text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Talaga Kadi nga Importante ti Kababalintayo?
‘Didakto pay ilukatan iti ridaw; apay koma nga ilukatak ida?’
‘Adda pay dagiti mas importante a pakaseknantayo ngem iti panangibaga iti “pangngaasim,” “pagyamanan,” ken “dispensarem.”’
‘Diak kasapulan ti mangipakita iti nasayaat a kababalin kadagiti kakabsatko. Agkakapamiliakami met.’
Adda kadi met kadagita ti maibagbagam? No wen, sayang met no maikapiska kadagiti pagimbagan ti panangipakita iti nasayaat a kababalin!
Ti rumbeng a maammuam maipapan iti kababalin
Tallo a paset ti biagmo ti mapasayaat ti nasayaat a kababalin:
Reputasionmo. Mabalin a nasayaat wenno dakes ti impresion dagiti tattao kenka depende iti panangtratom kadakuada. No nasayaat ti kababalinmo, mabalin nga ibilangdaka a manakem ken responsable
—ket kasta met ti panangtratoda kenka! Ngem no bastoska, ipapanda a ti la bagim ti pampanunotem, isu a mabalin a saanka a maawat iti trabaho wenno maikapiska iti dadduma pay nga oportunidad. Kas kuna ti Biblia, “no naranggaska sika met la ti agsagaba.” —Proverbio 11:17, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Pannakigayyemmo. Kuna ti Biblia: “Kawesanyo ti bagbagiyo iti ayat, ta dayta ket naan-anay a singgalut ti panagkaykaysa.” (Colosas 3:
14) Agpayso dayta no maipapan iti pannakigayyem. Kaykayat dagiti tattao dagidiay nasayaat ti kababalinna ken panangtratona kadakuada. Asino met ngamin aya ti mangayat iti bastos wenno awan modona?
Panangtratoda kenka. “No kanayon a nadayawka,” kuna ti agtutubo a ni Jennifer, “dumtengto ti tiempo a sumayaat ti pannakilangen kenka uray ti kadadaksan ti ugalina.” Siempre, no awan modom, mabalin a kasta met laeng ti maganabmo. Kuna ti Biblia: “Ti rukod a pangrukrukodyo, pangrukoddanto kadakayo.”—Mateo 7:2.
Laglagipem: Inaldaw a makilanglangentayo. Agdepende iti pannakilangenmo kadakuada no ania ti agbalin nga impresion ken panangtratoda kenka. Iti simple a pannao, talaga nga importante ti kababalinmo!
No kasanom a pasayaaten
Usigem ti kababalinmo. Isaludsodmo iti bagim ti kas kadagitoy: ‘Nadayawak kadi kadagiti nataengan? Kasano kasansan nga ibagak ti “pangngaasim,” “pagyamanan,” wenno “dispensarem”? Adda kadi sabali nga ar-aramidek no makisarsaritaak
—nalabit agbasbasaak iti teks ken agteteksak? Nadayawak kadi kadagiti nagannak ken kakabsatko, wenno saan unay gapu ta “kapamiliak ida”?’
Kuna ti Biblia: “Iti panangipakita ti pammadayaw iti maysa ken maysa mangidaulokayo.”—Roma 12:10.
Mangaramidka kadagiti kalat. Isuratmo ti tallo a paset ti biagmo a kayatmo a pasayaaten. Kas pagarigan, kuna ti 15 anyos a ni Allison nga isu ket masapul a “dumngeg a naimbag imbes a nalaing laeng a sumao.” Kinuna met ti 19 anyos a ni David a masapul a saan nga agteks no kaduana dagiti kapamilia wenno gagayyemna. “Kinaawan modo ti kasta,” kunana. “Kas man la ibagbagak a kaykayatko ti makisarita iti sabali ngem kadakuada.” Imbaga met ti 17 anyos a ni Edward a masapul nga isardengnan ti sumampitaw no adda agsasao. Ti met nadakamaten a ni Jennifer ket desidido a mangpasayaat iti pannakilangenna kadagiti natataengan. “Nakairuamak idi nga ibaga lattan ti ‘komusta’ saak agpambar a dagus tapno makapanakon kadagiti gagayyemko,” kunana. “Ngem ita, talaga nga ikagkagumaak a maam-ammo ida. Nagdakkel ti naitulong dayta kaniak tapno mapasayaatko ti kababalinko!”
Kuna ti Biblia: “Itultuloyyo a kitaen, saan a ti personal a panaginteres iti laeng bukodyo a bambanag, no di ket kasta met ti personal a panaginteres iti bambanag ti sabsabali.”—Filipos 2:4.
Imonitormo ti isasayaat ti kababalinmo. Iti makabulan, paliiwem ti panagsasaom wenno ugalim kadagiti paset ti biagmo a kayatmo a pasayaaten. Iti ngudo ti bulan, isaludsodmo iti bagim: ‘Kasano a nakatulong ti nasayaat a kababalinko iti panagbalinko a nasaysayaat a tao? Ania pay dagiti masapul a pasayaatek?’ Kalpasanna, mangaramidka kadagiti baro a kalat.
Kuna ti Biblia: “Kas iti kayatyo nga aramiden kadakayo dagiti tattao, isu met laeng ti aramidenyo kadakuada.”—Lucas 6:31.


c: text/html

text:
Ti Panangmatmat ti Biblia
Kasapulan Kadi a Makimiembroka iti Organisado a Relihion?
NO MAUP-UPAYKA iti organisado a relihion wenno saanka nga interesado iti dayta, saan la a siksika ti kasta. Kinapudnona, umad-adu ti mangikedkeddeng a didan makimiembro kadagiti organisado a relihion.
Dadduma ti nangpanawen kadagiti organisado a relihion gapu ta patienda a dagita nga institusion ti mangisungsungsong iti panaginsisingpet ken diskriminasion. Adda met dagidiay marigatan a mangsurot iti organisado a kita ti panagdaydayaw. Para iti sabsabali, dida kasapulan ti organisado a relihion iti panagdaydayawda iti Dios. Ania a talaga ti isursuro ti Biblia maipapan iti organisado a relihion?
Dagiti Gagayyem ti Dios Idi Un-unana
Nalawag ti panangiladawan ti Biblia iti kita ti panagdaydayaw dagiti nagkauna a patriarka (ulo ti pamilia wenno tribu) a kas kada Abraham, Isaac, ken Jacob. Kas pagarigan, kuna ti Dios iti maysa a gundaway: “Naam-ammok [ni Abraham] tapno mabilinna ti annakna ken ti sangakabbalayanna a sumaruno kenkuana iti kasta salimetmetanda ti dana ni Jehova tapno aramidenda ti kinalinteg ken panangukom.” (Genesis 18:19) Ni Abraham ket gayyem ti Dios isu a nasinged ti relasionna iti Namarsua. (Santiago 2:23) Ngem nagdaydayaw met a kadua ti sangakabbalayanna. Kasta met laeng ti dadduma a patriarka a matalek iti Dios. Nagdaydayawda kas maysa a grupo, a masansan a kaduada ti pamilia, kakabagian, ken ad-adipenda.
Idi agangay, imbilin ti Dios kadagiti nagkauna nga Israelita, ken kadagiti Kristiano idi umuna a siglo, nga agtataripnongda tapno agdaydayaw. (Levitico 23:2, 4; Hebreo 10:24, 25) Ti panagkanta, panagbasa manipud iti Kasuratan, ken panagkararag iti publiko ket karaman kadagita a taripnong agpaay iti organisado a panagdaydayaw. (Nehemias 8:1-8; Colosas 3:16) Imbilin met ti Biblia nga adda kualipikado a lallaki a mangidaulo iti kongregasion iti panagdaydayaw.—1 Timoteo 3:1-10.
Dagiti Pagimbagan ti Panagdaydayaw kas Maysa a Kongregasion
Maibatay kadagita a pagtuladan a nadakamat iti Biblia, nainkalintegan ngarud a namnamaen ita ti Dios a dagiti gagayyemna ket agdaydayawda kenkuana iti organisado a pamay-an. Ken adda dagiti pagimbagan ti panagdaydayaw iti Dios kas paset ti kongregasion.
Kas pagarigan, inyarig ti Biblia ti pudno a managdaydayaw iti magmagna iti nailet a dalan. (Mateo 7:14) Iti sabali met a gundaway, kas iti tumataray iti lumba. (1 Corinto 9:24-27) Bayat nga agtartaray iti nawatiwat ken narigat a dalan, mabalin a nalaka a mabannog ken sumuko inton agangay. Ngem masansan a naporporsegi nga agtaray iti labes ti kabaelanna no pabpabilgen ti dadduma. Kasta met laeng ti tao a mayat nga agdaydayaw iti Dios iti umiso a pamay-an. Mataginayonna ti relasionna iti Dios iti laksid dagiti pakarigatan no parparegtaen dagiti padana a managdaydayaw.
Dayta ti kaipapanan ti sasao iti Hebreo 10:24, 25 a kastoy ti kuna ti Biblia: “Agpipinnanunottayo koma iti maysa ken maysa tapno mangparegta iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid, a saantay a baybay-an ti panagtataripnongtayo a sangsangkamaysa.” Kinapudnona, ibaga ti Biblia a kas iti literal a bagi, dagiti pudno nga agdaydayaw ket sangsangkamaysa nga agdaydayawda iti Dios kas agkakabsat.
Ti Biblia deskribirenna ti bagi, wenno kongregasion, kas agkaykaysa babaen iti singgalut ti ayat ken talna. Kas pagarigan, ibalakad ti Efeso 4:2, 3 kadagiti pudno nga agdaydayaw nga agtignayda “buyogen ti naan-anay a kinapakumbaba iti panagpampanunot ken kinaalumamay, agraman ti mabayag a panagitured, nga agiinnanuskayo iti ayat, a sipapasnek nga ikagumaanyo a salimetmetan ti panagmaymaysa ti espiritu iti mamagkaykaysa a singgalut ti talna.” Kasano a masurotmo dayta no maymaysaka nga agdaydayaw ken no dika makikadua kadagiti padam nga agdaydayaw?
Pagayatan ti Dios nga imbes nga agsisina dagiti pudno nga agdaydayaw Kenkuana, agbalinda ketdi a maysa a grupo dagiti nasinged nga agkakapammatian. Ibalakad ti Biblia kadagiti agdaydayaw iti Dios nga agsaoda a sangsangkatunos, liklikanda ti panaglalasin, ken ‘naan-anay nga agkaykaysada iti isu met laeng a panunot ken iti isu met laeng a wagas ti panagpampanunot.’ (1 Corinto 1:10) Awan kaes-eskan dagita a sasao no kayat ti Dios nga agsolsolo ti tattao nga agdaydayaw kenkuana.
Nalawag nga ipakita dagiti ebidensia iti Biblia a ti akseptaren ti Dios ket daydiay organisado a kita ti panagdaydayaw. Ti deskribiren ti Biblia nga organisado a relihion nga anamongan ti Dios ket makatulong kenka a naan-anay a mangpennek kadagiti naespirituan a kasapulam.—Mateo 5:3.
Agpayso met ketdi nga adu nga organisado a relihion ti managinsisingpet ken adu ti kinadakes nga ar-aramidenda. Ngem dina kayat a sawen a rumbeng a liklikamon ti amin a kita ti organisado a relihion. Adda la ketdi relihion ditoy daga nga organisado a mangipakpakita iti ayat iti amin a tao—nga organisado a mangisursuro maipapan kadagiti moral a prinsipio ti Dios. Matulongannaka ti kasta nga organisado a relihion a maaddaan iti pudno a pammati. Mangipaay ti Biblia iti kasapulam nga impormasion a makatulong kenka tapno masarakam ti kita ti organisado a panagdaydayaw nga anamongan ti Dios.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Relihion?
Ilawlawag ti Biblia no apay a nagadu ti relihion.
Kasanom a Mailasin ti Pudno a Relihion?
Maymaysa kadi ti pudno a relihion? Ammuem ti lima a pakabigbigan ti pudno a relihion.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gradgrado desimal
Ti gradgrado desimal (DD) a maiyebkas iti latitud ken longitud kadagiti heograpiko a koordinato a kas dagiti kapirgis ti desimal ken inus-usar kadagiti adu a panangipakat ti sistema ti heograpiko a pakaammo (GIS), panangimapa ti web a kas ti Google Maps,ken dagiti ramit ti GPS. Dagiti grado desimal ket ti maysa nga alternatibo iti panagusar kadagiti grado, minminuto, ken segsegundo (DMS). Kas met iti latitud ken longitud, dagiti pateg ket respektibo a rineppet babaen ti ±90° ken ±180°.
Dagiti positibo a latitud ket dagiti amianan iti ekuador, dagiti negatibo a latitud ket dagiti abagatan ti ekuador. Dagiti positibo a longitud ket dagiti daya ti Kangrunaan a Meridiano, dagiti negatibo a longitud ket dagiti laud ti Kangrunaan a Meridiano. Ti latitud ken ti longitud ket kadawyan dagitoy a maiyebkas iti dayta a panagsasaruno, ti latitud sakbay iti longitud.
Presision[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rayos ti semi-mayor a pagtayyekan iti Daga iti ekuador ket 6,378,160.0 metmetro[1] a pagresultaan iti sirkumperensia iti 40,075,161.2 a metmetro. Ti ekuador ket nabingbingay kadagiti 360 a gradgrado iti longitud, isu a tunggal maysa a grado iti ekuador ket mangirepresenta ti111,319.9 metmetro wenno agarup a 111.32 km. No ti maysa ket umalis iti adayo manipud ti ekuador a mapan iti ungto, nupay kasta, ti maysa a grado iti longitud ket maipa-adu babaen ti cosine iti latitud, a mangipaasideg iti distansia, nga umabot iti sero iti ungto. Ti bilang dagiti desimal a puesto a nasken para iti naisangayan a presision idiay ekuador ket:
Ti pateg kadagiti grado desimal iti maysa a presision kadagiti 4 a puesto ti desimal ket husto iti 11.132 a metmetro idiay ekuador. Ti pateg dagiti grado desimal iti 5 a puesto ti grado desimal ket husto iti 1.1132 a metro idiay ekuador. Ti kangato ket makaited ti bassit a biddut. Iti kangato iti 6,378 m , ti rayos ken distansia iti rabaw ket umado babaen ti 0.001 or 0.1%. Gapu ta ti Daga ket saan a nadalumpinas, ti presision ti longitud a paset dagiti koordinato ket umado no umad-adayoka iti ekuador. Ti presision ti paset ti latitud ket saan met unay nga umado, ngem iti kasta daytoy ket naing-inget, ti kaatiddog ti arko ti meridiano tunggal 1 a segundo ket agdepdepende iti latitud iti naikeddeng a puntos. Ti paggiddiatan iti 1 a segundo ti kaatiddog ti arko ti meridiano a nagbaetan ti ekuador ken ti ungto ket agarup a 0.3 metmetro gapu ta ti Daga ket maysa nga oblato nga esperoide.
Pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pateg ti DMS ket mapagbaliwan kadagiti grado desimal nga agus-usar iti pormula:
Kas pagarigan, ti grado desimal a representasion para iti
- 38° 53′ 23″ N, 77° 00′ 32″ W
(ti lokasion ti Kapitolio ti Estados Unidos) ket
- 38.889722°, -77.008889°
Kaaduan kadagiti sistema, a kas ti Google Maps, naikkat dagiti simbolo ti grado, a mangpabassit ti representasion iti
Ti mangkarkulo kadagiti komponente ti D, M ken S, ti sumaganad a pormula ket mabalin a mausar:
a ti |DD| ket ti absoluto a pateg iti DD, ti trunc ket ti annong ti trunkasion , ken ti mod ket ti operador ti modulo. Laglagipen nga iti daytoy a pormula, ti laeng S ket ti mabalin nga addaan iti sangkapirgis a pateg.
Ti pseudo kodigo, nga agus-usar iti bilang manipud iti ngato:
$min=int(mod(38.889722*60,60)); $sec=round(mod(38.889722*3600,60)) => min:53, sec:23


text:
Bacnotan, La Union
Ti Bacnotan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas. Ti amiananna nga ili ket Balaon, abagatanna met ket ili iti San Juan ti dumaya nga ili ket San Gabriel, ken ti laudna met ket ti Baybay Abagatan Tsína. Segun ti Senso tawen 2010, adaan iti 40,307 nga umili.[3] Ilokano iti nangruna a sao iti umili. Ti Ingles ken Filipino met iti us-usraren a sao kadagiti sangay iti Gobierno ken kadagiti Pagbasaan.
Panagtalon, panagkalap ti ikan ken madumaduma a lames, panagala iti diro, panaggala iti bisil, turismo, ken panagaramid iti semento. Ditoy iti sentro iti panagala iti diro ken panagalaga iti uyokan iti Probinsia ti La Union.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Opisial a nabangon idi 1599 a kas parte ti Ilocos Sur. Idi 1785, idi ni timmugaw ni Gobernador-Heneral Jose Basco, nagbalin a maysa nga ili ti Pangasinan. Nabangon iti La Union a kas maysa a probinsia, idi 1850, iti ili ti Bacnotan ket maysa kadagiti umuna a dose nga ili a bimmagi ti probinsia.
Maysa a nawatiwat a bakir laeng iti Bacnotan idi umuna a panawen. Ken pagnanaedan umili nga addaan ti nasimple a gobierno. Adaan iti panawen nga indaulwan ti maysa a nabang-es nga ulo ti ili. Ti saan a panangtungpal kanyana ket madusa iti napalalu a panangbasnut. Ngem iti napalabas iti sumagmamanu a tawen, isu met ti dinusa iti naseknan na nga isu ti impugsat ti angasna. Iti sao a "Basnutan" ket nagbalin a pakalaglagipan iti umili kadagiti napaspasamak idi, ken isu met iti nagbalin a nagan iti ili dan.
Idi panawen iti Kastila, iti nagan nga "Basnutan" ket nabaliwan ti "Bacnotan", amin a paksaritaan iti panagbaliw ti nagan ket makita kadagidiay Nailian nga Arkibo idiay Manila.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay ti ili a Bacnotan iti 47 a barbaranggay.[2]
- Agtipal
- Arosip
- Bacqui
- Bacsil
- Bagutot
- Ballogo
- Baroro
- Bitalag
- Bulala
- Burayoc
- Bussaoit
- Cabaroan
- Cabarsican
- Cabugao
- Calautit
- Carcarmay
- Casiaman
- Galongen
- Guinabang
- Legleg
- Lisqueb
- Mabanengbeng 1st
- Mabanengbeng 2nd
- Maragayap
- Nangalisan
- Nagatiran
- Nagsaraboan
- Nagsimbaanan
- Narra
- Ortega
- Paagan
- Pandan
- Pang-pang
- Poblacion
- Quirino
- Raois
- Salincob
- San Martin
- Santa Cruz
- Santa Rita
- Sapilang
- Sayoan
- Sipulo
- Tammocalao
- Ubbog
- Oya-oy
- Zaragosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b c Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Italia
Ti Italia[7] i/ˈɪtəli/ (Italiano: Italia [iˈtaːlja]), opisial a ti Italiano a Republika[8] wenno ti Republika iti Italia[9] (Italiano: Repubblica italiana[paammo 1]), ket maysa a unitario a parlamentario a republika idiay Abagatan a Tengga ti Europa. Iti amianan, pagbeddenganna ti Pransia, Suisa, Austria ken Eslobenia iti igid ti Alpes. Iti abagatan, buklenna ti sibubukel nga Italiano a Peninsula, Sicilia, Sardinia–dagiti dua a kadakkelan nga is-isla idiay Baybay Mediteraneo ken dagiti adu pay a babbabassit nga is-isla. Dagiti naturay nga estado ti San Marino ken ti Siudad ti Batikano ket dagiti enclave iti uneg ti Italia, ngem ti Campione d'Italia ket maysa nga Italiano nga exclave idiay Suisa. Ti teritorio ti Italia ket sakupenna ti 301,338 km2 (116,347 sq mi) ken naimpluensiaan babaen ti kalalainganna a klima. Nga addaan ti 60.6 a riwriw nga agtaeng, isu daytoy ti maikalima a kaaduan ti populasion a pagilian idiay Europa, ken ti maika-23 a kaaduan ti populasion iti lubong.
Ti Roma, ket isu ti kapitolio iti Italia, kadagiti napalabas a sigsiglo isu daytoy idi ti sentro ti politika ken relihion iti Lumaud a sibilisasion a kas kapitolio ti Romano nga Imperio ken ti lugar ti Santa Sede. Kalpasan ti panagapday iti Romano nga Imperio, ti Italia ket nakaibtur kadagiti panagraut dagiti ganganaet a tattao, manipud dagiti Hermaniko a tribu a kas dagiti Lombardo ken Ostrogodo, aginggana dagiti Bisantino ken ti kaudian, dagiti Normando, ken dadduma pay. Kalpasan dagiti napalbas a siglo, ti Italia ket nagbalin a nakaipasngayan dagiti Maritimo a republika ken ti Renasimiento[10]. Urayno ti kaaduan kadagiti kalpasan ti Romano a pakasaritaanna, ti Italia ket nanbingbingay idi kadagiti nadumaduma a siudad ken rehional nga estado (a kas ti Republika ti Benesia ken ti Simbaan nga Estado), ngem daytoy ket naiapgkaykaysa idi 1861.[11] Idi naladaw a maika-19 a siglo, babaen ti Sangalubongan a Gubat I, ken aginggana ti Sangalubongan a Gubat II, ti Italia ket nagtagikua ti maysa akolonial nga imperio.[12]
Ti moderno nga Italia ket maysa a demokratiko a republika. Daytoy ket nairanggo a kas ti maika-24 a karang-ayan a pagilian iti lubong[5] ken ti Pagsurotan ti Kasayaat ti panagbiag ket nairanggo idin a kas ti sangapulo a kasayaatan iti lubong idi 2005.[13] Ti Italia ket agragrag-o ti maysa a nangato a pagalagadan ti panagbiag, ken adda ti nangato a GDP ti tunggal maysa atao .[14][15] Daytoy ket nangibangon a kameng ti inawtawagan tattan a ti Kappon ti Europa ken paset ti Eurosona. Ti Italia ket kameng pay ti G8, G20 ken NATO. Daytoy ket adda ti maikatlo a kadakkelan a reserba ti balitok, maikawalo a kadakkelan a nominal GDP, maikasangapulo a kangatuan ti GDP (PPP)[16] ken ti maikanem a kangatuan ti busbos ti gobierno iti lubong.[17] Daytoy ket kameng pay nga estado ti Organisasion para iti Ekonomiko a Pagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay, ti Organisasion ti Komersio ti Lubong, ti Konsilo ti Europa, ti Kappon ti Lumaud a Europa ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti Italia ket adda ti maikasiam a kadakkelan ti busbos ti salaknib ken makibinningay ti nulklear nga armas ti NATO.
Ti Italia ket adda ti nangruna a papel iti Europeano ken milisia ti lubong, kultural ken diplomatiko a pannakibiang. Ti Europeano a politiko ti pagilian, sosial ken ekonomiko nga inpluensia ket mangaramid daytoy ti maysa a nangruna a rehional a bileg.[18][19] Ti pagilian ket adda ti maysa a nangato nga agpang ti publiko nga edukasion ken maysa a nangato a globalisado a pagilian.[20]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pannagipagarup iti etimolohia iti nagan nga "Italia" ket adu unay ken dagiti sumaganad a pannakaipalawag nga insingsingasing babaen dagiti historiador ken dagiti linguista ket nawatiwat.[21] Segun ti maysa kadagiti kadawyan a pannakaipalplawag, ti termino nga Italia, manipud ti Latin: Italia,[22] ket binulod idi babaen ti Griego manipud ti Oscan Víteliú, a ti kaibuksilanna ket "dagiti ubbing a baka (urbon)" (cf. Lat vitulus "calf", Umb vitlo "urbon").[23] Ti toro ket simbolo dagiti akin-abagatan a tribu ti Italia ken kankanyon a nangipakpakita a sumangsangdo ti Romano a lobo a kas kumarkarit a simbolo iti nawaya nga Italia idi las-ud ti Sosial a Gubat. Ti Griego a historiador a ni Dionisio ti Halikarnasio ket isu tinangibagbaga iti daytoy a pannakalaglagip a kakuyogna ti sarsarita a ti Italia ket nainaganan idi kalpasan kenni Italus,[24] nga inbagbaga pay babaen ni Aristoteles[25] ken ni Tusidides.[26]
Ti nagan nga Italia ket kasisigud idi a naipakat laeng ti paset nga itan ket ti Akin abagatn nga Italia – segun kenni Antioko ti Sirakusa, ti akin abagatan a paset ti peninsula ti Bruttium (moderno a Calabria: probinsia iti Reggio, ken paset dagitiprobinsia ti Catanzaro ken Vibo Valentia). Ngem babaen ti daytoyen a panawen ti Oenotria ken Itali aken nagbalinen nga agpadpada, ken ti nagan ket naipakat pay ti kaaduan iti Lucania. Dagiti Griego ket nagin-inutda a nangipakat ti nagan nga "Italia" iti dakdakkel a rehion, ngem idi panagturay ti [[Romano nga Emperador|Emperador] Augustus (gibus ti umuna a siglo BC) a daytoy a termino ket naipadakkel a mangsakop ti intero a peninsula aginggana kadagiti Alpes.[27]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasakbayan a pakasaritaan ken kina-ugma[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nakalkali manipud kadagiti amin a paset ti Italia ket nangipakpakita ti kadda ti Neanderthal a napetsaan manipud idi Paleolitiko a paset ti panawen, iti agarup a 200,000 tawtawen,[28] Dagiti moderno a tao ket simmangpetda idi agarup a 40,000 tawtawen. Dagiti Taga-ugma atao iti kasakbayan ti Romano nga Italia – a kas dagiti Umbriano, ken dagiti Latin (a nagtaudan dagiti Romano), Volsci, Samnita, dagiti Kelta ken dagiti Ligures a nagtagtagitao iti akin amianan nga Italia, ken dagiti dadduma pay – ket dagidi Indo-Europeano a tattao; ti kangrunaan a naipakasaritaan a tattao iti saan nga Indo-Europeanoa tawidan ket mangiraman kadagiti Etruscans, dagiti Elymians ken Sicani idiay Sicilia ken dagiti prehistoriko a Sardinia.
Idi baetan ti maika-17 ken maika-11 a siglo BC dagidi Misenio a Griego ket nangibangonda kadagiti pannakaiyasideg iti Italia[29][30][31][32][33][34][35] ken idi maika-8 ken maika-7 a sigsiglo BC dagiti kolonia ti Gresia ket nabangonda amin iti igid ti aplaya ti Sicilia ken ti akin abagatan a paset ti Italiano a Peninsula ket nagbalin a naamammuan a kas ti Magna Graecia. Ken dagidi pay Penisia ket nangbangonda kadagiti kolonia kadagiti aplaya ti Sardinia ken Sicilia.
Ti taga-ugma a Roma ket isu idi ti immuna a bassit a komunidad ti agrikultura a nabangon idi maika-8 a siglo BC, a dimmakkel kadagiti napalabas a siglo iti kadakkelan nga imperio a nangbukel ti sibubukel a Baybay Mediteraneo, a nakairuaran dagiti Taga-ugma a Griego ken Romano a kultura iti maysa a sibilisasion. Daytoy a sibilisasion ket impluensial unay a ti legado ket nangruna iti sangalubongan. Ti Taga-ugma a Roma ket nakaro a naimpluensiaan ket nangibati ti markana iti moderno a gobiernoA, linteg, politika, administrasion, urbano a panagplano, inhennieria, pilosopia, arkitektura, dagiti arte ken dagiti dadduma pay nga aspeto iti lumaud a lubong, a nangporma ti nakaibatayan ti Lumaud a sibilisasion.
Iti nabontog a pannaka-apday manipud idi naladaw a maikadua a siglo AD, thi imperio ket nagtungpalan ti pannakapisi iti dua a paset idi 395 AD: ti Lumaud a Romano nga Imperio ken ti Akin-daya a Romano nga Imperio. Ti lumaud a paset – babaen ti presion dagidi Pranko, dagidi Bandalo,dagidi Huno, dagiti Godo ken dagiti dadduma pay a populasion manipud ti Akin-day a Europa – ket nakaitungpalan a natunaw idi 476 AD, idi ti kinaudi a lumaud nga Emperador ket inikkat babaen ti Barbaro a hepe a n Odoakro.
Tengnga a Panpanawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti pannakatnag ti Roma, ti Italia ket pinarukma babaen dagiti Hermaniko a Tribu dagiti Ostrogodo, ngem idi maika-6 a siglo ti Taga-daya Romano nga Emperador a ni Justiniano ket pinarukmana manen. Ti panagraut ti sabali pay a Hermaniko a Tribu (dagiti Lombardo) iti naladaw nga isu met laeng a siglo ket nangpabasiit ti kaadda ti Bisantino iti bassit a pirgis iti daga a nagbaetan ti Rabena ken Roma ken dagiti dadduma pay a daga idiay akin-abagatan nga Italia, a nangburak ti panagkaykaysa ti peninsula aginggana idi 1870.
Ti panagturay ti Lombardo iti akin-amianan a ken tengnga nga Italia ket sinagepsep idi ti Pranko nga Imperio babaen ni Karlomagno idi naladaw a maika-8 a siglo. Dgaiti pRanko nga ari ket timmulongda oay iti pannakaporma kadagiti Estado ti Papa idiay tengnga ti Italia, a gimmay-at manipud idiay Roma aginggana idiay Rabena, urayno ti kaaduan ti Tengnga a Panpanawen ti Kina-Papa ket tinengtengngel laeng ti Latium. Ti kaadda daytoy a teokratiko nga estado ket nangtiped kadagiti napalabas a siglo ti panagkaykaysa ti peninsula. Aginggana idi maika-13 a siglo, dagiti politika ti Italiano ket tinurturayan babaen ti pannakaikabagian ti baetan dagiti Aleman a Emperador ti Nasantuan a Romano ken dagiti papa, a kaaduan kadagiti Italiano a siudad ket nakitiptiponda iti dati a (Gibelini) wenno para iti naud-udi a (Guelfi) manipud ti temporario a pakainugotan.
Iti daytoy idi a kawaw iti turay nga ti Italia ket nakakita ti pannakaipangato iti naisangayan nga patakder, ti mediebal a komuna. Kadagiti anarkaiko a kasasaad a kankanayon a nagballigi kadagiti mediebal nga Italiano a siudad-estado, dagiti tao ket binukbokudanda a nagurnos tapno maipasubli ken maikatda ti armas dagiti nagsisinnupiat a napilpili a tattao. Idi maika-12 a siglo, ti liga dagiti komuna, ti Liga ti Lombardo, ket inabakda ti Aleman nga emperador a ni Frederick Barbarossa, a nangiturongan ti proseso a pannakaited ti epektino a pannakawaya kadagiti kaaduan ti akin-amianan ken tengnga a siudad ti Italia. Uray pay ti pannakadadaelna kadagiti nadumaduma a gubat, ti Italia ket nagtalinaay, a naipangpangruna idiay amianan ken tengnga, ti relatibo a narang-ay nga urbano a sibilisasion.
Iti las-ud ti isu met laeng a paset ti panawen, ti Italia ket kanakita ti pannakaipangato kadagiti nadumaduma a Maritimo a Republika, a ti kadayegan ket ti Benesia, Genoa, Pisa ken Amalfi. Nakaroda a nairaman kadagiti Krusada, nagatiwda kadagiti opurtunidad iti politikal ken panagtagilako. Ti Benesia ken ti Genoa ket dimtengan a nagbalinan a kas ti aruangan ti Europa iti panagtagilako iti Daya, a nangbangbangon kadagiti kolonia iti kaadayo iti Baybay Nangisit ken kankanayon a kaaduan a nagtengtengngel ti panagtagilako iti Bisantino nga Imperio ken ti lubong ti Islamiko a Mediteraneo. Ti kondado ti Saboya ket nangpadakkel ti teritoriona idiay peninsula idi kaladawan ti naladaw a Tengnga a Panpanawen, bayat a ti Florencia ket nagrangrang-ay iti nasayaat a naurnos a komersio ken pinansia a siudad-estado, a nagbalin kadagiti kaaduan a siglo ti Europeano a kapitolio iti seda, dutdot, panangibanko ken alahas.
Idiay abagatan, ti Bisantino a Sicilia ket nagbalinen a maysa nga Islamiko nga emirato idi maika-9 a siglo, a nagrangrang-ay aginggana idi pinarukma dagidi Italo-Normano idi naladaw a maika-11 a siglo a kinuyog kadagiti kaaduan nga estado ti Lombardo ken Bisantino iti akin-abagatan nga Italia. Babaen dagit inarikut a serie dagiti pasamak, ti akin-abagatan nga Italia ket rimmang-ay a kas maysa a naipagkaykaysa a pagarian, nga immuna babaen ti Kamara ti Hohenstaufen, kalpasan daytoy babaen ti Kapetiano a Kamara ti Anjou ken, manipud idi maika-15 a siglo, ti kamara ti Aragon (urayno ti Sicili aket naisina nga Aragones a pagarian manipud idi naladaw a maika-13 a siglo aginggana idi maika-15 a siglo). Idia Sardinia, dagiti dati a probinsia ti Bisantino ket nagbalinda a nawaya nga estado a tinawtawagan a aks tigiudicati, urayno kaaduan ti isla ket tinurturayan babaen ti Genoa wenno Pisa aginggana idi pinarukma dagiti Aragones idi maika-15 a siglo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idiay Italia, dagiti sabsabali a pagsasao ket opisial a mabigbigan a mayanaup ti linteg a patneng a (rehional) a pagsasao babaen ti Europeano a Dokumento ti linteg para iti Rehional wenno dagiti Rehionala Pagsasao. Iti tunggal maysa kadagitoy, ti opisial a nagan ti Italia ket dagiti sumaganad:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ethnologo a reporta". Ethnologue.com. Naala idi 30 Oktubre 2010.
- ^ "Binulan a demograpiko a katimbengan: Enero 2011" (iti Italiano). Istat. 10 Septiembre 2011. Naala idi 10 Septiembre 2011.
- ^ a b c d "Italia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 14 Oktubre 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ a b "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Comune di Campione d'Italia". Comune.campione-d-italia.co.it. 14 Hulio 2010. Naala idi 30 Oktubre 2010.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Italia". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 228. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Ti Inggles a nagan ti estado ti Italia a nausar iti Inggles a testo iti Tulag iti Lisbon,
- ^ A kas maus-usar kadigiti sumaganad a sinurat a mangipalip ti Nagkaykaysa a Pagpagilian: "UNTERM database iti Nagkaykaysa a Pagpagilian". Sekretario ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 28 Marso 2012.
- ^ "Europeano a Renasimiento ken Pannakaipatakder manen" (PDF). Ili iti Washington, NJ: Akademia ti Immakulada a Puso. Naala idi 20 Disiembre 2009..
- ^ "Panagkaykaysa ti Italia". Library.thinkquest.org. 4 Abril 2003. Naala idi 19 Nobiembre 2009.
- ^ "Ti Imperio ti Italiano a Kolonia". Amin nga Imperio. Naala idi 17 Hunio 2012.
Iti kapantokanna, idi sabayan ti WWII, ti Italiano nga Imperio ket binuklan na dagiti teritorio ti agdama nga aldaw nga Italia, Albania, Rodas, Dodecaneses, Libya, Etiopia, Eritrea, 2/3 ti Somalia ken ti bassit a konsesio ti Tientsin idiay Tsina
- ^ The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index, Economist, 2005
- ^ "Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken Suheto". Imf.org. 14 Septiembre 2006. Naala idi 2 Agosto 2010.
- ^ "DDP Quick Query". Ddp-ext.worldbank.org. 20 Hulio 2004. Naala idi 2 Agosto 2010.
- ^ "Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken Suheto". Imf.org. 14 Septiembre 2006. Naala idi 2 Agosto 2010.
- ^ "CIA World Factbook, Budget". Cia.gov. Naala idi 26 Enero 2011.
- ^ M. De Leonardis, Il Mediterraneo nella politica estera italiana del secondo dopoguerra, Bologna, Il Mulino, 2003, p. 17
- ^ Ti Tengnga a Daya ken ti Europa. Liblibro ti Google. 24 Nobiembre 1998. Naala idi 30 Mayo 2011.
- ^ "KOF – Pressemitteilung" (PDF). Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (PDF) idi 2011-04-27. Naala idi 27 Oktubre 2009.
- ^ Alberto Manco, Italia. Disegno storico-linguistico, 2009, Napoli, L'Orientale, ISBN 978-88-95044-62-0
- ^ Latin a Diksionario ti Oxford, p. 974: "umuna a silaba. kadawyan nga ababa (cf. Quint.Inst.1.5.18), ken naiskan pay iti Lucil.825, ngem iti daktiliko a berso a naipaatiddog metri gratia."
- ^ J.P. Mallory ken ni D.Q. Adams, Ensiklopedia ti Indo-Europeano a Kultura (Londres: Fitzroy ken ni Dearborn, 1997), 24.
- ^ Dionisio ti Halikarnasio, Dagiti Romano a Kina-ugma, 1.35, iti LacusCurtius
- ^ Aristoteles, Politika, 7.1329b, iti Perseus
- ^ Tucidides, Ti Peloponesio a Gubat, 6.2.4, iti Perseus
- ^ Pallottino, M., Pakasaritaan ti Kasapaan nga Italia, patarus. Ryle, M & Soper, K. kadagiti Lektura ni Jerome, Maikasangapulo ket pito kadagiti Serie, p. 50
- ^ Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. ISBN 0-306-46463-2.
- ^ Ti Miseneo ken Italia: ti arkeolohiko ken arkeometriko nga ebidensia ti seramiko, Unibersidad ti Glasgow, Departamento ti Akeolohia
- ^ Emilio Peruzzi, Dagiti Miseneo ti Nasapa a Latium, (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980
- ^ Lord William Taylour, Miseneo a Bangbanga idiay Italia ken dagiti Kaaripingna a Lugar (Cambridge 1958)
- ^ Gert Jan van Wijngaarden, Panagusar ket Panagayat ti Miseneo a Bangbanga idiay Lebante, Cyprus ken Italia (1600–1200 B.C.): Ti KInapangruna iti Kontesto, Arkeolohiko a Panagad-adal ti Amsterdam, Unibersidad ti Amsterdam a Pagmalditan, 2001
- ^ Andrea Vianello, Miseneo a Naladaw a Panawen ti Gambang ken dagiti Italiko a Produkto iti Laud a Mediteraneo: Ti Sosial ken Ekonomiko a Panagusig, (Dagiti Reporta dagiti Serie ti Britaniko nga Arkeolohiko), Dagiti Reporta ti Britaniko nga Arkeolohiko
- ^ Miriam S. Balmuth, Robert J. Rowland, Dagiti Panagad-adal iti Sardinio nga Arkeolohia, Unibersidad ti Michigan a Pagmalditan, 1984
- ^ Bryan Feuer, Miseneo a sibilisasionn: ti maysa a naipababa a bibliograpia aginggana iti 2002, McFarland & Company; Nabalbaliwan a Sub-edision (2 Marso 2004)
- Bibliograpia
- Italia. DK. 2005. ISBN 1-4053-0781-1.
- Miller, Judith (2005). Alikamen: dagiti estilo ti lubong a klasiko aginggana ti kontemporario. DK Publishing. ISBN 0-7566-1340-X.
- Akin-amianan nga Italia. APA Publications. 2004. ISBN 981-234-903-0.
- Hacken, Richard. "Pakasaritaan ti Italia: Dagiti Kangrunaan a Dokumento". EuroDocs: Biblioteka ti Harold B. Lee: Unibersidad ti Brigham Young. Naala idi 6 Marso 2010.
- "FastiOnline: Ti datos a pagibatayan ti arkeolohiko a panagkalkali manipud idi tawen ti 2000". Internasional nga Asosasion ti Klasiko nga Arleohiko (AIAC). 2004–2007. Naala idi 6 Marso 2010.
- "Pakasaritaan ti Italia – Pagsurotan ti Italiano a Pakasaritaan" (iti Italiano ken Ingles). Intituto ti Europeano nga Unibersidad, The World Wide Web Virtual Library. 1995–2010. Naala idi 6 Marso 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Italia iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Italia manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Dagiti Online a rekurso a maipanggep ti Italia
- Kitaen ti Italia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Nangatngato nga Edukasion para kadagiti Internasional nga Estudiante
- Dagiti Nailian ken Rehional a Parke ti Italia
- Opisial a Website ti Turismo ti Italia
- Italia
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Italiano
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1861
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian


text:
Guglielmo Marconi
Ni Guglielmo Marconi, Umuna a Markes ti Marconi (Italiano: [ɡuʎˈʎɛlmo maɾˈkoːni]; 25 Abril 1874 – 20 Hulio 1937) ket maysa idi nga Italiano nga inbentor ken inhenniero a maipapan ti elektrisidad, ken naam-ammuan para iti pionero nga obrana iti adayo a distansia a transmision ti radio[1] ken para iti panangidur-asna iti linteg ni Marconi ken ti sistema ti telegrapo ti radio. Ni Marconi ket kankanayon a naipammadayawan nga isu ti inbentor ti radio, ken isu ket nakibinningay iti Premio Nobel iti Pisika idi 1909 kenni Karl Ferdinand Braun "iti pannakabigbig kadagiti kontribusionda iti panagpadur-as iti awan barot a telegrapia".[2][3][4] Maysa nga empresario, negosiante, ken pundador idiay Britania idi 1897 iti Kompania Ti Awan Barot a Telegrapia ken Senial (a nagbalin nga iti Marconi Company), Ni Marconi ket nagballigi iti panagaramid ti komersial a panagballigi iti radio babaen ti panagpabaro ken panagpuonan iti obra dagiti dati a nagparnuay ken dagiti pisiko.[5][6] Idi 1924 ti Ari ti Italia ket pinatan-okna ni Marconi a kas Markes.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bondyopadhyay, Prebir K. (1995). "25th European Microwave Conference, 1995": 879. doi:10.1109/EUMA.1995.337090. Di naikaskaso ti
|chapter=(tulong)
- ^ "Guglielmo Marconi: Ti Premio Nobel iti Pisika 1909"
- ^ Bondyopadhyay, P.K. (1998). "Sir J.C. Bose diode detector received Marconi's first transatlantic wireless signal of December 1901 (the 'Italian Navy Coherer' Scandal Revisited)". Proceedings of the IEEE. 86: 259. doi:10.1109/5.658778.
- ^ Roy, Amit (8 Disiembre 2008). "Cambridge 'pioneer' honour for Bose". The Telegraph. Kolkota. Naala idi 10 Hunio 2010.
- ^ Icons of invention: the makers of the modern world from Gutenberg to Gates. ABC-CLIO. Naala idi 7 Agosto 2011.
- ^ Ingenious Ireland: A County-by-County Exploration of the Mysteries and Marvels of the Ingenious Irish. Simon and Schuster. Naala idi 7 Agosto 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Guglielmo Marconi iti Wikimedia Commons
- Unibersidad ti Oxford Tumawtawag ni Marconi
- Papeles ti Kaso ni Marconi
- Ti Kaso Guglielmo Marconi Sino kadi ti pudno nga inbentor ti Radio
- Sino ti nangirugi ti panawen ti elektroniko?
- Premio Nobel: Biograpia ni Guglielmo


text:
MIMAROPA
Ti MIMAROPA, (sigud a MIMARO) am-ammo kas Rehion IV-B, ket maysa a rehion ti Filipinas a masarakan iti Luzon. Ti nagan a MIMAROPA ket akronimo dagiti probinsia ti rehion a Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Marinduque, Romblon ken Palawan. Ti Palawan ngem nayakar iti rehion ti Lumaud a Visayas (Rehion VI) idi Mayo 23, 2005 babaen ti Ehekutibo a Bilin Bilang 429[2]. Nupay kasta, idi Agosto 19, 2005, ni Presidente Arroyo ket nangipakdaar ti Administratibo a Bilin Blng. 129 a mangtengngel ti nasapsapa nga Ehekutibo a Bilin 429 bayat a maururay ti panagrepaso.,[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Ehekutibo a Bilin Blng. 429". Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 2010-03-22.
- ^ "Administratibo a Bilin Blng. 129". Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 2011-03-22.


text:
HUNIO 11, 2014
TURKEY
Uppat a Nagkedked nga Agsoldado Idiay Turkey, Pinaboran ti European Court of Human Rights
Idi Hunio 3, 2014, nagkaykaysa ti European Court of Human Rights iti desisionna a sinalungasing ti Turkey ti European Convention * idi impaibaludna ti uppat a Saksi ni Jehova a taga-Turkey a nagkedked nga agsoldado gapu iti diktar ti konsiensiada. Saan a kayat da Çağlar Buldu, Bariş Görmez, Ersin Ölgün, ken Nevzat Umdu ti agsoldado gapu kadagiti natibker a narelihiosuan a patpatienda. Kastoy ti nailanad iti desision ti ECHR: “Dagiti addang a naaramid maibusor kadagiti immapelar . . . ket pananglapped a maikontra iti demokratiko a kagimongan kas sagudayen ti Article 9 ti Convention.”
Idi Marso 17, 2008, immapelar ti uppat a Saksi iti Korte (Buldu and Others v. Turkey) kontra iti gobierno ti Turkey. Kinunada a saan a rinaem ti Turkey ti wayawayada iti relihion idi maulit-ulit nga indarum ken impaibaludna ida gapu ta dida kayat ti agsoldado. Nasurok a 30 a daras a napaayabanda ken nasurok nga innem a tawen a naipupokda iti pagbaludan ken iti kampo militar.
Kuna ti desision ti ECHR: “Ti panagkedked dagiti immapelar a Saksi ni Jehova nga agsoldado gapu iti diktar ti konsiensiada ket nalawag a pakakitaan kadagiti narelihiosuan a patpatienda. Sigurado ti Korte a ti maulit-ulit a pannakaibalud dagiti immapelar, . . . agraman ti posibilidad ti awan sarday a pannakayuli dagiti kaso kriminal kontra kadakuada, . . . ket katupag ti pananglapped iti kalinteganda a siwayawaya a mangannurot iti relihionda a garantisaran ti Article 9 ti Convention.”
Daytoyen ti maikatlo a desision kontra iti Turkey maipapan iti isyu ti panagkedked nga agsoldado gapu iti diktar ti konsiensia, kalpasan dagiti desision ti ECHR a pabor kada Feti Demirtaş idi 2012 ken Yunus Erçep idi 2011. Naiduma pay dagita iti desision ti UN Human Rights Committee idi 2012, a pabor iti dua pay a Saksi iti Turkey a da Cenk Atasoy ken Arda Sarkut, a nagkedked met nga agsoldado gapu iti diktar ti konsiensiada.
Iti Europe, ti kaunaan a panangabak iti daytoy nga isyu ket idi Hulio 7, 2011, idi impaulog ti Grand Chamber ti ECHR ti desisionna iti Bayatyan v. Armenia. Iti damo a gundaway, nakita ti ECHR a protprotektaran ti Article 9 ti European Convention dagiti agkedked nga agsoldado gapu iti diktar ti konsiensiada. Dayta a desision ket agaplikar iti amin a gobierno a miembro ti Council of Europe. Ti desision iti kaso ni Bayatyan, ti tallo a desision ti ECHR kontra iti Turkey, ken dagiti umasping a desision ti ECHR ket mangobligar iti Turkey ken dadduma pay a gobierno a miembro ti Council of Europe nga usigenda manen ti panangtratoda kadagiti agkedked nga agsoldado gapu ti diktar ti konsiensiada ken itunosda dagiti lintegda iti garantisaran ti Convention.
Kuna ni James E. Andrik a maysa kadagiti abogado ti uppat a nagapelar iti daytoy a kaso: “Nupay awan ti madama a nakabalud a Saksi iti Turkey gapu iti panagkedked nga agsoldado, agtultuloy ti panangidarum ti gobierno kadagiti Saksi nga agtutubo a lallaki a dida kayat ti agsoldado gapu iti diktar ti konsiensiada. Mangnamnamakami a ti nabiit pay a desision iti Buldu and Others v. Turkey ti mangtignay iti gobierno ti Turkey a mangraem iti wayawaya ti konsiensia a nagpateg a kalintegan ti tao.”
^ par. 2 Article 3, pannakaiparit ti panangparigat ken di natauan wenno naulpit a panangtrato; Article 6, kalintegan iti patas a pannakabista; Article 9, wayawaya ti panunot, konsiensia ken relihion.


text:
Alegria, Surigao del Norte
Ti Alegria ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alegria ket nabingbingay a politikal kadagiti 12 a barbaranggay.[2]
- Poblacion (Alegria)
- Alipao
- Budlingin
- Camp Eduard (Geotina)
- Ombong
- Pongtud
- San Pedro
- Ferlda
- Julio Ouano (Pob.)
- San Juan
- Anahaw
- Gamuton
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Surigao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Siaton, Negros Oriental
Ti Siaton ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siaton ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.[2]
- Albiga
- Apoloy
- Bonawon
- Bonbonon
- Cabangahan
- Canaway
- Casala-an
- Datag
- Giliga-on
- Inalad
- Malabuhan
- Maloh
- Mantiquil
- Mantuyop
- Napacao
- Panaon
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Poblacion IV
- Salag
- San Jose
- Sandulot
- Si-it
- Sumaliring
- Tayak
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Napintas a sarita ngem dika agtik-ab!
DUYOG ITI SINGASING
(Kolum, TAWID NEWSMAGASIN)
JM Agpalo, Jr.
Bukod a Komento ken Analisis iti sarita a “Duayya iti Binakul Nga Ules” Maika-4 a Gungguna iti RFAAFIL 2004 ken sarita ni Danilo Antalan.
Napintas a tema ngem nagkurang iti treatment wenno saan nga umno dagiti naikawes isu a makapaumel.
Adda ti napukaw a banag a sapsapulen iti tunggal reader. Ket no ania dayta a banag ket isu dayta ti pannakapnek.
Bitin, e. Saan a makapnek ta iti laksid iti yaanamong iti kinapintasna, saan nga umdas dayta a yaanamong agsipud iti kinaadda dayta maysa wenno ad-adu pay a banag a sapsapulen.
Iti innak panangamiris, ad-adda ngamin a lumtaw wenno rumimbaw dagiti saludsod iti panunot iti laksid iti yaanamong.
Iti sarita, napateg la unay ti relasion ti agbasbasa ken ti binasana. Ti sarita a kas maysa performative art. Saan a mabalin nga awanen daytoy. Ta uray no maibaga a napintas ti binasa wenno ti amin ti mangibaga a napintas ti sarita no daytoy ket nagtung-ed wenno inayunanna laeng ngem saanna a ninayunan iti panangdiskribir dayta a kinapintas. Napaumel isuna. Ngamin saan a maarikap no ania dayta a kurang. Dina maarikap no ania dayta a sapsapulenna iti sarita.
Wen, saan a kuestion ti kinapintasna. Napintas. Napintas ta nangabak la ngarud, di kadi?
No usigentayo iti aspeto iti emosional, napintas ti sarita ta maemosional la ngarud dagiti eksena.
No iti met teknikal ken mekanismo ti sarita, napintas met ti pannakaaramidna.
Ngem adda latta ti kurang ti sarita.
Ket ania ngarud daytoy a kurang a nangipaay iti makapaumel a situasion?
Padasentayo ngarud nga ukarkaran babaen kadagiti nagkakanaig nga interpretasion. Saan a dagiti balikas a mabasa iti mismo a sarita wenno hermeniutika a basar no di ket mismo a situasion iti agdama a panawen ti sarita.
Ania aya ti sarita?
Maipapan iti tawid a nakawesan iti dayaw ken kultura.
Ti balabala: Nagawid dagiti agkabsat a Julieta ken Marina manipud iti US. Alaendan ti inada. Kayatdan a mailako ti balay, pagablan, ken ti binakul nga ules.
Susik: Saan a kayat nga ilako ni Aurora, a maibilang nga inunaanda uray no maysa daytoy nga ampon.
Gibus: natural a saan a mailako ti binakul nga ules.
AGSIPUD ta tawid, dayaw ken kultura ti tema ti sarita, saan ngarud nga agpangngadua ti nagbasa nga ayunanna ti kinapintas daytoy.
Maymaysa ti makitak a rason ditoy. Nakawesan dagiti agbibiag iti saan nga umno a karakterisasion. Naidalan dagiti pasamak iti saan a maikanatad a kas iti kidkiddawen actual a taray ti gimong wenno sosiedad, ti actual a kultura ken ti akem iti tunggal agbibiag. Nupay makuna a nabileg ket maemosional dagiti eksena, dina kayat a sawen a dakkel met itdenna a kidag.
Adu met dagiti saan unay a maemosional a sarita ngem nakabilbileg la unay ti ibatina a mensahe a mangibunga ti aksion ken reaksion. Ditoy saan laeng a ti kinabileg ti lenguahe ken mensahe a karamanen ti mekanismo iti pannakasurat no di ket epektona kalpasan a mabasa.
Daytoy ti kinaawan iti positibo nga epekto kadaytoy a sarita.
No adda adda man ti itdenna a reaksion, isu dayta dagiti saludsod a nasken a masungbatan.
Kas koma dagitoy a saludsod:
1) saan a nalawag ti kinaadda ti susik dagiti agkakabsat wenno saan a nailawlawag no apay a saan a kayat da Julieta ken Marina ni Aurora a manangda.
2) annak ni Magdalena Rapada Vda.de Querubin dagitoy a tallo. Ngem, no agsususik dagiti agkakabsat, kayatna a sawen, saan a nasayaat ti pannarabay ti ina.
3) saan met a nalawag no kasano a nakaadal da Julieta ken Marina iti laksid ti kasasaadda iti biag. Nakapanda pay idiay America.
4) Saan a nalawag iti iseserrek dagiti Americano a gumatang iti binakul nga ules. A basta lattan addada ditan nge eksena a naisubo iti agbasbasa.
5) ala wen, nakaadal da Julieta ken Marina, agnanaedda payen iti US, ngem saanak a mapagtung-ed ti karakterisasion a naikawes kadakuada.
Agingga a nakabitin iti tangatang dagitoy a saludsod, adda latta dagiti ngatangata a narigat a maibuksilan.
Sungbatantayo met laeng dagiti saludsod:
1) susik dagiti agkakabsat---ania ti puon ken gapuna? Inrurumen kadi ni Aurora dagiti agkabsat idi ubbingda pay nga isu ti pannakaimula ti gura ken lunod iti pusoda? Saan a naipakita. Awan ti ramot, puon, sanga. Basta naibaskag lattan dayta a gura dagiti agkabsat ken Aurora. Awan ti paripirip kadaytoy. Uray no maysa abalikas wenno maysa a binatog, laeng mabalinen koma.
Doktora ken inhiniera dagiti dua. No apay a nakaadalda,diak ammo no apay iti laksid ti kasasaadda iti biag. Iti pudno a biag, narigat ti agpaadal iti doktora ken inhiniera. Banag a narigat a patien a ti maysa a marigrigat a mangngabel ket nakapaadal iti doktora ken inhiera. Di met ngarud nailawlawag nga isu ket maysa a big time producer wenno manufacturer.
Ala wen, nakaadal dagiti dua nga agkabsat. Okey! Posible nga adda ti nangtulong kadakuada, a no asino dayta, saanen nga isu iti importante iti sarita ta di met isu ti masarsarita. Wenno self-supportingda. Okey, pagbigyan natin. Ngem saan manen a maitutop ti katataoda iti pasamak wenno eksena. Madi e.
Doktora ken inhiniera iti agkalikagum iti bassit a sanikua. A nagawid dagitoy manipud iti US a dayta laeng a sangkapirit a sanikua ti gamgamenda?
Saan a nakapappapati! Talaga a diak patien daytoy a banag, gapu kadagitoy a rason: a) nabaknang dagitoyen; b) de-adalda. Dipay ket awanen ti serbi ti adal wenno edukasion nga iladawan iti sarita? Ta dagitin adda nakaturpos iti edukasion iti mangidadanes kadagiti saan a nakaragpat iti edukasion? Uray pay ngata no mapaspasamak daytoy nga eksploytesion dagiti nakaadal kadagiti di nakaadal, saan a nabileg a piesa iti maysa a salip no ti targetna ket pampamilia laeng a susik. Dagiti kakastoy nga eksploytesion ket para kadagiti laeng mangirakurak iti mapaspasamak iti agdama a gimong. Gimong—sosiedad, ngem saan a pampamilia.
Ala kunaentan a maysa daytoy a kaso ti naisalsalumina. Ngem kaskasdi latta a saan a nalawag ken saan a makapakumbinsir nga eksena wenno balabala.
Sadiay USA, kamkamaten dagiti Pinoy ti tunggal orasda. Isu nga adda pay dagiti addaan iti dua a trabaho. Rat race kunadansa itoy? Kamkamatenda ti orasada a dida met makamatan. Ket no agawid laeng dagita dua a doktora ken inhiera para iti dayta sangbatting a sanikua? Madi e. Saan a mabalin nga irason iti panagalada iti inada. Ta pagaammotayo a sadiay USA, dagiti nataengan ket agnaedda kadagiti home for the aged. Itoy a kaso, ti kinabileg ti kultura ni Ilokano a naikawes a kas tema ti sarita ket ginuyoden daytoy a banag nga impababa ket nagtinnag la ket ngarud a kimmapsut ta saanen nga umiso ti pasamak.
NO KOMA!
No koma, ta da Julieta ken Marina ket nakurapayda met ken maaw-awanan, sabalina saritaan, kailian. Umno a talagan a pagteng a kas umayon iti situasion a mapaspasamak iti social a panagbiag lalo kadagiti pampamilia a susik. Ta uray ngata binting ket posible a pagaapaan dagiti awan manaknakemna, anianto la ketdi dayta nay bassit a lote, balay ken pagablan? No daytoy nga eksena wenno katatao dagiti agbibiag, nakapappapati. Bigla a simmangpet dagitoy a dua ket alaendan ti tawidda ta kasapulandan ta makurkuranganda met. A kasapulandan ti tawidda. Ala wen. Susik dayta nga umatipukpok ken makapatengngel iti anges. Santo pay la maisapit iti kinapateg dayta nay binakul nga ules, ayna, ania ket ngatan ti amnutna a sarita, kailian!
2) saan a nalawag ti kinaina, bileg ti ina, ken no kasano a pinadakkel ni Magdalena Rapadas dagiti annakna. Apay nga as-asideg ti dina bukod nga anak? Apay a naadayo dagiti pudno nga annakna? Ania dagiti rason?
3) saan nga antigo wenno “new antique” (imitation) la koma ti binakul nga ules. Ngarud, awan ti kaes-eskanna daytoy a banag kadagiti turista. Saanda a gumatang iti ules nga agpateg iti dua ribu a doliar. Amangan no ti balonda laeng nga immay ditoy Pinas dagita ket awan pay iti dua ribu a doliar. No ibasar kadagiti tagilako nga ules ken kubrekama kadagiti website, 30-50 a doliar ti pateg dagiti napipintas. Pagan-ano koma met ni Kano ti ules ket dida met nairuam nga agusar iti ules no di ket comforter ti usarda? Ngarud maysa nga illogical no gumatang ni Kano iti 2000 dollars a binakul nga ules. Saan a nakapappapati. Talaga a saan a pudno.
NGEM NO!
Ngem no imparipirip koma ti author a kunsabos dagiti agkabsat dagita a turista, nalabit a makapatung-ed koma. Wen, natural nga eksena, kunatayo koma. Nakapappapati. Ngem basta lattan simrekda iti eksena dagitoy a Kano. Imbes a pinapigsana ti sarita, kimmapsut ketdi! Manipolasion ti author daytoy a banag. Nakudkodko pay ti di met nagatel a teltelko, hehehe!
4) Naulawak ti dua a karakter nga agnagan iti AURORA. Aurora nga ina ken Aurora nga anak? Wen, mabalin met ketdi a daytoy. Apay ketdin a saanen? Ngem tapno di mapataud iti saan a nasayaat a banag kadagiti agbasa, nasaysayaat a liklikan dagiti makaibunga iti panagsususik iti panunot wenno pannakaulaw, kunak man laengen.
DUA A BALABALA a nasken nga usigen a nalaing:
1) Saan koma a nakaadal da Julieta ken Marina. Kapadada koma iti kasasaad iti biag wenno nakarkaro pay iti rigatda isu a kasapulanda dagita a sanikua a pagnomaran met a saan ket a ti dida pudno a kabsat ti agnomar.
Maitutopen no kua a pagaapaan dayta a sanikua agsipud ta kasapulan. Daytoyen ti susik. Naliklikan pay ti negatibo parang ti edukasion, nga isu dayta ti nakaadal a mangirurumen iti saan a nakaadal.
Ti tawid ti nakasentroan ti susik.
Ti binakul nga ules ket agserbi latta a kas simbolo ti kultura ken simbolo ti kina-Ilokano. Ti mabisin a tao ket dina ammo ti kulkultura ken dayaw ta ti nasken ket ti gilingen ti agkudkudetan a buksit. Survival is the name of the game!
2) Ala, nakaadal dagiti agkabsat a Julieta ken Marina. Isu ti imparang ti author. Pagbigyan. Ta isu la ngaruden iti naiparang. Alaenda ni Magdalena idiay US?
Ala wen. Ilakodan ti balay, kamarin a pagablan ken lote? Ala wen no isu. Mabalin met a ti ina ti agikeddeng daytoy.
Madanaganen ni Aurora no kua. Sadino ti papananna? Kasanon ti biagda nga agiina? A, dagiti luana ket duayya ti rikna, duayya ti kinatao, duayya ti pannakanayon ti kurdon a mangragpat iti namaris a bullalayaw.
Sikolohia a risiris.
Sumrek ti eksena ti binakul nga ules. Daytoyen ti eksena a maemosional la unay. Binakul nga ules ken ti kaipapananna iti biagna, iti biagda a sangapamilia.
No saan met, maysa a napateg a banag dayta a binakul nga ules nga isuda amin a tallo ket agkalikagum kadayta. Para iti sentimental a rason ken takder iti prinsipio, maysa a napateg a nagtitinnawidan ti kaputotan dayta a banag. Itakderna ngarud dayta ti dayaw ken kultura ni Ilokano.
Mailako ti balay, daga, kamarin. Maited iti doktora wenno iti inhiniera dayta “nakapatpateg la unay a binakul nga ules”, a ti kinapategna ket maysa a duayya.
Ngem iti udina, yawatto met laeng ti nakaiyawatan dayta a binakul nga ules ken Aurora ta isu ti ad-adda a kangrunaan a mangayawan kadayta ladawan ti kaputotanda. Balayna? Mabalin met nga igatanganda iti baro wenno ibangonnada. Ket agsipud ta nalaing nga umabel ken pagdidinnamagan, mabalin met nga inrekomendada pay a kas “artist’ iti living tradition isu nga imbangonannda iti dakdakkel a kamarin.Ta kaya da met di ba? Itoy a biang, ammo dagiti a deadal iti agsubalit ken Manangda a nangaywan iti
ipatpategda nga ina. Itoy latta a banag, naaddaan ti kinapateg ni Magdalena a kas ina—ni Magdalena a kas ina a nadungngo ket nasayaat ti panangtarabayna kadagiti annakna babaen iti dinto agkupas nga ayat. makunan a nakapappapatin daytoy a banag.
Basta maisentro ti immatang iti kasasaad wenno sasaaden ni Aurora ken ti pakabuklan ti binakul nga ules.
Itoy a banag, addan ti kaipapanan no apay a doktora ken inhiniera dagiti nakapan idiay US nga annak. Addan ti kinapategda. Addan ti kinapateg ni Aurora a kas kabsat ken nangtaripato iti ina.
Uray ania kadagiti dua a posible a nangiturongan ti author, agibunga la ketdi iti pannakapnek.
No iti umuna a balabala a nadakamat, maemosion no dipay ket napisikalan dagiti risiris a tumpuar. Amangan no adda pay ti pinningnget.
No iti maikadua, sikolohia a sarita. Umukuok la ketdi iti utek ti tunggal linabag ti balikas.
Iti damok pay la a basaen, nalagipkon ti sarita ni apo Juan SP Hidalgo, Jr, a napauluan iti “Kampilan.”
Ngamin awan met ket ti pagdumaan ti kampilan ken ti binakul nga ules? Agpadada a dua a napateg iti kaputotan. Agpadada a tawiden.
Ngamin dagitoy a dua ket simbolo ti kararua ni Ilokano. Simbolo ti kinailokano a nasken a salwadan ken patgen.
Iti “Kampilan” ni apo JSP Hidalgo, saan a madrama, saan a maemosional, ngem nakabilbileg la unay ti mensahe nga itdenna. Sa la sumagepsep ti bileg ti sarita kalpasan a nabasan daytoy. Ket ti bileg awan iti nabasa a sarita no di ket addan iti nagbasa a naiyallatiw. Kastoy ti kabileg dagiti kakastoy a sarita.
No daytoy koma ti nagturongan ti sarita, patiek la unay, nga inyalatna ti umuna a gungguna, base iti tema a dinakamat.
Sakripisio kunam? Di pagbalinem nga inutil ti ina, masaksakit ket kakaasi ni Aurora nga agtaripato. Isu dayta ti sakripisio. Subadan dagiti agkabsat babaen iti panangipalubosda nga isu ti agikut ti binakul nga ules ken ti nam-ay nga iparangkapda.
Iti sarita, nasken nga ibagay ti kinaasino dagiti agbibiag ken ti ilagak a susik wenno risiris. Nasken nga umiso amin ken nakapappati dagiti amin nga anggulo tapno makapatik-ab. ##
Sunday, October 17, 2004
Napintas a sarita ngem dika agtik-ab!


text:
Claveria, Cagayan
Ti Claveria ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Kabeddeng ti Claveria iti daya ti ili ti Sanchez-Mira, iti abagatan ti probinsia ti Apayao, iti laud ti ili ti Santa Praxedes, ken iti amianan ti Babuyan Channel.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Claveria ket nabingbingay a politikal iti 41 a barbaranggay.[2]
- Alimoan
- Bacsay Cataraoan Norte
- Bacsay Mapulapula
- Bilibigao
- Buenavista
- Cadcadir (Daya)
- Capanikian
- Centro I (Poblacion)
- Centro II (Poblacion)
- Culao
- Dibalio
- Kilkiling
- Lablabig
- Luzon
- Mabnang
- Magdalena
- Centro VII (Malasin Daya)
- Malilitao
- Centro VI (Minanga)
- Nagsabaran
- Centro IV (Nangasangan)
- Pata (Daya)
- Pinas
- Santiago
- Santo Tomas
- Santa Maria (Surngot)
- Tabbugan
- Taggat Norte
- Union
- Bacsay Cataraoan Sur
- Cadcadir (Laud)
- Camalagcaoan/D Leaño
- Centro III
- Centro V (Mina)
- Centro VIII (Malasin Laud)
- Pata West
- San Antonio (Sayad/Bimekel)
- San Isidro
- San Vicente
- Santo Niño (Barbarnis)
- Taggat Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gutalac, Zamboanga del Norte
Ti Gutalac ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gutalac ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.[2]
- Bacong
- Bagong Silang
- Banganon
- Bayanihan
- Buenavista
- Canupong
- Cocob
- Datagan
- Imelda
- Immaculada Concepcion
- La Libertad
- Loay
- Lower Lux
- Lux
- Malian
- Mamawan
- Map
- Matunoy
- New Dapitan
- Panganuran
- Pitawe
- Pitogo
- Poblacion (Gutalac)
- Salvador
- San Isidro
- San Juan
- San Roque
- San Vicente
- Santo Niño
- Sas
- Sibalic
- Tipan
- Upper Gutalac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rehion ti Kansai
Ti rehion ti Kansai (関西地方 Kansai-chihō?) wenno ti rehion ti Kinki (近畿地方 Kinki-chihō?) ket naisanglad idiay rehion ti abagatan a tengnga ti kangrunaan nga isla ti Honshū iti Hapón.[1] Daytoy a rehion ket iramanna dagiti prepektura ti Mie, Nara, Wakayama, Kyoto, Osaka, Hyōgo, kenShiga. No sinoman ti agtalek ti paggiddiatan, ti Fukui, Tokushima ken ti pay Prepektura ti Tottori ket mairamanda pay. upay ti balikas a "Kansai" ken "Kinki" ket nabaliwan kadagiti napalabas a pakasaritaan, iti moderno a kontesto, dagitoy dua ket agpadpada a maymaysa. Ti urbano a rehion iti Osaka, Kobe ken Kyoto (Keihanshin rehion) ket isu ti maikadua a kaaduan ti populasion idiay Hapón kalpasan ti Kalatakana Lugar ti Tokyo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kansai" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 477 iti Liblibro ti Google.


text:
Apay nga Agkararagak? Sungbatan Ngata ti Dios Dagiti Kararagko?
Sungbat ti Biblia
Wen, sungbatanna. Ipakita ti Biblia ken dagiti kapadasan iti pudno a biag a sungbatan ti Dios dagiti kararag. Kuna ti Biblia: “
Ti tarigagay dagidiay agbuteng kenkuana aramidennanto, ken ti panagpatulongda denggennanto, ket isalakannanto ida.” (Salmo 145:19) Ngem agpannuray kenka no sungbatan ti Dios wenno saan dagiti kararagmo.
Ti napateg iti Dios
Agkararagka iti Dios, saan a ken ni Jesus, Maria, dagiti santo, anghel, wenno imahen. Ni laeng Jehova a Dios ti “
Managdengngeg iti kararag.”
—Salmo 65:2.
Agkararagka maitunos iti pagayatan ti Dios, wenno kadagiti kalikagumanna, kas mabasa iti Biblia.
—1 Juan 5:14.
Agkararagka babaen iti nagan ni Jesus, a bigbigem ti autoridadna. “
Awan ti umay iti Ama malaksid no baeten kaniak,” kuna ni Jesus.
—Juan 14:6.
Agkararagka buyogen ti pammati, a dumawatka iti ad-adu pay a pammati no kasapulan.
—Mateo 21:22; Lucas 17:5.
Ipakitam ti kinapakumbaba ken kinapasnek. Kuna ti Biblia: “
Ni Jehova nangato, ket kaskasdi a makitana daydiay napakumbaba.”
—Salmo 138:6.
Agkararagka nga agpatpatuloy. Kuna ni Jesus: “
Itultuloyyo ti agdawat, ket maitedto dayta kadakayo.”
—Lucas 11:9.
Ti saan a napateg iti Dios
Ti puli wenno nasionalidadmo. “
Ti Dios saan a mangidumduma, no di ket iti tunggal nasion anamonganna ti tao nga agbuteng kenkuana ken agaramid iti kinalinteg.”
—Aramid 10:34, 35.
Ti posision wenno posturam nga agkararag. Mabalinmo ti agkararag iti Dios a situtugaw, sidudumog, sipaparintumeng, wenno sitatakder.
—1 Cronicas 17:16; Nehemias 8:6; Daniel 6:10; Marcos 11:25.
No napigsa wenno naulimek ti kararagmo. Sungbatan ti Dios uray dagiti naulimek a kararag a saan nga ammo dagiti dadduma.
—Nehemias 2:1-6.
Nadagsen man wenno saan dagiti pakaseknam. Parparegtaennaka ti Dios nga ‘
iyallatiwmo kenkuana ti isuamin a pakaringgoram, agsipud ta isu maseknan kenka.’
—1 Pedro 5:7.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Siasino ti Dios?
Adda kadi nagan ti Dios ken maseknan kadi kadatayo?
Ania ti Pudno Maipapan iti Dios?
Maseknan kadi ti Dios kenka? Ammuem ti personalidadna ken no kasanoka a makaadani kenkuana.


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | AGTUTUBO
Panangipakita iti Nasayaat a Kababalin iti Panagteks
TI PROBLEMA
Bayat a makisarsaritaka iti sangonsango iti gayyemmo, nakaawatka iti teks. Ania ti rumbeng nga aramidem?
Basaem ti teks bayat a makisarsaritaka latta iti gayyemmo.
Ibagam ti “mabiit laeng ah” iti gayyemmo sa basaem ti teks.
Dimo pay la ikankano ti teks ket ituloymo ti makisarita iti gayyemmo.
Napateg kadi no ania nga opsion ti piliem? Ti sungbat ket wen!
TI MASAPUL A MAAMMUAM
Ti panagteks bayat a makisarsaritaka iti gayyemmo ket kas iti panagay-ayam iti paboritom nga isport ngem dika met sumursurot kadagiti pagannurotan ti ay-ayam. ‘Uray ta gagayyemko met ida,’ mabalin a kunaem. Masapul ngarud nga ad-adda nga ipakitam ti nasayaat a kababalin iti panagteks. Saan met ketdi a masapul nga agbalinka nga estrikto ken pormal. Ngem laglagipem: No awan respetom kadagiti gagayyemmo, di agbayag, didakanton kayat a gayyem.
Apay? Gapu ta ditay kayat ti matrato iti di nasayaat. Kuna ti agtutubo a ni Beth *: “Makapasuron no bayat nga agsarsaritakami iti gayyemko, sangkakitana ti selponna a kas man la adda nasaysayaat nga eks-ekspektarenna a mapasamak!” Panagkunam, aginggat’ kaano a maanusan ni Beth ti kasta a gayyem?
Panunotem ti kababalinmo iti panagteks sa sublianam ti eksena nga adda iti “Ti Problema.” Ania nga opsion ti kasayaatan para kenka? Mabalin a maamirismo a di nasayaat ti Opsion A. Ngem ti ngay Opsion B ken C? Kinaawan respeto kadi ti mangisardeng iti saritaan tapno laeng basaem ti teksmo? Wenno kinaawan respeto kadi ti di panangikankano iti teks tapno laeng maituloymo ti pannakisaritam?
Kas makitam, makariro no dadduma no kasano nga ipakita ti nasayaat a kababalin. Ngem makatulong ti Biblia. Kunana: “Kas iti kayatyo nga aramiden kadakayo dagiti tattao, isu met laeng ti aramidenyo kadakuada.” (Lucas 6:31) Mabalinmo nga iyaplikar dayta iti panagteks. Kasano?
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Agtekska laeng iti maitutop a tiempo. “No dadduma, makaawatak pay laeng iti teks uray nakarabrabiin,” kuna ti agtutubo a ni Richard. “Saan met ngarud nga importante, makaistorbo iti pannaturog!” Isaludsodmo iti bagim, ‘Agteksak kadi no dadduma iti tiempo a mabalin nga agin-inanan ti teksak?’—Prinsipio ti Biblia: Eclesiastes 3:1.
Kitaem no umiso ti tonom. Karaman iti komunikasion ti sasao, panagbaliwbaliw ti boses, ekspresion ti rupa, ken panaggaraw ti bagi. Ngem saan a makita iti teks ti kaaduan kadagita. Kasanoka ngarud nga agbalin a balanse? “Agbalinka a nadayaw,” inrekomenda ti agtutubo a ni Jasmine. “Ibagam ti, ‘Komustakan?’ ken agusarka iti sasao a kas iti ‘please’ ken ‘thank you.’”—Prinsipio ti Biblia: Colosas 4:6.
Agbalinka a mannakaawat. Subliam manen ti eksena iti “Ti Problema.” No adda ur-urayem a napateg a teks, mabalin nga ipakadam a gupdem pay laeng ti saritaanyo. Ngem masansan a makauray ti teks. “Adda pay laeng met dita ti selponmo kalpasan ti pannakisarita ti gayyemmo,” kuna ti 17 anyos a ni Amy, “ngem nalabit pumanawton ti gayyemmo kalpasan a nagtekska.” Mabalinmo met nga iyaplikar dayta no adda panagtataripnong. “Dika agkarateks,” kuna ti 18 anyos a ni Jane. “Kasla ibagbagam a dimo ida kayat a kadua ken kaykayatmo ti mapan iti sabali a lugar.”
Agpanunotka sakbay nga agi-send. Mabalin ngata a sabali ti pagawatanda iti iteksmo? Makatulong kadi dagiti emoticons tapno umiso ti pannakaawatda iti riknam? “No agang-angawka laeng, mangikabilka iti smiley,” kuna ti 21 anyos a ni Amber. “Adda dagiti masaktan
Nalawag a napateg a talaga ti nasayaat a kababalin iti panagusarmo iti selpon!
Panunotem: Ti nasayaat a kababalin ket naibasar iti ayat. Kasanom a maipakita dayta? Kuna ti Biblia: “Ti ayat mabayag-panagituredna [naanus] ken manangngaasi. Ti ayat saan a managimon, saan nga agpangas, saan nga agtangsit, saan a naalas ti panagtigtignayna, saanna a sapulen dagiti bukodna a pagimbagan, saan a magargari nga agpungtot.” (1 Corinto 13:
^ par. 11 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.


text:
Hapon
Ti Hapon (Pagsasao a Hapón:日本, Nihon; ti nadadaan a pormal nga awag ket Nippon) ket maysa nga isla a pagilian a masarakan iti Taaw Pasipiko, iti daya ti Korea ken Tsína, a naibartay manipud iti Baybay Okhotsk iti amianan agingga iti Baybay Daya a Tsína iti abagatan. Buklen ti nasurok a 3,000 nga is-isla, ti kadakkelan kadagitoy ket dagiti isla ti Hokkaido, Honshu, Shikoku, ken Kyushu. Kaaduan kadagiti isla ti Hapón ket kabambantayan ken adu kadagitoy ti addan bulkan. Ti kangatuan amin a tuktok ken ti Bantay Fuji.
Ti Hapón ti maikadua a kadakkelan ti ekonomiana a pagilian iti sangalubongan (Ti Estados Unidos ti umuna) ken maysa kadagiti nangnangruna nga industrialisado a pagilian iti lubong. Maysa a unitario a batay-linteg a monarkia nga addaan iti emperador ken mabutbutosan a parlamento, ti Dieta, a maysa kadagiti kadaanan a lehislatura iti Asia. Maysa ti Hapón kadagiti kadadakkelan iti populasion a pagilian iti lubong. Ti kapitoliona a Tokyo, nga addaan iti nasurok a 30 riwriw nga agtaeng, ket ti maibilang a kadakkelan a metropolitano a lugar iti lubong.
Administratibo a panakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Naguduagudua ti Hapón iti 47 a prepektura, a kadawyan a nagrupo kadagiti rehion. Ti Honshu, ti kadadakkelan ken kaaduan ti populasionna nga isla, ket naguduagudua iti lima wenno ad-adu pay a rehion. Dagiti dadduma a dadakkel nga is-isla ket addaan saggaysa a rehion.
Manipud iti amianan agpaabagatan, dagiti sumaganad dagiti rehion:
Dagiti prepektura ket nabingbingay pay kas siudad, ili ken bario. Dagiti kangrunaan a siudad ket nabennebenneg kas elektoral a distrito (Ingles: wards), ti tengnga a paset ti Tokyo ket nabingay iti 23 nga espesial nga elektoral a distrito.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "法制執務コラム集「法律と国語・日本語」" (iti Hapón). Lehislatibio nga Opisina iti Kamara dagiti Konsilo. Naala idi 19 Enero 2009.
- ^ Babaen dagiti sarsarita, Ti Hapón ket nabangon iti daytoy nga aldaw babaen ni Emperador Jimmu, ti immuna nga emperador iti daytoy a pagilian.
- ^ "Japan Statistical Yearbook 2010" (PDF). Opisina dagiti Estadistika. p. 17. Naala idi 15 Enero 2011.
- ^ "Karkulo ti Opisina ti Opisial a Hapón nga Estadistika". Opisina dagiti Estadistika. Naala idi 25 Agosto 2010.
- ^ "Dagiti Immuna a Bilang iti Populasion ken Sangakabbalayan". Opisina dagiti Estadistika. Naala idi Pebrero 25, 2011.
- ^ a b c d "Japan". Internasional a Pundo ti Panguartaan. 2011. Naala idi 30 Septiembre 2011.
- ^ "World Factbook: Gini Index". CIA. Naala idi Mayo 11, 2011.
- ^ "2014 Human Development Report" (PDF). 2014. pp. 21–25. Naala idi Hulio 27, 2014.
- Hapon
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Filipinas
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- Dagiti imperio
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
SUHETO ITI AKKUB: TI PANAGUNGAR NI JESUS
Ti Panagungar ni Jesus—Talaga Kadi a Napasamak?
INSALAYSAY ni Herodotus, maysa a Griego a historiador a nagbiag 2,500 a tawenen ti napalabas, ti maipapan kadagiti Egipcio idi kaaldawanna. Kinunana: “Iti maysa a padaya dagiti baknang, kalpasan ti pangrabii, imbaklay ti maysa a tao ti maysa wenno dua a kasiko a ladawan nga inukitna ken pininturaanna a kapadpada la unay ti bangkay nga adda iti lungon. Impakitana kadagiti kakaduana, sa kinunana, ‘Uminum ken agragsakkayo ta kaslakayton iti daytoy inton mataykayo.’”
Saan laeng a dagiti Egipcio ti mamati iti kasta a kapanunotan maipapan iti biag ken ipapatay. Ita, gagangayen ti pagsasao a “Manganka, uminumka, ken agragsakka.” Agragsakka itan, ta saanmon a maaramid dayta inton matayka. Apay koma nga agaramidka pay laeng iti naimbag no agpatingganto met laeng ti amin iti ipapatay? Adu ti dinakamat ni apostol Pablo maipapan iti dayta. Dineskribirna ti kababalin dagiti tattao a saan a mamati iti panagungar, idi kinunana: “No saan a maibangon dagiti natay, ‘mangan ken uminumtayo, ta inton bigat mataytayo.’”—1 Corinto 15:32.
Siempre, saan a patien ni Pablo a dagiti natay ket nalipatanen. Kombinsido nga agungarto dagiti natay ken adda namnamada nga agbiag nga agnanayon. Dayta a pammati ket naibasar iti nakapatpateg a pasamak, ti imbilangna a di mabalusingsing a kinapudno—ti panagungar * ni Jesu-Kristo. Kinapudnona, dayta ti nangpabileg iti pammati dagiti immuna nga adalan.
Ngem ania ngarud ti pagimbagan kadatayo ti panagungar ni Jesus? Kasanotayo a masigurado a napasamak dayta? Ammuentayo no kasano nga inlawlawag ni Pablo dagitoy a banag idi sinuratanna dagiti Kristiano idiay Corinto.
KASANON NO SAAN A NAPAGUNGAR NI KRISTO?
Mariro ti dadduma Kristiano iti nagkauna a Corinto maipapan iti dayta a banag, ken saan a pulos a patien ti dadduma ti literal a panagungar. Iti umuna a suratna kadagiti Kristiano sadiay, imbagana dagiti resulta no saan a pudno ti panagungar. Kinunana: “Kinapudnona, no awan ti panagungar dagiti natay, uray ni Kristo saan met a naibangon. Ngem no ni Kristo saan a naibangon, ti panangaskasabami pudno unay nga ubbaw, ken ti pammatitayo ubbaw. Mainayon pay, masarakankami met nga ulbod a saksi ti Dios . . . Awan serserbi ti pammatiyo; addakayo pay laeng iti basbasolyo. . . . [Kasta met] dagidiay naturog ken patay a naikaykaysa ken Kristo napukawda.”—1 Corinto 15:13-18.
“Nagparang iti nasurok a lima gasut a kakabsat iti maymaysa a gundaway . . . Kalpasan dayta isu nagparang ken Santiago, kalpasanna kadagiti amin nga apostol; ngem kaudian iti amin nagparang met kaniak.”—1 Corinto 15:6-8
Rinugian ni Pablo ti argumentona iti sasao a di mabalusingsing: No saan nga agungar dagiti natay, ngarud saan met a nagungar ni Kristo idi natay. No ipapantayo a saan a nagungar ni Kristo, ania ngarud ti mapasamak? No kasta, dakkel a kinaulbod ken awan serserbina ti panangikasaba iti naimbag a damag. Ngamin ti panagungar ni Kristo ket maysa a kangrunaan a patpatien dagiti Kristiano ta nainaig dayta iti dadduma pay a pannursuro ti Biblia kas iti soberania, nagan, Pagarian ti Dios, ken ti pannakaisalakantayo. No saan a napasamak ti panagungar, awan serserbina ti mensahe nga inwaragawag ni Pablo ken ti dadduma pay nga apostol.
Kasta met, no saan a nagungar ni Kristo, ti pammati dagiti Kristiano ket awan serserbina ken naibatay iti kinaulbod. Kanayonanna, no ulbod ti imbaga ni Pablo ken ti sabsabali maipapan iti panagungar ni Jesus, ulbod met daydiay imbagada a nangpagungar kenkuana a ni Jehova a Dios. Maysa pay, ulbod met ti imbagada a ni Kristo “natay maipaay kadagiti basoltayo,” ta no saan a naispal manipud ken patay, saanna met a maispal ti sabsabali. (1 Corinto 15:3) No kasta, dagiti Kristiano a dadduma kadakuada ket natay kas martir, natayda nga awanan namnama a mapagungar.
Kastoy ti konklusion ni Pablo: “No iti daytoy laeng a biag a nanginanamatayo ken Kristo, kadagiti amin a tattao datayo ti nakakaasi unay.” (1 Corinto 15:19) Kas iti dadduma a Kristiano, adu a bambanag ti napukaw ken Pablo, naidadanes, inibturanna ti rigat, ken nagpeggad ti biagna gapu ta mamati iti panagungar ken amin a pagimbagan nga ipaay dayta. Awan serserbi amin dagita no saan a pudno ti panagungar!
NO APAY A RUMBENG A MAMATIKA
Saan a mamati ni Pablo nga ulbod ti patpatien dagiti Kristiano. Ammona a napagungar ni Jesus, ken imbinsabinsana dagiti ebidensia kadagiti taga-Corinto, a kunkunana, “ni Kristo natay maipaay kadagiti basoltayo sigun iti Kasuratan; ket isu naitabon, wen, nga isu naibangon iti maikatlo nga aldaw sigun iti Kasuratan; ket nagparang ken Cefas, kalpasanna iti sangapulo ket dua.” * Sa innayonna: “Kalpasan dayta nagparang iti nasurok a lima gasut a kakabsat iti maymaysa a gundaway, a ti kaaduan kadakuada addada agingga iti agdama, ngem sumagmamano ti naturogen ken patay. Kalpasan dayta isu nagparang ken Santiago, kalpasanna kadagiti amin nga apostol; ngem kaudian iti amin nagparang met kaniak.”—1 Corinto 15:3-8.
Rinugian ni Pablo ti suratna kadagiti sasao a natay ni Kristo maipaay kadagiti basoltayo, naitabon, ken napagungar. Apay a masigurado ni Pablo dayta? Ti maysa a rason ket adu ti mangpaneknek a nagungar. Nagparang kadagiti indibidual (a pakairamanan ni Pablo) ti napagungar a ni Jesus, iti bassit a grupo, ken uray pay iti bunggoy ti 500 a tattao nga adu kadakuada ti saan a nagduadua idi nadamagda a nagungaren ni Jesus! (Lucas 24:1-11) Kaaduan kadagiti nakakita ket sibibiagda pay idi kaaldawan ni Pablo ken mabalin a pagdamagan no agpayso a nagparang kadakuada. (1 Corinto 15:6) Mabalin a saan a patien no maysa wenno dua laeng ti nakakita, ngem natibker ti pammaneknek ti 500 wenno nasursurok pay.
Paliiwem met ta namindua a dinakamat ni Pablo ti ipapatay, pannakaitabon, ken panagungar ni Jesus “sigun iti Kasuratan.” Dagita a pasamak patalgedanda a pudno dagiti padto iti Hebreo a Kasuratan maipapan iti Mesias, iti kasta paneknekanda a ni Jesus ti naikari a Mesias.
Agpapan pay iti pammaneknek dagiti nakakita ken ti Kasuratan, adda pay laeng dagiti agduadua a napagungar ni Jesus. Kinuna ti dadduma a tinakaw dagiti adalanna ti bangkay, sa ibagbagada a nakitada a nagungar. Ngem ania koma ti maaramidan dagiti adalanna kadagiti Romano a guardia nga agbambantay iti tanem ni Jesus? Ibaga met ti dadduma a ti panagungar ni Jesus ket ilusion laeng. Ngem maikontra dayta a kapanunotan ta nagparang ni Jesus iti adu a tattao ken iti nagduduma a gundaway. Kasta met, nainkalintegan kadi a patien a makaluto ken agidasar iti ikan ti maysa nga ilusion, kas iti inaramid ti napagungar a ni Jesus idiay Galilea? (Juan 21:9-14) Maibaga kadi ti maysa nga ilusion nga isu ket sagiden dagiti nakakita kenkuana?—Lucas 24:36-39.
Kunaen pay ti dadduma a ti panagungar ket parparbo laeng dagiti adalanna. Ngem ania koma ti magunggonada iti dayta? Ti panangpaneknek dagiti adalanna iti panagungar ket mangyeg iti pannakarabrabak, panagsagaba, ken ipapatay. Apay koma nga irisgoda ti biagda iti maysa laeng a kinaulbod? Kanayonanna, umuna a pinaneknekanda dayta idiay Jerusalem, iti imatang dagiti bumusbusor a sisasagana a mangdusa ken mangpapatay pay ketdi kadakuada.
Ti panagungar ti nangpatured kadagiti adalan a mangpaneknek iti panagungar ti Apoda uray maipasangoda iti nakaro a pannakaidadanes. Ti kinapudno maipapan iti panagungar ti nagbalin a kangrunaan a papatien dagiti Kristiano. Dagiti nagkauna a Kristiano saanda laeng nga inrisgo ti biagda tapno paneknekanda a ni Jesus ket maysa a masirib a mannursuro a napapatay, no di ket tapno iwaragawagda ti panagungarna ken paneknekanda nga isu ti Kristo, ti Anak ti Dios, maysa a mannakabalin ken sibibiag a persona a tumultulong ken mangidaldalan kadakuada. Ti panagungar ni Jesus kaipapananna a mapagungardanto met. Ngarud, no saan a napagungar ni Jesus, awan koma ti Kristianidad. No saan a napagungar ni Jesus, ditay koma naammuan ti maipapan kenkuana.
Ngem ania koma ti pagimbagan kadatayo ti panagungar ni Kristo?
^ par. 5 Iti Biblia, ti Griego a sao a naipatarus a “panagungar” literal a kaipapananna “panagtakder manen.” Ipasimudaagna nga agbiag manen ti maysa a tao ken mataginayon ti naisangsangayan a pakabigbiganna, personalidadna, ken memoriana.
^ par. 13 Ti sasao a “sangapulo ket dua” ket sabali pay nga awag kadagiti “apostol,” nupay kalpasan ti ipapatay ni Judas Iscariote, adda laengen 11. Iti naminsan a panagparangna, mabalin a 10 laeng ti adda iti 12, ta awan ni Tomas.—Juan 20:24.


text:
INDONESIA
Nagtulnogkami Ket Saankami a Natay!
Blasius da Gomes
NAYANAK 1963
NABAUTISARAN 1995
ABABA A PAKASARITAANNA Panglakayen a siaayat nga inaywananna dagiti kakabsat bayat ti riribuk ti relihion idiay Ambon, a paset ti Maluku Islands.
IDI Enero 19, 1999, gapu iti kumarkaro a panagbinnusor dagiti Muslim ken Kristiano, adda napasamak a panaglalaban agarup tallo a kilometro manipud iti balaymi. Nakagulgulo ti situasion. *
Idi nasiguradokon a saan a naan-ano ti pamiliak, tinawagak ti dadduma a kakabsat tapno ammuek ti situasionda. Imbagak a dida agdanag ken dida mapmapan kadagiti delikado a lugar. Di nagbayag, binisita dagiti panglakayen dagiti kakabsat tapno patibkerenda ti espiritualidadda ken paregtaenda ida nga aggigimong kadagiti bassit a grupo.
Imbilin ti sanga nga opisina nga iyakarmi dagiti kakabsat nga aggigian kadagiti delikado a lugar. Imbagami dayta nga instruksion kadagiti pamilia. Maysa a brother ti saan a nagtulnog ket idi agangay, pinapatay ti armado a grupo dagiti tattao. Ngem saan a napapatay dagiti kakabsat a nagtulnog iti instruksion ti sanga nga opisina.
^ par. 1 Nasurok a dua a tawen dayta a nagulo a situasion iti intero a probinsia ti Maluku ken pinullo a ribu ti pimmanaw kadagiti balayda.


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Agkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia
Agbirok iti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti petsa ti sumaruno a tinawen a Memorial
Agbirok iti kombension dagiti Saksi ni Jehova
Bumisita iti maysa kadagiti sanga nga opisinami
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba
Argentina
Asociación de los Testigos de Jehová
Casilla 83 (Suc 27B)
1427WAB CDAD. AUT. DE BUENOS AIRES
ARGENTINA
+54 11-3220-5900
Oras ti Opisina
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 12:00 p.m. ken 1:30 p.m. agingga iti 5:30 p.m.


text:
1Daytoy ti gapuna a siak, ni Pablo a balud ni Cristo Jesus gapu kadakay a Hentil, agkararagak iti Dios. 2Awan duadua a nadamagyon a babaen iti parabur ti Dios, intedna kaniak daytoy a trabaho a maipaay iti pagimbaganyo. 3Imparangarang ti Dios ti nalimed a planona ket impakaammona kaniak. (Insuratkon ti ababa a pakasaritaan daytoy. 4No mabasayo, maammoanyonto no kasano a maawatak ti palimed ni Cristo.) 5Saan a naipakaammo idi daytoy a palimed iti sangkataoan, ngem imparangarangen ti Dios babaen iti Espiritu kadagiti nasantoan nga apostoles ken profetana. 6Daytoy ti palimed: Babaen iti ebanghelio, mairaman dagiti Hentil kadagiti Judio nga umawat iti bendision ti Dios. Kamkamengda iti isu met laeng a bagi, ket mairamanda iti inkari ti Dios ken ni Cristo Jesus. 7Nagbalinak nga adipen ti ebanghelio gapu iti naisangsangayan a sagut nga inted kaniak ti Dios babaen iti pannakabalinna. 8Siak ti kanumoan kadagiti nanumo a tattao ti Dios, ngem siak ti pinili ti Dios a mangipakaammo kadagiti Hentil iti di matukod a kinabaknang ni Cristo, 9ken mangipakita kadagiti amin a tattao iti pannakaibanag daytoy nalimed a plano ti Dios. Iti amin a tiempo iti napalabas, inlemmeng ti Dios, isu a namarsua iti amin, daytoy nalimed a planona. 10Ita, babaen iti iglesia, maammoan dagiti agtuturay ken dagiti pannakabalin sadi langit ti kinasirib ti Dios iti nadumaduma a pannakaiparangarangna. 11Kastoy ti inaramid ti Dios kas mayannurot iti agnanayon a panggepna a tinungpalna babaen ken ni Cristo Jesus nga Apotayo. 12Gapu iti pannakipagmaymaysatayo kenkuana ken gapu ta agtalektayo kenkuana, saantayo nga agbuteng nga umasideg a sitatalged iti sangoanan ti Dios. 13Dawatek ngarud a dikayo maupay iti panagsagabak gapu kadakayo; pagsayaatanyo amin daytoy. 14-15 Daytoy ti gapuna nga agparintumengak iti sangoanan ti Ama a paggapuan ti pudno a nagan ti tunggal familia sadi langit ken ditoy daga. 16Iti kinabaknang ti gloriana, dawatek nga itedna kadakayo ti pannakabalin babaen iti Espirituna tapno bumileg ti akin-uneg a kinataoyo. 17Agnaed koma a kanayon ni Cristo iti pusoyo babaen iti pammatiyo kenkuana. Ikararagko a mairamut ken maipasdekkayo iti ayat 18tapno dakayo ken dagiti amin a tattao ti Dios, naan-anay ti pannakaawatyo no kasano ti kadakkel ken kauneg ti panagayat ni Cristo kadakayo. 19Wen, mapadasanyo koma no kasano ti panagayatna kadakayo—nupay saan a naan-anay a maammoan, tapno awan pagkuranganyo ken mapnokayo iti nadiosan a galad. 20Madaydayaw koma ti Dios a makaaramid iti nasursurok ngem ti dawaten wenno panunotentayo babaen iti pannakabalin nga agtartrabaho kadatayo. 21Maipaay koma kenkuana ti dayaw iti iglesia ken ti dayaw ni Cristo Jesus, iti amin a tiempo ken iti agnanayon nga awan inggana. Amen.
Copyright
Learn More


text:
No Kasano nga Agballigi ti Panagasawa Dagiti Kristiano
‘Ayaten koma ti tunggal maysa kadakayo ti asawana a babai a kas ti panagayatna iti bagina; ti babai rebbeng nga addaan iti nauneg a panagraem iti asawana.’—EFE. 5:33.
KANTA: 87, 3
1. Nupay gagangay a naragsak ti rugi ti panagasawa, ania ti namnamaen dagiti mangikeddeng nga agasawa? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
NO SUMANGO ti napintas a nobia iti guapo a nobio iti aldaw ti kasarda, saan a mailadawan ti ragsakda. Bayat ti panaginnaremda, bimmileg ti panaginnayatda ket nakasaganadan nga agkinnari nga agbalinda a matalek kas agassawa. Siempre, kasapulan ti panagbalbaliw no agtipon ti agassawa ket mabangon ti baro a pamilia. Mangipaay ti Sao ti Dios iti nainsiriban a balakad kadagiti mangikeddeng nga agasawa, ta kayat ti Namunganay iti panagasawa a tunggal agassawa ket agballigi ken naragsakda kas agassawa. (Prov. 18:22) Ngem nalawag nga ibaga kadatayo ti Kasuratan a dagiti imperpekto nga agassawa ‘addaandanto ti rigat iti lasag.’ (1 Cor. 7:28) Kasano a malimitaran dagita a rigat? Ken kasano nga agbalin a naballigi ti panagasawa dagiti Kristiano?
2. Ania dagiti kita ti ayat ti ipakita koma dagiti agassawa?
2 Ipaganetget ti Biblia ti kinapateg ti ayat. Masapul ti panangipateg (Griego, phi·liʹa) iti panagasawa. Mangyeg iti ragsak ti romantiko nga ayat (eʹros), ken napateg ti panagayat iti pamilia (stor·geʹ) no addanton dagiti annak. Nupay kasta, ti ayat a naibatay iti prinsipio (a·gaʹpe) ti mamagbalin a naballigi ti panagasawa. Insurat ni apostol Pablo maipapan iti kasta nga ayat: ‘Ayaten koma ti tunggal maysa kadakayo ti asawana a babai a kas ti panagayatna iti bagina; iti sabali a bangir, ti babai rebbeng nga addaan iti nauneg a panagraem iti asawana.’—Efe. 5:33.
TI AKEM DAGITI AGASSAWA
3. Kasano koma kabileg ti ayat ti agassawa?
3 Insurat ni Pablo: “Assawa a lallaki, itultuloyyo nga ayaten dagiti assawayo, no kasano a ti Kristo inayatna met ti kongregasion ken inyawatna ti bagina a maipaay iti dayta.” (Efe. 5:25) Kas panangtulad iti ulidan ni Jesus, masapul nga ayaten dagiti pasurotna ti maysa ken maysa a kas ti panangayatna kadakuada. (Basaen ti Juan 13:34, 35; 15:12, 13.) Nakabilbileg koma ti panaginnayat dagiti Kristiano nga agassawa nga uray la situtulokda a matay para iti asawada no kasapulan. Nupay kasta, dayta ti kaudian nga aramiden ti maysa kadakuada no tumaud ti nakaro a di panagkinnaawatan. Ngem ti ayat nga a·gaʹpe “anusanna ti amin a bambanag, patienna ti amin a bambanag, inanamaenna ti amin a bambanag, ibturanna ti amin a bambanag.” Wen, “ti ayat saan a pulos aggibus.” (1 Cor. 13:7, 8) Masapul a laglagipen dagiti managbuteng iti Dios nga agassawa ti karida nga ayaten ken agmatalekda iti maysa ken maysa. Makatulong dayta tapno mayaplikarda dagiti nangato a prinsipio ni Jehova a mangsolbar iti aniaman a tumaud a problema.
4, 5. (a) Kas ulo ti pamilia, ania ti rebbengen ti asawa a lalaki? (b) Kasano koma a matmatan ti asawa a babai ti kinaulo? (c) Ania a panagbalbaliw ti inaramid ti maysa a pagassawaan?
4 Dinakamat ni Pablo ti akem ti tunggal asawa. Insuratna: “Dagiti babbai agpasakupda koma kadagiti assawada a kas iti Apo, agsipud ta ti lalaki isu ti ulo ti asawana a kas met ti Kristo isu ti ulo ti kongregasion.” (Efe. 5:22, 23) Saan a pagbalinen daytoy nga urnos a nababbaba ti asawa a babai ngem ti asawa a lalaki. Kinapudnona, makatulong dayta iti asawa a babai tapno maitungpalna ti akem nga inted ti Dios para iti asawa a babai idi kinunana: “Saan a nasayaat iti tao [ni Adan] nga agtultuloy nga is-isuna. Mangaramidak iti katulongan maipaay kenkuana, kas maysa a komplimentona.” (Gen. 2:18) No kasano a nangipakita iti ayat ni Kristo, “ti ulo ti kongregasion,” masapul met a naayat nga ipakita ti Kristiano nga asawa a lalaki ti kinaulona. No kasta ti aramidenna, natalged ti rikna ti asawana ken maragsakan ket agbalin a manangsuportar, managraem, ken managpasakup.
5 Umanamong ni Cathy [1] a masapul ti panagbalbaliw no makiasawa ti maysa. Kunana: “Idi awan pay asawak, siak ti agdesision ken mangaywan iti bagik. Nagbalbaliw dayta idi nagasawaak ta masapul a sursuruek ti agpannuray ken lakayko. Saan a kanayon a nalaka, ngem ad-adda a simmingedkami nga agassawa babaen ti panangyaplikarmi iti pamay-an ni Jehova.” Kuna ti asawana a ni Fred: “Para kaniak, narigat ti agdesision. Narigrigat manen ta addan asawak, ngamin dua a tao ti ikabilangak. Ngem no agpaiwanwanak ken Jehova babaen ti kararag ken talaga a denggek ti ibaga ti asawak, inaldaw a lumaklaka nga aramiden dayta. Mariknak a talaga a team-kami!”
6. Kasano a ti ayat agserbi kas “naan-anay a singgalut ti panagkaykaysa” no tumaud dagiti problema iti panagasawa?
6 Ti natibker a panagasawa ket buklen ti dua a tao a mangpalabas iti pagkapuyan ti tunggal maysa. Itultuloyda nga “anusan ti maysa ken maysa ken sibubulos a pakawanen ti maysa ken maysa.” Wen, agkamali dagiti agassawa. Ngem no mapasamak dayta, adda masursurotayo kadagita a kamali. Masursurotayo ti mangpakawan, ken naan-anay a maipakitatayo ti ayat kas “naan-anay a singgalut ti panagkaykaysa.” (Col. 3:13, 14) Kasta met, “ti ayat mabayag-panagituredna ken manangngaasi. . . . Saanna nga ing-ingpen ti pannakadangran.” (1 Cor. 13:4, 5) Masapul a masolbar koma a dagus dagiti di pagkinnaawatan. Masapul ngarud a risuten ti Kristiano nga agassawa ti aniaman a parikutda sakbay nga agpatingga ti aldaw. (Efe. 4:26, 27) Masapul ti kinapakumbaba ken tured a mangibaga iti “Pakawanennak” ngem makatulong dayta tapno marisut dagiti problema ken agbalin a nasingsinged pay dagiti agassawa.
KASAPULAN TI KINADUNGNGO
7, 8. (a) Ania ti ibalakad ti Biblia maipapan iti seksual a panagdenna ti agassawa? (b) Apay a masapul nga ipakita dagiti agassawa ti dungngo?
7 Mangipaay ti Biblia iti nagsayaat a balakad a makatulong iti agassawa tapno maaddaanda iti balanse a panangmatmat iti panangipaay iti karbenganda kas agassawa. (Basaen ti 1 Corinto 7:3-5.) Napateg a naayat nga ikabilangan ti agassawa ti rikrikna ken kasapulan ti tunggal maysa. No saan a matrato a sidudungngo ti asawa a babai, mabalin a saan a maragsakan iti daytoy nga aspeto ti panagasawa. Nabalakadan dagiti assawa a lallaki a tratuenda ti assawada “maitunos iti pannakaammo.” (1 Ped. 3:7) Saan koma a maipilit wenno makiddaw ti panagdenna no di ket natural koma a mapasamak dayta. Masansan nga al-alisto nga agtignay ti lalaki ngem ti babai, ngem agpada koma a nakasagana ti rikrikna dagiti agassawa.
8 Saan a mangipaay ti Biblia kadagiti espesipiko a pagannurotan iti kita ken pagpatinggaan ti gagangay a seksual a panagdenna, ngem nadakamat ti panangipakita iti panangipateg. (Sol. 1:2; 2:6) Masapul nga ipakita dagiti Kristiano nga agassawa ti dungngo iti maysa ken maysa.
9. Apay a saan a nasayaat ti panangipakita iti seksual nga interes iti saanmo nga asawa?
9 No addaantayo iti nabileg a panagayat iti Dios ken iti kaarruba, saantayo nga ipalubos nga adda asinoman wenno aniaman a mangdadael iti panagasawa. Nagproblema wenno nadadael pay ketdi ti panagasawa ti dadduma gapu iti masansan a panagbuya ti maysa nga asawa iti pornograpia. Masapul nga iwaksi ti aniaman a pakaawisan iti daytoy wenno ti seksual a tarigagay iti saan nga asawa. Uray ti panangipakita iti interes iti saanmo nga asawa ket saan a naayat, ket masapul a liklikan dayta. No laglagipentayo nga ammo ti Dios ti amin a pampanunoten ken tigtignaytayo, bumileg ti tarigagaytayo a mangparagsak kenkuana ken agtalinaed a nadalus.—Basaen ti Mateo 5:27, 28; Hebreo 4:13.
NO ADDA PROBLEMA TI AGASSAWA
10, 11. (a) Kasano kaadu dagiti agdiborsio? (b) Ania ti kuna ti Biblia maipapan iti panagsina? (c) Ania ti makatulong kadagiti agassawa tapno saanda nga agsina a dagus?
10 Mabalin a mapanunot ti maysa kadagiti agassawa wenno duada pay ketdi ti agsina wenno agdiborsio no agtultuloy nga adda dagiti nakaro a problemada. Iti dadduma a pagilian, nasurok a kagudua kadagiti agassawa ti agdiborsio. Saan met ketdi a kasta kadagiti Kristiano, ngem masapul a maipaayan iti atension ti umad-adu a problema dagiti agassawa nga agserserbi iti Dios.
11 Kastoy ti ibilin ti Biblia: “Ti babai saan a sumina iti asawana; ngem no isu agpayso a sumina, agtalinaed koma a di makiasawa wenno no saan makikappia manen iti asawana; ket ti lalaki saanna koma a panawan ti asawana.” (1 Cor. 7:10, 11) Saan koma a laglag-anen ti panagsina. Nupay ti panagsina ti kasla solusion no tumaud dagiti narigat a kasasaad, masansan nga ad-adu pay ti parikut a patauden dayta. Kalpasan nga inulit ni Jesus ti imbaga ti Dios a panawanto ti lalaki ti amana ken ti inana ket makitiponto iti asawana, kinunana: “Ti pinagsinnangol ti Dios saan koma a pagsinaen ti tao.” (Mat. 19:3-6; Gen. 2:24) Kaipapanan met daytoy a “saan koma a pagsinaen” ti asawa a lalaki wenno babai ti “pinagsinnangol ti Dios.” Imbilang ni Jehova ti panagasawa a tungpal biag a panagkadua. (1 Cor. 7:39) Ti panangpanunot dagiti agassawa nga amintayo ket manungsungbat iti Dios ti mangtignay koma kadakuada nga agregget a mangsolbar a dagus kadagiti parikutda tapno saan a kumaro.
12. Apay a mapanunot ti maysa ti makisina iti asawana?
12 Ti saan a realistiko a panangnamnama ket mabalin a pakaigapuan ti problema ti agassawa. No saan a natungpal ti namnamaen a naragsak a panagasawa, mabalin a marikna ti maysa a naallilaw, dismayado, ken naliday pay ketdi. Dagiti nagdumaan iti rikrikna ken pannakapadakkel ti mabalin a pagtaudan ti problema, wenno saanda nga agkinnaawatan gapu iti kuarta, katugangan, ken panangpadakkel iti anak. Nupay kasta, makaparagsak ta naaddaan iti nasayaat a solusion ti kaaduan nga agassawa a Kristiano para iti problemada gapu ta agpapaidalanda iti Dios.
13. Ania dagiti nainkalintegan a rason ti panagsina?
13 Mabalin a nainkalintegan ti panagsina no dadduma. Dagiti naisangsangayan a kasasaad a pangibatayan ti dadduma iti panagsina ket ti inggagara a saan a panangsuportar, nakaro a pisikal a panangabuso, ken ti panagpeggad ti espiritualidad ti maysa. Masapul nga agpatulong kadagiti panglakayen dagiti agassawa a nakaro ti parikutda. Makatulong kadagiti agassawa dagitoy aduan iti kapadasan a kakabsat a mangyaplikar iti balakad ti Sao ti Dios. No risutentayo dagiti problema, ikararagtayo ti espiritu ni Jehova. Kiddawentayo met a tulongannatayo a mangyaplikar kadagiti prinsipio ti Biblia ken mangipakita iti bunga ti espiritu.—Gal. 5:22, 23. [2]
14. Ania ti kuna ti Biblia kadagiti Kristiano a saan nga agserserbi ken Jehova ti asawada?
14 Iti dadduma a kasasaad, saan pay nga agserserbi ken Jehova ti asawa ti maysa a Kristiano. Kadagita a kasasaad, adda naimbag a rason nga ipaay ti Biblia no apay a masapul nga agtalinaedda nga agassawa. (Basaen ti 1 Corinto 7:12-14.) Mabigbig man ti saan a manamati nga asawa wenno saan, isu ket “masantipikar” gapu ta nakiasawa iti manamati. Amin nga annakda ket maibilang a ‘nasantuan’ ken adda nasayaat a takderda iti imatang ti Dios. Kinuna ni Pablo: “Asawa a babai, kasano ti pannakaammom no maisalakanmonto ti asawam? Wenno, asawa a lalaki, kasano ti pannakaammom no maisalakanmonto ti asawam?” (1 Cor. 7:16) Dandani amin a kongregasion dagiti Saksi ni Jehova ket addaan kadagiti agassawa a nagbalin nga instrumento ti Kristiano tapno ‘maisalakan’ ti asawana.
15, 16. (a) Ania ti balakad ti Biblia kadagiti assawa a babbai a saan nga agserserbi iti Dios ti assawada? (b) Ania ti aramiden ti Kristiano no makisina ti di manamati nga asawana?
15 Balakadan ni apostol Pedro dagiti Kristiano nga assawa a babbai nga agpasakupda kadagiti asawada, ‘tapno no ti asinoman saan a natulnog iti sao, mabalin a magun-od ida nga awan ti sao babaen iti kababalin dagiti assawada a babbai, agsipud ta nasaksianda ti nadalus a kababalinyo agraman ti nauneg a panagraem.’ No ipakita ti asawa a babai ti “naulimek ken naalumamay nga espiritu, nga addaan dakkel a pateg iti imatang ti Dios,” mabalin nga ad-adu ti maaramidanna a mangawis iti asawana iti pudno a panagdayaw ngem iti prangka a panangibagana kadagiti patpatienna kas Kristiano.—1 Ped. 3:1-4.
16 No ngay kayat ti di manamati nga asawa ti makisina? Kuna ti Biblia: “No sumina daydiay di mamati, bay-an a sumina; ti kabsat a lalaki wenno ti kabsat a babai saan a paadipen iti sidong dagiti kasta a kasasaad, no di ket ti Dios inayabannakayo iti talna.” (1 Cor. 7:15) Saan a kayat a sawen dayta nga addaan ti Kristiano iti Nainkasuratan a pakaibatayan a nawaya a makiasawa manen. Imbes ketdi, saanna a mabalin nga obligaren ti di manamati nga asawana nga agtalinaed a kaduana. Mabalin a makaipaay iti talna ti pannakisina. Nupay kasta, mangnamnama ti Kristiano nga agsubli ti simmina nga asawana ken situtulok a makitinnulong tapno agtalinaed ti panagasawada ket agbalin a manamati inton agangay.
TI PANAGASAWA KEN TI IPANGPANGRUNA
17. Ania koma ti ipangpangruna dagiti agassawa a Kristiano?
17 Gapu ta agbibiagtayon “kadagiti maudi nga aldaw,” mapaspasarantayo ti “napeggad a tiempo a narigat a pakilangenan.” (2 Tim. 3:1-5) Ngem no agtalinaedtayo a nabileg iti naespirituan, malabanantayo dagiti dakes nga impluensia ti lubong. “Ti tiempo a nabati ket ababan,” insurat ni Pablo. “Manipud ita dagiti lallaki nga addaan assawa agbalinda koma a kasla awanan, . . . ket dagidiay mangus-usar iti lubong kas kadagidiay di mangus-usar a naan-anay iti dayta.” (1 Cor. 7:29-31) Saan nga ibagbaga ni Pablo nga ipaidam dagiti agassawa ti rebbengenda iti asawada. Ngem gapu ta bassiten ti tiempo, masapul nga ipangpangrunada dagiti naespirituan a banag.—Mat. 6:33.
18. Apay a posible nga agbalin a naragsak ken naballigi ti panagasawa dagiti Kristiano?
18 Nupay agbibiagtayo kadagiti napeggad a tiempo ken saan a nasayaat ti relasion ti adu nga agassawa iti aglawlawtayo, posible a maaddaantayo iti naragsak ken naballigi a panagasawa. Kinapudnona, dagiti agassawa a Kristiano nga agtalinaed iti ili ni Jehova, mangyaplikar kadagiti balakad ti Biblia, ken agpaiwanwan iti nasantuan nga espiritu ni Jehova, mabalin a mataginayonda ti panagasawada kas “pinagsinnangol ti Dios.”—Mar. 10:9.
^ [1] (parapo 5) Nabaliwan dagiti nagan.
^ [2] (parapo 13) Kitaen ti apendise ti libro nga Agtalinaedka iti Ayat ti Dios iti tema a “No Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Diborsio ken Panagsina.”


text:
SUHETO ITI AKKUB: POSIBLE KADI TI MAKAPNEK A BIAG?
Talaga Kadi a Posible ti Makapnek a Biag?
“Pitopulo la a tawen ti panagbiagmi, wenno walopulo, no nasalun-atkami. Nupay kasta, tuok ken ladingit ti yegda.”—Salmo 90:10, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
PUDNO unay dagita a sasao! Ti biag iti daytoy a lubong ket napno iti “tuok ken ladingit.” Nalabit pampanunotem, ‘Posible ngata ti maaddaan iti makapnek a biag ita?’
Alaentay a pagarigan ni Maria. Kanayon idi a naganaygay, ngem ita ta agtawenen iti 84, dandanin di makapanaw a bukodna iti balay. Aktibo pay laeng ti panunotna, ngem nakapuyen ti bagina. Kasano ngarud a maibagana a makapnek ti biagna?
Sika ngay? No dadduma, mabalin a salsaludsodem iti bagim no makapnek met laeng ti biagmo. Mabalin a maulit-ulit, makabannog, ken narigat ti trabahom. Nalabit awan ti mangap-apresiar iti panagreggetmo wenno trabahom. Uray nasayaat ti kasasaadmo, mabalin a pakadanagam ti maipapan iti masanguanan. No dadduma mabalin a maladingitan wenno maupayka. Mabalin a problemado ti pamiliam. Nalabit natay ti ipatpategmo. Alaentay a pagarigan ni André a nakasingsinged ken tatangna. Ngem kellaat a nagsakit ket natay. Para ken André, saannan a mailiwliwag ti ladingitna.
Aniaman ti pakarigatantayo, masapul a maammuantayo daytoy: Talaga kadi a posible ti makapnek a biag? Maammuantayo ti sungbat no usigentayo ti panagbiag ti maysa a lalaki, ni Jesu-Kristo, agarup 2,000 a tawen ti napalabasen. Nupay naipasango iti adu a pakasuotan, talaga a makapnek ti biagna. Agbalin met a makapnek ti biagtayo no tuladentayo ti ulidanna.