text:
SAN FERNANDO CITY, LA UNION - Maipasidong iti summary dismissal procedure ti maysa a police officer a nangholdap idiay ili ti Naguilian, La Union.
Segun ken ni Police Senior Supt. Ramon Rafael, provincial director ti La Union Police Provincial Office, isagsaganada itan ti kaso a maidatag kontra ken ni PO3 Ronald Quitasol, maysa nga intellegence officer ti Naguilian Municipal Police Station.
Kaso a robbery with violence and intimidation against person in authority ken attempted murder ti maidatag kontra ken ni Quitasol gapu iti panang-holdapda kadagiti agassawa a da Felimon ken Florida Rivera iti nasao nga ili.
Impetteng ni Rafael nga aramidenda ti amin tapno maikkat iti serbisyo ni Quitasol gapu ta maysa a pakaibabainan ti inaramid ti nasao a pulis.
Naamuan nga isuna pay a mismo ti immuna a nagpaputok iti paltog idi makitana dagiti kakaduana a pulis sakbay daytoy a naglibas a naglugan iti motorsiklo.
Ti pay inaramatna a paltog iti insidente nga inyisyu ti Naguilian MPS a maysa a caliber .9mm.
Iti agdama ket matamtaming pay laeng iti Lorma Medical Center ni Quitasol gapu iti sinagrapna a tama ti bala iti takyag ken sakana.
Maipalagip a tinakaw ti nasao a pulis ken ti kaduana a ni Jonathan Vinluan ti bag dagiti agassawa a naglaon iti cell phone, cash ken napapateg a dokumento.
Kalpasan ti insidente ket naglemmeng ni Quitasol idiay Vigan, Ilocos Sur ngem nagdisnudo a simmuko kadagiti otoridad.


c: text/html

text:
Is-isla ti Ryukyu
Ti Is-isla ti Ryukyu (琉球諸島 Ryūkyū-shotō?),[1] naamammoan iti Hapón a kas iti Nansei nga Is-isla (南西諸島 Nansei-shotō?, lit. "Abagatan a laud nga Is-isla") ken naamammoan pay a ti Ryukyu nga Arko (琉球弧 Ryūkyū-ko?), dagitoy ket kawar iti Hapón nga is-isla a naigay-at iti abagatan a laud manipud idiay Kyushu aginggana idiay Taiwan: ti Ōsumi, Tokara, Amami, Okinawa, ken dagiti is-isla ti Sakishima (Miyako ken Yaeyama), nga ti Yonaguni ket isu ti akin-abagatan unay. Ti kadakkelan kadagitoy nga is-isla ket ti isla ti Okinawa.
Dagitoy nga is-isla ket adaanda ti sub-tropikal a klima nga addaan ti saan a mnalamiis unay a tiempo ken napudot a kalgaw. Ti tudo ket napigsa, ken maapektaranna ti panawen ti tudtudo ken bagyo. Malaksid kadagiti nakapalikmut nga Is-isla ti Daitō, daytoy a kawar ti isla ket adda du a nangruna a heolohiko a pagbeddengan, ti Nailet a Baybay ti Tokara a nagbaetan ti Is-isla ti Tokara ken Amami, ken ti Kerama a Buang a nagbaetan ti Is-isla ti Okinawa ken Miyako, a nagbingbingay kadagitoy nga is-isla iti Akin-amianan, Tengnga, ken Akin-abagatn a Ryukyus.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tsuneyoshi, Ukita (1993). Nihon-dai-chizuchō (Nalatak nga Atlas ti Hapon). Heibonsha. ISBN 4-582-43402-9.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Valais
Ti Valais (Pransés a pannakabalikas: [valɛ]; Aleman: Wallis, Aleman a pannakabalikas: [ˈvalɪs] ( denggen)) ket maysa kadagiti 26 a kanton idiay Suisa. Naisanglad daytoy idiay abagatn a laud a paset ti pagilian, iti lawlaw ti tanap ti Rhône manipud kadagiti kadanuman idiay Danaw Hinebra, a nagisinsina it Pennine nga Alpes manipud idiay Bernese nga Alpes. Ti kanton ket maysa kadagiti kamagaan a paset ti Suisa idiay tengnga a tanap ti Rhône. Ngem daytoy pay ket maysa kadagiti kaaduan a masibsibugan a paset, nga adda ti adu a kadagupan ti niebe ken tudo kadagiti kangatuan a turod a mabirukan idiay Suisa. Ti kanton iti Valais ket nalatak a maamammoan gapu itii Matterhorn ken ski a paliwliwaan a kas ti Zermatt ken Verbier.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Valais idiay Wikimedia Commons


text:
Heolohia
T heolohia (manipud ti Griego Yῆ, gê, "daga" ken λόYoς, logos, "panagadal") ket isu ti siensia a mangbukel ti panagadal iti solido a Daga, dagiti bato a nakabuklanna, ken dagiti proseso a pakabalbaliwanda. Ti heolohia ket mabalin pay a sapsap a mangitudo ti panagadal kadagiti solido a langa iti aniaman a nainlangitan a bagi (a kas ti heolohia iti Bulan wenno Marte).
Ti heolohia ket mangited iti panirigan iti pakasaritaan iti Daga, gaputa daytoy ket mangited ti nangruna nga ebidensia para iti plato a tektonika, ti ebolusionario a pakasaritaan ti biag, ken dagiti napalabas a klima. Iti moderno apanawen, ti heolohia ket importante kadagiti komersio para iti mineral ken panaksukisok ti hidrokarbon ken panagbiruk ken panagrepaso kadagiti rekurso ti danum. Daytoy ket publiko nga importante para iti panangipadto ket pannkaawat kadagiti masna amakadangran, ti panagpasayaat kadagiti enbiromental a problema, ken ti panangited kadagiti panirigan kadagiti naplabas a panagbalbaliw ti klima. Ti heolohia ket adda pay iti papael iti heoteknikal nga inhennieria ken maysa a nagruna nga akademiko a disiplina.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Heolohia idiay Wikimedia Commons


text:
Apartheid
Ti apartheid (Pannakabalikas nga Aprikaans: [ɐˈpɑːrtɦɛit]; manipud ti Aprikaans[1] "ti kasasaad iti panagsisina") ket maysa a sitema idi ti segragasion ti puli a naipatungpal babaen ti lehislasion babaen dagiti gobierno ti Nailian a Partido (NP), nga isuda ti agturturay manipud idi 1948 aginggana idi 1994, iti Abagatan nga Aprika, babaen dagiti karbengan dagiti kaaduan nga agtataeng a nangisit iti Abagatn nga Aprika ket nalappedan ken ti nataltalinaay idi ti minoridad a panagturay ti supremasia ti puraw ken ti Aprikaner. Ti apartheid ketnaparang-ay idi kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II babaen dagiti gunglo a tinurturayan ti Nailain a Partido ti Aprikaner ken ti Broederbond organisations ken naisansanay pay idiay Abagatan a laud nga Aprika, nga inadministro babaen ti Abagatn nga Aprika babaen ti bilin ti Liga ti Pagpagilian (nawaswas idi 1966 babaen ti Resolusion 2145 ti Nagkaykaysa a Pagpagilian[2]), aginggana idi nakagun-od ti pannakwaya a kas Namibia idi 1990.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Naikabil iti Dictionary.com para iti 'apartheid'". Naala idi 11 Agosto 2012.
- ^ "Dagiti Resolusion nga Inampon babaen ti Sapasap nga Asemblia iti las-ud ti Maika-21 a Gimongan". Naala idi 11 Agosto 2012.
- ^ Gallagher, Michael. "Ti Pannakaipasngay ken Ipupusay ti apartheid". BBC News. Naala idi 17 Hunio 2002.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Apartheid idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Apartheid idiay Wikiquote


text:
Nangisit nga abut
Ti nangisit nga abut ket maysa a rehion ti limbang nga oras nga pagyanan ti grabidad a mangatipa kadagiti aniaman, a m,airaman ti lawag, manipud ti panagtalaw.[1] Ti teoria iti sapasap a relatibidad ket mangipadto a ti makaanay a kompakto a masa ket ket mangdadael ti sukog ti limbang nga oras tapno makaporma ti nangisit nga abut. Iti lawlaw ti nangisit nga abaut adda ti nailawlawagan ti matematiko a rabaw a tinawtawagan a kas ti pasamak horisonte a mangmarka ti puntos a saan pakasublian. Daytoy ket tinawtawagan a "nangisit" gaputa daytoy ket agsagepsep kadagiti amin a lawag a makapunta ti horisonte, a saana mangiballatek ti aniaman, kasla iti nasayaat a nangisit a bagi iti termodinamiko.[2][3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wald 1984, pp. 299–300
- ^ Schutz, Bernard F. (2003). Ti grabidad manipud ti baba nga agpangato. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 110. ISBN 0-521-45506-5.
- ^ Davies, P. C. W. (1978). "Termodinako dagiti Nangisit nga Abut". Dagiti Reporta iti Panagrang-ay iti Pisika 41 (8): 1313–1355. Bibcode:1978RPPh...41.1313D. doi:10.1088/0034-4885/41/8/004.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nangisit nga abut idiay Wikimedia Commons


text:
Integrated Authority File
Ti Integrated Authority File (Aleman: Gemeinsame Normdatei, naamammuan pay akas ti: Universal Authority File) wenno GND (iti Ilokano ket Naipagtitipon a Turay ti Papales) ket maysa nga internasional a turay ti papeles para iti panagurnos kadagiti personal a nagan, dagiti suheto ti paulo ken dagiti bagi ti korporatibo manipud kadagiti katologo. Daytoy ket nagruna nga inus-usar para iti dokumentasion kadagiti biblioteka ken dagiti arkibo. Ti GND kettinartaripato babaen ti Nailian a Biblioteka ti Alemania a nakitinnulongan dagiti nadumaduma a network ti biblioteka. Ti GND ket maiyetnag babaen ti lisensia ti Creative Commons Zero (CC0).[1]
Ti nakatudingan ti GND ket mangited ti maysa a pagsasarunuan kadagiti nangato nga agpang nga entidad ken dagiti sub klase, a naserbi iti pannakaidasig ti biblioteka, ken ti maysa nga arngian iti nalawag a panagilasin kadagiti agmaymaysa nga elemento. Daytoy ket buklen pay ti maysa nga ontolohia kadagiti tagikua a nagan ken kiat ti datos, a naipanggep para iti panangirepresenta ti pannakaammo iti semantiko a web, magun-od daytoy iti naibatay ti XML a pormat ti RDF.[2]
Ti Integrated Authority File ket nangrugi idi Abril 2012 ken mangitiptipon kadagiti linaon dagiti sumaganad a turay ti papeles a saanen a naitultuloy:
- Name Authority File (German: Personennamendatei; PND)
- Corporate Bodies Authority File (Aleman: Gemeinsame Körperschaftsdatei; GKD)
- Subject Headings Authority File (Aleman: Schlagwortnormdatei; SWD)
- Uniform Title File of the Deutsches Musikarchiv (Aleman: Einheitssachtitel-Datei des Deutschen Musikarchivs; DMA-EST)
Iti panawen ti pannakairugina (“GND-Grundbestand” manipu idi 5 bril 2012), ti GND ket agtengtengngel kadagiti 9,493,860 a papeles, a mairaman dagiti 2,650,000 a personal a nagnagan.
Dagiti dadduma pay a turay ti papaeles ket dagiti Virtual International Authority File (VIAF), dagiti Turay ti Biblioteka ti Kongreo (LCNAF), Web NDL Authorities babaen ti National Diet Library (Hapon), ken ti LIBRIS babaen ti National Library of Suesia.
Dagiti kita ti nangato nga agpang nga entidad ti GND[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti innem a kita ti GND entidad:[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naisilpo a Datos ti Serbisio ti Nailian a Bilioteka ti Alemania
- ^ GND Ontolohia - Nagan a lugar ti Dokumento, bersion 2012-06-30.
- ^ Entitätencodierung: Vergaberichtlinien (ababa a listaan: daan ken baro a abersion)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo a pampanid para iti GND manipud ti Nailian a BIblioteka ti Alemania
- Agbiruk babaen ti OGND (Bibliotheksservice-Zentrum Baden-Württemberg)
- Bereitstellung des ersten GND-Grundbestandes DNB, 19 Abril 2012
- Manipud ti Turay a Panagtengngel iti Nisilpo a Turay ti Datos Presentasion nga inted babaen ni Reinhold Heuvelmann (Nailain a Biblioteka ti Alemania) kadagiti ALA MARC Formats Interest Group, Hunio 2012


text:
Antipolo
Ti Siudad ti Antipolo ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Rizal iti Pilipinas. Ti siudad ti kapitolio ti Rizal. Kaaduan a paset ti Antipolo ti masarakan iti dumaya a bakbakras ti Kabambantayan ti Sierra Madre ket nawaya a matannawagan manipud ditoy ti pakabuklan ti Metro Manila.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Antipolo ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Calawis
- Cupang
- Dela Paz (Pob.)
- Mayamot
- San Isidro (Pob.)
- San Jose (Pob.)
- San Roque (Pob.)
- Mambugan
- Bagong Nayon
- Beverly Hills
- Dalig
- Inarawan
- San Juan
- San Luis
- Santa Cruz
- Muntingdilaw
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Rizal". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Rizal". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Siudad ti Antipolo idiay Wikimedia Commons
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wikipedia:Dokumentasion ti plantilia
Dagiti plantilia (Ingles: templates) ket nabileg a langa ti MediaWiki, ngem maka-allilaw kadagiti baro nga agus-usar ken dagita pay nalaing nga agus-usar ket marigatanda met a maka-awat kadagiti narikut a plantilia. Dagiti plantilia ket nasken nga addaanda kadagiti kumuyog a dokumentasion tapno mapasayaat ti pannaka-usarda ken pannakaawat. Ti dokumentasion ti plantilia ket agipalawag kadagiti anianan a ma-aramid ken kasano ti panag-usar. Daytoy ket nasken a nalaka koma a maawatan dagiti agus-usar tapno dagiti agus-usar nga awan ti pannaka-ammoda kadagiti narikut a pannakaisurat ti plantilia - mairaman pay dagiti nalaing nga agus-usar ket makaipatengngaanda iti isip kadagiti sabali pay a pakayasentaran - ken malakaanda a mangusar dagitoy. Daytoy ket naipangpangruna nga agpayso kadagiti kankanayon a maus-usar a plantilia.
Ania ti ikabil[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti dokumentasion ti plantilia ket masakopna koma dagitoy:
- Ti kangrunaan a panggep iti plantilia: no ania ti aramidenna ken no saan a nalawag, nupay daytoy ket nasken a maaramid. No adda pay dagiti plantilia nga addaan ti kapadpadana a nagan wenno panggep, nasayaat nga ibaga dagidiay, tapno mabassitan ti madi a panag-usar.
- Dagiti parametro iti plantilia: no nainumero, nanaganan wenno saan a masapul a maikabil, ken no isu, no ania dagiti kinasigud a pateg ken no ania ti banagda. No ti parametro ket makaala laeng dagiti limitado nga agasmang a pateg wenno sanna a mabalin, kas pagarigan, no mabalinna laeng nga usaren ti: "wen", "saan" wenno maysa a numero, daytoy ket masapul a maipalpalawag.
- Dagiti kas pagarigan a panag-usar: ibaga ti ania nga husto a wikitext a mabalin nga usaren ken ti resulta a maaramid. Ti wikitext ket mabalin a mailukong iti
… a pagyanan, tapno nalaka maawatan ken
nalaka a makopia a kas daytoy. No ti plantilia ket mabalin nga usaren iti dadduma pay a banbanag, no adda wenno awan ti parametro, kas pagarigan, agited kadagiti naisakup a kas pagarigan. Ti nasayaat a panagaramid ket iparang ti plantilia idiay dokumentasion a mamin-adu, nga addaan ti sabsabali a parametro iti tunggal maysa ken ilista dagiti parametro nga nausar iti tunggal maysa a panag-usar. Ti plantilia:Xpd daytoy ket maaramid a saan a maikabil ti panagtawag ti plantilia iti mamindua iti wikitext.
- Dagiti kategoria a silpo, no maitunos. Kasla ti dokumentasion, dagitoy ket masapul a mailukongda iti
… a pagyanan. Adu dagiti kategoria ti plantilia a magun-od.
- Dagiti datos ti plantilia, tapno agparang dagiti parametro ti plantilia no usaren ti VisualEditor. Kitaen ti panid ti TemplateData para iti panangipalplawag iti daytoy ken kitaen met ti pagsursuruan ti TemplateData tapno masursuro ti panag-upartuat kadagitoy.
Ti dokumentasion ti plantilia ket maikabkabil idiay subpanid ti plantilia, nga maiparang idiay gibus iti panid ti plantilia. Daytoy ket ilasinna kadagiti nakirut a kodigo ti plantilia idiay dokumentasion, a maikabil iti dokumentasion a nalaklaka nga urnosen. Palubosanna daytoy no masapul a salakniban ti plantilia, bayat nga palubosanna ti amin nga agurnos ti dokumentasion.
Ti panag-dokumentasion iti panid ti plantilia ket masapul nga agnanayon a marikpan iti
…  a pagyanan, tapno saan nga agparang no usaren ti plantilia iti sabali a panid. Ti testo idiay panid ti plantilia ket agnayon ti kaadu a testo nga aramiden no iparang ti plantilia, nga aglimitado ti pannakaaramid a rason. Ti panagikabil ti dokumentasion idiay subpanid (subpage) ket liklikanna daytoy. (Dagiti nagaramid ti MediaWiki ket isuda ti nagpatalked iti daytoy a rason).
Kasano ti agaramid ti subpanid ti dokumentasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti dokumentasion a subpanid ti plantilia ket masapul a managanan ken maikabuklan nga agusar ti kadawyan a pagtuladan, tapno agpapada dagitoy.
No ti pamay-an ti plantiliam ket nanaganan iti
Plantilia:X. Agaramid ti subpanid nga addaan ti nagan iti
Plantilia:X/doc. Kitaen dagiti salaysay idiay {{Dokumentasion a subpanid}} wenno kopiaem dagiti sumaganad a wikitext tapno makairugika kadagiti dokumentasion:
{{Dokumentasion a subpanid}} == Panag-usar == == Kas pagarigan == == Datos ti plantilia == == Kitaen pay ==  {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|pagipadasan||   }}
Ti akin-ngato a linia ket agiparang ti mensahe a mangipalawag ti agdama a panid ket mangisilpo iti panid ti plantilia.
Isengngat ti dokumentasion kalpasan ti akin-ngato a linia ken dagiti kategoria iti baba dagiti maitunos a linia ti komento – ibati met ti komento, tapno ti tbas ket maipreserba no maurnos ti panid iti masakbayan. Ti subpanid ti plantilia ket iyasentarna ti {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}, a mangisigurado a ti
Plantilia:X ket husto a maurnos iti "X" ken saan nga iti "T", isu a saan a naserbi wenno nasayaat ti aginayon ti {{PAGENAME}} a tekla ti panagurnos kadagiti kategoria. Dagiti mainaig a plantilia, panid ti annuroten, dagiti gandat, ken dadduma pay pakaammo ket mabalin nga isilpo babaen ti pananginayon idiay paset ti "Kitaen pay".
Idulin ti subpanid ken kalpasanna agsubli iti plantilia, iti daytoy a kas pagarigan ket ti
Plantilia:X. Urnosen ti plantilia ken ikabil dagiti sumaganad iti gibus ti kodigo ti plantilia:
[--Maudi a linia para iti kodigo ti plantilia--]
{{Dokumentasion}}

Importante: Siguraduen a ti panglukat a
ket dagus a mangrugi kalpasan ti kinaudi a karakter ti kodigo ti plantilia wenno testo ken saan nga iti baro a linia, wenno dagiti aniaman a sumaganad a baetan. No saan, dagiti sobra a baetan ket maisengngatto iti baba ti plantilia no mausar, ken kadawyan daytoy a saan a kinaykayat.
No ti plantilia ket nasalaknibanen, kiddawen ti administrador a mangaramid daytoy wenno wenno agkiddaw ti panag-urnos babaen ti panag-usar ti {{Nasalakniban}} idiay tungtungan a panid ti plantilia. No ti dokumentasion ken dagiti kategoria ket adda metten iti maysa a paset, rikpan iti paglaonan iti
... , iyalismo ida iti sabpanid ti dokumentasion (nga idiay ket naskenda a narikpan ti
... ), gapu ta nasaysayaat a saan nga isina ti dokumentasion kadagiti sabsabali a panid.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{Dokumentasion}} – Ilak-amna dagiti dokumentasion iti panid ti plantilia, ken mangited kadagiti silpo ti panagkita, panag-urnos ken pakasaritaan ti dokumentasion
- {{Dokumentasion a subpanid}} – Mangipalawag no ania ti pagsurotan ti dokumentasion, ken mangisilpo iti nadokumentuan a panid
ken

- {{Template reference list}}
- Wikipedia:Dagiti nariesgo unay a plantilia
- Wikipedia:Pagipadasan ti plantilia ken dagiti pagsubokan a kaso


text:
Bulan
Ti Bulan isisu ti masna a satelite iti Daga,[nb 4][5] ken ti maikalima a kadakkelan a satelite iti Sistema a Solar. Isu ti kadakkelan a masna a satelite iti maysa a planeta iti Sistema a Solar relative iti kaddaakel iti bukodna a nangruna, nga adda ti pagkapat ti diametro iti Daga ken 1⁄81 ti bukodna a masa.[nb 5] Ti Bulan ket isu ti maikadua a kapusekan a satelite kalpasan ti maria a maysa kadagiti karanigan a taga-ugma nga nagukisan ti naingatoan adagdaga ken narimbaw impakto ng abot. Isu daytoy ti karaniagan a banag iti langit kalpasan ti Init, uray no ti rabawna ket agpaysao pay a nasipnget, a kapadpada ti karaniag ti uging. Ti kinarimbawna iti langit ket ti kinakadawyanna a siklo dagiti paset , manipud idi taga-ugma a panawen, ket nakaaramid ti Bulan a kas myasa a naipangpangruna a kultural nga impluensia iti pagsasao, dagiti kalendario, arte ken mitolohia. Ti grabidad a panagimpluensia ti Bulan ket agpataud dagiti ugot ti taaw ken ti panagpaatiddog ti minuto iti aldaw. Ti agdama a panagliklikmut kaadayo ti Bulan, nga agarup a mamin sangpulo ket tallo ti diametro iti Daga, ket gapuanan daytoy ti panagparangna a kasla kadakdakkelna idiay langit ti Init, a mangpalubos daytoy nga apag-isu a kallobanna ti Init dagiti dagup a solar a salip.
Ti Bulan ket isu laeng ti nailangtana bagi malaksid ti Daga a ti tao ket simmanglad. Nupay ti Luna programme ti Kappon ti Sobiet ket isu ti immuna a nakaabot ti Bulan iti maysa a saan a namaneho a pagluganan ti limbang idi 1959, ti Apollo a programa ti Estados Unidos ket nakaganab ti isisu a namaneho ti tao a mision iti agdama nga aldaw, a nagrugi ti immuna a namaneho ti tao a lunar a panagliklikmut a mision babaen ti Apollo 8 idi 1968, ken innem a panagsanglad iti Bulan ti nagbaetan ti 1969 ken 1972, a ti immuna ket ti Apollo 11. Dagitoy a mision ket nagisubli kadagioti sumurok a 380 kg kadagiti lunar a bato, a dagitoy ket inusar ti panagrang-ay ti heolohika a panagawat iti nagtaudan ti Bulan, ti pormasion iti uneg ti bulkodna a patakder, ken iti napalabas a pakasaritaanna. Naipagarup a daytoy ket naporma idi 4.5 bilion a tawtawen. Ti maysa a panakaporma a teoria ket ti higante nga impakto a napasamak a nairaman ti Daga. Ti impakto a teoria ket naidudua idi 2012, kalpasan ti panagusig manen dagiti Apollo nga alagad.
Kalpasan ti Apollo 17 a mision idi 1972, ti Bulan ket binisbisita laengen babaen dagiti saan a namaneho ti tao a pagluganan ti limbang, ti nailatakan babaen ti kinaudi a Sobiet a Lunokhod rover. Manipud idi 2004, ti Hapon, Tsina, India, ti Estados Unidos, ken ti Europeano nga Ahensi ati Limbang ket nagpatulod dagitoy dagiti lunar nga agpalpalikmut. Dagitoy a pagluganan ti limbang ket nakaparawad ti panagpasingked ti panakaduktal iti lunar a danum a yelo idiay agnanayon a nalinongan nga abot dagiti ungto ken bedbed iti lunar a regolito. Adda dagiti sumakbay a naplano a mision a mapan iti Bulan, a mairamn ti maysa a gobierno ken binusbusan a pribado. Ti Bulan ket agtultuloy nga adda babaen ti Tulag ti Pangaruar a Limbnag , a nawaya sukisoken para iti amin a pagilian para kadagiti nakappi a pangngep.
Nagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maitutop a nagan para iti masna a satelite ti Daga ket "ti Bulan".[6][7] Ti panginagan ti Inggles a moon ket naala manipud ti moone (idi agarup a 1380), a naiparang-ay manipud ti mone (1135), a naala manipud ti Daan nga Inggles mōna (a napetsaan manipud idi sakbayan ti 725), a daytoy ket, a kapada dagiti amin Hermaniko a pagsasao a kognado, a nanipud ti Proto-Hermaniko *mǣnōn.[8]
Ti kangrunaan a moderno nga Inggles a panagilasin a maipanggep ti Bulan ket lunar, a naala manipud ti Latin Luna. Ti maysa pay ngem saan a nalatak a panagilasin ket ti seleniko, a naala manipud ti Taga-ugma a Griego a Selene (Eeλήvn), a naggapuan ti pasaruno a "seleno-" (a kas iti nakaalaan ti selenograpia).[9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti kaaduan a kuenta ket naited a naibatay ti titimbengan a karaniag manipud ti kuenta iti −12.74 a naited para iti maysa nga ekuador aginggana ti sentro ti Bulan iti kaadayo iti 378 000 km idiay NASA a kipudno a papeles a pinagibasaran aginggana ti kabassitan a kaadayo ti Daga-Bulan a naited idiay, kalpasan ti pinudno ti kinaudi para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km. Ti kabassitana kuenta (para iti kaadayo ti baro a Bulan) ket naibatay iti agpadpada panakagpang nga inususar ti kaadu a distansia ti Daga–Bulan iti 407 000 km (a naited idiay kipnapudno a papeles) ken babaen ti panagkarkulo ti karaniag iti panagsilnag ti daga iti baro a Bulan. Ti karaniag iti panagsilnag ti daga ket albedo ti Daga × (raya ti Daga / Raya iti Panagtayyek iti Bulan)2 ] a minaig ti dagus a solar a panakasilnag a rumsua para iti kabus a Bulan. (Albedo ti Daga = 0.367; raya ti Daga = (polar radius × ekuatorial radius)½ = 6 367 km.)
- ^ Ti sakup ti naited a kuenta ti angular a kadakkel ket naibatay baben ti titimbengan dagiti sumaganad a kuenta a naited idiay kinapudo a papeles a pinagibasaran: iti maysa a Daga-ekuador aginggana ti Bulan-sentro a kaadayo iti 378 000 km, ti angular a kadakkel ket 1896 arkosegundo. Ti kapadpadana met laeng a kinapudno a papeles ket agited ti patingga ti Daga–Bulan a kaadayo iti 407 000 km ken 357 000 km. Para iti kadakkelan a angular a kadakkel, ti kabassitan a distansiaket nasken ipagisu para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km.
- ^ Lucey et al. (2006) agited kadagiti 107 partikulo cm−3 babaen ti aldaw ken 105 particles cm−3 babaen ti rabii. Iti igid ti ekuatorial a temperatura ti rabaw iti 390 K babaen ti ken 100 K babaen ti rabii, ti umno a linteg ti alingasaw ket agitulok kadagiti presion a naited idiay infobox (binukel iti kaasitgan a urnos iti kapigsa; 10−7 Pa babaen ti aldaw ken 10−10 Pa babaen ti rabii.
- ^ Adda dagiti adu ken sabsabali a sideg ti Daga nga asteroid a mairaman ti3753 Cruithne a dagitoy ket kumaduaan nga agpalpalikmut iti Daga: dagiti pagliklikmutanda ket agpakabaelda nga umasideg iti Daga kadagiti paset ti panawen ngem agbalbaliw da met laeng kadagiti napalabas a panawen (Morais et al, 2002). Dagitoy ket quasi a satelite - dagitoy ket saan a bulbulan gapu ta saanda a palpalikmuten ti Daga. Par aiti adu pay a pakaammo, kitaen ti Dagiti sabali a bulan iti Daga.
- ^ Ti Charon ket maibagay a dakdakkel no ipada iti Pluto, ngen ti Pluto ket nabaliwan ti panakaidasigna a kas maysa nga ansisit a planeta
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Lang, Kenneth R. (2011); Ti Cambridge a Pagalagadan ti Sistema Solar, Maika-2 nga ed., Cambridge Unibersidad a Pagmalditan
- ^ a b c d e Williams, Dr. David R. (2 Pebrero 2006). "Kinapudno a Papeles ti Bulan". NASA (Nailian a Datos a Sentrso ti Siensia ti Law-ang). Naala idi 31 Disiembre 2008.
- ^ Matthews, Grant (2008). "Celestial body irradiance determination from an underfilled satellite radiometer: application to albedo and thermal emission measurements of the Moon using CERES". Applied Optics 47 (27): 4981–93. Bibcode:2008ApOpt..47.4981M. doi:10.1364/AO.47.004981. PMID 18806861.
- ^ A.R. Vasavada, D.A. Paige, and S.E. Wood (1999). "Dagiti Asideg ti Rabaw a Temperatura idiay Merkurio ken ti Bulan ken ti Stabililidad dagiti Polar a Deposito ti Yelo". Icarus 141 (2): 179. Bibcode:1999Icar..141..179V. doi:10.1006/icar.1999.6175. Di ammo a parametro
|yesr=di naikaskaso (tulong)
- ^ Morais, M.H.M.; Morbidelli, A. (2002). "Ti Populasion dagiti Asideg ti Daga nga Asteroid iti Kumaduan a Panaggunay iti Daga". Icarus 160 (1): 1–9. Bibcode:2002Icar..160....1M. doi:10.1006/icar.2002.6937.
- ^ "Panagginagan dagiti Astronomikal a Banbanag: Panangiletra dagiti nagab". Kappon ti Internadional nga Astronomiko. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ "Gazetteer iti Planetario a Nomenklatura: Planetario a Nomenklatura FAQ". USGS Programa ti Astroheolohia a Panagsukisok. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ Barnhart, Robert K. (1995). Ti Barnhart nga Ababa a Diksionario iti Etimolohia. Estado Unidos: Harper Collins. p. 487. ISBN 0-06-270084-7.
- ^ "Oxford nga Inggles a Diksionario: lunar, a. ken n.". Oxford nga Inggles a Diksionario: Maikadua nga Edision 1989. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Naala idi 23 Marso 2010.


text:
Binomio a nomenklatura
Ti binomio a nomenklatura (wenno dua-nagan a nomenklatura) ket isu ti pormal a sistema a panagnagan kadagiti sebbangan kadagitiamin a sibibiag a banag babaen ti panangited iti tunggal maysa iti nagan a binuklan ti dua a paset, dagitoy dua a nagan ket agus-usar kadagiti porma ti Latin a gramatika, urayno bamalin a maibatay dagitoy manipud kadagiti sabali a pagsasao. Dagiti kastoy a nagan ket tinawtawagan ti dua a nagan , ti sientipiko a nagan; wenno tinawtawagan pay daytoy ti saan a pormal a nagan a Latin. Ti umuna apaset ket mangilasin ti henero a pakaitagikuaan ti sebbangan; ti maikadua a paset ket pakailasinan ti sebbangan iti kaunegan ti henero. Kas pagarigan, ti tattao ket tagikua ti henero ti Homo ken iti kaunegan ti henero ti sebbangan ti Homo sapiens. Ti pormal a pangyuna daytoy a sistema itipananginagan kadagiti sebbanagn ket naipammadayaw iti Sueko a sientista ani Carl Linnaeus, a nagtaudan kadagiti obrana iti Species Plantarum idi 1753.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti Panagamiris ti Bilohiko a Nomenklatura
- Thi Pagsasao ti Hortilultura
- Crinan, Alexander, ed. (2007), Plant Names : Ti Alagaden para iti Hortikulturo, Agimungmungoy, Hardinero ken dagiti Estudiante, Horticultural Taxonomy Group, Royal Botanic Garden Edinburgh, naala idi 4 Hunio 2011


text:
Méhiko
Ti Estados Unidos Mehikanos[14]wenno kadawyan a makunkuna a kas Méhiko, ket maysa nga batay-linteg a pederal a republika iti Amianan nga Amerika. Naibeddengan iti amianan iti Estados Unidos; iti abagatan ken laud babaen ti Taaw Pasipiko; iti abagatan a daya babaen ti Guatemala, Belize, ken ti Baybay Karibe; ken iti daya babaen ti Gólpo iti Méhiko.[15]Naisakupan na daytoy iti nganngani a dua a riwriw a kuadrado kilometro (sumurok a 760,000 kuadrado milia),[2]Ti Méhiko ket isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti Kaamerikaan babaen ti dagup a kalawa ken ti maika-13 a kadakkelan a naiwayawayas a pagilian iti lubong. Nga addan ti nakarkulo a populasion iti surmurok a 112 a riwriw,[9] isu daytoy ti maika-11 a kapusekan ti populasion ken ti kapusekan ti populasion kadagiti agsasao ti Españiol a pagilian. Ti Méhiko ket maysa a a tiponan ti muyong a nagbuklan dagiti tallo pulo ket maysa nga estado ken maysa a Pederal a Distrito, ti kapitolio a siudad.
Ti Kasakbayan ti Kolumbiano a Mehiko adu kadagiti kultura ket nataenganda kdagiti napalaing a sibilisasion a kas ti Olmec, ti Toltec, ti Teotihuacan, ti Sapoteko, ti Maya ken ti Asteka sakbay nga immunada a nakakita kadagiti Europeano. Idi 1521, ti España nangirukma ken nangikolonisado ti teritorio manipud ti kuartelna idiay Mehiko-Tenochtitlan, a daytoy ket naadministrado a kas ti Birreinato ti Baro nga España. Daytoy a teritorio ket dimteng a nagbalin a ti Mehiko a kas ti panagwaywaya ket nabigbigan idi 1821. Ti kalpasan ti panagwayawaya a paset ti panawen ket naidasig idi babaen ti ekonomiko a panakatalna, ti Mehikano-Amerikano a Gubat ken ti maipapan ti teritorio a panakaiyakar iti Estados Unidos, ti sibil a gubat, dagiti dua nga imperio ken ti domestiko a diktadura. Ti kinaudi a naibaga ket nakaiturongan ti Mehikano a Rebolusion idi 1910, a nakaipatinggaan ti panakaiyebkas ti 1917 a Batay-linteg ken ti irurumsua ti agdama a sistema ti politika ti Mehiko. Dagiti panagbutos a natengngel idi Hulio 2000 ket nangmarka ti immuna a panangabak ti presidensia ti kasuppiatan a partido manipud ti Partido ti Institusional a Rebolusionario. Manipud idi 2006 ti pagilian ket adda iti tengnga ti maysa a druga a gubat a nakatunton kadagiti 60,000 a biag.[16]
Ti Mehiko ket maysa kadagiti kadakkelan nga ekonomia iti lubong, ken daytoy ket naipanunotan a kas maysa a rehional a bileg ken tengnga a bileg.[17][18][19][20] Iti maipatinayon, ti Mehiko ket isu idi ti immuna a kameng ti Latino Amerikano nga Organisasion para iti Ekonomiko a Panagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay OECD (manipud idi 1994), ken naipanpanunotan a maysa nga akinngato a tengnga a matgedan a pagilian babaen ti Banko ti Lubong.[21] Ti Mehiko ket naipanpanunotan akas maysa a baro a naindustrialisado a pagilian[22][23][24][25] ken maysa a rumrumsua abileg.[26] Daytoy ket adda ti maikasangapulo ket tallo a kadakkelan ti nominal GDP ken ti maikasangapulo ket maysa a kadakkelan babaen ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti ekonomiana ket napigsa a naisilpo kadagiti kumaduaanna ti Nawaya a Tulagan ti Komersio ti Amianan nga Amerika (NAFTA), a naipangpangruna ti Estados Unidos.[27][28] Ti Mehiko ket mairanggo ti maikanem iti lubong ken umuna iti Kaamerikaan babaen ti bilang ti UNESCO a Tinawtawid a Luglugar iti Lubong nga adda ti 31,[29][30][31] ken idi 2007 ket isu idi ti maikasangapulo a kaaduan a nabisbisita a pagilian iti lubong nga adda dagiti 21.4 a riwriw nga internasional a simmangsangpet ti tungngal maysa a tawen.[32]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti panagun-od ti Baro nga España ti panakawayawaya manipud ti España, naikeddeng daytoy a ti baro a pagilian ket managananto manipud ti kapitolional, ti Siudad ti Mehiko, a nabangon idi 1524 iti tuon ti taga-ugma nga Aztec a kapitolio ti México-Tenochtitlan. Ti nagan ket naggapu manipud ti Pagsasao a Nahuatl, ken di ammo ti kaibuksilanna.
Ti Mēxihco ket isu idi ti Nahuatl a termino para iti puseg a daga ti Aztec nga Imperio, a nainaganan, ti Ginget ti Mehiko, ken dagiti taona, ti Mexica, ken dagiti naipalikmut a teritorio a nagbalin nga isu ti Estado ti Mehiko a kas maysa a panakabingbingay ti Baro nga España sakbay ti panakawayawaya (ipada ti Latium). Daytoy ket sapasap a naipanunotanm a maysa a toponimo para iti ginget a nagbalin a ti kangrunaan nga etonimo para iti nagbanagan ti Tinallo a Kumaduaan ti Aztec, wenno ti baliktadna daytoy.
Ti pasaruno a -co ket isu ti lokatibo ti Nahuatl , a mangaramid a nagan ti lugar ti balikas. Iti labes ti daytoy, ti etimolohia ket di amammo. Daytoy ket naisingasing a daytoy ket naala manipud ti Mextli wenno Mēxihtli, ti nalimed a nagan para iti dios ti gubat ken patron dagiti Aztec, ti Huitzilopochtli, nga iti kaso ti Mēxihco ket kayatna asaoen ti "Lugar a pagtaengan ti Huitzilopochtli".[33] Ti sabali pay a hipotesis[34] ket mangisingasing ti Mēxihco ket naala manipud ti maysa a a panagtipon ti dua a balikas ti Nahuatl a balikas para iti "bulan" (mētztli) ken puseg (xīctli). A kayat a saoen daytoy ti ("Lugar iti Tengnga ti Bulan") a mabalin a mangibagbaga ti puesto ti Tenochtitlan idiay tengnga ti Danaw Texcoco. Ti sistema dagiti nagsisilpo a danaw, a nakapormaan ti sentro ti Texcoco, ket adda ti porma ti maysa a kuneho, a dagiti Mesoamerikano a pareidolia a mainaig iti bulan. Ti sabali pay a hipotesis ket mangisingasing a naala daytoy manipud ti Mēctli, ti diosen ti maguey.[34]
Ti nagan ti siudad-estado ket naisurat ti Espaniol iti México nga dda ti ponetiko a pateg ti   a letra iti Mediebal nga Espaniol, a nangirepresenta ti awan timek a prikatiba a postalbeolar ti [ʃ]. Daytoy nga uni, ken ti pay natimekan a prikatiba a postalbeolar ti [ʒ], a nangirepresenta ti  , ket nagbalin ti maysa a awan timek a makedngan a prikatiba ti [x] idi las-ud ti maika-16 a siglo. Daytoy ket nangiturong ti sabsabali a panakaibaga ti ti Méjico kadagiti nadumaduma apablaak iti Espaniol, a kangrunaan idiay España, nga idiay Mehiko ken dagiti pagilian nga agsasao ti Esoaniol ket kinaykayatda ti panagiletra a México. Kadagiti napalabas a tawen ti Real Academia Española, nga agalalagad ti pagsasao nga Espaniol, ket nangikeddeng a dagitoy dua a kita ket mabalin a maawat iti Esoaniol ngen ti maipatpatalked a panangiletra ket ti México.[35] Kaaduan kadagiti pablaak kadagiti amin nga agsasao ti Espaniol a pagilian ket sursurotendan daytoy, urayno ti pagpilia a sabali a kita ket sagpaminsan pay laeng a maus-usar.Iti Inggles, ti   iti Mexico ket saan a mangirepresenta ti kasisigud wenno ti agdam nga uni, ngem ti konsonante a rimpuok ti [ks].
Ti opisial a nagan ti pagilian ket nagbalbaliw kadagiti panagbalbaliw ti porma ti gobierno. Iti dua nga okasion (1821–1823 ken 1863–1867), ti pagilian ket naamammoan idi a kas ti Imperio Mexicano (Mehikano nga Imperio). Amin kadagiti tallo a batay-linteg (1824, 1857 ken ti 1917, ti agdama abatay-linteg) ket agus-usar ti nagan nga Estados Unidos Mexicanos[36]—wenno ti sabali a panakaibaga nga Estados Unidos mexicanos[37] ken Estados-Unidos Mexicanos,[38] nga amindagitoy ket naipatarus ti Ilokano a kas ti "Estados Unidos Mehikanos". Ti termino a República Mexicana, "Mehikano a Repubika" ket nausar idi kadagiti Linteg ti Batay-linteg ti 1836.[39]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Estados Unidos Mehikanos ket maysa a pederasion dagiti tallo pulo ket maysa a nawaya ken dagiti naturay nga estado, a mangporma ti maysa a kappon nga agsansanay ti grado ti pannakaturay kadagiti Pederala Distrito ken dagiti dadduma a teritorio.
Ti tunngal maysa nga estado ket adda ti bukodna a baya-linteg, kongreso, ken maysa nga ukom, ken dagiti umili ket agbutbutos babaen ti dagus a panagbutos ti gobernador para iti innem atawen a termino, ken dagiti pannakabangi kadagiti bukodda a maymaysa a kamara a kongreso ti estado para iti tallo a tawen a termino.[40]
Ti Pederal a Distrito ket maysa a naipangpangruna a politikla a pannakabingbingay a tagikua ti sibubukel a pederasion ken saan a ti maysa a naisangsangayan nga estado, ken iti kastoy, ad-adu ti naipatingga a lokal a papel a panagturay ngem dagiti estado ti pagilian.[41]
Dagiti estado ket nabingbingay kadagiti munisipalidad, ti kabassitan a politikal nga entidad ti administrasion iti pagilian, a tinurayan babaen ti maysa a mayor wenno presidente ti munisipio (Presidente munisipal), a binutosan babaen dagiti agtaeng babaen ti kinaadu.[42]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Arkaiko a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapaan a tidda ti tao idiay Mehiko ket dagiti sangkap dagiti ramit a bato a nabirukan idiay asideg ti kampo ti apoy idiay Ginget ti Mehiko ken napetsaan babaen ti radio karbon idii circa 23,000 a tawtatwen.[43] Ti Mehiko ket isu ti lugar ti panagtaltalon ti mais ken bukbukel a gapuanan ti maysa a nagdaliasatan manipud dagiti paleo-Indiano agan-anup ken agburburas kadagiti purok ti sedentario nga agrikultura idi rugi ti 7000 BCE.
Dagiti klasiko a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti simmarsaruno a naporma a luglugar a nagtaltalonan ti mais ken dagiti kultural a kababalin a kas ti narikut a mitolohiko ken relihioso a narikut, ti maysa a vigesimal a numeriko a sistema (naibatay ti duapulo a sistema ti panagbilbilang), ket naiwarwaras kadagiti Mehikano a kultura iti sabsabali a lugar ti Mesoamerika.[44] Iti daytoy a paset ti panawen dagiti purok ket nangrugrugida a nagbalbalin a sosial a napagustuan ken naparang-ay iti maysa a Naidauluan ti hepe, ken ti panagirang-ay kadagiti dakkel a sentro ti pagseremonian.[45]
Kadagiti kasapaan a narikut a sibilisasion idiay Mehiko idi ket ti Olmec a kultura a nagrangrang-ay idiay Aplaya ti Golpo idi agarup a 1500 BCE. Ti Olmec a kababalin ti kultura ket naiwarwaras babaen ti Mehiko kadagiti sabali a pannakaporma a panawen ti kultura idiay Chiapas, ti Oaxaca ken ti Ginget ti Mehiko. Ti pannkaporma a paset ti panawen ket nakakitkita ti pannakaiwarwaras ti naisangsangayan a relihioso ken dagiti simboliko a tradision, ken dagiti pay artistiko ket dagiti arkitektural a karikutan.[46] Iti simmarsaruno a kasakbayan a klasiko a paset ti panawen, dagiti sibilisasion ti Maya ken Zapoteco ket nakaparang-ayda kadagiti narikut a sentro idiay Calakmul ken Monte Albán. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen ti immuna nga gapyso a Mesoamerikano a sistema ti panagsurats ket naparang-ay kadagiti kultura ti Epi-Olmec ken ti Zapoteco, ken ti Mesoamerikano a tradision ti panagsurat ket nakaabot ti kasayaatna iti Klasiko a Maya a Hieroglipiko a sinuratan.[47]
Idiay Tengnga a Mehiko, ti karang-ayan a klasiko a paset ti panawen ket nakakita ti irarang-ay tiTeotihuacano, a nagporma ti milisia ken komersio nga imperio a ti politikal nga impluensiana ket naigay-at iti abagatan aginggana iti Maya a luglugar ken iti pay amianan. Iti paset ti panawen a karang-ayna, ti Teotihuacan, ket naglaon kadagiti kadakkelan a pyramide nga estruktura a nabangon idi kasakbayan ti Columbian nga Kaamerikaan, adda ti populasion iti nasurok a 150,000 a tattao.[48] Iti panawen a pannakarebba ti Teotihuacán idi agarup a 600 CE, ti panagsalsalisal a baetan dagiti kangrunaan a sentro ti politiko ket nangrugrugi idiay tengnga a Mehiko a kas ti Xochicalco ken Cholula. Iti daytoy a panawen idi las-ud ti Epi-Klasiko a Nahua a tattao ket nangrugrugida nga immalalis iti abagatan idiay Mesoamerika manipud iti Amianan, ken politikal ken kultural a nagbalbalinda a nagturturay idiay tengnga a Mexico, idi pinapanawda dagiti agsasao kadagiti Oto-Manguean a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Opisial a Nagan iti Pagilian". MX: Ti Panag-presidente iti Méhiko. 2005-03-31. Naala idi 2010-05-30.
- ^ a b Méhiko a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong
- ^ "Sapasap a Paammo a maipapan ti Méhiko". MX: Sekretario iti Ganganaet a Panakibiang. 2011-04-26. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Encyclopaedia Britannica – Dagiti pagsasao ti Méhiko". britannica.com. 2011-04-26. Naala idi 2011-04-26.
- ^ Ti Sapasap a Linteg dagiti Karbengan ti Liguistika para kadagiti Patneng a Tattao ket maibigbigan na amin dagiti Amerindio a minoridad a pagsasao, a mairaman ti Espaniol, a kas nailian a pagsasao ken naitimbeng nga umisu laeng kadagiti teritoria a maisasaoe. Ti gobierno ket maibigbigan na dagiti 62 a patmeng a pagsasao, ken dagit sabsabali a kita a saan mawawatan. Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas. Méhiko: CDI.
- ^ a b c Lizcano Fernández, Francisco (Mayo–Agosto 2005). "Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI" (PDF). Convergencia (iti Spanish) (Méhiko: Universidad Autónoma del Estado de México, Centro de Investigación en Ciencias Sociales y Humanidades) 38: 185–232; table on p. 218. ISSN 1405-1435.
- ^ "Síntesis de Resultados". Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas. 2006. Naala idi 2010-12-22.
- ^ "Politikal a Batay-linteg dagiti Nagkaykaysa nga Estado ti Méhiko Titulo 2 Artikulo 40" (PDF). MX: SCJN. Naala idi 2010-08-14.
- ^ a b "INEGI 2010 nga Estadistika ti Senso". inegi.org.mx. Naala idi 2010-11-25.
- ^ a b c "World Economic Outlook Database, Oktubre 2010". IMF. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ "IMF".
- ^ "Gini a pagsurotan". Sangalubongan a Banko. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "Human Development Report 2011 - Human development statistical annex". HDRO (Opisina ti Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan Programa ti Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. pp. 127–130. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Ti sabali pay a panakaipatarus ket Mehikano nga Estados Unidos a nausar pay idi. Ti Pederal a Batay-linteg ti Mehikano nga Estados Unidos. HA.
- ^ Heograpiko a Diksionario ti Merriam-Webster, Maika-3 nga ed. Springfield, MA: Merriam-Webster, Inc.; p. 733
- ^ Semanario Zeta. 2011-11-12 http://www.zetatijuana.com/2011/12/12/quinto-ano-de-gobierno-60-mil-420-ejecuciones/ Awan ti titutlo ti
|url=(tulong).
- ^ James Scott, Matthias vom Hau ken David Hulme. [https%3A%2F%2Fwww.escholar.manchester.ac.uk%2Fapi%2Fdatastream%3FpublicationPid%3Duk-ac-man-scw%3A105725%26datastreamId%3DSUPPLEMENTARY-1.DOC&ei=fMKFT7SMKIye8gS71NHACA&usg=AFQjCNHKPFxJk5bu6Qs5R2SKSUs8IwidWw&sig2=_lt4YNVT-1ECYQBh61EWgA "Ti Labes ti BICs: Dagiti estratehia ti impluensia"] Kitaen ti
|url=isbangan (tulong). Ti Unibersidad ti Manchester. Naala idi Abril 11, 2012.
- ^ "Kasano ti mangipada kadagiti rehional a bileg: dagiti panagusig a konsepto ken panagsukisok dagiti topiko". Britaniko a Gimong ti Internasional a Panagadadal. Naala idi Abril 11, 2012.
- ^ "Ministro ti Ganganaeyt a Pannakibiag ti Hapon" (PDF). Naala idi 2012-05-07.
- ^ Oxford Analytica
- ^ "Pagilian ken Agpatpautang a Grupgrupo". Banko ti Lubong. Naala idi Marso 5, 2011. "Ti Akinngato a tengnga a Matgedan a naipalawagan a kas ti matgedan ti tungngal maysa a tao a nagbaetan ti $3,976 – $12,275"
- ^ Paweł Bożyk (2006). "Baro a Naindustrialisado a Pagilian". Globalisasion ket Panagbalbaliw ti Ganganaet nga Annuroten ti Ekonomiko. Ashgate Publishing, Ltd. p. 164. ISBN 0-7546-4638-6.
- ^ Mauro F. Guillén (2003). "Dagiti Multinational, Ideolohia, ken Naurnos a Panagobra". Dagiti Patingnga ti Pagtutumpongan. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. pp. 126 (Tabla 5.1). ISBN 0-691-11633-4.
- ^ David Waugh (3rd edition 2000). "Dagiti Agpatpataud nga Industria (kapitulo 19), panagrangrang-ay ti Lubong (kapitulo 22)". Heograpia, Ti Napagkaykaysa nga Arngian. Nelson Thornes Ltd. pp. 563, 576–579, 633, and 640. ISBN 0-17-444706-X.
- ^ N. Gregory Mankiw (Maika-4 nga Edision 2007). Dagiti Punganayan dagiti Ekonomia. Mason, Ohio: Thomson/South-Western. ISBN 0-324-22472-9.
- ^ "G8: Nupay dagiti paggiddiatan, ti Mehiko ket Nanam-ay a kas Rumrumsua a Bileg". Ipsnews.net. Hunio 5, 2007. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Mehiko (05/09). Departyamento ti Estado ti Estados Unidos. Naala idi:2009-11-25
- ^ CRS a Reporta para iti Kongreso. Serbisio ti Kongresional a Panagsukisok. Nobiembre 4, 2008
- ^ "UNESCO World Heritage Centre - World Heritage List". UNESCO. Naala idi Mayo 25, 2012.
- ^ "Mexico's World Heritage Sites Photographic Exhibition at UN Headquarters". Whc.unesco.org. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Tabla ti Tinawtawid a Luglugar iti Lubong babaen ti pagilian
- ^ "Turismo" (PDF). Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Aguilar-Moreno, Manuel (2006). Manual ti Biag idiay Aztec a Lubong. Facts of Life, Inc. p. 19. ISBN 0-8160-5673-0.
- ^ a b "Nombre del Estado de México". Gobierno ti Estado ti Mehiko. Naidulin manipud ti kasisigud idi Abril 27, 2007. Naala idi Oktubre 3, 2007. (Espaniol)
- ^ http://buscon.rae.es/dpdI/SrvltConsulta?lema=méxico
- ^ "El cambio de la denominación de "Estados Unidos Mexicanos" por la de "México" en la Constitución Federal". Ierd.prd.org.mx. Naala idi Nobiembre 4, 2009.
- ^ "Constitucion Federal de los Estados Unidos Mexicanos (1824)". Tarlton.law.utexas.edu. Septiembre 2, 2009. Naala idi Oktubre 30, 2010.
- ^ "Constitución Mexicana de 1857". Tlahui.com. Naala idi Mayo 30, 2010.
- ^ Leyes Constitucionales de 1836. Cervantes Virtual
- ^ "Artikulo 116". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos Mehikanos. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Artikulo 112". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos Mehikanos. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Artikulo 115". Politikal a Batay-linteg ti Estados Unidos Mehikanos. Kongreso ti Kappon ti Estados Unidos Mehikanos. Naala idi Oktubre 7, 2007.
- ^ "Dagiti Patneng nga Amerikano: Dagiti Kasapaan a Panagak-akar". MSN Encarta. 2009. Naidulin manipud ti kasisigud idi Nobiembre 1, 2009.
- ^ Kirchhoff, Paul (1943). "Mesoamérica — Sus Límites Geográficos, Composición Étnica y Caracteres Culturales". Acta Americana 1 (1): 92–107.
- ^ Carmack, Robert; et al. (1996). Ti legado ti Mesoamerika: ti pakasaritaan ken kultura ti maysa a sibilisasion ti Patneng nga Amerikano. New Jersey: Prentice Hall.
- ^ Diehl, Richard A. (2004). Dagiti Olmec : Immuna a Sibilisasion ti Amerika. Londres: Thames ken Hudson. pp. 9–25.
- ^ Sampson, Geoffrey; Dagiti sistema ti panagsursurat: Ti Linguistoko a Pangyuna, Hutchinson (Londres), 1985.
- ^ Cowgill, George (1997). "Estado ken Kagimongan idiay Teotihuacan, Mehiko". Tinawen a Panagrepaso ti Antropolohia (PDF online reproduction ) (Palo Alto, CA: Annual Reviews Inc) 26 (1): pp.129–161. doi:10.1146/annurev.anthro.26.1.129. ISSN 0084-6570. OCLC 202300854.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Krauze, Enrique (1998). Mehko: Biograpia ti Bileg: Ti pakasaritaan ti Moderno a Mehiko 1810–1996. New York, New York: Harper Perennial. p. 896. ISBN 0-06-092917-0.
- Meyer, Michael C.; William H. Beezley, manmannurat (2000). Ti Oxford a Pakasaritaan ti Mehiko. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 736. ISBN 0-19-511228-8.
- Parkes, Henry Bamford (1972). Ti Pakasaritaan ti Mehiko (Maika-3 nga ed.). Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-08410-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mehiko idiay Wikimedia Commons
- Ti Presidensia ti Mehiko (Inggles)
- Méhiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Nahuatl a balbalikas ken sasao
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1813


text:
Dam-eg
Ti dam-eg ket isu ti kaadu ti alibungubong ti danum iti angin. Ti alibungubong ti danum ket isu ti alingasaw a kasasaad ti danum ken saan a makita.[1] Ti dam-eg ket mamngipakita ti pannakalabit ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Ti nangatngato a dam-eg ket mangpabassit ti pagangayan ti panagling-et iti panagpalamiss ti bagi babaen ti panagpabassit ti gatad ti panagbawbaw ti kabasa manipud ti kudil. Daytoy a pagangayan ket mapattapata iti tabla ti pagsurotan ti pudot wenno humidex, nga inus-usar iti las-ud ti tiempo ti kalgaw.
Adda met dagit itallo a kangrunaan a panagrukod ti kadam-eg: patingga, relatibo ken naisangayan . Ti patingnga a dam-eg ket isu ti linaon a danum ti angin.[2] Ti relatibo a dam-eg, ket maiyebkas akas porsiento, mangrukod daytoy ti agdama a patingnga a dam-egm a relatibo iti kanagtuan para iti temperatura. Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti linaon nga alibungubong ti danum iti laok iti dagup a linaon ti angin iti pakaibatayan ti masa
Dagiti linaon
Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]
Patingnga a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti patingnga a dam-eg ket isu ti masa ti alibungubong ti danum, , ti tungngal maysa a tomo ti unit iti dagup ti panaglalaokk ti angin ken alibungubong ti danum, , ken mabalin amaiyebkas a kas:
Ti patingnga a dam-eg iti tangatang ket sumakop manipud ti asideg a sero aginggana ti agarup a 30 gramo iti tungngal maysa a kubiko metro no ti angin ket nasagepsepan iti 30 °C.[2] (Kitaen pay ti tabla ti klima/dam-eg)
Ti patingga a dam-eg ket baliwanna ti angin a kas dagiti panangbalbaliw ti temperatura wenno presion. Daytoy ket mangaramid a saan a nasayaat para kadagiti panagpattapatta ti kimiko nga inhenieria, a kas para kadagiti panagpamaga kadagiti kawes, nga idiay ket ti temperetura ket adu unay ti paggiddiatanna. Akas ti resulta daytoy, ti patingga a dam-eg iti kimiko nga inhenieria ket mabalin a mangibaga iti masa ti namaga nga angin, a naamammuan pay a kas ti pannakaibagi ti panaglalaok ti masa (kitaen ti "naisangayan a dam-eg" dita baba), a nasaysayaat a para it ipudot ken dagiti panagpattapatta ti balanse ti masa. Ti masa ti danum iti tungngal maysa a tomo ti unit a kas ti ekuasion dita ngato ket naipalawag pay a kas bolumetriko a dam-eg . Gapu ti mabalin a pannaka-allilaw, ti Britaniko nga Alagadenti BS 1339 (napabaro 2002) ket mangisingasing a ti pannakaibaga ti "patingnga a dam-eg". Nasken nga al-aludan a kitkitaen dagiti unit. Adu dagiti pagkitaan ti dam-eg a naited iti g/kg wenno kg/kg, ngem ti aniaman a unit ti masa ket mabalin a mausar.
Ti pagobraan a maipanggep ti panagadal ti pisikal ken termodinamika atagtagikua ti panaglalaok ti alingasaw ken alibungubong ket nanaganan ti sikrometria.
Relatibo a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti relatibo a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum iti panaglalaok ti angin ken danum iti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum kadagiti a kasasaad. Ti relatibo a dam-eg ket isu ti annong ti linaon ti danum ken temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket kadawyan a maiyebkas a kas maysa a porsiento ken mapattapatta babaen ti panag-usar ti sumaganad a pormula. Daytoy ket naipalawag a kas ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum (H2O) iti laok ti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum iti naited a temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket maysa a nangruna a metriko nga inus-usar kadagiti panangipalnaad ti tiempo aken dagiti reporta, gaputa daytoy ket ti maysa a pangituldingan ti maysa apannakabalin ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Iti nabara a tiempo ti kalgaw , ti ingangato iti relatibo a dam-eg ket mangipangato ti nalawag a temperatura kiti tattao (ken dagiti dadduma nga ayup) babaen ti panaglapped ti panagbawbaw ti ling-et manipud ti kudil. Kas pagarigan, segun ti Pagsurotan ti Pudot, ti relatibo a dam-eg ti 75% iti 80.0°F (26.7°C) ket mariknanto a kasla iti 83.6°F ±1.3 °F (28.7°C ±0.7 °C) iti relatibo a dam-eg ti ~44%.[4][5]
Naisangayan a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti namaga nga angin iti naisangayn a masa, ken sagpaminsan a naibagbaga a kas ti pannakaibagi tidam-eg. Ti naisangayan a dam-eg ket maiyebkas a kas ti pannakaibagi ti masa ti alibungubong ti danum, , iti tungngal maysa a unit ti masa ti namaga nga angin [6] . Daytoy a kaadu ket naamammuan pay a kas ti "pannakaibagi ti panaglalaok" ti alibungubong ti danum.[7]
Dayta apannakaibagi ket naipalawag a kas:
Ti naisangayan a dam-eg ket mabalin pay a maiyebkas kadagiti sabali a waya a mairaman ti:
wenno:
Ti panag-usar ti daytoy a panangipalawag ti naisangayan a dam-eg, thi relatibo a dam-eg ket mabalin a maiyebkas a kas
Nupay kasta, ti naisangayan a dam-eg ket naipalawag pay a kas ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti dagup a masa ti sistema (namaga nga angin ken manayonan ti alibungubong ti danum).[8] Kas pagarigan, ti ASHRAE 2009 a Polieto, Ch1,1.2, (9a) ket mangipalawag ti naisangayan a dam-eg a kas "ti pannakaibagi ti masa iti dagup a masa ti nadam-eg a wadan ti angin".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ania kadit ti alibungubong ti danum?". Naala idi 2012-08-28.
- ^ Wyer, S.S., "Ti treatado iti agpataud ti alingasaw ken dagiti agpatpataud ti alingasaw", (1906) Ti Warnakan ti Inhenieri ken Panagmina, Londres, p.23
- ^ Perry, R.H. ken ni Green, D.W, Perry's Chemical Engineers' Handbook (Maika-7 nga Edision), McGraw-Hill, ISBN 0-07-049841-5 , Eqn 12-7
- ^ Lans P. Rothfusz. "The Heat Index 'Equation' (or, More Than You Ever Wanted to Know About Heat Index)", Scientific Services Division (NWS Southern Region Headquarters), 1 Hulio 1990 [1]
- ^ R.G. Steadman, 1979. "The assessment of sultriness. Part I: A temperature-humidity index based on human physiology and clothing science," J. Appl. Meteor., 18, 861-873
- ^ Cengel, Yunus kenni Boles, Michael, Termodinamika: Ti Maysa nga Inhenieria nga Arngian, 1998, Maika-3 nga edision, McGraw-Hill, pp. 725–726
- ^ http://glossary.ametsoc.org/wiki/Mixing_ratio
- ^ Glosario ti AMS: naisangayan a dam-eg
- Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos, "IAQ kadagiti Dakkel a Pasdek". Naala idi Enero 9, 2006.


text:
Ti Napolitano (autonimo: nnapulitano; Italiano: napoletano) ket isu ti pagsasao ti akin-abagatn a kontinental nga Italia, a mairaman ti siudad ti Napoles. Daytoy ket saan a nainaganan iti siudad, ngem nainaganan manipud ti Pagarian ti Napoles, nga idi ket isu ti kaaduan a nangsakup ti daytoy a lugar ken ti Napoles ket isu idi ti kapitoliona. Idi Oktubre 14, 2008 ti linteg babaen ti Rehion ti Campania ket nangibagbaga a ti pagsasao a Napolitano ket nasken a masalakniban.[2] Daytoy ket nabigbigan babaen ti UNESCO a kas pagsasao ket tawid. Ti Napolitano ket addaan ti adu nga impluensia iti intonasion ti Rioplatense nga Espaniol, ti rehion ti Buenos Aires ti Arhentina.[3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Reperensia ti Napolitano iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Artikulo iti pagsasao nga Italiano iti Il Denaro
- ^ journals.cambridge.org
- ’A lengua ’e Pulecenella babaen ni Carlo Iandolo
- Il napoletano parlato e scritto byabaen ni Nicola De Blasi ken ni Luigi Imperatore


text:
Awan ti agdama a testo daytoy a panid. Mabalinmo ti agbiruk iti kastoy a titulo ti panid kadagiti sabali a panid, agbiruk kadagiti mainaig a listaan, wenno urnosem daytoy a panid.
Plantilia:Mapa ti lokasion Nepal
Naikkaten daytoy a panid. Ti listaan ti pannakaikkat ken pannakaiyalis para iti panid ket naited dita baba para iti reperensia.
- 22:16, 28 Hulio 2014 Ni Lam-ang (Tungtungan | aramid) ket inyalisna ti panid ti Plantilia:Mapa ti lokasion Nepal iti Modulo tungtungan:Mapa ti lokasion/datos/Nepal/Atribusion a saan a nangibati ti baw-ing (mausar laeng para iti atribusion)


text:
Papa Pio I
Ni Santo Papa Pio I ket isu ti Obispo ti Roma,segun ti Annuario Pontificio, manipud idi 142 wenno 146 aginggana idi 157 wenno 161.[1] Adda dagiti dadduma a nagisingsingasing a ti kinapapana ket mabalin a manipud idi 140 aginggana idi 154.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Annuario Pontificio" (Libreria Editrice Vaticana, 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), P. 8*
- ^ Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Pio I
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti turay a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Pius I". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
- "Kabibiag dagiti Papa, Para kadagiti Amin nga Aldaw ti Tawen," inurnos babaen ni Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, pp 511
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Pio I idiay Wikimedia Commons


text:
Monaco
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Katkategoria:
- Monaco
- Dagiti kapitolio idiay Europa
- Dagiti siudad-estado
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti Massalian a kolonia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti puerto a siudad ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti prinsipalidad
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1297
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia


text:
Apay a Saan nga Agus-usar Dagiti Saksi ni Jehova iti Krus iti Panagdaydayawda?
Para iti adu, ti krus ti gagangay a simbolo ti Kristianidad. Nupay Kristiano dagiti Saksi ni Jehova, saankami nga agus-usar iti krus iti panagdaydayawmi. Apay?
Ti maysa a rason ket kuna ti Biblia a saan a natay ni Jesus iti maysa a krus no di ket iti maysa nga estaka wenno poste. Siiinget a pakdaaran met ti Biblia dagiti Kristiano a ‘pagtalawanda ti idolatria,’ a kaipapananna ti di panagusar iti krus iti panagdaydayaw.
Naglawag ti kinuna ni Jesus: “Babaen iti daytoy maammuanto ti isuamin a dakayo dagiti adalak, no addaankayo iti ayat iti maysa ken maysa.” (Juan 13:34, 35) Impakita ngarud ni Jesus a ti managsakripisio nga ayat


text:
Francisco Goya
Ni Francisco José de Goya y Lucientes (Españiol a pannakabalikas: [fɾanˈθisko xoˈse ðe ˈɣoʝa i luˈθjentes]; 30 Marso 1746–16 Abril 1828) ket maysa idi nga Espaniol a romantiko a pintor ken agprenprenta a naipanunotan a kas ti naudi kadagiti Daan nga Agturay ken ti immuna kadagiti moderno. Ni Goya ket maysa idi a pintor ti korte ti Espaniol a Balangat, ken babaen kadagiti obrana ket agkomkomentario ken agsalsalaysayand idi ti panawenna. Ti subersibo ken naipanpanunotan nga elemento ti artena, ken ti pay natured a panagtengtengngelna ti pinta, ket nanagited ti maysa a modelo para kadagiti obra ti sumakbay a kaputotan dagiti artista, a naisangsangayan kenni Manet, Picasso ken Francis Bacon.[1]. Iti pammadayaw kaniana,ti nailian a prempremio ti pelikula ket tinawtwagan a kas Dagiti Goya a Premio.
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Goya ken Modernismo, Bienal Internacional de São Paulo Naala idi 27 Hulio 2007
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ciofalo, John J. Dagiti Bukod aRetrato ni Francisco Goya. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2001
- Tomlinson, Janis. Francisco Goya y Lucientes 1746–1828'.' Phaidon, 1999, 1994.
- Buchholz, Elke Linda. Francisco de Goya. Cologne: Könemann, 1999. ISBN 3-8290-2930-6
- Connell, Evan S. Francisco Goya: A Life. New York: Counterpoint, 2004. ISBN 1-58243-307-0
- Gassier, Pierre. Goya: Ti mayasa a Biograpiko ken Kritiko a Panagadal. New York: Skira, 1955
- Havard, Robert. "Panagbisita manen ti Balay ni Goya: No Apay a ti Tuleng a Lalaki ket Pinintaan ti Paderna iti Nangisit". Pakdaar dagiti Espaniol a Panagadadal, Tomo 82, Pablaak 5 Hulio 2005. 615 – 639
- Hughes, Robert. Goya. New York: Alfred A. Knopf, 2004. ISBN 0-394-58028-1
- Junquera, Juan José. Dagiti nangisit a Pinintaan ni Goya. Londres: Scala Publishers, 2008. ISBN 1-85759-273-5
- Licht, Fred. Goya: Dagiti Taudan ti Moderno a Tenneban iti Arte. Universe Books, 1979. ISBN 0-87663-294-0
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Francisco de Goya y Lucientes idiay Wikimedia Commons
- Francisco Goya
- 1746 a pannakaipasngay
- 1828 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay Campo de Belchite
- Dagiti tuleng nga artista
- Tattao nga Espaniol ti Basko a kaputotan
- Dagiti Espaniol a pintor ti romantiko
- Dagiti Espaniol a Romano Katoliko
- Dagiti Espaniol nga agprenprenta
- Kamkameng ti Naarian nga Urnos ti España
- Dagiti pintor ti korte


text:
Ti Estonia i/ɨsˈtoʊniə/ (Estonio: Eesti), opisial a ti Republika iti Estonia (Estonio: Eesti Vabariik), ket maysa nga estado idiay Baltiko a rehion iti Akin-amianan nga Europa. Bineddengan daytoy babaen ti Golpo iti Pinlandia, iti laud babaen ti Baybay Baltiko, iti abagatan babaen ti Letonia (343 km), ken ti daya babaen ti Danaw Peipsi ken ti Pederasio ti Rusia (338.6 km).[8] Ti ballasiw ti Baybay Baltiko ket naisanglad ti Suésia iti laud ken Pinlandia iti amianan. Ti teritorio iti Estonia ket sumakop ti 45,227 km2 (17,462 sq mi), ken naimpluensiaan babaen ti natimbeng a klima ti panawen. Dagiti Estonio ket maysa da a Tattao a Pines, ken ti opisial a pagsasao ket ti Estonio, ken asideg a kabagian ti Pinlandes.
Dagiti nagibasaranUrnosen


text:
Buis
Ti buis (manipud ti Latin taxo; "Karkuluek") ket maysa a pinansia a panagsingir wenno dadduma pay a panagsingir a naipang-al kadagiti agbaybayad ti buis (ti agmaymaysa a tao wenno legado nga entidad) babaen ti maysa a estado wenno ti kapadpada a pamay-an ti maysa nga estado a kas ti pannakapaay ti ti panagbayad ket madusa babaen ti linteg. Dagiti buis ket maipang-al pay babaen kadagiti adu aadministratibo a pannakabingbingay. Tii buis ket buklen dagiti dagus wenno dagiti saan a dagus a buis ken mabalin a bayadan babaen ti kuarta wenno ti kapadpadana a panag-obra.
Segun ti Diksionario ti Linteg ni Black, ti buis ket maysa a "maipanggep ti kuarta nga awit a naited kadagiti tao wenno dagiti agtagtagikua tapno masuportaran ti gobierno[...] ti panangbayad nga inpatunos ti kehislatibo a turay." Daytoy ket "ket saan a boluntario a panagbayad wenno donasion, ngem daytoy ket naipatpatungpalam a kontibusion, a naipatunos babaen ti lehislatibo a turay" ken daytoy ket "ti aniaman a kontribusion ket maipang-al babaen ti gobierno [...] a daytoy ket babaen ti bayad ti panaglabas, pangpadayaw a buis, annawid, gabel, subsidio, tulong, ipaay, wenno dadduma pay a nagnagan."[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Diksionario ti Linteg ni Black, p. 1307 (maika-5 nga ed. 1979).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Buis idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Buis idiay Wikiquote


text:
Taga-ugma a Griego
Ti Taga-ugma a Griego ket isu ti porma ti pagsasao a Griego nga inus-usar kadagidi las-ud ti paset ti panawen iti sangapda ti c. maika-9 – maika-6 a siglo BC, (naamammuan nga Arkaiko), ti c. maika-5 – maika-4 a siglo BC (Klasiko), ken ti c. maika-3 a siglo BC – maika-6 a siglo AD (Helenistiko) iti taga-ugma a Gresia ken ti taga-ugma a lubong. Daytoy ket inunaan idi maika-2 a milenio BC babaen ti Misenio a Griego. Ti pagsasao ti Helenistiko a paset ket naamammuan a kas ti Koine (sapasap) wenno Biblikal a Griego, bayat a ti pagsasao manipud ti naladaw a paset ti panawen ken dagiti simmaruno ket awan unay dagiti paggiddiatanna manipud ti Mediebal a Griego. Ti Koine ket naikedkeddeng a kas maysa a naisina a naipakasaritaan nga agpang, urayno ti immununa a pormana ket asideg a kapadpadana ti Klasiko. Sakbay ti Koine a paset ti panawen, ti Griego iti klasiko ken dagiti nasapsapa pay a paset ti panawen ket mangiramraman kadagiti dialekto.
Ti Taga-ugma a Griego ket isu idi ti pagsasao ni Homero ken dagiti historiador, dramaturgo, ken pilosopo ti klasiko nga Atena. Daytoy ket nakaited kadagiti adu a balikas iti Inggles a bokabulario ken alagaden a gandat iti panagadal kadagiti adu a patakder ti edukasion iti Laud manipud idi Renasimiento. Daytoy nga artikulo ket nangruna laeng nga aglaon ti pakaammo a maipangge ti Epiko ken Klasiko a paset to daytoy a pagsasao.


text:
Richard Mentor Johnson
Ni Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 wenno 1781[a] – Nobiembre 19, 1850) ket isu idi ti maikasiam a Bise Presidente iti Estados Unidos, a naserbi iti administrasion ni Martin Van Buren (1837–1841). Is-isu laeng ti bise presidente a binutusan ti Senado ti Estados Unidos babaen dagiti urnong ti Maikasangapulo ket dua a Panagpasayaat. Ni Johnson ket inrepresentana pay ti Kentucky idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Senado ken nangrugi ken lineppasna ti karrerna ti politiko idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Kentucky.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Richard Johnson idiay Wikimedia Commons


text:
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Panangyalison iti Dara?
Sungbat ti Biblia
Kuna ti Biblia a saantayo a mangipauneg iti dara. Gapuna, saantayo nga awaten ti puro a dara wenno dagiti kangrunaan a pasetna iti aniaman a pamay-an, maipaay man dayta kas taraon wenno mayalison. Usigenyo dagiti sumaganad a teksto:
Genesis 9:4. Kalpasan ti Layus, impalubos ti Dios a mangan ni Noe ken ti pamiliana iti karne ngem imbilinna a saanda a kanen ti dara dayta. Imbaga ti Dios ken ni Noe: “
Ti laeng lasag agraman ti kararuana—ti darana—dikay kanen.” Manipud idin, agaplikaren daytoy a bilin iti amin a tattao yantangay kaputotannatayo amin ni Noe.
Levitico 17:14. “
Dikay kanen ti dara ti aniaman a kita ti lasag, agsipud ta ti kararua ti tunggal kita ti lasag isu ti darana. Asinoman a mangan iti dayta magessatto.” Matmatan ti Dios a ti kararua, wenno biag, ket adda iti dara ken kukuana dayta. Nupay naited laeng daytoy a bilin iti nasion ti Israel, ipakitana no kasano kainget ti panangmatmat ti Dios iti linteg maibusor iti pannangan iti dara.
Aramid 15:20. ‘
Umadayoka iti dara.’ Imbilin ti Dios kadagiti Kristiano ti isu met laeng a bilin nga intedna ken ni Noe. Ipakita ti historia a saan a nangan dagiti nagkauna a Kristiano iti puro a dara ken saanda nga inusar dayta kas agas.
Apay nga imbilin ti Dios a liklikantayo ti dara?
Napaneknekan iti tay-ak ti medisina a makadangran iti salun-at ti panangyalison iti dara. Ngem ti nangnangruna a makagapu ket, imbilin ti Dios a liklikantayo ti dara gapu ta sagrado kenkuana ti ireprepresentar ti dara.—Levitico 17:11; Colosas 1:20.


text:
Imperio a Britaniko
Ti Imperio a Britaniko ket buklen dagiti masakupan, dagiti kolonia, dagiti protektorado, dagiti keddeng ken dagiti dadduma pay a teritorio a tinurayan wenno inadministro babaen ti Nagkaykaysa a Pagarian. Daytoy ket nagtaud dagiti ballasiw taaw a kolonia ken dagiti komersio a puesto nga inpabangon babaen ti Inglatera kadagidi naladaw a maika-16 kenmaika-17 a siglo. Iti katurayanna, isu daytoy idi ti kadakkelan nga imperio iti pakasaritaan ken, para iti sumurok a siglo, isu idi ti kangrunaan a bileg ti sangalubongan.[1] Babaen idi 1922 ti Imperio a Britaniko ket nagtengtenggel ti panagpallayog kadagiti sumurok a 458 a riwriw a tattao, maysa a paglima iti populasion ti lubong iti dayta a panawen,[2] ken sumakop ti nasursurok ngem 33,700,000 km2 (13,012,000 sq mi), a gangani a maysa a pagkapat iti dagup a kalawa ti daga ti Daga.[3][4] A kas ti nagbanagan daytoy, ti bukodna a politiko, linguistiko ken kultura a legado ket sapasap a nawatiwat. Idi kapigsa ti bileg ti imperio, kankanayon a makunkuna a "ti Init ket saan a lumlumnek idiay Imperioa Britaniko" gapu ti kawatiwatna ti ballasiw ti lubong ket makasigurado a ti Init ket agranraniag iti maysa kadagiti nadumaduma a teritoriona.
Idi panawen ti Tawen iti Panagduktal kadagidi maika-15 ken maika-16 a siglo, ti Portugal ken Espana ket nangirugida kadagiti panagbaniaga ti Europa a lubong, ken iti daytoy a pamay-an nakapatakder ti dakkel a imperio ti ballasiw taaw. Ti panagapapalna kadagiti naaramid a kinabaknang dagitoy nga imperio, ti Inglatera, Pransia ken ti Olanda ket nangrugida n nangibangon kadagiti kolonia ken dagiti bukodda a komersio a luglugar idiay Kaamerikaan ken Asia.[5] Dagiti serie a gubgubat kadagidi maika-17 ken maika-18 a siglo iti Olanda ken Pransia ket nangibati ti Ingletara (ken idi ti, sumaganad a kappon a nagbaetan ti Inglatera ken Eskoses idi 1707, Great Britain) ti katurayan a bileg a kolonia idiay Amianan nga Amerika ken India. Ti pakakapukaw dagiti Sangapulo ket tallo a Kolonia idiay Amianan nga Amerika idi 1783 kalpasan ti maysa a gubat iti panagwayawaya ket nakaawan ti Britania kadagiti kadaanan ken dagiti kaaduan ti populasionna a kolonia.
Ti Panakaimatangan ti Britaniko ket naiturong idin ti Aprika, Asia ken ti Pasipiko. Kalpasan ti panakaabak iti Napoleoniko a Pransia idi 1815, ti Britain ket nagganganas ti maysa a siglo nga awan ti simmuppiat ti panagturayna, ken nagpadakkel kadagiti tinengtengngelna iti ballasiw ti lubong. Dagiti immadadu a gatad iti panagturay ket naited kadagiti bukodna a puraw nga agnanaed a kolonia, nga adda dagitoy ket naidasig manen a kas dagiti pagturayan.
Ti panagdakkel ti Alemania ken ti Estados Unidos ket namarunor ti ekonomiko a panagdaulo ti Britania babaen ti gibus iti maika-19 a siglo. Dagisi simmaruno a milisia ken ekonomika a panagirteng a nagbaetan ti Britania ken Alemania ket dagitoy ti kangrunaan a gapuanan iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, nga iti daytoy ket ti Britania ket nadagsen a nagtaltalek kadagiti bukodna nga imperio. Ti suppiat ket nakaikabil ti dakkel a panagbusbos ken panagirteng ti populasion iti Britania, ken urayno ti imperio ket nakagun-od ti kadakkelan a panaggay-atna ti teritorio idi kalkalpas ti gubat, daytoy ket saanen nga nagmaymaysa ti industria wenno milisia a bileg. Ti Maikadua aSangalubongan a Gubat ket nakapakita kadagiti kolonia ti Britania idiay Abagatan a daya nga Asia ket nasakupan babaen ti Hapon, a daytoy ket nakadadael ti dayaw ti Britaniko ken nangipardas ti panakapaay iti imperio, urayno ti Britania ken dagiti kumaduaanna ket nagballigida. Ti India, ti kangrunaan ken kaaduan ti populasion a tagikua ti Britania, ket nakagun-od ti panakawayawaya iti dua a tawen kalpasan ti gubat.
Kalpasan ti Maikadua a sangalubongan a Gubat, a kas paset ti dakdakkel a dekolonisasion a tignay babaen dagiti Europeano a bileg, ti Britania ket kaaduan a nagited ti panakawaya dagiti teritoriona iti Imperio a Britaniko. Daytoy a pamay-an ket nalpas babaen ti panakaisubli ti Hong Kong iti Tsina idi 1997. Dagiti 14 a Ballasiw Taaw a Teritorio ti Britaniko ket nabati babaen ti Britaniko a katurayan. Kalpasan ti panakawayawaya, adu kadagiti dati a kolonia ti Britaniko ket timmiponda ti Mankomunidad dagiti Pagilian, ti maysa a nawaya nga asosasion dagiti nawaya nga estado. Dagiti sangapulo ket innem a Mankomunidad a pagilian ket makibinningayda ti bukodda a daulo iti estado, Reina Isabel II, a kas dagiti Mankomunidad a pagarian.
Dagiti taudan (1497–1583)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pundasion ti Imperio a Britaniko ket nabangon idi ti Inglatera ken Eskosia ket dua a sabsabali a pagarian. Idi 1496 ni Ari Enrique VII iti Inglatera, kalpasan ti panagbalballigi ti España ken Portugal kadagiti ballasiw taaw a panagsuksukimat, ket nagkomisionado kenni John Cabot tapno mangidaulo ti maysa a panagbaniaga tapno agduktal kadagiti dalanan idiay Asia babaen ti Amianan nga Atlantiko.[6] Ni Cabot ket nanglayag idi 1497, lima atawen kalpasan ti panakaduktal ti Amerika, ken urayno isu ket simmanglad idiay aplaya ti Newfoundland (naikamalian a namatmati, a kasla ni Christopher Columbus, nga isu ket naabotna ti Asia),[7] awan ti panagpadas nga agbiruk ti maysa a kolonia. Ni Cabot ket nangidaulo manen ti maysa a panagbanniaga idiay Kaamerikaan itisumaruno a tawen ngem awanen ti nakangegan manen kadagiti barkona.[8]
Awanen kadagiti panagpadas a mangibangon kadgiti Inggles a kolonia idiay Kaamerikaan aginggan idi nagturay ni Isabel I, ti las-ud kadagiti naudi a dekada ti maika-16 a siglo.[9] Ti Protestante a Repormasion ket nakirinninggor iti Inglatera ken Katoliko nga España.[6] Idi 1562, ti Inggles a balangat ket pimmalubos kadagiti korsario a ni John Hawkins ken ni Francis Drake tapno mangrautda kadagiti tagabu kadagiti barko ti España ken Potugal idiay aplaya ti Laud nga Aprika[10] nga adda ti gandat a mangdadael iti Atlantiko a sistema ti panaglaklako. Daytoy a ganetget ket napaiden ken kapasan daytoy, idi ti Anglo-Espaniol a Gubgubat ket kimmarkaro, ni Isabel ket nangipalubos kadagiti adu paya panagraraut kadagiti puerto ti España idiay Kaamerikaan ken dagiti barko a nagsubsubli ti ballasiw ti Atlantiko, a napunno kadagiti gameng manipud ti Baro a Lubong.[11] Iti isu met laeng a panawen, dagiti makainpluensia a mannurat a kas ni Richard Hakluyt ken ni John Dee (nga isu ti immuna a nagusar ti "Britaniko nga IMperio")[12] ket nangrugrugida idi nga agitaltalmeg para iti panakabangon ti bukod nga imperio ti Inglatera. Babaen ti daytoy a panawen, ti España naitrinseradan idiay Kaamerikaan, ti Portugal ket nangibangon kadagiti luagar apaglakuan ken dagiti kota manipud kadagiti aplaya ti Aprika ken Brasil aginggan ati Tsina, ken ti Pransia ket nangrugrugi nga nagitataeng idiay Karayan San Lawrence, a ti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti Baro a Pransia.[13]
Dagiti minulaan ti Irlanda[urnosen | urnosen ti taudan]
Nupay ti Inglatera ketnaududi kadagiti bileg ti Europa iti panagibangon kadagiti ballasiw taaw a kolonia, daytoy ket nagtigtignay idi las-ud ti maika-16 a siglo ti panagtaeng iti Irlanda, a nagalaala manipud kadagiti napaspasamak ti Normando a panagraut ti Irlanda idi 1169.[14][15] Dagiti nadumaduma a tattao a timmulong ti panakabangon kadagiti minulmulaan ti Irlanda ket nakaayayam ti maysa a paset iti nasapa a panakakolonia ti Amianan nga Amerika, a naisangsangayan ti grupo a naamaamoan akas ti Lallaki ti Laud a Pagilian.[16]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ferguson, Niall (2004). Imperio, Ti panagungar ken ti panakapaay iti Britaniko nga urnos ti lubong ken dagiti naadal para iti sangalubongan a bileg. Basic Books. ISBN 0-465-02328-2.
- ^ Maddison 2001, pp. 98, 242.
- ^ Ferguson 2004, p. 15.
- ^ Elkins2005, p. 5.
- ^ Ferguson 2004, p. 2.
- ^ a b Ferguson 2004, p. 3.
- ^ Andrews 1985, p. 45.
- ^ Ferguson 2004, p. 4.
- ^ Canny, p. 35.
- ^ Thomas, pp. 155–158
- ^ Ferguson 2004, p. 7.
- ^ Canny, p. 62.
- ^ Lloyd, pp. 4–8.
- ^ Canny, p. 7.
- ^ Kenny, p. 5.
- ^ Taylor, pp. 119,123.


text:
Cabiao, Nueva Ecija
Ti Cabiao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabiao ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bagong Buhay
- Bagong Sikat
- Bagong Silang
- Concepcion
- Entablado
- Maligaya
- Natividad North (Poblacion)
- Natividad South (Poblacion)
- Palasinan
- San Antonio
- San Fernando Norte
- San Fernando Sur
- San Gregorio
- San Juan North (Poblacion)
- San Juan South (Poblacion)
- San Roque
- San Vicente
- Santa Rita
- Sinipit
- Polilio
- San Carlos
- Santa Isabel
- Santa Ines
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Santa Barbara, Pangasinan
Ti Santa Barbara ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Barbara ket nabingbingay a politikal kadagiti 29 a barbaranggay.[2]
- Alibago
- Balingueo
- Banaoang
- Banzal
- Botao
- Cablong
- Carusocan
- Dalongue
- Erfe
- Gueguesangen
- Leet
- Malanay
- Maningding
- Maronong
- Maticmatic
- Minien East
- Minien West
- Nilombot
- Patayac
- Payas
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Sapang
- Sonquil
- Tebag East
- Tebag West
- Tuliao
- Ventinilla (Ventinilla East)
- Primicias (Ventinilla West)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tayug, Pangasinan
Ti Tayug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tayug ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Agno
- Amistad
- Barangobong
- Carriedo
- C. Lichauco
- Evangelista
- Guzon
- Lawak
- Legaspi
- Libertad
- Magallanes
- Panganiban
- Baranggay A (Pob.)
- Baranggay B (Pob.)
- Baranggay C (Pob.)
- Baranggay D (Pob.)
- Saleng
- Santo Domingo
- Toketec
- Trenchera
- Zamora
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nalatak a Selio iti Estados Unidos
Great Seal of the United States
Bangir iti Selio
Dagiti salaysay
Agus-usar
Ti
Estados Unidos
Naampon
1782
Paltok
Maysa a nabalitokan a gloria, nga nagparparang iti ulep, a palpalikmutan iti lugar nga asul nga addaan ti sangapulo ket tallo a maris pirak a bit-bituen
Kalasag
sangapulo ket tallo nga agtaktakder a baras, iti maris a pirak ken nalabbaga; ken maysa a nakailad a maris nga asul
Gayamudaw
Maysa a
Paltok nga Agila a naipakita
Pasasao
E pluribus unum (iti rupa)
Annuit cœptis ken Novus ordo seclorum (iti bangir)
Sabsabali a nagyan
Iti kanawan a kabbeng ti agila ket sanga ti olibas; iti kanigid a kabbeng ket sangapulo ket tallo a pan-pana; iti sippit na ket, maysa a skroll nga addaan ti pasasao; ti bangir ket addaan ti piramide a saan pay a nalpas. Iti murdong ket maysa a mata iti uneg ti trianggulo, a napalikmutan iti gloria."
Panag-usar
Iti tungpalan,
sursurat a patente, ken adu pay
Ti
Nalatak a Selio iti Estados Unidos ket naus-usar a pamasingkedan kadagiti dokumento nga isaysayasay iti Pederal a gobierno iti Estados Unidos. Ti balikas ket inus-usar para iti pikikal a selio ken ti kadawyan a tabas. Ti Nalatak a Selio ket immuna a nau-usar iti publiko idi 1782.
Ti rupa ken bangir ti nalatak a selio ket maus-usar a nailian nga
eskudo iti Estados Unidos. [1]


text:
Piano
Ti piano ket instrumento ti musika a maay-ayam nga agusar ti teklado. Daytoy ket kaaduan a maus-usar iti klasikal ken musika a jazz para kadagiti solo panagpabuya, grupo a panag-usar, musika ti kamara ken akompania ken para iti panagpartuat ken ensayo. Urayno ti piano ket saan a nalaka a mabagkat ken masansan a nangina, ti bersatilidadna ket kadayegna ket nakaaramid daytoy ti maysa kadagiti kaaduan a naamammuan nga intrumento ti musika iti lubong.
Ti piano ket kadawyan nga adaan iti kayo a kaha a mangpalikmut ti kaha ti aweng ken dagiti metal a a kuerdas. Dagiti metal a kuerdas ket mapuntaan (babaen dagiti akin-uneg a naikabit a muton ti kayo) no dagiti tekla ket maipababa a mapandagan. Ngem no ti naisangayan a tekla ket ibbatan ti agpiano, ti panagpigerger ti kuerdas ket agsardengto, ken kanungpalan a mangpasardeng ti uni nga araramiden dayta a tekla. Ti nota ket mabalin a maipaatiddog babaen ti panag-usar kadagiti pedal (kadawyan a dagiti piano ket addaan kadagiti dua wenno tallo a pedal) a naikabit iti bababa ti piano iti asideg ti saka ti agpiano.
Ti panagpandag ti tekla iti teklado ti piano ket gapuanan ti nataparan a (kadawyan nga iti pieltro) a martilio ti mangpunta kadagiti paslep a kuerdas. Dagiti martilio ket agballatekda, ken dagiti kuerdas ket agtuloyda nga agpigerger iti bukodda a prekuensia ti aweng.[1] Dagitoy a panagpigerger ket maipan babaen ti rangtay iti kaha ti aweng a nasaysayaat a panangisilpo ti akostika nga enerhia iti angin. Napigpigsanto ti uni ngem ti dagus a mapataud dagiti kuerdas. No maibbatan ti kuerdas, ti apagador ket mangpasardeng ti panagpigerger ken uni ti kuerdas.
Ti balikas a piano ket naipangyababaan manipud ti porma ti pianoforte (PF), ti Italiano a balikas paara it intrumento (a nagtaud met manipud kadagiti dati a termino ti gravicembalo col piano e forte ken fortepiano). Dagiti Italiano a termino ti musika iti piano ken forte ket mangibaga ti "naalumaymay" ken "napigsa",[2] iti daytoy a kontesto a mangibagbaga kadagiti paggigiddiatan iti kapigsa ti uni a patauden ti instrumento a maisungbat iti sag-id kadagiti tekla ti agpiano: ti kinapardas ti panagpandag ti tekla, kapigsa ti puersa a panagpunta ti martilio kadagiti kuerdas, ket napigpigsanto ti uni iti nota a mapataud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John Kiehl. "Hammer Time". Panangipakita a Gandat ti Wolfram.
- ^ Percy A. Scholes (1975), Oxford a Kakuyog iti Muska, maikasangapulo nga ed., Oxford ken New York: Oxford Unibersidad ti Pagmalditan ISBN 0 19 311306 6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti piano idiay Wikimedia Commons


text:
Angola
Ti Angola, opisial a ti Republika iti Angola (Portuges: República de Angola, pannakabalikas: [ʁɨˈpublikɐ dɨ ɐ̃ˈɡɔla];[4] Kikongo, Kimbundu, Umbundu: Repubilika ya Ngola), ket maysa a pagilian idiay akin-abagatan nga Aprika a naibeddengan babaen ti Namibia iti abagatan, ti Demokratiko a Republika iti Kongo iti amianan, ken ti Zambia iti daya; ti laud na a pantar ket addan idiay Taaw Atlantiko iti Luanda a kas ti kapitoliona a siudad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Population Forecast to 2060 by International Futures hosted by Google Public Data Explorer
- ^ a b c d "Angola". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Oktubre 2011.
- ^ "Gini Index". Sangalubongan a Banko. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ Daytoy ket ti pannakabalikas idiay Portugal; idiay Angola daytoy ket maibalikas a kas naisurat
- Angola
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975


text:
Pannakaammo
Ti pannakaammo ket isu ti pamiliaridad maysa a tao wenno banag, a mabalin a mairaman dagiti kinapudno, pakaammo, dagiti panangilawlawag, wenno dagiti kalaing a naala babaen ti pannakasanay wenno edukasion. Daytoy ket mabalin a mangitudo ti teoretiko wenno praktikal a pannakaawat ti maysa a suheto. Daytoy ket mabalin a napatinggaan (a kas ti praktikal a kinalaing wenno kinabatido) wenno nalawag (a kas ti teoretiko a pannakaawat ti maysa a suheto); daytoy ket mabalin nga adadu wenno basbassit a porma wenno sistematiko.[1] Iti pilosopia, ti panagadal ti pannakaammo ket makunkuna a ti epistemolohia; ti pilosopo a ni Plato ket naindayegan a nangipalplawag ti pannakaammo a kas ti "napaneknekan a husto a pammati." Nupay kasta, awan ti adda maymaysa naitunosan a panangipalplawag ti pannakaammo, ngem adda met dagiti nadumaduma a teoria a mangipalpalawag daytoy. Ti sumaganad nga inadaw nga insao manipud ti "Teoria ti Pannakaammo" ni Bertrand Russell ket mangipakpakita ti karigat a panangipalplawag ti pannakaammo: "Ti saludsod no kasano ti panangipalpalawag ti pannakaammo ket mabalin a kangrunaan ken karigatan kadagiti tallo a binglayen tayo. Daytoy ket mabalin a nakakaskasdaaw: iti umuna pnakaita mabain a maipagarup a ti pannakaammo ket mabalin a maipalpalawag a kas ti pammati a maitunos kadagiti kinapudno. Ti parikut ket ket awan ti makaamo no ania ti pammati, awan ti makaammo ti kinpudno, ken awan ti makaammo ti pangitunosan a nagbaetan kaniada a mangaramid ti paamati a maysa kinapudno. Mangrugi tayo iti pammati."
Ti panangala ti pannakaammo ket mairaman ti narikut a kognitibo a pamay-an: pannangipagarup, pannakisinnarita, asosiasion ken panagrason; bayat a ti pannakaammo ket naibagbaga pay a mainaig ti kapasidad ti pannangawat kadagiti tattao.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_us1261368#m_en_us1261368
- ^ Stanley Cavell, "Pannakaaammo ken Pannangawat," Kaibuksilan tayo kadi ti Maibagbaga tayo? (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2002), 238–266.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pannakaammo idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pannakaammo idiay Wikiquote


text:
San Jose, Nueva Ecija
Ti Siudad ti San Jose ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti San Jose ket nabingbingay a politikal iti 38 a barbaranggay.[2]
- A. Pascual
- Abar 1st
- Abar 2nd
- Bagong Sikat
- Caanawan
- Calaocan
- Camanacsacan
- Culaylay
- Dizol
- Kaliwanagan
- Kita-Kita
- Malasin
- Manicla
- Palestina
- Parang Mangga
- Villa Joson (Parilla)
- Pinili
- Rafael Rueda, Sr. Poblacion
- Ferdinand E. Marcos Poblacion
- Canuto Ramos Poblacion
- Raymundo Eugenio Poblacion
- Crisanto Sanchez Poblacion
- Porais
- San Agustin
- San Juan
- San Mauricio
- Santo Niño 1st
- Santo Niño 2nd
- Santo Tomas
- Sibut
- Sinipit Bubon
- Santo Niño 3rd
- Tabulac
- Tayabo
- Tondod
- Tulat
- Villa Floresca
- Villa Marina
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Siudad ti San Jose idiay Wikimedia Commons
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)