c: text/html

text:
Tuesday, May 31, 2011
PROYEKTO TI TOBACCO CONTRACT GROWING SYSTEM TI 2010-2011, NAGBALLIGI
Cabugao, Ilocos Sur (Mayo 31, 2011) – Babaen ti programa ti National Tobacco Administration (NTA) a mangpasayaat ti kalidad ti produksion ti Birhinia a tabako ken mayagpang ti kabibiag dagiti mannalon babaen iti maikanatad a presio, nakikammayet ti Gobierno Lokal ti ili a Cabugao babaen ti panangidaulo ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. ket nakipinnirma iti Memorandum of Agreement (MOA) idi Disiembre 28, 2010 iti nagbaetan ti MLGU, BUYER FIRM (BF), FARMER COOPERATORS (FCs) ken ti NTA.
Sagudayen ti katulagan ti panangpundo ti LGU ken ti BF babaen ti 50-50 counterparting scheme a maipautang kadagiti mannalon ti tabako babaen ti Tobacco Contract Growing System, programa ti NTA.
Babaen ti bileg ti Appropriation Ordinance No. 2010-09 iti Sangguniang Bayan a napetsaan ti Nobiembre 8, 2010, naaprobaran ti production assistance program kadagiti mannalon ti tabako ti ili a Cabugao.
Maibasar iti report ni Mr. Tomasito G. Taloza, Area Supervisor ti NTA, Cabugao Area Office, adda uppat (4) a nakikontrata ti market tie-up, 225 a Farmer Cooperators ken 163.25 ektaria a namulaan ti tabako. Umabot iti P5,304,930 ti naipabulod idinto ta 97.1% ti koleksion kadaytoy a nadakamat a gatad iti panagleppas ti panagtatabako. # (Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 5:00 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
November 30, 2015
Basi Revolt Mural
BASI REVOLT MURAL. Iti pormal a pannakaiparang iti publiko ti mural a nakaiparangan ti maysa a buya ti “Basi Revolt” – ti panagalsa dagiti Ilokano idi 1807 gapu iti pannakaipawil ti nawaya a panagaramidda iti bukodda a basi— a kuna ni Gob. Imee R. Marcos a nanginspirar tapno mabukel ti “maysa a naindaklan a nasion dagiti Ilokano.” Napauluan ti dakkel a ladawan iti “Mga Mandirigma ng Basi” a parnuay ni pintor Marc Cosico, maysa a resident teacher ti Philippine Highschool for the Arts iti Mt. Makiling, Laguna, pormal a naiparang daytoy iti publiko bayat ti panangrambak ni Gob. Marcos iti kasangayna idi Nobiembre 11 iti Piddig, Ilocos Norte— a nakairubuatan ti panagalsa. Inatendaran daytoy ni People’s Republic of China Consul Zhao Qiaoliang, estudiante, opisial ti gobierno, grupo dagiti mannalon, kdp. a sektor. Agpakanawan: People’s Republic of China Consul Zhao Qiaoliang; Batac City Mayor Jeffrey Nalupta; Vice-Governor Angelo Marcos Barba; Governor Imee Marcos; Piddig Mayor Eddie Guillen; ken Sarrat Mayor Edito Balintona. (Rinetrato ni Alaric A. Yanos)
(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 7, 2015 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
March 28, 2016
Miss Virginia Tobacco 2016
MISS VIRGINIA TOBACCO 2016. Agpakanawan: da Miss Philippine Tobacco Institute 2014 (1st Runner-Up) Cherise Katriel Deslippe (NTA La Union), Miss Virginia Tobacco 2016 Precious Camille Bucad (NTA Ilocos Norte) ken Miss National Tobacco Administration (2nd Runner-Up) Ma. Khrissa Jessica Parado (NTA Ilocos Norte) iti panagparetratoda apaman a nabalangatanda iti Search for Miss Virginia Tobacco 2016 a naangay iti Siudad ti Candon idi Marso 18. Tinawen a maang-angay ti salip a kas paset ti Tobacco Festival wenno panagpiesta ti Siudad. (NMEValdez)
(Naipablaak iti Bannawag, Abril 4, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Mabalinmo Kadi a Nayonan ti Panagreggetmo a Mangpakdaar iti Sabsabali?
Ti makapainteres a silent film a napauluan iti A Trip Down Market Street ipakitana kadagiti agbuybuya ti kasasaad ti biag iti San Francisco, U.S.A., idi apagtapog ti maika-20 a siglo. Dagiti nagaramid iti dayta a film nangiplastarda iti manomano a kamera iti sango ti agtartaray a cable car ket in-video-da ti mapaspasamak iti maysa nga okupado a kalsada. Karaman iti film dagiti kalesa ken kareson a guyguyoden ti kabalio ken dagiti nagkauna a modelo ti lugan, kasta met dagiti mapan ag-shopping ken dagiti ubbing nga aglaklako iti newspaper.
Nagbalin a nakallalagip daytoy a film ta posible a naala idi Abril 1906, sakbay unay ti napigsa a ginggined ken dakkel nga uram idi Abril 18 a nakapukawan ti rinibu a biag ken gistay nakadadaelan dayta a paset ti siudad. Nalabit mabilbilang idin ti al-aldaw dagiti naragsak a ruprupa a naala iti kamera. Kuna ni Scott Miles nga apoko ti maysa kadagiti nangaramid iti dayta a film: “Makitak nga awan a pulos ti ammo dagiti tattao iti dandani idin mapasamak kadakuada. Ket talaga a maasianka kadakuada.”
Kasta met laeng ti nakaay-ay-ay a kasasaad ita. Maasiantayo met kadagiti kaarrubatayo. Ar-aramidenda dagiti inaldaw nga aktibidadda a dida pulos ammo no ania ti mabiiten a dumteng a didigra—ti pannakadadael daytoy a dakes a sistema ti bambanag. Ngem saan a kas iti di mapakpakadaan a ginggined, adda ababa a nabatbati a tiempotayo a mangpakdaar kadagiti kaarrubatayo maipapan iti aldaw a panangukom ni Jehova. Mabalin nga inyiskediulmo ti sumagmamano a tiempo iti kada lawas para iti trabaho a panangasaba, ngem mabalinmo kadi a nayonan ti panagreggetmo a mangpakdaar iti sabsabali?
SIDADAAN NI JESUS A MANGASABA
Mapagulidanan ni Jesus iti sidadaan a panangasabana iti sabsabali. Kinasabaanna ti amin a maranaanna, maysa man nga agsingsingir iti buis a malabsanna iti dalan wenno maysa a babai a nakasaritana iti abay ti bubon bayat nga agin-inana iti tengnga ti aldaw. (Luc. 19:1-5; Juan 4:5-10, 21-24) Uray idi kayat koman ni Jesus ti aginana, sidadaan a nagsakripisio tapno maisurona pay ti sabsabali. Gapu iti panangngaasina iti tattao, impaayanna ida iti naan-anay a panangsaksi. (Mar. 6:30-34) Kasano a tultuladen ita ti dadduma ti kinaganetget ni Jesus a mangasaba?
AWAN SINAYANGDA A GUNDAWAY
Agnanaed ni Melika iti maguguardiaan nga apartment. Ganggannaet nga estudiante ti adu kadagiti kaarrubana ket saan a nakalista dagiti nagan ken numero ti selponda iti directory iti lobby. Gunggundawayanna ti mangasaba kadagiti kaarrubana no adda iti lobby ken elebeytor. Kunana, “Pinagbalinko ti apartmentmi kas personal a teritoriak.” Mangitugot ni Melika kadagiti literatura iti nadumaduma a lengguahe, ket adu ti mayat nga umawat kadagiti tract ken magasin. Ibagana met a kitaenda ti Web site-tayo a jw.org. Gapuna, nakairugi iti sumagmamano a panagadal iti Biblia.
Nasiput met ni Sonia no asino ti mabalinna a kasabaan. Empleado isuna iti maysa a klinika, ket kalatna a naan-anay a makasabaan ti amin a katrabahuanna. Umuna nga inammona dagiti kasapulan ken paginteresan ti tunggal maysa. Kalpasanna, bayat ti pangngaldaw, ikagumaanna a saggaysaen a kasarita ida maipapan iti naespirituan a bambanag. Gapu iti dayta, nakairugi ni Sonia iti dua a panagadal iti Biblia. Planona met ti mapan iti main lobby ti medical center bayat ti breaktime tapno makasaritana dagiti agur-uray nga agpakonsulta.
DIMO PALABSEN DAGITI GUNDAWAYMO A MANGASABA
Ti maysa a nakalasat iti ginggined idi 1906 inawaganna dayta a pasamak kas ti “kakaruan pay laeng a didigra iti maysa nga estado wenno siudad.” Ngem awanto a pulos ti kaimudingan ti amin a didigra no idilig iti aldaw ti pammales maibusor iti amin a “saan a makaammo iti Dios.” (2 Tes. 1:8) Tarigagayan unay ni Jehova nga agbalbaliw koma ti panunot ken puso dagiti tattao ket ipangagda ti pakdaar nga iwarwaragawag dagiti Saksina.—2 Ped. 3:9; Apoc. 14:6, 7.
Mabalinmo kadi a gundawayan ti mangasaba bayat nga ar-aramidem dagiti inaldaw nga aktibidadmo?
Adda pribilehiom a mangipabigbig kadagiti tattao nga agbibiagtayon iti napeggad a tiempo ken matulongam met ida a mangiwaksi iti managimbubukodan a tarigagayda tapno masapulanda ni Jehova. (Sof. 2:2, 3) Mabalinmo kadi nga aprobetsaren ti tunggal gundaway tapno makasabaam dagiti katrabahuam, kaarrubam, ken dagiti makalangenmo bayat iti inaldaw nga aktibidadmo? Mabalin kadi a nayonam ti panagreggetmo a mangpakdaar iti sabsabali?


text:
Maka-Florida Diay Pulis
Dalin ken Florida aglumlumba da idiay highway. Idi makadanonda iti busy intersection isnsigida binaddekan ti driver ti Dalin diay break. Kasta met nga inggiddan diay driver ti Florida ngem nadungpar pay la diay ubet ti Dalin. Dinamag ti pulis diay driver ti Florida: 'Bagis maibagam no kasano kapardas dayta Dalin itay maatrasannaka?
Pagpagungtan ti amo tay piman a katulong...
Amo: Inday,(pabugkaw)apay a nagalisto nga maibos dagitoy toothpick ditoy mesa?
Inday: (naalumanay a simmungbat)Diak ammo a ma'am kadagitoy ubbing!!!ta no siak ti mangala dita ket isubsublik met lang a dagos.....(toinkz)
Sa kagubatan ng caraballo...
Ang mga sundalo ay may nasalubong na katutubo...
Opisyal: Manong, saan ba dito nagpupugad ang mga NPA?
Katutubo: Naku Sir! Tumanda na ako dito sa gubat pero wala pa akong nakitang pugad ng mga NPA...(napakamot sa ulo ang katutubo sabay tanong)
Katutubo: AH...Sir, ano po bang kulay ng itlog nila???
Madama ti mansayag..
Josie ti nagan ti natay
Nanang ti natay: Agdung-dung-aw..Ay Josie ... bunga... aya pinanawannakkon bunga...annakko..bunga Josie......
Mely: Nanang....dida maawatan ta "English ti pagsasao ditoy.
Nanang ti natay: Nagtugaw ....saan a makatalna..dina maepeksa ti ladingitna unay ken Josie Bunga.
Nanang ti Natay: Nagsubli...a agsangit.. Ay ..Juicy Fruit ...Juicy Fruit..annakko...Juicy Fruit...
People: Smilling....Hehehe..
Kabagyan
ISKO: Naggulo ti panagbiag, pare!
Paeng: Ay kunam pay, karkaro ti biag kon ah. Nagpakasarak ti byuda nga adda anak na a balasang..Pinakasaran met ni tatang ko jay balasang. Nanag ko ittata jay balasangen..Manugang ko ni tatang kon.Asawak, byenan ni tatang kon! no aganak da, apong nak jay kabsat kon..sus maryosep!
Bad ni Lolo
LOLO: Ammum apo, nagrigat panagbiyag tatta, idi nu adda P20 ko ket makapanak jay mall, nu agawidak adda awit ko nga pantalon, T-shirt, brief, medyas,short…
APO: Ket tatta ngayen lolo?
LOLO: Narigat talaga tattan..Adda SURVEILLANCE CAMERA gamenen…
(toinx..)bad Lolo..haha!!
Anak: Anya english na ti utot?
Tatay: Wind of change
Anak: Eh jay utot ngay nga awan aweng na?
Tatay: Sound of silence
Anak: Jay utot ngay nga adda takki na?
Tatay: Dust in the wind
Anak: Eh jay utot ngay nga han nga insadya?
Tatay: Yan ang careless whisper!
Anak: Ej jay utot ngay nga tiptipiden?
Tatay: Yan ang paborito ko, Unchained Melody


text:
Makan a la Pinoy: Buggúong
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Saan a maawan ti buggúong iti pannangan ti Pilipino nangruna dagiti Ilokano. Maaramid ti buggúong babaen iti mapangiyadi iti naasinan nga ikan. Masansan a munamon (dilis) ti maaramid a buggúong. Addaan daytoy ti nadaroy a digo ken maris pitak.
Adu dagiti mabalin nga aramiden a buggúong manipud iti karayan wenno baybay kas ti bukbukaig/bennek, unnok, tirem, tahong, tirong, pasayan/korus, ipon.
Importante a ramen ti buggúong iti kaaduan a putahe ti Ilokano, nangruna ti dinengdeng wenno inabraw. Mangted daytoy ti umami flavor imbes nga agusar ti vetsin wenno dadduma pay nga artipisial a pampananam. Naimas met a sawsawan ti kinilnat nga uggot wenno kas dressing ti ensalada. Importante a ramen ti KBL (kamatis, buggúong, lasona) a siwsiwan ti tinuno a lames ken karne.
Panagaramid ti bugguong:
1. Bugguan ti munamon, korus wenno aniaman nga aramiden a buggúong. Paik-ikan.
2. Kada maysa tasa a munamon, timplaan met ti maysa tasa nga asin. No kayatyo a saan unay a naapgad kaguddua laeng ti ikabil nga asin ngem saan nga agbayag a maimbak no bassit ti asinna. No bassit ti usaren nga asin (saan a 1:1 ratio), masapul nga ikabil iti uneg ti refrigerator apaman a nayadin ti bugguong, 3-5 nga aldaw iti room temperature. Ipakni iti nadalus a garapon a makaluban. # nordis.net


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Roma 3:1-31
3 Ania, ngarud, ti pakaigundawayan ti Judio,+ wenno ania ti pagimbagan ti pannakakugit?+2 Maysa a dakkel a banag iti tunggal wagas. Umuna iti amin, agsipud ta naitalek kadakuada dagiti sagrado a pammakdaar ti Dios.+3 Ania, ngarud, ti kaso? No ti sumagmamano saanda a nangyebkas iti pammati,+ ti kaawan pammatida nalabit pagbalinenna aya nga awanan epekto ti kinamatalek ti Dios?+4 Saan koma a pulos mapasamak dayta! No di ket ti Dios masarakan koma a napudno,+ nupay tunggal tao masarakan a naulbod,+ kas adda a naisurat: “Tapno mapaneknekanka a nalinteg iti sasaom ket mangabakka koma no mauk-ukomka.”+5 Nupay kasta, no ti kinakillotayo ilatakna ti kinalinteg ti Dios,+ anianto ti kunaentayo? Nakillo aya ti Dios+ no iyesngawna ti pungtotna? (Agsasaoak a kas iti panagsao ti tao.+)6 Saan koma a pulos mapasamak dayta! No saan a kasta, kasanonto ti panangukom ti Dios iti lubong?+7 Ngem no gapu iti panagulbodko napagbalin ti kinapudno ti Dios+ a natantan-ok maipaay iti dayagna, apay met a mauk-ukomak pay laeng a kas managbasol?+8 Ket apay a saan a kunaen, no kasano a siuulbod a maipabasol+ kadatayo ken no kasano a sumagmamano a tattao ibagada a kunatayo: “Aramidentayo ti dakes a bambanag tapno umay ti naimbag a bambanag”?+ Ti panangukom+ maibusor kadagidiay a tattao ket maitunos iti kinahustisia.+9 Ania ngarud? Nasaysayaat aya ti kasasaadtayo?+ Saan a pulos! Ta iti un-unana inaramidtayo ti pammabasol a dagiti Judio kasta met dagiti Griego addada amin iti sidong ti basol;+10 kas adda a naisurat: “Awan nalinteg a tao, awan uray maysa;+11 awan asinoman nga addaan aniaman a pannakatarus, awan asinoman a mangsapul iti Dios.+12 Amin a tattao simiasida, sangsangkamaysada amin a nagbalin nga awan pategna; awan asinoman nga agar-aramid iti kinamanangngaasi, awan uray koma maysa.”+13 “Ti karabukobda ket naluktan a tanem, nagusarda iti panangallilaw babaen kadagiti dilada.”+ “Sabidong dagiti aspid ti adda iti likudan dagiti bibigda.”+14 “Ket ti ngiwatda napno iti panagilunod ken napait nga ebkas.”+15 “Dagiti sakada naparagsit nga agibukbok iti dara.”+16 “Pannakadadael ken kinaladingit ti adda kadagiti dalanda,+17 ket saanda a naammuan ti dalan ti talna.”+18 “Awan ti panagbuteng iti Dios iti sanguanan dagiti matada.”+19 Ita ammotayo nga amin a bambanag a kunaen ti Linteg+ iturongna kadagidiay adda iti sidong ti Linteg, tapno iti kasta tunggal ngiwat mapasardeng+ koma ket ti intero a lubong manungsungbat+ koma iti Dios maipaay iti pannakadusa.+20 Gapuna babaen iti ar-aramid ti linteg awanto ti lasag a maideklara a nalinteg+ iti sanguananna, ta ti umiso a pannakaammo iti basol+ ket babaen iti linteg.+21 Ngem ita naisina iti linteg naiparangarang ti kinalinteg ti Dios,+ ta saksian+ dayta ti Linteg+ ken dagiti Mammadto;+22 wen, ti kinalinteg ti Dios babaen ti pammati ken Jesu-Kristo,+ maipaay kadagidiay amin nga addaan iti pammati.+ Ta awan ti pagdudumaan.+23 Ta amin nagbasol+ ken agkurang iti dayag ti Dios,+24 ket kas awan bayadna a sagut+ a maidekdeklarada a nalinteg babaen ti di kaikarian a kinamanangngaasina+ baeten iti pannakaluk-at babaen ti subbot+ nga imbayad ni Kristo Jesus.25 Isu impasdek ti Dios kas maysa a daton a maipaay iti pannakikappia+ babaen ti pammati iti darana.+ Daytoy ket tapno maipakita ti bukodna a kinalinteg, agsipud ta pinakpakawanna dagiti basol+ a naaramid iti napalabas bayat a ti Dios watwatwatenna idi ti kinamanagpalabas;+26 tapno maipakita ti bukodna a kinalinteg+ iti daytoy agdama a panawen, iti kasta isu nalinteg koma uray iti panangideklarana a nalinteg+ ti tao nga addaan iti pammati ken Jesus.27 Sadino, ngarud, ti ayan ti panagpasindayag?+ Naikkat dayta. Babaen ti ania a linteg?+ Iti ar-aramid?+ Ay saan, no di ket babaen ti linteg ti pammati.+28 Ta ipapantayo a ti maysa a tao maideklara a nalinteg babaen ti pammati a naisina iti ar-aramid ti linteg.+29 Wenno isu aya ti Dios dagiti Judio laeng?+ Saan aya a kadagiti met tattao iti nasnasion?+ Wen, kadagiti tattao iti nasnasion met,+30 no pudno a ti Dios maymaysa,+ a mangideklaranto kadagiti nakugit+ a tattao a nalintegda kas bunga ti pammati ken kadagiti di nakugit+ a tattao a nalintegda babaen ti pammatida.31 Datayo, ngarud, waswasentayo aya ti linteg babaen ti pammatitayo?+ Saan koma a pulos mapasamak dayta! Iti kasupadina, mangpatalgedtayo iti linteg.+


text:
Cabugao, Ilocos Sur – Tapno makatulong ti Gobierno Munisipal a mangidur-as ti kasasaad ti panagkalap ti baybay, inlungalong ni Mayor Ediboy ket naiyuna a naikkan ti kalap a “payao” dagiti mangngalap iti Barangay Namruangan babaen ti panangidaulo ni Brgy. Captain Robertson Gorospe.
Impadamag ti pannakabagi ti Fisheries Sector ti DA-LGU, aganay a 660 metros ti kaatiddog ti tunggal rolyo a dadakkel a tali ti naited kadagiti mangngalap a daytoy ket mausar a singdan ti maipatapaw (floater) a nabukel a metal nga araken dagiti buslogan, yellow pin, dorado, tangigue ken baraniti a makalapan iti naadalem a paset ti baybay. Innayonda pay nga agdepende iti kaadalem ti danum a pakatanda iti kaatiddog ti masapul a tali.
Innayon ni Kapitan Gorospe nga addan uppat a payaw a naitapogda ngem adda maysa a naud-udi gapu ta saan a natalinaay ti danum-baybay gapu ti bagyo.
Segun pay ken ni Brgy. Capt. Gorospe, no maipakat daytoy a kalap ket agusarda ti bangka a motor ket agarup 40-57 a milia ti kaadayo ti daliasatenda nga agpatengnga kasta met laeng iti panagrekuridada ket mausar met laeng ti banniit ken iket iti panangkalap kadagiti agayuyang ken aguurnong a lames iti sirok ti patapaw (floater) a manguggor kadagiti bulong ti silag a pannakaramana. Ti singdan a tali ket kumamang iti tukot ti danum babaen ti nasemento a drum a pundona.
Kuna ti Kapitan a no adu ti immarak a lames ket pattapattada a dida magabenan ket tumawagda ti fishing vessel nga aggapu iti Port Salomague a katulonganda nga agkalap iti pangen.
Dinakamat ti kapitan a nabuangay ti lima nga organisasionda (kada purok ti uppat ken sangkabarangayan ti maysa) nga agkalkalap ti payao ket isuda dagiti sumaganad: Wagayway Saranay Fishermen Association, President – Madrigal Rabor; Pagkakaisa FA, President – Roger Rabor; San Pablo FA, President – Darwin Ingel; Pag-asa FA, President – Bergunio Rabor; Namruangan FA, President – Ludovico Tabaco.
P20 ti damo a Membership Fee ti tunggal nagmiembro ti asosasion ngem planoda nga ingato inton agangay.
Inlatak ni Kapitan Gorospe a napintas ti masakbayan daytoy a kalap no la ket natunos ken ipateg dagiti miembros dagiti naited a pagsayaatanda ken mayat ti makalapan no dumanggay ti tiempo.
Insaruno nga imbaga ti agkabannuag a kapitan a maibasar iti aywanna a Wagayway FA, adda metten P180,000 ti nairekord a nasapulanda. Paset ti panangtulong pay ti Gobierno Munisipal ken ti Konseho ti Barangay ti naited a bagas kadagiti miembros.
Imbaga pay ni Kapitan Gorospe nga addan 315 a bilang ti miembros dagiti asosasion a mangimanmanehar ti kalap a payao.
“Pagyamananmi unay ken kadagiti kabarangayanmi iti regta ti Gobierno ti ili babaen ti panangikalikagum ni Mayor Ediboy ken kakaduana a da Vice Mayor Danny, SB Benedict ken ABC Pres. Teddy ken aminda nga opisiales ta maseknanda iti kangrunaan a pagbibiaganmi iti igid ti baybay,” imbatad ni Kapitan Robertson Gorospe. # (Interbiu/ insurat ni JOED SAJONIA/Rinetrato, Nathan Galamgam)


text:
Monday, May 22, 2017
CONSULTATION ON ICRM ITI DUA A BARANGAY, NAILEPPAS
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Barangay Consultation maipapan iti programa ti Integrated Coastal Resource Management (ICRM) iti LGU-Cabugao kadagiti mangngalap iti Barangay Daclapan, Cabugao, Ilocos Sur idi Mayo 18, 2017 iti Covered Court iti nadakamat a barangay.
Nagatendar ti 25 a mangngalap ken tinarabay ida ti Konseho ti Barangay nga idauluan ni Brgy. Captain Charlie Somejo.
Naglektiur da Mr. Kyle Connelly, US Peace Corp Volunteer maipapan iti pakabuklan ti coastal resources (coral reefs ken seagrass) agraman iti pakaseknan ti Turismo idinto ta tinulongan ni Mr. Nereo S. Daproza, Municipal Fisheries Coordinator a nangtaming kadagiti dadduma nga aspeto ti ICRM; panangala ti datos a kasapulan kadagiti mabukel a plano ken maisingasing a proyekto para iti agtultuloy a pannakapasayaat ken pannakamantener ti kabaybayan daytoy a coastal barangay iti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Kanaig daytoy, naaramid met laeng iti maipada a panagtataripnong idiay Barangay Hall ti Barangay Salomague iti Mayo 19, 2017 nga inatendaran dagiti Mangngalap; RIC Members ken Agtutubo kasta metten a timmarabay dagiti Opisiales ti Barangay nga indauluan ni Brgy. Captain Eliseo R. Serrano.
Naglektiur da Mr. Kyle Connelly, US Peace Corp Volunteer maipapan iti coastal resources (mangrove plants; coral reefs ken seagrass) agraman iti pakaseknan ti Turismo idinto ta tinulongan ni Mr. Nereo S. Daproza, Municipal Fisheries Coordinator a nangtaming kadagiti dadduma a pakaseknanda maipapan iti livelihood programs dagiti Asosasion; alternatibo a pagkakitaan dagiti mangngalap ken ti pannakigamulo dagiti mangngalap iti operasion ti Municipal Fishport ditoy a lugar.
Napagsasaritaan pay dagiti mabukel a plano ken maisingasing a proyekto para iti agtultuloy a pannakapasayaat ken pannakamantener ti kabaybayan daytoy a coastal barangay iti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Nagatendar dagiti Opisiales ti Barangay ken Asosasion ti mangngalap; dagiti agtutubo ken lumugar iti nadakamat a barangay ket naregtada a nakiraman kadagiti naidasar a mapagpapatangan nangruna iti Open Forum.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti programa ti Munisipio iti pannakaitandudo ti agtultuloy a pagsayaatan dagiti mangngalap ken iti kabaybayan ti ili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:27 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Thursday, May 4, 2017
GROUNDBREAKING TI POLICE ASSISTANCE CENTER 2, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Groundbreaking ti PNP Police Assistance Center (Substation 2) ti Cabugao Municipal Police Station a maipasdek iti igid ti Kalsada Nasional, Barangay Sagayaden Sur, Cabugao, Ilocos Sur a no sadino a ditoy ket inimatangan dagiti Opisiales ken kameng ti PNP-Cabugao; Provincial PNP; Media; ken Kakapitanes ti 33 a Barangay ti ili.
Naisaruno ti Inspection iti kabarbaro a pasdek ti PNP Police Assistance Center 1 iti asideg ti Cabugao Central Park (CCP), Barangay Bonifacio, Cabugao, llocos Sur ket indauluan da Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ni PNP Deputy Provincial Director for Operations Police Superintendent Julius Corpuz Niegos dagiti nagbisita.
Naisaganad ti Ceremonial Turnover of Firearms iti pasdek ti Early Childhood Care Development Building iti asideg ti Rizal Barangay Hall, Barangay Rizal, Cabugao, Ilocos Sur. Inannong da Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ni Police Superintendent Julius C. Niegos iti turnover nga inimatangan dagiti PNP Officials & Personnel; Kapitanes ti Barangay; Kameng ti Media (Bombo Radyo; DWRS; ken ti ABS-CBN).
Buklen dagiti loose firearms a naisurender ken nai-turnover iti PNP Provincial Command ket iti 1 nga Armalite Rifle; 1 Shotgun; 5 a Rifle Grenade; 3 a Granada; 1 Caliber 45 ken 1 nga 9mm Pistol. Dagitoy ket boluntario a naisurender iti PNP babaen iti “Operation Katok” nga inlunsad ti Kapolisan ti Cabugao babaen iti pannakikammayet dagiti Opisiales ti Barangay daytoy nga ili.
Iti Programa, nangted ti Welcome Address ni Police Senior Superintendent Ramil Aquino Llarenas, Chief of Police ti MPS Cabugao. Imbatadna a maragsakan a mangpasangbay ti amin a nagatendar kadaytoy a seremonia iti groundbreaking iti nainayon nga estasion ti Polisia ti ili a Cabugao. Kimmablaaw ken nagyaman iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti agtultuloy a suportada iti PNP-Cabugao ken kasta metten kadagiti Opisiales ti Provincial PNP nga idauluan da Deputy Police Director Superintendent Julius C. Niegos ken ni Camp Elpidio R. Quirino Commander William N. Nerona.
Iti mensahe ni Police Superintendent Julius C. Niegos a nangibagi ken ni PNP Regional Director Police Chief Superintendent Chato C. Collado, pinadayawanna ti LGU-Cabugao iti impakitana a suporta iti kapolisan kasta metten dagiti tulong a naggapu kadagiti asosasion ti umili nga agnanaed iti abroad ta naikkan ti importansia iti kasapulan ti benneg ti Polisia. Innayonna nga adda iti strategic location dagiti nakaipasdekan dagiti dua a PNP Substation ket napintas ti pannakaideploy iti puersa nga agmantener iti linak ken talna. Pinadayawanna met ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward iti suportada kadagiti programa ken gannuat ti Polisia kasta metten dagiti Barangay Officials ken Barangay Tanod/BPATS a multiplier force kadagitoy a krusada.
Kalpasan a naaramid ti ceremonial turnover, nangipaay ti Mensahena ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Kimmablaaw ken nagyaman iti amin a naitaripnong iti Seremonia. Kunana a mapaneknekan manen iti dakkel a maaramidan ti napintas a panagkakammayet dagiti amin nga agas-asikaso iti linak ken talna. Pinagyamananna met iti panangbigbig ti Provincial PNP Officials iti nagapuanan ti LGU-Cabugao ken ti PNP Cabugao ken kasta metten dagiti naayat a kakailian iti abroad a nangisagut iti nainayon a pagyanan dagiti pannakabagi ti linteg tapno maaywanan ti peace and order ket agbiag a natalinaay dagiti umad-adu a bilang ti umili iti Cabugao.
Kalpasan ti Programa ket napagsasanguan dagiti naisagana a pagtaraon iti pangngaldaw. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:34 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Friday, March 10, 2017
ELEMENTARY DAY, NAANGAY ITI CABUGAO SOUTH CENTRAL SCHOOL
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Elementary Day iti Cabugao South Central School babaen iti Tema: “A Salinlahi Festivity: CSCS Takes Pride in Unity” a dinar-ayan dagiti agbasbasa nga ubbing manipud iti Kindergarten agingga iti Grade VI; Mangisursuro; Opisiales ti Pageskuelaan; PTA Officers; Opisiales ti Ili; Nagannak/Guardians; Bisita ken lumugar iti Barangay Bonifacio a nakaangayan ti panagselebrar.
Sakbayna, naaramid ti Parada dagiti agad-adal iti uneg ti Poblasion.
Nagpabuya dagiti Grade Levels manipud iti Kindergarten agingga iti Grade VI iti School Stage iti sango ti Cabugao South CS kadagiti adda pakainaiganna iti kultura nga impresentarda.
Iti nagbaetan ti pabuya ket nabunot dagiti Raffle Ticket a napagasatan kadagiti agkakapateg a premio nga indonar dagiti naayat a Donors nga indauluan da Mayor Josh Edward S. Cobangbang, Jr. ken ni Vice Mayor DJ Savellano agraman dagiti Konsehales ti Ili ken sumagmamano a Pribado nga umili.
Nangipaay ti Mensahe ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang sakbay a binunotna ti Tiket a nangabak iti First Prize.
Kimmablaaw ken nagyaman ti Ama ti Ili iti nakapinpintas a naipabuya dagiti ubbing ket impeksana ti ragsakna a nangibaga a sapay koma ta agtultuloy ken maul-ulit dagitoy a napintas a presentasion nga impabuya dagiti amin a Grade Levels. Kinablaawanna met dagiti Mangisursuro nga idauluan ni Mrs. Melvi S. Sajonia, Principal II iti nadakamat a pagadalan.
Natudingan met dagiti Nag-Hurado iti dadduma a pakontes a nangpadaeg iti programa. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:51 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
INDONESIA
Bayat ti Panangsakup ti Japan
Iti rugrugi ti 1942, siuulpit a sinakup ti nabileg a militar ti Japan ti Indonesia. Adu a kakabsat ti napilit nga agtrabaho iti manomano—panagaramid kadagiti kalsada wenno panagdalus kadagiti kanal. Naibalud ti dadduma kadagiti nakarugrugit a pagbaludan ken naparparigatda gapu ta dida kayat ti makiraman iti gubat. Saan a nababbaba ngem tallo a kakabsat ti natay iti pagbaludan.
Ni Johanna Harp ket maysa a kabsat a Dutch nga aggigian iti nasulinek a purok iti maysa a bantay idiay East Java. Naliklikanna ti naibalud iti umuna a dua a tawen ti gubat. Impatarusna ken ti tallo a tin-edyer nga annakna ti libro a Salvation ken dagiti ruar Ti Pagwanawanan iti Dutch manipud iti Ingles bayat a nawayada pay. * Nakopia dagitoy a publikasion ken naipuslit kadagiti Saksi iti intero a Java.
Nagtataripnong iti babassit a grupo ti sumagmamano a Saksi a nawaya pay ken nangasabada a siaannad. “No mangaskasabaak iti di pormal, kanayon a nasiputak,” kinuna ni Josephine Elias (Tan ti dati nga apeliedona). “Agitugotak no kua iti chessboard no sarungkarak dagiti interesado tapno panunoten dagiti tattao a makiay-ayamak laeng iti chess.” Nangaskasaba ni Felix Tan ken ti asawana a ni Bola iti binalaybalay nga agpampammarangda nga aglaklako iti sabon. “Masansan a sipsiputandakami dagiti espia ti Kempeitai, dagiti nakabutbuteng a polis ti militar a Japanese,” kinuna ni Felix. “Tapno saankam a mapagsuspetsaan, sinarungkaranmi dagiti iyad-adalanmi iti nagduduma a gundaway. Rimmang-ay ti innem kadakuada ket nabautisaranda bayat ti gubat.”
Panagduduma ti Kapanunotan Idiay Jakarta
Idi naruamen dagiti kakabsat iti narigat a kasasaad gapu iti gubat, naipasangoda manen iti sabali a narigat a pakasuotan. Imbilin dagiti Japanese nga opisial a dagiti saan nga Indonesian (karaman dagiti Chinese-Indonesian) ket agparehistro ken mangala iti ID a naglaon iti kari a supsuportaranda ti Imperio ti Japan. Pinampanunot ti adu a kakabsat, ‘Agparehistrotay ngata ken pirmaantayo ti ID, wenno saan?’
Inlawlawag ni Felix Tan: “Dagiti kakabsat idiay Jakarta imbagada kadakami a taga-Sukabumi a saanmi a pirmaan ti ID. Ngem dinamagmi kadagiti autoridad no mabalinmi a sukatan ti sasao iti ID nga ‘inkari ti nagpirma a suportaranna dagiti’ iti ‘saan a kumontra ti nagpirma kadagiti’ soldado ti Japan. Nasdaawkami ta kinayatda, isu a nangalakami amin iti ID. Idi nadamag dayta dagiti kakabsat idiay Jakarta, inawagandakami nga apostata ken insardengda ti makikadua kadakami.”
Makapaladingit ta kaaduan kadagitoy a kakabsat ket naaresto ken tinallikudanda ti kinapudno. Maysa a kabsat a saan a nagkompromiso ti naibalud iti selda nga ayan ni André Elias. “Inlawlawagko kenkuana ti isyu maipapan iti panagparehistro ken tinulongak nga agbalin a mas balanse iti dayta,” kinuna ni André. “Sipapakumbaba a dimmawat iti pammakawan gapu iti panangisardengda a makikadua kadakami. Manipud idin, nagpimpinnaregtakami, ngem makapaladingit ta natay isuna gapu iti nagrigat a kasasaad iti pagbaludan.”
Merdeka!
Idi nagpatingga ti gubat idi 1945, kasla saanen a makauray dagiti kakabsat a mangasaba manen. Maysa a brother a naibalud ken naparparigat ti nagsurat iti sanga nga opisina iti Australia: “Kalpasan ti uppat a naririgat a tawen, saanak a naupay ken saan a bimmaaw ti determinasionko. Diak pulos nalipatan dagiti kakabsat. Pangngaasiyo, patulodandak kadagiti libro.”
Di nagbayag, simmangpet met laengen dagiti literatura a padpadaanan dagiti kakabsat, saggabassit idi damo agingga a nakaad-adun. Maysa a grupo a buklen ti sangapulo nga agibumbunannag idiay Jakarta ti nangituloy iti panangipatarus kadagiti publikasion iti Indonesian.
Idi Agosto 17, 1945, dagiti lider ti grupo a mangilablaban iti wayawaya ti Indonesia indeklarada nga independiente a republika ti Indonesia. Gapu iti dayta, bimtak ti uppat a tawen a rebolusion maibusor iti panagturay dagiti Dutch. Pinullo a ribu ti napapatay ken nasurok a pito a milion ti napapanaw iti lugarda.
Bayat ti rebolusion, nagtultuloy a nangaskasaba dagiti kakabsat iti binalaybalay. “Pilpilitendakami dagiti nasionalistiko a tattao a mangipukkaw iti ‘Merdeka,’ a kaipapananna ‘Wayawaya,’” kinuna ni Josephine Elias. “Ngem imbagami a neutralkami iti politika.” Idi 1949, kalpasan ti adu a tawen a panangkontrol dagiti Dutch iti Indonesia, inyawatda ti panangituray iti Republic of the United States of Indonesia (Republic of Indonesia itan). *
Idi 1950, nganngani 10 a tawenen a narigat ti kasasaad dagiti kakabsat idiay Indonesia. Ngem adda dakkel a trabaho a masapul nga aramidenda—ikasabada ti naimbag a damag iti minilion a tattao idiay Indonesia. Iti panangmatmat ti tao, kasla imposible dayta! Ngem nagtultuloy latta dagiti kakabsat, a naan-anay a nagtalekda a “mangibaon [ni Jehova] kadagiti trabahador iti panaganina.” (Mat. 9:38) Ket kasta ti inaramid ni Jehova.


text:
KAPITULO 14
Mapagtalkanka Koma iti Amin a Banag
“Kayatmi ti agbiag a mapagtalkan iti amin a bambanag.”—HEBREO 13:18.
1, 2. Apay a maragsakan ni Jehova a makakita iti panagreggettayo nga agbalin a mapagtalkan? Iyilustrarmo.
AGKADUA a pimmanaw iti paglakuan ti maysa nga ina ken ti bassit nga anakna a lalaki. Pagammuan ta nagsarimadeng ti ubing a kasla madanagan ti rupana. Adda iggemna a bassit nga ay-ayam a naalana iti paglakuan. Nalipatanna nga insubli wenno impagatang koma dayta ken nanangna. Mariribukan ti ubing isu a rengrengenna ti inana. Liniwliwa ti ina ket kinuyogna nga agsubli iti paglakuan tapno maisublina ti ay-ayam ken tapno agpadispensar. Bayat nga ar-aramiden dayta ti ubing, maragragsakan unay ti ina. Apay?
2 Maragsakan dagiti nagannak no makitada nga ikagkagumaan dagiti annakda ti agbalin a mapagtalkan wenno mapagpiaran. Kasta met ti nailangitan nga Amatayo ta isu ti “Dios ti kinapudno.” (Salmo 31:5) Bayat a maim-imatanganna ti panagmataengantayo iti naespirituan, maragragsakan a makakita kadatayo a mangikagkagumaan nga agbalin a mapagtalkan. Agsipud ta kayattayo a paragsaken ni Jehova ken kayattayo ti agtalinaed iti ayatna, iparangarangtayo ti karirikna nga inyebkas ni apostol Pablo: “Kayatmi ti agbiag a mapagtalkan iti amin a bambanag.” (Hebreo 13:18) Usigentayo ti uppat a kangrunaan a benneg ti biag a mamagbalin no dadduma a narigat ti agbalin a mapagtalkan. Kalpasanna, usigentayo ti dadduma kadagiti bendision nga iyeg ti panagbalin a mapagtalkan.
PANAGBALIN A NAPUDNO ITI BAGITAYO
3-5. (a) Ania ti imballaag kadatayo ti Sao ti Dios maipapan kadagiti peggad ti panangallilaw iti bagi? (b) Ania ti tumulong kadatayo nga agbalin a napudno iti bagitayo?
3 Ti umuna a karit ket ti panagsursuro nga agbalin a napudno iti bagitayo. Gapu ta imperpektotayo, nalakatay laeng a maallilaw ti bagitayo. Kas pagarigan, imbaga ni Jesus kadagiti Kristiano sadi Laodicea nga inallilawda ti bagbagida iti panangipagarupda a nabaknangda, idinto a ti kinapudnona, ‘napanglaw ken bulsek ken lamolamoda’ iti naespirituan. Pudno a nakaay-ay-ay dayta a kasasaadda. (Apocalipsis 3:17) Ad-adda a nagpeggad ti kasasaadda gapu iti panangallilawda iti bagida.
4 Nalabit a malagipmo met ti impakdaar ni adalan a Santiago: “No ti asinoman a tao pagarupenna iti bagina nga isu maysa a pormal a managdaydayaw ket kaskasdi a saanna a ngedngedan ti dilana, no di ket itultuloyna nga allilawen ti bukodna a puso, ti porma ti panagdaydayaw daytoy a tao ket barengbareng.” (Santiago 1:26) No ipagaruptayo nga awaten latta ni Jehova ti panagdayawtayo uray no di umiso ti panagsasaotayo, al-allilawentayo laeng ti bagitayo. Agbalin a barengbareng ti panagdayawtayo ken Jehova, awan serserbina. Kasanotay a maliklikan ti kasta a nakaay-ay-ay a kasasaad?
5 Iti isu met laeng a paset ti suratna, ti kinapudno ti sao ti Dios ket inyarig ni Santiago iti pagsarmingan. Imbalakadna a sukimatentayo ti perpekto a linteg ti Dios ken aramidentayo dagiti kasapulan a panagbalbaliw. (Santiago 1:23-25) Matulongannatayo ti Biblia nga agbalin a napudno iti bagitayo ken mangbigbig no ania ti masapul nga aramidentayo tapno rumang-aytayo. (Un-unnoy 3:40; Haggeo 1:5) Mabalintay met nga ikararag ken Jehova a sukimatennatayo, ken tulongannatayo a mangbigbig ken mangilinteg kadagiti aniaman a serioso a pagkurangantayo. (Salmo 139:23, 24) Ti panagbalin a di napudno ket makaallilaw a pagkapuyan, ken masapul a matmatantayo dayta a kas iti panangmatmat ti nailangitan nga Amatayo. Kuna ti Proverbio 3:32: “Ti nasikap a tao nakarimrimon a banag ken Jehova, ngem ti kinasingedna adda kadagidiay napalungdo.” Matulongannatayo ni Jehova a maaddaan iti karirikna a kas iti kaririknana ken mangmatmat iti bagitayo a kas iti panangmatmatna kadatayo. Laglagipem a kinuna ni Pablo: “Kayatmi ti agbiag a mapagtalkan.” Iti agdama, saantayo pay a perpekto, ngem naimpusuan a tarigagayantayo ken sipapasnek nga ikagumaantayo ti agbalin a mapagpiaran wenno napudno.
KINAMAPAGPIARAN ITI PAMILIA
6. Apay a nasken a napudno dagiti agassawa iti tunggal maysa, ken ania dagiti peggad a maliklikanda?
6 Rumbeng a mapagpiaran wenno napudno dagiti amin a kameng ti Kristiano a pamilia. Nasken ngarud a napudno dagiti agassawa iti tunggal maysa. Iti Kristiano a pagassawaan, awan ti lugar dagiti makapasakit, narugit nga aramid a kas ti panangipakita iti romantiko nga interes kadagidiay saanda nga asawa, pannakirelasion iti nalimed babaen ti Internet, wenno ti aniaman a kita ti pornograpia. Adda dagiti naasawaan a Kristiano a nakaaramid kadagita a di ammo ti assawada. Panangallilaw ti kasta nga aramid. Imutektekam ti kinuna ni matalek nga Ari David: “Saanak a nakikatugaw kadagiti tattao ti di kinapudno; ket saanak a sumrek a kadua dagidiay mangilemmeng iti kinasiasinoda.” (Salmo 26:4) No addan asawam, dika agaramid iti banag a mabalin a mangsulisog kenka a mangilimed iti asawam iti ar-aramidem!
7, 8. Aniada nga ehemplo iti Biblia ti makatulong kadagiti ubbing tapno masursuroda nga ipateg ti kinamapagpiaran?
7 Tapno maisuro dagiti nagannak kadagiti annakda ti pateg ti kinamapagpiaran, nainsiriban nga usarenda dagiti ehemplo iti Biblia. Karaman kadagiti saan a napudno a tattao ni Acan a nagtakaw ken nagpanggep a mangilemmeng iti tinakawna; ni Gehazi a nagulbod gapu iti pinansial a gunggona; ken ni Judas a nagtakaw ken naglibak tapno liputanna ni Jesus.—Josue 6:17-19; 7:11-25; 2 Ar-ari 5:14-16, 20-27; Mateo 26:14, 15; Juan 12:6.
8 Iti sabali a bangir, adda dagiti nasayaat nga ehemplo iti kinamapagpiaran a kas ken Jacob, a nangidagadag kadagiti annakna nga isublida ti kuarta a nasukalanda kadagiti supotda ta impagarupna a di naigagara a naipisok dayta; ni Jefte ken ti balasangna a nangaramid iti dakkel a personal a panagsakripisio tapno matungpal ti sapata ni Jefte; kasta met ni Jesus a situtured a di nangilibak iti kinasiasinona iti sanguanan dagiti naranggas a tattao tapno matungpal ti padto ken masalaknibanna dagiti gagayyemna. (Genesis 43:12; Uk-ukom 11:30-40; Juan 18:3-11) Mabalin nga usaren dagiti nagannak dagiti kasta nga ehemplo a masarakan iti Sao ti Dios a makatulong kadakuada a mangisuro kadagiti annakda a mangipateg iti kinamapagpiaran.
9. Ania ti rumbeng a liklikan dagiti nagannak no kayatda ti mangipasdek iti ulidan iti kinamapagpiaran para kadagiti annakda, ken apay a napateg ti kasta nga ulidan?
9 Gapu ta isursuroda kadagiti annakda ti maipapan iti kinamapagpiaran, adda napateg nga obligasion a naipabaklay kadagiti nagannak. Inyimtuod ni apostol Pablo: “Nupay kasta, sika a mangisursuro iti asinoman, dika aya isuro ta bagim? Sika, a mangikaskasaba iti ‘Dika agtakaw,’ agtakawka aya?” (Roma 2:21) Matikaw ti annak ti dadduma a nagannak gapu ta isursuro dagiti dadakkelda ti maipapan iti kinamapagpiaran ngem isuda a mismo ket saan a kasta. Mabalin nga ikalinteganda ti panagtakaw ken panagulbodda babaen ti panagpambarda, a kunada “Bassit la a banag dayta.” Ngem iti kinapudnona, uray kasano ti kabassit wenno kaadu ti natakaw, panagtakaw latta dayta. Kasta met a kasano man kalag-an wenno kadagsen ti panagulbod, kaskasdi a panagulbod dayta. * (Lucas 16:10) Nalaka a mailasin dagiti ubbing ti panaginsisingpet ket mabalin a pakadangranda unay dayta. (Efeso 6:4) Nupay kasta, no masursuroda ti kinamapagpiaran iti mismo nga ulidan dagiti nagannak kadakuada, mabalin a dumakkelda a mangidaydayaw ken Jehova iti daytoy di mapagpiaran a lubong.—Proverbio 22:6.
KINAMAPAGPIARAN ITI KONGREGASION
10. No maipapan iti panagbalin a napudno no makisarsaritatayo kadagiti kapammatiantayo, ania a panagannad ti nasken a laglagipentayo?
10 Iti pannakilangentayo kadagiti padatayo a Kristiano, addaantayo iti adu a gundaway a mangpatanor iti kinamapagpiaran. Kas naadaltayo iti Kapitulo 12, nasken nga annadantayo ti panagsasaotayo, nangruna kadagiti kapammatiantayo. Mabalin nga agtungpal iti makadangran a tsismis, wenno pammardaya pay ketdi, ti gagangay a panagsasarita! No ulitentayo nga estoriaen ti saan a masinunuo no pudno, mabalin a tumultulongtayo nga agiwaras iti kinaulbod, isu a nasaysayaat a medmedantayo ti bibigtayo. (Proverbio 10:19) Iti sabali a bangir, mabalin nga adda banag nga ammotayo a pudno, ngem dina kayat a sawen a mayanatup dayta nga isarsarita. Kas pagarigan, baka awan ti bibiangtayo maipapan iti dayta a banag, wenno amangan no makapasakit dayta no ibagatayo iti sabali. (1 Tesalonica 4:11) Ikalintegan dagiti dadduma a tattao a ti panagbalinda a nagubsang ket mangipakita laeng a saanda nga agpampammarang, ngem kanayon koma a makaay-ayo ken saan a makapasakit ti panagsasaotayo.—Colosas 4:6.
11, 12. (a) Kasano nga ad-adda a pinadagsen dagiti dadduma ti naaramidda a basol? (b) Ania dagiti kinaulbod nga ipappapati ni Satanas mainaig kadagiti nadagsen a basol, ken kasanotayo a masaranget dagita? (c) Kasanotayo a maipakita a napudnotayo iti organisasion ni Jehova?
11 Nangnangruna a nasken a napudnotayo kadagiti mangidadaulo iti kongregasion. Dagiti dadduma a nakaaramid iti nadagsen a basol ad-adda a padagsenenda ti basolda babaen ti panangkalubda iti dayta ken panagulbodda no pagsaludsodan ida dagiti panglakayen iti kongregasion. Agbalin pay ketdin a doble kara ti panagbiagda, nga agpammarangda nga agserserbi ken Jehova bayat nga agar-aramidda iti nadagsen a basol. Agbibiag iti kinaulbod dagiti kasta a tattao. (Salmo 12:2) Dagiti dadduma a nakabasol saanda nga ibaga kadagiti panglakayen ti intero a kinapudno no di ket ilimedda dagiti napateg nga impormasion. (Aramid 5:1-11) Ti kasta a panangallilaw ket masansan a bunga ti panamati kadagiti kinaulbod nga itantandudo ni Satanas.—Kitaem ti kahon a “ Dagiti Kinaulbod nga Ipappapati ni Satanas Mainaig Kadagiti Nadagsen a Basol.”
12 Napateg met ti panagbalin a napudno iti organisasion ni Jehova no sungbatantayo dagiti nakasurat a saludsod. Kas pagarigan, no ireporttayo ti nagapuanantayo iti ministerio, siguraduentayo nga umiso ti isurattayo. Umasping iti dayta, no suratantayo ti aplikasion para iti maysa a pribilehio, ditay ilibak ti pudno a kasasaad ti salun-attayo wenno aniaman nga impormasion maipapan kadatayo.—Proverbio 6:16-19.
13. Kasanotay a maipakita a mapagpiarantayo no kaduatayo iti negosio ti kapammatiantayo?
13 Mapagpiarantayo met koma kadagiti kapammatiantayo no mainaig iti negosio. No dadduma, mabalin a makinegosio dagiti Kristiano kadagiti kapammatianda. Agannadda koma a dida aramiden wenno pagsasaritaan ti maipapan kadagita no addada iti Kingdom Hall wenno iti ministerio. Mabalin nga agkadua iti negosio dagiti agpada a Kristiano kas amo ken empleado. No alaentayo a trabahador dagiti kakabsattayo, napudnotayo koma kadakuada, a bayadan ida iti umiso a tiempo, iti gatad a napagtulagan, ken ited kadakuada dagiti benepisio a nairanta kadakuada wenno kiddawen ti linteg. (1 Timoteo 5:18; Santiago 5:1-4) No datayo met ti trabahador ti padatayo a Kristiano, agtrabahotayo iti amin a kabaelantayo a mayataday iti sueldo wenno tangdantayo. (2 Tesalonica 3:10) Ditay mangnamnama iti naisangsangayan a pannakatrato gapu laeng ta kapammatiantayo ti amotayo, a kas man la obligado a mangted iti kanayonan a bakasion, benepisio, wenno dadduma pay a bentaha a saan a maited kadagiti dadduma a trabahador.—Efeso 6:5-8.
14. Kas panagannad, ania ti nainsiriban nga aramiden dagiti Kristiano a makisugpon iti negosio, ken apay?
14 Kasano ngay no ti negosiotayo ramanenna ti pannakisugpon, nalabit iti puonan wenno panagutang? Mangipaay ti Biblia iti napateg ken praktikal a prinsipio: Agaramid iti kasuratan! Kas pagarigan, idi gimmatang ni Jeremias iti talon, nagaramid iti dua a kopia ti dokumento iti imatang dagiti saksi ken sitatalged nga indulinna tapno mausar a pagkonsultaan iti masanguanan. (Jeremias 32:9-12; kitaem met ti Genesis 23:16-20.) No makinegosio kadagiti kapammatian, dina kayat a sawen nga awan ti panagtalekyo iti maysa ken maysa no isuratyo amin a detalye iti dokumento a naannad ti pannakaisaganana, napirmaan, ken nasaksian. Imbes ketdi, makatulong dayta tapno maliklikan ti di pagkikinnaawatan, pannakapaay, ken itataud pay ketdi ti susik a mangibunga iti panaggiginnura. Laglagipen koma dagiti asinoman a Kristiano nga agkatransaksion iti negosio a dida ipalubos a madadael ti panagkaykaysa ken talna ti kongregasion gapu iti negosio. *—1 Corinto 6:1-8.
KINAMAPAGPIARAN KADAGITI SAANTAYO A KAPAMMATIAN
15. Ania ti rikna ni Jehova maipapan kadagiti kinukusit nga aramid iti negosio, ken kasano ti reaksion dagiti Kristiano kadagiti kasta a gagangay nga aramid?
15 Saan laeng nga iti kongregasion a rumbeng a mapagpiaran ti maysa a Kristiano. Kinuna ni Pablo: “Kayatmi ti agbiag a mapagtalkan iti amin a bambanag.” (Hebreo 13:18) No maipapan iti panagnegosio, ti Namarsua kadatayo ket interesado unay iti kinamapagpiaran. Iti laengen libro dagiti Proverbio, namimpat a nadakamat ti maipapan iti saur a timbangan. (Proverbio 11:1; 16:11; 20:10, 23) Kadagiti nagkauna a tiempo, gagangay a mausar dagiti timbangan kadagiti transaksion iti negosio tapno matimbang dagiti tagilako ken ti kuarta a paggatang. Dagiti nakusit a komersiante agusarda iti dua a paris ti bato a pagtimbangan ken maysa a saan a husto a timbangan a pangallilaw ken pangsaur kadagiti kostumerda. * Kagura ni Jehova dagiti kasta nga aramid! Tapno agtalinaedtayo iti ayatna, naan-anay a liklikantayo ti aniaman ken amin a kinukusit nga aramid iti negosio.
16, 17. Aniada a kita ti panagkusit ti gagangayen ditoy lubong ita, ken ania ti determinado nga aramiden dagiti pudno a Kristiano?
16 Gapu ta ni Satanas ti agturay iti daytoy a lubong, di pakasdaawan nga adu dagiti nakusit a tattao. Mabalin nga inaldaw a maipasangotayo kadagiti kasasaad a mangsulisog kadatayo nga agkusit. No agaramidda iti résumé, wenno ababa a pakagupgopan dagiti abilidad ken kapadasanda, nga usarenda nga agaplay iti trabaho, adu dagidiay mangisurat iti saan a pudno ken agsobsobra, pinarparbo ken pinalsipikar a detalye ti nagapuananda. No suratan dagiti tattao dagiti porma para iti imigrasion, panagbuis, insurance, ken dadduma pay, masansan nga agulbodda tapno laeng maalada ti kayatda. Adu nga estudiante ti agkusit kadagiti eksamen, wenno no agsuratda kadagiti report iti eskuelaan, mabalin nga agsukimatda iti Internet ket kopiaenda ti inaramid ti sabali a tao sada ipasa dayta, a pagparangenda nga isuda a mismo ti nangaramid iti dayta. Ken no makilangen dagiti tattao kadagiti managkunniber nga opisial, masansan a mangtedda iti pasuksok tapno maalada ti kayatda. Ekspektarentayo a kasta ti kababalin dagiti tattao iti lubong a nagadu dagiti ‘managayat iti bagbagida, managayat iti kuarta, awanan panagayat iti kinaimbag.’—2 Timoteo 3:1-5.
17 Determinado dagiti pudno a Kristiano a saan a makiraman iti aniaman kadagita a kinukusit nga aramid. Ngem agparang a dagidiay agkuskusit ti agbalballigi ken isuda pay ti makaun-una ditoy lubong. Dayta ti gapuna a karit no dadduma ti panagbalin a mapagpiaran. (Salmo 73:1-8) Kabayatanna, nalabit agsagaba dagiti Kristiano iti pinansial gapu ta kayatda ti agtalinaed a mapagpiaran “iti amin a bambanag.” Sayang kadi ti ar-aramidenda a panagsakripisio? Pulos a saan! Ngem apay? Ania dagiti gunggona nga itden ti panagbalin a mapagpiaran?
DAGITI GUNGGONA NGA ITDEN TI PANAGBALIN A MAPAGPIARAN
18. Apay a nakapatpateg ti maaddaan iti reputasion kas mapagpiaran a tao?
18 Manmano a banag iti biag ti napatpateg ngem iti reputasion kas mapagpiaran wenno mapagtalkan a tao. (Kitaem ti kahon a “ Kanayonak Kadi a Mapagtalkan?”) Ken panunotem—uray asino mabalinna ti maaddaan iti kasta a reputasion! Saan nga agpannuray dayta iti talento, kinabaknang, itsura, kasasaad iti biag, wenno aniaman a banag a saanmo a kontrolado. Nupay kasta, adu ti napaay a maaddaan iti nasayaat a reputasion. Manmano dagiti mapagpiaran. (Mikias 7:2) Mabalin a laisendaka dagiti dadduma no mapagpiaranka, ngem adda dagiti mangapresiar iti kinamapagpiaram, ket pagtalkan ken raemendaka gapu iti dayta. Adu kadagiti Saksi ni Jehova ti nagunggonaan pay ketdi iti pinansial gapu iti kinamapagpiaranda. Nagtalinaedda iti trabahoda idinto ta naikkat dagiti di mapagpiaran a katrabahoda, wenno saan, nakasarakda iti trabaho kadagiti agkasapulan unay kadagiti matalek nga empleado.
19. Kasano a ti kinamapagpiaran apektaranna ti konsiensiatayo ken ti relasiontayo ken Jehova?
19 Mapadasam man dagita wenno saan, nasaysayaat pay a gunggona ti masagrapmo no mapagpiaranka. Maaddaanka iti nadalus a konsiensia. Insurat ni Pablo: “Agtalekkami nga addaankami iti napudno a konsiensia.” (Hebreo 13:18) Kanayonanna, maragsakan ti naayat a nailangitan nga Amatayo a makakita iti nasayaat a reputasionmo, ken ipatpategna dagiti mapagpiaran a tattao. (Salmo 15:1, 2; Proverbio 22:1) Wen, ti panagbalin a mapagpiaran tulongannaka nga agtalinaed iti ayat ti Dios, ket awanen ti napatpateg pay a gunggona ngem iti dayta. Iti sumaganad a kapitulo, usigentayo ti maipapan iti panangmatmat ni Jehova iti trabaho.
^ par. 9 Mabalin nga agkasapulan iti hudisial nga aksion dagiti panglakayen no adda masarakan iti kongregasion nga agar-aramid iti nakaro ken makadangran a panagulbod a nairanta a pagdaksan dagiti sabsabali.
^ par. 14 No maipapan iti rumbeng nga aramiden no rumsua ti parikut iti negosio, kitaem ti artikulo iti Apendise a “Panangrisut Kadagiti Di Pagkikinnaawatan Mainaig iti Negosio.”
^ par. 15 Maysa a paris ti timbangan ti usarenda no gumatangda ken sabali a paris no aglakoda tapno makamenos wenno makaganansiada. Nalabit agusarda pay iti timbangan nga inaramidda nga at-atiddog ti maysa a takiag ti gagantinganna wenno aramidenda a napuspuskol tapno agbalin a nadagdagsen ti kakatian ti timbanganda tapno masaurda ti kostumerda iti aniaman a transaksion.


text:
Ni
ROY V. ARAGON
“A
poem generates heat. The friction of the language causes the words to spark and
fire. You can warm your hands at a poem; you can be consumed by it.” — Jeanette
Winterson
“Poetry’s
purpose is to reach other people and to touch their heart…. The more poems we
read, the deeper is our knowledge of the world.” — Ted Kooser
“Whenever
a poem enacts what it is about, it creates a way for itself to live
dramatically inside the reader. It becomes an experience unto itself.” — Edward
Hirsch
“Native
ability and hard work are essential to poetry, and pleasure is the stimulus to
both.” — C. John Holcombe
APAY
ti daniw? No maipapan iti daniw ken panagdaniw, gagangayen a masaludsod no ania
ti daniw. Ken no kasano. Ngem manmano a maamad no apay, manmano a maagapad ti
kinaapay ti daniw ken panagdaniw.
Ngem
gagangay a masansan a maammuantayo met laeng ti kinaapayna no maammuantayo ti
panggep ti daniw ken panagdaniw.
Ket
maysa a kangrunaan a ranta wenno gandat ti daniw (malaksid iti daytay
tradisional a konsepto ken/wenno diskurso a pangipamatmat wenno pammatalged iti
pudno ken kinapudno) ket tapno mangabbukay ken mangitalukatik iti naimnas,
naganas a rikna ken panagrikna iti panagbasa ken panangimutektek ken
pannakaawat. Adda kasla maysa a mensahe a masagang wenno maalaw iti tunggal
epektibo a verso wenno nasamay a daniw, mensahe a kangrunaan ken kaaduanna ket palnaad
wenno parangarang ti/iti padas wenno kapadasan ti/iti rikna.
Padas
ken rikna, rikna ken padas: kadagitoy ken dagitoy ti natalged a nangruna a gapu
no apay nga adda daniw ken panagdaniw, no apay nga adda maidaniw ken agdaniw,
ken kasta metten no apay nga adda mannaniw. Tapno mangted ken mangiparangkap
iti kapadasan ken karirikna: mangiparikna iti padas, mangipapadas iti rikna. Ti
maysa a daniw–daytay makapudno a daniw, maysa no di man maipangruna a panggepna
ket ti mangiburay wenno mangipaduyakyak, mangyanninaw iti maysa wenno ad-adu
pay a padas kas naadaw iti biag, pudno man wenno uray parbo; ken ti
mangiparikna itoy, mangipasulbog, mangipaabbukay iti rikna–ta ti rikna ken
panagrikna ket padas met laeng, kas naagapaden, kapadasan ti panagrikna ken pannakarikna.
Ngem
nupay kasta, saan nga agpatingga kas medium wenno vehiculo ti padas-rikna ti
maysa a daniw wenno panangidaniw. Masapul a ti daniw a mismo ket isu ti padas.
Nga isu met laeng ti rikna. No agbanag a kastoy, makapudno no kua a masao ti
verso, ti daniw, ket makapudno met no kua ti mannaniw a nangikallatik wenno
nangyallawat iti padas-rikna ken rikna-padas.
Ngem
no daytoyen ‘tay kinaapay ti daniw, no kastoy ti ranta wenno nakairantaan ti
daniw, kasano ken kaano a maanninaw ken masirpattayo a ti mabasatayo a binnatog
dagiti balikas wenno maimdengantayo a samiweng dagiti verso, ket daniw?
Agbasbasa, agdengdengngeg ken agsursurattayo kadagiti balikas ken prase ken
binnatog nga awagantayo iti verso, wenno daniw, ngem kasano ken apay a kunaen
wenno panunoten ken kedngantayo a dagitoy a balikas ken prase ken binnatog ket
daniw? Wenno uray verso? No kadin adda maapiras wenno matingitingtayo sadiay a
rikna wenno no adda kadin maitugotan ken mapasingkedantayo a kapadasan sadiay
ket kunaentayon a daniw daytoy wenno naindaniwan? Kaano ken kasano a makuna
wenno mapasingkedantayo a ti maysa a daniw–no pudno ken makapudno man daytoy
kas daniw–ket epektibo a daniw? Kasano met ken kaano a ti maysa a nagsurat iti
daniw ket kapkapnekan ken natalged a maawagan wenno mabigbigtayo isuna a kas
mannaniw?
Agsubli
ken agsublisublitayo kadagiti saludsod nga agbirok ken agbirbirok kadagiti sungbat ken saludsod met laeng manipud iti
kinaapay agbuelta iti kinaania ti daniw? Ania ken kasano ti panagdaniw,
panangidaniw, pannakaidaniw, pakaidaniwan, pakadaniwan? Ania ti naindaniwan ken
ania ti maidaniw a daniw? Umanay ken makaanay kadi a kuna a ti daniw ket ‘tay
mamagbaga, mangibagbaga, parabagbaga wenno adda laeng ibagbagana? Wenno ‘tay
mangiparipirip, mangipasirip, mangipamutektek, mangarit kadagiti adu ken
agduduma a padpadas ken rikrikna? Kangrunaanna, ania ti nagdumaan ti maysa a
mannaniw ken ‘tay maysa a dumadaniw–ti maysa a mammutar kadagiti naindaniwan a
balikas ken iti maysa a mammalikas kadagiti naindaniwan a putar? Ikanayontay’ a
pakasikoran: adda kadi ket ania ti nagdumaan ti verso ken ti daniw? Ti maysa a
mammerso ken iti maysa a mannaniw?
Padasentay’
nga isapulan iti padas ken sungbat dagitoy iti panangpadastayo met a
panangsukimat iti verso ken panagververso ti sumagmamano nga Ilokano a mannaniw
iti Iloko babaen dagiti daniw a naisalip iti Senior Citizens Literary Contest
ti umuna a Judge Joven F. Costales Literary Awards (JJFCLA).
Adda
rigrigat wenno rikrikutna no kua a kedngan ti kinadaniw ti maysa a naputar wenno
naikur-it a daniw. Nangruna la unayen ti kinamannaniw ti maysa a mannaniw. Ngem
ketdi, kaaduanna nga adda met laeng iti agbasbasa wenno iti resipiente– ti
reader wenno audience a nakaisangratan ti daniw–ti panangeddeng ken
pangngeddeng no ania kadi ti ania ken no sino ti sino: masapul no kua ti maysa
a nasaririt a panangbasa ti maysa a nasaririt nga agbasbasa tapno mapadas ken
mariknana ti padas ken rikna nga ibisbisik ken ibisbislin ti tunggal
daniw/mannaniw wenno verso/mammerso. No masippaw wenno masibbolna daydiay
impallangatok wenno imbitin ti mannaniw a ganas ken parabur ti daniw, kukuana
daydiay a pagganasan ken pakabsogan–no la ket agganas ken mamutittit,
kapkanekanna a daniw daydiay.
Adda
latta ngamin relasion ti writer ken reader kas speaker ken audience. Addaanda
iti maysa a kita ti dialogo ken panagdialogo, maysa a klase ti panagkinnnawatan
uray pay dida agkinnaawatan wenno agkaawatan. Agkadua a kanayon dagitoy,
writer-poet ken reader. Adda agduduma a mannaniw iti agduduma a daniw ken
panangidaniw iti agduduma met laeng nga agbasa ken panagbasa. “A certain kind
of poem teaches you how to read it,” kinuna ni Edward Hirsch, mannaniw ken
critico nga Americano, ket inlawlawagna daytoy a penomenon a ti tunggal daniw
ket maysa a mensahe iti uneg ti botelia a naipalladaw iti mangliwengliweng a
taaw, agkatangkatang daytoy agingga a maidaknir iti maysa nga aplaya ket
agingga a sadiay, adda mangalaw ken mangpidut, manglukat iti botelia ket
basaenna ti mensahe, maduktalanna ti mensahe ti/iti mensahe—isu, isuna a
nakaisangratan ti daniw, isu a makaibaga nga “awan duadua, daniw daytoy!”
Ti
reader, maysa met laeng a jurado. Kednganna babaen ti panangapresiar ken
panangaklonna iti rikna ken padas a masagrapna iti basaenna. No naray-aw,
naliwliwa, napnek, nagganas ken uray pay no naladingitan, nalidayan, naluyaan,
natignay ti pungtot wenno nakemna iti inna binasa, nagballigi ti daniw ken ti
mannaniw. Ket babaen kadagitoy a rikna
ken nainaig a padas, nakedngan ti daniw, nagbalin nga ukom ti reader, aklonenna
man wenno saan.
Ngarud,
iti innak pannakipagpili kadagiti naisalip a dandaniw iti SCLA-JJFCLA, dagiti
nadakamatko a bambanag ken pakaseknan ti sinapulko idi rugiak a basaen dagiti
13 a koleksion ti dandaniw a naipaima kaniak. A kedngak, umuna unay, kas reader-judge,
no dagitoy kadi met laeng ket makuna a dandaniw (ta salip la ket ngarud daytoy
iti panagputaran iti daniw; daniw dagiti maidatag a makedngan). No makatakder,
makatungpal met la kadi dagitoy kas daniw wenno adda laeng sumagmamano a galad
wenno gupitda a naindaniwan, wenno maradaniw ket nagindadaniw wenno nagsurat
laeng iti patienna a kas daniw ti mannurat/mannaniw a nangipatulod iti
pakisalipna a ververso.
Nupay
kasta iti panagbasa ken panagpilik kadagiti mabalin a mangabak iti salip,
saanak ketdi met a nagbalin a kas ‘tay perfectionist wenno istrikto a critico.
Nupay addada met sumagmamano a patien ken patpatiek a teorteoria wenno
filfilosofia wenno disdiskurso iti poetics wenno literary criticism, saanko
(unay) nga imbatay kadagitoy ti panagbasak. Nagbalinak a kasla gagangay a
reader ket ti nagbatayak ket daytay tradisional nga estetika a “no maganasanak
wenno matignayak” iti artistiko a kinalibnos wenno kinasamay daytoy a
partikular a binnatog kas daniw wenno verso, kedngak a naballigi wenno nagballigi.
Kas nakunak iti maysa a salaysay,
“agduma
ti panagamiris ken panagarisit kas jurado iti salip nga adda mangabak ken
maabak iti panagamiris ken panagarisit kas critico iti sinurat tapno kedngan
daytoy kas successful a literary art wenno literary work. Nupay di mainsasaan
nga agpadada a nasken nga addaan bagnos ken pagbatayan a literary theories
tapno nasamsamay ken nakappapati ti keddeng ken pangngeddeng, saan a nasisita a
maysa a full-fledged a critico wenno practicing critic/theorist ti agjurado
tapno maikari ken agballigi nga agpili iti premiado a sinurat. No maysa man a
kasta ti mapusgan a jurado, nasayaat unay, maysa a bonus dayta. Ngem mapagdasig
koma ti akem ti jurado iti salip ken ti critico iti sapasap a diskurso ken
topografia ti literatura. Ken, mapaggidiat koma ti akem ti jurado/critico iti
analytical criticism ken iti theoritical criticism ta nupay adda dagiti
pagpadaanda, agsupadi dagiti sursuroten dagitoy a metodolohia ken estratehia
iti panagamiris ken panagadal.” 1
Maipakat
latta ngarud daytay arigna “infamous” a panagjurjurado iti Literatura Iloko a
“bukod a panagraman.” Ngem saan ketdi koma a malagidaw ti kastoy a panagpili a
piliem kas naimas ken kaimasan ti maysa a sinurat gapu ta napnek wenno nabsogka
a nagbasa segun iti pagaayat ti bukod a dilam a savor wenno nanam, a saan ket a
gapu, no maminsan (laeng), ta nalaing nga agluto wenno kosinero ‘tay nagsurat.
No itugotan, adda met laeng teoritikal a pagbatayan ti kastoy a
panagbasa-panagpili, di masaaw. Madlaw iti “panagraman” ti kasla naglilimog a
konsepto a formalista ken/wenno new critic ken uray pay kas reader-response
critic babaen dagiti gamigam a close reading wenno close analysis ken
textual/analytical a panagamiris ken panagarisit. Ken,
“uray
pay no common sense laeng wenno simple a panagraman a kuna, no siripen ket adda
mailangaan ken maalimadamad a teoria a nakaibinggasan dayta a reading wenno
interpretasionda. Ngamin daytoy panagraman a makuna isu daytay kasla natural a
rikna a gubuayen wenno itden ti estetika, wenno libnos ken inner peace nga
itden ti arte, ti mabasa nga obra, daytay kas koma no mapnekka iti maysa a
daniw ket mariknam ti kenosis, wenno iti koma novela ket mariknam daytay
kairosis, ket no met drama (aglalo no trahedia wenno tragicomedy) ket daytay
catharsis.” 2
PAKABUKLAN
DAGITI NAISALIP
Makatungpal
wenno makatakder amin a naisalip a daniw no padas/kapadasan-rikna/panagrikna ti
ilangaan ken amirisen. Addaanda amin iti universal a padas-rikna ken
sangkataoan a rikna-padas. Natural, agsipud ta kaaduanna ket kabukbukodan a
padas ken rikriknaen ti inda insursurat, nangruna ‘tay padpadas ti
panaglakay/panagbaket wenno pananglaglagip iti napalabas a kinaubing ken
panagubing a naglasat ken nagsagrap iti adu a pannubok, rigat, uppapay,
pannakaabi sakbay a nagun-od ti balligi, pannakapnek wenno tampok ti kinatan-ok.
Natural, ken literal a padas ken kapadasan, kunak man. Adu ketdi met ti
mangitaltalukatik ken mangikalkallatik iti agduduma a padas ti rikna ken rikna
ti padas ket natural, manen, natural ken literal nga ayat, ‘tay romantico a
rikna a masansan a pananglaglagip iti ubing nga ayat ken nadarisay nga ayat a
di agpalta ken di agmawmaw, lumakay man wenno bumaket ti tao wenno ti rikna.
Addada met ti nagiparparangarang ken nagiwarwaragawag ken
nagipakpakdaar-nagibalballaag kadagiti nakana ken nadadagem a rikna ken
nakakas-ang a padas iti agduduma a tay-ak, situasion ken panawen ti pammati,
relihion, politika, ideolohia.
Padas
ti/iti rikna, rikna ti/iti padas ngarud amin ti bugas dagiti naisalip. Ngem
nupay kasta, gapu kadi ta addan dagitoy a ramen wenno kararamen, makuna kadi
ngaruden a nagballigi dagitoy a ververso kas daniw ken dagiti nakisalip kas
mannaniw?
Di
mainsasaan a verso amin, daniw amin dagiti naisalip. Padayawam daydiay nagsurat
no ibagana a daniw daydiay inkur-itna a linia, binnatog wenno parapo. Adda
karbenganna kas nagsurat no patien ken talkenna a kas daniw ti inna insurat.
Uray pay no iti bukodmo a panagraman ket patiem a verso laeng daydiay insuratna
ket saan koma a maawagan a daniw daydiay. Manen, kaniak, iti panagpili ken
panamagdadasigko, diak insaad ti biasko a kas koma maysa a new critic a
mangipapilit a maymaysa ti nairanta a meaning ken ti nabalabala nga istruktura
ti linlinia wenno binnatog ti nasurat a texto kas plinano ken inggagara ti
nagsurat; wenno iti sidong ti maysa a deconstructionist a mangibaga met nga
awanen iti nagsurat ti daniw ti meaning ket addan kadagiti agduduma a readers
iti agduduma met a panangipapan ken kaipapanan.
Nupay
kasta, iti met biang ti reader-judge, padayawam met daydiay reading ken
judgmentna, daydiay “bukodna a panagraman” a pangibagaanna no naganasan, nabsog
ta naimasanna ti nagbasa wenno ketdi met nasalimuyaw wenno naalidukdok wenno
narurusok ta madi ti panagsaad ti rinamananna a texto wenno verso.
PALPALIIW
KADAGITI NAISALIP
Kitaentay
man no kadagitoy a daniw dagiti nataengan a mannurat nga Ilokano ket adda
mapili wenno maagsaw wenno madiskubretayo a nataengan a dandaniw. Wenno kas
"maipagpannakkel kas obramaestra iti Literatura Ilokana" a kas
kalikagum ti alagaden ti salip.
Adtoy
ngarud ti sumagmamano a paliiw kadagiti naisalip a koleksion ti dandaniw (10 a
daniw ti tunggal koleksion) wenno iti sumagmamano nga individual a daniw
manipud iti agduduma a koleksion.
Idi
rugiak ti agbasa kadagiti naisalip a dandaniw, simken a dagus kaniak daytoy a
paliiw ni Herminio S. Beltran, Jr.: "Nangangaral, didaktiko, tigmak sa
luha, amoy-simbahan, nakabaon sa lusak ng pag-ibig at relihiyon ang daniw o
tulang Iloko." 3
Nabayagen
a naibatad ni Apo Beltran dayta a paliiwna, idi pay 1986, iti nangabak a
salaysayna. Ken kinapudnona, paliiwna ketdi dayta kadagiti nabasa ken inadalna
a dandaniw dagiti Ilokano a mannurat sakbay ti Martial Law idi panawen ni Apo
Marcos. Kasta kano ti dandaniw ken panagdandaniw iti Iloko kadagidi a panawen,
ngem in-inut kano met laeng a nakaruk-at dagiti mannurat nga Ilokano kadagiti
panawen iti arinunos ken kabayatan ti Linteg Militar ket nagputarda met
kadagiti "modernista" ken socially-conscious a dandaniw 4 ket
sumagmamano ti immibbet ken rimmuk-at iti "nakailubnakanda a
romantisismo."
Ngem
daydiay damo a paliiw ni Apo Beltran, saan nga interamente a
naibbatan/inibbatan ti dadduma a mannurat nga Ilokano ket ti imasna, agingga
kadagitoy, masarakan pay laeng iti adu a putar ken panagputputar dagiti
mannaniw iti Iloko, nataengan man wenno ubbing a mamannurat. Nalabit, saan ken
saanen nga agbaliw daytoy wenno saan ken saanen a maliklikan ti kastoy ket
agtalinaeden daytoy kas gupit wenno nakaparsuaan ti panagdaniwan nga Iloko.
Nupay, makapabang-ar met ketdi a maammuan nga adu metten nga Ilokano a mannaniw
iti Iloko ti permanenten nga immibbet wenno nakaruk-aten itoy.
1.
Mamagbaga ken mamalbalakad, romantisista ken moralista a kaskasaba
Kaaduan
kadagiti naisalip ti nasurat a didaktiko wenno panangaskasaba a romantisista.
Ket kas didaktiko a romantico, kaaduan a daniw wenno verso ti agtun-oy wenno
naigagara a pammagbaga, pammalbalakad, paratignay, inspirational wenno ‘tay
makunkuna a desideratum (plural: desiderata; kayat, masapul wenno kasapulan a
bambanag) a pinalatak ti daniw a "Desiderata" ni Max Erhmann
Nakalatlatak daytoy a prose poem ket masansan a makita wenno mabasatayo
kadagiti poster wenno card ket no kua kadenna met daytay nalatak a
"Footprints in The Sand" ni Mary Stevenson, wenno saan, daytay
naindaniwan a kararag a "Serenity Prayer" ("God grant me the
serenity to accept the things I cannot change, courage to change the things I
can, and the wisdom to know the difference.") ni Reinhold Niebur.
Kitaentayo
daytoy "Quo Vadis, Agtutubo?" manipud iti koleksion ni Val Zed (parbo
a nagan ti nakisalip):
Pagturongam
agtutubo?
Nawatiwat
pay daliasatem
Magnaka
a sikakarting
Napnuan
anag ken simbeng
Sapulem
uged a kaikariam
Dakulap
nataba a kapanagan
Adda
kadagita imam
Uged
a kaikariam, masakbayam
Ngem
taliawem aglawlaw
Tapno
dika mayaw-awan
Adu
ti dalan agtutubo
Namurumuran
seba ken siit
Palab-og
ken uppapay
Derrep
ken sulisog
Dagitoy
dagiti balangan
Panagdalliasat
iti dalan
Annadam
ti maitebbang
Tapno
dika mayaw-awan
Umaddangka
a napnuan sirmata
A
mangbirok narimat nga agsama
Wen,
agtutubo sapulem
Nataba
a bugas masakbayam.
Kasta
met dagitoy nga stanza iti "Agtangad iti barsanga" iti koleksion ni
Jab Ang Lem (a nakaiparangan manen dagiti tradisional a persona a kanayon a
maaramat iti Literatura Iloko, iti man daniw wenno fiksion: ‘tay lakay ken
ubing, a masansan nga agapo, ket kas manamnama, mamagbaga latta ti tradisional
a napnuan praktikal a sirib ken padpadas a lakay-maestro iti tradisional nga
inosente nga ubing-adalan):
agsingsingpetka,
apok, agadalka
a
naimbag ta kasta met ti impatawidmi
iti
amam uray naisalda ken nailako
amin
a talon ken bangkagko
ti
adal agtalinaedto latta a kinabaknang
awan
ti makaagaw dayta kenka
uray
lakaykanton a kas kaniak
kukuamto
ti adalmo iti agnanayon.
ala,
apok, ipasnekmo ti agadal
no
dayta ayat, saan a malabes
kamkamatendakanto
dagiti babbalasang
inton
agturpos ken addan trabahom
no
patiennak, saankanto nga agbabawi
kunamto
a pudno ti balakad ni lolo
aglalo
no makitakto pay ti panangawatmo
iti
diplomam iti nadaeg nga entablado.
Saan
met a pakalagidawan no kastoy wenno kakastoy ti putaren a daniw ngem gapu iti
kinalataken ti desiderata style wenno tema a kas iti "Footprints…"
nagbalinen dagitoy a kadawyan, kayatko a sawen, overused wenno overly exposed,
nagasgas, nagagara, nadudog unayen dagitoy nga estilo ket kaaduanna a
nagbalinen a cliché wenno trite wenno corny payen. Maulit-ulit, makauman,
awananen bileg ken pikapik dagiti kaaduan a balikas wenno prase a mainaig
kadagitoy a tema (kas iti "quo vadis," "nawatiwat a
daliasaten," "uged a kaikarian," "dalan a namurumuran seba
ken siit," "umaddang a napnuan sirmata," "narimat nga
agsapa," "adal agtalinaed a kinabaknang nga awan makaagaw; kukua iti
agnanayon," "ipasnek ti agadal," "balakad ni lolo,"
"diploma," "nadaeg nga entablado" etc.).
Malaksid
ketdi no maikagumaanan koma nga iparang wenno ibaga iti kabarbaro nga akem,
langa ken timek ken iti nasadsadia ken nasarsaranta a lengguahe, interesting
ken lively ti daniw uray pay pammagbaga daytoy: bay-an nga adda ibagbagana ‘tay
daniw imbes a mamagbaga laeng wenno adda bagbagbagaanna.
Kas
koma iti daytoy naiduma a daniw a "Tiliwek Ti Layap" iti koleksion ni
Ale Basi:
Iti
kanito a dumges
Ti
anniniwan ni limdo
Tiliwek
ti layap
Iti
dakulap ti rugso
Pagsalaek
dagiti lames
Iti
tapaw ti angin
Agtayabak
nga agdisso
Iti
rusok ti bangen.
No
man ta malmesak
A
mangtiliw iti layap
Ibulosko
ti musika
A
mangilung-aw kaniak
Pasgedak
ti gartem
Iti
rupa ti bulan
Iyappanko
ti taraon
Iti
rabaw ti dulang.
A,
iti awan patinggana
A
dalluyon ti biag
Sumallin-rumimbaw
latta
Ti
rupa ti tikag
Ngem
no masiputak
A
sumpeg ti didigra
Tiliwek
ti layap
A
pangbasnot-pangontra.
Wenno
dagitoy a binnatog iti "Nagbatayak iti Ulep iti Imbaklayko a Lubong"
iti met laeng koleksion ni Ale Basi:
Diak
ammo no kasano ti pigsak a nangdupir
Iti
dalluyon a nangirareb koma kadagiti bato
Iti
teppang ti manursurdo a kabakiran ti biag.
Ti
ammok: naaramidko nga inalaw
Dagiti
agkarkarayam a gammagamma ken uray
Dagiti
tukak a pinaragsak ti tudo: a nangsebseb
Iti
kalgaw a tungpa kadagiti nasadut a ramay;
Ken
nangdanum iti naatianan a basaw
A
nangilili kadagiti agkakapsut a buntiek.
Maysa
met laeng a desiderata dagitoy a daniw ni Ale Basi, mamagbaga ken mamalpalagip
ken mamatpatalged ken mamakpakired. Ngem naidumada ta desiderata para iti bukod
a bagi dagitoy ken nupay di latta maliklikan ti sumagmamano a cliché, naikkan
ketdi iti naisalumina a fuerza babaen dagiti nakaranting a balikas ken
panangibalikas ken nasagpawan kadagiti nabileg nga imahen a dadduma ket
surealistiko iti estilo ni Federico Garcia Lorca ("pagsalaek dagiti lames
iti tapaw ti angin," "pasgedak ti gartem iti rupa ti bulan")
wenno iti burik dagiti primeval ken elemental a daniw-nakaparsuaan ni Pablo
Neruda.
Kadagiti
pay daniw a didaktiko ken estilo-desiderata, kas romantisista, adu, no di man
amin, ti makuna a "moralista" wenno "moralizing" a verso
nga agpanggep a mangibunannag wenno mangirikiar iti puro a kinalinteg,
kinaimbag, kinasayaat, kinapintas, a kasla ketdin ti solo wenno ultimo a nakaisangratan
wenno pakaisangratan ti daniw wenno panagsurat iti daniw ket tapno mangted
laeng iti "moral lesson." Wenno ‘tay agreklamo ken mangbusor iti
kinakillo, kinatiri, kinadakes, kinalaad. Masansan ngamin a maipagarup nga
epektibo kano ti daniw no addaan ranta a mangbalakad wenno manglawlawag wenno
mangibagnos. Wenno mangkonkondenar iti kinadakes ken mangitantandudo iti
kinaimbag. A kasla man maiparparang wenno maiparparangarang a ti mannaniw wenno
ti persona a mamagbagbaga iti daniw ket maysa a morally-upright wenno ulidan ti
kinaimbag, kinasingpet, kinasayaat wenno modelo wenno autoridad ketdi ti
kinasirib ken kinalinteg.
Kitaentayo
dagitoy a binnatog manipud iti "Margaay Pay Diay Bantay" iti
koleksion ni Raquel Roma:
Awan
ngamin bileg a mataginayon
Linteg
dayta ti agdama a lubong
Kas
ti bulong aglaylay agluom
Matnag
maisina nagtaudanna a puon.
Ita
nga aldaw adda bilegmo ken turay
Aramatem
koma a taklin awanan gaway
Saan
a pangidadanes panggundaway
Laglagipem,
margaay pay diay bantay.
Ta
adda malem iti tunggal bigat
Paglintegan
lubong awan makasukat
Sika
ita, ngem isudanton bigat
A
kas iti agus a masukansukat.
Ken
kasta met kadagitoy a maudi a linlinia manipud iti koleksion a "Dandaniw
ti Kinamaag" ni Futuro Arte (a nangidaniw iti nadumaduma a "kinamaag"
[kinapasindayag, kunniber, pannakikamalala, pammardaya, kinabuklis, panagkusit,
panagririri, kdpy a makarimon wenno immoral nga ugali ken aramid] a masarakan
iti uneg ken ruar ti sangakaarrubaan, pagtaengan, ofisina, pagobraan,
profesion, pampasahero a lugan, paglalabaan, kdpy) nga agpanggep a kasla agpaay
a proverbio wenno kas quotable quotes iti moral a biag/panagbiag:
2.
aklonentay’
koma a maymaysa laeng ti perpekto-
nangato
man inadal a tinurpos, adda latta riro
3.
agtalinaed
latta a pagwadan ti adda maipakitana-
ngem
iti sao pay laeng, ti aramid maitungtungkua
4.
ti
dakes no mapenaan nagbungbong, agbakasion-
agbanag
a kakaasi ta maikulong, agkonsumision
5.
agpaliiw
a di agpampamay-an ita ta nasapa pay-
kadagiti
minamaag-ugali kaopisina a pasindayaw
6.
panunoten
no bassit diperensia, panagpasensia-
tapno
awan ti ania man a dakes a pasamak a dumna
7.
isu,
a narigat ti agsaosao awanan iti proeba-
ta
kaso daytoy, a pakaibaludan iti pammardaya
8.
kasta
ti biag, sapulen ti kanen iti innaldaw-
a
mangted kenka iti kired, salun-at ken dayaw
10.
isu
nga iwaksi ti amin a kinamaag a maikaniwas-
tapno
grasia itden a naynay ti Dios a managayat
Wenno
dagitoy nga angry lines iti "Bircogka, Barumbado Capay" iti koleksion
ni Mr. BRH, a nupay nagibaga ken nasabrak a namagbaga, saan met nga actually
namamagbaga iti nasayaat wenno umno ken limpio a balakad a pagnakman koma ti
kinondenarna a birkog ken barumbado ngem ketdi ad-adda a namadakes la ngarud
iti siguden a dakes:
Saan
ka laeng a bircog
Barumbado
ca pay
Manglimlimo
agur-uray
Ti
mabalinmo a luccuen
Ken
idadanes ti panagbiagna.
Nalansica,
managundaway
Ta
amin nga aramidem
Maicaniwas
ti nalinteg nga aramid
Estilom
buloc, narugit
Casla
carugrugit ta cararuam.
Aginaldaw
awan aramidmo
No
di mangloco ken mangallilaw
Baribar
ti cararuam
Ket
awan pagtungpalam
No
di sica ken caputotam.
Manon
ti ginundawayam
Tapno
kinabircogmo agtultuloy
A
mangracrac ti na-Diosan
Nga
aramid ket dagitoy
Tawiden
met laeng ti capototam.
Saan
man ketdi ngata nga inranta wenno saan ketdi nga aware dagiti nagsurat a
madasig kas didaktisismo wenno desiderasista ken moralista la unay ti tema
wenno ti klase ti daniw ken panagdandaniwda gapu iti sabali a mentalidad
mainaig iti daniw ken panagdaniw—a ti panagdaniw para kadakuada ket pammagbaga
wenno pamalbalakad laeng, ket ti daniw para kadakuada ket maysa a medium wenno
wagas wenno ramit a pangiwaragawag ken pangitandudo laeng iti moralidad wenno
kinapintas ken kinaimbag.
Ngem
no apay a daniw ti daniw ket tapno mangiparang ken mangipaay iti padas ken
rikna. Ngem natural, saan met nga amin a padas ken rikna laeng maipapan iti
kinasayaat ken kinalinteg. Saknapen, sakupenna amin a padas ken rikna, naimbag
wenno dakes, nalinteg man wenno killo. Nga iti pannakaibunannag wenno
pannakaipamutektek dagitoy a padas ken rikna, maammuan ken mabigbigtayo ti
sabsabali a padpadas ken rikrikna ket iti kasta, datayo kas reader, kas
audience, kas addressee, kas recipient, mabalin a matignaytayo, mabalin a
maam-ammo ken mabigbigtayo a nalaing dagiti bukodtayo a padas ken rikna kas
maiyasping wenno maigidiat kadagiti adu ken agduduma a padas ken rikna.
Ti
mannaniw, nawaya ken addaan wayawaya, idaniw ken daniwenna amin a kayatna a
daniwen ken idaniw. Wen, uray pay dagiti dina kayat koma nga idaniw ken
daniwen. Agpartuat ken agiparang ken agipamutektek kadagiti barbaro wenno
karkarna a padpadpadas wenno rikrikna kas wagasna a mangipaneknek wenno
mangipasingked iti maysa a pudno wenno agdadata a kinapudno, naimbag man daytoy
wenno dakes, kas naadaw iti biag/panagbiag. Ket ditoy a makipartisipar met ti
reader/recipient a mangeddeng, mangaklon wenno mangumsi ken mangiwaksi ket
babaen dagitoy a natignay wenno naabbukay kenkuana (reader) a rikna—ken padas
met laengen, lalo met a limmawa wenno immuneg ti bukodna a pannakaawat wenno
kapadasan iti bukodna a lubong wenno iti sapasap.
Kas
ehemplo, kitaentayo daytoy daniw a "Nalpasen!" manipud iti koleksion
ni Marc Jacob:
Simmarabo
ti naamo nga apros ti pul-oy iti uneg
Daytoy
bassit a lubong a binalkot iti artipisial
A
lamiis. Ala, ket dumanonkayo, a!
Kasla
dayta ti yaw-awis ti naalikaka iti pannakatikapna
Ken
ti pannakatubayna a pigurin ti lakay nga Igorot
Nakasuako
ken nakakalladay iti upigan.
Nagsabat
dagiti maililiwan a mata
Simmaruno
dagiti di mapengdan a rinnisiris
Dagiti
kasla kape ken gatas a kudil
Naparnuay
ti lamuyot iti isem ken arasaas a mapengdan
Ket
ti bara nagkarayam a kasla aweng ti kutibeng
Kadagiti
urat a nakayayusan iti bileg-rugso
Ken
ragsak a nangkidag iti palalo a bitekbitek.
Daytoy
ti lubong a nangidusngo iti apagbiit a panagdamsak
Kadagiti
ima ken saka; sinnanggol, dinnuron, kinnepkep
Minnatmat
a sarunuen dagiti banang-es
Ken
panagtipon iti lanit ti bagi a galisgalis
Dagiti
maipasngay a darikmat.
Nalpasen.
Tumakderka
ditan ta urnosem
Dagiti
naiwarawara a gargaret nga imburindias itay
Ti
ingget pigsa a bagyo. Urnosem koma metten, a
Dagiti
nakuso a buok a pinungot itay
Iti
apagdarikmat a damsak.
Saan
latta a nagkir-in daytoy nakabaag a pigurin; di mapunas
Ti
isemna a kasla mangyar-arasaas iti daytoy: Nalpasen!
Wen,
nalpasen ti bagyo a nangdalapus iti uneg
Daytoy
bassit a lubongko!
Iti
dadduma, di bumurong a kednganda daytoy a daniw kas naalas wenno bastos,
immoral, gapuna a saan a napintas wenno nasayaat daytoy a mabasa ken kas maysa
a daniw. Ta mabalin a ti pareha ket agkamalala, wenno agayan-ayat nga agtutubo
(a mabalin pay a menor-de-edad) a di pay nagkallaysa, ti kasla limed ken
agdardaras a simrek iti "siled ti basol" tapno, ania pay, inda "agbasol."
Ngem
saan a basol ti daniw, saan a pakabasolan ti mannaniw, no naiparang laeng ti
maysa a padas, no naiparikna laeng ti maysa a gagangay a kapadasan iti baeten
ti dua nga agin-innayat wenno agpimpinnateg a nagsarak iti "bassit a
lubong a binalkot ti artipisial a lamiis" ti maysa pay a denumero a siled
a bambantayan ti maysa a kasla enkargado a pigurin ti maysa a lakay nga Igorot,
ket sadiay, manen, "dinalapus ti bagyo" ti lubongna, iti
"apagbiit a panagdamsak."
Ngem
apay ngamin a ti maysa nga umuna a mapanunottayo kas reader ket daydiay dakes
wenno immoral nga aramid? Nga ipatotayo a posible nga extramarital wenno
premarital sex wenno relasion daytoy ket bin-ig a derrep ken kinauttog la ti
adda. Ania ketdi met no legal nga agassawa a napan nag-short time iti motel
daytoy a pareha, adda kad’ dakesna, awan kad’ karbenganda nga agderrep ken
aguttog? Ket ania ti dakesna, ania ti immoral no daniwam, no idaniwmo, ti padas
ti panagderrep ken rikna ti panaguttog?
Ngem
addada ngamin parparipirip iti daniw a kas man maysa a maikurkurimed daytoy a
naaramid wenno aramid ket kas man a maysa daytoy nga illicit relationship. Saan
a maymaysa ti kaipapanan/paripirip ti nadakamat a "bagyo" ken
"damsak" iti daniw. Simbolo ken imahen dagitoy iti adu a panangipapan
ken kaipapanan ket adda iti agbasbasa ti tunggal kabukbukodan a reading wenno
interpretasion.
Ket
ngarud, gapu kadagitoy nga adu a nagutugot wenno naarit ken nakaritna a
reaksion wenno response, naballigi daytoy a daniw kas daniw ket nagballigi met
ti mannaniw a nangiparang ken nangiparangkap iti rikna ti/iti padas ken padas
ti/iti rikna.
Iti
bukodko a panirigan, maysa daytoy a daniw kadagiti kapintekan ken kapintasan
iti amin a daniw kadagiti amin a koleksion. Nababaked dagiti imahen ken
nabibileg dagiti metapora a naiparang.
Kas
pangnayon, adtoy ti maysa pay a daniw a napno iti makapnek a pikapik ken
naganas a metapora/parparipirip ken kangrunaanna, nasaranta ken namsek ken
rhythmic/musical a vocabulario ken lengguahe, ti "Ray-aw iti
Panagmaymaysak" manipud iti koleksion ni Rosa Monte:
Nayanakak
a lugpi ngem kompleto ti imak
Nasuruanak
nga agbasa ken agsurat, ket nagduogak
A
Bannawag pagpalpaak a pakabuyaak sukog-bulan
A
ladawan artista, gutad arapaap a nagayat.
Ket
iti panagmaymaysak nagtaraok sutil a panunot
Narasuk
panaglayag a simmarut iti iti bidang baggak
A
mangtakuat gameng a naitalimeng iti saklot
Tindek
a nagsaltek iti ruangan usok a nakatangep.
Natinaan
nalabaga a limsot iti nalinab nga usok
Gubuay
areng-eng a samiweng naep-ep a ragutok
A
duayya dagiti naglantip mawaw a sippit
A
nangruros sennaay ken banios anek-ek a naglumot.
Rimkuas
a nabanitog iti kawayan a papag
Ranitrit
naigamer iti pul-oy panagsung-ab
Ngem
bellad isem iti naparmek a sipnget
A
nangagsep ganagan, dam-eg a bin-i a narukit.
Salun-at
namsek a busel a nainaw iti tagainep
Sabong
ti sirmata nga andingay mawaw nga anek-ek
A
maila iti nakaparsuaan ngem naipaidam a ragsak
Rabak
parmata a nangsurdo nagduog nga arapaap.
Alikuteg
nga utek a nagderrep iti darepdep
Maaddaan
kapungan a diro nakas-ang a kararuak
Tapno
masukog saringit, inaw a panunot kudidit
Daytoy
piman a lugpi, ray-aw iti panagmaymaysak.
Manen,
agreklamo la ketdi dagiti moralista ken konserbatibo. Ta ania met, daniw
maipapan iti maysa a lugpi a nupay kasdit’ kasasaadna ket "kompleto met ti
imana" ket ngarud maparagsakna latta nga agmaymaysa ti bagbagina iti
tulong ti "sukog-bulan a ladawan artista" iti Bannawag. Ngem, manen,
nagballigi ken naballigi ti mannaniw a nangiparang ken nangipabur-i iti naiduma
a padas ken rikna a "mamagtaraok" met iti "sutil a panunot"
ti makabasa, mangsuot iti daydiay nakaparsuaan a libido ti agbasbasa.
2.
Teolteolohia, relrelihion: "angot-simbaan?"
Mainaig
met laeng daytoy iti garit a didaktiko ken moralistiko ti kaaduan a daniw. Ket
addada met "angot-simbaan" wenno "nakalumlom iti lubnak ti
relihion" kadagiti naisalip a dandaniw. Dagitay nangiparang iti kaaduanna
ket pasimudaag wenno palnaad ken ballaag nga apokaliptiko maipapan iti
kinadangkes ti/iti agdama a lubong mainaig iti kinaagum ken kinabuklis iti
poder/turay ken panagraira ti gubat, kriminalidad/terorismo, immoralidad,
panagabuso iti nakaparsuaan a pakaigapuan met ti adu a didigra ken kalamidad,
etc.; ken ti umadani a pannakaukom dagiti managbasol ken/wenno pannakasubbot
dagiti nalinteg. Wenno saan met, dagitay kadawyan a kasla literal a kasaba
wenno saritaan/sarsarita maipapan iti pammati ken relihion a naadaw, siempre,
iti Biblia.
Pagarigan
daytoy "INRI" ni Val Zed:
Immaweng
trumpita
Iti
uppat a suli;
Nagkallatik
pakdaar
Dua
a tapi a bato
Ti
tulag, nagpingki
Ti
unget a kasilpo
Daydi
pangta
Nailuod
nga Eden…
Addaytan
pilid
Um-umkis
Apokalipses
Mangbirbirok
anag
Uppat
a letra
Iti
lulonan
Lalaki
A
nagkoronat’ siit…
Umaw-aweng
trumpita
Manglukag
nairidep
Nga
arban tapno
Sapulendat’
ridaw
Pannakaisalakan;
Ta
silalayaten
Kampilan
Ti
ukom
A
mangsentensia
Basol
Ti
lubong…
Ken
daytoy "Tallo a Suli" ni Raquel Roma:
AGSAPA
Agmatuon
Sumipnget;
Simbolot’
kinapudno!
Bayangbayang
Simbolot’
bileg
Di
kabaelan ti tao…
Maysa,
dua, tallo
Dalan
pannakaammo…
Bilang
nga umuna
Punganay
ti pigsa…
Maikaddua,
panagsagana
Maikatlo,
panangibuat,
Maysa,
dua, tallo!
Daytat’
padeppa
Tandat’
panagsagaba
Anak
ti Tao.
Idi,
ita, inton bigat
Agsapa
Agmatuon
Sumipnget…
Bileg
bayangbayang
Susuon
padeppa
A
mangsultop
Tallo
a tarumamis,
Lansa!
Wenno
daytoy "Ti Literatura" manipud iti koleksion ni Rosa Monte:
Instrumento
ti ayat ti Dios iti parsuana
Punganay
a literatura idi binagaanna da Adan ken Eva
Liklikan
maiparit a bunga iti ikut ti minuyongan
Ngem
naikulboda iti sirib ti uleg a mangyawawan
Ket
awit babawida a napagtalaw iti hardin ti namnama
Umuna
a panagturay hustisia iti planeta a daga.
Pateg
iti Dios napilina a parsua ti maikadua a literatura
Iti
impalapayagna ken ni Noah agaramid daong a salakan
Dagiti
imbagana a parsua, taraon ken dadduma a kasapulan
Kinatawaan
ken inumsi dagiti kalugaranna ngem nagpakumbaba
Nagtudio
iti bilin, awan riper ken sulit, ket naisalakan
Iti
layus ti lubong, umuna nga ani supapak ti pammati.
Nayuged
maikatlo a literatura, alagaden tao panagdaliasat
Sangapulo
A Bilin ti Dios ken ni Moises inyawat
Pakdaar
a tungpalen, kired iti sippayot sipnget
Kawar
panagkakabsat a dur-as sibilisasion, ngayed ti lubong
Ngem
adda latta tao nga adipen uleg a manulsulisog
A
ligsay kinalinteg, gubuay pannakaitao Apo a Hesukristo.
Alpha
ken Omega ti pagwadan a literatura
Uged
a ruk-at kinamaag, linay iti nasimbeng a panagbiag
Ken
silaw a bumangon panakaitublak, balitok a linabag
Damili
iti kaman, turay ken kagimongan a talged
Sarusar
nga ubbog pagsakduan sumaruno a bigat
Salun-at
ken sarming a tumangkayag iti lawag.
Wenno
uray daytoy "Imago Dei" manipud iti koleksion ni Angelo Romero:
Patiendaka,
Dios, ngem dida patien
Dagiti
balikas a sasawem. Ngamin
Agtartaray
ti dara dagiti iblis
Iti
anges dagiti ay-ayatem
A
makikamalala kadagiti natnag a kerubin!
(Di
pudno a mataykanto ngem iti kanito
A
makanmo ti bunga ti kayo
Ti
pudno ken palso kaskanton iti Dios-Apo!)
Kas
ken Moises, iburak ti tao dagiti tapi ti bato
A
makidanggay iti kanta ken sala ti diablo
A
mangtakuat iti rag-o ken paraiso
Iti
ashera dagiti Nietzche, Hill ken Tilton
Natayka
kadi nga agpayson Dios, iti templo
Iti
isip? Iti puso? Iti tagaang ti delubio?
Gapu
iti kinasirib ti tao ken rigat a nakaro
A
mangpatapuak kenka iti nailangitan a trono?
Dinto
latta marpuog ti templo dagiti demonio
A
maibunubon kadagiti pagkallasawan ti tao:
Yaalsa.
Panagpapatay. Panagtakaw. Terorismo
Panagsang-at
iti rangkis ti kinatangsit
Ti
panangdios iti bagi. Iti bileg ken sirib
A
mangburak iti puso ni Kristo Jesus
A
punganay ti panagwayawaya nga umarakup
Iti
rangkap ti imahenmo nga aganninaw
Iti
maikatlo a mata ti sangkataoan a mangpaad
Ti
kinalaad ti panaglikud ken allilaw
Wenno
ti di pannakasursuro iti pudno ken umno
A
maadaw kadagiti maadi-adi a pannakaikulbo
A
kambas ti tagiuray a panaglupos
Iti
rupam a rupak iti pasnaan ti pannubbot!
Manen,
saan ketdi a pakalagidawan met no daniwan wenno idaniw ti maipapan iti pammati
wenno relihion wenno ti debosion ken panagrukbab iti Dios. Ngem manen, nadudog
metten ti kakastoy a tema iti daniw (aglalo iti daniw-Iloko) ket no di aluadan
wenno liklikan nga aramaten dagiti maulit-ulit ken madagdagullit a balikas ken
prase, kasta met dagiti kadawyan a topiko (kas koma ti maipapan iti Mannubbot,
pannakaukom, ken dagiti pagaammo unayen a sarsarita wenno pakasaritaan ken
paspasamak iti Biblia kas koma iti pakasaritaan da Adan ken Eva, Noe, Moises
kdpy) agtinnagda a cliché wenno kas "sarsarita-idi-ugma" a makauman
ken awananen iti kidag wenno bileg. Uray pay no apokaliptiko wenno
mamalpaltiing/mamalballaag, agtinnag latta a moralistiko a mangaskasaba wenno mamalbalakad
a kasla ‘tay sermon ti padi wenno pastor wenno ‘tay di maikaskaso a
pakdaar-a-kasla-pammutbuteng ti maysa a self-appointed a doomsday prophet.
Kadagiti
ehemplo a daniw iti ngato, mas naballigida koma no naidaniwda iti naindaniwan a
timek a ‘tay "adda ibagbagana" imbes a basta naidaniw lattan a
mamagbaga/mangaskasaba a naisurat a naimpluensiaan/naadaw a mismo kadagiti
capitulo ken versiculo iti Biblia. Kayatko a sawen, agkamtudda iti naun-uneg
ken nalawlawa a panangimutektek ken panangipamutektek. Saan a naan-anay ti
panagaramat dagiti autor iti figurative language, nangruna kadagiti metapora
ken simile ken personifikasion, tapno nasadsadia koma ti timek ti/iti daniw
uray pay mangaskasaba daytoy. Kas pagarigan, saan a naindaniwan ti prase a "simbolot’
kinapudno" wenno "simbolot’ bileg" aglalo ti "tandat’
panagsagaba" ta malaksid a nadudog dagitoyen, agtutunnalda unay kas
deklarasion. Saanen a nasken nga ibaga a "simbolo" wenno
"tanda." Saanen a nasken nga ilawlawag wenno ibutaktak a simbolo
wenno tanda ti kastoy wenno kasta a banag ta awan no kuan pagpampanunotan wenno
ngalngalen ken nanamen ti reader no iburandismo metten amin a bukel ti utong,
kas pagsasao.
Nabileg
met dagiti rikna ken padas a yallatiw ti kasla examen de konsensia ti maysa a
persona iti tao ken kinatao kas imahen wenno ladawan ti Dios iti "Imago
Dei" ngem pangapsuten ti naindaniwan a takder ken timek ti/iti daniw ket
ad-adda a tumpaw ti panangaskasaba gapu kadagiti naaramat a familiar a balikas
mainaig iti Cristianismo ken gapu iti nakadidillaw a pannakaibalikas iti
balikas ti maysa a mangaskasaba (imbes a mannaniw).
No
mangasabatay’ man iti daniw, padasentay’ nga ikasaba ti daniw ti/iti kasaba, a
saan ket nga idaniwtay’ lattan ti kasaba kas kasaba. Agdaniwtayo imbes a
mangasaba laeng. Parimbawen ken pagtalinaedentay’ ti mannaniw iti maysa a
mangaskasaba, imbes a ti mangaskasaba ti rumimbaw iti maysa a mannaniw.
Kitaentay’
daytoy "Pangngarig-Eskatolohia" a parupa a daniw manipud met laeng
iti koleksion ni Angelo Romero:
Adda
sang-aw iti ungkay ti bulong
Nga
agtinnag inton magangon daytoy
Nga
agbalin a tapok. Matabas a murdong
Ti
puon ti siklo-
Ti
tao nga agmauyong!
Awan
ti agtedted a dara iti urat
Ti
lasag a mangikari iti dam-eg nga agtapuak
Iti
bituka nga apon ti kararua. Subboten kad’
Ti
bagim a maisebba iti apuy ti rumisak a babak?
Ikut
ti bagnet nga ulep ti apuy a lumbuak
A
manguram iti law-ang a manglukat
Ti
langit a taeng ti Dios. Malang-ab
Ti
sabidong ti panagdamsak a di maalat-at.
Agbugsot
ti lubong iti alipaga ti gubat
Iti
dung-aw dagiti mangabak ken maabak;
Anglem
ni Patay ti matabbiraw a linak. Tinnag
Ti
rapas a puso ken dakulap.
Marpuog
ti simbaan no isubo kenka ti sairo
Ti
ostia ken arak ni Kristo;
Agkalangiking
indulhensia ti kopa ti riro. Konsierto
Ti
peke a trabahador ti Apo.
Maulit-ulit
ti gubat da Kristo ken ti Diablo
Iti
tay-ak dagiti natangig a puso;
Sungrodan
ti bileg ti tabbaaw ti bibigmo. Agsarko
Ti
panaglikud ken pannakikamalalam iti palso.
Aguggot
ti langit ti agawid
Nga
isip a suknalan ti sirib;
Ikawesko
kenka ti kabal ti bagik. Sagitsit
Ti
kararuam nga agur-uro-
Iti
sangataaw nga amit!
Pangaskasaba
pay laeng met ti pakabuklan daytoy a daniw. Ken maexpektar latta ti adu a
cliché wenno trite ken pangapsuten a phrases ("agbalin a tapok,"
"tao nga agmauyong," "maisebba iti apuy," "langit a
taeng ti Dios," "agbugsot ti lubong," "alipaga ti
gubat," "anglem ni Patay," "ostia ken arak ni Kristo,"
"kopa ti riro," "peke a trabahador ti Apo," "gubat da
Kristo ken ti Diablo," "natangig a puso," "tabbaaw ti
bibig," "pannakikamalala iti palso," kdpy) ken ti
boses-panangasaba. Ngem, at least, naikagumaan ketdi itan ti mannaniw—ti
kinamannaniw ti mangaskasaba, ti rimmimbaw met. Nabileg met ti sumagmamano nga
imahen ken metapora, nangruna ti adda iti maudi nga stanza: "Aguggot ti
langit ti agawid/ Nga isip a suknalan ti sirib." Ken napipigsa ti kaaduan
a balikas ken panangibalikas ket addaan naiduma a kidag ken kidar ti pakabuklan
ti daniw.
Kakastoy
met la ti dadduma pay a daniw iti sibubukel a koleksion ni Angelo Romero.
Kaaduanna a nadadagem a parang ken ballaag-palnaad-palagip iti
nain-apokalipsisan a pagpagteng ken ti agur-uray a gasat wenno kalak-aman ken
panungpalan ti tao, ti kararua ti tao, ken ti lubong. Madlaw ketdi a batido
wenno veterano a mannurat ti autor ta laklakaenna laeng ti agpartuat ken
agaramat kadagiti fuersado a balikas ken autorisado a linia ken tertermino ken
nagnagan iti teolohia ken filosofia tapno mayebkas iti natibong ken
naallangogan dagiti verbo ti pangngarig ken pakdaar-paltiing. Madlaw ti fuerza
ti kaaduan a daniw/panangidaniw saan la a babaen dagiti napili nga strong words
wenno strongly worded a binnatog ngem uray pay iti pakabuklan ti tunggal daniw
a namurumuran, ken bin-ig nga aggibus a maingudo, iti exclamation points (!).
Ti
laeng maysa pay a masintir iti kakastoy a daniw maipapan iti pammati ken
relihion, aglalo no arkosan wenno binggasan kadagiti saan a kadawyan a
balbalikas wenno tertermino iti teolohia ken filosofia, nangruna no agdakamat
kadagiti nagnagan dagiti teologo ken filosofo, a di agaramat ti autor iti
footnotes wenno pangilawlawag, matikaw wenno maulaw ti dadduma a readers.
Pagangayanna, limitado no kua ti audience ket adda laeng kasla sumagmamano a
kasla nakaisangratan ti daniw, wenno sumagmamano a kasla pinili ti mannaniw a
pangisangratanna iti daniwna. Ipatonto pay ketdi ti dadduma a kasla iranranta
ti mannaniw a ramenan kadagiti nauuneg wenno karkarna a balikas ken termino ti
daniwna tapno agparang laeng a kasla nakaun-uneg wenno di maaw-awatan ti daniw ket
iti kasta makuna a napintas ti daniw (ta adu ti mamati a no di kano maaw-awatan
ti maysa a daniw, kayatna a sawen, napintas kano).
Kas
pagarigan kadagiti daniw ni Angelo Romero, saan a kalakala a maawatan a dagus
ti gagangay a reader no ania ti "eskatolohia" wenno
"soteriolohia" wenno "angelolohia" ken dadduma pay kasta
met dagiti Latin words/phrases a naaramat wenno naibudi. Kasta met nga adu ti
agngatangata no sinno kadi, aya, da Hill ken Tilton (nupay adu met ngatan ti
makaammo ken ni Nietzche)? Kapilitan nga agsukisok ti reader iti dictionary,
encyclopedia wenno internet.
Ti
nalatak a daniw a "The Wasteland" ni T.S. Eliot, nairanta a narikut
ken parikut a basaen/awaten ta nagaramat ni Eliot iti nakaad-adu ken agduduma a
reference, tertermino ken nagnagan nangruna iti mitolohia ken filosofia kdpy.
Ngem sumangkaatiddog met ti footnotes nga impasurotna tapno maaddaan iti
naan-anay a pagsukisokan ti reader. Uray pay ni Balagtas iti "Florante at
Laura," inanusanna ti nagipan iti footnotes kas pangilawlawagna kadagiti
inusarna a nagnagan ken karakter iti mitolohia. Iti Literatura Iloko, naanus
met da Appo Prodie Gar. Padios ken Reynaldo A. Duque nga agilanad iti footnotes
no agusarda iti teolohikal/biblikal wenno ganggannaet a tertermino kadagiti
daniwda.
(Immuna
a naipaskil iti blog ti autor, iti mannurot.blogsome.com. Kunana iti blog-na
nga adda tuloyna ngem idi dinamagko ket awan kano metten. Diak pay ketdi gayam naala dagitay sources dagitoy inko-quote-na ditoy.)


text:
APENDISE
Ania ti Aldaw ti Panangukom?
ANIA ti ammom maipapan iti Aldaw ti Panangukom? Adu ti mamati a saggaysa kano a dumatagto iti sanguanan ti trono ti Dios dagiti binilion a kararua. Maukom sadiay ti tunggal maysa. Magunggonaan kano dagiti dadduma iti nailangitan a biag, ket dagiti dadduma makednganda nga agtutuok iti agnanayon. Nupay kasta, naiduma unay ti panangiladawan ti Biblia iti Aldaw ti Panangukom. Ipakita ti Sao ti Dios a saan a nakabutbuteng dayta a panawen, no di ket panawen ti namnama ken panangpabaro.
Iti Apocalipsis 20:11, 12, mabasatayo ti panangiladawan ni apostol Juan iti Aldaw ti Panangukom: “Nakitak ti maysa a naindaklan a puraw a trono ken daydiay situtugaw iti dayta. Manipud iti sanguananna nagtalaw ti daga ken ti langit, ket awan disso a nasarakan maipaay kadakuada. Ket nakitak dagiti natay, dagiti dadakkel ken dagiti babassit, a sitatakder iti sanguanan ti trono, ket naukrad dagiti lukot. Ngem sabali pay a lukot ti naukrad; dayta ti lukot ti biag. Ket naukom dagiti natay manipud kadagidiay banag a naisurat kadagiti lukot sigun kadagiti aramidda.” Siasino ti Ukom a nailadawan ditoy?
Ni Jehova ti kangatuan nga Ukom ti sangatauan. Nupay kasta, adda dinutokanna a mangukom. Sigun iti Aramid 17:31, kinuna ni apostol Pablo a ti Dios “nangituding iti aldaw nga iti dayta panggepna nga ukomen ti mapagnaedan a daga buyogen ti kinalinteg babaen ti maysa a lalaki a dinutokanna.” Ni napagungar a Jesu-Kristo daytoy nadutokan nga Ukom. (Juan 5:22) Ngem kaano a mangrugi ti Aldaw ti Panangukom? Kasano ti kapautna?
Ipakita ti libro nga Apocalipsis a mangrugi ti Aldaw ti Panangukom kalpasan ti gubat ti Armagedon, inton nadadaelen ti sistema ni Satanas ditoy daga. * (Apocalipsis 16:14, 16; 19:19–20:3) Kalpasan ti Armagedon, maipupokto ni Satanas ken dagiti demoniona iti mangliwengliweng nga abut iti sangaribu a tawen. Iti dayta a panawen, dagiti 144,000 agbalinda nga uk-ukom ken ‘makipagturaydanto ken ni Kristo idiay langit iti sangaribu a tawen.’ (Apocalipsis 14:1-3; 20:1-4; Roma 8:17) Ti Aldaw ti Panangukom ket saan nga apagbiit a pasamak nga agpaut laeng iti 24 nga oras. Agpaut dayta iti sangaribu a tawen.
Iti las-ud dayta a sangaribu a tawen, ni Jesu-Kristo ‘ukomennanto dagiti sibibiag ken dagiti natay.’ (2 Timoteo 4:1) “Dagiti sibibiag” ket isu ti “dakkel a bunggoy” a makalasat inton Armagedon. (Apocalipsis 7:9-17) Nakita met ni apostol Juan “dagiti natay . . . a sitatakder iti sanguanan ti trono” a pakaukomanda. Kas inkari ni Jesus, ‘amin dagidiay adda kadagiti pakalaglagipan a tanem mangngegdanto ti timek ni Kristo ket rummuarda’ babaen ti pannakapagungarda. (Juan 5:28, 29; Aramid 24:15) Ngem anianto ti pangibatayan iti pannakaukom ti amin a tao?
Sigun iti sirmata ni apostol Juan, “naukrad dagiti lukot,” ket “naukom dagiti natay manipud kadagidiay banag a naisurat kadagiti lukot sigun kadagiti aramidda.” Ti aya rekord maipapan kadagiti napalabas nga aramid dagiti tattao ti tuktukoyen dagitoy a lukot? Saan, ta saan a maukom dagiti tattao sigun kadagiti inaramidda sakbay a natayda. Kasano ti pannakaammotayo iti dayta? Kuna ti Biblia: “Ti natayen naluk-atanen iti basolna.” (Roma 6:7) No kasta, napunaston dagiti basol dagidiay mapagungar. Nalawag ngarud a dagiti lukot iladladawanda dagiti kanayonan a bilin ti Dios. Tapno agpada nga agbiag nga agnanayon dagiti nakalasat iti Armagedon ken dagiti napagungar, masapul a tungpalenda dagiti bilin ti Dios, agraman dagiti aniaman a baro a bilin a nalabit ipalgak ni Jehova bayat ti sangaribu a tawen. Maukomto ngarud dagiti tattao maibatay kadagiti aramidda bayat ti Aldaw ti Panangukom.
Iti Aldaw ti Panangukom, dagiti binilion a tattao maipaayandanto iti damo a gundaway nga agsursuro maipapan iti pagayatan ti Dios ken agbiag a mayannurot iti dayta. Kayat a sawen daytoy nga addanto maaramid a nasaknap a trabaho a panangisuro. Kinapudnona, “ti kinalinteg isu ti sigurado a masursuronto dagiti agnanaed iti nabunga a daga.” (Isaias 26:9) Nupay kasta, saan nga amin ket situtulok nga agbiag a mayannurot iti pagayatan ti Dios. Kuna ti Isaias 26:10: “Uray no daydiay nadangkes maipakitaan koma iti pabor, saannanto latta a masursuro ti kinalinteg. Iti daga ti kinaumiso isu agtignayto a di nainkalintegan ket saannanto a makita ti kinatan-ok ni Jehova.” Bayat ti Aldaw ti Panangukom, mapapatay ken saanton a pulos mapagungar dagitoy a nadangkes a tattao.—Isaias 65:20.
Iti ngudo ti Aldaw ti Panangukom, ‘nagbiagton’ a naan-anay dagiti nakalasat kas perpekto a tattao. (Apocalipsis 20:5) No kasta, maisublinto ti orihinal a perpekto a kasasaad ti sangatauan bayat ti Aldaw ti Panangukom. (1 Corinto 15:24-28) Kalpasanna, addanto maudi a pannubok. Maruk-atanto ni Satanas iti nakaipupokanna ket mapalubosan a mangpadas a mangyaw-awan iti sangatauan iti maudi a gundaway. (Apocalipsis 20:3, 7-10) Dagidiay saan nga agpaallilaw kenkuana ti mangtagiragsakto iti naan-anay a kaitungpalan ti kari ti Biblia a: “Dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga, ket agtaengdanto nga agnanayon iti dayta.” (Salmo 37:29) Wen, pakabendisionanto ti intero a matalek a sangatauan ti Aldaw ti Panangukom!
^ par. 1 Maipapan iti Armagedon, kitaem ti Insight on the Scriptures, Tomo 1, panid 594-5, 1037-8, ken ti kapitulo 20 ti Agdayawkayo iti Maymaysa a Pudno a Dios, nga agpada nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.