text:
Leo Tolstoy
Ni Lev Nikolayevich Tolstoy (Ruso: ЛeB HиkoлáeBич ToлcTóй, pannakabalikas [lʲev nʲɪkɐˈlaɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj] ( denggen); naamammoan ti Anglosperio a kas ni Leo Tolstoy) (Septiembre 9, 1828 – Nobiembre 20, 1910[1]) ket maysa idi a Ruso a mannurat a kaaduan a nagsursurat kadagiti nobelal ken dagiti ababa a sarita. Iti naladaw a kabibiag, isu ket nagsurat pay kadagiti pabuya ken dagiti salaysay. Ti dua a kadayegan nga obrana, ket dagiti nobel ati Gubat ken Kappia ken Anna Karenina, ket nabigbigan a kas ti dua a kalatakan anobela iti amin a panawen ken ti kapantokan ti realista a piksion. Adu kadagiti nangipanpanunot kenni Tolstoy a maysa kadagiti kalatakan a nobelista ti lubong.[2][3] Ni Tolstoy ket naamammoan pay para kadagiti komplikado ken pradokso a personalidadna ken para ti nangato a moralistiko ken asetiko a pamanunotan, nga inamponna kalpasan ti moral a didigra ken naikararuan a panakariing idi panawen ti 1870, a kalpsanna ket nagbalin pay a nalaglagipan a kas maysa a moral nga agpanpanunot ken sosial nga agrepreporma.
Ti literal a panangipatarusna kadagiti etiko a insursuro ni Hesus, a naipatengngaan ti Sermon idiay Bantay, ket nangipuonan kaniana ti naladaw a kabibiagna a nagbalin a maysa a nasged a Kristiano nga anarkista ken anarko-pasipista. Dagiti kapanunotanan iti di naranggas a resistansia, ket naiyebkas kadagiti obra a kas ti Ti Pagarian ti Dios ket Adda Kenka, ket adda dagitoy ti mangliwengliweng nga impakto kadagiti nagitayyekan kadagiti maika-20 a siglo a pigura a kas ni Mohandas Gandhi[4] ken ni Martin Luther King, Jr.[5]
Biag ken pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tolstoy ket naipasngay idi idiay Yasnaya Polyana, ti asienda ti pamiliana idiay rehion ti Tula iti Russia. Dagiti pamilia a Tolstoy ket nalatak a naamaamuan iti daan a Ruso a nobilidad. Isuna ti maikapat kadagiti lima nga annak ni Konde Nikolai Ilyich Tolstoy, maysa a beterano iti Patriotiko a Gubat iti 1812, ken ni Kondesa Mariya Tolstaya (Volkonskaya). Dagiti nagannak kenni Tolstoy ket pimmusayda idi isu ket ubing pay laeng, isunga isu ken dagiti kakabsatna ket pinadsakkel dagiti kabagianda. Idi 1844, isuna ket nangrugi a nagadadal iti linteg ken dahgiti oriental a pagsasao idiay Unibersidad ti Kazan. Dagiti nangisursuro kaniana ket ket inbagbagada nga isu a kas "a saan ken dina kinayat ti agadal."[6] Ni Tolstoy ket pinanawanna ti unibersidad iti tengnga dagiti panagadadalna, nagsubli idiay Yasnaya Polyana ken kaaduan a naggigian idiay Moscow ken San Petersburgo. Idi 1851, kalpasan ti pannkaala kadagiti adu nga utan iti panagsugsugal, isuna ken kaduana ti kasatna alalaki ket napanda idiay Kaukaso ken timmiponda iti buyot. Iti daytoy idi a panawen nga isu ket nangrugrugi a nagsursurat.
Ti panagbalbaliwna manipud ti maysa a di nasayaat a panagbibiag ken priblihio ti kagimongana a mannurat iti di naranggas ken espiritual nga anarkista kadagiti naududi nga aldawna ket inyeg babaen dagiti panagpadpadasna iti buyot ken dagiti pay dua a panagbanbaniagana iti lawlaw ti Europa idi 1857 ken 1860–61. Dagiti dadduma pay a simmurot iti daytoy a dalan ket ni Alexander Herzen, Mikhail Bakunin, ken ni Peter Kropotkin. Idi las-ud ti panagbisitana idi 1857, ni Tolstoy ket nakasaksi idi ti publiko a panagpapatay idiay Paris, ti maysa a traumatiko a padas a mangmarka ti kamin a kabibiagna. Iti panagsursurat ti iti gayyemna a ni Vasily Botkin: "Ti kinapudno ket ti Estado ket maysa a kumplot a nadaremdem a saan laeng a managal ti gundaway, ngem iti amin ket padaksenna dagiti umilina ... Isunga, Saanakton nga agserbi ti aniaman a gibierno iti aniaman a lugar."[7]
Ti Europeano a panagbanniagana idi 1860–61 ket nangsukog ti politikal ken literario a panagbalbaliw idi naamammuanna ni Victor Hugo, a dinaydayaw ni Tolstoy dagiti literario a kalaingna kalpasan ti pannakabasan ti kalkalpas a Les Miserables ni Hugo. Ti panagipada ti nobela ni Hugo ken ti Gubat ken Kappia ni Tolstoy ket mangipakpakita ti impluensia iti pannakaibagbaga kadagiti gubat a senariona. Ti politikal a pilosopia ni Tolstoy ket naimpluensiaan pay idi Marso 1861 a panagbisitana ti Pranses nga anarkista a ni Pierre-Joseph Proudhon, nga isu idi ket agnanaed a naipatalaw iti sabali a nagan idiay Bruselas. No maisinsina manipdi ti panagrepasona ti masakbayan a pannakaipablaak ti, La Guerre et la Paix (Gubat ken Kappia iti Pranses), a ti titulona ket binulod ni Tolstoy para iti maestra obrana, dagitoy dua a lallaki ket nagsinsinnaritada iti edukasion, a kas ti insursurat ni Tolstoy kadagiti edukasional a kuadernona: "No malaglagipko daytoy a pakisinnarita kenni Proudhon, daytoy ket mangipakita a, iti personal a panagpadasko, isu laeng ti tao a nakaaw-awat ti kinapangruna ti ken ti pagmalditan iti panawen tayo."
Naregreggetan iti kinagagar, ni Tolstoy ket nagsubli idiay Yasnaya Polyana ken nangbagon kadagiti sangapulo ket tallo nga eskuela para kadagiti annak ti adipenna, iti nakaibatayan kadagitipamunganayan ni Tolstoy a nailawlawag iti bukodna a salaysay idi 1862 "Ti Eskuela idiay Yasnaya Polyana".[8] Dagiti panagsubsubok ti edukasion ni Tolstoy ket ken saan a nagpaut, gapu ti panariribok babaen ti Tsarista a sekreto a polis. Nupay kastar, a kas maysa a dagus a kasaruno ti Summerhill nga Eskuela ni A. S. Neill, thi eskuela idiay Yasnaya Polyana[9] ket mabalin a mangikeddeng a mangtunton daytoy nga isu ti immuna a kas pagarigan iti maysa a nalawaga teoria iti demokratiko nga edukasion.
Personal a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 23 Septiembre 1862, ket inasawana ni Sophia Andreevna Behrs, nga isu idi ket 16 a tawtawen nga ububing kanaian ken ti maysa nga anaka babai ti mangngagas iti korte. Tinawtawagan isuna iti Sonya, ti naiyababa iti Ruso iti Sofya, babaen ti pamiliana ken dagiti gayyemna.[10] Add dagiti tallopulo ket tallo nga annakda[11]:
- Konde Sergei Lvovich Tolstoy (10 Hulio 1863-23 Disiembre 1947)
- Kondesa Tatyana Lvovna Tolstaya (4 Oktubre 1864-21 Septiembre 1950), asawa ni Mikhail Sergeevich Sukhotin
- Konde Ilya Lvovich Tolstoy (22 Mayo 1866-11 Disiembre 1933), mannurat
- Konde Lev Lvovich Tolstoy (1 Hunio 1869-18 Oktubre 1945),mannurat ken eskultor
- Kondesa Maria Lvovna Tolstaya (1871-1906), asawa ni Nikolai Leonidovich Obolensky
- Konde Peter Lvovich Tolstoy (1872-1873), pimmusay idi maladaga
- Konde Nikolai Lvovich Tolstoy (1874-1875), pimmusay idi maladaga
- Kondesa Varvara Lvovna Tolstaya (1875-1875), pimmusay idi maladaga
- Konde Andrei Lvovich Tolstoy (1877-1916), nagserbi iti Ruso-Hapon a Gubat
- Konde Michael Lvovich Tolstoy (1879-1944)
- Konde Alexei Lvovich Tolstoy (1881-1886)
- Kondesa Alexandra Lvovna Tolstaya (18 Hulio 1884-26 Septiembre 1979)
- Konde Ivan Lvovich Tolstoy (1888-1895)
Ti pannakiasawa ket namarkaan idi ununana babaen ti seksual a regget ken derrep a di managrikna idi ni Tolstoy, idi rabii a masakbayan ti pannagkallaysana, intedna ti diariona a nangisalsalaysay kadagiti seksual a napalabasna ken iti kinapudno a ti maysa nga adipenna idiay asiendana ket nangipasnagay iti maysa nga anakana a lalaki.[10] Urayno isu daytoy, ti nasapa a biagda a nagassawa ket naragsak ken nangpalubos kenni Tolstoy ti kawayaan a nagsurat ti Gubat ken Kappia ken ti Anna Karenina a ni Sonya ti nagtigtignay a kas ti sekretariana, nangipaspasingked a nagbasbasa ken nangimaton ti pinasia.[10] Nupay kasta, ti kinaudi a kimmadduanda a panagbiag a kas inpalplawag babaen ni A. N. Wilson ket maysa kadagiti kaladingitan iti literario a pakasaritaan. Ti relasion ni Tolstoy iti asawana ket nadadael kadagidi pammatina ket immad-adu a nagbalbalin a radikal. Daytoy ti nagpabalin kaniana a nanglikud kadagiti tinawtawid ken nasapulanna a kabaknang, a mairaman ti panangitalikudanna kadagiti karbengan ti kopia dagiti nasapsapa nga obrana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daan nga Estilo apetsa Agosto 28, 1828 – Nobiembre 7, 1910.
- ^ "Ni Tolstoy ti klatakan amannurat iti amin a panawen?". The Guardian (Londres). Enero 6, 2010.
- ^ "Sophia Tolstoy: Ti Biograpia". CSMonitor.com. 2010-05-04. Naala idi 2012-03-14.
- ^ Martin E. Hellman, Labanam a kas saan a Diablo iti Lubong nga Awan Ranggas (Arun Gandhi ed.), M.K. Gandhi nga Instituto, 1994, naala idi Disiembre 14, 2006
- ^ King, Jr., Martin Luther; Clayborne Carson, et al (2005). DagitiPappapel ni Martin Luther King, Jr., Tomo V: Pangrugian ti Baro a Dekada, Enero 1959 – Disiembre 1960. Unibersidad ti California a Pagmalditan. p. 149, 269, 248. ISBN 0-520-24239-4.
- ^ "Sabanas ti Datos ti Mannurat, Macmillan Readers". Macmillan Publishers Limited. Naala idi Oktubre 22, 2010.
- ^ A. N. Wilson, Tolstoy (1988), p. 146
- ^ Tolstoy, Lev N.; Leo Wiener, agipatpatarus ken editor (1904). Ti Eskula idiay Yasnaya Polyana – Dagiti Kompleto nga Obra ni Konde Tolstoy: Dagiti Pangiyadal nga Artikulo. Linen-Measurer, Tomo IV. Dana Estes & Company. p. 227.
- ^ Wilson, A.N. (2001). Tolstoy. Norton, W. W. & Company, Inc. p. xxi. ISBN 0-393-32122-3.
- ^ a b c Susan Jacoby, "Ti Asawa ti maysa a Henio" (Abril 19, 1981) The New York Times
- ^ Feuer,Kathryn B. Ni Tolstoy ken ti Taudan ti Gubnat ken Kappia, Unibersidad ti Cornell a Pagmalditan, 1996, ISBN 0-8014-1902-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Leo Tolstoy idiay Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Piñan, Zamboanga del Norte
Ti Piñan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Piñan ket nabennebenneg iti 22 a barbaranggay.[2]
- Adante
- Bacuyong
- Bagong Silang
- Calican
- Del Pilar
- Desin
- Dilawa
- Dionum
- Lapu-lapu
- Lower Gumay
- Luzvilla
- Poblacion North
- Poblacion South
- Santa Fe
- Segabe
- Sikitan
- Silano
- Teresita
- Tinaytayan
- Ubay (Daan Tipan)
- Upper Gumay
- Villarico
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La Union
Ti La Union ket maysa a probinsia iti Pilipinas, iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Masarakan iti amianan-laud a paset ti isla ti Luzon. Ti Siudad ti San Fernando ti kapitolio ti probinsia ken kapitolio ti Rehion I, sentro iti administrasion ken busbos. Kaariping ti La Union dagiti probinsia ti Ilocos Sur iti amianan, Abra iti daya, ken Pangasinan iti abagatan. Iti laudna ket ti Baybay Abagatan a Tsína.
Addaan ti La Union iti 19 nga ili ken 1 a |siudad.
93 porsiento ti populasion ti probinsia ket Ilokano. Kaaduan kadagitoy ket Romano Katoliko. Adda bassit a gimong dagiti Pangasinense iti abagatan, dagiti Igorot iti kabanbantayan, ken dagiti Intsik iti siudad.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabangon ti probinsia ti La Union idi Abril 18, 1854, idi pinagtipon ti Espania dagiti umamianan nga ili ti Pangasinan ken umabagatan nga ili ti Ilocos Sur, isu paggapuananna iti nagan a "La Union".
Nepnep ti kaaduan a tiempo ti La Union, a kapada ti amianan ti Luzon, kas mariknana iti kalgaw ti Nobiembre agingga Abril ken iti panagtutudo ti Mayo agingga Oktubre. Agrikultura, iti talon ken apit ti bagas, tabako, ken bungbunga, ti punganay iti ekonomiana. Iti turismo ket nakabatay iti igid ti baybay a pagaliwaksayan.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012


text:
Oton, Iloilo
Ti Oton ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Oton ket politikal a nabingbingay iti 37 a barbaranggay.[2]
- Abilay Norte
- Abilay Sur
- Alegre
- Batuan Ilaud
- Batuan Ilaya
- Bita Norte
- Bita Sur
- Botong
- Buray
- Cabanbanan
- Cabolo-an Norte
- Cabolo-an Sur
- Cadinglian
- Cagbang
- Calam-isan
- Galang
- Lambuyao
- Mambog
- Pakiad
- Poblacion East
- Poblacion North
- Poblacion South
- Poblacion West
- Polo Maestra Vita
- Rizal
- Salngan
- Sambaludan
- San Antonio
- San Nicolas
- Santa Clara
- Santa Monica
- Santa Rita
- Tagbac Norte
- Tagbac Sur
- Trapiche
- Tuburan
- Turog-Turog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Iloilo". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sulat, Daya a Samar
Ti Sulat ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Daya a Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sulat ket politikal a nabingbingay iti 18 a barbaranggay.[2]
- Abucay
- Baybay
- Del Remedio
- Kandalakit
- Loyola Heights
- Tabi
- Mabini
- Maglipay
- Maramara
- Riverside
- San Francisco
- San Isidro
- San Juan
- San Mateo
- San Vicente
- Santo Niño
- Santo Tomas
- A-et
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Daya a Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Daya a Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
- Arabo a Panagkaykaysa
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Arabiano a Peninsula
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1971
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN
Kitaen ti
|issn= pateg
Dagiti plantilia nga aglaon ti Panagdakamat nga Estilo 1 ti
|issn= ket mapasingkedan tapno masigurado a husto ti kaatiddog ti ISSN (walo a numero) ken ti kanungpalan a check digit ket mapasingkedan segun kadagiti espesipikasion ti ISSN. Maysa laeng nga ISSN ti maipalubos iti daytoy a pagikabilan gapu ti sibubukel a [ateg ti
|issn= ket mairaman kadagiti dakamat ti metadata ti COinS. Ti ISSN ket kankanayon a maiparang a kas dagiti numero iti uppat a numero nga isina babaen ti hyphen.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a husto ti pateg ti
|issn= ken maymaysa laeng nga ISSN ti nausar, ken awan ti sabali a testo ti nainayon (dagiti maipalubos a karakter ket dagiti 0-9, X, ken -). No ti check-digit ket bassit a letra 'x', baliwan iti dakkel a letra 'X'.
Dagit panid nga addaan iti daytoy a biddut ket maikabil idiay Kategoria:Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Pampanid iti kategoria "Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN"
Ti sumaganad a 6 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 6 a dagup.


text:
Yuri Gagarin
Ni Yuri Alekseyevich Gagarin (Ruso: Ю́pий AлekcéeBич ГarápиH[1]; IPA: [ˈjʉrʲɪj ɐlʲɪˈksʲejɪvʲɪtɕ ɡɐˈɡarʲɪn]; 9 Marso 1934 – 27 Marso 1968) ket maysa idi a Sobiet a piloto ken kosmonauta. Isu idi ti immuna a tao a nagbanniaga a napan idiay akin-ruar a limbang, idi ti Vostok a lugan ti limbang ket nakalpas ti maysa a pagliklikmutan ti Daga idi 12 Abril 1961.
Ni Gagarin ket nagbalin a maysa nga internasional a selebridad, ken nagungunaan idi kadagiti adu a medalia ken dagiti titulo, a mairaman ti Banuar ti Kappon ti Sobiet, ti kangatuan a pammadayaw ti pagilian. Ti Vostok 1 ket nangmarka nga is-isu laeng ti luganna ti limbang, ngem nagserbi a kas reserba a tripulante ti mision ti Soyuz 1 (a kinanungpalan ti didigra a panakaibangga). Kalpasan daytoy ni Gagarin ket nagbalin a deputado a drektor nga agsansanay ti Sentro ti Panagsanay ti Kosmonauta idiay ruar ti Moscow, a kalpasan daytoy ket naipanaganan kaniana. Ni Gagarin ket pimmusay idi 1968 idi ti panagsansanay a MiG 15 a jet a pinilotona ket naibangga.
Dagiti linaon
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Yuri Gagarin ket naipasngay idi idiay purok ti Klushino idiay asideg ti Gzhatsk (naipanaganan kenni Gagarin idi 1968 kalpasan idi pimmusay), (itan ket idiay Smolensk Oblast, Russia), idi 9 Marso 1934.[2] Dagiti nagannak kaniana, ket ni Alexey Ivanovich Gagarin ken ni Anna Timofeyevna Gagarina, ket nagtrabtrabahoda iti kolektibo a pagtalonan.[3] Urayno nailaslasinda kadagiti reporta babaen ti nbaliaks a naipatarus ti Inggles a kas "mintalon", isuda idi ket saan a dagiti "mintalon". Ni Anna Timofeevna ket naamammoan idi a kas maysa a nalaeng nga agbasbasa, ken ni Aleksej Ivanovich ket maysa a nalaing a allawagi. Ni Yuri ket isu ti maikatlo kadagiti uppat nga ubbing, ken ti kinauna a kabsatna a babai ket timmulong a nagpadakkel kaniana bayat a dagiti nagannak kaniana ket nagtrabtrabahoda. A kas dagiti riniwriw a tattao idiay Kappon ti Sobiet, ti pamilia a Gagarin ket nagsagsagaba idi las-ud ti panagsakup ti Nazi idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Kalpasan idi ti maysa nga opisial ti Aleman ket innalana ti balayda, ti pamilia ket nangipatakder ti bassit a kalapaw nga idiay ti naggigiananda ti maysa a tawen ken siam a bulan aginggana ti panapatingga ti panagsakup.[4] Dagidi dua a kinauna kakabsatna ket naipammatalawda idiay Nazi nga Alemania para iti panagtagtagabu idi 1943, ken saanda a nagsubsubli aginggana ti kalpasan ti gubat. Idi 1946, ti pamilia ket immalisda idiay Gzhatsk.[4]
Karrer iti Sobiet nga Aero Puersa[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi isu ket maysa nga agtutubo, ni Gagarin nagbalin a nagayayat iti limbang ken dagiti planeta.[5] Kalpasan ti panagbasa ti maysa a tawen idiay teknikal nga Eskuela ti Propesion idiay Lyubertsy, ni Gagarin ket napili idi para iti adu pay a panagsanay iti maysa a nangato a teknikal nga eskuela idiay Saratov. Bayta nga adda idiay, isu ket kimmappon iti "AeroClub", ken nakasursuro nga agpatayab ti maysa a nalag-an a maipatayab a lugan, ti maysa a pagliwliwaanna a nakakapkapanan ti kaaduan a panawenna.
Idi 1955, kalpasan ti panagturposna ti teknikal a panagbasbasaa, isu ket simmrek ti panagpatayab a panagsanay iti milisi idiay Eskuela ti Piloto ti Orenburg. Bayat nga adda idiay naamammuanna ni Valentina Goryacheva, nga isu ti inasawan idi 1957, kalpasan ti panakagun-odna ti piloto a payakna iti maysa a MiG-15. Kalpasan ti panagturpos, isu ket naipatudonan idiay pagpatayab. Isu ket nagbalin a maysa a Teniente iti Aero Puersa ti Sobiet idi 5 Nobiembre 1957; idi 6 Nobiembre 1959 isu ket nakagun-od ti ranggo iti Kangatuan a Teniente.[6]
Karrer iti Sobiet a programa ti limbang[urnosen | urnosen ti taudan]
Panakapili ken panagsanay[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1960, kalpasan ti panabirbiruk ken ti maysa a pamay-an ti panagpili, ni Yuri Gagarin ket napili idi a kinaduaanna dagiti 19 a piloto para iti Sobiet a programa ti limbang. Ni Gagarin ket napilpili par aidi para kadagiti nalalaing a panagsanay a grupo a naamammoan a kas dagiti Sochi nga Innem, a dagitoy ti nagtaudan a nakapilian dagiti immuna a kosmonauta ti Vostok a programa. Ni Gagarin ken dagiti prospektibo a kandidato ket naisuheto kadagiti eksperimento a naidaremdem a mangpadas ti pisikal ken sikolohikal a kaibturda; isu ket napan pay ti panagsanay para iti sumaruno a panagpatayab. Manipud kadagiti duapulo a napilpili, ti dimteng a napili para iti umuna panagpatayab ket ni Gagarin ken ni Gherman Titov gapu kadagiti kalaingda iti las-ud ti kadagit panagsanayda ken dagiti pay maipapan ti bagi a panakaidasig — ti pagyanan ket limitado idiay bassit a pagmanehuan ti Vostok, ken dagitoy dua a lallaki ket pandekda. Ni Gagarin idi ket 1.57 metro (5 ft 2 in) ti katayagna.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti umuna a naganna ket sagpaminsan a naitrasliterado ti Yuriy, Youri, ken Yury.
- ^ Hanbury-Tenison, Robin, ed. (2010). Dagiti Nalatak nga Eksplorador. Londres: Thames & Hudson. p. 270. ISBN 978-0-500-25169-0.
- ^ a b Tito, Dennis (13 Nobiembre 2006). "Yuri Gagarin". Oras Europa babaen ti Time.com. Naidulin manipud ti kasisigud idi 26 Marso 2008.
- ^ a b Moskvitch, Katia (3 Abril 2011). "Ti Klushino ni Yuri Gagarin: Ti naliplipata a a balay ti naisalaysayan ti limbang". BBC News. Naala idi 4 Abril 2011.
- ^ French, Francis; Burgess, Colin (2007). Into Idiay Naulimek a Baybay: Dagiti Nangiyununa ti Limbang a Panawen, 1961-1965. Lincoln: Unibersidad ti Nebraska Press. p. 2. ISBN 0-8032-1146-5. OCLC 71210133.
- ^ (Ruso) "Юpий AлekceeBич ГarapиH". Astronaut.ru. 11 July 2007. Naala idi 30 Marso 2008.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siddiqi, Asif A (2000). Karit para iti Apollo: Ti Kappon ti Sobiet ken ti Lumba ti Limbang, 1945-1974. Washington, D.C.: NASA. OCLC 48909645. SP-2000-4408. Paset 1 (panid 1-500), Paset 2 (panid 501-1011).
- Gavrilin, Vyacheslav Mikhailovich (1973). Dagiti deportista ti Buyot ti Sobiet. Moscow: Novosti Press Agency. OCLC 23374154.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrew L. Jenks (2012). Ti Kosmonauta a Saan a Makasardeng nga Umisisem: Ti Biag ken Sarita ni Yuri Gagarin. Unibersidad ti Akin-amianan nga Illinois a Pagmalditan. ISBN 978-0-87580-447-7.
- Cole, Michael D (1995). Vostok 1: Ti Immuna a Tao iti Limbang. Springfield: Enslow. ISBN 0-89490-541-4.
- Doran, Jamie; Bizony, Piers (1998). Starman: Ti Kinapudno ti Kalikudan ti Sarita ni Yuri Gagarin. Londres: Bloomsbury. ISBN 0-7475-4267-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Yuri Gagarin idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Yuri Gagarin idiay Wikimedia Commons
- Tattao manipud idiay Distrito ti Gagarinsky
- 1934 a pannakaipasngay
- 1968 nga ipupusay
- 1961 iti panagbaniaga ti limbang
- Dagiti Sobiet kosmonauta
- Dagitiopisial ti Aero Puersa ti Sobiet=
- Dagiti Ruso nga abiador
- Dagiti Ruso nga ekplorador
- Dagiti Ruso nga Ortodokso a Kristiano
- Pundision
- Tattao a naipunpon idiay Kremlin a Diding ti Nekropolis
- Dagiti abiador a natay kadagiti panagpatayab nga aksidente wenno pasamak
- Dagiti nadangran ti panagpatayab nga aksidente wenno pasamak idiay Kappon ti Sobiet
- Dagiti banuar ti kappon ti Sobiet
- Dagiti nagunggunaan ti Krus ti Grunwald, Umuna aklase
- Dagiti nagunggunaan ti Urnos ni Lenin
- Dagiti nagunggunaan ti Urnos ni Karl Marx
- Dagiti nagunggunaan ti Urnos ni Klement Gottwald
- Dagiti nagunggunaan ti Urnos ti Nilo
- Urnos ti Bituen ti Order Republika ti Indonesia
- Dagiti Piloto-Kosmonauta ti USSR
- Dagiti nagunggunaan ti ni Georgi Dimitrov
- Dagiti nagunggunaan ti ti Urnos ti Playa Giron
- Dagiti nagunggunaan ti Urnos ti Wagayway ti Hungaro a Republika
- Dagiti nagunggunaan ti Urnos ti Aprikano a Bituen


text:
Anarkismo
Ti anarkismo ket sapasap a naipalpalawagan a kas ti politiko a pilosopia nga agtengtengngel ti estado ket saan kakayatan, saan a masapul, ken makadangran,[1][2] wenno ti sabali a a kas ti panaglikudan ti turay ken pagsasarunuan nga organisasion iti maysa a panagkukua iti panakibiang ti tao.[3][4][5][6][7][8] Dagiti mangpakpatakder ti anarkismo, a naamammoan a kas ti "anarkista", ket mangipatakderda kadagiti awan estadona akagimongan a naibatay iti saan a mapagsasarunuan[3][9][10] dagiti boluntario nga asosasion.[11][12]
Adda dagiti nadumaduma a tinawtawid ti anarkismo, a saan amin a dagitoy ket eksklusibo.[13] Dagiti anarkista apagadalan ti panunot ket mabalin a maigiddiatan ti kammasapulan, nga agsupsuporta ti aniaman manipud ti patingga a panagmaymaysa aginggan ti kompleto a kolektibismo.[2] Dagiti nadumaduma a kita ti anarkismo ket naikategoria iti sosial ken indibidualista nga anarkismo wenno ti kapadpadana adua a panakaidasig.[14][15] Ti anarkismo ket kanayon a naikapanunotan a maysa a radikal a kanigid a payak nga ideolohia,[16][17] ken adu kadagiti anarkista nga ekonomiko ken anarkista a legado a pilosopia ket mangipakita ti kontra-estatista a panagipatarus iti komunismo, kolektibismo, sindikalismo wenno makibinglay nga ekonomia. Nupay kasta, ti anarkismo ket agnaynayon nga agiramraman ti maysa a indibidualista a kita, egoista a kita, ken nawaya a tiendaan a kita.[18][19][20] Adda dagiti indibidualista nga anarkista nga isuda pay ket sosialista wenno komunista[21][22] Bayat nga adda dagiti anaarko-komunista nga isuda ket dagiti indibidualista.[23][24]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malatesta, Errico. "Mapam iti Anakismo". MAN! (Los Angeles: Internasional a Grupo iti San Francisco). OCLC 3930443. Agrell, Siri (2007-05-14). "Agob-obra para iti Tao". The Globe and Mail. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-12-26. Naala idi 2008-04-14. "Anarchism". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Premium Service. 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 14 Disiembre 2006. Naala idi 2006-08-29. {{Cite journal|year=2005|title=Anarkismo|journal=The Shorter [[Routledge nga Ensiklopedia iti Pilosopia]|page=14|quote=Ti anarkismo ket ti panirigan ti maysa a kagimongan nga awan ti estado, wenno gobierno, a dagitoy dua ket mabalin ken kakayatan.}} Dagitisumaganad anagtaudan ket agdakamat ti anarkismo a kas maysa a politiko a pilosopia: Mclaughlin, Paul (2007). Anarkismo ken Turay. Aldershot: Ashgate. p. 59. ISBN 0-7546-6196-2. Johnston, R. (2000). Ti Diksionario iti Heograpia ti Nagtagitaoan. Cambridge: Blackwell Publishers. p. 24. ISBN 0-631-20561-6.
- ^ a b Slevin, Carl. "Anarkismo." Ti Ababab a Diksionario ti Oxford Dictionary kadagiti Politika. Ed. Iain McLean kenAlistair McMillan. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2003.
- ^ a b "Ti IAF - IFA ket makilabanda para iti : ti panakaikkat iti amin a porma iti turay nupay dagitoy ket ekonomiko, politiko, sosial, relihioso, kultural wenno seksual.""Dagiti Pamunganayan Ti Internasional dagiti Anarkista a Pederasion"
- ^ Ti "anarkismo, ngaminen ket, pudno a mangipatakder paea iti panakawaya ti panunot ti tao manipud ti turay ti relihion; ti pnakawaya iti bagi ti tao manipud ti turay ti tagikua; ti panakawaya manipud tikawar ken tengngel iti gobierno. Ti anarkismo ket mangitakder para iti sosial nga urnos a naibatay iti nawaya a panagigrupo kadagiti tattao para iti pangngep iti panagpataud ti pudno a sosial a kabaknang; tapno daytoy ket makatungpal a ti tunggal maysa a tao ket adda ti nawaya a panagserrek ti Daga ken ti napno a panagganas kadagiti kammasapulan ti biag, segun kadagiti essem ti tao, panagraman, ken dagiti paglikigan." Emma Goldman. "Ania ti Napudno a Pangitakderan para iti Anarkia" iti Anarkismo ken dagiti nadumaduma a Salaysay.
- ^ Ti indibidualista nga anarkista a ni Benjamin Tucker ket inpalpalawaganna ti anarkismo a kas ti panaglikyd ti turay a kas dagiti sumaganad "Nabirukanda a nasken nga agturonda ti kanawan wenno kanigid, — suroten ti dalan ti Turay wenno dalan iti Panakawaya. Ni Marx ket napan ti maysa a dalan;ni Warren ken Proudhon iti sabali. Isu a naipasngay dagitoy idi ti Estado a Sosialismo ken Anarkismo...ti Turay, ket makaala kadagiti adu a tabas, ngem, ti nawatiwata panagisao, dagiti kabusorna ket agbingbingayda kaniada kadagiti tallo a klase: umuna, dagiti gumura kaniana a kas kaibuksilan ken kas ti gibus iti panagrang-ay, a silulukat a manglikud kaniana, a naipudpudno, a napasnek, ken sangalubongan; maikadua, dagiti agiparangarang a namatmati kaniana a kas kabuksilan ti rang-ay, ngem mangawat kaniana tapno laeng isu ket makatulong kaniada kadagiti bukodda a pagayayatan, a mangilibak kaniana ken dagiti bendisionna iti sangalubongan; maikatlo, dagiti saan a makatalged kaniana a kas ti kabuksilan ti rang-ay, a namatmati kaniana laeng a kas ti gibus a maala baben ti umuna a panagbaddekan, aglablabsing, ken mangurgura kaniana. Dagitoy tallo nga insao iti panaglikud ti Kawayaan ket nasangsango kadagiti amin a timbukel iti isip ken aktibidad ti nagtagitaon. Dagiti nasayaat a representatibo iti immuna ket nakitkita idiay Simbaan a Katoliko ken ti Ruso nga autokrasia; iti maikadua, iiday Protestante a Simbaan ken ti Manchester a pagadalan kadagiti politiko ken politiko nga ekonomia; iti maikatlo, idiay ateismo iti Gambetta ken ti sosialismo iti narikpan asosialismo a Karl Marg." Benjamin Tucker. Agmaymaysa a panakawaya.
- ^ Ward, Colin (1966). "Ti anarkismo a kas Teoria iti Organisasion". Naidulin manipud ti kasisigud idi 25 Marso 2010. Naala idi 1 Marso 2010.
- ^ Ti anarkista a historiador a ni George Woodcock a reporta iti kontra autoritarianismo ni Mikhail Bakunin ken agipakita dagitoy dua a kasasaad ken awan a kasasaad a porma iti turay a kas ti sumaganad: "Dagiti amin ng anarkista ket likudanda ti turay; adu kaniada ti makilaban iti daytoy." (pg. 9)...ni Bakunin ket saan a nangipabalin ti sentro a komite ti Liga iti napno a programana, ngem nakaawis kaniada a mangawat ti maysa a radikal a panagidiaya idiay Kongreso ti Berne idi Septiemre 1868, a nagdawdawat ti ekonomiko a panagpapada ken agpudpuno nga nagraraut ti turay idiay Simbaan ken Estado."
- ^ Brown, L. Susan (2002). "Ti anarkismo a kas maysa a Politiko a Pilosopia iti Eksistensial a Panagmaymaysa: Dagiti nagbanagan ti Pemenismo". Dagiti Politika ti Panagmaymaysa: Liberalismo, Liberal a Pemenismo ken Anarkismo. Black Rose Books Ltd. Publishing. p. 106.
- ^ "Isu nga ti anarkia ket, no agablin a mangdadael ti turay kadagiti amin ng aaspetona, no agidemanda ti panakaikkat kadagiti linteg ken ti panakaikkat ti mekanismo nga agserserbi a mangipang-al kadagitoy, no agmadi kadagiti amin a pagsasarunuan nga organisasion ken agsermon ti nawaya a tulagan — ken gumun-od pay nga agtaginayon ken agpadakkel napateg a bukel iti sosial nga ugali nga awan kadagiti kagimongan ti tao wenno ayup ket mabalinda a rumsua." Peter Kropotkin. Anarkismo: ti pilosopiana ken kaumnuanna
- ^ "dagiti anarkista ket suppiatenda ti awan nakemna a (e.g., ilehitimado) turay, iti sabali a panagisao, ti pagsasarunuan — ti pagsasarunuan ket ti institutionalisasion iti turay iti kaunegan ti kagimongan." "B.1 Apay a dagiti anarkista ket sumuppiatda ti turay ken pagsusurotan?" iti Anarkista a FAQ
- ^ "ANARKISMO, ti maysa asosial a pilosopia a saan a mangawat ti autoritariano a gobierno ken agtagtaginayon a dagiti boluntario nga intitusion ket nasaysayaatda a mangiyebkas ti masna a sosial a likigan ti tao." George Woodcock. "Anarkismo" idiay Ti Ensiklopedia iti Pilosopia
- ^ "Iti kagimongan a naparang-ay kadagitoy a linia, dagiti boluntario nga asosasion a nangrugrugidan a mangsakop kadagiti amin a paset iti aktibidad ti nagtagitaon ket agalalada pay ti dakdakkel a pagpaatiddog tapno bukbukodanda a sukatan para iti estado iti amain a pamay-anna." Peter Kropotkin. Ti “Anarkismo” manipud ti Encyclopædia Britannica
- ^ Sylvan, Richard (1995). "Anarchism". Iti Goodwin, Robert E. ken Pettit. Ti Kumaduaan ti Kontemporario a Politiko a Pilosopia. Philip. Blackwell Publishing. p. 231.
- ^ Ostergaard, Geoffrey. "Anarkismo". Ti Blackwell a Diksionario iti Moderno a Sosial a Kapanunotan. Blackwell Publishing. p. 14.
- ^ Kropotkin, Peter (2002). Anarkismo: Urnong iti Rebolusionario a Sursurat. Courier Dover Publications. p. 5. ISBN 0-486-41955-X.R.B. Fowler (1972). "Ti Anarkista a Tinawtawid iti Politiko a Kapanunotan". Western Political Quarterly (Unibersidad iti Utah) 25 (4): 738–752. doi:10.2307/446800. JSTOR 446800.
- ^ Brooks, Frank H. (1994). Ti Agmaymaysa nga Anarkista: Antologo ti Panakawaya (1881–1908). Transaction Publishers. p. xi. ISBN 1-56000-132-1. "Kadaywan a naipanunotan a patingga a kanigid a payak nga ideolohia, ti anarkismo ket kankanayon a mangiraman ti naisangsangayan a kita ti radikal nga indibidualismo, manipud ti hiperationalismo ni Godwin, aginggana ti egoismo ni Stirner, aginggana dagiti libertariano ken dagiti anarko-kapitalista iti tatta nga aldaw"
- ^ Joseph Kahn (2000). "Anarkismo, ti Kredo a Saan a Matmatay; Ti Panakaiwaras iti Sangalubongan a Kapitalismo ket Bimmangon ti Nabaygen a Matmaturog a Tignay". The New York Times (5 Agosto).Colin Moynihan (2007). "Ti Piesta ti Libro ket Pinagkaykaysana dagiti Anarkista. Iti Kararua, Laeng". New York Times (16 bril).
- ^ Stringham, Edward (2007). Stringham, Edward, ed. Anarkia ken ti Linteg. Ti Politiko nga Ekonomia a Mapilpili. Transaction Publishers. p. 720. SSRN 1768172.
- ^ Narveson, Enero (2002). Panagdayaw kadagiti Tao iti Teoria ken Panakasanay. Kapitulio 11: Kaso ti Anarkista. "Tapno makita daytoy, isu ngarud ket, nasken a padakkelentayo ti dayaw a masakbayan nga adda iti anarkismo. Ti anagaramid daytoy masapul nga ilasin tayo ti nagbaetan ti dua asapasap a pagpilian iti anarkista a teoria [...] Dagitoy dua ket ti mabalin tayo a tawagan, dagiti bersion ti sosialista a maisuppiat ti nawaya tiendaan, wenno kapitalista."
- ^ Tormey, Simon, Kontra-Kapitalismo, Ti Pagsurotan ti Agdadamo, Oneworld Publications, 2004, pp. 118–119.
- ^ "Daytoy a takder ket mangikabil kaniana iti libertariano a sosialista a tinawtawid ken, saan surpresa, ni (Benjamin) Tucker ket adu a nangibaga kaniana nga isu ket maysa a sosialista ken naipanunutanna a ti pilosopiana a "Anarkistiko a sosialismo." "Anarkista a FAQbabaen dagiti nadumaduma a mannurat
- ^ "Gaputa ti rebolusion ket isu ti apoy iti bukodtayo a nakem ken maysa a kammasapulan iti solitario a panunot tayo; daytoy ket obligasion iti libertariano nga aristokrasia. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti etiko. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti estetiko. Tapno mapagkaykaysa dagiti banag a kabaknangan. Tapno maibingbingay ti karurua a kabaknangan." Renzo Novatore. Mapan t iPanagpartuat ti Awan
- ^ Ti kalpasan a kanigid nga anarko-komunista a ni Bob Black kalpasan ti panagusig ti insurekional a panirigan iti anarko-komunismo ti anarko-komunista a ni Luigi Galleani ket nangibagbaga a ti "komunista ket ti gibus a panagtungpal iti indibidualismo.... Ti nalawag a panagsuppiat a nagbaetan ti indibidualismo ken komunismo ket adda ti panakaawat kadagitoy dua.... ti pamwidan ket isu pay ti panggep: ti agmaymaysa ket agpayso a a naipamwidan. Awan ti bagana ti agsao iti 'empatiko a panagpauna ti sosial iti kinaagmaymaysa'.... Maisasaom metten a ti panagipauna ti manok wenno ti itlog. Ti anarkia ket maysa a 'pamay-an iti indibidualisasion'. Daytoy ket panggepenna nga agitipon ti kalatakan a panagrang-ay ti agmaymaysa iti kalatakan a komunal a panagkaykaysa."Bob Black. Nightmares of Reason.
- ^ "Dagiti moderno a komunista ket adaduda pay a indibidualistiko ngem ni Stirner. Iti kaniada, a saan laeng a ti relihion, moralidad, pamilia ken Estado ket ti espektro, ngem ti tagikua ket adadu pay ngen ti espektro, iti ania a nagan ti agmaymaysa ket naiatagabu - ken kasano a naitagabu!...Isu nga ti komunismo ket agpartuat ti batayan para iti waya ken Panakadumaduma iti agmaymaysa. Maysaak a komunista gaputa Maysaak nga Indibidualista. Napno ken naipaamategannagtuno s ti Komunista kenni Stirner idi ikabilna ti balikas nga alaen a sinukatann iti demanda - a daytoy ket nagturonganna ti panakarunaw ti tagikua, iti panagala ti tagikua. Ti indibidualismo ken Komumunismo ketagkammasapulanda."Max Baginski. "Stirner: Ti Agom ken ti Bukodna" iti Ina a Daga. Tomo. 2. Bilang. 3 MAYO, 1907
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Anarkismo idiay Wikimedia Commons


text:
Lady Gaga
Ni Stefani Joanne Angelina Germanotta (/ˈstɛfəniː dʒʌrməˈnɑːtə/ ste-fə-nee jurr-mə-nah-tə; naipasngay idi Marso 28, 1986), maamammoan ti entablado a naganna a Lady Gaga, ket maysa nga Amerikana akumakanta ket mannurat ti kanta. Naipasngay ken dimmakkel idiay Siudad ti New York, isu ket nangruna anagadal idiay Kombento iti Sagrado a Puso ket nabiit a nagadal idiay Tisch a Pagadalan dagiti Arte ti Unibersidad ti New York sakbay a nagikkat tapno agipatengnga ti isipna ti karerrna ti musika. Isu ket nagrugrugi nga agpabpabuya kadagidiay mabuya a rock a musika iti Baba a Bangir ti Daya ti Manhattan, ken pinirmaan ti Streamline Records babaen idi gibus ti 2007. Idi panawen tipanagtrabahona a kas mannurat ti musika para iti kompania ti plaka, ti bosesna ket nakaala kadagiti panakaimatang ti agrerehistro nga artista ni Akon, a nagpirma kaniana ti bukodna nga etiketa ti Kon Live Distribution.


text:
Papa Benedicto XIV
Ni Papa Benedicto XIV (31 Marso 1675 – 3 Mayo 1758), ket naipasngay idi a kas ni Prospero Lorenzo Lambertini, ket isu idi ti Papa manipud idi 17 Agosto 1740 aginggana idi 3 Mayo 1758.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Papa Benedicto X ket naipanunotan tattan a kas maysa a kontrapapa. Iti dayta a panawen, nupay kasta, daytoy a kasasaad ket saan a nabigbigan ken isu nga ti papa nga opisial a tinawtawagan ti Romano Katoliko a simbaan a kas ti maikasangapulo a pudno a Papa Benedicto ket nangala ti opisiala bilang XI, a saan a ti X. Daytoy ket nangipangato ti panagbilang kadagiti amin a sumarsaruno a Papa Benedicto babaen ti maysa. Ni Papa Benedicto XI-XVI ket, manipud ti opisial a panakakita, ti maikasangapulo aginggana ti maikasangapulo ket lima a papa iti daytoy a nagan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Benedicto XIV idiay Wikimedia Commons


text:
Buguias, Benguet
Ti Buguias ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Benguet iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Buguias ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Abatan
- Amgaleyguey
- Amlimay
- Baculongan Norte
- Bangao
- Buyacaoan
- Calamagan
- Catlubong
- Loo
- Natubleng
- Poblacion (Central)
- Baculongan Sur
- Lengaoan
- Sebang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Isaac Bashevis Singer
Ni Isaac Bashevis Singer (Yidis: יצחק באַשעװיס זינגער; Nobiembre 21, 1902 – Hulio 24, 1991) ket maysa idi a naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat. Ti Polako a porma ti naganna idi ket Izaak Zynger ken inus-usarna ti umuna a nagan ti inana a kas pangiyuna a letra iti, Izaak Baszewis, a kalpasan daytoy ket pinasayaatna iti porma a pannakaammuanna itan.[1] Isu idi ti mangidaulo a pigura iti tignay ti Yidis a literatura ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1978. Isuket nangabak ti dua a Nailian a Gunguna ti Libro ti Estados Unidos, maysa iti Literatura iti Ubbing para iti panangilagipna iti Maysa nga Aldaw iti Rag-o: Sarsarita ti Ubing a Lalaki a Dimmakkel idiay Warsaw ken ti maysa iti Piksion para iti urnongna iti Ti Balangat dagiti Dutdot ken Dadduma pay a Sarsarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti dadduma a propesional nga identipikasionna ket agus-usar ti lokalisado a panangiletra ken dagiti daaduma pay a kita dagitoy a nagan ket naaramid idiay, Wollitz, Seth L. (2001). Staley, Thomas F., ed. Ti Nailimed nga Isaac Bashevis Singer. Dagiti Serie ti Literario a Modernismo. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. ISBN 0-292-79147-X. Naala idi 2012-07-28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Isaac Bashevis Singer idiay Wikiquote


text:
Sistema ti nerbios
Ti sistema ti nerbios ket isu ti paset iti bagi ti ayup a mangitunos kadagiti boluntario ken saan a boluntario a panagtignay iti ayup ken mangirangarang kadagiti senial ti nagbaetan dagiti nadumaduma a paset iti bagi. Kadagiti kaaduan a kita ti ayup ket buklen iti dua a nangruna a paset, ti sentral ti sistema ti nerbios (CNS) ken ti periperiko a sistema ti nerbios (PNS). Ti CNS ket isu ti aglaon iti utekken ti duri. Ti PNS ket nangruna a mangbuel kadagiti urat ti nerbios, a dagitoy ket dagiti atiddog nga urat a mangikapet ti CNS kadagiti tungngal maysa a paset iti bagi. Ti PNS ket mangiraman kadagiti motor ti neurona, a mangtimbeng ti boluntario a panaggunay, ti autonomiko a sistema ti nerbios, a buklen ti simpatetiko a sistema ti nerbios ken ti parasimpatetiko a sistema ti nerbios ken mangtimbeng kadagiti inboluntario nga annong, ken ti enteriko a sistema ti nerbios, ti nawaya bassit a paset ti sistema ti nerbios a ti annongna ket ti panagtengngel ti sistema ti sistema ti panagkalpa.


text:
Ammuem no sadino ti presinto a pagbutosam!
Usarem daytoy a panid iti kompiuter ('web page') tapno masapulam ti presinto a pagbutosam itoy nga Eleksion 2014!
Palagip: mabalin nga itoy a kanito, dimo pay la makita ti naganmo itoy a disso ('site') gapu ta nabiitka pay a nagrehistro a kas botante. Masapul a pagbalinem a di mapaandar dagiti mangtiptiped iti panagruar dagiti anunsio (i-'disable'-mo dagiti 'popup-blockers') tapno makitam dagiti dadduma a kayatmo a maammuan.
Tulong iti Pagsapul iti Lugar a Pagbutosan ('Polling Place Locator Help')
* Ti Panagbirok iti Lugar a Pagbutosan ket awanlinea kada Huebes manipud iti 4:30 p.m-4:45 p.m gapu iti pannaripato.
* Agdama nga istatus: Addalinea


text:
Bubong, Lanao del Sur
Ti Bubong ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bubong ket nabingbingay a politikal kadagiti 36 a barbaranggay.[2]
- Bagoaingud
- Bansayan
- Basingan
- Batangan
- Bualan
- Poblacion (Bubong)
- Bubonga Didagun
- Carigongan
- Bacolod
- Dilabayan
- Dimapatoy
- Dimayon Proper
- Diolangan
- Guiguikun
- Dibarosan
- Madanding
- Malungun
- Masorot
- Matampay Dimarao
- Miabalawag
- Montiaan
- Pagayawan
- Palao
- Panalawan
- Pantar
- Pindoguan
- Polayagan
- Ramain Bubong
- Rogero
- rugnan
- Salipongan
- Sunggod
- Taboro
- Dalaon
- Dimayon
- Pindolonan
- Punud
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nagbukel, Ilocos Sur
Ti Nagbukel ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Nagbukel ket nabennebenneg iti 12 a barbaranggay.[2]
- Balaweg
- Bandril
- Bantugo
- Cadacad
- Casilagan
- Casocos
- Lapting
- Mapisi
- Mission
- Poblacion East
- Poblacion West
- Taleb
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Labason, Zamboanga del Norte
Ti Labason ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Labason ket nabennebenneg iti 20 a barbaranggay.[2]
- Antonino (Poblacion)
- Balas
- Bobongan
- Dansalan
- Gabu
- Gil Sanchez
- Imelda
- Immaculada
- Kipit
- La Union
- Lapatan
- Lawagan
- Lawigan
- Lopoc (Poblacion)
- Malintuboan
- New Salvacion
- Osukan
- Patawag
- San Isidro
- Ubay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lagos
Ti Lagos (/ˈleɪɡɒs/ lay-gos)[5][6][7][8] ket maysa a puerto a siudad ken ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Nigeria. Ti opisial a populasion ti Lagos ket naudi a nairehistro idi ti 7,937,932. Ti Lagos ket isu ti maikadua a kapardasan a dumakdakkel a siudad idiay Aprika ken ti maikapito a kapardasan iti lubong.[9] Ti Lagos ket dati idi a tinataengan babaen dagiti Awori a subgrupo dagiti Tattao a Yoruba. Babaen ti panangidaulo ti bukodda nga Olofin, dagiti Awori ket immalisda idiay maysa nga isla a tinawtawagan tattan a ti Iddo ken idi manen ti dakdakkel nga Isla ti Lagos. Idi maika-15 a siglo, dagiti Awori a pagtaengan ket rinaut babaen ti Benin nga IMperio kalpasan ti pannakiringgorda, ken ti isla ket nagbalin a kampo ti gubat ti Benin a tinawtawagan ti "Eko" babaen ni Oba Orhogba, ti Oba ti Benin iti dayta a panawen.[8][10]
Ti Lagos ket maysa a metropolitano a lugar a nagtaud kadagiti isla a naisina babaen dagiti waig, a kas ti Isla ti Lagos, a kumapkapet ti abagatan a laud a ngarab tifringing the Alog Lagos bayat a daytoy ket nasalakniban manipud ti Taaw Atlantiko babaen dagiti atiddog a pudgso ti darat a kas ti Bar Beach, a gumay-at daytoy ti sumurok a 100 km ti daya ken laud ti ngarab. Manipud idi ununana, ti Lagos ket nagpadakkel idiay laud ti nangruna a daga ti alog ken ti konorbasion, a mairaman ti Ikeja ken Agege, a tatan ket makaabot ti adadu ngem 40 km ti amianan a laud ti Isla ti Lagos. ADda dagiti suburbo ket mairaman ti Ikorodu, Epe ken Badagry, ken adda pay dagiti adu a lokal a konsilo ti napartuat, a mangited ti dagup dagiti lokal a gobierno ti Lagos iti 57.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lagos ket maysa a a kampo ti pannakigubatan para kadagiti kameng ti Benin nga Imperio, a tinawtawaganda ti Eko.[7][8] Ti Yoruba ket agus-usar pay laeng ita ti kastoy a nagan ti Eko a mangibaga ti Lagos. Ti Lagos, a kayatna asaoen ket ti "dandanaw", ket maysa idi a nagan a naited para iti pagtaengan babaen dagiti Portuges. Ti agdama nga aldaw nga estado ti Lagos ket adda ti nangato a porsiento dagiti Awori, a napan iti daytoy a lugar manipud idiay Isheri idiay igid ti karayan Ogun. Iti amin a pakasaritaan, daytoy ket pagtaengan ti maysa a nakiginnubgubatanga etniko a grupo a nagtaeng ti daytoy a lugar. Idi nasap a panakataengna, daytoy ket nakakitkita pay dagiti paset ti panawen a panagturay babaen ti Pagarian ti Benin.[11]
Ti Portuges nga eksplorador a ni Rui de Sequeira ket binisitana ti lugar idi 1472, a nangnagan ti lugar a nagpalikmut ti siudad ti Lago de Curamo; a daytoy nga agdama a nagan ket Portuges para iti "danaw". Ti maysa pay a panagipalplawag ket ti Lagos ket nainaganan idi para ti Lagos, Portugal - ti maritimo nga ili nga, iti dayta apanawen, ti kangrunaan idi a sentro ti Portuges a panagbanbaniaga kadagiti aplaya ti Aprika, ken ti naganna ket naala manipud ti Latin a balikas ti Lacobriga.
Ti Lagos ket pormal idi nga inkapet ti Britaniko a Kolonia ti Lagos idi 1861. Daytoy ket adda ti dua a nagbanagan ti pnakarebba ti aadipen a komersio ken ti pannakabangon ti Britaniko a panagtengngel kadagiti silag ken dadduma pay a negosio.[12] Ti tidda ti moderno nga aldaw a Nigeria ket naagaw idi 1887, ken idi ti Kolonia ken Protektorado ti Nigeria ket nabangon idi 1914, ti Lagos ket nairangarang nga isu ti kapitoliona, a nagtultuloy a kastoy kalpasan ti panakawaya ti pagilian manipud ti Britania idi 1960. Nairamraman amin nga immay manipud ti amin a lugar ti Nigeria ken dagiti dadduma pay a pagilian ti Laud nga Aprika ket dagiti nagsubsubli a dati a tagabo a naamammoan a kas dagiti Kreol, a naggapu manipud idiay Freetown, Sierra Leone, Brasil ken ti Laud nga Indio a npan idiay Lagos. Dagiti Kreol ket nagparparawad ti pannkapabaro ti Lagos ken dagiti pannakaammoda ti Portuges nga arkitektura ket makitkita pay laeng kadagiti arkitektura idiay Isla ti Lagos.[8]
Ti Lagos ket nakasanay ti napardas a panagdakkel kadagiti tawtawtawen ti 1960 ken tawtawen ti 1970 a kas nagbanagan ti ekonomiko a panagrang-ay ti Nigeria sakbay ti Sibil a Gubat ti Nigeria. Ti Lagos ket isu idi ti kapitolio ti Nigeria manipud idi 1914 aginggana idi 1991.[13] Ti siudad ket naikkat ti kasasaadna idi ti Teritorio ti Pederal a Kapitolio ket nabangon para iti panggep a panangipatakder ti siudad ti Abuja. Idi 14 Nobiembre 1991, ti Presidensia ken dagiti dadduma pay a pamay-an ti pederal a gobierno ket immalisda idiay baro a kapitolio ti siudad ti Abuja.[13]
Dagiti paamo ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Maika-18 a Nalilian a Rambakan ti Ay-ayam: Ti Lagos ket nagipakpakita ti Logo, maskot ken sapot ti pagsaadan". Premium Times (Abuja, Nigera). 18 Hunio 2012. Naala idi 2 Oktubre 2012.
- ^ "Eko 2012: Panagibangon Pabrika babaen ti Ayayam, Articles". ThisDay (Lagos, Nigeria). 22 Agosto 2012. Naala idi 2 Oktubre 2012.
- ^ Ti Summing ti 16 a panakaaramid ti Metropolitano a Lagos ti LGA (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Isla ti Lagos, Nagruna a daga ti Lagos, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) segun ti:
TiNigeria a Kongreso. "Dagiti administratibo nga agpang - Estado ti Lagos". Naala idi 29 Hunio 2007.
- ^ Ti Summing ti 16 a panakaaramid ti Metropolitano a Lagos ti LGA (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Isla ti Lagos, Nagruna a daga ti Lagos, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) as per:
"Senso ti Populasion ti 2006". Nailian nga Opisina dagiti Estadistika ti Nigeria. Mayo 2007. Naala idi 14 Septiembre 2010.
- ^ Lagos (Dictionary.com Unabridged nga ed.), Random House, Inc., naala idi 29 Oktubre 2010
- ^ Room, Adrian (2007). Ti pannakabalikas dagiti nagan ti lugar: ti sangalubongan a diksionario. McFarland. p. 108. ISBN 0-7864-2941-0.
- ^ a b Olupọna, Jacob Obafẹmi Kẹhinde; Rey, Terry (2008). Òrìşà a panagraen a kas relihion ti lubong: ti globalisasion ti relihioso a kultura ti Yorùbá. Unibersidad ti Wisconsin a Pagmalditan. p. 132. ISBN 0-299-22460-0.
- ^ a b c d Williams, Lizzie (2008). Nigeria: Ti Bradt a Pangsurotan ti Panagbaniaga. Bradt a Pangsurotan ti Panagbaniaga. p. 110. ISBN 1-84162-239-7.
- ^ Dagiti kapardasan a dumakdakkel a siudad ken urbano a luglugar iti lubong manipud idi 2006 aginggana idi 2020, babaen ti CityMayors.com
- ^ Smith, Robert Sydney (1988). Dagiti Pagarian ti Yoruba (3 nga ed.). Unibersidad ti Wisconsin a Pagmalditan. p. 73. ISBN 0-299-11604-2.
- ^ "Ti Taudan ti Eko (Lagos)". Edo Nation. Naala idi 2 Hunio 2010.
- ^ "Lagos, Nigeria - omite ti Kabsata Siudad ti Atlanta". Atlanta, Georgia, E.U.: Opisial a Sapot ti Pagsaadan para iti Siudad ti Atlanta. Naala idi 18 Septiembre 2010.
- ^ a b "2008 a Konperensia ti Amina Panagsukimat ti Midia ti Aprika" (PPT). Pan African Media Research Organisation. p. 8. Naala idi 4 Abril 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Lagos idiay Wikimedia Commons
- Gobierno


text:
Catarman, Camiguin
Ti Catarman ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Camiguin iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Catarman ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Alga
- Bonbon
- Bura
- Catibac
- Compol
- Lawigan
- Liloan
- Looc
- Mainit
- Manduao
- Panghiawan
- Poblacion
- Santo Niño
- Tangaro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camiguin". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Camiguin". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Armenia
Ti Armenia i/ɑrˈmiːniə/ (Armenio: Հայաստան Hayastan [hɑjɑsˈtɑn]), opisial a ti Republika iti Armenia (Հայաստանի Հանրապետություն, Hayastani Hanrapetut’yun, [hɑjɑstɑˈni hɑnɾɑpɛtuˈtʰjun]), ket maysa a napalikmutan ti daga, a kabanbantayan a pagilian idiay Abagatan a Kaukaso a rehion iti Eurasia. Mabirukan daytoy idiay nagsasabtan iti Lumaud nga Asia ken Dumaya a Europa,[10] nabeddengan daytoy babaen ti Turkia iti laud, ti Georgia iti amianan, ti de facto a nawaya a Nagorno-Karabakh a Republika ken ti Azerbaijan iti daya, ken ti Iran ken ti Azerbaijani nga exclave iti Nakhchivan iti abagatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Batay-linteg iti Republika iti Armenia, Artikulo 12.
- ^ Asatryan, Garnik; Arakelova, Victoria (Yerevan 2002). Dagiti etniko a minodad idiay Armenia. Paset iti OSCE
- ^ Ti Batay-linteg iti Republika iti Armenia, Artikulo 55.
- ^ "The World Fact Book – Armenia". Central Intelligence Agency. Naala idi 2010-07-17.
- ^ "Estadistika a Serrtbisio ti Armenia". Sangalubongan a Datos ti Panagtaldiap Ekonomia, Oktubre 2009. IMF. Naala idi 2 Septiembre 2010.
- ^ "News.am". Sangalubongan a Datos ti Panagtaldiap Ekonomia, Oktubre 2009. IMF. Naala idi 1 Enero 2011.
- ^ a b c d "Armenia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-12.
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi 2009-09-01.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ Ti Armenia ket naipanunutan nga adda idiay Asia ken/wenno Europa. Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian panakaidasig dagit rehion iti lubong ket ikabilna ti Armenia idiay Lumaud nga Asia; ti CIA World Factbook "Armenia". The World Factbook. CIA. Naala idi 2 Septiembre 2010. "Armenia". National Geographic. ken "Armenia". Encyclopædia Britannica. ket ikabilda pay ti Armenia idiay Asia. Adda pay dagiti dadduma nga agikabil ti Armenia idiay Europe a kas ti Oxford Reference Online "Homepage". Oxford Reference Online. Naala idi 2 Septiembrer 2010. ken "Europa". Worldatlas. Naala idi 2 Septiembre 2010.
- Armenia
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Kaukaso
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Lake Sebu, Abagatan a Cotabato
Ti Lake Sebu ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lake Sebu ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bacdulong
- Denlag
- Halilan
- Hanoon
- Klubi
- Lake Lahit
- Lamcade
- Lamdalag
- Lamfugon
- Lamlahak
- Lower Maculan
- Luhib
- Ned
- Poblacion
- Siluton
- Talisay
- Takunel
- Upper Maculan
- Tasiman
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao nga Ilokáno
Ti Ilokano (wenno Iloko, Iluko, Iloco, mabalin met nga Ilocano) ket maysa kadagiti kangrunaan a pagsasao (maikatlo a kadakkelan ti bilang ti agsasao) iti Pilipinas. Daytoy ti pagsasao nga aramat (lingua franca) ti agarup isuamin a pakabuklan ti Amianan a Luzon, nangruna iti Rehion ti Ilocos, iti Tanap ti Cagayan ken iti adu a paset ti Abra, Pangasinan, ken Zambales. Adu met ti agsasao iti Iloko iti Nueva Ecija, Tarlac, Mindoro ken iti dadduma a probinsia iti Mindanao.
Mairaman ti Iloko iti pamilia ti Sassao nga Austronesio a nagpuonan dagiti pagsasao kadagiti puro iti Pasipiko ken Umabagatan-a-Daya nga Asia. Kabagian ti Iloko dagiti nadumaduma a dildila kas iti Bahasa Indonesia, Bahasa Melayu, Maori, Hawayano, Malagasi, ken Paiwan.
Adda aganay a walo (8) riwriw ti agus-usar iti Iloko iti Pilipinas.
Adu a paset ti lubong, a napanan ken pagnanaedan dagiti Ilokano, ti pakasarakan met iti dakkel a porsiento dagiti agsasao iti Iloko, kas kadagiti estado ti Hawaii ken California iti Estados Unidos.
Dagiti linaon
Iloko ken Ilokano[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti awag wenno termino nga "Iloko" ken "Ilokano" awan paggidiatanna no ti pagsasao ti madakdakamat. Ti laeng pagdumaanna ket no dakamaten ti sao wenno pagsasao ken ti tao nga agsasao wenno agus-usar iti pagsasao (kas patneng wenno natibo nga agsasao). Kadawyan nga Iloko wenno Iluko ti awag iti sao wenno pagsasao, ket Ilokano met wenno Ilocano no iti tao.
Panakaidasig ken dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Iloko ket isu ti kakaisuna a sanga ti pamilia lingguistika a Kordiliera ti Pilipinas, maibilang nga inauna wenno kabaketan kadagiti pagsasao iti amianan. Kakabsatna ti Pangasinense, Ibanag ken dagiti nadumaduma a pagsasao iti kabambantayan ti Kordiliera.
Dua ti makuna a dialekto ti Iloko: ti maawagan iti “Umamianan” wenno “nauneg nga Iloko,” pagsasao dagiti taga-Ilokos, ken ti “Umabagatan,” a kaaduan a pagsasao dagiti adda iti probinsia ti La Union ken Pangasinan. Agassideg ketdi dagitoy a dialecto. Bassit ti pagdumaanda, ti laeng panangibalikas iti letra nga e.
Maysa laeng ti balikasna daytoy a letra para kadagiti "umamianan"—nakalukat, tengnga’t-sango, ken di nabukel a bokal. Dagiti met "umabagatan" ket dua ti balikasna. Kas kadagiti "umamianan," no ti sao ket ganggannaet ti naggapuananna, wenno nakarikep, ket impalikud, ken di nabukel a bokal, no ti agsarita ket patneng nga Ilokano. Daytoy a panangibalikas ket naiseknan iti pagsasao dagiti sabsabali kas iti Pangasinense ken Kankanaey.
Saan ketdi a madlaw unay dagitoy a naggidiatan kadagiti talaga a patneng nga Ilokano iti man abagatan wenno abagatan nga Ilocos. Madlaw laeng ti naiduma a panangibalikas iti e kadagiti saan a patneng nga Ilokano wenno dagiti nasanay iti Tagalog wenno Ingglés a saan unayen nga agsasao iti Iloko. Wenno dagiti nakasursuro iti Iloko a saan a natibo nga Ilokano (kas pagarigan maysa a natibo a Tagalog wenno Bisayano a nakasursuro nga agsao iti Iloko).
Dagiti patneng nga Ilokano ken umiiloko, maymaysa ti panangisaoda iti letra e kadagiti balikas a kas koma "wen," "met," "bedbed," "ilem," "isem," "panagem," "nakem," "timel," "belleng," "aweng," "palileng," "baket," "ubet," "gawed," "kerret," "siket," "lengleng" "alimuteng," "alsem," "pekkel," "kuribetbet," "pamulinawen" ken dadduma pay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti Kadakkelan a 100 a Pagsasao idi 2007
- ^ Senso ti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangkabalayan a Populasion babaen ti Etnisidad Sekso ken Rehion: 2000
- ^ Elias, Jun (Septiembre 19, 2012). "Iloko La Union's official language". Philippine Star. Naala idi Septiembre 24, 2012.


text:
Elberon, New Jersey
Ti Elberon ket maysa a saan a nainkorporado a komunidad a paset ti Long Branch idiay Kondado ti Monmouth, New Jersey, Estados Unidos.
Dagiti nadayag a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agdama a nadayag a tattao ken dagiti dati a nagtataeng ti Elberon ket mairaman ni:
- Mel Ferrer (1917–2008), aktor, naipasngay idi idiay Elberon.[1]
- George Tuttle Brokaw (1879-1935), Amerikano nga abogado ken deportista; immuna nga asawa niu Clare Boothe Luce ken ama ti isu-isu nga anakna.


text:
San Benito, Surigao del Norte
Ti San Benito ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Benito ket nabingbingay a politikal kadagiti 6 a barbaranggay.[2]
- Bongdo
- Maribojoc
- Nuevo Campo
- San Juan
- Santa Cruz (Pob.)
- Talisay (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Surigao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Louis Armstrong
Ni Louis Armstrong[1] (Agosto 4, 1901 – Hulio 6, 1971),[2] a nabirngasan ti Satchmo[3] wenno Pops, ket maysa idi nga Amerikano trompetero ken kumakanta ti dias manipud idiay New Orleans, Louisiana.
Isu ket nagbalin a prominente kadagiti tawtawen ti 1920 a kas maysa a "managparnuay" nga agay-ayam ti koroneta ken trompeta,ni Armstrong ket naikabatayan ti impluensia iti dias, a nangibalbaliw ti pakatengngaan ti isip ti musika manipud ti naumnong nga improbisasion iti agmaymaysa a panagpabpabuya. Nga adda ti nalaka a malasin a nauneg ken naisangsangayan a kasla graba a boses, ni Armstrong ket maysa pay idi a manakaimpluensia a kumakanta, a nagipakpakita ti kalaing ng agparparang-ay, a mangkilkillo kadagiti liriko ti kanta para iti kapanggepan a panagiyebkas.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kinaynayatanna a maibalikas ti naganna iti Louie. "Kasla iti Louis Armstrong—a inpaletrana ti naganna ti Louis, ngem kinaykayatna amaibaga ti Louie," a linaglagip ni Louie Bellson [1]. Ni Armstrong ket nairehistro idi a kas ni "Lewie" para iti 1920 a Senso ti E.U.. Dagiti nadumaduma a madama a rekord isu ket tinawtawagna ti "Louie" iti entablada, a kas ti 1952 nga "Adda Kadi ti Makaipalawag?" manipud ti madama nga album Idiay Eskandinabia tom.1. Daytoy ket nasken a malaglagip a ti "Lewie" ket isu ti Pranses a pannakabalikas ti "Louis" ken sapasap nga inus-usar idiay Louisiana. Nupay kasta, no isu ket tumawtawag ti bagina iti "Hello Dolly!," binalbalikasna ti naganna a kas ti "Lewis" ("Kumusta, Dolly. Daytoy ket ni Lewis, Dolly"), a binalbalikasna ti 's'.
- ^ Ni Armstrong ket inbagbagana idi a saan segurado ti pannakaipasngayna, ngem nagramrambak ti kasangayna iti Hulio 4. Isu ket kaykanayon a naguted ti tawen iti 1900 no agbitbitl aiti publiko (urayno isu ket nagusar ti 1901 iti bukodna a Social Seguridad ken dagiti daaduma pay a pappapel iti gobierno). A nagus-usar kadagiti dokumento ti Romano Katoliko a Simbaan idi inpabunyag ti apongna a baket, ti agsuksukimat ti musika ti New Orleans a ni Tad Jones ket nangikeddeng ti pudno a panakayanak ni Armstrong a kas idi Agosto4, 1901. Nga adda dagiti nadumaduma a ebidensia a makapasingked, daytoy a petsa maawawaten babaen dagiti eskolar para kenni Armstrong. Kitaen pay ti panagparbo ti edad Ni Armstrong ket awan ti tengnga a naganna, ngem ti 1949 a Time a bariweswes ti magasina ket nangited kaniana ti tengnga a nagan iti Daniel. Dagiti rehistro ti senso ken panagbuniag ket nagpasingked nga isu ket awan ti tengnga a nagan.
- ^ Para iti "kartera a ngiwat."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Armstrong, Louis. Satchmo: Ti Biagko idiay New Orleans. ISBN 0-306-80276-7
- Armstrong, Louis ken Thomas nga Agkakabsayt a Lallaki. Armstrong, iti Bukodna a Balikas: Napilpili a Sursurat. ISBN 0-19-514046-X
- Bergreen, Laurence "Louis Armstrong: Ti Nalala a Biag" ISBN 0-553-06768-0
- Brothers, Thomas "New Orleans ni Louis Armstrong" ISBN 0-393-06109-4
- Cogswell, Michael. Armstrong: Ti Sarita ti Ruar t Entablada. ISBN 1-888054-81-6
- Elie, Lolis Eric. Ti Surat manipud idiay New Orleans. Kasisigud anaiprenta iti Gourmet. Naipreta manen iti Best Food Writing 2006, Inurnos babaen ni Holly Hughes, ISBN 1-56924-287-9
- Jones Max and John Chilton. Sarita ni Louis Armstrong. ISBN 0-306-80324-0
- Meckna, Michael. Satchmo: Ti Louis Armstrong nga Ensiklopedia. ISBN 0-313-30137-9
- Storb, Ilse. "Louis Armstrong: Ti Depenitibo a Biograpia". ISBN 0-8204-3103-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Louis Armstrong idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Louis Armstrong idiay Wikiquote


text:
Kalalainganna a klima
Iti heograpia, dagiti kalalainganna wenno temperado a latitud iti globo ket naisanglad iti nagbaetan ti tropiko ken dagiti rehion ti polar.[1] Dagiti panagbalbaliw kadagitoy a rehion a nagbaetan ti kalgaw ken kalamiisan ket kadawyan a relatibo a moderado, imbes a nakaro a napudot wenno nalamiis.
Nupay kasta, iti dadduma a luglugar, kasla idiay Asia ken sentral nga Amianan nga Amerika, dagitoy a panagduduma a nagbaetan ti kalgaw ken kalamiisan ket mabalin a nakaro gapu ta dagitoy a lugar ket adayoda manipud ti baybay, a gapuanan dagitoy ket kaadda ti kontinental a klima. Kadagiti rehion a naikeddeng a tropikal, dagiti lokalidad kadagiti nangato nga altitud (kasla dagiti paset tie Andes) ket mabalin nga addaanda iti kalalainganna a klima.
Dagiti sona ken klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti amianan a kalalainganna a sona ket gumay-at manipud ti Tropikal a Kanser (agarup a 23.5° amianan a latitud) aginggana idiay Sirkulo ti Artiko (agarup a 66.5° amianan a latitud). Ti abagatan a kalalainganna a sona ket gumay-at manipud ti Tropiko ti Kaprikorno (agarup a 23.5° abagatan a latitud) aginggana idiay Sirkulo ti Antartiko iti agarup a 66.5° abagatan a latitud). [2][3]
Ti kalalaingann a klina ket adu pay a manginayon ti subtropikal a klima dagiti karuay: subtropikal a medio-desierto/desierto, nadam-eg a subtropikal, ocseaniko a subtropikal ken Mediteraneo a klima. Nupay kasta, kadawyan a ti kalalainganna a klima ket maysa kadagiti uppat a sona ti klima ti lubong (malaksid dagiti sona ti polar, subtropikal, ken tropikal).
Ti maritimo a klima ket maapektaran babaen dagiti taaw, ken mangtulong daytoy a mangtalinaay kadagiti natalna met a temperatura iti amin a paset ti tawen. Kadagiti kalalainganna a sona ti kaaduan a pul-oy ti angin ket manipud ti laud, isu a ti igid dagiti temperado a kontinente ket kaaduanda a makasanay iti daytoy a maritimo a klima. Dagiti kastoy a rehion ket mairaman ti Akinlaud nga Europa, ken akinlaud nga Amianan nga Amerika kadagiti latitud a nagbaetan ti 40° ken 60° amianan (65°N idiay Europa).
Ti kontinental, namaga-bassit ken namaga ket kadawyan a mabirukan iti akin- uneg ti daga, nga addaan iti napudpudot a kalgaw ken nalamlamiis a kalamiisan. Ti pannankapukaw ti pudot ken resepsion ket tulongan babaen ti nawatiwat a masa ti daga. Idiay Amianan nga Amerika, ti Nabato a Banbantay ket agtignay a kas panglapped ti klima iti maritimo nga angin nga agpulpul-oy manipud ti laud, ken agpartuat ti namaga bassit ken kontinental a klima iti daya.[4][5][6] Idiay Europa, ti maritimo a klima ket makapabaelan a mangipatalna ti temperatura iti akin-uneg ti daga, gapu ti nangruna a kabambanatayan – ti Alpes – daytoy ket naiturong iti daya-laud (malaksid ti daya a lugar ti atiddog a kabambanatayan ti Eskandinabia).
Ti kaaduan a populasion ti lubong ket agnaed kadagiti kalalainganna a sona (no maipalawag a buklen pay dagiti subtropiko), ken naipangpangruna idiay Akin-amianan a Hemisperio gapu ti kadakkel ti masa ti daga.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Education Scotland. "Weather & climate Change Climates around the world". educationscotland.gov.uk.
- ^ McColl, R. W. (2005). Encyclopedia of World Geography, Volume 1. (Facts on File Library of World Geography). New York: Facts on File. p. 919. ISBN 0-816-05786-9.
- ^ "Solar Illumination: Seasonal and Diurnal Patterns". Encyclopedia.com. Naala idi Oktubre 4, 2012.
- ^ "Ti Temperado a Klima". The International Sustainability Council. 2008. Naala idi Oktubre 4, 2012. "...ti nailinia ti amianan-abagatn a Nabato aBanbantay ket agtignay a kas lapped ti klima iti kalalainganna a maritimo nga angin nga agpulpul-oy manipud ti laud."
- ^ "Klima ti Suisa". Swiss University. Naala idi Oktubre 4, 2012. "Ti Alpes ket agtigtignay a kas lapped ti klima: Ti Akin-abagatan a Suisa, a nagruna a maimpluensiaan babae ti Baybay Mediteraneo, ket nailaslasin babaen ti nasaysayaat a klima ngem ti Akin-amianan a Suisa."
- ^ Brinch, Brian (2007-11-01). "Kasano a dagiti banbanaty ket maimpluensianna dagiti tabas ti panagtudtudo". USA Today (Tysons Corner, Virginia: Gannett). ISSN 0734-7456. Naala idi Oktubre 4, 2012. "Kas agpangato ti angin kadagiti banatay, kasla dagiti Sariap a Bambantay ti Washington, daytoy ket mapilit nga agpangato. Ti agpangato nga angin ket malamiisan, maubbawan, ken agtudo kadagiti lokasion a mabirukan kadagiti agpababa a bakras, kasla ti Seattle. No agpababa ti angin iti likud a bangir ti banatay a mapan iti Spokane, daytoy a mapekkelan, papudotenna ken pamaganna daytoy. Daytoy a panaglenned ti namaga nga angin ket agpataud ti anniniwan ti tudo, iti agpangato a bantay nga addaan ti basbassit a tudo ket abungot ti ulep."
- ^ Cohen, Joel E.; Christopher Small (Nobiembre 24, 1998). "Hypsographic demography: The distribution of human population by altitude". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, Vol. 95. Washington, D.C.: The Academy. pp. 14009–14014. Naala idi Septiembre 19, 2012.


text:
Shmuel Yosef Agnon
Ni Shmuel Yosef Agnon (Hebreo: שמואל יוסף עגנון), (Hulio 17, 1888 – Pebrero 17, 1970) ket maysa idi a Premio Nobel a laureado a mannurat ken maysa kadagiti sentro a pigura iti moderno a Hebreo a piksion. Iti Hebreo, isu ket naamammoan babaen ti akronimo a Shai Agnon (ש"י עגנון). Iti Inggles, dagiti obrana ket naipablaak babaen ti nagan a S. Y. Agnon.
Ni Agnon ket naipasngay idi idiay Galicia, Austro-Hungaro nga Imperio (tattan ket ti Ukrania). Isu ket immalis idiay Britaniko a Bilin iti Palestina, ken pimmusay idiay in Herusalem, Israel.


text:
George Frideric Handel
Ni George Frideric Handel (Aleman: Georg Friedrich Händel; pannakabalikas [ˈhɛndəl]) (23 Pebrero 1685 – 14 Abril 1759) ket maysa idi a Aleman a naipasngay a Britaniko a Baroko a komposer, a nadayeg kadagiti bukodna nga opera, dagiti oratorio, himno ken dagiti organo a konsierto. Ni Handel ket naipasngay idi 1685, iti maysa a pamilia a saan a nagay-ayat ti musika. Isu ket nagagun-od ti nangruna apanakasanay ti musika idiay Halle, Hamburg ken Italia sakbay a nagtaeng idiay Londres (1712) ken nagbalin a naturalisado a suheto ti Britaniko idi 1727.[1] Babaen ti daytan a panawen isu ket napigsa idin a naimpluensiaan babaen dagiti nalatak a komposer ti Italiano a Baroko ken ti tengnga nga Aleman a poliponiko a koro a tawidan.
Iti kaunegan ti sangapulo ket lima atawtawen, ni Handel, ti dramatiko a henio, ket nangirug kadagiti tallo a kompania ti komersial nga opera tapno makaited kadagiti noblidad ti Inggles iti Italiano nga opera, ngem ti publiko ket immay a dumngeg ti timek a kasirib ti soloista ngem ti musika. Idi 1737 isu ket nagsaksakit, ken nagbalbaliw ti turong ti panagparpartuatna ken nangibagbagaan kadagiti tengnga a klase. Ti Rambakan ni Alejandro (1736) ket nasayaat a naaw-awat idi, ni Handel ket nagaramid ti panaglasatna kadagiti Inggles a koro nga obrana. Kalpasan ti panagballigina ti Mesias (1742) isu ket saanen a nagpabpabuya ti Italiano nga opera. Ni Handel ket bassit laeng idi a nagbalballigi kadagiti pabuyana ti Inggles nga Oratorio ken kadagiti tema ti mito ken biblia, ngem idi nagurnos ti maysa a pabuya ti Mesias tapno pagnam-ayan ti Ospital Foundling (1750) nagpatingga daytoy ti pannakadillawna. Dagiti makatignay nga oratorio ni Handel ket dagiti etiko. Dagitoy ket saan a nasantipikado babaen ti liturhiko a dignidad ngem babaen ti moral a kapanunotan ti nagtagitaoan.[2] Isu jket gangani a bulseken, ken nagtateng idiay Inglatera ti ganganai a limapulo a tawtawen, isu ket pimmusay a naipammadayawan ken nabaknang a tao.
Ni Handel ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a komposer ti amin a panawen, nga adda kadagiti obra a kas ti Musika a Danum, Musika para dagiti Nailain a Palpalinang ken ti Mesisas ket nagtultuloyda anadayeg. Ni Handel ket nagkompuesto kadagiti adadu ngem uppat a pulo nga opera kadagiti sumurok a tallo pulo a tawtawen, ken manipud idi naladaw a tawtawen ti 1960, iti kaada ti panagungar manen ti baroko a musika ken ti kasisigud nga instrumentasion, ti panagayat kadagiti opera ni Handel ket dimakdakkel. Dagiti operana ket naglaon ti naisangsangayan a panakaidagig ti tao—a naipangpangruna para iti komposer a saan a naamammoan kadagiti pannakiayatna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- ^ "Britaniko nga Umili babaen ti Tignay ti Parlamento: George Frideric Handel". Parliament.uk. 14 Abril 2009. Naala idi 13 Abril 2012.
- ^ Bukofzer, M. (1983) Musika iti Baroko a Panawen. Manipud kenni Monteverdi aginggan kenni Bach, p. 337.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti George Frideric Handel idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti George Frideric Handel idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti George Frideric Handel idiay Wikisource
- George Frideric Handel
- Dagiti Anglikano a santo
- Dagiti baroko a komposer
- Dagiti naipunpon idiay Westminster Abbey
- Dagiti klasiko a kompositor ti simbaan a musika
- Dagiti kompositor para iti pipa nga organo
- Dagiti Inggles a klasiko nga organista
- Dagiti Inggles a kompositor
- Tattao nga Inggles ti Aleman a kaputotan
- Dagiti Aleman a klasiko nga organista
- Dagiti Aleman a kompositor
- Dagiti Aleman nga emigrante idiay Nagkaykaysa a Pagarian
- Kamkameng ti Naarian a kagimongan dagiti Musikero
- Dagiti naturalisado nga umili ti Nagkaykaysa a Pagarian
- Dagiti kompositor ti opera
- Dagiti improbisado ti organo
- Tattao a narambakan iti liturhiko a kalendario ti Luterano
- Tattao manipud idiay Halle, Saxony-Anhalt
- Tattao manipud ti Dukado ti Magdeburg
- 1685 a pannakaipasngay
- 1759 nga ipupusay
- Tattao nga Aleman ti maika-18 a siglo


text:
Nicolaas Laurens Burman
Ni Nicolaas Laurens Burman (1734–1793) ket maysa idi nga Olandes a botaniko.
Isu ket anak a lalaki ni Johannes Burman (1707–1780). Sinarunona ti amana iti tugaw ti botania idiay Athenaeum Illustre ti Amsterdam., aken idiay Hortus Botanicus. Isu ket timmuloy iti panagsurat a kinaduaanna ni Carolus Linnaeus, ken kimmuyog kaniana idiay Unibersidad ti Uppsala idi 1760. Isu ti mannurat kadagit nadumaduma nga obra a maniraman ti Specimen botanicum de geraniis (1759) ken ti Flora Indica (1768) a kanungpalan a kinompleto babaen ni Johann Gerhard Koenig (1728–1785).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panag-usisa ti Mannurat para kenni 'Burm.f.'". International Plant Names Index.
- "Nicolaas Laurens Burman". Author Details. International Plant Names Index. 3 Marso 1991.


text:
Bantay Matutum
Ti Bantay Matutum ket maysa nga aktibo a bulkan, nga agarup a 5.7 km iti kaadayo manipud idiay Acmonan, Tupi, Abagatan a Cotabato, Pilipinas.[4][5]
Dagiti linaon
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Matutum ket mabirukan idiay probinsia ti Abagatan a Cotabato, iti isla ti Mindanao, idiay abagatan ti Pilipinas, iti heograpikal a nagsasabtan 6°22'N, 125°06.5'E.[2]
Daytoy ket 15 km nga amianan ti Polomolok, ken agarup a 30 km amianan-amianan a laud ti Siudad ti General Santos
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Matutum ket maysa nga estratobulkan nga agtayag iti 2,286 metto asl nga addaan ti diametro ti baba iti 25 km.[5]Daytoy ket addan kadagiti 2 a napudot nga ubbog a tinawtawagan ti Acmonan ken Linan, 5.7 km iti laud-abagatan a laud ti bulkan. Ti asideg ti bulkan ket dagiti sanguanan ti Landayao, Tampad, ken Albulhek ken laud amin dagitoy ti bulkan, ken ti Magolo iti amianan.
Adda dagiti nasayaat a napreserba a 320 metro ti kalawa nga abut ti bulkan idiay pantok ti bulkan . Ti abut ti bulkan ket nagiwangan babaen dagiti tallo a baw-ang ken aguneg daytoy ti 120 metro ken ti datarna ket napusek a kabakiran.[2]
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bukanologo ket namatmatida a ti Bantay Matutum ket mabalin nga ddaan ti preatiko a panagbettak idi Marso 7, 1911.[5]
Ti Bantay Matutum ket maysa kadagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas. Amin dagitoy ket paset ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Pilipinas
- Mindanao
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- Bulkan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b de Ferranti, Jonathan; Maizlish, Aaron. "Banbantay ti Pilipinas - 29 a Panpantok ti Bantay nga addaan ti Prominensia iti 1,500 metro wenno nangatngato". Naala idi 2009-01-09.
- ^ a b c "Bariweswes ti Global a Bulkanismo iti Bantay Matutum". Nailian a Museo ti Masna a Pakasaritaan (Smithsoniano). Naala idi 2008-10-28.
- ^ "Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS) Panid ti Bulkan Matutum". Departamento ti Siensia ken Teknolohia (Pilipinas). Naala idi 2009-06-19.
- ^ "Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas (PHIVOLCS)". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas. Naala idi 2009-01-28.
- ^ a b c "Bariweswes ti Matutum iti PHIVOLCS". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas. Naala idi 2009-01-28.


text:
Panglao, Bohol
Ti Panglao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Panglao ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 a barbaranggay.[2]
- Bil-isan
- Bolod
- Danao
- Doljo
- Libaong
- Looc
- Lourdes
- Poblacion
- Tangnan
- Tawala
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Taytay, Palawan
Ti Taytay ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Taytay ket nabingbingay kadagiti 31 a barbaranggay.[2]
- Abongan
- Banbanan
- Bantulan
- Batas
- Bato
- Beton
- Busy Bees
- Calawag
- Casian
- Cataban
- Debangan
- Dipla
- Liminangcong
- Maytegued
- New Guinlo
- Old Guinlo
- Pamantolon
- Pancol
- Paly (Paly Island)
- Poblacion
- Pularaquen (Canique)
- San Jose
- Sandoval
- Silanga
- Alacalian
- Baras (Pangpang)
- Libertad
- Minapla
- Talog
- Tumbod
- Paglaum
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Navbox
Ti plantilia ti {{navbox}} ket mangpalubo sti nalaka a panangiyasentar ti pagdaliasatan a plantilia babaen ti panangited iti maysa wenno ad-adu a listaan dagiti silpo. Daytoy ket adddaan kadagiti kasisigud nga estilo a mabalin kadagiti kaaduan a plantilia ti pagdaliasatan. Mabalin met daytoy a baliwan dagiti kasisigud nga estilo, ngem saan a maisingasing. Ti panag-usar daytoy a plantilia, wenno maysa kadagiti kabagian aplantilai ti "Navbox", ket nangruna a maisingasing para iti panagpapada kadagiti pagdaliasatan a plantilia, ken para iti laka ti panag-usar.
Dagiti linaon
Panag-usar
Pangngaasi nga ikkaten dagiti parametro a saan a maus-usar.
{{Navbox | name = {{subst:PAGENAME}} | title = | listclass = hlist | state = {{{state|}}} | above = | image = | group1 = | list1 = | group2 = | list2 = ... | group20 = | list20 = | below = }}
Listaan dagiti parametro
Ti navbox ket agus-usar ti bassit a letra kadagiti nagan ti parametro, a kas makitkita dita kanawn a kahon. Ti nasken a parametro ti name ken title ket agpartuatto ti naglinia ti maysa a kahon no maikkat dagiti sabali a parametro.
Ti parametro ti "group1" (kdpy.) ket pagpilian laeng ken saan a nasken, ken dagiti pay paset a nainaganan ti "above/below".
Ti batayan ken dagiti kadawyan a parametro ket dagii sumaganad (kitaen ti baba para iti napno a listaan):
name –ti nagan ti plantilia.
title –testo iti baras ti titulo, a kas ti: [[Kas pagarigan a titulo]].
listclass –ti klase ti CSS para kadaguitiselula ti listaan, kadawyan daytoy a
hlistpara kadagiti listaan a horisontal. Mabalin pay nga usaren ti bodyclass para iti sibubukel a kahon.
state –panagtengngel no ti kahon navbox ket naukrad wenno narebba.
titlestyle –ti estilo ti CSS para iti baras ti titulo, a kas ti:
background: gray;
groupstyle –ti estilo ti CSS para iti grupo dagiti selula, a kas ti:
background: #eee;
above –testo nga agparang iti ngato ti paset ti grupo/listaan (mabaln a listaan dagiti amin a silpo ti wiki).
image –ti maysa a pagpiliana ladawan iti kanawan, naikodigo a kas ti sibubukel a ladawan. Daytoy ket kadawyan ng arkos laeng, isu a nasken a maikodigo a kas
[[Pepeles:XX.jpg|80px|link=|alt=]].
imageleft –ti maysa apagpilian iti kanigid (ikodigo a kapada ti parametro ti "image").
groupn –ti testo ti kanigid a bangir sakbay ti list-n (no saan nga ikabil ti group-n , ti list-n ket mangrugi iti kanigid ti kahon).
listn –testo a mangilista kadagiti silpo ti wiki nga agus-usar ti pormat ti listaan ti wiki.
below –pagpilian a testo nga agparang iti babab ti paset ti grupo/listaan.
Tabas ti tabla
Awan kadagiti parametro ti ladawan, ngato ken baba
Ti tabla a patauden babaen ti {{Navbox}} nga awan kadagiti parametro ti image, above ken below (ti kolordapo a maris ti listaan ket nainayon laeng para iti kas pagarigan a panangipakita):
Awan ti kadagiti parametro ti ladawan, ngato ken baba
Ti tabla a patauden babaen ti {{Navbox}} bga awan kadagiti parametro ti image, above ken below (ti kolordapo a maris ti listaan ket nainayon laeng para iti kas pagarigan a panangipakita):
Addaan kadagiti parametro ti ladawan ken awan ti parametro dagiti grupo
Ti tabla a patauden babaen ti {{Navbox}} nga awan kadagiti parametro ti image, imageleft, lists, ken awan kadagiti parametro ti groups, above, below (ti kolordapo a maris ti listaan ket nainayon laeng para iti kas pagarigan a panangipakita):
Dagiti editor ket mabalinda ti agipadas idiay pagipadasan (urnosen | paggiddiatan) ken pagsubokan (urnosen) a pampanid iti daytoy a plantilia.
Pangngaasi nga ikabil dagiti kategoria idiay /dok a subpanid ken dagiti interwiki idiay Wikidata. Dagiti subpanid daytoy a plantilia.


text:
Tanap ti Compostela
Ti Tanap ti Compostela ket maysa a probinsia ti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti ili ti Nabunturan, Tanap ti Compostela ti kapitoliona. Kaabayna ti probinsia ti Davao del Norte iti laud, Agusan del Sur iti amianan, ken Davao Oriental iti daya. Sigud a paset ti probinsia ti Davao del Norte, napagbalin a kas agwaywayas a probinsia ti Tanap ti Compostela idi 1998.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addan ti Tanap ti Compostela iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Compostela
- Laak (San Vicente)
- Mabini (Doña Alicia)
- Maco
- Maragusan (San Mariano)
- Mawab
- Monkayo
- Montevista
- Nabunturan
- New Bataan
- Pantukan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013


text:
Édith Piaf
Ni Édith Piaf (US /piːˈɑːf/ or UK /ˈpiːæf/; Pransés: [edit pjaf]; 19 Disiembre 1915 – 11 Oktubre 1963), naipasngay a kas niÉdith Giovanna Gassion, ket maysa idi a Pranses a kumakanta ken kultural nga ikono a nawatiwat a nagbalin a naipanpanunotan a kas ti nailian a nadayeg a kumakanta ti Pransia, ken maysa pay kadagiti kalatakan nga internasional nga aktres ti Pransia.[1] Ti panagkankantana ket nangbalballatek ti panagbiagna, a ti espesialidadna ket dagiti balada. Dagiti kantana ket ti "La Vie en rose" (1946), "Non, je ne regrette rien" (1960), "Hymne à l'amour" (1949), "Milord" (1959), "La Foule" (1957), "l'Accordéoniste" (1955), ken "Padam... Padam..." (1951).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Huey, Steve. "Edith Piaf: Biograpia". Yahoo! Music. Naala idi 3 Septiembre 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Édith Piaf idiay Wikimedia Commons
- 1915 a pannakaipasngay
- 1963 nga ipupusay
- Dagiti musikero manipud idiay Paris
- Dagiti naipunpon idiay Kamposanto Père Lachaise
- Dagiti kumakanta ti kabaret
- Dagiti pimmusay ti kanser idiay Pransia
- Dagiti pimmmusay ti kanser ti dalem
- Dagiti Pranses nga agpabpabuya iti kalsada
- Dagiti Pranses a babbai a kumakanta
- Dagiti kumakanta ti pagsasao a Pranses
- Tattao a Pranses ti Italiano a kaputotan
- Tattao a Pranses ti Arheliano a kaputotan
- Tattao a Pranses ti Berer a kaputotan
- Dagiti Pranses a kumakanta ti pop
- Dagiti Pranses akameng ti resistansia
- Dagiti kumakanta ti panagsilaw
- Dagiti musikero a seudonimo


text:
Uganda
Nagsasabtan: 1°17′N 32°23′E / 1.28°N 32.39°E
Ti Uganda ( /juːˈɡændə/ yew-gan-də wenno /juːˈɡɑːndə/ yew-gahn-də), opisial a ti Republika iti Uganda, ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian idiay Daya nga Aprika. Ti Uganda ket nabeddengan iti daya babaen ti Kenya, iti amianan babaen ti Abagatan a Sudan, iti laud babaen tio Demokratiko a Republika iti Kongo, iti abagatan a laud babaen ti Rwanda, ken iti abagatan babaen ti Tanzania. Ti akin-abagatan a paset iti daytoy a pagilian ket agiraman ti dakkel a paset iti Danaw Victoria, a daytoy pay ket kinabinningay babaen ti Kenya ken Tanzania.
Ti nagan a Uganda ket naala manipud ti Buganda a pagarian, a nangsakup ti dakkel a paset iti abagatan iti daytoy a pagilian a mairaman ti kapitoliona a ti Kampala.
Dagiti tattao ti Uganda idi ket agan-anup ken agburburas da manipud idi 1,700 aginggana idi 2,300 a tawtawen, idi dagiti agsasao ti Bantu a populasion ket napanda idiay akin-abagatan a paset iti daytoy a pagilian. Ti Uganda ket nagun-od na ti panakawayawayas manipud ti Britaniko idi 9 Oktubre 1962.
Ti opisial a pagsasao ti Uganda ket ti Ingglés ken Swahili, nupay kasta adu pay dagiti sabsabali a pagsasao a maisasao iti daytoy a pagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Uganda: Kagimongan" in Bibliotika iti Kongreso . Naala idi 29 Hunio 2009.
- ^ a b c d "Uganda". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- Uganda
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Daya nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti mankomunidad a republika
- Dagiti republika


text:
Radio
Ti radio ket isu ti awan barot a panagiwaragawag kadagiti senial babaen ti nawaya a limbang babaen ti elektromagnetiko a radiasion itimaysa a prekuensia a kaaduan a nababbabba ngem iti makitkita alawag, iti sakop ti prekuensia ti radio , manipud ti agarup a 30 kHz aginggana ti300 GHz.[1] Dagitoy nga allon ket makunkuna a allon ti radio. Ti elektromagnetiko a radiasion ket agbanniaga babaen kadagiti pamay-an kadagiti agpalpallayog nga elektromagnetiko a lugar a lumabas baben iti angin ken ti kalwakaw iti limbang.
Ti pakaammo, a kas ti uni, ket naaw-awit babaen ti sistematiko a panagbalbaliw ti (modulasion) dadduma a tagikua kadagiti nairangarang nga allon, a kas dagiti bukodda nga amplitud, prekuensia, paset, wenno kaakaba ti pulso. No ti maysa nga allon ti radio ket mapuntaanna ti maysa nga elektrikal a konduktor, i agpalpllayog a luglugar ket mangpataud ti agsinsinnublat a koriente iti konduktor. Ti pakaammo kadagiti allon ket mabalin a maala ken maipasubli ti sigud a pormana
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Diksionario dagiti Elektronika Babaen ni Rudolf F. Graf (1974). Panid467.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Radio idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Radio idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- "Daytoy ket Radi-O! Salaysay babaen ni Richard Rubin


text:
Tomas Oppus, Abagatan a Leyte
Ti Tomas Oppus ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tomas Oppus ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.[2]
- Anahawan
- Banday (Pob.)
- Bogo (Pob.)
- Cabascan
- Camansi
- Cambite
- Canlupao
- Carnaga
- Cawayan
- Hinagtikan
- Hinapo
- Hugpa
- Iniguihan
- Looc
- Maanyag
- Maslog
- Ponong
- Rizal
- San Isidro
- San Miguel
- Tinago
- Biasong
- Higosoan
- Mag-ata
- San Antonio(Calayugan)
- San Roque
- Luan
- Mapgap
- San Agustin(Lutaw)
- Zervanda
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bunga
Iti botanika, ti bunga wenno prutas ket isu ti parte ti agsansabong a mula a nagtaud manipud kadagiti naisangayan a kulapot ti sabong, maysa wenno ad-adu nga iitlogan, ken dagiti dadduma a kaso ket dagiti kasangkapan a kulapot. Dagiti bunga ket isu dagiti pamay-an a panangiwaras dagiti mula iti bukbukel. Adu kadagitoy ti agbunga kadagiti makan a prutas, a naisangayan, a naipa-adu kadagiti panaggunay dagiti tao ken dagiti ayup iti maysa a simbiotiko a pannakaikabagian a kas pamay-an para iti panangiwaras ti bukel ken nutrision; iti kinapudno, ti tattao ken adu kadagiti ayup ket nagbalinda a tumalek kadagiti bunga a kas taudan ti taraon.[1] Dagiti bunga ket pakairamanna para kadagiti adu a paset ti mapataud iti agrikultura iti lubong, ken adda dagiti (a kas ti mansanas ken ti granada) nakagun-od ti adu a kultural ken simboliko a kaibuksilan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis, Robert A. (Enero 1, 2002). CRC Diksionario dagiti Siensia ti Agrikultura. CRC Press. ISBN 0-8493-2327-4.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Books
- Gollner, Adam J. (2010). Dagiti Agananup ti Bunga: Ti Sarita ti Katutubo, Panagpadas, Komersio, ken Panagragut. Scribner. ISBN 978-0-7432-9695-3
- Watson, R.R. / Preedy, V.R. (2010, eds.). Dagiti Bioaktibo a Makan iti Panangiyaddang ti Salun-at: Bungbunga ken Natnateng. Academic Press. ISBN 978-0-12-374628-3
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bunga idiay Wikimedia Commons
- Dagiti ladawan ti panagrang-ay ti bunga manipd kadagiti sabaong idiay bioimages.vanderbilt.edu
- Dagiti ladawan ti pannakaiwaras ti bunga ken bukel idiay bioimages.vanderbilt.edu


text:
Maurice Maeterlinck
Ni Maurice Polydore Marie Bernard Maeterlinck[1] (tinawtawagan pay a kas ni Comte (Konde) Maeterlinck manipud ti 1932;[2] Pransés a pannakabalikas: [mo.ʁis ma.tɛʁ.lɛ̃ːk] idiay Belhika, [mɛ.teʁ.lɛ̃ːk] idiay Pransia;[3] 29 Agosto 1862 – 6 Mayo 1949) ket maysa idi a Belga a dramaturgo, mannaniw, ken mannalaysay a nagsursurat iti Pranses. Isu ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1911. Dagiti kangrunaan a tema dagiti obrana ket patay ken ti kayatna a saoen ti biag. Dagiti pabuyana ket agporma ti nangruna a paset ti Simbolista a tignay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naipaletra a Maurice (Mooris) Polidore Marie Bernhard Maeterlinck idiay opisial a pampanid ti Premi Nobel
- ^ Maeterlinck, Maurice iti Encyclopædia Britannica
- ^ Jean-Marie Pierret, Phonétique historique du français et notions de phonétique générale, 1994
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Maurice Maeterlinck idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Maurice Maeterlinck idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Maurice Maeterlinck idiay Wikiquote


text:
Pagsasao a Tagalog
- Maipapan iti pagsasao a Tagalog daytoy nga artikulo. Kitaen ti artikulo a Tattao a Tagalog no maipapan iti Tagalog kas tattao wenno etniko a grupo iti Pilipinas.
Ti Tagalog ket maysa kadagiti kangrunaan a pagsasao iti Republika iti Pilipinas. Ti met Tagalog, segun iti opisial a panangipasingked ti gobierno iti Pilipinas, ti pagbatayan iti nailian a pagsasao a Filipino.
Kas maysa nga Austronesiano a pagsasao, adda nakainaigan ti Tagalog kadagiti pagsasao nga Indonesian, Malayo, Fijian, Maori (ti New Zealand), Hawayano, Malagasy (ti Madagascar), Samoan, Tahitian, Chamorro (ti Guam ken dagiti pur-puro ti Mariana), Tetum (ti Daya a Timor), ken Paiwan (ti Taiwan).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Pagsasao a Tagalog iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ http://www.census.gov.ph/data/sectordata/sr05153tx.html