text:
San Fabian, Pangasinan
Ti San Fabian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Fabian ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Alacan
- Ambalangan-Dalin
- Angio
- Anonang
- Aramal
- Bigbiga
- Binday
- Bolaoen
- Bolasi
- Cabaruan
- Cayanga
- Colisao
- Gomot
- Inmalog
- Inmalog Norte
- Lekep-Butao
- Lipit-Tomeeng
- Longos
- Longos Proper
- Longos-Amangonan-Parac-Parac Fabrica
- Mabilao
- Nibaliw Central
- Nibaliw East
- Nibaliw Magliba
- Nibaliw Narvarte (Nibaliw West Compound)
- Nibaliw Vidal (Nibaliw West Proper)
- Palapad
- Poblacion
- Rabon
- Sagud-Bahley
- Sobol
- Tempra-Guilig
- Tiblong
- Tocok
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of San Fabian | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


c: text/html

text:
Coronavirus ti maysa a sakit a mabilang a nakabutbuteng gapu ta alisto a mangkettel ti biag iti maysa tao apaman a kimpet daytoy kenkuana, segun kadagiti eksperto medikal.
Daytoy a coronavirus ti agraira iti agdama idiay China ken kadagiti nadumaduma a pagilian. Ginasut a tatta-o idiay China iti natayen ken rinibu pay kadakuada ti agsagsagaba iti nasa-o a sakit.
Ditoy bukodtay a pagilian a Pilipinas, addan pasyente– maysa Chinese man a naggapu idiay Wuhan, China ti konpirmado a pimmusay idiay Metro Manila gapu ti maipagarup a panagsagabana ti nasa-o a coronavirus, segun ti official report ti Department of Health.
Ditay mababalaw dagiti naruay a kakailiantayo nga agsidduker ti riknada iti daytoy a damag gapu ta ti ballaag a mismo ti DOH ket very dangerous disease ti coronavirus nga alisto a maiyakar iti pada a tao babaen ti close contact, linnangen, ken panagpupolapol.
Nalawag ti rakurak ni Health Secretary Francisco Duque III a haan nga airborne disease ti coronavirus. Haan a maipalpalais iti angin iti mikrobiona.
Kas pagarigan, kinunana, a nu nagba-eng wenno naguyek ti maysa a carrier ti coronavirus ket haanna nga inappot usar koma ti panyo wenno tissue paper ti agongna wenno ngiwatna, mabalin a maiyakar didiay sakit babaen ti maiparsiak a katay wenno buteg nga agdisso iti rupa ti asideg kenkuana a tao kas ti droplets a malang-abna ken maipaunegna ti mikrobio a mapan iti barana nga agtennag a coronavirus acute respiratory disease.
Sapay koma ta maespaltayo ditoy probinsya tayo nga Ilocos Norte ken sibubukel nga Amianan iti daytoy a klase ti sakit.
Rumbeng ngarud nga agnanayon tayo a naan-nad a mangsaluad ti salun-at tayo babaen ti napeklan a panagdaldalus, haan laeng a ti personal hygiene tayo nu diket pay iti aglawlaw.
Suroten tayo a naimbag amin dagiti healthy tips ken warning nga yetnag ti DOH kontra ti coronavirus tapno maiyadayo tayo iti ania man a peggad mainaig iti daytoy a killer disease.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gobierno
Ti gobierno ket nalawa a naipalplawag a kas ti administratibo nga organisasion nga addaan iti katurayan a mangituray ti maysa a politikal nga estado.[1] Iti Britaniko nga Ingles (ken dagiti Mankomunidad ti Pagpagilian), ti gobierno ket naak-akikid a mangitudtudo ti naisangsangayan nga administratibo a burokrasia nga agtengtenggel iti maysa nga estado iti naited a panawen[2]—ket naam-ammuan iti Amerikano nga Ingles a kas maysa nga administrasion. Iti Amerikano nga Ingles, ti gobierno ket mangitudtudo ti dakdakkel a sistema baaen pannakaurnos kadagiti ania man nga estado.[3] Iti adu pay a maipatinayon, ti gobierno ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti Ingles a kas maysa a sinonimo para iti panagturay.
Iti kaso ti nalawa a pannakaipalplawag, ti gobierno ket buklen dagiti lehislador, dagiti administrador, ken dagiti arbitrador. Ti gobierno ket isu ti kabuksilan panangipatungpal ti annuroten ti estado, ken isu pay ti mekanismo para iti panangikeddeng ti annuroten ti estado. Ti porma ti gobierno, wenno ti porma ti panagturay ti estado, ket mangitudtudo ti agasmang dagiti politikal a patakder babaen ti pannaka-urnos ti gobierno.
Dagiti estado ket sinerian babaen ti maysa nga agtultuloy a panagsasaruno kadagiti nadumaduma a gobierno.[4] Kadagiti tunggal maysa nga agsasaruno a gobierno ket buklen ti maysa abagi dagiti agmaymaysa a tattao nga agtengtenggel ken agsansanay ti panagtengnggel ti politikal a panagaramid ti keddeng. Dagiti tignayda ket ti panagaramid ken pannanngipatungpal kadagiti linteg ken mangkappia kadagiti suppiatan. Kadagiti dadduma a kagimongan, daytoy a grupo ket sagpaminsan a kabukbukodan a matagtaginayon wenno tinawtawid a klase. Kadagiti dadduma pay a kagimongan, a kasla dagiti demokrasia, ti politikal a papel ket agtaltalinaay, ngem adda dagiti kanayon a panagsisinnukat ti tattao a mangpunpunno kadagiti puesto.[5]
Ti ania man a kita ti gobierno ket agdama maapektaranna dagiti tignay ti tattao kadagiti adu a nangruna a waya. Gapu ti daytoy a rason, dagiti politikal a sientista ket sapasapda nga agsupsupiat a ti gobierno ket nasken a saan a kabukbukodan a maadadal. Nagsisinnupiatda a ti gobierno ket nasken a maadal a mairaman ti antropolohia, ekonomia, pakasaritaan, pilosopia, siensia, ken sosiolohia.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Nobiembre 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-06-30. Naala idi 2012-12-03.
- ^ Bealey, Frank, ed. (1999). "gobierno". Ti Blackwell a diksionario ti politikal a siensia: ti alagaden ti agar-aramat kadagiti terminona. Wiley-Blackwell. p. 147. ISBN 978-0631206958.
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford: Amerikano nga Inggles" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-05-02. Naala idi 2012-12-03.
- ^ Flint, Colin; Taylor, Peter (2007). Politikal a Heograpia: Ekonomia ti lubong, Pagilian-Estado, ken Lokalidad (Maika-5 nga ed.). Pearson/Prentice Hall. p. 137. ISBN 978-0-13-196012-1.
- ^ Barclay, Harold (1990). Tattao nga Awan Gobiernona: Ti Antropolohia ti Anarkia. Left Bank Books. p. 31. ISBN 1-871082-16-1.
Arnheim, M.T.W. Aristokrasia iti Griego a Kagimongan. Londres: Thames ken Hudson, 1997.


text:
Wikipedia
Ti Wikipedia ket maysa nga ensiklopedia nga addaan nawaya a linaon a nakatiponan/pakatiponan dagiti sinurat ken/wenno patarus dagiti agparparawad iti sangalubongan. Maysa a wiki daytoy a sitio a kaipapananna a nawaya a baliwan ti asino man ti ania man nga artikulo ditoy.
Ti Wikipedia ket maysa a pabrikati Wikimedia Foundation, Inc.
Adda iti babaen ti GNU Free Documentation License (GFDL) amin a texto iti Wikipedia, kasta met ti kaaduan kadagiti ladawan wenno imahen ken dadduma pay a linaonna. Agtalinaed ti karbengan ti panagtagikua kadagiti agparparawad kabayatan a paspasingkedan met ti GFDL a nawaya ken libre a maidaya ken maiwaras dagiti linaon.
- Jimmy Wales – Nagpakannabangon, ti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia.


text:
Wikipedia:Nagan ti espasio ti plantilia
Ti nagan ti espasio ti plantilia iti Wikipedia ket inus-usar a pagipenpenan kadagiti plantilia, nga aglaon iti eskritu ti wiki a mainayonto kadagiti nadumaduma a panid babaen ti panagilak-am. Ti nangruna nga annong dagiti plantilia a naikabil iti daytoy a nagan ti espasio ket ti mangtaripato ti natalinaay a panagpormat ken panagtulong iti panagdaliasat a nagbaetan dagiti artikulo, ken kadawyan a mangiraman kadagiti nadumaduma a pagpilian nga elemento a tinengtengngel babaen dagiti parametro tapno mapalubosan ti espesialisado a panagusar. Dagiti plantilia ket naus-usar a mangatibay kadagiti dakkel a karuay nga obra ti panagtariapato iti Wikipedia.
Dagiti panid iti nagan ti espasio ti plantilia ket mabalin a mailasin babaen kadagiti etiketa ti plantilia, nga agus-usar kadagiti doble a nakulot a pangrikep a kas ti
{{Panangilawlawag}} tapno mangipakita a dagitoy ket matawtawagan a kas dagiti panagilak-am nga elemento. Mabalinda pay a mailasin babaen ti pasakbay iti
Plantilia: (kas pagarigan
[[
Plantilia:Panangilawlawag
]]), a mangipakita ti silpo iti panid a dagus nga aglaon iti batayan a plantilia.
Ti tunggal maysa a plantilia ket addaan iti maipada a panid ti
Plantilia tungtungan: nga ayan a pakitungtungan dagiti editor iti desinio ken panangisayangkat iti mainaig a plantilia (kitaen ti Tulong:Panagusar kadagiti tungtungan a panid no kasano ti makibinglay kadagiti pakitungtungan ti tungtungan a panid).


text:
Leyte (isla)
Ti Leyte ket ti maysa nga isla iti grupo ti Visayas idiay Filipinas.
No maipapan iti politika, ti isla ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti (Akin-amianan) Leyte ken Akin-abagatan a Leyte. No maipapan iti teritorio, ti Akin-abagatan a Leyte ket iramanna ti isla ti Panaon iti abagatan. Iti amianan ti Leyte ket ti probinsia nga isla ti Biliran, ti dati a sub-probinsia ti Leyte.
Dagiti nangruna a siudad ti Leyte ket ti Tacloban, iti akindaya nga aplaya ti amianan a laud a suli ti Golpo Leyte ken Ormoc, iti laud nga aplaya. Ti isla ket dati a lokasion ti Mairete, ti historiko a komunidad n a tinurturayan babaen ni Datu Ete. Sakbay a kinolonisado babaen ti Espania, ti isla ket dati idi a pagtaengan dagiti Waray dagiti indihenio nga animista iti Daya ken dagiti dadduma nga indihenio nga animista dagiti grupo ti Visaya iti laud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Islands by Land Area". Island Directory Tables. United Nations Environment Programme. Naala idi Hunio 12, 2013.
- ^ Senso ti Populasion (2015). Dagiti Pakabuklan ti Senso ti Populasion ti Populasion ti Filipinas idi 2015. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Leyte (isla) iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Leyte (isla) manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Leyte Island – TA.com


text:
Luanda
Ti Luanda, dati nga agnagan iti São Paulo da Assunção de Loanda, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Angola, ken ti kaaduan ti populasion ken kangrunaan a siudad ti pagilian, kangrunaan a puerto ken sentro ti industria , kultura ken urbano. Mabirukan iti aplaya ti Taaw Atlantiko ti Angola, ti Luanda ket ti kangrunaan a puerto ken sentro ti administrasion. Daytoy ket addaan iti populasion ti metropolitano iti sumurok nga 6 a riwriw. Daytoy oay ti kapitolio a siudad ti Probinsia ti Luanda, ken ti maikatlo a kaaduan ti populasion a a siudad nga agsasao iti Portuges iti lubong, kalpasan laeng ti São Paulo ken Rio de Janeiro, isuda a dua idiay Brasil, ken ti kaaduan ti populasion a kapitolio a siudad nga agsasao iti Portuges iti lubong, ken unaanna ti Brasília, Maputo ken Lisbon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Luanda iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Luanda manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Lima a pamilia ti OFW Iti naipaayan iti tulong pinansial babaen iti social services ti Overseas Filipino Workers Administration (OWWA) ditoy probinsia. Naited dagiti cheke babaen kada Maria Katrina Domingo, Family Welfare Officer ti OWWA-Abra ken Fredelina Biato, migrant desk officer ti gobierno probinsial itay bigat (Enero 17, 2019) sadiay Provincial Capitol Atrium.
Death and burial benefits nga aggatad iti P120,000.00 agingga P220,00.00 ti naipaay kadagiti tallo a beneficiaries ti OFW a pimmusay. Kanayunanna, dua nga OFW ti naipaayan iti sag-P20,000.00 a benepisio babaen iti Special Financial Assistance to Displaced OFWs ti OWWA. Dagitoy dagiti OFW a saan a napasuelduan iti kompania a nagtrabahoanda sadiay Saudi.
Segun kadagiti nabenepisiaran, nagun-od da daytoy a tulong babaen iti ipapanda pannakiuman iti opisina ti OWWA ditoy Abra. Katulongan met ti OWWA ti Philippine Overseas Labor Office (POLO) a mangtratar kadagiti pakaseknan dagiti OFW sadiay ballasiw-taaw.


text:
Henry Ford
NI Henry Ford (Hulio 30, 1863 – Abril 7, 1947) ket maysa idi nga Amerikano nga industrialista, ti nangbangon ti Ford Motor a Kompania, ken ti nangipatakder ti panagrang-ay ti assemblia a linia a wagas ti masa aproduksion. Nupay a ni Ford ket saan nga isu ti nagimbento ti automobil, isu ket nagparang-ay ken nangipakturado ti immuna a karro a makabaelan a gatangen kadagiti adu a tengnga a klase nga Amerikano. Ti panangipaammona ti Modelo T nga automobil ket nangrebolusionario ti panaglugan ken industria ti Amerikano. A kas ti agtagtagikua ti Ford Motor a Kompania, isu ket nagbalin a maysa kadagiti kabaknangan ken kadayegan a tao iti lubong. Isu ket naipammadayawan ti "Fordismo": ti masa aproduksion ti saan a nangina a magatgatang ken naikapet kadagiti nangato a matgedan dsagiti agobobra. Ni Ford ket adda ti sanganlubongan a panagsirmata, a ti konsumerismo a kas ti pangruna ti kappia. Ti napeksa a panagitalekna ti sistematiko a panangibabab ti bayad a nagbanagan kadagiti adu a teknikal ken negosio a panagpabaro, a mairaman ti maysa a prankisia a sistema a nangikabil kadagiti aglaklako ti karro iti amin anga Amianana nga Amerika ken dagiti kangrunaan a siudad kadagiti innem a kontinente. Ni Ford ket inbatina ti adu a kinabaknangna idiay Pundasion Ford ngem nangiyurnos para iti pamilian a permanente a mangtengngel ti kompania.
Ni Ford ket kaaduan pay a naamammoan para iti kina pasismona idi las-ud ti immuna atawtawen ti Sangalubongan aGubat I, ngem ti pay panagipablaakna kadagiti antisemitiko a teksto a kas ti libro a Ti Internasional a Hudio.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baldwin, N. (2001). Ni Henry Ford ken Dagiti Hudio. New York: Publiko a Panakibiang.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Henry Ford iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Henry Ford iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Henry Ford iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Baybay Mawson
Ti Bayaby Mawson ket ti naisingasing a nagan ti baybay iti agid ti aplaya ti Daga Reina Mary idiay Daya nga Antartika iti daya ti Samang ti Yelo Shackleton. Iti laud daytoy, idiay akin-laud a bangir ti Samang ti Yelo Shackleton ket isunto ti Baybay Davis. Iti daya ket isunto ti Isla Bowman ken ti Luek Vincennes.
Ti nagan ket naisingasing a kas parte ti burador ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) idi 2002 . Daytoy a burador ket saan a naaprobaran babaen ti IHO (wenno ti ania man a gunglo), ken ti dokumento ti IHO idi 1953 (a saan nga aglaon iti nagan) ket agtultuloy nga agdama a matungtungpal.[1] Dagiti mangidadaulo a turay ti heograpia ken dagiti atlas ket saanda nga agus-usar iti nagan, a mairaman ti maika-10 nga edision ti World Atlas ti 2014 manipud iti National Geographic Society ken ti maika-12 nga edision ti Times Atlas of the World ti 2014.
Dagiti dua a nangruna a glasier ket rummurda iti danum ditoy: ti Glasier Scott ken Glasier Denman. Ti iruruar ti glasier manipud iti samang ti yelo ti Glasier Denman Glacier ket mangiparuar ti periodikal a panagparang ti Isla ti Yelo Pobeda.
Daytoy ket managananto a kas pammadayaw kenni Douglas Mawson ti Australiano nga eksplorador ti Antartiko.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd (currently in-force) edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-10-15. Naala idi 5 Hunio 2015.


text:
Martin Luther
Ni Martin Luther (Nobiembre 10, 1483–Pebrero 18, 1546) ket maysa a teologo nga Aleman, maysa nga Augustiniano a monghe, ken maysa nga eklesiastiko a repormista. Dagiti pannursurona ti nangtignay iti Protestante a Repormasion ken nanggubuay kadagiti doktrina ken kultura dagiti tradision a Luteranismo ken Protestantismo. Ti awag ni Luther iti Simbaan a panagsubli kadagiti pannursuro ti Biblia ti nangitunda iti pannakabukel dagiti baro a tradision iti uneg ti Kristianidad ken iti Repormasion a Katoliko, ti pasungbat ti Romano Katoliko kadagitoy a tignay.
Dagiti kontribusion ni Luther iti akinlaud a sibilisasion ket nasursurok pay ngem iti biag ti Simbaan a Kristiano. Dagiti patarusna ti Biblia ti nangirubuat iti pannakabukel ti maysa nga alagaden a bersion iti pagsasao nga Aleman, ken nakanayon iti sumagmamano a prinsipio iti arte ti panagipatarus. Dagiti met himno ni Luther ti nanginspirar iti pannakabukel ti kongregasional a panagkanta iti Kristianidad. Ti panangasawana idi Hunio 13, 1525 ken ni Katharina von Bora, maysa a madre a nangitandudo met iti Protestantismo, ti nangirugi met iti tignay ti klerikal a panagasawa iti uneg ti adu a tradision a Kristiano.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Martin Luther - Eine Bibliographie (Aleman) Naiyarkibo 2005-11-24 iti Wayback Machine


text:
Italia
Nagsasabtan: 43°N 12°E / 43°N 12°E
Ti Italia[7] /ˈɪtəli/ (dengngen) (Italiano: Italia [iˈtaːlja]), opisial a ti Italiano a Republika[8] wenno ti Republika iti Italia[9] (Italiano: Repubblica italiana[paammo 1]), ket maysa a unitario a parlamentario a republika idiay Abagatan a Tengga ti Europa. Iti amianan, pagbeddenganna ti Pransia, Suisa, Austria ken Eslobenia iti igid ti Alpes. Iti abagatan, buklenna ti sibubukel nga Italiano a Peninsula, Sicilia, Sardinia–dagiti dua a kadakkelan nga is-isla idiay Baybay Mediteraneo ken dagiti adu pay a babbabassit nga is-isla. Dagiti naturay nga estado ti San Marino ken ti Siudad ti Batikano ket dagiti enclave iti uneg ti Italia, ngem ti Campione d'Italia ket maysa nga Italiano nga exclave idiay Suisa. Ti teritorio ti Italia ket sakupenna ti 301,338 km2 (116,347 sq mi) ken naimpluensiaan babaen ti kalalainganna a klima. Nga addaan iti 60.6 a riwriw nga agtaeng, isu daytoy ti maikalima a kaaduan ti populasion a pagilian idiay Europa, ken ti maika-23 a kaaduan ti populasion iti lubong.
Ti Roma, ket isu ti kapitolio iti Italia, kadagiti napalabas a sigsiglo isu daytoy idi ti sentro ti politika ken relihion iti Lumaud a sibilisasion a kas kapitolio ti Romano nga Imperio ken ti lugar ti Santa Sede. Kalpasan ti panagapday iti Romano nga Imperio, ti Italia ket nakaibtur kadagiti panagraut dagiti gangganaet a tattao, manipud dagiti Hermaniko a tribu a kas dagiti Lombardo ken Ostrogodo, aginggana dagiti Bisantino ken ti kaudian, dagiti Normando, ken dadduma pay. Kalpasan dagiti napalbas a siglo, ti Italia ket nagbalin a nakaipasngayan dagiti Maritimo a republika ken ti Renasimiento[10]. Urayno ti kaaduan kadagiti kalpasan ti Romano a pakasaritaanna, ti Italia ket nanbingbingay idi kadagiti nadumaduma a siudad ken rehional nga estado (a kas ti Republika ti Benesia ken ti Simbaan nga Estado), ngem daytoy ket naiapgkaykaysa idi 1861.[11] Idi naladaw a maika-19 a siglo, babaen ti Sangalubongan a Gubat I, ken aginggana ti Sangalubongan a Gubat II, ti Italia ket nagtagikua ti maysa a kolonial nga imperio.[12]
Ti moderno nga Italia ket maysa a demokratiko a republika. Daytoy ket nairanggo a kas ti maika-24 a karang-ayan a pagilian iti lubong[5] ken ti Pagsurotan ti Kasayaat ti panagbiag ket nairanggo idin a kas ti sangapulo a kasayaatan iti lubong idi 2005.[13] Ti Italia ket agragrag-o ti maysa a nangato a pagalagadan ti panagbiag, ken adda ti nangato a GDP ti tunggal maysa atao .[14][15] Daytoy ket nangibangon a kameng ti inawtawagan tattan a ti Kappon ti Europa ken paset ti Eurosona. Ti Italia ket kameng pay ti G8, G20 ken NATO. Daytoy ket adda ti maikatlo a kadakkelan a reserba ti balitok, maikawalo a kadakkelan a nominal GDP, maikasangapulo a kangatuan ti GDP (PPP)[16] ken ti maikanem a kangatuan ti busbos ti gobierno iti lubong.[17] Daytoy ket kameng pay nga estado ti Organisasion para iti Ekonomiko a Pagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay, ti Organisasion ti Komersio ti Lubong, ti Konsilo ti Europa, ti Kappon ti Lumaud a Europa ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti Italia ket adda ti maikasiam a kadakkelan ti busbos ti salaknib ken makibinningay ti nulklear nga armas ti NATO.
Ti Italia ket adda ti nangruna a papel iti Europeano ken milisia ti lubong, kultural ken diplomatiko a pannakibiang. Ti Europeano a politiko ti pagilian, sosial ken ekonomiko nga inpluensia ket mangaramid daytoy ti maysa a nangruna a rehional a bileg.[18][19] Ti pagilian ket adda ti maysa a nangato nga agpang ti publiko nga edukasion ken maysa a nangato a globalisado a pagilian.[20]
EtimolohiaUrnosen
Dagiti pannagipagarup iti etimolohia iti nagan nga "Italia" ket adu unay ken dagiti sumaganad a pannakaipalawag nga insingsingasing babaen dagiti historiador ken dagiti linguista ket nawatiwat.[21] Segun ti maysa kadagiti kadawyan a pannakaipalplawag, ti termino nga Italia, manipud iti Latin: Italia,[22] ket binulod idi babaen ti Griego manipud iti Oscan Víteliú, a ti kaibuksilanna ket "dagiti ubbing a baka (urbon)" (cf. Lat vitulus "calf", Umb vitlo "urbon").[23] Ti toro ket simbolo dagiti akin-abagatan a tribu ti Italia ken kankanyon a nangipakpakita a sumangsangdo ti Romano a lobo a kas kumarkarit a simbolo iti nawaya nga Italia idi las-ud ti Sosial a Gubat. Ti Griego a historiador a ni Dionisio ti Halikarnasio ket isu tinangibagbaga iti daytoy a pannakalaglagip a kakuyogna ti sarsarita a ti Italia ket nainaganan idi kalpasan kenni Italus,[24] nga inbagbaga pay babaen ni Aristoteles[25] ken ni Tusidides.[26]
Ti nagan nga Italia ket kasisigud idi a naipakat laeng ti paset nga itan ket ti Akin abagatn nga Italia – segun kenni Antioko ti Sirakusa, ti akin abagatan a paset ti peninsula ti Bruttium (moderno a Calabria: probinsia iti Reggio, ken paset dagitiprobinsia ti Catanzaro ken Vibo Valentia). Ngem babaen ti daytoyen a panawen ti Oenotria ken Itali aken nagbalinen nga agpadpada, ken ti nagan ket naipakat pay ti kaaduan iti Lucania. Dagiti Griego ket nagin-inutda a nangipakat ti nagan nga "Italia" iti dakdakkel a rehion, ngem idi panagturay ti [[Romano nga Emperador|Emperador] Augustus (gibus ti umuna a siglo BC) a daytoy a termino ket naipadakkel a mangsakop ti intero a peninsula aginggana kadagiti Alpes.[27]
PakasaritaanUrnosen
Kasakbayan a pakasaritaan ken kina-ugmaUrnosen
Dagiti nakalkali manipud kadagiti amin a paset ti Italia ket nangipakpakita ti kadda ti Neanderthal a napetsaan manipud idi Paleolitiko a paset ti panawen, iti agarup a 200,000 tawtawen,[28] Dagiti moderno a tao ket simmangpetda idi agarup a 40,000 tawtawen. Dagiti Taga-ugma atao iti kasakbayan ti Romano nga Italia – a kas dagiti Umbriano, ken dagiti Latin (a nagtaudan dagiti Romano), Volsci, Samnita, dagiti Kelta ken dagiti Ligures a nagtagtagitao iti akin amianan nga Italia, ken dagiti dadduma pay – ket dagidi Indo-Europeano a tattao; ti kangrunaan a naipakasaritaan a tattao iti saan nga Indo-Europeanoa tawidan ket mangiraman kadagiti Etruscans, dagiti Elymians ken Sicani idiay Sicilia ken dagiti prehistoriko a Sardinia.
Idi baetan ti maika-17 ken maika-11 a siglo BC dagidi Misenio a Griego ket nangibangonda kadagiti pannakaiyasideg iti Italia[29][30][31][32][33][34][35] ken idi maika-8 ken maika-7 a sigsiglo BC dagiti kolonia ti Gresia ket nabangonda amin iti igid ti aplaya ti Sicilia ken ti akin abagatan a paset ti Italiano a Peninsula ket nagbalin a naamammuan a kas ti Magna Graecia. Ken dagidi pay Penisia ket nangbangonda kadagiti kolonia kadagiti aplaya ti Sardinia ken Sicilia.
Ti taga-ugma a Roma ket isu idi ti immuna a bassit a komunidad ti agrikultura a nabangon idi maika-8 a siglo BC, a dimmakkel kadagiti napalabas a siglo iti kadakkelan nga imperio a nangbukel ti sibubukel a Baybay Mediteraneo, a nakairuaran dagiti Taga-ugma a Griego ken Romano a kultura iti maysa a sibilisasion. Daytoy a sibilisasion ket impluensial unay a ti legado ket nangruna iti sangalubongan. Ti Taga-ugma a Roma ket nakaro a naimpluensiaan ket nangibati ti markana iti moderno a gobierno, linteg, politika, administrasion, urbano a panagplano, inhennieria, pilosopia, arkitektura, dagiti arte ken dagiti dadduma pay nga aspeto iti lumaud a lubong, a nangporma ti nakaibatayan ti Akinlaud a sibilisasion.
Iti nabontog a pannaka-apday manipud idi naladaw a maikadua a siglo AD, thi imperio ket nagtungpalan ti pannakapisi iti dua a paset idi 395 AD: ti Lumaud a Romano nga Imperio ken ti Akindaya a Romano nga Imperio. Ti akinlaud a paset – babaen ti presion dagidi Pranko, dagidi Bandalo, dagidi Huno, dagiti Godo ken dagiti dadduma pay a populasion manipud iti Akindaya nga Europa – ket nakaitungpalan a natunaw idi 476 AD, idi ti kinaudi nga akinlaud nga Emperador ket inikkat babaen ti Barbaro a hepe nga Odoakro.
Tengnga a PanpanawenUrnosen
Kalpasan ti pannakatnag ti Roma, ti Italia ket pinarukma babaen dagiti Hermaniko a Tribu dagiti Ostrogodo, ngem idi maika-6 a siglo ti Taga-daya Romano nga Emperador a ni Justiniano ket pinarukmana manen. Ti panagraut ti sabali pay a Hermaniko a Tribu (dagiti Lombardo) iti naladaw nga isu met laeng a siglo ket nangpabasiit ti kaadda ti Bisantino iti bassit a pirgis iti daga a nagbaetan ti Rabena ken Roma ken dagiti dadduma pay a daga idiay akin-abagatan nga Italia, a nangburak ti panagkaykaysa ti peninsula aginggana idi 1870.
Ti panagturay ti Lombardo iti akin-amianan a ken tengnga nga Italia ket sinagepsep idi ti Pranko nga Imperio babaen ni Karlomagno idi naladaw a maika-8 a siglo. Dgaiti pRanko nga ari ket timmulongda oay iti pannakaporma kadagiti Estado ti Papa idiay tengnga ti Italia, a gimmay-at manipud idiay Roma aginggana idiay Rabena, urayno ti kaaduan ti Tengnga a Panpanawen ti Kina-Papa ket tinengtengngel laeng ti Latium. Ti kaadda daytoy a teokratiko nga estado ket nangtiped kadagiti napalabas a siglo ti panagkaykaysa ti peninsula. Aginggana idi maika-13 a siglo, dagiti politika ti Italiano ket tinurturayan babaen ti pannakaikabagian ti baetan dagiti Aleman a Emperador ti Nasantuan a Romano ken dagiti papa, a kaaduan kadagiti Italiano a siudad ket nakitiptiponda iti dati a (Gibelini) wenno para iti naud-udi a (Guelfi) manipud iti temporario a pakainugotan.
Iti daytoy idi a kawaw iti turay nga ti Italia ket nakakita ti pannakaipangato iti naisangayan nga patakder, ti mediebal a komuna. Kadagiti anarkaiko a kasasaad a kankanayon a nagballigi kadagiti mediebal nga Italiano a siudad-estado, dagiti tao ket binukbokudanda a nagurnos tapno maipasubli ken maikatda ti armas dagiti nagsisinnupiat a napilpili a tattao. Idi maika-12 a siglo, ti liga dagiti komuna, ti Liga ti Lombardo, ket inabakda ti Aleman nga emperador a ni Frederick Barbarossa, a nangiturongan ti proseso a pannakaited ti epektino a pannakawaya kadagiti kaaduan ti akin-amianan ken tengnga a siudad ti Italia. Uray pay ti pannakadadaelna kadagiti nadumaduma a gubat, ti Italia ket nagtalinaay, a naipangpangruna idiay amianan ken tengnga, ti relatibo a narang-ay nga urbano a sibilisasion.
Iti las-ud ti isu met laeng a paset ti panawen, ti Italia ket nakakita iti pannakaipangato kadagiti nadumaduma a Maritimo a Republika, a ti kadayegan ket ti Benesia, Genoa, Pisa ken Amalfi. Nakaroda a nairaman kadagiti Krusada, nagatiwda kadagiti opurtunidad iti politikal ken panagtagilako. Ti Benesia ken ti Genoa ket dimtengan a nagbalinan a kas ti aruangan ti Europa iti panagtagilako iti Daya, a nangbangbangon kadagiti kolonia iti kaadayo iti Baybay Nangisit ken kankanayon a kaaduan a nagtengtengngel ti panagtagilako iti Bisantino nga Imperio ken ti lubong ti Islamiko a Mediteraneo. Ti kondado ti Saboya ket nangpadakkel ti teritoriona idiay peninsula idi kaladawan ti naladaw a Tengnga a Panpanawen, bayat a ti Florencia ket nagrangrang-ay iti nasayaat a naurnos a komersio ken pinansia a siudad-estado, a nagbalin kadagiti kaaduan a siglo ti Europeano a kapitolio iti seda, dutdot, panangibanko ken alahas.
Idiay abagatan, ti Bisantino a Sicilia ket nagbalinen a maysa nga Islamiko nga emirato idi maika-9 a siglo, a nagrangrang-ay aginggana idi pinarukma dagidi Italo-Normano idi naladaw a maika-11 a siglo a kinuyog kadagiti kaaduan nga estado ti Lombardo ken Bisantino iti akin-abagatan nga Italia. Babaen dagiti narikut a serye dagiti pasamak, ti akin-abagatan nga Italia ket rimmang-ay a kas maysa a naipagkaykaysa a pagarian, nga immuna babaen ti Kamara ti Hohenstaufen, kalpasan daytoy babaen ti Kapetiano a Kamara ti Anjou ken, manipud idi maika-15 a siglo, ti kamara ti Aragon (urayno ti Sicili aket naisina nga Aragones a pagarian manipud idi naladaw a maika-13 a siglo aginggana idi maika-15 a siglo). Idia Sardinia, dagiti dati a probinsia ti Bisantino ket nagbalinda a nawaya nga estado a tinawtawagan a kas ti giudicati, urayno kaaduan ti isla ket tinurturayan babaen ti Genoa wenno Pisa aginggana idi pinarukma dagiti Aragones idi maika-15 a siglo.
Dagiti notaUrnosen
- ^ Idiay Italia, dagiti sabsabali a pagsasao ket opisial a mabigbigan a mayanaup ti linteg a patneng a (rehional) a pagsasao babaen ti Europeano a Dokumento ti linteg para iti Rehional wenno dagiti Rehionala Pagsasao. Iti tunggal maysa kadagitoy, ti opisial a nagan ti Italia ket dagiti sumaganad:
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Ethnologo a reporta". Ethnologue.com. Naala idi 30 Oktubre 2010.
- ^ "Binulan a demograpiko a katimbengan: Enero 2011" (iti Italiano). Istat. 10 Septiembre 2011. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-02-25. Naala idi 10 Septiembre 2011.
- ^ a b c d "Italia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 14 Oktubre 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ a b "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Comune di Campione d'Italia". Comune.campione-d-italia.co.it. 14 Hulio 2010. Naala idi 30 Oktubre 2010.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Italia". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 228. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Ti Ingles a nagan ti estado ti Italia a nausar iti Ingles a teksto iti Tulag iti Lisbon,
- ^ A kas maus-usar kadigiti sumaganad a sinurat a mangipalagip ti Nagkaykaysa a Pagpagilian: "UNTERM database iti Nagkaykaysa a Pagpagilian". Sekretario ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 28 Marso 2012.
- ^ "Europeano a Renasimiento ken Pannakaipatakder manen" (PDF). Ili iti Washington, NJ: Akademia ti Immakulada a Puso. Naala idi 20 Disiembre 2009.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong).
- ^ "Panagkaykaysa ti Italia". Library.thinkquest.org. 4 Abril 2003. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-03-07. Naala idi 19 Nobiembre 2009.
- ^ "Ti Imperio ti Italiano a Kolonia". Amin nga Imperio. Naala idi 17 Hunio 2012.
Iti kapantokanna, idi sabayan ti WWII, ti Italiano nga Imperio ket binuklan na dagiti teritorio ti agdama nga aldaw nga Italia, Albania, Rodas, Dodecaneses, Libya, Etiopia, Eritrea, 2/3 ti Somalia ken ti bassit a konsesio ti Tientsin idiay Tsina
- ^ The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index, Economist, 2005
- ^ "Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken Suheto". Imf.org. 14 Septiembre 2006. Naala idi 2 Agosto 2010.
- ^ "DDP Quick Query". Ddp-ext.worldbank.org. 20 Hulio 2004. Naala idi 2 Agosto 2010.
- ^ "Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken Suheto". Imf.org. 14 Septiembre 2006. Naala idi 2 Agosto 2010.
- ^ "CIA World Factbook, Budget". Cia.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-07-06. Naala idi 26 Enero 2011.
- ^ M. De Leonardis, Il Mediterraneo nella politica estera italiana del secondo dopoguerra, Bologna, Il Mulino, 2003, p. 17
- ^ Ti Tengnga a Daya ken ti Europa. Liblibro ti Google. 24 Nobiembre 1998. Naala idi 30 Mayo 2011.
- ^ "KOF – Pressemitteilung" (PDF). Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 2011-04-27. Naala idi 27 Oktubre 2009.
- ^ Alberto Manco, Italia. Disegno storico-linguistico, 2009, Napoli, L'Orientale, ISBN 978-88-95044-62-0
- ^ Latin a Diksionario ti Oxford, p. 974: "umuna a silaba. kadawyan nga ababa (cf. Quint.Inst.1.5.18), ken naiskan pay iti Lucil.825, ngem iti daktiliko a berso a naipaatiddog metri gratia."
- ^ J.P. Mallory ken ni D.Q. Adams, Ensiklopedia ti Indo-Europeano a Kultura (Londres: Fitzroy ken ni Dearborn, 1997), 24.
- ^ Dionisio ti Halikarnasio, Dagiti Romano a Kina-ugma, 1.35, iti LacusCurtius
- ^ Aristoteles, Politika, 7.1329b, iti Perseus
- ^ Tucidides, Ti Peloponesio a Gubat, 6.2.4, iti Perseus
- ^ Pallottino, M., Pakasaritaan ti Kasapaan nga Italia, patarus. Ryle, M & Soper, K. kadagiti Lektura ni Jerome, Maikasangapulo ket pito kadagiti Serie, p. 50
- ^ Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. ISBN 0-306-46463-2.
- ^ Ti Miseneo ken Italia: ti arkeolohiko ken arkeometriko nga ebidensia ti seramiko, Unibersidad ti Glasgow, Departamento ti Akeolohia
- ^ Emilio Peruzzi, Dagiti Miseneo ti Nasapa a Latium, (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980
- ^ Lord William Taylour, Miseneo a Bangbanga idiay Italia ken dagiti Kaaripingna a Lugar (Cambridge 1958)
- ^ Gert Jan van Wijngaarden, Panagusar ket Panagayat ti Miseneo a Bangbanga idiay Lebante, Cyprus ken Italia (1600–1200 B.C.): Ti Kinapangruna iti Konteksto, Arkeolohiko a Panagad-adal ti Amsterdam, Unibersidad ti Amsterdam a Pagmalditan, 2001
- ^ Andrea Vianello, Miseneo a Naladaw a Panawen ti Gambang ken dagiti Italiko a Produkto iti Laud a Mediteraneo: Ti Sosial ken Ekonomiko a Panagusig, (Dagiti Reporta dagiti Serie ti Britaniko nga Arkeolohiko), Dagiti Reporta ti Britaniko nga Arkeolohiko
- ^ Miriam S. Balmuth, Robert J. Rowland, Dagiti Panagad-adal iti Sardinio nga Arkeolohia, Unibersidad ti Michigan a Pagmalditan, 1984
- ^ Bryan Feuer, Miseneo a sibilisasionn: ti maysa a naipababa a bibliograpia aginggana iti 2002, McFarland & Company; Nabalbaliwan a Sub-edision (2 Marso 2004)
- Bibliograpia
- Italia. DK. 2005. ISBN 1-4053-0781-1.
- Miller, Judith (2005). Alikamen: dagiti estilo ti lubong a klasiko aginggana ti kontemporario. DK Publishing. ISBN 0-7566-1340-X.
- Akin-amianan nga Italia. APA Publications. 2004. ISBN 981-234-903-0.
- Hacken, Richard. "Pakasaritaan ti Italia: Dagiti Kangrunaan a Dokumento". EuroDocs: Biblioteka ti Harold B. Lee: Unibersidad ti Brigham Young. Naala idi 6 Marso 2010.
- "FastiOnline: Ti datos a pagibatayan ti arkeolohiko a panagkalkali manipud idi tawen ti 2000". Internasional nga Asosasion ti Klasiko nga Arleohiko (AIAC). 2004–2007. Naala idi 6 Marso 2010.
- "Pakasaritaan ti Italia – Pagsurotan ti Italiano a Pakasaritaan" (iti Italiano ken Ingles). Intituto ti Europeano nga Unibersidad, The World Wide Web Virtual Library. 1995–2010. Naala idi 6 Marso 2010.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Italia iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Italia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Dagiti Online a rekurso a maipanggep ti Italia
- Italia iti Curlie (iti Ingles)
- Nangatngato nga Edukasion para kadagiti Internasional nga Estudiante
- Dagiti Nailian ken Rehional a Parke ti Italia
- Opisial a Website ti Turismo ti Italia


text:
Bifuka, Hokkaido
Ti Bifuka (美深町, Bifuka-chō) ket ti maysa nga ili iti Subprepektura ti Kamikawa, Hokkaido, Hapon. Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 4,417 ken ti densidad ti populasion iti 6.6 a tattao tunggal maysa a per km². Ti dagup a kalawa ket 672.14 kuadrado kilometro (259.51 sq mi).
HeograpiaUrnosen
Mabirukan ti Bifuka iti maysa a tanap iti tengnga a rehion ti isla ti Hokkaido. Ti ili ket napalikmutan kadagiti bantay. Agayus ti Karayan Teshio iti agarup nga amianan a laud iti uneg ti Bifuka.
Dagiti kaarruba nga iliUrnosen
Beddengan ti Bifuka dagiti sabali nga innem nga ili, a mangsakop dagiti subprepektura ti Kamikawa, Okhotsk, ken Sōya:
EdukasionUrnosen
Mabirukan iti ili ti Hokkaido Bifuka High School.
MuseoUrnosen
Ti Bifuka ket ayan ti Bifuka Sturgeon Museum, ti bassit a pasilidad a mangtaripato kadagiti walo a sebbangan ti sturgeon. Mabirukan idi ti sturgeon iti Karayan Teshio itikaadayo akas ti Bifuka aginggana idi Paset ti Panawen ti Meiji.[4]
PaglugananUrnosen
Ti Bifuka ketsrbian babaen ti Linia ti JR Hokkaido Sōya.
Ti ili ket masilpo iti Rota 40 a mangisilpo iti Wakkanai ken ti akin-abagatan a Hokkaido. Ti sabali pay a rota a maisilpo ket ti Rota 275.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "平成30年全国都道府県市区町村別面積調" (PDF). Naala idi Marso 15, 2019.
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 8.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ "美深町チョウザメ館" [Bifuka Sturgeon Museum]. Dijitaru Daijisen (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2013. OCLC 56431036. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Agosto 25, 2007. Naala idi 2013-09-12.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Bifuka, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Yahooo, yahooo! Naimbag nga oras kadatayo amin kakailian. Addakam manen nga umay maki-abrasa ken makinnistoria kadakayo babaen iti ABN. Kasano, Kayong Angkuan, nagaikam met laengen ti pagbunobonam? Uso pay aya ti agbunobon iti takdang. Saan aya nga imparusing aminen ita? Talaga nga adun ti nagbaliwan ti teknolohia nga agpapan panagtalon. Adda pay tay nabuyami a para gapas deretso threaser nan ken naisako metten. Sus, ina unay a nagsirib ti taon. Ngem no maminsan, masobraanna met ti siribna ket isu met laeng sa ti mangdadael iti lubong.
Kumusta kayon, kabarangayan, kailian ken suki ti ABN ken kolum tayo…ania ngay met dagiti mapalpaliiw yo dita arubayan yo este barangay yo? Ania met ti proyekto yo dita…ania met ti ar-aramiden dagiti barangay officials yo dita? Imbag a no maak-akemda met laeng ti pagrebbenganda. Ania met dagiti proyekto nga insayangkatda, adda met laeng? Hay naku, ditoy ayanmi Kayong, mamatika ngata uppat a tawendan a nakatugaw welcome ark laeng a baliktad pay nakasurat hahaha. Ania ba ti husto kayong, sige man, umuna a maisurat ti nagan ti barangay sa welcome kunana? Wenno “Welcome Nagbugsotan Barangay” kunana? Hahaha, ditoy barangay mi, kayong, sabali ti naisurat idiay welcome ark. Kunana, sample, Nagbugsotan Barangay Welcome kunana…ania ti husto, Kayong?
Awan kadi’t madmadlaw yo, Kayong, Kailian, amin sa a suli ditoy Baguio a batugmi butbot ditoy, bagbag dita ngem, adu pay laeng dagitay saan a nairugi ken nalpas a masamento este masemento a kalsada. Binutbobutbotan da ngem naisardeng metten ti ubra. Sa ket daytoy, Kayong, minalemen ti todona. Ania ngay no nakali wenno naikkaten ti semento na ket di pay la masukatan a dagus di pay ket mabalinen a raepan tay nagbakbakanda. No koma ta nabakbak, sarsaruen met tay pison ken nakiwar a samento este semento, di mayat. Ngem ti rigatna, manmanu met makitkitam nga agub-ubra idinto ta requirements dayta no maki-bidding ka masapul nga adda taom, adda equipment mo ken pundom iti banko. Malaksid no pa-sub contract nan to manen, nalpas. Dayta ti paka-alaan ti sub-standard a proyekto.
Speaking of proyekto kayong, mamatika man wenno saan, adda proyekto mi ditoy barangaymi a Nagbugsotan a multi-purpose hall. Daytoy ket kiniddaw mi a lumugar iti sigud a congressman ngem inyendorso ti barangay council. Sakbay a nairugi nagadu a parikut ngem, saan a dayta ti isyu. Nairugi daytoy a proyekto sakbay ti national elections… ammom kadi nga agingga ita ket di pay nai-turn over? Ibang klase kunam seguro. Kayatna a sawen di pay la maus-usar nga uray la koma pagme-meetinganmi a senyor citizen. Saanmi nga ammo no ania ti napasamak ta ti ammomi ket nalpas metten. Agasem daytan a bayag, dida kunaen nga urayenda manen ti sabali nga administrasyon ta ti naabak a congressman ti mangi-turn over.
Ala, dakayo a nakatugaw nga opisyales, barangay man wenno ili, probinsia ken national, kitaenyo koma met dagiti maar-aramid a proyekto ita saan ket a dayta laeng inkay maibulsa este makittab kunak koma. Saan met ketdi nga agpapada ngem, sus maria kusina Kayong Angkuan aya ta kuna dan wala na yatang tao na matino sa mundo kundi tayo lang hahaha.
Ania ngayen, Kayong Angkuan, hanggang sa muli a kunada. Agsisina tayon ta uray ket saantayo met nagkakapet. Babayooo, tsup tsup muahmuah.


text:
California
Nagsasabtan: 37°N 120°W / 37°N 120°W
Ti California ket maysa nga estado idiay kalaudan iti Estados Unidos iti Amerika. Isu iti estado nga kaaduan ti tao, iti bilang ken iti paggapuanda nga agsasabali a puli, ken iti heograpiana. Makita ditoy iti kangatuan ken kababaan nga punto iti buo ti kontinental nga Estados Unidos. No maisa nga nawaya a pagilian iti California, isu iti maikalima a kadakkelan a ekonomia iti lubong.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Katatao[urnosen | urnosen ti taudan]
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti California iti estado a kaaduan iti populasion ti Estados Unidos — nasurok ngan 12 porsiento iti Americano ket maibilang a Californiano. Manipud 2004 adda 35,893,799 nga populasion iti California. 9,400,000 kadagitoy ket ganganaet a naiyanak (26.5% iti populasion), ket mapatta nga 2,209,000 kadagitoy a ganganaet ket ilegal (6.2% iti populasion iti California).
Puli[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaem ditoy para iti dadduma pay nga informasion maipanggep dagiti puli iti Estados Unidos.
Awan iti mabigbig nga kadakkelan a bileg ti puli iti California. Isu iti maikatlo nga estado a dagiti minoria nga puli, no pagtitiponen, iti mayoria, kas iti Hawaii ken New Mexico. Dagiti Puppuraw (saan nga Hispano) pay laeng iti kadakkelan ngem saan nga isudan iti mayoria gapu iti pinagsangpet dagiti nagadu nga imigrante iti Latino America ken Asia. Dagiti Hispano ket kakatlodan iti populasion iti California, mapatta nga isuda iti agbalin nga mayoria iti estado intono 2040. Iti California pay iti estado nga addaan iti maikadua a kadakkelan a populasion kadagiti Asiano (masurotna iti Hawaii).
Kaaduan dagiti Mexicano ket agnanaedda idiay abagatan ken tengnga iti California. Aleman ken Irish nga puli iti kaaduan kadagiti puppuraw ket naiwarasda amin iti California. Dagiti Asiano ket aggigianda a kaaduan iti ciudciudad ken masurot a purpurok iti San Francisco, Los Angeles ken San Diego. Dagiti Intsik ken Filipino iti kadakkelan a populasion nga Asiano iti California.
Pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
60.5% iti agnanaed iti California nga mangrugi iti tawen ti lima ket makasao iti English idiay balayda ket 25.8% iti Espanol. Intsik iti maikatlo (2.6%), santo Tagalog (2.0%) ken Vietnamese (1.3%). Nasurok nga sangagasut iti maibilang nga patneng a pagsasao iti California, ususaren dagiti nabati nga grupo iti American Indian. Kaaduan dagitoy ket matmatayen a pagsasao. Manipud 1986, English iti ofisial nga pagsasao iti California.
Relihion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti relihion iti California:
- Cristiano – 75%
- Protestante – 38%
- Baptista – 8%
- Presbiteriano – 3%
- Metodista – 2%
- Luteriano – 2%
- Sabali nga Protestante – 23%
- Romano Catolico – 34%
- Sabali nga Cristiano – 3%
- Protestante – 38%
- Hudio – 2%
- Sabali nga relihion – 3%
- Saan nga relihioso wenno awan relihionna – 20%
Kas kadagiti dadduma nga lumaud a estado iti Estados Unidos, dagiti Californiano nga saan manginagan wenno awan relihionna ket nangatngato a porsiento no maiyasping kadagiti sabali nga paset iti pagilian.
Dagiti importante nga siudad ken ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda 478 a siudad iti California, kaaduan kadagitoy ket adda idiay maysa nga metropolis iti estado. 68% iti populasion ti California ket agnaed idiay dua nga kadakkelan a metropolis, iti Los Angeles Metro ken iti Lo-ok iti San Francisco.
- Nasurok nga 10,000,000 (urban)
- Nasurok nga 5,000,000 (urban)
- Nasurok nga 2,500,000 (urban)
- Nasurok nga 1,000,000 (urban)
- Nasurok nga 500,000 (urban)
- Nasurok nga 250,000 (urban)
Pinagadal ken Ay-ayam[urnosen | urnosen ti taudan]
Unibersidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ay-ayam[urnosen | urnosen ti taudan]
- Los Angeles Angels of Anaheim
- Los Angeles Dodgers
- Oakland Athletics
- San Diego Padres
- San Francisco Giants
National Basketball Association
Women's National Basketball Association
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Government Code Section 420-429.8". State of California Legislative Council. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-06-28. Naala idi Disiembre 24, 2009.
- ^ California — Languages (PDF). Census. Naala idi 2010-04-15.
- ^ "Whitney". NGS data sheet (iti Ingles). U.S. National Geodetic Survey. Naala idi Oktubre 20, 2011.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-10-15. Naala idi Oktubre 21, 2011.
- ^ a b Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
- ^ Ti tuktok iti Bantay Whitney ket isu tu kangatuan a murdong iti Estados Unidos.
- ^ "Elevations and Distances in the United States". Reston, Virginia: USGS. Abril 29, 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-10-15. Naala idi Oktubre 24, 2011. Kinasigud a naipablaak idi 1995.


text:
Catholic Encyclopedia
Ti The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church,[1] makunkuna pay a kas ti Old Catholic Encyclopedia ken ti Original Catholic Encyclopedia,[2] ket ti maysa nga ensiklopedia iti pagsasao nga Ingles a naipablaak idiay Estados Unidos. Ti immuna a tomo ket nagparang idi Marso 1907 ken dagiti tallo a naudi a tomo ket nagaparang idi 1912, ken sinaruno babaen ti master a pagsurotan a tomo idi 1914 ken kalpasan dgaiti suplementario a tomo. Daytoy ket naidesinio "tapno makaited kadagiti agbasbasa tinapno ken autoritatibo a pakaammo iti intero a siklo dagiti interesado iti Katoliko, aksion ken doktrina".[3][4]
Ti Catholic Encyclopedia ket inpabaak idi babaen ti Robert Appleton Company, ti kompania ti panangipablaak nga inkorporado babaen idiay New York idi Pebrero 1905 para iti panggep iti panangipablaak ti ensiklopedia. Dagiti lima a kameng ti Editorial Board ti ensiklopedia ket nagserbida pay a kas dagii direktor ti kompania. Idi 1912 ti nagan ti kompania ket nabalin iti The Encyclopedia Press. Ti panangipablaak idikadagiti tomo ti ensiklopedia ket isu idi ti kaikaisuna a negosio babaen ti kompania iti las-ud ti kabibiag ti proyekto.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panangipalawag a nota
Dagiti dakamat
- ^ Herberman, Charles G.; et al., dagiti ed. (1907). "An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, and History of the Catholic Church". The Catholic Encyclopedia. Volume 1: Aachen–Assize. New York: Robert Appleton Company. Title page.
- ^ "The Original Catholic Encyclopedia". El Cajon, California: Catholic Answers. Naala idi 2011-07-21.[permanente a natay a silpo]
- ^ Preface to the Catholic Encyclopedia
- ^ "Scan of 'Preface'". El Cajon, California: Catholic Answers. Naala idi Septiembre 6, 2010.
- ^ "The Making of the Catholic Encyclopedia". The Catholic Encyclopedia and its Makers. New York: The Encyclopedia Press. 1917. pp. iii–viii. OCLC 748253.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Catholic Encyclopedia iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig iti Catholic Encyclopedia iti Wikisource (iti Ingles)
- Catholic Encyclopedia iti Catholic Online
- Catholic Encyclopedia iti Catholic.com


text:
Lehislatibo a distrito iti Guimaras
Ti Lehislatibo a Distrito iti Guimaras ket isu ti pannakabagi ti Probinsia ti Guimaras iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti maikadua a distrito ti Probinsia ti Iloilo aginggana idi 1995.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 174,613
- Pimmusay idi Disiembre 3, 1995.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Prepektura ti Okinawa
Ti Prepektura ti Okinawa (沖縄県, Hapon: Okinawa-ken, Okinawa: Uchinaa-ken) ket maysa kadagiti akin-amianan unay a prepektura ti Hapon.[1] Buklen daytoy kadagiti ginasut nga Is-isla ti Ryukyu iti maysa a kawar iti 1,000 kilometro (620 mi) a kaatiddog, a maigay-at iti abagatan a laud manipud ti Kyūshū (ti akin abagatan unay kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapon) aginggana idiay Taiwan. Ti Naha a kapitolio ti Okinawa, ket mabirukan idiay akin-abagatan a paset iti Isla ti Okinawa.[2] Ti naisuppiatan nga Is-isla ti Senkaku (Mandarin: Is-isla ti Diaoyu) ket naiturayan a kas paset iti Prepektura ti Okinawa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okinawa-ken" iti Ensiklopedia ti Hapon , p. 746-747, p. 746, iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Naha" iti p. 686, p. 686, iti Liblibro ti Google.


text:
Siudad ti Davao
Ti Siudad ti Davao ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Davao del Sur iti Filipinas. Maysa kadagiti kapatgan a siudad iti isla ti Mindanao ti Siudad ti Davao ken isu ti kadakkelan a siudad iti Filipinas babaen ti kinalawa. Maysa pay kadagiti kadadakkelan a siudad iti lubong segun iti kalawa, sakupen ti Siudad ti Davao ti nasurok a 2,400 a kuadrado a kilometro. Ti siudad ti rehional a sentro ti Rehion ti Davao (Rehion XI).
Dagiti baranggay ken lehislatibo a distritoUrnosen
Ti Siudad ti Davao ket nabingbingay a politikal iti 182 a barbaranggay ken tallo a lehislatibo a distrito.[2]
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ City of Davao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Davao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Opisial a website ti gobierno ti Siudad ti Davao
- Satelite a ladawan ti siudad manipud iti Google Maps


text:
Omar
Ni Omar wenno Umar (Arabiko: Umar ibn Al-Khattāb, Umar Anak a lalaki ni Al-Khittab, c. 586–590 CE – 7 Nobiembre 644), natituluan iti Farooq ti Natan-ok ket maysa idi kadagiti kabilegan ken impluensial a Muslim a nagturturay iti pakasaritaan.[2] Isu ket maysa idi a sahabi (kumadduaan) ti Islamiko a propeta a ni Mahoma. Isu ti nangsukat kenni Kalipa Abu Bakr (632–634) a kas ti maikadua a Kalipa ti Rashidun a Kalipato idi 23 Agosto 634. Isu ket maysa idi a nalaing a hurista ken isu ket nadayeg nga ammo para iti hustisiana, a nakagunodanna ti titulo nga Al-Farooq (Ti mangilaslasin ti nagbaetan ti umno ken dakes). Babaen ni Umar ti Islamiko nga Imperio ket naipadakkel ti saan pay a nakitkita a kinapardas a nagturturay ti amin a Sassanid a Persiano nga Imperio ken ti ad-adu ngem pagkatlo ti Akindaya nga Imperio a Romano.[3] Dagiti panagrautna ti Sassanid a Persiano nga Imperio ket nagbanagan ti pannakaparukma ti Persiano nga imperio iti basbassit ngem dua a tawtawen.[4] Ni Umar idi, segun ti Hudio a tradison, ti nangipaigid ti Kristiano a panagiparit kadagiti Hudio ken nangpalubos kadagiti Hudio idiay Herusalem ken ti panagraem.[5]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Umar ket naipasngay idi idiay Meka iti kaputotan ti Banu Adi, ken akinrebbeng idi para iti arbitarasion kadagiti tribu.[6] Ti amana ket ni Khattab ibn Nufayl ken ti inana ket ni Hantama bint Hisham, manipud iti tribu ti Banu Makhzum. Nakunkuna nga isu ket kameng ti pamilia ti tengnga a klase. Idi isu ket agtutubo, isu ket nagtartaraken kadagiti kamelio tiamana kadagiti tanap nga asideg idiay Meka. Ti agtagtagilako nga amana ket naindayegan idi gapu ti kasiribna kadagiti kameng ti tribuna. Kinuna met ti Umar: "Ti amak, ni Al-Khattab ket nauyong idi a tao. Pinagtrabtrahonak idi iti narigat; no saanak nga agtrabaho binabautnak ken pinagtrabahonak aginggana intono mabannogak."[7]
Urayno manmano dagiti makabasa ken makasaurat iti sakbay ti Islamiko nga Arabia, ni Umar ket nakaadal nga agbasa ken agsurat idi ubing. Urayno isu ket saan a mannaniw, isu ket nakaparang-aya iti panagayat iti daniw ken literatura.[8] Segu ti tradision ti Quraish, bayat nga isu ket kadagiti agtutubo a panawen, ni Umar ket nakaadal iti martial arts, panagsakay iti kabalio ken gabbo. Isu ket natayag, napigsa, ken nalaing a gumagabbo.[8][9] Isu ket nalaing pay nga orador ken simmaruno kenni amana a kas maysa arbitrador kadagiti tribu.[10]
Ni Umar ket nagbalin nga agtagtagilako ket napan kadagiti nadumaduma apanagbanniaga idiay Roma ken Persia, a naibagbaga nga idiay ket nakasarak kadagiti nadumaduma nga eskolar ken nangusig kadagiti kagimongan ti Romano ken Persia. Isu ket nagballigi pay a kas maysa nga agtagtagilako.[8][11] Kasla met dagiti nakapalikmut kaniana, ni Umar ket nagay-ayat nga uminom kadagiti aldawna iti masakbayan nga Islamiko.[12]
Pamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Umar ket nangasawa kadagiti 9 a babbai iti kabibiagna ken addaan idi kadagiti 14 nga annak, 10 nga annak a lalaki ken 4 nga annak a babbai.
Dagiti salaysay ket dagiti sumaganad:
- Asawa: Zaynab bint Maz'un (iti panawen ti Jahiliyyah [Al-aldaw ti Kuneng])
- Anak a lalaki: Abdullah ibn Umar
- Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar (Ti Laklakay)
- Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar
- Anak a babai: Hafsa bint Umar
- Asawa: Umm Kulthum bint Jarwila Khuzima (naidiborsio)[13]
- Anak a lalaki: Ubaidullah ibn Umar
- Anak a lalaki: Zayd ibn 'Umar[13]
- Asawa: Quraybah bint Abi Umayyah al-Makhzumi (naidiborsio, inasawa babaen ni Abdulrehman ibn Abu Bakr)
- Asawa: Umm Hakim bint al-Harith ibn Hisham (manipud iti asawana, ti dati a kadua ni 'Umar ken kadua ni Ikrimah ibn Abi-Jahl ket natay idiay Gubat ti Yarmouk, kalpasanna naidiborsio ngem kinuna ni al-Mada'ini a saanna nga indiborsio)[14]
- Anaka babai: Fatima bint 'Umar
- Anak a lalaki: Asim ibn Umar
- Asawa: Atikah bint Zayd ibn Amr ibn Nufayl (cousin of 'Umar and former wife of Abdullah ibn Abu Bakr[15][17] inasawana ni 'Umar idi agtawen ti 12 AH ken kalpasan idi napatay ni Umar, inasawana ti az-Zubayr ibn al-Awwam)
- Anak a lalaki: Iyaad ibn 'Umar
- Asawa: Umm Kulthum bint 'Ali (ti anak a babai ni Ali ibn Abi Talib).[18][19][20]
- Anak a lalaki: Zayd ibn 'Umar, (naindayegan nga ammo a kas ni Ibnul Khalifatayn; ti anak a lalaki dagiti dua a kalipa a kas Umar ken Ali).
- Anak a babai: Ruqayyah bint 'Umar
- Asawa: Luhyah (ti babai manipud idiay Yemen (Yaman) ket naisuppiatan iti kasasaad iti pannakiasawa kenni 'Umar, al-Waqidi said that she was Umm Walad, meaning a slave woman)[13]
- Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar (ti kaubingan a Abdulrehman bayat nga adda met dagiti mangibagbaga nga isu ti akintengnga Abdulrehman manipud kenni Luhyah)
- Asawa: Fukayhah (kas Umm Walad)
- Anak a babai: Zaynab bint 'Umar (ti kabassitan nga anak ni 'Umar manipud kenni Fukayhah)
Ti sabali pay nga anak a lalaki ket ni az-Zubayr ibn Bakkar, tinawtawagan ti Abu Shahmah, ngem di ammo no ania ti ina.[13]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Muhammad, ibn Sa'ad. At-Tabaqat al Kubra. pp. Kapitulo 3 panid 281. 830-840 BCE
- ^ Ahmed, Nazeer, Islam iti Sangalubongan a Pakasaritaan: Manipud ti Ipupusay ti Propeta a ni Mahoma aginggana ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, Amerikano nga Instituto ti Islamiko a Pakasaritaan ken Cul, 2001, p. 34. ISBN 0-7388-5963-X.
- ^ Hourani, p. 23.
- ^ http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/Caliphate.html
- ^ Dubnow, Simon (1968). Pakasaritaan dagiti Hudio: Manipud ti Romano nga Imperio aginggana ti Panawen ti Nasapa a Mediebal. Vol. 2. Cornwall Books. p. 326. ISBN 978-0-8453-6659-2.
- ^ https://archive.org/stream/UmarIbnAl-KhattabHisLifeAndTimesVolume1/100714724-Umar-Ibn-Al-Khattab-Vol-1#page/n37/mode/2up
- ^ Muhammad Husayn Haykal (1944). Al Farooq, Umar. Kapitulo 1, p. 45.
- ^ a b c Haykal, 1944. Kapitulo 1.
- ^ Muhammad ibn Jarir al-Tabari, History of the Prophets and Kings
- ^ Haykal, 1944. Chapter 1, pp. 40–41.
- ^ Tabqat ibn Sa'ad. Kapitulor: Umar ibn Khattab.
- ^ Haykal, 1944. Chapter 1, p. 47.
- ^ a b c d e Nasab Qurayshi, p. 349, by az-Zubayri
- ^ Finding the Truth in Judging the Companions (al-Isaba fi tamyiz as-Sahaba) 8/ 193 babaen ni Ibn Hajar al-Asqalani
- ^ a b History of the Prophets and Kings 4/ 199 babaen ni Muhammad ibn Jarir al-Tabari
- ^ ibn Sa'ad, 3/ 265
- ^ al-Bidayah wa al-Nihayah 6/352 babaen ni ibn Kathir
- ^ Musannaf 'Abd al-Razzâq 6/ 163–164 #10354
- ^ Sahih al-Bukhari vol.4 bk.52 #132 Naiyarkibo 2014-10-16 iti Wayback Machine
- ^ Tarikh al-Tabari 2/343
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Donner, Fred, The Early Islamic Conquests, Princeton University Press, 1981.
- Guillaume, A., The Life of Muhammad, Oxford University Press, 1955.
- Albert Hourani, A History of the Arab Peoples, Faber and Faber, 1991.
- Madelung, Wilferd, The Succession to Muhammad, Cambridge University Press, 1997.
- G. Levi Della Vida and M. Bonner, "Umar" in Encyclopedia of Islam, CD-ROM Edition v. 1.0, Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands, 1999.
- Previte-Orton, C. W. (1971). The Shorter Cambridge Medieval History. Cambridge: Cambridge University Press.
- How Many Companions Do You Know? By Ali Al-Halawani.
- ibn Sa'ad. The Book of the Major Classes (Tabaqat al-Kubra).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Omar iti Wikimedia Commons
- Naiyaon manipud iti Ti Pakasaritaan dagiti Kalipa babaen ni Jalal ad-Din a kas Suyuti
- Sirah ti Amirul Muminin Umar Bin Khattab (r.a.a.) babaen ni Shaykh Sayyed Muhammad bin Yahya Al-Husayni Al-Ninowy.


text:
Wikipedia:Hatnote
Dagiti hatnote ket dagiti ababa a nota iti ngato ti maysa nga artikulo wenno sektion iti maysa nga artikulo. Dagiti hatnotes ket makatulong kadagiti agbasbasa iti sabali nga artikulo a mabalin a birbirukenda. Mabalin a nakasangpet dagiti agbasbasa iti artikulo nga aglaon iti hatnote gapu tanaibaw-ingda, gapu ta ti binirbiruk nga artikulo nga agus-usay iti naisangsangayan, a naipalawag a titulo, owenno gapu ta ti binirbiruk nga artikulo ken ti artikulo nga addaan iti hatnote ket addaan kadagiti agpapada a nagan. Dagiti hatnote ket mangited kadagiti silpo tapno mabalin a biruken ti artikulo wenno iti maysa a panangilawlawag a panid.
Dagiti plantilia ti hatnote[urnosen ti taudan]
Dagiti hatnote ket nasken nga adad iti ngato unay ti panid wenno seksion.
Sapasap a hatnote[urnosen ti taudan]
Ti
{{hatnote}} ket mangpalubos iti sapasap a teksto a maipakitanto ti pormat ti hatnote. Daytoy ket maitunos no awan dagiti sabali a naisangayan a plantilia a nailista dita baba a mangiraman ti kombinasion dagiti parametro a masapaul, wenno itipon kaniada nga adu iti agmaymaysa a hatnote.
{{Hatnote|NAIDUMA A TEKSTO}}→
{{Hatnote|Para iti kaipanan iti daytoy a termino, kitaen ti [[kdpy…]]}}→
Dagiti adu pay a panid iti isu met laeng a topiko ("Adu pay a pakaammo ...")[urnosen ti taudan]
"Nangruna nga artikulo: …"[urnosen ti taudan]
Ti
{{Nangruna}} ket inus-usar a panagaramid iti nalawag nga estilo ti pakabuklan, no mausar iti pakabuklan ti seksion nga addaan pay iti sabali nga artikulo iti suheto:
{{Nangruna|Nangruna nga artikulo}}→
{{Nangruna|Nangruna nga artikulo|Article2}}→
{{Nangruna a listaan|Artikulo1}}→
"Para iti adu pay a salaysay iti …, kitaen ti …"[urnosen ti taudan]
Ti
{{Salaysay}} ket mabalin a mangsuplemento ti
{{Nangruna}} kadagiti pakabuklan ti seksion, wenno mabalin a mangibaga kadagiti adu pay a salaysay kadagiti saan a pakabuklan a seksion:
"Kitaen pay …"[urnosen ti taudan]
{{Kitaen pay|PANID TI TOPIKO|SABALI A PANID TI TOPIKO}}→
- Nota: usaren laeng ti laeng no ti SABALI A PANID TI TOPIKO ket mainaig iti agdama nga artikulo ken aglaon iti parentetiko a bukod a panangipalawag.
{{Kitaen pay2|[[DADDUMA A TOPIKO]]|[[DADDUMA A TOPIKO2]]|[[DADDUMA A TOPIKO3]] ken dadduma a teksto}}→
"Adu pay a pakaammo: …"[urnosen ti taudan]
{{Adu pay|PANID}}→
{{Adu pay|PPANID1|PANID2|PANID3}}→
{{Adu pay2|[[PANID1]], [[PANID2]], ken [[PANID#3|PANID3]]}}→
Dadduma nga usar iti isumet laeng a titulo ("Para iti …, kitaen ti …")[urnosen ti taudan]
"Daytoy a panid ketmaipanggep iti … Para iti dadduma nga usar …"[urnosen ti taudan]
Ti
{{Maipanggep}} ket ti nangruna a plantilia para iti panangibaga dagiti dadduma nga usar.
Nota. No mausar iti nangruna a nagan ti espasio, ti balikas ti "panid" kadagiti sumaganad a hatnote ket sukatan ti "artikulo".
{{Maipanggep|USAR1}}→
{{Maipanggep|USAR1||PANID2}}(No ti panangilawlawag a panid ket addaan iti sabali a nagan – Kitaen ti awan linaon a maikadua a parametro) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2}}(No addaan laeng iti kaikaisuna a dadduma nga usar) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}(Dua a pampanid para iti USAR2) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2#SUBSEKSION{{!}}PANID2TITULO}}(Ti panagusar ti salamangka a balikas ti {{!}} tapno maited ti sabali a titulo ti silpo) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|USAR4|PANID4|USAR5|PANID5}}(No adda dagiti aginggana iti upat a dadduma nga usar – Nasken a sapasap nga agpartuat iti panangilawlawag a panid iti daytoy a punto) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma nga usar}}(No adda dagiti nadumaduma nga alagaden a dadduma nga usar ken ti pay panangilawlawag a panid nga agraman iti kasisigud a nagan – Laglagipen a ti maudi anagan ti panid ket saan a nainaganan) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma nga usar|PANID4}}(No adda dagiti nadumaduma nga alagaden a dadduma nga usar ken ti pay panangilawlawag a panid nga agraman iti saan a kasisigud a nagan) →
{{Maipanggep|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma nga usar|PANID4|ken}}→
{{Maipanggep||USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma nga usar}}(No saan a masapul nga ibaga ti pagtengngaan nga isip ti daytoy nga artikulo/panid – Kitaen ti awan linaon nga umuna a parametro) →
{{Maipanggep|||PANID1|ken|PANID2}}→
- Nota:
{{for||PANID1|PANID2}}agpataud iti isu met laeng a resulta.
{{Maipanggep|USAR1|section=yes}}→
- Nota: ti kuna daytoy a hatnote ket "seksion", imbes nga "artikulo" wenno "panid".


text:
Papa Pio I
Ni Santo Papa Pio I ket isu ti Obispo ti Roma,segun ti Annuario Pontificio, manipud idi 142 wenno 146 aginggana idi 157 wenno 161.[1] Adda dagiti dadduma a nagisingsingasing a ti kinapapana ket mabalin a manipud idi 140 aginggana idi 154.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Annuario Pontificio" (Libreria Editrice Vaticana, 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), P. 8*
- ^ Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Pio I
- Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Pius I". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- "Kabibiag dagiti Papa, Para kadagiti Amin nga Aldaw ti Tawen," inurnos babaen ni Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, pp 511
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Pio I iti Wikimedia Commons


text:
UTC−03:00
Ti UTC−03:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 3 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC).
Pagalagadan nga Oras ti Laud a Greenland (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Greenland (Kalaallit Nunaat) - kaaduan ti isla, mairaman ti abagatan, laud ken dagiti aplaya ti amianan a laud, mairaman ti Qaanaaq (malaksid ti Thule Air Base) [1] - ket paliiwenda dagiti pagalagadan ti DST ti Kappon ti Europa
- Saint-Pierre ken Miquelon (Pransia) - paliiwenda ti dagiti pagalagadan ti DST ti Amianan nga Amerika - sagpaminsan a tinawtawagan ti PMST, Pagalagadan nga Oras ti Pierre ken Miquelon
Oras ti Aldaw ti Atlantiko (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Nova Scotia, New Brunswick, Prince Edward Island, Labrador malaksid ti abagatan a daya nga ungto, ken ti akindaya unay a paspaset ti Quebec
- Bermuda (Nagkaykaysa a Pagarian)
- Greenland (Kalaallit Nunaat) - Thule Air Base - paliiwenda dagiti pagalagadan ti DST ti Amianan nga Amerika
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Surinam
- Pranses a Guiana
- Brasil - Akin-amianan ken Amianan a daya nga Es-estado
- Arhentina
- Antartika - Graham Land
Kas pagalagadan nga oras (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil - Akin-abagatan, Abagatan a daya nga Es-estado
- Uruguay
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil - Abagatan a laud nga Es-estado
- Chile - nangruna a daga
- Is-isla ti Falkland
- Paraguay


text:
Lohika
Ti lohika (manipud iti Griego λoYιkή, logikē)[1] ket mangitudtudo ti panagadal kadagiti moda ti panagrason (a dagitoy ket umisu ken dagitoy ket kaallilawan)[2][3] ken ti panagusar ti umisu a panagrason. Iti kinaudi a kapanunotan, ti lohika ket kaaduan a naus-usar kadagiti intelektual nga aktibidadl, a mairaman ti pilosopia ken siensia, ngem iti umuna kapanunotan, daytoy ket kangrunaan a maad-adal kadagiti disiplina ti pilosopia, matematika, semantika, ken siensia ti kompiuter. Daytoy ket sukimatenna dagiti sapasap a porma a maala dagiti pangsuppiat. Iti matematika, daytoy ket ti panagadal kadagiti umisu a panagipagarupan nga adda iti kaunegan ti pormal a pagsasao.[4] Ti lohika ket inad-adal pay iti pangsuppiatan a teoria.[5]
Ti lohika ket inadadal kadagiti nadumaduma a taga-ugma a sibilisasion, a mairaman ti India,[6] Tsina,[7] ken Gresia. Idiay laud, ti lohika ket nabangon idi a kas maysa apormal a disiplina babaen ni Aristoteles, a nangited daytoy ti kammasapulan a lugarna iti pilosopia. Ti panagadal ti lohika ket paset idi ti klasiko a trivium, a nangiraman pay ti gramatika ken retoriko.
Ti lohika ket kankanayon a nabingbingay kadagiti tallo a paset, induktibo a panagrason, abduktibo a panagrason, ken deduktibo a panagrason.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "nagtagikua ti rason, intelektual, dialektikal, pangsuppiat", ken maikabagian pay ti wiktionary:λόYoς (logos), "balikas, panunot, kapanunotan, panagsuppiat, panangibaga, rason, wenno pamunganayan" (Liddell & Scott 1999; Online a Diksionario ti Etimolohia 2001).
- ^ Richard Henry Popkin; Avrum Stroll (1 Hulio 1993). Napalaka a Pilosopia. Random House Digital, Inc. p. 238. ISBN 978-0-385-42533-9. Naala idi 5 Marso 2012.
- ^ Jacquette, D. (2002). Ti Kadua ti Pilosopiko a Lohika. Wiley Online a Biblioteka. p. 2.
- ^ Hofweber, T. (2004). "Lohika ken Ontolohia". Iti Zalta, Edward N (ed.). Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford. Metaphysics Research Lab, Stanford University.
- ^ Cox, J. Robert; Willard, Charles Arthur, dagiti ed. (1983). Panagrang-ay iti Pangsuppiat a Teoria ken Panagsukimat. Unibersidad ti Akin-abagatan nga Illinois a Pagmalditan]. ISBN 978-0-8093-1050-0.
- ^ Kas pagarigan, Nyaya (silohistiko a rekursion ) ket napetsaan manipud idi 1900 a tawtawen.
- ^ Dagiti Mohista ken ti eskuela ti Nagnagan ket napetsaan manipud idi 2200 a tawtawen.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Lohika iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Lohika iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Mangrugi inton October 25, 2021, agbalinen a walk-in ti panagbakuna kontra Covid 19 sadiay HSAB Grounds para kadagiti amin nga Abreño nga agtawen 18 agpangato. Ti panagbakuna ket maisayangkat manipud Lunes agingga Biernes, 8am-3pm. Adda 1,000 slots a mailatang iti tunggal aldaw.
Mangitugot iti Valid ID ken ballpen. Agisuot iti face mask ken face shield. Lagipen pay ti mangitugot ti danum, paid, ken payong.
Kadagiti OFW, itugot ti kontrata a napirmaan uppat a bulan sakbay ti schedule ti flight. Para met kadagiti seafarer, itugot ti Seaman’s Book.
#ResBakuna #ABREÑOBakunadoProtektado #joyHELPSandBeyond #PHO #DOHCAR


text:
Trets
Ti Trets ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Trets ket mangsangsangaili ti SGI (Soka Gakkai Internasional) Europeano a Sentro ti Kultura; iti tinawen adda dagiti kameng ti SGI manipud ti kadagupan ti Europa tapno agadalda kadagiti kurso nga addaan iti gandat a pannakasayaat ti pannakaawatda ti Budismo ni Nichiren Daishonin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Trets iti Wikimedia Commons


text:
Naimbag nga agsapa, aldaw, malem wenno rabii kadakayo amin
kabarangayan, kakayong, gagayyem ken saan nga amammo, wahahahahaa. Sumangbay manen kadagiti nadayaw a matmata yo toy kolum tayo ket sapay la koma ta naikkaten dagiti sangkap kadagiti mulagat yo, hahaa. No dakami met ti kayatyo a maamuan, adtoy nakuyem latta, addaan samsamuyeng gapu iti saanen a mailadawan a klima, Kayong. Pulitika, kunada a karugitan nga ay-ayam, kabaraan…ngem, depende dayta kadagiti agay-ayam wenno agpailayon, agpaidasig wenno agkandidato no laokanda iti kalokuan ti nasudi a panggepda, no limoganda iti kinadakes, isu dayta ti kunada a narugit. Nupay saan nga amin ta adda nga agpayso dagiti
napudno a panagserbi ti panggepda, adda met dagiti kasla tekka a kunada a no naramanandan ti nagtugaw ket didan kayat a maakkalda pay, aramidendanton ti amin a pamuspusan tapno
agnanayonda iti nasao a takem. Nga agingga iti makaaramid dan
iti saan a rumbeng a labsing iti linteg ti tao ken Dios.
Nagduduma ti gandat wenno panggep tunggal sumrek iti pulitika. Kunada, adda pay diay kandidato a pada a mangur-kuranges ngem inton nakatugawen ken nagtakem iti manu laeng a tawen, agsasaruno metten ti pannakaadda ti baro a kotsena, ket no ibasar iti sueldona kasano a napaaddana. Isu nga adda pay nagkuna a
gayyemko no kayatmo ti bumaknang, sumrekka iti pulitika. Kas intay mapalpaliiw pay kayong Angkuan, saan laeng a panagpabaknang sa ti ranta dagiti daddduma, batubato sa langit a kunada ang tamaan bukol este huwag magagalit dahil di naman natin linalahat kundi ayon lang sa ating obserbasion.
No nakatugaw dan, naaridan. Dida pay ketdin ammo ti nagtaudanda, no mapanka iti opisinada masapul pay nga adda appointment mo ken ania pay dita. Koma, no mapanka okey lang a makipilaka ngem tay damagenda no adda appointment mo, puwera koma metten. Adda pay obserbasionko Kayong, no kastoy a tiempo’t kampania kabagian wenno kumare, kumpareda amin a masabat da.
Madanunda amin a kasulinekan a lugar, ngem inton nangabakdan sus maria kusina, dimon makita ti mumukatanda.
Saan laeng a dayta, Kayong, dagitay kari ditoy, kari idiay awanen intayaben ti kali. Isu a koma, agbalin tayo a wais a kunada ta no agbiddut ayo, awan manen, maibbong manen dagiti sirmata ken tagtagainep tayo para iti lugar tayo. Bagitay to man laengen ti agammusay a di nangan a kunada agingga nga awan met sindana wenno saan a nangan, amangan no mapasamak to tay kuna ni Pare Estong, a dumteng to aldaw nga amin a Filipino ket agkutsaran a mangan. Sus maria kusina, nasdaawak iti daytoy nga imbagana, isu a nakunak mayat ngarud a kumapare ta mangipakita a simmayaaten ti biag tayo ta de kutsara tayo aminen kunak. Ngem saan Pare Gusting kunana, isu nga imbagak a de kutsaranto aminen a Pinoy ta linugaw laengen ti kankanenda, haahaha.
Sus maria kusina, aya Ikit Juana, anian a panagbiag ti kasta…am, malagipko, speaking of linugaw ken karigatan ti biag, adda man
istoryaek, Kayong. Istorya met laeng tay kumare a panagsiput
idiay tiendaan, adda kanu nakiapa a kapitana. Napan nakipila
iti NFA, gumatang kanu iti sangapulo a kilo ta para kadagiti asona ngem lima kilo laeng ti maximum a maala tunggal gumatang. Gapu ta madi diay aglako a mangted iti 10 kilos, inapanan Kayong, sus maria kusina aya. Dagiti nakipila, ananusanda piman ta yapoyda, isu ketdin para kano laeng iti asona, anian.
Ala, Kakayong, kasta payta ne, naimasan tayo manen, pang-orennakto man la ngatan iti binalsig ni Sofing ta dinan mauray ti inpagatangna a toyo ken asukar. Babayoooo, tsuptsup muahmuahh.


text:
Papa Clemente VII
Ni Papa Clemente VII (26 Mayo 1478 – 25 Septiembre1534), naipasngay a kas ni Giulio di Giuliano de' Medici, ket isu idi ti kardinal manipud idi 1513 aginggana idi 1523 ken isu ti Papa manipud idi 1523 aginggana idi 1534.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Corkery, James ken Thomas Worcester, Ti Kinapaoa manipud idi 1500: Manipud ti Italiano prinsipe aginggana ti Sangalubongan a Pastor, (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2010), 29.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Clemente VII iti Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Tulong para iti midia
Adda dagiti dadduma nga artikulo ti Wikipedia a naglaon ti uni wenno mabuya a pap-papeles. Ti kaipanggepan iti daytoy a panid ket ipalpalawagan na ti panagpaay-ayam ti uni ken mabuya a pappapeles a mabirukan iti Wikipedia.
Dagiti papeles a midia ket mabalin a may-ayam iti ania man a komputer. Nupay kasta, ti komputer mo ket nasken nga addaan ti husto a software. No ti komputer mo ket saan nga automatiko nga agpaay-ayam kadagitoy a papeles no itaklam ida, makapabaelam babaen ti panagikarga ken panagikabil ti nawaya a software manipud ti internet.
Dagiti uni a papeles iti Wikipedia ket kadawyan nga agus-usar kadagiti gandat ti Ogg nga Vorbis a porma tii uni, ken dagiti mabuya a papeles ket agus-usar da ti Ogg Theora a porma. Saan dagitoy a kadawyan a maus-usar a porma ti midia, ngem dagitoy ti inusar tapno maliklikan dagiti mabalin a problema kadagiti napatente a porma, a kasla iti MP3 wenno MPEG.


text:
Peter Sellers
Ni Peter Sellers, (naiyanak a kas ni Richard Henry Sellers; 8 Septiembre 1925 – 24 Hulio 1980) ket maysa idi nga Ingles nga aktor iti pelikula, komediante ken kumakanta. Isu ket ket nagpabpabuya kadagiti serye ti telenision ti BBC Radio iti The Goon Show, niladawan kadagiti popular a kanta ti komedia ken nagbalin nga ammo kadagiti nagbuybuya iti sangalubongan babaen kadagiti adu a pelikula iti karekterisasion, a mairaman ti Chief Inspector Clouseau kadagiti serye ti pelikula ti The Pink Panther.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Peter Sellers". Integrated Authority File. Naala idi 27 Abril 2014.
- ^ a b SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ a b Find a Grave; naala idi: 9 Oktubre 2017; ID ti nangitaneman ti: 1378.
- ^ a b https://cs.isabart.org/person/147004; naala idi: 1 Abril 2021.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Peter Sellers iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Peter Sellers iti Wikiquote (iti Ingles)
- Opisial a website
- Peter Sellers iti Screenonline ti British Film Institute
- Peter Sellers iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Malayo
Ti pagsasao a Malayo (Malayo: Bahasa Melayu; Alpabeto a Jawi: بهاس ملايو) ket ti nangruna a pagsasao ti pamilia nga Austronesio. Daytoy ket addaan iti kasasaad nga opisial idiay Brunei, Indonesia, Malaysia, ken Singapur. Daytoy ket insasao babaen dagiti 270 a riwriw a tattao[4] itiballasiw ti Lingsat ti Malacca, a mairaman dagiti aplaya ti Peninsula ti Malayo ti Malaysia ken ti akindaya nga aplaya ti Sumatra idiay Indonesia, ken nabangonen a kas patneng a pagsasao iti parte ti akinlaud nga aplaya ti Sarawak ken Laud a Kalimantan idiay Borneo.
Kas ti Bahasa Kebangsaan wenno Bahasa Nasional (Nailian a pagsasao) dagiti nadumaduma nga estado, ti Pagalagadan a Malayo ket addaan kadagiti nadumaduma nga opisial a nagan. Idiay Singapur kend Brunei daytoy ket tinawtawagan iti Bahasa Melayu (pagsasao a Malayo); idiay Malaysia, Bahasa Malaysia (pagsasao a Malaysio); ken idiay Indonesia, Bahasa Indonesia (pagsasao nga Indones) ken naidesignado a kas Bahasa Persatuan/Pemersatu ("pangikaykaysa ap agsasao/lingua franca"). Nupay kasta, kadagiti lugar iti akin-abagatan a Sumatra a ti pagsasao ket indehenio, tinawtawagn dagiti Indones daytoy a kas ti Bahasa Melayu ken ikeddengda a kas ti rehional a pagsasaoda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (Dagiti 100 a Kadakkelan a Pagsasao iti Lubong idi 2007), iti Nationalencyklopedin
- ^ Uli, Kozok (10 Marso 2012). "How Many People Speak Indonesian?". Bahasa Indonesia (iti Ingles). University of Hawaii at Manoa. Naala idi 20 Oktubre 2012.
James T. Collins (Bahasa Sanskerta dan Bahasa Melayu, Jakarta: KPG 2009) gives a conservative estimate of approximately 200 million, and a maximum estimate of 250 million speakers of Malay (Collins 2009, p. 17).
- ^ "Kedah MB Defends Use of Jawi on Signboards". The Star (iti Ingles). 26 Agosto 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-09-04. Naala idi 2016-10-12.
- ^ 10 a riwriw idiay Malaysia, 5 a riwriw idiay Indonesia a kas "Malayo" ken mainayon pay ti 230 a riwriw a kas "Indones", kdpy.


text:
Igor Stravinsky
Ni Igor Fyodorovich Stravinsky (sagpaminsan a naisurat iti Strawinsky wenno Stravinskii; Ruso: Иropb ФëдopoBич CTpaBиHckий, transliterado: Igorʹ Fëdorovič Stravinskij; Panangibalikas a Ruso: [ˌiɡərʲ ˌfʲjodɐrɐvʲɪtɕ strɐˈvʲinskʲɪj]; 17 Hunio [D.E. 5 Hunio] 1882 – 6 Abril 1971) ket maysa idi a Ruso, ken kalpasan daytoy ket maysa a Pranses ken Amerikano a kompositor, pianista ken konduktor. Isu ket kaaduan a naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kangrunaan ken nakaimpluensia a kompositor ti maika-20 a siglo.
Ti panagparpartuat a karrer ni Stravinsky ket naisangsangayan para iti estilistiko a pannakaidumdumaan. Isu ket immuna idi a nakagun-od ti sangalubongan a pannakadayawan kadagiti tallo a ballet a kinomisionado babaen ti impresario a ni Sergei Diaghilev ken immuna nga inpabuya idiay Paris babaen ti Ballets Russes ni Diaghilev: Ti Firebird (1910), Petrushka (1911) ken ti Ti Ritos ti Primabera (1913). Ti Ritos ti Primabera ket nangibalbaliw ti pamay-an dagiti simmaruno a kompositor ti kaipanunotanda ti kumpasan a patakder ken kaaduan a gapuanan para iti napaut a pannakadayaw ni Stravinsky a kas maysa a rebolusionario ti musika a nangiyaddang kadagiti pagbeddengan daremdem ti musika. Ti "Ruso a paset" ket sinaruno idi ti 1920 a panawen babaen ti maysa a paset ti panawen nga isu ket napan iti neoklasiko a musika. Dagiti obra ti daytoy a paset ti panawen ket nangimaton a nagus-usar ti tinawtawid a porma dagiti musika (concerto grosso, fugue ken simponia). Dagitoy ket kadawyanda a nangipammadayaw kadagiti musika dagiti nasapsapa nga agturay, a kas ni J.S. Bach ken ni Tchaikovsky. Idi tawtawen ti 1950, ni Stravinsky ket nangampon kadagiti serial a pamay-an. Dagiti pinartuatna iti daytoy a paset ti panawen ket nakibinningay kadagiti pakaliddingan nga adda dagiti kas pagarigan ti nasapsapa nga inar-aramidna: nakumpasan nga enerhia, ti panagaramid kadagiti naipaatiddog a kapanuotan ti melodia manipud kadagiti dua wenno tallo a nota dagiti sellula ken kinalawag ti porma, ti instrumentasion ken panangiyebkas.
BiograpiaUrnosen
Nasapa a biag idiay Imperio ti RusoUrnosen
Ni Stravinsky ket naipasngay idi 17 Hunio 1882 idiay Oranienbaum, ti suburbio ti San Petersburgo, ti imperial a kapitolio ti Rusia,[1] ken dimmakkel idiay San Petersburgo.[2] Dagiti nagannak kaniana ket ni Fyodor Stravinsky, ti kumakanta ti baho idiay Teatro Mariinsky idiay San Petersburgo, ken ni Anna (née Kholodovsky).[3] Ti nalatak nga apongna iti tumeng a lalaki ket ni Stanisław Strawiński, nga isu idi ket Polako a baknang a nobilidad a kaputotan, iti pamilia a Strawiński iti Sulima.[4][5] Segun kenni Igor Stravinsky, ti nagan a "Stravinsky" (Polako: Strawiński) ket nagtaud manipud idiay "Strava" (Polako: Strawa), ti bassit a karayan idiay akindaya a Polonia, ti tributario ti Vistula.[6] Linaglagipa nga isu ket naledda kadagiti panawen ti panagad-adalna, a kinunkunana idi ket "Saanak pay a nakasarungkar iti sinoman a pudno a nagkayat kaniak".[7] Ni Stravinsky ket nangrugi kadagiti panagadal iti piano idi isu ketubing pay, isu ket nagad-adal iti teoria ti musika ken nagpadpadas iti komposision.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Greene 1985, p. 1101.
- ^ White 1979, p. 4.
- ^ Walsh 2001.
- ^ Pisalnik, Andrzej: Polski pomnik za cerkiewnym murem at Rzeczpospolita, 10 Nobiembre 2012.
- ^ Walsh, Stephen, Stravinsky: A Creative Spring (excerpt), www.nytimes.com. Naala idi 10 Agosto 2013.
- ^ Igor Stravinsky, Robert Craft, Memories and commentaries, University of California Press, 1981, p. 17
- ^ Stravinsky 1962, p. 8.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Cross, Jonathan. 1999. The Stravinsky Legacy. Cambridge and New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-56365-9.
- Joseph, Charles M. 2001. Stravinsky Inside Out. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-07537-5.
- Joseph, Charles M. 2002. Stravinsky and Balanchine, A Journey of Invention. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-08712-8.
- Kohl, Jerome. 1979–80. "Exposition in Stravinsky's Orchestral Variations". Perspectives of New Music 18, nos. 1 and 2 (Fall-Winter/Spring Summer): 391–405. doi:10.2307/832991 JSTOR 832991 (masapul ti suskrision).
- Kundera, Milan. 1995. Testaments Betrayed: An Essay in Nine Parts, translated by Linda Asher. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-017145-6.
- Kuster, Andrew T. 2005. Stravinsky's Topology. D.M.A. dissertation, University of Colorado at Boulder. Morrisville, NC: Lulu.com. ISBN 1-4116-6458-2.
- McFarland, Mark. 2011. "Igor Stravinsky." In Oxford Bibliographies Online: Music, edited by Bruce Gustavson. New York: Oxford University Press.
- van den Toorn, Pieter C. 1987. "Stravinsky and The Rite of Spring"
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Igor Stravinsky iti Wikimedia Commons


text:
Chang Myon
NI Chang Myon (hangul: 장면; hanja: 張勉; Agosto 28, 1899 – Hunio 4, 1966) ket maysa idi nga Abagatan a Koreano nga estadista, mannuro, diplomatiko, periodista ken aktibista iti sosial ken maysa pay nga aktibista iti agtutbo iti Romano Katoliko. Isu idi ti naudi a Bise Presidente ti Abagatan a Korea ken ti Kangrunaan a Ministro ti Maikadua a Republika. Ti naestilo a naganna (ho) ket Unseok (운석, 雲石). Ti Ingles a naganna ket John Chang Myon (nakabunyagan a nagan, apelyido, naited a nagan).
Babaen ti turay ti Hapon, nagtrabaho ni Chang a kas manursuro. Manipud idi 1919–21, nagisuro idiay Yongsan Youth Catholic Theology School ken manipud idi 1931–36 iti Dongsung Commerce High School. Manipud idi 1937–44, isu idi ti prisipal ti Hyehwa Kindergarten ti Katoliko a Simbaan ti Hyehwa-dong. Manipud idi 1936–45, isu idi ti prinsipal ti Dongsung Commerce High School.
Idi 1948, nagidaulo isuna iti delegasion ti Republika ti Korea iti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Idi 1949, nagbalin isuna kas ti immuna nga embahador iti Republika ti Korea iti Estados Unidos. Idi 1950, nagballigi isuna nagapelar iti Estados Unidos ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a mangipatulod kadagiti tropa a tumulong iti Gubat ti Koreano. Idi Nobiembrer 23, 1950, naidutok isuna a kas kangrunaan a ministro ti Umuna a Republika ti Korea. Manipud idi 1956 aginggana idi 1960, nagserbi isuna akas ti maikapat a bise presidente ti Umuna a Republika ti Korea.
Idi ti gobierno ni Syngman Rhee ket pinadisi babaen ti yaalsa ti nagay-ayat iti demokrasia nga indauluan ti estudiente ti Tignay ti Abril 19, nabutosan isuna a kas Kangrunaan a Ministro ti Maikadua a Republika idi 1960. Kalpasan idi inampon ti pagilian ti maysa a parlamentario a sistema a pangsungbat kadagiti panagabuso ni Rhee iti bileg ti presidente, ni Chang ket nagbali a daulo ti gobiernot. Nagpatingga ti gobierno ni Chang Myon idi nagballigi ti maysa a kudeta ti militar nga indauluan ni Park Chung-hee idi Mayo 16, 1961, a nangmarka ti patingga ti Maikadua a Republika ken ti nabiit nga ekspeimentasion ti pagilian iti porma ti gabinete a gobierno.[1]
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Nayanak ni Chang Myon idi 1899 idiay Jeokseon-dong, Hansung. Isu ti immuna nga anak a lalaki da Chang Gi-bin ken Lucia Hwang. Ti amana ket maysa nga opisial ti buis ti matgedan iti puerto ti baybay iti Incheon ken kanungpalan a nagbalin a superintendente ti aduano (Saeguanjiang) iti puerto ti baybay iti Busan. Ti naited a naganna ket Myon (면;勉).[2] Isu ket kameng idi ti Pamilia nga Indong Chang (인동장씨;仁同張氏), ken nagtaud manipud iti Jukjong Chang Cham (죽정장잠;竹亭張潛), ti maysa a nalatak a Neo-Confucianismo a pilosopo. Ti maikasiam a kaputotan nga apong a lalaki ni Chang ket nagnaed iti Probinsia ti Abagatan a Pyongan ngem ti amana ket immalis idiay Incheon.[3] Ti immuna a nagraraem iti Romano Katoliko iti pamiliana ket ti apongna a baket iti tumeng a ni Lady Park.
Idi 1906, nangrugi a nagadal isuna idiay Incheon Parkmun Primary School (인천 박문 소학교;仁川博文小學校), ken nagturpos idi 1912. Kalpasanna nagadal idiay Incheon Public Simsang Elementary School (인천 공립 심상소학교, 仁川公立尋常小學校), ken nagturpos idi 1914. Kalpasan dayta nagbasa isuna idiay Suwon Agriculture High School (수원농업고등학교, 水原農業高等學校), ken nagturpos idi Mayo 25, 1917. Idi Marso 1916, inasawana ni Kim Ok-yun. Nagannakda kadagiti innem a lallaki ken tallo a babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Campaign for the past, not the future Naiyarkibo Abril 15, 2014, iti Wayback Machine Koreatimes 2012.04.05
- ^ HDagiti dua a kakabsatna a lallaki ket addaanda iti bugbugtong a karkarater iti Insik a kas dagiti naited a naganda. Amin dagiti annakna alallaki ken dagiti kaanakanna a lallaki ket addaan iti bugbugtong a karkarater iti Insik a kas dagiti naited a naganda.
- ^ Naiyanak ti amana idiay Probinsia ti Abagatan a Pyungan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kagimongan ti Pammalagip ken ni Unsuk Chang Myon (iti Koreano)
- Bariweswes (iti Koreano)
- Chang Myon Naiyarkibo 2013-01-11 iti archive.today (iti Koreano)
- Chang Myon (iti Koreano)


text:
Indauluan manen ti PNP Maritime Ilocos Norte advisory council ti coastal clean up itibaybay a sakop ti ili ti Currimao, Ilocos Norte.
Kuna ni miss gina batoon presidente ti council a daytoy nga inwayat da ket tapnomaipakita kadagiti beach goers ken dagiti residente ti panagdaldalus iti baybay agsipudta isu da met laeng ti maisagot no nadalus ti igid ti baybay.
Kaaduan kadagiti naurnong a basura ket nagawangan ti mainom a aplastic, plastic cups, selopin, styro ken botelya ken dadduma pay.
Kuna ni batoon a regular nga aramiden da daytoy kadua da dagiti dadduma pay non-government organizations ken ti Department of Education.
Naiwayat ti clean up drive manipud iti brgy gaang inggana iti batog ti D Coral beach resort iti Brgy. Dias Sur, Currimao, Ilocos Norte.
Maragsakan metni mz batoon gapu iti paanangarakup ti komunidad daytoy a proyektoti konseho.
Maainaig iti daytoy insingasing met ni Mr. Rod Sadian kameng ti council iti pannakipaay tiinsentibo iti komunidad nga agpidot iti basura kas iti basura mo palitan ko. Wenno addakaibatogan na a sukat ti basura kas iti school supplies para kadagiti ubbing wenno grocery met kadagiti natataengan
Anamongan metni mz batoon daytoy a lungalong ni mr sadian tapno ad adda pay a makombinsir dagiti bumaranggay a mangdalus iti aglawlaw iti igid ti baybay. (Rodrigo Sadian)
(Source: PNP Maritime Ilocos Norte)


text:
1898
Ti 1898 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero - Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero 15 - Gubat ti Espaniol-Amerikano: Pinabettak ken pinalned ti barko a Havana idiay Kuba babaen ti USS Maine ti Estados Unidos, a nakatayan iti 266 a tattao. Nakaiturongan daytoy a pasamak ti pannakairangarang ti gubat a nagbaetan ti Estados Unidos ken Espania.
Abril - Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio 12 - Inrangarang babaen ni Hen. Emilio Aguinaldo ti panagwayawaya ti Filipinas manipud iti Espania.
Hulio - Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto 12 - Gubat ti Espaniol-Amerikano: Nagpatingga ti ringgor a nagbaetan dagiti soldado ti Amerikano ken dagiti Espaniol idiay Kuba.
Oktubre - Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Disiembre 10 - Pinirmaan ti Espania ken Estados Unidos ti Tulag ti Paris, ti panagpatingga ti Gubat ti Espaniol-Amerikano.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 30 – Shirley Booth, Amerikana nga aktres (pimmusay 1992)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Beijing
Ti Beijing (Insik: 北京; pinyin: Běijīng, [peɪ˨˩ t͡ɕiŋ˥]), sigud idi a romanisado kas ti Peking, ket isu ti kapitolio iti Republika dagiti Tattao iti Tsina ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a siudad iti lubong, nga adda populasionna iti 19,612,368 manipud idi 2010. Ti metropolis, a mabirukan idiay akin-amianan a Tsina, ket tinurayan ti maysa a dagus a natenggel a munisipalidad babaen ti nailian a gobierno, nga adda dagiti 14 nga urbano ken suburbo a distrito kendua nga away a kondado.[4] Ti munisipalidad ti Beijing ket napalikmutan babaen ti Probinsia ti Hebei a malaksid ti kaarruba a Munisipalidad ti Tianjin iti abagatan a daya.[5]
Ti Beijing ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad ti Tsina babaen ti urbano a populasion kalpasan ti Shanghai ken isu daytoy ti politikal, kultural, ken pagadalan a sentro,[6] ken pagtaengan dagiti kuartel kadagiti kaaduan a kadakkelan a tagikua ti estado a kompania ti Tsina. Ti Beijing ket maysa a kangrunaan a sentro ti pagluganan iti nailian a kalsada, napardas a dalanan, perokaril ken pagsasabtan ti napardas a perokaril. Ti Internasional nga Eropuerto ti Kapitolio ti Beijing ket isu ti maikadua a kasingarngaran iti lubong babaen ti kaadu ti pasahero.
Bassit laeng kadagiti siudad iti lubong a nabayagen a nagbalinen a sentro ti politika ken kultural a sentro iti nalawa unay kalugaran.[7] Ti Beijing ket maysa kadagiti Nalatak nga Uppat a Taga-ugma a Kapitolio iti Tsína. Kadagiti napalabas a siglo daytoyen ti puso ti pakasaritaan iti Tsina,[8] ken narigat ti makabiruk kadagiti pasdek idiay Beijing iti aniaman nga edad nga awan ti napateg bassit a nailian a pakasaritaana.[7] Daytoy a siudad ket nalatak kadagiti bukodna a nasanikua a palasio, templo, ken dagiti dadakkel a bato a diding ken ruangan.[9] Dagiti arte a gamengna ken dagiti unibersidad ket nabayagen a sentro iti kultura ken arte idiay Tsína.[9]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Pannakabingbingay dagiti ili". ti Opisial a Sapot ti Pagsaadan ti Gobierno ti Beijing. Naala idi 22 Hulio 2009.
- ^ "Communiqué iti Nailian nga Opisina dagiti Estadistika iti Republika dagiti Tattao iti Tsina kadagiti kangrunaan a bilang ti 2010 a Senso ti Populasion". Nailian nga Opisina dagiti Estadistika iti Tsina.
- ^ "2011年北京人均可支配收入3.29万 实际增长7.2%". People.com.cn. 20 Enero 2012. Naala idi 22 Pebrero 2012.
- ^ Dagiti bilang ket naibatay kadagiti 2006 nga estadistika a naipablaak idi 2007 a Nailian nga Estadistika a Libro ti Tawen iti Tsina ken magun-od iti online diay 2006年中国乡村人口数 中国人口与发展研究中心. Naala idi 21 Abril 2009.
- ^ "Kangrunaan a Pakaammo". Munisipal nga Opisina dagiti Estadistika ti Beijing. Naala idi 9 Pebrero 2008.
- ^ "Beijing". Ti Ensiklopedia ti Columbia (Maika-6 nga ed.). 2008.
- ^ a b "Beijing". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Naala idi 3 Agosto 2008.
- ^ "Peking (Beijing)". Encyclopædia Britannica. Vol. 25 (Maika-15 nga edision, Macropædia nga ed.). p. 468.
- ^ a b "Beijing". World Book Encyclopedia. 2008. Naala idi 7 Agosto 2008.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Beijing iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Beijing manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Alpabeto a Hanunó'o
Ti Hanunó’o ket maysa kadagiti patneng a sinuratan iti Filipinas ken inus-usar babaen ti tattao a Mangyan iti abagatan a Mindoro iti panagsuratda ti Pagsasao a Hanunó’o.[1] Daytoy ket maysa nga abugida a nagtaud manipud kadagiti sinuratan nga Indio, nga asideg a makaibagian iti Baybayin, ken nalatak iti pannakaisuratna nga agpatakder ken agpangato a maisurat, nga ad-adu ngem agpababa a kas dagiti amin a sinuratan (yantangay daytoy ket basbasaen a naka-ilad manipud ti kanigid a mapan iti kanawan). Kadawyan daytoy a naisurat iti kawayan babaen ti panagusar ti buneng.[2]Ti kaadduan nga ammo a kadagiti naisurat a Hanunó'o ket agdama laeng, ngamin ket nalaka a madadael ti kawayan. Yantangay narigat met a masurotan dagiti pakasaritaan iti daytoy a sinuratan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Postma, Antoon (Hulio 1971). "Contemporary Mangyan Scripts". Philippine Journal of Linguistics. 2 (1): 1–12.
- ^ Rubino, Carl. "Ti Sinuratan a Hanunoo". Ancient Scripts of the Philippines. Naala idi Septiembre 1, 2008.


text:
Plantilia:Pagsasao nga adda nagan
[[Pagsasao a {{{2}}}|{{{2}}}]]: [{{{3}}}] Biddut: {{lang}}: di mabigbigan nga etiketa ti pagsasao ti: {{{1}}} (tulong), lit. '{{{lit}}}'
Daytoy ket ilak-am babaen dagiti plantilia ti "lang-xx" (kasla ti {{lang-tl}} ken dadduma pay) ken nasken a saan a dagus nga usaren daytoy.
Right-to-left[urnosen ti taudan]
Para kadagiti pagsasao a naisurat iti right-to-left (kanawan nga agpakanigid), kas ti Arabiko, Hebreo ken dagiti dadduma pay, maibalkad nga isaad daytoy iti
|rtl={{rtl}} iti plantilia ti pagsasao ti (lang-ar, lang-he).
Daytoy ket manginayon ti karakter ti U+200F right-to-left mark (HTML
 ·
) iti patingga ti kuerdas (ti kanwan a bangir, iti memoria). Daytoy ket maysa a di makita a panagpormat a karakter, a mangipatingga tti teksto ti R-to-L. Kalpasan daytoy, (kalpasan a dagus ti & iti ruar ti plantilia), amin dagiti sumaganad a teksto ket maaramid manen nga kanigid nga agpakanawan (Ilokano).
Panagpasarden ti kategoria[urnosen ti taudan]
No kayat a pasardengen ti kategoria manipud iti plantilia, usaren ti
|nocat=true.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Plantilia:Language with name and transliteration
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar