text:
Juan Luna
Ni Juan Novicio Luna (Oktubre 23, 1857 – Disiembre 7, 1899) ket maysa idi a Filipino a pintor, agkitkitikit ken aktibista iti politika iti Yaalsa ti Filipino idi las-ud ti naladaw a maika-19 a siglo. Isu ket nagbalin kadagiti maysa nga immuna a nabigbigan nga artista iti Filipinas.
Iti pannangabakna iti medalia a balitok iti Eksposision dagiti Napino nga Arte ti Madrid idi 1884, ken ti pannangabakna pay iti pirak a kaduana ti kapadana a Filipino a pintor a ni Félix Resurrección Hidalgo, ket nangrugian iti panagrambak ken isu idi ti nangruna a pasamak kadagiti pakalaglagipan dagiti kameng ti Tignay ti Propaganda, ken dagiti kaduana nga Ilustrado ket intag-ayda ti nasayaat a salun-at dagiti dua a pintor ken iti panagkakabasat a pagbaetan ti Espania ken Filipinas.
Nakedkedngan para iti obra a naaramid iti tabas dagiti akademia ti Espaniol, Italiano ken Pranses iti panawenna, nagpinta ni Luna kadagiti literario ken historikal a senario, ken adda dagiti dadduma nga agraman iti maysa a mangitaltal-o iti politikal a komentario. Dagiti obrana nga aglaon kadagiti panangiladawan ket nairegget nga agraman iti klasiko a katimbeng, ken masansan a mangipakpakita kadagiti pigura kadagiti teatriko a panagpostura.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiyanak idiay ili ti Badoc, Ilocos Norte iti akin-amaina a Filipinas, ni Juan N. Luna ket isu idi ti maikatlo kadagiti pito nga annak da Joaquín Posadas Luna ken Laureana Ancheta Novicio-Luna. Idi 1861, immalis ti pamilia a Luna diay Manila ken nagadal isuna idiay Ateneo Municipal de Manila nga idiay ti nakagun-odanna ti grado iti Bachelor of Arts. Isu ket nalaing iti panagpinta ken panangiladawan, ken naimpluensiaan babaen ti kabsatna a lalaki, ni Manuel N. Luna, nga isu segun ti patriota a Filipino a ni José Rizal, ket nalalaing idi a pintor ngem ni Juan.
Simrek ni Luna iti Escuela Nautica de Manila (itan ket ti Philippine Merchant Marine Academy) ken nagbali isuna a marinero. Nangala isuna kadagiti panangadal iti panangiladawan babaen ti nadaydayawan a manursuro iti pinintaan a ni Lorenzo Guerrero ti Ermita, Manila. Isu ket simrek pay iti Akademia dagiti Napino nga Arte (Academia de Dibujo y Pintura) idiay Manila nga idiay ket naimpluensiaan ken naisursuro a mangiladawan babaen ti Espaniol nga artista a ni Agustin Saez. Daksanggasat met, ti nadagsen a panagusar ti brutsa ni Luna ket saan a nakapasnek iti manursuro kaniana ken naikkat ni Luna manipud iti akademia. Nupay kasta, napasnekan met ni Guerrero ti kalaingna ken inaw-awisna ni Luna a mapan idiay Madrid tapno mapasayaat a mangsurot iti obrana.
Panagbanniaga iti ballasiw-taaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagbanniaga da Manuel ken Juan idiay Europa idi 1877, nga idiay ket nagadal ni Manuel iti musika ken ni Juan iti pinintaan. Simmrek ni Juan iti Escuela de Bellas Artes de San Fernando, nga iday ket nakigayyem ken ni pintor Don Alejo Vera. Nadiskonekta ni Luna iti estilo ti panursuro iti eskuela ken nangikeddeng a nasaysayaat a makiobra Vera.
Inyeg ni Vera isuna idiay Roma para kadagiti sumagmamano a komisionnna, ken naiparang idi ni Luna iti arte dagiti pintor ti Renasimiento. Daytoy ket 1878 idi naipatakder ti artistiko a talentona iti panaglukat ti immuna nga eksposision ti arte iti Madrid a makunkuna idi iti Exposición Nacional de Bellas Artes (Nailian a Demonstrastion dagiti Napino nga Arte). Manipud idi, kankanayonen a nagpanpanunot ni Luna iti pinintaan ken nagpataud iti maysa nga urnong dagiti pinintaan nga impabuyana iti Eksposion idi 1881.
Idi 1881, ti bukodna a La Muerte de Cleopatra (Ti Ipupusay ni Cleopatra)[1][2] ket nangabakanna iti pirak a medalia ken maikadua. Ti dumakdakkel a reputasion ni Luna a kas maysa nga artista ket nakaiturongan iti maysa a pensionado a panag-eskolar iti tinawen a 600 a pisos babaen ti Ayuntamiento ti Manila. Ti kondisionna idi ket obligado isuna a mangpadur-as iti maysa a pinintaan a mangtiliw iti kababagas ti pakasaritaan ti Filipinas nga agbalinto a tagikua ti Ayuntamiento.
Pagsapulan nga artistiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Inrugi ni Luna idi 1883 ti pinintaan a naidemanda kaniana babaen ti Ayuntamiento. Idi Mayo 1884, impatulodna idiay Madrid ti dakkel a canvas ti Spoliarium to Madrid para iti Exposición Nacional de Bellas Artes iti dayta a tawen. Isu ti immuna a nakaawat kadagiti gungguna ti tallo a balitok a medalia iti pabuya ken nakagun-od ni Luna iti pammigbig kadagiti adda nga espesialista ken dagiti kritiko ti arte. Idi Hunio 25, 1884, dagiti natakneng a Filipino ken Espaniol ket nagurnosda iti maysa a pasamak a mangrambak ti panangabak ni Luna iti pabuya. Iti dayta a rabii, nangisagana ni Rizal iti maysa a bitla para iti gayyemna, a nagibagbaga kadagiti dua a nangruna a banag para iti obrana iti arte, a mangiraman ti pananngidayaw ti henio ken ti kinadayeg ti artistiko a kinalaingna.
Nakapadur-as ni Luna iti relasion a pannakigayyem iti Ari ti Espania ken kamaudian idi kinomisionado babaen ti Senado ti Espania nga agpinta iti dakkel a canvas wa tinawtawagan iti La Batalla de Lepanto (Ti Bakalan ti Lepanto).[3] Immalis isuna idiay Paris idi 1885 nga idiay ket nanglukat iti bukodna nga estudio ken nakigayyem ken ni Hidalgo. Kalpasan ti maysa a tawen, nalpasna ti El Pacto de Sangre (Ti Tulag iti Dara) a maitunos iti maysa a tulagna iti Ayuntamiento ti Manila. Ti nailadawan iti daytoy nga obra ket ti seremonia ti tulag iti dara da Datu Sikatuna, maysa kadagiti daulo ti Isla ti Bohol, ken ti kongkistador a Kastila a ni Miguel López de Legazpi.[4] Maipakpakita itan daytoy iti Palasio Malakaniang. Nangipatulod pay isuna kadagiti dua a sabali a pinintaan a maipatinayon iti maysa a nasken; ti maikadua a canvas a naipatulod iti Manila ket ti maysa a pannakailadawan ken ni López de Legazpi a kinonstrakto manen ni Luna manipud iti pannakalagipna iti kapada a panangiladawan a nakitana iti salas ti Cabildo, ken ti maikatlo ket ti Gobernador-heneral Ramón Blanco y Erenas. Idi 1887, nagsubli manen a nagbanniaga ni Luna idiay Espania tapno iserrekna dagiti dua nga obrana iti Eksposision iti dayta a tawen, ti La Batalla de Lepanto ken ti Rendición de Granada (Isusuko ti Granada), ken nangabak met isuda a dua. Rinambakanna ti panagballigina kadagiti gayyenma idiay Madrid ken nangited ni Graciano López-Jaena ti pangkablaaw a bitla para ken ni Luna. Kadawyan a naipalpalawag dagiti pinintaan ni Luna a kas naregget ken dramatiko. Iti panangiraman kadagiti elementona iti Romantisismo, mangipakita ti estilona iti impluensia da Delacroix, Rembrandt, ken Daumier.
Ti maysa a maestra obra ni Juan Luna a tinawtawagan iti “¿A Do...Va la Nave?” ket nailako iti P46.8M iti maysa a pagtitinnawaran iti Makati.[5]
Pannakiasawa[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Disiembre 4, 1886, inasawa ni Luna ni Maria de la Paz Pardo de Tavera, ti kabsat a babai ti gayyemna a da Felix ken Trinidad Pardo de Tavera. Nagbanniaga dagiti agassawa idiay Venice ken Roma ken nagtaengda idiay Paris. Adda maysa nga anakda a lalaki, a ninagananda iti Andrés, kenmaysa nga anak a babai, ni Maria de la Paz, a nabirngasan iti Bibi, a pimmusay a kas maladaga. Inay-ayat ni Luna ti asawana. Napuy kasta, ti managimon a Luna ket masansan a nagpabpabasol ken ni Paz a nakirelasion ken ni Monsieur Dussaq. Kalpasan iti nakaro a panagimonna, pinatayna ti asawana ken ti katuganganna a babai ken sinugatanna ti kayongna, ni Felix, idi Septiembre 22, 1892. Naaresto ken napabasol isuna iti panangpapatay.
Naabsuelto ni Luna kadagiti pammabasol idi Pebrero 8, 1893, kadagiti banag iti krima ti derrep. Ti apagbiit a panagbagtit; ti "di naisurat a linteg" iti dayta a panawen ket mangpakawan kadagiti lallaki para iti panagpatay kadagiti di matalek nga asawa.[6] Nabilinan isuna a bayadanna ti pamilia a Pardo de Tavera iti dagup a maysa ribu innem a gasut limapulo ket maysa a pranko ken walo pulo ket tallo a sentibo, ken ti maysa pay a maipatinayon a duapulo ket lima a pranko para iti selio, a maipatinayon ti maysa a pranko kadagiti tunton para kadagiti dadael ("dommages-intérêts"). Kalpasan ti lima nga aldaw, napan ni Luna idiay Madrid ken kakuyogna ti kabsatna lalaki a ni Antonio Luna, ken ti anakna a lalaki a ni Andrés.
Murcia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti sumagmamano a tawen, idi Oktubre 1889, nagbanniaga ni Luna idiay abagatan a daya nga Espania, ti Murcia, kas ti naipadamag iti dayta a panawen, probisional idi a nainaed iti Moratalla nga idiay ket nangiladawan iti anak a babai ni Juan Tamayo, ti maysa a nalatak a lalaki iti daytoy nga ili. Iti ilalabasna iti Murcia, nangited kadagiti dua panangiladawan iti Naidutok a Reina ken naipan iti Konseho ti Probinsia ken Siudad, ken maysa kadagitoy ken ginatang babaen ti bagi ti probinsia iti lima gasut pito pulo ket lima a pesetas ken naikabil iti tuktok iti Salas dagiti Sesion iti Palasio ti Probinsia ken naipan iti opisina ti presidente idi Abril 1932, kalpasan ti maysa a tawen kalpasan ti pannakairangarang ti Maikadua a Republika ti Espania, naiserrek a kas maysa a deposito iti Museo ti Murcia ken nairaman dagiti nadumaduma nga opisial a panangiladawan iti naarian nga ikonograpia, a nairamraman kadagiti nadumaduma nga imbentorio ken dagiti katologo nga awanan kadagiti makaanay a datos wenno reperensia, mairaman laeng ti ababa a "DJ.LUNA" kas artistiko nga atribusion.
Kamaudian a tawtawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagsubli ni Luna idiay Filipinas idi 1894 ken nagbanniaga idiay Hapon idi 1896, ken nagsubli idi las-ud ti Yaalsa ti Filipinas iti Ikkis ti Balintawak. Idi Septiembre 16, 1896, isuna ken ti kabsatna a lalaki a ni Antonio Luna ket inaresto babaen dagiti turay ti Kastila para iti pannakairamanda iti rebelde a buyot ti Katipunan.[7] Nupay naibalud, nakapataud pay met ni Luna iti maysa nga obra ti arte nga intedna met iti maysa a nagbisbisita a padi. Pinakawan isuna dagiti korte ti Kastila idi Mayo 27, 1897 ken nawayaan manipud iti balud ken nagsubli a nagbanniaga idiay Espania idi Hulio.[8]:394 Nagsubli isuna idiay Manila idi Nobiembre 1898.[8]:394 Idi 1898, indutok isuna babaen ti ehekutibo a board ti rebolusionario a gobierno ti Filipinas a kas maysa kameng ti delegasion iti Paris a nagob-obra para iti dimplomatiko a pammigbig iti República Filipina (Republika ti Filipinas). Idi 1899, kalpasan ti pannakapirma ti Tulag ti Paris (1898),[9] nanaganan ni Luna a kas maysa a kameng ti delagasion iti Washington, D.C. a mangiyunay-unay para iti pammigbig iti gobierno ti Filipinas.
Nagsubli a nagbanniaga isuna iti Filipinas idi Disiembre 1899 kalpasan ti pannakadamagna iti pannakapatay ti kabsatna a lalaki a ni Antonio babaen ti Batalion ti Kawit iti Cabanatuan.
Ipupusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagbanniaga isuna idiay Hong Kong ken pimmusay idi Disiembre 7, 1899 manipud iti atake ti puso. Naipunpon ti bangkayna idiay Hong Kong ken nakali manen idi 1920 ken naidulin idiay balay ni Andrés Luna, tapno maiyakarto iti maysa a kabangibang iti Musoleo ti Simbaan San Agustin iti Filipinas. Kalpasan ti lima a tawen, naisubli ni Juan a kas maysa a sikat iti intero a lubong nga artista ken ti Peuple et Rois, ti kaudian a nangruna nga obrana, ket naikeddeng idi a kas ti kasayaatan a naisali iti Saint Louis World's Fair iti St. Louis, Missouri.[10] Nadadael dagiti sumagmamano pinintaanna babaen ti uram iti panawen ti Sangalubongan a Gubat II.
Pannakailadawan iti midia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Inladawan babaen ni Bryan Benedict iti serye ti telebision iti Ilustrado (2014).
Dagiti pinintaan babaen ni Juan Luna[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Spoliarium
- El Pacto De Sangre
- España y Filipinas
- Antonio Luna
- José Rizal
- José Honorato Lozano
- Damián Domingo
- Fernando Amorsolo
- Fabián de la Rosa
- Justiniano Asuncion
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The Death of Cleopatra" by Juan Luna Naiyarkibo Hunio 23, 2010, iti Wayback Machine, kulay-diwa.com
- ^ Ocampo, Ambeth R. (Chairman, National Historical Institute of the Philippines) "The Death of Cleopatra" by Juan Luna, from the article "Las Damas Romanas (Roman Maidens) by Juan Luna (The Philippines 1857–1899)", Christie's, Department Information, Southeast Asian Modern and Contemporary Art, christies.com
- ^ Anderson, Benedict Richard O'Gorman. "The Battle of Lepanto" by Juan Luna, including Footnote No. 15, Under Three Flags: Anarchism and the Anti-colonial Imagination, page 18.
- ^ Ocampo, Ambeth. "The Blood Compact" by Juan Luna, from Juan Luna's Works, Looking Back, Inquirer Opinion/Columns, Inquirer, opinion.inquirer.net, Oktubre 24, 2007
- ^ "Juan Luna masterpiece sold for P46.8M at Makati auction". Naala idi 2015-09-25.
- ^ "The Case of Juan Luna Is an Argument for Legalizing Divorce in RP". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hulio 14, 2011. Naala idi Pebrero 15, 2011.
- ^ Carmen Guerrero Nakpil, A plot to kill a general (Oktubre 27, 2008), The Philippine Star.
- ^ a b Foreman, J., 1906, The Philippine Islands, A Political, Geographical, Ethnographical, Social and Commercial History of the Philippine Archipelago, New York: Charles Scribner's Sons
- ^ "Treaty of Peace Between the United States and Spain; December 10, 1898". Yale. 2009. Naala idi 2013-04-07.
- ^ “Peuple et Rois” by Juan Luna Naiyarkibo Enero 29, 2010, iti Wayback Machine, lopezmuseum.org.ph
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Juan Luna iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Distrito ti Usu, Hokkaido
Ti Usu (有珠郡, Usu-gun) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Iburi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 2008, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,009 ken ti densidad ti populasion iti 14.7 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 205.04 km².
Ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 1, 1900 – gapu ti pannakaitungpal ti iti kasasaad a kas umuna a klase nga ili ti Hokkaido, naporma idi ti purok ti Date iti kaunegan ti Distrito ti Usu. (1 a purok)
- Abril 1, 1915 – gapu ti pannakaitungpal ti iti kasasaad a kas maika-2 a klase nga ili ti Hokkaido, naporma idi ti purok ti Sōbetsu iti kaunegan ti Distrito ti Usu. (2 a purok)
- 1916 – Populasion: 21,011. Adda dagiti 20 a pasiente ti malaria
- Abril 1, 1919 – gapu ti pannakaitungpal ti iti kasasaad a kas maika-2 a klase nga ili ti Sōbetsu, Hokkaido, naporma idi ti purok ti Tokushunbetsu iti kaunegan ti Distrito ti Usu. (3 a purok)
- Hunio 1920 – naitipon dagiti parte ti purok ti Tokushunbetsu iti purok ti Kimobetsu, Distrito ti Abuta (itan ket ili ti Kimobetsu).
- Agosto 1, 1925 – ti purok ti Date ket nagbalin nga umuna a kklase nga ili ti Date. (1 nga ili, 2 a purok)
- Abril 1, 1939 – ti purok ti Sōbetsu ket nagbalin nga umuna a klase a purok.
- Hunio 1, 1943 – nawaswas ti kasasaad nga umuna ken maika-2 a klase ti ili. Ti purok ti Tokushunbetu ket opisial a nagbalin a naidesignado a purok, segun ti Ministro ti Interior.
- Oktubre 5, 1946 – nawaswas ti pannakaipatungpal ti kasasaad a naidesignado nga ili.
- Septiembre 1, 1950 – nanaganan manen ti purok ti Tokushunbetsu iti Ōtaki.
- Enero 1, 1962 – nakagun-od iti kasasaad nga ili ti purok ti Sōbetsu ken nagbalin nga ili ti Sōbetsu. (2 nga ili, 1 a purok)
- Abril 1, 1972 – nakagun-od iti kasasaad a siudad ti ili ti Date ken nagbalin a siudad ti Date. (1 nga ili, 1 a purok)
- Marso 1, 2006 – naitipon ti purok ti Ōtaki iti siudad ti Date. (1 nga ili)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pola, Oriental Mindoro
Ti Pola ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pola ket nabingbingay kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Bacauan
- Bacungan
- Batuhan
- Bayanan
- Biga
- Buhay Na Tubig
- Calubasanhon
- Calima
- Casiligan
- Malibago
- Maluanluan
- Matulatula
- Pahilahan
- Panikihan
- Zone I (Pob.)
- Zone II (Pob.)
- Pula
- Puting Cacao
- Tagbakin
- Tagumpay
- Tiguihan
- Campamento
- Misong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Pola | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Mimaropa Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "MIMAROPA". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lawag
Ti makitkita a lawag (simple laeng a makunkuna iti lawag) ket isu ti elektomagnetiko a radiasion a makita iti mata ti tao, ken isu ti akin-rebbeng para iti panagrikna iti panagkita.[1] Ti makitkita a lawag ket addaan iti maysa a kaatiddog ti allon iti sakup ti agarup a 380 nanometro (nm), wenno 380&a beses;10−9 m, aginggana ti agarup a 740 nanometro – iti baetan ti saan a makita nga inpraroho, nga addan kadagiti at-atiddog a kaatiddog ti allon ken ti saan a makita nga ultrabioleta, nga addaan kadagiti basbassit a kaatiddog ti allon.
Dagiti kangrunaan a tagikua ti makitkita a lawag ket dagiti intensidad, turong ti propagasion, prekuensia wenno kaatiddog ti allon ti espektro, ken ti polarisasion, bayat a ti pardasna iti maysa a kawaw, ket 299,792,458 a metro iti tungngal maysa a segundo, ket maysa daytoy kadagiti kammasapulan nga agnanayon iti katutubo. Ti makitkita a lawag, a kas met laeng dagiti amin a kita ti elektromagnetiko a radiasion (EMR), ket eksperimental a mabirbirukan a kankanayon nga aggungunay iti daytoy a kapardas iti kawaw.
Iti pannakaipadana kadagiti amina a kita iti elektromagnetiko a radiasion, ti makitkita a lawag ket maiparuar ken masagepsep kadagiti bassit unay a "bungon" a tinawtawagan kadagiti poton, ken mangipakpakita kadagiti tagikua kadagiti allon ken dagiti partikula. Daytoy a tagikua ket makunkuna a kas ti pannakadua ti allon-partikula. Ti panagadal ti lawag, a naam-ammuan iti optika, ket maysa a nangruna a pagsukimatan a lugar iti moderno a pisika.
Iti pisika, ti termino a lawag ket sagpaminsan paya a mangitudtudo iti elektromagnetiko a radiasion iti ania man a kaatiddog ti allon, uray no makita wenno saan.[2][3] Daytoy nga artikulo ket mangipatengnga ti isip iti makitkita a lawag. Kitaen ti artikulo ti elektromagnetika a radiasion para iti sapasap a termino.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ International Commission on Illumination (1987). International Lighting Vocabulary [Internasional a Bokabulario iti Panagsilaw]. Bilang 17.4. CIE, maika-4 nga edision. ISBN 978-3-900734-07-7.
Babaen ti Internasional a Bokabulario iti Panagsilaw, ti panangilawlawag ti lawag ket: “Ti ania man a radiasion a makabael a mangpataud ti dagus a rikna a panagkita.”
- ^ Smith, Gregory Hallock (2006). Camera Lenses: From Box Camera to Digital [Dagiti Lente ti Kamera: Manipud iti Kahon ti Kamera Aginggana iti Dihital] (iti Ingles). SPIE Press. p. 4. ISBN 978-0-8194-6093-6.
- ^ Narinder Kumar (2008). Comprehensive Physics XII [Komprehensibo a Pisika XII] (iti Ingles). Laxmi Publications. p. 1416. ISBN 978-81-7008-592-8.


text:
Patatas
Ti patatas ket maysa a naalmidon, a rutongrutongan a maapit manipud iti tinawen a Solanum tuberosum ti Solanaceae a pamilia (naam-ammuan pay a kas ti linong ti rabii). Ti lubong ket mabalin a mangitudo ti daytoy a mula a kas ti makan a rutongrutongan. Idiay rehion ti Andes, adda dagiti mataltalon nga asideg a makaikabagian a sebbangan ti patatas. Dagiti patatas ket naipayamammo ti ruar ti rehion ti Andes idi masakbayan ti uppat a siglo, ken daytoy ket nagbalinen a naipangpangruna a paset a panaglutluto ti sangalubongan. Daytoy ti maikapat a kadakkelan a maap-apit a makan iti lubong, kalpasan ti pagay, trigo ken mais.[2] Ti nabayag a panagipenpen ti patatas ket makasapul ti naipangpangruna a panagtaripato iti nalaiis a kamalig.[3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "The Plant List: A Working List of All Plant Species". Naala idi 23 Hunio 2015.
- ^ "Internasional a Tawen ti Patatas 2008 – Ti patatas" (PDF). Makan ken Agrikultural nga Organisasion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2009. Naala idi 26 Oktubre 2011.
- ^ Panagipenpen ti Patatas, pateg ti Panagpreserba: Kohli, Pawanexh (2009). "Panagipenpen ti Patatas ken pateg ti Panagpreserba: Dagiti batayan" (PDF). Crosstree Techno-visors.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Patatas (kategoria) iti Wikimedia Commons


text:
Metropolitan iti Estados Unidos
Idiay Estados Unidos ti metropolitan nga estadistika a lugar (Ingles:metropolitan statistical area) wenno (MSA) ket maysa a heograpikal a rehion nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti umili iti kinabukel na ken asideg ti pinakasiglot ti ekonomia na iti amin a lugar. Dagiti kasta a rehion ket saan da a nailintegan a naikappon a kas siudad wenno ili, wenno nailintegan nga administribo a sebbangan a kas probinsia wenno naturay a nakabuklan a kasla dagiti estado. Ti pinakaipalpalawag iti maysa a metropolita a lugar ket sabsabali no ania man ti nagtaudan na. Ti maysa a kayarigan a metropolitan a lugar ket naipa-tengnga iti law-law ti maysa a dakkel a siudad nga addaan ti adu a naraman a sumayen na iti rehion. Nupay kasta, adda met dagiti metropolitan a lug-lugar nga addaan kadagiti ad-adu ngem maysa a siudad nga awan ti maysa laeng nga ili nga ag-iggem ti naraman a mangituray a takder.


text: BAGUIO CITY – Pimmusay ti maysa kadagiti uppat nga indibidual a nadangran iti panakatnag iti rangkis ti maysa nga elf truck nga addaan plaka nga UST 199 sadiay Likey, Poblacion, Natonin, Mountain Province idi kalman. Nabigbig ti pimmusay a ni Cornelio Conjurado Jr. alyas Junjun, no sadino, nagsagrap daytoy ti multiple traumatic organ injury nga… Continue reading (UPDATE) Maysa kadagiti pasahero ti elf truck a natnag sadiay , Poblacion, Natonin, Mountain Province, pimmusay; 3 pay a nadangran, agpapaimbag iti pagagasan


text:
LAOAG CITY – Inlawlawag ni Barangay Chairman Derek Velasco iti Barangay Buyon iti ili ti Bacarra no apay a saanna a ginundawayan ti Livelihood Assistance Grants (LAG) ti Department of Social Welfare and Development (DSWD).
Segun kenkuana, 240 a ribo a pamilya ti nakaawat ti Social Amelioration Program (SAP) ken isuda koma met laeng ti maikkan iti LAG.
Nupay kasta, 80 ribo a pisos laeng ti maited iti barangay da no sadinno a ti kada recipient ket makaawat ti 5 ribo a pisos.
Gapu iti daytoy, umabot laeng ti 16 ti agbalin a benepisyaryo ti LAG wenno maysa a porsiento laeng manipod iti 240 nga household a nakaawat ti SAP iti barangay da.
Innayon na nga iti barangay da ket adda ti 60 nga household a maibilang a kakukurapayan iti lugar da.
Inbaga na a daytoy ti makaigapu a saanna nga inawat ti LAG gapu ta basbassit ti mabenepisyaran a kabarangayan na.


text:
Fyodor Dostoyevsky
Ni Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky[nota] (Ruso: Фëдop MиxáйлoBич ДocToéBckий, IPA: [ˈfʲodər mʲɪˈxajləvʲɪtɕ dəstɐˈjefskʲɪj] (dengngen); 11 Nobiembre 1821 – 9 Pebrero 1881[nota]) sagpaminsan a transliterado ti Dostoevsky, ket maysa idi a Ruso a mannurat kadagiti nobela, dagiti ababa a sarita ken dagiti salaysay. Dagiti literario nga obra ni Dostoyevsky ket agsuksukisok ti sikolohia ti nagtagitaoan iti nariribukan a politikal, sosial ken espiritual a konteksto iti maika-19 a siglo a Rusia. Urayno ni Dostoyevsky ket nangrugrugi a nagsursurat kadagiti libro idi tengnga ti 1850 a tawtawen, ti kaaduan a nalaglagip nga obrana ket nanipud kadagiti naududi a tawtawen, a mairaman ti Krima ken Dusa, Ti Maag ken Dagiti Karamazov nga Agkakabsat a Lallaki. Isu ket nagsurat kadagiti sangapulo ket maysa a nobela, tallo a nobela, sangapulo ket pito nga ababa a nobela ken tallo a salaysay, ken kankanayon ak-akuen dagiti kritiko a kas maysa kadagiti kalatakan ken kaaduan a prominente a sokolohista iti literatura a lubong.[1]
Ni Dostoyevsky ket naipasngay ken dimmakkel idiay ospital ti Mariinsky Moscow, Rusia. Idi ubing isu ket naipayammo iti Ingles, Pranses, Aleman ken Ruso a literaura, ken dagiti pay banbanig a sarsarita ken salaysay. Ti kelaat nga ipupusay ti inana ket nakareggaay kaniana ken, iti isu met laeng a panawen, pinanawanna ti pribado nga eskuela para iti maysa nga akademia ti militar. Kalpasan idi nagturpos isu ket nagtrabo a kas inhenniero ken nabiit a naragragsakan ti liberal a panagbibiag. Kalpasan daytoy isu ket nangrugrugi a nangipatpatarus kadagiti libro tapno makabiruk ti kuarta. Idi lawlaw ti tenga ti 1840 atawtawen isu ket nagsurat ti immuna a nobelana, Pobre a Tattao, a daytoy ti nakaiserrekanna ti literario a lubong. Idi 1849 isu ket nakemmeg para iti pannakairamanna iti Petrashevsky a Sirkulo, ti maysa a progresibo a grupo. Isu ken dagiti dadduma a kamkameng ket naipabasol iti patay para iti panakibinglayda iti daytoy a grupo, ngem daytoy a panagpabasol ket maysa laeng rabrabaken a panagpapatay, ken ti sentensia ni Dostoyevsky ket nabaliwan ti uppat a tawen a pannakaibalud idiay Siberia. Kalpasan idi naiparuar, isu ket napilit a nagserbi a kas maysa a soldado ngem naikkat manipud iti militar gapu ti madi a salun-atna ken napalubosan nga agtultuloy kadagiti panagsursuratna.
Kadagiti simmakbay a panawen ni Dostoyevsky ket nagtrabtrabaho a kas maysa nga agiwarwarnak. Isu ket nangipabpablaak ken nagur-urnos kadagiti nadumaduma a bukodna a magasina ken kalpasan daytoy iti maysa a serial, ti Ti Diario ti Mannurat. Iti rugi kadagiti panagbanbaniagana ti Europa isu ket nagsagsagaba kadagiti banag a maipapan ti kuarta gapu ti panakairuamna ti sugal, a nagbanagan ti panakaemmana nga aglimlimos ti kuarta. Isu ket nagsagsagaba ti epilepsia kadagiti amin a manakman a panagbiagna. Ngem gapu ti aragaag nga enerhia ken ti kaadu ti obrana isu ket dimteng a nagbalin a maysa kadagiti kaaduan a nabasbasa ken naindayegan a mannurat idiay Rusia. Dagiti librona ket naipatarusen kadagiti ad-adu ngem 170 a pagsasao ken nailako ti agarup a 15 a riwriw a kopia.[2] Ni Dostoyevsky ket nangibati ti napaut a legado a nakaimpluensia kadagiti adu a mannurat, a mairaman ken ni James Joyce aginggana ken ni Ernest Hemingway ken Ayn Rand.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Kinaubing[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Fyodor Dostoyevsky ket naipasngay idi 30 Oktubre 1821 (11 Nobiembre 1821, segun ti Gregoriano a kalendario), ti maikadua nga anak ni Mikhail Dostoyevsky ken Maria Nechayeva. Dagiti Dostoyevsky ket maysada idi naglaaok nga etniko ken naglalaok a denominasional a Lituanio a natakneng a pamilia manipud idiay rehion ti Pinsk nga adda dagiti ramut a masurotan manipud idi maika-16 a siglo. Dagiti sanga ti pamilia ket nairaman ti Ortodokso ken dagiti kameng a Katoliko, ngem dagiti kaasitgan a puonan ni Dostoyevsky ket pimmanglawda ken naipababada iti klase ti saan a monastiko a klero. Iti bangir ti inana, ni Dostoyevsky ket nagtaud manipud iti maysa a pamilia kadagiti Ruso nga aglaklako.[3][4]
Ti nalatak nga apong a lakay ni Dostoyevsky manipud iti amana ken aponna a lakay ket padida idi iti Ukrainio nga ili ti Bratslava, nga idiay tinakaipasngayan ti amana. Ni Mikhail ket nanamnama idi a tumipon iti klero, a kas ti amana, ngem pimmanaw idiay balyda embes a napan idiay semenario, isunga nagtultuloyen a pinanawanna ti pamiliana. Idi 1809, idi agtawen ti duapulo, ni Mikhail ket naawat idi idiay Imperial nga Akademia ti Mediko-Kirurhiko ti Moscow. Isu ket naipatudon idiay ospital ti Moscow nga idiay ket nagserbi a kas maysa a militar a doktor ken naipatudon a kas maysa a kangatuan a mangngagas idi 1818. Idi 1819, isu ket inasawana ni Maria Nechayeva, ngem nagikkat iti serbisio ti militar ti simmaruno a tawen tapno mangawat ti puesto idiay Ospital Mariinsky para kadagiti kakaasi. Kalpasan ti panakaipasngay dagti dua nga annakna a lalaki, ni Mikhail ken ni Fyodor, ket nanipangatoda ti puesto ti agbalbalakad ti kolehio, ti maysa a puesto a nangipangato ti legado a kasasaad ti nobilidad ken mangpalubos kaniana ti makagun-od ti estado idiay Darovoye, ti ili nga agarup a 150 km wenno 100 milia a kaadayo manipud idiay Moscow. Dagiti nagannak ken ni Dostoyevsky ket nagannakda pay ti lima kalpasan daytoy.[3][4]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1. ^ Dagiti nagann ket nadumaduma a naisursurat ti Ingles, ti umuna a naganna ket sagpaminsan a naisursurat a kas Theodore wenno Fedor. Sakbay ti kalpasan ti rebolusionario nga ortograpiko a reporma, kadagti nadumaduma pay a banag, ket nasukatan ti Siriliko nga Ѳ ('th') ti letra ti Siriliko nga Ф ('f'), ti nagan ni Dostoyevsky ket naisurat iti Ѳeoдopъ (Theodor) MиxaйлoBичъ ДocToeBckiй.
- 2. ^ Petsa ti daan nga estilo 30 Oktubre 1821 – 28 Enero 1881
- 3. ^ Ti kabssat a lalaki ni Eduard Totleben, nga isu ti nagkiddawan ni Dostoyevsky para iti panakairuarna ti militar kalpasan ti panakaibaludna.[5]
- 4. ^ Ti agpaysa a rason, a nailimed kaniana, a ti warnakan idi ket nakaurnosen a mangipablaak ti Anna Karenina ni Leo Tolstoy .
- 5. ^ Nicolas I ket nagsuporta ti teknikal nga unibersidad a nakaited ti opurtunidad para iti nasayaat a propesional a karrer ti militar.
- 6. ^ Ni Lyubov iti nasakbayan ket tinawtawganna ti bagina a kas Aimée (Pranses iti "naayat").
- 7. ^ Ti Time a magasina ket maysa idi a nadayeg a warnakan, nga adda kadagiti sumurok a 4,000 nga agsuskribir sakbay a narikpan idi 24 Mayo 1863, babaen ti Tsarista a Turay gapu ti panangipablaak ti salaysay babaen ni Nikolay Strakhov a maipanggep ti Polako a yaalsa idiay Rusia. Ti Time ken ti simmaruno ti daytoy idi 1864 Epokha ket nagiyebkas ti pilosopia ti konserbatibo ken ti Eslabopilo a tignay ti Pochvennichestvo, a sinuportaran babaen ni Dostoyevsky idi las-ud ti pannakaibaludna ken dagiti tawtawen kalpasan ti pannakaibaludna.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ruso a literatura". Encyclopædia Britannica. Naala idi 11 Abril 2008.
Dostoyevsky, nga isu ket nabigbigan a kas maysa kadagiti kalatakan a sikolohista iti literatura a lubong, ket nagsuksukimat a mangipakita ti panakaitutop ti Kristianidad kadagiti kaunegan a kinapudo ti panagpanpanunot.
- ^ Kjetsaa 1989, p. 7.
- ^ a b Kjetsaa 1989, pp. 9–35.
- ^ a b Frank 1979, pp. 6–22.
- ^ Lantz 2004, p. 3.
- ^ Frank 1988, pp. 34–64.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Fyodor Dostoyevsky iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Fyodor Dostoyevsky iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Fyodor Dostoyevsky iti Wikisource (iti Ingles)


text:
LAOAG CITY – Natiliw ti maysa a soldado ken dua a kakadwa na gapu iti iseserrek da ditoy Ilocos Norte nga awan ti umno a dokumento da.
Inbaga ni Mr. Ryan Remigio, ti mangidadaulo iti Border Control iti ili ti Badoc nga adda ti group chat da iti Department of Foreign Affairs (DFA) iti ili ti San Nicolas ket ditoy a naamoan da nga adda ti dua a maipagarop a taga Bohol a mapan mangala ti pasaporte na.
Gapu iti daytoy, nasdaaw da Remigio no apay ken kasanu a nakalusot dagiti maseknan isut gapuna a pinagsubli da dagitoy iti border control.
Inbatad na nga iti pananginterview da kadagiti maseknan ket saan nga agsusurot ken agpapada ti inbagbaga da no sadinno a naibaga ti dua nga aggapo da idiay Bohol, nageroplano da a napan iti Metro Manila ken napan da iti Ilocos Sur idinto a ti soldado ket taga ciudad ti Baguio.
Innayon na a basar pay kadagiti maseknan, nagtalinaed da iti Ilocos Sur iti 15 nga aldaw, ken iti panagturong da ditoy probinsya ket naglugan da ti tricycle.
Nupay kasta, naduktalan a dagiti suspek ket adda ti lugan da a Montero a nangisit ken ti army ti nagmaneho.
Gapu iti inaramid dagiti suspek ket napilaan da ti kaso a resistance and disobedience.


text:
Pagsasao nga Awtuw
Ti pagsasao nga Awtuw (Autu), ammo pay a kas Kamnum, ket ti naisagmak a pagsasao naisasao idiay Probinsia ti Sandaun, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket maysa a pagsasao a polisintetiko nga asideg a kabagian ti Karawa ken Pouye.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Awtuw iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Awtuw". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Whitehead, Carl R. 1992. Review of: a grammar of Awtuw, by Harry Feldman.
- Rosetta Project:Awtuw Swadesh List


text:
Padasem Man Met ti Sabong ti Samsamping
CONTENTS
Ni MERCY RAMOS-GAÑO
NO dika makaturturog wenno nangato ti bad cholesterol-mo, padasem man ti tsaa a sabong ti samsamping (blue ternate tea). Maysa kadagiti mangipaneknek iti pagsayaatan ti nasao a tsaa ni Ma’am Mary Camalig ti Currimao, Ilocos Norte (nailadawan) ken maysa kadagiti kaaktibuan nga enrolee ti School-on-the-Air (SOA) program ti Mariano Marcos State University, Siudad ti Batac. “Binigat nga uminumak iti kastoy a tsaa. Naimas ti turogko iti rabii. Pagpakalma pay iti rikna. Baka agpayso nga anti-aging daytoy ta agtawenakon iti 70 ngem kasla ubing pay laeng ti riknak,” makais-isem ni Ma’am Mary a nangistoria iti padasna iti blue ternate tea. Ken ni Ma’am Mary, walo a sabong ti samsamping ti yuperna tapno nakolkolor. Mabalin met a kissayan depende iti kayat a katayengteng ti kolorna. Agyamantayo ken ni Prof. Maura Luisa S. Gabriel, retirado a mannursuro iti MMSU-CAFSD iti panangilawlawagna iti pakaseknan dagiti makaagas a mula kasta met ken ni Ma’am Flor G. Tarriela, autor ti Weedibles ken Weedicinals, Plus Edible Flowers and More nga impablaak ti Department of Agriculture-Agricultural Training Institute (DA-ATI), Regional Training Center IV-A, mangipaneknek a makatulong ti samsamping a pangkontra kadagiti sagubanit ti bagi. Maipalagip laeng a saan koma nga agar-aramat iti ania man a makaagas a mula kangrunaanna dagiti masikog ken manarimaan ti panagpaagasna malaksid no adda pammalubos ti doktorda. Malaksid a maaramat a tsaa ti sabong ti samsamping (Clitorea ternatea ti awag daytoy a mula iti siensia), mabalin pay nga ilaok iti lutuen nga innapuy tapno agbalin a “blue rice.” Naimas pay a masalad wenno magulay. Mabalin met nga ilaok ti rangawna iti balatong ken naimas pay a masida dagiti naganus a bungana.—O


text:
Henry Ford
NI Henry Ford (Hulio 30, 1863 – Abril 7, 1947) ket maysa idi nga Amerikano nga industrialista, ti nangbangon ti Ford Motor a Kompania, ken ti nangipatakder ti panagrang-ay ti assemblia a linia a wagas ti masa aproduksion. Nupay a ni Ford ket saan nga isu ti nagimbento ti automobil, isu ket nagparang-ay ken nangipakturado ti immuna a karro a makabaelan a gatangen kadagiti adu a tengnga a klase nga Amerikano. Ti panangipaammona ti Modelo T nga automobil ket nangrebolusionario ti panaglugan ken industria ti Amerikano. A kas ti agtagtagikua ti Ford Motor a Kompania, isu ket nagbalin a maysa kadagiti kabaknangan ken kadayegan a tao iti lubong. Isu ket naipammadayawan ti "Fordismo": ti masa aproduksion ti saan a nangina a magatgatang ken naikapet kadagiti nangato a matgedan dsagiti agobobra. Ni Ford ket adda ti sanganlubongan a panagsirmata, a ti konsumerismo a kas ti pangruna ti kappia. Ti napeksa a panagitalekna ti sistematiko a panangibabab ti bayad a nagbanagan kadagiti adu a teknikal ken negosio a panagpabaro, a mairaman ti maysa a prankisia a sistema a nangikabil kadagiti aglaklako ti karro iti amin anga Amianana nga Amerika ken dagiti kangrunaan a siudad kadagiti innem a kontinente. Ni Ford ket inbatina ti adu a kinabaknangna idiay Pundasion Ford ngem nangiyurnos para iti pamilian a permanente a mangtengngel ti kompania.
Ni Ford ket kaaduan pay a naamammoan para iti kina pasismona idi las-ud ti immuna atawtawen ti Sangalubongan aGubat I, ngem ti pay panagipablaakna kadagiti antisemitiko a teksto a kas ti libro a Ti Internasional a Hudio.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baldwin, N. (2001). Ni Henry Ford ken Dagiti Hudio. New York: Publiko a Panakibiang.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Henry Ford iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Henry Ford iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Henry Ford iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Aix-en-Provence
Ti Aix-en-Provence (Panangibalikas a Pranses: [ɛksɑ̃pʀovɑ̃s]; Probensal Ositano: Ais de Provença iti kadawyan a klasiko, wenno Ais de Prouvènço iti kadawyan a Mistralian, panangibalikas [ˈajz de pʀuˈvɛⁿsɔ]),[1] wenno ti laeng Aix (panangibalikas: [ɛks]; "Ex", mediebal Ositano Aics), ket maysa a siudad a komuna idiay akin-abagatan a Pransia,nga adda ti 30 km (19 mi) ti amianan iti Marseille. Daytoy ket rehion iti Provence-Alpes-Côte d'Azur, idiay departamen to iti Bouches-du-Rhône, a daytoy ket maysa a subprepektura. Ti populasion ti Aix ket agarup a 143,000. Dagiti agtataeng ket natawtawaganda a kas dagiti Aixois wenno, ti saan a naamammoan unay a kas dagiti, Aquisextains.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aix (Aquae Sextiae) ket nabangon idi 123 BC babaen ti Romano a konsul a ni Sextius Calvinus, nga isu ket nangited ti naganna kadagiti ubbogna, kalpasan ti panakadadael ti kaarrubana a Gallic nga oppidum idiay Entremont.[2][3] Idi 102 BC ti kaarrubaanna ket lugar idi ti Gubat iti Aquae Sextiae idi dagiti Romano babaen ni Gaius Marius ket inabakna ti Cimbri ken dagiti Teutones, nga adda dagiti adu anagpakamatay kadagiti natiliw a babbabi, a naibagbaga kadagiti Romano a sarsarita iti Hermaniko a kinatured.[4]
Idi maika-4 a siglo AD daytoy ket nagbalin a metropolis iti Narbonensis Secunda. Daytoy ket sainakupan dagiti Bisigodo idi 477. Iti simmaruno a siglo , ti ili ket inul-ulit a sinamsam babaen dagiti Pranko ken dagiti Lombard, ket sinakupan dagidi Saraseno idi 731 ken babaen ni Charles Martel idi 737. Ti Aix, idi las-ud ti Tengnga a Panawen ket isu idi ti kapitolio ti Provence, ken saan a nakabut ti mabalin a kinarang-ayna aginggan idi kalpasan ti maika-12 a siglo, nga idi, babaen dagiti kamara ti Aragon ken Anjou, daytoy ket nagbalian ng aartistiko a sentro ken tugaw ti panagadal.
Ti Aix ket naipan idiay balangat ti Pransia ken amin a pase ti Provence idi 1487, ken idi 1501 ni Luis XII ket nangibangon idiay ti parlamento iti Provence, a daytoy ket adda aginggana idi 1789. Idi maika-17 ken 18 a sigsiglo, ti ili ket tugaw idi ti Intendansia iti Provence.
Ti agdama nga arkeolohiko a panagkalkali idiay Ville des Tours, ti maysa a mediebal a suburbio iti Aix, ket nakakalida kadagiti tidda iti maysa a romano nga ampiteatro.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nupay kasta, no adda ti preposision nga a ~ à 'to', dagiti porma ket as Ais ~ à-z-Ais [aˈzaj]
- ^ Encyclopædia Britannica Maikasangapulu ket maysa Edision, artikulo Aix.
- ^ « Histoire d'Aix », site de l'office du tourisme d'Aix-en-Provence.
- ^ cf Jerome, letra cxxiii, Kenni Ageruchia, 8, 409 A.D.
- ^ Théâtre antique d’Aquae Sextiae (iti Pranses)
- Busquet, Raoul (1954). Histoire de la Provençade des origines à la révolution française. Editions Jeanne Lafitte. ISBN 2-86276-319-5.
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Aix". Encyclopædia Britannica (iti Ingles). 1 (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. p. 447. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
- INSEE
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Aix-en-Provence iti Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY – Nangrugin dagiti Herd Teachers nga innala ti gobierno lokal iti ciudad ti Batac nga agisuro kadagiti ubbing iti napili a sitio.
Daytoy ti inbatad ni Sang Panlungsod Bismark Angelo Quidang, ti chairman ti Committee on Education iti ciudad ti Batac.
Inlawlawag ni Quidang a dagiti naala nga uppat nga herd teachers ket agsweldo ti 800 a pisos iti kada aldaw.
Inpasigurado ni Quidang nga awan ti rumbeng a pagamkan dagiti nagannak gapu ta naiget a masurot ti minimum health protocols ken saan nga aggigiddan a maisuro dagiti ubbing no di ket adda ti masurot nga schedule.
Dayawen met ti konsehal daytoy nga addang ti gobierno lokal iti ciudad ti Batac gapu ta matulungan dagiti nagannak ken ubbing kangrunaan na dagiti adda iti Kindergarten agingga iti Grade 3.


text:
1Kalpasanna, inruarnak ti lalaki iti akin-ruar a paraangan nga adda iti amianan a paset, ket impannak kadagiti siled nga adda iti sangoanan ti akin-ruar a paraangan ken ti akin-ruar a pader nga adda iti amianan a paset.
2Dagidiay a siled ket sangagasut a kubit ti kaatiddogna ken limapulo a kubit ti kaakabana.
3Ti dadduma kadagidiay a siled ket nakasango iti akin-uneg a paraangan ken duapulo a kubit ti kaadayo dagitoy iti santuario. Tallo a kadsaaran dagiti siled nga addaan iti pagnaan, matan-awan dagiti siled iti baba manipud kadagiti siled nga adda iti ngato ken silulukat dagitoy kadagiti akin-baba a siled. Ken ti dadduma kadagiti siled ket nakasango iti akin-ruar a paraangan.
4Iti sangoanan dagiti siled ket adda pagnaan a sangapulo a kubit ti kaakabana ken sangagasut a kubit ti kaatiddogna. Dagiti ruangan dagiti siled ket nakasango iti amianan.
5Ngem basbassit dagiti akin-ngato a siled, ta nalawlawa pay dagiti pagnaan iti ngato ngem iti akin-baba ken iti akin-tengnga a kadsaaran ti pasdek.
6Ta adda iti tallo a kadsaaran dagitoy, ken awanan dagitoy kadagiti adigi, saan a kas kadagiti paraangan, nga addaan kadagiti adigi. Isu a naililet dagiti akin-ngato a kadsaaran ngem dagiti akin-baba ken akin-tengnga a kadsaaran.
7Ken ti akin-ruar a pader ket adda iti abay dagiti siled a nakasango iti akin-ruar a paraangan, ti paraangan nga adda iti sangoanan dagiti siled. Dayta a pader ket limapulo ket lima a kubit ti kaatiddogna.
8Ti kaatiddog dagiti siled ti akin-ruar a paraangan ket limapulo a kubit, ken ti kaatiddog dagiti siled a nakasango iti santuario ket sangagasut a kubit.
9Adda pagserkan nga agturong kadagiti akin-baba unay a siled manipud iti daya a paset, no aggapu iti akin-ruar a paraangan.
10Iti abay ti pader ti akin-ruar a paraangan iti akin-daya a paset ti akin-ruar a paraangan, adda met dagiti siled iti sangoanan ti akin-uneg a paraangan ti santuario.
11Ti pagnaan nga adda iti sangoanan dagitoy ket maipada ti kaatiddogna ken kaakabana kadagiti siled nga adda iti akin-amianan a paset. Agpada met laeng ti bilang dagiti pagserkan dagitoy.
12Iti abagatan a paset ket adda dagiti ruangan nga agturong kadagiti siled a kas kadagiti adda iti amianan a paset. Ti dalan iti uneg ket addaan iti ruangan iti murdong daytoy, ken aglukat ti pagnaan kadagiti nadumaduma a siled. Iti daya a paset, adda maysa a ruangan iti maysa a pungto nga agturong iti pagnaan.
13Kalpasanna, kinuna kaniak ti lalaki, “Dagiti akin-amianan a siled ken dagiti akin-abagatan a siled nga adda iti sangoanan ti akin-ruar a paraangan ket nasantoan a siled a panganan dagiti padi nga agserserbi a kaaasidegan kenni Yahweh kadagiti kasantoan a taraon. Ikabildanto sadiay dagiti kasantoan a banbanag—ti daton a makan, ti daton gapu iti basol, ken ti daton gapu iti salungasing—ta daytoy ket nasantoan a disso.
14Inton sumrek dagiti papadi sadiay, masapul a saanda a rummuar iti nasantoan a disso a mapan iti akin-ruar a paraangan, no saanda nga inussob dagiti pagan-anay nga inusarda iti panagserbida, agsipud ta dagitoy ket nasantoan. Isu a masapul nga agkawesda iti sabali sakbay nga umasidegda kadagiti tattao.
15Nalpas a rinukod ti lalaki ti akin-uneg a balay ket inruarnak iti ruangan a nakasango iti daya ket rinukodna ti entero nga aglawlaw sadiay.
16Rinukodna ti daya a paset babaen iti kayo a pagrukod—limagasut a kubit babaen iti kayo a pagrukod.
17Rinukodna ti amianan a paset—limagasut a kubit babaen iti kayo a pagrukod.
18Rinukodna met ti abagatan a paset—limagasut babaen iti kayo a pagrukod.
19Nagbaw-ing isuna ket rinukodna met ti laud a paset—limagasut a kubit babaen iti kayo a pagrukod.
20Rinukodna ti uppat a sikigan daytoy, ti pader a naipalikmut iti daytoy ket limagasut a kubit ti kaatiddogna ken limagasut a kubit ti kaakabana tapno pagsinaen ti nasantoan ken ti saan a nasantoan.


text:
Danaw Bunot
Ti Danaw Bunot ket maysa kadagiti Pito a Dandanaw ti San Pablo, Laguna iti Filipinas. Mabirukan daytoy iti Brgy. Concepcion, Siudad ti San Pablo. Daytoy ket 4.5 kilometro (2.8 mi) laeng manipud iti maitutop a siudad, ti Bunot ket ammo para iti nakultura a tilapia ken kulongan ti ikan para iti buntiek a Nilotica. Ti Bunot ket addaan iti kadawyan a kalawa ti rabaw iti 30.5 ektaria (75 acre) iti kaadalem iti 23 metro (75 ft).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heograpiko a datos a mainaig iti Danaw Bunot iti OpenStreetMap
- Dagiti Leyenda ti Pito a Dandanaw


text:
BAGUIO CITY – Nagturpos ti 38 nga outstanding ube farmers sadiay Tuba, Benguet manipud iti School- On-Air Program ti Department of Agriculture (DA) – Cordillera babaen iti istasyon ti Bombo Radyo Baguio.
Nagadal dagitoy iti uneg ti dua a bulan seknan iti production and management ti ube a naipatangatang iti radyo.
Naawat dagiti graduates manipud kadagiti ube producing barangays ti Tuba kas iti Taloy Sur, Taloy Norte ken San Pascual ti Certificate of Course Completion.
Nakaawatda pay ti pala, plastic hose, drums ken dadduma a kagawaan para iti panagmula manipud iti High Value Crops Development Program ti ahensia.


text:
Wilhelm Sulpiz Kurz
Ni Wilhelm Sulpiz Kurz (5 Mayo 1834 – 15 Enero 1878) ket maysa idi nga Aleman a botaniko ken ken direktor ti hardin iti Bogor, Laud a Java ken Kolkata.[1]
Nagtrabaho isu idiay India, Indonesia, Burma, Malaysia ken Singapur.[2]
Ti pagalagadan a pangyababaan ti mannurat iti Kurz ket inus-usar a mangitudo daytoy a tao a kas ti mannurat no agdakamat iti nagan a botaniko.[3]
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Nayanak isuna idiay Munich, ken maysa nga estudiente ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Gapu ta nakiringgor iti pamiliana, naglayag isuna iti Java ken simrek iti serbisio ngaOlandes, ken naggigian iti dayta kadagiti adu a tawen. Idi 1864 inawis isuna ni Thomas Anderson, a nagbisbisita kadagiti kolonia nga Olandes, a kumuyog nga agsubli kaniana idiay Calcutta a kas manangaywan iti herbario, ti maysa a puesto a tinengngelna aginggana idi pimmusay, ken nagpasayaat iti tulong daytoy iti botanika ti India.[4]
Masansan a naipatpatulo ni Kurz kadagiti mision ti botaniko. Sinukisokna ti Burma ken Pegu, ken naggigian iiday iti tallo a bulan iti Is-isla Andaman, a nangitedanna kadagiti adu a reporta idi 1870. Pimmusay isuna idiay Penang idi 15 Enero1878.[4]
Dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nangruna nga obra ni Kurz ket ti Forest Flora of British Burma, Calcutta, 1877, 2 vols. Nagsurat pay isuna kadagiti artikulo iti Journal of the Asiatic Society of Bengal ken ti Journal of Botany.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Abkürzungen Naturwissenschaftlicher Autorennamen in Meyers Konversationslexikon, 4. Auflage". retro|bib. Naala idi 2008-06-19. (iti Aleman)
- ^ Harvard University Herbaria. "Index of botanists". Naala idi 2008-02-27.
- ^ IPNI. Kurz.
- ^ a b c "Kurz, Sulpiz". Dictionary of National Biography (iti Ingles). Londres: Smith, Elder & Co. 1885–1900.
- Pammadayaw
Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: "Kurz, Sulpiz". Dictionary of National Biography (iti Ingles). Londres: Smith, Elder & Co. 1885–1900.


text:
1981
Ti 1981 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
MayoUrnosen
- Mayo 12 – Rami Malek, Amerikano nga aktor
HunioUrnosen
- Hunio 9 – Natalie Portman, Israeli-Amerikana nga aktres
AgostoUrnosen
- Agosto 5 – Tanya Garcia, artista manipud idiay Maynila, Filipinas
NobiembreUrnosen
- Nobiembre 1 – Coco Martin, Filipino nga aktor, direktor ken produser
- Nobiembre 26 – Sheryn Regis, artista manipud idiay Carcar, Cebu
PimmusayUrnosen
- Nobiembre 12 – William Holden, Amerikano nga aktor (naipasngay 1918)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Surigao del Norte
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Surigao del Norte, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Surigao del Norte iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Surigao del Norte ket paset idi ti Probinsia ti Surigao, aginggana idi naikkan ti bukodna a pannakabagi idi 1961. Daytoy ket paset iti ti pannakabagi ti Rehion X manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti dua a lehislatibo a distrito. Ti Is-isla ti Dinagat ket paset ti pannakabagina aginggana idi 2007 ngem naipasubli met laeng iti probinsiana idi Pebrero 11, 2010 idi inrangarang ti Kangatuan a Korte iti Filipinas a ti pannakapartuat ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ket saan mabalin gapu ti saan a makaanay a kalawa ti daga ken populasion a kas inkeddeng ti Kodigo ti Lokal a Gobierno para iti pannakapartuat kadagiti probinsia.[1][2][3][4][5]
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Burgos, Dapa, Del Carmen, General Luna, Pilar, San Benito, San Isidro, Santa Monica, Socorro
- Populasion (2010): 109,204
1987–2007[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Basilisa, Burgos, Cagdianao, Dapa, Del Carmen, Dinagat, Libjo, Loreto, General Luna, Pilar, San Benito, San Isidro, San Jose, Santa Monica, Socorro, Tubajon
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Surigao
- Ili: Alegria, Bacuag, Claver, Gigaquit, Mainit, Malimono, Placer, San Francisco, Sison, Tagan-an, Tubod
- Populasion (2010): 333,564
-  ^1 Nagikkat idi 15 Abril 1996 tapno mangrugi nga agtaken iti opisina ti Sekretario ti Kaunegan ken Lokal a Gobierno iti simmaruno nga aldaw;[6] nagtultuloy a bakante ti tugaw aginggana idi nagpatingga ti maika-10 a Kongreso.
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mairaman ti ammo itan nga Is-isla ti Dinagat
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mairaan ti ammo itan nga Is-isla ti Dinagat
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- ^ "Ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ket naipasubli a kas maysa nga ili - INQUIRER.net, Damdamag ti Filipinas para kadagiti Pilipino". Newsinfo.inquirer.net. 2006-12-02. Naala idi 2010-05-14.
- ^ "Insubli ti Kangatuan a Korte ti kasasaad a probinsia ti Is=isla ti Dinagat | DateLine Philippines". Dateline.ph. 2010-02-11. Naala idi 2010-05-14.
- ^ Smagul iti Biernes, 02/12/2010 - 05:51. "Inbaga ti Kangatuan a Korte a ti Is-isla ti Dinagat ket saanen a probinsia | ABS-CBN News Online Beta". Abs-cbnnews.com. Naala idi 2010-05-14.
- ^ "Kangatuan a Korte iti Filipinas". Sc.judiciary.gov.ph. Naala idi 2010-05-14.
- ^ "G.R. No. 180050". Sc.judiciary.gov.ph. Naala idi 2010-05-14.
- ^ a b c d e f Congressional Library Bureau. "Roster of Philippine Legislators". Republic of the Philippines, House of Representatives. Naala idi 7 Pebrero 2017.


text:
Bagi ti danum
Ti bagi ti danum ket ti signipikante nga umnong ti danum, a kadawyan iti rabaw ti planeta. Ti termino ket kadawyan a mangibagbaga kadagiti taaw, baybay, ken danaw, ngem mangiraman pay daytoy kadagiti babbabassit nga umnong ti danum a kas dagiti alog, kalugnakan, wenno iti ad-adu a karkarna, dagiti lugnak. Ti maysa bagi ti danum ket saan a nasken a natalna wenno nalas-udan; dagiti karayan, waig, kanal, ken dagiti dadduma a heograpikal a langa a dagiti danum ket agayus manipud iti maysa a lugar iti sabali ket naikeddengda pay a kas dagiti bagi ti danum.[1]
Kaaduan kadagitoy ket dagiti heograpiko a langa a masna a rimsua, ngem adda met dagiti artipisial. Adda dagiti kita a mabalin a masna wenno artipisial. Kas pagarigan, kaaduan dagiti reservoir ket pinartuat babaen ti panaginhinniero kadagiti penned, ngem adda met dagiti masna a danaw nga inus-usar a kas dagiti reservoir. Iti pay maipada, kaaduan dagiti pagsangladan ket dagiti masna a rimsua a luek, ngem adda met dagiti pagsangladan a napartuat babaen ti kontruksion.
Dagiti bagi ti danum a malayag ket ammo a kas dagiti dalan ti danum. Adda dagiti bagi ti danum nga agurnos ti danum ken mangiyakar iti danum, kas dagiti karayan ken dagiti waig, ken dagiti dadduma ket nangrunada nga agtengngel iti danum, kas dagiti danaw ken dagiti taaw.
Ti termino a bagi ti danum ket mabalin pay a mangbaga iti reservoir ti danum a tinengngel babaen ti maysa a mula, a teknikal nga ammo a kas pitotelma.
Dagiti bagi ti danum ket maapektaran babaen ti grabidad a mangpartuat kadagiti apekto dagiti atab ken ugot iti Daga.[2]
Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baybay – ti maysa a dakkel a gay-at iti naapgad a danum a maikapet iti taaw, wenno ti maysa a dakkel, kadawyan a naapgad, a danaw nga awanan iti masna a rummuaran a kas ti Baybay Kaspio ken ti Baybay Natay. Iti kadawyan a panagusar, masansan a maipada iti taaw.
- Danaw – ti maysa a bagi ti danum a kadawyan a nasadiwa a danum , iti relatibo a dakkel a nailaon iti maysa bagi ti daga.
- Karayan – ti maysa a masna a dalan ti danum a kadawyan a binukel babaen ti danum a naala manipud iti presipitasion wenno natunaw a danum iti glasier manipud iti nangatngato a lugar a mapan iti nababbaba a lugar.
- Luek – ti maysa a lugar ti danum a beddengan babaen ti daga kadagiti tallo a bangir, kapada ngem bassbasit ngem ti maysa a golpo.
- Taaw – ti maysa a nangruna a naapgad a bagi ti danum nga iti kadagupan, ket sakupenna ti agarup a 71% iti rabaw ti daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mitsch, W.J. and J.G. Gosselink. 2007. Wetlands, 4th ed., John Wiley & Sons, Inc., New York, 582 pp.[3]
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Langbein, W.B.; Iseri, Kathleen T. (1995). "Hydrologic Definitions: Stream". Manual of Hydrology: Part 1. General Surface-Water Techniques (Water Supply Paper 1541-A). Reston, VA: USGS..
- ^ "What causes high tide and low tide? Why are there two tides each day?". HowStuffWorks (iti Ingles). 2009-05-21. Naala idi 2017-12-10.
- ^ The first edition of Wetlands by Mitsch and Gosselink was published in 1986 by Van Nostrand Reinhold. Second, third, and fourth (current) editions were published in 1993, 2000, and 2007 respectively by John Wiley & Sons. "Wetlands, 4th Edition". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-07-03. Naala idi 2012-07-10.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Bagi ti danum iti Wikimedia Commons


text:
Amanda Bynes
Ni Amanda Laura Bynes (nayanak idi Abril 3, 1986)[1] ket dati nga Amerikana nga aktres.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Avery, Laura (2005). Newsmakers. p. 60.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Amanda Bynes iti Wikimedia Commons
- Amanda Bynes iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Amanda Bynes iti AllMovie
- "Biography of Amanda Bynes". TVGuide.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hunio 16, 2011. Naala idi Oktubre 15, 2010.
- Amanda Bynes iti Twitter


text:
Robert Johnson
Ni Robert Leroy Johnson (Mayo 8, 1911 – Agosto 16, 1938) ket maysa idi nga Amerikano a kumakanta-mannurat iti kanta ken musikero iti blues. Dagiti nangruna a rekordna idi 1936 ken 1937 ket mangiparang iti talento a kombinasion iti panagkanta, kalaing iti panaggitara, ken panagsurat iti kanta a nakaimpluensia kadagiti simmaruno a kaputotan dagiti musikero. Ti saan unay a nadokumentuan a biag ni Johnson ken ti ipupusay idi agtawen iti 27 ket nakaited iti iyaadu iti leyendana, ken ti mairaman ti mitiko ni Fausto nga isuket nangilako iti kararuana iti demonio iti pagsasabtan tapno makagun-od iti balligi.
Idi laeng naipablaak manen iti maysa kadagiti nairekordna idi 1961, iti LP ti King of the Delta Blues Singers, idi nakaabot ti obrana kadagiti ad-adu nga agbuybuya. Mabigbig tattan ni Johnson a kas master ti blues, a naisangayan iti estilo ti Mississippi Delta blues. Isu ket naipammadayawan babaen dagiti adu a musikero ti rock a kas maysa a nangruna nga impluensia; inbagbaga ni Eric Clapton a ni Johnson "ti kangrunaan a naiyanak a kumakanta iti blues iti amin a panawen."[1][2] Naipammadayawan ni Johnson iti Rock and Roll Hall of Fame a kas maysa a nasapa nga impluensia iti immuna a seremoniada iti pammadayaw idi 1986.[3] Idi 2010, inranggo ni David Fricke ni Johnson a maikalima iti listaan dagiti 100 Kalatakan a Gitarista iti Amin a Panawen ti Rolling Stone′.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The 50 albums that changed music". The Observer. UK. Hulio 16, 2006. Naala idi Nobiembre 1, 2008.
- ^ Booklet accompanying the Complete Recordings box set, Stephen LaVere, Sony Music Entertainment, 1990, Clapton quote on p. 26
- ^ "Robert Johnson Inducted at: The 1986 Induction Ceremony". Rock and Roll Hall of Fame and Museum Inc.
- ^ "100 Greatest Guitarists". Rolling Stone. Disiembre 10, 2010. Naala idi Agosto 4, 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Robert Johnson iti Wikimedia Commons
- Sertipikado ti Ipupusay ni Robert Johnson. Estado ti Mississippi.


text:
Makikasar Ngatan?
CONTENTS
Ni EDEN L. CACHOLA-BULONG
53 Dear Ikit Dear Ikit, Lima a tawenen nga adda panagkinnaawatanmi iti maysa kadagiti kaopisinaak. Nagtintinnulongkami kadagiti trabaho iti opisina. Naragsak ken napnuan respeto ti relasionmi. Ammo ti sibubukel nga opisinami ti relasionmi ket ur-urayendan ti naragsak a panagsimpami ngem gapu ti responsibilidadko a kas inaunaan iti innem nga agkakabsat, saanak nga immannugot iti panagsimpami. Agpadakami a naital-o a kas Regional Manager. Gapu ta tagaamiananak, siak ti napan iti Tuguegarao; naidestino met ti boyfriendko iti Bikol. Iti pannaginnaddayomi, naikawa iti maysa nga empleada ti Branch Office a naikaidestinuanna ket naaddaanda iti maysa nga anak. Nagkabbalayda ngem saanda a nagkasar. Pinutedko ti relasionmi nupay nagpakpakaasi a siak ti ikasarna ken katakunaynayna iti biag. Im-block-ko ti cell phone number-na; awanen ti komunikasionmi ngem dumanon met latta amin a damag maipanggep iti biagna gapu ta maymaysa a kompania ti yanmi. Pinaidestino idiay Mindanao, ngem agtultuloy ti panangsuportarna iti binulan a kasapulan ti anakna idiay Bikol. Saanko a naliklikan ti panagkitami iti maysa a lawas a komperensia dagiti Regional Managers. Maymaysa a hotel ti nagyanan dagiti tagaprobinsia a pakaibilanganmi a dua. Nagsubli ti kinapasigmi ket naipalagip ti napalabas. Indukitna manen ti panagkasarmi. Agtawenton iti 40 itoy a Disiembre ket 35-ko met idi Septiembre. Adda pay la riknak kenkuana ngem ‘diay kaadda ti anakna ken pagduaduaak ti estadona. Amangan no agpayso ‘diay photocopy ti marriage certificate nga impakita ‘diay ina ti anakna idi imparehistroda ken pinabuniaganda ‘diay ubing tapno ‘diay apeliedo ti nobiok ti usaren ‘diay ubing. Ikit, kasla kayatkon ti makipaglantip iti dati a nobiok ngem daytoy ti makatubeng. Ania ti aramidek?—Florelinda Florelinda, Nataengankayon. Adda kenka ti desision iti panaglantipyo ta sisasaganakayo metten a mapan iti naestaduan a biag. No maipanggep iti dayta ubing a kadardara iti nobiom iti sabali nga ina, pagrebbenganna dayta. Agpadpadakayo met nga addaanen iti nasayaat a pagsapulan; saanmo a rigatenen ti suporta nga it-itedna iti ubing. Anakna dayta. Rumbeng laeng a suportaranna agingga iti makaadal. Tapno maikkat ti duaduam no nakikasar wenno saan dayta nobiom, agpaalaka iti CENOMAR-na (Certificate of No Marriage) idiay Census (Philippine Statistics Authority itan). No CENOMAR ti maalam, mangipaneknek a saan a nangikasar iti sabali dayta nobiom; isu a sige, ituloyyon ti naragsak a kallaysa. Ngem no Marriage Certificate ti maited, agsanudkan ket bumirokka laengen iti napudno a mangipateg ken mangilala kenka iti agnanayon. Naimbag a gasatmo, kaanakan.—Ikitmo


text:
Ilocano News: 125 nga iskuelaan ti TESDA agmula ken agpatanor adu a makan
Ni Jessie R. Valdez
San Fernando City, La Union (3 October) -- Ti Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ket maysa nga institusyon ti gobierno a tumulong nga mangpa-adda't seguridad ti makan ditoy pagilyan isu nga amin nga sangagasut duapulo ket lima (125) nga iskuelaan ti agrikultura ken sida nga imatmatunan ti TESDA ket tumulong da iti programa ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo nga agpaadu ti produkto ti makan.
Kas sungbat ti direktiba ni Presidente Arroyo nga amin a bakante wenno daga a mabalin nga pagmulaan makan ket mamulaan tapno adda bastante a makan, ti TESDA technology schools isudan ti mangidaulo iti daytoy a programa ni PGMA ta addaan agarup dua ribu (2,000) nga ektarya a daga nga mabalin mamulaan kadagiti taraon ken uray pay pagpatanuran iti sida.
Maysa kadagiti inda napagnunumuan idi miniting ni TESDA Secretary Augusto Boboy Syjuco amin nga administradores ti TESDA nga iskuelaan ket paad-duen da ti produkto ti makan, an-animales, sida tapno saan nga agkurang ti makan ditoy pagilyan.
Maysa a plano da nga imula ken paaduen ket tay dragon a prutas nga addan a napatanor ditoy Bangui Institute of Technology iti ili ti Bangui ken Pasuquin Ilocos Norte. Maysa pay nga suhestiyon da ket ti panagusar ti teknolohiya ti "vermi composting" tapno makapatanor abuno nga organiko a mangpadakkel mul-mula.
No man pay dagiti pang-pangulo ti maseknan nga is-iskuelaan ket napanunut da nga daytoy nga itutulong da a mang-paadu't produkto ti makan ket kasapulan na ti pondo para babbaro nga ramramit panagmula, suporta ti imprastraktura, ken dadduma pay a kasapsapulan, inda nagtutulagan nga iyimplimentar da lattan a dagus daytoy nga programa iti kabiitan a panawen ta makaited met pagkakuartaan kadagiti iskuelaan, kadagiti istudyante, kadagiti komunidad ta ti panagpaadu't makan ket pagsayaatan ti sibubukel a pagilyan. (PIA La Union) [top]


text:
Bago, Negros Occidental
Ti Siudad ti Bago ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Bago ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Abuanan
- Alianza
- Atipuluan
- Bacong-Montilla
- Bagroy
- Balingasag
- Binubuhan
- Busay
- Calumangan
- Caridad
- Dulao
- Ilijan
- Lag-Asan
- Ma-ao Barrio
- Jorge L. Araneta
- Mailum
- Malingin
- Napoles
- Pacol
- Poblacion
- Sagasa
- Tabunan
- Taloc
- Sampinit
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Bago | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Matsuo Bashō
Ni Matsuo Bashō (松尾 芭蕉, 1644 – Nobiembre 28, 1694), naipasngay a kas ni Matsuo Kinsaku (松尾 金作), ken Matsuo Chūemon Munefusa (松尾 忠右衛門 宗房),[2][3] ket isu idi ti kadayegan a mannaniw iti Edo a paset ti panawen idiay Hapon. Iti las-ud ti kabibiagna, ni Bashō ket nabigbigan idi para kadagiti obrana iti kolaboratibo a haikai no renga a porma; tatta nga aldaw, kalpasan kadagiti sigsiglo a komentario, isu ket mabigbigan a kas maysa aturay ti ababa ken nalawag a haiku (idi dayta a panawen ket nakunkuna a hokku). Ti daniwna ket sangalubongan a naindayegan, ken idiay Hapon adu kadagiti daniwna ket napatpataud kadagiti monumento ken tawidan a luglugar. Urayno ni Bashō ket naikeddeng a nadayeg idiay laud para kadgiti bukodna a hokku, isu ket namatmati a ti kasayaatan nga obrana ket adda ti panangiyuna ken panakibinglay iti renku. Isu ket nangibagbanga a, “ADu kadagiti sumursurot kaniak ket makasuratda ti hokku a kas met laeng kaniak. Ti ayan ti panagipakitaak no sinoak ket iti panagisilpo kadagiti berso.”[4]
Ni Bashō ket naipayamammo ti daniw idi isu ket maysa nga ubing, ken kalpasan idi isu ket nakitinnipon ti saririt a ladawan ti Edo (moderno a Tokyo), isu ket napardas a naamaamon iti amin a Hapon. Isu mangmangged a kas maysa a manursuro, ngem liniklikudanna ti sosial, urbano a biag ti literatio a sirkulo ken nagayayat a nagkalkallutang iti amina apset ti pagilian, a napnapan ti laud, daya, ken idiay kaadaywan ti akin-amianan a kabakiran tapno makagun-od kadagiti pangparugso para kadagiti sinursuratna. Dagiti daniwna ket nainpluensian babaen kadagiti nasansanayna kadagiti naipalawlaw a lubongna, a kankanayon a nangipenpen ti rikna ti ladawan ti bassit a simple nga el-elemento.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Louis Frédéric, Ensiklopedia ti Hapon, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2002, p. 71.
- ^ "松尾芭蕉". Ti Kompania ti Asahi Shimbun Company. Naala idi 2010-11-22.(iti Hapon)
- ^ "芭蕉と伊賀上野". 芭蕉と伊賀 Igaueno Cable Television. Naala idi 2010-11-22.(iti Hapon)
- ^ Drake, Chris. ' “Nagsasaruno a Kuriat” ni Bashō a kas Literatura nga Ingles', iti Warnakan ti Renga ken Renku, Pablaak 2, 2012. p7


text:
Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Guadalupe Mabugnao Mainit
Ti Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Guadalupe Mabugnao Mainit ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay Baranggay Guadalupe idiay Carcar, Cebu, iti 50 kilometro manipud iti probinsial a kapitolio ti Siudad ti Cebu. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 57.50 nga ektaria[1] ket mangsaksakop iti maysa a nangruna a reserba ti taudan ti danum ti bakir iti tengnga a kabambantayan ti Mantalongon. Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1972 babaen ti Republika Tignay Blng. 6429.[2]
Ti parke ken kankanayon a papanan dagiti inaldaw nga agbisbisita para kadagiti napudot nga ubbogna nga ayan pay dagiti napadur-as a balay a bassit ken paglanguyan. Dagiti kasla tao ti kadakkelna nga estatua dagiti santo kenni Kristo ken mairaman pay ni Santo Niño de Cebú ket nainayon payen kadagiti pagawisan a pagpasiaran dagiti turista. Ti pay maysa a dalan iti ngato ti turod ket pagturongan dagiti saan a basbassit ngem tallo a kueba, ti kaaduan a nasuksukimat ket ti Kueba Lorett ken Kueba Moymoy. Iti asideg ti Kueba Lorett ket ti sabali pay nga ubbog ken dagiti uppat a karayan. Ti parke ket aglaon pay iti penned a mangipaay ti danum para iti Carcar.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 7 – Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso – Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 15 Hunio 2012.
- ^ "R.A. No. 6429". PhilippineLaw.info. Naala idi 15 Hunio 2012.
- ^ "Sistema ti Danum". Ti Siudad a Gobierno ti Carcar. Naala idi 15 Hunio 2012.


text:
Karachi
Ti Karachi (Karācī (tulong·pakaammo), Urdu: كراچى); Sindhi: ڪراچي) ket isu ti kadakkelan a siudad, kangrunaan a puerto ti baybay ken sentro ti pinansia ti Pakistan, ken isu pay ti kapitolio ti probinsia ti Sindh. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion ti 21 a riwriw a tattao manipud idi Abril 2012. Dagiti nagbanagan ti senso ket mangipakpakita a ti distrito ket pagtaengan dagiti sumurok a 21 a riwriw a tattao, iti densidad ti gangani a 6,000 a tattao ti tunggal maysa a kuadrado kilometro (15,500 ti tunggal kuadrado milia).[7] Ti Karachi ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad iti pagilian, ken ti kadakkelan a siudad iti lubong no maipanggep ti populasion[8] ken isu pay ti maika-11 a kadakkelan nga urbano nga aglomerasion iti lubong.[9] Daytoy ti sentro ti panagibanko, industria, ekonomiko nga aktibidad ken panaglaklako ti Pakistan ken ti pagtaengan kadagiti kadakkelan a korporasion ti Pakistan, a mairaman dagiti maipanggep iti tela, panangipatulod, industria ti automotor, palpaliwa, dagiti arte, moda, panangipaskil, panagipablaak, panangiparang-ay ti sopwer ken mediko a panagsukimat. Ti siudad ket sentro ti nangato nga edukasion idiay Abagatan a Asia ken ti Muslim a lubong.[10]
Ti Karachi ket nairanggo a kas maysa a Beta a siudad ti sangalubongan.[11][12] Daytoy ket isu ti kapitolio ti Pakistan aginggana idi nabangon ti Islamabad a kas kapitolio tapno nasyaat a maiwarwaras dagii panagrangrang-ay iti ballasiw ti pagilian ken tapno mapawilan a maisentro idiay Karachi.[13] Ti Karachi ket isu ti pakabirukan ti Puerto ti Karachi ken Puerto Bin Qasim, dagitoy ti dua a kadakkelan ket kakumikoman a puerto ti rehion. Kalpasan ti pannakawaya ti Pakistan, ti populasion ti siudad ket dimmakkel iti ginasut a ribu kadagiti Muhajirs manipud idiay India ken dagiti dadduma pay a paset ti Abagatan nga Asia ket immayda a nangtaeng idiay Karachi.
Ti siudad ket mabirukan idiay abagatan ti pagilian, idiay igid ti aplaya a sumabtan ti Baybay Arabiano. Daytoy ket naigay-at ti a sumurok a 3,527 km2 (1,362 sq mi) iti kalawa, a gangani nga uppat a beses a dakdakkel ngem ti Hong Kong. Daytoy ket lokal a naamammuan a kas ti "Siudad dagiti Silaw" (روشنیوں کا شہر) ken "Ti Nobia dagiti Siudad" (عروس البلاد) para iti kinarag-ona, ken ti "Siudad ni Quaid" (شہرِ قائد), nga isu ti nakaipasngayan ken lugar a nakaitabonan ni Quaid-e-Azam, ti Nalatak a Daulo, (Muhammad Ali Jinnah), ti nangbangon ti Pakistan, a nangaramid a pagtaenganna ti siudad kalapasan ti pannakawaya ti Pakistan manipud iti Britaniko a Raj idi 14 Agosto 1947.
Dagiti kabsat a siudadUrnosen
- Puerto Louis, Mauritius manipud idi Mayo 1, 2007[14]
- Shanghai, Tsina manipud idi 15 Pebrero 1984[15]
- Hong Kong
- Jeddah, Saudi Arabia
- Tashkent, Uzbekistan
- Istanbul, Turkia
- Beirut, Lebanon
- Dhaka, Banglades
- Izmir, Turkia, manipud idi 1985
- Houston, Estados Unidos manipud idi 8 Mayo 2008[16]
- Manama, Bahrain
- Pristina, Kosovo manipud idi 24 Hulio 2008
- Dubai, U.A.E
- Kuala Lumpur, Malaysia 1 Hunio 2008
- Moscow, Rusia 28 Agosto 2011
Dagiti ladawanUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Opisina ti Administrador". Metropolitano a Korporasion ti Karachi. Naala idi 2012-02-28.
- ^ "Opisina ti Administrador". Metropolitano a Korporasion ti Karach. Naala idi 2012-02-28.
- ^ "Gobierno". Distrito ti Siudad ti Gobierno ti Karachi. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Heograpia ken Demograpia". Distrito ti Siudad ti Gobierno ti Karachi. Naala idi 2010-08-22.
- ^ Nagkaykaysa a Pagpagilian a Reporta dagiti Urbanisasion a Prospekto ti Lubong (online a datos) 2010 a karkulo ti populasion ti Pakistan
- ^ Helders, Stefan. "Lubong: metropolitano a luglugar". World Gazetteer. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-09-30. Naala idi 28 Hulio 2011.
- ^ http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-13637-Sindh-population-surges-by-81.5-pc,-households-by-83.9-pc
- ^ "Dagiti kadakkelan a siudad ken dagiti mayorda idi 2011". Dagiti Mayor ti Siudad. Naala idi 5 Pebrero 2010.
- ^ "Dagiti prospekto ti Urbanisasion ti Lubong, 2009 a panagbalbaliw (online a datos)". Naala idi 11 Mayo 2011.
- ^ "Online a Pakaaamo ti Pakistan a Siudad ti Karachi". Pakistancity.org. Naala idi 2010-05-06.
- ^ "GaWC – Ti Lubong segun ti GaWC 2008". Lboro.ac.uk. 2009-06-03. Naala idi 2009-09-14.
- ^ "GAWC a Listaan ti Pannakairannngo dagiti Siudad ti Lubong". Diserio.com. Naala idi 2009-09-14.
- ^ Dagiti Dragon ken Tigre: Ti Heograpia ti Abagatan, Daya, ken Abagatan adaya nga Asia. John Wiley & Sons. Naala idi 2012-05-04.
- ^ "Karachi: Kabsat a siudad apanagtunos iti Puerto Louis". Dawn Group of Newspapers. 2007-05-01. Naala idi 2007-12-31.
- ^ Ganganaet a Pannakibiang ti Shanghai
- ^ "Dagiti Salaysay ti Damag". Siudad-Distrito Gobierno ti Karachi. 2009-05-08. Naala idi 2010-08-26.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Karachi iti Wikimedia Commons


text:
BAGUIO CITY – Boluntaryo a simmuko kadagiti pulis ti maysa a mannalon kalpasan a pinalpaltoganna ti bayawna a nagresulta iti ipupusay daytoy bayat a nairaman a napaltoganna ti kabsatna sadiay Barangay Upper Lubo, Tanudan, Kalinga idi rabii.
Nabigbig ti suspek a ni Milandro Maslang, 40-anyos, baro ken residente ti Barangay Lower Lubo, Tanudan.
Nabigbig met dagiti biktima a da Joey Gobyang, 20-anyos ken Carmen Maslang Gobyang, 33-anyos, agpada a residente ti Barangay Upper Lubo, Tanudan.
Maibasar iti report, nakangngeg ti suspek a ni Maslang ti ariwawa manipud iti balay ti agasawa a biktima.
Gapu iti daytoy, napan ti suspek iti balay ti agasawa tapnu aganawa nangruna ta maseknan daytoy iti kabsatna ken kakaanakanna.
Nasuron ti biktima a ni Gobyang isut gapuna nga induronna ti suspek a rason met tapnu asuten ti suspek ti paltogna ken paputokanna iti namitlo a daras ti bayawna a nagresulta iti dagus nga ipupusay daytoy.
Natamaan met ti biktima a babai a dagus a naitaray iti pagagasan.
Nakumpiskar metlaeng iti ikot ni Maslang ti inaramatna a caliber 45 pistol a naglaon ti maysa a magazine nga addaan ti uppat a bala.


text:
Konpusianismo
Ti Konpusianismo ket maysa nga etikal ken pilosopikal a sistema a naiparang-ay manipud kadagiti sursuro ti Insik a pilosopo a ni Confucius (孔夫子 Kǒng Fūzǐ, wenno K'ung-fu-tzu, lit. "Master Kong", 551–479 BC). Ti Konpusianismo ket nagtaud a kas maysa nga "etikal-sosiopolitikal a suro" idi las-ud ti Primabera ken Otonio a Paset ti Panawen, ngem kalpasan a naiparang-ay kadagiti metapisikal ken kosmolohiko nga elemento iti Han a Dinastia.[1] Kalpasan ti panangpanaw ti Legalismo idiay Tsian kalpasan ti Qin a Dinastia, ti Konpusianismo ket nagbalin nga ideolohia ti estado iti Han. Ti pannakadadael iti Han idi maikadua asiglo C.E. ket nanglukat ati waya para iti espiritual ken dagiti adda iti sabali a lubong a doktrina iti Budismo ken Daoismo a nangituray ti intelektual a biag ken nagbalin kadagiti nagturturay a doktrina iti las-ud ti Tang a Dinastia. Idi naladaw a Tang, ti Konpusianismo ket sinagepsepna dagiti adu a narikut nga aspeto ken nabaliwan iti Neo-Konpusianismo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Craig 1998, p. 550.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Craig, Edward (1998), Ensiklopedia ti Pilosopia ti Routledge, Tomo 7, Taylor ken Francis, ISBN 978-0-415-07310-3
- Elman, Benjamin A. (2005), Iti bukodda a termino: siensia idiay Tsina, 1550–1900, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, ISBN 978-0-674-01685-9
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Konpusianismo iti Wikimedia Commons
- Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford: Confucius
- Interfaith Online: Konpusianismo
- Dagiti Konpusiano a dokumento
- Oriental a Pilosopia, "Topiko:Konpusianismo"


text:
Manuel L. Quezón Nagakem Nobiembre 15, 1935 – Agosto 1, 1944 Bise Presidente Sergio Osmeña Inunaan ni Emilio Aguinaldo Sinaruno ni José P. Laurel de facto Nagakem Agosto 29, 1916 – Nobiembre 15, 1935 Inunaan ni Naibangon ti puesto Sinaruno ni Manuel Roxas Nagakem Oktubre 16, 1916 – Nobiembre 15, 1935 Nagserbi kenni: Vicente Ilustre (1916–1919) Antero Soriano (1919–1925) José P. Laurel (1925–1931) Claro M. Recto (1931–1935) Inunaan ni Naibagon ti puesto Sinaruno ni Naibangon ti puesto Nagakem Nobiembre 23, 1909 – Oktubre 15, 1916 Agserserbi kenni Benito Legarda (1909–1913) and Manuel Earnshaw (1913–1916) Inunaan ni Pablo Ocampo Sinaruno ni Teodoro R. Yangco Nagakem Oktubre 16, 1907 – Nobiembre 23, 1909 A kas Daulo ti Kaaduan ti Gimong ti Filipinas Nagakem Oktubre 16, 1907 – Oktubre 16, 1916 Inunaan ni Naibangon ti puesto Sinaruno ni Filemon Perez Nagakem 1906–1907
Naiyanak (Agosto 19, 1878 1878-08-19) Baler, Filipinas Natay Agosto 1, 1944 (1944-08-01) (tawen 65) Saranac Lake, Estados Unidos Nakaipunpunan Quezon Memorial Circle, Ciudad ti Quezon, Filipinas Partido ti politika Partido Nasionalista Dadduma a kumadduaan iti politika Partido Demokrata A(s)sawa Aurora Aragón Annak Ma. Aurora Quezon Maria Zeneida Quezon-Avanceña Manuel L. Quezon, Jr. Luisa Corazon Paz Quezon Alma mater Colegio de San Juan de Letran University of Santo Tomas Pirma
Ni
Manuel Luis Quezón y Molina (Agosto 19, 1878 – Agosto 1, 1944) ket nagserbi a presidente ti Mankomunidad ti Filipinas manipud idi 1935 aginggana idi 1944. Isu ti immuna a Filipino a nangipangulo ti gobierno iti Filipinas. Ni Quezón ket naipakpakinakem babaen kadagiti adu a Filipino nga isu ti maikadua a Presidente ti Filipinas, kalpasan ni Emilio Aguinaldo (1897–1901).
Dagiti midia a mainaig ken ni iti Wikimedia Commons Manuel L. Quezon


text:
Ovidio
Ni Publius Ovidius Naso (20 Marso 43 SK – AD 17/18), naamammoan pay a kas ni Ovid iti agsasao ti Ingles a lubong, ket maysa idi a a Romano a mannaniw a kasayaatan a naamammoan a kas ti nagsurat ti tallo a kangrunaan nga urnong ti daniw, ti Heroidas, Amores ken Ars Amatoria, ken ti Metamorposis, ti maysa a mitolohiko a heksametro a daniw. Isu ket nadayeg a naamammoan para iti Fasti, a maipanggep ti Romano a kalendario, ken ti Tristia ken ti Epistulae ex Ponto, ti dua nga urnong dagiti daniw a naisurat idi idu ket naipatalaw idiay Baybay aNangisit. Ni Ovidio ket isu pay ti nagsurat kadagiti nadumaduma a babbassit a pirgis, tiRemedia Amoris, ti Medicamina Faciei Femineae, ken ti atiddog a lunod a daniw nga Ibis. Isu ket nagsurat pay ti napukaw a trahedia, a Medea. Isu ket naipanpanunotan a kas ti apo ti naliday a kopla, ket tinawtawidan anairanggo a kumaduann ni Virgilio ken ni Horacio a kas maysa kadagiti tallo a kanoniko a mannaniw ti Latin a literatura. Ti eskolar a ni Quintiliano ket nangipanunot kaniana a kas ti kinaudi kadagiti kononikal nga elehista ti ayat iti Latin.[1] Ti daniwna, nga adu a tinultulad idi las-ud ti Naladaw a Kina-ugma ken ti Tengnga a Panpanawen, nga kaaaduan a nakaimpluensia ti Europeaano nga arte ken literaturae ken agtultuloy a kas maysa kadagiti kangrunaan a nagtataudan ti klasiko a mitolohia.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Quint. Inst. 10.1.93
- ^ Mark P. O. Morford, Robert J. Lenardon, Klasiko a Mitolohia (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan US, 1999), p. 25. ISBN 0-19-514338-8 ISBN 978-0-19-514338-6
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Ovidio iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Ovidio iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Ovidio iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Script 1
[Mausar daytoy a rekording iti maysa nga IVR. Masapul a makaay-ayo unay daytoy]
Kumusta! Agyamankami iti panagtawagyo iti kumpaniami. Ti kasasayaatan para iti perpekto a voiceover para iti proyektoyo iti isuamin a lengguahe!
Tapno maamoan ti ad-adu pay panggep iti kumpania, talmegan ti one.
No kayatmo ti mangisubmitar iti proyekto wenno makisarita iti Sales team mi, talmegan ti two.
Kasapulan ti tulong manipud iti managtulong a Production Management Team mi?
Awan problema! Maidawat a talmegan ti three.
Para kadagiti saludsod a mainaig-iti-kalidad, talmegan ti four.
Adda aniaman a kapanunutan? Dagiti suhestion? Kayatmi isuda a mangngeg! Talmegan ti five.
[Maidawat a basaen daytoy a kasla agar-arasaaska] Psst! Kayatmo ti agbalin a passet ti team?
[Agsubli iti dati a boses] Agha-hire kami!
Maidawat a bumisita iti website mi tapno maamoan ti ad-adu pay panggep kadagiti agdama a job opening mi!
Script 2
[Mausar daytoy a rekording iti video ti kampanyami iti marketing. Kayatmi daytoy a kasla daniw, makaguyugoy ken medyo misterioso.]
Iti lubong a narigat ti makaala kadagiti voice over. Iti lubong a narigat ken nagastos ti pananggun-od iti karera a voice acting, napagdesisyunanmi ti mangrugi iti rebolusion!
Saan a nalaka daytoy a tun-uyen, ngem napigpigsatayo itan.
Tunggal addang, nangaramidkami iti digital a serbisio tapno ipan ti industria ti voice over iti pagtaenganyo. Iramandaka iti daytoy a mision ken namnamaendaka a makipasset iti daytoy nga arapaap.
Awan innatrasan.
Umaykami, balbaliwantayo ti lubong, ken adtoytayo [Medyo ag-pause ditoy] tapno agtalinaed.
Italekmi ti industria to voiceover kadagiti im-imayo.
Script 3
[Mausar daytoy a rekording iti video ti produktomi. Kayatmi daytoy a naragsak, makaguyugoy ken nabatad]
Apay a dakami ti kasasayaatan nga opsion tapno maala dagiti voice over a propesional?
Kas panangrugi, agited kam laeng kadagiti dekalidad a voice over nga na-screen ti team mi iti Kontrol ti Kalidad. Malaksid iti dayta, ti grupo dagiti artistami iti voice over ket addaan iti rinibribu nga opsion para kadakayo iti adu a lengguahe, estilo ken presyo a mayataday! Kangrunaan ti amin, sakupen ti Garantiami Iti Pannakapnek dagiti proyektomi, no saanka a naragsak iti resulta, sumrek ti team ti production management mi ken isublina ti kuartam. [Ag-pause bassit kalpasan ti tunggal balikas] Awan aniaman a saludsod
Panatiko kami panggep iti suporta iti kostumer, naragsak ti team mi a tumulong. Siguradoenmi a ti eksperiensiayo kadakami ket perpekto, propesional, [Ag-pause bassit ditoy] ken naragsak!


text:
Lehislatibo a distrito iti Kalinga-Apayao
Ti Lehislatibo a Distrito iti Kalinga-Apayao ket isu idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Kalinga-Apayao iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1969 aginggana idi 1972, ti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ken idi manen iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1987 aginggana idil 1998, idi ti Apayao ken ti Kalinga—dagiti probinsia a nakabingayanda idi Pebrero 14 1995—ket naikkan ti bukodda a pannakabagi. Ti Kalinga-Apayao ket nairepresenta idi ti Mountain Province manipud idi 1916 aginggana idi 1969, ken ti Rehion II iti Interim Batasang Pambansa.
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Apayao
- Lehislatibo a distrito iti Kalinga
- Lehislatibo a distrito iti Mountain Province
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Diodia virginiana
Ti Diodia virginiana ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae, ti kadawyan a naganna iti Ingles ket Virginia buttonweed. Daytoy ket dumalapdap, nakamen a perenial nga agraman kadagiti agsumbangir a bulong, masansan a naturikan gapu ti birus a mangraut kadagiti bulong. Puraw dagiti sabong, sukog krus nga agraman kadagiti 4 a petalo. Berde dagiti bunga, masansan a tumpaw iti danum. Ti sebbangan ket mabalin nga agbalin a peste a ruot, narigat a mapaksiat gapu kadagiti agbati a parte iti sirok ti daga no paruten ti mula.[1]
Ti Diodia virginiana ket patneng iti Kuba, Nicaragua, Mehiko, Connecticut, ken iti abagatan-tengnga ken abagatan akindaya nga Estados Unidos. Daytoy ket ammo manipud iti tunggal maysa nga estado kadagiti Golpo ken Atlantiko a pantar manipud iti Texas aginggana iti New Jersey ken dagiti pay amin nga estado iti Tennessee ken Ohio River Valley ken ti akin-abagatan a Great Plains.[2] Ti sebbangan ket naturalisado pay iti Hapon, Taiwan ken akin-amianan a California.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Turf Grass Science at the University of Tennessee, Virginia Buttonweed (Diodia virginiana)" (PDF). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2014-05-03. Naala idi 2014-05-03.
- ^ USDA Plants Database
- ^ Kew World Checklist of Selected Plant Families
- ^ Biota of North America Program


text:
Pagsasao nga Alas
Ti pagsasao nga Alas, Alas-Kluet, wenno Batak Alas, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Sumatra. Dagiti tallo a dialekto, ti Alas, Kluet, ken Singkil (Kade-Kade), ket mabalin a saan a mangbukel iti agmaymaysa a pagsasao; mabalin nga as-asideg ti Alas iti Karo, ken dagiti daduma ket as-asideg iti Dairi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Alas iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Batak Alas-Kluet". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Maiyaramid ti maysa kadagiti tinawen nga actibidad ti Sagada Environmental Guides Association inton (SEGA) Oct. 3-4.
Daytoy ket ti panagpasyar kadagiti banbantay tapno ammuen dagiti mayat nga pagnaan ken mayat nga ipakita kadagiti tourista.
Dagiti banbantay nga mapasyar iti nasao nga trek ket ti Bantay Tinangdanan, Binandilaan ken
Kas gagangay nga ar-aramiden ti SEGA tunggal annual climb ket ti agmula da kadagiti kaykayo iti banbantay (tree planting).
Daytoy ket kas panangipatungpal iti panggep ti grupo nga panang protektar ken panangipreserba iti aglawlaw.
Ita a tawen, kas parte ti daytoy metlaeng nga actibidad ket dumagas dagiti trekers iti tallo nga pagadalan tapno ited dagiti nasolicit da nga art materials para iti primary grades.
Dagitoy nga pagadalan ket idiay Balugan elm. School, Gutang Elm. School ken Maket-an Elm. School.
Mainayon pay ditoy ti Banguitan Elm. School idiay Besao ngem sabalin to nga aldaw ti papanan da idiay Banguitan
Laksid iti panangiyawat kadagiti art materials, agited metlaeng dagiti trekers iti maimula nga caliandra, ken aglecture da biit kadagiti pagadalan maipanggep iti solid waste management ken panag-aywan iti aglawlaw.
Segun kinni Jerry Gaongen, president ti SEGA, kaspulan nga ipasegepsep ti importansya ti panag aywan iti aglawlaw kadagiti ubbing gapu ta isu da ti mangituloy iti panangprotekta ken panangipreserba iti aglawlaw ken masakbayan tayo. (Igon Doco)
Trek to protect our nature, our culture, our future, Maisayangkat no Oct. 3-4
Maiyaramid ti maysa kadagiti tinawen nga actibidad ti Sagada Environmental Guides Association inton (SEGA) Oct. 3-4.


text:
Cher
Ni Cher (/ˈʃɛər/; naiyanak a kas ni Cherilyn Sarkisian; nayanak idi Mayo 20, 1946) ket maysa nga Amerikana a kumakanata ken aktres. Makunkuna a ti Diosa ti Pop, isu ket naibagbaga a mangiladawan iti autonomia iti babai iti kaaduan iti lalaki nga industria. Isu ket ammo para iti naisangayan a contralto a boses ti panagkanata ken ti panagtrabtabahona kadagiti nadumaduma a kita ti panglinglingayan, ken ti pay pangampon kadagiti nadumaduma nga estilo ken itsura kadagiti las-ud ti agpaut iti lima a dekada a pagsapulan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cher". Integrated Authority File. Naala idi Abril 9, 2014.
- ^ SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Cher iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Cher iti Wikiquote (iti Ingles)
- Opisial a website
- Cher iti AllMovie
- Cher iti AllMusic
- Cher iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Cher iti TCM Movie Database


text:
Naimbag nga oras yo amin kailian ken kaarruba, adtoy manen ti nanumo a pagayamyo nga umay maki-abrasa ken makinnistoria ken makinnisem kadakayo babaen iti ABN, sapay la koma ta pia ken nakaradkad latta ti adda kadakayo a sangbayan manen daytoy kolum tayo ket makaipaay kami manen iti ray-aw ken impormasion kadagiti mapaspasamak iti aglawlaw tayo. Saan koma ngarud a dagsensen it barukong ti intay pasaren, Kakayonbgmi ida.
Ala, sapay la koma ngarud ta umisem kayo man iti daytoy inkam ipadigo ita..
Iti naminsan sinitar ti amo a babai ti katulongda a ni Pepita ta nadlawna a dakkelen yti sikog daytoy…
Amo: Pepita, agpudnoka, man kaniak, asino ti ama ta sikogmo.?
Pepita: ni sir, ma’am.
Amo: [unget] langsot, salawasaw, kasano koma ket baog ti asawak.
Pepita: baog ni sir kunayo, maam?
Amop: wen, isu a diak patien ti ibagbagam!
Pepita: no baog ni sir, maam, asino ngarud ti ama ni junjun nga anakyo?
Wahahahahaa!
Ala, kakayong, kaarruba, pangpapudot laeng daydiay ta ne, sobra lamina, ay ina, apay metten a kastoy ti tiempona, nagbara iti aldaw ngem naglamiis iti sardam agingga iti makasingsing ti init isu nga uray dagiti natiliwanda a polis a matmaturog iti duty da idiay metro manila, dida pa nakapuoten piman idi sumrek ti hepe da, wahaha, hoy gisinggg, abakyo pay ti nabsog a beklat nga uray ngata bade-baddekam ket saan a makariing, kababain kayo, panunotenyo, taxes ti umili ti sueldoyo.isu nga agtrabaho kayo iti husto, anak ti——buaya kayo.
Husto laeng kailian ti pannakaikkatda it puestoda ken pannakasuspende da agraman ti hepe da, isu daytansa tay kunada a command responsibility dagitoy a hepe, adda pa diay nakaules, adda pay diay adda arak iti lamisaanda, sus ina, annak ti bua—ya kayo, makapadismaya kayo, mangibabain kayo kadagiti kapadayo a nakauniporme nga ar-aramidenda ti pagrebbenganda iti husto. Dita lugaryo, Kayong, adda kad met kasta? Sus maria kusina kayo, ayna pagburkenyo ti royal blood mi no kasta, agbain kayo met iti bagbagiyo, boluntaryo kayo koman nga agikkat, ta saan a kasta ti namnamaenmi wenno masirsirmatami a trabaho yo wenno serbisio yo, ngem ketdi dakayo ti mangted seguridad dagiti umili iti masakupan yo ngem—ania ngay dayta, nagmayat met ti uurokan yo.
Koma, saan laeng a masuspendi dagitoy amatiliwan a matmaturog kenb agbarbartek a pulis iti oras ti duty da, ngem ketdi, maikat dan iti trabaho da ta agumada a maturog iti babbalayda, aginum nga agingga iti kaykayatda, nagsayaat daytoy nga addang ti pulisiya, tay kunada nga spot inspections, ta ditoy a makitam no agtabtrabaho met laeng dagitoy a naka-duty wenno saan, no adda emergency kasano pay a maka-responde a dagus dagitoy no nabartekda met ken, agkurkuridemdem da, awan a, kasanun no rinaut ida dagiti managdakdakes, awanen ah, natay kayo aminen nga awan laban yo. Awan manen, nakerrasan manen ti panagtalek dagiti umili kadakayo, minulutanyo manen ti nagan ti pulisya, inramrmaanyo manen dagiti awan basolna gapu iti aramidyo, ngem—sabagay talaga a kasta laeng ti biag a kunayo, tungga basket ti kamatis, adda latta nailaok a nabulok. No kasta sakbay a ramaramenna a lungsoten amin, ikkatemon dayta a nalungsot, ibellengmon. Nupay kasta, ammomi nga ad-adu pay laeng dagit husto ti aramidna kadakayo, isu nga agbain kayo met koma, saan laeng a dakayo ti kababain no di ket agraman pamiliayo, dikay kadi mabain?
Ne..ne…ne…Kakayong naimasantayo manen a kunak, isu a baliwanta’y to manen, a… kasta pay pare Jun, kaanuka nga agawis iti kape, agkakape tayo man no maminsan dita opisina, mailiwak met a maki-innistorya kadakayo. Kasta pay, babayooo, tsuptsup muahmuah.


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pasay
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Pasay ket isu ti pannakabagi ti Siudad ti Pasay iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy idi ket nairepresenta a kas paset ti umuna adistrito ti Rizal, ken paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV iti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti Pasay ket naikkan idi ti bukodna a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ken idi pay ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi manipud idi 1987.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 392,869
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti biddut ti DOI
Kitaen ti pateg ti
|doi=
No aglaon dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 iti
|doi=, maaramid ti maysa a pangsubok tapno kitaen no ti paset ti pasakbay ti pateg ti DOI ket aglaon iti maitutop a panangilasin a rehistro ti
10. . Iti pay maipatinayon, ti pateg ti
|doi= ket kitkitaen tapno masigurado a saan nga aglaon kadagiti baetan wenno dagiti en dash ken saan nga agpatingga iti pangtuldek. Saan a maaramid ti adu pay a pammasingked ti DOI.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a husto ti pateg ti
|doi=.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: DOI.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Tenis
Ti tenis ket ay-ayam a kadawyan nga ay-ayamen ti maysa a tao a kasuppiatna ti agmaymaysa a kasupadi (agmaymaysa) wenno baetan ti dua a sankakuyogan dagiti dua nga agay-ayam (dua nga agay-ayam). Ti tunggal maysa nga agay-ayam ket agusar ti rakueta a nakuerdasan iti linas tapno matiro ti lungog a goma a bola a naabbongan ti pieltro iti ngatuen wenno lawlaw ti iket ken iti korte ti kasuppiatna. Ti gandat ti ay-ayam ket panagy-ayam ti bola iti pamay-an a ti kasuppiat ket sanna a mabalin a may-ayam ti nasayaat a panangisubli.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ITF Dagiti Alagaden ti Tenis – Alagaden 25 (Ti Nasayaat a Panangisubli)" (PDF). ITF. Naala idi 5 Mayo 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tenis iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Maitabon iti uneg ti sangapulo ket dua nga oras dagiti tattao a natay nga adda kainaiganna iti covid-19 kas inlawlawag ni Dra. Trina Tabogga Talaga a chief of Hospital iti Ilocos Sur Provincial Gabriela Silang.
Segun ken ni Dra. Talaga iti programa Ryanniag, maibasar ti pagannurutan ti Department of Health ket dagiti maibilang a covid probable, suspected ken confirmed ket saanen a kasapulan pay a mabalsamar ta rumbeng a maitabon nga insigida iti uneg ti 12-hours wenno ma-cremate.
Imbingayna pay a prayoridad dagiti agindeg iti probinsia iti kakaisuna a crematorium iti Ilocos Sur manipod iti kabangibang a probinsia a kas iti Abra ken La Union.
Innayonna a numan bilang saanen a kabaelan iti crematorium ket adda pay iti sabali a pagpilian a rumbeng a maawatan dagiti umili kangrunaan ita nga umad-adu latta iti kaso ti covid-19 iti probinsia.


text:
Kategoria:Kaamerikaan
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
- Abagatan nga Amerika (4 K, 2 P)
- Amianan nga Amerika (7 K, 1 P)
- Latin nga Amerika (7 K, 3 P)
D
- Dagiti pagilian ti Amerika (2 K)
E
- Enbironmento ti Kaamerikaan (2 K)
H
- Heograpia ti Kaamerikaan (7 K)
K
- Kolonisasion ti Kaamerikaan (1 P)
- Kultura ti Kaamerikaan (5 K, 1 P)
P
- Pakasaritaan ti Kaamerikaan (4 K, 1 P)
T
- Tengnga nga Amerika (3 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Kaamerikaan"
Dagiti sumaganad a 5 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 5 a dagup.


text:
Pagsasao a Bulgaro
Ti Bulgaro[3] (бълrapckи eзиk, panangibalikas [ˈbɤ̞ɫɡɐrski ɛˈzik]) ket pagsasao nga Indo-Europeano, a kameng ti Akin-abagatan a sanga ti pamilia ti pagsasao ti Eslabo.
Ti Bulgaro, a kakuyogna ti asideg a kabagianna a pagsasao a Macedonio (naurnong a mangporma iti sasao ti Akin-daya nga Abagatan nga Eslabo), ket addaan kadagiti nadumaduma a pannakailasin a mangigiddiat daytoy kadagiti sabali a Sassao nga Eslabo: dagiti panagbalbaliw ket mairaman ti pannakaikkat ti gramatikal a kaso, ti panagdur-as iti suldong a depinitibo nga artikulo (kitaen ti pagsasao a lugar ti Balkan), ken ti kaawan ti berbo nga inpinitibo, ngem mangitalinaay ken addaan ti ad-adu a panagdur-as ti Proto-Eslabo a sistema ti berbo. Dagiti nadumaduma nga ebidensial a berbo ket adda tapno mangiyebkas ti saan a nasaksian, maibaga manen, ken ti madudua a tignay.
Idi naibatay ti 2011 senso, ti Ethnologue ket kinarkulona a ti Bulgaro ket insasao a kas patneng a pagsasao babaen dagiti 6.8 a riwriw a tattao.[1] Idi 1999, ti World Almanac ket kinarkulona iti 9 a riwriw.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Bulgaro iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Linteg ti Ukrania "Kadagiti Pamunganayan ti Annuroten ti Pagsasao ti Estado, Artikulo 7, paset 2 (iti Ukraniano)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Bulgaro". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 129. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ UCLA Center for World Languages - UCLA International Institute, Bulgarian.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Bulgaro iti Wikimedia Commons


text:
Pearl S. Buck
Ni Pearl Sydenstricker Buck (Hunio 26, 1892 – Marso 6, 1973), naamammuan pay iti Insik a naganna iti Sai Zhenzhu (Insik: 賽珍珠; pinyin: Sài Zhēnzhū), ket maysa idi nga Amerikana a mannurat ken nobelista. A kas anak a babai dagiti misionario, ni Buck kaaduan a nagnanaed iti kabibiagna sakbay ti 1934 idiay Tsina. Ti nobelana a Ti Naimbag a Daga ket isu idi ti kaaduan a nalaklako a libro ti piksion idiay Estados Unidos idi 1931 ken 1932 ken nangabak iti Premio Pulitzer idi 1932. Idi 1938 isu ket nangungunaan ti Premio Nobel iti literatura "para iti nabaknang ken agpayso a deskripsion iti epiko ti biag ti mannalon idiay Tsina ken ti dagiti biograpiko nga obra maestrana." [1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Pearl S. Buck iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Pearl S. Buck iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Plantilia:Ammom kadi/Septiembre 25
- ... a ti tukak (nailadawan) ket adda dagiti agarup a 4,800 a nairehistro a sebbangan a pakaibilangan dagiti sumurok a 85% iti sibibiag a sebbangan ti ampibia?
- ... a ti mais ket isu ti kaaduan a naimulmula nga apit ti bukbukel iti Kaamerikaan ken adda dagiti 332 a riwriw a metriko tonelada a tinawen a tinaltalon idiay Estados Unidos?
- ... a ti Archaea ket naiklase idi kadagiti bakteria a kas dagiti prokariote (wenno Pagarian ti Monera) ken nanaganan dagitoy iti arkeabakteria?
- ... a ni Joseph Haydn ket kankanayon a tinawtawagan nga isu ti "Ama ti Simponia" ken "Ama ti Kuerdas a Kuarteto"?
- ... a ti mineral ket adda dagiti sumurok a 4,900 a kita ken sumurok a 4,660 kadagitoy ket napasingkedan babaen ti Sangalubongan a Gunglo ti Mineral?