text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Sabali pay a biag ti nagudas babaen ti ima dagiti kriminal a nagkalubbon iti motorsiklo iti pammapatay a naisayangkat iti Barangay Bacsil ditoy nga ili idi malem ti Nobiembre 12.
Awanen ti biag ni Severino Asuncion y Avecilla, 78, balo, mannalon, ken residente iti Barangay Guimod, ditoy met laeng nga ili, idi maidanon iti Magsingal District Hospital gapu iti sinagrapna a dunor iti makannigid a paset ti ulona.
Mapapati a sinursurot dagiti armado a suspek a nagkasakay iti nangisit a TMX ti topdown a Yamaha tricycle a minaneho ti biktima bayat ti panagdaliasatna iti provincial road a kumamang iti national highway.
Iti panagimbestiga dagiti polis, insardeng ni Asuncion ti traysikel iti sungaban ti national highway sakbay nga agballasiw ti luganna ket nagsardeng met ti motorsiklo dagiti suspek iti abay ti traysikel sa pinaltogan ti back rider ti biktima iti namitlo a daras a nakatiruan ti makannigid a paset ti ulona.
Saan a naan-ano dagiti pasahero ni Asuncion a pakairamanan ti anakna a ni Madelyn Asuncion y Verida, 51, ken ti apona a ni Joseph Carlo Andallo y Asuncion, 10.
Pinaturongan dagiti suspek dagiti tattao iti asideg ken binallaaganda a dida tumaliaw sada naglibas iti agpadaya a direksion.
Nakarekobre dagiti nagresponde a polis iti tallo a kapsula a nagtaud iti cal .45 iti nakapasamakan ti krimen.
Taktakuaten dagiti polis no ania ti motibo ti pammapatay.
Kabayatanna, di pay ammo ti kinaasino dagiti pimmaltog iti maysa a mannalon sadiay Sitio Alog, Barangay Dan-ar, Santiago, Ilocos Sur idi malem ti Nobiembre 15.
Kasta met a taktakuaten pay dagiti polis no ania ti motibo dagiti suspek a nanggandat iti biag ni Federico Gaoat Yecolin, 56, naasawaan, mannalon ken residente iti nadakamat a lugar.
Segun iti report manipud iti Santiago police, agpatpatang da Gaoat ken ni Barangay Kagawad Warlito Rigot iti barangay road idi nagsardeng ti maysa nga asul nga XRM motorcycle nga awanan plate number, dimsaag ti back rider, inasutna ti paltogna sana pinaputokan ti biktima iti naminsan.
Naglibas dagiti suspek iti agpadaya a direksion a nakasakay iti motorsikloda.
Nagpaarayat ni Rigor iti police station ket intaray dagiti polis ti biktima iti Candon City Hospital.
Maibasar iti x’ray examination, nabati ti slug iti tengnged ti biktima. Nupay kasta, naideklara ti biktima nga out of danger.#


c: text/html

text:
San Fernando CITY – Nasurok duapulo nga estudiante iti kolehio, mangisursuro ken mannurat iti Ilocos Sur, La Union, Pangasinan ken Ilocos Norte ti nagatendar iti 2010 Bagnos-Iluko Seminar Workshop a naangay idiay National College of Science and Technology ditoy a siudad.
Naglektiur ditoy dagiti bangolan a mannurat a pakairamanan da Ariel Tabag, Djuna Alcantara, Dionisio Dacanay, Dr. Jaime Raras, ken Danny Antalan maipapan iti panagsurat iti salaysay, ababa a sarita, daniw, saribitniw ken umno a panagaramat iti gramatika iti Iluko.
Ti Sir Pelagio Alcantara Development Foundation (SPADE) ken National Commission on Culture and Arts ti nangesponsor iti nasao a workshop nga addaan iti tema: A regional Iloko Creative Writing Seminar Workshop.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sarita ni Danilo S. de Guzman
(Maudi a paset)
Nagawidak a dagus kalpasan ti panagsinami ken ni Tata Charlie. Asidegakon iti balaymi, maysa laengen a bloke idi naimatangak manen ni Nanay Chayong, ti katulong ti kaarrubami, a makumikom nga agsibsibog iti paraanganda a namulaan iti nagduduma a masmasetas ken tallo a plot ti petsay.
Sipud pay addan puotko ket agpapaayen a katulong iti pamilia Fernando. Nagaget ti baket, nakaranting nga agtigtignay, ket dayta met ngata ti rason a saan a panangibilang dagiti pagpapaayanna a kas katulong. Nanay Chayong ti awag kenkuana dagiti uppat nga annak da Tata Carlos ken Nana Rizalina a madama a nakabakasion sadiay US ta sadiay nga agnanaed ti pamilia ni Manong Clifford nga inaunaan nga anakda. Sadiay London nga agtrabaho ni Manang Carina a nurse; mangisursuro met iti kolehio ni Manang Claire ken agis-iskuela pay laeng iti abogasia ni Manong Brandon. Taltalloda nga agnanaed ita iti bunggalo a balay.
Nalawag ti pasado alas onsen nga oras segun ti nataldiapak iti kanigid a pungnguapungnguak, awan milatna ti tangatang ken saan nga agpulsot ti kuldit ti puyupoy. Makitak pay laeng ti netbook a nakaparabaw iti monoblock a tugaw ngem naulimeken.
Naipigket dagiti matak iti agtiltillayon iti barukong ni Nanay Chayong, madama itan nga agkurkur-it kadagiti masetas iti asideg ti ruanganda isu a naimatangak: nakabestida iti sabongsabongan a de rosas, agtayag ngata iti lima a kadapan ken lima a pulgada, ken madlaw ti sallapiding iti ngatuen ti makannigid a kurimatmatna, maratimmukelen ti naamo a rupa, nakaranting nga agtigtignay ken diak pay nakita a nalidem ti rupana.
Adda ti nutnutnotan ti panunotko ngem saanko a magaw-at ti sungbat.Saanko a mapagsasaip dagiti pasamak no siak laeng ti mangibuksil. Apaman a nakasangpetak iti balaymi, dinamagko a dagus ken ni Mamang no ania ti pudpudno a nagan ni Nanay Chayong. Imbagana met. Imbagak ti linaon ti panunotko, ket impatigmaan ni mamang nga awagak manen ni Mr. Barnacha.
Dinagusko nga inruar ti selponko.
“Tata Nick, sir…? Pasensiakayon no nakaisturboak,” imbagak no apay nga immawagak.Indetaliek ti amin.
Iti gagarna, imbagana no sadinonak a masarakan ta isun ti umay. Imbagak ti subdivision nga ayanmi nga adda iti laud-nga-amianan ti Baguio City, nalaka laeng a masarakan ti balaymi ta sumagmamano laeng a bloke kalpasan iti entrance gate, ken makita met ti numero ti balaymi a nagpinta iti puraw.
Agarup nasurok ngata a kagudua nga oras idi adda agbusina iti sanguanan ti balay.Dinagusko iti rimmuar. Ni Tata Nicolas a nakatakder nga umis-isem. Pinastrekko iti inaladan ket inyam-ammok kada papang ken mamang iti salasmi.
Nagpakadaak kadakuada nga agsasarita ta adda laeng siripek biit iti ruar. Iti bangir nga inaladan, mangmangngegko manen ti musika a paborito ni Nanay Chayong:
They couldn’t take you away from me/ ‘Cause I’ll take your love with me/ Promise me that you will be/ True to me eternally…
Nagsubliak iti uneg a sigagagar. Inayabak ni Tata Nick ket immallatiwkami iti bangir nga inaladan—nga iti dayta a gundaway ket madama nga agur-urnos ni Nanay Chayong kadagiti masmasetas ken nakasamsam-it ti inna panagdayyeng a mangsursurot iti paboritona a kanta iti yuotube, kunam la no maragragsakan unay. Inulitna manen ti kanta.
Ngem kasla nakigtot iti pannakakitana kadakami ken Tata Nick.
Pinaliiwko ni Nanay Chayong kasta met ni Tata Nick a dida makauni, basta lattan agpinpinnerrengda. Suot ni Nanay Chayong ti kuentas nga addaan iti bassit a bitin a sinanpuso, kasta met ti suot ni Tata Nick a kuentas—ti naikabil iti walletna idi napidutko. Napaisemak ta agpada dagiti kuentasda! Dimteng ti konklusion iti mugingko a dagita a kuentas nga addaan ti bitinna a bassit ngem daplat a sinanpuso ket singin ken isu ti tanda ti ayan-ayatda—ayan-ayatda idi pay laeng tinedierda—ayan-ayat a di inumag ti panawen.
Siakon ti nagtimek idi diak mauray ti panagsaoda ta basta lattan agpinpinnerrengda.Iti panangiyam-ammok tunggal maysa, awan latta ti agtimek wenno mangiyawat ti dakulapna a makipasamano. Pagammuan, awan ti sintimek dagiti dua, kellaat a naginnarakupda—nairut nga innarakup; mangngegko pay ti nakapsut a saibbek ni Nana Chayong.
Nagin-inayadak a pimmanaw; inisemak ti paborito a musika ni Nanay Chayong manipud iti netbook:
My pledge of love cannot be broken/ And I believe it’s there with you forever/ If I must die to lose the love you gave/ Again I’ll come to life and pledge my loveagain…
KALPASAN ti makalawas, napanak manen nagbirok iti trabaho, ta makapasikor met ti awan obraenna, ngem no kasano iti gagar kasta met iti idadateng ni pannakapaay. Idi aggawidak, nasangpetak da Nanay Chayong ken ni Tata Nick iti salas, kasasaoda da papang ken mamang.
Ni Nanay Chayong ti kaayan-ayat ni Tata Nick idi tinedierda. Tindera iti maysa a tiangge ni Nanay Chayong ket saan a nagustuan dagiti istrikto a dadakkel ni Tata Nick. Simmang-at iti Baguio ni Nanay Chayong ket saanen a nagayat pay iti sabali.
Isu nga addada ita ta agaw-awisdan iti inda panagkallaysa, uray no baket ken lakaydan. Ket siak iti napilida a best man ni Tata Nick ken dagiti met dadakkelko ti maysa kadagiti principal sponsor iti kallaysada sadiay Baguio Cathedral. Ngem adda simmangbay a dakkel a barikawwet iti tuktokko ta ti reception ket naangay sadiay Camp John Hay.
Lima pay nga aldaw ti napalabas idi masangailik manen da Tata Nick ken Nanay Chayong. Imbagada a panggepda ti agpasiar iti ballasiw taaw ket medio mabayaganda bassit. Kuna ni Tata Nick a siak iti agbalin a kontakna iti mapaspasamak kadagiti dua a restaurantna ditoy Baguio—maysa iti SM ken iti Camp John Hay—ti nakaangayan ti reception ti kallaysada. Sursuruek kano a nalaing no kasano ti agmaneds ta adda puesto nga agur-uray kaniak kadagiti negosiona.
Idi taliawek da papang ken mamang, nakarabrabuy ti isemda!#


text:
Plantilia:Silpo ti entidad ti Wikidata
Plantilia:Silpo ti entidad ti Wikidata (Q17280715)
Ti Plantilia:Silpo ti entidad ti Wikidata ket inus-usar iti maysa a panagala iti naipatarus a silpo iti banag wenno tagikua ti Wikidata.
Dagiti pagarigan ti panagusar[urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a panagusar
{{Silpo ti entidad ti Wikidata|1}}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata|Q1}}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata|P681}}→ komponente ti selula (P681)
- Maipayuna/maipaudi a whitespace
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | 1 }}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | Q1 }}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | P681 }}→ komponente ti selula (P681)
- Apat ti plantilia
{{Q|1}}→ law-ang (Q1)
{{Q|Q1}}→ law-ang (Q1)
{{Q|P681}}→ komponente ti selula (P681)
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Plantilia:Label
- Plantilia:Silpo ti tagikua ti Wikidata
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Pagsasao nga Iatmül
Ti pagsasao nga Iatmul ket ti nagan ti pagsasao ti tattao nga Iatmul a naisasao iti likmut ti Karayan Sepik iti Probinsia ti Daya a Sepik iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iatmul iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Iatmul". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Jendraschek, Gerd (2012) A Grammar of Iatmul. University of Regensburg, p. 1.


text:
libay
December 11, 2007 Leave a comment
(An’a ngarud? Kastoy kami a lattan.
Ni Manang Josie. Anakan.
Nagtagibalay. Natay.)
Aglabas met sagpaminsan ti lagip
A kas met pannakalipat ti bolpen
Ti tinta a mangdalapus ti likaong
Ti kalsada ti makunes a papel
Ti biag. Maisis dagiti tugot
Ti naggapuan ket matippay a kasla tagainep
Ti panagriing. Maalut-ot dagiti muhon
A beddeng ti itatta ken idi kalman
Ti am-amangaw a sirmata
Iti bigat a naiwawa. Kas man maysa a tugkel
Wenno pasiraw-it a madalapus ti ereser. Mapunas
Santo maungaw a kas met dagiti binnatog a kaikarian
A lugar dagiti al-alian a padeppa, rurog
Ti ar-artiok a gloria.
Mairidis ti lagip ken ti lipat iti lipit
Ti sellang ti naikurimed a panaginnala. Maipilit
A maikalkag ti sungani a gemgem ti sangalabba
Nga A ken ti sangareppet a Ba ket mawara. Agsinnurot
Ti bagi ken ti kungkong a kas anniniwan
Ti agsangbay a sipnget a talawataw.
Agpipikel ti piskel ti bisaleg
Ken saraaw. Saan a maunnat ti siket
Ti bisin dagiti bubussog.
Aglusdoy ti padak a miraut
Ket agingat ti butirog ti sukisok a butillog.
Agpapadan ti apros ti karinio ti parbangon
Dagiti sainnek ti pannakaidugmam.
Kas met laengen sardam ti maitungpa a labay
Manipud ti punganay ti gelgel ken salapay.
Agtitiponen ti katay ti ul-ulila a dulang
Iti buteg ti maisaluket a daing ti datar.
Ket agasimbuyok ti atong. Sadiay
Adda langsi a palais ti pannaka-adik
Ti naanglem a libay.


text:
Kas panangibasurana iti petision ti dua a non-government organization a nangkiddawanna iti Comelec a ruk-atanna ti listaan dagiti nominees, inkalintegan ti Comelec a paritan ti linteg a mangiwaragawag kadagiti nominees dagiti party list groups kas sagudayen ti RA 7941 wenno party-list law.
Ngem kinuna ti Korte Suprema nga awan ti pakabasaan iti RA 7941 a maparitan ti Comelec a mangiparuar iti nagan dagiti nominees no di laeng iti certified list iti kaaldawan ti eleksion.
Kaarig maysa a tungpa ti pammilin ti Korte Suprema iti Comelec gapu iti “saan nga umisu a panangbasana iti nasao a linteg.”
Agparparang a “kinillo” ti Comelec ti nalinteg a probiso ti nasao a linteg. No ania ti rason, dagiti laeng opisial ti nasao a poll body ti makaammo.
Ngem di nakakaskasdaaw nga agsuspetsa dagiti non-government organizations nga adda panagpadas a panangilemmeng kadagiti nominees dagiti party list groups.
Ket iti panangiparuar a kapilitan ti Commission on Elections iti listaan dagiti nominees dagiti nadumaduma a party-list groups, napatalgedan ti kaadda dagiti tattao ken grupo a mapapati nga asideg ti asosasionda iti administrasion ken dida irepresentar dagiti marginalized sectors kas intuyang ti RA 7941.
Iti listaan dagiti party-list groups, dagitoy ti maagsaw:
Biaheng Pinoy, grupo dagiti agpaspasada iti traysikel. Nailanad ditoy a ni Jesus C. Cruz, bise mayor iti Mandaluyong, ken Arsenio S. Abalos dagiti dua a kangrunaan a nominees. Iti umuna a panagkita, awan ti pagduaduaan iti nasao a grupo ta maibilang ngarud a marginalized sector dagiti traysikelan. Ngem dagiti dadaulo a nominees ditoy ti kueskuestionaran dagiti non-government organizations agsipud ta bise mayor iti Mandaluyong ni Cruz idinto a maysa a doktor ni Abalos, kabsat met ngarud pay ni Comelec chairman Abalos.
Ti saludsod: Kasano nga ibagi ti maysa a bise mayor ken doktor dagiti agpaspasada iti traysikel?
Iti maysa pay a petitision, innaganan ni party-list representative Etta Rosales ti Ahon Pinoy, Babae Ka, Ang Kasangga, Akbay Pinoy, Aksa (Aksyon Sambayanan), Agbiag, Biyaheng Pinoy, Aangat Tayo, Anak ( Aangat ang Kabuhayan), Anad (Alliance for Nationalism and Democracy), ken Kakusa, a front ti Malakaniang.
Taldiapantayo dagiti nominees dagitoy a grupo a mapapati nga associated iti Malakaniang, kas iti panagsukisok ti maysa nga aginaldaw a pagiwarnak:,
- AHON Pinoy – Dante Francis Ang II, Bernardo Ople (kabsat daydi Sen. Ople), Ernesto C. Herrera, anak ni Ernesto Herrera, pangulo ti TUCP:
- Akbay Pinoy OFW – National Inc. (APOI) – Melchor Rosales, retired general, DILG undersecretary for peace and order
- AGBIAG – Marcelo T. Fariñas II, asst. secretary, Office of External Affairs, Office of the President; Samuel V. Tomas, PNP arms supplier
- Alliance for Nationalism and Democracy (ANAD) – Ruben R. Platon, executive director ti Phil. Public Safety College, DILG.
- AHON BAYAN – Edgardo C. Manda – director, Laguna Lake Dev. Authority; Roden C. Sakaluron – dati a mayor ti Cotabato; ken Antonio Mariano C. Almeda – horse trainer ni Cong. Mike Arroyo.
- Alliance of Rural Concerns – Narciso D. Santiago III, anak ni Sen. Miriam Defensor-Santiago
- Bigkis – Sheryl G. See – anak ni Ephraim Genuino ti Pagcor
- NEELFFI – Hussein P. Pangandaman – anak ni Agrarian Sec. Nasser Pangandaman.
- BANAT – Salvador B. Britanico; Raul Lambino, dadaulo ti Sigaw ng Bayan a nangipagna iti Charter Change.
- ABA-AKO – Percival C. Chavez – chair ti Presidential Commission for Urban Poor.
- AA-Kasosyo – Felix Brawner Jr. – kabsat ni Commissioner Romeo Brawner – (nagipila iti withdrawal ngem di pay inikkat ti Comelec).
Ania ti maagsaw kadagitoy a nominees?
- Adu dagiti party-list groups ti idauluan ti propesional ken nangato ti tukad ti yanda a sektor ken saan a makurkurangan iti biag tapno maibilangda koma iti marginalized sector.
- Adda dagiti dadaulo a nominees ti adda iti gobierno ken addaan iti nangato a saad iti pay met opisina ti Malakaniang.
- Sumagmamano kadagiti nominees ti retirado nga opisial ti militar, maysa ti ak-akusaran dagiti militante a grupo nga adda iti likudan dagiti extra-judicial killings.
Ti dakkel a saludsod: Kasano nga ibagian dagitoy ti sektor a nakaikappenganda ket saanda met a makuna a nagtaud wenno paset ti nasao a sektor?
Yan ti imas wenno rigatna, saan nga inaksionan ti Korte Suprema ti petision dagiti dua nga NGOs a mangdiskualipika iti 32 a party list groups gapu iti alegasion a frontda iti Malakaniang ken saanda nga irepresentar dagiti marginalized sector a rumbeng nga ibagianda.
Iti daytoy a senario, agparparang a maab-abuso ti party-list system iti pagilian ket sinerrek dagiti agtuturay ken nangato ti saadna a tattao tapno laeng maibayog ti bukodda nga interes.
Rumbeng laeng a diskualipikaen ti Comelec dagitoy a party-list groups.
Karit daytoy iti Comelec a masapul nga ikkanna iti naan-anay nga imatang ken aksion. No saan, ad-adda laeng a bumaba ti nababa la ngaruden a kredibilidad ti nasao a poll body gapu kadagiti kontrobersia a nakaisawsawanna iti napalabas.


text:
Peter Paul Rubens
Ni Apo Peter Paul Rubens (Panangibalikas nga Olandes: [ˈrybə(n)s]; 28 Hunio 1577 – 30 Mayo 1640), ket maysa idi a Plamenko Barok a pintor, ken nangipangpangyuna ti maysa a nabarayuboy a Barok nga estilo a nagiyunay-unay ti panaggungunay, maris, ken kaderrep. Isu ket kaaduan nga ammo para kadagiti Maisuppiat a Repormasion a [[pedaso ti altar], dagiti retrato, ladawan ti daga, ken dagiti pakasaritaan a pinintaan ti mitolohiko ken dagiti alehoriko a suheto.
Iti pannakaipatinayon ti panagimatmaton ti dakkel a talier idiay Amberes a nangpataud kadagiti pinintaan a nadayeg kadagiti nobilidad ken dagiti agur-urnong ti arte iti kadagupan ti Europa, ni Rubens ket klasiko idi a naadalan a humanista nga eskolar, agur-urnong ti arte, ken diplomatiko a kinabaliero babaen ni Felipep IV, Ari ti Espania, ken ni Carlos I, Ari ti Inglatera.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Peter Paul Rubens iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni provincial warden Major Floro Martinez nga agdalan iti nainget a pannakaamiris iti droga dagiti amin nga aplikante para iti puesto a guardia iti pagbaludan ken iti provincial capitol.
Daytoy ti impaganetget ni Martinez kas sungbatna iti singasing ni Bokal Jeremias “Jerry” Singson a naing-inget a pannakasagat kadagiti aplikante para iti puesto a guardia para iti nasaysayaat a serbisio ti seguridad iti pagbaludan ken iti provincial capitol.
Insingasing daytoy ni Singson bayat ti panangidatag ni provincial warden Major Floro Martinez kadagiti uppat a pulo ket maysa nga aplikante para kadagiti bakante a posision iti provincial jail ken provincial security guards.
Kinuna ni Singson a kasapulan ti naing-inget a pannakapili dagiti agbalin a guardia tapno malapdan ti pannakapasamak dagiti kontrobersia iti napalabas a mapapati a panagkukumplot dagiti guardia ken dagiti balud iti pannakaiserrek iti maiparparit nga agas iti pagbaludan.
Agdagup iti 31 nga aplikante para iti 10 a bakante a puesto ti prison guard ken 10 nga aplikante para iti 4 a bakante a provincial security guard ti impresentar ni Martinez iti hunta probinsial iti naudi a session daytoy iti provincial capitol itay nabiit.
Kanaig daytoy, impakaammo ni Singson ti pananggatang ti Sangguniang Panlalawigan kadagiti armas a maited a kanayonan nga aramaten dagiti prison ken provincial guards a pakairamanan ti 5 a shotgun, 5 a cal. 38 ken 1 a 9 mm pistol.
Kasta met nga inaprobaran ti hunta probinsial ti kiddaw ni Martinez a nangiyunay-unay iti pannakailatang ti P120,000 para iti madagdagus a pannakagatang iti multicab nga aramaten para iti provincial jail.


text:
Pagsasao a Rotumano
Ti pagsasao a Rotumano, makunkuna pay a kas Rotunano, Rutumano wenno Fäeag Rotuma, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti indihenio a tattao ti grupo ti isla ti Abagatan a Pasipiko ti Rotuma, ti maysa nga isla nga addaan iti naimpluensiaan a Polinesio a nainkorporado idi a kas dependensia iti Kolonia ti Fiji idi 1881. Narigat ti pannakaidasig ti Rotumano gapu dagiti adu a bilang dagiti binulod a balikas manipud iti Samoano ken Tongano, gapu ti resulta ti panagsisinnukat iti kultura kadagiti napalabas a pakasaritaan ti Pasipiko. Igrupo ni Andrew Pawley ti pagsasao iti sasao a Laud a Fijiano iti sanag ti Laud a Fijiano – Rotumano ti subgrupo ti Tengnga a Pasipiko ti sasao nga Oceaniko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rotumano iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Rotuman". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Siudad ti Cebu
Ti Siudad ti Cebu ket maysa a primera klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Cebu iti Filipinas. Isu pay ti maika-2 a kapatgan a sentro a metropolitano iti Filipinas
Ti Siudad ti Cebu, ket masarakan iti akindaya a playa ti Isla ti Cebu, ket ti kaduogan a siudad iti Filipinas, naduogan pay ngem ti Siudad ti Manila. Ti siudad ket maysa kadagiti kangrunaan a pangsangladan dagiti internasional a biahe iti pagilian, ken maysa kadagiti kapatgan a sentro ti komersio, negosio, ken industria iti Visayas ken Mindanao.
Ti siudad ket paset ti maysa a metropolitano a lugar a maaw-awagan iti Metro Cebu a pakairamanan dagiti siudad ti Mandaue, Lapu-Lapu, ken Talisay
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cebu, wenno Sugbu, ket siguden a maysa a narang-ay a lugar sakbay pay a sinakup ti Espania, addaanen iti naannayas a pannakilangen a somersial iti Tsína ken dadduma pay a pagpagilian iti Abagatan a Daya nga Asia.
Idi Abril 7, 1521, simmanglad ni Fernando Magellan iti Cebu ket pinadanon isuna ni Rajah Humabon. Naguyugoy dagiti ganggannaet ni Humabon nga agtamed iti baro a pammati nga insangpet dagiti Espaniol ket kaduana ti asawana ken aganay a 800 a kapurokanna, binuniagan ida dagiti Espaniol idi Abril 14, 1521. Isuda dagiti mabigbig a kauunaan a Kristiano a Filipino.
Nupay kasta, saan a nagballigi ni Magellan a naan-anay nangsakup iti lugar para iti korona ti Espania ta napasag isuna iti Isla ti Mactan idi Abril 27, 1521 iti panagrupakda ken Lapu-lapu, pangulo ti nasao nga isla, ken dagiti pasurotna.
Idi Abril 27, 1565, simmanglad iti Cebu ti sabali a grupo dagiti Espaniol nga indauluan ni Miguel Lopez de Legazpi, a kaduana ti maysa nga Augustiniano a fraile a ni Andres de Urdaneta. Idi Enero 1, 1571, pinanaganan ni Legazpi ti siudad iti Villa del Santissimo Nombre de Jesus, manipud iti sigud a naganna a San Miguel.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Cebu ket nabingbingay a politikal iti 80 a barbaranggay.[2]
- Adlaon
- Agsungot
- Apas
- Babag
- Basak-Pardo
- Bacayan
- Banilad
- Banawa
- Basak San Nicolas
- Binaliw
- Bonbon
- Budla-an (Pob.)
- Buhisan
- Bulacao
- Buot-Taup Pardo
- Busay (Pob.)
- Calamba
- Cambinocot
- Capitol Site (Pob.)
- Carreta
- Central (Pob.)
- Cogon Ramos (Pob.)
- Cogon Pardo
- Day-as
- Duljo (Pob.)
- Ermita (Pob.)
- Guadalupe
- Guba
- Hippodromo
- Inayawan
- Kalubihan (Pob.)
- Kalunasan
- Kamagayan (Pob.)
- Camputhaw (Pob.)
- Kasambagan
- Kinasang-an Pardo
- Labangon
- Lahug (Pob.)
- Lorega (Lorega San Miguel)
- Lusaran
- Luz
- Mabini
- Mabolo
- Malubog
- Mambaling
- Pahina Central (Pob.)
- Pahina San Nicolas
- Pamutan
- Pardo (Pob.)
- Pari-an
- Paril
- Pasil
- Pit-os
- Pulangbato
- Pung-ol-Sibugay
- Punta Princesa
- Quiot Pardo
- Sambag I (Pob.)
- Sambag II (Pob.)
- San Antonio (Pob.)
- San Jose
- San Nicolas Central
- San Roque (Ciudad)
- Santa Cruz (Pob.)
- Sawang Calero (Pob.)
- Sinsin
- Sirao
- Suba Pob. (Suba San Nicolas)
- Sudlon I
- Sapangdaku
- T. Padilla
- Tabunan
- Tagbao
- Talamban
- Taptap
- Tejero (Villa Gonzalo)
- Tinago
- Tisa
- To-ong Pardo
- Zapatera
- Sudlon II
Paggatangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Siudad ti Cebu iti Wikimedia Commons


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Natakawan ti dua nga opisina iti Barangay Poblacion Weste, ditoy nga ili a mapapati a naisayangkat iti karabian ti Oktubre 18.
Nagreport iti polis ni Ramon Sanchez y Vicente, 54, naasawaan, Comelec officer ditoy ken residente iti Barangay Poblacion Sur a natakawan ti opisinada.
Natakaw manipud iti opisina ti Comelec ti koleksion a P300.00 a naikabil iti drawer ni Sanchez kasta met ti maysa a monitor ti desktop computer ken keyboard iti opisina ti senior citizens.
Iti panagimbestiga dagiti polis, naporsar a naluktan dagiti ridaw dagiti nasao nga opisina.
Di pay ammo ti kinaasino dagiti mannanakaw.#


text:
Sapatos
August 20, 2008 15 Comments
Maysa laeng ti kayatko. Daytoy ti kayatko. Simple. Ordinario laeng kadagiti dadduma. Ngem, espesial kaniak. Sapatos. Maysa a pares ti sapatos. Daytay apagisu ti dapanko. Daytay saan nga alos. Saan nga ukay ukay. Baro. Daytay man punasak koma laeng bassit ket sumilap. Kasla sarming. Maysa a sapatos a nasileng. Daytoy laeng ti arapaapko.
******
Agsagsagawisewak. Agtumba tumba ti bagik a kasla agsalsala gapu ti kadadakkel payen ti paddakko. Nagdadakkel pay ti widawidko a kasla man tultuladek ti sala a naidrowing iti maysa idi a librok. Tinikling sa daydiay. Daytay saan a nga agsubli-subli. Arintarayen. Itarayak ti agtiliw a kawayan. Napartas.
Pasaray umisemak iti gumiges saak met laeng pasarunoan ti sintunado a dayengdeng. Manen. Agsagsagawisewak. Nakaragragsakak. Umis-isemak a tumaliataliaw kadagiti padak nga ub-ubbing nga umanarikkiak iti nalikudak. Diak naimdengan a naitarayak idan. Aguanta ti pannagnak ket saanko payen a masawir ti kinnit ti init a nadarang pay laeng. Nairuamakon.
Linugayak ti init. Nangato pay. Dinanganko. Alas kuatro y media pay laeng ngata. Kinunak. Masambotko pay laeng nga apan iyapon dagiti tarakenko a kalding ken baka. Agsarebbak pay. Intanamitimko. Pagna-sala manen.
Uray maymaysaak nga inanak ngem naragsak kami a sangafamilia. Agbangkag ken agaramid ti uging ti makuna a pangal-alaanmi ti pagbiagmi. Awan ti sidunget. Saan a managsapul. Umanay ti adda. Nawasnayak ngem narapis idi ti tawenko nga onse.
Taga awaykami…
Managuging kami…
Naragsak ti biagmi…
Awan dukdukotmi…
Numanpay adu’t manglalais kadakami…
Ta napanglawkam nga umili…
Taga awaykami…
Managmula kami…
Naragsak ti biagmi…
Awan dukdukotmi…
Numanpay adu’t manglalais kadakami…
Ta napanglawkam nga umili…
Napigeket a daga…
Dalusanmi nga umuna…
Danggayan ti kankanta…
Takiagmi a napigsa…
Nuang, arado ken sagad…
Ti armasmi nga agbiag…
Numanpay adu’t manglalais kadakami…
Ta napanglawkam nga umili…
Alle, pagna.
Saanko met a samsamiren ti kinaingpis ti conveyor a padapanko. Rinagas ni Tatang ti conveyor a nadawatna idi iti kompadrena nga agob-obra iti minas daytoy a conveyor. Daytoy man daytay pakaiparabawan ti daga nga adda laokna a pyrite a makutkot iti uneg ti tanel. Ti pyrite ket isun sa man daytay sumileng sumilap a bato. Ti conveyor ket kasla pulia wenno kasla kadena koma ti biseklita nga agtaytayyek. Maiparabaw ti dram a lata dagiti daga ket mailugan ti agtaytayyek a conveyor ket maawatto metten dagitoy idiay ruar ti tanel. Daytoy ti kuna idi ni tatang idi saludsudek no ania daytoy. Inlibas dagiti dadduma a minero dagiti pagbasutan ti minas daytoy a conveyor. A nagbalin a tsinelas.
Saan pay a masalput ti siit ngamin adda playna. Uray ti kabugaan ket saanko a kabuteng nga asaken. Tinabas ni tatang ti sukog ti beachwalk sana insangalan ti tali a pinutedna iti wayway ti kaldingko. Ti nasangal a tali ti nagbalin a bulong ti tsinelas. Nagalis laeng no mabasa ken mapitakan. Ngem di bale. Nabayagen a saan nga agtudtudo. Kuaresman. Makatawen metten a daytoy ti tsinelasko. Maikatlo metten daytoy a conveyor. Daytoyen ti pannakasapatosko.
Kumiraskiras ti conveyor iti nabato a kalsada. Saan ketdi a kas kabato ti dadduma a kalsada a dagiti naigabur ket bato ti karayan. Limestone ti naigabur ti kalsada a dalan. Pinaaramid ti pagminasan nga adda iti dayaenmi. Lima pay a kilometro ngata daytoy ti daya. Ti Barlo Mines.
Pinunasko ti agarimayangen a ling-eko. Inpug-awko ti agtultulid a ling-et ti baba ti abot ti agongko. Nakaaryek nga agpanirpir. Naapges man ti pingpingko a kinisiit ti init. Inruarko iti sukibotko itattay a nalukot nga imbitasion ti panagraduarko. Maragsakan la ketdi da Tatang ken Inang kinunak iti bagik. Indennesko pay ti papel ti barukongko. Makalpasak met laengen ti elementaria. Anian a ragsakko! Addanton ti sapatosko.
Manglintegakon ditoy putredo ni Levi uray ta awan met. Iparitnanto pay ti magna ditoy ket no umay agsakdo idiay ayan ti bubonmi ket nakawaywaya met. Indayamudomko ti mangingatngato ti barbwire. Sinarek ti alad. He he. Ti la bubonmi ti saan a maatianan no kastoy a kuaresma. Padasenna ti agunget ta palsiitak ti nuangna nga agguyguyod ti dram ti danum!
Pagbalinekto met a kastoy daydiay dagami. Mulaakto met ti mangga ken niog. Kunak. Manen. Pimmartak ti pannagnak a kasla agsalsala.
At last! Maaddaanak met laengen ti sapatos. Malagipko man piman ti immuna a simmiplot ti pispisko itay ited ti Adviserko ti imbitasion ti panagraduarmi. Ipakitakto ken Tatang ti honorko. Isudanto ken Inang ti mangisab-it ti ribonko. Ilakokto ‘tay barito a kaldingko ket isunto ti paigatangko ken Inang ti sapatosko. Daytoy man ti adda ti panunotko.
Saanko pay ket a nadlawen ti ilalabasko payen ti purok ti agsangapulo a balbalay dagiti kakasinsin met laeng ni Inang. Ti pandayan ni Apong Dining a kabsat daydi Apong a lakay ket nalabsak payen.
Asidegakon kunak manen iti bagik. Lasatek laeng ta natikagan a waig ket ipukkawkon ken Tatang nga honorak. Timmarayak ket agragragutok ti barukongko iti ragsak. Agkatawanto ni Tatang ket umisem met ni Inang. Dayta man iti adda iti panunotko a timmaog iti ayan ti kalapawmi. Tatang first honorak, Inang first honorak kunak a nangiduron ti rikep ti kalapaw ngem awan ti simmabat. Naimayengak. Naawan pay ti ragsakko. Awan pay da Tatang, awan pay da Inang kunak ket dineretsok ti kusina.
Ania ti basolmi ‘keninayo? Kunak a nangguyod ti murdong ti paltog ti nakakomoplads a nakamattider ti abay dagiti nagtinnakkup a bangkay ni Tatang ken Inang. Nadigosda ti dara…Ti idiarda ket kasla man ti panangrugma ni Inang ken Tatang ti maysa a parbangon a nalukagak ket napanak immisbo iti arenola
Tatang, first honorak. Inang daytoy ne ti imbitasion… Isab-itmo kunak ti ribonko. Saibbek.
Naglibas dagiti danapeg ket maymaysaakon a nabiag iti kalapawmi.
*****
Siak ni Inot. Inot kunada ti naganko ta nainotak, he he. Florentino ti kumpleto a naganko. Tinot ti nakaisigudak nga awag. Noti kuna met ti mestrak ta adda met piliok.
Kastoy ti rugi ti malem ti panagbiagko. Kastoy a nasibbarut ti umuna a kanito ti panunotko. Kastoy ti umuna a dangadangko.
Awan ti baro a sapatosko.
Tinakawda.
Amin a ragsakko.
Ti masakbayak.
Awanen.
Siak ni Inot. Noti. Ti naganko.
Ti nagan nga ipagpannakkel ni Nanangko ken Tatangko. Ti ammok nga agsubli iti naggapuak.
Husgaannak. Kalpasan ti panangkugtarmo ‘toy barukongko ‘idta baro ken natangken a sapatosmo, itag-ayko latta ti imak!


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Tallo a lallaki a pakairamanan ti akimbalay
ti natakawan bayat ti panangrabiida iti pagtaenganna iti Poblasion
ditoy nga ili.
Natakawan ni Ferdinand Camilo, akimbalay, iti P5,000 ken dua a selpon nga agpateg iti P24,000 ken gold-plated a relo nga agpateg iti P40,000, ti P10,000 a naggian iti petakana a naikabil iti bagna ti natakaw ken ni Arnold Laurente, ken selpon ken ni Beltran Cervanes.
Segun iti report, simmangpet iti dayta a rabii dagiti tallo iti pagtaengan ni Camilo ket kalpasan ti panangikabilda dagiti gargaretda iti ngato, bimmabada tapno mangrabiida.
Mapapati nga immuli ti mannanakaw iti beranda iti sango ti balay ket kinasakasna dagiti kuarta, selpon ken relo bayat ti pannangan dagiti biktima.
Di pay ammo ti kinaasino ti nagtakaw.#


text:
VIGAN CITY – Nagballaag dagiti polis ken opisial ti bangko iti kaadda dagiti maiwarwaras peke a kuarta iti sumagmamano a probinsia iti Rehion I ken iti Baguio City.
Segun ken ni P/Sr. Supt. Marvin Balabala, hepe ti Central Intelligence and Detection Group iti rehion a nadiskobre ti kaadda dagiti peke a P500 bills iti maysa a galieraan iti Pangasinan ken kabayatan ti pannakarambak ti Panagbenga iti Baguio City.
Kinumpirma met dagiti opisial ti bangko nga adda dagiti peke a P500 bills a nagraira iti Baguio City ken iti rehion idinto nga impatigmaanda a miraen a nalaing dagiti umili dagiti P500 nga ibayad wenno ipasupli dagiti aggatang amangan no peke dagitoy.
Maysa a pagilasinan ti peke a P500 ti balikas a naisurat iti babaen ti wagayway ti pagilian iti kanawan ti ladawan ni nag-Senador Benigno Aquino, Jr.
Iti husto a kuarta, naisurat ti “Faith in our people and faith in God.” ngem iti peke a P500, immuna ti “God” ket naudi ti “people”.
Segun dagiti autoridad ti bangko, nalamlamuyot nga amang ti papel ti husto a P500 ken saan a nalawag ti watermark ti peke a kuarta no maipasir iti lawag.
Naammuan a naduktalan ti kaadda dagiti peke a P500 bills iti La Union idi pay la Nobiembre ken Disiembre.
Mapapati a kaadduanna kadagiti peke a kuarta ti naggapu iti Baguio City.
Maysa a residente a dina kayat ti painaganan ti nagkuna a posible a maaramat dagiti peke a kuarta a pangliwliw kadagiti botante.
Mapapati a sumagmamano a pagtagilakuan iti siudad ditoy ti nabiktima iti peke a kuarta bayat ti Maika-2 a Philippine Olympic Festival.#


text:
ITI idadateng ti alas dies ti bigat itay Agosto 25, naglilinia dagiti umili iti igid ti national highway iti rehion ken kadagiti nadumaduma a paset ti pagilian sada naggigiddan a nagmula iti kayo.
Kinuna ni Engr. Victor Ancheta, agdama a regional executive director ti DENR, Region a naisayangkat ti mass tree planting para iti panangsaluad iti aglawlaw nangruna iti polusion.
Iti daytoy nga aldaw a naisayangkat ti nationwide launching ti Green Philippine Highways Project a kang-runaan a proyekto ti Department of Environment and Natural Resources nga idadauluan ni Sek. Angelo Reyes.
Inyunay-unay ni Ancheta ti kinapateg iti aglawlaw daytoy a gannuat.
“Kaadduan a pagtaudan ti polusion ti ipugso dagiti luglugan; in fact, 70 percent of air pollution comes from vehicles, and this occurs at the highways. So we wanted to control the problem… kaya iti highway ti nagmulaantayo,” kinuna ni Ancheta bayat iti interbio kenkuana ti DZTP ken Tawid News Magasin.
Kinuna ti regional director a maigapu iti panagballigi ti naisayangkat a programa iti rehion uno, ken iti sangkapagilian, panggep ti gobierno nga idatag daytoy iti Guinness Book of Records.
“Maiserrek iti Guinness book of records daytoy naggigiddan a sapasap a panagmula iti kayo,” kinuna ni Ancheta.
“No nairanakayo a dimmalliasat iti national highway idi Agosto 25, nangruna iti sakbay ti alas dies ti bigat, nakitayo la ketdi dagiti adu a partners ti DENR a timmulong a nagmula,” kinuna ni Ancheta.
Indagadag ti DENR kadagiti local government units iti pannakikammayyetda nga agmula iti kaykayo tapno mapagtalinaed a naberde ti aglawlaw a panglapped iti polusion.


text:
George W. Bush
Ni George Walker Bush (naiyanak idi Hulio 6, 1946) ket maysa a politiko nga a nagserbi a kas ti maika-43 a Presidente iti Estados Unidos manipud idi 2001 aginggana idi 2009 ken ti maika-46 a Gobernador iti Texas manipud idi 1995 aginggana idi 2000.
Ni Bush ket naipasngay idiay New Haven, Connecticut. Isu ti kalakayan nga anak a lalaki ni Barbara Bush ken ti maika-41 a Presidente a ni George H. W. Bush, nga isu ket ti maikadua nga Amerikano a Presidente a putot ti dati a presidente.[1] Isuna pay ket kabsat ni Jeb Bush, Gobernador iti Florida idi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panakailadawan ti Biag". Dagiti Amerikano a Presidente. Naala idi Marso 16, 2010.


text:
Kadagiti met agraduar iti kolehio, no saanda a nalaing a sumao, marigatanda wenno dida madependaran ti thesis wenno dissertationda. Dakkel daytoy a bentahe ti nalaing a sumao.
Ta ania ngamin aya ti talugading dagiti nalaing a sumao?
1. Makaay-ayo a personalidad.
No personalidad, kunatayo, saan laeng nga iti pisikal no di pay iti akin-uneg a bagina: ugali, panagpampanunot, pannakilangen ken no kasano a sanguenna ti parikut. No addaan makuna a personalidad, saan laeng a guapo wenno napintas, no di pay addaan iti makaay-ayo ken pagwadan nga ugali.
2. Ammona ken kabisadona ti sasawenna.
Wen, kasano a patiendaka dagiti dumngeg no dimo met ammo ti sasawem? Masapul nga ammom wenno kabisadom ti kayatmo nga ibaga. No fortem ti agpakatawa, ammom wenno kabisadom dagiti tekniko ti komediante.
No character actor wenno aktres met, ammoda ti mangiyagus iti emosion. Sikreto dagiti artista daytoy. Nalaingda a sumao. Artista ngarud no mababain nga agsangit wenno agarte?
Maibilang met a panagsao ti panagkanta. Ngem no mabain a sumao (iti porma a kanta), awan a, saan?
3. Addaan iti natibker a rikna ken nawada a kapanunotan.
Dagitay mararaem nga spokesman wenno spokeswoman ti ehemplo ditoy. Diplomado kada diplomat. Dagiti negosiador iti kidnapping, peace process ken dadduma payen dita. Addaanda iti natibker a rikna ken nalawa a kapanunotan.
Kangrunaan itoy ti maysa nga ama. Kasapulan ti maysa nga ama a natibker ti nakemna ken ken nalawa ti kapanunotanna iti uneg ti pamiliana tapno raemen dagiti annakna, kaarrubana ken amin aminen.
4. Nalaing a sumao iti bukodna a dila wenno sao iti mismo a lugar a yanna.
No Ilokano, nalaing a sumao iti Iluko. No English ti aramatenna, nalaing latta. No Tagalog, nalaing met. Kabisadona ti lengguahe nga agaon iti ngiwatna.
5. Makaay-ayo ti panangisawangna kadagiti balikas. Addaan iti umno nga intonasion.
Adda dagiti nalaing a sumao ngem di makaay-ayo a denggen ida ta ngalngalenda dagiti balikasda, napartakda a sumao ken di maawatan ti ibagbagada. Isu a kasapulan ti naannayas, nalawag, ken umno nga intonasion iti panangisawang kadagiti balikas tapno maay-ayo dagiti dumngeg.
Kas pagarigan ta atiddog ti diskursom, kasapulan a matengngelmo ti imatang dagiti dumdumngeg. Ammom ti kanito a pagladingitem ida, ti kanito a pagkatawaem wenno pagguraem ida. Ngamin, ikutmo dagiti makaay-ayo a panangisawang iti balikas a mangibalud iti emosion ken rikna ti dumdumngeg.
6. Nalawag a panangisawang.
Saan a daydiay binubugkaw. Nalawag a mangngeg, saan a napigsa wenno makatitileng ken saan met a nakapsut unay a dagiti laeng abut ti agong ti makangngeg. Basta nalawag a maawatan. Naalumamay a panagsasao. Mararaem.
7. Adda nalawag a pagsaipan ti agsasao ken ti dumdumngeg.
Wen met, no nakakidemka nga agsasao, agmisuot dagiti udiensmo. Ngem no adda ?eye to “eye contact” with matching kidday and sensias, with pasaruno a katawa, di kad mayat? Ngem no dinumogan ti ispiker ti papel a basbasaenna iti rabaw ti rostrum, amangan no dina napuotan, awan gayamen ti dumdumngeg kenkuana. Taliawen ti kasasao, manipud kannigid agingga iti kannawan, iti tengnga, iti likudan, iti sikigan.
Dagitoy ti sumagmamano a talugading dagiti makunkuna a mararaem a sumao. Adu pay ngem bagiyo metten ti mangited iti ehemplo.
Dagiti kasapulan iti makapnek a panagsao:
1. ammo
2. sanay
3. panagtalek iti bukod a bagi
Ammo. Kas iti nasao iti ngato, nasken nga ammuen ti isawang. Saanka nga agibaga iti dimo ammo a banag. Saanka nga agipadamag iti damag a dimo ammo a nalaing ti napasamak. Dimo idiskurso ti maysa a banag a dimo sinukisok. Dika makidebate no awan ti ammom iti tungtongan. Saanka laengen nga agpainterbio no dika met nagsukisok iti posible nga ibagam iti interviewer. Nasken nga ikut amin dagitoy nga “ammo” sakbay a sumabak.
Sanay. Sanayan laeng dayta, kuna dagiti dadduma. Maala iti praktis. Ngem no dika man la padasen ti agpraktis nga agdiskurso wenno agkanta wenno agdaniw iti tallaong, awan a. Praktis lang ang katapat. Kung ayaw mo ng praktis, talagang wala ka nang binatbat.
3. Panagtalek iti bukod a bagi. No kabaelanda, apay ketdin a dimo kabaelan?
Kastoy met ti kunak iti bagik idi damok ti lumaok iti poetry reading. Diak ninamnama a nasurok gayam a sangaribu ti dumngeg ken agkakalaing a propesora ken propesor dagiti kaduak. Sipud ta diak sanay, naglulok ti tumengko, hehehe! Ngem impilitko a kabaelak met ti agdaniw. Kabaelak ti agsurat, diak ketdin kabaelan ti agibasa?
Panagtalek iti kabaelan. Iti bukod a bagi.
(Adda tuloyna)


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni Mayor Eva Marie Medina a paset ti programana iti Nutrition Month Celebration ti K2 wenno “kuto ken kuko”.
Kinunana a maibunong kadagiti ubbing ti sugod ken shampoo a mangpaksiat iti kuto tapno agbalin a nasalun-at ken nadalus dagiti ubbing.
Addan naserbian daytoy a programa a 1,093 nga ubbing manipud iti 3,469 a kadagupan a bilang dagiti ubbing nga agbasbasa iti siudad.
Kas paset ti selebrasion a naangay itay Hulio 4, naigannuat dagiti nadumaduma a pasalip kas iti draw and tell, cooking contest, oratorical contest, cheer dance competition, speech choir, nutri-quiz, solo/parent OFW, poster slogan contest, ken mural painting contest a nakipagpartisiparan dagiti estudiante manipud kadagiti pagadalan iti elementaria, sekundaria ken college level ditoy siudad ken ti Search for Healthy Buntis.
Ti tema ti selebrasion ita a tawen: “Sa Wastong Nutrition ni Mommy, Siguradong Healthy si Baby”.#


text:
“Ania ti kayatmo a sawen, bro?” naperreng ni Dan ni Kolo.
“No mapatinnag ni Ishty ti riknam, libre ti loadna iti tallo a bulan. Ngem no saan, isu met ti mangted iti load ni Carmela,” insungbat ni Kolo.
Linuktan ni Dan ti maysa pay a bote. Nupay saan unay nga aginum iti adu, intanguapna ti beer ket awanen ti naggian ti botelia idi idissona.
“Dika unay, bro. Ammok a nasakit ti nakemmo iti naammuam. Uray siak, diak met magustuan ti inaramid ni Ishty. Isu a dispensarem koma ti panangitedko iti numerom kenkuana,” tinapik ni Kolo ti abaga ti gayyemna.
“Diak impagarup a maaramid ni Ishty ti kasta, bro. Agyamanak ta naammuak a dagus,” medio agngadalen ni Dan.
“Siakon ti dumawat iti dispensa iti madi nga inaramid ti kasinsinko, bro. Kas gayyemmo, diak kayat a lalo pay a mapasakitanka.”
Nadatngan ni Dan da Ishty ken Carmela iti pagtaenganda iti maysa a sumipnget. Kas kadagiti napalabas nga aldaw, nakainum manen ti baro
“Ne, addan ni Dan. Ala agpapatangkayon, annakko, ta innak ituloy tay ub-ubraek iti kosina,” kinuna ni Nana Diling ket naglayonen iti likod.
Napaut nga ulimek ti simmaruno. Kasla poste a naidarekdek ni Dan iti nagtakderanna. Ni Ishty ti immuna a nagtimek.
“Dan, naammuak ti napasamak. Inungtannak ni Kuya Kolo.”
“Apay a naaramidmo ti kastoy kaniak, Ishty? Ammok, saanak a maibagay kenka ngem dika koma nagang-angawan toy riknak,” natangken ti boses ti baro.
“Saan a pudno ti imbaga kenka ni Kolo,” nakadumog a sungbat ni Ishty.
“Saan a pudno? Awan kinapudnona a pinagpinnustaanyo iti load ti panangpatinnagmo kaniak ha, Ishty?”
“Wen, pudno. Idi makitaka iti entablado, nakitak ti kinaseriosom. Insapatak ken ni Carmela a siak ti makapaamo kenka. Ngem iti panagpaut ti panaglangenta, nariknak nga agayatak metten kenka,” insangiten ni Ishty.
“Kinapudnona, manong, saan nga inawat ni Ishty ti bayad ti panangabakna koma iti pusta,” insaruno met ni Carmela.
“Ket ti boyprenmo iti Manila?” adda latta pait iti tono ni Dan.
“Wen, pudno nga adda. Ket isu ti maysa a ginagarak sadiay siudad. Saan a tapno kadennak no di tapno gibusakon ti relasionmi. Nadagsen met ti riknak nga adda pay laeng sabali a karelasionko bayat a data,” timmakder ni Ishty ket inasitganna ni Dan. “Pakawanennnak koma. Ngem ammo ti Dios no kasano ti panagayatko kenka,” immarakup ti balasang.
“Manong, saan a nangngeg ni Mang Kolo ti sibubukel a saritaanmi ken ni Ishty,” kinuna met ni Carmela.
“Ishty, ay-ayatenka unay. Ngem ikkannak koma iti gundawayko nga agpanunot. Nasaktanak unay iti napasamak,” inukas ni Dan ti arakup ni Ishty.
“Dan, I’m so sorry,” insaibbek ni Ishty ngem saanen nga intaltalek ni Dan a nagturongen iti siledna.
ADDA MANEN iti igid ti baybay ti balasang. Duan a lawas a ditoy ti pangpalabsanna iti malem. Buybuyaenna ti ilelennek ti init. Manipud iti daydi naudi a panagpatangda ken ni Dan, saanen a timmawag ti baro kenkuana. Kuna ti inana nga adda daytoy iti Cebu ngem saanna nga ammo no ania ti ginagarana sadiay. Kinitana ti relona. Pasado alas-sais. Sumagmamano pay a minuto, alun-onen manen ti taaw ti init ket sumublat ti sipnget.
Kastoy kadi ti pagbanagan ti ayan-ayatda ken ni Dan? Ayat a nangrugi iti pustaan. Ket imbes nga isu ti mangabak, isu ti naabak.
Mangrugi manen a tumbog dagiti matana idi adda nangpaguni kenkuana.
“Kumustakan, Ishty?” naggapu iti likudanna ti pamiliar a boses. Inin-inayadna ti timmaliaw. Ni Dan nga agpayso. Umis-isem ti baro.
Addan ni Dan iti sangona a mangiyaw-awat iti imana. Inawatna ti dakulap ti baro ket timmakder.
“Kunak no dikan makita, Dan,” nagbanarbar ti boses ti balasang. Limmabas iti agsumbangir a pingpingna dagiti kristal manipud iti matana.
“Idi damo, nasakit unay ti nakemko, isu nga inkeddengko ti umadayo. Inawatko ti diaya ti opisinami nga agatendar iti komperensia sadiay Cebu. Sadiay, naamirisko nga ay-ayatenka iti laksid ti amin,” insungbat ti baro. Inruarna ti panio iti bulsana ket nakadungdungngo a nangpunas kadagiti lua ti balasang.
“Kastaak met kenka, Dan. Pakawanennak koma,” insaibbek ni Ishty.
“Ala, huston. Ti napateg, addaka iti sibayko. Ket diakon ipalubos pay nga aginnadayota, Ishty,” inagkan ni Dan dagiti bibig ni Ishty.
Kasla is-isudan ti tao iti igid ti baybay. Didan inkankano ti panagiinnisem dagiti lumabas a sumagmamano a mangngalap. Kagiddan ti ilelennek ti init, nakataltalinaayen a kas iti baybay ti rikna dagiti dua.#


text:
Tips
NO AGARTEMKA ITI SILIT’ SAIRO. No agartemka iti silit’ sairo, nasaysayaat no piliem dagitay dadag wenno natangkenan, a saan ketdi a dagitay naluom. Payangyangam nga umuna wenno daytay kumbet sangkabassit sakbay nga ikargam iti garrapon nga adda sukana. Laokam met iti asin, bawang (naukisan ngen saan a napitpit) ken pimienta, ken uray naputed iti sagbabassit a lanut ti balangeg. No naluom ngamin ti sili nga artemen, gagangay a nalaka a madurdor.
NABANGLO A SABON, SAAN A
SANGA. Tapno agtalinaed a nabanglo dagiti aruaten, mangipan iti sabon a nabanglo, saan ket a ‘tay makasabidong a sanga (nepthalene balls) iti uneg ti lakasa, aparador, kabinet, wenno iti maleta a yan dagiti bado ken dadduma pay nga aruaten. Malaksid a pabangluenna dagiti bado, bugawenn a pay dagiti insekto a naayat a makipagnaed iti yan dagiti aruaten. KALPASAN TI PANAGPRITOM ITI IKAN. No agpritoka iti ikan, namnamaem nga adda saan a nabanglo nga angot nga agtalinaed iti kosina kalpasanna. Tapno maikabassit no di man mapukaw dayta nga angot, mangkutsara iti peanut butter sa ikarga iti pariok a nagprituan ket prituen daytoy iti maysa wenno dua a minuto. Ti angot ti peanut butter iti uneg ti kosina, ken uray payen iti balay, amang a nabangbanglo ngem ti angot ti ikan ken manteka.
KITAEM KAD’ LA NI LEMON. No daytay kasla agkukurrotka, padasem a nayonan sangkabassit iti tubbog ti lemon ti danum nga inumem, wenno saan, agsepsepka iti tubbog ti lemon. Makatulong daytoy a mangriing iti riknam ken mangiwagsak iti panaglaladutmo. Adda met ramen ti lemon a potassium a mangpasayaat iti presion ti dara ken mangep-ep iti panagulaw isu a nasayaat nga itugot daytoy no agbiaheka ket amkem a maulawka iti lugan.


text:
MAYSA MANEN a nakaal-alingaget a trahedia ti napasamak nga aksidente ti pampasahero a bus sadiay Sablayan, Occidental Mindoro idi Marso 20, 2018 a nakatayan dagiti 19 a pasahero ken ti drayber, ken nakasugatan dagiti 21 a dadduma pay a naglugan.
Natnag iti rangkis a 15 a metro ti kaunegna ti Dimple Star Transport kabayatan ti panagdaliasatna nga agturong koma iti Manila. Maibasar iti pakauna nga imbestigasion, saan a nakontrol ti drayber ti manmanehuenna a bus a mabalin a gapu iti mechanical malfunction wenno nakaridep isuna gapu iti bannog ken puyatna kabayatan ti panagmanehona.
Sinuspenderen ti Land Transportation Franchising and Regulatory Board ti operasion ti Dimple Star Transport. Nagpalawag metten dagiti agassawa nga akinkukua ti kompania a da Hilbert ken Nilda Napat ken ni Philippine National Police Criminal Investigation and Detection Group Director Roel Obusan kalpasan ti panangimandar ni Presidente Rodrigo Duterte ti pannakaarestoda. Inkari dagiti agassawa ti kooperasionda iti imbestigasion ken panangitedda iti umno a danios kadagiti biktima ti aksidente.
Nangipaayen ti gobierno ti pakauna a tulong kadagiti pamilia dagiti natay a biktima ken dagiti nakalasat a nasugatan kabayatan ti isasarungkar ni Duterte iti pannakaimassayag dagiti pimmusay iti aksidente. Immandar pay ni Duterte ti pannakakansela ti prangkisa ti Dimple Star Transport nga addaan iti 118 units a bus nga agtartaray kadagiti nagduduma a ruta iti Southern Luzon. Intudingen ti LTFRB ti pannakabista wenno hearing ti kaso ti kompania ti bus kas proseso sakbay ti pannakakansela ti prangkisada.
Nakalkaldaang dagitoy a trahedia a nakaibuisan dagiti adu a biag ta naliklikan koma no masursurot dagiti paglintegan iti saanen a pannakaipalubos nga agtaray kadagiti kalsada dagiti daan unayen a pampasahero a lugan nga addaanen iti kabayag a 15 a tawen. Naduktalan iti pakauna nga imbestigasion iti kaso ti naaksidente a Dimple Star Transport bus ket naasemblea laeng kadagiti napagkakapet a surplus a makina, chassis ken kaha a ti engine model ket nasuroken a 30 a tawen.
Nakalkaldaang dagiti kanayonen a nadara a pannakaaksidente dagiti pampasahero a lugan a nakaibuisan dagiti adu a biag ta no koma nasayaat ti pannakamantinerda ken kanayon a napintas ti kondision dagiti drayber ket nalisian koma dagiti aksidente.
Itay napalabas a tawen ket nagadu dagiti napasamak nga aksidente dagiti pampasahero a lugan a ti nakaigapu ket ti saan a nasayaat a pannakamantinerda ken saan a nasayaat a kondision ti bagi ken salun-at dagiti drayber a nagkurangda iti turog gapu iti napaut a panagmanehoda.
Tunggal adda dagiti mapasamak a nadara nga aksidente ket nakaturong ti imatang ti media ken publiko kadagitoy a trahedia ket agbalinda a kontrobersia. Ngem iti panagbaaw ti isyu ket in-inutton a maitanem iti lipat dagiti aksidente iti pampasahero a lugan, agingga nga addanto manen sabali a trahedia.
Idi sardam ti Pebrero 20, 2017, napasamak ti nadara a pannakaaksidente ti Panda Coach Tours sadiay Tanay, Rizal a nakatayan ti drayber ken 14 a pasahero (13 nga estudiante ken maysa a maestro), ken nakasugatan pay dagiti 40 a naglugan nga agad-adal sadiay Bestlink College, Quezon City. Naibasar iti imbestigasion, saan a nagkorre ti preno ti bus a nakaigapuan ti pannakaidungparna iti poste ti koriente kabayatan ti panagdaliasatna nga agturong iti camping site a papanan dagiti estudiante.
Sadiay Brgy. Capintalan, Carranglan, Nueva Ecija, idi rabii ti Abril 18, 2017, naaksidente ti napekpek a Leomarick Trans nga agdaldaliasat manipud Isabela nga agturong iti Ilocos Sur. Natnag ti bus iti derraas nga aguneg iti 30 a metro sadiay asideg ti Dalton Pass. Natay dagiti 36 a naglugan ken nasugatan met dagiti 46 pay a pasahero. Naibasar iti imbestigasion, napukawan iti preno ti napekpek wenno overloaded bus a manmanehuen ti nabannogen a drayber a gapu ti pannakatnag ti lugan iti derraas.
Nakalkaldaang met ti napasamak nga aksidente iti National Highway sadiay San Jose Sur, Agoo, La Union idi parbangon ti Paskua, Disiembre 25, 2017 iti panagdinnungpar ti naarkila a pampasahero a jeep ken Partas Trans. Natay dagiti 20 a naglugan iti jeep ken 25 dagiti nasugatan. Mairaman kadagiti natay a biktima ti maysa a maladaga ken innem a menor de edad. Dagiti agkakabagian a naglugan ti pampasahero a jeep a taga Bauang, La Union ket agturongda koma iti Minor Basilica ti Our Lady of the Rosary sadiay Manaoag, Pangasinan a makimisa idi umagaw ti linia ti drayberda ket bimmanggada iti nasabatda nga agpa-Amianan a Partas Trans. Naibasar iti imbestigasion, saan a nasayaat ti kondision ti drayber ken ti minanehona a jeep a nakaigapu iti aksidente.
Sakbay dagitoy a nadara nga aksidente ket adun dagiti napaspasamak a trahedia iti kalsada a nakaibuisan dagiti adu nga inosente a biag a nalisian koma no nainget a naipakat dagiti pagallagadan iti panagrehisto ken panagala ti prangkisa ti lugan, ken naan-anay a pannakasagat dagiti agala ti lisensia; ken kaadda ti naan-anay a kabaelan ken disiplina dagiti drayber dagiti public utility vehicles.
Gapu iti nakaro a panaginteres iti ganansia, mabaybay-an ti pannakamantiner dagiti lugan, mapekpekda kadagiti pasahero, ken maymaysa dagiti nakurang ti inana nga agmaneho. No inannong koma dagiti opisial ken agserserbi iti gobierno nangruna iti LTFRB, Land Transportation Office ken dadduma pay a maseknan nga ahensia, nalapdan koma ti pannakaaksidente dagiti pampasahero a lugan.
Panawenen nga ipawil ti panagtaray kadagiti kalsada dagiti nakadadaanen a lugan a maibilang a magmagna a lungon gapu iti pangta ti peggad nga itdenna kadagiti pasahero ken kadagiti publiko.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Aggagatel la ketdi ti ramay daytoy a negosiante isu a bayat ti kaaddana iti talonna sadiay Sitio Agcabatu, Barangay Ambulogan ditoy nga ili, nagpaputok iti paltog uray saan a maikanatad, ken awan makagapu idi agarup alas dose ti bigat ti Pebrero 15.
Kalpasan a nakaawat ti kapolisan ditoy iti tawag ti telepono manipud iti maysa nga agnaed iti nadakamat a barangay, nagrespondeda a dagus ket inarestoda ni Jayson Cacal y Burgos, 33, naasawaan, negosiante, ken kinumpiskada ti ikut daytoy a caliber 22 Magnum LPRFL, Armscor nga addaan iti scope ken bipod, serial number a 1346563, maysa a magazine, 9 a bala, 8 a naiputok a kapsula ken maysa a drone.
Iti panagimbestiga dagiti polis, bayat ti kaadda ni Cacal iti talonna, pinaputokna ti paltogna iti sumagmamano a daras a nakaigapuan ti panagbuteng dagiti kalugaran ti suspek.
Iti pannakaisurat daytoy, napilaanen ni Cacal iti korte iti illegal possession of firearm babaen ti inquest proceeding a nai-docket iti babaen ti Criminal Case No. 5447-N.
Temporario a nawayawayaan ti akusado kalpasan a nagpiansa.
Kabayatanna, inaresto dagiti polis ti maysa a lumugar iti Barangay Sta. Cruz, Sto. Domingo, babaen ti bileg ti warrant of arrest nga inyisio ni Acting Presiding Judge Corpuz B. Alzate ti Regional Trial Court, Branch 21, Vigan City idi malem ti Pebrero 16.
Akusado ni Francisco Alba y Alba, 39, naasawaan, iti panaglabsing iti Section 28 ti RA 10591 a naipababaen iti Criminal Case No. 8144-V 2017 ket rekomendado nga agpiansa iti P80,000.00.
Nakalista ni Alba a Top 1 Most Wanted Person (Municipal Level) ti Sto. Domingo, Ilocos Sur.
Naipan ni Alba iti police station para iti dokumentasion ken disposision. (Tawid News Team)


text:
Pagsasao a Tagalog
Ti Tagalog (Panangibalikas a Tagalog: [tɐˈɡaːloɡ]) ket maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao a kas umuna a pagsasao babaen ti pagkapat a populasion ti Filipinas ken kas maikadua a pagsasao babaen ti kaaduan. Ti naiyalagad a pormana, nga opisial a nanaganan iti Filipino, ket isu ti opisial a nailian a pagsasao, a kakuyogna met ti Ingles.
Daytoy ket maikabagian kadagiti sabali a sasao a Filipino, kas ti Bikol, Ilokano, dagiti pagsasao a Bisaya, Kapampangan ken Pangasinan, ken ad-adayo kadagiti sabali a sasao nga Austronesio, a kas dagiti pagsasao a Formosano, Indones ken Malaysio, Hawayano, Malagasi ken Māori.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (Dagiti 100 a Kadakkelan a Pagsasao iti Lubong idi 2007), iti Nationalencyklopedin
- ^ Filipino iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Resulta mula sa 2000 Census of Population and Housing: Educational Characteristics of the Filipinos, National Statistics Office, 18 Marso 2005
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Tagalogic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Tagalog/Filipino". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
News Categories
Latest Bloggers
Facebook Like
SugponewsBlog
This is some blog description about this site
Sugpon Birthing Clinic nabendisyunan
Nabendisyonan iti Sugpon Birthing Clinic idi Marso 18 kalpasan iti parada iti panagpiesta ti ili babaen ti panangidaulo ni Rev. Fr. Melchor Q. Reonal, kura paruko ti parokia ni San Antonio de Padua, kalpasanna ket isu met laeng iti pannakainagurar na babaen ken Congressman Eric D. Singson iti 2nd District ti Ilocos Sur.
Kasta met iti ama ti ili Mayor Fernando C. Quiton, Sr., Vice Mayor Daniel C. Laño, Jr., dagiti kameng iti Sangguniang Bayan, dagiti bisita da Dr. Benito Arca, Assistant Director iti DOH Region I, ken Engr. Rodolfo C. Dion, District Engineer, DPWH, Candon, Ilocos Sur.
Daytoy nga proyekto ket napunduan babaen iti Health Facility Enhancement Program (HFEP) iti Department of Health, Regional Office 1 para iti Philheath Accreditation tapno mapapintas iti kalidad iti panaganak ken iti panakagun-od iti makunkuna nga Millennium Development Goal nga isu iti panakapabassit iti child mortality ken tapno mapasayaat iti salun-at dagiti babbai nga agsikog wenno aganak, nga daytoy ket manamnama nga magun-od iti tawen 2015.undefined
Comments
Beautiful Design
Sugpon website is inspired by one of the most beautiful templates in the planet. As you can see every detail is astonishing.
Mobile-Friendly
Prepare your iPhone and Android Gadgets. This website can be enjoyed in both devices. Amazingly responsive.
Be One of Us
Be part of our community of people who are very passionate about news-writing and blogging. Register now. It's free.


text:
Maisaang ti Department of Justice no adda met la tangkenna a mangpalutpot iti dati a presidente ti pagilian gapu iti mapapati a panaglabsingna iti linteg mainaig iti National Broadband Network-ZTE deal.
Itay nabiit, nangipila iti Department of Justice ti Bayan Muna iti kriminal a complaint maikontra ken ni dati a presidente ken agdama a Congresswoman ti maikadua a distrito ti Pampanga Gloria Macapagal-Arroyo mainaig iti mapapati a pannakainbolbarna ken ti pamiliana iti anomalia iti nasao a proyekto.
Iti complaint ti Bayan Muna babaen ken ni Rep. Teddy Casiño, inakusaranna ni Arroyo iti panaglabsing iti Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ti Code of Conduct for Public Officials ken ti Government Procurement Act gapu iti panangaprobar ti gobiernona iti NBN-ZTE project ket dinawatna iti DoJ a mangisayangkat iti serioso nga inbestigasion para iti pannakaukkon dagiti kanayonan nga ebidensia mainaig iti $329.48 million a kontrata iti nagbaetan ti NBN ken ti Zhong Xing Telecommunications Equipment (ZTE) Corporation.
Madakamat ditoy a nakansela ti nasao a proyekto gapu iti kontrobersia a pinataudna iti sanguanan ti alegasion a sobra unay ti pannakapresiona ken panagpanggep a panagpasuksok.
Kalpasan ti panangipilana iti complaint iti DoJ, kinuna ni Bayan Muna Representative Teddy Casiño a pangrugian daytoy kadagiti sumarsaruno pay a kaso a maipila kontra ken ni Arroyo tapno “bayadanna dagiti nagbasolanna”.
Panggep pay ti Bayan Muna ti mangipila iti kaso a plunder maikontra ken ni Arroyo.
Ngem ti saludsod: apay nga iti DoJ ti nagipilaan ti grupo ni Casiño iti criminal complaint a saan ket nga iti Ombudsman a nakaipabaklayan ti pannakaimbestiga dagiti akusasion ti korapsion maikontra kadagiti publiko nga opisial?
Ken ni Casiño, ad-adda nga agtalekda a magun-odda ti hustisia iti DoJ babaen ken ni ni Leila de Lima, kabarbaro a hepe daytoy, ngem iti Ombudsman agsipud ta ipanguluan daytoy ni Merceditas Gutierrez a nasinged iti pamilia Arroyo.
Madakamat ditoy a dinalusanen ti Ombudsman dagiti ag-Arroyo iti NBN-ZTE deal ket nakadarum ita iti panagkunniber da dati a Comelec Chairman Benjamin Abalos ken ni dati a NEDA head Romulo Neri.
Adda kadi pagbatayan ti DoJ a mangibaklay iti hurisdiksion mainaig iti nasao a graft complaint?
Segun ken ni de Lima, addaan iti autoridad ti DoJ nga agimbestiga kadagiti kaso a kriminal agraman iti panagsalungasing iti RA 3019 wenno ti Anti-Graft and Corrupt Practices Act a naipila maikontra kadagiti agdama wenno dati nga opisial ti gobierno kas maibatay iti memorandum of agreement a pinirmaan ti opisinana ken ti opisina ti Ombudsman.
Kinuna pay ni de Lima a sukimatenda a nainget amin dagiti rekord ken ebidensia tapno awan ti sabali nga opsion ti Ombudsman no di ti pannakaipila ti kaso iti Sandiganbayan.
Iti daytoy nga imbatad ni de Lima ken iti panangibilin ti Pres. Benigno Aquino III a pannakabuangay ti “Truth Commission” babaen ti panangidaulo ni dati a Supreme Court Chief Justice Hilario Davide, saganaan ni Cong. Arroyo dagiti agsasaganad a kaso a maisaklang kontra kenkuana iti Ombudsman.
Dakkel ti posibilidad a maulit ti pakasaritaan ti pagilian nga adda madusa a presidente gapu iti panagkunniber, kas ken ni dati a Pres. Joseph Estrada.
Mapasamak kadi dayta iti babaen ti administrasion ni Pres. Benigno Aquino III?#


text:
Agdadata a saan a naited kadagiti akusado ti karbenganda a mangpaneknek nga inosenteda iti pammabasol maikontra kadakuada iti panagusig.
Agpayso, adda nadutokan a mangdepensa kadagiti “rebelde” ngem makuna a kattiliw amin dagitoy agsipud ta naikkanda laeng iti maysa nga aldaw a mangisagana iti depensa dagiti naidarum.
Kasta met a mapaliiw a mapagduaduaan ti testimonia dagiti naiparang a saksi agsipud ta kaadduanna a “nadamdamagda” laeng dagiti balikas nga insawang dagiti akusado ken maibilang a naparparbo dagiti ebidensia nga imparang dagiti para usig.
Pagarigan ti naiparang a maysa a saksi nga agnagan Francisco Saldua a nagkuna a karaman iti pannakaplano iti yaalsa. Inkallawit ni Saldua dagiti tallo a padi ken sumagmamano a dadaulo a Pilipino nga adda pannakaibiangda iti yaalsa. Iti testimoniana, kinuna pay ni Saldua nga impalgak kenkuana ni Sarhento Lamadrid ken maysa kadagiti agkabsat a Basa a tumulong ti bapor ti Estados Unidos iti rebolusion ti “gobierno” ni Fr. Burgos. Kasano a makumpirma ti kinapudno ti insawang kenkuana ni Lamadrid ket napaltogan daytoy kalpasan ti apagbiit a pannakausigda iti court martial kalpasan ti napaay a yaalsada?
Limtuad bayat ti panagusig a nagtestigo ni Saldua kas sukat ti pannakaited ti pardon kenkuana. Agdadata ngarud a mapagduaduaan a saksi ni Saldua gapu ta biagna ti nakataya iti daytoy a panagtestigona.
Kalpasan ti panagtestigo ni Saldua, saanen a nakita pay iti korte. Impambar dagiti agtuturay a nagsakit daytoy ket nakapsut ken saanna a kabaelan ti mapan iti korte idi ginandat ti abogado dagiti akusado a paayaban tapno mapagsaludsodan mainaig iti testimoniana. Ngem ad-adda ketdi a patien nga inlemmeng dagiti agtuturay ni Saldua tapno mailisi daytoy iti pannakaitibkol ti dilana iti nainget a panagsaludsod ti abogado ti depensa.
Nagsasaruno dagiti saksi a militar a nangirarem ken ni Fr. Burgos. Nagtestigoda a no agballigi ti yaalsa, agbalin a presidente ti kura paroko ti San Pedro. Nupay dida imbaga ti nagan ni Fr. Burgos, agdadata nga isu ti dinakamatda agsipud ta iti dayta a tiempo, isu ti kura paroko ti Katedral ti Manila a maaw-awagan met a kas parokia ni San Pedro.
Adu pay dagiti alegasion a naipalladaw ken ni Burgos kas iti panagiwarasna (kano) kadagiti subersibo a babasaen, ti nalimed a miting nga inatenderan ti padi a nakangegan dagiti saksi kadagiti balikas a “gubat, rebelion, insureksion” ken ti panangrubrobda kadagiti umili a makigubat iti Espania.
Sabali pay nga ebidensia a nasarakan kano iti aruaten ni Fr. Jacinto Zamora ti naiparang: maysa nga inbitasion a nakailanadan dagiti sumaganad: “Big gathering. Come without fail. The comrades will come well provided with bullets and gunpowder (Dakkel a panagtitipon. Umayka nga umay. Umay dagiti kakaduatayo nga adda kuyogda a balbala ken pulbora).”
Madakamat ditoy nga umaayam iti baraha ni Fr. Zamora. Kadagidi a tiempo, kadagiti mannugal, puonan ti kayat a sawen ti “bala ken pulbora.” Ngem inaramat dagiti autoridad daytoy a pinanglangdet kadagiti tallo a padi iti naisaklang kadakuada a kaso.
Iti baet dagiti testimonia dagiti mapagduaduaan a testigo, makita nga agkurang dagiti ebidensia maikontra kadagiti papadi. Ngarud, indawat ti abogadoda a madismis ti kaso. Ngem imbilin ketdi ti Gobernador Heneral a maituloy ti panagusig.
Kas ninamnama, idi Pebrero 15, 1872, kinedngan ti Konseho ti Gubat a nakabasol dagiti akusado. Kadagsenan ti sentensia dagiti tallo a padi ta nasentensiaanda a matay babaen ti garote. Nasentensiaan dagiti dadduma nga akusado iti sangapulo a tawen a nadagsen a panagtrabaho idinto a dagiti sabali, walo a tawen a pannakaipalladaw iti Marianas.
(Maigibusto)


text:
Papa Clemente I
Ni Santo Papa Clemente I (fl. 96), naam-ammuan pay a kas ni San Clemente ti Roma (iti Latin, Clemens Romanus), ket nailista manipud ti nasapa a petsa a kas maysa nga Obispo ti Roma. Isu ti immuna nga Apostoliko nga Ama ti Simbaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Clemente I iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni Papa Clemente I iti Wikisource (iti Ingles)
- Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Clement I". Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton Company.


text:
SAN EMILIO, Ilocos Sur – Maysa a mannalon ti nagudas gapu iti riri iti taraken a baka ditoy nga ili itay nabiit.
Nabigbig ti biktima a ni Antonio Divina, 67, naasawaan, residente iti Barangay Sibsibo, Banayoyo, Ilocos Sur idinto a nainaganan ti suspek a ni Romeo Pescador, 47, naasawaan, residente iti Bannuca, Lidlidda, Ilocos Sur.
Segun iti report, saan a mapnek ni Divina iti panangtaraken ni Rodrigo Pescador, kabsat ti suspek, ti bakana ket kayatnan a pasublien ti baka ket nagsubangda iti suspek.
Mapapati a nangasut ti biktima ket tinagbatna ti suspek a nakasugatan daytoy. Immarayat ni Rodrigo ket kinamat dagiti agkabsat ti biktima. Idi maipiskotda, tinagtagbat ti suspek ti biktima a nagsagrapan daytoy iti sugat iti ulona ken bagina a puon ti nakatayanna a dagus.
Naglibas dagiti agkabsat kalpasan ti pannagbat ket birbiroken ida dagiti polis.#


text:
Myrtales
Ti Myrtales ket addaanda iti urnos dagiti agsabsabong a mula a naikabil idi kaunegan ti klado ti eurosidae II (wenno dagiti malvid) iti kaunegan ti sistema ti APG III iti pannakaidasig dagiti angiospermae. Dagiti sumaganad a pamilia ket mairaman manipud iti APG III:[1]
- Alzateaceae S.A.Graham
- Combretaceae R.Br. (pamilia ti Combretum imberbe)
- Crypteroniaceae A.DC.
- Lythraceae J.St.-Hil. (pamilia ti loosestrife ken granada family)
- Melastomataceae Juss. (mairaman ti Memecylaceae DC.)
- Myrtaceae Juss. (pamilia ti myrtle; mairman ti Heteropyxidaceae Engl. & Gilg, Psiloxylaceae Croizat)
- Onagraceae Juss. (pamilia ti oenothera)
- Penaeaceae Sweet ex Guill. (including Oliniaceae Arn., Rhynchocalycaceae L.A.S.Johnson & B.G.Briggs)
- Vochysiaceae A.St.-Hil.
Ti sistema ti Cronquist ket mangited ti isu met laeng a komposision, malaksid ti pannakaikkat ti Vochysiaceae iti urnos ti Polygalales, ken mairaman ti Thymelaeaceae. Dagiti pamilia ti Sonneratiaceae, Trapaceae, ken Punicaceae ket naikkat manipud iti Lythraceae. Ti sistema ti APG III ket maitunos iti duog a sirkumskripsion ti Chronquist iti panagtrato ti Psiloxylaceae ken Heteropyxidaceae iti kaunegan ti Myrtaceae, ken Memecyclaceae iti kaunegan ti Melastomataceae.
Dagiti Ellagitannin ket naireportada kadagiti angiopermae ti dicotyledon, ken nangruna kadagiti sebbangan ti urnos ti Myrtales.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Piloheho a Grupo ti Angiospermae (2009), "Ti panagpabaro ti Pilohenio a Grupo ti Angiospermae a pannakaidasig para kadagiti urnos dagiti agsabsabong a mula: APG III", Botanical Journal of the Linnean Society, 161 (2): 105–121, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x, naala idi Disiembre 10, 2010
- ^ Dagiti Estruktural a Langa ken dagiti Biolohiko a Tagikua dagiti Ellagitannin kadagiti Dadduma a Pamilia ti Mula iti Urnos ti Myrtales. Takashi Yoshida *, Yoshiaki Amakura and Morio Yoshimura, Int. J. Mol. Sci., 2010, 11, pages 79-106, doi:10.3390/ijms11010079
- Conti, E., Erikkson, T., Schonenberger, J., Sytsma, K. J., & Baum, D. A. (2002). Nasapa a Tertiario iti ruar ti India a pannakaiwarwaras ti Crypteroniaceae: Ebidensia manipud iti Pilohenio ken Molekular a Panangipetsa. Ebolusion 56 (10): 1931–1942
- Schönenberger, J. & Conti, E. (2003). Molekular a Pilohenio ken ebolusion ti panagsabsabong ti Penaeaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae, ken Alzateaceae (Myrtales). Amerikano a Warnakan ti Botanika 90: 293–309.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Myrtales iti Wikimedia Commons


text:
Wednesday, March 9, 2016
DRAWING, POSTER MAKING, KEN ESSAY WRITING CONTEST TI BFP, NABALLIGI
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Drawing, Poster Making and Essay Writing Contest iti Bureau of Fire Protection (BFP) ti Munisipio ti Cabugao a kas paset ti panangselebrarda ti “Fire Prevention Month” ti bulan ti Marso 2016 a nagpartisiparan dagiti ubbing nga agad-adal iti eskuela-elementaria ken high school iti ili ti Cabugao idi Marso 8, 2016 iti Compound ti BFP-Cabugao.
Dagiti sumaganad ti nangabak:
DRAWING CONTEST:
Marc Jan Dale Valle, First Prize; Christian Jae Sambrana, Second Prize; Carl Leu Soller, Third Prize.
POSTER MAKING CONTEST:
Angelo Maramag – 1st Prize; Reynard Manantan, 2nd Prize; John Paul Briones, 3rd Prize.
ESSAY WRITING CONTEST:
Marinel Gaspar – 1st Prize; Tricia Mae Cruz - 2nd Prize; Nicolle Padirayon - 3rd Prize ken innem pay a Contestants a nakagun-od ti Consolation Prizes.
Binayabay ni Fire Marshal Elmer C. Acapuyan agraman dagiti BFP Staff-na da MLGO Officer Constancia L. Quinola ken ni Municipal Information and Tourism Officer Dario Roy Siruno a nagpaay a Hurado dagiti nagsasalip ken nangiyawat kadagiti premio dagiti nangabak.
Imbatad ni BFP Inspector Acapuyan a dakkel ti kaipapanan ti panangimula a nasapa ti konsepto ti Fire Safety kadagiti naganus ti isipna tapno mamuli ti kaririknada a makigamulo iti sapasap a pannaka-aywan iti panangliklik ti damsak nga itden ti uram.
Nakikaysa met a nakitinnarabay dagiti Coaches a buklen dagiti mangisursuro kadagiti nagsasalip nga ubbing. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:15 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ti Dhaka (Bengali: ঢাকা, pannakabalikas Panangibalikas a Bengali: [ˈɖʱaka]; dati a naipaletra ti Dacca,[4] nagnagan ti Jahangirnagar[5] idi las-ud ti Mughal a panawen) ket isu ti kapitolio ti Banglades ken ti kangrunaan a siudad ti Dhaka a Pannakabingbingay. Ti Dhaka ket maysa a megasiudad ken maysa kadagiti kangrunaan a siudad idiay Abagatan nga Asia. Daytoy ket mabirukan idiay igid ti Karayan Buriganga. Ti Kalatakan Dhaka a Lugar ket addaan iti populasion iti agarup a 17 a riwriw manipud ti senso idi 2011, a mangaramid daytoy a primiero a siudad ken metropolitan lugar idiay Banglades.[2] Daytoy ket isu ti maika-9 a kadakkelan a siudad iti lubong [6] ken ti pay maika-28 kadagiti kapusekan ti populasion kadagitisiuda iti lubong. Ti Dhaka ket naam-ammuan a kas ti Siudad dagiti Meskita[7] ken adda dagiti 400,000 a siklo a rickshaw ng agpatpataray kadagiti kasadana ti inaldaw, ti siudad ket naipalplawagan pay a kas ti Kareton a Kapitolio iti Lubong.[8]
Babaen ti panagturay ti Mughal idi maika-17 a siglo, ti siudad ket naam-ammuan a kas ti Jahangir Nagar.[5] Daytoy iti probinsial a kapitolio ken ti maysa a sentro ti sangalubongan a panagltagilako ti koko. Ti moderno a siudad, nupay kasta, ket nnagruna a naparang-ay idi babaen ti Britaniko a turay idi maika-19 a siglo, ken nagbalin nga isu ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Bengal kalpasan ti Calcutta (iti agdama ket ti Kolkata). Kalpasan ti Pannakabingay ti Bengal idi 1905, ti Dhaka ket nagbalin a kapitolio ti baro a probinsia ti Akin-daya a Bengal ken Assam ngem napukawna daytoy a kasasaad a kas maysa a probinsial a kapitolio kalpasan ti pannakawaswas ti pannakabingay idi 1911. Kalpasan ti pannakabingay ti India idi 1947, ti Dhaka ket nagbalin a ti administratibo a kapitolio ti Daya a Pakistan, ken kalpasan daytoy, idi 1971, ti kapitolio ti nawaya a Banglades. Idi laud dagiti simmarsaruno a paset ti panawen, ti siudad ket nakakita kadagiti sapsapsap riribuk; daytoy ket mairaman kadagiti adu a panagipang-al ti linteg militar, ti panakairangarang ti panagwayawayas ti Banglades, panagparukma ti milisia, dagiti pannakadadael idi las-ud ti gubat, ken dagiti masna a didigra.
Ti moderno a Dhaka ket isu ti sentro ti politikal, kulturall ken ekonomiko a biag idiay Banglades.[9] Urayno ti bukodna nga urbano nga inprastruktura ket isu ti karang-ayan iti pagilian, ti Dhaka ketagsagsabagaba manipud kadagiti urbano a parikut a kas ti karugitan ken kaadu unay ti populasion. Kadagit kinaudi a dekada, ti Dhaka ket nakakita ti pannakabaro ti pagluganan, pannakisinnarita ken dagiti publuko nga obra. Ti siudad ket makaawawis kadagiti ganganaet nga agpupuonan ken dagiti adadu a tomo ti komersio ken panaglaklako. Daytoy ket makasansanay pay kadagiti adu nga iyuumay ti tattao manipud ti amin a paset ti pagilian, daytoy ket naireporta a nakaaramid ti Dhaka ti kapardasan a dumakdakkel a siudad iti lubong.[10]


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Mapapati a dati a susik ti motibo iti panangtagbat ti maysa a mannalon kadagiti dua a kalugaranna sadiay Barangay Remedios, ditoy nga ili.
Segun iti report, madama nga agin-inom da Nestor Sanchez y Galves, 34, naasawaan, ken Danilo Sanchez y Galvez, 38, naasawaan, agpada a residente iti nadakamat a barangay idi immasideg lattan ni Tony Abella y Laos, 39, naasawaan, sa tinagbat dagiti biktima.
Naitaray dagiti biktima nga immuna iti Bessang Pass Memorial Hospital, Cervantes sada naiyalis iti Luis Hora Regional Hospital, Baoko, Mountain Province.
Naglibas ti suspek iti saan nga ammo a direksion kalpasan ti pannagbat.
Mapapati a nakainom met ti suspek idi tinagbatna dagiti kalugaranna.#


text:
VIGAN CITY – Mapapati a nakursonadaan ti maysa a bunggoy dagiti lallaki dagiti tallo a babbaro a nagtungpal iti pannakabagsol ti maysa iti sango ti Partas Terminal idi rabii ti Nobiembre 21.
Naitaray iti Gabriela Silang General Hospital ni Lito Castillo y Palomares, 28, baro, gapu iti bagsolna iti makannawan a paset ti tianna ken iti makannawan a luppona.
Segun iti inisial nga inbestigasion dagiti polis ditoy, idi agarup 10:15 ti rabii ti nadakamat a petsa, napan iti sango ti Partas Terminal tapno gumatangda iti balut da Castillo ken dagiti kakaduana a padana a babbaro a pakaibilangan da Jomar Castillo y Abalos, 28, ken Artemio Reotutar y Laurente, 26, agpapadada amin a residente iti Brgy Pudoc Norte, San Vicente, Ilocos Sur ngem dinarup ida ti bunggoy dagiti lallaki a nakabagsolan ti biktima.
Nakirupak dagiti kadua ni Castillo ket nagsanud dagiti suspek a nagtaray iti daya a direksion.
Nangiwayat dagiti nagresponde a polis iti pursuit operation ngem saandan a nakamatan dagiti suspek.#


text:
Internet
Ti Internet ket ti sapasap nga awag kadagiti agsisilpo wenno agkikinnonektar a network ti kompiuter a mabalin nga usaren ti publiko iti sangalubongan. Maipatulod dagiti datos babaen ti packet switching iti panangaramat iti napagkaykaysaan ti amin a pagrukodan a maawagan iti protokol ti internet (IP).
Buklen ti Internet ti rinibu nga agduduma a dadakkel ken babassit a network a komersial wenno pang-akademia ken pang-gobierno. Awit daytoy ti nadumaduma nga inpormasion ken serbisio a kas iti surat nga elektronika wenno esurat, online a panagsasarita ken panaggigimong wenno panagpipinnadamag (chat, forum, newsgroup), ken dagiti agsisinnilpo a pampanid ti web ti World Wide Web.


text:
Iti panagbitla ni Pres. Arroyo iti World Economic Forum on East Asia a tinabunuan dagiti negosiante ken politiko, kinunana nga il-iliwenna ti idadateng ti panawen nga aggawid dagiti overseas Filipino workers tapno agindegdan ditoy pagilian.
Kinunana nga il-iliwenna ti idadateng ti tiempo a saan a mapan agtrabaho ni Pinoy iti ganggannaet a pagilian agsipud ta nasken unay gapu iti kinakurapay a sagsagrapenna no di ket maysa laeng daytoy a pagpilienna.
Saan a mailibak, nagbalin a dakkel nga industria ti pagilian dagiti overseas Filipino workers a maysa kadagiti kadakkelan a mangsarsarakuy iti ekonomiatayo.
Aganayen a 10 porsiento iti populasion ti pagilian ti agtrabtrabaho wenno agindegen iti ganggannaet a pagilian.
Itay napan a tawen, agdagup iti $12.8 bilion ti impatulod dagiti kailiantayo manipud ballasiw-taaw, ngimmato iti 19.4 porsiento iti impatulodda idi 2005. Manamnama nga umad-adu pay dagiti remittances agsipud ta umad-adu dagiti Filipino a mapan agtrabaho iti ganggannaet a pagilian.
Ngem nakaladladdingit nga annugoten nga adayo ti posibilidad a dumteng dayta nga agay-ayuyang iti panunot ken rikna ti Presidente agsipud ta nakirang dagiti insentibo nga iwaywayat wenno panggep nga ipakat ti gobierno tapno malapdan wenno matimbeng ti panagpanaw dagiti Pinoy ditoy pagilian ket saandan a mapan mangged iti sabali a pagilian. Iti baet ti retorika ti Presidente, agpanaw dagiti kakailian tapno sapulenda ti narabraber a pagaraban iti ballasiw-taaw gapu iti saan a pannakaited kadakuada ditoy pagilian ti rumbeng ken maikanatad a pammigbig, panagraem ken panangilala manipud kadagiti mangidaulo ken mangituray kadakuada.
Umuna, nababa ti sueldo dagiti empleado ken mangmangged ditoy pagilian, nababbaba no maikumpara iti itangtanggaya a sueldo dagiti kaparangetna a pagilian, kas iti Malaysia, Singapore, Thailand, Taiwan ken uray iti Brunei.
Iti baet ti arungaing dagitoy nga empleado ken mangmangged iti sumagmamanon a tawen a maingato ti sueldoda a mayannugot iti panagpangato ti presio dagiti tagilako ken kasapulan iti panagbiag, saan a napatgan ken naiyaleng-aleng ti kiddawda gapu iti krisis ti ekonomia a pinarnuay iti saan a natalingenngen a politika gapu kadagiti anomalia, panagkunniber ken mapapati a panagsuitik iti eleksion a dandani nakapattogan ti gobierno Arroyo.
Maikadua, nabuntog ti promosion iti puesto kenk sueldo dagiti empleado kadagiti pagtrabahuanda agsipud iti agdama a sistema a dagiti laeng asideg iti agtuturay, politiko ken dadakkel a tattao ti “umasitgan” ti grasia. Iti sabali a pannao, political patronage ti magmagna, saan ketdi a ti bukod a kabaelan, gapuanan ken sirib ti mangitag-ay iti maysa nga empleado tapno umasenso iti puesto ken ngumato ti sueldona.
Maikatlo, nakisang dagiti pagtrabahuan nga idiaya ti gobierno a sumrekan dagiti nagturpos. Iti baet ti ipaspasimudaag ti gobierno a million a pagtrabahuan para kadagiti tattao, mapaliiw ketdi nga agpatingga laeng iti waragawag ket no adda man dagiti maluktan a panggedan, sangkapit-ing laeng ket saanna a maguyod dagiti rinibribu nga awanan panggedan.
Saan a nakaskasdaaw a buya ti kaburnok dagiti awanan panggedan kadagiti nadumaduma a job fairs nga angayen dagiti sumagmamano a kompania ken pasdek-negosio.
Saan a nakadidillaw nga adu dagiti kakailian a mapan mangged a domestic helper wenno care giver, drayber, gardener ken dadduma pay a pagsapulan iti sabali a pagilian gapu ta awan ti mastrekanda a panggedan ditoy bukodda a pagilian.
Kadawyan metten a buya ti panagpanaw dagiti nars, doktor, inhiniero, ken dadduma pay nga skilled workers gapu ta nakisang dagiti sumrekanda a maiyannatup iti inadalda.
Sumagmamano laeng dagitoy a mangiduron kadagiti kakailiantayo nga agbirok iti panggedan iti ganggannaet a pagilian. Parikut a rumbeng nga ikkan ti turay iti madagdagus a pannakataming a saan laeng a “pangpurga” a solusion a makaited iti apagapaman laeng nga ep-ep.
Kinuna ketdi ni Pres. Arroyo a dumurdur-as ti ekonomia ti pagilian agsipud kadagiti impakatna a reporma, kas iti value-added tax, sin tax ken dadduma pay a wagas a saan a popular kadagiti umili ngem itan, segun kenkuana, makitan a mangmangted iti dakkel a pundo a sumrek iti kaha ti gobierno a pagtaudan iti gastuen ti turay a mangsustener iti panagdur-as a mangawis kadagiti negosiante nga agibaut iti puonanda iti pagilian nga agtungpal iti ad-adu a panggedan a makaitag-ay iti panagbiag dagiti umili.
“Iti pannakaparnuay dagiti panggedan, mabalinen dagiti kailiantayo nga agtrabtrabaho iti sabali a pagilian ti aggawid,” inyunay-unay ti Presidente.
Ngem masaludsod: apay a saan nga annugoten ti Presidente ken dagiti agtuturay nga adda iti lawlawna a saan a dagiti impakat ti gobierno a reporma iti buis ti kangrunaan a mangitagtag-ay iti agnguynguy-a nga ekonomiatayo no di dagiti ipatpatulod dagiti kailiantayo nga agsaksakripisio iti ganggannaet a pagilian tapno laeng maaddaan ti pamiliada ken ipatpategda iti naranraniag a masakbayan a dida magun-od iti panangigubetda iti bagida iti trabaho iti bukodda a pagilian?
Kas kuna ti Presidente, dagiti OFW dagiti di nakantaan a bannuar ti pagilian.
Iti biangmi, dagiti OFWs ti salbabida ti ekonomia a saan ket a ti ipaspasindayag ti agdama nga administrasion a reporma ti buis nga ad-adda ketdi a nangilumlom kadagiti umili iti kuko ti kinakurapay.
Kadakami, rebbengna a padayawan dagiti OFWs babaen ti panangited kadakuada iti kredito iti ilulung-aw ti pagilian ken panaglupos ti panagbiag dagiti umili.#


text:
Inawat dagiti nagtrabaho nga estudiante ti gatad a kaibatogan ti bayad ti serbisioda manipud iti HRM Office babaen ti panangaprobar ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti panagtrabahoda iti 30 nga aldaw ti tunggal maysa kadakuada.
Inyawat ni Mayor Josh Edward dagiti gunggonada a nagtrabaho kadagiti SPES Employees iti Opisina ti Municipal Mayor a kaduana ni HRM Officer Miss Teresita S. Sison; maysa a pannakabagi ti DOLE-Vigan City ken ni Ms. Angelina Esteban iti HRMO. Ti naited a sueldoda ket pakabuklan ti 60% nga ited ti LGU-Cabugao idinto ta iti 40 % met ti ited ti DOLE-Vigan City.
Maibatay iti rekord ti Human Resource Management Office (HRMO) ti LGU-Cabugao, umabot ti 35 a bilang ti estudiante ti naikkan iti trabaho itay Summer Vacation 2016 ket nagtrabahoda kadagiti Opisina iti nadumaduma a Departamento ti LGU a nakaidesignaranda. 30 nga aldaw ti naituyang a panagtrabaho ti tunggal maysa kadagitoy nga estudiante a naggapu iti nadumaduma a pageskuelaan ti kolehio ken barangay ti ili.
Iti pannakiuman ti Web In-Action kadagiti estudiante idi Oktubre 13, 2016, imbatad dagiti immawat ti kantidad nga agyamyamanda unay iti LGU-Cabugao ta dakkel ti maitulongna iti 30 nga aldaw a panagtrabahoda a nakateggedanda iti nayon ti gastosenda nga agbasa. # (Web In-Action)


text:
Pitogo, Quezon
Ti Pitogo ket maysa a maika-4 klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Pitogo iti 39 a barbaranggay.[2]
- Amontay
- Cometa
- Biga
- Bilucao
- Cabulihan
- Cawayanin
- Gangahin
- Ibabang Burgos
- Ibabang Pacatin
- Ibabang Piña
- Ibabang Soliyao
- Ilayang Burgos
- Ilayang Pacatin
- Ilayang Piña
- Ilayang Soliyao
- Nag-Cruz
- Osmeña
- Payte
- Pinagbayanan
- Masaya (Pob.)
- Manggahan (Pob.)
- Dulong Bayan (Pob.)
- Pag-Asa (Pob.)
- Castillo (Pob.)
- Maaliw (Pob.)
- Mayubok (Pob.)
- Pamilihan (Pob.)
- Dalampasigan (Pob.)
- Poctol
- Quezon
- Quinagasan
- Rizalino
- Saguinsinan
- Sampaloc
- San Roque
- Sisirin
- Sumag Este
- Sumag Norte
- Sumag Weste
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
diak kiniddaw a mainawak ngem nainawak, naipasngayak naipasngay a lenned, iti lenned (more…)
Archive | Agdadamo a Mannurat
Urayek latta ti panagsublim
lipatenka koman, ngem sibibiag met ti batonlagip dagiti kalmanta ket agumbi ti iliwko iti lailom (more…)
Share:
Ti barikawwet a panagsublim
naukas iti lulonan ti barikawwet ti panagsublim a segseggaak ta nagkaraip idin ti pusota a pinatapatanta pay iti dinto mapekka a kawar ti kari kasla awan mangparnuay ganna iti innak kenka pannakaipusing ngem dimteng ti barikawwet a punganay dagiti sennaay natikagan kadin dagiti bibigmo ket kimraangen ti dilam nagramot kadin dagiti sakam ta dimon masurotan […]
Share:
Teddek a karapetak
nagtagilasagka nga arapaap ta simmangbayka a sammaked ti teddek ti panagtalek intuloyko iti nagdalliasat uray gingget ta addaka a silaw-bagnos dagiti balikas a makapakired natibkerak itan, natibkerakon a sumaranget iti pannubok ta nabileg nga igamko ti kaaddam a mangpatpatibker ti pakinakemko sapay ta di sumangbay ti isisinam dennak addaka la koma a sarikedkedko tapno nakiredak […]
Share:
Iti ungto ti masakbayan
di latta mapulsot ti saludsod a maasut aldaw-malem nga agam-ampayag makaukas alipuspos a saludsod kasano a kunikonen ti sag-ot iti pudonan ti biag? agpatit manen ti pagorasan sanaltek manen ti isungbat ti utek a di sangbayan sungbat maitutop a saludsod kasano a subaen di mapulsot a kiro ti biag? a, di mauma dagiti saludsod addada […]
Share:
Inidus ti di pay Nagtagilasag nga Imnas
nagrimat ti sagudayna iti mangilwengliweng a law-ang ket nakayawanak, inadipennak… ngem saanko a matagikua ta dipay nagtagilasag ti rimatna ken maysa a burburtia, burburtia ta diak a maawatan ti italtalukatikna ta toy pusok ket inidus ti kayaw ti dipay nagtagilasag nga imnas a sabong dagiti tagainep ket reggetko unay a maikutak ti ngayed a kayawna […]
Share:
Karit
Nagpanes tinubayko a sirmata Inalipugpognak ti dawel… ti damsak… Puris naidalubdob ditoy barukong Nagnunog ti saem, ti upay Tinagibik ti ut-ot Napait ti tumamdag nga isem A rangkap ni kinalupoy Ngem ti pigsak di agkismay Ket inkarigatak ti tumakder Binaliwak ti umaddang Pagbalinek a karit pannakaupay Tuntonek latta ruangan ti pedestal Ta taklinko ti Isuna, […]
Share:
No Agbukar ni Iliw
Sika ti nadawdaw a pabelo Ken angin nga angsek Sika ti taraon A pagtaudan ti kired Sika ti danum A pamedped ti waw (ti natikagan a kalasugan ni arapaap) Sika ti talged-talingenngen (Ti maladladdit a nakem…) Sika ti naumbi nga aweng ti kutibeng A mamagbukar ti iliw (iti saklot ti nasalindeg a sardam napintas nga […]
Share:
Bay-am nga Agbiagak iti Sidong Ni Arapaap
Bay-am a lugobannak ni saem Iti saklot mangliwengliweng a sipnget Bay-am nga agaribasay dagiti lua Tapno yanudna dagiti riper ni sanaang Bay-am a sangitak agtabon a malem Ket igalutnak ti batibat a darepdep Bay-am lugobannak ni kinaranggas Iti panangilugesmo sinapataanta Nga ayat… Tammidawak ita ti burayok Ta birokek ti aganninaw-makagapu Iti intanemmo a sapatam Iti […]
Share:
Iti Taaw ni Limdo: Maysa a Batibat; 5 Dodoitsu-Iluko
Tunggal agkannak ti pul-oy Maukrit toy barukong Natarumamis naipempen a kalman Diak a matarayan Anniniwan ni tarumpingay Malmesakon mangliwengliweng a taaw Arinebnebennakon dagiti dalluyon Napuskol ti ulep a nangsallukob kaniak Iti uneg napnuan burburtia a siled Diak a masirayan ti lawag Ket batibatennak Ti naikur-it a kaibatogak 5 DODOITSU-ILUKO 1. Nadara a Rabii Ti telon […]


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Agtultuloy
ti suporta ti gobierno munisipal ditoy kadagiti agmulmula iti tabako,
impatalged ti ama ti ili ditoy.
Segun ken ni Mayor Benjamin
Sarmiento, agtultuloy ti suporta ti gobierno munisipal kadagiti
agmulmula iti tabako babaen ti panagpautangda iti gastuen dagitoy iti
panagmulada iti daytoy a produkto.
Mangilaklaksid
ti gobierno munisipal ditoy iti pondo manipud iti bingayna iti R.A.
7171 nga aramatenna nga ipautang kadagiti mannalon, nangruna kadagiti
napintas ti rekordda nga agbayad.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Dinungpar ti nangisit a Nissan Frontier Navarra pick-up nga addaan iti nalabaga a plaka a SGA 218 ti Caltex gasoline station a masarakan iti Barangay Rizal ditoy nga ili idi agarup 4:45 ti parbangon ti Hulio 29.
Iti initial nga inbestigasion ti Cabugao PNP, naammuan nga agpaabagatan a direksion ti pick-up a minaneho ni Simplicio Dumaguig y Besarang, 30, baro, drayber ti munisipio, residente iti Poblacion, Calanasan, Apayao, ket idi makadanon iti nagkurbaan, napukaw ti drayber ti kontrol iti manibela ket dinungparna ti gasoline station a kukua ni Virgina Savellano y Barbers.
Saan a naan-ano ti drayber ken kaduana.#


text:
LINGAYEN, Pangasinan – Aganay 120,000 a tilapia fingerlings ti inkabil ti Provincial Agricultural Office kadagiti karayan dagiti sumagmamano nga ili tapno dumakkel pay ti produksion daytoy a lames iti probinsia.
Kinuna ni Provincial Agriculturist Dalisay Moya a naibukbok dagiti tilapia fingerlings iti karayan ti Balungao, Bolinao ken Malasiqui manipud idi Pebrero 19 agingga idi 21 kas paset iti panangmentener iti dumakdakkel a produksion ti tilapia iti probinsia.
Itay nabiit, pinadayawan ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources ti Pangasinan gapu iti programana a mangisubli iti kinalames dagiti karayan iti probinsia.
Segun iti BFAR, ti laeng Pangasinan ti agmaymaysa a lokal a gobierno a binigbigna babaen ti Gawad Pagkilala Award.#


text:
Naguilian, La Union
Ti Naguilian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Naguilian ket nabingbingay iti 37 a barbaranggay.[2]
- Aguioas
- Al-alinao Norte
- Al-alinao Sur
- Ambaracao Norte
- Ambaracao Sur
- Angin
- Balecbec
- Bancagan
- Baraoas Norte
- Baraoas Sur
- Bariquir
- Bato
- Bimmotobot
- Cabaritan Norte
- Cabaritan Sur
- Casilagan
- Dal-lipaoen
- Daramuangan
- Guesset
- Gusing Norte
- Gusing Sur
- Imelda
- Lioac Norte
- Lioac Sur
- Magungunay
- Mamat-ing Norte
- Mamat-ing Sur
- Nagsidorisan
- Natividad
- Ortiz
- Ribsuan
- San Antonio
- San Isidro
- Sili
- Suguidan Norte
- Suguidan Sur
- Tuddingan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Di la ketdi mapakawan dagiti nagannak ti bagida no apay a naliwayanda ti walo ti tawenna nga anakda nga agdigos iti penned iti Barangay San Juan ditoy nga ili idi aldaw ti Hunio 16 a nakagapu iti pannakalmesna.
Segun iti report manipud iti polis ditoy, nakita ni Misame Gaburno, 9, residente met laeng iti nasao a barangay, ni Clifford John Valdez y Barnachea, 8, nga aglanglangoy iti reservoir ti penned nga agmaymaysa ket limned daytoy idi makadanon iti nauneg a paset.
Pinakaammuan ni Gaburno dagiti dadakkel ti biktima ket inarayat dagitoy ti anakda sada intaray iti BPM Hospital ditoy nga ili ngem indeklara ti doktor a nangtaming kenkuana nga awanen ti biagna.#


text:
Rehion ti Los Lagos
Ti Rehion ti Los Lagos (Espaniol: X Región de Los Lagos panangibalikas: [loz ˈlaɣos], literal a kas Rehion dagiti Danaw) ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile , ken buklen dagiti uppat a probinsia: ti Chiloé, Llanquihue, Osorno ken Palena. Ti rehion ket aglaon iti maikadua a kadakkelan nga isla iti pagilian, ti Chiloé, ken ti maikadua a kadakkelan a danaw, ti Llanquihue.
Ti kapitoliona ket ti Puerto Montt; dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Osorno, Castro, Ancud, ken Puerto Varas. Ti nangruna a daga a paset ti Rehion ti Los Lagos iti abagatan ti Reloncaví Sound (Probinsia ti Palena) ke naikeddeng a kas parte ti Patagonia.
Ti ekonomia ti Rehion ti Los Lagos ket kaaduan iti sektor ti serbisio ngem naibatay iti panagkalap, akuakultura iti salamon, panagtarikayo ken ti panagtaraken iti baka. Nangruna pay iti ekonomia ti turismo idiay Andes.
Ti rehion ket ayan ti Monte Verde, maysa kadagiti kaduogan a lugar iti arkeolohia iti Kaamerikaan. Ti kadakkelan a grupo ti indihenio ket dagiti Huilliche nga isuda ket agtataengen iti lugar sakbay ti isasangpet dagiti Espaniol. Tinaengan ti balangat ti Espaniol ti Purpuro Chiloé idi 1567[1] bayat a dagiti nabati a rehion ket nagin-inutda a nakolonia laeng babaen dagiti saan nga indehenio a tattao idi naladaw a maika-18 a siglo. Kadagidi tawen ti 1850, simmangpet dagidi Aleman a nagkolonia kadagiti aplaya ti Danaw Llanquihue babaen ti programa nga inesponsoran ti estado ti Chile.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Walter Hanisch|Hanisch, Walter. La Isla de Chiloé. 1982. p. 11-12.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Rehion ti Los Lagos iti Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Rehional a Gobierno ti Los Lagos (iti Espaniol)


text:
T'boli, Abagatan a Cotabato
Ti T'boli ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti T'boli ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Basag
- Edwards (Pob.)
- Kematu
- Laconon
- Lamsalome
- New Dumangas
- Sinolon
- Lambangan
- Maan
- Afus
- Lambuling
- Lamhako
- Poblacion
- Talcon
- Talufo
- Tudok
- Aflek
- Datal Bob
- Desawo
- Dlanag
- Lemsnolon
- Malugong
- Mongocayo
- Salacafe
- T'bolok
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Tallo a lugan ti nainbolbar iti aksidente iti kalsada nasional iti Barangay Tapao ditoy nga ili idi Disiembre 16 a nakatayan ti maysa a motorista ken nakasugatan ti sabali.
Naireport a natay ni Gilbert Dancel y Villa, 49, naasawaan, kagawad ti barangay, residente iti Barangay Turod, Badoc, Ilocos Norte, idinto a nadundunor ni Julius Nagum y Yabes, 16, residente iti Barangay Jordan, ditoy nga ili.
Naammuan iti inisial nga inbestigasion nga agpaamianan ti XRM motorcycle a minaneho ni Dancel idi mapapati a rimmuar iti barangay road iti daya ti Yamaha a motorsiklo ni Nagum a bumallasiw iti national highway nga agpaabagatan ket nagdinnungpar dagiti dua a lugan.
Gapu iti pigsa ti panagdinnungpar dagiti lugan, naipuruak ni Dancel iti akinlaud a paset ti kalsada ket daytoy ti pinilidan ti sumungad a minibus a puon iti nakatayanna a dagus.
Nagsagrap met ni Nagum kadagiti sugat iti nadumaduma a paset ti bagina ket naitaray iti Corpuz Clinic and Hospital.
Boluntario a simmuko ni Reynaldo Galindo y Gorospe, 32, driver ti minibus, ken residente iti Barangay Vacunero, Sto. Domingo, Ilocos Sur.
Nakaro ti pannakadadael dagiti dua a motorsiklo idinto a nadadael ti makinkannigid a sango a bumper ti minibus.#


text:
Kategoria:Dagiti nailian a parke ti Filipinas
Pampanid iti kategoria "Dagiti nailian a parke ti Filipinas"
Dagiti sumaganad a 34 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 34 a dagup.
N
- Nailian a Parke dagiti Kueba ti Libmanan
- Nailian a Parke dagiti Ubbog ti Fuyot
- Nailian a Parke ti Aurora Memorial
- Nailian a Parke ti Balbalasang-Balbalan
- Nailian a Parke ti Banbantay Iglit-Baco
- Nailian a Parke ti Bataan
- Nailian a Parke ti Biak-na-Bato
- Nailian a Parke ti Bulabog Putian
- Nailian a Parke ti Danaw Butig
- Nailian a Parke ti Danaw Pantuwaraya
- Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla
- Nailian a Parke ti Kuapnit Balinsasayao
- Nailian a Parke ti Minalungao
- Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Guadalupe Mabugnao Mainit
- Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Mado
- Nailian a Parke ti Rungkunan
- Nailian a Parke ti Sagrado a Bantay
- Nailian a Parke ti Salikata
- Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa
- Nailian a Parke ti Turod Bangan
- Nailian a Parke ti Turod Cassamata
- Nailian a Parke ti Turod dagiti Bannuar ti Akin-amianan a Luzon
- Danaw Naujan