text:
Mehiko
Ti Estados Unidos dagiti Mehikano[14]wenno kadawyan a makunkuna a kas Mehiko[15], ket maysa nga batay-linteg a pederal a republika iti Amianan nga Amerika. Nabeddengan iti amianan iti Estados Unidos; iti abagatan ken laud babaen ti Taaw Pasipiko; iti abagatan a daya babaen ti Guatemala, Belis, ken ti Baybay Karibe; ken iti daya babaen ti Golpo ti Mehiko.[16]Naisakupan na daytoy iti nganngani a dua a riwriw a kuadrado kilometro (sumurok a 760,000 kuadrado milia),[2]Ti Méhiko ket isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti Kaamerikaan babaen ti dagup a kalawa ken ti maika-13 a kadakkelan a naiwayawayas a pagilian iti lubong. Nga addan ti nakarkulo a populasion iti surmurok a 112 a riwriw,[9] isu daytoy ti maika-11 a kapusekan ti populasion ken ti kapusekan ti populasion kadagiti agsasao ti Españiol a pagilian. Ti Mehiko ket maysa a a tiponan ti muyong a nagbuklan dagiti tallo pulo ket maysa nga estado ken maysa a Pederal a Distrito, ti kapitolio a siudad.
Ti Kasakbayan ti Kolumbiano a Mehiko adu kadagiti kultura ket nataenganda dagiti napalaing a sibilisasion a kas ti Olmec, ti Toltec, ti Teotihuacan, ti Sapoteko, ti Maya ken ti Asteka sakbay nga immunada a nakakita kadagiti Europeano. Idi 1521, ti Espania nangirukma ken nangikolonisado ti teritorio manipud ti kuartelna idiay Mehiko-Tenochtitlan, a daytoy ket naadministrado a kas ti Birreinato ti Baro nga Espania. Daytoy a teritorio ket dimteng a nagbalin a ti Mehiko a kas ti panagwaywaya ket nabigbigan idi 1821. Ti kalpasan ti panagwayawaya a paset ti panawen ket naidasig idi babaen ti ekonomiko a pannakatalna, ti Mehikano-Amerikano a Gubat ken ti maipapan ti teritorio a pannakaiyakar iti Estados Unidos, ti sibil a gubat, dagiti dua nga imperio ken ti domestiko a diktadura. Ti kinaudi a naibaga ket nakaiturongan ti Mehikano a Rebolusion idi 1910, a nakaipatinggaan ti panakaiyebkas ti 1917 a Batay-linteg ken ti irurumsua ti agdama a sistema ti politika ti Mehiko. Dagiti panagbutos a natengngel idi Hulio 2000 ket nangmarka ti immuna a panangabak ti presidensia ti kasuppiatan a partido manipud ti Partido ti Institusional a Rebolusionario. Manipud idi 2006 ti pagilian ket adda iti tengnga ti maysa a druga a gubat a nakatunton kadagiti 60,000 a biag.[17]
Ti Mehiko ket maysa kadagiti kadakkelan nga ekonomia iti lubong, ken daytoy ket naipanunotan a kas maysa a rehional a bileg ken tengnga a bileg.[18][19][20][21] Iti maipatinayon, ti Mehiko ket isu idi ti immuna a kameng ti Latino Amerikano nga Organisasion para iti Ekonomiko a Panagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay OECD (manipud idi 1994), ken naipanpanunotan a maysa nga akinngato a tengnga a matgedan a pagilian babaen ti Banko ti Lubong.[22] Ti Mehiko ket naipanpanunotan a kas maysa a baro a naindustrialisado a pagilian[23][24][25][26] ken maysa a rumrumsua a bileg.[27] Daytoy ket addaan iti maikasangapulo ket tallo a kadakkelan ti nominal GDP ken ti maikasangapulo ket maysa a kadakkelan babaen ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti ekonomiana ket napigsa a naisilpo kadagiti kumaduaanna ti Nawaya a Tulagan ti Komersio ti Amianan nga Amerika (NAFTA), a naipangpangruna ti Estados Unidos.[28][29] Ti Mehiko ket mairanggo ti maikanem iti lubong ken umuna iti Kaamerikaan babaen ti bilang ti UNESCO a Tawid a Luglugar iti Lubong nga addaan iti 31,[30][31][32] ken idi 2007 ket isu idi ti maikasangapulo a kaaduan a nabisbisita a pagilian iti lubong nga adda dagiti 21.4 a riwriw nga internasional a simmangsangpet ti tungngal maysa a tawen.[33]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti panagun-od ti Baro nga Espania ti panakawayawaya manipud ti Espania, naikeddeng daytoy a ti baro a pagilian ket managananto manipud ti kapitoliona, ti Siudad ti Mehiko, a nabangon idi 1524 iti tuon ti taga-ugma nga Aztec a kapitolio ti México-Tenochtitlan. Ti nagan ket naggapu manipud ti Pagsasao a Nahuatl, ken di ammo ti kaibuksilanna.
Ti Mēxihco ket isu idi ti Nahuatl a termino para iti puseg a daga ti Imperio ti Aztec, a nainaganan, ti Ginget ti Mehiko, ken dagiti taona, ti Mexica, ken dagiti naipalikmut a teritorio a nagbalin nga isu ti Estado ti Mehiko a kas maysa a panakabingbingay ti Baro nga Espania sakbay ti pannakawayawaya (ipada ti Latium). Daytoy ket sapasap a naipanunotanm a maysa a toponimo para iti ginget a nagbalin a ti kangrunaan nga etonimo para iti nagbanagan ti Tinallo a Kumaduaan ti Aztec, wenno ti baliktadna daytoy.
Ti pasakbay a -co ket isu ti lokatibo ti Nahuatl , a mangaramid a nagan ti lugar ti balikas. Iti labes ti daytoy, ti etimolohia ket di am-ammo. Naisingasing daytoy a naala manipud ti Mextli wenno Mēxihtli, ti nalimed a nagan para iti dios ti gubat ken patron dagiti Aztec, ti Huitzilopochtli, nga iti kaso ti Mēxihco ket kayatna a sawen ti "Lugar a pagtaengan ti Huitzilopochtli".[34] Ti sabali pay a hipotesis[35] ket mangisingasing ti Mēxihco ket naala manipud ti maysa a a panagtipon ti dua a balikas ti Nahuatl a balikas para iti "bulan" (mētztli) ken puseg (xīctli). A kayatna a sawen daytoy ti ("Lugar iti Tengnga ti Bulan") a mabalin a mangibagbaga ti puesto ti Tenochtitlan idiay tengnga ti Danaw Texcoco. Ti sistema dagiti nagsisilpo a danaw, a nakapormaan ti sentro ti Texcoco, ket adda ti porma ti maysa a kuneho, a dagiti Mesoamerikano a pareidolia a mainaig iti bulan. Ti sabali pay a hipotesis ket mangisingasing a naala daytoy manipud ti Mēctli, ti diosen ti maguey.[35]
Ti nagan ti siudad-estado ket naisurat ti Espaniol iti México nga adda iti ponetiko a pateg ti   a letra iti Mediebal nga Espaniol, a nangirepresenta ti awan timek a prikatiba a postalbeolar ti [ʃ]. Daytoy nga uni, ken ti pay natimekan a prikatiba a postalbeolar ti [ʒ], a nangirepresenta ti  , ket nagbalin ti maysa a awan timek a makedngan a prikatiba ti [x] idi las-ud ti maika-16 a siglo. Daytoy ket nangiturong ti sabsabali a pannakaibaga ti ti Méjico kadagiti nadumaduma apablaak iti Espaniol, a kangrunaan idiay Espania, nga idiay Mehiko ken dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol ket kinaykayatda ti panagiletra a México. Kadagiti napalabas a tawen ti Real Academia Española, nga agalalagad ti pagsasao nga Espaniol, ket nangikeddeng a dagitoy dua a kita ket mabalin a maawat iti Espaniol ngen ti maipatpatalked a panangiletra ket ti México.[36] Kaaduan kadagiti pablaak kadagiti amin nga agsasao ti Espaniol a pagilian ket sursurotendan daytoy, urayno ti pagpilia a sabali a kita ket sagpaminsan pay laeng a maus-usar.Iti Ingles, ti   iti Mexico ket saan a mangirepresenta ti kasisigud wenno ti agdama nga uni, ngem ti konsonante a rimpuok ti [ks].
Ti opisial a nagan ti pagilian ket nagbalbaliw kadagiti panagbalbaliw ti porma ti gobierno. Iti dua nga okasion (1821–1823 ken 1863–1867), ti pagilian ket naam-ammuan idi a kas ti Imperio Mexicano (Imperio Mehikano). Amin kadagiti tallo a batay-linteg (1824, 1857 ken ti 1917, ti agdama abatay-linteg) ket agus-usar ti nagan nga Estados Unidos Mexicanos[37]—wenno ti sabali a pannakaibaga nga Estados Unidos mexicanos[38] ken Estados-Unidos Mexicanos,[39] nga amindagitoy ket naipatarus ti Ilokano a kas ti "Estados Unidos dagiti Mehikano". Ti termino a República Mexicana, "Mehikano a Repubika" ket nausar idi kadagiti Linteg ti Batay-linteg ti 1836.[40]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Estados Unidos dagiti Mehikano ket maysa a pederasion dagiti tallo pulo ket maysa a nawaya ken dagiti naturay nga estado, a mangporma ti maysa a kappon nga agsansanay ti grado ti pannakaturay kadagiti Pederal a Distrito ken dagiti dadduma a teritorio.
Ti tunngal maysa nga estado ket adda ti bukodna a batay-linteg, kongreso, ken maysa nga ukom, ken dagiti umili ket agbutbutos babaen ti dagus a panagbutos ti gobernador para iti innem a tawen a termino, ken dagiti pannakabangi kadagiti bukodda a maymaysa a kamara a kongreso ti estado para iti tallo a tawen a termino.[41]
Ti Pederal a Distrito ket maysa a naipangpangruna a politikla a pannakabingbingay a tagikua ti sibubukel a pederasion ken saan a ti maysa a naisangsangayan nga estado, ken iti kastoy, ad-adu ti naipatingga a lokal a papel a panagturay ngem dagiti estado ti pagilian.[42]
Dagiti estado ket nabingbingay kadagiti munisipalidad, ti kabassitan a politikal nga entidad ti administrasion iti pagilian, a tinurayan babaen ti maysa a mayor wenno presidente ti munisipio (Presidente munisipal), a binutosan babaen dagiti agtaeng babaen ti kinaadu.[43]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Arkaiko a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapaan a tidda ti tao idiay Mehiko ket dagiti sangkap dagiti ramit a bato a nabirukan idiay asideg ti kampo ti apoy idiay Ginget ti Mehiko ken napetsaan babaen ti radio karbon idii circa 23,000 a tawtatwen.[44] Ti Mehiko ket isu ti lugar ti panagtaltalon ti mais ken bukbukel a gapuanan ti maysa a nagdaliasatan manipud dagiti paleo-Indiano agan-anup ken agburburas kadagiti purok ti sedentario nga agrikultura idi rugi ti 7000 BCE.
Dagiti klasiko a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti simmarsaruno a naporma a luglugar a nagtaltalonan ti mais ken dagiti kultural a kababalin a kas ti narikut a mitolohiko ken relihioso a narikut, ti maysa a vigesimal a numeriko a sistema (naibatay ti duapulo a sistema ti panagbilbilang), ket naiwarwaras kadagiti Mehikano a kultura iti sabsabali a lugar ti Mesoamerika.[45] Iti daytoy a paset ti panawen dagiti purok ket nangrugrugida a nagbalbalin a sosial a napagustuan ken naparang-ay iti maysa a Naidauluan ti hepe, ken ti panagirang-ay kadagiti dakkel a sentro ti pagseremonian.[46]
Kadagiti kasapaan a narikut a sibilisasion idiay Mehiko idi ket ti Olmec a kultura a nagrangrang-ay idiay Aplaya ti Golpo idi agarup a 1500 BCE. Ti Olmec a kababalin ti kultura ket naiwarwaras babaen ti Mehiko kadagiti sabali a pannakaporma a panawen ti kultura idiay Chiapas, ti Oaxaca ken ti Ginget ti Mehiko. Ti pannkaporma a paset ti panawen ket nakakitkita ti pannakaiwarwaras ti naisangsangayan a relihioso ken dagiti simboliko a tradision, ken dagiti pay artistiko ket dagiti arkitektural a karikutan.[47] Iti simmarsaruno a kasakbayan a klasiko a paset ti panawen, dagiti sibilisasion ti Maya ken Zapoteco ket nakaparang-ayda kadagiti narikut a sentro idiay Calakmul ken Monte Albán. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen ti immuna nga gapyso a Mesoamerikano a sistema ti panagsurats ket naparang-ay kadagiti kultura ti Epi-Olmec ken ti Zapoteco, ken ti Mesoamerikano a tradision ti panagsurat ket nakaabot ti kasayaatna iti Klasiko a Maya a Hieroglipiko a sinuratan.[48]
Idiay Tengnga a Mehiko, ti karang-ayan a klasiko a paset ti panawen ket nakakita ti irarang-ay tiTeotihuacano, a nagporma ti milisia ken komersio nga imperio a ti politikal nga impluensiana ket naigay-at iti abagatan aginggana iti Maya a luglugar ken iti pay amianan. Iti paset ti panawen a karang-ayna, ti Teotihuacan, ket naglaon kadagiti kadakkelan a pyramide nga estruktura a nabangon idi kasakbayan ti Columbian nga Kaamerikaan, adda ti populasion iti nasurok a 150,000 a tattao. Iti panawen a pannakarebba ti Teotihuacán idi agarup a 600 CE, ti panagsalsalisal a baetan dagiti kangrunaan a sentro ti politiko ket nangrugrugi idiay tengnga a Mehiko a kas ti Xochicalco ken Cholula. Iti daytoy a panawen idi las-ud ti Epi-Klasiko a Nahua a tattao ket nangrugrugida nga immal-alis iti abagatan idiay Mesoamerika manipud iti Amianan, ken politikal ken kultural a nagbalbalinda a nagturturay idiay tengnga a Mexico, idi pinapanawda dagiti agsasao kadagiti pagsasao a Oto-Manguean.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Opisial a Nagan iti Pagilian". MX: Ti Presidensia ti Mehiko. 2005-03-31. Naala idi 2010-05-30.
- ^ a b Méhiko a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- ^ "Sapasap a Paammo a maipapan iti Mehiko". MX: Sekretario iti Ganganaet a Pannakibiang. 2011-04-26. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Encyclopaedia Britannica – Dagiti pagsasao ti Mehiko". britannica.com. 2011-04-26. Naala idi 2011-04-26.
- ^ Ti Sapasap a Linteg dagiti Karbengan ti Lingguistika para kadagiti Patneng a Tattao ket maibigbiganna amin dagiti Amerindio a minoridad a pagsasao, a mairaman ti Espaniol, a kas nailian a pagsasao ken naitimbeng nga umisu laeng kadagiti teritorio a maisasao. Ti gobierno ket maibigbigan na dagiti 62 a patneg a pagsasao, ken dagiti sabsabali a kita a saan mawawatan. "Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas". Méhiko: CDI.
- ^ a b c Lizcano Fernández, Francisco (Mayo 2005). "Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI" (PDF). Convergencia (iti Espaniol). Méhiko: Universidad Autónoma del Estado de México, Centro de Investigación en Ciencias Sociales y Humanidades. 38: 185–232; table on p. 218. ISSN 1405-1435.
- ^ "Síntesis de Resultados" (PDF). Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas. 2006. Naala idi 2010-12-22.
- ^ "Politikal a Batay-linteg dagiti Nagkaykaysa nga Estado ti Méhiko Titulo 2 Artikulo 40" (PDF). MX: SCJN. Naala idi 2010-08-14.
- ^ a b "INEGI 2010 nga Estadistika ti Senso". inegi.org.mx. Naala idi 2010-11-25.
- ^ a b c "World Economic Outlook Database, Oktubre 2010". IMF. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ "IMF".
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi Mayo 23, 2012.
- ^ "2013 Human Development Report Statistics" (PDF). Human Development Report 2013. United Nations Development Programme. Marso 14, 2013. Naala idi Marso 16, 2013.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Mehikano". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 366. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Mehiko". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 366. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Heograpiko a Diksionario ti Merriam-Webster, Maika-3 nga ed. Springfield, MA: Merriam-Webster, Inc.; p. 733
- ^ "Quinto año de gobierno". Semanario Zeta. 2011-11-12. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2012-12-17.
- ^ James Scott, Matthias vom Hau ken David Hulme. "Ti Labes ti BICs: Dagiti estratehia ti impluensia" Kitaen ti pateg ti
|url=(tulong). Ti Unibersidad ti Manchester. Naala idi Abril 11, 2012.
- ^ "Kasano ti mangipada kadagiti rehional a bileg: dagiti panagusig a konsepto ken panagsukisok dagiti topiko" (PDF). Britaniko a Gimong ti Internasional a Panagadadal. Naala idi Abril 11, 2012.
- ^ "Ministro ti Ganganaet a Pannakibiang ti Hapon" (PDF). Naala idi 2012-05-07.
- ^ Oxford Analytica
- ^ "Pagilian ken Agpatpautang a Grupgrupo". Banko ti Lubong. Naala idi Marso 5, 2011.
Ti Akinngato a tengnga a Matgedan a naipalawagan a kas ti matgedan ti tungngal maysa a tao a nagbaetan ti $3,976 – $12,275
- ^ Paweł Bożyk (2006). "Baro a Naindustrialisado a Pagilian". Globalisasion ket Panagbalbaliw ti Ganganaet nga Annuroten ti Ekonomiko. Ashgate Publishing, Ltd. p. 164. ISBN 0-7546-4638-6.
- ^ Mauro F. Guillén (2003). "Dagiti Multinational, Ideolohia, ken Naurnos a Panagobra". Dagiti Patingnga ti Pagtutumpongan. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. pp. 126 (Tabla 5.1). ISBN 0-691-11633-4.
- ^ David Waugh (2000). "Dagiti Agpatpataud nga Industria (kapitulo 19), panagrangrang-ay ti Lubong (kapitulo 22)". Heograpia, Ti Napagkaykaysa nga Arngian. Nelson Thornes Ltd. pp. 563, 576–579, 633, and 640. ISBN 0-17-444706-X.
- ^ N. Gregory Mankiw (2007). Dagiti Punganayan dagiti Ekonomia. Mason, Ohio: Thomson/South-Western. ISBN 0-324-22472-9.
- ^ "G8: Nupay dagiti paggiddiatan, ti Mehiko ket Nanam-ay a kas Rumrumsua a Bileg". Ipsnews.net. Hunio 5, 2007. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Mehiko (05/09). Departamento ti Estado ti Estados Unidos. Naala idi:2009-11-25
- ^ CRS a Reporta para iti Kongreso. Serbisio ti Kongresional a Panagsukisok. Nobiembre 4, 2008
- ^ "UNESCO World Heritage Centre – World Heritage List". UNESCO. Naala idi Mayo 25, 2012.
- ^ "Mexico's World Heritage Sites Photographic Exhibition at UN Headquarters". Whc.unesco.org. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Tabla dagiti Tawid a Lugar iti Lubong babaen ti pagilian
- ^ "Turismo" (PDF). Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Aguilar-Moreno, Manuel (2006). Manual ti Biag iti Asteka a Lubong. Facts of Life, Inc. p. 19. ISBN 0-8160-5673-0.
- ^ a b "Nombre del Estado de México". Gobierno ti Estado ti Mehiko. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi Abril 27, 2007. Naala idi Oktubre 3, 2007. (Espaniol)
- ^ http://buscon.rae.es/dpdI/SrvltConsulta?lema=méxico
- ^ "El cambio de la denominación de "Estados Unidos Mexicanos" por la de "México" en la Constitución Federal". Ierd.prd.org.mx. Naala idi Nobiembre 4, 2009.
- ^ "Constitucion Federal de los Estados Unidos Mexicanos (1824)". Tarlton.law.utexas.edu. Septiembre 2, 2009. Naala idi Oktubre 30, 2010.
- ^ "Constitución Mexicana de 1857". Tlahui.com. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Leyes Constitucionales de 1836. Cervantes Virtual
- ^ "Artikulo 116". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos Mehikanos. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Artikulo 112". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos dagiti Mehikano. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Artikulo 115". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos dagiti Mehikano. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Dagiti Patneng nga Amerikano: Dagiti Kasapaan a Panagak-akar". MSN Encarta. 2009. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi Nobiembre 1, 2009.
- ^ Kirchhoff, Paul (1943). "Mesoamérica — Sus Límites Geográficos, Composición Étnica y Caracteres Culturales". Acta Americana 1 (1): 92–107.
- ^ Carmack, Robert; et al. (1996). Ti legado ti Mesoamerika: ti pakasaritaan ken kultura ti maysa a sibilisasion ti Patneng nga Amerikano. New Jersey: Prentice Hall.
- ^ Diehl, Richard A. (2004). Dagiti Olmec : Immuna a Sibilisasion ti Amerika. Londres: Thames ken Hudson. pp. 9–25.
- ^ Sampson, Geoffrey; Dagiti sistema ti panagsursurat: Ti Linguistoko a Pangyuna, Hutchinson (Londres), 1985.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Krauze, Enrique (1998). Mehiko: Biograpia ti Bileg: Ti pakasaritaan ti Moderno a Mehiko 1810–1996. New York, New York: Harper Perennial. p. 896. ISBN 0-06-092917-0.
- Meyer, Michael C.; William H. Beezley (2000). Ti Oxford a Pakasaritaan ti Mehiko. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 736. ISBN 0-19-511228-8.
- Parkes, Henry Bamford (1972). Ti Pakasaritaan ti Mehiko (Maika-3 nga ed.). Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-08410-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mehiko iti Wikimedia Commons
- Ti Presidensia ti Mehiko (Ingles)
- Mehiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1813


c: text/html

text:
Pranses a Rebolusion
Ti Pranses a Rebolusion (Pranses: Révolution française; 1789–1799), ket maysa idi a panawen iti radikall a sosial ken politikal a a gulo iti Pransia nga addaan ti naipangrunaan a nagbanagan iti Pransia ken kadagiti amin a paset iti Europa. Ti patingga a monarkia nga isu ti nagturay iti Pransia kadagit napalabas a siglo ket narebba kadagiti tallo a tawen. Ti Pranses a kagimongan ket napan iti maysa nga epiko a panakabalbaliw a kas ti panakariri, aristokratiko ken relihioso a gundaway ket napuka babaen kadagiti agnanayon a panagraut manipud ti radikal a kanigid a payyak dagiti politikal a grupo, dagiti tattao iti lansangan, ken dagiti agtaltalon iti igid ti away. Dagiti daan a kapanunutan a maipanggep kadagiti tinawtawid ken herarkia – iti monarkia, aristokrasia ken relihioso a panagturay – ket napardas idi a napasardeng babaen ti baro a Panagpalawag kadagiti pamunganayan dagiti panagpapada, panakaumili ken di-maawan a karbengan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
INDONESIA
Saanmi a Tallikudan ti Pammatimi
Daniel Lokollo
NAYANAK 1965
NABAUTISARAN 1986
ABABA A PAKASARITAANNA Maysa nga special pioneer a nagtalinaed a matalek uray naidadanes.
IDI Abril 14, 1989, mangikonkonduktaak iti gimong iti ili ti Maumere, idiay Flores Island, idi bigla a sinerrek dagiti opisial ti gobierno ti balay ket uppatkami a naaresto.
Pinilitdakami dagiti guardia iti pagbaludan nga agsaludo iti bandera. Gapu ta saanmi a kayat, kinabkabil ken kinugkugtarandakami ken lima nga aldaw nga imbilagdakami iti kainitan a nakatakder. Iti rabii, agpigpigergerkami a nakaidda iti sementado a suelo iti nakail-ilet a selda. Nakarugrugit ken nabambannogkami ken nakaut-ut-ot dagiti sugatmi. Maulit-ulit a pinilitnakami ti warden nga agkompromiso, ngem insungbatmi, “Uray mataykami, saankami nga agsaludo.” Kas kadagiti immun-una a Kristiano, imbilangmi a pribilehio ti ‘agsagaba maipagapu iti kinalinteg.’—1 Ped. 3:14.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay a Saan a Makiramraman iti Politika Dagiti Saksi ni Jehova?
Pangta kadi ida iti seguridad ti pagilian?
Panagsaludo iti Bandera, Panagbutos, ken Serbisio Sibil
Ania a Nainkasuratan a bilin ti makatulong kenka a maaddaan iti nadalus a konsiensia kadagitoy a banag?


text:
Ticino
Ti Kanton iti Ticino wenno Ticino (Panangibalikas nga Italiano: [tiˈtʃiːno]; Aleman: Tessin [tɛˈsiːn]; kitaen pay iti sabali a pagsasao) ket isu ti akin-abagatan unay a kanton idiay Suisa. Daytoy ket nanaganan manipud ti Karayan Ticino, daytoy ti is-isu laeng a kanton a ti Italiano ket isu laeng ti opisial a pagsasao. Ti Ticino ket pagbeddenganna ti Kanton iti Uri iti amianan, ti Valais iti laud (babaen ti Paso Novena), ti Graubünden iti amianan a daya, dagiti rehion ti Italia a Piedmont ken Lombardy iti abagatan ken palpalikmutenna ti bassit a Italiano nga exclave ti Campione d'Italia. No mairaman dagiti luglugar ti kanto iti Graubünden (Grigioni) daytoy ket mangbukel ti makunkuna nga Italiano a Suisa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kanton iti Ticino iti Wikimedia Commons


text:
Nasken Kadi a Miembroka ti Maysa nga Organisado a Relihion?
Sungbat ti Biblia
Wen, ta kayat ti Dios nga agtataripnong dagiti tattao tapno agdaydayaw. Kuna ti Biblia: “Agpipinnanunottayo koma iti maysa ken maysa tapno mangparegta iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid, a saantay a baybay-an ti panagtataripnongtayo a sangsangkamaysa.”—Hebreo 10:24, 25.
Imparipirip idi ni Jesus nga agbalinto nga organisado a grupo dagiti pasurotna idi kinunana: “Babaen iti daytoy maammuanto ti isuamin a dakayo dagiti adalak, no addaankayo iti ayat iti maysa ken maysa.” (Juan 13:35) Kas kangrunaan a panangipakita iti daytoy nga ayat, makikadua dagiti adalan ni Kristo kadagiti kapammatianda. Maorganisarda nga agbalin a kongregasion a regular nga agtataripnong nga agdaydayaw. (1 Corinto 16:19) Buklenda ti sangalubongan a panagkakabsat no mapagtitiponda amin.—1 Pedro 2:
Saan nga umdas ti basta panagbalin a miembro ti maysa a relihion
Nupay kuna ti Biblia a rumbeng nga agtataripnong dagiti tattao tapno agdaydayaw iti Dios, dina kayat a sawen a no miembroka ti maysa a relihion, maay-ayomon ti Dios. Tapno anamongan ti Dios, masapul nga adda epekto ti relihion iti inaldaw a panagbiagtayo. Kas pagarigan kuna ti Biblia: “Ti porma ti panagdaydayaw [relihion] a nadalus ken di natulawan iti panangmatmat ti Dios ken Amatayo isu daytoy: panangtaripato kadagiti ulila ken iti balo a babbai kadagiti rigatda, ken panamagtalinaed ti maysa iti bagina nga awanan mulit manipud iti lubong.”—Santiago 1:
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay a Kingdom Hall ti Awag iti Paggigimonganyo?
Ammuem no ania ti nakaibatayan ti termino a “Kingdom Hall” ken no apay a dayta ti us-usarenmi.
Rumbeng Kadi a Pagdayawantayo Dagiti Imahen?
Maseknan kadi ti Dios no agusartayo iti imahen wenno idolo iti panagdayawtayo kenkuana?
Adda Kadi Relihion a Mapagtalkam?
Adda kadin relihion a nakaupayam? No kasta, mabalin a saankan nga agtalek iti aniaman a relihion. Kasano a makatulong ti panagadal ti Biblia?


text:
Zaragoza
Ti Zaragoza (Panangibalikas nga Espaniol: [θaɾaˈɣoθa]), makunkuna pay a ti Saragossa iti Ingles, ket isu ti kapitolio iti Probinsia ti Zaragoza ken iti Naturay a komunidad iti Aragon, Espania. Naisanglad daytoy idiay karayan Ebro ken dagiti tributariona, ti Huerva ken ti Gállego, ti asideg ti sentro iti daytoy a rehion, iti tanap nga addaan kadagiti nadumaduma a langa ti daga, manipud iti desierto (Los Monegros) aginggana kadagiti kabakiran, karuotan ken kabanbantayan.
Idi 1 Septiembre 2010 i populasion ti siudad ti Zaragoza ket 701,090,[1] iti uneg ti administratibo a patinggana iti kalawa ti daga iti 1,062.64 km2 (410.29 kd mi), a mangiranggo iti maikalima idiay Espania. Isu daytoy ti maika-35 a kaaduan ti populasion idiay Kappon ti Europa. Ti populasion iti metropolitano a lugar ket nakarkulo idi 2006 iti 783,763 nga agtaeng. Ti munisipalidad ket pagtaengan ti sumorok a 50 porsiento dagiti Aragones a populasion. Daytoy a siudad ket naisanglad iti kangato iti 199 a metro.
Ti Zaragoza ket nangisaili ti Expo 2008 idi kalgaw iti 2008, maysa daytoy a Piesta ti Lubong iti danum ken maipagnanayon a panagrangrang-ay. Kandidato daytoy idi para iti Europeano a Kapitolio iti Kultura idi 2016.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Zaragoza supera los 700.000 habitantes". Heraldo.es. 2006-01-01. Naala idi 2011-04-10.


text:
INDONESIA
Nakristianuan nga Ayat iti Panawen ti Kalamidad
DAGITI ginggined, tsunami, ken panagbettak ti bulkan ti gagangay a mangparparigat iti biag idiay Indonesia. No adda mapasamak a kasta a kalamidad, tumulong a dagus dagiti Saksi ni Jehova kadagiti naapektaran, aglalo kadagiti kakabsatda. Kas pagarigan, idi 2005, dinadael ti napigsa a ginggined ti Gunungsitoli, ti kadakkelan nga ili ti Nias Island idiay North Sumatra. Dagus a nangipatulod ti sanga nga opisina ken dagiti kongregasion nga adda iti asideg iti isla ti Sumatra kadagiti relief goods iti lugar a naapektaran. Nageroplano a napan iti isla ti manangaywan iti sirkito ken ti maysa a pannakabagi ti sangay tapno paregtaenda dagiti kakabsat. Kinuna ni Yuniman Harefa, maysa a panglakayen idiay Nias: “Pirmi ti buteng dagiti tattao ket saanda nga ammo ti aramidenda. Ngem nariknami a saankami a nabaybay-an gapu ta nagaksion a dagus ti organisasion ti Dios.”


text:
AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL A PARA KADAGITI UBBING
AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL
Simrek ti Israel iti Canaan
I-download dagitoy a kard, ken pagpaparisem dagiti karakter iti Biblia a mabasa iti Josue kapitulo 2 agingga iti 7 ken dagiti banag a nadakamat kadagiti pamalatpatan.
Kanayonan Manipud iti Daytoy a Koleksion
Agkanta iti Kanta Maipapan iti Kinatured
Sursuruem ti kanta maipapan iti kinatured sa kantaem a kadua ti pamiliam.
Asino ti Kayatmo a Paregtaen?
Makatulong daytoy nga aktibidad kadagiti ubbing nga agtawen iti 8 agingga iti 12 tapno makapanunotda iti pamay-an a mangparegta iti sabsabali.
Ti Nasantuan nga Espiritu Mangpataud iti Bunga
Makatulong daytoy nga aktibidad kadagiti ubbing nga agtawen iti 8 agingga iti 12 tapno maammuanda dagiti aspeto ti bunga ti espiritu.


text:
Naikeddeng Kadin ti Ipapataytayo?
Sungbat ti Biblia
Saan, ta ibaga ti Biblia a ti ipapatay ket masansan a gapu kadagiti “di mapakpakadaan a pasamak,” saan ket a gapu iti gasat.
Saan kadi nga ibaga ti Biblia nga adda “tiempo ti ipapatay”?
Pudno, dakamaten ti Eclesiastes 3:2 nga adda “tiempo ti pannakayanak ken tiempo ti pannakatay; tiempo ti panagmula ken tiempo ti panagparut iti naimula.” (Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Ngem ipakita ti konteksto daytoy a bersikulo a salsalaysayen ti Biblia ti agtultuloy a pasamak a gagangay iti biag. (Eclesiastes 3:
Mabalin ti agbiag iti napaut
Nupay ditay masigurado ti masanguanan, masansan a napapaut ti biagtayo no nainsiriban dagiti desisiontayo. Kuna ti Biblia: “Ti linteg daydiay masirib ubbog ti biag, tapno ti maysa iyadayo kadagiti silo ni patay.” (Proverbio 13:14) Kasta met, imbaga ni Moises kadagiti Israelita a ‘napaut ti biagda’ no tungpalenda dagiti bilin ti Dios. (Deuteronomio 6:2, Naimbag a Damag Biblia) Iti kasupadina, umababa ti biagtayo no agaramidtayo iti dakes.
Kasanotay man kaannad, ditay latta maliklikan ti ipapatay. (Roma 5:
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Namnama Dagiti Natay?
Ania ti mapasamak no mataytayo? Makitatayto pay ngata dagiti natayen nga ipatpategtayo?
Ania ti Panggep ti Biag?
Napanunotmo kadin, ‘No ania ti panggep ti biag?’ Ammuen ti sungbat ti Biblia iti dayta a saludsod.


text:
Kamantiris
Ti kamantiris wenno damortis (Pithecellobium dulce) ket sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Pisum sativum, Fabaceae, a patneng iti Aplaya ti Pasipiko ken asideg kadagiti banbantay ti Mehiko, Tengnga nga Amerika, ken akin-amianan nga Abagatan nga Amerika.[2] Daytoy ket maysa a naipayam-ammo a sebbangan ken kaaduan a naturalisado idiay Karibe, Florida, Guam ken idiay pay India, Bengal ken ti Filipinas. Daytoy ket naikeddeng a kas maysa a makapagraut a sebbangan idiay Hawaii.
Dagiti linaon
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kamantiris ket kayo a makaabot iti katayag iti agarup a 10 iti 15 m (33 iti 49 ft). Ti puonna ket nasiitan ken dagiti bulongna ket agsusumbangir. Ti bulongna ket paris iti immitlog a babassit a bulong nga agarup iti 2 iti 4 m (6.6 iti 13.1 ft) iti kaatiddog. Dagiti sabong sabong kasla berde-puraw, nabanglo, agtubo kadagiti sanga ken makaabot iti agarup a 12 cm (4.7 in) iti kaatiddog, ngem agparang dagitoy a kas basbassit gapu ti panagkutkutikot. Dagiti sabong ket agpataud kadagiti rimpuook ti bunga, nga agbalin a derosas no maluom ken aglukat a mangipakita ti makan lasag. Ti lasag ket aglaon ti nasileng a bukbukel a nagtimbukel ken nadalumpinas.
Ti bukel ket maiwaras babaen dagiti billit a mangmangan kadagiti nasam-it a lasag. Ti kayo ket natibker iti igaaw ken mabalin nga agbiag kadagiti namaga a daga manipud ti pantar ti baybay iti kangato iti 1,500 m (4,900 ft), a makaaramid iti daytoy a nasayaat ngaimuyongan a kas kayo ti kalsada.
Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas makan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bunga ket aglaon itinasam-it ken naalsenm a lasag nga idiay Mehiko ken daaduma pay a lugar ket makmakan a naata ken rekado kadagiti nadumaduma a luto ti karne ken inus-usar pay a laok kadagiti mainum iti asukar ken danum (agua de huamuche). Makan pay dagiti bukel ken mapapino a maiyaon iti lana, ken maidagup iti 10% iti kadasenda. Aglaon pay dagitoy iti 28% iti protina.[3]
Kas agas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ukis ti kayona ken lasag ket astrinhente ken hemoestatiko. Dagiti indihenio a tattao iti Mesoamerika ket us-usarenda ti lasag ken ukis ti kayo a panggagas kadagiti sakit ti gugot, sakit ti ngipen ken dagiti pagpadara. Ti yaon ti ukis ti kayo ket maus-usar pay para iti sika, kroniko a buris ken daig. Ti yaon dagiti bulong ket inus-usar para kadagiti sakit ti apro ken ti panagatipa iti pannakaalis. Ti binegbeg a bukel ken inus-usar a panagdalus kadagiti ulsera.[3]
Ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kamantiris ket mangsangaili a mula kadagiti alimbubudo iti nabeddengan iti nalabbasit a pixie (Melanis pixe), tallo-putik a ruot duyaw (Eurema blanda) ken dagiti dadduma pay a burbur.[4]
Dagiti kapada a nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Depende iti rehion iti nakaimulaan ti kamantiris ket naam-ammuan met kadagiti nadumaduma a nagan. Idiay patnengna a Mehiko, ti kayo ket naam-ammuan a kas ti huamuche, guamuche / huamúchil/ guamúchil / cuamúchil / a naala manipud ti naganna iti Nahuatl a cuauhmochitl. Iti kaaduan a rehion daytoy ket tinawtawagan pay iti "pinzán"', wenno 'guamá americano (Puerto Rico).
Daytoy ket tinawtawagan iti "seema chintakaya" idiay Telugu. Ti nagan a "monkeypod" ket kadawyan nga inus-usar para iti tudo a kayo iti (Albizia saman). Dagiti sabali pay a nagan ket blackbead, nasam-it nga Inga,[2] ផ្លែអំពិលទឹក(Plaeh umpel tek) (Khmer), Makham thet Tailandes: มะขามเทศ,ʻopiuma (Hawayano), kamachile (Filipino),[5] கொர்கலிக்காய்/ கோணக்காய்/ கோன புளியங்கா/ கொடுக்காப்புளி kodukkappuli (Tamil), ದೊರ ಹುಣಸೆ/ಸೀಮೆ ಹುಣಸೆ dora hunase wenno seeme hunase (Kanares), વિલાયતી આંબલી vilayati ambli (Gujarati), जंगल जलेबी jungle jalebi wenno ganga imli (Hindi), তেঁতুল tetul (Bengali), seeme hunase (Kanares), विलायती चिंच vilayati chinch (Marathi) ken సీమ చింత seema chinta (Telugu).
Idiay India daytoy ket tinawtawagan iti "siit ti Madras", urayno daytoy ket saan a patneng iti Madras. Ti nagan a "Salamagi ti Manila" ket makallilaw pay daytoy, gapu ta daytoy ket saan met nga asideg a kabagian ti salamagi, wenno patneng iti Manila.
Daytoy a mula ket naam-ammuan kadagiti nadumaduma nga ub-ubing a sinonimo:[6]
- Acacia obliquifolia M.Martens & Galeotti
- Day man " شجرة الديمان " Yemen, Adenاليمن, عدن
- Albizia dulcis (Roxb.) F.Muell.
- Feuilleea dulcis (Roxb.) Kuntze
- Inga camatchili Perr.
- Inga dulcis (Roxb.) Willd.
- Inga javana DC.
- Inga javanica DC.
- Inga lanceolata sensu Blanco
- Inga lanceolata Willd. ket Pithecellobium lanceolatum
- Inga leucantha C.Presl
- Inga pungens Willd.
- Mimosa dulcis Roxb.
- Mimosa edulis Gagnep.
- Mimosa pungens (Willd.) Poir.
- Mimosa unguis-cati Blanco
- Mimosa unguis-cati L. ket Pithecellobium unguis-cati
- Pithecellobium littorale Record
- Pithecollobium dulce (Roxb.) Benth. (lapsus)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pithecellobium dulce - (Roxb.) Benth. Guama Americano". NatureServe Explorer. NatureServe. Naala idi 2010-09-19.
- ^ a b c "Taxon: Pithecellobium dulce (Roxb.) Benth.". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 1994-08-23. Naala idi 2010-03-29.
- ^ a b Komision para iti Pakaammo ken ti Usar ti Biodibersidad: Pithecellobium Dulce: http://www.conabio.gob.mx/conocimiento/info_especies/arboles/doctos/45-legum38m.pdf
- ^ "Red-bordered Pixie Melanis pixe (Boisduval, 1836)". Butterflies and Moths of North America. Naala idi 2010-09-19.
- ^ Grandtner, Miroslav M. (2005). Elsevier's Dictionary of Trees: With Names in Latin, English, French, Spanish and Other Languages. 1. Elsevier. pp. 670–671. ISBN 978-0-444-51784-5.
- ^ International Legume Database & Information Service (ILDIS) (2005): Pithecellobium dulce. Bersion 10.01, Nobiembre 2005. Naal aidi 2008-MAR-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Kamantiris iti Wikimedia Commons
- Bariweswes dagiti mula ti USDA: Pithecellobium dulce
- Kamatsile: Pithecellobium dulce
- Dagiti sebbangan ti PIER: Pithecellobium dulce
- Manila Tamarind: Pithecellobium dulce
- Komision para iti Pakaammo ken ti Usar ti Biodibersidad ti Mehiko: Pithecellobium dulce


text:
Sisusungdo a Suportaram Dagiti Kakabsat ni Kristo
“No kasano nga inaramidyo dayta iti maysa kadagiti kanunumuan kadagitoy kakabsatko, inaramidyo dayta kaniak.”—MAT. 25:40.
1, 2. (a) Ania dagiti ilustrasion nga insalaysay ni Jesus kadagiti nasinged a gagayyemna? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Ania dagiti masapul nga ammuentayo iti ilustrasion maipapan kadagiti karnero ken kalding?
KADUA idi ni Jesus dagiti nasinged a gagayyemna a da Pedro, Andres, Santiago, ken Juan. Insalaysayna kadakuada dagiti ilustrasion maipapan iti matalek ken masirib nga adipen, sangapulo a birhen, ken kadagiti talento. Ingngudona ti salaysayna babaen ti maysa pay a pangngarig. Dinakamatna ti tiempo inton “ti Anak ti tao” ukomenna ti ‘amin a nasion.’ Naginteres la ketdi dagiti adalanna iti dayta nga ilustrasion! Dinakamatna ti dua a grupo, dagiti arig-karnero ken arig-kalding, kasta met ti nagpateg a maikatlo a grupo a tinukoyna kas ‘kakabsat’ ti “ari.”—Basaen ti Mateo 25:31-46.
2 Paginteresan unay dagiti adipen ni Jehova dayta nga ilustrasion tangay tuktukoyen ni Jesus iti dayta ti mapasamakto kadagiti tattao. Imbagana no apay nga agbiagto nga agnanayon ti dadduma ken no apay nga adda dagiti madadael. Nakadepende ti biagtayo iti pannakatarustayo kadagiti kinapudno nga impalgak ni Jesus ken iti panagtignaytayo maitunos kadagita. Masapul ngarud nga isaludsodtayo: Kasano a linawlawagan ni Jehova ti pannakatarustayo iti dayta nga ilustrasion? Apay a maibagatayo nga ipagpaganetget ti ilustrasion ti kinapateg ti trabaho a panangasaba? Siasino dagiti naipaayan iti annongen a mangasaba? Ken apay nga itan ti tiempo a sisusungdo a suportarantayo ti “ari” ken dagiti aw-awaganna kas “kakabsatko”?
KASANO A NALAWLAWAGAN TI PANNAKATARUSTAYO?
3, 4. (a) Ania dagiti masapul nga ammuentayo tapno matarusantayo ti ilustrasion maipapan kadagiti karnero ken kalding? (b) Idi 1881, kasano nga inlawlawag ti Zion’s Watch Tower daytoy nga ilustrasion?
3 Tapno umiso ti pannakatarustayo iti ilustrasion maipapan kadagiti karnero ken kalding, masapul nga ammuentayo (1) no siasino dagidiay nadakamat, (2) no kaano a mapasamak ti panangukom, ken (3) no ania ti pakaibatayan ti pannakaukom ti maysa kas karnero wenno kalding.
4 Idi 1881, imbaga ti Zion’s Watch Tower a “ti Anak ti tao,” a naawagan met kas “ari,” ket isu ni Jesus. Impagarup dagiti immuna nga Estudiante ti Biblia a ti ‘kakabsat’ ti ari ket dagidiay agturayto a kadua ni Kristo ken dagiti perpekto a tattao nga agbiagto ditoy daga. Imbagada a mapaglalasinto dagiti karnero ken dagiti kalding bayat ti Sangaribu a Tawen a Turay ni Kristo. Ken namatida a maibilangto dagiti tattao kas karnero gapu ta nagbiagda maitunos iti linteg ti Dios maipapan iti ayat.
5. Kasano a nalawlawagan ti pannakatarustayo idi dekada 1920?
5 Idi rugrugi ti dekada 1920, linawlawagan ni Jehova ti pannakatarus dagiti adipenna iti daytoy nga ilustrasion. Pinatalgedan ti The Watch Tower nga Oktubre 15, 1923 a “ti Anak ti tao” ket isu ni Jesus. Nupay kasta, babaen kadagiti teksto iti Biblia nailawlawag iti dayta no siasino dagiti kakabsat ni Kristo ken dagiti maibilangto kas karnero—dagiti kakabsat ni Kristo isuda dagiti kakaduana nga agturayto idiay langit, ket dagiti maibilangto a karnero isuda met dagiti addaan iti namnama nga agbiag ditoy daga iti sidong ti turay ti Pagarian ni Kristo. Kaano a mapaglalasin dagiti karnero ken dagiti kalding? Kinuna ti artikulo a kaduanto ni Kristo dagiti kakabsatna nga agturay idiay langit bayat ti Sangaribu a Tawen a Turayna, isu a saan ida a matulongan wenno mabaybay-an dagidiay agbiag ditoy daga. Gapuna, ti panamaglalasin kadagiti karnero ken kalding ket mapasamakto sakbay a mangrugi ti Sangaribu a Tawen a Turay. Maipapan met iti no ania ti pakaibatayan ti pannakaukom ti maysa kas karnero, kuna ti artikulo a maukomto dagiti tattao kas karnero no bigbigenda ni Jesus kas Apoda ken patienda a pasayaatento ti Pagarian ti kasasaad ti daga.
6. Kasano nga ad-adda a nalawlawagan ti pannakatarustayo idi dekada 1990?
6 Gapu iti dayta a pannakailawlawag, impagarup dagiti adipen ni Jehova a dagiti tattao ket maikeddeng kas karnero wenno kalding kabayatan ti panungpalan ti sistema ti bambanag, depende no ania ti reaksionda iti mensahe ti Pagarian. Nupay kasta, nalawlawagan dayta a pannakatarustayo idi katengngaan ti dekada 1990. Inlawlawag ti dua nga artikulo ti Pagwanawanan nga Oktubre 15, 1995 dagiti pagpadaan dagiti sasao ni Jesus a nairekord iti Mateo 24:29-31 (basaen) ken iti Mateo 25:31, 32. (Basaen.) * Ti konklusion? Kinuna ti umuna nga artikulo: “Maaramidto iti masanguanan ti pannakaukom dagiti karnero ken kalding.” Kaano? “Mapasamakto dayta kalpasan ti panangrugi ‘ti dakkel a rigat’ a nadakamat iti Mateo 24:29, 30 ken inton ‘dumteng [ti Anak ti tao] iti dayagna.’ . . . Kalpasanna, inton manungpalen ti intero a dakes a sistema, agtugawto ni Jesus iti pangukoman ket ipátay ken ibanagna ti pangngeddeng.”
7. Ania itan ti nalawag a pannakatarustayo iti ilustrasion?
7 Ita, nalawagen ti pannakatarustayo iti ilustrasion maipapan kadagiti karnero ken kalding. Siasino dagiti matuktukoy iti pangngarig? “Ti Anak ti tao,” wenno ti ari, ket isu ni Jesus. Dagidiay naawagan kas “kakabsatko” ket isu dagiti napulotan iti espiritu a lallaki ken babbai a kaduanto ni Kristo nga agturay idiay langit. (Roma 8:16, 17) “Dagiti karnero” ken “dagiti kalding” iladladawanda dagiti tattao manipud iti amin a nasion, ngem saanda a napulotan iti nasantuan nga espiritu. Kaano a mapasamak ti panangukom? Mapasamak dayta sakbay ti ngudo ti dakkel a rigat a nakaas-asidegen. Ken ania ti pakaibatayan ti pannakaukom ti maysa kas karnero wenno kalding? Agdepende dayta iti panangtratoda kadagiti napulotan iti espiritu a kakabsat ni Kristo nga adda pay laeng ditoy daga. Bayat nga umas-asideg ti panungpalan daytoy a sistema ti bambanag, anian a yamantayo ta in-inut a lawlawagan ni Jehova ti pannakatarustayo iti daytoy nga ilustrasion ken iti dadduma pay a nainaig nga ilustrasion a nairekord iti Mateo kapitulo 24 ken 25!
KASANO NGA IPAGANETGET TI ILUSTRASION TI TRABAHO A PANANGASABA?
8, 9. Apay a naawagan dagiti karnero kas “nalinteg”?
8 Saan a direkta a dinakamat ni Jesus ti maipapan iti trabaho a panangasaba iti ilustrasion maipapan kadagiti karnero ken kalding. Apay ngarud a maibagatayo nga ipagpaganetgetna ti kinapateg ti panangasaba?
9 Umuna, laglagipentayo a mangisursuro idi ni Jesus babaen ti ilustrasion. Nalawag a dina tuktukoyen ti panamaglalasin kadagiti literal a karnero ken kalding. Saanna met nga ibagbaga a tapno maukom ti maysa kas karnero, masapul a literal a pakanen, kawesan, aywanan, wenno bisitaenna iti pagbaludan ti maysa kadagiti kakabsat ni Jesus. Imbes ketdi, iladladawanna ti panangtrato dagiti piguratibo a karnero kadagiti kakabsatna. Inawaganna dagiti karnero kas “nalinteg” gapu ta bigbigbigenda nga adda maysa a grupo dagiti napulotan a kakabsat ni Kristo ditoy daga, ken sisusungdo a supsuportaranda dagiti napulotan bayat dagitoy napeggad a maudi nga al-aldaw.—Mat. 10:40-42; 25:40, 46; 2 Tim. 3:1-5.
10. Kasano a maipakita dagiti karnero ti kinaimbagda kadagiti kakabsat ni Kristo?
10 Maikadua, panunotentayo ti konteksto ti kinuna ni Jesus. Isalsalaysay ni Jesus ti pagilasinan ti kaaddana ken ti panungpalan ti sistema ti bambanag. (Mat. 24:3) Iti rugi ti salaysayna, adda dinakamatna a nagpateg a paset ti pagilasinan—ti pannakaikasaba ti naimbag a damag ti Pagarian iti “intero a mapagnaedan a daga.” (Mat. 24:14) Ken sakbay unay a dinakamatna ti maipapan kadagiti karnero ken kalding, insalaysayna nga umuna ti ilustrasion maipapan kadagiti talento. Kas nadakamat iti immun-una nga artikulo, ipagpaganetget ni Jesus iti dayta nga ilustrasion a masapul a sireregta a makiraman iti trabaho a panangasaba dagiti adalanna a napulotan iti espiritu, wenno dagiti ‘kakabsatna.’ Nupay kasta, nagdakkel ti trabaho nga aramiden ti bassit a bilang dagiti napulotan nga adda ditoy daga bayat ti kaadda ni Jesus—panangasaba iti “amin a nasion” sakbay ti panungpalan. Ipakita ti ilustrasion maipapan kadagiti karnero ken kalding nga agkasapulan iti tulong dagiti napulotan. Gapuna, maysa kadagiti kangrunaan a pamay-an a maipakita dagiti potensial a karnero ti kinaimbagda kadagiti kakabsat ni Kristo ket ti panangsuportada iti trabaho a panangasaba. Ngem ania ti ramanen dayta? Ti laeng kadi panangted iti pinansial a kontribusion ken panangpabileg kadakuada, wenno adda pay sabali?
SIASINO TI MANGASABA?
11. Ania ti tumaud a saludsod, ken apay?
11 Iti agdama, saan a napulotan iti espiritu ti kaaduan kadagiti walo a milion nga adalan ni Jesus. Saanda nga immawat kadagiti talento nga inted ni Jesus kadagiti napulotan nga adipenna. (Mat. 25:14-18) Gapuna, mabalin a maisaludsodtayo, ‘Ti kadi panangasaba ket annongen met dagiti saan a napulotan iti nasantuan nga espiritu?’ Wen. Usigentayo ti dadduma a rason no apay.
12. Ania ti maadaltayo iti sasao ni Jesus a nairekord iti Mateo 28:19, 20?
12 Imbilin ni Jesus a mangasaba ti amin nga adalanna. Kalpasan ti panagungar ni Jesus, imbagana kadagiti pasurotna a mangaramidda iti ad-adalan, a suruanda ida a mangtungpal iti “amin a bambanag” nga imbilinna. Karaman kadagita a bilin ti annongen a mangasaba. (Basaen ti Mateo 28:19, 20.) Masapul ngarud a mangasaba ti amin nga adalan ni Kristo, ti man namnamada ket agturay idiay langit wenno agbiag ditoy daga.—Ara. 10:42.
13. Ania ti ipasimudaag ti sirmata a nakita ni Juan, ken apay?
13 Ipasimudaag ti libro nga Apocalipsis a ti trabaho a panangasaba ket itungpal dagiti napulotan ken ti dadduma pay. Nangipaay ni Jesus ken apostol Juan iti sirmata maipapan iti “nobia,” ti 144,000 a napulotan a tattao a kaduanto ni Kristo nga agturay idiay langit, nga iyaw-awisda kadagiti tattao nga uminumda iti “danum ti biag nga awan bayadna.” (Apoc. 14:1, 3; 22:17) Dayta a simboliko a danum irepresentarna dagiti probision ni Jehova a mangispal kadagiti tattao iti basol ken ipapatay maibatay iti daton a subbot ni Kristo. (Mat. 20:28; Juan 3:16; 1 Juan 4:9, 10) Ti subbot ket nagpateg a paset ti mensahe nga ikaskasabatayo, ket dagiti napulotan ti mangidadaulo iti panangtulong kadagiti tattao a mangammo ken magunggonaan iti dayta. (1 Cor. 1:23) Ngem adda dadduma pay a nakita ni Juan iti sirmata a saan a karaman iti klase nobia. Naibilin met a kunaenda, “Umayka!” Agtultulnogda iti dayta ken iyaw-awisda iti sabsabali nga uminumda iti danum ti biag. Daytoy a maikadua a grupo ket dagidiay addaan iti namnama nga agbiag ditoy daga. Gapuna, nalawag nga ipasimudaag daytoy a sirmata a ti amin a mangipangag iti awis nga “umayka” ket addaan iti responsabilidad a mangasaba.
14. Ania ti ramanen ti panagtulnog iti “linteg ti Kristo”?
14 Masapul a mangasaba ti amin nga adda iti sidong ti “linteg ti Kristo.” (Gal. 6:2) Maymaysa ti pagalagadan ni Jehova agpaay iti amin. Kas pagarigan, kinunana kadagiti Israelita: “Maymaysa a linteg ti adda maipaay iti katutubo ken maipaay iti ganggannaet nga agnanaed . . . iti nagtetengngaanyo.” (Ex. 12:49; Lev. 24:22) Awanen iti sidong ti Mosaiko a Linteg dagiti Kristiano. Ngem amintayo, napulotan man wenno saan, ket adda iti sidong ti “linteg ti Kristo.” Dayta a linteg ramanenna ti amin nga insuro ni Jesus. Ti kangrunaan nga insurona kadagiti pasurotna ket ti panangipakita iti ayat. (Juan 13:35; Sant. 2:8) Ket ti maysa a kangrunaan a pamay-an a maipakitatayo ti ayattayo iti Dios, ken ni Kristo, ken kadagiti tattao ket babaen ti panangikasabatayo iti naimbag a damag ti Pagarian.—Juan 15:10; Ara. 1:8.
15. Apay a maibagatayo nga agaplikar iti amin a pasurot ni Jesus ti bilinna a mangasaba?
15 Ti imbaga ni Jesus iti sumagmamano ket mabalin nga agaplikar iti ad-adu. Kas pagarigan, 11 laeng nga adalan ti nakitulagan idi ni Jesus maipaay iti maysa a Pagarian, ngem agaplikar dayta a tulag iti amin a kameng ti 144,000. (Luc. 22:29, 30; Apoc. 5:10; 7:4-8) Kasta met, sumagmamano laeng kadagiti adalanna—dagidiay nagparanganna idi napagungar—ti binilinna a mangasaba. (Ara. 10:40-42; 1 Cor. 15:6) Ngem amin a matalek nga adalanna idi umuna a siglo nabigbigda nga agaplikar met kadakuada dayta a bilin. (Ara. 8:4; 1 Ped. 1:8) Ita, saan met a personal a nakisarita ni Jesus iti asinoman kadagiti walo a milion nga aktibo a manangaskasaba iti Pagarian. Ngem bigbigenda amin a masapul a maaddaanda iti pammati ken Kristo ken ipakitada dayta babaen ti panangitungpalda iti trabaho a panangasaba.—Sant. 2:18.
ITAN TI TIEMPO NGA AGBALINTAYO A NASUNGDO
16-18. Kasano a masuportarantayo dagiti kakabsat ni Kristo, ken apay nga itan ti tiempo nga aramidentayo dayta?
16 Gubgubaten ni Satanas dagiti napulotan iti espiritu a kakabsat ni Kristo nga adda pay laeng ditoy daga, ken degdegdeganna ti irarautna bayat a maib-ibusen ti ‘ababan a periodo ti tiempona.’ (Apoc. 12:9, 12, 17) Nupay agpaspasar dagiti napulotan iti nakaro a pannubok, itultuloyda nga idauluan ti kasaknapan pay laeng a trabaho a panangasaba iti pakasaritaan ti tao. Nabatad nga adda kadakuada ni Jesus ken iwanwanwanna ida.—Mat. 28:20.
17 Ti umad-adu a bilang dagiti potensial a karnero ibilangda a maysa a pribilehio ti panangsuporta kadagiti kakabsat ni Kristo saan laeng a babaen iti trabaho a panangasaba no di ket iti dadduma pay a praktikal a pamay-an. Kas pagarigan, mangipapaayda iti pinansial a kontribusion, tumultulongda iti panagibangon kadagiti Kingdom Hall, Assembly Hall, ken sanga nga opisina, ken sisusungdo nga agtultulnogda kadagiti mangidadaulo a dinutokan ti “matalek ken masirib nga adipen.”—Mat. 24:45-47; Heb. 13:17.
18 Asidegen a palusposan dagiti anghel dagiti makadadael nga angin ti dakkel a rigat. Mapasamakto dayta kalpasan ti maudi a pannakaselio ti amin a kakabsat ni Kristo nga addanto pay laeng ditoy daga. (Apoc. 7:1-3) Sakbay a mangrugi ti Armagedon, addanton idiay langit dagiti napulotan. (Mat. 13:41-43) Ngarud, itan ti tiempo a sisusungdo a suportarantayo dagiti kakabsat ni Kristo no kayattayo ti maibilangto kas karnero.
^ par. 6 Para iti detalyado a pannakailawlawag daytoy nga ilustrasion, kitaen dagiti artikulo nga “Anianto ti Takderyo iti Sanguanan ti Pangukoman?” ken “Aniat’ Masakbayan Dagiti Karnero ken Kalding?” iti Pagwanawanan nga Oktubre 15, 1995.


text:
Estoria 2: Ti Napintas a Hardin
KITAEM ti daga ditoy! Anian a nagpintasan amin! Makitam kadi dagiti kaykayo, ti sabsabong ken amin nga an-animal? Sadino ti naggapuan daytoy nagpintas a hardin? Inaramid ti Dios dayta.
Umuna, pinatubo ti Dios dagiti berde a ruruot a mangabbong ti daga. Kalpasanna inaramidna amin a kita dagiti babassit a mulmula, masmasetas ken kaykayo. Dagitoy ti nangpapintas ti daga, ken dadduma kadagitoy ti mangted taraon kadatayo a naiimas.
Kalpasanna inaramid ti Dios dagiti ikan nga aglangoy iti danum, ken tumatayab iti tangatang. Nangaramid met ti dadakkel nga an-animal ken babassit nga an-animal. Ania nga an-animal ti aggigian nga asideg ti pagtataenganyo?
Kamaudiananna nagaramid ti Dios ti lugar a maaw-awagan hardin ti Eden. Naisangsangayan unay a lugar dayta. Isuamin ti napintas idiay, ken kayat ti Dios a ti intero a daga agbalin kas iti daytoy napintas a hardin.
Ngem kitaenyo manen ti ladawan ti hardin. Ammoyo kadi no ania ti kurangna? Kitaentayo.
Genesis 1:11-25; 2:8, 9.
Dagiti Saludsod
- Ania ti inaramid ti Dios tapno maisagana ti daga a pagtaengantayo?
- Inaganam ti nadumaduma nga animal nga inaramid ti Dios. (Kitaem ti ladawan.)
- Apay a naisangsangayan ti hardin ti Eden?
- Ania ti kayat ti Dios a pagbalinan ti daga?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Genesis 1:11-25.
Ania ti inaramid ti Dios iti maikatlo nga aldaw ti panamarsua? (Gen. 1:12)
Ania ti napaadda iti maikapat nga aldaw ti panamarsua? (Gen. 1:16)
Aniada a kita ti animal ti inaramid ti Dios iti maikalima ken maikanem nga aldaw? (Gen. 1:20, 21, 25)
- Basaenyo ti Genesis 2:8, 9.
Ania ti dua a naisangsangayan a kayo nga inkabil ti Dios iti hardin, ket ania ti isimboloda?


text:
Monarkia
Ti monarkia ket maysa a porma ti gobierno nga iti kinaturay ket pudno wenno bassit a naipatagikua iti agmaymaysa a tao (ti monarka).[1]
Dagit porma ti monarkia ket adu kadagiti paggiddiatanda babaen ti nakaibatayn ti agpang ti legado nga autonomia a panakatengngel ti panagturay ti monarka, ti pamay-an apanagpili ti monarka, ken kadagiti amin a naisakbayan a naikeddeng a patingga ti kapaut ti panagturayda. No ti maysa a monarka ket awan wenno bassit a pannakaatipa iti estado ken dagiti politikal a banag, daytoy ket makunkuna a kas ti awan patinggana monarkia ken daytoy ket maysa aporma ti autokrasia. Kadagiti kaso a ti diskresion ti monarka ket pormal a napatinggaan (kadawyan tatta nga aldaw) dagitoy ket makunkuna a kas dagiti batay-linteg a monarkia. Kadagiti tawidan a monarkia, ti opisina ket naipaspasa babaen ti pannakatawid iti kaunegan ti grupo ti pamilia, ngem dagiti napilpili a monarkia ket napilpili babaen ti sistema panagbutos. Iti naipakasaritaa dagitoy a sistema ket kadawyanda a naitiptipon ti, pormal wenno saan apormal. (Kas pagarigan, kadagiti nabutbutosan a monarkia dagiti laeng adda ti naisangsangayan a puli ti naikedkeddeng a mabalin a mapili, ngem dagiti tinawtawid a monarkia ket addaanda ti legado a kammasapulan a maipanggep ti relihion, edad, henero, kapasidad ti isip, ken dagiti dadduma pay a banag a mangtignay a kas ti de facto a panagbutbutos ken ti panagpartuat kadagiti kasasaad dagiti makibinninglay a mangtunton a ti pannakaiyanaup ti linteg ket suheto ti epektibo a pannakapili.) Iti kanungpalan, adda dagiti banag a ti panagpaso ti turay ti monarkia ket agasmang a naibatay iti kalendario wenno dagiti naisangsangayan a nagunodani a gangandat (kas pagarigan ti panagpawil ti panagraut.) Ti pagbanagan ti pannkaisaritaan ken heograpiko a paggiddiatan iti paraigid dagitoy tallo a wasay ket ti panagpartuat ti adu ti pagdumadumaanna nga estruktura ken dagiti tawidan a mangipalpalawag ti “monarkia.”
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Stuart Berg Flexner ken Leonore Crary Hauck, mamannurat, Random House Unabridged Dictionary, Maika-2 Ed., Random House, New York (1993)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Monarkia iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig iti Monarkia iti Wikimedia Commons


text:
Ti Kadi Biblia ket Libro a Naglaon iti Sirib ti Tao?
Sungbat ti Biblia
Ti Biblia, a maawagan met iti Nasantuan a Kasuratan, ket naglaon iti adu a nainsiriban a sasao. Nupay kasta, kastoy ti kuna ti Biblia a mismo: “
Amin a Kasuratan impaltiing ti Dios.” (2 Timoteo 3:16) Adu ti pammaneknek a pudno dayta. Usigem dagiti sumaganad:
Awan ti asinoman a nakapaneknek a di umiso dagiti historia a linaon ti Biblia.
Napudno dagiti mannurat iti Biblia. Ti kinaprangkada ipakitana a pudno dagiti insuratda.
Maymaysa ti tema ti Biblia: ti pannakaalangon ti kalintegan ti Dios a mangituray iti sangatauan ken ti pannakatungpal ti panggepna babaen ti nailangitan a Pagarianna.
Nupay rinibu a tawenen a naisurat ti Biblia, saan a kamali ti linaonna maipapan iti siensia ken inakseptar dayta dagiti tattao idi pay un-unana.
Dagiti ebidensia manipud iti historia pasingkedanna a natungpal dagiti padto ti Biblia.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Talaga Kadi a ti Dios ti Naggapuan ti Naimbag a Damag?
Kasanotayo a masigurado a pudno ti mensahe ti Biblia?
Ti Kadi Biblia ti Sao ti Dios?
Panagkunam, talaga kadi a pinaltiingan ti Dios dagiti mannurat iti Biblia?


text:
Sirawai, Zamboanga del Norte
Ti Sirawai ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sirawai ket nabennebenneg iti 34 a barbaranggay.[2]
- Balatakan
- Balonkan
- Balubuan
- Bitugan
- Bongon
- Catuyan
- Culasian
- Danganon
- Doña Cecilia
- Guban
- Lagundi
- Libucon
- Lubok
- Macuyon
- Minanga
- Motong
- Napulan
- Panabutan
- Piacan
- Pisa Itom
- Pisa Puti
- Piña
- Pugos
- Pula Bato
- Pulang Lupa
- Saint Mary (Poblacion)
- San Nicolas (Poblacion)
- San Roque (Poblacion)
- San Vicente (Poblacion)
- Sipakit
- Sipawa
- Sirawai Proper (Poblacion)
- Talabiga
- Tapanayan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Piat, Cagayan
Ti Piat ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Piat ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Apayao
- Aquib
- Dugayung
- Gumarueng
- Macapil
- Maguilling
- Minanga
- Poblacion I
- Santa Barbara
- Santo Domingo
- Sicatna
- Villa Rey (San Gaspar)
- Warat
- Baung
- Calaoagan
- Catarauan
- Poblacion II
- Villa Reyno
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Buadiposo-Buntong, Lanao del Sur
Ti Buadiposo-Buntong ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Buadiposo-Buntong ket nabingbingay a politikal kadagiti 33 a barbaranggay.[2]
- Bacolod
- Bangon
- Buadiposo Lilod
- Buadiposo Proper
- Bubong
- Buntong Proper
- Cadayonan
- Dansalan
- Gata
- Kalakala
- Katogonan
- Lumbac
- Lumbatan Manacab
- Lumbatan Pataingud
- Manacab (Pob.)
- Minanga (Buntong)
- Paling
- Pindolonan
- Pualas
- Buadiposo Raya
- Sapot
- Tangcal
- Tarik
- Tuka
- Bangon Proper
- Raya Buntong (Buntong East)
- Lunduban (Ragondingan)
- Ragondingan East
- Ragondingan Proper
- Ragondingan West
- Boto Ragondingan
- Datu Tambara
- Dirisan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
APENDISE
Ti Pudno Maipapan iti Ama, iti Anak, ken iti Nasantuan nga Espiritu
KUNA dagiti tattao a mamati iti Trinidad nga adda tallo a persona a mangbukel iti Dios—ti Ama, ti Anak, ken ti Nasantuan nga Espiritu. Mannakabalin-amin, awan nangrugianna, ken agpapada kano dagitoy a tallo a persona. No kasta, sigun iti doktrina a Trinidad, ti Ama ket Dios, ti Anak ket Dios, ken ti Nasantuan nga Espiritu ket Dios, ngem kaskasdi a maymaysa ti Dios.
Annugoten ti adu a mamati iti Trinidad a saanda a mailawlawag daytoy a sursuro. Kaskasdi, mabalin nga ipagarupda nga isursuro dayta ti Biblia. Kinapudnona, pulos a di agparang iti Biblia ti sao a “Trinidad.” Nupay kasta, adda kadi iparparipirip ti Biblia maipapan iti Trinidad? Tapno masungbatan daytoy a saludsod, sukimatentayo ti maysa a teksto a masansan nga usaren dagiti mamati iti Trinidad.
“TI SAO, DIOS”
Kuna ti Juan 1:1: “Idi punganay, addan ti Sao, ket ti Sao kadua ti Dios, ket ti Sao, Dios.” (Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Iti isu met laeng a kapitulo, imbatad ni Juan a ni Jesus “ti Sao.” (Juan 1:14) Tangay naawagan a Dios ti Sao, kuna dagiti dadduma a ti Anak ken ti Ama ket paset ti isu met laeng a Dios.
Laglagipem nga orihinal a naisurat iti pagsasao a Griego daytoy a paset ti Biblia. Idi agangay, naipatarus ti Griego a teksto kadagiti sabali a pagsasao. Nupay kasta, adu nga agipatpatarus iti Biblia ti saan a nagusar iti sasao a “ti Sao, Dios.” Apay? Maibatay iti pannakaammoda iti Biblikal a Griego—ti pagsasao a nausar idi naisurat ti Biblia—saan a “ti Sao, Dios” ti rumbeng a pannakaipatarus dagita a sasao. Ania koma ngay? Adtoy ti sumagmamano a pagarigan: “Nadibinuan ti Logos [Sao].” (A New Translation of the Bible) “Ti Sao, maysa a dios.” (The New Testament in an Improved Version) “Ti Sao kadua ti Dios ket agpada ti kasasaadda.” (The Translator’s New Testament) Sigun kadagitoy a patarus, ti Sao saan nga isu ti Dios a mismo. * Imbes ketdi, gapu iti nangato a saadna kadagiti parsua ni Jehova, ti Sao maibilang a “maysa a dios.” “Mannakabalin” ti kayat a sawen ditoy ti sao a “dios.”
SUMAPULKA ITI KANAYONAN NGA IMPORMASION
Saan nga ammo ti kaaduan a tattao ti Biblikal a Griego. Kasano ngarud a masiertom no ania a talaga ti kayat a sawen ni apostol Juan? Panunotem daytoy a pagarigan: Adda banag nga inlawlawag ti maysa a maestro kadagiti estudiantena. Ngem nagduduma ti pannakaawat dagiti estudiante iti inlawlawag ti maestroda. Kasano a masiertoda ti kayatna a sawen? Mabalinda ti agkiddaw kenkuana iti kanayonan nga impormasion. Awan duadua nga ad-adda a maawatanda dayta a banag no ad-adu pay ti maammuanda. Umasping iti dayta, tapno maawatam ti kaipapanan ti Juan 1:1, mabalinmo ti sumapul iti kanayonan nga impormasion iti Ebanghelio ni Juan maipapan iti saad ni Jesus. Umiso ti pannakaawatmo no ad-adu ti maammuam maipapan iti dayta a banag.
Kas pagarigan, usigem ti insurat pay ni Juan iti kapitulo 1, bersikulo 18: “Awan ti tao a nakakita iti [Mannakabalin-amin a] Dios uray kaano.” Nupay kasta, dagiti tattao nakitada ni Jesus, ti Anak, ta kuna ni Juan: “Nagbalin a tao ti Sao ket nakipagtaeng kadatayo . . . Nakitami ti dayagna.” (Juan 1:14, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Kasano koma ngarud nga agbalin ti Anak a paset ti Mannakabalin-amin a Dios? Kuna pay ni Juan a ti Sao “kadua ti Dios.” Ngem kasano koma a kadua ti maysa a tao ti sabali a tao no isu met laeng dayta a tao? Maysa pay, kas nailanad iti Juan 17:3, nalawag a pinagduma ni Jesus ti bagina ken ti nailangitan nga Amana. Inawaganna ti Amana kas “ti maymaysa a pudno a Dios.” Ket iti ud-udi ti Ebangheliona, ginupgop ni Juan dagiti bambanag babaen ti panagkunana: “Naisurat dagitoy tapno patienyo koma a ni Jesus isu ti Kristo nga Anak ti Dios.” (Juan 20:31) Imutektekam ta saan a Dios no di ket Anak ti Dios ti awag ken ni Jesus. Daytoy a kanayonan nga impormasion iti Ebanghelio ni Juan ipakitana no ania ti kaipapanan ti Juan 1:1. Ti Sao, a ni Jesus, ket maawagan a “maysa a dios” agsipud ta nangato ti saadna ngem saan nga isu met laeng ti Mannakabalin-amin a Dios.
AMMUEM NO UMISO TI IMPORMASION
Panunotem manen ti maipapan iti maestro ken dagiti estudiantena. Ibagatayon nga agduadua pay laeng dagiti dadduma, uray no nangngegdan ti kanayonan a panangilawlawag ti maestro. Ania ti mabalinda nga aramiden? Mabalinda ti agsaludsod iti sabali pay a maestro maipapan iti dayta a banag. No pasingkedan ti maikadua a maestro ti panangilawlawag ti immuna, mabalin a maikkat ti panagduadua ti kaaduan nga estudiante. Umasping iti dayta, no saanmo a masinunuo ti kayat a sawen ti mannurat iti Biblia a ni Juan maipapan iti relasion ni Jesus ken ti Mannakabalin-amin a Dios, mabalinmo ti agkonsulta iti sabali pay a mannurat iti Biblia para iti kanayonan nga impormasion. Kas pagarigan, usigem ti insurat ni Mateo. Maipanggep iti panungpalan daytoy a sistema ti bambanag, inadawna ti kinuna ni Jesus: “Maipapan iti dayta nga aldaw ken oras awan ti asinoman a makaammo, uray dagiti anghel ti langlangit wenno uray ti Anak, no di laeng ti Ama.” (Mateo 24:36) Kasano a pasingkedan dagitoy a sasao a saan a ni Jesus ti Mannakabalin-amin a Dios?
Kuna ni Jesus nga ad-adu ti ammo ti Ama ngem ti Anak. Ngem no ni Jesus ket paset ti Mannakabalin-amin a Dios, ammona met koma ti amin nga ammo ti Amana. No kasta ngarud, saan nga agpada ti Anak ken ti Ama. Nupay kasta, kuna dagiti dadduma: ‘Dua ti kasasaad ni Jesus. Agsasao ditoy kas tao.’ Ngem uray koma no pudno dayta, ti ngay nasantuan nga espiritu? No paset dayta ti isu met laeng a Dios a kas iti Ama, apay a saan nga imbaga ni Jesus nga ammo ti nasantuan nga espiritu dagiti banag nga ammo ti Ama?
No itultuloymo ti agadal iti Biblia, adunto pay ti maammuam a teksto iti Biblia a mainaig iti daytoy a banag. Pasingkedanda ti kinapudno maipapan iti Ama, iti Anak, ken iti nasantuan nga espiritu.—Salmo 90:2; Aramid 7:55; Colosas 1:15.
^ par. 3 Para iti kanayonan a pannakailawlawag ti Juan 1:1, kitaem ti artikulo a “Ti Kadi Sao Isu ti ‘Dios’ Wenno ‘maysa a dios’?” iti Nobiembre 1, 2008 a ruar Ti Pagwanawanan, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ti Kadi Sao Isu ti “Dios” wenno “maysa a dios”?
Ania ti umiso a pannakaawat iti Juan 1:1?


text:
Ouija
Ti Tabla nga Ouija ( /ˈwiːdʒə/ WEE-jə) wenno tabla ti espiritu wenno agsassao a tabla, ket tabla a naisurat dagiti letra, dagiti numero 0-9, dagiti balikas a "yes" ('wen'), "no" ('saan'), "hello" ('kumusta') (no kua) ken "goodbye" ('adios'), ken dadduma a simbolo ken grapiko nga agas-assibay. Marka ti Hasbro Inc. iti Estados Unidos,[1] a mangilaklako ken mangiwarwaris iti 'Ouija Board' ayam iti tabla.[2] Ar-aramatenna ti planchette (bassit nga ising a kas puso) wenno pannudo nga iyak-akar tapno maipakita ti mensahe ti espiritu babaen ti panangiletra iti rabaw ti tabla no adda séance. Sagidan dagiti makiraman diay planchett sada iyak-akar pangiletra ti balikas.
- ^ "US Patent and Trademark Office Registration Number 0519636, Petsa ti Panangirehistro: Enero 10, 1950, Aktibo idi June 16, 2011". Tess2.uspto.gov.
- ^ "Basaen, Hasbro Inc., lista ti marka a sinabrot idi Hunio 18, 2011". Hasbro.com. Naala idi 2012-06-11.


text:
1Nagsubli ni Jesus idiay Capernaum kalpasan ti sumagmamano nga aldaw. Nagdinamag a simmangpeten iti balayna, 2ket adu a tattao ti natipontipon sadiay. Awan payen ti pagpisipisan, uray pay iti asideg ti ridaw. Madama nga ikaskasaba ni Jesus ti Naimbag a Damag 3idi simmangpet ti uppat a lallaki a nagbaklay iti maysa a paralitiko nga ipanda kenkuana. 4Ngem gapu iti kaadu ti tao, dida mayasideg ken ni Jesus ti masakit. Winangwanganda ngarud ti atep iti ngatoen ni Jesus sada imbaba ti paralitiko a nakaidda iti papag. 5Idi makita ni Jesus ti pammatida, kinunana iti paralitiko, “Anakko, napakawanen dagiti basbasolmo.” 6Sadiay, adda nga agtugtugaw ti sumagmamano a mamaestro iti Linteg. Kinunada iti nakemda, 7“Apay a kasta ti sao daytoy a tao? Maibusor iti Dios ti sasawenna! Ni laeng Apo Dios ti makapakawan iti basol!” 8Ammo a dagus ni Jesus ti adda iti panunotda ket kinunana, “Apay a kasta ti pampanunotenyo? 9Ania ti nalaklaka nga isao iti daytoy a paralitiko: ‘Napakawanen dagiti basbasolmo’ wenno ‘Bumangonka, alaem ta iddam ket magnaka’? 10Paneknekak ngarud kadakayo a ti Anak ti Tao adda pannakabalinna ditoy daga a mamakawan kadagiti basbasol.” 11Kinunana iti paralitiko, “Ibilinko kenka: bumangonka, bagkatem ta iddam ket agawidkan.” 12Iti imatangda amin, bimmangon ti lalaki, binagkatna ti iddana ket nagdardaras a nagawid. Nagsiddaawda amin, ket indaydayawda ti Dios. “Dikam pay nakaimatang iti kastoy a pasamak,” kinunada. 13Nagsubli manen ni Jesus iti igid ti Dan-aw ti Galilea. Napan kenkuana dagiti adu a tattao ket insurona ida. 14Idi magmagna, nakitana ti maysa nga agsingsingir iti buis, ni Levi nga anak ni Alfeo. Agtugtugaw ni Levi iti ofisinana a pagbayadan iti buis. “Surotennak,” kinuna ni Jesus. Timmakder ni Levi ket simmurot kenkuana. 15Idi mangmangan ni Jesus iti balay ni Levi, nakilanglang kenkuana ken kadagiti adalanna ti adu nga agsingsingir iti buis ken tattao a managbasol. Ngamin, adu dagiti simmurot kenkuana. 16Adda sumagmamano a mamaestro iti Linteg a kamkameng ti grupo dagiti Fariseo. Idi makitada a makipangpangan ni Jesus kadagiti managbasol ken agsingsingir iti buis, sinaludsodda kadagiti adalanna, “Apay a kalanglangna dagiti agsingsingir iti buis ken dagiti managbasol?” 17Nangngeg ida ni Jesus ket kinunana: “Saan a dagiti nasalun-at ti makasapul iti mangngagas, no di ket dagiti masaksakit. Diak immay tapno ayabak dagiti nalinteg a tattao. Immayak tapno ayabak dagiti managbasol.” 18Iti naminsan, agay-ayunar dagiti adalan ni Juan a Mammuniag ken dagiti Fariseo. Napan ti sumagmamano a tattao ken ni Jesus ket sinaludsodda, “Apay nga agayunar dagiti adalan ni Juan a Mammuniag ken dagiti adalan dagiti Fariseo, ngem dagiti adalam saan?” 19Simmungbat ni Jesus, “Mabalin aya a di mangan dagiti sangaili iti paboda? Manganda! Saanda nga agayunar no adda ti nobio iti sidongda. 20Ngem dumtengto ti tiempo a maipanaw ti nobio kadakuada. Isunton ti panagayunarda. 21“Saan nga itakup ti baro a lupot iti daan a pagan-anay, ta no kumsen ti naitakup, dumakdakkel ti pigis. 22Saan met nga ikabil ti baro nga arak iti daan a supot a lalat, ta bettaken ti arak ti supot ket agpadada a madadael. Ikarga ketdi ti baro nga arak iti baro a supot a lalat!” 23Iti maysa nga Aldaw a Panaginana, magmagna ni Jesus ken dagiti adalanna iti kataltalonan a namulaan iti trigo. Bayat ti pannagnada, nagruros dagiti adalanna kadagiti dawa ti trigo. 24Sinaludsod dagiti Fariseo ken ni Jesus, “Kitaem, apay nga ar-aramiden dagiti adalam ti maisalungasing iti Aldaw a Panaginana?” 25Insungbat ni Jesus, “Diyo pay aya nabasa ti inaramid ni David ken dagiti tattaona idi mabisinda? 26Simrek ni David iti balay ti Dios sa nangan iti tinapay a naidaton iti Dios. Napasamak daytoy idi ni Abiatar ti Kangatoan a Padi. Iti paglintegantayo, dagiti laeng papadi ti mapalubosan a mangan iti dayta a tinapay. Ngem nangan ni David ket inikkanna pay dagiti tattaona. 27“Naaramid ti Aldaw a Panaginana nga agpaay iti pagimbagan ti tao. Saan a naaramid ti tao nga agpaay iti Aldaw a Panaginana. 28Ngarud, ti Anak ti Tao isu ti Apo uray pay ti Aldaw a Panaginana.”
Copyright
Learn More


text:
Kategoria:Saudi Arabia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan laeng iti sumaganad a subkategoria.
H
- Heograpia ti Saudi Arabia (2 K)
Pampanid iti kategoria "Saudi Arabia"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Peninsula Arabiano
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Nalabbasit
- Dagiti pagilian idiay Asia
- G20 a pagpagilian


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Panangisuro iti Annak nga Agbalin a Responsable
George: * “Ti anakko a ni Michael nga agtawen iti uppat, bay-anna lattan a nakawara dagiti ay-ayamna iti balay. Padasek nga ipaidulin dagita kenkuana sakbay a paturogek, ngem marurod ket agriaw. No dadduma, maumaak ket mabugkawak, ngem lalo laeng a maburiborankami. Kayatko a naragsak ti pannaturogmi, isu a siak lattan ti mangurnos kadagiti naiwara. Rinabii a kasta ti eksena.”
Emily: “Nagparikutak idi a ti 13 anyos nga anakko a ni Jenny dina maaw-awatan ti ipapaaramid ti mannursurona. Maysa nga oras a nagsangsangit ni Jenny idi nagawid manipud eskuelaan. Pinaregtak nga agpatulong iti eskuelaan, ngem impetteng ni Jenny a nauyong ti mannursurona isu a dina maitured a kasao. Kasla kayatko idi ti mapan iti eskuelaan tapno pagungtak ti mannursuro. Awan la ketdi ti karbengan ti siasinoman a mangpasangit iti anakko!”
MAAWATAM kadi ti rikna da George ken Emily? Kas kadakuada, adu a nagannak ti maringgoran no makitada a naladingit wenno agprobproblema ti anakda. Natural laeng nga ikagumaan dagiti nagannak a salakniban dagiti annakda. Ngem dagiti situasion a nadeskribir kadagiti immuna a parapo mangipaayda iti gundaway kadagiti nagannak tapno maisuroda ti anakda nga agbalin a responsable. Siempre, agduma dagiti leksion a mabalin a masursuro ti ubing nga agtawen iti uppat ken ti agtawen iti 13.
Kinapudnona, saanka a kanayon nga adda iti sibay ti anakmo a mangiliklik kenkuana kadagiti parikut iti biag. Inton agangay, ti anak panawannanto ti nanang ken tatangna ket “awitennanto ti bukodna nga awit” wenno responsabilidad. (Galacia 6:5; Genesis 2:24) Tapno maaddaan dagiti annak iti abilidad a mangaywan iti bagbagida, masapul nga ipamaysa dagiti nagannak ti kalat a panangisuro kadakuada tapno dumakkelda a di agimbubukodan, naayat iti sabsabali, ken responsable nga adulto. Saan a nalaka nga aramiden dayta!
Ngem naimbag ta addaan dagiti nagannak iti nagsayaat a pagtuladan—ni Jesus ken ti panangtratona kadagiti adalanna. Saan a nagbalin ni Jesus a literal nga ama. Ngem ti kalatna iti panangpili ken panangsanay kadagiti adalanna ket tapno mapabilegda a mangitungpal iti trabaho, uray kalpasan ti ipapanawna. (Mateo 28:19, 20) Ti intungpal ni Jesus ket umasping iti kalat a namnamaen ti tunggal nagannak a maragpat iti panangpadakkel kadagiti annakda nga agbalin a responsable. Usigem ti tallo nga aspeto ti ulidan nga impasdek ni Jesus para kadagiti nagannak.
‘Mangipasdek iti Pagtuladan’ Para iti Anakmo
Sakbay laeng ti ipapatayna, kinuna ni Jesus kadagiti adalanna: “Impasdekko ti pagtuladan maipaay kadakayo, tapno, kas iti inaramidko kadakayo, rebbeng nga aramidenyo met.” (Juan 13:15) Kas ken Jesus, nasken nga ilawlawag ken ipakita dagiti nagannak no ania a talaga ti kaipapanan ti panagbalin a responsable.
Saludsodem iti bagim: ‘Masansan kadi a saritaek ti panangasikasok kadagiti bukodko a responsabilidad iti positibo a pamay-an? Sarsaritaek kadi ti maipapan iti pannakapnek a nariknak iti panagreggetko a tumulong iti sabsabali? Wenno masansan kadi nga agreklamoak ken idiligko ti bagik kadagidiay agparang a nanam-ay ti biagda?’
Siempre, awan ti perpekto kadatayo. Makariknatay amin ti nakaro a bannog no dadduma. Ngem ti ulidanmo ti kaepektibuan a makatulong iti annakmo tapno maamirisda ti kinapateg ti panagbalin a responsable.
PADASEM DAYTOY: No posible, sagpaminsan nga itugotmo ti anakmo iti pagtrabahuan ket ipakitam no ania ti ar-aramidem tapno maipaay ti pinansial a kasapulan ti pamilia. Makiramanka iti panagboluntario a trabaho a mabalin a kaduaannaka ti anakmo. Kalpasanna, saritaem kenkuana ti ragsak a nariknam iti panangitungpal iti dayta a responsabilidad.—Aramid 20:35.
Agbalinka a Rasonable
Ammo ni Jesus a kasapulan dagiti adalanna ti tiempo nga agsagana sakbay a maibaklayda dagiti akem ken responsabilidad a namnamaenna kadakuada. Naminsan, kinunana kadakuada: “Adu pay a banag ti sawek kadakayo, ngem saanyo a kabaelan nga awiten ida iti agdama.” (Juan 16:12) Saan a kinalikaguman ni Jesus kadagiti adalanna nga aramidenda a dagus ti aniaman a banag a bukbukodda. Imbes ketdi, nangbusbos iti umdas a tiempo tapno maisurona ida iti adu a banag. Sana la binay-an dagiti adalanna nga agtrabaho a bukbukodda idi nakitana a nakasaganadan.
Umasping iti dayta, saan a nainkalintegan para kadagiti nagannak nga ipabaklayda kadagiti annakda dagiti responsibilidad ti maysa nga adulto no dida pay kabaelan. Ngem bayat ti panagdakkel ti ubbing, ammo koma ti nagannak no ania dagiti annongen a maitutop nga ipaaramidda. Kas pagarigan, nasken nga isuro dagiti nagannak ti annakda nga agbalin a responsable iti panagdalus iti bukodda a kuarto, agbalin a managsapsapa, ken agbalin a masirib iti panangusar iti kuarta. No ageskuelan ti ubing, namnamaen dagiti nagannak a matmatan dagiti annakda dagiti asaynmentda iti eskuelaan kas napateg a responsibilidad a nasken nga ibaklay ti ubing.
Saan a basta ipaannong ti nagannak dagiti responsibilidad kadagiti annakda. Nasken met a tulonganda ti ubing tapno ikagumaanna ti agballigi. Ni George, a nadakamat itay, naamirisna a ti maysa a makagapu a saan a kayat ni Michael nga idulin dagiti ay-ayamna ket gapu ta narigat nga aramiden dayta. “Imbes a basta bugkawak ni Michael tapno urnosenna dagiti ay-ayamna,” kuna ni George, “inkagumaak nga isuro ti nalaka a pamay-an no kasanona nga aramiden dayta.”
Ania ti espesipiko nga inaramidna? “Umuna,” kuna ni George, “nangikeddengak iti espesipiko nga oras a panangpidut kadagiti ay-ayam iti tunggal rabii. Kalpasanna, kinaduaak ni Michael nga agpidut, a sinaggaysami ti tunggal paset ti siled. Pinagbalinko nga ay-ayam wenno pasalip pay ketdi tapno makita no siasino ti kapartakan nga agtrabaho. Di nagbayag, nagbalinen dayta a paset ti aktibidadmi sakbay ti pannaturogmi. Inkarik ken Michael a no malpasna a dagus ti trabaho, ibasaak iti kanayonan nga estoria sakbay a maturog. Ngem no nabuntog, mapaababa ti estoria.”
PADASEM DAYTOY: Usigem no ania ti rasonable a maaramid ti tunggal maysa kadagiti annakmo a makatulong tapno naannayas ti bambanag iti pagtaenganyo. Iyimtuodmo iti bagim, ‘Adda pay kadi bambanag nga ar-aramidek para kadagiti annakko a kabaelandan nga aramiden?’ No kasta, danggayam dagiti annakmo a mangaramid iti annongen agingga a masiguradom a kabaelandan nga aramiden dayta a bukbukod. Ibatadmo kadakuada nga adda dagiti nasayaat ken di nasayaat a resulta, depende iti kinaepektiboda a mangitungpal iti annongen. Kalpasanna, gunggonaam ida wenno saan depende iti resulta.
Mangipaay iti Espesipiko nga Instruksion
Kas iti amin a nalaing a mannursuro, ammo ni Jesus a ti kasayaatan a pamay-an tapno masursuro ti maysa a banag ket babaen ti panagaramid iti dayta. Kas pagarigan, idi nakita ni Jesus a kabaelanen dagiti adalanna ti mangasaba, “imbaonna ida a sagdudua tapno umun-unada a mapan iti tunggal ili ken lugar a papanannanto.” (Lucas 10:1, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Nupay kasta, saanna a basta imbaon ida no di ket nangted nga immuna kadagiti espesipiko nga instruksion. (Lucas 10:2-12) Idi nagsubli dagiti adalan ken impadamagda ti panagballigida, kinomendaran ken pinaregta ida ni Jesus. (Lucas 10:17-24) Inyebkasna ti panagtalekna iti abilidadda ken ti anamongna kadakuada.
No maipasango dagiti annakmo kadagiti narigat a responsabilidad, ania ti reaksionmo? Ikagumaam kadi nga iliklik ida iti banag a pagam-amkanda, a salaknibam ida iti pakaupayan wenno pakapaayanda? Ti damo a pagannayasam ket mabalin a kayatmo nga “arayaten” ti anakmo wenno akuem ti responsabilidadna.
Ngem usigem daytoy: Iti tunggal gundaway nga ikagumaam nga “arayaten” dagiti annakmo, ania ti iparpariknam kadakuada? Ipakpakitam kadi nga adda panagtalekmo kadakuada ken iti abilidadda? Wenno iparpariknam kadakuada nga ibilbilangmo ida kas awanan gaway a maladaga, a masapul nga agpannuray a kanayon kenka?
Kas pagarigan, ania ti reaksion ni Emily nga immunan a nadakamat, mainaig iti parikut ti anakna? Imbes a makibiang, inkeddengna a ni Jenny a mismo ti makisao iti mannursurona. Timmulong ni Emily a mangilista kadagiti saludsod a damagen ni Jenny iti mannursurona. Kalpasanna, nagsaritaanda no kaano a kasarita ni Jenny ti mannursuro. Nagensayoda pay no kasano ti pannakisarita. “Naaddaan ni Jenny iti tured a makisarita iti mannursuro,” kuna ni Emily, “ket kinomendaran ti mannursuro ti inaramidna. Naragsakan ni Jenny iti nagapuananna ket naragsakanak met kenkuana.”
PADASEM DAYTOY: Isuratmo ti agdama a parikut a sangsanguen ti anakmo. Kalpasanna, isuratmo met no ania ti maitulongmo iti anakmo tapno mapagballigianna ti parikut a saan a kasapulan nga “arayatem.” Sanayenyo a dua dagiti addang a kasapulan tapno mapagballigian ti parikut. Iyebkasmo ti panagtalekmo iti abilidad ti anakmo.
No kanayon nga iliklikmo dagiti annakmo iti parikut, mabalin a laplapdam ti abilidadda a mangsango kadagiti parikut iti biag. Imbes a kasta, pabilgem dagiti annakmo babaen ti panangsanaymo kadakuada a mangibaklay iti responsabilidad. Ti panagaramidmo iti dayta ti maysa kadagiti kapatgan a maisagutmo kadakuada.
^ par. 3 Nabaliwan dagiti nagan.
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
- Realistiko kadi dagiti inanamaek kadagiti annakko?
- Agpadpada kadi nga ibagbagak ken ipakpakitak kadakuada no ania ti aramidenda tapno agballigida?
- Kaano ti naudi a panangparegtak wenno panangkomendarko iti anakko?


text:
San Francisco, Agusan del Sur
Ti San Francisco ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Francisco ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Bayugan
- Borbon
- Caimpugan
- Ebro
- Hubang
- Lapinigan
- Lucac
- Mate
- New Visayas
- Pasta
- Pisa-an
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Baranggay 5 (pob.)
- Rizal
- San Isidro
- Santa Ana
- Tagapua
- Bitan-agan
- Buenasuerte
- Das-agan
- Karaus
- Ladgadan
- Ormaca
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Agusan del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Agusan del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Kinamanagsapsapa
Uray dagidiay managladladaw mamatida a napateg ti kinamanagsapsapa. Naglaon ti Biblia kadagiti makatulong a prinsipio mainaig iti daytoy.
Kasano kapateg ti kinamanagsapsapa?
NO APAY A NAPATEG
Nakita ti dadduma a talaga a maksayan ti stress-da no nasapsapada a sumangpet ngem iti nagtulagan nga oras. No managsapsapaka, sumayaat pay ti reputasionmo. Kasano?
Ipakpakitam a responsableka. No managsapsapaka, ipakpakitam nga ikagkagumaam a kontrolen ti biagmo imbes nga ipalubosmo lattan a dagiti situasion ti manglapped kenka a mangaramid kadagiti kayatmo nga aramiden.
Ipakpakitam a mapangnamnamaanka. Masansan itan a saan a tungtungpalen dagiti tattao dagiti kari wenno nagtulaganda isu a maapresiar dagidiay mangtungtungpal iti saoda. Dagiti mapangnamnamaan a tattao ket resrespetuen ti gagayyem ken kapamiliada. Kaykayat dagiti employer dagiti empleado a managsapsapa ken mangileppas iti trabaho sigun iti deadline. Mabalin nga ad-adda a pagtalkanda ken ingatoda pay ketdi ti sueldo dagiti mapangnamnamaan nga empleado.
TI KUNA TI BIBLIA
Adda dagiti bersikulo iti Biblia nga adda pakainaiganna iti kinamanagsapsapa. Kas pagarigan, kuna ti Biblia: “Masapul a maaramid nga umno ken naurnos ti amin a banag.” (1 Corinto 14:40, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) No agtulag ti dua a tao nga agkitada iti espesipiko nga oras ken lugar, umno ken maitutop laeng a saanda a maladaw. Kuna pay ti Biblia: “Tunggal banag adda naituding a tiempo, ti mismo a tiempo iti tunggal aramid iti baba ti langlangit.” (Eclesiastes 3:1) Kuna ti sasao kalpasan daytoy a bersikulo nga adda “tiempo ti panagmula ken tiempo ti panagparut.” (Eclesiastes 3:2) Agmula dagiti mannalon iti umiso ken eksakto a tiempo tapno ad-adu ti maapitda. Iti sabali a pannao, nasayaat ti resultana no saan a maladaw nga agmula ti mannalon.
Adda pay ti ibagbaga ti Biblia a nasaysayaat a rason no apay a masapul a managsapsapaka: Ipakpakitam a resrespetuem ti sabsabali ken ikabkabilangam ti napateg a tiempoda. (Filipos 2:3, 4) Ngem dagidiay kanayon nga agpapauray, kasla taktakawenda ti tiempo dagidiay agur-uray.
“Itultuloyyo a kitaen, saan a ti personal a panaginteres iti laeng bukodyo a bambanag, no di ket kasta met ti personal a panaginteres iti bambanag ti sabsabali.”—Filipos 2:4.
Ania ti aramidem tapno agbalinka a managsapsapa?
TI KUNA TI BIBLIA
Isingsingasing ti Biblia ti nasaksakbay a panagplano. (Proverbio 21:5) No mariknam a kanayonka a maladaw kadagiti appointment-mo, baka napno unayen ti eskediulmo. Mabalin ngata nga ikkatem iti eskediulmo dagiti aktibidad a saan unay a napateg ken mangsayang iti tiempom? Mangyeskediulka iti at-atiddog a pawayway no mapanka kadagiti nakitulagam ken ikagumaam ti sumangpet a nasapa. Iti kasta, saanka a maladaw no adda aberia kas iti trapik wenno saan a nasayaat a paniempo.
Ibagbaga pay ti Biblia a nasayaat ti panagbalin a naemma. (Proverbio 11:2) Kayatna a sawen, bigbigem dagiti limitasionmo. Sakbay nga awatem ti maysa nga appointment wenno deadline, panunotem no realistiko nga iramanmo pay dayta iti eskediulmo. No adu unay ti inyeskediulmo, saan laeng a sika ti ad-adda a ma-stress ken maupay, uray pay ti sabsabali!
Ibaga pay ti Biblia nga usarentayo a naimbag ti tiempotayo. (Efeso 5:15, 16) Iyun-unam nga aramiden dagiti kapatgan a trabaho. (Filipos 1:10) Kas pagarigan, bayat nga agbibiaheka wenno adda ur-urayem, usarem dayta a tiempo nga agbasa wenno mangiplano iti aldawmo.
“Dagiti gakat [wenno, plano] daydiay nasaet sigurado a mangipaay iti pagsayaatan.”—Proverbio 21:5.


text:
Editorial
Ti sibilian ket sibilian latta. Ken asinoman a nagbasol ket mausig, isu a di maiparbeng nga ikabil kadagiti ima ti linteg. Isu ngarud nga addaantayo iti hustisia a mangusig kadagiti nagbasol.
Isu a dimi kanunongan iti mapaspasamak a pannakaiwaras iti paltog (shotgun ken cal.45) kadagiti kapitan iti Pangasinan babaen iti PNP. Ne, apayen, awan met ket ti gubat wenno riribuk a mapaspasamak ti Pangasinan? Saan met ket a battle zone ti Pangasinan? Awan met ngata ti pangta ti biag ti asinoman a kapitan iti Pangasinan?
Ti agdadata, adu pay laeng dagiti pulis nga awan pay laeng iti armasna. Ne, baliktad ti mapaspasamaken, saan? Adda paltog ti sibilian ngem awan kadagiti pulis? Saan a kadi a maibilang a saan a maikanatad a panangbusbos ti buis ti umili ti mapaspasamak?
Dagiti kapitan ket sibilian. Iti panangited a mismo ti PNP iti paltog kadakuada ket kaipapananna iti panangipalubos kadakuada nga aramaten dayta a paltog a pumatay. ta dayta met laeng ket ti rason ti paltog, pumatay. Saan maikanatad daytoy. Napukawen ti kaipapanan ti hustisia no kua.
Agsipud ta sibilian ti maysa a kapaitan, saan ngarud a natalged dagiti sibilian iti barangayna. Ta amangan no maaramat ti paltog para kadagiti abusado a sibilian. No mapasamamk daytoy nakarkaro a buong ti ulo ti PNP ta isuda a mismo iti nangiwaras kadagitoy a paltog. Napasamaken dayta panangpaltog dagiti nabartek nga opisial ti maysa a sibilian nga awan basolna iti ili ti Bani idi napan a tawen. Saan a masaan a di maulit daytoy.
Naulimek ti Pangasinan. Saan a kas iti Mindanao a yan ti gubat. No maipanggep iti insurhensia, nakapsut latta a rason iti panangarmas kadagitoy a kapitan. Ta ania koma iti maaramidan ti maysa laeng a shotgun wenno cal. 45? Iti panangarmas kadagitoy a kapitan, kaipapananna kadi a saan a kabaelan ti AFP ken PNP a pukawen no di man kontrolen laeng ti insurhensia? Kayatna kadi a sawen a dagitoy a kapitan iti ipasungalngal ti PNP kadagiti NPA?
Itoy a pananagiwaras iti paltog, uray ngata pupuoten ti kunami, naipasidongen dagitoy a kapitan iti peggad. Ti peggad a dina met inaramid. Ti peggad a dina malilikan. No saan a sumango iti kaso, maraut.
Maisubli koma dagitoy a paltog iti PNP ket ited laengen kadagiti awanan pay armas a kamengna ta isuda iti addaan iti dakkel a karbengan. ##
Monday, September 29, 2008
Editorial


text:
Malagipyo Kadi?
Binasayo kadi a naimbag dagiti nabiit pay a ruar Ti Pagwanawanan? Bueno, kitaenyo no masungbatanyo dagiti sumaganad a saludsod:
Rumbeng kadi nga agkararag dagiti Kristiano ken Jesu-Kristo?
Saan. Insuronatayo ni Jesus nga agkararag ken Jehova, ken inyulidanna ti panagkararag iti Amana. (Mat. 6:6-9; Juan 11:41; 16:23) Gapuna, dagiti nagkauna a pasurotna nagkararagda iti Dios, saan ket a ken Jesus. (Ara. 4:24, 30; Col. 1:3)—1/1, panid 14.
Ania ti mabalin nga aramidentayo kada tawen kas panagsagana iti pananglaglagip iti ipapatay ni Jesus?
Ti maysa nga aramidentayo ket ti panangsurot iti eskediul ti panagbasa iti Biblia mainaig iti dayta nga okasion. Mabalin met a mangbusbostayo iti ad-adu a tiempo iti ministerio. Ken nasayaat nga ikararag ken mennamennaentayo ti namnama nga inted ti Dios kadatayo.—1/15, panid 14-16.
Ania ti nagbanagan ti dua a balud nga Egipcio a nangestoria ken Jose iti makariribuk a tagtagainepda?
Imbaga ni Jose iti agaw-awit iti kopa ni Faraon a maisublinto iti akemna. No maipapan iti panadero, imbagana nga ibilin ni Faraon a mapapatay sa maibitay iti kayo. Agpada a pimmudno dagita. (Gen. 40:1-22)—2/1, panid 12-14.
Ania a sorpresa a sagut ti naawat dagiti kakabsat iti Japan?
Nakaawatda iti libro a naglaon iti Ebanghelio ni Mateo manipud iti New World Translation. Maipapaima dayta iti ministerio, ken inawat dayta ti adu a tattao a saan unay a pamiliar iti Biblia.—2/15, panid 3.
Ania dagiti kasasaad idi umuna a siglo a nakatulong tapno maisaknap ti naimbag a damag?
Babaen iti Pax Romana, nataltalna ti kasasaad. Dagiti nagkauna nga adalan nakapagdaliasatda kadagiti napagkakamang a nasayaat a kalsada. Nasaknap met a maus-usar ti lengguahe a Griego, a nakatulong iti panangasaba uray kadagiti Judio a nagnaed iti nadumaduma a lugar a sakup ti imperio. Nakatulong pay kadagiti adalan ti linteg ti Roma tapno maidepensada ti panangikasaba iti naimbag a damag.—2/15, panid 20-23.
Apay a saan a selselebraran dagiti pudno a Kristiano ti Easter?
Imbilin ni Jesus kadagiti pasurotna a laglagipenda ti ipapatayna, saan a ti panagungarna. (Luc. 22:19, 20)—3/1, panid 8.
Iti nabiit pay a tawtawen, apay a sagpaminsan laengen a madakamat kadagiti publikasiontayo dagiti salaysay iti Biblia ken ti simboliko a kaipapanan wenno dakdakkel a kaitungpalanda?
Adda dagiti indibidual a nadakamat iti Biblia nga adda dakdakkel nga iladladawanda iti masanguanan. Ti maysa a pagarigan ket mabasa iti Galacia 4:21-31. Ngem no awan ti ibaga ti Biblia, nasaysayaat no ditay ipapan nga adda dakdakkel nga iladladawan ti maysa a salaysay ti Biblia. Ngem makasursurotayo kadagiti indibidual ken salaysay a nadakamat iti Biblia. (Roma 15:4)—3/15, panid 17-18.
Apay a paginteresantayo ti maysa a pirsay a papiro a nasarakan iti bunton ti basura iti Egipto?
Iti napalabas a siglo, adda nasarakan a pirsay a papiro a naglaon iti dadduma a paset ti Ebanghelio ni Juan. Mabalin a naisurat dayta sumagmamano a dekada kalpasan nga insurat ni Juan ti librona, ket ti linaonna patalgedanda nga umiso ti mabasbasatayo ita a mangipakita a mapagtalkan ti Biblia.—4/1, panid 10-11.
Apay a naayat nga urnos ti panangilaksid iti maysa a nakabasol a saan nga agbabawi?
Dinakamat ti Biblia ti urnos mainaig iti panangilaksid a pakagunggonaantayo. (1 Cor. 5:11-13) Maidaydayaw ti nagan ti Dios, agtalinaed a nadalus ti kongregasion, ken mabigbig ti maysa ti kinadagsen ti basolna.—4/15, panid 29-30.


text:
Tagum
Ti Siudad ti Tagum ket maysa a primera a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Davao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Tagum ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Apokon
- Bincungan
- Busaon
- Canocotan
- Cuambogan
- La Filipina
- Liboganon
- Madaum
- Magdum
- Mankilam
- New Balamban
- Nueva Fuerza
- Pagsabang
- Pandapan
- Magugpo Poblacion
- San Agustin
- San Isidro
- San Miguel (Camp 4)
- Visayan Village
- Magugpo East
- Magugpo North
- Magugpo South
- Magugpo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Davao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Peru
Jirón El Cortijo 329
Monterrico Chico. Santiago de Surco
LIMA 33
PERU
+51 1-434-1474
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 1 oras
Trabaho iti Opisina
Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti lengguahe a Quechua (Ancash), Quechua (Ayacucho), Quechua (Cuzco), Shipibo-Conibo, Awajun, ken Peruvian Sign Language.


text:
Manang Biday: ‘Toy jardinco umoc ni ayat
*
No cayatmo nga ammuen no apay a dagiti napintas a ladawan ken ti nalung-ay a panagsala a dinanggayan ti maysa a cangrunaan a samiweng ti Ilocandia ket nagpaay a talocatic ti blogco, ‘Toy jardinco umoc ni ayat, apay ngay ket a saan?
*
Manang Biday, ilucat mo man
Ta bentana icalumbabam
Ta kitaem ‘toy kinayawam
Ay matayacon no dinac caasian.
Siasino ca nga aglabaslabas
‘Toy jardinco umoc ni ayat
Ammuem ket balasangac
Sabong ni lirio dipay nagucrad.
Denggem, Ading, ta bilinenca
Ta incanto sadiay Laguna
Ta incanto agalat’ mangga
Lanzones pay ken adu a kita.
No nababa dimo gaw-aten
No nangato dica sucdalen
No naregreg dica piduten
Ngem labaslabasamto pay laeng.
Daytoy panioc no maregregco
Ti macapidut icutannanto
Ta nagmarca iti naganco
Naburdaan pay ti sinampuso.
Alaem dayta cutsilyo
Ta abriem ‘toy barucongco
Tapno maipapasmo
Ta guram caniac ken sentimiento.
*


text:
Ma. Asuncion Damasco Abaya
15 August 1938 – 06 July 2010
Nagsamneng. Daytoy ti sungbat ni mamang idi damagen diay doctor no ania ti marikrikna na. Nagsamneng met ti balikas a kanayun a mangeg ko kaniana tunggal agalenna ti sakit a marikriknana. Ti ammok, maysa a kadaanan a termino nga us-usaren laeng dagiti naun-una nga Ilocano. Ngem saan gayam a popular daytoy a termino. Ni laeng mamang ti mangus-usar ken makin kukua. Nasamneng, kayatna a sawen para kaniana, nasakit, nasanaang, naut-ot, nasaem.
Idi July 6, 2010, nag ultimo ti pakasaritaan ti nainlubongan a bagi ni mamang. Myocardial Infection ti imbaga diay doctor kalpasan ti tallo nga rabii a panag ag-agal. Ngem kunak no maiyawid ko nga sibibiag ni mamang. Pulos a diak pinanunot a panawan nakamin..
Para kadakami nga annakna, kakabagian, gagayyem ken mangipatpateg kaniana, mangrugi pay laeng ti kinasamneng ti biagmi. Kas met lang kadagiti dadduma nga inanak, uray dadakkel kamin a pinanawanna, inkam to latta marikna ti nauneg nga pannakailiwmi iti ina, a saan to pulosen a masungbatan. Sursuruen mi manen ti mangirugi iti biag nga awan ti aw-awaganmi iti mamang a katakunay naymi iti panangdaliasat mi met kadagiti bukodmi a biag.
Ammok, aglabas to met laeng ti saem ti ipapanawna. Ammok met nga amin a tao ket makarikna iti umiso a padas. Kas met ti sabali nga inanak, agtul tuloy to latta met ti tunggal biagmi. Masanay kaminto met laeng nga awanen ti tao nga aw-awaganmi iti mamang tunggal agawid kami iti balaymi. Ngem adunto to ti pagdumaan-na. Saan to pulosen a maipada. Makitkita minto latta isuna kadagiti marunggay a natengenmi, kadagiti dalan a mapan diay tiendaan ken simbaan a bassit nga immanay nga ayuyang na kadagiti tiempo a binuk bukodannna.
Agyaman kami unay ti imparikna yo nga ayat, ragsak ken dungngo kenni mamang bayat ti pannakikadua na kadakayo. Sapay koma ta mapakawan yo isuna kadagiti nagkur kurangan na kadakayo.
Agyaman kami unay kadagiti kakabagyan iti nagan daydi ama mi a nangayat met a sipupudno kenni mamang ditoy Vigan, diay San Juan ken diay Bangued, kasta met ti pamilya ti nakaikamangan ni adingko, dagiti kakabagian ni mamang diay Narvacan, diay Cavite ken iti sabali pay a lugar, dagiti inayat na a grupo ken kad kadua na kadagiti tiempo a pinadas na met ti agdaliasat iti sabali a lugar, ti Apostleship of Prayer ken Manaoag Devotees, dagiti kaarrubami diay Cabassan ken Beddeng Laud a kanayun a kinapat patang ken kina kinkinnatawa na kadagiti tiempo nga awan kami nga annakna, dagiti gagayyem ken katrabahoan mi nga agkakabsat a siaanus a nakikadkadua ken naki andingay kadakami kabayatan ti panangladingit mi ken ti pannakaimassayag ni mamang kasta met dagiti timmulong ti panangbaklay ti gastos kadagidiay a tiempo.
Sapay koma ta maaddaan kamin to met ti gundaway a mangsubalit kadagiti ayat ken anus yo.
Agyaman kami manen unay kadakayo.
Filed under: Personal | Leave a comment »


text:
Leona Florentino
Ni Leona Florentino (Abril 19, 1849 – Oktubre 4, 1884) ket maysa kadagiti kalatakan a dumadaniw nga Ilokana iti Espaniol ken Ilokano.
Naiyanak isuna iti maysa a nabaknang a pamilia idiay Vigan, Ilocos Sur. Inkaubingna nga nagsurat kadagiti daniw nga Ilokano, ngem saan ga naawat isuna iti unibersidad gapu iti kinababaena.
Inkasarna iti maysa a politiko nga agnagan ti Elias de los Reyes. Lima nga ubbing iti bunga daytoy nga pinagasawa, maysa kaniada ni Isabelo de los Reyes a nagbalin a nalatak a mannurat ken aktivista. Naubing a natay ni Florentino idi agtawen ti 35.


text: Ti puro a balitok ket adda ti nasileng a duyaw a maris ken ti nasileng a tinawtawid a naipanunotan a napintas, ken makataripatu a saan a malati iti angin wenno danum. Ti panakakemiko, ti balitok ket maysa a panaglasat a metal ken maysa a grupo 11 nga elemento. Daytoy ket maysa kadagiti saan a nalaka nga agreaktibo a kimiko nga elemento a natangken babaen ti kadagiti pagalagadan a kasasaad. Isu a daytoy a metal ket kadawyan arumsua iti nawaya nga elemental (patneng) a porma, a kas dagiti tapi wenno bukbukel kadagiti bato, kadagiti urat ken kadagiti alubial a deposito. Dagiti saan a kadawyan, daytoy ket rumsua kadagiti mineral a kas ti balitok a kompuesto, a kadawyan kadagiti telurio.