text:
Qing a Dinastia
ᡤᡠᡵᡠᠨ
Ti Qing a Dinastia, ken ti pay Imperio ti Nalatak a Qing wenno Nalatak a Qing, ket isu idi ti kinaudi nga imperial a dinastia ti Tsina, a nagturay manipud idi 1644 aginggana idi 1912 nga adda ti nabiit a, napaay a panagpabaro idi 1917. Daytoy ket sinakbayan idi babaen ti Ming a Dinastia ken sinaruno babaen ti Republika ti Tsina.
Ti dinastia ket binangon idi babaen ti Jurchen Aisin Gioro a sangkaputotan iti kontemporario a Amianan a daya a Tsina. Ti Aisin Gioro a daulo, a ni Nurhachi, nga isu idi ti immuna a basalo kadagiti Ming nga emperador, ket nangrugrugi a nangipagkaykaysa ti sangkaputotan a Jurchen idi naladaw a maikasangapulo ket innem a siglos. Babaen ti 1635, ti anak a lalaki ni Nurhachi a ni Hong Taiji ket mabalinda nga agtunton a pinagtitiponda ti maysa ken nagkaykaysa a tattao a Manchu ken nagrugrugida a nagpilpilit ti Ming a rummuar ti Liaoning idiay akin-abagatan a Manchuria. Idi 1644, ti Ming a kapitolio ti Beijing ket pinarukma idi babaen ti rebolto dagiti agtaltalon nga indauloan babaen ni Li Zicheng, ti dati nga opisial ti menor a Ming a nagbalin a daulo ti rebolto dagiti agtaltalon, nga idin ket nagirangarang ti Shun a dinastia. Ti kinaudi a nagturay ti Ming , ti Emperador Chongzhen, ket nagpakamatay idi natnag ti siudad. Idi napan ni Li Zicheng a simmuppiat ti Ming a heneral a ni Wu Sangui, ti naudi ket nakikadu a kadagiti Manchu ken linukatanda ti Bessang Shanhai kadagiti buyot ti Manchuria. Babaen ni Prinsipe Dorgon, nangagawda ti panagtengngel ti Beijing ken pinapanawda ni nabiit a Shun a Dinastia ni Li Zicheng . Ti kompleto a pasipikasion ti Tsina ket nagun-od idi agarup a 1683 babaen ni Emperador Kangxi.
Kadagiti napalabas a panawen ti panagturayan, ti Qing ket nagbalin nga adu a naitiptipon ti Insika kultura. Dagiti imperial a pangsubok ket nagtultuloy ken dagiti sibil a katulong ti Han ket nangimatmaton ti imperio a kinadduaan dagiti Manchu. Ti Qing ket nakaabot ti kangato ti babaen ti panagturay ni Emperador Qianlong idi maikasangapulo ket walo a siglo, a nagpadpadakkel ti labes kadagiti kasakbayan ken kinaudi a pagbeddengan ti Tsina. Ti imperial a kinadaksan ket inpakpakita babaen ti ministro a ni Heshen ken dagiti serie ti rebelion, dagiti masna a didigra, ken dagiti pannakaabak kadagiti gubat kadagiti bileg ti Europeano ket nagpakapsot ti Qing idi las-ud ti maikasangapulo ket siam a siglo. "Dagiti Di Agpapada a Tulag" ket nangited para iti Ekstrateritorialidad ken nagikkata kadagiti dakkel a luglugar dagiti tulagan a puerto manipud ti Insika kinaturay. Ti gobierno ket nagpadas ti panagpabaro idi las-ud ti Tignay ti Bukod a Panagpapigsa idi naladaw a maika-19 a siglo ket nakaiyeg laeng kadagiti bassit a nagbanagan. Ti panakaabak ti Umuna a Sino-Hapon a Gubat ti 1894–1895 ket isu ti taudan para iti gobierno ti Qing government ken ti nagbanagan ket nangipakpakita a ti reporma ket nangpabaro unay ti Hapon manipud ti Meiji Panagpabaro manen idi 1867,a naisangsangayan no maipada iti Tignay ti Bukod a Panagpapigsa idiay Tsina.
Ti 1911 a Wuchang a Yaalsa iti Baro a Buyot ket nangipatingga iti pannakatuang kenni emperatris Dowager Longyu ken ti kayyanak a Puyi idi Pebrero12, 1912. Uray pay no ti panakairangarang ti Republika ti Tsina, dagiti heneral ket nagtultuloyda a naglalaban para kadagiti simmarsaruno a dekada idi las-ud ti Apo ti Gubat a Panawen. Ti Puyi ket nabiit idi a naipasubli ti bilegna idiay Beijing babaen ti Zhang Xun idi Hulio 1917, ken idiay Manchukuo babaen ti Haponidi baetan ti 1932 ken 1945.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Samuel Wells Williams (1848). Ti Tengnga a pagarian: ti panagsukimat ti ... Insik nga imperio ken dagiti agtataeng... Vol. 1 (1 nga ed.). New York: Wiley & Putnam. p. 489.
- ^ Mark C. Elliott. Ti Manchu a Dalan: Dagiti walo a Wagayway ken Etniko a Identidad iti Naladaw nga Imperial a Tsina. Stanford, CA: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, 2001. pp. 290-291.[1]
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (Disiembre 2006). "Daya-Laud nga Orientasion dagiti Naipakasaritaan nga Imperio" (PDF). panagsukimat ti Warnakan a sistema ti lubong. 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2007-02-22. Naala idi 12 Agosto 2010.
{{cite journal}}: Kitaen ti pateg ti
|issn=(tulong)
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bartlett, Beatrice S. Dagiti Monarkia ken Ministro: Ti Nalatak a onsilo idiay Mid-Ch'ing Tsina, 1723–1820, Berkeley ken Los Angeles: Unibersidad ti California a Pagmalditan, 1991. ISBN 978-0-520-06591-8.
- Ebrey, Patricia. Insik a Sibilisasion: Ti Taudan alibro (maika-2 nga edision), New York: Simon ken Schuster, 1993. ISBN 978-0-02-908752-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cotterell, Arthur. (2007). Dagiti Imperial a Kapitolio ti Tsina - Ti Uneg a Pakaimatangan ti Nainlangitan nga Imperio. Londres: Pimlico. 304 pampanid. ISBN 978-1-84595-009-5.
- Elliot, Mark C. (2001). Ti Manchu a Dalan: Dagiti Walo a Wagayway ken Etniko nga Identidad ti Naladaw nga Imperial a Tsina. Stanford, CA: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Qing a Dinastia iti Wikimedia Commons
- Paset dagiti Ming ken Qing a dinastia ti "Populasion ti Tsina: Dagiti Mabasbasa ken Mapmapa." Naala idi 2008-11-10.


c: text/html

text:
Veliko Tarnovo
Ti Veliko Tarnovo (Bulgaro: Beлиko TъpHoBo, romanisado: Veliko Tǎrnovo, panangibalikas [vɛˈliko ˈtɤrnovo]; "Nalatak a Tarnovo") ket ti maysa nga ili iti amianan tengnga a Bulgaria ken ti administratibo a sentro ti Probinsia ti Veliko Tarnovo.
Masansan a maibagbaga a kas ti "Siudad dagiti Tsar", mabirukan ti Veliko Tarnovo iti Karayan Yantra ken nadayeg nga ammo a kas ti naipakasaritaan a kapitolio ti Maikadua nga Imperio ti Bulgaria, ken makaawis kadagiti adu a turista gapu kadagiti naisangayan nga arkitekturana. Mabirukan ti duog a parte ti ili kadagiti tallo a turod, ti Tsarevets, Trapezitsa, ken Sveta Gora, rumrummuar kadagiti kurso ti Yantra. Iti Tsarevets ket dagiti lugar dagiti emperador ken Patriarkado ti Bulgaria, ti Katedral ti Asunsion, ken kameng pay dagiti nadumaduma nga adminitratibo ken nsanguanan dagiti pagtaengan a napalikmutan babaen dagiti napuskol a diding.
Ammo ti Trapezitsa kadagiti aadu a simbaanna ken kas ti dati a pagtaengan ti nobilidad. Iti las-ud ti Tengnga a Panpanawen, ti ili ket maysa idi kadagiti nangruna a sentro ti kultura ti Europa ken nangited ti naganna iti Artistiko nga Eskuela ti arkitektura ti Tarnovo, iti pinintaan ti Artisko nga Eskuela ti Tarnovo, ken iti literatura. Ti Veliko Tarnovo ket maysa a nangruna a sentro ti administratibo, ekonomia, edukasion, ken kultura ti Akin-amianan a Bulgaria.
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Veliko Tarnovo iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Veliko Tarnovo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Veliko Tarnovo iti Curlie (iti Ingles)
- Opisial a website ti Veliko Tarnovo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao a Betawi
Ti Malayo Betawi, ammo pay a kas Malayo Jakarta wenno Malayo Batavia, ket ti pagsasao nga insasao ti tattao a Betawi idiay Jakarta, Indonesia. Daytoy ti patneng a pagsasao dagiti agarup a 5 a riwriw a tattao; narigat a maammuan ti husto a bilang dagiti agsasao gapu ti di nalawag a panagusar ti nagan ti pagsasao.
Ti Betawi ket maysa a Kreol a naibatay iti Malayo, ken asideg a kabagian ti pagsasao a Malayo. Ti pagsasao a Betawi ket addaan iti adu a gatad kadagiti binulod a balikas iti Insik a Hokkien, Arabiko, Portuges, ken Olandes. Sinukatan daytoy ti nasapsapa a Betavia a naibatay iti kreol a Portuges a Mardijker. Ti umuna a persona pangsandi iti gue (siak) ken ti maikadua a persona iti lu (sika) ken dagiti numeral a kas ti cepek (sangagasut), gopek (lima gasut), ken seceng (sangaribo) ket nagtaud manipud iti Hokkien, bayat a dagiti balikas ti ente (sika) ken ane (siak) ket naalada manipud iti Arabiko. Ti Malayo Cocos ,ti maysa a kreol a Malayo a naisasao idiay Is-isla Cocos (Keeling), Australia ken Sabah, Malaysia ket naala manipud iti nasapsapa a porma ti Malayo Betawi.
Ita nga aldaw, ti Malayo Betawi ket nadayeg nga impormal a pagsasao idiay Indonesia ken naus-usar a as batayan ti slang nga Indones ken kadawyan a naisasao kadagiti soap opera ti telebision idiay Jakarta. Ti nagan a Betawi ket nagtaud manipud iti Batavia, ti opisial a nagan ti Jakarta idi las-ud ti panawen ti Daya nga India ti Olandes.
Dagiti nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Napadur-as ti Betawi a kas naibatay iti Malayo a kreol a dagiti mangisasao ket dagidi kaputotan ti lallaki nga Insik ken babbai a Balines idiay Batavia. Naipagbaliwen dagitoy a kaputotan iti Islam ken nagsasaoda iti pidgin nga idi kuan ket nagbalin a kreol, ken kalpasan naikkat ti kina-kreolna babaen ti panangiraman dagiti adu nga elemento manipud iti Habanes ken Sundanes (Uri Tadmor 2013).[2]
Dagiti dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay ti Malayo Betawi kadagiti dua a nangruna a dialekto
- Dialekto a Kota Betawi: Kasisigud a naisasao iti kaunegan ti Jakarta nga agraman iti kadawyan a napigsa nga e a kas ti (ti ada ket agbalin nga ade).
- Dialekto nga Udik Betawi: Kasisigud a naisasao idiay suburbano a Jakarta, Tangerang, Banten, ken ti Bogor ken Bekasi idiay Laud a Java. Daytoy ket addaan iti napigsa nga a a kas ti (ada, maibalikas a kas adah).
Ti sabali pay a karuay ti Udik Betawi ket tinawtawagan iti Ora Betawi, a nakaro idi a naimpluensiaan babaen ti Habanes.
Insasao pay laeng ti Betawi babaen dagiti laklakay a kaputotan kadagiti dadduma a lokasion kadagiti kaarrubayan ti Jakarta, a kas ti Kampung Melayu, Pasar Rebo, Pondok Gede, Ulujami, ken Jagakarsa.[3]
Adda maysa a signipikante a komunidad ti Insik nga agtataeng iti arrubayan ti Tangerang a tinawtawagan iti Cina Benteng, a nagsardengdan nga agsasao ti Insik ken agsasaoda itan iti Malayo Betawi.
Dagiti pagarigan:
- aye (kota), sayah (udik), gue (impormal) : Sika
- lu (impormal wenno intimado) : sika
- iye (napigsa nga e, saan a schwa a kas ti Malaysiano), iyah : wen
- kagak, ora (karuay ti udik ken ti impluensia a Habanes) : saan
- Encing mo pegi kemane? : Papanam koma, mam?
- Dagangan aye udeh bures, dah : Nalakon dagiti kukuak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Betawi iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Tadmor, Uri (2013). "On the Origin of the Betawi and their Language". ISMIL 17 conference talk.
- ^ "Documentation of Betawi". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-12-03. Naala idi 2013-11-23.


text:
Ilocano News: PGMA dinawat iti Kongreso ti Salary Standardization Law
Manila (15 February) -- Dinawat ni Presidente Macapagal-Arroyo iti Kongreso ti pannaka-ipasa ti nayon a 10% salary increase dagiti empleyado ti gobyerno babaen ti baro a Salary Standardization Law.
Kinuna ti Presidente, ti Salary Standardization Law ket mangted ti agsasaruno a salary increases kadagiti 1.2 million government employees.
Ti lungalong nga increase ket mabenipisyaran pati public school teachers nga agserserbi a backbone ti educational system.
Kinuna ni Arroyo, nakaawat dagiti state workers ti 10% increase idi 2007 kalpasan a nakagun-od ti gobyerno ti revenue surplus manipud iti Expanded Value Added Tax (E-VAT) Law.
CBCP communal action
Respetaren ti Malacaņang ti panawagan ti Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) a communal action ngem daytoy ket makonsidera a premature.
Kinuna ni Press Secretary and Presidential Spokesman Ignacio R. Bunye, ti communal action ket dumawdawat ti nauneg a panagpanunot, panangkonsidera ti kinapudno ken ti pagsayaatan ti publiko.
Immunan a dinawat ti CBCP ti communal action kalpasan ti panagtestigo da Rodolfo Noel Lozada Jr. ken Joey de Venecia III iti Senate Blue Ribbon Committee maipanggep ti nakanselar a National Broadband Network (NBN)-ZTE deal.
Kinuna pay ni Bunye, ti korte ti pakadeterminaran ti kinapudno ken hustisya, saan a ti forum a napnuan ti emosyon.
P350-million IT fund
Inpakaammo ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ti P350-million information technology scholarship program a mausar a pangsanay iti 40,000-50,000 nga scholars para ti Philippine Cyber Corridor.
Kinuna ti Presidente, dagiti masanay a 50,000 scholars ket agbalin nga information technology professionals a mabalin a sumrek iti job market.
Gagem ti gobyerno a makapatanur ti 10 million jobs, 7 milyon kadaytoy ket nabukelen iti napalabas a pito a tawen.
DMIA upgrade
Interesado ti Singapore Changi Airport a mangpapintas ti Diosdado Macapagal International Airport (DMIA) iti Clark Freeport Zone idiay Pampanga tapno agbalin a world class airport.
Kinuna ti Malakanyang, dakkel ti kompyansa dagiti foreign investors iti ekonomiya ti Pilipinas uray no naringgor ti pulitika gapu kadagiti maibatbato ti gobyerno manipud kadagiti kritiko na.
Kinuna ti Malakanyang a napigsa ti kompyansa dagiti Singapore airport officials kadagiti pasilidades ti DMIA. (PIA Ilocos Norte) [top]


text:
Masirsirmata a maisayangkat iti daytoy a tawen ti groundbreaking ceremony iti maipasdek nga SM supermall iti ciudad ti Laoag.
Manamnama nga apaman a marugian iti pannakaipatakderna ket tuloy tuloy ti konstruksionna. Segun kenni Gob. Mathew Marcos Manotoc, manamnama nga inton 2024 ket mangrugin ton ti operasion ti maipatakder a sabali pay a dakkel a malls ditoy probinsia.
Mamati ti gobernador nga iti pannakaipatakder pay ti dakkel a malls ket nayon pay a mangpadur-as iti ekonomniya malaksid a manamnama a maysa pay daytoy nga araken ken pagpapallailangan dagiti umili.
Maipalagip a nabayagen a nairakrakurak nga adda ti maipatakder nga SM ditoy Ilocos Norte particular iti paset na ti barangay Buttong Laoag City.
Author: Irene Ringor
Source: PGIN


text:
Puonan (ekonomika)
Iti ekonomika, dagiti puonan a tagilako, wenno pudno a puonan ket dagiti napatauden a naamnot a tagilako nga inus-usar iti produksion kadagiti tagilako wenno dagiti serbisio. Dagiti puonan a tagilako ket saan a naisangayan a maib-ibus, ngem mabalinda a maawanan iti pateg iti proseso ti produksion. Ti puonan ket naisangayan manipud iti daga gaputa ti puonan iti kabukbukodanna ket nasken a mapataud babaen ti obra ti tao sakbay nga agbalin a pagibanagan ti produksion. Iti aniaman a darikmat iti panawen, ti dagup a pisikal a puonan ket mabalin a maitudo a kas ti puon a kapuonan (a saan a maiyallilaw iti puon a kapuonan iti maysa nga entidad iti negosio.) Iti kammasapulan a kapanunotan, ti puonan ket buklen iti aniaman a mapataud a banag a mangpasayaat ti bileg ti tao a mangaramid ti obra a maserbian ti ekonomiko—ti maysa a bato wenno maysa a pana ket puonan para iti maysa a duog a tao a maka-usar daytoy a kas intrumento ti panaganup, ken dagiti kalsada ket puonan para kadagiti agtataeng iti maysa a siudad. Ti puonan ket maysa a maikabil iti produksion nga annong. Dagiti balay ken dagiti personal a pagluganan ket saan a puonan ngem isuda ket naamnot a tagilako gapu ta saanda a naus-usar kadagiti panagpataud.
Iti Marxista a politikal nga ekonomia,[1] ti puonan ket kuarta nga inus-usar ti panaggatang ti banag laeng tapno mailako manen ken makagun-od ti ganansia, ken para kenni Marx ti puonan ket adda laeng iti kaunegan ti proseso iti ekonomiko a panakisinnukat—daytoy ket kabaknang nga umad-adu manipud iti proseso ti panangiwarwaras ken para kenni Marx daytoy ket nakapormaan ti batayan iti ekonomiko a sistema iti kapitalismo. Daytoy a konsepto ket makunkuna a maipapana ti pinasia a puonan iti ekonomika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panangipalplawag ti Puonan iti Marxists.org". Ensiklopedia ti Marxismo. Marxism.org. Naala idi 8 Pebrero 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Puonan iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Vientiane
Ti Vientiane (Panangibalikas a Pranses: [vjɛ̃ˈtjan]; Lao: ວຽງຈັນ, Viang chan, IPA: [ʋíəŋ tɕàn]) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Laos, iti igid ti Karayan Mekong iti asideg iti pagbeddenganna iti Tailandia. Ti Vientiane ket nagbalin a kapitolio idi 1563 gapu kadagiti panagbutbuteng iti panagrukma dagiti Birmano.[2] Ti Vientiane ket isu idi ti administratibo a kapitolio idi las-ud ti panagturay ti Pransia, ken gapu iti idadakkel ti ekonomia kadagiti kaudian a panawen, daytoy itan ti sentro ti ekonomia ti Laos.
Ti nakarkulo a populasion ti siudad ket 760,000 (2015). Ti siudad ket nangsangaili ti maika-25 a Southeast Asian Games idi Disiembre 2009 ken nangrambak kadagiti 50 a tawen ti Southeast Asian Games.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti siudad ket naala manipud iti Pali, ti pagsasao a liturhiko ti Budismo ti Theravada. Uray no ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ti siudad ket "siudad ti sanatlum", a kas naipakita iti taga-ugma a sinuratan ti Lao a naisurat segun iti etimolohia, ken saan a maipada iti moderno a Lao a naisurat iti ponetiko, iti moderno a Lao, ti kaibuksilan ti nagan ti Vientiane ket saan a nalawag.
Adu, no saan a ti kaaduan, ti tattao a Lao ket tuntonenda a ti kaibuksilan ti nagan ti siudad ket "siudad ti bulan, bayat nga adu met dagiti husto a mangtunton a ti kaibuksilan ti nagan ti siudad ket "siudad ti santulum" gapu ta dagiti balikas ti "bulan" (ຈັນ wenno ຈັນທຣ໌ manipud iti chandra चन्द्र iti Sanskrito) ken "santulum" (ຈັນ or ຈັນທນ໌ manipud iti chandana चन्दन iti Sanskrito) ket naisuratda ken maibalikas a kapada iti "chan" iti moderno a Lao. Kaaduan dagiti akademiko ken dagiti historiko a taudan iti Lao ket mangtunton a ti nagan ti siudad ket pudno a ti kaibuksilanna ket "siudad ti santulum", ken pasingkedan met daytoy babaen dagiti nagan iti Tailandes (เวียงจันทน์) ken Khmer (វៀងចន្ទន៍) nga isuda a dua ket mangtalinaay ti etimolohiko a panangiletra, a mangibaga iti siudad ti santulum".
Ti nairomanisado a panangiletra ti "Vientiane" ket Pranses ti taudanna, ken mangipaltiing iti rigat dagidi Pranses a mangibalikas iti uni ti "ch" iti pagsasao a Lao. Ti kadawyan a panangiletra a naibatay iti Ingles ket "Viangchan", wenno sagpaminsan a "Wiangchan".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lonely Planet. "History of Vientiane Province – Lonely Planet Travel Information". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-07-22. Naala idi 18 Hulio 2015.
- ^ "Vientiane". Farlex Encyclopedia. Naala idi 25 Nobiembre 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Askew, Marc, William Stewart Logan, and Colin Long. Vientiane: Transformations of a Lao Landscape. London: Routledge, 2007. ISBN 978-0-415-33141-8
- Sharifi et al., Can master planning control and regulate urban growth in Vientiane, Laos?. Landscape and Urban Planning, 2014. DOI: 10.1016/j.landurbplan.2014.07.014
- Flores, Penelope V. Good-Bye, Vientiane: Untold Stories of Filipinos in Laos. San Francisco, CA: Philippine American Writers and Artists, Inc, 2005. ISBN 978-0-9763316-1-2
- Renaut, Thomas, and Arnaud Dubus. Eternal Vientiane. City heritage. Hong Kong: Published by Fortune Image Ltd. for Les Editions d'Indochine, 1995.
- Schrama, Ilse, and Birgit Schrama. Buddhist Temple Life in Laos: Wat Sok Pa Luang. Bangkok: Orchid Press, 2006. ISBN 978-974-524-073-5
- Women's International Group (Viangchan, Laos). Vientiane Guide. [Vientiane]: Women's International Group, 1993.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Vientiane iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Vientiane manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Wen, di laeng mamin-ano, aya?Panagtatalon manen.Awan sapulen ti kinagaget dagiti mannalontayo nga agtalon.Uray bangkirig, simpaenda.Uray karimeran, dalusanda.Daytoy kastoy a kinagaget ti mangitunda iti nasaysayaat a panagapit iti nawadwad.
Ngem, ti kas-angna, adu latta ti pada a makurkurangan ti kasapulan iti pagbiag.Saan ngamin nga umdas ti apit a pamataudan kadagiti kangrunaan a kasapulan ti tunggal familia.Adu ti maapit.Ngem, ti kas-angna, no adu ti maapit ti sapasap a lugar, nalaka ti presio ti produkto. Kasla ngamin kimpet a tekka ti nagbalinen a tradition iti price manipulation! Daytoy a price manipulation ti mamagsadut kadagiti mannalon tapno ipasnekda koma ti agtalon.Uray koma bantayandan ti puon ti pagayda iti agpatpatnag no napintas ti presio.Ngem, ania? Awan sa met maaramidan dagiti agtuturay daytoy a price manipulation? Nadardaras sa met a pagtignayan dagiti agtuturay no rumbeng a mapastrek ti produkto nga aggapu iti sabali a pagilian gapu iti pannagawatda iti S. O. P. wenno pasuksok? Daytoy a kapanunotan, batay laeng iti saan a kabukbukodan a pammaliiw/damag a kas met ti masansan a mangmangngeg iti tri-media.
Malagipko idiay pagilian a Japan.Nailet ti agricultural land-da idiay.Nangina ti buis ti daga.Tapno di mabuisit dagiti mannalon idiay, agar-aramatda iti nangato ti kalidadna a teknolohia. Nagaget dagiti mannalon idiay a kas met ti kinagaget dagiti mannalontayo ditoy pagilian ni Juan de la Cruz. Ti pagsayaatanna idiay, nangato ti presio ti produkto.Ditoy?Maigidiat. Nangina ti produkto a kasapulan iti panagpatanor dagiti mannalon iti agricultural products-da gapu iti agsusukot a pagbuisan. Ammotayon a ditoy Filipinas, no pagbuisan, kaarigna met ti malallalattayo. Sapay la di makaay-ayo ti presio ti produkto. Di maikkat ti price manipulation iti produkto dagiti mannalon agsipud ta dagiti kasla agdardara nga alimatek (leech) a big time businessman, ipasublatda ti puonanda iti kababassitan a negosiante. Ti kangrunaan a tulagan, ag-commission ni kababassitan a negosiante. Gapu iti kinalaka ti presio, agkunsimision ni kabsat a mannalon! Nangato ti danon ti big time businessman. Ngem, gapu ta suapang met ti kababassitan a negosiante nga annabo dagiti buaya iti takdang, ibabana pay ti paggatangna iti produkto! Maysa pay, ni kababaan a negosiante ti agipautang iti kasapulan ni mannalon, iti nangato latta nga interest (6% ti kababaan). Inton aglako ni mannalon iti produktona, gapu iti delicadeza wenno palabra de honor, uray barat ti presio, ilakona ken ni nakautanganna ti bukodna a produkto. Awan pulos ti competition iti presio dagiti aggatang. No dingnguen koma, nakaponen isu a saanen nga aganak pay. Kasta ti rigatna iti biang ni Apo Mannalon a pada nga agguutang. Mailumlom latta ni pada a mannalon iti utang!
Kasano a mapuglay ti price manipulation tapno agbalin koma met a nasaldet latta dagiti mannalontayo nga agpatanor kadagiti taraon a kasapulantayo? Agtalinaed kadi lattan dagiti mannalontayo nga isuda ti DURI TI PAGILIAN?Apay nga isuda ti DURI TI PAGILIAN? No ngamin iti bagi ti tao, ti duri ti kangrunaan a pagtaudan ti tibker ti maysa a tao. Isu a kasta ti birngas dagiti kakabsat a mannalon. Duri nga agpayso dagiti kakabsat a mannalon. Duririanda (buririanda) ti makasinit a darang ni Apo Init ken kasta met laeng ti tumulang a lam-ek.
PAGPAMPANUNOTAN: The important thing is not stop questioning. – ALBERT EINSTEIN.#


text:
Orani
Ti Orani ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
TI ili ti Orani ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Bagong Paraiso (Poblacion)
- Balut (Poblacion)
- Bayan (Poblacion)
- Calero (Poblacion)
- Paking-Carbonero (Poblacion
- Centro II (Poblacion)
- Dona
- Kaparangan
- Masantol
- Mulawin
- Pag-asa
- Palihan (Poblacion)
- Pantalan Bago (Poblacion)
- Pantalan Luma (Poblacion)
- Parang Parang (Poblacion)
- Centro I (Poblacion)
- Sibul
- Silahis
- Tala
- Talimundoc
- Tapulao
- Tenejero (Poblacion)
- Tugatog
- Wawa (Poblacion)
- Apollo
- Kabalutan
- Maria Fe
- Puksuan
- Tagumpay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Orani | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Orani.Org
- Sapasap a Paammo ti Orani, Bataan


text:
Botosanto dagiti Filipino ti baro a president ken dadduma pay nga opisiales inton Mayo 9, 2022.
Saan a nasapa unay para kadagiti botante nga ammuen no ania dagiti bileg nga itedda ken dagiti responsibilidad ken serbisio a rumbeng a namnamaenda – kinagpayona, dawatenda – kadagiti kandidato a botosanda iti tunggal akem.
Itatta a 2022, pilientayo ti baro a president, baro a bise president, 12 a senador, ginasut a diputado dagiti distrito, dagiti organisasion a party-list a manginominarto ti dose-dosena a representante iti kongreso, ken rinibribo nga opisiales ti probinsia, siudad ken munisipio.
Apaman a mapili ken makapagsapata iti akemda, maikkan kadagiti bileg nga aramatenda, pagrukodan nga itandudoda, ken responsibiidad nga aramidenda, kas nailanad iti 1987 a Konstitusion ti Pilipinas, ti Koda nga Administratibo, ken ti Koda ti Lokal a Gobierno ti 1991.
Tapno matarabayantayo iti daytoy nasken a pagrebbengan a mangpili no siasino ti mangimaton kadatayo iti sumaruno a tallo inggana ti innem a tawen mangrugi inton Hunio 30, 2022, basaen ti serye ti Rappler a mangidetalye kadagiti kwalipikasion, bileg ken responsibilidad a kakuyog dagiti mabotosan a posision:
- Bileg ken Pagrebbengan: Presidente, Bise Presidente
- Bileg ken Pagrebbengan: Senador
- Bileg ken Pagrebbengan: Diputado ti Distrito, Diputado ti Party List
- Bileg ken Pagrebbengan: Gobernador ti Probinsia, Bise Gobernador, Bokal
- Bileg ken Pagrebbengan: Mayor ti Siudad, Bise Mayor, Konsehal
- Bileg ken Pagrebbengan: Mayor ti Munisipio, Bise Mayor, Konsehal
– Rappler.com
Add a comment
There are no comments yet. Add your comment to start the conversation.


text:
Pagsasao a Niuatoputapu
Ti pagsasao a Niuatoputapu ket maysa idi nga indihenio a pagsasao ti Niuatoputapu, Tonga. Daytoy ket as-asideg a kabagian iti Samoano ngem iti Tongano. Idi panawen ti Maiak-18 wenno Maika-19 a siglo, daytoy ket nagbalin nga awanen ken ti pannakausarna ket sinukatan babaen ti Tongano. Amin a pannakaammo iti pagsasao a Niuatoputapu ket nagtaud manipud iti listaan ti balikas nga inurnong babaen ni Jacob Le Maire idi 1616.[1]
Dagiti wadan nga insasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Niuatoputapu – Languages facts sheet by Niklas Jonsson", Niklas Jonsson, 16 Deisiembre 1998


text:
Pagsasao a Tombulu
Ti Tombulu ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti akin-amianan a Sulawesi, Indonesia. Daytoy ket maysa a pagsasao a Minahasan, ti subgrupo ti Sasao a Filipino.
Daytoy ket lokal a pagsasao ti tribu ti tattao a Minahasa a naisasao idiay siudad ti Tomohon ken kadagiti purok babaen ti administrasion ti Kota Tomohon a kas ti Rurukan, Pinaras, Kumelembuai, Woloan, ken Tara-Tara. Daytoy ket naisasao pay kadagiti purok babaen ti administrasion ti Rehensia ti Minahasa iti disrito ti Tombulu, distrito ti Tombariri, distrito ti Pineleng, ken dagiti dua a purok ti distrito ti Sonder; ti Rambunan ken Sawangan.
Dagiti bokabulario[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagsasao a Tombulu ket naisangayan no maiyasping kadagiti sabali nga uppat a pagsasao a Minahasa. Ti panangibalikas ti letra nga "L" ket isu ti pakaidumaan ti pagsasao a Tombulu. Kadagiti sabali nga uppat a pagsasao ti Minahasa ti letra nga "L" ket maibalikas nga awan ti panagbaliw, ngem iti Tombulu daytoy ket maibalikas a kas "th" iti pagsasao nga Ingles.
Kas pagarigan: ti kulo a ti kayatna a sawen ket puraw ket maibalikasto a kas kutho
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tombulu iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Le Puy-Sainte-Réparade
Ti Le Puy-Sainte-Réparade wenno Le Puy ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Le Puy-Sainte-Réparade iti Wikimedia Commons


text:
Nakaawat manen ti ili tayo a Suyo ti Plaque of Recognition a naggapu iti opisina ti Department of Budget and Management (DBM)
June 3, 2021
Nakaawat manen ti ili tayo a Suyo ti Plaque of Recognition a naggapu iti opisina ti Department of Budget and Management (DBM); “For the valiant effort in improving its Public Financial Management System as espoused in the LGU-PFM Reform Roadmap and Implementation Strategy”. Mangipakpakita daytoy iti nasayaat a panagtrabaho dagiti Financial Management Team nga idadauluan iti Ama ti ili Hon. Mario B Subagan.
#Napintas_Suyo


text:
Nailian a Parke dagiti Kueba ti Libmanan
Ti Nailian a Parke dagiti Kueba ti Libmanan ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay Baranggay Sigamot iti ili ti Libmanan, Camarines Sur, Rehion ti Bicol. Daytoy ket naisentro iti dakkel nga agatiddog iti 2,856 a metro a Kueba Colapnitan , ti maikasangapulo a kaatiddogan a kueba iti Filipinas.[1] Ti parke ket sakupenna ti dagup a kalawa iti 19.4 nga ektaria[2] iti ballasiw ti kataltalonan ti Libmanan, nga ammo a mangsangaili kadagiti saan a basbassit ngem 18 pay a kueba nga agdumaduma dagiti kaatiddog, suksukog ken siddaaw. Daytoy ket nabangon idi 1934 babaen ti Proklamasion Blng. 654.
Ti parke ket naindayegan a kas pagtaengan dagiti rinibo a kurarapnit ken dagiti rugitda ket inur-urnong manipud kadagiti kueba kadagiti napalabasen a dekada. Daytoy ket pagtaengan pay dagiti swiftlet ken dagiti nalatak nga atiddog ti ramayna a lawwalawwa iti sebbangan ti Phrynus, ken ammo a makasabidong.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Chelsea Spelćological Society Newsletter" (PDF). Chelsea Spelćological Society. Naala idi 18 Hunio 2012.[permanente a natay a silpo]
- ^ "Rehion 5 – Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso – Opisina ti Nasalakniban a Luglugar ken Kaatapan. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-12-21. Naala idi 18 Hunio 2012.
- ^ "Ti Dati a Filipinas Babaen dagiti Ganganaet a Mata". Ti Elibro a Ganadt ti Gutenberg. Naala idi 18 Hunio 2012.


text:
Saintes-Maries-de-la-Mer
Ti Saintes-Maries-de-la-Mer (lit. "Santa Maria ti Baybay", Provençal Oksitano Lei Santei Marias de la Mar) ket isu ti kapitolio ti Camargue (Provençal Oksitano Camarga) idiay akin-abagatan a Pransia. Daytoy ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay Baybay Mediteraneo. Ti populasion: 2,478 (50,000+ iti las-ud ti kalgaw ken dagiti piesta). Daytoy ket adda ti maikadua a kadakkelan a kalawa kadagiti amin a komuna idiay Metropolitano ti Pransia, kalpasan laeng ti kaarubana nga Arles.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ket mabirukan idiay delta ti Rhône , iti agarup a 1 km a daya ti sabangan ti Petit Rhône distributario. Ti komuna ket buklen dagiti naiyan-anod a dagdaga ken sagneb a dagdaga, ken mairaman ti Étang de Vaccarès, ti maysa a dakkel nga alog. Ti kangrunaan nga industriana ket turismo ken agrikultura.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Saintes-Maries-de-la-Mer iti Wikimedia Commons


text:
Tayasan
Ti Tayasan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tayasan ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.[2]
- Bacong
- Bago
- Banga
- Cabulotan
- Cambaye
- Dalaupon
- Guincalaban
- Ilaya
- Jilabangan
- Lag-it
- Linao
- Lutay
- Maglihe
- Matauta
- Magtuhao
- Matuog
- Numnum
- Palaslan
- Pindahan
- Pinalubngan
- Pinocawan
- Poblacion
- Santa Cruz
- Saying
- Soquib
- Tamao
- Tambulan
- Tanlad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Tayasan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Departamento ti Magdalena
Ti Magdalena (Panangibalikas nga Espaniol: [maɣðaˈlena]) ket departamento ti Colombia, a mabirukan idiay amianan ti pagilian babaen ti Baybay Karibe. Ti kapitolio ti Departamento ti Magdalena ket ti Santa Marta ken nainaganan manipud iti Karayan Magdalena. Tinawidna ti nagan ti maysa kadagiti kasisigud a siam nga estado ti Estados Unidos iti Colombia ken ti agdama a naitiptipon a teritoriona.
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Magdalena ket nabingbingay kadagiti 30 a munisipalidad ken maysa a distrito. Dagiti munisipalidad ket demokratiko a nabutosan a munisipal a mayor ken ti munisipal a konsehal. Ti Touristiko, Kultural ken Historiko a Distrito ti Santa Marta ket imatonan babaen ti Munisipalidad ti Santa Marta ken addan ti naipangruna a pannakaigiddiat iti kaunegan ti pagilian.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Algarrobo
- Aracataca
- Ariguaní
- Cerro San Antonio
- Chibolo
- Ciénaga
- Concordia
- El Banco
- El Piñón
- El Retén
- Fundación
- Guamal
- Nueva Granada
- Pedraza
- Pinto
- Pijiño
- Pivijay
- Plato
- Pueblo Viejo
- Remolino
- Sabanas de San Angel
- Salamina
- San Sebastián de Buenavista
- Santa Ana
- Santa Marta
- San Zenón
- Sitionuevo
- Tenerife
- Zapayán
- Zona Bananera
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nuestro departamento: Información general: Geografía". Gobernación del Magdalena.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Magdalena, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 304. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Magdalena iti Wikimedia Commons


text:
Claveria Covid-19 Update as of September 7, 2021
Ngimato manen ti 145 iti aktibo nga kaso ti Covid ditoy ili tayo ita nga aldaw kalpasan nga nagpositibo iti 34 nga indibidwal iti nasao nga virus. Kasta met nga adda nakarekober nga 11 nga katao kadaytoy nga sakit.
Dakkel manen a bilang ti nainayon ita nga aldaw iti agdama nga kaso tayo isu nga pangngaasi yo Apo, ta kanayonen ken istrikto tayo nga agtulnog iti amin nga health protocols ta dagitoy ti makatulong tapnon maliklikan tayo ti panagwaras wenno panagakar ti virus. Kangrunaan na unay, agtalinaed tayo ti binalayan ta alisto ti panagwaras na ita, rumwar tay laeng kadi no nasisita. Kasta met nga iwasan tayo paylang ti agpapangan ken agdudupudop. Saan makatulong ita dagitoy nga panagu ummong ita nga panawen ti pandemya. Diyos ti agngina ket sapay ta makitinnulong iti amin. Let us be safe and healthy, Kalugaran!


text:
Yahooo, yahoooo! Naimbag nga oras kadatayo amin kakailian. Buenos dias, buenas tardes, halo halo, opssss, nagdagaang ti panawen kailian naimas ti halo-halo. Naimbag nga aldaw, malem ken rabii tayo amin depende iti inkay panangbasbasa iti daytoy pagiwarnak tayo ken kolum tayo. Kumusta metten ti biag tayo Kayong Angkuan, Ikit juana, agpa-halo-halo ka ngaruden a ta ni kasta unayen a bara ti panawenna. Uray la agling-eten ti amin a maliplipit, unay a baranan ama.
Kalgaw la nga agpayson ngem sus maria kusina aya, apay a kastoy metten ditoy batugmi a langit. Agasem dayta, kalgaw ta bulan pay laeng ti Abril ngem dandani minalem metten nga agtodo Kayong. Talaga a narigaten a pogtuan ti panawenna. Epekto kadi a talagan daytoy ti global warming nga agtinnag iti climate change? Isu a dakayo Kayong Angkuan, Ikit Juana, isaganayon dagitay sungrod yo ta dikay to ket agkamata no bigla lattan nga agnepnep ket awan pay nakasagana a sungrod yo. No malagip tayo manen ti kinaranggas ti pada a tao iti nakaparsuaan nga isu ti kangrunaan a factor ken gapu daytoy ibabaran ti lubong ken panagbaliw ti panawenna. Ngumato ti presyon ti royal blod tayo ta saan a kastoy ti sirmata tayo. Saan a kastoy ti tagtagainep tayo idi a pagbanagan koma ti lubong nangruna ditoy nakayanakan tayo a paset ti lubong. Nagngayed pay laeng idi ti aglawlaw ta adu ti mihoras wenno dagitay agbunga a kayo wenno muyong kadagiti ar-arubayan. Kas met laeng ditoy nakaisadsadan tayo a paset ti ina daga, Kayong. Idi kasangsangbay ko iti daytoy a lugar, naglammin, nagmayat ti klimana, saan a pagpasaw. Tay nakabotelya a danum nga ikabilmo laeng iti rabaw ti lamisaan no iti bigat, sus kasla naggapu iti refrigerator kunam sa. Ngem itan, awanen. Unayen, anian a bara ti panawen nga agpapan ditoy ibagbagada a summer capital of the Philippines. Kasano met ngamin aya, dandani awanen makitam a nakatakder a puon ti pine tree ta kasla metten nagtubo nga uong dagiti babbalay.
Isu a nakas-ang a panunoten a tao met laeng ti nangdadael iti kinangayed ti aglawlaw.
Isu a no kastoy man ti panawen nga intay paspasaren ita, sadino man a paset ti lubong ti ayanmo, ammomon ti gapuna ket amin tayo adda pasetna iti pannakadadael ti klima. Saanka a makalisi ta dayta laengen asuk nga ipugso ta motorsiklom dakkelen a factor dayta. Ket saanka met a makalisi dita ina Juana, adda met pasetmo iti panagbara ti panawen gapu ta kanayonmo a puoran dagit naregreg a bulbulong ta salamagi ken starapple nga adda dita arubayanyo. Dayta asuk ti puor mo ket dakkel ti maipaaynan a madi iti aglawlaw. Isu a ti aramidem, urnongem dagita a bulbulong ket urnongem dita puonda met laeng ta malungsot nga isu met laeng ti taraonna wenno ganaganna. Sus maria kusina ka ketdi, saan a rugit dagita, ti makuna a rugit ket isu ti panagkusit ken panagkurakut este sus apo apay a nagturong manen dita aya. Ngumatonto man la ngatan ti presyon ti royal blood tayo a makalagip iti kinakurakot dagiti sinalbag nga agtuturay. Apay manen nga ag-HB ka kunam Kayong? Kasanu a dika ag-high blood met ket malagipko manen ti nabasa tayo manen a damag idi a nagpamula kanu ti maysa nga agensia iti seedlings ti kayo ngem panawen metten ti kalgaw, pes-ay ina, makasao tayo iti espansyol este dakes no kastoy latta ti mapaspasamak.
Alla, overtime ta manen este naimasanta manen ti naginnistorya, kayong, panawanka pay ta ne narigaten amangan no ag-HB manen ni Sofing ket umaynakto man suroten iti binalsig. Kasta pay, babayoooo, tsuptsup muahmuahhh.


text:
“UNTIL now it’s impossible that the population is behind the country’s food crisis. The real culprit is the continuing and rampant corruption in government,’ malagip unay ‘toy numo ti biang daytoy nga insao idi ni Arsobispo Oscar V. Cruz idi, kakabsat.
Kadagiti tartaraudi a resulta ti naiwayat a population survey, maalarma ti gobierno! Adu ket umad-adu iti mamin-adu a daras ti idadakkel ti bilang ti population ti Filipinas!
Saan a supringen ti Simbaan dayta a nadaras nga iyaadu ti tao.Anamongan ketdi ti Simbaan ti natural family planning. ‘Tay kabaelan dagiti nagannak a patanoren a nadesente ken nasayaat ti annak.
No apay a maalarma unay ti gobierno ti iyaadu ti tao? Maysa ditan ti saan met laengen a marisrisut nga idadakkel latta ti unemployment rate! Wen, adu ti jobless latta nga umili! Ket, daytoy ti agbalin a buong ti ulo ti gobierno wenno dagiti maseknan nga umili, a. Nagadu ti paggastosan ken nanginngina ti gatgatangentayo a daily commodities! Sumangkamaysa pay a babantot ti kaadda itan ti E-VAT – Expanded Value Added Tax! Sapay koma ta ammo dagiti kakailian a liklikan nga ibutos dagiti kandidato nga author dayta a diaske nga E-VAT! Siempre, makapadagsen iti bolsa dayta a nainayon manen a buis! BUIS-it! Uray koma, a, no di ibolsa dagiti birurukong dagita a buis! Takawen met dagiti kurakot nga agtuturay!
No ut-tobentayo ‘diay inibbatan a kapanunotan ni Apo Cruz, pudno unay, a, ket, wen, dumagdagsen latta ti cross nga ibakbaklaytayo iti inaldaw!
No adda proyekto, narasi. Nagdadakkel ti nailatang a pundona.Ngem, ania idi ti kuna ti pagtamdantayo a politico?“YUKYUKUYOK, INTON DUMANON, TAPOK,” maipanggep daytoy ti nailatang a pundo ti proyekto a magisaygisay babaen ti SOP – Standard Operating Procedure a pagbibingayan dagiti buaya ti gobierno (kurakot nga agtruturay). Pagangayanna, bassit laengen ti mabati a pundo ti proyekto! Malaksid a sub-standard ti proyekto, narasi a kapilitan.Ania itan ti iyawag iti dayta a proyekto?GHOST PROJECT!
“Crisis of management,’ daytoy pay ti kuna idi ni Apo Cruz. Wen, ag-focus koma ti gobierno a mangurnos ken mangpasayaat ti panagserbina ngamin kadagiti umili.Ti nasayaat, isu koma ti pannakaurnosna ken pannakaipatungpalna iti pulido a population control dagiti buklis a tattao iti bennegda. Adu met ti kuarta a rumbeng a maitulong kadagiti umili nangruna dagiti pada a napapanglaw. Ti ngamin kas-angna unay, segun dagiti lumlumtaw a kuntrobersia dagiti politicotayo, ad-adu met ti takawen dagiti agtuturay, puera de los buenos, ngem, ti dumanon a maiserbi kadagiti umili.
Isu nga ita a mapasangasangan ti panagpipili, ditayo koma agimbubulsek, kakabsat. Panawenna metten tapno patapuakentayo iti poder dagiti managkunniber nga agtuturaytayo. Padasentayo metten ti agkaykaysa a mangisaad iti turay dagiti politicotayo a patientayo a lesser evil. Ti koma masakbayan dagiti annaktayo ti isaganaantayo.Saantayo laeng nga agbiag gapu iti agdama; agbiagtayo pay iti masanguanan, iti narimrimat a biag-masakbayan.Saantayo itan nga ipalubos nga iturayandatayonto manen dagiti buklis iti kaban ti gobiernotayo.
Ita nga isursuratko daytoy a salaysay, saan pay a nagmawmaw iti panunotko ti iwarwaragawag dagiti politico – ngimmato kanon ti IRA share! Saan a daytoy ti mangipakita iti panagdur-as, kuna man dagiti nakasarsarita ‘toy numo ti biang. Kadawyan a ngumato dayta nga IRA share iti tunggal tawen. Ti nasken, ti pagbiagan dagiti umili. Tapno mapasayaatda met ti panagbiagda a saan nga agnanayon nga agsangsanggir ti ania man a pagimbagan a maipaay ti gobierno.
PAGPAMPANUNOTAN: The goal of yesterday will be the starting point of tomorrow. – CARLYLE.


text:
Gatas
Ti gatas ket puraw a likido a napataud babaen ti mamaria a glandula dagiti mamalia. Daytoy ti kangrunaan a taudan ti taraon para kadagiti ubing a mamalia sakbay nga isuda ket makabael nga agkalpa kadagiti sabali a kita ti makan. Ti nasapa a laktansia t gatas ket aglaon ti colostrum, a mangawit kadagiti kontrabagi ti ina a maipan iti maladaga ken mabalin a mangpabassit ti riesgo kadagiti adu a sakit iti maladaga. Daytoy ket aglaon pay kadagiti adu a sustansia.[1]
A kas maysa a maipapan iti agrikultura a produkto, ti gatas ket maala manipud kadagiti mamalia ken inus-usar a makan para kadagiti tao. Iti sangalubongan, dagiti talon ti paggatasan ket agpatpataudda ti agarup a 730 a riwriw a tonelada iti gatas idi 2011.[2] Ti India ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti main-inum a gatas, ngem saan nga agiluluwaswenno gumatgatan iti gatas. Ti Baro a Selanda, dagiti 27 a kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Australia, ken ti Estados Unidos ket isu dagitoy ti kadakkelan nga agiluluwas iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong. Ti Tsina ken Rusia ket isuda ti kadakkelan a gumatgatang iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong.[3][4]
Iti sangalubongan, adda dagiti ad-adu ngem 6 a bilion nga agib-ibus iti gatas ken dagiti produkto ti gatas. Sunurok a 750 a riwriw a tattao ket agtataengdad iti kaunegan dagiti sangkabalayan ti paggatasan a talon. Ti gatas ket maysa a nangruna a kontributor iti panagpasayaat ti sustansia ken seguridad ti makan a naisangsangayan kadagiti agrangrang-ay a pagilian. Dagiti panagpasayaat kadagiti taraken ken ti teknolohia ti paggatasan ket mangited ti nasayaat a namnama iti panagpasayaat ti kinapanglaw ken malnutrision iti lubong[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pehrsson; et al. (2000). "Programa ti Nailian a Makan ken Panagusig ti Sustansia ti USDA: Panagpadas ti Makan" (PDF). Warnakan ti Pakabuklan iti Makan ken Panagusig. 13: 379–389. doi:10.1006/jfca.1999.0867. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2003-04-07. Naala idi 2013-05-10.
- ^ "Food Outlook – Panagusig ti Sangalubongan a Pagtagilakuan" (PDF). Gunglo ti Mkan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Mayo 2012. pp. 8, 51–54.
- ^ Blasko, B. (2011). "Kinapangruna iti Lubong ken Agdama a Gaganay iti Paggatasan a Sektor" (PDF). Unibersidad ti Debrecen.
- ^ "Food Outlook – Gatas ken dagiti Produkto ti Gatas". FAO, Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010.
- ^ Hemme ken ni Otte (2010). "Kasasaad ken dagiti Prospekto para iti Bassit nga Agtengtengngel ti Panagpataud ti Gatas: Ti Gobal a Perspektibo" (PDF). Gunglo ti Makan ken Agrikultura toi Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dupuis, E. Melanie. Nature's Perfect Food (2002) maiyaon ken mabirukan a teksto
- Kardashian, Kirk. Gatas a Kuarta: Kuarta, dagiti Baka, ken ti Ipapatay iti Paggatasana Talon ti Amerikano (2012) maiyaon ken mabirukan a teksto
- McGee, Harold (2004). Iti Makan ken Panagluto (2nd nga ed.). New York: Scribner. ISBN 978-0-684-80001-1.
- Valenze, Deborah. Gatas: Ti Lokal ken Global a Pakasaritaan (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2011) 368 pp.
- Wiley, Andrea. Panamgipanpanunotam manen ti Gatas: Kultural ken dagiti Biolohiko a Perspektibo (Routledge 2010) (Serie para iti kratibo a Panangisuro ken Panagadal iti Antropolohia) maiyaon ken mabirukan a teksto
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Gatas iti Wikimedia Commons
- Gatas iti Curlie (iti Ingles)
- Birtual a Pabuya ti Museo iti Gatas, Krema ken Mantekilia


text:
Maika-35 a paralelo amianan
Ti maika-35 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 35 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Aprika, ti Baybay Mediteraneo, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Idiay Estados Unidos, ti paralelo ket ipalawagna ti akin-abagatan a pagbeddengan ti Tennessee, ken ti pagbeddengan a nagbaetan ti North Carolina ken Georgia.
Iti daytoy a latitud ti init ket makitkita para kadagiti 14 nga oras, 31 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 9 nga or-oras, 48 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.[1]
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 35° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Archive copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-10-12. Naala idi 2015-02-20.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)


text:
Panangselebrar ti ili a Suyo iti maika-5 nga annibersaryo para iti pannakadeklara ti Ili a Suyo kas Drug-Free Municipality
August 15, 2022:
Panangselebrar ti ili a Suyo iti maika-5 nga annibersaryo para iti pannakadeklara ti Ili a Suyo kas Drug-Free Municipality. Inatindaran dagiti Kameng ti PDEA, PNP, DILG a Nagapo iti Provincial Offices. Kasta met a nakipaset dagiti Kameng ti Barangay Councils, NGOs, Municipal Officials, Departments Heads and employees, Sangguniang Kabataan Officials, BFP personnel ken dagiti Schools heads.
Babaen ti Mensahe ti Ama ti Ili Hon. MARIO B. SUBAGAN, Inbuksilan na ti kinapateg ti panagkaykaysa, tapno mataginayon ti ili tayo a DRUG FREE MUNICIPALITY.
Kasta met a naaramid ti RANDOM DRUG TESTING kadagiti inmay dinmar-ay iti nasao nga okasyon.
#NAPINTASSuyo


text:
Cyperus papyrus
Ti Cyperus papyrus ket sebbangan ti akuatiko a mula nga agsabsabong a tagikua ti rono a pamilia ti Cyperaceae. Daytoy ket nalukneng hierba a perenial, a patneng ti Aprika, ken mangporma kadagiti takder ti natayag a kasla rono a mulmula ti kalugnakan iti ababaw a danum.
Ti rono ti papiro (ken dagiti asideg a kabagianna) ket addaan iti atiddog a pakasaritaan it panagus-usar babaen ti tattao, a naipangpangruna kadagiti Ehipsio, daytoy pay ti taudan ti papel a papiro, ken dagiti pasetna ket mabalin pay a makan, ken dagiti nalaka a tumpaw a sanga ket mabalin a maaramid kadagiti bangka. Daytoy ket masansanen a naimuyongan a kas maysa a masetas.
Ti C. papyrus[1] ken ti ansisit a kultibar C. papyrus 'Nanus'[2] ket nakagun-od ti Gunguna ti Dayaw ti Hardin ti Naarian a Kagimongan ti Hortikultura.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cyperus papyrus AGM". Naarian a Kagimongan ti Hortikultura. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-02-22. Naala idi 2012-10-16.
- ^ "Cyperus papyrus 'Nanus' AGM". Naarian a Kagimongan ti Hortikultura. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-02-22. Naala idi 2012-10-16.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Cyperus papyrus iti Wikimedia Commons


text:
Pakaammo aggapo iti Opisina ti Rural Health Unit
Pakaammo aggapo iti Opisina ti Rural Health Unit maipanggep panagbakuna, Kalugaran!
Maipakpakaammo nga open for walk-in ti naka-schedule nga panagbakuna inton bigat para kadagiti agtawen 18 yrs old and above kadagiti naduma-duma nga vaccination sites: Alimoan Brgy Hall, Santiago Elementary School, Luzon Brgy Hall and Claveria Central Gymnasium iti oras ti alas otso agingga alas diyes ti bigat kasta met nga iti ala una agingga alas dos iti malem djay Taggat Sur Elementary School. Ngarud, maawis amin nga saan pay nabakunaan nga mapan kadagitoy nga venues ti vaccination gapu ta masurot to iti makunkuna nga first come first serve basis. Agyaman ken see you all there! 🤗


text:
Karayan Cagayan (Mindanao)
Ti Karayan Cagayan, masansan pay a tinawtawagan ti Karayan Cagayan de Oro, ket maysa kadagiti karayan nga agay-ayus iti akin-amianan a tengnga a paset ti isla ti Mindanao idiay Filipinas. Ti karayan ket agtaud ti danumna idiay Kabambantayan ti Kalatungan a mabirukan idiay tengnga a paset ti probinsia ti Bukidnon. Daytoy ket lasatenna dagiti ili ti Talakag, Baungon ken Libona, ken dagiti maal-alana a tirubutario kadagiti paglasatanna. Daytoy ket kanungpalan nga agayus idiay Luek Macajalar idiay Siudad ti Cagayan de Oro idiay probinsia ti Misamis Oriental.
Ti karayan ket agserbi a kas ti masna a pagbeddengan ti probinsia ti Bukidnon ken ti Siudad ti Iligan ken ti baetan ti Bukidnon ken Siudad ti Cagayan de Oro, a naibatay iti administratibo a bilin nga inted ti awanen a Departamento ti Mindanao ken Sulu idi las-ud ti panagsakop dagiti Amerikano iti Filipinas. Idiay siudad ti Cagayan de Oro, daytoy ti mangbingay a linia iti baetan dagiti dua a Kongresional a distritona.
Ti Karayan Cagayan ket nadayeg a lugar para iti panagrakit ti parokpok a danum idiay Filipinas ken inragragpat babaen ti Departamento ti Turismo a kas ti kas ti nangruna a pagbisitaan iti Siudad ti Cagayan de Oro.
EtimolohiaUrnosen
Ti kasisigud a nagan ti karayan ket Karayan Kalambaguasasahan , gapu ti kaadda dagiti kayo ti Lambago (Hibiscus tiliaceus, ti kameng ti pamilia ti kayo ti Malvaceae ng aagtubo laeng kadagiti lugar ti ababa nga altitud kasla dagiti igid ti baybay, igid ti karayan ken dadduma pay a lugar a maabutan dagiti atab)[1] kadagiti igid ti karayan. Idi las-ud ti isasangpet dagiti Kastila idiay Siudad ti Cagayan de Oro, ti nagan ket nasukatan idi ti Karayan Cagayan.[2][3]
Ti nagan ti karayan iti Cagayan ket nagtaud manipud iti Malayo-Polinesio a balikas ti "Ag", a ti kaibuksilanna ket danum. Ti "Kagay" ket kaibuksilanna ti karayan ken ti "Kagayan" ket lugar nga addaan iti karayan.[4]
HeograpiaUrnosen
DalanUrnosen
Ti taudan ti danum ti karayan ket mabirukan idiay Kabambantayan ti Kalatungan, idiay tengnga a paset ti Probinsia ti Bukidnon. Daytoy ket agayus nga agpa-amianan idiay Siudad ti Cagayan de Oro iti agarup a 90 kilometro[5] sakbay a maatianan idiay Luek Macajalar.
Pagatianan a lugarUrnosen
Ti karayan ket agayus iti agarup a kalawa ti 1,521 kuadrado kilometro.[5] Agarup a 80% iti pagatianan a labneng ket mabirukan idiay Probinsia ti Bukidnon ken ti mabatbati ket idiay Siudad ti Iligan ken Siudad ti Cagayan de Oro.
Dagiti tributarioUrnosen
Dagiti kangrunaan a tributario ti Karayan Cagayan de Oro ket dagiti sumaganad:
- Karayan Kalawaig
- Karayan Tagite
- Karayan Bubunaoan
- Karayan Tumalaong
SabanganUrnosen
Ti sabangan ti karayan ket mabirukan idiay Siudad ti Cagayan de Oro. Kalpasan ti dalan iti 90-kilometro manipud iti banbantay ti Bukidnon, ti karayan ket kanungpalan a maatianan idiay Luek Macajalar.
TurismoUrnosen
Panagrakit ti parokpok a danum ken PanagkayakUrnosen
Ti panagrakit ti parokpok a danum , panagkayak ken pannagna ti karayan[6] ket maysa kadagiti aktibidad ti turismo a mairagragpat iti karayan. Ti administrasion ti siudad ken ti Departamento ti Turismo ket nangaramid daytoy a kas ti kangrunaan nga aktibidad ti turismo idiay Siudad ti Cagayan de Oro.[7] Ti pangrugian a punto iti karayan, panagrakit ti parokpok a danum ket adda idiay Baranggay Mambuaya, ti 30-40 minuto a panaglugan manipud iti maitutop a siudad.
Iti kinaudi, ti panagrakit ti parokpok a danum idiay karayan Cagayan ket makagungun-od ti kinadayeg babaen kadagiti napalabas a panawen kalpasan ti panagpadas a panagkarit ti panagrakit ti parokpok a danum ti karayan babaen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ken dagiti nadayeg a personalidad.
Kitaen payUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Streaming through Kalambagohan's history
- ^ Cagayan de Oro: Pakasaritaan
- ^ "Naragsak nga Isasangbay iti Siudad ti Cagayan de Oro: Pakasaritaan ken sarita". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-05-18. Naala idi 2013-12-19.
- ^ Pakasaritaan ti Cagayan de Oro
- ^ a b "Dagiti Nangruna a Labneng ti Karayan iti Filipinas", Inpablaak babaen ti Opisina ti Nailian a Rekurso ti Danum, Oktubre 1976 (p. 12)
- ^ Panagkayak ti parokpok a danum iti KayakDomain.com
- ^ Website ti Turismo ti Cagayan de Oro
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Karayan Cagayan (Mindanao) iti Wikimedia Commons


text:
Tinambac
Ti Tinambac ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tinambac ket politikal a nabingbingay iti 44 a barbaranggay.[2]
- Agay-Ayan
- Antipolo
- Bagacay
- Banga
- Bolaobalite
- Bani
- Bataan
- Binalay
- Buenavista
- Buyo
- Cagliliog
- Caloco
- Camagong
- Canayonan
- Cawaynan
- Daligan
- Filarca (Poblacion)
- La Purisima (Poblacion)
- Lupi
- Magsaysay (Camp 4)
- Magtang
- Mananao
- La Medalla (Mile 9)
- New Caaluan
- Olag Grande
- Olag Pequeño
- Old Caaluan
- Pag-Asa
- Pantat
- Sagrada (Camp 6)
- Salvacion
- San Antonio
- San Isidro (Poblacion)
- San Jose (Tiltilan)
- San Pascual (Poblacion)
- San Ramon (Camp 7)
- San Roque
- San Vicente
- Santa Cruz (Poblacion)
- Sogod
- Tambang
- Tierra Nevada
- Union
- Salvacion Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Tinambac | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Orgon
Ti Orgon (duog nga Urgonum, Castrum de Urgone) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kaarrubana a purok ken dagiti bassit nga ili ket mairaman ti Les Baux-de-Provence, Saint-Rémy-de-Provence ken Cavaillon. Ti Orgon ket maysa kadagiti sangapulo ket dua a komuna ti Alpilles a lugar, ti maysa a kawar ti banbantay a naindayegan babaen kadagiti pinintaan ni Vincent van Gogh ken dagiti nobela ti Pranses a mannurat a ni Alphonse Daudet. Ti karayan Durance ket agayos iti daytoy a komuna.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Orgon iti Wikimedia Commons


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, LA UNION – Inpadamag ni Gov. Francisco Emmanuel “Pacoy” R. Ortega III nga iti umuna a tawen iti panagserbina kas ama ti probinsia ket nakaawaten ti La Union iti 24 a pammadayaw ken pammigbig kabayatan ti umuna nga State of the Province Address (SOPA) daytoy idi Hulio 27, 2017 sadiay Saint William the Hermit Cathedral, ditoy a siudad.
Iti idudur-as ti economic dynamism, government efficiency, ken infrastructure, binigbig ti National Competitiveness Council (NCC) ti La Union kas 10th Most Competitive Province in the Philippines, ken 1st iti Amianan a Luzon. Pinadayawan ti Association of Tourism Officers of the Philippines (ATOP) ken ti Department of Tourism (DoT) ti La Union Surfing Break kas Best Tourism Event iti kategorya ti Sports, Adventure, Wellness. Nagkampeon ti probinsia iti search for the Cleanest, Safest, and Greenest Province, pammadayaw manipud iti Regional Development Council-Region1, ken maysa a Rice Achievers awardee, pammigbig manipud Department of Agriculture (DA).
Kinuna ti gobernador a transformative governance ti puso ti administrasionna. Amin a departamento ti probinsial a gobierno ti La Union (PGLU) ket nasertipikaran iti Quality Management System ti International Organization for Standardization (ISO). Kinuna na a mannakigayyem nga agserserbi dagiti empleado ti PGLU para kadagiti umili. Nakipartner pay ti PGLU iti Institute for Solidarity in Asia (ISA) iti panangipatungpal ti Performance Governance System (PGS) tapno mapasayaat ti panangimaton, panangited ti serbisio, ken community living standards iti probinsia. Naawat pay ti La Union ti Seal of Good Local Governance (SGLG) manipud Department of Interior and Local Government (DILG).
Iti sirmata ti probinsia nga agbalin a Heart of Agri-Tourism in Northern Luzon by 2025, inpadamag ti gobernador a tallo a farm tourism sites ti naitedanen ti akreditasion ti Department of Tourism (DOT) ken Department of Agriculture (DA). Impaulogna metten ti direktiba para iti rehabilitasion ken operation ti multipurpose building kas La Union Agri-Tourism Center, a pakasapulan kadagiti produkto ti nagduduma nga ili ti La Union. Kinuna na pay nga iti pannakitinnulong ti La Union Honeybee Development Cooperative (LUBDCO), ti La Union Honeybee Center ket nanglukat manen ken adda napastreknan a P512,000 iti lima a bulan.
Kas panangituloy iti legacy ti napalabas a gobernador Manuel C. Ortega iti public service ken urnos ken kappia, pinapigsa ni Gobernador Pacoy ti krusada kontra maiparit a droga. Isuna tatta ti Vice President ti National Tokhang Advocacy Coalition (NTAC) iti Northern Luzon. Nagyaman ti gobernador ken kinablaawanna ti La Union Police Provincial Office (LUPPO), nga idadauloan ni PSSupt Leo Francisco, a nakaala ti 1st place iti 2016 Performance Evaluation Rating ti Police Regional Office I. Impaganetget ni Pacoy nga insurgency free ti La Union.
Iti emergency response ken disaster preparedness, rinibu ti volunteers iti probinsia ken addaanen ti 911 Public Safety Answering Point (PSAP) system. Iti social protection, amin nga ospital nga naipasidong iti PGLU ket PhilHealth accredited ken compliant iti Mother-Baby Friendly hospital initiative. Manipud idi Mayo 2017, 100% ti Senior Citizens iti probinsia ket PhilHealth registered.
Nakidar-ay iti SOPA 2017 dagiti Sangguniang Panlalawigan nga idadaulo ni Vice Governor Aureo Augusto Q. Nisce, dagiti heads ti line agencies, department heads ken empleyado ti PGLU, local chief executives, ken umili ti La Union.
Nagserbi a sangaili ken saksi ni Sen. Joseph Victor “JV” G. Ejercito. Marcel A. Florentino, PITO-La Union / ABN
5 DRUG PERSONALITIES HULI SA BUY-BUST SA BAGUIO, ABRA
CAMP DANGWA, Benguet -- Nahaharap ngayon sa kasong paglabag sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang limang...


text:
Plantilia:Years or months ago
Ti Plantilia:Years or months ago ket agiparang kadagiti bilang ti tawen (wenno bulan no saan nga agkurang ngem 1 a tawen) iti pagbaetan ti nainaganan a petsa ti tawen/bulan ken ti agdama a tawen/bulan. Husto pay daytoy a mabalin no maited laeng ti tawen. Iti pay a pagpilian, ti maikadua petsa ti tawen/bulan ket mabalin pay a mainaganan a mausar imbes a ti agdama a tawen/bulan.
Naidesinio idi daytoy a kas maysa a pangsuporta a plantilia para iti Plantilia:Petsa a rugi ken tawen, a mausar no ti nainaganan a petsa ket saan a mangiraman ti aldaw ti bulan. Ti pormat ti maiparuar ket naidesinio idi a kapada iti Plantilia:Napalabas a panawen.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Para kadagiti tawen wenno bulanm sakbay wenno kalpasan ti agdama a petsa:
{{Years or months ago|tawen|bulan}}
{{Years or months ago|tawen}}
Para kadagiti tawen wenno bulan iti baetan dagiti dua a petsa:
{{Years or months ago|tawen1|bulan1|tawen2|bulan2}}
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a pagarigan ket agusar iti Septiembre 2022 a kas ti agdama a bulan ken tawen. No saan a husto, pinduten ti silpo ti Purgaen iti ngato daytoy a dokumentasion (wenno ditoy) tapno mapabaro ti panid.
Tawen ken bulan[urnosen ti taudan]
Tawen laeng (awan ti bulan)[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- Plantilia:Napalabas a panawen – agiparang kadagiti napalabas a panawen
- Plantilia:Tawen – aguparang kadagiti napalabas a panawen kadagiti tawen (bilang laeng, dagiti masakbayan a petsa ket agpataud kadagiti negatibo a bilang)


text:
Pagsasao a Tondano
Ti pagsasao a Tondano (ammo pay a kas Tolou, Tolour, Tondanou, ken Toulour) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay lugar ti Tondano iti amianan a daya a Sulawesi, Indonesia ken idiay Estados Unidos. Daytoy ket kaaduan akapada ti pagsasao a Tombulu ken iti pagsasao a Tonsea.[1]
Dagiti dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti tallo a nangruna a dialekto ti pagsasao a Tondano: ti Tondano proper, Kakas wenno Ka'kas, ken Remboken.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Tondano iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Saint-Dié-des-Vosges
Ti Saint-Dié-des-Vosges, kadawyan a tinawtawagan akas ti Saint-Dié, ket maysa a komuna idiay Vosges a departamento ti Grand Est idiay abagatan a daya ti Pransia.
Daytoy ket maysa a sub-prepektura ti daytoy a departamento.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Saint-Dié ket mabirukan idiay Kabanbantayan ti Vosges ti 80 km (50 mi) nga abagatan a daya ti Nancy ken 45 km (28 mi) ti Lunéville. Daytoy a dalan idiay ginget ti Meurthe ket isu ti kanayon a nadaldalanan, ken isu ti immuna a nakaala ti perokaril idi 1864, a tattan ket pagururayan ti nangruna a kalsada.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
1507 : Universalis Cosmographia (Martin Waldseemüller)
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Institut universitaire de technologie (Kolegio) :
Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Katedral
- Iglesia San Martin
- Museo Pierre-Noël
- Fabrica Claude et Duval (arkitekto Le Corbusier)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Saint-Dié-des-Vosges iti Wikimedia Commons


text:
Sibilisasion
Ti sibilisasion ket sagpaminsan a kontrobersial a termino a naus-usar idin kadagitinadumaduma a mainaig a way-waya. Iti kinapangruna, ti termino ket naus-usar idin a mangitudo ti material ken instrumentala bangir dagiti kultura ti tao a narikut kadagiti termino ti teknolohia, siensia, ken pannkabingbingay ti panag-obra. Dagiti kastoy a sibilisasion ket sapasap a nagsasarunuan ken urbanisado. Iti klasiko a kontesto, ti tattao ket natawtawagan idi kadagiti "sibilisado" tapno mailasinda manipud kadagiti barbaro, salbahe, ken primitibo a tattao bayat a ti moderno nga aldaw a kontesto, ti "sibilisado a tattao" ket naigiddiatda kadagiti patneng a tattao wenno dagiti tribal a kagimongan.
Adda ti pagduyusan a panagusar ti termino iti saan unay a nainget a waya, a kabuksilan ti agarup nga isu met laeng a kas ti "kultura" ken isunga, ti termino ket mabalin nga ad-adu a mangiturong ti ania man a nangruna ken nalawagan a pannakaipalawag ti kagimongan ti tao.[1] Urayno, dayto ket mausar pay iti daytoy a maikadua a kapanunotan, ti balikas ket kankanayon a maipakat laeng kadagiti kagimongan a nakagun-od ti maysa a naisangsangayan nga agpang ti panagrang-ay a naipangpangruna ti pannakabangon dagiti siudad.
Ti agpang ti panagrang-ay ti sibilisasion ket kankanayon a narukrukod babaen ti panagrang-ayna ti agrikultura, adyo a lugar a panagtagilako, espesialisasion ti panagtrabaho, ti nangruna a klase ti agturturay, ken urbanismo. No mailaksid dagitoy a bugas nga elemento, ti sibilisasion ken kadawyan a namarkaan babaen ti ania man a panagkaykaysa kadagit bilang dagiti sekondario nga elemento, a mainayon ti naiparang-ay a sistema ti pagluganan, panagsurat, naiyalagad a panagrukod, kuarta, kontraktual ken dagiti naibatay ti di umno a sibil a sistema ti legado , pannakailasin nga arte ken arkitektura, matematika, naipasayaat a sientipiko a pannakaawat, metalurhia, dagiti politikal nga estruktura, ken naurnos a relihion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fernandez-Armesto, Felipe (2001). Dagiti sibilisasion: Kultura, Ambision, ken ti Pannkabalbaliw ti Katututbo. Touchstone. p. 12. ISBN 0-7432-0249-X.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Sibilisasion iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Isla Babuyan
Ti Isla Babuyan (sagpaminsan a matawtawagan iti Babuyan Claro) ket ti kangatuan ken ti akin-amianan unay nga isla iti Is-isla Babuyan idiay Lingsat Luzon iti amianan ti Isla ti Luzon ti Filipinas. Ti sibubukel nga isla ket mangbukel iti baranggay ti Babuyan Claro, a mangbukel met ti ili ti Calayan iti probinsia ti Cagayan. Ti bulkaniko nga isla ket addaan iti populasion iti 1,423 manipud iti senso idi 2010.[3]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Mabirukan ti Isla Babuyan iti agarup a 27 mi (43 km) iti agpa-abagatan laud iti Is-isla Balintang, ken iti agarup a 55 mi (89 km) iti agpaamianan iti Silaw-taaw Rawis Engaño. Ti gangani a trianggulo nga isla ket agarup a 8 mi (13 km) iti kaatiddog iti turong nga amianan a daya ken abagatan a laud, ken addaan iti agpakatengnga a kaakaba iti agarup a 6 mi (9.7 km). Ti isla ket kasla napadsok amin a lawlawna. Adda maysa a raw-ang a makitkita iti akinlaud a puntona. Napadsok ti abagatan a puntona ken kabatbatuan nga agraman iti nangisit, kabatbatuan, a tuked-tinapay ti asukar a bassit nga isla a tinawtawagan iti Pan de Azucar, nga asideg iti aplaya.[4]
Dagiti bulkan[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti asideg ti akinlaud a punto ti isla ket ti Bulkan Smith, ken ammo pay a kas Bantay Babuyan, iti agarup a 2,257 ft (688 m) iti katayag. Iti tengnga ti isla ken daya nga agpaabagatan manipud iti Smith ket ti Babuyan Claro, ken ammo pay a kas Bantay Pangasun, iti agarup a 3,543 ft (1,080 m) iti katayag, nga iti pagbaetan ket ab-ababa dagiti bantay, isu a manipud iti kaadayo nga agpadaya daytoy ket agparang a kas nagtimbukel a bantay nga agraman iti naisina nga agpaamianan a pantok. Ti isla ket agraman pay dagiti tallo a sabali a bulkaniko a balisongsong nga awanan kadagiti naipakasaritaan a panagbettak – ti Cayonan, Dionisio ken Naydi.[2]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rinukod babaen ti panagusar iti Google Earth
- ^ a b "Babuyan Claro". Programa ti Global a Bulkanismo (iti Ingles). Instituto ti Smithsoniano. Naala idi 2013-04-09.
- ^ "Municipality/City: CALAYAN" Naiyarkibo 2016-05-28 iti Wayback Machine. Philippine Standard Geographic Code (PSGC) Interactive. Naala idi 2013-04-01.
- ^ U.S. Coast and Geodetic Survey (1919). "United States Coast Pilot, Philippine Islands, Vol. 1". Government Printing Office, Washington.


text:
Bruno Mars
Ni Peter Gene Hernandez (nayanak idi Oktubre 8, 1985), kadawyana naam-ammuan babaen ti entablado a nagan a Bruno Mars, ket maya nga Amerikano a kumakanta-mannurat ti kanta ken agpadpataud ti plaka. Dimakkel idiay Honolulu, Hawaii babaen dagiti musikero a pamilia, ni Mars nangrugi nga agraramid ti musika idi ubing pay laeng. Nagpabpabuya kadagiti sabsabali a beddeng ti musika idiay ilina iti amin a kinaubingna. Nagturpos isuna iti nangato a pagadalan ken immalis ken napan idiay Los Angeles, California tapno masurotanna ti karrerna iti musika. Ni Mars ket nagpadpataud kadagiti kankanta para kadagiti sabsabli nga artista, timmipon isuna ti timpuyog ti panagpataud ti The Smeezingtons.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ De Castro, Cynthia (Enero 5, 2011). "Bruno Mars: Ti Fil-Am nga Artista nga addaan iti Sangalubongan a Pannakaararaw". Warnakan ti Asia. AJ Press Los Angeles. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-01-09. Naala idi Enero 7, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Bruno Mars iti Wikimedia Commons


text:
Sasao a Daya a Papuano
Ti sasao a Daya a Papuano ket ti awanen a singasing para iti pamilia ti sasao a Papuano a naisasao kadagiti isla ti daya ti Baro a Guinea, a mairaman ti Baro a Britania, Baro nga Irlanda, Bougainville, Is-isla Solomon, ken ti Is-isla Santa Cruz. Awan ti ebidensia a dagitoy a pagsasao ket agkakabagianda, ken ti sasao a Santa Cruz ket saandan a mabigbigan a kas Papuano.
Amin malaksid dagiti dua a nabagbaga a pagsasao dita baba (Yélî Dnye ken Sulka) ken mangaramid iti panangisalumina iti henero kadagiti pangsandida. Adu kadagiti nakaro a nai-Papuano a sasao nga Austronesio Baro a Britania ket kastada pay. Daytoy ket mangisingasing iti kasakbayan nga Austronesio a lugar ti pagsasao iti rehion.
Pakasaritaan ti singasing[urnosen | urnosen ti taudan]
Naisingasing ti sasao a Daya a Papuano a kas pamilia babaen ti lingguista a ni Stephen Wurm (1975) ken dagiti dadduma pay a lingguista. Nupay kasta,preliminario laeng dagiti obrada idi, ken adda laeng dagiti bassit nga ebidensia a ti pamilia a Daya Papuano ket pudno nga addaan iti pannakaikabagian a henetiko. Kas pagarigan, awan kadagitoy a sangaplo ket lima a pagsasao a namarkaaan kadagiti asterisk dita baba ket makibinningayda iti ad-adu ngem 2–3% iti batayan a bokabularioda iti ania man kaniada. Ni Dunn ken dagiti katrabahuanna (2005) ket nangsubokda ti pannakaitalek dagiti naisingasing ar 2–3% a kognado babaen ti panangipugto ti listaan ti bokabulario ken ti panagiyasping kaniada manen. Dagiti awan kaipapananna a panangiyasping ket nagpataud iti agpada a 2–3% iti "nagbibingayan" a bokabulario, a nangipakpakita daytoy a dagiti naisingasing a kognado ti sasao a Daya a Papuano, ken uray dagiti naisingasing a pamilia iti kaunegan ti sasao a Daya a Papuano, ket kaaduanda gapu iti pannakaikarkarna a kas iti ania man a pannakaikabagian iti henetiko. Isu nga iti konserbatibo a pannakaidasig, adu kadagiti sasao a Daya a Papuano ket maikeddengdanto a dagiti isolado a pagsasao.
Gapu ta dagiti isla a nasalsaludsod ket nataengandan iti saan a nabibiit ngem 35 000 a tawtawen, kadawyan ti kaadu ti panagigiddiat ti linguistikoda. Nupay kasta, nangipresenta ti ebidensia ni Malcolm Ross (2001; 2005) manipud iti panangiyasping dagiti pangsandi manipud kadagiti sangapulo ket siam a pagsasao dagiti ab-ababa nga agpang a sanga ti Daya a Papuano a mabalin nga umisoda a pamilia. Daytoy ti pannakaidasig a naampon ditoy. Para iti adu-adu nga inklusibo a panangidasig ni Wurm, kitaen ti inkabil ti Ethnologue ditoy.
Pannakaidasig (Ross 2005)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bassit a pamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tunggal a maysa kadagiti immuna a lima a naikabil iti napuskol ket maysa a nawaya a pamilia, a saan nga ammo a kabagian dagiti sabali a pagsasao. Dagiti pagsasao a nalawag nga agkakabagian ket agkukuyogda a nailista iti isu met laeng a linia. Ti umuna a pamilia ket ad-adu a tentatibo a singasing ngem dagiti dadduma ket agur-arayda iti pammasingked.
Dagiti agasmang ti nakonstruto manen a pangsandi para kadagiti tunggal maysa a pamilia ket naited kadagiti sumagmamaysa nga artikulo.
- ? Pamilia a Yele – Laud a Baro a Britania [tentatibo]
- Pamilia a Baining (Daya a Baro a Britania)
- Pamilia a Amianan a Bougainville (Bougainville)
- Pamilia a Abagatan a Bougainville (Bougainville)
- Pamilia a Tengnga a Solomon
Bilua* (Isla Vella Lavella)
Touo (Baniata)* (Isla Abagatan a Rendova)
* Saan a nakabiruk ni Dunnken dagiti katrabahuanna iti mabalin a maipakita a pannakibingay iti bokabulario a pagbaetan dagitoy a sangapulo ket lima a pagsasao.
** Inkeddeng ni Ross a dagitoy nga uppat a pagsasao a maipatinayon dagiti sangapulo ket lima nga inadal babaen ni Dunn ken dagiti katrabahuanna.
Dagiti agpayso nga isolado a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy tallo apagsasao ket saan a naipagpagarup a mabalin a maipakita nga agkakabagianda wenno iti ania man a pagsasao iti lubong. No ti pamilia a Yele – Laud a Baro a Britania ket saan a mapasingkedan, ti rehion ket mabalin nga aglaon kadagiti innem nga isolado imbes a tallo.
Isolado* a Sulka – Baro a Britania (saan a nasayaat ti kalidad ti datos; mabalin nga addaan iti posibilidad a ti Sulka ket maipakitanto a kabagian ti Kol wenno Baining)
Isolado* a Kol – Baro a Britania
Isolado* a Kuot (Panaras) – Baro nga Irlanda
* Saan a nakabiruk ni Dunn ken dagiti katrabahuanna ti mabalin a maipakita a pannakibingay ti bokabulario a pagbaetan dagitoy a sangapulo ket lima a pagsasao.
Sasao nga Austronesio a dati a naidasig a kas Daya a Papuano[urnosen | urnosen ti taudan]
Indasig ni Wurm dagiti tallo a pagsasao ti Santa Cruz ken Is-isla Reef a kas maysa a maipatinayon a pamilia iti kaunegan ti Daya a Papuano. Nupay kasta, ti baro a datoy kadagitoy a pagsasao, ken dagiti pay baro a panagpasayaat iti panagkonstrukto manen ti Proto-Oceaniko, ket nagipalawag a pudnoda nga Austronesio:
Iti pay maipada, indasig idi ni Wurm ti awanen a pagsasao a Kazukuru ken ti mabalin a kabsatna a pagsasao ti Baro a Georgia a kas ti makanem a sanga ti Daya a Papuano. Nupay kasta, iti nagkaduaan a papel idi 2007, da Dunn ken Ross ket insuppiatda a daytoy ket Austronesio pay.
- Pamilia a Kazukuru: Pagsasao a Kazukuru
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dunn, Michael; Ger Reesink; Angela Terrill (June 2002). "The East Papuan languages: a preliminary typological appraisal". Oceanic Linguistics. 41 (1): 28–62. doi:10.1353/ol.2002.0019. OCLC 89720097.
- Dunn, Michael; Angela Terrill; Ger Reesink; Robert A. Foley; Stephen C. Levinson (2005-09-23). "Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History". Science. 309 (5743): 2072–75. doi:10.1126/science.1114615. OCLC 111923848. PMID 16179483.
- Dunn, Michael; Malcolm Ross (2007). "Is Kazukuru really non-Austronesian?". Oceanic Linguistics. 46: 210–231. doi:10.1353/ol.2007.0018.
- Ross, Malcolm (2001). "Is there an East Papuan phylum? Evidence from pronouns". Iti Andrew Pawley; Malcolm Ross; Darrell Tryon (dagiti ed.). The boy from Bundaberg: Studies in Melanesian linguistics in honour of Tom Dutton. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. pp. 301–322. ISBN 978-0-85883-445-3. OCLC 48651069.
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0-85883-562-2. OCLC 67292782.
- Wurm, Stephen A. (1975). "The East Papuan phylum in general". Iti Stephen A. Wurm (ed.). Papuan languages and the New Guinea linguistic scene: New Guinea area languages and language study 1. Canberra: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University. pp. 783–804. OCLC 37096514.


text:
Ti Dana Iti Sirok Ti Bullalayaw
by Amado I. Yoro
Adda bullalayaw ita nga agsapa Cielo Alma
Ditoy laud ti balay. Ita nga irubuatta manen
iti sabali nga addang a kasilpo ti anges.
Adda wayawaya dagiti gundaway a sagrapen ti anges ti biag.
Agyamanta dakkel a panagyaman ta limmabasta manen iti maysa
a natalna a rabii iti sallukob ken Aywan ni Apo Dios a nailangitan.
Agyamanta. Ita manen magnata
kadagiti nawatiwat pay a panagdaliasat.
Dayta ti bullalayaw; adda dita ti namnama
adda dita ti ayat; adda dita ti kinatibker
adda dita ti bileg ti pammati ken kararag.


text:
Claveria Covid-19 Update as of October 12, 2021
Naimbag a rabii, Claverianos!
Naragsak kami a mangipadamag a dakkel ti bimmabaan ti kaso ti covid ditoy ili tayo ita nga aldaw gapu ta 25 nga katao iti nainayon kadagiti recoveries tayo isu nga iti agdama ket addaan tayo laengen ti 74 nga aktibo nga kaso. No man pay kasta, 5 met a baro nga kaso ti nainayon ken 1 a covid death. Ngarud, makipagkararag ken makipagrikna tayo iti pamilya ti pimusay a kabsat tayo a taga Barangay Taggat Norte.
Dawaten mi ti agtultuloy nga suporta ken nainget a panagtungpal iti amin nga health protocols tayo ta dagitoy ti wagas tapnon maibaba tayo pay ti bilang.
Agyaman kami ken agan annad tayo amin, Kalugaran!


text:
Agsasaruno Manen ti Disgrasya nga Inatendaran iti Rescuers Tayo Kadagitoy Napalabas nga Aldaw
Agsasaruno manen ti disgrasya nga inatendaran iti Rescuers tayo kadagitoy napalabas nga aldaw. Ngarud, idawat mi Kalugaran iti kinanayon a panagan annad tayo amin nangnangruna kadagiti agmanmaneho kada biyahero. Daytoy Apo ti contact number ti MDRRMO/Rescue 41 a mabalin tayo tawagan wenno textan: 09554014400/09773604187
Pagyamanan tayo met dagiti naalibtak nga members ti Rescue 41 tayo iti MDRRMO nga 24/7 nga nakaduty ken sisasagana nga umarayat kadagiti emergencies.


text:
Kaasin Apo Naurnusen ti pila ta suruten ti Kaadwan ti Maipatungpal nga Social Distancing’en
Market today. Kaasin Apo naurnusen ti pila ta suruten ti kaadwan ti maipatungpal nga social distancing’en. Addan ti agmonitor nga barangay officials ditoy designated entrance ken exit areas ket bantayan met iti lgu
employees assigned at the public market djay ngato tapnon masigurado nga tungpalen ti kaaduan ti nasayaat nga pagannurutan. Karaman na ket sursuruten latta iti by batch nga panaguli ti tattao (for a reasonable period of time) kalpasan na ket sadan to man lang agpaulin ti another set of consumers ton makababa dagitoy. Ti agdama, ket adda da met tumulong nga rescue 41 nga agduty sadiay tapnon alalisto ti panangcontrol ti tattao ken kamayatan na la unay, addan ti makunkuna nga police visibility within the area. Agyaman kami amin ti naayat nga tumulong ken amamin nga naanus nga tumungtungpal kadagitoy pagganurutan ken pagsayaatan nga araramiden tayo. Idawdawat mi pay ngarud iti publiko nga agtulnog kadagitoy nga direktiba ta awan ti sabalin nga kasayaatan nga wagas tapnon malapdan ti kaadda ken panagwaras ti covid 19 ditoy munisipalidad no di ket disiplina ken kooperasyon. Agyaman Apo ken naimbag nga aldaw tay amin.


text:
Frank Lloyd Wright
Ni Frank Lloyd Wright (naipasngay a kas ni Frank Lincoln Wright, Hunio 8, 1867 – Abril 9, 1959) ket maysa idi nga Amerikano a nga arkitekto, dumidibuho ti kaunegan, mannurat ken manursuro, a nagdaremdem kadagiti ad-adu ngem 1,000 a patakder ken nakalpas kadagiti 500 nga obra. Ni Wright ket namatmati iti panagdibuho kadagiti patakder a maibagay iti nagtagitaoan ken dagiti enbiromentona, ti maysa a pilosopia a tinawtawaganna ti organiko nga arkitektura. Daytoy a pilosopia ket kasayaatan a naipakpakita babaen kadagiti daremdemna para iti Agtintinnag a danum (1935), a daytoy idi ket tinawtawagan a "ti kasayaatan ti amin a panawen nga obra ti Amerikano nga arkitektura".[1] Ni Wright ket daulo idi ti Prairie a Pagadalan a tignay ti arkitektura ken nangiparang-ay iti konsepto ti Usoniano a balay, ti naisalsalumina a pannakasirmatana para iti urbano a panagplano idiay Estados Unidos.
Dagiti obrana ket mairaman dagiti kasisigud ken dagiti naipabarbaro a kas pagarigan dagiti adu a sabsabali a kita ti pasdek, a mairaman dagiti opisina, simsimbaan, dagiti pagadalan, dagiti natayag a pasdek, dagiti otel, ken dagiti museo. Ni Wright ket nagdaremdem pay kadagiti adu a kaunegan nga elemento dagiti pasdekna, a kas dagiti alikamen ken namantsaan a sarming. Ni Wright ket nagsursurat kadagiti 20 a libro ken dagiti adu nga artikulo ken isu idi ket nadayeg nga agleklektura idiay Estados Unidos ken Europa. Dagiti namarisan a kabukbukodan a biagna ket kankanayon a maipadpadamag, a kaaduan a naindayegan ti 1914 nga uram ken dagiti panagpapatay idiay Taliesin nga estudiona. Isu ket naindayeganen a naam-ammuan iti kabibiagna, ni Wright ket nabigbigan idi 1991 babaen ti Amerikano nga Instituto dagiti Arkitekto a kas "ti kalatakan nga Amerikano nga arkitekto ti amin a panawen."[1]
Nasapa a tawtawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Frank Lloyd Wright ket naipasngay idi idiay pagtaltalonan nga ili ti Richland a Sentro, Wisconsin, Estados Unidos, idi 1867 ken nanaganan ti Frank Lincoln Wright. Ti amana, a ni William Carey Wright (1825–1904), ket maysa idi a dinaydayawan a lokal nga orador, maestro ti musika, sagpaminsan nga abogado, ken itinerante a ministro. Ni William Wright ket nakiamammo ken nakiassawa ken ni Anna Lloyd Jones (1838/39 – 1923), ti maysa a manursuro ti kondado a pagadalan, ti napalabsa a tawen idi isu ket agtrabtrabaho a kas ti superintendente kadagiti eskuelaan para iti Kondado ti Richland. Kasisigud a nanipud idiay Massachusetts, ni William Wright ket maysa idi a Baptista a ministro, ngem kalpasan daytoy isu ket timmipon ti pamilia ti asawana iti Unitariano a pammati. Ni Anna ket kameng idi ti dakkel, nabaknang ken nadayeg a naam-ammuan a pamilia dagiti Unitariano a Lloyd Jones, a nag-emigrado manipud idiay Gales a napan idiay Spring Green, Wisconsin. Maysa kadagiti kabsat ni Anna a lalaki ket ni Jenkin Lloyd Jones, nga agbalinto a nangruna a pigura iti pannakaiwarwaras ti Unitariano a pammati idiay Akinlaud nga Estados Unidos. Dagiti nagannak ken ni Wright ket napigsa ti pakinakemda a tattao nga adda ti idiosinkratiko a kinaykayatan a naipatawid kaniana. Segun ti biograpiana ti inana ket nangirangarang, idi isu ket masikog iti immuna nga anakna, a daytoy ket dumakkelto nga agipatakder kadagiti napintas a pasdek. Ti inanan ket nagdekorasion ti nagtaraknanna kadagiti kinitkitikit ti Ingles a katedral a pinigis kadagiti warknakan tapno maawis ti ambision ti maladaga. Ti pamilia ket immalis idiay Weymouth, Massachusetts idi 1870 tapno agministro ni William iti bassit a kongregasion.
Idi 1876, ni Anna ket binisitana ti Sentenario a Pabuya idiay Philadelphia ken nakakita ti maysa a pabuya ti edukasional a muton a pinartuat babaen ni Friedrich Wilhelm August Fröbel. Dagitoy a muton, nga ammo a kas ti Froebel a Sagsagut, ket dagitoy ti pundasion para iti panagpabpabaro a kurikulonmna ti kindergarten. Ti nasanay a manursuro, ni Anna ket naragragsakan idi babaen daytoy a programa ken gimmatang ti maysa a agasmang kadagitoy a muton para iti pamiliana. Ti ubing a Wright ket kaaduan a nagay-ayam kadagitoy a muton. Dagitoy ket heometriko a nasukogan ken mabalin a maaramid kadagiti nadumaduma a kombinasion tapno makaporma ti tallo a dimension ti a maar-aramid. Daytoy ti kasano a panagilawlawagan ni Wright, iti autobiograpiana, ti impluensia kadagitoy a panagsansanay iti kabukbukodanna nga arngian ti panagdaremdem: "Para kadagiti adu a tawtawen Nagtugtugawak idiay bassit a lamisaan ti Kindergarten. . . ken nagay-ayamak . . . kadagitoy a kubiko, ti nagtitimbukel ken ti trianggulo-dagitoy nalamuyot a muton a kayo ti arse . . . Amin ket adda kadagitoy a ramayko tatta nga aldaw . . ."[2] Adu kadaiti pasdekna ket naamammuan para kadagiti heometriko a kalawag.
Ti pamilia ni Wright ket nagsagsagabada ti pinansia idiay Weymouth ken nagsublida idiay Spring Green, Wisconsin, a ditoy ti nagsupsuporta a pamilia ti Lloyd Jones ket makatulongda ken ni William a makabiruk ti pagtrabahuan. Nagtalinaedda idiay Madison, a ditoy ket mangisursuro ni William ti musika ken nagserbi a kas ti sekretario ti baro a naporma a kagimongan ti Unitariano. Nupay ni William ket maysa idi nga aday nga ama, isu ket ket nakibinbiningay kadagiti annakna ti panagayatna ti musika, a naipangpangruna dagiti obra ni Johann Sebastian Bach.
Kalpasan idi nagtawen ni Wright ti 14, nagsina dagiti nagannak kaniana. Ni Anna ket napauten a saan a nagay-ayati ti saan a pannakatultulong ni William para iti pamiliana ken nangibaga kaniana a pumanawen. Ti diborsio ket nalpas idi 1885 kalpasan idi nangidarum ni William ken ni Anna para iti kaawan ti pisikal a panagayat kaniana. Ni William ket pinanawanna ti Wisconsin kalpasan ti diborsio ken ni Wright ket nagitunton a saannan a nakitkita ti amana kalpasan daytoy.[3] Iti daytoy a panawen ni Wright ket binaliwanna ti tengnga a naganna manipud iti Lincoln iti Lloyd iti panagpammadayaw ti pamilia ti inana, dagiti Lloyd Jones. A kas ti isu-isu a nabatbati a lalaki iti pamilia, ni Wright ket nangipagarup ti pinansia a responsibildad para iti inana ken dagiti dua a kakabsatna a babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Brewster, Mike (Hulio 28, 2004). "Frank Lloyd Wright: Arkitekto ti Amerika". Business Week. The McGraw-Hill Companies. Naala idi Enero 22, 2008.
- ^ Alofsin, Anthony (1993). Frank Lloyd Wright--ti Napukaw a Tawtawen, 1910–1922: Ti Panagadal ti Impluensia. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. p. 359. ISBN 0-226-01366-9; Hersey, George (2000). Arkitektura ken Heometria iti Panawen ti Baroko. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. p. 205. ISBN 0-226-32783-3.
- ^ Ti Autobiograpia, babaen ni Frank Lloyd Wright, Duell, Sloan ken Pearce, New York City, 1943, p. 51
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Pilosopia ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hoffmann, Donald. Understanding Frank Lloyd Wright's Architecture. New York: Dover Publications, 1995. {{ISBN|0-486-28364-X}
- Lind, Carla. Frank Lloyd Wright's Usonian Houses. San Francisco: Promegranate Artbooks, 1994. ISBN 1-56640-998-5
- McCarter, Robert (ed.). Frank Lloyd Wright: A Primer on Architectural Principles. New York: Princeton Architectural Press, 1991. ISBN 1-878271-26-1
- Meehan, Patrick, ed. Truth Against the World: Frank Lloyd Wright Speaks for an Organic Architecture. New York: Wiley, 1987. ISBN 0-471-84509-4
- Nisbet, Earl. Taliesin Reflections: My Years Before, During, and After Living with Frank Lloyd Wright. Petaluma, Calif.: Meridian Press, 2006. ISBN 0-9778951-0-6
- Rosenbaum, Alvin. Usonia : Frank Lloyd Wright's Design for America. Washington, DC: Preservation Press, 1993. ISBN 0-89133-201-4
- Russell, Virginia L. "You Dear Old Prima Donna: The Letters of Frank Lloyd Wright and Jens Jensen", Landscape Journal, 20.2 (2001): 141-155.
- Sergeant, John. Frank Lloyd Wright's Usonian Houses: The Case for Organic Architecture. New York: Watson-Guptill, 1984. ISBN 0-8230-7178-2
- Treiber, Daniel. Frank Lloyd Wright. 2nd ed. Basel: Birkhäuser, 2008. ISBN 978-3-7643-8697-9
- Wright, Frank Lloyd. Frank Lloyd Wright: An Autobiography. New York: Duell, Sloan and Pearce, 1943.
- Wright, Frank Lloyd. "In the Cause of Architecture", Architectural Record, March, 1908. Reprinted in Frank Lloyd Wright: Collected Writings, vol. 1: 1894–1930. New York: Rizzoli, 1992. ISBN 0-8478-1546-3
- Wright, Frank Lloyd. The Natural House. New York: Horizon Press, 1954.
Dagiti bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Farr, Finis. Frank Lloyd Wright: A Biography. New York: Scribner, 1961.
- Friedland, Roger and Harold Zellman. The Fellowship: The Untold Story of Frank Lloyd Wright and the Taliesin Fellowship. New York: Regan Books, 2006. ISBN 0-06-039388-2
- Gill, Brendan. Many Masks: A Life of Frank Lloyd Wright. New York: Putnam, 1987. ISBN 0-399-13232-5
- Huxtable, Ada Louise. Frank Lloyd Wright. New York: Lipper/Viking, 2004. ISBN 0-670-03342-1
- Secrest, Meryle. Frank Lloyd Wright: a Biography. New York: Knopf, 1992. ISBN 0-394-56436-7
- Twombly, Robert C. Frank Lloyd Wright: His Life and Architecture. New York: Wiley, 1979. ISBN 0-471-03400-2
- Wright, Iovanna Lloyd. Architecture: Man in Possession of His Earth. Garden City, NY: Doubleday, 1962.
Dagiti sukimat iti obra ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aguar, Charles and Berdeana Aguar. Wrightscapes: Frank Lloyd Wright's Landscape Designs. New York: McGraw-Hill, 2002. ISBN 0-07-140953-X
- Blake, Peter. Frank Lloyd Wright: Architecture and Space. Baltimore, MD: Penguin Books, 1964.
- Fell, Derek. The Gardens of Frank Lloyd Wright. London: Frances Lincoln, 2009. ISBN 978-0-7112-2967-9
- Heinz, Thomas A. Frank Lloyd Wright Field Guide. Chichester, West Sussex: Academy Editions, 1999. ISBN 0-8101-2244-8
- Hildebrand, Grant. The Wright Space: Pattern and Meaning in Frank Lloyd Wright's Houses. Seattle: University of Washington Press, 1991. ISBN 0-295-97005-7
- Larkin, David and Bruce Brooks Pfeiffer. Frank Lloyd Wright: The Masterworks. New York: Rizzoli, 1993. ISBN 0-8478-1715-6
- Levine, Neil. The Architecture of Frank Lloyd Wright. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1996. ISBN 0-691-03371-4
- Lind, Carla. Frank Lloyd Wright's Glass Designs. San Francisco: Pomegranate Artbooks, 1995. ISBN 0-87654-468-5
- McCarter, Robert. Frank Lloyd Wright. London: Phaidon Press, 1997. ISBN 0-7148-3148-4
- Pfeiffer, Bruce Brooks. Frank Lloyd Wright, 1867–1959: Building for Democracy. Los Angeles: Taschen, 2004. ISBN 3-8228-2757-6
- Pfeiffer, Bruce Brooks and Peter Gössel (eds.). Frank Lloyd Wright: The Complete Works. Los Angeles: Taschen, 2009. ISBN 978-3-8228-5770-0
- Riley, Terence and Peter Reed (eds.). Frank Lloyd Wright: Architect. New York: Museum of Modern Art, 1994. ISBN 0-87070-642-X
- Smith, Kathryn. Frank Lloyd Wright: America's Master Architect. New York: Abbeville Press, 1998. ISBN 0-7892-0287-5
- Storrer, William Allin. The Architecture of Frank Lloyd Wright: A Complete Catalog. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2007. ISBN 0-226-77620-4
- Storrer, William Allin. The Frank Lloyd Wright Companion. Chicago: University of Chicago Press, 1993. ISBN 0-226-77621-2
Napili a liblibro a maipanggep kadagiti naisangayan a proyekto ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Toker, Franklin. Fallingwater Rising: Frank Lloyd Wright, E. J. Kaufmann, and America's Most Extraordinary House. New York: Alford A. Knopf, 2003. ISBN 1-4000-4026-4
- Whiting, Henry, II. At Nature's Edge: Frank Lloyd Wright's Artist Studio. Salt Lake City: University of Utah Press, 2007. ISBN 978-0-87480-877-3
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ken ni Frank Lloyd Wright iti Wikimedia Commons
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Frank Lloyd Wright iti Wikiquote (iti Ingles)
- Pundasion ni Frank Lloyd Wright Opisial a website ti pagsaadan
- Frank Lloyd Wright, Naipakasaritaan a Kagimongan ti Wisconsin Naiyarkibo 2012-08-30 iti Wayback Machine


text:
Holahoyyy, naimbag nga orasyo amin nga awan labasna. Kumusta kayon, sus Kayong, adda kano met LPA wenno low pressure area iti dayaen ti Kavisayaan. Sus, Kayong, naimbag a no adu met laeng ti nailinongmon a sungrod dita siruk ti balayyo. Umay manen ti panagbabagyo, Kayongh, bagi tay manen ti madidigra. Sus Ama, ania ngay man ngatan dagiti pasaren tayop a didigra ita a tawen. Koma, saan metten a maulit ti didigra idiay Tacloban City iti pasetna ti Kabisayaan. Ta no malagip tayo ti nakas-ang a nagbanagan dagiti agindeg idiay, saantayo a malapdan ti tumrem kadagiti mata tayo.
Saan laeng a dagiti nadadael a sanikua ken naiipatli a biag ngem ketdi, ti saan a naintaoan nga aramid dagiti sumagmamano nga opisial. Nabulbulok dagiti relief goods. Agburek ti Royal blood ta Kayong no malagipko dayta a nagbanagan dagiti kailiantayo sadiay. Dumanun sa iti bilionis ti dimteng a tulong kadagiti nagduduma a pagilian ngem ania ngay ti napasamak? Napulitika a kunada. Hay ina, maria kusina kayo. Maitugot yo aya kadagiti tanemyo dagita? Mangibati kayo laeng iti saan a nasayaat a pakasarsaritaanyo a kunak.
Ita, adda manen maiwaras a relief goods isu a kunami, relief goods manen! Ngamin, kailian adda maiwarwaras a cash kadagiti makuna a nabiktima ti riribuk idiay Marawi City. Medio delay kanu manen, sus maria kusina kayo. Dikay kadi maasian kadagiti naawanan iti pagtaengan ken napilitan a pimmanaw iti lugarda gapu iti riribuk? No dikam, agbiddut P1,000 sa ti maited kadagitoy ngem, sus maria kusina aya ania ngay pakayalaanna dayta a gatad? No koma ta dumawat kayo kadagiti druglords este dagiti dakkel ti nakurakotna gapu iti droga ta mangibingay kayo met iti sinako a kuartayo. Hay naku aya, unay la ketdin ti kastoy a kasasaad ti biag, kas kuna ni Apong ni Apongko… hay biag, adda kubbo adda kiad. Anus bagi ta dikay nag-pa…di, hahaha.
Wen, Kayong Angkuan, panawen manen ti isasangbay dagiti makuna a natural calamity. Dagiti saan a napakpakadaan ken di malapdan a didigra kas koma iti bagyo ken ginggined. Malapdam aya met dagita, malaksid no tay ginggined a mapasardeng babaen iti silaw, hahaha.
Alla Kayong Angkuan, apay a mulagatannak iti kasta. Ammom, adda istoryada. Ni kano Atong adda da kano iti subjectda a biology-n sa itay or what… dinamag kano tay maestra no mapasardeng ti ginggined. Kuna tay kaadalan ni Atong, saan ma’am ngamin ket natural calamity dayta. Timmakder kano ni Atong ket sana kuna…saan ma’am, mapasardeng ti ginggined, kunana kano. Nakigtot tay maestra. Ket kunana ken Atong, ala ibagam man no kasano a mapasardeng ti ginggined. Simmungbat ni Atong ket kunana. “Itay parbangon ma’am, nagginggined idiay balaymi. Napuotak ket ti inaramidko, in-switch ko tay silaw…pagamuan, bigla a nagsardeng,” kasta ti kuna ni Atong ket kasta unay a mulagat ti maestra a di nakauni ket naladawen idi maamirisna ti imbaga ni Atong ket nalagipna ti inaramidda ken lakayna. Wahaaaa, patalastas laeng daydiay Kayong. Ala, Kailian, awan sabali nga inkam maibalakad ita no di agannad, agsagana tapno maliklikan ti dakdakkel a perhuisio no kasta a dumteng ti kalamidad, malaksid ti ginggined nga aramid ti tao nangruna iti parbangon.
Opsssss, Kayong Angkuan, it’s time to go. And have a good time, este mapanak pay ta ne, naimasanta manen ti naginnistorya ket nayaw-awan manen tay pagatgatang ni Sofing a manteka ken itlog, nalipatakon…pasabtannak to man ketdin iti langdet. Ne, ne, .ne, dika man met sumabatsabat sika Atong. Ammok manen ket ti rantam kaniak, agdamagka manen iti kalagem. Ala kalagem man tay duling a baro, tsuptsupmuahmuah!


text:
Rainer Maria Rilke
Ni Rainer Maria Rilke (Disiembre 4, 1875 – Disiembre 29, 1926), maysa nga Austriano a mannaniw, ket maibilang kas kaindaklanan a mannaniw iti pagsasao nga Aleman iti maika-20 a siglo. Dagiti imahen kadagiti daniwna ket maitaltalimudok kadagiti pakarikutan ti Kristianidad iti panawen ti di panamatpati, panagmaymaysa, ken nakaro a pannakaburibor, dagiti tema a mangiraman kenkuana iti eskuela dagiti modernista a mannaniw.
Nagsursurat nga agpada iti berso ken lirikal a prosa, dagiti dua a kalalatakan a piesa ti berso ni Rilke ket ti Dagiti Soneto ken ni Orpheus ken ti Dagiti Elehia a Duino. Dagiti met kalalatakan a piesana a prosa ket ti Sursurat iti Ubing a Mannaniw ken ti semi-autobiograpikal a Dagiti Kuaderno ni Malte Laurids Brigge. Nagputar pay iti nasurok a 400 a dandaniw iti pagsasao a Pransés.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ken ni Rainer Maria Rilke iti Wikimedia Commons
- International Rilke Association
- Die Gedichte von Rainer Maria Rilke
- Duineser Elegien
- Rilke's German language sonnets
- Rilke's translations of sonnets
- bio and quotes
- Audio discussion of seven of the "New Poems"
- The Big Three: Rilke's correspondence with Tsvetayeva and Pasternak