text:
Makitam Kadi ti Di Makita a Dios?
“TI DIOS maysa nga Espiritu,” isu a ditay makita. (Juan 4:24) Ngem ibaga ti Biblia nga adda dagiti kasla nakakita iti Dios. (Hebreo 11:27) Pudno kadi a nakitada? Talaga kadi a makitam ti “di makita a Dios”?—Colosas 1:15.
Idiligtayo ti kasasaadtayo iti tao a nayanak a bulsek. Awan kadin ti matarusanna iti aglawlawna gapu ta bulsek? Adda. Magun-odanna dagiti impormasion iti nadumaduma a pamay-an a makatulong kenkuana a mangtarus kadagiti tattao, banag, ken pasamak iti aglawlawna. Kuna ti maysa a bulsek: “Ti panagkita ket saan laeng a babaen iti mata, no di ket babaen iti isip.”
Kasta met, nupay saanmo a makita ti Dios kadagiti pisikal a matam, makitam ti Dios babaen iti ‘mata ti pusom.’ (Efeso 1:18) Usigem ti tallo a pamay-an tapno maaramidmo dayta.
“SILALAWAG A MAKITA MANIPUD PANNAKAPARSUA TI LUBONG”
Masansan a napigpigsa ti panagdengngeg ken panagrikna ti bulsek ket usarenna dagita tapno matarusanna ti bambanag a dina makita. Kasta met, mabalinmo nga usaren amin a sentidom tapno maammuam dagiti bambanag iti aglawlawmo ken matarusam ti di makita a Dios a nangaramid kadagita. “Dagiti di makita a kualidadna ket silalawag a makita manipud pannakaparsua ti lubong ken agpatpatuloy, agsipud ta matarusan ida babaen iti bambanag a naaramid.”—Roma 1:20.
Kas pagarigan, usigem ti daga a pagnanaedantayo. Naisangsangayan ti pannakaaramidna para kadatayo, saan laeng a tapno adda pagbiagtayo no di ket tapno agbiagtayo a naragsak. Maragsakantayo no mariknatayo ti bara ti init, pul-oy ti angin, maramanantayo ti natubbog a prutas, wenno mangngegtayo ti makapabang-ar a kanta dagiti tumatayab. Saan kadi a dagitoy a sagut paneknekanda a maseknan, nadungngo, ken naparabur ti Namarsua kadatayo?
Ania ti masursurom maipapan iti Dios kadagiti makitam iti uniberso? Ti langlangit ipalgakna ti pannakabalin ti Dios. Ipakita ti nabiit pay nga ebidensia ti siensia a saan laeng a lumawlawa ti uniberso no di ket nakaparpartak pay ti ilalawana. No tumangadka iti langit iti rabii, panunotem: Asino ti nagtaudan daytoy nga enerhia a pakaigapuan ti napartak nga ilalawa ti uniberso? Ibaga kadatayo ti Biblia a ti Namarsua ket addaan iti ‘naruay a dinamiko nga enerhia.’ (Isaias 40:26) Dagiti parsua ti Dios ipakitada kadatayo nga Isu ti “Mannakabalin-amin” ken Daydiay “natan-ok iti pannakabalin.”—Job 37:23.
“TI NANGILAWLAWAG KENKUANA”
Kuna ti ina ti dua nga ubbing nga adda depekto ti panagkitada: “Panagsao ti maysa kadagiti kapatgan nga aspeto ti panagsursuroda. Ibagam kadakuada amin a makitam ken mangngegmo, [ken] nakasaganaka a kanayon a mangilawlawag. Sika ti pannaka-matada.” Kasta met, nupay “awan ti tao a nakakita iti Dios uray kaano,” ni Jesus nga Anak ti Dios nga adda iti abay ti “Ama isu ti nangilawlawag kenkuana.” (Juan 1:18) Kas immuna a pinarsua ti Dios ken bugbugtong nga Anak, ni Jesus ti nagbalin a “pannaka-matatayo” idiay langit. Ni Jesus ti kasayaatan a pagtaudan ti impormasion maipapan iti di makita a Dios.
Paliiwem ti sumagmamano a bambanag nga inlawlawag ni Jesus maipapan iti Dios bayat ti di mabilang a panawen a pannakikaduana iti Amana:
Nagaget nga agtrabaho ti Dios. “Ni Amak agtultuloy nga agar-aramid [wenno agtrabtrabaho] agingga ita.”—Juan 5:17.
Ammo ti Dios dagiti kasapulantayo. “Ti Dios nga Amayo ammona no ania ti bambanag a kasapulanyo sakbay pay a dawatenyo kenkuana.”—Mateo 6:8.
Siaayat nga ipapaay ti Dios dagiti kasapulantayo. “Ni Amayo nga adda iti langlangit . . . pagleggakenna ti initna kadagiti nadangkes a tattao ken kadagiti naimbag ket pagtuduenna kadagiti nalinteg a tattao ken kadagiti nakillo.”—Mateo 5:45.
Ipatpategnatayo ti Dios kas indibidual. “Saan aya a ti dua a billit-tuleng mailako iti sinsilio a bassit ti pategna? Kaskasdi awan maysa kadakuada ti matnag iti daga a saan nga ammo ni Amayo. Ngem dagiti mismo a buok ti uloyo nabilangda amin. Gapuna dikay agbuteng: napatpategkayo ngem iti adu a billit-tuleng.”—Mateo 10:29-31.
TI TAO A NANGYANNINAW ITI DI MAKITA A DIOS
Masansan a naiduma ti panangtarus dagiti bulsek kadagiti kapanunotan no idilig kadagiti makakita. Ti anniniwan ket mabalin nga ibilang dagiti bulsek kas nalamiis ken nalinong, saan a kas nasipnget a lugar. No kasano a ti tao a nayanak a bulsek dina makita ti anniniwan wenno lawag, ditay met matarusan ni Jehova a bukodtayo. Gapuna, impaay ni Jehova ti maysa a tao a naan-anay a mangipakita kadagiti galadna ken personalidadna.
Ni Jesus dayta a tao. (Filipos 2:7) Saan laeng nga impakaammo ni Jesus ti maipapan iti Amana no di ket impakitana pay kadatayo dagiti personalidad ti Dios. Kinuna ni Felipe nga apostol ni Jesus: “Apo, ipakitam kadakami ti Ama.” Insungbat ni Jesus: “Ti nakakita kaniak nakitana met ti Ama.” (Juan 14:8, 9) Ania ti “makitam” maipapan iti Ama babaen kadagiti inaramid ni Jesus?
Nadungngo, napakumbaba, ken nalaka nga asitgan ni Jesus. (Mateo 11:28-30) Immasideg dagiti tattao kenkuana gapu ta makapabang-ar ti personalidadna. Narikna ni Jesus ti saem a marikrikna dagiti tattao ken nakipagrag-o kadakuada. (Lucas 10:17, 21; Juan 11:32-35) Bayat a basbasaem wenno dengdenggem dagiti salaysay ti Biblia maipapan ken Jesus, usarem dagiti sentidom ken biagem dagiti pasamak iti panunotmo. No mennamennaem ti wagas a pannakilangen ni Jesus kadagiti tattao, nalawag a makitam ti nagsasayaat a personalidad ti Dios, iti kasta sumingedka Kenkuana.
PAGTITIPONEM DAGITI IMPORMASION
Kuna ti maysa nga autor maipapan iti kasasaad ti tao a bulsek: “Makaala iti sumagmamano laeng nga impormasion, manipud iti nadumaduma a pamay-an (panagrikna, panagangot, panangdengngeg, ken dadduma pay), sana pagtitiponen dagita.” Kasta met, no paliiwem dagiti parsua ti Dios, basaem ti kinuna ni Jesus maipapan iti Amana, ken analisarem ti wagas a panangyanninaw ni Jesus kadagiti galad ti Dios, makitam ti nagpintas a ladawan maipapan ken Jehova. Agbalin ti Dios a pudpudno kenka.
Napasaran dayta ni Job a nagbiag idi un-unana. Idi damo, nagsao a ‘dina maawatan.’ (Job 42:3) Ngem kalpasan nga inusigna a naimbag dagiti nakaskasdaaw a pinarsua ti Dios, natignay ni Job a mangibaga: “Iti alimadamad nangngegko ti maipapan kenka, ngem ita ti bukodko a mata makitanaka.”—Job 42:5.
‘No birokem ni Jehova, ipalubosnanto nga isu masarakam’
Mabalin a pumudno met dayta kenka. “No birokem [ni Jehova], ipalubosnanto nga isu masarakam.” (1 Cronicas 28:9) Maragsakan dagiti Saksi ni Jehova a tumulong kenka a mangbirok iti di makita a Dios.


c: text/html

text:
Layus
Ti layus ket isu ti panaglippias iti danum a mangirenneb ti kadawyan a namaga a daga.[1] Ti Direktibo dagiti Layus ti Kappon ti Europa (EU) ket mangipalplawag ti maysa alayus a kas ti panagsakop babaen ti danum iti daga a kadawyan a saan a nasaksakupan babaen ti danum.[2] Iti kapanunotan a ti "agay-ayus a danum", ti balikas ket mabalin pay a maipakat iti uneg a panagayus ti atab. Ti panag-layus ket mabalin a mapasamak a kas ti maysa apanaglippias iti danum manipud kadagit bagi ti danum, a kas ti maysa a karayan wenno danaw, nga iti danum ket mapunno unay wenno dadaelenna dagiti [[tambak], a pagbanagan daytoy iti pannakatalaw ti danum kadagiti kasisigud a pagbeddengannna,[3] wenno mapasamak daytoy gapu ti pannakaurnong ti danum ti tudo kadagiti nasagepsepan a rabaw ti daga iti panaglayus ti maysa a lugar. Bayat a ti kadakkel ti danaw wenno dadduma a bagi ti danum ket agdudumanto kadagit ipanagbalbaliw ti tiempo iti panagtudo ken pannakatunaw ti niebe, dagitoy a panagbalbaliw iti kadakkel ket saan a mabalin dagitoy a maikeddeng nga adu malaksid no layusenda ti tagikua wenno malmes dagiti napaamo nga ayup.
Dagiti layus ket mabalin a mapasak kadagiti karayan no ti panagyus ket lapusenna ti kapasidad iti kanal ti karayan, a naipangpangruna kadagiti tikor wenno dagiti panagsiksikko iti dalan ti danum. Dagiti layus ket mabalin a gapuanan dagiti pannakadadael dagiti balay ken dagiti negosio no adda dagitoy iti masna a tanap ti layus dagiti karayan. Bayat a dagiti madaddadael a maipapan ti karayan a layus ket ket mabalin a laksiden babaen ti ipapanaw manipud kadagiti karayan ken dagiti dadduma pay a bagi ti danum , ti tattao ket tawidanda nga agnanaed ken agtrabtrabaho kadagiti asideg ti karayan gaputa ti daga ket kadawyan a nadalumpinas ken nalames ken gaputa dagiti karayan ket mangited ti nalaka a panagbanniaga ken pagserkan iti komersio ken industria.
Adda dagiti layus nga agin-inut a rumang-ay, bayat a dagiti dadduma a kas dagiti kellaat a layus, ket rumang-ay kadagiti kanito laeng a minutos ken awan dagiti makitkita a senial iti tudo. Iti pay maipatinayon, dagiti layus ket mabalin a lokal, a makadadael kadagiti kaarubaan ken komunidad, wenno dakkel unay, makadadael kadagiti intero a labneng ti karayan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Layus idiay Wikimedia Commons
Dagit nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- O'Connor, Jim E. ken ni John E. Costa. (2004). Dagiti Kadakkelan a Layus iti Lubong, Napalabas ken Agdama: Dagit iGapuananda ken Kadakkel [Circular 1254]. Washington, D.C.: Departamento ti kaunegan ti Estados Unidos, Heolohikoa Panagsukimat ti Estados Unidos.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo/Marso 25
Ti Angkor Wat ket Hindu, intono kuan ket templo ti Budista a patakder ken ti kadakkelan a relihioso a monumento iti lubong . Ti templo ket binagon babaen ni Ari Suryavarman II idi kasapaan ti maika-12 a siglo idiay Yasodharapura, iti agdama nga aldaw nga Angkor, ti kapitolio ti Imperio ti Khmer, a kas ti estado a templona ken mausoleo. Iti pannakisina ti tradison a Shibismo kadagiti dati nga ari, ti Angkor Wat ket imbes ket idi a naidaton kenni Bisnu. Kas ti kasayaatan a napreserba a templo iti daytoy a lugar, daytoy laeng ti nabatbati a naisangayan a sentro ti relihion manipud iti pannakapundarna – immuna idi a Hindu, intono kuan ket Budista. Ti templo ket adda iti kangatuan iti kasayaatan a klasiko nga estilo ti Khmer nga arkitektura. Daytoy ket nagbalinen a simbolo ti Cambodia, a nagparparang iti bukodna a nailian a wagayway, ken isu daytoy ti kangrunaan a papanan dagiti agbisbista.
Ti Angkor Wat ket mangilaok ti dua a plano ti templo nga arkitektura ti Khmer: ti templo a bantay ken ti kinaudi a naigaleria a templo, a naibatay iti nasapa a Dravidiana nga arkitektura, nga adda kadagiti nangruna a langa a kas ti Jagati. Daytoy ket nadibuho a mangirepresenta ti Bantay Meru, ti balay dagiti deva iti Hindu a mitolohia.


text:
Michelangelo
Ni Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni[1] (6 Marso 1475 – 18 Pebrero 1564), kadawyan a naamammoan a kas ni Michelangelo (Pannakabalikas nga Italiano: [mikeˈlandʒelo]), ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento nga eskultura, pintor, arkitekto, mannaniw, ken inhenniero.[2] Urayno isu ket nagararamid kadagiti raut a kallabes dagiti arte, ti kaadu ti panakaaramatna kadagiti disiplina nga innalana ket nakangatngato ti kasayaatna nga isu ket naipanunutan par aiti titulo ti arketipiko a Renasimiento a tao, a kumaduanna dagiti Italiano a ni Leonardo da Vinci.
Dagiti inararamidna kadagiti amin nga paset idi panawen ti atiddog a ket panagbiagna ket nawatiwat; iti kaadu ti tomo dagiti sinursuratna, dagiti inladawanna, ken dagiti linaglagipna a nabatbati ket maibilbilangan pay, isu ti kasayaatan a nadukomentuan nga artista iti maika-16 a siglo. Dua kadagiti kalatakan a naamammoan nga obrana, ti Pietà ken David, ket nakitikit idi sakbay a nag-edad ti tallo pulo. Urayno ti nababa apammanunotanna ti pinintaan, ni Michelangelo ket nagpartuat pay kadagiti dua a kaimpluensian nga obra iti presko iti pakasaritaan ti Lumaud nga arte: dagiti ladawan manipud ti Henesis idiay kisame ken Ti Maudi a Panangukom idiay diding ti altar ti Kapilia ti Sistina idiay Roma. A kas maysa nga arkitekto, ni Michelangelo ket nagpionero ti Manierista nga estilo idiay Laurentiano a Biblioteka. Iti edad a 74 sinarunona ni Antonio da Sangallo ti Ububing a kas ti arkitekto ti Basilika ni San Pedro. Ni Michelangelo ket nangibalin ti plano plano, ti akin-laud a a paset ket lineppas babaen ti daremdem ni Michelangelo, ti simborio ket nakompleto kalpasan ti ipupusayna nga adda dagiti panagbalbaliw.
Ti panagipakita ti naisangsangayan a takder ni Michelangelo, isu ti immuna a Taga-laud nga artista a naipablaak ti biograpiana idi sibibiag pay laeng.[3] Dagiti dua a biograpia ket naipablaak para iti kaniana idi panawen ti panagbiagna; maysa kadagitoy ket, babaen ni Giorgio Vasari, a nagisingasing nga isu ket ti kanagtuan kadagiti amin nga artistiko a nagun-od manipud idi rugi ti Renasimeinto, ti maysa a panagsirmata nga agdama nga agtultuloy iti pakasaritaan ti arte para kadagiti sumaganad a siglo. Iti panagbiagna ket natawtawagan pay a kas ti Il Divino ("ti maysa a nasantuan").[4] Maysa kadagiti kababalin a dinaydayaw babaen dagiti kontemporariona ket ti terribilità, ti maysa a naken ti nakasidsiddaaw a a kalatakan, ken dagiti panagipadpadas dagiti simmarsaruno nga artista a mangtultulad kenni Michelangelo ket nagparegget ken personal a nangato nga estilo a nagbanagan ti Manierismo, ti simmaruno a kangrunaan a tignay iti Lumaud nga arte kalpasan ti Nangato a Renasimiento.
Biag ken dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Michelangeloket naipasngay idi 6 Marso 1475[a] idiay Caprese idiay asideg ti Arezzo, Tuscany.[5] (Tatta nga aldaw, ti Caprese ketnaamamoanen a kas ti Caprese Michelangelo). Para kadagiti adu a kaputotan, ti pamiliana ket bassit a gatadda nga agibanbanko idiay Florence, ngem ti amana, ni Ludovico di Leonardo di Buonarotto Simoni, ket napaay a nagtaripatu ti busbos a kasasaad ti banko, ken isu ket nagtengtengngel kadagiti sagpaminsan a puesto ti gobierno.[3] Tipanawen a panakaipasngay ni Michelangelo, ti aman ket isu idi ti administrador ti Hustisia iti bassit nga ili iti Caprese ken lokal nga administrador iti Chiusi. Ti ina ni Michelangelo ket ni Francesca di Neri del Miniato di Siena.[6] Ti pamilia ti Buonarrotis ket nagituntonda a nagtaudda manipud kenni Kondesa Mathilde iti Canossa; daytoy a panagitunton ket agda a sann pay a napasingkedan, ngem ni Michelangelo ket namatmati iti daytoy.[7] Kalpasan dagiti napalabas a bulan kalpasan ti panakaipasngay ni Michelangelo, ti pamilina ket nagsubli idiay Florence, nga idiay ti dimmakkelan ni Michelangelo. Kadagiti pay napalabas a panawen, idi panawen ti atiddog a panagsaksakit ken kalpasan ti ipupusay ti inana idi 1481 isu ket agedad laeng ti innem, ni Michelangelo lket nakitaeng ti maysa nga agpiipisi ti bato ken ti asawana ken ti pamiliada idiay ili iti Settignano, a ditoy ket nagtagikua ti amana ti maysa a pagbatuan ti marmol ken bassit a talon.[6] Ni Giorgio Vasari ket nangadaw ti insao a kinuna ni Michelangelo ket, "No adda ti naimbag kaniak, gaputa naipasngayak itinasaldet nga atmosperio iti pagilionyo iti Arezzo. A mairaman ti gatas ti narsko Nakaalaak ti panagayatko ti panagtengngel ti paet ket martilio, a siak ket inararamidko dagiti pigura."[5]
Ti ama ni Michelangelo ket inpatulodna a mapan nga agadal ti gramatiko kenni Humanista a ni Francesco da Urbino idiay Florence a kas maysa nga ubing.[5][8][b] Ti ubing nga artista, nupay kasta, ket saan a nangipakpakita ti panagayat ti panagadalna, ngem kinaykayatna ti agtultulad kadagiti pinintaan manipud kadagiti simbaan ken nagsuksukisok ti kumaduaan dagiti pintor.[8] Idi agedad ti sangpulo ket tallo, ni Michelangelo ket nagdamdamo ti pintor a ni Domenico Ghirlandaio.[1][9] Idi agedad ni Michelangelo ti sangpulo ket uppat, ti amana ket naawisna ni Ghirlandaio a bayadanna ti pangdamdamona a kas maysa nga artista, a daytoy ket karkarna iti daytoy a panawen.[10] Idi 1489, ni Lorenzo de' Medici, de facto nga agiturturay ti Florence, ket nangdamag kenni Ghirlandaio para kadagiti dua a kalaingan nga estudiantena, inpatulod ni Ghirlandaio ni Michelangelo ken Francesco Granacci.[11] Maniud idi 1490 aginggana idi 1492, ni Michelangelo ket nagadal idiay Humanista nga akademia nga inpatader dagiti Medici babaen ti Neo Platoniko a linlinia. Ni Michelangelo ket nagadal ti eskultura babaen ni Bertoldo di Giovanni. Idiay akademia, ti panasirmata ken ti arte ni Michelangelo ket suheto ti inpluensia kadagiti kaaduan a prominente a pilosopo ken dagiti mannurat iti dayta a panawen a mairaman ni Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ken Poliziano.[12] Iti daytoy a panawen, ni Michelangelo ket nagkitikit dagiti bang-ar tiMadonna dagiti Addangan (1490–1492) ken Gubat iti Sentauros (1491–1492). Ti naudi a naibaga ket naibatay ti tema nga insingasing babaen ni Poliziano ken kinomision babaen ni Lorenzo de Medici.[13] Bayat a dagitoy dua ket nagdamdamo kenni Bertoldo di Giovanni, ni Pietro Torrigiano ket sinulongna ti agtawen ti 17 iti agongna, ken gapuanan ti pannakadispigura a makitkita kadagiti amin a ladawan ni Michelangelo.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Sapot ti Pagsaadan a Palko ti Arte, urnong dagiti imahen, agpayso a museo, dagiti mabirbirukana batayan ti datos dagiti napino nga arte ti Europa (1100–1850)". wga.hu. Naala idi 13 Hunio 2008.
- ^ "Boigrapia ni Michelangelo". Encyclopædia Britannica.
- ^ a b Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite.
- ^ Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
- ^ a b c J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 11
- ^ a b C. Clément, Michelangelo, 5
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 5
- ^ a b A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 9
- ^ R. Liebert, Michelangelo: Ti Sikoanalitiko a Pagadal ti Biagna ken dagiti Imahen, 59
- ^ C. Clément, Michelangelo, 7
- ^ C. Clément, Michelangelo, 9
- ^ J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 18–19
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 15
- ^ "Pangngaasi a ti Agpayso a Michelangelo ket Tumakder?". Naala idi 14 Disiembre 2009.
Adu pay mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackerman, James (1986). Dagiti Arkitektura ni Michelangelo. Unibersidad iti Chicago a Pagmalditan. ISBN 978-0-226-00240-8.
- Clément, Charles (1892). Michelangelo. Unibersidad iti Harvard, Naidihital idi 25 Hunio 2007: S. Low, Marston, Searle, & Rivington, ltd.: London.
- Condivi, Ascanio; Alice Sedgewick (1553). Ti Biag ni Michelangelo. Unibersidad ti Estado ti Pennsylvania a Pagmalditan. ISBN 0-271-01853-4.
- Baldini, Umberto; Liberto Perugi (1982). Ti Eskultura ni Michelangelo. Rizzoli. ISBN 0-8478-0447-X.
- Einem, Herbert von (1973). Michelangelo. Trans. Ronald Taylor. Londres: Methuen.
- Gilbert, Creighton (1994). Michelangelo idi Adda ken Awan idiay Kisame ti Sistina. New York: George Braziller.
- Hibbard, Howard (1974). Michelangelo. New York: Harper & Row.
- Hirst, Michael ken Jill Dunkerton. (1994) Ti Ubing a Michelangelo: Ti Artista idiay Roma 1496–1501. Londres: Dagiti Pablaak ti Nailian a Paltok.
- Liebert, Robert (1983). Michelangelo: Ti Psikoanalitiko a Panagadal ti Biagna ken dagiti Imahen. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-02793-1.
- Néret, Gilles (2000). Michelangelo. Taschen. ISBN 978-3-8228-5976-6.
- Pietrangeli, Carlo, et al. (1994). Ti Sistina a kapilia: Naglorian a Panagpabaro. New York: Harry N. Abrams
- Sala, Charles (1996). Michelangelo: Eskultor, Pintor, Arkitekto. Editions Pierre Terrail. ISBN 978-2-87939-069-7.
- Saslow, James M. (1991). Ti Daniw ni Michelangelo: Naanotasion aPanagipatarus. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale University a Pagmalditan.
- Rolland, Romain (2009). Michelangelo. BiblioLife. ISBN 1-110-00353-6.
- Seymour, Charles, Jr. (1972). Michelangelo: Ti Kisame ti Sistina a Kapilia. New York: W. W. Norton.
- Stone, Irving (1987). Ti Panagsagsagaba ken ti Panagganas . Signet. ISBN 0-451-17135-7.
- Summers, David (1981). Ni Michelangelo ken ti Pagsasao ti Arte. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles (1947). The Youth of Michelangelo. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles de. (1964). Ti Arte ken Panunot ni Michelangelo. 5 a tomo. New York: Liblibro ti Pantheon.
- Wallace, William E. (2011). Michelangelo: Ti Artista, ti Tao ken dagiti Pnawenna. Unibersidad ti Cambridge aPagmalditan. ISBN 1-107-67369-0.
- Wilde, Johannes (1978). Michelangelo: Dagiti Innem a Lektura. Oxford: Clarendon a Pagmalditan.


text:
Justin Bieber
Ni Justin Drew Bieber ket maysa a kumakanta, musikero ken aktor a nanipud idiay Kanada.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ London, Ontario, CanadaAnderson, Kyle (Pebrero 22, 2010). "Justin Bieber Ket Timmipon kadagiti Ranggo kadagiti kaubingan nga Agpabpabuya ti'SNL'". MTV Newsroom. Naala idi 2010-02-24.
- ^ Farber, Jim (Marso 23, 2010). "Justin Bieber, 'Ti Lubongko 2.0'". New York Daily News. Naala idi 2010-06-14.
- ^ "MTV- Justin Bieber bariweswes ti artista". MTV. Naala idi 2009-12-22.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Justin Bieber idiay Wikimedia Commons
- Justin Bieber ti pagsasao nga Aleman


text:
Wikipedia:Nagan ti espasio
Ti maysa a nagan ti espasio ti Wikipedia ket dagiti agasmang ti panid ti Wikipedia a ti nagnagan ket mangrugi iti naisangayan a naireserba a balikas a mabigbigan babaen ti sopwer ti MediaWiki (sarunuen babaen ti dua a tuldek). Kas pagarigan, iti nagan ti espasio ti agar-aramat amin dagiti titulo ket mangrugi iti "Agar-aramat:". Iti kaso ti nagan ti espasio ti artikulo (wenno umuna), ti pakaiparangan dagiti artikulo ti ensiklopedia, awan ti naireserba a balikas ken dua a tuldek.
Iti agdama ti Ilokano Wikipedia ket addaan kadagiti 20 a nagan ti espasio: 9 nagnagan ti espasio ti gandat, 9 a maitunos a nagnagan ti espasio tungtunganna, ken 2 a birtual a nagnagan ti espasio. Dagitoy ket nailistada amin iti kahon dita kanawan. Bayat nga agbirbiruk iti Wikipedia, ti listaan dagiti nagan ti espasio ket mabalin a magun-od kadagiti dua a panagpindut:agaramid iti awan linaon a panagbiruk, kalpasanna pinduten ti Napasayaat iti baba ti pagbirukan a kahon. Ti listaan ket mabalin pay a magun-od iti pakasapulan kadagiti agpababa a menu iti, kas pagarigan, Espesial:Prefixindex, Espesial:Allpages, Espesial:Recentchanges, ken Espesial:Contributions.
Dagiti parbo a nagan ti WP para iti Wikipedia, ken WT para iti Wikipedia tungtungan, ket mabalin para iti nagnagan ti panid iti kahon a pagbirukan, ken panagaramid kadagiti silpo, ken panagaramid kadagiti panangiraman. Kitaen ti Parbo a nagnagan dita baba para iti sabali a parbo a nagnagan.
Ti tabla dita kanawan ket mangipakita no ania ti numero a mausar no kayatmo ti agilemmeng kadagiti panid nga adda iti listaan ti bambantayam.


text:
Papa Gregorio X
Ti Nasantuan a Papa Gregorio X (ca. 1210 – 10 Enero 1276),ket naipasngay idi a kas ni Tedaldo Visconti, ket isu idi ti Papa manipud idi 1271 aginggana idi 1276. Isu ket nabutosan idi panagpatingga ti maysa a panagbutos ti papa a nagpaut manipud idi 1268 aginggana idi 1271, ti kapautan a panagbutos ti papa iti pakasaritaan ti Romano Katoliko a Simbaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gregorio X idiay Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY - Makasangsangit iti ragsak dagiti nagannak ni Edmar Paguirigan, top 8 ti kalkalpas a Licensure Examination for Teachers (LET) agsipud ta kalpasan ti adu a sakripisyo da ket nakaturpos ken nangato pay ti nagpuwestuan ti anakda a iti nasao nga eksaminasyon.
Iti pannakiuman ti Bombo Radyo Vigan ken ni Mrs. Eva Paguirigan, dakkel a sakripisyo ti pannakapaadal da kadagiti lima nga annak da babaen laeng iti panaglaklako da iti taho ket agyamanda ta nagbunga iti panagrigrigat da.
Kadagiti lima nga annak da a bin- ig aminen a propesyunal, ni Edmar ti inaudi a nagturpos iti cum laude.
Kinuna met ni Edmar a saan na nga inarapaap ti mapabilang iti top 10 ket mapnek isuna koman a makaruar ngem agyamyaman agsipud ta dagiti rigat na a nag- review ket saan a nasayang,
Ti pamilya Paguirigan ket addaan da iti propesyunal nga annak, teacher, bombero ken civil engineer, naggraduar ti computer science ken ni Edmar a top 8 ti LET.
Malaksid ken ni Edmar, top 7 met ti kaeskuwelaan na a ni Harold Wattang, a taga Salcedo, Ilocos Sur.


text:
William Henry Bragg
Ni William Henry Bragg (2 Hulio 1862 – 10 Marso 1942) ket maysa idi a Briton a pisiko, kimiko, matematiko ken aktibo a mannagay-ayam a naisangayan[1] a nakibinningay ti Premio Nobel iti anakna a lalaki a ni William Lawrence Bragg – ti Premio Nobel iti Pisika idi 1915: "para kadagiti serbisioda iti panagusig ti estruktura ti kristal babaen kadagiti pamay-an ti Rayo-ekis".[2] Ti mineral Bragita ket nanaganan kaniana ken ti anakna a lalaki. Isu ket naikabaliero bay idi 1920.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy ket nasangayn pay laeng a a nagun-od, gapu ta awan pay ti nagannakken anak a kombinasion a nakibinningay iti Premio Nobel (iti aniaman a pagobraan). Kadagiti nadumaduma a kaso, ti nagannak ket nangabak ti Premio Nobel, ken kalpasan ti napalabas a tawtawen, ti anak ket nangabak ti Premio Nobel para iti sabali a panagsukisok. Ti kas pagarigan daytoyket ni Marie Curie aken ti anakna a babai a ni Irène Joliot-Curie, nga isuda laeng ti ina ken anak a babai a paris. Adda met dagiti nadumaduma nga ama ken anak a lalaki a paris a nangabak kadagiti sabali a Premio Nobel.
- ^ "Ti Premio Nobel iti Pisika 1915". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-09.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti William Henry Bragg idiay Wikimedia Commons


text:
Kuwait
Ti Kuwait, opisial a ti Estado iti Kuwait i/kuːˈweɪt/ (Arabiko: دولة الكويت, Dawlat al-Kuwayt) ket maysa a naturay nga Arabo nga estado a naisanglad idiay amianan a daya iti Arabiano a Peninsula idiay Lumaud nga Asia. Nabeddengan daytoy babaen ti Saudi Arabia iti abagtan idiay Khafji, ken Irk iti amianan idiay Basra. Naisadag daytoy idiay amianan a laud nga igid iti Persiano a Golpo. Ti nagan a Kuwait ket naala manipud ti Arábiko أكوات ākwāt, ti adadu ngem maysa ti كوت kūt, a kayat na a saoen ket pagsammakedan a naipatakder iti asideg ti danum.[5] Daytoy a pagilian ket sakupenna ti kalawa a 17,820 kuadrado kilometro (6,880 kd mi) ken addaan ti populasion iti agarup a 3.5 riwriw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bassita panagsaruno ti uneg ti Kamara iti Sabah.
- ^ a b "Ti Publiko a Turay para iti Sibil a Pakaammo".
- ^ a b c d "Kuwait". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Disiembre 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 19 Enero 2011.
- ^ Lesko, John P. "Kuwait," Ensiklopedia ti Sanglubongan a Panagadal: Panagala dagiti Edukasional a Sistema ti Sangalubongan, tom. 2, inurno sbabaen ni Rebecca Marlow-Ferguson. Detroit, MI: Gale Group, 2002.
- Kuwait
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1961
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Papa Valentin
Ni Papa Valentin (iti Latin: Valentinus) ket nabutosan a kas ti papa para iti nabiit laeng a panawen idi 827.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mann, Horace K., Dagiti Biag dagiti Papa iti Nasapa Tengnga a Panpanawen, Tomo II: Dagiti Papa idi Las-ud ti Carolingia nga Imperio, 795–858 (1906)
- DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., Ti Kompleto a Pakasaritaan dagiti Papa iti Roma, manipud kenni san Pedro, ti Umuna nga Obispo aginggan akenni Pio ti Maikasiam (1857)
- "Papa Valentin" iti 1913 a Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Valentin idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Eugenio I
Ni Santo Papa Eugenio I wenno Eugenius I, ket isu ti papa manipud idi 10 Agosto 654 aginggana idi 1 Hunio 657.
Isu ket katutubo iti Roma, ken naipasngay manipud kadagiti Rufiniano. Isu ket nabutosan a kas papa idi 10 Agosto 654, ken naikeddeng idi 655, ken pimmusay idi 1 Hunio 657 manipud ti masna a gapuanan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Libro dagiti Santo, bavbaen dagiti Benediktino a Monghe ti Ramsgate ti San Agostino Abadia
- Daytoy nga artikulo ket mangiramramanb kadagiti kasisigud a testo manipud ti maika-9 nga edision (1879) ti Encyclopædia Britannica.
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Popes Eugene I–IV". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Eugenio I idiay Wikimedia Commons


text:
Trabaho a Panagipatarus Idiay Mexico ken Central America
Idiay Mexico ken Central America, adda 290 nga agnanaed iti 6 a pagilian a mangipatpatarus kadagiti naibasar-Biblia a publikasion iti nasurok nga 60 a lengguahe. Apay? Agsipud ta no mabasa dagiti tattao ti naibasar-Biblia a publikasion iti lengguahe a nalakada a maawatan, ad-adda a madanon ti pusoda.
Dadduma a translator wenno agipatpatarus nga agnanaed iti sanga nga opisina dagiti Saksi ni Jehova iti Mexico City ti nayakar kadagiti opisina iti luglugar a maus-usar dagiti lengguaheda tapno agbalin a mas de kalidad ti patarusda. Kasano a nakatulong dayta? Gapu ta masansan a makasarita dagiti translator ti adu a lumugar nga agsasao kadagiti lengguahe nga ipatpatarusda, nalaklakada a makaaramid kadagiti material a nalaka a maawatan.
Ania ti reaksion dagiti translator iti dayta a panagbalbaliw? Kuna ni Federico, a mangipatpatarus iti lengguahe a Guerrero Nahuatl: “Bayat ti dandani 10 a tawen a kaaddak iti Mexico City, maymaysa a pamilia ti nasarakak nga agsasao iti lengguahek. Ngem ita, kadagiti ili nga asideg iti translation office, dandani amin ti agsasao iti dayta!”
Kinuna ni Karin nga agipatpatarus iti Low German iti opisina iti Chihuahua nga estado ti Mexico: “Nakatulong kaniak ti pannakipagnaedko kadagiti Mennonite tapno kanayon nga ammok dagiti sasao a masansan nga us-usarenda. Agnanaed ken agtrabtrabahokami iti bassit nga ili ket no tuman-awak iti tawa, makitak dagiti tattao a matulongan ti trabahomi ditoy a panagipatarus.”
Kuna met ni Neyfi nga agnanaed iti translation office iti Mérida, Mexico: “No mangyad-adalkami iti Biblia iti lengguahe a Maya, maammuanmi dagiti sasao a saan unay a maawatan dagiti umili a Maya. Isu nga agpanunotkami kadagiti mas natural a pamay-an tapno maipatarusmi dagita a sasao.”
Kasano a natulongan dagiti agbasbasa kadagiti naipatarus a publikasion? Usigem ti maysa la a pagarigan: Iti agarup 40 a tawen, dagiti gimong dagiti Saksi ket regular a tabtabunuan ni Elena a Tlapanec ti nakayanakanna a pagsasao. Ngem dina idi maawatan dagiti maipalpalawag gapu ta dagiti gimong ket maang-angay iti Spanish. “Basta ammok a masapul nga addaak kadagiti gimong,” kinunana. Ngem kalpasan a nakipagadal ni Elena iti Biblia babaen kadagiti broshur iti lengguahe a Tlapanec, immuneg ti panagayatna iti Dios agingga nga indedikarna ti biagna kenkuana babaen ti panagpabautisarna idi 2013. Kuna ni Elena, “Agyamanak ken Jehova ta impaawatna kaniak ti Biblia.”


text:
Agkursonadaak iti Kapadak iti Sekso—Kayatna Kadi a Sawen a Maysaak a Homoseksual?
Saan!
Ti Pudno: Ti panagkursonada iti kapadam iti sekso ket aglabasto met laeng.
Kasta ti napadasan ni Lisette, nga agtawen iti 16, a naatrakar idi iti maysa a babai. Kinunana: “
Naammuak iti klasemi iti biology a bayat ti kinaagtutubo, agbaliwbaliw ti kaadu ti hormone iti bagi ti maysa a tao. Panagkunak, no ad-adu ti ammo dagiti agtutubo maipapan iti bagida, maawatanda a ti panagkursonada iti kapadada iti sekso ket temporario laeng ken saanda a tumulok nga agbalin a homoseksual.”
Ngem kasano no saan a maikkat ti panagkursonadam iti kapadam iti sekso? Naulpit kadi ti Dios no ibagana iti maysa nga agkursonada iti kaseksona a liklikanna ti homoseksualidad?
No wen ti sungbatmo iti maikadua a saludsod, laglagipem a ti kasta a panagrasrason ket naibatay iti di umiso a kapanunotan a masapul a suroten dagiti tattao ti seksual a tarigagayda. Ti Biblia ipapaayanna dagiti tattao iti dignidad babaen ti panangipanamnamana kadakuada a kabaelanda a labanan dagiti di umiso a seksual a tarigagayda no talaga a kayatda.
Nainkalintegan ti Biblia. Agpada ti pagalagadan nga ipapaannurotna kadagiti agduyos iti kapadada iti sekso ken dagidiay agduyos iti saanda a kasekso
adaywanyo ti pannakiabig.” (1 Corinto 6:18) Kinapudnona, minilion a heterosexual (dagidiay agduyos iti saanda a kasekso) a mayat a mangyaplikar iti pagalagadan ti Biblia ti agtepteppel iti laksid ti aniaman a sulisog a mabalin a pakaipasanguanda. Kabaelan met nga aramiden dayta dagidiay agduyos iti kapadada iti sekso no talaga a kayatda a paragsaken ti Dios.—Deuteronomio 30:19.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Ania ti Rumbeng a Maammuak Maipapan Kadagiti Electronic Games?
Quiz maipapan iti electronic games
Iti United States, a dagiti electronic games ket binilion a doliar nga industria . . .
Ania ti average nga edad dagiti agay-ay-ayam kadagiti electronic games?
18
30
-
Kasano kaadu ti babbai ken lallaki nga agay-ay-ayam kadagiti electronic games?
55% ti lallaki; 45% ti babbai
15% ti lallaki; 85% ti babbai
-
Kadagita a dua a grupo, siasino ti nakadkadlaw nga ad-adu kadagiti agay-ay-ayam?
Babbai a 18 anyos ken agpangato
Lallaki a 17 anyos ken agpababa
-
Dagiti sungbat (sigun iti impormasion idi 2013):
B. 30.
A. Babbai ti 45%
—dandani 50% —iti amin nga agay-ay-ayam.
A. Babbai a 18 ken agpangato ti 31% iti amin nga agay-ay-ayam, idinto ta lallaki a 17 ken agpababa ti 19%.
Dagita a bilang ti nalabit mangted kenka iti ideya no siasino dagiti agay-ay-ayam. Ngem dida ibaga kenka dagiti
Ti nasayaat
Ania ti anamongam kadagiti sumaganad a komento maipapan iti electronic games?
“Makaparagsak a pamay-an dayta tapno makadua dagiti kapamilia ken gagayyem.”
—Irene.
“Nagmayat a panglipat iti realidad.”
—Annette.
“Pasiglatendaka.”
—Christopher.
“Pasayaatenda ti abilidadmo a mangsolbar iti problema.”
—Amy.
“Patademenda ti panunotmo; pagpanunoten ken suruandaka nga agplano ken mangipamuspusan.”
—Anthony.
“Iparegta ti dadduma a games ti panagtitinnulong ti aggagayyem.”
—Thomas.
“Dadduma a games ti makatulong kenka nga agehersisio tapno pumintas ti pammagim.”
—Jael.
Umanamongka kadi iti dadduma kadagita a komento
● Kuna ti Biblia nga adda “tiempo iti tunggal aramid iti baba ti langlangit,” a pakairamanan ti panaglinglingay.
Ti dakes
Dagiti kadi electronic games ket mangsaysayang iti orasmo?
“No rinugiakon ti agay-ayam, marigatanakon a mangisardeng. Sangkaibagak iti bagik, ‘Maysa laengen a level!’ Ngem diakton mapupuotan a dua nga orasen ti limmabas ket nagbayag gayamen a nagay-ayamak!”
—Annette.
“Dagiti video games ket mangibus iti oras. Agtugtugawka iti adu nga oras ken mariknam a kasla adun ti nagapuanam agsipud ta naminlima a nangabakka, ngem kinaagpaysuanna, awan a pulos ti nagapuanam.”
—Serena.
Laglagipem: No mapukawanka iti kuarta, mabalin a mapasublim dayta. Ngem saan a kasta no mapukawanka iti panawen. Napatpateg ngarud nga amang ti panawen ngem iti kuarta. Isu a dimo saysayangen dayta!
● Kuna ti Biblia: “Annadanyo ti tignayyo. . . . Usarenyo a naimbag ti tiempo.”
Maapektaran kadi dagiti electronic games ti panagpampanunotmo?
“Dagiti krimen a madusa iti pannakaibalud wenno ipapatay ket basta lattan ‘maaramid’ iti maysa a video game.”
—Seth.
“Iti adu a games, abakem dagiti kabusormo tapno makapuntoska. Masansan a kaipapanan dayta ti panangpapatay kadakuada iti nadumaduma a naranggas a pamay-an.”
—Annette.
“No dadduma, bayat nga agay-ay-ayamka, dimo mapupuotan a maibagam kadagiti gagayyemmo ti sasao a kas iti ‘Mataykan!’ wenno ‘Patayenka!’ ”
—Nathan.
Laglagipem: Dika agay-ayam kadagiti games a mangisuro kadagiti kagura ti Dios a kas iti kinaranggas, immoral a seks, ken espiritismo.
● Kuna ti Biblia nga “asinoman a mangay-ayat iti kinaranggas”
Pagpanunotam: Sigun iti libro a Getting to Calm, “dagiti naranggas a video games ket nalabit dakdakkel ti epektoda iti kababalin ngem iti telebision agsipud ta saan laeng a basta buybuyaen dagiti ubbing ti naranggas ken daradara a bida
Panagsubli iti realidad
Nasursuro ti adu nga agtutubo ti agbalin a balanse iti panagay-ayamda kadagiti electronic games. Usigem ti dua a pagarigan.
“Nairuamak idi nga agay-ayam kadagiti video games uray no nakarabrabiin ta ti rasonko ket saan kadi a lima la nga oras ti kasapulak a pannaturog? Maysa laengen a level. Ngem ita, nasursurokon nga adda umiso a tiempo para kadagiti video games. Para kaniak, mayat dagita a paglinglingayan sagpaminsan. Ngem masapul nga aramidentayo ti amin a bambanag iti kalkalainganna.”
—Joseph.
“Linimitarakon ti panagay-ayamko isu nga ad-adun nga amang ti maar-aramidak! Naparang-ayko ti panagserbik iti Dios, natulongak ti dadduma a karelihionak, ken nasursurok payen ti agtokar iti instrumento. Nagadu pay gayam ti mabalinko nga aramiden!”
—David.
● Kuna ti Biblia a “natimbeng iti panagug-ugali” dagiti manakem a lallaki ken babbai. (1 Timoteo 3:
Laglagipem: Ti panagay-ayam kadagiti electronic games ket mabalin a nasayaat a paglinglingayan ngem nasken a malimitaran dayta. Ngem dimo ipalubos a dayta ti mangkontrol iti orasmo wenno mangpukaw iti pokusmo kadagiti napateg a banag iti biag. Kinapudnona, imbes a nakapokuska unay iti panangikagumaam a mangabak iti maysa a game, saan kadi a nasaysayaat no pagreggetam a ragpaten dagiti kalatmo tapno mangabakka iti agpayso a biag?


text:
Siasino ti Antikristo?
Sungbat ti Biblia
Ti antikristo ket saan laeng a maymaysa a tao wenno grupo, ta kuna ti Biblia nga ‘adu ti antikristo.’ (1 Juan 2:18) Imbes ketdi, ti termino nga “antikristo,” a nagtaud iti Griego a sao a ti kaipapananna “maibusor ken (wenno imbes a ni) Kristo,” tukoyenna ti aniaman kadagiti sumaganad:
Di umanamong a ni Jesus ti Kristo (Mesias) wenno di umannugot nga isu ket Anak ti Dios.—1 Juan 2:22.
Bumusbusor iti Kristo, a Pinulotan ti Dios.—Salmo 2:1, 2; Lucas 11:23.
Agpampammarang nga isu ti Kristo.—Mateo 24:24.
Mangidaddadanes kadagiti pasurot ni Kristo, gapu ta ibilang ni Jesus a maar-aramid kenkuana dagiti banag a maaramid kadakuada.—Aramid 9:5.
Agkunkuna a Kristiano ngem agar-aramid iti kinakillo wenno panangallilaw.—Mateo 7:22, 23; 2 Corinto 11:13.
Saan laeng a dakamaten ti Biblia dagiti indibidual a mangar-aramid kadagita kas antikristo, no di ket tukoyenna met ida kas grupo a “ti antikristo.” (2 Juan 7) Immuna a nagparang ti antikristo idi panawen dagiti apostol ken nagtultuloyda sipud idin. Impadto ti Biblia a kasta ti mapasamak.—1 Juan 4:3.
No kasano a mailasin dagiti antikristo
Itantandudoda dagiti palso a sursuro mainaig ken Jesus. (Mateo 24:9, 11) Kas pagarigan, dagidiay mangisursuro iti Trinidad wenno ni Jesus ti Mannakabalin-amin a Dios konkontraenda ti pannursuro ni Jesus a nangikuna: “Ti Ama dakdakkel ngem siak.”—Juan 14:28.
Laksiden dagiti antikristo ti kinuna ni Jesus maipapan iti panagtignay ti Pagarian ti Dios. Kas pagarigan, kuna ti dadduma a lider ti relihion nga us-usaren ni Kristo dagiti gobierno ti tao. Ngem dayta a pannursuro kontraenna ni Jesus, a nangibaga: “Ti pagariak saan a paset daytoy a lubong.”—Juan 18:36.
Kunada nga Apoda ni Jesus, ngem saanda met a tungtungpalen dagiti bilinna, a pakairamanan ti panangikasaba iti naimbag a damag ti Pagarian.—Mateo 28:19, 20; Lucas 6:46; Aramid 10:42.


text:
Tulongannak met Laeng Kadi ti Dios No Agkararagak?
Sungbat ti Biblia
Wen. Tulongannaka ti Dios no la ket ta maitunos iti pagayatanna dagiti banag a sipapasnek a kidkiddawem. Uray no saanmo pay a napadas ti nagkararag, maparegtaka kadagiti pagarigan iti Biblia a nangikararag iti “Diosko, tulongannak.” Kas pagarigan:
“
Tulongannac, O Jehova a Diosco; O isalacannac cas mayalubog iti kinamanagayatmo.”—Salmo 109:26, Ti Biblia.
“
Napanglaw ken nakurapayak: O Dios, tulongannak.”—Salmo 69:6, Douay Version.
Siempre, ti nangisurat kadagita a sasao ket dakkel ti pammatina iti Dios. Ngem denggen ti Dios dagiti umararaw kenkuana buyogen iti umiso a kababalin, kas koma dagidiay “
nadunor ti pusoda” wenno “
naidagel iti espiritu.”—Salmo 34:18.
Saanmo koma a panunoten a nakaad-adayo unay ti Dios ken isu ket saan a maseknan kadagiti problemam. Kuna ti Biblia: “
Ta ni Jehova nangato, ket kaskasdi a makitana daydiay napakumbaba; Ngem daydiay napangato ammona laeng iti adayo.” (Salmo 138:6) Kinapudnona, iti naminsan, kinuna ni Jesus kadagiti adalanna: “
Dagiti mismo a buok ti uloyo nabilangda amin.” (Mateo 10:30) Ammo ni Jehova dagiti maipapan kenka uray dagiti banag a saanmo nga ammo. Gapuna, no ikararagmo Kenkuana dagiti pakarigatam, sigurado nga imdenganna dayta!—1 Pedro 5:7.


text:
Surinam
Ti Surinam, opisial a ti Republika iti Surinam (Olandes: Republiek Suriname, Pannakabalikas nga Olandes: [ˌrepyˈblik ˌsyriˈnaːmə]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Nabeddenganna ti Pranses a Guiana iti daya, ti Guyana iti laud, ti Brasil iti abagatan, ken ti Taaw Atlantiko iti amaianan. Ti Surinam ket sigud idi a kolonia iti Britaniko ken iti Olándes, ken naamammoan idi a kas ti Olándes a Guiana. Ti Surinam achieved ket nakaal ati panagwayawayas manipud ti Olánda idi 25 Nobiembre 1975.
Iti basbassit laeng ngem 165,000 km2 (64,000 sq mi) ti Surinam ket isu ti kabassitan a naturay nga estado idiay Abagatan nga Amerika (Pranses a Guiana ket mangbukel ti basbassit a teritorio, ngem daytoy ket Pranses a teritorio). Adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 490,000, a kaaduan ket agtaeng idiay amianan apantar iti daytoy a pagilian, a pakabirukan ti kapitoliona a Paramaribo.
Naggappuan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naga a Surinam mabalin a naggapu manipud dagiti Taino (dagiti agsasao iti Arawak) a grupo a natawtawgan a "Surinen" a dagitoy ket isu ti immuna a nagtaeng iti daytoy a rehion sakbay ti isasangpet dagiti Europeano.[4]
Kasisigud a ti pagilian ket naipaletra a kas ti Surinam babaen dagiti Inggles a nagtaeng nga immuna a nagipatakder ti kolonia idiay Waig ni Marshall,[5] a mairaman ti Karayan Surinam, ket paset idi daytoy ti grupo dagiti kolonia a makunkuna a Olándes a Guiana.Ti Surinam mabirukan pay laeng kadagiti Inggles. Ti maysa a nagruna a kas pagarigan iti daytoy ket ti bukod nga nailian nga eroplano ti Surinam, ti Surinam Airways.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Algemeen Bureau voor de Statistiek in Suriname – Senso a langa iti agpang a distrito
- ^ a b c d "Surinam". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ Ti Baro nga Ensiklopedia Britanika, Ensiklopedia Britanika, Tomo 5. Edision 15. Nangipablaak Ensiklopedia Britanika, 2002, p. 547.
- ^ Ensiklopedia Britanika: Diksionario dagiti Arte, Siensia, ken Sapasap a Literatura, Tomo XI (Maikasiam nga Edision—Popular a Naimaldit nga ed.). Naala idi 4 Mayo 2008. "Idi 1614 dagiti estado iti Olanda ket nagited kadagit sinoman nga umili ti Olandes iti uppat a monopolio iti aniaman a sangladan wenno lugar ti komersio a maduktalanna iti dayta a rehion (Guiana). Ti immuna a pagtaengan, nupay kasta, idiay Surinam (idi 1630) ket naaramid babaen ti maysa nga Inggles, a ti naganna ket napreserba babaen ti Waig ni Marshall."
- Surinam
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Olandes
- Dagiti dati a kolonia ti Olanda
- Dagiti dati a kolonia ti Inggles
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagsasao nga Olandes
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Orani, Bataan
Ti Orani ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
TI ili ti Orani ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Bagong Paraiso (Poblacion)
- Balut (Poblacion)
- Bayan (Poblacion)
- Calero (Poblacion)
- Paking-Carbonero (Poblacion
- Centro II (Poblacion)
- Dona
- Kaparangan
- Masantol
- Mulawin
- Pag-asa
- Palihan (Poblacion)
- Pantalan Bago (Poblacion)
- Pantalan Luma (Poblacion)
- Parang Parang (Poblacion)
- Centro I (Poblacion)
- Sibul
- Silahis
- Tala
- Talimundoc
- Tapulao
- Tenejero (Poblacion)
- Tugatog
- Wawa (Poblacion)
- Apollo
- Kabalutan
- Maria Fe
- Puksuan
- Tagumpay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Orani.Org
- Sapasap a Paammo ti Orani, Bataan


text:
Spiro Agnew
Ni Spiro Theodore Agnew (pannakaibalikas: /ˈspɪroʊ ˈæɡnjuː/; Nobiembre 9, 1918 – Septiembre 17, 1996) ket isu idi ti maika-39 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1969–1973), a nagserbi babaen ni Presidente Richard Nixon, ken ti maika-55 a Gobernador iti Maryland (1967–1969). Isu idi ti immuna a Griego Amerikano a nagtengngel kadagitoy nga opisina.
Idi panawen ti maikalima a tawenna a kas Bise Presidente, idi naladaw a kalgaw iti 1973, ni Agnew ket naamiris baben ti opisina ti Abogado ti Estados Unidos idiay Baltimore, Maryland, iti pabasol nga ekstorsion, panagsuitik ti buis, suksok ken pannakikumplot. Idi Oktubre, isu ket pormala napabasol nga isu ket immawat kadagiti suksok a dumagup ti nasurok a $100,000 bayat nga agtengtengngel ti opisina a kas ti Ehekutibo ti Kondado ti Baltimore, Gobernador iti Maryland, ken Bise Presidente iti Estados Unidos. Idi Oktubre 10, 1973, ni Agnew ket napammalubosan a dimmawat nga saan a sumuppiat ti tungngal maysa a panagpabasol nga isu ket napaay a nangireporta ti $29,500 iti naalana a natgedan idi 1967, iti maysa a kondision nga isu ket agikkat ti opisina iti Bise Presidente. Isuna ket sinukatan ni Nixon babaen ti panagidutokna ti Daulo ti Minoridad ti Kamara a ni Gerald R. Ford ti opisina ti Bise Presidente.
Ni Agnwe ket ti is-isu laeng nagikkat a Bise Presidente ti pakasaritaan ti Estados Unidos gapu kadagiti krima a panagpabasol. Sangapulo kalpasan ti ipapanawna ti opisina, idi Enero 1983, ni Agnew ket binayadanna ti estado ti Maryland ti agarup a $270,000 a kas ti nagbanagan iti sibil a panagidarum manipud kadagiti suksok a panagpabasol.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tirelihion ni Spiro T. Agnew, Bise Presidente ti E.U.". Adherents.com. Naala idi Oktubre 10, 2011.
- ^ Noonan, Peggy (Nobiembre 24, 2007). "Tattao Sabay dagiti Propeta". Opinionjournal.com. Naala idi Oktubre 10, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Spiro Agnew idiay Wikimedia Commons


text:
Panagturpos ti Maika-135 a Klase ti Watchtower Bible School of Gilead
Idi Septiembre 14, 2013, nagtataripnong ti agarup 10,500 para iti panagturpos ti maika-135 a klase ti Watchtower Bible School of Gilead iti educational center dagiti Saksi ni Jehova idiay Patterson, New York. Sansanayen dayta nga eskuelaan dagiti aduan kapadasanen a ministro dagiti Saksi ni Jehova tapno agbalinda pay a mas epektibo kadagiti annongenda.
Ni Guy Pierce a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova ken tserman ti programa imbasarna ti panglukat a komentona iti Mateo 28:19, 20: “Inkayo ngarud ket mangaramidkayo iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a nasion, . . . nga isuroyo kadakuada a tungpalenda ti amin a bambanag nga imbilinko kadakayo.”
Kinuna ni Brother Pierce a dagita a sasao ni Jesus ti nangrugian ti trabaho nga agtultuloy a maar-aramid agingga ita. Bayat a mangar-aramidtayo iti ad-adalan, isursurotayo kadagiti tattao a tungpalenda ti amin nga imbilin ni Jesus. Siempre, karaman iti dayta ti bilin nga ikasaba “daytoy naimbag a damag ti pagarian.” (Mateo 24:14) Iti kasta, tunggal baro nga adalan ket agbalin a manangaskasaba ken mannursuro iti Pagarian. Ania ti resulta dayta? “Umad-adu ti populasion [ti lubong],” kinuna ni Brother Pierce, “ngem kasta met ti ili ti Dios.”
“Nangtedda iti Nalablabes Ngem iti Pudno a Kabaelanda.” Ni Thomas Cheiky a miembro ti Branch Committee iti United States ti nagpalawag a naibasar iti 2 Corinto 8:
Makunatay met a naannad dagiti taga-Macedonia ta dida nangted iti aglaplapusanan nga uray la nabaybay-andan dagiti kapamilia wenno ti personal a panagdaydayawda iti Dios. Binalakadan ni Brother Cheiky dagiti estudiante a tuladenda dagiti taga-Macedonia babaen ti kanayon a panagbalinda a balanse iti panangtedda.
“Nalpasen ti Klase.” Intampok ni Samuel Herd a miembro ti Bagi a Manarawidwid no apay a masapul a laglagipen dagiti estudiante ti kapadasanda iti Gilead School. Kas iti napintas a musika a mangngeg iti agsapa nga agmalmalem a malaglagip ti maysa a tao, dagiti agkakapintas a kapadasan iti Gilead ti mangpabileg kadagiti estudiante uray no nabayag a nalpasen ti klase.
Impalagip ni Brother Herd kadagiti estudiante nga awan limitasion ti memoria ti Dios. Ninagananna ti tunggal maysa kadagiti binilion a bituen iti uniberso ken dina pulos malipatan ti maysa man kadagita. (Salmo 147:4) Lallalo a dina pulos malipatan ti panagregget dagiti estudiante iti Gilead! Nakaurnongda iti “gameng idiay langit” ket awan ti makatakaw kadagita nga agkakapateg a pakalaglagipanda nga intalimeng ni Jehova iti memoriana.
Yantangay dinto malipatan ti Dios ti aramid ken ayat dagiti estudiante para kenkuana, rumbeng laeng a kanayon a laglagipen dagiti estudiante dagiti kapadasanda iti Gilead. “No dagiti agkakapintas a pakalaglagipan daytoy nga eskuelaan ti mangparagsak iti aldawyo,” kinuna ni Brother Herd, “diyo liplipatan a pagyamanan Daydiay makinggapuanan iti rag-oyo—ni Jehova. Dikay mauma a manglagip kadagiti bambanag. Sigurado a kanayonto a magunggonaankayo.”
“Maliwliwakayo iti Di Mailadawan a Pannakabalin ni Jehova.” Ti instruktor iti Gilead a ni Sam Roberson pinaregtana dagiti estudiante a no maipasangoda kadagiti baro a problema, agpannurayda iti pannakabalin ni Jehova imbes nga iti bukodda a pigsa. Kuna ti Efeso 3:20 a ti Dios kabaelanna ti “mangaramid a nawadwadwad unay a lab-awanna ti amin a bambanag a dawaten wenno panunotentayo.” Ditay pulos matukod ti pannakabalinna isu nga uray ti sasao a ‘nawadwadwad unay a lab-awanna ti amin a panunotentayo’ ket kurang a mangdeskribir iti dayta, ta kuna ti bersikulo a kabaelanna ti “nawadwadwad” ngem iti dayta.
Ituktukon ni Jehova iti tunggal Kristiano ti di mailadawan a pannakabalinna. Isu ket kas iti “maysa a nakaam-ames a mannakabalin,” wenno nabileg, iti nakaro a pakarigatan. (Jeremias 20:11) Impalagip ni Brother Roberson kadagiti estudiante a tulongan ida ni Jehova tapno mapagballigianda ti aniaman a problema wenno pakarigatanda.
“Pagtalinaedenyo ti Dignidadyo iti Panagserbiyo iti Pagarian.” Inlawlawag ni William Samuelson, a maysa pay nga instruktor iti Gilead, a nakagun-od dagiti estudiante iti dignidad iti panagserbida iti Pagarian iti dua a pamay-an. Pinaneknekanda a maikarida iti panagraem gapu iti trabahoda sakbay ken bayat ti panageskuelada, ken agtultuloy a makagun-odda iti dayaw ken panagraem babaen ti panagbalinda a pannakabagi ti kangatuan a gobierno iti uniberso—ti Pagarian ti Dios.
Kasano a mapagtalinaed dagiti estudiante ti dignidadda? Pinaregta ida ni Brother Samuelson nga ipaayda ti dayaw ken Jehova ken ipakitada ti panagraemda iti sabsabali, kas iti inaramid ni Jesus kadagiti nakalangenna uray no masapul a korehiren wenno balakadanna ida. Ania ti resultana? Kas ken apostol Pablo, manayonan dagiti estudiante ti dignidadda ken maipadayagda ti ministerioda imbes a ti bagida.
“Ti Autoridad Dagiti Kabalio Adda Kadagiti Ngiwatda.” Impakita ti maysa pay nga instruktor iti Gilead a ni Michael Burnett no kasano a makituntunostayo iti kaitungpalan ti Apocalipsis 9:19 kada usarentayo dagiti nasursurotayo kadagiti Nakristianuan a gimong tapno makapagsaotayo nga addaan autoridad iti panangasabatayo. Kalpasanna, nakikadua iti saritaan dagiti estudiante bayat nga iyes-estoria wenno iyak-aktoda dagiti kapadasanda iti ministerio kabayatan ti kaaddada iti Gilead. Kas pagarigan, natukay ti maysa nga estudiante ti interes ti gasoline boy babaen ti panangisaludsodna iti “Kaano a nangrugi ken nagpatingga ti naituding a pampanawen dagiti nasion?” (Lucas 21:24) Idi sinarungkaranna, natulonganna dayta a lalaki a masungbatan ti saludsod babaen iti Daniel kapitulo 4, agraman ti apendise iti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia?
“Napatibker Dagiti Pusoda.” Ininterbiu ni Adrian Fernandez a miembro ti United States Branch Committee ti dua a nagturpos a pagassawaan. Insalaysay ni Brother Helge Schumi a gapu ta adda dagiti nailanad iti Biblia a dadduma nga agserserbi iti Dios a timmangsit kalpasan a nakaawatda kadagiti naisangsangayan a pribilehio, masansan a karaman iti kurso iti Gilead ti balakad maipapan iti panagtalinaed a napakumbaba. (2 Cronicas 26:16) Nalagip met ni Brother Peter Canning daytoy a nainsiriban a balakad iti maysa a lektiur iti Gilead maipapan iti panagsursuro iti lokal a lengguahe: “Dikay agpannakkel. Sisasaganakayo koma nga agbalin a nakakatkatawa iti imatang ti sabsabali.” Nagyaman ti dua a pagassawaan gapu ta ti kurso ti nangpabileg kadakuada para iti ad-adu pay a trabaho, isu a napatibker dagiti pusoda.
“Agrag-okayo Agsipud ta ti Nagnaganyo Nailanaden iti Langlangit.” (Lucas 10:20) Ni Geoffrey Jackson iti Bagi a Manarawidwid ti nangiparang iti kangrunaan a palawag. Saan a kas kadagidiay nakapageskuela idin iti Gilead, kaaduan kadagiti nagturpos ita ti saan nga umawat iti baro nga annongen wenno maaddaanto kadagiti makapagagar a kapadasan iti panangasaba kadagiti teritoria a di pay naas-asak. Kasano koma ti reaksionda?
Idi nagsubli ti 70 nga adalan nga imbaon ni Jesus a mangasaba, makaparagsak ti impadamagda nga iti nagan ni Jesus, naparuarda dagiti demonio. (Lucas 10:1, 17) Binigbig ni Jesus a talaga a makaparagsak dagita a resulta, ngem kinunana: “Nupay kasta, dikay pagrag-oan daytoy, a naipasakup kadakayo dagiti espiritu, ngem agrag-okayo agsipud ta ti nagnaganyo nailanaden iti langlangit.” (Lucas 10:20) Impakitana ngarud a saan a kanayon a maaddaanda kadagiti kasta a makaparagsak a kapadasan. Saan a dagiti resulta ti masapul nga ipangpangrunada no di ket ti kinamatalekda ken Jehova ken ti ‘pannakailanad ti naganda iti langit.’
“Agaplikar met kadatayo ita ti insuro ni Jesus kadagiti 70 nga adalan,” kinuna ni Brother Jackson. Saan koma a dagiti resulta ti kangrunaan a nakaibasaran ti rag-otayo wenno pangrukodantayo iti kinamatalektayo. Imbes ketdi, masagraptayo ti rag-otayo ken mapaneknekantayo ti kinamatalektayo no agtalinaedtayo a nasinged ken Jehova ken naregta nga agserbi kenkuana.
Uray ni Jesus ket naipasango met kadagiti makapaupay situasion. Kas pagarigan, kalpasan ti namilagruan a panangpakanna iti rinibu a tattao, rinugiandan ti sumurot kenkuana. (Juan 6:10-14, 22-24) Ngem idi agangay, adu kadakuada ti naitibkol iti pannursuro ni Jesus, isu a ti makaparagsak nga iyaadu dagiti adalan ket nagresulta iti dandani naggigiddan a panangpanawda kenkuana. (Juan 6:48-56, 60, 61, 66) Ngem naiduma dagiti matalek nga apostol ta determinadoda nga agtalinaed a kadua ni Jesus. Nagsayaat ti inyulidanda ta impangpangrunada saan laeng a dagiti resulta no di ket ti kinamatalekda ken ti relasionda ken Jehova.
Konklusion. Inawat dagiti estudiante ti diplomada sa binasa ti maysa kadakuada ti surat ti panagyaman ti klase. Iti konklusion ni Brother Pierce, imbagana a ti ili ti Dios, agraman dagiti nagturpos iti Gilead, ket saan met ketdi nga espesial a tattao iti lubong. (Aramid 4:13; 1 Corinto 1:27-31) Ngem akseptaren ni Jehova ti dedikasiontayo ken ipaayannatayo iti nasantuan nga espirituna. Ket nupay mabalin a saan a dayawen ni Jehova ti edukasiontayo, kinuna ni Brother Pierce, “Dayawenna ti kinasungdotayo, ti kinamatalektayo, ken ti debosiontayo kenkuana.”


text:
Kappon ti Europa
Ti Kappon ti Europa ket maysa nga ekonomia ken politikal a kappon wenno konpederasion dagiti 27 a naikameng nga estado a nangrunaan idiay Europa.[7]Ti Kappon ti Europa ket nagtaud manipud ti Karbon ken Paslep a Komunidad ti Europa ken ti Komunidad a Komunidad ti Europa, a inpatakder babaen dagiti innem a pagilian idi 1959. Iti mangibabaet a taw-tawen ti Kappon ti Europa ket dimmakkel babaen ti panakaiserrek dagiti baro a naikameng nga estado, ken ti kabilegan baben ti panaginayon iti annuroten a maipanggep kadagiti lugar na. Ti Tulagan a Maastricht ket naipatakder na ti Kappon ti Europa babaen ti agdama a nagan na idi 1993.Ti kaudian a panagpasayaat ti batay-linteg ti Kappon ti Europa, ti Tulagan iti Lisbon ket naipuersaan idi 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Dagiti nagibasaran
- ^ Barnard, Catherine (Agosto 2007). The Substantive Law of the EU: The four freedoms (2 nga ed.). Oxford University Press. p. 447. ISBN 9780199290352.
- ^ a b "United in diversity". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010. "'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket isu ti pasasao iti Kappon ti Europa. Ti kayat na a saoen ti pasasao ket, babaen ti EU, Dagiti taga Europa ket nagkaykaysaa iti panagtinnulingan para iti kappia ken panagrangrang-ay, ken dagiti sabsabali a kultura, ug-ugali ken pagsasao iti Europa ket nasayaat a tagikua para iti kontinente."
- ^ "Parlamento ti Europa: The Legislative Observatory". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010. "ti pasasao 'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket maaramid to kadagidiay Parlamento nga opisial a dokumento;"
- ^ Ti New Oxford Amerikano a Diksionario, Maikadua nga Edn., Erin McKean (nagurnos), 2051 pampanid, Mayo 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6.
- ^ "Total population as of 1 Enero". Eurostat. Naala idi 23 Oktubre 2010.
- ^ Puon ti Europa para iti Panagrang-ay iti Panagbiag ken Kasasaad dagiti Panagtrabaho [1]
- ^ "European". Oxford English Dictionary. Naala idi 3 Oktubre 2011. "5 b. spec. Naipanaganan ti maysa a dagiti agparangrang-ay aserio iti ekonomia ken politika a kap-kappon baben dagiti naibaga a pagilian iti Europa manipud idi 1952 ken iti agdama, a kas Komunidad ti Ekonomia iti Europa, Komunidad ti Europa, Kappon ti Europa."
- Literatura


text:
Santa Maria, Pangasinan
Ti Santa Maria ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Maria ket nabingbingay a politikal kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Bal-loy
- Bantog
- Caboluan
- Cal-litang
- Capandanan
- Cauplasan
- Dalayap
- Libsong
- Namagbagan
- Paitan
- Pataquid
- Pilar
- Poblacion East
- Poblacion West
- Pugot
- Samon
- San Alejandro
- San Mariano
- San Pablo
- San Patricio
- San Vicente
- Santa Cruz
- Santa Rosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rizal, Nueva Ecija
Ti Rizal ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rizal ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Agbannawag
- Bicos
- Cabucbucan
- Calaocan District
- Canaan East
- Canaan West
- Casilagan
- Aglipay (Curva)
- Del Pilar
- Estrella
- General Luna
- Macapsing
- Maligaya
- Paco Roman
- Pag-asa
- Poblacion Central
- Poblacion East
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Poblacion West
- Portal
- San Esteban
- Santa Monica
- Villa Labrador
- Villa Paraiso
- San Gregorio
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
UTC+09:30
Ti UTC+09:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:30.
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas alagaden nga oras (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australia - Sentral nga Alagaden nga Oras (ACST)
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Australia's Main Time Zones". Timeanddate.com. Naala idi 29 Disiembre 2011.


text:
Tomas Aquino
Ni Santo Tomas Aquino, O.P. ( /əˈkwaɪnəs/ ə-kwy-nəs; 1225 – 7 Marso 1274), wenno Tomas ti Aquino wenno Aquino, ket maysa idi nga Italiano a Dominikano a padi ti Romano Katoliko a Simbaan, ken nangruna a makaimpluensia a pilosopo ken teologo iti tradision ti Eskolastisismo, nga iti kaunegan daytoy ket naamammoan nga isu pay ti "Umel a Lalaki a Baka" "Angheliko aDoktor", Doctor Communis, ken Doctor Universalis.[5] Ti "Aquinas" ket isu ti demonimo ti Aquino: Ni Thomas ket nanipud kadagiti natakneng a pamilia ti Pagarian ti Napoles, nga adda kadagiti titulo dagiti "konde ti Aquino". Isu ti nangiyun-una a klasiko a nagipakpatakder ti masna a teologo, ken ti ama ti Tomismo. Isu ket adu ti impluensiana iti Laud a kapanunotan, ken kaaduan ti moderno a pilosopia ket naaramid idi ti panagrang-ay ken reputasion kadagiti kapanunotanna, a naisangsangayan dagiit lugar ti etika, masna alinteg, metapisika, ken politikal a teoria.
Ni Tomas ket tinengtengngel ti Katoliko a Simbaan a kas maysa a modelo a manursuro para kadagiti agad-adal ti kinapadi, ken ti kangatuan a panagiyebkas ti masna a panagrason ken panagipagarupan a teolohia. Dagiti panagad-adal ti obrana, segun kadagiti dokumento ti papa ken mahisterial, ket maysa a lugar a nasken a programa ti panagadal para kadagiti kinapadi wenno diakono, ken dagiti pay relihioso a pormasion ken dagiti agad-adal kadagiti sagrado a disiplina (Katoliko a pilosopia, teolohia, pakasaritaan, liturhia, ken kanon a linteg).[6] Dagiti obra a nakaidayeganna ket ti Summa theologiae ken ti Summa Contra Gentiles. Maysa kadagiti 35 Doktor ti Simbaan, isu ket naipanpanunotan a ti kalatakan a teologo ken pilosopo ti Simabaan. Ni Papa Benedicto XV ket nangirangarang: "Daytoy nga (Dominikano) Urnos ... ket nakagun-od ti baro a kadayeg idi ti Simbaan ket nangirangarang dagiti insursuro ni Tomas ket kabukbukodanna ken ti Doktor, ket naipammadayawan ti naisansangayan adayaw manipud kadagiti Pontipiko, ti apo ken patron dagiti Katoliko a pagadalan."[7]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dominikano (1225–1244)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tomas ket naipasngay idiay Roccasecca idi c. Enero 28, 1225, segun kadagiti nadumaduma a mannurat, idiay kastilio ti amana, ni Landolfo ti Aquino, Roccasecca nga adda idiay Contea di Aquino (iti dayta a panawen ket ti Pagarian ti Sicilia. Iti tatta nga aldawen ket ti Italia, daytoy ket adda idi idiay rehion ti Lazio). Ti ama ni Tomas ket saan idi a kameng ti kabilegan a sanga ti pamilia ngem nagtengtengngel laeng ti titulo a miles, bayat a ti ina ni Tomas, a ni Dame Teodora, ket kameng ti Rossi a sanga ti pamilia ti Neapolitano Caracciolo.[8] Ti kabsatna lalaki ni Landolfo ket maysa idi nga abad iti kasisigud a Benedictino nga abadia idiay Monte Cassino. Bayat nga amin nga anak a lalaki ti pamiliana ken napanda kadagiti pagsapulan ti milisia,[9] ti pamilia ket panggependa para kenni Tomas a mangsurot ti ulitegna iti abadia;[10] daytoy ket mabalinton a pormal a pagsapulan a dalan ti ub-ubing nga anakna a lalaki ti akin abagatan nga Italiano a nobilidad.[11]
Iti edad a lima, ni Tomas ket nangrugrugi ti nasapa a panagadalna idiay Monte Cassino ngem kalpasan ti pannakapasamak ti milisia a suppiat a nagbaetan ni Emperador Federico II ken ni Papa Gregorio IX ket immabot idiay abedia idi nasapa a 1239, ni Landolfo ken Teodora ket inserrekda ni Tomas idiay studium generale (unibersidad) a kabangbangon babaen ni Federico idiay Napoles.[12] Mabalin a ditoy ti nakaiyammuan ni Tomas kenni Aristoteles, Averroes ken Maimonides, nga isuda amain ket makaimpluensianto iti teolohiko a pilosopiana.[13] Iti pay las-ud ti panagad-adalna idiay Napoles ni Tomas ket naimpluensian ni Juan ti San Julian, ti maysa a Dominikano nga agsersermon idiay Napoles, isu na idi ket paset ti aktibo a ganetget babaen ti Dominikano nga urnos nga agkintos dagiti napsnek a sumursurot.[14] Idiay ti nangisursuro kaniana iti aritmetik, heometria, astronomia, ken musika idi ket ni Petrus de Ibernia.[15]
Idi agedad ti sangapulo ket siam, ni Tomas ket nangikeddeng a tumipon kadagiti Dominikano nga Urnos. Daytoy a panagtukkiad ni Tomas ket saan a kinayat ti pamiliana, a nagnamnama kaniana nga agbalin a maysa a Benedictino a monghe ken ti agbalin nga abad ti nabileg nga Abadia Montecassino idiay asideg kadagiti dominio ti pamiliana.[16] Iti panagpadas a mangpawil iti pannakibiang ni Teodora iti panagpili ni Tomas, dagiti Dominikano ket inurnosda nga umalis ni Tomas idiay Roma, ken manipud idiay Roma,naipatulod idiay Paris.[17] Nupay kasta, iti panagbanniagana a mapan idiay Roma dagiti kabsatna a lalaki, babaen ti panangibagbaga ni Teodora, kinemmegda isuan idi immininum manipud ti maysa nga ubbog ken insublida kadagit nagannak kaniana idiay kastilio ti Monte San Giovanni Campano.[17]
Ni Tomas ket naibalud idi idiay ti dua tawen kadagiti kastilio ti pamilina idiay Monte San Giovanni ken Roccasecca iti maysa a panagpadas a a mangpawil kaniana iti panagitultuloyna iti Dominikano a ruam ken ti panangiduron kaniana iti panangilikud ti baro nga aspirasion.[13] Dagiti politikal a pakadandanagan ket nagpawil t Papa iti panangibilin a ruruar ni Tomas, nga adda daytoy ti nagbanagan ti pannkaiyatiddog ti pannakabalud ni Tomas.[18] Ni Tomas ket nangipalplabas daytoy a panawen iti tribunal iti panangisursurona dagiti kakabsatna a babai ken ti pannakisinnaritana kadagiti kameng ti Dominikano nga Urnos.[13] Dagiti kameng ti pamiliana ket napungtutanda a nagublag kenni Thomas, a nagtultuloy a nagkedkeddeng a tumipon kadagiti Dominikano. Iti maysa a puntos, dua kadagiti kabsatna lalaki ket nangupada ti maysa a pampam tapno sulisogenna isuna. Segun ti sarita ni Tomas ket pinapanawna ti pampam babaen ti panagusar ti maysa a landok ti apoy. Iti dayta met laeng a rabii adda dagiti dua nga anghel ti nagparang kaniana idi siu ket matmaturog ken nagpapigsa ti panangikeddengna nga agtultuloy a selibe.[19]
Babaen idi 1244, idi nakitkitana a napay amin a panagublag kenni Tomas, ni Teodora ket nagkikita a mangisalakan ti dignidad ti pamiliana, nangurnos isuna para iti panagtalaw ni Toams iti rabbi babaen ti maysa a tawa. Iti panunotna, ti maysa asekreto nga itatatalaw manipud ti pannakabalud ket ssan unay a makadangran ngem ti nawara a panagsuko kadagiti Dominikano. Immuna a naipatulod ni Tomas idiay Napoles ken kalpasan daytoy idiay Roma tapno makisarungkar kenni Johannes von Wildeshausen, ti Apo a Heneral ti Dominikano nga Urnos.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gilby, Tomas (1951). Dagiti Pilosopiko a Testo ni Santo Tomas Aquino. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Fr. Conway, John Placid (1911). Santo Tomas Aquino. Londres.
- ^ Rev. Vaughan, Roger Bede (1871). Ti Biag ken dagit iObra ni Santo Tomas Aquino: Tom.I. Londres.
- ^ Spiazzi, Raimondo (1995). San Tommaso d'Aquino: biografia documentata. Bologna.
- ^ Kitaen ti Pio XI, Studiorum Ducem 11 (29 Hunio 1923), AAS, XV ("non modo Angelicum, sed etiam Communem seu Universalem Ecclesiae Doctorem"). Ti titulo a Doctor Communis ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo; ti titulo a Doctor Angelicus ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo, kitaen ti Walz, Xenia Thomistica, III, p. 164 n. 4. Ni Tolomeo da Lucca ket nagsurat iti Historia Ecclesiastica (1317): “Daytoy a tao ket kalaingan kadagiti moderno a pilosopo ken teologo, ken iti amin a suheto. Ken ti kastoy ket kankanayon nga isu ti panitigan ken kapanunotan, isu nga itan idiay Unibersidad ti Paris, isu ket tinawtawaganda ti Doctor Communis gapo ti kasayaat ti kalawag dagiti insursurona.” Historia Eccles. xxiii, c. 9.
- ^ Kodigo ti Kanon a Linteg, Can. 252, §3 [1]
- ^ Benedicto XV Ensikliko Fausto appetente die 29 Hunio 1921, AAS 13 (1921), 332; Pio XI Ensikliko Studiorum Ducem §11, 29 Hunio 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; Paul VI, 7 Marso 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88).
- ^ Jean-Pierre Torrell, Santo Tomas Aquino: Ti Tao Ken ti Onrana, CUA press, 2005, p. 3. Libro ti Google
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 14.
- ^ Stump, Aquino, p. 3.
- ^ Schaff, Philip (1953). "Tomas Aquino". Ti Baro a Schaff-Herzog nga Ensiklopedia dagiti Relihioso a Pannakaammo - Nature 126 (3190). Grand Rapids, MI: Baker Book House. pp. 422–423. Bibcode:1930Natur.126..951G. doi:10.1038/126951c0.
- ^ Davies, Aquino: Ti Pangyuna, pp. 1–2
- ^ a b c Davies, Aquino: Ti Pangyuna, p. 2
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 21–22.
- ^ Grabmann, Martin. Virgil Michel, patarus Tomas Aquino: Ti Personalidad ken Panunotna. (Kessinger Publishing, 2006), pp. 2.
- ^ Collison, Diane, ken Kathryn Plant. Dagiti Limapulo a Kangrunaan a Pilosopo Maika-2 ngaed. New York: Routledge, 2006.
- ^ a b Hampden, Ti Biag, p. 23.
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 24.
- ^ Hampden, The Life, p. 25.
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 27–28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikiquote


text:
Rafael Sanzio
Ni Raffaello Sanzio da Urbino[2] (Abril 6 or Marsoh 28, 1483 – Abril 6, 1520[3]), ken nasaysayaat a naamammoan laeng a kas ni Rafael, ket maysa idi a Italiano pintor ken arkitekto ti Nangato a Renasimiento. Ti obran ket dinaydayawan para ti kalawag ti porma ken ti nalaka a panakaaramid ken ti panakakita apakagunodan ti Neoplatoniko nga umno ti kalatakan ti nagatgitaoan. A mairaman ni Michelangelo ken Leonardo da Vinci, isu ket agporporma ti tawidan a trinidad kadagiti nalatak nga turay iti dayta a paset ti panawen.[4]
Ni Rafael ket nagaget idi a nagpatpataud, nga isu ket nagtartaripatu ti dakkel a pagobraan, ken uray ti ipupusayna iti 37, adu kadagiti obra a nabatbati. Adu kadagiti obrana ket mabirukan idiay Apostoliko a Palasio ti Batikano, a dagiti naipasadiwa a Rafael a Silsiled ket isu idi ti sentro, ken ti kadakkelan, nga obra ti karrerna. Ti kadayegan nga obrana ket ti Ti Eskuela ti Atenas idiay Batikano Stanza della Segnatura. Kalapsan kadagiti nasapa a tawtawenna idiay Roma kaaduan kadagiti obrana ket bukodna adinaremdem, ngem kaaduan kadagitoy ket inaramid babaen ti pagobraanna manipd kadagiti inladawanna, nga adu kadagiti panaawan ti kababalinda. Isu ket nakaro a nakainpluensia iti kabibiagna, ngem ti ruar ti Roma dagiti obrana ket kaaduan laeng a naamammoan manipud kadagiti kimmaduaanna nga agararamid ti prenta. Kalpasan ti ipupusayna, ti impluensia ti nalatak a kasuppiatna a ni Michelangelo ket nasapsapasap idi aginggana idi maika-18 ken maika-19 a siglo, idi ti nataltalna ken naur-urnos a kababalin ni Raphael ket naipanpanunotan manen a kas ti kangatuan a modelo. Ti karrerna ket maitumpong kadagiti tallo a paset ken tallo nga estilo, nga immuna nga inlawlawagan babaen ni Giorgio Vasari: dagiti nasapsapa a tawenna idiay Umbria, ken ti paset a panawen ti agarup nga uppat a tawtawen (manipud idi 1504–1508) a nagsagsagepsep kadagiti artistiko a tinawtawid ti Florensia, a sinaruno babaen dagiti naudi a hektiko ken naiballigian a sangapulo ket dua a tawtawen idiay Roma, nga isu ket nagtrabtrabaho para kadagiti dua a Papa ken dagiti asideg a kakaduada.[5]
Dagiti linaon
Urbino[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Rafael ket naipasngay idii idiay bassit ngem artistiko a Tengnga nga Italiano a siudad ti Urbino idiay rehion ti Marche,[6] nga idiay ti amana a ni Giovanni Santi ket pintor ti korte ti Duke. Ti kadayawan ti korte ket napundar idin babaen ni Federico III da Montefeltro, ti maysa a nagbalballigi a condottiere a napartuat idi babaen ti Duke ti Urbino babaen ni Papa—Urbinoket nagporma ti paset dagiti Estado ti Papa—nga isu ket pimmusay ti maysa a tawen sakbay a naipasngay ni Rafael. Ti panagiyunayunay ti korte ni Federico ket adad a maipanggep ti literario ngem ti artistiko, ngem ni Giovanni Santi ket maysa idi a mannaniw ken maysa pay a kas pintor, ken nagsursurat idi kadagiti nai-rima a kronologo iti biag ni Federico, ken isuda a dua ket nagsursurat kadagiti testo ken nagpataud kadagti dekorasion para iti kasla masque a panagliwliwa iti korte. Ti daniw para kenni Federico ket nangipakpakita kaniana a kas maysa a natarumamis a mangipakpakita ti panagrikna kadagiti kalaingan a pintor ti Amianan nga Italia, ken maysa pay a Nasapa nga Olanda nga artista. Iti bassit unay a korte ti Urbino isu ket mabalin a naikadkadua iti sentral a sirkulo iti agturturay a pamilia ngem dagiti kaaduan a pinto rti korte.[7]
Ni Federico ket sinaruno idi ti anakna alalaki a ni Guidobaldo da Montefeltro, a nangasawa kenni Elisabetta Gonzaga, ti anak a babani ti agturturay iti Mantua, ti kalaingan kadagiti basbassit nga Italiano a korte para iti musika ken makitkita nga arte. Babaen kaniada, ti korte ket nagtultuloy a kas maysa a sentro ti literario a kultura. Ti idadakel iti daytoy a sirkulo ket nangited kenni Rafael kadagiti nasayaat nga ugali ken sosial a kasanay nga inpayunay-unay babaen ni Vasari.[8] Ti korte a biag idiay Urbino kalpasan ti daytoy a paset ti panawen ket nagbalbalinton a kas modelo kadagiti kinasingpet ti Italian a humanista a korte babaen ti panangiladawan iti klasiko nga obra ni Baldassare Castiglione iti Ti Libro ti Kortesano', a naipablaak idi 1528. Ni Castiglione ket napan idiay Urbino idi 1504, idi ni Rafael ket saanen a naikuartel idiay ngem kankanayon a nagbisbisita, ket nagbalinda nga aggayyem. Isu ket nakaamammo kadagiti kankanayon nga agbisbisita iti korte: ni Pietro Bibbiena ken ni Pietro Bembo, a kalpasan daytoy ket nagbalinda a kardinal, ket nagbalbalinda idi a naamammuan a dagiti nalatak a mannurat, ken addadanto idiay Roma idi las-ud ti kaadda ni Rafael idiay. Ni Rafael ket nalakaan a nakikadkadua kadagiti kangatuan a sirkulo iti kadagupan ti kabibiagna, maysa kadagiti gapuanan a nangipakpakita ti pakaigarupan nga isu ket saan a nagaget iti kareerna. Nupay kasta isu ket saan a nakagun-od ti napno a humanistiko nga edukasion; saan a nailawlawagan no nalaka idi a nagbasbasa iti Latin.[9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jones ken Penny, p. 171. Ti retrato ni Rafael ket mabalin a "naladladaw a panakaampon ti maysa a kalanglanga a mangitunos ti amin", nga idiay Ti Eskuela ti Atenas, nga inpatakderan babaen ni Vasari
- ^ Dagiti sabsabali a nagan ket mairaman ti "Raffaello Santi", "Raffaello da Urbino" wenno "Rafael Sanzio da Urbino". Ti apelyido a Sanzio ket naala manipud ti latinisasion ti Italiano a Santi iti Santius. Isu ket kadawyan a nagpirpirma kadagiti dokumento a kas "Raphael Urbinas"—ti maysa a latinisado a porma. Gould:207
- ^ Jones ken Penny, pp. 1 ken 246. Isu ket pimmusay isi agkasangay t 37; segun kadagiti sabsabali a nagtaudan, ti panakaipasngayna ken ipupusay ket naitumpong ti Biernes Santo. Adu a napatpatungtunganen daytoy a banag, a dagitoy ket mabalin a saan a kinpapudno.
- ^ Kitaen, kas pagarigan Honour, Hugh; John Fleming (1982). Ti Lubong a Pakasaritaan ti Arte. Londres: Macmillan. p. 357.
- ^ Vasari, pp. 208, 230 ken passim.
- ^ Urbino: Ti Sarita ti maysa a Renasimiento a Siudad Babaen ni June Osborne, p.39 iti populasion, iti agarup a "manmanu a ribu" ; uray tatta nga aldaw adda laeng dagiti 15,000 agtataeng no awan dagit iestudiante ti Unibersidad
- ^ Jones ken Penny, pp. 1-2
- ^ Vasari:207 & passim
- ^ Jones & Penny:204
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blunt, Anthony, Artistiko a Teoria idiay Italia, 1450-1660, 1940 (rep. iti 1985 edn), OUP, ISBN 0-19-881050-4
- Gould, Cecil, Dagiti Maikasangapulo ket innem a Siglo nga Italiano a Pagadalan, Dagiti Katologo ti Nailian a Palko, Londres 1975, ISBN 0-947645-22-5
- Roger Jones ken Nicholas Penny, Rafael, Yale, 1983, ISBN 0-300-03061-4
- Landau, David iti:David Landau ken Peter Parshall, Ti Renasimiento a Prenta, Yale, 1996, ISBN 0-300-06883-2
- Pon, Lisa, Raphael, Dürer, ken Marcantonio Raimondi, Panagkopia ken ti Italiano a Renasimiento a Prenta', 2004, Yale UP, ISBN 978-0-300-09680-4
- Shearman, John; Ni Rafael kadagiti Nasapa a Moderno a Taudan 1483-1602, 2003, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, ISBN 0-300-09918-5
- Vasari, Biag ni Rafael manipud ti Kabibiag dagiti Artista, nausar nga edision: Dagiti Artista ti Renasimiento napili ken ed Malcolm Bull, Penguin 1965 (bilang dagit ipanid manipud idiay BCA edn, 1979)
- Wölfflin, Heinrich; Klasiko nga Arte; Ti Maysa aPangyuan ti Renasimiento, 1952 iti Inggles (1968 edision), Phaidon, New York.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rafael Sanzio idiay Wikimedia Commons
- Rekurso ti Panagsukisok kenni Rafael manipud ti Nailian a Galeria, Londres
- Sangapulo a Nailadladawan ken dagiti tallo a pinintaan manipud ti Naarian nga Urnong
- Web a Galeria ti Arte
- Kaaduan kadagiti prenta ni Raphael/Raimondi manipud kadagiti Museo ti San Francisco
- Gandat Rafael
- Website ti Teylers a Museo kadagiti taudan ti inladladawan ni Raphael iti urnong ti museo.
- Rafael Sanzio
- 1483 a pannakaipasngay
- 1520 nga ipupusay
- Dagiti Italiano a pintor
- Dagiti Italiano a Romano Katoliko
- Dagiti Kabaliero ti Nabalitokan a Kawwet
- Tattao manipud idiay Urbino
- Dagiti retrato ti artista
- Dagiti Renasimiento a pintor
- Dagiti arkitekto ti Romano katoliko a simsimbaan
- Dagiti Romano Katoliko a pintor


text:
Tropikal nga alipugpog
Ti tropikal nga alipugpog ket maysa a sistema ti bagio a nailasin babaen ti maysa a ababa a presion a tengnga ken dagiti nadumaduma a gurruod a bagio nga agpataud kadagiti napigsa nga angin ken napigsa a tudo. Dagiti tropikal nga alipugpog ket pumigsada no dagiti danum a bimmawbaw manipud ti taaw ket maibbatan bayat a ti naipasagepsepan nga angin ket agpangpangato, a pagbanagan ti kondensasion iti sengngaw ti danum a linaon iti nadam-eg nga angin. Dagitoy ket sinungrudan babaen dagiti nadumaduma a mekanismo ti pudot ken dagiti dadduma naalipugpogan a bagio ti angin a kas dagiti nor'easter, dagiti Europeano a bagio ti angin, ken dagiti polar a nababa. Ti panangilasin a mangigiddiat kadagiti tropikal nga alipugpog manipud kadagiti naalipugpogan a sistema ket ti aniaman a kangato idiay tangatang, ti sentro ti maysa a tropikal nga alipugpog ket napudpudot ngem dagiti naglawlawanna; ti maysa a penomeno a makunkuna a dagiti "napudot a bugas" sistema ti bagio.
Ti termino a "tropidal" ket mangitudo ti heograpiko a taudan dagitoy a sistema, a kadawyan a maporma kadagidiay tropikal a rehion iti globo, ken dagiti panagpormada iti maipapan ti baybay a tropiko a masa ti angin. Ti termino nga "alipugpog" ket mangitudo kadagiti kastoy a naalipugpogan a kasasaad ti bagio, nga adda ti agpakanigid a panag-ayos ti angin idiay Akin-amianan a Hemisperio ken agpakanawan a panag-ayos ti angin idiay Akin-abagatan a Hemisperio. Ti kasumbangir a pagturongan iti panag-ayos ti angin ket maysa a nagbanagan iti Coriolis a puersa. Depende ti lokasionna ken kapigsa, ti maysa a tropikal nga alipugpog ket maitudtudo babaen kadagiti nagan a kas ti alawig), bagio, tropikal a bagio, naalipugpogan a bagio, tropikal a depresion, wenno simple laeng a ti alipugpog.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tropikal nga alipugpog idiay Wikimedia Commons


text:
Han a Dinastia
Ti Han a Dinastia (napalaka nga Insik: 汉朝; tinawtawid nga Insík: 漢朝; pinyin: Hàn Cháo; Wade–Giles: Han Ch'ao; IPA: [xân tʂʰɑ̌ʊ̯]) (206 BC – 220 AD) ket maysa idi nga imperial a dinastia ti Tsina, a simmaruno babaen iti Qin a Dinastia (221–207 BC) ken sinarunuan babaen ti Tallo a Pagpagarian (220–280 AD). Daytoy ket binangon idi babaen ti rebelde a daulo a ni Liu Bang, naamammuan kalpasan idi natay a kas ni Emperador Gaozu of Han. Daytoy ket nabiit a napasardeng babaen ti Xin a Dinastia (9–23 AD) ken ti dati a nagturturay a ni Wang Mang. Daytpy a panagsardeng ket nangisinsina ti Han kadagiti dua a paset ti panawen: ti Lumaud a Han (206 BC – 9 AD) ken ti Dumaya a Han (25–220 AD). Daytoy ket gimmayat kadagiti uppat a siglo, ti paset ti panawen ti Han a Dinastia ket naipanpanunotan a kas ti nabalitokan apanawen iti Insik a pakasaritaan.[3] Aginggan itan ng aaldaw, ti kaaduan kadagit etnikoa grupo ti Tsina ket nangibagbagada kaniada ti "tattao a Han" ken ti Insik a sinuratan ket naibagbaga a kas dagiti "Han a karakter".[4]
Ti Han nga Imperio ket nabingbingay idi kadagiti lugar a dagus a tinengtengngel baaen ti sentro a gobierno, a naamammuan a kas dagiti komanderia, ket dagiti nadumaduma a semi-autonomo a pagarian. Dagitoy a pagarian ket nain-inutda a napukaw kadagitipakakitaan ti kinawayada, a naipangpangruna idi kalpasan ti Rebelion dagiti Pito nga Estado. Ti Xiongnu, timomadiko a konpederasion a nangiturturay ti dumaya nga Eurasiano nga Estepa,[5] ket inabakda ti gubat ti Han a buyot idi 200 BC. Kalpasan ti pannaka-abak, ti politikal a pannakiasawa a kumadduaan ket tinulagan idi a daytoy ti nagbanagan ti Han a nagbalin nga isu ti de facto a nakapkapsut a kadua. Idi, nupay ti tulagan, ti Xiongnu ket nagtultuly a nagraraut kadagiti Han a pagbeddengan, ni Emperador Wu iti Han (r. 141–87 BC) ket nangirugi kadagiti nadumaduma akampania ti milisia a mangsuppiat kaniada. Ti nagpatinggan ti han a panagballigi Han kadagitoy a gubat ket dimtengan ti pannakapilit ti Xiongnu a mangawat ti basalo a kasasaad a kas dagiti tributario ti Han. Dagitoy a kampania ket nangpadakkel ti kinaturay ti Han sovereignty idiay Labneng Tarim iti Tengnga nga Asia ken nagtulong a nangipatakder ti nawatiwat a network ti pagtagilakuan a tinawtawagan ti Seda a Kalsada, nga immabut ti kaadayo a kas idiay Mediteraneo a lubong. Dagiti puersa ti Han ket nakabaelda a nangbingay ti Xiongnu kadagiti dua nga agsupsupiat a pagilian, ti Akin abagatanken Akin amianan a Xiongnu, ken pinilitda ti Akin amianan a Xiongnu a bimmallasiw ti Karayan Ili . Uray dagitoy a panagballigi, dagiti teritorio ti amianan a pagbeddengan ti Han ket napardasda a naraut babaen ti nomadiko a Konpederasion ti Xianbei.
Kalpasan ti 92 AD, dagiti eunuko ket immad-aduda a nakibibinags kadagiti politiko ti korte, nakibingbinglayda kadagiti yaalsa ti bileg a nagbaetan dagiti nadunmaduma a konsorte a sangkaputotan dagiti empresa ken dagiti nagina nga empresa, a nagtaudan ti dimtengan a pannakatnag ti Han. Ti imperiala turay ket nakaro pay a kinarkarit babaen dagiti dakkel a reliohiosao a kagimongan Daoista a nangirugrugi ti Rebelion ti Duyaw a Turbante ken dagiti Rebelion dagiti Lima a Sippit ti Bagas. Kalpasan ti ipupusay ni Emperador Ling (r. 168–189 AD), dagidi eunuko ti palasio ket nakasagabada ti nadawek a panagpapatay babaen kagiti opisal ti milisia, a nangpalubos kadagiti kameng ti aristokrasia ken dagiti gobernador ti milisia nga agbalin kadagiti appo ti gubatan ken nagbingbingay ti imperio. Idi ni Cao Pi, Ari iti Wei, ket pinagtitiponna ti trono manipud kenni Emperador Xian, ti Han a Dinastia ket nalpasen a napukaw.
Ti Han aDinastia ket maysa idi a panawen ti narang-ay nga ekonomia ken nakakita kadagiti adu nga idadakkel iti kuarta nga ekonomia nga immuna a nabangon idi las-ud ti Zhou a Dinastia (c. 1050–256 BC). Ti sensili a naitited babaen ti menta ti sentro a gobierno idi 119 BC ket agtultuloy nga isu ti pagalagadan a sensilio iti Tsina aginggana iti Tang a Dinastia (618–907 AD). Tapno mabayadanna dagiti bukodna a kampania ti milisia ken ti pannakataeng kadagiti kabarbaro a a anparukma a teritorio ti prontera , ti gobierno ket inpaumilina dagiti pribado nga asin ken landok nga industri aidi 117 BC. Dagitoy a monopolio ti gobierno ket naikkat idi las-ud ti panawen ti Dumaya a Han, ken ti pannkapukaw kadagiti rentas babaen ti nakaro a panagbuis dagitipribado nga agtagtagilako. Ti emperador ket adda idi ti kangatuan iti [Kagimongan ken kultura ti Han a Dianstia|Han a kagimongan]]. Isu ti nangimatmaton ti Han a gobierno ngem nakibingbingay ti bileg kadagiti nobilidad ken dagiti naidutok a ministro a kaaduan a nagtaud manipud ti naeskolar nga edukado a klase. Manipud ti panagturay ni Emperador Wu ken ti sumakbay, ti Insik a korte ket opisial anangitaltalged ti Confucianismo iti edukasion ken dagiti politika ti korte, nagsintesado iti kosmolohia kadagiti kinaudi nga eskolar a kas ni Dong Zhongshu. Daytoy nga annuroten ket nagpaut aginggana ti pannakatnag iti Qing a Dianstia idi 1911 AD. Ti Siensia ken teknolohia ti Han a Dianstiasiensia ken teknolohia iti las-ud ti Han a panawen ket nakakita kadagiti adu a panagrang-ay, a mairamaan ti panagaramid ti papael, ti mapipapan ti taaw a panangiturong a [[timon], ti panag-usar kadagiti negatibo a numero iti matematika, ti naiparabaw a mapa, ti napataray ti hidrauliko a armilar a timbukel para iti astronomia, ken ti maysa a seismometro a nagus-usar iti naibaliktad a pendulo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (Disiembre 2006). "Daya-Laud nga Orientasion ti Pakasaritaan dagiti Imperio". Warnakan dagiti sitema ti lubong a panagsukisokh 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x Kitaen ti
|issn=pateg (tulong). Naala idi 12 Agosto 2010.
- ^ Nishijima (1986), 595–596.
- ^ Zhou (2003), 34.
- ^ Schaefer (2008), 279.
- ^ Bailey (1985), pp. 25–26
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Adshead, Samuel Adrian Miles. (2000). Tsina iti Pakasaritaan ti Lubong. Londres: MacMillan Press Ltd. New York: Pagmalditan ti San Martin. ISBN 0-312-22565-2.
- Akira, Hirakawa. (1998). Ti Pakasaritaan ti Indiano a Budismo: Manipud ti Sakyamani aginggana ti Nasapa Mahayana. Inpatarus babaen ni Paul Groner. New Delhi: Jainendra Prakash Jain Iti Shri Jainendra a Pagmalditan. ISBN 81-208-0955-6.
- An, Jiayao. (2002). "Idi ti Sarming ket PInatpateg idiay Tsina," iti Dagiti Pnagadadal ti Seda a Kalsada VII: Dagiti nomado, dagiti Agtagtagilako, ken dagiti Nasantuan a Lallaki iti Igid ti Seda a Kalsada ti Tsina, 79–94. Inurnos babaen ni Annette L. Juliano ken ni Judith A. Lerner. Turnhout: Brepols Publishers. ISBN 2-503-52178-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Han a Dinastia idiay Wikimedia Commons
- Han a Dinastia babaen ti Estado nga Unibersidad ti ti Minnesota
- Arte ti Han a Dinastia nga adda dagiti video a komentario, Instituto dagiti Arte ti Minneapolis
- Nasapa nga Imperial a Tsina: Ti Pagob-obraan nga Urnong dagiti Rekurso
- "Han Culture," WEbsite ti Museo ti Hanyangling
Nagsasabtan: 34°09′21″N 108°56′47″E / 34.15583°N 108.94639°E


text:
Teknolohia
Ti balikas a teknolohia ket mangitudtudo ti panagaramid, panagbalbaliw, panag-usar, ken ti pannakaammmo kadagiti ramit, makina, wagas, maararamid, sistema,ken dagiti pamay-an ti gunglo, tapno masolbar dagiti parikut, mapasayaat dagiti addan ti maysa a pangsungbat ti maysa a problema, panaggun-od ti maysa a gandat, panagtengngel ti maysa a naipakat a nait-ited/nairuruar a pannakaikabagian wenno agaramid ti maysa a naisangsangayan a tignay.
Daytoy ket mabalin pay a mangitudo iti urnong kadagiti a kasta a ramit, a mairaman dagiti maikina, dagiti panagbalbaliw, panagurnos ken dagiti pamuspusan.
Dagiti teknolohia ket ket kaaduan a mabanagann ti tao ket dagiti pay sabali a sebbangan ti ayup ti abilidadna a mangtengngel kadagiti masna a katutuboda.
Ti termino ket mabalin a sapasap a maipakat wenno maipakat kadagiti naisangsangyan a lugar: dagiti kas pagarigan ket mairaman ti panagipatakder a teknolohia, maipapan ti medisina ateknolohia, ken ti pakaaamo a teknolohia.
Ti panag-usar ti sebbangan ti tao iti teknolohia ket nangrugi kadagiti panangibalin kadagiti masna a rekurso iti simple a ramramit. Ti prehistoriko a pannkaduktal iti a panagtengngel ti apuy ket nagpa-adu kadagiti mabalin a magun-od a taudan ti makan ken ti inbension iti pilid ket nangtulong ti tattao iti panagbanniaga ken panagtengngel kadagiti enbiromentoda. Dagiti kinaudi a panagrang-ay ti teknolohia, a mairaman ti pagimalditan, ti telepono, ken ti Internet, ket nangpabassit kadagiti bangen iti komunikasion ken nangpalubos ti tatto a nawaya a makitignay iti maysa a sangalubongan a gantingan. Nupay kasta, saan nga amin a teknolohia ket naus-usar iti nakappia a panggep; ti panagrang-ay kadagiti armas iti uamad-adu a panagdadael a bileg ket nagprogresso iti kadagupan ti pakasaritaan, manipud dagiti pang-or aginggana kadagiti nuklear nga armas.
Ti teknolohia ket naaringanna ti kagimongan ken dagiti bukodna nga arubayan iti adu a bilang dagiti waya. Kaaduan kadagiti kagimongan, ti teknolohia ket nakatulong idi a nagparang-ay kadagiti ad-adu a nasaysayaat nga eekonomia (a mairaman tatta nga aldaw ti sangalubongan nga ekonomia) ken nangpalubosen ti panagpa-adu iti maysa a liwliwa a [[sosial a klase|klase]. Adu kadagiti maipapan ti teknolohia a proseso ket agpataud kadagiti di kayat a nagbanagan ti produkto, a makunkuna iti rugit, ken mangib-ibus kadagiti masna a rekurso, iti pakadadaelan ti Daga ken ti bukodna a enbironmento. Dagiti nadumaduma a pannakaipakat ti teknolohia ket nakaimpluensia kadagiti pateg iti maysa a kagimongan ken ti baro a teknolohia ket kankanayon a mangiruruar kadagiti baro a maipapan ti etika a saludsod. Ti kas pagarigan ket mangiraman ti irurumsua ti pagarupan iti kina-episiente kadagiti termino iti produktibidad ti tao, ti maysa a termino a kasisigud laeng a naipakat kadagiti makina, ken ti karit kadagiti karit ti tradisional a pagalagadan.
Dagiti pilosopiko a suppiatan ket rimmuar kadagiti agdama ken masakbayan a panag-usar ti teknolohia iti kagimongan, nga adda dagiti pagsusuppiatan no ti teknolohia ket mangpasayaat ti kasasaad ti tao wenno pamaddienna daytoy. Ti Neo-Ludismo, anarko-primitibismo, ken dagiti kapadpada dagitoy a tignay ket agdildilawda ti kaadu unay iti teknolohia itimoderno a lubong, nga agsangsangiitda a daytoy ket makadangran ti enbironmento ken mangipaadayo dagiti tao; dagiti nagkaykayat kadagiti ideolohia a kas ti transhumanismo ken tekno-progresibismo ket kumitkitada a ti agtultuloy a panagrang-ay ti teknolohia a kas pagimbagan ti kagimongan ken ti kasasaad ti tao. Isunga iti kinaudi, daytoy ket namatmatian a ti panagrang-ay ti teknolohia ket malaplappedan laeng ti tattao a parsua, ngem dagiti kinaudi a sientipiko a pangad-adal ket nagibagbaga a dagiti dadduma a primado ken ti dadduma a kita ti dolpin a komunidad ket nakaparang-ayda kadagiti simple a ramramit let naka-adalda a mangipasa ti pakaammoda kadagiti dadduma a kaputotan .
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Teknolohia idiay Wikimedia Commons
- Kremer, Michael (1993). "Ti Iyaadu ti Populasion ken Maipapan ti Teknolohia a Panagbalbaliw: Maysa Bilion B.C. aginggan ti 1990". Dagiti Maminpat a Warnakan ti Ekonomia (The MIT Press) 108 (3): 681–716. doi:10.2307/2118405. JSTOR 2118405..
- Frank Popper (2007) Manipud ti Teknolohiko aginggana ti Virtual nga Arte, Liblibro ti Leonardo, MIT a Pagmalditan
- Charlie Gere (2005) Arte, Oras ken Teknolohia: Dagiti Pakasaritaan ti Mapukpukaw a Bagi, Berg
- Ambrose, Stanley H. (2001-03-02). "Paleolitioko a Teknolohia ken ti Ebolusion ti Tao" (PDF). Siensia (Science) 291 (5509): 1748–53. Bibcode:2001Sci...291.1748A. doi:10.1126/science.1059487. PMID 11249821. Naala idi 2007-03-10.
- Kevin Kelly. Ania ti Kayat ti Teknolohia. New York, Viking Press, Oktubre 14, 2010, natangken nga aklub, 416 a pampanid. ISBN 978-0-670-02215-1


text:
Kategoria:Maipapan ti politika a heograpia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 10 a subkatkategoria, manipud ti 10 a dagup.
A
- Administratibo a pannakabingbingay (3 K, 2 P)
D
- Dagiti dati a kolonia (6 K)
- Dagiti matagtagitao a lugar (2 K)
- Dagiti nabingbingay a rehion (6 K, 12 P)
- Dagiti pagbeddengan (5 K)
- Dagiti patingga a puntos ti Daga (2 K, 5 P)
P
- Pagpagilian (14 K, 1 P)
- Pagturayan (2 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Maipapan ti politika a heograpia"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng ti sumaganad a panid.