text:
Arhelia
Ti Arhelia i/ælˈdʒɪəriə/ (Arabiko: الجزائر, al-Jazā'ir; Berber ken Arheliano nga Arábiko: Dzayer wenno Ldzayer, opisial a ti Demokratiko a Republika ti Tattao ti Arhelia (Al Jumhuriyah al Jazairiyah ad Dimuqratiyah ash Shabiyah), ken pormal a makunkuna pay a kas ti Demokrata ken Popular a Republika ti Arhelia,[11] ket maysa a dakkel a pagilian idiay Maghreb a rehion iti Amianan a laud iti Aprika. Ti Arhel ket isu ti kapitolio ken kaaduan ti populasion a siudad.
Ti teritorio iti tatta nga aldawen nga Arhelia ket pagtaengan idi kadagiti adu a taga-ugma a kultura, a mairaman dagiti Ateriano ken Kapsiano a kultura. Ti lugarna ket tinurayan idi babaen dagiti adu nga imperio ken dinastia, a mairaman ti taga-ugma a Numida, Kartahineses, dagiti Romano, dagiti Bandalo, dagiti Bisansio, dagiti Arabo nga Umayyad, Berber Fatimids ken Almohads ken kalpasan dagitoy ti Turko nga Otomano.
Ti Arhelia ket maysa a semi presidential a republika a buklen dagiti 48 a probinsia ken dagiti 1541 a komuna. Nga adda ti populasion ti sumurok a 37 a riwriw, isu daytoy ti maika-34 a kaaduan ti populasion iti lubong. Daytoy ket maysa aliguistiko nga Arabo a pagilian nga adda pay dagiti dadduma a dialekto. Ti ekonomiana ket naibatay ti lana, a nagsagsagaba kadagiti Olandes a sakit. Ti Sonatrach, ti nailian a kompania ti lana, ket isu ti kadakkelan a kompania idiay Aprika. Ti Arhelia ket adda ti maikadua a kadakkelan a buyot idiay Aprika ken idiay Arabo a lubong, kalpasan ti Ehipto, ken estratihiko a kumaduaanna ti Rusia ken Tsina ken dagiti nagtaudan ti armas.
Nga adda ti dagup a kalawa iti 2,381,741 kuadrado kilometro (919,595 sq mi), ti Arhelia ket isu ti maikasangapulo a kadakkelan a pagilian iti lubong ken ti kadakkelan idiay Aprika.[12] Ti pagilian ket nabeddengan iti amianan adaya babaen ti Tunisia, iti daya babaen ti Libya, iti laud babaen ti Morocco, iti abagatan alaud babaen ti Lumaud a Sahara, Mauritania, ken Mali, iti abagatan adaya babaen ti Niger, ken iti amianan bababen ti Baybay Mediteraneo. Manipud idi 2012, ti Arhelia ket adda ti nakarkulo a populasion iti 37.1 a riwriw.[13] Ti Arhelia ket kameng ti Kappon ti Aprika, ti Arabo a Liga, OPEC ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ken maysa a nagbangon a kameng ti Kappon ti Arabo a Maghreb.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti pagilian ket naala manipud ti siudad ti Arhel. Ti sapasap a kaaduan nga etomolohia ket mangisilpo ti nagan ti siudad iti al-Jazā'ir (الجزائر, "Dagiti Isla"), ti napabassit a porma manipud ti daan a nagan ti siudad a Jazā'ir Banī Mazghanna (جزائر بني مزغنة, "Isoisla dagiti Mazghanna a Tribu"),[14][15] nga inpakat babaen dagiti mediebal a heograpo a kas ni al-Idrisi. Dagiti dadduma pay ket isurotda iti Ldzayer, ti Maghrebi nga Arabiko ken Berber para iti "Arhelia" a mabalin a maikabagian ti Zirid a Dinastia nga Ari a ni Ziri ibn-Manad ken ti nangbangon ti siudad iti Arhel.[16]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Arhelia ket nataenganen manipud idi 10,000 BC, a kas ti naibaga idiay Nailian a Parke ti Tassili. Dagiti patneng a tatato iti akin-amianan nga Aprika ket naisalsalumina a patneng a populasion, a tinawtawagan a kas dagiti Berber[17] babaen dagiti Griego ken dagiti Romano, ken kalpasan daytoy dagiti Arabo.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idiay Arhelia, Tamazight ket batay-linteg a mabigbigan a kas maysa a nailian a pagsasao. Ti Arhelino a gobierno ket mabigbiganna a dagiti sabsabali a kita iti Dagiti pagsasao a Berber idiay Arhelia ket nailian ken rehional a pagsasao a nasken a masalakniban. Ti opisial a nagan ti Alheria iti Berber ket dagiti sumaganad:
- Dagiti pagsasao a Berber, Tifinagh a naisuratan: ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴻⵏⵜ ⵜⴰⵣⴰⵢⵔⵉⵜ
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ (28 Nobiembre 1996). Batay-linteg iti Arhelia, Art. 11 (iti Arabiko).Opisina iti Presidente iti Arhelia. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ (28 Nobiembre 1996). Batay-linteg iti Arhelia Art. 11. Opisina iti Presidente iti Arhelia. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ (28 Nobiembre 1996). Batay-linteg ti Arhelia Art. 3. Opisina iti Presidente iti Arhelia. Naala idi 21 Septiembre 2011.
- ^ a b c d Database (Septiembre 2011). "5. Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken Suheto". World Economic Outlook Database. Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Oktubre 2011.
- ^ Staff. "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. Ahensia ti Sentral a Pagsiiman. Naidulin manipud ti kasisigud idi 23 Hulio 2010. Naala idi Septiembre 1, 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011. Agdama a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Mabalin kadi ti Nagkaykaysa a Pagarian ti agmaneho ti kanawan? mapa idiay BBC
- ^ Staff (10 Abril 2010). "Présentation de l'Algérie" (["Presentasion ti Arhelia"]) (iti Pranses). Ministro iti Ganganaet ken Europeano a Panakibiang ti Pransia. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ "L'Algérie crée une académie de la langue amazigh" (iti Pranses).
- ^ "La mondialisation, une chance pour la francophonie" (iti Pranses).
- ^ Radicati di Brozolo, Luca G. (1990). "Benemar v. Embahada iti Demokrata ken Popular Republika iti Arhelia". Amerikano a Warnakan iti Internasional a Linteg 84 (2): 573–577. doi:10.2307/2203476.
- ^ CIA World Factbook. Naala idi 10 Hulio 2012.
- ^ Staff. "Population et Démographie" [Populasion ken dagiti Demograpiko] (iti Pranses). Opisina dagiti Nailian nga Estadistika ti Arhelia. Naala idi Septiembre 15, 2011.
- ^ al-Idrisi, Muhammad. Nuzhat al-Mushtaq.
- ^ Abderahman, Abderrahman (1377). Pakasaritaan ti Ibn Khaldun – Tomo 6.
- ^ Etymologie du toponyme "Aldjazair". Scribd.com. Naala idi 14 Mayo 2012.
- ^ Brett, Michael; Fentress, Elizabeth (1997). "Dagiti Berbers iti Kina-ugma". Dagiti Berber. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-631-20767-2. Naala idi 2 Pebrero 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arhelia idiay Wikimedia Commons
- Arhelia
- Dagiti Arabo a republika
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- G15 a pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Akin-abagatan a Mediteraneo
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti pagilian ti Laud nga Aprika


c: text/html

text:
Gobierno
Ti gobierno ket nalawa a naipalplawag a kas ti administratibo nga organisasion nga addaan iti katurayan a mangituray ti maysa a politikal nga estado.[1] Iti Britaniko nga Ingles (ken dagiti Mankomunidad ti Pagpagilian), ti gobierno ket naak-akikid a mangitudtudo ti naisangsangayan nga administratibo a burokrasia nga agtengtenggel iti maysa nga estado iti naited a panawen[2]—ket naam-ammuan iti Amerikano nga Ingles a kas maysa nga administrasion. Iti Amerikano nga Ingles, ti gobierno ket mangitudtudo ti dakdakkel a sistema baaen pannakaurnos kadagiti ania man nga estado.[3] Iti adu pay a maipatinayon, ti gobierno ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti Ingles a kas maysa a sinonimo para iti panagturay.
Iti kaso ti nalawa a pannakaipalplawag, ti gobierno ket buklen dagiti lehislador, dagiti administrador, ken dagiti arbitrador. Ti gobierno ket isu ti kabuksilan panangipatungpal ti annuroten ti estado, ken isu pay ti mekanismo para iti panangikeddeng ti annuroten ti estado. Ti porma ti gobierno, wenno ti porma ti panagturay ti estado, ket mangitudtudo ti agasmang dagiti politikal a patakder babaen ti pannaka-urnos ti gobierno.
Dagiti estado ket sinerian babaen ti maysa nga agtultuloy a panagsasaruno kadagiti nadumaduma a gobierno.[4] Kadagiti tunggal maysa nga agsasaruno a gobierno ket buklen ti maysa abagi dagiti agmaymaysa a tattao nga agtengtenggel ken agsansanay ti panagtengnggel ti politikal a panagaramid ti keddeng. Dagiti tignayda ket ti panagaramid ken pannanngipatungpal kadagiti linteg ken mangkappia kadagiti suppiatan. Kadagiti dadduma a kagimongan, daytoy a grupo ket sagpaminsan a kabukbukodan a matagtaginayon wenno tinawtawid a klase. Kadagiti dadduma pay a kagimongan, a kasla dagiti demokrasia, ti politikal a papel ket agtaltalinaay, ngem adda dagiti kanayon a panagsisinnukat ti tattao a mangpunpunno kadagiti puesto.[5]
Ti ania man a kita ti gobierno ket agdama maapektaranna dagiti tignay ti tattao kadagiti adu a nangruna a waya. Gapu ti daytoy a rason, dagiti politikal a sientista ket sapasapda nga agsupsupiat a ti gobierno ket nasken a saan a kabukbukodan a maadadal. Nagsisinnupiatda a ti gobierno ket nasken a maadal a mairaman ti antropolohia, ekonomia, pakasaritaan, pilosopia, siensia, ken sosiolohia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Nobiembre 2010.
- ^ Bealey, Frank, ed. (1999). "gobierno". Ti Blackwell a diksionario ti politikal a siensia: ti alagaden ti agar-aramat kadagiti terminona. Wiley-Blackwell. p. 147. ISBN 978-0631206958.
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford: Amerikano nga Inggles" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2012.
- ^ Flint, Colin & Taylor, Peter (2007). Politikal a Heograpia: Ekonomia ti lubong, Pagilian-Estado, ken Lokalidad (5th nga ed.). Pearson/Prentice Hall. p. 137. ISBN 978-0-13-196012-1.
- ^ Barclay, Harold (1990). Tattao nga Awan Gobiernona: Ti Antropolohia ti Anarkia. Left Bank Books. p. 31. ISBN 1-871082-16-1.
Arnheim, M.T.W. Aristokrasia iti Griego a Kagimongan. Londres: Thames ken Hudson, 1997.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Nakasaganaak Kadin a Pumanaw iti Poder ti Nagannakko?
Orihinal a panggep ti Dios a dagiti agtutubo ket agmataengan ken inton agangay, panawanda dagiti nagannakda ken maaddaanda iti bukod a pamilia. (Genesis 2:23, 24; Marcos 10:7, 8) Ngem kasanom nga ammo no talaga met laeng a nakasaganakan? Usigem ti tallo a saludsod.
Apay a kayatko ti sumina?
Kitaem ti sumaganad a listaan. Isaludsodmo iti bagim, ‘Ania dagiti kangrunaan a rason a kayatko ti pumanaw iti poder ti nagannakko?’
Itarayak dagiti problema iti pagtaenganmi
Nawaywayaak a mangaramid iti kayatko
Sumayaat ti panangmatmat kaniak ti gagayyemko
Kaduaek ti agkasapulan a gayyemko
Agboluntarioak nga agtrabaho iti sabali a lugar
Umadu ti kapadasak
Maksayan ti paggastuan ti nagannakko
Dadduma pay
Saan met ketdi a kanayon a di umiso dagiti nadakamat. Ti saludsod ket, Apay a kayatmo ti sumina? Kas pagarigan, no kayatmo la nga itarayan dagiti problema iti pagtaenganyo, maklaatkanto la ketdi!
Adu ti nasursuro ni Danielle iti sumagmamano a tiempo nga isisinana iti pagtaenganda idi agtawen iti 20. Kunana: “Adda latta dagiti ditay maaramid. No bukbukodmon, dimo maaramid ti amin a kayatmo gapu iti eskediulmo iti trabaho wenno kurang ti kuartam.” Dika ngarud agdarasudos nga agdesision a pumanaw iti poder ti nagannakmo gapu iti panangdurog ti sabsabali.
Nakasaganaak kadin?
Ti isisina iti poder ti nagannakmo ket mayarig iti panagpasiar iti kabakiran. Mapanka ngata sadiay no dimo pay ammo ti agipatakder iti tolda, agpasged, agluto, wenno agbasa iti mapa? Siempre saan! Ngem adu nga agtutubo ti sumina uray no bassit pay ti ammoda kadagiti trabaho iti balay.
Kinuna ti masirib a ni Ari Solomon a ti masirib wenno “nasaldet utobenna dagiti addangna.” (Proverbio 14:15) Tapno matulonganka a mangammo no nakasaganakan a sumina, usigem dagiti sumaganad:
Panagbadyet: “Diak pay pulos napadasan ti nagbayad kadagiti paggastosan,” kuna ti 19 anyos a ni Serena. “Mabutengak a sumina iti pagtaengan ken mangibadyet iti kuartak.” Kasano a masursurom ti agbadyet?
Kuna ti maysa a proverbio iti Biblia: “Ti masirib a tao umimdengto ken gumun-od iti ad-adu pay a pammilin.” (Proverbio 1:5) Mabalinmo a damagen iti nagannakmo no mano ti binulan a magasto ti maysa a tao para iti taraon, lugan, plete, ken pagtinnag wenno abang ti balay. Kalpasanna, agpaisuroka kadakuada no kasano ti agbadyet ken no kasano ti agbayad kadagiti paggastuam.
Panagtrabaho iti balay: Kinuna ti 17 anyos a ni Brian a ti kabusbusorna a trabaho no suminan ket ti panaglaba. Kasano a maammuam no kabaelamon nga aywanan ti bagim? Kastoy ti singasing ti 20 anyos a ni Aron: “Iti makalawas, padasem ti agbiag a kasla agbukbukodka. Usarem ti kuartam a makitienda ken sika ti agluto iti kanem. Sika metten ti aglaba ken agplantsa iti badom. Sika payen ti agdalus iti balayyo. Padasem ti mapan kadagiti papanam a dikan agpaitulod wenno agpasukon.” No aramidem dagita, adda dua a masursurom: (1) Masanayka kadagiti napateg a trabaho, ken (2) ad-adda a maapresiarmo ti ar-aramiden dagiti nagannakmo.
Makipulapol: Makatunosam kadi ti nagannak ken kakabsatmo? No saan, nalabit pagarupem a maymayat nga agnaedkan iti sabali a kaduam ti maysa a gayyem. Mabalin a kasta ngem usigem ti kuna ti 18 anyos a ni Eve: “Dua kadagiti gagayyemko ti nagtulag nga agkaserada iti maymaysa nga apartment. Sakbay dayta, nakasingsingedda nga aggayyem, ngem idi maymaysan ti pagnaedanda, dida metten agkatunosan. Naurnos ti maysa idinto ta nakawarwara met ti kaduana. Ti maysa ket aktibo nga agserserbi iti Dios idinto ta saan unay ti kaduana. Talaga a dida nagkatunosan!”
Ania ti solusion? Kuna ti 18 anyos a ni Erin: “Adu ti masursurom maipapan iti pannakipulapol no addaka pay la iti poder ti nagannakmo. Masursurom ti mangrisut kadagiti problema ken makibagay. Napaliiwko a dagidiay simmina tapno laeng maliklikanda dagiti dida pagkikinnaawatan iti nagannakda nasursuroda nga itarayan dagiti problema imbes a risuten dagita.”
Regular nga agadal iti Biblia ken agdaydayaw iti Dios: Sumina ti dadduma gapu ta kayatda a liklikan dagiti aktibidad a nainaig iti relihion ti nagannakda. Panggep met ti dadduma a manteneren ti regular a panagadalda iti Biblia ken panagdaydayawda iti Dios ngem idi agangay, nabaybay-anda dagita. Kasano a maliklikam ti pannakadadael wenno ‘pannakarba ti pammatim’?—1 Timoteo 1:19.
Mangaramidka iti nasayaat nga eskediul ti panagadalmo iti Biblia ken panagdaydayawmo iti Dios ket surotem dayta. Kitaem no masurotmo dayta iti makabulan uray no didaka palagipan dagiti nagannakmo.
Ania ti kayatko a maragpat?
Kayatmo kadi ti sumina tapno maitarayam dagiti problema wenno makalapsutka iti autoridad ti nagannakmo? No wen, naipamaysa ti panunotmo iti panawam, saan nga iti papanam. Kayarigam ti agmanmaneho a kumitkita iti likudanna. No ti kitkitaen ti agmanmaneho ket ti pampanawanna, dina makita ti sanguananna. Ania ti punto? Tapno agballigika, saan laeng a ti ipapanawmo ti panunotem. Masapul met nga adda makagunggona a kalat a ragpatem.
Aniaman ti kalatmo, agpanunotka a naimbag. “Dagiti gakat daydiay nasaet sigurado a mangipaay iti pagsayaatan,” kuna ti maysa a proverbio iti Biblia, “ngem tunggal maysa a nadarasudos sigurado nga agturong iti panagkasapulan.” (Proverbio 21:5) Ipangagmo ti balakad ti nagannakmo. (Proverbio 23:22) Ikararagmo dayta ken ikabilangam dagiti nadakamaten a prinsipio ti Biblia.
Ti talaga a saludsod ket saan a, Nakasaganaak kadin a pumanaw iti poder ti nagannakko? no di ket Kabaelak kadin nga asikasuen ti bukodko a sangakabbalayan? No wen ti sungbatmo iti naud-udi a saludsod, nalabit nakasaganakan a sumina.


text:
Natay Kadi ni Jesus iti Krus?
Sungbat ti Biblia
Ti krus ket ibilang ti adu kas gagangay a simbolo ti Kristianidad. Ngem saan a dakamaten ti Biblia ti itsura ti kayo a nakatayan ni Jesus, isu nga awan a talaga ti makaammo iti dayta. Nupay kasta, adda pammaneknek ti Biblia a natay ni Jesus iti maysa a kayo saan ket nga iti krus.
Kadawyan nga usaren ti Biblia ti Griego a sao nga stau·ros′ no tukoyenna ti kayo a nakatayan ni Jesus. (Mateo 27:40; Juan 19:17) Nupay ti dadduma ipatarusda dayta a sao iti “krus,” umanamong ti adu nga iskolar a ti kangrunaan a kaipapananna ket “maysa a kayo.” * Sigun iti A Critical Lexicon and Concordance to the English and Greek New Testament, ti sao nga stau·ros′ “dina kaipapanan ti dua a kayo a nagkinnuros.”
Ti Biblia usarenna ti Griego a sao a xy′lon a katupag ti stau·ros′. (Aramid 5:
Anamongan kadi ti Dios ti panagusar iti krus iti panagdayaw?
Aniaman ti itsura ti kayo a nakatayan ni Jesus, ipakita dagiti sumaganad nga impormasion ken teksto ti Biblia a di rumbeng nga usaren ti krus iti panagdayaw.
Saan nga awaten ti Dios ti panagdayaw nga agusar iti imahen wenno simbolo, agraman ti krus. Binilin ti Dios dagiti Israelita a saanda nga agusar iti “langa ti aniaman a simbolo” iti panagdayawda, ken nabilin met dagiti Kristiano liklikanda ti “idolatria.”
— Deuteronomio 4:15-19; 1 Corinto 10:14.
Dagiti Kristiano idi umuna a siglo saanda a nagusar iti krus iti panagdayawda. * Dagiti pannursuro ken ulidan dagiti apostol ket maysa a pagtuladan a rumbeng a suroten ti amin a Kristiano.
— 2 Tesalonica 2: 15.
Nagtaud kadagiti pagano ti panagdayaw iti krus. * Ginasut a tawen kalpasan ti ipapatay ni Jesus, idi simmina ti simbaan kadagiti pannursurona, dagiti baro a miembro ti simbaan “napalubosanda a mangitultuloy kadagiti pagano a simbolo,” agraman ti krus. (The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words) Ngem saan nga anamongan ti Biblia ti panagusar kadagiti pagano a simbolo tapno maaddaanda kadagiti baro a miembro.—2 Corinto 6:17.
^ par. 4 Kitaem ti New Bible Dictionary, Third Edition, edited by D. R. W. Wood, panid 245; Theological Dictionary of the New Testament, Volume VII, panid 572; The International Standard Bible Encyclopedia, Revised Edition, Volume 1, panid 825; ken The Imperial Bible-Dictionary, Volume II, panid 84.
^ par. 5 Kitaem ti The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words, panid 1165; A Greek-English Lexicon, da Liddell ken Scott, Ninth Edition, panid 1191-
^ par. 9 Kitaem ti Encyclopædia Britannica, 2003, entry “Cross”; The Cross
^ par. 10 Kitaem ti The Encyclopedia of Religion, Volume 4, panid 165; The Encyclopedia Americana, Volume 8, panid 246; ken Symbols Around Us, panid 205-


text:
Ania ti Panggep ti Biag?
Sungbat ti Biblia
Adu ti saludsod maipapan iti panggep ti biag, kas iti Apay nga addatayo ditoy? wenno Adda kadi panggep ti biagko? Ipakita ti Biblia a ti panggep ti biag ket maaddaan iti pannakigayyem iti Dios. Usigem dagitoy nagpateg a kinapudno nga ipalgak ti Biblia.
Ti Dios ti Namarsua kadatayo. Kuna ti Biblia: “Isu [ti Dios] daydiay nangaramid kadatayo, ket saan a datayo.”—Salmo 100:3; Apocalipsis 4:11.
Adda panggep ti Dios iti amin a pinarsuana a pakairamanantayo.
—Isaias 45:18.
Pinarsuanatayo ti Dios nga addaan iti “naespirituan a kasapulan,” agraman ti tarigagay a mangbirok iti panggep ti biag. (Mateo 5:3) Kayatna a mapennek dayta a tarigagaytayo.
—Salmo 145:16.
Mapennek ti naespirituan a kasapulantayo no makigayyemtayo iti Dios. Nupay kasla imposible para iti dadduma ti pannakigayyem iti Dios, iparparegta kadatayo ti Biblia: “Umadanikayo iti Dios, ket isu umadaninto kadakayo.”—Santiago 4:8; 2:23.
Tapno agbalin a gayyem ti Dios, masapul nga agbiagtayo a maitunos iti panggepna kadatayo. Dakamaten ti Biblia dayta a panggep iti Eclesiastes 12:13: “Agbutengka iti Dios ket tungpalem dagiti bilinna ta daytoy ti panggep a naparsuatayo.”
—Good News Translation.
Iti masanguanan, naan-anay a masagraptayto ti immuna a panggep ti Dios kadatayo inton ikkatenna ti panagsagaba ken ipaayanna iti biag nga agnanayon dagiti gagayyemna, dagidiay agdayaw kenkuana.
—Salmo 37:10, 11.


text:
Pinarsua Kadi ti Dios ti Diablo Tapno Subokennatayo?
Sungbat ti Biblia
Ipakita ti Biblia a ti Dios saanna a pinarsua ti Diablo. Imbes ketdi, pinarsuana ti maysa a persona a nagbalin a Diablo. Kastoy ti kuna ti Biblia maipapan iti Dios: “
Naan-anay ti aramidna, ta amin a daldalanna kinahustisia. Maysa a Dios ti kinamatalek, a kenkuana awan ti di kinahustisia; Isu nalinteg ken napalungdo.” (Deuteronomio 32:3-5) Kadagita a sasao, maikunatayo nga adda idi tiempo a perpekto ken nalinteg ni Satanas a Diablo, kinapudnona, maysa idi kadagiti anghel nga annak ti Dios.
Iti Juan 8:44, kinuna ni Jesus a ti Diablo ket “
saan a nagtakder a di maisin iti kinapudno,” a mangipakita a ni Satanas ket sigud a napudno ken awanan basol.
Ngem kas kadagiti dadduma a parsua ni Jehova nga addaan iti pannakabael nga agpanunot, ti anghel a nagbalin a Satanas ket addaan iti wayawaya nga agpili iti naimbag wenno dakes. Gapu ta pinilina a busoren ti Dios ken sinugsoganna a kumanunong kenkuana ti umuna a pagassawaan, inaramidna ti bagina kas Satanas, a ti kayatna a sawen ket “Bumusbusor.”—Genesis 3:1-5; Apocalipsis 12:9.


text:
Talna Ditoy Daga—Kasano a Mapasamak?
Sungbat ti Biblia
Dumtengto ti talna ditoy daga, saan a babaen ti panangikagumaan dagiti tattao, no di ket babaen ti Pagarian ti Dios, ti nailangitan a gobierno nga iturturayan ni Kristo Jesus. Kitaem no ania ti isursuro ti Biblia maipapan iti daytoy a naisangsangayan a namnama.
Ti Dios “
pagsardengenna dagiti gubat agingga iti ungto ti daga,” a tungpalenna ti karina a mangyeg iti ‘
talna ditoy daga kadagiti tattao a pakaragsakanna!’—Salmo 46:9; Lucas 2:14, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Ti Pagarian ti Dios ket agturayto manipud langit ket iturayanna ti intero a daga. (Daniel 7:14) Kas sangalubongan a gobierno, ikkatennanto ti nasionalismo, a pakaigapuan ti panagbibinnusor.
Ni Jesus, ti Agturay iti Pagarian ti Dios, ket maawagan iti “
Prinsipe ti Kappia,” isu a siguraduennanto a ti “
kappia awanto ti ngudona.”—Isaias 9:6, 7.
Dagiti tattao a determinado nga agtultuloy a makidangadang ket saan a mapalubosan nga agbiag iti sidong ti Pagarian, yantangay “
ti asinoman a mangay-ayat iti kinaranggas pudno unay a guraen ti kararua [ti Dios].”—Salmo 11:5; Proverbio 2:22.
Isursuro ti Dios kadagiti iturayanna no kasano ti agbiag a sitatalna. Maipapan kadagiti resulta daytoy nga instruksion, kuna ti Biblia: “
Pitpitendanto dagiti kampilanda a pagbalinen a subsob ti arado ken dagiti pikada a pagbalinen a pangarbas a getgetteng. Ti nasion saanto a mangitag-ay iti kampilan maibusor iti nasion, saandanto met a sursuruenen ti pannakigubat.”—Isaias 2:3, 4.
Minilionen a Saksi ni Jehova iti intero a lubong ti agsursuro iti Dios no kasano ti agbalin a mannakikappia. (Mateo 5:9) Nupay agduduma ti pulimi ken agnanaedkami iti nasurok a 230 a pagilian, saanmi a kayat ti makigubat kadagiti padami a tao.
Agsursuro ita dagiti Saksi ni Jehova no kasano ti agbalin a mannakikappia


text:
VIGAN CITY--Gapu ti sakit ti nakem ti saan a panangilugan ti maysa a lalaki kenkuana ket tinagbat-tagbat na ti karruba na idiay Quimmarayan Bantay, probinsya ti Ilocos Sur.
Nabigbig ti biktima a ni Balbino Briones Jr., agtawen ti uppat a pulo ket tallo, naasawaan ken maysa a mannalon kabayatan a nabigbig ti suspek a ni Efren Tabag agtawen ti tallo pulo ket uppat nga agpada nga agnaed ti nasao a lugar.
Segun ti report, napan da dagitoy nakiminatay ngem saan nga inlugan ti biktima ti suspek rason a nagsakitan ti nakem ti na.
Kabayatan na, agiinom ti biktima kadwa dagiti gagayyem na idi simangpet ti suspek a nakaiggem ti badang ket tinagbat-tagbat na ti biktima.
Naipan ti ospital ti biktima ngem naideklara a dead on arrival.
Kabayatan na, nakaibaloden idiay PNP-Bantay Jail ti suspek babaen ti tulong ni Quimmarayan Barangay Captain Alex Tabag.


text:
Ilocos Norte
Ti Ilocos Norte ket maysa a probinsia iti Pilipinas a karaman iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Ti Siudad ti Laoag ti ngulona. Kaabayna dagiti probinsia ti Cagayan ken Apayao iti daya, ti Abra ken Ilocos Sur iti abagatan Sangsanguen ti Ilocos Norte iti laud ti Baybay Abagatan Tsina ken iti amianan, ti Kipet ti Luzon.
Addaan ti Ilocos Norte iti 21 nga ili ken dua a siudad. Nasurok nga 97 porsiento iti katataona ket Ilokano. Romano Katoliko ken Aglipayano iti kangrunaan nga relihion iti probinsia.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nairuam iti amianan ti Luzon nga makita dagiti gangannaet a tattao aggapu kadagiti negosiante iti Tsína, Hapon, India, ken iti peninsula ti Malaysia sakbay nga dimmisaag dagiti Kastila iti maika-16 nga siglo. Dagiti agnaed nga Ilokano ken Tinggian iti masasao nga Ilocos Norte tatta ket managsinnukatda iti balitok para seda, dagiti nadamili, ken nadumaduma pay a banbanag. Manipud idi, iti Laoag ti kadakkelan nga pagilian iti amianan, kaduana iti Vigan iti probinsia ti Ilocos Sur.
Nagbalin nga Ilocos Norte idi Pebrero 2, 1818, idi ginuddua dagiti Kastila iti rehion nga Ilocos. Iti abagatan ket nanaganan iti Ilocos Sur.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012


text:
Katerina, Dukesa ti Cambridge
Ni Katerina, Dukesa ti Cambridge (Katerina Isabela "Kate"; née Middleton; naipasngay 9 Enero 1982)[1] ket isu ti asawa ni Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge, ken maysa a kameng ti Naarian a Pamilia ti Britaniko. Ti Duke ti Cambridge ket isu ti maikadua a nailinia iti trono, kalpasan ti amana, kadagiti 16 a Mankomunidad a Pagturayan ken, ken dumtengto a maipangato kadagitoy, ti Dukesa ket autonatiko nga agbalinto nga isu ti Konsorte ti Reina.[2]
Ni Katerina ket dimakkel idiay Chapel Row, ti maysa purok nga asideg idiay Newbury, Berkshire, Inglatera.[3] Isu ket nagadal idiay Eskosia idiay Unibersidad ti St Andrews, nga isu idiay ti nakaamamoanna ni Prinsipe William ti Gales idi 2001. Ti nagtulaganda ket nairangarang idi 16 Nobiembre 2010, ken isu ket dimmar-ay kadagiti adu a nadayeg a naarian apaspasamak sakbay a nagassawada idi 29 Abril 2011 idiay Westminster Abbey. Ni Katerina ket nakapartuat ti nangruna a pagbanagan para iti Britaniko a moda a daytoy ket naitermino a kas ti "Kate Middleton a panakagapu", ken idi 2012, isu ket napili a kas maysa kadagiti 100 a Kaimpluensian a Tattao iti Lubong babaen ti Time Magazine.[4][5]
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ A kas maysa a natituloan a naarian, ni Katerina ket saan nga agtengtengngel ti apelyido, ngem no agusar , daytoy ket ti Mountbatten-Windsor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Katerina, Dukesa ti Cambridge". Current Biography Yearbook 2011. Ipswich, MA: H.W. Wilson. 2011. pp. 116–118. ISBN 9780824211219.
- ^ "Reina Kate? Ti Natan-ok a Reina? Iti panagbiruk ti baro a Titulo ni Kate Middleton". Time Magazine. 16 Nobiembrer 2010. Naala idi 14 May 2011.
- ^ "Naarian a panagkasar: Ti purok ni Bucklebury ni Kate Middleton ket agsagsagana para iti daytoy dakkel nga aldaw". The Telegraph. 12 Abril 2011. Naala idi 12 Abril 2011.
- ^ Thomas-Bailey, Carlene; Zoe Wood (30 Marso 2012). "Kasano a ti 'Dukesa ti Cambridge a panakagapu' ket tumultulong iti Britaniko a moda idiay Estados Unidos". The Guardian. Naala idi 3 Mayo 2012.
- ^ http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111952,00.html TIME 100: Ti Lisaan, Katerina, Dukesa ti Cambridge, ken Pippa Middleton
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jobson, Robert (2010). William ken Kate – Ti Sarita ti Ayat. Londres: John Blake Publishing. ISBN 978-1-84454-736-4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Katerina, Dukesa ti Cambridge idiay Wikimedia Commons
- "Opisial a sapot ti pagsaadan ti Britaniko a monarkia – HRH Ti Dukesa ti Cambridge". Naarian a Sankabalayan.
- 1982 a pannakaipasngay
- Alumni ti Unibersidad ni St Andrews
- Dagiti Britaniko a dukesa babaen ti panakiassawa
- Dagiti Britaniko a prinsesa babaen ti panakiassawa
- Katerina, Dukesa ti Cambridge
- Dagiti Inggles nga Anglikano
- Kamara ti Windsor
- Pamilian ti Mountbatten-Windsor
- Tattao a naedukado idiay Kolehio ti Marlborough
- Tattao a naedukado idiay Eskuela ni St Andrew, Pangbourne
- Tattao manipud idiay Bucklebury
- Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge
- Sibibiag a tattao


text:
Baden-Württemberg
Ti Baden-Württemberg (Pannakabalikas nga Aleman: [ˈbaːdn̩ ˈvʏɐ̯təmˌbɛɐ̯k]) ket maysa kadagiti 16 nga estado ti Alemania. Ti Baden-Württemberg ket mabirukan idiay abagatan a laud a paset ti pagilian idiay daya ti Akin ngato a Rin, ken isu timaiaktlo a kadakkelan kadagiti sangapulo ket innem nga estado ti Alemania babaen ti kalawa ti daga ken populasion, nga adda ti kalawa iti 35,742 kuadrado kilometro (13,800 sq mi) ken 10.7 a riwriw nga agtataeng.[3] Ti kapitolio ti estado ket ti Stuttgart.
Ti sao a Ländle ("bassit a daga iti lokal a dialekto) ket sagpaminsan nga inus-usar a kapada a nagan iti Swabia a paset iti Baden-Württemberg.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ti estado". Opisina ti Portal dagiti Pederal nga Estadistika ti Alemania. Naala idi 31 Hulio 2012.
- ^ "GDP ti estado". Opisina ti Portal dagiti Estadistika ti Baden-Württemberg. Naala idi 31 Hulio 2012.
- ^ "Ti Estadotayo". Baden-Württemberg. Naala idi 30 Marso 2011.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Philip Cooke, Kevin Morgan (1998). Ti Naigungluan nga ekonomia: Dagiti korporasion, dagiti Rehion, ken dagiti Panagpabaro. [Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 84. ISBN 978-0-19-829659-1.
- Panagbalbaliw ti klima idiay Baden-Württemberg: dagiti kinapudno – dagiti pagbanagan – dagiti perspektibo / LUBW; Baden-Württemberg, Ministerium für Umwelt, Naturschutz und Verkehr. [Iti kimmadduaan iti Karlsruhe nga Instituto iti Teknolohia (KIT), Instituto para iti Panagsukisok ti Meteorolohia ken Klima; Süddeutsches Klimabüro. Transl.: InTra eG Fachübersetzergenossenschaft], Stuttgart: Baden-Württemberg Ministro ti Enbironmento, Pagiluganan a Konserbasion ti Katutubo ti Karlsruhe: LUBW, 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Baden-Württemberg idiay Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY - Agtultuloy a banbantayan dagiti kameng ti Bureau of Fire Protection ti ciudad ti Laoag ti sanitary landfill ti ciudad gapu ti agtultuloy a nabengbeng nga asuk manipud iti maur-uram a pagbasuraan.
Agrekreklamo dagiti residente nga agnanaed iti asideg ti nasao a pagbasuraan gapu ti malanglang-ab da a saan nabangsit nga angot manipud iti asuk tiu maur-uram a sanitary landfill.
Segun iti nakadestino a Civil Security Unit iti lugar, maysa a firetruck ti BFP ti agdama a nakapuwesto iti lugar para ti agtultuloy a pannakasebseb ti apuy.
Kinumpirmaran met ni Laoag City Fire Marshall Bonifacio Sacatrapos nga innemen a daras a nagresponde iti mapaspasamak nga uram iti sanitary landfill ngem agingga iti agdama ket agtultuloy pay laeng a maur-uram ti nasao a pagbasuraan.
Mamati ti fire marshall ti rason ti mapaspasamak nga uram iti sanitary landfill ket gapu ti kinapudot ti panawen.


text:
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Homoseksualidad?
Sungbat ti Biblia
Ti Dios pinarsuana dagiti tattao ken inyurnosna a ti panagdenna ket para laeng iti lalaki ken babai nga agassawa. (Genesis 1:
Nupay kondenaren ti Biblia ti ar-aramid dagiti homoseksual, saanna nga anamongan ti homophobia wenno pananggura kadagiti homoseksual. Imbes ketdi, nabalakadan dagiti Kristiano a “raemenda ti amin a tattao.”—1 Pedro 2:
Mabalin kadi a maipasngay ti maysa kas homoseksual?
Awan ti ibaga ti Biblia no naisigud ti tarigagay dagiti homoseksual ngem bigbigenna nga adda tendensia ti tao a manglabsing iti bilin ti Dios. (Roma 7:
No kasano a maay-ayo ti Dios nupay adda tendensia nga agduyos iti kasekso.
Kuna ti Biblia: “Saanmo nga ipalubos a daerannaka ti bagim. Pengdam amin a panagtarigagay iti di umiso a kita ti panagdenna.” (Colosas 3:5, Contemporary English Version) Masapul a kontrolem ti panunotmo tapno maiwaksim ti di umiso a tarigagay a mangituggod iti di umiso nga ar-aramid. No punnuem a kanayon ti isipmo kadagiti naimbag a bambanag, dagus a maikkatmo dagiti dakes a tarigagay. (Filipos 4:8; Santiago 1:
Mapaspasaran met dayta ti minilion a lalaki ken babai nga addaan panagduyos iti saanda a kasekso ti mangikagkagumaan a mangyaplikar kadagiti pagalagadan ti Biblia. Kas pagarigan, dagidiay awanan asawa a bassit ti namnamada a makiasawa ken dagiti asawa a didan kabaelan ti makidenna, kontrolenda ti seksual a tarigagayda nupay masulisogda. No makapagbiag a siraragsak dagidiay addaan kastoy a kasasaad, maaramidan met dayta dagidiay addaan panagduyos iti pada a sekso, no talaga a kayatda nga ay-ayuen ti Dios.—Deuteronomio 30:19.


text:
Wikipedia:Agdama a paspasamak/2005-2001
Dagiti agdama a paspasamak ken pagpagteng ken ok-okasion.
2011[urnosen | urnosen ti taudan]
28 Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nangabak dagiti St. Louis Cardinals iti 2011 Baseball World Series. Inabak da dagiti Texas Rangers iti puntos nga 6-2 ti ikapito ken kinaudi nga pinagay-ayam da.
24 Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ginggined idiay Turkey! Adda aganad 264 a katao ti naireporta a natay, mapagam-amkan nga umadu ti bilang dagiti natay. Ti naireporta a kapigsana ket 7.2 a rukod iti Richter. Daytoy a ginggened ket isu ti kapigsaan a napasamak idiay Turkey iti napalabas a sangapulo a tawen. Ti ciudad ti Van ti kaaduan ti natay ken dagiti nadadael.
2008[urnosen | urnosen ti taudan]
Awanen iti nasarakan a nakalasat iti nailab-ong a balsa Junio 26, Sibuyan, Filipinas - Nasurok nga 1,300 ti natay gapu iti ilalabas ni Bagio Fengshen, no maisali dagiti nalmes a pasahero ken trabahador iti limned a balsa asideg idiay Puro ti Sibuyan. Limapulo ket innem laeng ti nakalasat. Awanen ti nasarakan dagiti bimmatok ket kaaduan kadagiti pimmusay ket timpaw ken naiyanod iti igid ti baybay.
Nadal, Williams, dagiti kampeon iti 2008 Kampeonato iti Wimbledon Julio 6, Wimbledon, Inglaterra - Ni Rafael Nadal (Espania) ken ni Venus Williams (Estados Unidos) ti nangiyawid ti titulo a kampeon iti tennis idiay Wimbledon. Inabak ni Nadal ni Roger Federer (Switzerland), 6–4, 6–4, 6–7(5), 6–7(8), 9–7, ti makuna a maysa kadagiti katignayan a laban iti pakasaritaan ti tennis. Daytoy ti umuna a pinangabak ni Nadal iti Wimbledon ken maikalima a Grand Slam. Kadagiti met babbai, da agkabsat a Venus ken Serena Williams ti naglaban para iti titulo. Inabak ni Venus ni adingna a Serena, 7–5, 6–4.
2007[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pimmusay ni Gerald Ford, dati nga Presidente iti Estados Unidos. Agtawen iti 93. Isu laeng iti nagtakem a presidente ti Estados Unidos nga saan binutosan ti nagilian. Sinukatanna ni Richard Nixon idi immikkat gapu iti eskandalo a Watergate.
- Agsasaganad nga gingined iti abagatan a pantar ti Taiwan ti nangdadael iti nadumaduma nga saggayad ti uneg ti baybay ket nangtubngar iti telecomunikasion idiay Asia. Impakdaar dagiti autoridad nga agsagana iti Filipinas no kasparigan maabutan iti tsunami a kas maysa metro ti kadakkelna.
- Ginubat iti bileg a militar ti Etyopia, pagilian a Cristiano, iti Somalia. Rinautda dagiti il-ili iti amianan ken iti capitolio a Mogadishu, tulong para iti nakapsut a govierno ti Somalia a manglablaban ken maikaniwas iti Agtitipon a Korkorte ti Islam, grupo a Muslim nga makiniggem iti tengnga ken abagatan ti Somalia ken mapabasol a mangtultulong iti Al Kaeda.
2006[urnosen | urnosen ti taudan]
- Maysa a napigsa a ginggined ti nangyegyeg iti isla ti Java iti Indonesia, idi Mayo 27, 2006, a nakatayan ti nasurok a 5,000 a tattao.
- Nasentensiaan ni Guen Aguilar, 30, a mabalud iti 10 a tawen iti panangpapatayna iti gayyem ken padana a Filipina nga obrero domestiko iti Singapore a ni Jane La Puebla.
- Agtultuloy ti gulo iti Daya a Timor a nagtaud iti risiris iti nagbaetan ti militaria maipapan iti diskriminasion iti uneg ti militar ti pagilian, a nagramaram iti intero a Daya a Timor manipud iti kapitolio ti Dili.
2005[urnosen | urnosen ti taudan]
20 Deciembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ni Katulongan nga Ukom Artemio Panganiban ti baro a Hepe nga Ukom ti Korte Suprema ti Filipinas, kalpasan a pinusgan ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo, kas sukat ni Ukom Hilario Davide Jr. a nagretiro iti Deciembre 20, 2005.
- Pimmusay ni Direktor Reynaldo Wycoco ti Nailian a Byuro ti Investigasion (NBI) ti Filipinas idi Deciembre 19, 2005 iti Manila, kalpasan dandani makabulan a pannakaidagelna iti nauneg a coma a pinarnuay ti pannakaatakena iti puso idi Noviembre 23, 2005.
- Ni Juan Evo Morales Ayma, maysa a socialista, ti manamnama nga agbalin a baro a presidente ti pagilian ti Bolivia, kalpasan ti layus a botos a nagun-odna iti kalkalpas nga eleksion; ni Morales ti agbalin a maysa pay a makakannigid a lider iti Abagatan nga America ken umuna nga patneng a pangulo iti Bolivia, aggapu ti tribo dagiti Aymara.
26 Noviembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marugian ti maika-23 a Southeast Asian Games (SEAG) inton Domingo, Noviembre 27, 2005 iti seremonia a maangay iti Quirino Grandstand iti Parke ni Rizal, Manila; ti Filipinas ti mangsangaili iti SEAG ita a tawen a pakilaokan dagiti atleta manipud iti 11 a pagpagilian: Brunei Darussalam, Cambodia, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thailand, Daya a Timor, Vietnam ken Filipinas.
- Kiniddaw ni sigud a komisioner ti COMELEC Virgilio Garcillano iti Korte Suprema ti Filipinas a pasardengen daytoy ti Kamara dagiti Pannakabagi a mangaresto kenkuana gapu iti dina panagparang iti Kamara tapno mapalutpot mainaig iti kontroversial a "Hello, Garci" tapes.
14 Noviembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nasurok a 2,000 a tattao ti nangpanaw kadagiti pagtaenganda idiay Sulu, iti Filipinas, gapu iti panagrurupak iti 4 nga aldawen dagiti puersa militar ti govierno ken dagiti terorista a kameng ti Abu Sayyaf.
- Aganay a 57 a tao ti natay maigapu kadagiti panagbettak ti bomba iti tallo nga otel idiay Amman, Jordan; kuna dagiti autoridad nga agim-imbestiga a gapuanan dagiti terorista a suicide bomber dagiti panagbomba.
04 Noviembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agtultuloy ti panagriribuk dagiti agtutubo idiay Paris, Francia, iti walon a rabii. Nangrugi ti panagpagunggan dagiti agtutubo a Franses idi matay iti pannakakorienteda ti dua nga agtutubo a Muslim. Addan 150 a lugan, maysa a terminal ti bus, maysa nga eskuelaan, maysa a bodega ti tela, ti pinuoran dagiti agtutubo.
- Innem a kameng ti U.S. Marines ti napabasol iti panangrames iti maysa a 22-anios a babai a Filipina iti Subic Bay Freeport Zone, Ciudad ti Olongapo. Dagiti akusado a marino ket karaman ti tropa nga Americano nga immay iti Filipinas para iti panagsanay iti kontraterorismo iti armada ti Filipinas kas paset ti RP-US Visiting Forces Agreement.
24 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Inggunamgunam ti dua a naimpluensia a daulo ti relihion iti Filipinas ken dagiti grupo a mangtubtubngar iti administrasion ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo ti pannakaangay ti maysa nga snap election inton 2007 tapno aggibusen ti agdama a krisis iti politika iti pagilian. Daytoy ti ingganetget da Arsobispo ti Cebu Ricardo Cardinal Vidal ken ni daulo ti El Shaddai Bro. Mike Velarde a sinarurongan dagiti grupo iti Black and White Movement a pakaibilangan ti makunkuna a "Hyatt 10" a grupo dagiti naglusulos a kameng ti gabinete ni Arroyo.
22 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Simmagpaten iti kadagaan ti napigsa a bagyo Wilma iti lumaud a Baybay ti Caribbean ket madamana a sansanutan iti ag-150 milia-kada-oras nga angin ken napigsa a tudona ti Mexico, ken naireport nga isarunona a darupen ti estado ti Florida ken ti pagilian ti Cuba kadagiti sumarsaruno nga aldaw.
21 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Inggunamgunam ni sigud a presidente ti Filipinas Fidel V. Ramos a paababaen ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo ti innem-a-tawen a terminona para iti nailian nga pakaseknan tapno maliklikan dagiti agdama a di pagkikinnaawatan iti politika iti Filipins. Kinuna ni Ramos iti bitlana kadagiti kameng ti Manila Business Club a "no nangatngato ti takem, dakdakkel met ti sakripisio."
19 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Impaganetget ti Malacañang a yetnagna ti controversial a napalawa a VAT (value-added tax), a pinal nga inanamonganen ti Korte Suprema ti Filipinas, iti baet ti panangballaag ti oposision a daytoy a panagbuis ket paddakkelenna ti inflasion ken pakaruenna ti rigat ti panagbiag ti kaaduan kadagiti 84 a riwriw a Filipino.
18 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kinondenar ni Mike Velarde, lider ti Catolico a charismatic a grupo nga El Shaddai, ti panangwara ken panangpugsit iti danum dagiti polis ken bombero iti maysa a prayer rally nga indauluan dagiti mangsupsupiat iti govierno ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo, ken nakairamanan ni sigud a Bise Presidente Teofisto Guingona ken papadi ken obispo a Catolico.
15 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kalpasan ti dinekdekada a pannakailupitlupit ken nasurok a dua a tawen ti gubat ken insurhensia, napadasan dagiti Iraki ti nawaya a nagbotos iti maysa a gakat a constitusion a mangipasdek iti maysa a democratico a govierno a mangituray iti Iraq. Da mismo Presidente ti Iraq Jalal Talabani ken and Primo Ministro Ibrahim al-Jaafari dagiti karaman kadagiti immuna a nangipisok iti balotada.
14 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nakasamsam ti dagiti tropa ti Philippine Army iti aganay a 100 kilogramo ti explosivo a kemikal iti maysa a balay a maipagarup nga apon dagiti komunista a New People's Army (NPA) iti ili ti Tanay iti provincia ti Rizal, Filipinas. Maatap nga aramaten dagiti rebelde dagiti natakuatan nga explosivo iti agdama nga opensiba ti NPA kontra iti govierno.
13 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ni Harold Pinter, maysa nga English a dramaturgo ken direktor ti teatro ti nangabak iti Premio Nobel iti Literatura para iti 2005.
11 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Impaganetget ti Malacaniang a saan nga ideklara ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo ti linteg militar a kas iwarwaragawag ti oposision ken dadduma pay a bumusbusor iti administrasionna. Ngem kuna met ti maysa a daulo ti oposision a saan met a nasken a pormal pay nga ideklara ni Arroyo daytoy tapno laeng mabalinanna ti mangaramat iti bileg ti linteg militar.
9 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Saan a maapektaran ti langenlangen ken relasion ti Filipinas ken ti Estados Unidos, daytoy ti impatalged ni Darryl Johnson, envoy ti E.U. iti Filipinas, mainaig iti pannakaaresto ti maysa a Filipino a naturalisado nga Americano, ni sigud a U.S. Marine Leandro Aragoncillo, a maatap a nagtakaw iti nalimed nga informasion iti White House ken FBI sana inted kadagiti kameng ti oposision politikal iti Filipinas.
8 Octobre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ginggined idiay Pakistan! Maysa a napigsa a ginggined, nga addan magnitude a 7.6, ti nangyugyog iti pagilian ti Pakistan ken paspaset ti India ken Afghanistan a nakatayan ti ginasut a tattao ken nakadadaelan ti adu a pasdek ken patakder. Mapagam-amkan a dumanon iti rinibu ti bilang dagiti natay...


text:
Kasanok a Mairingpas Amin Dagitoy nga Asaynmentko?
Ania ti mabalinmo nga aramiden
Mangsapulka iti lugar a pagadalam. Masapul a naulimek dayta. Aglamisaanka no mabalbalin. Saanka nga aglukat iti TV.
Iyun-unam dagiti napatpateg a banag. Yantangay napateg ti panageskuelam, ikeddengmo nga aramidem nga umuna ti asaynmentmo.
Dika agitantan. Mangaramidka iti masnup nga eskediul iti panagaramidmo iti asaynment ket surotem a naimbag dayta.
Agplanoka. Ikeddengmo ti panagsasaruno dagiti aramidem nga asaynment. Isuratmo dagita iti papel ken mangitudingka iti oras a panangiringpasmo kadagita. Markaam ti tunggal asaynment a maipalpasmo.
Aginanaka. Aginanaka iti apagbiit no nabannogkan nga agar-aramid iti asaynmentmo ngem ituloymo met laeng a dagus dayta.
Agtalekka iti bagim. Laglagipem a ti kinaanep saan laeng a ti kinasaririt ti pakakitaan no nalaing wenno saan ti maysa nga estudiante. (Proverbio 10:4) Makapagballigika iti panagadalmo. Ipapatim ti agadal ket magunggonaankanto.


text:
Gitara
Ti gitara ket ti nadayeg nga instrumento ti musika a makaramid ti uni babaen ti panagay-ayam kadagiti (kadawyan) innem a kuerdasna ket aguni babaen ti akostiko wenno babaen ti elektroniko nga amplipikador (para iti maysa nga akostiko a gitara wenno ti maysa nga elektroniko a gitara). Daytoy ket kadawyan nga inay-ayam babaen ti panagkutengteng wenno panagkettel kadagiti kuerdas iti kanawan nga ima bayat a kulilien dagiti kuerdas iti kanigid nga ima. Ti gitara ket tipo ti kordopono, ken tradisional a naaramid manipud ti kayo ke naikkan nakuerdasan iti nailon wenno paslep ken maisalumina manipud kadagiti sabali a kodopona babaen ti pannakaaramidna ken panagtempla. Ti moderno a gitara ket inyunaan babaen ti lute, ti vihuela, ti uppat a kurso a Renasimiento a gitara, ken ti lima a kurso a baroko a gitara, amin dagitoy ket nakaited ti panagrang-ay ti moderno nga instrumento ti innem a kuerdas.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Denyer, Ralph (1992). The Guitar Handbook. Dagiti naipangruna a kontributor - Isaac Guillory ken kada Alastair M. Crawford (Napno a nabaliwan ken napabaro nga ed.). Londres ken Syndey: Pan Books. ISBN 0-330-32750-X.
- Gioia, Joe. The Guitar and the New World: A Fugitive History 254 pp.
- French, Richard Mark (2012). Technology of the Guitar. New York; Heidelberg: Springer Verlag. ISBN 978-1-4614-1920-4.
- Sethares, William A. (2011). "Alternate tuning guide". Madison, Wisconsin: Unibersidad ti Wisconsin; Departamento ti Inhenieria ti Elektriko. 2010 PDF a bersion babaen ni Bill Sethares. Naala idi 19 Mayo 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gitara idiay Wikimedia Commons
- Adu a pakaammo para iti gitara
- Panagsiim ti Kaduogan a Nakuerdasan ti Innem a Gitara
- Dagiti pisika ti gitara
- Arkibo ti Internasional a Panagsukisok ti Gitara
- Ti Gitara,


text:
Plantilia:VisualEditor Portal/bugas
From MediaWiki.org
This page is a translated version of the page Template:VisualEditor Portal/core and the translation is 100% complete.
- Apay nga ar-aramidenmi daytoy?
- Dagiti panangiparuar ti VisualEditor
- Dagiti Kankanayon a Masaludsod
- Saludsod ken Sungbat ti Midia (iti Ingles)
- Kasano ti agusar ti VisualEditor
- Roadmap ti VisualEditor
- Dagiti reporta ti panagsubok ti agar-aramat
- Portal ti desinio
- Pabaruen dagiti panid ti tulong
- Agnayon ti TemplateData
- Tulongan dagiti agdadamo nga agar-aramat
- Sentral a Pagipatarusan
- Ipatarus dagiti dokumentasion


text:
Yot
Ti yot (panagyot) wenno iyot wenno panaginnala, panagkanaig, panaginnayat (English: copulation, sexual intercourse; Tagalog: kantot, pagtatalik) ket ti panagtipon wenno panagnaig dagiti akinruar a sexual a mabagbagi ti dua nga organismo nga ay-ayup para iti panagpaadu a sexual ken para iti akin-uneg a fertilisasion (ti pannakapataba ti itlog iti uneg dagiti organismo. Dagiti dua nga organismo ket mabalin nga agduma a sex wenno maysa a hermaphroditico a kas koma iti bisukol).
Maysa a pagarigan ti ay-ayup a makapagpaadu babaen ti internal a fertilisasion ket dagiti insekto. Ti babai nga insekto a makiinnala ket awatenna ti kapsit manipud iti kimmot ti lalaki nga insekto.
Adu met nga ay-ayup ti agpaadu babaen ti akinruar a fertilisasion, kas kadagiti nababa a vertebrate (kas iti paltat) ken kaaduan nga amphibian. Dagiti akintengnga a vertebrate (dagiti lames) a sabsabali ngem iti paltat, dagiti reptilia ken kaaduan a bilbillit, ket agpaaduda babaen ti akinruar a fertilisasion babaen ti panagyot a cloacal. Saan a kas kadagiti nangatngato a vertebrate nga agsipol babaen ti uki.
Iti tao ken dagiti kanaigna a hominid, ad-adda a maipakat ti termino a "yot" wenno "panagyot" wenno "coitus". Idinto nga ad-adda a maaramat dagiti termino a "sipol" wenno "panagsipol" wenno "panagdakay" no kadagiti ayup. Iti nalawlawa a kontexto, ti termino a "sexual a panaginnala wenno panagkanaig" ket mabalin a dumakamat wenno maipapan iti nadumaduma nga aramid a sexual.


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo/Pebrero 29
Ti bisiesto a tawen (Ingles: Leap year) ket ti tawen nga addaan iti maysa a nainayon nga aldaw, tapno maiyabot iti kalendario a tawen iti astronomia wenno tiempo a tawen. Ngamin ket ti panawen wenno dagiti banbanag nga astronomia ket saan nga agbalin manen iti sangabukel nga al-aldaw, ti kalendario nga addaan iti agpapada a bilang nga al-aldaw ti makatawen ket, kadagiti mapalabas a panawen, ket maikallautang iti respeto iti pasamak kadagiti bambanag a sipsiputen koma ti tawen. Ti panagikabil ti maysa pay nga aldaw wenno maysa pay a bulan iti tawen, ti pinaka-iyanod na ket masimpa. Ti tawen nga saan a tupuak ket makunkuna a kadawyan a tawen. Ti Pebrero 29 ket isu ti petsa nga agparang kada uppat a tawen, ken isu daytoy ti makunkuna a bisiesto nga aldaw. Daytoy nga aldaw ket mainayon iti kalendario tapno masimpa ti bisiesto a tawen, ngamin ket ti daga ket saanna a palikmutan ti init iti husto a 365 nga al-aldaw. Kaspagarigan, ti kalendario a Gregoriano, ti bulan ti Pebrero ti bisiesto a tawen ket addaan iti 29 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a bulan ket addaan met laeng iti 28 nga al-aldaw, ken ti tawen ket addan kadagiti 366 nga aldaw ngem ti kadawyan a tawen ket addaan laeng kadagiti 365 nga aldaw.


text:
Heike Kamerlingh Onnes
Ni Heike Kamerlingh Onnes (21 Septiembre 1853 – 21 Pebrero 1926) ket Olandes pisiko ken Nobel a laureado. Isu ti nangpionero kadagiti pamay-an ti reprigerasion ken nagusar kadagitoy tapno agsukimat no kasano nga agkukua kadagiti materiales no malamiisanda iti sero absoluto. Isu idi ti immuna a nangilikido iti helio. Ti panagpataudna kadagiti nakaro a temperatura ti krioheniko ket isu ti nakaiturongan ti panagduktalna iti superkonduktibidad idi 1911: para kadagiti naisangayan a materiales, ti resistansia ti elktriko ket kellaat a mapukaw kadagiti nababa unay a temperatura.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ van Delft, Dirk (2007) Freezing physics, Heike Kamerlingh Onnes and the quest for cold, Edita, Amsterdam, ISBN 9069845199.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- de Bruyn Ouboter, Rudolf (Marso 1997). "Heike Kamerlingh Onnes’s Discovery of Superconductivity". Scientific American 276 (3): 98–103. doi:10.1038/scientificamerican0397-98.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Heike Kamerlingh Onnes idiay Wikimedia Commons
- Premio Nobel, Pisika 1913—opisial a sitio.


text:
James Franck
Ni James Franck (26 Agosto 1882 – 21 Mayo 1964) ket Aleman a pisiko ken Nobel a laureado.[1][2][3][4]
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Franck ket maysa idi a Hudio; dagiti nagannak kaniana ket ni Jacob Franck ken ni Rebecca Nachum Drucker. Nakompletona ti Ph.D. idi 1906 ket nakagun-od iti venia legendi, wenno Habilitasion, para iti pisika idi 1911, idiay Unibersidad ti Berlin, nga idiay ket naglektura ken nangisuro aginggana idi 1918, ken nakaabot iti puesto iti naisangsangayn a propesor.
Ni Franck ket nagserbi a kas boluntario iti Buyot ti Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I. Isu ket nakaro a nasugatan idi 1917 iti panag-atake iti gas ken nagungunaan iti Umuna a Klase ti Landok a Krus. Ni Franck ket nagbalin a Daulo ti Dibision ti Pisika iti Kaiser Wilhelm Gesellschaft para iti Pisikal a Kemika. Idi 1920, ni Franck ket nagbalin a naisangayan a propesor iti eksperimental a pisika ken Direktor ti Maikadua nga Instituto para iti Eksperimental a Pisika idiay Unibersidad ti Göttingen. Bayat nga idiay ket nagob-obra iti kuantum a pisika kenni Max Born, nga isu idi ket Direktor ti Instituto ti Teoretikal a Pisika.
Idi 1925, ni Franck ket nakagun-od iti Premio Nobel iti Pisika, ken kaaduan daytoy kadagiti obrana idi 1912–1914, a nairaman ti eksperimento Franck–Hertz, ti maysa nga importante a panagpasingked ti modelo Bohr iti atomo.
Idi 1933, kalpasan ti panagturay dagiti Nazi, ni Franck, gapu ta isu ket Hudio, ket nagikkat iti puestona idiay Alemania iti maysa a surat nga inpatulodna a maipablaak iti warnakan.[5] Isu ket timmulong kenni Frederick Lindermann iti panagtulong kadagiti naikkat a Hudio a sientista tapno makabirukda iti trabaho iti ballasiw-taaw, sakbay a pimmanaw idiay Alemania idi Nobiembre 1933 tapno agituloy kadagiti panagsukisokna idiay Estados Unidos, iti umuna ket idiay Unibersidad ti Johns Hopkins idiay Baltimore ken kalpasanna, kalpasan ti makatawen idiay Dinamarka, idiay Chicago. Idiay ti nakairamananna iti Proyekto Manhattan idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II; isu idi ti Direktor ti Dibision ti Kimika ti Laboratorio ti Metalurhika[6] idiay Unibersidad ti Chicago. Isu pay idi ti mangidaulo ti Komite iti Politikal ken dagiti Sosial a Problema a maipanggep iti atomiko a bomba; ti komite ket nangiraman kaniana ken dagiti dadduma a sientista iti Met Lab, a mairaman ni Donald J. Hughes, J. J. Nickson, Eugene Rabinowitch, Glenn T. Seaborg, J. C. Stearns ken ni Leó Szilárd. Ti komite ket kasayaatan a naam-ammuan para iti kompilasion iti Reporta Franckt, a nalpas idi Hunio 11, 1945, a nangisingasing a saan nga usaren dagiti atomiko a bomba kadagiti siudad ti Hapon, a naibatay kadagiti problema a nagresultaan manipud kadagiti kasta a panangipakat iti militar.
Kalpasan ti panagpatingga ti gubat, ken napaiden iti panagusar ti atomiko a bomba isu ket nagbaliw iti pagsukisokanan nga obra iti potosintesis.
Idi rinaut ti Nazi nga Alemania ti Dinamarka idi Sangalubongan a Gubat II, ti Hangaro a kimiko a ni George de Hevesy ket tinunawna ti balitok a Premio Nobel ni Max von Laue ken ni James Franck iti aqua regia tapno mapawilan a matakaw dagiti Nazi. Inkabilna ti nagresultaan a solusion idiay samang ti laboratoriona idiay Insituto Niels Bohr. Kalpasan ti gubat, idi nagsubli ket nakitana a ti solusion ket saan a nadisturbo ken innalana ti balitok manipud iti asido. Ti Kagimongan ti Nobel ket inpasublida nga inaramid dagiti Premio Nobel a nagusar kadagidi orihinal a balitok.[7]
Personal a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1946 ni Franck ket inasawana ni Hertha Sponer,ti dati a katakunaynayna idiay Göttingen. Isu ket kellaat a pimmusay idi 1964 bayat a nagbisbisita idiay Göttingen.[8]
Kadagiti relihioso a paniriganna, ni Franck ket nagkomentario a ti siensia ket isu idi ti Diosna ken ti katutubo ket isu ti relihionna.[9]
Dagiti pammadayaw ken dagiti gunguna[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1917: Landok a Krus, Umuna a klase
- 1925: Premio Nobel iti Piska Ti gunguna ket kabingayna kenni Gustav Ludwig Hertz, ken daytoy ket para iti pannakaduktal kadagiti linteg a mangituray iti impakto dagiti elektron kadagiti atomo
- 1951: Medalia Max Planck iti Deutsche Physikalische Gesellschaft
- 1953: Honorario nga umili iti Göttingen
- 1955: Medalia Rumford iti Amrikano nga Akademia dagiti Arte ken Siensia – Para iti obrana iti potosintesis
- 1964: Nabutosan a kas Ganganaet a Kameng ti Naarian a Kagimongan ti Londres,[2] para iti kontribusionna iti panangawat kadagiti panagsisinnukat ti enerhia kadagiti panagdudungpar ti elektron, ken iti panangipatarus iti molekular nga espektra , ken dagiti parikut ti potosintesis
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "James Franck". Physics Today 17 (7): 80. 1964. doi:10.1063/1.3051727.
- ^ a b Kuhn, H. G. (1965). "James Franck 1882-1964". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 11: 53–26. doi:10.1098/rsbm.1965.0004.
- ^ Shampo, M. A. (1984). "James Franck and Gustav Hertz". JAMA: the Journal of the American Medical Association 252 (11): 1426. doi:10.1001/jama.252.11.1426.
- ^ Rosenberg, J. L. (2004). "The Contributions of James Franck to Photosynthesis Research: A Tribute". Photosynthesis Research 80 (1–3): 71–76. doi:10.1023/B:PRES.0000030453.66865.f6. PMID 16328811.
- ^ Medawar & Pyke. Panid 138.
- ^ Ti Laboratorio ti Metalurhika – a naam-ammuan a kas ti Met Lab – ket maysa idi kadagiti uppat a nangruna a sitio nga agob-obra iti Proyekto Manhattan. Dagiti tallo a sabali ket idiay Sientipiko a Laboratorio ti Los Alamos, Nailian a Laboratorio ti Oak Ridge, ken Sitio Hanford.
- ^ "Adventures in radioisotope research", George Hevesy
- ^ Kitaen daytoy a sitio idiay Unibersidad ti Duke.
- ^ David Nachmansohn (1979). German-Jewish pioneers in science, 1900-1933: highlights in atomic physics, chemistry, and biochemistry. Springer-Verlag. p. 62. ISBN 9780387904023. "Ni James Franck ket naipasngay idi idiay Hamburg, ti anak a lalaki ti agbanbanko a Hudio. ...A kas kinunana, ti siensia ket isu idi ti Diosna ken ti katutubo ket ti relihionna. Isu ket saan a nangpilpilit dagidi annakna a babai a sumrek kadagiti relihioso a klase (Religionsunterricht) iti eskuela. Ngem isu ket napasindayag iti tawidna a Hudio..."
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti James Franck idiay Wikimedia Commons


text:
Departamento ti Huila
Ti Huila (Pannakabalikas nga Espaniol: [ˈwila]) ket maysa kadagiti departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti pagilian, ken ti kapitoliona ket ti Neiva.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti abagatan ti departamento ket mabirukan idiay Masiff ti Colombia. Ti Kordiliera Oriental ket napartuat ti daytoy a lugar.
Ti maikadua a kangatuan a pantok ti Colombia, ti bulkan Nevado del Huila, ket mabirukan idiay departamento ti Huila.
Ti Karayan Magdalena (nakunkuna pay a kas ti Karayan Yuma) ket isu ti kadakkelan a karayan ti Colombia, ket mabirukan pay daytoy idiay departamento ti Huila. Adda dagiti nangruna nga ili ti Huila ket mabirukan idiay Tanap ti Karayan Magdalena. Ti Betania ket maysa a penned a mabirukan idiay Karayan Magdalena. Ti maysa pay a dakdakkel a penned, ti El Quimbo, ket naplanplano ti daytoy pay a karayan.
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Acevedo
- Agrado
- Aipe
- Algeciras
- Altamira
- Baraya
- Campoalegre
- Colombia
- Elias
- Garzón
- Gigante
- Guadalupe
- Hobo
- Iquira
- Isnos
- La Argentina
- La Plata
- Nataga
- Neiva
- Oporapa
- Paicol
- Palermo
- Palestina
- Pital
- Pitalito
- Rivera
- Saladoblanco
- San Agustín
- Santa María
- Suaza
- Tarqui
- Tello
- Teruel
- Tesalia
- Timana
- Villavieja
- Yaguara
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Huila idiay Wikimedia Commons
- (Espaniol) Website ti Gobierno ti Huila


text:
John Maxwell Coetzee
Ni John Maxwell "J. M." Coetzee (/kʊtˈsiːə/ kuut-see-ə;[1] naipasngay 9 Pebrero 1940) ket maysa a mannurat ken akademia manipud idiay Abagatan nga Áprika. Isuna tattan ket maysa nga Australiano ken agtaeng idiay Adelaide, Abagatan nga Australia. Maysa a nobelista ken Literario a kritiko ken agipatpatarus, ni Coetzee ket namindua a nagunggunaan ti Premio Booker ken nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2003.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "David Malouf a kumaduaanna ni J.M. Coetzee, Adelaide Writers Week". Naala idi 12 Pebrero 2012.


text:
Pandemia
Ti pandemia (manipud ti Griego πᾶv pan "amin" + δῆuoς demos "tattao") ken maysa nga epidemia iti makaalis a sakit a naiwarasen kadagiti populasion ti tattao iti ballasiw dagiti dakkel a rehion; kas pagarigan dagiti adu a kontinente, wenno uray iti sangalubongan. Ti naiwarwaras nga endemismo a sakit a natalinaay kadagiti terminolohia no mano ti kaadu ti tao nga agsaksakit manipud ti daytoy ket saan a maysa apandemia. Iti pay maipatinayon, dagiti pandemia ti trangkaso ket sapasap a mangilaksid kadagiti irurumsua iti tiempo ti trangkaso. Iti amin a pakasaritaan adu idin dagiti bilang ti pandemia, a kas ti burtong ken daig. Dagiti kinaudi a pandemia ket mairaman ti pandemia ti HIV ken dagiti pandemia ti H1N1 idi 1918 ken 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pandemia idiay Wikimedia Commons


text:
Pagsasao nga Indones
Ti Indones (Bahasa Indonesia) ket isu ti opisial a pagsasao iti Indonesia. Daytoy ket maysa a naiyalagad a rehistrar iti Malaka a dialekto iti Malay, maysa nga Austronesio a pagsasao a naus-usaren idi a kas maysa a lingua franca iti purpuro ti Indonesia kadagiti napalabas a sig-siglo.
Ti Indonesia ket isu ti maikapat a kapusekan ti populasion a pagilian iti lubong. Iti daytoy a dakkel a populasion na, ti bilang dagiti tattao a nalaing nga agsao iti Indones ket agbalbalinen a makaabot ti agarup a 100%, nag agpabalin ti Indonés, ken ti Malay, a maysa kadagiti kaaduan a maisasao a pagsasao iti lubong.[1]
Kaadua kadagiti Indonesio, a parte manipud ti panagsasao ti nailian a pagsasaoa, ket kadawyan da a nalaing nga agsao iti sabali pay a rehional a pagsaso (ti kas pagarigan ket mairaman ti Habanes, Minangkabau ken Sundanes) a dagitoy ket kadawyan a maususar kadagit balbalay ken iti kaunegan dagiti komunidad. Kaaduan kadagiti pormal nga edukasion, ken kaasitgan amin dagiti nailian a midia ken dagiti sabsabali a kita ti pannakisarita, ket nakababalin nga inususar ti Indones. Idiay Daya a Timor, nga isu daytoy idi ket maysa a probinsia ti Indonesia manipud idi 1975 aginggana idi 1999, ti Indonés ket isu ti mabigbigan babaen ti batay-linteg a kas maysa kadagiti dua a pang-obra a pagsasao (ti sabali pay ket ti Ingles), a kumaduaan dagiti opisial a pagsasao iti Tetum ken Portuges.
Ti Indonisio a nagan para iti daytoy a pagsasao ket Bahasa Indonesia (literal a "ti pagsasao iti Indonesia"). Daytoy a sao ket saggpaminsan a mabirukan pay iti naisuratan wenn naisasao nga Ingles. Ti patinayon pay, daytoy a pagsasao ket sagpaminsan pay a makunkuna a kas "Bahasa" babaen dagiti agsasao iti Ingles, ngem daytoy ket kayatna a saoen laeng ket "pagsasao" ken isu ngarud a saan na a teknikal a mainaganan ti pagsasao nga Indones.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Neil Sneddon. Ti Pagsasao nga Indones: Ti Pakasaritaan na ken Pabuyan iti Moderno a Kagimongan. UNSW Press, 2004. Panid 14."


text:
Wikipedia:Apay nga agaramid ti pakabilangan?
Ditoy Ilokano Wikipedia, saanmo a nasken ti sumrek tapno makaurnoska. Nawaya daytoy nga ensiklopedia a kaaduan ti sinoman ti maka-urnos wenno agaramid kadagiti artikulo. Ngem siaammo a dagiti nagtaudan dagiti inurnos ket kanayon a maipakpakita iti publiko. Para kadagiti saan a nai-rehistro nga inurnos, ti kayatna a makuna daytoy ket ti pannaka-ilista ti inusar a banag a panagurnos (a kas iti kumpiuter), daytoy a banag ket ti numero ti IP nga adres (IP address). Ti panagpartuat iti pakabilangam (account) ditoy Wikipedia, ti IP nga adres ket agtalinaed a mailemmeng - ti laeng naganmo nga agar-aramat a napilim ti maiparang iti publiko, mangsalaknib kenka pay kadagiti panagsurot ti panagi-yuged ken makaited pay kenka kadagiti sabsabali a pagimbagan.
Pakabuklan dagiti pagimbagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saanka a nasken nga agrehistro tapno makaiparawadka, ngem ti panangala ti pakabilangam ket mangipalubos kenka kadagitoy:
- Makapilika ti kayatmo a nagan nga agar-aramat, kalpasan daytoy mabalinmonton nga ipindut ditoy ken agpartuatka ti bukodmo a panid ti agar-aramat. Mabalinmonton ti makitinnulong, makibingay kadagiti pakaammo a maipanggep kaniam, wenno agsanay nga agurnos ken agipablaak. Idiay panidmo nga agar-aramat, mabalinmo a mangkita ti listaan dagiti amin a kontribusionmo ken mabalinmo nga usaren ti listaan ti bambantayam tapno masiputmo dagiti pannakabalbaliw kadagiti panid a kakaykayatam.
- Mabalinka pay ti agpili nga agipatulod wenno umawat kadagiti esurat kadagiti sabsabali nga agar-aramat.
- Mabalinka nga agikarga kadagiti papeles idiay commons, naganan manen dagiti panid.
- Mabalinka nga agurnos kadagiti nasalakniban-bassit a pampanid. Dagiti agar-aramat ti IP ket saanda a mapalubosan nga agurnos kadagitoy a nasalakniban a panid, ngem dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket mabalinda (ken kadawyan nga agbalin a automatiko a napasingkedan nga agar-aramat kalpasan ti uppat nga aldaw)
- Mabalinka nga agusar ti naipagtitipon a panagserrek tapno makaurnoska kadagiti sabsabali a proyekto ti Wikimedia.
- Mabalinka nga agusar kadagiti nadumaduma a kakaykayatam (a mairaman ti pirma) ti tungtungam tapno mabaliwan ti langa ken panagkukua iti Wikipedia.
- Makaurnoskanto a saan a maiparang ti IP a pagtaengam, malaksid kadagiti agar-ramat nga adda dagiti karbenganda nga "Checkuser' ngem isuda ket saanda a makaited kadagitoy iti publiko.
- Mabalinka pay ti agusar kadagiti nasaysayaat a ramramit ti panagurnos.
- Mabalinka pay ti agkiddaw wenno mainominado a kas maysa nga administrador.


text:
Bantay
Ti bantay ket maysa a dakkel a porma ti daga a gumay-at ti ngato dagiti naipalawlaw a daga iti maysa a napatingaan a lugar a kadawyan iti porma ti maysa a pantok. Ti bantay ket sapasap a napadpadsok ngem ti maysa a turod. Dagiti bantay ket naporma babaen dagiti tektoniko a puersa wenno bulkanismo. Dagitoy a puersa ket lokal a makaipangato ti rabaw ti daga babaen ti sumurok a 10,000 kadkadapan (3,000 m). Dagiti bantay ket in-inutda a manurunor babaen dagiti tignay ti karayan, kondision ti tiempo, ken dagiti glasier. Adda dagiti bassit a bantay a naipaadayo kadagiti pantok, ngem kaaduan ket rumsua kadagiti dakkel a kabambantayan.
Ti katayagan a bantay iti Daga ket ti Bantay Everest idiay Himalaya ti Asia,a ti pantokna ket 8,848 m (29,029 ft) ti ngato ti natimbeng a lesaad ti baybay. Ti katayagan nga ammo a bantay iti Sistema a Solar ket ti Olympus Mons idiay planeta ti Marte iti 21,171 m (69,459 ft).
Dagiti linaon
Panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Awan ti unibersal a panangipalawag iti bantay. Ti kangato, tomo, rtallo a dimension a representasion ti langa ti daga, kapadsok, pannakabaet ken panagtultuloy ket nausar a kas kriteria para iti panangipalawag iti bantay.[1] Iti Ingles a Diksionario ti Oxford ti bantay ket naipalawag a kas "ti natural kangato ti rabaw ti daga a kellaat a ngumato iti adu wenno bassit manipud ti kaarubayan a lessaad ken makagun-od iti a maysa nga altitud a, relatibo iti kadenna a kangato, ket nakangayngayed wenno nalatak."[1]
No man ti langa ti daga ket matawagan iti bantay ket mabalin nga agdepende iti lokal a panagusar. Ti kangatuan a puntos sidiay San Francisco, California, ket tinawtawaga iti Bantay Davidson, uray pay no ti katayagna iti 300 m (980 ft), a mangaramid daytoy a duapulo a kadkadapan a basbassit iti kababa para iti bantay babaen ti kadagiti panangikeddeng ti Amerikaw. Iti pay maipada, ti Bantay Scott iti ruar ti Lawton, Oklahoma ket 251 m (823 ft) manipud ti babana aginggana ti kangatuan a puntos. Ti Diksionario ti Pisikal a Heograpia ti Whittow[2] ket nangibagbaga nga "Adda dagiti turay a mangikeddeng a ti kalatak iti ngato ti 600 m (2,000 ft) a kas banbantay, dagiti adda iti baba ket naibagbaga a kas dagiti turod."
Idiay Nagkaykaysa a Pagarian ken idiay Republika ti Irlanda, ti bantay ket kadawyan a naipalawag a kas ti ania man a pantok iti saan a basbassit 2,000 kadkadapan (wenno 610 metmetro) iti katayag,[3][4][5][6][7] bayat a ti opisial a panangipalawag ti banatay ti gobierno ti Nagkaykaysa a Pagarian, para iti panggep ti panagserrek, ket ti pantok ti 600 metmetro wenno nagatngato.[8] Iti pay maipatinayon, adda dagiti panangipalawag a mangiraman ti kammasapulan a topograpikal a prominensia, ken kadawyan ti 100 wenno 500 kadkadapan (30 wenno 152 m).[9] Bayat ti kapautan, ti Estados Unidos ket ipalawagna ti bantay a kas ti 1,000 kadkadapan (300 m) wenno nataytayag. Ti amia man a maipada a porma ti daga nga ab-ababa ngem iti daytoy a katayag ket maikeddeng a turod. Nupay kasta, ita nga aldaw, ti United States Geological Survey (USGS) ket nangikeddeng a dagitoy a termino ketawanan kadagiti teknikal a panangipalawag idiay Estados Unidos.[10]
Ti panangipalawag ti Enbironmental a Programa ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti "kabambantayan nga enbironmento" ket mangiraman ti ania man kadagiti sumaganad:[11]
- Kangato ti saan a basbassit ngem 2,500 m (8,200 ft);
- Kangato ti saan a basbassit ngem 1,500 m (4,900 ft), nga addaan iti arisadsad ti ad-adu ngem 2 gradgrado;
- Kangato ti saan a basbassit ngem 1,000 m (3,300 ft), nga addaan iti arisadsad ti ad-adu ngem 5 gradgrado;
- Kangato ti saan a basbassit ngem 300 m (980 ft), nga addaan iti 300 m (980 ft) a sakop ti kangato iti uneg ti 7 km (4.3 mi).
Ti panagusar kadagitoy a panangipalawag,dagiti bantay ketsakupenda ti 33% iti Eurasia, 19% iti Abagatan nga Amerika, 24% iti Amianan nga Amerika, ken 14% iti Aprika.[12] Kas sibubukel, 24% iti masa ti daga ti Lubong ket kabambantayan.[13]
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima kadagiti banatay ket agbalin a nalamlamiis kadagiti nangato nga elebasion, gapu ti waya a panangipapudot ti init iti rabaw ti Daga.[14] Ti init ket dagus a papudotenna ti rabaw ti rabaw ti daga, bayat a ti epekto ti inbernadero ket agtignay a kas ules, ken mangiballatek ti pudot iti ayan ti Daga a mapukawto koma iti limbang. Ti epekto ti inbernadero ket mangitalinaay a mangpapudot ti angin iti ababa nga elebasion. No ngumatngato ti elebasion, bumassit met ti epekto ti inbernadero, isu nga agpababa ti ambiente a temperatura.[15]
Ti gatad ti panagpababa ti temperatura iti kanagato, a tinawtawagan ti enbironmental a gatad ti panaglabas, ket saan nga agnanayon (idaytoy ket mabalin nga agbaliw iti inaldaw wenno babaen ti tiempo ken ti pay rehion), ngem ti kadawyan a gatad ti panaglabas ket 5.5°C tunggal 1,000 m (3.57°F tunggal 1,000 ft).[16][17] Isu a, ti ingangato iti 100 metmetro iti bantay ket agarup a kapada ti panaggunay iti 80 kilkilometro (45 milmilia wenno 0.75° iti latitud) iti ayan ti kaasitgan nga ungto.[18] Daytoy a pannakaikabagian ket aproksimado laeng, nupay kasta, gapu ta dagiti lokal a banag a kas ti kaasideg kadagiti taaw (kas ti Taaw Artiko) ket mabalin a nadaras a mangbaliw ti klima.[19] No ngumatngato ti altitud, ti nangruna a porma ti panagtudtudo ket agbalin a niebe ken pumigsa met dagiti angin.[20]
Ti epekto ti klima iti ekolohia iti maysa a kanagto ket mabalin akaaduan a maala babaen ti kombinasion ti kaadu ti panagtudtudo, ken ti biotemperatura,a kas inpalawag babaen ni Leslie Holdridge idi 1947.[21] Ti biotemperatura ket ti natimbeng a temperatura, nga amin a temperatura iti baba ti 0 °C (32 °F) ket naikedengda a 0 °C. No ti temperatura ket ti baba ti 0 °C, dagiti mula ket saanda nga agtubo, isunga tieksakto a temperatura ken saan nga importante. Dagiti pantok ti banbantay nga addaan iti permanente a niebe ket mabalin nga addaan iti biotemperatura iti baba ti 1.5 °C (34.7 °F).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gerrard 1990.
- ^ Whittow, John (1984). Dictionary of Physical Geography. London: Penguin. p. 352. ISBN 0-14-051094-X.
- ^ Nuttall, John & Anne (2008). "Inglatera". The Mountains of England & Wales 2 (maika-3 nga ed.) (Milnthorpe, Cumbria: Cicerone). ISBN 1-85284-037-4.
- ^ "Survey turns hill into a mountain". BBC. Naala idi 3 Pebrero 2013.
- ^ "A Mountain is a Mountain – isn't it?". www.go4awalk.com. Naala idi 3 Pebrero 2013.
- ^ "mountain". dictionary.reference.com. Naala idi 3 Pebrero 2013.
- ^ Wilson, Peter (2001). "Listing the Irish hills and mountains" (PDF). Irish Geography (Coleraine: University of Ulster) 34 (1): 89. doi:10.1080/00750770109555778.
- ^ "What is a "Mountain"? Mynydd Graig Goch and all that...". Metric Views. Naala idi 3 Pebrero 2013.
- ^ Helman, Adam (2005). The Finest Peaks - Prominence and Other Mountain Measures. Trafford Publishing. ISBN 978-1412059954.
- ^ "What is the difference between lake and pond; mountain and hill; or river and creek?". USGS. Naala idi 11 Pebrero 2013.
- ^ Blyth 2002, p. 74.
- ^ Blyth 2002, p. 14.
- ^ Panos (2002). "High Stakes". Naala idi 17 Pebrero 2009.
- ^ Lazaridis, Mihalis (2010). First Principles of Meteorology and Air Pollution. Springer. p. 70. ISBN 978-9400701618.
- ^ Lutgens, Frederick K.; Tarbuck, Edward J. (1998). The Atmosphere: An Introduction to Meteorology. Prentice Hall. pp. 15–17, 30–35, 38–40. ISBN 0-13-742974-6.
- ^ "Adiabatic Lapse Rate". Goldbook. IUPAC. Naidulin manipud ti kasisigud idi 21 Pebrero 2007.
- ^ Dommasch, Daniel O. (1961). Airplane Aerodynamics (3rd ed.). Pitman Publishing Co. p. 22.
- ^ Blyth 2002, p. 15.
- ^ "Factors affecting climate". The United Kingdom Environmental Change Network. Naidulin manipud ti kasisigud idi 16 Hulio 2011.
- ^ Blyth 2002, p. 12.
- ^ Lugo, Ariel E.; Brown, Sandra L.; Dodson, Rusty; Smith, Tom S.; Shugart, Hank H. (1999). "The Holdridge Life Zones of the conterminous United States in relation to ecosystem mapping". Journal of Biogeography 26 (5): 1025–1038. doi:10.1046/j.1365-2699.1999.00329.x.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Banbanatay idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Banbantay idiay Wikimedia Commons
- Fraknoi, A., Morrison, D., & Wolff, S. (2004). Panagbanbaniaga kadagiti Planeta. Maika-3 nga Ed. Belmont: Thomson Books/Cole.


text:
Almeria, Biliran
Ti Almeria ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Biliran iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Almeria ket politikal a nabingbingay iti 13 a barbaranggay.[2]
- Caucab
- Iyosan
- Jamorawon
- Lo-ok
- Matanga
- Pili
- Poblacion
- Pulang Bato
- Salangi
- Sampao
- Tabunan
- Talahid
- Tamarindo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Biliran". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Biliran". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tiburon, California
Ti Tiburon ket ti nainkorporado nga ili idiay Kondado Marin, California. Daytoy ket mabirukan idiay Peninsula Tiburon a makaabot iti abagatan aginggana iti Luek San Francisco. Ti basbassit a siudad ti Belvedere ket sakupenna ti abagatan-laud a paset ti peninsula ken kadenna ti Tiburon. Ti Tiburon ket nabeddengan babaen ti Corte Madera iti amianan ken ti Mill Valley iti laud ngem daytoy ket kaaduan a napalikmutan babaen ti Luek. Malaksid ti Belvedere ken Tiburon, kaaduan ti peninsula ken saan a nainkorporado,[1] ken mairaman dagiti paset ti amianan a bangir ken dagiti komunidad ti Strawberry ken Paradise Cay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The Town of Tiburon – About". Naala idi Agosto 12, 2014.


text:
Gupta nga Imperio
Ti Gupta nga Imperio (Sanskrito: गुप्त साम्राज्य, Gupta Sāmrājya) ket maysa idi a taga-ugma nga Indiano nga imperio nga adda idi agarup a 320 aginggana idi 550 CE ken nangsakup ti kaaduan ti Indiano a Subkontinente.[1] Daytoy ket binangon babaen ni Maharaja Sri Gupta, ti dinastia ket modelo ti maysa a klasiko a sibilisasion.[2] Ti kappia ken kinarang-ay a napartuat babaen ti panangidaulo dagiti Gupta ket nangpakabael ti panagsukimat kadagiti sientipiko ken artistiko a gangandat.[3] Daytoy a paset ti panawen ket tinawtawagan a kas ti Nabalitokan a Panawen ti India[4] ket namarkaan daytoy idi babaen ti adu a inbension ken naduktalan iti siensia, teknolohia, inhennieria, arte, dialektiko, literatura, lohika, matematika, astronomia, relihion ken pilosopia a nagpasingked dagiti elemento a sapasap ng ammo a kas ti Hindu a kultura.[5] Chandra Gupta I, Samudra Gupta ti Natan-ok, ken Chandra Gupta II ti Natan-okt ket isu dagitoy idi kadagiti kalatakan a nagturturay ti Gupta a dinastia.[6] Ti maika-4 a siglo CE a daniw ti Sanskrito a Kalidasa, ket nangpadayaw kadagiti Gupta a nagparukma kadagiti agarup a duapulo ket maysa a pagarian, iti uneg ken ruar ti India, a mairaman ti pagarian dagiti Parasika (Persiano), dagiti Huna, dagiti tribu ti Kambojas a mabirukan idiay laud ken daya dagiti Oxus a ginget, dagiti Kinnaras, Kirata ken dadduma pay.[7]
Ti kangatuana puntos daytoy a kultural a kreatibidad ket dagiti napintas nga arkitekto, eskultura ken pinintaan.[8] Ti Gupta a paset ti panawen ket nagpataud kadagiti eskolar a kas ni Kalidasa, Aryabhata, Varahamihira, Vishnu Sharma ken Vatsyayana a nakaaramid kadagiti adu a panagrang-ay kadagiti adu nga akademiko a lugar a pagobraan.[9][10] Ti siensia ken politikal nga administrasion ket nakaabot ti kinangato idi las-ud ti Gupta a panawen.[11] Ti napigsa a panakaibedbed ti panaglaklako ket nangpakabael ti rehion a kas maysa a nangruna a sentro ti kultura ket nangidisso ti rehion a kas ti kuartel a nangimpluensia kadagiti asideg a pagarian ken dagiti rehion idiay Burma, Sri Lanka, ken Abagatan a daya nga Asia.[12]
Dagiti kasapaan a magun-od nga Indiano nga epiko ket naipagpagarup a naisursurat iti lawlaw ti daytoy a paset ti panawen. Ti imperio ket nagin-inut a naapday gapu kadagiti nadumaduma a banag a kas ti kaadu a pannakapukaw ti teritorio ken imperial a turay a gapuanan babaen ti kabukbukodanda a pannakiringringgor ken panagraut babaen dagiti tattao a Huna manipud idiay Tengnga nga Asia.[13] Kalpasan ti panakarebba ti Gupta nga Imperio idi maika-6 a siglo, ti India idi ket tinurayan manen babaen dagiti nadumaduma a rehional a pagarian. Ti bassit a linia ti Gupta a sangkaputotan a nagtultuloy a nagturay ti Magadha kalpasan ti pannakadadael ti imperio. Dagitoy a Gupta ket dimteng nga inikkat baben ti nagturay ti Vardhana a niHarsha Vardhana, nga isu ti nangbangon ti maysa nga imperio iti umuna agudua ti maika-7 a siglo.
Dagiti linaon
Taudan dagiti Gupta[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun kadagiti adu a historiador, ti Gupta nga Imperio ket maysa idi a Vaisia a dinastia.[14][15] Ti historiador a ni Ram Sharan Sharma ket nangiyunay-unay a dagiti Vaisia a Gupta "ket nagparang a kas maysa a reaksion kadagiti mangirurumen nga agturturay".[16] A.S. Altekar, ti maysa a historiador ken arkeologo, a nagsursurat kadagiti adu a libro iti Gupta a sensilio,[17] Ken naikedkeddeng pay a ti kasta kadagiti Gupta a kas Vaisia iti batayan ti taga-ugma nga Indiano a testo iti linteg, a nangibagbaga ti nagan a nangipatpatingga iti Gupta para iti kameng iti Vaisia a kasta. SEgun ti historiador a ni Michael C. Brannigan, ti ibabangon ti Gupta nga Imperio ket maysa kadagiti kadayegan a panaglabsing iti kasta a sistema iti taga-ugma nga India.[15]
Ni Fa Xian ket isu idi ti immuna kadagiti Insik a peregrino a nangbisista ti India idi las-ud ti panagturay ti Gupta nga emperador a ni Chandragupta II. Isu ket nangrugrugi ti panagbanniagana manipud idiay Tsina idi 399 CE ken naabutna ti India isi 405 CE. Idi las-ud ti panaggianna idiay India aginggana idi 411 CE, isu idi ket nagperegrino idiay Mathura, Kanauj, Kapilavastu, Kushinagar, Vaishali, Pataliputra, Kashi ken Rajgriha ken nangararamid kadagiti naannad a panagpalpaliiw a maipanggep kadagiti kasasaad ti imperio. Ni Fa Xian ket naay-ayatan idi gapu ti kinaalumaymay ti administrasion. Ti Panagdusa a Kodigo idi ket naalumaymay ken dagiti panagbasol ket dinusa babaen ti laeng ti multa. Manipud kadagiti panaglaglagipna, ti Gupta nga Imperio ket narang-ay idi a paset ti panawen, aginggana idi nadadael ti Roma-Tsina nga aksis ti pagtagilakuan idi natuang ti Han a dinastia, dagiti Gupta ket agpayso a nagrang-ayda idi.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gupta a Dianstia – MSN Encarta. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2009-10-31.
- ^ Ti Gupta a Dinastia ken Imperio. Fsmitha.com. Naala idi 2011-11-21.
- ^ India – Napakaisaritaan a Nakaidission – Ti Klasiko a Panawen – Gupta ken Harsha. Historymedren.about.com (2010-06-17). Naala idi 2011-11-21.
- ^ GUPTA A DINASTIA, NABALITOKAN A PANAWEN TI INDIA. nupam.com
- ^ Taga-ugma nga India. Ti Panawen dagiti Gupta. wsu.edu
- ^ Gupta nga Imperio idiay India, ti arte iti Gupta nga imperio, pakasaritaan ti India – India. Indianchild.com. Naala idi 2011-11-21.
- ^ Raghu Vamsa v 4.60–75
- ^ Gupta a dinastia (Indiano a dinastia). Britannica Online Encyclopedia. Naala idi 2011-11-21.
- ^ Mahajan, p. 540
- ^ Gupta a dinastia: imperio idi maika-4 a siglo. Britannica Online Encyclopedia. Naala idi 2011-11-21.
- ^ Ti Gupta nga Imperio ti India | Chandragupta I | Samudragupta. Historybits.com (2001-09-11). Naala idi 2011-11-21.
- ^ Panaglaklako | Ti Sarita ti India – Galeria ti Ladawan. PBS. Naala idi 2011-11-21.
- ^ Agarwal, Ashvini (1989). Ibabangon ken Panakatnag dagiti Imperial a Gupta, Delhi:Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-0592-5, pp.264–9
- ^ Nehra, R.K. Ti Hinduismo ken ti Sabali a Pamamti ti Milisiana. Lancer Publishers, 2010. Naala idi 2012-08-25.
- ^ a b Brannigan, Michael C. Panagar-aramid ti Katimbengan: Ti Pangyuna iti Tradisional nga Asian a Patpateg. Rowman & Littlefield, 2010. Naala idi 2012-08-25.
- ^ Sharma, R.S. Nasapa a Mediebal a Kagimongan ti Indian: Ti Panagadal iti Peudalisasion. Books.google.co.in. Naala idi 2012-06-06.
- ^ Listaan dagiti pablaak ni Altekar iti Open Library.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, ISBN 0300062176
- Majumdar, R.C. (1977). Ancient India, New Delhi:Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-0436-8
- Raychaudhuri, H.C. (1972). Political History of Ancient India, Calcutta: University of Calcutta ISBN 1-4400-5272-7
- Shiv Chhatrapati 14 Pebrero2013 @ 5:43 pm
- Tej Ram Sharma (1978). Personal and geographical names in the Gupta inscriptions. Concept Publishing Co., Delhi.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrea Berens Karls & Mounir A. Farah. World History The Human Experience.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gupta nga Imperio idiay Wikimedia Commons
- Dagiti dati a monarkia ti Asia
- Dagiti naipakasaritaan nga imperio ti Hindu
- Dagiti imperio ken pagarian ti India
- Taga-ugma nga India
- Pakasaritaan ti Banglades
- Pakasaritaan ti Bengal
- Pakasaritaan ti Pakistan
- Dagiti dinastia ti India
- Dagiti dati nga imperio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi Maika-3 a siglo
- Gupta nga Imperio


text:
Sereal
Dagiti sereal ken dagiti ruot (kamkameng ti monocot a pamilia ti Poaceae, a naamammuan pay a kas ti Gramineae)[1] a nataltalon para kadagiti makan a bukel ti bagasda (iti botanika, ti maysa a kita ti prutas a tinawtawagan ti caryopsis), a buklen ti endospermo, bungag, ken tuyo. Dagiti bukel ti sereal ket ad-adu a nataltalon ken mangited ti ad-adu nga enerhia ti makan iti sangalubongan ngem ti aniaman a kita ti apit; isu a dagitoy ket dagiti nangruna nga apit.
Iti masna a pormada (a kas iti sibubukel a bukel), dagitoy ket nabaknang a taudan dagiti bitamina, dagiti mineral, dagiti karbohidrato, dagiti taba, dagiti lana, ken protina. Nupay kasta, no dagitoy ket mapapino babaen ti panagikkat ti tuyo ken bungag, ti mabatbati nga endospermo ket kaaduanna ti karbohidrato ken awan daytoy kadagiti kaaduan a sabsabali a taraon. Kadagiti dadduma nga agrangrang-ay a pagilian, ti bukel nga adda ti porma iti bagas, trigo, miho, wenno mais ket mangbukel ti kaaduan nga inaldaw a taraon. Kadagiti narang-ay a pagilian, ti panangan ti sereal ket kalalainganna laeng ken agdumaduma ngem adu met laeng.
Ti balikas a sereal ket nagtaud manipud ti Ceres, ti ngan ti Romano a diosa ti ani ken agrikultura.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti sereal idiay Wikimedia Commons


text:
Wagayway iti Pilipinas
Ti nailian a wagayway iti Pilipinas (Tagalog: Pambansang Watawat ng Pilipinas), (Aleman: Flagge der Philippinen), ket addaan ti nakailad a dua a kolor nga agpadpada a kadakkel nga naarian nga asul ken nalabbaga, nga iti tengnga iti trianggulo ket addaan ti nabalitokan a duyaw nga init nga addaab kadagiti walo a raya, nga itakderan dagiti immuna a kameng iti probinsia iti daytoy a pagilian a nangrugi iti Rebulosion ti Pilipinas a nagsupiat it España idi 1896; ken iti tunggal maysa a suli iti trianggulo ket addaan ti nagmurdungan ti lima a dagiti nabalitokan a duyaw a bit-bituen, nga itakderan dagiti tallo a nangruna nga is-isla, ti Luzon, Visayan ken Mindanao. Daytoy a wagayway ket makaipatuldo iti kasasaad ti gubatan no idaya ti rabaw ti nalabbaga a paset.[1]
Dagiti linaon
Daremdem[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kaatiddog iti daytoy a wagayway ket mamindua iti kaakabana a maipatarus kas iti parang a pannakaibagi a 1:2. Ti kaatiddog dagiti sikigan iti puraw a trianggulo ket kapadpada ti kaatiddog ti kaakaba iti wagayway. Tunggal maysa a bituen ket naidaya a pamay-an a maysa kadagiti murdongda ket naiturong iti suli ti nagyanan da.[2]
Dagiti kolor iti daytoy a wagayway ket nainaganan babaen ti Linteg ti Republika 8491 iti banag idiay sagayad a numero iti sistema a naaramid babaen ti Gunglo ti Kolor iti Estados Unidos.[2][3] Ti opisial a kolor ken dagiti surmurok ken kumurang a dagiti sabsabali a kolor a lugar wenno luglugar ket nailista dita baba:[4]
Panagusar ti wagayway iti gubat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pilipinas ket saan nga agus-usar iti sabali a Wagayway iti gubat: embes ket, ti nailian a wagayway ket inus-usar iti daytoy a panggep. Daytoy a wagayway ket napuot a naisangsangayan ngamin ket makainaganan ti kasasaad ti gubat no ti nalabbaga a paset naiparang iti rabaw, wenno ti kannigid ti kumitkita no naiparangay daytoy nga agpangato (a ti puraw a trianggulo ket adda ti rabaw).[2]
Iti panawen ti kappia, nupay kasta, ti asul a paset ket ti kangatuan a paset (a kas dita ngato a naipakita). Dagiti pakasaritaan a kas pagarigan iti daytoy a panawen ti gubat a pannaka-iyallatiw ti panagi-daya idi nagdama ti Rebulosion iti 1896, Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ken addaan dagiti wagayway nga inaw-awit dagiti demostrador a nagraut iti Palasio Malacañng iti Rebolusion ti EDSA idi 1986.[2]
Tan-tanda[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nailian a wagayway iti Pilipinas ket addaan ti rektanggulo a tabas nga addaan ti agpapada a rukud ti trianggulo, a tanda iti panagpapada ken pagkakabsatan; ti maysa a nagilad a raya nga asul ket para iti kappia, kinapudno ken hustisia; ken ti maysa a nakailad a raya a nalabbaga ket para iti panagayat iti ili ken kinatured. Iti tengnga ti puraw a trianggulo ket ti maysa a nabalitokan nga init nga addan ti walo a raya a nagtanda iti panagkaykaysa, kawayaan, demokrasia ti tattao ken katurayan. Tunggal maysa kadagiti raya ti init ket naitakderan kadagiti immuna a walo a probinsia a nangrugi ti Rebulosion ti Pilipinas idi 1896 a panagsupiat ti España. Ni Ambrosio Rianzares Bautista, a nangisurat ti Deklarasion ti Panangwaywayas iti Pilipinas ken ti nagbasbasa a patinayon idi naiwaragawag idi Hunio 12, 1898, ket nailista na dagiti walo a probinsia a kas Manila, Cavite, Pampanga, Nueva Ecija, Tarlac, Laguna, ken Batangas. Dagiti tallo a nagmurdong ti lima a bit-bituen, maysa iti tunggal maysa a suli ti trianggulo, ket naitakderan para kadagiti tallo nga is-isla a makaaramid ti Pilipinas: Luzon, Visayas, Mindanao.
Daytoy a tandaan a naited iti Deklarasion ti Panangwaywayas iti Pilipinas idi 1898 ket addaan ti paggiddiatan iti agdama nga opisial a panangipalpalawag. Ti kunanna ket ti puraw a trianggulo ket kayat na a saoen ti kayarigan ti Katipunan, ti nalimed a kagimingan a nagsupiat ti panagturay dagiti Kastila. Ti kunanan ket, dagiti kolor ti wagayway ket parubaen na ti wagayway iti Estados Unidos a kas panakaipakita ti panagyaman ti panang-salaknib ti Amerika iti panagsupiat kadagiti Kastila idi Rebulusion ti PIlipinas. Ti kunana pay a ti maysa kadagiti tallo a bituen ket itakderan na ti isla ti Panay, nga ad-adda ngem ti sibubukel nga is-isla ti Visayas. Ti warragawag ket nairawagawag na pay a ti init a naitakderan na dagiti nalayog nga addang a naa-ramid dagiti annak ti pagilian nga agpatuloy itiRang-ay ken Sibilisasion, ken inlista na ti Bataan a maysa kadagiti walo a probinsia a naitandaan babaen ti ray-raya ti init.[5]
Dagiti artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20100927-294642/RP-flag-blooper-in-New-York-not-intentionalUS-embassy
- ^ a b c d "Republic Act No. 8491". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-12-05. Naala idi 2009-06-08. (naidulin manipud ti ti orihinal idi 2007-12-05).
- ^ "Dictionary of Vexillology:C". Dagiti Wagayway ti Lubong. Naala idi 2007-06-06.
- ^ "Philippines". Vexilla Mundi. Naala idi 2007-06-06.
- ^ "Pannakairangarang ti Panakawayawayas iti Pilipinas". Naala idi 2009-06-12.


text:
Damascus
Ti Damascus Arabiko: دمشق / ALA-LC: Dimashq, Metropolitano nga Arabiko: Dimisheʼ ; kadawyan a naamammoan idiay Siria a kas ti ash-Sham (Arabiko: الشام / ash-Shām) ken, nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin (Arabiko: مدينة الياسمين / Madīnat al-Yāsmīn), ket isu ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti Syria. Daytoy ket kapitolio pay a siudad ti kadagiti 14 a gobernorato. Ken ti pay maipatinayon a maysa kadagiti kadaanan a nagtultuloy a matagtagitao a siudad iti lubong, ti Damascus ket maysa a nangruna a kultural ken relihioso a sentro ti Lebante. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion iti 1,711,000 (karkulo ti 2009).[1]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti Siria, ti Damascus ket isu ti sentro ti dakkel a metropolitano a lugar ti 2.6 a riwriw a tattao (2004).[3] Daytoy heograpiko a naipenpen kadagiti akindaya nga arisadsad ti turod ti Kontra-Lebanon a kabanbantayan nga 80 kilometro (50 mi) iti uneg manipud ti akindaya nga aplaya ti Mediteraneo iti maysa banak a 680 metro (2,230 ft) a kangato ti lessaad ti baybay, ti Damascus ket makasansanay kadagiti namaga bassit a klima gapu ti anniniwan ti tudo a pagtonoyan. Ti Karayan Barada ket agayus idiay uneg ti Damascus.
Daytoy ket immuna a natagitao idi maika-2 a milenio SK, daytoy ket napili a kas ti kapitolio ti Umayyad a Kalipato manipud idi 661 aginggana idi 750. Kalpasan ti panagballigi ti Abasid a Dinastia, ti tugaw ti Islamiko a bileg ket naiyalis idiay Baghdad. Ti Damascus ket nakakita kadagiti politika a pannakaapday iti kadagupan ti Abasid a panawen, ngem daytoy ket nakaala met laeng ti pannakaisangsangayan a pannakaipangruna kadagiti Ayyubid ken Mamluk a paset ti panawen. Idi las-ud ti Otomano a panagturay, ti siudad ket napno a nadaddadael bayat a nagtartaripatu ti kultural a kadayaw. Tatta nga aldaw, daytoy ket tugaw ti sentro a gobierno ken dagiti amin a ministro ti gobierno. Ti Damascus ket napili idi a kas ti 2008 nga Arabo a Kapitolio ti Kultura.[4]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Damascus ket immuna a nagparang iti heograpiko a listaan ni Thutmose III a kas T-m-ś-q idi maika-15 a siglo SK.[5] Ti etimolohia ti taga-ugma a nagan ti "T-m-ś-q" ket di nakedngan, ngem daytoy ket naipagpgarupan a sakbay -Semitiko. Daytoy ket naikedkeddeng a Dimašqa iti Akadio, T-ms-ḳw iti Ehipsio, Dammaśq (דמשק) iti Daan nga ARameo ken Dammeśeq (דמשק) iti Bibliko a Hebreo. Ti Akkadian a panangiletra ket mabirukan iti Amarna a sursurat, manipud ti maika-14 a siglo BC. Kalpasanna dagiti Arameo pannakailetra iti nagan ket kankanayon a nangiramraman ti sumagpaw a resh (letra r), a mabalin a naimpluensiaan babaen ti ramut tit dr, a kayatna a saoen ket "pagnaedan". Isunga, ti Qumraniko a Darmeśeq (דרמשק), ken Darmsûq (ܕܪܡܣܘܩ) iti Siriako.[6][7] Ti INggles ken Latin a nagan ti siudad ket "Damascus" a naala manipud ti Griego: Aauaσkός, a nagtaud iti Arameo: דרמשק; "ti nasayaat a nasibugan a lugar".[8][9] Iti Arabiko, ti siudad ket tinawtawagan iti Dimashqu sh-Shām (دمشق الشام), urayno daytoy ket naipababa iti Dimashq wenno ash-Shām babaen dagiti umili ti Damascus, iti Siria ken dagiti dadduma pay nga Arabo nga agkakaarruba. Ti Ash-Shām ket maysa nga Arabiko a termino para iti "Lebante" ken para iti "Siria"; ti naudi a naibagbaga, ken naisangsangayan ti naipakasaritaan a Kalatakan a Siria, ket tinawtawagan ti Bilādu sh-Shām (بلاد الشام / "daga ti Lebante").
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burns, Ross (2005). Damascus: Ti Pakasaritaan. Routledge. ISBN 978-0415413176.
- Jill, Dukesa iti Hamilton (2002). Umuna idiay Damascus: Ti sarita ti Australiano Lawag a Kabalio ken Lorenzo iti Arabia. ISBN 0-7318-1071-6.
- Aharoni, Yohanan; Avi-Yonah, Michael (1977). Ti MacMillan nga Atlas ti Biblia. Carta Ltd. ISBN 0-7318-1071-6.
- Cammelli, Stefano (2006). Il Minareto di Gesù. Il Mulino.
- ICOMOS Ti Tawidan a Madangran 2001/2002: Damascus, Ti Nangruna a Dunaya a Mediteraneo a Sito a Madangran
- Siria, Naipakasaritaan a Damascus: Ti Pannakadadael iti Duog a Siudad
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Sentro nga Opisina dagiti Estadistika idiay Siria: Kapitulo 2: Populasion ken Demograpiko a Panangibagbaga Tabla 3: Karkulo dagiti Populasion ti pudno nga agtataeng idiay Siria idi 31 Disiembre 2011 bababen ti Mohafazat ken innem (iti rinibu)
- ^ Albaath.news inbaga babaen ti gobierno ti gonernador ti Damascus, Siria (Arabiko), bril 2010
- ^ Sentro nga Opisina dagiti Estadistika ti Siria Senso ti Syria 2004
- ^ "دمشق عاصمة الثقافة العربية 2008". Damascus.org.sy. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ Listaan I, 13 iti J. Simons, Manual para iti Panagadal iti Ehipsio dagiti Topograpiko a Listaan a mainaig iti Lumaud nga Asia, Leiden 1937. Kitaen pay ti Y. AHARONI, Ti Daga ti Biblia: Ti Naipakasaritaan a Heograpia, Londres 1967, p147, Blng. 13.
- ^ "(kadagiti Panagrepaso ti Libro) ''Taga-ugma a Damascus: Ti Naipakasaritaan a Panagadal ti Siria Siudad-Estado manipud kadagiti Kasapaan a Panawen Aginggana ti Pannkatnagna kadagiti Asirio idi 732 BC.'', Wayne T. Pitard. Mannurat a nagrepaso: Paul E. Dion, ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 270, Taga-ugma a Siria. (Mayo, 1988), p. 98". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "''Ti Stele a Naipammadayaw kenni Melcarth babaen ni Ben-Hadad iti Damascus'', Frank Moore Cross. ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 205. (Peb., 1972), p. 40". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Online Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Damascus – Wiktionario". En.wiktionary.org. 9 Mayo 2010. Naala idi 20 Hunio 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Damascus idiay Wikimedia Commons


text:
Topograpiko a kalatak
Iti topograpia, ti kalatak wenno prominensia ket mangidasig ti katayag ti pantok ti bantay wenno turod babaen ti bertikal a kaadayo a nagbaetanna ken ti kababaan a linia ti sukog a mangilikmut daytoy ken awan ti nangatngato a pantok. Daytoy ti rukod ti kawaya ti pantok .Ti nangruna a kababaan a puntos ket ti naisangayan a puntos iti daytoy a linia ti sukog ken ti nagannak a tuktok ket ti nagatngato a bantay ken napili segun kadagiti nadumaduma a obyektibo a kriteria.
Dagiti linaon
Dagiti panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Babaen ti taripnong, ti kalatak ti Bantay Everest, ti katayagan a bantay iti lubong, ket maala a mangipada ti kangato iti pantokna iti ngato ti lessaad ti baybay. Malaksid iti daytoy nga espesial a kaso, adda met dagiti nadumaduma nga agpapada a panangipalawag:
- Ti kalatak ti tuktok ket ti katayag ti pantok ti tuktok iti ngato ti kababaan a linia ti sukog a manglikmut daytoy ken awan ti nagatngato a patingga.
- No ti kalatak ti tuktok ket P metmetro, ti pannakapan iti pantok iti aniaman a nagatngato a langa ti daga, bumaba ti maysa a tao iti saan a basbassit ngem P metmetro. No ikuyog ti taripnong para iti Bantay Everest, daytoy ket mangibaga a ti kalatak iti aniaman nga isla wenno kontinental a nangato a puntos ket kapada ti kangatona iti ngato ti lessaad ti baybay.
- Para iti tunggal maysa a pantok (wenno aniaman a dalan) a maikapet iti tuktok ti nagatngato a langa ti daga, biruken ti kababaan a puntos iti dayta pantok. Daytoy ket isunto ti kababaan a puntos (a makunkuna pay a puntos ti silia wenno bessang). Ti nangruna a kababaan a puntos ket naipalawag a kas ti kangatuan kadagitoy a kababaan a puntos, iti igid dagiti amin a pagsilpuan a pantok. (No ti tuktok ket ti kangatuan a puntos iti masa ti daga, ti kangrunaan a kababaan a puntos ket ti taaw, ken ti kalatak ti tuktok ket kapada ti kangatona.) Ti kalatak ket ti paggiddiatan a nagbaetan ti kangato iti tuktok ken ti kangato ti nangruna a kababaan a puntos.
- No koma ti lessaad ti baybay ket agpanagto iti kababaan a lessaad a ti tuktok ket agbalinto a ti kanagtuan a puntos iti maysa nga isla. Ti kalatak dayta a tuktok ket ti katayag iti dayta nga isla. Ti nangruna a kababaan a puntos ket mangirepresenta ti maudi nga ismo a mangikapet ti isla iti nagatngato nga isla, sakbay nga agsina dagitoy.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit isilpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kalatak ti K2
- Nagannak a tuktok ti website a maipanggep ti kalatak ti bantay, nga addaan kadagit listaan ken/wenno mapmapa a mangsakop ti intero a lubong aginggana iti 1500m a kalatak (dagiti "ultra").