro ti Natan-ok,[2] naamammoan pay a kas ni Ciro ti Laklakay, ket isu idi ti nangbangon ti Akamenida nga Imperio.[3]Babaen ti panagturayna, ti imperio ket nangararakup kadagiti amin a napalabas a sibilisado nga estado ti taga-ugma nga Asideg a Daya,[3] ken nawatiwat a nagpadakkel ken dimteng a kaaduan a nagparukma ti Abagatan a laud nga Asia ken ti kaaduan ti Tengnga nga Asia ken ti Kaukaso. Manipud ti Baybay Mediteraneo ken Helesponto iiti laud aginggana idiay Karayan Indus iti daya, ni Ciro ti Natan-ok ket nagpartuat ti kadakkelan nga imperio a nakitkita ti lubong.[4] Dagiti napno a panagturayna idi a titulo ket Ti Nalatak nga Ari, Ari ti Persia, Ari ti Anshan, Ari ti Media, Ari ti Babilonia, Ari ti Sumer ken Akkad, Ari dagiti uppat a suli ti lubong. Isu pay ti nangipalpalawag a naipanpanunotan ti kaaduan a ti maysa kadagiti naipakasaritaan a kangrunaan a panakairangarang ti karbengan ti nagtagitaoan babaen ti Ciro a Silindro idi baetan ti 539 ken 530 SK.
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Unicode: 𐎤𐎢𐎽𐎢𐏁. Taudan: maysa a binnatong iti Pasargadae.
- ^ Xenophon, Anabasis I. IX; kitaen pay ti M. A. Dandamaev "Ciro II", iti Encyclopaedia Iranica.
- ^ a b Schmitt Akemenida a dinastia (i. Ti sangkaputotan ken dinastia)
- ^ Kuhrt, Amélie (1995). "13". Ti Taga-ugma nga Asideg a Dayat: C. 3000-330 BC. Routledge. p. 647. ISBN 0-415-16762-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Ciro ti Natan-ok iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Ciro ti Natan-ok iti Wikiquote (Ingles)