text:
Siudad ti New York
Ti New York ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Estados Unidos[11] ken ti sentro ti New York a Metropolitano a Lugar, ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar iti lubong.[12][13][14] Ti siudad ket naipakpakuna a kas ti Siudad ti New York wenno Ti Siudad iti New York[15] tapno mailasin daytoy manipud ti Estado iti New York, a daytoy ket maysa a partena.[16] Maysa a sangalubongan nabilegan a siudad,[17] Ti mangipekpeksa ti naisangsangayan a pagbanagan iti komersio, pinansia, midia, arte, modelo, panagsukisok, teknolohia, edukasion, ken liwliwa. Ti pangibalayan ti Kuartel ti Nagkaykaysa a Pagpagilian,[18] Ti New York ket maysa a nangruna asentro para iti sangalubongan a diplomasia[19] ken nailanad a kas ti kultual a kapitolio iti lubong.[20]
Mabirukan daytoy idiay maysa kadagiti kadakkelan a masna apagsangladan iti lubong,[21] Ti Siudad ti New York City ket buklen dagiti lima a borough, a ti tungngal maysa ket mangbukel ti maysa nga estado a kondado.[22] Dagiti lima a borough—Ti Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens, ken Isla ti Staten—ket naipagkaykaysa iti maysa a siudad idi 1898.[23][24] Nga adda nakarkulo ti Senso a populasion ti 2011 iti 8,244,910[25] a naiwarwaras ti kalawa ti daga iti agarup laeng a 305 kuadrado milia (790 km2),[26][27][28] Ti New York ket isu ti kapusekan ti populasion a kangrunaan a siudad idiay Estados Unidos.[29] Adda dagiti 800 a kaadu dagiti pagsasao a naisasao idiay New York, a mangaramid daytoy ti naipakadumadumaan ti lisguistika a siudad iti lubong.[30] Ti populasion ti Siudad ti New York a Metropolitano a lugar ket isu ti kadakkel idiay Estados Unidos, nga adda dagiti 18.9 a riwriw ti tattao a naiwarwaras iti 6,720 kuadrado milia (17,400 km2),[31][32] ken daytoy ket paset pay ti kaaduan ti populasion a naitiptipon nga estadistiko a lugar idiay Estados Unidos nga aglaon ti 22.1 a riwriw a tattao manipud iti 2010 a Senso.[33]
Ti New York ket makasurot ti nagramutanna manipud ti 1624 a pannakabangonna a kas maysa a komersio a lugar babaen dagiti kolonista iti Olandes a Republika, ken nanaganan ti Baro nga Amsterdam idi 1626.[34] Ti siudad ken dagiti naipalawlaw ket timengtengngel babaen dagiti Ingles idi 1664[35][36] ket nanaganan manen dagitoy ti New York kalpasan ti panangited ni Ari Carlos II iti Inglatera dagiti dagit iti kabsatna, ti Duke iti York.[37][38] Ti New York ket nagserbi a kas ti kapitolio iti Estados Unidos manipud idi 1785 aginggana idi 1790.[39] Isu daytoyen ti kadakkelan a siudad ti pagilian manipud idi 1790.[40] Ti Estatua ti Libertad ket kumabkablaaw kaditi riniwriw nga imigrante idi napanda idiay Amerika babaen dagiti bapor idi naladaw a maika-19 ken maika-20 a sigsiglo[41] ken maysa a simbolo ti sangalubongan iti EStados Unidos ken ti demokrasiana.[42]
Adu kadagiti distrito ken dulon idiay Siudad ti New York ket nagbalinda a nalatak nga ammo kadagiti agarup 50 riwriw a tinawen nga agbisbisita.[43][44][45] Ti Times Square, nadayegan a kas ti "Ti Pagtutumpongan iti Lubong",[46][47][48][49][50] ket isu ti naraniga a nasilawan a pagtutumpongan a distrito ti Broadway a teatro,[51] maysa kadagiti nakumikom pagkurosan dagiti magmagna iti lubong,[52][53] ken maysa a kangrunaa a sentro ti panagpalpaliwa nga industria.[54] Ti siudad ket pangibalayan kadagiti adu a naindayegan ti lubong a rangtay, natayag a paspasdek,[55] ken dagiti parke. Ti pinansia a distrito ti Siudad ti New York, a naangklaan baaen ti Wall Street idiay Lower Manhattan, ket iu ti pamay-an a kas ti pinansia a kapitolio iti lubong[56] ken isu ti pagbalayan ti New York Stock Exchange, ti kadakkelan a stock exchange babaen ti dagup ti puonan ti paglakuan kadagiti nailista a kompaniana.[57] Ti pagtagilakuan ti real estate ti Manhattan ket maysa kadagiti kanginaan iti lubong.[58] Ti Ka-Insikan ti Manhattan ket pagibuklan ti kaaduan pagyanan dagiti Insik a tatto iti Lumaud a Hemiperio.[59][60][61][62] Mangitited daytoy ti agtultuloy a 24/7 a panagserbisio,[63] ti Subway ti New York ket maysa kadagiti kawatiwatan a napardas a pagdaliasatan a sistema iti lubong.Adda dagiti adu a kolehio ken unibersidad ti mabirukan idiay New York,[64] a mairaman ti nibersidad ti Columbia, Unibersidad ti New York, ken Unibersidad ti Rockefeller , a dagitoy ket nairanggo kadagiti 50 a rabaw iti lubong.[65]
Kakabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti New York kat adda dagiti sangapulo a kakabsat a siudad. Ti Programa ti Kabsat a Siudad ti Siudad ti New York ket napasayaat idi ken nanaganan manen ti Sangalubongan a Kaasmang ti Siudad ti New York , Inc. idi 2006 nga adda dagiti gandat a mangipalawa ti pannakitignay ti Siudad kadagiti ganganaet a siudad bayat nga agtagtaginayon kadagiti sangapulo a naipakasaritaan a maikabagianna a siudad:[66]
Kasla ti New York, amin malaksid ti Beijing ket dagiti kaaduan ti populasion a siudad kadagiti pagilianda,[68] A saan a kas ti New York, amin ngem ti Johannesburg ket agserserbi pay a kas ti de facto wenno de jure a nailian a kapitolio ti politika. Ti New York ken dagiti kakabsatna asiudad ket aminda a kangrunaan a sentro ti ekonomia, ngem adda dagiti bassit a kakabsat ti New York nga adda ti kasasaad a kas maysa a nangruna a puerto.[69]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Apay a ti Siudad ti New York ket ammo a "ti Dakkel a Mansanas" ken "Gotham?"". Dictionary.com, LLC. Naala idi 2011-06-16.
- ^ "Dagiti Pakaipakitaan a Pappanan Siudad ti New York: Kapitolio iti Lubong". Mpiweb.org. Septiembre 22, 1924. Naala idi 2011-06-16.
- ^ "Maipanggep ti Siudad ti New Yok". Ti Siudad iti New York. Naala idi 2011-06-16.
- ^ Eugene J. Sherman. "FORWARD New York – Capital of the Modern World". The Weissman Center for International Business Baruch College/CUNY 2011. Naala idi 2011-06-16.
- ^ "Siudad ti New York: Ti Kapitolio iti Lubong". 2011 Viacom International Inc. Naala idi 2011-06-16.
- ^ Michael Howard Saul (Marso 27, 2014). "New York City Population Hits Record High". The Wall Street Journal. Naala idi Marso 27, 2014.
- ^ a b "US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990". United States Census Bureau. Pebrero 12, 2011. Naala idi Abril 23, 2011.
- ^ ti Mayor, Siudad ti New York City Opisina iti (Enero 8, 2010). "Biograpia". New York, Siudad iti. Naala idi 2010-01-08.
- ^ "US Board on Geographic Names". United States Geological Survey. Oktubre 25, 2007. Naala idi Enero 31, 2008.
- ^ "American FactFinder". United States Census Bureau. Naala idi Enero 31, 2008.
- ^ "Dagiti Tinawen a Karkulo dagiti Nagtaeng kadagiti Nainkorporado a Luglugar iti nasurok a 100,000, Nairanggo idi Hulio 1, 2009 Populsion: Abril 1, 2000 aginggana idi Hulio 1, 2009 (SUB-EST2009-01)". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Dagiti Kadakkelan nga Urbano a Lugar ti Lubong [Nairanggo babaen ti Populasion ti Urbano a Lugar]". Rhett Butler. 2003–2006. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Dagiti kadakkelan a siudad iti lubong – (babaen ti metro a populasion)". Woolwine-Moen Group d/b/a Graphic Maps. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Dagiti Kadakkelan nga Urbano a Lugar iti Lubong: 2008 Amin nga Urbano a Lugar 2,000,000 ken Sumurok" (PDF). Wendell Cox Consultancy. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Welcome to the official New York City Web Site". Ti Siudad iti New York. 2011. Naala idi 2011-09-18.
- ^ "Amina a Websites ti Munisipalida ket Nailista nga Alpabetiko". Estado ti New York. Naala idi 2011-09-18.
- ^ "GLOBAL POWER CITY INDEX 2009" (PDF). © 2009 The Mori Memorial Foundation. All rights reserved. Naala idi 2012-06-01.
- ^ "Sentro Dagiti Bisita ti Nagkaykaysa a Pagppagilian". Nagkaykaysa aPagpagilian. 2011. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Opisina ti Komision ti Mayor para iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Kosolar a Kuerpo ken Protokol". Ti Siudad iti New York. 2012. Naala idi 2012-02-05.
- ^ "Konsulado Heneral iti Isladia a Kultura ti New York". Konsulado a Heneral iti New York. Naala idi 2012-02-13.
- ^ "Kasano a Naaramid ti Daga". © 1996–2011, A&E Television Networks, LLC. All Rights Reserved. Naala idi 2011-09-19.
- ^ "Dagiti Borough ti Siudad ti New York". Ben Cahoon. 2002. Naala idi 2012-02-03.
- ^ "A 5-Borough Centennial Preface for Katharine Bement Davis Mini-History". Departamento ti Pagbaludan ti Siudad ti New Yorkyear=1997. Naala idi 2011-10-26.
- ^ "New York: Ti Siudad ti Kaarrubaan". Departamento ti Panagplano ti Siudad ti Siudad ti New York. Naala idi 2011-04-30.
- ^ Sam Roberts (Abril 5, 2012). "Ti Panagdakkel ti Populasion ti Siudad ti New York ket Ladsenna ti 2010 a Senso, nga Iparparang ti 2011 a Karkulo". The New York Times. Naala idi 2012-04-24.
- ^ American Fact Finder (U.S. Census Bureau): New York babaen ti ondado – Tabla GCT-PH1. Populasion, Bilang dagiti Balay, Kalawa, ken Densidad: 2000 nga agpang ti datos: SEnso ti 2000 a Pakabuklan a Papeles 1 (SF 1) 100-Porsiento ti Daos, Naala idi 2009-02-06
- ^ "Bariweswes ti NYC" (PDF). Departamento ti Panagplano ti Siudad ti Siudad ti New York. Naala idi 2008-05-22.
- ^ Roberts, Sam (Mayo 22, 2008). "Dakkel pay laenga Siudad, Ngem Saanen Unay a Dakkel". The New York Times. Naala idi 2008-05-22.
- ^ Kondado ken Siudad a Libro ti Datos:2007 (Opisina ti Senso ti Estados Unidos), Tabla B-1, Kalawa ken Polasion, Naala idi 2008-07-12.
- ^ Roberts, Sam (Abril 28, 2010). "Agdengdengngeg (ken Agiduldulin) kadagti Pagsasao iti Lubong". The New York Times. Naala idi 2010-04-29.
- ^ "Tabla GCT-PL2 - Kasasaad ti Populasion ken Panagibalayan ti Balay: 2010 - Estados Unidos -- Estadistiko a Lugar ti Metropolitano; ket para iti Puerto Rico". Opisina ti SEnso ti Estados Unidos. Naala idi 2012-03-28.
- ^ "NYC Ti Opisial a Pagsurotan nycgo.com – nyc statistics". NYC & Company. Naala idi 2011-09-17.
- ^ "Tabla GCT-PL2 - Kasaad ti Populasion ken Panagibalayan ti Balay: 2010 - Estados Unidos -- Naitiptipon nga Estadistiko a Lugar; aken para itir Puerto Rico". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 2012-03-28.
- ^ "Paksaritaan ti Estados Unidos - Siudad ti New York, New York". Naala idi 2011-05-08.
- ^ Shorto, Russell (2005). Ti Isla iti Tengnga iti Lubong, Umuna nga Edision. New York: Vintage Books. p. 30. ISBN 1-4000-7867-9.
- ^ "Pakasaritaan ti Estados Unidos Siudad ti New York, New York". Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Ti New Jersey a Kolonia" (PDF). MrNussbaum.com. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Ni KINGSTON ket Nakaduktal kadagiti 300 a Tawtawen a Pakasaritaan ti New York kadagiti Olandes a Kolonia". Nailian a Serbisio ti Parke, Departamento ti kaunegan ti Estados Unidos. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Dagiti Siam a Kapitolio iti Estados Unidos". Senado ti Estados Unidos. Naala idi 2008-09-07.
- ^ "Ranggo babaen ti Populasion dagiti 100 a Kadakkelan nga Urbao a Luglugar, Alpabetiko a Nailista baben ti Estado: 1790–1990". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Hunio 15, 1998. Naala idi 2009-02-08.
- ^ "Estatua ti Libertad". 1996–2011, A&E Television Networks, LLC. All Rights Reserved. Naala idi 2011-05-21.
- ^ "Estatua ti Libertad". Tawid ti Lubong. © UNESCO a Sentro ti Tawid ti Lubong 1992–2011. Naala idi 2011-10-23.
- ^ Patrick McGeehan (Disiembre 20, 2011). "Gapu ti panakaiyasasiden ti Siudad Iti Maikasingkuenta a Riwriw a Bisita, Marambakanto dagiti dua a Britaniko a preha". © 2011 The New York Times Company. Naala idi 2011-12-21.
- ^ "Ti NYC ket naabutaanan ti gandat a 50 riwriw a bisbisita". © 2011 North Jersey Media Group. Disiembre 20, 2011. Naala idi 2011-12-21.
- ^ "NYC The Official Guide nycgo.com – nyc statistics". NYC & Company. Naala idi 2011-09-16.
- ^ "Dagiti Pakasaritaan dagiti Arte ken Panagliwliwa ti Dakkel a Mansanas Ti Pagtutumpongan iti Lubong". Thirteen/WNET New York 2005 Educational Broadcasting Corporation. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Ti Pagtutumpongan iti Lubong – Times Square ti opisial a sapot ti pagsaadan ti Times Square". Times Square District Management Association, Inc. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Times Square New York, NY Times Square". 2011 NYCTourist.com. Naala idi 2011-05-10.
- ^ Aditya Rangroo (Oktubre 14, 2010). "Times Square Pagtutumpongan iti Lubong ti Pakaammo ti Siudad ti New York". (C) 1980–2010 TimesSquare.com A Dataware Corporation Company. Naala idi 2012-01-22.
- ^ Allan Tannenbaum. "Ti New York idi panawen ti 70: Ti Panagipalpalagip". © The Digital Journalist. Naala idi 2011-12-17.
- ^ "Times Square". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2011-05-10.
- ^ Joshua Pramis (Oktubre 2011). "Dagiti Kaaduan a Mabisbisita dagiti Turista iti Lubong Umuna: Times Square, Siudad ti New York". Copyright © 1997–2012 American Express Publishing Corporation. All Rights Reserved. Naala idi 2012-03-29.
- ^ "The Most Jivin' Streetscapes in the World". Luigi Di Serio. 2010. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "New York Architecture Images- Midtown Times Square". 2011 nyc-architecture. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Dagiti pasdek idiay Sudad ti New York". Konsilo dagiti Natayag a Paspasdek ken Urbano a Pagtaengan. Naala idi 2011-06-08.
- ^
- "Dagiti 8 a rabaw a Siudad babaen ti GDP: Tsina vs. Ti E.U.". Copyright © 2012 Business Insider, Inc. All rights reserved. Hulio 31, 2011. Naala idi 2012-04-10.
- "Xinhua-Dow Jones International Financial Centers Development Index (2011)" (PDF). CFC Holding Company, Ltd., Index Center and CME Group Index services LLC (Dow Jones Indexes). Hulio 8, 2011. p. 11. Naala idi 2012-03-11.
- "UBS may move US investment bank to NYC". e-Eighteen.com Ltd. Naala idi 2011-06-12.
- Review, Princeton; Gilbert, Nedda (Oktubre 6, 2009). Dagiti 301 a Kasayaatan a apagadalan ti Negosio ti 2010 babaen ti Princeton Review, Nedda Gilbert. Random House Information Group. ISBN 978-0-375-42959-0. Naala idi 2010-05-30.
- "Ti New York ket Linabsanna ti Londres a kas ti Pinansia a Sentro iti Bloomberg Poll". Bloomberg. Oktubre 29, 2009. Naala idi 2011-11-04.
- "Ti Buis a Kapitolio iti Lubong". The Wall Street Journal. Abril 11, 2009. Naala idi 2010-05-30.
- "JustOneMinute – Editorializing From The Financial Capital Of The World". Naala idi 2010-05-30.
- "Ti Londres ket Mabalin nga Adda kadagiti IPO ...". Marketwatch. Naala idi 2010-05-30.
- "Fondos – Londres versus Nueva York" (PDF) (iti Espaniol). Cinco Dias. Naala idi 2010-05-30.
- ^ "Market Highlights for First Half-year 2010" (PDF). World Federation of Exchanges. Naala idi 2011-04-13.
- ^ "Ti Kanginaan a Paglakuan ti Real Estate iti Lubong". CNBC. Naala idi 2010-05-30.
- ^ Sarah Waxman. "Ti Pakasaritaan ti Ka-Insikan ti New York". Mediabridge Infosystems, Inc. Naala idi 2011-03-05.
- ^ "Ti Kinapudno a Sabanas ti Ka-Insikan ti Siudad ti New York" (PDF). explorechinatown.com. Naala idi 2011-12-18.
- ^ David M. Reimers. Isu pay laeng ti Nabalitokan a Ruangan: ti Maikatlo ... Liblibro ti Google. Naala idi 2011-12-15.
- ^ "Ka-Insikan". Indo New York. Naala idi 2011-12-18.
- ^ Baker, Al; Pérez-Peña, Richard (Disiembre 20, 2005). "Nga Adda ti Pangdandanagan ti Terorismo, Dagiti Polis ket Agsagsaganada a Mangsalaknib ti Nadaael a Sistema". The New York Times. Naala idi 2012-02-17.
- ^ "Dagiti Kolehio ken Unibersidad ti NYC". © Mediabridge Infosystems, Inc. 1994–2011. Naala idi 2011-10-13.
- ^ "Akademiko a Pannakairanggo dagiti Unibersida iti Lubong". Arwu.org. Naala idi 2011-01-18.
- ^ "Dagiti Kaasmang a Siudad ti NYC". Ti Siudad ti New York. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Tel Aviv -Dagiti Kaasmang a Siudad". 2008 [1]. Naala idi 5 Disiembre 2008.
- ^ Ti The Statesman's Yearbook 2003, inurnos babaen ni Barry Turner, Palgrave Macmillan (Basingstoke, Londres ken New York), 2002, ISBN 0-333-98096-4
- ^ "Dagiti Pagilian ti Lubong", Whitaker's Almanack 1999 (Pagalagadan nga Edison), The Stationery Office, Londres, 1998, ISBN 0-11-702240-3, pampanid 781–785 & panid 907
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Belden, E. Porter (1849). New York, Napalabas, Agdama, ken Masakbayan: Buklen ti Pakasaritaan ti Siudad ti New York, ti Panakaipalpalawag iti Agdama a Kasasaadna, ket ti maysa a Karkulo ti Masakbayanna a Panagdakkel. New York: G.P. Putnam. manaipud ti Liblibro ti Google.
- Burgess, Anthony (1976). New York. New York: Little, Brown & Co. ISBN 90-6182-266-1.
- Burrows, Edwin G. & Wallace, Mike (1999). Gotham: Ti Pakasaritaan ti Siudad ti New York iti 1898. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0195116348.
- Gandat dagiti Pederal a Mannurat (1939). Ti WPA a Pagsurotan ti Siudad ti New York (1995 reissue nga ed.). New York: The New Press. ISBN 1-56584-321-5.
- Jackson, Kenneth T., ed. (1995). Ti Ensiklopedia ti Siudad New York. New Haven: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0300055366.
- Jackson, Kenneth T.; Dunbar, David S., dagiti ed. (2005). Imperio a Siudad: Ti New York Ti Uneg dagiti Sigsiglo. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. ISBN 0-231-10909-1.
- Lankevich, George L. (1998). Amerikano a Metropolis: Ti Pakasaritaan ti Sisudad ti New York. NYU Press. ISBN 0-8147-5186-5.
- White, E. B. (1949). Here is New York (2000 reissue nga ed.). Little Bookroom.
- White, Norval & Willensky, Elliot (2000). AIA a Pagsurotan ti Siudad ti New York (Maika-4 nga ed.). New York: Three Rivers Press. ISBN 0812931076.
- Whitehead, Colson (2003). Ti Koloso iti New York: Ti Siudad kadagiti 13 a Paset. New York: Doubleday. ISBN 0-385-50794-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Siudad ti New Yok iti Wikimedia Commons
- NYC.gov ket isu ti opisial a website ti Siudad ti New York.


c: text/html

text:
Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan
Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan (Ingles: International Monetary Fund wenno IMF) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma paya a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Escobar, Arturo. 1980. Bileg ken Pannakakita: Panagrang-ay ken ti Inbension ken Panangimaton ti Maikatlo a Lubong. Kultural nga Antropolohia 3 (4): 428–443.
20. http://www.clarin.com/politica/gobierno/FMI-advirtio-sancion-Argentina-mostrar_0_349165280.html
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
- Boughton, J. M. Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989, Washington DC, 2001.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan iti Wikimedia Commons
- Opisial a website

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Neptuno
Ti Neptuno ti maika-8 a planeta iti Sistema a Solar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hamilton, Calvin J. (Agosto 4, 2001). "Neptuno". Dagiti Panagkita ti Sistema Solar. Naala idi Agosto 13, 2007.
- ^ Walter, Elizabeth (Abril 21, 2003). Cambridge Advanced Learner's Dictionary (Maika-2 nga ed.). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-53106-1.
- ^ Seligman, Courtney. "Panatayyek a Panawen ken Kaatiddog ti Aldaw". Naala idi Agosto 13, 2009.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o Williams, David R. (Septiembre 1, 2004). "Kinapudno a Papeles ti Neptuno". NASA. Naala idi Agosto 14, 2007.
- ^ "Ti Katimbengan a dalumpinas (saan a mabalbaliwan a dalumpinas) iti Sistema Solar a lumablabas iti barisentro". Abril 3, 2009. Naala idi Abril 10, 2009. (pinataud babaen ti Solex 10 sinurat ni Aldo Vitagliano; kitaen pay ti saan a mabalbaliwan a dalumpinas)
- ^ Yeomans, Donald K. (Hulio 13, 2006). "HORIZONS System". NASA JPL. Naala idi Agosto 8, 2007. Idiay pagsaadan, mapan idiay "web interface" ken pilien ti "Ephemeris Type: Elements", "Target Body: Neptune Barycenter" ken "Center: Sun".
- ^ Ti orbital nga elemento ket mangitudo ti barisentro iti Neptuno a sistema, ken dagitoy ket agdagdagus nga oskulador a kuenta iti apag-isu a J2000 a panawen. ti barisentro a kuantidad ket naited gaptu ti, paggiddiatan a planetario a sentro, saanda a mapadasan ti makitkita a panagbalbaliw iti tunggal maysa nga aldaw manipud kadagiti panaggunay dagiti bulan.
- ^ a b c d e f g Mangitudo ti agpang iti 1 bar (100 kPa) a tangatang a presion


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Apocalipsis 7:1-17
7 Kalpasan daytoy nakakitaak iti uppat nga anghel+ nga agtaktakder iti uppat a suli ti daga, a siiirut a tengtenglenda ti uppat nga angin+ ti daga, tapno awan ti angin nga agpuyupoy iti daga wenno iti baybay wenno iti aniaman a kayo.+2 Ket nakakitaak iti sabali nga anghel nga umul-uli manipud iti leleggakan ti init,+ nga addaan iti selio ti sibibiag a Dios;+ ket nagikkis buyogen ti natbag a timek iti uppat nga anghel a napalubosan a mangdangran iti daga ken iti baybay,3 a kunkunana: “Dikay dangran ti daga wenno ti baybay wenno dagiti kayo, agingga a malpasmi a selioan+ dagiti adipen ti Diostayo kadagiti mugingda.”+4 Ket nangngegko ti bilang dagidiay naselioan, sangagasut uppat a pulo ket uppat a ribu,+ a naselioan manipud iti tunggal tribu+ ti annak ti Israel:+5 Manipud iti tribu ni Juda+ sangapulo ket dua a ribu ti naselioan;manipud iti tribu ni Ruben+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Gad+ sangapulo ket dua a ribu;6 manipud iti tribu ni Aser+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Neftali+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Manases+ sangapulo ket dua a ribu;7 manipud iti tribu ni Simeon+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Levi+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Isacar+ sangapulo ket dua a ribu;8 manipud iti tribu ni Zabulon+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Jose+ sangapulo ket dua a ribu;manipud iti tribu ni Benjamin+ sangapulo ket dua a ribu ti naselioan.+9 Kalpasan dagitoy a banag nakitak, ket, adtoy! maysa a dakkel a bunggoy,+ nga awan ti tao a nakabael a mangbilang, manipud kadagiti amin a nasion+ ken kadagiti tribu ken kadagiti ili+ ken kadagiti pagsasao,+ a sitatakderda iti sanguanan ti trono+ ken iti sanguanan ti Kordero, a sikakawesda kadagiti puraw a pagan-anay;+ ket adda sangsanga ti palma+ kadagiti imada.10 Ket agtultuloy nga agik-ikkisda buyogen ti natbag a timek, a kunkunada: “Ti pannakaisalakan utangmi iti Diostayo,+ a situtugaw iti trono,+ ken iti Kordero.”+11 Ket amin dagiti anghel+ sitatakderda iti aglawlaw ti trono ken dagiti panglakayen+ ken ti uppat a sibibiag a parsua,+ ket inruknoyda dagiti rupada iti sanguanan ti trono ket nagdaydayawda iti Dios,+12 a kunkunada: “Amen! Ti bendision ken ti dayag ken ti sirib ken ti panagyaman ken ti dayaw ken ti pannakabalin+ ken ti bileg maadda koma iti Diostayo iti agnanayon ken awan inggana. Amen.”+13 Ket kas sungbat kinuna kaniak ti maysa kadagiti panglakayen:+ “Dagitoy a nakakawes kadagiti puraw a pagan-anay,+ siasinoda ket sadino ti naggapuanda?”14 Gapuna dagdagus a kinunak kenkuana: “Apok, sika ti makaammo.” Ket kinunana kaniak: “Dagitoy isuda dagidiay naggapu iti dakkel a rigat,+ ket linabaanda dagiti pagan-anayda ket pinapudawda ida+ iti dara+ ti Kordero.15 Dayta ti makagapu nga addada iti sanguanan+ ti trono ti Dios; ket mangipapaayda kenkuana iti sagrado a panagserbi+ iti aldaw ken rabii idiay templona; ket Daydiay situtugaw iti trono+ isallukobnanto kadakuada ti toldana.+16 Saandanto nga agbisinen wenno mawaw iti uray kaanoman, saanto metten a parigaten ida ti init wenno uray ti aniaman a makasinit a pudot,+17 agsipud ta ti Kordero,+ nga adda iti tengnga ti trono, ipastorannanto+ ida, ket idalannanto ida kadagiti ubbog ti dandanum+ ti biag. Ket ti Dios punasennanto ti amin a lua kadagiti matada.”+


text:
Industria
Ti industria ket isu ti produksion iti maysa a ekonomiko a tagilako wenno serbisio iti maysa a kaunegan ti ekonomia.[1]
Ti industria ket kankanayon a naidasdasig kadagiti tallo a sektor: kangrunaan wenno panangiyaon, sekondario wenno panagpataud, ken tersiario wenno dagiti serbisio. Adda dagiti dadduma a mannurat nga aginaynayon kadagiti sektor ti kuatenario (pannakaammo) weeno ti pay kuinario (kultura ken panagsukisok).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti industria iti Wikimedia Commons


text:
Guinea
Katkategoria:
- Guinea
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1958
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Dandaniw
Ti dandaniw (manipud ti Griego poiesis — πoίnσις — nga adda ti nawatiwat a kaibuksilan iti "panagaramid", nakitkita pay kadagiti termino a kas ti "hemopoiesis"; iti naak-akikid, ti panagaramid ti dandaniw) ket maysa a porma iti literario nga arte nga agus-usar kadagiti estetiko ken ritmiko[1][2][3] a kababalin iti pagsasao—a kas ti ponaestetika, simbolismo ti uni, ken metrika—tapno makaiyebkas kadagiti kaibuksilan a maipatinayon ti, wenno pakaisukatan, ti prosaiko a nalawag a kaibuksilan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dandaniw". Dagiti Diksionario ti Oxford. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2013.
- ^ "Dandaniw". Merriam-Webster. Merriam-Webster, Inc. 2013.
- ^ "Dandaniw". Dictionary.com. Dictionary.com, LLC. 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Dandaniw iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Dandaniw iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Relihion
Daytoy a kategoria ket para kadagiti artikulo a maipanggep ti relihion.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
A
- ► Antropolohia ti relihion (1 P)
H
- Heograpia ti relihion (2 K)
`
- Relihion ken kagimongan (4 K)
P
- Pakasaritaan ti relihion (1 K)
- ► Panagdillaw iti relihion (1 P)
- Pilosopia ti relihion (1 K, 1 P)
E
- ► Dagiti pungol nga artikulo ti relihion (267 P)
Pampanid iti kategoria "Relihion"
Dagiti sumaganad a 6 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 6 a dagup.


text:
Makan
Ti makan (wenno taraon, kanen, sida) ket isu ti aniaman a sustansia[1] nga ibusen tapno mangted ti nutrision a suporta para iti bagi. Daytoy ket kadawyan a manipud kadagiti mula wenno ayup, ken aglaon kadagiti kammasapulan a nutrimento, a kas dagiti karbohidrato, dagiti taba, dagiti protina, dagiti bitamina, wenno dagiti mineral. Ti sustansia ket kanen ti maysa nga organismo ken maipanto kadagiti selula ti organismo tapno makapataud iti enerhia, a mangtalinaay ti biag, wenno agparugso ti idadakkel.
Iti pakasaritaan, ti tao ket gumun-od ti makan babaen kadagiti dua a pamay-an: ti panaganup ken panagburas, ken agrikultura. Ita nga aldaw, kaaduan ti enerhia ti makan nga ib-ibusen babaen ti populasion ti lubong ket ipaay babaen ti industria ti makan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Collingham, E. M.: Ti Raman ti Gubat: Maikadua a Gubat ti Sangalubongan ken ti Pannakigubat para iti Makan (2011)
- Katz, Solomon: Ti Ensiklopedia ti Makan ken Kultura, (Scribner, 2003)
- Marion Nestle: Politika ti Makan: Kasano a ti Industria ti Makan ket Impluensianna ti Nutrision ken Salun-at, Dagiti Pagmalditan ti Unibersidad ti California, nabaliwan ken naipadakkel nga edision idi 2007, ISBN 0-520-25403-1
- Mobbs, Michael: Matalinaay a Makan Sydney: NewSouth Publishing, 2012. ISBN 9781920705541
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Makan iti Wikimedia Commons


text:
Napaamo a baboy
Ti napaamo a baboy (Sus scrofa domesticus wenno Sus domesticus) ket isu ti maysa a dakkel a napaamo, paris ti ramay ti saka nga ungulata a tugotanna ti kaputotanna iti naatap nga alingo; daytoy ketnaikeddeng a subsebbangan ti naatap nga alingo wenno dagiti naisangayan a bukodna a sebbangan. Ti uloda ken maipatinayon pay ti kaatiddog ti bagida ket sumakop ti 0.9 aginggan ti 1.8 m (35 aginggana ti 71 pulgada) ken dagiti manakman ket mabalin nga agdagsen iti baetan ti 50 aginggana ti 350 kg (110 aginggana ti 770 lb). No maipada kadagiti sabali nga artiodactyl, ti uloda ket maibiang nga atiddog, natirad, ken awanan kadagiti butig. Dagiti paris ti ramay ti saka nga ungulata ket sapasap dagitoy a mangmangan ti mula, ngem ti npaamo a babaoy ket maysa nga mangan iti amin, kasla dagiti naatap a tinaudanna.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Colin P. Groves (1995). "Iti nomenklatura dagiti napaamo nga ayup" (PDF). Warnakan ti Soolohiko a Nomenklatura. 52 (2): 137–141. Biolioteka ti Biodibersidad a Tawidan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pigs & Peccaries Specialist Group (1996). Sus scrofa. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Naala idi 12 Mayo 2006.
- Animal Welfare AVMA Policy on Pregnant Sow Housing
- CAST Scientific Assessment of the Welfare of Dry Sows kept in Individual Accommodations- March 2009
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Napaamo a baboy iti Wikimedia Commons


text:
Ania Peach
Polish Schoolgirl Porn
My Ania Colette Boobs
Mature Women Strip Then Fuck HD
Steppe Flower Nude Girl
Movie Sample
ania bukstein, ania gadea, amia, ania zalewski, anais watterson, ania nude, ania bukstein game of thrones, nubiles ania, ania name, ania russian, ania hair studio, ania porn, ania m, ania hairy, ania life, ania bukstein hot, ania fitness, atk ania, ania goledzinowska in medjugorje, ania breast, ania poland 100000, polish model ania jozwiak, ania korkh, kate upton, ania upton, ania marcinkiewicz, ania migdal, anja rubik, ania loomba, ania morton,


text:
Tengnga nga Amerika
Ti Tengnga nga Amerika wenno Sentral nga Amerika (Espaniol: América Central, América del Centro wenno Centroamérica) ket ti akin-abagatan unay, nga ismo a paset ti kontinente ti Amianan nga Amerika, a mangikapet iti Abagatan nga Amerika iti abagatan a daya. Ti Tengnga nga Amerika bineddengan babaen ti Mehiko iti amianan, ti Colombia iti abagatan a daya, ti Baybay Karibe iti daya, ken ti Taaw Pasipiko iti laud. Ti Tengnga nga Amerika ket buklen dagiti pito a pagilian: ti Belis, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua, ken Panama. Ti naipagkaykaysa a populasion ti Tengnga nga Amerika ket ti nagbaetan ti 41,739,000 (2009 karkulo)[1] ken 42,688,190 (2012 karkulo).[2]
Ti masa ti daga ti Tengnga nga Amerika ket addaan iti kalawa iti 523,780 kuadrado kilometro (202,230 sq mi),[1] wenno gangani a 0.1% iti rabaw ti Daga. Daytoy ket paset ti hotspot ti biodibersidad ti Mesoamerika, a gumay-at manipud ti akin-amianan a Guatemala aginggana ti sentral a Panama. Gapu ti kaadda dagiti nadumaduma nga heolohiko nga aktibo a tukki ken ti Bulkaniko nga Arko ti Tengnga nga Amerika, adu dagiti seismiko nga aktibidad iti daytoy a rehion. Kanayon a mapaspasamak dagiti panagbettak ti bulkan ken dagiti gingined; dagitoy a masna a didigra ket nagresultaan dagiti adu a pannakapukaw iti biag ken adu a tagikua.
Idi panawen ti sakbay ti Colombiano, ti Tengnga nga Amerika ket natagtagitao babaen dagiti patneng a tattao ti Mesoamerika, a naipangpangruna dagiti Mayan ken dagiti Aztec. Kalpasan kadagiti panagbanbanniaga iti Kaamerikan ni Christopher Columbus, dagiti Espaniol ket nangrugrugida a nangkolonia ti Kaamerikaan. Manipud idi 1609 aginggana idi 1821, kaaduan ti teritorio ti uneg ti Tengnga nga Amerika—malaksid dagiti daga nga agbalinto iti Belis ken Panama—ket tinurayan idi a kas ti Kapitania Heneral ti Guatemala. Kalpasan ti pannakagun-od iti wayawaya manipud ti Espania idi 1821, ti dati a Kapitania Heneral ket naisilpo idi iti Umuna nga Imperio ti Mehiko, ngem intono kuan ket pimmanaw manipud ti Mehiko tapno mangporma iti Pederal a Republika ti Tengnga nga Amerika, ken nagpaut daytoy manipud idi 1823 aginggana idi 1838. Dagiti pito a pagilian a kanungpalan a nagbalin a nawaya nga autonomo a pagpagilian, a nangrugi iti Nicaragua, Honduras, Costa Rica, ken Guatemala (1838), ken sinaruno babaen ti El Salvador (1841), kalpasanna ti Panama (1903), ken ti Belis (1981). Ita nga aldaw, kalpasan ti ad-adu ngem dua gasut a tawtawen iti sosial a riribok, naranggas a suppiat ken rebolusion, panglaw, sosial nga inhustisia ken ranggas ken nakaro pay laeng iti amin a paset ti Tengnga nga Amerika.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Central America: strategic information". Central America economic integration and cooperation handbook. Volume 1: Strategic information, organizations and programs (2013 nga ed.). Washington, D.C.: International Business Publications, USA. 2013. p. 8. ISBN 1-4387-4280-0.
- ^ a b Index Mundi (2012). "Population – Central America & the Caribbean". Index Mundi. Naala idi 2015-01-01.
- ^ Hubbard, K (2015). "The biggest cities in Central America". Central America statistics, facts & figures for every country. New York City: About.com. Naala idi 2015-01-01.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Central America. Columbia Encyclopedia, 6th ed. 2001–6. New York: Columbia University Press.
- American Heritage Dictionaries, Central America.
- WordNet Princeton University: Central America.
- Central America. Columbia Gazetteer of the World Online. 2006. New York: Columbia University Press.
- Hernández, Consuelo (2009). Reconstruyendo a Centroamérica a través de la poesía. Voces y perspectivas en la poesia latinoamericana del siglo XX. Madrid: Visor.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tengnga nga Amerika iti Wikimedia Commons


text:
Programa iti 2017 a Kombension
Kitaem ti eskediul iti kada aldaw daytoy a kombension. Makatulong daytoy a kombension tapno makapagtultuloyka nga agaramid iti naimbag ken maibturam dagiti problema.
Biernes
Ania ti makatulong kadagiti Kristiano a mangpatanor kadagiti kasapulan a kualidad tapno maibturanda dagiti pakarigatan?
Sabado
Kasano a mangipapaay kadatayo ti Mannakabalin-amin a Dios iti panagibtur ken liwliwa?
Domingo
Kinuna ni Jesus: “Ti nakapagibtur agingga iti panungpalan isunto ti maisalakan.” Ania ti aramidem tapno matungpalmo dagita a sasaona?
Impormasion Para Kadagiti Umatender
Mabalin nga interesadoka nga umatender kadagiti espesial a miting bayat ti programa. Maammuam met ditoy dagiti urnos maipapan iti attendant, bautismo, kontribusion, first aid, lost and found, pagtugawan, wenno volunteer service.
Ammuem ti Ad-adu Pay
SIASINO ITA DAGITI MANGAR-ARAMID ITI PAGAYATAN NI JEHOVA?
Apay a Mangang-angaykami Kadagiti Dadakkel nga Asamblea?
Tinawen nga agtataripnongkami para iti tallo nga espesial nga okasion. Kasanoka a magunggonaan kadagitoy?


text:
MATTOLAY NGA CRISTIANO
Usu-usammu Kari tu Mapia i JW.ORG Contact Card?
Megafu ta aranni ngana i dakal nga ziga, mawag tu magapura tam ta pallayyagayya. (Pr 24:11, 12, 20) Moffunattam i totolay gukaban na pangusa ta contact card ira tapenu idirekta i atensiodda ta Uvovug na Dios anna ta website tam. Masingan ta card i code nga mangidirekta ta video nga Ngatta Gigiammuammu i Biblia? anna i imbitasion ta pakkiddaw tu aru paga nga informasion onu paggigiammu tu Biblia. Manaki na karuan nga alawatan i literatura tam ira ngem kayàda nga innan i website tam. Iddattam nakuan ira tu contact card. Ngem ariattam nakuan mangibattang tu contact card turi ira ta awan tu interesda.
Ta inaggaw nga aktibidadmu, awayyam mala i interes na tadday gukaban na simple nga pakkagi tu: “Egga laman i kayaku nga iyawa niko. Idirekta naka naw nga card ta website nga egga i libre tu informasion anna video-na ira meyannung ta nadduruma nga topiko.” (Jn 4:7) Megafu ta ari mabba tu dakal i card, kanayukka nga mangivulu tapenu egga i meyawamu ta tanakuan kada egga i tiansam.


text:
SIERRA LEONE KEN GUINEA
Determinado nga Agserbi ken Jehova
Philip Tengbeh
NAYANAK 1966
NABAUTISARAN 1997
ABABA A PAKASARITAANNA Maysa kadagiti nagbakuit a timmulong a nagibangon iti lima a Kingdom Hall.
IDI 1991, naglibaskami ken ni baketko a Satta idi rinaut dagiti rebelde a soldado ti ilimi a Koindu, Sierra Leone. Iti simmaruno a walo a tawen, nagnaedkami iti nagduduma a kampo dagiti nagbakuit. Ditoy nga inibturanmi ti nakirang a taraon, saksakit, ken immoral nga ar-aramid dagiti kaarrubami iti kampo.
Iti tunggal kampo, kiddawenmi kadagiti agtuturay a palubosandakami nga agibangon iti Kingdom Hall. Ngem saan a kanayon a mapatgan ti kiddawmi. Nupay kasta, kanayon nga adda yurnosmi a paggigimongan. Determinadokami nga agserbi ken Jehova. Idi agangay, uppat a Kingdom Hall ti naibangonmi kadagiti kampo.
Idi nagpatinggan ti gubat, saankami pay a makaawid. Nagbalin a langalang ti Koindu gapu iti adu a tawen a gubat. Isu a naibaonkami iti sabali manen a kampo dagiti nagbakuit iti asideg ti Bo. Ditoy nga imbangonmi ti maikalima a Kingdom Hall babaen iti pondo nga inted ti sanga nga opisina.


text:
Heometria
Ti heometria (Taga-ugma a Griego: Yewuetpίa; geo- "daga", -metron "panagrukod") ket maysa a sanga ti matematika a maipanggep kadagiti salusod ti sukog, size, relatibo a puesto dagiti pigura, ken dagiti tagikua ti limbang. Ti matematiko nga agob-obra iti pagobraan iti heometria ket tinawtawagan ti heometro. Ti heometria ket nawaya a rimsua manipud kadagiti nadumaduma a kultura kas maysa a bagi iti praktikal a pannakaammo a maipanggep kadagiti katiddog, dagiti kalawa, ken dagiti tomo, nga addan kadagiti rimrimmuar nga elemento ti pormal a siensia ti matematika iti Laud iti nasapsapa a kas kenni Thales (maika-6 a siglo BC). Babaen idi maika-3 a siglo BC ti heometria ket naikabil iti maysa a aksiomatiko a porma babaen ni Euklides, a ti Euklideo a heometria ket nakaited ti alagaden para kadagiti sumakbay a siglo.[1] Ni Arkimedes ket nangiparang-ay kadagiti nasayaat a pamay-an para iti panagkarkulo kadagiti kalawa ken dagiti tomo, nga iti kaaduan a waya ket nakaipakauna ti moderno nga integral a kalulo. Ti pagobraan ti astronomia, a naipangangruna ti panangimapa kadagiti puesto dagiti bituen ken dagiti planeta iti nainlangitan a timbukel ken ti panangipalawag ti pannakaikabagian a nagbaetan dagiti pananggunay dagiti nainlangitan a bagi, ket nagserbi a kas maysa a nagruna a taudan kadagiti heometriko aparikut idi las-ud ti simmaruno a maysa ket kagudua a milenia. Ti heometria ken astronomia ket naikeddeng idi iti klasiko a lubong a kas paset ti Quadrivium, ti maysa a sanga dagiti pito nga liberal nga arte a naikedkeddenga a kammasapulan a laingan ti maysa a nawaya.
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martin J. Turner,Jonathan M. Blackledge,Patrick R. Andrews (1998). "Fractal geometry in digital imaging". Academic Press. p.1. ISBN 0-12-703970-8
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyer, C. B. Ti Pakasaritaan ti Matematika, Maikadua nga ed. rev. babaen ni Uta C. Merzbach. New York: Wiley, 1989 ISBN 0-471-09763-2 (1991 pbk ed. ISBN 0-471-54397-7).
- Nikolai I. Lobachevsky, Pangeometria, Agipatpatarus ken Editor: A. Papadopoulos, Dagiti Serie ti Tawidan ti Europeano a Matematika, Tomo 4, Kagimongan ti Europeano a Matematiko, 2010.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mlodinow, M.; Ti tawa ni Euklides (ti sarita ti heometria manipud ladagiti paralelo a linia aginggana ti geometry from parallel lines to hiperespasio), UK edn. Allen Lane, 1992.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Heometria iti Wikimedia Commons


text:
No Apay a Napateg ti Kinaemma Agingga Ita
“Ti sirib adda kadagidiay naemma.”—PROV. 11:2.
KANTA: 38, 69
1, 2. Apay a napukaw ti anamong ti Dios iti dati a naemma a ni Saul? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
NAEMMA ken mararaem ni Ari Saul idi rugrugi ti panagturayna iti nagkauna nga Israel. (1 Sam. 9:1, 2, 21; 10:20-24) Ngem adu dagiti dinadarasudos nga inaramidna idi agangay. Idi saan a simmangpet ni propeta Samuel idiay Gilgal iti nagtulaganda a tiempo, saan a nakauray ni Saul. Agsagsagana idin a makigubat dagiti Filisteo, ken pampanawanen dagiti Israelita ni Saul. Mabalin a napanunotna, ‘Masapul nga agtignayakon!’ Nagidaton ngarud iti Dios nupay awan karbenganna a mangaramid iti dayta. Saan a naragsakan ni Jehova.—1 Sam. 13:5-9.
2 Idi nakasangpeten ni Samuel idiay Gilgal, tinubngarna ni Saul. Imbes nga awaten dayta ni Saul, nagpambar ketdi, pinabasolna ti dadduma, ken pinalag-anna ti basolna. (1 Sam. 13:10-14) Dayta ti nangrugian dagiti agsasaruno a dakes a pasamak a nakaigapuan ti pannakaikkat ni Saul kas ari ken kangrunaanna, ti anamong ni Jehova. (1 Sam. 15:22, 23) Nupay nagsayaat ti nangrugian ni Saul, nakadakdakes ti nagtungpalanna.—1 Sam. 31:1-6.
3. (a) Ania ti kapanunotan ti adu a tattao maipapan iti kinaemma? (b) Ania dagiti saludsod a masapul a masungbatan?
3 Nakaro ti kompetensia ita isu a marikna ti dadduma a masapul a nangatngatoda ngem iti dadduma. Tapno maaramidda dayta, mabalin a lipatenda pay ketdin ti kinaemma ken kinapakumbaba. Kas pagarigan, kuna ti maysa a politiko, a dati a sikat nga artista: “Saan a pulos agaplikar kaniak ti sao a kinaemma—sapay koma ta diak agbalin a kasta.” Ngem apay a napateg ti kinaemma agingga ita? Ania ti kaipapanan ken saan a kaipapanan ti kinaemma? Ken kasano a makapagtalinaedtayo a naemma uray kadagiti narigat a situasion wenno no pilitendatayo ti dadduma? Sungbatan daytoy nga artikulo ti immuna a dua a saludsod. Masungbatan ti maikatlo a saludsod iti sumaruno nga artikulo.
APAY A NAPATEG TI KINAEMMA?
4. Kasanom a maibaga a nadursok ti maysa a tao?
4 Sigun iti Biblia, agsupadi ti kinaemma ken kinadursok. (Basaen ti Proverbio 11:2.) Nagsayaat ta nagpatulong ni David ken Jehova tapno saan a makaaramid kadagiti “nadursok a tignay.” (Sal. 19:13) Ania ti kaipapanan ti “nadursok a tignay”? No nadarasudos wenno aramiden lattan ti maysa a tao ti banag a saanna a karbengan. Gapu iti natawidtayo a basol, adda dagiti tiempo nga agbalintayo a nadursok. Ngem kas iti napasamak ken Ari Saul, no mayugalitayo ti agbalin a nadursok, mapukawto ti anamong ti Dios kadatayo. Kuna ti Salmo 119:21 maipapan ken Jehova: “Binabalawmo dagidiay . . . nadursok.” Apay?
5. Apay a serioso dagiti nadursok nga ar-aramid?
5 Nadagdagsen dagiti nadursok nga ar-aramid ngem kadagiti saan nga inggagara a kamali. Umuna, no saantayo a naemma ken napakumbaba, ditay maipakita a ni Jehova ti addaan iti karbengan a mangituray kadatayo. Maikadua, no lumbestayo iti autoridad a naited kadatayo, posible nga adda dagiti makariritayo. (Prov. 13:10) Ken maikatlo, no nakadkadlaw ti kinadursoktayo, mabalin a maibabaintayo. (Luc. 14:8, 9) Awan ti nasayaat a pagbanagan ti kinadursok. Kas ipakita ti Biblia, kanayon a pagsayaatantayo ti panagbalin a naemma.
ANIA TI RAMANEN TI KINAEMMA?
6, 7. Ania ti kinapakumbaba, ken ania ti pakainaigan ti kinaemma iti dayta?
6 Dandani agpada ti kinaemma ken kinapakumbaba. Iti Biblia, natukoy ti kinapakumbaba a kasungani ti kinapannakkel wenno kinapangas. Nadeskribir dayta kas “kinapakumbaba iti isip.” (Fil. 2:3) Makuna met a naemma ti tao a napakumbaba ta ammona no ania laeng ti kabaelanna nga aramiden, admitirenna dagiti kamalina, ken awatenna dagiti singasing ken opinion ti dadduma. Maragsakan ni Jehova no napakumbabatayo.
7 Kuna ti Biblia nga ammo ti naemma a tao ti kabaelanna nga aramiden ken ti limitasionna. Sigun iti kaipapanan ti orihinal a lengguahe a naggapuan ti sao a kinaemma, makatulong ti panagbalin a naemma tapno nasayaat ti panangtratotayo iti dadduma.
8. Ania ti dadduma a pagilasinan a saanen a naemma wenno napakumbaba ti panagpampanunot wenno panagtigtignaytayo?
8 Kaano a maibagatayo a saanen a naemma wenno napakumbaba ti panagpampanunot wenno panagtigtignaytayo? Kitaentayo ti sumagmamano a pagilasinan. Mabalin nga ipagaruptayo nga importantetayo unay wenno nangato ti pribilehiotayo. (Roma 12:16) Mabalin a nalabes ti pannakaseknantayo iti bagitayo. (1 Tim. 2:9, 10) Wenno mabalin nga ipilittayo payen ti opiniontayo gapu iti saadtayo, gapu kadagiti tattao nga am-ammotayo, wenno personal a kapanunotantayo. (1 Cor. 4:6) Kaaduanna a no kasta ti kababalintayo, ditay payen madlaw a saantayon a naemma wenno napakumbaba, ket agbalbalintayon a nadursok.
9. Apay a nagbalin a nadursok ti dadduma? Mangted iti pagarigan iti Biblia.
9 Posible nga agbalin a nadursok ti uray asino no ipalubosna a dagiti nainlasagan a tarigagay ti mangkontrol kenkuana. Gapu iti kinaambisioso, apal, ken nakaro a panagpungtot, adu ti nagbalin a nadursok. Impalubos dagiti karakter ti Biblia a da Absalom, Ozias, ken Nabucodonosor a dagiti aramid ti lasag ti mangkontrol kadakuada ket imbabain ida ni Jehova gapu iti kinadursokda.—2 Sam. 15:1-6; 18:9-17; 2 Cron. 26:16-21; Dan. 5:18-21.
10. Apay a masapul a liklikantayo a kuestionaran ti motibo ti dadduma? Mangted iti pagarigan iti Biblia.
10 Ngem adda pay dadduma a makagapu nga agbalin a saan a naemma ti maysa a tao no dadduma. Kas pagarigan, adalentayo dagiti pasamak iti Genesis 20:2-7 ken Mateo 26:31-35. Kinadursok kadi ti inaramid da Abimelec ken Pedro? Wenno saanda laeng nga ammo ti amin a detalye, wenno saanda laeng a nagpanunot a naimbag? Gapu ta ditay mabasa ti puso, maitutop laeng a saantay a dagus kuestionaran ti motibo ti dadduma kas panangipakita iti ayat kadakuada.—Basaen ti Santiago 4:12.
PANANGBIGBIG ITI PASETTAYO
11. Ania ti pakainaigan ti kinaemma iti panangbigbig iti pasettayo iti urnos ti Dios?
11 Ti panangbigbig iti pasettayo iti urnos ti Dios ti pangrugian ti kinaemma. Kas Dios ti urnos, nangted ni Jehova iti tunggal maysa kadatayo iti paset iti organisasionna. Agduduma ti pasettayo iti kongregasion, ngem napategtayo amin. Gapu iti di kaikarian a kinamanangngaasi ni Jehova, inikkanna ti tunggal maysa kadatayo iti agduduma a sagut, paglaingan, abilidad, wenno talento. Mausartayo dagita a mangidayaw kenkuana ken para iti pagsayaatan ti sabsabali. (Roma 12:4-8) Inikkannatayo ni Jehova iti annongen kas panangitalekna iti responsabilidad, ken kas panangipakitana iti panagtalek ken dayaw kadatayo.—Basaen ti 1 Pedro 4:10.
12, 13. Apay a ditay koma pakasdaawan no agbaliwbaliw ti akemtayo iti urnos ti Dios?
12 Nupay kasta, saan a permanente ti akemtayo iti urnos ti Dios. Mabalin nga agbaliw dayta iti panaglabas ti panawen. Alaentayo a pagarigan ni Jesus. Isu laeng ti kadua ni Jehova idi un-unana. (Prov. 8:22) Idi agangay, timmulong ken Jehova a nangparsua kadagiti anghel, iti uniberso, ken iti tao. (Col. 1:16) Idi kuan, nagbaliw manen ti akem ni Jesus. Umuna, nayanak ditoy daga kas awan gawgawayna nga ubing ket nagmataengan idi agangay. (Fil. 2:7) Kalpasan ti ipapatayna, nagsubli ni Jesus idiay langit kas espiritu tapno agbalin nga Ari ti Pagarian ti Dios iti tawen 1914. (Heb. 2:9) Ngem saan a dayta ti maudi a panagbaliw ti akemna. Kalpasan ti Sangaribu a Tawen a Panagturayna, iyawatto ni Jesus ken Jehova ti Pagarianna tapno “ti Dios agbalinto nga amin a bambanag iti tunggal maysa.”—1 Cor. 15:28.
13 Namnamaentayo met a mabalin nga agbaliwbaliw ti akemtayo, kaaduanna a gapu kadagiti desisiontayo. Kas pagarigan, adda kadi asawam itan? Adda kadin anakyo? Kadagiti naglabas a tawen, pinasimplem kadi ti biagmo tapno makapagpayunirka? Adda kakuykuyog dagita a desision a pribilehio ken responsabilidad. Mabalin nga umadu wenno bumassit ti maaramidantayo gapu iti panagbaliw ti kasasaadtayo. Ubingka pay kadi wenno nataengankan? Napigsaka kadi pay wenno nakapsutkan? Kanayon a kitkitaen ni Jehova ti kasayaatan a pangusaranna kadatayo. Ti laeng kabaelantayo ti namnamaenna, ken ipatpategna unay ti aniaman a maaramidantayo.—Heb. 6:10.
14. Kasano a makatulong ti panagbalin a naemma tapno makontentotayo ken agtultuloytayo a naragsak iti aniaman a situasion?
14 Naragsakan ni Jesus iti amin a naipaaramid kenkuana, ket mabalin a mariknatayo met dayta. (Prov. 8:30, 31) Saan a marikna ti naemma a tao a makauma dagiti responsabilidad wenno trabahona iti kongregasion. Saan a dagiti mabalin a pribilehiona iti masanguanan wenno ti pribilehio a naragpat ti dadduma ti nakaipamaysaanna. Imbes ketdi, usarenna ti pigsana a mangitungpal ken mangtagiragsak iti agdama a responsabilidadna gapu ta ibilangna dayta a naggapu ken Jehova. Kasta met, naimpusuan a raemenna ti annongen wenno akem nga inted ni Jehova iti dadduma. Makatulong kadatayo ti kinaemma tapno naragsaktayo a mangpadayaw ken mangsuporta iti dadduma.—Roma 12:10.
TI SAAN A KAIPAPANAN TI KINAEMMA
15. Ania ti maadaltayo iti kinaemma ni Gideon?
15 Nagsayaat nga ulidan ni Gideon iti panagbalin a naemma. Idi damo a nagparang kenkuana ti anghel ni Jehova, imbaga a dagus ni Gideon ti kinanumona. (Uk. 6:15) Idi inawatna ti inted ni Jehova a pribilehiona, sinigurado ni Gideon a talaga a naawatanna ti maipapaaramid kenkuana ken nagpaiwanwan ken Jehova. (Uk. 6:36-40) Nakaturtured ni Gideon ngem nagannad latta. (Uk. 6:11, 27) Saanna nga inusar ti pribilehiona tapno agbalin a natan-ok. Imbes ketdi, nagawid a dagus idi naaramidnan ti annongenna.—Uk. 8:22, 23, 29.
16, 17. Ania ti masapul a tingitingen ti naemma a tao no kalatna ti rumang-ay iti naespirituan?
16 Saanna a kayat a sawen a no naemmatayo saantayon a pulos rumagpat wenno umawat iti kanayonan a pribilehio. Parparegtaennatayo amin ti Biblia a rumang-ay. (1 Tim. 4:13-15) Ngem kaipapanan kadi dayta ti kanayon a panagbaliw iti pribilehio? Saan. Babaen iti tulong ni Jehova, kabaelantayo ti rumang-ay iti naespirituan aniaman ti agdama a pribilehiotayo. Kabaelantayo nga itultuloy a pasayaaten dagiti inted ti Dios nga abilidadtayo ket mausartayo dagita nga agaramid iti naimbag.
17 Sakbay nga awaten ti naemma a tao ti baro a responsabilidad, ammuenna nga umuna ti maipapaaramid kenkuana. Kalpasanna, tingitingenna ti kasasaadna. Kas pagarigan, maitungpalna ngata dagiti kanayonan a trabaho wenno responsabilidadna a saanna a mabaybay-an ti dadduma a napateg a bambanag? Mabalin ngata a maited iti sabali ti dadduma kadagiti agdama nga annongenna tapno maaramidna ti baro a responsabilidadna? No ti sungbat iti maysa kadagita a saludsod ket saan wenno agpada a saan, baka adda sabali a mas makabael a mangibaklay pay laeng iti dayta a responsabilidad. Makatulong ti panagkararag ken realistiko a panangtingiting iti abilidad ken limitasiontayo tapno saantayo a madagsenan. No naemmatayo, matignaytayo a mangibaga iti saan.
18. (a) No naemmatayo, ania ti aramidentayo no adda baro nga annongen wenno pribilehiotayo? (b) Ania ti maitulong ti Roma 12:3 iti naemma a tao?
18 No umawattayo iti baro nga annongen, makasursurotayo iti kapadasan ni Gideon a saantayo nga agballigi no awan ti panangidalan ken pamendision ni Jehova. Naawistayo ngamin a makipagna a sieemma iti Diostayo. (Mik. 6:8) Isu a no adda baro a responsabilidadtayo, masapul nga ikararagtayo ti panangiwanwan ni Jehova babaen iti Saona ken iti organisasionna. Masapul a sursuruentayo nga itunos ti addangtayo iti panangidalan ni Jehova. Laglagipentayo a ti kinapakumbaba ni Jehova, saan ket a ti bukodtayo nga abilidad, ti mamagbalin kadatayo a “naindaklan.” (Sal. 18:35) Gapuna, makatulong ti naemma a pannakipagnatayo iti Dios tapno saan unay a nangato wenno nababa ti panagkitatayo iti bagitayo.—Basaen ti Roma 12:3.
19. Apay a masapul nga agbalintayo a naemma?
19 Gapu ta ni Jehova ti Namarsua kadatayo ken ti Soberano iti Uniberso, masapul nga ipaay ti naemma a tao ti dayaw a maikari ken Jehova. (Apoc. 4:11) Makatulong ti kinaemma tapno agbalintayo a nagaget ken naragsak iti akem nga inted ti Dios kadatayo. Lapdannatayo ti kinaemma nga agaramid iti di umiso, iti kasta, agkaykaysa dagiti adipen ni Jehova. Tignayennatayo met ti kinaemma a mangyun-una iti dadduma imbes a ti bagitayo, ken tulongannatayo nga agbalin a naannad tapno ditay makaaramid kadagiti nadagsen a basol. Ngarud, agingga ita, napateg ti kinaemma kadagiti adipen ti Dios, ket ipatpateg ni Jehova dagiti mangipakpakita iti dayta. Ngem kasanon no maipasangotayo iti narigat a situasion? Ilawlawag ti sumaruno nga artikulo no kasano a makapagtalinaedtayo a naemma kadagiti narigat a kasasaad.


text:
TI PAGWANAWANAN
—PAGADALAN NGA EDISION
Mayo 2017
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Hulio 3-30, 2017.
Tulongan Dagiti “Ganggannaet” nga ‘Agserbi ken Jehova Buyogen ti Panagrag-o’
Kasanotayo a makasabaan a nasayaat dagiti refugee a saan pay a makaam-ammo ken Jehova?
Panangtulong iti Annak Dagiti “Ganggannaet”
No dakayo ket nagannak nga immakar iti sabali a lugar, kasanoyo a matulongan dagiti annakyo nga agsursuro maipapan ken Jehova iti kasayaatan a pamay-an? Kasano a makatulong ti dadduma?
PAKASARITAAN TI BIAG
Nasursuruak ti Dadduma Uray Umelak
Saan a makangngeg ken umel ni Walter Markin ngem naragsak latta nga agserserbi ken Apo Jehova.
Diyo Koma Ipalubos a Lumamiis ti Ayatyo
Limmamiis ti ayat ti dadduma a Kristiano idi un-unana. Ania ti makatulong kadatayo tapno agtultuloy a nabara ti ayattayo ken Jehova?
“Ay-ayatennak Kadi nga Ad-adda Ngem Dagitoy?”
Insuro ni Jesus ken Pedro no ania ti kapatgan. Mabalintayo kadi met a suroten dayta?
No Kasano a Tinulongan ni Gayo Dagiti Kakabsatna
Asino ni Gayo, ken apay a kasapulan a tuladentayo ti inaramidna?
Nakaragragsak ti Simple a Biag
Apay a pinasimple ti maysa nga agassawa ti biagda? Kasanoda a naaramid dayta? Apay a naragsakanda iti dayta?
MANIPUD ITI ARCHIVES
“Ad-adda a Rimmegta ken Bimmara ti Ayat iti Pusomi”
Idi nalpas ti kombension idi 1922, ania ti inaramid dagiti Estudiante ti Biblia maipapan iti ‘pannakaiwaragawag ti Ari ken ti Pagarianna’?


text:
TI PAGWANAWANAN
—PAGADALAN NGA EDISION
Septiembre 2017
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Oktubre 23 agingga iti Nobiembre 26, 2017.
Patanoren ti Panagteppel
Kasano a makatulong dagiti pagarigan iti Biblia tapno masursurotayo ti agteppel? Apay a masapul a sursuruen dayta dagiti Kristiano?
Tuladen ti Asi ni Jehova
Naminsan, inyam-ammo ni Jehova ti bagina ken Moises babaen ti panangipakaammona iti nagan ken kababalinna. Maysa kadagiti immuna a kababalin nga imbaga ti Dios ket ti asina. Ania daytoy a galad, ken apay a paginteresantayo?
PAKASARITAAN TI BIAG
Nabendisionanak a Makipagtrabaho Kadagiti Naespirituan a Kakabsat
Saan a malipatan ni David Sinclair ti ragsak ken pribilehio a nakatrabahuanna dagiti matalek a kakabsat iti uneg ti 61 a tawenna iti Brooklyn Bethel.
Ti “Sao ti Diostayo” Agtalinaed iti Agnanayon
Ti latta Biblia ti kaaduan a mailaklako a libro uray no ginasut a tawenen ti kadaanna, ken uray no nasubok gapu iti lengguahe, gobierno, ken nabusor ti pannakaipatarusna.
Ti Sao ti Dios Adda Bilegna
Adu ti dakkel ti nagbalbaliwanna gapu iti panangadalda iti Sao ti Dios. Ania ti kasapulan tapno matulongannatayo ti Sao ti Dios?
Agbalinka a Natured ken Agtignayka
Apay a masapul a naturedtayo, ken kasano nga agbalintayo a natured?


text:
Tuxedo Site—Pappapintasen Dagiti Boluntario
Alas 6:45 iti gagangay nga agsapa iti Tuxedo, New York. Asul ti langit, ken naabbungotan iti naingpis a yelo ti bassit a danaw nga asideg iti uppat-kadsaaranna a pasdek a sumsumrekan dagiti agkabannuag a lallaki ken babbai. Nakabado ken nakasapatosda iti pangtrabaho. Naggapuda ita nga agsapa kadagiti hotel ken balbalay sadiay ken iti dadduma pay a paset ti New York—Patterson, Wallkill, ken uray idiay Brooklyn, agarup 80 a kilometro ti kaadayona.
Ngem sakbay pay dayta, kaaduan kadakuada ti naggapun kadagiti ad-adayo pay a lugar, manipud iti amin a paset ti United States ken dadduma a pagilian. Nagboluntarioda nga agtrabaho ditoy—adda makalawas, innem a lawas, ken mabaybayag pay ti dadduma. Bukodda a gastos ti pinagpleteda ken saanda a masuelduan. Ngem naragsakda nga addada ditoy.
Ita nga aldaw, adda agarup 120 a boluntario, ngem manayonan pay dayta kadagiti sumaganad a bulan. Sumrekda iti kuarto a panganan sada agtugaw a sagsasangapulo iti maysa a lamisaan. Adu ti agkapkapen bayat nga agadiwara ti angot ti bacon manipud iti kosina. Iti eksakto nga alas 7:00 ti agsapa, mabuyan kadagiti TV ti pannakailawlawag ti maysa a teksto iti Biblia. Kalpasan ti 15 a minuto, idasaren dagiti waiter ti pamigat. Malaksid iti bacon, mangidasarda met iti tinapay, itlog, ken oatmeal. Nagadu ti makan!
Kalpasan ti pangserra a kararag iti ngudo ti pannangan, agsaganadan nga agtrabaho. Dagiti agtrabaho iti konstruksion ket naragsakda nga agsasarita bayat nga isusuotda dagiti hard hats, safety glasses, narangrang a vest, ken nadagsen a tool belts.
Ti trabahoda ket papintasen ti dati a pasilidad ti International Paper Company iti Tuxedo tapno pagbalinenda a pagisaganaan para iti pannakaibangon ti sangalubongan a hedkuarter dagiti Saksi ni Jehova a maipatakder iti sumagmamano a kilometro, nga asideg iti ili ti Warwick. Maar-aramid dagiti siled a pagnaedan ken opisina kadagiti datin a pasdek, agraman dagiti pagtrabahuan ken bodega. Idi Martes, Marso 12, 2013, inaprobaran ti lokal a planning board ti plano para iti dayta a lugar iti Tuxedo.
Kasano ti pannakapasangbay dagiti temporario a boluntario idi kasangsangpetda kadagiti pagdagusanda? “Apagsangpetmo,” kuna ni William a taga-New Jersey, “ibaga kenka dagiti receptionist dagiti masapul a maammuam—no ayan ti siledmo, ti direksion dagiti mabalinmo a papanan, no kasano nga usaren dagiti tulbek. Amin ket tumulong kenka. No addakan iti Tuxedo, maam-ammom ti crew leader-mo kalpasan ti pamigat, sa ilawlawagna no ania dagiti aramidem.”
Ania ti rikna dagiti agtrabtrabaho ditoy? Ni Yajaira ken ni lakayna ket naggapu iti Puerto Rico ken tumultulongda iti framing ken drywall. “Agriingkami iti agarup 4:30 ti parbangon,” kunana. “Urnosenmi ti siledmi, agkapekami, sa mapankamin iti bus a paglugananmi. No mumalemen, nabannogkamin ngem kasla awan inggana ti panagkakatawami. Nakaragragsakkami amin!”
Nalikmut iti kabakiran ti nagatang a daga iti Warwick. Ti agassawa a da Zach ken ni Beth a taga-Minnesota ket tumultulong iti pannakaisagana dagiti pagibangonan iti Warwick. Idi nasaludsod no apay nga immayda ditoy, kuna ni Beth: “Mamatikami nga awanen ti nasaysayaat a panggep iti biag no di ti agserbi ken Jehova. Kayatmi nga usaren dagiti paglainganmi nga agserbi kenkuana.”


text:
Ensiklopedia
Ti maysa nga ensiklopedia ket maysa a nakatiponan dagiti ammo wenno pannakaammo ti tattao. Daytoy a termino ket naggapu iti balikas a Griego nga eYkύkλιoς πaιδeίa, enkyklios paideia ("iti uneg ti sirkulo ti pangisuro"). Manipud iti balikas a eYkύkλιoς, a kayatna a sawen ket circuit shaped a buklen dagiti balikas a kύkλoς wenno circuit ken πaιδeίa, wenno pangisuro/pangsuro.
Dagiti ensiklopedia ket mabalin a naglaon iti nalawa a pannakaammo iti agduduma a sakup (Ti Encyclopædia Britannica ti maysa a mabigbig a pagarigan), wenno mabalin a naglaon laeng iti maipapan iti maysa a partikular a sakup (kas koma dagiti ensiklopedia ti medisina wenno filosofia). Adda met dagiti ensiklopedia a naglaon iti topiko maipapan iti maysa a partikular a cultura wenno nailian a panirigan, kas koma iti Great Soviet Encyclopedia.


text:
Mangga
Ti mangga ket isu ti nalasag nga adda bukelna a bunga ken tagikua ti henero ti Mangifera, daytoy ket buklen dagiti nadumaduma nga agbungbunga a tropikal a kayo iti agsabsabong a mula ti pamilia ti Anacardiaceae. Ti mangga ket patneng iti Abagatan nga Asia, nga idiay ti nagtaudanna ken nakaiwarasanna iti sangalubongan ken nagbalin a maysa kadagiti kaaduan a naimuyongan a bunga iti tropiko. Bayat a dagiti sabali a sebbangan ti Mangifera (a kas ti Mangifera foetida, mangga ti kabalio) ket ad-adu pay naimuyongan, ti Mangifera indica – ti 'kadawyan a mangga' wenno 'Indian mango' – ket isu laeng ti kadawyan a naimuyongan a mangga kadagiti adu a rehion ti tropiko ken subtropiko. Daytoy ket isu ti nailian a bunga iti India,[1] Pakistan ken ti Filipinas, ken ti nailian a kayo ti Banglades.
Kadagiti nadumaduma a kultura, ti bunga ken bulbulongna ket inus-usar kadagiti rito a kas dekorasion a sabong kadagiti panagkallaysa, dagiti rambakan a publiko ken dagiti relihioso a seremonia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "National Fruit". GOI. Naala idi 9 Hulio 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mangga iti Wikimedia Commons


text:
Mano ti Saksi ni Jehova iti Intero a Lubong?
Kasano ti panangbilangyo iti miembroyo?
Dagiti laeng aktibo a mangikaskasaba iti naimbag a damag maipapan iti Pagarian ti Dios iti kada bulan ti mairaman iti bilangmi a Saksi ni Jehova. (Mateo 24:14) Karaman ditoy dagiti bautisado a Saksi ken uray dagiti saan pay a bautisado ngem kualipikado a makiraman iti trabaho a panangasaba.
Masapul kadi nga agdonar ti maysa tapno agbalin a miembro?
Saan. Awan pakainaigan ti donasion no ti maysa ket maibilang kas Saksi wenno no isu ket addaan iti espesipiko nga annongen wenno pribilehio iti organisasionmi. (Aramid 8:
Kasanoyo nga ammo no mano ti aktibo a mangaskasaba?
It-ited dagiti Saksi iti lokal a kongregasionda ti reportda mainaig iti magapgapuananda iti panangasaba iti kada bulan. Boluntario dayta a panagreport.
Mapagtitipon dagiti report iti kongregasion, sa maipatulod ti pakadagupan dayta iti lokal a sanga nga opisina. Ti met sanga nga opisina ti mangipatulod iti sangalubongan a hedkuartermi ti pakadagupan ti tunggal pagilian wenno teritoria.
Iti ngudo ti tunggal tawen serbisio, * maammuan ti kangatuan a bilang dagiti Saksi iti tunggal daga bayat dayta a tawen. Mapagtitipon dagitoy a bilang tapno maammuan no mano ti Saksi iti intero a lubong. Dagiti detalyado a report ti tunggal pagilian, a pakairamanan dagiti kapadasan iti panangasaba, ket maikabil iti Tinawen a Libro Dagiti Saksi ni Jehova. Maparparegtakami kadagitoy a report, a kas met laeng kadagiti report a nangparegta kadagiti nagkauna a Kristiano.—Aramid 2:
Iramramanyo kadi iti bilang ti miembroyo dagiti makikadkadua iti organisasionyo a saan a mangaskasaba?
Nupay saanmi nga iramraman dagitoy iti bilang dagiti Saksi, abrasaenmi ida kadagiti kongregasionmi. Kaaduan kadakuada ti umat-atender iti tinawen a Pananglaglagip iti ipapatay ni Kristo. Mapattapatta ti bilang dagitoy babaen ti panangikissay ti bilang dagiti Saksi iti bilang dagiti timmabuno iti daytoy nga okasion. Idi 2017, ti bilang ti immatender iti Memorial ket 20,175,477.
Adu kadagiti saan nga umat-atender kadagiti gimong ti mabembenepisiaran iti programa a libre a panagadal iti Biblia kadagiti pagtaengan. Bayat ti 2017, nakaikonduktakami iti promedio a 10,071,524 a panangyadal iti Biblia iti kada bulan, a dadduma kadagitoy ket sumagmamano nga indibidual nga aggigiddan a mayadalan.
Apay a nangatngato ti bilang ti sensus ti gobierno a kaadu ti Saksi ngem iti ibagbagayo a bilangyo?
Dagiti ahensia ti gobierno nga agsensus ket masansan nga ammuenda ti bilang babaen ti panangdamagda kadagiti tattao no ania a grupo ti relihion ti nakaikamenganda. Kas pagarigan, kuna ti U.S. Census Bureau a ti surbeyda ket “naisayangkat tapno maammuan no dagiti napagsaludsodan ket ibilangda ti bagbagida a miembro ti maysa a relihion,” sa innayonna a ti resulta a bilang ket “agdepende iti personal nga opinion, saan ket nga iti pudno nga impormasion.” Iti kasupadina, dagiti laeng mangaskasaba ken mangireport iti magapgapuananda iti dayta nga aktibidad ti ibilangmi a Saksi ni Jehova, saan a dagidiay mangibagbaga laeng a Saksida.
^ par. 2 Ti maysa a tawen serbisio ket manipud Septiembre 1 agingga iti Agosto 31 ti sumaruno a tawen iti kalendario. Kas pagarigan, ti 2015 a tawen serbisio ket manipud Septiembre 1, 2014 agingga iti Agosto 31, 2015.
^ par. 16 Ti maysa a tawen serbisio ket manipud Septiembre 1 agingga iti Agosto 31 ti sumaruno a tawen iti kalendario. Kas pagarigan, ti 2015 a tawen serbisio ket manipud Septiembre 1, 2014 agingga iti Agosto 31, 2015.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Kasano a Maaddaanak iti Interes nga Agehersisio?
Kuna ti Biblia: ‘
Ti panagsanay iti bagi ket makagunggona.’ (1 Timoteo 4:8) Adu nga agtutubo ti mangibaga a “Masapul nga agehersisioak.” Ngem masadutda met a mangaramid iti dayta.
“Idi haiskulak, nagadu nga estudiante ti saan a nakapasa iti P.E. idinto ta kas kalaka dayta iti pannangan!”—Richard, 21.
“Kuna ti dadduma nga apay koma nga agtaraytarayka pay laeng iti kainitan agingga nga agling-et ken mabannogka idinto ta mabalinmo met ti agay-ayam iti video game a kasla ar-aramidemon dayta.”—Ruth, 22.
No kasta ti marikriknam, kitaem ti tallo a pagsayaatanna no regular nga agehersisioka.
1. Pumigsa ti resistensiam. “
Sangkaibaga ni tatangko nga agsakitak no diak agehersisio,” kuna ti 19 anyos a ni Rachel.
2. Mangiruar ti utekmo kadagiti kemikal a mangparelaks kenka. “
No nagadu ti pampanunotek, kumalma ti riknak no agtarayak,” kuna ni Emily nga agtawen iti 16. “
Lumag-an ngamin ti riknak ken mabang-aranak.”
3. Rumagsakka. “
Kaykayatko no addaak iti ruar,” kuna ni Ruth, “
isu a karaman iti ehersisiok ti panaglangoy, panagbisikleta, hiking, ken snowboarding.”
Tapno Agballigika: Mangyeskediulka iti uray 20 la a minuto iti mamitlo iti kada lawas para iti makapaganaygay a pisikal nga aktibidad a magusgustuam.
Laglagipem: Nupay adda met epektona ti natawidmo a kasasaad ti salun-at, masansan nga agpannuray ti salun-atmo iti piliem nga estilo ti panagbiag. Isu a no ibagam a masapul nga agehersisioka, makaammoka no aramidem dayta wenno saan!
Ammuem ti Ad-adu Pay
AGRIINGKAYO!
Tapno Nasalsalun-atka—Kanayon nga Agwatwatka
Makagunggona ti panagehersisio iti amin a tattao aniaman ti edadda ken din kasapulan a mapanka pay iti gym tapno maaramidam dayta.


text:
TI BIBLIA BALBALIWANNA TI BIAG
Naranggasak Idi ken Napno ti Pusok iti Sakit ti Nakem
PANNAKAYANAKNA: 1974
NAKAYANAKANNA: MEXICO
PAKASARITAANNA: NARANGGAS A BARITO, AGRESIBO A MANNAKILABAN
TI NAPALABASKO:
Nayanakak idiay Ciudad Mante, maysa a napintas a rehion ti Tamaulipas, Mexico. Kaaduan a tattao iti dayta a siudad ket naparabur ken nasingpet. Ngem makapaliday ta delikado ti aglawlaw gapu kadagiti sindikato.
Uppatkami nga agkakabsat a lallaki. Siak ti maikadua. Pinabuniagandak dagiti nagannakko iti Katoliko. Idi dimmakkelakon, nagbalinak a maysa kadagiti parakanta ti simbaan. Kayatko a maay-ayo ti Dios ta napalalo ti butengko a maukom ken matutuok iti impierno.
Idi agtawenak iti lima, pinanawannakami ni tatangko. Isu a napalalo ti ladingitko ken nariknak nga adda kurang iti biagko. Ay-ayatenmi unay ni Tatang isu a diak maawatan no apay a pinanawannakami. Adu nga oras nga awan ni Nanang iti balaymi ta kasapulan nga agtrabaho tapno mabiagnakami nga agkakabsat.
Ginundawayak dayta a situasion isu nga aglibasak no kua iti klasemi tapno makikaduaak kadagiti in-inauna ngem siak. Sinursuruandak nga agsao iti dakes, agsigarilio, agtakaw, ken makidinnanog. Gapu ta kayatko a kontrolen ti dadduma, nagsursuroak iti boksing, wrestling, martial arts, ken panagusar kadagiti armas. Nagbalinak a naranggas a barito. Kanayon a karamanak kadagiti panagpipinnaltog, ken adda dagiti gundaway a nabaybay-anak a nadigus iti dara, ken matmatayen iti kalsada. Nagkaro la ketdi a ladingit ti maiparpariknak ken ni nanangko kada masarakannak a kasta ken itaraynak iti ospital!
Idi agtawenak iti 16, bimmisita iti balaymi ti gayyemko idi ubingak a ni Jorge. Imbagana kadakami nga isu ket maysa a Saksi ni Jehova ken adda kayatna nga ibaga a napateg a mensahe. Inusarna ti Biblia a nangilawlawag kadagiti patpatienna. Diak pay pulos nabasa idi ti Biblia, isu a naragsakanak a nakaammo iti nagan ti Dios ken kadagiti panggepna. Dinamag ni Jorge no kayatmi ti agpayadal iti Biblia, ket inawatmi dayta.
NO KASANO A BINALBALIWAN TI BIBLIA TI BIAGKO:
Permi a nabang-aranak a nakaammo iti kinapudno maipapan iti impierno—saan gayam nga isursuro dayta ti Biblia. (Salmo 146:4; Eclesiastes 9:5) Idi naadalko dayta, saanen a napalalo ti butengko iti Dios. Imbes ketdi, imbilangkon ti Dios kas naayat nga Ama, a pagsayaatan dagiti annakna ti pampanunotenna.
Bayat nga umun-uneg ti pannakaammok iti Biblia, nakitak a masapul a balbaliwak ti personalidadko. Kasapulan a sursuruek ti agbalin a napakumbaba ken isardengkon ti kinaranggasko. Nakatulong kaniak ti balakad ti 1 Corinto 15:33: “Dagiti dakes a pannakitimpuyog dadaelenda dagiti makagunggona nga ugali.” Naawatak a tapno mabalbaliwak ti personalidadko, masapul nga isardengko ti makikadua kadagiti tattao a dakes ti impluensiana kaniak. Isu a tinallikudak dagiti dati a gagayyemko ket nakigayyemak kadagiti pudno a Kristiano iti kongregasion—tattao a mangsolsolusion kadagiti saanda a pagkikinnaawatan babaen iti panangsurotda kadagiti prinsipio ti Biblia, saan ket a babaen iti danog wenno aniaman a kita ti kinaranggas.
Dakkel pay ti epekto kaniak ti kuna ti Roma 12:17-19: ‘Dikay subadan ti dakes iti dakes iti asinoman. No mabalin, agingga a makapagpannuray kadakayo, makikappiakayo iti amin a tattao. Dikay ibalesan ti bagbagiyo, ta adda a naisurat: “Kukuak ti pammales; supapakakto, kuna ni Jehova.”’ Naakseptarkon a ni Jehova ti mangikkatto iti kinaawan hustisia iti bukodna a pamay-an ken tiempo. In-inut a nabalbaliwak ti naranggas a kabibiagko.
Diak pulos malipatan ti napasamak iti maysa a rabii bayat nga agaw-awidak. Maysa a grupo dagiti agtutubo iti dati a kalabanmi a gang ti dimmarup kaniak. Kinabilnak ti liderda, sa imbugkawna, “Lumabanka!” Iti dayta a kanito, nagkararagak iti apagbiit ken Apo Jehova a tulongannak a mangandur iti dayta. Nupay permi a kayatko ti agibales, tinarayak ketdi ida. Kabigatanna, nasabatko manen ti lider ti gang. Nagburek ti darak ket kayatko ti agibales. Ngem siuulimek a nagpakaasiak manen ken Jehova a tulongannak a mangkontrol iti bagik. Nasdaawak ta inasitgannak sa kinunana: “Pakawanennak iti napasamak idi rabii. Ti agpayso, kayatko ti agbalin a kas kenka. Kayatko ti agadal iti Biblia.” Imbag laengen ta nakontrolko ti pungtotko! Gapu iti dayta, nagadal met iti Biblia.
Makapaladingit ta iti daydi a tiempo, insardeng ti pamiliak ti agadal iti Biblia. Ngem natibker ti desisionko nga agtultuloy nga agadal ken diak ipalubos nga adda mangpasardeng kaniak. Ammok a babaen ti regular a pannakikaduak kadagiti agdaydayaw iti Dios, maagasan dagiti sugat ti pusok ken maaddaanak iti pamilia a kasapulak. Nagtultuloy nga immuneg ti pammatik, ket idi 1991, nabautisaranak kas maysa a Saksi ni Jehova.
NO KASANOAK A NAGUNGGONAAN:
Naturay ken naranggasak idi, ken napno ti pusok iti sakit ti nakem. Ngem naan-anay a binalbaliwan ti Biblia ti biagko. Ipakpakaammok itan ti mensahe ti Biblia maipapan iti talna iti amin a mayat a dumngeg. Ita, 23 a tawenen nga agserserbiak kas full-time a manangaskasaba.
Adda met idi gundaway a nagserbiak kas volunteer iti branch office dagiti Saksi ni Jehova idiay Mexico. Naam-ammok sadiay ti maysa a naragsak a balasang a Kristiano nga agnagan Claudia. Nagkasarkami idi 1999. Agyamyamanak unay ken Jehova iti panangipaayna kaniak iti napudno nga asawa!
Nagserbikami iti kongregasion a Mexican Sign Language tapno matulonganmi dagiti umel a mangam-ammo ken Jehova. Kalpasanna, naimbitarankami nga umakar idiay Belize tapno isuromi kadagiti tattao sadiay ti maipapan iti Biblia. Adayo a nasimsimple ti biagmi ditoy, ngem adda ti amin a kasapulanmi tapno agbalinkami a naragsak. Saanmi nga isukat dayta iti aniaman.
Idi agangay, intuloy ni Nanang ti agadal iti Biblia ket nabautisaran. Nagbalin met a Saksi ni Jehova ni manongko, ti asawana, ken dagiti annakda. Agserserbi metten ken Jehova ti dadduma kadagiti dati a gagayyemko a nangibagaak maipapan iti mensahe ti Pagarian.
Makapaladingit ta natay ti dadduma a kapamiliak ta dida binalbaliwan ti naranggas nga ugalida. No saanak a nagbalbaliw, kasta met koma ti napasamak kaniak. Agyamyamanak ken Ama Jehova ta inyasidegnak kenkuana ken kadagiti agdaydayaw kenkuana a nakaan-anus ken nakasingsingpet a nangisuro kaniak a mangyaplikar kadagiti prinsipio ti Biblia.


text:
Etanol
Ti etanol makunkuna pay a ti etiliko nga alkohol, puro nga alkohol, alkohol ti bukbukel, wenno mainum nga alkohol, ket maysa a nalaka nga agbalbaliw, aggil-ayab, awan maris a likido nga adda ti estruktural a pagannurotan iti CH3CH2OH, kankanayon daytoy a naipangyababaan a kas ti C2H6O. Daytoy ket sikoaktibo a druga ken maysa kadagiti kaduogan a naamammuan a pangpalpaliwa a druga, ti etanol ket agpataud ti kasasaad a naamammuan a kas ti pannakabartek ti alkohol no inumen daytoy. Daytoy ket ket kalatakan a kas ti kita ti alkohol a mabirukan kadagiti mainum nga alkohol, daytoy ketmaus-usar pay kadagiti termometro, kas maysa a panagnawnaw, ken kas maysa a sungrod. Iti sapasap a panag-usar, daytoy ket simple laeng a tinawtawagan ti alkohol wenno arak.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Etanol iti Wikimedia Commons


text:
Imperio a Bisantino
Ti Imperio a Bisantino (wenno Bisansio) ket isu idi ti Imperio ti Akindaya a Romano idi agdama a panawen iti Naladaw a Taga-ugma ken ti Tengnga a Panawen, a naisentro idiay kapitolio iti Konstantinopla. Nalaka a naam-ammuan a kas ti "Imperio a Romano" (Griego: Baσιλeίa Ῥwuaίwv, Basileia Rhōmaiōn;[2] Latin: Imperium Romanum) wenno Romania (Ῥwuavίa) kadagiti nagtaeng ken dagiti kaarrubana, isu daytoy ti dagus a panagtultuloy iti Taga-ugma a Romano nga Estado ken dagiti nataripato nga estado a tinawtawid ti Romano.[3] Ti Bisansio tatta nga aldaw ket maisalsalumina manipud ti husto a taga-ugma a Roma a daytoy ket naitudo iti Gresia a kultura, a naidasig babaen ti Kristianidad nga ad-addu ngem ti Romano a politeismo ken kaaduan idi nga agsasao ti Griego nga adadda ngem ti agsasao iti Latin.[3]
Ti panagilaslasin ti Imperio a Romano ken Imperio a Bisantino ket moderno a kapanunutan laeng, saan a mabalin nga ikkan ti petsa ti panagsina dagitoy; nupay kasta, dagiti kangrunaan a puntos ket dagiti inaramid ti Imperio a Romano nga administratibo a panagbingbingay iti lumaud ken akindaya a gudua idi 285 babaen ni Emperador Dioklesiano (r. 284–305),[4] ken ti panangipato ni Emperador Konstantino I (r. 306–337) idi 324 ti panangiyakar ti kapitolio manipud idiay Nicomedia (idiay Asia Minor) idiay Bisansio idiay Bosporo , a daytoy ket nagbalin a ti Konstantinopla, ti "Siudad iti Konstantino" (maisublat pay a ti "Baro a Roma").[n 1] Ti Imperio a Roma ket kanungpalan a nabingbingay idi 395 AD kalpasan ti ipupusay ni Emperador Teodosio I (r. 379–395), nga isu daytoy a petsa ket nangruna unay no ti Imperio a Bisantino (wenno Dumaya nga Imperio a Romano) ket maikapanunutan a sibubukel a nailasin manipud ti Laud. Ti panaglasat ti pakasaritaan ti maitutop a Bisantino ket kanungpalan a nangrugi idi panawen ti panagturay ni Emperador HeraKlio (r. 610–641), gapu ta ni Heraklio ket nangibangon ti baro nga estado kalasan ti panagrepormana ti buyot ken administrasion babaen ti pinakayamammo dagiti tema ken ken babaen ti panagbalbaliw ti opisial a pagsasao iti Imperio manipud ti Latin iti Griego.[6]
Idi panagrugrugi ti panagapday ti Akinlaud nga Imperio a Romano ken napisi kadagiti sabsabali a pagarian, ti Imperio a Bisantino nagtultuloy a nagbiag, a daytoy ket umadda pay laeng kadagiti ribribo a tawen manipud ti panagrugina idi maika-14 a siglo aginggana ti Panakatuang iti Konstantinopla idi 1453. Idi panawen ti kaaddana, nabati daytoy a kas ti maysa kadagiti kabilegan ti ekonomia, kultura, ken puersa ti milisia iti Europa, nupay adu kadagitipanakapaay ken panakapukaw dagiti teritoriona, kangrunaan idi panawen ti Romano–Persiano ken Gubgubat a Bisantino–Arabo . Nagungar ti Imperio idi panawen ti Masedonia a dinastia, ken immungar manen a nagbalin a maysa a nabileg idiay Dumaya a Mediteraneo babaen idi naladaw a maika-10 a siglo, a maisuppiatan ti Kalipato patimi.
Kalpasan idi 1071, nupay kasta, kaaduan iti Asia Menor, ti puso daytoy nga Imperio, ket napukaw babaen dagiti Seljuk a Turko. Ti Komnenos a panagipulang ket nakagay-at ken nakabangon ti bassit a panagturay idi maika-12 a siglo, ngem ti sumaganad nga ipupusay ni Emperad Andronikos I Komnenos (r. 1183–1185) ken ti gibusan iti Komnenos a dinastia idi naladaw a maika-12 a siglo, ti Imperio ket naapday manen. Ti Imperio ket nakaala ti makapatay a kabil idi 1204 manipud ti Maikapat a Krusada, a daytoy idi ket nawara ken nabingbingay kadagiti agsupsupiat a Bisantino a Griego ken dagiti Latin a pagturayan.
Nupay ti dumteng a panagungar iti Konstantinopla ken panagbangon manen iti Imperio idi 1261, babaen dagiti Paleologo nga emperador, ti Bisansio ket nagtultuloy nga isu kadagiti maysa laeng a kasuppiat nga estado iti dayta a lugar kadagiti kinaudi a 200 a tawtawen a kaaddana. Nupay kasta, daytoy a panawen ket isu ti kasayaatan a panagpataud kadagiti kultura iti Imperio.[7] Dagiti nagsasaruno a sibil a gubgubat idi maika-14 a siglo ket nagsusop kadagiti kapisa ti Imperio, ken kaaduan kadagiti nabatbati a teritoriona ket napukaw kadagiti Gubgubat a Bisantino–Otomano, a nagsardeng idi Pannakatuang iti Konstantinopla ken ti pannakarukma kadagiti nabatbati a teritorio babaen ti Imperio nga Otomano idi maika-15 a siglo.
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ i immuna a panakainaganan iti "Baro a Roma" iti maysa nga opisial a dokumento ket mabirukan kadagidiay kanon iti Umuna a Konseho iti Konstantinopla (381), a daytoy ket inu-usar ti panagpasingked ti panagtunton a ti tugaw a makaama iti Konstantinopla ket maikadua laeng manipud iti Roma.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kazhdan 1991, p. 344.
- ^ Kazhdan & Epstein 1985, p. 1.
- ^ a b Millar 2006, pp. 2, 15; James 2010, p. 5; Freeman 1999, pp. 431, 435–437, 459–462; Baynes & Moss 1948, "Introduction", p. xx; Ostrogorsky 1969, p. 27; Kaldellis 2007, pp. 2–3; Kazhdan & Constable 1982, p. 12; Norwich 1998, p. 383.
- ^ Treadgold 1997, p. 847.
- ^ Benz 1963, p. 176.
- ^ Ostrogorsky 1969, pp. 105–107, 109; Norwich 1998, p. 97; Haywood 2001, pp. 2.17, 3.06, 3.15.
- ^ Cameron 2009, p. 221.


text:
Homero
Iti Lumaud a klasiko a tawid, ni Homero ( /ˈhoʊmər/; Griego: Ὅunpoς, Hómēros) ket isu ti nangsurat ti Iliad ken ti Odisea, ken nairaraeman a kas ti kalatakan a taga-ugma a Griego nga epiko a mannaniw. Dagitoy nga epiko ket naisanglad iti rugi ti Lumaud a kanon ti literartura, ken adda ti adu a impluensia iti pakasaritaan ti literatura.
Ti panagbiagna ket di ammon. Ni Herodoto ket nagkarkarkulo a ni Homero ket nagbiag idi 400 a tawtawen sakbay ti panagbiag a panawen ni Herodoto, a mangikabil kaniana idi agarup a 850 BC;[1] bayat a dagiti dadduma apamunganayan ket nagtuntonda nga isu ket nagbiag iti naipagarup nga asasideg a panawen ti Trojan a Gubat, idi nasapa a maika-12 a siglo BC.[2] Dagiti moderno nga agsuksukimat ket naiparparang nga agikabkabilda kenni Homero iti maika-7 a siglo wenno maika-8 a siglo SK.
Ti pormatibo nga impluensia a panakaay-ayam babaen dagiti Hoeriko nga epiko iti panagsukog ti Griego a kultura ket nawatiwat a nabigbigan idi, ken ni Homero ket naipalpalawagan a kas ti manursuro ti Gresia.[3] Dagiti obra ni Homero, a dagitoy ket agarup a limapulo a porsiento dagiti bitla, ket nangited kadagiti modelo iti makaawawis a panagsasao ken panagsursurat a tinultulad kadagiti taga-ugma ken mediebal a lublubong ti Gresia. Dagiti pirgis ti panakalaglag para iti gangani kadagit amin a malaslasin a Griego a nabirbirukan a literario ti papiro.[4]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Herodoto 2.53.
- ^ Graziosi, Barbara (2002). "Panagparnuaty kenni Homero". Cambridge: 98–101.
- ^ Heubeck, Alfred; West, Stephanie; Hainsworth, J. B. (1988). Ti Komentario iti Odisea ni Homero. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 3. ISBN 0-19-814047-9.
- ^ Finley, Moses (2002). Ti Lubong ni Odiseo. New York: New York a Panagrepaso ti Liblibro. pp. 11–2. ISBN 978-1-59017-017-5.; Dagiti bilang ni Finley ket naibatay iti korpus dagiti literario a papiro a naipablaak sakbay idi 1963.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ford, Andrew (1992). Homero : ti daniw iti napalabas. Ithaca, NY: Unibersidad ti Cornell a Pagmalditan. ISBN 0-8014-2700-2.
- Kirk, G.S. (1962). Dagiti Kanta ni Homero. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Schein, Seth L. (1984). Ti mortal a banuar : ti pangyuna nga Iliad ni Homero. Berkeley: Unibersidad ti California a Pagmalditan. ISBN 0-520-05128-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Homero iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig kenni Homero iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni Homero iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Impormasion Para Kadagiti Umatender
DAGITI ESPESIAL A MITING
PANAGSERBI ITI BETHEL Dagiti bautisado nga agibumbunannag nga agtawen iti 35 ken nababbaba, nga interesado nga agserbi iti Bethel ket maawis iti miting para kadagiti aplikante iti Bethel iti agsapa ti Biernes. Mayanunsio a nasaksakbay ti oras ken lokasion daytoy a miting.
SCHOOL FOR KINGDOM EVANGELIZERS Dagiti payunir nga agtawen iti 23 agingga iti 65 nga interesado a mangpalawa iti ministerioda ket maawis iti miting para kadagiti aplikante iti School for Kingdom Evangelizers iti agsapa ti Domingo. Mayanunsio a nasaksakbay ti oras ken lokasion daytoy a miting.
IMPORMASION PARA KADAGITI UMATENDER
ATTENDANT Adda dagiti attendant a nairanta a tumulong kadakayo. Pangngaasiyo ta makikooperarkayo a naimbag kadakuada babaen ti panangsurotyo iti ibagada maipapan iti pagparadaan, pagnaan, panagireserba iti pagtugawan, ken dadduma pay.
BAUTISMO Dagiti tugaw a sanguen ti entablado ti maireserba para kadagiti agpabautisar malaksid no adda sabali a nairanta a pagtugawanda. Masapul a nakatugawen dita dagiti agpabautisar sakbay ti diskurso ti bautismo iti agsapa ti Sabado. Mangitugotda iti tualia ken desente a pagbabasa, wenno pagsellep.
FIRST AID Laglagipenyo a para EMERHENSIA LAENG daytoy.
KONTRIBUSION Dakkel ti nagastos iti panangisagana iti umdas a pagtugawan, sound system, video equipment, ken dadduma pay tapno matagiragsaktayo ti kombension ket agbalintayo a nadekdekket ken Jehova a Dios. Makatulong dagiti boluntario a kontribusionyo tapno masupusopan dagiti naggastuan ken masuportaran met ti sangalubongan a trabaho. Iti intero a pasilidad, adda dagiti kahon a pagitinnagan iti kontribusion. Maapresiar unay ti amin a kontribusionyo. Agyamyaman ti Bagi a Manarawidwid iti naparabur a suportayo iti sangalubongan a trabaho para iti Pagarian.
LOST AND FOUND Maipan iti Lost and Found Department dagiti naiwagat a banag a saan nga ammo no sino ti makinkukua. No adda napukawyo, inkay kitaen iti daytoy a departamento. Ditoy ti pakaipanan dagiti mapukpukaw nga ubbing. Ngem saan a pagaw-awiran daytoy. Pangngaasiyo ta aywananyo dagiti annakyo, ken kanayon koma a kaduayo ida.
PAGTUGAWAN Nakonsiderarkayo koma. Laglagipenyo a ti laeng mabalinyo nga ireserbaan iti pagtugawan ket dagiti kapamiliayo, kaluganyo, kabbalayyo, wenno iyad-adalanyo iti Biblia. Dikay mangikabil iti aniaman a banag kadagiti tugaw a saanyo nga ireserba.
VOLUNTEER SERVICE No kayatyo ti tumulong kadagiti trabaho iti kombension, mabalinyo ti agreport iti Information ken Volunteer Service Department.
Inyurnos ti Bagi a Manarawidwid Dagiti Saksi ni Jehova


text:
GNU
Ti GNU ket maysa a rekursibo a pannakayababa ti termino a "GNU's Not UNIX." Ni Richard Stallman ti mabigbig a pannakaama daytoy.
Ti proyekto a GNU ket nabuangay idi 1984 tapno makapartuat iti sibubukel a sistema a panangpaandar ti nawaya a sopwerna iti estilo a kas UNIX: ti sistema a GNU. Ti GNU ket maysa a maulit-ulit nga akronimo para iti “GNU's Not UNIX” wenno Ti GNU ket saan met UNIX, ti panangibalikas itoy ket “guh-noo.” Dagiti dadduma pay a langa ti sistema a panangpaandar ti GNU, a mangar-aramat iti kernel ti Linux, ket adu itan ti mangar-aramat. Ngem nupay "Linux" ti ad-adda wenno am-ammo nga awag kadagitoy a sistema, ti umno a panangawag kadagitoy ket sistema a GNU/Linux.
Dagiti mabigbig a proyekto ti GNU[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU Compiler Collection
- GNU Emacs
- GNU Symbolic Debugger (GDB)
- GNU C Library
- GNOME ("GNU Network Object Model Environment")
Dagiti Lisensia ti GNU[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU Sapasap a Publiko a Lisensia, para iti sopwer
- GNU Basbassit a Sapasap a Publiko a Lisensia, para iti sopwer
- GNU Lisensia ti Nawaya a Dokumentasion, para iti dokumentasion


text:
Andes
Ti Andes ket isu ti kaatiddogan a kontinental a kabambantayan iti lubong. Daytoy ket maysa nga agtultuloy a kabambantayan iti igid ti aplaya ti Abagatan nga Amerika. Daytoy a kabambantayan ket agarup a 7,000 km (4,300 mi) ti kaatiddogna, agarup a 200 km (120 mi) aginggana ti 700 km (430 mi) a kaakaba (kaakabaan iti nagbaetan ti latitud ti 18° ti abagatan ken 20° ti abagatan), ken ti katimbengan a kangato ti agarup a 4,000 m (13,000 ft). Ti Andes ket gumay-at manipud ti amianan nga agpaabagatan babaen kadagiti pito a pagpagilian ti Abagatan nga Amerika: ti Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile ken Arhentina.
Iti igid ti kaatiddogna, ti Andes ket napisi kadagiti nadumaduma a kabambantayan, a dagitoy ket nailaslasin baaben kadagiti naipakatengngaan a depresion. Ti Andes ket isu ti pakabirukan kadagiti adu a nangato a banak – nga adda kadagitoy ti mangsangsangaili kadagiti nangruna a siudad a kas ti Quito, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, ken La Paz. Ti makunkuna a banak Altiplano ket isu ti maikadua a kangatuan a banak kalpasan ti Tibetano a banak.
Ti Andes a kabambantayan ket isu ti kangatuan a kabambantayan ti lubong iti ruar ti Asia. Ti kangatuan a pantok, ket ti Bantay Aconcagua, nga agpangato ti kangatona ti agarup a 6,962 m (22,841 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay. Ti pantok ti Chimborazo idiay Andes ti Ecuador ket ad-adayo manipud ti sentro ti Daga ngem ti animan a lokasion iti rabaw ti Daga, gapu ti ekuatorial a baskag a nagbanagan manipud ti panagtayyek ti Daga. Dagiti kangatuan a bulkan iti lubong ket mabirukan idiay Andes, a mairaman ti Ojos del Salado idiay pagbeddengan ti Chile-Arhentina nga agpangato ti 6,893 m (22,615 kadapan). Adda dagiti sumurok a limapulo nga Andino a bulkan ti nga agpangato pay ti 6,000 m (19,685 kadapan).
Dagiti linaon
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti etimolohia ti balikas nga Andes ket naisuppiatan idin. Ti kangrunaan a konsenso ket naala daytoy manipud ti Quechua a balikas ti anti, a ti kaibuksilanna ket ti "nangato a pantok". Adda dagiti dadduma a namatmati a ti Andes ket nagtaud manipud ti Anti Suyu, maysa kadagiti uppat a rehion ti Inca nga imperio. Urayno kasta daytoy ket mabalin a balikas ti Antisuyo a naala manipud ti panagusar iti Anti a manginagan kadagiti kabambantayan. Dagiti pannakaala manipud ti Espaniol nga andén (iti kapanunotan a panagtalon terasa) ket naisingasing pay idi, ngem daytoy ket naikedkeddeng a saan a husto.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Andes ket mabalin a mabingbingay kadagiti tallo a paset:
- Ti Akin-abagatan nga Andes (abagatan ti Llullaillaco) idiay Arhentina ken Chile;
- Ti Tengnga nga Andes idiay Ecuador, Peru ken Bolivia
- Ti Akin-amianan nga Andes (amianan ti Nudo de Pasto) idiay Venezuela ken Colombia a mangbukel kadagiti tallo nga agaariping a kabambantayan, ti akinlaud, tengnga, ken akindaya a kabambantayan. (Ti kordiliera ti laud, sentral, ken daya).
Idiay akin-amianan a paset ti Andes, ti naiputong a Sierra Nevada de Santa Marta a kabambantayan ket naikedkeddeng a kas paset ti Andes. Ti akindaya a kabambantayan ti Colombia ket is-isu laeng ti gumay-at iti Venezuela.[1] Ti termino a kordilera ket nagtaud manipud ti Espaniol a balikas ti "cuerda", a kayatna a sawen ket "tali". Ti Andes a kabambantayan ket 200 km (124 mi) iti kalawa iti amin a kaatiddogna, malaksid idiay Boliviano a paglap-itan nga idiay ket agarup a 640 kilometro (398 mi) iti kalawa. Dagiti isla ti Olandes a Karibe ti Aruba, Bonaire, ken Curaçao, a naisanglad idiay Baybay Karibe idiay pantar ti Venezuela, a naipagpagarup a nagirepresenta kadagiti nailenned a pantok iti adayo unay nga akin-amianan a baras ti kabambanatayan ti Andes, ngem dagiti agdama a heolohiko a panagadadal ket mangipakpakita a ti kastoy a panagipalpalaka ket saan a mangikeddeng ti narikut a tektoniko a pagbeddengan a baetan ti Abagatan-Amerikano ken dagiti plato ti Karibe.[2]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Andes ket dagiti Mesosoiko – Tersiario nga oroheniko a barikes dagiti bantay iti igid ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko, ti maysa a sona ti bulkaniko nga aktibidad a buklen ti ngarab ti Pasipiko iti Kaamerikaan ken ti pay rehion ti Asia-Pasipiko. Ti Andes dagiti nagbanagan ti pamay-ay a plato a tektonika, a gapuanan babaen ti subduksion iti naintaawan nga ukis ti sirok ti Abagatan nga Amerikano a plato. Ti naipangpangruna a gapuananti ingangatao ti Andes ket ti pannakaipandagan ti akin-laud a ngarab ti Abagatan nga Amerikano a Plato gapu ti subduksion ti Nazca a Palto ken ti Antartika a Plato. Iti daya, ti Andes a kabambantayan ket nabeddengan babaen dagiti nadumaduma a sedimentario a labneng a kas ti Orinoco, Labneng Anasona, Madre de Dios ken ti Gran Chaco a mangisina ti Andes manipud kadagiti taga-ugma a craton idiay akin-daya nga Abagatan nga Amerika. Iti abagatan ti Andes ket makibingbingay ti atiddog a pagbeddengan iti dati a Patagonia Terrane. Iti laud, ti Andes ket agpatingga idiay Taaw Pasipiko, ngem ti Peru-Chile a trinsera ket mabalin nga ikeddeng nga isu daytoy ti akinlaud a patinggana. Manipud ti heograpiko a pakaarngian ti Andes ket naikeddeng nga adda dagiti akinlaud a pagbeddenganna a namarkaan babaen ti lanag dagiti nababa a daga ti aplaya ken ti saan unay a nagubsang a topograpia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Andes travel map
- ^ "Akin-ngato a manta nga estruktura iti sirok ti plato ti Karibe-Abagatan nga Amerika a pagbeddengan manipud ti rabaw nga allon ti tomograpia" (PDF). WARNAKAN TI HEOPISIKAL PANAGSUKISOK. 114: B01312. Bibcode:2009JGRB..11401312M. doi:10.1029/2007JB005507. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-06-05. Naala idi 2010-11-21.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- John Biggar, Ti Andes: Ti Alagaden para kadagiti Umul-uli, maika-3 nga edision, 2005, ISBN 0-9536087-2-7
- Tui de Roy, Ti Andes: Idi Agtaytayab ti Kondor. 2005, ISBN 1-55407-070-8
- Fjeldså, J., & N. Krabbe (1990). Dagiti Billit ti Nangato nga Andes. Soolihiko a Museo, Unibersidad ti Copenhagen, Copenhagen. ISBN 87-88757-16-1
- Fjeldså, J. & M. Kessler. 1996. Panagkonserba ti biolohiko a dibersidad ti Polylepis a kakaykayoan kadagiti nagato a luglugar idiay Peru ken Bolivia, ti parawad ti mataltalinaay a panagtaripao ti masna a rekurso idiay Andes. NORDECO, Copenhagen.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Andes iti Wikimedia Commons
- Heolohia ti Andes (Unibersidad ti Arizona)
- Klima ken ay-ayup ti Andes
- Dagiti rehion ken mikroklima idiay Andes
- http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/southamerica.html Kompleto a listaan dagiti bantay idiay Abagatan nga Amerika nga adda ti prominensia iti basbassit ngem 1,500 m (4,920 ft)


text:
Madrid
Ti Madrid (Ingles/məˈdrɪd/, Espaniol: [maˈðɾið]) ket isu ti kapitoio ken kadakkelan a siudad iti Espania. Ti populasion iti daytoy a siudad ket agarup a 3.3 a riwriw[4] ken ti amin a populasion iti metropolitano a lugar ti Madrid ket nakarkulo a 6.271 a riwriw.[5] Isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa, kalpasan ti Londres ken ti Berlin, ken ti metropolitano a lugar, ket isu ti maikatlo a kadakkelan iti Kappon ti Europa kalpasan ti Londres ken Paris.[6][7][8][9] Ti siudad ket naidangan ti dagup a 604.3 km2 (233.3 sq mi).[10]
Ti siudad ket mabirukan idiay karayan Manzanares idiay tengnga ti pagilian ken ti Komunidad ti Madrid (a daytoy ket buklen ti siudad ti Madrid, ken dagiti siudad, ili ken dagiti dadduma pay nga urbano a luglugar a nangpalikmut daytoy ken dagiti naipagay-at a suburbo ken purok); daytoy a komunidad ket nabeddengan babaen kadagiti naturay a komunidad ti Castile ken León ken Castile-La Mancha. Gapu ta daytoy ket kapitolio a siudad ti Espania, ti tugaw ti gobierno, ken ti pagtaengan ti Espaniol a monarkia, ti Madrid ket isu pay ti politikal a sentro ti Espania.[11] Ti agdama a Mayor ket ni Manuela Carmena manipud ti Ahora Madrid.
Ti Madrid nga urbano nga aglomerasion ket adda ti maikatlo a kadakkelan babaen ti GDP[12] iti Kappon ti Europa ken dagiti impluensiana kadagiti politika, edukasion, panagliwliwa, enbiromento, midia, moda, siensia, kultura, ken dagiti arte ket mangiparawad ti kasasaadna a kas maysa a kadagiti nangruna a sangalubongan a siudad iti lubong.[13][14] Gapu dagiti ekonomiko a mapataudna, ti nangato a pagalagadan ti biag, ken ti kadakkel ti paggatanganna, ti Madrid ket naipanunotan a nagruna a sentro ti pinansia ti Akin-abagatan nga Europa[15][16] ken ti Iberiko a Peninsula; daytoy ket mangsangsangaili kadagiti daulo nga opisina kadagit adu a nangruna a kompania ti Espania, a kas ti Telefónica, Iberia wenno Repsol. Ti Madrid ket isu ti kaaduan a bisbisitaen dagiti turista idiay Espania, ken ti maikapat a kaaduan a bisbisitaen dagiti turista ti kontinente,[17] ken isu ti maikasangapulo a kasayaatan a pagtaengan iti lubong] segun ti Monocle a magasina, iti 2010 a pagsurotanna. [18][19] Ti Madrid ket mairanggo pay kadagiti 12 a kaberdean siudad ti Europa idi 2010.[20] Ti Madrid ket isu ti agdama a Kandidato a Siudad para iti Kalgaw nga Olimpiada ti 2020.[21]
Ti Madrid ket ibalbalayanna ti kuartel ti Organisasion ti Sangalubongan a Turismo (WTO), a tagikua ti Organisasion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN), ti SEGIB ken ti Organisasion dagiti Estado ti Ibero-Amerikano (OEI). Daytoy ket mangsangsangaili pay kadagiti nangruna nga agregregulado nga instituto ti Espania: ti Agtaktakder a Komite ti Asosiasion dagiti Akademia ti Pagsasao nga Espaniol, kuartel ti Naarian nga Espaniol nga Akademia (RAE), ti Instituto Cervantes ken ti Pundasion ti Maganganat nga Espaniol (Fundéu). Ti Madrid ket agururnos kadagiti piesta a kas ti FITUR,[22] ARCO,[23] SIMO TCI [24]ken ti Cibeles Madrid Moda a Lawas.[25]
Bayat a ti Madrid ket agtagtagikua kadagiti moderno a patakder, daytoy ket nangipreserba ti pannakaimatangan ken pannakarikna kadagiti adu a naipakasaritaan a kaarrubaanna ken kalkalsada. Dagiti dulonna ket mairaman ti Naarian a Palasio iti Madrid; ti Teatro Real (Naarian a Teatro) nga adda ti nasimsimpa a 1850 a Kamara ti Opera; ti Buen Retiro a parke, a nabangon idi 1631; ti maika-19 a siglo a pasdek ti Nailian a Biblioteka (nabangon idi 1712) nga aglaon kadagiti naipakasaritaan nga arkibo ti Espania; dagiti adu a bilang ti Nailian a museo,[26] ken ti Nabalitokan a Trianggulo iti Arte, a mabirukan idiay igid ti Paseo del Prado ken buklen dagiti tallo a museo ti arte: ti Prado a Museo, ti Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, ti museo ti moderno nga arte, ti Santiago Bernabeu nga Estadio, balayan ti Real Madrid, ken ti Museo ti Thyssen-Bornemisza, a mangbukel kadagiti awan a pakasayaatan dagiti dua a museo.[27]
Kadagiti napalabas a tawtawen ti Palasio Cibeles ken Burayok ket nagbalin a ti monumento a simbolo ti siudad.[28][29][30]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Los fuegos que conmocionaron Madrid". 20minutos.es (iti Espaniol). 6 Septiembre 2006. Naala idi 13 Agosto 2008. (iti Espaniol)
- ^ D. Ramón de Mesonero Romanos (1881). Oficinas de la Ilustración Española y Americana, ed. "El antiguo Madrid: paseos históricos-anecdóticos por las calles y casas de esta villa". Naala idi 13 Agosto 2008. (iti Espaniol)
- ^ "La dominación árabe(Arab rule). Ti siudad iti Mayrit, maysa a kota ti nagtaudanna, nabangon idi babaen ti gibus iti IX a siglo." (iti Espaniol). Naala idi 7 Agosto 2011.
- ^ INE.es Instituto Nacional de Estadística (Pagadalan ti Nailian nga Estadistika)
- ^ Eurostat
- ^ "Dagiti Urbano a Luglugar iti Lubong: Populasion ken Densidad" (PDF). Demograpia. Naala idi 10 Agosto 2008.
- ^ Eurostat, UrbanAudit.org, naala idi 12 Marso 2009. Datos para iti 2004.
- ^ Thomas Brinkoff, Kangrunaan a Aglomerasiones iti Lubong, naala idi 12 Marso 2009. Datos para iti 1 Enero 2009.
- ^ Departamento ti Ekonomia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken Sosial a Pannakibiang, Dagiti Prospekto ti Urbanisasion iti Lubong (2007 rebision), (Nagkaykaysa a Pagpagilian, 2008), Tabla A.12. Datos para iti 2007.
- ^ Kameng dagiti Agturturay a Konseho. Delegado para iti Ekonomia, Panagtrabaho ken Pannakailian a Pannakiraman. Panid 6
- ^ "Madrid". Indiana.edu. 10 Hulio 2006.
- ^ "Sangalubongan a Pannakiranggo ti siudad baban ti GDP 2008–2025". Pricewaterhouse Coopers. Naala idi 20 Nobiembre 2009.
- ^ Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad (GaWC) Mangadadala Grupo ken Network, Unibersidad ti Loughborough . "Ti Lubong segun ti GaWC 2010".
- ^ "2009 a Sangalubongan a Pagsurotan ti Bileg ti Siudad" (PDF). Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Sentro ti Komersio
- ^ Pagsurotan ti Sangalubongan a Bileg ti Siudad
- ^ "Ti Madrid ket isu ti kaaduan a bisbisitaen dagiti turista idiay Espania". Madridiario.es. 30 Enero 2007. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ "Ti Monocle 2009 a Pagsurotan kadagiti Kasayaatan a Pagtaengan a Siudad ti Lubong". Monocle.com. 10 Hunio 2009. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ "20 a kasayaatan apagtaengan iti lubong – 10 Madrid". Monocle.com. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ Dagiti Kaberdean a Siudad ti Europa. Dagiti mayor ti Siudad (3 Marso 2010). Naala idi 16 Disiembre 2010.
- ^ Ti IOC ket nagpilpili kadagiti tallo a siudad a kas Kandidato para iti Kalgaw nga Olimpiad ti 2020
- ^ [1] FITUR
- ^ [2] ARCO
- ^ [3] SIMO TCI
- ^ [4]Cibeles Madrid Fashion Week
- ^ "Arquitectura. Edificios de los Museos Estatales". Mcu.es. 25 Enero 2012. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Madrid: ". Easy expat. 11 Agosto 2006.
- ^ "Plaza de Cibeles | Espania.paammo iti Ingles". Spain.info. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Madrid's Palacio de Cibeles Renovated Into Jaw-Dropping CentroCentro Cultural Center | Inhabitat – Sustainable Design Innovation, Eco Architecture, Green Building". Inhabitat. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Burayok ti Cibeles – Turismo idiay Madrid". Turismomadrid.es. Naala idi 7 Agosto 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Madrid iti Wikimedia Commons