text:
Nabayagen a mapaspasamak ti panagbasakbak dagiti ganggannaet a mangngalap kadagiti kabaybayantayo. Kasla ketdin awan panangipirpiritda iti linteg ti pagilian wenno linteg a mangiparit iti iseserrek ti maysa a ganggannaet iti sakupen ti maysa a pagilian nga awan sungsungbatanda. Kapaliiwan a nawayada unay nga agtignay para iti bukodda a panggep. No kastoy ti kalaka nga iwayat dagitoy a ganggannaet ti sumrek ken rummuar iti pagilian, makuna a nalukay unay ti pannakabantay ti masakupantayo wenno saan a masalsaluadan a nasayaat. Wenno awan pay ngata ti mangsaluad.
No di malapdan ti panagbasakbasakda iti kabaybayantayo, agtungpal a marmarapukawton no di man awanton dagiti masalsaluadan nga endangered species. Naipuslitton ida dagitoy a ganggannaet.
Pagarigan laengen dagiti pawikan ken dadduma pay nga endangered species, pasaray makatiliw dagiti pannakabagi iti linteg ditoy pagiliantayo kadagiti ganggannaet a mangngalap ket maibaludda ngem maipagpagapu iti nasayaat (!) a relasion ti pagilian iti naggapuanda a nasion, mapakawan ken mapagawid dagitoy a ganggannaet.
Makuna a nalukay la unay ti salsalimetmetan a polisia. Nasken ti nabilbileg ken napingpinget a panangipakat iti daytoy. Masapul a mapapigsa pay tapno agpangadua dagiti illegal poachers nga agbasakbasak ditoy pagiliantayo. Nasken nga adda ngipen dagiti lintegtayo. Ta uray no addaantayo iti linteg no awanto met laeng ti madusa, awan ti mamaayna iti panangsaluad dagitoy nailian a kinabaknangtayo.
Gapu iti mapaspasamak a panagkautibo dagiti rebelde, masumoken dagitoy a mangngalap iti agpaamianan. Nasumokdan ti kabaybayan ti Batanes ken kaparangetna. Sadiay met ita ti puntiria dagiti ganggannaet a poachers. Sadiay ita ti pagrairaanda. Kasla ketdin awan kadakuada ti lapped ken panagbuteng a sumrek ken rummuar iti kabaybayan a sakup ti pagiliantayo.
Itay laeng nabiit, nakatiliw dagiti pannakabagi ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources iti 26 a ganggannaet nga agkalkalap iti kabaybayantayo. Kas kadagiti naynay a matiltiliw, Chinese, Taiwanese ken Vietnamese dagiti naaresto.
Iti lintegtayo, nakabasolen dagitoy ganggannaet iti illegal a panagkalap. Sinakup daytoy a linteg ti Fisheries Code of the Philippines, nangruna la unay ti Section 87 ti Republic Act No. 8550. Segun iti daytoy nga akta republika, nakabasol iti criminal ken administrative dagiti nakemmeg.
Nasken nga ipatungpal ti linteg tapno maipamatmat a serioso daytoy a saritaan. Masapul a madusa dagiti nakabasol. Masapul nga awan ti sabali a makibiang iti kaso dagitoy a ganggannaet. Saan koma a maibiang ti foreign relations dagiti maseknan a nasion.
No maisingit wenno maisingat ti relasion ti dua a nasion, agtuloy latta ti pannakapakawan dagiti nakabasol sadanto mapagawid. Ngem gapu ta nakalusotda iti pannakadusa, agsublinto manen nga agkalap dagitoy ganggannaet kadagiti kabaybayantayo.
Iti sabali a bangir, no maysa a Pinoy ti matiliw iti kabaybayan a sakup ti sabali a pagilian, madusa ken maibalud. Kasta ti kainget ti linteg dagiti sabsabali a pagilian mainaig iti illegal a panagkalap.
Panawenen tapno busisiin a nalaing dagiti agpampanday linteg dagiti lintegtayo. Kasta met a panawenen tapno balbaliwan ti nalukay a panirigantayo mainaig kadagiti makemmeg a mangngalap nga illegal nga agkalkalap iti taaw a sakup ti pagiliantayo.#


c: text/html

text:
VIGAN CITY – Agdagup iti 133 a ganggannaet manipud China ken Taiwan dagiti inaresto ti autoridad a maatap a mainaig iti illegal nga operasion iti telecomunnication fraud sadiay San Vicente, Ilocos Sur idi bigat ti Enero 13, 2018.
Iti nagtipon a puersa ti Philippine National Police Anti-Cybercrime Group, Special Action Force, ken Bureau of Immigration ket inarestoda dagiti ganggannaet iti raid sadiay Brgy. Nagtupacan ken Bayubay Sur, San Vicente.
Dagiti naarestar a suspek ken dagiti nakompiskar nga ebidensia a telecommunication equipments ket dagus a naibiahe sadiay PNP ACG headquarters, Camp Crame para iti naan-anay nga imbestigasion.
Maibasar iti report, nagpatulong dagiti Chinese police iti PNP idi pay Nobiembre 2017 idi ma-monitor-da dagiti nasurok a 100 nga internet protocol a naggapu iti Pilipinas ken naka-address iti China.
Dagiti suspek ket isaysayankatda dagiti illegal nga operasionda babaen ti pananglimlimoda a polis, prosecutor ken judge kadagiti tawaganda a biktimaenda iti telepono sadiay China tapno makikilan wenno dawatanda iti dakkel a kantidad. Mairaman kadagiti adun a biktimada dagiti akinkukua kadagiti dadakkel a negosio ken kompania.
Inrakurak ni PNP-ACG spokesperson Chief Insp. Artemio Cinco Jr. a dagiti biktima ket mabagaan nga adda kasoda mainaig iti numero dagiti teleponoda wenno bank accounts-da a kasapulan a maimbestigaran. Dagiti suspek ket agdawatda iti bayad agingga iti $1.2 million manipud kadagiti biktima a mayakar kadagiti intedda a bank account.
Nadiskobre ti raiding team iti maysa a bunkhouse sadiay Brgy. Nagtupacan dagiti improvised soundproof telephone cubicles. Natakuatan pay dagiti improvised booth telephone iti maysa a hotel sadiay Brgy. Bayubay Sur.
Impalgak dagiti BID officials a dagiti naaresto a ganggannaet ket simrek iti Pilipinas a nagaramat iti tourist visa ken awananda iti working permits.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti San Jose del Monte
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti San Jose del Monte ket isu ti agdama a pannakabagi ti siudad ti San Jose del Monte iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti San Jose del Monte ket nairepresenta idi iti Kongreso a kas paset ti maikadua a distrito ti Bulacan. Ti probinasia ti Bulacan ket nairepresenta idi ti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion III manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos kadagiti uppat a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984
Ti San Jose del Monte ket naikabil idi iti maikapat a distrito ti Bulacan kalpasan ti pannka-urnos manen dagiti lehislatibo a distrito ti probinsia babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987. Ti San Jose del Monte, ket nagbalin a siudad idi 2000, ket naisina iti maikapat a distrito ti Bulacan idi Disiembre 18, 2003 babaen ti Republika Tignay Blng. 9230 a nangbaiw ti nainkalintegan a dokumento ti siudad (RA 8797), ken nagbutos ti bukodna a pannakabagi a nangrugi kadagiti panagbutos idi 2004. Nupay kasta dagiti nagtataeng iti siudad ket agbutbutosda pay laeng a kas pase ti maikapat a distrito ti Sangguniang Panlalawigan ti probinsia para iti panggep a panagbutos kadagiti kameng ti probinsia.[1]
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 454,553
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Calaca, Batangas
Ti Calaca ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calaca ket nabingbingay a politikal iti 40 a barbaranggay.[2]
- Bagong Tubig
- Baclas
- Balimbing
- Bambang
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Baranggay 5 (Pob.)
- Baranggay 6 (Pob.)
- Bisaya
- Cahil
- Caluangan
- Calantas
- Camastilisan
- Coral Ni Lopez (Sugod)
- Coral Ni Bacal
- Dacanlao
- Dila
- Batulao
- Loma
- Lumbang Calzada
- Lumbang Na Bata
- Lumbang Na Matanda
- Madalunot
- Makina
- Matipok
- Munting Coral
- Niyugan
- Pantay
- Puting Bato West
- Puting Kahoy
- Puting Bato East
- Quisumbing
- Salong
- Sinisian
- Taklang Anak
- Talisay
- Tamayo
- Timbain
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Pagnanaaranen dagiti agindeg iti tallo a sitio ti Barangay Patong ditoy nga ili ti proyekto ti danum nga impaay ti nasional a gobierno babaen ti Department of Interior and Local Government.
Segun ken ni Municipal Planning and Development Coordinator Engr. Tiburcio Tabarrejo, dua a tawenen nga operational ti Saling Tubig Water System project ti DILG nga imatonan ti Barangay Water System of Barangay Patong.
Naammuan nga agdagup iti 108 a balbalay manipud iti tallo a sitio iti Barangay Patong ti agnanaaren iti nasao a proyekto.
Napunduan iti P3 million, impasdek ti DILG national office daytoy a proyekto tapno maaddaan dagiti naseksek a lugar a kas dagitoy tallo a sitio a maaddaan iti nabuslon ken nadalus a mainum a danum.#


text:
Dissuor Victoria
Ti Dissuor Victoria wenno Mosi-oa-Tunya (Tokaleya Tongga: Agkanagruod nga Ulep) ket dissuor a masakaran iti abagatan ti Aprika iti Ayus a Zambezi nagbaetan kadagiti paglilian a Zambia ken Zimbabwe.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipagarup ket ni David Livingstone, misionero ken eksplorador nga eskoses, ti immuna a Europeano a nakita ti dissuor. Itatta ti nagkitaanna ket napanaganan ti 'Puro a Livingstone', puro a masarakan iti Zambia. Daytoy a puro met kais-isu a daga a mapagnaan iti tengnga ti dissuor.[1] Pinanaganan ni Livingstone ti dissuor iti 'Dissuor a Victoria' tapno madayawanna ni Reyna a Victoria. Ngem, am-ammo pay met ti 'Mosi-oa-Tunya' ta nalatak, isu nga nailistaan iti World Heritage List babaen dagiti dua a nagan.[2]
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Livingstone Tourism Association (Inggles)
- ^ World Waterfalls Website inala idi 1 March 2007


text:
Pudno nga amianan
Ti pudno nga amianan (heodetiko nga amianan) ket ti direksion iti rabaw ti Daga a mapan iti heograpiko nga Amianan nga Ungto.
Maigiddiat ti pudno a heodetiko nga amianan manipud ti magnetiko nga amianan (ti direksion dagiti puntos ti kompas a mapan iti magnetiko nga amianan nga ungto), ken manipud ti ugis nga amianan (ti direksion nga agpaamianan kadagiti linia ti ugis ti proyejsion ti mapa). Maigiddiat pay bassit ti heodetiko a pudno nga amianan manipud ti astronomikal a pudno nga amianan (kadawyan a dagiti bassit nga arkosegundo) gapu ti lokal a grabidad ket mabalin a saan a mangitudo iti eksakto a pagtayyekan nga aksis iti Daga.
Ti direksion ti astronomikal a pudno nga amianan ket namarkaan kadagiti langit babaen ti [[amianan a nainlangitan nga ungto]. Daytoy ket adda iti agarup a 1 a grado ti puesto ti Polaris, tapno ti bituen ket agparang a mangitugot ti bassit a sirkulo iti langit iti tunggal maysa nga aldaw. Gapu ti presesion dagiti ekuinokso iti Daga, ti puno nga amianan ket agtayyek iti maysa nga arko no maibatay kadagiti bituen a mangkompleto iti agarup a 25,000tawtawen. Intono agarup a 2100 aginggana intono 2102 ti Polaris ket kaasitganto a mapan iti nainlangitan nga amianan nga ungto (naala manipud ti kinaudi a presesion ti Daga).[1] [2][3] Kadagiti napalabas a lima a ribu a tawen, ti kaasitgan idi a makita a bituen iti nainlangitan nga amianan nga ungto ket ti Thuban.[4]
Kadagiti mapa nga inpablaak babaen ti United States Geological Survey ken ti Siiigam a Buyot iti Estados Unidos, ti pudno nga amianan ket namarkaan iti linia nga agpatingga iti lima-puntos a bituen. Ti daya ken ti laud nga ig-igid ti topograpiko a kuadranggulo a mapmapa ti USGS ti Estados Unidos ket dagiti meridiano ti longitud, isu a mangipakpakita ti pudno nga amianan (isu a saanda nga eksakto a paralelo). Dagiti mapa nga inpablaak ti Ordnance Survey ti Nagkaykaysa a Pagarian ket aglaon iti diagrama a mangipakita ti paggiddiatan a nagbaetan ti pudno nga amianan, grid nga amianan, ken magnetiko nga amianan iti puntos iti sabanas; dagiti igid ti mapa ket kadawyan a sumurot kadagiti direksion ti grid imbes a ti pudno, ken isu a ti mapa ket pudno a rektanggulo/kuadrado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Meeus (1997), p. 305.
- ^ McClure (2013), http://earthsky.org/brightest-stars/polaris-the-present-day-north-star
- ^ Smiley & Khan, Journal of the Royal Astronomical Society of Canada, Vol. 53, p. 250, http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1959JRASC..53..249S/0000251.000.html .
- ^
Norton, Arthur P. (1973). Norton's Star Atlas. Edinburgh: Sky Publishing. p. 10. ISBN 0-85248-900-5.
4500 years ago it was Thuban (a Draconis); 8000 years hence it will be Deneb
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Meeus, Jean (1997). Mathematical Astronomy Morsels. Richmond, VA: Willmann-Bell. ISBN 0-943396-51-4.


text:
BANTAY, Ilocos Sur – napudno a panagtrabaho a di mangnamnama iti kasukatna ken panagbuteng iti Dios ti imbatad ti maysa a polis a rason iti pannakapadayawna a maysa kadagiti sangapulo a pagwadan a polis iti rehion.
“Masapul nga agtrabahotayo nga awan ti kasukatna,” kinuna ni SPO3 Edmund Artates iti interbio kenkuana ni Eugene Paet ti DWRS itay nabiit.
Karaman da Artates ken ni Supt. Ricardo Dayag, pangulo ti 103rd Provincial Mobile Group ti Ilocos Sur Police Provincial Office kadagiti 10 a napadayawan nga outstanding policemen ti Region I itay nabiit.
Insayangkat ti Police Regional Office Region I babaen ti pannakikammayyet ti Rotary Club District 3790 ti pannakapili dagiti 10 outstanding policemen iti rehion a nairusat idi Nobiembre idi napalabas a tawen.
Naited ti pammadayaw kadagiti napili a polis idi February 20, 2009 iti La Union Provincial Capitol. Immawat dagiti napadayawan iti P20,000 a gunggona ken plake ti pammadayaw.
Segun ken ni Artates, ti napudno a panagtrabaho ken panagbuteng iti Dios ti sursurotenna iti panagserbina a kas polis.
“Dapat nga agtrabahotayo nga awan ti kasukatna no di laeng ti bukodtayo a sueldo ken intay paglingling-etan,” kinuna ni Artates
Kabayatanna, kinuna met ni Dayag nga iti kaadun ti pammadayaw a naawatna, ibilangna ti pannakapilina a maysa kadagiti most outstanding policemen iti rehion a kapatgan kenkuana.
Kinuna ni Dayag a patas ti panangipakatna iti linteg.
“Trabaho laeng,” kinuna ni Dayag.
“Napintas daytoy nga investment ti Rotary… panangited iti enerhia ken kuarta iti maysa a proyekto a mangted motibasion kadagiti polistayo; ti pannakairakurak iti sangalubongan a maipagpannakkeltayo ti Philippine National Police,” kinuna ni Rotary District Governor Jesus Nicdao .
Dagiti dadduma pay a napadayawan: Monaliza Asis, pangulo ti Family, Juvenile, Gender and Development (FJGAD) branch ti PPO Pangasinan; Buenaventura Benavides III ken Arturo Melchor ti Investigation and Detection Management branch ti PPO Pangasinan, ken Ruth Poserio ti Sta. Barbara, Pangasinan Police Station; Julius Suriben, Regional Investigation and Detection division ti PRO1; Ismael Gauna ti Bacnotan, La Union Police Station; Eleuterio Pajo Jr. ti Regional Mobile Group 1; ken Eric Hilario of Ilocos Norte Police Provincial Office.
Automatiko a nominado dagiti napadayawan iti nasional a panagbirok kadagiti outstanding policemen nga isayangkat ti Rotary ken ti Metrobank Foundation.#


text:
Kategoria:Tsina
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 3 a subkategoria, manipud iti 3 a dagup.
- ► Republika ti Tsina (2 K, 1 P)
H
- ► Heograpia ti Tsina (5 K)
K
- ► Kagimongan ti Insik (2 K)
Pampanid iti kategoria "Tsina"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
T
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian idiay Asia


text:
sakada: kayumanggi a gurong
kas iti agbukar nga agsapa, makitaka iti rawis
ti panawen a pinasangbay dagiti panagibtur
dagiti man saniit ti init, ken bayakabak ti tudo
ket dagiti kinatudio, kinaandur ken kinaanus
a tinenneb ti adu a kayaw ken regta
yaskawmo manen ala ti saka
ta maysa nga addang ti kaibatogan
ti balligi nga inted ti panawen...magnaka
ket ituloymo a gun-oden ti sabali a balligi
a saan pay a nasarakan iti panagtakuat
iti nalabaga a daga; dagiti baybay
ti taaw ken karayan kas iti urat dagiti
panagbirok ti tumrem a ling-et iti muging
ti takiag ken dakulap kas iti sitatanggaya a
manggaw-at ti balangat wenno korona
dagiti tinegged a pammadayaw ti riniwriw
nga addang iti sab-ok ti talon ken ti pagunasan
ken dagiti panagbaniaga
ti sangasiglo a panagsukimat iti rimat
ti riniwriw a bitek ti pagorasan a pannakigasanggasat
taliawem: ti maysa a ladawan ti naggappuan
ti ramut nga inut inut a nagkarayam
a simmagepsep iti sirok ti daga
timmuboda a kas nakidser a pondasion
ti pakasaritaam, sika ti punnuot
ti amin a panagbaniaga ken panagsagana
ti adayo a masakbayan......
tumakderka: maysa a kayumanggi,
puli a pinatanor ti Perlas ti Taaw ti daya;
dagiti dalluyon nga agpangato-agpababa
umay met ti linak kalpasan dagiti atab
denggem: dagiti samiweng iti rawis ti angin
ti tudo ken ti rawis ti bullalayaw
agisem dagiti agsapa
kantaan dagiti tumaytayab, dagiti sallapingaw
tumarektek ti pagaw iti padana a pagaw
dagiti sonata a mangipasimudaag ti sam-it
dagiti puyupoy ken payapay ti kappia
ken sudi ti mainaw a darepdep
kitaem: dagiti isingising ti rinibu nga arapaap
matubayda iti regta ken ganaygay ti rikna
ken panagem a mangragpat ti tampok ti agmatuon
ti init a rumayrayray; parmekenna ti ulep
ket dagiti rayosna igaw-atna a yasideg
dagiti nasudi a namnama, uray kadagiti umas-asideg
a panagligsay ket umay dagiti malem
a panagisem ti sardam ngem nalawag latta ti silaw
ket mayallatiwda iti maysa a rabii ken
maysa nga agsapa iti ibabangon.......
ti askawmo idi kalman, idur-asna latta ti sabali
nga addang no umay ti bigat iti sabali a panagbaniaga
ken panagsangal: ti biag agrikus kadagiti matda a kaputotan
agbiagka, sakada, ruknoyanka. adtoy ti sangasiglo
a katawa, a ray-aw, tampokka ti 2006
a napno iti kaipapanan dagiti naglasatam a dalan
ket inasak ti kayumanggi a gurong iti agtultuloy
a panagbiahe ken panagbirok iti kaibatogan
a langit; dagiti biag a mainaw ken pannakipasngay...
----------------------------------------------------------------------------------------
wen, magna met dagiti puli, agdakiwas, agdur-as ken agramot iti sabali a lugar. ngem iti panagramot ti dagiti sakada, napnoan iti isem ken namnama ket tinallikudanda dagiti ulila a dulang iti Kailokoan...
sakada, maysa a pakasaritaan ti gurong ni Ilokano, maysa a natakneng ken makainspirar a kinapudno...


text:
SAN VICENTE, Ilocos Sur – Maysa a paltog ti nasarakan dagiti polis iti maysa a kalapaw bayat ti panagpatroliada iti barangay road a sakup ti San Sebastian, ditoy nga ili idi rabii ti Hunio 17.
Ngem saan a nabigbig dagiti polis ti lalaki a nangipalladaw iti nasao a paltog bayat ti panaglibas daytoy iti panangkamat dagiti polis kenkuana.
Sakbayna, agpatpatrolia dagiti polis iti nadakamat a barangay road idi agarup 10:30 ti rabii ti nasao a petsa idi nakitada ti maysa a lalaki a nakaaruat iti nangisit a diaket ken camouflaged short pants a suspetsado ti tignayna.
Idi nakita ti lalaki dagiti polis, kellaat a timmaray. Kinamat dagiti polis ket nakitada nga adda impalladaw ti di nabigbig a suspek iti awan aggigian a kalapaw bayat ti panagtarayna.
Iti panagsukimat dagiti polis, nasukalanda a maysa a homemade cal. 38 revolver a nagkarga iti dua a bala ti mapapati nga impalladaw ti lalaki iti kalapaw.#


text:
Akindaya a Sona ti Oras
Ti Akindaya a Sona ti Oras (Ingles:Eastern Time Zone (ET)) iti Estados Unidos ken Kanada ket maysa a sona ti oras a naisakup ti daya nga aplaya iti Amianan nga Amerika. Ti timbengan ti oras ket -5 nga oras bayat ti alagadan ti oras ken -4 bayat ti panagin-inut ti lawag nga oras. Ti pagorasan iti daytoy a sona ket naibatay iti katengngaan a solar nga oras iti Maika-75 a meridiano a laud iti Obserbatorio ti Greenwich.
Idiay Estados Unidos ken Canada, daytoy a sona ti oras kadawyan a makunkua a Akindaya nga Oras (Ingles:Eastern Time (ET)). Naisangayan daytoy a Akindaya nga Alagadan ti Oras (Inggles:Eastern Standard Time (EST)) no palpaliiwen ti alagadan nga oras (panawen ti lam-ek), ken Akindaya a Lawag ti aldaw nga Oras (Ingles: Eastern Daylight Time (EDT)) no palpaliiwen ti oras a panagin-inut ti lawag (primabera ken otonio).


text:
Plantilia:Geobox
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Dagiti blanko a plantilia[urnosen ti taudan]
Kitaen ti Plantilia:Geobox/kita para kadagiti deskripsion para iti tunggal kita ti langa: Nasalakniban a luagar, Rehion, Karayan, kdpy.
Dagiti blanko a plantilia para iti tunggal kita ti langa:
- Plantilia:Geobox/kita/amin – agus-usar kadagiti amin a pagikabilan
- Plantilia:Geobox/kita/kampana – agus-usar iti
{{Geobox|Monumento
- Plantilia:Geobox/kita/pasdek – agus-usar iti
{{Geobox|Pasdek
- Plantilia:Geobox/kita/katutubo – agus-usar iti
{{Geobox|Nasalakniban a lugar
- Plantilia:Geobox/kita/rehion – agus-usar iti
{{Geobox|Rehion
- Plantilia:Geobox/kita/karayan – agus-usar iti
{{Geobox|Karayan
- Plantilia:Geobox/kita/ginget – uagus-usar iti
{{Geobox|Ginget
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Ti napno a listaan dagiti parametro ket mabalin a magun-od iti Plantilia:Geobox/parametro.
Dagiti pagsurotan a kategoria[urnosen ti taudan]
- Kategoria:Pagsurotan ti panagusar ti Geobox (4)
- Kategoria:Pampanid nga agus-usar iti geobox nga agraman iti mapa a pagbirukan (2)
- Kategoria:Pampanid nga agus-usar iti geobox nga agraman kadagiti parametro ti mapa a pagbirukan ti x ken y (2)
- Kategoria:Pampanid nga agus-usar iti geobox nga agraman iti di ammo a mapa a pagbirukan (0)
- Kategoria:Pampanid nga agus-usar iti geobox nga agraman iti nota ti lokasion nga awanan iti lokasion (0)
- Kategoria:Pampanid nga agus-usar iti geobox nga agraman kadagiti di nasurportaran a parametro ti nagsasabtan (0)
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Maysa a mannalon ti tinagbat ti kaarruba na idi 7:55 ti bigat idiay Brgy Maratudo, Magsingal, Ilocos Sur. Nainaganan ti biktima a ni Bonifacio Pasco y Barrota, 58, naasawaan, residente iti nasao a barangay. Ti suspek iti panagtagbat ket ni Richard Pasco Y Pasco, 36, naasawaan, laborer, ken residente iti pareho a barangay.
Segun iti report ti polis, adda nangeg ni Bonifacio Pasco a komosyon iti balay ni Richard Pasco isu nga napan iti balay ti kaarrubana tapno aganawa. Ngem idi makastrek iti balay ni Richard Pasco ket dita metten a tinagbat ti laborer ti biktima iti ulona.
Tiniliw dagiti immuna nga nagresponde a PNP personnel ti suspek a naalaan iti bolo nga agatiddug iti 20 inches karaman iti pagiggaman. Dita met a naduktalanda nga pati gayam ti asawa ti suspek ket natagbat iti ulona ken dara-dara a nakailad iti pagturoganda.
Maag-agasan dagiti dua a biktima sadiay Gabriela Silang Hospital. Ti met suspek ket naipaan sadiay Magsingal Police Station para iti maibagay a disposision.
Saan nga nadakamat iti polis report no agkabagian da Richard Pasco ken Bonifacio Pasco. (Tawid News Team)


text:
STA.LUCIA, Ilocos Sur – Dua a babbaro ti nasukalan dagiti polis nga adda ikutda nga armas iti maysa a kalapaw iti asideg ti national highway sadiay Barangay Sabuanan ditoy idi rabii ti Marso 22.
Nagsuspetsa dagiti polis idi nalabasanda ti maysa a Euro motorcycle a nakaparking iti panipngeten a paset ti igid ti kalsada ken nakitada ti dua a lalaki nga adda iti uneg ti kalapaw.
Immasideg dagiti polis sada rinikisa ni Joven dela Cruz y Balsomo, 17, ken residente iti Barangay Bao-as, Sta. Lucia ken ti menor de edad a kaduana a nainaganan Bernard Angala y Lorenzo, 15, 3rd year student ti Sabuanan National High School, residente met laeng iti nadakamat a barangay ket nakakumpiskada iti folded knife, folded nga espada/baton, 3 flying spiky ken metal knuckle a naikabil iti maysa a bag.
Naipan dagiti dua iti police station para iti umisu a disposision.#


text:
CANDON CITY – Naideklara iti ospital a nakaitarayanna nga awanen ti biag ti maysa a biktima iti hit and run iti aksidente a napasamak iti Barangay Allangigan 2nd ditoy siudad idi agsapa ti Disiembre 16.
Nasarakan dagiti polis-Galimuyod ni Sonny Bisoy y Gamintong, 65, naasawaan, ken residente ifi Barangay San Andres, Candon City, a nakadasay iti dayaen a linia ti Galimuyod-Salcedo road idi agarup 4:30 ti agsapa ti nadakamat a petsa ket intarayda iti ospital ngem naideklara daytoy nga awanen ti biagna.
Nagsagrap ti biktima iti sugat iti ulona ken nadumaduma a paset ti bagina gapu iti mapapati a pannakadungparna iti lugan a tinarayan dagiti di nabigbig a nakadungpar kenkuana.
Malaksid kadagiti buong ti sarming, nakasarak dagiti polis-Candon iti sinelas iti nakapasamakan ti aksidente.#


text:
Sarita ni Arnold Reyes
Maika-22 a Paset
Tallon a tasa ti nakape da Rudy ken Hepe de la Cuadra. Naibbus metten ti sangasupot a pan de sal a pinagatang ni Hepe de la Cuadra ken ni SPO2 Andrada iti panaderia.
Kinita ni Rudy ti oras iti pungupunguanna. Alas 6:00 iti agsapa. Iti ruar ti police station, mangrugin a lumawag. Iti pattapattana, dandani itan a sumangpet ti yur-urayda.
Naggiddan da Rudy ken Hepe de la Cuadra a nagtengngaag idi adda nagbanurbor a
Immanges iti nauneg ni Rudy idinto a nakapagket ti matana ken ni Andy nga umun-uneg itan iti police station. Ita la a madlawna nga adu ti limmakayan ni Andy.
“Bay-annak a siak ti agsaludsod,” kinuna ni Hepe de la Cuadra. “Trabahomin a polis daytoy.”
Nagtung-ed ni Rudy.
Nailukat ti ridaw. Nagsarugaddeng ni Andy idi makitana ni Rudy iti uneg ti opisina ti hepe.
“Pinaayabannak met, hepe,” kinuna ni Andy kalpasan a kinablaawanna ni Rudy. “Apay kadi?”
“Agtugawka,” intudo ni Hepe de la Cuadra ti tugaw iti sangona.
Nagtugaw ni Andy. Nagpaiyuneg manen ni Hepe de la Cuadra iti kape.
“Pinaayabanka ta adda pay kayatko a malawlawagan mainaig iti pannakapapatay daydi Manong Mario ken Manang Lucrecia idi parbangon ti Hulio 8,” kinuna ni Hepe de la Cuadra.
“Awanen ti ammok a mainayonko iti daydi palawagko, Hepe,” nakuna ni Andy.
“Subliantayo dagiti pasamak iti daydi a parbangon,” kinuna ketdi ni Hepe de la Cuadra. “Segun iti palawagmo iti polis, nadadaelan ti luganyo idi agpailikayo, iti sakup ti Barangay Camantirisan, ket nagsublika iti purokyo a mangala iti rimienta a pangsukat iti pilid.”
“Agpayso dayta, Hepe. Ngem idi agsubliak iti yan ti nadadael a dyip, nadatngak laengen a nabagbagsol da Tata Mario ken Nana Lucrecia ken narames ni Liza.”
Nagkinnita da Rudy ken ni Hepe de la Cuadra. Nagliad ti hepe iti tugawna sana tinung-edan iti apagapaman ni SPO2 Andrada. Nagpuesto ti polis iti yan ti ridaw.
“Kas maibatay iti text message daydi Manong Mario ken ni Liza, nabtakan iti pilid ti dyip a naglugananyo iti bandana ti Barangay Camantirisan idi agalas dos kinse iti parbangon ti nadakamat a petsa. Ngem pinatalgedan ti maysa a saksi a taga-Camantirisan nga adda nangegna a banurbor ti limmabas a lugan iti batog ti balayda nga agturong iti ili manipud iti trenta agingga iti kuarenta y singko minutos sakbay ti alas tres.”
“Kayatmo kadi pay nga ituloyko, Andy?” sinaludsod ni Hepe de la Cuadra.
“Diak maawatan no ania ti turongen daytoy, ngem sige, ituloymo, Hepe,” insungbat ni Andy.
“Segun met laeng iti saksi a taga-Camantirisan, adda manen limmabas a lugan iti batogda a naggapu iti ili iti labes ti alas tres. Kas maibatay met iti palawag ti on-duty a guardia iti daydi a rabii, simmangpet ti bus iti 2:40 iti parbangon. Kinse minutos a nagur-uray ni Liza iti estasion ti Pardas sa simmangpet ti lakay ken baket a mangsukon kenkuana. Nangeg pay ti guardia a kinuna ti lakay ken ni Liza a nadadaelan ti luganda iti sungaban ti poblasion ket nagtraysikelda a nagpaestasion. Nupay kasta, idi pumanawda koman, adda nangsukon kadakuada a lalaki a naglugan iti dyip. Sika dayta a lalaki, Andy.”
Nagsardeng nga agsao ni Hepe de la Cuadra sana minatmatan iti nabayag ni Andy.
“Ibinsak kadi pay dagiti simmaruno a pasamak?” sinaludsodna.
“Agdengdengegak, Hepe,” kinuna ni Andy.
“Adda met gayam kunkuna ti spare tire nga insukatmo ket impes idi makadanonkayo iti Barangay Camantirisan. Dita ti nakalabsan kadakayo da Dante idi aggawiddan kalpasan nga insublida dagiti babbai nga inruarda iti beerhouse. Sinardengandakayo dagiti tallo. Bunga ti bartekda, nademonio ni Dante ket…. ammotayon dagiti simmaruno a nadagem a napasamak! Ti dakkel a saludsod: apay a nagulbodka, Andy? Gapu ta plinanom ti agibales, saan kadi?” kinuna ni Hepe de la Cuadra.
“Diak maawatan ti ibagbagam, Hepe,” kinuna ni Andy.
“Iti naminsan a pannakabartek ni Cito, sinurotmo agingga iti balayda ket pinalekmo ti ulona samo intapuak iti bubon.”
“Saan a pudno dayta, hepe!”
“Plinanom nga isaruno a patayen ni Mikong. Immayon kenka ti gundaway ta dinemdem ni Mikong ti pannakatay ni Cito ket nagpakni iti kalapawna iti tengnga ti kataltalonan. Salungayngay iti bartekna a nadatngam iti kalapaw ket dinuyokmo iti ice pick ti kilikilina samo imbitin iti sanga tapno suspetsaen dagiti inbestigador a kinettelna ti biagna.”
(Maigibusto)


text:
Wednesday, August 12, 2015
UMAD-ADU TI MATALON ITI WET SEASON 2015
Cabugao, Ilocos Sur – Iti panakaisar-ong ti Web In-Action kadagiti barangay ti Munisipalidad, naammuan kadagiti mannalon nga iti panagbuslon ti tudo iti kangrunaan a nagbatayanda iti panangpalawada ti matalonda iti Wet Season 2015 (Hunio-Nobiembre). Naammuan pay a kaaduan ita iti manam-ayan iti kaadda ti naited kadakuada a libre a bukel ti Ryan Rice ken Organic Fertilizer iti dadduma a mannalon babaen iti programa ti Gobierno Munisipal ken ti DA-RFO 1 a mausar iti panagbunubonda ken an-anayanda metten a mausar iti panagpadakkeldanto iti mairaepda.
Kinuna ni Municipal Rice Program Coordinator Mr. Nereo S. Daproza nga addan ti 1,100 ektaria ti natalon iti irrigated area ken 100 ektaria met iti rainfed area iti intero a Munisipalidad iti agdama.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket gubuay ti napintek a programa iti Agrikultura ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno makomplementaran ti regta dagiti mannalon nga agpataud ti umanay a suplay a pagtaraon dagiti umili ken mangnayon ti masapulanda agsipud ta mayoridad dagiti umili ti agdepende iti kangrunaan a pagbiaganda iti Agrikultura ditoy nga ili. # (Web Situational Report)
Kinuna ni Municipal Rice Program Coordinator Mr. Nereo S. Daproza nga addan ti 1,100 ektaria ti natalon iti irrigated area ken 100 ektaria met iti rainfed area iti intero a Munisipalidad iti agdama.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket gubuay ti napintek a programa iti Agrikultura ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno makomplementaran ti regta dagiti mannalon nga agpataud ti umanay a suplay a pagtaraon dagiti umili ken mangnayon ti masapulanda agsipud ta mayoridad dagiti umili ti agdepende iti kangrunaan a pagbiaganda iti Agrikultura ditoy nga ili. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:36 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Komentario Ni Christine Marie Verzosa
(Maudi a paset)
No saan la koma a destabilisado ti relasion ti mangmangged ken agpatrabaho iti pagilian, saan koma nga adu ti pimmanaw a manufacturing companies ket adu koma ti trabaho ditoy. Uray saanen a mapan iti ballasiw taaw dagiti obrero no di ket ti pagilianen a mismo ti agawis pay iti ad-adu nga obrero kadagiti sabsabali a nasion tapno masupusopan ti pagkurangantayo ti human resources. Kastoy ti mapaspasamak kadagiti pagilian a yan dagiti manufacturing companies.
Kadagitoy a tiempo a limmangit ti presio dagiti produkto a petroleo a nangitayab-nangipangato ti gastuen iti transportasion, ti nakulbet a masolusionan a recession a nangipaay iti pannakadayyeg ti labor sector, ti ibababa ti gatad ti doliar a nangkerras ti gastuen ti eksportasion, inayon pay ti makapalibbi-makapagarko iti kiday nga euro zone meltdown, dimmegdeg pay iti napasamak a ginggined ken aluyo ken peggad ti nadadael a nuclear plant sadiay Japan, ken dagiti mapaspasamak a civil unrest gapu iti kinakisang ti trabaho, dagiti nangipaay iti pagpanunotan dagiti agpupuonan iti manufacturing iti USA a tumakder-panawanda ti economic chessboard wenno baliwanda ti istratehia wenno trend nga idi pay la 1970 a nangrugi.
Napanunot dagiti dadduma a manufacturing companies nga agsublidan iti pagilianda. Nagsublin-nagawid iti USA dagiti sumagmamano a manufacturing companies a kas iti Caterpillar, General Electric (GE), Dow Chemical, NCR nga agar-aramid iti cash register, Sauder Woodworking, ti GF Agie Charmilles nga agparpartuat kadagiti machine tools ken dadduma pay a manufacturing companies. Kayat met a tuladen dagiti dadduma daytoy a trend.
Awaganda daytoy a panagsubli iti re-shoring.
Ti dakkel a saludsod: pakairanudan kadi ti Filipinas ken dagiti obrero a Filipino ti re-shoring dagiti manufacturing companies?
Ti sungbat, wen! Dakkel ti tiansa dagiti obrero/mangmangged nga agturong sadiay USA a nakaipatakderan dagiti manufacturing companies a nagre-shore. Ngamin agkurkurang ti USA kadagiti skilled labor positions nga isu dayta ti naisangsangayan a kualipikasion dagiti obrero iti Filipinas.
Saan la dayta, napadasanen ti USA ti kinapudno ni Filipino, ti dedikasionna iti trabahona, no kasano a sanguen ken solusionanna dagiti lumtuad a parikutna, agtrabaho iti limitado wenno uray pay awanan iti superbision, ken nalaka a makikomunikasion ni Filipino iti asinoman a puli ken katatao gapu iti laingna nga agsao iti English, ken dadduma pay a kualipikasion a naisangsangayan a sapsapulen dagiti manufacturing companies.
Sabali laeng ti nairut a langenlangen ti relasion ti USA ken ti Filipinas a nangiburay iti dakkel a bentahe dagiti obrero.
Iramanen ditan ti kinaadu a bilang dagiti Filipino-Americans a mangited iti nair-irut a relasion.
Adda met dakkel a parikut a sanguen dagiti obrero wenno Overseas Filipino Workers nga agturong sadiay. Natural dayta, saan a maawan. Saan ketdi nga agpapada ti pagannurotan dagiti estado ti USA itoy.
Ti saludsod, agbalinto kadi a kualipikado nga agaplay iti permanent citizenship dagiti obrero wenno agtalinaed laeng ti visada a kas working visa ken addaan iti limitado a dua a tawen? Dayta ti isyo a lumtuad.
Kadagiti manufacturing companies iti Taiwan, South Korea ken dadduma pay a nasion ket agpatingga laeng iti dua wenno tallo a tawen ti visa dagiti obrero malaksid kadagiti adda iti nangatngato a posision a mabalinda pay ti agaplay iti permanent residency.
Ngem mautek met ni Filipino, kas iti naammuanmi nga inaramid ti sumagmamano nga am-ammoni ken posible pay kadagiti dadduma nga OFW, nagsukatda laeng iti nagan tapno makapagsublida nga agtrabaho wenno iti sigud a trabahoda. Panuynoyan kano dagiti agpatrabaho daytoy ta masayanganda unay a mapukawda ti serbisio ni Filipino. Ngem itoy a kaso, no dadduma, lalo dagiti addaan iti rikki ti pannakirelasionda kadagiti pagtartrabahuanda, agtinnag daytoy a pannakaabusoda no di man pannakaideporte wenno agbalinda nga agallitaw wenno agtrabaho nga agalis-alis ken awanan iti permanentea panggedan. Umarngi daytoy iti adu a kaso dagiti undocumented OFW.
Ngem no addaan iti eksperiensa dagiti OFW ken rekomendadoda ti Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ken addaanda iti napateg a pamilia – ipatpateg nga asawa ken annak a napanawan iti Filipinas, agsubli nga agsubli iti naituding a panawen iti nakaiyanakanna a daga. There’s no place like home!
Adda met posibilidad a sumurot dagiti outsourcing companies ken dagiti empleadoda ta napadasanen ken nasuboken dagitoy a manufacturing companies ti inalatda. Kas ti napasamak sadiay China nga immalisan dagiti manufacturing companies a simmurot dagiti outsourcing companies ken dagiti empleadoda ta inayaban a mismo ida dagiti manufacturing companies a kas katakunaynayda ken kabinnulig iti panagtaray ti negosio.
Iti daytoy a kabarbaro a trend dagiti manufacturing companies iti USA a re-shoring, naraniag la ketdi ti agsapa ni obrero a Filipino iti masakbayan.#


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Nabuong ti sarming ken nadadael ti ridaw ti maysa a balay idi bimtak ti granada nga impuruak ti maysa a lalaki idiay barangay Ora Centro ditoy nga ili idi rabii ti Pebrero 7.
Nagresponde dagiti polis ditoy kalpasan a nakaawatda iti tawag iti telepono manipud iti maysa a Merlina Cortez y Petate, residente iti nadakamat a barangay, nga adda bimtak a granada iti las-ud ti paraanganda ket iti insayangkat a panagimbestigada, naammuan a maysa a residente ti nasao a lugar a nainaganan Armando Palacpac, 40, naasawaan, ti nangipuruak iti granada sumagmamano a minutos kalpasan ti mapapati a panagsaosaona iti sanguanan dagiti sumagmamano a lumugar iti barangay.
Segun iti inbestigasion, sakbay ti insidente, aggiinom ti grupo da Joel Petate, Louie Ragadi, Placido Petate, Jr., Jomar Petate, Michael Bautista ken Israel Petate iti pagtaengan ti naud-udi idi immasideg iti ummongda ni Palacpac sa nagibalikas iti saan a nasayaat.
Kalpasan iti sumagmamano a darikmat, nakita ti grupo ti suspek a nakaiggem iti granada a kellaatna nga impalladaw iti compound ni Merlina Cortez ken bimtakan daytoy.
Nabtak ti sarming a tawa ti balay kasta a nadadael ti ridaw a naaramid iti galba gapu kadagiti naibunubon a shrapnel.
Sinawar dagiti polis ti suspek a naglibas kalpasan ti insidente ngem saanda a nasapulan.
Agtultuloy ti inbestigasion ti polis mainaig iti pammomba.#


text:
Agosto 15
Ti Agosto 15 ti maika-227 nga aldaw ti tawen (maika-228 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 138 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1990 – Jennifer Lawrence, Amerikana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1936 – Grazia Deledda, Italiana a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1871)
- 1971 – Paul Lukas, Hungaro-Amerikano nga aktor (naipasngay 1891)


text:
Piddig, Ilocos Norte
Ti Piddig ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Piddig ket nabennebenneg iti 23 a barbaranggay.[2]
- Ab-abut
- Abucay
- Anao (Poblacion)
- Arua-ay
- Bimmanga
- Boyboy
- Cabaroan (Poblacion)
- Calambeg
- Callusa
- Dupitac
- Estancia
- Gayamat
- Lagandit
- Libnaoan
- Loing (Poblacion)
- Maab-abaca
- Mangitayag
- Maruaya
- San Antonio
- Santa Maria
- Sucsuquen
- Tangaoan
- Tonoton
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Tallo nga aldaw kalpasan ti pannakapapatay ti maysa a retirado nga empleado iti sango ti tiendaan ditoy nga ili, awan pay ti maitudo a suspek iti krimen.
Nupay kasta, kinuna ti kapolisan ditoy nga agtultuloy ti panagimbestigada mainaig iti nasao a pammapatay.
Napaltogan iti sango ti public market ni Bonifacio Tolentino y Tolentino, 72, retired government employee, bayat ti panagdiagingda nga agassawa idi agarup 4:00 ti bigat ti Hulio 27.
Kas maibatay iti journal, bayat ti panagdiaging dagiti agassawa iti sango ti tiendaan, sinurot ida dagiti suspek a nagkalugan iti motorsiklo ket pinaputokan ti maysa ti biktima iti nagsasaruno a nakatiruan ti nadumaduma a paset ti bagi daytoy.
Naglibas dagiti suspek kalpasan ti pammaltog a nagturong iti abagatan a direksion.
Nangiwayat dagiti nagresponde a polis iti hot pursuit operation maikontra kadagiti suspek ngem saandan a nasapulan dagitoy.
Intaray dagiti polis ti biktima iti Magsingal District Hospital ngem indeklara ti doktor a nangtaming kenkuana nga awanen ti biagna a naidanon iti balay-pagagasan.
Iti panangproseso ti SOCO iti crime scene, nakarekobreda iti lima a kapsula manipud iti cal. 45 ken 2 a deformed a naiputok a bala.
Di pay ammo ti motibo ti pammapatay. (Tawid News)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Ur-urayen pay laeng dagiti mangngalap ditoy ti tulong pinansial ti gobierno munisipal gapu iti panagpatay dagiti tarakenda a lames idi aggibus ti bulan ti Abril daytoy a tawen.
Ngem kinuna ni Municipal Agriculturist Marilou Factor a nabayagen a naisubmite iti opisina ti mayor dagiti kasapulan a dokumento ken ti listaan dagiti mangngalap a naapektaran iti fish kill iti Mestizo River a sakup ti Barangay Don Lorenzo Querubin ditoy nga ili.
Manamnama nga umawat dagiti mangngalap iti sag-P3,000 a tulong pinansial gapu iti dakkel a pukawda maigapu iti panagpatay iti fish cages dagiti tarakenda a tilapia.
Natakuatan laengen dagiti mangngalap nga adda fish cagesda iti Karayan Mestizo sa sakup ti Don Lorenzo Querubin idi Abril 28 a timpaw dagiti tarakenda a tilapia.
Nadumaduma dagiti mapapati a gapu iti panagpatay dagiti lames kas iti napigsa a panagtudona idi kanikadua nga aldaw sakbay ti fish kill, ti narugit a danum a timmapuak iti karayan manipud iti kanal, ken iti kinapudot ti panawen gapu iti mapaspasaran idi nga El Niño phenomenon.
Uray iti paset ti karayan a sakup ti Barangay Tamag, nagpatay met dagiti taraken dagiti mangngalap a tilapia.
Segun ken ni Ariston Banez, presidente ti Fishermen’s Association ti Don Lorenzo Querubin, dakkel ti pukaw dagiti nagtaraken gapu ta mailako koma dagiti tilapia iti panagpiesta ti Vigan City iti umuna a lawas ti Mayo.
Mapattapatta nga agdagup iti P300,000 ti pukaw dagiti mangngalap nga adda fis cagesda iti Karayan Mestizo ditoy nga ili ken iti Vigan City.
Naammuan nga agdagup iti 12 a mangngalap ti karaman iti listaan a maipaayan iti sag-P3,000 a tulong pinansial.
Naitantan ti pannakaited ti tulong pinansial kadagiti naapektaran a mangngalap agsipud ta nakamatan iti election ban gapu iti naisayangkat a national ken local elections idi Mayo 10, 2010.
Nupay kasta, mangnamnama ni Factor a maitedto met ti nasao a gatad kadagiti fish cage owners iti mabiit.


text:
Ti Sara ti Aprika (Amariko: የአፍሪካ ቀንድ yäafrika qänd, Arabiko: القرن الأفريقي al-qarn al-'afrīqī, Somali: Geeska Afrika, Oromo: Gaaffaa Afriikaa, Tigrinya: ቀርኒ ኣፍሪቃ) (mabalin pay ti Peninsula Somali; naipangyababaan iti HOA) ket ti peninsula idiay Amianan a daya nga Aprika. Daytoy ket sumaraw-at kadagiti ginasut a kilometro idiay Baybay Arabiano ken mabirukan iti igid ti akin-abagatan a bangir ti Golpo ti Aden. Ti lugar ket ti akindaya unay a proyeksion ti kontinente ti Aprika. Daytoy ket makunkuna iti taga-ugma ken mediebal a panpanawen a kas Bilad al Barbar ("Daga dagiti Bereberes"),[5][6][7] ti Sara ti Aprika ket mangibagbaga ti rehion nga aglaon kadagiti pagilian ti Eritrea, Djibouti, Etiopia, ken Somalia.[8][9][10][11]
Daytoy ket sakupenna ti agarup a 2,000,000 km² (770,000 sq mi) ken tinagtagitao babaen dagiti agarup a 100 a riwriw a tattao (Etiopia: 85 riwriw, Somalia: 9.3 riwriw, Eritrea: 5.2 riwriw, ken Djibouti: 0.86 riwriw).


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Iti ospital ti nagtungpalan ti maysa nga agbasbasa iti elementaria gapu iti pannakadungparna iti lugan idi rabii ti Hulio 11 iti national highway a sakup ti Barangay Maynganay Norte ditoy nga ili.
Nabigbig ti biktima a ni John Mark Devis y Riodil, 9, Grade III pupil ti Nanguneg East Elementary School, Nanguneg, Narvacan, Ilocos Sur idinto a nainaganan ti nangdungpar kenkuana a ni Florie Almo y Peralta, 32, naasawaan, residente iti Barangay 45, Burgos Street, Vigan City.
Segun iti inisial nga inbestigasion dagiti polis, agpaabagatan ti lugan a minaneho ni Almo idi mapapati a kellaat a bimmallasiw ni Devis a puon ti nakadungparanna.
Nagsagrap ti biktima iti sugat iti ulo ken nadumaduma a paset ti bagina ket naitaray iti Sto. Niño Hospital iti Sta. Maria, Ilocos Sur.
Saan a naan-ano ni Almo ken dua a di nainaganan nga inluganna ngem nadadael ti makinsango a bumper ken makannawan a wiper ti lugan.#


text:
Saan a maun-uni ken tay kunada iti Ingles a soft-spoken. Dayta ni Eugene Paat, agtawen iti duapulo ket tallo ken taga-Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur. Malaksid iti nabisked a pammabagina, awan ti panangipagarupmo a maysa a kampeon ni Eugene iti amateur a liga ti mix martial arts.
Idi Disiembre 22, 2008, impakita ni Eugene iti sibubukel a pagilian ti pigsa ti takiag ken sidap ti panunot ni Ilokano iti uneg ti lona kalpasan a patumbaenna ti kinalabanna iti umuna a rikus ti labanda.
Wen, ta saanen a naturpos pay ni Douglas Tambuli, ti dakdakkel ken tangkiran a kinarupakna iti heavyweight division (210 lbs.) ti Philippine Submission Sports League (PSSL) ti nakaiskediul a tallo a rounds (5 a minuto tunggal round) a labanda. Kalpasan ti dua a minutos iti umuna a rikus, insukon ti coach ni Tambuli (Team Crocodile Tape) ti laban kalpasan a lugoban ken dinudog ni Eugene (Team Bgry. Ginebra) ti rupana. Ala ket 5’10” laeng ni Eugene idinto nga agtayag iti 6’2” ti kinalabanna a ni Douglas Tambuli. Ground and pound, maysa nga estilo iti wrestling, ti teknik nga impakat ni Eugene tapno mapadsona ti kinabalubalna.
Ngem sakbay a naglatak ti naganna iti benneg ti mix martial arts, maysa laeng nga ordinario nga agtutubo ni Eugene. Kalpasan a nagturpos iti sekundaria iti Cabugao Institute, saanen a nakapagtuloy iti kolehio gapu iti rigat ti panagbiag. Simmursurot ni Eugene iti amana a mapan agpasuyot iti pagpabunga iti mangga iti ilida a Cabugao. Iti bakante nga orasna, agay-ayam iti basketball.
Idi 2004, babaen ti tulong ti kabsatna a ni Aileen Joy nga agtrabtrabaho idi iti pagilian a Lebanon, napan nagsanay ni Eugene iti Elorde Boxing Gym tapno agbalin koma a boksingero. Ngem saan a nagbayag, isu metten daydi pananggubat ti Israel iti Lebanon isu a nagawid ti kabsatna ket kapilitan nga insardengna ti nagensayo.
Iti panagawidna iti Cabugao, nagsinningedda ken ni Sangguniang Kabataan Federated President Deogracias Jose Victorino “DJ” Savellano. Daytoy ti nangiyam-ammo ken ni Eugene iti agbirbirok idi iti fighterna a ni Ryan Singson. Nagsubli ngarud ni Eugene nga agensayo iti Elorde Boxing Gym, ngem saan a tapno agboksingero no di agbalin a mix martial artist.
Sakbay ti isasabakna iti ring, nainget a panagsanay ti dimmalananna. Adtoy ti iskediul ti training: 6am-8am-jogging/muay thai; 8am-10am-wrestling; 10am-12pm-boxing; 12pm-5pm-panaginana/masahe; 5pm-9pm-jujitsu/graftling.
Aramidenna dayta iti uneg ti innem nga aldaw iti tunggal lawas iti uneg ti dua a bulan. Ti managerna a ni Ryan Singson ti makaammo iti amin a masapulna kas iti bitamina, energy drink, pagsapsapo nga ointment ken dadduma pay.
Adda kadi met gundaway a narigatan iti training? Kinuna ni Eugene a ti karigatan a napadasanna ket ti walo a rounds a nakaidda nga agsarapa iti danog. Walo a rikus nga agpaut iti lima a minutos nga agsarsarapa iti danog tapno maipasagepsep iti panunotna ti “focus” ken husto a hand punch. Nupay kasta, saanna kan a napanunot ti sumuko bayat ti panagsanayna. Ad-adda pay a nangpatibker kenkuna ti suporta ti pamiliana. Iti tunggal itatawagna kadakuada iti selpon, maymaysa laeng ti patigmaanda kenkuana: anusanna ti rigat ta daytoy ti mangitunda kenkuana iti ballaigi. Napalalo a ragsakda idi ipadamagna ti panagkampeonna.
Iti mismo a laban, nakarikna kadi iti sakit a nagkunaanna a mabalin a pakaatiwanna? Maysa a kugtar iti umuna a minuto ti laban ti nangitunda iti pannakaiparusisina ngem kasla kimat a bimmangon ket iti apagdarikmat, pinandagannan ti kabalubalna ket dinan pinalusposan pay.
Mabuya iti You Tube ti sibubukel a labanda. Itype laeng ti Philippine Submission Sports Finals.
Kalpasan ti championship bout a dagus a nakaipasungalngalanna, mapanen ni Eugene iti professional a liga. Iti panaglukat ti baro a season ti FEARLESS, ti nalatak a professional mix arts competition iti Pilipinas a maipabpabuya iti CS9, agay-ayamen daytoy kas pro.
Adu ti agkunkuna a suerte ni Eugene ta saanen a nangrugi iti baba. Addan promoter a nangidiaya kenkuana iti P20,000 tunggal laban.
Saan ketdi nga agpatingga dita ti arapaap ni Eugene. Kayatna ti lumatak a kas iti idolona a ni Chuck Lidel iti Ultimate Fighting Champion (UFC). Kinunana nga agurnong iti pagbasana tapno maituloyna ti agadal.
Di met ipaidam ni Eugene ti talentona. Libre nga isursurona dagiti ubbing iti Cabugao nga agduyos iti boksing. Patigmaan toy kampeon kadakuada: liklikan ti bisio kas iti arak ken sigarilio tapno agballigi iti pagduyosan nga sport.
Sangsangkamaysatayo ngarud ti Kailokuan a mangsurot kadagiti sumaruno a ranget ni Eugene Paat, ti Ilokano Superman.#


text:
CANDON CITY – Puntiria ti gobierno ditoy siudad a makapastrek iti P20 milion manipud iti Business One Stop Shop a tinawen a gannuatna.
Kinuna ni Jean Abrero, City Business Permits and Licencing Officer, a mangnamnamada a marimbawan ti napastrek ti BOSS idi napan a tawen nga agdagup iti P16 milion iti las-ud laeng ti 20 nga aldaw.
“Treinta porsiento ti targetmi a ngumatuan ti mapastrek iti daytoy a tawen,” kinuna ni Abrero.
Segun ken ni Abrero, nangrugi ti BOSS idi Enero 3 ket nakalukat ti city hall uray Sabado ken Domingo tapno mataming ti kasapulan dagiti negosiante ti siudad mainaig iti panagpabaroda iti lisensia, business permits ken prangkisa.
Napili ti Candon City a Most Business Friendly City iti intero a pagilian idi napan a tawen.#


text:
BATAC, Ilocos Norte – Uppat a diksionario iti Amianan ti nailungalong a maaramid tapno adda agpaay a pagibasaran ken pagbatayan iti Ilokano ken dagiti nadumaduma a pagsasao iti Amianan a Luzon.
Daytoy ti napagtitinongan dagiti partisipante a pakairamanan dagiti academicians, scholars, linguists, mamannurat, ken dadduma pay a cultural workers manipud iti Rehion 1, Rehion 2 ken Cordillera iti nasao a kom-perensia nga inangay ti Nakem Conferences, Philippines ken ti Mariano Marcos State University (MMSU) iti daytoy a siudad itay Hulio 26-27.
Nailungalong bayat ti komperensia ti pannakaaramid ti uppat a diksionario iti Ilokano a pakairamanan dagiti nadumaduma a pagsasao iti Amianan a Luzon. Umuna ti Amianan English-Ilokano Dictionary, maikadua ti Amianan Ilokano-English Dictionary, maikatlo ti Amianan English-Filipino-Ilokano Dictionary, ken maikapat ti Amianan Dictionary of Ilokano and Northern Philippine Languages.
Agpaay a project coordinator ti Diksionario Amianan ni Dr. Lilia Quindoza Santiago idinto a general editor ni Dr. Aurelio S. Agcaoili.
Naawis ni Editor ti Tawid News Magasin, Jaime M. Agpalo, Jr. a maysa kadagiti tumugaw iti pannakaaramid dagiti diksionario.
Kaduana nga agpaay nga ethnolinguistic researchers ken editors dagiti sumaganad: Stanley Anongos, Benguet State University; Roy V. Aragon, Timpuyog dagiti Mannurat, Inc., Global; Ruperta Ramos Asuncion, University of the Philippines (UP), Los Baños; Zacarias Baluscang, Apayao State College; Leticia Benabese, Abra State Institute of Science and Technology; Hermilinda Lingbaoan Bulong, UP Press; Elizabeth Calinawagan, UP Baguio; Prescilla Espiritu, University of Hawaii, Manoa; Annabelle Felipe, MMSU; Adelaida Lucero, UP Diliman; Philip Mandac, BSU; Joel B. Manuel, Department of Education, Ilocos Norte; Daniel L. Nesperos, GUMIL Filipinas; Bonifacio Ramos, Saint Mary’s University; Jaime Raras, University of Northern Philippines, Candon City; Noemi Rosal, UP Diliman; Antonio Tamayao, Cagayan State University; Elena Toquero, Isabela State University; Perla Ulit, MMSU; Carlo Vadil, Nueva Vizcaya State University; ken Alegria Tan Visaya, MMSU.
Aggapu ti pundo para iti nasao a proyekto manipud iti Komisyon ng Wikang Filipino ken ti National Commission for the Culture and the Arts. Adda pay aggapu a pundo manipud iti University of Hawai’i in Manoa.
Manamnama met a P5 milion ti ilatangda a pundo para kadagiti makipaset nga unibersidad nga agiwayat iti research.
Ti kinaawan dagiti diksio-nario iti Ilokano ken dadduma pay a pagsasao iti Amianan a pagibasaran kadagiti unibersidad ken kolehio ti kangrunaan a rason no apay a nailungalong ti proyekto.
Manamnama a mairuar dagitoy a diksionario iti 2008 agingga iti 2010. (Ma. Theresa B. Santos)


text:
SALCEDO, Ilocos Sur – Dimmapo ti maysa a pugon a mapapati a nagtaud iti simgiab a bulong ti tabako sadiay Barangay San Gaspar ditoy nga ili bigat ti Marso 17.
Naammuan iti report a malaksid iti nasao a pugon a kukua ti maysa a Dominador Bang-asan y Gabayan, naasawaan, residente iti nadakamat a barangay, nairaman a dimmapo amin dagiti malutluto a bulong.
Nagresponde dagiti bumbero ngem nupay nadepdepda ti apuy, saandan a naikaluya ti pannakapadapo dagiti bulong ti tabako.
Mapapati a nagtaud ti uram iti natinnag a bulong iti heater ket simgiad daytoy a nangsilmut iti diding ket nagramaram ti apuy agingga iti dimmapo ti pugon agraman dagiti bulong ti tabako.
Mapattapatta nga aganay a P70,000.00 ti pateg ti dimmapo a bulong ti tabako.#


text:
Baguio
Ti Siudad ti Baguio ket maysa a primera a klase a siudad iti probinsia ti Benguet iti isla ti Luzon iti Filipinas. Impasdek kas siudad dagiti Amerikano idi 1900 ken pinusgan ti Asemblea ti Filipinas kas Kalgaw a Kapitolio iti Filipinas idi Hunio 1, 1903. Iti kada kalgaw, mapan ti Gobierno iti Filipinas iti Baguio ket idiay a matarawidwidan ti pagilian. Adda Mansion ti Presidente, dagiti opisina ti Korte Suprema ken Lehislatibo iti Baguio. Ti met laeng Siudad ti Baguio ti nagyanan ti opisina ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (Kordiliera Administratibo a Rehion wenno KAR).
Sakupen ti Siudad ti Baguio ti 49 a kuadrado kilometro ti naturod a dagdaga iti maysa a banak nga aganay a 1,500 metro ti kangatona iti akin-abagatan a laud a deppaar ti kabambatayan ti Kordiliera a Tengnga iti amianan a Luzon. Pinalawlawan ti probinsia ti Benguet a sigud a nakaipasetanna kas maysa nga ili sakbay a napagbalin kas agwaywayas a siudad. Kabeddeng ti Baguio ti ili ti Tuba iti abagatan ken laud, ti Itogon, Benguet iti daya, ken ti La Trinidad a kapitolio ti Benguet iti amianan.
Tallo ti kangrunaan a dalanan a sumang-at iti Baguio, ti Kalsada Kennon a mangrugi iti Rosario, La Union, ti Kalsada Marcos manipud iti Agoo, La Union, ken ti Naguilian a Kalsada manipud Bauang, La Union.
Dagiti maar-aramat a pagsasao iti Baguio ket Ilokano, Ingles, Kankana-ey, Ibaloi, Itogon, Tagalog, Pagsasao nga Intsik, Aleman, Olandés, ken Koreano.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Baguio iti 129 a barbaranggay.[2]
- Apugan-Loakan
- Asin Road
- Atok Trail
- Bakakeng Central
- Bakakeng North
- Happy Hollow
- Balsigan
- Bayan Park West (Bayan Park)
- Bayan Park East
- Brookspoint
- Brookside
- Cabinet Hill-Teacher's Camp
- Camp Allen
- Camp 7
- Camp 8
- Campo Filipino
- City Camp Central
- City Camp Proper
- Country Club Village
- Cresencia Village
- Dagsian, Upper
- DPS Area
- Dizon Subdivision
- Quirino Hill, East
- Engineers' Hill
- Fairview Village
- Fort del Pilar
- General Luna, Upper
- General Luna, Lower
- Gibraltar
- Greenwater Village
- Guisad Central
- Guisad Sorong
- Hillside
- Holy Ghost Extension
- Holy Ghost Proper
- Imelda Village
- Irisan
- Kayang Extension
- Kias
- Kagitingan
- Loakan Proper
- Lopez Jaena
- Lourdes Subdivision Extension
- Dagsian, Lower
- Lourdes Subdivision, Lower
- Quirino Hill, Lower
- General Emilio F. Aguinaldo
- Lualhati
- Lucnab
- Magsaysay, Lower
- Magsaysay Private Road
- Aurora Hill Proper
- Bal-Marcoville (Marcoville)
- Quirino Hill, Middle
- Military Cut-off
- Mines View Park
- Modern Site, East
- Modern Site, West
- New Lucban
- Aurora Hill, North Central
- Sanitary Camp, North
- Outlook Drive
- Pacdal
- Pinget
- Pinsao Pilot Project
- Pinsao Proper
- Puliwes
- Pucsusan
- MRR-Queen Of Peace
- Rock Quarry, Lower
- Salud Mitra
- San Antonio Village
- San Luis Village
- San Roque Village
- San Vicente
- Santa Escolastica
- Santo Rosario
- Santo Tomas School Area
- Santo Tomas Proper
- Scout Barrio
- Session Road Area
- Slaughter House Area
- Sanitary Camp South
- Saint Joseph Village
- Teodora Alonzo
- Trancoville
- Rock Quarry, Upper
- Victoria Village
- Quirino Hill, West
- Andres Bonifacio (Lower Bokaw
- Legarda-Burnham-Kisad
- Imelda R. Marcos (La Salle)
- Lourdes Subdivision, Proper
- Quirino-Magsaysay, Upper (Upp
- A. Bonifacio-Caguioa-Rimando
- Ambiong
- Aurora Hill, South Central
- Abanao-Zandueta-Kayong-Chugum
- Bagong Lipunan (Market Area)
- BGH Compound
- Bayan Park Village
- Camdas Subdivision
- Palma-Urbano (Cari?o-Palma)
- Dominican Hill Mirador
- Alfonso Tabora
- Dontogan
- Ferdinand (Happy Homes-Campo)
- Happy Homes (Happy Homes-Lucban)
- Harrison-Claudio Carantes
- Honeymoon (Honeymoon-Holy Ghost)
- Kabayanihan
- Kayang-Hilltop
- Gabriela Silang
- Liwanag-Loakan
- Malcolm Square-Perfecto
- Manuel A. Roxas
- Padre Burgos
- Quezon Hill, Upper
- Rock Quarry, Middle
- Phil-Am
- Quezon Hill Proper
- Middle Quezon Hill Subdivision
- Rizal Monument Area
- SLU-SVP Housing Village
- South Drive
- Magsaysay, Upper
- Market Subdivision, Upper
- Padre Zamora
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Baguio ket mabirukan iti 5,200 pie ti ngato ti lessaad ti baybay, ken naiyumok iti kaunegan ti kabambantayan ti Tengnga a Kordiliera iti akin-amianan a Luzon. Ti siudad ket napalikmutan babaen ti probinsia ti Benguet. Daytoy ket sakupenna ti bassit a lugar iti 57.5 kuadrado kilometro (22.2 kd mi). Kaaduan iti naparang-ay a paset ti siudad ket naipatakder iti di nadalumpinas, turod a rabaw ti daga ti akin-amianan a paset. Idi nagaramid ti plano ni Daniel Burnham para iti siudad, inaramidna ti munisipio a kas puntos a reperensia ti pagpatinggaan a gay-at ti siudad iti 8.2 kilometro (5.1 mi) manipud ti daya aginggana iti laud ken iti 7.2 kilometro (4.5 mi) manipud ti amianan aginggana iti 2 kilometro (1.2 mi) iti abagatan. Daytoy ti kanagtuan a nangruna asiudad iti Filipinas iti termino ti kangato. Ni Andy Chen ket nagsurat ti maipanggep ti Heograpia ti Baguio idi 1910.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Baguio ket mangipakita ti klima ti subtropikal a kabambantayan babaen ti pannakaidasig ti klima ti Köppen. Ti siudad ket naamammuan para iti kalalaingan a klimana. Gapu ti daytoy ti Baguio ket nabirngasan a kas ti "Kalgaw a Kapitolio ti Filipinas". Gapu ti kangatona, ti temperatura ti siudad ket 8 a grado Celsius a nababbaba no maipada ti napipia a temperatura iti amin a paset ti pagilian.[4] Ti napipia a temperatura ket sumakop manipud ti 15 aginggana ti 23 grado Celsius. Kadawyan daytoy a nababbaba iti las-ud ti naladaw ken nasapa a bulbulan ti tawen. Ti kababaan idi a nairehistro a temperatura ket 6.3 grado Celsius idi Enero 18, 1961. Daytoy ket maigiddiat ti amin a panawen a kangato iti 30.4 grado Celsius a nairehistro idi Marso 15, 1988 idi las-ud ti El Niño a tiempo idi 1988.[5] Ti Baguio ket manmano laeng a malabsanna ti 26 grado Celsius uray iti las-ud ti kapudotan a paset ti tawen.
Kasla met laeng dagiti siudad nga addan ti klima ti subtropikal a kabanbantayan, ti Baguio ket madmadlaw a makakitkita ti bassit a panagtudtudo iti las-ud ti namaga tiempo. Nupay kasta, ti siudad ket addaan ti adu unay a panagtudtudo iti las-ud ti ti tiempo ti tudo, kadagiti bulan ti Hulio ken Agosto ti addaan ti napipia ti ad-adu ngem 1,000 mm (39 in) a tudo. Ti Baguio ket agpipia ti sumurok a 4,500 mm (177 in) iti tinawen a tudo.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Panagbanniaga a Pakaammo ti Siudad ti Baguio, Filipinas". Asia Travel. Naala idi 26 Pebrero 2013.
- ^ Basilan, Jacquelyn; Khristine Love Vicente (17 Disiembre 2008). "Baguio wakes up to coldest morn in 2008". Breaking News / Regions. Philippine Daily Inquirer. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Disiembre 2008. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ "Weatherbase: Baguio, Dagiti Rekord ken dagiti Napipia ti Filipinas". Weatherbase. Naala idi 22 Nobiembre 2011.
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Tuesday, March 17, 2015
BARANGAY CUANCABAL, NAPADAYAWAN MET ITI SIGLAT AWARDS 2014
Cabugao, Ilocos Sur – Napapintas dagiti kalsada ti Brgy. Cuancabal, Cabugao, Ilocos Sur babaen iti panangilungalong ti Gobierno Munisipal iti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Kuna ti kaaduan a lumugar a dakkel ti nagnam-ayanda iti pannakasemento ti dalan a dumna iti balbalayda. Makapanda latta idiay ili uray ania nga oras no adda rantaenda.
Ti panagkakamang ti sementado a dalan nangruna iti kalsada a naiyasideg iti kabalbalayan ket naragsakan dagiti agindeg ket pinagyamananda met dagitoy.
Ti Barangay Cuancabal ket addaan iti uppat a sitio a managan: Cuancabal Proper, Labbeng, Cabaroan ken Camanggaan. Agrikultura iti kan grunaan a pamataudan iti pagbiag dagiti bumarangay ditoy a lugar.
Ti Brgy. Cuancabal ket agdama ita nga idadauluan ni Brgy. Captain Rolando S. Savellano.
Maysa met ti barangay kadagiti naisalip ken napadayawan iti Siglat Awards 2014:
2nd Runner-up
Outstanding Barangay Based Micro MSE-Brgy. Cuancabal. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:33 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
No palausen ti manarita, ti met laeng tao ti nangparnuay iti daytoy kadakkelan ita a parikut ti sangalubongan. Adda pagsasao: no ania ti imulam isu ti apitem. Inabuso ti tao ti nakaparsuaan. Saan ngarud a nakakaskasdaaw nga agibales met ti nakaparsuaan. Ti tao met laeng ti agsagrap kadagiti didigra ken lunod iti panagibales itan ti nakaparsuaan.
Pagarigan laengen dagiti kabakiran, adun ti nakalbo gapu iti awan sarday a panagpukan kadagiti kayo a pagsungrod, pagaramid iti alikamen, pagpatakder iti balay ken dadduma pay a kasapulan ti agdama a panagbiag. Dagiti kayo ti “mangsul-oy” iti carbon dioxide a patauden dagiti mapuoran a banag. Naduktalan a 55% iti makunkuna a green house gases iti tangatang ket buklen ti carbon dioxide. Addan 25% a ngimmatuan ti carbon dioxide no maidilig iti 200 a tawenen ti napalabas.
Sabali laeng ti chloroflourocarbon (CFC), methane ken nitrous oxide, Agtaud dagitoy iti singaw iti kemika, repriheratura ken ramramit a pagpalamiis, dagiti asuk manipud kadagiti paktoria, sasakayan ken dadduma pay a pagpartuatan, singaw ti abuno, panagpuor kadagiti rugit ti ayup ken pagsungrod manipud kadagiti nagrupsa a bambanag. Buklen ti CFC ti 24% idinto a 6% met ti nitrous oxide ken greenhouse gases.
No agtuloy ti panagadu dagitoy a gases iti tangatang, saan a malapdan ti ipupudot ti lubong, kinuna ti Greenpeace.
Ania ngarud ti aramiden tapno malapdan wenno mapabassit ti agtultuloy a panagbara?
1. Panagaramat koma dagiti industrialisado a nasion iti salaknib kadagiti makina, ramramit ken alikamen a mangpabassit iti asuk a mangted iti polusion iti tangatang.
2. Pannakapasardeng iti panagaramat iti dinamita, sabidong ken kemika iti panagkalap iti baybay tapno di mairamraman a matay dagiti babassit nga ikan ken pannakadadael dagiti koral a pagitlogan ken pagtaenganda.
3. Pannakalapped ti pannakaabuso iti nakaparsuaan kas iti panagpukan iti kayo, panagminas ken panagibelleng kadagiti toxic waste kadagiti baybay ken karayan.
4. Panagtinnulong dagiti umili ken turayen a mangsaluad iti enerhia ken nakaparsuaan.
5. Panangited dagiti nabaknang a pagilian iti suporta ken tulong para iti pinansial ken pannakaidur-as ti teknolohia a mangsaluad iti aglawlaw.
Ngem kadagiti napalabas a taripnong dagiti pagilian, mapaliiw nga awan ti magudilanda tapno masolbar ti problema ti ibabara ti lubong gapu iti kakurang ti pannakikooperar dagiti industrialisado a pagilian.
Kabayatanna, agtultuloy ti ibabara ti lubong ket mariknatayon dagiti dakes nga epektona a pakaparnuayan dagiti narungrungsot a bagyo, tikag, layus, itataud dagiti sakit iti kudil ken iti pannakaungaw dagiti nabiag kadagiti kabakiran ken kabaybayan a dida kabaelan ti panagbaliw ti klima ken aglawlaw.
Iti nalawlawag a pannao, gapu iti saan a pannakaitaltalek daytoy a problema, agturturong ti Ina a Daga iti panungpalan a pakairamanan dagiti tattao nga agindeg ditoy. Saanen a posibilidad laeng daytoy no di agdadata a kinapudno nga uray dagiti sientista ket saandan a mabalin a paglibakan wenno yaleng-aleng laeng.#


text:
VIGAN CITY – Nagpirma itay Pebrero 6 dagiti kandidato iti nadumaduma a lokal a posision iti maysa a katulagan ti kappia tapno maipasiguro ti natalna ken nadalus nga eleksion inton Mayo 13, 2013.
Nagpirma iti peace covenant iti mismo a laem ti nadaeg a St. Paul Metropolitan Cathedral ditoy siudad dagiti kandidato a pakaibilangan da Congressman Ryan Singson, Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, dati a Congressman Ronald Singson, Atty. Beltrand Baterina, Tagudin Mayor Roque Verzosa, Jr., dati a Bokal Efren Rafanan, Sr., 12 kandidato para sangguniang panlalawigan, 36 a para mayor, ken 36 a para bise mayor kas pammatalgedda iti tarigagayda a nadalus ken natalna ti maiwayat nga eleksion.
Saksi iti panagpirma iti peace covenant dagiti opisial ti kapolisan nga indauluan ni Regional Director Police Chief Supt. Ricardo C. Marquez, dagiti dadaulo ti Simbaan nga impanguluan ni Auxillary Bishop ti Nueva Segovia a ni Most Rev. William David Antonio, dagiti opisial ti Philippine Army, nga imbagian ni 81st IB Commanding Officer Lt. Col. Desiderio Alaba, pannakabagi ti Commission on Elections, PPRCV, ken dagiti kameng ti media.
Inimatangan met da Nueva Segovia Archbishop Ernesto Salgado ken Gov. Luis “Chavit” Singson iti nadakamat a panagpirma dagiti kandidato iti katulagan ti kappia.
Iti panagpirmada iti peace covenant, inkari dagiti kandidato a saanda nga agaramid iti maisupring iti linaon ti pinirmaanda a katulagan ken aramidenda ti kabaelanda a mangtengngel kadagiti pasurot ken liderda tapno maliklikan ti inningar iti nagbabaetanda.
Naipalaon pay iti peace covenant ti panagkari dagiti kandidato a liklikanda ti panangatakarda iti personal a biag ken pamilia dagiti kabalubalda; ti mangisayangkat iti aniaman a biolente nga aramid ken panangbuangay iti armado a grupo bayat ti tiempo ti eleksion; ti panaggatang iti butos, panagkusit ken panagipangta; ti aggastos iti dakdakkel ngem iti ituyang ti linteg ken ti panangakseptarda iti agbalin a resulta ti eleksion.
Inyunay-unay ni Most Rev. Antonio a “ti koma kappia a maiyataday iti kayat ti Dios ti ipakattayo a saan ketdi a parparawpaw laeng” sana impalagid nga “uray no agiinnisem ken aglilinnamanokayo, no saankayo met la nga agsasarita, wenno uray awan ti agar-aramid iti kinadamsak ngem awan met ti sinninged iti nagbabaetanyo, saan a naan-anay a kappia dayta.”
Innayonna nga awan ti maited a nasayaat ti kinadamsak ta malaksid a panangsupring dayta iti pagayatan ti Dios, saan pay a maikkan iti solusion ti parikut.
Dinawat met ni Supt. Marquez kadagiti amin a kandidato ti panagbalinda a napudno iti balikasda ken dida koma paayen ti ekspektasion dagiti botante idinto a nagyaman iti sektor ti relihion ken dadduma pay nga stakeholders gapu iti pannakipasetda iti nasao a pagteng.
“Iti panagtitipontayo, a maymaysa ti panggeptayo a natalna nga eleksion, saantayo a mapaay,” kinuna ti regional director. (Karaman ti report ni Mancielito S. Tacadena)


text:
Pagturongam, Literatura Ilokana?
Iti maysa kadagiti lecture ni National Artist for Literature Bienvenido Lumbera sadiay Ilocos Norte National High School, Laoag City idi 20 Pebrero 2008, nagallangogan ti timekna, saan laeng nga iti Kailokoan, no dipay ket kadagiti amin rehion iti pagilian gapu iti imbitlana: “National Artist for Literature: Mula sa Rehiyon Naman!”
Dinillaw ni Lumbera ti NCCA ken CCP no apay nga awan ti nagan dagiti mannurat iti rehion a nagbalin a national artist for literature. Adda dagiti rason nga imbaga ni Lumbera no apay a naikuspil dagiti mannurat iti rehion. Gapu kano kadagiti “powerful readers” ken ti impluensiada.Ta asino aya dagitoy a powerful readers a dinakamat ni apo Bievenido Lumbera? Dagiti kano maipluensia iti academia iti Manila. Adda sangaduyog a singasingna tapno maragpat ti national artist for literature ti asinoman nga aggapu iti rehional. Daytoy man ti sangaduyog a singasingna iti lektiurna sadiay Ilocos Norte:
“Ganito ang mungkahing proseso: Una, maaaring gawing tungkulin ng bawat kinatawan na magbuo sa kani-kanilang rehiyon ng kalipunan ng mga manunulat at intelektuwal na siyang pipili ng natatanging manunulat na kanilang ipapasok bilang kandidato sa karangalang National Artist. Ikalawa, kapag may manunulat nang napagkaisahan nilang kumatawan sa panitikan ng rehiyon, iaatas nila na isalin sa Filipino o Ingles ang mga akda ng awtor na siyang naging batayan ng kanilang pagkapili sa awtor. (Kung nobelista, 2 nobela; kung kuwentista, 5 kuwento; kung makata, 10 tula; kung mandudula, 2 mahabang dula). Ikatlo, ihahanda ng lupon ang isang masusing pagsusuri sa mga akda ng awtor at ipaliliwanag ang mga batayan kung bakit karapatdapat sa karangalang National Artist ang napiling awtor. At ikapat, ihaharap sa Committee on Literary Arts ang pagsusuri at paliwanag, kasama ang mga salin, at ito ang magpapaabot ng nominasyon ng awtor sa kinauukulang tanggapan ng NCCA.
Umaasa akong ang prosesong iminungkahi sa itaas ay mapagsisimulan ng pagtupad ng CCP at NCCA sa tungkuling iniaatas ng katawagang ”pambansa/national” ang National Artist Award. Mabuhay ang mga manunulat ng iba-ibang rehiyon! National Artist for Literature – mula sa rehiyon naman!”
Dayta ti nasabor a sangaduyog a singasing. Ngem saan pay laeng a natungpal ken nagmata daytoy a sangaduyog a singasing ni apo Bienvenido Lumbera. Saan a naikaskaso? Diak ammo no apay.
No iturongtayo iti maymaysa a punto ti kayat a sawen ni apo Bienvenido Lumbera ket ti kinaawan a patarus kadagiti literary produce nga available kadagiti kritiko ken ‘powerful readers’ a mangited koma iti komento ken kritiko wenno manghusga no adda met laeng kaimudinganna iti pagrukodan ken raman dagiti naputar a sinurat.
Malaksid nga awan dagiti literary critics’ iti Literatura Ilokana a manghusga kadagiti pinutar, awanan pay laeng iti alternatibo a pamuspusan tapno mahusgaan dagiti pinutar. Ta rumbeng laeng ti alternatibo a pamuspusan no saan a maragpat a direkta ti ingpen a kaimudingan ken rumbeng koma a sasaaden ti Literatura Ilokana.
Ti alternatibo a pamuspusan ket panangawit kadagiti literary produce babaen iti panangidatag kadagiti komentario ken kritiko iti nasional. Iti sabali a punto, nasaysayaat a husgasan ti sabali ngem ti bukod a bagi. Ta nalaklaka nga awaten dayta a kinapudno ngem ti mangawit iti bukod a bangkito wenno tugaw.
Mapasamak daytoy nga alternatibo babaen iti panagipatarus iti Tagalog wenno English kadagiti nagapuanan. Isu daytoy ti makunkuna nga alternatibo a pamusmusan tapno dumur-as met ti Ilokano lit. Daytoy a sangaduyog a singasing ket makitami a napia met ti inna ibunga no maaramid. Apay ketdin a saan koma nga aramiden?
Idi 1980s, nagganas a basaen dagiti literary criticism ken komentario kadagiti literary produce ngem gapu iti napasamak idi 1990 a di panagkikinnaawatan iti nagbedngan ni mannurat ken ni kritiko a nangited/nangipaay iti ebaluasion kadagiti sinurat, naputed a naminpinsan iti panagkomento kadagiti literary produce. Lalona kadagiti nangab-abak kadagiti pakontes. Makapasennaay.
Nagkas-ang a panunoten, ngem paset daytan iti pakasaritaan ti Literatura Ilokana. Kayattayo man ken saan, saanen a maibabawi.
Ania ti makagapu a naisardeng ti kritisismo/ebaluasion kadagiti sinurat, kangrunaanna la unay dagiti nagab-abak kadagiti literary contest?
Saan a sisasagana ni mannurat a madillaw ken/wenno maidayaw ti putarna. Saan a sisasagana ni mannurat a mangaklon a ti literatura ket buklen dagiti tallo a persona: ti mannurat, dagiti agbasa ken dagiti kritiko.
Napateg unay ti akem dagiti kritiko iti panagdur-as ti literatura ta matingitingda ti kaimudingan ti sinurat ta dayta la ngarud ti akemda a maiduma iti akem da mannurat ken agbasa. Ti ebaluasion ti sinurat ket mangitag-ay iti alimpatok ni balligi ken pannakapaay. Ti pannakapaay ket mangited manen iti sabali pay a gundaway nga umaddang nga agturong iti balligi. Ti ebaluasion ket awan sabali a turongenna no di laeng balligi!
Ket makunami met nga agpada a makatulong iti panagdur-as ti literatura ti dillaw ken panangidayaw. Ta no saan wenno awanan dagiti agdillaw, kasano koma a maatur dagiti biddut, ala man? No awan dagiti mangidayaw, kasano koma a maikkan ni mannurat iti kired ti pakinakem nga agsurat pay iti ad-adu?
Maipalagip, itoy a sinurat, a ti gapuanan ti Ilocano lit kadagiti dadakkel a literary contest iti pagilian ket naglak-am iti adu a dillaw – saan a panangibaba iti dayaw – ulitek, saan a panangibaba ti dayaw dagita a dillaw no di ket lalo pay a mangitag-ay ti sasaaden ti literatura ni saluyot babaen iti pannakaatur kadagiti biddut – babaen iti saanen a pannakaulit no di ket mapasayaat tapno agbalin a makapnek ken maidayaw ti gapuanan ni Ilokano lit. Saan a dillaw a panangibabain dagiti komento/kritisismo no di ket agserbida a kas medida iti pagbatayan tapno lalo a sumayaat ken rumang-ay ti Ilocano lit. Dayta ti nakitak kadagiti ebaluasion dagitoy a literary produce. Lalo ti nangited ti ebaluasion ket addaanen iti establisado a nagan iti Philippine lit.
Ti ridaw ti kritisismo – ket nabayagen a silulukat – nakalawlawa a lukat – para iti Ilocano lit, addan kadagiti mannurat no kayatda a sumrek kadayta a ridaw wenno agnunog iti nagtakderanna; ngem dinto mapukaw ti pakasaritaan nga adda iti sumagmnamano a persona a simmari iti alad.
Adda aya Ilocano lit literatura ti lubong?
Dayta ti dakkel a saludsod. Nakadakdakkel a saludsod.
Ti sungbat, addan a, nabayagen!
Addan ti Ilocano lit iti English, mabasa daytoy babaen kadagiti pluma da Manuel Arguilla, Carlos Bulosan, National Artist Edith Tiempo ken National Artist F. Sionil Jose, babaen iti panangilagada ti Ilocano experience kadagiti sinuratda, daytoy ti imbitla ti Chancellor ti University of the Philippines Baguio, Prof. Priscilla Supnet-Macansantos iti napasamak a GUMIL Filipinas National Convention a napasamak itay nabiit sadiay Cabugao, Ilocos Sur idi Abril 15-17, 2011.
Iti lecture ni Prof. Priscilla Supnet-Macansantos, damdamagenna kadagiti timmabuno dayta a convention no sadino itan iti turongen ti Literatura Ilokana. Isu a pinauloanna dayta nga speech-na iti: Quo vadis, Literatura Ilokana ?
Kas ken ni National Artist Bienvenido Lumbera, dinakamat met ni Prof. Priscilla Supnet-Macansantos a kasapulan ti Iloko lit iti pannakaipatarus kadagiti sinursurat tapno nalawlawa ti panirigan. “We must stop writing only to ourselves. In our country, we can reach the regional and national audience by mastering some of the local languages and translating literary works in Iloko into Pangasinense, Ibaloi or Bicol. Then we can share the Ilocano experience with our nation and with our world.”
Agpada ti kapanunotan da National Artist Bienvenido Lumbera ken Prof. Priscilla Supnet-Macasantos. Nasken nga ikalawa ti nagsaadan ti Literatura Ilokana – tapno madlawan ti kinapresentena ken ad-adda pay a dumur-as no suroten ken tungpalen dagitoy a singasingda.
Kuna pay ti Chancellor ti UP Baguio : “We must remember what Resil Mojares, the foremost scholar of Philippine literature has observed: That the reason why there are no writers in the regional language who become national artists is that translations of their works into English or Filipino are no available to critics who could properly evaluate them. We must not wait any longer. Time is running out for our candidates for National Artist.”
Ni Resil Mojares, ti foremost scholar of Philippine literature, ti nagkuna a nagpipintas dagiti ababa a sarita idi 1960s ken pakauna ti 1970s a kas mabasa iti kritisismona/ebaluasionna: “The Iloco Short Story in the 1960’s and the Early 1970’s and the Theme of Alienation.”
Na-evaluate dagiti sarita idi ‘60s ken ‘70s babaen ken ni apo Resil Mojares. Na-evaluate met dagiti sinurat idi ‘80s agingga ‘90s babaen babaen kadagiti nalalaing a mannurattayo – mismon a datayon nga Ilokano iti nagtaudanna – ngem naisardeng ti kritisismo gapu daydi insidente a napasamak sadiay Bangued, Abra idi 1990 iti mismo a GUMIL Seminar and Convention.
Manipud ‘90s agingga 2011 adda kadin evaluation iti Ilokano lit nga inaramid dagiti scholars?
Isu nga inggibus ni Dr. Priscilla Supnet-Macansantos ti speech-na: “To expand our horizons we translate the Ilocano experience of the world into other languages that abound in the world. The languages of the world will carry the Ilocano experience of the world to faraway lands. Language will be the way our literature will continue to travel. Quo vadis? The way is clear for those who see the need to travel.”
Ti panangikalawa ti sasaaden (ti literatura) ket kasapulan a maipatarus ti eksperiensa ni Ilokano iti lubong iti adayo a lugar. Ti lenguahe ti mangawit kadaytoy nga eksperiensa ni Ilokano iti inna panagtultuloy nga agbaniaga. Quo vadis? Nalawag ti dana dagiti makakita a nasken ti panagbaniaga.
No madamag kadatayo no ania ti taluntonentayo a dana iti masakbayan, simple laeng ti ibagatayo nga agbatbataytayo iti balligi ti literatura ni saluyot, wenno sipapannakkel a kunaen a ti dana a taltaluntonenna, rehional wenno global ket nawayaanen, ti laeng intay aramiden ket ti umno a panangtalunton a kas iti inaramid dagiti mannurat sakbay kadatayo. Panagkunak ket ayunandak kadaytoy a banag, nga agkaykaysatayo a mangiturong iti umno a kaimudingan. Umaddangtay latta nga umabante. Ngem kasano? @
Wednesday, May 18, 2011
Pagturongam, Literatura Ilokana?


text:
Saan unay a naipublikar kadagiti aginaldaw a pagiwarnak daytoy a napasamak iti Senado a maibilang a maysa a biddut a di ninamnama a maaramid ti maysa a nalaing ken beterano a mammanday-linteg.
Ti impila ni Senador Edgardo Angara a maysa a gakat a mangpugipog iti korapsion kadagiti pangopisinaan babaen ti pannakapukaw iti red tape iti burokrasia iti pagilian ti dakdakamatenmi ditoy.
Iti umuna a panagkita ket makuna nga ingget sayaat daytoy a gakat agsipud ta maikkan iti naing-inget a pannakarisut ti nabuntog a pannagna dagiti kasapulan a papeles wenno dokumento, wenno transaksion kadagiti opisina iti gobierno a kasapulan pay ti maikurimed a papetpet wenno pangpagalis tapno magna wenno agkuti dagitoy.
Ngem anian ta adda gayamen kapadpadna a gakat ken naipasa payen a linteg idi kanikatlo a tawen. Gakat daytoy ni Sen. Panfilo Lacson a pinirmaan ni Presidente (idi) Gloria Macapagal-Arroyo a linteg, ti RA 9485 wenno ti Anti-Red Tape Act of 2007.
Inrugi payen ti gobierno nga inyimplementar daytoy a linteg idi napan a tawen.
Idi impila ni Angara ti gakatna, posible a dina malagipen wenno awan ti pannakaammona nga adda kapadpadna a gakat a nagbalin payen a linteg.
Ania ti kayat a sawen daytoy a biddut?
Umuna, adu unayen dagiti linteg ditoy pagilian a kalpasan ti pannakapirmada a linteg, saan met a nayim-implementar no di ket agbubuotda iti nakaipaknianda.
Pagarigan daytoy Anti-Red Tape Act of 2007.
Kuna ti RA 9485, lima laeng nga aldaw ti deadline para iti pannakalpas ti simple a transaksion ken 10 nga aldaw kadagiti narikrikut a transaksion ket madusa dagiti pangulo dagiti departamento wenno opisina a mangipalubos iti nabuntog a pannakalpas dagitoy a transaksion.
Kuna pay ti linteg a lima laeng ti bilang dagiti agpirma kadagiti dokumento, saan a kas iti napalabas a nasurok a 20 ti agpirma.
No agpayso a nayimplementar ti RA 9485, apay nga agtultuloy met latta ti nabuntog a pannagna dagiti dokumento ken papeles; kasta met dagiti transaksion kadagiti nadumaduma nga opisina ti gobierno. Pammaliiwmi ket kimmaro pay ketdi ta kaadduanna a saan a magna dagitoy no awan ti maikurimed a papetpet wenno pagpagalis iti dakulap ti maysa nga empleado wenno nangato nga opisial.
Adu nga agpayson dagiti napanday a linteg iti pagilian. Ti biddut ni Angara ti mangpaneknek nga adu dagiti linteg a makaited koma iti pagimbagan wenno pakaidur-asan ti panagbiag ken tumulong iti pannakapugipog dagiti maikurkurimed nga aramid a mangpabuntog iti pannakaited dagiti serbisio a rumbeng a maipaay kadagiti agkasapulan nga umili.
Ngem anian ta dida mayim-implementar ken agbubuotda la iti nakaipaknianda.#


text:
HONEST TRICYCLE DRIVER. Pinadayawan ti Sangguniang Panlungsod ti Vigan babaen ti Resolution of Commendation ni Eddie Agapinan, tricycle driver, gapu iti panangisublina iti kuarta a nabati ti akinkukua iti traysikelna. Mismo a ni Vice Mayor Lourdes Baquiran ti nangiyawat iti komendasion babaen ti panangbayabay kenkuana dagiti konsehal ti siudad. (Retrato, pammadayaw ti Vigan City Council)
You are here: Home › Archive › Media › Photo Galleries › HONEST TRICYCLE DRIVER
BANNER: Nabuangay nga Ilocos Sur Farmers Protection Board saan nga encroachment iti NTA – hunta probinsial


text:
VIGAN CITY – Iti baet a kutitda iti kalkalpas nga Ilocos Region Athletic Association Meet a naangay iti Laoag City, maysa a resolusion ti impasa ti sangguniang panlungsod ditoy a mangpadayaw kadagiti atleta ti siudad nangruna kadagiti nakaiyawid iti medalia.
Segun ken ni Konsehal Henry Formoso, aniaman ti naglugaran ti siudad ti Vigan iti IRAA, mapadayawan ti sibubukel a delegasion kas moral a suporta kadakuada, ti commitmentda ken inaramidda amin a kabaelanda a makisalip nupay nagkamtudda iti pannakisalipda.
Lima a gold medal ti inyawid ti Vigan City: chess (Patrick Dulay), boksing (Edwin Avila), taekwondo (Tomas Jefferson Rosales, 4 x 100 meter relay ken soccer.#


text:
iti nalamiis a parbangon
timmayok a kas lawag
iti rabaw ti naulimek a danum,
a pagsirsiripan ti apagkirem a bulan.
nagsirko, nagkayag ket nagallikubeng.
simmagitsit ti basbassit a ranipak
nga agtaud kadagiti aragaag a payyak,
in-inut a nagtugaw iti arinduyog a petalo
ti apaglebba a sabong ti lingaling.
iyunnatna nga indawadaw ti sakana,
sinul-oy ti danum daytoy,
timmipon ti bagina iti dan-aw agingga iti surong.
iti sakaanan ti nagabay a kalbo a bantay.
July 1, 2011
*diak kukua ti ladawan, copyright ketdi ti nangbulodak.


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur = Dimteng ni patay iti kinatao ti maysa a mauyong a nangbagbagsol iti maysa a barangay health worker idi agsapa ti Septiembre 22 iti uneg ti tiendaan ditoy nga ili a puon ti nakatayann ti biktima.
Pimmusay iti Northside Doctor’s Hospital a nakaitarayanna ni Myrna Flosa y Polca, 61, naasawaan, presidente ti grupo dagiti barangay health workers, ken residente iti Barangay Camestizoan ditoy nga ili gapu kadagiti nadumaduma a sugat a sinagrapna gapu iti panangbagbagsol kenkuana ti maysa a mauyong a lalaki bayat ti kaaddana iti tiendaan publiko a masarakan iti Barangay Vacunero ditoy nga ili idi agarup 7:30 ti bigat ti nadakamat a petsa.
Idi damo, awan pay ti pakabigbigan ti mauyong a lalaki a nangbagbagsol iti biktima ngem idi agangay, naammuan a maysa a Francisco Giray Irinco, taga-La Peria, Laoang, Northern Samar.
Masuspetsa a simmanglad ni Giray ditoy nga ili, sumagmamano pay laeng nga aldaw sakbay ti pammagsol..
Iti panagimbestiga dagiti polis, magmagna ni Flosa iti nagbaetan dagiti puesto iti uneg ti tiendaan idi nasabatna ni Giray a nakaiggem iti imuko nga agatiddog iti sumurok-kumurang a sangapulo a pulgada no mairaman ti pangiggaman.
Mapapati a kellaat lattan a binagbagsol ti mauyong ti biktima nga awan ti probokasion.
Narekobre dagiti polis ti imuko nga inaramat ti mauyong a pinangbagbagsol ken ni Flosa.
Saan pay nga ammo no naggapuan ti imuko a pinangbagsol ni Giray ken ni Flosa.
Nakabalud ita ni Giray idinto a naiyendorson ti kaso a murder maikontra kenkuana iti opisina ti provincial prosecutor, Vigan City, Ilocos Sur.#
S


text:
Katar
|common_name = Qatar
- Katar
- Peninsula Arabiano
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti peninsula ti Asia
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1971
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
“Saan kadi a nabayagen a naikamang dagita a kaso iti korte?” inamad ni Baluigas. “No diak agbiddut, nagbalin dayta a nasional nga isyo kalpasan a pinidut ti nasional a media gapu iti pannakairamraman a nagudas ti maysa a kameng ti lokal a media gapu iti naiwawa a bala.”
“Agpayso, ngem lumlumoten iti korte dagiti kaso ta tugtugawan ti hues a suspetsak a binayadan ni Mayor de la Cuesta,” insungbat ni Abel idinto a kinusilapanna ti manglaplapayag a mayor.
“Nadagsen dagiti pammabasolyo. Adda kadi dagiti saksi ken ebidensia nga ig-iggamanyo a mangpaneknek iti akusasionyo maikontra ken ni Mayor de la Cuesta?
“Adda idi dua a saksi ngem pinaipakni ni Mayor de la Cuesta ti maysa idinto a pinaammalanna iti kuarta ti maikadua tapno ibabawina ti statementda.”
“No awanen dagiti saksi, awan la ketdi ti pagdur-asan dagiti kaso,” kinuna ni Baluigas. “Agtungpal laeng a madismis ti kaso.”
“Ngem adda naduktalanmi a dua pay a saksi iti pannakaitalaw ken pannakapapatay daydi amak. Addada idi iti balay ni Mayor de la Cuesta idi planuenda ti pannakaipakni daydi amak. Kayatda ti agsaksi. Ammomi ti lugar a nagpaknianda.”
“No aglemlemmengda, kayatna a sawen nga agbutengda nga agsaksi.”
“Agamakda a rummuar gapu ta dida talken dagiti polis a a bataan ni Mayor de la Cuesta. Dayta ti gapuna a sika ti pinilimi. Ammomi a natibkerka a mangsukimat iti kinapudno. Ammomi a dinaka magemgeman ni Mayor de la Cuesta. Kayatmi a mapanmo ida tuntonen tapno lumtuadda a manglukais iti kinadakes ni Mayor de la Cuesta.”
“Baluigas, ballaaganka, dimo patpatien dagita!” kellaat a pimmasngat ni Mayor dela Cuesta. “Natangdanan dagita a mangperdi kaniak!”
Pinagsinnublat a minatmatan ni Baluigas da Abel ken Elias ken ti mayor.
“Adda kadi kaamakmo a matakuatak, Mayor?” kinuna ni Baluigas.
“Ania koma ti paggamakak? Adu dagiti saksik a mangpaneknek nga awan ti nakainaigak iti pannakapapatay ti amana!”
Pinerreng manen ni Baluigas da Abel ken Elias, kasna tuktukoden ti kinapudno kadagiti matada.
“Sige, tulongankayo,” nakunana idi agangay. Ngem masapul nga ipatalgedyo nga awan ti pakaan-annuan dagiti pasahero, nangruna ni Mayor de la Cuesta, agingga a diak makapatang dagiti kunayo a saksi,” kinuna ni Baluigas.
“Mangnamnamaka,” kinuna ni Elias.
Inruar ni Baluigas ti bassit a kuadernona. Nangpirgis iti maysa a panid sana inyawat ken ni Abel agraman ti bolpen.
Inkur-it ni Abel ti nagan dagiti saksi ken iti lugar a nagpaknianda. Binasa ni Baluigas sana pinisang iti sagbabassit ti papel. Nagtung-ed sa timmakder.
“Birokek ida, sadino man ti naglemmenganda. No pudno ti ibagbagayo, my God, adda la ketdi agtulid ti ulona!” kinuna ni Baluigas.
Pimmanaw ni Baluigas kalpasan ti panangpatibkerna iti pakinakem dagiti pasahero.
“No kasta, sika ti anak daydi Juan de la Cruz,” mangrukrukod ti mata ni Mayor de la Cuesta. “Kaska met la iti amam nga agir-iray iti kannigid.”
“Naimbag nga umili ti amak, dagiti marabrabngis ti kalinteganda a kailian ti tinultulonganna. Saan a makannigid a kas iti ipabpabasolmo kenkuana. Maysa ketdi a biktima iti gamrud a kas kenka a nangtagikua kadagiti daga a naglingling-etan a dinappat dagiti nagkauna a kaputotan ti amak.”
“Adda dokumento a pammaneknekko a daga daydi lelong daydi papang dagiti kataltalonan iti dayaen ti Bigaa, agtutubo.”
“Nangalaam kadagiti dokumento, Mayor? Ammo ti sibubukel a Bigaa a dinappat daydi Don Tomas de la Cruz, a lelong daydi lelong daydi amami dagita a daga. Ti ketdi pudno, natagikuam dagita a daga babaen dagiti dokumento a naparbo babaen dagiti kumplotmo iti Agrario!”
“Tanangem ti agsarsarita, agtutubo. Saannak laeng a kadawyan a mayor ti Bigaa. Nagtaudak iti kaamaan dagiti Kastila nga immuna a simmanglad ditoy a lugar.”
“Istranghero laeng ti kunkunam a kaamaam ditoy Bigaa, Mayor. Daydi nagtaudan ti kaputotanmi ti pudpudno a natibo iti Bigaa ngem in-inut a pinastidiar dagiti rinuker a kaamaam.”
“Ania ti kayatmo a paruaren, agtutubo? Pinatalgedan ti korte a siak ti pudpudno nga akinkukua kadagita a daga ta tawidko kadagiti nagkauna a kaputotanmi.”
“Gapu ta pinamalmalam ti hues, Mayor! Ngem saanka a napnek, pinapataymo pay daydi amak tapno awanen ti lapped a matagikuam dagita a daga. Malaksid dayta, rinames pay ti anakmo ti inak a puon ita ti pagsagsagabaanna iti nakana! Ngem saan nga agnanayon a maleplepam ti kinapudno. Ita nga aldaw, ibutaktakmi ti kinadakesmo iti imatang ti sibubukel a pagilian!”
“Iti nagbaetan ti maysa a matangtangad a turayen ken maysa a radikal nga agtutubo a nanghaydiak iti maysa nga eroplano, asino ti patien dagiti tattao? Ti kunam, patiendakayo dagiti tattao a mangar-aramat iti pammutbuteng tapno matun-oyan ti panggepyo?”
“Ti kinapudno ti patien dagiti umili. Ti kinapudno, uray no leplepam, lumtuadto a manglukais iti kinadakesmo!”
(Adda tuloyna)


text:
VIGAN CITY – Nagsapata ni Candon City Councilor Nestor Itchon kas baro a presidente ti gunglo dagiti konsehal ditoy probinsia babaen ken ni Vice Governor Deogracias Victor “DV” Savellano idi Agosto 17.
Kas presidente ti Philippine Councilors’ League (PCL), Ilocos Sur Chapter, nagtugaw ni Itchon kas ex-officio member ti hunta probinsial kasukat ni Oseas Diasen a nagtugaw kas interim president iti uneg ti nasurok a makabulan.
Ni Itchon ti mangibagi kadagiti konsehal iti sibubukel a probinsia ken nagbalin a chairman ti committee on municipal affairs iti sangguniang panlalawigan.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Uppat nga aldaw ti naituding a panangselebrar daytoy nga ili iti Ragsag Cabugao Festival.
Maangay ti selebrasion manipud iti Abril 22 ken agpatingga iti Abril 25, daytoy ti naammuan ti Tawid News manipud iti opisina ni Mayor Edgar S. Cobangbang, Jr.
Dagiti sumaganad dagiti aktibidad bayat ti selebrasion ti piesta ditoy nga ili:
Abril 22 – Farmers, Fishermen, RIC, and 4H Club Day: A.M. – Parada dagiti Mannalon ken Mangngalap ken panaglukat ti Trade Fair; P.M. – RIC Raffle, ken Rabii dagiti Mannalon ken Mangngalap a pakapadayawan dagiti Kapipintasan a Bahay Kubo ni Mannalon, Best Folk Media ken Farmer Heroes;
Abril 23 – Social Services ken Education Day: AM- Senior Citizens Parade ken Day Care Activity; P.M. DepEd Cultural Show;
Abril 24 – Administration/Balik Cabugao Day: A.M. – Float Parade; PM – Indigenous Games ken Balik-Cabugao Night
Abril 25 – A.M. Mass; P.M. Sala iti Kalsada ken Variety Show.#


text:
Salaysay ni Errol L. Abrew
(Maikadua a paset)
Ketdi, dagiti political parties, kaslada kulibangbang nga agalla-alla nga agdisso iti tunggal sabong a kunnotanda iti nasam-it a diro nga itden ti bileg, pribilehio, kuarta ken prestihio.
Manmanon no adda pay dagiti kas iti daydi Dios-ti-aluadna a Cong. Manuel “Mr. Liberal” Cases iti segunda distrito ti La Union a nagari manipud 1946 agingga idi 1965 a pangibalat kenkuana ti Goliath-David a balubalda iti daydi Dios-ti-aluadna met a Cong. Epifanio “Panieng” Castillejos. Manipud simbrek iti politika, agingga a nagpakada, pulos di nagbalbaliw ti partidona ni Cong. Maning Cases, ti Ama ti Industria ti Tabako iti Ilokandia.
Dagiti partido pulitikaltayo ket awan dumana kadagiti patakder a sapaw, a sa la maaramid wenno maibangon no dumteng ti kellaat a pakaisangratanna. Agsapawtayo no adda minatay, no adda kasar wenno adda pabuniag a maaramid. Isu a no eleksion, agruar dagiti partido politika kas sapaw, a pagraranaan dagiti addaan umarngi nga interes wenno pagesman.
Isu a ditayon masdaaw a botante ken dida metten agbain a politiko a kasla panagsukat ti kawes ti panagsukatda iti partidoda. Laban ita, inton bigat Liberalen. Sumaruno a bigat NPC manen.
Isu a kasla DVD a pirata ti pamay-andan, atanud. Pirataenda ti maysa a kandidato a kumadua iti partidoda.
Dinastia a napuskol ti rupana
Maysa kadagiti saanen a mapunas a rupa ti pinnulitikatayo ti awan patingga a panagturay ti dinastia. Dagiti agkakadaraan a naggapu iti maymaysa a pamilia wenno puon nga isuda met lattan ti nakatugaw iti poder.
Ania pay ngay, atanud, ni tatang ti gobernador, ti asawana ti mayor. Ti kabsat ti gobernador ti diputado, kakabsatna, kakabagianna ket bokal, konsehal ken dadduma pay a pagsaadan iti inda panangnapnap iti aminen a pagsaadan iti probinsiada. A kasla ketdin isuda laengen ti makabael ken makabalin a mangituray wenno agserbi kadagiti kakailianda.
Dagiti Marcos iti Ilocos Norte; Singson iti Ilocos Sur; Ortega iti La Union, Dy iti Isabela; Angara idiay Aurora; Duterte idiay Davao; Ecleo idiay Dinagat Island; Durano idiay Cebu, Dimaporo idiay Lanao ken ti aganay a 144 a pamilia iti pagilian a sumangkautro a mangkonkontrol ti pinnolitika iti pagilian.
Ultimo a ni Manny Pacquiao mangrugi met nga agmulan iti dinastiana iti panangpatarayna ken ni baketna a Jinkee a bise-gobernador ken congressman met ti maysa a kabagisna a padana a boksingero. Kayatna a sawen, basta adda kuartam, uray awanen ti kabaelam?
Kunada man nga irason dagidiay a kamkameng ti dinastia a ti pagultimuan ti pagrukodan ket dagiti umili. Ta no nasayaat ti serbisioda, aglayon-layon ti panagtugawda.
No nasayaat, apay ngarud a mismo a ti Konstitusion, ti kangatuan a linteg ti pagilian ket pawilanna ti pannakaipasdek dagiti dinastia? Pagdaksanna met daydiay a Konstitusion ta di met nalawag dagiti probision a nailanad no kasano a tipden wenno saan koma nga agramaram ti dinastia.
Idiay pay laeng a langa, sukog ken kababalin ti pinnulitikatayo, ammomon, atanud, no anianto met ti kasasaadtayo iti masanguanan. A kalpasan a nailakotayo dagiti botostayo, didatayto metten pagan-ano, agingga iti sumaruno nga eleksion.
Mayoridad dagiti napapanglaw a botante
No sumariaen, ad-adu nga amang ti kadagupan dagiti botante iti napapanglaw ngem dagiti nababaknang. No napanglaw no kunatayo, tumartaraigid metten dagiti sintomas ken ibungana kas iti kaawan wenno kinakurang ti adal ken sursuro, akikid a pagwidawidan ti panunot a kasapulan ti nainsiriban a panagikeddeng tapno agbalin koma a manakem ken intelehente a botante.
Ngem nakas-ang a kitaen iti di mabilang a botante a di man la nakapanunoten a mangilako iti botosna iti singkuenta pisos, wenno kaibatogan la iti kinilo a bagas ken sumagmamano a latat’ sardinas tapno isuratdan ni artista ken dagiti agpolpolitika a dida met maawatan no apay a sinerrekda ti politika.
(Adda tuloyna)


text:
VIGAN CITY – Maysa a lalaki a nars ti biktima ti Salisi Gang a nakapukawanna iti selpon ken kuartana.
Segun iti report, magmagna ni Melquiades Ancheta, 23, baro, agnaed iti Lagangilang, Abra, iti Del Pilar Street ditoy siudad idi inasitgan ti maysa a lalaki ket nagsaludsod kenkuana no adda ammona a maupaan a van ta adda kuarta a mapanna ideliber.
Madamdama, immasideg ti sabali a lalaki a nangibaga nga adda ipaupana a van.
Imbati ti lalaki a nagsaludsod ken ni Ancheta ti bag a kunana a naglaon iti kuarta sana sinublat ti selpon ken P500 ti biktima tapno mapanna kapatang ti akinkukua iti van nga upaanna.
Di mabayag, imbaga ti maikadua a lalaki a mapanna kitaen ti umupa iti van ket nabati ni Ancheta a naguray.
Saanen a nagsubli dagiti dua.
Idi luktan ni Ancheta ti bag, naduktalanna laengen a nakartib a pappapel ti linaonna.#


text:
Cadolive
Ti Cadolive ket maysa a komuna a mabirukan idiay daya ti Marseille idiay kadayaan unay a paset ti Massif de l’Etoile a nagbaetan ti Peypin ken Saint-Savournin a departamento ti Bouches-du-Rhône iti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia. Manipud idi 1900, daytoy ket maysa idi a distrito ti Saint-Savournin.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Cadolive iti Wikimedia Commons


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Simmangbay ti trahedia iti agama ken kaanakanna iti malem ti bisperas ti Paskua.
Immuna a naalaw da Malaya Villaruz y Imperio, 7, Grade VI pupil ti Don Leopoldo Yabes Elementary School ken Sandra Die Imperio, 9, residente iti Barangay Catanggaman, Nuevo, Tuguerarao City ngem naideklarada a natayen iti Suero General Hospital a nakaitarayanda.
Simmaruno a nabirokan ti bangkay ni Jenrel Villaruz y Guittap, 38, naasawaan, elementary school teacher ti DLY Elementary School, babaen ti search and rescue operation ti nagtipon a bunggoy ti Naval-Welfare, Navy Seal of the Philippines a nakabase iti La Union, nagtipon a polis ti Cabugao ken Sinait, Cabugao fire station ken dagiti nagboluntario a mangngalap iti Sinait ken ditoy nga ili.
Naammuan iti inisial nga inbestigasion ti polis ditoy a nagturong idi alas 4:00 ti malem ti Disiembre 24 da Jenrel, ti anakna a ni Malaya ken ti kaanakanna a ni Sandra iti igid ti baybay ti Barangay Pug-os ditoy nga ili tapno agdidigosda.
Mapapati a bayat ti kaaddada iti baybay, ginuyod ida ti napigsa a koriente.#