text:
Napno a pakaimatangan ti Kowloon ken Hong Kong. Ti daan nga Eropuerto ti Kai Tak ket makita iti kanigid.
Ti Lei Cheng Uk Han a Museo ti Tanem a mabirukan idiay amianan a laud ti Kowloon ket nabangon idi 1969 kalpasan ti pannakaduktal ti tanem idi 1955.
Ti Hong Kong[nota 3] (Insik: 香港) ket maysa nga espesial nga administratibo a rehion (SAR) ti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC). Daytoy ket mabirukan idiay akin abagatan nga aplaya ti Tsina ken, napalikmutan babaen ti Delta ti Karayan Perlas ken Baybay Abagatan Tsina,[8] daytoy ket naamammuan iti nawatiwat a pakaimatanganna ken adalem a masna a pagsangladan. Nga adda ti masa ti daga iti 1,104 km2 (426 sq mi) ken ti maysa a populasion ti pito a riwriw a tattao, ti Hong Kong ket maysa kadagiti kapusekan ti populasion a luglugar iti lubong.[9] Ti populasion ti Hong Kong ket 95 a porsiento ti etniko nga Insik ken 5 a porsiento manipud kadagiti sabsabali.[10] Dagiti kaaduan nga Insik a Han ti Hong Kong ket kangrunaan a nagtaud manipud kadagiti siudad ti Guangzhou ken Taishan idiay kaarrubana probinsia ti Guangdong.[11]
Ti Hong Kong ket nagbalin a kolonia ti Britaniko nga Imperio kalpasan ti Umuna a Gubat ti Opio (1839–42). Daytoy idi ket kasisigud nga idiay laeng Isla ti Hong Kong, dagiti pagbeddengan ti kolonia ket napadakkel kadagiti agpang idiay Kowloon Peninsula idi 1860 ken kadagiti Baro a Teritorio idi 1898. daytoy idi ket sinakup babaen ti Hapon idi las-ud ti Pasipiko a Gubat, a kalpasan daytoy ket nagtuloy a tinengngel dagiti Britaniko aginggana idi 1997, idi ti Tsian ket nangituloy ti a nagturay.[12][13] Ti rehion ket nangikedkeddeng ti bassit laeng a pannakibiang ti gobierno baben kadagiti naisangsangayan a pammattian ti positibo a di panankibiang idi las-ud ti panawen ti kolonia.[14] Ti paset ti panawen ket adu a nakaimpluensia ti agdama a kultura ti Hong Kong, a kankanayon a naipalplawag a kas "Daya anagsabat ti Laud", ken ti panagadal a sistema, nga inus-usar a kapada bassit a mangsursurot ti sistema idiay Inglatera aginggana idi naikeddeng dagiti reporma idi 2009.[15]
Babaen ti pamunganayan ti "maysa a pagilian, dua asistema", ti Hong Kong ket adda ti naidumduma a a sistema ti politika manipud iti nangruna a daga ti Tsina.[16] Ti nawaya nga ukoman ti Hong Kong ket agob-obra babaen ti batayan a sapasap a linteg.[17][18] Ti Batayan a Linteg ti Hong Kong, ti batay-linteg a dokumentona, a mangibagbaga a ti Hong Kong ket nasken nga adda ti maysa a "nangato a degrado iti autonomia" kadagiti amin a banag malaksid ti gangganaet a panakibiang ken panagsalaknib ti milisia, mangituray ti bukodna a sistema ti politika.[19] Urayno daytoy ket adda ti agrangrang-ay nga adu a sistema apartido, adda ti bassit a grupo ti elektorado nga agtengtengngel ti gudua ti bukodna a lehislatura. Nga isu ti Mangipangulo nga Ehekutibo ti Hong Kong, ti daulo ti gobierno, ket pinilpili ti maysa a Komite ti Eleksion iti 400 aginggana ti 1,200 a kamkameng, ti maysa akasaadan a mabanaganto iti las-ud ti umuna a 20 a tawtawen ti Insik a panagturay.[20][21][22]
A kas maysa kadagiti magiyununa ti internasional a sentro ti pinansia iti lubong, ti Hong Kong ket adda iti maysa a nangruna a serbisio ti kapitalista nga ekonomia a nailasin babaen ti nababa a panagbuis ken nawaya a panagtagilako, ken ti kuarta, a doliar ti Hong Kong, ket isu ti maikawalo a kaaduan a naitagtagilako a kuarta iti lubong.[23] Ti kaawan ti pagyanan ket nataudan ti demanda para iti napuspusek a panangibangbangons, a nakaparang-ayan ti siudad iti maysa a sentro ti moderno a arkitektura ken ti katayagan a siudad iti lubong.Ti Hong Kong ket adda ti maysa kadagiti kangatuan a matgedan ti tunggal maysa a tao iti lubong.[5] Ti napusek a pagyanan ket nangiturongan pay ti naparang-ay unay a network ti pagluganan nga adda ti panaglugan ti publiko a gatad ti panabiahe iti sumurok iti 90 a porsiento, ti kangatuan iti lubong. Ti Hong Kong ket adda dagiti nadumaduma a nangato pannakairanggo iti sangalubongan kadagiti nadumaduma nga aspeto. Kas pagarigan, ti kinawaya ti ekonomiana, pinansia ken ekonomiko a pannakibinglyan, kasayaat ti biag, panangipagarup ti padaksen, Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaon, kdpy., ket nangatoda amin a nairanggo.[24][25][26][27][28][29]Segun kadagiti karkulo manipud iti UN ken ti WHO, ti Hong Kong ket adda idi ti kapautan ti panagbiagiti ania man a rehion iti lubong idi 2012.[30] Ti Hong Kong ket adda pat ti kangatuan a natimbeng nga IQ score kadagiti 81 a pagilian iti lawlaw ti lubong.[31]


c: text/html

text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Maysa a lalaki ti tiniliw dagiti polis ditoy gapu iti panagikutna iti paltog.
Segun iti report, pinasardeng dagiti polis ti Partas bus iti checkpoint iti sanguanan ti police station ditoy gapu ta adda tip a naawatda a maysa a lalaki a nakasabbikel iti armas ti limmugan iti nasao a bus a naggapu iti Laoag nga agpa-Baguio.
Nakakumpiska dagiti polis iti cal. 45 nga addaan iti walo a bala iti panagrikisada ken ni Edgardo Talbo, 33, naasawaan, mannalon, residente iti Barangay Biao, Santa Maria, Ilocos Sur.
Napilaanen iti kaso nga illegal possession of firearm ken ammunition ken panaglabsing iti election gun ban maikontra ken ni Talbo.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VIGAN CITY – “Saan koma nga agpatingga dagiti inna a mangsapul iti naimas ngem nasustansia a potahe tapno saan laeng a mapnek ti panagraman (tastebuds) no di pay agtalinaed ti kinasalun-at ti pamilia,” daytoy ti kinuna ni Vice Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano bayat ti provincial nutrition culmination activities iti kapitolio idi Setiembre 14.
“Masapul ti inobasion iti sidaen ken pangmerienda nga idasar iti lamisaan tapno makatulong iti pannakaiyestablisar ti nasalun-at a komunidad,” kinuna ti bise gobernador.
Kabayatanna, napili kas most outstanding barangay nutrition scholar iti Ilocos Sur ni Perla Tubalina ti Nalasin, Sto. Domingo. Kadua ni Tubalina a napadayawan da Macrina Saturno ti Bonifacio, Cabugao; Maricel Mendoza ti Cadacad, Burgos; Aurora Lagmay ti Poblacion Sur, Santiago ken Charito Berciles ti Suysuyan, Lidlidda para iti maikadua agingga iti maikalima a puesto kas panagsaganadda.
Napadayawan met ti ili a Cabugao kas Green Banner awardee ita a tawen kalpasan a nailistada ti kabassitan nga insidente ti malnutrision iti sibubukel a probinsia. Nagpuesto met iti maikadua agingga iti maikalima dagiti ili a Burgos, Sto. Domingo, Lidlidda ken Cervantes.
Iti cooking contest, nangabak ti Galimuyod, sinaruno ti Santiago ken San Vicente. Inyawid met ni Analiza Laoad (San Emilio) ti umuna a puesto ti nutri quiz para kadagiti inna idinto a maikadua ni Alona Ebol (Galimuyod) ken maikatlo ni Zenie Abrencillo (Bantay).
Iti daytoy met la nga okasion, inikkan ni Vice Governor Savellano iti premio a P3,000 ni Zenie Abrencillo, maysa nga ina nga agtawen iti 24 ken taga-Cabusligan, Bantay kalpasan a naammuan ti bise gobernador a nakaimula daytoy iti 29 a pinuon ti marunggay iti arubayanda. Sipud pay idi 2001, inwarwaragawagen ni Savellano ti nainsaknapan a panagmula iti marunggay kadagiti arubayan gapu ta nasustansia daytoy a nateng.
Iti BArang-ay Demofarm iti San Juan, mapapaadu ti seedlings ti marunggay a maiwaras kadagiti barbarangay iti probinsia.#


text:
Tuesday, October 4, 2016
TEACHERS DAY, NAGSELEBRAR TI CABUGAO NORTH CS
Cabugao, Ilocos Sur – Nagselebrar ti Cabugao North Central School nga idauluan ni Mrs. Estrellita Munar Siruno, Principal II, CNCS iti “Teachers Day” (school-based) iti Oktubre 4, 2016 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur a pangbigbig ti naindaklan a propesion dagiti mangisursuro. Daytoy a Teacher’s Day ket napagkaykaysaan a maselselebraran iti intero a Pilipinas iti tinawen.
Nagkaykaysa dagiti mangisursuro ti Cabugao North Central School a nagselebrar babaen iti panangorganisar ti Pupils Student Government ti programa a kas Tribute-da kadagiti Teachers.
Kalpasan nga ipakaammo ni Mrs. Siruno ti panagrugi ti selebrasion, naipabuya dagiti intermission number dagiti nadumaduma a Grade Levels agraman ti Kindergarten a kas pangparagsakda iti nasao a programa.
Naragsakan dagiti ubbing, mangisursuro, nagannak ken sangaili a nagbuya.
Kanaig daytoy nga aktibidad iti pannakaselebrar ti National Teachers Month (Setiembre 5-Oktubre 5) ita a Tawen 2016 babaen iti Tema: “Guro, Kabalikat sa Pagbabago” maibatay iti pammilin ti Presidential Proclamation 242-2011 ken iti probision ti RA No. 10743-2016 a mangideklarar iti Oktubre 5 a “National Teachers’ Day”. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:36 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Inyunay-unay ni Police Director General Ronald M. Dela Rosa ti nainget nga implementasion ti internal a panagdalus iti Philippine National Police bayat ti panagbisitana iti Ilocos Sur Provincial Office ditoy nga ili idi Marso 22.
Kasta met nga indagadag ni Dela Rosa ti pannakipartisipar ti amin iti kampania a mangpu-gipog kadagiti misfits ken rinuker a polis nga aglinglinged iti likudan ti unipormeda.
“Karitenkayo a mangibaklay iti annongenyo, kas maiyalubog iti Turay ti Linteg, dagiti pagbatayan ti PNP ken dagiti wagas ket babaen ti moralidad ken integridad idi pay, dedika-dotayo a mangituloy iti kam-pania maikontra iti illegal a droga,” paset ti mensahe ni Dela Rosa iti kapolisan iti babaenna.
Bimmisita ti Chief PNP iti ISPPO idi agarup 12:00 daytoy nga aldaw kalpasan a tim-mabuno a kas kangrunaan a sangaili iti Provincial Illegal Drugs Summit nga inangay ti gobierno probinsial iti Vigan Convention Center.
Paset ti nasao a summit ti panagpirma iti Pledge of Commitment and Support for a Drug-Free Ilocos Sur dagiti nangangato nga opisial ti PNP iti panangidaulo da Dela Rosa, Regional Director ti Police Regional Office 1 (PRO1) Police Chief Superintendent Charlo C. Collado, Ilocos Sur Governor Ryan Luis V. Singson, Vice Governor Jeremias Singson, PDEA Regional Director Jeoffrey C. Tacio, Ilocos Sur Acting Provincial Director Senior Supt. Rey De Peralta ken dagiti hepe ti polis dagiti nadumaduma nga ili ken siudad iti probinsia.
Kalpasan ti programa, kadua ni Dela Rosa a bimmisita iti Camp Elpidio Quirino da Collado ken dadduma pay a senior police officers ti PRO1 no sadino a sinangaili ida dagiti opisial ti ISPPO iti panangidaulo ni De Peralta iti boodle fight a pangaldaw.
Sinarungkaran pay da Dela Rosa ken ni Collado ti maysa kadagiti nasugatan a personnel iti ambush a napasamak iti Malibcong, Abra ken maag-agasan iti Ilocos Training and Regional Medical Center, San Fernando City, La Union. (Tawid News/PIO-PRO1)


text:
Dagiti Banabans? Isuda ti trabahador ti British Phosphate Company.
Idi dimteng ti Maika-2 Gubat Sangalubongan, saan a nailisi dagitoy nga isla iti Central Pacific. Rinibbuot met ti Japan dagitoy nga isla. Amin nga umili, amin a Banabans nga agindeg iti Isla ti Banaba, nabunagda a naiyalis iti maysa nga isla a managan Rabi Island, a sakup ti Fiji Republic. Ditoy ngamin ti yan dagiti trabahador dagiti Hapones. Ditoyda a naukkon, a pakaibilangan dagiti agindeg kadagiti isla ti Kosrae, Nauru ken Tarawa.
Kalpasan ti gubat, nagtuloy ti pannakaminas ti Isla ti Banaba. Ngem saanen a nakasubli dagiti Banabans iti lugarda. Ketdi, ginatang ti Britania ti Isla Rabi a pagnaedan dagiti Banabans. Iti 595 nga ektaria kuadrado nga isla, 150 nga ektaria laeng ti saanen a naminas.
Pinanawan ti Britania ti isla idi 1980. Agsipud ta saan a bigbigen ti Fiji Republic nga umili dagiti Banabans iti Rabi Island, a yan dagiti kaadduan kadakuada, rumbeng laeng ngarud a maikkanda met iti waya a mangitakder iti bukodda a republika.
Iti agdama, adun dagiti ganggannaet a nasion ken indibidual a pakairamanan dagiti nagindeg a ganggannaet iti lugar iti panagbalin ti isla a maysa a republika. Inyarungaingen dagiti Banabans ti panggepda iti UNICEF.
Tawen 1965 idi nauman dagiti Banabans iti pannakarames ti islada. Saan laeng a ti pannakarames ti lugarda no di pay ti saanda a pannakairamraman iti mapaspasamak iti gobierno ti Gilbert ken Ellice Islands British Colony a kas ‘tugaw’ ti gobiernoda. Kayatdan iti sumina Nagpetisionda iti British government. Nangipilada iti kaso iti korte idi 1974 ken maibilang a kabayagan iti British justice system.
Naikkan ti wayawaya ti Banaba Island wenno Ocean island a sigud a naganna. Naipaulog ti desision ti korte a pabor kadagiti Banabans idi 1979. Nabayadan dagiti Banabans iti danios perwisios manipud iti kompania ti abono ken iti British Government. Naipasidong iti trust fund ti bayad.
Ngem saan pay laeng a naipaima kadagiti Banabans, ti kadakkelan a gatad a para iti pension plan dagiti sigud a trabahador ti planta. Nagpatingga laeng dita. Awan ti implementasion. Nagpatingga laeng ti desision iti korte. Ta agingga iti agdama, a nagbalin payen a Kiribati Republic dagiti isla a sigud a British Colony, ken nasuroken a duapulo a tawen ti napalabas, saan pay laeng a nawaya dagiti Banaban. Nakapasidong pay laeng daytoy iti Kiribati Republic.
Ketdi, naikkanda iti tugaw para iti council of elders. Kasta met dagiti Banabans iti Fiji Republic iti agdama ket naikkanda metten iti tugaw para iti konseho ti republika.
Ngem saan a daytoy ti ilablaban dagiti Banabans. Ti kayatda ket agnaedda iti Isla ti Banaba ken maaddaanda iti bukod a republika. Agbiagda a nawaya.
Asino dagiti Banabans? Ti sinurat ni famous Pacific historian Dr. Harry Maude ken ni anthropologist Dr. Ronald Lampert ti kakaisuna a dokumento a nakaisuratan ti pakasaritaan ti isla.
Dagiti umili ket manipud iti misterioso a Te Aka clan manipud iti Melenesia. Misterioso dagitoy gapu kadagiti ritualda ken naidumduma a kulturada.
Ngem itay nabiit, nangsurat ni Raobeia Ken Sigrah, iti maysa a libro a maipapan iti isla ken dagiti Banabans babaen ti tulong dagiti panglakayen iti Rabi Island (a sakup ti Fiji Republic) ken dagiti pang-lakayen iti Kiribati Republic (a makinsakup iti Banaba Island iti agdama). Ti libro a napauluan iti “Te Rii Ni Banaba” ket naglaon kadagiti ceremonial rites, village sites, genealogy ken dadduma pay a napapateg a pakasaritaan ti puli.
Maysa a Banaban ni Sigrah.
Natakuatan dagiti British ti kinamisterio dagiti Banaban idi 1964 a pannakasarakda ti nakalemmeng a lugar a pakaang-angayan ti seremonia dagitoy. Kinalida ti lugar, inyaonda dagiti adu nga artifacts ket impanda idiay Britania ken Australia. Kinali dagiti Briton ti kamposanto ken ti Te Aka Ceremonial site.
Natay ti pangulo itoy a proyekto iti saan a mainaganan a rason. Natay iti misterio a pannakatay. Naisardeng ti panagminas iti dayta a disso.
Abara Banaba, ikkis ti wayawaya. Abara Banaba…!


text:
Arkimedes
Ni Arkimedes ti Siracusa (Griego: Ἀpxιuήδnς; c. 287 BC – c. 212 BC) ket maysa idi a Griego a matematiko, pisiko, inhenniero, imbentor, ken astronomo.[1] Uranyno bassit laeng dagiti salaysay a naamammoan para iti biagna, isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti mangidaulo a sientista iti klasiko a kinaugma. Kadagiti mairamraman a panagpasayaatna ti pisika ket dagiti kammasapulan ti hidroestatiko, estatika ken ti maysa panagipalpalawag ti pamunganayan ti pamatuangan. Isu ket naipammadayawan pay ti panagdibuho a panagpabaro kadagiti makina, a mairaman dagiti sillong a motor ken ti tornilio a bomba a naipanagan kaniana. Dagiti moderno nga eksperimento ket nagsubok kadagiti panagitunton a ni Arkimedes ket nagdaremdem kadagiti makina a makabagkat kadagiti agraraut a bapor manipud iti danum ken mangpuor kadagiti bapor nga inususar dagiti adu a sarming.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Arkimedes(c.287 – c.212 BC)". BBC History. Naala idi 2012-06-07.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Arkimedes iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Arkimedes iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Arkimedes iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Rosa Luxemburg
Ni Rosa Luxemburg (Rosalia Luxemburg, Polako: Róża Luksemburg; 5 Marso 1871[1] – 15 Enero 1919) ket maysa idi a Marxista teorista, philosopo, ekonomista ken rebolusionario a sosialisa ti kaputotan a Polako Hudio a nagbalin a naturalisado nga umili ti Alemania. Isu ket kameng idi ti Sosial a Demokrasia ti Pagarian ti Polonia ken Lituania (SDKPiL), ti Partido Sosial Demakratiko ti Alemania (SPD), ti Partido ti Nawaya a Sosial Demoktatiko (USPD), ken ti Partido Komunista ti Alemania (KPD).
Idi 1915, kalpasan a nagsuporta ti SPD iti Alemania ti panakibiang ti Sangalubongan a Gubat I, isu ken ni Karl Liebknecht ket binagondad ti kontra-gubat a Spartakusbund (Liga ti Spartacus) a daytoy ket dimtengan a nagbalinan ti Partido Komunista ti Alemania (KPD). Idi las-ud ti Aleman a Rebolusion isu ket nangbangon ti Die Rote Fahne (Ti Nalabbasit a Wagayway), ti sentro a ramit ti Spartacista a tignay.
Isu ket nangipanunot a ti Spartacista a yaalsa a kas maysa akamali,[2] ngem isu ket nangsuporta ti daytoy kalpsan nga inbilin ni Liebknecht a dina nga amammo. Idi naparukma daytoy a rebolto babaen ti demokratiko sosial a gobierno ken ti Freikorps (dagiti nagtitipon a beterano ti Sangalubongan a Gubat I iti kanawan a payak dagiti paramilitario a grupo), ni Luxemburg, Liebknecht ken dagiti dadduma pay a nagsupsuporta kaniada ket natiliw ken naipapatayda. Ni Luxemburg ket napaltogan idi ken naibelleng ti bagina idiay Kanal Landwehr idiay Berlin. Kalpasan ti ipupusayda, ni Luxemburg ken Karl Liebknecht ket nagbalinda a martir para kadagiti Marxista. Segun ti Pederal nga Opisina para iti Panagsalaknib ti Batay-linteg, a nangipalplagip kenni Rosa Luxemburg ken ni Karl Liebknecht ket agtultuloy a manipapel ti maysa anangruna a papel ti politikal a kanigid ti Alemania.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia ni Luxemburg idiaymarxists.org
- ^ Frederik Hetmann: Rosa Luxemburg. Ein Leben für die Freiheit, p. 308
- ^ Gedenken an Rosa Luxemburg und Karl Liebknecht – ein Traditionselement des deutschen Linksextremismus, BfV-Themenreihe, Bundesamt für Verfassungsschutz, 2008


text:
VIGAN CITY – Saanen a homisidio no di murder ti naikaso iti maysa a retirado a polis a pimmaltog iti maysa a baro sadiay Barangay Fatima ditoy siudad idi nabiit.
Pimmusay ni Sherwin Cabbat Cruz, 48, natibo iti Lingsat, Sta. Maria, Ilocos Sur ngem agnaeden iti Barangay Pantay Daya, ditoy siudad idi agarup 11:20 ti rabii ti Hunio 10 bayat ti pannakataming ti sugatna iti Saint James Hospital.
Maipalagip a pinaltogan ti maysa a Nestor Amin Amigable, 52, naasawaan, retirado a polis ken residente ti nadakamat a barangay ni Cabbat idi agarup 6:00 ti sardam ti nadakamat a petsa iti asideg a mismo ti balay ti suspek a nagsagrapan ti biktima iti sugat iti ulona a puon ti nakatayanna.
Idi damo, homisidio laeng ti naisaklang a kaso ni Amin ngem napagbalin a murder ken panagsalungasing iti RA 10591 idi naiyendorso iti city prosecutor’s office, Vigan City.
Kas maibatay iti panagimbestiga dagiti polis, sakbay ti pammaltog, idi pasado alas singko ti malem ti nadakamat a petsa, napan insubli ni Cabbat ti traysikel nga ipaspasadana iti akinkukua a kaarruba ni Amin.
Bayat ti pannagna ni Cabbat nga agturong iti nakaiparkingan ti bisikletana, mapapati a kellaat a nagparang ti suspek sana pinaltogan ti ulo ti biktima.
Iti panangproseso ti Scene of the Crime Operatives (SOCO) Crime Laboratory Office babaen ti tulong ti KIMAT iti nakapasamakan ti krimen, nakarekobreda iti maysa a naiputok a kapsula manipud iti kalibre 9mm.
Nangiwayat ti nagtipon nga elemento ti Vigan City police station, PIB Ilocos Sur, IDMB ken ISPPSC/SWAT iti hot pursuit operation maikontra iti suspek a nagresulta iti pannakatiliw daytoy iti bisinidad ti balayna.
Kalpasan ti pannakaiwayat ti medico legal examination iti suspek iti Gabriela Silang General Hospital, naikustodia iti police station ti Vigan City para iti dokumentasion ken umisu a disposision.
Awan ti nailanad iti journal a nakagapu iti panangpaltog ni Amin ken Cabbat ngem agtultuloy ti panagimbestiga dagiti polis mainaig iti nadakamat a pammapatay. (Tawid News)


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Kasla pagpiestaan ti lakub ti Ilocos Sur Electric Cooperative iti kaadu dagiti timmaripnong a kameng ti nasao a kooperatiba ti panangangay daytoy iti tinawen nga asembliana iti Barangay Bigbiga, ditoy nga ili idi Nobiembre 24.
Ni Congressman Ryan Luis Singson ti kangrunaan a sangaili iti Maika-34 nga Annual General Membership Assembly ti nasao a kooperatiba ti elektrisidad.
Malaksid kadagiti payong a naited kadagiti timmabuno a kameng ti kooperatibo, adda pay naangay a paripa a nakaitedan dagiti gunggona kadagiti nabunot ti naganda.
Sakbay ti asemblia, maysa a press conference ti inangay ti liderato ti ISECO babaen ken ni General Manager Egdon Sabio ken dagiti opisial ti hunta direktiba nga indauluan ni Board Chairman Tirso Savellano ket naibinsabinsa ditoy ti agdama a financial status ti kooperatiba ken dagiti wagas nga ar-aramiden dagiti opisial tapno ad-adda pay a tumalingenngen ti kooperatiba ken maited kadagiti consulers ti napimpintas a serbisio ti koriente iti probinsia.#


text:
Ti mani ken ti dangadang dagiti mannalon ti Ilocos Sur (2/4)
Ni SHERWIN DE VERA
www.nordis.net
MAIKADUA A PASET
Click here for the first part
Basar iti attendance sheet, adda ti 71 nga indibidwal manipud iti 31 a barangay ti Sta. Lucia idi mangrugi ti dayalogo. Iti pannakipatangmi kenni Manong Romy Rabang, kunana a lima ti komersyante nga adda iti daydiay a kanito ngem awan ni Eduardo Galanto, kadakkelan a komersyante ti mani ken kapitan ti maysa a barangay ti nasao nga ili.
Sakbay ti pormal a panaglukat, sinaludsodmi ti mano a mannalon no kasano ti pannakaipatungpal ti nabukel a tulagan idi 2016, komon a reklamo ti saan a panangpetpet dagiti nakipinnirma a komersyante ken uray dagiti opisyal ti munisipyo.
Ingato ti presyo, ipatungpal ti MOA
Linukatan ni Manong Romy ti dayalogo babaen ti panangibasa ti “Napagkaykaysaan a Posisyon ken Kadawatan” nga insagana ti Sta. Lucia Peanut Growers Association (SPGA).
“Sangsangkamaysa kami a mangiproklamar ti kasasaad, takder ken kalikagommi tapno agpada a sumayaat ti kasasaad saan laeng a dagiti buyers ti mani ngem uray met koma dakami nga agmulmula… saan a mailibak ti kinapudno a dagiti negosyante ti mani ti bumakbaknang idinto a dakami ket agtaltalinaed a nakurapay,” inlanadda iti dokumento.
Para iti SPGA, nababa ti agraraira a presyo a P30-P31 ket kunada a saan daytoy nga “umanay a mangsupusop iti nangato a gastos ken bannog” dagiti mannalon. Ti kiddaw dagiti mannalon ket P40/kilo ngem ti nagsasabatanda ket masurot ti dati a tulugan a no ania ti kangatuan nga agraraira a presyo ket isu ti suroten ti amin nga aggatang. Iti daytoy a lawas, P33/kilo ti kangatuan a presyo kuna dagiti mannalon.
Iti rekord ti Philippine Statistics Authority (PSA) iti tawen 2016, ti magastos iti produksyon ken rumbeng a mapasubli iti panaglako ti mani, mapan a P39/kilo koma ti farmgate price ti produkto. Bayat a mapan met a P42/kilo daytoy no usaren ti kadawyan a bolyum ti apit a 1,520 kilo/ektarya manipud iti PSA ken P63,400 a gastos manipud kadagiti mannalon. No daytoy ti pagbasaran, kayat a sawen a nangatngato pay koma ti rumbeng nga ikiddaw dagiti mannalon tapno matutupan ti panagngaton dagiti maaramat nga usar iti naglabas a tawen ken ti epekto ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion (Train) Law.
Sinublian met ni Zaldy dagiti linaon ti sigud a tulagan. Sinaggaysana nga imbasa ken sinaludsod dagiti immatendar no naipatungpal dagiti probisyon.
Iti pito a probisyon a nailanad, ti laeng panangusar ti kiloan ti barangay wenno ti mannalon ti adda nadanon a tukad ti panangipatungpal. Numanpay saan pay a nagregularisa ti panang-caliberate kadagitoy nga ipatungpal koma ti munisipyo kas nailanad iti tulugan.
Maymaysa ti turong ti imbitla dagiti nagsao a mannalon – kiddawda ti pannakaipangato ti presyo ken nairut a panangipatungpal kadagiti probisyon ti sigud a tulagan.
Train, nayon a problema
Maysa kadagiti dinakamatda rason ti nainkalintegan a kiddawda ket ti panagngato ti gastos gapu iti Train Law.
“Iti agdama, marikrikna tayo ti nakaro nga epekto ti Train… ngimmato ti presyo ti petrolyo ket ginuyodna a nagpangato ti presyo dagiti kasapulan iti inaldaw,” kuna ti binasa ni kapitan.
Pinasingkedan met daytoy dagiti mannalon. Kunada a ngimmaton ti panagpatraktor, tangdan ken presyo ti bin-i ken ganagan.
“Kasano kami a makakamakam iti panangabrot ti gastos, nagpaspas a ngumato ti presyo dagiti mausar kasta met ti panagbaba ti presyo ti produktomi,” kuna ni Manong Francisco Bravo.
Kumpara idi napan a tawen a P1,400-P1,500, ti bin-i tatta a panagtatalon ti mani ket dimmanonen iti P1,600-1,800. Nanayonan met ti P0.15-P0.25 ti bayad ti tunggal metro kuadrado para iti panagpatraktor wenno P1,500-2,500 iti tunggal ektarya.
“Adayo a dakdakkel itattan ti magastos no agpamula ken agpaparut ta malaksid a ngimmato ti tangdan ket ngimmina dagiti magatang ket nayon latta met a gastos ‘diay pagpakan ken pagpameryendami,” kuna ni Manong Fredo Gabertan, nga inannugotan dagiti adda iti tungtongan.
Manipud ti dati a P3 idi kada kilo a mapuros a mani, itattan ket P4 ti tangdan. Kunada a pasaray narigat payen ti agayab isu nga adda ti panawen a manayonan.
Agkurang ti suporta
Bayat ti panagtaray ti dayalogo, dakkel ti panangbabalaw dagiti mannalon kadagiti opisyal ti munisipyo. Malaksid iti nagkuranganda iti panangbayabay ti implementasyon iti nabukel a katulugan idi 2016, sakiten ti nakem dagiti mannalon ti agkurang a suporta manipud ti munisipyo.
Kuna ni Manong Fredo , awan ti malagipna a naangay a konsultasyon kadakuada nga agmulmula ti mani nga indauluan ti munisipyo. Kunana pay a paset ti sigud a tulugan nga adda koma paseten ti lokal a gobyerno, kas inkari dagiti kameng ti SB, iti panangisiguro a maipatungpal ti linaon ti MOA.
“No adda man ti maal-alami a tulong, kadawyan ket idiay kooperatiba, saggabassit laeng ti it-ited ti munisipyo, saan a kasla kadagiti agmula ti tabako ta adda kano ngamin ti RA 7171,” nayon ni Manong Francis kadakami.
Kalikagomda a malaksid iti presyo ken ti panangipatungpal ti nabukel a katulagan, mayat a mairaman a matungtong ti tulong a maited ti lokal a gobyerno kadagiti mannalon ti mani. Ngem kuna dagiti kameng ti sanggunian a saanda a nakasagana a sungbatan kabayatan ti dayalogo ti kasilpo ti paseten ti munisipyo.
“Saan ngamin a kasla ti tabako nga adda ti nalawag a paggapuan a pondo para iti programa, kadagiti farmers ti mani ket awan met ti kasdiay. Ngem adda ti singasingmi a koma ket dagiti maiwarwaras nga abono ken ramit manipud iti pondo ket maipaayan koma met dagiti dadduma a mannalon,” palawag ni Valdez. # nordis.net


text:
VIGAN CITY – Kinuna ti Philippine Atmospheric
Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) nga
addan a naipasdek ditoy probinsia ti flood monitoring system para iti
masapa a pannakaballaag dagiti umili no adda sumangbay a layus tapno
malapdan ti ad-adu a maungaw a biag.
Segun ken ni Jun Paat, hydrologist ti Pagasa main
office, narugian daytoy a proyekto idi Dec 2, 2007 babaen ti
consultative meeting kadagiti municipal mayors iti provincial capitol
tapno maitudo dagiti lugar a pakaikabilan dagiti monitoring
facilities para iti pannakaipadto ti layus.
Kinuna ni Paat nga idi Oktubre a naipasdek dagiti
monitoring facilities kadagiti nadumaduma a a karayan ken kabaybayan
iti probinsia babaen ti panangidaulo ti gobierno probinsial ken iti
Provincial Disaster Coordinating Council (PDCC) nga idauluan ni
Warden Floro Martinez.
Kinuna ni Paat a sangapulo ket walo nga ili iti
probinsia ti nainbolbar iti nasao a proyekto ken nakainstolaran
dagiti flood monitoring facilities.
Naammuan pay ken ni Paat a community-based ti nasao a
proyekto ket babaen dagiti nainstolar a monitoring facilities
kadagiti karayan ken baybay, marukod ti volume ti tudo ken iti
panagdinakkel ti danum kadagiti karayan ken kabaybayan tapno masapa a
maammuan no adda pagpeggadan iti layus.
Kabayatanna, kinuna ni Gov. Deogracias Victor “DV”
Savellano a babaen dagiti monitoring facilities, masapa a mapakdaaran
dagiti umili no adda layus tapno makabakuitda a dagus, ket malapdan
ti ad-adu a maungaw a biag ken sanikua.
Segun
ken ni Paat, babaen kadagiti monitoring facilities, maammuan no
adda peggad ti layus, ket babaen kadagiti barangay officials
maipakaammoda daytoy iti Pagasa tapno ipakdaarna ti mapasungadan a
peggad kadagiti umili a maapektaran iti layus.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Dua a paltog, droga ken ramramit a maar-aramat iti droga ti nasamsam dagiti polis iti insayangkatda a search operation iti maysa a balay sadiay Barangay Laslasong, Sta. Maria ditoy nga ili idi agsapa ti Pebrero 4.
Nainaganan ti nasukisok ti balayna a maysa a Robert Franco @Taquio, residente iti nadakamat a barangay.
Nakasamsam dagiti polis iti uppat a heat sealed plastic sachet a naglaon iti mapapati a shabu nga agdagsen iti 22 grams pakairamanan ti plastic sachet, maysa a plastic sachet a nagkarga iti residue, 2 weighing scale, kuarta nga aggatad iti P4,940.00 iti nadumaduma a denominasion, maysa a cal .45 nga Armscor, addaan SN-954945 ken magasin a nagkarga iti lima a bala, maysa a cal .357 revolver a nagkarga iti 6 a bala ken maysa nga improvised burner.
Sinaksian dagiti barangay officials ti panagsukisok dagiti polis.
Naipan ti suspek agraman dagiti nakumpiska iti balayna iti police station para iti dokumentasion ken disposision.#


text:
Iti pastoral statement nga imparuar ti Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) kalpasan ti dua nga aldaw a plenary ti 124 a kamkameng, impaganetget dagiti obispo a nupay respetarenda ti posision dagiti tattao wenno grupo nga agtarigagay a mangituloy iti pannakaaramat iti proseso ti impeachment a mangtun-oy iti kinapudno, “saan nga agregget iti agdama, a mangpabor iti proseso ti impeachment kas wagas a pangtunton iti kinapudno.”
Kinuna dagiti obispo nga agingga a ti proseso ti impeachment ken dagiti paglinteganna, kasta met iti pampanunot dagiti amin a makipartisipar a partido, kontra ken pabor, ket akayen ti awan sabali a motibo no di pudpudno a pannakipagrikna iti pagsayaatan iti amin, agbalin laeng ti impeachment a saan a produktibo nga ehersisio, ken umun-uneg a negatibo a panagkita dagiti umili kadagiti politiko–ken kannigid, kannawan ken sentro.
Kas ninamnama, naikkan iti nagduma nga interpretasion daytoy a waragawag ti CBCP.
Iti biang ti administrasion ken panangibalikas ni Press Secretary Ignacio Bunye, “abrsaenna ken amirisenna a sipapakumbaba ken sinsero a panangdayaw iti moral a balakad manipud iti pastoral letter ti CBCP agsipud ta “itanggaya ti mensahe dagiti adu a puntos ti panagkinnaawatan ken agsinnarakuy a panggep iti nagbaetan ti gobierno ken iti simbaan.
No patien ni House Majority Floor Leader Prospero Nograles, husto ti addang ti nasao a waragawag idinto nga innayonna a saan nga husto a lugar ti Kamara wenno Kongreso a pagbirokan iti basol wenno kaawan ti basol, iti Korte ti pakaikeddengan ti kaadda wenno kaawan ti naglabsingan, saan a a ti kongreso babaen iti kaso nga impeachment agsipud ta kas polisia, mangeddeng ti Kongreso, nasayaat man wenno dakes, iti pannakaikkat ti maysa nga opisial.
Iti met biang ti oposision, masdaawda no apay a kasta ti pagtaktakderan ti CBCP iti sanguanan dagiti alegasion a panagsuitik iti eleksion idi 2004, panagkunniber ken korapsion, ken dagiti pammapatay kadagiti militante a kumunkontra iti agdama nga administrasion.
Pagarigan ni Senate Minority Leader Aquilino Pimentel, nupay di makita ni Pimentel no kasano nga agdur-as ti impeachment agsipud iti ad-adu nga amang a kaadu ti bilang dagiti kaaliado ni Pres. Arroyo a mangkeltay iti impeachment, kenkuana, nakakaskasdaaw a saan a kumbinsido dagiti obispo a pagsayaatan ti publiko ti tuntun-oyen dagiti nagidatag iti complaint.
Kadagiti dadduma nga agilinlinteg, salsaludsodenda a no saan a pabor dagiti obispo iti impeachment a pangtunton iti kinapudno, ania pay ti wagas nga aramaten tapno rummuar ti kinapudno mainaig dagiti alegasion maikontra iti Presidente?
No paborda iti panangbirok iti kinapudno ngem saan a babaen ti impeachment, ania ngarud ti wagas? kinuna ni House Minority Leader Francis Escudero.
Iti biang ni Escudero, sursurotenda laeng ti nabatbati a legal ken natalna a wagas a panangtunton iti kinapudno ket no awan ti alternatibo nga itanggaya dagiti obispo, ituloyda a suroten daytoy a wagas.
Iti daytoy a pagtaktakderan dagiti obispo, agtultuloy a saan a maikkan iti gibus dagiti alegasion a panagsuitik iti eleksion idi 2004, mapapati a pannakaaramat dagiti pundo ti gobierno para iti pannakaidur-as ti kandidatora ti Presidente.
Ket agingga a saan nga ikkan dagiti agilinlinteg iti Kamara iti gundaway nga agdur-as ti impeachment complaint, agtultuloy met a suroten ti al-alia dagiti alegasion ti administrasion ni Pres. Arroyo bayat ti panagtakemna.
Iti sanguanan dagitoy, agtultuloy dagiti panagduadua iti kinalehitimo iti administrasion a mangkibkib iti pundasion ti kredibilidadna kas mangituray.
Iti kastoy a situasion, dagiti umili ken ti pagilian ti ultimo nga agsagaba. @tnm


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Agdagup iti $6,000 ti inted a tulong dagiti Amerikano ken Narvacaneo manipud idiay Grover Beach City, California para kadagiti iskolars ti Narvacan Association of Central California (NACC).
Daytoy ti impakaammo ni Mayor Edgar Zaragoza bayat ti pannakiuman kenkuana ti DZTP ken Tawid News Magasin itay nabiit.
Kinuna ti mayor a naisangrat ti kuarta iti scholarship program ti nasao a grupo para kadagiti mamasirib ngem marigrigat nga estudiante nga agnaed iti daytoy nga ili.
“Adda manen maited nga scholarship fund para kadagiti 21 nga agdama nga scholarstayo,” kinuna ni Zaragoza.
Impakaammo pay ti mayor nga iti daytoy a tawen, pito ti agturpos a nursing students idiay UNP, ket manamnama ti idadar-ay dagiti nangtultulong kadakuada nga Amerikano nga aggapu iti Grover Beach tapno imatanganda ti panagturpos dagitoy .
Iti panagturpos dagiti pito nga iskolars, masuktanda iti sabali manen nga iskolars a tulongan ti NACC, kinuna ti mayor.
Maipalagip a tinawen a maik-ikkan iti financial assistance dagiti marigrigat ngem mamasirib nga estudiante iti Narvacan babaen ti suporta dagiti Amerikano ken Narvacaneo a residente itan iti Grover Beach.
Tinawen met nga adda um-umay nga Amerikano a mangimatmaton iti NACC tapno imatanganda ti panaggraduar dagiti inesponsoranda nga agbasa iti kolehio.


text:
Sarita ni Salvador A. Espejo
(Umuna iti dua a paset)
“AGKASARAK inton agtapus, manong. Umayka, wen? Awisemto ni Manang Vicky. Padaanandakayo.”
Naggapu ti tawag ken ni Lilibeth, ti bugbugtong nga anak ni Ikit Desta. Siak ti nangpaadal ken ni Lilibeth. Nagturposen iti kinamaestra ket mangisursuro iti awaymi.
Nagliadak iti tugawko. Nagpardasen ti panagtulid ti panawen, naisipko. Agbutbuteg laeng ni Lilibeth idi pumanawak iti lugarmi sangapulo ket liman a tawen ti napalabas. Tallopulo ket limakon.
Nalagipko ti away a pinanawak, ti panagubingko ken dagiti arapaap nga inabelmi – ken ni Milagros. Mano ngatan ti annakna?
Intalmegko ti interkom ket inawagak ti sekretariak. Pinakanselak dagiti appointmentko inton agtapus.
Dinagasko ni Vicky iti M & M Marketing a pagpapaayanna a kas accountant.
Binuyami ti itatabon ti lumabanag nga init iti baybay ti Manila. Nangrabiikami iti maysa a nalatak a panganan iti Siudad ti Makati. Alas onsen idi agawidkami.
“Agkasar ni Lilibeth,” nakunak. “Agpaprobinsiaak. Dua nga aldaw nga awanak.”
Nagsayangen ta nabuntuonanak iti trabaho,” kinuna ni Vicky.
Umayak koma met. Kayatko a makita ti away a dimmakkelam.” Dimmenden. “Kaanonto met ti panagsimpata?”
“Matektekankan?”
“Tallon a tawen nga agayan-ayatta. We’re not getting younger, you know.”
Diak nagtimek. Diak ammo no apay a ni ketdi Milagros ti simmallin iti panunotko.
ADDAKAMIN iti maudi a tukad ti sekundaria idi masangal ti ayan-ayatmi ken Milagring.
“Agbalinakto a nalatak nga abogado,” nakunak. “Siakto ti sadiri dagiti kapurokantayo.”
Ngem naaksidente dagiti dadakkelko iti naminsan a panagudongda. Innalanak ni Ikit Desta. Ngem marigrigat ni ikit ket kapilitan a nagsardengak. Tinalonko ti sangkakelleng a tawidko. Ngem nakisang ti tudo ket natikagan dagiti kataltalonan. Awan ti naapitko. Inkeddengko ti makigasanggasat iti siudad.
Nagsangit ni Milagros idi maammuanna ti panggepko.
“Simple laeng ti arapaapko iti biag, Ador,” kinunana.
“Diak kayat a maramanam ti rigat iti dennak,” nakunak.
Nadumaduma a pagsapulan ti sinerrekko iti siudad. Nagkargadorak iti pier. Nagugasak iti pinggan iti restauran. Nagbalinak nga stay-in helper iti pagtagilakuan iti lansa ken landok.
Ditoy ti nakaam-ammuak ken Tata Bernan. Idi naammuanna ti reggetko nga agbasa, innalanak a dianitor. Pinalubosannak nga agadal iti rabii. Papetpetannak pay iti para gastosko iti pagadalan. Komersio ti inadalko.
Idi nagturposak, maysaak kadagiti napadayawan. Inrekomendanak ni Tata Bernan iti kompadrena nga executive iti maysa a nalatak a construction firm.
Natalgeden ti pagsapulak, naisuratko ken ni Milagros. Ngem aganusta pay. Kayatko nga ituloy ti agbasa iti kinaabogado, kinunak.
Agyamanak iti Dios ta asidegen ti pannakatun-oymo iti arapaapmo, insungbat ni Milagros. Ikarkararagko ti panagballigim.
Ngem iti panaglabas dagiti tawen, rimmasay dagiti surat ni Milagros. Diak metten sinursuratan gapu iti kaadut’ tamingek iti opisina ken maringgorannak nga agrepaso iti eksamen. Maawatannak ni Milagros, nakunak iti nakemko.
Anian a ragsakko idi mairuarko ti bar. Siak ti maikapat! Nagsuratak a dagus ken ni Milagros. Dinak sinubalitan.
Naammuak laengen ken ni Lilibeth a nagkasaren ni Milagros. Ni Cardo a kalugaranmi ti nakiasawaanna. Kasla nagrisud ti langit kaniak.
AGKARADAPEN ti sipnget idi ipaigidko ti kotsek iti sanguanan ti balay ni Ikit. Bunggalo ti balayna. Dakkel ti naitulongko iti pannakapapintasna.
Timman-aw ni Lilibeth. “Addan ni manong!” Sikakaranting a simmabat. Kinusokusok ti buokna.
“Ni Manang Vicky, manong?” inamad ni Lilibeth.
“Adu ti trabahona,” insungbatko.
Nagsaninglot ni ikit Desta idi arakupennak. Inyam-ammo ni Lilibeth ni Ben a nobiona. Naragsak a kasarsarita ni Ben.
“Kumusta ni Milagros, ikit?” sinaludsodko idi duduakamin iti salas.
“Tallon ti annakda ken Cardo,” insungbat ni ikit. “Awan ti nagluposan ti panagbiagda.”
Kasla nasudak ti pusok.
(Maigibusto)


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Dua manen a bus ti naireport a nabato iti nagsina nga insidente iti las-ud ti dua nga aldaw sadiay Narvacan ken ditoy nga ili.
Nagpulong iti polis ditoy ni Saturnino Sibucao, Jr. y Aspili, 48, a binansag dagiti uppat a lalaki ti minanehona a Maria de Leon bayat ti panagdaliasatna iti national highway partikular iti Bimeklat Bridge a masa-rakan iti Barangay Pug-os ditoy met laeng nga ili idi agarup 12:15 ti parbangon ti Nobiem-bre 9.
Kas maibatay iti pulong ni Sibucao, nakasabatna dagiti suspek a nakalugan iti di nabigbig ti klasena a traysikel ket binansagda ti maikatlo a side window iti makannigid a paset ti bus.
Naglibas dagiti suspek a nagpaamianan.
Nangiwayat dagiti polis iti manhunt operation ken nakikoordinarda kadagiti nadumaduma a barangay ti ili ngem nakalusot dagiti suspek.
Immuna ngem daytoy, nag-pulong iti polis ni Nole Gueta y Gayon, 46, nga idi agarup 12:35 ti parbangon Nobiembre 7, binansag ti dua a lalaki ti minanehona a Partas bus bayat ti panagdaliasatna iti kalsada nasional ti Barangay Margaay, Narvacan a nakatiruan ti makannigid a paset ti bus.
Nagresponde dagiti polis ngem awan ti nasalamaan iti nasao a lugar. (Tawid News)
2 bus, nabansag, masapsapul 6 suspek
SINAIT, Ilocos Sur – Dua manen a bus ti naireport a nabato iti nagsina nga insidente iti las-ud ti dua nga aldaw sadiay Narvacan ken ditoy nga ili.


text:
IMPARIKNAN dagiti lider ti Simbaan Katoliko iti pannakapunnoda iti saan a pannakaitaltalek ti pannakarisut dagiti kontrobersial nga isyo babaen ti panangiwayatda iti prayer rally iti Rizal Park iti Manila itay Okt. 17.
Madakamat ditoy ti kontrobersia a pinarnuay ti Hello Garci tapes, ti anomalia ti P728-milion a pundo ti ganagan a mapapati a naited kadagiti politiko imbes a dagiti mannalon idi eleksion, ti pannakaikabit dagiti sumagmamano a nangato nga opisial ti militar iti panagsuitik iti eleksion nga agingga ita ket awan pay ti naglawaganda ken iti kaudian ti panangiduron ti administrasion ken dagiti kaaliadona ti pannakabalbaliw iti konstitusion uray di maikanatad ken saan a maiyannurot iti linteg ti pannakagun-odna.
Ninamnama dagiti umili ken dagiti lider ti relihion nga iti panangibasura ti Korte Suprema iti petision ti Sigaw ng Bayan ken ti ULAP a pannakabalbaliw ti konstitusion babaen ti peoples’ initiative gapu iti “nakaro a panangallilaw” kadagiti tattao, agulimeken dagiti lider ti pro-cha-cha.
Ngem insaruno ketdin dagiti lider iti Kamara ti pannakabalbaliw ti konstitusion babaen ti constituent assembly (con-ass).
Pinatnaganda pay ti nagtrabaho, binaliwanda dagiti paglintegan tapno isuda lattan ti manggamulo iti pannakabalbaliw ti konstitusion para iti nasayud a panagbalin a unicameral a parliamento ti gobierno a saanen a maibilang pay ti Senado.
Kas lawin iti banniit, maiyalud-od ti panagtakem dagiti elected officials iti 5 a bulan ta maitantan ti eleksion agingga iti Nobiembre a pannakaangay ti eleksion dagiti agbalin a kameng ti parliamentaria.
Akuen man wenno saan dagiti agilinlinteg, isuda a nakatugaw ti kangrunaan a benepisario iti mabukel a parliamentaro. Ngem no agsaritada, pagsayaatan ti pagilian daytoy nga irusrusatda. Pagbalinenda dagiti tattao a munneng ken nalaka nga iyalis ti alipusposda.
Ket ditoy nga impakdaar dagiti lider ti Simbaan Katoliko, dagiti dadaulo dagiti nadumaduma a pammati, dagiti militante a grupo, oposision ken dagiti nadumaduma a sektor ti panangiwayatda iti protesta gapu iti kinaawan delikadesa ken garapal unayen nga aramid dagiti agilinlinteg iti Kamara.
“Saan nga agbalin lattan a bulsek, tuleng ken umel ti Simbaan iti panagsagaba nga itden dagitoy nga isyo,” imbatad ni Catholic Bishop Conference of the Philippines secretary general Msgr. Juanito Figura.
Makita ngata ti Malakaniang a delikado ti mapasamak isu nga inidiannan ti panagbiahe ti tren ti charter change. Uray ni House Speaker Jose de Venecia, impakdaarnan nga iwalinda pay laeng ti planoda a mangiduron iti charter change babaen ti constituent assembly.
Ngem umdas kadin dagitoy?
Kasapulan a nakasiput latta dagiti tattao agsipud ta iti baet nga inwalin pay laeng dagiti agilinlinteg ti panggepda a mangbalbaliw iti konstitusion, saan a mainsasaan nga addanto gundaway nga iduronda manen ti planoda iti tiempo a sabali ti nakaituonan ti mata dagiti umili. Saan a nalaka nga ibbatan ti Kamara daytoy a gannuat a mangitag-ay dagiti tarigagay ken arapaap dagiti sumagmamano a mangituray iti pagilian.
Kanunonganmi ti inyussuat ti Simbaan. Kasapulanna nga aramatenna ti moral ken espiritual a lideratona tapno saan nga agballigi dagiti politiko nga addaan iti nangisit a panggep ken bukod nga interes. Kas nakunamin, agbalbaliw pay nga umuna dagiti agtuturay santo iyaplag ti panagbalbaliw ti konstitusion. Agingga nga isuda ti agtuturay, iti gungugong ti pagturongan ti pagilian.


text:
Saan a nailaksid iti imatang dagiti dimmar-ay a sangaili iti pannakaiselebrar ti umuna a tawen nga anibersario ti Balay Taripato idi Hulio 8, 2010 ti naidumduma a rimat a maanninawan iti mata dagiti lallakay ken babbaket bayat ti panagkanta ken panagsasalada kas paset ti nasao a selebrasion. Naisangsangayan ti ragsak a naimaldit kadagiti rupada ken nagayad nga isem ti timmamdag iti bibigda idi nabara a sinipatan ida dagiti nurses ken caregivers a mangas-asikaso kadakuada iti inaldaw-aldaw, makatawenen sipud naipasdek ti Home for the Aged babaen ti initiatibo ni Vice Gov. Deogracias Victor Savellano idi isu pay ti gobernador ti probinsia.
Wen, iti uneg ti makatawen a panagnaedda ditoy, dakkelen ti simmayaatan dagiti residente saan laeng iti pisikal no di pay iti emosional a kasasaadda.. Idi, adu kadakuada ti nakapsut unay; adda dagiti nalusiaw ken nabessag gapu iti kinakurang ti sustansia nga ipapaunegda; saan payen a makabangon ti dadduma ken sumagmamano ti agkabawen, ngem iti daytoy nga aldaw, makatawen itan sipud naipasidongda iti Balay Taripato, nakasarsarantada ken ingget lawag ti rupada a nagpabuya kadagiti sangaili.
Manipud ngamin idi maiserrekda iti Balay Taripato, naibilangda a paset ti maysa a sibubukel a pamilia, kasungani ti kinaagmaymaysa a sagsagrapenda sakbayna gapu ta awanen dagiti ipatpategda iti biag ken nabaybay-andan a mangilangoy iti bagbagida iti inaldaw a panagbiagda. Ngem ditoy maikadua a pagtaengan a nakaipasidonganda, naipaay amin a kasapulanda manipud iti nasustansia a taraon, napipintas a kawes, nasayaat a paggianan agraman pagiddaan ken addaanda iti naaanus a nurses ken caregivers a mangkitkita ken mangay-aywan kadakuada. Adda laeng met iti sango ti pagtaenganda ti Magsingal District Hospital a pakaipanan dagiti agsakit a residente. Libre amin dagitoy. Malaksid iti dayta, adu pay dagiti pribado a tattao a mapan mangited iti donasionda a makan kada luplupot kas tulongda kadagiti babbaket ken lallakay.
Babaen ti pannarabay dagiti nurses ken caregivers, adda dagiti rebbengenda tapno mariknada nga adda pay la kaimudinganda iti paggargarawanda a kagimongan. Adda dagiti nadumaduma nga aramidenda iti inaldaw tapno saanda a makarikna iti panagsalimuot. Iti bigat kalpasan ti panag-ehersisioda, mapanda iti likod ti pasdek tapno asikasuenda ti gardenda a nakaimulaan dagiti agduduma a natnateng. Adda naituding nga oras a panagtutungtongda, kas paset ti sosialisasionda a ‘sangkapamilia’. Iti weekend, maipasiarda pay iti nadumaduma a lugar kas iti igid ti baybay tapno makapagrelaksda. Iti Domingo, mapanda pay makimisa iti simbaan wenno no dadduma mismo payen a ti padi ti mapan iti Balay Taripato tapno ipaayna ti spiritual a kasapulanda.
Agduduma nga estoria, ken agduduma a padas a kaadduanna ti naladingit ken kaarigda ti krus a padagsen ti kullapit a barukongda ti imet dagiti babbaket ken lallakay idi simrekda iti Balay Taripato.
Ngem iti unos ti makatawen, in-inut a naiwaksida dagitoy nalidem a sinagrapda ket kas iti nakuriteg a mula a natartaripato iti babaen ti nadungngo nga ima, nangrugi a simmanikar ken limmangtoda ket itan, saanen a ganggannaet ti isem iti bibigda, addan raniag a masirayan iti matada, nalawlawagen ti sirmatada iti nabatbati pay nga aldaw iti panagbiagda.
Ditoy a nasaksiantayo ti nadumaduma a ladawan dagiti agindeg. Adda tay baket a natarabit ken natarus ti panagsaritana iti Ingles. Wen a ta sigud gayam nga English teacher daytoy ngem saan a nakiasawa. Gapu iti kinalaingna nga agsao, binirngasan dagiti kakaduana iti Balay Taripato iti speaker of the house. Idi kinaumanmi, ay saannan a kayat nga ibbatan ti mikroponomi bayat ti pananglagipna iti napalabas. Kinunana a kasla munmunieka ti kapintasna idi ubing ken adu ti nagarem kenkuana ngem awan kadakuada ti nakatukay iti riknana.
Ngem adda met dagitay naulimek. Dida kayat ti makipatang aglalo no sumro kadakuada ti “sumpong” a kunada.
Adda met tay lakay nga adda bassit a gitarana. No makalagip, paalana tay gitarana ket kurengrengenna daytoy sana ipallailang dagiti paboritona a daan a kanta iti Kailokuan, kankanta a naragsak ken naliday, nga iti naminsan, iti adayon a napalabas, nagbalinda a namaris a paset ti kinaagtutubona.
(Maigibusto)


text:
Friday, November 14, 2014
WATERWORKS: AGTULTULOY TI ITEDDA A SERBISIO
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action itay nabiit, imbatad ni Waterworks Superintendent Engr. Nestor B. Somera nga agtultuloy latta ti ipaayda a serbisio kadagiti umili nga end-users iti danum a mainum nga aggapu iti Magarang Water Springs, Brgy. Cacadiran, Cabugao, Ilocos Sur ken iti Roma-Kinalian Sources iti Brgy. Maradodon ken Brgy. Catucdaan kas panagsaganadda.
Iti agdama, awan pay laeng iti water rationing ta adda pay la umdas a suplay ti danum. Kabayatanna, adda met latta dagiti connection line ti tubo a tarimaanenda gapu iti panagrukop wenno dadduma pay a pakaigapuan ti panagproblema iti main line iti distribution line. Ngem maaksionan daras ken madagdagus a matarimaan dagitoy.
Innayon pay ni Engr. Somera nga ikagkagumaananda nga aksionan dagiti awag dagiti water-users uray aldaw ti Sabado ken Domingo agsipud ta inaldaw a nakasapulan ti danum iti panagbiag dagiti umili.
Insupusop pay ti Waterworks Superintendent a madagdagus a mataming/masolbar ti pakaseknan dagiti water consumers agsipud ta kankanayon latta met ti panagrekurida/monitor dagiti Collectors, Pifefitters ken Personnel a masakupan ti Cabugao Waterworks System.
Insupusop pay ni Engr. Somera a saan a maliklikan dagiti pagteng no agkiddit ti danum maigapu iti Climate Change ken kaadu ita ti bubon a pagpakunotan dagiti mannalon tapno masustener ti kasapulan dagiti naimulada. # (Web In-Action)
Iti agdama, awan pay laeng iti water rationing ta adda pay la umdas a suplay ti danum. Kabayatanna, adda met latta dagiti connection line ti tubo a tarimaanenda gapu iti panagrukop wenno dadduma pay a pakaigapuan ti panagproblema iti main line iti distribution line. Ngem maaksionan daras ken madagdagus a matarimaan dagitoy.
Innayon pay ni Engr. Somera nga ikagkagumaananda nga aksionan dagiti awag dagiti water-users uray aldaw ti Sabado ken Domingo agsipud ta inaldaw a nakasapulan ti danum iti panagbiag dagiti umili.
Insupusop pay ti Waterworks Superintendent a madagdagus a mataming/masolbar ti pakaseknan dagiti water consumers agsipud ta kankanayon latta met ti panagrekurida/monitor dagiti Collectors, Pifefitters ken Personnel a masakupan ti Cabugao Waterworks System.
Insupusop pay ni Engr. Somera a saan a maliklikan dagiti pagteng no agkiddit ti danum maigapu iti Climate Change ken kaadu ita ti bubon a pagpakunotan dagiti mannalon tapno masustener ti kasapulan dagiti naimulada. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Monday, December 4, 2017
PANAGKASANGAY NI MAYOR JOSH EDWARD, NASELEBRARAN
Cabugao, Ilocos Sur – Sangsangkamaysa ti Pamilia-LGU Cabugao a nangkablaaw iti pannakaselebrar ti panagkasangay ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti Disiembre 1, 2017.
Kabayatanna, impeksa met ni Mayor Josh Edward iti panagyamanna iti panangkablaaw ti Pamilia-LGU ken dagiti kakailianna iti panagkasangayna.
Kabayatanna, naaramid ti Blessing, Cutting of Ribbon, ken Turn-over dagiti nagduduma a Proyekto a naileppas/nagun-od babaen iti LGU-Cabugao a kas pangkulminar iti panagkasangay ni Mayor Josh Edward kas iti sumaganad.
Inannong ti Kura Paroko ti Iglesia Romano Katolika ti ili a Cabugao, Ilocos Sur iti pammendision kadagiti baro a pasdek dagiti proyekto idinto ta ni Mayor Josh Edward ken dagiti maseknan a Kapitanes iti kangrunaan a nanggetteng ti ribbon iti pannakaisibro ken pannakalukat kadagiti naileppas proyekto a kas iti sumaganad:
1.Restoration of Roofing – Sisim National High School, Barangay Sisim, Cabugao, Ilocos Sur.
2.Nakongkreto a Farm-to-Market Road ti Barangay Quezon, Brgy. Quezon, Cabugao, Ilocos Sur.
3.Naaramid a Diversion Road ken Teruvian Intake iti Barangay Cacadiran, Cabugao, Ilocos Sur.
4.Napatakder a Police Assistance Center iti Barangay Sagayaden.
5.Naileppas a Proyekto ti Barangay Sabang a kas iti sumaganad: Covered Multi-purpose Hall; Fish Processing Center ken iti Turnover ti Fish Processing Equipments; Storage Facility ken Groundbreaking ti Potable Water Supply iti Sabang Elementary School, Barangay Sabang, Cabugao, Ilocos Sur.
Kamalmanna, naaramid ti Distribution of Fishing Gears kadagiti mangngalap iti Namruangan Covered Court, Brgy. Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur; pannakainagorar ti Early Child Care Development Building iti Marga-ay Day Care Center, Brgy. Marga-ay, Cabugao, Ilocos Sur; Pannakabendision ti kaar-aramid a Comunal Mini Dam ken Distribution ti Farm Equipments kas iti Hose, Kuliglig with Accessories ken dua a water pump generator idiay Brgy. Reppa-ac, Cabugao, Ilocos Sur; Turnover ti Multi-purpose Shredding Machine iti Green Innovation Consultancy Services; Repair ti Trading Post iti NISTC Food Court.
Ti Lighting of CCP Christmas Tree iti Cabugao Central Park (CCP), Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur ti nangipaay iti naisangsangayan a rag-o kadagiti umili a nakaimatang iti pannakasindi iti higante a Christmas Tree a naisaad iti asideg ti Flagpole ti CCP iti bandana iti daya.
Nasangaili iti seremonia ti panagsindi ni Former Congressman Ronald V. Singson a binayabay ni Pasado Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken dagiti Bisita. Naitampok iti sakbay ken kalpasan ti seremonia ti panagtokar ti Aweng ti Kawayan Group (Angklung) ti ili a Cabugao ken dagiti Drummer iti Sisim National High School, Brgy. Sisim, Cabugao, Ilocos Sur a nangpadaeg ken nangparagsak kadagiti adu a nagbuya iti compound ti CCP.
Kabayatan a naaramid dagiti nadakamat nga aktibidad ket kinablaawan ken kinantaan dagiti kameng/opisiales dagiti Asosasion a maseknan ni Mayor Josh Edward iti panagkasangayna.
Pinagyamanan met ni Mayor Josh Edward dagiti naruay a kablaaw ken pammadayaw dagiti umili iti kaaldawan ti panagkasangayna.
Nakikaysa dagiti Opisiales ti Ili nga isuda SBM Danny Q. Gazmen; SBM Vicky S. Serna; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Josefina S. Vallejo ken ni ABC President Thaddeus U. Soller.
Nakipaset pay dagiti Department Heads ti LGU-Cabugao nga isuda Municipal Treasurer Lourdes A. Azcueta; Municipal Accountant Anna Lyn Siababa; MPDC/ Budget Officer Florante S. Jara; SB Secretary Maxfel S. Suboc; HRM Officer Mimie S. Sison; Municipal Assessor Lilia S. Flores; MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen; Municipal Civil Registrar Rosario Charity S. Abara; Municipal Agriculturist Robert S. Savella ken ni Market Supervisor Norma S. Bertumen. Bimmayabay met dagiti Staff iti Office of the Mayor ken dagiti Empleado ti LGU-Cabugao ken kameng ti Municipal Police Station ken Public Safety Personnel iti nagmalem nga aktibidad. (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:15 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kalbit
(ken ni DLN)
bay-am nga agpukaw da solitario ken soledad iti agnanayon a panaguray. pasetdanto latta ti erres ti duduogan a biag. kas kenka, kaduatay’ ida itoy nagkukuyogantayo a dallang: namunganay iti palasion’ mistro atong a kain-innisem ti pungtil a torret’ bacarra; sa ti nakallalagip a dayangdayang idiay estasion ti dwfb; kasta metten ti palayupoy idiay ganio hill; ken ti linak ti aplaya ti kadilian idiay davila. sa nagumok iti kalye gen. ordones idiay marikina heights. ay, bay-am nga umisem ita ni apo lung-aw a kinadkadua ken nangpastor.
wen, adda amin kaikarian, iti ragsak man wenno liday. iti appupo ti sipnget wenno iti tumpuar a sinamar iti langeb. pabasolen ti basol a namunganay iti hardin ti eden. adda ketdi sam-it ti panagbasol a kayaw dagiti vitiligo. uray idi panawen ni ari david, adun dagitoy, a kas met la iti ari. ngem nakapudnoda ketdi iti bilin ti Namarsua: inkay’ agpaadu.
bay-am ngarud ida a mangnanam saem-pannakaila a di agpatingga ken nagsinsinanda a liday. ngem kinunak idin, mabalasanto lattat’ madi a gasat. malagipmo idi agkosinerotayo iti naminsan a kasangay ni manong dionisio? nasapa a nagiddatayo idi bisperasna. ngem malas! nagdidiskoda ketdin iti rooftop a ngatuen laeng ti #402 a kondominiumtayo. anian a rurod, lunod, tabbaaw, ken sanaltek, nangnangruna ken ni bebs. ditay’ man nairidep. idi pasado alas tres, nagbibinnatondan iti botelia. idi agkalma, impukkaw ti lakay a masemsem met ken maseknan iti baba: “gentlemen, kindly pey ol da deposit ob ebri batel you trow! tenk you en good morning!” inyinglesna. nagpapaggaaktayo!
wen, ti lubong ket lubong. saan a paraiso. naariwawa, mananggundaway, kalawakaw, mangyaw-awan, managbasol. ngem iti Apo, agngudo kinaagnanayon ti agnanayon.


text:
SWAP MEET
Popular ngarud dayta a disso a pagalaan dagiti agbakasion ti ipasaraboda ngem no nangina, mapanda pay laeng dita? Dida pay laeng mapan iti asideg a disso? Ken kunada a narigat ti mapan sadiay. Agpayso kadi? Ania koma a gapu ti pagrigatanna? Ala, tapno mapaneknekan no agpayso dagitoy a patta-patta, basaen ti SWAP MEET tapno datayo ti mangdesision no pudno wenno saan maipanggep ti sao-sao iti SWAP MEET!
SWAP MEET
NAKASAPSAPA pay laeng!” indil-agko ken ni baket ta ala-siete
pay laeng ngem pagrubrubuatennakon. Mapankami kano sadiay Swap Meet tapno kumita iti kasapulan ti balay. Ngem dina met ammo no ania a kita ti kasapulan ti kayatna a gatangen. No makitananto kano ket ammonanton no kasapulan wenno saan. “’Tayto no alas-diesen ket kaburnok ti trapik ‘ta freeway ita…”
“’Nia a trapik ket Sabado ita?” Insippawna. “Alan, a, daddy, ‘ka agsukaten. Narigatton ti parkingan.”
“Naglawa ‘ta Aloha Stadium, awan ketdin ti parkingan?” Inrasonko. Diak nagkuti. Intuloyko ti nagmakinilia. Nasapa nga intugawko daytoy nga ubrak itay ta yab-abutko iti deadline ti salip iti sarita nga ituytuyang ti GUMIL Hawaii. No saanda a maawat daytoy sakbay wenno iti agtapos daytoy a bulan, awanen serbina. Sapay no di damdamok ti mangsangal iti isalipko. Diak kayat a palusposan daytoy a gundaway.
“Dad, ‘mayka wenno saan?” nagtimek manen ni baket iti likudak.
Diak naguni. Batbatokek iti lansad ti panunotko no kasano ti panangyablatko iti napintas a balikas a nagubbog iti isipko para iti annayas ti estoria. Nagtanabutob ni baket a timmallikud.
Pagamuan la ta nagdalagudog dagiti dua nga ubbingmi a rimuar iti kuarto. Agkinkinnamatda manen. Mangrugi manen ti nagpaiduma nga alikutegda. Kinamang ni Rodel (agtallon ti tawenna a buridekmi) ti lamisaan a yanko ket diak napupuotan ti kanawan nga imana a limmagto iti rabaw ti lamisaan sana inkiwar ket nagtayyek ti iskodilla a napno iti kape.
“Dimo la maaywananen, aya, ‘toy anakno?” Ni baket ti nagturongan ti pungtotko. Nginarietak a minatmatan dagiti nalpaskon a pinanid a kasla mawaw a mangsagsagepsep iti naisayyo a kape a barako. Timmaray ni baket a rimuar iti kuarto sana kinibin nga inyadayo ni Rodel a mangrungrungiit kaniak.
Inan-anatko a pinidut dagiti nagtitipkelen a pinanid. Sapay no di innemen. Awan nagbanagan ti nagpuypuyatak idi rabii. Napanak la koma nakipusoyen. Rimuarak a napan iti karuotan sako inan-anat a pinagsisina. Inipitko a sinaggaysa sako imbitin iti pangibalbalaybayan iti lupot iti garahe. Bareng mayatto met laeng ti langana inton maseroks.
Iluklukatkon ti eskren ti ridaw ta umunegak koman idi adda nangngegko a nanakraad. Nagdardarasak a simrek. Nakitak ti makiniliak a nakadata iti datar. Gutadgutaden ni Roy (uppat ket kagudua ti tawenna) ti waya ti makinilia a kunam la no agug-uggor iti nasadut a nuang. Agkatkatawa ti barok a kasla pakaidayawanna ti mangdaddadael iti awan pay bumulanna nga alikamen. Inagawko ti waya ti makinilia nga iggemna sako inyaplit iti patongna. Nagrungaab sa kasta unay tarayna a napan simmalakan iti inana nga adda iti ridaw.
“Nan-anom ‘toy anakmon?” Inkunsintirna sana inaprosan ti patong ni Roy. Dimmegdegen ti sangitna. Dayta ti kagurak ken ni baket. Konsintidor! No adda maperdi dagiti ubbing nga alikamen, kastoy latta ti balakadna ket adda pay bulonna a bisito: “That’s bad, don’t do it again, ‘key? So God likes you… tsup!”
Ngem no siak, bautek latta ida. Ta awan la’t dida madadael iti balay. Mapungtil amin a pusiposan iti estereo ken mabtak dagiti speaker. Masullatan pati banio ta selselanda iti ay-ayamda. Markaanda amin a diding. Mapelpelan ti ania ditan ti video recorder ken mabisbisak ti nintendoda. Sualitenda pay dagiti numero ti telepono ken no namin-anon a sinukatak ti eskren ti ridaw ta ribribkasenda met. Uray gatang a gatang ni baket (isu’t pagalistuanna) iti alikamen iti balay ket di met agbayag ta dadaelen met dagitoy rapas ti imana nga ubbingmi.
Pinadatak ti makinilia sako insaksak ti waya iti diding. Nagkararagak. Impis-itko ti powerna. Mayat!
“Agaw-awirka, ‘arud ta sisiak ti mapanen?” Adda pauyo iti timek ni baket. Nakasukaten. “Ngem dimo kadi paspasakitan dagitoy ubbing, a, kaasida met.”
Diak simmungbat. Pampanunotek ti tuloy ti saritak. Dagiti nababasa a pinanid. Ti deadline. Ti panagaw-awir. Napangarietak.
“A, dad, agaw-awirka laengen?” inulitna. “Wenno umayka laengen ta pagaliwaksayem met dagita annakmo…”
“’Tugotmo ida!” Sinangok ti makinilia.
Nagwagteng. “Kasano la’t panangug-uggorko kadakuadan?”
“’Pay la ‘gamin a ‘ta Swap-Swap Meet ti papanam?” rinabsutko ti papel ta sabali ti naipis-itko a letra. “Dika pay la ‘apan ‘ta Waipahu, as-asideg.” Addakami iti Makakilo.
Inagawna ti magasin a Cable Guide a pigpigisen ni Rodel. “Nalaklaka met la nga amang ti magatang idiay.” Makasangiten. “A, dad, agaw-awirka wenno intayo amin?”
Nagpanunotak. Ngem adda manen nanakraad a kasla natinnag iti kuarto ni Roy. “Intay amin ngem pangngaasim ta apagbiittayo laeng!”
Ti sangsangalek a sarita ti nagyan ti panunotko bayat ti panagmanehok. Agpangaduaak no malpasko agingga iti agtapos. Uppat pay nga aldaw. Numona ta diak pay nakapanunot ti napintas a paggibusanna. Tinto pay pannagnana iti koreo. No nagbatiak koma, nalabit mairingpasko agingga ‘ton rabii no bigat. Ngem makapanunotak koma ngarud no tinto met la agan-anawa ti ubrak?
Tinaliawko ni baket. Ipapaiddana ni Rodel iti akinlikud a tugaw. Matmaturogen. Ni Roy, agsuysuyaab metten. Imbilin ti inana a yiddana iti tugawna. Ngem nagpalikud sana pinunganan ti gurong ti adina. Kapilitan a napan inyakar ti inana a nagistayan nakaburakan ti sarming ti tawa ti van a nakugtaranna. Kasta dagitoy ubbingmi. No idiay balay, pulos a dida ammo ti maturog iti aldaw. Ngem nalakada a maturog no nakaluganda. Uray ania nga oras. Maindayonda ngata. Kasla ita, addakam pay la iti Waipahu ngem mayaten ti kidemda.
“’Surom ti pagserkan,” impalagipko ken ni baket. Addakamin iti Aiea. Agdua a tawenmin ditoy Hawaii ngem diak pay simrek iti Aloha Stadium wenno napnapan iti Swap Meet a kunkunada. Lablabsak laeng no agapan-agawidak iti trabaho. Naimbag ken ni baket ta ammonan sa aminen a lugar ti Oahu. Nagaget nga agpasiar. Aglalo kadagiti pagtagilakuan. Mapan agbirok iti baratilio a tagilako. Uray no day-offna ket agsursor imbes nga aginana a kas ita.
“No malabasamto ‘tay umuli nga agpa-downtown ket daytayto sumaruno a sumina nga agpakanawan,” kinunana a bulon ti panangsirigna iti langana iti sarming a naipigket iti sun visor. “’Diay a banda, asidegtayon. Agmenorkan. Umallatiwka iti kanawan a lane, pagpagisunto no… ayyy, kitaem, a, ‘ta sarmingmo. Nagastianmo nagam-udanen ti kimmot ti volvo!” Sinipatna ti abagak.
“Nia ‘gamin ti gatangem ‘ta Swapswap-Meet , ‘ya?” Masuronak ta malagipko manen ti sursuratek.
“’Nia koma no di ti masapul…” Sinipatna manen ti abagak. “Gurayka man, nin sa Nana Belen didiay.” Intudona ti grupo a magmagna iti sikigan ti Ice Palace. Baby sitterna na Nana Belen.
Pagamuan ta sinipatna manen ti abagak. “Alla, nalabasamon ti serkan, kunak itay nga agyanka iti makanawan a lane. Ita, intayo manen, a, manglikaw…” Kinusilapak.
“Kitaem ket awan sa parkinganen. Kinuna manen ni baket idi makalusotkami iti dupudop a pagserkan a pagbayadan iti thirty-five cents kada ulo.
Inwarasko ti panagkitak iti arubayan ti higante nga Aloha Stadium. Nagadun nga agpayso dagiti nakaparada a lugan. Kunam la no darat iti igid ti baybay ti karuayda no ar-arigen. Ken adu pay la ti kasla agpaparada nga agsangpet. Ket iti bandana sadiay, iti puon ti stadium, nakarangrangrang dagiti naipalawlaw a nadumaduma ti marisna a linong dagiti pagtagilakuan. Makita met dagiti kumunolkunol a tattao.
“Iparkingmo ditoyen,” kinuna ni baket idi awan mabirokanmi a parkingan iti asideg dagiti paglakuan. “No labasam pay la daytoy, maakoparton no madamdama…”
Imparkingko ti lugan iti abay ti poste ti silaw. Bimmaba ni baket.
“Daytanto poste ti pagilasinan iti nagparkingan,” nagsao manen. “laglagipem ti numero dayta poste.” Tinangadna.
“Ket dagitoy annakmo ngay?” impalagipko ta igay-atnan ti pumanaw.
Simmirip iti uneg sanak kinita. “Riingem koma idan ngem turturogda met.”
“Bantayak idan ta alistuam,” inkeddengko tapno al-alisto nga agsubli ket makaawidkami daras. Agur-uray daytay saritak. “Dimo baybayagen… ten minutes!”
Nagmurareg.
“Inkan…”
“Riingek la idan…”
“Saanen. Inka ketdin… alistuam. Ten minutes!”
“DON’T make noise, keep still…” kinusilapak ni Roy ta makadanag. Birokenna ti inana. Di pa unay nabayag a nakapanaw itay nakariing. Ti ket ngamin pigsa ti ungor ‘tay sal-it a motor ‘tay motorsiklo a limmabas.
“I like pipi…” kinunana idi agangay.
Dinarasko nga inlukat ti ridaw. Ngem nangemkemak idi taliawek ta mangrugin a mabasa ti pantalonna. Imbabak a sigud ti siper ti pagan-anayna. Imsiag ti isbona ket uray la naparsiakan ti bakrang ti karro a nakaparking iti abaymi. Idi makaisbo, nadlawko a bimmaba ti tinted a sarming ti kaabaymi a karro. Naikuadro ti lumakayen a singkit a nakasaklot iti periodiko. Inisemak ngem kinusilapannak. Masdaawak ngamin no ania a panunot ti adda kadaytoy nga ubing ta sana la ibaga a makaisbo no dinan mateppelan.
“Keep still!” binugkawak manen ni Roy ta paikkatna ti nabasa a pantalonna. Awan met ngarud ti naitugot a pagsukatanna. Binaybay-ak. Nagkudagkudag. Nakugtaranna ti adina ket nagriing sa nagrungaab a dagus. Imbag koma no dina ikiraud a kasla masinsinit. Pinidutko ti ibadbaddek ni Roy a bote a pagsusuanna. Adda pay bassit nagyanna ta teddana itay. Sinaklotko sako impasakmol ti mungay ti bote. Nagtalna. Ngem apagkimat la a sinultopna ti nagyan sa nagrungaab manen. Nakarkaron. Agsawangsawang. Kumitkitaak iti mabalin nga ipakan kenkuana iti uneg ti lugan ngem awan. Linukatak ti estereo ti lugan ta bareng maay-ayo iti tokar kunak ngem awan latta.
Inruarko. Ngem arigna apagbaddekko laeng iti semento idi kellaat a nagsardeng ti tokar manipud iti estereo. Simmiripak iti uneg. Nakitak nga mulmulmulan ni Roy ti pagpusiposan ti volume ti estereo. Pinungtilna! Simmilap ti nagkitaak iti barok. Rinabsutko ti mulmulmulanna sako pinanalpaak ti patongna.
Ita, duadan nga agrungrungaab. Diak ammon ni sinno ti sanguek. Shit! Inruarko ida ngem dida agtalna. Sangkakitadakamin dagiti aglabas. Umis-isem ti dadduma. Maas-asian ti langa dagiti dadduma. Aggiinnarasaas met dagiti dadduma a kadaraan. Kaluksawkon dagiti ubbing. Kagurakon ti Swap Meet!
Nalagipko a nalakada a maturog no agluganda. Kasta unay ikkis ni Rodel iti panangiparautko iti car-seatna. Naglikawlikawkami iti arubayan ti stadium. Namin-adu. Ngem dida agsardeng a nagsangit. Birokenda ti inada. Nagsublikami iti nagparkinganmi itay ngem naakoparen. Awan metten bakante iti asideg wenno lawlaw ti poste. No pumanawkami ditoy, dinakamton mabirokan ni baket. Awan met laengen. Nasurok maysa nga orasnan! Ten minutes kunak itay…..
Naguraykami bareng adda rumuar a nagparking. Ngem awan. Idi diakon maanusan ti sangsangit dagiti ubbing, napanak nagparking iti bakante a parkingan iti asideg ti nagserkanmi itay.
Inruarko ti stroller ni Rodel. Mapanmi biroken ti inada tapno ammona ti nagparkinganmi. Idi addakamin iti napilapila a paglakuan, kasta unay metten talna dagiti ubbing a taliaw a taliaw. Kayat payen ni Roy ti tumaray nga umuna ngem kasla angkla ti imak a mangtengtengngel kenkuana.
Kastoy gayam ti Swap Meet. Tallo dagiti linia a paglakuan a nanglikmut iti puon ti stadium. Napalalo a tattao. Kasano koma a mabirokanmi ni baket? Dandani awan pagnaan.
Adda amin a langa ti lako: Manipud brand new nga appliances agingga iti aglatlatin a ramit ti mekaniko. Naruay ti lupot ken adda amin dagiti dagiti kangrunaan a ramit iti inaldaw-aldaw. Baro wenno naaramaten. Nalagipko nga adu ti agaw-awid sadiay Filipinas a ditoy ti paggatanganda iti yawidda. Agpayso ngata a nalaka ti presioda?
Immasidegak iti paglakuan ti nateng idi nakitak ti presko a reppet ti nabubun-as a sitaw. “Cam’on,” impasabat ti bumaketen nga aglako. “pick your choice. They are all new…” impasaksakna ti Inglesna.
“Mano daytoy ‘nang?” pinidutko ti sangakerker a sitaw.
“Ah, two dalla fifty!”
“Ania?” nakigtotak.
Nagtung-ed. “These coming from Waianae not Maui. Fresh… huh?”
Nagwingiwingak a timmallikud. Pagamuan la ta agunget ti aglako. “Pay that kind… my tomato, oh, my tomato!” kinuna daytoy nga inriaw.
Nasdaawak. Itudtudo ti aglako ni Roy iti abayko. Kinitak ti barok. Agsinsin dagiti imana iti narimrim-iten a naluom a kamatis!
“That is… seventy five cents… for one!”
Nangemkemak. “One fifty? Nagnginan!”
NADARIPESPESAKON iti ling-et ngem saan a bannog no di ket danag. Nasuroken a trenta minutos a birbirokek ni Roy! Ginalpitko ngamin itay nakaburak manen iti sarming a lako. Nagibit sa timmaray ngem diak nakamatan ta idurduronko ni Rodel iti strollerna. Namindua ngata a nalikawko ti stadium ta pakapamindua a malabasakon daytoy nakaburakanna iti sarming. Napalalo ti danagko.
Pinagsardengko ti security detail a nakalugan iti golf cart. Inkamangko ti problemak. Imbagak ti tawen, tayag, maris ti aruaten ken nagan ti barok. Idi ibagana a yawagda iti public address system ti stadium, impakaasik metten a yawagda ti nagan ni baket tapno agkitakami iti ruangan ti Pear Harbor Side Confort Room ti stadium.
Madamdama pay, mangmangngegkon ti waragawag ti pannakapukaw ti barok. Ket no adda man makasarak, ipanda iti Pearl Harbor Side CR ti stadium. Kasta met ti nagan ni baket ken ti lugar a pagkitaanmi.
Diak makaidna nga agur-uray iti sumangpet a makabirok ken Roy wenno iti panagparang ni baket. Diak payen maikaskaso ti ibit ni Rodel a nakaparaut iti strollerna. Kayatna ti bumaba ngem amangan no agpukaw met. Danag ken pungtot ti agar-ari iti isipko. No saan koma a ti Swapswap meet ni baket, adayo koma a mapasamak ti kastoy a buong ti ulo! Sal-it…..
Di mabayag, kasla naitag-ay ti dakkel a bato a mangpanpandag kaniak idi makitak a sumungsungad ni baket a kibinna ni Roy! Dilpadilpatan ti barok ti ice cream nga iggemna. Naragsakanak. Ngem makapungtot ti langa ni baket. Kumaramut dagiti kusilapna. Imbes koma a siak ti makapungtot!
“’Pay a binaybay-am ‘toy ubing nga agmaymaysa?” impasabatna. Uray la agsabat dagiti gabgabutanna a kidayna.
Immulo ti darak. “Ket sika ketdin, napnapanam?” imbugkawko nga imbales.
Saan a naguni. Nagrukob sana binisito ni Rodel iti strollerna.
Inasitgak ni Roy tapno ubbaek koma nga iliwen ngem timmaray a nangkarab-as iti inana. Nakita ni Rodel ti ice cream ket nagibit idi saan a padilpatan ti kakaenna.
“’Nia’t nagatangmo ngay?” inamadko ken baket idi dinak pagunian idi mapankamin iti nagparkingak. Naulimek a mangkibkibin ken ni Roy.
“Daytoy…” masadsadut a simmungbat. Winagwagna ti bassit a plastic bag nga iggemna.
“’Nia dayta?”
“Polo shirtmo… ‘Pay a binaybay-am ‘toy ubing?”
“Diak binaybay-an. Intarayannak.” Maluksawak manen.
“Sinipatmo kano ‘gamin… ‘bag la ketdin ta nalabasak piman nga agsangsangit iti puon ti algarrubo.” Inubbana ni Roy sana binisito. Rinakep met ti ubing ti tengnged ti inana a kasla nabayag a dida nagkita.
“Dimo ngamin galpiten no…”
“Gagangay ti ubing, a, nga ‘wan pay nakemna…” inyagawna.
“Ngem sobra unayen. Nagubingak met ngem saan a kasta!”
“Hussss…” naglibbi.
Nagibit ni Rodel nga idurduronko iti stroller. Inadawko sako inubba ngem dinak kayat. Ni inana ti kayatna a papanan. Nagkudagkudag.
“Kitaem, didaka kayaten ta saksaktam met ‘gamin ida!” Naglua ni baket. Ita la a nakitak a naglua sipud pay nagdennakami!
Bigla a nagkudag manen ni Rodel. Nakusayanna ti pus-ongko. Kasla nagkuy-os ti angesko. Paunayen ta… Linapdak ti imak!
Aglulua latta ni baket. Sinallabayko. Inkarik iti unegko a bay-ak ti bisiona a managSwap-Meet ngem inkarik met a pungtilen dagiti rumusrusing a nalaad nga ugali dagitoy ubbingmi! # # #
*Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 20, 1993


text:
SAN ILDEFONSO, Ilocos Sur – Tallo a kalding ti naireport a natakaw sadiay Barangay Busiing Cen-Sur ditoy nga ili a mapapati a naiwayat idi karabian ti Marso 8.
Inreport ni Marcelo Remular y Riego, 50, naasawaan, karpintero, ken residente iti nadakamat a barangay, a mapukpukaw ti kaldingna a suspetsana a ginuyod dagiti mannibrong idi rabii ti nadakamat a petsa
Segun ken ni Remular, inggalutna dagiti tallo a kaldingna iti likudan ti balayda idi alas 5:00 ti malem ti Marso 8 ngem idi ipanna koma iwayway iti kataltalonan iti kabigatanna, awanen dagitoy.
Sinapul ni Remular dagiti tarakenna amangan no nakagarutda ngem idi saanna ida a masapulan, inreportnan iti polis.
Agbalor dagiti kalding iti sumurok-kumurang P12,000.00.#


text:
Tips
Tarabay iti Pagtaengan, Salun-at ken Dadduma Pay
Edgar.
“Iti maysa a hotel a kalalatakan dita!” imbugkaw ti heneral. “Dimo kadi makita ti nakadakdakkel a naganna?”
“S-sorry, sir...” Nakabudbuddak nga agpayso ti nagan ti hotel iti ladawan.
“Addada laeng nga agwarangwarang dita, diyo pay makita ida? Dimo kayat a sawen a nagkupasen ti laingmo?”
Napatilmon ni Edgar. Nasaktan iti kinuna ti boss-na. Iti kaano man, dina kayat a mangngeg dayta.
“Dikay’ madanagan, sir... Ipaknimi ida iti kabiitan a panawen. Agtignaykami ita met laeng, sir.”
“Inton sumuno nga aldawen ti yuumay ti Presidente dita. Masapul a maipakniyon ida sakbay dayta nga aldaw, nalawag?”
“Wen, sir. Pakaammuandakayo a dagus iti ania man a mapasamak.”
“Siguraduem... ta amangan no dakayo laengen ti papapatayko kadagiti soldadok.”
Nagmaga ti karabukob ni Edgar. “Sigurado, sir.”
“Room 300 ti kuartoda. Agkutikayon!” kinuna ti heneral ket naputolen ti linia.
Mangarkaremkem ni Edgar iti rurodna. Wenno bainna ngata ta ti pay boss-na ti makaammo iti yan da Daniel ken ni Jerky?
Nagsukat sa nagturong iti kuarto dagiti taona. Nakapigpigsa ti panangkatokna iti ridaw ket nakaparpardas dagitoy a nangilukat.
“Agsaganakayo,” kinunana, “adda napateg nga aramidentayo.” N AISEM ti babai a teller iti likud ti sarming nga inasitgan ni John apaman a nadanon ti batangna. “Good morning, sir,” kinuna ti babai. “Good morning,” insubad met ni John. Inyawatna ti withdrawal slip a pinil-apanna itay.
Kinita ti babai ti withdrawal slip. Napukaw a dagus ti isemna ken nabukirad dagiti matana apaman a nakitana ti gatad nga iruar ni John.
“Do you want me to sign it?” sinaludsod ni John.
“Kayatyo kadi a sawen, sir... ten million pesos... wenno ten thousand pesos?” sinaludsod ti teller. “Pakiulityo...” induron ti teller ti papel sa innayonna, “Inton malpasyo, uray saankayonton a makipila. Agderetsokayton kaniak tapno saankayo nga aguray iti mabayag.”
Immisem ni John. Induronna nga insubli ti papel. “Husto dayta,” kinunana. “Ten million.”
Nagmulagat ti teller. Kinitana manen ni John. Kasla saan a mamati. Madamdama pay, adda tinalmeganna, a nakiriring, sa
kinunana, “Manager’s assistance at window number two, please...” “Adda kadi problema, miss?” sinaludsod ni John. “I’ll let you talk to the manager, sir,” insungbat ti teller a nagpormalen.
Madamdama laeng, dimteng ti panglakayen metten a manedier, kas ipaneknek ti nametag a naka-pin iti jacket-na. Nagsaritada iti teller. Kinita daytoy withdrawal slip. Nagtungtung-ed daytoy. Kalpasanna, sinangona ni John ket kinunana, “Need you to come to my office, Mr. Villa.”
Sinurot ni John ti manedier. Nabati ni Ricky iti lobby. Indiaya ti manedier ti panagtugaw ni John. Pormal nga agsao ken nagingles.
“I would rather not, sir,” kinuna ni John ket nagtalinaed a sitatakder. “Agal-alistoak.”
“You know we can’t give you ten million pesos...” naisem latta ti manedier. “And why not?” “It’s just so big of an amount, sir... there are so much things that we have to verify and reverify, and one day is not just enough. And I’m afraid that we can’t accomodate your request, Mr. Villa.”
“I really need that money, Mister...” kinita ni John ti nametag ti lalaki, “Mr. Lacson. It’s a matter of life and death.” Nagmalanga ti lakay. “Sorry, Mr Villa...” “Sir, I need you to go to your computer... and I need you to verify something for me. Go on and check that account number...”
Nagwingiwing ngem umis-isem latta ti lakay. “I told you, Mr. Villa... it’s not possible...”
“Mr. Lacson, I’m telling you again, this is a matter between life and death. I need you to check that account in your computer, please...” tumangtangkenen ti boses ni John. Bumudbuddak iti panunotna ti langa ni Glory a parparigaten dagiti kidnaper. Saan latta a dumngeg ti lakay. “And I’m telling you again, Mr. Lacson, check it... And that is not even a request anymore. It is an order.”
Nagkuretret ti muging ti lakay. “Pangpangtaannak kadi, Mr. Villa? Mabalinko nga ibilin iti guardia ti puersado a panangpapanawna kenka.”
Inlukaisna ti polo shirt-na ket impakitana ti paltogna. Nalaka laeng itay ti panangiserrekda ken Ricky kadagiti armasda ta saan a naiget ti seguridad ti banko. “This is a 9mm with a hollow point bullet, Mr. Lacson. That would be enough to kill you instantly...”
Nagmalanga ti lakay a manedier. Napunasen ti iiseman daytoy. Madlawen ti butengna.
“And can you see that Mexican guy sitting in the lobby? He has also a gun more powerful than what I have. And if we have to rob this bank to get that ten million, we will do it. Do I make myself clear, Mr. Lacson?” Nabessagen ti lakay. “Now, all I’m asking you is to check that account number...” Ingguyod ti lakay ti keyboard. Linukatanna ti desktop-na. Intipana ti password-na sa naguray. Ginuyodna ti withdrawal slip nga ig-iggamanna itay. Intipana ti numero ti account a nakasurat iti withdrawal slip. Naguray.
“Kayatko laeng nga ibaga a saankami a managdakdakes, Mr. Lacson,” kinuna ni John. “Masapulko laeng a talaga ti kuarta.”
Saan a nagtagtagari ti lakay. Basta agur-uray latta iti pannakalukat ti account nga intipana iti computer. Ket uray la a nakadakdakkel dagiti matana a nangmira iti nagparang iti monitor. Tinangadna ni John ngem saan a nagun-uni daytoy.
Inlukatna ti drawer ti lamisaanna. Maysa a bassit a digital box ti nagparang. Adda numero nga impis-it ti manedier ket naglukat
daytoy. Innalana ti maysa a bassit a tarheta. Binasana sa adda intipana iti keyboard ket naguray manen ti lakay.
Madukotanen ni John. Kinitana ti oras. Tallopulo a minuto laengen sakbay nga umawag ti kidnaper. N AKATALTALNA da Daniel ken Jerky nga agbuybuya iti TV nupay addan pannakaumada. Awanen ti sabali a linaon ti TV no di dagiti riribuk ken demontrasion iti Manila, ti dandanin pannakaparalisa ti transportasion iti siudad. Ti agtultuloy a pannakaiparang dagiti ladawanda ta bareng kano adda makalasin kadakuada.
Ngem awan pay ti nakaitudo kadakuada. Talaga a narigat a malasin ti kinaasinoda kadagiti ladawan a maipakpakita. Malaksid ngata kadagiti asideg a gagayyemda ken dagiti masansan a makapulpulapolda, awan makabigbig kadakuada.
Ngem asinoda kadi laeng a makaam-ammo kadakuada? Sumagmamanoda laeng. Ni Gen. Miguel, ni Edgar ken dagiti taona ken ti asawana. Asino man kadagitoy, awan ti makaitured a mangipulong kadakuada kadagiti pannakabagi ti linteg ta isuda laeng ti madaksan.
Ket ti ngata asawana? Dakkel ti awis ti maigunggona a lima a milion iti asino man a makaitudo iti yanda. Naputed ti panagpampanunotna idi matoktok ti ridaw. “Room service,” inyawag ti adda iti ridaw. Iti uneg ti kuarto ti pangpangananda. Dida kayat ti agwalangwalang iti restauran. Agingga nga awan ti nasken nga aramidenda iti ruar, kaykayatdan ti agpupok iti kuarto pangururayanda iti pammilin manipud ken ni John.
Nagturong ni Jerky iti ridaw. Uray no ammoda a talaga a room service, nasken a siripenna ti peep hole tapno makasiguradoda a dagiti agtrabaho iti restauran ti adda iti ruar. Nalasin a dagus ni Jerky ti lalaki ket inlukatna ti ridaw.
Nakais-isem ti lalaki a nangiduron iti cart iti uneg ti kuarto. “Adda pay kayatyo nga orderen, sir?” sinaludsod daytoy.
“Okey daytoyen,” kinuna ni Jerky. Kinautna ti bolsana ket inyawatanna iti tip ti lalaki. Napalaus ti isem daytoy idi makitana ti sangagasut a pisos. Nagyaman sa rimmuaren iti kuarto. Inrikepna iti ridaw apaman a nakaruar.
Linukatan ni Jerky dagiti nakaluban a potahe. Pansit, adobo, bagnet, ken pinakbet. Nagsaraaw iti pannakaangotna kadagitoy. Nakaparpardas met a bimmangon ni Daniel. Saan payen a napan nagbuggo. Ginammatanna ti kutsara ken tenedor ket nangtakalen iti innapuy ken sida. “Aglukmegta no kastoy,” kinuna ni Daniel. Immisem ni Jerky. “Ania pay. Panganta a pangan, awan met watwatta.”
“Imasem ti agbiag ita sibibiagta pay. Dita ammo no sibibiagtanto pay no bigat,” kinuna ni Daniel a simmubo iti nakadakdakkel ti iwana a bagnet. Ngem naisardengna ti naggalgal iti matoktok manen ti ridaw. Dandani naggiddanda ken Jerky a timmaliaw iti ridaw. “Room service....” Nagkinnita dagiti aggayyem. Ken kasla naggiddanda a nangtilmon kadagiti nagyan ti ngiwatda. Apay nga agsaruno ti room service? Sabali ti nagparikna kadakuada. Agpadada a nanggammat kadagiti paltogda. Natoktok manen ti ridaw. “Room service...” Nagin-inayad ni Daniel a nagturong iti ridaw. Naikasan ti paltogna.
Simmirip iti peep hole. Lima a lallaki ti adda iti ridaw. Nakaiggemda amin iti paltog! Ken ni Edgar ti adda iti likud!


text:
VIGAN CITY – Kinuna ti gobernador ditoy probinsia a nasolbaren ti problema ti nakirang nga agas babaen ti pannakaipasdek ti botika ti probinsia ket indagadagna a mapakaammuan no adda dagiti doktor a mangibaga nga awan agas kadagiti district hospitals a pagpapaayanda tapno maipakatanna iti aksion.
Daytoy ti impaganetget ni Gov. Deogracias Victor Savellano bayat ti maysa a taripnong dagiti barangay health workers iti sibubukel a probinsia a naangay ditoy itay nabiit.
Kinuna ti gobernador a nasolbaren ti parikut ti panagkurang ti agas kadagiti ospital ti gobierno kalpasan a naipasdek ti Botika ti Probinsia idi Nobiembre 2009.
“Idawdawatko laeng nga ipakaammoyo dagiti doktor ti gobierno a mangibagbaga nga awan agas tapno aksionantayo a dagus ta agingga ita ket adda pay laeng dagiti saan a sumurot iti sistema a kayattayo tapno sumayaat ti serbisio ti salun-at,” kinuna ni Savellano kadagiti barangay health workers.
Kanaig daytoy, kinuna ti gobernador nga ikkan ti gobierno probinsial amin a barangay health workers iti sibubukel a probinsia ti Ilocos Sur iti libre a a benepisio iti salun-at babaen ti proyekto a Dur-as ken Virtud para iti Benneg ti Salun-at dagiti Ilokano. Iti nasao a proyekto, maikkan iti PhilHealth cards dagiti amin nga indigent a pamilia a pakairamanan metten dagiti amin a BHWs.
Kinuna ni Savellano a maysa daytoy a wagas ti gobierno probinsial tapno pagyamananna dagiti boluntario nga agserserbi para ti pannakataginayon ti salun-at iti barangay.
“Dakayo ti takiag ti turay a mangiwaragawag kadagiti amin a programa para iti salun-at kasta metten a dakayo ti umuna nga asitgan dagiti kabarangayanyo nga addaan sagubanit, isu a rumbeng laeng a maikkankayo met iti benepisio,” kinuna ti gobernador.
Dinawat ti gobernador kadagiti BHWs nga irekomendada kadagiti masakit iti masakupanda nga iprioridadda ti iseserrekda kadagiti district hospitals tapno ma-maximize ti tulong a maited kadakuada.
Inyunay-unay ti gobernador nga apaman a maiserrek iti ospital dagiti masakit nga awanan iti PhilHealth card, dagus a maiyenrol dagitoy tapno saandan nga agparikut iti pagbayadda kasta met a no agkasapulanda pay iti tulong, madadaan ti gobierno probinsial a mangipaay ti nayon a tulong babaen ti programa nga “Aid in Crisis”.
Mausar met latta dagiti BHWs ti death aid/insurance cards nga inwaras ti gobierno probinsial kadakuada uray pay maipaayandan iti PhilHealth cards, segun iti gobernador.#


text:
Monday, March 7, 2016
DADAKKEL A PANAGSELEBRAR, NANGTED TI PAMMALAGIP NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur – Kalpasan ti Flag Raising Ceremony iti Marso 7, 2016, nagsarita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti sango ti Pamilia-LGU ket imbinsana dagiti mayataday a gannuat ti Munisipio pakaseknan iti panagsagana a maaramid iti umay a dadakkel a selebrasion ken aktibidad iti bulan ti Marso ken Abril 2016.
Impalagip ni Mayor Ediboy iti agtultuloy koma a nasayaat a pannakapasangbay ken maipakpakita kadagiti agsangpet a Bakasionista/Bisita nangruna kadagiti Opisina/disso a papanan dagitoy partikular ditoy Munisipio.
Pinadayawan pay ti Ama ti Ili iti agtultuloy a napintas a panagkammayet ken performance dagiti kameng ti Kapolisan ken Bureau of Fire Protection (BFP).
Imbaga ti Alkalde Munisipal nga agtinnulong dagitoy a sanga ti DILG iti pannakamantener ti linak ken talna ken koordinasion-da iti LGU-Cabugao kadagiti masungad a dadakkel nga aktibidad a kas iti selebrasion ti Semana Santa 2016; pannakaselebrar ti panagpiesta ti ili iti Tawen 2016 kasta metten iti umay a Local and National Elections iti Mayo 2016.
Partikular a dinakamat ti Municipal Chief Executive iti agtultuloy koma a kinadalus idiay uneg ken ruar ti Tiendaan (NISTC Public Market) nangruna iti naurnos a parkingan dagiti lugan ken motorsiklo tapno nawaya ti pagnaan dagiti marketgoers nga aggatang. # (Web In-Action)
Impalagip ni Mayor Ediboy iti agtultuloy koma a nasayaat a pannakapasangbay ken maipakpakita kadagiti agsangpet a Bakasionista/Bisita nangruna kadagiti Opisina/disso a papanan dagitoy partikular ditoy Munisipio.
Pinadayawan pay ti Ama ti Ili iti agtultuloy a napintas a panagkammayet ken performance dagiti kameng ti Kapolisan ken Bureau of Fire Protection (BFP).
Imbaga ti Alkalde Munisipal nga agtinnulong dagitoy a sanga ti DILG iti pannakamantener ti linak ken talna ken koordinasion-da iti LGU-Cabugao kadagiti masungad a dadakkel nga aktibidad a kas iti selebrasion ti Semana Santa 2016; pannakaselebrar ti panagpiesta ti ili iti Tawen 2016 kasta metten iti umay a Local and National Elections iti Mayo 2016.
Partikular a dinakamat ti Municipal Chief Executive iti agtultuloy koma a kinadalus idiay uneg ken ruar ti Tiendaan (NISTC Public Market) nangruna iti naurnos a parkingan dagiti lugan ken motorsiklo tapno nawaya ti pagnaan dagiti marketgoers nga aggatang. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:00 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Maysa a kagawad ti barangay ti nangkugtar iti kaduana a napan a nagpipiknik gapu iti dida panagkinnaawatan a pinataud ti napukaw a selpon.
Nasugatan ni Jerry Arconade, 27, tricycle driver ken residente iti barangay Bulanos gapu iti panangkugkugtar kenkuana ni .Feliciano Abuan Jr., kagawad iti barangay Bulanos met laeng.
Segun iti inbestigasion, napan nagpipiknik dagiti dua agraman ti maysa a managan Jomer Cabanloc idiay barangay Nalvo, Santa Maria, Ilocos Sur.
Idi agawiddan, saan a nagkinaawatan ti dua maigapu iti napukaw a cellphone ti biktima.
Idi bumaba ti biktima iti traysikel, kinugtaran ti masuspetsa iti namin-adu a daras.
Naitaray ti biktima iti Central Ilocos Sur District Hospital tgapu iti sugat a linak-amna.


text:
CANDON CITY – Addanton opisina ti Social Security System iti maikadua a distrito ti probinsia ti Ilocos Sur tapno naan-anay a mangipaay iti serbisio kadagiti miembrona.
Maipasdek ti opisina ti SSS iti Stern Mall ditoy siudad ket saklawenna a serbian dagiti kamkameng manipud iti Santa Maria agingga iti Tagudin, Ilocos Sur ken dagiti upland municipalities.
Sakawen met a serbian ti opisina ti SSS iti Vigan City dagiti kameng manipud iti Narvacan agingga iti Sinait.
Kinuna ti maysa nga opisial nga iti pannakalukat ti opisina ti SSS iti maikadua a distrito, mapalag-anan dagiti kamkameng agsipud ta saandanton nga agpa-Vigan pay iti panagbayadda iti obligasionda.#


text:
Maadal pay ngarud ditoy ti kinapateg ti guardia. Isuda ti umuna a mangsaluad kadagiti ubbing kadagiti managdakdakes. Siguraduenda ti seguridad dagitoy. Kadagiti met mannursuro, dakkel a katulonganda dagitoy. Saan a mangipababa iti dayawda!
Kadagiti met nagannak, di koma sakiten ti nakemda wenno tubngaren ti riknada ti panangala ti pagadalan iti agbantay kadagiti annakda. Nayon la a paggastuan dayta, dida koma kunaen. Ta mano man met laengen ti binulan nga itagnawa para iti sueldo ti guardia kasukat ti karadkad dagiti annakda?
Ngem mabalin met a tuladen ti ar-aramiden dagiti dadduma. Mapatibker koma ti kinnayammet ti barangay ken ti pagadalan. Akmen dagiti barangay tanod ken kagawad ti panagguardia iti masakupanda nga eskuela. Rotation dayta. No kasta ti mapasamak, saan ngaruden a parikut ti panueldo. Addan iti pagadalan wenno ti PTA no nayonanda ti bassit-usit laeng a maaw-awat iti binulan dagitoy nga opisiales. Wenno saan, dagiti mismo a kameng ti PTA ti agserbi a guardia. Sinnublat! Di kad’ namaymayat pay.
Kadagiti met addan guardia ti pagadalan dagiti annakda, tratuenda koma a kas tao dagitoy. Saan a gapu ta guardiada laeng a masusuelduan, addantayon iti karbengan a mangikuspil iti kinataoda. Rumbeng ketdi a kitaentayo ida a kas katulongan a mangsaluad/mangtubay kadagiti annaktayo. Maymayat pay ketdi no napigket ti pannakilangentayo kadakuada. Agbalinda a pannakamatatayo iti uneg ti pagadalan. Ket ita ta haytek ti panawen, napintas no ammotayo ti numero ti guardia (ken ammona met kadatayo) tapno madamagtayo ti kasasaad dagiti annaktayo no sumken ti panagdanag.
Iti met mangimatmaton iti pagadalan wenno kadagiti kameng ti PTA, napateg nga ikonsidera iti panangala iti guardia ti pisikal ken mental a kasasaad daytoy. Saan a basta asino la ditan. Kitaen a naimbag ti kinataona. Saan a gapu ta asideg ken ni pulano wenno pulana, isun ti maala nga agbantay. Ta iti udina, ti karadkad wenno masakbayan dagiti ubbing ti nakapusta.
Masapul pay a daytay koma awan bisiona. Narigaten no isu pay ti mangisungsong kadagiti bantayanna nga ubbing.
Iti biang ti barangay, no mangibaon man kadagiti konsehal wenno tanodna nga agbantay kadagiti pagadalan, penkenna a naimbag ti kinatao daytoy. Paritanna nga agpayubyob dagiti baonenna. Pagaammotayo ngamin a dagiti nataengan ti agbalin a modelo dagiti ubbing. Tuladenda dagiti makitada.
Maitutop pay a nadalus a kitaen ti asino man a guardia. Ken naisem. Iti inaldaw a makapulapolna dagiti ubbing, napateg unay a mayasidegna ti bagina kadakuada. A daytay gayyemda, saan a masapul a pagbutbutngan.
Dayawen koma met dagiti mannursuro dagitoy a guardia. No dadduma ngamin, kasla man nagbaba a tao ti pangibilbilanganda kadagiti guardia. Pagsasawanda no nagkibaltang bassit. Wenno saan, ti la pangibabaonanda kadagitoy, uray saan a paset ti trabahoda.
Laglagipen, padapadatayo iti imatang ti Namarsua. Guardiada laeng, saantayo a rumbeng a kunaen kadakuada.


text:
SANTA, Ilocos Sur – Natay ti maysa a motorista gapu iti vehicular accident iti national highway a sakup ti Barangay Banaoang ditoy nga ili idi malem ti Disiembre 7.
Natay a dagus ni Marlon Rapanut y Magno, 31, naasawaan, construction worker, ken residente iti Barangay Fatima, Vigan City gapu iti panangatal kenkuana ti Hyundai Country Bus, rehistrado iti Candon City government, a minaneho ti maysa a Rolando Rulloda y Nimuan, 59, naasawaan, ken residente iti Barangay Talogtog, Candon City kalpasan a naikras ti Honda XRM a motorsiklona gapu iti pannakapukawna ti kontrol ti ti luganna idi nadiskalkulo iti yoobertekna koma iti nasao a bus.
Intaray dagiti nagresponde a polis ni Joel Raboy y Rabara, 18, baro, ken back rider ni Rapanut, iti Gabriela Silang General Hospital para iti pannakaagas dagiti sugatna.
Segun iti panagimbestiga dagiti polis, bayat ti isasang-at ti agpaabagatan a direksion a Hyundai Country Bus iti pagkurbaan ti national highway a sakup ti Barangay Banaoang, Santa, mapapati a nagobertek ti motorsiklo a minaneho ni Rapanut ngem adda simmungad a behikulo iti bangir a linia a nakapilitan ni Rapanut a nagsubli iti liniana ngem mapapati a napukawna ti kontrolna iti lugan a puon ti nakaikrasanna.
Mapapati a napilidan ti makannigid a pilid ti bus ni Rapanut a nagresulta iti dagus nga ipapatayna.
Segun iti report, awan ti helmet ni Rapanut ken awan ti lisensiana idi napasamak ti aksidente.
Nupay kasta, gapu iti panagareglo dagiti nagannak ti biktima ken ni Rulloda a saanen a dumanon pay ti kaso iti korte, ibilangen ti kapolisan a closed ti kaso.#


text:
Pagsasao a Kemak
Ti pagsasao a Kemak ket ti pagsasao a naisasao idiay Daya a Timor ken idiay rehion a pagbeddengan ti Laud a Timor ti Indonesia. Ti sabali pay a naganna ket Ema. Daytoy ket kaasitgan a kabagian ti Tocodede ken Mambai. Daytoy ket addaan iti kasasaad a kas maysa kadagiti nailian a pagsasao ti batay-linteg ti Daya a Timor, malaksid ti opisial a pagsasao iti Portuges ken Tetum. Bimmassiten iti bilang dagiti agsasao kadagiti napalabas a panawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kemak iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kemak". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti urnong ti Kaipuleohone kadagiti material ni Robert Blust ket mairaman dagiti nota iti Kemak


text:
Tuesday, July 24, 2012
TI PAKAIDUMAAN TI REPPAAC-BATO ES
Cabugao, Ilocos Sur – Dimmagas ti Web In-Action iti pageskuelaan ti Reppaac-Bato Elementary School idi Hulio 23, 2012 a no sadino a ditoy ket naka-base ni Mr. Francis A. de la Cruz, Head Teacher ken mangay-aywan pay iti Nagsantaan Primary School.
Malaksid ta dua nga eskuela ti iggemna, kayat daytoy nga agkabannuag nga Edukador a mapatawidan ti napateg a banag nga isu dayta ti adal kadagiti ubbing iti masakupanda.
Ti eskuelada ket recipient ti “Knowledge Channel Foundation” a programa iti sektor-edukasion ti ABS-CBN ket nagun-odda daytoy idi Mayo 2011. 20 minutos a maipabuya iti mainaig ti kada subject ti elementaria ditoy a Cable TV.
“Mayat ti impact-na ta maipasagepsep iti naganus nga isip ti ubing ti kinapudno ti bambanag nangruna iti siensia,” imbatad ni Mr. de la Cruz. “Saan unay a maarus ti ubing iti aniaman a pangipakitaan ti pagsiriban.”
Naisaad ti eskuela iti naplanada a paset ti sang-atan ket napintas dagiti pasdekna a trinenseraan ti adu a pinuon ti kayo iti abagatan a mangpasalibukag kadagiti agad-adal uray kapudot ti tiempona.
Pagyamanan met ni Mr. de la Cruz ti tulong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakapasayaat ti linong ti Marcos Type Building-da ket mangnamnama pay ti mainayon a maitulong iti pagadalanda.
Innayon ni Mr. de la Cruz a mannakitinnulong met iti eskuela ti PTA ken dagiti opisiales ti barangay kadagiti yusuatda nga aktibidades.
Dagiti mangbukel ti Teaching Force ti 134 nga agad-adal iti Reppaac-Bato Elementary School: Francis A. de La Cruz, Oliva N. Avila, Rosaline C. Manuel, Helen C. Savella, Agnes N. Yacap, Blesilda A. Castillo ken Cheryll C. Sonico. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:10 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
LIDLIDDA, Ilocos Sur – Linagidaw ni Mayor Jesus Sagay ti kaawan ti pagadalan iti lugarda pagbasaan dagiti annakda a saandan a bumaba pay.
Kinuna ni Sagay nga adu dagiti mamasirib nga ubbing iti lugarda ngem saanda a naikkan iti gundaway a makaturpos agsipud iti kaawan ti pagadalan iti upland municipality.
“Arapaapmi a makaadal ken makaturpos iti kurso dagiti amin a taga-Lidlidda,” kinuna ni Sagay.
Kinuna ni Sagay a nakatulong kadakuada ti University of Northern Philippines iti Vigan City babaen ken ni Dr. Lauro Tacbas, agdama a presidente ti UNP.
Kinunana nga addan nagsaritaanda iti pannakaipasdek ti College of Technology a mangidiaya iti kurso a Bachelor of Science in Industrial Technology nga agbalin a maysa nga extension program ti nasao nga unibersidad.
“Babaen iti daytoy a kurso, maaddaan iti gundaway dagiti mamasirib ngem marigrigat nga agtutubo. Makatulong pay daytoy a kurso iti panangsalaknibmi iti aglawlaw,” kinuna ti mayor.
Masansan a mabisbisita ti Lidlidda gapu kadagiti nadumaduma a programana, nangruna iti pannakasalaknib ti kabanbantayan ti daytoy a lugar.


text:
Marikriknatayon ti kinabara ti aglawlaw. Bigbigat pay laeng, agkaling-etantayon. Kasla sagabasabentayo iti kinapudot ti sardam ken ti agpatnag. Kasapulanen a nakapondo ti aircon wenno electric fan tapno makatrabahotayo a nasayaat iti opisina wenno iti uneg ti pagtaengan.
Kinuna ni Mick Kelly iti International Institute for Environment and Development a manipud idi 1854 agingga iti 1997, nagpangato ti pudot ti aglawlaw iti 59 degrees Celsius wenno .04 degrees kada dekada makagapu iti epekto ti umad-adu a konsentrasion ti makunkuna a greenhouse gases iti tangatang. Nupay kasta, gapu iti panagbettak ti Mt. Pinatubo idi Hunio 1991, limmamiis ti lubong. Ngem iti panagmawmaw ti epekto ti panagbettak ti bulkan iti aglawlaw, nangrugi manen a pumangato ti temperatura ti aglawlaw kalpasan ti sumagmamano a tawen.
Iti panagadal ti National Institute of Water and Atmospheric Research iti New Zealand manipud idi 1980 agingga iti 1990, nagpangato ti pudot iti .5 degrees Celsius, ti kapudotan a rekord. Bimmaba met iti 7 porsiento ti panaginit ket pimmuskol dagiti ulep idi 1951-1990 a nagtungpal iti panagbalin a namagmaga ti adu a lugar. Ngem manipud idi 1980, pimmuskol ti tudo iti 30 porsiento no maikumpara iti rekord iti 30 a napalabas a tawen. Iti rehion ti Abagatan a Pasipiko, iti tawen a panagparang ti El Niño, nagbalin a napudpudot ken nabasbasa ket iti kaawan daytoy nasao a pagteng, nalamlamiis ti panawen ken namagmaga kadagitoy a lugar.
No kastoy ti mapasamak, kinuna ti Greenpeace, aktibista a grupo a mangsipsiput iti aglawlaw, agbalin dagiti bagyo a narungrungsot.
Ania dagiti pagilian a mabalin nga agsagrap iti maparnuay a narungrungot a bagyo?
Kangrunaan dagiti pagilian nga adda iti Pasipiko. Uray ti Pilipinas mabalin a dalanen ti bagyo kas iti napasamak iti napalabas a panangdalapus ti super typhoon a Gading ken Iliang iti pagiliantayo a nakadadaelan dagiti pagtaengan, pasdek ken nakatayan ti gasut a biag.
Kinuna ti Greenpeace nga iti Pasipiko, mapaliiw ti agtultuloy a panagpangato ti temperatura ti baybay ken ti angin a panipudan ti panagpangato ti level ti baybay ken ti pannakatay dagiti koral a pagaponan ken pagitlogan dagiti ikan. Dakkel la ketdi ti epekto dagitoy iti panagbiag saan laeng a kadagiti agindeg iti nasao a rehion no di pay iti sangalubongan.
Dagiti mapalpaliiw ita a panagbaliw ti temperatura ti lubong ti ginubuay ti panangabuso dagiti tattao, nangnangruna dagiti agindeg kadagiti dadakkel ken narang-ay a nasion iti nakaparsuan.
Dagitoy a panagabuso iti nakaparsuaan ti kangrunaan a mangpataud iti panagtitipon dagiti greenhouse gases iti akinngato a paset ti tangatang. Dagitoy a gases ket “tiliwen” ken pupokenda ti pudot nga aggapu iti init ket pataudenna ti panagbara ti lubong.
(Maigibusto)


text:
Kuna ti surat: nakedngan ti konsilman iti dusa a patay
INAKO ti maysa a unit ti rebelde a gerilia nga agdakdakiwas iti Ilocos nga isuda ti akinreponsable iti pannakapapatay itay nabiit iti maysa a konsilman iti sitio Caset, Barangay Maradudon, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti surat a naipatulod iti DZTP, Candon City, kinuna ti Alfredo Cesar Command, maysa a unit ti New People’s Army iti Ilocos, a ti grupoda ti nangisayangkat iti pannakapapatay ni Richard Tatson, residente ti Sitio Caset, Maradodon, Cabugao, Ilocos Sur idi Abril 14 iti daytoy a tawen gapu iti mapapati a panagipatpatulodna iti impormasion iti militar.
“Ni Richard Tatson ket napaneknekan a nagbasol iti rebolusyonaryo ken iti umili gapu kadagiti pinasetna kas maysa a napeklan a kameng ti Barangay Intelligence Network (BIN) iti lugarda,” kinuna ti maysa a paset ti surat a pinirmaan ti maysa a Ka Miguel Cervantes, parasao ti Alfredo Cesar Command idinto nga inaklonda nga inyetnag ti rebulosionario a korte ti dusa a patay ken ni Tatson.
Lima nga armado a tattao a mapapati a kameng ti komunista a gerilia ti nangpaltog ken ni Tatson a puon ti dagus a nakatayanna.
Mapapati a pinagsaludsodan dagiti suspetsa ti barangay kagawad no adda bimmisita kenkuana a kameng ti Philippine Army.
Maipagarup nga insungbat ti biktima a nakapatpatangna dagiti soldado iti Biernes Santo.
Segun iti inbestigasion, pimmanaw dagiti armado a tattao ngem di mabayag, adda nangeg dagiti lumugar a nagsasaruno a putok.
Natay a sigida ni Tatson manipud iti sugatna iti barukong, abaga, kannawan nga ima ken luppona a nagtaud iti cal. 5.56 kas maibasar iti uppat a kapsula iti nakapasamakan ti krimen.
Kinuna pay ti surat a binallaagandan ni Tatson nga isardengnan ti agipasa iti impormasion iti Philippine Army ngem saan nga intaltalek daytoy.
Kinuna ti surat a naiyetnag ti dusa a patay ken ni Tatson gapu iti basolna iti tignay ken kadagiti umili.