text:
DEKLERASYON TI PANAGKAYKAYSA A MANGSUPYAT KADAGITI PROYEKTO A MAKADADAEL KEN MANGGAMRUD ITI DAGA, BIAG, DAYAW KEN KINABAKNANG
Dakami a delegados a timmabuno iti maika tallo pulo ket dua (322nd) a selebrasyon ti Aldaw Kordilyera a naangay ita a petsa ti Abril 24, 2016 ditoy Bulanao Central Elementary School, Bulanao, Tabuk City, Kalinga ket buklen mi ti DEKLERASYON TI PANAGKAYKAYSA A MANGSUPYAT KADAGITI PROYEKTO A MAKADADAEL KEN MANGGAMRUD ITI DAGA, BIAG, DAYAW KEN KINABAKNANG iti ili mi Kalinga.
Yantangay, ti agdama a kasasaad ti probinsya ti Kalinga ket agpangpangta ti nakaru a didigra a mabalin nga ipaay dagiti adu a proyekto a makadadael iti DAGA, BIAG, DAYAW ken KINABAKNANG kas iti MINAS, DAMS, GEOTHERMAL POWER PLANTS ken dadduma pay.
Yantangay, agarup dua nga apagkatlo (2/3) ti kadagaan ti probinsya ket naaplagan iti nadumaduma nga aplikasyon ti panagminas dagiti local ken gangannaet a dadakkel a kompanya ti minas kas iti Makilala Mining Company, Phelp Dodge, Lepanto Mining Company ken dadduma pay. nakaru a didigra iti nalak-am dagiti taga Kalinga nangruna iti Tabuk idi panawen ti operasyon ti Batong-Buhay Gold Mine Incorporation idi tawen 1980’s.
Yantangay, amin dagiti kangrunaan a karayan iti probinsya ket adda dagiti nakaplano a Hydropower Dam Projects kas iti plano ti HEDCOR (Aboitiz) iti karayan Tanudan, PNOC iti karayan Saltan ken Pasil ken dadduma pay. Nalawag iti pakaistoryaan iti Chico Dam project nga adu ti naisakripisyo a biag gapu iti panangsalaknib iti daga a nagtaudan.
Yantangay, agpangpangta a maagaw ti agarup 25,000 ektarya a kadagaan ti munisipyo ti Pasil, Lubuagan ken Tinglayan gapu iti aplikasyon ti Chevron a mangipasdek iti Geothermal power project iti nagbabaetan ti munisipyo ti Pasil, Lubuagan ken Tinglayan.
Yantangay, iti panangisayangkat dagiti gamrud a local ken gangannaet a kompanya ti minas, dams, ken geothermal iti feasibility studies wenno exploration, adu ti malablabsing a karbengan dagiti nainsigudan nga umili. Saan a panangrespeto iti karbengan dagiti umili iti bukod a panangngeddeng ken desisyon ti umili. Adu a pananglimlimo wenno panangallilaw ti isaysayangkat dagitoy a kompanya nga isu ti mangted ti riribuk kadagiti umili.
Ngarud, dakami a timmabuno iti daytoy a maika tallo pulo ket dua (32nd) a selebrasyon ti Aldaw Kordilyera a maangay ita nga aldaw, April 24, 2016 ditoy Bulanao Central Elementary School, Bulanao, Tabuk Kalinga, iyebkas mi ti napigsa ken napinget a panangsupyat mi iti aniaman a proyekto dagiti gamrud a local ken gangannaet a kompanya ti minas, dams ken geothermal ditoy probinsya.
Ngarud, dawaten mi ti suporta ti amin nga umili ti probinsya ti Kalinga ken dagiti nadumaduma a sector ti gimong kas iti sector ti taong simbahan, dagiti mangisursuro (teachers), iti health sector, lawyers, government employees ken dadduma pay.
Ngarud, daytoy a DEKLARASYON TI PANAGKAYKAYSA ket idanun mi kadagiti kompanya ti minas,dams ken geothermal nga adda aplikasyon da ditoy probinsya ken dagiti opisina a maseknan kas iti NCIP, DENR, DAR, DOE, MGB ken ti opisina ti LGUs ti probinsya.
Ngarud, agpirma kami iti daytoy a DEKLERASYON TI PANAGKAYKAYSA kas pammaneknek iti nasinged a panagsupyat mi iti aniaman a proyekto dagiti gamrud a local ken gangannaet a kompanya ti minas, dams ken geothermal ditoy probinsya.


c: text/html

text:
Mannalon nagprotesta iti uneg ti NTA
Ni KYLE EDWARD FRANCISCO
www.nordis.net
VIGAN CITY — Awan nabalinan dagiti guardia ti Candon City Hall ken National Tobacco Administration (NTA) iti sango ti unget ti 80 a mannalon a nagmartsa ken simrek iti opisina ti ahensia ti tabako idi Oktubre 25 ti agsapa.
Indauluan ti Solidarity of Peasants Against Exploitation (STOP Exploitation) ti protesta kasilpo ti palimed a negosasion nga insayangkat ti ahensia idi Setiembre 19. Insayangkat ti grupo ti programa iti mismo lobby ti NTA Candon Branch.
“Nakalawlawag ti panggep ti NTA a paboran dagiti negosasiante ken kompania ti tabako isu nga ilimed daytoy ti negosasion ti floor price kadakami,” kuna ni Antonino Pugyao, chairman ti STOP Exploitation.
Kinuna ni Pugyao a nagkumplot da NTA Administrator Robert Seares ken ti presidente ti National Federation of Tobacco Farmers and Cooperatives a ni Mario Cabasal tapno “ipasubo dagiti mannalon ti tabako kadagiti buwitre ken buaya iti industria.”
Naimbitaran ti STOP Exploitation karaman dagiti nadumaduma a lider-mannalon ti NTA ken kompanya iti naiyaramid a Tripartite Conference idi Setiembre 6 idiay Quezon City. Nasuspende daytoy kalpasan a natangken a tinakderan dagiti mannalon ti substansial koma a panagngato ti floor price tabako. Nagkaykaysa dagiti nakipagpaset nga aramiden manen ti panagtutungtong iti umuna a lawas ti Oktubre.
Naaprubaran iti kalkalpas a kongreso ti organisasion ti resolusion a nangideklara iti NTA karaman da Seares ken Cabasal a traydor ken kabusor dagiti mannalon.
“Saan kami nga agpalpalama tapno ipaayandakami ti P1-P3 a nayon ti floor price, gaputa ti dawdawatenmi ket ti usto ken nainkalintegan a presio ti produkto a napartuat babaen ti rigat ken sakripisiomi,” nayon ni Pugyao.
Mamati ti grupo ni Pugyao a dakkel ti impaay a premio dagiti kompanya ken trading centers kada Seares ken Cabasal isu nga impamuspusanda tapno maisigurado a ti kayat dagiti negosiante ti masurot.
Saan met a matutupan ti unget a linaon ti imbitla ni Regino Cacuyong, mangidadaulo ti Timpuyog ti Mannalon ti Pinili.
“Ipalagipmi kaniayo a dakami ti puon ken gapu no apay nga adda daytoy nga opisinayo ken no apay nga agsusueldo kayo, imbag kaniayo ta nakatugaw kayo ditoy uneg ti aircon nga opisina bayat a dakami ket nakabilag iti init. Padasen tayo ngata ti agsinnukat ti kasasaad ta kitaen tayo no maragsakan kayo iti serbisio nga ipapaay daytoy nga opisina,” kinuna ni Cacuyong.
Pinadas ti Estrella de Peralta, NTA branch manager ti Candon nga agpalawag a ni administradorda ti nagdesision iti pasamak ken awan mabalin dagiti branch managers ket idannnnanto iti reklamo kenni Seares.
Sinungbatan isuna dagiti mannalon a nalawag a karaman isuna kadagiti nagtraydor.
“Karamanka kadagiti rumbeng a singirenmi ta uray maysa kadagiti lider-mannalon iti Segundo Distrito nga imatmatunanyo ket saanna pulos a napakaammuan ket nadamag laengen dagitoy a nalpas ti negosasion idi maipatangatang iti radio,” sungbat ni Zaldy Alfiler, sekretaryo heneral ti grupo.
Kinuna ni Alfiler nga agtultuloy ti protesta laban iti NTA, kenni Seares ken Cabasal kadagiti sumarsaruno nga aldaw. Innayonna pay a saan a bigbigen ti STOP Exploitation ti resulta ti Tripartite ta ti nalawag nga inaramid ti NTA kenni Cabasall ket panangilako kadagiti mannalon, saan a negosasion.
Ti nasao a tignay ket paset ken kulminasion ti Rambak ken Tignay Mannalon para iti Pudpudno a Reporma nga Agraryo ken Karbengan Tao. # nordis.net

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VIGAN CITY – Nagtalinaed ti bilang dagiti maparti a baboy ditoy siudad iti baet a bimmaba ti presio ti karne ti baboy a mailako iti tiendaan publiko, kinuna ti slaughterhouse masters itay nabiit.
Kinuna ni Vigan City Slaughtermaster Dr. Arnulfo Quitoriano a saan a bimmassit ti bilang dagiti maparti a baboy iti slaughterhouse, kas napagamkan a mapasamak iti pannakaibaba ti presio ti karne ti baboy a mailako iti tiendaan ti Vigan.
Kinuna ni Quitoriano a kas iti napalabas, nagtalinaed ti aganay 60 a maparti a baboy iti slaughterhouse iti inaldaw-aldaw.
Segun ken ni Quitoriano, umab-abot iti P115 kada kilo ti presio ti liveweight nga agdagsen iti nasursurok ngem 100 kilos. Nababbaba ti presio ti liveweight a baboy nga agdagsen iti nakurang a 100 kilos.
Imbaba dagiti meat vendors ti presio ti karne ti baboy a mailako iti tiendaan publiko ditoy iti sanguanan ti panagpababa ti presio ti liveweight ken iti ibaballaet ti sangguniang panlungsod ditoy mainaig iti daytoy isyo.
Insubli dagiti meat vendors ti presio ti karne ti baboy iti P170.00 kada kilo manipud iti P180.00 kada kilo kas panagtungpal iti linaon ti memorandum of agreement a nagpinnirmaanda iti sangguniang panlungsod idi bulan ti Abril daytoy a tawen.
Pinatgan idi ti sangguniang panlungsod ditoy ti petision dagiti meat vendors a maingato ti presio ti karne ti baboy nga ilakoda iti tiendaan publiko iti P180.00 kada kilo manipud iti P170.00 kada kilo kalpasan a nagkari dagiti meat vendors nga isublida nga ibaba ti presio ti karne ti baboy iti kanito a lumaka dagiti gatangenda a liveweight.
Kas sinaguday ti MOA a pinirmaan dagiti meat vendors, iti kanito a bumaba ti presio ti liveweight a baboy iti P120 ken agpababa kada kilo, ibaba met dagiti meat vendors ti presio ti karne ti baboy iti P170 kada kilo.
Sakbayna, nagpetision dagiti meat vendors a maingato ti presio ti karne ti baboy agsipud ta kunada a maluglugida gapu iti nangina a panaggatangda iti liveweight nga agtartaray iti P125-127 kada kilo.
Immun-una ngem daytoy, babaen ti privilege speech, linagidaw ni Konsehal George Villanueva ti panaglaok dagiti karne ti baboy nga addaan tulang ken puro lasag a mailaklako iti tiendaan publiko ti Vigan.
Ngem alegasion dagiti meat vendors a no dida paglaoken dagiti lakoda a karne nga addaan tulang ken lasag, agpukawda iti presio a P170 kada kilo agsipud ta ngimmina ti presio ti gatangenda a liveweight a baboy.
Kinuna dagiti meat vendors a manipud iti P120 agingga iti P127.00 ti presio ti liveweight a baboy ket saandan a maparuar no saanda nga ilaok dagiti karne nga adda tulangna kadagiti puro lasag.
Ngem nagpaparti ni Konsehal Benjo Verzosa, chairman ti committee on market, ket natakuatan nga iti presio a P170 kada kilo iti baboy a liveweight a nagatang iti P115 kada kilo, agganansia pay laeng dagiti aglaklako iti P1,500.00; no mailakoda iti P180 kada kilo, agganansiada iti P2,400.00 ket iti P190 kada kilo, agganansiada iti P3,276.00.
Kinuna ni Verzosa a no magatang ti liveweight a baboy iti P120 ket mailakoda iti P170 kada kilo, agganansia dagiti meat vendors iti P1,100.00; no mailakoda iti P180 kada kilo, aggansiada iti P1,948.00; ket no P190 kada kilo, P2,796.00.
Innayon ti konsehal a no nagatang ti liveweight iti P125.00 kada kilo ket mailakoda iti P170 kada kilo, agganansia pay laeng dagiti meat vendors iti P620.00; no P180 ti pakailakuanda kada kilo, agganansiada iti P1,465.00 ket no P190 kada kilo, agganansiada iti P2,316.00.
Kinuna ni Verzosa a maysa met a negosiante, a nasurok laeng a P699.60 ti suma total ti expenses dagiti meat vendors manipud iti pannakaparti ti baboy agingga iti pannakaipanna iti tiendaan tapno mailako.
Kanaig daytoy, nangiparuar idi ni Vice Mayor Lourdes Baquiran iti pammilin kas agdama idi a mayor a nangisuno ken ni Mayor Eva Marie S. Medina bayat ti kaawan daytoy, kadagiti aglaklako iti karne a saanda nga ilaok dagiti karne nga adda tulangna kadagiti puro a lasag ken panangsurotda iti presio a P170 kada kilo.
Pinatgan ti sangguniang panlalawigan ti petision dagiti meat vendors kalpasan a nagpirmada iti MOA nga isublida ti presio ti karne ti baboy iti P170.00 kada kilo no bumaba ti presio ti liveweight iti P115 kada kilo wenno nababbaba.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Gapu iti dina panagparang iti korte para iti arraignment, naaresto ti maysa nga akusado sadiay Barangay Cuancabal a nagpaknianna idi rabii ti Agosto 4.
Imetda ti warrant of arrest nga inyisio ni Municipal Trial Court Judge Homer Jay D. Ragonjan , inaresto dagiti polis-Cabugao ni Erick Tyson Sambrano y Sambrana, 20, awanan asawa, iti nagpaknianna a barangay idi agarup 8:50 ti rabii ti Agosto 4.
Napaayaban ni Sambrano idi Hulio 20, 2017 tapno sungbatanna iti korte ti kaso nga slight physical injuries a naisaklang kontra kenkuana babaen iti Criminal Case No. 4408 nga addaan nairekomenda a piansana a P2,000.00 ngem saan a nagparang.
Gapu iti daytoy, idi Hulio 24, 2017, nangiyisio ni Judge Ragonjan iti bench warrant of arrest maikontra ken ni Sambrano.
Naipan ni Sambrano iti police station ditoy para iti umisu a disposision.#


text:
Napanak nagpakurtar iti sukik a barbero. Kada tallo a bulan nga agpukis datao, ta nabayag met nga umatiddog ti buok, lalo ket pukis a kisap, a dandani kalbo. Menos siampo. Tallon a dekada ti sukik a barbero. Naparato. Nalaing a sumao, nalaing nga agistoria kabayatan nga agpukpukis. Nalaing pay nga agpakatawa.
Kunana man, a sabali kanon ti panawen ita. Idi, ti makapahayblad laeng ket ti kanayon a panagsida ti karne lalo iti nataba, isu a ti kasayaatan a sidaen ket nateng. Dayta idi, kunana man. Ngem sabali kanon ita. Saan laengen nga iti panagsida iti karne ti makapahayblad. Uray iti gumatang iti nateng ket makapahayblad metten. Dika pay laeng nagsida ta gumatgatangka pay laeng, naghaybladkan! Grabe, lakay! Sana pay inggarakgak.
Urayak la nagmulagat dayta nga imbagana. Minatmatak iti nakadippa a sarming.
Nagngingina metten ti presio dagiti nateng. Di met masibbolen.
Gapu dayta iti inflation, ti ingangato dagiti gagatangen ken bimmassit ti balor ti kuarta. Natural dayta a banag, inrasonko met. Dayta ngamin ti palawag dagiti economic managers iti pagilian.
Aysus, nalaingda nga agpalawag, ngem awan met iti ar-aramidenda a nalawag tapno masolusionan dayta a parikut. Saan nga umanay nga ipalawagmo no ania ti rason ti kinaadda ti inflation no di ket kasano ken ania iti aramidem a nalawag tapno malappedan dayta nga inflation. Dayta ti nalawag nga ammomi a solusion iti problema, kunana man.
Napaumelak. Kas gagangay a umili, a maibilang kadagiti babassit a makipagili, makapidut met kadagiti isyu maipanggep iti panagtaray ti gimong agraman kadagiti tumaud a pakaseknan ken pakaparigatan la unay dagiti nga umili. Adda karbengan ti asinoman nga iyebkas ti paniriganda. Uray no tungtongan barberia laeng, adda karbengan tunggal maysa a mangiyebkas iti ir-irukenna a kasasaad. Addatayo iti demokratiko a gimong a nawaya nga agsao iti rikriknaen ken panirigan iti panagtaray ti gimong.
Binabalawna ti Train law. Ti Tax Reform Acceleration and Inclusion Law. Isu kano daytoy iti mitsa ti panagngato ti gagatangen.
Simmeksek iti panunotko ti linaon ti Comprehensive Tax Reform Program wenno ti Train law a linaon itoy: lowering the personal income tax, simplifying the estate and donors tax, simplified value added tax system, increasing the excise tax of petroleum products, increasing the excise tax of automobile, ken increasing the excise tax of sweetened and beverages.
No panunoten a nalaing, mayat dayta uppat ngem dua ti narigat a baklayen dagiti babassit nga umili. Ta ngimminan dagiti mainum a pagpalamiis; ken kangrunaanna, ngimmina ti petrolio—a daytoy ti nangipangato iti amin. Iti daytoy a banag, ayunanmi a maitantan koma no dipay ket mapasardeng koma dagita a pannakaipangina iti excise tax dagiti petroleum products ken ti excise tax of sweetened and beverage products.
Uray no dayta naikanayon a buis ti petrolio ti masuspende, mabalinen. Ta no dayta ti ngimmato, simmurot aminen. Dayta excise tax kadagiti sweetened and beverages, mabalin nga ikideman ta manmano met ti panaginum kadagita ken kas suporta metten a, iti kampania kontra maipapan iti nangato a kaso ti diabetes iti pagilian.
Itoy a biang, ken bukodmi a kapanunotan, saan koma a masuspende ti TRAIN law, no di ket iti laeng excise tax ti petroleum products a pasetna. Nangato la ngaruden ti presiona, samo pay la nayunan ti buisna, agririn dagiti consumers ken dagiti adda iti transport groups. Ti kayat a sawen dayta, inirutan iti pannakabekkelda.
Nasken iti panangsirut ti sinturon, kunak laengen iti barbero. Pangsintirak man no ania pay ti masaona. Ta namnamaek lattan nga adda pay sumaruno iti paniriganna maipapan iti isyu.
Di met mabalin a siruten ta napugsat metten! Sana pay inggarakgak. Kunana manen: wen, dayta lattan ti pagpinalan ti tungtongan dagiti marigrigat a kas kadatayo, ti agpairut a kanayon iti barikes. Ngem ti ayanna a dakes, dayta met ti rason para kadagiti ay-ayaten nga inda agpanes no nagurnoston dagiti saka. Naungkel ta naghayblad iti kinangato iti gagatangen, kunana man. Saan a daydiay sidaen iti pakahaybladan no di ket ti gagatangen!
Iti demokratiko a gimong, amin ket nawaya a mangipeksa ti paniriganna ken opinion, lalo no dayta a pakaseknan ket saan laeng a para iti bukod a bagi no di ket iti sapasap.
Iti panangdengngeg iti rikriknaen dagiti umili ket pannakipaset iti gunay ti gimong, lalona iti pakaseknan ti sapapasap. Ti kasayaatan nga aramiden ket iti panangiduron iti amin a kabaelan a mangusar ti amin a resources tapno mapunuan ti pagkurkurangan, mapalag-anan ti aangesan. Ta saan nga umanay a makipaset iti tungtongan maipapan iti pakaseknan no awan met iti maaramidan para iti iyaadayo kadayta a parikut a parnuay iti pannagna ti gimong. #


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: LCCN
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti biddut iti LCCN.
Kitaen ti pateg ti
|lccn=
Ti parametro ti
|lccn= ket ti panangilasin ti Library of Congress Control Number. Daytoy ket makitkita tapno masigurado a ti panangilasin ket husto ti kaatidogna ken addaan kadagiti husto nga immuna a digit.
Ti LCCN ket ti karakter iti kuerdas dagiti karakter nga agatiddog iti 8–12. Ti kaatiddog ti LCCN ket mangibaga ti tipo ti karakter kadagiti umuna a karakter ti 1–3; dagiti akinkanawan unay a walo ket kankanayonda a dagiti digit.[1]
Saan a maaramid ti ad-adu pay a pammamsingked.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a husto ti pateg ti
|lccn= ket awan dagiti sabali a letra, pangtuldek, wenno dagiti sabali a karakter.
Dagiti panid nga addaan iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: LCCN.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid dagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Taungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia taungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The LCCN Namespace". Network Development and MARC Standards Office. Biblioteka ti Kongreso. Nobiembre 2003.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Nainaguraran iti rabii ti SAN JUAN, Ilocos Sur – Nainaguraran itay Abril 30 ti kabarbaro a municipal building daytoy nga ili.
Ti inagurasion ti baro a pasdek ti kulminasionnga aktibidad ditoy nga ili iti panangselebrarna iti panagpiestana.
Idi Abril 29, naangay ti streetdancing competition a nangitampok iti buri a produkto daytoy nga ili.
Naisapsapa ti inagurasion ti nasao a balay ti ili kas tarigagay ni agdama a Mayor Benjamin Sarmiento nga agopisina ditoy iti nabatbati pay a bulanna iti takemna.#


text:
VIGAN CITY – Maysa a kagawad ti napang-or bayat ti panaginomna iti maysa a videoke bar a puon ti nakayospitalanna.
Naipan ni Marcelino Pilot, 41, naasawaan, kagawad iti Sagpat, Bantay, Ilocos Sur iti Gabriela Silang General Hospital tapno mataming ti sugatna kalpasan a pinang-or ni Bong Pugal, 21, residente ti Capangpangan ditoy.
Segun iti inbestigasion dagiti polis, agmaymaysa nga umin-inom ni Pilot iti Cely’s Videoke Bar iti agarup alas onse ti rabii ti Nob. 5 idi mapapati a makursonadaan ni Pugal ket pinang-orna lattan ti biktima nga awan ti gapgapuna.
Inaresto dagiti nagresponde a polis ni Pugal ket dineteneda daytoy iti police station.
Inreklamo met ti akinkukua iti videoke bar ni Pugal gapu kadagiti nabuong a botelia ken di nabayadan nga ininom dagiti parokiano a timmakias gapu iti naparnuay a riribuk.
Sumagmamano nga aldaw sakbay ti insidente, maysa a lalaki ti inaresto dagiti polis gapu iti kaadda ti sabbikelna a paltog bayat ti panaginomna iti maysa a videoke bar ditoy.
Tiniliw dagiti polis ditoy ni Melvin Viaje, 27, residente iti Siwec, Sta. Catalina, Ilocos Sur gapu ta adda insabbikelna a 22 revolver magnum nga addaan iti lima a bala, bayat ti panaginumna iti Pers Videoke Bar a masarakan met laeng iti Jose Singson Street.
Kasla nagtubo nga uong dagiti karinderia nga adddaan iti videoke iti nadakamat a lugar.


text:
Komentario ni Melvin Bandonil
2. Ti religious terrorists- isuda dagitoy dagiti mangar-aramat iti nabayolente a wagas para iti bukodda a panggep. Ipettengda wenno ibagada nga amin nga addangda ken wagasda a nabayolente ket maysa nga akem ti asinoman a kameng. Ipettengda a dagiti aramidda (uray no nabayolente la unay ken pakatayan ken pakadangran ti adu a katao) ket maysa a diktar wenno mandar ti ibilangda a dios.
Nagduduma ketdi ti nagtaudan dagitoy a religious terrorists. Adda nagtaud manipud kadagiti kangrunaan a relihion idinto ta adda met dagiti nagtaud kadagiti babassit laeng a kulto wenno sekta-pammati. Napartak la unay ti panagadu daytoy a klase ti terorismo. Kadagiti saanda a kapammati ti target wenno kangrunaan a pangipakatanda iti riribuk. Nupay kasta, naisupadi ketdi ti inaramid ti numero uno a religious terrorist ti Iraq a ni Abu Musabal-Sarqawi ta binombana ti mosque dagiti kapammatina tapno laeng mapabasol dagiti saanda a kapammati nga agar-aramid iti saan a makatao a wagas iti panangpasardeng no di pay ket panangtiped iti panggep dagiti militante nga Islam. Dagitoy dagiti ehemplo dagiti religious terrorist: ti al-Qaeda network ni Osama Bin Laden; ti Palestinian Sunni Muslim Organization; Hamas iti Lebanon; Hezbolla iti Lebanon Shiite, Israeli extremist ni Baruch Goldstein (a nangmasinggan kadagiti Muslim nga agkarkararag iti uneg ti mosque ti Hebron idi 1994); ti Jewish group ni Rabbi Meir Kahane; ti Yigal Amir a nangpapatay ken ni Prime Minister Yitsak Rabin ti Israel idi 1995; ti American White Supremacist militias – nga awan ti sabali a panggepda no di agpapatay kadagiti saanda a kamarmaris ta ipettengda dagitoy a dagiti laeng addaan iti kudil a puraw ti kangatuan a klase ti tao. Kadagiti kulto, nalatak unay ti Aum Shinrikyo doomsday cult ti Japan nga isuda ti responsible iti pannakapabettak ti Japan subway babaen ti maysa kadagiti maiparparit a bomba wenno chemical weapons, ti sarin gas. Iti pagiliantayo, maibilang dagiti Abu Sayyaf ta karamanda iti network ni Osama Bin Laden nga al-Qaeda.
3. Ti state sponsored terrorism – Kadagiti dadduma, maysa daytoy a paset ti foreign policy tools babaen ti panagaramat kadagiti guns for hire wenno iti terminotayo a Pinoy, goons for hire. Iti pagilian, adda dagiti sumagmamamno a mapagduaduaan nga aramid a naitudo a ti mismo a gobierno ti isponsor kadayta nga aramid. No pudno ti sasawen ken argumento dagiti Oakwood mutineers, ti Davao bombings ket maysa dayta nga ehemplo ti state-sponsored terrorism. Nagkaadu ti private armies dagiti politiko nga awan ti sabali a panggepda no di mangbutbuteng ken mangaramid iti pakadaksan dagiti inosente a sibilian para iti bukodda a panggep. Kadagiti nagduduma pay a kulto (a kas iti Tadtad, Pulahan ken kaarngina) a simmari iti pudno a panggep wenno akemda, ti counter terrorism. Ngem ti panangaramatda iti akemda a pakairurumenan dagiti inosente a sibilian ket kabilang met daytoy a klase ti terorismo. Iti lubong nalatak dagitoy a grupo a mangiwaywayat iti state-sponsored terrorism: Japanese Red Army (kinontrata ti Libya); Abu Nidal Organization (kinontrata ti Cuba, Iraq, Libya, North Korea, Sudan ken Syria); maibilang met daytoy ti Hezbollah ti Iran, ti Abu Sayyaf ti Pilipinas ken ti Taliban iti Afghanistan (ta ti al-Qaida network ti mangit-ited ti gastosenda).
4. Ti left-wing terrorism – awan sabali a panggep dagitoy no di ti panangrippuog iti kapitalismo ket maisukat ti komunismo. Karaman nga aramid dagiti left-wing ti panagbomba, kidnapping, pammapatay, panagdawat iti kuarta kadagiti negosiante (nga awaganda iti revolutionary tax), mangidaulo kadagiti social unrest ken civil disobedience.
5. Ti right-wing terrorism – ti kabassitan amin a grupo ngem napeggadda. Iti ballasiw taaw, konektado dagitoy iti neo-Nazi iti lumaud. Maysa kadagiti grupo daytoy ti neofacist a mangatakar kadagiti imigrante ken refugees iti lugar a nagtaud iti third world wenno developing countries. Dagitoy dagiti makunkuna a terorista a racist ken anti-Semitic.
6. Ti anarchist terrorism – kangrunaan a panggepna ti panangribbuotda iti establisadon a gobierno babaen ti panangpapatayda kadagiti nangangato nga opisial ti gobierno sada riribuken dayta a gobierno wenno nasion tapno mapataud ti anarkia. Naglatak daytoy a klase ti terorismo idi 1870 agingga iti 1920.
Ti Al-Qaeda
Base ti kayat a sawen ti Al-Qaeda, maysa nga Arabo a balikas.
Maysa nga international terrorist network ni Osama bin Laden ti Al-Qaeda. Addaan ti pannakaisukat ti Islamic Fundamental Government kadagiti amin a nasion iti lumaud.
Kalpasan ti Setiembre 11, 2001 a panagbomba iti World Trade Center ken ti Pentagon, ginubat ti America ti Afghanistan tapno dadaelenna ti base ti Al-Qaeda ken ti panangribbuotna iti Islamic Fundamentalist government ti Taliban. Ngem inampon dagiti nasion nga addaan met iti Islamic fundamentalist government ni Osama Bin Laden.
(Adda tuloyna)


text:
2010
Ti tawen idi 2010 (MMX) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra C), ti maika-2010 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-10 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-10 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti umuna a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 18 – José Saramago, Portuges a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1922)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 22 – Magnolia Antonino, Filipina a politiko (naipasngay 1915)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 8 – Patricia Neal, Amerikana nga aktres (naipasngay 1926)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 2010 iti Wikimedia Commons


text:
Jefferson City, Missouri
Ti Jefferson City ket isu ti kapitolio ti Estado ti Missouri ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Cole, urayno ti bassit a paset ti siudad ket maigay-at iti Kondado ti Callaway. Daytoy ti kangrunaan a siudad iti metropolitano a lugar ti Jefferson City, a mangsakop iti amin nga intero a paset dagiti dua a kondado. Manipud ti senso ti Estado Unidos idi 2010, ti populasion ket 43,079 ken mangaramid daytoy iti maika-15 a kadakkelan a siudad idiay Missouri.[2] Ti Jefferson City ket nanaganan para kenni Thomas Jefferson, ti maikatlo a presidente ti Estados Unidos.
Ti Jefferson City ket mabirukan idiay akin-amianan nga igid ti Banak Ozark idiay akin-abagatan a bangir ti Karayan Missouri idiay asideg a heograpiko a sentro ti estado, iti rehion a tinawtawagan iti Tengnga ti Missouri.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2016 U.S. Gazetteer Files, United States Census Bureau, 2016, Q32859555 ti Wikidata
- ^ http://www.census.gov/popest/data/cities/totals/2011/tables/SUB-EST2011-03-29.csv
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Jefferson City, Missouri iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Jefferson City, Missouri manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa
Ti "Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa" ("Para iti Dios, Tattao, Katutubo ken Pagilian") ket ti nailian a napili a pagsasao ti Filipinas. Daytoy ket naala manipud kadagiti naudi nga uppat a linia ti Kari ti Panagtalek iti Wagayway ti Filipinas, daytoy ket naampon idi Pebrero 12, 1998 iti pannakaipasa ti Tignay ti Repbulika Blng. 8491, ti Wagayway ken Heraldiko a Kodigo ti Filipinas, idi las-ud ti presidensia ni Fidel V. Ramos.[1] Ti pannakaampona ket immay kalapsan dagiti duapulo ket dua atawen kalapsan ti pannakawaswas ti dati a napili a pagsasao ti pagilian,[2] ti "Isang Bansa, Isang Diwa", a naampon idi las-ud ti presidensia ni Ferdinand Marcos idi 1978.[3]
Ti napili a pagsasao ket naipatpatarusen a kas mangbukel ti maysa nga agasmang ti sapasap a bugas iti ug-ugali a Filipino, nga iti tunggal uppat ket maikapet iti tunggal maysa kaniada.[4] Ti kolumnista a ni Bobit Avila iti Philippine Star ket inpatarusna ti napili avpagsasao a kas mangipakpakita a dagiti Filipino ket umunada nga agay-ayat iti Dios, sarunuen iti tunggal maysa kaniada ken kalpasanna ti pagilianda.[5] Ti sabali pay a kolumnista, ni Kay Malilong Isberto ti The Freeman, ti naikuartel idiay Siudad ti Cebu a kabsat a periodiko ti Star, ket inpalawagda met a ti napili a pagsasao ket mangirepresenta kadagiti rebbeng dagiti nasayaat nga umili a Filipino.[6]
Urayno ti "Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa" ket nagbalin nga opisial idi 1998, awan unay ti pannakaammo ti napili a pagsasao. di 2007, insurat idi ti kolumnista a ni Geronimo L. Sy iti Manila Times a ti Filipinas ket awanan iti nailian a napili a pagsasao (a tinawtawaganna iti "nailian nga eslogan") ken adu kadagiti problema ti kagimongan a mangpespeste ti pagilian ket gapu dagiti kaawan ti sapasap a turong a pakaibuklanto ti nailian anapili a pagsasao,[7] uray pay no ti Wagayway ken Heraldiko a Kodigo ket naaramiden a linteg kadagiti napalabesen a siam a tawen. Intono kua met nga insingsingasing ni Isberto a kaaduan ti tattao ket mabalinda a di ammo nga adda nailian a napili a pagsasao, ken kadagiti dadduma a makaammo nga adda, mabalin met a saanda a pinanpanunot no kasano a maipakat ti napili a pagsasao iti inaldaw a kabibiagda.[6]
Inmutektekan ni Avila a bayat a ti "Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa" iket "perpekto" a kas nailian a napili a pagsasao, tinuntonna a gapu ta kaaduan dagiti Filipino ket alliganganda ti bukodda a bagbagi, saanda nga agyan babaen dagiti doktrina iti pammatida a Kristiano, a mangaramid a problematiko ti napili apagsasao no maiyasping kadagiti napili a pagsasao a kas ti "Bhinneka Tunggal Ika".[5] Daytoy ket nakaro amaigiddiat iti panagdillaw idi 2013 ti "Isang Bansa, Isang Diwa", a nailiklikudan a kas mangbukel ti saan a nasayaat a natungpal a panagpanpanunot a Jacobinista.[8]
Ti nailin a a napili a pagsasao ket naisurat iti Nalatak a Selio ti Filipinas ket ti maudi a parte ti Sapata a Panagayat-ili
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Republic of the Philippines. (Enacted: February 12, 1998). REPUBLIC ACT No. 8491 – AN ACT PRESCRIBING THE CODE OF THE NATIONAL FLAG, ANTHEM, MOTTO, COAT-OF-ARMS AND OTHER HERALDIC ITEMS AND DEVICES OF THE PHILIPPINES. Naala idi Abril 9, 2016 manipud iti ChanRobles Virtual Law Library.
- ^ Republic of the Philippines. (Enacted: September 10, 1986). MEMORANDUM ORDER No. 34 – REVOKING PRESIDENTIAL DECREE NO. 1413 “DECLARING THE THEME ‘ISANG BANSA, ISANG DIWA,’ AS THE NATIONAL MOTTO OF THE REPUBLIC OF THE PHILIPPINES, AND INCORPORATING IT IN THE NATIONAL SEAL”. Naala idi Abril 9, 2016 manipud iti Official Gazette.
- ^ Republic of the Philippines. (Enacted: June 9, 1978). PRESIDENTIAL DECREE No. 1413 – DECLARING THE THEME "ISANG BANSA, ISANG DIWA" AS THE NATIONAL MOTTO OF THE REPUBLIC OF THE PHILIPPINES, AND INCORPORATING IT IN THE NATIONAL SEAL. Naala idi Abril 8, 2016 manipud iti LawPhil Project.
- ^ Andrade, Jeanette I. (Agosto 30, 2014). "Luistro says DepEd still for 'God-fearing' learners". Philippine Daily Inquirer. Philippine Daily Inquirer, Inc. Naala idi Abril 11, 2016.
- ^ a b Avila, Bobit S. (Abril 27, 2011). "Unity? PNoy must reconcile with the church!". The Philippine Star. PhilStar Daily, Inc. Naala idi Abril 11, 2016.
- ^ a b Isberto, Kay Malilong (Hunio 9, 2009). "A National Motto". The Freeman. PhilStar Daily, Inc. Naala idi Abril 11, 2016.
- ^ Sy, Geronimo L. (Hulio 5, 2007). "A national slogan". The Manila Times. Manila Times Publishing Corporation. Naala idi Abril 11, 2016 – babaen ti Google News.
- ^ Avila, Bobit S. (Agosto 22, 2013). "Make language part of our inclusive growth". The Philippine Star. PhilStar Daily, Inc. Naala idi Abril 10, 2016.


text:
BAGUIO CITY- A four -year old child was raped by 6-year old boy…
Hustoka, saan a nasayaat a damag daytoy, ngem agdadata a kinapudno. Maliklikam aya ti agdadata a kinapudno? Nasaysayaat a sanguen ken solbaren dagiti kakastoy a bambanag, saan laeng a dagiti maseknan nga ahensia ti gobierno no di pay kangrunaan dagiti nagannak ken amin nga umili. Akem ti tunggal maysa a saranayen ti asinoman a narabngis ti dayawna. Akem ti tunggal maysa a lapdan ti pannakaulit ti kastoy a pagteng. Tagasiudadka man wenno sadino a lubong ti yanmo, adda latta akemmo iti pannakalapped ti kastoy a pasamak.
Hustoka manen, adda kalintegan ti amin a babai a saan a marabngis ti dayawna lalo kadagiti menor de edad. Itoy a sinurat, ipangrunatayo dagiti menor de edad.
Ta ania ngamin aya ti makunkuna a menor de edad, kunam? Dagiti agtawen iti sangapulo ket pito ken agpababa. Karaman ditoyen dagiti addaan iti sakit a mental ken dagiti awan kaptanda iti panawen ti pannakalabsing ti kalinteganda.
Dakkel la unay ti ilgat dagiti naabuso ken maab-abuso, saan laeng a dagiti menor de edad no di pay dagiti nataenganen, dagiti awan ti kaptanda iti panawen ti pannakalabsing ti kalinteganda.
Kasano a malapdan ti sexual a panagabuso kadagiti babbai iti uneg ti pagtaengan, iti eskuelaan, iti trabaho ken iti uneg ti pagay-ayaman?
Iti uneg ti pagtaengan, no saan nga ama, ti kabsat a lalaki, uliteg wenno asideg a kabagian wenno gayyem ti pamilia ti agabuso.
Iti uneg ti eskuelaan, no saan a ti maestro, dagiti mismo a kaeskuelaanda ti mangiwayat iti bentahe kadagiti babbai.
Iti pagay-ayaman? Ad-adda a dagiti nangatngato ti edadna a lalaki ngem ti babai ti mananggundaway. Alaenna ti panagay-ayam a gundaway iti panangiwayatna iti nangisit a panggepna.
Iti trabaho? Aramaten dagiti adda iti nangato a posision dayta a posisionda a kas rangtay ti nangisit a panggepda kadagiti awanan bael a babai. No saanda a maala iti butbuteng ti adda iti babaenda iti posible a pannakaikkatna, posible met maiwayat ti panangpursar babaen ti bilegda. Kadagiti agpapaay a katulongan (maibilang met itoy a benneg), no saan a ti anak, ti lolo, uliteg, wenno ti mismo nga ulo ti kaamaan ti agiwayat iti nangisit a panggep.
Dagiti naagapad iti ngato ti kangrunaan a pagtaudan dagitoy a panagabuso kadagiti babbai, lalo kadagiti menor de edad.
Kasano kadi a maliklikam ti sexual a pannakaabuso?
Ammuem nga adda kalintegam a saan a mabalin nga ipursar ti asinoman ti kayatna kenka a saan a nasayaat. Karaman ditoy ti sexual a panagabuso.
Ania ti aramidem no dumteng ti kastoy a gundaway?
Agkedkedka. Tumarayka. Iwaragawagmo ti napasamak.
Agkedkedka. No iniggamanna, piniselna, inggagarana a sinagid ti maselan a paset ti bagim a kas iti barukong, patong, pingping ti ubet, ti mabagbagi, luppo, arakupennaka, bisongenna dagiti nadakamat iti ngato wenno iti mismo a bibig, lalo pay no inulitna ken ulit-ulitenna, nasken ti panangikanawam iti bukodmo a bagi. Agkitakitka. “Saan!” kunam iti nabukel a timek. Agkedkedka.
No ulitenna latta, awanen ti sabali pay nga aramidem no di tumaray iti pennekmo. Sadino ti pagturongam? Uray sadino a yan ti asinoman a pagkamangam.
Ania ti aramidem kalpasanna? Iwaragawagmo dayta a napasamakmo. A ni kastoy ket kasdiay ti inaramidna kenka. Saan laeng a maymaysa ti pangibagaam no di amin a makitam ken maasitgam a tao agingga iti dumteng ti mangisakit kenka ket maidanon daytoy a pagtengmo iti umno a maseknan. Nasken a sungbatanna ti inaramidna kenka.
Ngem no iwaywayatnan ti pananggundawayna kenka ket dika pay la agsaan, talaga a magundawayanka. Apay, narigat aya ti mangisawang wenno mangbugkaw iti saan?
No saannaka a denggen, apay ketdin a dimo kabaelan ti tumaray iti um-umam? Ikagumaanam ti makaalut-ot iti arakupna. Usarem ti karamot, kagat, kugtar ken ania man a pamuspusam tapno laeng makaakkalka iti panangarakup wenno panangtengngelna kenka. Buyogam met iti ikkis iti um-umam. No maikkanka iti gundaway, tumaraykan. Naimbag pay no agikkiska nga agpaarayat kabayatan ti inka panagtaray tapno maawismo ti atension dagiti adda iti asidegmo. Narigat kadi nga aramiden daytoy?
Panangiwaragawag. No saanmo nga iwaragawag wenno ibaga ti mapaspasamak kenka a panagabuso, lalo a maulit-ulit ti pasamak. Isu a nasken nga ibulgarmo ti napasamak agingga nga adda dumteng a mangtulong kenka.
Laglagipem dagitoy: agkedkedka, tumarayka, iwaragawagmo ti napasamakmo. Dagitoy laeng ti aramidem tapno maliklikam ti sexual a pannakaabusom.#


text:
ADU dagiti nasdaaw iti kellaat a panagsukat ti liderato iti Senado ta nakasanayanen iti naglabas a panawen nangruna idi sakbay ti deklarasion ti Martial Law a dagiti nagakem a Senate President ket dagiti mabigbig nga statesmen nga addaan iti naidumduma a saririt, kabaelan ken integridad.
Nagakemen kas baro a Senate President ni Senator Vicente “Tito” Sotto III kalpasan a naglusulos a Presidente ni Senator Aquilino “Koko” Pimentel III gapu ta nakapapirma dagiti senador a kameng ti Supermajority iti resolusion a nangkiddaw iti pannakaideklarar a bakante ti posision a Presidente iti Senado a sigud nga inigganan ni Pimentel idi nagakem ni Presidente Rodrigo Duterte idi 2016.
Sinuportaran dagiti 14 a kameng ti Supermajority iti Senado ni Sotto iti rason a saanda a napnek iti liderato ni Pimentel. Binabalawda ni Pimentel a napaay a nangdepender iti Senado kadagiti kritisismo a makadadael iti institution nangruna iti alegasion ni House Speaker Pantaleon Alvarez a naginad dagiti senador a mangaprobar kadagiti gakat a mangsuporta kadagiti programa ken gannuat ti agdama nga administrasion.
Induron dagiti senador a kameng ti Supermajority ni Sotto nga agbalin a Senate President iti namnamada a natibtibker isuna a mangidepender ti Senado kadagiti kritisismo ken mangpadaras ti proseso dagiti prioridad a gakat wenno priority bills a mangsuporta kadagiti plano ken programa ti administrasion.
Adda dagiti mamati nga adda naun-uneg ken nalimed a rason ti pannakapadisi iti posision ni Pimentel. Agpayso ngata a maysa a rason ket ti panangkontrana iti wagas a pannakapadisi ni sigud a Chief Justice Ma. Lourdes Sereno babaen ti quo warranto petition ta kayatna a mayuli koma iti Senado ti Impeachment Complaint ket isuda a senador ti mangikeddeng iti pagbanagan ni Sereno.
Mangnamnama ti kaaduan dagiti 23 a senador nga iti liderato ni Sotto a miembro ti partido a Nationalist People’s Coalition (NPC) ket agbalin ti Senado nga ad-adda nga agwaywayas iti impluensia ti Malacañang ta ni Pimentel ket isu ti Presidente ti Partido ng Demokratikong Pilipino – Lakas ng Bayan (PDP Laban) a partido ni Presidente Rodrigo Duterte.
Saan a patien dagiti dadduma a kongresista iti oposision nga iti panagsukat ti liderato iti Senado ket agbalinen daytoy a nawaya iti impluensia iti Malacañang ta mapaliiwda ti nakaro a panagpadakkel iti papel iti Palasio dagiti senador a kaaliado iti Supermajority. Mamatida nga uray no Presidente ti PDP Laban ni Pimentel, ken agpadada a taga-Mindanao ken ni Duterte, ket natantanang dagiti pangngeddengna kadagiti napateg nga isyu a pakaseknan dagiti adu nga umili.
Sinukatan met ni Senador Juan Miguel Zubiri ni Sotto kas Majority Floor Leader. Nagtalinaed met a Senate President Pro Tempore ni Senator Ralf Recto. Idauluan metten ni Pimentel ti komite a sigud a nag-chairman-an ni Zubiri – ti Comittee on Trade, Commerce and Entrepreneurship.
Nagkari ni Sotto nga iti lideratona ket agbalin ti Senado nga “independent-collaborator” iti administrasion. Impasingkedna ti panangsuporta ti Senado ti pannakapadaras ti pannakaipasa dagiti prioridad a gakat para ti pagsaayatan ti sapasap.
Pinatalgedan met ni Pimentel ti napasnek a pannakikaysana kadagiti gannuat ti Senado ken ti agtultuloy a pannakatimpuyogna iti Supermajority iti laksid ti pannakapadisina kas Senate President. Impaganetgetna iti publiko nga awan ti nasakit a nakemna iti pannakapukawna iti sigud a posisionna, ken isuna pay ti mismo a nanginominar ken ni Sotto a sumukat kenkuana. Ngem pudno ngata dayta a karirikna ken kananakem ni Pimentel wenno pammarang laeng a nakaugalianen dagiti politiko?
Pagaammo ti publiko ti gura ni Pimentel idi immipus ken ni Zubiri a naika-12 kadagiti nabutosan a senador idi 2007 Elections. Prinotestaan idi ni Pimentel iti Senate Electoral Tribunal ni Zubiri a benepisario ti Dagdag-Bawas election fraud. Uray idi naglusolusen ni Zubiri iti Senado idi 2011 ket saanna a napakawan ta patienna a narabsut iti karbenganna a nabutosan a senador. Sakbay ti 2016 Elections, nakagura ni Pimentel iti ninongna ken nabayagen a kapartiduanda iti amana iti PDP Laban a ni Vice President Jejomar Binay gapu iti panangalana ken ni Zubiri a kandidato ti partidoda. Nagangayanna, naglusulos ni Binay iti PDP Laban, ket binangonna ti United Nationalists Alliance.
Saanen a nakaskasdaaw dagiti kellaat a rigodon wenno panagsisinnukat iti posision iti Senado ta dagiti akemda ket bunga ti desision dagiti kaaduan gapu kadagiti adu a katulagan ken kompormiso. Adu laeng dagiti naklaat iti baro a Senate President ken Majority Floor Leader gapu kadagiti kontrobersial nga isyu a nakainaiganda iti naglabas a panawen.
Naglaka la ketdin a makalipat dagiti senador a kameng ti Supermajority ta saandan a malagip ti kontrobersial a nakairamramanan dagiti dua a nangato a lider iti Senado. Saanda laengen a nakapili ti liderda nga awan-pulos ti mantia ti integridadna tapno mapasubli ti panagraem dagiti umili iti Senado.
Mabigbig ni Sotto a maysa kadagiti kabayaganen nga agdama a senador ti pagilian ket saan a mailibak nga adun dagiti inlugalongna a gakat a nagbalin a linteg. Ngem nalawag pay laeng iti lagip dagiti dadduma a Pilipino ti kontrobersial nga isyu a nangdayyeg iti Senado ta idi 1997, nagbalin idi ni Sotto a sentro ti kontrobersia iti pannakainaigna iti masuspetsa a drug lord a ni Alfredo Tiongco. Inimbestigaran dayta a pasamak ti Senado ken Department of Justice a natakuatan ti koneksion da Tiongco ken Sotto ken dagiti naka-assigned kenkuana a police aides. Iti dayta a panawen, idauluan idi ni Sotto ti Committee on Illegal Drugs, ken maibilang isuna kadagiti agkandidato iti nangatngato a posision iti 1998 Presidential Elections, ngem saanna nga intuloy ti panggepna gapu iti kontrobersia.
Nadanonen ni Sotto ti maikatlo a kangatuan a pagsaadan iti pagilian. Mabalin maseggedan manen ti nadepdep idi a tarigagayna a nangatngato a posision iti gobierno iti masakbayan a panawen. Manamnama a maysanto isuna kadagiti mapagpilpilian a mangidaulo iti pagilian.
Napateg ti integridad ken moralidad iti panagserbi iti gobierno uray no matagtagibaban daytoy ta adun dagiti maisasaad iti nangato a posision nga adda mantia ti reputasionna. Saan koma a maitanem iti lagip dagiti umili ti napalabas dagiti opisial tapno adda pagbasaran iti pannakaisaadda iti nangatngato a turay. (Eden Alviar)


text:
Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)
Liklikan dagiti namantika a taraon, nasasam-it ken naaapgad. Ken ti sigarilio ken amin a kita ti nasanger!
Ngem ketdi, masapul a buyogan dagitoy iti napudpudno nga ehersisio. Kayatna a sawen, ipapati ti panagwatwat. Saan a no adda laeng panawen. Di nga agusar kadagiti adu a rason tapno di maannong ti rumbeng.
Tapno ma-enjoy ti benepisio ti panagwatwat, masapul nga aramiden iti regular a panawen. Ania man ti mapaspasamak, masapul a maaramid iti naituding a kanito. Aramiden a kas paset ti inaldaw-aldaw– no dayta ti imprograma iti bagi– a panagbiag. Laglagipen, para iti salun-at ti panagwatwat, saan a pagdadaelan laeng iti oras.
Daytoy a panagdalus, saan laeng met iti pisikal a bagi. Masapul met ti ispiritual a panagdalus. Ta daytoy ti mangitan-ok iti biagtayo. Tulbek pay daytoy ti atiddog ken naragsak a panagbiag. Tallo laeng met ti masapul, segun ken ni Thelma Lewis- awtor dagiti nadumaduma nga inspirational book, tapno magun-od dagitoy.
Panangisuko. Panagtungpal. Panagserbi. Dagita laeng.
Panangisuko. Isuko/Ikumit ti bagi/kinatao iti Dios. Ngem no agikumittayo, saan laeng a paset no di ket ti sibubukel a bagitayo.
No ania man ti dalanentayo iti panangisukotayo ti amintayo iti Dios, saantayo kano a pagdanagan ta adda a kanayon a mangbaybayabay kadatayo. Ngem sabagay, adu kadatayo ti agkunkuna nga isuksukotayo ti amintayo Kenkuana. Pagdaksanna, ditayo met agtungtungpal kadagiti bilinna.
Panagtungpal. Panagtulnog. Idi punganay, insagut ti Dios ti atiddog a biag kadagiti parsuana. Ngem gapu iti basol, di nagtungpal ti tao, naputed daytoy ket nagbalin a 120 a tawen laengen. Ngem ti agbiag iti kasta kaunday kadagitoy a panawen, maysan a dagensen kadagiti ipatpategtayo; ken aglalo la unayen iti bagitayo.
Adu dagiti kari iti Nasatuan a Surat ngem naibugas met kadagitoy dagiti kondision. Maysa ditoyen ti atiddog ken naragsak a panagbiag. Ngem masapul a tungpalem dagiti kondision. Ditoy ti kaaduan a pakatinnagantayo. Ngem masapul laeng a laglagipen a no pudpudno nga ay-ayatentayo ti Dios, no pudpudno nga insukotayo ti amintayo Kenkuana, masapul a surotentayo dagiti Bilin.
Wen, adu dagiti kari ti Dios kadatayo. Ket no maminsan, saantayon nga ammo no ania ti surotentayo a dana iti biagtayo. Ti masapul? Napasnek a kararag. Kanayon a pannakisarsarita Kenkuana.
Panagserbi. Masapul nga agserbitayo iti Dios. Sakbay pay kano a nayanaktayo, addan dayta wagas a naituding a panagserbitayo Kenkuana. Palugodantayo laeng kano ti Espiritu a mangiturong kadatayo.
Naynay manen a narigat iti ammotayo dagitoy a panagserbi. Wen, adu dagiti dumdumteng iti biagtayo a rigatentayo a kas paset ti panagserbitayo. Ngem laglagipen manen nga amin dagitoy, di nga impaay ti Dios no dina namnamaen a kabaelantayo. Ta Isuna laeng ti makaammo iti pudpudno a kabaelantayo nga aramiden.
No utobentayo a naimbag, dagiti amin a pasamak iti biagtayo—naragsak man wenno naliday—tulbekda tapno mabirokantayo dayta lugar a pudpudno a pagserbiantayo. Lugar pakaipariknaantayo ti ayat ti Dios a sagsagrapentayo.
Apagkirem laeng ti ilalasattayo itoy a biag. Apay ngarud a dadaelentayo laeng ti idadaw-astayo ditoy a lubong?
Kadaytoy ngarud baro manen a paset ti biagtayo, aramidentayo koma nga iti inaldaw a panagbiagtayo, addada dagiti kakabsat a matulongan wenno maparagsaktayo. Ta kuna met laeng ti Nasantuan a Surat a no tinulongan/sinerbiantayo dagiti kanunumuan a kakabsat, sinerbiantayo metten ti Dios.
Ala, kakabsat, Nabunga ken Nasalun-at a Baro a Tawentayo amin!


text:
Kolum ni Danny Antalan
(Umuna iti dua a paset)
Awan sueldoda, awan allowance, productivity pay, 13th month pay. Awan ti awatenda. Ngem isuda ti karigatan ti trabaho ditoy rabaw ti daga. Daytoy ti responsibilidad wenno akem a kayat a liklikan dagiti kaadduan. Kanayon a nakasebba ti biagda.
Isuda dagiti saksi, wenno aw-awagan ti gobierno nga state witness.
Saksi ti maysa a tao no naimatanganna ti maysa a kaso wenno adda impormasionna iti pannakaaramidna dayta ket maayaban iti korte tapno isalaysayna.
Daksanggasat ta adu kadakuada ti mapapatay. No di man aglemlemmeng.
Ni Oliver Lozano a saksi iti NBN-ZTE deal ti nagkamang kadagiti madre ken sumangsango pay ket itan ti kaso; ni Esmail Amil Enog, saki iti kaso a Maguindanao massacre, ti na-chainsaw ti narasi a bagina, pinutedputedda a kasla kayo; dua metten a witness iti kaso ni Doc Gerry Ortega ti napapatay.
No nabaknang ken impluensiado dagiti suspek, dagitoy a pagteng ti maysa kadagiti pattapattaenen a mapasamak. Nagbiagda ken nagturay iti kuartada ken panagimbubukod, dagitoy met laeng ti pagtarayenda tapno mailasatda dagiti bagbagida.
Ania, adda met ti witness protection program ti gobierno, kunam? Kasus, ket puyot sa met dayta a programa. Ta ne, agbilangtayo kadagiti kontrobersial a krimen ken pasamak nga in-inut a maib-ibusen dagiti saksi kadagitoy a kaso.
Unaentayo ti nakaam-ames nga Ampatuan Massacre a nangpapatayanda a kasla piek kadagiti 57 a tattao, agraman kadagiti nagkaadu a bilang ti media idi Nobiembre 23, 2009. Maitudtudo a responsibilidad iti maysa a kaamesan a pasamak ti pammapatay ken pulitika iti Pilipinas dagiti agaama a da sigud nga ARMM Governor Andal Ampatuan, Sr., dagiti putotna a da Zaldy Ampatuan ken Andal Ampatuan, Jr., nga iti dayta a gundaway, isuda ti mangiturturay iti pakabuklan ti Maguindanao idiay Mindanao.
Agasem, innem a witnesses ken kapamiliada ti natayen. Tallo ti saksi ken tallo kadakuada ti kabagian ti dadduma a saksi
Ni Alihol Ampatuan, maysa kadagiti witnesses ken kabagian pay met ti maitudtudo a suspek, ti pinaltoganda idiay Shariff Aguak itay napalabas a tawen. Ni Esmail Amil Enog ti sabali pay a napapatay a saksi, naputed-puted ti pisikal a bagina babaen ti chainsaw. Chainsaw met laeng ti ar-aramaten idi a wagas a pammapatay idiay Maguindanao tapno makaparnuay iti buteng kadagiti residente. Ni Enog ket nagserbi kas drayber ni Ampatuan ken nagpukaw iti sumagmamano nga aldaw sakbay a nasarakan ti bangkayna a nakasako.
Ti umuna kadagiti napapatay a saksi iti kaso dagiti Ampatuan ket ni Suwaib Upham. Ni Upham ti nagkuna nga isuna ti maysa kadagiti nangpapatay kadagiti biktima kas mandar ni Ampatuan. Karaman kadagiti natayen a nainbolbar iti daytoy a kaso ket ni PO2 Hernani Decipulo nga ibagbagada a nagpakamatay babaen ti itatapuakna.
Malaksid kadakuada, dagiti dadduma a saksi ket nabutbutengda wenno napasuksokanda iti adu a kantidad tapno laeng agsanudda iti kaso wenno pumaborda kadagiti akusado.
Iti sabali a bangir, dua metten a saksi iti kaso ni Gerry Ortega ti natay, ti environment activist ken mediaman a napapatay idiay Puerto Princesa, Palawan idi Enero 2011. Darakkel a tao ti maitudtudo a responsable iti panakapapatay ni Ortega a pakairamanan da sigud Palawan Governor Joel Reyes ken ti kabsatna a ni Mario Reyes a mayor iti ili ti Coron.
Nasarakan ni Dennis Aranas a nakabitin laengen babaen ti strap ti shoulder bag bayat a nakabalud iti pagbaludan iti Quezon City. Sabali pay a saksi, ni Percival Lecias, ti natay iti pagbaludan met laeng gapu iti sugatna a nag-infect kano.
(Adda tuloyna)


text:
VIGAN CITY – Maysa a motorista ti nadesgrasia kalpasan a dinungparna ti landok a barikada iti sanguanan ti maysa a food chain ditoy idi agarup alas 11:00 ti rabii ti Marso 7.
Nagsagrap iti dunor iti subsobna ken garadgad iti nadumaduma a paset ti bagina ni Ritchie Singson, 30, residente iti Barangay 1, ditoy siudad ket naipaagas iti Vigan City Health Office.
Segun iti report, mapapati a saan a nakontrol ti biktima ti chop chop a motorsiklona bayat ti panagdaliasatna nga agpadaya iti Burgos Street ket dinungparna ti landok a barikada ti ChowKing a puon ti pannakaikrasna.
Nakaro ti dadael ti motorsiklona.
Mapapati a nabartek ti biktima idi mapasamak ti aksidente.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Nakasuan ti maysa a residente ditoy gapu iti panagikutna iti maiparparit nga agas.
Naipilaan iti kaso a possession of illegal drugs ni Erwin Cabanas, 20, baro, residente ti San Jose, ditoy iti Assistant Prosecutor’s office iti Candon City.
Natiliw ni Cabanas kalpasan ti buy-bust operation nga inwayat ti PNP ditoy ken ti Philippine Drug Enforcement Agency itay Hulio 28 iti maysa a videoke bar iti Sta. Lucia ditoy nga ili a nagpammarangan ni PO1 Diamond Amor Verbosa a kas gumatang.
Nakumpiska dagiti polis ti maysa a heat-sealed plastic sachet a mapapati a naglaon iti shabu ken ti marked money iti ikut ni Cabanas.
Kabayatanna, dua a lalaki ti natiliwan iti maiparparit nga agas iti nagsina a buy-bust operation nga insayangkat dagiti pannakabagi ti linteg iti panangidaulo ni PCI Marlo Castillo iti Narvacan, Ilocos Sur, itay nabiit.
Iti interbio ken ni Major Castillo, kinunana a natiliwan ni Loreto Cabunoc iti barangay Dinalaoan, daytoy nga ili. Nagresulta ti operasion iti pannakaala manipud ken Cabunoc iti marked money ken dua a plastic sachet a naglaon iti mapapati a shabu ken agdagsen iti maysa a gramo.
Iti sabali nga operasion a naisayangkat ken ni Ronnie Cabuslay iti barangay San Pablo iti daytoy met la nga ili, nagresulta iti pannakaala manipud kenkuana ti marked money ken 48.5 a gramo ti mapapati a binulong ti marihuana.
Maisagsaganan ti pannakaipila ti kaso a panaglabsing iti Republic Act 9165 kontra kadagiti dua a mapapati a drug pusher.


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Adda naan-anay a pondo manipud iti Department of Agriculture a maipautang kadagiti mannalon iti Ilocos Sur nangruna kadagiti agmula iti bawang a maipaay kadagiti kualipikado a miembro ti kooperatiba.
Dayta ti maysa kadagiti kangrunaan nga inrakurak ni Ms. Divina Quemi, Chief Executive Officer ti Nueva Segovia Consurtium of Cooperatives kadagiti kameng ti Ilocos Sur Integrated Press kabayatan ti pannakiumanda kenkuana iti naangay a Kapihan iti Amianan Media Forum.
Pinatalgedan ni Ms. Quemi ti kaadda ti dakkel a pondo manipud iti DA a naitalek iti NSCC a maipautang kadagiti mannalon iti nalaglag-an nga interes kas tulong kadagiti agpapaay iti agrikultura a sektor. Impalgakna a dagiti mannalon ket mabalinda ti agdamag kadagiti kaasitgan a branch ti NSCC iti Ilocos Sur a masarakan iti Vigan City, Caoayan, Santa Maria ken Cervantes, ken kadagiti dadduma pay a probinsia, tapno maammuanda ti naan-anay nga impormasion iti proseso ti pannakaipaay iti loan. Impakaunana a dagiti umutang a mannalon ket nasken nga adaptaren ken tungpalenda met dagiti katulagan ken wagas ti panagtalon tapno manamnama ti nasayaat a panagapitda.
Pinagyamanan pay ni Ms. Quemi dagiti dua a diputado ti Ilocos Sur da 1st District Rep. Deogracias Victor Savellano, ken 2nd District Rep. Eric Singson, ken Gov. Ryan Singson, iti agtultuloy a suportada iti kooperatiba, ken panangtulongda kadagiti mannalon ken dadduma pay a sektor tapno mapadur-as ti biag dagiti umili iti probinsia.
Kinanunonganna ti nairakurak iti Department of Agriculture Congress a kaadda ti pakauna a P20 Million a maipautang kadagiti mannalon nga agmulmula iti bawang tapno maparegta daytoy matmatayen nga industria ti bawang iti Ilocos Sur. Inawisna dagiti mannalon nga agkurang iti puonan ti pananggun-odda daytoy a pautang kas tulong ti DA kadakuada.
Impakaammo ni Ms. Quemi a dumanonen iti P3.8 Billion ti kadagupan a pondo ti NSCC, maysa kadagiti kabaknanganen iti Pilipinas. Impanakkelna ti panagdur-as ti kooperatiba nga addaanen iti 16 a sanga iti nagduduma a probinsia ken rehion, ken dadduma pay a business ventures a makatulong kadagiti mannalon ken napanglaw a mangpadur-as ti panagbiagda.
Impalagipna a nangrugi laeng iti P13,500 a puonan ti kooperatiba manipud idi nabuangay idi 1992 babaen ti panangilungalong idi ti agdama nga Arsobispo ti Nueva Segovia, Cardinal Orlando Quevedo. Sinalaysayna a manipud iti nailet nga opisinada sadiay Caritas Nueva Segovia, ken iti tallo nga staff ket nagsaknapen iti nagduduma a probinsia iti Luzon ken addaanen iti nasurok a 200 a personnel. Impeksana ti panagyamanna iti Dios, ken kadagiti amin a miembro iti kooperatiba iti agtultuloy a talek ken suportada.
Impakaammona pay ti saan a pannakaituloy ti pannakairaman nga agbuis dagiti kooperatiba gapu ti panangirupirda sadiay Kongreso ken panangsuporta kadakuada dagiti adu a kongresista. Impalgakna pay a napili isuna a number one nominee iti Luzon ti COOP – NATCO party list representative para iti House of Representatives. (Eden Alviar)


text:
CANDON CITY – Rinambakan ti Pluma Ni Bucaneg-Young Writers Ilocano Writers Group, gunglo dagiti agtutubo ken agdadamo ken agngayangay a mannurat, ti maikadua a tawen nga anibersariona a naangay iti multi-purpose hall ti kabarbaro a city hall ditoy.
Timmabuno iti nasao a pasken dagiti sumagmamano a mannurat manipud iti La Union iti panangidaulo ni Gumil-La Union president Djuna Alcantara.
Iti ababa a panagsao ni Candon City mayor-elect Allen Singson, kangrunaan a bisita, ginuyugoyna dagiti mannurat a mangirakurak kadagiti napintas a lugar iti siudad tapno maawis a pasiaren dagiti turista.
“Dakayo ti kangrunaan a kabinnadangmi iti panangi-promot iti turismo iti lugartayo. Babaen kadagiti nabileg a balikasyo, maiparangyo iti sangalubongan ti napintas nga aglawlawtayo tapno maawis dagiti turista a pasiaren dagitoy,” kinuna ti mayor.
Malaksid iti mayor, kangrunaan a guest speaker ni Dr. Concepcion Bederio, agdama a director ti DMMMSU-OUS ket inlawlawagna ti baro a kurso iti pagadalanda partikular ti Iluko creative writing.
Naisayangkat pay ti on-the-spot writing contest a nagpartisiparan dagiti nadumaduma a nagatendar manipud ti IKWC ti Radio RNT ti Tagudin, Ilocos Sur.
Nagsangaili iti nasao a pasken da Rodgerry Rodriguez, presidente ti Pluma ni Bucaneg, Eduard Britos, bise presidente, Joe Somera, auditor, ken dadduma pay a mannurat a pakairamanan toy nagsurat.


text:
UTC−02:00
Ti UTC−02:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 2 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC).
Dagiti linaon
Kas oras ti panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Greenland (Dinamarka) - kaaduan ti isla: agpaliiw kadagiti pagalagadan ti DST ti Kappon ti Europa
- Saint Pierre ken Miquelon (Pransia) - agpaliiw kadagiti pagalagadan ti DST ti Amianan nga Amerika
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil - Is-isla ti Atlantiko - Fernando de Noronha, Trindade ken Martim Vaz, kdpy.
- Is-isla ti Abagatan a Georgia ken ti Abagatn a Sandwich (Nagkaykaysa a Pagarian)
Kas oras ti panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-abagatn a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil - Distrito Pederal, Espírito Santo, Goiás, Minas Gerais, Paraná, Rio de Janeiro, Rio Grande do Sul, Santa Catarina, São Paulo
- Uruguay


text:
NAGSAYAAT a pabuya ken apagapaman a liwliwa dagiti Pilipino kabayatan ti nakaro a panagsagaba gapu iti rumigrigat a panagbiag ken nagduduma a problema ti pagilian.
Nagsardeng iti apagapam dagiti adu a Pilipino kadagiti inaldaw a trabaho ken pakakumikomanda ket nagkaykaysada a nagbuya iti laban ti “People’s Champ.” Nagragsak dagiti umili iti panangpatumba ni Senator Boxer Manny Pacquiao iti Argentino a boksingero a ni Lucas Matthysse kabayatan ti panaglabanda sadiay Kuala Lumpur, Malaysia.
Pinarmek ni Pacquiao ni Matthysse kalpasan iti dua minutos ken 43 a segundo iti maikapito a rikus babaen ti technical knockout kalpasan a namitlo a daras napatugaw ti Argentino a boksingero.
Iti panangabak ni Pacquiao, inagawna ti championship belt iti World Boxing Association Welterweight Division. Naabak man ni Matthysse, nakayawid met iti $2 Million a tangdaanna. Kadakkelan daytan a kantidad a tangdanna iti unos ti panagboksingna.
Nagballigi ni Pacquiao kalpasan dagiti nagsasaruno a pannakaabakna kadagiti boksingero a nakalabanna agraman ni Floyd Mayweather Jr. ken Jeff Horn. Saan a naipadamag no mano ti kinita ni Pacquiao iti naudi a pannakilabanna ta kukuana met laeng ti MP Promotions a nangmanehar ti labanna. Amin a ganansia iti napastrek iti tiket, pannakaipabuya ti laban ken advertisement ket naala ti kompaniana.
Iti panangabak manen ni Pacquiao, nagdir-i dagiti adu a Pilipino a fans-na iti balligi a nagun-odna. Babaen iti dayaw a nagun-odna iti panangparmekna ti kinasalisalna ket maibilang a bagbagkatennan ti bandera ti Pilipinas, ket ti pammadayaw a magun-odna, dayaw metten ti pagilian. Iti panagawidna iti Pilipinas, sinarabo dagiti adu a fans-na ket ibilangda a kas bannuar. Ngem ania kadi ti pudno a kaipapanan ti maysa a bannuar?
Nagapit ti adu a kablaaw ken pammadayaw ni Pacquiao iti panangabakna. Dinawdayaw ni Presidente Rodrigo Duterte, ken dagiti kakaduana a senador iti balligina. Ngem saan kadi koma a kas senador ket ipamaysa ni Pacquiao nga ibaklay ti responsibilidad a sinapataanna kas opisial ti gobierno? Uray naka-recess ti Senado a ginundawayan ni Pacquiao ti dua a bulan a panagsanayna tapno makapagsagana a nasayaat iti dayta a laban. Ngem adda kadi napaut a bakasion ti opisial ti gobierno iti sango dagiti adu a problema dagiti Pilipino?
Naidumduma ti kaudian a pannakilaban ni Pacquiao ta mismo a personal a nagbuya da Presidente Duterte ken Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad. Mairaman pay a nagbuya da Senate President Vicente Sotto III, Foreign Affairs Secretary Allan Cayetano, Bucor Chief Ronald de la Rosa ken dadduma pay a nangato nga opisial ti nasional ken lokal a gobierno. Nagbuya dagiti opisial sadiay Malaysia iti sango ti panagrigrigat dagiti napanawan a kailianda.
Kas kadagiti nagkaunan a laban ni Pacquiao, nagkaykaysa dagiti Pilipino a nangbuya kadagiti pagtaenganda ken kadagiti pangpubliko a lugar. Iti pannaka–televised ti laban, dakkel la ketdi ti kinita ti MP Promotions kadagiti nangipabuya iti cable television iti lubong ken dagiti major networks iti Pilipinas gapu kadagiti aglaplapusanan nga anunsio. Dakkel ngarud ti napastrek ni Pacquiao iti dayta a labanna.
Maysa ni Pacquiao kadagiti kagasatan iti lubong. Manipud iti nakapuotanna a kinarigat ti panagbiagna sadiay General Santos City, saan a nakangato ti adalna agingga a dimmur-as a namimpinsan ti panagbiagna gapu iti laing ken panaglatakna iti boksing.
Mabigbig ni Pacquiao iti sangalubongan iti panagkampeonna iti walo a division iti nadumaduma a boxing organizations. Iti kaudian a labanna ket maika-12 a world title-na. Naballigi met iti benneg ti politika ta uray naabak idi damona ti kandidato a kongresista sadiay General Santos City a lugarna, immakar sadiay Sarangani a probinsia ni Jinkee Pacquiao nga asawana a nangabakanna kas Congressman. Nangabak pay a senador ken nagbalin met a bise gobernador ti asawana iti probinsiada.
Iti panaglatakna iti lubong ti boksing, naikappeng pay iti Reserve Force ti Philippine Army manipud Master Sergeant a rangkona, naital-o a Lieutenant Colonel kalpasan a nakaturpos ti kurso iti kolehio babaen ti special program. Malaksid kadagiti pakakumikomanna, maysa pay a playing coach ken manager iti team iti Philippine Basketball Association. Nagparangen nga artista iti pelikula ken telebision. Recording artist pay iti panagkanta.
Manipud iti sigud a kinarelihiosona kas Katoliko ta idi nabiit pay a naglatak iti boksing ket tunggal makilaban ket agugis ken no mangabak ket umuli iti suli ti ring nga itagtag-ayna ti rosariona, ken mapan latta agyaman iti simbaan sadiay Quiapo, ngem itan ket maysan a pastor iti Born Again Christian.
Saan a maliklikan ti panangdillaw dagiti kritiko ni Pacquiao a kabayatan ti panangipadpadayawna iti Dios ket agtultuloy met ti pannakidangadangna iti ay-ayam a mangdangran iti padana a tao. Saan a mailaksid a ti boxing ket contact sports a tunggal umaayam ket ikagumaanna a dangran wenno pasakitan ti kasalisalna.
Iti panangabak ni Pacquiao iti tawenna a 39, adu dagiti mangibagbaga a panawenen tapno agretiro iti boksing ket uray ket billionarion ken saannan a magastos iti panagbiagna ti urnongna. Naisaganaanna metten ti pamiliana iti umdas a kinabaknang. Panawenen nga ipamaysana ti trabahona kas public servant.
Kalpasan ti panangabakna, impalgak ni Pacquia a dua wenno tallo pay a laban ti mabalin a sanguenna sakbay nga agretiro. No matuloy dagita a laban, dakkel la ketdi a kuarta ti akupenanna, mangabak man wenno maabak.
Nagun-oden ni Pacquiao ti alimpatok ti balligi iti benneg ti boxing, politika, negosio ken kasasaad ti biag. Manipud iti biag a kinanumo, adda aminen kenkuana – dayaw, kinabaknang ken turay. Ania pay ti tarigagayanna? Kayatna a paneknekan iti bagina nga awan ti pannakapnek ti tao? #


text:
Ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)
KADAGITI damdamag, iti man telebision, radio ken pagiwarnak, bumanbandera dagiti aksidente ti lugan a pakairisrissingan ti biag dagiti maseknan.Mapaspasamak dagitoy iti baet dagiti adu a linteg a mangkitkita, mangsalsaluad iti karadkad tunggal motorista ken pasahero, uray payen dagiti bystander a makunkuna.
Kadagiti pamilia dagiti biktima dagitoy a pagteng, mangukrit laeng iti sugat a mangipaay iti nagpaiduma a saem aglalo la unayen no dagiti ipatpategda ket kinettel ti motorista a barumbado iti kalsada. Ta asino met ti di agsakit la unay ti nakemna no ti ipatpateg ket maiddep ti narayray a bituenna gapu laeng kadagiti pasaway?
Ti pay nasakit, adu kadagitoy nga aksidente ti itarayan dagiti akin-aramid. A kasla ketdin maitarayanda ti aramidda iti agnanayon. Ta narigat met ngamin ti matiliw a mangbayad iti bunga ti nagbasolan. Ngarud, no awanen ti nakakita iti aksidente, nakalibren ti suspek.Ngem ketdi, didanto maitarayan ti konsensiada.
Sabali met ketdi a kaso dagiti motorista a naaksidente gapu iti panaglablabesda iti sango ti manibela. Didan pampanunoten ti karadkadda.Bumanesbes ti panagpatarayda uray nakalidokda iti nasanger. Awanen ti makuna a pagpilkoan, nagalis a dalan, agballasiw nga ayup wenno tao, lugan a masabet, ken uray la bato a bassit a mapilidan.
Wen, kaadduan kadagiti aksidente ti lugan ti parnuay dagiti nabartek— a kunaendanto no matiliwda kalpasan ti disgrasia (no didanto pa timmangad iti barsanga, a): nakainomak nga agpayso, sir, ngem bassit laeng. Diak nabartek.
Ta ania koma ngamin, aya, ti nagdumaan dagita dua? Ania ketdin a panagut-utek!
Iti panirigantayo, agpada laeng dagita nga addan iti ikub ti makaulaw a likido a mamagbaliw iti kababalinda kabayatan ti panagmanehoda.Awanen ti simbeng ti panunotda. Didan ammo ti dakes ken saan. Kunam no isudan ti ari iti kalsada.
Mapalpaliiw a kaadduan kadagitoy nga aksidente ti mapaspasamak iti rabii ti Biernes ken Sabado. Kadagitoy nga aldaw nga adu a gimik ti mapaspasamak aglalo kadagiti nabambannogan iti makalawas a pannanggedda. Ngem sabali met a gimik ti masumokda. Inom agingga a didan kabaelan ti bagida.Naimbag koma no saanda nga agmaneho iti lugan iti panagawidda.Ti adatna, mangiramramanda kadagiti inosente no adda dakes a mapagtengda bayat ti panagmanehoda.
Rumrummuar ngarud a kaadduan kadagitoy a disgrasia ti gapuanan dagiti nakainom iti nasanger.Manmano ti makunkuna a mechanical error wenno mismo ti lugan ti agpalia.Ti drayber ti yan ti diperensia. No di nabartek, puyat wenno nagoberload (kadagiti dadakkel a lugan).
Dadakkel a lugan?Laeng?
Kadagiti ili ditoy Tanap, a mabalin met nga uray kadagiti sabsabali a probinsia, di laeng dadakkel a lugan ti agob-oberlod. Uray pay dagiti babassit a kas kadagiti motor ken traysikel. Kadawyan daytoy a buya no kasta a panagaawid dagiti agbasa.Kasla agsabong nga alukon dagiti lugan iti kaadu ti pasaheroda. Kinapudno daytoy kadagiti ili nga adda nasulinek a bariona a narigat a papanan ta di pay nasemento. Inayon payen dita a manmano ti lugan a sumrek.Kayatna a sawen, agkurkurang ti lugan a mangitulod kadagiti estudiante iti barangayda.Kaykayatdan ti agbitin ngem ti magmagnada iti pinullo a kilometro. Ken nalaka, aya, ti maamitan iti dalan? No sumipnget, sabali manen a parikut. Adu ti baribar ti kararuana.
Agdua tawenton ti mapalabas. Agsu-substitute-ak iti maysa a pagadalan iti kabangibangmi nga ili idi adda aksidente a nalabsak a nakatayan ti maysa nga estudiante iti pampubliko a pagadalan.
Napigsa ti tudo kadayta a malem a panagaawid dagiti agbasa.Dimo payen masirarat ti masabatmo iti kapigsa ti bayakabak.Naka-headlight amin a masabat.Iti speedometer-ko, mapan laeng a 30kph ti tartarayek.Ngem nupay kasta ti situasion, kas iti dati, agsabsabong latta a kasla alukon dagiti traysikel nga agbiahe iti adayo iti sentro. Ti pay dakesna, di naksayan ti kinapeggesda. Innuna iti kawatiwatan ti dalan.
Maysa laeng ti panagkamali a kunada. Iti panagoberteyk ti maysa a center car (traysikel a maratiddog), nasagudna ti unaanna koma (a napnapno met iti estudiante) iti panagpaigidna ta adda gayam masabatna. Iti kinagalis ti dalan, di unayen kimpet ti preno.Nagtayyek ti traysikel ket naipullasit dagiti nakabitin.Naimbag ketdi ta dida nagdiretso iti kataltalonan.Maysa ti dagus a natay nga inakupda idinto a natukkolan dagiti dadduma.
Nadanonak pay laeng ti drayber ti nagoberteyk a traysikel. Kudkod a kudkod.Madandanagan. Dagiti met estudiante a di napakaruan iti uneg, nakamuttalengda lattan. Dida pay napasubli ti karkarmada. Dagiti immarayat a pannakabagi ti linteg, dagiti biktima ti immuna nga inasikasoda kalpasan a naalada ti plaka ti lugan ken ti kinaasino ti drayber.
Nalaka laeng koma met a maliklikan dagitoy nga aksidente no adda laeng disiplina dagiti drayber. Panunotenda koma dagiti pasaheroda.Saan a dayta kuarta a mabalin a pastrekenda. Wen, adda ditan ti kinangina dagiti paset ti lugan nga agdadael ken ti gasoline a masapul a masubbot. Ket kayatda laeng met ti gumanar. Ngem ti koma salun-at ken karadkad dagiti pasaheroda ti ipangpangrunada—uray payen ti bagbagida.Annad ‘di nalpas nga annad ti kasapulan no di maliklikan ti panagoberlod. Kitaen ti paniempona ken saan a makipinnangas iti dalan.
Nasakit ngamin a kinapudno nga adu dagiti nakaiggem ti manibela ti dina kayat ti maun-unaan. Ta nalaka, aya, ti makantiawan? Itawwekna ketdi met, a, ti pumataray tapno agbalin a bida. Ken di makatkatawaan.
(Adda tuloyna)


text:
SANTA MARIA, Ilocos Sur – Maysa a lalaki ti nagtitinnulongan a binugbog ti tallo a tattao kalpasan a ginandat daytoy a bagsolen ti kinainomna iti barangay Baliw Daya ditoy.
Nabigbig ti biktima a ni Rubin Mateo, 30, ken residente iti Cabcaburao, Burgos, Ilocos Sur idinto a nainaganan dagiti nangbugbog kenkuana a da Dennis Dosono, 33, residente iti Tinaan, Santa Maria ken dagiti kakadduana a Joseph Ventura, 25, ken Federico Casaro, 26.
Naammuan iti inisial nga inbestigasion a napan nag-videoke da Mateo ken ni Dosono ken kakaduana ket kalpasanna, rimmuar ti suspek sana sinakayan ti motorsiklona ngem ginandat a bagsolen ti biktima. Nasiputan ti suspek ket inagawna ti kutsilio iti biktima sana dinanog daytoy. Rimmaman dagiti kakaduana a nangbugbog iti biktima.
Naitaray iti Central Ilocos Sur District Hospital ti biktima para iti pannakaagas kenkuana.
Di nailanad iti blotter no ania ti gapu a ginandat a bagsolen ti biktima ti suspek.


text:
Ti Kredo dagiti Apostol (Latin: Symbolum Apostolorum wenno Symbolum Apostolicum) wenno naititulo pay iti Simbolo dagiti Apostol ket inususar dagiti kinauna a Kristiano a pagkararag ken pinagiparang ti pammati da.[1]Inususar daytoy kadagiti adu a sabsabali a pammati iti kina Kristiano.
Ti titulo a Symbolum Apostolicum (Simbolo wenno Kredo dagiti Apostol) ket immuna a nagparang iti surat a manipud idiay Milan (naggapu ngata kenni Ambrose) kenni Papa Siricus idi 390. A ti kinunana "Baybayam nga ikkan da dagiti pammadayaw iti Kredo dagiti Apostol, a ti simbaan ti Roma ket kanayon da a priniserba ken dinaldalusan".[2][3]Ti addaan idi ket saan nga kasta itan ti am-ammo a Kredo dagiti Apostol ngem basbsasit ti naibaga a pammati, saan a naikabil idi ti sarita a "A Namarsua iti Langit ken Daga", daytoy a sarita ket naikabil ngata laeng idi maikapito a siglo.[4]
Ti Kredo dagiti Apostol ket napanaganan a pakararag dagiti Ilokano iti Mamatiak (
Mamatiak
Mamatiak iti Dios Ama nga Mannakabalin-Amin
A Namarsua iti Langit ken Daga.
Mamatiak met ken Jesucristo
A Bugbugtong nga Anakna ken Apotayo
A timmao iti aramid ti Espiritu Santo
inyanak ni Santa Maria Birhen
Nagtutuok iti panagturay ni Poncio Pilato
Nailansa iti krus, natay ken naitanem
Immulog iti yan dagiti natay
Nagungar iti maikatlo nga aldaw,
Immuli sadi langit
Ket situtugaw iti makannawan
Ti Dios Ama a Manakabalin-Amin.
Aggapunto sadiay nga umay mangukom
Kadagiti sibibiag ken kadagiti natay.
Mamatiak met iti Espiritu Santo.
Patiek met ti Santa Iglesia Katolika
Ti panagririnnanud ti Sasantos
Ti Pannakapakawan dagiti basbaso
ken addanto met panagungar ti bagi
Ken biag nga agnanayon.
Amen.


text:
San Guillermo, Isabela
Ti San Guillermo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Guillermo ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Anonang
- Aringay
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 2 (Poblacion)
- Colorado
- Dietban
- Dingading
- Dipacamo
- Estrella
- Guam
- Nakar
- Palawan
- Progreso
- Rizal
- San Francisco Sur
- San Mariano Norte
- San Mariano Sur
- Sinalugan
- Villa Remedios
- Villa Rose
- Villa Sanchez
- Villa Teresita
- Burgos
- San Francisco Norte
- Calaoagan
- San Rafael
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pabarusngi a Panagikur-it, 2
February 4, 2009 Leave a comment
Irugitayo man daytoy a poste iti kunada a: begin with a lighter mood, then slowly drag them into the depth of darkness….
Ni Inot ken Eman napanda kano nagpana (nagpisga kunami iti daytoy) ti tiltilapia kadagiti laplapat ken burburubor. Adun ti naala ni Inot ngem bassit pay ken Eman.
Inot: Ku, mabutengkan sa met a mangpis-it ta panam lusi. Nagbassit ta naalamon?
Eman: Manong Inot, maas-asianak ngamin kadagiti tilipia. Daytay naudi a kadakkelan koma a amin. Ikkak koman idi malagipko, kaasi met dagiti annakna, baka agpaspasuso.
Ket, ania ngarud, agpaspasuso met daytay tilapia.
Nagawidda. Tapno saanda maburing. Agpinnaaduda ti maibaga a nagan ti bunga a makan ti ukisna.
Inot: Bayabas, salumagi, pias, kamantiris, mansanitas, kalamansi, dalandan….
Eman: Lomboy, rangas, paninglen, kamiring, niyog!
Inot: Lusi, lokuennak met. An’a kad dayta rangas, paninglen, kamiring? Makan aya met ti ukis ti niog?
Eman: Ni ay, saanmo ammo dagiti dadduma? Isu, sa’n kan agreklamo. Ken, apay koma no kayatko a kanen ta ukis ti niog? ‘ta la kaykayat a kanen a!
Ti kayatko a sawen ket tunggal maysa a tao ket addaan ti bukod a panagimutektek ti banag, wagas, pasamak, rikna, pampanunot, mabalin a dagitoy ket dakes, naimbag, moral ken imoral, ordinario wenno extra ordinario a padas, sumurot/sumursurot iti uso, agos wenno pabarusngi, pasuba, maikontra ti naakseptaren a linteg ti biag, panagbiag, kinabiag ken kinatao. Tunggal maysa ket naaddaan ti waya, kinawaya, wayawaya a mangabel ti bukodna nga ideya ken pannakaawat.
Ket ti mannurat, mannaniw ken managbasa ket saan a naiduma; a mabalin a dagiti produkto ti utekna ket saan a maawat, maibiag ti sabali. Ket, mahusgaan a naidumduma, deviant wenno saan agballa.
Ngem, saan aya a daytoy ti gapu ken gapuanan ti literatura ken mision metten ti tagakur-it? Ti panagiladawan ti isu ken pudno a pasamak, a mabalin a dagitoy ket maiparang a kas damag, sarita, artikulo ken daniw.
Itay laeng ket naadakak ti maysa a BOMBA (para kaniak) a mabalin a mitsa ti pannakaderder ti literatura ilokana, ti literatura a nabayagen a nakakain ken nagbado ti MARIA CLARA (para kaniak laeng daytoy appo) gapu ti saantayo pay laeng pannakaawat ti pangkinnikinni, panaguttog ken bulgar a pannakailadawan ti panginnala (panagiyot kunak man laengen) kadagiti putar dagiti naingel ken maingel a mannurat nga ilokano. Numan pay mabalin nga amin tayo ket napadasanna metten ti nagsalsal, babai wenno lalaki, iti literal a kaipapanan wenno uray pay iti metaporikal.
Idi kolehioak, kuna ti madaydayaw a Doktor a professorko ket: “Salsalem a ta utekmo. Agparuarka ti naidumduma a banag” (gapu ngarud ta saantayo met kayat a padapadatayo amin). Ket, tunggal panagsalsal ket adda panagalimpatok.
Ket gapu met ti kinasutilko, inpanarpaakko nga inblog ditoy ti kunak a DEVIANT WRITING, daytay pasuba a panagikur-it, no amin koma ket pakannawan, maaramid a pakannigid. No amin koma a sursurat ket innayat ken kaskasaba, ti isuratmi ket gubgubat ken inuuttog. Ta adda ngarud dagitoy a realidad a kabutengtayo a sanguen ngem sidadata nga adda dita. Panaginmimikki ti kunak ti saan a mangamin nga adda dagitoy a paspasamak ti aginaldaw a panagbiag tayo.
Adda dita ti rames, panagiyot, pinnatay, gubgubat, linnastog, linniput, linnipat, panagkaskasaba, innayat, sina, tipon, panagipatakder, pannakarpuog. Adda, adda amin dagitoy.
Ti saludsod. Saan kadi met a mabalin nga idaniw dagitoy inniyot, kinauttog? Saan kadi a mabalin nga iyistoria ti gubat ken linnastog, ti arte ti panagsipdut? Ania koma ti sawen ti maysa a makapungtot? Saan kadi a mabalin ti ‘kinnayo amin, hijo di puta kayo, awan modoyo!? Saan kadi a mabalin a kunaen iti sarita: “ala, ‘ta natangkenka ket ukapek dayta bangabangam, ket kammetek dagita utekmo nga ipangan!”?
Saan kadi nga awan namati ken Albert Einstein idi ibagana nga agpilko ti lawag gapu ti gravity? Ita napaneknekanen nga agpayso daytoy.
Saan kadi napuoran dagiti dadduma a sinurat idi ugma gapu ta makuna a heresy ngem dagiti nakalasat ket itan ibagatayo a classics ket masterpieces, a kaadduan kadagitoy ket saan man laeng a nakita dagiti akinsurat a naipablaak gaputa mabutengda idi a mapuoran a sibibiag?
Ita, bisitaenyo ti DALIGCON JOURNAL ta addan X-RATED a DANIW ILOKANO. Daytoy ket saan nga immuna a nanguswat iti daytoy a dana. Addan. Adun ket dagiti dadduma ket mabalin pay a naisalip kadagiti pakontes. (Sabalinto daytoy a patangan.)
Ngem, daytoy ti umuna a bulgar ken natured a timpuar a daniw. Daytoy ti kunak a DEVIANT WRITING, ti pabarusngi a panagimutektek ken panagikur-it, saan a naiswak ti agdama a norms.
Ngarud, dagiti addaan met ti kapanunotan, umanamong man wenno saan, mabalin kayo latta nga agkomentario dita baba.
Silulukat daytoy tignayak iti maysa pay a gannuat. Collaborative Ilokano Writing, anyone?


text:
CANDON CITY – Maysa a mannalon ti inaresto dagiti polis idi aldaw ti Disiembre 9 maigapu iti kaso a sangsanguenna iti maysa a korte ditoy siudad.
Inaresto dagiti polis-Candon ni Manuel Ramirez y Villarus, 44, baro, mangngalap kas imbilin ni Judge Gabino B. Balbin, Jr. ti Regional Trial Court, Branch 23, Candon City gapu iti panaglabsingna iti RA 9262 in Relation to Attempted Parricide a naikaso babaen ti Criminal Case No. 3377-C a napetsaan idi Disiembre 8.
Nairekomenda nga agpiansa ni Ramirez iti P120,000.00 para iti temporario a wayawayana.
Naipan ni Ramirez iti Candon police station para iti maiyanatup a dokumentasion ken disposision.#


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Quezon
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Quezon, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo ken maikapat a distrito, ken isu dagiti agdama a pannakabagi ti Probinsia ti Quezon ken ti nawaya a siudad ti Lucena iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Ti probinsia ket naamammuan idi a kas ti Tayabas aginggana idi 1949, ken nabingbingay idi daytoy kadagiti dua a distrito ti pannakabagi aginggana idi 1972. Ti Marinduque ket naududi a nairepresenta a kas paset ti maikadua a distrito ti probinsia idi 1922, kalpasan ti pannakabangonna a kas kadawyan a probinsia id 1920 a nakaited daytoy ti bukodna apannakabagi. Gapu ti nagbanagan daytoy, adda met bassit a pannaka-urnos ti pakabuklan dagiti distrito ti Tayabas tapno masukatan ti napabassit a populasion ti maikadua a distrito.
Ti probinsia ti Quezon (kaduana ti sub probinsia ti Aurora, nabangon idi 1951) ket nairepresenta idi ti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti sub probinsia ti Aurora ket naudi a naiprepresenta a kas paset ti umuna a distrito ti Quezon idi 1972, ken kas paset ti sapsap a pannakabagi ti Quezon idi 1984, kalpasan ti pannakabalinna a kadawyan a probinsia idi 1979 daytoy ket naikkan ti bukodna a pannakabagi. Ti probinsia ket nagbutos kadagti uppat a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984. Daytoy ket naidistrito manen kadagiti uppat a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos kadagiti kameng iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas a nangrugi iti isu met laeng a tawen.
Urayno daytoy ket administratibo a nawaya manipud iti gobierno ti probinsia ti Quezon manipud idi Hulio 1, 1991, ti siudad ti Lucena ket agbutos ti kongresional a pannakabagi a kas paset ti maikadua a distrito, ken nagtaginayon ti karbengan dagiti umilina nga agbutos ken mabutos kadagiti opisina ti probinsia babaen ti nailaksid a naaramid iti Paset 452-c ti Kodigo ti LOkal a Gobierno ti 1991 a maipanggep ti siudad a nairangarang a kas urbano unay kalpasan idi 1986 ngem sakbay idi 1992 a ti naikalintegan a dokumento ti siudadna ti (Republika Tignay Blng. 3271) ket aglaon ti probision a nalawag a mangpalubos a makibinglay kadagiti pannakibiang ti probinsia.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: : Tayabas
- Dagiti ili: Burdeos, General Nakar, Infanta, Jomalig, Lucban, Mauban, Panukulan, Patnanungan, Polillo, Real, Sampaloc
- Populasion (2015): 531,677
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Atimonan, Baler, Candelaria, Casiguran, Infanta, Lucban, Lucena, Mauban, Pagbilao, Polillo, Sampaloc, Sariaya, Tayabas, Tiaong, Dolores (nabangon manen idi 1910), Laguimanoc (nabangon idi 1916)
1922–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Baler, Candelaria, Casiguran, Dolores, Infanta, Lucban, Lucena (nagbalin a siudad idi 1961), Mauban, Pagbilao, Polillo, Sampaloc, Sariaya, Tayabas, Tiaong, Burdeos (nabagnon idi 1948), General Nakar (nabangon idi 1949), Maria Aurora (nabangon idi 1950), Dipaculao (nabangon idi 1950), San Antonio (nabangon idi 1957), Panukulan (nabangon idi 1959), Jomalig (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1961), Patnanungan (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1961), San Luis (nabangon idi 1962), Dingalan (nabangon idi 1962), Real (nabangon idi 1963), Dinalungan (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1966), Dilasag (nabangon idi 1969)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Lucena:1
- Dagiti ili: Candelaria, Dolores, San Antonio, Sariaya, Tiaong
- Populasion (2015): 694,732
- ^1Urbano unay a siudad manipud idi Hulio 1, 1991. Administratibo a nawaya manipud iti probinsia, ngem dagiti umilina ket mapalubosan nga agbutos ken tumaray para kadagiti mabutosan nga opisina ti gobierno ti probinsia ti Quezon babaen ti Paset 452-c ti Kodigo ti LOkal a Goierno ti 1991.
- ^2Pimmusay idi Abril 23, 1990.
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alabat, Boac, Calauag, Catanauan, Gasan, Guinayangan, Gumaca, Lopez, Mulanay, Pitogo, Santa Cruz, Torrijos, Unisan (nabangon manen idi 1909), Macalelon (nabangon manen idi 1909), Mogpog (nabangon manen idi 1910), San Narciso (nabangon manen idi 1913), Quezon (nabangon idi 1913)
1922–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alabat, Atimonan, Calauag, Catanauan, Guinayangan, Gumaca, Lopez, Macalelon, Mulanay, Padre Burgos (Laguimanoc), Pitogo, Quezon, San Narciso, Unisan, General Luna (nabangon idi1929), San Francisco (kasisigud idi a Bondo, ken nanaganan ti Aurora) (nabangon idi 1938), Agdangan (nabangon idi 1939), Tagkawayan (nabangon idi 1940), Buenavista (nabangon idi 1950), Plaridel (nabangon idi 1962), San Andres (nabangon idi 1965)
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Agdangan, Buenavista, Catanauan, General Luna, Macalelon, Mulanay, Padre Burgos, Pitogo, San Andres, San Francisco, San Narciso, Unisan
- Populasion (2015): 439,853
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alabat, Atimonan, Calauag, Guinayangan, Gumaca, Lopez, Perez, Plaridel, Quezon, Tagkawayan
- Populasion (2015): 456,568
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Napartak la unay ti taray ti panagbalbaliw ta iti apagbiit laeng a panagtulidtulid ti tawen, binaliwanna a naminpitla ti agus ti panagbiag. Ti sigud a lumlumoten ken agrakrakaya a panawen simmurot iti napegges nga agus. Kunaen a dimmur-as ti rupa ti panawen kas ipamatmat dagiti naglupos a panagbiag. Iti panagpayagpag ti dur-as ken pannakaibbet ti nariingan nga ulimek, nairaman met a rinuros ti napegges nga agus ti panagbalbaliw. Timpuar dagiti naariangga ken saan a nakairuaman a pannakasinga. Awanen daydi inkaubingan ken nariingan nga ulimek. Daytoy ti panawen iti agdama: panawen a naariangga, panawen a sinallukoban ti speed of change.
Ti nakadidillaw ita a panawen, agraira dagiti naariangga a tokar wenno panagpatokar a manglapped ti imas ti inana ken posible pay a ganas ti pumanerper nga urok wenno irut ti kawiwit iti awan ririna a salladay iti nalam-ek a parbangon wenno ti namoskiterioan a bagi a tumtumbogan ti ling-et iti nadagaang nga agpatnag. Nagrairan dagiti videoke kadagiti pagtaengan, pinnapigsaan iti volume, ket saanen a maikaskaso ti alimbasagen a rabii. Idi damo, masarakan laeng kadagiti balay-pagpaliwliwaan dagiti videoke. Ita, addan kadagiti residensia. Iti ababa a pannao, simmurot iti panagbalbaliw ti panagbiag ti pannakasinga ti pannaturog iti rabii. Gapu kadagiti naariangga a panagpatokar, nabanugbog a panagpatugtog, masansan a saanen a maragpat ti nairut a turog iti agpatnag. Masansan ti pannakasinga. Pagangayanna, nairaman a namalbaliw ti sigud a nakaranting a panagriing iti parbangon wenno nasapa nga agsapa. Masansan ti panaglaladut a bumangon gapu ta saan a nananam ti makapnek a turog. Naladawen ti serrek iti pagtrabahuan wenno sumrek ti nangudel nga aldaw. Masansan a makissayan ti kinaproduktibo gapu iti kinaadda ti awit a di maawatan a dagensen. Masansan ketdi nga agresulta iti panangsubbot ti napukaw babaen ti ridep a saan a naipakadaywan nga aramid. Pagangayanna, bimmassit ti naaramidan iti agmalem. Pasaray kamkamaten ti oras.
Apektaranti naariangga a panagbiag ti amin a nagbiag, saan laeng nga iti aglawlaw wenno environment no di pay ti salun-at ti tao.
(Adda tuloyna)


text:
Mabalin a nangegtayon dagitoy a balikas: “Dika pay la makuret, salbagka!”, “Nakureten a!” wenno “Makuret dagiti mulamon!”
Sadiay Barangay Cannaoay, San Fernando, La Union, maysa nga ama ti naipadamag itay nabiit a naitaray iti ospital, agngangabit ken patay, awananen iti puot (na-comatose) gapu ta nakuret! Kas panangisalaysay ti anakna, napan sinarungkaran ti ama dagiti gagayyemna ket naggiinumda iti arak ken nagpulotan iti kappi. Atapen dagiti kinainom ti ama nga adda nailaok a kuret iti pinulotanda ket daytoy ti nasidana a puon ti pannakasabidongna.
Ania ti kuret? Sadino ti namungayan daytoy a balikas?
Maysa a klase ti kappi ti kuret a naruay no kastoy a tiempo ti panagtutudo ken panagdinakkel ti danum iti karayan. Gapu iti agus, mailaokda kadagiti kappi a kaay-ayotayo a sidaen. No nairaman a nakalap, nailuto ken sinda, ditan a masabidongan ti nangan. Posible nga ipatay ti makakaan daytoy ta nasamay unay ti ikutna a sabidong.
Ania ti langa ti kappi a kuret?
Segun iti pannarita dagiti lallakay ken babbaket, isuda dagiti barbonan a kappi, kakasla dutdotan, natayengteng ti marisna (nagduduma a maris, ngem kaadduanna ti lumabaga ken derosas). Gagangay a nakakapet-agkalkalantay dagitoy kadagiti puser, darekdek, dagiti sirok iti rangtay, batbato ken dadduma pay. Uray iti kabaybayan ket addada kadagiti remmeng lalona unay iti kabatuan ken kangtariban.
Kuna ti maysa a report: “Crab poisoning is characterized by numbness of the lips, tip of the tongue and paralysis of the limbs, which the victim experiences fifteen minutes to a few hours after ingesting the poison. Intense vomiting ensues. Reddish swellings on the abdomen appear. Breathing becomes difficult, and soon the victim becomes unconscious. Respiratory failure follows. Death takes place in four to six hours, earlier among children. Other than local remedies like induced vomiting, there is no known effective antidote to crab poisoning.”
Kumongkumong ti pangawag dagiti dadduma a dialekto iti pagilian, lalona iti umabagatan iti kuret. Zozymus aennus L ti sientipiko a nagan daytoy a kumongkumong. Dagiti natayengteng a nalabaga wenno dagiti maaw-awagan iti red eggs crab ket maawagan iti Atergatis integerrimus. Adda batekna a puraw a babassit dagiti dadduma. Ken adu pay a sumagmamano a sientipiko a nagan dagiti dadduma a klase ken segun iti lugar a pagnanaedanda. Xanthid crabs manipud iti family xanthidae, kunada kadagiti dadduma a klase ken segun iti lugar a pagnaedanda.
Saan unay a nalawag ken nailawlawag babaen ti panagadal, panagsukisok ken panagobserba ti ikutda a sabidong. Ngem kadagiti dadduma a sinurat, gagangay a mapapati a ti ikutda a sabidong ket gapu kadagiti bacteria a kimpet wenno agnanaed a mismo iti bagi dagiti kappi. Addaanda iti symbiotic relationship. Kas met laeng kadagiti sida a butiti ti kasamay ti sabidong nga awitda.
“Dika pay la makuret, salbagka!” no kunada, maysan dayta a lunod. Lunod ti makaunget wenno marururod wenno masiudot. Makuret wenno matay ti kayatna a sawen. Nagtaud daytoy “makasabidong” a balikas manipud iti balikas a kuret.
Ket no adda nagdamag iti maysa a tao ket insungbat ti napagsalusodan a “nakureten”, kayatna a sawen, natayen dayta a tao. Naadaw met laeng manipud iti balikas a kuret.
Saan laeng a dagiti tao ti pakaiyaplikaran iti kuret. Uray met kadagiti ayup wenno dingo lalo dagiti biktima iti pangok wenno peste. “Nakuretdan a”, masansan a mangngeg. Maiyaplikar met ti balikas a kuret uray kadagiti mula. No “nakuret” dagiti mulamon, nalayet, nalaylay wenno nagangodan.
Maysa a kappi ti kuret nga addaan nabileg a sabidong ngem nakaadawan ti lunod ken tabbaaw, panagpeste dagiti animal, ken ipapatay wenno panaglaylay ken panagango dagiti mula.#


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Septiembre 22
Ti Andes ket isu ti kaatiddogan a kontinental a kabambantayan iti lubong. Daytoy ket maysa nga agtultuloy a kabambantayan iti igid ti aplaya ti Abagatan nga Amerika. Daytoy a kabambantayan ket agarup a 7,000 km (4,300 milia) ti kaatiddogna, agarup a 200 km (120 milia) aginggana ti 700 km (430 milia) ti kaakaba (kaakabaan iti nagbaetan ti latitud ti 18° ti abagatan ken 20° ti abagatan), ken ti katimbengan a kangato ti agarup a 4,000 m (13,000 kadapan). Ti Andes ket gumay-at manipud ti amianan nga agpaabagatan babaen kadagiti pito a pagpagilian ti Abagatan nga Amerika: ti Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile ken Arhentina.
Iti igid ti kaatiddogna, ti Andes ket napisi kadagiti nadumaduma a kabambantayan, a dagitoy ket nailaslasin babaen kadagiti naipakatengngaan a depresion. Ti Andes ket isu ti pakabirukan kadagiti adu a nangato a banak – nga adda kadagitoy ti mangsangsangaili kadagiti nangruna a siudad a kas ti Quito, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, ken La Paz. Ti makunkuna a banak Altiplano ket isu ti maikadua a kangatuan a banak kalpasan ti Tibetano a banak.


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Kinuestionaran ti bise mayor ditoy
ti dua a session a mapapati a pannakaaprobar ti budget ti ili a saan
a napakaammuan.
Kuinestionaran ni Vice Mayor Rex Morales ti
pannakapasingked dagiti minutes ti miting ti regular session idi
Disiembre 22 ken special session idi Disiembre 19 gapu iti mapapati a
kaawan quorum.
Pinasingkedan ti konseho itay naudi a session ti minutes
ti miting ti special session idi Disiembre 19, regular session idi
Dis. 22 iti baet a mapapati a saan a napakaammuan ti bise mayor.
Mapapati a naangay ti special a session tapno
maaprobaran ti baro a budget.
Nagsaruno a closed door ti naangay a session ti
sangguniang bayan ditoy a mapapati a sentro ti diskusion ti
pannakapatalged ti minutes ti special session idi Dis. 19 ken regular
session idi Dis. 22 ken pannakaikkat ti grants and donations para iti
mayor, bise mayor ken dagiti konsehal.
Agdagup iti P2 milion ti grants and donations a
pagbibingayan dagiti opisial ditoy nga ili.
Naipalaon iti budget ti manamnama a mapastrek ti ili
manipud iti pannakaingato ti water rate ngem iti saan a panangpabor
dagiti konsehal iti daytoy ti mapapati a nakaikkatan ti grants and
donations para kadagiti opisial.
Saan a pabor dagiti konsehal iti pannakaipangato ti rate
ti danum iti sanguanan ti saan nga episiente a panagkolekta ti
Cabugao Waterworks.
Idi damo, inannugot ti maysa nga opisial ti Cabugao
Waterworks a 60% laeng ti makolkolekta iti makunsomo a danum ngem iti
simmaruno nagbalin a 20% laengen dagiti delingkuente a consumers.
Ngem maysa a konsehal ti nagkuna a saan a ti
pannakaikkat ti grants and donations ti pakalapdan iti pannakaaprobar
ti budget.
Kinuna ni Morales nga agtalinaed a kuestion ti kaadda
iti quorum agsipud ta temporary presiding officer ti maysa kadakuada.
Mapapati a lima laeng dagiti konsehal a nagatendar iti
espesial a session a nakaaprobaran iti budget.
Immutang ti gobierno munisipal iti bangko para iti
pannakapasayaat ti water system daytoy nga ili ket ti pannakaipangato
ti singir iti danum ti manamnama a pagtaudan ti pagbayadna iti
inutangna.#


text:
CANDON CITY – Sangapulo ket dua a barangay ditoy siudad nga addaan Botika ng Barangay ti nanayonan ti pondoda a paggatang iti agas a mailako iti botikada, daytoy ti naammuan ken ni May Belardo, mangibagi iti Department of Health a mangsaksakup iti Galimuyod, Sta. Lucia ken daytoy siudad.
Kinuna ni Belardo nga aganay P25,000 ti nainayon a pondo dagiti nadakamat a 12 a botika ti barangay para iti ilakoda nga agas.
Kinuna ni Belardo a dakkel a tulong ti kanayonan a pondo para iti Botika ng Barangay agsipud ta ad-adu dagiti mailakoda nga agas.
Ti Candon City ti kaunaan kadagiti local government unit a nakaipasdek iti Botika ng Barangay, segun ken ni Belarde. (Danny Antalan)


text:
Alkohol
Iti kimika, ti maysa nga alkohol ket ti maysa a organiko a kompuesto a ti hidroksilo a makaannong a grupo (-OH) ket napiansaan iti maysa nga atomo ti karbon. Iti naisangayan, daytoy a tengnga ti karbon ket nasken a nasagepsepan, nga addan ti agmaymaysa kadagiti bed piansa kadagiti tallo a sabali nga atomo.[1]
Ti maysa a nangruna a klase dagiti alkohol ket dagiti simple nga asikliko nga alkohol, ti sapasap a pormulana ket CnH2n+1OH. Kadagita, ti etanol (C2H5OH) ket isu ti kita ti alkohol a mabirukan kadagiti mainum nga alkohol, ken iti kadawyan a panasao ti balikas nga alkohol ket naisangayn a manguto iti etanol.
Dagiti daddumapay nga alokohol ket kadawyanda anaipalplawah nga addaan ti mangipalawag a pangilasin, a kas iti isopropil nga alkohol (propan-2-ol) wenno alkohol ti kayo (metil nga alkohol, wenno metanol). Ti suldong nga -ol ket agparang iti kimiko a nagan ti IUPAC kadagiti amin a sustansia nga ayan ti hidroksilo a grupo ket isu timakaannong a grupo nga addaan ti kangatuan a prioridad; kadagiti sustansia nga dagiti kangatuan a grupo ti prioridad ket adda ti panagisaruno ket hydroxy- ket agparangto ti nagan nga IUPAC . Ti suldong nga -ol kadagiti saan a sistematiko a nagan (kas ti parasetamol wenno colesterol) ket kadawyan pay a manginagan a ti sustansia ket mangiraman ti hidroksilo a makaannong a grupo ken isunga mabalin a maibaagaan a kas maysa nga alkohol. Ngem adu met dagiti sustansia, a naisangsangyan kadagiti asukar (kas pagarigan glukosa ken sukrosa) ket aglaon ti hidroksilo a makaannong a grupo a saan nga agus-usar ti suldong.
Iti inaldaw a biag ti "alkohol" nga awan ti aniaman a kualipikasionna ket kadawyan a mangibaga ti etanol, wenno ti naibatay ti etanol a mainum (a kas iti panangibaga iti "abuso ti alkohol").
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, Maika-2 nga edison. (the "Gold Book") (1997). Nasimpa nga online a bersion: "Dagiti alkohol
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Metcalf, Allan A. (1999). The World in So Many Words. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-95920-9.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Alkohol iti Wikimedia Commons
- Alkohol (Etanol)


text:
Dagiti ubbing ti eskuela nga agtugtugaw iti linong ti mulmula idiay Bamozai, nga asideg ti Gardez, a Probinsia ti Paktya, Apganistan
.
Ti edukasion iti sapasap a kasubsilanna ket maysa a porma ti panagadal nga iti pannakaammo, dagiti kalaing, ken dagiti ugali ti maysa a grupo ti tattao ket ket maiyalis manipud iti maysa a kaputotan iti sabali babaen ti panagisursuro, panagsanay, panagsukisok, wenno babaen ti autodidaktidismo.[1] Iti sapasap, daytoy ket rumsua babaen ti ania man a pannakasanay nga adda ti pormatibo a pagbanagan iti waya a panagpanpanunot ti tao, panagrikna, wenno panagtignay.


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Nasugatan ti maysa nga estudiante kalpasan a nakidinnungpar ti motorsiklona iti maysa a Pajero a lugan iti Barangay Las-ud ditoy nga ili.
Nadunor ken naitaray iti ospital ni Jolex Alfonso, 14, 2nd year high school ken residente iti barangay Bimmanga idinto a saan a naan-ano ni Joel Poa, 35, residente iti Caloocan City, nagmaneho iti Mitsubishi Pajero, addaan plaka a CSG-354.
Iti inisial nga imbestigasion ti polis, naammuan nga agsikko koma ni Alfonso iti sanguanan ti simbaan ti Iglesia ni Cristo ket mapapati a dina nasiputan ti sumungad a Pajero a nakaigapuan ti pannakasapgidna.
Natinnag ni Alfonso ket naitaray iti ospital para iti panakaagasna.
Naginnurnos met laeng dagiti dua tapno saanen a dumanon pay iti korte ti napasamak nga aksidente.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga del Norte
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Zamboanga del Norte, ket isu dagiti umuna, maikadua ken maikatlo a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Zamboanga del Norte iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Zamboanga del Norte ket paset idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Zamboanga aginggana idi 1953 ken ti Rehion IX manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, daytoy ket nagbutos idi kadagiti 2 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiuti tallo a kongresionala distrito.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Dapitan
- Dagiti ili: La Libertad, Mutia, Piñan, Polanco, Rizal, Sergio Osmeña Sr., Sibutad
- Populasion (2015): 224,893
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Dipolog
- Dagiti ili:Jose Dalman, Katipunan, Manukan, Pres. Manuel A. Roxas, Siayan, Sindangan
- Populasion (2015): 413,974
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bacungan, Baliguian, Godod, Gutalac, Kalawit, Labason, Liloy, Salug, Sibuco, Siocon, Sirawai, Tampilisan
- Populasion (2015): 372,526
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas