text:
Michelangelo
Ni Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni[1] (6 Marso 1475 – 18 Pebrero 1564), kadawyan a naamammoan a kas ni Michelangelo (Panangibalikas nga Italiano: [mikeˈlandʒelo]), ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento nga eskultura, pintor, arkitekto, mannaniw, ken inhenniero.[2] Urayno isu ket nagararamid kadagiti raut a kallabes dagiti arte, ti kaadu ti panakaaramatna kadagiti disiplina nga innalana ket nakangatngato ti kasayaatna nga isu ket naipanunutan par aiti titulo ti arketipiko a Renasimiento a tao, a kumaduanna dagiti Italiano a ni Leonardo da Vinci.
Dagiti inararamidna kadagiti amin nga paset idi panawen ti atiddog a ket panagbiagna ket nawatiwat; iti kaadu ti tomo dagiti sinursuratna, dagiti inladawanna, ken dagiti linaglagipna a nabatbati ket maibilbilangan pay, isu ti kasayaatan a nadukomentuan nga artista iti maika-16 a siglo. Dua kadagiti kalatakan a naamammoan nga obrana, ti Pietà ken David, ket nakitikit idi sakbay a nag-edad ti tallo pulo. Urayno ti nababa apammanunotanna ti pinintaan, ni Michelangelo ket nagpartuat pay kadagiti dua a kaimpluensian nga obra iti presko iti pakasaritaan ti Lumaud nga arte: dagiti ladawan manipud iti Henesis idiay kisame ken Ti Maudi a Panangukom idiay diding ti altar ti Kapilia ti Sistina idiay Roma. A kas maysa nga arkitekto, ni Michelangelo ket nagpionero ti Manierista nga estilo idiay Laurentiano a Biblioteka. Iti edad a 74 sinarunona ni Antonio da Sangallo ti Ububing a kas ti arkitekto ti Basilika ni San Pedro. Ni Michelangelo ket nangibalin ti plano plano, ti akin-laud a a paset ket lineppas babaen ti daremdem ni Michelangelo, ti simborio ket nakompleto kalpasan ti ipupusayna nga adda dagiti panagbalbaliw.
Ti panagipakita ti naisangsangayan a takder ni Michelangelo, isu ti immuna a Taga-laud nga artista a naipablaak ti biograpiana idi sibibiag pay laeng.[3] Dagiti dua a biograpia ket naipablaak para iti kaniana idi panawen ti panagbiagna; maysa kadagitoy ket, babaen ni Giorgio Vasari, a nagisingasing nga isu ket ti kanagtuan kadagiti amin nga artistiko a nagun-od manipud idi rugi ti Renasimeinto, ti maysa a panagsirmata nga agdama nga agtultuloy iti pakasaritaan ti arte para kadagiti sumaganad a siglo. Iti panagbiagna ket natawtawagan pay a kas ti Il Divino ("ti maysa a nasantuan").[4] Maysa kadagiti kababalin a dinaydayaw babaen dagiti kontemporariona ket ti terribilità, ti maysa a naken ti nakasidsiddaaw a a kalatakan, ken dagiti panagipadpadas dagiti simmarsaruno nga artista a mangtultulad kenni Michelangelo ket nagparegget ken personal a nangato nga estilo a nagbanagan ti Manierismo, ti simmaruno a kangrunaan a tignay iti Lumaud nga arte kalpasan ti Nangato a Renasimiento.
Biag ken dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Michelangelo ket naipasngay idi 6 Marso 1475[a] idiay Caprese idiay asideg ti Arezzo, Tuscany.[5] (Tatta nga aldaw, ti Caprese ket ammo a kas ti Caprese Michelangelo). Para kadagiti adu a kaputotan, ti pamiliana ket bassit a gatadda nga agibanbanko idiay Florence, ngem ti amana, ni Ludovico di Leonardo di Buonarotto Simoni, ket napaay a nagtaripatu ti busbos a kasasaad ti banko, ken isu ket nagtengtengngel kadagiti sagpaminsan a puesto ti gobierno.[3] Tipanawen a panakaipasngay ni Michelangelo, ti aman ket isu idi ti administrador ti Hustisia iti bassit nga ili iti Caprese ken lokal nga administrador iti Chiusi. Ti ina ni Michelangelo ket ni Francesca di Neri del Miniato di Siena.[6] Ti pamilia ti Buonarrotis ket nagituntonda a nagtaudda manipud kenni Kondesa Mathilde iti Canossa; daytoy a panagitunton ket agda a sann pay a napasingkedan, ngem ni Michelangelo ket namatmati iti daytoy.[7] Kalpasan dagiti napalabas a bulan kalpasan ti panakaipasngay ni Michelangelo, ti pamilina ket nagsubli idiay Florence, nga idiay ti dimmakkelan ni Michelangelo. Kadagiti pay napalabas a panawen, idi panawen ti atiddog a panagsaksakit ken kalpasan ti ipupusay ti inana idi 1481 isu ket agedad laeng ti innem, ni Michelangelo lket nakitaeng ti maysa nga agpiipisi ti bato ken ti asawana ken ti pamiliada idiay ili iti Settignano, a ditoy ket nagtagikua ti amana ti maysa a pagbatuan ti marmol ken bassit a talon.[6] Ni Giorgio Vasari ket nangadaw ti insao a kinuna ni Michelangelo ket, "No adda ti naimbag kaniak, gapu ta naipasngayak itinasaldet nga atmosperio iti pagilionyo iti Arezzo. A mairaman ti gatas ti narsko Nakaalaak ti panagayatko ti panagtengngel ti paet ket martilio, a siak ket inararamidko dagiti pigura."[5]
Ti ama ni Michelangelo ket inpatulodna a mapan nga agadal ti gramatiko kenni Humanista a ni Francesco da Urbino idiay Florence a kas maysa nga ubing.[5][8][b] Ti ubing nga artista, nupay kasta, ket saan a nangipakpakita ti panagayat ti panagadalna, ngem kinaykayatna ti agtultulad kadagiti pinintaan manipud kadagiti simbaan ken nagsuksukisok ti kumaduaan dagiti pintor.[8] Idi agedad ti sangpulo ket tallo, ni Michelangelo ket nagdamdamo ti pintor a ni Domenico Ghirlandaio.[1][9] Idi agedad ni Michelangelo ti sangpulo ket uppat, ti amana ket naawisna ni Ghirlandaio a bayadanna ti pangdamdamona a kas maysa nga artista, a daytoy ket karkarna iti daytoy a panawen.[10] Idi 1489, ni Lorenzo de' Medici, de facto nga agiturturay ti Florence, ket nangdamag kenni Ghirlandaio para kadagiti dua a kalaingan nga estudiantena, inpatulod ni Ghirlandaio ni Michelangelo ken Francesco Granacci.[11] Maniud idi 1490 aginggana idi 1492, ni Michelangelo ket nagadal idiay Humanista nga akademia nga inpatader dagiti Medici babaen ti Neo Platoniko a linlinia. Ni Michelangelo ket nagadal ti eskultura babaen ni Bertoldo di Giovanni. Idiay akademia, ti panasirmata ken ti arte ni Michelangelo ket suheto ti inpluensia kadagiti kaaduan a prominente a pilosopo ken dagiti mannurat iti dayta a panawen a mairaman ni Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ken Poliziano.[12] Iti daytoy a panawen, ni Michelangelo ket nagkitikit dagiti bang-ar tiMadonna dagiti Addangan (1490–1492) ken Gubat iti Sentauros (1491–1492). Ti naudi a naibaga ket naibatay ti tema nga insingasing babaen ni Poliziano ken kinomision babaen ni Lorenzo de Medici.[13] Bayat a dagitoy dua ket nagdamdamo kenni Bertoldo di Giovanni, ni Pietro Torrigiano ket sinulongna ti agtawen ti 17 iti agongna, ken gapuanan ti pannakadispigura a makitkita kadagiti amin a ladawan ni Michelangelo.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Sapot ti Pagsaadan a Palko ti Arte, urnong dagiti imahen, agpayso a museo, dagiti mabirbirukana batayan ti datos dagiti napino nga arte ti Europa (1100–1850)". wga.hu. Naala idi 13 Hunio 2008.
- ^ "Boigrapia ni Michelangelo". Encyclopædia Britannica.
- ^ a b Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite.
- ^ Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
- ^ a b c J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 11
- ^ a b C. Clément, Michelangelo, 5
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 5
- ^ a b A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 9
- ^ R. Liebert, Michelangelo: Ti Sikoanalitiko a Pagadal ti Biagna ken dagiti Imahen, 59
- ^ C. Clément, Michelangelo, 7
- ^ C. Clément, Michelangelo, 9
- ^ J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 18–19
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 15
- ^ "Pangngaasi a ti Agpayso a Michelangelo ket Tumakder?". Naala idi 14 Disiembre 2009.
Adu pay mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackerman, James (1986). The Architecture of Michelangelo. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-00240-8.
- Clément, Charles (1892). Michelangelo. Harvard University: S. Low, Marston, Searle, & Rivington, ltd.: London.
- Condivi, Ascanio; Alice Sedgewick (1553). The Life of Michelangelo. Pennsylvania State University Press. ISBN 0-271-01853-4.
- Baldini, Umberto; Liberto Perugi (1982). The Sculpture of Michelangelo. Rizzoli. ISBN 0-8478-0447-X.
- Barenboim, Peter and Shiyan, Sergey (2011). Michelangelo in the Medici Chapel: Genius in details (iti Ingles ken Ruso). Moscow: Looom. ISBN 978-5-9903067-1-4
- Bartz, Gabriele; Eberhard König (1998). Michelangelo. Könemann. ISBN 3-8290-0253-X.
- Einem, Herbert von (1973). Michelangelo. Trans. Ronald Taylor. London: Methuen.
- Gardner, Helen; Fred S. Kleiner, Christin J. Mamiya, Gardner's Art through the Ages. Thomson Wadsworth, (2004) ISBN 0-15-505090-7.
- Gilbert, Creighton (1994). Michelangelo On and Off the Sistine Ceiling. New York: George Braziller.
- Goldscheider, Ludwig (1953). Michelangelo: Paintings, Sculptures, Architecture. Phaidon.
- Goldscheider, Ludwig (1953). Michelangelo: Drawings. Phaidon.
- Hartt, Frederick (1987). David by the Hand of Michelangelo—the Original Model Discovered, Abbeville, ISBN 0-89659-761-X
- Hibbard, Howard (1974). Michelangelo. New York: Harper & Row.
- Hirst, Michael and Jill Dunkerton. (1994) The Young Michelangelo: The Artist in Rome 1496–1501. London: National Gallery Publications, ISBN 1-85709-066-7
- Liebert, Robert (1983). Michelangelo: A Psychoanalytic Study of his Life and Images. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-02793-1.
- Néret, Gilles (2000). Michelangelo. Taschen. ISBN 978-3-8228-5976-6.
- Paoletti, John T. and Radke, Gary M., (2005) Art in Renaissance Italy, Laurence King, ISBN 1-85669-439-9
- Pietrangeli, Carlo, et al. (1994). The Sistine Chapel: A Glorious Restoration. New York: Harry N. Abrams
- Sala, Charles (1996). Michelangelo: Sculptor, Painter, Architect. Editions Pierre Terrail. ISBN 978-2-87939-069-7.
- Saslow, James M. (1991). The Poetry of Michelangelo: An Annotated Translation. New Haven and London: Yale University Press.
- Rolland, Romain (2009). Michelangelo. BiblioLife. ISBN 1-110-00353-6.
- Seymour, Charles, Jr. (1972). Michelangelo: The Sistine Chapel Ceiling. New York: W. W. Norton.
- Stone, Irving (1987). The Agony and the Ecstasy. Signet. ISBN 0-451-17135-7.
- Summers, David (1981). Michelangelo and the Language of Art. Princeton University Press.
- Tolnay, Charles (1947). The Youth of Michelangelo. Princeton, NJ: Princeton University Press.
- Tolnay, Charles de. (1964). The Art and Thought of Michelangelo. 5 vols. New York: Pantheon Books.
- Wallace, William E. (2011). Michelangelo: The Artist, the Man and his Times. Cambridge University Press. ISBN 1-107-67369-0.
- Wilde, Johannes (1978). Michelangelo: Six Lectures. Oxford: Clarendon Press.


c: text/html

text:
Papa Marcelino
Ni Santo Papa Marcelino, segun ti Liberiano a Katologo, ket nagbalin nga Obispo ti Roma idi 30 Hunio 296, isu ti simmaruno idi kenni Santo Papa Cayo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Santo Papa Marcelino". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Marcelino iti Wikimedia Commons
- "Santo Papa Marcelino". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). 1913.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Golpo ti Aden
Ti Golpo ti Aden (Arabiko: خليج عدن Ḫalīǧ ʻAdan, Somali: Gacanka Cadmeed) ket ti golpo a mabirukan idiay Baybay Arabiano iti pagbaetan ti Yemen, iti abagatan nga aplaya ti Peninsula Arabiano, ken Somalia idiay Sara ti Aprika. Iti amianan a laud, daytoy ket maisilpo iti Baybay Nalabbasit babaen ti lingsat Bab-el-Mandeb ken daytoy ket ad-adu ngem 20 milia iti kalawa. Daytoy ket makibingay iti naganna iti puerto a siudad ti Aden idiay Yemen, ken mangporma daytoy ti akin-amianan nga aplaya ti golpo. Iti pakasaritaan, ti Golpo ti Aden ket ammo idi a kas "Ti Golpo ti Berbera", ken nainaganan idi daytoy ti taga-ugma a puerto ti siudad ti Somalia iti Berbera iti abagatan a bangir ti golpo.[1][2] Nupay kasta, idi dimmakdakkelen ti siudad ti Aden idi las-ud ti kolonial a panawen, nadayegan ti nagan iti "Golpo ti Aden".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dumper, Stanley, Michael, Bruce E. Cities of The Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia. ABC CLIO, Google Books. p. 90.
- ^ Houtsma, M. Th. First encyclopaedia of Islam: 1913–1936. Google Books. p. 364.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Golpo ti Aden iti Wikimedia Commons


text:
Jimalalud
Ti Jimalalud ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Jimalalud ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.[2]
- Aglahug
- Agutayon
- Ampanangon
- Bae
- Bala-as
- Bangcal
- Banog
- Buto
- Cabang
- Camandayon
- Cangharay
- Canlahao
- Dayoyo
- Yli
- Lacaon
- Mahanlud
- Malabago
- Mambaid
- Mongpong
- Owacan
- Pacuan
- Panglaya-an
- North Poblacion
- South Poblacion
- Polopantao
- Sampiniton
- Talamban
- Tamao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Jimalalud | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Is-isla ti Dinagat
Ti agmaymaysa a Dustrito ti Kongreso iti Is-isla ti Dinagat ket isu ti pannakabagi ti Is-isla ti Dinagat iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nabangon idi 2007, kalpasan a ti Is-isla ti Dinagat ket nabangon idi a kas maysa a probinsia idi Disiembre 2, 2007. Manipud idi 1907 aginggana idi nabangon manen idi 2007, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Surigao del Norte. Idi panawen ti Temporario a Nailian a Kongreso manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion X. NUpay kasta, idi Pebrero 11, 2010 ti Kangatuan a Korte iti Filipinas ket nagirangarang ti panakapartuat ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ket awan serbina ken kodapis gapu ti saan a makaanay a kalawa ti daga ken populasion kas naibaga babaen ti Kodigo ti Lokal a Gobierno para iti panakapartuat kadagiti probinsia. Daytoy ket naipasubli met laeng idiay Surigao del Norte.[1][2][3][4][5]Idi Marso 30, 2011, nupay kasta, ti Kangatuan a Korte ket inpasublina ti bilinna manipud ti napalabas a tawen, ken nagtengngel ti kontitunalidad iti RA 9355 ken ti panakapartuat ti Is-isla ti Dinagat a kas maysa a probinsia. [6]
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2015): 127,152
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- ^ "TiIs-isla ti Dinagat ket nagsubli met laeng a kas maysa nga ili - INQUIRER.net, Damdamag ti Filipinas para kadagiti Pilipino". Newsinfo.inquirer.net. 2006-12-02. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-02-12. Naala idi 2010-05-14.
- ^ Post To (2010-02-11). "Ti Kangatuan a Korte ket kinodapisna ti probinsia a kasasaad ti Is-isla ti Dinagat | DateLine Philippines". Dateline.ph. Naala idi 2010-05-14.
- ^ by Smagul on Fri, 02/12/2010 - 05:51. "Kinuna ti Kangatuan a Korte a ti Is-isla ti Dinagat ket saanen a maysa a probinsia | ABS-CBN News Online Beta". Abs-cbnnews.com. Naala idi 2010-05-14.
- ^ "Kangatuan aKoetr iti Filipinas". Sc.judiciary.gov.ph. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-07-16. Naala idi 2010-05-14.
- ^ "G.R. No. 180050". Sc.judiciary.gov.ph. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-03-11. Naala idi 2010-05-14.
- ^ http://www.gmanews.tv/story/216534/nation/dinagat-islands-a-province-again-as-sc-reverses-itself
- ^ Congressional Library Bureau. "Roster of Philippine Legislators". Republic of the Philippines, House of Representatives. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-03-16. Naala idi 7 Pebrero 2017.
- ^ http://www.gmanetwork.com/news/story/260252/news/nation/dinagat-rep-ruben-ecleo-jr-removed-from-congress


text:
Kategoria:Agpataud ti CatAutoTOC iti pagalagadan a TDL ti kategoria
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 36 a subkategoria, manipud iti 36 a dagup.
D
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNC (1 K, 388 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNE (1 K, 1,054 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti EMU (1 K, 124 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti HDS (1 K, 237 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LNB (1 K, 567 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NDL (1 K, 1,067 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLA (1 K, 783 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLG (1 K, 442 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLK (1 K, 608 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NSK (1 K, 434 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NTA (1 K, 998 P)
P
- Panagtaripato ti CS1: url-status (141 P)
S
T
- Ti silpo ti kategoria ti Commons ket lokal a naipalawag (206 K, 127 P)


text:
Sangalubongan nga Eropuerto ti Tan Son Nhat
Ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Tân Sơn Nhất (IATA: SGN, ICAO: VVTS) (Bietnamis: Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Bietnamis: Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất) ket isu ti kadakkelan a sangalubongan nga eropuerto ti Bietnam iti termino a kalawa (800 ha wenno 1,977 acre no maipada ti 650 ha wenno 1,606 acre ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Noi Bait ti Hanoi ken ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Da Nang idiay Đà Nẵng[3][4]). Daytoy ket adda ti pakabaelanna a mangtengngel ti 15-17 a riwriw a pasahero ti tungngal maysa a tawen, no maipada ti malaon ti Hanoi – ti eropuerto ti Noi Bai iti 8 a riwriw a pasahero ken dagiti 2 a riwriw a pasahero ti Da Nang .[4] Daytoy ket isu pay ti kadakkelan nga eropuerto ti Bietnam babaen dagiti natengngelna a pasahero (nga adda dagiti nakarkulo a bilang ti 12.5 a riwriw a pasahero idi 2009, a pakaidagupan para iti ad-adu ngem kagudua kadagiti amin panagtayab a trapiko ti pasahero ti Bietnam),[5][6] nga agserserbi ti Siudad ti Ho Chi Minh ken ti pay Dong Nam Bo idiay akin-abagatan a Bietnam. Ti IATA a kodigona ket SGN a daytoy ket naala idi manipud iti dati a nagan ti siudad a Saigon. Isi 2010, ti eropuerto ket nagtengngel kadagiti 15,500,000 a pasahero ken 130,547 a panaggungunay dagiti maipatayab alugan. Idi 2011, ti eropuerto ket nagtengngel kadagiti 16,668,400 a pasahero ken 593,494 metriko tonelada nga awit.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2015 Statistics of ACV". vietnamairport.vn. Airports Corporation of Vietnam. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-01-28. Naala idi 19 Enero 2016.
- ^ "ACV: Hội nghị tổng kết công tác năm 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017". ACV. 20 Enero 2017. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-01-31. Naala idi 25 Enero 2017.
- ^ "Opisial a Sapot ti pagsaadan ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Tan Son Nhat". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-02-16. Naala idi 2012-09-19.
- ^ a b Vietnam Aviation Magazine (Tạp chí Hàng không), Oktubre 2007 a pablaak (ti magasina nga inpablaak babaen ti Turay ti Panagpatayab ti Bietnam ), iti artikulo a Mabalin kadi ti maysa a sangalubongan nga eropuerto idiay Probinsia ti Hai Duong ?
- ^ Panagpadakkel ti Saigon – Ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Tan Son Nhat iti Warnakan ti Sài Gòn Giải Phóng idi 13 Oktubre 2007 [1]
- ^ Dua pay a panagtayab ti tunggal maysa nga aldaw idiay Hanoi Saigon para iti Pacific Airlines iti “Vietnamnet.net, naala idi Nobiembre 11, 2007, (iti Bietnamis) [2]
- ^ "Parmata ti panagrang-ay ti Eropuerto ti Tan Son Nhat (pagsasao a Bietnamis laeng)". Korporasion dagiti Akinabagatn nga Eropuerto. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-04. Naala idi 2012-09-19.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sangalubongan nga Eropuerto ti Tan Son Nhat iti Wikimedia Commons


text:
Moderno a pagsasao
Ti moderno a pagsasao wenno narang-ay a pagsasao ket ti aniaman a pagsasao ti tao nga agdama a maus-usar. Ti termino ket inus-usar iti pangisuro iti pagsasao tapno maisalumina iti baetan dagiti pagsasao a maus-usar para kadagiti inaldaw a pannakisinnarita (a kas ti Pranses ken Aleman) ken dagiti natayen a klasiko a pagsasao a kas ti Latin, Sanskrito, ken Klasiko nga Insik, a dagitoy ket naad-adal para kadagiti kultural ken lingguistiko a pategda.
Ti panangisuro kadagiti moderno a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti moderno a pagsasao ket kaaduan a naisursuro iti sangalubongan, kas pagarigan, ti Ingles ket naisur-suro a kas maikadua wenno ganganaet a pagsasao kadagiti adu a pagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Babaen iti kasisigud, dagiti mensahen ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket maiparang kadagiti amin nga agbasbasa ken dagiti mensahe ti pagtaripatuan a kategoria ket nailemmneg manipud kadagiti amin nga agbasbasa.
Ikabil dagiti sumaganad a teskto iti bukodmo a panid iti common CSS wenno iti espesipiko a panid ti CSS ti kudil (ti common.css ken skin.css):
Tapno maiparang dagiti mensahe ti panagtaripatuan:
.mw-parser-output span.cs1-maint {display: inline;} /* Iparang dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Tapno maiparang amin dagiti biddut mensahe a kaisigud a nailemmeng:
.mw-parser-output span.cs1-hidden-error {display: inline;} /* Iparang amin dagiti mensahe ti biddut ti cs1|2 */
Tapno mailemmeng kadagiti mensahe ti biddut:
.mw-parser-output span.cs1-visible-error {display: none;} /* Ilemmeng dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Daytoy a kategoria ket agdama a saan nga aglaon kadagiti panid wenno midia.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Furubira, Hokkaido
Ti Furubira (古平町, Furubira-chō) ket maysa nga ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon. Manipud idi 2016, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,265, ken ti densidad ti populasion iti 17 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 188.41 kuadrado kilometro (72.75 sq mi).[3][4]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakupen ti Furubira ti akindaya a patingga ti amianan nga aplaya ti Peninsula Shakotan a sanguenna ti Baybay ti Hapon. Ti ili ket kaaduan a nabangon iti likmut ti Karayan Furubira, nga agayus manipud kadagiti tangkig ti Peninsula ti Shakotan idiay Babay ti Hapon.[3]
Dagiti kaarruba nga ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Napundar idi ti Furubira a kas maysa kadagiti adu a pagtaengan iti rehion ti pagkalapan ti baramban idi rugi ti Paset ti Panawen ti Edo (1603–1868). Ti ili ket pormal a nainkorporado idi 1902.[3]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Namina idi ti Manganeso iti ulo ti Karayan Furubira; nagsardeng ti panagmina iti ili idi 1984. Ti mina ket mabirukan idiay Inakuraishi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部情報統計局統計課"; naala idi: Abril 25, 2018.
- ^ a b c "古平(町)" [Furubira]. Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2013. OCLC 153301537. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Agosto 25, 2007. Naala idi 2013-07-22.
- ^ 人口と世帯 [Population and households] (iti Hapon). Furubira, Hokkaido, Hapon: Ili ti Furubira. 2013. Naala idi 2013-08-28.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Furubira, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Pagsasao nga Arem
Ti pagsasao nga Arem (Cmbrau) ket ti maysa a naisagmak a pagsasao a naisasao iti bassit a lugar iti ania man a bangir ti pagbeddengan ti Laos–Bietnam. Daytoy ket maysa a pagsasao nga Austro-Asiatiko a kameng ti sanga ti pagsasao a Vietiko. Iti kangrunaan, daytoy ket kameng ti pamilia ti pagsasao a Chut, a maysa daytoy kadagiti innem a pamilia ti pagsasao a Vietiko. Daytoy a pagsasao ket naikeddeng a nakaro a naisagmak babaen ti UNESCO. Kas met dagiti sabali a sasao a Vietiko, ti pagsasao nga Arem ket agus-usar iti tonal wenno sistema a ponasional a naisangayan iti sasao a Vietiko. Kasla dagiti adu nga akin-abagatan a sasao a Vietiko, ti pagsasao nga Arem ket agus-usar pay kadagiti pre-silaba wenno dagiti seskuisilaba iti kaunegan ti pagsasao.[2]
Ti Arem ket awanan iti maangsan a ponasion a kadawyan kadagiti kaaduan a sasao a Vietiko, ngem addaan kadagiti glotalisado a kanungpalan a konsonante.[3]
Pakasaritaan ken pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Arem ket ti maysa nga etnograpiko a termino a mangipalawag iti maysa a grupo ti indehenio a tattao nga agtataeng iti pagbeddengan ti Akin-abagatan a Bietnam ken Laos. Ti tattao ket kykayatda a tawagan ti bagida a kas Cmbrau [cmrawˀ].[2] Nupay kasta, gapu ta daytoy laeng ti napasingkedan nga [cm-] a seskuisilabiko nga estruktura iti pagsasao, daytoy ket naiteoria a daytoy ket mabalin pay a maysa nga etnograpiko a termino a nabulod manipud iti sabali nga asideg a pagsasao.[2] Ti tattao nga Arem ket isuda laeng dagiti ammo nga adda babaen dagiti lokal a populasion ti Bietnam aginggana idi 1959, idi naduktalan isuda babaen ti militar ti Bietnam.[2] Iti dati, dagiti lokal nga autoridad ket naipagpagarupda a kas dagiti kameng ti lokal a komunidad ti Bru khùa. Ti populasion ti Arem ket 53 laeng atattao idi 1960 – 30 a lallaki ken 23 a babbai.[4] Ti kaudian a panagsukisok iti lugar idi 1999 ket nakaibagbaga nga adda idi dagiti 102 a tattao nga Arem.[5] Kadagitoy a 102 a tattao nga Arem, agarup laeng a 25% iti populasion ti nakarkulo a kanayon nga agus-usar iti pagsasao nga Arem.[5] Amin dagiti agsaao iti pagsasao nga ket bilingualda nga agsasao iti Bietnamis ken adda dagiti nalaing nga agsao iti Khùa ken/wenno Lao.[6]
Dagiti gramatikal a tagikua[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagsasao nga Arem ket agusar kadagiti balikas a monosilabiko ken dagiti balikas a seskuisilabiko. Daytoy ket nakarkulo a 55-60% iti pagsasao ti Arem ket mangbukel kadagiti balikas a seskuisilabiko. Daytoy ket nangatngato ngem iti kaaduan kadagiti sabali a sasao a Vietiko a kadawyan nga agusar kadagiti seskuisilaba iti laeng 35-40% iti leksikonda, no ti maysa a naibaga pagsasao ket mabalin a saan nga aglaon kadagiti ania man a seskuisillaba.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arem iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ a b c d e FERLUS, Michel. 2014. Arem, a Vietic Language. Mon-Khmer Studies 43.1:1-15 (ICAAL5 special issue)
- ^ [1]
- ^ Vương Hoàng Tuyên. 1963. Các dân tộc nguồn gốc Nam-Á ở miền bắc Việt-Nam [Ethnic groups of Austro-Asiatic origin in North Vietnam]. Nhà xuất bản Giáo Dục, Hà-Nội. [Arem: vocabulary p. 71; Compare list of a hundred words in Viet-Muong languages, including Arem; see fold-out page V-VIII, end of the book]
- ^ a b Trần Trí Dõi. 1999. Nghiên cứu ngôn ngữ các dân tộc thiểu số Việt Nam [Study of languages of ethnic minorities in Vietnam]. Nhà xuất bản đại học quốc gia Hà-Nội. [Arem: demography p.110; vocabulary p. 16 and 37]
- ^ Trần Trí Dõi. 1995. Thực trạng kinh tế và văn hóa của ba nhóm tộc người đang có nguy cơ bị biến mất [Actual state of the economy and culture of three endangered ethnic groups]. Nhà xuất bản văn hóa dân tộc. [Arem: population pp. 71-76; no vocabulary]
- Ferlus, Michel. 2014. Arem, a Vietic Language Naiyarkibo 2015-06-16 iti Wayback Machine. Mon-Khmer Studies 43.1:1-15 (ICAAL5 special issue).
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enfield, N.J.; Diffloth, Gérard (2009). "Phonology and sketch grammar of Kri, a Vietic language of Laos" (PDF). Cahiers de Linguistique Asie Orientale. 38 (1): 3–69. doi:10.1163/1960602809x00063. e)


text:
Jimmy Wales
Ni Jimmy Donal "Jimbo" Wales (naiyanak idi Agosto 7, 1966[3]) ket maysa nga Amerikano a Negosiante ti internet ken nalatak a naamammoan a kas ti kumaduaan a nagibangon ken nangiragragpat ti saan nga agganganansia nga ensiklopedia ti Wikipedia ken ti kompania ti Wikia.[4][5] Ni Wales ket naipasngay idi idiay Huntsville, Alabama, Estados Unidos, nga idiay ket nagadal idiay Randolph nga Eskuela, maysa nga preparatorio nga unibersidad a pagadalan, ken nakagun-od ti lesensatura ken maestrioa a degrado iti busbos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hough, Stephen (Marso 11, 2012). "Jimmy Wales: Wikipedia a daulo ti agbalbalakad Whitehall iti annuroten". The Daily Telegraph. Naala idi Mayo 30, 2012.
- ^ "Board of Directors". CiviliNation website. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-08-03. Naala idi Pebrero 19, 2011.
- ^
- Horovitz, David (Hulio 1, 2011). "Ti naemma Wikipedia a kinasirib ni Jimmy Wales". The Jerusalem Post. Naala idi Disiembre 12, 2011.
- ^ "Wikipedia: Dagiti 50 a pagsasao, dagiti 1/2 a riwriw nga artikulo". Wikimedia Foundation Press Release. Wikimedia Foundation. Abril 25, 2004. Naala idi Abril 10, 2009."Ti gandat ti Wikipedia ket nabangon idi Enero 2001 babaen ti negosiante ti internet a ni Jimmy Wales ken pilosopo a ni Larry Sanger," inadaw a sinao manipud idi Abril 25, 2004 ti immuna a naiplaak ti midia nga inted babaen ti Wikimedia Foundation.
•"Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia, ket nakaabot ti maika-100,000 nga artikulo". Wikipedia Press Release. Wikipedia. Enero 21, 2003. Naala idi Abril 10, 2009.
- ^ "Uten a panagsukimat: Ti pundamentalista ti nawaya a pannakaammo". The Economist. Hunio 5, 2008. Naala idi Hunio 9, 2008.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Jimmy Wales iti Wikimedia Commons


text:
A kas napili nga agserbi ken mangidaulo ti ili ti LIdlidda, maysa nga karit kanyak ket iti panagbalin iti ili nga naProgreso. Tapnu magun-od daytoy nga Progreso, umuna la unay ket iti panangipangpangruna nga dagiti Emplyeyados ket agserbi kadagiti kailyan nga sipupudno babaen iti panangidanun iti usto ken rumbeng nga serbisyo.
Kadagiti ganwat nga ingunamgunam ko bayat iti panagtakem ko, maysa nga inpaganetget ko ket ti Transparency. Isu daytoy iti tulbek tapnu maidanun iti nasayaat nga serbisyo ken maguyogoy dagiti kailyan nga makipaset kadagiti Programa ken Proyekto iti Gobyerno.
Ti pannakapaadda iti LGU Website ket agbalin nga dalan tapnu mapaalisto ti Business Transactions babaen iti Electronic Business Permits and Licensing System.
Pakaragsakak nga ipakaammu kadakayo iti Official Website tayo nga https://lidlidda.gov.ph.
Siwayawaya kayo nga manglukat, mangbasa ken mangsungbat dagiti saludsod nga kasapulan dagiti users.
Agyaman nak! (*Sample Message Only)


text:
Badiangan
Ti Badiangan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Badiangan ket politikal a nabingbingay iti 31 a barbaranggay.[2]
- Agusipan
- Astorga
- Bingauan
- Bita-oyan
- Botong
- Budiawe
- Cabanga-an
- Cabayogan
- Calansanan
- Catubig
- Guinawahan
- Ilongbukid
- Indorohan
- Iniligan
- Latawan
- Linayuan
- Mainguit
- Malublub
- Manaolan
- Mapili Grande
- Mapili Sanjo
- Odiongan
- Poblacion
- San Julian
- Sariri
- Sianon
- Sinuagan
- Talaba
- Tamocol
- Teneclan
- Tina
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Badiangan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Subprepektura ti Shiribeshi
Ti Subprepektura ti Shiribeshi (後志総合振興局, Shiribeshi-sōgō-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon. Ti kapitolio ti subprepektura ke ti Kutchan. Manipud idi Hulio 31, 2004, ti nakarkulo a populasion ket 256,184 ken ti kalawa ket 4,305.65 km².
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Distrito ti Abuta (Shiribeshi)
- Distrito ti Furubira
- Distrito ti Furuu
- Distrito ti Iwanai
- Distrito ti Isoya
- Distrito ti Shakotan
- Distrito ti Shimamaki
- Distrito ti Suttsu
- Distrito ti Yoichi
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Otaru, Subprepektura ti Iwanai, ken Subprepektura ti Suttsu.
- 1899: Naiyakar ti Purok Kutchan (itan ket Ili ti Kutchan ken Ili ti Kyōgoku), Distrito ti Abuta manipud iti Subprepektura ti Muroran (itan ket Subprepektura ti Iburi) iti Subprepektura ti Iwanai.
- 1899: Naikaykaysa ti Subprepektura ti Otaru, Subprepektura ti Iwanai, ken Subprepektura ti Suttsu tapno mangporma iti Subprepektura ti Shiribeshi. Naiyakar ti Purok Makkari (itan ket Purok Makkari, Ili ti Kimobetsu, ken Purok Rusutsu) ken Purok Kaributo (itan ket Ili ti Niseko), Distrito ti Abuta manipud iti Subprepektura ti Muroran.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (iti Hapon)
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ss/tuk/900brr/index2.htm.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部情報統計局統計課".


text:
Theodore Roosevelt
Ni Theodore "Teddy" Roosevelt (/ˈroʊzəvɛlt/ ROH-zə-velt;[2] Oktubre 27, 1858 – Enero 6, 1919) ket isu idi ti Maika-26 a Presidente iti Estados Unidos (1901–1909). Isu ket naipaammoan para iti nakaragragsak a personalidadna, dagiti adu a kakaykayatanna ken dagiti nagun-odna, ken ti panagidaulona ti Narang-ay a Tignay, ken ti pay "bakero" nga ugali ken nalungpo a maskulinidad.[3] Isu ket daulo iti Partido Republikano ken ti nangbangon ti ababa ti biagna a Narang-ay ("Bull Moose") Partido iti 1912. Sakbay a nagbalin a Presidente, isu ket nagtengngel ti opisina iti siudad, estado, ken pederal nga agpang. Dagiti nagun-od ni Roosevelt a kas maysa a naturalista, eksplorador, mangnganup, mannurat, ken soldado ket kaaduan kadagitoy ket paset ti bukodna a dayaw a kas ti ania man nga iopisina a tinengngelna a kas maysa a politiko. Ni Roosevelt ket agtawen ti 42 idi naisapata a kas Presidente iti Estados Unidos idi 1901, a nagaramid kaniana ti kaubingan a presidente; inabakna ti ti kaubingan a nabutusan a presidente, a ni John F. Kennedy, babaen ti maysa a tawen laeng. Ni Roosevelt ket maysa pay kadagiti tallo a nakatugaw a kas presidente ti nagunggunaan ti Premio Nobel ti Kappia, dagiti sabali pay a dua ket ni Woodrow Wilson ken Barack Obama.
Naipasngay ti maysa a nabaknang a pamilia idiay Siudad ti New York, ni Roosevelt ket managsakit idi nga ubing a nagsagsagaba ti angkit ken naggigian idiay balayna a nagadadal ti masna a pakasaritaan. Tapno matangdananna para iti maipapan ti bagi a kakapsutna, isu ket nagarakup ti nasiglat a panagbiag. Naadala iti balay, isu ket nagbalin a nagagar nga estudiante ti katutubo. Isu ket nagadal idiay Unibersidad ti Harvard, nga idiay ket nagadal ti bilohia, naikahon ken nakaparang-ay ti panagayat kadagiti marina a panakibiang. Idi 1881, kalpasan ti maysa a tawen ti iruruarna ti Harvard, isu ket nabutusan iti Estado nga Asemblia ti New York, nga isu idiay ket nagbalin a daulo iti reporma asangkatiponan ti bukodna a partido Republikano (ti "GOP"). Ti bukodna a Ti Paipapan ti Baybay a Gubat iti 1812 (1882) ket nangipatakder ti bukodna a propesional a dayaw a kas maysa a naganetget a historiador; isu ket nagsursurat kadagiti adu a liblibro ti panaganup, ti kalnaawan, ken dagiti agdama a sanaysay ti politiko, ken ti pay pakasaritaan ti prontera. Idi 1884, ti asawana ken ti inana ket pimmusay ti agpadpada nga aldaw. Isu ket rimmuar ti politiko ken napan idiay prontera, ken nagbalin a maysa a rantsero idiay "Paramos" idiay luglugar ti Dakota. Idi nagsubli, isu ket timmaray para iti mayor idi 1886, nga isuket nabutusan amaikatlo nga adda kadagiti 60,000 a butos. Kalpasan daytoy isu ket nakagun-od ti dayaw babaen ti panagala ti nakaro a panagibasol iti polis ti siudad. Iti nailian ng agpang, isu ket daulo ti sibil a serbisio a reporma. Ti Gubat ti Espaniol–Amerikano ket angrugi idi 1898 idi ni Roosevelt ket, epektibo, a nagimatmaton ti Departmento iti Marina. Isu ket napardas a nagikkat ken nagporama ti Dagiti narusanger nga Agsaksakay – ti maysa a boluntario a kabaleria a nakilaban idiay Kuba. Ti banuar ti gubat ket nabutosan a kas gobernador idi 1898 ken idi 1900 isu ket nainominado para iti bise presidente. Isu ket nagballiga a nagpasiglat ti GOP a kas maysa a napatak nga agkamkampania ti panakabutos manen ni Presidente William McKinley iti entablada dagiti nagato a taripa, ti balitok a pagalagadan, imperialismo, rang-ay ti pagilian ken ti panagballigi ti ballasiw taaw.
Idi 1901, ni Presidente William McKinley ket naasasinado ken nagbalin a Presidente ni Roosevelt iti tawen a 42; isu pay laeng tatta a panawen ti kaubingan a presidente.[4] Ni Roosevelt ket pinadasna nga inyalis ti Partido Republikano (GOP) a mapan ti Progressibismo, a mairaman ti panagdadael ti panagtalek ken ti panagpaadu kadagti regulasion ti negosio. Ni Roosevelt ket nagarami d ti maisao a "Square Deal (Ilokano: Kuadrado a Tulag)" ti panagipalawag ti domestiko a programana, a nagiyunayunay a ti promedio nga umili ket makaala ti nasayaat a binagy babaen kadagiti annurotenna. A kas maysa a agkalkalnaaw ken naturalista, isu ket nagiragpat ti panagaywan a tignay. Iti entablado ti lubong, dagiti annuroten ni Roosevelt ket naidasid idi babaen ti bukodna a pagsasao, "Naalumaymay nga agsao ken agawiti ti dakkel a bislak". Ni Roosevelt ket isu iditipuersa ti likud ti panakalpas ti Kanal ti Panama ; nanpatulod ti Nalatak a Puraw a Plota iti panagbanbaniaga tilubong a mangipakita ti Amerikano a kabilegan; ken nakitinnulag ti gibus ti Ruso-Hapon a Gubat, nga isu daytoy ti panakagunggunaanna ti Premio Nobel ti Kappia.[5]
Iti gibus ti maikadua a terminona, ni Roosevelt ket inpangatona ti gayyemna a ni William Howard Taft para iti 1908 a nominasion ti Republikano. Isu ket nagbanbaniaga idiay Aprika ken Europa. Idi nagsubli idi 1910 napait a nakisina kenni Presidente Taft kadagiti sayasay iti progressibismo ken dagiti personalidad. Iti 1912 a panagbutos ni Roosevelt ket nagpadas ken napaay a naglapped ti panakarenominado manen ni Taft. Isu ke nangirugi ti Partido ti Bull Moose a nagtawag kadagiti adu a panagreporma ti rang-ay. Isu ketinabak ti Demokrata a ni Woodrow Wilson, a kas dagiti Taft a konserbatibo ket nakagun-od ti panagtengngel ti Partido epublikano para kadagiti sumakbay a dekada. Ni Roosevelt ket nangdaulo ti panagbanbaniaga ti kabakiran ti Amasona ngem nakaala met kadagiti sakit ken nagpaay daytoy ti salun-atna. Isu ket pimmusay nga ubing pay iti tawen a 60. Ni Roosevelt ket maitunos anairanggo dagiti ekolar a kas maysa kadagiti kalatakan a presidente ti Estados Unidos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b McMillan,Joseph. "Theodore Roosevelt ken Franklin Delano Roosevelt, maika-26 ken maika-32 a Presidente iti Estados Unidos Naiyarkibo 2008-12-30 iti Wayback Machine. Amerikano a Kagimongan ti Heraldika. Naala idi. Oktubre 1, 2010.
- ^ Ti apelyidona ket, segun kenni Roosevelt, "ket mabalikasana no nailetra a kas ti 'Rosavelt.' Iti tallo a silaba. Ti umuna silaba a kas ti 'Rose.'" Hart, Albert B.; Ferleger, Herbert R. (1989). "Theodore Roosevelt Cyclopedia" (CD-ROM). Theodore Roosevelt nga Asosasion. pp. 534–535. Naala idi Hunio 10, 2007.;
Maysa a Nairehistro nga uni a ni Roosevelt ket naisangsangayan nga agibalbalikas ti bukodna nga apelyedo. Ti pannakangeg ti husto a kapardas, pabuntogen ti rehistro babaen ti 20%. Naala idi Hulio 12, 2007.
"Kasano ti Mangbalikas ti Theodore Roosevelt". Naala idi Hunio 10, 2007.
- ^ Douglas Brinkley "Ti Naatapa Sumbangir ni TR," Amerikano a Tinawtawid, Otonio 2009.
- ^ Ni John F. Kennedy ketisu ti kaubingan a nabutusan a Presidente. Ni Roosevelt ket saan a nabutosan iti Panakapresidente aginggana idi 1904, nga isu ket nagtawen ti 46.
- ^ Frederick W. Marks III, Tersiopelo iti Landok: Ti Dipomasia ni Theodore Roosevelt (1979); Greg Russell, "Ti Diplomasia ni Theodore Roosevelt ken ti Panagsukimat para iti Nalatak a Puntos ti Gantingan a Bileg idiay Asia," Presidential Studies Quarterly 2008 38(3): 433–455
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Theodore Roosevelt iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao nga Abaknon
Ti pagsasao nga Inabaknon, ammo pay a kas Abaknon, Abaknon Sama, Capuleño, Kapul, wenno Capul Sinama, ket ti maysa nga pagsasao nga Austronesio a kangrunaan a naisasao idiay Isla nga ili ti Capul ti Akin-amianan a Samar, iti Rehion ti Akindaya a Visayas ti Filipinas.[1]
Saan akasla dagiti sabali nga indehenio a pagsasao ti Akindaya a Visayas, a kas ti Waraywaray, Cebuano ken Boholano, ti Inabaknon ket saan anaidasig a kas parte ti pamilia ti pagsasao a Bisaya, ngem naigrupo daytoy iti sasao a Sama–Bajaw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Abaknon iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forke, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2020). "Inabaknon". Glottolog 4.3.


text:
Bunga
Iti botanika, ti bunga wenno prutas ket isu ti parte ti agsabsabong a mula a nagtaud manipud kadagiti naisangayan a kulapot ti sabong, maysa wenno ad-adu nga iitlogan, ken dagiti dadduma a kaso ket dagiti kasangkapan a kulapot. Dagiti bunga ket isu dagiti pamay-an a panangiwaras dagiti mula iti bukbukel. Adu kadagitoy ti agbunga kadagiti makan a prutas, a naisangayan, a naipa-adu kadagiti panaggunay dagiti tao ken dagiti ayup iti maysa a simbiotiko a pannakaikabagian a kas pamay-an para iti panangiwaras ti bukel ken nutrision; iti kinapudno, ti tattao ken adu kadagiti ayup ket nagbalinda a tumalek kadagiti bunga a kas taudan ti taraon.[1] Dagiti bunga ket pakairamanna para kadagiti adu a paset ti mapataud iti agrikultura iti lubong, ken adda dagiti (a kas ti mansanas ken ti granada) nakagun-od ti adu a kultural ken simboliko a kaibuksilan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis, Robert A. (2002). CRC Dictionary of Agricultural Sciences [Diksionario ti CRC dagiti Siensia ti Agrikultura] (iti Ingles). Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-2327-4.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Books
- Gollner, Adam J. (2010). The Fruit Hunters: A Story of Nature, Adventure, Commerce, and Obsession [Dagiti Agan-anup iti Bunga: Ti Sarita ti Katutubo, Adbentura, Komersio, ken Panagragut] (iti Ingles). New York: Scribner. ISBN 978-0-7432-9695-3.
- Watson, R. R.; Preedy, V. R. (2010). Bioactive Foods in Promoting Health: Fruits and Vegetables [Dagiti Bioaktibo a Makan iti Panangiyaddang ti Salun-at: Bungbunga ken Natnateng] (iti Ingles). Amsterdam: Academic Press. ISBN 978-0-12-374628-3.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Bunga iti Wikimedia Commons
- Dagiti ladawan ti panagrang-ay ti bunga manipud kadagiti sabaong (iti Ingles) iti bioimages.vanderbilt.edu
- Dagiti ladawan ti pannakaiwaras ti bunga ken bukel (iti Ingles) iti bioimages.vanderbilt.edu


text:
Gustav Mahler
Ni Gustav Mahler (Panangibalikas nga Aleman: [ˈɡʊstaf ˈmaːlɐ]; 7 Hulio 1860 – 18 Mayo 1911) ket maysa idi a naladaw a Romantiko nga Austriano a kompositor ken maysa kadagiti mangidadaulo a konduktor iti kaputotanna. Isu ket nayanak idiay purok ti Kalischt, Bohemia ken isu idi ti Austriano nga Imperio, nga itan ket ti Kaliště iti Republika a Tseka. Ti pamilia idin ket immalis idiay asideg ti Iglau (nga itan ket ti Jihlava) nga idiay ti dimakkelan ni Mahler.
A kas maysa a kompositor, isu ket nagtignay a kas rangtay ti nagbaetan ti maika-19 a siglo nga Austro-Aleman a tawidan ken ti modernismo ti nasapa a maika-20 a siglo. Bayat nga iti kabibiagna ti kasasaadna a kas maysa a konduktor ket naibangon nga awan ti maisalsaludsod, ti bukodna a musika ket nagagun-od ti nawatiwat a kinadayeg kalpasan laeng kadagiti paset ti panawen a saan a pannakabaybay-an a mairaman ti pannakaiparit ti pannakaipabuyana iti kaaduan nga Europa idi las-ud ti Nazi a panawen. Kalpasan ti 1945 ti musika ket naduktalan ket kinaykayatan babaen dagiti agdengdengngeg a baro a kaputotan; ni Mahler kalpasan daytoy ket nagbalin a maysa kadagiti metten kankanayon a naipabpabuya ken nairekord kadagiti amin a kompositor, ti maysa a puesto a naitultuloy kaniana aginggana ti maika-20 a siglo.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ken ni Gustav Mahler iti Wikimedia Commons
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Gustav Mahler iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Tahitiano
Ti Tahitiano (Reo Tahiti wenno Reo Mā'ohi)[2] ket ti pagsasao a Polinesio, a nangruna nga insasao idiay Is-isla Sosiedad iti Polinesia a Pranses. Daytoy ket tagikua ti grupo ti Akindaya a Polinesio.
Ti Tahitiano ket immuna idi a naisurat manipud iti naisasao a pagsasao babaen dagiti misionario ti Kangimongan ti Misionario ti Londres idi nasapa a maika-19.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tahitiano iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Reo Mā'ohi maipatarus a kas “patneng a pagsasao”, ken mabalin nga iti prinsipio ket mangidesignado iti ania man kadagiti pito nga indehenio a pagsasao iti Pranses a Polinesia. Ti pagsasao a Tahitiano ket naisangayan a tinawtawagan iti Reo Tahiti (Kitaen ti Charpentier & François 2015: 106).


text:
Ilocano Liturgical Resources
Ti Nasantoán a Misa
Padi: Iti nagan ti Ama ken ti Anak ken ti Espiritu Santo.
Gimong: Amen.
Padi: Ti Apo adda koma kadakayo.
Gimong: Kasta koma met kenka.
Padi: Kakabsat bigbigentay koma dagiti basbasoltayo
tapno maikaritay a makiranod kadagiti nasantoan a misterio.
Amin: Agkonfesarak iti Dios Ama
a mannakabalin amin.
Ken dakayo met kakabasat
ta siak nakabasolak iti panunut, sao, aramid
ken liwayko.
Basol ko, basol ko, basol ko unay.
Isu nga agpakpakaasiak
ken Santa Maria nga agnanayon a Virjen,
kadagiti amin nga Angheles ken Sasantos,
ken kadakayo met kakabsat
ta ikakaasidak koma iti Apo tayo a Dios.
Padi: Kaasiannatay koma ti Mannakabalin a Dios
ket kalpasan iti pannaka-pakawan dagiti basbasol tayo
ket ipannatayo ti biag nga agnanayon.
Gimong: Amen.
Apo, maasikaApo, maasika.
Kristo, maasika.
Apo, maasika.
wenno
Kyrie eleison.
Criste eleison.
Kyrie eleison.
Gloria ití Diós ití kangatoánGloria ití Diós ití kangatoán
ket ditóy dagá kappia kadagití tattao
a naimbág ti panagnaknakemda.
Ibunannagdaká,
itán-okdaká,
pagrukbabandaká,
daydayawendaká,
agyámankam kenká
gapu ití naindaklan a dayagmo,
Apo Diós, nailangitan nga ari,
Diós Amá a manakabalín amin.
Apomi a Jesucristo,
Bugbugtóng nga anák ti Diós nga Apo,
Cordero ti Diós ken Anák ti Amá.
Siká a mangikkát kadagití basbasol ti lubong,
kaasiannakamí.
Siká a mangikkát kadagití basbasol ti lubong,
awatem kad daytóy ar-ararawmi.
Siká a situtugáw ití makannawán ti Amá,
kaasiannakamí.
Yantangay siksiká,
O Apo Jesucristo ti nasantoán,
Siksiká ti Apo,
Siksiká ti kangatoán,
Ití timpuyog ti Espiritu Santo,
Ití gloria ti Dios Amá. Amen.
Kararag ti GimongPadi: Kumararagtayo.
Gapu ken Kristo nga Anak mo ken Apomi.
Gimong: Amen.
Liturgia ti Saó ti Dios
Umuna a MaibasaTi maibasa naadaw ití ________________.
Kalpasan ti mabasa, kunaen ti agbasa:
Lektor: Ti sao ti Apo.
Gimong: Agyamantay ti Dios.
EbanghelyoPadi: Ti Apo adda koma kadakayo.
Gimong: Kasta koma met kenka.
Padi: Toy sumaganad naadaw ti nasantoan nga Ebanghelyo kas insurat ni San _____.
Gimong: Gloria ti maipaay kenka, O Apo.
Padi: Ti Ebanghelyo ti Apo.
Gimong: Dayaw ti maipaay kenka, O Cristo.
Mamati kamí ití maymaysá a DiyósMamati kamí ití maymaysá a Diyós,
ti Amá a mannakabalín amin,
a nangaramid ití langit ken dagá,
ken amin, a makita ken di makita.
Mamati kamí ití maymaysá nga Apo, Hesukristo,
bugbugtong nga Anák ti Diyós,
nagtaud ití Amá,
Diyós ití Diyós, Silaw ití silaw,
napaypayso a Diyós a nagtaud ití napaypayso nga Amá
nagtaud, saan a naaramid,
maymaysá ití sutansiyana ití Amá.
Gapú Kenkuana naaramid amin a bambanag.
Gapú kadatayó ken ti pannakaisalakan tayó,
bimmaba manipud sadi langit:
babaen ití pannakabalín ti Espiritu Santo
nagbalín a laság ken Birhen Maria,
ket nagbalín a tao.
Gapú kadatayó nailansa ití krus
idi panagturay ni Poncio Pilato;
nagtutuok natay ket naitanem.
Ití maikatlo nga aldaw, nagungar
kas maiyannurot ití nasantoán a Kasuratan;
immuli sadi langit
ket situtugaw ití makannawán ti Amá.
Umayto manen a sidadayag
a mangukom kadagití nabiag ken natay,
ket ti pagarianna dinto agpatingga.
Mamati kamí ití Espiritu Santo, ti Apo,
a mangmangted ití biag,
isu a nagtaud ití Amá ken Anák.
Maitimpuyog ití Amá ken Anák
a pagrukbaban ken pagdaydayawan.
Nagsao babaen kadagití Propeta.
Mamati kamí ití maymaysá a santa,
katolika ken apostolika a Simbaan.
Bigbigen mi ti maymaysá a buniag
a pakapakawanan dagití basbasol.
Inanamaen mi ti panagungar dagití natay,
ken ti biag ití lubong nga umay. Amen.
Homilia
Kararag a Sapasap
Apo, denggennakam kadi.
Liturgia ti Eukaristiya
PanangidatonGimong: Ti Apo awatenna koma dagitoy daton kadagita imam,
a pakaidaydayawan ken pakaiglorian ti naganna,
ken kasta met a pagimbagan tayo
ken ti kadagupan ti nasantoan nga iglesiana.
Maipanggep kadagiti DatonPadi: . . .
Gapu ken Cristo nga Anakmo ken Apomi.
Gimong: Amen.
Ti Naindaklan A Panagyaman
Padi: Ti Apo adda koma kadakayo.
Gimong: Kasta koma met kenka.
Padi: Itag-ayyo dagita puspusoyo.
Gimong: Addadan a sitatag-ay iti Apo.
Padi: Agyamantayo ti Apo a Diostayo.
Gimong: Maikari ket rumbeng.
Padi: Pudno unay a maikari ket rumbeng
annongmi ket pakai-salakananmi
a dakami iti amin a tiempo ken disso,
agyamankam kenka,
Apo, nasantoan nga Ama,
mannakabalin ket agnanayon a Dios:
Anansata makidanggaykami kadagiti Angeles ken Arkangeles,
ken kadagiti amin a ejercito iti langit ket ikantami
ti imno ti pannakai-daydayawmo
ket konami a di agsarday.
Santo, santo, santo ti Apo,
a Diós dagiti amin a parsua.
Ti langit ken daga napnuda iti pakai-daydayawam.
Hosana ití kangatoán.
Madaydayaw ti umay ití nagan ti Apo.
Hosana ití kangatoán.
Padi: Iwaragawagtayo ti misterio iti pammati.
(Tungal iti daytoy…)
Padi: Iti ngarud panangilagipmi
iti ipapatay ken panagungar ni Cristo,
idatonmi kenka,
Apo,
ti tinapay iti biag,
ken ti kalis iti pannakai-salakan.
Agyamankam kenka ta impaaymo
a maikari kami nga adda’t ditoy saklangmo
ket agserbi kam kenka.
Dawatenmi, Apo,
ta dakami a makiranod iti Bagi ken Dara ni Cristo,
pagkaykaysaen-nakam koma iti Espiritu Santo.
Laglagipem kad, Apo,
ti Iglesiam a naisaknap iti sangalubongan,
ket pagrayrayem ti ayatna a nadiosan.
Laglagipem met ni Francisco a Papa mi,
ni __________ nga Obispomi,
ken dagiti amin a papadi.
Laglagipem pay Apo,
dagiti kakabsatmi a matmaturog a si-inanama iti panagungardanto
ken amin dagiti pimmusayen iti sidong ta kaasim.
Awatem kad ida iti sidong ti raniagmo a paka-kitaanda Kenka iti rupan-rupa.
Dawatenmi, Apo,
ta ipaaymo met ta kaasim kadakami.
Aramidem koma a maikarikam amin iti agnanayon a biag
ken mai-ranodkamto ken naingasatan a Virgen Maria
nga Ina ti Dios,
ni San Jose nga esposo na,
kadagiti nagasat nga Apostoles,
ken kadagiti amin a sasantos,
isuda a nakapudno a nagserbi Kenka ditoy daga.
Maki-kadduakamto kad met kadakuada
a mangitantan-ok ken mangidaydayaw Kenka.
Gapu ken Kristo nga anak Mo.
Padi: Gapu ken Kristo,
sikakaysa ken Kristo,
ken iti sidong ni Kristo,
iti timpuyog ti Espiritu Santo,
iruknoymi kenka,
mannakabalin nga Ama,
ti amin a dayaw ken gloria,
iti agnanayon nga awan ti inggana.
Amen.
Ti Rito ti Comunion
AmamiPadi: Datayo a nabalakadan kadagiti makai-salakan a pamagbaga,
ken naadalan kadagiti nadiosan a panursuro, turdantayo ti agkanta.
Amámi nga addá’t sadi langit
madaydayaw komá ta Nagan mo,
umay komá ta pagariam,
maaramid komá ta pagayatam
ditoy daga a kas met sadi langit.
Itdem kadakam ti taraon mi nga inaldaw.
Pakawanen na kam kadagití basbasol mi,
a kas met ití inkam panangpakawán
kadagití nakabasol kadakamí.
Ket dinakam baybay-an
nga umannugot ití sulisog,
no di ket isalakan na kam ití amin a dakes.
PADI: Dawatenmi kenka, Apo,
ta isalakannakami iti amin a pagdaksanmi.
Itdem kad a si-aayat ti kappia kadagiti aldawmi,
ket babaen ti pannulong ta kaasim kadakami,
kankanayon koma laeng nga iti basol mailisikami,
ken ti amin a riribuk maikanawa kami,
kabayatan ti panagur-uraymi iti kinagasat a namnamaenmi,
ken ti yaay ni Jesu Cristo a Nangisalakan kadakami.
GIMONG: Ta kukuam ti turay,
ti pannakabalin ken dayaw,
iti agnanayon a dinto agsarday.
PADI: O Apomi a Jesu Cristo,
kinonam kadagiti Apostolesmo:
“Kappia iti ibatik kadakayo,
kappia nga aggapu kaniak ti itedko kadakayo.”
Saan kad a dagiti basbasolmi iti mingmingam
nu di ket ti pammati iti Iglesiam.
Ket kas mayannurot iti pagayatam,
ipaaymo kad a si-aasi kenkuana ti kappia ken panagkaykaysa.
Sika ti agbiag ken agari iti agnanayon nga awan inggana.
Gimong: Amen.
Padi: Ti kappia iti Apo, kankanayon koma nga adda kadakayo.
Gimong: Kasta koma met Kenka.
Padi: Ipaayyo ti kappia iti maysa ken maysa kadakayo.
Kordero ti Dios
KomunyonPadi: Adtoy ti kordero ti Dios,
adtoy ti mangikkat kadagiti basbasol ti lubong,
nagasat dagiti naayaban ti padayana.
Gimong: Apo, diak maikari nga umay Ka kanyak,
ngem iti maysa laeng a saom,
mapa-imbag ton toy kararuak.
Padi: Kumararagtayo.
Gimong: Amen.
Kauudian a BendisionPadi: Ti Apo adda koma kadakayo
Gimong: Kasta koma met Kenka.
Padi: Bendisionan nakay koma ti agnanayon a Dios:
Ti Ama,
ken ti Anak,
ken ti Espiritu Santo.
Gimong: Amen.
Padi: Nalpasen ti Misa, inkayon iti kappia ti Apo.
Gimong: Agyamantay ti Dios.
Ilocano Liturgical ResourcesNasantoan a Misa, Ti Nasantoan a Misa, Ilokano Mass, Ilocano Mass, Ilokano Liturgy, Ilocano Liturgy, Misa a Ilokano, Misa iti Ilocano, Liturhiya iti Ilokano, Liturhiya a Ilocano
Misa iti Ilocano, Ilocano Order of Mass, Ilocano Ordinary of the Mass
Please pray for our work and make a donation. Please help. Agyamankami, apo.
Ang Aming Pakay: Mga yaman ng Litúrhiyang Tagalog | Litúrhiyang Filipino sa paghahandâ ng lingguhang pagdiriwang sa Misang Tagalog | Misang Filipino, sa Eukaristiya, ng pagliligtás ni Hesús sa atin: mga awit, salmong Tagalog, salmong Filipino, pagbasa sa Filipino | Tagalog.
Our mission: Filipino liturgy | Tagalog liturgy resources for preparing for the Tagalog Mass | Filipino Mass, the weekly celebration in the Eucharist of our redemption by Jesus: Tagalog hymns, Tagalog songs, Tagalog psalms, Tagalog readings, Filipino hymns, Filipino songs, Filipino psalms, Filipino readings, Pilipino hymns, Pilipino songs, Pilipino psalms, Pilipino readings for the Tagalog Eucharist, Filipino Eucharist.
Karapatáng-sipì © 2006-2022 Magsimba Press. Vic Romero, Editor. Nakabukód lahát ang karapatán. All rights reserved. Since 2006-08-04. Write to us at info@magsimba.com. Dumadalaw kayó mulâ sa IP 44.192.52.167


text:
1866
Ti tawen idi 1866 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 29 – Antonio Luna, Filipino a parmasiotiko ken heneral (pimmusay 1899)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 12 – Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal, Aleman a botaniko (naipasngay 1794)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 20 – Otto Karl Berg, Aleman a botaniko (naipasngay 1815)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1866 iti Wikimedia Commons


text:
Sasao a Daya nga Ulo ti Billit
Ti sasao a Daya nga Ulo ti Billit ket mangporma ti pamilia ti pagsasao dagiti tallo a pagsasao iti "Peninsula ti Ulo ti Billit" iti akinlaud a Baro a Guinea, nga insasao laeng babaen dagiti 20,000 a tattao.
Inlasin ni Stephen Wurm dagiti subdibision iti panangidasigna a Papuano a kas dagiti pamilia (iti urnos iti sasao a Hermaniko), dagiti stock (iti urnos iti sasao nga Indo-Europeano), ken dagiti pilo (iti urnos ti hipotesis a Nostratiko). Ti Daya nga Ulo ti Billit ket stock iti daytoy a terminolihia. Ti pagsasao a saan a maikabagian iti ania man a sabali iti agpang ti pamilia, a kas ti Griego iti kaunegan ti Indo-Europeano, ket matawaganto iti maysa nga isolado iti daytoy nga isbangan.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Stock ti Daya nga Ulo ti Billit (3 a pagsasao)
- Isolado a Mantion (Manikion)
- Pamilia a Meax: Meax, Meninggo (Moskona)
- ? Saponi (maisuppiat nga ebidensia)
Dagiti pangsandi[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pangsandi a kinonstrukto manen ni Ross para iti proto-pagsasao ti pamilia ket:


text:
Daytoy a plantilia ket isilpona ti maysa nga artikulo iti panid idiay Wikimedia Commons, a naglaon kadagiti palko kadagiti mainaig a ladawan.
Panagusar
Ti panagikabil iti daytoy a plantilia iti panid, imakinilia ti {{Commons|pagename}}, nga ti pagename ket ti nagan ti panid idiay Wikimedia Commons (kasisigud a "{{PAGENAME}}", ti gibus iti panid a pinagusaran).
Ti mapilpili a maikadua a parametro ket agited ti naiparang a silpo ti teksto.
Ti |position= a parametro ti maysa a tekla, left, tapno tumpaw ti kahon iti kanigid.
Ti panagisilpo ti Kategoria, usaren ti {{Kategoria ti Commons|catname}}, a ti catname ket ti nagan ti kategoria.
Kas pagarigan
agaramid ti
Addaan ti Wikimedia Commons iti midia a mainaig iti Commons.
agaramid ti
Addaan ti Wikimedia Commons iti midia a mainaig iti Commons.
agaramid ti
Addaan ti Wikimedia Commons iti midia a mainaig iti Commons.


text:
Parang, Maguindanao
Ti Parang ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Parang ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Gadungan
- Gumagadong Calawag
- Guiday T. Biruar
- Landasan (Sarmiento)
- Limbayan
- Bongo Island (Litayen)
- Magsaysay
- Making
- Nituan
- Orandang
- Pinantao
- Poblacion
- Polloc
- Tagudtongan
- Tuca-Maror
- Manion
- Macasandag
- Cotongan
- Poblacion II
- Samberen
- Kabuan
- Campo Islam
- Datu Macarimbang Biruar
- Gadunganpedpandaran
- Moro Point
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Parang | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Golpo ti Anadyr
Ti Golpo ti Anadyr, wenno Luek Anadyr (Ruso: AHaдыpckий зaлиB), ket ti dakkel a luek iti Baybay Bering idiay adayo nga amianan a daya ti Siberia.
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti luek ket agarup a rektanggulo ken malukatan iti abagatan a daya. Dagiti suli ket (agpakanawan manipud iti abagatan) ti Rawis Navarin (ibaga pay ti sabali a taudan a ti kadenna a Rawis Thaddeus), Estuario Anadyr, Luek Kresta ken Rawis Chukotsky iti Peninsula Chukchi. Daytoy ket agarup a 250 milmilia (400 km) iti kaakaba. Ti atiddog a baras ti bisel ket agtaray iti igid ti amianan a daya nga aplaya para iti agarup a 45 milia (72 km) iti daya manipud iti Luek Kresta. Ti Golpo ti Anadyr ket kadawyan a naabbongan iti yelo kadagiti 10 a bulan iti tawen. Dagiti balyena kas ti Bowhead ken Gray ket mabalinda nga agparang iti asideg dagiti aplaya.
Sibilisasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Anadyr, ti administratibo a sentro ti Chukotka Autonomo nga Okrug, ket mabirukan idiay Estuario Anadyr. Ti Provideniya, idiay Luek Komsomolskaya (dati a Sangladan ti Emma ; ti sanga ti Luek Provideniya), ken Egvekinot, idiay Luek Kresta ket asidegda kadagiti kadakkelan pagtaengan iti aplaya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Petit Fute (2006). Chukotka. Avant Garde, Moscow. ISBN 5863942584, ISBN 978-5-86394-258-2.
- United States Hydrographic Office (1909). Asiatic pilot, Volume 1. Issues 122-126; Issue 162 of H.O. pub. Gov. Printing Off., Washington. pp 50–51.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Anadyr". Encyclopædia Britannica (iti Ingles). Vol. 1 (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
Karl Marx
Ni Karl Heinrich Marx (5 Mayo 1818 – 14 Marso 1883) ket maysa idi nga Aleman a philosopo, ekonomista, sosiolohista, historiador, agiwarwarnak, kenrebolusionario a sosialista. Dagiti kapanunutanna ket adda dagiti naipangpangruna a papel ti panagrangrang-ay iti siensia sosial ken ti sosialista a tignay ti politiko. Isu ket nangipablaak kadagiti nadumaduma a liblibro iti dagup a kabibiagna, a ti kalatakan ket ti Ti Komunista a Warragawag (1848) ken Kapital (1867–1894); adu kadagiti abrana ket kumaduaan nga insurat ti gayyemna ken kailiana a rebolusionario a sosialisata a ni, Friedrich Engels.[4]
Isu ket naipasngay iti nabaknang a tengnga a klase a pamilia idiay Trier, a dati a ti Prusiano a Renania a makunkuna tattan a ti Renania-Palatinado, ni Marx ket nagadal idiay Unibersidad iti Bonn ken ti Unibersidad iti Berlin, nga isu ket naginterasado iti pilosopiko a kapanunutan iti Katutubo a Hegeliano. Idi 1836, isu ket nakitulag a makiasawa ken ni Jenny von Westphalen, nga inasawana idi 1843. Kalpasan ti pinagadalna, isu ket nagsurat para iti maysa a radikal a warnakan idiay Cologne, ken nangrugrugi a nagobra ti teoriana iti dialektiko a materialismo. Isu ket immakar idiay Paris idi 1843, isu ket nangrugi a nagsursurat para kadagiti radikal a warnakan. Naammuanna ni Engels idiay Paris, ken dagitoy dua ket nagtinnulogda kadagiti serye dagiti liblibro. Isu ket naipammagtalaw idiay Brussels, isu ket nagbalin a nangyuna apigura iti Liga ti Komunista, sakbay a nagsubli idiay Cologne, nga isu ket nangipatakder ti bukodna a warnakan. Idi 1849 nipammagtalaw manen ken immakar idiay Londres a kaduana ti asawana ken dagiti annakna. Idiay Londres, nga idiay ket pimmanglaw ti pamiliana, ni Marx ket nagtultuloy a nagsursurat ken nagannurot kadagiti teoriana a maipanggep ti kasasaad ti kagimongan ken no kasano pammatina a mangparang-ay, ken nagkampania para iti sosialismo ket isu ket nagbalin a maysa a naisangsangayan a pigura iti Internasional nga Asosiasion dagiti Agob-obra a tao.
Ti teoria ni Marx a maipanggep ti kagimongan, ekonomia ken politiko—a naumnong a tinawtawagan akas ti Marxismo—ket agibagbaga nga amin a kagimongan ket agparang-ay babaen ti dialektiko iti klase a panagsagsagaba: ti maysa a panagsuppiat a nagbaetan ti agtagikua a klase a daytoy ti agtengngel ti panagpataud ken ti nababbaba a klase nga agpataud kadagiti panagobra para iti dayta a sanikua. Isu ket naregget a kritiko iti agdama a sosio ekonomiko a porma iti kagimongan, kapitalismo, nga isu ket tinawtawaganna daytoy ti "diktadora iti burguesia", nga isu ket namatmati a daytoy ket pinatpataray dagiti babaknang a klase a puro laeng para iti bukodda a pagimbagan, ken nagipadto a, a kas dagiti naplabas a sosio ekonomiko a sistema, a daytoy ket agpataudto kadagiti nakinuneg nga irteng a mangiturong ti bukodna a pannakadadael ken sikatanto babaen ti baro a sistema, ti sosialismo.[5] Isu ket nakisuppiat a babaen ti sosialismo a kagimongan daytoy ket turayan babaen dagiti agob-obra a klase a tinawtawaganna a ti "diktadora iti proletariado", ti "estado dagiti agob-obra" or "workers' democracy".[6] Isu ket namatmati a ti sosialismo, a daytoy, ket masukatanto babaen ti awan ti estado, a awan ti klase a kagimongan a tinawtawagan a komunismo. A mairaman pay ti pamatmatina ti di maliklikan iti sosialismo ken komunismo, ni Marx ket aktibo a nangilablaban para iti panakaisayangkat dayta dati, a nagsuppiat a dagiti sosial a teorista ken dagiti awan ti gundawayna a tattao ket naskenda nga agaramid kadagiti naurnos a tignay ti rebolusionario tapno rebbaenda ti kapitalismo ken mangisangpet ti panagbalbaliw ti sosio ekonomiko.[7][8]
Dagiti rebolusionario a sosialista a gobierno nga agtaltalek ti Marxista a konsepto ket nagala kadagiti nadumaduma a pagpagilian iti maika-20 a siglo, a nagiturong daytoy ti panakaporma kadagiti kastoy a sosisalista nga estado a kas ti Kappon ti Sobiet idi 1922 ken ti Republika dagiti Tattao iti Tsína idi 1949. Adu kadagiti kappon dagiti agob-obra a partido iti sabgalubongan ket naimpluensiaan pay babaen kadagiti Marxista a kapanunutan. Adu dagiti nadumaduma ken sabsabali a teoretiko a kita ti naparang-ay idi, a kas ti Leninismo, Stalinismo, Trotskyismo ken Maoismo. Ni Marx ket kadawyan a nakakamat, ken ni Émile Durkheim ken Max Weber, a kas maysa kadagiti tallo a kangrunaan nga arkitekto iti moderno a siensia sosial.[9] Ni Marx ket naipalpalawagan a kas maysa kadagiti kaimpluensian a pigura iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[10][11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mehring, Franz, Karl Marx: The Story of His Life (Routledge, 2003) pg. 75
- ^ John Bellamy Foster. "Marx's Theory of Metabolic Rift: Classical Foundations for Environmental Sociology", Amerikano a Warnakan iti Sosiolohia, Tomo. 105, Bilang. 2 (Septiembre 1999), pp. 366-405.
- ^ Allen Oakley, Marx's Critique of Political Economy: 1844 to 1860, Routledge, 1984, p. 51.
- ^ "Karl Marx". Karl Marx – Stanford nga Ensiklopedia iti Pilosopia. Metaphysics Research Lab, Stanford University. 2021.. Immuna a naipablaak idi Mar 26 Agosto 2003; nga adu a pannakabalbaliw idi Lunes 14 Hunio 2010. Naaa idi 4 Marso 2011.
- ^ Baird, Forrest E.; Walter Kaufmann (2008). From Plato to Derrida. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Prentice Hall. ISBN 978-0-13-158591-1.
- ^ Karl Marx: Critique of the Gotha Program (Marx/Engels Selected Works, Volume Three, pp. 13–30;)
- ^ Craig J. Calhoun (2002). Classical Sociological Theory. Wiley-Blackwell. pp. 23–24. ISBN 978-0-631-21348-2. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ Wheen, Francis (2002). Karl Marx: A Life. New York: Norton. Introduction.
- ^ "Max Weber". Max Weber – Stanford nga Ensiklopedia iti Pilosopia. Metaphysics Research Lab, Stanford University. 2021.
- ^ "Marx the millennium's 'greatest thinker'". BBC News World Online. 1 Oktubre 1999. Naala idi 23 Nobiembre 2010.
- ^ Hart, Michael H. (2000). The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History. New York: Citadel. ISBN 0-89104-175-3.


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: dagiti petsa
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti parametro nga agtengngel it ipetsa a dagiti pateg ti petsa ket saan amaitungpal iti MOS:DATEFORMAT.
Kitaen dagiti pateg ti petsa iti:
|param1=,
|param2=, ...
No aglaon dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 kadagiti parametro nga agtengngel iti petsa, maaramid ti maysa nga automatiko a pangsubok tapno makita no dagiti petsa ket agpaysoda a petsa a maitunos iti subagasmang dagiti alagaden ti petsa iti Manual ti Estilo ti Wikipedia, a naisangsangayan a mangkita dagiti panaglabsing ti MOS:DATEFORMAT.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a ti petsa ket pudno a petsa ket ti pormat ti petsa ket surotenna ti tarabay dagiti petsa ti Manual ti Estilo ti Wikipedia iti nanaganan a parametro. Kitaen ti pagarigan dagiti di maawat a petsa ken kasano ti panagsimpa kaniada, dita baba. Wenno, dagiti sangkabassit a konsepsual a parikut a kitkitaen:
- di nasayaat ti pannakaikabil, saan a husto, wenno nakaro a panagtuldek
- adu unay a teksto
- dagiti hyphen wenno dagiti slash imbes a dagiti en dash kadagiti sakup ti petsa (nasken dagiti en dash)
- di husto a panangiletra wenno saan a husto a kadakkel ti letra (kitaen ti MOS:ALLCAPS para iti adu pay a salaysay nga awan iti tarabay dagiti petsa ti Manual ti Estilo ti Wikipedia)
- dagiti dadduma a saan a maawat a pormat ti petsa iti MOS:BADDATEFORMAT
- dagiti imposible a petsa (kas ti 29 Pebrero 2011)
- ad-adu ngem maysa a petsa iti agtengtengel iti petsa a parametro
Kitaen ti Tulong:Panagdakamat nga Estilo 1 para iti pakaammo a maipanggep kadagiti limitasion iti panagtengngel ti pormat ti petsa dagiti plantilia ti CS1. Ipalawag ti seksion ti MOS kadagiti sakup ti petsa no kasano ti mangisina dagiti petsa iti sakup ti petsa. Saan nga usaren ti
,
–, wenno
{{spaced ndash}} gapu ta dagitoy ket dadaelenna ti metadata. Ti manginayon ti maysa nga en dash, usaren ti ramit ti panagurnos ti CharInsert wenno kitaen ti no kasano ti agaramid kadagiti dash.
Dagiti masakbayan a petsa iti
|date= kadagiti dakamat ti CS1|2 ket limitado iti agdama a tawen + 1; kas ti, para iti 2022, dagiti petsa ti dakamat iti 2023 ket maawatda ngem dagiti petsa ti dakamat iti 2024 ken iti las-ud ket saan a mabalin.
Dagiti petsa sakbay ti 1582 ket matratoda a kas dagiti petsa ti kalendario a Huliano. Dagiti petsa manipud idi 1582 ken kalpasanna ket matratoda a kas dagiti petsa ti kalendario a Gregoriano. Nausar idi kadagiti sangkabassit a lugar ti kalendario a Huliano aginggana idi agarup a 1923. Tallo dagiti petsa ti kalendario a Huliano iti agtuon a paset ti panawen,ti 29 Pebrero kadagiti tawen ti 1700, 1800, ken 1900, ket agpataudto iti daytoy a mensahe ti biddut gapu ta dagita a tawen ket saanda a bisiesto a tawen iti kalendario a Gregoriano.
Ti petsa a panagserrek (iti
|access-date=) ket kitkitaen tapno masigurado nga aglaon iti napno a petsa (aldaw, bulan, ken tawen) ken adda iti baetan ti 15 Enero 2001 (ti petsa a pannakapundar ti Wikipedia) ken ti petsa ita nga aldaw ken mainayon ti maysa nga aldaw, gapu ta mangirepresenta ti petsa a ti maysa nga editor ket kinitana ti naibatay iti web a taudan tapno mangpasingkedan ti maysa nga insasao iti Wikipedia. Gapu ta dagiti editor ket addaanda kadagiti sona ti oras nga umuna iti maysa nga aldaw iti petsa ti UTC, mabalin a maawat ti agsurok ti maysa nga aldaw.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: dagiti petsa.[a]
Babaen iti kasisigud, dagiti mensahen ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket maiparang kadagiti amin nga agbasbasa ken dagiti mensahe ti pagtaripatuan a kategoria ket nailemmneg manipud kadagiti amin nga agbasbasa.
Ikabil dagiti sumaganad a teskto iti bukodmo a panid iti common CSS wenno iti espesipiko a panid ti CSS ti kudil (ti common.css ken skin.css):
Tapno maiparang dagiti mensahe ti panagtaripatuan:
.mw-parser-output span.cs1-maint {display: inline;} /* Iparang dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Tapno maiparang amin dagiti biddut mensahe a kaisigud a nailemmeng:
.mw-parser-output span.cs1-hidden-error {display: inline;} /* Iparang amin dagiti mensahe ti biddut ti cs1|2 */
Tapno mailemmeng kadagiti mensahe ti biddut:
.mw-parser-output span.cs1-visible-error {display: none;} /* Ilemmeng dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Papa Gregorio
Ti Papa Gregorio ket nagnaganidi dagiti sangapulo ket innem a Romano Katoliko a Papa ken dagiti dua a Kontrapapa:
- Papa Gregorio I, natawtawagan pay a kas ni Gregorio ti Natan-ok
- Papa Gregorio II
- Papa Gregorio III
- Papa Gregorio IV
- Papa Gregorio V
- Papa Gregorio VI
- Papa Gregorio VII, Hildebrand
- Papa Gregorio VIII
- Papa Gregorio IX
- Papa Gregorio X
- Papa Gregorio XI
- Papa Gregorio XII
- Papa Gregorio XIII, isu ti nangipanggep ti kalendario a Gregoriano
- Papa Gregorio XIV
- Papa Gregorio XV
- Papa Gregorio XVI


text:
Dagiti Masansan a Masaludsod
Rehistrasion ti Botante Babaen ti Online (Online Voter Registration)
Saludsod: Ania daytoy rehistrasion ti botante babaen ti online?
Sungbat: Ti rehistrasion ti botante babaen ti online ket ipaayna kadagiti kualipikado a residente ti gundaway a makapagparehistro nga agbotos wenno mangpabaro iti rehistrasionda gapu ta nagbaliwen ti adres ken naganda babaen ti panangusarda iti natalged a website.
Saludsod: Kasano a makapagparehistroak nga agbotos babaen ti online?
Sungbat: Tapno makapagparehistro babaen ti online, bisitaen ti olvr.hawaii.gov. Nasken a makaitedka iti Lisensia nga Agmaneho iti Hawaii wenno ID nga inted ti Estado, ken ti Numero ti Social Security-m. No dimo maited dagitoy, mabalinmo ti mangisubmitir iti papel a Pormulario ti Rehistrasion ti Botante ken Permanente a Panagbotos Babaen ti Koreo (Voter Registration & Permanent Absentee Application) babaen ti panangibusonmo, wenno personal nga idatagmo.
Saludsod: Adda kadi naituding a maudi nga aldaw (deadline) para iti panagparehistro nga agbotos babaen ti online?
Sungbat: Ti maudi nga aldaw a panagparehistro babaen ti online ket 30 nga aldaw sakbay ti eleksion iti alas 4:30 iti malem. Dagiti maudi nga aldaw a panagparehistro para iti 2016 ket dagiti sumaganad:
Eleksion Primaria: Hulio 9, 2020
Eleksion Heneral: Oktubre 5, 2020
Saludsod: Natalged kadi met laeng ti agparehistro babaen ti online?
Sungbat: Wen. Ti sistema ti rehistrasion ti botante babaen ti online ket manmanteneren ti Hawaii State Government Private Cloud, ken imatmatonan ti Office of Information Management and Technology.
Saludsod: Kasano a maproseso ti aplikasionko?
Sungbat: Ti sistema nga online ket kasapulanna a mangted ti aplikante iti pammaneknek ti kinaasinona a kas koma iti Lisensia nga Agmaneho iti Hawaii wenno ID nga inted ti Estado, ken Numero ti Social Security, a maberipikarto (maammuan no husto wenno saan) babaen ti datos wenno impormasion nga aggapu iti database ti Departamento ti Transportasion, a manmanteneren ti Department of Information Technology ti Siudad ken County ti Honolulu.
Apaman a maawatna ti aplikasion, repasuen ken aprobaranto ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office).
Saludsod: Automatiko kadi a rehistradoak a botante apaman a maisubmitirko ti aplikasionko babaen ti online?
Sungbat: Saan. Maysa a nalaka a wagas a panagisubmitir iti impormasion ti panagparehistro a botante babaen ti online. Apaman a maawatna ti aplikasion, repasuen ken aprobaranto ti akinsakup kenka nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office).
Saludsod: Mapakaammuanakto kadi apaman a makapagparehistroak?
Sungbat: Wen. Ti impormasion nga inlanadmo iti aplikasionmo ket beripikaren ti makasakup kenka nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office). Addanto maipatulod kenka a postcard a mangpakaammo kenka (notification postcard) a mangberipikar iti istatus ti rehistrasionmo a kas botante sakbay ti eleksion.
No ti impormasion maipanggep kenka ket saan a maberipikar, mapakaammuankanto no kasano a kompletuem ti rehistrasionmo a kas botante.
Saludsod: Makabotosak kadi babaen ti online?
Sungbat: Saan.
Saludsod: Kompidensial wenno di maammuan ti sabali dagiti impormasion a mailanad iti rehistrasion ti botante?
Sungbat: Ipalubos laeng ti paglintegan ti Hawaii ti pannakairuar ti sumagmamano nga impormasion maipanggep iti botante kadagiti indibidual wenno organisasion ngem para kadagiti mausar laeng iti eleksion. Ti laeng maipubliko ket ti nagan ti botante, distrito/presinto, ken ti istatus ti rehistrasionna a kas botante.Dagiti Narebisar a Paglintegan ti Hawaii (HRS §11-97)
Rehistrasion ti Botante (Voter Registration)
Saludsod: Ania ti aramidek tapno makapagparehistroak nga agbotos?
Sungbat: Mabalinmo ti agparehistro babaen ti online, wenno babaen ti panangisubmitirmo iti Pormulario ti Rehistrasion ti Botante ken Permanente a Panagbotos Babaen ti Koreo (Voter Registration & Permanent Absentee Application) babaen ti korero wenno personal nga idatagmo.
Nayonan ti ammom maipanggep iti rehistrasion ti botante (voter registration).
Salusod: Kasano a maammuak a rehistradoakon a botante?
Sungbat: Mabalin a maberipikarmo ti rehistrasionmo a kas botante babaen ti online babaen ti panangtedmo iti Lisensiam nga Agmaneho iti Hawaii wenno ID nga inted ti Estado, ken ti Numero ti Social Security-m.
Mabalinnaka pay a kontaken (contact us) iti 808-453-VOTE (8683). Dagiti agnaed kadagiti kakaarruba nga isla (Neighbor Islands) ket mabalinda ti tumawag a libre (toll free) iti (800) 442-VOTE (8683). Nasken a nakasaganaka a mangited iti naganmo, adres ti residensiam, ken petsa ti pannakayanakmo tapno maberipikar ti istatus wenno kasasaadmo a kas botante.
Saludsod: Nasken kadi nga agparehistroak sakbay ti tunggal eleksion?
Sungbat: Saan, ta apaman a maysakan a rehistrado a botante, saanen a nasken nga agparehistroka manen para iti tunggal eleksion. Ti panagparehistro manen (re-registration) ket kasapulan laeng no immakarka wenno legal a pinabaliwam ti naganmo.
Saludsod: Maysa a makipagili wenno sititsen ti U.S. Citizen nga agnanaed iti ballasiw-taaw, kasano ti panagparehistrok tapno makabotosak?
Sungbat: Para iti impormasion no kasano a makapagparehistroka ken no kasano a makaalaka iti balota, bisitaen ti Dagiti Militar ken Adda iti Ballasiw-taaw a Botante (Military and Overseas Voters).
Saludsod: Addaak iti military, kasano a makaalaak iti balota?
Sungbat: Para iti impormasion no kasano a makaalaka iti balota a maikoreo (absentee ballot), bisitaen ti Dagiti Militar ken Adda iti Ballasiw-taaw a Botante (Military and Overseas Voters).
Saludsod: Kasano ti panangalak iti maysa a dokumento a mangipaneknek a rehistradoak nga agbotos iti Hawaii?
Sungbat: Tapno makaalaka iti sertipiko ti rehistrasionmo a kas botante, kontaken ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) a nakairehistroam nga agbotos.
Saludsod: Kasano ti panangpakanselarko iti rehistrasionko a kas botante?
Sungbat: Tapno mapakansela wenno mapaikkatmo ti rehistrasionmo a kas botante, kontakem ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) a nakairehistroam nga agbotos.
Saludsod: Agtawenakon iti 16, mabalin kadin nga agparehistroak nga agbotos?
Sungbat: Ipalubos ti paglintegan ti estado ti maisapsapa a panagbotos (pre-registration) kadagiti agtawen iti 16, ngrem masapul nga agtawenkanton iti 18 iti aldaw ti eleksion tapno mapalubosanka nga agbotos.
Panagbotos Babaen ti Koreo (Voting by Mail)
Q: Ania ti Panagbotos Babaen ti Koreo?
A: Yimplementar ti Linteg 136, SLH 2019 dagiti eleksion babaen ti koreo. Daytoy a linteg ikkatenna ti panagusar kadagiti presinto a pagbotosan dagiti botante iti aldaw ti eleksion ket kas sukat daytoy, isu ti automatiko a pannakaikoreo ti balota kadagiti rehistrado a botante.
Q: Kasano ti panagbotosko?
A: Masapul a rehistradoka a botante tapno makaawatka iti balota. Ti Opisina ti Klerk a makasakup kenka isagana ken ibusonna ti pakete ti balotam sumurok-kumurang a 3 a lawas sakbay ti eleksion.
Apaman a nabotosam ti balotam, ikargam ti balota iti sobre a pagipanan iti balota a mangipatalged iti karbengam nga awan ti makaammo iti linaon ti balotam, sa kalpasanna iserrekmo iti sobre a pangisubli iti balota. Ti sobre a pangisubli iti balota nga awanan iti pirma ken dinto mairaman iti panagbilang.
Mabalin nga isublim ti nagbotosam a balota: babaen ti koreo, wenno mismo a sika ti mangisubli iti naituding a lugar a pagipanan. Amin a balota ket masapul a maawat ti Opisina ti Klerk iti di naladladaw ngem 7 p.m. iti Aldaw ti Eleksion. Awan serserbi ti timbre ti opisina ti koreo!
Q: Kasanon no diak naawat ti balotak?
A: Maipatulod dagiti pakete ti balota babaen ti koreo kadagiti amin nga umno ti pannakairehistroda a botante sumurok-kumurang a 3 a lawas sakbay ti eleksion. No dimo maawat ti pakete ti balota, awagam ti Opisina ti Klerk.
Q: Kasanon no adda naaramidko a biddut iti balotak?
A: No adda biddut, napukaw, wenno nadadaelmo ti balotam, mabalinmo ti agkiddaw iti sukatna iti Opisina ti Klerk.
Q: Mairaman kadi iti panagbilang ti botosko no diak nagbotos kadagiti amin a banag a mabotosan ken/wenno kadagiti kandidato?
A: Wen, mairaman ti balotam iti panagbilang.
Q: Mabalin kadi a baliwak ti agbotos no naisublikon ti balotak?
A: Saan. Iti kanito nga insublimon ti balotam ken naawaten ti Opisina ti Klerk, maibilangen daytoy a nalpasen a panagbotos ket ngarud saankan a makaawat iti baro a balota.
Q: Apay a nasken a pirmaak ti sobre a pangisubli iti balota?
A: Ti pirmam iti sobre a pangisubli iti balota ket isu ti pangkitaan dagiti opisial ti eleksion a sika ti nasao a botante. Maidilig ti pirmam iti sobre iti pirmam nga adda iti rekord ti rehistrasion ti botante. No dimo pirmaan ti sobre a pangisubli iti balota, dinto mairaman ti balotam iti panagbilang.
Q: Kasano a maawatko ti balotak no addaak iti bakasion wenno awanak ta addaak iti pagbasbasaak a kolehio?
A: Dagiti botante nga awanto bayat ti eleksion, mabalin a kiddawenda a maipatulod babaen ti koreo ti balotada iti sabali nga adres. Kompletuen laeng ti aplikasion para iti maminsan-laeng nga absentee a botante ken ilanad no sadino ti kayatmo a pakaipatulodan ti balota.
Q: Mabalinko kadi ti agbotos a personal?
A: Wen, mabalinmo ti agbotos a personal babaen ti ipapanmo iti ania man a sentro a pakaserbian ti botante (voter service center) iti bukodmo a county. Silulukat dagiti sentro a pakaserbian dagiti botante 10 nga aldaw agingga iti Aldaw ti Eleksion para iti personal a panagbotos, ken panagrehistro ti botante ken panagbotosna metten iti dayta met laeng nga aldaw.


text:
Rosa Luxemburg
Ni Rosa Luxemburg (Rosalia Luxemburg, Polako: Róża Luksemburg; 5 Marso 1871[1] – 15 Enero 1919) ket maysa idi a Marxista teorista, philosopo, ekonomista ken rebolusionario a sosialisa ti kaputotan a Polako Hudio a nagbalin a naturalisado nga umili ti Alemania. Isu ket kameng idi ti Sosial a Demokrasia ti Pagarian ti Polonia ken Lituania (SDKPiL), ti Partido Sosial Demakratiko ti Alemania (SPD), ti Partido ti Nawaya a Sosial Demoktatiko (USPD), ken ti Partido Komunista ti Alemania (KPD).
Idi 1915, kalpasan a nagsuporta ti SPD iti Alemania ti pannakibiang ti Sangalubongan a Gubat I, isuna ken ni Karl Liebknecht ket binangonda ti kontra-gubat a Spartakusbund (Liga ti Spartacus) a daytoy ket dimtengan a nagbalinan ti Partido Komunista ti Alemania (KPD). Idi las-ud ti Aleman a Rebolusion isu ket nangbangon ti Die Rote Fahne (Ti Nalabbasit a Wagayway), ti sentro a ramit ti Spartacista a tignay.
Isu ket nangipanunot a ti Spartacista a yaalsa a kas maysa akamali,[2] ngem isu ket nangsuporta ti daytoy kalpsan nga inbilin ni Liebknecht a dina nga amammo. Idi naparukma daytoy a rebolto babaen ti demokratiko sosial a gobierno ken ti Freikorps (dagiti nagtitipon a beterano ti Sangalubongan a Gubat I iti kanawan a payak dagiti paramilitario a grupo), ni Luxemburg, Liebknecht ken dagiti dadduma pay a nagsupsuporta kaniada ket natiliw ken naipapatayda. Ni Luxemburg ket napaltogan idi ken naibelleng ti bagina idiay Kanal Landwehr idiay Berlin. Kalpasan ti ipupusayda, ni Luxemburg ken Karl Liebknecht ket nagbalinda a martir para kadagiti Marxista. Segun ti Pederal nga Opisina para iti Panagsalaknib ti Batay-linteg, a nangipalplagip ken ni Rosa Luxemburg ken ni Karl Liebknecht ket agtultuloy a mangipapel ti maysa a nangruna a papel ti politikal a kanigid ti Alemania.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia ni Luxemburg idiaymarxists.org
- ^ Frederik Hetmann: Rosa Luxemburg. Ein Leben für die Freiheit, p. 308
- ^ Gedenken an Rosa Luxemburg und Karl Liebknecht – ein Traditionselement des deutschen Linksextremismus Naiyarkibo 2010-11-30 iti Wayback Machine, BfV-Themenreihe, Bundesamt für Verfassungsschutz, 2008


text:
Kategoria:Tsina
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 3 a subkategoria, manipud iti 3 a dagup.
H
- Heograpia ti Tsina (5 K)
K
- Kagimongan ti Insik (2 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Tsina"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- Pagpagilian ti G20
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian idiay Asia


text:
Paraguay
Nagsasabtan: 23°S 58°W / 23°S 58°W
Ti Paraguay (Espaniol: [paɾaˈɣwai]; Guarani: Paraguái [paɾaˈɣwaj]), opisial a ti Republika ti Paraguay (Espaniol: República del Paraguay, Guarani: Tetã Paraguái), ket ti napalikmutan ti daga a pagilian idiay sentral nga Abagatan nga Amerika, bineddengan daytoy babaen ti Arhentina iti abagatan ken abagatan a laud, ti Brasil iti daya ken ti amianan a daya, ken ti Bolivia iti amianan a laud. Ti Paraguay ket mabirukan kadagiti bangkag ti Karayan Paraguay, nga agayus babaen ti tengnga ti pagilian manipud iti amianan aginggana iti abagatan. Gapu ti sentral a lokasionna idiay Abagatan nga Amerika, daytoy ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas Corazón de América ("Puso ti Amerika").[7]
Dagiti indihenio a Guaraní ket nagtataengdan idiay Paraguay para kadagiti saan a nabibiit ngem milenio sakbay a naparukma ti teritorio babaen dagiti Espaniol idi maika-16 a siglo. Dagiti nagtataeng nga Espaniol ken dagiti mision ti Hesuita ket nangipayammoda iti Kristianidad ken Espaniol a kultura iti rehion. Ti Paraguay ket adda idi iti patingga ti ruar iti imperio a kolonia ti Espania, nga addaan laeng kadagiti bassit nga urbano a sentro ken dagiti agtataeng. Kalpasan ti wayawaya manipud iti Espania idi 1811, ti Paraguay ket tinurayan idi babaen dagiti diktador a nangisayangkat kadagiti annuroten ti pannakaisinsina ken protektionista.
Kalpasan iti didigra a Gubat ti Paraguay (1864–1870), ti pagilian ket nakapukaw iti 60 aginggana iti 70 a porsiento iti populasionna babaen ti gubat ken sakit, ken agarup a 140,000 kuadrado kilometro (54,054 sq mi) iti teritoriona iti Arhentina ken Brasil. Babaen iti maika-20 a siglo, ti Paraguay ket nagtultuloy a nagib-ibtur kadagiti nagsasaruno nga autoritariano a gobierno, ken nagbanagan iti turay ni Alfredo Stroessner, a nangidaulo iti kapautan a diktadura ti militar iti Abagatan nga Amerika manipud idi 1954 aginggana idi 1989. Isu ket naparmek iti maysa a kudeta iti militar, ken dagiti nawaya nga adu partidona a panagbubutos ket immuna a naurnos ken natengngel idi 1993. Kalpasan ti maysa a tawen, timmipon ti Paraguay iti Arhentina, Brasil ken Uruguay a nagpundar iti Mercosur, ti rehional a panagtitinulngan iti ekonomia.
Manipud idi 2009, ti populasion ti Paraguay ket nakarkulo iti agarup a 6.5 a riwriw, kaaduan ket naikonsentrado iti rehion ti abagatan a daya ti pagilian. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ket ti Asunción, a ti metropolitano a lugar ket pagtaengan dagiti gangani a pagkatlo a populasion ti Paraguay. No maigiddiat kadagiti kaaduan a pagilian ti Latin nga Amerika, ti indihenio a pagsasao ken kultura ti Paraguay, ti Guaraní, ket agtultuloy a kaaduan a makaimpluensia. Kadagiti tunggal maysa a senso, dagiti agtataeng ken kaaduanda a mangibaga kaniada a kas mestiso, ken mangipaltiing daytoy kadagiti tawen a pannakiasawa kadagiti nadumaduma a grupo ti etniko. Ti Guaraní ket mabigbig a kas maysa nga opisial a pagsasao ken kakuyogna ti Espaniol, ken dagitoy dua a pagsasao ket adu a naisasao iti pagilian.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti bangir ti eskudo ti Paraguay:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Paraguay a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- ^ a b c d "Paraguay". International Monetary Fund. Naala idi 20 Abril 2012.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 18 Hulio 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Paraguay – Constitution, Article 140 About Languages". International Constitutional Law Project. Naala idi 3 Disiembre 2007.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong) (see translator's note)
- ^ "8 LIZCANO" (PDF). Convergencia.uaemex.mx. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2014-02-24. Naala idi 5 Oktubre 2012.
- ^ "Paraguay, corazón de América (1961)". Internet Movie Database. Naala idi 5 Oktubre 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Paraguay iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Paraguay manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Nailian a Departamento ti Turismo (iti Espaniol)
- Paraguay manipud iti Encyclopædia Britannica
- Paraguay a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Paraguay Naiyarkibo 2008-06-07 iti Wayback Machine iti UCB Libraries GovPubs
- Paraguay iti Curlie (iti Ingles)
- Bariweswes ti Paraguay manipud iti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Paraguay
- Paraguay
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mercosur
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1811
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Wisława Szymborska
Ni Wisława Szymborska, Maria Wisława Anna Szymborska [viˈswava ʂɨmˈbɔrska] (2 Hulio 1923 – 1 Pebrero 2012) ket maysa idi a Polako a mannaniw, mannalaysay, agipatpatarus ken nagungunaan iti 1996 Premio Nobel iti Literatura. Naipasngay idiay Prowent, nga itan ket nagbalin a paset iti Kórnik, kalpasan daytoy isuna ket nagtaeng met idiay Kraków agingana idi pimmusay. Nailanad isuna a kas ti "Mozart iti Daniw". Idiay Polonia, dagiti libro ni Szymborska ket nakadanonen iti panaglako a karibalna dagiti nalatak a mannurat ti prosa: a kinunana iti maysa a daniw, "Adda Sabsabali a Kaykayatda ti Daniw" ("Niektórzy lubią poezję"), nga awan pay nga ad-adu ngen dua kadagiti sangagasot a tattao ket kayatda iti daytoy nga arte.[1]
Ni Szymborska ket nagungunaan idi 1996 ti Premio Nobel iti Literatura "para iti daniw nga addaan ti pasagid a kinaapag-isu nga agipalubos iti pakasaritaan ken biolihiko a linaon nga agpabalin kadagiti pedaso ti kinapudno ti nagtagitaoan".[2][3] Nagbalin a naam-ammuan isuna iti sangalubongan gapu ti nagbanagan iti daytoy. Dagiti obrana ket naipatarus iti Ingles ken kadagiti adu a sasao nga Europeano, ken naipatarus pay iti Arabiko, Hebreo, Hapon ken Insik.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Szymborska, Wisława. "Adda Sabsabali a Kaykayatda ti Daniw".
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura 1996". Nobelprize. 7 Oktubre 2010. Naala idi 7 Oktubre 2010.
- ^ "Diak Ammo: Ti Nobel a lektura". Ti Baro a Republika. 30 Disiembre 1996. Naala idi 19 Pebrero 2012.


text:
ADVISORY NO. 12 – 2021
ADVISORY NO. 12 – 2021: Maiyannurot iti executive order no. 28-2021 ti probinsya iti Pannakaideklara ti ili tayo a MODIFIED ENHANCED COMMUNITY QUARANTINE ken kas napagnunumoan dagiti kameng ti munisipyo ken barangay, dagiti sumaganad ket dagiti pagallagadan a rumbeng a suroten iti ili tayo a Suyo inggana Abril 21, 2021, malaksid no maikansela wenno maitultuloy.
Basaen Tayo kakabsat ket agtulnog ken makipaset koma ti tunggal maysa kadatayo para ti Pagsyaatan ti amin.
#Napintas_suyo
#stayhomestaysafestayhealthy
#Be_responsible
#We_heal_as_one


text:
Pagsasao a Mirandes
Ti pagsasao a Mirandes (autonimo: mirandés wenno lhéngua mirandesa; Portuges: mirandês wenno língua mirandesa) ket pagsasao a Romanse a tagikua ti lingguistiko a grupo ti Astur-Leonesa, a manmano a naisasao iti bassit a lugar ti amianan a daya ti Portugal, kadagiti munisipalidad ti Miranda do Douro, Mogadouro ken Vimioso. Ti Parlamento ti Portugal ket inikkanna ti kimmadduaan nga opisial a pannakabigbig (kakuyogna ti pagsasao a Portuges) para kadagiti lokal a banag idi 17 Septiembre 1998 babaen ti linteg 7/99 iti 29 Enero 1999.
Ti Mirandes ket addaan iti naisangayan a ponolohia, morpolohia ken panangurnos, ken naisangayan daytoyen a saan a nabibiit ngem ti pannakaporma ti Portugal idi maika-12 a siglo. Daytoy ket addaan iti ramut iti naisasao a Latin iti amianan ti Peninsula ti Iberia.
Daytoy ket putot ti taga-ugma a pagsasao nga Astur-Leonesa iti akin-amianan a Iberia, ti naudi a tidda ti antigo a pagsasao ti Pagarian iti León, ken asideg a kabagian dagiti moderno a pagsasao ti Astur-Leonesa idiay Espania. Nupay kasta, dagitoy a panagtitipon ti teritorio ti Kastila ket saan a nakaapektar iti Mirandes, a nakapreserba ti naisangayan a lingguistiko a paggiddiatan no mainaig kadagiti Portugues ken Espaniol. Daytoy ket makibinngay kadagiti adu a leksikon kadagiti rehional a dialekto ti Portugal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mirandes iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Vasconcellos, J. Leite de (1900). Estudos de Philologia Mirandesa (iti Portuges). Vol. I. Lisboa: Imprensa Nacional.
- Vasconcellos, J. Leite de (1901). Estudos de Philologia Mirandesa (iti Portuges). Vol. II. Lisboa: Imprensa Nacional.
- Ferreira, Manuela Barros; Raposo, Domingos, dagiti ed. (1999), Convenção Ortográfica da Língua Mirandesa [Ortograpiko a Kombension para iti Pagsasao a Mirandes] (PDF) (iti Portuges), Miranda do Douro and Lisboa: Câmara Municipal de Miranda do Douro and Centro de Linguística da Universidade de Lisboa, naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2003-06-29
- Quarteu, Reis; Frías Conde, Xavier (2001). "L Mirandés: Ũa Lhéngua Minoritaira an Pertual" [Mirandes: Ti Minoridad a Pagsasao ti Portugal] (PDF). Ianua: Revista Philologica Romanica (iti Mirandese). 2: 89–105. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-03-21. Naala idi 2021-07-22.
{{cite journal}}: Panagtaripato ti CS1: bot: di ammo ti kasasaad ti kasisigud nga URL (silpo)
- Terao, Satoshi (2010). "Mirandese as an Endangered Language" [Ti Mirandes a kas Naipangta Pagsasao] (PDF). Kokusai Bunkagaku Kenkyū: Kōbe Daigaku Daigakuin Kokusai Bunkagaku Kenkyūka Kiyō 国際文化学研究 : 神戸大学大学院国際文化学研究科紀要 (iti Ingles). 35: 101–126. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2014-08-09. Naala idi 2014-03-07.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Mirandes iti Wikimedia Commons