text:
Burgos, Ilocos Sur
Ti Burgos ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Burgos ket nabennebenneg iti 26 a barbaranggay.[2]
- Ambugat
- Balugang
- Bangbangar
- Bessang
- Cabcaburao
- Cadacad
- Callitong
- Dayanki
- Lesseb
- Lubing
- Lucaban
- Luna
- Macaoayan
- Mambug
- Manaboc
- Mapanit
- Poblacion Sur (Masingit)
- Nagpanaoan
- Dirdirig (Dirdirig-Paday)
- Paduros
- Patac
- Poblacion Norte (Bato)
- Sabangan Pinggan
- Subadi Norte
- Subadi Sur
- Taliao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


c: text/html

text:
Pagilian
Iti political a heografia ken internasional a politica, ti pagilian ket maysa a heografikal a teritorio. Maar-aramat a kas pangawag iti agpada a konsepto ti nasion (cultural nga entidad) ken estado (political nga entidad).
Ti maysa a pagilian ket gagangay nga addaan iti bukod a govierno, administrasion len linlinteg; ken kaaduanna a nga addaan iti constitusion, polisia, militaria, annuroten iti buis, ken populasion.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lonely Planet Clickable map and information on the world's countries
- Nationmaster.com
- PopulationData.net
- United Nations statistics devision
- United Nations eDocs Web Service XML data list of countries.
- United Nations - UNeDocs Code List Web Service

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gasan, Marinduque
Ti Gasan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Marinduque iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gasan ket nabingbingay kadagiti 25 barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Bachao Ibaba
- Bachao Ilaya
- Bacong-Bacong
- Bahi
- Bangbang
- Banot
- Banuyo
- Bognuyan
- Cabugao
- Dawis
- Dili
- Libtangin
- Mahunig
- Mangiliol
- Masiga
- Matandang Gasan
- Pangi
- Pinggan
- Tabionan
- Tapuyan
- Tiguion
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Marinduque". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Marinduque". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
J. J. Thomson
Ni Apo Joseph John "J. J." Thomson, OM, FRS[1] (18 Disiembre 1856 – 30 Agosto 1940) ket maysa idi a Britaniko a pisiko.
Idi 1897 ni Thomson ket nangipakita a dagiti rayos ti katodiko ket naglaon kadagiti dati a di ammo a negatibo a nakarga a partikula, ken isu ket naipammadayawan iti pannakaduktal ken pannakailasin iti elektron; ken iti nawatwatiwat a kapanunotan, iti pannakaduktal iti immuna a subatomiko a partikula. Ni Thomson ket naipammadayawan pay iti ppannakabiruk ti immuna nga ebidensia para kadagiti isotopo iti natalinaay nga (saan nga radioaktibo) elemento idi 1913, kas paset iti panagsukimatna iti komposision kadagiti rayos ti kanal (dagiti positibo nga iono). Isu pay ti nagparnuay ti espektrometro ti masa.
Ni Thomson ket nagungunaan idi 1906 iti Premio Nobel iti Pisika para iti panagduktal ti elektron ken para iti obrana iti konduksion iti elektrisidad kadagiti alingasaw.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rayleigh (1941). "Joseph John Thomson. 1856-1940". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society 3 (10): 586–609. doi:10.1098/rsbm.1941.0024.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti J. J. Thomson idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Joseph John Thomson idiay Wikimedia Commons
- Ti Pannakaduktal ti Elektron
- TI Premio Nobel iti Pisika 1906
- Ababa a bibliograpia para kenni Joseph J. Thomson


text:
Pagbasabasa ti web
Ti pagbasabasa ti web ( Ingles: web browser wenno browser ) ket maysa a pangipakat a sopwer para iti panagala, panagipresenta ken panagdaliasat kadagiti pakaammo a rekurso iti World Wide Web. Ti maysa a pakaammo a rekurso ket nainaganan babaen ti maysa a Agpapada a Panaginagan ti Rekurso (URI) ken mabalin pay a maysa a panid ti web, ladawan, video wenno dadduma pay a pirgis ti linaon.[1] Dagiti silpo ti web nga adda kadagiti rekurso ket mangpakabael kadagiti agar-aramat ti nalaka a pangdaliasat kadagiti bukodda a pagbasabasa kadagiti maikabagian a rekursor. Ti pagbasabasa ti web ket mabalin pay a mainaganan babaen ti maysa a pangipakat a sopwer wenno programa a mangpakabael kadagiti agar-aramat a sumrek, mangala ket kumita kadagiti dokumento ken dadduma pay a rekurso iti internet.
Urayno dagiti pagbasabasa ket nangrunada a naipanggep a mangusar ti World Wide Web, mabalin pay dagitoy a mausar makaala kadagiti pakaammo nga inted babaen dagiti server ti web kadagiti pribado a network wenno dagiti papeles dagiti sistema ti papeles.
Dagiti kangrunaan a pagbasabasa ti web ket ti Chrome, Firefox, Internet Explorer, Opera, ken Safari.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jacobs, Ian; Walsh, Norman (15 Disiembre 2004). "URI/Pannakaikabagian ti Rekurso". Arkitektura iti World Wide Web,Umuna a Tomo. World Wide Web Consortium. Naala idi 30 Hunio 2009.
- ^ "Browser". Mashable. Naala idi 2 Septiembre 2011.


text:
Frank Lloyd Wright
Ni Frank Lloyd Wright (naipasngay a kas ni Frank Lincoln Wright, Hunio 8, 1867 – Abril 9, 1959) ket maysa idi nga Amerikanmo a nga arkitekto, dumidibuho ti kaunegan, mannurat ken manursuro, a nagdaremdem kadagiti ad-adu ngem 1,000 a patakder ken nakalpas kadagiti 500 nga obra. Ni Wright ket namatmati iti panagdibuho kadagiti patakder a maibagay iti nagtagitaoan ken dagiti enbiromentona, ti maysa a pilosopia a tinawtawaganna ti organiko nga arkitektura. Daytoy a pilosopia ket kasayaatan a naipakpakita babaen kadagiti daremdemna para iti Agtintinnag a danum (1935), a daytoy idi ket tinawtawagan a "ti kasayaatan ti amin a panawen nga obra ti Amerikano nga arkitektura".[1] Ni Wright ket daulo idi ti Prairie a Pagadalan a tignay ti arkitektura ken nagiparang-ay ti konsepto ti Usoniano a balay, ti naisalsalumina a pannakasirmatana para iti urbano a panagplano idiay Estados Unidos.
Dagiti obrana ket mairaman dagiti kasisigud ken dagiti naipabarbaro a kas pagarigan dagiti adu a sabsabali a kita ti pasdek, a mairaman dagiti opisina, simsimbaan, dagiti pagadalan, dagiti natayag a pasdek, dagiti otel, ken dagiti museo. Ni Wright ket nagdaremdem pay kadagiti adu a kaunegan nga elemento dagiti pasdekna, a kas dagiti alikamen ken namantsaan a sarming. Ni Wright ket nagsursurat kadagiti 20 a libro ken dagiti adu nga artikulo ken isu idi ket nadayeg nga agleklektura idiay Estados Unidos ken Europa. Dagiti namarisan a kabukbukodan a biagna ket kankanayon a maipadpadamag, a kaaduan a naindayegan ti 1914 nga uram ken dagiti panagpapatay idiay Taliesin nga estudiona. Isu ket naindayeganen a naam-ammuan iiti kabibiagna, ni Wright ket nabigbigan idi 1991 babaen ti Amerikano nga Instituto dagiti Arkitekto a kas "ti kalatakan nga Amerikano nga arkitekto ti amin a panawen."[1]
Dagiti linaon
Nasapa a tawtawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Frank Lloyd Wright ket naipasngay idi idiay pagtaltalonan nga ili ti Richland a Sentro, Wisconsin, Estados Unidos, idi 1867 ken nanaganan ti Frank Lincoln Wright. Ti amana, a ni William Carey Wright (1825–1904), ket maysa idi a dinaydayawan a lokal nga orador, maestro ti musika, sagpaminsan nga abogado, ken itinerante a ministro. Ni William Wright ket nakiamammo ken nakiassawa kenni Anna Lloyd Jones (1838/39 – 1923), ti maysa a manursuro ti kondado a pagadalan, ti napalabsa a tawen idi isu ket agtrabtrabaho a kas ti superintendente kadagiti eskuelaan para iti Kondado ti Richland. Kasisigud a nanipud idiay Massachusetts, ni William Wright ket maysa idi a Baptista a ministro, ngem kalpasan daytoy isu ket timmipon ti pamilia ti asawana iti Unitariano a pammati. Ni Anna ket kameng idi ti dakkel, nabaknang ken nadayeg a naam-ammuan a pamilia dagiti Unitariano a Lloyd Jones, a nag-emigrado manipud idiay Gales a napan idiay Spring Green, Wisconsin. Maysa kadagiti kabsat ni Anna a lalaki ket ni Jenkin Lloyd Jones, nga agbalinto a nangruna a pigura iti pannakaiwarwaras ti Unitariano a pammati idiay Akinlaud nga Estados Unidos. Dagiti nagannak kenni Wright ket napigsa ti pakinakemda a tattao nga adda ti idiosinkratiko a kinaykayatan a naipatawid kaniana. Segun ti biograpiana ti inana ket nagirangarang, idi idu ket masikog ti immuna nga anakna, a daytoy ket dumakkelto nga agipatakder kadagiti napintas a pasdek. Ti inanan ket nagdekorasion ti nagtaraknanna kadagiti kinitkitikit ti Inggles a katedral a pinigis kadagiti warknakan tapno maawis ti ambision ti maladaga. Ti pamilia ket immalis idiay Weymouth, Massachusetts idi 1870 tapno agministro ni William iti bassit a kongregasion.
Idi 1876, ni Anna ket binisitana ti Sentenario a Pabuya idiay Philadelphia ken nakakita ti maysa a pabuya ti edukasinal a muton a pinartuat babaen ni Friedrich Wilhelm August Fröbel. Dagitoy a muton, a naamammuan a kas ti Froebel a Sagsagut, ket dagitoy ti pundasion para iti panagpabpabaro a kurikulonmna ti kindergarten. Ti nasanay a manursuro, ni Anna ket naragragsakan idi babaen daytoy a programa ken gimmatang ti maysa a agasmang kadagitoy a muton para iti pamiliana. Ti ybing a Wright ket kaaduana nagay-ayam kadagitoy a muton. Dagitoy ket heometriko a nasukogan ken mabalin a maaramid kadagiti nadumaduma a kombinasion tapno makaporma ti tallo a dimension ti a maararamid. Daytoy ti kasano a panagilawlawagan ni Wright, iti autobiograpiana, ti impluensia kadagitoy a panagsansanay iti kabukbukodanna nga arngian ti panagdaremdem: "Para kadagiti adu a tawtawen Nagtugtugawak idiay bassit a lamisaan ti Kindergarten. . . ken nagayayayamak . . . kadagitoy a kubiko, ti nagtitimbukel ken ti trianggulo-dagitoy nalamuyot a muton a kayo ti arse . . . Amin ket adda kadagitoy a ramayko tatta nga aldaw . . ."[2] Adu kadaiti pasdekna ket naamammuan para kadagiti heometriko a kalawag.
Ti pamilia ni Wright ket nagsagsagabada ti pinansia idiay Weymouth ken nagsublida idiay Spring Green, Wisconsin, a ditoy ti nagsupsuporta a pamilia ti Lloyd Jones ket makatulongda kenni William a makabiruk ti pagtrabahuan. Nagtalinaedda idiay Madison, a ditoy ket mangisursuro ni William ti musika ken nagserbi a kas ti sekretario ti baro a naporma a kagimongan ti Unitariano. Nupay ni William ket maysa idi nga aday nga ama, isu ket ket nakibinbiningay kadagiti annakna ti panagayatna ti musika, a naipangpangruna dagiti obra ni Johann Sebastian Bach.
Kalpasan idi nagtawen ni Wright ti 14, nagsina dagiti nagannak kaniana. Ni Anna ket napauten a saan a nagay-ayati ti saan a pannakatultulong ni William para iti pamiliana ken nangibaga kaniana a pumanawen. Ti diborsio ket nalpas idi 1885 kalpasan idi nangidarum ni William kenni Anna para iti kaawan ti pisikal a panagayat kaniana. Ni William ket pinanawanna ti Wisconsin kalpasan ti diborsio ken ni Wright ket nagitunton a saannan a nakitkita ti amana kalpasan daytoy.[3] Iti daytoy a panawen ni Wright ket binaliwanna ti tengnga a naganna manipud ti Lincoln iti Lloyd iti panagpammadayaw ti pamilia ti inana, dagiti Lloyd Jones. A kas ti isu-isu a nabatbati a lalaki iti pamilia, ni Wright ket nangipagarup ti pinansia a responsibildad para iti inana ken dagiti dua a kakabsatna a babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Brewster, Mike (Hulio 28, 2004). "Frank Lloyd Wright: Arkitekto ti Amerika". Business Week (The McGraw-Hill Companies). Naala idi Enero 22, 2008.
- ^ Alofsin, Anthony (1993). Frank Lloyd Wright--ti Napukaw a Tawtawen, 1910-1922: Ti Panagadal ti Impluensia. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. p. 359. ISBN 0-226-01366-9; Hersey, George (2000). Arkitektura ken Heometria iti Panawen ti Baroko. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. p. 205. ISBN 0-226-32783-3.
- ^ Ti Autobiograpia, babaen ni Frank Lloyd Wright, Duell, Sloan ken Pearce, New York City, 1943, p. 51
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Pilosopia ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hoffmann, Donald. Understanding Frank Lloyd Wright's Architecture. New York: Dover Publications, 1995. ISBN 0-486-28364-X
- Lind, Carla. Frank Lloyd Wright's Usonian Houses. San Francisco: Promegranate Artbooks, 1994. ISBN 1-56640-998-5
- McCarter, Robert (ed.). Frank Lloyd Wright: A Primer on Architectural Principles. New York: Princeton Architectural Press, 1991. ISBN 1-878271-26-1
- Meehan, Patrick, ed. Truth Against the World: Frank Lloyd Wright Speaks for an Organic Architecture. New York: Wiley, 1987. ISBN 0-471-84509-4
- Nisbet, Earl. Taliesin Reflections: My Years Before, During, and After Living with Frank Lloyd Wright. Petaluma, Calif.: Meridian Press, 2006. ISBN 0-9778951-0-6
- Rosenbaum, Alvin. Usonia : Frank Lloyd Wright's Design for America. Washington, DC: Preservation Press, 1993. ISBN 0-89133-201-4
- Russell, Virginia L. "You Dear Old Prima Donna: The Letters of Frank Lloyd Wright and Jens Jensen", Landscape Journal, 20.2 (2001): 141-155.
- Sergeant, John. Frank Lloyd Wright's Usonian Houses: The Case for Organic Architecture. New York: Watson-Guptill, 1984. ISBN 0-8230-7178-2
- Treiber, Daniel. Frank Lloyd Wright. 2nd ed. Basel: Birkhäuser, 2008. ISBN 978-3-7643-8697-9
- Wright, Frank Lloyd. Frank Lloyd Wright: An Autobiography. New York: Duell, Sloan and Pearce, 1943.
- Wright, Frank Lloyd. "In the Cause of Architecture", Architectural Record, March, 1908. Reprinted in Frank Lloyd Wright: Collected Writings, vol. 1: 1894–1930. New York: Rizzoli, 1992. ISBN 0-8478-1546-3
- Wright, Frank Lloyd. The Natural House. New York: Horizon Press, 1954.
Dagiti bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Farr, Finis. Frank Lloyd Wright: A Biography. New York: Scribner, 1961.
- Friedland, Roger and Harold Zellman. The Fellowship: The Untold Story of Frank Lloyd Wright and the Taliesin Fellowship. New York: Regan Books, 2006. ISBN 0-06-039388-2
- Gill, Brendan. Many Masks: A Life of Frank Lloyd Wright. New York: Putnam, 1987. ISBN 0-399-13232-5
- Huxtable, Ada Louise. Frank Lloyd Wright. New York: Lipper/Viking, 2004. ISBN 0-670-03342-1
- Secrest, Meryle. Frank Lloyd Wright: a Biography. New York: Knopf, 1992. ISBN 0-394-56436-7
- Twombly, Robert C. Frank Lloyd Wright: His Life and Architecture. New York: Wiley, 1979. ISBN 0-471-03400-2
- Wright, Iovanna Lloyd. Architecture: Man in Possession of His Earth. Garden City, NY: Doubleday, 1962.
Dagiti suukimat ti obra ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aguar, Charles and Berdeana Aguar. Wrightscapes: Frank Lloyd Wright's Landscape Designs. New York: McGraw-Hill, 2002. ISBN 0-07-140953-X
- Blake, Peter. Frank Lloyd Wright: Architecture and Space. Baltimore, MD: Penguin Books, 1964.
- Fell, Derek. The Gardens of Frank Lloyd Wright. London: Frances Lincoln, 2009. ISBN 978-0-7112-2967-9
- Heinz, Thomas A. Frank Lloyd Wright Field Guide. Chichester, West Sussex: Academy Editions, 1999. ISBN 0-8101-2244-8
- Hildebrand, Grant. The Wright Space: Pattern and Meaning in Frank Lloyd Wright's Houses. Seattle: University of Washington Press, 1991. ISBN 0-295-97005-7
- Larkin, David and Bruce Brooks Pfeiffer. Frank Lloyd Wright: The Masterworks. New York: Rizzoli, 1993. ISBN 0-8478-1715-6
- Levine, Neil. The Architecture of Frank Lloyd Wright. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1996. ISBN 0-691-03371-4
- Lind, Carla. Frank Lloyd Wright's Glass Designs. San Francisco: Pomegranate Artbooks, 1995. ISBN 0-87654-468-5
- McCarter, Robert. Frank Lloyd Wright. London: Phaidon Press, 1997. ISBN 0-7148-3148-4
- Pfeiffer, Bruce Brooks. Frank Lloyd Wright, 1867–1959: Building for Democracy. Los Angeles: Taschen, 2004. ISBN 3-8228-2757-6
- Pfeiffer, Bruce Brooks and Peter Gössel (eds.). Frank Lloyd Wright: The Complete Works. Los Angeles: Taschen, 2009. ISBN 978-3-8228-5770-0
- Riley, Terence and Peter Reed (eds.). Frank Lloyd Wright: Architect. New York: Museum of Modern Art, 1994. ISBN 0-87070-642-X
- Smith, Kathryn. Frank Lloyd Wright: America's Master Architect. New York: Abbeville Press, 1998. ISBN 0-7892-0287-5
- Storrer, William Allin. The Architecture of Frank Lloyd Wright: A Complete Catalog. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2007. ISBN 0-226-77620-4
- Storrer, William Allin. The Frank Lloyd Wright Companion. Chicago: University of Chicago Press, 1993. ISBN 0-226-77621-2
Napili a liblibro a maipanggep kadagiti naisangayan a proyekto ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Toker, Franklin. Fallingwater Rising: Frank Lloyd Wright, E. J. Kaufmann, and America's Most Extraordinary House. New York: Alford A. Knopf, 2003. ISBN 1-4000-4026-4
- Whiting, Henry, II. At Nature's Edge: Frank Lloyd Wright's Artist Studio. Salt Lake City: University of Utah Press, 2007. ISBN 978-0-87480-877-3
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Frank Lloyd Wright idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Frank Lloyd Wright idiay Wikiquote
- Pundasion ni Frank Lloyd Wright Opisial a sapot ti pagsaadan
- Frank Lloyd Wright, Naipakasaritaan a Kagimongan ti Wisconsin


text:
Bolinao, Pangasinan
Ti Bolinao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bolinao ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Arnedo
- Balingasay
- Binabalian
- Cabuyao
- Catuday
- Catungi
- Concordia (Pob.)
- Culang
- Dewey
- Estanza
- Germinal (Pob.)
- Goyoden
- Ilog-Malino
- Lambes
- Liwa-liwa
- Lucero
- Luciente 1.0 (J.Celeste)
- Luciente 2.0
- Luna
- Patar
- Pilar
- Salud
- Samang Norte
- Samang Sur
- Sampaloc
- San Roque
- Tara
- Tupa
- Victory
- Zaragoza
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dario Fo
Ni Dario Fo (naipangay idi 24 Marso 1926) ket maysa nga Italiano a satirista, dramaturgo, mangiturturong ti teatro, aktor ken kompositor. Dagiti dramatiko nga obrana nga agikabkabil ti pamay-an a komedia iti taga-ugma nga Italiano a commedia dell'arte, maysa a teatro nga estilo a nalatak kadagiti klase ti agtabtabaho. Agdama tatta nga adda bukodna ken agpatpataray ti teatro a kompania a mairaman ti asawana nga aktres a ni Franca Rame. Nagunggunaan isuna ti 1997 Premio Nobel iti Literatura, a ti komite ket dinaydayaw isuna nga isu ket maysa a mannurat nga "agtultulad kadagiti agangangaw iti Tengnga a Panawen iti kalaing a kasla agibaut ti katurayan ken patibkeren na ti dignidad dagiti oprimado ".[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Premio Nobel iti Literatura 1997". Nobelprize. 7 Oktubre 2010. Naala idi 7 Oktubre 2010.


text:
Wikipedia:Apay nga agaramid ti pakabilangan?
Ditoy Ilokano Wikipedia, saanmo a nasken ti sumrek tapno makaurnoska. Nawaya daytoy nga ensiklopedia a kaaduan ti sinoman ti maka-urnos wenno agaramid kadagiti artikulo. Ngem siaammo a dagiti nagtaudan dagiti inurnos ket kanayon a maipakpakita iti publiko. Para kadagiti saan a nai-rehistro nga inurnos, ti kayatna a makuna daytoy ket ti pannaka-ilista ti inusar a banag a panagurnos (a kas iti kumpiuter), daytoy a banag ket ti numero ti IP a pagtaengam (IP address). Ti panagpartuat iti pakabilangam (account) ditoy Wikipedia, ti IP a pagtaengam ket agtalinaed a mailemmeng - ti laeng naganmo nga agar-aramat a napilim ti maiparang iti publiko, mangsalaknib kenka pay kadagiti panagsurot ti panagi-yuged ken makaited pay kenka kadagiti sabsabali a pagimbagan.
Pakabuklan dagiti pagimbagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saanka a nasken nga agrehistro tapno makaiparawadka, ngem ti panangala ti pakabilangam ket mangipalubos kenka kadagitoy:
- Makapilika ti kayatmo a nagan nga agar-aramat, kalpasan daytoy mabalinmonton nga ipindut ditoy ken agpartuatka ti bukodmo a panid ti agar-aramat. Mabalinmonton ti makitinnulong, makibingay kadagiti pakaammo a maipanggep kaniam, wenno agsanay nga agurnos ken agipablaak. Idiay panidmo nga agar-aramat, mabalinmo a mangkita ti listaan dagiti amin a kontribusionmo ken mabalinmo nga usaren ti listaan ti bambantayam tapno masiputmo dagiti pannakabalbaliw kadagiti panid a kakaykayatam.
- Mabalinka pay ti agpili nga agipatulod wenno umawat kadagiti esurat kadagiti sabsabali nga agar-aramat.
- Mabalinka nga agikarga kadagiti papeles idiay commons, naganan manen dagiti panid.
- Mabalinka nga agurnos kadagiti nasalakniban-bassit a pampanid. Dagiti agar-aramat ti IP ket saanda a mapalubosan nga agurnos kadagitoy a nasalakniban a panid, ngem dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket mabalinda (ken kadawyan nga agbalin a automatiko a napasingkedan nga agar-aramat kalpasan ti uppat nga aldaw)
- Mabalinka nga agusar ti naipagtitipon a panagserrek tapno makaurnoska kadagiti sabsabali a proyekto ti Wikimedia.
- Mabalinka nga agusar kadagiti nadumaduma a kakaykayatam (a mairaman ti pirma) ti tungtungam tapno mabaliwan ti langa ken panagkukua iti Wikipedia.
- Makaurnoskanto a saan a maiparang ti IP a pagtaengam, malaksid kadagiti agar-ramat nga adda dagiti karbenganda nga "Checkuser' ngem isuda ket saanda a makaited kadagitoy iti publiko.
- Mabalinka pay ti agusar kadagiti nasaysayaat a ramramit ti panagurnos.
- Mabalinka pay ti agkiddaw wenno mainominado a kas maysa nga administrador.


text:
Honolulu
Ti Honolulu /hoʊnoʊˈluːluː/ ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado iti Hawaii.a[›] Ti Honolulu ket isu ti akin-abagatan unay a kangrunaan a siudad ti Estados Unidos. Nupay kasta ti nagan a "Honolulu" mangipatudo ti urbano a lugar idiay akin-abagatan a daya nga aplaya iti Oahu, ti siudad ken gobierno ti probinsia ket naitipon a kas ti Kondado ti Honolulu a daytoy ket sakupenna ti intero nga isla. Para kadagiti estadistika a kapanggepan, tiOpisina ti Senso ti Estados Unidos ket mabigbiuganna ti urbano a paset iti Honolulu a kas ti senso a nainaganan a lugar.[1] Ti Honolulu ket maysa a kangrunaan a sentro ti busbos kadagiti is-isla iti Taaw Pasipiko. Ti populasion iti Senso-nainaganan a lugar ket 390,738 idi 2010 a senso, bayat a ti populasion iti siudad ken probinsia ket953,207 idi. Ti Honolulu ket isu ti kaaduan ti populasion a kapitolio ti estado a minaig ti populasion ti estado. Iti Pagsasao nga Hawayano, ti Honolulu ket kayatna asaoen ket ti "nalinongan a luek" wenno "ligar a paglinongan". Ti siudad ket isun ti kapitolio dagiti is-isla ti Hawaiia manipud idi 1845 ken nakaala ti pakasaritaan a kabigbigan sakbay ti panag-raut dagiti Hapon idiay Pearl Harbor nga asideg ti siudad idi Disiembre 7, 1941, ken kas isu tinakaipasngayan ni Barack Obama, ti maika-44 ken agdama a Presidente iti Estados Unidos.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siudad nga addaan ti 100,000 wenno adadu pay a populasion idi 2000 a nairanggo babaen ti populasion tunggal maysa a kuadrado milia, 2000 iti abesedario a panagurnos". Opisina ti Senso ti Estados Unidos, Populasion a Panakabingbingay. Hulio 10, 2008. Naala idi Hulio 13, 2008.
- ^ "Sertipikasion ti Panakaipasngay: Barack Hussein Obama II, Agostot 4, 1961, 7:24 PM, Honolulu". Departamento iti Salunat, Estado itif Hawaii. Ti White House. Abril 27, 2011. Naala idi Abril 27, 2011.
- Honolulu, Hawaii
- Dagiti kapitolio ti dati a pagpagilian
- Nanaganan ti senso a lugar idiay Kondado ti Honolulu, Hawaii
- Dagiti kondado a tugaw idiay Hawaii
- Dagiti matagtagitao a lugar a nabangon idi 1809
- Dagiti matagtagitao a lugar idiay Estados Unidos nga adda dagiti Asiatiko Amerikano a kaaduan ti populasion


text:
Nueva Segovia
Ti Arkidiosesis ti Nueva Segovia ket maysa nga arkidiosesis iti Romano Katoliko a Simbaan idiay Pilipinas. Daytoy ket sakupenna ti probinsia ti Ilocos Sur, iti isla ti Luzon. Ti sede ti arkidiosesis ket ti siudad ti Vigan.
Ti arkidiosesis ket nabangon idi 1595 idiay siudad ti Nueva Segovia, nga itan ket ti ili ti Lal-lo idiay probinsia ti Cagayan. Naiyalis idi ti sede idi 1758 idiay Vigan gapu ti kaasidegna, ken kiniddaw daytoy ni Obispo Juan de la Fuente Yepes, idi las-ud ti pontipikado ni Benedicto XIV. Daytoy ket nagbalin nga arkidiosesis idi 1951.
Ti arkidiosesis ket naamammuan para iti pastoral a panangiyaddang iti ebanghelio nga obra, a nangruna ti pannakapundar ti SISA (akronimo iti "Simbaan Sangkakarrubaan"), ken ti panagbangon ti naibatay ti baranggay a katekismo para iti ubbing, agtutubo, dagiti manakman ken dagiti pamilia. Ni Padre Albert Rabe ket addaan pay ti bukodna a programa iti BEC a tinawtawagan iti "Gimong."
Ti arkidiosesis ket ket isu laeng ti Pagtaengan ti Arsobispo idiay Pilipinas a nabangon idi Panawen ti Kastila. Daytoy ket mabirukan idiay asideg ti Katedral ti Vigan. Ti likudan ti konbento ket adda pagserrekan iti asideg a Penned ti Govantes, ti nalaka a rummuaran babaen ti baybay, ngem daytoy ket saanen a maus-usar gaputa ti penned ket saanen a madaliasate. Isuda a dua ti Pagtaengan ti Arsobispo ken ti Katedral ket agtagtaginayon nga isu dagitoy ti kalatakan a kontribusison iti Urnos dagiti Agustino a Rekoleto idiay Pilipinas.
Ti arkidiosesis ket mangpataray pay ti bukodna nga estasion ti radio, ti dzNS (ti kaibuksilan ti "NS" ket "New Sound" (Baro a Timek) ken "Nueva Segovia"). Daytoy ket naamammuan para iti kina-agpaysona iti neutral a panirigan. Daytoy ket kameng ti Network ti Media a Katoliko.
Ti akidiosesis ket agipabpablaak pay ti linawas a warnakan, ti "Timek ti Amianan".
Manipud idi 2013 ti arsobispo ken ni Ernesto Salgado.
Dagiti linaon
- 1 Pakasaritaan
- 2 Dagiti Obispo
- 3 Dagiti agdama ken dati nga Ordinario
- 4 Dagiti mitra ti Supragano
- 5 Dagiti parokia[5]
- 6 Dagiti simbaan babaen ti turay ti Arkidiosesis
- 7 Kitaen pay
- 8 Dagiti nagibasaran
- 9 Dagiti silpo ti ruar
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiwarakiwaken ti bukel[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Simbaan idiay Nueva Segovia ket sumakop ti ad-adu ngem 400 a tawtawen iti Kristianidad. Kasla dagiti sabsabali a paset ti purpuro, ti Pannaka-Kristiano iti lokalidad ti Nueva Segovia ket immay iti las-ud ti kolonisasion. Daytoy ket naisangayan a panagbanniaga ti tattao a sinukogan babaen ti nadumaduma a naipakasaritaan, politkal, sosial, kultural ken dagiti reliohioso a banag.[2]
Ti Mitra ti Nueva Segovia ket kakuyogna a nabangon idi ti Cebu ken Nueva Caceres babaen ni Papa Clemente VIII iti Agosto 14, 1595 babaen ti Bula ti Papa, ti Super Specula Militantis Ecclesia babaen ti patronado ti Immakulada Konsepsion. Ti immuna nga Obispona idi ket Ni Padi Miguel de Benavides, OP. Ti eklesiatiko a turay ket naipadakkel kadagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, Abra, La Union, Pangasinan, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, Batanes, Mountain Province ken dagiti lima nga akin-amianan nga ili ti Tarlac.
Urayno ti Vigan ket isu idi ti kaduogan a napartuat nga ili iti amianan babaen dagiti Kastila, daytoy ket saan a naaramid a tugaw ti Mitra a napartuat idi para iti Akin-amianan a Luzon gaputa ti kinaykayat a lokasion ket ti Nueva Segovia, ti siudad iti sabangan ti Karayan Ibanag idiay Cagayan, nga idin ket nagrangrang-ay pagtaengan ti Kastila bayat a ti Vigan idi ket maysa laeng a pueblo wenno ili. Nupay kasta iti kanungpalan, ti siudad ti Nueva Segovia ket nagin-inut idi a nabanagan dagiti layus ti Rio Grande, ken ti tugaw ket naawat iti dayta a panawen a maiyalis idiay asideg nga ili ti Lal-lo, Cagayan. Idi Sptiembre 7, 1758, ti tugaw ket permanente a naiyalis idiay Vigan, ken nagtagtaginayon ti dati a naganna, aginggana iti agdama. Ti pannakaiyalis ket kiniddaw idi ni Obispo Juan de la Fuente Yepes idi las-ud ti pontipikado ni Benedicto XIV. Ti tawen ti 2008 ket nangmarka ti maika-250 a tawen manipud ti pannakaiyalisna.
Ti Nueva Segovia ket naipangato idi iti maysa nga arkidiosesis, ken naisina manipud ti Manila iti Hunio 29, 1951, babaen ti Bula ti Papa ni Papa Pio XII, ti Quo iti Philippina Republica. Idi nagangnayen dagiti lokal a Simbaan, dagitoy ket nain-inutda a naisina manipud ti arkidiosesis. Iti agdama, daytoy ket sakupenna ti sibil a Probinsia ti Ilocos Sur, ken kakuyogna ti Mitra ti Laoag, Bangued ken Baguio, ken ti Bikario ti Bontoc-Lagawe a kas dagiti supragano. Ni Apo Santiago C. Sancho ket isu idi ti immuna nga arsobispo iti baro a naipangato a metropolitano a simbaan. Manipud idi ni Arsobispo Sancho, adda metten dagiti lima a sabali nga Ordinario ti Nueva Segovia – ni Arsobispo Juan C. Sison, Jose T. Sanchez, Orlando B. Quevedo, Edmundo M. Abaya ken iti agdama, ni rnesto A. Salgado nga isu ket ti maika-36 nga obispo ken ti maika-6 nga arsobispo.
Ti sibil a probinsia ti Ilocos Sur, ti naisangayan a lokasion ti Arkidiosesis, ket mabirukan ti abagatan a laud nga aplaya ti Luzon, ken nabeddengan iti laud babaen ti Baybay Abagatan Tsina, iti daya babaen dagiti Banbantay ti Kordiliera, iti amianan babaen ti Probinsia ti Ilocos Norte, ken ti abagatan babaen ti Probinsia ti La Union. Ti Vigan, ti kapitolio ti Ilocos Sur, ketagarup a 408 kilometto iti amianan ti Manila ken 80 a kilometro iti abagatan ti Laoag, ket isu daytoy ti tugar ti Arkidiosesisis. Ti kalawa ti daga ti probinsia ket 2,647 kudrado kilometro iti kadaratab, kabatbatuan ken nalames met a daga. Iti lumaud a bangir, adda met ti agtultuloy a tanap ti aplaya a kaaduan a pakabirukan dagiti ili ken parokia. Ii akin-daya a bangir ket dagiti paset ti kabanbantayan ken narigat met ti dagiti panagbanniaga ken komunikasion. Idiay, dagiti kalsada ket saan met a nasayaat, ken saan unay nga adu dagitoy. Walo kadagiti ili iti akin-daya a paset ket masansan a naisinsina kadagiti tanap no nakaro nga agtudo, ken mangaramid daytoy ti narigat a panaglasat kadagiti kalsada.
Ti probinsia ti Ilocos Sur ket pagbalayan dagiti 626,912 nga agtataeng, ken 513,186 kadagita ket Katoliko. Ti populasion a nabati ket dadduma a denominasion ti Kristiano ken dagiti dadduma pay a relihion. Ti tattao ket kaaduanna iti away. Ti kultural ken dagiti etniko a grupo ken kapututan ket mairaman ti Kankana-ey, Bag-o, Itneg, Tingguian ken ti kaaduan ket dagiti Ilokano. Ti kaaduan a pagsasao ket ti Ilokano. Ti matgedan ket mairaman ti panagtaltalon, akua-agrikultura, panagkalap, panagallawagi ti alikamen ken ti negosio ti panagtagilako ken dagiti pay dadduma nga industri a kas ti panagdamdamili ken seramiko, panag-abel ken dagiti maar-aramid ti kawayan ken dadduma pay. Dagiti talon ket kadawyan a matagkua kadagiti bassit a kadakkel ket narigat a maarado para iti pagay no saan a panawen ti panagtudtudo gapu ti kaawan ti sistema ti panagsibog. Iti las-ud ti kalgaw, adda metdagiti dadduma a mapmapan iti panagmula ti tabako, mais, bawang, lasona ken natnateng.
Ti arkidiosesis ket nabingbingay kadagiti lima a bikario a buklen dagiti 40 a parokia ken amin dagitoy ket adaan ti agtataeng a pastor. Adda metten dagiti estruktura ti pannakibinglay ken pannakaibilegan – dagiti Konsehal ti Pastoral ken Pinansia kadagiti amin a parokia.
Adda met dagiti nadumaduma a sentro ti pagadalan a mangited ti Pundar ti Kristiano dagiti agtutubo. Adda met dagiti dua a Katoliko a KOlehio ken dagiti walo a Parokia nga Eskuela ken dagiti dadduma pay a pinatpataray dagiti Relihioso.
Ti arkidiosesis ket mangtartaripato kadagiti komunikasion ti masa a midia – ti maysa nga estasion ti AM radio, ti DzNS (963 kHz) a napundar idi 1968; ti linawas a warnakan, ti Timek ti Amianan a napundar idi 1983; ken ti maysa pagmalditan, ti Imprenta Nueva Segovia a napundar idi 1995.
Ti Nueva Segovia ket naikkan kadagiti empleado babaen ti arsobispo ken adda met dagiti 74 a padi ken dagiti ministro ti arkidiosesis ken kakuyogna dagiti ginasut a madre ken dagiti kadawyan a katulongan. Adda dagiti dua a seminario iti kaunegan ti arkidiosesis – ti Menor a Seminario ti Immakulada Konsepsion, ti seminario ti nangato nga eskuela, ken ti Eskuela ti Telogo ti Immakulada Konsepsion, ti Seminario ti Rehional a Teologo para iti Akin-amianan a Luzon.
Pannagibi ti idadakkel: panagbalin nga agpayso a lokal a simbaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tilokal a Simbaan ti Nueva Segovia ket mangigandat a kas nangruna a katulon ti Pagarian idi bukodna a kaarubayan – ti Probinsia ti Ilocos Sur, ken ti ekklesiastiko a realidad ti Nueva Segovia.
T pamilia, relihion ken edukasion ket isu dagitoy ti kangrunaan kadagiti pateg para iti tattao ti Ilocos Sur. Dagitoy nupay kasta ket kankanayon a nakarkarit. Natagtaginayon dagiti asideg a pamilia, ngem adu met dagiti kameng a napilitan a pumanaw iti probinsia ken iti pay pagilian iti nabayag a panawen tapno agbiruk kadagiti sabali a lugar ti nasaysayaat nga opurtunidad ti panagtrabaho. Ti tattao ket agtultuloyda a relihioso, ngem ti kumarkaray-am a sekuarisasion ket magit-ited ti bumasbassit a panagdar-ay kadagiti misa ti Dominggo, ken dagiti dadduma pay a nangrumna apaset ti ti pannakibinglay ti biag iti Simbaan. Adu met kadagiti pamilia ket agipatulodda kadagiti annakada tapno makaaldalda, ngem adu met dagiti saan nga agtuloy iti kolehio gapu ti kinapanglaw. Dagiti pakadadaelan ti probinsia ket ti saan a natimbeng a kultura ti politika a mangited ti agnanayon a kinapanglaw ken ti saan unay a nasayaat a panagrang-ay.
Dagitoy a karit a supsuppiaten ti Nueva Segovia iti panagbalinna a Simbaan. Dagiti immuna a misionario ket isuda ti nangiwarakiwak kadagiti bukel iti pammati. Dagiti simmaruno kaniada ket intuloyda daytoy nga obra tapno mangsibog ken mangpasayata kaniada. A kas pastoral a pagtalkan, ti Arkodiosesis ket ket agurnong kadagiti ganetget ke dagiti rekurso tapno mangipatakder, mangtalinaay ken mangitaraon kadagiti lokal a Komunidad ti Batayan nga Eklesia a tinawtawagan ti Simbaan Sangkakaarrubaan (SISA).
Ti Eukaristiko a Kongreso ken dagiti addang a pakaipanan ti Pagtalkan Pastoral ti Arkidiosesis. Idi 1987, idi ti Arkidiosesis, babaen ti panangidaulo ni Arsobispo Archbishop Quevedo ket nagnamnama kadagiti pastoral a pannakagun-od dagiti sinarunona, ket napan iti maysa a Eukaristiko a Kongreso ti Arkidiosesis. Dagiti nakibinglay ti daytoy a Kongreso ket nakakita ti pudno a situasion ti Arkidiosesis ken nakakita ti nakaap-aprang a panagsina ti baetan ti pammati ken biag. Ti kaawan ti komunidad, ti saan a panangikaskaso kadagiti napanglaw, ti kaawan ti holistiko a pammati a nasken koma nga adad iti sosial a dimension, ti kaawan ti holistiko a pastoral a panagaywan a nasken koma nga addaan ti naipangruna a panangikaskaso para kadagiti napanglaw kadagiti purok ket isu dagitoy dagiti pastoral a karit a nainaganan. Isu idin a naipalawag ti pastoral a pagtalkan – ti Panagbangon kadagiti Eukaristiko a Komunidad.
Ti nasirmata ti Panagbangon kadagiti Eukaristiko a Komunidad ket nasayaat a pannakaipadas para iti arkidiosesis. Dagitoy kano koma ket komunidad a naipatengnga kenni Kristo, aktibo iti panagsalaknib ken panangiragpat iti dignidad ti tunggal maysa a tao ken naipangpangruna kadagiti napanglaw ken dagiti nairurumen, nakasagana ken makabael a eukaristiko a mangited kaniada kadagiti dadduma, kakuyogda nga agsagsabali dagiti sabali iti panagipatakder ti nalinteg, nakappia ken manag-ayat a kagimongan, ken kankanayon nga agregget a senial ti sumangpetto a pagarian a komunidad, ken isunto ti sibibiag a pammalagip kenni Jesus ken ti komunidad a nagyaman iti Ama ken nangkuyog kaniana a nangipisi ti tinapay.
Naaramid dagiti narikut ngem nasken ng addang – ti panagpabaro ti klero, panagporma kadagiti kadawyan a daulo, panagpabaro ti turong kadagiti programa, panagsubok iti nabaliwan a sistema ti kaasi, ken ti panagaywan ti pinansia ken ti nasayaat a pakaibilangan iti arkidiosesis nga agpang.
Dagiti Obispo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ernesto Antolin Salgado, Arsobispo
- David William Valencia Antonio, Katakunaynay nga Obispo
- Edmundo M. Abaya, Arsobispo Emeritus [3]
Dagiti agdama ken dati nga Ordinario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Miguel de Benavides, O.P. † (30 Agosto 1595 Naidutok - 7 Oktubre 1602 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Diego Soria, O.P. † (15 Nobiembre 1602 Naidutok - 1613 Pimmusay)
- Miguel García Serrano, O.S.A. † (3 Ago 1616 Naidutok - 12 Pebrero 1618 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Juan Rentería † (5 Marso 1618 Naidutok idi - 1626 Pimmusay)
- Fernando Guerrero, O.S.A. † (17 Mayo 1627 Naidutok - 9 Enero 1634 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Diego Aduarte, O.P. † (23 Enero 1634 Naidutok - 1636 Pimmusay)
- Fernando Montero Espinosa † (16 Hulio 1639 Naidutok - 5 Pebrero 1646 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Rodrigo Cárdenas, O.P. † (30 Mayo 1650 Naidutok - 1661 Pimmusay)
- Jose Millan de Poblete † (27 Mayo 1675 Naidutok - )
- Francisco Pizaro de Orellana † (27 Mayo 1680 Naidutok - 2 Septiembre 1683 Pimmusay)
- Diego Gorospe de Irala, O.P. † (1 Hunio 1699 Naidutok - 20 Mayo 1715 Pimmusay)
- Pedro Mejorada, O.P. † (1 Oktubre 1717 Naidutok - 31 Hulio 1719 Pimmusay)
- Jeronimo Herrera y Lopez † (20 Nobiembre 1724 Naidutok - Marso 1742 Pimmusay)
- Manuel del Rio Flores, O.P. † (16 Mayo 1744 Naidutok - 1745 Pimmusay)
- Juan de Arechederra, O.P. † (19 Enero 1750 Naidutok - 12 Nobiembre 1751 Pimmusay)
- Juan de La Fuente Yepes † (28 Mayo 1753 Naikeddeng - 1757 Pimmusay)
- Bernardo de Ustariz, O.P. † (19 Disiembre 1763 Naidutok - 2 Agosto 1764 Pimmusay)
- Miguel García San Esteban, O.P. † (16 Septiembre 1768 Naidutok - 11 Nobiembre 1779 Pimmusay)
- Agustín Pedro Blaquier, O.S.A. † (20 Hulio 1801 Naidutok - 31 Disiembre 1803 Pimmusay)
- Cayetano Pallás, O.P. † (6 Oktubre 1806 Naidutok - 1814 Pimmusay)
- Francisco Albán Barreiro, O.P. † (14 Abril 1817 Naidutok - 8 Disiembre 1837 Pimmusay)
- Rafael Masoliver, O.P. † (19 Enero 1846 Naidutok - 11 Abril 1846 Pimmusay)
- Vicente Barreiro y Pérez, O.S.A. † (14 Abril 1848 Naidutok - 17 Mayo 1856 Pimmusay)
- Juan José Aragonés, O.S.A. † (27 Marso 1865 Naidutok - 14 Agosto 1872 Pimmusay)
- Mariano Cuartero y Sierra, O.A.R. † (16 Enero 1874 Naidutok - 2 Agosto 1887 Pimmusay)
- José Hevía y Campomanes, O.P. † (27 Mayo 1889 Pimmusay - 25 Hunio 1903 Naidutok, Obispo ti Badajoz)
- Dennis Joseph Dougherty † (10 Hunio 1903 Pimmusay - 19 Abril 1908 Naidutok, Obispo ti Jaro)
- James Jordan Carroll † (21 Hunio 1908 Naidutok - 26 Oktubre 1912 Nagikkat)
- Peter Joseph Hurth, C.S.C. † (7 Enero 1913 Naidutok - 12 Nobiembre 1926 Nagretiro)
- Santiago Caragnan Sancho † (22 Abril 1927 Naidutok- 12 Oktubre 1966 Pimmusay)
- Juan C. Sison † (12 Oktubre 1966 Simmaruno - 12 Septiembre 1981 Pimmusay)
- José Tomás Cardinal Sánchez (12 Enero 1982 Naidutok - 22 Marso 1986 Nagikka (pimmusay idi Marso 2012))
- Orlando Beltran Quevedo, O.M.I. (22 Marso 1986 Naidutok - 30 May 1998 Naidutok, Arsobispo ti Cotabato)
- Edmundo M. Abaya (22 May 1999 Naidutok idi- 12 Peb 2005 Retiro)
- Ernesto Antolin Salgado (12 Pebrero 2005 Naidutok - ) [4]
Dagiti mitra ti Supragano[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti parokia[5][urnosen | urnosen ti taudan]
Bikario ni San Marcos ti Ebanghelista[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni San Nicolas ti Tolentino, Sinait, Ilocos Sur
- Parokia ni San Marcos ti Ebanghelista, Cabugao, Ilocos Sur
- Parokia ni San Juan ti Baptista, San Juan, Ilocos Sur
- Parokia ni San Isidoro ti Mannalon, San Isidro, San Juan, Ilocos Sur
- Parokia ni San Guillermo ti Ermitanio, Magsingal, Ilocos Sur
Bikario ni San Pablo ti Apostol[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni Santo Domingo, Santo Domingo, Ilocos Sur
- Parokia ni San Ildefonso, San Ildefonso, Ilocos Sur
- Parokia ni San Agustino, Bantay, Ilocos Sur
- Parokia ni Kristo ti Ari, Paing, Bantay, Ilocos Sur
- Parokia ni San Vincente Ferrer, San Vicente, Ilocos Sur
- Parokia ni Santa Katerina ti Alesandria, Santa Catalina, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket ti Namnama, Caoayan, Ilocos Sur
- Konbersion ti Metropolitano a Katedral ni San Pablo ti Apostol, Vigan
Bikario ni Santa Lucia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni Santa Katerian ti Alesandria, Santa, Ilocos Sur
- Parokia ni Santa Lucia, Narvacan, Ilocos Sur
- Parokia ni San Francisco Xavier, Lungog, Narvacan, Ilocos Sur
- Patriarko a Parokia ni San Jose, Nagbukel, Ilocos Sur
- Parokia ni Apo Baket, Santa Maria, Ilocos Sur
- Parokia ti Kasantuan a Nagan ni Jesus, Burgos, Ilocos Sur
- Parokia ni San Esteban, San Esteban, Ilocos Sur
Bikario ni San Jose[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni San Jaime, Santiago, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourde, Banayoyo, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourdes, Lidlidda, Ilocos Sur
- Parokia ni San Miguel ti Arkanghel, San Emilio, Ilocos Sur
- Parokia ni San Juan ti Sahagun, Candon
- Parokia ti dagiti Kristiano a Katulong ni Apo Maria, Talogtog, Candon
- Parokia ti Sagrado a Puso ni Jesus, Galimuyod, Ilocos Sur
- Patriarko a Parokia ni San Jose, Salcedo, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourdes, Gregorio del Pilar, Ilocos Sur
- Parokia ti Agob-obra ni San Jose, Sigay, Ilocos Sur
- Parokia Santa Lucia, Santa Lucia, Ilocos Sur
Bikario ni Santa Teresa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia Immakulada Konsepsion, Santa Cruz, Ilocos Sur
- Parokia ti Agob-obra ti San Jose, San Jose, Santa Cruz, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Guadalupe, Sevilla, Santa Cruz, Ilocos Sur
- Parokia ni San Andres ti Apostol, Suyo, Ilocos Sur
- Parokia San Agustino, Tagudin, Ilocos Sur
- Parokia Immakulada Konsepsion, Quirino, Ilocos Sur
- Parokia Santo Niño', Cervantes, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourdes, Alilem, Ilocos Sur
- Parokia ni San Antonio ti Padua, Sugpon, Ilocos Sur


text:
Sima Qian
Ni Sima Qian (ca. 145 wenno 135 BC – 86 BC) (pinyin: Sīmǎ Qiān; Wade–Giles: Ssu-ma Ch'ien) ket maysa idi a Prepekto dagiti Nadayag a Agsursurat (太史公 taishigong) ti Han a Dinastia. Isu ket naipanpanunotan a kas ti ama ti Insik a historiograpia para kadagiti nangato a naipammadayawan nga obrana, Dagiti Rehistro ti Nadayag a Historiador, ti maysa a "Jizhuanti"-nga estilo a sapasap a pakasaritaan ti Tsina, a sumaksakop ti ad-adu ngem dua ribu a tawtawen manipud ti Duyaw nga Emperador aginggana ti Emperador Wu ti Han. Ti depinitibo nga obrana a nakaibatayan ti pundasion para kadagiti sumaganad nga Insik a historiograpia.
Dagiti linaon
Nasapa biag ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Sima Qian ket naipasngay ken dimmakkel idi idiay Longmen, idiay asideg ti tatta nga aldaw ti Hancheng kadagiti astrologo a pamiliana. Ti amana, ni Sima Tan, ket nagserbi a kas ti Prepekto ti Nadayag nga Agsursurat ti Emperador Wu ti Han (Emperador "Han Wudi"). Dagiti nangruna a rebbengna ket dagiti panagtartaripato ti imperial a biblioteka ken panagtartaripato wenno panagrepreporma ti kalendario. Gapu ti adu a panagsansanayna babaen ti amana, idi isu ket agtawen ti sangapulo, ni Sima Qian ket nalaingen idi kadagiti duog a panagsursurat. Isu ket maysa nga estudiante dagiti nadayeg a Konpusiano a ni Kong Anguo (孔安國) ken ni Dong Zhongshu. Idi agtawen ti duapulo, ni Sima Qian ket nangrugi ti panagbanniaga iti kadagupan ti pagilian, a nagbisbisita kadagiti taga-ugma a monumento, ken nagbirbiruk kadagiti nakaipunponan dagiti taga-ugma a nasirib nga ari Yu idiay Bantay Kuaiji ken Shun idiay Hunan.[1] Dagiti lugar a binisitana ket mairaman ti Shandong, Yunnan, Hebei, Zhejiang, Jiangsu, Jiangxi, ken Hunan.
Kas opisial ti korte ti Han[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan dagiti panagbanbanniagana, ni Sima ket napili a tumultulong iti Palasio iti gobierno, a dagiti rebbengna ket ti mangusisa dagiti nadumaduma a parte ti pagilian a kakuyogna ni Emperador Wu. Idi 110 BC, iti tawen a tallopulo ket lima, ni Sima Qian ket naipatulod nga agpalaud iti ekspedision ti militar a mangsuppita kadagiti tribu "barbaro". Itidayta a tawen, nagsakit ti amana ken saan a nakadar-ay iti Sakripisio ti Imperial Feng. Nagsussuspetsa a nga agpatpatinggan ti panawenna, inayabanna nga agawid ti anakna a lalaki tapno mangkompleto ti inrugina a historikal nga obra. Ni Sima Tan ket kinayatna a suroten ti Anales ti Primabera ken Otonio - ti immuna akroniko ti pakasaritaan ti literatura nag Insik. Nareggetan iti inspirasion ti amana, ni Sima Qian ket nangrugrugi a nagsurat iti Shiji. Ti tallo a tawen kalpasan ti ipupusay ti amana, ni Sima Qian ket nangituloy kadagiti dati a puesto ti amana a kas Astrologo ti Korte. Idi 105 BC, ni Sima ket maysa idi kadagiti napili nga eskolar a mangreporma ti kalendario. Kas nangato nga imperial nga opisial, ni Sima ket adda pay iti ti puesto a mangit-ited ti balakad iti emperador kadagiti sapasap a pannakibiang ti estado.
Historiador[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno ti estilo ken porma dagiti historikal a asursurat ti Insik ket agdumaduma kadagiti napalabas a panawen, ti Shiji ket nangipalawag ti kalidad ken estilo manipud ti dayta a panawen ken ti masakbayan. Sakbay ni Sima, dagiti pakasaritaan ket naisurat kas dagiti naisangayan a pasamak wenno naisangayan a paspaset ti panawen ti pakasaritaan dagiti estado; ti kapanunotanna iti sapasap a pakasaritaan ket nakaimpluensia kadagiti naudi a historiograpo a kas ni Zheng Qiao (郑樵) iti panagsurat ti Tongshi (通史) ken ni Sima Guang iti panagsuratna iti Zizhi Tongjian. Ti historikal a porma ti Insik iti pakasaritaan ti dinastia, wenno jizhuanti a pakasaritaan dagiti dinastia ket naikodigo idi iti pakasaritaan ti maikadua a dinastia babaen ti Libro ti Han ni Ban Gu , ngem dagiti historiador ket pinateganda ti obra ni Sima a kas ti bukodda a modelo, nga agtaltalinaay a kas ti "opisial a pormat" ti pakasaritaan ti Tsina.
Iti panagsurat ti Shiji, ni Sima ket nangirugi ti baro nga estilo iti panagsurat babaen ti panangirepresenta ti pakasaritaan kadagiti serie dagiti biograpia. Dagiti obrana ket maigay-at kadagiti sumurok a 130 a kapitulo — a saan nga iti historikal apanagsasaruno, ngem nabingbingay kadagiti naisangayan a suhetos, a mairaman dagiti anales, dagiti kroniko,ken dagiti treatado — iti musika, dagiti seremonia, kalkalendario, relihion, ekonomia, ken dagiti naipaatiddog a biograpia . Ti impluensia ni Sima iti estilo ti panagsurat iti ruar dagiti sabali a a pakasaritaan, kas ti Goryeo (Koreano) a pakasaritaan ti Samguk sagi (三国史记).
Ni Sima ket nangampon iti baro a pamay-an iti panagurnos kadagiti datos ti pakasaritaan ken ti baro nga arngian iti panagsurat kadagiti rehistro pakasaritaan. Isu ket nagusig kadagiti rehistro ken nagpili kadagiti makaserbi iti panggep ti Shiji. Isu ket nangikeddeng a mangduktal kadagiti tabas ken dagiti pamunganayan iti panagpadur-as ti pakasaritaan ti tao. Ni Sima ket nangiyunay-unay pay, iti un-una iti pakasaritaan ti Insik, ti papel ti agmaymaysa a tao iti panangapekto iti historikal a panagdur-as ti Tsina. Iti pay maipatinayon, isu pay ket nangisingasing iti bukodna a historikal a persepsion a ti pagilian ket saan a makatalaw manipud ti gasat ti siklo ti rang-ay ken apday.
Kas saan a maipada iti Libro ti Han, a naisuratidi babaen ti panangimaton ti imperial a dinastia,ti Shiji ket pribado idi a naisurat a pakasaritaan gapu ta isu ket nagmadi a nangsurat ti Shiji a kas maysa nga opisial a pakasaritaan a mangsakop laeng kadagiti nangato iti ranggo . Thi obra ket sakupenna ay dagiti tattao iti ab-ababa a klase ken isu a naikeddeng nga "agpayso unay a rehistro" iti nasipsipnget a bangir ti dinastia.
Literario a pigura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Shiji ni Sima ket naresrepeto kas modelo ti biograpiko a literatura iti nagato a pateg ti literario ket agtaltalinaay pay laeng a kas libro para iti panagadal ti kalsikal nga Insik. Dagiti obra ni Sima ket impluensial iti panagsurat ti Insik, ken nagserserbi a kas nasayaat a modelo para kadagiti nadumaduma a kita iti prosa iti uneg ti neo-klasikal a paset ti panawen ti ("renasimiento" 复古) a tignay ti Tang-Song. Ti nalatak a panagusar ti panangidasi ken gandat ket nangimpluensia pay ti panagsurat ti piksion, a mairaman ti klasikal nga ababa a sarsarita kadagiti paset ti panawen ti tengnga ken naudi a mediebal a (Tang-Ming) ken ti pay bernakulo a nobela iti naladaw nga imperial a paset ti panpanawen.
Ti impluensiana ket nangruna a naala manipud kadagiti simmaruno nga elemento iti panagsuratna: ti kalaingna iti panangidepikto kadagiti karakter nga agus-usar kadagiti salaysay ti insasaoda, dagiti pannakitungtung, ken dagiti aksion; ti nasayaat a panagusarna ti inpormal, makaay-ayo, ken naindumadumaan a pagsasao (uray ni Lu Xun ket mangipateg iti Shiji a kas ti kasayaatan a kanta "dagiti historiador", ti "Li Sao" nga awan rima" (史家之绝唱,无韵之离骚) iti bukodna a "Hanwenxueshi Gangyao" (《汉文学史纲要》); ken ti kinalaka ken ti kinasayaat ti estilona.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Burton Watson (1958). "Ti Biograpia ni Ssu Ma Ch'ien". Ssu Ma Ch'ien Nadayag a Historiador ti Tsina. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. p. 47.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burton Watson(1958) Ssu-ma Ch'ien: Grand Historian of China. New York: Columbia University Press.
- Martin, Thomas R.(2009). Herodotus and Sima Qian: The First Great Historians of Greece and China. Boston: Bedford/St. Martin's.
- Robert Bonnaud (2007) Essays of comparative history. Polybus and Sima Qian (in French). Condeixa : La Ligne d'ombre [1].
- W.G. Beasley and E.G. Pulleyblank (1961) Historians of China and Japan. New York: Oxford University Press.
- Stephen W. Durrant (1995), The Cloudy Mirror: Tension and Conflict in the Writings of Sima Qian. Albany : State University of New York Press.
- Grant Ricardo Hardy (1988) Objectivity and Interpretation in the "Shi Chi". Yale University.
- Burton Watson (1958) Ssu-ma Ch'ien: Grand Historian of China. New York: Columbia University Press.
- Joseph Roe Allen III. Chinese Texts: Narrative Records of the Historian
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sima Qian idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Sima Qian idiay Wikiquote
- 145 SK a pannakaipasngay
- Dagiti mannurat manipud idiay Shaanxi
- Dagiti historiador ti Han a Dinastia
- Dagiti historiador ti maika-2 a siglo SK
- Dagiti historiador ti umuna a siglo SK
- Dagiti eunuko ti Han a Dinastia
- Dagiti mannaniw ti Han a Dinastia
- 86 SK nga ipupusay
- Dagiti Insik a balud a nasentesiaan iti patay
- Dagiti balud a nasentensiaan iti patay babaen ti Tsina
- Tattao a nakastrado
- Dagiti mannaniw ti umuna a siglo SK


text:
Probabilidad
Ti probabilidad wenno pannakaseguro ket ti rukod wenno panagpattapatta no kasano ti kaseguro nga adda ti mapasamak wenno ti maysa nga insasao ket agpaysao. Dagiti probabilidad ket naikkanda kadagiti pateg iti baetan ti 0 (0% mairana wenno saanto a mapasamak) ken 1 (100% mairana wenno mapasamakto).[1] No ti degrado ti probabilidad ket nangatngato, ad-adu ti pannakaseguro a mapagteng ti maysa a pasamak, wenno, dagiti at-atiddog a serie dagiti pagtuladan, no nangatngato ti bilang iti beses a manamnama a mapagteng ti kastoy a pasamak.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Feller, W. (1968), T Pangyuna iti Teoria ti Probabilidad ken dagiti Pakaipakatanna (Tomo 1). ISBN 0-471-25708-7
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kallenberg, O. (2005) Dagiti Probabilistiko Simetria ken dagiti Panagduduma a Pamunganayan. Springer -Verlag, New York. 510 pp. ISBN 0-387-25115-4
- Kallenberg, O. (2002) Dagiti Pundasion ti Moderno a Probabilidad, Maika-2 nga ed. Dagiti Serie ken Estadistika ti Springer. 650 pp. ISBN 0-387-95313-2
- Olofsson, Peter (2005) Probabilidad, Estadistika, ken Estikastiko a Pamay-an, Wiley-Interscience. 504 pp ISBN 0-471-67969-0.


text: 1Patgek a Kakabsat: Kablaawankay amin a tattao ti Dios a naiwaraswaras iti entero a lubong. Siak, ni Santiago nga agserserbi iti Dios ken ni Apo Jesu-Cristo, ti naggapuan daytoy a surat. 2Kakabsatko, ibilangyo a ragsak no aglak-amkay iti amin a kita ti pakarigatan 3agsipud ta ammoyo a no agballigi ti pammatiyo a mangsaranget iti kasta a rigat, pataudenna ti anusyo nga agibtur. 4Managibturkayo koma a kanayon ken awan pakapilawan ken pagkuranganyo. 5Ngem no agkurang ti siasinoman kadakayo iti kinasirib, agkararag koma iti Dios ket maikkanto. Ngamin, managparabur ti Dios ken siaayat a mangted kadagiti amin a tattao. 6Ngem no agkararagkayo, nasken a mamatikayo ket dikay agduadua. Ti siasinoman nga agduadua, mayarig iti allon ti taaw a yalla-alla ti angin. 7-8 Agbaliwbaliw ti panunot ti kasta a tao, ket pagduaduaanna ti amin nga aramidna. Dina koma ipagarup nga addanto awatenna iti Apo. 9Agragsak koma ti nakurapay a kabsat iti panangitan-ok kenkuana ti Dios. 10Agragsak met koma ti nabaknang iti panangipababa kenkuana ti Dios. Ta kas iti sabong ti atap a mula, saanto nga agbayag ti nabaknang. 11No nakangaton ti init, malanet ti mula iti makasinit a darang. Malaylay ti mula, maregreg ti sabongna, ket madadael metten ti pintasna. Kasta met ti pannakadadael ti nabaknang bayat ti panangas-asikasona kadagiti aramidna. 12Nagasat ti tao nga agtalinaed a natibker bayat ti pannakasuotna. Ngamin, no agballigi, awatennanto ti balangat ti biag nga inkari ti Dios kadagiti agayat kenkuana. 13No masulisog ti tao, dina koma ipagarup a ti Dios ti mangsulisog kenkuana. Ta saan a masulisog ti Dios iti kinadakes, ket di met mangsulisog. 14Ngem masulisog ti tao no yaw-awan ken iturayan dagiti dakes a tarigagayna; 15ket inton mainawen ti dakes a tarigagay, maipasngay ti basol. No makadakkelen ti basol, yegna ti patay. 16Dikay maallilaw, ay-ayatek a kakabsat. 17Aggapu sadi langit ti amin a nasayaat ken naan-anay a sagut. Wen, aggapu iti Dios a namarsua kadagiti nailangitan a silaw. Awan kenkuana ti panagbalbaliw a mamataud iti kinasipnget. 18Iti bukodna a pagayatan, inikkannatay iti naespirituan a biag babaen iti sao ti kinapudno tapno datayo ti kangrunaan kadagiti amin a parsuana. 19Ay-ayatek a kakabsat, ammoenyo daytoy: Sisasagana koma ti tunggal maysa a dumngeg iti sabali, ngem natanang nga agsao ken di nalaka nga agpungtot. 20Saan a magun-od ti pungtot ti tao ti nalinteg a pagayatan ti Dios. 21Ngarud, idianyo amin a naalas nga ugali ken dakes a kababalin. Agtulnogkayo iti Dios ket awatenyo ti sao a makaisalakan kadakayo a naimulana iti pusoyo. 22Ngem diyo allilawen ti bagiyo. Saan nga umdas a dumngegkayo laeng. Babaen iti aramid, ipakitayo ketdi a dumngegkay iti sao. 23Ti dumngeg iti sao ngem dina met tungpalen, mayarig iti tao nga agsarming. 24Makitana ti pudno a langana ngem malipatanna a dagus kalpasan ti yaadayona. 25Ngem ti sipapasnek a mangadal ken sigaganetget a mangannurot iti naan-anay a linteg a mangwayawaya iti tao, ken dumngeg ket saanna a lipaten ti mangngegna no di ket tungpalenna pay, paraburanto ti Dios iti aniaman nga aramidenna. 26Mabalin a mamatika a naimbagka a Kristiano. Ngem no dimo matengngel ti dilam, allilawem ti bagim ta awan serserbi ti kinarelihiosom. 27Ti pudno a relihion nga awan pakapilawanna iti imatang ti Dios Ama isu daytoy: Ti itutulong kadagiti ulila ken biuda iti nakakaasi a kasasaadda ken ti panagtalinaed a nadalus a di patulawan kadagiti kinadakes ditoy lubong.


text:
Papa Pio I
Ni Santo Papa Pio I ket isu ti Obispo ti Roma,segun ti Annuario Pontificio, manipud idi 142 wenno 146 aginggana idi 157 wenno 161.[1] Adda dagiti dadduma a nagisingsingasing a ti kinapapana ket mabalin a manipud idi 140 aginggana idi 154.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Annuario Pontificio" (Libreria Editrice Vaticana, 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), P. 8*
- ^ Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Pio I
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Pius I". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
- "Kabibiag dagiti Papa, Para kadagiti Amin nga Aldaw ti Tawen," inurnos babaen ni Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, pp 511
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Pio I idiay Wikimedia Commons


text:
UTC−00:44
Ti UTC−00:44 ket maysa a panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti −00:44.
Ti UTC−00:44 ket inus-usar idi diiay Liberia aginggana idi Mayo 1, 1972. Daytoy ket naamammuan idi a kas ti Natimbeng nga Oras ti Monrovia wenno Oras ti Liberia. Ti eksakto a sona ti oras id ket ti GMT −0h 43m 08s (naibatay iti longitud ti Monrovia) aginggana idi nabaliwan a kas ti GMT−0:44 idi Marso 1, 1919. Idi 1972 daytoy ket nabaliwan iti UTC.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Oras ti Liberia manipud ti Maika-5 nga Edision ti Internasional nga Atlas babaen ni Thomas G. Shanks


text:
UTC−07:00
Ti UTC−07:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 7 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket mapalpaliiw iti Sona ti Oras ti Bantay iti las-ud ti alagaden nga oras, ken iti Sona ti Oras ti Pasipiko ti las-ud dagiti sabali a 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Adda met dagiti bassit a luglugar nga agus-usar iti daytoy iti amin a paset ti tawen.
Alagaden nga Oras ti Bantay (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Alberta
- Britaniko a Columbia (abagatn a daya a rehion)
- Terteritorio ti Amianan a laud (kaaduan ti teritorio)
- Nunavut (akinlaud)
- Saskatchewan - laeng Lloydminster ken dagiti nakapalikmut a lugar
- Estados Unidos
- Amin ti Colorado, Montana, New Mexico, Utah, ken Wyoming
- Amin ti Pagilian ti Navajo, ken gumay-at idiay Arizona
- Kaaduan ti Idaho (akin-abagatan a paset)
- Akinlaud a paspaset ti Kansas, Nebraska, South Dakota, ken Texas
- Abagatan a laud apaspaset ti North Dakota
- Bassit a paspaset ti daya ti Oregon ken Nevada
- Mehiko
- Baja California Sur
- Chihuahua (inamponna ti UTC−07 idi 1998)
- Nayarit (kaaduan ti estado)
- Sinaloa
Oras ti Aldaw ti Pasipiko (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Britaniko a Columbia (kaaduan ti probinsia)
- Yukon
- Mehiko
- Estados Unidos
- Amin ti California ken Washington
- Kaaduan ti Nevada ken Oregon
- Akin-amianan a paset ti Idaho
Kas oras ti amin a paset ti tawen[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Ti paset ti Ginget ti Karayan Kappia idiay Britaniko a Columbia
- Estados Unidos
- Arizona, malaksid ti Arizona Pagilian ti Navajo, a saan nga agpalpaliiw ti DST
- Mehiko
- Sonora
- Is-isla ti Revillagigedo malaksid ti Is-isla ti Clarion


text:
Reporma ti Protestante
Ti Reporma ti Protestante ket isu idi ti panagsisina iti kaunegan ti Lumaud a Kristianidad nga inrugi babaen ni John Wycliffe, Jan Hus, Martin Luther, John Calvin, ken dagiti nasapa pay a Protestante. Daytoy ket nairugi babaen ti ti panangipablaak idi 1517 ti Siam a pulo ket Lima a Tesis ni Luther. Dagiti ganetget ti kinabukbukodan a nanginagngana dagiti "agrepreporma", a saan a nangayat kadagiti ("nagprotesta") doktrina, dagiti rito, panangidaulo, ken eklesiastiko nga estruktura iti Romano Katoliko a Simbaan, ket nakaiturongan ti pannakapartuat dagiti baro a nailian a simbaan ti Protestante. Ti Repormasion ket rinugian idi dagit inasapsapa a pasamak iti kaunegan ti Europa, a kas ti Nangisit a Patay ken ti Lumaud a Panagsisina, a nkadadael kadagiti pammati ti tao iti Katoliko a Simbaan ken ti Kinapapa a nangituray daytoy. Daytoy ken dagiti pay dadduma a banag a kas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan ti Renasimiento ken dagiti inbension, a kas ti inbension ti pagmalditan,ken ti pannakarebba ti Dumaya nga Imperio ti Romano, ket nangited ti pannakapartuat ti Protestantismo.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brakke, Mary Jo; Weaver, David (2009). Pangyuna ti Kristianidad (4th nga ed.). Belmont, Calif.: Wadsworth. pp. 92–93. ISBN 978-0-495-09726-6.
- Cameron, Euan (2012). Ti Europeano a Repormasion. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- Estep, William R (1986). Renasimiento ken Repormasion. Grand Rapids: Eerdmans. ISBN 0-8028-0050-5.
- Kelly, Joseph F (2009). Ti Ekumeniko a Konseho ti Katoliko a Simbaan: Ti Pakasaritaan. Collegeville, MN: Michael Glazier/Liturgical Press. p. 226. ISBN 978-0-8146-5376-0.
- Simon, Edith (1966). Nalatak a Panpnawen ti Tao: Ti Repormasion. Time-Life Books. pp. 120–121. ISBN 0-662-27820-8.
- Spalding, Martin (2010). Ti Pakasaritaan ti Protestante a Repormasion; Iidiay Alemani a ken Suisa, ken idiay Inglatera, Irlánda, Eskósia, ti Olanda, Pransia, ken Akin-amianan nga Europa. General Books LLC.
- Thomsett, Michael C. (2011). Herehia iti Romano Katoliko a Simbaan : ti pakasaritaan. Jefferson, N.C.: McFarland. p. 156. ISBN 978-0-7864-4448-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Repormasion idiay Wikimedia Commons
- Arkibo ti Internet kadagiti Mainaig a Testo ken Dokumento
- Pagbasaan ti Repormasion ti maika-16 a Siglo
- Ti Urnong ti Repormasion


text:
Sultan Naga Dimaporo, Lanao del Norte
Ti Sultan Naga Dimaporo ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sultan Naga Dimaporo ket nabingbingay a politikal iti 37 a barbaranggay.[2]
- Bangaan
- Bangko
- Bansarvil II
- Bauyan
- Cabongbongan
- Calibao
- Calipapa
- Calube
- Campo Islam
- Capocao
- Dableston
- Dalama
- Dangolaan
- Ditago
- Ilian
- Kauswagan
- Kirapan
- Koreo
- Lantawan
- Mabuhay
- Maguindanao
- Mahayahay
- Mamagum
- Mina
- Pandanan
- Payong
- Piraka
- Pikalawag
- Pikinit
- Poblacion
- Ramain
- Rebucon
- Sigayan
- Sugod
- Tagulo
- Tantaon
- Topocon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Joachim Gauck
Ni Joachim Gauck pannakabalikas [joːˈʔaxiːm ɡaʊ̯k] (naipasngay idi 24 Enero 1940 idiay Rostock) ket isu ti agdama a Presidente iti Alemania (manipud idi18 Marso 2012). Isu ket dati a Luterano a pastor, isu ket nadayegan idi a kas maysa a kontra komunista nga aktibista ti karbengan a sibil idiay Daya nga Alemania.[3][4][5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Auf vielfältige Weise mit der Universität Rostock verbunden, Uni Rostock, 20 Pebrero 2012, naala idi 29 Pebrero 2012
- ^ Gessat, Michael (19 Pebrero 2012), Ti sibiko a panakibiang ni Gauck ket nakaawis kadagiti nawatiwat a panakasuporta, DW, naala idi 28 Pebrero 2012
- ^ Ti napalabas ti Aleman a nomido ket nakitkita a kas nasayaat a tagikuana, New York Times, 20 Pebrero 2012
- ^ "Ti nangruna a panakasubok ni Angela Merkel". FRANCE 24. Naala idi 21 Pebrero 2012.
- ^ "Ti sibiko a panakibiang ni Gauck ket nakaawis kadagiti nawatiwat a panakasuporta". DW.DE. 17 Pebrero 2012. Naala idi 21 Pebrero 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Joachim Gauck idiay Wikimedia Commons


text:
Aso
Ti napaamu nga aso (Canis lupus familiaris),[2] ket maysa a apo ti sebbangan ti kolor dapo a lobo (Canis lupus), maysa akameng ti Canidae a pamilia iti mamiliano nga urnos ti Carnivora. Ti termino a "napaamu nga aso" ket sapasap a naususar para iti napaamu ken dagiti nadumaduma a kita a nawagteng. Ti aso ket mabalin nga isu ti immuna a napaamu nga ayup, ken isu ti kaaduan a natartaraken nga agobobra, agananup, ken kumaduaan nga ayup iti pakasaritaan ti tao. Ti balikas nga "aso" ket mabalin a kayatna a saoen pay ti lalaki a sebbangan ti aso,[3] a kasumbangir ti balikas nga "puta" para iti babai a sebbangan.
Dagiti nagbasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Mamal a sebbangan ti Lubong – Agkita: Canis lupus familiaris". Bucknell.edu. 2005. Naala idi 2012-03-12.
- ^ a b "Dagiti Mamal a Sebbangan ti Lubong – Agkita: lupus". Bucknell.edu. Naala idi 2010-08-10.
- ^ "Aso". Dictionary.com.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Miklósi, Adám (2007). Panagkukua ti Aso, Ebolusion, ken Kasirib. Unibersidad ti Oxford a a Pagmalditan. doi:10.1093/acprof:oso/9780199295852.001.0001. ISBN 978-0-19-929585-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Aso idiay Wikimedia Commons


text:
The Online Ilokano Dictionary Project
Dandani dua a tawenen ti napalabas nanipud panangibati ni Daniel-Jay Pascual iti sumaganad:
Hello fellow Ilocano. I’ve been working on an online Ilokano English dictionary for the past few years and would like to share it with you and your visitors. If you could kindly mention or add a link to your page to my site, http://www.toidp.com, I would greatly appreciate it. Just doing my part in trying to keep the language and our culture persisting through future generations.
Daytoy man ti Introduction ti “The Online Ilokano Dictionary Project”: The Online Ilokano Dictionary Project (TOIDP) is a free Ilokano dictionary application. The primary objective of TOIDP is to provide an online Ilokano resource for people to utilize so that they may overcome the language barriers existing between the English and Ilokano languages. Feel free to browse around and make full use of the tools available on this site. If you have any questions, comments, or concerns, please do not hesitate to contact us.
Nariing ti interes co iti TOIDP ni Daniel-Jay Pascual gapu iti panangsarangna iti carit a mangputar iti free Ilokano dictionary application. LIBRE. Agsaludoac kencuana ken no siasino man a mangsaranget iti castoy a carit.
Nalagipco ti dumaw-as iti TOIDP agsipud ta cayatco a makita no adun ti nainayon nanipud naudi a panangmiringco. Bassit laeng ti nagbaliwanna. Cabayatanna, natacuatac nga adda met Ilocano-English/English-Ilocano Dictionary ($1.99) manipud iti Apple Apps nga innac incabil ditoy iPhone ken iPad2. Adda pay ti Ilocano-English Dictionary ti Bansa.org, theFilipino.com. Ngem cas iti TOIDP, no mayarig iti bunga ket caribusel pay laeng dagitoy. Naganus unay ket masapul nga urayen a dumackel.
Ti impablaac ni Dr. Aurelio Solver Agcaoili, professor iti University of Hawaii at Manoa, a “CONTEMPORARY ENGLISH-ILOKANO DICTIONARY” iti daytay napalabas a tawen ti maysa cadagiti cangrunaan a dictionario uray no cagudua laeng agsipud ta saan a nairaman ditoy ti Ilocano to English dictionary. Nacalista daytoy iti Barnes & Noble (for $100.00) ngem “CURRENTLY NOT AVAILABLE”. [The book is published by TMI Global Hawaii with offices at 94-390 Hoaeae St., Waipahu, HI 96797. For orders in the US and Canada, write to agcaoili.dictionary@gmail.com. For other orders including those in the Philippines, write to caspublishing@gmail.com or cas812@gmail.com.]
Mabalin a dagiti gapuanan ni Carl R. Galvez Rubino — Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano ken Ilocano-English/English-Ilocano Dictionary and Phrasebook (both available at Amazon.com) — ti maibilang a cangrunaan a dictionario ti Ilocano-English/English-Ilocano nupay iti panirigco, adu ti masapul nga aturen a linaon dagitoy a libro. Umuna ti ambivalence ni Mr. Rubino maipapan iti no ania ti umno a sequence ti letra ‘o’ ken ‘u’ iti Ilocano. Maibatay ti panangicalintegan ni Mr. Rubino iti ethnic alphabet a naaramat sacbay nga intay nasursuro ti Roman alphabet, more specifically, ti Spanish alphabet nga isu coma ti rumbeng a suroten ni Mr. Rubino tapno marisut ti pannacaulaw no ti letra ‘o’ ket umun-una ngem ti letra ‘u’.
Uray no maysaac cadagiti di kumanunong iti “jejemon” craze, bigbigec nga adun ti nagbaliwan ti pagsasao tayo nga Ilocano. Sapay coma ta dagiti addaan saririt ken resources a mangibaclay iti panang-compile iti dictionario Ilocano addaanda iti sirmata a mangiraman cadagiti baro a balicas a nainayon wenno dagiti nagbaliw ken/wenno nanayonan ti caipapananda.
English-Ilokano Dictionary by Agcaoili Now Available
Dr. Aurelio S. Agcaoili of the University of Hawaii at Manoa posted the following in his FaceBook on Tuesday, January 4, 2011:
For the first time, an English-Ilokano Dictionary, one of the more comprehensive dictionaries on the Ilokano language, is out of the press.
The limited American hardbound edition is published by TMI Global Hawaii. To order, email aurelioagcaoili@gmail.com.
The Philippine edtion is published by Cornerstone of Arts & Sciences, Quezon City. To order, contact the publisher, Cecilia Suarez, president and ceo: caspublishing010@gmail.com or checheasuarez@yahoo.com, 0922-824-3227.
The Philippine edition is due for soft launch in March 2011; another launch at the 6th Nakem International in Ifugao State University, May 23-25; and another launch at the 3rd TMI Global Writers Conference, May 27-29.
The dictionary brings out the repertoire of the Ilokano language as spoken in the Philippines and in the diaspora; likewise, it follows a pre-category approach. Total number of entries in this volume is 18,000 plus.
A companion volume, the Ilokano-English, is being prepared.


text:
Muñoz, Nueva Ecija
Ti Siensia a Siudad ti Muñoz ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siensia a Siudad ti Muñoz ket nabingbingay a politikal iti 37 a barbaranggay.[2]
- Bagong Sikat
- Balante
- Bantug
- Bical
- Cabisuculan
- Calabalabaan
- Calisitan
- Catalanacan
- Curva
- Franza
- Gabaldon
- Labney
- Licaong
- Linglingay
- Mangandingay
- Magtanggol
- Maligaya
- Mapangpang
- Maragol
- Matingkis
- Naglabrahan
- Palusapis
- Pandalla
- Poblacion East
- Poblacion North
- Poblacion South
- Poblacion West
- Rang-ayan
- Rizal
- San Andres
- San Antonio
- San Felipe
- Sapang Cawayan
- Villa Isla
- Villa Nati
- Villa Santos
- Villa Cuizon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Taiwan
Ti Taiwan (i/ˈtaɪˈwɑːn/ ty-wahn nga Insík: 臺灣 or 台灣; pinyin: Táiwān; kitaen ti dita baba), opisial a ti Republika ti Tsina (ROC; nga Insík: 中華民國; pinyin: Zhōnghuá Mínguó), ket maysa a estado idiay Daya nga Asia. Kasisigud a naikuartel idiay nagruna a daga ti Tsina, ti Republika ti Tsina tattan ket agiturturay ti isla ti Taiwan (dati idi a naamammuan ti "Formosa"), a buklen ti sumurok a 99% iti teritoriona,[e] ken ti pay Penghu, Kinmen, Matsu, ken dagiti dadduma pay a babassit nga isla. Dagiti kaarrubana nga estado ket mairaman ti Republika ti Tattao ti Tsina iti laud, ti Hapon iti daya ken amianan a daya, ken ti Pilipinas iti abagatan. Ti Taipei ket isu ti politikal a kapitoliona ken ti pay ekonomiko ken kultural a sentro ti Taiwan.[1] Ti Baro a Taipei ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad.
Ti isla ti Taiwan ket nangruna idi a tinataengan babaen dagiti Taiwanes nga aborihines aginggana idi Danes a paset ti panawen iti maika-17 a siglo idi dagiti etniko nga Insik ket nagrugrugida a napnapan iti isla. Ti Qing a Dinastia ti Tsian ket pinarukmana ti Taiwan idi 1683. Babaen ti daytoy a panawen ti Taiwan ket naited idi iti Hapon idi 1895, kaaduan kadagiti agtataeng iti Taiwan idi ket Han nga INsik babaen ti kaputotan wenno babaen ti asimilasion. Ti Republka ti Tsina (ROC) ket nabangon idiay Tsina idi 1912. Iti gibus ti Sangalubongan a Gubat idi 1945, ti Hapon ket insukona ti Taiwan kadagiti milisia a puersa ti ROC para kadagiti Kumadduaan. Kalpasan ti Sibil a Gubat ti Insik, ti Partido Komunista ti Tsina ket nangala ti napno a panatengngel ti nangruna adaga ti Tsina ken nagbangon ti Republika ti Tttao ti Tsina (PRC) idi 1949. Ti ROC ket inyalisna ti gobiernona idiay Taiwan, ket ti katurayanna ket naipatingga iti Taiwan ken dagiti nakapalikmut nga isla. Idi 1971, ti PRC ket nangituloy ti tugaw ti Tsina iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, a kasisigud idi a tinugawan ti ROC. Ti Internasional a pannakabigbig ti ROC ket naininut a nadadael gaputa kaaduan kadagiti pagilian ket binigbigda ti PRC. Adda laeng dagiti 22 kamkameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Santa Sede ti agdama nga agtartaripatu ti pormal a diplomatiko a pannakibiang iti ROC, urayno adad kadagiti saan a pormal a pakikaduaan kadagiti kaaduan nga estado babaen dagiti bukodna a representatibo nga opisina.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti Nagnagan ti Repbulika ti Tsina.
- ^ Waishengren kadawyan a mangitudo kadagiti tao a nagtaud manipud idiay nangruna a daga ti Tsina a napan idiay Taiwan kalpasan idi 1945, ken dagiti pay nagkamang nga Insik a napan idiay Taiwan gapu ti Sibil a Gubat ti Insik, ken dagiti kaputotanda a naipasngay idiay Taiwan. Daytoy ket saan a mangiraman kadagiti umili ti Republika ti Tattao ti Tsina a nabiit pay laeng nga immalis idiay Taiwan.
- ^ Dagiti Taiwanes nga aborihines ket opisial a naikategoria kadagiti 14 a nailaslasin nga etniko a grupo babaen ti Republika ti Tsina.
- ^ Urayno dagiti teritorio a tinegtengngel babaen ti ROC ket mangibagbaga a ti nagan ti umili ket ti "Taiwanes", adda dagiti mangikedkeddeng a daytoy ket "Insik" gapu ti panagtunton ti ROC iti amin a Tsina. Ti Taiwanes a tttao ket addaanda kadagiti nadumaduma a pamanunotan a maipanggep ti bukodda a nailian nga identidad.
- ^ Ti isla ti Taiwan ket sakupenna ti kalawa iti 36,008 km2 (13,902.8 sq mi), bayat a ti dagup a kalawa babaen ti turay ti ROC (Nawaya a Lugar) ket sakupenna ti agarup a 36,193 km2 (13,974.2 sq mi).[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Yearbook 2004". Yearbook. Opisina ti Pakaaamo ti Gobierno iti Republika ti Tsina. 2004. "Ti Taipei ket isu ti kapitolio ti ROC"
- ^ "Taiwan (bukod nga agturturay nga isla, Asia)". Britannica Online Encyclopedia. 5 Abril 1975. Naala idi 2009-05-07.
- ^ "2009 a Tinawen a Libro ti Republika ti Tsina. Kapitulo 2 – Tattao ken Pagsasao". Opisina ti Pakaammo ti Gobierno. 2009. Naala idi 2 Mayo 2010.
- ^ "2009 a Tinawen a Libro ti Republika ti Tsina / Kapitulo 2: Tattao ken Pagsasao". Gio.gov.tw. Naala idi 1 Agosto 2010.
- ^ Taiwan a naikabil iti The World Factbook, Ahensia ti Sentral nga Intelihensia ti Estados Unidos.
- ^ "Ti Programa ti Humanitariano a Tulong para kadagiti Apgano a Naikamang ti ROC". Gio.gov.tw. 11 Disiembre 2001. Naidulin manipud ti kasisigud idi 15 Disiembre 2004. Naala idi 2009-05-07.
- ^ "Ti Taiwanes nga opisial ti salun-at ket nainbitaran a mangpaliiw ti konperensia ti trangkaso ti billit". Gio.gov.tw. 11 Nobiembre 2005. Naala idi 2009-05-07.
- ^ "Nagan dagiti umili – Nagnagan dagiti Umili". Geography.about.com. Naala idi 2009-05-07.
- ^ a b c "Bilang dagiti purok, Kaarrubaan, Sangkabalayan ken Populasion ti Agtataeng". MOI Estadistika a Serbisio ti Pakaammo. Naala idi 2 Enero 2013.
- ^ a b c d "Republika ti Tsina (Taiwan)". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-11-06.
- ^ "ICANN Board Meeting Minutes". ICANN. 25 Hunio 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Taiwan idiay Wikimedia Commons
Wikimedia Atlas iti Taiwan
- Republika ti Tsina
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Pilipinas
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- Dagiti dati nga estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1912
- Dagiti estado a saan a nabigbigan wenno kaaduan a saan a nabigbigan


text:
Sarangani, Davao Occidental
Ti Sarangani ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Davao Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sarangani ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.[2]
- Batuganding
- Konel
- Lipol
- Mabila (Pob.)
- Patuco (Sarangani Norte)
- Laker (Sarangani Sur)
- Tinina
- Camahual
- Camalig
- Gomtago
- Tagen
- Tucal
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Vanuatu
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Vanuatu
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Melanesia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1980
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Algoritmo
Iti matematika ken siensia ti kompiuter, ti maysa nga algoritmo (i/ˈælɡərɪðəm/ al-gə-ri-dhəm) ket isu ti nagsasaruno a pamay-anipara iti panagpattapatta. Dagiti algoritmo ket inus-usar para kadagiti panagpattapatta, panagproseso ti datos, ken automado a panagrason.
Ti maysa nga algoritmo ket maysa nga makabanag a pamay-an a maiyebkas a kas listaan a mapatinggaan[1] kadagiti nasayaat a naipalawag a pangibagbagaan[2] para iti panagpattapatta iti annong.[3] Mangrugi manipud ti panangirugian a kasasaad ken ti umuna a maikabil (mabalin nga awan linaon),[4] dagitoy a pangibagbagaan ket mangipalawag ti panagpattapatta, a no matungpal, ket dumagos babaen ti mapatinggaan [5] a bilang kadagiti nasayaat a naipalawag nga agsasaruno a kasasaad, a kanungpalan nga agpataud ti "maiparuar"[6] ken agpatingga iti kanungpalan a kasasaad ti pagpatinggaan. Ti panagdaliasat manipud ti maysa a kasasaad iti sumaruno ket saan a nasken a deterministiko; adda met dagiti algoritmo, a naamammuan a kas dagiti pugto nga algoritmo, a manginayon ti pugto a maikabil.[7]
Urayno ti algorismo ni al-Khwārizmī ket maibagbaga kadagiti alagaden iti panagaramid ti aritmetiko nga agus-usar kadagiti Hindu-Arabiko a numeral ken ti sistematiko a pakailawlawagan ti linear ken dagiti kuadratiko nga ekuasion, ti pirgis a pormalisasion ti agbalinto a timoderno nga algoritmo ket nangrugi kadagiti panangipadas a mangsolbar ti Entscheidungsproblem (ti "problema ti panangikeddeng") nga insingasing babaen ni David Hilbert idi 1928. Dagiti simmaruno a pormalisasion ket naikuadro idi a kas dagiti panangipadas a mangipalawag ti "mapataudan a pannakaipattapatta"[8] wenno "mapataudan apamay-an";[9] dagita a pormalisasion ket nangiraman kadagiti Gödel–Herbrand–Kleene a panagsumro manen nga annong idi 1930, 1934 ken 1935, lambda kalkulo ni Alonzo Church idi 1936, "Pormulasion 1" ni Emil Post idi 1936, ken dagiti Turing a makina ni Alan Turing idi 1936–7 ken 1939. Ti panangited ti pormal a panangipalawag kadagiti algoritmo, a maipada iti intuitibo a pagarup, ket agtultuloy a kumarit a problema.[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti aniaman a klasikal a matematikal nga algoritmo, kas pagarigan, ket mabalin a maipalawag iti mapatinggaan a bilang dagit iInggles a balikas" (Rogers 1987:2).
- ^ Ti nasayaat a naipalawag a maipanggep iti ahente a mangitungpal ti algoritmo: "Adda met ti panagpattapatta nga ahente, kadawyan daytoy a maysa a tao, a mabalin a sumamay kadagiti pagbagbgaan ken mangtungpal kadagiti panagpattapatta" (Rogers 1987:2).
- ^ "ti maysa nga algoritmo ket maysa a pamay-an para iti panagpattapatta ti annong (a maipanggep ti napili a notasion para kadagiti sibubukel a numero) ... daytoy a pannakaipatingga (kadagiti numerikal nga annong) ket pakairesultaan iti kaawan ti pannakapukaw iti kinasapasap", (Rogers 1987:1).
- ^ "Ti maysa nga algoritmo ket addaan ti sero wenno ad-adu a naikabkabil, kasla kadagiti kaadu nga immuna a naited iti daytoy sakbay a mangrugi ti algoritmo" (Knuth 1973:5).
- ^ "Ti pamay-an anga adda amin kadagiti panangilasin ti maysa nga algoritmo malaksid a mabalin nga awan ti kinapatingga ket mabalin a matawagan ti 'panagpattapatta a pamay-an'" (Knuth 1973:5).
- ^ "Ti maysa nga algoritmo ket addaan ti maysa wenno ad-adu a maiparuar, kasla dagit ikaadu a nainaganan a maikabagian kadagiti maikabil" (Knuth 1973:5).
- ^ No man wenno saan a ti proseso nga addan ti pugto nga akin-uneg a proseso (saan a mairaman ti maikabil) ket maysa nga algoritmo ket maisuppiatan. Ni Rogers ket nangibagbaga ti kapanunotanna a: "ti panagpattapatta ket matungpat iti diskreto a nasayata ti addangna a moda, nga awan ti panag-usar kadagiti agtultuloy a pamay-an wenno dagiti analogo nga aruaten. . . matungpalto a maikeddengan, nga awan ti panag-usar kadagiti pugto a pamay-an wenno dagiti aruaten, a kas ti, dado" Rogers 1987:2.
- ^ Ni Kleene 1943 iti Davis 1965:274
- ^ Ni Rosser 1939 iti Davis 1965:225
- ^ Moschovakis, Yiannis N. (2001). "Ania kadi ti algoritmo?". Iti Engquist, B.; Schmid, W. Mathematics Unlimited — 2001 ken ti labes. Springer. pp. 919–936 (Paset II). ISBN 9783540669135.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kitaen ti Algoritmo iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Palayan
Ti Siudad ti Palayan ket maysa a maika-5 a klase a siudad ken ti kapitolio iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Palayan ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Aulo
- Bo. Militar (Fort Magsaysay)
- Ganaderia
- Maligaya
- Manacnac
- Mapait
- Marcos Village
- Malate (Poblacion)
- Sapang Buho
- Singalat
- Atate
- Caballero
- Caimito
- Doña Josefa
- Imelda Valley
- Langka
- Santolan
- Popolon Pagas
- Bagong Buhay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Terorismo
Ti terorismo ket isu ti sistematiko a panagusar ti panagbutbuteng, a kadawyan a naranggas, a naipangpangruna a kas kapanggepan ti panagpilit. Iti sangalubongan a komunidad, nupay kasta, ti terorismo ket awan ti legado a kabuksilan, a panangilawlawag ti kriminal a linteg a .[1][2] Dagiti sapasap a panangilawlawag ti terorismo ket mangitudo ti laeng kadagiti naranggas a tignay a naipanggep a mangpartuat kadagiti panagbutbuteng, en naar-aramid para kadagiti relihioso, politikal wenno, ideolohiko a gandat; ken naigaggagara a puntaan wenno saan nga ikaskaso dagiti pannkatalged dagiti di makigubgubat (dagiti paisano). Adda payen dagiti panangilawlawag a mangiraman ti di nalinteg a panagranggas ken gubat. Ti panag-usar kadagiti maipadpada a taktika babaen dagiti kriminal nga organisasion para iti panagsalaknib a raketa wenno ti panangipatingpal ti maysa a kodigo ti ulimek ket kadawyan a saan a naibagbaga a kas terorismo ngem dagitoy met laeng a maipadpada a tignay ket mabalin a makuna a terorismo no daytoy ket inaramid babaen ti maysa a a naparegta ti politika a grupo. Mabalin a daytoy ket,[3] saan unay a bukodna a makaparaukma ngem babaen dagiti pagbanagan dagiti panaganannad a naaramid tapno masalakniban dagiti mabalin a biktima.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angus Martyn, Ti Karbengan ti Bukod a Panagsalaknib babaen ti Sangalubongan a Linteg-ti Sungbat kadagiti Panagraut dagiti Terorista ti 11 Septiembre, Australiano a Linteg ken Bills Digest Group, Sapot ti Pagsaadan ti Parlamento ti of Australia , 12 Pebrero 2002.
- ^ Thalif Deen. POLITIKA: Pabagsalisal a Panagilawlawag ti ti Terorismo dagiti Kameng nga Estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Inter Press Service, 25 Hulio 2005.
- ^ Heinrich Böll, Fürsorgliche Belagerung (Cologne: Kiepenhauer & Witsch, 1979).
- ^ Raj Desai ken Harry Eckstein (1990). Insureksion: Ti Panagbalbaliw ti Rebelion dagiti Agtaltalon. Politika ti Lubong, 42 , pp 441-465 doi:10.2307/2010510
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Terorismo idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Terorismo idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Taripnong ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Keso
Ti keso ket makan a nagtaud manipud ti gatas a napataud kadagiti adu a sakup dagiti nanam, dagiti linabag, ken dagiti porma babaen ti panagtitibnok ti protina ti gatas a makunkuna iti kaseina. Daytoy ket buklen dagiti protina ken taba manipud ti gatas, ken kadawyan a gatas daytoy dagiti baka, nuang, dagiti kalding, wenno karnero. Iti las-ud ti panagpataud, ti gatas ket kadawyan a maasipikado, ken ti panagnayon ti ensima ti rennet ket isu ti pagibanagan ti panagtitibnok. Dagiti solidoket mailasin ken maitalmeg iti kanungpalan a porma.[1] Adda met dagiti keso nga addaan kadagiti buot iti rabaw wenno amin-amin. Kaaduan kadagiti keso ket matunaw iti temperatura ti panagluto.
Adda met dagiti ginasut a mapataud a kita ti keso manipud kadagiti nadumaduma a pagilian. Dagiti estiloda, linabag ken dagiti nanam depende iti tinaudan ti gatas (mairaman ti kinnan ti ayup), nupay dagitoy ket pasteurisado, ti linaon a taba ti mantekilia, ti bakteria ken buot, ti proseso, ken panagkataeb. Dagiti yerba, dagiti rekado, wenno suob ti tarikayo ket mabalin a mausar a kas dagiti ahente ti pananginanam. Ti duyaw aginggana ti nalabbasit a maris dagiti adu a keso, a kas ti Red Leicester, ket mapataud babaen ti panagnayon ti atsuete.
Para kadagiti dadduma met a keso, thi gatas ket maitibnok babaen ti panagnayon kadagiti asido a kas ti suka wenno tubbog ti limon. Kaduan kadagiti keso ket naasipikado bassit babaen ti bakteria, a pagtungpalan ti panagbaliw kadagiti asukar ti gatas iti laktiko nga asido, kalpasanna ti panagnayon ti rennet ket mangkompleto ti panagtibnok. Mabalin met a magun-od ti begeteriano a panagsukat ti rennet; kaaduan kadagitoy ket napataud babaen ti panagbinubod ti Mucor miehei a fungus, ngem dagiti dadduma met ket naiyaon manipud kadagiti nadumaduma a sebbangan ti Cynara.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fankhauser, David B. (2007). "Fankhauser's Cheese Page". Naala idi 2007-09-23.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ensrud, Barbara (1981). The Pocket Guide to Cheese. Sydney: Lansdowne Press. ISBN 0-7018-1483-7.
- Jenkins, Steven (1996). Cheese Primer. Workman Publishing Company. ISBN 0-89480-762-5.
- McGee, Harold (2004). "Cheese". On Food and Cooking (Revised nga ed.). Scribner. pp. 51–63. ISBN 0-684-80001-2.
- Mellgren, James (2003). "2003 Specialty Cheese Manual, Part II: Knowing the Family of Cheese". Naala idi 2005-10-12.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Keso idiay Wikimedia Commons
- Nailustrado a Panagaramid ti Keso (Ingles)
- Cheese.com – mangiraman kadagiti adu a batayan a datos dagiti nadumaduma a kita ti keso. (Ingles)
- Pannakaidasig ti keso (Ingles)


text:
Kuba
Ti Kuba, opisial a ti Republika ti Kuba, (i/ˈkjuːbə/; Espaniol: República de Cuba, pannakabalikas: [reˈpuBlika ðe ˈkuBa] ( denggen)) ket maysa nga isla a pagilian idiay Karibe. Ti pagilian iti Kuba ket buklenna ti kangrunaan nga isla iti Kuba, ti Isla de la Juventud, ken dagiti nadumaduma a purpuro. Ti Havana ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Kubá ken ti kapitolio iti daytoy a pagilian. Ti Santiago de Cuba ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad.[8][9] Iti amianan ti Kuba ket naisanglad ti Estado Unidos (90 a milia ti kaadayona) ken ti Bahamas, Mehiko ket addaan iti laud, ti Is-isla ti Cayman ken Hamaika ket adda iti abagatan, ken Haiti ken ti Dominikano a Republika ket adda iti abagatan a daya.
Idi 1492, Christopher Columbus ket simmanglad ken tinuntonna ti isla a tattan ket tagikuaen ti Kubá, para iti Pagarian iti España. Ti Kuba ket nagtalinaed a teritorio iti España aginggana idi nagpatingga ti España–Amerikano a Gubat idi 1898, ekn nakaala ti pormal a panakawayawaya manipud ti Estados Unidos idi 1902. Ti maysa a narukop a demokrasia, a kaaduan nga iturayan dagiti radikal a politika ket rimsua, a pinatangken babaen ti Kubano a batay-linteg iti 1940, ngem daytoy ket napernekan idi 1952 babaen ti dati a presidente a ni Fulgencio Batista, ken naipatakder ti maysa nga autoritario turay, a daytoy ket nagpaadu kadagiti kadaksan, panagpasardeng kadagit politika ken panagpalad kadagiti pagalagadan ti ekomonia.[10][11] ni Batista ket kanungpalan a naikkat idi Enero 1959 babaen ti Hulio 26 a tignay, ken ti maysa a baro nga administrasion ket naipatakder babaen ni Fidel Castro, a babaen idi 1965 ket nagbalin a ti maysa a partido nga estado babaen ti napaungar a ti Partido Komunista ti Kuba, nga agturturay pay laeng iti tatta nga aldaw.
Ti Kuba ket pagtaengan ti sumurok a 11 a riwriw a tattao ken isu daytoy ti kaaduan ti populasion nga isla a pagilian idiay Karibe, ken isu pay ti kadakkelan babaen ti kalawa ti lugar. Dagiti tattao, kultura, ken dagiti tinawtawid ket nakaala manipud kadagiti nadumaduma a nagtaudan, a kas kadagiti aborihinal a Taíno ken Ciboney a tattao, ti panawen iti Espaniol a kolonialismo, ti pinakayammo iti Aprikano a tagtagabu ken ti kinaasidegna iti Estados unidos.
Ti Kuba ket addaan ti 99.8% a bilang dagiti makabasa ken makasurat,[3][12] ti nababa a bilang dagiti panakatay ti maladaga ngem dagiti dadduma a naparang-ay a pagilian,[13] ken ti natimbengan a panagnamnama ti biag iti 77.64.[3] Idi 2006, ti Kubá ket isu laeng ti agmaymaysa a pagilian a nakasabat ti WWF a panagilawlawag iti nasaranay a panagrangrang-ay; nga addaan ti maysa a ekolohikal a tugot iti basbassit ngem 1.8 hektarea tunggal maysa a tao ken maysa a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaon iti sumurok a 0.8 para iti 2007.[14]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a Kuba ket nagtaud manipud ti pagsasao a Taíno. Ti husto a kaibuksilan ti nagan ket saan a nalawag ngem mabalin maipatarus a kas idiay kaaduan ti nalames a dagaw (cubao),[15] wenno nalatak a lugar (coabana).[16]Dagiti mannurat a namatmati a ni Christopher Columbus ket Portuges et nangibagbaga a ti Cuba ket ninaganan babaen ni Columbus para iti taga-ugma nga ili ti Kuba idiay distrito ti Beja idiay Portugal.[17][18]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti Columbia a panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kuba ket tinataengan idi ti tattao aPatneng nga Amerikano a naamammuan akas dagiti Taíno, a tinawtawagan pay ti Arawak babaen dagiti Espaniol, ken Guanajatabey kenn tattao a Ciboney sakbay ti isasangpet dagiti Espaniol. Ti tinaudan dagitoy a Patneng nga Amerikano ket nagtaudda manipud ti nangruna adaga iti Amianan, Tengnga ken Abagatan nga Amerika kadagiti adu a nasapsapa a siglo .[19] Dagiti patneng a Taíno ket tinawtawaganda ti isla iti Caobana.[20] TDagidi Taíno ket mannalon ken dagidi Ciboney ken mannalon, mangngalap ken agananup-agburburas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cuban Peso Bills". Tengnga a Banko iti Kuba. Naala idi 2009-09-07.
- ^ "Dagiti Nailian a Simbolo". Gobierno iti Kubá. Naala idi 2009-09-07.
- ^ a b c d e "CIA – The World Factbook". Cia.gov. Naala idi 2011-09-30.
- ^ a b c d Anuario Estadístico de Cuba 2010, Oficina Nacional de Estadísticas, República de Cuba. Naala idi Septiembre 30, 2011.
- ^ Ti kuenta ket binukel ti kaasitgan a gasut.
- ^ http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf
- ^ Manipud idi 1993 aginggana idi 2004 ti Doliar ti Estados Unidos ket inususar a kumaduaan ti pisos aginggana ti doliar ket nasukatan babaen ti mabaliwan a pisos
- ^ Thomas, Hugh (Marso 1971). Kubá; ti Panangkamat ti Kawayaan. New York: Harper & Row. ISBN 0060142596.
- ^ Thomas, Hugh (1997). Ti Tagabu a Komersio: Ti Sarita iti Atlantiko a Komersio ti Tagabu, 1440–1870. New York, NY: Simon & Schuster. ISBN 0684835657.
- ^ "Dagiti insao no Senador John F. Kennedy idiay Demokratiko a Pangrabii, Cincinnati, Ohio". John F. Kennedy Presidential a Biblioteka ken Museo – Jfklibrary.org. 1960-10-06. Naala idi 2010-11-07.
- ^ Thomas, Hugh (Marso 1971). Kuba; ti Panagkamat ti Kawayaan. New York: Harper & Row. p. 1173. ISBN 0060142596.
- ^ "unstats | Millennio a Panagituding". Mdgs.un.org. 2010-06-23. Naala idi 2010-11-07.
- ^ "CIA World Factbook". Cia.gov. Naala idi 2011-09-30.
- ^ Reporta ti sibibiag a planeta
- ^ Alfred Carrada, Ti Diksionario ti Pagsasao a Taino(plato 8)
- ^ Diksionario – Taino dagiti patneng a tao ti Karibe --
- ^ Augusto Mascarenhas Barreto: O Português. Cristóvão Colombo Agente Secreto do Rei Dom João II. Ed. Referendo, Lissabon 1988. Inggles: Ti Portuges a Columbus: sekreto nga ahente ni Ari Juan II, Palgrave Macmillan, ISBN 0-333-56315-8
- ^ da Silva, Manuel L. ken Silvia Jorge da Silva. (2008). Ni Christopher Columbus idi ket Portuges, Express Printing, Fall River, MA. 396pp. ISBN 978-1-60702-824-6.
- ^ Ramón Dacal Moure, Manuel Rivero de la Calle (1996). Arte ken arkeolohia ti sakbay ti Columbia a Kuba. Unibersidad ti Pittsburgh a Pagmalditan. p. 22. ISBN 0-8229-3955-X.
- ^ "Taino a nagan para kadagiti isla". Indio.net. Naala idi 2010-11-07.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chomsky, Aviva; Carr, Barry; Smorkaloff, Pamela Maria, eds. (2004). The Cuba Reader: History, Culture, Politics. Durham, NC & London: Unibersidad ti Duke a Pagmalditan. ISBN 978-0-822-33197-1.
- Domínguez, Jorge I. (2003). Ti Batay-linteg ti Politikal a Transision ti Kuba: Ti Rami ti Panagtalinaay (ken Panagbalbaliw) ti 1992 a Batay-linteg. Coral Gables, FL: Instituto para dagiti Kubano ken Amerikano aPanagadal, Unibersidad ti Miami. ISBN 978-1-932-38504-5. Naala idi 19 Agosto 2012.
- Feinsilver, Julie M. (1989). "Ti Kuba a kas maysa a 'Medikal a Bileg ti Lubong': Dagiti Politika ti Simbolismo". Panagrepaso a Panagsukisok ti Latin nga Amerika 24 (2): 1–34. JSTOR 2503679.
- Gleijeses, Piero (1994). "'Pumanawkan! Umayen dagiti Puraw a Higante!': Ti Estados UNidos, dagiti Mercenario, ken ti Kongo, 1964–1965". Diplomatiko a Pakasaritaan 18 (2): 207–237.
- Gleijeses, Piero (1996). "Ti Immuna nga Ipapan ti Kuba idiay Aprika: Arhelia, 1961–1965". Warnakan dagiti Panagadal ti Latin nga Amerika 28 (1): 159–195. JSTOR 157991.
- Gleijeses, Piero (1997). "Dagiti Immuna nga Embahador: Ti Naiparawad ti Kuba iti Pannakawaya ti Guinea-Bissau". Warnakan dagiti Panagadal ti Latin nga Amerika 29 (1): 45–88. JSTOR 158071.
- Gleijeses, Piero (2002). Dagiti Asisinnupiat a Mision: Havana, Washington, ken Aprika, 1959–1976. Chapel Hill, NC: Unibersidad ti North Carolina a Pagmalditan. ISBN 978-0-807-82647-8.
- Ramazani, Rouhollah K. (1975). Ti Persiano a Golpo ken Kipet ti Hormuz. Alphen aan den Rijn: Sijthoff & Noordhoff. ISBN 9-0286-0069-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kuba idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kuba manipud idiay Wikivoyage
Wikimedia Atlas iti Cuba
- Gobierno ti Kuba
- Kitaen ti Kuba iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Kuba
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Golpo ti Mehiko
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti sosialista nga estado
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1902


text:
Ni Lyndon Baines Johnson (Agosto 27, 1908 – Enero 22, 1973), kankanayo a naibagbagaan ani LBJ, ket isu idi ti maika-36 a Presidente iti Estados Unidos (1963–1969), ti maysa a puesto a tinakemna kalpasan ti panagserbisiona a kas ti maika-37 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1961–1963). Isu ket maysa kadagiti uppat a tao[1] a nagserbi kadagiti amin nga uppat a bnabutosan a pederal nga opisina iti Estados Unidos: Representatibo, Senador, Bise Presidente, ken Presidente. Ni Johnson, ket maysa a Texas Demokrata, a nagserbi a kas maysa a Pannakabagi ti Estados Unidos manipud idi 1937–1949 ken kas ti maysa a Senador manipud idi1949–1961, a maraman dagiti innem a tawwn a kas Kaaduan a Daulo ti Senado ti Estados Unidos, dua kasa Daulo tiMinoridad ti Senado ken dua a kas Kaaduan a Baut ti Senado. Kalpasan ti napaay a panaglampaniana para iti Demokratiko a nominasion idi 1960, ni Johnson ket dinamag babaen ni John F. Kennedy nga isu ti tumaray a kaduana par iti 1960 a pangbutos ti presidente.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Lyndon B. Johnson idiay Wikimedia Commons