text:
Al-Ghazali
Ni Abū Ḥāmed Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī (1058 – 1111); (Arabiko:ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی), naamammoan a kas ni Al-Ghazali wenno Algazel iti Lumaud a mediebal a lubong, ket maysa idi a Persiano[5] Muslim teologo, hurista, pilosopo, ken mistiko.
Ni Ghazali ket sagpaminsan a tinawtawagan babaen dagiti historiador a kas ti agmaymaysa a kaimpluensiaan a Muslim kalpasan ti Islamiko a propeta a ni Mahoma.[6] Dagiti dadduma pay ket nagdakat ti tignayna manipud ti siensia aginggana ti pammati a kas kammasapulan ti Islamiko a sientipiko a panagrang-ay.[7] Malaksid kadagiti obrana a nagballigi a nangbaliw ti dalan ti Islamiko a pilosopia—ti nasap nga Islamiko a Neoplatonismo ket naiparang-ay kadagiti batayan ti Helenestiko a pilosopia, kas pagarigan, ket naballigi unay idi a sinuppiat babaen ni Ghazali a daytoy ket saannen a nakaungar—isu ket nangiyeg pay ti ortodokso nga Islam iti panawenna a naiyasideg ti Supismo.[6] Dagiti ortodokso a teologo ket napanda pay laeng ti bukodda a dalan, ken dagiti pay mistiko, ngem dagitoy dua ket nagparang-ayda ti nakem a nagsinnaranay a panagdayaw a nangsigurado nga awan ti adu a panagipabasol a maaramid babaen ti maysa para kadagiti panagsanay ti sabsabali.[6]
Ni Ghazali ket naikkan idi ti naisangsangayan a titulo iti Hujjat al-Islam, a ti kaibuksilanna ket 'Ti Paneknek ti Islam', ti maysa a titulo a a saan a naitited ti sinoma nga eskolar wenno personalidad iti Islamiko a pakasaritaan, nga adu pay a mangipakpakita ti kasasaadna iti kaunegan ti relihion.[8] Iti pay maiptinayon, isu ket naamammuan pay dagiti dadduma a kas, "literal a ti tao a nangisalakan ti Islam."[9]
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tradisional a petsa ti pannakaipasngay ni al-Ghazari, a kas inted babaen ni Ibn al-Jawzi, ket idi 450 AH (Marso 1058–Pebrero 1059 CE), ngem dagiti moderno nga eskolar ket nagduduada ti kinpudno ti pakaammo ni Ibn al-Jawzi, ken nagikabilda ti petsa iti 448 AH (1056–1057 CE), a naibatay kadagiti insasao kadagiti sinursurat ken autobiograpia ni al-Ghazari.[10]:23–25 Isu ket naipasngay idiay Tabaran, ti maysa nga ili idiay distrito ti Tus, a naisanglad idiay kaunegan ti Probinsia ti Khorasan iti Persia (Iran).[10]:25
Ti kalpasan ti ipupusay a tradision, ta ti kinapudno daytoy ket sinalsaludsod kadagit agdama a kina-eskolar, ket rimsua iti ipupusay ti ama ni al-Ghazali iti kinpanglaw ken nangibati ti ubing a ni al-Ghazari ken ti kabsatna a lalaki a ni Ahmad nga inayaywana ti maysa a Sufi. Ti kontemporario ken ti immuna a biograpo ni Al-Ghazali, a ni 'Abd al-Ghafir al-Farisi, ket nangisursurat a ni al-Ghazali ket nangrugrugi a nakaal ti panagadadal iti fiqh (Islamiko a hurisprudensia) manipud kenni Ahmad al-Radhakani, ti maysa a lokal a manursuro.[10]:26–27
Isu ket nagbasa pay ababaen kenni al-Juwayni, ti naisangsangayan a hurista ken teologo ken "ti kalaingan a Muslim nga eskolar iti panawenna",[10]:29idiay Nishapur, mabalin a kalpasan timaysa apaset ti panawen a panagadadal idiay Gurgan. Kalpasan ti ipupusay ni al-Juwayni idi 1085, ni al-Ghazali ket pinanawanna ti Nishapur ken timmipon ti korte iti Nizam al-Mulk, ti nabileg a bisir a sultan iti Seljuq, a mabalin a naisentro idiay Isfahan. Kalpasan a naited kaniana ti titulo a "Kasilengan iti Relihion" ken "Kalatakan kadagiti Relihioso a Daulo", ni Nizam al-Mulk ket inpangatona ni al-Ghazali idi Hulio 1091 iti "kadayawan ken kakaritan" a manursuro iti dayta a panawen, iti Nizamiyya a madrasa idiay Baghdad.[10]:34
Isu ket napan iti maysa nga espriritual a didigra idi1095, ken dimteng a pinanawanna ti kareerna ken pimmanaw idiay Baghdad tapno mapan kano nga agperegrino idiay Meka. Nagararamid kadagiti pagimbagan ti pamiliana, inbellengna amin a kabaknangna ken nangampon ti asetiko a kabibiag. Kalpasan ti panagtataengna idiay Damascus ken Herusalem, ken ti maysa a panagbisita idiay Medina ken Meka idi 1096, isu ket nagsubli idiay Tus tapno agnaed kadagiti sumarsaruno a tawtawen iti 'uzla (panagmaymaysa). Daytoy a panagmaymaysa ket buklen ti panagliklik ti panagisursuro kadagiti talged ti estado nga institusion, uray nga isu ket nagtultuloy a nagipabpablaak, a nagawgawat kadagiti bisita, ken nagisursuro idiay zawiya (pribado a madrasa) ken khanqah (Sufi a monasterio) a binangonna.
Ni Fakhr al-Mulk, ti nalatak a bisir iti Ahmad Sanjar, ket nangidurduron kenni al-Ghazali nga agsubli idiay Nizamiyya iidiay Nishapur; ni al-Ghazali nagmarmaredmed a nagsubi idi 1106, a nagbutbuteng (kinaagpaysao) nga isu ken dagiti insursurona ket makasabat kadagiti resistansia ken kontrobersia.[10]:53-4 Isu ket nagsubli met laeng idiay Tus, ken nagmadi ti maysa akumbidar idi 1110 manipud ti nalatak a bisir a ni Muhammad I nga agsubli idiay Baghdad. Isu ket pimmusay idi 18 Disiembre 1111. Segun kenni 'Abd al-Ghafir al-Farisi isu ket adda dagiti adu nga annak a babbbai, ngem awan ti annak a lallaki.[10]:57–59
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ghazali, Frank Griffel, Sibilisasion ti Mediebal nga Islamiko, Ed. Josef W. Meri ken Jere L. Bacharach, (Taylor & Francis, 2006), 292.
- ^ Ghazali, Frank Griffel, 292.
- ^ Ti Impluensia ti Islamiko a Kapanunotan ni Maimonides Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia, Hunio 30, 2005
- ^ Muslim a Pilosopia, Dagiti Islamic Parawad iti Siensia ken Matematiko, netmuslims.com
- ^ Ghazali, Ti Columbia nga Ensiklopedia, Maikanem nga Edsion 2006
- ^ a b c Ti Pammati ken Panagsanay ni Al-Ghazali. William Montgomery Watt. Naipablaak idi 1953 babaen ni George Allen ken Unwin Ltd, Londres. pp. 14-16
- ^ Sawwaf, A. (1962) al-Ghazali: Etude sur la réforme Ghazalienne dans l’histoire de son développement (Fribourg).
- ^ http://www.thepenmagazine.net/imam-ghazali-the-sun-of-the-fifth-century-hujjat-al-islam/
- ^ http://sheikhhamza.com/transcript/Alchemy-of-Happiness
- ^ a b c d e f g Griffel, Frank (2009). Pilosopiko a Teolohia ni Al-Ghazālī. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 9780195331622.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Haque, Amber (2004), "Sikolohia manipud ti Islamiko a panakaimatangan: ti parawad dagiti nasapa a Muslim nga eskolar ken dagiti panagkarit ti kontemporario a Muslim a sikologo", Warnakan ti Relihion ken Salun-at 43 (4): 357–377, doi:10.1007/s10943-004-4302-z
- Savage-Smith, Emilie (1995), "Dagiti wagas ti panapisi iti mediebal nga Islam", Warnakan ti pakasaritaan ti Medisina ken dagiti Kumaduan a Siensia 50 (1): 67–110, doi:10.1093/jhmas/50.1.67, PMID 7876530
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Laoust, H: La politique de Gazali, Paris 1970
- Campanini, M.: Al-Ghazzali, in S.H. Nasr ken O. Leaman, Pakasaritaan ti Islamiko a Pilosopia 1996
- Watt, W. M.: Muslim nnga Intelektual: Ti Panagadal kenni al-Ghazali, Edinburgh 1963
- Zwemer, S. M. Ti Moslim nga Agsuksukisok ti Dios, New York 1920
- Nakamura, K. Al-Ghazali, Ensiklopedia ti Pilosopia
- Dougan, A. Ti Panadap-aw, Ti panagadal ti kaunegan a sursuro ti Mishkat al-Alwar (Ti Sakup a lugar dagiti Silaw) babaen ni Abdullah Dougan ISBN 0-9597566-6-3
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ob-obra a mainaig ti Al-Ghazali idiay Wikisource
Dagiti midia a mainaig ti Al-Ghazali idiay Wikimedia Commons
- 1058 a pannakaipasngay
- 1111 nga ipupusay
- Dagiti autobiograpo
- Dagiti Irani a Sufi
- Dagiti mediebal a pilosopo
- Mujaddid
- Dagiti Muslim a pilosopo
- Tattao manipud idiay Tus, Iran
- Tattao manipud idiay Mashhad
- Dagiti Persiano a pilosopo
- Shafi'is
- Sufi a sikolohia
- Dagiti relihioso a daulo ti Sufi
- Dagiti Persiano Sunni Muslim nga eskolar ti Islam
- Dagiti relihioso a daulo ti Iran
- Ash'aris


c: text/html

text:
Estoria 67: Ni Josafat Nagtalek ken Jehova
AMMOM kadi ti ar-aramiden dagitoy a tattao? Mapanda makigubat. Dagiti lallaki iti sanguanan ti agkankantada. Ngem mabalin a maisaludsodmo: ‘Apay a dagiti agkankanta awan kampilan ken gayangda a pakilaban?’ Kitaentayo.
Ni Josafat ket ari ti umabagatan a dua-tribo a pagarian ti Israel. Isut’ nagbiag a kagiddan ni Ari Acab ken Jezabel. Ngem ni Josafat ti nasayaat nga ari. Isu nga iti adu a tawen tinagiragsak dagiti tattao iti dua-tribo a pagarian ti nasayaat a biag.
Ngem itan nangngegan ni Josafat a maysa a dakkel a buyot ti um-umay manipud Moab, Ammon ken Bantay Seir a mangraut iti ilina. Napan dagiti Israelitas idiay templo a sadiay ti pagkarkararagan ni Josafat ken Jehova a maipaay iti tulong.
Nangipangag ni Jehova. Impaibagana iti maysa kadagiti ad-adipenna kadagiti tattao: ‘Ti gubat saanyo a kukua, no di ket ti Dios. Saankayo a makigubgubat. Agbuyakay laeng, ket kitaenyo no kasanot’ panangisalakan ni Jehova kadakayo.’
Iti sumaganad a bigat, imbaga ni Josafat iti ilina: ‘Agtalekkay ken Jehova.’ Ket inkabilna dagiti kumakanta iti sanguanan dagiti buyot, ket bayat nga agmarmartsada agkankantada ti daydayaw ken Jehova. Ammom kadi ti napasamak? Pinagbalin ni Jehova a dagiti kabusor isudan ti naglalaban, ket idi simmangpeten dagiti Israelitas, amin a kabusor a soldado ti natayen!
Di kadi masirib ni Josafat a nagtalek ken Jehova? Masiribtayo met, no agtalektay Kenkuana.
1 Ar-ari 22:41-53; 2 Cronicas 20:1-30.
Dagiti Saludsod
- Siasino ni Josafat, ket nagbiag iti ania a panawen?
- Ania ti nangngegan ni Josafat, ket ania ti inaramid ti adu kadagiti Israelita?
- Ania ti sungbat ni Jehova iti kararag ni Josafat?
- Ania ti inaramid ni Jehova kadagiti kabusor a soldado?
- Ania ti masursurotayo ken ni Josafat?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti 2 Cronicas 20:1-30.
Kasano nga impakita ni Josafat no ania ti rumbeng nga aramiden dagiti matalek nga adipen ti Dios no maipasangoda kadagiti nakabutbuteng a kasasaad? (2 Cron. 20:12; Sal. 25:15; 62:1)
Kanayon nga adda us-usaren idi ni Jehova a kalasugan no makisarita kadagiti adipenna. Ania a kalasugan ti us-usarenna ita? (2 Cron. 20:14, 15; Mat. 24:45-47; Juan 15:15)
Inton iyussuat ti Dios ti “gubat ti naindaklan nga aldaw ti Dios a Mannakabalin-amin,” kasano a maipadanto ti situasiontayo iti situasion ni Josafat? (2 Cron. 20:15, 17; 32:8; Apoc. 16:14, 16)
Kas panangtulad kadagiti Levita, ania a tulong ti ipapaay dagiti payunir ken misionero iti sangalubongan a trabaho a panangasaba ita? (2 Cron. 20:19; Roma 10:13-15; 2 Tim. 4:2)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prepektura ti Shimane
Ti Prepektura ti Shimane (島根県 Shimane-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Chūgoku idiay isla iti Honshū.[1] Ti kapitoliona ket ti Matsue.[2] Isau daytoy ti maikadua a kaaduan ti populasion a prepektura iti Hapón, kalpsan ti ti dumaya a kaarrubana a Tottori. Daytoy a prepektura ket addaan ti lugar a nagbennat manipud ti daya aginggana ti laud a sumagsango ti Banbantay ti Chūgoku idiay abagatan a bakrangna ken idiay Baybay iti Hapón iti amianan a bakrang. Nabingbingay daytoy iti Rehion ti Izumo iti Daya, ti Rehion ti Iwami iti Laud ken ti Rehion ti Oki, adda dagiti babassit a grupo ti isla iti akin-amianan a pantarna. Kaaduan kadagiti siudad ket asideg iti igid ti baybay iti Baybay Hapón. Ti Izumo Taisha idiay Siudad ti Izumo ket maysa kadagiti kadaanan a Shinto nga altar idiay Hapón.
Ti Is-isla ti Oki idiay Baybay iti Hapón ket paset pay ti Prepektura ti Shimane, nga agtunton nga addaan ti panagturay iti naturayan ti Abagatan a Korea nga isla iti Liancourt Rocks (Takeshima).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Probinsia ti Shimane" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 859 idiay Liblibro ti Google; "Chūgoku" iti p. 127 idiay Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Matsue" iti p. 617 idiay Liblibro ti Google


text:
LAOAG CITY – Nagasat a nakalasat ti maysa nga empleado ti maysa a kompanya idiay Solsona, Ilocos Norte kalpasan ti dua a daras a panaggandat na a nagpakamatay itay laeng bigat iti mismo nga uneg ti opisina da.
Binigbig ni P/Sr Insp Leonardo Tolentino, chief of police ti PNP Solsona ti biktima a ni Eric Tomas, agtawen ti 37, addaan ti asawa, residente ti Brgy Barcelona iti nasao nga ili ken empleado ti maysa a kompanya ti farm supply.
Segun ti imbestigasyun ti PNP Solsona, immuna a ginandat ni Tomas ti nagpakamatay babaen ti panagbekkel na ngem saan a nagballigi gapu ta natennag kalpasan a napugsat ti tali.
Gapu ti pannakapaay na ket nangala ti insektisidyu ket ininum ngem kaskasdi a saan a nagballigi gapu ta dagus nga naarayat dagiti ka-opisinaan ket napan da intaray iti Rural Health Unit ti ili ti Solsona.
Naammuan a ti rason a namindua daras a ginandat ti biktima ti nagpakamatay ket gapu ti koleksiyun iti opisina da.
Iti agdama ket addan iti natalged a kasasaad ti biktima.


text:
BAGUIO CITY- Awan ti nabati a kagaawan kalpasan a nauram ti dua a balay sadiay Camp 3, Tuba, Benguet.
Nabigbig dagiti makinkukua iti balay a da Alex Kitongan Bugtong, 66-anyos ken ni Wilfred CariƱo Basquial, 61-anyos.
Maibasar iti report ti Tuba Municipal Police Station ken Baguio Fire Department, alas dos ti parbangon idi nagrugi ti uram iti balay ni Bugtong agingga a nagwaras daytoy ken nairaman a nauram ti balay ni Basquial.
Iti panagresponde dagiti otoridad, nasebseban ti uram kalpasan ti maysa nga oras.
Iti inisyal nga imbestigasyon, kalpasan a naideklara a fire out ti uram, naamuan a dumanon iti kagudua a milyon a pisos ti gatad ti nauram a kagawaan ni Bugtong bayat a dumanon iti P600,000.00 ti gatad ti nauram a sanikua ni Basquial.
Awan met ti naipadamag a nadangran iti nasao nga insidente.
Iti agdama ket agtultuloy ti imbestigasyon nu anya ti nagrugian ti uram.


text:
Santol, La Union
Ti Santol ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santol ket nabingbingay iti 11 a barbaranggay.[2]
- Corrooy
- Lettac Norte
- Lettac Sur
- Mangaan
- Paagan
- Poblacion
- Puguil
- Ramot
- Sapdaan
- Sasaba
- Tubaday
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Vincent van Gogh
Ni Vincent Willem van Gogh (Marso 30, 1853 – Hulio 29, 1890) ket maysa a pintor nga Olandes, a kaaduan a mabigbigbig kas maysa kadagiti kalalaingan a pintor iti pakasaritaan ti arte iti Europa. Pinutarna dagiti obrana (mapattapatta nga aganay a 900 a pinintaan ken 1,100 a drowing) iti uneg laeng ti sangapulo a tawen sakbay a nagsagaba iti sakit ti isip (a maatap a gapu iti a bipolar disorder) sa nagpakamatay. Saan unay a nagballigi kas pintor idi sibibiag pay, ngem kalpasan ti ipapatayna napartak ti panaglatakna, nangruna idi maipabuya ti 71 a pinturana idiay Paris idi Marso 17, 1901 (11 a tawen kalpasan ti ipupusayna).
Ti impluensia ni Van Gogh iti expressionismo, fauvismo ken nasapa nga abstraksion ket nakasaksaknap, kas makita iti adu nga agduduma nga aspeto ti maika-20 a siglo nga arte. Ti Museo Van Gogh iti Amsterdam ket nairuknoy kadagiti obra ni Van Gogh ken dagiti kapatadanna. Ti Museo Kröller-Müller iti Otterlo iti met laeng Olanda, ket addaan met iti adu a koleksion ti pinintaan ni Van Gogh. Sumagmamano a pintura ni Van Gogh ket mairaman kadagiti kanginginaan a pintura iti lubong. Idi Marso 30, 1987, ti pinintaan ni Van Gogh nga Irises ket nalako iti US$53.9 milion iti Sotheby's; idi met Mayo 15, 1990, ti pinturana a Portrait of Dr. Gachet ket nalako iti US$82.5 milion iti Christie's.
Dagiti nalatak nga obra[urnosen | urnosen ti taudan]
- (1885) Ingles: The Potato Eaters
- (1888) Ingles: Bedroom in Arles
- (1888) Ingles: Cafe Terrace at Night
- (1888) Ingles: The Red Vineyard
- (1889) Ingles: The Starry Night
- (1889) Ingles: Irises
- (1889) Ingles: Still Life: Vase with Twelve Sunflowers
- (1889) Pranses: Portrait de l'artiste sans barbe
- (1890) Ingles: Portrait of Dr. Gachet
- (1890) Ingles: Wheat Field with Crows
- (1890) Ingles: Peasant Woman Against a Background of Wheat
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti imprenta babaen ni Vincent van Gogh, vggallery.com.


text:
Nagdidinnungpar
Iti Nagdidinnungpar ket maysa nga pelicula a drama nga indirecto ni Paul Haggis. Nangabak daytoy iti maika-78 a Pammadayaw nga Oscar para iti kalaingan a pelicula iti 2005. Inyawidna pay iti pammadayaw para iti kalaingan nga screenplay a orihinal ken kalaingan iti film editing.
Immuna nga naipabuya idiay Toronto Film Festival idi Setiembre 2004. Daytoy nga istoria ket maipanggep iti pinagsisinnupiat ken racismo dagiti tattao idiay Los Angeles nga agsasabali ti puli ken kasasaad ti biag.


text:
Tsunami
Ti tsunami (manipud ti Hapon: 津波, lit. "dalluyon ti pangsangladan";[1] Pannakabalikas: /suːˈnɑːmi/ soo-nah-mee wenno /tsuːˈnɑːmi/ tsoo-nah-mee[2]) ket dagiti serie ti dalluyon ti danum a gapuanan babaen ti pannakaiyallatiw iti dakkel a tomo ti maysa a bagi ti danum, sapasap a daytoy ket ti maysa ataaw wenno maysa a dakkel a danaw. Dagiti gingined, dagiti panagbettak ti bulkan ken dagiti dadduma pay a sirok ti danum a panagbettak (mairaman dagiti panagibettak ti sirok ti danum kadagiti nuklear a ramit), dagiti ludolud, pannakaburak ti glasier, dagiti impakto ti meteorite ken dagiti daduma paysingsingaen ti ngato wenno baba ti danum ket addan amin ti makapataud a makaaramid ti tsunami.[3]
Dagiti dalluyon ti tsunami ket saan a maipada kadagiti kadawyan a dalluyon ti baybay, gapu ta ti kaatiddog ti allonda ket at-atiddog. Nga ad-adda ngem agparparang a kas agbetbettak a dalluyon, ti tsunami ket mabalin nga umuna a kapadpada ti napardas nga umadadalem nga atab, ken gapu ti daytoy a rason dagitoy ket kankanayon a makunkuna a kas dagiti atab a dalluyon. Dagiti tsunami ket sapasap a buklen dagiti serie dagiti dalluyon nga adda dagiti paset ti panawen a sumakop kadagiti minuto aginggana kadagiti oras, a sumangsangpet iti nakunkuna a "tren ti dalluyon".[4] Dagiti katayag ti dalluyon iti sangapulo a metro ket mabalin a mapataud babaen dagiti dakkel a pasama. Urayno dagiti impakto ti tsunami ket limitado kadagiti lugar ti aplaya, dagiti makadadael a bilegda ket nakaro ken mabalinda a banagan ti intero a labneng ti taaw; ti gingined ken tsunami ti Taaw Indiano ti 2004 ket maysa kadagiti kakaruan a masna a didigra iti pakasaritaan ti nagtagitaon nga adda dagiti sumurok a 230,000 natnatay a tattao kadagiti 14 a pagilian a nagbeddengan ti Taaw Indiano.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Terminolohia ti Tsunami". NOAA. Naala idi 2010-07-15.
- ^ Wells, John C. (1990). Diksionario ti panangibalikas ti Longman. Harlow, Inglatera: Longman. p. 736. ISBN 0-582-05383-8. Naikabil "tsunami"
- ^ Barbara Ferreira (Abril 17, 2011). "Mo lumned dagiti, sumaruno dagiti tsunami". Katutubo (warnakan). Naala idi 2011-04-27.
- ^ Fradin, Judith Bloom ken ni Dennis Brindell (2008). Saksi ti Didigra: Dagiti tsunami. Saksi ti Didigra. Washington, D.C.: National Geographic Society. pp. 42, 43.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tsunami idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Alejandro VI
Ni Papa Alejandro VI (Katalan: Alexandre VI, Espaniol: Alejandro VI, wenno Alexander Sextus), naipasngay a kas ni Roderic Llançol i de Borja (Kastiliano nga Espaniol: Rodrigo Lanzol; 1 Enero 1431, Xàtiva, Pagarian ti Valencia – 18 Agosto 1503, Roma, Dagiti Estado ti Papa) ket isu ti Papa (Obispo ti Roma) manipud idi 1492 agingganan idi pimmusay idi 1503. Isu ket maysa kadagiti kontrobersial a papap ti Renasiminento, ken ti na-Italiano nga apelyidona a Borgia ket nagbalin a balikas ti libertinismo ken nepotismo, a dagitoy ket tradision a naikeddeng ti kina-papana. Nupay kasta, ti kinadayawna ket kaaduan a naal-ala manipud kadagiti kabusorna, dagiti Italiano a prelado ken dagiti baron nga isu ti nagpasardeng kadagiti bilegda. Dua kadagiti simmaruno kenni Alejandro, Sixto V ken Urbano VIII, ket nangipalplawag kaniana a kas maysa kadagiti kalaingan a papa manipud kenni Santo Pedro.[2] Ti kadayawna ket naibatay ti kalaingna a kas maysa a diplomatiko, politiko ken sibil nga administrador ngem kas maysa a pastor, urayno isu ket saan met a nalalaing ngem dagiti renasimineto a pontipikado.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Alejandro VI" iti 1913 Katolikonga Ensiklopedia.
- ^ Mallett, M. The Borgias (1969) Granada edision. 1981. p9
- ^ Mallett passim.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Alejandro VI idiay Wikimedia Commons


text:
Andrés Bonifacio
Ni Andres Bonifacio y Castro, (Nobiembre 30, 1863 - Mayo 10, 1897), ket maysa a dadaulo iti rebolusion iti Pilipinas maibusor iti kolonial a panagturay dagiti Espaniol, ti kaunaan a panagalsa iti Asia kontra iti kolonial a turay a Europeo. Idi 1892, binangon ni Bonifacio ti Katipunan, maysa a nalimed a rebolusionario a tignay. nga idi agangay ket isu ti nagbalin a bugas ti Rebolusionario nga Armada ti Pilipinas. Iti pannakaipasdek ti Katipunan, naam-ammo ni Bonifacio kas Ama ti Rebolusion. Naawagan met kas El Supremo ni Bonifacio kas daulo ti Katipunan.


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Awan ti mabalin a nangatngato a resolusion.
Panaglisensia [ urnosen ]
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 20:17, 7 Disiembre 2008 800 × 600 (27 KB) Avala
14:42, 14 Agosto 2008 800 × 600 (33 KB) Ceha {{Information |Description={{en|1=Map showing 4 main dialects of Croatian Shtokavian dialect in Cro and BiH (Map also shows Chakavian and Kaikavian areas).}} {{hr|1=Zemljovid koji pokazuje 4 glavna dijalekta hrvatskog štokavskog u Hrvatskoj i BiH (zemljo Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay be-x-old.wikipedia.org
Panagusar idiay bn.wikipedia.org
Panagusar idiay ca.wikipedia.org
Panagusar idiay de.wikipedia.org
Panagusar idiay el.wikipedia.org
Panagusar idiay es.wikipedia.org
Panagusar idiay hr.wikipedia.org
Panagusar idiay ja.wikipedia.org
Panagusar idiay simple.wikipedia.org
Panagusar idiay sl.wikipedia.org
Panagusar idiay tr.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
LAOAG CITY – Addan iti kustodiyar ti Philippine Embassy idiay Kuwait ti Pinay domestic helper nga nagbalin a biktima ti sexual abuse ti amo na a Kuwaiti.
Segun kenni Consul General Raul Dado,ti Pinay ket na-rescue dagiti embassy officers iti panangidaulo ni Vice consul, Atty. Shiena Tesorero kadua na ti rescue team leader a ni Mar Hassan, case officers nga isuda Nabil Tarosan kenni Salah Magayan ken embassy lawyer a ni Atty. Emad Arab.
Ngem sakbay a na-rescue ti biktima ket maipagarup nga hinarass ti Kuwaiti employer dagiti embassy officers ken kinamat-kamat na pay ti nagluganan da kalpasan a naala dan ti biktima a Pinay.
Gapu iti daytoy ket nagpatulong da iti pulis nga dagus met a nagresponde ken pinasardeng da ti suspek a kumamkamat.
Kuna na, nga nakasuanen ti Kuwaiti employer gapu ti panangabuso na iti Pinay domestic helper ken panang-harass na kadagiti opisyal ti embahada.
Iti agdama ket addan iti kustodiyar ti Kuwaiti Police ti nasao a suspek.
Segun kenni Dado, ti embahada ket adda standing cooperation na iti amin a police station chiefs ken police generals idiay Kuwait tapno mapasardeng ken makasuan dagiti employer a mgab-abuso kadagiti katulong da.
Ti nasao a kooperasyun ket maiyannatup iti humanitarian advocacy ti gobyernop ti Kuwait.


text:
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
WenSaan
Online a Biblia
BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
WenSaan
2 Cronicas 6:1-42
6 Iti daydin a kinuna ni Solomon:+ “Kinuna a mismo ni Jehova nga isu agtaeng iti napuskol a daguyemyem;+2 ket, iti biangko, imbangonanka iti balay a natan-ok a pagyanam+ ken iti naipasdek a disso a pagnaedam agingga iti tiempo a di nakedngan.”+3 Kalpasanna ti ari insangona ti rupana ket rinugianna a bendisionan+ ti intero a kongregasion ti Israel, bayat a sitatakder idi ti intero a kongregasion ti Israel.+4 Ket kinunana: “Bendito koma ni Jehova a Dios ti Israel,+ a babaen iti bukodna a ngiwat nagsao ken David nga amak+ ken babaen iti bukodna nga im-ima nangipaay iti kaitungpalan,+ a kunkunana,5 ‘Manipud iti aldaw nga inruarko ti ilik manipud daga ti Egipto saanak a nangpili iti siudad manipud kadagiti amin a tribu ti Israel a mangibangon iti balay tapno maadda sadiay ti naganko,+ ket saanak a nangpili iti lalaki nga agbalin a panguluen iti ilik nga Israel.+6 Ngem piliekto ti Jerusalem+ tapno maadda sadiay ti naganko, ket piliekto ni David tapno mamangulo iti ilik nga Israel.’+7 Ket asideg idi iti puso ni David nga amak ti panangibangon iti balay a maipaay iti nagan ni Jehova a Dios ti Israel.+8 Ngem ni Jehova kinunana ken David nga amak, ‘Iti rason nga asideg idi iti pusom ti panangibangon iti balay a maipaay iti naganko, naimbag ti inaramidmo agsipud ta asideg idi iti pusom.+9 Isuna laeng ta saanto a sika ti mangibangon iti balay,+ no di ket ti anakmo nga aggapu kadagiti lomom isu ti mangibangonto iti balay a maipaay iti naganko.’+10 Ket intungpal ni Jehova ti saona+ a sinaona, tapno tumakderak iti saad ni David nga amak+ ket agtugawak iti trono+ ti Israel, kas iti sinao ni Jehova,+ ken tapno maibangonko ti balay a maipaay iti nagan ni Jehova a Dios ti Israel,+11 ken tapno maikabilko sadiay ti Lakasa+ nga ayan ti tulag ni Jehova a pinatalgedanna iti annak ti Israel.”+12 Ket nangrugi a nagtakder iti sango ti altar ni Jehova iti sanguanan ti intero a kongregasion ti Israel,+ ket inukradna ita dagiti dakulapna.+13 (Ta nangaramid ni Solomon iti plataporma+ a gambang ket kalpasanna inkabilna iti tengnga ti alug-og.+ Lima a kasiko ti kaatiddogna, ket lima a kasiko ti kaakabana, ket tallo a kasiko ti kangatona; ket isu nagtalinaed a sitatakder iti rabaw dayta.) Ket nagparintumeng+ iti sanguanan ti intero a kongregasion ti Israel ket inukradna dagiti dakulapna a maiturong iti langlangit.+14 Ket kinunana: “O Jehova a Dios ti Israel,+ awan ti Dios a kas kenka+ iti langlangit wenno iti daga, a mangsalsalimetmet iti tulag+ ken iti naayat a kinamanangngaasi kadagiti adipenmo a magmagna iti imatangmo buyogen ti isuamin a pusoda;+15 sika a nangsalimetmet maipaay ken adipenmo a David nga amak no ania ti inkarim kenkuana,+ iti kasta inaramidmo ti kari babaen iti ngiwatmo, ken babaen iti bukodmo nga ima nangaramidka iti kaitungpalan a kas itoy nga aldaw.+16 Ket ita, O Jehova a Dios ti Israel, salimetmetam maipaay ken adipenmo a David nga amak no ania ti inkarim kenkuana, a kinunam, ‘Awanto ti magessat a lalaki kenka manipud sanguanak nga agtugaw iti trono ti Israel,+ no la ket annadanto ti annakmo+ ti dalanda babaen ti pannagnada iti lintegko,+ kas iti pannagnam iti imatangko.’+17 Ket ita, O Jehova a Dios ti Israel,+ mapaneknekan koma a mapagpiaran ti karim+ nga inkarim ken adipenmo a David.+18 “Ngem pudpudno kadi a makipagnaedto ti Dios iti sangatauan iti rabaw ti daga?+ Adtoy! Ti langit, wen, ti langit ti langlangit, saannaka a malaon;+ anian nga ad-adda pay, ngarud, daytoy balay nga imbangonko!+19 Ket bumaw-ingkanto a sumango iti kararag ti adipenmo+ ken iti panagkiddawna iti parabur,+ O Jehova a Diosko, babaen ti panangimdengmo iti agpakpakaasi nga ikkis+ ken iti kararag nga ikarkararag ti adipenmo iti sanguanam,+20 tapno silulukat koma dagita matam+ a naiturong iti daytoy a balay iti aldaw ken rabii, a naiturong iti lugar a nagkunaam a pangikabilam iti naganmo,+ babaen ti panangimdengmo iti kararag nga ikararag ti adipenmo a sisasango iti daytoy a lugar.+21 Ket imdengamto dagiti panagpakaasi ti adipenmo+ ken ti ilim nga Israel no agkararagda a sumango iti daytoy a lugar,+ tapno sika denggem koma manipud disso a pagnanaedam, manipud langlangit;+ ket denggemto ken pakawanem.+22 “No ti maysa a tao agbasol a maikaniwas iti padana a tao+ ket pudno a mangisaad kenkuana iti lunod tapno panungsungbatenna+ iti lunod, ket iti kaaddana iti lunod isu pudno nga umay iti sanguanan ti altarmo iti daytoy a balay,+23 no kasta sika denggem koma manipud langlangit,+ ket agtignaykanto+ ket ukomem dagiti adipenmo tapno supapakam ti nadangkes babaen ti panangikabilmo ti turongenna iti rabaw ti bukodna nga ulo+ ken babaen ti panangibatadmo a nalinteg daydiay nalinteg+ babaen ti panangitedmo kenkuana ti maitunos iti bukodna a kinalinteg.+24 “Ket no ti ilim nga Israel maabak iti sanguanan ti maysa a kabusor+ agsipud ta nagtultuloyda a nagbasol a maikaniwas kenka,+ ket pudno nga agsublida+ kenka ket idayawda ti naganmo+ ket agkararagda+ ken agkiddawda iti parabur iti sanguanam iti daytoy a balay,+25 no kasta sika denggem koma manipud langlangit,+ ket pakawanemto+ ti basol ti ilim nga Israel ket isublim ida+ iti daga nga intedmo kadakuada ken kadagidi ammada.+26 “No ti langlangit marikpan iti kasta awan dumteng a tudo+ agsipud ta nagtultuloyda a nagbasol+ a maikaniwas kenka, ket pudno nga agkararagda a sumango iti daytoy a lugar+ ket idayawda ti naganmo ket tumallikudda iti basolda agsipud ta intultuloymo a pinarigat ida,+27 no kasta sika denggem koma manipud langlangit, ket pakawanemto ti basol dagiti adipenmo, ti mismo nga ilim nga Israel, agsipud ta isurom+ ida maipapan iti naimbag a dalan+ a rebbeng a pagnaanda; ket mangipaaykanto iti tudo+ iti rabaw ti dagam nga intedmo iti ilim kas pagtatawidan a sanikua.+28 “No kas pagarigan ti nakaro a bisin+ dumteng iti daga, no kas pagarigan dumteng ti angol,+ no kas pagarigan dumteng ti pannakakset+ ken buot,+ dagiti dudon+ ken dagiti ipes;+ no kas pagarigan lakuben ida dagiti kabusorda+ iti daga dagiti ruanganda+—aniaman a kita ti saplit ken aniaman a kita ti sakit+—29 uray ania a kararag,+ uray ania a panagkiddaw iti parabur+ ti maaramid iti biang ti asinoman a tao wenno iti intero nga ilim nga Israel,+ agsipud ta ammoda tunggal maysa ti bukodna a saplit+ ken ti bukodna a rigat; inton pudno nga ukradenna dagiti dakulapna a maiturong iti daytoy a balay,+30 no kasta sika denggem koma manipud langlangit, ti disso a pagnanaedam,+ ket mamakawankanto+ ket itdem iti tunggal maysa ti maitunos iti amin a daldalanna,+ agsipud ta ammom ti pusona+ (ta sika laeng ti makaammo unay iti puso ti annak ti sangatauan);+31 iti panggep nga agbutengda+ koma kenka babaen ti pannagnada iti daldalanmo iti amin nga al-aldaw a sibibiagda iti rabaw ti daga nga intedmo kadagidi ammami.+32 “Ken kasta met iti ganggannaet a saan a paset ti ilim nga Israel+ ken pudno nga umay manipud adayo a daga gapu iti naindaklan a naganmo+ ken iti napigsa nga imam+ ken iti siuunnat a takiagmo,+ ket pudno nga umayda ket agkararagda a sumango iti daytoy a balay,+33 no kasta sika umimdengka koma manipud langlangit, manipud naipasdek a disso a pagnanaedam,+ ket aramidemto ti maitunos iti isuamin nga umawagan kenka ti ganggannaet;+ tapno amin dagiti ili ti daga maammuanda ti naganmo+ ket agbutengda+ kenka a kas met laeng ti panagbuteng ti ilim nga Israel, ken maammuanda a ti naganmo nayawag iti daytoy a balay nga imbangonko.+34 “No kas pagarigan ti ilim mapan iti gubat+ maibusor kadagiti kabusorda iti dalan a pangibaonam+ kadakuada, ket pudno nga agkararagda+ kenka iti turong daytoy a siudad a pinilim ken ti balay nga imbangonko a maipaay iti naganmo,+35 ti kararagda ken ti panagkiddawda iti parabur denggemto met manipud langlangit,+ ket ipakatmonto ti panangukom gapu kadakuada.+36 “No kas pagarigan agbasolda a maikaniwas kenka+ (ta awan ti tao a saan nga agbasol),+ ket kasapulan nga agpungtotka unay kadakuada ket baybay-am ida iti kabusor, ket dagiti manangkautiboda pudno nga ipanda ida a kautibo iti adayo a daga wenno iti asideg;+37 ket pudno a makapagpampanunotda iti daga a nakaipananda a kautibo, ket pudno nga agsublida ken agkiddawda kenka iti parabur iti daga a sadiay nakautiboda,+ a kunkunada, ‘Nagbasolkami,+ nagbiddutkami+ ken nagtignaykami a sidadangkes’;+38 ket pudno nga agsublida kenka buyogen ti isuamin a pusoda+ ken buyogen ti isuamin a kararuada iti daga a sadiay kautibo ida+ dagidiay nangipanaw kadakuada a kautibo, ket pudno nga agkararagda iti turong ti dagada nga intedmo kadagidi ammada ken ti siudad a pinilim+ ken ti balay nga imbangonko a maipaay iti naganmo;+39 denggemto met manipud langlangit, manipud naipasdek a disso a pagnanaedam,+ ti kararagda ken dagiti panagkiddawda iti parabur,+ ket ipakatmonto ti panangukom+ gapu kadakuada ket pakawanem+ ti ilim a nagbasol a maikaniwas kenka.40 “Ita, O Diosko, pangngaasim, silulukat koma dagiti matam+ ken siiimdeng dagiti lapayagmo+ iti kararag a mainaig iti daytoy a lugar.41 Ket ita, O Jehova a Dios, tumakderka+ iti panaginanam,+ sika ken ti Lakasa ti pigsam.+ Ti met laeng papadim, O Jehova a Dios, makawesanda koma iti pannakaisalakan, ket dagidiay nasungdom agrag-oda koma iti kinaimbag.+42 O Jehova a Dios, dika pagbaw-ingen ti rupa daydiay pinulotam.+ O lagipem dagiti naayat a kinamanangngaasi ken David nga adipenmo.”+


text:
Tropiko ti Kaprikornio
Nagsasabtan: 23°26′16″S 0°0′0″W / 23.43778°S -0.00000°E
Ti Tropiko ti Kaprikornio (wenno ti Akin-abagatan a tropiko) ket ti sirkulo ti latitud nga aglaon ti subsolar a puntos iti solstisio ti Disiembre. Daytoy ket isu ti akin-abagatan unay a latitud a ti Init ket mabalin a dagus nga adda iti ngato. Iti akin-amianan a kapadana ket ti Tropiko ti Kanser.
Ti Tropiko ti Kaprikornio ket maysa kadagiti lima a nangruna a sirkulo ti latitud a mangmarka kadagiti mapa iti Daga. Manipud idi 2014, ket latitudna ket 23° 26' 14.440" [1] iti abagatan ti Ekuador, ngem agin-inut a mapmapan nga agpaamianan, iti agdama a gatad iti 0.47 arkosegsegundo, wenno 15 metmetro, tunggal maysa a tawen.[2]
Dagiti linaon
Heograpia ken enbironmento[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tropiko ti Kaprikornio ket ti mangbingbingay a linia a nagbaetan ti Akin-abagatan a Temperado a Sona iti abagatan ken ti tropiko iti amianan. Ti kapada ti akin-amianan a hemisperio ti Tropiko ti Kaprikornio ket ti Tropiko ti Kanser.
Saan a natalinaay ti puesto ti Tropiko ti Kaprikornio, ngem agdumaduma iti narikut a tabas kadagiti napalabas a panawen; kitaen dagiti sirkulo ti latitud para iti pakaammo.
Kasla met ti Tropiko ti Kanser, kaaduan kadagiti lugar iti igid ti Tropiko ti Kaprikornio ket addaan kadagiti namaga wenno namaga bassit a klima, ngem iti Tropiko ti Kaprikornio daytoy a saan a nasayaat a kasasaad ti enbironmento ket kumaro gapu ta idiay Australia ken Akin-abagatan nga Aprika ti tektoniko nga aktibidad ken glasiasion ket saanen a mapaspasamak manipud idi 300 a riwriw a tawtawen a napalabas ti Karbonipero, isu a ti kinamaga ket pakaruen babaen ti dagiti saan unay a nalames a daga. Daytoy ket pagresultaan iti kadawyan nga awan unay a mulmula, a dagiti perenial a karuotan ket mapasamak iti saan a nalames nga agrengrengngat a sekka a dagdaga. Idiay Australia, dagiti lugar iti Tropiko ket addaan kadagiti kaaduan a panagdumaduma ti panagtudtudo iti lubong[3] ken isu a dagiti nabasbasa a lugar ket kadawyan a saan a matalon gapu ta dagiti taudan ti panagsibog ket mamagaanda kadagiti namaga a tawtawen. Idiay akin-abagatan nga Aprika, nga idiay ket mapagtalkan met ti panagtutudo, mabalin met ti agtalon ngem bassit ti maapit urayno agusar kadagiti abuno.
Idiay Abagatan nga Amerika, bayat a dagiti kratob a daga ket gangani a duog a kas idiay Australia ken Akin-abagatan nga Aprika, ti kaadda ti heolohiko nga ubing ken agbalbaliw nga Andes ket mangibaga a daytoy a rehion means ket adda kadagiti akinlaud a bangir ti subtropikal nga antisiklon isu a makaawat ti nabara ken nadam-eg nga angin manipud ti Taaw Atlantiko. Kas resulta, dagiti lugar idiay Brasil a kadenna ti Tropiko ket dagiti nagruna unay a rehion ti agrikultura, ken agpatpataud kadagiti adu a kantidad dagiti apit a kas ti kape, ken ti natural a mulmula ti katuduan a bakir ket intero a napukpukan. Iti ken ti laud ti Andes, nupay kasta, ti Humboldt Current ket mangaramid kadagiti namaga unay a kondision, ken mangpartuat daytoy kadagiti kamagaan a desierto iti lubong, isu nga awan dagiti glasier iti nagbaetan ti Volcán Sajama iti 18˚30'S ken Cerro Tres Cruces iti 27˚S.[4] Gangani nga awan dagiti mula ditoy, ngem idiay akindaya a bakras ti Andes ket makaanayen ti panagtudtudo para iti masibugan ti tudo nga agrikultura.
Iti likmut ti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti Tropiko ti Kaprikornio ket labsanna ti:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Maika-23 a paralelo abagatan
- Maika-24 a paralelo abagatan
- Tropiko ti Kanser
- Sirkulo ti Artiko
- Sirkulo ti Antartiko
- Ekuador
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ obliquity of the ecliptic (Eps Mean)
- ^ Montana State University: Milankovitch Cycles & Glaciation
- ^ Geographical Patterning of Interannual Rainfall Variability in the Tropics and Near Tropics
- ^ Exposure dating of Late Glacial and pre-LGM moraines in the Cordon de Doña Rosa, Northern/Central Chile (~31°S)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tropiko ti Kaprikornio idiay Wikimedia Commons


text:
Kimiko nga elemento
Ti maysa a kimiko nga elemento ket maysa a puro a kimiko a sustansia a buklen iti maysa a kita iti atomo a mailasin babaen ti bukodna nga atomiko a numero, a daytoy ket ti bilang dagiti proton iti katengngaanna. Dagiti am-ammo a kas pagarigan dagiti elemento ket mairaman ti karbon, Oksíheno, aluminio, landok, gambang, balitok, Merkúrio, ken buli.
Manipud idi Nobiembre 2011, adda dagiti nainagananen a 118 nga elemento, ti kinaudi ket ti ununseptio idi 2010.[1] Kadagiti 118 a naamammoan nga elemento, dagiti 98 nga immuna laeng ti masna a rimsua iti Daga. Iti kadagitoy, 80 ket natalna, a dagiti dadduma ket radioaktibo, a malunglunsot kadagiti nalaglagaan nga elemento kadagiti nadumaduma a rukod ti oras manipud ti bassit a paset ti segundo aginggana ti bilion a tawtawen. Dagiti elemento a saan a masna a rumsua iti Daga ket parbo a naipataud a kas dagiti sintetiko a produkto dagiti inaramid ti tao a nuklear a panagsumamay.
Ti hidróheno ken helio ket isu dagitoy ti kaaduan nga elemento iti law-ang. Nupay kasta, ti landok ket isu ti kaaduan unay nga elemento (babaen ti masa) a mangbukel ti Daga, ken ti oksíheno ket isu ti sapasap a kaaduan iti ukis iti Daga .[2] Nupay dagiti amin a naamammoan a kikmiko a banag ket binuklan kadagitoy nga elemento, ti kimiko a banag ket buklenna laeng ti agarup a 15% kadagiti banag iti law-ang. Dagiti nabati ket nasipnget a banag, ti maysa a palimed a sustansia a daytoy ket saan a buklaen dagiti kimiko nga elemento gapu ta awanan dadgiti proton, neutron wenno elektron.[3]
Dagiti kimiko nga elemento ket naipanunutan idi a pinarsua babaen dagiti nadumaduma a kosmiko a panagaramid, a mairaman ti hidróheno, helio (ken ti bassit a kaadu ti litio, berilio ken boro) a naaramid manipud ti Big Bang ken kosmiko nga annaraar nga espalasion. Ti panagpataud kadagiti nadagsen nga elemento, manipud ti karnon aginggana kadagiti kadagsenan unay nga elemento, ket mairugi babaen ti estelar a nukleosintesis, ken dagitoy ket naaramid a magun-od para iti sumaganad a solar a sistema ken panagporma dagiti planeta babaen ti supernova, a daytoy ket nagiparuak kadagiti elemento iti law-ang.[4] Ti kaadu unay ti oksiheno, siliko, ken landok iti Daga ket mangipakita kadagti sapasap a panakapataud manipud kadgiti kastoy a bituen, kalpasan dagiti nalaglagan nga alingasaw nga elemento ken dagiti bukodda a kompuesto ket naikkatanen. Bayat a kaaduan kadagiti elemento ket sapasap a makitkita a kas natalna, adda dagiti bassit a masna a panagbalbaliw iti maysa nga elemento iti sabali ket adda rumsua iti tatta a panawen, manipud ti panaglungsot dagiti radioaktibo nga elemento ken dagiti dadduma pay a masna a nuklear a panagaramid.
Dagiti relatibo a puro a wadan dagiti nailaslasin nga elemento ket saan unay a mabirbirukan iti katutuboe. Bayat nga amin dagiti 98 a masna a rumrumsua nga elemento ket nainaganandan kadagiti mineral a wadan ti ukis ti Daga, adda laeng dagiti bassit a minoridad kadagiti elemento a mabirbirukan a kas saan a mabigbigan, a relatibo a puro a minerales. Dagiti sapasap nga adadu a kastoy a "patneng nga elemento" ket ti gambang, pirak, balitok, karbon (a kas ti beggang, grapito, wenno diamante), asupre, ken merkurio. Amin ngem adda dagiti kaaduan nga nalpay nga elemento, a kas dagiti natakneng nga alingasaw ken dagiti natakneng a metal, ket kadawyan a mabirbirukan iti Daga iti naitiptipon ti kimika a porma, a kas dagiti kimiko a kompuesto. Bayat a 32 kadagiti kimiko nga elemento a rumrumsua iti Daga iti patneng a saan anaitiptipon a porma, kaaduan kadagityo ket rumrumsua a kas naglalaok. Ks pagarigan, ti angin ti tangatang ket kangrunaan a naglalaokan iti nitroheno, oksiheno, ken argon, ken dagiti patneng a natangken nga elemento ket rumsuada kadagiti naipagtitipon a metal, a kasla it landok ken nikel.
No dagiti dua a naisangsangayan nga elemento ket maipagtiptiponda babaen ti kimiko, nga adda dagiti atomo a nagtengtengngel kadagitoy babaen dagiti kimiko a piansa, ti pagbanagan ket makunkuna a kimiko a kompuesto. Dua apagkatlo kadagiti kimiko nga elemento a rumrumsua laeng iti Daga akas dagiti kompuesto, ken dagiti natidda a pagkatlo, ket kadawyan a kompuesto a porma dagiti elemento kadagitoy ti kaaduan. Dagiti kimiko a kompuesto ket mabalin a buklen dagiti elemento a naitiptipon ti apag-isu a sibubukel a bilang dagiti pannakaibagi dagiti atomo, a kas iti danum, asin, ken dagiti mineral a kas ti kuarso, kalsita, ken adda dagiti mena. Nupay kasta, ti kimiko a panagpiansa kadagiti adu a kita dagiti elemento ket maibanagan dagiti kristalina a natangken ken dagiti metalliko a naipagtitipon a metal a dagiti apa-isu a kimiko a pagannurotan ket saanda a rumsua.
Ti pakasaritaan ken ti panag-usar kadagiti elemento ket nangrugi kadagiit primitibo a kagimongan ti tao a nakabiruk kadagiti patneng nga elemento a kas ti gambang ken balitok, ken nangiyaon (naglunag) ti landok ken dagiti sabsabali pay a metal manipud kadagiti bukodda a mena. Dagiti Alkimista ken kimiko ket dimtengda a nanginagan kadagiti adu pay, a gangani amian a masna a rimrimsua nga elemento ket naamammoanen babaen idi 1900. Dagiti tagikua dagiti kimiko nga elemento ket kadawyan a naipabuklan ti panag-usar ti periodiko a lamisaan a mangur-urnos kadagiti elemento babaen ti ngumatngato a numero ti atomiko kadagiti aray (dagiti "punto") nga ayan dagiti teddek (dagiti "grupo") ket makibinningayda maululit a ("periodiko") maipapan iti bagi ken dagiti kimiko atagikua. No dagiti puro a pormana, wenno kadagiti nadumaduma a kimiko a kompuesto wenno naglalaokan, gangani nga amin nga elemento ket adda maysa a nangruna a panag-usar ti tao. Malaksid kadagiti nababa a gudua ti biag a radiaktibo nga elemnto, amin nga elemento ket magun-od babaen ti industria, a kaaduan kadagitoy ket iti nangato a degrado ti kinapuro.
Agarup a sangadosena kadagitoy nga elemnto ket kammasapulan kadagiti nadumaduma a biolohiko a biag. Kaaduan kadagiti narasay nga lemento iti Daga ket saan amasapsapul babaen ti biag (malaksid dagiti selenio ken yodo), a bayat nga adda dagiti kadawyan a saan a maus-usar a kas ti(aluminio ken titanio). Kaaduan kadagiti organismo ket makibinningayda kadagiti kasapulanda nga elemento, nga adda dagiti bassit laeng a pagiddiatan. Kas pagarigan, ti algas ti taaw ket agus-usar ti bromo ngem dagiti naindagaan a mula ken dagiti ayup ket saanda a makasapsapul kadagitoy, ken amin nga ayup ket makasapul ti sodio, ngem adda dagiti mula a saan a makasapul. Innem laeng kadagiti elemento—karbon, hidroheno, nitroheno, oksiheno, kalsio, ken posporo—ket mangbukel ti gangani a 99% iti masa ti bagi ti tao (kitaen ti pakabuklan iti bagi ti tao para iti kompleto a listaant). Iti maipatinayon, innem kadagiti nangruna nga elemento a kaaduan a mangbukel ti bagi ti tao, ti tao ket makasapul a mangibus ti maysa a dosena pay kadagiti elemento iti porma dagiti dadduma pay a kimiko a kompuesto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yu. Ts. Oganessian (2010). Panagpabukel iti maysa a Baro nga Elemento nga addaan ti Atomiko a Numero a Z=117 104 (14) (142502 nga ed.). Surat ti Pisikal a Panagrepaso.
- ^ Los Alamos National Laboratory (2011). "Periodiko a Lamisaan dagiti Elemento: Oksíheno". Los Alamos, New Mexico: Los Alamos National Security, LLC. Naala idi 2011-05-07.
- ^ Oerter, Robert (2006). Ti Teoria iti Gangani nga Amin: Ti Pagalagadan a Modelo, ti Di-maipadpadlaw a Balligi iti Moderno a Pisika. Penguin. p. 223. ISBN 978-0-452-28786-0.
- ^ E. M. Burbidge, G. R. Burbidge, W. A. Fowler, F. Hoyle (1957). "Panagbukel dagiti Elementi kadagiti Bituen". Panagrepaso ti Moderno a Pisika 29 (4): 547–650. Bibcode:1957RvMP...29..547B. doi:10.1103/RevModPhys.29.547.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ball, P (2004). Dagiti Elemento: Ti Nababa Unay a Pangyuna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-284099-1.
- Emsley, J (2003). Dagiti Pangipatakderan a Muton ti Katutubo: Ti A-Z Pagsurotan dagiti Elemento. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-850340-7.
- Gray, T (2009). Dagiti Elemento: Ti Nailadawan a Panagsukimat kadagiti Amin a Naamammoan nga Atomo iti Law-ang. Black Dog & Leventhal Publishers Inc. ISBN 1-57912-814-9.
- Scerri, ER (2007). Ti Periodiko a Lamisaan, Ti Saritana ken Ti Its Kaimudinganna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- Strathern, P (2000). Ti Tagtagainep ni Mendeleyev: Ti Panagsukimat kadagiti Elemento. Hamish Hamilton Ltd. ISBN 0-241-14065-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kimiko nga elemento idiay Wikimedia Commons
- Dagiti mabuya para iti tunggal maysa nga elemento babaen ti Unibersidad iti Nottingham


text:
Listaan dagiti aktibo nga agar-aramat
Daytoy ti listaan dagiti agar-aramat nga adda inar-aramid iti kaunegan dagiti napalabas a 30 nga al-aldaw.
- CommonsDelinker (Tungtungan | aramid) [9 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Conquistador (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- DENAMAX (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- DragonflySixtyseven (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Federico Leva (BEIC) (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Jalexander-WMF (Tungtungan | aramid) [2 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Jimmy Xu (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Lam-ang (Tungtungan | aramid) (administrador) [487 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- MBisanz (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Maintenance script (Tungtungan | aramid) (bot) [216 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- MartyWilliams (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Matiia (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Matma Rex (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- MediaWiki message delivery (Tungtungan | aramid) (bot) [109 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Pathoschild (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Shanmugamp7 (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Steinsplitter (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Thediypal (Tungtungan | aramid) [4 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Xeno (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Érico Júnior Wouters (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- 분당선M (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]


text:
Kategoria:Guinea Ekuatorial
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan laeng ti sumaganad a subkategoria.
H
Pampanid iti kategoria "Guinea Ekuatorial"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng ti sumaganad a panid.
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1968


text:
Metropolitano a Turay ti Luek a Subic
- Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno artikulo maipapan iti Subic, kitaen ti Subic (panangilawlawag).
Ti Metropolitano a Turay ti Luek a Subic (Ingles: Subic Bay Metropolitan Authority (SBMA)) ket isu ti panagtaripato ken ramramit a maususar ti Gobierno iti Pilipinas para iti panagrangrang-ay ti 262 a kuadrado milia (670 kuadrado kilometro) a lugar iti Nawaya a Pagsangladan ti Luek a Subic nga isu idi daytoy ti Pasilidad ti Puersa Marina iti Estados Unidos idiay Luek Subic a pinabalin dayoty para ti turismo, industria, komersio, busbos, ken mangipuonan a sentro tapno makaaramid kadagiti pagsapulan a gundaway.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Marso 13, 1992, ti Kongreso iti Pilipinas ket nagipalabas ti Tignay ti Republika a 7227 a naamuan daytoy a ti Panagpabaliw ti Kuartel ken Panagparang-ay a Tinay iti 1992, a mangaramid ti Nawaya a Pagsangladan ti Luek a Subic a mangpasakbay ti ipapanaw iti Pasilidad ti Puersa Marina iti Estados Unidos. Ti Paset a 13 iti RA 7227 ket isu ti nagaramid ti Metropolitano a Turay ti Luek a Subic ken ti nawaya a pagsangladan a panagy-ayo nga inusar ni Richard Gordon ken nairaman daytoy a kas maysa idi a panagpasayaat dagiti panangdengngeg ti dua a kamara a komite. A ti nagbanagan na iti kastoy, ni Gordon, nga isu ti mayor idi iti Olongapo, ket isu idi ti immuna a nagbalin a nangipangulo ti SBMA.[1]


text:
Pagsasao a Breton
Ti Breton /ˈbrɛtən/[2] (Brezhoneg) ket pagsasao a Keltiko a naisasao idiay Bretania (Breton: Breizh; Pranses: Bretagne), Pransia. Ti Breton ket Britoniko a pagsasao a naiyeg manipud idiay Gran Britania idiay Armorica babaen dagiti imigrado a Britano idi las-ud ti Nasapa a Tengnga a Panpanawen; isunga daytoy ket maysa nga Insular a Keltiko a pagsasao ken saan nga asideg a kabagian iti pagsasao a Galo. Ti Breton ket as-asideg a kabagian ti Korniko, gaputa dagitoy dua ket Sassao nga Abagatan a laud a Britoniko. Ti Gales ket ti natayen a Kumbriko ket ad-adayo a kabagian ti dagiti pagsasao a Britoniko
Dagiti sabali a rehional a pagsasao ti Bretania, ti Gallo, ket langue d'oïl a naala manipud ti Latin ken isunga daytoy ket asideg a kabagiuan ti Pranses.
Gaputa bimmassiten manipud ti ad-adu ngem maysa a riwriw dagiti agsasao idi agarup a 1950 iti agarup a 200,000 idi umuna a dekada ti maika-21 a sigloy, ken dagiti 61% ket laklakayda ngem 60 iti edad, ti Breton ket naidasig a kas "nakaro a madanar" babaen ti Atlas dagiti Madangran a Pagsasao iti Lubong ti UNESCO. Nupay kasta, ti bilang dagiti ubbing a mapmapan kadagiti bilingual a klase ket immadun iti 33% idi nagbaetan ti 2006 ken 2012 aginggana iti 14,709.[1][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Fañch Broudic, 2009. Parler breton au XXIe siècle – Le nouveau sondage de TMO-Régions. (mairaman ti datos manipud idi 2007: 172,000 kadagiti agsasao iti Akin-baba a Bretania; basbassit ngem 200,000 iti sibubukel a Bretania 206,000 ken mairaman dagiti estudiante iti bilingual nga edukasion)
- ^ Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh
- ^ (Pranses) Données clés sur breton, Ofis ar Brezhoneg
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pagsasao a Breton idiay Wikimedia Commons


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
Hong Kong Location.svg
A map showing Hong Kong's location in Asia on China's south coast.
Petsa
9 Abril 2008
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Joowwww
Pammalubos
( Ti panagusar manen iti daytoy a papeles)
Public domain Public domain false false
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ibbatak daytoy nga obra iti
. Daytoy ket maipakat iti sangalubongan. pagturayan a publiko
Kadagiti sabali a pagilian daytoy ket saan a mabalin a nalinteg; no kastoy ket:
Siak ket agitited ti sinoman ti karbengan nga agusar iti daytoy nga obra
para iti aniaman a panggep, nga awan dagiti kasasaad, malaksid no adda dagiti kasasaad a masapul babaen ti linteg.
Public domain Public domain false false
Dagiti sabali a bersion
Derivative works of this file:
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 13:27, 27 Agosto 2008 1,270 × 640 (229 KB) Joowwww a few minor tweaks
13:18, 27 Agosto 2008 1,270 × 640 (229 KB) Joowwww new version: more detailed, colours are standard with most other locator maps
13:54, 20 Abril 2008 1,270 × 640 (78 KB) Joowwww reduced height, removed map border and added rivers and hk's maritime border
11:31, 9 Abril 2008 1,270 × 977 (65 KB) Joowwww {{Information |Description=A map showing Hong Kong's location in Asia, in China and on China's south coast. |Source=self-made |Date=2008-04-09 |Author= Joowwww |Permission={{PD-self}} |other_versions= }} {{Created with Inkscape}} [[Categ Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay ace.wikipedia.org
Panagusar idiay af.wikipedia.org
Panagusar idiay am.wikipedia.org
Panagusar idiay arz.wikipedia.org
Panagusar idiay bcl.wikipedia.org
Panagusar idiay bs.wikipedia.org
Panagusar idiay cdo.wikipedia.org
Panagusar idiay ckb.wikipedia.org
Panagusar idiay da.wikipedia.org
Panagusar idiay el.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay es.wikipedia.org
Panagusar idiay es.wikinews.org
Panagusar idiay et.wikipedia.org
Panagusar idiay eu.wikipedia.org
Panagusar idiay fa.wikipedia.org
Panagusar idiay fo.wikipedia.org
Panagusar idiay fr.wikipedia.org
Panagusar idiay gag.wikipedia.org
Panagusar idiay ga.wikipedia.org
Panagusar idiay gu.wikipedia.org
Panagusar idiay hi.wikipedia.org
Panagusar idiay hr.wikipedia.org
Panagusar idiay hu.wikipedia.org
Panagusar idiay ig.wikipedia.org
Panagusar idiay incubator.wikimedia.org
Panagusar idiay it.wikipedia.org
Panagusar idiay ja.wikipedia.org
Panagusar idiay kl.wikipedia.org
Panagusar idiay km.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wikinews.org
Panagusar idiay kw.wikipedia.org
Panagusar idiay lv.wikipedia.org
Panagusar idiay ml.wikipedia.org
Panagusar idiay mr.wikipedia.org
Panagusar idiay ms.wikipedia.org
Panagusar idiay my.wikipedia.org
Kitaen
ti adu pay a global a panagusar iti daytoy a papeles.
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Dominikal a letra
Dagiti dominlal a letra a ket dagiti letra ti A, B, C, D, E, F ken G a naikkan kadagiti aldaw iti siklo iti pito a ti letra A ket kankanayon a maisaad iti 1 Enero a kas maysa a katulong para iti panagbiruk ti aldaw ti lawas iti naited a petsa ti kalendario iti panagkarkulo ti Paskua ti Panangungar.
Ti kadawyan a tawen ket naikkan iti agmaymaysa a dominikal a letra, a mangibagbaga no ania a letra ti Dominggo (isu a ti nagan ket, manipud ti Latin dominica para iti Dominggo). Isu a, ti 2011 iket B, a mangibagbaga a dagiti aldaw ti B ket Dominggo. Dagiti bisisesto a tawen ket naikkan kadagiti dua a letra, ti umuna ket mangibagbaga ti dominikal a letra para iti Enero 1 - Pebrero 28 (wenno Pebrero 24, kitaen dita baba), ti maikadua ket mangibagbaga ti dominikal a letra para kadagiti nabati a paset ti tawen.
Kadagiti bisiesto a tawen, ti bisiesto nga aldaw ket mabalin wenno mabalin nga awan iti dominikal a letra. Iti kasisigud a Katoliko a bersion ti 1582, ket addaan daytoy, ngem iti Anglikano a bersion ti 1752 ket awan. Ti Katoliko a bersion ket gapuanan ti Pebrero nga addaan kadagiti 29 nga aldaw babaen ti panagdoble ti maikanem nga aldaw sakbay ti 1 Marso, inklusibo, gapu ta ti 24 Pebrero iti kadawyan a tawen ket namarkaan iti "duplex", isu a ti dua a gudua iti nadoble nga aldaw ket addaan iti dominkal a letra iti F.[1][2][3] Ti bersion nga Anglikano ket nagnayon ti maysa nga aldaw iti Pebrero nga awan kadagiti kadawyan a tawen, isu a ti 29 Pebrero ket awan itibukodna a dominikal a letra.[4][5]
Iti aniaman a kaso, dagiti amin a sabali a petsa ket adda met laeng iti agpapada a dominikal a letra iti tinawen, ngem dagiti aldaw dagiti lawas kadagiti dominikal a letra ket agbaliw iti uneg ti bisiesto a tawen sakbay ken kalpasan ti interkalario nga aldaw ti 24 Pebrero wenno 29 Pebrero.
Dagiti kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 2000 BA
- 2001 G
- 2002 F
- 2003 E
- 2004 DC
- 2005 B
- 2006 A
- 2007 G
- 2008 FE
- 2009 D
- 2010 C
- 2011 B
- 2012 AG
- 2013 F
- 2014 E
- 2015 D
- 2016 CB
- 2017 A
- 2018 G
- 2019 F
- 2020 ED
- 2021 C
- 2022 B
- 2023 A
- 2024 GF
- 2025 E
- 2026 D
- 2027 C
- 2028 BA
- 2029 G
- 2030 F
- 2031 E
- 2032 DC
Ti dominikal a letra ti tawen ket mangikeddang kadagiti aldaw ti lawas iti kalendariona:
- A kadawyan a tawen a mangrugi iti Dominggo
- B kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado
- C kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes
- D kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes
- E kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles
- F kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes
- G kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes
- AG bisiesto a tawen a mangrugi iti Dominggo
- BA bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado
- CB bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes
- DC bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes
- ED bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles
- FE bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes
- GF bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Peter Archer, The Christian Calendar and the Gregorian Reform (New York: Fordham University Press, 1941) p.5
- ^ Bonnie Blackburn, Leofranc Holford-Strevens, The Oxford Companion to the Year (Oxford: Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxford, 1999), p.829
- ^ Calendarium (Calendar attached to the papal bull "Inter gravissimas")
- ^ "Anno vicesimo quarto Georgii II. c.23" (1751), The Statutes at Large, from Magna Charta to the end of the Eleventh Parliament of Great Britain, Anno 1761, ed. Danby Pickering, p.194.
- ^ J. K. Fotheringham, "Explanation: The Calendar", The Nautical Almanac and Astronomical Ephemeris for the year 1931, pp.735-747, p.745, ... 1938, pp.790-806, p.803.
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
Santo Tomas, Pangasinan
Ti Santo Tomas ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santo Tomas ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 a barbaranggay.[2]
- La Luna
- Poblacion East
- Poblacion West
- Salvacion
- San Agustin
- San Antonio
- San Jose
- San Marcos
- Santo Domingo
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Henry Wilson
Ni Henry Wilson (16 Pebrero1812 – 22 Nobiembre 1875) ket isuidi ti maika-18 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1873–1875) ken maysa a Senador manipud idiay Massachusetts (1855–1873). Sakbay ken kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, isu ti nagiyuna a Republikano, ken maysa a napigsa a simmuppiat ti panagtagabu. Isu ket nangiruknoy kadagiti enerhiana ti panakadadael ti "Panagtagabu a Bileg" - ti timpuyog dagiti agtagtagikua ti tagabu ken dagiti kumaduanda a politiko a nakitkita dagiti kontra-tagabu nga Amerikano a nagturturay ti pagilian.
Isu ket naikapanunotan a maysa a "Radikal a Republikano". Kalpasan ti Sibil a Gubat, isu ket nagsuporta ti radikal a programa para iti Panangipatakder manen. Idi 1872, isu ket nabutosan a Bise Presidente a kas kadua a timmarayan ni Presidente Ulysses S. Grant, ken nagserbi manipud idi 4 Marso 1873 aginggana idi pimmusay idi 22 Nobiembre 1875.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Henry Wilson idiay Wikimedia Commons


text:
Thomas A. Hendricks
Ni Thomas Andrews Hendricks (Septiembre 7, 1819 – Nobiembre 25, 1885)[1] ket maysa idi nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas maysa a Pannakabagi ken maysa a Senador manipud idiay Indiana, ti maika-16 a Gobernador iti Indiana (1873–1877), ken ti maika-21 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1885). Ti immuna a Demokratiko a gobernador a nabutosan idiay Akin-amianan nga Estados Unidos kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, ken nagsalsalabnik ti Demokratiko a puesto idiay Senado ido panawen ti gubat, ni Hendricks ket napardas a dimakkel ti kadayegna kadagiti nailian apartido. Kalpasan ti dua a napaay a panagpadasna ti panagabakk ti opisina ti gobernador, ti terminona ket namarkaan babaen ti Derraaw iti 1873, a daytoy ket nangsagepsep kadagiti kaaduan nga enerhiana. Isu ket sinuppiaten ti babaen ti napigsa a kaaduan dagiti Republikano idiay Sapasap nga Asemblia ti Indiana, ken saan a nakatignay kadagiti aniaman a naisangsangayan a lehislasion. Ni Hendricks ket isu idi ti napaay a kanditato para iti Bise Presidente ti Demokratiko nga etiketa ni Samuel Tilden iti kontrobersial a panagbutos ti presidente idi 1876. Urayno ti napaay a salunatna, isu ket nangawat ti nominasion ti partidona tapno agtaray para iti Bise presidente ti panagbutos idi 1884 a kas ti kumaduaan a tumarayan ni Grover Cleveland, ken nagserbi iti dayta nga opisina aginggana ti ipupusayna kalpasan ti walo a bulan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Biograpia ni Thomas A Hendricks". HendricksMn.com. Naala idi 2007-01-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Thomas Hendricks idiay Wikimedia Commons


text:
Sebbangan
Iti biolohia, ti maysa a sebbangan ket maysa kadagiti pagibatayan a paset ti biolohiko a pannakaidasig ken maysa a taksonomiko a ranggo. Ti sebbangan ket kankanayon a naipalpalawag a kas maysa a grupo dagiti organismo a makabael iti panagputot ken makapatud ti naagned nga putot. Bayat nga adu dagiti kaso iti daytoy a panangipalplawag ket makaanayen, ti karikut ti panangipalplawag ti sebbangan ket naamammuan a kas ti parikut ti sebbangan. Dagiti aggigiddiat a panangrukod ket kankanayon a maus-usar, kasla dagiti panagpapada ti DNA, morpolohia wenno ekolohiko a pagyanan. Ti kaadda iti naisangayan a lokal a naampon apakailiddingan ket mabalin pay nga adu a pannakabingbingay dagiti sebbangan kadagiti "inpraespesipiko a takson" a kas dagiti subsebbangan (ken iti botanika dagiti dadduma pay a takson ket naus-usar, a kas ti panagduduma, sirok a panagduduma, ken formae).


text:
Bise Presidente iti Estados Unidos
Ti Bise Presidente iti Estados Unidos ket isu ti maikadua a kangatuan nga opisina ti publiko a pinartuat babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos.[1] Ti Bise Presidente, a kaduana ti Presidente iti Estados Unidos, ket saan a dagus a binutosan babaen ti tatttao babaen ti Elektoral a Kolehio opisina ti iti uppat a tawen a termino.[2] Ti Bise Presidente ket ket isu ti umuna a iti lini a a panagsasaruno ti presidente, ken agbalinto a Presidente iti pannakagteng ti ipupusay, panagikkat, wenno pannakaikkat ti Presidente.[3]
Babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, ti Bise Presidente ket isu ti Presidente ti Senado ti Estados Unidos.[4]
Dagiti linaon
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Goldstein, Joel K. (1982). Ti Moderno a Bise Presidente ti Amerikano. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-02208-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bise Presidente iti Estados Unidos idiay Wikimedia Commons


text:
Lingayen, Pangasinan
Ti Lingayen ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas. Isu ti kapitolio iti probinsia ti Pangasinan ken idiay ti nakayanakan iti dati a Presidente ti Pilipinas a ni Fidel V. Ramos.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lingayen ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a barbaranggay.[2]
- Aliwekwek
- Baay
- Balangobong
- Balococ
- Bantayan
- Basing
- Capandanan
- Domalandan Center
- Domalandan East
- Domalandan West
- Dorongan
- Dulag
- Estanza
- Lasip
- Libsong East
- Libsong West
- Malawa
- Malimpuec
- Maniboc
- Matalava
- Naguelguel
- Namolan
- Pangapisan North
- Pangapisan Sur
- Poblacion
- Quibaol
- Rosario
- Sabangan
- Talogtog
- Tonton
- Tumbar
- Wawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Theravada
Ti Theravada (Pāli: theravāda; Sanskrit: sthaviravāda; wenno "Dalan Dagiti Kapuonan") ket isu ti nabatbati nga escuela iti kadaanan a sanga ti Budhismo a Nikaya. Naibatay iti sursuro daytoy iti Evangelio a Pāli, wenno dagiti "Nikaya." Daytoy ti kangrunaan a kadaanan a nasantoan a literatura ti Budhismo. Ti Nikaya ngarud ken uray ti Theravada ket nabirngasan idi kas "Hinayana" wenno "basbassit a pagluganan," maysa nagan a saanen maar-aramat gapu ta maibilang daytoy a narusanger. Ti Theravada ita ket isu ti masursurot idiay Sri Lanka, Myanmar, Laos, Thailand, Cambodia, ken paspaset ti China, Vietnam, ken Malaysia.


text:
Avicenna
Ni Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā[2] (Persiano پور سينا Pur-e Sina [ˈpuːr ˈsiːnɑː] "anak a lalaki ni Sina"; c. 980 – 1037), sapasap a naamammoan a kas ni Ibn Sīnā wenno ti Nailatino a nagan nga Avicenna, ket maysa idi a Persiano[3][4][5][6] erudito, a nagsursurat kadagiti gangani a 450 a treatado dagiti nawatiwat a sakop dagiti suheto, nga adda dagiti agarup 240 a nabatbati. Iti naisangsangayan, 150 dagitoy a nabatbati a treatado ket maipatengnga ti isip iti pilosopia ken 40 kadagitoy ket maipanggep ti medisina.[7][8]
Kaaduan kadagiti nadayeg nga obrana ket Ti Libro iti Panagagas, ti maysa a nawatiawat a pilosopiko ken sientipiko nga ensiklopedia, ken Ti Kanon iti Medisina,[9] nga idi ket pagalagadan ti medikal a medisina kadagiti unibersidad.[10] Ti Kanon iti Medisina ket naus-usar idi a kas ti maysa a testo a libro dagiti unibersidad iti Montpellier ken Leuven idi nasapsapa ngem 1650.[11] Ti Kanon ti Medisina ni Ibn Sīnā ket mangite ti maysa akompleto a sistema iti medisina segun kadagiti pamunganayan ni Galen (ken ni Hippocrates).[12][13]
Ti kuerpona ket mairamraman ti panasursurat iti pilosopia, astronomia, alkemia, heolohia, sikolohia, Islamiko a teolohia, lohiko, matematika, pisika,ken ti pay daniw.[14] Isuna ket naikedkeddeng a kas ti kadayegan ken kaimpluensiaan nga erudito iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "D. Gutas, 1987, ''AVICENNA ii. Biograpia'', Encyclopaedia Iranica". Iranicaonline.org. Naala idi 2012-01-07.
- ^ (Goichon 1999)
- ^ Paul Strathern (2005). Ti ababa a pakasaritaan ti medisina: manipud kenni Hipokrates aginggana ti hene a terapia. Running Press. p. 58. ISBN 978-0-7867-1525-1.
- ^ Brian Duignan (2010). Medieval Philosophy. The Rosen Publishing Group. p. 89. ISBN 978-1-61530-244-4.
- ^ Michael Kort (2004). Central Asian republics. Infobase Publishing. p. 24. ISBN 978-0-8160-5074-1.
- ^
- Ibn Sina ("Avicenna") Ensiklopidia ti Islam. Maika-2 nga edision. Inurnos babaen ni P. Berman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel ken W.P. Henrichs. Brill 2009. Naala manipud ti Brill online: www.encislam.brill.nl (2009) Insasao: "Isu ket naipasngay idi 370/980 idiay Afshana, ti pagtaengan ti inana, idiay asideg ti Bukhara. Ti patneng a pagsasaona ket Persiano."
- A.J. Arberry, "Avicenna iti Teolohia", KAZI PUBN INC, 1995. excerpt: "Ni Avicenna ket isu idi ti kalatakan kadagiti amin nga gapanpanunot a Persiano; a kas maysa a mangngagas ken metapisiko"[1]
- Henry Corbin, "Ti Baniaga ken ti mensahero: Iran ken Pilosopia", Liblibro ti Amianan nga Atlantiko, 1998. pg 74:"A ti nagan nga Avicenna (Ibn sinda, pimmusay 1037) ket sapasap a kronolohia a nailista nga umuna kadagiti nadayeg nga Irani a pilosopo, adda dagiti kinaudi nga ebidensia ket nangipakita ti kaadda ti Ismaili a sistema ti pilosopia nga adda ti patakder a saan a basbassit a kompleto ngem kenni Avicenna". [2]
- ^ "Avicenna (Abu Ali Sina)". Sjsu.edu. Naidulin manipud ti kasisigud idi 11 Enero 2010. Naala idi 2010-01-19.
- ^ O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Avicenna", MacTutor nga arkibo ti Pakasaritaan iti Matematika, Unibersidad ti San Andres.
- ^ Nasr, Seyyed Hossein (2007). "Avicenna". Encyclopædia Britannica Online. Naidulin manipud ti kasisigud idi 31 Oktubre 2007. Naala idi 2007-11-05.
- ^ "Avicenna 980-1037". Hcs.osu.edu. Naala idi 2010-01-19.
- ^ "Medisina: ti maysa panagpabuya kadagiti libro a maipanggep ti medisina ken panagoperar manipud kadagiti inurnong a pinorma babaen ni J.K. Lilly". Indiana.edu. Naidulin manipud ti kasisigud idi 14 Disiembre 2009. Naala idi 2010-01-19.
- ^ Ni Edwin Clarke, Charles Donald O'Malley (1996). Ti utek ti tao ken duri: ti naipakasaritaan a panagadal a nailustrado babaen kadagiti surat manipud ti kinaugma aginggana ti maika-20 a siglo. Norman Publishing. p.20. ISBN 0-930405-25-0
- ^ Iris Bruijn (2009). "Dagiti Sirhano ti Barko iti Olandes Kompania ti Daya nga India: Komersio ken Rang-ay iti Maikasangapulo ket walo a Siglo". Pagmalditan ti Unibersidad ti Amsterdam. p.26. ISBN 90-8728-051-3
- ^ "Avicenna", iti Encyclopaedia Iranica, Online a Bersion 2006". Iranica.com. Naala idi 2010-01-19.
- ^ "Avicenna (Persiano a pilosopo ken sientista) - - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2012-01-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Avicenna idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Avicenna idiay Wikiquote


text:
Kategoria:Nailemmeng a katkategoria
Daytoy a kategoria ket nalaon kadagiti nailemmeng a kategoria. Daytoy ket saan a kasla dagiti kadawyan a kategoria, dagitoy a kategoria ket saan nga agparang iti baba dagiti panid a nakairamananna. Ilemmeng dagiti kategoria nga inususar ti panagdalus wenno panagtaripato.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 200 a subkatkategoria, manipud ti 352 a dagup.(previous page) (next page)
A
- ► Amin a di napunganayan a BST (14 P)
- ► Amin a nawaya a midia (1 F)
- ► Amin a panangilawlawag a pampanid (102 P)
- Amin a plantilia ti baw-ing (2 K, 3 P)
- ► Amin a saan a nawaya a midia (101 F)
- ► Automatiko a panagdalus ti taksokaha (awan linaon)
B
- ► Biograpia nga addaan ti pirma (17 P)
D
- Dagiti artikulo a naglaon ti saan nga Ilokano a testo (53 K, 129 P)
- ► Dagiti artikulo a nasken a maipatarus (99 P)
- ► Dagiti artikulo nga addaan ti hCards (135 P)
- ► Dagiti artikulo ti arak a pungol (3 P)
- ► Dagiti artikulo ti pagsasao nga awan ti petsado ti panaka-sao (awan linaon)
- Dagiti baw-ing a saan a mainugot a maimaldit (2 K, 1 P)
- ► Dagiti baw-ing kadagiti paset (1 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud kadagiti apat (90 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud kadagiti panangiyalis (121 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud kadagiti saan a husto a nagan (awan linaon)
- Dagiti baw-ing manipud ti ISO 639 (2 K, 178 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud ti ISO 639-1 (83 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud ti ISO 639-5 (5 P)
- ► Dagiti biddut nga inreporta babaen ti Modulo String (awan linaon)
- ► Dagiti biddut ti CS1 dagiti kadua a mannurat nga awan ti mannurat (awan linaon)
- ► Dagiti biddut ti CS1 kadagiti petsa (28 P)
- ► Dagiti biddut ti CS1 ti ISSN (5 P)
- ► Dagiti biddut ti CS1 ti LCCN (awan linaon)
- ► Dagiti biddut ti CS1 ti PMC (awan linaon)
- ► Dagiti biddut ti CS1 ti PMID (1 P)
- ► Dagiti biddut ti CS1 ti silpo ti mannurat (awan linaon)
- ► Dagiti di napunganayan a BST (awan linaon)
- ► Dagiti imbalido a pagpilian ti pagbaliwen (awan linaon)
- ► Dagiti imbalido nga unit ti pagbaliwen (awan linaon)
- ► Dagiti mapa ti lokasion a mabalin nga addaan kadagiti biddut (awan linaon)
- ► Dagiti modulo ti Scribunto nga addaan kadagiti biddut (awan linaon)
- ► Dagiti nagsasabtan idiay Wikidata (2,516 P)
- ► Dagiti nagsasabtan idiay Wikidata a naisaad iti awan pateg (awan linaon)
- ► Dagiti nagsasabtan idiay Wikidata a naisaad iti di ammo a pateg (awan linaon)
- ► Dagiti nasalakniban a ladawan (awan linaon)
- Dagiti paglaonan a kategoria (105 K)
- Dagiti pagsurotan a kategoria (91 K)
- ► Dagiti panid a nakasurokan ti bilang ti nodo (awan linaon)
- ► Dagiti panid nga adda dagiti di ammo a kita dagiti nagsasabtan (awan linaon)
- ► Dagiti panid nga adda ti di ammo a pateg ti globo (awan linaon)
- ► Dagiti panid nga adda ti saan a husto a pateg ti rehion (awan linaon)
- ► Dagiti panid nga awan ti kompleto a DOI a reperensia (awan linaon)
- ► Dagiti papeles nga awan iti deskripsion a mabasa iti makina (awan linaon)
- ► Dagiti papeles nga awan iti lisensia a mabasa iti makina (awan linaon)
- ► Dagiti papeles nga awan iti mannurat a mabasa iti makina (awan linaon)
- ► Dagiti papeles nga awan iti taudan a mabasa iti makina (awan linaon)


text:
NAILADAWAN NGA ESTORIA TI BIBLIA
NAILADAWAN NGA ESTORIA TI BIBLIA
Ruth—Matalek a Gayyem
Apay a pinanawan ni Ruth ti dimmakkelanna a lugar ket napan iti sabali a pagilian? Basaem ti nailadawan nga estoria online wenno iti nai-print a PDF.
KANAYONAN MANIPUD ITI DAYTOY A KOLEKSION
Agbalin a napaypayso kadakayo dagiti salaysay iti Biblia bayat a basaenyo online wenno iti nai-print a PDF dagiti nailadawan nga estoria ti Biblia. Kalpasanna, pagsasaritaanyo a sangapamiliaan no ania dagiti praktikal a leksion a masursuroyo iti salaysay babaen ti panangsungbatyo kadagiti saludsod iti ngudo ti estoria.


text:
Kiangan, Ifugao
Ti Kiangan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Ifugao iti Pilipinas. Ti Kiangan ti kadaanan nga ili iti Ifugao. Nagtaud ti naganna manipud iti Kiyyangan, maysa a duog a purok iti asideg ti igid ti Karayan Ibulao a nangbeltak iti tanap ti Lagawe. Ti nagan a "Kiyyangan" ket masarakan iti mitolohia nga Ifugao a kas taeng da Wigan ken Bugan, dagiti mitolohikal a nagtaudan dagiti Ifugao.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Kiangan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Ambabag
- Baguinge
- Bolog
- Bokiawan
- Dalligan
- Duit
- Hucab
- Julongan
- Lingay
- Mungayang
- Nagacadan
- Pindongan
- Poblacion
- Tuplac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ifugao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ifugao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kategoria:Dagiti pagilian babaen ti pagsasao
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 21 a subkatkategoria, manipud ti 21 a dagup.
A
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Aleman (4 K, 7 P)
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko (21 K, 25 P)
D
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio (14 K, 12 P)
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles (51 K, 60 P)
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol (17 K, 22 P)
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano (3 K, 6 P)
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses (12 K, 37 P)
I
M
P
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Portuges (1 K, 9 P)
R
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso (7 K, 11 P)
S
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Serbo-Kroata (3 K, 4 P)


text:
Papeles:Flag of Kiribati.svg
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Panagusar iti papeles
Ti sumaganad kadagiti 41 a silpo ti pampanid iti daytoy a papeles:
- Asia-Pasipiko
- Kiribati
- Listaan dagiti naturay nga estado
- Listaan dagiti pagilian babaen dagiti eksport
- Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (PPP)
- Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (PPP) tunggal maysa a tao
- Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (nominal)
- Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (nominal) tunggal maysa a tao
- Listaan dagiti pagilian babaen ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan
- Listaan dagiti pagilian babaen ti densidad ti populasion
- Listaan dagiti pagilian babaen ti populasion
- Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel
- Maika-10 a paralelo abagatan
- Maika-150 a meridiano laud
- Maika-152 a meridiano laud
- Maika-155 a meridiano laud
- Maika-156 a meridiano laud
- Maika-158 a meridiano laud
- Maika-171 a meridiano laud
- Maika-172 a meridiano laud
- Maika-173 a meridiano daya
- Maika-174 a meridiano daya
- Maika-175 a meridiano daya
- Maika-176 a meridiano daya
- Maika-177 a meridiano daya
- Maika-180 a meridiano
- Maika-2 a paralelo abagatan
- Maika-2 a paralelo amianan
- Maika-3 a paralelo abagatan
- Maika-3 a paralelo amianan
- Maika-4 a paralelo abagatan
- Maika-4 a paralelo amianan
- Maika-5 a paralelo abagatan
- Maika-5 a paralelo amianan
- Maika-6 a paralelo abagatan
- Maika-7 a paralelo abagatan
- Taaw Pasipiko
- Umuna a paralelo abagatan
- Umuna a paralelo amianan
- Plantilia:Datos ti pagilian Kiribati
- Plantilia:KIR
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panagusar idiay af.wikipedia.org
- Kiribati
- Britse Statebond
- Vlag
- Lys van lande volgens bevolking
- Republiek van Sjina
- Kategorie:Kiribati
- Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid
- Lys van lande
- Lys van lande volgens Menslike Ontwikkelingsindeks
- Sjabloon:Landdata Kiribati
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Olimpiese Somerspele 2008
- Olimpiese Somerspele 2012
- Lys van lande volgens lewensverwagting
- Lys van lande volgens kuslynlengte
- Lys van IOK-landkodes
- Suid-Tarawa
- Cookeilande
- OFC
- Mikronesië
- .ki
- Eilandnasie
- Vlae van Oseanië
- Vlag van Kiribati
- Visumvereistes vir Suid-Afrikaanse burgers
- Panagusar idiay als.wikipedia.org
- Panagusar idiay am.wikipedia.org
- Panagusar idiay an.wikipedia.org
- Panagusar idiay ar.wikipedia.org
Kitaen ti adu pay a global a panagusar iti daytoy a papeles.


text:
Papa Sergio III
Ni Papa Sergio III (c. 860 − 14 Abril 911) ket isu ti Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi 29 Enero 904 aginggana idi 14 Abril 911, idi las-ud ti naranggas a panagriringgor ken riribok idiay tengnga nga Italia, idi ti kinapapa ken peon dagiti naggugubat a grupo dagiti aristokrato, a kankanayon nga induloan dagiti prominente a babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Sergio III idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Kasano ti mangirugi iti baro a panid
Ditoy ti pakaammuan no kasano ti mangirugi wenno manglukat iti baro a panid wenno baro nga artikulo.
Dagiti umuna nga aramiden
- Aramaten ti pagbirukan tapno maammuan no ti kayatmo a rugian nga artikulo ket addan nangirugi wenno nalpasen a panid wenno artikulo.
- No awan pay ti mapanunot a baro a topiko wenno banag a rugian, nasayaat no aramaten dagiti awan pay artikulona a silsilpo. Nalaka a madlaw dagitoy a silpo ta addaan maris a nalabaga ket no itakla dagitoy ket awan ti mabasa nga artikulo ngem ketdi mapan a dagus iti pag-urnosan a panid ket sadiay nawayakan a mangipan iti testo. Wenno saan kitaen dagiti dawat nga artikulo ket sadiay a mangpili iti rugian.
- Laglagipen a rugian ti panid babaen ti ababa nga introduksion maipapan iti topiko a suraten/aramiden.
- Basaen a naimbag ti annuroten iti panangnagan wenno panangtitulo kadagiti panid iti Wikipedia sakbay a naganan wenno tituluan ti maysa a panid tapno maliklikan ti panangbaliwbaliw iti nagan ti panid no matakuatan a biddut ti panangnagan iti daytoy.
- Mangrugi babaen ti balikas wenno kompleto a sao. Daytoy ti agbalin a nagan wenno titulo ti artikulo.
- Kitaen ti listaan dagiti artikulo a kasapulan ti amin a Wikipedia ken pumili iti artikulo nga awan pay iti Ilokano Wikipedia.
- Kitaen met dagiti dadduma pay nga annuroten, kas iti annuroten iti grammatika ken panangiletra ti maar-aramat nga Ilokano ti daytoy a Wikipedia.
Wagas iti panangirugi iti panid
- Mangrugi iti panid nga usaren dagiti awan pay nga artikulo a panilpo
- Mangrugi iti panid babaen ti panangbaliw iti URL
- Mangrugi iti panid manipud iti pagipadasan wenno sandbox


text:
Qing a Dinastia
Ti Qing a Dinastia, ken ti pay Imperio ti Nalatak a Qing wenno Nalatak a Qing, ket isu idi ti kinaudi nga imperial a dinastia ti Tsina, a nagturay manipud idi 1644 aginggana idi 1912 nga adda ti nabiit a, napaay a panagpabaro idi 1917. Daytoy ket sinakbayan idi babaen ti Ming a Dinastia ken sinaruno babaen ti Republika ti Tsina.
Ti dinastia ket binangon idi babaen ti Jurchen Aisin Gioro a sangkaputotan iti kontemporario a Amianan a daya a Tsina. Ti Aisin Gioro a daulo, a ni Nurhachi, nga isu idi ti immuna a basalo kadagiti Ming nga emperador, ket nangrugrugi a nangipagkaykaysa ti sangkaputotan a Jurchen idi naladaw a maikasangapulo ket innem a siglos. Babaen ti 1635, ti anak a lalaki ni Nurhachi a ni Hong Taiji ket mabalinda nga agtunton a pinagtitiponda ti maysa ken nagkaykaysa a tattao a Manchu ken nagrugrugida a nagpilpilit ti Ming a rummuar ti Liaoning idiay akin-abagatan a Manchuria. Idi 1644, ti Ming a kapitolio ti Beijing ket pinarukma idi babaen ti rebolto dagiti agtaltalon nga indauloan babaen ni Li Zicheng, ti dati nga opisial ti menor a Ming a nagbalin a daulo ti rebolto dagiti agtaltalon, nga idin ket nagirangarang ti Shun a dinastia. Ti kinaudi a nagturay ti Ming , ti Emperador Chongzhen, ket nagpakamatay idi natnag ti siudad. Idi napan ni Li Zicheng a simmuppiat ti Ming a heneral a ni Wu Sangui, ti naudi ket nakikadu a kadagiti Manchu ken linukatanda ti Bessang Shanhai kadagiti buyot ti Manchuria. Babaen ni Prinsipe Dorgon, nangagawda ti panagtengngel ti Beijing ken pinapanawda ni nabiit a Shun a Dinastia ni Li Zicheng . Ti kompleto a pasipikasion ti Tsina ket nagun-od idi agarup a 1683 babaen ni Emperador Kangxi.
Kadagiti napalabas a panawen ti panagturayan, ti Qing ket nagbalin nga adu a naitiptipon ti Insika kultura. Dagiti imperial a pangsubok ket nagtultuloy ken dagiti sibil a katulong ti Han ket nangimatmaton ti imperio a kinadduaan dagiti Manchu. Ti Qing ket nakaabot ti kangato ti babaen ti panagturay ni Emperador Qianlong idi maikasangapulo ket walo a siglo, a nagpadpadakkel ti labes kadagiti kasakbayan ken kinaudi a pagbeddengan ti Tsina. Ti imperial a kinadaksan ket inpakpakita babaen ti ministro a ni Heshen ken dagiti serie ti rebelion, dagiti masna a didigra, ken dagiti pannakaabak kadagiti gubat kadagiti bileg ti Europeano ket nagpakapsot ti Qing idi las-ud ti maikasangapulo ket siam a siglo. "Dagiti Di Agpapada a Tulag" ket nangited para iti Ekstrateritorialidad ken nagikkata kadagiti dakkel a luglugar dagiti tulagan a puerto manipud ti Insika kinaturay. Ti gobierno ket nagpadas ti panagpabaro idi las-ud ti Tignay ti Bukod a Panagpapigsa idi naladaw a maika-19 a siglo ket nakaiyeg laeng kadagiti bassit a nagbanagan. Ti panakaabak ti Umuna a Sino-Hapon a Gubat ti 1894–1895 ket isu ti taudan para iti gobierno ti Qing government ken ti nagbanagan ket nangipakpakita a ti reporma ket nangpabaro unay ti Hapon manipud ti Meiji Panagpabaro manen idi 1867,a naisangsangayan no maipada iti Tignay ti Bukod a Panagpapigsa idiay Tsina.
Ti 1911 a Wuchang a Yaalsa iti Baro a Buyot ket nangipatingga iti pannakatuang kenni emperatris Dowager Longyu ken ti kayyanak a Puyi idi Pebrero12, 1912. Uray pay no ti panakairangarang ti Republika ti Tsina, dagiti heneral ket nagtultuloyda a naglalaban para kadagiti simmarsaruno a dekada idi las-ud ti Apo ti Gubat a Panawen. Ti Puyi ket nabiit idi a naipasubli ti bilegna idiay Beijing babaen ti Zhang Xun idi Hulio 1917, ken idiay Manchukuo babaen ti Haponidi baetan ti 1932 ken 1945.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Samuel Wells Williams (1848). Ti Tengnga a pagarian: ti panagsukimat ti ... Insik nga imperio ken dagiti agtataeng... 1 (1 nga ed.). New York: Wiley & Putnam. p. 489.
- ^ Mark C. Elliott. Ti Manchu a Dalan: Dagiti walo a Wagayway ken Etniko a Identidad iti Naladaw nga Imperial a Tsina. Stanford, CA: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, 2001. pp. 290-291.[1]
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (Disiembre 2006). "Daya-Laud nga Orientasion dagiti Naipakasaritaan nga Imperio". panagsukimat ti Warnakan a sistema ti lubong 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x Kitaen ti
|issn=pateg (tulong). Naala idi 12 Agosto 2010.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bartlett, Beatrice S. Dagiti Monarkia ken Ministro: Ti Nalatak a onsilo idiay Mid-Ch'ing Tsina, 1723–1820, Berkeley ken Los Angeles: Unibersidad ti California a Pagmalditan, 1991. ISBN 978-0-520-06591-8.
- Ebrey, Patricia. Insik a Sibilisasion: Ti Taudan alibro (maika-2 nga edision), New York: Simon ken Schuster, 1993. ISBN 978-0-02-908752-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cotterell, Arthur. (2007). Dagiti Imperial a Kapitolio ti Tsina - Ti Uneg a Pakaimatangan ti Nainlangitan nga Imperio. Londres: Pimlico. 304 pampanid. ISBN 978-1-84595-009-5.
- Elliot, Mark C. (2001). Ti Manchu a Dalan: Dagiti Walo a Wagayway ken Etniko nga Identidad ti Naladaw nga Imperial a Tsina. Stanford, CA: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Qing a Dinastia idiay Wikimedia Commons
- Paset dagiti Ming ken Qing a dinastia ti "Populasion ti Tsina: Dagiti Mabasbasa ken Mapmapa." Naala idi 2008-11-10.


text:
Hindi-Urdu
Ti Hindi-Urdu wenno Hindustaniko (हिंदी उर्दू, ہندی اردو) ket maysa nga Indo-Aryan a pagsasao ken ti lingua franca ti Amianan nga India ken Pakistan.[5][6] Daytoy ket naam-ammuan a kas ti pagsasao a Hindustaniko (हिन्दुस्तानी, ہندوستانی, Hindustānī, IPA: [ɦɪ̃n̪d̪ʊsˈt̪aːni], literal: "ti Hindustan"),[7] ken naipakasaritaan a, kas ti Hindavi wenno Rekhta. Daytoy ket nangruna a nagtaud manipud ti Khariboli a dialekto ti Delhi, ken mangitiptipon ti adu a bilang ti bokabulario manipud ti Persiano, Arabiko, Sanskrito ken Turkic.[8][9] Daytoy ket maysa a plurisentriko a pagsasao, nga adda ti dua nga opisial a porma, ti Pagalagadan a Hindi ken Pagalagadan nga Urdu,[10] a dagitoy ket dagiti naalagad a rehistrona. Dagiti naisasao ket narigatda a malasin, ken urayno dagiti opisial a pagalagadan ket agpadpada kadagiti gramatiko, ngem dagitoy ket aggiddiatda kadagiti literario a taripnong ken iti akademiko ken teknikal a bokabulario, a ti Urdu ket napigsa nga agtagtaginayon ti Persiano, Tengnga nga Asiatiko ken Arabiko a pannakainpluensia, ken ti Hindi ket kaaduan nga agitaltalek iti Sanskrito.[11][12] Sakbay ti Pannakabingbingay ti Britaniko nga India, dagiti termino a Hindustanko, Urdu, ken Hindi ket nagpapada; amin ket nagsaksakup ti naam-ammuan tattan a kas ti Urdu ken Hindi .[13] Ti termino a Hindustaniko ket maus-usar pay laeng para iti lokal a pagsasao ken lingua franca ti India ken Pakistan, kas pagarigan para iti pagsasao dagiti Bollywood a pelikula, ken dagiti pay nadumaduma a naigiddiatan a kita ti Hindi a naisasao ti ruar ti Subkontinente, a kas ti Fiji a Hindustaniko ken ti Karibe a Hindustaniko ti Surinam ken Trinidad.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapaan a porma ti agdama nga aldaw a Hindustaniko ket nagtaud manipud ti Tengnga nga Indo-Aryan apabhramsha ti lokal a pagsasao ti Amianan nga India kadagiti maika-17 ken maika-13 a siglo CE.[14] Ni Amir Khusro, a nagbibiag idi maika-13 a siglo CE idi las-ud ti paset ti panawen ti Delhi a Sultanato idiay Amianan nga India, ket nagus-usar kadagitoy a porma (nga isu idi ti lingua franca para iti paset ti panawen) kadagiti sinursuratna ket nanginagnagan ti pagsasao a kas ti Hindavi.[14] Ti Delhi a Sultanato, a bibukbukel dagiti nadumaduma a dinastia ti Turko ken Persiano a nagturturay manipud idiay Delhi, ket sinarsaruno idia babaen ti Mughal nga Imperio idi 1526.
Urayno dagiti Mughal ket nanipud ti Timurid (Gurkānī) Turko-Mongol a kaputotan,[15] dagitoy id ket Persiano a porma, ken ti Persiano ket nagin-inut a nagbalin nga isu ti pagsasao ti estado ti Mughal nga imperio kalpasan ti Babur.[16][17][18][19]
Iti patingga ti Mughal a paset ti panawen, ti pannakapispisi ti imperio ket ti nailaslasina sistema, ti maysa a sabali a kita ti Khariboli, maysa kadagiti simmarunuan ti lokal a pagsasao nga apabhramsha idiay Delhi, ken dagiti asu=ideg a siudad, ket nagin-inut a nagsuksukat ti Persiano a kas ti lingua franca kadagiti nailaslasin a naadalan a nangatngato a klase a naisangsangayan idiay akin-amianan nga India, urayno ti Persiano ket nakatalinaay ti kadayeganna. Ti termino a Hindustani (literal "ti Hindustan") ket isu idi ti nagan a naited ti sabali a kita ti Khariboli.
Para kadagiti sosio-politiko a rason, turayno daytoy ket sabali a kita ti Khariboli nga adda dagiti Persiano a bokabulariona, ti rumrumsua a pannakaidaydayaw a dialekto ket nagbalbalin a naamammuan a kas ti Urdu (husto nga zabān-e Urdu-e mo'alla "pagsasao ti korte" wenno zabān-e Urdu زبان اردو, ज़बान-ए उर्दू, "pagsasao ti kampo" iti Persiano, a naala manipud ti Turko Ordū "kampo", ckapadpada ti Inggles horde; gapu kadagiti taudanna a kas kadawyan a bitla ti buyot ti Mughal). Ti ad-adu pay a Persiano a bersion ti naudi ket nabangon a kas maysa a pagsasao ti korte a tinawtawagan ti Rekhta, wenno "naglalaok".
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 120 a riwriw ti Pagalagadan a Hindi (1999), 45 a riwriw ti Urdu (1999). Ethnologue 16.
- ^ BBC: Ti pagsurotan ti Urdu
- ^ Ti Derektorado ti Tengnga a Hindi ket alagadenna ti panag-usar ti Devanagari a sinuratan ken Hindi a panagiletra idiay India. Taudan: Direktorado ti Tengnga a Hindi: Pangyuna
- ^ Nailian a Konsilo para iti Panagrang-ay ti Pagsasao nga Urdu
- ^ Mohammad Tahsin Siddiqi (1994), Hindustaniko-Ingles a pangilalaok ti kodigo iti moderno a testo ti literario, Unibersidad ti Wisconsin, "... ti Hindustaniko ket isu ti lingua franca ti India ken Pakistan ..."
- ^ Lydia Mihelič Pulsipher, Alex Pulsipher, Holly M. Hapke (2005), Rehional a Heograpiko ti Lubong: Sangalubongan a Tabas, Lokal a Kabibiag, Macmillan, ISBN 0-7167-1904-5, "... Babaen ti panawen ti Britaniko a kolonisasion, ti Hindustaniko ket isu idin ti lingua franca iti amin nga akin-amianan nga India ken iti tatta nga aldwen Pakistan ..."
- ^ "Maipanggep ti Hindi-Urdu". North Carolina State University. Naala idi 2009-08-09.
- ^ Michael Huxley (editor) (1935), Ti Heograpiko a magasina, Tomo 2, Geographical Press, "... Para kadagiti baro a temino daytoy ket makaala nga awan keddeng kadagiti Persiano, Arabiko, Turko ken Sanskrito a diksionario ..."
- ^ Gran Britania, Naarian a Kagimongan dagiti Arte (1948), Warnakan ti Naarian a Kagimongan dagiti Arte, Tomo 97, "... daytoy ket saan a nasayaat a lappedan kadagitlaeng bokabulario nga agtaltalek ti Sanskrito, wenno agtaltalek laeng ti Persiano. No ti maysa a pagsasao ket pumigsa ken maparang-ay daytoy ket nasken a makaala kadagitoy dua a taudans, a kas ti Inggles a nangalala iti Latin ken Teutoniko a taudan..."
- ^ Robert E. Nunley, Severin M. Roberts, George W. Wubrick, Daniel L. Roy (1999), Ti Kultural a Langa ti Daga ti Pangyuna ti Nagtagitaoan a Heograpia, Prentice Hall, ISBN 0-13-080180-1, "... ti Hindustaniko ket isu ti naikabatayan kadagitoy dua a pagsasao ..."
- ^ Hindi babaen ni Yamuna Kachru
- ^ Britannica ti Agadadal: India: Agpili kadagiti salaysay babaen ni Dale Hoiberg, Indu Ramchandani panid 175
- ^ "Hindustani B2". Inggles a Diksionario ti Oxford (Maika-3 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxford. Septiembre 2005.
- ^ a b Keith Brown, Sarah Ogilvie (2008), Naipabassit nga Ensiklopedia dagiti Pagsasao iti Lubong, Elsevier, ISBN 0-08-087774-5, "... ti Apabhramsha ket mabalin nga adad iti pnanagdaldaliasat a kasasaad manipud ti Tengnga nga Indo-Aryan a mapmapan iti Baro nga Indo-Aryan a paset. Adda dagiti elemento ti Hindustani nga agparparang ... ti naisangsangayan a porma ti lingua franca a Hindustani ket agparparang kadagiti sinursurat ni Amir Khusro (1253–1325), a tinawtawaganna iti Hindwi ..."
- ^ Zahir ud-Din Mohammad (2002-09-10), Thackston, Wheeler M., ed., Ti Baburnama: Dagiti Pakalaglagipan ni Babur, Prisipe ken Emperador, Dagiti Klasiko ti Moderno a Biblioteka, ISBN 0-375-76137-3, "Nota: Ti Gurkānī ket isu ti Persiano a porma ti Mongoliano a balikas ti "kürügän" ("manugang"), ti titulo a naited iti nangibangon ti dinastia kalapasan ti pannakiasawana iti pamilia ni Genghis Khan."
- ^ B.F. Manz, "Tīmūr Lang", iti Ensiklopedia ti Islam, Online nga Edision, 2006
- ^ Encyclopædia Britannica, "Timurid a Dinastia", Online nga Akademiko nga Edision, 2007. (Inadaw nga insasao:...Ti Turko a dinastia ket nagtaud manipud ti agrukrukma a ni Timur (Tamerlane), a naindayegan para kadagiti nasayaat a panagiyungarna ti artistiko ken intelektual a biag idiay Iran ken Tengnga nga Asia....Dagiti agilaklako ken artistiko a komunidad ket naipan idiay kapitolio a siudad ti Herat, nga idiay ti nakabangonan ti biblioteka, ken ti kapitolio ket nagbaln a sentro ti maysa a napabaro ken nasayaat nga artistiko a kultura ti Persia...)
- ^ "Dagiti Timurid". Ti Columbia nga Ensiklopedia (Maika-6 nga ed.). Siudad ti New York: Unibersidad ti Columbia . Naala idi 2006-11-08.
- ^ Encyclopædia Britannica artikulo: Panagtitipon ken panagpadakkel dagiti Indo-Timurid, Online nga Edision, 2007.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Asher, R. E. (1994). Hindi. In Asher (Ed.) (pp. 1547–1549).
- Asher, R. E. (Ed.). (1994). Ti Ensiklopedia ti Pagsasao ken Lingusitika. Oxford: Pergamon Press. ISBN 0-08-035943-4.
- Bailey, Thomas G. (1950). Suruam kenka ti Hindustaniko. Londres: English Universities Press.
- Chatterji, Suniti K. (1960). Indo-Aryan ken Hindi (reb. maika-2 ngaed.). Calcutta: Firma K.L. Mukhopadhyay.
- Dua, Hans R. (1992). Hindi-Urdu a kas ti maysa a plurisentriko a pagsasao. Iti M. G. Clyne (Ed.), Dagiti Plurisentriko apagsasao: Dagiti giddiatan akita kadagiti nadumaduma a pagilian. Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-012855-1.
- Dua, Hans R. (1994a). Hindustani. Iti Asher (Ed.) (pp. 1554).
- Dua, Hans R. (1994b). Urdu. Iti Asher (Ed.) (pp. 4863–4864).
- Rai, Amrit. (1984). Ti kamara a nabingbingay: Ti taudan ken panagrang-ay ti Hindi-Hindustaniko. Delhi: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-561643-X.
Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Henry Blochmann (1877). Inggles ken Urdu a diksionario, romanized (8 nga ed.). CALCUTTA: Naiprenta idiay pagmalditan ti Baptista a mision para iti Calcutta a libro ti pagadalan a kagimongan. p. 215. Naala idi 2011-07-06.ti Unibersidad ti Michigan
- John Dowson (1908). Ti gramatika ti pagsasao nga Urdū wenno Hindūstānī (3 nga ed.). LONDRES: K. Paul, Trench, Trübner & Co., ltd. p. 264. Naala idi 2011-07-06.ti Unibersidad ti Michigan
- John Dowson (1872). Ti gramatika ti pagsasao nga Urdū wenno Hindūstānī. LONDRES: Trübner & Co. p. 264. Naala idi 2011-07-06.Unibersidad ti Oxford
- John Thompson Platts (1874). Ti gramatika ti pagsasao nga Urdū wenno Hindūstānī. Tomo 6423 ti Biblioteka ti Kolehio ti Harvard a preserbasion ti microfilm a programa. LONDON: W.H. Allen. p. 399. Naala idi 2011-07-06.Unibersidad ti Oxford
- John Thompson Platts (1892). Ti gramatika ti pagsasao nga Urdū wenno Hindūstānī. LONDRES: W.H. Allen. p. 399. Naala idi 2011-07-06.ti Publiko a Biblioteka ti New York
- John Thompson Platts (1884). Ti diksionario ti Urdū, klasiko a Hindī, ken Ingles (naiprenta manen nga ed.). LONDON: H. Milford. p. 1259. Naala idi 2011-07-06.Unibersidad ti Oxford
- Shakespear, John. Ti Diksionario, Hindustani ken Ingles. maika-3 nga ed., much enl. Londres: Naiprenta para iti mannurat babaen ni J.L. Cox ken Annak a Lallaki: Inlako babaen ti Parbury, Allen, & Co., 1834.