text:
Aringay, La Union
Ti Aringay ket maysa nga ili iti probinsia ti La Union, Pilipinas. Nailasin daytoy a kas maikadua a klase a munisipalidad. Nakadisso iti 16°Am 26', 120°Dy 21' (Am=amianan; Dy=daya). Nakaariping dagiti il-ili iti Caba ken Burgos idiay amianan, Agoo iti abagatan, dagiti banbantay iti Kordiliera Sentral iti daya, ken iti Baybay Abagatan a Tsína ti laud.
Nepnep ti kaaduan a tiempo ti Aringay, pada iti amianan ti Luzon, kas mareknana iti kalgaw ti Nobiembre agingga Abril ken iti pinagtutudo ti Mayo agingga ti Oktubre. Agrikultura, iti talon ken apit ti bagas, tabako, ken bungbunga, ti punganay iti ekonomiana. Mangrugrugi pay ti industriana a turismo, maipanggep iti igid ti baybay a pagaliwaksayan.
Kaadduan iti tattao ti Aringay ket Ilokano ken Romano Katoliko.
Paset iti maikadua a distrito ti La Union. Kuna ti senso 2010, 44,949 a tattao iti agnaed ti Aringay.[3]
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda 24 a barbaranggay iti ili ti Aringay.[2]
- Alaska
- Basca
- Dulao
- Gallano
- Macabato
- Manga
- Pangao-aoan East
- Pangao-aoan West
- Poblacion
- Samara
- San Antonio
- San Benito Norte
- San Benito Sur
- San Eugenio
- San Juan East
- San Juan West
- San Simon East
- San Simon West
- Santa Cecilia
- Santa Lucia
- Santa Rita East
- Santa Rita West
- Santo Rosario East
- Santo Rosario West
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Inugma a purok iti Aringay, nanaganan iti Alingay wenno Alinguey sakbay a sinakup dagiti Kastila idi 16-siglo. Kaadduan nga agnaed ditoy idi ket dagiti taga-Pangasinan a managkomersio kadagiti kaarubada nga Ilokano ken Ifugao, santo kadagiti negosiante iti Tsina, Hapon ken Abagatan a daya nga Asia.
Parte iti probinsia ti Pangasinan iti Aringay agingga idi Abril 18, 1854, idi pinagtipon iti Espania dagiti umamianan nga ili ti Pangasinan ken umabagatan nga ili iti Ilocos Sur, isu paggapuananna iti nagan nga "La Union". Nakissayan iti Aringay idi maika-19 a siglo idi simmina iti Caba, umamianan a purok iti ili.
Adu iti immalis nga Ilokano ditoy Aringay idi 18 ken maika-19 a siglo. Kaadduan a tattao iti Aringay ngarud, kalpasan iti maika-20 a siglo, ket Ilokano ken dagiti nailokanuan a pamilia dagiti taga-Pangasinan.
Nakita iti Aringay ti dua a gubat. Adu iti natay nga Aringayeno idi Gubat iti Pilipinas ken Amerika, naglinnaban dagiti Pilipino ken Amerikano idi inlako ti Espania iti Pilipinas, ken iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, idi rinaut dagiti Hapon iti Pilipinas. Mainayon kadagitoy a gubat ket iti nasurok a tallogasut a tawen iti Espania a nagipasngay kadigiti rebolusionario a kas ni Diego Silang ken ni Gabriela Silang.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b c 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- I – Rehion ti Ilocos
- II – Tanap ti Cagayan
- III – Tengnga a Luzon
- IV-A – CALABARZON
- IV-B – MIMAROPA
- V – Rehion ti Bicol
- VI – Lumaud a Visayas
- VII – Tengnga a Visayas
- VIII – Daya a Visayas
- IX – Peninsula ti Zamboanga
- X – Amianan a Mindanao
- XI – Rehion ti Davao
- XII – SOCCSKSARGEN
- XIII – CARAGA
- CAR – Rehion Administratibo ti Kordiliera
- NCR – Nailian a Kapitolio a Rehion
- Abra
- Agusan del Norte
- Agusan del Sur
- Aklan
- Albay
- Antique
- Apayao
- Aurora
- Basilan
- Bataan
- Batanes
- Batangas
- Benguet
- Biliran
- Bohol
- Bukidnon
- Bulacan
- Cagayan
- Camarines Norte
- Camarines Sur
- Camiguin
- Capiz
- Catanduanes
- Cavite
- Cebu
- Tanap ti Compostela
- Cotabato
- Davao del Norte
- Davao del Sur
- Davao Oriental
- Is-isla ti Dinagat
- Daya a Samar
- Guimaras
- Ifugao
- Ilocos Norte
- Ilocos Sur
- Iloilo
- Isabela
- Kalinga
- La Union
- Laguna
- Lanao del Norte
- Lanao del Sur
- Leyte
- Maguindanao
- Marinduque
- Masbate
- Misamis Occidental
- Misamis Oriental
- Mountain Province
- Negros Occidental
- Negros Oriental
- Amianan a Samar
- Nueva Ecija
- Nueva Vizcaya
- Occidental Mindoro
- Oriental Mindoro
- Palawan
- Pampanga
- Pangasinan
- Quezon
- Quirino
- Rizal
- Romblon
- Samar
- Sarangani
- Siquijor
- Sorsogon
- Abagatan a Cotabato
- Abagatan a Leyte
- Sultan Kudarat
- Sulu
- Surigao del Norte
- Surigao del Sur
- Tarlac
- Tawi-Tawi
- Zambales
- Zamboanga del Norte
- Zamboanga del Sur
- Zamboanga Sibugay


c: text/html

text:
Kiangan, Ifugao
Ti Kiangan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Ifugao iti Pilipinas. Ti Kiangan ti kadaanan nga ili iti Ifugao. Nagtaud ti naganna manipud iti Kiyyangan, maysa a duog a purok iti asideg ti igid ti Karayan Ibulao a nangbeltak iti tanap ti Lagawe. Ti nagan a "Kiyyangan" ket masarakan iti mitolohia nga Ifugao a kas taeng da Wigan ken Bugan, dagiti mitolohikal a nagtaudan dagiti Ifugao.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Kiangan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Ambabag
- Baguinge
- Bolog
- Bokiawan
- Dalligan
- Duit
- Hucab
- Julongan
- Lingay
- Mungayang
- Nagacadan
- Pindongan
- Poblacion
- Tuplac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ifugao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ifugao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nazi nga Alemania
Ti Nazi nga Alemania, a naamammoan pay a kas ti Maikatlo a Reich, ket isu ti sapasap a nagan ti Alemania idi daytoy ket maysa a totalitariano nga estado a tinurayan babaen ni Adolf Hitler ken ti bukodna a Nailian a Sosialista a Partido ti Agobobra nga Aleman (NSDAP). Idi 30 Enero 1933 ni Hitler ket nagbalin a ti Kanselor iti Alemania, a napardas a nagikkat kadagiti amin a kasuppiatna tapno agturay a kas ti agmaymaysa a daulo. Ti estado ket tinagilangitna ni Hitler a kas ti bukodna a Führer ("daulo"), a ngaisentro amin a bileg kaniana. Dagiti historiador ket nagiyunayunayda ti hipnotiko a pagangayan kadagiti retorikana kadagiti adu nga agbuybuya, ken ti panagkitana kadagit bassit a grupo. Nga insurat ni Kessel, "Ti panakalapunos...dagiti Aleman ket mangisasaoda ti panakaitalimeng ti 'hipnotiko' nga araraw ni Hiltler..."[4] Babaen ti "pamunganayan ti daulo", ti maibaga ti Führer ket isu ti isu ti maipategan kadagiti amin a linteg. Dagiti nangato nga opisial ket agreportada kenni Hitler ken surotenda dagiti annurotenna, ngen addaanda ti naisangsangayan nga autonomia. Ti gobierno ket saan idi a naur-urnos, nga agtitinnulong a bagi, ngem ti maysa nga urnong dagiti sangkatiponan a nagsalsalisal ti panagala ti bileg ken agpaspasayaat ti parabor para iti Führer.[5] Iti katengngaan ti Nalatak a Panagsagsagaba, ti Nazi a gobierno ket nakaipasubli ti rang-ay ken nannipatingga kadagiti kadagiti adu a saan a panangtrabtrabaho a nagus-usar ti napigsa a panaggastos ti milisia ken ti maysa nga aglalaok nga ekonomia ti nawaya nga komersio ken dagiti panakasanay ti sentro a panagplano.[6] Adu dagiti publiko a panagobobra a naararamid, a mairaman ti panagipatakder dagiti Autobahn. Ti panakaisubli ti rang-ay ket nakaited ti turayan ti panakdayeg; ti panagpasardeng kadagiti amin a kasuppiat ket nakaramid kenni Hitler a nagturay nga awan ti simupsuppiat.
Ti panag-gura a maipapan ti puli, a naipangpangruna ti kontra semitismo, ket isu idi ti kangrunaan a gandat ti kagimongan iti Nazi nga Alemania. Ti Gestapo (nalimed a polis ti estado) ken ti SS a babaen ni Heinrich Himmler ket dinadaelda ti liberal, sosialista, ken ti komunista a kasuppiat, ken pinarukma ket pinatayda dagiti Hudio. Naipamatmati a dagiti Tattao a Hermaniko—a tinawtawagan pay a kas dagiti Nordiko a puli—ket isu dagitoy ti kapuroan a representasion ti Ario a puli, ken isu ngarud a dagitoy ket ti agturay a puli. Ti edukasion a pakaipatengngaan ti isip iti maipapan ti puli a biolohia, annuroten ti populasion, ken ti maipapan ti bagi a kasalun-at. Ti panakaikameng iti Hitler a Kinaagtutubo nga organisasion ket nagbalin a nasken a kapilitan. Ti bilang dagiti babbai a nakastrek iti kalpasan ti sekondario a panagadal ket bimmaba, ken dagiti opurtunidad ti karrerr ket napabassit. A natawtawagan dagti karnengan ti babbai a kas ti "produkto ti Husio a kinasirib," dagiti Nazi ket nagsanayda ti tinawtawaganda a "emansipasion manipud ti emansipasion."[7] Ti panagliwliwa ken turismo ket naurnos babaen ti programa a Pigsa Babaen ti Ragsak. Ti gobierno ket nagtengtengngel kadagiti artistiko a panagiyebkas, a nagiragragpat kadagiti naisangsangayn a porma ti arte ken nagpatammay ken nagiparit kadagti dadduma. Dagiti Nazi ket nagirugida ti di nadayeg a Entartete Kunst (Dehenerado nga arte) a panagibabuya idi 1937.[8] Ti ministro ti propaganda a ni Joseph Goebbels ket nagisumamay a nagusar kadagiti pelikuka, dagiti dakel a gimongan, ken ti makahipnotismo a panagbitla ni Hitler tapno matengngel ti pamanunotan ti publiko.[9] Ti Kalgaw nga Olimpiada ti 1936 ket nanagipabuya ti Maikatlo a Reich iti sangalubongan nga entablado.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idi 1939, sakbay a ti Alemania ket nakagun-od ti panagtengngel kadagiti dua a naudi a rehion a tinengtengngelna idi sakbayan ti Tulag ti Versailles—Alsace-Lorraine, Danzig, ken ti paset ti Laud a Prusia a lokal a naamammoan a kas ti "Polako a Koridor"—ti kalawana ket 633,786 kuadrado kilometro (244,706 sq mi). Kitaen ti Statistisches Jahrbuch 2006.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gesetz über das Staatsoberhaupt des Deutschen Reichs, 1 Agosto 1934:
"§ 1 Ti opisina ti Reichspräsident ket naitipon iti Reichskanzler. Isunga dagiti dati a karbengan ti Reichspräsident ket naipan iti Führer ken Reichskanzler ni Adolf Hitler. Isu ket aginagan kadagiti deputadona."
- ^ Neil J. Kressel (2002). Masa a Gura: Ti Sangalubongan nga Itatakder ti Panagpatay ti Puli Ken Aligaget. Basic Books. p. 121.
- ^ Anthony McElligott; Tim Kirk; Ian Kershaw (2003). Ti Panagobobra para iti Führer: Dagiti salaysay a pammadayaw kenni Apo Ian Kershaw. Manchester U.P. p. 6.
- ^ Robert O. Paxton; Julie Hessler (2011). Ti Europa iti Maika Duapulo a Siglo. Cengage. p. 286.
- ^ Guntram H. Herb (2008). Pagpagilian ken Nationalismo: Ti Sangalubongan a Panagrepaso ti Pakasaritaan. ABC-CLIO. p. 454.
- ^ Stephen J. Lee (1996). Weimar ken Nazi nga Alemania. Heinemann. p. 56.
- ^ Peter Watson (2002). Moderno nga Isip: Ti maysa a Nasiriba Pakasaritaan ti Maika-20 a Siglo. HarperCollins. p. 328.


text:
Aargau
Ti Aargau (Aleman Aargau (tulong·paammo);) ket maysa kadgiti akin-amianan unay a kanton idiay Suisa. Daytoy ket buklen ti akin-baba a paset ti karayan Aare, isu a ti kanton ket tinawtawgan nga Aar-gau (a kayatna a saoen ket distrito ti Aare).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti estadistika ti Kanton iti Aargau, MS Excel a dokumento – Bevölkerungsbestand 2011 nach Gemeinde, Geschlecht u. Nationalität (per 31. Dezember 2011) (Aleman) Naala idi 2 Mayo 2012
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Aargau idiay Wikimedia Commons


text:
Tinapay
Ti tinapay ket nangruna a makan a naisagana babaen ti panagiyurno iti masa ti arina ken danum. Daytoy ket nadayeg iti sangalubongan ken maysa kadagiti kaduogan a makmakan iti lubong.
Dagiti awan inngana a panaglalaok kadagiti nadumaduma a kita ti arina, ken dagiti naggigiddiat a kaadu kadgiti mailimug, ket nagresultaan dagiti adu a kita, suksukog, kadakkel, ken linabag a magun-od iti lawlaw ti lubong. Daytoy ket mabalin a mapaanginan babaen kadagiti nadumaduma a proseso manipud ti panag-usar kadagiti masna a rumrumsua a mikrobio aginggana kadagiti nangato ti presionna nga artipisial a panagpaangin iti las-ud ti panangisagana ken/wenno panangiyurno, wenno ibati a saan a maanginan. Adda dagiti adu a kita dagiti mainayon a mabalin a mausar, manipud kadagiti prutas ken bukbukel a makan aginggana kadagiti nadumaduma a taba, aginggana kadagiti kimiko a mainayon a mangpasayaat ti nanam, linabag, maris, and/wenno kapaut ti pannakaidulin.
Ti tinapay ket mabalin a maipakan kadagiti nadumaduma a porma iti aniaman a pannangan iti aldaw, mabalin a makan a kas kankanen, ken mabalin pay a mausar a kas limug kadagiti sabali a panangisagana ti luto. A kas maysa a nangruna a makan iti sangalubongan, ti tinapay ket nagbalinen a naisangayan iti labes ti nutrision, a rimmang-ay kadagiti banag kadagiti rito ti relihion, sekular a maipapan ti kultura a biag, lken pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Tinapay idiay Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Ilasin
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Dagiti baw-ing
- 3 Kitaen pay
- 4 Plantilia ti Hatnote
- 4.1 Sapasap
- 4.2 Dadduma pay a panagusar (iti titulo)
- 4.2.1 "Daytoy a panid ket maipanggep ti … Para iti dadduma pay a panagusar …"
- 4.2.2 "Kitaen pay…"
- 4.2.3 "Para iti …, kitaen ti …"
- 4.2.4 "Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti …"
- 4.2.5 "Para dagiti dadduma pay a salaysay …, kitaen ti …"
- 4.2.6 "… naibaw-ing ditoy ti. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti …"
- 4.3 Ilasin
- 4.4 "Nangruna nga artikulo: …" kdpy.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]{{Ilasin|PANID}}
Dagiti baw-ing[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Plantilia ti Hatnote[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket sapasap a panid no kasano ti agusar kadagitoy a plantilia.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Hatnote|NAIDUMDUMA A TESTO}}→NAIDUMDUMA A TESTO
{{Hatnote|Para kadagiti dadduma pay a kaipapanan iti daytoy a banag, kitaen ti [[kdpy…]]}}→Para kadagiti dadduma pay a kaipapanan iti daytoy a banag, kitaen ti kdpy…
{{Rellink|NAIDUMDUMA A TESTO}}→NAIDUMDUMA A TESTO
Dadduma pay a panagusar (iti titulo)[urnosen | urnosen ti taudan]
"Daytoy a panid ket maipanggep ti … Para iti dadduma pay a panagusar …"[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti {{Maipapan}} ket isu ti kangrunaan a plantilia para iti panagibagbaga ti dadduma a panagusar.
Paammo. No mausar daytoy iti kangrunaan a nagan ti espasio (main namespace), ti balikas a "panid" kadagiti sumaganad a ngato a paammo ket masukatan babaen ti "artikulo".
{{Maipapan|USAR1}}→Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti Ilasin (panangilawlawag).
{{Maipapan|USAR1||PANID2}}(No ti panangilawlawag a panid ket addaan ti sabali a nagan – Kitaen dayta awan ti linaon na a maikadua a parametro) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti PANID2.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2}}(No addaan laeng ti maymaysa a panagusar) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}(Dua a pampanid para iti USAR2) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2#SUBPASET{{!}}PANID2TITULO}}(Ti panagusar ti salamangka a balikas ti
{{!}}ket mangikabil iti silpo iti sabali a titulo) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2TITULO.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|USAR4|PANID4|USAR5|PANID5}}(No addaan kadagiti uppat a panagusar – Nasken nga agaramid ka ti panangilawlawag a panid iti daytoy a paset) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar}}(No addaan kadagiti sabsabali a pagalagadan a dadduma a panagusar ken ti maysa a panangilawlawag a panid nga addaan ti kasisigud a nagan – Nasken a ti naudi a nagan ti panid ket saan a mainaganan) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti Ilasin (panangilawlawag).
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar|PANID4}}(No addaan kadagiti sabsabali a pagalagadan a dadduma a panagusar ken ti maysa a panangilawlawag a panid nga addaan ti awan a kasisigud a nagan) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar|PANID4|ken}}→Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti PANID4 ken Ilasin (panangilawlawag).
{{Maipapan||USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panagusar}}(No saan a nasken nga ibaga ti kaipapanan iti daytoy nga artikulo/panid – Kitaen ti awan ti linaon na nga umuna a parametro) →Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti Ilasin (panangilawlawag).
{{Maipapan|||PANID1|ken|PANID2}}→
- Paammo:
{{Para iti||PANID1|PANID2}}agpataud ti agpadpada a banag.
{{Dadduma a panagusar-paset|USAR}}(panangipalpalawag) →Daytoy a paset ket maipapan iti USAR. Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti Ilasin (panangilawlawag).
- Paammo: daytoy a ngato a paammo ket agibagbaga ti "paset", imbes a ti "artikulo" wenno "panid".
"Kitaen pay…"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Kitaen pay|DADDUMA A TOPIKO|DADDUMA A TOPIKO2}}→Kitaen pay: DADDUMA A TOPIKO ken DADDUMA A TOPIKO2
- Paammo: usaren no ti DADDUMA A TOPIKO ket mainaig iti agdama nga artikulo ken addan ti linaonna a panangipalpalawagan.
{{Kitaen pay2|[[DADDUMA A TOPIKO]]|[[DADDUMA A TOPIKO2]]|[[DADDUMA A TOPIKO3]] ken dadduma a testo}}→Kitaen pay: DADDUMA A TOPIKO, DADDUMA A TOPIKO2, ken DADDUMA A TOPIKO3 ken dadduma a testo
"Para iti …, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Para iti}} ket mabalin nga usaren imbes iti {{Maipapan}} tapno saan a maiparang iti: Daytoy a panid ket maipapan iti USAR1. ngem daytoy ket mainagananna latta ti umisu a panagusar. Daytoy a langa ket magun-od pay babaen ti panagusar ti awan ti linaonna a parametro iti {{Maipapan}} a kas iti:
- Kas pagarigan:
{{para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}ket kapadpada ti
{{Maipapan||DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}(kitaen ti immuna a awan ti linaonna a parametro).
Nupay kasta, nalawlawag no usaren ti {{Para iti}} a plantilia, a ti balikas a "maipapan" ket saan nga agparang iti parapo.
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO}}(pannakaipalpalawag) →Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti Ilasin (panangilawlawag).
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}→Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti PANID1.
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1|PANID2}}→
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1|PANID2|PANID3}}→
{{Para iti||PANID1|PANID2}}→
- Sabsabali
A kas iti {{Dadduma pay a panagusar}}.
{{Para iti2|DADDUMA A TOPIKO|NAIDUMDUMA A TESTO}}→Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti NAIDUMDUMA A TESTO.
"Para iti dadduma pay a panagusar, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
No saan a kayat nga usaren ti atiddog a naibagbaga iti {{Maipapan}}, ti {{Dadduma pay a panagusar}} a plantilia ket mabalin pay nga usaren.
{{Dadduma pay a panagusar}}(pannakaipalpalawag) →Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti Ilasin (panangilawlawag).
{{Dadduma pay a panagusar|PANID1}}→Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti PANID1.
{{Dadduma pay a panagusar|PANID1|PANID2}}→
"Para dagiti dadduma pay a salaysay …, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Salaysay}} ket us-usaren daytoy ti nailawagan nga estilo. Usaren daytoy kadagiti paset nga addaan ti sabali nga artikulo iti dayta a suheto.
{{Salaysay3}} pakabaelanna ti ania man a testo kadagiti silpo:
{{Salaysay3|[[artikulo 1]], [[artikulo 2]], ken [[artikulo 3]]|TOPIKO}}→Para kadagiti dadduma pay a salaysay iti TOPIKO, kitaen ti artikulo 1, artikulo 2, ken artikulo 3.
"… naibaw-ing ditoy ti. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Baw-ing|BAW-ING}}(panakaipalpalawag) →Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para kadagiti dadduma a panagusar, kitaen ti BAW-ING (panangilawlawag).
{{Baw-ing|BAW-ING||PANID1}}→Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para kadagiti dadduma a panagusar, kitaen ti PANID1.
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1}}→Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para kadagiti USAR1, kitaen ti PANID1.
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2|USAR3|PAGE3}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|ken|PAPANID2}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}→
Ilasin[urnosen | urnosen ti taudan]
"Saan nga iyallilaw iti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Ilasin|PANID1}}→Saan nga iyallilaw iti PANID1.
{{Ilasin|PANID1|PANID2|PANID3|PANID4}}→
{{Ilasin2|TESTO}}→Saan nga iyallilaw iti TESTO.
"Nangruna nga artikulo: …" kdpy.[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti
{{Nangruna}} ket maus-usar ti panagaramid ti kapukpukan nga estilo, maus-usar daytoy kadagiti kapukpukan a paset ti artikulo nga adda dagiti sabali nga artikulo iti dayta a suheto:
{{Nangruna|Nangruna nga Artikulo}}→Nangruna nga artikulo: Nangruna nga artikulo
{{Nangruna|Nangruna nga Artilulo|Artikulo2}}→Dagiti nangruna nga artikulo: Nangruna nga artikulo ken Artikulo2
{{Kat nangruna|NANGRUNA NGA ARTIKULO}}} →Ti nangruna nga artikulo para iti daytoy a kategoria ket ti NANGRUNA NGA ARTIKULO.


text:
San Juan, Abra
Ti San Juan ket maysa a maikanem a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Juan ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Abualan
- Ba-ug
- Badas
- Cabcaborao
- Colabaoan
- Culiong
- Daoidao
- Guimba
- Lam-ag
- Lumobang
- Nangobongan
- Pattaoig
- Poblacion North
- Poblacion South
- Quidaoen
- Sabangan
- Silet
- Supi-il
- Tagaytay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Liloan, Abagatan a Leyte
Ti Liloan ket maysa a maikatloa klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Liloan ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Amaga
- Anilao
- Bahay
- Cagbungalon
- Cali-an
- Candao
- Caligangan
- Catig/Caritas Village
- Candayuman
- Estela
- Gud-an
- Guintoylan
- Himayangan
- Ilag
- Magaupas
- Malangza
- Pres. Quezon (Maugoc)
- Molopolo
- Pandan
- Poblacion
- President Roxas (Nailong)
- San Isidro
- San Roque
- Tabugon
- Fatima
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Cotabato
Ti Cotabato, (sigud nga Amianan a Cotabato (North Cotabato), ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion a SOCCSKSARGEN iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Kidapawan ken pagbeddenganna ti Lanao del Sur ken Bukidnon iti amianan, ti Davao del Sur ken ti Siudad ti Davao, Sultan Kudarat iti abagatan, ken ti Maguindanao iti laud.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti probinsi ti Cotabato ket nabingbingay iti 1i nga ili ken maysa a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013


text:
Departamento ti Casanare
Ti Casanare ket maysa a departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga a dumaya a rehion ti pagilian. Ti kapitoliona ket ti Yopal. Daytoy ket adda dagiti lugar ti lanao ken adda dagiti 800 km ti linia ti tubo a pagibunagan a maiturong idiay aplaya a puerto ti Coveñas a tagikua babaen ti BP.
Dagiti linaon
Dagiti karayan ken penned[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Upia (Río Upía) ket mabirukan idiay Casanere.[2]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aguazul
- Chameza
- Hato Corozal
- La Salina
- Maní
- Monterrey
- Nunchía
- Orocue
- Paz de Ariporo
- Pore
- Recetor
- Sabanalarga
- Sacama
- San Luis de Palenque
- Tamara
- Tauramena
- Trinidad
- Villanueva
- Yopal
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ http://www.ingetec.com.co/brochures-ingles/BROCHURE-PRESAS-INGLES.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Espaniol) Opisial a website ti Gobierno ti Casanare


text:
Nairobi
Ti Nairobi ( /naɪˈroʊbi/) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan asiudad ti Kenya. Ti siudad ken dagiti agpalpalikmut a lugar ket mangporma pay ti Kondado ti Nairobi. Ti nagan a "Nairobi" ket nagtaud manipud ti Maasai a balikas ti Enkare Nairobi, a maipatarus iti "nalamiis a danum", ti Maasai a nagan yi karayan Nairobi , nga isu daytoy ti nangipabulod ti nagan ti siudad. Nupay kasta, daytoy ket nadaydayeg a naamammoan a kas ti "Berde a Siudad iti Init" ken daytoy ket napalikmutan babaen kadagiti nadumaduma dumakdakkel a villa a suburbo.[1] Dagiti agtataeng ti Nairobi ket naamammoan a kas dagiti Nairobians.
Daytoy ket nabangon babaen ti Britaniko idi 1899 a kas maysa a nasimple nga estasion ti perokaril a mangisilpo ti Mombasa idiay Uganda,[2] ti iliket napardas a dimmakkel a nagbalin a ti kapitolio ti Britaniko a Daya nga Aprika idi 1907, ken dimteng a ti kapitolio ti nawaya republika ti Kenyan idi 1963.[3] Idi las-ud ti kolonia a paset ti panawen ti Kenya, ti siudad ket nagbalin a sentro ti kape ti kolonia, tsa ken sisal nga industria.[4] Ti Nairobi ket isu pay ti kapitolio ti Probinsia ti Nairobi ken ti Nairobi a Distrito. Ti siudad ket naisanglad idiay Karayan Nairobi, idia abagatn ti pagilian, ken adda ti kangato ti 1795 m ti nagto ti lessaad ti baybay.[5]
Ti Nairobi ket isu tikaaduan ti populasion a siudad idiay Daya nga Aprika, nga adda ti agdama a nakarkulo a populasion ti agarup a 3 a riwriw. Segun ti 2009 a Senso, idiay administratibo a lugar ti Nairobi, 3,138,295 kadagiti agtataeng ket adda idiay kaunegan ti 696 km2 (269 sq mi). Ti Nairobi ket agdama nga isu ti maika-12 a kadakkelan asiudad idiay Aprika, a mairaman dagiti populasion ti suburbona.
Ti Nairobi ket maysa tattan kadagiti kadayegan a siudad idiay Aprika iti politika ken pinansia.[6]Daytoy ket ibalbalayan kadagiti rinibu a negosio ti Kenya ken sumurok a 100 a nangrunama a sangalubongan akompania ken dagiti organisasion, a mairaman ti Enbiromento a Programa ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UNEP) ken ti nangruna a panagururnosan ken kuartel para iti Magkaykaysa a Pagpagilian idiay Aprika ken Tengnga a Daya, ti Opisina ti Nagkaykaysa a Pagpahilian idiay Nairobi (UNON), ti Nairobi ket maysa a naikeddengan a sentro par aiti negosio ken kultura. Ti Nairobi Stock Exchange (NSE) ket maysa kadagiti kadakkelan idiay Aprika ken ti maikadua a kadaanan a pagsisinnukatanm iti kontinente. Daytoy ket mairanggo ti maika-4 iti termino a tomo ti panagilaklako ken adda kabaelanna a nangramid ti panaglako ti 10 a riwriw ti tunggal maysa nga aldaw.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar ket saan idi a natataengan a kalugnakan aginggana ti maysa a pagipaayan a depo iti Perokaril ti Uganda ket nabangon idi 1899, a nagtungpalan a nagabalinan a kuartel ti perokaril. Ti siudad ket nainaganan iti maysa nga abut ti danum a naamammuan iti Maasai a kas ti Enkare Nairobi, a kayatna a saoen ket "lugar dagit nalamiis a danum". Daytoy ket kompletto a natarimaan idi nasapa a tawtawen ti 1900 kalpasan ti panagburak itis peste ken ti pananguram ti kasisigud nga ili. Ti lokasion ti perokaril ti Nairobi gapu ti sentral a puestona a baetan ti Mombasa ken Kampala. Napili pay daytoy gapu kadagiti adu a karayan a mabalin nga agipaay ti danum para iti kampo, ken ti kangatona ket nalamiisen tapno mausar a pagtaengan.[7] Nupay kasta, ti malaria ket nakaro a problema idi, a gapuanan ti maysa apanagpadas ti panangiyakar ti ili.[8]
Idi 1905, ti Nairobi ket sinukatanna ti Mombasa a kas ti kapitolio ti Britaniko a protektorado,[9] ken ti siudad ket dimmakkel ti lawlaw ti administrasion ken turismo, nga idi ununana ket iti porma ti panaganup ti dakkel nga ayup. Idi dagiti Britaniko a simmaksakup ket nangrugrugida nga nagsuksukiso iti rehion, nangrugrugida a nagus-usar ti Nairobi a kas ti umuna a papananda a puerto. Daytoy ti nangrugian ti lokal a gobierno ti nangbangon kadagiti adu a napintas nga otel iti siudad. Dagiti nangruna a naggigian ket dagidi Britaniko nga nagan-anup ti ayup.
Ti Nairobi ket nagtultuloy a dimmakdakkel babaen ti sakup ti Britaniko, ken adu kadagiti Briton ket nagtataengda iti kaunegan dagiti suborbo ti siuda. Idi 1919, ti Nairobi ket nairangarang a kas maysa a munisipalidad.[10] Idi Pebrero 1926, ni E.A.T. Dutton ket limmabas idiay Nairobi idi napan idiay Bantay Kenya, ken kinunana iti siudad:
Mabalinto nga iti maysa nga aldaw ti Nairobi ket maikkanto kadagiti aspalto a kalsada, nga adda dagiti abenida dagiti agsabsabong a kayo, a naaripingan babaen dagiti nasudi a paspasdek; nga adda dagiti nawaya a luglugar ken dagiti naestaduan a kuadrado; ti maysa a katedral a mainugot iti pammati ken pagilian; dagiti museo ken dagiti galeria ti arte; dagiti teatro ken dagiti publiko nga opisina. Ken nasayaaten a makunkuna a ti Gobierno ken ti Munisipalidad ket natureden a nangpadokdok ti problema ken ti maysa a plano ti ili a nagtarigaygayen a makaaramid ti Nairobi iti maysa a banag ti kinapintas ket naiinutanen a naar-aramid, ken adu kadagitoyen ti nalpas. Ngem aginggana ti dayta aplano ket mabanagan,ti Nairobi ket nasken nga agtalinaay a kas isu idi, ti nadungrit a nabiag a parsua, a saan amabalin a maysa a reina iti nakaay-ayat a pagilian.
— Dutton, [11]
Ti agtultuloy a panagpadakkel ti siudad ket nangrugrugi a nakaungetan dagiti Maasai, gaputa ti siudad ket mangal-ala kadagiti dagada iti abagatan. Daytoy ket nakaungetan pay dagiti tattao a Kikuyu, a nagkaykayat a maisubli ti daga kaniada. Kalpasan ti panakaipatingga ti Sangalubongan a Gubat II, daytoy a rasras ket rimmag-ay iti maysa a Mau Mau a rebelion. Ni Jomo Kenyatta,ti masakbayan a presidente ti Kenya, ket naibalud idi para iti pannakibiangna urayno awan ti ebidensia a mamngisilpo kaniana iti rebelion. Ti talmeg nga inpeksa dagit agtataeng iti Britaniko ket nagbanagan ti panakawayaway ti Kenyan idi1963, a nagbalinan ti Nairobi a kas tikapitolio ti baro a republika.
Kalpasan ti pannakawaya, ti Nairobi ket pimmardas a dimmakkel ket daytoy nga idadakkel ket nangtalmeg ti inprastruktura ti siudad. Dagiti pannakaputol ti elektrisidad ken dagiti kakurangan ti danum ken kankanayon a mapaspasamak, ngem kadagiti naplabas a tawtawen ti nasaysayaat a panagplano ti siudad ket nakatulong a nagpasayaat kadagitoy a problema.
Ti Embahada ti Estados Unidos, a mabirukan idi idiay puseg ti ili ti Nairobi, ket nabomba idi Agosto 1998 babaen ti Al-Qaida, a kas maysa kadagiti serie dagiti panagbomba ti embahada ti Estados Unidos. Sumurok a dua gasut kadagiti paisano ti natay. Daytoy tattan ket ket maysa a lugar ti parke a pangilaglagipan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pulse Africa. "Nasken a saan a Malisian: Nairobi 'Berde a Siudad iti Init'". pulseafrica.com. Naala idi 2007-06-14.
- ^ Roger S. Greenway, Timothy M. Monsma, Dagiti Siudad: dagiti mision ti baro a prontera, (Baker Book House: 1989), p.163.
- ^ City-Data.com. "Nairobi History". http://www.city-data.com/. Naala idi 2008-08-25.
- ^ "Pakasaritaan - Nairobi". City-data.com. Naala idi 2010-10-18.
- ^ AlNinga. "Dagiti Mabisbisita idiay Nairobi". alninga.com. Naala idi 2007-06-14.
- ^ Bauk. "Pagalagadan ti siudad ti Nairobi ni Håvar Bauck". bauck.com. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-09-09. Naala idi 2007-06-17.
- ^ UNibersidad ti Nagkaykaysa aPagpagilian. "Nairobi: Nailian a kapitolio ken rehional a sentro". unu.edu. Naala idi 2007-06-17.
- ^ Paul Reiter (5 Disiembre 2009). "Ti di umiso a kinapudno a maipanggep ti malaria". Spectator.
- ^ RCBowen Kenya. "Dagit iPagawisan ti Nairobi". kenya.rcbowen.com. Naala idi 2007-06-18.
- ^ Merriam-Webster, Inc (1997). Merriam-Heograpiko a Diksionario ti Webster. Merriam-Webster. p. 786. ISBN 0-87779-546-0.
- ^ Dutton, E.A.T. (1929) [1929]. "1". Bantay Kenya. Pangyuna babaen ni Hilaire Belloc (1 nga ed.). Londres: Jonathan Cape. pp. 1–2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nairobi idiay Wikimedia Commons


text:
Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla
Ti Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla (Pangasinan: Kapulo-puloan wenno Taytay-Bakes) ket nailian a parke iiti Pilipinas. Ti nasalakniban a lugar ket mabirukan idiay siudad ti Alaminos, iti probinsia ti Pangasinan iti akin-amianan a Pilipinas. Dagiti isla ket agdagup iti 124 iti ababa nga ugot ken 123 iti nangato nga ugot, ken dagitoy ket naiwarwaras idiay Golpo ti Lingayen a mangsakop ti kalawa iti 16.76 kuadrado kilometro (6.47 sq mi). Tallo laeng kadagitoy ti napadur-as para iti turismo: ti Isla ti Gobernador, Isla ti Quezon, ken Isla ti Ubbing. Ti pantalan Lucap idiay Alaminos, ti sumreka iti Nailian a Parke, ket agarup a 240 kilometro (150 mi) iti amianan ti Manila, ti kapitolio ti Pilipinas.[1]
Dagiti linaon
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti isla ket naipampamattian nga agtawen kadagiti dua a riwriw a tawtawen. Dagitoy ket pudno a dagiti korales ken adun a makagay-at iti kaunegan ti daga, iti lugar a dati nga uneg ti baybay iti maysa nga antigo a baybay. Ti panagpababa ti lessaad ti baybay ket mangipakpakita kaniada iti rabaw. Dagiti pekuliar a sukog a "kasla uong" kadagiti dadduma nga isla ket gapuanan babaen ti tignay ti nuronor dagiti allon ti taaw.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nailian a parke ket napartuat babaen ti Presidensial a Proklamasion Blng. 667, a mangsakop ti kalawa iti 16.76 kuadrado kilometro (6.47 sq mi) ken pinirmaan babaen ni Presidente Manuel L. Quezon idi Enero 18, 1940, para iti pagimbagan ken pagragsakan ti tattao iti Pilipinas ken naamammuan a kas ti Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla. Ti Republika Tignay Blng. 3655 a napirmaan idi Hunio 22, 1962, ket nagpartuat ti Konserbasion ti Ginasut nga Is-isla ken Turay ti Panagrang-ay (HICDA), para iti konserbasion, panagrang-ay ken panangimaton ti daytoy a parke. Ti parke a mairaman ti Luek Lucap ket naiyakar manipud ti HICDA iti Turay ti Turismo ti Pilipinas (PTA) babaen ti Seksion 35 iti Bilin ti Presidente Blng. 564.[2]
Idi Abril 27, 1982 babaen ti Proklamasion Blng. 2183, ti nailian a parke a mairaman ti Luek Lucap ken dagiti aplaya a lugarna, a mangrugi manipud idiay Sitio Telbang iti daya aginggana ti Sitio Recudo iti laud, ket nairangaranda a kas Sona ti Turismo ken Reserba ti Marina babaen ti panagtengngel ken administrasion ti PTA. Kanungpalan babaen ti Proklamasion ti Presidente Blng. 2237 a napartuat idi Nobiembre 6, 1982, dagiti sangkapaset ti reserba ti daga para iti Adu a Panggep ti Talon dagiti Panagkalap ti Marina (napartuat babaen ti Proklamasion Blng. 1282 idi Hunio 21, 1974) ket naikkatda ken naikabil babaen ti panagtengngel ken panangimaton iti uray ti Turismo para kadagit panggep ti panagdur-as.[2]
Ti Ehekutibo Bilin Blng. 436 ket pinirmaan babaen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo iti Hunio 21, 2005 ket nangiyakar ti administrasion, panangimaton, panagtaripato ket operasion ti sibubukel a Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla (HINP), a mairaman amin dagiti aktibidad, dagiti amin a pakultad ken dgaiti amin a panagpasayaat kalpasan dayta, manipud ti TUray ti Turismo ti Pilipinas (PTA) iti gobierno ti siudad ti Alaminos, Pangasinan iti panangikeddeng ti Republika Tignay Blng. 7160, a naamammuan pay iti Kodigo ti Lokal a Gobierno iti 1991, a mangawis ti panangiyakar ti bileg ken turay manipud ti nailian a gobierno kadagiti unit ti lokal a gobierno, a maitunos iti debolusion a programa ti gobierno nga inbilin babaen ti Batay-linteg.[2]
Isla ti Cabarruyan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Isla ti Cabarruyan, ket isu ti kadakkelan nga isla iti isla nga ili ti Anda, Pangasinan a mabirukan idiay amianan a laud ti Nailian a Parke, daytoy ket masansan a tinawtawagan ti "ina nga isla" dagiti Ginasut nga Is-isla.
Fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gandat ti Glpo ti Lingayen ti Sagip ket ti panagadal a naaramid idi 2010, daytoy ket inkeddeng babaen ti Enbironmento ti Marina ken Pundasion dagiti Rekurso Inc. ken pinuonan baben ti gobierno ti Olánda, iti panagsungbat ti kaawan dagit irekurso iti naindagaan a biag ti kaatapan dagiti isla. Ti panagadal ket nangusig ken nagpartuat ti maysa nga inbentoria ti flora ken fauna dagiti isla tapno mangtulong ti lokal a gobierno a mangpartuat ti maysa a programa ti panagsiim ti enbironmento tapno mangsalaknib ti biodibersidad ti isla. Adda met dagiti biag ti kaatapan a mabirukan nga agbibiag iti Nailian a Parke a mairaman dagiti:[3]
- Mangmangan ti kappi a Macaca
- Musang ti Silag ti Asia
- Dugong
- Dolpin ni Fraser
- Tekka
- Monitor nga Alutiit
- Pawikan
- Berde a pawika
- Olibas ridley a pawikan
- ti sebbangan ti Nalabbasit a Pag-ong
- dagiti uleg
- Laticauda colubrina, ti sebbanagn ti uleg ti baybay
- Retikulato a beklat
- Nadumaduma a sebbangan ti kurarapnit
- Nadumaduma a sebbangan dagiti rodensia
Kasano ti mapan idiay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lucap wenno ti Pantalan ti Alaminos, ti pagserrekan ti Nailian a Parke, ket agarup a 240 kilometro (150 mi) iti amianan manipud ti sero kilometro a marka iti Parke Rizal idiay Manila wenno agarup a 3.75 nga oras a panagmaneho ti pribado a lugan.[1] Babaen ti publiko a pagluganan manipud idiay Manila, ti panaglugan ti bus ket agarup a 5 aginggana ti 6 nga oras.[4]
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Ti Parke Rizal aginggana idiay Parke ti Ginasut nga Is-isla". Mapmapa ti Google. Naala idi 2013-05-20.
- ^ a b c "Ehekutibo a Bilin Blng. 436". ti Gandat ti LawPhil. Naala idi 2013-05-20.
- ^ Sotelo, Yolanda (2010-08-18). "Ti Panagadal ket saan a nakabiruk kadagiti tukak idiay Ginasut nga Is-isla". Inquirer.net.
- ^ "Getting here". WEbsite ti Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla. Naala idi 2013-05-20.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla idiay Wikimedia Commons


text:
Urnos (biolohia)
Iti sientipiko a pannakaidasig nga inus-usar iti biolohia, ti urnos (Latin: ordo) ket
- ti taksonomiko a ranggo nga inus-usar iti pannakaidasig kadagiti organismo. Dagiti dadduma pay a nalatak a naamammuan a ranngo ket ti biag, dominio, pagarian, pilo, klase, pamilia, henero, ken sebbangan, a ti urnos ket adda iti nagbaetan ti klase ken pamilia. Ti maysa nga asideg a nangatngato a ranggo, ti nalatak nga urnos, ket mabalin a mainayon iti dagus a ngato ti urnos, bayat a ti suburnos' ket nabab-baba a ranggo.
- ti taksonomiko a paset, ti takson, iti dayta a ranggo. Iti dayta a kaso ti ad-adu ngem maysa ket dagiti urnos (Latin ordines).
-
- Kas pagarigan: Dagiti Nogale ken dagiti karya ket tagikua ti Juglandaceae, a maikabil iti urnos ti Fagales.
No ania wenno saan a tagikua iti tunggal maysa nga urnos ket ikeddeng babaen ti maysa a taksonomo. Kapada met para iti saludsod no ti naisangayan nga urnos ket nasken mabigbigan. Kankanayon nga awan dagiti pagitunosan, nga adda dagiti nadumaduma ataksonomo a mangal-ala iti nadumaduma a puesto. Awan dagiti alagaden a nasken a suroten ti maysa a taksonomo iti panangipalawag wenno panagbigbig ti maysa nga urnos. Adda dagiti taksa taxa a unibersal a naaw-awat, bayat nga adda dagiti dadduma a bassit laeng a mabigbigan.
Para kadagiti dadduma agrupo ti organismo, dagiti naitunos a suffixes ket inus-usar a manginagan a ti ranggo ket maysa nga urnos. Ti Latin a suffix -(i)formes a ti kaibuksilanna ket "adda iti porma iti" ket inus-usar para iti sientipiko a nagan dagiti urnos dagiti billit ken dagiti ikan, ngem saan a para kadagiti mamalia ken dagiti inbertebrata. Ti suffix -ales ket para iti nagan dagiti urnos iti vascular a mula.


text:
Agkamkammatalek a teritorio
Ti agkamkammatalek a teritorio, agkamkammatalek a lugar wenno pammagtalkan ket isu ti teritorio a saan nga agtagikua ti napno a politikal a waywaya wenno kinaturay a kas naturay nga estado ngem agtultuloy nga adda iti ruar ti politikal a panagtengngel ti mangtengtengel nga estado ti integral a lugar.[1]
Ti pammagtalken ket sapasap a nailaslasin manipud kadagiti subnasional nga entidad ta saanda a naikeddeng a paset ti integral a teritorio ti agturturay nga Estado. Ti subnasional nga entidad ket kadawyan a mangirepresenta ti pannakabingbingay ti maitutop nga Estado, bayat nga iti gkamkammatalek a teritorio ket masansan nga agtalinaay adu a degrado ti autonomia manippud ti agtengtengngel nga Estado. Iti naipakasaritaan, kaaduan kadagiti kolonia ket naikeddengda idi a pammagtalken dagiti nagtengtengngel kaniada nga Estado. Kaaduan kadagitoy ket nagbalindan a nawaya, babaen ti pannakatipon kadagiti nawaya akaarubada a pagilian, wenno timmiponda kadagiti nagparukma nga estado. Dagiti agkamkammatalek a nabatbati ket sapasap dagitoy a mangtaltalinaay ti nangato unay a degrado ti politikal nga autonomia. Urayno dagiti agkamkammatalek ket mangtaltalinaayda ti degrado ti autonomia, saan amin a dagiti autonomo nga entidad ket maikedkeddeng a kas dagiti agkamkammatalek.[2]
Adu kadagiti politikal nga entidad ket addan iti nangruna apuesto a bigbigan babaen ti sangalubongan a tulagan wenno tulagan a nagbanagan iti naisangayan nga agpang ti autonomia wenno pagigiddiatan kadagiti alagaden ti imigrasion. Dagitoy ket sagpaminsan[3] a naikedkeddeng a dagiti agkamkammatalek,[4] ngem opisial a naikedkeddeng babaen dagiti agtengtengngel nga estado kaniada a kas dagiti integral a paset ti estado.[3]Kas pagarigan ti Åland (Pinlandia), Hong Kong (Tsina), ken Macau (Tsina).[5]
Dagiti linaon
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga artikulo ket agilaklak-am ti banag ti publiko a pagturayan manipud kadagiti sapot a pagsaadan weno dagiti dokumento ti CIA World Factbook.
- ^ Resolusion 1514 ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- ^ Mangimaton a Konseho ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- ^ a b Maika-15 a Timpuyogan ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian - Ti Sistema ti Panagimaton ken Dagiti Teritorio ti Saan a Bukod nga Agturturay (pampanid:509-510)
- ^ Listaba.com
- ^ The World Factbook. Cia.gov. Naala idi 2013-07-12.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- George Drower, Britain's Dependent Territories, Dartmouth, 1992
- George Drower, Overseas Territories Handbook, TSO, 1998


text:
Dinardaraan
Ti dinardaraan (dinuguan iti Tagalog, blood stew wenno blood pudding iti English) ket maysa a luto wenno recipe a Filipino a naaramid manipud iti dara, lalaem (bagis wenno silet, dalem, bara, puso) ken karne ti baboy ken rekrekado. Nagtaud iti nagan a "dinardaraan"' iti balikas a "dara" a mayawag iti wagas wenno kita ti luto ken panangluto. Saan laeng a baboy ti mabalin a lutuen a dinardaraan, mabalin pay a dinardaraen ti baka, nuang ken kalding ken uray manok wenno pato.
Maawagan pay iti sapsapuriket ti dinardaraan.


text:
San Manuel, Isabela
Ti San Manuel ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Manuel ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Agliam
- Babanuang
- Cabaritan
- Caraniogan
- Eden
- Malalinta
- Mararigue
- Nueva Era
- Pisangs suckz
- District 1 (Poblacion)
- District 2 (Poblacion)
- District 3 (Poblacion)
- District 4 (Poblacion)
- San Francisco
- Sandiat Centro
- Sandiat East
- Sandiat West
- Santa Cruz
- Villanueva
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Mesopotamia
Ti Mesopotamia (manipud ti Taga-ugma a Griego: Meσoπotauίa: "[daga] a nagbaetan ti karkarayan"; Arabiko: بلاد الرافدين (bilād al-rāfidayn); Siriako: ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ (beth nahrain): "daga ti karkarayan") ket isu ti nagan para iti lugara ti Tigris–Euprates a sistema ti karayan, nga isu tattan ti moderno nga aldaw nga Irak ken ti basbassit a panakaibaga ti amianan a daya ti Siria, abagatn a daya ti Turkia ken dagiti babbabassit a paset ti abagatan a laud ti Iran.
Daytoy kaaduan a naipanpanunotan idiay Laud a kas ti duyan ti sibilisasion, ti Gambang a Panawen a Mesopotamia ketnairaman ti Sumer ken dagiti imperio ti Akadio, Babiloniko ken Asiriano, nga amin ket patneng ti teritorio ti moderno nga aldaw nga Irak. Iti Landok a Panawen, daytoy ket tinengtengngel idi dagiti imperio ti Neo-Asiriano ken Neo-Babiloniko. Dagiti patneng nga Sumerio ken Akadia (a mairaman dagiti Asiria ken Babiloniko) ket nagturturayda ti Mesopotamia manipud idi ununa ti naisursurat a pakasaritaan (c. 3100 BC) aginggana ti panakatnag ti Babilonia idi 539 BC, nga idi daytoy ket pinarukma baba ti Akemenida nga Imperio. Daytoy ket natnag kenni Alejandro ti Natan-ok idi 332 BC ken, kalpasan ti ipupusayna, daytoy ket nagbalin a paset ti Griego a Seleusida nga Imperio.
Idi agarup a 150 BC, ti Mesopotamia ket tinengtengngel idi babaen dagiti Partiano. Ti Mesopotamia ket nagbalin a lugar ti pakigubgubatan a nagbaetan dagiti Romano ken Partiano, nga add dagiti paset ti Mesopotamia a nabiit a tinengtengngel ti Romano. Idi AD 226, daytoy ket natnag kadagiti Sasanida a Persiano, ken nagtultuly a tinurturayan dagiti Persiano aginggan idi maika-7 a siglo nga Arabo nga Islamiko a panagrukma ti Sasanida nga Imperio. Adda dagit ibilang ti nangruna a neo Asiriano ken Kristiano a patneng nga estado ti Mesopotamian nga adda idi nagbaetan ti Umuna a siglo BC ken maiak-3 a siglo AD, a mairaman ti Adiabene, Osroene ken Hatra.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mesopotamia idiay Wikimedia Commons


text:
Buguias, Benguet
Ti Buguias ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Benguet iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Buguias ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Abatan
- Amgaleyguey
- Amlimay
- Baculongan Norte
- Bangao
- Buyacaoan
- Calamagan
- Catlubong
- Loo
- Natubleng
- Poblacion (Central)
- Baculongan Sur
- Lengaoan
- Sebang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ti kodigo ti pagsasao ket isu ti kodigo a mangipabagi kadagiti letra ken/wenno dagiti numero a kas dagiti pangilasin weeno dagiti panangidasig para kadagiti pagsasao. Dagitoy a kodigo ket mabalin a mausar tapno maurnos dagiti urnong ti biblioteka weeno dagiti presesntasion iti datos, tapno makapili kadagiti husto a lokalisasion ken dagiti patarus iti komputasion, ken kas ti panangikeddeng nga ababa a panangisurat para kadagiti at-atiddog a porma ti nagan ti pagsasao.
Dagiti panggep ti kodigo ti pagsasao ketmangpadas a mangidasig iti kaunegan ti narikut a lubong dagiti pagsasao iti tao, dagiti dialekto, ken dagiti sabali a kita. Kaaduan kadagiti panggep ket agaramidda met ti kompromiso a pagiidiatan ti sapasap ken ti makanayen a kompleto a suporta dagiti naisangayan a dialekto.
Kas pagarigan, kaaduan ti tattao iti Tengnga nga Amerika ken Abagatn nga Amerika ket agsaoda iti Espaniol. Ti Espaniol a maisasao idiay Mehiko ket bassit met a maigiddiat manipud ti naisasao idiay Peru. Dagiti sabali a rehion iti Mehiko ket addanto met dagiti bassit a sabali a dialekto ken ayug iti Espaniol. Ti panggep ti kodigo ti pagsasao ket mabalin a mangigrupo amin kadagitoy a kas "Espaniol" para iti panagpili iti tabas ti teklado, kaaduan a aks "Espaniol" para iti kadawyan a panag-usar, wenno ilasin ti tunggal maysa a dialekto tapno mangpalubos kadagiti idioma iti naisangayan a rehion.


text:
Isabel I iti Inglatera
Ni Isabel I (a naamammo laeng iti "Isabel" aginggana ti panakaipangato ni Isabel II; 7 Septiembre 1533 – 24 Marso 1603) ket isu idi ti reina a nagari iti Inglatera ken Ireland manipud idi 17 Nobiembre 1558 aginggana idi pimmusay. Sagpaminsan a tinawtawagan a kas Ti Birhen Reina, Gloriana, wenno Naimbag a Reina Bess, ni Isabel ket isu idi ti maikalima ket ti naudi a monarkia ti Tudor a dinastia. Isu ket anak a babai ni Enrique VIII, isu ket naipasngay id a kas maysa a prinsesa, ngem ti inana, a ni Anne Boleyn, ket naipapatay idi tidua ket kagudua a tawtawen kalpasan ti panakaipasngayna, ken ni Isabel ket nairangarang a kas maysa nga anak ti ruar. Ti kagudua a kabsatna a lalaki, Eduardo VI, nangpatawid ti balangat kenni Balasang Jane Grey, a nangikkat daytoy kadagiti kagudua a kakabsatna, a ni Isabel ken ti Katoliko a ni Maria, ti panakaisaruno urayno daytoy ket saan a ti kalintegan.Ti testamentona ket naisiasi, ni Maria ket nagbalin a reina, ken ni Balasang Jane Grey ket naipapatay idi. Idi 1558, ni Isabel ket sinarununa ti kagudua a kabsatna a babai, nga isu idi ket naibalud ti nasurok a makatawen idi nagturturay gapu ti panakailemanna ti panagsuporta kadagiti rebelde a Protestante.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Isabel I iti Inglatera idiay Wikimedia Commons


text:
John F. Kennedy
Ni John Fitzgerald "Jack" Kennedy pannakabalikas (tulong·paammo) (Mayo 29, 1917 – Nobiembre 22, 1963), kankanayon a maibagbagaan babe kadagiti immuna aletra ti naganna a JFK, ket isu idi ti maika-35 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1961 aginggana idi naasasinado idi 1963.
Kalpasan ti panagserbisiona ti milisia a kas agbilbilin iti Motor Torpedo a Bangbangka PT-109 ken PT-59 idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Abagatan a Pasipiko, ni Kennedy ket nagirepresenta ti maika-11 a distrito ti kongreso ti Massachusetts idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1947 aginggana idi 1953 a kas maysa a Demokrata. Kalpasan dagitoy, isu ket nagserbi idiay Senado ti E.U. manipud idi 1953 aginggana idi 1960. Inabak idi ni Kennedy ti Bise Presidente ken Republikano a kandidato a ni Richard Nixon iti 1960 a panagbutos ti presidente ti E.U.. Isu ti kaubingan a nabutosan para iti opisina ti presidente, iti tawen a 43,[2][a] ti maikadua a kaubingan a Presidente (kalpasan ni Theodore Roosevelt), ken ti immuna a tao a naipasngay idi maika-20 a siglo a nagserbi a kas presidente.[3] Ni Kennedy ket isuisu laeng ti Katoliko a presidente, ken isisu laeng ti presidente a nangabak ti Premio Pulitzer.[4] Dagiti napaspasamak ti kinapresidentena ket mairaman ti Panagraut ti Luek dagiti Baboy, ti Didigra ti Kubano a Misil, ti panagipatakder ti Diding ti Berlin, ti Lumba ti Limbang, ti Aprikano-Amerikano a Tiganay ti Sibil a Karbengan, ken dagiti rugi nga agpang ti Bietnam a Gubat.
Ni Kennedy ket naasasinado idi Nobiembre 22, 1963, idiayDallas, Texas. Ni Lee Harvey Oswald ket napabasol ti daytoy a krima, ngem isu ket napaltogan ken natay kalpasan ti dua nga aldaw babaen ni Jack Ruby sakbay a nairugi ti tribunal. Ti FBI, ken ti Warren a Komision ket opisialda a nagiturpos a ni Oswald ketisu idi ti nagmaymaysa a asesino. Ti Kamara a Napili a Komite dagiti Panakaasasinado (HSCA) ket nagiturpos kadagitoy nga panagtaluntun ket napiltakan ken nagipagarup a ni Kennedy ket naasasinado a aks nagbanagan ti pannakikumplot.[5] Tatta nga aldaw, ni Kennedy ket agtultuloy a nagato a nairangngo iti publiko a pammanunotan a panakairanggo dagiti presidente ti E.U..[6]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ni Theodore Roosevelt ken 9 a bulan nga ububing idi nagtakem ti kinapresidente idi Septiembre 14, 1901, ngem isu ket saana nabutosan ti panakapresidente aginggana idi 1904, idi nagtawen ti 46. Jewell 2005, p. 207.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti nadumaduma a Pakaammo para kenni John F. Kennedy". JFKlibrary.org. John F. Kennedy a Biblioteka ti Presidente ken Museo. Naala idi Pebrero 22, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 109.
- ^ Carroll, Wallace (Enero 21, 1961). "Panawen a Panagbalbaliw a Sumango kenni Kennedy; Dagiti Tema ti Pangyuna Nota a Sumakbayan ti Pagilian a Kinaritan iti Baro a Panawen". The New York Times. p. 9. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti Premio a Puliter: FAQ". Pulitzer.org. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti rehistro ti panakaasasinado ni JFK: Reporta iti Napili a Komite kadagiti Panakaasasinado ti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U.: Dagiti nagbanagan". Nailian nga Arkibo ti Estados Unidos. 1979. Naala idi Pebrero 24, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 700.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:John F. Kennedy idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Sapasap a renunsia
Ti Wikipedia ket maysa nga online nga addaan ti nawaya ken silulukat a linaon ken nagtitinnulungan nga ensiklopedia, daytoy ket sitatallugod dagiti gunglo ken bunggoy nga agub-obra nga agparang-ay ti maysa a kadawyan a pamuspusan ti pannakaammo ti nagtagitaoan.
Saan nga ibagbaga a saan ka a makabiruk ti napateg ken agpayso a pakaammo ditoy Wikipedia; adun to a darikmat a makabirukam ditoy. Nupay kasta, Ti Wikipedia ket saan a maka-garantia ti kinapudno dagiti pannakaammo ditoy. Ti linaon ti ania man a maysa a naited nga artikulo ket mabalin a nasukatan, na-bandelismo wenno binaliwan ti sinoman nga addaan ti kapanunotan a saan nga agpada iti kasasad ti pannakaammo kadagiti maipaay a paset. Ipaammo a kaaduan kadagiti ensiklopedia ken ob-obra a pagibasaran ket addaan da ti kastoy a kapadpada a renunsia.
Awan ti pormal a kapada a panagrepaso
Agub-obra kami ti sabsabali a banag ken waya ti panagpili kadagiti mapagtalken a bersion dagiti artikulo. Dagiti nasiglat nga agur-urnos iti daytoy a komunidad ket agus-usar da kadagiti ramramit a kas dagiti Kinaudian a binaliwan ken Baro a pampanid tapno masiputan da dagiti baro ken nasuksukatan a linaon. Nupay kasta, ti Wikipedia ket saan nga agpapada a mairepaso; bayat a dagiti agbasbasa ket mabalin da nga agpalaing kadagiti biddut wenno makitulag da ti kadawyan a pangrepaso, awanen da ti linteg nga agaramid ken isu a dagiti pakaammo a mabasa ditoy ket awan ti maipaltiing a garantia iti maitutop para iti ania man a maipanggep wenno ania man a panag-usar. Uray dagita artikulo a naipatalgedan ti saan a pormal a panagrepaso wenno dagiti panagaramid kadagiti napili nga artikulo, mabalin a madi wenno saan a nasayaat ti pannakabaliw wenno pannaka-urnos da sakbay a kinitam dagitoy.
Awan kadagiti nagar-aramid, padrino, administrador, wenno sinoman a naikapet iti Wikipedia iti ania man a waya ket saan da nga agrebbeng para iti tabas iti saan a kinapudno wenno panakadadael a pannakaammo wenno para iti panag-usar mo iti pakaammo a naglaon ditoy wenno naisilpo kadagitoy a sapot ti pampanid.
Awan ti tulag; napatinggaan a lisensia
Pangngaasi a maawatam a ti pakaammo a naited ditoy ket nawaya a maiwarwaras, ken awan ti ania man a tulag wenno kontrato a naaramid baetan kenka ken dagiti akinkukua weno agus-usar iti daytoy a pagsaadan, dagiti akinkukua kadagiti servers a nakaibalayan da, ti agmaymaysa a tao a nagparawad iti Wikipedia, dagiti sinoman nga administrador ti gandat, dagiti sysop wenno sinoman nga ania man a banag a naikapet iti daytoy a gandat wenno dagiti kakabsat na a gandat kadagiti panagtutunton mo a panagsupiat kaniada a naidagus. Naipaayan ka ti napatinggaan a lisensia ti agkopia ti ania man manipud iti daytoy a pagsaadan; saan a maka-aramid wenno agipaltiing ti ania man a kontrato wenno mainayon a kontrato a mairebbengan a naibagi ti Wikipedia wenno annia kadigiti ahente, kam-kameng, dagiti agu-ornos wenno dagiti sabsabali nga agus-usar.
Dagiti marka ti pabrika
Ti ania man kadagiti marka ti pabrika, marmarka ti serbisio, naur-urnong a marmarka ti karkarbengan dagiti daremdem wenno kapadpada na a karkarbengan a naibaga, nga nausar wenno nadakamat kadagiti artikulo iti Wikipedia nga ensiklopedia ket kabukbukodan dagiti agtagikua. Ti panag-usar kadagitoy ket saan nga agibagbaga a mausar mo iti ania man a panggep ngem ti laeng kapadpada na, wenno kapada na a pannakaammo a panag-usar a naimatangan babaen dagiti kasisigud a nagsurat iti dagitoy nga artikulo ti Wikipedia a naisakupan babaen ti Creative Commons Attribution-Sharealike 3.0 Unported License (CC-BY-SA) ken GNU Free Documentation License (GFDL) a panag-lisensia. Malaksid no saan nga naibaga ti Wikipedia ken Wikipedia a pagsasaadan ket saan a bigbigen wenno kumadua kadagiti ania man nga agtengtengngel kadagiti karbengan ken ti Wikepedia ket saan a makaited kadagiti karbengan a mausar kadagiti nasalakniban a materiales. Ti panagusar mo kadagitoy wenno ti kapadpadana a materiales a sanikua ti kampania ket adda kaniamon a panag-peggad.
Dagiti karbengan ti personalidad
Ti Wikipedia ket naglaon kadagiti materiales a mabalin nga agiladawan ti saan a mainaganan a tao a sibibiag wenno katkatay laeng. Ti panag-usar kadagiti imahen iti sibibiag wenno katkatay a tat-tao ket, iti dadduma a naisakupan, maiparit babaen ti linteg a maipanggep kadagiti karbengan ti peronalidad, a nawayaan manipud kadagiti kaniada a karbengan a kasasaad. Sakbay nga agusar kadagitoy a kita ti linaon, pangngaasi nga addaan ka ti karbengan nga agusar babaen kadagiti linteg a maidangep ti pasamak a panggepen ti panag-usar mo. Sika laeng ti akinrebbeng ti makasigurado tapno saan ka a makadadael kadagiti karbengan ti personalidad ti sinoman.
Ti Masakupan ken kinalinteg iti linaon
Ti panagipablaak iti pannakaammo a mabirukan iti Wikipedia ket mabalin a makalabsing kadagiti linteg iti pagilian wenno nakaisakupan manipud ti panag-buybuyam iti datoy a pannakaammo. Ti Wikipedia database ket naipenpen iti server idiay Estado iti Florida iti Estados Unidos, ken naitaripatuan a nai-reperensia iti panagsalaknib a naited babaen ti lokal ken federal a linteg. Dagiti linteg iti pagiliam wen naisakupan ket mabalin a saan nga agsalaknib wenno agipalubos ti kapadpadana a kita ti bitla wenno panagiwarwaras. Ti Wikipedia ket saan na a paregtaen ti agpalabsing kadagiti ania man a linteg; ken saan nga akinrebbeng ti ania man a panaglabsing ti kasta a linteg, no agsilpo ka iti daytoy a pagturayan wenno agusar, alagaden, wenno agipablaak ti pannakaammo a linaon ditoy.
Saan a propesional a bagbagaan
No masapul mo ti naisangayan a bagbagaan (kas pagarigan, panagagas, linteg, busbos, wenno panagtaripatu ti peggad) pangngaasi nga agbiruk ka ti propesional wenno dagiti makaammo iti dayta a disso.


text:
Padre Burgos, Quezon
Ti Padre Burgos ket maysa a maika-4 klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Padre Burgos iti 22 a barbaranggay.[2]
- Cabuyao Norte
- Cabuyao Sur
- Danlagan
- Duhat
- Hinguiwin
- Kinagunan Ibaba
- Kinagunan Ilaya
- Lipata
- Marao
- Marquez
- Burgos (Pob.)
- Campo (Pob.)
- Basiao (Pob.)
- Punta (Pob.)
- Rizal
- San Isidro
- San Vicente
- Sipa
- Tulay Buhangin
- Villapaz
- Walay
- Yawe
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kolambugan, Lanao del Norte
Ti Kolambugan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kolambugan ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Lower ken Upper Austin Heights
- Baybay
- Bubong
- Caromatan
- Inudaran
- Kulasihan
- Libertad
- Lumbac
- Manga
- Matampay
- Mukas
- Muntay
- Pagalungan
- Palao
- Pantaon
- Pantar
- Poblacion
- Rebucon
- Riverside
- San Roque
- Santo Niño
- Simbuco
- Small Banisilan
- Sucodan
- Tabigue
- Titunod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
George Bernard Shaw
Ni George Bernard Shaw (26 Hulio 1856 – 2 Nobiembre 1950) ket maysa idi nga Irlandes a dramaturgo ken ti kimmaduaan a nangbangon ti Pagadalan ti Ekonomia ti Londres. Urayno ti immuna a nagganansia a panagsuratna idi ket ti musika ken literario a kritisismo, nga iti kapasidad ket nagsurat kadagiti adu a nangato ti artikulona a paset ti panagsursurat, ti kangrunaan a kalaingna idi ket para iti drama, ket isu ket nagsursurat kadagiti ad-adu ngem 60 a pabuya. Gangani amin nga insursuratna ket mangibagbaga kadagiti sosial a parikut, ngem adda dagiti tinaudanna iti komedia a makaaramid a maibturan gapo ti nainget a tema. Ni Shaw nagsukimat ti edukasion, panagasaw, relihion, gobierno, panagaywan ti salun-at, ken ti pribilehio ti klase.
Isu ket kaaduan a nakaungetan babaen ti pannakaimatanganna a kas ti saan a nasayaat a pannakausar dagiti agob-obra a klase. Isu ket maysa a nagagar a sosialista, ni Shaw ket nagsurat kadagit adu a polieto ken bila para iti Fabiano a Kagimongan. Isu ket nagbalin a nagun-odan nga orador iti panangipato kadagiti punganayanna, a mairaman dagiti kapadpada a karbengan para iti lalaki ken babai, a mangpasayyat kadagiti panagabuso kadagiti agobobra a klase, a mangpasubli ti pribado a panagtagikua kadagiti produktibo a daga, ken nangpakpatakder ti nasalun-at a kabibiag. Iti nabiit a panawen isu ket aktibo kadagiti lokal a politika, nga isu ket nagserbi idiay Konseho ti Kondado ti Londres.
Idi 1898, ni Shaw ket inasawana ni Charlotte Payne-Townshend, ti maysa a kapdpadana Fabiano. Nagtaengda idiay Ayot St Lawrence iti maysa a balay a makunkuna tattan ati Suli ni Shaw. Ni Shaw ket pimmusay idiay, idi tawen a 94, manipud kadagiti kroniko a parikut a naipakaro babaen kadagiti sugatna a naalana babaen ti panakatnagna iti agdan.
Isu ti agmaymaysa a tao a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura (1925) ken ti Oscar (1938), para kadagiti kontribusionna iti literatura ken ti obrana iti pelikula a Pygmalion (pannakaampon ti pabuyana iti isu met laeng a nagan).[1] Ni Shaw ket kinayatna a likudan ti Premio Nobel gaputa awan ti panagayatna kadagiti publiko a pammadayaw, ngem inawatna gapu ti pannakiddaw ti asawana: ti asawana ket nangipanuot a daytoy ket pammadayaw para iti Irlanda. Isu ket saan a nagayat kadagiti kuarta a gunguna, a nangikidkiddaw a mausar dagitoy ti panagbayad ti panakaipatarus dagiti Suiso a libro iti Inggles.[2]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Al Gore ket nangabak met ti Premio Nobel (ngem saan a para iti Literatura), ken nagbida iti maysa a nangabak ti Premio Akademia a dokumentario, ngem daytoy ket saan a nabukbukodan a naited kaniana.
- ^ Gibbs, A. M. (2005). Bernard Shaw: Ti Niag. Gainesville, Florida: Pagmalditan ti Unibersidad ti Florida. pp. 375–376. ISBN 0-8130-2859-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti George Bernard Shaw idiay Wikimedia Commons


text: 1Kalpasanna, nakitak nga inikkat ti Kordero ti umuna kadagiti pito a timbre ket nangngegko ti napigsa a timek a kas iti gurruod ti maysa kadagiti uppat a sibibiag a parsua a kunana, “Umayka!” 2Kimmitaak, ket adda nagparang a puraw a kabalio. Adda bai ti pana ti nakasakay. Naikkan iti korona ket rimmuar tapno ituloyna ti panagballigina. 3Inikkat ti Kordero ti maikadua a timbre, ket nangngegko a kinuna ti maikadua a sibibiag a parsua, “Umayka!” 4Rimmuar ti sabali a kabalio a nalabaga ti kolorna. Naikkan ti nakasakay iti pannakabalin a mangyeg iti gubat ditoy daga tapno agpipinnatay dagiti tattao. Adda dakkel a kampilan ti naited kenkuana. 5Inikkat ti Kordero ti maikatlo a timbre, ket nangngegko a kinuna ti maikatlo a sibibiag a parsua, “Umayka!” Maysa a nangisit a kabalio ti nakitak. Adda pagtimbangan nga iggem ti nagsakay. 6Nangngegko ti maysa a timek a kasla naggapu iti ayan dagiti uppat a sibibiag a parsua: “Sangkasukat a trigo ti pakaigatangan ti maysa a denario, ken tallo kasukat a sebada ti pakaigatangan ti maysa a denario. Ngem dimo dadaelen ti lana ti olibo ken ti arak!” 7Inikkat ti Kordero ti maikapat a timbre, ket nangngegko a kinuna ti maikapat a sibibiag a parsua, “Umayka!” 8Adda nakitak a kabalio a nabessag ti kolorna. Patay ti nagan ti nakasakay, ket sumursurot kenkuana ti Hades. Naikkanda iti pannakabalin a mangituray iti apagkapat a paset ti daga, a pumatay babaen iti gubat, bisin, sakit ken kadagiti atap nga animal ti daga. 9Inikkat ti Kordero ti maikalima a timbre. Nakitak iti sirok ti altar dagiti kararua dagiti napapatay gapu ta impakaammoda ti sao ti Dios ken napudnoda idi iti panagsaksida. 10Impukkawda, “Kangatoan nga Apo, nasantoan ken napudno! Kasano pay kabayag ti panaguraymi? Kaano ti panangukom ken panangdusam kadagiti tattao a pimmatay kadakami?” 11Naikkan ti tunggal maysa iti puraw a kagay. Naibaga kadakuada nga aginanada pay bassit agingga a madanon ti naikeddeng a bilang dagiti padada nga adipen ken kakabsat a mapapatay a kas kadakuada. 12Inikkat ti Kordero ti maikanem a timbre. Nagginggined iti napigsa. Ngimmisit ti init a kasla iti nakersang a nangisit a lupot idinto a limmabbaga ti bulan a kas iti dara. 13Natinnag ditoy daga dagiti bituen iti tangatang. Kasda la naata a bunga ti igos a maregreg no agangin iti napigsa. 14Nagpukaw ti langit a kas iti pagbasaan a kellaat a nalukot ket nayalis iti ayanda dagiti amin a bambantay ken purpuro. 15Naglemmeng dagiti ari ditoy daga, dagiti agtuturay ken pangulo dagiti soldado, dagiti nabaknang ken nabileg, ken amin, adipen ken siwawaya. Napanda kadagiti rukib ken sirok dagiti bato kadagiti bambantay. 16Kinunada kadagiti bato ken kadagiti bambantay: “Gaburandakami tapno saanmi a makita ti rupa ti nakatugaw iti trono ken marikna ti pungtot ti Kordero. 17Dimtengen ti naindaklan nga aldaw a panagdissuor ti pungtotda ket awanto ti makalasat.”


text:
Panagluas iti limbang
Ti panagluas iti limbang (Ingles: spaceflight) ket balistika a panagluas idiay wenno iti kaunegan ti akin-ruar a limbang. Ti panagluas iti limbang ket no usaren ti pagluganan ti limbang nga adda wenno awan iti agalugan a tao. Kas pagarigan panagluas iti limbang ti tao ket mairaman ti Ruso a programa ti Soyuz , ti Sapace shuttle a progra ti Estados Unidos , ken ti pay agdama nga Internasional nga Estasion ti Limbang. Dagiti kas pagarigan ti awan taona a panagluas iti limbang ket mairaman ti space probe a nangpanaw ti pagliklikmutan iti Daga, ken dagiti pay satelite a agliklikmut iti lawlaw ti Daga, a kas dagiti satelite ti komunikasion. Dagitoy ket agtiynayda babaen ti telerobotiko a panagtengngel wenno napno nga autonomo.
Ti panagluas iti limbang ket inus-usar iti panagsukisok iti limbang, ken dagiti pay komersial nga aramid kasla iti turismo tiiti limbang ken dagiti satelite ti telekomunikasion. Adda pay adagiti saan a komersio a panag-usar iti panagluas iti limbang a mairaman dagiti obserbatorio ti limbang, dagiti satelite ti panagsiim ken dagiti panagpalpaliiw a satelite ti daga.
Ti panagluas iti limbang ket kadawyan a mangrugi iti maysa a panangipatayab ti kuitis , a mangited ti umuna a tapno abakenna ti puersa iti grabidad ken iduronna ti lugan ti limbang manipud ti rabaw ti Daga. No addanton iti limbang, ti panagkutkuti ti lugan ti limbang iti saan a naidurduron ken naidurduron ket sakupan babaen ti ti panagadal a tinawtawagan iti astrodinamika. Adda dagiti lugan ti limbang nga inganat inggana nga aggigian iti limbang, adda met dagiti maburburak it ilas-ud ti atmosperiko a panagsubli, ken dagiti dadduma ket makaabot iti planetario wenno lunar a rabaw para iti panagsanglad wenno impakto.


text:
10Kas* kuna ti Nasantoan a Surat: “Awan ti uray maysa a nalinteg a tao,
1Ngarud, adda kadi pangatiwan dagiti Judio kadagiti saan a Judio? Adda kadi pateg ti pannakakugit? 2Adu la ketdi! Umuna, intalek ti Dios ti saona kadagiti Judio. 3Ngem no kas pangarigan, saan a mapagtalkan ti sumagmamano kadakuada, kayatna kadi a sawen a saan metten a mapagtalkan ti Dios? 4Saan! Napudno latta ti Dios, uray naulbod ti amin a tao. Kas kuna ti Nasantoan a Surat: “Masapul a maipakita a nalintegka no agsaoka, Masapul a mangabakka iti aniaman a pangidarumanda kenka.” 5Ngem no ti panagaramidtayo iti dakes, nalawag a maipakita ti nalinteg nga aramid ti Dios, ania ti makunatayo? Saan kadi a nalinteg ti Dios no dusaennatayo? (Agsaoak ita kas kaugalian ti tao.) 6Saan! No saan a nalinteg ti Dios, kasano ngarud ti panangukomna iti lubong? 7Ngem no gapu iti kinaulbodko, maipakita a nalawag ti kinapudno ti Dios ket agserbi a pakaidaydayawanna, apay a maukomak pay laeng a kas maysa a managbasol? 8Apay ngarud a ditayo kuna, “Agaramidtayo iti dakes tapno tumaud ti imbag”? Agpayso nga adda dagiti mangpadpadakes kaniak ket pabpabasolendak a sinaok kano daytoy! Rumbeng a madusadanto. 9Ania ngaruden? Kayatna kadi a sawen a nasaysayaat ti sasaadenmi a Judio ngem dagiti saan a Judio? Saan! Naipakitakon nga agpadpada nga iturayan ti basol dagiti Judio ken dagiti saan a Judio. 10Kas kuna ti Nasantoan a Surat: “Awan ti uray maysa a nalinteg a tao, 11Awan ti uray maysa a makaawat, wenno mangbirok iti Dios. 12Pinanawanda ti Dios, nagbalinda amin a dakes. Awan ti uray maysa nga agaramid iti naimbag. 13Kasla tanem a silulukat ti ngiwatda, agkakadakes a kinaulbod ti baliksen dagiti dilada. Makapatay a sao, kasla gita ti uleg ti yebkas dagiti bibigda. 14Napno iti napait a lunod dagiti ngiwatda. 15Napardasda a mangdangran ken mangpapatay; 16Iti sadinoman a papananda, pannakadadael ken kinakas-ang ti ibatida. 17Dida ammo a pulos ti dalan ti kappia, 18dida met nasursuro ti agbuteng iti Dios.” 19Ita, ammotayo a ti amin a linaon ti Linteg agpaayda kadagiti agbibiag iti babaen ti Linteg. Adda ti Linteg tapno sumardeng amin a pambar dagiti tattao ket idatagna ti entero a lubong tapno ukomen ti Dios. 20Ta awan ti tao a mapalinteg iti imatang ti Dios babaen iti panangtungpalna iti Linteg. Agserbi ti Linteg a mangipakaammo a nakabasol ti tao. 21Ngem ita, naiparangarangen ti panangpalinteg ti Dios iti tao. Saan a naibatay daytoy iti linteg, uray no pinaneknekan ti Linteg ni Moises ken dagiti profeta. 22Palintegen ti Dios dagiti tattao gapu ta mamatida ken ni Jesu-Cristo. Aramiden ti Dios daytoy kadagiti amin a mamati ken ni Cristo, ta awan a pulos ti pagdudumaanda. 23Nagbasol amin a tattao ket agkurangda iti kinadayag ti Dios. 24Ngem gapu iti parabur a siaayat nga inted ti Dios, mapalinteg ti amin a tattao iti sangoananna babaen ken ni Cristo Jesus a mangwayawaya kadakuada. 25Indaton ti Dios ni Cristo Jesus tapno, babaen iti ipapatayna, isu ti pakapakawanan dagiti basol dagiti tattao babaen iti pammatida kenkuana. Inaramid ti Dios daytoy tapno ipakitana ti kinalintegna. Iti napalabas, naanus ket pinalabasna dagiti basol ti tao. 26Ngem iti agdama a tiempo, dina palabasenen ti basol ti tao tapno ipakitana ti kinalintegna. Kastoy ti panangipakita ti Dios a nalinteg ti aramidna, ket palintegenna ti amin a mamati ken ni Jesus. 27Ania ngarud ti mabalintayo a pagpasindayag? Awan! Agpasindayag ti tao saan a gapu ta agtulnog iti Linteg, no di ket gapu ta mamati. 28Ta ibilangtayo a mapalinteg ti tao iti sangoanan ti Dios babaen iti pammati, ket saan a babaen iti panangtungpalna iti Linteg. 29Dagiti Judio laeng aya ti akin-Dios iti Dios? Saan aya nga isu met ti Dios dagiti Hentil? Wen, isu met ti Diosda. 30Maymaysa ti Dios, ket palintegennanto dagiti Judio babaen iti pammatida. Palintegennanto met dagiti Hentil babaen iti pammatida. 31Baybay-antayo kadin ti Linteg gapu iti daytoy a pammati? Saan, no di ket ipakitatayo ti pudno a kaipapanan ti Linteg.


text:
San Roque, Amianan a Samar
Ti San Roque ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Amianan a Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Roque ket politikal a nabingbingay iti 16 a barbaranggay.[2]
- Balnasan
- Balud
- Bantayan
- Coroconog
- Dale
- Ginagdanan
- Lao-angan
- Lawaan
- Malobago
- Pagsang-an
- Zone 1 (Pob.)
- Zone 2 (Pob.)
- Zone 3 (Pob.)
- Zone 4 (Pob.)
- Zone 5 (Pob.)
- Zone 6 (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Amianan a Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Amianan a Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Diabetes mellitus
Ti Diabetes mellitus, wenno diabetes, ket maysa a grupo iti metaboliko a sakit a ti maysa atao ket adda ti nangato nga asukar ti dara, no gapu ti bagi ket saan nga agpataud ti makaanay nga insulina, wenno gapu dagiti sellula ket saanda asumungbat ti insulina a napataud.[2] Daytoy a nangato nga asukar ti dara ket agpataud ti klasiko a sintoma iti poliuria (kanayon a makaisbo), polpdipsia (panakaaduan a panakawaw) ken polipahia (panakaaduan a mabisin).
Adda dagiti tallo a nangruna akita iti diabetes mellitus (DM). Ti Kita 1 DM ket pagbanagan ti panakapaay ti bagi nga agpataud ti insulina, ken agdama a makasapul titao a mangisumpit ti insulina wenno agusar ti insulina a bomba. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti "nakasapsapul ti insulina a diabetes mellitus" (IDDM) wenno "diabetes ti ubbing". Ti Kita 2 DM ket nagbanagan manipud ti resistansia ti insulina, ti maysa akasaadan a dagiti sellula ket mapaayda ti husto a panagusar ti insulina, a sagpaminsan a nairamraman ti patingga a panagkurang ti insulina. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti saan nga makasapulan ti insulina a diabetes mellitus (NIDDM) wenno "manakman a panakaada ti diabetes". Ti maikatlo a nagruna a porma, ket ti gestasional a diabetes ket mapasamak no ti masikog a babbai nga awan kadagiti dati a panagsukimat ti puon ti sakit iti diabetes ket makaparan-ay ti nangato nga agpang ti glukos iti dara. Daytoy ket mabalin a sarunuen ti panagrang-ay ti kita a 2 DM.
Dagiti sabali pay a porma ti diabetes mellitus ket mairaman ti naikaisigud a diabetes, a daytoy ket gapu ti henetiko a depekto a panagtubbog ti insulina, ti cystic fibrosis-a mainaig ti diabetes, esteroide a diabetes a gapuanan babaen ti nangato a gatad iti glucocorticoids, ken dagiti nadumaduma a porma iti monogenika a diabetes.
Amin a porma ti diabetes ket mabalinen a maagasan manipud idi ti insulina ket nagbalin a magun-od idi 1921, ken ti kita a 2 a diabetes ket mabalin a matengngel babaen ti medikasion. Ti kita 1 ken kita 2 ken kroniko a kasasaad a saan a maagasan. Dagiti transplante ti pankreas ket napadasen nga adda laeng ti limitado a panakaballigi iti kita 1 DM; ti gastriko a panagiballasiw a pagaoperar ket nagballigi kadagiti adu nga adda ti nakaro ti panaglukmegda ken ti kita 2 DM. Ti gestasional a diabetes ket kadawyan a malaingan kalpasan tipanagiyak. Ti diabetes nga awan ti husto a panakaagasna ket maikagapuana kadagitikomplikasion. Dagiti nakaro komplikasion ket mairaman ti hypoglycemia, diabetiko a ketoacidosis, wenno nonketotic hyperosmolar coma. Ti nakaro napaut a komplikasion ketmairaman ti sakit ti puso ket ururat ti dara, nakaro a sakit ti biel, ken diabetiko retinopatia (panakadadael ti retina). Ti nasayaat a panagagas iti diabetes ket nasken a nagruna, ken ti panagtengngel ti presion ti dara ken ti estilo ti biag a kas ti panagsardeng iti panagsigarilio ken ti panagtaripatu ti nasalun-at a kadagsen ti bagi.
Iti sangalubongan, manipud idi 2012[pabaroen], adda dagiti nakarkulo a 346 a riwriw a tattao nga adda ti kiat 2 a diabetes[3].
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Diabetes nga Asul a Sirkulo a Simbolol". Internasional a Pederasio ti Diabetes. 17 Marso 2006.
- ^ Shoback, inurnos babaen ni David G. Gardner, Dolores (2011). Batayan ken klinikal nga endokrinolohia ni Greenspan (Maika-9 nga ed.). New York: McGraw-Hill Medical. pp. Kapitulo 17. ISBN 0-07-162243-8.
- ^ http://www.npr.org/blogs/health/2012/06/21/155505445/how-to-spot-a-neglected-tropical-disease
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Diabetes mellitus idiay Wikimedia Commons


text:
Gregor Mendel
Ni Gregor Johann Mendel (Hulio 20, 1822[1] – Enero 6, 1884) ket maysa idi nga agsasao ti Aleman a Silesiano[2][3] a sientista ken Agostino a prayle a nagbalin a nalatak idi pimmusay a kas ti nagpundar ti baro a siensia ti henetika. Ni Mendel ket nangipakpakita ti tawid dagiti naisangayan a kababalin kadagiti mula a pisum sativum ket sumursurot kadagiti naisangayan a tabas, nga itan ket naibagbaga a kas dagiti linteg ti Mendeliano a tawid. Ti natukok a kinapangruna ti obra ni Mendel ket saan a nabigbigan aginggana idi sikko ti maika-20 a siglo, idi ti nawaya a pannakaduktal manen kadagitoy a linteg a nakairugian ti siensia ti henetika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Hulio 20 ket isu ti kasangayna; ti masansan a naibagbaga ket ti Hulio22, ti petsa ti panagbuniagna. Biograpia ni Mendel iti Mendel Museo
- ^ "Gregor Mendel".
- ^ "Mendel, Mendelismo ken Henetika".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gregor Mendel idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Gregor Mendel idiay Wikiquote


text:
Kristianismo
Ti Kristianismo ket adda dagiti nadumaduma a panakaipalpalawag kadagiti napalabas a tawen. Daytoy ket kasisigud a naipalpalawas a kas "ti Kristiano a relihion" wenno "ti Kristiano a lubong".[1] Kadagiti napalabas a panawen, ti Kristianismo (wenno Kristianista) ket naususar payen a kas maysa a panagilawlawag ti termino iti Kristiano a pundamentalista, a kaaduan idiay Estados Unidos, par aiti ideolohia iti Kristiano a karbengan, a naibuksilan a mangkontra "Islamismo".[2][3] Naisurat idi 2005, ti New York Times kolumnista ti pagsasao a ni William Safire naiapgupit ti termino (iti moderno a panakausar) ti konserbatibo a bloger a ni Andrew Sullivan, a nagisurat idi Hunio 1, 2003:
Adda baro a ternimok para kadagiti barayubay iti relihioso a karbengan a nagususar ti Ebanghelio tapno makapataudda ti bukodda a aspirasion para iti bilegr, panagtengngel kenp anagirurumen: Kristianista. Daytoy ket kasla lunod kadagiti agpayso a Kristiano a kas dagiti Islamista ket agpaysoda nga Islam."[2]
Ti liberal dagiti bloger a ni Tristero ken David Neiwert ket inususarda daytoy a termino kalpasan daytoy.[4][5] Kalpasan daytoy ni Sullivan ket nagpaadu ti panagusarna iti daytoy a termino iti maysa a Time a magasina nga insurat.[6] Ti panagusar iti daytoy a termino ket mabirukan pay manipud idi maika-17 a siglo, ngem dagityo ket saan a minaig iti tatta nga aldaw a kayatna a saoen.[2]
Ti Kristianismo ket nagbalin a nalatak pay idiay Nagkaykaysa a Pagarian, segun ti maysa nga agkokomentario.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kristianismo
- ^ a b c Safire, William (Mayo 15, 2005). "Ismos ken dagiti Kabutbuteng". New York Times. Naala idi Enero 29, 2010.
- ^ Walker, Ruth (Mayo 20, 2005). "Agpakauna, dakayo a Kristianista a soldado?". Monitor ti Kristiano a Siensia (Boston, Massachusetts: Ti Monitor ti Kristiano a Siensia). Naala idi Enero 31, 2010.
- ^ No dagiti Semantiko a Paggidiatan ket Saanda a Kasta: Paset a maikadua Tristero, Hunio 2, 2003, naala idi Enero 31, 2010.
- ^ Ania pay ngarud Kristianismo? David Neiwert, Hunio 8, 2003, naala idi Enero 31, 2010.
- ^ Ni Sullivan, Andrew (Mayo 7, 2006)."Ti Problemak iti Kristianismo" Time.com, naala idi Enero 31, 2010.
- ^ Ti daulo ti Simbaan a Kristiano ket paayenna ti panakaitunton a dagiti Kristiano iti Nagkaykaysa a Pagarian ket mairurumenda, Andrew Brown, The Guardian, 22 Feb 2012 (naala idi 22 Peb 2012)


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Idinto ta bigbigen iti naisigsigud a dayaw ken panagpapada ken ti di maipaidam nga kalintegan dagiti amin a puli tao nga batayan ti wayawaya, hustisya ken ikakapya ti lubong.
Idinto ta iti saan nga panangi-kan-kano ken lalaisen dagiti kalinteganti tao nga nagbanag iti panagsupiat a maibusor iti konsensya ti sangkataw-an, ken iti idadateng iti meysa nga lubong a laklak-amen dagiti tao ti wayawaya a panagsao ken pammati ken awanen ti panagamak ken panagrigrigat nga inda nga inar-arapa-ap nga impakdaar dagiti kadawyan a tao.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan, tapno saan a mapilitan ti tao nga mangriribok a maibusor ti kinaulpit ken pannakaidadanes, masapul nga masalakniban babaen kadagiti annuroten ti linteg.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan tapno maiwanwan ti panag-giginnayem a nasayat dagiti amin nga pagilyan.
Idinto ta dagiti umili kadagiti Nagkaykaysa nga Pagilyan ket pinasingkedanda iti Tsarter dagiti pammatida nga kalintegan madaydayaw ken panangipateg iti kinatao ken dagiti panagpapada ti kalintegan dagiti lalaki ken babbai ken panangeddeng nga mangiwanwan ti gimong ken ti nasayaat a pagbasaran iti panagbiag a siwawaya.
Idinto ta dagiti miembro ti Estado nagkarida nga agtungpal iti pannakitinnulongda kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan iti panakaitandudo ti panagdayaw iti sangalubongan ken panangammo dagiti kalintegan ti tao ken dagiti kangrunaan nga panagwayawaya.
Idinto ta iti meysa nga kadawyan a panakaawat dagitoy nga kalintegan ken wayawaya ket isu't kinapateg nga naan-anay a pannaka-amiris iti deytoy nga kari.
Ita, ngarud inpakdaar ti Asemblia Heneral dagitoy Nailubongana Panangipakdaar dagiti kalintegan ti dao nga kas meysa nga pagbasaran a magun-odan dagiti amin a tattao ken dagiti amin nga pagilyan, iti panggep iti tunggal meysa ken iti tunggal paset a bagi iti gimong, a sal-salimet-metanda deytoy nga Pakdaar a kanayon iti isipda ken kabaelan da babaen ti panangisiguro tapno maiwanwan ti edukasyon ti panagdayaw kagitoy nga kalintegan ken wayawaya ken babaen kadagiti gannuat a mangparang-ay kadagiti umili ken ti sangalubongan tapno maipatal-ged kadakuada iti sapasap ken naan-anay nga panakabigbig ken panakaammo, nga agpada dagiti umili kadagiti teritoryo nga adda iti babaen iti sakopda.
Amin nga tao nga sibibiag ket naiyanak a siwawayawaya ken addaan iti agpapada nga dayaw ken kalintegan. Naikkanda ti panagikalintegan ken konsensya a nasken ti panagtitinnulong iti meysa ken meysa iti espiritu nga nainkak-absatan.
Maikairi iti tunggal meysa kadagiti amin nga kalintegan ken wayawaya nga intuyang deytoy nga Panangipakdaar, nga awan ti maidaddaduma ania man a kita ti puli, kulor, lalaki man wenno babai, pagsasao, pammati politikal wenno dadduma pay a kapanunotan, umili wenno iti nagtaudan, sanikua, panakaiyanak wenno sabsabali pay nga kasasaad.
Meysa pay, awan ti maidaddaduma nga aramid maipapan ti batayan politikal, hurisdiksyonal wenno kasasaad iti nailubongan nga pagilyan, wenno teritoryo iti adda nga ayan ti tao, agwayawaya man a sitatalek, di nga makapagwayawaya wenno adda iti babaen kadagiti aniaman a sabsabali pay a naikeddeng a panagturay.
Iti tunggal meysa adda kalinteganna ti biag, nga agwayawaya ken kinatalged nga kas tao.
Awan iti siasinoman a mapilit nga agserbi wenno paadipen. Maiparit iti aniaman nga kita a panagpaadipen ken pananginegosyo kadagitoy.
Awan ti siasinoman a mangparigat iti nalabes wenno mangranggas nga saan nga makatao wenno pananglalais wenno dusa.
Tunggal meysa addaan kalintegan a bigbigen sadinoman iti ayanna nga kas meysa nga tao iti sangnguanan ti linteg.
Agpapada dagiti amin iti sangnguanan ti linteg ken awan iti siasinoman a maidaddaduma, agpapada nga salkniban ti linteg. Maikari dagiti amin, nga agpapada a masalkniban nga maibusor iti aniaman a panangidaddaduma ken ilalabsing iti daytoy nga Pakdaar a maibusor iti aniaman nga panakagar-gari iti kasta nga panangidaddaduma.
Adda kalintegan iti tunggal meysa nga makibiang kadagiti rumbeng a panangeddeng kadagiti pangukoman ti umili maipapan kadagiti aramid a panangsalungasing kadagiti kangrunaan a kalintegan a naited kenkuana babaen ti konstitusyon ken babaen iti linteg.
Awan iti siasinoman a maikabil iti babaen ti di nga nainkalintegan a pannakaaresto, panangikulong wenno ibelleng iti sabali nga lugar.
Maikari iti tunggal meysa iti naan-anay nga panagpapada ken rumbeng iti nalatak nga panakabista nga siwawayawaya ken awan iti idaddaduma ti pangukoman ti panangeddeng dagiti kalinteganna ken pagrebbenganna ken aniaman nga darum a kriminal nga maibusor kenkuana.
1. Iti tunggal meysa nga napabasol adda kalinteganna nga maibilang nga awan iti basolna agingga't saan nga mapaneknekan a nakabasol iti maipanggep iti linteg iti panakabistana nga nalatak nga adda kenkuana dagiti amin a gundaway a masapul nga mangikalintegan iti bagina.
2. Awan iti siasinoman nga makedngan a nakabasol iti aniaman nga aramidenna wenno panagliwayna nga saan a nakabasol babaen iti linteg iti umili wenno linteg ti sangalubongan idi nga naaramid deyta. Wenno saan met a madusa iti nadagdagsen ngem iti deydi impatayda nga basol nga naaramidna.
Awan ti panakibiang iti siasinoman nga mangituray iti bagi, pamilya, pagtaengan wenno ti panagsisinnurat wenno pananglalais iti dayaw ken nagan. Tunggal meysa adda kalinteganna a tulongan ti linteg a maibusor iti kasta nga panakibiang wenno pananglalais.
1. Iti tunggal meusa adda kalinteganna nga umakar nga siwawayawaya ken makapagtaeng iti uneg a saksakupen iti tunggal estado.
2. Adda kalintegan ti siasinoman a pumanaw ken mapan iti sadinoman a pagilyan ken agsublinto manen.
1. Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga dumawat ken umawat iti asaylum iti sabsabali nga pagilyan nga gapu ti pannaka-usig.
2. Deytoy nga kalintegan ket di nga maaramat no iti panangu-sig ket talaga a banag a basol nga di nga politikal wenno aramid a maisuppiat kadagiti banag ken dagiti annuroten a maikontra iti Nagkaykaysa nga Pagilyan.
1. Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipag-ili.
2. Awan iti siasinoman ti mabalin nga mangikkat iti panakipagilim wenno ti kalintegam nga mangsukat ti panakipagilim.
1. Dagiti lalaki ken babbai nga addaan iti husto nga tawen, nga awan iti aniaman a naikeddeng nga makaigapu iti puli, panakipag-ili wenno relihiyon, kalintegan nga maaddaan iti asawa ken maaddaan iti pamilya. Agpada nga adda kalintegan nga ikasar, kabayatan ti panakaikasar ken panagsin-ninada.
2. Maikasarda laeng nga awan ti manglapped no naan-anay ti pammalubosda nga dua.
3. Sigud nga adda iti pamilya ken isu't batayan a paset ti gimong ket kaikarianna a salakniban ti gimong ken ti Estado.
1. Tunggal meysa adda kalinteganna nga maaddan ti bukod na nga sanikua kasta me ti panakitimpuyogna kadagiti sabsabali.
2. Awan iti sasinoman iti mabalin a mangala iti sanikuam.
Iti tunggal meysa addaan ti wayawaya nga agpanunot, konsensya ken relihiyon. Kabilang deytoy nga kalintegan iti wayawaya a mangsukat iti relihiyonna wenno pammati ken pangwayawaya, agmeymeysa man wenno makipurok kadagiti sabsabali iti publiko wenno iti pribado nga mangipakita iti relihiyonna wenno pammati iti sursuro, aramid, panagdayaw ken panangangay.
Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga agpanunot nga siwawayawaya ken agsao, kabilang deytoy nga wayawaya nga takderanna iti kapanunotanna nga awan ti makibibiang ken mangsapsapul, mangawat ken ibagina iti inpormasyon ken kapanunotan babaen ti aniaman a media nga saan nga ikabkabilangan dagiti yan nga pagsasarakan.
1. Tunggal meysa adda kalinteganna nga makitipon-tipon ken makitimpuyog nga sikakapya.
2. Awan ti siasinoman nga mabalin a piliten nga sumali ti meysa nga timpuyog.
1. Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipaset iti panagturay iti pagilyan nga mismo nga isu wenno babaen kadagiti pinili nga mangiparangarang.
2. Kalintegan iti tunggal meysa nga umili nga agserbi nga padapada iti pagilyanna.
3. Iti pagayatan iti umili isu't pakaibatayan a panagturay iti gobierno, daytoy nga pagayatan ket maipakita iti panawen a panagbotos ken kinapudno iti eleksyon nga nailubongan ken agpapada iti kalintegan nga agbotos a sililimed wenno babaen iti kas pamuspusan a panagbotos a siwawaya.
Tunggal meysa ket kas meysa nga miembro iti gimong, nga adda kalinteganna iti kinatalged ti gimong ken kaikarianna nga maawatan iti babaen a kabaelan ti umili ken pannakitinnulong ti sangalubongan a mayannatop ti organisasyon ken kinabaknang ti tunggal Estado iti panabiag, sosyal ken dagiti kalintegan kultural nga nasken ti kinatak-nenga ken ti wayawaya a panangpasayaatna iti kinataona.
1. Tunggal meysa kalinteganna ti agtrabaho, nga agpili iti pagsapulan iti umno ken mayannugot nga kasasaad ti panagtrabaho ken panakasalaknib a maibusor iti kaawan a panggedan.
2. Awan ti siasinoman nga maidaddaduma, kalintegan ti tunggal meysa iti agpapada nga bayad ken agpapada nga panagtrabaho.
3. Iti tunggal meysa nga makitegged adda kalinteganna iti rumbeng ken naan-anay a bayad nga makaanay iti bagina ken ti pamilyana, iti maikari a kinatakneng ti panagbiag ken nasken nga adda pay sabsabali nga pamuspusan a mangsalaknib ti gimong.
4. Kalintegan iti tunggal meysa iti mangbukel ken makikaddua nga makipagkeykeysa kadagiti mangmangged tapno masalakniban ti pagimbaganna.
Kalintegan iti tunggal maysa ti aginana ken agliwliwa agraman ti nainkalintegan a naikeddeng nga oras ti panagtrabaho ken adda bayad dagiti aldaw ti piesta.
1. Tunggal meysa adda kalinteganna iti meysa a pagbasaran ti panagbiag a naan-anay a para iti salun-at ken paginbagam iti bagina ken ti pamilyana, agraman taraon, lupot nga pagkawes, balay ken dagiti agas a masapul a makapa-imbag, panagserbi ti gimong, ken kalintegan ti kinatalged no maawanan iti trabaho, panagsakit, pannakaawan ti mabalbalinan, nabalo, lumakayen wenno bumaketen nga awanen ti pagsapulan ken dadduma pay, no dumteng dagiti pasamak nga saan nga ninam-nama.
2. Dagiti inna ken dagiti ubbing ket kaikarianda iti naisangsangayan nga panangaywan ken tulong. Amin nga ubbing addaan ti agpapada nga kalintegan ti panakasalaknib iti gimong nagkasar man wenno saan dagiti nagan-nak kadakkuada.
1. Tunggal meysa ket addaan kalintegan iti edukasyon. Iti edukasyon a libre, uray man laeng iti elementarya ken dagiti kangrunaan a tukad. Iti edukasyon iti nababa nga pagadalan ket kapilitan. Iti edukasyon teknikal ken propesyonal ket naiwayang kadagiti amin ken ti edukasyon a nangat-ngato ket magun-odan iti amin a maibatay iti kinalaing.
2. Iti edukasyon ket nasken a maisuro a nalaing a mangpaimbag ti kinatao ken mangpabileg iti panagdayaw kadagiti kalintegan ti tao ken dagiti batayan a wayawaya. Iwanwanna daytoy ti panagkikinnaawatan, panagtitinnulong ken panaggiginnayem kadagiti amin a pagilyan, dagiti maipapan ti puli, wenno relihiyon ken dagiti aramiden pay iti Nagkeykeysa nga Pagilyan a mangtalinaed ti kapya.
3. Iti umuna nga kalintegan dagiti nagan-nak ket isu ti panang-pilida iti kita ti edukasyon a maited kadagiti annakda.
1. Iti tunggal meysa adda kalinteganna a makipaset a siwawaya iti panagbiag kultural iti purok tapno agrag-sak kadagiti sine ken tapno maibingayna ti pagrang-ayan ti sientipiko ken dagiti maited nga pagimbagan deytoy.
2. Tunggal meysa adda kalintegam a, mangsalaknib iti moral ken dagiti kayat nga maarwat nga banag nga aggapu kadagiti aniamana mayannatop iti siensia wenno panaka-arkos nga isu iti akin-aramid.
Tunggal meysa ket maikari iti maysa nga gimong ken ti nailubongan a kinatalna nga isu dagiti kalintegan ken wayawaya nga nailanad iti deytoy a Pakdaar nga nasken a maamiris a naan-anay.
1. Tunggal meysa adda pagrebbenganna iti komunidad nga agmaymaysa a siwawaya ken mabalin a naan-anay a pagimbagan ti kanataona.
2. Ti panangaramat kadagiti kalintegan ken wayawaya, tunggal meysa naikeddeng laeng iti adda iti babaen a panangeddeng ti linteg iti panggep a panakabigbig ken panagraem kadagiti kalintegan ken wayawaya dagiti sabsabali ken ti nagtitipunan nga umno nga kasapulan ti moralidad, urnos ti umili ken ti sapasap nga pagimbagan iti meysa nga naindemokrataan a gimong.
3. Dagitoy a kalintegan ken panagwayawaya ket saan koma a banag nga maaramat a maikontra kadagiti pangpanggepen ken dagiti prinsipyo kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan.
Awan iti deytoy nga Pakdaar ti mabalin a naipatarus a kas ti pangilaw-lawag ti siasinoman nga Estado, grupo, tao, aniaman a kalintegan iti aniaman nga aramiden wenno panangiwayat iti aniaman nga pangpanggepen a mangdadael ti aniaman kadagiti kalintegan ken wayawaya a naituyang iti deytoy.


text:
Kanton iti Uri
Ti Uri (Aleman: Uri (tulong·paammo)) ket maysa kadagiti 26 kanton ken nangbangon a kameng ti Suiso a Konpederasion. Daytoy ket mabirukan idiay Tengnga a Suisa. Ti teriorio ti kanton ket sakupenna ti tanap iti Karayan Reuss a nagbaetan ti Danaw Lucerna ken ti Paso ti San Gotthard. Ti Aleman ket isu ti nangruna a pagsasao idiay Uri. Ti Uri ket isu laeng idi ti kanton a dagiti ubbing idiay pagadalan ket naskenda a makaadal iti Italiano a kas ti umuna a ganganaet a pagsasaoda. Ngem idi tawen ti panagadal iti 2005/2006 daytoy ket nabaliwan iti Inggles a kas dagiti sabsabali a kanton. Ti populasion ket agarup a 35,000 a dagitoy ket mairaman dagiti 3,046 (or 8.7%) a ganganaet.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) naala idi 10 Disiembre 2011
- ^ Pederal a Departamento dagiti Estadistika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobiembre 5, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Uri idiay Wikimedia Commons