text:
Marktl
Ti Marktl wenno makunkuna pay a kas ti Marktl am Inn ( Bassit a tiendaan idiay karayan ti Inn),idiay Estado ti Bavaria, Alemania, idiay asideg ti Austriano a pagbeddengan, idiay distrito ti Altötting iti Ngato a Bavaria . Ti Marktl ket isu ti naikapasngayan ni Papa Benedicto XVI, a nangsaruno kenni Papa Juan Pablo II a maika-265 a daulo ti Simbaan a Romano Katoliko.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Maika-13 a siglo - Nabangon a kas ti batayan ti bileg dagiti Konde iti Leonberg.
- 1297 - Panakabangon ti immuna a simbaan a naipammadayawan para kenni Santo Oswald iti uneg ti mitra iti Stammham, daytoy ket naipadrino babaen ni Berengar III, Konde iti Leonberg ken inkonsekrado idi babaen ni Obispo Albert iti Chiemsee.
- 1422 - Dúke Henry XVI iti Bavaria ket nangited ti tiendaan a gundaway iti ili.
- 1477 - Dúke Louis ti Nabaknang ket nangited ti eskudo kadagiti umili iti Marktl, a nagipakpakita ti kawit ti barko ken lumagto a rukod, a kas simbolo ti panagdaliasat a komersio
- 1577 - Dúke Albert V ket nangipalubos ti panakaikabil ti maysa apadi idiay sanga ti Marktl a simbaan
- 1697 - Prinsipe-Elektor Max Emanuel ket nangurnos ti panakaipatakder ti immuna a rangtay a bumallasiw ti Karayan Inn idiay Marktl
- 1701 - Nakimat ti torre ti Santo Oswald a simbaan, a gapuanan daytoy ti panakauran ti sibubukel a tiendaan
- 1851 - Ti Marktl, ket sanga laeng ti parokia iti Stammham, ket nagbalin a nawaya a parokia
- 1857 - Ni Obispo Heinrich von Hofstetter inkonsekradona ti kabarbaro a naipatakder ti sibaan ti parokia ni Santo Oswald
- 1871 - Ti Marktl ket nakaala ti panakaipatakder estasion ti perokaril manipud idiay Munich aginggana idiay Simbach
- 1919 - Ti panangibangon ti panagsalaknib a tambak idiay Karayan Inn a kas ti maysa apanagslaknid kadagiti layos
- 1927 - Panakaipasngay ni Papa Benedicto XVI; panakalpas ti immuna a konkreto a rangtay idiay Inn ken ti panakabangon ti "Neue Strasse" (Baro a Kalsada) tapno malabsan ti tiendaan
- 1965 - Panagpabaro ti parokia a simbaan ni Santo Oswald; ti parokia a salaan ket nabangon
- 1970-1972 - Dagiti dati a nawaya a munisipalidad ti Marktlberg ken Schuetzing ket nainkorporado idiay Marktl
- 1980 - Ti nabangon ti maysa a mekaniko-biolohiko a pagugasan
- 1981-1983 - Ti Bürgerhaus ("Kamara dagiti Umili") et nabangon (a mairaman ti publiko a biblioteka, dagiti kuarto para kadagiti pasamak, ti maysa a pagayayaman it skittles alley kdpy.)
- 1984-1987 - Panakabangon dagiti estasion ti brigada ti uram idiay Marktl ken Marktlberg
- 1989 - Ti pagkapetan ti Autobahn A 94
- 1996 - Panaka-desinio manen ti tiendaan a squareMarktl
- 2000 - Panaka-desinio manen ti kuadrado idiay sango ti estasion ti perokaril
- 2005 - Panakabutosan ni Papa Benedicto XVI ken panakabotelia ti pammadayawan a "Papstbier" (serbesa ni Papa) babaen ti lokala managserbesa a Weideneder tapno mailako ti publiko
- 2006 - Panagbisita ni Papa Benedicto XVI
Eskudo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti eskudo ti Marktl ket naipabulod ti panakaitengngelna babaen ni Dúke Ludwig idi Mayo 12, 1447. Ti kawit ti agpatpataray ti bangka ket simbolo ti panagdaliasat, a daytoy ket nangruna idi ti daytoy a rehion. Ti lumagto a rukod ket simbolo ti panagkomersio dagiti bukbukel ken panagitulod. Ti Babaro a pastilasket mangitudoti panakakaduaan iti lugar iti Babaro a dukado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tabellenblatt "Daten 2", Statistischer Bericht A1200C 202041 Einwohnerzahlen der Gemeinden, Kreise und Regierungsbezirke". Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung (iti Aleman). Hunio 2021.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Marktl iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Implementation of Executive Order 07, S.2020
Iti umuna nga aldaw nga panangimplementar tayo ti Executive Order 07,S.2020 issued by Mayor Celia T. Layus, MD, ket nagmonitor iti Municipal IATF nga indaulwan ti Focal Person, Hon.Romeo R. Rafol, iti amin nga 41 barangays para masigurado ti panangsurot ti tattao kadetoy nga direktiba nga inyulog tayo. Bayat ti panakisarita na ti Punong Barangays ken iti konseho da ket nagmayat iti feedback ken panagtulnog ti tattao kadetoy nga nasao nga EO. Maragsakan kami nga ma-appreciate ti umili dagiti araramiden tayo nga wagas tapnon maiwasan ti kanayon nga panagruar tattao tapnon malapdan ti posible nga panagadda ken panagwaras COVID-19 ta amin nga araramiden tayo ket para iti pagsayaatan ti tumunggal maysa. Agan anos tayo kailian ken agtultuloy tayo nga sumurot ti amin nga pagganurutan. Wag po tayong makapante at ibayong pag-iingat po para sa lahat! 😊
Some photos are grabbed lang po, credits to the owner of said pics.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Oktubre 22
Ti Oktubre 22 ti maika-295 nga aldaw ti tawen (maika-296 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 70 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1917 – Joan Fontaine, Briton-Amerikana nga aktres (pimmusay 2013)
- 1919 – Doris Lessing, naiyanak idiay Persia nga Ingles a mannurat (pimmusay 2013)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1906 – Paul Cézanne, Pranses a pintor (naipasngay 1839)


text:
Pagsasao a Xhosa
Ti pagsasao a Xhosa (Xhosa: isiXhosa [isikǁʰɔ́ːsa]) ket maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Abagatan nga Aprika. Ti Xhosa ket insasao babaen dagiti agarup a 7.6 a riwriw a tattao, wenno agarup a 18% ti populasion ti Abagatan nga Aprika. Kasla met dagiti sasao a Bantu, ti Xhosa ket pagsasao nga aweng; a daytoy ket, ti isu met laeng a panagsasaruno dagiti konsonante ken dagiti bokal ket mabalin nga addaan kadagiti sabali a kaibuksilan no maisao nga agpangato wenno agpababa wenno agpababa wenno agpangato a nga aweng. Maysa kadagiti naisangayan a langa ti pagsasao ket ti prominensia dagiti klik a konsonante; ti balikas a "Xhosa" ket mangrugi iti klick.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Xhosa iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Webb, Vic. 2002. "Language in South Africa: the role of language in national transformation, reconstruction and development." Impact: Studies in language and society, 14:78
- ^ Aarons & Reynolds, 2003, "South African Sign Language", in Monaghan, ed., Many Ways to be Deaf: International Variation in Deaf Communities
- ^ Jouni Filip Maho, 2009. Baro a Napabaro a Listaan ti Guthrie iti Online
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Xhosa iti Wikimedia Commons
- Bariweswes ti pagsasao a Xhosa Naiyarkibo 2007-12-14 iti Wayback Machine


text:
Brasil
Nagsasabtan: 10°S 52°W / 10°S 52°W
Ti Brasil /brəˈzɪl/ (dengngen) (Portuges: Brasil, IPA: [bɾaˈziw]), wenno opisial a makunkuna a Pederatibo a Republika ti Brasil[8](Portuges: República Federativa do Brasil, dengngen (tulong·pakaammo)), ket isu ti kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika. Isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti lubong, babaen ti heographika a kalawa ken babaen ti populasion nga addaan iti sumurok a 192 riwriw a tattao.[9][10] Isu laeng daytoy ti agsasao ti Portugés iti Kaamerikaan ken ti kadakkelan a lusópona a pagilian iti lubong.[9]
Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Atlantiko iti daya, ti Brasil ket adda ti pantar iti 7,491 km (4,655 mi).[9] Nabeddengan ti amianan babaen ti Venezuela, Guyana, Suriname ken ti Pranses a ballasiw a rehion iti Pranses a Guiana; iti amianan a laud babaen ti Colombia; iti laud babaen ti Bolivia ken Peru; iti abagatan a laud baben ti Ahentina ken Paraguay ken iti abagatan babaen ti Uruguay. Adda dagiti nadumaduma a purpuro manipud kadagiti paset ti teritorio ti Brasil, a kas ti Fernando de Noronha, Rocas Atoll, Purpuro ti Santo Pedro ken Santo Paulo, ken Trindade ken Martim Vaz.[9] Pagbeddenganna amin dagiti sabsabali anga Abagatan nga Amerika malaksid ti Ecuador ken Chile.
Ti Brasil ket maysa a kolonia idi iti Portugal manipud iti isasanglad ni Pedro Álvares Cabral idi 1500 aginggana idi 1815, a daytoy ket naipangato iti ranggo a pagarian ken ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Portugal, Brasil ken ti Algarves ket naporma. Ti kolonia a bedbed ket naburak idi 1808, idi ti kapitolio iti Portuges a kolonial nga imperio ken naisubli manipud iti Lisbon iti Rio de Janeiro, kalpasan a rinaut ni Napoleon ti Portugal.[11] Ti panakawaya ket nagun-od idi 1822 idi naporma iti Imperio iti Brasil, ti maysa a unitario nga estado a tinurayan ti maysa a batay-linteg a monarkia ken maysa a parlamentario a sistema. Daytoy a pagilian ket nagbalin a presidential a republika idi 1889, idi adda maysa a milisia a kudeta a nagiproklama ti Republika, uray no ti bikameral a lehislatura, a natawtawagan tattaan a ti Kongreso, ket napetsaan idi napasingkedan iti immuna a batay-linteg idi 1824.[11] Ti agdama a Batay-linteg, a naipannurotan idi 1988, ket mangipalpalawag ti Brsil a kas maysa a Pederal Republika.[12] Ti Pederasion ket naporma babaen ti kappon iti Pederal a Distrito, dagiti 26 nga Estado, ken dagiti 5,564 Munisipalidad.[12][13]
Ti Ekonomia iti Brasil ket isu ti maikanem iti lubong babaen ti nominal GDP ken ti maikapito babaen ti Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (manipud idi 2011).[14][15] Ti Brasil ket maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel a kangrunaan nga ekonomia ti lubong. Dagiti panagreporma ti ekonomia ket nakaited iti daytoy a pagilian ti baro nga internasional a panakabigbigan.[16] Ti Brasil ket maysa a nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti G20, CPLP, Kappon ti Latin, ti Organisasion dagiti Ibero-Amerikano nga Estado, ti Organisasion dagiti Amerikano nga Estado, Mercosul ken ti Kappon dagiti Pagilian ti Abagatan nga Amerika, ken maysa kadagiti BRIC a pagilian. Ti Brasil ket maysa pay kadagiti 17 a Megadiberso a pagpagilian, a pagtaengan dagiti naidumaduma a kaatapan, masna a katutubo, ken nawatiwat a masna a rekurso kadagiti nadumaduma a nasalakniban a luglugar iti Brasil.[9]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Demographics" [Demograpiko] (iti Ingles). Gobierno ti Brasil. 2011. Naala idi 2011-10-08.
- ^ "Caracteristicas da População e dos Domicílios do Censo Demográfico 2010 — Cor ou raça" (PDF) (iti Portuges).
- ^ IBGE (29 Nobiembre 2010), Censo 2010: população do Brasil é de 190.732.694 pessoas (iti Portuges)
- ^ IBGE (31 Agosto 2011), Estimativas das Populações dos Municípios em 2011 (iti Portuges)
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database, April 2021". IMF.org. International Monetary Fund. Naala idi 8 April 2021.
- ^ "GINI index (World Bank estimate) – Brazil". World Bank. Naala idi 8 April 2021.
- ^ "2019 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2019. Naala idi 9 December 2019.
- ^ A kas pagarigan iti national website.
- ^ a b c d e "Brazil". The World Factbook (iti Ingles). Central Intelligence Agency. 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-12-22. Naala idi 2008-06-03.
- ^ "Brazil". The World Factbook (iti Ingles). Central Intelligence Agency. 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-12-22. Naala idi 2008-06-03.
- ^ a b "Introduction of Brazil". The World Factbook. Sentro nga Ahensia ti Saririt. 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-12-22. Naala idi 2008-06-03.
- ^ a b "Constituição da República Federativa do Brasil de 1988" [Brasialiano a Pederal a Batay-linteg] (iti Portuges). Presidência da República. 1988. Naala idi 2021-06-17.
- ^ "Dagiti teritorio a paset iti agpanga munisipalidad" (iti Portuges). Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística [Brasiliano nga Instituto iti Heograpia ken Estadistika]. 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-04-27. Naala idi 2008-06-03.
- ^ "World Development Indicators Database" (iti Ingles). Banko ti Lubong. 7 Oktubre 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2009-11-20. Naala idi 2012-06-01.
- ^ "Country Comparison – GDP (Purchasing Power Parity)" [Panagpapada dagiti Pagilian – GDP (Pagpadaan ti Kapigsa ti Panag-gatang)]. The World Factbook (iti Ingles). CIA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-02-12. Naala idi 25 Enero 2011.
- ^ Clendenning, Alan (2008-04-17). "Booming Brazil Could Be World Power Soon" [Ti Agrangrang-ay a Brasil ket Maysanton a Kabilegan iti Lubong] (iti Ingles). USA Today. The Associated Press. p. 2. Naala idi 2008-12-12.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Brasil iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Brasil manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Brazil a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Brasil iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Brasil
- Heograpiko a datos a mainaig iti Brasil iti OpenStreetMap


text:
Republika ti Tengnga nga Aprika
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Katkategoria:
- Republika ti Tengnga nga Aprika
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960


text:
Pandemia
Ti pandemia (manipud ti Griego πᾶv pan "amin" + δῆuoς demos "tattao") ken maysa nga epidemia iti makaalis a sakit a naiwarasen kadagiti populasion ti tattao iti ballasiw dagiti dakkel a rehion; kas pagarigan dagiti adu a kontinente, wenno uray iti sangalubongan. Ti naiwarwaras nga endemismo a sakit a natalinaay kadagiti terminolohia no mano ti kaadu ti tao nga agsaksakit manipud ti daytoy ket saan a maysa a pandemia. Iti pay maipatinayon, dagiti pandemia ti trangkaso ket sapasap a mangilaksid kadagiti irurumsua iti tiempo ti trangkaso. Iti amin a pakasaritaan adu idin dagiti bilang ti pandemia, a kas ti burtong ken daig. Dagiti kinaudi a pandemia ket mairaman ti pandemia ti HIV ken dagiti pandemia ti H1N1 idi 1918 ken 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pandemia iti Wikimedia Commons


text:
Payao
Ti Payao ket maysa a maika-3 a klase klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Payao ket nabennebenneg iti 29 a barbaranggay.[2]
- Balian
- Balogo
- Balungisan
- Binangonan
- Bulacan
- Bulawan
- Calape
- Dalama
- Fatima (Silal)
- Guintolan
- Guiwan
- Katipunan
- Kima
- Kulasian
- Kulisap
- La Fortuna
- Labatan
- Mayabo (Santa Maria)
- Minundas (Santo. Niño)
- Mountain View (Puluan)
- Nanan
- Poblacion (Payao)
- San Isidro
- San Roque
- San Vicente (Binangonan)
- Silal
- Sumilong
- Talaptap
- Upper Sumilong
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of Payao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Libertad, Antique
Ti Libertad ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Libertad ket politikal a nabingbingay iti 19 a barbaranggay.[2]
- Barusbus
- Bulanao
- Cubay
- Codiong
- Igcagay
- Inyawan
- Lindero
- Maramig
- Pucio
- Pajo
- Panangkilon
- Paz
- Centro Este (Pob.)
- Centro Weste (Pob.)
- San Roque
- Tinigbas
- Tinindugan
- Taboc
- Union
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Libertad | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
International Coastal Clean Up nga addaan iti tema “Fighting for Trash Free Seas – Pilipinas: Ending the Flow of Trash at the Source”
Natipon-tipon dagiti agduduma nga ahensia iti lokal a gobierno iti Sudipen nga idauloan ti naayat nga ina iti ili, Mayor Weng a napan sadiay Amburayan River para iti Coastal Clean Up a binayabayan iti PG-ENRO nga ibagian ni Sir John Dacanay tattay agsapa.
Daytoy nga aktibidad ket kas panakipartisipartayo iti International Coastal Clean Up nga addaan iti tema “Fighting for Trash Free Seas – Pilipinas: Ending the Flow of Trash at the Source”. Gagem daytoy a mamantener iti kinalinis ken panangsaluadtayo kadagiti kadandanuman.


text:
Pakaammo, patpatgen mi a Claverianos!
Pakaammo, patpatgen mi a Claverianos!
Babaen ti inisyatibo ti inginguten tayo a Mayor, Hon. Lucille Angelus Guillen-Yapo, bayat ti konsultasyon ken diyalogo nga naangay idi kalman nga inatendaran ti LGU Officials and Department Heads, Philippine Coast Guard, PNP Maritime Group, PNP ken Punong Barangays ti Coastal Barangays ditoy ili, kayat mi nga ipakaaammo nga adda ited ti Lokal nga Gobierno ti Claveria a libre nga saka mangrugi inton bigat, September 21, 2022 agingga maurnos ti dalan jay Pancian para kadagiti estudyante, senior citizens, person with disabilities ken masaksakit (pasyente) a Claveriano via banca (Boat Ride) manipud Taggat Lagoon, Claveria agingga Hannah’s Resort, Pagudpud ken Vice Versa.
Dagitoy dagiti sumaganaad nga schedule/oras ti biyahe kada aldaw:
(Please take note that availability of trip/schedules is dependent on prevailing weather conditions)
Taggat Lagoon, Claveria to Hannah’s Resort, Pagudpud : 1st Trip – 5:30 am
2nd Trip – 8:00 am
Hannah’s Resort, Pagudpud to Taggat Lagoon, Claveria : 1st Trip – 7:00 am
2nd Trip – 9:00 am
Idawat mi ngarud kadagiti interesado kadaytoy a ganwat nga agtawag/agtext ken maki-coordinate ti Office of the Mayor babaen ti cellphone number 0969-6317-171/0956-6857-079 wenno bumisita laeng ti Opisina ti Mayor tapnon ma-comply dagiti nasisita a isubmitar ken mailista ken mairaman kadaytoy a programa.
Agyaman!


text:
Ilocos Norte
Ti Ilocos Norte ket maysa a probinsia iti Filipinas a karaman iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Ti Siudad ti Laoag ti ngulona. Kaabayna dagiti probinsia ti Cagayan ken Apayao iti daya, ti Abra ken Ilocos Sur iti abagatan Sangsanguen ti Ilocos Norte iti laud ti Baybay Abagatan Tsina ken iti amianan, ti Lingsat ti Luzon.
Addaan ti Ilocos Norte iti 21 nga ili ken dua a siudad. Nasurok nga 97 porsiento iti katataona ket Ilokano. Romano Katoliko ken Aglipayano iti kangrunaan nga relihion iti probinsia.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nairuam iti amianan ti Luzon nga makita dagiti gangannaet a tattao aggapu kadagiti negosiante iti Tsína, Hapon, India, ken iti peninsula ti Malaysia sakbay nga dimmisaag dagiti Kastila iti maika-16 nga siglo. Dagiti agnaed nga Ilokano ken Tinggian iti masasao nga Ilocos Norte tatta ket managsinnukatda iti balitok para seda, dagiti nadamili, ken nadumaduma pay a banbanag. Manipud idi, iti Laoag ti kadakkelan nga pagilian iti amianan, kaduana iti Vigan iti probinsia ti Ilocos Sur.
Nagbalin nga Ilocos Norte idi Pebrero 2, 1818, idi ginuddua dagiti Kastila iti probinsia ti Ilocos. Iti abagatan ket nanaganan iti Ilocos Sur.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagpasyaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Batbato iti Kapurpurawan, Burgos
Dagiti molino ti angin iti Bangui ayan ti igid Baybay Abagatan Tsina
Simbaan ti San Agustin, wenno Simbaan ti Paoay
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Saan a lapped ti paniempo tapno saan a makaiwaras ti LGU San Esteban kadagiti ramit a kasapulan dagiti appo a mangngalap Napintas a damag kuna ni Mayor Rj Elaydo ta saan laeng dagiti mannalon ti ipangpangruna da ta uray dagiti mangngalap naikkan damet amin ti pagsiyaatan a daytoy ket ballaigi garud naipaay ti payao kadakwada.
Segun kenni Mayor Elaydo a dagiti rehistrado a mangngalap ti naikkan ta daytoy kanaun da palagip a dagiti registered fisherman ti ipangpangruna da.Dakkel a banag daytoy kuna ni Mayor ta saan met asi asi ti bayad ti payao mausar danto manen uray no kastoy ti paniempo na a naited no pumintas ti panawen adda nakasagana nga usaren dagiti mangngalap.
Kagiddan na daytoy a panangited da ti pagsiyaatan ,ket tay kanaun a palagip ni Mayor Elaydo a liklikan kunana ti illegal fishing tapno saan a madadael ti rekord da ta ballaag na no maduktalan agaramat da ti illegal fishing saan dan pulos makaawat ti aniaman a tulong manipud gobyerno lokal.
Napalaos garud ti ragsak dagiti mangngalap a daytoy dakkel manen katulungan da kangrunaan ita a pandemya kunada nga narigat agisamira kadagiti kastoy a ramit a kasapulan da ti inda panagkalap. (DWRS Commando Radio Global)


text:
Franklin Pierce
Ni Franklin Pierce (Nobiembre 23, 1804 – Oktubre 8, 1869) ket isu idi ti maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (1853–1857) ken is-isu laeng ti Presidente a nanipud idiay New Hampshire. Ni Pierce ket maysa idi a Demokratiko ken maysa a "nagmaskara ti masa" (mysa a Taga-amianan nga adda iti Abagatan a pannakipagrikna)[1] a nagserbi idiay Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos ken ti Senado. Ni Pierce ket nakilaban ti Gubat ti Mehikano-Amerikano ken nagbalin a maysa a brigada heneral iti Buyot. Ti pribadona a panagsanay ti linteg idiay pagtaenganna nga estado, ti New Hampshire, ket nagballigi unay nga isu ket naidatonan kadagiti nadumaduma a puesto, nga isu ket saan nga immawat. Kalpasan daytoy, isu ket nainominado a kas ti kandidato ti partido para iti presidente iti maika-49 a balota iti 1852 a Demokratiko a Nailian a Taripnong.[2] Iti panagbutos ti presidente, ni Pierce ken ti timmaray a kaduana a ni William R. King ket nanagbak babaen ti maysa a guedday iti Elektoral a Kolehio. Inakda ti Partido Whig nga etiketa ni Winfield Scott ken William A. Graham babaen ti 50 porsiento aginggana ti 44 a porsiento a naggiddiatan iti nadayeg a butos ken 254 aginggana ti 42 iti elektoral a butos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Holt, Michael F. (2010). Franklin Pierce (iti Ingles). New York: Times Books. ISBN 978-0-8050-8719-2.
- ^ Hawthorne, Nathaniel (1852). "Chapter 7: His Nomination for the Presidency" [Kapitulo 7]. Life of Franklin Pierce [Ti Biag ni Franklin Pierce] (iti Ingles). Boston: Ticknor, Reed, and Fields. pp. 128–138. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-12-07. Naala idi 3 Oktubre 2010 – babaen ti eldritchpress.org.


text:
SUHETO ITI AKKUB
Mapadakkelmo a Nasingpet ti Annakmo iti Agimbubukodan a Lubong
INALDAW nga adu ti gundaway dagiti tattao a mangipakita iti kinaimbag. Ngem agparang nga adu a tattao ti bagida laeng ti pampanunotenda. Makitam dayta iti dandani amin nga ar-aramidenda—ti awan babainna a panangallilawda iti sabsabali, kaskasero a panagmaneho, panagsao iti dakes, ken nakaro a panagpungtot.
Makita met ti kinamanagimbubukodan iti adu a pagtaengan. Kas pagarigan, adda dagiti mangidiborsio iti asawada gapu laeng ta mariknada a “maikarida iti nasaysayaat” nga asawa. Di met madmadlaw ti dadduma a nagannak a maisursurodan iti annakda ti kinamanagimbubukodan. Kasano? Pabpabus-oyanda ti amin a kayat ti anakda, idinto ta agkedkedda a mangipaay iti aniaman a kita ti disiplina.
Ngem adu met a nagannak ti mangsansanay kadagiti annakda a mangyun-una iti pagimbagan ti sabsabali, ket adu ti nagunggonada. Dagiti annak a nasingpet ket dakdakkel ti posibilidadna a maaddaan iti gagayyem, matagiragsakda ti manayon a relasion, ken agbalinda a kontento. Apay? Gapu ta kuna ti Biblia, “ad-adu ti kinaragsak iti panangted ngem iti panangawat.”—Aramid 20:35.
No adda annakmo, kasanom ida a matulongan tapno magunggonaanda iti panagbalinda a nasingpet ken dida maaringan iti kinamanagimbubukodan a gagangay kadagiti tattao ita? Usigem ti tallo a palab-og a mabalin a mangtignay iti annak nga agbalin nga agimbubukodan, ken ammuem no kasano a maliklikam dagita.
1 Sobra a panangpadayaw
Ti problema. Napaliiw dagiti managsirarak ti maysa a makapadanag a kababalin: Adu nga agkabannuag ti sumrek iti trabaho a nangato ti panagkitada iti bagida—mangnamnamada nga agballigida uray no bassit wenno awan pay ti inar-aramidda. Ekspektaren met ti dadduma nga alisto a maingato ti saadda, uray no dida pay kabesado ti trabaho. Adda met dagiti kombinsido nga espesialda ket maikarida a matrato a kasta—isu a ma-depress-da no maamirisda a saan a kasta ti panangmatmat ti dadduma.
Ti makagapu. No dadduma, ti nangato a panangmatmat ti maysa iti bagina ket gapu iti pannakapadakkelna. Kas pagarigan, napalalo ti pannakaimpluensia ti dadduma a nagannak iti kanayon a maiparparegta a panagtalek iti bagi a limmatak iti kallabes a tawtawen. Kasla umiso met ti prinsipio dayta: No ti bassit a panangpadayaw ket pagsayaatan ti ubing, nasaysayaat ngarud no ad-adu. Ngem ipakpakita dayta a kapanunotan a maupay laeng ti ubing no dillawem. Gapu ta iparparegta ti lubong ti panangpatanor iti panagtalek iti bagi, maibilangka nga iresponsable a nagannak no dimo suroten dayta. Maibagbaga kadagiti nagannak a masapul a dida pulos iparikna kadagiti annakda nga adda nagkurangan dagitoy.
Gapu iti dayta, adu a nagannak ti mangpadayaw unay kadagiti annakda, uray no awan met naaramidan ti annakda a maikari iti pammadayaw. Mapadayawanda tunggal adda magapuananda, uray nagbassit a banag dayta. Ngem mabay-bay-an ti tunggal kamali uray kasano ti kadakkelna. Patien dagita a nagannak a ti makatulong iti panangpapigsa iti panagtalek iti bagi ket ti di panangikankano iti aniaman a di nasayaat, sa padayawan ti amin a dadduma pay a banag. Napatpategen iti nagannak ti panangiparikna kadagiti annakda a maipagpannakkelda ti bagida ngem iti panangisuro kadakuada a mangaramid iti bambanag a talaga a mangparagsak kadakuada.
Ti kuna ti Biblia. Kuna ti Biblia a maitutop ti pammadayaw no maikari ti maysa iti dayta. (Mateo 25:19-21) Ngem no padayawam ti ubing tapno laeng maipagpannakkelna ti bagina, posible a maaddaanto iti di umiso a panangmatmat iti bagina. Siuumiso a kinuna ti Biblia: “No ti asinoman pagarupenna nga adda pategna idinto ta awan, al-allilawenna ti bukodna a panunot.” (Galacia 6:3) Adda nasayaat a rason nga ibaga ti Biblia kadagiti nagannak: “Dika bumdeng a mangdisiplina iti ubing. Saanna nga ipatay ti panangbautmo kenkuana.” *—Proverbio 23:13, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Ti mabalinmo nga aramiden. Mangdisiplinaka no kasapulan ken mangkomendarka no pudpudno a maikari iti dayta. Dimo padayawan ti ubing tapno laeng nasayaat ti panangmatmatna iti bagina. Mabalin a di epektibo dayta. “Mapatanormo ti pudno a kompiansa iti bagim no parang-ayem dagiti paglaingam ken no agsursuroka,” kuna ti libro a Generation Me, “saan a gapu ta ibagbagada a nakalalaingka gapu laeng ta sibibiagka.”
“Diyo ipapan ti bagiyo a nangatngato ngem ti rumbeng. Natanang koma ketdi ti panagpampanunotyo.”—Roma 12:3, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia
2 Sobra a panangsalaknib
Ti problema. Adu nga agkabannuag ti sumrek iti trabaho a kasla saan pay a nakasagana a mangsango kadagiti problema. Dadduma ti masaktan uray sangkabassit la a pannakadillaw. Adda met dagiti nagrigat a pagustuan ken ti kayatda laeng a trabaho ket dagidiay maitunos kadagiti kasayaatan a namnamaenda. Kas pagarigan, dinakamat ni Dr. Joseph Allen iti librona nga Escaping the Endless Adolescence ti imbaga ti maysa nga agtutubo a lalaki bayat a nainterbiu para iti trabaho: “Panagkunak, adda paset ti trabaho a medio boring no dadduma, ket diak kayat ti trabaho a maka-boring.” Insurat ni Dr. Allen: “Dinan sa ketdi maawatan nga amin a trabaho ket adda pasetna a maka-boring. Apay a dina ammo dayta ket agtawenen iti 23?”
Ti makagapu. Kadagiti kallabes a dekada, narikna ti adu a nagannak a masapul a salaknibanda dagiti annakda iti aniaman a kita ti pakarigatan. No ngay di nakapasa ti anakmo iti eksamen? Makibiangka kadi ket ibagam iti maestrana nga ingatona ti gradona? No ngay namulta ti anakmo gapu ta nalabsingna ti linteg trapiko? Sika kadi ti mangbayad? No ngay insina ti nobiana? Ibagam kadi a basol amin ti nobiana?
Nupay gagangay laeng a kayatmo a protektaran dagiti annakmo, ti sobra a panangsalaknib ket mabalin a mangisuro kadakuada iti di umiso—nga awan sungsungbatanda iti aniaman nga aramidenda. “Imbes a masursuroda nga anduran ti saem ken pannakapaay, ken makaadalda kadagita,” kuna ti libro a Positive Discipline for Teenagers, “dumakkel [dagita] nga annak nga interesadoda laeng iti bukodda a pagimbagan, a pampanunotenda nga adda obligasion kadakuada dagiti nagannakda ken ti sabsabali.”
Ti kuna ti Biblia. Paset ti biag ti pakarigatan. Kinapudnona, kuna ti Biblia: “Ti di mapakpakadaan a pasamak mapagteng kadakuada amin.” (Eclesiastes 9:11) Karaman iti dayta uray dagiti naimbag a tattao. Kas pagarigan, napasaran ti Kristiano a ni apostol Pablo ti nagduduma a kita ti rigat bayat ti panagserbina iti Dios. Ngem nagimbaganna ti pannakaipasangona kadagita! Insuratna: “Kadagiti aniaman a kasasaadko, naadalko ti mapnek. . . . Naadalko ti palimed agpadpada no kasano ti mabsog ken no kasano ti mabisinan, agpadpada no kasano ti maaddaan iti kinaruay ken no kasano ti agsagaba iti kinakirang.”—Filipos 4:11, 12.
Ti mabalinmo nga aramiden. Bayat nga ikabkabilangam ti tukad ti kinamanakem ti anakmo, ikagumaam a suroten ti prinsipio ti Biblia: “Tunggal maysa awitennanto ti bukodna nga awit.” (Galacia 6:5) No di nakapasa ti anakmo iti eksamen, nalabit dayta ti mamagpanunot kenkuana tapno agadal a naimbag inton sumaganad. No namulta ti anakmo gapu ta nalabsingna ti linteg trapiko, mabalin a nasaysayaat no isu ti pagbayadem manipud iti allowance wenno sueldona. No ti anakmo ket insina ti nobiana, liwliwaem. Ngem iti maitutop a tiempo, tulongam a mangusig kadagiti saludsod a kas iti, ‘No lagipek ti napasamak, adda pay kadi masapul a parang-ayek iti personalidadko?’ No ikagumaan ti annak a solbaren dagiti problemada, agbalinda a natibtibker ken maaddaanda iti kompiansa—dagiti kababalin a dida mapatanor no kanayon nga adda mangtulong ken mangsalaknib kadakuada.
“Paneknekan koma ti tunggal maysa no ania ti bukodna nga aramid, ket kalpasanna maaddaanto iti pakaigapuan ti panagrag-o.”—Galacia 6:4
3 Sobra a panangpagusto
Ti problema. Iti maysa a surbey kadagiti agkabannuag, 81% ti nangibaga a ti kangrunaan a panggep ti henerasionda ket ti ‘bumaknang’—adayo a napatpateg dayta ngem iti panangtulong iti sabsabali. Ngem saan a mangyeg iti pannakapnek ti panagpabaknang. Kinaagpaysuanna, ipakita dagiti panagadal a ti tattao a material la a bambanag ti pampanunotenda ket nalidliday ken ad-adda a ma-depress. Dakdakkel met ti posibilidadna nga agproblema ti salun-at ken panunotda.
Ti makagapu. Iti dadduma a kasasaad, dumakkel dagiti ubbing iti pamilia a materialistiko. “Kayat dagiti nagannak a maparagsak ti annakda, ket ti annak kayatda ti material a bambanag,” kuna ti libro a The Narcissism Epidemic. “Gapu iti dayta, igatanganda ida kadagiti material a bambanag. Naragsak dagiti annak ngem di agbayag dayta, isu nga agpagatangda manen iti ad-adu pay.”
Siempre, sigagagar a gundawayan dayta ti industria ti advertising. Iparparegtada dagiti kapanunotan a kas iti ‘Kasayaatan ti maiparbeng kenka’ ken ‘Gapu ta maikarika iti dayta.’ Adu nga agkabannuag ti dagus a namati iti dayta isu a nailumlomdan iti utang ket didan mabayadan dagiti bambanag a kunada a “maiparbeng” kadakuada.
Ti kuna ti Biblia. Bigbigen ti Biblia a kasapulantayo ti kuarta. (Eclesiastes 7:12) Ngem mamakdaar met a “ti ayat iti kuarta isu ti ramut dagiti amin a kita ti makadangran a bambanag.” Innayonna: “Babaen ti panangragpat iti daytoy nga ayat . . . [ti sumagmamano] sinalputda ti intero a bagbagida iti adu nga ut-ot.” (1 Timoteo 6:10) Saan nga iparegta ti Biblia ti panagpabaknang no di ket ti panagbalin a kontento kadagiti kangrunaan a kasapulan.—1 Timoteo 6:7, 8.
“Dagidiay determinado a bumaknang matnagda iti sulisog ken iti silo ken iti adu a minamaag ken makapasakit a tartarigagay.”—1 Timoteo 6:9
Ti mabalinmo nga aramiden. Kas maysa nga ina wenno ama, sukimatem ti panangmatmatmo iti kuarta ken kadagiti magatangna. Kanayon nga iyun-unam dagiti napapateg a banag, ken tulongam ti annakmo a mangaramid met iti kasta. Isingasing ti nadakamaten a The Narcissism Epidemic: “Mabalin a pagsaritaan dagiti nagannak ken annak dagiti topiko a kas iti ‘Kaano a nasayaat ti gumatang iti sale? Kaano met a saan a praktikal dayta?’ ‘No utangem ti gatangem, mano ti interesna?’ ‘Napadasam kadin ti gimmatang gapu ta adda nangsugsog kenka?’”
Dimo koma us-usaren dagiti “material a banag” a mangkalub kadagiti problema ti pamilia a masapul a masolusionan. “Saan a pulos nga epektibo ti panangusar iti material a bambanag a pangyaw-awan kadagiti problema,” kuna ti libro a The Price of Privilege. “Masapul a masolbar dagiti problema babaen iti panunot, pannakatarus, ken empatia, saan ket a babaen kadagiti sapatos ken bag.”
^ par. 11 Saan nga iparegta ti Biblia ti pisikal ken emosional a panangdangran. (Efeso 4:29, 31; 6:4) Ti panggep ti disiplina ket tapno masuruan ti annak, saan a tapno maipapas dagiti nagannak ti pungtotda.


text:
SUIDAD TI LAOAG – Imbilin ti Fertilizer and Pesticide Authority (FPA) iti dagus a pannakaikkat iti dadduma a produkto nga abono iti pagtagilakuan nga saan a nakaragpat kadagiti pagalagadan iti kualidad. Iti kaudian a laboratory analysis nga inkonduktar manipud nagduduma a samples ket naipakita nga iti Turbo Prime 14-4-21, Takada 14-14-14, Will- Grow Granular, Golden Agro Plus, Vine Agro 14-14-14, ken Vine Agro Bulk Blended, ken
dadduma pay, ket saanda pay a naragpat iri kasapulan a pagalagadan maibasar kadagiti kabibiangda a guaranteed
analysis.
Kas resulta, imbaga ni FPA Ilocos Norte officer Noel Tablada idi Mierkoles nga inrekomenda iti central office ti
FPA iti pannakasuspinde iti lisensia tapno makaoperate ken certificate of prodict registrations dagiti lokal nga
agpatpataud kadagitoy a produkto. Karaman ditoy iti Will Agro-Chemical Products Trading, VALAP Incorporated
ken iti Divine Agricultural OPC a nakabase idiay Nueva Ecija, Tarlac ken Quezon City.
Umuna ditoy ket nakaawat iti FPA kadagiti report iti saan a nakarehistro ken peke nga abono nga mailaklako iti nagduduma a lugar iti pagilian. Dadduma kadagitoy ket mailako iti nababbaba a presio ngem kadagiti orihinal ken
rehistrado a katupagda. Adda met iti reklamo maipanggep kadagiti supit ti abono a naempake ken namarkaan iti
espesipiko a grado kas Urea (48-0-0) ngem iti actual a kargana ket naipababa wenno naglalaok nga abono.
“These trading practices happening on the ground is unfair and must be stopped, especially now that the country is grappling with the economic downturn. This is a total disregard for the condition of our farmers and the broad Filipino public, who are now taking the brunt of continued price increases of commodities and inflation (Dagitoy a pamay-an iti panagnegosio nga mapaspasamak iti baba ket di naikalintegan ken nasken a maisardeng, nangnangruna ita nga makidangdangadang iti pagilian iti panagsuek ti
ekonomia.
Daytoy ket talaga a di panangikankano para iti kasasaad dagiti mannalon tayo ken iti nasaknap a publiko, a madama bakbaklayenda iti agtultuloy a panagngato dagiti presio dagiti magatgatang ken inflation),” kuna ni Eric Divinagracia, officer-in-charge iti FPA, nga imbilinna kadagiti amin a regional field units iti FPA nga paliiwenda, tiliwen, kumpiskaren ken idarum dagiti lumablabsing a tattao ken grupo wenno korporasyon tapno mapatawanda iti dusa gapu ti mananggundaway a transaksionda.
Iti biang dagiti manufacturer ti abono, imbalakad ti FPA kadakuada a sumurot kadagiti naikalikagum a pagadalan iti uneg ti dua a bulan wenno maibabawi dagiti lisensiada.
(LA-PNA Ilocos/PMCJr.-ABN)


text:
Maya Angelou
Ni Maya Angelou (/ˈmaɪ.ə ˈændʒəloʊ/ (dengngen);[1][2] naiyanak a kas ni Marguerite Annie Johnson; Abril 4, 1928 – Mayo 28, 2014) ket Amerikana a mannurat, mannaniw, sumasala, aktres, ken kumakanta. Isu ket nakaipablaak kadagiti pito nga autobiograpia, dagiti tallo a libro ti salaysay, ken dagiti nadumaduma a libro ti daniw, ken naipammadayawan iti listaan dagiti drama, dagiti pabuya iti sine, ken telebision kadagiti sumurok a 50 a tawen. Isu ket nakaawat kadagiti sangadosena a gunguna ken dagiti ad-adu ngem 50 a pammadayaw a grado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Maya Angelou". SwissEduc.com. Disiembre 17, 2013.
- ^ Glover, Terry (Disiembre 2009). "Dr. Maya Angelou". Ebony. 65 (2): 67.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Maya Angelou iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Maya Angelou iti Wikimedia Commons
- Opisial a website
- Pammadayaw a serbisio ni Angelou iti Unibersidad ti Wake Forest
- Maya Angelou iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Maya Angelou iti Internet Broadway Database (iti Ingles)


text:
Sesbania
Ti Sesbania ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti gisantes iti Fabaceae, ken ti kaikaisuna a henero a mabirukan iti tribu a Sesbanieae. Ti Riverhemp ket ti kadawyan a nagan dagiti mula iti daytoy a henero.[2] Dagiti kaaduan nga ammo a sebbangan ket mairaman ti Sesbania punicea, ti Sesbania bispinosa, ken ti Sesbania sesban, nga inus-usar iti panagluto. Dagiti mula iti daytoy a henero, a sumagmamano kadagitoy ket akuatiko, ket mabalin a mausar a maimula kadagiti baetan ti kayo tapno mapaadu ti linaon a nitrohenio ti daga. Dagiti sebbangan ti rhizobia nga akinrebbeng iti piksasion iti nitrohenio iti Sesbania rostrata ket Azorhizobium caulinodans.
Adda dagiti sumagmamano a 60 a sebbangan nga agdama a maawat, nga agarup a 39 ti saan pay a nasolbar. Ti kaaduan a bilang dagiti sebbangan ket mabirukan idiay Aprika, ken dagiti nabati ket idiay Australia, Hawaii, ken Asia.[3]
Listaan dagiti sebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sesbania benthamiana
- Sesbania bispinosa (Jacq.) W.Wight
- Sesbania brachycarpa
- Sesbania brevipedunculata
- Sesbania campylocarpa
- Sesbania cannabina Poir.
- Sesbania chippendalei
- Sesbania cinerascens
- Sesbania coerulescens
- Sesbania concolor
- Sesbania dalzielii
- Sesbania drummondii (Rydb.) Cory
- Sesbania dummeri
- Sesbania emerus (Aubl.) Urban
- Sesbania erubescens
- Sesbania exasperata
- Sesbania formosa
- Sesbania goetzei
- Sesbania grandiflora (L.) Poir.
- Sesbania greenwayi
- Sesbania hepperi
- Sesbania herbacea (Mill.) McVaugh
- Sesbania hirtistyla
- Sesbania hobdyi
- Sesbania javanica
- Sesbania keniensis
- Sesbania leptocarpa
- Sesbania longifolia
- Sesbania macowaniana
- Sesbania macrantha
- Sesbania macroptera
- Sesbania madagascariensis
- Sesbania microphylla
- Sesbania notialis
- Sesbania oligosperma
- Sesbania pachycarpa
- Sesbania paucisemina
- Sesbania punicea (Cav.) Benth.
- Sesbania quadrata
- Sesbania rostrata
- Sesbania sericea (Willd.) Link – papagayo
- Sesbania sesban (Jacq.) W.Wight
- Sesbania simpliciuscula
- Sesbania somaliensis
- Sesbania speciosa
- Sesbania sphaerosperma
- Sesbania subalata
- Sesbania sudanica
- Sesbania tetraptera
- Sesbania tomentosa Hook. & Arn. – Ōhai (Hawaii)
- Sesbania transvaalensis J.B.Gillett
- Sesbania vesicaria (Jacq.) Elliott
- Sesbania virgata (Cav.) Pers. – wand riverhemp[4][5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Genus: Sesbania Scop". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2007-10-05. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-06-05. Naala idi 2011-03-01.
- ^ "Sesbania". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. USDA. Naala idi 10 Nobiembre 2015.
- ^ "The distribution of Sesbania species in the PANESA region". fao.org.
- ^ "GRIN Species Records of Sesbania". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-06-05. Naala idi 2011-03-01.
- ^ "Sesbania". Integrated Taxonomic Information System. Naala idi 2011-03-01.


text:
Antofagasta
Ti Antofagasta (Panangibalikas nga Espaniol: [antofaˈɣasta] (dengngen)) ket ti puerto a siudad iti akin-amianan a Chile, iti agarup a 1,100 kilometro (700 mi) iti amianan ti Santiago. Daytoy ti kapitolio ti Probinsia ti Antofagasta ken Rehion ti Antofagasta. Segun ti senso idi 2015, ti siudad ket addaan iti populasion iti 402,444.[2]
Dati a parte ti Bolivia, ti Antofagasta ket tiniliw idi babaen ti Chile iti Gubat ti Pasipiko (1879–83), ken ti pannakaiyakar ti kinayuray ket natungpal ti Tulag ti Kappia ken Pannakigayyem idi 1904 iti pagbaetan dagiti dua a pagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Ciudades, pueblos, aldeas y caseríos 2019" (PDF) (iti Espaniol). 2019. Naala idi 13 Enero 2021.
- ^ National Institute of Statistics of Chile (ed.). "Cities, Towns, Villages and Hamlets". Naala idi 22 Hunio 2007.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Antofagasta iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Antofagasta manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Nicolaus Copernicus
Ni Nicolaus Copernicus (Aleman: Nikolaus Kopernikus; Italiano: Nicolò Copernico; Polako: Mikołaj Kopernik (tulong·pakaammo); idi ubing, Niclas Koppernigk;[1] 19 Pebrero 1473 – 24 Mayo 1543) ket maysa a Renasimiento nga astronomo ken ti immuna a tao a nagannnurot to konprehensibo a heliosentriko a kosmolohia a nangiyakar ti Daga manipud ti tengnga ti law-ang.[2]
Ti napaut a panawen a libro ni Copernicus, a De revolutionibus orbium coelestium (Dagiti Rebolusion ti Nainlangitan nga Espera), a naipablaak sakbay a pimmusay idi 1543, ket kankanayon a naipanpanunotan a kas ti pangrugian a puntos ti moderno nga astronomia ket ti panangilawlawagan ti epipania a nangrugian ti sientipiko a rebolusion. Ti heliosentriko a modelona, nga adda ti Init iti tengnga ti law-ang, ket nangipakpakita a dagiti napalpaliiw a panagkutkuti dagiti nainlangitan a banag ket mabalin a maipalpalawag a saan nga ikabil a natalinaay ti Daga iti tegnga ti law-ang. Ti obrana ket nagparugso kadagiti adu pay a sientipiko a panagsuksukimat, a nagbalin a dulon iti pakasaritaan ti siensia a kankanayon anaibagbaga a kas ti Copernicano a Rebolusion.
Kadagiti kalatakan a polimatia iti Renasimiento, ni Copernicus ket maysa idi a mathematiko, astronomo, hurista nga adda ti doktorado ti linteg, pisiko, multilingualismo a poligloto, klasiko nga eskolar, agipatpatarus, artista,[3] Katoliko a kleriko, gobernador, diplomatiko ken ekonomista.
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Nicolaus Copernicus ket naipasngay idi 19 Pebrero 1473 idiay siudad ti Toruń (Thorn), idiay probinsia ti Naarian a Prusia, idiay Balangat ti Pagarian ti Polonia.[4][5] Ti amana ket agtagtagilako manipud idiay Kraków ken ti inana ket anak a babai idi ti nabaknang nga agtagtagilako idiay Toruń.[6] Ni Nicolaus ket isu idi ti kaubingan kadagiti uppat nga ubbing. Ti kabsatna a lalaki a ni Andreas (Andres) ket nagbalin ngan Augustiniano kanon idiay Frombork (Frauenburg).[6] Ti kabsatna a babai a ni Barbara, a nainaganan kalpasan ti inana, ket nagbalin a Benediktina a madre ken, kadagiti kinaudi a tawenna, prioresa ti konbento idiay Chełmno (Kulm) ken pimmusay kalpasan idi 1517.[6] Ti kabsatna a babai a ni Katharina ket nangasara iti negosiante idiay siudad ti Toruń a ni konsehal Barthel Gertner ken nagannakda iti innem, nga inayaywanan met ni Copernicus kalpasan idi pimmusay.[6] Ni Copernicus ket saan a nakiassawa ken awanan kadagiti annak.
Pamilia ti ama[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pamilia ti amam ket maitugotan iti purok idiay Silesia idiay asideg ti Nysa (Neiße). Ti nagan ti purok ket nagdumaduma iti pannakailetrana iti Kopernik,[7] Copernik, Copernic, Kopernic, Coprirnik, ken ita nga aldawen ket ti Koperniki.[8] Idi maika-14a siglo, dagiti kameng ti pamilia ket nangrugrugidan nga immalis kadagiti nadumaduma a siudad ti Silesia, idiay Polako a kapitolio, ti Kraków (1367), ken idiay Toruń (1400).[8] Ti ama, ni Mikołaj ti Laklakay, ket mabalin nga anak a lalaki ni Jan, ket nagtaud manipud ti linia ti Kraków.[8]
Ni Nicolaus ket nainaganan kenni amana, a naipakpakita kadagiti rehistro a kas nabaknang nga agtagtagilako iti gambang, ken kaaduan a naglaklako idiay Danzig (Gdańsk).[9][10] Isu ket immalis manipud idiay Kraków ken napan idiay Toruń idi agarup a 1458.[11] Ti Toruń, ket mabirukan idiay Karayan Vistula, ken iti dayta a panawen idi ket naikumikom iti Gubat ti Tallopulo a Tawen , a ti pagarian ti Polonia ken ti [[Konpederasion ti Prusia], ti maysa a kumadduaan dagiti siudad ti Prusia, gentria ken klerhia, ket kinalaban ti Urnos ti Teutonika para iti panagtengngel ti rehion. Iti daytoy a gubat, dagiti siudad ti Hanseatiko a kas ti Danzig ken Toruń, ti ili ni Nicolaus Copernicus, ket nangpili a mangsuporta ti Ari ti Polonia, a ni Casimir IV Jagiellon, a nangikari a mangrespeto dagiti adu tradisional a pannakawaya ti siudad, a sinuppiat babaen ti Urnos ti Teutoniko. Ti ama ni Nicolaus ket aaktibo a nakitinnignay iti politika iti dayta a panawen ken nagsuporta iti Polonia ken dagiti siudad iti panagsuppiat iti Urnos ti Teutoniko.[12] Idi 1454 isu ket nangimamagkappia kadagiti negosasion a nagbaetan ni Kardinal Zbigniew Oleśnicki ti Polonia ken dagiti siudad ti Prusia para iti panagbayad kadagiti utang iti gubat.[8] Iti Maikadua a Kappia ti Thorn, ti Urnos ti Teutoniko ket prmal a nagibbet kadagiti amin a panagtunton kadaiti akinlaud a probinsia, a ti Naarian a Prusia ket nagtultuloy a rehion ti Polonia iti simmaruno a 300 a tawtawen.
Ti ama ni Copernicus ket inasawana ni Barbara Watzenrode, ti ina ti astronomo, idi baetan ti 1461 ken 1464.[8] Isu ket pimmusay idi agarup 1483.[6]
Pamilia ti ina[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ina ni Nicolaus, a ni Barbara Watzenrode, ket anak a babai idi ti nabaknang a patrisiano a ken konsehal ti siudad ti Toruń , ni Lucas Watzenrode ti Laklakay (pimmusay idi 1462), ken ni Katarzyna (biuda ni Jan Peckau), ket naibagbaga kadagiti sabali a taudan a kas ni Katarzyna "Rüdiger gente Modlibog" (pimmusay idi 1476).[6] Ti pamilia Watzenrode, kasla met ti pamilia Kopernik, ket nagtaud manipud idiay Silesia manipud idiay asideg ti Świdnica (Schweidnitz), ken kalpasan idi 1360 ket nagtaeng idiay Toruń. Nagbalinda idia a maysa kadagiti kabaknangan ken kaimpluensiaan kadagiti patrisiano a pamilia.[6] Babaen kadagiti adu a pannakaikabagian babaen ti pannakiasawa ti Watzenrodes, ni Copernicus ket naikabagian idi kadagiti nabaknang a pamilia iti Toruń, Danzig ken Elbląg (Elbing), ken dagiti prominente a natakneng a pamilia iti Prusia: dagiti Czapski, Działyński, Konopacki ken Kościelecki.[6] Dagidi Modlibóg (ti POlako a nagan ket kaibuksilanna ti "Aglualo ti Dios") ket dagidi prominente a Polako a pamilia a nalatak nga ammon iti pakasaritaan ti Polonia manipud idi 1271.[13] Ni Lucas ken ni Katherine ket addaan idi kadagiti tallo nga annak: ni Lucas Watzenrode ti Ub-ubing (1447–1512), nga agbalinto a ti Obispo ti Warmia ken patron ni Copernicus; ni Barbara, ti ina ti astronomo (pimmusay kalpasan idi 1495); ken ni Christina (pimmusay sakbay idi 1502), nga idi 1459 ket inasawana ti mayor ket agtagtagilako iti Toruń, a niTiedeman von Allen.[6]
Ni Lucas Watzenrode ti Laklakay, ti nabaknnag nga agtagtagilako ken idi 1439–62 presidente ti hustisia, ken naikeddeng idia a kasuppiat dagiti Teutoniko a Kabaliero.[6] Idi 1453 isuidi ti delagado manipud idiay Toruń iti komperensia idiay Grudziądz (Graudenz) a nangplano ti yaalsa kaniada.[6] Iti las-ud kadagiti simmaruno a Gubat ti Tallo pulo a Tawtawen (1454–66), isu ket aktibo a nangsuporta ti ganetget ti guabat dagiti siudad ti Prusia iti adu a panangidaton ti kuarta, ken iti politikal nga aktibidad idiay Toruń kenDanzig, ken babaen ti personal a pannakilaban kadagiti gubat idiayŁasin (Lessen) ken Malbork (Marienburg).[6] Isu ket pimmusay idi 1462.[6]
Ni Lucas Watzenrode ti Ub-ubing, ti linia ti ina nga uliteg ti astronomo ken patron, ket naadalan idi idiay Unibersidad ti Kraków (itan ket ti Unibersidad ti Jagiellonia) ken kadagiti unibersidad ti Kolonia ken Bolonia. Isu ket nakaro a kasuppiat ti Urnos a Teutoniko,[14][15] ken ti Grand Master ket kinunkunana idi a kas "ti inkarnasion ti demonio".[16] Idi 1489 ni Watzenrode ket nabutosan idi a kas Obispo ti Warmia (Ermeland, Ermland) a naisuppiat iti kinaykayat ni Ari Casimir IV, a nangnagnama a mangikabil itianakna iti dayta a tugaw. Kas resulta, ni Watzenrode ket nakiringgor iti ari aginggana ti ipupusay ni Casimir IV kalpasan ti tallo a tawen.[17] Ni Watzenrode ket napakabaelan idian a mangporma kadagiti asideg a relasion kadagiti tallo a nagsasaruno a Polako a monarkia: ni Juan I Alberto, Alejandro Jagiellon, ken Sigismundo I thi Lakay. isuket gayyem idi ti nangruna nga agbalbalakad iti tunggal maysa a nagturturayr, ken ti impluensiana ket nangpapigsa unay kadagiti silpo a nagbaetan ti Warmia ken maitutop a Polonia.[16][18] Ni Watzenrode ket nagbalin a naikeddeng a ti kabilegan a tao idiay Warmia, ken ti baknangna, dagiti panankaisilpo ken ti impluensiana ket nangpalubos kaniana ti nangitalged ti edukasion ken karer ni Copernicus a kas kanon iti Katedral Frombork.[19][20]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nicolaus Copernicus Gesamtausgabe: Urkunden, Akten und Nachrichten: Texte und Übersetzungen, ISBN 3-05-003009-7, pp. 23ff. (online); Marian Biskup: Regesta Copernicana (kalendario dagiti papel ni Copernicus), Ossolineum, 1973, p. 32 (idiay online). Daytoy a pannakailetra ti apelyidona ket naipakpakita kadagiti adu a pablaakan (Auflistung) [1]
- ^ Linton (2004, p. 39 Naiyarkibo 2011-05-14 iti Wayback Machine). Ni Copernicus ket saan idi a, nupay kasta, ti immuna a nangisingasing ti maysa porma ti heliosentriko a sistema. Ti maysa a Griego a matematiko ken astronomo, a ni Aristarko ti Samos, ket isu idi ti immuna a nagisingasing idi nasapsapa ngem maiaktlo a siglo BCE. Urayno kasta, bassit laeng ti ebidensia nga isu ket nakaparang-ay ti kapanunotanna iti labes ti pagibatayan laeng (Dreyer, 1953, pp. 135–48).
- ^ Ti bukod a ladawan ket timmulong a nagpasingked ti kinasiasino ti kraneo idi naduktalan idiay Katedral Frombork idi 2008. Ti [Unibersidad ti Jagiellonian]] ti Kraków ket adda ti maika-17 a siglo a kopia ti maika-16 a siglo a bukod a ladawan ni Copernicus. [2] "Copernicus," Encyclopædia Britannica, Maika-15 nga ed., 2005, vol. 16, p. 760.
- ^ Iłowiecki, Maciej (1981). Dzieje nauki polskiej (iti Polako). Warszawa: Wydawnictwo Interpress. p. 40. ISBN 83-223-1876-6.
- ^ Sheila Rabin. "Nicolaus Copernicus". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Naala idi 22 Abril 2007.
- ^ a b c d e f g h i j k l m Dobrzycki ken Hajdukiewicz (1969), p. 4.
- ^ "Ti nagan ti purok, a kas saan me a kasla ti pamilia ti astronomo, ket naindumadumaan a naipaletra. Ti dakkel nga atla ti Alemania iti Silesia, nga inpabalaab babaen ti Wieland idiay Nuremberg idi 1731, ket inpailetrana iti Kopernik." Mizwa, p. 36.
- ^ a b c d e Dobrzycki ken Hajdukiewicz (1969), p. 3.
- ^ Bieńkowska (1973), p. 15
- ^ Rybka (1973), p. 23.
- ^ Sakolsky (2005), p. 8.
- ^ Biskup (1973), p. 16
- ^ Mizwa, 1943, p. 38.
- ^ "Idi 1512, ni Obispo Watzenrode ket kellaat a pimmusay kalpasan idi dimmar-ay iti piesta ti kasar idiay Kraków ni Ari Sigismund . Adda met dagitiadu a sayangguseng a ti obispo ket ginamot dagitiahente dagiti napauten a kabusorna, dagiti Teutoniko a Kabaliero." Hirshfeld, p. 38.
- ^ "TDagiti Watzelrodes—wenno Watzenrodes—urayno iti kasla Aleman a nagan ket ket kasla met dagiti nasayaat a Polako (kabusor dagiti Urnos a Teutoniko)." Koyre, p. 38.
- ^ a b "Ti [Watzenrode] ket kompania pay idi, ken dagiti Teutoniko a Kabaliero, a nagtaltalinaay a kankanayon a riribo, ket saanda a kinayat isuna; ti Grand Master ti urnos ket inbagana nga isu ket 'ti inkarnasion ti demonio'. Ni [Watzenrode] ket isu idi ti naitalek a gayyem dagiti nagsasaruno a tallo [Polako] nga ari: i Juan Alberto, Alejandro (saan nga iyallilaw iti nagamot a papa), ken ni Sigismundo; aken ti impluensiana ket nangpapigsa kadagiti silpo a nagbaetan ti Warmia ken ti maitutop a Polonia." Moore (1994), pp. 52, 62.
- ^ Wojciech Iwanczak (1998). "Watzenrode, Lucas". Iti Bautz, Traugott (ed.). Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (iti Aleman). Vol. 13. Herzberg: Bautz. col. 389–393. ISBN 3-88309-072-7.
- ^ "Ni Lucas ket nasaysayaat it ipanankigayyemna kadagiti simmaruno kaniana,ni Johann Albert (Jan Olbracht) (manipud idi 1492 aginggana idi 1501), ken kalpasanna ni Alexander (Aleksander) (manipud idi 1501 aginggana idi 1506), aken niSigismund (Zygmunt) I (manipud idi 1506)." Gassendi & Thill, p. 22.
- ^ Dobrzycki ken Hajdukiewicz (1969), p. 5.
- ^ "Tapno makagun-odpara kadagiti kaanakanna a lalaki [ni Nicolaus ken ni Andreas] ti nasken a suporta [para kadagit panagadalda idiay Italia], ti Obispo a ni [Lucas Watzenrode ti Ub-ubing] ket ginatangna dagiti pannakabutosda a kanon babaen ti kapitulo ti Frauenburg (1497–1498)." "Nicolaus Copernicus" , New Advent (online a bersion iti 1913 Catholic Encyclopedia). Naala idi 9 Hunio 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Nicolaus Copernicus iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Nicolaus Copernicus iti Wikimedia Commons


text:
Nairobi
Ti Nairobi ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Kenya. Ti siudad ken dagiti agpalpalikmut a lugar ket mangporma pay ti Kondado ti Nairobi. Ti nagan a "Nairobi" ket nagtaud manipud iti Maasai a balikas ti Enkare Nairobi, a maipatarus iti "nalamiis a danum", ti Maasai a nagan ti karayan Nairobi, nga isu daytoy ti nangipabulod ti nagan ti siudad. Nupay kasta, daytoy ket nadaydayeg nga ammo a kas ti "Berde a Siudad iti Init" ken daytoy ket napalikmutan babaen kadagiti nadumaduma dumakdakkel a villa a suburbo.[1] Dagiti agtataeng ti Nairobi ket ammo a kas dagiti Nairobiano. Daytoy ket nabangon babaen ti Britaniko idi 1899 a kas maysa a nasimple nga estasion ti perokaril a mangisilpo ti Mombasa idiay Uganda,[2] ti ili ket napardas a dimmakkel a nagbalin a ti kapitolio ti Britaniko a Daya nga Aprika idi 1907, ken dimteng a ti kapitolio ti nawaya republika ti Kenya idi 1963.[3] Idi las-ud ti kolonia a paset ti panawen ti Kenya, ti siudad ket nagbalin a sentro ti kape ti kolonia, tsa ken sisal nga industria.[4] Ti Nairobi ket isu pay ti kapitolio ti Probinsia ti Nairobi ken ti Distrito ti Nairobi. Ti siudad ket naisanglad idiay Karayan Nairobi, idia abagatan ti pagilian, ken adda ti kangato ti 1795 m ti ngato ti lessaad ti baybay.[5]
Ti Nairobi ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Daya nga Aprika, nga addaan iti agdama a nakarkulo a populasion ti agarup a 3 a riwriw. Segun ti 2009 a Senso, idiay administratibo a lugar ti Nairobi, 3,138,295 kadagiti agtataeng ket adda idiay kaunegan ti 696 km2 (269 sq mi). Ti Nairobi ket agdama nga isu ti maika-12 a kadakkelan asiudad idiay Aprika, a mairaman dagiti populasion ti suburbona.
Ti Nairobi ket maysa tattan kadagiti kadayegan a siudad idiay Aprika iti politika ken pinansia.[6]Daytoy ket ibalbalayan kadagiti rinibu a negosio ti Kenya ken sumurok a 100 a nangruna a sangalubongan a kompania ken dagiti organisasion, a mairaman ti Enbiromento a Programa ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UNEP) ken ti nangruna a pagur-urnosan ken kuartel para iti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay Aprika ken Tengnga a Daya, ti Opisina ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay Nairobi (UNON), ti Nairobi ket maysa a naikeddengan a sentro para iti negosio ken kultura. Ti Nairobi Stock Exchange (NSE) ket maysa kadagiti kadakkelan idiay Aprika ken ti maikadua a kadaanan a pagsisinnukatan iti kontinente. Daytoy ket mairanggo ti maika-4 iti termino a tomo ti panagilaklako ken adda kabaelanna a nangaramid iti panaglako ti 10 a riwriw ti tunggal maysa nga aldaw.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar ket saan idi a natataengan a kalugnakan aginggana iti maysa a pagipaayan a depo iti Perokaril ti Uganda ket nabangon idi 1899, a nagtungpalan a nagabalinan a kuartel ti perokaril. Ti siudad ket nainaganan iti maysa nga abut ti danum nga ammo iti Maasai a kas ti Enkare Nairobi, a kayatna a sawen ket "lugar dagiti nalamiis a danum". Daytoy ket kompletto a natarimaan idi nasapa a tawtawen ti 1900 kalpasan ti panagburak iti peste ken ti pananguram ti kasisigud nga ili. Ti lokasion ti perokaril ti Nairobi gapu ti sentral a puestona a baetan ti Mombasa ken Kampala. Napili pay daytoy gapu kadagiti adu a karayan a mabalin nga agipaay ti danum para iti kampo, ken ti kangatona ket nalamiisen tapno mausar a pagtaengan.[7] Nupay kasta, ti malaria ket nakaro a problema idi, a gapuanan ti maysa a panagpadas ti panangiyakar ti ili.[8]
Idi 1905, ti Nairobi ket sinukatanna ti Mombasa a kas ti kapitolio ti Britaniko a protektorado,[9] ken ti siudad ket dimmakkel ti lawlaw ti administrasion ken turismo, nga idi ununana ket iti porma ti panaganup ti dakkel nga ayup. Idi dagiti Britaniko a simmaksakup ket nangrugrugida nga nagsuksukisok iti rehion, nangrugrugida a nagus-usar ti Nairobi a kas ti umuna a papananda a puerto. Daytoy ti nangrugian ti lokal a gobierno ti nangbangon kadagiti adu a napintas nga otel iti siudad. Dagiti nangruna a naggigian ket dagidi Britaniko nga nagan-anup ti ayup.
Ti Nairobi ket nagtultuloy a dimmakdakkel babaen ti sakup ti Britaniko, ken adu kadagiti Briton ket nagtataengda iti kaunegan dagiti suborbo ti siuda. Idi 1919, ti Nairobi ket nairangarang a kas maysa a munisipalidad.[10] Idi Pebrero 1926, ni E.A.T. Dutton ket limmabas idiay Nairobi idi napan idiay Bantay Kenya, ken kinunana iti siudad:
Mabalinto nga iti maysa nga aldaw ti Nairobi ket maikkanto kadagiti aspalto a kalsada, nga addaan kadagiti abenida dagiti agsabsabong a kayo, a naaripingan babaen dagiti nasudi a paspasdek; nga addaan kadagiti nawaya a luglugar ken dagiti naestaduan a kuadrado; ti maysa a katedral a mainugot iti pammati ken pagilian; dagiti museo ken dagiti galeria ti arte; dagiti teatro ken dagiti publiko nga opisina. Ken nasayaaten a makunkuna a ti Gobierno ken ti Munisipalidad ket natureden a nangpadokdok ti problema ken ti maysa a plano ti ili a nagtarigaygayen a makaaramid ti Nairobi iti maysa a banag ti kinapintas ket nain-inuten a naar-aramid, ken adu kadagitoyen ti nalpas. Ngem aginggana iti dayta a plano ket mabanagan, ti Nairobi ket nasken nga agtalinaay a kas isu idi, ti nadungrit a nabiag a parsua, a saan a mabalin a maysa a reina iti nakaay-ayat a pagilian.— Dutton, [11]
Ti agtultuloy a panagpadakkel ti siudad ket nangrugrugi a nakaungetan dagiti Maasai, gapu ta ti siudad ket mangal-ala kadagiti dagada iti abagatan. Daytoy ket nakaungetan pay dagiti tattao a Kikuyu, a nagkaykayat a maisubli ti daga kaniada. Kalpasan ti pannakaipatingga ti Sangalubongan a Gubat II, daytoy a rasras ket rimmag-ay iti maysa a Mau Mau a rebelion. Ni Jomo Kenyatta,ti masakbayan a presidente ti Kenya, ket naibalud idi para iti pannakibiangna urayno awan ti ebidensia a mamngisilpo kaniana iti rebelion. Ti talmeg nga inpeksa dagiti agtataeng iti Britaniko ket nagbanagan ti pannakawayawaya ti Kenya idi 1963, a nagbalinan ti Nairobi a kas ti kapitolio ti baro a republika.
Kalpasan ti pannakawaya, ti Nairobi ket pimmardas a dimmakkel ket daytoy nga idadakkel ket nangtalmeg ti inprastruktura ti siudad. Dagiti pannakaputol ti elektrisidad ken dagiti kakurangan ti danum ken kankanayon a mapaspasamak, ngem kadagiti naplabas a tawtawen ti nasaysayaat a panagplano ti siudad ket nakatulong a nagpasayaat kadagitoy a problema.
Ti Embahada ti Estados Unidos, a mabirukan idi idiay puseg ti ili ti Nairobi, ket nabomba idi Agosto 1998 babaen ti Al-Qaida, a kas maysa kadagiti serye dagiti panagbomba ti embahada ti Estados Unidos. Sumurok a dua gasut kadagiti paisano ti natay. Daytoy tattan ket ket maysa a lugar ti parke a pangilaglagipan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pulse Africa. "Nasken a saan a Malisian: Nairobi 'Berde a Siudad iti Init'". pulseafrica.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-04-28. Naala idi 2007-06-14.
- ^ Roger S. Greenway, Timothy M. Monsma, Dagiti Siudad: dagiti mision ti baro a prontera, (Baker Book House: 1989), p.163.
- ^ City-Data.com. "Nairobi History". City-Data. Naala idi 2008-08-25.
- ^ "Pakasaritaan – Nairobi". City-data.com. Naala idi 2010-10-18.
- ^ AlNinga. "Dagiti Mabisbisita idiay Nairobi". alninga.com. Naala idi 2007-06-14.
- ^ Bauk. "Pagalagadan ti siudad ti Nairobi ni Håvar Bauck". bauck.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-09-09. Naala idi 2007-06-17.
- ^ UNibersidad ti Nagkaykaysa aPagpagilian. "Nairobi: Nailian a kapitolio ken rehional a sentro". unu.edu. Naala idi 2007-06-17.
- ^ Paul Reiter (5 Disiembre 2009). "Ti di umiso a kinapudno a maipanggep ti malaria". Spectator.
- ^ RCBowen Kenya. "Dagiti Pagawisan ti Nairobi". kenya.rcbowen.com. Naala idi 2007-06-18.
- ^ Merriam-Webster, Inc (1997). Merriam-Heograpiko a Diksionario ti Webster. Merriam-Webster. p. 786. ISBN 0-87779-546-0.
- ^ Dutton, E.A.T. (1929) [1929]. "1". Bantay Kenya. Pangyuna babaen ni Hilaire Belloc (1 nga ed.). Londres: Jonathan Cape. pp. 1–2.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Nairobi iti Wikimedia Commons


text:
Claveria Covid-19 Update as of September 5, 2021
Naimbag a rabii, Kalugaran!
Maladingitan kami nga mangipakaammo nga adda manen maysa nga nainayon ti deaths tayo a taga Barangay Centro 6 ita nga aldaw, September 5,2021 isu nga iti agdama ket addaan tayo ti 122 nga aktibo nga kaso ti Covid ditoy ili. Makipagrikna tayo iti pamilya iti pimusay nga indibidwal, kararag iti intay ipaay kanyana ken iti pamilya na.
Kasta met nga awan nainayon nga baro nga kaso ken recovery.
Ipalagip mi manen ti importansya ti panagtulnog iti amin nga health protocols. Usaren tayo nasayaat dagiti facemask ken faceshield tayo, agbuggo ken agsanitize nga nalaing ti ima, suroten tayo ti saan bumaba ti maysa metro nga social distancing ken pangaasi tayo ta LIKLIKAN TAY PAYLANG TI RUMWAR NO SAAN NASISITA TI INTAY ARAMIDEN AGRAMAN DAGITAY MAKUNKUNA NGA “UNNECESSARY GATHERINGS” ta daytoy ti maysa nga alisto nga pagwarasan ti virus.
Saan bumaba ti bilang agingga saan tayo masursuro ti agtulnog Apo.
Agyaman ken doble annad, Kalugaran!


text:
Pagsasao a Mandar
Ti pagsasao a Mandar (ammpo pay a kas Andian, Manjar, Mandharsche) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen ti grupo ti etniko ti Mandar nga agtateng idiay probinsia ti Laud a Sulawesi ti Indonesia, a naipangpangruna kadagiti aplaya a rehensia ti Majene ken Polewali Mandar, ken dagiti pay bassit a pagtaengan kadagiti isla ti Distrito ti Pangkep (ammo pay a kas ti Purpuro Spermonde) ken Ujung Lero, ti bassit a peninsula idiay asideg ti Pare-Pare).
Daytoy ket naisurat iti sinuratan a Lontara (Buginese).[1]
Ti etniko a tattao a Mandar ket asidegda nga agkakabagian kadagiti tallo a sabali a grupo nga agtateng idiay Abagatan a Sulawesi: ti Bugis, Makassar, ken Toraja.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Mandar iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Kategoria:Katkategoria babaen ti pagilian
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 62 a subkategoria, manipud iti 62 a dagup.
A
- Animasion babaen ti pagilian (1 K)
B
- Banbantay babaen ti pagilian (7 K)
- Dagiti baybay babaen ti pagilian (11 K)
- Biota babaen ti pagilian (3 K)
D
- Dagiti danaw babaen ti pagilian (10 K)
- Dagiti nailian a biblioteka (11 P)
- Dagiti nailian a museo (1 P)
- Dagiti nailian a patakder (4 K)
- Dagiti nailian nga eskudo (3 P)
- Dagiti siudad babaen ti pagilian (18 K)
- Danum babaen ti pagilian (2 K, 1 P)
E
- Edukasion babaen ti pagilian (1 K)
F
- Fauna babaen ti pagilian (2 K)
I
- Is-isla babaen ti pagilian (9 K)
K
- Kagimongan babaen ti pagilian (11 K)
- Kaykayo babaen ti pagilian (57 K)
- Kultura babaen ti pagilian (12 K)
L
M
- Militar babaen ti pagilian (1 K)
P
- Pakasaritaan babaen ti pagilian (26 K)
- Politika babaen ti pagilian (3 K)
R
- Relihion babaen ti pagilian (4 K)


text:
Napadayawan dagit! sumagmamano a “quarry permittee” ditoy Ilocos Norte.
Maibilang kadagiti naipaayan ti pammadayaw dagiti outstanding Commercial Sand and Gravel Permit wenno CSAG ken Industrial Sand and Gravel Permit wenno ISAG permit holder iti tawen 2021 ken 2022.
Insuno ni Provincial Administrator ken agak-akem a Provincial Quarry Officer Atty. Yvette Leynes ni Gob. Matthew Marcos Manotoc a nangipakaammo kadagiti napadayawan a permit holder.
Segun kenkuana, adda ti tallo a nabigbig a napintas ti operasyonna ken awan ti nalabsingna a pagalagadan iti panagquarry nga ISAG permit holder,
Imbatadna a dagitoy da Mr. Allain Chua Lee, proprietor ti Viking Construction Supplies, Mr. Eddie Mar Obasa a mangisaysayangkat ti panag-quarry idiay Brgy. Dampig ti ili a Pagudpud ken ni Mrs. Imelda Llanes a mangisaysayangkat ti panagquarry iti ili a Vintar.
Kabayatanna, inpakaammo ni Leynes a lima dagiti napadayawan a CSAG permit holder.
Inbunannagna a karaman ditoy da Mr. Antonino Agustin a masarakan ti “quarry site” na idiay Brgy. Manalpak ti ili a Solsona ken ni Mr. J Mc Ray Teodoro a mangisaysayangkat ti panag-quarry idiay Brgy. Lipay ti ili a Solsona.
Inlawlawag ti agak-akem a Provincial Quarry Officer a sumagmamano kadagiti nagbasaranda iti panangpilida kadagiti napadayawan a “quarry permittee” ti kinasapada nga agisubmitir iti agbinulan a report dagitoy kas maiyallubog iti section 11 ti Provincial Quarry Ordinance, panangipaayda ti maiyannatup a Corporate Social Responsbility kadagiti lugar a pangisaysayangkatanda ti panag-quarry ken baybayadanda amin a rumbeng a bayadanda basar iti nailanad a volume iti ECC dagitoy ken kadagiti ISAG permittees ket masapul nga addaan pay dagitoy ti “processing plant” a kas maiyallubog iti naisubmitir a “program of works”.
Innayonna a napili dagiti maseknan babaen kadagiti kameng ti Provincial Quarry Council a buklen da Sang. Panlalawigan Member Raphael Medina a chairman ti committee on environment iti Sang. Pantalawigan, PNP Provincial Director Julius Suriben, Provincial Treasurer Mrs. Josephine Calajate ken Provincial Environment and Natural Resources Officer Victor Dabalos. (Rodrigo Sadian)
(Source: Provincial Government of Ilocos Norte)


text:
Cataingan
Ti Cataingan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cataingan ket politikal a nabingbingay iti 36 a barbaranggay.[2]
- Abaca
- Aguada
- Badiang
- Bagumbayan
- Cadulawan
- Cagbatang
- Chimenea
- Concepcion
- Curvada
- Divisoria
- Domorog
- Estampar
- Gahit
- Libtong
- Liong
- Maanahao
- Madamba
- Malobago
- Matayum
- Matubinao
- Mintac
- Nadawisan
- Osmeña
- Pawican
- Pitogo
- Poblacion
- Quezon
- San Isidro
- San Jose
- San Pedro
- San Rafael
- Santa Teresita
- Santo Niño
- Tagboan
- Tuybo
- Villa Pogado
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Cataingan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lipa, Batangas
Ti Siudad ti Lipa ket maysa a primera a klase a siudad ti probinsia ti Batangas iti Filipinas. Kabeddengna dagiti ili ti Santo Tomas iti amianan-a-daya, Padre Garcia ken Rosario iti abagatan-a-daya, Ibaan ken San Jose iti abagatan-a-laud, Cuenca ken Mataasnakahoy ken ti Dan-aw ti Taal iti laud, Balete ken Malvar iti amianan-a-daya, ken iti daya ket ti Siudad ti San Pablo ti Laguna ken San Antonio ti Quezon.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda ti Siudad ti Lipa iti 72 a barbaranggay.[2]
- Adya
- Anilao
- Anilao-Labac
- Antipolo Del Norte
- Antipolo Del Sur
- Bagong Pook
- San Sebastian (Balagbag)
- Balintawak
- Banaybanay
- Bolbok
- Bugtong na Pulo
- Bulacnin
- Bulaklakan
- Calamias
- Cumba
- Dagatan
- Duhatan
- Halang
- Inosloban
- Kayumanggi
- Labac
- Latag
- Lodlod
- Lumbang
- Mabini
- Malagonlong
- Malitlit
- Marauoy
- Mataas Na Lupa
- Munting Pulo
- Pagolingin Bata
- Pagolingin East
- Pagolingin West
- Pangao
- Pinagkawitan
- Pinagtongulan
- Plaridel
- Poblacion Baranggay 1
- Poblacion Baranggay 10
- Poblacion Baranggay 11
- Poblacion Baranggay 2
- Poblacion Baranggay 3
- Poblacion Baranggay 4
- Poblacion Baranggay 5
- Poblacion Baranggay 6
- Poblacion Baranggay 7
- Poblacion Baranggay 8
- Poblacion Baranggay 9
- Pusil
- Quezon
- Rizal
- Sabang
- Sampaguita
- San Benito
- San Carlos
- San Celestino
- San Francisco
- San Guillermo
- San Jose
- San Lucas
- San Salvador
- Sapac
- Sico
- Santo Niño
- Santo Toribio
- Talisay
- Tambo
- Tangob
- Tanguay
- Tibig
- Tipacan
- Poblacion Baranggay 9-A
- Baranggay 12 (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Lipa | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko
Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (Ingles: International Hydrographic Organization (IHO)) ket ti intergobernamental a gunglo a mangirepresenta ti komunidad ti hidrograpia.
Ti kangrunaan a papel ti IHO ket ti mangisigurado a dagiti baybay, tataaw ken dagiti malayag a danum iti lubong ket maitunos a masukisok ken panangimapa. Aramidenna daytoy babaen ti panangisaad kadagiti sangalubongan a pagalagadan, ti panangi maton kadagiti gandat dagiti opisina ti nailian a hidrograpiko, ken babaen iti kapasidadna iti programa kapasidadna ti panangipatakder.
Ti IHO ket agrag-o iti kasasaad nga agpalpaliiw iti Nagkaykaysa a Pagpagilian nga idiay ket mabigbigan a mainugot a turay iti hidrograpiko a panagsukisok ken ti nautikal a panangimapa. No mangibagbaga iti hidrograpiko ken ti nautikal a panangimapa kadagiti KOnbension ken dagiti kapada nga instrumento, dagiti pagalagadan ken espesipikasion ti IHO standards ken dagiti espesipikasion ti kadawyan a maus-usar.


text:
Pagarian iti Serbia
Ti Pagarian iti Serbia (Serbio: KpaљeBиHa Cpбиja, Kraljevina Srbija), ket naibangon idi ni Milan IV Obrenović, ket nabalangatan King of Serbia idi 6 Marso 1882. Ti pagarian ket nakaibtur ti dua a Balkaniko a Gubgubat, ket ti panagraut manipud ti Austria-Hungaro a daytoy ti dimtengan iti Umuna a Sangalubongan a Gubat aginggana idi 1918 nga idi daytoy ket timmipon kadagiti Estado iti Eslobeno, Krota ken Serbo tapno agporma ti pagarian dagiti Serbo, Krota kenEslobeno (a kalpasan daytoy ket naamammon a kas ti Yugoslavia) babaen ni Pedro I Karađorđević.


text:
Panagsikog
Ti panagsikog ket isu ti panagpaagneb ken ti panagrang-ay iti maysa wenno ad-adu pay a kaputotan, a naamammuan akas ti maysa ngapara wenno maratubo, iti aanakan iti babai . Iti panagsikog, mabalin nga adda dagiti adu a gestasion, a kas iti kaso dagiti singin wenno tallo a singin. Ti panagpasngay ket kadawyan a mapasamak iti agarup a 38 lawas kalpasan ti pannakanaig; ti babai nga adda ti siklo iti panagregla a kaatiddog ti uppat a lawas, daytoy ket agarup a 40 a lawas manipud ti rugi ti kinaudi a normal a paset tipanawen a panagregla (LNMP). Ti panagsikog ti tao ket isu ti kaaduan nga inad-adal kadagiti amin a mamalia a panagsikog. Ti pannkanaig ket magun-od baben ti séksual a panaginnala wenno teknolohia ti natulongan a reproduksion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Panagsikog ti tao iti Wikimedia Commons
- Panagsikog iti Curlie (iti Ingles)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Makati
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Makati, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Siudad ti Makati iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna adistrito iti Rizal, ken paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV iti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti Makati ket naidatonan ti bukodna a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ken ti paya naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas a nangrugi idi 1987. Daytoy ket nabingbingay idi kadagiti dua a distrito kalpasan ti naikalintegan a dokumento ti siudad (Republika Tignay Blng. 7854)) ken naaprobaran idi Enero 2, 1995 ken napasingkedan idi Pebrero 4, 1995, ken immuna a nagbutos kadagitibukodna apannakabagi idi 1998.
Umuna adistrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Bangkal, Bel-Air, Carmona, Dasmariñas Village, Forbes Park, Kasilawan, La Paz, Magallanes, Olympia, Palanan, Pio del Pilar, Poblacion, San Antonio, San Isidro, San Lorenzo, Santa Cruz, Singkamas, Tejeros, Urdaneta, Valenzuela
- Kalawa: 16.31 km²
- Populasion (2010): 223,197
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Cembo, Comembo, East Rembo, Guadalupe Nuevo, Guadalupe Viejo, Pembo, Pinagkaisahan, Pitogo, Rizal, South Cembo, West Rembo, Post Proper Northside1, Post Proper Southside1
- Kalawa: 15.65 km²
- Populasion (2010): 305,842 (mairaman dagiti naisuppiatan a baranggay)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Lehislatibo a distrito iti Davao
Ti Lehislatibo a Distrito iti Davao, ket isu idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Davao iti Nailian nga Asemblia ti Filipinas manipud idi 1935 aginggana idi 1941 ken ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1941 aginggana idi 1965, idi ti Davao del Norte, Davao del Sur ken ti Davao Oriental—dagiti probinsia a nakabingayanda idi Marso 8, 1967, ket naikkan idi ti bukodda a pannakabagi
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^1 Elected in 1965 as representative for the undivided province of Davao; served as Davao del Norte's separate representative beginning in the second half of the 6th Congress after separate representatives for Davao del Sur and Davao Oriental took office.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mairaman dagiti itan a probinsia ti Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Occidental ken Davao Oriental
- Mailaksid ti Siudad ti Davao
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Davao del Norte
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Davao del Sur
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Davao Oriental
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Tribu (biolohia)
Iti biolohia, ti tribu ket isu ti taksonomiko a ranngo a nagbaetan ti pamilia ken ti henero. Daytoy ket maburikan iti baba dagiti ranngo iti pamilia nga addaan kadagiti nagan a naala manipud iti pamilia, a kas ti subpamilia.[1][2] Daytoy ket masansan a nabingbingay kadagiti subtribu.
Iti soolohia, adda met dagiti kas pagarigan a mangiraman kadagiti tribu ti Caprini (dagiti kalding-antilope), Hominini (hominins), Bombini (dagiti alimbubuyog), ken Thunnini (dagiti tuna). Ti pagalagadan a panangipatingga ti nagan para iti soolohiko a tribu ket "-ini". Ti tribu Hominini ket nabingbingay kadagiti subtribu babaen dagiti dadduma a sientista; ti subtribu Hominina ket isun ti mangbukel iti "tattao". Ti pagalagadan a panangipatingga para iti nagan ti soolohiko a subtribu ket "-ina".
Iti botanika, dagiti kas pagarigan ket mangiraman kadagiti tribu ti Acalypheae ken Hyacintheae. Ti pagalagadan a panangipatingga para iti nagan ti botaniko a tribu ket "-eae". Ti tribu Hyacintheae ket nabingbingay kadagiti subtribu, a mairaman iti subtribu Massoniinae. Ti pagalagadan a panangipatingga para iti nagan ti subtribu ket "-inae".
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "International Code of Botanical Nomenclature Online, Vienna Code, articles 2 and 3". 2008.
- ^ International Commission on Zoological Nomenclature (1999). International Code of Zoological Nomenclature (4 nga ed.). International Trust for Zoological Nomenclature, XXIX. p. 306.


text:
Salug
Ti Salug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Salug ket nabennebenneg iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bacong
- Balakan
- Binoni
- Calucap
- Canawan
- Caracol
- Danao
- Dinoan
- Dipolod
- Fatima (Pogan)
- Ipilan
- Lanawan
- Liguac
- Lipakan
- Mucas
- Pacuhan
- Poblacion (Salug)
- Poblacion East
- Pukay
- Ramon Magsaysay
- Santo Niño
- Tambalang
- Tapalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Salug | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Nagorno-Karabakh
Ti Nagorno-Karabakh ket ti rehion a naserraan ti daga idiay Abagatan a Kaukaso a mabirukan idiay Akinbaba a Karabakh ken Zangezur ken mangsakop ti akin-abagatan a daya ti kabambantayan ti Basbassit a Kaukaso. Ti rehion ket kaaduan a kabambantayan ken kabakiran.
Ti Nagorno-Karabakh ket sangalubongan a mabigbigan a kas parte ti Azerbaijan,[3] ngem kaaduan iti rehion ket tinurayan babaen ti Republika ti Artsakh, ti de facto a nawaya a pagilian a nabangon babaen ti Autonomo Oblast ti Nagorno-Karabakh iti Azerbaijan SSR. Ti Azerbaijan ket saan pay a nagsanay iti politikal a turay iti rehion manipud idi rugi ti Tignay ti Karabakh idi 1988. Manipud idi patingga ti Gubat ti Nagorno-Karabakh idi 1994, dagiti representatibo dagiti gobierno ti Armenia ken Azerbaijan ket nakisarsaritadan kadagiti panagkappia a tinultulongan met ti Grupo ti Minsk ti OSCE iti naisuppiatan a kasasaad ti rehion.
Ti rehion ket kadawyan a mainaig kadagiti administratibo a pagbeddengan ti dati nga Autonomo Oblast ti Nagorno-Karabakh a mangsakop iti kalawa iti 4,400 kuadrado kilometro (1,700 sq mi). Ti historikal a kalawa ti rehion, nupay kasta, ket sakupenna ti agarup a 8,223 kuadrado kilometro (3,175 sq mi).[4][5]
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pasakbay iti Nagorno- ket naala manipud iti Ruso ti nagorny (HaropHый), a kayatna a sawen ket "kabambantayan". Ti Azerbaiyani a nagnagan ti rehion ket mairaman dagiti kapada a pananginagan iti "dağlıq" (kabambantayan) wenno "yuxarı" (akinngato). Dagiti kasta a balikas ket saan a maus-usar iti nagan nga Armenio, ngem nagparangda iti opisial a nagan ti rehion idi las-ud ti panawen ti Sobiet a kas Autonomo Oblast ti Nagorno-Karabakh. Ipakat dagiti sabali a pagsasao iti bukodda a panangibalikas para iti kabambantayan, akinngato, wenno nangato a daga; kas pagarigan, ti opisial a nagan nga inus-usar babaen ti Republika ti Nagorno-Karabakh idiay Pransia ket Haut-Karabakh, a ti kayatna a sawen ket "Akingato a Karabakh".
Ti nagan a Karabakh ket inaramid dagiti dua a balikas, ti "kara" ken "bagh" (wenno "bakh") a nagtaud manipud iti Turkiko ken Persiano, ken literal a kayatna sawen ket "nangisit a hardin".[6][7] Ti nagan ket immuna a nagparang kadagiti taudan idiay Georgian ken Persia kadagiti siglo ti maika-13 ken maika-14.[7] Ti Karabagh ket ti maysa a mabalin a maawat a pannakailetra ti Karabakh, ken ken mangibaga pay ti kita ti naitabas nga alpombra a kasisigud a napataud iti dayta a lugar.[8]
Iti maysa nga alternatibo a teoria nga insingasing baban ni Bagrat Ulubabyan, ti nagan a Karabakh ket addaan iti Turkiko–Armenio a taudan a ti kayatn a sawen ket "Kalatakan a Baghk" (Armenio: Մեծ Բաղք), ti reperensia iti Ktish-Baghk (kalpasanna: Dizak), maysa kadagiti prinsipalidad ti Artsakh babaen ti turay ti dinastia ti Aranshahik a nangtengngel ti trono ti Pagarian ti Syunik kadagiti siglo ti maika-11 ken maika-13 ken bukod a nagtawtawag iti "Pagarian ti Baghk".[9]
Dagiti nagan para iti rehion kadagiti nadumaduma a lokal a pagsasao ket maipatarusda amin iti "kabambantayan a Karabakh", wenno "kabambantayan a nangisit a hardin":
- Armenio: Լեռնային Ղարաբաղ, naitransliterado iti Leṙnayin Ġarabaġ (IPA: /lɛrnɑˈjin ʁɑɾɑˈbɑʁ/)
- Azerbaijani: Dağlıq Qarabağ, Дaғлыr Гapaбaғ (kabambantayan a Karabakh; IPA: /dɑɣˈlɯɣ ɡɑˈɾɑbɑɣ/) wenno Yuxarı Qarabağ, Jyxapы Гapaбaғ (akinngato a Karabakh; IPA: /juxɑˈɾɯ ɡɑˈɾɑbɑɣ/)
- Ruso: HaropHый Kapaбax, naitransliterado Nagornyy Karabakh wenno Nagornyi Karabah (IPA: /nɐˈɡornɨj kərɐˈbax/)
Ti Nagorno-Karabakh ket masansan a naibagbaga babaen dagiti Armenio nga agtataeng iti dayta a lugar a kas Artsakh (Armenio: Արցախ), a mangidesignado ti maika-10 a probinsia ti taga-ugma a Pagarian ti Armenia. Kadagiti surat iti Urartio (maika- 9 ken maika-7 a sigsiglo SK), ti nagan nga Urtekhini ket inus-usar para iti rehion.[10] Dagiti taudan ti Taga-ugma a Griego ket tinawtawagan ti lugar a kas Orkhistene.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ti NKR manipud idi 1 Enero 2013". NKR. 1 Enero 2013. Naala idi 20 Pebrero 2014.
- ^ "Official Statistics of the NKR. Official site of the President of the NKR". President.nkr.am. 1 Enero 2010. Naala idi 6 Mayo 2012.
- ^ "General Assembly adopts resolution reaffirming territorial integrity of Azerbaijan, demanding withdrawal of all Armenian forces". United Nations. 14 Marso 2008. Naala idi 30 Agosto 2015.
- ^ Robert H. Hewsen. "The Meliks of Eastern Armenia: A Preliminary Study". Revue des etudes Arméniennes. NS: IX, 1972, pp. 288.
- ^ Robert H. Hewsen, Armenia: A Historical Atlas. The University of Chicago Press, 2001, p. 264. ISBN 978-0-226-33228-4
- ^ The BBC World News. Regions and territories: Nagorno-Karabakh, BBC News Online. Naudi a napabaro idi 3 Oktubre 2007. Naala idi 21 Nobiembre 2007.
- ^ a b (iti Armenio) Ulubabyan, Bagrat. Karabagh (Ղարաբաղ). The Soviet Armenian Encyclopedia, vol. vii, Yerevan, Armenian SSR, 1981 p. 26
- ^ C. G. Ellis, "Oriental Carpets", 1988. p133.
- ^ Robert H. Hewsen, Armenia: a Historical Atlas. University of Chicago Press, 2001, pp. 119–120.
- ^ PanArmenian Network. Artsakh: From Ancient Time to 1918. PanArmenian.net. 9 Hunio 2003. Naala idi 21 Nobiembre 2007.
- ^ Strabo (ed. H.C. Hamilton, Esq., W. Falconer, M.A.) . Geography. The Perseus Digital Library. 11.14.4. Naala idi 21 Nobiembre 2007.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Nagorno-Karabakh iti Wikimedia Commons


text:
Wen, daytoy ti permi a pagdandanagan manen dagiti kakailiantayo. Bassit laeng a tudo, aglayus manen! Adu ti barado nga irrigation canal. Nangruna iti ciudad ken poblacion. Aniada dagiti banag a naibalagbag wenno naiserra iti pagruaran ti danum? Papel, cellophane, kdpy. Ti makaigapu iti daytoy: kurang ti disiplina dagiti umili. Di ngamin maiparbeng iti pagibelbellenganda ti basura.
Idiay surong, iti adayo a kabambantayan, agraira ti illegal logging activities.Agdadata daytoy a kinapudno.Saan nga agkikidem wenno matmaturog dagiti autoridad. Kasta met dagiti agtuturay, ngem, ania ngarud ti maaramidantayo ita? Dagiti taklin ken namnamaentayo nga agipatpatungpal kadagiti paglintegan, tin sa met laeng mabatogan ti mumukatanda ti makitkitada? Adda pay ngamin kadagiti agtuturay ti maipagarup a protector kadagiti illegal logger.
Ita, agsidir ti nakaparsuaan no aglayus. Maysa a nabileg a linteg ti narigat a supringen ti kaadda ti danum a mabalin a mangbales kadatayo a sangapada.Adun a lugar ti nadadael gapu laeng iti nakana a layus. Adayo ngata a mapasaran dagitoy no di unay maab-abuso dagiti muyong iti aglawlaw a mabalin a manglapped iti nadaras a panagpababa ti danum. Mareggaay pay ti bakras dagiti bantay. Maisurot ti daga a maigabur iti lansad dagiti karayan.Rumabaw ti karayan. No adda danum a napigsa, alistona laeng a layusen dagiti nababa a paset. Madadael dagiti pagtatalonan.Madadael ti apitento koma dagiti mannalon.
Nabayagen ken arapaap ti kaaduan: makabkaban koma ti lansad dagiti karayantayo. No nasken a maaramid ti nalagda a tambak iti agsumbangir ti karayan, maaramid. Ngem, ania ti mapaspasamak? Mapataud ti tambak, narasi met! Saan met nga agsayaat ti tambak ti karayan. Ti met bolsa dagiti buaya a pinatanor ti panawen ti mairanud! Ala, puera de los buenos, kakabsat, ta adda met ngamin dagiti narasi a proyekto a mangipaneknek iti kinabarengbareng ti pannakaipatungpalna. No smoke without fire, kunadan sa itay, di ngamin? Ti kayattayo a sawen, adu latta dagiti masasao a ghost project.Sapay la koma ta di umadu dagitoy a ghost project, a.
Dakkel a parikut dagiti umili ti layus. Adu ngamin ti madadael a saan laeng a ti pagbiagan, alikamen ken kangrunaan ti amin, ti biag ti tao. Adun kadagiti kakailiantayo ti nagbalinen a biktima ti layus.Adu ti agladladingit agsipud ta iti layus, napukawda dagiti ipatpategda iti biag.Daytoy ti nakasaksakit la unay.Addatayo itan iti ngarab ti tanem no kasta nga adda layus.Kasla ditayo mabigatanen no kasta a kadawel ti layus. Karkarawaen nga agnanayon ti tengnged a kunada. Sapay koma, a, ta agtignay dagiti agtuturaytayo a mangirusat kadagiti banag a mangrisut kadagitoy a pakarikutantayo.Agbibinnuligtayo amin, a. Aramidentayo ti akemtayo a mangsaluad iti aglawlawtayo.Ditay’ dangran ti aglawlaw.
PAGPAMPANUNOTAN: The nation that destroys its soil destroys itself. – FRANKLIN D. ROOSEVELT (1882-1945).