text:
Ti Pudno Maipanggep iti Buok Virginia A. Duldulao, Ph.D.
Dungdungnguem ti buokmo. Balangatmo daytoy nga awan kaibatoganna.
URAY ti gagangay a tao, makaaramid met iti bukodna a korona a mangited kenkuana iti ragsak ken panagraem iti bukodna a bagi. “Crowning glory” ngamin ti awag iti buok a nabiag, nasalun-at, nalamuyot ken nasilap a makapurar pay no tuparen ti init. Kasla korona a mangted iti tangig ken ragsak iti akimbuok. Simbolismo laeng daytoy. Adda naun-uneg a kaipapananna.
Dagiti Kaipapanan ti Buok
Tallo a nagan, sarsarita man wenno pudno, ti naglatak gapu iti naisangsangayan a buokda: ni Lady Godiva, ni Rapunzel, ken ni Goldilocks.
Asawa ti ari ni Lady Godiva. Nadangkok ti ari ken awan asina kadagiti iturayanna. Pagbuisenna ida iti dakkel uray narigat ti panagbiagda. No dida makabayad, dusaenna ida. Kasunganina ni Lady Godiva; naasi kadagiti tattao. Kinasaritana ti ari tapno saanna a parigaten dagiti iturayanna. Kinarit ti ari ti asawana. Kinunana a no makalasat iti kalsada a nakakabalio ken silalabus, patganna ti dawatna. Gapu iti asina, inawatna ti karit. Binagaan ni Lady Godiva dagiti tattao nga ibalunetda dagiti tawa ken ridawda. Inwakrayna ti nakangisngisit ken atiddog a buokna iti sangona sa pinatarayna iti kalsada ti nagsakayanna a kabalio.
Iti sabali a bangir, ni Rapunzel, isu ti imbayad ti inana iti bruha. Idi ngamin aginaw ti inana, arigna a matay no di makapangan iti bunga ti mula nga adda iti minuyongan ti bruha. Nakapimpintas nga ubing ni Rapunzel; bimmalitok ti atiddog a buokna. Idi agtawen iti sangapulo ket
dua, impupok ti bruha iti torre. Iti
naminsan, nangngeg ti lumabas a prinsipe ti panagkantana. Tapno mabisita ti prinsipe, ipauyaoy ni Rapuzel ti buokna tapno makauli ti prinsipe. Nagbunga ti ayan-ayatda. Pinuted ti bruha ti buok ni Rapunzel sa impuruakna ti balasang iti kabakiran. Naganak ni Rapunzel iti singin. Binulsek ti bruha ti prinsipe idi mapanna koma bisitaen ni Rapunzel. Impauyaoy ngamin ti bruha ti pinutedna a buok ni Rapunzel tapno makauli. Nagsarak met laeng ti prinsipe ken ni Rapunzel babaen ti boses ni Rapunzel a nangitunda iti prinsipe iti yan daytoy. Dagiti lua ni Rapunzel ti nakaagas iti panagbulsek ti prinsipe.
Maysa met nga ubing ni Goldilocks a bimmalitok ti buokna, naayat, mannakitinnulong, ken nasingpet. Gapu ta kasla balitok ti buokna, napanaganan iti Goldilocks. Ngamin ti “lock,” balikas nga English a ti kayatna a sawen, buok; gold met ti balitok.
Iti I Corinto 11:15 kunana a naalas no atiddog ti buok ti lalaki “ngem napintas a banag iti babai. Naited kenkuana ti atiddog a buok a pannakadalungdongna.”
Idi 1950s, dagidi babbai a komunista ken soldado, kinaykayatda ti ababa a buok, ‘tay baba ti lapayagda ti kakitingna. Naawagan daytoy a pukis iti ‘liberation hairdo’ a kayatna a sawen, nawaya ti bukodda a panagbiag. Agpapan ita, ar-aramaten dagiti babbai ti buokda a pangipasimudaag iti kinaasinoda.
Saan met laeng a ti buok ti babai ti adda simbolismona. Kas pagarigan ni Samson iti Biblia, atiddog ti buokna. Nakapigpigsa ngem kimmapsut idi naputed ti buokna gapu iti panangallilaw kenkuana ni Delilah. Ti kayat nga ipasimudaag daytoy, ti kinaatiddog ti buok, kasta met ti kinapigsa ti pammati ken panagtungpal kadagiti sursuro ti Mannakabalin. Ngem no tallikudam dagita a pammati ken maallilawka kadagiti saan nga umno nga aramid (nga ipabigbig ti pannakaputed ti buok), kumapsut ken maawanka iti pagarian ti Dios.
Nagpakalbo dagidi soldado a Griego nga indauluan ni Alexander the Great tapno saan a mapungot ida dagiti kalabanda no makirinnapokda. Mabalin a saan a daytoy ti pudno a rason ngem tapno tumibker ti pakinakemda a makigubat.
Adda met dagiti lallaki a boluntario nga agpakalbo. Iti kabbaro a panagsukisok maipanggep iti daytoy, naammuan nga iti panagrikna dagitoy a lallaki, natibtibker ken nabilbilegda no kua. Iti pay sabali a panagadal, kuna dagiti napagsaludodan a dagiti nagpakalbo, kasla 13 a porsiento a napigpigsa, nataytayag ken ad-adda ti kabalinanda a mangipangulo no idasig kadagitay nabuok wenno naingpis ti buokda. Mas dominante, papatien ken kontrolado dagiti nagpakalbo ti situasion.
Inaramat ni Albert Mannes, lecturer ti University of Pennsylania Wharton School of Business, ti mangrugin a lumawlawa a mugingna tapno agpakalbo. Paset daytoy ti eksperimentona a mangammo iti reaksion dagiti tattao maipanggep kenkuana. Napaliiwna a lislisian dagiti tattao ta kasla kabainda isuna; no saanda a maliklikan, narespeto ti pannakilangenda kenkuana— kayatna a sawen, kasla nabileg isuna iti panagkita kenkuana dagiti tattao. Tallo nga eksperimento ti inwayatna. Dagitoy ti resulta a naipablaak iti Social Psychological and Personality Science Journal: Dagiti nagpakalbo ti kangatuan iti promedio maipanggep iti kinabileg, kinamanangallukoy ken papatien. Dagiti met nabuok ti kaguguapuan. Dagiti rumasrasay ti buokda ti kababaan iti promedio iti amin nga aspekto.
Kinuna pay ni Mannes a saan nga agbabawi iti panagpakalbona. Maysa daytoy a kasayaatan a pangngeddengna iti biag. Naammuanna pay babaen ti eksperimentona a nangato ti sex appeal dagiti kalbo, segun kadagiti babbai.
Ti Buok
Agtubo daytoy manipud ti puonna a maawagan iti follicle nga adda iti akinrabaw a paset ti kudil, a kas koma iti bawang wenno lasona nga addaan iti ‘bulb’ a paggapuan ti rusing. Addaan daytoy iti stem cells a mangtaginayon iti kaadda ti agtubo a buok uray no maparut daytoy. Iti daytoy a follicle ti pakasarakan iti sibibiag a buok. Kayatna a sawen a no nakaruaren ti buok iti follicle, awanen ti biag daytoy ngem saan ketdi nga agregreg no di ket umatatiddog ta adda met ti follicle a mangbiag iti baba ti kudil ken kudil ti ulo. No naibusen ti melanin wenno maris a patauden met laeng ti follicle, pumurawen, nga isu ‘tay uban a gagangay a rummuar no nataengan unayen ti tao.
Tallo a klase ti buok; apsay wenno unnat, panguloten, kulot ken nakakulkulot wenno kinky. Napintas amin dagitoy segun iti pannakaestimarda ken babaen dagiti ipauneg a makan. Adda met ti nabengbeng ti panagbubuokna, normal wenno apagisu la ti kaaduna, ken narasay. Adda pay ti napino, nakersang ken apagisu la a kinalamuyot. No dadduma, ipagaruptayo a ti buok a kasla nakusokuso a barut a kas iti buok dagiti Aprikano ket nakersang. Daytoy a panangipagarup ti nangpatured kaniak a napan iti likud ti Nigerian nga agbasbasa iti library idiay UPLB ket riniknak ti buokna. Nakalamlamuyot.
Dina ngata nadlaw? Samman ta uray no natayen ti buok, naimula met pay laeng iti follicle.
Apay a ti buok ti masakit wenno agpapauyo ti amloyan wenno aprosan a saan ketdi a ti no ania la ditan a paset ti bagina? Gapu ta addaan ti buok iti autonomous sensory meridian response (ASMR) a kayatna a sawen a makapataud iti naimnas a rikna a kasla mabang-aran wenno malag- anan ti tao no maamloyan ti buokna. Adda kasla nalailo a kulding a mapataud manipud iti kudil ti ulo nga agturong iti utek sa agpababa iti likud ti tengnged nga agpatingga iti nangato a paset ti duri. Padasem a yamoy-amoy ti buokmo wenno sagaysayem babaen dagiti ramaymo. Mariknam a kasla mainanaanka. Paset ti panangay-ayo ken panagumbi.
Ag-100,000 a buok ti adda iti kudil ti ulo, maysa iti kada follicle. Tunggal nginabras a buok, addaan iti bukod a siklo ti biagna. Umatiddog ti buok iti agarup kagudua ti pulgada iti kada bulan ken agbayag iti dua agingga iti innem a tawen. Aginana kalpasanna. Agsardeng nga umatiddog iti makabulan sa agregreg. Mangrugi ti sumaruno a siklo— baro a buok iti kada follicle.
Normal lang no agregreg ti agarup 50 agingga ti 100 a nginabras iti kada aldaw. Saanka a madanagan ta agtubo met laeng. Ngem no adu unayen ti agregreg wenno saan nga agsardeng ti irarasay ti buok, ikonsultan iti doktor.
Saan laeng a lalaki ti mabalin nga agkalbo (daytay saan nga iranta). Kadagiti babbai, mangrugi a rumasay ti bibisngayanda sa lumawlawa wenno agkalbo iti tuktok. Manmano met ketdi ti kakastoy a kaso malaksid no adda gapuna a kas koma no isu ti natawid a hene, nagsakit iti nakaro a kas iti kanser, istres, wagas ti panagbiag kangrunaanna dagiti taraon nga ipapauneg, saan nga apagisu ti hormone a patauden dagiti kulani a masarakan iti sango
a paset ti tengnged, ken ti itataeng.
TLC Laeng ti Pangtaraken
Gapu ta ti buok ti crowning glory, taripatuen ngarud babaen ti tender, loving care wenno TLC. Segun iti WebMD, saan a makakalbo wenno makadadael dagitay pag-style a produkto a kas iti hair spray, gel ken pagtina no apagisu la ketdi ti pannakaaramatda. No adu unay wenno assideg ti panagusar, agrukop ti buok ket kasla napuoran ti langana. Tapno mataginayon ti kinasalun-at ti buok, ibattaway ti panagpatina, kas koma no sangapulo imbes a walo a lawas ti palabsen.
Ken apay nga ispreyan ti buok wenno i-hair dry no saan met a kasapulan? Sika laengen, no maiturong iti blower ti kudilmo ket masinitka, kasta met ti buok uray pay no dead cell daytoy ta nakakapet pay laeng iti follicle-na. Adda pay idi tiempo a naguso ti rebond wenno pannakaplantsa ti buok. Resulta: kasla napuoran ti buok a na-rebond kalpasan ti sumagmamano laeng nga aldaw. Limmaad dagiti akimbuok ken naggastoda pay iti nangina.
Adda pay daydi tiempo a nairekomendar ti panang-brush iti maminggasut a daras iti buok sakbay a maturog. Saan laeng a makakettang iti takiag, agpurpor ken agrukop pay ti buok.
Tapno naragsak ti buokmo, agaramat iti conditioner ken ‘tay addayo ti ngipenna a sagaysay wenno hairbrush tapno maaluadan iti panagsisirutda. Kadagiti kulot unay, sagaysayen no madam-eg pay ti buok. Dagiti met apsay wenno unnat, bay-am lattan a maanginan a natural, a saan nga i-blower wenno pamagaan babaen ti electric fan, agingga nga agmaga. Adda pay ketdi am-ammok a dagiti laeng ramayna ti pannakasagaysayna; ne, ket nabiag ken nasileng met ti buokna.
Dagitoy pay ti dadduma a makadadael iti buok: istres, makan, nairut a pannaka-style ti buok, inaldaw a panagshampoo ken panagbalbaliw ti hormone. No nakaro ti pannakaistres, agregreg ti buok, ngamin, ti enerhia a mapan koma iti buok, maaramat a para kadagiti ad-adda a makasapul iti daytoy. Aginnem a lawas agingga iti tallo a bulan kalpasan ti istres sa agregreg ti buok. Agtubonto met la ketdi. Makadadael met iti buok ti panagkurang iti yero (iron) ken protina wenno adu unay a Bitamina A dagiti makan nga ipapauneg.
Mabalin ti inaldaw a panag-shampoo nangruna kadagiti lugar a nakaro ti polusionna ngem laokan iti danum ti shampoo nangruna dagiti pasarabo nga aggapu’t ballasiw-taaw ta adu kadagitoy ti naingel unay. Nalag-an laeng met ti panangigusugos iti shampoo iti buok, bugguan a nasayaat tapno saan nga aglasi ken siaannad a punasan iti tualia ti buok a saan ket a gusgusugosan tapno saan a mapugsat dagiti buok. Annadan met dagitay estilo ti buok a nairut unay a kas iti panangpunggos ken panangsallapid ta makaited met dagitoy iti istres iti buok. Bayam laeng a nakawakray ngem annadam laeng a makaperhuisio iti sabali a tao. Amangan no agangin ket maisaplit iti rupa ti kaab-abaymo napia koma no saan a naangdod ti buokmo.
Adda latta met dagiti problema ti buok a saan a malisian. No nakaro unay, nasaysayaat met laeng no ikonsultar iti dermatologist nga akin-espesialista iti kudil.
Dungdungnguem ti buokmo. Balangatmo daytoy nga awan kaibatoganna.—O


c: text/html

text:
VIGAN CITY – Iti baet a maysan a naprogreso a siudad a daydaywen dagiti turista gapu kadagiti daan a pagtaengan a naipatakder pay la idi panawen dagiti Kastila ken dagiti produktona kas iti empanada, okoy, longganisa, bagnet ken dadduma pay, adda pay la paset iti dumaya a barangay ditoy nga awan pay ti elektrisidadna.
Limtuad daytoy kalpasan a nangidatag ni Konsehal Alfredo “Jun” Figuerres iti resolusion a mangkiddaw ken ni Mayor Ferdinand C. Medina a mangilatang iti P50,000 kas counterpart ti city government tapno masilawan ti akin-abagatan a paset ti Barangay Rugsuanan ditoy.
Naammuan a makabusbos ti Ilocos Sur Electric Cooperative iti P94,132.88 para iti bill of materials a maaramat iti pannakasilaw ti nadakamat a lugar ket inannugot ti ISECO a dida kabaelan isu a kidkiddawenda nga ibaklay ti gobierno ti siudad iti kagudua iti mabusbos iti daytoy a gannuat.
Ngem sumagmamano a konsehal ti saan a kumbinsido a saan a kabaelan nga ibaklay ti ISECO ti gannuat. Mamati ni Konsehal Ever Molina nga adda pangalaan ti kooperatiba a pundo para iti bill of materials tapno masilawan ti nasao a lugar agsipud ta adda missionary charge a masingsingir kadagiti consumers.
“Kabaelan ti city government nga ited ti P50,000 ngem apay a mangtedtayo idinto a mainayon met dayta nga asset ti ISECO?” kinuna ni Konsehal Germie S. Goulart.
Gapu kadagitoy a rimmuar nga isyo, naitantan pay laeng ti pannakatratar ti nasao a resolusion.
Iti kallabes, naisalpika ni Figuerres, kakaisuna a kameng ti oposision, a maparparigatan dagiti gakatna a lumsot iti konseho.
Ngem insungbat ni Vice Mayor Ranches a saan a pudno ti alegasion ni Figuerres agsipud ta ipakita ti rekord nga adu metten impasa ti konseho a gakat ti nasao a konsehal.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Système universitaire de documentation
Ti système universitaire de documentation wenno SUDOC ket sistema nga inus-usar babaen dagiti biblioteka kadagiti unibersidad ti Pransia ken dagiti lugar a pagadalan tapno mangilasin, mangsurot ken mangtaripato kadagiti dokumento a tagikuada. Ti katologo, nga aglaon ti ad-adu ngem 8 a riwriw a reperensia, ket mangpalubos kadagiti estudiante ken dagiti agsuksukisok tapno makabirukda kadagiti pakaamo ti biograpia ken lokasion kadagiti sumurok a 3,400 pagdokumentuan a sentro. Daytoy ket tinartaripato babaen ti Agence bibliographique de l'enseignement supérieur.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
fr:Système universitaire de documentation


text:
UNESCO
Ti Gunglo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian para iti Edukasion, Siensia ken Kultura wenno kaaduan nga ammo iti pangyababaan iti Ingles iti UNESCO (Ingles: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Pranses: L'Organisation des Nations unies pour l’éducation, la science et la culture; /juːˈnɛskoʊ/) ket maysa a naipangpangruna nga ahensia iti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN). Ti rebbengna ket ti agkontribusion iti kappia ken katalinaay babaen ti panangiyaddang ti sangalubongan a pagtitinnulongan babaen ti edukasion, siensia, ken kultura tapno mapasayaat ti unibersal a panagrespeto ti para iti hustisia, ti alagaden ti linteg, ken dagiti karbengan ti nagtagitaoan a maikuyog dagiti kammasapulan a waya a nairangarang idiay Dokumento ti Linteg ti Nagkaykaya a Pagpagilian.[1] Daytoy ket isu ti timmawid iti Sangalubongan a Komision iti Intelektual a Pagtitinnulongan ti Liga ti Pagpagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakasaritaan ti UNESCO". www.unesco.org. Naala idi 23 Abril 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti UNESCO iti Wikimedia Commons
- UNESCO.org Opisial a website ti UNESCO


text:
Okeyka, Apong
Dagiti Tawid a Sirib ken Adal
PILOSOPIA iti away? Kananakem da apong, kunami ketdi. Patneng— ti klase ti sirib a napalakay ket nagbalin a nakem. Daytoy ti kangrunaan a ramit ti sangkatawan tapno makalasat ken agtultuloy nga agbiag ken agbiag a nasayaat. Ti kananakem da apong ti mangisilpo iti pakasaritaan wenno historia iti moderno a lubong, ti pundasion ti unibersidad, ken apuy ti namnama ken pammati iti nangatngato a Mannakabalin.
• Nataengan iti ubing: “Ad-adun ti nakanko/nainumko ngem sika.” Kayatna a sawen, ad-adun ti ammo ti nataengan babaen ti padas.
• Nataengan iti ubing: “Agatsinusoka pay laeng.” (Agatgatas pay laeng ti ubing, wenno sarkastiko a panangibilang a kinaignorante ti kinainosente ti ubing.)
• “Purawton ‘diay wak.” Literal a ti wak, agbalin a puraw. Wenno kayatna a sawen, saanmo a mauray ti imposible.
• “Agannad a no saanmo a kayat ti tumangad iti barsanga.” Ballaag daytoy a kayatna a sawen, agannadka no dimo kayat a tangaden dagiti ruot. Pagaammotayo a ti barsanga ket maysa a kita ti ruot; no naipumponkan iti ‘six feet below the ground,’ tangtangademon ti barsanga wenno dagiti ruot.
• “Awan ti maipallangatok a di agdisso.” Mainaig daytoy iti tao a nakagtengen iti alimpatok ti kinabaknang wenno bileg.
• “Aramid ti saan nga agdigdigos.” Aramid ti sadut wenno awan manaknakemna.
Mabalin a nayonan ti listaan. Awisentayo dagiti agbasbasa a manglagip met no kasano nga agpanunot da apong iti nabayagen a napalabas.
*** Adu ti istoria da apong maipapan iti baboy. Saan a maitutop nga awagan ti tao iti baboy, ket dagitoy ti rason:
• Babaen ti pisikal a sagudayda, saan a makatangad iti langit dagiti baboy. Kankanayon a nakadumogda.
• Dagiti laeng baboy ti animal a boluntario nga uminum iti nakaad-adu. Ken ammoyon ti sumaruno a mapasamak.
• Nagimet dagiti baboy kadagiti sakit ken parasitiko a mayakar iti tao, kas iti apat-apat. Napno ti karne ti baboy iti kolesterol ken uric acid a mangipaay iti adu a sakit.
• Sarabusab dagiti baboy, ken kanenda ti agarup amin, karaman dagiti nabangles a taraon ken uray ti rugit ti sabali nga ayup.
• Nakapuy ti sistema ti paggiling wenno pagtunawda, isu a ti angot ti rugitda, nakabambanaal ken ‘kumpet iti agong.’ • Ti bimmariles a bagida, perpekto a modelo ti sobra a kinalukmeg. Iti positibo a panangkita, iti laksid dagitoy a nalaad a kababalin, nakakaskasdaaw a maammuan— ken pagyamanantayo— a ti puso ti baboy, gapu ta umisu iti puso ti tao, naus-usaren kadagiti heart tissue transplant. Rinibu a pasiente iti sakit iti puso, dakkel ti utangda a naimbag a nakem iti daytoy mauy-uyaw a baboy.—O sir. Ken maysa, ilegal nga agpayso ngem iti nasayaat a gapu...”
“Okay. But do this thing right, John, because if you do, the careers of those CIA black ops are over. The Director will be out. And maybe, that’s a maybe, I’ll have a shot at taking over the agency...” kasla agararapaap ti Deputy a nagkuna.
NAPAANGES iti nauneg ni John kabayatan ti panangibabana iti selponna kalpasan a nagsaritada ken Deputy Bosworth. Ammona ti kinatao ti lakay. Ammona dagiti adun a kinadakes ken intriga nga inaramidna ken ar-aramidenna pay laeng iti ahensia. Kinadakes a no dadduma, mapilitan a mangaramid tapno laeng agballigida a mangpaksiat iti terorismo.
Namin-adun nga inawagan ida ti Senate Intelligence Overshight Committee. Sadiay nga ilawlawagda dagiti saan a nainkalintegan nga ar-aramidenda. Ket no nakurang ti pammati dagiti senador kadakuada, pabasolenda dagiti adda iti babaenda wenno dagiti kas kenkuana nga adda iti field a sangonsango a makilablaban kadagiti terorista. Agulbodda. Kalubanda dagiti dakes nga aramidda. Dayta ti biagda.
Ket maawatanna ti Deputy. Ngem ammona met a ti arapaap daytoy nga agbalin a Direktor, nakaad-adayo a mapasamak nupay ammona a kabaelan ti lakay dayta a posision.
Nasinga idi agkiriring ti selpon ni Gloria. Nakaparpardas ni John a nanggammat iti selpon. “Hello,” kinunana.
“Mr. Villa, naalakon ti kuarta. Awanen ti parikutta,” timek ti kidnaper.
“Yan ngarud ni Miss Sarandi?” dinamagna.
“Ammomi a tungpalen ti katulagan, Mr. Villa...”
“Yan ngarud ni Sarandi?” Magagaran latta ni John.
“Kumitaka iti kanigidmo... iti pagparkingan...”
Timmaliaw ni John iti kanigidna. Agpayso adda a nakatakder ni Gloria iti pagparkingan. Nakapantalon iti maong a kumepkep ken tisert nga asul a kimmepkep pay iti makaalino a pammagina. Isalsala ti angin ti atiddog a nangisit a buokna.
Nagdalagudog ti barukong ni John. Kasla nakabaybayagen a saanna a nakita ti babai. Kasla agung-ungor ti iliwna a saanna a maipeksa. Imbatinan ti ininumenna a soda, pinidutna ti maysa pay a
selponna ket nakaparpardasen a nagturong iti pagparkingan. Nagtaray met ni Gloria a simmabat idi makitana ni John. Malasin pay laeng dagiti litem iti rupana a pagayayusanen dagiti luana. Naginnarakupda ken John. Nakair-irut. Kasla duduada iti lubong ti panagrikna ni John.
“Papatayek dagiti laglag a nangala kenka!” kinuna ni John.
Nagwingiwing ni Gloria. “Saan, bayamon ida... Naalada ti kayatda a kuarta, ngem pinalusotandak a sibibiag. Saan kadi pay a makaumanay dayta?”
“Ammom no asino dagiti nangkidnap kenka?”
“Awan a pulos ti nakitak ti rupana kadakuada. Kanayon a nakaabungotak. Ken diakon kayat nga ammuen no asinoda man. Ad-adda laeng a diak malipatan ti napadasak. Ti napateg, rinuk-atandak.”
Nagwingiwing ni John. “Panagkunak, kayatdak a padasen, Glory. Adda atapko a siak ti gapuna a kinidnapdaka.” “Ania ti sasawem?” “Dagiti dua a nakitata idiay airport, malagipmo kadi? Sinaludsodko no sadino ti immuna a nakakitaam kadakuada...”
Nagtung-ed ni Gloria. “Nairana laeng siguro met nga agawidda wenno bumakasionda ditoy Ilokos.” “Muslim dagidiay.” Napaumel ni Gloria. “Ken operatibada ti Abu Sayyaf. Natuntonandak. Kayatdak siguro a patayen. Ngem dika madanagan. Saandak a masagid. Iti agdama, addan tallo a kaduak a mangsisiim iti warehouse a paglemlemmengan dagiti kameng ti Abu Sayyaf nga adda ditoy. Nakasaganada a manglapped iti ania man a plamplanuen dagiti terorista nga aramiden.”
Kellaat a limmusiaw ni Gloria. Saan payen a makauni. Kaslan alusiisen. “Adda pay la kenka ti selponko?” sinaludsodna ken ni John.
Nagkuretret ti muging ni John. Ngem inyawatna ti selpon ken ni Gloria.
Nakaparpardas a nagdayal ni Gloria, sa kinunana ken ni John: “Awagak laeng dagiti dadakkelko tapno ammoda met a natalgedak.” Ket immadayo ken ni John.
Nabati ni John a masmasdaaw. Saan a nailinged kenkuana ti reaksion ni Gloria. Ti ilulusiaw daytoy, ken iti kasla pannakaalusiisna iti pannakangngegna iti nagan nga Abu Sayyaf. Mabuteng ngata?
(Maituloyto)


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Napilaan iti kaso ti maysa a barangay captain kalpasan ti mapapati a panangkaritna iti maysa a police officer ken panangbassawangna iti maysa nga opisial ti Commission on Elections ditoy nga ili idi malem ti Oktubre 20. Napilaan ni Chris Conrad Navarro, barangay captain ti Barangay Poblacion ditoy nga ili, gapu […]
Tag Archives | Barangay
Agpailayon a barangay kagawad, napapatay iti paggasolinaan
CALASIAO, Pangasinan – Napapatay ti maysa a pailayon a barangay kagawad bayat ti pananggasolinana iti motorsiklona idi malem ti Oktubre 17 ditoy nga ili. Natay a sigida ni Gerry Garcia, 55, residente iti Barangay San Vicente ditoy nga ili gapu kadagiti sugatna iti bukotna. Kitkitaen dagiti polis no adda pakainaigan iti eleksion ti pannakapapatay ni […]


text:
Golpo ti Aden
Ti Golpo ti Aden (Arabiko: خليج عدن Ḫalīǧ ʻAdan, Somali: Gacanka Cadmeed) ket ti golpo a mabirukan idiay Baybay Arabiano iti pagbaetan ti Yemen, iti abagatan nga aplaya ti Peninsula Arabiano, ken Somalia idiay Sara ti Aprika. Iti amianan a laud, daytoy ket maisilpo iti Baybay Nalabbasit babaen ti lingsat Bab-el-Mandeb ken daytoy ket ad-adu ngem 20 milia iti kalawa. Daytoy ket makibingay iti naganna iti puerto a siudad ti Aden idiay Yemen, ken mangporma daytoy ti akin-amianan nga aplaya ti golpo. Iti pakasaritaan, ti Golpo ti Aden ket ammo idi a kas "Ti Golpo ti Berbera", ken nainaganan idi daytoy ti taga-ugma a puerto ti siudad ti Somalia iti Berbera iti abagatan a bangir ti golpo.[1][2] Nupay kasta, idi dimmakdakkelen ti siudad ti Aden idi las-ud ti kolonial a panawen, nadayegan ti nagan iti "Golpo ti Aden".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dumper, Stanley, Michael, Bruce E. Cities of The Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia. ABC CLIO, Google Books. p. 90.
- ^ Houtsma, M. Th. First encyclopaedia of Islam: 1913-1936. Google Books. p. 364.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Golpo ti Aden iti Wikimedia Commons


text:
Galad kadatayo a Filipino—nangruna ni Ilokano—ti nalaka a mamagpakawan kadagiti tao a makabasol kadatayo. Uray kasano kadagsen ti basol ti maysa a tao kadatayo no nagparintumeng iti sanguanan sana pinasarunuan ti umarubos a lulua ken nakaam-amo metten ti rupa, di mainsasaan a pakawanentayo ti basol daytoy.
Wen, adda dagiti saggaysa a natangken ti pusona, nga uray ngata aglua ti nakabasol kenkuana iti dara—a kas kunatayo—di mapakawan. Ngem manmano dagiti kasta a situasion. Ta naturalen kadatayo ti nalukneng ti pusona.
Ni sigud a Presidente Joseph Estrada, naibalud idiay Tanay idi nasentensiaan ti reclusion perpetua gapu iti kasona a panagkunniber. Ngem naaddaan iti pardon babaen iti presidential clemency ni sigud a Presidente Gloria Macapagal Arroyo iti panawen a panagtakemna. Nadagsen no ar-arigen ti kaso ni Joseph Estrada, nangruna ta iti dayta a panawen, kababangluan pay laeng ti nagan ni GMA iti sidong ti gobierno. Kadagita a panawen, iti imatang ti tattao, nangruna kadagiti opisiales ti gobierno nga adda iti aglawlaw ni Presidente Macapagal Arroyo, ni Erap ti pagparparangenda a kadadaksan a tao.
Ket iti dayta met laeng a panagtakem ni GMA, napalubosan ni Erap kalpasan ti innem a tawen a pannakaibaludna. Timmaray a Presidente manen ket dandanina inpanabtuob ni Presidente Aquino. Iti simmaruno a butos, timmaray kas Mayor idiay Manila ket inatiwna ni Alfredo Lim.
Dimteng ti panawen a panagbaliktad ti gasat ni GMA. Ti kababangluan idi a tao idi panawen ni Erap ti nagbalin a kababangsitan a nagpresidente iti panawen ni Presidente Aquino. Ti kunada idi a kasayaatan ken kalaingan a presidente ti Pilipinas idi panawen ni Erap ti nagbalin a kamadian idi panawen ni Presidente Benigno Simeon Aquino III. Nagtupak ti lubongna gapu iti Hello Garci wenno electoral sabotage, nagraira ti damag maipanggep iti panagkunniber.
Resulta, naibalud idiay Veterans Memorial Medical Center. Uray panagpaagasna koma idiay balasiw-taaw di napalubosan ket naatipa isuda idiay airport bayat a naka-wheelchair. Dagitoy a sakitna a nangpakaro iti pakasaritaanna ket ti cervical spondylosis.
Ti kasla langit a panagbiagna idiay Malakanyang bayat iti panagtakemna kas presidente ti nagbalin a kasla impierno kalpasan ti panagtakemna. Saan la isuna, uray dagiti kakadduana ti kinamat ti madi a gasat. Adda naibalud ken adda nagpakamatay, piman.
Ita, baketen ni Gloria Arroyo—ti sigud a presidente ti Republika. Ti napnuan karisma ken pusaksak a rupana gapu ngarud kano ta kaing-ingasna ni Nora Aunor ket nagpukawen. Awanen ti sigud a natinggaw a kudilna. Ita, kanayon nga adda tengngel ti tengngedna, nakuridemdem dagiti matana, nakakaem dagiti bibigna, nanglaylayen ti salun-atna.
Uray ‘toy numo ‘toy biang, maasian iti kasasaad ti sigud a presidente. Ti presidente a pirmi ti panangay-ayattayo kenkuana isu ngarud nga insaadtayo isuna kas numero a senador ti Pilipinas—insaadtayo a bise-presidente—ken inbotostayo a kas presidente. Namindua pay a daras a nag-presidente. Sitayo ti nangisaad kenkuana iti posision gapu iti nakitatayo kenkuana a liderato. Ken inay-ayattayo isuna.
Ita—agsaksakit—nakabalud.
Nayarungaing manipud iti administrasion Aquino ti pannakapawan koman ti sigud a presidente. Presidential clemency ni GMA nga inpaayna ken ni Erap. Isu ngata nga uray ni Erap, kasta la unay metten ti kalikagumna a maikkan metten iti respeto ken pannaripato ni GMA. Rumbeng metten a mapalubosan iti hospital arrestna ken mapan agpaagas iti kasayaatan nga ospital tapno agsubli ti sigud nga isem iti bibigna.
Adu ti mangikalkalikagum. Ngem siempre, ni Presidente Noynoy ti makasungbat iti daytoy nga arungaing. Ipaayna ngata ti pammakawan ken ni Arroyo wenno agbalin nga anniniwan laeng ti inana a ni Corazon Aquino nga awan ti pammakawan a nangegan kenkuana ken ni sigud a Presidente Ferdinand Marcos a napadisi babaen iti People Power.
Di maikkat a ni Gloria Arroyo ket nagbalin a presidente iti pagiliantayo. Naidarum ken naibalud. Ngem di met malipatan ti panawen a kasta la unay ti panagayattayo kenkuana. Ket agsakit ken baketen. Adu ti rason a makitak tapno maikkan koma iti importansia ken respeto. No tradision man ti panangibalud kadagiti presidente iti pagiliantayo; no daytoy ket maysa a lunod kadagiti agtugaw iti kangatuan a posision iti pagilian; napintas latta metten no masursurotayo ti mangawat iti situasion. Ta ne, madi metten ti pakasaritaan ti presidentetayo. Napatakias iti People Power ni Ferdinand Marcos; nakudeta nupay nakakapet iti tugawna ni Cory Aquino; naidarum ken nabalud ni Joseph Estrada; naidarum ken nabalud ni Gloria Macapagal Arroyo; saan koma metten a mapasamak daytoy ken ni Noynoy Aquino.
Ngem sa la ngata maputed daytoy a lunod idiay Malakanyang no rugiantayo ti nadalus nga administrasion. Awan ti pinnabasol; awan ti korupsion; awan ti Machiavellian a politiko; ken awan ti natangken ti pusona.
Uray ta galadtayo metten ti mannakaawat.#


text:
Ashoka
Ni Ashoka (Devanāgarī: अशोक, IAST: Aśoka, IPA: [aˈɕoːkə], ca. 304–232 BC), makunkuna pay a Ti Kalatakan nga Ashoka, ket maysa idi a Indiano nga emperador iti Maurya a Dinastia a nagturay ti nagistayan amin iti Indiano a subkontinente manipud idi ca. 269 BC to 232 BC.[1] Maysa kadagiti kalatakan nga emperador iti India, ni Ashoka ket nagturay ti kaaduan kadagiti agdama tatta nga India kalpasan kadagiti adu a panagsusuppiat ti militar. Ti imperiona ket nasakupan tatta nga aldaw ti Pakistan ken Apganistan iti laud, ti tatta nga aldaw a Banglades ken ti Indiano nga estado iti Assam iti daya, ken ti kaadaywan pay nga abagatan ti akin-amianan a Kerala ken Andhra Pradesh. Sinakopna ti pagarian nga agnagan ti Kalinga, a sinakop idi ti maysa kadagiti puonan a nagtaudanna a nangrugi manipud idiay Chandragupta Maurya. Ti turayna ket naikuartel idiay Magadha (ti agdama nga aldaw tatta a Bihar). Inarakupna ti Budismo kalpasan idi nasaksianna dagiti adu a natnatay iti Gubat a Kalinga, nga isuna met laeng ti nangirugi para iti essemna nga agala kadagitoy a daga. Nagiruknoy isuna iti panagparang-ay iti Budismo ti ballasiw nga Asia ken nagipatakder kadagiti monumento nga agimarmarka kadagiti naimudingan a luglugar a panagbiag ni Gautama Buda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Thapur (1973), p. 51.


text:
VIGAN CITY – Gapu iti dina panangitaltalek nga agbayad iti utangna, naipulong ti maysa a babai iti polis ditoy siudad idi Septiembre 21.
Inreklamo ni Fely Ramirez y Claudio, 35, naasawaan, residente iti Barangay Capangpangan, ditoy siudad ni Marites Abuan y Rocod, naasawaan, residente iti Barangay Dongalo, San Ildefonso, Ilocos Sur gapu iti mapapati a di panagbayad daytoy iti P350,000 nga utangna ken ni Ramirez.
Segun iti inbestigasion ti polis, idi Agosto 17, 2010, simmublat ni Abuan iti P200,000 ken ni Ramirez a mapapati nga addaan iti tulagan a maporsientoan iti 12% per month ken inkarina a bayadanna ti utangna iti Septiembre 17, 2010.
Idi Agosto 26, 2010, insalda ni Abuan ken ni Ramirez ti kotsena a Mitsubishi Adventure iti P150,000 ngem kalpasan ti sumagmamano nga aldaw, innalana ti luganna idinto nga inkarina a bayadanna ti utangna iti binulan.
Mapapati nga iti baet ti sumagmamano a demanda ni Ramirez a bayadan ni Abuan ti utangna, saan a nangitaltalek daytoy, gapuna nga inreklamon ti immuna iti polis.#


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Nainget ti pannakamonitor ti salun-at dagiti GRO nga agtrabtrabaho kadagiti beerhouses ditoy nga ili.
Segun ken ni Municipal Health Officer Dr. Rumias, masansan a mapalagipan dagiti bar owners a regular nga ibaonda dagiti GRO nga agpapaay iti beerhouse nga imatonanda para iti pannakatsek-apda tapno masigurado nga awan ti sakitda a maiyakarda kadagiti kustomerda kas kadagiti sexually transmitted diseases (STD).
Kinuna ni Dr. Rumias a sa laeng maikkan iti health certificate ti maysa a GRO no awan ti maduktalan a sakitna iti binulan a panagpatsek-apna.#


text:
Kadua dagiti pannakabagi ti DA-LGU Staff nga idauluan ni Acting Municipal Agriculturist Robert S. Savella dagiti pannakabagi ti BSWM nga isuda Engr. Diana V. Escote, Engineer II, BSWM; Ms. Blessie Concepcion, Agriculture II, BSWM; Mr. Frederick Margallo, CDO 1, BSWM; ken ni Mr. Elmer G. Bromeo, Provincial SWISA President.
Nagatendar iti umuna nga aldaw (Hunio 9) ni Mr. Alger Valdez, Regional SWISA President idinto ta iti maikadua nga aldaw ni Mr. Romeo Rodriguez, SWISA National President iti naaramid a Project Site Visit idi Hunio 10, 2015 babaen kadagiti pannakabagi ti LGU-BSWM ken dagiti Opisiales/Kameng ti Balay-oac Diversion Dam Irrigator’s Association nga idauluan ni Mr. Elmer Guerrero Bromeo, Presidente.
Iti taraudi a paset ti programa, nangipaay ti Impression dagiti tallo a partisipantes nga indauluan ni Mr. Bert Vicente, patanor a Local Farmer Technician (LFT) babaen iti LGU-Cabugao iti Sektor-Agrikultura. Imbatadda iti pannakanayon ti kaammuanda iti panagoperar ti maysa nga irigasion.
Nangipaay ti pammakada a balikas ni Ms. Blessie Concepcion idinto ta kanta ti imparanud ni Engr. Diana V. Escote. Dinakamat ni Ms. Concepcion ti agtultuloy ken naan-anay a suporta ti LGU-Cabugao iti panggepda a mangidanon/mangpalawa iti serbisio ti BSWM partikular iti pannakabangon dagiti pasilidad ti SWISA iti ili a Cabugao.
Nangipaay ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ti pagyaman a balikas kadagiti pannakabagi ti BSWM. Inulitna ti panagkumit ti Gobierno Munisipal a mangkomplementar kadagiti programa ken proyekto ti SWISA kadagiti pakaipaayanna a disso iti Munisipalidad.
Iti nasayud a panagrubuat ti programa ti BSWM ken iti SWISA iti ili, panggep ti Munisipio a maited ti gundaway kadagiti kameng ti Balay-oac Diversion Dam Irrigator’s Association a bumisita idiay Alcala, Cagayan a lugar ti National Outstanding SWISA tapno mainspiraran dagiti mannalon a manggun-od met kadaytoy a pammadayaw.
Kamaudiananna, indauluan met ni MAFC Rogelio Barlolong ti kanta a pinangrikepda ti tallo a nabunga ken naballigi nga aldaw a seminar nga inggannuat ti BSWM ken iti LGU-Cabugao. # (Web In-Action)


text:
JOKE LANG!
So how about this for revenge? Hehehe
INA: Anak, tawagim kha's dadim ta on-akad kha nin ale! (Anak, tawagam man ni daddy'm ta agawid koma.)
ANAK: Mama, Bi-i met i sinmongbat! (Mama, babae met diay simungbat!)
INA: Arah! Agpayso sota sutpetsak ay waray kabit nen tatang mo! Ngantoy kwan nita bii? (Ay apo! Agpayso gayam diay sutpetsak nga adda ti kabit ni tatang mo! Ania kunana diay babae?)
ANAK: "You have zero balance in your account!" Kwan to met! (You have zero balance in your account, kunana met.)
INA: Ayuh! Kashianak mango ni abos! Insa-dat towak emo lad 'merikano! Ita met ja emanEngdis. Pinshowam khan tawagan! (Ay apo! Kasian dak! Insukat nak sa met ti amerikana. Umaninglish met dayta. Tawagam man manen!)
ANAK: Sota bii met mowan, kwan toy please reload immediately! (Isu met lang ti simungbat, diay babae manen, kunana nga please reload immediately!)
INA: Ayoh! Ita met gayam, marama! Jet ngantoak emo mango?! (Ay apo, madama met gayam! Ket kasa-noak ngayen?)
Cheers to our Ibaloi kailyans! :)


text:
Adda tay kunada nga agpatingga met ti aanusan ti maysa a tao. Ket no mapunnon ti salup, agsapul metten iti nawaywaya a pakapnekan.
Iti dayta a malem a kagapgapu ni Rina iti tong-itan, nagderetso iti kusina tapno mangilabban. Dina dinagas ni Angelo nga anakda iti balay da Nang Undis nga inana.
Saan a nadatngan ni Rina ni Mising. Impagarupna lattan a napan nagala ti asawana iti bugbogenna a kanen dagiti baboyda. Wenno napanna innala dagiti tarakenda a nuang tapno yaponna idan.
Nangan. Madaman ti ngalngalna idi mataldiapanna ti sobre iti rabaw ti repriheratorada. Napanna innala ket binasana ti linaon ti surat: Rina, asawak… Iti kanito a basbasaem daytoy suratko, addaakon iti bus nga agturong iti Baguio. No apay a pimmanawak, sika laeng ti makasungbat iti dayta a banag. Dinakon nga urayen a sumangpet, nasakit man, wen, awan ti kasinsakitna, lalo ket maadaywak ti anakko, ngem dumtengto ti aldaw a maawatannanto no apay nga adda torpe a lalaki nga agayat. Torpe a lalaki, wen, isu dayta ti kunkunada kaniak, pudno man dayta wenno saan, saanen nga isu ti napateg, ta ti kapapatgan amin ket ti panangbirokko iti makaawat met kaniak. Kastan, Mising.
Kasla nasuyatan iti sangadram a nalamiis a danum ni Rina kadayta a gundaway. Dina ninamnama daytoy nga inaramid ni Mising.
Napalabas ti makalawas, mariribukan unayen ni Rina. Saan laeng a maikawa no di pay sangkarengreng ti anakda no sadino ti yan ti amana. Kinasarita ni Rina da Ikitna nga Isiang ken ni Inangna nga Undis. Nagpaisuro no ania ti aramidenna.
“Dayta ket ti ibagbagak kenka idi. Saanmo unay a labsen ti tratom iti asawam, kunak, ngem ania ti inaramidmo? Arigna la saan nga asawa ti nangibilangam kenkuana. Imbes koma nga agyamanka ta nakatumpongka iti manakem ken nagaget a pamkuatan koma a makibadang, ngem saan! Saanka a dimngeg, ania ngarud ita?”
“Nanang, anti, ania ti aramidek itan?”
“Agpaisurokan ken ni Insiang, ta innak pay agnateng iti bunga ti utong sadiay bangkag ta adda idengdengko no malem. Panawankayo pay…” kinuna ti inana.
“Saanmo a sinurot ti umno a dana ti agassawa, kaanakan, isu nga inaponannaka iti pagparikutam.”
“U-umno a dana ti agassawa, kunayo Anti Isiang? Ania ti kayatyo a sawen?”
“Manipud kadaytoy Biblia nga iggemko, mabasa iti surat ni San Pablo kadagiti taga-Efeso 5:22-24: ‘Babbai, paiturayankayo kadagiti assawayo, a kas iti panangituray ti Apo kadakayo. Ta adda turay ti lalaki iti asawana, a kas kinaadda ti turay ni Cristo iti iglesia. Ni Cristo a mismo ti Mangisalakan iti iglesia a bagina. Iti kasta, masapul a paiturayan dagiti babbai kadagiti assawada iti amin a banag, a kas met iti iglesia a paiturayan ken Cristo.”
Saan a makatagri ni Rina. Nakadumog. Inaminnan nga isu ti nagbiddut.
“Daytoy pay, manipud iti Surat ni San Pablo kadagiti taga-Colosas 3:18: ‘Babbai, agtulnogkayo kadagiti assawayo, ta dayta ti rebbengyo nga aramiden a kas Cristiano.’ Dayta. Maawatam kadi?”
“Ania ti kayatyo a sawen, Anti Isiang?”
“Ti inaramidmo ken ni Mising nga asawam ket saan a maiparbeng. Saankayo a nagkatunosan agsipud ta adayo unay a nangatngatoka ngem isu. Saanmo a dinayaw ken sinaluadan ti kinaasinona, a kas ama iti pamilia.”
“Ania ngarud iti rumbeng nga aramidek itan, anti?”
“Ay, ket, surotemon a ni Mising ket agpakawanka. Ibagam nga agbalbaliwkan, nga isu met ti pudno nga aramidem. Agbalbaliwkan a talaga!”
Ket sinukon ngarud ni Rina ti asawana. Nagpakawan. Insangitna pay ti panagkarina nga agbalbaliwen. Nga isu ti napasamak iti panagbiagda, ket naaddaanda iti naannayas ken natakneng a biag. Nanayonan pay iti maysa a lalaki ti anakda, ket lalon a rimmagsak ti pagtaenganda, ta ngamin addan kadakuada nga agassawa ti panagtinnunos ken panagraem tunggal maysa– nga isu ti saguday ti naurnos a pamilia.#


text:
Cabugao, Ilocos Sur – Maysa a kangrunaan nga Award ti inyawid ti Cabugao South Central School, Cabugao, Ilocos Sur babaen iti liderato ni Mrs. Melvie Siababa-Sajonia, Principal II iti nasao a pagadalan.
Nagun-od ni Mr. Nestor I. Cobangbang, Jr., Mangisursuro iti nadakamat a pagadalan ti 1st Placer iti “2016 Search for the Best Demonstration Teacher in Reading” iti DepED Division of Ilocos Sur ket naited ti nadakamat a pammadayaw iti nasao nga Awardee iti naangay a
Teachers' Day Celebration idi Oktubre 5, 2016 idiay Quirino Stadium, Bantay, Ilocos Sur.
Pinagyamanan ni Mr. Cobangbang iti Namarsua ken dagiti nangtarabay kenkuana iti pannakagun-odna kadaytoy a napateg a pammadayaw. # (Web In-Action)


text:
VIGAN CITY — Makuna a naun-uneg ti kaipapanan ken ni Mayor Eva Marie Singson-Medina ti panangrambak daytoy a siudad ita a tawen iti Viva Vigan “Binatbatan” Festival of the Arts a nangrugi itay Abril 30 ken agpatingga iti Mayo 5.
Umuna, itay laeng nabiit, sabali manen a pammadayaw ti naawat ti Vigan City – ti Presidential Award kas Most Child-Friendly Component City iti pagilian.
Maikadua, mailayon ni Medina a chief executive daytoy a siudad nga awan ti kinabalubalna, maysa a banag a di pay napasamak iti pakasaritaan daytoy sipud pay idi maysa pay laeng nga ili ken uray idin nagbalin a siudad idi 2001.
Idi Abril 22 daytoy a tawen, kas gunggona ti pannakapili ti Vigan City a Most Child-Friendly Component City iti pagilian, inawat ni Medina ti tropeo ken P300,000 manipud ken ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo iti seremonia a naangay iti Heroes’ Hall ti Malakaniang.
Iti panangiyalatna iti pammadayaw iti maikadua a gundaway, imbalat ti Vigan City dagiti kinasalipna a pakairamanan ti Tagaytay City, Dumaguety City ken Dipolog City.
Uray idi agtaray manen ni Medina a para mayor idi 2007 (naginana kalpasan ti pannakaungpotna iti maikatlo a terminona kas mayor), awan ti simmango kenkuana. Maibilang daytoy nga umuna ditoy lugar a maibilang a sentro ti katolisismo iti amianan ti Manila. Ti kaawan ti simmango manen kenkuana iti daytoy nga eleksion ti nangpatalged iti kinabanglona kas politiko ditoy siudad ken panagraem dagiti umili kenkuana iti panamagluposna iti Vigan manipud iti ordinario nga ili ket nagbalin a naprogreso ken kangrunaan a destinasion dagiti turista iti Amianan.
Nupay nairana ti pannakarambak ti Viva Vigan “Binatbatan” Festival sakbay ti eleksion, masigurado latta ti panagdudupudop ditoy dagiti turista, lokal man wenno ganggannaet, tapno umayda makipagrambak kadagiti nadumaduma nga aktibidad a mangitampok iti nabaknang a kultura daytoy a siudad a maikatlo a kaduogan iti sapasap a pagilian, sumaruno iti Cebu ken Manila.
Dagiti sumaganad dagiti nadumaduma nga aktibidad iti makalawas a parambak: April 30 – Zarzuela a napauluan “Walang Sugat; May 1 – pannakalukat dagiti exhibits, Carabao Painting and Boklan Art’s Contests, libre a panagbakuna dagiti aso iti kontra rabies, ken Heritage Singing Idol; May 2 – Tarayem Fun Run, Beach Volleyball, Bankathon, Binatbatan Street Dancing Contest and Showdown; May 3 – Misa iti Simbaan ni Apo Lakay; Kalesa Parade and Contest; Santacruzan ken Disco sa Kalye; May 4 – The Traditional Games, Gay Parade and Cultural Show; May 5 – Abel – house décor contest, basketball exhibition of Gays.
Maysa a pakaigidiatan ti Binatbatan Festival kadagiti maisaysayangkat kadagiti sabali a probinsia ti pannakaidaddaduma ti nabaknang a historia, tawid, ken kultura ti siudad – maysa a panangtaldiap iti namaris a paset ti napalabas a maipagpannakkel ni Bigueño, sadino man ti ayanna.#


text:
MANGRUGI ita a Disiembre ken kadagiti sumarsaruno a tawen, maselebraran ti National Press Congress Month ken ti Month of the Community Press in the Service of the Nation.
Daytoy ti deklarasion a linaon iti Presidential Proclamation No. 1187 a pinirmaan ni Pres. Macapagal-Arroyo itay Disiembre 7, 2006.
Kanaig daytoy, inangay ti Publishers Association of the Philippines, Inc. (PAPI) babaen ti panangidaulo ni Juan P. Dayang, presidente, ti 11th National Press Congress iti Tagbilaran City, Bohol itay Disiembre 16-20.
Kinuna ni Arroyo a “kasapulan nga ipaayan iti atension ti napateg nga annongen ti PAPI iti pannakataginayon iti wayawaya ti prensa ken iti dignidad iti propesion ti panagiwarnak ken panagipublikar.”
Dinakamat ti Presidente ti dedikasion ti organisasion iti promosion ken pannalaknib iti wayawaya ti prensa iti nangato nga ideal ti panagiwarnak kas serbisio publiko, nangruna kadagiti adda iti probinsia.
Kinuna pay ni Arroyo a “maragsakan unay iti pannakakitana nga itanggaya payen ti PAPI manipud iti orihinal a missionna ti natibker ken serioso a panangidur-as iti countryside development babaen ti espesial a panangited atension iti pannakaitudo dagiti oportunidad iti panagnegosio kadagiti rehion.”
Karaman kadagiti aktibidad iti National Press Congress ti colloquium iti biag ken gapuanan ni Graciano Lopez Jaena, ti maikadua a national summit iti media ken kultura iti countryside, roundtable forum iti media ken turismo, simposio iti oportunidad iti negosio ken plenario kadagiti agdama a napateg nga isyo.
Tampok ti press congress iti travel tour dagiti partisipante kadagiti beauty spots ti Bohol a pakairamanan ti Chocolate Hills, ti 3,000 ektaria a man-made forest, dagiti antigo a pasdek, dagiti beach resorts, ken iti river cruise a nakaandingayan dagiti agiwarwarnak kadagiti kankanta ken nabaknang a pangaldaw a nagtunged iti ayuyang dagiti Tarsier, maysa a kita ti primate, a masarakan iti sumagmamano laeng a pagilian iti Asia a pakairamanan ti Pilipinas.
Aganay a 200 a publishers, editors, broadcasters, reporters ken dadduma pay a media practitioners ken communicators manipud kadagiti nadumaduma a paset ti pagilian ti dimmar-ay iti nasao a pagteng, maibilang a kadakkelan a tinawen a panagtitipon dagiti journalists iti pagilian.
Ti Tawid News Magasin ti kakaisuna a pagiwarnak iti Ilocos Sur a timmabuno iti nasao a press congress.


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Dakkel a buong ti ulo dagiti agindeg ditoy ti basura aglalo iti tiendaan.
Daytoy a problema ti naibaskag kabayatan ti taripnong dagiti kamkameng ti municipal development council (MDC) ditoy nga ili a naangay iti ABC Multipurpose Hall itay nabiit.
Dinar-ayan dagiti ag-36 a kapitan ti barangay ken sumagmamano nga opisial ti non-government organizations (NGOs) ti nadakamat a taripnong no sadino a ti kangrunaan a panggep ti pannakaangayna ti panangpili, panangarisit ken panangaprobar kadagiti priority projects a maipalaon iti annual development plan (ADP) para iti 2007.
Naidatag ketdi ti nasao nga isyo kalpasan a naaprubaran dagiti naipalaon a priority development projects iti ADP 2007.
Segun ken ni Konsehal Henry Palpallatoc, chairman ti committee on market and slaughterhouse, adu nga umili ti agrekreklamo gapu iti saan a sistematiko a panagibasura iti tiendaan ken ti di makaay-ayo nga angot a patauden daytoy.
“Uray ti drainage canal iti tiendaan, naim-imbag la koma no magaburanen yantangay di met laengen nga ag-function. Pagigabsuonan la ket ngaruden dagiti dadduma nga agtagtagilako ti nasao a kanal,” panangilawlawag ni Palpallatoc.
Pinasingkedan met daytoy dagiti dadduma a dimmar-ay a dadaulo ti NGO, no sadino nga imbaskagda met dagiti kapaliiwanda iti tiendaan pakaseknan ti problema iti basura.
Maipalagip a ti kaawan iti dumpsite ken sistematiko a panagibasura ti nabayagen a problema ken pakakumikoman ti gobierno lokal iti ili a Sto. Domingo.
Adda idi naituyang a pagbasuraan iti akindaya a paset ti ili ngem nagpetision ken sinupiat dagiti maseknan a bumarangay gapu iti pataudenna a di nasayaat a kas iti polusion ken layus gapu iti posible a pannakagabor dagiti asidegna a taltalon no panawen a matutudo.
Impanamnama ni Mayor Floro “Butch” Tadena nga ikkanda iti importansia ken tamingen ti gobierno munisipal nga idadauluanna ti pannakarisut daytoy a problema.


text:
CAMP BGEN OSCAR M FLORENDO — Maysa a misa ti panagyaman gapu iti natalna a panagpipili ti naisayangkat iti kapilia ti provincial regional office 1 ditoy itay Mayo 17.
Indauluan da Police Chief Supt. Constante D. Azares Jr., Region 1 police director, ken ti kaingungotna a ni Maria Azares, dagiti polis ti PRO1 iti misa ti panagyaman a naisayangkat iti kapilia ditoy a tinabunuan pay dagiti kamkameng ti komunidad.
Iti panagsermonna, inyunay-unay ni Father Ronilo A. Datu, chaplain ti PRO1, ti kinapateg ti pammati iti Dios.
“Ti Dios ti salakan ken salaknibtayo iti panagbiagtayo iti inaldaw. Laglagipen a ti pannakirupaktayo ket saan a maikontra kadagiti tao no di maikontra iti prinsipalidad. No awan ni Kristo, awan ti kaes-eskantayo,” kinuna ni Datu.
Kabayatanna, pinadayawan ni Azares dagiti polis ti PRO1 gapu iti nasayaat a nagapuananda nangruna iti pannakapatalinaed ti honest, orderly and peaceful elections (HOPE) iti Region I. Binigbig pay ni Azares ti inaamid ken sakripisio dagiti polis iti babaenna a namagbalin iti PRO1 a top performer iti sapasap a pagilian iti kalkalpas a panagpipili.
“ “I commend all of you for the cooperation and dedication to duty you have shown in the recent elections. Your exemplary performance of your assigned tasks has resulted in the very high rating of PRO1 in election-related operations,” he said.
Pinalagipan pay ni Azares dagiti polisna ti panangtagibenda iti panagpakawan idinto nga indagadagna ti panangibulosda ti aniaman a dakes a rikna wenno di panagkikinnaawatan a pinataud ti eleksion.
“Forgiving makes us grow and mature. You will know that forgiveness has begun when you recall those who hurt you and feel the power to wish them well,” kinuna ni Azares.#


text:
Asukar
Ti asukar ket isu ti sapasap a nagan para iti klase ti kimiko a mainaig ti nananaman ti nasam-it a sustansia, kaaduan kadagitoy ket naus-yusar a kas makan. Adda dagiti karbohidrato a buklen ti karbon, hidroheno ken oksiheno. Adda dagiti nadumaduma a kita ti asukar a naala kadagiti nadumaduma a taudan. Dagiti simple nga asukar ket tinawtawagan kadagiti monosakarido ken mairaman ti glukosa (naamammuan pay ti as dekstros), pruktosa ken galaktosa. Ti kankanayon a makmakan wenno granulado nga asukar ket sapasap a kaaduan nga inus-usar a kas makan ket isu ti sakarosa, ti disakarido (iti bagi, sakarosa hidrolises iti pruktosa ken glukosa). Dagiti dadduma pay a Other disakarido ket mairaman ti maltosa ken laktosa. Dagiti maigiddiat ti kimiko a sustansia ketmabalin nga adda met ti nasam-it a nanam, ngem saan dagitoy a naidasig a kas dagiti asukar. Adda met dagitoy ti naus-usar a kas ti basbassit ti kaloriana a suksukat ti makan para iti asukar a naipalawag a kas dagiti artipisial a pangpasam-it.
Dagiti asukar ket mabirukan kadagiti kulanit ti kaaduan a mulmula ngemm dagitoy ket adda laeng iti makaanay a konsetrasion para iti nasayaat panangiyaon iti unas ken remolatsa. Ti unas ket higante a ruot ket naimuyongan daytoyen kadagiti tropikal a klima idiay Adayo a Daya manipud idi taga-ugma a panpanawen. Ti adu a panagpadakkel ti pannakapataud daytoy ket napasamak idi maika-18 a siglo kadagiti panangipatakder kadagiti plantasion ti asukar iti Laud nga Indio ken ti Kaamerikaan. Daytoy idi ti immuna a pannakagun-od ti tattao ti asukar a nangikedkedeng iti diro tapno mapasam-itan ti makmakan. Ti remoatsa ket ramut nga apit ket naimuyongan daytoy kadagiti nalamlamiis a klima ken nagbalin a nangruna a taudan ti asukar idi mika-19 a siglo idi mabalinen a magun-og dagiti pamay-an ti panangiyaon ti asukar. Ti panagpataud ti asukar ken ti panagtagilako ket nangbalbaliw kadagiti adu a waya ti dalan ti pakasaritaan ti tao. Daytoy ket nangimpluensia ti pannakaporma dagiti kolonia, ti nagrugian ti pannakaadipen, ti transision ti naipautangan a panagobra, ti migrasion ti tattao, gubgubat a baetan dagiti pagilian nga agtengtengngel ti panagtagilako ti asukar idi maika-19 a siglo, ken ti etniko a pakabuklan ken politikal nga estruktura iti baro a lubong.
Ti lubong ket nagpataud ti asukar iti agarup a 168 riwriw tonelada idi 2011. Ti natimbeng a tao ket mangmangan ti agarup a 24 kilogramo ti asukar iti tunggal maysa a tawen (33.1 kg kadagiti industrialisado a pagilian), kapada daytoy ti sumurok a 260 kaloria ti makan iti tunggal maysa a tao, iti tunggal maysa nga aldaw. Ti asukar ket mangited ti enerhia ngem awan dagiti taraon wenno dagiti awan linaon a kaloria.
Manipud idi kinaudi a paset ti maika-20 a siglo, nasalsaludsod daytoy no ti kanen nga adu kadagiti asukarna, naipangpangruna kadagiti napapino nga asukar, ket dakes para iti salun-at ti tao. Ti asukar ket naikapeten iti panaglukmeg ken nasuspetsa iti wenno napno a taudan ti gapuanan ti irurumsua ti diabetes, sakit ti puso, demensia, pannaka-apday ti piskel ken panagribrib. Add dagiti nadumaduma nga inararamid nga ad-adal a mangpadas a mangipalawag ti puesto ngem adda met kadagiti nagduduma a resulta, gapu ti kinarigat ti panagbiruk kadagiti populasion a mausar a panagtengngel a saan a mangmangan weenoo nawaya ti pannangan ti aniaman nga asukar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Asukar iti Wikimedia Commons
- Teasauro ti Aglutluto: Asukar
- Kitaen ti Asukar iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maikadua a paset)
Iti Tanap, naglatak kadagiti dadduma a politiko dayta “panangipatakderda iti buying station.” No dim’ anagem a naimbag, ipatom la ketdi a mais wenno palay buying station ti sasawenda. Siempre, iti ania man a negosio, masapulda ti dakkel a kapital. Ket mabalin pay a kunaem nga adu la ketdi ti matulonganda nga umili ta saan met nga asi-asi ti tao a masapul iti buying station a negosio.
Ngem daytoy a buying station, literal a panaggatang met laeng ti kayatna a sawen. Laeng, saan a mais wenno irik ti magatang. Ania ngarud?
Ti sagrado a botos ti tunggal umili!
Pagaammotayo nga addada dagiti grupo iti gimong a no ania ti ibaga dagiti liderda, isu ti masurot, ti ibotosda. Ket tapno maalam ti suporta dagitoy, masapul nga armem dagiti liderda.
Nakakaskas-ang a panunoten ti kinaagpayso a mapaspasamak. Idi, mapili, masagat iti yakayakan dagiti masuportaran uray awan ti maipasukib. Kitaenda a talaga ti track record ti maysa a papili sakbay a yetnagda ti suporta kadaytoy. Saanda a suportaran dagiti managbisio ken namsek iti immoralidad ti biag/kabibiagna. Ngem itan, no asino ti highest bidder, isu ti makaala iti suporta a surotento met dagiti rinibu a kamengda.
Ania ngarud ita ti pagbanagan ti nakayanakan no kasta nga agtakem dagiti awan man laeng ti ammona iti basic a mapaspasamak iti pagpandayan ti linteg (uray kunaen nga iti agpang munisipalidad wenno probinsial laeng)? Kamengto laeng ti silent committee (wen, aduda ti kakastoy)? Wenno aktibo iti binnotosan ti “yes” or “no”?
Maibilang a sagrado ti tunggal botos. Ket addaan ti tunggal maysa iti agpapada a tiansa a mamagbaliw iti ilina. Kunada ngarud nga iti eleksion, awan ti nangato, awan ti nababa. Agpapatas. Saan koma ngarud a padiktaran no asino ti pilienna a mangituray kenkuana. Siwawayawaya koma a mangikur-it iti namnamaenna nga addaan iti kabaelan a mangitag-ay iti pagilian.
Ala, nalpasen ti eleksion, kas nasao itayen. Panawenen nga agasan dagiti sugat a naparnuay iti kallabes. Makikappia kadagiti nakaapa— kaarruba man wenno iti social media. Kitaen no ania ti maitulong kadagiti sumaruno nga agturay (sulasu man wenno saan).
Inanamaentayo ti panagbalbaliw a dumteng iti pagiliantayo. Change is coming, ta dayta man ti kari ti baro a presidente. Kas kuna dagiti eksperto, daytoy ti maysa a nangpadawyanna kadagiti botante. Ta, wen, am-amang pay, aya, a kayattayo ti panagbalbaliw iti sistema ti gobierno? Ta am-amang pay a kayattayo a maikkat ti korupsion ken dagiti ilegal nga aramid aglalo ti panagraira ti maiparit nga agas a mangiluod iti tunggal biktima— karamanen ti pamilia a nagtaudanna.
Am-ammo ngamin ni President elect Rodrigo Duterte nga addaan iti sangi a mangipatpatungpal kadagiti ammona a pagimbagan ti sapasap nupay nabalkot iti kontrabersia gapu iti kinabulgarna nga agsao. Nasurattayon iti kallabes no kasano nga impanna iti mapa ti lubong ti siudad ti Davao a nagtakemanna a mayor iti naunday a panawen.
Change is coming. Iti maysa nga interbiu ken ni Duterte, kunana a masapul nga adda madadaan a pagsupli dagiti drayber iti pampubliko a lugan. Saan nga agbalin kenkuana a di maited ti supli (change) dagiti pasahero. Pananggundaway kano dayta.
Sapay koma ta kasta met kadagiti dadduma nga ahensia ti gobierno. Ditoy Tanap, addada opisina ti Land Transportation Office a kanayon nga awan pagsuplida. Saan laeng nga iti bigbigat, uray pay aldawen wenno leppas ti pangngaldaw. Ipakitada pay, wen, ti alud ti lamisaanda a talaga nga awan ti babassit a kantidad a pagsuplida (ta irantada met nga idulin dagitoy). Maminsanto kanon nga alaem ti suplim.
Ngem kaanonto ngarud manen ti panagsublim iti opisinada? Inton ag-renew-ka, a! Ngem kuidaw no annugotendanto pay nga adda dida naited a suplim idi. Change is coming-to ngarud koma metten kadagiti maseknan nga ahensia (saan laeng a ti nadakamat).
Wen, nalpasen ti eleksion. Ngem dina kayat a sawen nga agpatingga metten ti pannakibiangtayo kadagiti mapaspasamak iti ilitayo. Agbalintayo latta koma a naridam a mangsiput no an-annongen met laeng dagiti agturay ti akemda kas lidertayo. Ad-adda ket koma nga aktibotayo ita ta addada manen baro a mangtimon iti turay.
Change is coming, kuna ni Duterte. Kunatayo koma ngarud: mangrugi met kaniak dayta a panagbalbaliw para iti pagimbagan ti sapasap. —#


text:
Cabugao, Ilocos Sur
Ti Cabugao ket maysa a maikadua a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabugao ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay[2].
- Alinaay
- Aragan
- Arnap
- Baclig (Poblacion)
- Bato
- Bonifacio (Poblacion)
- Bungro
- Cacadiran
- Caellayan
- Carusipan
- Catucdaan
- Cuancabal
- Cuantacla
- Daclapan
- Dardarat
- Lipit
- Maradodon
- Margaay
- Nagsantaan
- Nagsincaoan
- Namruangan
- Pila
- Pug-os
- Quezon (Poblacion)
- Reppaac
- Rizal (Poblacion)
- Sabang
- Sagayaden
- Salapasap
- Salomague
- Sisim
- Turod
- Turod-Patac
Ti nagtaudan ti nagan ti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi sakbay a dimteng dagiti Kastila, nagturay ti ayan tatta ti Cabugao iti maysa a mangidadaulo nga agnagan ti Kabu Angaw. Ni Kabu Angaw ket kayatanna ti ang-angaw, ngem no pay kasta, maysa isuna a natured ken nalaing a mangidadaulo. Kas pammadayaw kenkuana, pinagtipon dagiti umindeg ti naganna, nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Iti angotna pay laeng, ammokon a ginittaan a tukak ti sidami. Urayak la nakakatay ken naggaradugod pay ti buksitko nga agganaten a makargaan. Sinal-ot, mapasuboka la ketdi a buksit, inyisemko. Agasem ta tukak, ginittaan, sa adda piasna ken apagapaman ti kinnit tay sili ti sairo iti lumabaga a digo a naatsuetean! Nagtudo ngamin idi rabii ket pinagpilawna dagiti kataltalonan iti daytoy arintapusenen a kalgaw. Rimmuar la ketdi dagiti agpakpakni a tukak iti rengngat ken kadagiti riper ken seksek.
Yos, saak met la makasida iti tukak no addaak iti nakayanakanmi a lugar. Sako la maramananen dagiti paboritok a putahe no agsubli datao iti nakayanakan.
Sabagay, adda met pasaray tagilako a tukak a masalamaak iti panaggatangko iti nateng ken prutas a tagilakomi iti parbangon. Sibibiagda pay a nadawis-naubon ti maysa a sakada. Isuna laeng ta kasulitko ti agikkat iti kudil ken agdalus. Lalo no awan ti dapo. No mairana met a diay la mangluton ti obra ta nadalusanen, sumeksek met iti mugingko a datao laeng iti balay ti agsida, ket itantanko ti gumatang.
Diak inurayen nga ipidua ni kabagis a yayab ti pannangan. No kasano ti gagarko a makasida iti lasag ti tukak, nairamanen dita ti bibisinak. Ngem anian a siddaawko ken naikulengak pay ta ti namnamaek a tukak ket nagdadakkelan metten a lasag. Aggudeng pay dataon a kumutsara ta daddadakkel pay ngem tammudo ti ima dagiti lasagda, lalo ket nagmayat ti pannakorte dagiti laslasag. Immatras pay ti bibisinak.
Karag (bullfrog) daytoy san, indillawko. Ngem saan kano. Sabalin ti tukak ita a panawen. Daddadakkelen nga adayo. Ket no agunida, nabangag ken napigsa a kunam la no karag. Naikapet pay iti barukongda ti tabada. Talaga a saan a kas iti nakairuaman a sidsidaen idi a nakuttong ti lasagda ken pasaray awan pay ti tabada. Pasaray mailaokto pay dagiti agadi iti bayyek, no labsen ti agsao.
Nupay dadakkel, isu met la ti ramanna, kunada, ngem para kaniak, saan. Naiduma ti raman dagiti tukak idi. Saanen a maibelleng dagiti kudil dagitoy dadakkel a tukak. Madalusan a nalaing babaen ti asin, maibilag, santo maiprito agingga iti nasarangsang.
Napananen dagidi tukak idi un-unana? Mapukpukawda kadin?
Uray dagiti karag ket marapukawda metten. Maibusda met babaen ti pasaray panagsida dagiti tao kadakuada. Annadan laeng a mabtak dagiti bukolda a yan ti makasamal a likido. Ngem no naannad la ketdi ti panangkulapnit, naimas ti lasag ti bullfrog.
Iti panagtulid ti panawen, agtultuloy nga adda dagiti nabiag nga agpukaw ken adda dagiti sumukat.
Dagitoy a nagbiag ket sisasangoda iti dakkel a pannakaungaw no saanda a masaluadan. Posible pay a mapugipogda wenno maungawda amin gapu iti panangapektar kadakuada iti chytrid fungus. Ditoy pagiliantayo ti yan ti maysa a kaaduan dagiti amphibian. Ngem gapu iti panagbalbaliw ti panawen – climate change, pollution, ken panagdadael kadagiti kabakiran ken ayuyangda – posible ti panagngudo ti panawenda.
Babaen ti panagadal dagiti Filipino ken US scientists, panawenen nga ited kadakuada ti naan-anay a pannaranay ken atension sakbay a maungawda. Nasken a maisapulan iti agasna wenno remedio ti sakit a kimpet kadakuada (ti fungus), ta no saan, mapukawton iti mabiit dagitoy a nagbiag.
Posible met a mapukawto nga aramid ti agliwliw ken agtukma iti tukak kabayatan ti panaggapas iti nakaidda a kapagayan, wenno adun dagiti naikursong iti bubon. No saan nga agpayso a maited ti manamnama a sungbat kadaytoy a parikut, maysanto laengen ti tukak a lagip iti napalabas. Kunamto laengen nga isennaay, napananen dagiti tukak?#


text:
ASINO ngarud ita ti naim-imbag? Mano met laengen aya dayta nasurok a maysa nga oras a tigerger wenno pannakabasa?
Kadagiti dadduma a Kristiano iti nadumaduma a paset ti lubong, agtigtigergerda met iti lammin gapu ta awan ti naimeng a pagtaenganda. Agtigtigergerda iti bisin gapu ta awan ti makanda.
Agtigtigergerda iti buteng ta naikawiten iti tengngedda ti natirad a kumpay ni Patay. Agtigtigergerda a matay.
Nagasat dagiti mabbasa kabayatan ti misa. Iti sibubukel a lubong, manmano ti pasamak a mabbasa ti makimisa. Di kadi sabali nga eksperiensa daytoy a banag, saan? New experience. Apay ketdin nga agalen ti pannakabasa? Dagiti mannalon, tapno laeng makatalonda, nasken a mabbasada iti inaldaw, manipud iti agsapa agingga iti malem. Dagiti mangngalap, agpatpatnag wenno agmalmalem a mabbasada tapno laeng adda makalapda. Dagiti mangmangged, dagiti drayber, ken dadduma pay nga adda iti sektor trabaho, agmalmalem no di man agpatpatnag a mabbasada iti ling-etda tapno laeng maisakadda ti pamiliada.
Di kadi nagasgasat dagiti deboto ta malammin wenno mabbasada iti uneg laeng ti nasurok a maysa nga oras?
Ti Nainlangitan nga Ina ti Mediatrix of graces. Mangibalballaet kadagiti grasia. Ngem no sawirem dayta nasurok a maysa nga oras a pannakarikna iti lammin wenno pannakabasa, kasano koma a maaramidmo ti “pagayatanna?”
“Aramidenyo amin a pagayatanna,” ngem no nagawidkan ta malamminkan ket napanka nagkumeg idiay balayyo wenno nakisiat iti kaarrubam ta kalam-ekna, kasano ngarud a naaramidmo ti pagayatan ti Apo?
Ti pannakaibalballaet ken ni Ina Maria ti kangrunaan amin a rason ti panagdebosion kenkuana. Ta adda aya ina a mangbaybay-a iti anakna?
Sidadaanto latta nga umarakup ti ina. Arakupenna ti anakna. Itedna amin a pagnam-ayan ken pakaisalakanan ti anak.
Kas anak, asino kadi ti kaunaan a kamangam no panawen ti pannubok? Saan kadi nga iti ina? Kadagiti deboto, saan laeng nga ina iti pagtaengan no di pay Ina a Nainlangitan. Saraken kadakuada ti bara ti pammateg ken panangilala.
Adda daydiay nabasak idi a maysa a pakasaritaan ti tao. Saan a naibaga no asino ti authorna. Ta kadagiti ngamin kakastoy a pakasaritaan adu dagiti nagputar a saan nga importante ti naganda no di ti pinutarda. Ammo met ti Langit no asino a talaga ti nangputar, saan?
Ti istoria:
Nadadaelen ti lubong. Panungpalen. Natay aminen a tattao. Agiinnunan dagiti kararua a sumrek iti ridaw ti dakkel ken nadaeg a Balay. Ngamin, dandanin agserra daytoy. No nagserran, awanen ti makastrek pay.
Ngem adtoy ti maysa a kararua a tumultulong pay laeng iti padana a kararua. Saanna nga ingginggina ti peggad a marikpan iti ridaw. Tinulonganna latta dagiti matulonganna tapno makastrek dagitoy iti uneg ti nadaeg a Balay.
Uray idi sibibiag pay, mannakitulong a talaga daytoy. Unaenna ti sabali sakbay ti bukodna a bagi.
Dimteng ti kanito ti panagrikep ti ridaw. Awanen ti makastrek pay a kararua. Tuktokda man a tuktok, saanen a malukatan ta dimtengen ti panawen a pannakaiyabut dagiti itta iti yakayakan. Dagiti saan a nakastrek, isuda ti silnaban ken lamuten ti apuy ket ditadan nga agnanayon. Dagiti adda iti uneg ti inaladan ket isuda ti agsagrap iti kinaagnanayon a kinaimbag. Nairaman iti ruar dayta nalaing a tumulong a kararua.
Ngem imbes nga agpulkok ti kararua, nagkararag ketdi.
Nagkararag ken Ina Maria. Nagpaaklolo ken nagpasaranay: “…toy anakmo, paaklolo ‘ta saranay nga itedmo. Siksika ti pagkamangak, ken sikat’ pakatayak…”
Natapik ti kararua. Ti Nainlangitan nga Ina.
“Saankan nga agsangit. Umayka, umiggemka kadagiti imak…”
“Ina, nagrikepen ti ridaw ti balay….”
“Wen, ammok dayta. Ngem iti kaanoman, saankayo a baybay-an nga annakko. Umayka, ket magnata iti tawa iti likud…!”
No nakarikepen ti ridaw, adda pay laeng ti tawa a sumrekan. Kasta ti pammateg ti Ina a Nainlangitan kadagiti annakna…#


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Nasapgid ti maysa a motorsiklo ti sabali a motorsiklo iti panangoberteykna a nagresulta iti pannakatay ti maysa a nakilubbon iti lugan.
Nainaganan ti biktima a ni Herminio Ragma, Jr., agnaed ditoy ket pimmusay iti ospital a nakaitarayanna.
Naammuan iti belated report a dimmanon iti polis ditoy nga agsarsaruno nga agdaldaliasat iti national highway a saklaw ti barangay Caburao ti motorsiklo a CT 100, addaan plaka IB-6694, a minaneho ni Joseph Christian Anga-angaan, 20, ken residente iti Al-aludig iti daytoy nga ili ken ti TMX a motorsiklo, addaan iti plaka OP-9847, a minaneho ni Alanyuri Pasion, 27, ken taga-Salincub, ditoy idi nag-overtake ti maysa ket dita a nasapgidna ti sabali a lugan.
Maigapu iti daytoy, saan a nakontrol ni Anga-angan ti manibela ti luganda a nakilubbonan ti biktima ket naisarubsobda iti abaga ti kalsada.
Immuna a naitaray ti biktima iti Candon General Hospital sa naiyalis iti regional hospital iti La Union, ngem pimmusay bayat ti pannakataming dagiti sugatna.


text:
Pinamalayan, Oriental Mindoro
Ti Pinamalayan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pinamalayan ket nabingbingay kadagiti 37 a barbaranggay.[2]
- Anoling
- Bacungan
- Bangbang
- Banilad
- Buli
- Cacawan
- Calingag
- Del Razon
- Inclanay
- Lumangbayan
- Malaya
- Maliangcog
- Maningcol
- Marayos
- Marfrancisco
- Nabuslot
- Pagalagala
- Palayan
- Pambisan Malaki
- Pambisan Munti
- Panggulayan
- Papandayan
- Pili
- Zone II (Poblacion)
- Zone III (Poblacion)
- Zone IV (Poblacion)
- Quinabigan
- Ranzo
- Rosario
- Sabang
- Santa Isabel
- Santa Maria
- Santa Rita
- Wawa
- Zone I (Poblacion)
- Santo Niño
- Guinhawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Oriental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
BATAC CITY – Mangipila dagiti agtuturay ditoy iti motion for reconsideration iti Korte Suprema mainaig iti impaulogna a desision a mangisubli iti estado a munisipalidad ti 16 a kabarbaro a siudad a pakairamanan daytoy a siudad.
Kinuna ni City Mayor Jeffrey Nalupta nga isagsaganan ti abogadoda ti mosionda para iti rekonsiderasion ti SC iti sanguanan ti panagreklamo dagiti agindeg ditoy iti desision ti Nangato a Pangukoman a mangisubli daytoy a siudad iti estadona a kas ili.
Indeklara itay nabiit ti Korte Suprema a agsubli dagiti 16 a kabarbaro a siudad kas ili agsipud ta unconstitutional ti linteg a nangitag-ay kadakuada iti kinasiudad gapu ta sinalungasingna ti Local Government Code.
Karaman dagiti 16 a kabarbaro a siudad a mapasubli a kas ili ti Baybay iti Leyte; Bogo iti Cebu; Catbalogan iti Samar; Tandag iti Surigao Del Sur; Borongan iti Eastern Samar; Tayabas iti Quezon; Lamitan iti Basilan; Tabuk iti Kalinga; Bayugan iti Agusan Del Sur; Mati iti Davao Oriental; Guihulngan iti Negros Oriental; Cabadbaran iti Agusan Del Norte; Carcar iti Cebu; El Salvador iti Misamis Oriental; and Naga iti Cebu province; ken daytoy a siudad.
Nagbutos a pabor iti desision da Chief Justice Reynato Puno ken Associate Justices Leonardo Quisumbing, Alicia Austria-Martinez, Conchita Carpio Morales, Presbiterio Velasco Jr. kenArturo Biron.
Kimmontra da Associate Justices Ruben Reyes, who wrote a dissenting opinion, Renato Corona, Adolfo Azcuna, Minita Chico-Nazario ken Teresita Leonardo-De Castro.
Saan a nagbutos da Associate Justice Dante Tinga ken Associate Justice Antonio Nachura, agpada a dati a diputado, idinto nga on leave ni Associate Justice Consuelo Ynares-Santiago.
Segun iti Korte Suprema, inamendaran ti R.A. 9009 ti Section 450 ti Local Government Code a mangingato iti tinawen a mapastrek a requirement ti maysa a munisipalidad manipud iti P20 million iti P100 million para iti panagbalinna a maysa a siudad.
Nagepekto ti R.A. 9009 idi Hunio 21 wenno innem a tawen sakbay a naipasa ti linteg ti cityhood.
Sinarurongan ti Korte Suprema ti petision ti League of Cities of the Phils a nangkuestionar iti cityhood ti sumagmamano nga ili gapu iti saanda a panangsurot iti annual income requirement a P100 million.
Kinuna pay ti Liga babaen ti petisionda a gapu iti “wholesale conversion” dagiti munisipalidad a siudad, bumassit ti bingay dagiti existing a siudad iti internal revenue allotment agsipud ta umad-adu dagiti siudad nga agbibingay iti IRA a mailatang para kadagiti amin a siudad.
Kinuna ti Nangato a Pangukoman a “nalawag ti linteg, masapul a suroten dagiti criteria a naipalaon iti Local Government Code, saan ket a ti sabali a linteg, iti pannakabuangay iti local government units.”
Ngem kinuna ni Vice Governor Atty. Wendell Chua, agindeg ditoy, sinurot ti gobierno munisipal dagiti requirements idi nagpetisionda para iti panagbalinna a siudad.#


text:
Wednesday, June 17, 2015
PANAGANNAD TI SAKIT: IPALAGIP TI RHU
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action idi Hunio 15, 2015, impakaammo ni Dr. Bernardino P. De Gracia III, OIC Municipal Health Officer ti ili a Cabugao a kangrunaan unay ita ti panagan-annad ti maysa nga indibidual tapno saan a makapet kadagiti sakit iti panagbaliw ti klima.
Innayon ni Dr. De Gracia a malaksid iti panaggurigor, panateng-uyek a pakadlawan pay ti sintomas dagiti nakaro a sakit, panawen pay ita ti panagkakawa. Ipalpalagip latta ti Doktor a kangrunaan ita iti panagdaldalus, ehersisio, balance-diet, inana ken recreation ken dadduma pay nga annuroten iti natibker a salun-at tapno nasimbeng latta iti immunity (salaknib) ti bagi iti saksakit.
Kas iti gagangay, adu ti bilang ti umili nga umay nga inaldaw nga agpaagas iti RHU pakaseknan iti medical check-up, pa-Blood Pressure (BP), Dental, Pre-natal, Immunization a buklen dagiti inna, maladaga, ubbing, agtutubo, lallakay ken babbaket.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti panagkammayet ti LGU-Cabugao ken ti Ahensia ti DOH iti pannakaipromot ti programa para iti salun-at dagiti umili. # (Web In-Action)
Innayon ni Dr. De Gracia a malaksid iti panaggurigor, panateng-uyek a pakadlawan pay ti sintomas dagiti nakaro a sakit, panawen pay ita ti panagkakawa. Ipalpalagip latta ti Doktor a kangrunaan ita iti panagdaldalus, ehersisio, balance-diet, inana ken recreation ken dadduma pay nga annuroten iti natibker a salun-at tapno nasimbeng latta iti immunity (salaknib) ti bagi iti saksakit.
Kas iti gagangay, adu ti bilang ti umili nga umay nga inaldaw nga agpaagas iti RHU pakaseknan iti medical check-up, pa-Blood Pressure (BP), Dental, Pre-natal, Immunization a buklen dagiti inna, maladaga, ubbing, agtutubo, lallakay ken babbaket.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti panagkammayet ti LGU-Cabugao ken ti Ahensia ti DOH iti pannakaipromot ti programa para iti salun-at dagiti umili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:31 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ket maysa a marmol nga obramaestra a kitikit ni Ti Panagganas ni Santa Teresa Gian Lorenzo Bernini, a paset ti kompleto a disenio ken arkitetura ti Kapilia ti Cornaro ti Santa Maria della Vittoria iti Roma a nalpas idi 1652.
Ni
Teresa ti Avila (1515-1582) ket maysa a mistikal a madre a Carmelite ken kaunaan a Carmelite a santa. Naibasar ti kitikit ni Bernini iti maysa a pagteng iti bukod a kabibiag ni Teresa ti Avila maipapan iti nasantuan a sirmatana a nakakitaanna iti maysa a naubing pay, nataer nga anghel nga agtaktakder iti abayna:
“
Nakitak iti imana ti maysa nga atiddog a balitok a pika, ket iti murdongna kasla addaan bassit nga apuy. Nagparang isuna a kasla mangitudtudok iti pika iti pusok, ken ubonenna dagiti mismo a lalaemko; idi uksotenna, kasla inuksotna met ida, ket nabatiak nga umap-apuy iti naindaklan nga ayat ti Dios. Nagkaro unay ti saemna, ket nagar-areng-engak; ngem unayen a nagsam-it daytoy a nakana nga ut-ot, a diak pay kayaten a mapukaw koma kaniak. Napnek unay ti kararua iti awan sabali ngem ti Dios. Saan a nainbagian ti saem, ngem ketdi espiritual; nupay ti bagi ket addaan pannakairaman. Maysa a panangapros ti ayat a nakagangganas nga itan mapaspasamak iti nagbaetan ti kararua ken ti Dios, isu nga ikarkararagko iti Dios iti Kinaimbagna a siasinoman a mangibaga nga agul-ulbodak ket mapadasanna met koma. )
[1] ”


text:
Bangar, La Union
Ti Bangar ket maysa a maika-3 klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bangar ket nabingbingay iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agdeppa
- Alzate
- Bangaoilan East
- Bangaoilan West
- Barraca
- Cadapli
- Caggao
- Consuegra
- General Prim East
- General Prim West
- General Terrero
- Luzong Norte
- Luzong Sur
- Maria Cristina East
- Maria Cristina West
- Mindoro
- Nagsabaran
- Paratong Norte
- Paratong No. 3
- Paratong No. 4
- Central East No. 1
- Central East No. 2
- Central West No. 1
- Central West No. 2
- Central West No. 3
- Quintarong
- Reyna Regente
- Rissing
- San Blas
- San Cristobal
- Sinapangan Norte
- Sinapangan Sur
- Ubbog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagadalan[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti ili ti Bangar ket addaan iti agarup kompleto nga elementaria iti kada baranggay ken uppat nga eskuwelaaan para iti nangato a pagadalan. Kadakkelan iti Dona Francisca Lacsamana de Ortega Memorial National High School (DFLOMNHS) wenno aw-awagan da a FLOS ken iti annex na nga maaw-awagan a Casa Cristo Annex. Kasta met a ditoy nga ili a makita iti Regional Science High School. Adda pay iti Saint Christopher Academy a pribado nga elementaria ken nangato a pagadalan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Immuna ti Vigan City.
Ita, sumaruno daytoy nga ili a nangipeksa iti isusupiatna iti singasing ti Bureau of Internal Revenue a pannakaipangato ti baluasion dagiti real properties iti probinsia.
Segun iti maysa a partisipante iti public hearing a naangay iti Baluarte, pagtaengan ni Gov. Luis “Chavit” Singson, itay Hunio 28, umabot iti 100% ti ngatuan ti buis dagiti real properties no masurot ti singasing ti BIR a rebision ti zonal valuation dagiti real properties.
Dimmanonen para iti maikadua a pannakaibasa ti maysa a resolusion a naidatag iti konseho ditoy a mangkontra iti nasao a singasing.
Manamnama a maidatag iti BIR iti las-ud ti 10 nga aldaw ti nasao a resolusion.
Iti dayta met la a public hearing iti Baluarte, indatag ti Konseho ti Vigan City iti BIR ti maysa a resolusion a nangkontraanna iti singasing daytoy nga ahensia ti gobierno a para kolekta iti buis a mangipangato iti baluasion dagiti daga iti daytoy a siudad.
Kinuna ti resolusion a nainget a supiaten ken kontraenna ti naisingasing a maikadua a rebision ti zonal valuation dagiti real properties iti siudad gapu ta “nangato unay ti pannakaipangato ti zonal value dagiti real properties no maikumpara iti fair market value kas tinagipatgan ti Vigan City Assessor ken “saan a maiparbeng ken saan a naitiempo gapu iti nabiit pay a pannakaipangato ti lokal ken nasional a buis.”
Segun iti resolusion, iti umuna a rebision ti zonal value dagiti real properties iti Vigan, “namsek a naipangato manipud iti 11.11% iti 4,900% manipud iti inisial a zonal valuation ket iti daytoy maikadua a rebision, ngumato ti zonal valuation iti 10% agingga iti 20% kas base iti pannakakuenta iti internal revenue taxes.
Ngem inkalintegan ni District Revenue Officer Imelda Bueno a no talaga a surotenda ti prevailing market price dagiti dagdaga iti siudad, nababbaba nga amang tri zonal valuation.
Kinuna ti resolusion nga “agtungpal ti naisingasing a zonal valuation dagiti daga iti Vigan iti ingangato ti presio dagiti mailako a daga iti Siudad ti Vigan a “saan a maiyataday iti nasayaat a klima ti negosio ken mang-taktak iti pannakaiyalis iti panagtagikua iti real pro-perties.”
Kinuna pay ti resolusion a “saan a makaapekto iti dakes ti revenue generation ti nasional government agsipud ta magungun-od ti local a revenue district office ti BIR ti tuntun-oyen ken puntiriana a koleksion.”
Ngem kinuna ni Bueno a dakdakkel ti maal-ala ti Ilocos Sur nga internal revenue allotment (IRA) ngem iti koleksion ti BIR, “ngarud, uray ti Ilocos Sur ket agdepdepende pay la-eng iti koleksion ti nasional a gobierno.”
Kinuna pay ni Bueno a nupay nadagsen iti biang dagiti agbubuis, “panunotenyo met a saan nga agdur-as ti pagilian no awan dagiti buis a baybayadantayo… Tulongantayo koma ti gobierno.”
“Apay, sakitenyo laengen ti tumulong iti gobierno?” kinuna pay ni Bueno iti maysa a reactor bayat ti interbiona iti lokal a radio.


text:
Filed under: Uncategorized | Tags: Bagong Taon, Baro a Tawen, English, Iluko, Pascua, Pasko, Pilipino, season's greetings
May the joys of the season
spangle your days the whole year
through and on. May your wishes be like
dewdrops on your mornings from hereon. With
songs of angels for you and yours. . .
Merry Christmas and a Happy New Year
Thank you for your following and continued support
Naimbag a Pascuayo ken Naragsak a Baro nga Tawen Kadakayo Amin
Maligayang Pasko at Manigong Bagong Taon sa Inyong Lahat
Filed under: essay, language | Tags: alegria imperial, English, essay, filipineses09, Iluko, iluko.com, riddle
Uggor na ti lubong. Awan biag dagiti darikmat no saanda nga aglasat iti bitekna. Kas anniniwan ti agdaliasat nga aldaw no saanna nga marikna ti agek ti parbangon, arakup ti malem, no saanna a mangeg ti arasaas dagiti bituen, duayya ti rabii. Kaingingas ti papel dagiti sabong no saanna ida taliawen, no sanna nga aprosan ti sim-meda nga isemda, no saanna nga ikidem nga sul-uyen ti bangloda.
Uray dumanarudor dagiti bambantay no mariingda, awan kaipapanna no saanna nga madlaw ti sakit ti nakemda. Uray di agpatingga ti ririaw dagiti riniwriwriw a bulbulong ti kawayan awan makaawat kadagiti ananek-ekenda no saanna nga ipalubos ti kabagi-anna nga mangnga-asi.
Anianto payen no saan nga matokar ti maysa a timek ti bitekna, no saan nga agbaliw ti widawidna a kas awan mangmangegna, timek a mangal-allukoy, sam-it nga agayus iti sanguannanna. Agsawisiw ti angin, agsenna-ay dagiti pakak a metektkan nga agur-uray ti isungbatna.
Masangpetanna ti sabangan nga maang-san. No saanna a maikaso nga isang-at dagiti ladladingit daytoy, malnekanton nga agsansaning-i dagiti dalluyon . Nupay agguilap-guilap ti masipngetan a waig awan pategna no saan a maaawis dagiti bitekna ket babaen ti mata a mangmingming kadagiti darepdep dagiti bituen.
Iggemna ti napalabas. Agbibiag iti masukunsukot a silidna, silid nga awan ridiridaw. Petpetna ti agdama. Nalukay unay nga kumaradap daytoy kadagiti agsisillapid a dalan iti kaungganna, dagiti rinibribu a pagayusan ti rikna. Padpadaananna ti masanguanna, dagiti darepdep nga agam-ampayag nga ilillili ti bulan ket no saanna nga sippawen dagitoy, matnagda kas bato iti kumkumraang a kapanagan.
Awan masao a bukelna. Maysa laeng daytoy a kas prasko, awan nagyan, awan aglasat kaniana ket agbayag. Masapul nga bayat bitekna maiwerret dagiti pampanunot, rikriknaen, sasao, an-anek-ek, dardarepdep a bibiagen dagiti bituen.
Uggorna ti ayat. Ngem awan makatiliw, makapugto no ania ti kita daytoy, no ayanna ti nangitukelanna, ayanna ti pangsibsibuganna. Uray no kasano ti gagar dagiti agsisiim iti parbangon, wenno tengga’t aldaw, wenno iti panagkeppet ti langit a makatiliw ti daytoy kapatgan nga uggorna, a ti lubong ti kaibatoganna, mapaayda.
Mapaayda urayaman no pirpirsayenda. Uggorna ti lubong dagiti agayan-ayat, lubong nga ubbog ti biag, lubong a kadakdakkel wenno kabasbassit ti gemgem, ket kas gemgem awan matiliw, awan masirip a nagyan, kas rikna.
Copyright (c) 2010 by Alegria Imperial
Posted in iluko.com 02/14/2010


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan
Darsen a mapan agbiruk
Deskripsion
USA Maine location map.svg
Deutsch:
Positionskarte von
Maine
,
USA
Quadratische Plattkarte, N-S-Streckung 140.0 %. Geographische Begrenzung der Karte:
N: 47.7° N
S: 42.7° N
W: 71.3° W
O: 66.7° W
English:
Location map of
Maine
,
USA
Equirectangular projection, N/S stretching 140.0 %. Geographic limits of the map:
N: 47.7° N
S: 42.7° N
W: 71.3° W
E: 66.7° W
Petsa
6 Hunio 2009
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Alexrk2
Dagiti sabali a bersion
Derivative works of this file:
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ket agipablaak babaen kadagiti sumaganad a lisensia:
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti , Bersion 1.2 wenno ti ania man a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Teksto, ken dagiti Likudan nga Aklub a Teksto. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan iti . GNU Free Documentation License http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true
Daytoy a papeles ket nalisensiaan babaen ti
Creative Commons Attribution 3.0 Unported a lisensia.
Nawaya ka:
ti makibingay – ti ag-kopia, agiwaras ken agipatulod ti obra ti pagtipon-tipon – ti panagibagay ti obra Babaen kadagiti sumaganad a kasasaad:
pammadayaw – Masapul a padayawem ti obra iti ugali a nainaganan babaen ti mannurat wenno nagited ti lisensia (ngem saan nga iti pamay-an nga isingasing a bigbigen da ka wenno ti panagusarmo ti obra) .
https://creativecommons.org/licenses/by/3.0
CC BY 3.0
Creative Commons Attribution 3.0
true true
Mabalinmo ti agpili kadagiti lisensia a kaykayatmo.
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 15:53, 26 Hunio 2009 820 × 1,250 (606 KB) Alexrk2 == Beschreibung == {{Information |Description= {{de|Positionskarte von Maine, USA}} Quadratische Plattkarte, N-S-Streckung 140.0 %. Geographische Begrenzung der Karte: * N: 47.7° N * S: 42.7° N * W: 71.3° W * O: 66.7° W {{en| Panagusar iti papeles
Ti sumaganad kadagiti 4 a silpo ti pampanid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay an.wikipedia.org
Panagusar idiay az.wikipedia.org
Panagusar idiay be-tarask.wikipedia.org
Panagusar idiay bg.wikipedia.org
Panagusar idiay bh.wikipedia.org
Panagusar idiay ca.wikipedia.org
Panagusar idiay ceb.wikipedia.org
Panagusar idiay cs.wikipedia.org
Panagusar idiay de.wikipedia.org
Kitaen
ti adu pay a global a panagusar iti daytoy a papeles.
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
VIGAN CITY – Pinaayaban ti hunta probinsial iti naudi a sessionda ditoy ti agak-akem a provincial environment and natural resources officer tapno lawlawaganna no apay a bassit ti mapaspastrek ti probinsia iti panag-quarry iti igid ti karayan ken kabaybayan a sakup ti Ilocos Sur.
Ngem inkalintegan ni agak-akem a PENR Officer Bernard Salva kabayatan ti question hour ti session nga adda rigrigatna ti pannakagun-od iti nangato a koleksion manipud iti panagquarry iti probinsia gapu iti mapapati a kaadda dagiti sumagmamano a mayor ditoy Ilocos Sur a kayatda a manipularen ti mapastrek iti quarrying kadagiti hurisdiksionda.
Nupay kasta, saan a nadakamat no siasino dagitoy a local chief executive.
Sakbayna, kiniddaw ni Bokal Analiza Europa- Morales ti pannakaayab ni Salva tapno malawlawagan ti kinabassit ti mapaspastrek iti panagquarry iti probinsia.
Segun ken ni Morales, mapapati nga adda maisaysayangkat nga illegal quarrying, kasta met a nababa ti koleksion wenno mapaspastrek iti panag-quarry agsipud iti maipagarup a di pannakasursurot ti umiso a makolekta a bayad.
Kinuna ni Bokal Jerry Singson a patienna a nababa ken bassit unay ti koleksion no maikumpara iti mapaspastrek dagiti kabangibang a probinsia a kas iti Ilocos Norte, Abra ken La Union.
“No kitkitaen, ad-adu ken dakdakkel koma pay ti mapastrektay ditoy Ilocos Sur agsipud ta nalawlawa wenno dakdakkel ti natural resourcestayo ditoy,” kinuna ni Singson a nagpaay a kas presiding officer kabayatan ti nadakamat a session.
Indagadag ti hunta a mangiwayat ni Salva kadagiti addang tapno ngumato ti mapastrek ti probinsia iti panag-quarry.
Kabayatanna, ti panagquarry ti maitudtudo a kagagapu iti pannakateppang dagiti sumagmamano a coastal barangays iti Santa.
Maysa a residente ti nagkuna nga agtungpal a malayus ti barangayda agsipud ta iti igid ti pagalaan dagiti agbumbunag iti darat ken bato, gapuna a bimmaba daytoy a paset nga isu metten ti suroten ti danum.


text:
Representatibo a demokrasia
Ti Representatibo a demokrasia (wenno di dagus a demokrasia, wenno representatibo a republika) ket ti kita ti demokrasia a napundar iti pamunganayan dagiti nabutosan nga opisial a mangirepresenta iti grupo ti tattao, a maigiddiat iti dagus a demokrasia.[1] Gangani amin dagiti moderno nga Akinlaud nga estilo a demokrasia ket dagiti kita ti representatibo a demokrasia; kas pagarigan, ti Nagkaykaysa a Pagarian ket maysa a batay-linteg a monarkia, ti Irlanda ket maysa nga unitario a parlamentario a republika, ken ti Estados Unidos ket maysa a pederal a republika.[2]
Daytoy ket maysa nga elemento iti isuda a dua a parlamentario ken ti presidensial a sistema ti gobierno ken kadawyan nga inus-usar it maysa nga akinbaba a kamara a kas ti Kamara ti Commons (Nagkaykaysa a Pagarian), Lok Sabha (India) wenno Dáil Éireann (Republika ti Irlanda), ken mabalin a malappedan babaen dagiti panangigawid ti batay-linteg a kas ti maysa nga akinngato a kamara. Naipalawag daytyen babaen dagiti dadduma a politikal a teorista a mairaman da Robert A. Dahl, Gregory Houston ken Ian Liebenberg a kas poliarkia.[3][4] Iti kaunegan daytoy, ti bileg ket addaan kadagiti pannakabagi a binutosan babaen ti tattao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Victorian Electronic Democracy, Final Report – Glossary". 28 Hulio 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 13 Disiembre 2007. Naala idi 14 Disiembre 2007.
- ^ Loeper, Antoine (2016). "Cross-border externalities and cooperation among representative democracies". European Economic Review. 91: 180–208. doi:10.1016/j.euroecorev.2016.10.003 – babaen ti ebscohost.
- ^ Houston, G F (2001) Public Participation in Democratic Governance in South Africa, Pretoria: Human Sciences Research Council HSRC Press
- ^ Dahl, R A (2005) 'Is international democracy possible? A critical view'. In Sergio Fabbrini (editor) Democracy and Federalism in the European Union and the United States: Exploring post-national governance: 195 to 204 (Chapter 13), Abingdon on Thames: Routledge
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kitaen ti Representatibo a demokrasia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
MAYSA kadagiti gapu no apay a dakkel ti depisit ti gobierno a pagrigrigatanna ita a pabassiten tapno makalung-aw ti ekonomia ti sobra a magastona no maikumpara iti mapastrekna.
Kas kadagiti opisial ken empleado dagiti nadumaduma a departamento, kaadduanna ti managbaybay-a, barayuboy ken mananggundaway kadagiti benepisio ken pagnam-ayan nga ipapaay ti opisinada.
Iti napalabas, inrusat ti gobierno ti kampania a panagsalimetmet kadagiti nadumaduma a departamento ti gobierno tapno bumassit ti paggastuanda ken adda maagsawda a pundo a mabusbos kadagiti dadduma pay a naipangruna a kasapulan ti gobierno.
Saan a matungtungpal daytoy. Kaarigna ti pammilin a simrek iti maysa a lapayag sa rimmuar iti sabali a lapayag.
Kitaentayo daytoy a pammaliiw:
- Pannakaaramat laeng kadagiti lugan ti opisina iti opisial a business. Ngem masansan ti pannakakitatayo kadagiti red plate a lugan nga adda iti langlangalang, iti sanguanan dagiti panganan, pagpalpaliwaan, otel, beach resort, galiera ken dadduma pay a lugar kalpasan ti office hours, ken uray pay iti Sabado ken Domingo a kaawan ti opisina. Masansan a makita dagiti annak, asawa wenno mismo nga opisial a nakalugan kadagitoy, ngem saan nga iti official business no di personal a rason.
- Panagsalimetmet iti kuriente ken danum. Ngem uray iti alas dose ken kalpasan ti retiro, agan-andar pay laeng dagiti bentilador wenno aircon kadagiti opisina agsipud ta naliwayan dagiti empleado (ken uray pay dagiti dadaulo), wenno saan, dagiti empleado ken turayen a saan nga agaw-awid iti balayda ket iti opisinada ti paglutuan, panganan, pagturogan ken pagdigosanda. Makainut dagitoy nga empleado ken opisial iti kaserada ken dagitoy a paggastuan ngem nadagsen nga ibaklay ti opisinada.
- Panagbiahe dagiti agtuturay iti ruar ti opisinada, ditoy man pagilian wenno iti ballasiw-taaw. Ngem aggurigor dagiti agtuturay, lokal man wenno nasional, a saan nga agbiahe tapno “agpaliiw kadagiti kabaruanan a teknolohia ken wagas ti panagbiag a mabalin nga iwayatda met iti bukodda a pagturayan.” Ti makapadakes, mangikuyogda kadagiti kaaliadoda – pangen dagiti negosiante, NGOs, academe, media– itoy a gannuatda. Lakbay-Aral, kunada, ngem agdadata a junket ta kalpasan daytoy a panagpasiarda a nagobserbaanda kuno kadagiti sabsabali a lugar, awan met ti baro a teknolohia wenno gannuat a maiwayatda para iti pagsayaatan dagiti umili.
- Naipanurok a panangabuso kadagiti serbisio para iti komunikasion nga ipaay ti gobierno, kas iti telepono, selpon, internet, cable, satellite, telegraph ken radio. Masansan a makapaliiwtayo kadagiti agop-opisina a ti la makitungtungtong iti telepono ti aramidda, wenno saan, makichat-chat iti internet, agdengdengngeg iti radio wenno agbuybuya iti paboritona a programa iti telebision. Paggastuan dagitoy nga ibakbaklay ti gobierno – ken nangruna datayo nga umili. Wen, datayo a taxpayers, agsipud ta datayo ti mangsusueldo kadagitoy nga empleado ken agtuturay.
Makaupay ti pammaliiw nga imbes a tumulong dagitoy nga empleado ken agtuturay iti gobierno nga agsalimetmet, isuda pay ti manggundaway kadagiti serbisio nga ipaay ti opisinada para iti bukodda a pagimbagan.
Hoy, gising! Tumulongkayo iti gobierno, saan ketdi a padagsen!


text:
VIGAN CITY – Nagpullo ti maysa nga estapador kalpasan a kinemmeg dagiti polis ditoy babaen ti entrapment operation nga inwayatda iti terminal dagiti minibus ken dyipni ditoy siudad itay nabiit.
Inaresto dagiti elemento ti Vigan City Police Station ni Jay-r Villarin Silvestre, 25, awanan asawa, ken residente iti Sitio Cadre, Barangay Tamag, Vigan City kalpasan a nagpositibo ti entrampment operation nga inwayatda maikontra iti daytoy idi agarup 12:50 ti parbangon ti Marso 1, sadiay Vigan City Annex Terminal, Barangay VIII, ditoy siudad idi agarup 12:50 ti parbangon ti Marso 1, sadiay Vigan City Annex Terminal, Barangay VIII.
Nakumpiska pay dagiti operatiba ti P5,000.00 a marked money a pinangpalab-ogda iti suspek.
Kas maibatay iti pulong ni Dave Louie Bautista Parilla, 17, second year student, ken residente iti Barangay Bulag East, Bantay, Ilocos Sur, rinugian a biniktima ni Villarin idi pay Enero daytoy a tawen ngem sana laeng inreport daytoy idi Pebrero 28, 2016.
Idi Enero 2015, nagkasapulan ni Bautista iti teknisian a manglukat iti gamitna nga Iphone 5C, ket inyawatna ken ni Villarin a naam-ammona iti Facebook.
Napamati ni Villarin ni Bautista nga indeliber ti Iphone 5C iti maysa a Jonathan Velasco sadiay Manila.
Babaen ti komunikasionda iti selpon, naballaibo pay ni Villarin ti biktima a mangipaw-it iti kuarta a P12,000.00; Netbook Asus nga agbalor iti P25,000.00; 3 a balitok a kuentas nga agbalor iti P120,000.00; maysa a balitok a bracelet nga agpateg iti P36,000.00; ken maysa a balitok a singsing nga agbalor iti P30,000.00.
Kinuna ti polis a babaen ti pammilin ni Villarin, inted ni Bautista dagiti alahasna iti maysa a Vincent Maig, sabali pay nga alias nga inaramat ti suspek.
Kalpasan ti entrapment operation, nangiwayat ti kapolisan iti follow-up operation iti Cebuana Lhuiller Pawnshop a masarakan iti Del Pilar St., Brgy III ken Jose Singson St., Brgy VIII, Vigan City ket ditoy a naduktalanda a naisalda dagiti alahas iti nasao nga establisimiento.
Agtultuloy ti panagimbestiga dagiti polis no adda pay dagiti sabali a biniktima ni Villarin ditoy siudad wenno iti kaparangetna nga ili.#


text:
Rurog
Ti rurog wenno makunkuna pay a kas ti tultulang (ti Inggles a balikas ti skeleton ket manipud ti Griego a balikas ti σkeλetός, skeletos "namagaan a bagi", "mummy"[1]) ket isu ti parte ti bagi a mangporma ti mangsupsuporta nga estruktura iti maysa nga sibibiag (organismo). Adda dagiti dua a kita ti rurog: ti akin-ruar a rurog, daytoy ti natalinaay nga akin-ruar a kontsa iti maysa nga organismo, ken ti akin-uneg a rurog, daytoy ti mangporma ti suporta nga estruktura iti uneg ti bagi.
Dagiti nagibasaran
- ^ "skeleton". Online a Diksionario ti Etimolohia.
Dagiti akinruar a silpo
- Midia a mainaig iti Rurog iti Wikimedia Commons
- Nasayaat a pannakakita ti rurog, tultulang ken kalkalanniog ti Rurog ti Bagi ti Tao.


text:
VIGAN CITY – Nagpulong iti police station ditoy ti maysa a turista a Briton a mapapati a tinakawan ti maysa a babai a nanggayyem kenkuana.
Nagpatulong ni Barnaby Cooke, 25, baro, taga-London para iti pannakarekobre ti kuartana a P7,000, $150 ken ATM card a mapapati a kinasakas ti di nabigbig a babai a kaduana a nagtsek-in iti maysa a guest house iti Paoay, Ilocos Norte idi Hunio 28.
Mapapati a nakaluganan ti Briton ti nasao a babai iti bus manipud Manila nga agturong iti Ilocos Norte.
Segun iti Briton, ginayyem ti babai ket nagbalinda a nasinged agingga a nagtsek-inda iti maysa a guest house iti Ilocos Norte.
Mapapati nga indiayaan ti babai ti Briton iti mainom ket nakaturog ti biktima.
Idi makariing, awanen ti babai agraman ti kuartana ken ATM cardna.
Segun iti report, intulod ti akinkukua ti guest house iti national highway ket naglugan sa nagsardeng ditoy siudad ti Vigan tapno pairekordna iti police blotter ti napasamak kenkuana tapno adda batayanna a mangrekobre kadagiti natakaw kenkuana.
Kinuyog ti polis ti Briton iti maysa nga internet cafe ket ditoy a kinontakna ti inana tapno mangipatulod iti kuartana.
Intulod pay dagiti polis ti biktima a napan nagtsek-in iti maysa nga otel ditoy siudad, pagur-urayanna iti maipatulod kenkuana a kuarta.
Daytoy ti maikadua a gundaway iti uneg ti makabulan a naloko ti ganggannaet a turista iti nagayyemda a babai.
Naipulong iti polis iti Candon City ti maysa a Singaporean national gapu iti saanna a panagbayad iti nainomna iti maysa a videoke bar iti nasao a siudad.
Naammuan nga immay ditoy pagilian ti nasao a Singaporean national ket nakisinnarak iti Filipina a nakaam-ammona iti internet.
Nagtsek-in dagiti dua iti maysa nga otel iti San Fernando City ngem mapapati nga intaray ti babai ti kuarta ken dadduma pay a sanikua ti foreigner.
Nagpa-Candon City ti biktima tapno birokenna ti babai ngem dina nasapulan.
Iti sakit ti nakemna, nagginom ti foreigner iti maysa a videoke bar ngem dina binayadan ti P2,000 a billna isu a naipulong iti polis.#


text:
Wednesday, February 27, 2013
DANDANIN AGSISILPO TI MASEMENTO A KALSADA ITI BRGY. SISIM
Cabugao, Ilocos Sur – Iti panagbisita ti Web In-Action iti dadduma pay a kalsada ti Barangay Sisim, Cabugao, Ilocos Sur iti Pebrero 27, 2013, naammuan a dandani manen maileppas ti dua a kadisso ti masemsemento a paset ti kalsada ti Barangay Sisim a napunduan babaen ti Municipal Share ti RA 7171.
Daytoy ita ti mangitunda iti dandanin panagsisilpo ti masemento a kalsada ken nangruna a kumamang kadagiti naun-uneg a purok ti nasao a barangay.
“Nasimpa itan ti pagpasadaanmi a traysikelan. Dakkel ti naitulong ti pannakasemento ti kalsada ket pagyamananmi unay,” imbatad ni Mr. Wilson Mercado ti Barangay Sisim.
“Narugianen a nasemento ti sumrekan a dalan a mapan iti purokmi. Nadardaraskaminton nga agdaliasat,” insupusop ni Mr. Reynald Sol.
Ti Barangay Sisim ket maysa kadagiti barangay ti Cabugao a napintas ti produksionna a napagango a bulong ti tabako a birhinia.
Ti pannakapasayaat dagiti kalsada ket agtultuloy a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno naannayas ti panagiruar dagiti mannalon iti produktoda ken agnam-ay dagiti bumarangay iti pagdaliasatanda nga umaway ken agpaili. # (Web In-Action)
Daytoy ita ti mangitunda iti dandanin panagsisilpo ti masemento a kalsada ken nangruna a kumamang kadagiti naun-uneg a purok ti nasao a barangay.
“Nasimpa itan ti pagpasadaanmi a traysikelan. Dakkel ti naitulong ti pannakasemento ti kalsada ket pagyamananmi unay,” imbatad ni Mr. Wilson Mercado ti Barangay Sisim.
“Narugianen a nasemento ti sumrekan a dalan a mapan iti purokmi. Nadardaraskaminton nga agdaliasat,” insupusop ni Mr. Reynald Sol.
Ti Barangay Sisim ket maysa kadagiti barangay ti Cabugao a napintas ti produksionna a napagango a bulong ti tabako a birhinia.
Ti pannakapasayaat dagiti kalsada ket agtultuloy a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno naannayas ti panagiruar dagiti mannalon iti produktoda ken agnam-ay dagiti bumarangay iti pagdaliasatanda nga umaway ken agpaili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:10 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)