text:
PANANGTALDIAP ITI NAPALABAS
Constantine
Ni Constantine ti kaunaan nga emperador ti Roma a nagkuna nga isu ket Kristiano. Gapu iti dayta, nagdakkel ti nagbalin nga impluensiana iti pakasaritaan ti lubong. Inawatna ti Kristianidad a dati a maidaddadanes a relihion ken timmulong iti panagbalin dayta kas Kakristianuan. Kas resultana, ti maaw-awagan a Kristianidad ket nagbalin a “kabilgan [pay laeng] nga ahente ti kagimongan ken politika” a nangimpluensia iti pakasaritaan, sigun iti The Encyclopædia Britannica.
APAY a masapul a paginteresam ti maipapan iti maysa kadagiti nagkauna nga emperador ti Roma? Ngamin, dagiti napolitikaan ken narelihiosuan nga aramid ni Constantine ti mangim-impluensia kadagiti patpatien ken kaugalian ti nagadu a tattao agingga ita. Kitaentayo no kasano.
DAGITI SIMBAAN—NAGBALIN A LEGAL SA NAGUNDAWAYAN
Idi 313 C.E., inturayan ni Constantine ti Makinlaud nga Imperio ti Roma ket inturayan met ni Licinius ken Maximinus ti Makindaya. Impalubos da Constantine ken Licinius ti nawaya a panagdaydayaw ti amin a pakairamanan dagiti Kristiano. Prinotektaran ni Constantine ti Kristianidad ta patienna a dayta a relihion ti mamagkaykaysa iti imperiona. *
Nadismaya ngarud ni Constantine idi maammuanna a nasinasina dagiti simbaan gapu kadagiti riri. Kayatna nga agtutunosda isu nga inkagumaanna ti mangipasdek iti “umiso” a doktrina sa impaannurotna dayta. Tapno maala dagiti obispo ti anamong ni Constantine, masapul nga ikompromisoda dagiti narelihiosuan a patpatienda. Dagidiay nagkompromiso ket nalibre iti buis ken nakaawat iti suporta. Sigun iti historiador a ni Charles Freeman, ti panangakseptar iti ‘umiso’ a bersion ti Nakristianuan a doktrina ket saanen a basta mainaig iti relihion no di ket mainaig dayta iti dakkel a gatad ti kuarta ken impluensia. Kas resultana, nagdakkel ti nagbalin nga impluensia dagiti lider ti simbaan iti nailubongan nga ar-aramid. “Naaddaan ti Simbaan iti manangsalaknib,” kinuna ti historiador a ni A.H.M. Jones, “ngem naaddaan met iti apo.”
“Naaddaan ti Simbaan iti manangsalaknib ngem naaddaan met iti apo.”—A.H.M. Jones, historiador
ANIA A KITA TI KRISTIANIDAD?
Ti pannakialiansa ni Constantine kadagiti obispo ket nagresulta iti relihion nga addaan kadagiti doktrina a Nakristianuan ken napaganuan. Saan nga adayo a mapasamak dayta ta ti panggepna ket tapno maaddaan ti imperiona iti agduduma ngem agtutunos a relihion, saan a tapno mabirokanna ti narelihiosuan a kinapudno. Maysa pay, pagano nga imperio ti iturturayanna. Tapno agpada a maparagsakna dagiti pagano ken agkunkuna a Kristiano, inrantana a saan a nalawag ti takderna iti kaaduan nga ar-aramidna ken panangiturayna, sigun iti maysa a historiador.
Nupay ibagbaga ni Constantine a supsuportaranna ti Kristianidad, agbibiag latta kas pagano. Kas pagarigan, makiramraman iti aramid mainaig iti astrolohia ken espiritismo—ar-aramid a kondenaren ti Biblia. (Deuteronomio 18:10-12) Iti Arch of Constantine idiay Roma, isu ket nailadawan nga agdatdaton kadagiti pagano a didiosen. Intultuloyna a pinadayawan ti dios-init babaen ti panangikabilna iti ladawan dayta a didiosen kadagiti sinsilio ken panangsuportana iti kulto a panagdaydayaw iti dios-init. Idi lakayen, pinalubosanna ti bassit nga ili ti Umbria, Italy nga agipatakder iti templo para iti pamiliana ken iti bagina sa nangdutok iti papadi nga agserbi sadiay.
Di nagbayag sakbay ti ipapatay ni Constantine idi 337 C.E., isu ket nagpabautisar kas “Kristiano.” Patien ti adu nga eskolar nga intantanna dayta tapno mataginayonna ti napolitikaan a suporta dagiti Kristiano ken pagano iti imperiona. Napagduaduaan la ketdi ti sinseridad ti ibagbagana a pammatina ken Kristo gapu iti reputasionna ken naladaw a panagpabautisarna. Nupay kasta, daytoy ti sigurado: Ti relihion a pinagbalin ni Constantine a legal ket nagbalin a nabileg a napolitikaan ken narelihiosuan nga organisasion a nangtallikud ken Kristo ken nangakseptar iti lubong. Kinuna ni Jesus maipapan kadagiti pasurotna: “Saanda a paset ti lubong, a kas kaniak a saan a paset ti lubong.” (Juan 17:14) Timmaud ti nagadu a relihion manipud iti dayta a relihion a nailubongan ti ar-aramidna itan.
Ania ti kaipapanan amin dagitoy kadatayo? Kaipapananna a ditay koma akseptaren lattan dagiti pannursuro ti aniaman a relihion no di ket masapul a sukimatentayo dagita iti tulong ti Biblia.—1 Juan 4:1.
^ par. 6 Napagdedebatean unay ti kinapasnek ni Constantine kadagiti Nakristianuan a patpatienna. Ti maysa a makagapu ket impalubosna ti pinapagano a panagdaydayaw uray idi maudi a paset ti panagturayna.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Salimetmetam ti Pudno a Panagdayaw
Ania dagiti karit a mabalin a pakaipasanguam no isarsaritam dagiti patpatiem kadagiti sabsabali? Kasanom a maaramid dayta a dimo masair ida?


c: text/html

text:
Baghdad
Ti Baghdad (Arabiko: بغداد, Baġdād, IPA: [bæɣˈdæːd]) ket isu ti kapitolio ti Republika ti Irak, ken isu pay ti kabeddengganna a Probinsia ti Baghdad . Ti populasioan ti Baghdad manipud idi 2011 ket agarup a 7,216,040, a mangaramid daytoy ti kadakkelan a siudad idiay Irak,[1][2] ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Arabo a Lubong (kalpasan ti Cairo, Ehipto), ken ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Akinlaud nga Asia (kalpasan ti Tehran, Iran).
Daytoy ket mabirukan idiay igid ti Karayan Tigris, ti siudad ket nabangon idi maika-8 a siglo ken nagbalin a kapitolio ti Abasida a Kalipato. Iti uneg ti nabiit a pannakapartuatna, ti Baghdad ket nagbalin iti maysa nga adda ti naisangsangayan a kultura, komersio, ken kinasirib a sentro para iti Islamiko a Lubong. Daytoy ket maipatinayon ti panagibalbalayan kadagiti nadumaduma a nangruna nga akademiko nga institusion (a kas ti Kamara ti Saririt) ket nakaited ti siudad ti maysa a sangalubongan a pammadayaw a kas ti "Sentro ti Panagadal". Iti amin a panawen ti Nangato a Tengnga a Panpanawen, ti Baghdad ket naipanunotan idi nga isu ti kadakkelan a siudad iti lubong nga adda ti nakarkulo a populasion ti 1,200,000 a tattao.[3] Ti siudad ket kaaduan a nadadael babaen ti Mongol nga Imperio idi 1258, a nagbanagan ti pannakaapday a nagtultuloy kadagiti amin a panawen ti sigsiglo gapu kadagiti kanayon a pangok ken dagiti adu a nagsasaruno nga imperio. Iti panakaibigbigan ti Irak a kas maysa a nawaya nga estado (dati a Britaniko a Bilin ti Mesopotamia) idi 1938, ti Baghdad ket nagin-inut a nakagun-od kadagiti dati a kadayegna a kas maysa a naisangsangayan a sentro ti Arabiko a Kultura.
Kadagiti kontemporario a panawen daytoy a siudad ket sagpaminsan a nakasango kadagiti nakaro a panakadadael dagiti patakder, a ti kinaudi ket gapu ti ganganaet a panasakup nga indauluan ti Amerika idi Marso 2003 a nagpaut aginggana idi 2011 ken ti simmaruno a sektario a ranggasan. Kadagiti naududi a tawtawen ti siudad ket kankanayon a nairamraman kadagiti insureksion nga aktibidad ken terorista a panagraraut.
Dagiti linaon
Nagan ti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a Baghdad ket kasakbayan ti Islamiko ken ti punganayanna ket saan a nalawag, ngem daytoy ket mainaig kadagit dati a pagtaengan, nga awan dagitoy idi ti politka ken komersio a kabilegan. Ti nagan ket nabirukan idi a kas Baghdadu kadagiti rehistro ti Asirio kuneiporme ti maika-9 a siglo BC, ken iti Babiloniko a ladrilio a mngipakpakita ti Naarian a Selio ni Ari Nebuchadnezzar (maika-6 a siglo BC).[4]
Idi ti Abasida a kalipato nga al-Mansur ket nangbangon ti kompleto a baro a siudad para iti kapitoliona, isu ket nagpili ti nagan a Madinat al-Salaam wenno "Siudad ti Kappia". Daytoy ket isu idi ti opisial a nagan nga adda kadagiti sensilio, pagipadagsenan, ken dagiti sabsabali pay a nga opisial a panagus-usar, urayno dagiti kadawyan a tao ket nagtultuloyda a nagus-usar ti daan a nagan.[5][6] Babaen ti maika-11 asiglo, ti "Baghdad" ket nagbalin a gangani nga isu ti eksklusibo a nagan para iti naindayegan ti lubong a metropolis.
Adda dagiti dadduma a maisuppiatan a teoria ti etimolohia ti naisangsangayan a nagan a Baghdad. Ti kaaduan a nawatiwat a naawawat kadagitoy ke ti nagan ti maysa a Tengnga a Persiano[7][8][9][10][11][12][13] a kompuesto tiBag "god" + dād "naited", a maipatarus ti "inted ti Dios" wenno "sagut ti Dios", a nagtaudan ti Moderno a Persiano a Baɣdād. Daytoy pay ket masurotan iti Daan a Persiano.[14] Ti basbassit a mabalin a panagipagarup ket ti Persiano a kompuesto ti Bāğ "garden" + dād "nasayaat", a maipatarus ti "Ti nasayaat a hardin".[5][6]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Pundasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti pannakatnag dagiti Umayyad, ti immuna a dinastia ti Muslim, dagiti nangabak a nagturturay nga Abasida ket kinayatda ti bukodda a kapitolio a pagturayan. Nagpilida iti sito iti amianan ti Sasanida ti kapitolio ti Ctesiphon (ken laud bassit ti amianan ti taga-ugma a timmakderan ti Babilonia ken Seleusia), idi 30 Hulio 762,[15] ti kalipa Al-Mansur ket nangikomisionado ti pannakaipatakder ti siudad ken nabangon daytoy babaen ti panangimaton dagiti Barmakid.[16] Ni Mansur ket namatmati a ti Baghdad ket ti perpekto idi kapitolio ti siudad iti Islamiko nga imperio babaen dagiti Abasida. Ni Mansur ket nagay-ayat unay iti sitio ken nagisasao iti, "Daytoyen ti siudad a pakabirukan kaniak, ditoyto ti pagtaengak, ken pagturayanto dagiti kaputotak".[17]
Ti idudur-as ti siudad ket tinulongan ti lokasionna, a nakaited daytoy iti panagtengngel kadagiti estratehiko ken dagiti dalan ti panagtagilako, iti igid ti Tigris. Ti rason no apay a ti Baghdad ket nakaited ti nasayaat a lokasion idi ket ti kaadu ti danum ken ti namaga a klima. Ti danum ket adda kadagiti patingga ti amianan ken abagatan kadagiti ruangan ti siudad, a mangipalubos kadagiti sangkabalayan iti adu a taraon, ken kadawyan idi iti daytoy a paset ti panawen.
Ti Baghdad linabsanna ti Ctesiphon, thi kapitolio ti Persiano nga IMperio, a mabirukan idi iti 30 km (19 mi) iti abagatan a daya. Ita nga aldaw, ti laeng nabatin iti Ctesiphon ket ti altar ti ili ti Salman Pak, iti abagatan bassit ti Kalatakan a Baghdad. Ti Ctesiphon ket sinukatanna idi ken innalana ti Seleusia, ti immuna a kapitolio tie Seleusida nga Imperio. Ti Seleusia ket nasapsapa a sinukatanna idi ti siudad ti Babilonia.
Kadagiti nasapa a tawenna, ti siudad ket ammo idi a kas naikarkaro a palagid iti maysa a panangiyebkas iti Koran, idi nangibaga iti Paraiso.[18] Nagpaut iti uppat a tawen iti pannakaipatakder (764-768). Ni Mansur ket nagumnong kadagiti inhenniero, dagiti agrimensura, ken dagiti kostruksionista ti arte manipud iti sangalubongan tapno agtitignayda a mangiladawan kadagiti plano para iti siudad. Dagiti sumurok a 100,000 nga agtabtrabaho ket napanda a nagsukisok kadagiti plano; adu kadagitoy ket naikkan iti sueldo tapno mangrugi iti panangipatakder ti siudad.[19] Ti Hulio ket isu ti napaili a kas panagrugi a panawen gapu kadagiti dua nga astrologo, ni Naubakht Ahvazi ken ni Mashallah, ket namatmatida a ti siudad ket nasken a maipatakder babaen ti senial ti leon, ti Leon.[20] Ti leon ket nainaig iti apuy ken mangisimbolo iti produktibidad, pasindayag, ken panagpadakkel.
Dagiti ladrilio a nausar iti panangibangon ti siudad ket 18 pulpulgada (460 mm) kadagiti amin nga uppat a bangir. Ni Abū Ḥanīfa ket isu idi ti nagbilbilang kadagiti ladrilio ken nangiparang-ay iti kanal, nga isu met daytoy ti nangiyeg ti danum iti sitio a pagobraan para iti panagusar a mainum ti tao ken ti panagpataud kadagiti ladrilio. Nausar pay ti marmol iti panangipatakder kadagiti pasdek iti amin a paset ti siudad, ken dagiti marmol a tukad ket mapan iti igid ti karayan.
Ti batayan a plano ti siudad ket buklen dagiti dua a dakkel a semi-sirkulo iti agarup a 19 km (12 mi) iti diametro. Ti siudad ket naidaremdem a kas sirkulo iti agarup a 2 km (1.2 mi) iti diametro, ken nakaiturongan daytoy a naammuan a kas ti "Natimbukel a Siudad". Ti orihinal a desinio ket naipakita a kas bugbugtong a singsing dagiti estruktura ti pagtaengan ken komersio iti igid ti uneg dagiti diding ti siudad, ngem ti kanungpalan a panangipatakder ket nanginayon iti sabali a singsing iti uneg ti immuna.[21] Iti uneg ti siudad adda metdagiti adu a parke, dagiti hardin, dagiti purok, ken dagiti promenada.[22] Itisentro ti siudad ketmabirukan ti meskita, ken dagiti pay kuartel para kadagiti guardia. Ti panggep wenno usar ti nabati nga espasio iti sentro ket di ammo. Ti sirkular a desinio ti siudad ket dagus a paltiing ti tradisional nga urbano a desinio ti Persiano Sasaniano . Ti Sasaniano a siudad ti Gur idiay Fars, a nabangon kadagiti 500 a tawtawen sakbay iti Baghdad, ket gangani kapada iti sapasapna a sirkular a desinio, dagiti agraya nga abenida, ken dagiti pasdek ti gobierno ken dagiti templo iti sentro ti siudad. Daytoy nga estilo ti urbano apanagplano ket maigiddiat iti Taga-ugma a Griego ken Romano nga urbano a panagplano, a dagiti siudad ket naidesinio a kas kuadrado wenno rektanggulo nga addaan kadagiti kalsada nga agsisinnabat iti tunggal maysa kadagiti kanawan nga anggulo.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siudad ket mabirukan iti nawatiwat a tanap a ginudua babaen ti Karayan Tigris. Ti Tigris ket pisienna iti gudua ti Baghdad, a ti akindaya a gudua ket tinawtawagan iti 'Risafa' ken ti akinlaud a gudua ket naam-ammuan a kas ti 'Karkh'. Ti daga a nakabangonan ti siudad ket intero a gangani a nadalumpinas ket ababa ti ayanna, gapu ta ti taudanna ket dagiti nayanud a sedimento manipud kadagiti periodiko a dadakkel a layus a napasamak iti karayan.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baghdad ket addaan iti subtropikal a namaga a klima (pannakaidasig ti klima ti Köppen BWh) ken daytoy ket, kadagiti termino kadagiti kanagtuan a temperatura, ket maysa kadagiti kapudotan a siudad iti lubong. Iti kalgaw manipud ti Hunio aginggana iti Agosto, ti natimbeng a kangatuan a temperatura ket mabalin a nagatngato a kas 44 °C (111 °F) a kuyogan babaen ti nadarang nga init: nairehistro metten it panagtudo iti basbassit ngem sangadosena a beses iti daytoy a paset ti tawen ken saan pay a nakalabes iti 1 milimetro (0.04 in).[23] Dagiti temperatura a manglabes iti 50 °C (122 °F) iti linong ket saan a karkarna a mangmangeg, ken uray iti rabii dagiti temperatura iti kalgaw ket manmanoda iti baba ti 24 °C (75 °F). Gapu ti dam-eg ket saan unay a nakaro (kadawyan nga ab-ababa ngem 10%) gapu ti kaadayo ti Baghdad manipud ti kalugnakan ti Golpo Persiano, dagiti bagio ti tapok manipud kadagti desierto iti laud ket kadawyan a mapaspasamak iti las-ud ti kalgaw.
Ti panaglalam-ek ket addaan met kadagiti kalalainganna nga aldaw ken agdumaduma a rabii. Manipud ti Disiembre aginggana iti Pebrero, ti Baghdad ket addaan kadagiti kangatuan a temperatura iti natimbeng a 15.5 iti 18.5 °C (59.9 iti 65.3 °F), urayymet a dagiti ngato iti 70 °F (21 °C) ket mabalin met nga adda. Dagiti temperatura iti bigat ket mabalin met a nalamiis: ti natimbeng a kalamiis iti Enero ket 3.8 °C (38.8 °F) ngem dagiti nababa a temperatura a nababbaba ngem agyelo ket mabalin a mapasamak iti mamindua tunggal maysa a tawen.
Ti tinawen a panagtudtudo, ket gangani a mapasamak iti paset ti panawen manipud ti Nobiembre aginggana iti Marso, daytoy ket natimbeng iti 150 mm (5.91 in), ngem mabalin pay a nangatngato ngem 338 mm (13.31 in) ken nababbaba ngem 37 mm (1.46 in).[24] Idi Enero 11, 2008, adda bassit a niebe nga immuna a nagtinnag iti balasiw ti Baghdad.[25]
Dagiti administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siudad ti Baghdad ket addaan kadagiti 89 nga opisial a kaarubaan iti uneg dagiti 9 a distrito. Dagitoy nga opisial a panakabingbinagy ti siudad ket nagserbi a kas dagiti adminstratibo a sentro para iti panangideliber kadagiti munisipal a serbisio nga aginggana idi 2003 ket awanan iti politikal nga annong. Idi rugi ti bril 2003, ti tinengngel ti Estados Unidos nga Probisionala Turay ti Koalision (CPA) ket nangirugi iti proseso iti panagpartuat kadagitoy a baro nga annong. Ti proseso ket immuna a nagipatengnga iti isip iti eleksion dagiti konseho iti kaarubaan kadagiti opisial a kaarubaan, ken binutosan dagiti kaukaso ti kaarubaan.
Ti CPA ket nagtataripnonggda kadagiti serie ti miting iti tunggal maysa a kaarubaan tapno mangipalawag ti lokal a gobierno, tapno mangipalawag ti proseso ti eleksion dagiti kaukaso ket ti mangawis dagiti partisipante a mangiwaras ti damag ken mangikuyog kadagiti gagayyem, kakabagian ken dagiti kaarruba kadagiti sumaruno a miting. Ti tunggal maysa a proseso ti kaarubaan ket kanungpalan a nagpatingga iti pangileppas a miting a dagiti kandidato dagiti konseho para iti baro a kaarubaan ket ipayammoda ti bagbagida ken damagenda dagiti kaarrubada nga agbutos para kaniada.
Kalpasan amin dagiti 88 (kanungpalan a naipadu iti 89) konseho ti kaarubaan ket naisaaden, ti tunggal maysa a konseho ti kaarubaan ket bimmutos kadagiti representatibo manipud kadagiti kameng tapno agserbi iti maysa kadagiti siam a konseho ti distrito ti siudad. Ti bilang dagiti representatibo iti iti konseho ti distrito ket naibatay iti populasion ti kaarubaan. Ti sumaruno nga addang ket ti panagbutos ti tunggal maysa kadagiti siam a distrito kadagiti representatibo manipud kadagiti kameng tapno agserbi iti 37 a kameng ti Konseho ti Siudad ti Baghdad. Daytoy a tallo a lessad a sistema ti lokal a gobierno ket nangikonekta ti tattao ti Baghdad iti sentral a gobierno babaen kadagiti representatiboda manipud ti kaarubaan, babaen ti distrito, ken aginggana iti konseho ti siudad.
Ti isu met laeng a proseso ket nausar idi tapno mangited kadagiti konseho ti representatibo para kadagti sabali a komunidad iti Probinsia ti Baghdad iti ruar ti siudad. Idiay, dagitilokal a konseho ket nanbutosan manipud kadagiti 20 a kaarubaan (Nahia) ken dagitoy a konseho ket nagbutosda kadagiti representatibo manipud kadagiti kamengda tapno agaserbi kadagiti innem a konseho ti distrito (Qada). Kas met iti kaunegan iti siudad, dagiti konseho ti distrito ket bimmutosda met manipud kadagiti kamengda tapno agserbi kadagiti 35 a kameng ti Rehional a Konseho ti Baghdad.
Ti umuna nga addang iti pannakabangon ti sistema ti lokal a gobierno para iti Probinsia ti Baghdad ket ti panagbubutos ti Probinsial a Konseho ti Baghdad. Kasta met idi, dagiti representatibo iti Probinsial a Konseho ket nabutosan manipud kadagiti kamengda manipud kadagiti ab-ababa a konseho kadagiti bilang a maitunos iti populasion dagiti distrio nga inrepresentada. Dagiti 41 a kameng ti Probinsial a Konseho ket nagtakem iti opsina idi Pebrero, 2004 ket nagserbi anginggana kadagit ipanagbubutos a napasamak idi Enero2005, idi nabutosan ti baro a Probinsial a Konseho.
Daytoy a sistema dagiti 127 a nagsisina a konseho ket mabalin a kasla narikut unay; nupay kasta, ti Probinsia ti Baghdad ket pagtaengan dagiti pito a riwriw a tattao. Iti kababaan nga agpang, dagiti konseho ti kaarrubaan, ti tunggal maysa a konseho ket mangirepresenta iti maysa a pagtengngaan ti 75,000 a tattao.
Dagiti Siam nga Agbalbalakad kadagiti Konseho ti Distrito (DAC) ket dagiti sumaganad:[28]
- Adhamiyah
- Karkh[29]
- Karrada[30][31]
- Kadhimiya[32]
- Distrito ti MansourMansour
- Siudad ti Sadr (Thawra)[33]
- Al Rashid[34]
- Rusafa
- Baro a Baghdad (Tisaa Nissan) (9 Abril)
Dagiti siam a distrito ket nabingbingay manen kadagiti 89 a babbabassit a kaarubaan a mangbukel kadagiti sektor kadagiti ania man a distrito dita ngato. Thi sumaganad ket ti panagpili (imbes a ti kompleto a listaan) kadagitoy a kaarubaan:
- Al-Ghazaliya
- Al-A'amiriya
- Dora
- Karrada
- Al-Jadriya
- Al-Hebnaa
- Zayouna
- Al-Saydiya
- Al-Sa'adoon
- Al-Shu'ala
- Al-Mahmudiyah
- Bab Al-Moatham
- Al-Za'franiya
- Hayy Ur
- Sha'ab
- Hayy Al-Jami'a
- Al-Adel
- Al Khadhraa
- Hayy Al-Jihad
- Hayy Al-A'amel
- Hayy Aoor
- Al-Hurriya
- Hayy Al-Shurtta
- Yarmouk
- Jesr Diyala
- Abu Disher
- Raghiba Khatoun
- Arab Jibor
- Al-Fathel
- Al-Ubedy
- Al-Washash
- Al-Wazireya
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ti karkulo ti populason ket nadumadumaam. Ti Encyclopædia Britannica ket agit-ited ti 2001 a populasion iti 4,950,000, ti 2006 Lancet a Reporta idi 2006 ket agit-ited ti 7,216,050 idi 2011.
- "Baghdad" Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Online. 13 Nobiembre 2006.
- "Mortalidad kalpasan ti 2003 a panagparmek ti Irak: ti maysa a naikurosan a paset ti rimpuok a panagsukimat"PDF (242 KB). Babaen ni Gilbert Burnham, Riyadh Lafta, Shannon Doocy, ken Les Roberts. Ti Lancet, Oktubre 11, 2006
- Baghdad manipud ti GlobalSecurity.org
- ^ a b "Dagiti siudad ken urbano a lugar idiay Irak nga adda ti sumoruk a populasion ti 100,000", Mongabay.com
- ^ "Listaan dagiti kadakkelan a siudad ti amin a panawen ti pakasaritaan". Wikipedia.
- ^ http://www.atlastours.net/iraq/baghdad.html
- ^ a b "ما معنى اسم مدينة بغداد ومن سماه ؟". Seenjeem.maktoob.com. Naala idi 2010-04-27.
- ^ a b "ما معنى (بغداد)؟ - تمت الإجابة عنه - Google إجابات". Egabat.google.com. Naala idi 2010-04-27.
- ^ http://admin.iraqupdates.net/p_articles.php/article/35631
- ^ http://www.blackanthem.com/News/Fact_Sheets/Baghdad_Iraq10693.shtml
- ^ http://persiangulfstudies.com/en/index.asp?P=NEWS2&Nu=45
- ^ http://islam.about.com/cs/history/a/aa040703a.htm
- ^ http://www.iranicaonline.org/articles/baghdad-iranian-connection-1-pr-Mongol
- ^ http://books.google.com/books?id=rezD7rvuf9YC&pg=PA563&dq=%22Baghdad+name+middle+persian%22&hl=en&ei=eJ22Td_1OZSL4gaA_LTQDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CFQQ6AEwAw#v=onepage&q&f=false
- ^ http://books.google.com/books?id=i-4WhilzYkQC&pg=PA33&dq=%22Baghdad+godgiven%22&hl=en&ei=Ep62TfPrM4i74QaMwsncDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDoQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false
- ^ Guy Le Strange, "Ti Baghdad idi Las-ud ti Abasida a kalipato manipud ti Kontemporario nga Arabiko ken Persiano", pg 10
- ^ Corzine, Phyllis (2005). The Islamic Empire. Thomson Gale. pp. 68–69.
- ^ Times History of the World. Londres: Times Books. 2000.
- ^ Wiet, Gastron (1971). Baghdad: Metropolis of the Abbasid Caliphate. Univ. of Oklahoma Press.
- ^ Wiet, pg. 13
- ^ Corzine, Phyllis (2005). The Islamic Empire. Thomson Gale. p. 69.
- ^ Wiet, pg. 12
- ^ "Abbasid Ceramics: Plan of Baghdad". web.archive.org. Naala idi 2014-10-05.
- ^ "Yakut: Baghdad under the Abbasids, c. 1000CE"
- ^ Monthly rainfall for Baghdad (WMO #40650)
- ^ Annual Rainfall Statistics for Baghdad (WMO #40650)
- ^ (AFP) – Enero 11, 2008 (2008-01-11). "Afp.google.com, First snow for 100 years falls on Baghdad". Afp.google.com. Naala idi 2010-04-27.
- ^ "World Weather Information Service - Baghdad". World Meteorological Organization. Naala idi 2013-06-20.
- ^ "Baghdad Climate Guide to the Average Weather & Temperatures, with Graphs Elucidating Sunshine and Rainfall Data & Information about Wind Speeds & Humidity:". Climate & Temperature. Naala idi 2011-12-25.
- ^ "New troops to move into Iraq". USA Today.
- ^ "DefenseLink News Article: Soldier Helps to Form Democracy in Baghdad". Defenselink.mil. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 29 Mayo 2010. Naala idi 2010-04-27.
- ^ "Zafaraniya Residents Get Water Project Update - DefendAmerica News Article". Defendamerica.mil. Naala idi 2010-04-27.
- ^ Frank, Thomas (2006-03-26). "Basics of democracy in Iraq include frustration". USA Today. Naala idi 2010-04-26.
- ^ "DefendAmerica News - Article". Defendamerica.mil. Naala idi 2010-04-27.
- ^ "Democracy from scratch". csmonitor.com. 2003-12-05. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Abril 2010. Naala idi 2010-04-27.
- ^ "Leaders Highlight Successes of Baghdad Operation - DefendAmerica News Article". Defendamerica.mil. Naala idi 2010-04-27.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Babaen kadagiti Desierto a Dalan a Papanan idiay Baghdad, babaen ni Louisa Jebb (Mrs. Roland Wilkins), 1908 (1909 ed) (ti mabirukan a paksimilia kadagidiay Biblioteka ti Unibersidad ti Georgia ; DjVu ken natuonan a PDFPDF (11.3 MB) a pormat)
- Ti Agtaltalinaed idiay Mesopotamia, a daytoy ti panagbanbaniaga ti opisial nga artista iti Hardin ti Eden, babaen ni Donald Maxwell, 1921 (ti mabirukan a paksimilia kadagidiay Biblioteka ti Unibersidad ti Georgia; DjVu & natuonan a PDFPDF (7.53 MB) a pormat)
Liblibro:
- Pieri, Caecilia (2011). Baghdad Arts Deco: Architectural Brickwork, 1920-1950 (1st nga ed.). Ti Amerikano nga Unibersidad idiay Cairo a Pagmalditan. p. 160. ISBN 978-9774163562.
"Dagiti Panagbanbaniaga idiay Asia ken Aprika 1325-135" babaen ni Ibn Battuta. "Gertrude Bell: dagiti Arabiano a diario,1913-1914." babaen ni Bell Gertrude Lowthian, ken O'Brien, Rosemary. "Dagiti Historikal a Siudad ti Islamiko a lubong."babaen ni Bosworth, Clifford Edmund. "Otomano nga administrasion ti Irak, 1890-1908." babaen ni Cetinsaya, Gokhan. "Labus idiay Baghdad." babaen ni Garrels, Anne, lken Lawrence, Vint. "Ti laglagip ni Mayor-Heneral Apo Henry Creswicke Rawlinson." babaen ni Rawlinson, George.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Baghdad iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
San Juan, La Union
Ti San Juan ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay a nanaganan iti San Juan daytoy nga ili ket "Baratao" pay ti umuna a naganna a maysa nga ili iti Pangasinan. Insurotda iti naganna kadigiti Padi nga Augutino idi 1586a ti Patronda ket ni San Juan Bautista.
Awan iti naisurat no kaano a nabangon ti ili ti San Juan. Ngem segun kenni Pedro C. de Galando, nabangon iti ili ti San Juan idi 1850, a kas maysa a tagikua dagiti padi nga Augustino idi Abril 25, 1587. Impaima kadigiti Papadi a Dominico idi 1772. Naipatakderda iti naisina a paggimungan nga ay-aywanan iti maysa a padi idi 1807, nga isu met iti pannakaisinana iti sentro a paggimungan.
Nauram iti ili agraman iti paggimungan iti 1898. Idi nalpas iti Gubat iti Espania ken Amerika, indaulo ni Rev. Mariano Gaerlan, kaunaan a padi a katutubo ti San Juan, iti panangpatakder iti paggimungan idi 1902. Sinaruno ni Rev. Eustaquio Ocampo iti panagpaaramid iti parokia agingana idi nalpas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Juan ket nabingbingay iti 41 a barbaranggay.[2]
- Allangigan
- Aludaid
- Bacsayan
- Balballosa
- Bambanay
- Bugbugcao
- Caarusipan
- Cabaroan
- Cabugnayan
- Cacapian
- Caculangan
- Calincamasan
- Casilagan
- Catdongan
- Dangdangla
- Dasay
- Dinanum
- Duplas
- Guinguinabang
- Ili Norte
- Ili Sur
- Legleg
- Lubing
- Nadsaag
- Nagsabaran
- Naguirangan
- Naguituban
- Nagyubuyuban
- Oaquing
- Pacpacac
- Pagdildilan
- Panicsican
- Quidem
- San Felipe
- Santa Rosa
- Santo Rosario
- Saracat
- Sinapangan
- Taboc
- Talogtog
- Urbiztondo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Séksual a panaginnala
- Daytoy nga articulo ket maipapan iti sexual a panaginnala wenno panagkanaig wenno panaginnayat dagiti tao. Para iti biolohikal a panagyot, kitaen ti kopulasion.
Ti séksual a panaginnala (wenno panagkanaig, panaginnayat) wenno panagyot (wenno panaginniyot) ket ti naintaoan a wagas ti kopulasion. Daytoy a panagkanaig ket mabalin a maaramid a damo babaen ti panaglinnailo dagiti pareha a mangitunda iti pannakaabbukay ti panaguttog a pakaigapuan met ti itatangar ti buto ti lalaki ken ti natural a panagbabasa ti uki ti babai. Tapno mapasamak ti séksual a panagkanaig, ti timmangar wenno timmangken a buto ket maiserrek iti uki, a mapasarunuan iti panangkuti wenno panagkinod ti uray ania kadagiti pareha tapno maiserrek-mairuar ti buto a maisublisubli iti uki. Iti kastoy a wagas, gapu iti maparnuay a risiris ken panagsibo ti dara ken dagiti panagrikna, agngudo ti aramid iti pannakarikna iti orgasmo wenno panagimas ket ditoy a maiparuar manipud iti buto ti kapsit a nairanta a mangpataba iti itlog ti babai para iti inna panagsikog.


text:
“Nalawag ken Nabileg a Simbolo”
ITI daya a takdang ti Motoyasu River iti Hiroshima City, Japan, adda pasdek a nagtalinaed a dadael ti dadduma a pasetna sipud idi 1945. Nupay dandani 70 a tawenen ti napalabas, saan latta a natarimaan dayta. Apay?
Ti dati a tallo ti kadsaaranna a pasdek a naaramid iti ladrilio ken argamasa ket nairingpas a naibangon idi 1915. Nausar dayta idi kas exhibition hall tapno mapapigsa ti komersio. Ngem nagbalbaliw dayta idi Agosto 6, 1945, iti alas 8:15 ti bigat. Iti dayta a kanito, ti bomba atomika a damo a nausar iti gubat ket napabettak iti agarup 550 a metro iti ngatuen ti siudad ken dandani iti batog a mismo ti exhibition hall. Insigida a natay ti amin nga adda iti uneg. Nupay kasta, ti makintengnga a paset ti pasdek ket saan a narba.
Gapu ta napagtalinaed a kasta, dayta ti “nalawag ken nabileg a simbolo ti makadadael unay a puersa a pinataud ti tao,” kuna ti maysa nga artikulo ti UNESCO. * Idi 1996, dayta a pasdek ket nainayon iti UNESCO World Heritage List kas ti Hiroshima Peace Memorial.
Ngem nakalkaldaang ta dagiti kasta a makapaladingit a pakalaglagipan ket saan a nakapasardeng iti gubat a masansan a maigapu iti kinaagum, nasionalismo, ken guranggura maigapu iti puli, relihion, ken tribu. Addanto kadi ngarud aldaw nga agpatingga dagiti gubat?
Ti sungbat ti Biblia ket wen! Ti Dios “pagsardengenna dagiti gubat iti sangalubongan,” kuna ti Salmo 46:9 (Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia). “Dadaelenna dagiti pana, tukkolenna dagiti gayang, ken puoranna dagiti lugan a pakigubat.” Maigiddato iti dayta, dagiti gobierno ti tao ket sukatanto ti Dios iti mismo a sangalubongan a gobiernona—ti Pagarian ti Dios nga iturayan ni Jesu-Kristo, a nadutokan nga “Ari ti ar-ari.”—Apocalipsis 11:15; 19:16.
Kalpasan dayta, ditayton kasapulan dagiti pakalaglagipan ti kinamaag ti panaggugubat. “Dagiti immun-una a banag”—rigrigat ken panagleddaang ita—“saandanto a maipalagip, saandanto met a tumpuar iti puso,” kuna ti Isaias 65:17.
^ par. 4 United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Anianto ti Aramiden ti Pagarian ti Dios?
Ammuem no anianto ti namnamaem a mapasamak inton agturay ti gobierno ti Dios iti intero a daga.
Asidegen nga Agpatingga ti Panagsagaba!
Inkari ti Dios nga ikkatenna amin a pakaigapuan ti panagsagaba. Kasano ken kaano nga aramidenna dayta?


text:
KAPITULO 90
“Ti Panagungar ken ti Biag”
NATAYEN NI LAZARO IDI SIMMANGPET NI JESUS
“TI PANAGUNGAR KEN TI BIAG”
Manipud Perea, nakadanon ni Jesus iti asideg ti Betania, purok nga agarup tallo a kilometro manipud iti daya ti Jerusalem. Agladladingit da Maria ken Marta gapu ti ipapatay ti kabsatda a ni Lazaro. Adu ti napan nangliwliwa kadakuada.
Adda nangibaga ken Marta nga asidegen ni Jesus, isu a nagdardaras a napan simmabat. Imbagana ken Jesus ti pampanunotenda nga agkabsat iti uppat nga aldaw: “Apo, no addaka koma idi ditoy, saan koma a natay ti kabsatko.” Ngem saan a gapu ta naawananen iti namnama. Kinunana: “Mamatiak latta nga aniaman a kiddawem iti Dios, patgannanto.” (Juan 11:
Simmungbat ni Jesus: “Agbiagto ti kabsatmo.” Impapan ni Marta a ti tuktukoyenna ket ti masanguanan a panagungar ditoy daga, ti namnama ni Abraham ken ti sabsabali pay. Imbagana a mamati a mapasamak dayta: “Ammok nga agbiagto inton panagungar iti maudi nga aldaw.”
Ngem kabaelan kadi ni Jesus ti mangipaay a dagus iti solusion iti daytoy a kasasaad? Impalagipna ken Marta nga adda inted ti Dios kenkuana a pannakabalin a mangpagungar. Kinunana: “Ti agtultuloy a mangipakita iti pammati kaniak, uray no matay, agbiagto; ken asinoman a sibibiag nga agtultuloy a mangipakita iti pammati kaniak, saanto a matay.”
Saan nga ibagbaga ni Jesus a saanen a matay dagiti sibibiag idi nga adalanna. Uray ni Jesus masapul a matay, kas imbagana kadagiti apostolna. (Mateo 16:21; 17:
Imbaga ni Jesus: “Siak ti panagungar ken ti biag.” Ngem matulonganna ngata ni Lazaro nga uppat nga aldawen a natay? Dinamag ni Jesus ken Marta: “Mamatika kadi iti daytoy?” Simmungbat ni Marta: “Wen, Apo, mamatiak a sika ti Kristo, ti Anak ti Dios, daydiay umay ditoy lubong.” Mamati ni Marta nga adda aramiden ni Jesus iti dayta nga aldaw isu a nagdardaras a nagawid ket imbagana iti kabsatna: “Addan ti Mannursuro ket damdamagennaka.” (Juan 11:
Napan ni Maria ken Jesus, nagruknoy iti sakaananna, ket nagsangit nga inulitna ti imbaga ti kabsatna: “Apo, no addaka koma idi ditoy, saan koma a natay ti kabsatko.” Nagladingit, nariribukan, ken nagsangit ni Jesus idi nakitana nga agsangsangit ni Maria ken dagiti tattao. Nagladingit met dagiti agbuybuya. Ngem insaludsod ti dadduma: ‘No napaimbag ni Jesus ti lalaki a nayanak a bulsek, saan kadi a kabaelanna met koma a linapdan ti ipapatay ni Lazaro?’


text:
Papa Leon I
Ni Santo Papa Leon I, naamammuan pay a kas ni Leon ti Natan-ok (c. 391 or 400 – 10 Nobiembre 461) ket isu idi ti Obispo ti Roma manipud idi 29 Septiembre 440 aginggana idi pimmusay idi 10 Nobiembre 461.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Louise Ropes Loomis, Ti Libro dagiti Papa (Liber Pontificalis). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Naiprenta manen idi 1916 nga edision. Inggles a pannkaipatarus nga adda dagiti eskolar a pakaammo, ken panangiladawan).
- T. Jalland, Ti Biag ken Panpanawen ni Santo Papa Leon ti Natan-ok, (Londres, 1941).
- Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Leo I (the Great". Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton Company.
- Ti Tome ni Papa Leon ccel.org
- Dagiti Nasapa a Testo ti Simbaan Ti Tome ni Leon iti Griego Latin nga adda dagiti Inggles a pannakaipatarus.
- Santo Papa Leon ti Natan-ok ti Papa ti Roma
- Opera Omnia babaen ti Migne Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Leon I iti Wikimedia Commons
- "Santo Papa Leon ti Natan-ok, Papa", Dagiti Biag ti Santo ni Butler
- Santo Leon ti Roma (18 Pebrero)
- Dagiti Nasapa nga Ama ti Simbaan: Leon ti Natan-ok


text:
Karayan Kongo
Ti Karayan Kongo (naam-ammuan idi a kas ti Karayan Zaire ) ket maysa a karayan idiay Aprika, ken isu ti kaadaleman a karayan iti lubong, nga adda dagiti narukrukod a kaadalem iti sumurok a 220 m (720 ft).[2] Isu daytoy i maikatlo a kadakkelan a karayan iti lubong babaen ti tomo a panagayus ti danum. Iti maipatinayon, ti dagup a kaatiddogna iti 4,700 km (2,920 mi) ket managramid daytoy ti maikasiam a kaatiddogan a karayan.
To Kongo ket nakaala ti naganna manipud ti taga-ugma a Pagarian iti Kongo a nagtataeng kadagiti daga idiay sabangan ti karayan. Ti Demokratiko a Republika iti Kongo ken ti Republika iti Kongo, dagitoy dua ket mabirukay idiay igid ti daytoy a karayan, ken nanaganan manipud ti daytoy a karayan. Idi nagbaetan ti 1971 ken 1997 to gobierno idi ti-Zaire ket tinawtawaganna daytoy ti Karayan Zaire .
Dagiti linaon
Labneng ken dalan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagayusan a labneng ti Kongo ket sumakop ti 4,014,500 kuadrado kilometro (1,550,000 sq mi).[1] Ti panagayus ti Kongo iti sabanganna ket sumakop manipud ti 23,000 kubiko metmetro kada segundo (810,000 cu ft/s) aginggana ti 75,000 kubiko metmetro kada segundo (2,600,000 cu ft/s), nga adda ti natimbeng a 41,000 kubiko metmetro kada segundo (1,400,000 cu ft/s).[1]
Ti karayan ken dagiti tributariona ket agayus iti kaunegan dagiti bakir ti Kongo, ti maikadua a kadakkelan a katuduan a bakir a lugar iti lubong, maikadua laeng ti Katuduan a bakir ti Amasona idiay Abagatn nga Amerika. Daytoy a karayan ket adda pay ti maikadua a kadakkelan ti panagayus iti lubong, kalpasan laeng ti Amasona; ti maikatlo a labneng a pagayusan iti aniaman a karayan, kalpasan ti karayan Amasona ken Río de la Plata; ken maysa kadagiti kaadaleman a karayan iti lubong, nga adda ti kaadalen a sumurok ti 220 m (720 ft).[2][3] Gaputa ti pagayusanna ket mairaman dagiti lugar ti Amianan ken Abagatan ti ekuador, ti panagayusna daytoy ket natalnai, ngamin ket adda agtultuloy a saan a basbassit ngem maysa a paset ti karayan a makasansanay ti panagtudtudo a panawen.[4]
Dagiti taudan ti Kongo ket adda kadagidiay kabanbantayan ken dagiti bantay ti Renggat ti Daya nga Aprika, ken ti pay Danaw Tanganyika ken Danaw Mweru, a dagitoy ket mangpakan ti Karayan Lualaba , a daytoy ket agbalin a ti Kongo ti baba ti Dissuor Boyoma . Ti Karayan Chambeshi idiay Zambia ket sapasap a naalala a kas ti taudan ti Kongo a mailinia ti maawawat a panakasanay ti lubong a panag-usar ti kaatiddogan a tibutario, a kas ti Karayan Nilo.
To Kongo ket sapasap nga agayayus nga agpa-amianan manipud idiay Kisangani iti baba ti dissuor Boyoma, ken agin-inut nga agsikko iti abagatan a laud, a labsenna babaen ti Mbandaka, ken tumiptipon ti Karayan Ubangi, ken agayus idiay Alog Malebo (Stanley nga Alog). Ti Kinshasa (dati a Léopoldville) ken Brazzaville ket kasumbangir ti karayan idiay Alog, a ti karayan ket umakikid ken agtinnag kadagiti adu a katarata kadagiti nauneg a kanyon (a makunkuna a dagiti Livingstone a Disdissuor), ken labsenna ti Matadi ken Boma, ken mapan idiay baybay idiay bassit nga ili ti Muanda.
Ti Labneng ti Karayan Kongo ket maysa kadagiti naisangsangayan a pisiograpiko a paset ti dakdakkel a probinsia ti Tengnga nga Aprika, a daytoy ket agbalin a paset ti dakdakkel a nawatiwat a pisiograpiko a panakbingbingay ti Aprika.
Kinapangruna ti ekonomiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno ti Dissuor Livingstone ket mangipawil ti panagserrek ti manipud ti baybay, gangani a ti sibubukel a Kongo ket mabalin a madaliasat kadagiti paset, a naipangpangruna idiay nagbaetan ti Kinshasa ken Kisangani. Dagiti dakkel a bapor ket nagobobrada ditoy a karayan itay nabiit pay laeng. Ti Karayan Kongo ket isu pay laeng ti pagbiagan ti daga nga adda ti bassit pay laeng a kalkalsada ken perokaril.[5]
Kiten ti Dagiti Alingasaw a Bapor ti Karayan Kongo
Dagiti perokaril ket labsendan dagiti tallo a nangruna a dissuor, ken kaaduan kadagiti komersio ti Tengnga nga Aprika ket lumabas ti igid ti karayanr, a mairaman ti gambang, lana ti anaaw (a kas dagiti bukbukel), asukar, kape, ken kapas. Ti karayan ket mabalin pay a napateg para iti hidroelektriko a bileg, ken dagiti Inga a Penned ti baba ti Alog Malebo ket isu dagiti ti immuna anangusar ti karayan Kongo.
Hidro-elektriko a bileg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Kongo ket isu ti kabilegan a karayan idiay Aprika. Iti las-ud ti nepnep adda ti sumurok a 50,000 kubiko metro (1,800,000 cu ft) ti danum ti tunggal maysa a segundo ti agayus idiay Taaw Atlantiko. Dagiti opurtunidad para iti Karayan Kongo ken dagiti tributariona tapno makapataud ti bileg manipud ti danum ket nawatiwat ngarud. Dagiti sientista ket kinarkuloda a ti sibubukel a Labneng ti KOngo ket pakadagupan para iti sangapulo ket tallo a porsiento ti sangalubongan a makapataud a bileg manipud ti danum. Daytoy ket mabalin a makaited ti umanay bileg para iti kammasapulan a bileg ti amin a sub-Sahara nga Aprika.[6]
Iti agdama adda ti agarup nga uppat a pulo a bileg manipud ti danum a pagpartuatan idiay Labneng a Kongo. Ti kadakkelan ket ti penned ti Dissuor Inga, iti agarup a 200 km (120 mi) nga abagatan a laud ti Kinshasa. Ti nadayeg a Gandat Inga ket nairugi idi agsapa ti tawtawen ti 1970 ken iti dayta a panawen isu daytoy ti immuna a nalapas a penned. Ti kasisigud a naplano ket ti panagaramid ti lima apenned nga addanto ti panagpartuat a kapasidad kadagiti 34,500 megabasio. Ti tatta nga aldawen adda ti dua a penned ti napatakderen, nga isu ti Inga I ken Inga II, nga adda dagiti dagup a sangapulo ket uppat a turbina.[6]
Idi Pebrero 2005, ti tagikua ti estado ti Abagatan nga Aprika a kompania ti bileg, nga Eskom, ket nangirangarang ti maysa a singasing tapno maipadakkel ti kapasidad ti Inga babaen dagiti panagparang-ay ken panagipatakder ti baro penned ti hidroelektriko. Ti gandat ket mangiyeg ti kangatuana panagpataud ti pasilidad ti 40 GW, a daytoy ket mamindua a dakdakkel ngem ti Tallo a Karabukod a Penned ti Tsina.[7]
Adda dagiti panagbutbuteng a dagitoy a baro a penned ti hidroelektriko ket punganayan ti panagawan kadagiti adu a sebbangan ti ikan nga endemiko ti daytoy a karayan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e f g Bossche, J.P. vanden; Bernacsek, G. M. (1990). Taudan a Libro para kadagiti Pangalapan a Rekurso ti Aprika, Tomo 1. Organisasion ti Makan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. p. 338–339. ISBN 978-92-5-102983-1.
- ^ a b Oberg, Kevin (Hulio 2008). "Panagayus ken Dadduma a Hidrauliko a Panagrukod para iti Panangilaslasin kadagiti Hidarauliuko ti Akin-baba a Karayan Kongo, Hulio 2008" (PDF). U.S. Geological Survey.
- ^ "Sinampugot nga Ikan ti Kongo". National Geographic Channel. 2009.
- ^ Ti Karayan Kongo. Rainforests.mongabay.com. Naala idi 2011-11-29.
- ^ Kitaen, kas pagarigan ti, pelikula ni Thierry Michel a Karayan Kongo
- ^ a b Alain Nubourgh, Belgian Technical Cooperation (BTC). Weetlogs.scilogs.be (2010-04-27). Naala idi 2011-11-29.
- ^ Vasagar, Jeevan (Pebrero 25, 2005). "Mabalinkadi a ti $50bn a plano a mangpaamo ti nabileg a karayan ket makaiyeg ti elektrisidad iti amin nga Aprika?". World news. Londres: The Guardian. Naala idi 2010-04-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Karayan Kongo iti Wikimedia Commons
- Karayan Kongo
- Dagiti karayan ti Demokratiko a Republika iti Kongo
- Dagiti karayan ti Republika iti Kongo
- Pagbeddengan ti Demokratiko a Republika iti Kongo ken Republika iti Kongo
- Dagiti karayan ti Angola
- Dagiti karayan a pagbeddengan
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Aprika
- Pagayusan a labneng ti Kongo
- Dagiti pisiograpiko a paset


text:
Mangaramidka Kadagiti Nalawag a Limitasion
“Saan a nalaka ti agsolsolo a mangpadakkel iti annak—nangruna no tin-edyerdan ken mariknadan ti impluensia ti lubong nga agrebeldeda kadagiti nagannakda.”—DULCE, SOUTH AFRICA.
Ti karit.
Impadto ti Biblia a kadagiti “maudi nga aldaw,” kaaduan nga annak ket “nasukir kadagiti nagannak.”—2 Timoteo 3:1, 2.
Singasing.
“Nasken nga ammo ti annakmo no ania dagiti urnos ken namnamaem kadakuada.” (The Single Parent Resource, ni Brook Noel) Kuna ni Barry G. Ginsberg a maysa a child and family psychologist: “No nalawag dagiti limitasion, nasaysayaat ken saan unay a makapa-stress dagiti relasion.” Innayonna: “No mas espesipiko dagiti aramidentayo a limitasion, ken nalawlawag ti pannakaibaga dagita, nalaklaka a pagtalinaeden a naragsak ti pamilia.” Kasanoka a makaaramid kadagiti nalawag a limitasion?
Agbalinka a natibker ken tungpalem ti saom. (Mateo 5:37) Sigun iti maysa a panagadal idiay Australia, masansan a natangken ti ulo ti annak no di makapagkedked dagiti nagannak ken no kanayonda a pagustuan ti annakda. Kuna ti Biblia: “Ti ubing a mabaybay-an ibabainnanto ni inana.”—Proverbio 29:15.
Dika agbalin a konsintidor gapu ta makonsiensiaka iti kasasaadmo kas agsolsolo a nagannak. Kuna ti nadakamaten a ni Yasmin: “No dadduma, maasianak iti dua nga annakko gapu ta maymaysa ti nagannakda a mangpadpadakkel kadakuada.” Nupay gagangay dayta a riknana, dina impalubos a dayta ti mangapektar iti kinasimbeng ti panunotna kas maammuantayo iti sumaganad a parapo.
Sustinerem ti saom. “Mabalin a napateg ti panangdisiplina wenno nalabit panangdusa iti annak gapu iti di umiso nga inaramidda tapno maliklikan dagiti problema a mainaig iti kababalin ken emosion ti annak,” kuna ti American Journal of Orthopsychiatry. Imbaga ni Yasmin: “Pagsasaritaanmi nga agiina ti maipapan iti disiplina. No nakaaramidda iti di umiso, ikagumaak a sustineren ti saok. Nupay kasta, nasursurok ti dumngeg nga umuna ken siaalumamay nga ilawlawagko no kasano a nakaapektar iti pamilia ti inaramidda. Kalpasanna, ipatungpalkon ti imbagak a disiplina.”
Agbalinka a nainkalintegan; dika mangdisiplina no sipupungtotka. Nupay nasken nga itakderam ti umiso, masapul met nga agbalinka a nainkalintegan no kasapulan. “Ti sirib manipud ngato”—kayatna a sawen, manipud iti Dios—ket “nainkalintegan,” kuna ti Santiago 3:17. Ti nainkalintegan a tao ket saan nga agtignay a sidadarasudos, makapungtot a dagus, wenno estrikto unay. Imbes ketdi, agpanunot nga umuna, nalabit agkararag pay ketdi isu a makapagtignay iti natantanang ken umiso a pamay-an.
Ti panangsustiner iti sao, kinatibker, ken kinanainkalintegan—agraman ti nasayaat nga ulidanmo—ti makatulong kenka a mangaramid kadagiti limitasion tapno agbalin ti pagtaengam a pudno a pagkamangan dagiti annakmo.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Talaga Kadi a Dakes ti Agsao iti Dakes?
“Kanayon a makangngegak iti naalas a panagsasao isu a saanakon a maklaat no makangngegak iti kasta. Kasla gagangayen dayta.”
—Christopher, 17.
“Idi ubingak, naglaingak nga agsao iti dakes. Naglaka laeng a masursuro dayta ngem narigat nga isardeng.”
—Rebecca, 19.
Quiz
No apay a napateg
Ti mabalinmo nga aramiden
Ti kuna dagiti padam nga agtutubo
Quiz
Ania ti mariknam no adda mangngegmo nga agsao iti dakes?
Diak madmadlaw ta kasla normal la dayta kaniak.
Masikoranak bassit ngem baybay-ak lattan.
Diak mairusok.
-
Kasano kasansan nga agsaoka iti dakes?
Saan a pulos
Sagpaminsan
Kanayon
-
Ania ti panangmatmatmo iti isyu maipapan iti panagsao iti dakes?
Saan a napateg
Serioso
-
No apay a napateg
Bigbigem kadi a serioso a banag ti panagsao iti dakes? Mabalin nga ibagam: ‘Saan unay ta adda dagiti daddadakkel a problema a rumbeng a pakaseknantayo. Ken amin met ket agsasao iti dakes!’ Agpayso kadi dayta?
Mamatika man wenno saan, adu dagiti saan nga agsasao iti dakes. Ken adda ammoda a nasayaat a rason no apay a saanda nga agsao iti dakes, a saan nga ammo ti sabsabali. Kas pagarigan:
No agsaoka iti dakes, ipakpakitam no siasinoka a talaga. Makita iti panagsasaom no ania ti kaririknam. Ti panagusar iti naalas a sasao ipamatmatna a saanka a maseknan iti rikna ti sabsabali. Kastaka kadi a talaga?
Kuna ti Biblia: “Dagiti banag a rummuar manipud ngiwat agtaudda iti puso.”—Mateo 15:18.
Mabalin a negatibo ti panangmatmat kenka ti sabsabali no agsasaoka iti dakes. Kuna ti libro a Cuss Control: “Ti panagsasaotayo ipakitana no siasinonto ti gagayyemtayo, no kasano kadakkel ti panagraem kadatayo dagiti kapamilia ken katrabahuantayo, no ania ti kalidad ti relasiontayo iti sabsabali, no kasano kapigsa ti impluensiatayo iti dadduma, no maikaritayo iti maysa a trabaho wenno posision, ken no kasano a makilangen dagiti estranghero kadatayo.” Kunana pay: “Isaludsodmo iti bagim no ti saanmo a panagsao iti dakes pasayaatenna ti relasionmo iti sabsabali.”
Kuna ti Biblia: “Maikkat koma kadakayo . . . ti nabassawang [wenno dakes] a panagsasao.”—Efeso 4:31.
Saan a nasayaat ti impresion dagiti tattao kenka no agsasaoka iti dakes. Iti librona a How Rude!, kinuna ni Dr. Alex Packer: “Makapasimron dagiti kanayon nga agsasao iti dakes.” Innayonna a ti panagsao iti dakes “saanna nga ipabigbig a nalaing, mannakaawat, masirib, wenno mannakipagriknaka. No masadutka nga agpanunot ken saan a nalawag ti panagsasaom, maapektaran ti panagandar ti utekmo.”
Kuna ti Biblia: “Dikay agsao iti makapasakit.”—Efeso 4:29, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Ti mabalinmo nga aramiden
Mangikeddengka iti kalat. Apay a dimo padasen nga isardeng ti agsao iti dakes iti uneg ti makabulan wenno awan pay? Mangaramidka iti tsart wenno kalendario tapno makitam no adda nagrang-ayam. Ngem tapno matakderam ti kalatmo, adda dagiti masapul nga aramidem. Kas pagarigan:
Liklikam dagiti paglinglingayan a mangpunno iti panunotmo iti dakes a sasao. Kuna ti Biblia: “Dagiti dakes a pannakitimpuyog dadaelenda dagiti makagunggona nga ugali.” (1 Corinto 15:33) Ti “pannakitimpuyog” saan laeng a tumukoy iti pannakikadua iti tattao no di ket ramanenna pay dagiti kita ti paglinglingayan, kas kadagiti pelikula a buybuyaem, video game nga ay-ayamem, ken musika a dengdenggem. Kuna ti 17 anyos a ni Kenneth: “Naglaka a kantaen ti magustuam a kanta a dimon ikankano dagiti dakes a sasao iti lirikona nangruna no napintas a denggen.”
Ipakitam a nataengan ti panagpampanunotmo. Agsao iti dakes ti dadduma gapu ta ipagarupda nga agbalinda a kasla nataengan. Ngem saan nga agpayso dayta. Kuna ti Biblia a dagiti nataengan ket “nasanay dagiti pannakabalin ti pannakaawatda a mangilasin agpadpada iti umiso ken di umiso.” (Hebreo 5:
14) Saanda nga ipababa ti estandarteda tapno laeng “magustuan” ida ti sabsabali.
Kinapudnona, ti panagsao iti dakes rugitanna ti panunot (ken ti angin) kadagiti naalas a panagpampanunot. Adun ti kasta iti lubong! “Saanmon a nayonan pay,” kuna ti Cuss Control. “Adda maaramidam tapno madalusan dayta a rugit. Maymayat ti riknam ken nasaysayaat met ti panangmatmat ti sabsabali kenka.”
Ammuem ti Ad-adu Pay
Pangbirokak iti Nasayaat a Paglinglingayan?
Ania dagiti rumbeng nga ikabilangam no agpilpilika iti musika, pelikula, wenno libro?
No Kasano a Malabanan ti Di Nasayaat nga Impluensia ti Kakadua
Agaramid iti dakes dagiti nasingpet a tattao gapu iti di nasayaat nga impluensia ti kakadua. Ania ti masapul a maammuam maipapan iti dayta, ken kasano a malabanam?


text:
Les Baux-de-Provence
Ti Les Baux-de-Provence ket maysa a komuna iti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia, ti probinsia ti Provence. Daytoy ket addaan iti nakakaskasdaaw a puesto idiay kabanbantayan ti Alpilles, a naisanglad idiay ngato ti kabatbatuan a nabalangatan kadagiti nadadael a tidda dagiti kastilio a maimatmatangan dagiti tanap iti abagatan. Ti naganna ket mangtudtudo ti lugar — idiay Probensal, a baou ket maysa a kabatbatuan a kawwet. Ti nagan ti purok ket naala manipud ti aluminio nga oro ti Bauxite nga immuna a naduktalan idiay idi 1821 babaen ti heologo a ni Pierre Berthier.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Les Baux-de-Provence iti Wikimedia Commons


text:
Ni Alben William Barkley (Nobiembre 24, 1877 – Abril 30, 1956) ket nagserbi a kas ti maika-35 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1949–1953), baben ni Presidente Harry S. Truman. Isu ket kameng ti Partido Demokratiko, isu ket dati a nagserbi a kas ti Pannakabagi ti E.U. (1913–1927) ken maysa a Senador (1927–1949) manipud idiay Kentucky. Isu ket nagserbi a kas ti Daulo ti Kaaduan ti Senado manipud idi 1937 aginggana idi 1947.
Kanlpasan ti napaay a panagkandidato iti 1952 a panagbutos ti presidente, ni Barkley ket nabutosan manen idi idiay Senado ti E.U. kalpasan ti panangabakna kenni John Sherman Cooper idi 1954. Isu pimmusan kalpasan ti daytoy idi 1956 ti tawen a 78.
Midia a mainaig kenni Kategoria:Alben Barkley iti Wikimedia Commons


text:
Ammoyo Kadi?
Talaga kadi a dagiti Judio a napan idiay Jerusalem idi Pentecostes 33 C.E. ket naggapu iti “tunggal nasion nga adda iti baba ti langit”?
Malaksid iti mabasa iti Aramid 2:5-11, adda insalaysay ti Judio a mannurat a ni Philo a nagbiag iti dayta a panawen maipapan kadagiti naummong a tattao a napan idiay Jerusalem idi Pentecostes 33 C.E.
Insurat ni Philo maipapan kadagiti nagbiahe a napan idiay Jerusalem: “Di mabilang a tattao manipud iti di mabilang a siudad ti umat-atender iti amin a piesta, dadduma ti magmagna, adda met dagiti agbarko, nga aggapu iti daya ken laud ken amianan ken abagatan.” Nagadaw pay ni Philo iti surat ni Agrippa I nga apoko ni Herodes a Dakkel para ken ni Romano nga Emperador Caligula. Kastoy ti imbaga ni Agrippa maipapan iti Jerusalem: “Ti Nasantuan a Siudad . . . ket saan laeng a kabesera ti Judea no di ket uray pay ti kaaduan a sabali a nasion, gapu iti masansan a panagakar dagiti grupo dagiti Judio kadagiti kaarrubada a nasion.”
Karaman kadagiti inrekord ni Agrippa a luglugar a nakaibangonan ti komunidad dagiti Judio ket dagiti adayo a luglugar a kas iti Mesopotamia, Amianan nga Africa, Asia Menor, Grecia, ken dagiti isla ti Mediteraneo. “Uray saan nga espesipiko a naibaga iti dayta a listaan a mapmapan [dagita a Judio] idiay Jerusalem,” kuna ti eskolar a ni Joachim Jeremias, “kaawatan a kasta gapu ta obligado idi ti amin a nataengan a Judio a mapan sadiay tapno agdayaw.”—Deuteronomio 16:16.
Ania dagiti nagdagusan dagiti rinibu a mapmapan idi idiay Jerusalem tapno agselebrar kadagiti piesta dagiti Judio?
Tallo a piesta ti tinawen a maselselebraran idi idiay Jerusalem—ti Paskua, ti Pentecostes, ken ti Piesta dagiti Abong-abong. Idi umuna a siglo, ginasut a ribu ti mapmapan idiay Jerusalem para kadagita nga okasion. Aggapuda iti intero nga Israel ken iti amin a sabali pay a nasion a paggigianan dagiti Judio. (Lucas 2:41, 42; Aramid 2:1, 5-11) Kasapulan dagitoy a bisita ti pagdagusan.
Adda dagiti umyan iti balay dagiti gagayyemda; dadduma met ti agyan kadagiti maabangan a balay wenno pagdagusan. Adu ti naggigian kadagiti tolda nga imbangonda iti aglawlaw dagiti pader wenno iti uneg ti siudad. Iti maudi a panagyan ni Jesus idiay Jerusalem, nagdagus idiay Betania nga asideg ti Jerusalem.—Mateo 21:17.
Adda dagiti patakder a nadiskobre iti asideg ti templo ket addaan dagita iti nalawa a pagdidigusan. Patienda a nagserbi dagitoy a patakder a pagdagusan dagiti bisita ken pagdigusanda sakbay a sumrekda iti templo. Iti maysa kadagitoy a patakder, adda nasarakan a nakitikitan a bato a mangipakita a ni Theodotus, maysa a padi ken lider ti sinagoga sadiay, “imbangonna ti sinagoga para iti pannakaibasa ti Torah ken . . . kasta met dagiti pagdagusan, kuarto, ken pagalaan iti danum para kadagiti bisita nga agkasapulan kadagita.”


text:
Estoria 99: Iti Makingngato a Kuarto
HUEBES itattan. Adda ni Jesus ken ti 12 nga apostoles iti daytoy dakkel a makingngato a kuarto a mangmangan iti pangmalem a Paskua. Pumampanawen ni Judas Iscariote. Mapanna ibaga kadagiti papadi no kasanoda a tiliwen ni Jesus.
Iti napalabas nga aldaw, inikkan dagiti papadi ni Judas ti tallopulo kapisi ti pirak no tulonganna ida a mangtiliw ken Jesus. Ita mapanen a makipagkita kadagitoy a tattao ket sana iturong ida ken Jesus. Saan kadi a nagdakes dayta?
Nalpasen ti pannangan ti Paskua. Ngem nangirugi manen ni Jesus ti sabali a naisangsangayan a pannangan. Inyawatna kadagiti apostolesna ti tinapay ket sana kuna: ‘Kanenyo, ta daytoy kaipapananna ti bagik a maipaay gapu kadakayo.’ Sa inyawatna ti kopa ti arak ket sana kuna: ‘Inumenyo, ta daytoy kaipapananna ti darak, a maibukbok gapu kadakayo.’ Ti Biblia aw-awaganna daytoy ‘ti pangmalem ti Apo,’ wenno ti ‘pangrabii ti Apo.’
Kayat ni Jesus a laglagipen dagiti pasurotna no kasanot’ panangtedna ti biagna kadakuada. Gapuna imbagana a selebraranda daytoy naisangsangayan a pannangan ti kada tawen.
Kalpasan ti pannangan ti Pangmalem ti Apo, imbaga ni Jesus kadagiti apostolesna a bumilegda koma ti pammati. Kamaudiananna nagkankantada iti Dios ket sada pimmanawen. Rabii unayen ita. Kitaentayo no sadinot’ napananda.
Mateo 26:14-30; Lucas 22:1-39; Juan kapitulo 13 ingganat’ 17; 1 Corinto 11:20.
Dagiti Saludsod
- Kas makitam iti ladawan, apay nga adda ni Jesus ken dagiti 12 nga apostolna iti maysa a dakkel a makingngato a kuarto?
- Siasino ti lalaki a pumampanaw, ket ania ti aramidenna?
- Ania a naisangsangayan a pannangan ti inrugi ni Jesus kalpasan ti pannangan ti Paskua?
- Ania ti ipalagip daytoy naisangsangayan a pannangan kadagiti pasurot ni Jesus?
- Kalpasan ti Pangmalem ti Apo, ania ti imbaga ni Jesus kadagiti pasurotna, ket ania ti inaramidda?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Mateo 26:14-30.
Kasano nga ipakita ti Mateo 26:15 nga inggagara ni Judas ti panangliputna ken ni Jesus?
Ania ti dua a panggep ti naiparukpok a dara ni Jesus? (Mat. 26:27, 28; Jer. 31:31-33; Efe. 1:7; Heb. 9:19, 20)
- Basaenyo ti Lucas 22:1-39.
Iti ania nga anag a simrek ni Satanas ken ni Judas? (Luc. 22:3; Juan 13:2; Ara. 1:24, 25)
- Basaenyo ti Juan 13:1-20.
Iti salaysay iti Juan 13:2, mapabasol kadi ni Judas iti inaramidna, ken ania ti masursuro dagiti adipen ti Dios iti daytoy? (Gen. 4:7; 2 Cor. 2:11; Gal. 6:1; Sant. 1:13, 14)
Ania a nalawag nga ulidan ti impaay ni Jesus? (Juan 13:15; Mat. 23:11; 1 Ped. 2:21)
- Basaenyo ti Juan 17:1-26.
Iti ania nga anag nga inkararag ni Jesus nga ‘agmaymaysa’ koma dagiti pasurotna? (Juan 17:11, 21-23; Roma 13:8; 14:19; Col. 3:14)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ti Pangrabii ti Apo
Idi Nisan 14, inrugi ni Jesus ti memorial a tinawen a rambakan dagiti pasurotna.


text:
Ni Thomas Woodrow Wilson (Disiembre 28, 1856 – Pebrero 3, 1924) ket isu idi ti Maika-28 a Presidente iti Estados Unidos, manipud idi 1913 aginggana idi 1921. Isu ket maysa a daulo ti Rang-ay a Tignay, isu ket nagserbi a kas ti Presidente iti Unibersidad iti Princetony manipud idi1902 aginggana idi 1910, ken isu pay ti Gobernador iti New Jersey manipud idi 1911 aginggana idi 1913. Isu ket timmaray a sinuppiatna ti kandidato ti Rang-ay ("Bull Moose") a Partido a ni Theodore Roosevelt ken ti kandidato ti Republino a ni William Howard Taft, ni Wilson ket isu idi ti nabutosan a Presidente a kas Demokrata idi 1912.
Midia a mainaig kenni Kategoria:Woodrow Wilson iti Wikimedia Commons


text:
LEKSION 25
Apay ken Kasano a Maibangbangon Dagiti Kingdom Hall?
Kas ipakita ti nagan a Kingdom Hall, ti kangrunaan a pannursuro ti Biblia a mailawlawag sadiay ket naipamaysa iti Pagarian ti Dios—ti tema ti ministerio ni Jesus.—Lucas 8:1.
Dagitoy ti sentro ti pudno a panagdaydayaw iti komunidad. Iti Kingdom Hall nga or-organisaren dagiti Saksi ni Jehova ti trabaho a panangikasaba iti naimbag a damag maipapan iti Pagarian. (Mateo 24:14) Agduduma ti kadakkel ken disenio dagiti Kingdom Hall, ngem simple amin dagita. Kaaduanna a saan laeng a maymaysa a kongregasion ti mangus-usar kadagita. Kadagiti nabiit pay a tawen, nakaibangonkami iti pinullo a ribu a baro a Kingdom Hall (agpromedio iti lima iti kada aldaw) tapno adda paggigimongan ti umad-adu a bilang ti kongregasionmi. Kasanomi a naaramid daytoy?—Mateo 19:26.
Naibangon babaen kadagiti donasion. Maipatulod dagitoy a donasion iti sanga nga opisina. Maipabulod ti pondo kadagiti kongregasion a masapul a mangibangon wenno mangtarimaan iti Kingdom Hall-da.
Ibangbangon dagiti boluntario a nagduduma ti kasasaadna iti biag. Iti adu a pagilian, adda dagiti naorganisar a Kingdom Hall Construction Group. Dagiti grupo dagiti construction servant ken boluntario ket maibabaon kadagiti nagduduma a kongregasion iti pagilianda, uray kadagiti nasulinek a lugar tapno tulonganda dagiti lokal a kongregasion a mangibangon iti Kingdom Hall-da. Iti dadduma a pagilian, adda dagiti kualipikado a Saksi a nadutokan a mangimaton iti panagibangon ken panangtarimaan kadagiti Kingdom Hall iti naituding a rehion. Nupay iti dayta a rehion ket adu dagiti eksperto iti panagibangon nga agbolboluntario iti tunggal proyekto, ti kaaduan nga agbolboluntario ket dagiti miembro ti kongregasion a mangusar iti Kingdom Hall. Maar-aramid amin daytoy babaen ti tulong ti espiritu ni Jehova ken iti amin-kararua a panangikagumaan dagiti adipenna.—Salmo 127:1; Colosas 3:23.
Apay a naawagan iti Kingdom Hall dagiti lugar a pagdaydayawanmi?
Apay a kabaelanmi ti agibangon kadagiti Kingdom Hall iti intero a lubong?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Maar-aramid iti Kingdom Hall?
Kitaem a mismo ti maar-aramid iti uneg ti Kingdom Hall.
Kasano ti Panaggigimong Dagiti Saksi ni Jehova?
Napampanunotmo kadin no ania ti mapaspasamak kadagiti gimongmi? Sigurado a magustuam ti naibatay iti Biblia nga edukasion a magun-odam sadiay.


text:
From professional translators, enterprises, web pages and freely available translation repositories.
Ano ang impression Nito hindi abandunahin dati nang kaibigan, para sa mga bago ay hindi maihahalintulad them.â new friend ay tulad ng alak na bago; kapag ito ay may edad na, maaari kang uminom ito na may kasiyahan
ano ang impression nito do not abandon old friends,for new ones cannot equal them.A new friend is like new wine;when it has aged,you can drink it with pleasure
Last Update:
2016-08-24
Subject: General
Usage Frequency: 1
Quality:
Reference:
dati kahit abala ka sa trabaho may oras kapa sa akin. Ngayon na wala kanang trabaho halos hindi mo pa ako machat. tapos sabihin mo ichat kita mamaya tapos mag- antay ako hanggang 12:00 wala man lng kahit isang text galing sayo. parang ginawa mo akong tanga eh.
before you even bother to work with me in time foam. Now is not that just do not work I machat. finished iChat tell you later then I would wait until 12:00 did u even a text from you. supposedly made me stupid eh.
Last Update:
2016-05-03
Subject: General
Usage Frequency: 1
Quality:
Reference:
ERICKA MAE MAYUBAY ,INIKKAN KAN TI GUNDAWAY MO NGA MANGAGAW KANIAK ken LAKAY KO KET INBAGAG KENKA NGA NO DIM MAAGAW INGGANA END OF 2015 ISARDENG MON,NGEM ITULTULOY MO LATTA. AWAN TALAGA BABAIN MO PATI CELPON NUMBER TI COMPANY NGA DATI NGA WORK NA,DKA LANG MABAIN NGA AGKARASEND TI MESSAGE AWAN LA NGARUD MAURAY MON NGA REPLAY NA,KET SAAN KA NGA AGSARDENG NGA AGSEND MESSAGE ISU NGA INTAWAG DA KANIANA NGA NAKAAD ADU TI MESSAGE NI LAKAY KO , APAY DIM AYA AMMO TI NUMBER NI LAKAY KO, KEN DIM KADI AMMO NGA SABALIN NGA COMAPANY WORK NA ITA,DIAK PAY ARAMIDEN NGA ASAWA NA SIKAN TO LA KETDIN AWAN BABAIN MO NGA TALAGA. PANONOTEM MAN NO TALAGA NGA KAYAT NA KA DINA KOMAN INBAGBAGA KANIAK AWAN MET GAYAM AMMOM... KET NASAYAAT LANG TA NAPUDNO NI LAKAY KO KANIAK TA INPUDNO NA MANEN KANIAK, APAY AWANEN MANGAYAT KENKA TA IPILPILIT MO TI BAGIM KEN LAKAY KO, NO DINAK KABAIN NGA NAGPADAKKEL KENKA KEN NO DIM KABAIN TI TAO NO ANIA SAWEN DA KABAIN MO KOMA MET TA BAGIMON TI KASTA NGA AR ARAMIDEM. NGEM ADDA NGARUD BABAIN MO KET NAIRWAM KAN KEN DAYTA NGA ARAMID MAIKAMANU NI LAKAY KO NGA ADDA ASAWA NA NGA NAGING.....,IRAMRAMAN MO PAYEN NGA IK IKKAN PAKAIBABAINAN NI LAKAY KO,JAY KINASAYAAT NA KET SABALIN TI PANGIPAGARUPAM PANONOTEM METTEN NGA SIKAN TI SUKAT KO . SIKA NGATA METTEN TI NAKITAKON NGA KAPOSKOLANEN TI PANAGRUPRUPA NGA TAO NGA UMAGAW KA LA NGARUDEN SIAK PAY LA AGAWAM, BINALLAAGAN KAN NGEM DIM IMBIBIANG, KASTOY TI KAYAT MO MADI KA MAALA TI NASAYAAT NGA SARITA, SIGE KAYAT MO GULO ITED KO KENKA, GAPU TA MAASINAK KENKA TA AWAN SAN MANGAYAT TA URAY KASLA LOLO MON KET KAMKAMATEM PAYEN , SOBRA MET TI KINAPOSKOL MO, SIGE ITED KO KENKAN DUA KAYON TA BARENG NO SUMAYAAT MET TA BIAG MO. NABAYAGEN NGA ISINSINAK NGEM DINA MET KAYAT NGA AGSINA KAMI, NGEM NO KAYAT NA KA LA KETDI SIGE IDARAS MO AGAWEN ITA TA ADDA PAYLA BASSIT MAKIDDIS MO NO ADDA PAY, SABAGAY KET NARWAM KA MET TI BARBARYA
ERICKA MAE MAYUBAY ,INIKKAN KAN TI GUNDAWAY MO NGA MANGAGAW KANIAK ken LAKAY KO KET INBAGAG KENKA NGA NO DIM MAAGAW INGGANA END OF 2015 ISARDENG MON,NGEM ITULTULOY MO LATTA. AWAN TALAGA BABAIN MO PATI CELPON NUMBER TI COMPANY NGA DATI NGA WORK NA,DKA LANG MABAIN NGA AGKARASEND TI MESSAGE AWAN LA NGARUD MAURAY MON NGA REPLAY NA,KET SAAN KA NGA AGSARDENG NGA AGSEND MESSAGE ISU NGA INTAWAG DA KANIANA NGA NAKAAD ADU TI MESSAGE NI LAKAY KO , APAY DIM AYA AMMO TI NUMBER NI LAKAY KO, KEN DIM KADI AMMO NGA SABALIN NGA COMAPANY WORK NA ITA,DIAK PAY ARAMIDEN NGA ASAWA NA SIKAN TO LA KETDIN AWAN BABAIN MO NGA TALAGA. PANONOTEM MAN NO TALAGA NGA KAYAT NA KA DINA KOMAN INBAGBAGA KANIAK AWAN MET GAYAM AMMOM... KET NASAYAAT LANG TA NAPUDNO NI LAKAY KO KANIAK TA INPUDNO NA MANEN KANIAK, APAY AWANEN MANGAYAT KENKA TA IPILPILIT MO TI BAGIM KEN LAKAY KO, NO DINAK KABAIN NGA NAGPADAKKEL KENKA KEN NO DIM KABAIN TI TAO NO ANIA SAWEN DA KABAIN MO KOMA MET TA BAGIMON TI KASTA NGA AR ARAMIDEM. NGEM ADDA NGARUD BABAIN MO KET NAIRWAM KAN KEN DAYTA NGA ARAMID MAIKAMANU NI LAKAY KO NGA ADDA ASAWA NA NGA NAGING.....,IRAMRAMAN MO PAYEN NGA IK IKKAN PAKAIBABAINAN NI LAKAY KO,JAY KINASAYAAT NA KET SABALIN TI PANGIPAGARUPAM PANONOTEM METTEN NGA SIKAN TI SUKAT KO . SIKA NGATA METTEN TI NAKITAKON NGA KAPOSKOLANEN TI PANAGRUPRUPA NGA TAO NGA UMAGAW KA LA NGARUDEN SIAK PAY LA AGAWAM, BINALLAAGAN KAN NGEM DIM IMBIBIANG, KASTOY TI KAYAT MO MADI KA MAALA TI NASAYAAT NGA SARITA, SIGE KAYAT MO GULO ITED KO KENKA, GAPU TA MAASINAK KENKA TA AWAN SAN MANGAYAT TA URAY KASLA LOLO MON KET KAMKAMATEM PAYEN , SOBRA MET TI KINAPOSKOL MO, SIGE ITED KO KENKAN DUA KAYON TA BARENG NO SUMAYAAT MET TA BIAG MO. NABAYAGEN NGA ISINSINAK NGEM DINA MET KAYAT NGA AGSINA KAMI, NGEM NO KAYAT NA KA LA KETDI SIGE IDARAS MO AGAWEN ITA TA ADDA PAYLA BASSIT MAKIDDIS MO NO ADDA PAY, SABAGAY KET NARWAM KA MET TI BARBARYA
Last Update:
2016-04-20
Subject: General
Usage Frequency: 1
Quality:
Reference:
Search human translated sentences
Users are now asking for help: byla jsem venku (Czech>English) | motorbrandstoffen (Dutch>French) | blu film (Hindi>English) | ganga river birth place (English>Tamil) | holus (Latin>Danish) | just go with the flow (English>Tagalog) | tinanuran (Tagalog>English) | karpuram meaning in english (English>Tamil) | étendue de la proposition technique (French>Dutch) | montem (Latin>English) | piche (Hindi>English) | 많이봐야 조아요 (Korean>English) | tôi đang học tiếng anh (Vietnamese>English) | decreased (English>Czech) | (French>German)
Report Abuse | About MyMemory | Contact Us
MyMemory in your language: English | Italiano | Español | Français | Deutsch | Português | Nederlands | Svenska | Pycckий | 日本語 | 汉语 | 한국어 | Türkçe


text:
1Pudno daytoy a pagsasao: Siasinoman nga agtarigagay nga agbalin nga obispo, natan-ok a trabaho ti kalikagumanna. 2Ngarud, masapul nga awan ti pakababalawanna. Maysa la ti asawana. Managteppel. Managparbeng ken nasayaat ti kababalinna. Managpadagus. Kabaelanna ti mangisuro. 3Saan a mammartek wenno nauyong, no di ket nasingpet ken saan a mannakiringgor. Saan a rupa ti kuarta. 4Maidalanna a naimbag ti familiana ken mapagtungpalna a sitatakneng dagiti annakna. 5Ta no saan a maidalan ti maysa a tao ti mismo a familiana, kasano a maaywananna ti iglesia ti Dios? 6Masapul a saan a kabarbaro iti pammati, ta amangan no tumangsit ket madusa a kas iti Diablo. 7Masapul a pagraeman dagiti saan a kameng ti iglesia tapno saan a maibabain ken matnag iti palab-og ti Diablo. 8Kasta met dagiti diakono: Masapul a nasayaat ti kababalinda ken napudnoda. Saanda a mammartek wenno naagum. 9Masapul a salimetmetanda dagiti naipakaammo a kinapudno ti pammati nga awan ti panagduaduada. 10Rebbengna a mapadasda nga umuna, ket no agballigida, mabalindan ti agserbi. 11Masapul a natakneng met dagiti assawada, ken saanda a mamadpadakes. Managteppelda ken mapagtalkanda iti amin a banag. 12Ti agbalin a diakono, maysa la ti asawana, ken maidalanna a naimbag dagiti annakna ken ti familiana. 13Ta dagiti nasayaat ti panagserbina, magun-odda ti naimbag a kasasaad ken mabalinda ti agsao a situtured maipapan iti pammatida ken ni Cristo Jesus. 14Bayat ti panangisuratko iti daytoy, namnamaek nga umayka kitaen iti mabiit. 15Ngem no mataktakak, maammoam iti daytoy a surat no ania dagiti rumbeng nga annurotentayo a kas kameng ti iglesia. Kamengtayo ti familia ti Dios, kayatna a sawen, ti iglesia ti sibibiag a Dios. Ta ti iglesia isu ti adigi ken pamuon ti kinapudno. 16Anian a nagdakkel ti palimed ti pammatitayo: Isu ket nagparang a kas tao, Pinaneknekan ti Espiritu ti kinalintegna, Ket nakita dagiti angheles. Naikaskasaba kadagiti pagilian, Pinati dagiti tattao iti entero a lubong, Ket nayuli sadi langit.
Copyright
Learn More


text:
Limasawa, Abagatan a Leyte
Ti Limasawa ket maysa a maikanem klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Limasawa ket nabingbingay a politikal iti 6 a barbaranggay.[2]
- Cabulihan
- Lugsongan
- Magallanes
- San Agustin (Tawid)
- San Bernardo (Tigib)
- Triana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
KAPITULO 55
Nakigtot ti Adu iti Sasao ni Jesus
MANGAN ITI LASAGNA KEN UMINUM ITI DARANA
ADU TI NAITIBKOL KEN SAANEN A SIMMUROT KENKUANA
Iti sinagoga idiay Capernaum, insuro ni Jesus ti panagbalinna a pudno a tinapay manipud langit. Ti imbagana ket mabalin a nayon ti imbagana kadagiti tattao a nagsubli iti makindaya nga igid ti Baybay ti Galilea, dagiti nangan kadagiti tinapay ken ikan a naited sadiay.
Intuloy ni Jesus ti panangilawlawagna. Kinunana: “Nangan dagidi ammayo iti manna idiay let-ang ngem kaskasdi a natayda.” Maiduma iti dayta, kinunana: “Siak ti sibibiag a tinapay a naggapu idiay langit. Ti asinoman a mangan iti daytoy a tinapay ket agbiagto iti agnanayon. Kinapudnona, ti tinapay nga itedko tapno agbiag ti lubong ket ti lasagko.”
Idi primavera ti 30 C.E., imbaga ni Jesus ken Nicodemo nga ay-ayaten unay ti Dios ti lubong isu nga intedna ti Anakna kas Manangisalakan. Ipaganetget ita ni Jesus a masapul a kanenda ti lasagna babaen ti panagtignayda maitunos iti pammatida iti sakripisio nga aramidenna. Kasta ti pamay-an tapno magun-od ti biag nga agnanayon.
Nupay kasta, saan a pinati dagiti tattao ti sasao ni Jesus. “Kasano koma nga ited daytoy a tao ti lasagna a kanentayo?” insaludsodda. (Juan 6:52) Kayat ni Jesus a maawatanda a saan a literal, no di ket piguratibo ti ibagbagana. Ti sumaruno nga imbagana ti mangipakita iti kaipapanan dayta.
“No saanyo a kanen ti lasag ti Anak ti tao ken inumen ti darana, saankayo a maaddaan iti biag. Ti mangan iti lasagko ken uminum iti darak ket maaddaan iti biag nga agnanayon, . . . ta ti lasagko ket pudno a taraon, ken ti darak ket pudno nga inumen. Ti mangan iti lasagko ken uminum iti darak ket agtalinaed a maikaykaysa kaniak.”
Narurod dagiti Judio iti dayta! Mabalin a pampanunotenda nga isingsingasing ni Jesus ti kanibalismo wenno salungasingenda ti linteg ti Dios a mangiparit iti pannangan iti dara. (Genesis 9:4; Levitico 17:
Gapu ta ammo ni Jesus nga agtantanabutob ti dadduma nga adalanna, dinamagna: “Maupaykayo kadi iti daytoy? Anianto la ketdin no makitayo ti Anak ti tao nga umul-uli iti naggapuanna? . . . Dagiti imbagak kadakayo ket maitunos iti espiritu ken mangted iti biag. Ngem saan a mamati ti dadduma kadakayo.” Gapu iti dayta, adu nga adalan ti pimmanaw ken saanen a simmurot kenkuana.
Gapuna, insaludsod ni Jesus iti 12 nga apostolna: “Pumanawkay met kadi?” Insungbat ni Pedro: “Apo, sadino koma ti papananmi? Adda kenka dagiti sasao a makaited iti biag nga agnanayon. Mamatikami ken ammomi a sika ti Nasantuan nga Adipen ti Dios.” (Juan 6:
Nupay nagustuan ni Jesus ti imbaga ni Pedro, kinunana: “Saan kadi a siak ti nangpili kadakayo a 12? Ngem maysanto kadakayo ti mangpardaya kaniak.” (Juan 6:70) Ni Judas Iscariote ti tuktukoyen ni Jesus. Mabalin nga iti dayta a gundaway, nadlawen ni Jesus nga adda dakes nga ar-aramiden ni Judas.
Kaskasdi, maragsakan ni Jesus ta ammona a ni Pedro ken ti dadduma nga apostol ket sumursurot latta kenkuana ken makiramraman iti mangispal-biag a trabaho nga ar-aramidenna.


text:
AGRIINGKAYO! PEBRERO 2014
No Kasano ti Kasayaatan a Panangusarmo iti Tiempom
No limmabas ti tiempon, saanen a maisubli pay. Usigem ti uppat a pamay-an a nakatulong iti adu a nangusar iti tiempoda iti kasayaatan kadagiti kapatgan a bambanag iti biag.
Damdamag iti Lubong
Karaman a suheto: panagipuslit iti marfil iti Malaysia, kredibilidad ti simbaan iti Italy, saksakit iti Africa, ken ubbing a sugador iti Australia.
Espiritismo
Adu ti mangpadpadas a makisarita kadagiti natay, ngem ania ti kuna ti Biblia maipapan iti dayta?
No Kasano ti Kasayaatan a Panangusarmo iti Tiempom
Ti maysa a pamay-an a mausarmo a naimbag ti tiempom ket ti panangtingitingmo iti biagmo babaen iti dua a panirigan. Ania dagita?
Ilawlawag ti Maysa a Biotechnologist No Apay a Mamati iti Dios
Gapu iti panangadal ni Dr. Hans Kristian Kotlar iti immune system, naginteres iti nagtaudan ti biag. Kasano a nasungbatan dagiti saludsodna babaen ti panagadalna iti Biblia?
Constantine
Kitaem no kasano a dagiti napolitikaan ken narelihiosuan nga ar-aramid ni Constantine inapektaranna dagiti patpatien ti adu a relihion ita.
No Mais-stress ti Balasitangmo
Adu a tin-edyer a babbai ti mais-stress gapu iti panagbalbaliw a mapaspasaranda. Kasano a matulongan ida dagiti nagannak a mangsango iti stress?
Ti Silaw ti Photuris a Kulalanti
Kasano a nagbalin nga inspirasion dagiti sientista daytoy a nagbassit nga insekto tapno makaaramidda iti naranraniag a LEDs a maus-usar iti adu nga elektroniko nga alikamen?
Dagiti Features a Makita Online
Sobra Kadi ti Pannakaseknanmo iti Itsuram?
No adda problemam iti itsuram, kasano nga agbalin a balanse ti panangmatmatmo iti bagim?
Ania ti Pudno a Gayyem?
Nalaka ti maaddaan iti peke a gagayyem, ngem kasano a masarakam ti pudno a gayyem?
Ania ti Masapul a Maammuak Maipapan iti Sexting?
Pilpilitendaka kadi nga ag-sexting? Ania dagiti epekto ti sexting? Di makadangran a panagalembong laeng kadi dayta?
Ibaga Dagiti Agtutubo ti Maipapan iti Nasalun-at nga Estilo ti Panagbiag
Marigatanka kadi a mangan iti nasustansia ken agehersisio? Iti daytoy a clip, ibaga dagiti agtutubo ti ar-aramidenda tapno agtalinaedda a nasalun-at.
Dimmakkel ni Moises Idiay Egipto
Apay a ni Moises ket impan ti inana iti Karayan Nilo? Ammuem ti ad-adu pay maipapan ken Moises, ti pamiliana, ken ti balasang ni Faraon.


text:
Pagsasao a Bengali
Ti Bengali (Bengali: বাংলা Bangla [ˈbaŋla] ( denggen)) ket maysa a dumaya nga Indo-Aryan a pagsasao. Daytoy ket patneng ti rehion ti dumaya nga Abagatn nga Asia a naamammoan a kas ti Bengal, a mangbukel ti agdama nga aldaw a Bangladesh, ti Indiano mga estado ti Laud a Bengal, ken dagiti paset ti Indiano nga estado ti Tripura ken Assam. Daytoy ket naisursurat nga inususar ti Bengali a sinuratan. Daytoy ket adda dagiti agarup a 193 a riwriw a patneng ken agarup a 230 a riwriw a dagup dagiti mangisasao,[2] Ti Bengali ket maysa kadagiti kaaduan a mangisasao a pagsasao (nairanggo ti maikanem[3]) iti lubong. Ti Nailian a kanta ken ti Nailian a kanta ti India, ken ti Nailian a kanta ti Bangladesh ket napartuat iti Bengali.
Mairaman kadagiti dadduma a pagsasao ti Dumaya nga Indo-Aryan, ti Bengali ket nagtaud manipud kadagiti Magadhi Prakrit ken Sanskrito a pagsasao. Daytoy tattan ti kangrunaan a pagsasao a naisasao idiay Bangladesh ken isu ti maikadua a kaaduan a maisasao idiay India.[4][5] Amin kadagiti Indo-Aryan a pagsasao a mairaman ti Bengali, Hindi, Marathi, Gujarati, Oriya, Assames ket tinawtawagan dagitoy a kas ti annak ti Sanskrito. Para kadagiti suppiat a panakaimatangan a maipanggep kadagiti kastoy a panagilasin ti nailinia a pakasaritaan a nangiturong ti historisismo (kitaen ti Althusser), mabalin nga agbiruk kadagiti sabal nga artikulo.[6][7] [8]
Ti kaadda ti nabaknang a literario a tawidan a timmaud manipud ti Bengali a Renasimiento, ti Bengali ket nairaman a naibedbed ti maysa a naindumadumaan ti kultura a rehion ken maysa a nangruna a nagiparawad ti Bengali a nationalismo. Idiay dati a Daya a Bengal (tattan ket ti Bangladesh), ti napigsa a pannakaammo ket nangiturong ti Tignay ti Pagsasao a Bengali, nga idi las-ud ti 21 Pebrero 1952, adda dagiti tattao a natnatay kaditi las-ud ti panag-welga tapno makagun-od ti panakabigbig daytoy a kas maysa nga estado a pagsasao idi ti Turayan ti Pakistan ken tapno mataripatu ti panakaisursuratna iti Bengali a sinuratan. Ti aldaw a rinamrambakan a kas ti Aldaw ti Tignay ti Pagsasao idiay Bangladesh, ken nairangarang a kas ti Aldaw ti Sangalubongan nga Ina a Pagsasao babaen ti UNESCO idi 17 Nobiembre 1999.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasla dagiti dadduma nga Akin-daya nga Indo-Aryan a pagsasao, ti Bengali ket rimsua manipud kadagiti akin-daya a dialekto ti Tengnga nga Indo-Aryan iti Indiano subkontinente. Ti Magadhi Prakrit kenPali, dagiti kasapaan a nairehistro a naisasao a pagsasao iti rehion ken ti pagsasao ni Gautama Buddha, ket nagbalin a ti Jain Prakrit wenno Ardhamagadhi "Gudua a Magadhi" iti nasapa a paset ti immuna a milenio CE.[9][10] Ti Ardhamagadhi, a kas kadagit amina a Prakrit ti Amianan nga India, ket nangrugrugi a nagpagpaigid kadagiti nakunkuna nga Apabhraṃśa ("Naddael a gramatika") a pagsasao idi kasakbayan ti immuna amilenio.[11] Ti lokal nga Apabhraṃśa a pagsasao ti akin-daya a subkontinente, ti Purvi Apabhraṃśa wenno Abahatta ("AWan kaipapananna nga Un-uni"), ket dimteng a nagbalin kadagiti rehional a dialekto, a dagitoy met laeng ket nangporma kadagiti tallo a grupo: dagiti Bihari a pagsasao, dagiti Oriya a pagsasao, ken dagiti Assames-Bengali a pagsasao. Adda dagiti agsupsuppiat a dagiti nagsasabtan apuntos ket nasapsapa a napasamak a mabalin nga idi pay laeng 500[12] ngem ti pagsasao ket saan a nagtaltalinaay: adda dagiti naggigiddiat a kitkita ken dagiti mannurat ket kankanayonda a nagsursurat kadagiti nadumaduma a dialekto. Kas pagarigan, ti Magadhi Prakrit ket naipampamattian a nagbalbalin iti Abahatta idi agarup a maika-6 a siglo a nakibingbinglay iti tinaudan ti Bengali para kadagiti napalabas a paset ti panawen.[13]
Kadawyan a dagiti tallo a paset ti panawen ket nainagnaganan iti pakasaritaan ti Bengali:[11]
- Daan a Bengali (900/1000–1400)—dagiti testo ket mangiraman ti Charyapada, dagiti panagraraem a kanta; ti irurumsua dagiti pangsandi Ami, tumi, kdpy.; berbo dagiti inplecsion -ila, -iba, kdpy. Asames (Ahomiya) ket nagsangsanga iti daytoy a paset ti panawen ken ti Oriya sakbay ti paset ti panawen ti (maika-8 a siglo-1300). Dagiti sinuratan ken dagiti pagsasao iti daytoy a las-ud ti panawen ket nangnangruna a naimpluensiaan babaen ti pagsasao a Kamrupi (sinuratan-Kamrupa Prakrit) a kas ti intero a rehion- Assam, ti Bengal ken dagiti paset ti Bihar ken Orissa ket babaen idi ti pagarian ti Kamrupa (a naamammuan itan a kas ti Assam).
- Tengnga a Bengali (1400–1800)—dagiti nangruna atesto ti paset ti panawen ket mangiraman ti Shreekrishna Kirtana ni Chandidas; elision ti balikas a patingga nga ô nga uni; ti pannakaiwarwaras dagiti kompuesto a berbo; Persiano a pannakaimpluensia. Adda dagiti eskolar nga adu pay a mangbingbingay iti daytoy a paset ti panawen iti nasapa ken naladaw a tengnga a paset ti panawen.
- Baro a Bengali (manipud idi 1800)—panagpabassit kadagiti berbo ken dagiti pangsandi, ken dagiti dadduma pay a panagbalbaliw (a kas ti tahar → tar "kukua ti babai"/"kukua ti lalaki"; koriyachilô → korechilo ti lalaki/ti babai adda idi nalpasen).
Naipakasaritaan nga asasideg iti Pali, ti Bengali ket nakakitkita ti iyaadu ti Sanskrito nga impluensia idi las-ud ti Tengnga a Bengali (Chaitanya Mahaprabhu a panawen) ken idi pay las-ud ti Bengal a Renasimiento.[14] Kadagiti moderno nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Abagatan nga Asia, ti Bengali ken dagiti kaarrubana, ti Oriya ken Asames (Ahomiya), idiay daya ket nangruna a nagtartaripatu ti Pali/Sanskrito a batayan ti bokabulario, a kas met ti Marathi idiay tengnga-laud.
Nasken a laglagipen a ti insasao a Hindi ken insasao nga Urdu ket agpadpada iti batayanda. Nupay kasta, ti agdama nga pagalagadan a porma ti literario iti Hindi ket adda dagiti adu a naalala manipud ti Sanskrito a bokabulario, bayat a ti literario a porma ti Urdu ket adu kadagiti binulbulod manipud ti Arabiko ken Persiano.
Aginggana idi maika-18 a siglo, awan kadagiti panagipadpadas a panagdokumento ti gramatika ti Bengali. Ti immuna anaisurat a Bengali a diksionario/gramatika, Vocabolario em idioma Bengalla, e Portuguez dividido em duas partes, ket sinurat idi babaen ti Portuges a misionario a ni Manuel da Assumpção idi baetan ti 1734 ken 1742 bayat idi agserserbi idiay Asienda ti Bhawal.[15] Nathaniel Brassey Halhed, ti Britaniko a gramatiko, ket nagsurat ti moderno a gramatika ti Bengali (Ti Gramatika ti Pagsasao a Bengal (1778)) nga immununa a nagus-usar kadagiti Bengali a kaha iti panagmaldit.[2] Ni Ram Mohan Roy, ti nalatak a Bengali repormer,[16] ket nagsursurat pay ti maysa a "Gramatika ti Pagsasao a Bengali" (1832).[17]
Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti porma ti Choltibhasha , a nagus-usar kadagiti napalaka nga inpleksion ken dadduma pay a panagbalbaliw, ket rimrimsua manipud iti Shadhubhasha (naduduog a porma) a kas ti porma a napilpili para iti naisurat a Bengali.[18]
Ti Bengali ket isu idi ti nakapaitengngaan ti isip, idi 1951–52, iti Tignay ti Pagsasao a Bengali (Bhasha Andolon) idiay idi Daya a Bengal (itan ket ti Banglades).[19] Urayno ti pagsasao a Bengali ket insasao ti kaaduan a populasion ti Daya a Bengal, ti Urdu ket nailehislado idi a kas ti is-isu a nailian apagsasao ti Dominion ti Pakistan.[20] OIdi Pebrero 21, 1952, dagiti nagproprotesta nga estudiante ken dagiti aktibista ket pinaltugan babaen ti milisia ken polis idiay Unibersidad ti Dhaka ken tallo nga ubbing nga estudiante ken dadduma pay a tao ti natnatay.[21] Idi 1999, ti UNESCO ket nangirangarang ti 21 Pebrero a kas ti Aldaw ti Internasional nga Ina a Pagsasao para iti panagbigbig kadagiti natnatay.[22][23] Iti sabali pay a pasamak idi Mayo 19, 1961, dagiti polis idiay Silchar, India, ket pimmatayda ti sangapulo ket maysa a tattao a simmupsuppiat a nagdemonstrado ti lehislasion a nangikeddeng ti panag-usar ti pagsasao nga Asames.[24]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 110,000,000 idiay Bangladesh (2001 a senso), 83 a riwriw idiay India (2001 a senso)[1]
- ^ a b c Pagsasao a Bengali iti Asiatiko a Kagimongan ti Bangladesh 2003
- ^ "Dagiti Pakabuklan nga Estadistika". Ethnologue. 2012. Rank 6. Naala idi 2012-05-23."Bengali". Ethnologue. 2012. Rank 6. Naala idi 2012-05-23.
- ^ "Dagiti pagsasao ti India". Naala idi 2009-09-02.
- ^ "Dagiti Pagsasao a Naurnos nga Agpababa babaen ti Kapigsa - India, Dagiti Estado ken Teritorio ti Kappon - 1991 a SEnso" (PDF). Census Data Online. Office of the Registrar General, India. p. 1. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2007-06-14. Naala idi 2006-11-19.
- ^ "দেব ভাষা নিয়ে অতিকথন"
- ^ সরলরেখায় ইন্ডিক ভাষা-ইতিহাস: সমস্যার ইতিহাস (Nailinia a Pakasaritaan ti Pagsasao nga Indic: Adda dagiti Parikut ti Historiograpia)
- ^ বাংলার খোয়াবনামা (Bangla: A Geneaological Fantasy)
- ^ Shah 1998, p. 11
- ^ Keith 1998, p. 187
- ^ a b (Bhattacharya 2000)
- ^ (Sen 1996)
- ^ Abahattha iti Asiatiko a Kagimongan ti Banglades 2003
- ^ Tagore & Das 1996, p. 222
- ^ Rahman, Aminur. "Grammar". Banglapedia. Asiatiko a Kagimongan ti Banglades. Naala idi 2006-11-19.
- ^ Wilson & Dalton 1982, p. 155
- ^ Goudiya Gramatika ni Rammohan Roy
- ^ Ray, S Kumar. "Ti Pagsasao a Bengali ken Patarus". Dagiti Naipatarus nga Artikulo. Kwintessential. Naala idi 2006-11-19.
- ^ Baxter 1997, pp. 62–63
- ^ Ali & Rehman 2001, p. 25
- ^ "Dhaka Medical College Hostel Prangone Chatro Shomabesher Upor Policer Guliborshon. Bishwabidyalayer Tinjon Chatroshoho Char Bekti Nihoto O Shotero Bekti Ahoto". Ti Azad (iti Bengali). 22 Pebrero 1952.
- ^ "Amendment to the Draft Programme and Budget for 2000-2001 (30 C/5)" (PDF). General Conference, 30th Session, Draft Resolution. UNESCO. 1999. Naala idi 2008-05-27.
- ^ "Resolution adopted by the 30th Session of UNESCO's General Conference (1999)". International Mother Language Day. UNESCO. Naala idi 2008-05-27.
- ^ "Awan ti kumadduaan iti BJP, kinuna ti hepe ti AGP". The Telegraph. Naala idi 2006-11-19.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biswas, Sailendra. Samsada Bangala abhidhana. Maika-7 nga ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2004. Nasken ti napakabaelan ti unicode a pagbasabasa.
- Biswas, Sailendra. Samsad Bengali-Inggles a Diksionario. Maika-3 nga ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2000. Nasken ti napakabaelan ti unicode a pagbasabasa.


text:
Agpatulong
Saan la a napateg ti kaadda dagiti pagpatulongam bayat ti panageskuelam no di ket uray iti aniaman nga aramidem inton adultokan.
SIASINO dagiti makatulong kenka kadagiti panagreggetmo nga agballigi iti panageskuelam?
Pamilia.
“No kasapulak ti tulong para iti homework-ko,” kuna ti 18 anyos a ni Bruna a taga-Brazil, “ilawlawag dayta ni Tatang ngem saanna a direkta nga ited dagiti sungbat. Imbes ketdi, agsaludsod tapno matulongannak nga agpanunot kadagiti sungbat.” *
Balakad: Kas pangrugian, damagem ni Tatang wenno Nanangmo no kasano kalaingna iti asignatura a pakarigatam ita. No nalaing iti dayta, isu la ketdi ti makatulong kenka.
Mannursuro.
Maragsakan ti kaaduan a mannursuro no maammuanda a porsegido ti maysa nga estudiante a makasursuro. Sidadaanda pay ketdi a tumulong.
Balakad: Basta ibagam laeng iti mannursurom, “Marigatanak iti klaseyo, ngem kayatko ti makasursuro. Ania ngay ti mabalinko nga aramiden?”
Mangasistir.
Nalabit makatulong kenka ti maysa a matalek a gayyem ti pamiliayo. Mabalin a dua ti pagimbagan ti kasta nga urnos: Umuna, magun-odam ti kasapulam a tulong; ken maikadua, masursurom ti agpatulong no kasapulan—ugali a pagsayaatam inton adultokan. Kinapudnona, ti panagballigi iti kaaduan a trabaho ket nagreggetan ti maysa a grupo, saan a maymaysa a tao.—Proverbio 15:22.
Balakad: Damagem iti nagannakmo no asino ti mabalin a nasayaat a mangasistir kenka.
Laglagipem: Awan dakesna no agpatulongka!
Apay a dimo rugian itan? Mangisuratka iti dua wenno tallo a tao a kayatmo a tuladen—dagidiay ap-apresiarem. Adda kadi kadakuada ti makatulong kenka iti homework-mo?
^ par. 4 Mabalin met a matulongannaka ni manong wenno manangmo.


text:
Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
Ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia ket ti naway a naturay nga isla a pagilian ken ti naigimong nga estado ti Estados Unidos a buklen dagiti uppat nga estado – manipud ti laud aginggana iti daya, ti Yap, Chuuk, Pohnpei ken Kosrae – a naiwarwaris iti ballasiw ti Akinlaud a Taaw Pasipiko. No akkukuyog dagitoy, dagiti estado ket buklen dagiti agarup a 607 nga is-isla (ti naipagtitipon a kalawa ti daga iti agarup a 702 km2 wenno 271 sq mi) a mangsakop ti maipapan iti Longitud iti kaadayo iti gangani a 2,700 km (1,678 mi) iti amianan bassit ti ekuador. Dagitoy ket mabirukan iti amianan a daya ti Baro a Guinea, iti abagatan ti Guam ken ti Marianas, iti laud ti Nauru ken ti Is-isla ti Marshall, iti daya ti Palau ken ti Filipinas, iti agarup a 2,900 km (1,802 mi) iti amianan ti akindaya nga Australia ken ti agarup a 4,000 km (2,485 mi) iti abagatan a laud dagiti nangruna nga isla ti Hawaii.
Bayat a ti dagup a kalawa ti daga ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia ket bassit unay, daytoy ket sakupenna ti ad-adu ngem 2,600,000 km2 (1,000,000 sq mi) iti Taaw Pasipiko. Ti kapitoliona ket ti Palikir, ken mabirukan daytoy idiay Isla Pohnpei, bayat a ti kadakkelan a siudad ket ti Weno, ken mabirukan daytoy idiay Atol Chuuk.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Population". The World Factbook. CIA. 2013.
- ^ "GINI index". World Bank. Naala idi 26 Hulio 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Pederado nga Es-estado ti Mikronesia manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Gobierno ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Pederado nga Es-estado ti Mikronesia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Mikronesia manipud ti BBC News
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Alemania
- Dagiti dati a kolonia ti Hapon
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1986


text:
AGRIINGKAYO! ABRIL 2015
Apay a Manmanon ti Disiplinado?
Dagiti nagannak a mangisursuro iti nasayaat a kababalin kadagiti annakda arigna a subsubaenda ti ayus ti kultura. Apay a nagbalin a kastoy?
Apay a Manmanon ti Disiplinado?
Adda pay la kadi epekto ti kampania ti panagkompiansa iti bagi a nangrugi idi dekada ‘60 iti panangpadakkel iti annak ita?
Epektibo a Panangdisiplina
Makatulong ti lima a prinsipio ti Biblia iti panangiwanwan dagiti nagannak kadagiti annak.
Panagpasiar Idiay Honduras
Ammuem ti sumagmamano maipapan iti kultura daytoy a pagilian iti Central America.
Ti Aramidem no Nalidayka
Makadangran iti salun-atmo ti nakaro a kinaliday ta katupag dayta ti panagsigarilio iti 15 nga istik iti kada aldaw. Kasano a maliklikam ti rikna a maipupuera ken malmalday?
Dagiti Animal
Kasano ti rumbeng a panangtrato ti tao kadagiti animal?
Umiso Kadi ti Panangusarmo iti Digital Technology?
Tapno masukimatmo ti bagim, sungbatam ti uppat a saludsod.
Ti Usar Dagiti Iming ti Pusa
Apay nga agdisenio dagiti sientista iti robot nga addaan sensor nga e-whiskers?
Dagiti Features a Makita Online
Ania ti Rumbeng a Maammuak Maipapan Kadagiti Electronic Games?
Adda dagiti pagimbagan ken pagdaksanda a nalabit dimo ipagpagarup.
Mangpakawanka a Di Mapilpilitan
Ania ti rumbeng nga aramidem no adda nagkamali kenka?


text:
Kristianismo
Ti Kristianismo ket adda dagiti nadumaduma a panakaipalpalawag kadagiti napalabas a tawen. Daytoy ket kasisigud a naipalpalawas a kas "ti Kristiano a relihion" wenno "ti Kristiano a lubong".[1] Kadagiti napalabas a panawen, ti Kristianismo (wenno Kristianista) ket naususar payen a kas maysa a panagilawlawag ti termino iti Kristiano a pundamentalista, a kaaduan idiay Estados Unidos, par aiti ideolohia iti Kristiano a karbengan, a naibuksilan a mangkontra "Islamismo".[2][3] Naisurat idi 2005, ti New York Times kolumnista ti pagsasao a ni William Safire naiapgupit ti termino (iti moderno a panakausar) ti konserbatibo a bloger a ni Andrew Sullivan, a nagisurat idi Hunio 1, 2003:
Adda baro a ternimok para kadagiti barayubay iti relihioso a karbengan a nagususar ti Ebanghelio tapno makapataudda ti bukodda a aspirasion para iti bilegr, panagtengngel kenp anagirurumen: Kristianista. Daytoy ket kasla lunod kadagiti agpayso a Kristiano a kas dagiti Islamista ket agpaysoda nga Islam."[2]
Ti liberal dagiti bloger a ni Tristero ken David Neiwert ket inususarda daytoy a termino kalpasan daytoy.[4][5] Kalpasan daytoy ni Sullivan ket nagpaadu ti panagusarna iti daytoy a termino iti maysa a Time a magasina nga insurat.[6] Ti panagusar iti daytoy a termino ket mabirukan pay manipud idi maika-17 a siglo, ngem dagityo ket saan a minaig iti tatta nga aldaw a kayatna a saoen.[2]
Ti Kristianismo ket nagbalin a nalatak pay idiay Nagkaykaysa a Pagarian, segun ti maysa nga agkokomentario.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kristianismo
- ^ a b c Safire, William (Mayo 15, 2005). "Ismos ken dagiti Kabutbuteng". New York Times. Naala idi Enero 29, 2010.
- ^ Walker, Ruth (Mayo 20, 2005). "Agpakauna, dakayo a Kristianista a soldado?". Monitor ti Kristiano a Siensia. Boston, Massachusetts: Ti Monitor ti Kristiano a Siensia. Naala idi Enero 31, 2010.
- ^ No dagiti Semantiko a Paggidiatan ket Saanda a Kasta: Paset a maikadua Tristero, Hunio 2, 2003, naala idi Enero 31, 2010.
- ^ Ania pay ngarud Kristianismo? David Neiwert, Hunio 8, 2003, naala idi Enero 31, 2010.
- ^ Ni Sullivan, Andrew (Mayo 7, 2006)."Ti Problemak iti Kristianismo" Time.com, naala idi Enero 31, 2010.
- ^ Ti daulo ti Simbaan a Kristiano ket paayenna ti panakaitunton a dagiti Kristiano iti Nagkaykaysa a Pagarian ket mairurumenda, Andrew Brown, The Guardian, 22 Feb 2012 (naala idi 22 Peb 2012)


text:
Nobela
Ti nobela ket ti atiddog a naratibo a prosa a mangipalawag kadagiti karakter ken dagiti pasamak iti porma iti agsisinnaruno nga istoria. Ti kita ket adda ti naipakasaritaan a ramut kadagiti pagobraan iti mediebal ken nasapa a moderno a romansa ken iti novella. Ti naududi, ket ti maysa nga Italiano a balikas nga inus-usar a panangilawag kadagiti ababa a sarita, ket nangited ti agdama a sapasap a termino iti maika-18 a siglo.
Ti adu paya a pannkaipalawag daytoy a kita ket naipakasaritaan a narikut. Ti pannkaaramid ti naratibo, ti gandat, ti pannakaikabagian iti kinapudno, ti pannakailaslasin, ken ti panag-usar ti pagsasao ket kadawyan a natungtungan tapno maipakita dagiti artistiko a kaikarian ti nobela. Kaaduan kadagitoy a kammasapulan ket naipayammo iti literario a prosa idi maika-16 ken maika-17 a siglo, tapno makaited iti binalabala a pakailintegan ti ruar a pagobraan iti kinapudno a pakasaritaan.