text:
2004
Ti 2004 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra DC).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 27 – Salvador Laurel, maika-8 a Bise Presidente ti Filipinas (naipasngay 1928)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 29 – Nick Joaquin, Filipino a nobelista (naipasngay 1917)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 5 – Ronald Reagan, Amerikano a politiko ken aktor, maika-40 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1911)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 1 – Marlon Brando, Amerikano nga aktor (naipasngay 1924)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 2 – Arturo Tolentino, Filipino a politiko (naipasngay 1910)
- Agosto 14 – Czesław Miłosz, Naiyanak a Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1911)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 7 – Pacita Abad, Filipina a pintor (naipasngay 1946)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 2004 iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Ultrabioleta
Ti ultrabioleta ket isu ti elektromagnetiko a radiasion nga addaan iti kaatiddog ti allon nga ab-ababa ngem ti makitkita a lawag, ngem at-atiddog ngem dagiti rayo-ekis, a daytoy ket isu ti sakup a baetan ti 400 nm ken 10 nm, a maipada kadagiti enerhia ti poton manipud iti 3 eV aginggana ti 124 eV. Daytoy ket nanaganan ti kastoy gapu ta ti espektro ket aglaon kadagiti elektromagnetiko nga allon nga addaan kadagiti prekuensia a nangatngato ngem dagiti mailasin ti tattao a kas ti maris a bioleta. Dagitoy a prekuensia ket saan a makita ti tattao, ngem ti makunkuna nga asideg ti ultrabioleta ket makitkita kadagiti adu nga insekto ken dagiti billit.
Ti ultrabioleta a lawag ket mabirukan iti lawag ti init ken maiparuar babaen dagiti elektriko nga arko ken dagiti espesialisado a lawag a kas dagiti lampara a merkurio ken dagiti nangisit a lawag. Daytoy ket mabalin a gapuanan kadagiti kimiko a reaksion, ket gapuanan ti panagsilnag dagiti adu a sustansia wenno pluoresensia. Ti dakkel a pannakaibagi ti ultrabioleta, a mairaman dagiti amin a pakaabutan ti rabaw ti Daga, ket maidasig a kas di ionisado a radiasion. Dagiti nangatngato nga enerhia ti espektro ti ultrabioleta manipud kadagiti kaatiddog ti allon iti agarup a 10 nm aginggana ti 120 nm ('nakaro' nga ultrabioleat)ket dagiti ionisado, ngem gapu ti daytoy a pataud, dagitoy a kaatiddog ti allon ket masagepsep babaen ti nitroheno ken napigpigsa pay a sagepsepen babaen ti dioksiheno, ken isu nga adda daytoy ti ababa unay a kaatiddog ti dalan babaen ti angin.[1] Nupay kasta, ti intero nga espektro ti ultrabioleta a radiasion ket adda met dagiti biolohiko a langa ti ionisado a radiasion, ken ad-adu pay a makadadael kadagiti adu a molekula kadagiti biolohiko a sistema ngem ti naibilangan babaen dagiti simple a pataud ti panagpapudot (kas pagarigan ti pannakabilag ti init). Dagitoy a tagikua a naala manipud iti ultrabioleta a bileg ti poton a mangbaliw kadagiti kimiko a piansa kadagiti molekula, urayno awan ti makaanay nga enerhia a mang-ionisado kadagiti atomo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ultrabioleta a lawag iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: dagiti akinruar a silpo
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo nga aglaon kadagiti silpo ti ruar.
Akinruar a silpo iti
| =
Daytoy ket mapasamak no ania man kadagiti agtengtengel ti titulo a parametro ti dakamat ti CS1 wenno CS2 – ti
|title=,
|chapter=,
|publisher=,
|work= wenno dagiti ania man a parbo a nagan: ti
|journal=,
|magazine=,
|newspaper=,
|periodical= ken
|website= – ket agtengngel ti maysa nga akinruar a silpo (URL). Dagiti akinruar a silpo kadagitoy a parametro ket dadaelenda ti metadata ti dakamat ket mabalin a taudan dagiti nadumadumaa mensahe ti biddut.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, ikkaten ti akin-ruar a silpo manipud iti naibaga a parametro. Ikeddeng nga ikabil ti akin-ruar a silpo iti nasaysayaat a maitunos a parametro:
- para iti
|chapter=, ti URL ket mabalin a maitagikua iti
|chapter-url=.
- para kadagiti dadduma a parmetro, mabalin a maitagikua iti
|url=.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: dagiti akinruar a silpo.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: LCCN
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti biddut iti LCCN.
Kitaen ti pateg ti
|lccn=
Ti parametro ti
|lccn= ket ti panangilasin ti Library of Congress Control Number. Daytoy ket makitkita tapno masigurado a ti panangilasin ket husto ti kaatidogna ken addaan kadagiti husto nga immuna a digit.
Ti LCCN ket ti karakter iti kuerdas dagiti karakter nga agatiddog iti 8–12. Ti kaatiddog ti LCCN ket mangibaga ti tipo ti karakter kadagiti umuna a karakter ti 1–3; dagiti akinkanawan unay a walo ket kankanayonda a dagiti digit.[1]
Saan a maaramid ti ad-adu pay a pammamsingked.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a husto ti pateg ti
|lccn= ket awan dagiti sabali a letra, pangtuldek, wenno dagiti sabali a karakter.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: LCCN.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The LCCN Namespace". Network Development and MARC Standards Office. Biblioteka ti Kongreso. Nobiembre 2003.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Pagsasao a Biga
Ti pagsasao a Biga ket ti nakaro nga inimpluensiaan ti Papuano a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Laud a Papua iti abagatan ti isla ti Misool.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nawaya a panagserrek iti Paradisec iti urnong ni George Grace kadagiti manuskrito manipud iti Unibersidad ti Hawai'i.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biga iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Biga". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Purok (paset ti baranggay)
Ti purok ket paset ti baranggay ken kakuyog ti sitio, ket isu ti kabassitan kadagiti politikal a pannakabingbingay iti Filipinas. Adda laeng dagiti dadduma a baranggay nga addaan kadagiti purok.[1]
Idiay Cebu, ti purok ket kadawyan a buklen dagiti 20 aginggana dagiti 50 wenno ad-adu pay a kamkameng depende iti naisangayan a heograpikal a lokasion ken dagiti rimpuok ti balbalay.[2] Adda met dagiti baranggay ti Cebu ngem addaan kadagiti ad-adu ngem 8 a purok.[3] No mapartuat daytoy ken maikkan iti bilin babaen ti bilin ti baranggay, ili, wenno siudad, ti purok ket makatungpal kadagiti annong ti gobierno iti pannakitinnulong ken panangimaton dagitil lokal nga opisial.[2] Kadagiti kaaduan a purok , ti agmaymaysa a konsehal manipud iti Sangguniang Baranggay ken Kabataan ket isu ti mangipangulo ti panangiturong ti bukodda a purok. Kadagiti dadduma ti agasmang dagiti opisial ket mabutosan iti tinawen wenno tunggal tallo a tawen.[1]
Dagiti purok ket kapadpada met dagiti sitio ngem ti sitio ket ad-adu a naisinsina ken ad-adu nga adda kadagiti away bayat a dagiti purok ket as-asidegda iti sentro ti baranggay, ken naipangpangruna iti baranggay hall.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Alkuino, Xerxes (Agosto 7, 2012). "LGUS URGED TO PUT UP PUROK SYSTEM". Proninsial a Gobierno ti Cebu. Naala idi 11 Pebrero 2013.
- ^ a b "Rafi.Org.Ph: Purok system mobilizes community, improves governance". Ramon Aboitiz Foundation Inc. Mayo 7, 2012. Naala idi 2012-11-14.
- ^ Rien, Fayette C. (Agosto 8, 2012). "Cebu guv wants LGUs to adopt purok system for good governance". Philippine Information Agency. Naala idi 11 Pebrero 2013.


text:
Myrtales
Ti Myrtales ket addaanda iti urnos dagiti agsabsabong a mula a naikabil idi kaunegan ti klado ti eurosids II (wenno dagiti malvid) iti kaunegan ti sistema ti APG III iti pannakaidasig dagiti angiospermae. Dagiti sumaganad a pamilia ket mairaman manipud iti APG III:[1]
- Alzateaceae S.A.Graham
- Combretaceae R.Br. (pamilia ti Combretum imberbe)
- Crypteroniaceae A.DC.
- Lythraceae J.St.-Hil. (pamilia ti loosestrife ken ti pamilia ti granada)
- Melastomataceae Juss. (mairaman ti Memecylaceae DC.)
- Myrtaceae Juss. (pamilia ti myrtle; mairaman ti Heteropyxidaceae Engl. & Gilg, Psiloxylaceae Croizat)
- Onagraceae Juss. (pamilia ti oenothera)
- Penaeaceae Sweet ex Guill. (mairaman ti Oliniaceae Arn., Rhynchocalycaceae L.A.S.Johnson & B.G.Briggs)
- Vochysiaceae A.St.-Hil.
Ti sistema ti Cronquist ket mangited ti isu met laeng a komposision, malaksid ti pannakaikkat ti Vochysiaceae iti urnos ti Polygalales, ken mairaman ti Thymelaeaceae. Dagiti pamilia ti Sonneratiaceae, Trapaceae, ken Punicaceae ket naikkat manipud iti Lythraceae. Ti sistema ti APG III ket maitunos iti duog a sirkumskripsion ti Chronquist iti panagtrato ti Psiloxylaceae ken Heteropyxidaceae iti kaunegan ti Myrtaceae, ken Memecyclaceae iti kaunegan ti Melastomataceae.
Dagiti Ellagitannin ket naireportada kadagiti angiopermae ti dicotyledon, ken nangruna kadagiti sebbangan ti urnos ti Myrtales.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Piloheho a Grupo ti Angiospermae (2009), "Ti panagpabaro ti Pilohenio a Grupo ti Angiospermae a pannakaidasig para kadagiti urnos dagiti agsabsabong a mula: APG III", Botanical Journal of the Linnean Society, 161 (2): 105–121, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x, naala idi Disiembre 10, 2010
- ^ Dagiti Estruktural a Langa ken dagiti Biolohiko a Tagikua dagiti Ellagitannin kadagiti Dadduma a Pamilia ti Mula iti Urnos ti Myrtales. Takashi Yoshida *, Yoshiaki Amakura and Morio Yoshimura, Int. J. Mol. Sci., 2010, 11, pages 79-106, doi:10.3390/ijms11010079
- Conti, E., Erikkson, T., Schonenberger, J., Sytsma, K. J., & Baum, D. A. (2002). Nasapa a Tertiario iti ruar ti India a pannakaiwarwaras ti Crypteroniaceae: Ebidensia manipud iti Pilohenio ken Molekular a Panangipetsa. Ebolusion 56 (10): 1931–1942
- Schönenberger, J. & Conti, E. (2003). Molekular a Pilohenio ken ebolusion ti panagsabsabong ti Penaeaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae, ken Alzateaceae (Myrtales). Amerikano a Warnakan ti Botanika 90: 293–309.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Myrtales iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Myrtales iti Wikispecies


text:
Pagsasao a Chru
Ti pagsasao a Chru (Bietnamis: Chu Ru) ket ti pagsasao a Chamiko ti Bietnam nga insasao babaen ti tattao a Chru iti akin-abagatan a Probinsia ti Lâm Đồng (a naipangpangruna idiay Distrito ti Đơn Dương) ken idiay Probinsia ti Bình Thuận.
Kasl amet dagiti sabali a sasao a Chamiko a naisasao idiay Bietnam (Cham, Jarai, Rade ken Roglai), bumasbassiten ti panagusar ti Chru gapu ta dagiti patneng nga agsasao ket bilingualda iti Bietnamis, nga inus-usar para iti kaaduan a lugar nga opisial wenno publiko,kas dagiti eskula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chru iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Chru". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Sistema ti panagrikna
Ti sistema ti panagrikna ket parte ti sistema ti nerbios nga akinrebbeng para iti panagproseso ti pakaaammo ti puot. Ti sistema ti panagrikna ket buklen dagiti reseptor ti rikna, dagiti neural a pagdalanan, ken dagiti paset ti utek a mairaman ti panangipagarup ti rikna. Dagiti kadawyan a mabigbigan a sistema ti panagrikna ket para kadagiti panagkita, panagdengngeg, somatiko a panagrikna (apiras), panagraman ken olpato (panagangot). Iti ababa, dagiti rikna ket dagiti transduktor manipud iti pisikal a lubong iti sakup ti isip nga idiay ti pangipatarusantayo ti pakaammo, a panagpatuattayo ti panangipagarup iti lawlaw ti lubongtayo.[1]
Ti pagawatan a lugar ket isu ti naisangayan a paset iti lubong a pagsungbatan ti mangawat nga organo ken dagiti mangawat a selula. Kas pagarigan, ti paset ti lubong a pagkitaan ti mata, daytoy ket isu ti pagawatan a lugar; ti lawag iti tunggal maysa a ungkay wenno ti makita ti kono, daytoy ket isu ti mangawat a lugar.[2] Dagiti pagawatan a lugar ket nailasinen para kadagiti sistema ti panagkita, sistema ti panagdengngeg ken sistema ti somatosensoria.


text:
Olimpiada
Ti Olimpiada wenno dagiti Olimpiada nga Ay-ayam (Pranses: les Jeux olympiques) (JO)[1], daytoy ket maysa a kangrunaan nga internasional a mapagteng a mangilanga dagiti kalgaw ken panaglalam-ek nga ay-ayam, nga adda dagiti rib-ribu nga atleta a makibinglay kadagiti nadumaduma a salisal. Dagiti Olimpiada nga Ay-ayam ket naipammategan a kas ti kangrunaan a salisal dagiti ay-ayam iti lubong nga adda dagiti sumurok a 200 a pagilian a makibinglay.[2] Dagiti Ay-ayam ket agdama a maitenggel iti tunggal dua a tawen, a ti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada agsinnublatda, nupay ngarud dagitoy ket mapasamak iti tunggal uppat a taw-tawen iti uneg ti bukodda a naisangayan panawen dagiti ay-ayam. Kasisigud a, ti Taga-ugma nga Olimpiada ket natenggel dagitoy idiay Olimpia, Gresia, manipud idi maika-8 a siglo BC aginggana idi maika-4 a siglo AD. Ni Baron Pierre de Coubertin ket isu ti nagipatakder ti Komite ti Internasional nga Olimpiada (IOC) idi 1894. Manipud idin ti IOC ket nagbalin nga isu ti nangituray a bagi iti Olimpiada a Tignay, a ti patakderna ken dagiti inararamid ket naipalpalawagan babaen ti Olimpiada a Dokumento ti linteg.
Ti ebolusion iti Olimpiada a Tignay idi panawen ti maika-20 ken maika-21 a siglo ket nagbanagan kadagiti nadumaduma a panagbalnaliw kadagiti Olimpiada nga Ay-ayam. Adda kadagitoy a naipagisu ket mairaman ti panagpartuat kadagiti yelo ken panaglalam-ek nga ay-ayam, dagiti Paralimpiko nga Ay-ayam para kadagiti atleta a pilay, ken ti Kinaagtutubo nga Olimpiada para kadagiti kinaagtutubo nga atleta. Ti IOC ket nagampon kadagiti nadumaduma nga ekonomia, politikal, ken teknolohikal a kinapudno iti maika-20 a siglo. A kas ti nagbanagan daytoy, ti Olimpiada ket nagbaliw manipud puro nga agdadamo, a kas naipanunutan ni Coubertin, tapno makapabael ti panagbinglay dagiti propesional nga atleta. Ti panagerang-rang-ay ti kinapangruna iti masa a midia ket nakapartuat kadagiti banag a panagtged ti korporatibo ken panaka-komersio dagiti Ay-ayam. Dagiti Sangalubongan a Gubat ket nagbanagan ti panaka-ukasen dagiti 1916, 1940, ken 1944 nga Ay-ayam. Dagiti dakkel a panagiwelga idi panawen ti Nalamiis a Gubat ket nagipatingga ti panagibinglay kadagiti 1980 ken 1984 nga Ay-ayam.
Buklen ti Olimpiada a Tignay dagiti internasional a pederasino ti ay-ayam (IFs), Komite ti Nailian nga Olimpiada (NOCs), ken dagiti agur-urnos a komite para kadagiti tunggal maysa a naisangayan nga Olimpiada nga Ay-ayam. A kas ti mangikeddeng a bagi, ti IOC ket akinrebbeng para iti panagpili ti siudad a mangsangaili para kadagiti tunggal maysa nga Olimpiada nga Ay-ayam. Ti mangsangaili a siudad ket akinrebbeng para iti panagurnos ken mangibayad ti rambakan dagiti Ay-ayam a maitunos iti kaunegan ti Olimpiada a Dokumento ti linteg. Ti Olimpiada a programa, a binuklan dagiti ay-ayam a maisalisal kadagiti Ay-ayam, ket panggepen pay babaen ti IOC. Ti rambakan dagiti Ay-ayam ket sakupenna dagiti adu a ritos ken dagiti simbolo, a kas ti Olimpiada a wagayway ken panagsilaw, ken dagiti pay pananglukat ken panangriket a seremonia. Sumurok a 13,000 nga atleta ti makisalisal iti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada kadagiti 33 a nadumaduma nga ay-ayam ken dagiti gangani a 400 a mapaspasamak. Dagiti umuna, maikadua, ken maikatlo a a malpas kadgiti tunggal maysa a pasamak a makaawat kadagiti Olimpiada a medalia; balitok, pirak, ken gambang.
Dagiti Ay-ayam ket dimakkelda unayen a gangani a naiprepresenta ti tunggal maysa a pagilian. Iti kastoy a panagrang-ay ket nagpartuat kadagiti nadumaduma a panagkarit, a mairaman dagiti panagiwelga, panaggamut, panagpasusukan dagiti opisial, ken ti terorismo. Iti tunggal dua a tawen, ti Olimpiada ken ti panakailatakanna ti midia ket mangpakabael kadagiti di-amammo nga atleta iti gundaway a makaala iti nailian, ken iti naisangayan a kaso, internasional a pammadayaw. Dagiti Ay-ayam ket mangbukel iti maysa a kangrunaaan nga opurtunidad para iti mangsangili a siudad ken pagilian iti mangipakita kaniana iti lubong.
Taga-ugma nga Olimpiada[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma nga Olimpiada nga ay-yam ket dagiti serie dagiti salisal a natengngel ti nagbaetan dagiti representatibo dagiti nadumaduma a siudad-estado ken pagarian manipud ti Taga-ugma a Gresia, a nangnagruna a nangilanga dagiti atletiko ngem dagiti pay bakal ken dagiti panaglumba ti kalesa a paspasamak. Iti panawen dagiti Olimpiada nga ay-ayam dagiti amain a panagsagsagaba dagiti sumuppiat a makibingbinglay a siudad-estado ket naitongtongkua aginggana ti panakalippas dagiti ay-ayam.[3] Ti nagtaudan dagitoy nga Olimpiada ket namortahan ti misterio ken dagiti sarsarita.[4] Maysa kadagiti kalatakan a mitolohia inagananna ni Herakles ken ti amana ani Zeus a kas dagiti nagtaudan dagiti Ay-ayam.[5][6][7] Segun dagiti sarsarita, ni Herakles ket isu ti immuna a timmawag kadagiti Ay-ayam iti " Olimpiada" ket nagipatakder kadagiti annawid ti panagtengngel kadagitoy iti tunggal uppat a tawen.[8] Dagiti sarsarita ket agtultuloy a kalpasan ti panakakompleto ni Herakles kadagiti sangapulo ket dua nga ob-obra, inpatakderna ti Olimpiko nga estadio a kas pammadayaw kenni Zeus. Ti sumaganad a panakalpas daytoy, isu ket nagna iti nalinteg a linia dagiti 200 nga agpang ken tinawagna daytoy a kaadayo iti maysa a "stadion" (Griego: σtάδιov, Latin: estadio, "entablado"), a iti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti paset ti kaadayo. Ti maysa pay a mitolohia ket maikadua kadagiti immuna nga Ay-ayam iti taga-ugma a Griego a konsepto iti Olimpiko a panagsardeng ti panagdangadang (ἐkexeιpίa, ekecheiria).[9] Ti kaaduan a nawawat a petsa para iti panakapartuat iti Taga-ugma nga Olimpiada ket idi 776 BC; naibatay daytoy kadagiti naisuratan, a nabirukan idiay Olimpia, kadagiti nangabak iti lumba ti panagtaray a natengngel iti tunggal uppat a tawen a nangrugi idi 776 BC.[10] Dagiti Taga-ugma nga Ay-ayam ket mangipabuya kadagiti panagtartaray a paspasamak, a pentatlon (a buklen dagiti panaglagto a paspasamak, panagibakal ti disko ken habalina, taray a lumba ken gabbo), boksing, gabbo, pankration, ken dagiti maipappan ti kabalio a paspasamak.[11][12] Ti tinawtawid ket agibagbaga a ni Coroebus,ti maysa a kusinero manipud ti siudad iti Elis, ket isu ti immuna a kampion iti Olimpiada.[13]
Ti Olimpiada ket kamasapulan a pangrunaan ti relihion, a mangipabbabuya kadagiti ay-yam a paspasamak a maikumaduaan dagiti ritos a sakripisio a mangpammadayaw kenni Zeus (a ti nadayag nga estatua babaen ni Pidias ketnakatakder idiay templona idiay Olimpia) ken ni Pelops, ti nasantuan a bannuar ken mitiko nga ari iti Olimpia. Ni Pelops ket maysa idi a nadayag para iti pannakilumbana iti kalesa kenni Ari Oenomaus iti Pisatis.[14] Dagiti nangabak kadagit paspasamak ket nasiddaawan ken nainmortalisado kadagiti daniw ken dagiti estatua.[15] Dagiti Ay-ayam ket natengngel iti tunggal uppat a tawen, ken daytoy a paset ti panawen, ket makunkuna a dagiti Ismo nga Ay-ayam.[16]
Ti Olimpiada ket nakaabo ti pantok idi maika-6 ken maika-5 a siglo BC, ngem daytoy ket nagin-inut a naapday ti kinapangruna a kas dagiti Romano ket nakaalada kadagiti bileg ken impluensia idiay Gresia. Awan dagiti konsenso ti opisial a panakagibus dagiti Ay-ayam, ti kadawyan a kaaduan a petsa let idi 393 AD, idi tiemperador a ni Teodosio I a nagirangarang a maikkat amin dagiti pagano a kulto ken panagsansanay.[17] Ti maysa pay a petsa ket nadakamat ket idi 426 AD, a ti simmaruno kaniana a ni Teodosio II ket nagbilin ti panagdadael kadagiti amin a Griego a templo.[18] Kalpasan ti panakaapday ti Olimpiada, dagitoy ket saanen a natengngel aginggana idi kaladawan ti maika-19 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Pranses ken Ingles ket isu dagitoy ti opisial a pagsasao para iti Olimpiada.", [1]."(..)
- ^ "Sapasap a pangkita dagiti Olimpiada nga Ay-ayam". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2008-06-04.
- ^ Swaddling, Judith (2000). Dagiti Taga-ugma nga Olimpiáda nga Ay-ayam (2 nga ed.). Austin: Unibersidad iti Texas a Pagmalditan. p. 54. ISBN 0-292-70373-2. OCLC 10759486. Naala idi Hunio 6, 2009.
- ^ Young (2004), p. 12
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 7, 9, 10; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Richardson (1997), p. 227
- ^ Young (2004), pp. 12–13
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 9; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Spivey (2004), pp. 229–230
- ^ "Olimpiáda nga Ay-ayam" (nasken ti agrehistro). Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Crowther (2007) pp. 59–61
- ^ "Dagiti Paspasamak ti Taga-ugma nga Olimpiáda". Ti Perseus a Gandat iti Unibersidad ti Tufts. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Golden (2009), p. 24
- ^ Burkert (1983), p. 95
- ^ Swadling (1999), pp. 90–93
- ^ Olimpiáda a Museo, "Ti Olimpiada" iti Taga-ugma, p. 2
- ^ Nupay kasta, ti linteg ni Teodosio ket saan a naglaon ti naisangyan a reperensia iti Olimpia (Crowther (2007), p. 54).
- ^ Crowther (2007), p. 54


text:
Departamento ti Atlántico
Ti Atlántico (Ingles: Atlantic) ket maysa a departamento ti Colombia, a mabirukan idiay akin-amianan a Colombia idiay kaunegan ti Baybay Karibe iti amiananna, ti Departamento ti Bolívar iti laud ken iti abagatan nga insinsina babaen ti Kanal del Dique, ken ti Departamento ti Magdalena iti daya nga insinsina babaen ti Karayan Magdalena . Daytoy ti maikatlo a kabassitan adepartamento ti pagilian ngemadda ti populasion iti 2,272,170 a mangaramid daytoy kadagiti kapusekan ti populasion a departamento.
Ti kapitoliona ket ti Barranquilla. Dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket ti Soledad ken ti Malambo.
Dagiti gobernadorUrnosen
PolitikaUrnosen
Administratibo a pannakabingbingayUrnosen
Dagiti munisipalidadUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Oktubre 30, 2011, Ni José Segebre ket isu ti gobernador para iti panawen ti 2012–2015. El Heraldo. "Este triunfo es de la gente del Atlántico: Segebre". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-06-28. Naala idi Oktubre 31, 2011.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Atlántico iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Atlántico manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Sasao a Nunusaku
Ti sasao a Nunusaku ket dagiti grupo ti sasao a Malayo-Polinesio, a naisasao idiay ken iti likmut ti isla ti Seram. Awan kadagitoy a pagsasao ket addaan iti ad-adu ngem duapulo a ribo nga agsasao, ken adda dagiti sangkabassit ket naisagmak iti pannakaawan.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kayeli
- Patakai–Manusela
- Tallo a Karkarayan
- Sasao a Luek Piru (dagiti 20 a pagsasao)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Nunusaku". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
JSTOR
Ti JSTOR (pannakabalikas JAY-stor;[1] pangyababaan para iti Journal Storage) ket ti dihital a biblioteka a napundar idi 1995. Dati daytoy idi a naglaon ti dihitado a pablaak dagiti akademiko a warnakan, itan ket magiramanen kadagiti libro lken dagiti kangrunaan a taudan, ken dagiti agdam a apblaak dagiti warnakan. Daytoy ket mangited kadagiti napno a testo dagiti panagbiruk dagiti gangani 2,000 a warnakan.[2] Dagiti ad-adu ngem 8,000 nga instituto manipud kadagiti ad-adu ngem 160 a pagpagilian ket addaanda iti panagserrek iti JSTOR;[2] ken kaaduan ti panagserrek ket babaen ti suskrision, ngem adda met dagiti nadadaan a linaon iti dominio a publiko cket nawaya a magun-od ti sinoman. Idi 2012 JSTOR ket nangirugi iti programa a mangited ti awan bayad a panagserrek iti 3 a banag, dagiti nadadaan nga artikulo, para iti paset ti panawen iti 14 nga al-aldaw para kadagiti agrehistro nga agmaymaysa nga eskolar ken dagiti agsuksukisok.[3]
Dagti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "JSTOR Videos". YouTube. Naala idi 16 Disiembre 2012.
- ^ a b "Annual Summary" (PDF). JSTOR. 19 Marso 2013. Naala idi 13 Abril 2013.
- ^ "Register and read beta".
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Website ti JSTOR.org". JSTOR.


text:
Quintana Roo
Ti Quintana Roo (Panangibalikas nga Espaniol: [kinˈtana ˈro]), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Quintana Roo (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Quintana Roo), ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti Pederal a Distrito, ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 10 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Chetumal.
Ti Quintana Roo ket mabirukan idiay akindaya a parte ti Peninsula Yucatán ken beddengan daytoy babaen dagiti estado ti Campeche iti laud ken ti Yucatán iti amianan a laud, ken babaen dagiti distrito ti Orange Walk ken Corozal ti Belis, ken mairaman pay ti maysa a minia ti pagbeddengan iti Distrito ti Belis iti abagatan. Ti Quintana Roo ket addaan iti aplaya iti daya iti Baybay Karibe ken iti amianan iti Golpo ti Mehiko. Tumunton pay daytoy iti teritorio a mangited daytoy iti basbassit a pagbeddengan iti Guatemala iti abagatan a laud ti estado, ngem daytoy ket suppiatan a lugar a tuntunen pay babaen ti Campeche.
Ti Quintana Roo ket ayan ti siudad ti Cancún, dagiti isla ti Cozumel ken Isla Mujeres, ken dagiti ili ti Bacalar, Playa del Carmen ken Akumal, ken dagiti pay taga-ugma a tidda ti Maya ti Chacchoben, Cobá, Kohunlich, Muyil, Tulum, Xel-Há, ken Xcaret.
Ti estado ket opisial a sakupenna ti kalawa iti 44,705 a kuadrado kilometro (17,261 sq mi), ngem manipud idi 1997 adda maysa a suppiat iti pagbeddengan kadagiti estado ti Yucatán ken Campeche iti maysa a lugar iti agarup a 10,200 a kuadrado kilometro (3,900 sq mi).[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.inegi.org.mx/est/contenidos/proyectos/encuestas/hogares/especiales/ei2015/doc/eic_2015_presentacion.pdf.
- ^ "Controversia Constitucional: Estado de Quintana Roo Vs. Estado de Yucatán (3 de Mayo de 1997)". Suprema Corte de Justicia de la Nacion. Naala idi Abril 6, 2011.
- ^ "Campeche insiste en que Quintana Roo le invadió terreno". Notisureste. Naala idi Abril 6, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Quintana Roo iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Quintana Roo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Heograpiko a datos a mainaig iti Quintana Roo iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Quintana Roo


text:
Taguig
Ti Siudad ti Taguig ti kabaruan a siudad iti Metro Manila iti Filipinas. Masarakan iti lumaud a playa ti Dan-aw Laguna ken kabeddeng ti Siudad ti Muntinlupa iti abagatan, Siudad ti Parañaque iti umabagatan-a-laud, Siudad ti Pasay iti laud, ken ti Siudad ti Makati, ili ti Pateros, ken Siudad ti Pasig iti amianan.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Siudad ti Taguig iti 28 a barbaranggay.
Maysa ti Fort Bonifacio nga espesial nga ekonomiko a distrito iti Siudad ti Taguig.


text:
Subprepektura ti Hidaka
Ti Subprepektura ti Hidaka (日高振興局, Hidaka-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon. Ti laud a bangir ti banbantay ti Hidaka ket isu ti kaaduan a sakupen ti lugar. Awan unay ti populasion ti Hidaka ken addaan daytoy iti kaaduan kadagiti masna a rekurso ti Hokkaido. Ti opisina ti gobierno ket mabirukan idiay Urakawa.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Urakawa.
- 1932: Nanaganan manen ti Subprepektura ti Urakawa iti Subprepektura ti Hidaka.
Ti nagan a Hidaka ("kangato ti init") ket naala manipud iti probinsia iti isu met laeng a nagan a napundar idi 1869, ken nanaganan met iti maysa a di ammo a lugar iti Nihonshoki, ti maysa a libro iti pakasaritaan a naisurat idi 720. Awan ti dagus a koneksion a pagbaetan ti Hidaka iti Nihonshoki ken ti moderno a Hidaka.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Mabirukan iti abagatan-daya nga aplaya ti Hokkaido, ti Subprepektura ti Hidaka ket addaan iti kalawa iti 4,811.91 kuadrado kilometro (1,857.89 sq mi) ken mangaramid daytoy iti maika-7 a kadakkelan a subprepektura iti prepektura ken 5.8% iti dagup a kalawa ti Hokkaido. Ad-adu ngem 80% iti kalawa ket naabungotan iti bakir.
Beddengan ti prepektura ti Subprepektura ti Tokachi iti amianan iti ballasiw ti Banbantay Hidakas. Iti laud ket ti Subprepektura ti Iburi. Ti abagatan a bangir ti subprepektura ket ti bukodna nga aplaya iti Taaw Pasipiko.[2]
Ti Banbantay Hidaka ket ammo dagitoy a kas "Meka ti Panakalay-at ti Banbantay", nga agraman kadagiti ad-adu ngem 20 a banbantay a mairaman ti Bantay Poroshiri iti 2,052 metro (6,732 ft). Dagitoy a bantay ket parte ti Hidaka Sanmyaku-Erimo Quasi-National Park, a mangiraman ti komunidad ti muyongan ti alpino ti Bantay Apoi ken ti aplaya ti langa ti daga ti Rawis Erimo . Dagitoy a lugar ket addaan iti kaatapan a kas ti kayumanggi nga uso, sika nga ugsa, ken kadawyan a seal.[3]
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Distrito ti Hidaka
- Distrito ti Horoizumi
- Distrito ti Niikappu
- Distrito ti Samani
- Distrito ti Saru
- Distrito ti Urakawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti populasion ti Subprepektura ti Hidaka ket 81,407 kadagiti 33,996 a sangkabalayan.[2] Iti senso idi 2005, daytoy ket mangirepresenta ti 1.4% iti dagup a populasion ti Hokkaido. Ti populasion ti Hidaka ket immadu idi 1960. Ti agdama a populasion ket bimmassit iti 4,613 manipud iti kaudian a senso idi 2005.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 9.
- ^ a b "Summary of Hidaka (日高の概要 Hidaka no Gaiyō)" (iti Hapon). Hokkaido Government, Hidaka Subprefectural Office. 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-05-05. Naala idi 2008-06-20.
- ^ "Summary of Hidaka: Nature (日高の概要: 自然 Hidaka no Gaiyō: Shizen)" (iti Hapon). Hokkaido Government, Hidaka Subprefectural Office. 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-06-21. Naala idi 2008-06-20.
- ^ "Summary of Hidaka: Population (日高の概要:人口 Hidaka no Gaiyō: Jinkō)" (iti Hapon). Hokkaido Government, Hidaka Subprefectural Office. 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-06-21. Naala idi 2008-06-20.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Subprepektura ti Hidaka manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Pagsasao a Bantoanon
Ti pagsasao nga Asi[4] ket ti rehional a pagsasao a Bisaya a naisasao a kakuyog dagiti pagsasao ti Romblomanon ken Onhan, idiay probinsia ti Romblon, Filipinas. Nagtaud ti Asi originated idiay isla ti Banton, Romblon ken naiwarwaras iti kaaruba nga is-isla ti Sibale, Simara, ken dagiti ili ti Odiongan ken Calatrava idiay Isla ti Tablas. Dagiti agsasao iti Asi idiay Odiongan ket natawtawaganda iti Odionganon, Calatravanhon idiay Calatrava, Sibalenhon idiay Concepcion, Simaranhon idaiy Corcuera, ken Bantoanon idiay Banton.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lobel, Jason William. 2002. "An introduction to the languages of Romblon." In Sarokan News Magazine, July 8, 2002.


text:
Capra (henero)
Ti Capra ket ti henero dagiti mamalia, dagiti kalding ket buklen dagiti siam a sebbangan, a mairaman ti naatap a kalding, ti markhor, ken dagiti nadumaduma a sebbangan nga ammo a kas dagiti ibex. Ti napaamo a kalding (Capra aegagrus hircus) ket ti napaamo a subsebbangan iti naatap a kalding (Capra aegagrus). Ti ebidensia iti panagpaamo iti kalding ket napetsado iti ad-adu ngem 8,500 a tawen.
Dagitisebbangan ken subsebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Panagpaamo ken dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Maikuyog iti karnero, dagiti kalding ket isuda dagiti immuna a napaamo nga ayup. Ti proseso ti panagpaamo ket nangrugi iti saan a naladladaw ngem 10,000 a tawtawen it inapalabas iti agdama nga akin-amianan nga Iran.[1] Ti nalaka a panagal iti buok ti kalding, karne, ken gatas ket isu dagitoy ti kangrunaan gapuanan. Dagiti kudil ti kalding ket popularda idi nga inus-usar aginggana iti Tengnga a Panpanawen para iti danum ken naibotelia a bino no agbanbanniaga, agkamping, ken dagiti sumagmamano a rehion kas pergamino para iti panagsurat.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Melinda A. Zeder, Brian Hesse: The Initial Domestication of Goats (Capra hircus) in the Zagros Mountains 10,000 Years Ago. Science 24 March 2000: Vol. 287. no. 5461, pp. 2254–2257 online abstract
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Capra (henero) iti Wikimedia Commons
- "Ibex". New International Encyclopedia. 1905.


text:
Aloran
Ti Aloran ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aloran ket nabingbingay a politikal iti 38 a barbaranggay.[2]
- Balintonga
- Banisilon
- Burgos
- Calube
- Caputol
- Casusan
- Conat
- Culpan
- Dalisay
- Dullan
- Ibabao
- Tubod (Juan Bacayo)
- Labo
- Lawa-an
- Lobogon (Tanasak)
- Lumbayao
- Makawa
- Manamong
- Matipaz
- Maular
- Mitazan
- Mohon
- Monterico
- Nabuna
- Palayan city
- Pelong
- Ospital (Pob.)
- Roxas
- San Pedro
- Santa Ana
- Sinampongan
- Taguanao
- Tawi-tawi
- Toril
- Tuburan
- Zamora
- Macubon (Sina-ad)
- Tugaya
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Aloran | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akin-amianan a Mindanao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Tanap ti Cagayan
Ti Tanap ti Cagayan (Cagayan Valley) ket maysa kadagiti rehion ti Filipinas, a napusgan kas Rehion II wenno Rehion 02. Buklen ti lima a probinsia: Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ken Quirino. Ti siudad ti Tuguegarao ti rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan.
Masarakan ti rehion iti dakkel a tanap iti amianan-a-daya a deppaar ti Luzon, iti nagbaetan dagiti kabambantayan ti Kordiliera ken Sierra Madre. Bineltak ti Karayan Cagayan, ti kaatiddogan a karayan iti pagilian, ti Tanap ti Cagayan.
Politikal a pannakaguduagudua[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti komponente a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Cauayan, Isabela
- Siudad ti Santiago, Isabela¹
- Siudad ti Tuguegarao, Cagayan
- Siudad ti Iligan, Isabela
¹ Maysa nga agwaywayas a komponente a siudad ti Siudad ti Santiago.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
Friedrich Nietzsche
Ni Friedrich Wilhelm Nietzsche (Oktubre 15, 1844–Agosto 25, 1900) ket maysa a naindaklan a naimpluensia a pilosopo, sikolohia, ken pilologo nga Aleman. Maysa isuna a napeklan a kritiko ti Kristianismo, Utilitarianismo, idealismo nga Aleman, romantisismo nga Aleman, ken ti sapasap a modernidad.
Dakkel ti nagapuananna ket maysa isuna a napateg a pammakauna ti maika-20 a siglo nga existensialismo, maysa a paratignay iti post-structuralismo ken maysa nga impluensia iti postmodernismo.
Nalatak ni Nietzsche kas maysa nga existensialista a filosopo a nangibatad a "natayen ti Dios" ngem nupay kasta daytoy a batad ket maibilang a maysa kadagiti saan a unay a maaw-awatan iti amin a literatura ti maika-19 a siglo. Saan a literal a a pisikal a natayen ti Dios ditoy ngem ketdi dayutoy a panangisao ket maysa a kontroversial a panangibaga ni Nietzsche a ti Dios ket naikupinen iti biag ti kaaduan a tattao uray saanda a madmadlaw. Ti "pannakatay ti Dios" ket maysa a wagas a panangideklara a dagiti tao ket didan mamatpati iti urnos ti sangkataw-an. Ti ipapatay ti Dios, segun ken ni Nietzsche, ket saan laeng a panangiwaksi iti urnos a cosmic wenno pisikal ngem ketdi panangiwaksi met kadagiti naan-anay a tagipatgen, ti panangiwaksi iti pammati iti maysa nga objetibo ken sanglubongan a morales a linteg. Mangitunda daytoy iti nihilismo ket isu ti inobra ni Nietzsche ti mangsapul iti solusion tapno maadal manen dagiti fundacion dagiti naintaoan a tagipatgen.


text:
Siensia
Ti siensia (manipud iti Latin scientia, a kayatna a sawen ket "pannakaammo") ket maysa a sistematiko a gandat nga agpabangon ken agurnong ti pannakaammo iti porma iti masubokan a panangipalpalawag ken dagiti maipadto a maipanggep ti law-ang.[1] Iti nadaan ken asideg a makaikabagian a kayatna a sawen (nabirukan, kas pagarigan, iti Aristotle), ti "siensia" ket mangitudo ti bagi iti napatalgedan a pannakaammo, iti kita a mabalin ti lohiko ken marasonan a pannakaipalpalawag (kitaen dita Pakasaritaan ken Pilosopia baba).[2] Manipud idi klasiko a taga-ugma ti siensia a kas kita itipannakaammo ket asideg idi a maisilsilpo iti pilosopia. Idi nasapa a moderno a panawen dagiti balikas a "siensia" ken "pilosopia" ket sagpaminsan nga agsinnublat a maus-usar iti Pagsasao nga Ingles. Babaen ti maika-17 a siglo, ti masna a pilosopia (a tatta nga aldwen ket makunkuna a "masna asiensia") ket naikapanunutan idi a nailasin a sanga iti pilosopia.[3] Nupay kasta, ti "siensia" ket nagtultuloy a naus-usar iti nalawlawa a kapanunotan a mangibaga ti napatalgedan a pannakaammo a maipangngep ti maysa a topiko, a kasla iti panagus-usar ti moderno a termino a kas ti biblioteka a siensia wenno politiko a siensia.
Iti moserno a panagusar, ti "siensia" ket kaaduan a mangitudo ti pamay-an a panagkamat ti pannakaammo, a saan laeng a ti pannakaammo a kabukbukodan. Daytoy ket "kadawyan a natrato a kasla kapadpada ti ‘masna ken maipapan ti bagi a siensia’, ken isu nga naigawidan kadagiti sanga iti panagadal a mangibaga ti penomena iti materiales aa law-ang ken dagiti bukodda a linteg, a sagpaminsan nga adda dagiti naibagbaga a pannakalaksid iti puro a matematiko. Daytoy tattan ti agturay a kapanunutan iti ordinario a panagusar."[4] Ti akakikid a kapanunutan iti "siensia" a naparang-ay dagiti sientista a kas ni Johannes Kepler, Galileo Galilei ken Isaac Newton ket nagrugida a nagannurot ti linlinteg iti katutubo a kas ti linteg iti panaggunay ni Newton. Iti daytoy a paset ti panawen kadawyan daytoy a nagbalin a nangitudtiudo ti masna apilosopia a kas ti "masna asiensiae". Kadagiti napalabas iti maika-19 a siglo, ti balikas a "siensia" ket immadu a nagbalin a maikumaduaan ti sientipiko a pamay-an, ti nadisplina a pamay-an ti panagadal ti masna a lubong, a mairaman ti pisika, kimika, heolohia ken biolohia. Idi maika-19 a siglo daytoy a ti termino a sientista ket napartuat idi babaen ti naturalista a teologo a ni William Whewell tapno mailasin kadagiti agbirbiruk ti pannakaammo iti katutubo ken dagiti agbirbiruk ti pannakaammo kadagiti sabsabali a disiplina. TiOxford nga Inggles a Diksionario ket petsaanna ti nagtaudan iti balikas a "sientista" idi 1834. Daytoy ket sagpaminsan a nangibati ti panagadal iti kapanunutan ti nagtagitaoan ken kagimongan iti maysa a nailimbo a linguistiko, a daytoy ket nasolbar babaen ti pannakaidasig dagitoy a luglugar iti akademiko a panagadal a kas ti siensia sosial. Ken dagiti pay maipada, adda dagiti sasabali pay a nangruna a lugar iti naidisiplina a panagadal ken pannakaammo nga adda tatta nga aldaw a babaen ti sapasap a pangyuna iti "siensia", a kas ti pormal a siensia ken naipakat a siensia.
Pakasaritaan ken pilosopia[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siensia iti nawatiwat a panakaipanunutan ket rimsua sakbay ti moderno a panawen, ken kadagiti adua naipakasaritaan a sibilisasion, ngem ti moderno a siensia ket naisangsangayan unay kadagiti bukodna a arngian ken naballigi kadagiti bukodna a nagbanagan a tattan ket agipalpalawag no kasano ti siensia iti kaingetan a kapanunutan iti daytoy a termino. Iti kaaduan anasapsapa ngem ti moderno a panawen, ti maysa pay a kangrunaan a panagbuelta a puntos ket ti panagkarang-ay idi ti kalsiko a masna apilosopia iti taga-ugma nga agsasao ti Griego a lubong.
Sakbayan ti pilosopiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siensia iti sigud a kapanunutanna ket maysa a balikas para iti kita iti pannakaamo (Latin scientia, ti Taga-ugma a Griego a epistemē), ngem saan a ti naipangruna a nainget a kapanunutanbalikas para iti panagbiruk iti kasta a pannakaammo. Iti panakaisangsangayn daytoy ket maysa kadagiti kita iti pannakaammo a dagiti tattao ket mabalinda ti makipakaaamo ken makibinningay. as pagarigan, ti pannakaammo a maipanggep ti panagobra iti masna a banbanag ket nabayagen a naurnong sakbay kadagiti nairehistro a pakasaritaan ken nangiturong ti panagrangrang-ay iti narikut ken konsepto a panagpanpanunnot, a kas naiparang babaen ti panakaaramid kadagiti narikut a kalendario, dagiti pamay-an para iti panagaramid kadagiti makasabidong a mula tapno mabalin a makan, ken dagiti patakder a kas dagiti piramido. Nupay kasta awan dagiti naaramid a maitunos a panagilasin a nagbaetan ti pannakaammo kadagiti banbanag nga agpayso iti amin a komunidad, ken dagiti sabsabali a kita iti komunidad a pannakaammo a kas dagiti mitolohia ken legado a sistema.
Pilosopiko a panagadal ti katutubo[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti panakaparnuay wenno pannakaduktal iti konsepto iti "katutubo" (Taga-ugma a Griego phusis), babaen dagiti Sakbay ti Sokratiko a pilosopo, daytoy met laeng a balikas ket naususar a nangipalpalawag ti masna a "pamay-an" iti panagtubo ti mula,[6] ken ti "pamay-an" a ti, kas pagarigan, ti panagkararag ti maysa a tribu iti maysa a naisangsangayan a dios. Para iti daytoy a rason naitunton a dagitoy a lallaki ket isuda kadagiti immuna a pilosopo iti nainget a kapanunotan, ken isuda pay dagiti immuna atattao a nalawag a nangilasin ti "katutubo" ken "taripnong".[7] Ti siensia ngarud ket nailaslasin a kas ti pannakaammo iti katutubo, ken dagiti banbanag nga agpayso para iti amin a komunidad, ken ti nagan ti naipangpangruna a panagbiruk iti kasta apannakaammo idi ket ti pilosopia — ti nagturayan ti immuna a pilosopo-pisiko. Isuda ket kangrunaan laeng a dagiti agpatta-patta wenno teoretiko, a naisangsangayan nga interesado iti astronomia. Iti panakailasi, ti panagpadas ti panagusar ti pannakaammo ti katutubo tapno tuladen ti katutubo (parbo wenno teknolohia, Griegotechnē) ket nakitkita dagiti klasiko a sientista a kasla maitutop nga interesado para kadagiti nababbaba a klase nga artisano.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "... ti moderno a siensia ket maysa a panaduktal ken maysa pay a panagparnuay. Daytoy idi ket maysa a naduktalan a ti katutubo ket sapasap nga agnanayon nga agtignay tapno maipalpalawag dagiti linteg ken ti pay matematiko; ken nasken dagiti panagparnuay dagiti ramramit ken pamay-an, konsepto, aparato, ken organisasion para iti panangipakita dagiti pannakakadawyan ken panangitalged kadagiti kasla linteg a panakapalplawagan." —p.vii, J. L. Heilbron, (2003, editor-in-chief) Ti Oxford a Kumaduaan ti Pakasaritaan ti Moderno a Siensia New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan ISBN 0-19-511229-6
- "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Naala idi 2011-10-16.
3 a: pannakaammo wenno sistema iti pannakaammo a sumaksakop kadagiti sapasap a kinapudno wenno panagpataray kadagitisapasap a linteg a naipangpangruna no naala ken nasubokan babaen ti sientipiko a pamay-an b: iti kastoy a pannakaammo ween iti kastoy a sistema iti pannakaammo a nmaipanggep ti maipapan ti bagi a lubong ken ti bukodna a penomena
- "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Naala idi 2011-10-16.
- ^ Aristotles, ca. maika-4 a siglo BCE "Nicomachean Ethics Book VI, and Metaphysics Book I:". "Iti sapasap ti senial iti pannakaammo wenno saan a pannakaikaskaso ket isu ti abilidad ti mangisuro, ken para iti daytoy a rason datayo ket agtenggel ti arte ngem ti panagpadas ti sientipiko a pannakaammo (epistemē); para iti artista ket makaisuro, ngem dagiti dadduma ket saan." — Aristotles. Met. 1.981b
- ^ Kas pagarigan ti Philosophiae Naturalis Principia Mathematica ni Isaac Newton (1687), ket naipatarus a "Matematiko a Pamunganayan iti Masna a Pilosopia", ken mangipanunot ti agdama idi a panagusar dagiti balikas a "masna a pilosopia", a mainaig ti "sistematiko a panagadal iti katutubo"
- ^ Oxford English Dictionary
- ^ Needham 1954, p. 150
- ^ Kitaen ti inadaw a sao idiay Homer (maika-8 a c. BCE) Odyssey 10.302-3
- ^ "TRang-ay wenno Agsubli" iti Maysa a Pangyuna ti Politiko a Pilosopia: Sangapulo a Salaysay babaen ni Leo Strauss. (Naipalawa a bersion ti Politiko a Pilosopia: Innem a Salaysay ni Leo Strauss, 1975.) Ed. Hilail Gilden. Detroit: Wayne State UP, 1989.
- ^ Strauss ken Cropsey eds. Pakasaritaan iti Politiko a Pilosopia, Maikatlo nga edision, p.209.


text:
Heike Kamerlingh Onnes
Ni Heike Kamerlingh Onnes (21 Septiembre 1853 – 21 Pebrero 1926) ket Olandes pisiko ken Nobel a laureado. Isu ti nangpionero kadagiti pamay-an ti reprigerasion ken nagusar kadagitoy tapno agsukimat no kasano nga agkukua kadagiti materiales no malamiisanda iti sero absoluto. Isu idi ti immuna a nangilikido iti helio. Ti panagpataudna kadagiti nakaro a temperatura ti krioheniko ket isu ti nakaiturongan ti panagduktalna iti superkonduktibidad idi 1911: para kadagiti naisangayan a materiales, ti resistansia ti elktriko ket kellaat a mapukaw kadagiti nababa unay a temperatura.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ van Delft, Dirk (2007) Freezing physics, Heike Kamerlingh Onnes and the quest for cold, Edita, Amsterdam, ISBN 9069845199.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- de Bruyn Ouboter, Rudolf (Marso 1997). "Heike Kamerlingh Onnes's Discovery of Superconductivity". Scientific American. 276 (3): 98–103. doi:10.1038/scientificamerican0397-98.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Heike Kamerlingh Onnes iti Wikimedia Commons
- Premio Nobel, Pisika 1913—opisial a sitio.


text:
Sausset-les-Pins
Ti Sausset-les-Pins ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket asideg idiay Carry-le-Rouet, isu a daytoy manipud idi 1908 dagitoy dua a purok ket saanda a husto a nabeddengan. Iti pay maipatinayon, daytoy ket 35 km a kaadayo manipud idiay Marseille, ken42 km a kaadayo manipud idiay Aix-en-Provence.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sausset-les-Pins iti Wikimedia Commons


text:
Epiko ni Gilgamesh
To Epiko ni Gilgamesh, ket maysa nga epiko a daniw manipud iti Mesopotamia, daytoy ket maysa kadagiti kasapaan a nabatbati nga obra ti literatura. Ti literario a pakasaritaan ti Gilgamesh ket mangrugi kadagiti lima a naway a Sumeria a daniw a maipanggep kenni 'Bilgamesh' (Sumeria para iti Gilgamesh), ari iti Uruk. Uppat kadagitoy idi ket inus-usar a kas taudan a material para iti naipagtitipon nga epiko iti Akadio. Daytoy nga immuna a naipagtitipon nga epiko, a naamammuan iti bersion a "Duog a Babiloniko ", ket napetsaan idi maika-8 a siglo BC ken natituloan manipud iti incipit, Shūtur eli sharrī ("Rimbawan dagiti Amin a Dadduma nga Ari"). Bassit laeng dagiti pirgisna ti nabattbati. Ti naud-udi a bersion ti "Alagaden a Babiloniko" ket napetsaan idi maika-13 a siglo aginggana iti maika-10 a siglo BC ken addaan iti incipit a Sha naqba īmuru ("Nga Isu iti Nakakita ti Kaadaleman"). Dagiti pirgis dagiti agarup a pagkatlo iti daytoy nga at-atiddog, sangadosena a tableta a bersion ket nabirukanen. Adda dagiti kasayaatan a kopia ket naduktalan kadagdiay nadadael a ti biblioteka iti maika-7 a siglo BC ti Asiriano nga ari a ni Ashurbanipal.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gilgamesh ken ni Huwawa, bersion A
- Gilgamesh ken ni Huwawa, bersion B


text:
2003
Ti 2003 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 26 – Yun Hyon-seok, Koreano a mannaniw, mannurat ken aktibista (naipasngay 1984)
- Hunio 12 – Gregory Peck, Amerikano nga aktor (naipasngay 1916)
- Hunio 29 – Katharine Hepburn, Amerikana nga aktres (naipasngay 1907)
- Hulio 27 – Emmanuel Pelaez, maika-7 a Bise Presidente ti Filipinas (naipasngay 1915)
- Nobiembre 9 – Art Carney, Amerikano nga aktor (naipasngay 1918)


text:
Asingan
Ti Asingan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Asingan ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Ariston Este
- Ariston Weste
- Bantog
- Baro
- Bobonan
- Cabalitian
- Calepaan
- Carosucan Norte
- Carosucan Sur
- Coldit
- Domanpot
- Dupac
- Macalong
- Palaris
- Poblacion East
- Poblacion West
- San Vicente Este
- San Vicente Weste
- Sanchez
- Sobol
- Toboy
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Asingan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Penned ti Tallo a Baw-ang
Ti Penned ti Tallo a Baw-ang ket maysa a hidroelektriko a penned a sangadpaanna ti Karayan Yangtze babaen ti ili ti Sandouping, a mabirukan idiay Distrito ti Yiling, Yichang, ti probinsia ti Hubei, Tsina. Ti Penned ti Tallo a Baw-ang ket isu tikadakkelan a estasion ti elektrisidad iti termino iti naikabil a kapasidad (22,500 MW). Idi 2012, ti kaadu ti elektrisidad a pinartuat ti penned ket kapadpadana idi ti kaadu a pinartuat babaen ti Penned Itaipu. [1]
Malaksid para iti pagawitan ti bapor, ti gandat ti pened ket nakompleto ken napno nga agtartaray manipud idi Hulio 4, 2012,[2][3] idi dagiti naudi a nangruna a turbina iti sirok ti daga nga estasion ket nangrugi iti panagpataud. Ti tunggal maysa a turbina ket adda ti kapasidad iti 700 MW.[4] Ti bagi ti penned ket nalpas idi 2006. Ti panangikapet kadagiti 32 a turbina ti penned kadagiti dua a basbassit a generator (50 MW iti tunggal maysa) tapno mabileganna laeng ti estasion, ti dagup kapasidad ti mapataud nga elektrisidad tipenned ket 22,500 MW.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2012年三峡工程建设与运行管理成效十分显著".
- ^ "三峡工程最后一台机组结束72小时试运行". ctg.com.cn. Naala idi 2012-06-23.
- ^ "Sirok ti daga nga estasion ti elektrisidad ti Tallo a Baw-ang ken ti mekanikal nga aruaten ket naipasa iti produksion" (iti Insik). Korporasion ti Tallo a Baw-ang ti Tsina. Naala idi 8 Hulio 2012.
- ^ "三峡工程左右岸电站26台机组全部投入商业运行" (iti Insik). Gandat a Korporasion ti Tallo a Baw-ang ti Tsina. 2008-10-30. Naala idi 2008-12-06.
- ^ ":: Ti dakkel a pagurnongan ti danum ti Tallo a Baw-ang ket inpangatoda ti danum iti tarheta nga agpanghl". Xinhua. 2008-10-07. Naala idi 2010-11-23.
- ^ "nangrugin ti Panagsubok ti Kinaudi a Turbina ti Penned ti Tallo a Baw-ang ti Tsina". Inventor Spot. Naala idi 2011-05-15.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Penned ti Tallo a Baw-ang iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Tallogasut walopulo ket tallo iti covid-19 cases a nainayon iti probinsia isu nga umaboten iti 9,314 idinto nga uppat iti nainayon a natay isu nga umaboten iti 181 kas maibasar ti listaan iti Ilocos Sur COVID-19 Task Force.
Kaaduan a kaso ket nairekord idiay Bantay a limapulo ket dua, San Ildefonso a tallopulo ket walo, Sinait a tallopulo ket uppat, sag-tallopulo ket tallo iti San Vicente ken Sto. Domingo, ken tallopulo ket maysa iti Vigan.
Manipod met iti duapulo ket pito a kaso iti San Juan ket adda ti maysa a pimmusay, duapulo ket dua a kaso manipod Magsingal a maysa a pimmusay, duapulo ket maysa iti Cabugao, sangapulo ket innem iti Sta. Maria a maysa iti pimmusay, sag-sangapulo ket tallo iti Narvacan, sag-sangapulo ket dua iti Nagbukel ken Suyo, Sta. Catalina a sangapulo ken maysa iti pimmusay, sag-tallo iti Banayoyo, Candon, Cervantes ken San Esteban, dua iti Tagudin ken saggaysa iti Gregorio del Pilar, San Juan, Santiago ken Lidlidda.
Kadagiti nairekord a kaso ket tallo iti reinfection idinto a 2,440 iti aktibo a kaso.
Iti agdama, 6,693 iti total recoveries ta nanayunan ti duapulo ket pito a nalaingan.


text:
Naimbag nga agsapa kadakayo amin! Itatta nga maika-32nd a tawen ti Cordillera Day, ikkan tayo man ti pammadayaw dagiti nangbuwis ti biag da para iti panagserbi kadagiti umili ti Cordillera. Nangnangruna ditoy, ket lagipen tayo koma dagiti banuar ken martyr, dagiti kakadua tayo a pimmusayen, bayat a limmablaban da tapno iyabante ti tignayan ti umili para iti daga, biag ken karbengan.
Maysa kadagitoy ni Padi Eduardo Solang, dati nga Secretary-General ken Chairperson ti Cordillera Peoples Alliance. Katkatay na idi April 8, 2016. Haan nga innimot ni Padi Solang ti laing, adal, ken kaammoan na tapno suruan dagiti adu a miembro, lider ken aktibista ti CPA iti nadumaduma a probinsya. Haan tayo a malipatan ti gaget ken ragsak na a nangted biag ken enerhiya kadagiti adu nga aktibidad ti umili. Ti pammagbaga na a kas elder ti Cordillera ket dakkel a tulong tapno resuten dagiti riri iti baet dagiti tribu ken umili. Saan tayo a malipatan ti kankanta ken lualo na nga insuro na kadagiti nalawa nga umili. Dagitoy ket agtutuloy a mangtartarabay kadatayo tapno biagen ken saan a mapukaw dagiti napapateg nga ugali ken kultura ti nainsigudan nga umili ti Cordillera.
Kasta met nga ikkan tayo pammadayaw ti maysa nga inna ti Cordillera, ni Baket Endena Cogasi, nga pimmanaw idi March 8, 2016. Maysa isuna nga pioneer ti CPA ken ti Innabuyog. Natured a lider-babbai; saan a nagbuteng a sanguen dagiti armado a soldado ti gobyerno tapno papanawen ti military ken kiddawen ti hustisya para kadagiti biktima ti pammapatay, torture, panagtilliw, panagbalud ken dadduma pay a panaglabsing ti karbengan-tao dagiti umili.
Kasta met a bigbigen tayo ni Nadet Capuyan, maysa a nalaing ken committed nga aktibista ken mannakigubat. Ubbing pay lang isuna nga pimmusay idi Marso 28 gapu iti nakaro ken nabayag a sakit. Ngem dakkel ti kontribusyon na iti pangkabuklan a tignayan tayo.
Maysa nga lakay, maysa nga baket ken maysa nga ubing. Banuar da amin ti Cordillera. Ikkan tayo man isuda ti 30 segundo of silence a kas pananglagip.
Haan ko maibaga amin nga nagan dagiti banuar ken martyr tayo itatta. Adu da unayen iti kinabayag – nasurok 3 a dekada – ti pannakidangadang ti umili ti Cordillera. Tinawen tayo met nga laglagipen isuda, kada okasyon ken programa ti Cordillera Day.
Nu ketdi, ti kayat ko nga ikkan ti dakkel a panangbigbig ken pammadayaw itatta nga aldaw, ket dagiti sibibiag pay nga sipipinget a mangitultuloy ti inlablaban dagiti imun-una nga banuar ken martyr. Dakayo nga uubbing, babbaket, ken lallakay nga adda ditoy itatta nga Aldaw Kordillera. Dakayo nga agtultuloy nga agtabtrabaho ken agserserbi para iti umili. Dakayo nga aggargaraw iti full time man wenno part time, uray bassit ti maaw-awat yo nga kuarta wenno allowance a pangbiag. Dakayo nga agpuypuyat tapno agkampanya para kadagiti progresibo a partylist ken tapno ipangabak ti kandidato tayo para Senador a ni Neri Colmenares. Pammadayaw kadakayo, kakadua! (chant: O-uway, adivay. Hey! Hey!)
Dakayo nga mannalon, mangmangged, drivers ken nakurapay nga umili ti siyudad. Dakayo nga estudyante ken agtutubo, dagiti babbai, teachers, government employees, health professionals, media, church people. Dagiti indigenous peoples, ken ti dadduma pay a sektor. Dakayo nga agpampamulat, ag-or-organisa ken agmobmobilisa kadakuada, nga naanus nga agpalpalawag ken agit-ited ti innadal kadagiti kakailian tayo iti amin a gundaway nga adda kabalinan na. Tapno maawatan ti kasasaad ken kagagalad ti gimong tayo a Pilipinas, a manangundaway iti sirok ti agdama a sistema ti imperyalismo iti intero a lubong. Pammadayaw kadakayo, apo! (chant: O-uway, adivay. Hey! Hey!)
Nayon pay nga padayawen tayo dagiti NGO a mangipatpatungpal ti proyekto kadagiti aadayo nga lugar iti probprobinsya, tapno laeng maikkan serbisyo pang-sosyo-economiko dagiti nabaybay-an nga umili. Masussuspetsa da pay nga NPA, wenno prente kano dagiti komunista, ngem itultuloy da latta ti importante a trabaho da iti kaaw-awayan. Kasta met a padayawen tayo dagiti propagandista – dagiti mannurat, broadcasters, artista, photo/videographers – nga saan a mabanbannog nga agiparparuar kadagiti statements, artikulo ken dadduma pay a porma ti komunikasyon tapno ipablaak ti usto a panag-amiris kadagiti isyu a sangsanguen tayo. Pammadayaw kadakayo, apo! (chant: O-uway, adivay. Hey! Hey!)
Dakayo nga saan a mabanbannog nga agralrally iti kalsada, nga adda iti frontlines wenno sanguanan iti terorismo ti estado. Dakayo a biktima ti pamutbuteng, surveillance, torture ken dadduma pay nga panaglabsing kadagiti wayawaya ken karbengan tayo. Dakayo nga human rights defenders, a mangsalsalaknib iti karbengan, daga ken pangkabiagan ti umili. Pammadayaw, apo! (chant: O-uway, adivay. Hey! Hey!)
Dakayo nga elders nga saan nga mauum-uma a lumablaban. Nga uray man bimmaket ken limmakay kayon, ket agtigtignay latta aginggana itatta. Dakayo nga agtaltalinaed a nabaked ti kapanunutan ken paninindigan, kalapasan iti nabayag ken narigat a kapadasan iti uneg ti nasurok 30 a tawen. Pammadayaw kadakayo! (chant: O-uway, adivay. Hey! Hey!)
Ngarud, bigbigen ken padayawen tayo ti nalawa, nakurapay ken marigrigat nga umili ti rehiyon Cordillera ken ti masa nga Pilipino. Isuda ti kangrunaan nga pwersa para iti panagbaliw ti kasasaad iti pagilian tapno magun-od ti nailian a demokrasya ken talna. Saan da nga agbirbiruk ti aniaman a bayad, pabuya wenno premyo, nu di ket, gandat da laeng ti pagsayaatan ti kaaduan, ken ti napintas a masakbayan para kadagiti aannak tayo ken ti sumaruno a kapututan. Isuda ti pudno a banuar ti Cordillera. Isuda ti rumbeng nga ikkan tayo ti pammadayaw itatta nga Cordillera Day 2016! (chant: O-uway, adivay. Hey! Hey!)
Today, as we celebrate Cordillera Day 2016, we celebrate the lives of our martyrs and heroes. We celebrate our lives of service to the people, as we continue to experience numerous hardships and dangers under the prevailing oppressive and fascist regime. We celebrate our victories in the face of all these challenges. And we celebrate our undying commitment to fight for justice, democracy and freedom for our people.
Today, in the face of overwhelming odds and challenges against us, we celebrate our determination to see the peoples’ struggle to its victorious end. Lumaban tayo aginggana’t balligi! Agbiag tayo amin ken salamat apo!
Jill K Carino
Vice Chairperson
Cordillera Peoples Alliance


text:
Pagsasao a Madak
Ti pagsasao a Madak ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Baro nga Irlanda, Papua Baro a Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Madak iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Madak". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti urnong ni Robert Blust iti Kaipuleohone ket mairaman dagiti naisurat a nota iti Madak, a nailista iti urnong a kas Madak


text:
Pagsasao a Kola
Ti pagsasao a Kola ket maysa kadagiti sasao nga Aru, nga insasao babaen dagiti agtataeng idiay Is-isla Aru.
Ti pagsasao a Kola ket kaaduan nga inus-usar idiay isla ti Kola, idiay amianan a patingga ti Is-isla Aru, ngem insasao pay babaen dagiti tattao a Kola nga agtataeng idiay Dobo ken dagiti sabali a parte ti Maluku.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kola iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Kompane iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kola–Kompane". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Ekolohia
Ti ekolohia (manipud ti Griego: oἶkoς, "balay"; -λoYίa, "panagadal iti"[A]) ket isu ti sientipiko a panagadal kadagiti panagkakabagian dagiti sibibiag nga organismo iti tunggal maysa kaniada ken dagiti bukodda nga abiotiko nga enbironmento. Dagiti topiko a kinaynaytan dagiti ekologo ket mairaman ti dibersidad, pannakaiwarwaras, kaadu (biomasa), bilang (populasion) dagiti organismo, ken ti pay pagbibinglayan a baetanda iti kaunegan ken dagiti ekosistema. Dagiti ekosistema ket buklen dagiti dinamiko a pannakitignay a paset a mairaman dagiti organismo, dagiti komunidad a pakabuklanda, ken dagiti saan nga agbibiag a komponente iti enbiromentoda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ekolohia iti Wikimedia Commons


text:
Maluku (probinsia)
Ti Maluku ket ti maysa a probinsia ti Indonesia. Daytoy ket buklen dagiti akintengnga ken akin-abagatan a rehion ti Is-isla Maluku. Ti kangrunaan a siudad ken kapitolo ti probinsia ket ti Ambon idiay bassit nga Isla Ambon. Ti probinsia ket addaan iti populasion iti 1,533,506 manipud iti senso idi 2010, ken ti kaudian a karkulo (manipud idi Enero 2014) ket 1,708,190.
Amin dagiti Is-isla ti Maluku ket parte idi ti bugbugtong a probinsia manipud idi a 1950 aginggana idi 1999. Idi 1999 ti akin-amianan a parte ti Maluku (buklen idi ti Rehensia ti Maluku Utara, ti Rehensia ti Halmahera Tengah ken ti Siudad ti Ternate) ket naisinada tapno mangporma iti naisina a probinsia iti Amianan a Maluku (Indones: Maluku Utara)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Maluku (probinsia) iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Maluku (probinsia) manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Kategoria:Panagtaripato ti CS1: adu a nagnagan: editors list
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga agus-usar iti
|editor=, wenno dagiti parbo a naganna.
Dagiti artikulo ket nailistada iti daytoy a kategoria no ti Modulo:Citation/CS1 ket ilasinna dagti dakamat nga agusar ti agmaymaysa a porma dagiti parametro ti listaan ti nagan ti editor tapno mangilista dagiti adu a nagan. Ti panagaramid daytoy ket mangdadel ti metadata ti dakamat. Dagiti panid iti daytoy a kategoria ket nasken laeng koma nga inayon babaen ti Modulo:Citation/CS1.
Babaen iti kasisigud, dagiti mensahen ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket maiparang kadagiti amin nga agbasbasa ken dagiti mensahe ti pagtaripatuan a kategoria ket nailemmneg manipud kadagiti amin nga agbasbasa.
Ikabil dagiti sumaganad a teskto iti bukodmo a panid iti common CSS wenno iti espesipiko a panid ti CSS ti kudil (ti common.css ken skin.css):
Tapno maiparang dagiti mensahe ti panagtaripatuan:
.mw-parser-output span.cs1-maint {display: inline;} /* Iparang dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Tapno maiparang amin dagiti biddut mensahe a kaisigud a nailemmeng:
.mw-parser-output span.cs1-hidden-error {display: inline;} /* Iparang amin dagiti mensahe ti biddut ti cs1|2 */
Tapno mailemmeng kadagiti mensahe ti biddut:
.mw-parser-output span.cs1-visible-error {display: none;} /* Ilemmeng dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: di nasuportaran a parametro
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti saan a mabigbigan a nagan ti parametro.
- Di ammo a parametro ti
|xxxx=di naikaskaso
- Di ammo a parametro ti
|xxxx=di naikaskaso (
|yyyy=maisingasing)
Ireporta dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 daytoy a biddut no ti paset ti paris ti parametro ti
|name=value ket saan a mabigbigan a kas husto a nagan. Iti kadawyan, daytoy ket gapuanan babaen dagiti biddut ti panangiletra ken kapitalisasion.
Kadagiti daan nga estilo dagiti plantilia ti dakamat, imposible idi ti manginayon ti pakaamo iti kaunegan ti plantilia a simple laeng a di maikaskaso wenno kas dagiti saan a mabigbigan a parametro. Ti makina a naibatay iti Lua a CS1|2 ket saanna a di ikaskaso dagiti saan a mabigbigan a parametro. Ti panggep ti dakamat ket ti husto a panangibaga ti taudan; saan nga agtignay a kas repositorio ken taudan ti pakaammo.
Dagiti parametro ti plantilia ti CS1|2 ket bassit a letra. Ireporta ti CS1|2 daytoy a biddut no ti nagan ti parametro ket aglaon kadagiti dakkel a letra (Xxxx, xxXx, XXXX) ngem ti nagan ti parametro ket naipalawag a kas bassit a letra (xxxx). Dagiti panangilasin a parametro, kasla ti
|isbn=,
|pmc=,
|doi=, kdpy., ket mabalinda a bassit a letra wenno dakkel a letra, ngem saan a dagiti aglalaok a kaso (ti
|isbn= wenno ti
|ISBN= ngem saan a
|Isbn=). Para kadagiti kadawyan a madi ti pannakailetra a parametro, kas ti
|pubisher= imbes a ti
|publisher=, isingasing ti CS1|2 ti husto a nagan ti parametro.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, sukatan dagiti kamali a nagan ti parametro iti husto a nagan, no mabalin usaren ti naisingasing a nagan. Siguraduen a ti nagan ti parametro ket husto a nailetra ken awan dagiti karakter malaksid dagiti baetan iti nagan ti parametro ken ti mangiyuna a bertikal a baras (|) wenno ti maisusurot a senial ti kapada (=). Ti listaan dagiti mabalin a parametro ket mabalin a mabirukan babaen ti panagkita ti Tulong:Panagdakamat nga Estilo 1 wenno ti panagbisita ti panid ti deskripsion ti naisangayan a plantilia a maus-usar, kas ti
{{cite web}},
{{cite book}},
{{cite journal}}, kdpy. Ikeddeng nga iyalis ti pakaammo a mainaig iti di ammo a parametro iti maysa a nasaysayaat a maitunos a parametro wenno iti maysa a seksion iti tungtungan a panid iti artikulo tapno mapreserba.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: di nasuportaran a parametro.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan laeng iti sumaganad a subkategoria.
D
- Dagiti biddut ti CS1: estilo ti Vancouver (awan linaon)
Pampanid iti kategoria "Dagiti biddut ti CS1: di nasuportaran a parametro"
Dagiti sumaganad a 9 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 9 a dagup.


text:
Daet
Ti Daet ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Daet ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alawihao
- AwitanN
- Bagasbas
- Bibirao
- Borabod
- Calasgasan
- Camambugan
- Cobangbang (Carumpit)
- Dogongan
- Gahonon
- Gubat
- Lag-on
- Magang
- Mambalite
- Mancruz (Mangcruz)
- Pamorangon
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Baranggay VI (Poblacion)
- Baranggay VII (Poblacion)
- Baranggay VIII (Poblacion)
- San Isidro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Daet | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camarines Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Plantilia:Kat nangruna
Panagusar
Daytoy a plantilia ket us-usaren para kadagiti panid ti Kategoria, tapno maitudo ti kangrunaan nga artikulo a mainaig iti daytoy a kategoria.
Ti kadawyan a panagusar (agusar ti nagan ti kategoria para iti silpo ti wiki):
{{Kat nangruna}}→
No ti nagan ti kangrunaan nga artikulo key sabali ngem ti nagan ti kategoria — kas pagarigan: no ti kangrunaan nga artikulo para iti Kategoria:Dagiti ekonomia ket Ekonomika — nasken nga agusar ti maysa a parametro tapno mainaganan ti artikulo:
{{Kat nangruna|ekonomika}}→
Nadumaduma nga artikulo
Agnayon laeng kadagiti adu pay nga artikulo a kas dagiti mainayon nga argumento (aginggana iti lima):
{{Kat nangruna|1}}mangited ti
{{Kat nangruna|1|2}}mangited ti
{{Kat nangruna|1|2|3|4|5}}mangited ti
Dagiti panid a saan nga artikulo
{{Kat nangruna|WP:Wikidata|article=no}}→
Kitaen pay
- {{Kat adu pay}}
- {{Palawag ti kategoria}}
- {{Nangruna a seksion ti kategoria}}
- {{Nangruna a kategoria}}
- {{Nangruna nga artikulo}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Richard Wagner
Ni Wilhelm Richard Wagner (/ˈvɑːɡnər/; Panangibalikas nga Aleman: [ˈʁiçaʁt ˈvaːɡnɐ]; 22 Mayo 1813 – 13 Pebrero 1883) ket maysa idi nga Aleman a kompositor, direktor ti orkestra, direktor ti teatro ken polemista a naipangpangruna nga ammo para kadagiti bukodna nga opera (wenno dagiti "musika a drama", nga isu ti panagtawtawagna kadagitoy idi). Dagiti komposision ni Wagner, a naisangsangayan kadagiti naladladaw a paset ti panawenna, ket nalatakan dagitoy para kadagiti narikut a linabag, dagiti nabaknang a danggay ken orkestrasion, ken ti napasayaat a panagusar dagiti leitmotib: dagiti tema ti musika a mainaig kadagiti agmaymaysa a karakter, luglugar, kapanunotan wenno dagiti kumplot nga elemento. Nga isu ket saan a maipadpada kadagiti dadduma a kompositor, ni Wagner ket nagsurat ti musika ken libreto para kadagiti tunggal maysa nga obrana ti entablado. Dagiti dua a napili a kalatakan nga ammo manipud kadagiti obrana ket dagiti Sakay dagiti Valkyrie manipud iti opera a Die Walküre, ken ti Martsa iti Kasar (Koro iti Kasar) manipud iti opera a Lohengrin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Richard Wagner iti Wikimedia Commons


text:
La Union
Ti La Union ket maysa a probinsia iti Filipinas, iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Masarakan iti amianan-laud a paset ti isla ti Luzon. Ti Siudad ti San Fernando ti kapitolio ti probinsia ken kapitolio ti Rehion I, sentro iti administrasion ken busbos. Kaariping ti La Union dagiti probinsia ti Ilocos Sur iti amianan, Abra iti daya, ken Pangasinan iti abagatan. Iti laudna ket ti Baybay Abagatan a Tsína.
Addaan ti La Union iti 19 nga ili ken 1 a |siudad.
93 porsiento ti populasion ti probinsia ket Ilokano. Kaaduan kadagitoy ket Romano Katoliko. Adda bassit a gimong dagiti Pangasinense iti abagatan, dagiti Igorot iti kabanbantayan, ken dagiti Intsik iti siudad.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabangon ti probinsia ti La Union idi Abril 18, 1854, idi pinagtipon ti Espania dagiti umamianan nga ili ti Pangasinan ken umabagatan nga ili ti Ilocos Sur, isu paggapuananna iti nagan a "La Union".
Nepnep ti kaaduan a tiempo ti La Union, a kapada ti amianan ti Luzon, kas mariknana iti kalgaw ti Nobiembre agingga Abril ken iti panagtutudo ti Mayo agingga Oktubre. Agrikultura, iti talon ken apit ti bagas, tabako, ken bungbunga, ti punganay iti ekonomiana. Iti turismo ket nakabatay iti igid ti baybay a pagaliwaksayan.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Turismo[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu dagiti mabalin pagpasyaran iti il-ili ti La Union.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Sangalubongan nga Eropuerto ti Cam Ranh
Ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Cam Ranh (IATA: CXR, ICAO: VVCR) (Bietnamis: Sân bay Quốc tế Cam Ranh) ket mabirukan idiay Luek ti Cam Ranh idiay Cam Ranh, ti maysa nga ili idiay probinsia ti Khanh Hoa idiay Bietnam. Daytoy ket serserbianna ti siudad ti Nha Trang, a daytoy ket adda ti 30 km (16 NM) a kaadayo manipud iti eropuerto.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti eropuerto ti Cam Ranh ket binangon idi babaen ti Buyot ti Estados Unidos idi las-ud ti Gubat ti Bietnam, ken tinartaripatu babaen ti Aero Puersa ti Estados Unidos para kadagti milisai a pamay-an a kas ti Pagtayaban aKuartel ti Cam Ranh.
Idi 1972, daytoy a kuartel a naisubli ti gobierno ti Abagatan a Bietnam. Idi Abril 3, 1975, dagiti puersa ti Amianan a Bietnam ket natiliwda ti Luek ti Cam Ranh Bay ken dagiti amin a nabatbati a pasilidad. Manipud idi 1979 aginggana idi 2002, daytoy a pasilidad ket inususar ti Sobiet ken ti Aero Puersa ti Rusia gapu ti 25 atawtawen nga awan rentana a tulagan.
Idi Mayo 19, 2004, kalpasan ti adu a panagpabpabaro, ti eropuerto ket nakaawat ti immuna a komersio a panagtayab manipud idiay Hanoi. Daytoy tattan ket agtengtengngel kadagiti amin a komersio a panagpatayab ti Nha Trang, nga idi ket naipaturong idiay Eropuerto ti Nha Trang. Idi 2007, ti Cam Ranh ket naipasayaat idi a kas maysa a sangalubongan nga eropuerto. Idi Disembre, 2009 ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Cam Ranh ket naluktan. Ti dagup a naipuonan ket agarup a 300 bilion VND.
Dagiti pasilidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti eropuerto ket naisanglad ti kangato iti 40 kadapan (12 m) a ngato ti natimbengan a lessaad ti baybay. Daytoy ket adda ti maysa a dalan a pagtayaban a nadesignado a 02/20 nga adda ti kongkreto a rabaw a narukodan ti 10,000 babaen ti 150 kadapan (3,048 m × 46 m).[3]
Dagiti linia ti eroplano ken dagiti papanan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ACV: Hội nghị tổng kết công tác năm 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017". ACV. 2017-01-20.
- ^ "Cam Ranh International Airport (CRIA)".
- ^ a b Airport information for VVCR manipud iti DAFIF (epektibo idi Oktubre 2006)
- ^ Pakaammo para iti eropuerto VVCR manipud ti Great Circle Mapper. Taudan: DAFIF (naala idiidi Okt. 2006).


text:
Nasalamaan iti agdagup 54 kilos a kontaminado nga karne iti baboy gapuen iti African Swine Flu (ASF) ditoy Sudipen Quarantine Checkpoint
Nasalamaan iti agdagup 54 kilos a kontaminado nga karne iti baboy gapuen iti African Swine Flu (ASF) ditoy Sudipen Quarantine Checkpoint itay agsapa nga naimatangan iti naayat ken naalibtak nga ina iti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, VM Melvin G. Macusi, SBM Members ken dagiti kameng iti Sudipen PNP. Dagitoy a karne ket naggapo iti ili ti Sta. Cruz, Ilocos Sur. Inlawlawag ni Zeny Corpuz, ti Municipal Agriculturist a nasken nga agdalan iti slaughter house dagiti karne a mairuar/maideliver ken addan daytoy iti sertipikasyon.


text:
Isaac Bashevis Singer
Ni Isaac Bashevis Singer (Yidis: יצחק באַשעװיס זינגער; Nobiembre 21, 1902 – Hulio 24, 1991) ket maysa idi a naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat. Ti Polako a porma ti naganna idi ket Izaak Zynger ken inus-usarna ti umuna a nagan ti inana a kas pangiyuna a letra iti, Izaak Baszewis, a kalpasan daytoy ket pinasayaatna iti porma a pannakaammuanna itan.[1] Isu idi ti mangidaulo a pigura iti tignay ti Yidis a literatura ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1978. Isuket nangabak ti dua a Nailian a Gunguna ti Libro ti Estados Unidos, maysa iti Literatura iti Ubbing para iti panangilagipna iti Maysa nga Aldaw iti Rag-o: Sarsarita ti Ubing a Lalaki a Dimmakkel idiay Warsaw ken ti maysa iti Piksion para iti urnongna iti Ti Balangat dagiti Dutdot ken Dadduma pay a Sarsarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti dadduma a propesional nga identipikasionna ket agus-usar ti lokalisado a panangiletra ken dagiti daaduma pay a kita dagitoy a nagan ket naaramid idiay, Wollitz, Seth L. (2001). Staley, Thomas F. (ed.). Ti Nailimed nga Isaac Bashevis Singer. Dagiti Serie ti Literario a Modernismo. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. ISBN 0-292-79147-X. Naala idi 2012-07-28.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Isaac Bashevis Singer iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Sarming (materiales)
Ti sarming ket maysa nga amorpo (di-kristallina) a solido a materiales a mangipakpakit ti transision ti sarming, ken daytoy ket mabaliktad a transision kadagiti amorpo a materiales (wenno kadagiti amorpo a rehion iti kaunegan ti semikristalina a materiales) manipud ti natangken ken narasi a kasasaad iti maysa a nalunag wenno weeno kasla goma a kasasaad. Dagiti sarming ket kadawyan dagitoy a narasi ken mabalin nga optiko a masarang. Ti kaaduan a naamammuan a kita ti sarming , nga inus-usaren kadagiti napalbas a siglo kadagiti tawa ken dagiti paginuman a baso (Na2O), ket sarming ti sodio ken apug, a buklen daytoy ti agarup 75% ti silika (SiO2) ken sodio oksido (Na2O) manipid ti dapo ti sodiom , ti apug (CaO), ken dagiti babassit a mainaynayon. Masansan ati panagibaga ti sarming ket naus-usar iti restrikto a kapanunotan a mangitudo ti naisangayan a panag-usar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sarming (materiales) iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Kamayo
Ti Kamayo (Kinamayo wenno iti panangiletra iti Camayo) ket ti bassit a pagsasao nga Austronesio ti tengnga nga akindaya nga aplaya ti Mindanao idiay Filipinas.
Daytoy ket insasao babaen dagiti sangkabassit a lugar ti Surigao del Sur (ti siudad ti Bislig ken dagiti ili ti Barobo, Hinatuan, Lingig, Tagbina, Lianga, San Agustin ken Marihatag) ken Davao Oriental, ti Kamayo ket agdumaduma manipud iti sabali nga ili. Dagiti taga-Lingig ket maidumada manipud kadagiti taga-sabali nga ili iti waya a panagsaoda iti pagsasao a Kamayo.
Ti Kamayo ket ti pagsasao nga adu nga inus-usar babaen dagiti Mandaya kadagiti lugar ti Davao Oriental. Daytoy ket asideg a kabagian ti Tandaganon ken Surigaonon. Dagiti panagdumaduma ti dialekto ket gapu kadagiti aglalaok a pannakisao iti dialekto a kas ti pagsasao a Cebuano kadagiti baranggay ti Mangagoy ken Pob. Bislig. Dagiti ili ti Barobo, Hinatuan, ken Lingig ket addaanda iti naisangayan a naisasao a bersion. Ti pangsandi ket kadawyan a mainayon kadagiti kaaduan a pangilasin; kas pagarigan, ti balikas a "gamay" iti Cebuano (Ilokano: bassit) ket gamay pay iti Bislig bayat a ti balikas a "dako" (Ilokano: dakkel) ket naisasao a kas bagas'. Sagpaminsan a manayonan ti ay no ti balikas ket masurokanna dagiti panagpatingga. Pagarigan:ti gamay ket agbalin a gamayay no bassit unay ken ti bagas ket agbalin a bagasay no dakkel unay.
Dagiti kadawyan nga insasao
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kamayo iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kamayo". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Pagsasao a Bolinao
Ti pagsasao a Bolinao wenno Binubolinao ket ti pagsasao a Tengnga a Luzon a kangrunaan nga insasao babaen dagiti ili ti Bolinao ken Anda, Pangasinan idiay Filipinas. Daytoy ket addaan iti agarup a 50,000 nga agsasao (Ethnologue 1990), ken mangaramid daytoy iti maikadua a naisasao a pagsasao a Sambaliko.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bolinao iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bolinao". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Binubolinao.com, ti website a naidedikado ti panagpreserba iti pagsasao a Bolinao.
- bolinao.webonary.org, ti maysa nga online a diksionario ti pagsasao a Bolinao.


text:
Sasao a Malayo-Sumbawano
Ti sasao a Malayo-Sumbawano ket dagiti grupo ti pagsasao nga inlasin babaen ni Adelaar (cit. Adelaar & Himmelmann 2005) a mangikaykaysa kadagiti pagsasao a Malayiko ken Chamiko kadagiti pagsasao ti Java ken ti akinlaud nga Is-isla Basbassit a Sunda, malaksid iti Habanes. No umiso, daytoyto ti kadakkelan a naipakita a pamilia ti Malayo-Polinesio iti ruar ti Oceaniko.
Ti Habanes ket adaan iti pannakaipada iti Balines ken ti Sasak ti Lesser Sundas, a nakalaalaan dagiti nadumaduma nga ebidensia ti pannakaidasig para iti pagkakabagian a pagbaetanda. Nupay kasta, dagiti panagpapada ket naipangpangruna kadagiti "nangato" a sosial a rehistro (pormal a pagsasao / naarian a bitla) ti Balines ken Sasak; no iti "ababa" a rehistro (kadawyan a bitla) ket maikeddeng,dagiti koneksion Bali ken Sasak ket agparang nga iti Madura ken Malayo imbes nga iti Habanes. Isu a ti Balines ken Sasak ket nairamanda iti Malayo-Sumbawano, bayat a mailaksid ti Habanes. Daytoy ket kasla met kapada ti kasasaad iti Ingles, ngaiti ad-adu a 'napapino' a bokabulario ket mangisingasing ti koneksion iti Pranses, ngem ti batayan a pagsasao ket mangipakita ti kaasideg ti pannakaikabagianna iti sabali a sasao a Germaniko a kas ti Eskoses, Pagalagadan nga Aleman, ken Olandes.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun kenni Adelaar (2005), ti komposision ti pamilia ket kas dagiti sumaganad:[2]
Malayo-Sumbawano
- Sundanes (1 wenno dagiti 2 a pagsasao ti akinlaud a Java; mairaman ti Baduy)
- Madura (dagiti 2 a pagsasao ti akindaya a Java ken Isla Madura, mairaman ti Kangean)
- Malayo-Chamiko–BSS
- Chamiko (dagiti sangadosena a pagsasao, mairaman ti Acehnes idiay Aceh ken Cham idiay Bietnam)
- Malayiko (dagiti sangadosena a pagsasao a naiwarwaras manipud iti akinlaud a Borneo wenno tengnga a Sumatra, mairaman ti Malayo (Malaysio/Indones), Minangkabau idiay tengnga a Sumatra, ken Iban ti akinlaud a Borneo)
- Bali–Sasak–Sumbawa (dagiti 3 a pagsasao)
Ti Habanes ket naisangayan a saan a nairaman; dagiti koneksion a pagbaetan ti Habanes ken Bali–Sasak ket maigawidanda iti 'nangato' a rehistro, ken mapukaw no ti 'ababa' a rehistro ket maala kas representatibo dagiti pagsasao. Saan a mairaman ti Moken.
Ti Sundanes ket agparang a makibinningay kadagiti panagbaliw ti uni a naipangpangruna iti Lampung, ngem ti Lampung ket saan a maiyanay iti Malayo-Sumbawano ni Adelaar.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Malayo-Sumbawan". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Adelaar, Alexander. 2005. Malayo-Sumbawan. Oceanic Linguistics, Vol. 44, No. 2 (Dec., 2005), pp. 357-388.
- ^ Karl Andebeck, 2006. 'An initial reconstruction of Proto-Lampungic'
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.
- Gil, David (2012). "The Mekong-Mamberamo Linguistic Area".


text:
Pasig
Ti Siudad ti Pasig ket maysa kadagiti siudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Sigud a kapitolio ti probinsia ti Rizal sakbay a nabukel ti Metro Manila, kabeddeng ti Pasig iti laud ti Siudad ti Quezon ken Siudad ti Mandaluyong,; iti amianan ti Siudad ti Marikina; iti abagatan ti Siudad ti Makati, ili ti Pateros, ken ti Siudad ti Taguig; ken iti daya ti ili ti Cainta iti probinsia ti Rizal.
Dagiti ladawan idiay Pasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay ti Siudad ti Pasig iti 30 a barbaranggay.


text:
BAGUIO CITY – Dinadael dagiti mabigbigbig a “Coplan First Giant” nga operatiba ti Police Regional Office Cordillera ti nasurok P116.18-milyon a pakabuklan a gatad ti marijuana plants ken marijuana oil a nadiskubreda manipud iti sangapulo a plantasion iti Mt. Chumanchill sadiay Loccong, Tinglayan, Kalinga.
Naipatungpal ti big time marijuana eradication idi Setyembre 15 agingga 17 iti agdama a tawen.
Maibasar iti report, nabaelan dagiti operatiba a dadaelen ti 44,350 a pidaso ti Fully Grown Marijuana Plants nga aggatad iti P88.49-M ken naimula iti 44,350 metro kwadrado ti kalawana a lote.
Nadiskobreda pay manipud iti dua a sites nga agserserbi a production area ti nasurok kumurang a 230 a kilo ti napagang a bulong ti marijuana nga aggatad iti P27.60-milyon ken 14 a botelya ti marijuana oil nga aggatad met iti P308K.
Nauram dagiti nadakamat a mula iti naisayangkatan ti operasion bayat a maim-imbestigaran ti pakabigbigan dagiti posible a cultivators dagiti nadadael a marijuana.


text:
LAOAG CITY – Inaprubaranen ni Presidente Rodrigo Duterte ti pannakiyuswat ti limitado a face-to-face classes kadagiti lugar a maibilang a minimal risk ti COVID-19 infection.
Iti press briefing, inbatad ni presidential spokesperson Harry Roque dagiti lugar ket dterminaren ti Department of Health ken ti Department of Education, ken ti in-person classes ket saan a maiyuswat iti inaldaw.
Kunana a masapol latta ti suporta ti local government units babaen iti resolution wenno letter of support ken nasken nga addaan ti written support and consent dagiti nagannak.
Inbatad met ni Education Secretary Leonor Briones a napintas a damag daytoy iti edukasyon.
Inlawlawag na a babaen iti nailungalong a guidelines, dagiti Kindergarten classes ket addaan ti 12 nga estudyante idinto a ti Grade 1 agingga iti Grade 3 classes ket 16 nga estudyante, ken dagitoy ket maddaan ti maximum a tallo nga oras.
Inpalgak pay ni Briones a mismo a Deped ti mangaprubar no anya a lugar ti pakaiyuswatan ti limitado a face to face classes no sadinno a masapol a pumusa iti departamento kageddan ti panangipalubos ti LGU.


text:
Martin Van Buren
Ni Martin Van Buren (Olandes: Maarten van Buren; Disiembrer 5, 1782 – Hulio 24, 1862) ket isu idi ti maikawalo a Presidente iti Estados Unidos (1837–1841). Sakbay ti panaka-presidentena, isu idi ti maikawalo a Bise Presidente (1833–1837) ken ti maikasangapulo a Sekretario ti Estado, babaen ni Andrew Jackson (1829–1831).
Ni Van Buren ket maysa kadagiti nangruna a nagurnos iti Partido Demokratiko, maysa a naturay a pigura iti Maikadua a Partido a Sistema, ken isu ti immuna a presidente a saan a Britaniko wenno Irlandes a kaputotan—ti pamiliana ket Olanda. Isu ti immuna a presidente a naipasngay nga Amerikano nga umili,[1] ken dagiti sinarunona a naipasngay a suheto ti Britaniko sakbay ti Amerikano a Rebolusion[2]. Is-su laeng ti presidente a ti Ingles ket saan nga isu ti immuna a pagsasaona, nga isu ket dimmakkel a nagsasao iti Olandes,[3] ken ti immuna a presidente manipud idiay New York.
Kas Sekretario iti Estado ken idi pay a kas Bise Presidente ni Andrew Jackson, ni Van Buren ket maysa idi a nangruna a pigura iti panagpatakder ti organisasional a patakder para iti Jacksoniano a demokrasia, a naisangsangayan idiay Estado ti New York. A kas presidente, saanna idi a kinayat ti pannakaikabit ti Estados Unidos ti Texas, a daytoy a maysa a tignay ket nagun-od ni John Tyler kalpasan ti walo a tawen a pinalikudan ni Van Buren. Iti nagbaeten ti awan ti nadangran a Gubat ti Aroostook ken ti Carolina a Panakibiang, dagiti pannakibiangna ti Britaniko ken dagiti koloniana idiay Kanada ket napaneknekan a nasasagsagaba dagitoy
Ti administrasionna naidakkelan a naidasig babaen ti panagrigat ti ekonomia iti dayata a panawenna, ti Derraaw iti 1837. Isu ket nangipangpulotan para iti depresion ken nakunkuna a ti "Martin Van Ruin" babaen dagiti politiko a kasuppiatna. Ni Van Buren ket nabutosan a maikkat iti opisina kalpasan ti uppat a tawen, a naabak babaen ti Whig a kandidato a ni William Henry Harrison.
Idi 1848 ni Van Buren napaay a timmaray para iti presidente iti maysa a maikatlo a partido nga etiketa, ti Partido ti Nawaya a Daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ NARA.gov, Ni Martin Van Buren
- ^ http://www.ourwhitehouse.org/prespgs/mvanburen.html
- ^ Sturgis, Amy H. (2007). Ti Dalan dagiti Lulua ken Indiano a Panagikkatl. Greenwood Publishing Group. p. 93. ISBN 0-313-33658-X.


text:
Lampung (probinsia)
Ti Lampung ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan nga ungto ti isla ti Sumatra ken beddenganna dagiti probinsia ti Bengkulu ken Abagatan a Sumatra iti amianan. Ti Lampung ket ti kasisigud a pagtaengan dagiti tattao a Lampung, nga agsasao iti bukodda a pagsasao ken addaanda iti bukodda a sinuratan. Ti kapitoliona ket ti Bandar Lampung.
Ti probinsia ket addaan iti populasion iti 7,596,115 manipud iti senso idi 2010; ti kaudian a karkulo (manipud idi Enero 2014) ket 7,972,246. Tallo a pagkatlo iti agdama a populasion ti Lampung ket nagtaud kadagiti immakar manipud iti Java, ti Madura, ken Bali. Dagitoy ket bukodda nga immakar, tapno agbirukda kadagiti ad-adu a daga ngem iti magun-odda iti napuspusek iti populasion nga is-isla, ken kas parte ti transmigrasion a programa ti nailian a gobierno, a ti Lampung ket maysa idi kadagiti kasapaan ken kaaduan a papanan ti transmigrasion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Lampung (probinsia) iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Lampung (probinsia) manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Ipateg ti Nakaparsuaan
PROTECT OUR TREES TODAY FOR TOMORROW THEY WILL PROTECT YOU (US). Sapay koma ta patientayo ken ipapusotayo nga aramiden/annongen ti kababagas daytoy a pagsasao, tapno sangsangkamaysatayo a mangaramid ti mauiparbeng. Kas addang iti panangipateg ti nakaparsuaan.,
Ibinglayko man kadagiti dear readers ti daniw ni JOYCE KILMER (1886-1918), kakabsat, a napauluan iti TREES:
I think that I shall never see,
A poem lovely as a tree.
A tree whose hungry mouth is prest,
Against the earth’s sweet flowing breast;
A tree that looks at God all they,
And lifts her leafy arms to pray;
A tree that may in Summer wear,
A nest of robins in her hair;
Upon whose bossom snow has lain;
Who intimately lives with rain
Poems are made by fools like me,
But only God can make a tree.
Malagipko ti lugar a paggaayat ken ayuyangko idi ubingak – ti Sitio San Isidro (akin-abagatan amin a paset ti barangaymi a Baresbes). Nadadael daytoy a disso gapu iti nagsasaruno a layus. Ania pay ita daydi lugar a makaay-ayo? Nagbalinen a rurog ti kinaranggas ti panawen! Ket, pagaammok unay a maysa laeng ti nadakamat a lugar kadagiti saan a mabilang babaen iti ramay dagiti nadadaelen a lugar gapu iti nakaro a panangab-abuso dagiti tattao ti nakaparsuaan. Awan ti naladaw no kayat a ti makiginnunnuod a mangispal pay ti agnguynguy-a a nakaparsuaantayo, kakabsat.
PAGPAMPANUNOTAN: Those who cannot remember the past are condemned to repeat it. – GEORGE SANTAYANA.#


text:
Katar
|common_name = Qatar
- Katar
- Peninsula Arabiano
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Pagtitinnulongan ti Golpo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti peninsula ti Asia
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1971
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian