text:
WORKSHEET
No Kasanom nga Ilawlawag ti Panangmatmatmo Maipapan iti Seks
Kanayonan Manipud iti Daytoy a Koleksion
No Kasano a Pasardengen ti Cyberbully
Makatulong kenka daytoy a worksheet a mangkita iti pagimbagan ken pagdaksan ti dadduma nga opsion ken agtignay tapno mapasardeng ti panang-bully.
Kontrolem ti Panangusarmo iti Kuarta
Usarem daytoy a worksheet tapno mapagdumam ti kasapulam ken kayatmo, ken tapno maammuam no kasanom a mayanay dagita iti badyetmo.
Tulong iti Panangpili iti Nasayaat a Pagtuladan
Makatulong kenka daytoy a worksheet a mangpili iti nasayaat a pagtuladan.


c: text/html

text:
Friday, July 15, 2011
SWINE FATTENING TI TUROD MPCI, NABALLIGI
Cabugao, Ilocos Sur – Pammasingked ti agtultuloy a balligi a kasasaad ti Turod Multipurpose Cooperative, Inc., Brgy. Turod, Cabugao, Ilocos Sur ti pannakagun-odna ti proyekto a Swine Fattening manipud iti LEAD (Livelihood Enhancement Agricultural Development) ti Regional Agriculture and Fishery Council (RAFC) babaen ti Department of Agriculture, Regional Field Unit 1, San Fernando City, La Union.
Sakbayna, babaen iti surat ti RAFC-DARFU 1 ken ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr., naipadamag ken nailanad ti pannakaited ti livelihood program a Swine Fattening ket nakitinnulong ti Mayor iti itineraria dagiti pannakabagi ti kooperatiba ken LGU a napan mangawat ti pakabuklan ti proyekto.
Mismo a dagiti dadaulo ti Turod MPCI ti napan nangawat ti tseke nga agbalor ti P150,000.00 nga idauluan ni Brgy. Captain Inocencio Sadac ken pannakabagi ti DA-LGU sadiay DA Regional Office 1 idi Hunio 21, 2011.
Nagrugida iti 43 a piglets ket dagiti sumaganad ti napili a mangyuna itoy a proyekto: Edgardo Garcia, Miranda Garcia, Marlon ken Emilda Raciles, Marciano Raciles, Jr. ken Melvin Raciles, Benjamin ken Crsitina Aquino, Mario ken Elmie Soto,Loreto Sadac, Sarturnino ken Marylene Soller, Elmer Ragon, Sr. ken Elmer Ragon, Jr. Edmund ken Imelda Pacnis, Ferdinand ken Leonarda Sadac, Andy Sadac, ken Joey Soller.
Pagyanan ken ipakan iti taraken ti obligasion ti mangtaraken. Maysa a roll-over scheme daytoy a proyekto tapno sapasap a mabenepisiaran dagiti miembros ken mapatuladan pay dagiti di pay nakapadas a nagtaraken iti baboy kas maysa a napintas a pagsapulan.
Maisubli ti naited a puonan kalpasan ti dua a tawen. Uppat a bulan ti kabayag a manguray ti taraknen a baboy sa mabalin a lakuen, segun ken ni Dr. Melvin Castro, DVM ken Livestock Inspector ti DA-LGU Cabugao a tumultulong iti pannakamonitor daytoy a proyekto.
Iti panangbisbisita dagiti pannakabagi ti DA-LGU kadagiti pagtaraknan, manamnama met a kumita dagiti nagtaraken agsipud ta nabun-as met ti nagbalinan dagiti pintan-ayda a burias, segun ken ni Mrs. Joenah G. Sevilleja, maysa kadagiti Municipal Technologist ti DA-LGU a mangmonmonitor ti proyekto.# (Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:41 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nasapa pay adda dan a mangtaripnong daytoy a gannuat. Napasnekda a makipila sipud ti kinaadu dagiti tao, tapno maalada laeng ti pannakabagida ti Oil Subsidy a naggapu iti pundo ti RA 7171.
Iti sabali a bangir, anus met dagiti mangimatmatun daytoy a programa babaen kadagiti pannakabagi ti DA-LGU, Treasurer's Office ken ti Ama ti Ili a Cabugao ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr.
Segun ti maysa a Mannalon ti Brgy. Alinaay, daytoy a gannuat ket napateg la unay, ta makatulong iti pagkasapulan iti mannalon. Agyamanda ken Mayor Ediboy gapu ta adda manen tulong a nailunsad para kadagiti mannalon ken kadagiti motorized bangka owners.
Agtultuloy to manen iti clustered distribution of Oil Subsidy iti June, 11, 2012 aldaw ti Lunes.(Web In Action)


text:
Voltaire
Ni François-Marie Arouet (Pranses: [fʁɑ̃.swa ma.ʁi aʁ.wɛ]; 21 Nobiembre 1694 – 30 Mayo 1778), naamammuan babaen ti panagsursurat a naganna a Voltaire (panangibalikas: [vɔl.tɛːʁ]), ket maysa idi a Pranses a mannurat ti Panangipalawag, historiador ken pilosopo a naindayegan para iti kasariritna, dagiti panagrautna iti Simbaan a Katoliko, ken ti panangiyunana ti wayawaya ti relihion, wayawaya ti panagiyebkas, ken panagsina ti simbaan ken estado. Ni Voltaire ket maysa idi a nalaing a mannurat, a nagpatpataud kadagiti obrana iti ganganai amin a porma ti literario, a mairamraman dagiti pabuya, dandaniw, nobnobela, salsalysay, ken dagiti naipakasaritaan ken sientipiko nga obra. Isu ket nagsursurat ti adadu ngem 20,000 a sursurat ken adadu ngem 2,000 a liblibro ken polieto. Isu idi ket saan a maat-atiw a mangipatakder, urayno adda dagidi panagsensura a linlinteg nga adda ti narusanger a dusa para kadagiti aglabsing kadagitoy. A kas maysa a polemista satiriko, isu ket kankanayon a nagus-usar kadagti obrana a mangdillaw kadagiti saan a makapabus-oy, relihioso a patpatien, ken dagiti patakder ti Pranses iti panawenna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Voltaire iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Voltaire iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Voltaire iti Wikisource (iti Ingles)


text:
CANDON CITY – Awan ti piansa a nairekomenda para iti maysa a negosiante nga akusado iti illegal a panagrekruit iti korte ditoy siudad.
Idi Mayo 5, inaresto dagiti polis-Candon ni Gaudencia Valencia, a.k.a. Raymunda Gadut Valencia, 84, balo, ken residente iti Barangay Oaig Daya wenno Barangay Darapidap, Candon City babaen ti bileg ti alias warrant of arrest nga inyisio ni Judge Sixto D. Diompoc, presiding judge ti RTC Branch 72, Narvacan.
Akusado ni Valencia iti syndicated illegal recruitment a naipababaen iti Criminal Case No. 3099-N.
Natuntonan dagiti operatiba ni Valencia babaen ti maysa nga informant manipud iti BIN/EB nga adda daytoy iti Smurf Cottages a masarakan iti Barangay Darapidap, Candon City.
Naikustodia ti akusado iti Candon City police station para iti dokumentasion ken umisu a disposision.#


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Tallo a para tadi a manok ti naireport a natakaw iti mismo nga inaladan ti akinkukua idi rabii ti Pebrero 10.
Nainaganan ti biktima a ni Ruben Ragunjan y Rapacon, 48, mangisursuro iti University of Northern Philippines ken residente iti Barangay Sinabaan ditoy nga ili.
Inreport ni Ragunjan a natakuatanna a mapukpukaw dagiti baudna a manok a naiwayway iti likudan ti balayna idi mapan koma agdalus idi agarup 6:00 ti agsapa ti Pebrero 11.
Segun ken ni Ragunjan, agbalor dagiti pakitadi a manokna iti tig-P2,500.00.#


text:
Monday, February 23, 2015
PRE-MARRIAGE COUNSELING SEMINAR DAGITI AGASSAWA, NAANGAY DITOY MUNISIPIO
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Pre-Marriage Counseling Seminar dagiti agassawa a makipaset iti maangay a “Mass Wedding” ditoy Munisipio iti panangannong ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. itoy a bulan ti Pebrero 2915.
Naangay ti panagtitipon iti Conference Hall iti SB-ABC Building idi Pebrero 20, 2015 ket nagpaay a Resource Speaker da MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ken ni Mrs. Janet Sison, Public Health Nurse ti RHU-Cabugao.
Iti nasao a seminar, impasagepsep dagiti Resource Person iti napintas ken natunos a panagdenna dagiti agassawa a mangbangon iti natibker ken naragsak a pamiliada.
Napalagipanda pay maipapan iti annuroten iti Family Planning.
Kabayatanna, nagpalista dagiti agkakasar iti Opisina ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada ti DA-LGU para iti panagalada iti “Love Tree” a kasapulan nga imulada a kas panangannurot iti pammilin ti maysa nga Ordinansa ti Ili a maiyaplikar kadagiti apagassawa sakbay iti panagkasar dagitoy.
Segun ken ni Mrs. Rosario S. Abara, Municipal Civil Registrar, umabot iti 26 a bilang ti agparis nga agassawa a nagparehistro para iti nadakamat a Mass Wedding Program ita a Tawen 2015. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:10 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Maysa a mannalon ti pinapatay dagiti armado a tattao sadiay Barangay Tubigay ditoy nga ili itay lawasna.
Dagus a nagudas ni Manuel Inong Yago, 50, mannalon, naasawaan, ken residente iti nadakamat a barangay gapu kadagiti linak-amna a sugat iti nagduduma a paset ti bagina.
Segun iti report, aggawiden ti biktima manipud iti inuman iti agarup alas onse ti rabii ti Pebrero 28 idi pinaratupot dagiti di pay nabigbig a tattao a puon ti dagus a nakatayanna.
Nasarakan a maysan a bangkay ni Yago iti igid ti barangay road a sumrek iti nadakamat a barangay.
Kitkitaen dagiti inbestigador ti anggulo a trianggulo ni ayat ti motibo ti pammapatay.#


text:
KASANO a malapdan ti panagraira ti terorismo iti Pilipinas ken iti intero a lubong tapno agbalin a natalged dagiti tattao ket mataginayonen ti kappia?
Dayta ti nagkaykaysa a saludsod dagiti adu a Pilipino kabayatan ti pannakailagip ti maika-17 nga anibersario ti panagatake iti World Trade Center, New York City, USA idi Setiembre 11, 2001 a nakatayan ken nakasugatan dagiti rinibu a tattao pakairamanan dagiti aglimapulo a Pilipino, ken iti sango dagiti nagsasaruno a panagbomba sadiay Mindanao ken Luzon a nakatayan dagiti sumagmamano ken nakasugatan dagiti adu nga inosente a sibilian.
Iti tunggal isasangbay ti anibersario ti 9/11 Tragedy, maipalagip met kadagiti tattao ti kinaranggas ti terorismo a bunga ti Islamic fundamentalism ken naballikog a pammati. Maipalagip met ti kinadakes ti panunot ti utek ti dayta a terorismo a ni Osama Bin Laden ken dagiti kakaduana iti Al Qaeda. Maipalagip pay ti panagliway ken panagbiddut ti Federal Bureau of Investigation ken Central Intelligence Agency ti Estados Unidos ta iti laksid nga idi 1995 pay laeng ket nadiskobreda iti Pilipinas ti Oplan Bojinka nga orihinal a plano ti Al Qaeda iti panag-hijack ken panagpabettak kadagiti commercial flights ti US, ket nagliwayda a gapu ti pannakapasamak ti kadangkokan a panagatake iti Estados Unidos kalpasan ti Pearl Harbor Attack sadiay Hawaii, USA idi Disiembre 1, 1941 bayat ti Maikadua a Gubat iti Lubong a nakairamanan ti Pilipinas.
Adu dagiti naindaklan nga adal iti napasamak a 9/11 Attack a maadaw ti Pilipinas, ta kalpasan dayta ket nagbalin a napinget a kaaliado ti pagilian ti US iti kampania kontra terorismo nangruna iti South East Asia. Napasingkedan ti nagkaunan a relasion ti Al Qaeda ken dagiti Abu Sayyaf Group. Nagsubli dagiti US Forces iti Pilipinas babaen ti Visiting Forces Agreement kalpasan ti ipapanaw dagiti military bases iti pagilian.
Kalpasan ti pannakatay ni Bin Laden sadiay Abbotabad, Pakistan idi Mayo 2, 2011 babaen ti Operation Neptune Spear ti US Special Forces a nangraut ti naglemlemmenganna a compound, saan a nagbayag, timmanor ti narangranggas a terorista a grupo ti Islamic State of Iraq and Syria babaen kada Abu Musab al-Zarqawi, Abu Bakr al‑Baghdadi, ken kakaduada.
Nagbalin ti ISIS a patron ni Isnilon Hapilon ti Abu Sayyaf Group ken dagiti kameng ti Maute Group a nangisayangkat ti Marawi Siege idi Mayo 23, 2017 a nakadadaelan ti naprogreso a siudad, ken gapu ti nangideklaraan ni Presidente Rodrigo Duterte iti Martial iti Mindanao.
Kabayatan ti panangpasangbay ti lubong ti maika-17 nga anibersario ti 9/11 WTC Attack a karanggaasan a terorismo iti intero a lubong, napasamak met iti Pilipinas dagiti nagduduma a terorismo. Nagsaruno ti panagbomba sadiay Isulan, Maguindano a nakayatan dagiti sumagmamano a tattao, ken nakadangran dagiti adu a sibilian. Atapen ti Philippine National Police nga aramid dayta ti break-away faction ti Bangsamoro Islamic Freedom Fighters a mangid-idolo ti Islamic State of Syria and Iraq.
Nakalkaldaang dagitoy a panagbomba sadiay Isulan, Sultan Kudarat ta napasamakda iti laksid a nakadeklarar ti Martial Law iti intero a Mindanao manipud pay idi Mayo 23, 2017 agingga inton Disiembre 31, 2018. Idi Agosto 28, 2018 bimtak ti improvised explosive device sakbay ti panagrambak ti ili Hamungaya Festival. Iti dayta a panagbomba, natay dagiti tallo a tattao agraman ti pito ti tawenna nga ubing.
Idi sardam ti Setiembre 2, 2018, maysa manen nga IED a bomba ti bimtak iti maysa a computer shop a nakatayan iti dua nga agtutubo ken nakasugatan dagiti 12 a tattao.
Napasamak pay ti panagbomba sadiay Lamitan City idi Hulio 10, 2018 a nakatayan dagiti sangapulo a tattao ken nakasugatan dagiti adu a tattao. Atapen ti PNP nga aramid dayta dagiti kameng ti Abu Sayyaf Group.
Naisayangkat met ti panagbomba idi Setiembre 3, 2018 sadiay Masbate Port, Masbate City iti asideg ti Philippine Coast Guard Station, a nakadadaelan dagiti motorboart ti Coast Guard, ken rescue speed boat ti Philippine Army. Nagasat ta awan ti natay wenno nadangran iti panagbomba ta nairanta a mausar dagiti nadadael a motorboat iti fluvial procession.
Idi Agosto 2, 2018, immunan a bimtak ti IED iti dayta met laeng a Puerto nga adda iti asideg ti istasion ti Coast Guard. Intudo ti PNP a gapuanan ti Communist Party of the Philippines ti panagbomba.
Nagkas-ang dagiti mapaspasamak a terorismo iti Pilipinas ita a sakbay ti 9/11 Attack ta kalaksidan ti kinaranggas a linak-am dagiti nagbalin a biktima ket ipaneknekna ti kinaawan ti nasursuro dagiti opisial ken agserserbi kadagiti ahensia ti gobierno a maseknan iti seguridad nangruna ti PNP ken AFP.
Iti laksid nga adda ti Mindanao iti Martial Law, ken ti panagsublin iti ranget dagiti tropa ti gobierno ken rebelde a komunista, ket napaay dagiti agpapaay iti intelligence community a nakatakuat ken nangtubeng kadagiti panagbomba tapno saan koma a napasamak dagiti panagbettak dagiti bomba. Nagkas-ang daytoy ta kas ti Marawi Siege, nakaturog dagiti agpapaay iti PNP ken AFP nga akinsakup kadagiti nabomba a lugar ta iti laksid a napamodernon dagiti alikamenda ken naingaton dagiti sueldoda, ket nabaybay-anda dagiti trabaho ken responsibilidadda.
Agingga nga adda dagiti tattao a bulsek iti naballikog a pammati ken adda naulpit nga interesna, ken agtultuloy ti panagbaybay-a dagiti maseknan nga opisial ken agserserb iti gobierno ket mapasamakto latta ti mapagam-amkan a terorismo iti pagilian ken iti lubong. #


text:
Johannes Gutenberg
Ni Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg ( /joʊˌhɑːnɨs ˈɡuːtənbɜrɡ/ yoh-HAH-nəs GOO-tən-burɡ; c. 1398 – Pebrero 3, 1468) ket maysa idi nga Aleman mammanday, mammanday ti balitok, agimalmaldit, ken agipabpablaak a nangipangyuna ti panagimaldit diay Europa. Ti inbensionna ti of mekaniko a magunay a kita a panagimaldit ket nagirugi ti Rebolusion ti Panagimaldit ket kaaduana naipanpanunotan a kas ti kangrunaan a pasamak ti moderno a paset ti panawen.[1] Daytoy ket nagtignay ti papapel iti panagrang-ay ti Renasimiento, Reformation, ti Panawen ti Panangilawlawag ken ti Sientipiko a Rebolusion ken nangiyuna ti batayan para iti moderno a naibatay ti pammakaammo nga ekonomia ken ti panakaiwarwaran ti panagadadal kadagiti masa.[2]
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ See Tattao ti Milenio para iti ababa a salaysay ti kaaduan a naibagbaga. Isi 1999, ti A&E Network ket nangiranggo kenni Gutenberg a kas ti blng. 1 iti bukodda a "Tattao ti Milenio" a panagbilbilang. Idi 1997, Time–Life a magasina ket nagpili ti inbension ni Gutenberg a kas ti kangrunaan ti makadua a milenio; ken inaramid pay ti kastoy dagiti uppat a prominente nga agiwarwarnak ti Estados Unidos kadagiti bukodda a resume ti 1998 ti 1,000 a Tawtawen, 1,000 a Tattao: Panagiranggo Ti Lallaki ken Babbbai a Nangsukog ti Milenio. Ti Johann Gutenberg a naikabil ti Katoliko nga Ensiklopedia ket nangipalpalawag ti inbensionna a nakaaramid ti awan kapada a nagbanagan iti Kristiano a panawen.
- ^ McLuhan 1962; Eisenstein 1980; Febvre & Martin 1997; Man 2002
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Childress, Diana (2008). Johannes Gutenberg and the Printing Press. Minneapolis: Twenty-First Century Books. ISBN 978-0-7613-4024-9.
- Duchesne, Ricardo (2006). "Immuna ti Asia?". Ti Warnakan ti Naipakasaritaan a Kagimongan. 6 (1): 69–91. doi:10.1111/j.1540-5923.2006.00168.x.
- Juchhoff, Rudolf (1950). "Was bleibt von den holländischen Ansprüchen auf die Erfindung der Typographie?". Gutenberg-Jahrbuch: 128−133.
- Wolf, Hans-Jürgen (1974). "Geschichte der Druckpressen" (Umuna nga ed.). Frankfurt/Main: Interprint.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagalagadan a biograpiko nga obra kenni Gutenberg[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albert Kapr, Johann Gutenberg: ti Lalaki ken ti inbensionna. Naipatarus manipud ti Aleman babaen ni Douglas Martin, Scolar Press, 1996. Maikatlo nga ed., binaliwan babaen ti mannurat para iti...Ingles a panagipatarus.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Johannes Gutenberg iti Wikimedia Commons


text:
Golpo ti Aqaba
Ti Golpo ti Aqaba wenno Golpo ti Eilat (Arabiko: خليج العقبة, naitransliterado: Khalyj al-'Aqabah; Hebreo: מפרץ אילת, naitransliterado: Mifratz Eilat) ket ti dakkel a golpo idiay akin-amianan nga ungto ti Baybay Nalabbasit, iti daya ti Peninsula Sinai ken iti laud ti nangruna a daga ti Arabia. Ti aplayana ket nabingbingay iti nagbaetan dagiti uppat a pagilian: ti Ehipto, Israel, Hordania, ken Saudi Arabia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti golpo ket daya ti Peninsula Sinai ken laud ti Peninsula Arabiano. No ti adda Golpo ti Suez iti laud, daytoy ket gumay-at manipud iti akin-amianan a paset ti Baybay Nalabbasit. Daytoy ket makaabot iti kaadalenm iti 1,850 m iti tengnga a lugarna: ti Golpo ti Suez ket nalawlawa ngem naab-ababaw ngem 100 m.
Ti golpo ket agruko iti 24 kilometro (15 mi) iti kalawaan apuntona ken gumay-at iti agarup a 160 kilometro (99 mi) iti amianan manipud iti Linglingsat ti Tiran nga idiay ti pagsabtan ti Israel iti Ehipto ken Hordania.
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko ket mangipalawag ti akin-abagatan a patingga ti golpo a kas "Ti linia nga agtartaray manipud iti Ràs al Fasma agpaabagatan a laud iti Isla Requin (27°57′N 34°36′E / 27.950°N 34.600°E) babaen ti Isla Tiran aginggana iti abagatan a laud a punto ken kalpasanna agpalaud a paralelo (27°54'N) iti aplaya ti Peninsula Sinai".[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Golpo ti Aqaba iti Wikimedia Commons


text:
Date published: January 2-8, 2017
Napintas ti rubbuat ti liderato iti OWWA (Overseas Workers Welfare Administration) iti daytoy a tawen 2017. Apagtapog ti Enero, addan dagiti opisiales ken staff iti OWWA Region I nga immay ditoy probinsyatayo nga Ilocos Norte tapno ituloyda ti pangted a trabahoda nga agibunong ti ayuda pinansial para kadagiti apektado ti Bagyo Lawin a kamkameng iti OWWA.
Dagiti mismo a kamkameng iti pamiliada ditoy luglugartayo ti direktamente a benepisaryo nga immawat ken umawat to pay laeng ti nasao nga ayuda pinansial iti laksid nga adda dagiti kakabagianda nga OWWA members idiay ballasiw taw nga agtratrabaho.
Naurnos man ti sistema iti OWWA panggep daytoy. Naammuanmi a dumanonen dagiti taga-OWWA a mapan kadagiti nadumaduma nga ili tapno ituloyda ti panagibunong kadagiti nasao nga ayuda.
Kumpara iti napalabas, naruay dagiti timma-od a reklamo gapu ti atiddog a pila dita maysa a paset ti Kapitolyo probinsial ditoy Laoag City.Adu dagiti nagparbangon a nagpa-Laoag manipud ti nasulinek nga away iti ili a nakipila iti kapudotan ngem naupay da a nagawid ngamin nagkamtod ti nalatang a pondo iti OWWA.
Itan inpasegurado dagiti taga-OWWA a sapasap a maikkan ti ayuda amin a kualipikado a benepisaryo. Saludduan mi dagiti taga-OWWA a pagwadan no serbisyo publiko iti pagsasaritaan. Kasta koma ti kina-alibtak amin nga ahensia iti gobierno.#


text:
VIGAN CITY, Ilocos Sur – Agtultuloy dagiti nadumaduma a training nga isaysayangkat ti gobierno ti siudad ditoy.
Segun ken ni Mayor Eva Marie S. Medina, maisayangkat iti mabiit ti training mainaig iti flower arrangement.
Sumarsaruno pay ti food, beverage services kas iti bartending, waitering.
Sakbayna, nalpasen ti trainings iti cooking, baking, ken food processing, basic computer ken panagpukis babaen ken ni Ricky Reyes.
Kinuna ni Medina nga uray dagiti polis addanto trainingda iti practical shooting, ken addanto maangay a pasalip iti shooting a pakipartisiparan dagiti polis.#


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Pinaltogan dagiti armado a
tattao ti maysa a kapitan ti barangay ken ti anakna iti Barangay
Dan-ar iti daytoy nga ili.
Segun iti polis, grabe a nasugatan ni Federico Gaoat,
Jr., 56, kapitan ti Barangay Dan-ar ditoy nga ili ken ti anakna a ni
Arnel Gaoat, 26, kalpasan a pinaltogan ida dagiti di pay nabigbig a
tattao.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis ditoy,
kagapgapu dagiti agama iti natayan ket aggawiddan idi masanebda.
Nakarekobre dagiti polis iti 14 a kapsula manipud iti
M16 armalite, 4 a kapsula manipud iti cal. 30 ken 49 a kapsula
manipud iti 9mm iti nakapasamakan ti pammaltog.
Di pay ammo ti motibo ti pammaltog.#


text:
MAPADISI ngata iti akem ni Chief Justice Maria Lourdes Sereno a naidarum iti Impeachment iti House of Representives ken napilaan iti quo warranto petition iti Korte Suprema?
Inaprobaranen ti House Committee on Justice nga adda “probable cause” ti impila nga Impeachment complaint kontra ken ni Sereno kalpasan ti sumagmamano a bulan a panangtingitingda iti kaso nga impila ni Atty. Larry Gadon a “Culpable Violation of the Constitution” ken “Betrayal of the Public Trust.”
Nagpaut ti pananngisayangkat ti Justice Committee nga idauluan ni Oriental Mindoro Rep. Reynaldo Umali. Nagparang iti komite dagiti adda pannakainaigna iti reklamo agraman ni Sereno ken dagiti kakaduana a justice iti Korte Suprema, ni Gadon ken dadduma pay nga opisial ti gobierno. Napaayaban pay dagiti agserserbi iti Bureau of Internal Revenue ken dagiti psychiatrist a nangited ti neuro-psychiatric evaluation ken ni Sereno idi nainominar a Chief Justice.
Saan a nagparang iti Justice Committee ni Sereno. Inakusaran dagiti abogadona dagiti kongresista a nangisayangkatda iti imbestigasion a “fishing expedition” wenno agkatangkatangda nga agkalap iti ebidensia. Impatangkenda a ti kaso a nakaidaruman ni Sereno ket wagas tapno pagulimeken ken pastidiarenda gapu iti pangngeddeng ken pagtaktakderanna kadagiti kontrobersial nga isyu nga adda pakainaigan ti admininistrasion.
Nayendorson ti kaso para ti panagbotos dagiti kongresista iti plenario. Manamnama ti panagbotos dagiti kongresista iti panagsubli ti session kalpasan ti panagbakasionda ita a Semana Santa. No adda 2/3 iti kadagupan dagiti kongresista ti kumanunong iti Impeachment complaint ket mayulinton ti kaso iti Senado nga agserbinto kas Impeachment Court ken pagakemanto dagiti senador kas ukom.
Kagiddan ti pannakaaprobar ti Impeachment complaint iti Justice Committee, nangipila ni Solicitor General Jose Calida ti quo warranto petition iti Korte Suprema a nagkiddaw iti pannakawaswas ti appointment wenno pannakadutok ni Sereno a Chief Justice gapu kadagiti nagduduma nga alegasion kas iti saan a tumutop a kasasaad ti panagpampanunot kas indatag dagiti psychiatrist, ken panagliway a nagbayad iti buis ken panagipila ti Statement of Assets, Liabilities and Networth.(TO BE CONTINUED)


text:
VIGAN CITY – Iti baet a natulbekan, natakaw latta ti maysa a motorsiklo nga imparking ti akinkukua iti asideg ti otel a pagtrabtrabahuanna idi malem ti Marso 16.
Iti pulong ni Peter Dietrich Cardenas Barnachea, 32, naasawaan, waiter, idi agarup 1:30 ti malem ti nadakamat a petsa, imparkingna sana tinulbekan ti Yamaha TFX 150 BY61 a motorsiklona iti General Luna Street, Barangay 1, partikular iti abagatan a paset ti Hotel Salcedo a pagtrabahuanna sa simrek iti trabahona.
Ngem idi mapan kitaen ni Dietrich ti motorsiklona idi agarup 8:30 ti sardam, awanen ti luganna iti nakaiparkinganna.
Apaman a naawatda ti pulong, nagsawar dagiti polis ngem saanda a nabirokan ti motorsiklo.
Negatibo met ti resulta ti flash alarm nga impatulodda kadagiti kabangibangda a police station.#


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Laguna
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Laguna, ket isu dagiti umuna, maikadua, maiaktlo ken maikapat a distrito, ke isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Laguna iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti probinsia ket nabingbingay idi kadagiti dua a lehislatibo a distrito manipud idi 1907 aginggana idi 1972. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana di 1986 nagbutos daytoy kadagiti uppat a a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa. Idi 1986, daytoy ket naidistrito manen kadagiti uppat a lehislatibo a distrito. Ti komponente a siudad ti Biñan, bayat nga agtultuloy a parte ti probinsia, ken naikkan idi iti bukodna a kongresional a pannakabagi idi 2015.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti siudad: Siudad ti Santa Rosa, Siudad ti San Pedro
- Population (2010): 578,980
- Siudad: Biñan, Santa Rosa, San Pedro (para iti pannakasiudad a plebesito)
- Population (2010): 862,376
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alaminos, Biñan, Cabuyao, Calamba, Calauan, Los Baños, Pila, San Pablo (became city 1940), San Pedro (San Pedro Tunasan), Santa Rosa, Bay (nabangon manen idi 1909), Victoria (nabangon idi 1949)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cavinti, Liliw (Lilio), Luisiana, Lumban, Mabitac, Magdalena, Majayjay, Nagcarlan, Paete, Pagsanjan, Pangil, Santa Cruz, Siniloan, Kalayaan (Longos) (nabangon manen idi 1909), Famy (nabangon manen idi 1910), Santa Maria (nabangon manen idi 1910), Rizal (nabangon manen idi 1918), Pakil (nabangon manen idi 1927)
- ^1 Sinukatan babaen ni Estanislao A. Fernandez, Jr. iti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Disembre 27, 1951.
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: San Pablo
- Dagiti ili: Alaminos, Calauan, Liliw, Nagcarlan, Rizal, Victoria
- Populasion (2007): 511,005
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cavinti, Famy, Kalayaan, Luisiana, Lumban, Mabitac, Magdalena, Majayjay, Paete, Pagsanjan, Pakil, Pangil, Pila, Santa Cruz, Santa Maria, Siniloan
- Populasion (2010): 501,071
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Dua ti natay idinto a nadunor ti
dua iti nagsina nga aksidente a napasamak itay nabiit iti dua nga
ili.
Natay ni Wilmar Galamgam, 19, baro, residente iti
Barangay Sunggit ditoy iti ospital a nakaitarayanna idinto a
nai-yospital dagiti dua a kakaduana a naglugan kenkuana.
Segun iti report, agdal-daliasat ti Honda Wave 125 a
minaneho ni Galamgam iti national highway a sakup ti Barangay
Cabanglotan ditoy ket mapapati a dina nakita ti nakaparking a
kuliglig ket dinungparna daytoy.
Natay ni Virgilio Lizardo, natibo ti Ballesteros,
Cagayan ngem agdama a residente iti Barangay Baliw Daya, Sta. Maria,
gapu iti pannaka-aksidentena iti nadakamat a barangay.
Iti inisial nga imbestigasion dagiti pannakabagi ti
linteg, napukaw ti biktima ti kontrolna iti motorsiklona a Yamaha RS
100, addaan plaka 3D-9880, ket natuang daytoy a naka-itugtogan ti
ulona iti semento a puon ti nakatayanna.
Kabayatanna, nadunor ti ulo ni Victor Vargas, residente
iti Barangubong, Sta. Lucia, Ilocos Sur idi mapapati a dinungpar ti
maysa a mini-ambulance ti kutit ti motorsikloda a minaneho ni Mark
James Munda, 22, residente iti San Isidro, Candon City bayat ti
panagdaliasatda iti kalsada a sakup ti Barangay San Antonio iti nasao
met laeng a siudad.
Naitaray ti biktima iti St. Martin de Porres Hospital
idinto a naglibas ti nakadungpar kadakuada.
Nupay kasta, simmuko iti polis iti
kabigatan ti aksidente ni Artemio Atchuela, 58, residente iti
Sacritan, Pinili, Ilocos Norte.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Nagudas ti maysa a wanted drug personality ken lider ti armado a grupo a gun for hire bayat ti pannakipinnaltogda kadagiti operatiba sadiay Sitio Padual, Barangay Pug-os ditoy nga ili idi agsapa ti Hulio 19.
Nabigbig ti nagudas a wanted drug personality a ni Roger Sinco y Mar, 39, nabatbati a lider ti armado a grupo a matangtangdanan a pumatay ken agiwaywayat iti panaglakuan iti illegal a droga/
Nakalista iti Sibat Priority Target Regional Level, Wanted List Drug Personalities ken tardiet ti Coplan Gold Fish, addaan ni Sinco iti lima a warrants of arrest gapu iti panaglabsingna iti Section 28 ti RA 10591 a nai-docket iti babaen ti Criminal Case No. 3366-KS; panagsalungasing iti Sec. 12, Art. II ti RA 9165 a nai-docket iti babaen ti CC No. 3367-KS; direct assault upon agents of a person in authority a nagaramat iti kolorum a paltog a nai-docket iti babaen ti CC No. 3368-KS; panaglabsing iti Sec. 11 Art. II ti RA 9165 a nai-docket iti babaen ti CC No. 3369 nga inyisio amin ni Judge Nida B. Alejandro ti RTC Branch 24, Cabugao, I. Sur; ken murder a nai-docket iti babaen ti CC number 3519-C nga inyisio ni Judge Policarpio P. Martinez ti First Judicial Region, RTC Branch 71, Candon City.
Nakalibas dagiti kakadua ni Sinco a nabigbig a da Harry Savellano y Garma, alias “Bobby”; Elyrey Agustin alias “Nano”; Eric Savellano ken Edgar Basuil, residenteda amin iti Barangay Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur.
Kas maibatay iti report, kabayatan ti panangiyimplementar ti nagtitipon a kapolisan a pakaibilangan ti Cabugao Municipal Police Station, ISPIB, ISPPSC, 1st Maneuver Coy RPSB1, RID PRO1, RIU1, Highway Patrol Group ISUR, CIDG ISUR, ISPAIDSOTG, PDEA ISSET1, ISPIDMB, 103rd Maritime Group, San Juan Municipal Police Station ken Sinait Municipal Police Station ti iggemda a search warrant ken warrants of arrest maikontra ken ni Sinco, nasiputan ida ti grupo ti suspek ket ginandatda ti naglibasda a nakalugan iti nangisit a Suzuki Skydrive, awanan plate number ken asul a Honda TMX 155 tricycle, awanan plate number.
Ngem nakaipasdek ti barikada dagiti polis iti likudan ti balay a nagresulta iti pannakipinnaltog dagiti suspek kadagiti polis.
Idi malipitda dagiti suspek, pinanawanda dagiti motorsikloda sada nagtataray nga immadayo.
Ngem sabali manen a grupo ti mangur-uray kadakuada iti naturongda a katurodan ket ditoy a napasamak ti sabali manen a panagpipinnaltogda.
Kalpasan ti ranget, nasarakan ni Sinco a daradara gapu iti sugatna iti kapagayan. Ngem nakalibas dagiti kakaduana. Iti pannakaisurat daytoy, madama a birbiroken dagiti polis dagiti suspek.
Naitaray ni Sinco iti maysa nga ospital iti Cabugao ngem indeklara ti doktor a nangtaming kenkuana a dead on arrival.
Iti panangproseso ti SOCO manipud iti PNP Crime Laboratory a nakabase iti Ilocos Sur Provincial Police Office iti crime scenes, nakarekobreda kadagiti sumaganad: iti umuna a ranget, uppat a fired cartridges;
Iti maikadua a ranget, maysa Remington Remington Cal .45 nga addaan iti magasin a nagkarga iti 3 a bala; maysa nga sling bag a nagkarga iti maysa a medium size heat sealed plastic sachet a nagkarga iti mapapati a shabu; maysa a short magazine para cal .45; maysa nga improvised straw scope; improvised lighter; ken maysa a Samsung S4 cellular phone;
Iti maikatlo a ranget, maysa a black sun glass pouch a nagkarga iti 2 heat sealed plastic sachet a nagkarga iti mapapati a shabu; plastic tooter; cal .45 Taurus nga addaan magasin a nagkarga iti 6 bala; Guess watch pouch a nagkarga iti improvised glass tooter; 7 fired cartridge cases para cal .45; 4 fired cartridge cases para cal 5.56mm ken heat sealed plastic sachet a nagkarga iti mapapati a shabu a narekobre manipud iti camouflage short pants iti uneg ti back pack.
Nakakumpiska met dagiti polis iti balay ni Sinco iti maysa a medium size heat sealed plastic sachet a nagkarga iti mapapati a shabu; weighing scale, maysa a pakete ti awan naggianna a plastic sachet; maysa a homemade cal .38 nga addaan 5 bala iti uneg ti cylinder ken 9 bala para cal .45 pistol.#


text:
Iti napalabas nga isyo ti Tawid News, sinaludsodmi: kasano kasagana ti Commission on Elections? Nadakamatmi daytoy agsipud ta manipud idi naipasan a linteg ti poll automation, nakitami dagiti “kapalpakan” ti poll body iti panagsaganana para iti daytoy kabarbaro a wagas a panangpili kadagiti mangiggem iti rienda ti pagilian.
Impetteng ti Comelec nga iwaywayatda amin dagiti addang ken measures tapno agbalin a naballigi ti eleksion. Ngem nakitami ti kinakurang ti panagsagana ti poll body, kas iti di naan-anay a field test kadagiti makina a maaramat iti panagbubutos, ti kinatalged ti sistema ti pannakaipatulod ken pannakabilang dagiti butos, ti problema ti elektrisidad ken ti potensial a pannakamanipular ti sistema wenno panagpalia dagiti makina a yam-amak nga agtungpal iti failure of elections.
Nadegdegan ti amakmi idi nagpalia dagiti PCOS idi matesting dagitoy, kas iti saanda a pannakabasa dagiti butos, sabali ti basaenda, saan nga agpada ti bilang dagiti nagbutos ken iti iyimprentada a nagbutos, ken dadduma pay. Kapilitan a pinaisubli ti Smartmatic amin dagiti naipatuloden a CFCs tapno ma-reconfigure dagitoy.
Gapu kadagitoy nga aberia, indawat payen dagiti dadduma a sektor ti pannakaisanud ti eleksion iti uray dua a lawas tapno naan-anay a maisagana ti Comelec dagiti mapaliiw a pagkamtudanna. Ngem iti baet dagitoy a pammabalaw, impetteng ti Comelec a maituloy ti eleksion.
Natuloy ngarud ti eleksion itay Mayo 10.
Rimsua dagiti inam-amak dagiti umili. Adu dagiti nagdadael a PCOS. Adu a botante ti di nakabirok ti presinto a nagbutosanda gapu ta napagbalin metten dagitoy a cluster precincts. Atiddog ti pila dagiti agbutos gapu ta immadu ti nagbalin a botante kadagiti presinto. Adu dagiti nabisinan, nautoyan ken tumanabutob.
Kalpasan ti panagserra ti panagbubutos iti alas siete, adu ti nasdaaw iti kapardas ti pannakabilang dagiti butos dagiti kandidato ken iti pannakaipatulod ti resulta iti Manila.
Iti sakbay ti alas dose, nabilangen ti nasurok a 40 porsiento iti kadagupan a butos ti para presidente, bise presidente ken dagiti para senador. Iti met biang ti lokal, sakbay ti tengnga ti rabii, adun ti naiproklama a nangabak a kandidato.Iti sumuno a bigat, naiwaragawagen ti resulta ti eleksion iti kadagupan nga 80 porsiento.
Iti historia ti politika ti pagilian, nga agpaut ti panagbilang iti mano a lawas sakbay a maammuan ti nangabak iti nasional a posision, maysa daytoy a bindikasion iti Comelec. Kayarigan ti Comelec ti mannakigubat a naipasungalngal iti dakkel a ranget ngem nagballigi a nangiyawid iti dayaw ti pagilian.
Iti daytoy a gundaway, dakulapentayo ti Comelec. Iti daytoy a gundaway, awan ti nabaelan dagiti mahikero iti numero ken dagiti suitik a kandidato a manggamulo iti pudpudno a karirikna dagiti botante. Daytoy laengen ket ibilangmi a dakkel a gapuanan ti umuna nga automated elections a maiwayat ditoy pagilian.#


text:
Nakabales Met ni Ritz iti Kinaseksina?
AD-ADDA a comedy daytoy pelikula nga “Abay Babes,” ‘bagis. Ti imasna, adda met latta ‘kinaseksi’ a naipakita.
Ta kuna ni Don Cuaresma a direktor ti pelikula: Sayang.
Wen, masayangan no awan ti maipakita a seksi ta agpapada a nagpipintas da Cristine Reyes, Meg Imperial, Kylie Versoza, Roxanne Barcelo, ken Nathalie Hart.
** * Iti maysa nga interbiu, nadakamat ni Sharon Cuneta a kalpasan ti panagsinada ken Gabby Concepcion, nagbaliw ti disposisionna iti biag ken saanen a managisem.
Iti panagriknana pay, dina naited ti aminna a nangpadakkel ken ni KC Concepcion. Makapaliday man, aya, ‘bagis, no kasta. Ngem kunada ngarud, saan met pay a kanibusanan ti amin. Maamiris koma ni Mega dayta.
* ** Masdaawkami man, ‘bagis, no apay nga adda pay laeng dagiti fans a mangsalsaludsod no addan relasion da JM de Guzman ken Barbie Imperial.
Agpareha dagitoy iti teleserye nga “Araw Gabi.” Agpadada met a single. Kunada ngarud: Automatik.
* ** Speaking of JM, adu met latta ti masdaaw, ‘bagis, nga iti laksid ti pannakaipasungalngalna kadagiti personal a parikut, kanayon a maik-ikkan iti napintas a ‘break.’
Iti biang ni Vina Morales a maysa kadagiti kadua ni JM iti “Araw Gabi,” nalaing ngamin ni JM nga aktor. Ken nasingpet. Dayta ti kuna ni Vina, ‘bagis.
* ** Adu ti naragsakan a nakabuya iti pelikula a “Hopeful Romantic,” ‘bagis.
Natural kano ngamin ti kinakomendiante ni Pepe Herrera.
Idinto a nupay medio kurang ti akting ni Ritz Azul, nakabales met iti kinaseksina. Ne!—O (Chairman ni Kabagis Eloy iti Hunta Direktiba ti FAMAS ken host-producer ti Celebrity Hour media forum.—AST)


text:
Thursday, February 28, 2013
GAPUANAN TI LIVESTOCK PROGRAM, MAITULTULOY
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 28, 2013 iti opisina ti DA-LGU nga idauluan ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada, naammuan iti benneg ti Animal Health Care/Livestock Program nga imatonan ni Dr. Melvin G. Castro, DVM, dagiti sumaganad a datos ti nagapuananda kadagiti animales: Nabakunaan, 1,348; Deworming (Purga), 1, 565; Naagasan, 441; Nakapon, 70; Naparti, 8,087.
Dagiti klase ti animales a nadakamat kadagitoy ket dagiti nuang, baka, aso, poultry (Fighting Cock); Baboy ken kalding.
Imbatad ni Dr. Castro nga agtultuloy nga ipatungpalda ti pagrebbenganna a Beterinario ti Munisipio ket mapanna agasan dagiti maipakaammo kenkuana nga agsakit nga animales iti barangay ken iti Poblasion.
Ti agtultuloy a programa iti pannakaasikaso dagiti dinguen ken taraken nga ayup ket paset ti serbisio nga imatonan ti DA-LGU babaen ti suporta ken panangitandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mainayon a katulongan dagiti mannalon a pamataudanda ti pagbiaganda. # (Web Situational Report)
Dagiti klase ti animales a nadakamat kadagitoy ket dagiti nuang, baka, aso, poultry (Fighting Cock); Baboy ken kalding.
Imbatad ni Dr. Castro nga agtultuloy nga ipatungpalda ti pagrebbenganna a Beterinario ti Munisipio ket mapanna agasan dagiti maipakaammo kenkuana nga agsakit nga animales iti barangay ken iti Poblasion.
Ti agtultuloy a programa iti pannakaasikaso dagiti dinguen ken taraken nga ayup ket paset ti serbisio nga imatonan ti DA-LGU babaen ti suporta ken panangitandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mainayon a katulongan dagiti mannalon a pamataudanda ti pagbiaganda. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:24 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Salaysay ni Jose Ed. Sajonia
(Umuna iti dua a paset)
NAIMULA iti isip ti kaaduan nga iti pannakaragpat ti uppat a tawen a kurso ket maysa nga “status symbol” iti kagimongan. Ngem uming-inget met ita ti Serbisio Sibil a mangpakessen ti posision ken mamagtitipon kadagiti agkakapada ti annongenna nga obra ket mapagbalin a maysa a posision.
Iti naisayangkat a nasaknap a “Rationalization Program” ti gobierno nasional nga agpababa, adu ti naalus-os ken naruros ket dagiti “eligibles” laeng ti nagbati. Kayatna a sawen, saan unay a mangipanamnama ita ti degree program ti nasayaat nga empleo ta napili ti sistema. Agpatingga laeng iti masasao a job order ti pakastrekan ngem inton madanon ti saltek ti kontratam, mayatka man ken madika, pumatallikudka ta sumublat met nga umentra ti sabali.
Ita a bulan ti Marso, dupudop dagiti agturpos kadagiti nadumaduma a kolehio ken unibersidad a mapan agmartsa ken umawat iti diplomada iti entablado. Iti baet ti amin, ania ti agur-uray a masanguanan dagitoy a nagturpos a kasupapak ti makabibineg a kinapudno? No awan ti mastrekan, kaasitgan a kamang ti agabrod. Nakisang ti oportunidad iti mastrekan a trabaho iti pagilian. Mangnamnama dagiti nagannak ti pannakayusar ti anakda ti naadalda. Ngem agingga ita, ti kinakirang ti panggedan pay laeng ti problema a narigat a solusionan!
Maysa koma nga alternatibo a wagas ti pangep-ep kadaytoy a problema ket ti panagbasada iti bokasional wenno teknikal a kurso a mabiit a maileppas.
No apay ketdi a nakirang ti agduyos kadagitoy a kurso ket daytoy ti epektibo a sungbat iti kinakisang ti panggedan? Ania la unay ti ayatenda kadagiti kurso nga adalenda iti uppat a tawen? Tapno maawaganka iti propesional? Mistro, inginir, mam, sir?
Iti kabiit ti tiempo a leppasen ti ababa a kurso, namanta walo a kurso ti leppasem iti uppat a tawen a panagkolehiom. Paggigiddanem nga isapul ket “jack of all trades” a kunadan dayta.
Adda am-ammomi a nag-maestro ngem nagbasa ti tailoring. Idi nagretiro, ti agdait ti inapirmaranna. Lumaklakay ngem mas produktibo. Gapu iti laingna nga agdait, pasaray bukel nga eskuelaan ti agpadait ti uniporme kenkuana. Napigsa ti sapulna. Pang-alawansna laengen ti pensionna.
Ti imasna, nangpili met iti katakunaynayna iti maikadua a gundaway a dumadait met. Mayat ti danggayda nga agassawa. Naballigi ti panagdaitda.
Adda pay am-ammomi a nagadu ti adalna a short courses. Ammona ti agmaneho, agmekaniko, ag-computer, aguggor iti heavy equipment kas iti buldoser, pay loader, grader, dump truck, ken back hoe. Kadarato madanon ti lay-off, saan a maikkat. Ibati latta ti boss-na gapu ta kasapulanda ti sabali nga abilidadna. Adu ti maitulongna iti opisinada ken ti boss-na isu a mailalaanda ta nausar-mapagkurrina dagiti sagbibiit nga inadalna!
(Adda tuloyna)


text:
Alas onse ti rabii. Nalamiis ti pul-oy ti angin nga aggapu iti baybay ti Nangalisan, Santa Lucia, Ilocos Sur. Natalna ti aglawlaw malaksid dagiti kuriat nga umariwawa iti asideg ti kabalbalayan. Nailibayen dagiti bumarangay.
Ngem adda dua a parsua a siririing pay iti dayta nga oras, ni Manong Nato Cortez ken ni Manong Ram Domingo.
Makumikom ni Manong Nato nga agisubsubo kadagiti unas iti dadapilan idinto nga iturturong ni Manong Ram ti kuliglig nga agrikrikos iti dadapilan. Madingpil dagiti unas tapno maala ti bennal a lutuenda a tagapulot.
Agarup alas dos y media ti parbangon idi malpasda a madapil dagiti unas. Inkabilda ti bennal iti baldi a naisaang iti paglutuan.
Idi napasgedan ti paglutuan babaen kadagiti naibilag nga usang, immun-unan a naturog ni Manong Nato. Ni Manong Ram ti nabati a mangsungrod iti paglutuan. Masapul a di agsardeng ti apoyna bayat a nakasaang ti bennal.
Alas otson ti bigat idi masarutsot a simmangpet da Arsenio Pimentel, Florencio Pimentel, Romeo Resomadero, Ariel Angala ken Efren Angala, Herminio Hailar, Arnold Sodico, Bal Pimentel, ken Recto Domingo III. Kaudian a simmangpet ni Tang Rufino Cortez, kalakayan iti grupo nga agtawen iti 73.
Iti daytoy a bigat, naituding nga agluto ni Manong Nato ti tagapulot, ket dagitoy kalugaranna ti tumulong kenkuana.
Aramidenda manen ti kaugalian ni Ilokano a maaw-awagan iti ammoyo.
Idi agburbureken ti bennal, nangkaud ni Arnold iti bassit sana impatedted iti tabo nga adda naggianna a danum. Innalana met laeng nga insigida ti naipatedted, piniritpiritna a pinagtimbukel sana imbansag iti iking ti balde. Nanaltuok ti bennal sa naburak. Kayatna a sawen, mabalinen ti bennal a maaramid a tagapulot wenno balikutsa.
Insigida, insimpa dagiti dumadapil dagiti tallo a dadakkel a sinublan. Tunggal sinublan, uppat a tao ti nangrikos. Adda nagiggem iti pala a para kiwar. Adda met nagiggem iti darusdos a para karos.
Idi naikabil ti nabara a bennal iti sinublan, limmuag nga insigida ket nagpangato. Ngem sakbay nga agluppias ti bennal maysa kadagiti dumadapil ti nangtudok iti tengnga tapno ageppes. Kiniwarkiwarda a pagbabaawanna.
Iti panagbaaw ti bennal, nalaklakan ti panakaipilotna iti sinublan. Simmublat dagiti nakaiggem iti darusdos ket kinarusda ti naipigket iti sinublan. Kastoy a kastoy ti garaw. Awan sarday—masapul a diretso tapno napintas ti maaramid a tagapulot.
Kalpasan ti nakurang 30 a minutos, ti ngumisit itay nga agburburek a bennal ket nagbalinen a maris balitok a tagapulot.
Daytoy ti tagapulot a naaramid babaen ti inammoyo dagiti taga-Nangalisan. Bimmalitok a nasam-it a produkto a naaramid babaen ti panagkikinnaarruba.
AMMOYO
Kadagiti dadduma, awaganda ti ammoyo iti tagnawa. ‘Bayanihan’ met kadagiti Anggalog. Ti ammoyo ket panagtitinnulong iti trabaho dagiti agkakaarruba wenno agkakalugaran a saan nga agur-uray iti bayad wenno tangdan. Boluntario a panagsisinnaray a mangileppas iti maysa a trabaho uray awan panangdan ti agpatrabaho.
Maysa a tawid a galad a nagsayaat koma a mataginayon.
Manmanon a masarakan daytoy a kaugalian nangruna kadagiti adda iti urban areas wenno siudad. Nupay kasta, naruay pay laeng daytoy a maar-aramid kadagiti away wenno barrio iti Ilokandia.
Masansan nga agiinnamoyo dagiti agkakalugaran no adda matrabaho a pakasapulan iti adu a tattao, kas koma iti pannakabangon ti maysa a balay, wenno adda agkasar wenno natayan iti maysa a barangay. Adda dagiti matudingan a mangbangon iti sarpaw, sabali dagiti agparti iti baboy, kadawyan a bagi dagiti babbai ti aginnaw kadagiti plato ken lunglongan, ken dadduma pay a trabaho a kasapulan. Boluntario amin dagitoy. Awan ti matangdanan.
Malagipko idi ubingak pay, binagkatda ti kubo ti apongko a Tonying sada inyalis iti sabali a disso. Aduda idi a nangbagkat. Adda natudingan a paraiturong kadagiti lallaki a nangassiw iti balay.
Idi nalpas, nagparti ni apong iti kalding, nangipatakder iti sammigel, ket dagitoy ti nagbalin nga agas ti bannog dagiti kalugaranna a timmulong iti pannakaiyalis ti kubona.
(Adda tuloyna)


text:
Friday, February 6, 2015
CABUGAO SOUTH CS, TOP 7 ITI DIVISION MATH CHALLENGE
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti 2015 Division Math Challenge iti amin a Distrito ti DepED-Ilocos Sur idi Pebrero 3, 2015 iti Sta. Lucia North Central School, Sta. Lucia, Ilocos Sur.
Sakbayna, naarisit babaen iti Division Office ti dua a contestant/ubbing iti Grade 1, Grade 2 ken Grade 6 iti tallo nga eskuela ti DepED Cabugao a mangibagi ti ili kadaytoy a paeksamen: Cabugao South Central School (Grade II- dua nga ubbing); Cabugao North Central School (Grade I- dua nga ubbing); Sagayaden Elementary School (Grade VI- dua nga ubbing) ken kinuyog ida da Mrs. Nora Quibilan, Math District Coordinator ken kakaduana a mangisursuro a da Mrs. Cheryll Ann S. Navarro ti Cabugao South Central School; Mr. Gilbert Asuncion, Sagayaden Elementary School ken ni Mrs. Evelyn Suetos iti Cabugao North Central School.
Kalpasan iti nadakamat a pakontes, nagun-od ti Cabugao South Central School Contestant ti maika-pito (Top 7) a puesto iti Standing ti 25 a DepED District ti Ilocos Sur Division, maika-9 ti Cabugao North Central School Contestant ken maika-17 ti Sagayaden Elementary School Contestant. # (Web In-Action)
Sakbayna, naarisit babaen iti Division Office ti dua a contestant/ubbing iti Grade 1, Grade 2 ken Grade 6 iti tallo nga eskuela ti DepED Cabugao a mangibagi ti ili kadaytoy a paeksamen: Cabugao South Central School (Grade II- dua nga ubbing); Cabugao North Central School (Grade I- dua nga ubbing); Sagayaden Elementary School (Grade VI- dua nga ubbing) ken kinuyog ida da Mrs. Nora Quibilan, Math District Coordinator ken kakaduana a mangisursuro a da Mrs. Cheryll Ann S. Navarro ti Cabugao South Central School; Mr. Gilbert Asuncion, Sagayaden Elementary School ken ni Mrs. Evelyn Suetos iti Cabugao North Central School.
Kalpasan iti nadakamat a pakontes, nagun-od ti Cabugao South Central School Contestant ti maika-pito (Top 7) a puesto iti Standing ti 25 a DepED District ti Ilocos Sur Division, maika-9 ti Cabugao North Central School Contestant ken maika-17 ti Sagayaden Elementary School Contestant. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:58 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
CANDON CITY – Dua nga ili iti upland municipalities ti kaudian a naikkan iti ancestral domain titling.
Kinuna ni Atty. Marvin Biligan, agdama a provincial director ti National Commission on Indigenous People (NCIP), a sipud pay idi 2004, naikkan iti sertipiko iti ancestral domain title ti ili ti Sugpon ken Alilem.
“Naited daytoy tapno masigurado ti seguridad dagiti ancestral land dagiti katutubo ket saanton a basta agbasakbasak dagiti migrants ken dagiti agminas a korporasion,” kinuna ni Biligan.
Inlawlawagna a saanton a basta makitungtong lattan dagiti minasan wenno korporasion iti mayor wenno gobernador ket mabalindan ti mangigannuat iti aniaman nga operasion wenno panagminas wenno aggian iti maysa a komunidad no di kasapulan pay ti pammalubos ti katutubo .
Kinuna ni Biligan a sumarsaruno ti San Emilio a turongenda nangruna ta adda metten pondo para iti daytoy a gannuat.
“Madama ti panangaramidmi iti action planmi ket umun-una ti San Emilio,” impakaammo ni Biligan idinto nga innayonna a sumarsarunonto ti Cervantes.
“Agarup P500,000 ti naipuntiriami a pundo para iti daytoy a gannuat ngem saan a gulpi a maited, inlawlawag ni Biligan.


text:
CANDON CITY – Maysa a lakay ti nahold-ap iti nasapa a bigat iti uneg ti pagtaenganna itay nabiit.
Hinold-ap dagiti di pay nabigbig a suspek ni Trovador Mati, 81, agnaed iti San Isidro, Candon City, iti agarup alas 6 ti bigat ket intarayda ti kuartana ken ti kotsena.
Naammuan iti imbestigasion ti polis a linuktan ti biktima ti ridaw ti balayna gapu iti panagtuktok dagiti dua a suspek ngem dita metten a pinaturonganda iti paltog sada imbaga iti hold-ap.
Pinadas ti biktima nga agawen ti cal. 45 a paltog dagiti suspek a puon ti pimmutokanna. Ginuyod dagiti suspek ti biktima iti uneg iti kuarto, sada siniglotan ti saka ken imana ken binedbedan ti bibigna.
Kinasakas dagiti suspek ti P4,000 a linaon ti petaka ti suspek sada intaray ti kotsena a Toyota Altis.
Natakuatan laengen panagtakaw idi sumrek ti babaonen ket nakitana a nakatali ti lakay.


text:
Umadalemen ti rabii ngem nagtuloy latta ti panagginom dagiti kakaduak. Nakapamimpat metten a kopita ti inyawat ni Menchu kaniak nga inumek. Ngem inlibasko nga impattog iti likudak. Bassit laeng ti ininomko ngem nakalablabbagan ti rupak. Nupay kasta, nasimbeng pay laeng ti panunotko. Diak kayat a mabartekak.
Insingasing ni Arnel ti ipapanmi iti igid ti baybay. Nakipatang iti maysa nga agindeg ket nagpaitulod iti pagtungo. Dagitoy ti pinagtutuonmi sami sinungrodan. Madamdama, dimmarangen dagiti kayo.
Pinagtokar ni Arnel ti portable nga MP3na. Pimmalallailang ti garampang a tokar.
Linawlawmi ti apuy. Pares-pares. Idi maibbus ti sangakahon a serbesa, nagpaala manen ni Arnel.
Nasiputak nga adda ilalaokda iti inumenda a kasla tableta. Uray dagiti kaduak a babbai, uminomda metten iti serbesa.
Inyopresarandak ngem nagkitakitak. Suspetsak a pagparugso ti ilalaokda iti inumenda.
Apo Dios, ania daytoy naserserrekko? nakunak iti nakemko.
Pagammuan, timmakder ni Nik-Nik ket rinugianna ti naglung-ay iti sanguanan ti boy friendna. Agkatkatawa a nangpatakder kenkuana. Inlagidlagid ni Niknik ti bagina iti bagi ti boy friend sa agkatawa nga umadayo no panggep daytoy nga arakupen.
“Awan, dika makakemmeg gayam, lakay!” inkantiaw dagiti lallaki.
Kasla namagneto ti matak ken ni Nik-Nik. Kasla diak patien a kastoy ti garaw ni Nik-Nik ita ta nakainomen. Awanen ti inhibition kenkuana. Nagpukawen ti bainna. Siguraduek a ti inlaokda a tableta iti inumenda ti makagapu.
Natukmaan ti kaparehana ni Nik-Nik ket inarakupna bayat a kinumpasanda ti tokar. Ad-adda itan ti durog dagiti kakaduami.
“Sige, make the night hot, bebi!” inlaaw ni Rodel. Nariknak ti dakulapna a naipatay iti luppok. Diak intaltalek idi damo ngem idi mangrugi nga agdakiwas, inwalinko ti dakulapna.
“Ops, nakidiaske a dakulap ta sabali metten ti pagdakiwasanna,” inggarakgak ni Rodel.
Kimmayakayak.
Iti sanguananmi, pumarpardas itan ti panagkuti ti patong ni Nik-Nik iti panangkumpasna iti pumarparagsit a tokar.
Madin ti agparparikna kaniak. Saanen nga ordinario laengen a beach party daytoy nakailaw-anak – maysan a sex orgy!
Iti masikigak, saanen nga agbuybuya dagiti kakaduak. Aggiinnarakupen ken aggiinnagekdan.
Agkatkatawa ni Nik-Nik a rimmuar iti ummong ket nagtaray nga agturong iti baybay. Kinamat ti bfna. Nangegmi ti panagikkis ni Nik-Nik, sa simmaruno ti panaggarikgikna. Madamdama, awanen ti mangegmi.
Kasla daytan ti signal a timmakder dagiti kakaduak ket tinukmaanda dagiti kaparehada. Pares-pares dagitoy nga inalimon ti kasipngetan. No napananda, daytan ti diak ammo.
Nabatikami ken ni Rodel. “Uminomta pay,” kinunana.
“N-napananen dagiti kakaduata?”
“Iti daytoy a kanito, bukbukoddan ti lubong!” kinuna ni Rodel. “Duata laengen a nabati. Bukodanta metten ti lubongta!”
(Maigibusto)


text:
Pisika
Ti piksika (manipud iti Taga-ugma a Griego: φύσις physis "katutubo") ket maysa a masna a siensia a maipanggep ti panagadal iti banag[1] ken ti bukodna a panaggunay babaen ti limbang nga oras, a mairaman dagiti mainaig a konsepto a kas ti enerhia ken puersa.[2] Iti nalawlawa pay, daytoy ket ti sapasap a panagusig iti katutubo, a maaramid tapno maawatan ti panagtignay a sitatakneng iti law-ang.[3][4][5]
Ti pisika ket isu ti kadaaanan nga kadagiti akademia a disiplina, a baka isu daytoy ti kadaana babaen ti pannakairamanna iti astronomia.[6] Kadagiti napalabas a milenio, ti pisika ket paset iti masna a pilosopia a mairaman ti kimika, ken dagiti pudno a sanga iti matematika, ken biolohia, ngem idi panawen ti Sientipiko a Rebolusion idi maika-16 a siglo, dagiti masna a siensia ket rimsua a kas maysa a naisangsangayan a programa ti panagsukisok iti bukodda a karebbengan.[7] Ti pisika ket ket maisabsabat kadagiti adu a interdisiplinario a luglugar ti panagsukisok, a kas ti biopisika ken kabuklan a kimika, ken dagiti pagbeddengan iti pisika ket saan a nainget a naipalpalawag. Adu dagiti kapanunotan iti pisika a kadawyan a mangipalawag ti kamasapulan a mekanismo kadagiti sabsabali a siensia, bayat nga agluklukat kadagiti baro a adalanan iti panagsukisok kadagiti lugar a kas iti matematika ken pilosopia.
Ti pisika ket nakaaramid kadagiti naimudingan a parawad babaen ti panakaparang-ay kadagiti baro a teknolohia a rimsua manipud kadagiti teoretika a naparang-ay. Para iti kas pagarigan, dagiti panagrang-ay iti panakaawat iti elektromagnetismo wenno nuklear a pisika ket nagitulod ti dagus a panagrang-ay kadagiti baro a produkto a dramatiko ti pannakatranspormana iti moderno nga aldaw ti kagimongan, a kas dagiti telebision, dagiti kompiuter, dagiti domestiko nga aparato, ken dagiti nuklear nga armas; ti panagrang-ay iti termodinamiko a nagitulod ti panagrangrang-ay iti industrialisaaion; ken dagiti panagrang-ay iti mekaniko ket nagiparegget ti panagrangrang-ay iti kalkulo.
Dagiti linaon
- 1 Pakasaritaan
- 2 Pilosopia
- 3 Dagiti bugas a teoria
- 4 Pakaikabagian kadagiti sabali a paset
- 5 Panagsukisok
- 6 Dagiti nagibasaran
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
A kas ti naipakaammo dita baba, dagiti pamay-an a nausar ti pannakaawat ti panagkukua iti masna a penomena ken dagiti nagbanaganda ket timmaud manipud iti pilosopia, a nain-inut a sinukatan babaen ti masna a pilosopia ken ti masna a siensia, ken ti isasangpet iti moderno a pannakkonsepto iti pisika.
Ti masna a pilosopia ket adda dagiti nagtaudan idiay Gresia idi panawen ti Arkaiko a panawen, (650 BCE – 480 BCE), nga idi dagiti Pre-Sokratiko a pilosopo a kas ni Thales ket saan a namati kadagiti nalatak a masna, relihioso wenno mitolohiko a panangipalpalawag para iti masna a penomena ken nagiproklema a ti tungngal maysa a pasamak ket addaan iti masna gapuanan .[8] Nagitukonda kadagiti kapanunotan a napasingkedan babaen ti panagrason ken panagpalpaliiw ken adu kadagiti bukodda a hipotesis ket napaneknekan a nagballaag kadagiti eksperimento,[9] kas pagarigan ti atomismo.
Ti masna a siensia ket naiparang-ay idi idiay Tsina, India ken kadagidiay Islamiko a kalipato, idi nagbaetan ti maika-4 ken maika-10 a siglo BCE. Dagiti kaadu deskripsion ket nagbalin a nadayeg kadagiti pisiko ken astronomo, kas pagarigan ni Archimedes iti pagturayan iti mekanika, estadistika ken hidrostatika. Ti eksperimental a pisika ket naipayaammo iti panageksperimento ti kapanggepan kadagiti estatiko babaen ti mediebal a Muslim a pisiko a kas ni al-Biruni ken Alhazen.[10][11]
Ti klasiko a pisika ket nagbalin a naisina a siensia idi dagiti nasapa a moderno a Europeano ket nagus-usarda kadagitoy nga eksperimento ken kadagiti kaadu a pamay-an tapno maduktalanda ti tattan a makunkuna a ti linlinteg iti pisika.[12][13] Ni Kepler, Galileo ken naisangsangyan a ni Newton ket nakaduktal ken nangitipon kadagiti sabsabali a linlinteg iti panaggunay.[14] Idi panawen ti industrial a rebolusion, idi immadu ti pannakasapul ti enerhia, ket immadu met dagiti panagsukisok, a daytoy ti nagiturong ti panakaduktalan kadagiti baro a linteg iti termodinamiko, kimika ken elektromagnetiko.
Ti moderno a pisika ket nagrugi kadagiti obra ni Einstein kadagiti relatibidad ken kaadu a pisika.
Pilosopia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti adu a pamay-an, ti pisika ket naggapu manipud iti taga-ugma a Griego a Pilosopia. Manipud ti immuna a panagpadas ni Thales ti panagidasig kadagiti banag, aginggana ti panagikkat ni Democritus a dagiti banag ket nasken a maipabassit iti di-naidumaduma a kasasaad, ti Ptolemaiko nga astronomia iti maysa a kristalino a pirmamento, ken ti libro ni Aristoteles a Pisika (iti maysa a nasapa alibro iti pisika, a nagipadas ti panagusig ken panagilawlawag iti panaggunay manipud iti maysa a pilosopo a kapanunotan), dagiti nadumaduma a Griego a pilosopo ket nakaparangayda kadagiti bukodda a teoria iti katutubo. Ti pisika ket ammo idi a kas timasna a pilosopia aginggan idi maika-18 a siglo.
Babaen ti maika-19 a siglo ti pisika ket naibanaganen a kas maysa a disiplina a naisangsangayan manipud iti pilosopian ken dagiti sabsabali a siensia. Ti pisika, a kasla dagiti sabsabali a siensia, ket agtalek iti pilosopia iti siensia tapno makaited iti makaanay a deskripsion iti sientipiko a pamay-an.[15] Ti sientipiko a pamay-an ket agaramat iti maysa a priori a panagrason ken ti pay maysa a posteriori a panagrason ken ti panagusar ti Bayesian nga inperensia tapno marukod ti kammapategan iti naited a teoria.[16]
Ti pannakaparang-ay iti pisika ket nakasungbat kadagiti adu a saludsod dagiti nasapa a pilosopo, ngem dagitoy ket nakaparsua met kadagiti baro a saludsod. Ti panagadal iti pilosopiko a sayasay a nakapalikmut iti pisika, ti pilosopia iti pisika, ket mangiraman kadagiti sayasay a kas ti kasasaad iti limbang ken oras, determinismo, ken metapisikal a kapanunotan a kas ti emperismo, naturalismo ken realismo.[17]
Adu kadagiti pisiko ket nagsurat kadagiti kapanggepan ti pilosopiko a nagbanagan kadagiti obrada, a kas ni Laplace, a nagipatakder ti gapuanan a determinismo,[18] ken Erwin Schrödinger, a nagsurat iti kuantum a mekanika.[19] Ti matematiko a pisiko a ni Roger Penrose ket tinawtawagan idi a ti Platonista babaen ni Stephen Hawking,[20] ti maysa a kapanunotan ni Penrose a pinatungtunganna iti librona, Ti Dalan iti Kinapudno.[21] Ni Hawking ket tinawtawagna ti bagina a kas ti maysa a "di-mababain a reduksionista" ken sumupsuiat kadagiti kapanunotan ni Penrose.[22]
Dagiti bugas a teoria[urnosen | urnosen ti taudan]
Nupay ti pisika ket mangidatar kadagiti nawatiwat ken nadumaduma a sistema, adda dagiti teoria nga ususaren kadagiti amin a pisiko. Tunggal maysa kadagitoy a teoria ket naekperimento a nasubokan kadagiti adu a bilbilang ken nabirukan nga husto a kas maysa a panagpattapatta iti katutubo (a adda iti naisangayan a turayan ti kinapudno). Kas pagarigan, ti teoria iti klasiko a mekanika ket husto nga inpalpalawaganna ti panaggunay dagiti banag, no met laeng dagitoy ket dakdakelda ngem dagiti atomo ken aggungunayda a basbassit ngem ti pardas iti lawag. Dagitoy a teoria ket agtultuloy kadagiti aktibo a lugar ti panagsukisok, ken ti naisangayan nga aspeto iti klasiko a mekanika a makunkuna a kas ti gulogulo a naduktalan idi maika-20 a siglo, tallo a siglo kalpasan ti kasisigud a pagannurotan iti klasiko a mekanika babaen ni Isaac Newton (1642–1727).
Dagiti sentro a teoria ket importante a ramramit para iti panagsukisok kadagiti naipangpangruna a topiko, ken dagiti sinoman a pisiko, uray no sabsabali ti panakaipangpangrunada, ket manamnama dagitoy a lireradoda kadagitoy. Dagitoy ket mairaman dagiti klasiko a mekanika, kuantum a mekanika, termodinamiko ken estadistika amekanika, elektromagnetismo, ken espesial a relatibidad .
Klasiko a pisika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klasiko apisika ket mairamn ti tinawtawid a sangsanga ken dagiti topiko a nabigbigan ken dagiti naparang-ay sakbay ti rugi ti maika-20 a siglo a dagiti klasiko a mekanika, akustika, optika, thermodynamika, ken elektromagnetismo. Ti klasiko a mekanika) ket maipanggep kadagiti bagi nga inaramid babaen dagiti puersa ken dagiti bagbagi ti panagggunay ken mabalin a mabingbingay kadagiti estatika (panagadal kadagiti puersa iti maysa a bagi wenno bagbagi nga agtaltalna), kinematika (panagadal ti panaggumay nga awan ti pnakaraeman ti gapuanan), ken dinamikas (panagadal ti panaggunay ket dagiti puersa a mangarig ti daytoy); ti mekanika ket mabalin pay a mabingbingay iti natangken a mekanika ken agayos a mekanika (a naamaamo dagitoy a kas ti agtultuloy a mekanika), inaudi ket mangiramraman kadagiti sanga a kas ti hodroestatika, hidrodinamika, aerodinamika, ken pneumatika. Ti akustika, ti panagadal ti uni, ket kanayon a maikapanunotan a sanga ti mekanika gaputa ti uni ket gapuanan ti panagggunay dagiti partikula ti angin wenno banag a pagbanagan ti allon ti uni ken mabalin a maipalawag iti termino dagiti linteg ti mekanika. Dagiti kangrunaan a moderno a sanga ti akustiko ket ti ultrasonika, ti panagadal dagiti allon ti uni ti nanagato a prekuensia ti labes ti sakup ti panakangeg ti tao. Ti optika, ti panagadal ti lawag, ket saan laeng a maipanggep ti makita a lawag ngem ti pay inpraroho ken ultrabioleta a radiasion, a mangipakita kadagiti amin a penomena ti makita a lawag malaksid ti bisibilidad, a kas ti, panagballatek, repraksion, panaglapped, dipraksion, panakaiwarwaras, ken polarisasion ti lawag. Ti pudot ket maysa apornma ti enerhia, ti akin-uneg nga enerhia a tagikua baben dagiti partikula a binukel dagiti sustansia; ti termodinamika ket maipanggep kadagiti pannakaibagian a nagbaetan ti pudot ket dagiti sabali a porma ti enerhia. Ti elektrisidad ken magnetismo ket naadadal idi a kas agmaymaysa a sanga ti pisika manipud idi nadekket a panakaikapet a nagabetanda ket naduktalan idi nasap a maika-19 a siglo; ti maysa nga ayus ti elektrisidad ket mangited ti magnetiko a lugar ken ti agbalbaliw a magnetiko a lugar ket mangipartuat ti ayus ti elektrisidad. Ti Elektroestatika ket maipanggep kadagiti elektrisidad a karga a nakatalna, ti elektrodinamika nga adda ti aggungunay a karga, ken magnetoestatika nga adda kadagti magnetiko nga ungto a nakatalna.
Moderno a pisika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klasiko a pisika ket sapasap a maipanggep ti banag ken enerhia iti normal a gantingan ti panagpalpaliiw, bayat a ti kaaduan ti moderno a pisika ket maipanggep ti panagkukua ti banag ken enerhia babaen kadagiti nakaro a kasasaad wenno iti dakkel unay wenno bassit unay a gantingan. Kas pagarigan, ti atomiko ken nuklear a pisika ket ti panagadal ti banag kadagiti kabasiitan a gantingan a dagiti kimiko nga elemento ket mabalin a mailasin. Ti pisika dagiti elementario a partikula ket adda pay basbassit a gantingan, gapu ta daytoy ket maipanggep ti kangrunaan a paspaset ti banag; daytoy a sanga ti pisika a makunkuna pay a kas ti nangato nga enerhia a pisika gapu ti kangato unay nga enerhia ti nasken a makapataud kadagiti adu a kita ti partikula kadagiti dakkel a pagipardasan ti partikula. Iti daytoy a gantingan, ti ordinario, ti sentido komon a pakinakem ti limbang, oras, banag, ken enerhia ket saanen nga umiso.
Dagiti kangrunaan a teoria ti moderno a pisika nga ket mangited ti maysa a sabali a ladawan dagiti konsepto ti limbang, oras, ken banag manipud iti nairepresenta ti klasiko a pisika. Ti kuantom a teoria ketmaipanggep ti mapagtalken, ngem ti agnanayon, a katutubo kadagiti adu a penomena iti agpang ti atomiko ken suatomiko, ken ti adda a komplementario nga aspeto dagiti partikula ken dagiti allon iti deskripsion kadagiti kasta a penomena. Ti teoria itirelatibidad ket maipanggep ti deskripsion ti penomena a maaramid ti maysa a kuadro iti reperensia a daytoy ket aggungunay iti respeto ti agpalpaliiwr; ti espesial a teoria iti relatibidad ket maipanggep ti agpapada a panaggunay iti nalinteg a linia ken ti sapasap a teoria iti relatibidadr iti naipardasan apanaggunay ken ti panakaikapetna iti grabitasion. Dagitoy dua a kuantom a teoria ken dagiti teoriada ti relatibidad ket makabiruk kadagiti pakaipakatan kadagiti amin a lugar ti moderno a pisika.
Paggiddiatan ti klasiko ken moderno a pisika[urnosen | urnosen ti taudan]
Bayat a ti pisika ket mangipaturong ti panakaduktal kadagiti naisangalubongan a linlinteg, dagiti teoriana ket naisanlad kadagiti nalitnaw a pagturayan iti panakayatanup. A dagiti linteg iti klasiko a pisika ket pudno a mangipalpalawag kadagiti sistema a ti kinaipangpangruna ti kaatiddog ti gantingan ket dakdakkel ngem ti atomiko a gantingan ken dagiti panaggunay ket nabunbuntog ngem ti pardas iti lawag. Iti ruar iti daytoy a pagturayan, dagiti napalpaliiw ket saanda a maipada kadagiti naipadto. Ni Albert Einstein ket nagiparawad iti pagsukogan iti espesiala relatibidad, a angsukat kadagiti kapagarupan ti patingga nga oras ken limbang nga adda ti limbang nga oras ken mangipalubos iti napudno a panangipalpalawag kadagiti sitema a nangbukel nga adda kadagiti kapardas a gangani kapadpada ti pardas titi lawag. Ni Max Planck, Erwin Schrödinger, ken dagiti dadduma pay ket nangipaammo ti kuantuma mekanika, ti maysa a mabalina akapanunotan kadagiti partikula ken panagitignay a mangpalubos iti napudno a panagipalpalawag kadagiti atomiko ken subatomiko a gantingan. Kalpasan daytoy, ti teoria tikuantuma lugar ket nagitipon ti kuantuma mekanika ken espesial a relatibidad. Ti sapasap a relatibidad ket nagpalubos ti dinamiko, a killo ti limbang nga oras, a dagiti nawatiwat a sistema ken dakkel a gantingan a patakder iti law-ang ket mabalin ken nasayaat a maipalpalawag Ti sapasap a relatibidad ket saan pay a naitiptipon kadagiti sabsabali a kammasapulan a deskripsion; adda dagiti nadumaduma a kandidato kadagiti kuantum a grabidad ket agdama a maparparang-ay.
Pakaikabagian kadagiti sabali a paset[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti matematika iti lengguahe nga inusar par iti kompakto a pannakailawlawag ti urnos ti katutubo, a naipangpangruna dagiti linteg ti Pisika. Daytoy ket inmatangan ken inpatakderan babaen ni Pythagoras,[23] Ni Plato,[24] Ni Galileo,[25] kenni Newton.
Dagiti teoria ti pisika ket agus-usar ti Matematika[26] tapno makagun-od ti urnos ken makaited dagiti napudno a pagannurotan, ti pudno wenno nakarkulo a panakailawlawagan, panakaaduan a nagbanagan ken dagiti maipadto. Dagiti resulta ti eksperimento iti pisika ket dagiti numerikal a panagrukod. Technologies based on Mathematics, kasla ti panagbilang ket nakaaramid ti panagbilang a pisika a kas maysa nga aktibo a lugar ti panagsukisok.
Ti ontolohia ket maysa akasapulan para iti Pisika, ngen saan a para iti Matematika. Ti kayatna a sawen daytoy ket ti Pisika ket patingga a maipanggep ti panangipalpalawag ti pudno a lubong, bayat a ti Matematika ket maipanggep kadagiti narikut a maawatan a tabas, uray pay ti labes ti pudno a lubong. Nga isu a dagiti panakaisao ti Pisika ket sintetiko, bayat a ti matematika ket analitiko. Ti matematika ket aglaon kadagiti pangipagarupan, bayat a ti Pisika ket aglaon kadagiti teoria. Dagiti Matematika a maisao ket nasken laeng a lohikal a napudno, bayat a dagiti padto ti Pisika a maisao ket nasken a maipada kadagiti napalpaliiw ken eksperimental a datos.
Ti pannakailasin ket nalawag, ngem saan a nalaka makitkita. Kas pagarigan, ti Matematiko a Pisika ket isu ti pannakaipakat ti Matematika iti Pisika. Dagiti pamay-anna ket Matematiko, ngem ti suhetona key Pisikal.[27] Dagiti parikut iti daytoy a paset ket mangrugi ti maysa a "Matematika a modelo ti Pisikal a kasasaad" ken maysa a "Matematika a panagipalpalawag iti Pisikal a linteg". Kadagiti amin a maisao ti matematika a maus-usar para iti pakailawlawagan ket adda ti narigat a mabirukan a Pisikal a kayatna a sawen. Ti kamaudian a pakailawlawagan ket adda ti nalaklaka a mabirukan a kayatna a sawen, gapu ta daytoy ti birbiruken ti agsulsolbar.
Ti pisika ket sanga ti kammasapulan asiensia, a saan a ti maaramat a siensia.[28] Ti pIsika ket makunkuna pay a kas "ti kammasapulan a siensia" gapu ti suheto ti panagadal kadagiti amin a sanga ti masna asiensia a kas ti Kimika, Astronomia, Heolohia ken Biolohia ket pawpawilan babaen dagiti linteg ti pisika.[29] Kas pagarigan, ti Kimika ket ti panagadal kadagiti tagikua, patakder, ken panagsumamay iti banag (ti naipatengnga nga isip ti kimika iti atomiko a gantingan ket ket mangilasin daytoy manipud iti pisika). Dagiti patakder ket maporma gapu ta dagiti partikula ket magipeksada kadagiti elektriko a puersa iti tunggal maysa kaniada, dagiti tagikua ket mairaman ti maipapan ti bagi a pannakaidasig ti naited a sustansia, ket ti panagsumamay ket nabebedan babaen kadagiti linteg ti pisika, kasla ti konserbasion ti enerhia, masa ken karga.
Ti Pisika ket maipakat kadagiti industria a kas ti inhiniera ken medisina.
Pannakaipakat ken inpluensia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naipakat a pisika ket isu ti sapasap a termino para iti panagsukisok ti pisika a maipanggep para iti naisangsangayan a panagusar. Ti kurikulum ti naipakat a pisika ket kadawyan nga aglaon kadagiti bassit a klase iti naipakat a medisina, a kas ti heolohia wenno elektriko nga inhinniera. Daytoy ket kadawyan a maigiddiat manipud iti inhiniera gaputa ti mangipakat a pisisista ket baka saan nga agdardaremdem maysa a naisangsangayan a banag, ngem agus-usar ti panagsukisok ti pisika nga adda ti gandat a mangparang-ay ti baro a teknolohia wenno panagsolbar kadagiti parikut.
Daytoy nga arngian ket kapadpada ti naipakat a matematika. Dagiti mangipakat a pisisista ket mabalin pay nga interesadoda iti panagusar ti pisika para iti sientipiko apanagsukisok. Kas pagarigan, dagiti tao nga agobobra ti pagipardasan a pisika ket mabalinda nga agsukisok kadaghiti nasaysayaat a panagduktal kadagiti partikula para iti panagsukisok ti teoretiko a pisika.
Ti pisika ket kaaduan a maus-usar iti inhinniera. Kas pagarigan, ti estatiko, maysa asubpaset iti mekanika, ket maus-usar iti panagipatakder kadagiti rangtay ken dagiti nadumaduma apatakder. Ti panakaawat ken panagusar ti akustika ket nagbanagan kadagiti nasaysayaat konsierto a pagkantaan; a maipada pay, ti panagusar kadagiti optika a mangpartuat kadagiti nasaysayaat a ramit ti optiko. Ti panakaawawat ti pisika makapabalin kadagiti napudpudno a simulador ti panagpatayab, video nga ay-ayam, ken dagiti pelikula, ken kadawyan a kammasapulan iti porense a panagusig.
Ti kaadda ti pagalagadan a konsenso a dagiti linteg ti pisika ket unibersal ken san nga agbalbaliw manipud kadagiti napalabas a panawen, ti pisika ket mabalin a mausar ti panagadal kadagiti banag a nailubnak ti panakaidudua. Kas pagarigan, ti panagadal ti taudan ti Daga, ti sinoman ket mabalinda nga imodelo ti masa ti Daga, temperatura, ken ti gatad ti panagtayyek, kadagiti napalabas a panawen. Daytoy ket makapabalin para iti simulador iti inhenniera a mangpapardas kadagiti baro a panagrang-ay ti teknolohia.
Ngem adu pay dagiti interdisiplinaridad a pamay-an dagiti pisisista ken adu pay dagiti nangruna a paset a naimpluensian babaen ti pisika, a kas ti, paset iti ekonopisika ken sosiopisika.
Panagsukisok[urnosen | urnosen ti taudan]
Sientipiko a pamay-an[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pisisista ket agus-usarda ti maysa a sientipiko a pamay-an tapno masubokanda ti panakaumisu ti maysa a pisikal a teoria, nga agus-usar ti naipamay-ay nga arngian tapno maipada dagiti pagbanagan ti maisalsaludsod a teoria nga adda dagitimaitaripnong a pagbanagan a maala manipud kadagiti eksperimento ken dagiti panagpalpaliiw a naaramid a mangsubok daytoy. Dagiti eksperimento ken panagpalpaliiw ket naururnong ken maipadpada kadagiti naipadto ken hipotesis a naaramid babaen ti maysa a teoria, a mangtulong daytoy ti panagikeddeng wenno panakaisu ti teoria.
Dagiti teori a a kaaduan anasuportaran babaen ti datos ken saan pay a napaay kadagiti aniaman anga emperikal a panasubok ket makunkuna a dagiti sientipiko a linteg, wenno dagiti masna a linteg. Amin a teoria, a mairaman dagiti makunkuna a sientipiko a linteg, ket mabalin a masukatan babaen dagiti napudpudno, dagiti naisapasap a sinao no adda dagiti panagisuppiatan ti teoria nga addanto dagiti mabirukan a napalpaliiw a datos.[30]
Teoria ken eksperimento[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti teoria ket agsuksukisokda ti panagrang-ay dagiti matematiko a modelo nga umannurot kadagiti adda nga eksperimento ken nagballigi a nangipadto ti sumaganad a nagbanagan, bayat a dagiti agsuksukisok ket agpanunotda ken agaramidda kadagiti eksperimento tapno subokanda kensukisokenda dagiti baro a penomena. Nupay ti teoria ken eksperimento ket mailaslasinda a naiparang-ay, dagitoy ket napigsa nga agkammasapulanda ti tunggal maysa kaniada. Ti panagrang-ay ti pisika ket kankanayon a maumay no dagiti agsuksukisok ket makaduktalda kadagiti saan a maipalawag dagiti adda a teoria, wenno no adda dagiti baro a teoria ket makaaramid kadagiti masubokan a maipadto, a mangregget kadagiti baro nga eksperimento.
Dagiti pisisista nga agobobra kadagiti panagitignay ti teoria ken eksperimento ket makunkuna a penomenologo. Dagiti penomenologo ket agkitkitada kadagiti narikut a penomena a napalpaliiw kadagiti eksperimento ken agobobrada kadagitoy tapno maibagada kadagiti kammasapulan a teoria.
Ti teoretiko a pisika ket naipakasaritaan a nakaala ti panagregget manipud iti pilosopia; ti elktromagnetismo ket naipagkaykaysa idi iti daytoy a pamay-an.[31] Ti labes ti ammo a law-ang, ti paset ti teoretiko a pisika ket mangipanggep pay kadagiti hipotetikal a banbanag,[32] a kas ti paralelo a law-ang, ti maysa a multiberso, ken dagiti nangatngato a dimension. Dagiti teoriata ket nagiyawagda kadagitoy a kapanunotan nga adda ti namnama a panasolbar kadagiti naisangsangayan a parikut kadagiti adda teoria. Ken nagsukisokda kadagiti pagbanagan kadagitoy a kapanunotan ken nagobobrada kadagiti masubokan a maipadto.
Ti eksperimento a pisika ket mangibaga, ken ibaga babaen ti, inhenniera ken teknolohia. Dagiti agsuksukisok a pisisista a nairaman kadagiti maaramat a panagsukisok a daremdem ken agar-aramid kadagiti eksperimento kadagiti ramramit a kas dagiti pagipardasan ti partikula ken dagiti laser, ngem dagiti nairaman ti naipakat a panagsukisok ket kadawyanda nga agobobra ti industria, nga agparparang-ay kkadagiti teknolohia a kas ti magnetiko a resonante a panagiladawan (MRI) ken dagiti transistor. Ni Feynman ket nagisurat a dagiti agsuksukisok ket mabalinda nga agsukisok kadagiti lugar a saan a suksukisoken dagiti teoriata.[33]
Kadakkel ken dagiti gandat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pisika ket sakupenna ti ti nawatiwat nga intar ti penomena, manipud kadagiti elementario a partikula (a kas dagiti quarks, neutrinos ken elektrons) aginggana ti kadakkelan a nalatak a rimpuok dagiti ariwanas. Ti mairaman kadagitoy a penomena ket dagiti kangrunaan a banag a mangbukel kadagiti amin a parsua. Isu a ti pisika ket sagpaminsan a makunkuna a ti "kammasapulan a siensia".[29] Ti pisika ket mangigandat a magipalpalawag kadagiti nadumaduma a penomena a rimsua iti katutubo iti termino ti nalaklaka a penomena. Isu a, ti pisika ket mangigandat a mangikapet kadagiti parsua a mapalpaliiw ti nagtagitaon kadagiti ramut a kaso, ken isilpoda amin dagitoy a kaso.
Kas pagarigan, ti taga-ugma aTsina ket nakapalpaliiwda a dagiti naisangayan a bato (lodestone) ket aginnasidegda babaen ti di-makitkita a puersa. Daytoy a pakagapuan makunkunan a kas ti magnetismo, ken immuna idi nga adu nga inadadal idi maika-17 a siglo. A nasapsapa bassit ngem dagiti Insik, dagiti taga-ugma a Griego ket ammoda dagiti sabsabali a banag a kas ti ambar, a no daytoy ket iradrad iti dutdot daytoy ket gapunan ti kapdpada a di-makitkita a pangtignay a nagbaetan dagitoy dua. Daytoy pay ket adu nga inadaadal idi maika-17 a siglo, ken makunkuna tattan a ti elektrisidad. Isu a, ti pisika ket nakaawaten kadagiti dua a panagpalpaliiw ti katutubo iti termino dagiti ramut a kaso (elektrisidad ken magnetismo). Nupay kasta, ti adu pay a pangobra idi maika-9 a siglo ket nagipakita a dagitoy dua ket sabsabali nga aspeto iti maysa a puersa – ti elektromagnetismo. Daytoy a pamay-an ti "panagkaykaysa" a puersa ket agtultuloy tatta nga aldaw, ken ti elektromagnetismo ken ti nakapsot a nuklear a puersa ket naipanunotanen a dua nga aspeto iti nakapsot nga elektro a panagtignay. Ti Pisika ket agnamnama a makabiruk ti patingga a rason ti (Teoria iti Amin) no apay a ti katutubo ket kastoy (kitaen ti paset ti Agdama a panagsukisok dita baba para iti adu pay a pakaammo).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Richard Feynman ket nagirugi kadagiti bukodna a Lektura nga adda iti atomiko a hipotesis, a kas iti kinabukodannna a nakompakto nga insao para kadagiti amin a sientipiko a pannakaammo: "No, iti adda a kataklismo, amin a sientipiko a pannakaammo ket madadaelto, ken maysa laeng a sentensia ti maipasa kadagiti sumaruno a paputotanan …, ania dagiti insao nga aglaon laeng iti kaaduan a pakaammo iti kabassitan a balikas? Mamatiak … a dagiti amin a banbanag ket maaramid kadagiti atomo – dagiti bassit a partikula nga agpalpalikmut iti agnanayon a panaggungunay, nga agawawis iti tunggal maysa kaniada no agaddayoda bassit, ngem maiyabug no maipespesda iti tunggal maysa. …" R.P. Feynman; R.B. Leighton; M. Sands (1963). Dagiti Lektura iti Pisika ni Feynman. 1. p. I-2. ISBN 0-201-02116-1.
- ^ J.C. Maxwell (1878). Banag ken Panaggunay. D. Van Nostrand. p. 9. ISBN 0-486-66895-9.
Ti maipapan ti bagi a siensia ket isu ti departamento iti pannakaammo a mangibaga ti urnos iti katutubo, wenno, iti sabali a balikas, ti kadawyan a panagsasaruno dagiti paspasamak.
- ^ H.D. Young; R.A. Freedman (2004). Unibersidad a Pisika nga adda ti Moderno a Pisika (Maika-11 nga ed.). Addison Wesley. p. 2.
Ti pisika ket maysa a eksperimental a siensia. Dagiti pisiko ket agpalpaliiwda ti penomena ti katutubo ken padasenda a biruken dagiti tabas ken pamunganayan a minaig kadagitoy a penomena. Dagityo a tabas ket makunkuna a maipapan ti bagi a teoria wenno, no dagitoy ket nasayaatdan a naipatakder ken adun ti panakaus-suarda, ket dagiti maipapapan ti bagi a linteg wenno dagiti pamunganayan.
- ^ S. Holzner (2006). Pisika para kadagiti masitammel. Wiley. p. 7. ISBN 0-470-61841-8.
Ti pisika ket ti pinagadal iti lubongmo ken ti lubong ken ti nakapalikmut a law-angmo.
- ^ Paammo: Ti termino a 'law-ang' ket naipalpalawagan a kas dagiti amin a maipapan ti bagi a naparsua: ti kinadagupan iti limbang ken oras, amin a porma iti banag, enerhia ken momento, ken dagiti maipapan ti bagi a linteg ken dagiti agnanayon a mangituray kaniada. Nupay kasta, ti termino a 'law-ang' ket mabalin pay nga usaren iti sabali bassit a kabanagan iti kontesto a kapanunutan, a mangibagbaga ti konsepto a kas ti kosmos wenno ti pilosopiko a lubong.
- ^ Adda dagiti ebidensia a dagiti kasapaan a sibilisasion a napetsado iti labes ti 3000 BCE, a kas dagitiSumeriano, Taga-ugma nga Ehipsio, ken dagiti Tanap ti Indo a Sibilisasion, ket addada amin kadagiti maipadpadto a pannakaammo ken ti nasayaat a panakaawat kadagiti panaggunay iti Init, Bulan, ken bitbituen.
- ^ Ti 1620 a Novum Organum ni Francis Bacon ket naipangruna iti panagranrang-ay iti sientipiko a pamay-an.
- ^ Singer, C. Ababa a Pakasaritaan iti Siensia iti maika-19 a siglo. Streeter Press, 2008. p. 35.
- ^ Lloyd, Geoffrey (1970). Nasap a Griego a Siensia: Thales aginggan kenni Aristoteles. Londres; New York: Chatto ken Windus; W. W. Norton ken Kompania. pp. 108–109. ISBN 0-393-00583-6.
- ^ Glick, Livesey & Wallis (2005, pp. 89–90)
- ^ Mariam Rozhanskaya ken I. S. Levinova (1996), "Estatika", p. 642, iti Rashed & Morelon (1996, pp. 614–642)
- ^ Ben-Chaim, Michael (2004). Eksperimental a Pilosopia ken ti Panakaipasngay ti Emperiko a Siensia: Boyle, Locke ken Newton. Aldershot: Ashgate. ISBN 0-7546-4091-4. OCLC 53887772 57202497 Kitaen ti pateg ti
|oclc=(tulong).
- ^ Weidhorn, Manfred (2005). Ti Tao iti Milenio: Ti Naisangsangyan nga Impakto ni Galileo iti Pakasaritaan ti Lubong. iUniverse. p. 155. ISBN 0-595-36877-8. Ni Weidhorn ket Inpakaammona ni Galili a kas ti "ama iti moderno a Pisika"
- ^ Ni Guicciardini, Niccolò (1999), Agbasbasa ti Principia: Ti Panagsupiat tiu Pamay-an ni Newton para iti Masna a Pilosopia manipud idi 1687 aginggana idi 1736, New York: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- ^ Rosenberg, Alex (2006). Pilosopia iti Siensia. Routledge. ISBN 0-415-34317-8. Kitaen ti Umuna a Kapitulo para iti panakitungtungan iti pakasapulan iti pilosopia iti siensia.
- ^ Peter Godfrey-Smith (2003), Kapirulo 14 "Bayesianismo ken dagiti Moderno a Teoria iti Ebidensia" Teoria ken Kinapudno: ti panagipaammo iti pilosopia iti siensia ISBN 0-226-30063-3
- ^ Peter Godfrey-Smith (2003), Kapitulo 15 "Empirismo, Naturalismo, ken Sientipiko a Realismo?" Teoria ken Kinapudno: ti panagiyammmo iti pilosopia iti siensia ISBN 0-226-30063-3
- ^ Kitaen ti Laplace, Pierre Simon, Ti Pilosopiko a Sarita kadagiti Probabilidad, a naipatarus manipud iti maika-6 a Pranses nga edisionm babaen niFrederick Wilson Truscott ken Frederick Lincoln Emory, Dover Publications (New York, 1951)
- ^ Kitaen ti "Ti Panakaipatarus iti Kuantum a Mekanika" Ox Bow Press (1995) ISBN 1-881987-09-4. ken "Ti Panagkitak iti Lubong" Ox Bow Press (1983) ISBN 0-918024-30-7.
- ^ Ni Stephen Hawking ken Roger Penrose (1996), Ti Katutubo iti Limbang ken Oras ISBN 0-691-05084-8 p.4 "Mapanpanunutko a ni Roger ket maysa a Platonista iti pusuna ngem nasken a bukodna a sungbatan daytoy."
- ^ Roger Penrose, Ti Dalan iti Kinapudno ISBN 0-679-45443-8
- ^ Roger Penrose; Abner Shimony; Nancy Cartwright; Stephen Hawking (1997). Ti Dakkel, ti Bassit ken Panunot ti Tao. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-78572-3.
- ^ "Dijksterhuis (1986) Timekanisasion ti lubong a ladawan: Ni Pythagoras aginggana kenni Newton". Getcited.org. 27 Pebrero 2002. Naala idi 30 Enero 2012.
- ^ "Ti pakasaritaan ti matematika".
Urayno kadawyan a maipalpalagip tatta a kas maysa a pilosopo, ni Plato ket maysa pay kadagiti kangrunaan a suki ti matematika ti taga-ugma a Gresia. Naiparegget babaen ni Pythagoras, isu ket nangibangon ti bukodna nga akademai idiay Atenas idi 387 BC, nga isu idiay ket nangipapigsa ti matematika a kas isu ti dalan ti kaaduan a panakaawat a maipanggep ti kinapudno. A naisangsangayan, nga isu ket naawis a ti heometria ket isu idi ti tulbek a panaglukat kadagiti limed ti law-ang. Ti senial a mabasa ti sumrekan ti akademia ket: “Pawilan dagiti kumneng ti heometria a sumrek ditoy.”
- ^ "Ti pilosopia ket naisurat iti dayta a nalatak a libro nga agnanayon a makitkitatayo. A kayatko a sawen ket ti law-ang, ngem saantayo a maawatan no saantayo nga umuna nga adalen ti pagsasao ken rakemen dagiti simbolo a panakaisurat daytoy. Daytoy a libro ket naisurat iti matematika a pagsasao, ken dagiti simbolo ket ket dagiti trianggulo, sirkulo ken dagiti heometriko a pigura, a no awan ti pannakaitulong dagitoy ket di mabalin a maawatan ti tao ti ania man a balikasna daytoy, ken no awan dagitoy datayo ket barengbarengtayo nga agkalkallautang iti nasipnget a laberinto." – Galileo (1623), Ti ensayador, a kas inadaw nga insao babaen ni G. Toraldo Di Francia (1976), Ti Panagusig iti Pisikal a Lubong ISBN 0-521-29925-X p.10
- ^ "Dagiti panakaipakat ti Matematika kadagiti Siensia". Math.niu.edu. 25 Enero 2000. Naala idi 30 Enero 2012.
- ^ Ti panakipakat ti matematika kadagiti parikut ti pisika ken ti panagrang-ay kadagiti pamay-an a matematiko a mabalin para kadagitoy a panakipakat ken para kadagiti pagannurotan dagiti maipapan ti bagi a teoria." Ti pannakaipalpalawag manipud iti Warnakan ti Matematiko a Pisika. http://jmp.aip.org/jmp/staff.jsp
- ^ Asosasion ti Amerikano para iti Panagparang-ay ti Siensia, Siensia. 1917. Panid 645
- ^ a b Dagiti lektura ni Feynman iti Pisika Tomo I. Feynman, Leighton ken Sands. ISBN 0-201-02115-3 Kitaen ti Kapitulio 3 : "Ti panakaikabagian ti Pisika kadagiti Nadumaduma a Siensia" para ioti sapsap a tungtungan. Par iti pilosopiko a sayasay no dagiti dadduma a siensia ket mabalin a "maipabassit" iti pisika, kitaen ti reduktionismo ken dagiti espesial a siensia).
- ^ Adda dagiti pamunganayan, a kas ti linteg ti panaggunay ni Newton, ket sapasapda pay laeng a makunkuna a "linlinteg" urayno dagitoy ket saanda a namammoan a mangipatingga a kaso kadagiti baro a teoria. Isu nga, kas pagarigan, iti (1993, Luis de la Peña and Peter Hodgson, eds.) Ti Pilosopia ti Likud ti Pisika Philosophy Behind Physics ISBN 0-387-55914-0, pp 18–24 (Kapitulio 2) ni Thomas Brody , ket mangipalpalawag ti 'epistemiko a siklo' a dagiti estudiante tipisika ket nakaduktalda a ti pisika ket saan a nalpas a produkto ngem daytoy ket pamay-an iti panagpartuat ti [dayta aprodukto].
- ^ Kitaen, para iti kas pagarigan, ti inpluensia ni Kant ken Ritter kenni Oersted.
- ^ Dagiti kosepto a naibagbaga a hipotetiko ket mabalin nga agbalbaliw manipud kadagiti napalabas a panawen. Kas pagariagn, ti atoma ti maika-19 a siglo a pisika ket inuy-uyaw babaen dagiti dadduma a tao, a mairaman ti panagdillaw ni Ernst Mach ti pormulasion ti estadistiko a mekanika ni Ludwig Boltzmann. Babaen ti gibus ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti atomo ket saanen a nakunkuna a hipotetiko.
- ^ Feynman, Richard (1965). Ti Karakter ti Pisikal a Linteg. ISBN 0-262-56003-8. p.157: "Iti kinapudno dagiti eksperimento ket addaanda kadagiti agmaymaysa a karakter. Isuda ket … kankanayon nga agar-aramid kadagiti eksperimento iti rehion nga ammo dagiti tao a dagiti teorista ket saanda pay nakaaramid kadagiti aniaman a panagpugto. "


text:
Pagsasao a Sobei
Ti pagsasao a Sobei ket maysa kadagiti sasao a Sarmi a naisasao kadagiti tallo a purok (Sarmi, Sawar, ken Bagaiserwar) iti asideg tisentro ti distrito ti Sarmi iti probinsia ti Papua ti Indonesia. Dakamaten ti Ethnologue (2005) a dagiti dua a partido a karkulo ti populasion iti 1,000 ken 1,850, bayat ti Sterner ket karkuluenna ti populasion iti 1,500 (1975) ken 2,000 (1987), a naibatay iti pudno a pagtaengan iti lugar
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Sobei iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Sobei". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Tallo a soldado ti gobierno ti nasugatan bayat ti pannakirangetda a mangsalaknib iti kampoda kadagiti rimmaut a mapapati a kameng ti New People’s Army idi rabii ti Nobiembre 10.
Nabigbig dagiti nasugatan a soldado a da Pvt Rey Bajar y Trinidad, Pvt Sam Garote y Baybaya, ken Pvt Jaceth Baluyan y Catalog.
Immuna a naitaray dagiti nasugatan a soldado para iti pannakaagas ti sugatda iti Candon City Hospital sada naiyalis iti Fort Magsaysay, Nueva Ecija.
Apaman a naawatda ti mensahe, dagus nga immarayat ti Ilocos Sur Police Provincial Office nga indaluan ni Police Senior Supt. Nestor Eswagen Felix, kaduana da Supt. Maximo Almachar Taclas, Chief, PIDMB, Sta. Cruz police station nga indauluan ni COP Chief Inspector Simon G. Damolkis, ken PCLO, Candon Sub Office ket nangisayangkatda iti SOCO iti nakapasamakan ti ranget a nakarekobreanda iti maysa a bala ti M203; maysa a bala ti M14; 21 kapsula manipud iti M16; 19 kapsula manipud iti M14; ken 3 a kapsula manipud iti M203.
Naipan dagitoy iti PCLO, Candon City Sub-Office para iti umisu a disposision.
Segun iti Sta. Cruz police station, nakaawatda iti mensahe manipud iti maysa a PFC Rolando M. Vallejo ti 81st IB a nakabase iti Barangay Bugbuga ditoy met laeng nga ili, a rinaut ida dagiti mapapati a kameng ti CNN.
Segun met ken ni Captain Dexter P. Apsay ti 81st IB, idi agarup 8:15 ti rabii ti nadakamat a petsa, addada iti detachment idi mapapati a rimmaut dagiti kameng ti CNN.
Kinuna ni Apsay a nagpaut ti ranget iti sumurok kumurang 30 minutos ngem napaay dagiti rimmaut a nangrubbuot iti kampo ket naglibasda idi agarup 8:45 iti dayta met laeng a rabii.
Saan a nailanad iti report ti bilang dagiti rimmaut ken no adda met nasugatan kadakuada.
Dagus a nangiwayat ti kapolisan ti Santa Cruz iti dragnet operation ken nangipasdekda kadagiti checkpoint sadiay Barangay Saoat, Poblacion Este ken Sidaoen a posible a lumsotan dagiti rimmaut a kabusor ti turay.
Nakikoordinarda pay iti kabangibangda a police station, RPSB ken PPSC tapno mangiwayatda met iti checkpoint ken reinforcement kadagiti naraut a soldado.
Iti pannakaisurat daytoy, agtultuloy ti hot pursuit operation ti 81st IB, Philippine Army idinto a naiyalisen dagiti nasugatan a soldado iti AFPMC, Quezon City.#


text:
Lunes
Ti Lunes ket isu ti umuna nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikadua nga aldaw iti kalendario nga Hudeo-Kristiano, naibaet iti Domingo ken Martes, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Latin: Dies Lunae wenno "Aldaw iti Bulan". Gapu ti pagsasao nga Espaniol (Lunes) ket maysa kadagiti annak a pagsasao iti Latino, kas ti Italiano (Lunedi), Pranses (Lundi) ken Rumaniano (Luni), natawidna iti daytoy a sao. Idi sinakup ti Espania ti Filipinas, inampon dagiti Ilokano ti kalendario dagiti Kristiano a Kastila.


text:
Reynaldo Aguinaldo
Ni Reynaldo B. Aguinaldo (naiyanak idi Septiembre 28, 1948) ket ti dati a Mayor ti Kawit, Cavite. Isu ket nagserbi idi a kas bise mayor kadagiti tallo a nagsasaruno a termino, manipud idi 1998 aginggana idi 2007.[1]
Ni Aguinaldo ket apoko a lalaki (anak a lalaki ni Emilio Aguinaldo, Jr) ni Emilio Aguinaldo, ti immuna a Presidente iti Filipinas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ramos, Marlon (Hunio 14, 2010). "Dagiti kaputotan nga Aguinaldo ket gumaygayatda kadagiti politika iti Cavite". Inquirer.net. Naala idi Agosto 22, 2010.


text:
Seksion (botanika)
Iti botanika, ti seksion (Latin: Sectio) ket ti taksonomiko a ranggo iti baba ti henero, ngem ngato ti sebbangan.[1] Dagiti subhenero, no adda, ket nangatngato ngem ti seksion, ken ti ranggo ti serye, no adda, ket baba ti seksion. Dagiti seksion ket kadawyan nga inus-usar tapno makatulong a maka-urnos kadagiti dakkel unay a henero, a mabalin a dagitoy ket ginasut a sebbangan.[1] Ti maysa a botaniko a managayat a mangisalumina dagiti grupo ti sebbangan ket makaisaguday a mangpartuat ti maysa a takson iti ranggo ti maysa a seksion wenno serye tapno maliklikan ti panagaramid kadagiti baro a kombinasion a nasken a mailista babaen ti Index Kewensis.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Tod F. Stuessy (2009). "The Genus". Plant Taxonomy: ti Systematic Evaluation of Comparative Data (Maika-2 nga nga ed.). Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. pp. 163–171. ISBN 978-0-231-14712-5.


text:
Sabali laeng ti kinabuntog ti
pannagna ti hustisia a mangdusa kadagiti nakabasol. Kuna pay ketdin
dagiti dadduma nga umili a nabunbuntog pay ngem pag-ong ti
panagdur-as dagiti kaso dagiti kriminal.
Ngem iti sabali a bangir, adda
dagiti kaso a nagdaras a marisut agsipud ta matangtangad ti pamilia
dagiti nakasuan.
Mapatured dagiti kriminal nga
agaramid iti krimen agsipud iti kaunday ti panawen a pannakaibanag
dagiti maipila a kaso maikontra kadakuada. Kasta met nga agtultuloyda
nga agaramid iti krimen no kasdiay nga adda dakkel nga ikan wenno
opisial a mangilusot kadakuada iti abut a nakaipisokanda.
Dakamatentayo ti kabaraan tatta
nga isyo ti mapapati a panagpasuksok kadagiti prosecutors iti
Department of Justice mainaig iti kaso dagiti annak dagiti babaknang
a maaw-awagan iti Alabang Boys.
Kuna ti Philippine Drug
Enforcement Agency (PDEA) a napadaras ti pannakataming ti nasao a
kaso gapu iti alegasionda a pannakaited iti pasuksok kadagiti
prosecutors, banag a pinaglibakan dagiti naud-udi.
Kas panangpabilegda iti alegasion
a panagpasuksok, kinuna ti PDEA nga adu dagiti immun-una a kaso ti
droga a naidatag iti DOJ ngem saanda pay a nakutkuti idinto a
nagdaras a tinamingda ti kaso dagiti Alabang Boys a sumagmamano
laeng a bulan a napasamak sakbay ti panaggibus ti napalabas a tawen.
Adda pay dagiti gundaway a
nakapigpigsa dagiti ebidensia a nakalap dagiti autoridad ngem gapu
iti teknikalidad, maibasurada laeng. Kasta met a basbassit ti
gundaway a madusa dagiti nagit-ited iti parabur kadagiti politiko,
nangato nga opisial iti turay, dagiti masulsolan a hues, polis ken
abogado. Agbalin a natured ti managdakdakes gapu ta adda namnamaenna
a kamanganna a mangtulong kenkuana no matiliw ken mausig.
Maikatlo ti socio-cultural factor
a kunada. Kuna dagiti autoridad iti krimen a dagiti maikaniwas nga
aramid ket patauden ti sosial ken sikolohikal a gapu a kas iti di
panagkikinnaawatan iti pagtaengan. Kuna dagiti eksperto a patauden ti
marakrak a pamilia ti di umisu ken immoral a pannakapadakkel ti ubing
nga agtungpal iti pannakaiwawana iti nalinteg a dalan, kas iti
pannakaisungsongna iti dakes a barkada kenbisio.
Kadagiti siudad ken nadur-as a
lugar, adu dagiti agtutubo a sedsed iti kalkalsada, naigumon iti
dakes a barkada gapu ta saanda a naragsak ken awan ti kappia a
mariknada iti pagtaenganda maigapu iti kaawan ti pammateg a mariknada
kadagiti nagannak kadakuada. Adu ngamin dagiti nagannak, a gapu iti
ayatda a sumayaat ti panagbiagda, a maitedda amin dagiti material a
banag kadagiti annakda, igubetda ti agtrabaho ken agsapul ket awanen
ti panawenda para kadagiti ubbing. Adu dagiti annak a dimmakkel a ti
babaonen laeng ti kinaludludonda.
Adda panawen a makarikna dagitoy
nga annak iti ibubusor ket agpanawda iti balayda, sapulenda ti
pammateg ken atension kadagiti kabarkadada. Yan ti rigatna no dakes a
barkada ti nakaisungsonganda, masursuruanda nga agaramid iti
maikaniwas nga agtungpal iti krimen.
Madakamat ditoy
nga adda met responsibilidad dagiti edukador, grupo ti relihion ken
uray ti media iti panagpangato ti krimen no dida aramiden dagiti
annongenda iti pannakaidalan dagiti agtutubo iti nasayaat a kababalin
ken nadalus a pampanunot. Uray iti warnakan, radio ken telebision,
maitudo pay a pagtaudan iti dakes nga inpluensia a mangpatignay iti
agtutubo nga agaramid iti dakes kas iti pannakaipangpangruna iti seks
ken kinadamsak kadagiti pelikula ken teleserye, dagiti makagargari a
babbai a dandani makita aminen nga ilemlemmengda kadagiti anunsio,
sobra a panagipadamag kadagiti nadamsak a krimen ken pannakaipabuya
iti pelikula ti
kabibiag dagiti managdakdakes.
(Maigibusto)


text:
About
Ania Luzarth
Ania Luzarth movie review, Ania Luzarth poster, Ania Luzarth wallpaper, Ania Luzarth HD wallpaper, Ania Luzarth 1080p wallpaper,Ania Luzarth wallpaper for mobile,Ania Luzarth wallpaper for android mobile,Ania Luzarth wallpaper for iphone,Ania Luzarth background, Ania Luzarthcast, Ania Luzarth crew, Ania Luzarth cast and crew, Ania Luzarth release date, Ania Luzarth director, Ania Luzarth writers, Ania Luzarth stars, Ania Luzarth starcast, Ania Luzarth genre, Ania Luzarth runtime, Ania Luzarth box office collection, Ania Luzarth earnings, Ania Luzarth content rating, Ania Luzarth awards , Ania Luzarth nominations, Ania Luzarth storyline, Ania Luzarth story, Ania Luzarth plot, Ania Luzarth quick review, Ania Luzarth verdict, all about Ania Luzarth,Ania Luzarth user review, Ania Luzarth user rating, Ania Luzarth in news, Ania Luzarth kiss sence, Ania Luzarth love sence, Ania Luzarth movie sopiler, Ania Luzarth movie in news, Ania Luzarth movie 300mb , Ania Luzarth in 400mb , Ania Luzarth in 700mb, Ania Luzarth HD trailer download, how to download Ania Luzarth. Ania Luzarth music and songs, Ania Luzarth spoiler alert.Ania Luzarth star ratings, Ania Luzarth behind the sence, Ania Luzarth making. Ania Luzarth part 2, Ania Luzarth season 2, make money online, antivirus.email marketing. home decoration, buy and sell online. mobile antivirus.
HD 16:9, 960x540 1024x576 1280x720 1366x768 1600x900 1920x1080 2048x1152 2400x1350 2560x1440, Mobile WVGA 240x400 480x800, Mobile iPhone 320x480 640x960, Mobile PSP 480x272, Tablet iPad 2 1024x1024, Tablet Android 1280x1280