text:
Patien Kadi Dagiti Saksi ni Jehova ti Daan a Tulag?
Wen. Patien dagiti Saksi ni Jehova a ti intero a Biblia ket “impaltiing ti Dios ken makagunggona.” (2 Timoteo 3:16) Karaman iti dayta ti Daan a Tulag ken ti Baro a Tulag, kas gagangay a mayaw-awag kadagita. Kadakami a Saksi ni Jehova, aw-awaganmi dagita a paset ti Biblia kas ti Hebreo a Kasuratan ken ti Kristiano a Griego a Kasuratan. Iti kasta, saankami a makaipaay iti impresion a ti dadduma a paset ti Biblia ket kadaananen ken saanen nga agaplikar ita.
Apay nga agpada a kasapulan dagiti Kristiano ti Daan a Tulag ken Baro a Tulag?
Babaen ti panangiwanwan ti Dios, insurat ti Kristiano a ni apostol Pablo: “Ti amin a bambanag a naisurat a nasaksakbay naisuratda a pakasursuruantayo.” (Roma 15:4) Gapuna, makagunggona ti impormasion a linaon ti Hebreo a Kasuratan. Karaman iti dayta dagiti historikal a salaysay ken praktikal a balakad.
Historikal a salaysay. Ti Hebreo a Kasuratan ket naglaon iti detalyado a rekord maipapan iti panamarsua ken no kasano a simrek ti basol iti sangatauan. No awan dagita nga impormasion, saantayo a makasarak iti makapnek a sungbat kadagiti saludsod a kas iti: Nagtaudantayo? Apay a matay ti tao? (Genesis 2:7, 17) Maysa pay, nairekord iti Hebreo a Kasuratan no kasano ti pannakilangen ni Jehova kadagiti tattao a nakapasar iti rag-o ken karit a kas kadatayo.—Santiago 5:17.
Praktikal a balakad. Ti Proverbio ken Eclesiastes, a libro iti Biblia ken paset ti Hebreo a Kasuratan, ket naglaon iti sirib nga agaplikar iti biagtayo agingga ita. Mangipaay dagitoy iti balakad no kasano nga agbalin a naragsak ti biag ti pamilia (Proverbio 15:17), no kasano a maaddaan iti balanse a panangmatmat iti trabaho (Proverbio 10:4; Eclesiastes 4:6), ken no kasano nga usaren dagiti agtutubo ti biagda tapno agbalinda a naragsak (Eclesiastes 11:9–12:1).
Malaksid iti dayta, magunggonaantayo met no adalentayo ti Mosaiko a Linteg a nairekord iti Torah (ti umuna a lima a libro ti Biblia). Nupay ti Linteg ket saanen a maipapaannurot kadagiti Kristiano, dagiti prinsipio a linaonna ket makatulong kadatayo a maaddaan iti naragsak a biag.—Levitico 19:18; Deuteronomio 6:5-7.


c: text/html

text:
Avicenna
Ni Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā[2] (Persiano پور سينا Pur-e Sina [ˈpuːr ˈsiːnɑː] "anak a lalaki ni Sina"; c. 980 – 1037), sapasap a naamammoan a kas ni Ibn Sīnā wenno ti Nailatino a nagan nga Avicenna, ket maysa idi a Persiano[3][4][5][6] erudito, a nagsursurat kadagiti gangani a 450 a treatado dagiti nawatiwat a sakop dagiti suheto, nga adda dagiti agarup 240 a nabatbati. Iti naisangsangayan, 150 dagitoy a nabatbati a treatado ket maipatengnga ti isip iti pilosopia ken 40 kadagitoy ket maipanggep ti medisina.[7][8]
Kaaduan kadagiti nadayeg nga obrana ket Ti Libro iti Panagagas, ti maysa a nawatiawat a pilosopiko ken sientipiko nga ensiklopedia, ken Ti Kanon iti Medisina,[9] nga idi ket pagalagadan ti medikal a medisina kadagiti unibersidad.[10] Ti Kanon iti Medisina ket naus-usar idi a kas ti maysa a testo a libro dagiti unibersidad iti Montpellier ken Leuven idi nasapsapa ngem 1650.[11] Ti Kanon ti Medisina ni Ibn Sīnā ket mangite ti maysa akompleto a sistema iti medisina segun kadagiti pamunganayan ni Galen (ken ni Hippocrates).[12][13]
Ti kuerpona ket mairamraman ti panasursurat iti pilosopia, astronomia, alkemia, heolohia, sikolohia, Islamiko a teolohia, lohiko, matematika, pisika,ken ti pay daniw.[14] Isuna ket naikedkeddeng a kas ti kadayegan ken kaimpluensiaan nga erudito iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "D. Gutas, 1987, ''AVICENNA ii. Biograpia'', Encyclopaedia Iranica". Iranicaonline.org. Naala idi 2012-01-07.
- ^ (Goichon 1999)
- ^ Paul Strathern (2005). Ti ababa a pakasaritaan ti medisina: manipud kenni Hipokrates aginggana ti hene a terapia. Running Press. p. 58. ISBN 978-0-7867-1525-1.
- ^ Brian Duignan (2010). Medieval Philosophy. The Rosen Publishing Group. p. 89. ISBN 978-1-61530-244-4.
- ^ Michael Kort (2004). Central Asian republics. Infobase Publishing. p. 24. ISBN 978-0-8160-5074-1.
- ^
- Ibn Sina ("Avicenna") Ensiklopidia ti Islam. Maika-2 nga edision. Inurnos babaen ni P. Berman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel ken W.P. Henrichs. Brill 2009. Naala manipud ti Brill online: www.encislam.brill.nl (2009) Insasao: "Isu ket naipasngay idi 370/980 idiay Afshana, ti pagtaengan ti inana, idiay asideg ti Bukhara. Ti patneng a pagsasaona ket Persiano."
- A.J. Arberry, "Avicenna iti Teolohia", KAZI PUBN INC, 1995. excerpt: "Ni Avicenna ket isu idi ti kalatakan kadagiti amin nga gapanpanunot a Persiano; a kas maysa a mangngagas ken metapisiko"[1]
- Henry Corbin, "Ti Baniaga ken ti mensahero: Iran ken Pilosopia", Liblibro ti Amianan nga Atlantiko, 1998. pg 74:"A ti nagan nga Avicenna (Ibn sinda, pimmusay 1037) ket sapasap a kronolohia a nailista nga umuna kadagiti nadayeg nga Irani a pilosopo, adda dagiti kinaudi nga ebidensia ket nangipakita ti kaadda ti Ismaili a sistema ti pilosopia nga adda ti patakder a saan a basbassit a kompleto ngem kenni Avicenna". [2]
- ^ "Avicenna (Abu Ali Sina)". Sjsu.edu. Naidulin manipud ti kasisigud idi 11 Enero 2010. Naala idi 2010-01-19.
- ^ O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Avicenna", MacTutor nga arkibo ti Pakasaritaan iti Matematika, Unibersidad ti San Andres.
- ^ Nasr, Seyyed Hossein (2007). "Avicenna". Encyclopædia Britannica Online. Naidulin manipud ti kasisigud idi 31 October 2007. Naala idi 2007-11-05.
- ^ "Avicenna 980-1037". Hcs.osu.edu. Naala idi 2010-01-19.
- ^ "Medisina: ti maysa panagpabuya kadagiti libro a maipanggep ti medisina ken panagoperar manipud kadagiti inurnong a pinorma babaen ni J.K. Lilly". Indiana.edu. Naidulin manipud ti kasisigud idi 14 Disiembrer 2009. Naala idi 2010-01-19.
- ^ Ni Edwin Clarke, Charles Donald O'Malley (1996). Ti utek ti tao ken duri: ti naipakasaritaan a panagadal a nailustrado babaen kadagiti surat manipud ti kinaugma aginggana ti maika-20 a siglo. Norman Publishing. p.20. ISBN 0-930405-25-0
- ^ Iris Bruijn (2009). "Dagiti Sirhano ti Barko iti Olandes Kompania ti Daya nga India: Komersio ken Rang-ay iti Maikasangapulo ket walo a Siglo". Unibersidad ti Amsterdam a Pagmalditan. p.26. ISBN 90-8728-051-3
- ^ "Avicenna", iti Encyclopaedia Iranica, Online a Bersion 2006". Iranica.com. Naala idi 2010-01-19.
- ^ "Avicenna (Persiano a pilosopo ken sientista) - - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2012-01-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Avicenna idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Avicenna idiay Wikiquote

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Artropoda
Ti maysa nga artropoda ket maysa nga inbertebrata nga ayup nga adda ti maysa a akin-ruar a tultulang (akin-ruar a tultulang), ti napaset-pasetan a bagi, ken nasilpo-silpo nga ekstrimidad. Dagiti artropoda ken kamkameng iti pilo nga Artropoda (manipud ti Griego ἄpθpov árthron, "nagsilpuan", ken πoδός podós "saka", no pagtiponen ket kaibuksilanna ti "nasilpo-silpo a saka"), ken mangiraman kadagiti insekto, dagiti arachnida, ken dagiti crustacea. Dagiti Artropoda ket nailaslasin babaen kadagiti nagsilpo-sailpo a kameng ti bagi ken dagiti kutikula, a kaaduan kadagitoy ket naaramid iti a-kuitina; dagitoy a kutikula dagiti crustacea ket dagiti pay biomineralisado iti kalsio karbonato. Ti nasikkil a kutikula ket manglapped ti idadakkel, isunga dagiti artropoda ket kankanayon a sinuksukatan dagitoy babaen ti panaglupos. Ti plano ti bagi ti artropoda ket buklen dagiti naul-ulit a paset, a ti tunggal maysa ket adda iti maysa a paris dagiti ekstrimidad. Dagiti pannakaidumdumada ket nangpakabael kaniada nga agbalin kadagiti kaaduan a kamkameng ti sebbangan kadagiti amin a ekolohiko atimpuyogan kadagiti kaaduan nga enbironmento. Addaan dagitoy ti sumurok a maysa a riwriw a naipalplawag a sebbangan, a mangaramid kadagitoy ti ad-adu ngem 80% kadagiti amin a naipalawag a sibibiag a sebbangan ti ayup, nga adda kadagitoy ket, a saan a kasla kadagiti kaaduan nga ayup, ket narang-ayda kadagiti namaga nga enbironmento. Sumakop dagitoy iti kadakkel manipud ti mikroskopiko a plankton aginggana ti babassit a metro ti kaatiddog.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Garwood, R & Sutton, M (18 Pebrero 2012), "Tienigmatiko nga artropoda Kamptopilia", Palaeontolohia Elektronika 15 (2): 12, doi:10.1111/1475-4983.00174
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Artropoda idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Nasabidong nga Artropoda
- Arthropods - Artropoda


text:
Gustav Mahler
Ni Gustav Mahler (Aleman a pannakabalikas: [ˈɡʊstaf ˈmaːlɐ]; 7 Hulio 1860 – 18 Mayo 1911) ket maysa idi a naladaw a Romantiko nga Austriano a komposer ken maysa kadagiti mangidadaulo a konduktor iti kaputotanna. Isu ket naipasngay idiay purok ti Kalischt, Bohemia, nga isu idi ti Austriano nga Imperio, nga itan ket ti Kaliště idiay Republika a Tseka. Ti pamilia idin ket immalis idiay asideg ti Iglau (nga itan ket ti Jihlava) nga idiay ti dimakkelan ni Mahler.
A kas maysa a kompositor, isu ket nagtignay a kas rangtay ti nagbaetan ti maika-19 a siglo nga Austro-Aleman a tawidan ken ti modernismo ti nasapa amaika-20 a siglo. Bayat nga iti kabibiagna ti kasasaadna a kas maysa a konduktor ket naibangon nga awan ti maisalsaludsod, ti bukodna amusika ket nagagun-od ti nawatiwat a kinadayeg kalpasan laeng kadagiti paset ti panawen a saan a panakabaybay-an a mairaman ti panakaiparit ti panakaipabuyana iti kaaduan aEuropa idi las-ud ti Nazi a panawen. Kalpasan ti 1945 ti musika ket naduktalan ket kinaykayatan babaen dagiti agdengdengngeg a baro a kaputotan; ni Mahler kalpasan daytoy ket nagbalin a maysa kadagiti mathen kankanayon a naipabpauya ken nairekord kadagiti amin a komposer, ti maysa a puesto position a naitultuloy kaniana aginggana ti maika-20 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gustav Mahler idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Gustav Mahler idiay Wikiquote
- 1860 a pannakaipasngay
- 1911 nga ipupusay
- Dagiti klasiko a kompositor ti maika-20 a siglo
- Dagiti Austriano nga agnostiko
- Dagiti Austriano a kompositor
- Dagiti Austrino a konduktor (musika)
- Dagiti Austriano a Hudio
- Dagiti Austriano a Romano Katoliko
- Dagiti pagbaliwen ti Romano Katolisismo manipud ti Hudaismo
- Dagiti pimmusay ti septisemia
- Dagiti klasiko a musikero a Hudio
- Dagiti klasiko a kompositor a Hudio
- Tattao manipud idiay Distrito ti Pelhřimov
- Dagiti romantiko a kompositor
- Alumni ti Unibersidad ti Vienna


text:
Magnoliopsida
Ti magnoliopsida ket ti umiso a botaniko a nagan para iti klase dagiti mula nga agsabsabong. Babaen ti panangipalawag ti klase ket mangiramanto ti pamilia ti Magnoliaceae, ngem ti bukodna a sirkumskripsion ket mabalin nga agdumaduma, a mabalin nga ad-adu a mangiraman wenno saan a unay a mangiraman depende ti sistema apannkaidasig nga agdama a masarsaritaan.
- subklase Cornidae
Dagiti linaon
Magnoliopsida iti sistema ti Cronquist[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema ti Cronquist ket agus-sar ti daytoy nga akin-uneg a taksonomia (iti bersion ti 1981):
- klase Magnoliopsida [= dagiti dicotyledon]
- subklase Magnoliidae
- subklase Hamamelidae
- subklase Caryophyllidae
- subklase Dilleniidae
- subklase Rosidae
- subklase Asteridae
Dagiti sistema ti Dahlgren ken Thorne[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema Dahlgren ken ti sistema Thorne (1992) ket agus-usar ti nagan ti Magnoliopsida para kadagiti mula nga agsabsabong (angiospermae). Nupay kasta, ti sistem Cronquist ket nadayegen ken addaan daytoy kadagiti adu a bersion iti naipablaak iti daytoy a sistema. Kadagiti dadduma a sistema anaibatay ti Cronquist ti nagan a Magnoliopsida (iti ranggo iti klase) ket mangibagbaga kadagiti mula nga agsabsabong ( angiospermae).
- klase Magnoliopsida [= angiospermae]
- subklase Magnoliidae [= dagiti dicotyledon]
- subklase Liliidae [= dagiti monocotyledon]
Sistema Reveal[urnosen | urnosen ti taudan]
Tie istema Reveal ket agus-usar ti nagan ti Magnoliopsida para iti grupo dagiti primitibo a dicotyledon, a maipada kadagiti agarup a gudua kadagiti mula iti magnoliids:
- klase1. Magnoliopsida
- superurnos 1. Magnolianae
- superurnos 2. Lauranae
Dagiti sistema nga APG[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti APG ken sistema APG II dagiti botaniko a nagan ket naus-usar laeng iti ranggo iti urnos ken iti baba. Iti ngato ti ranggo ti urnos, dagitoy a sistema ket agus-usarda ti bukodda a nagan, a kas dagiti angiospermae, eudicotidae, monocots, rosidae, kdpy. Dagitoy a nagan ket mangibagbaga kadagiit klade (di nairanggo). Daytoy a klase ti Magnoliopsida ket saan a naipalplawag. Laglagipen a ti kapanunotan dagiti dicotyledon ket mabalin a taksonomiko a unit ket makaala ti pormal a nagan a liklikan babaen ti APG: dagiti dicot ket naikeddeng dagitoy a parapiletiko.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Magnoliopsida idiay Wikimedia Commons


text:
Solana, Cagayan
Ti Solana ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Solana ket nabingbingay a politikal iti 38 a barbaranggay.[2]
- Andarayan North
- Lannig
- Bangag
- Bantay
- Basi East
- Bauan East
- Cadaanan
- Calamagui
- Carilucud
- Cattaran
- Centro Northeast (Poblacion)
- Centro Northwest (Poblacion)
- Centro Southeast (Poblacion)
- Centro Southwest (Poblacion)
- Lanna
- Lingu
- Maguirig
- Nabbotuan
- Nangalisan
- Natappian East
- Padul
- Palao
- Parug-parug
- Pataya
- Sampaguita
- Maddarulug (Santo Domingo)
- Ubong
- Dassun
- Furagui
- Gadu
- Iraga
- Andarayan South
- Basi West
- Bauan West
- Calillauan
- Gen. Eulogio Balao
- Natappian West
- Malalam-Malacabibi
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ti Magasin a Pagwanawanan ken Agriingkayo!
Mabalin nga i-download dagiti naibatay iti Biblia a magasinmi iti nasurok a 150 a lengguahe. Ilawlawag Ti Pagwanawanan ti kaipapanan dagiti pasamak ditoy lubong maibatay kadagiti padto ti Biblia. Liwliwaenna dagiti tattao babaen ti naimbag a damag maipapan iti Pagarian ti Dios ken parayrayenna ti pammati ken ni Jesu-Kristo. Ipakita ti Agriingkayo! no kasano a parmeken dagiti problema ken pabilgenna ti panagtalek iti kari ti Namarsua a natalna ken natalged a baro a lubong.


text:
Guyana
Ti Guyana (i/ɡaɪˈænə/ gy-an-ə),[6] ket opisial a ti Ko-operatibo a Republika iti Guyana[1] ken dati a kolonia iti Britaniko a Guiana, ket maysa a naturay nga estado idiay akin-amianan nga aplaya iti Abagatan nga Amerika a maipapan ti kultura a paset iti Anglopona a Karibe. Ti Guyana ket dati idi a kolonia dagiti Olandes ken, kadagiti sumakbay a 200 tawtawen, ti Britaniko. Is-isu laeng ti estado iti Mankomunidad dagiti Pagilian nga adda iti kangrunaan a daga ti Abagatan nga Amerika, ken is-isu pay ti adda iti subkontinente a ti Inggles ket isu ti opisial a pagsasao. Maysa daytoy kadagiti pagilian ti Karibe a saan nga isla. Daytoy ket kameng pay ti Karibe a Komunidad (CARICOM), a naikuartel ti sekretariona idiay kapitolio ti Guyana, ti Georgetown. Ti Guyana ket nakagun-od ti panagwaywayas manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 26 Mayo 1966, ken nagbalin a republika idi 23 Pebrero 1970. Idi 2008, ti pagilian ket timmipon iti Kappon dagiti Pagilian ti Abagatan nga Amerika a kas maysa a kameng a nangibangon.
Iti naipakasaritaan, ti rehion a naamammoan a kas ti "Guiana" wenno "Guyana" ket buklen ti dakkel a kalasag a masa ti daga idiay amianan iti Karayan Amazon ken daya iti Karayan Orinoco a naamammoan a kas ti "Daga iti adu a Dandanum". Iti naipakasaritaan ti Guyana ket buklen dagiti tallo nga Olandes a kolonia: ti Essequibo, Demerara, ken Berbice. Ti moderno a Guyana ket nabeddengan iti daya babaen ti Surinam, iti abagatan ken abagatan a laud babaen ti Brasil, iti laud babaen ti Venezuela, ken iti amianan babaen ti Taaw Atlantiko.
Iti 215,000 km2, ti Guyana ket isu ti maikatlo a kabassitan a nawaya nga estado iti kangrunaaan a daga ti Abagatan nga Amerika (kalpasan ti Uruguay ken Surinam). Ti populasionna ket agarup a 770,000.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a "Guyana" ket naala manipud ti Guiana, ti kasisigud a nagan para iti rehion a tattan ket mangiraman ti Guyana, Surinam, Pranses a Guiana, ken dagiti paset ti Venezuela ken Brasil. Segun ti Inggles a Diksionario ti Oxford, ti nagan ket nagtaud manipud ti Ameriko Indiano a balikas a kayatna saoen ket "daga iti adu a dandanum".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Parlamento iti Ko-operatibo a Republika iti Guyana". Parliament.gov.gy. 2012-02-16. Naala idi 2012-03-04.
- ^ a b "The World Factbook: Guyana". CIA. Naala idi 2009-10-18.
- ^ a b 2002 a Senso Ti Guyana Opisina dagiti Estadistiko – Guyana. Naala idi 25 Hunio 2009.
- ^ a b c d "Guyana". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ Maibalikasan pay a /ɡaɪˈɑːnə/ gy-ah-nə, /ɡiˈænə/, ken /ɡiˈɑːnə/.[1]
- Guyana
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti republika
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti dati a monarkia ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti dati a kolonia ti Inggles
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1966
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
VIGAN CITY Isayangkat ti Provincial Government of Ilocos Sur ti Tour of Ilocos Sur nga salipan dagiti nadumaduma a siklista iti probinsiya.
Inton Mayo 29, maisayangkat ti umuna nga lap nga agatiddug iti 90 kilometro manipud Vigan via Bolanos, Narvacan agingga iti Sinait; Mayo 30, 125 km a mangrugi idiay Sinait agingga iti Tagudin; Mayo 31, 60 km manipud Tagudin Cervantes; ken inton June 1, 150 km manipud Cervantes agingga iti siyudad ti Vigan.
Idi napan a dominggo, naangay ti elimination round kadagiti walo a siklista nga umuna iti linya ket isu da iti matudu nga agbalin nga team leader wennu team captain.


text:
Mannurat
Ti termino a mannurat ket mabalin a mayawag iti asino man nga agputputar iti naisurat nga obra, ngem kadawyan a ti termino a mannurat ket maidakamat kadagiti agsursurat a managputar/managpartuat wenno kas profesional, wenno kadagiti agsursurat iti adu a wagas wenno forma. Dagiti nalaing a mannurat ket maipakitada ti ammo ken laingda iti panagaramat iti balbalikas tapno maiparangarang dagiti idea ken imahen, iti panagputaran iti fiksion man wenno saan-a-fiksion nga ob-obra.
Ti maysa a mannurat ket mabalin a makaputar iti adu a wagas, a pakairamanan ti (ngem saan nga agpatingga iti): daniw, prosa, musica. Ket kas mainugot, ti maysa a mannurat ket mabalin a maysa a mannaniw, novelista, compositor, liricista, dramaturgo, mitograper, agiwarwarnak, scriptwriter iti pelicula, kdpy.
Dagiti putar dagiti mannurat ket masansan a paset ti cultural a linaon ti maysa a kagimongan, ket ti maysa a gimong ket mabalin a patgenna dagiti obra dagiti mannuratna kas maysa nga arte--wenno literatura--a kapadpad dagiti arte a visual kas iti pinta, escultura, fotograpia), musica, ken iti arte a maakem (kas iti drama, teatro, opera, musical, kdpy.).


text:
Ti Albanes (gjuha shqipe [ˈɟuha ˈʃcipɛ] wenno shqip [ʃcip]) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao nga insasao babaen dagiti agarup a 7.4 a riwriw a tattao, ken kangrunaan idiay Albania, Kosovo, ti Repubika ti Macedonia ken Bulgaria ken kadagiti pay lugar ti Balkan nga adda idiay dagiti maysa a populasion ti Albanes, a mairaman ti Montenegro, Gresia,ken Italia. Dagiti siglo ti kaduogna a komunidad ti agsasao kadagiti dialekto a naibatay ti Albanes ken mabirukan a naiwarwaras idiay Gresia, akin-abagatan nga Italia,[2] Sicilia, ken Ukrania.[3] Kas resulta ti moderno a diaspora, adda pay dagiti agsasao ti Albanes kadagiti nadumaduma a pagilian ken dagiti pay sabali a paset ti lubong, a mairaman ti Eskandinabia, Suisa, Alemania, Austria ken Hungaria, Nagkaykaysa a Pagarian, Turkia, Australia, Baro a Selanda, Olanda, Singapur, Brasil, Kanada, ken ti Estados Unidos.
Ti kasapaan a naisurat a dokumento a mangibagbaga ti pagsasao nga Albanes ti ti naladaw a maika-13 a siglo a reporta iti krima manipud idiayw Dubrovnik. Ti immuna a manggeg a nairekord iti pagsasao nga Albanes ket inaramid idi babaen ni Norbert Jokl idi 4 Abril 1914 idiay Vienna.[4]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Reperensia ti Albanes iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Arbëreshë iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Arvanitika iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Gheg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Tosk iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html
- ^ http://www.albanianlanguage.net/
- ^ Robert Elsie (2010). Historical Dictionary of Albania. Rowman & Littlefield. p. 216. ISBN 978-0-8108-6188-6. Naala idi 30 Septiembre 2013.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Pagsasao nga Albanes idiay Wikimedia Commons


text:
Palawan
Ti Palawan ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Puerto Princesa. Dagiti isla ti Palawan ket nayurnos manipud iti dumna ti Batangas agingga iti Borneo iti abagatan-a-laud, iti nagbaetan ti Baybay Abagatan Tsína iti amianan-a-laud ken ti Baybay Sulu iti abagatan-a-daya.
Sigud a paset ti rehion ti Abagatan a Katagalogan (Rehion IV) ti Palawan, partikular iti (MIMAROPA) wenno Rehion IV-B iti Luzon. Ngem idi Mayo 23, 2005 babaen ti Bilin Ehekutibo Bilang 103 ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo, nayakar ti Palawan iti Rehion VI (Laud a Visayas). Saan a kinayat ti kaaduan a Palaweños daytoy a panangyakar iti Palawan, ta saanda a nakonsulta maipapan itoy. Kaaduan nga ili agraman ti Siudad ti Puerto Princesa ket inkeddengda ti agtalinaed iti Rehion IV-B ngem ti umakar iti Rehion VI. Idi Agosto 19, 2005, inyetnag ti Malacañang ti Administratibo a Bilin Bilang 129 tapno marisut ti parikut ken tapno mawayat ti proseso ti pannakayalis ti Palawan manipud iti MIMAROPA iti Lumaud a Visayas.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Palawan iti 23 nga ili ken 1 a siudad. Adda met iti babaen ti sakup ti Palawan ti Is-isla ti Spratly wenno Grupo ti Is-isla a Kalayaan iti Baybay Abagatan Tsína, nga iruprupir ti gobierno ti Pilipinas kas sakup ti teritoriona .
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013


text:
Urdaneta, Pangasinan
Ti Siudad ti Urdaneta ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Urdaneta ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Anonas
- Bactad East
- Bactad Proper (Dr. Pedro T. Orata)
- Bayaoas
- Bolaoen
- Cabaruan
- Cabuloan
- Camanang
- Camantiles
- Casantaan
- Catablan
- Cayambanan
- Consolacion
- Dilan Paurido
- Labit Proper
- Labit West
- Mabanogbog
- Macalong
- Nancalobasaan
- Nancamaliran East
- Nancamaliran West
- Nancayasan
- Oltama
- Palina East
- Palina West
- Pinmaludpod
- Poblacion
- San Jose
- San Vicente
- Santa Lucia
- Santo Domingo
- Sugcong
- Tipuso
- Tulong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sistema ti panagrikna
Ti sistema ti panagrikna ket parte ti sistema ti nerbios nga akinrebbeng para iti panagproseso ti pakaaammo ti puot. Ti sistema ti panagrikna ket buklen dagiti reseptor ti rikna, dagiti neural a pagdalanan, ken dagit ipaset ti utek a mairaman ti panagipagarup ti rikna. Dagiti kadawyan a mabigbigan a sistema ti panagrikna ket para kadagiti panagkita, panagdengngeg, somatiko a panagrikna (apiras), panagraman ken olpato (panagangot). Iti ababa, dagiti rikna ket dagiti transduktor manipud ti pisikal a lubong iti sakup ti isip nga idiay ti pangipatarusantayo ti pakaammo, a panagpatuattayo ti panagipagarup iti lawlaw ti lubongtayo.[1]
Ti pagawatan a lugar ket isu ti naisangayan a paset iti lubong a pagsungbatan ti mangawat nga organo ken dagiti mangawat a selula. Kas pagarigan, ti paset ti lubong a pagkitaan ti mata, daytoy ket isu ti pagawatan a lugar; ti lawag iti tunggal maysa a ungkay wenno ti makita ti kono, daytoy ket isu ti mangawat a lugar.[2] Dagiti pagawatan a lugar ket nailasinen para kadagiti sistema ti panagkita, sistema ti panagdengngeg ken sistema ti somatosensoria.


text:
Alhebra
Ti alhebra ket maysa kadagiti akaba a paset iti matematika, a kakuyogna ti teoria ti numero, heometria ken ti panagusig.
Para kadagiti naipakasaritaan a rason, ti balikas nga "alhebra" ket adda dagiti nadumaduma a mainaig a kaibuksilan iti matematika, a kas iti agmaymaysa a balikas wenno adda dagiti pannakabael.
- A kas ti agmaymaysa a balikas nga awan iti artikulo, ti "alhebra" ket manginagan kadagiti akaba a paset ti matematika.
- A kas ti agmaymaysa a balikas nga adda iti artikulo wenno ad-adu ngem maysa, ti "alhebra" ket mangibaga ti naisangayan a estruktura ti matematika. Kitaen ti alhebra (teoria ti singsing) ken alhebra iti tuon iti maysa a lugar.
- No adda dagiti pannakabael, adda met laeng ti isu a pannkailasin:
- No awan ti artikulo, ti kaibuksilanna ket kas paset ti alhebra, kasla ti linear nga alhebra, elementaria nga alhebra (dagiti alagaden ti manipulasion ti simbolo a naisursuro kadagiti elementario a kurso iti matematika a kas paset ti primaria ken sekondaria nga edukasion),wenno abstrakto nga alhebra (ti panagadal ti kadagiti estruktura ti alhebra).
- No adda ti maysa nga artikulo, ti kaibuksilanna daytoy ket maysa a pagarigan iti abstrakto nga estruktura, kasla ti Lie nga ahebra wenno ti maysa nga asosiatibo nga alhebra.
- Kankanayon a dagitoy dua a kaibuksilan ket adda para iti isu met laeng a pannakabael, kasla iti sentensia iti: Komutatiba nga alhebra ket isu ti panagadal kadagitikomutatiba a singsing, a ti amin ket komutatiba nga alhebra iti tuon ti intero a numero.
- Sagpaminsan pay a ti "alhebra" ket inus-usar a mangibaga kadagiti operasion ken pamay-an a mainaig iti alhebra iti panagadal ti estruktura a saan atagikua iti alhebra. Kas pagarigan ti ahebra iti inganat inggana a serie ket mabalin a mangibaga kadagiti pamay-an para iti panagbilang nga adda dagiti serie a saan nga agus-usar kadagiti kapanunotan iti inganat inggana a sumatorio, dagiti patingga ken panagsasabtan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyer, Carl B. (1991), Ti Pakasaritaan ti Matematika (Maikadua ngaEdision nga ed.), John Wiley & Sons, Inc., ISBN 0-471-54397-7
- Donald R. Hill, Islamiko a Siensia ken Inhennieria (Unibersidad ti Edinburgh a Pagmalditan, 1994).
- Ziauddin Sardar, Jerry Ravetz, ken ni Borin Van Loon, Panangiyam-ammo iti Matematika (Totem Books, 1999).
- George Gheverghese Joseph, Ti Tapingar ti Pabareal: Dagiti Saan Europeano a Ramut ti Matematika (Penguin Books, 2000).
- John J O'Connor ken ni Edmund F Robertson, Dagiti Pakasaritaan aTopiko: Pagsurotan ti Alhebra. Iti Arkibo ti MacTutor a Pakasaritaan ti Matematika]] (Unibersidad ti St Andrews], 2005).
- I.N. Herstein: Dagiti Topiko iti Alhebra. ISBN 0-471-02371-X
- R.B.J.T. Allenby: Dagiti Singsing, dagiti Lugar ken dagiti Grupo. ISBN 0-340-54440-6
- L. Euler: Dagiti Elemento ti Alhebra, ISBN 978-1-899618-73-6
- Asimov, Isaac (1961). Realm of Algebra. Houghton Mifflin.


text:
Lal-lo, Cagayan
Ti Lal-lo ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Idi panawen ti panagturay dagiti Espaniol iti Pilipinas, am-ammo ti Lal-lo a kas ti siudad ti Nueva Segovia.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Lal-lo ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.[2]
- Abagao
- Alaguia
- Bagumbayan
- Bangag
- Bical
- Bicud
- Binag
- Cabayabasan (Capacuan)
- Cagoran
- Cambong
- Catayauan
- Catugan
- Centro (Poblacion)
- Cullit
- Dagupan
- Dalaya
- Fabrica
- Fusina
- Jurisdiction
- Lalafugan
- Logac
- Magallungon (Sta. Teresa)
- Magapit
- Malanao
- Maxingal
- Naguilian
- Paranum
- Rosario
- San Antonio (Lafu)
- San Jose
- San Juan
- San Lorenzo
- San Mariano
- Santa Maria
- Tucalana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bulacan
Ti Bulacan (Filipino/Latin:: Bulakan) ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion a Tengnga a Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Malolos. Adda a mismo ti Bulacan iti amianan ti Metro Manila, kabeddengna met dagiti probinsia ti Pampanga iti laud, ti Nueva Ecija iti amianan, ti Aurora ken Quezon iti daya ken ti Rizal iti abagatan.
Dagiti linaon
Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
- Joselito Mendoza (2004-2010)
- Wilhelmino Sy-Alvarado (2010-agdama)
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulacan ket nagennegenned iti 22 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Siudad ti Candon, Ilocos Sur, July 1 (PIA) – Adda 100,000 a kayo ti naimula dagiti agindeg ti daytoy a siudad diay Barangay Palacapac iti pannakaselebrar ti Piesta ti Kabanbantayan idi Hunyo 27, kuna ti opisina ti mayor.
Kadaytoy maikapat a tawen ti piesta kuna ni Mayor Ericson Singson, a kanayon kuma a mataginayon ti kastoy a panagtitinnulong dagiti agindeg iti siudad tapno matagiben ti aglawlaw ken maisubli dagiti nagawan a lasbang ti nakaparsuaan.
Daytoy a Piesta ti Kabanbantayan ket inrugi ni Mayor Allen Singson idi 2010 tapno mamulaan ti siudad. Naireserba ti ad-adu ngem 100 nga ektaria ti watershed area nga adda iti barangay San Andres ken Palacapac. Idi 2010 ti piesta ket naaramid idi Hulio 6 nga adda 100,000 a kayo ti immula dagiti agad-adal, trabahador ti gobierno, pribado a grupo ken kumpania, ken agindeg. Dagitoy agindeg ti kanayon a mangsibsibogk kadagitoy a naimula tapno agungar ken dumakkelda.
Kadaytoy Bulan ti Aglawlaw, adda naimula dagiti trabahador ti gob ierno idi Hunio 25 sadiay Barangay San Mariano iti ili ti Bantay nga agarup 5000.
Dagiti dadduma nga aktibidad iti Hunio ket ti pannkaiwaras kadagiti 100,000 a kayo kadagiti 50 a grupo iti intero a probinsia. Namulaan pay ti mangrove ken dadduma a kayo ti igid ti baybay ti Barangay Las-ud ti ili a Santa Cruz, ken Barangay Darapidad iti siudad ti Candon kas panagselebrar ti World Environment Day idi Hunio 5.
Naited pay ti libre a titulo ti daga iti Handog Titulo Program ti Department of Environment and Natural Resources iti 150 nga umili ti umuna a distrito idi Hunio 19 ditoy Kapitolio, ken 120 nga umili kadagiti kabanbantayan nga ili sadiay ili ti San Emilio idi hunio 25.
Nagtitipon met dagiti mangibagi ti aglawlaw manipud 34 a gobierno local ken dadduma pay nga umili para ti Climate Change summit iti Kapitolio idi Hunio 25 tapno maipalawag ti panangsalluad ti aglawlaw kangrunaan ti panagaramid ti napintas a pagbasuraan, ken panangisubli kadagiti kaykayo.
Nailawlawag met kadagiti agad-adal iti elementaria ken sekundaria iti probinsia maipanggep ti panangsalluad iti aglawlaw idi Hunio 23-27. Kasta met a nagpinnierma ni Gobernador Ryan Luis V Singson ken Superintendent Jorge Reinante iti Department of Education idi Hunio 23 diay Kapitolio tapno mapatibker ti programa a mangisubli kadagiti kaykayo ken panangsalluad iti aglawlaw.
Namnamaen ti Gobernador a no kanayon nga agtitinnulong dagiti agindeg ti probinsia, napintas ti pannakatagiben ti aglawlaw ti sibubukel a probinsia. (MCA/ICR/PIA-1/Ilocos Sur)


text:
Kategoria:Pampanid nga agus-usar ti dakamat nga addaan ti accessdate ken awan ti URL
Daytoy ket pagsurotan a kategoria kadagiti dakamat nga agus-usar ti
|accessdate= a saan met a mangited ti url para iti
|url=.
|accessdate= masapul ti
|url= (kasisigud a nailemmeng ti mensahe ti biddut)
Ti
|accessdate= ket isu ti petsa nga inaganan ti taudan ti web babaen ti
|url= a nainayon iti artikulo. No ti
|accessdate= ket nainayon iti dakamat nga awan ti
|url= agparangto daytoy a mensahe. No ti dakamat ken saan nga agus-usar ti silpo ti web, ti
|accessdate= ken redundante ken nasken a maikkat.
No dagiti taudan ti web ket adda ti panangipablaak wenno sabali pay a natalinaay a petsa a mainaig iti daytoy, ti
|accessdate= ket adda laeng iti limitado a patag ngem mabalin a naserbi iti panangilasin ti maysa a maitutop a bersion ti taudan. No awan ti
|url=, ti
|accessdate= ket awan ti kaibuksilanna.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, mangited ti pateg para iti
|url= wenno ikkaten ti
|accessdate=. Dagiti editor ket nasken a padasenda ti mangikeddeng no apay a ti dakamat ket addaan ti
|accessdate= ngem awan ti
|url=. Kas pagarigan, ti dakamat ket mabalin a kasisigud nga awan ti
|url=, wenno ti
|url= ket mabalin a naikkat gaputa dagiti silpo a manglabsing ti karbengan ti kopia ti nagpartuat, wenno gaputa ti
|url= ket naikeddeng idi a natay ken (di naigaggagara) a naikkat. No ti dakamat ket kasisigud nga awan ti
|url= wenno naikkat idi para kadagiti panaglabsing ti karbengan ti kopia, ikkaten ti
|accessdate=. No naikkaten ti natay nga
|url=, ipasubli ti
|url= ken no mabalin simpaen daytoy.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga agus-usar ti dakamat nga addaan ti accessdate ken awan ti URL.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Pampanid iti kategoria "Pampanid nga agus-usar ti dakamat nga addaan ti accessdate ken awan ti URL"
Ti sumaganad a 24 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 24 a dagup.


text:
Oriental Mindoro
Ti Oriental Mindoro ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti MIMAROPA iti Luzon, okuparanna ti akindaya a gudua ti Isla ti Mindoro. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Calapan. Iti daya ti probisia ket ti Baybay Sibuyan ken ti probinsia ti Romblon. Iti amianan ket ti probinsia ti Batangas, iti ballasiw ti Paso iti Isla ti Verde. Iti met abagatan ket ti Is-isla ti Semirara ti Antique.
Ti Oriental Mindoro ti taeng a probinsia ti dati a bise presidente ti Pilipinas, ni Noli de Castro, a manipud iti ili ti Pola.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabennebenneg ti Oriental Mindoro iti 14 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013


text:
VIGAN CITY - Addan iti lead ti kapulisan no siasino tinutek ti panagpabettak iti hardware store idiay General Luna St. Vigan City, Ilocos Sur.
Kalpasan nga immunan nga inbaga ni Vigan City PNP Chief of Police, Police Superintendent Maximo Taclas a ti posible a motibo ket ti riri iti nagatang a daga ti akinkukua ti hardware shop.
Manamnama a maammuan ti pakabigbigan ti suspek kalpasan nga inbilin ni City Mayor Eva Marie Singson Medina kadagiti otoridad nga adalen da a naimbag dagiti CCTV a nakaiwaras iti nasao a lugar.
Kagiddan ti panangtaripnong ni Medina kadagiti otoridad ti panawagan a pagtalinaeden a natalna ken naurnos ti seguridad tapno ad- adda a mapadur= as ti turismo ti Vigan City.
Mabigbigbig ti siyudad ti Vigan a natalna ken napintas a lugar a maysa kadagiti pagpilian iti New Seven Wonder Cities of the World.


text:
Plantilia:A wenno nga
a {{{1}}}
Daytoy a plantilia ket agpili no mausar ti a wenno nga no ti umuna a letra ti sarunuenna a balikas ket mangrugi iti bokal wenno konsonante.
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{a wenno nga | balikas}}
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
{{a wenno nga | artikulo}}ket mangited ti nga artikulo.
{{a wenno nga | plantilia}}ket mangited ti a plantilia.
mabalin pay nga usaren daytoy a kakuyog ti plantilia ti {{kita ti panid}}
- kas pagarigan
{{a wenno nga | {{kita ti panid}}}ket mangited ti "a plantilia" gapu ta daytoy ket adda iti nagan ti espasio ti plantilia.


text:
Daytoy ti kalendario para iti aniaman a kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo, Enero 1 (dominikal a letra A) wenno para iti aniaman a tawen a ti "Doomsday" ket Martes.
Kas pagarigan: dagiti tawen ti Gregoriano ti 1989, 1995, 2006 ken 2017[1] wenno ti tawen ti Huliano ti 1917. (kitaen dagiti tabla dita baba.)
Ti kadawyan a tawen ket ti tawen nga addaan kadagiti 365 nga aldaw, a saan a bisiesto a tawen nga addaan kadagiti 366 nga aldaw.
- ^ a b "Ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo", jonstlouis.htmlplanet.com, 2011, webpage: HTMcal.
- ^ "Kalendario iti tawen ti 1805 (Rusia)" (Kalendario a Huliano, a mangrugi iti Martes), webpage: Huliano-1805 (Ti Romania ket nagus-usar iti Huliano idi 1919, idi inampon ti Rusia ti Gregoriano).


text:
Kolonialismo
Ti kolonialismo ket isu ti panangibangoni, eksplotasion, panagtaripatu, panagala ken panagpadakkel kadagiti kolonia iti maysa ateritorio babaen ti tattao manipud ti sabali a teritorio. Daytoy ket maysa a pamay-an a ti metropoli ket tuntonenna ti kinaturay iti kolonia, ken ti sosial a patakder, gobierno, ken ekonomia ti kolonia ket binalbaliwan babaen dagiti agkolkolonia manipud ti metropoli. Ti kolonialismo ket maysa nga agsmang ti saan nga agpapada a pannakibiang a nagbaetan ti metropoli ken ti kolonia ken ti ken ti nagbaetan dagii agkolkolonia ken ti patneng a populasion.[1]
Ti Europeano a kolonial a paset ti panawen ket isu idi ti panawen manipud idi tawtawen ti 1500s aginggana ti, ti tawtawen idi 1900 nga idi adda dagiti nadumaduma a bileg ti Europa (a naisangsangayan, ngem saan nga eksklusibo, ti Espana, Portugal, Britania, ti Olanda ken Pransia)ket nangipatakderda kadagiti kolonia idiay Asia, Aprika, ken ti Kaamerikaan. Iti immununa dagiti pagilian ket sinursurotda dagiti mekantilista nga annuroten a naidaremdem a mangpapigsa ti ekonomia ti pagtaenganda manipud ti gastusan dagiti kasuppiatda, isu na dagitoy a kolonia ket kadawyan anapalubosanda nga agtagilako laeng iti ina apagilian. Babaen ti tengnga ti maika-19 a siglo, nupay kasta, ti nabileg nga Imperio ti Britaniko ket nangibbet ti merkantilismo ken dagiti panagiparit ti panaglaklako ket nangipaammo ti pamunganayan ti nawaya apanaglaklako, nga adda laeng ti bassit a panagiparparit wenno dagiti taripa.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti taudan – ti panaka-imbento ti kolonialismo: kitaen ti artikulo ni Ronald Daus, dagiti pinagibasaran ken bibliograpia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cooper, Frederick. Kolonialismo a Naisalsaludsod: Teoria, Pannakaammo, Pakasaritaan (2005)
- Getz, Trevor R. ken Heather Streets-Salter, eds. Moderno nga Imperialismo ken Kolonialismo: Ti Sangalubongan a Perspektibo (2010)
- LeCour Grandmaison, Olivier, Coloniser, Exterminer - Sur la guerre et l'Etat colonial, Fayard, 2005, ISBN 2-213-62316-3
- Lindqvist, Sven, Rariten Amin dagiti Ayup, 1992, New Press; Naiprenta manen nga edision (Hunio 1997), ISBN 978-1-56584-359-2
- Jürgen Osterhammel, Kolonialismo: Ti Teoretikal a Pakabuklan, Princeton, NJ: M. Wiener, 1997.
- Maria Petringa, Brazza, Ti Maysa a Biag para iti Aprika (2006), ISBN 978-1-4259-1198-0
- Stuchtey, Benedikt: Kolonialismo ken Imperialismo, 1450-1950, Online a Pakasaritaan ti Europa, Mainz: Instituto ti Europeano a Pakasaritaan, 2011, retrieved: July 13, 2011.
- Velychenko, Stephen, TI Banag ti Ruso a Kolonialismo idiay Ukranio a Kapanunotan. Agkamkammmatalek nga Identidad ken Panagrang-ay, AB IMPERIO 1 (2002) 323-66 [1].
- Wendt, Reinhard: Turay ti Europeano a Ballasiw-taaw , Online a Pakasaritaan ti Europa, Mainz: Instituto ti Europeano a Pakasaritaan, 2011, Naala idi: Hunio 13, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Liberal a panagsuppiat ti kolonialismo, imperialismo ken imperio(pdf) - babaen ni propesor Daniel Klein


text:
Reynaldo Aguinaldo
Ni Reynaldo B. Aguinaldo (naipasngay Septiembre 28, 1946) ket isu ti agdama a Mayor iti Kawit, Cavite. Isu ket nagserbi idi a kas bise mayor kadagiti tallo a nagsasaruno a termino, manipud idi 1998 aginggana idi 2007.[1]
Ni Aguinaldo ket apoko a lalaki (anak a lalaki ni Emilio Aguinaldo, Jr) ni Emilio Aguinaldo, ti immuna a Presidente iti Pilipinas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ramos, Marlon (Hunio 14, 2010). "Dagiti kaputotan nga Aguinaldo ket gumaygayatda kadagiti politika iti Cavite". Inquirer.net. Naala idi Agosto 22, 2010.


text:
Kasano No Marigatanak a Makigayyem?
Ania ti mabalinmo nga aramiden
Umuna, ammuem ti kita dagiti tattao a karirigatan a pakigayyemam.
Edad:
Marigatanak a makigayyem kadagiti . . .
kapatadak
in-inauna ngem siak
adulto
Abilidad:
Marigatanak a makigayyem kadagiti tattao nga . . .
atletiko
talentado
intelihente
Personalidad:
Marigatanak a makigayyem kadagiti tattao nga . . .
addaan iti kompiansa
nalatak
addaan iti bukod a grupo
Maikadua, piliem dagiti sasao a mangipakita iti kadawyan a reaksionmo no kaduam dagiti tattao a narigat a pakigayyemam.
Aginkukunaak nga agpapadakami kadagiti paginteresan ken abilidad.
Diak ikankano dagiti paginteresanda no di ket isarsaritak ti bukodko a paginteresan.
Diak agun-uni ken sipsiputak ti gundaway a mabalinkon ti pumanaw a dagus.
Maikatlo, sika ti umun-una a makigayyem! Saanmo nga urayen a dagiti sabsabali ti umasideg ken mangawis kenka a makigayyem kadakuada; no dadduma, masapul a sika ti umasideg kadakuada. (Filipos 2:4) Kasanom nga aramiden dayta?
Makigayyemka kadagiti saanmo a kaedad. Panunotem daytoy: Apay ngamin a dagiti laeng katawenam ti kayatmo a pakigayyeman sa agreklamoka nga awan ti mabirokam a gayyem? Mayarigka no kua iti tao a matmatayen iti bisin iti desierto nga isla idinto ta nagadu met ti ikan nga aglanglangoy iti aglawlaw!
“Imbaga ni nanangko a padasek ti makisarita kadagiti natataengan. Kinunana a masdaawakto ta nagadu gayam ti pagpapadaanmi. Husto ni Nanang. Ita, adun ti gagayyemko!”—Helena, 20.
Parang-ayem ti abilidadmo a makisarita. Ti aramidem ket (1) dumngeg, (2) agsaludsod, ken (3) ipakitam a pudno a maseknanka.—Santiago 1:19.
“Ikagkagumaak ti dumngeg imbes a siak ti kanayon nga agsasao. Ket no siak ti agsasao, saanko nga isarsarita ti maipapan iti bagik ken saanko a padpadaksen dagiti sabsabali.”—Serena, 18.
“No adda makisarita kaniak maipapan iti banag a diak ammo, pailawlawagko dayta kenkuana bareng no ad-adu pay ti maibagana kaniak.”—Jared, 21.
“Managbabainak, isu a pilpilitek ti bagik a makisarita. Ngem tapno maaddaanak iti gagayyem, masapul nga agbalinak a mannakigayyem. Isu a siakon ti umuna a makisarita.”—Leah, 16.


text:
Frans Eemil Sillanpää
Ni Frans Eemil Sillanpää ( pannakabalikas (tulong·paammo)) (16 Septiembre 1888 – 3 Hunio 1964) ket maysa kadagiti kalatakan a Pinlandés a mannurat.
Nagunggunaan isuna ti Premio Nobel iti Literatura idi 1939 "para iti nauneg a panaka-awatna kadagiti agtaltalon iti pagilianna ken ti nasayaat nga arte a panangiladawanna dagiti kabibiagda ken dagiti maikabagian da iti Katutubo."
Ni Frans Eemil Sillanpää ket naipasngay iti maysa nga agtaltalon a pamilia idiay Hämeenkyrö. Nupay dagiti nagannak kaniakna ket napanglawda, napakabaelanda nga iserrek isuna iti eskuela idiay Tampere. Idi 1908 immalis isuna idiay Helsinki tapno agadal ti medisina. Ditoy ket nagayyemanna a mairaman dagiti pintor a ni Eero Järnefelt kenni Pekka Halonen, ti komposer a ni Jean Sibelius ken ti mannurat a ni Juhani Aho.
Idi 1913 ni Sillanpää ket immalis manipud idiay Helsinki ken napan idiay sigud a pagtaenganna a purok ken nagipasnek isuna ti panagsursurat.
Naamammuan isuna iti sangalubongan para iti nobela na a Nuorena nukkunut (Ti katulong a ni Silja/Nakaturog Bayat a Katutubo) idi 1931.
Ti asteroid a 1446 Sillanpää, a naduktalan babaen ti Pines nga astronomo ken pisiko a ni Yrjö Väisälä, ket isu ti naipanagan kaniana.
Dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
- Elämä ja aurinko (1916)
- Ihmislapsia elämän saatossa (1917)
- Hurskas kurjuus (naipatarus a kas ti Natulok a Panag-tawtawid) (1919)
- Rakas isänmaani (1919)
- Hiltu ja Ragnar (1923)
- Enkelten suojatit (1923)
- Omistani ja omilleni (1924)
- Maan tasalta (1924)
- Töllinmäki (1925)
- Rippi (1928)
- Kiitos hetkistä, Herra... (1930)
- Nuorena nukkunut (naipatarus a kas tiTi Katulong a ni Silja) (1931)
- Miehen tie (1932)
- Virranpohjalta (1933)
- Ihmiset suviyössä (naipatarus a ka ti Tattao iti Kalgaw a Rabii) (1934)
- Viidestoista (1936)
- Elokuu (1941)
- Ihmiselon ihanuus ja kurjuus (1945)


text:
Isaac Newton
Ni Apo Isaac Newton PRS (25 Disiembre 1642 – 20 Marso 1727 [4 Enero 1643 – 31 Marso 1727]) ket maysa idi nga Inggles a pisiko, matematiko, astronomo, katutubo a pilosopo, alkimista, ken teologo, nga isu ket "naipanpanunutan babaen kadagiti kaaduan nga isu ket ti kalatakan ken kina-inpluente a nagbiag a sientista."[3] Ti minogrpia na a Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, a naipablaak idi 1687, ket nagited kadagiti pundasion para kadagiti klasiko a mekanika. Iti daytoy nga obra, ni Newton ket inlawlawag na ti unibersal a grabitasion ken dagiti tallo a kalintegan ti panag-gunay, a naiturayan ti sientipiko a panakakita iti maipapapan ti bagi nga uniberso para kadagiti simmaruno a tallo a siglo. Ni Newton ket nangipakiat a dagiti panag-gunay dagiti banbanag ditoy Daga ken dagiti selestial a bagbagi ket naiturayan babaen ti agpapada a disso kadagiti katutubo a kalintegan, babane ti panangipakitana ti baetan dagiti kalintegan ti panag-gunay dagiti planeta ni Kepler ken ti teoria na iti grabitasion, a daytoy ket nagikkat kadagiti panagdudua a maipanggep ti heliosentrismo ken ipinarang-ay na ti Sientipiko a Rebolusion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mordechai Feingold, Barrow, Isaac (1630–1677), Oxford a Diktionario iti Nailiana Biograpia, Oxford University Press, Septiembre 2004; online edn, Mayo 2007; naala idi 24 Pebrero 2009; adu pay a naipalpalaway idiay Mordechai Feingold " Newton, Leibniz, ken Barrow Too: Ti panagpadas a panagipatarus manen"; Isis, Vol. 84, Bilang. 2 (Hunio, 1993), pp. 310–338
- ^ Diktionario iti Sientipiko a Biograpia, Newton, Isaac, n.4
- ^ Burt, Daniel S. (2001). Ti biograpia a libro: ti pagalagadan ti agbasbasa iti saan a piksion, piksion, ken pabuya a biograpia kadagiti 500 a kasiddaawan a tatao iti amin a panawen. Greenwood Publishing Group. p. 315. ISBN 1-573-56256-4., Naala it panid ti 315


text:
Militar
Ti militar wenno milisia ket maysa a gunglo a pinalubosan babaen ti nalatlatak a kagimongan tapno agusar ti makadangran a puersa, a kadawyan a mangiraman ti panag-usar kadagiti armas, iti panagsalaknib ti pagilianna babaen ti panang-gubat ti pudno wenno dagiti naipagpagarup a pangta. Ti militar ket mabalin nga adda dagiti maipatinayon a rebbeng iti panag-usar iti bukodna a nalatlatak a kagimongan, a kas ti panangiyaddang ti politikal nga ahenda a kas ti militar a hunta, nga agsupsuporta weno mangiyad-addang ti ekonomiko a panagpadakkel babaen ti imperialismo, ken kas maysa a porma ti akin-uneg a sosial a panagtengngel. A kas maysa a panangilasin ti termino a "militar" ket naus-usar pay a mangitudo ti aniaman a tagikua wenno aspeto iti maysa a militar. Dagiti militar ket kankanayonda nga agtignay a kas dagiti kagimongan iti kaunegan dagiti kagimongan, babaen ti ka-adda dagiti bukodda a komunidad ti militar.
Ti propesion iti panagsoldado a kas paset ti maysa a militar ket naduduog ngem ti nairehistro apakasaritaan. Adda dagiti kapautan a ladawan iti klasiko a kinaugma ket mangipakpkaita ti bileg ken dagiti panangabak dagiti bukodna a daulo ti militar. Ti Gubat ti Kadesh idi 1274 BC ket maysa idi kadagiti nangipalplawag a puntos ti panagturay ni Paraon Ramesses II ken rinamrambakan =kadagiti nauneg a pannakaikitikit kadagiti monumentona. Kalpasan ti sangaribu a tawtawen ti immuna nga emperador ti naipagkaykaysa a Tsina, a ni Qin Shi Huang, ket nangikeddeng idi a mangipasnek kadagiti dios iti kinapigsa ti millitarna isu nga isu ket nangikali iti maysa a buyot dagiti terakota a soldado.[1] Dagiti Romano ket nagirukruknoydad kadagiti banag iti militar, a nangibatbatida para kadagiti masakbayan dagiti adu a treatado ken dagiti sinursurat ken dagiti pay adu a bilang dagiti nasayaat a naikitikit a panagballigi nga arko ken dagiti panagballigi nga adigi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dupuy, T.N. (Col. ret.), Panangawat ti gubat: Pakasaritaan ken Teoria iti pannakigubat, Leo Cooper, Londres, 1990
- Tucker, T.G., Etimolohiko a diksionario iti Latin, Ares publishers Inc., Chicago, 1985,www.youmilitary.com,
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Militar a Panag-gastos iti % ti GDP insangsangaili babaen titimpuyogan ti ekonomia ti Lebanon, naala manipud ti publiko a datos ti Banko ti Lubong
Dagiti midia a mainaig ti Militar idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Kagimongan/Militar idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)


text:
Heike Kamerlingh Onnes
Ni Heike Kamerlingh Onnes (21 Septiembre 1853 – 21 Pebrero 1926) ket Olandes pisiko ken Nobel a laureado. Isu ti nangpionero kadagiti pamay-an ti reprigerasion ken nagusar kadagitoy tapno agsukimat no kasano nga agkukua kadagiti materiales no malamiisanda iti sero absoluto. Isu idi ti immuna a nangilikido iti helio. Ti panagpataudna kadagiti nakaro a temperatura ti krioheniko ket isu ti nakaiturongan ti panagduktalna iti superkonduktibidad idi 1911: para kadagiti naisangayan a materiales, ti resistansia ti elktriko ket kellaat a mapukaw kadagiti nababa unay a temperatura.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ van Delft, Dirk (2007) Freezing physics, Heike Kamerlingh Onnes and the quest for cold, Edita, Amsterdam, ISBN 9069845199.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- de Bruyn Ouboter, Rudolf (Marso 1997). "Heike Kamerlingh Onnes’s Discovery of Superconductivity". Scientific American 276 (3): 98–103. doi:10.1038/scientificamerican0397-98.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Heike Kamerlingh Onnes idiay Wikimedia Commons
- Premio Nobel, Pisika 1913—opisial a sitio.


text:
Patay
Ti patay ket isu ti permanente a panagsardeng iti amin a biolohiko nga annong a mangtalinaay iti naisangayan a sibibiag nga organismo. Ti penomena a sapasap a mangiyeg iti patay ket mairaman ti biolohiko a panaglakay, panagsida, malnutrision, sakit, panagpakamatay, panagpapatay ken dagiti aksidente wenno trauma a nagbanagan iti terminal a dunor. Dagiti bagi ti sibibiag nga organismo ket mangrugi nga aglungsot iti nabiit kalpasan ti ipapatay Ti ipapatay ti maysa nga organismo ket resulta piti maysa a permanente a kaawan ti kaadda iti rikna .
This is an excerpt from the article Patay from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Marinduque
Ti Marinduque ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion a MIMAROPA iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Boac. Adda ti Marinduque iti nagbaetan ti Luek Tayabas iti amianan ken ti Baybay Sibuyan iti abagatan. Masarakan ti Quezon iti laud, ti Mindoro iti daya, ken ti Romblon iti amianan.
Nalatak ti probinsia gapu iti tinawen a maang-angay a Piesta Moriones a daydaywen dagiti turista.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Marinduque iti 6 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013


text:
Pandemia
Ti pandemia (manipud ti Griego πᾶv pan "amin" + δῆuoς demos "tattao") ken maysa nga epidemia iti makaalis a sakit a naiwarasen kadagiti populasion ti tattao iti ballasiw dagiti dakkel a rehion; kas pagarigan dagiti adu a kontinente, wenno uray iti sangalubongan. Ti naiwarwaras nga endemismo a sakit a natalinaay kadagiti terminolohia no mano ti kaadu ti tao nga agsaksakit manipud ti daytoy ket saan a maysa apandemia. Iti pay maipatinayon, dagiti pandemia ti trangkaso ket sapasap a mangilaksid kadagiti irurumsua iti tiempo ti trangkaso. Iti amin a pakasaritaan adu idin dagiti bilang ti pandemia, a kas ti burtong ken daig. Dagiti kinaudi a pandemia ket mairaman ti pandemia ti HIV ken dagiti pandemia ti H1N1 idi 1918 ken 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pandemia idiay Wikimedia Commons


text:
Uni
Ti uni ket ti mekanikal nga allon nga isu ti panagpallayog iti presion a maiyallatiw babaen ti maysa a banag (kasla ti angin wenno danum), a buklen dagiti prekuensia iti kaunegan ti sakop ti panangdengngeg.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Diksionario ti Amerikano a Tawidan iti Pagsasao nga Inggles, Maikapat nga Edision, Houghton Mifflin Company, 2000, naidulin manipud ti kasisigud idi Hunio 25, 2008, naala idi Mayo 20, 2010
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Uni idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Uni idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Nakakaskasdaaw nga UNi; ti KS3/4 a rekurso ti panagadal para iti uni ken dagiti allon


text:
(Update)SAN FERNANDO CITY, La Union - Natalged itan ti kasasaad dagiti dua a mangngalap nga immuna a naipadamag a mapukpukaw iti taaw a paset ti Aringay, La Union.
Iti pannakiuman ti Bombo Radyo La Union ken ni Roque Milanes, impakaammona a nakaawiden ti 32-anyos nga anakna a ni Reggie Milanes ken ti kumpare daytoy a ni Sonny Negollos, agpada a residente iti Barangay Casataan iti ili ti Sto. Tomas itay alas-10:30 iti agsapa.
Naamuan a saan a nakaawid dagiti dua gapu ta nasangpetan ida ti napigsa a tudo iti tengnga ti baybay ken nasaplitan pay iti napigsa a dalluyon ti naglugananda isu a nadadael ti makina daytoy.
Segun ken ni Milanes, namnamaenda a makasangpet dagiti dua alas-10:00 idi rabii ngem gapu ta awanda pay agingga itay agsapa ket nagdanagen dagitoy.
Dagus met laeng a nasakaran dagiti dua babaen kadagiti residente a nagaramat iti bangka dagitoy.
Apaman a nasarakan ket naamuan nga agkakapuy dagiti dua a mangngalap gapu iti nalaus a pannakabisinda iti tengnga ti taaw.
Dagus met a nagyaman dagidi dua kadagiti nangtulong kadakuada tapno maispal iti peggad ngfa intunda ti kinadakes ti panawen.


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Panangisagana Kadagiti Agtutubo iti Panagmataenganda
“Makaay-ayo idi ti makisarsarita kadagiti annakko. Dumngegda a naimbag iti ibagbagak, ken dagus nga iyaplikarda dayta. Ngem ita ta agtutubodan, dandani amin ket pagsusupiatanmi. Dida pay ketdi kayaten dagiti ar-aramidenmi mainaig iti panagdayaw iti Dios. ‘Talaga kadi a nasken a pagsasaritaantayo ti maipapan iti Biblia?’ kunkunada. Idi ubbing pay dagiti annakko, diak man la impagarup a mapasamak daytoy iti pamiliak—uray no makitkitak ti kasta iti dadduma.”—Reggie. *
ADDA kadi agtutubo nga anakmo? No adda, maim-imatangam ti maysa kadagiti naisangsangayan unay a paset ti panagdakkelna. Mabalin met a maysa dayta kadagiti makapaaburido unay a tiempo. Mapaspasamak kadi iti pamiliam ti kas kadagiti sumaganad?
- Idi ubing pay ti baritom, isu ket kas iti bilog a naigalut iti sangladan—a mangisimbolo kenka. Ita ta agtutubon, guyguyodennan ti tali ta magagaran unayen nga aglayag ket madlawmo a dinaka kayat nga ilugan.
- Idi ubing pay ti balasitangmo, awan ti ilimlimedna kenka. Ita ta agtutubon, adda bukodnan a gagayyem ket mariknam a kasla saankan a karaman kadakuada.
No kas kadagita ti mapaspasamak iti pamiliam, dimo dagus nga ipapan a nagbalinen a rebelde ti anakmo ken imposiblen nga agbalbaliw. Ania ngarud ti mapaspasamak? Tapno masungbatan dayta a saludsod, usigentayo ti napateg a maaramidan ti kinaagtutubo iti panagdakkel ti anakmo.
Kinaagtutubo—Napateg a Paset ti Panagdakkel
Sipud pannakayanak ken agpatpatuloy, ti biag ti maysa nga ubing ket panawen ti damo a panangaramidna kadagiti bambanag—ti damo a panagaddangna, ti damo a mabalikasna, ti umuna nga aldaw ti panageskuelana, ken dadduma pay. Maragsakan dagiti nagannak no adda baro a maaramidan ti anakda. Dayta ket pakakitaan a dumakdakkel ti anakda.
Ti kinaagtutubo ket napateg met a paset ti panagdakkel—nupay makakarit dayta para iti dadduma a nagannak. Gagangay laeng nga agdanagda. Ngamin, adda aya ama wenno ina a maragsakan a makakita nga agbalbaliwen ti kababalin ti dati a natulnog nga anakna? Kaskasdi, ti kinaagtutubo ket napateg a paset ti panagdakkel. Kasano?
Kuna ti Biblia nga inton agangay, “ti maysa a lalaki panawannanto ti amana ken ti inana.” (Genesis 2:24) Ti kangrunaan a maaramidan ti kinaagtutubo ket tapno isagana ti anakmo para iti dayta a naragsak ken makapaliday a tiempo. Iti dayta a kanito, kabaelanto koman nga ibaga ti anakmo ti kas iti kinuna idi ni apostol Pablo: “Idi ubingak, nagsasaoak a kas ubing, nagpampanunotak a kas ubing, nagrasrasonak a kas ubing; ngem ita ta nataenganakon, inidiakon dagiti kababalin ti maysa nga ubing.”—1 Corinto 13:11.
No an-anagen, kasta ti ar-aramiden ti anakmo bayat ti kinaagtutubona—id-idiannan dagiti inuubingan a kababalin ken sursuruennan ti agbalin a responsable nga adulto a makabael ken manakemen inton panawannan ti poder dagiti nagannakna. Kinapudnona, no maipapan iti kinaagtutubo, makapaliday ti panangdeskribir ti maysa a libro ta kunana a maysa dayta a “napaut a panagpakada.”
Nupay kasta, mabalin a pagduaduaam no kabaelanto met laeng ti “ubing pay” nga anakmo ti sumina iti podermo. Nalabit maisaludsodmo:
- “No dina pay madalusan ti kuartona, kasanonto a maaramidna dayta iti pagkaseraanna?”
- “No masansan a dina suroten ti naikeddeng nga oras ti panagawidna, kasanonto laengen a masurotna dagiti pagannurotan iti pagtrabahuanna?”
No kasta met dagiti pakaburiboram, laglagipem daytoy: Ti isisina ti anakmo iti podermo ket saan a kasla ridaw a basta sumrekanna lattan; dayta ket umasping iti kalsada a pagdaliasatanna, ken adu a tawen ti aglabas sakbay a malpas dayta a panagbiahena. Ita, sigun iti kapaliiwam, ammom a “ti kinamaag naisinggalut iti puso ti maysa nga ubing.”—Proverbio 22:15.
Ngem babaen iti umiso a panangiwanwan, ti agtutubo nga anakmo ket posible nga agbalinto a responsable nga adulto a ‘nasanay dagiti pannakabalin ti pannakaawatna a mangilasin agpadpada iti umiso ken di umiso.’—Hebreo 5:14.
Dagiti Tulbek ti Balligi
Tapno maisaganam ti agtutubo nga anakmo iti panagmataenganna, nasken a tulongam a mangpatanor iti ‘pannakabalinna nga agrason’ tapno kabaelannanton a bukbukodna ti mangaramid kadagiti nainsiriban a desision. (Roma 12:1, 2) Dagitoy a prinsipio ti Biblia ti makatulong kenka a mangaramid iti dayta.
Filipos 4:5: “Ti kinanainkalinteganyo maammuan koma dagiti amin a tattao.” Mabalin a kiddawen ti agtutubo nga anakmo a palubosam nga agawid iti naladladaw. Dagus a dimo pinatgan. Agreklamon ti anakmo a kunkunana, “Apay ngamin a kasla ubing ti panangtratoyo kaniak?” Sakbay a sungbatam dayta iti “Ket no agtigtignayka met ngamin a kasla ubing,” usigem daytoy: Agannayas dagiti agtutubo nga agkiddaw iti ad-adu a wayawaya ngem iti maiparbeng. Iti sabali a bangir, mabalin met nga agannayas dagiti nagannak a mangipaay iti basbassit a wayawaya ngem iti maiparbeng. Posible ngata a sagpaminsan a patgam ti kiddawna? Apay a dimo ikabilangan ti panangmatmat ti agtutubo nga anakmo?
PADASEM DAYTOY: Mangisuratka iti maysa wenno dua a benneg a mabalinmo a nayonan ti wayawaya ti agtutubo nga anakmo. Ilawlawagmo kenkuana nga adda kondision ti panangnayonmo iti wayawayana. No mapagtalkan iti dayta, maikkanto pay iti dakdakkel a wayawaya inton agangay. Ngem no saan, makissayan ti intedmo a wayawayana.—Mateo 25:21.
Colosas 3:21: “Amma, diyo ruroden dagiti annakyo. No naungetkayo unay, mabalin a maupayda.”—International Children’s Bible. Istrikto unay ti dadduma a nagannak iti agtutubo nga anakda. Kanayon a sipsiputanda tapno maammuanda no asino ti kakaduana ken no ania ti ar-aramidenna. Isuda ti mangpili kadagiti gagayyemna ken sililimed a dumngegda no adda kasaritana iti telepono. Ngem masansan a dakes ti resulta dagita. Ad-addanto laeng a kayatna ti aglibas no mariknana a kasla maipuppupok; lalonto laeng a suminged kadagiti gagayyemna no sangkauyawmo ida; ipamuspusannanto ti makisarita a sililimed kadagiti gagayyemna no madlawna a dumdumngegka iti pannakisaritana kadakuada. No ikagkagumaam a kontrolen ti anakmo, ad-addanto nga umadayo ti riknana kenka. Kinapudnona, no saan a pulos a masursuro ti agtutubo nga anakmo ti agdesision a bukbukodna bayat ti kaaddana iti podermo, kasanonto a maaramidna dayta inton awanen iti dennam?
PADASEM DAYTOY: Inton kasaritam manen ti agtutubo nga anakmo maipapan iti napateg a banag, tulongam nga agrason no kasano a dagiti desisionna ket makaapektar iti reputasionna. Kas pagarigan, imbes nga uyawem dagiti gagayyemna, isaludsodmo kenkuana: “Kasano ngay no ni [nagan] ket maaresto gapu iti pananglabsingna iti linteg? Anianto ngata ti makuna kenka dagiti tattao?” Ipaamirismo iti anakmo a ti desisionna ket mabalin a mangpasayaat wenno mangdadael iti reputasionna.—Proverbio 11:17, 22; 20:11.
Efeso 6:4: “Dikay ruroden ti annakyo, no di ket itultuloyyo a padakkelen ida iti disiplina ken panangiturong-panunot ni Jehova.” Saan la a basta panangyallatiw iti impormasion ti kaipapanan ti sao a “panangiturong-panunot.” Ramanen dayta ti panangipabigbig kenkuana kadagiti umiso ken di umiso iti wagas a mangimpluensia iti panagtignayna. Napateg daytoy nangruna no agtutubon ti anakmo. “Bayat a dumakdakkel ti anakmo,” kuna ti maysa nga ama nga agnagan iti Andre, “ad-adda met a kasapulan a baliwam ti pannakilangenmo ket makirinnasonkan kenkuana.”—2 Timoteo 3:14.
PADASEM DAYTOY: No adda rumsua a parikut, padasenyo ti agsinnukat iti akem. Damagem iti anakmo no ania ti ibagana kenka no kas pagarigan sika ti anakna. Bay-am nga agsukimat iti mangsuporta wenno mangbalusingsing iti kapanunotanna. Kalpasan ti makalawas, pagsaritaanyo manen dayta a parikut.
Galacia 6:7: “Aniaman nga imulmula ti maysa a tao, daytoyto met ti apitenna.” Mabalin a makasursuro ti maysa nga ubing no madusa—nalabit babaen ti panangibilinmo kenkuana nga agtalinaed iti kuartona wenno ti panangiparitmo nga aramidenna ti aniaman a kaay-ayona. Ngem no agtutubon, nasaysayaat no ad-adda nga ipaamirismo dagiti pagbanagan ti aramidenna.—Proverbio 6:27.
PADASEM DAYTOY: Dimo ikaluya babaen ti panangbayadmo kadagiti utangna wenno panagpakaasim iti mannursurona no saan a nakapasa iti klasena. Bay-am a mariknana dagiti epekto ti aramidna tapno agnakem.
Kas ama wenno ina, nalabit tartarigagayam a naannayas koma ken mabiit nga aglabas ti kinaagtutubo ti anakmo. Ngem manmano a mapasamak ti kasta. Nagsayaat ketdi a gundaway ti kinaagtutubo ti anakmo tapno “sanayem ti ubing sigun iti dalan nga agpaay kenkuana.” (Proverbio 22:6) Nagdakkel ti maitulong dagiti prinsipio ti Biblia tapno mapagbalinmo a naragsak ti biagyo a sangapamiliaan.
^ par. 3 Nabaliwan ti nagan.
IYIMTUODMO ITI BAGIM . . .
Inton pumanawen ti anakko iti poderko, kabaelannanto ngatan nga aramiden dagitoy?
- mangtaginayon iti regular a naespirituan a rutina
- agpili ken agdesision a naimbag
- makikomunikar a sieepektibo
- mangaywan iti salun-atna
- agiggem iti kuarta
- mangdalus ken mangmantener iti pagtaengan wenno kaserana
- agtignay uray awan ti agmandar kenkuana


text:
VIGAN CITY --- Mangnamnama ti pamilya dagiti biktima iti bimtak nga LPG tank iti maysa a refilling station idiay Bantay, Ilocos Sur a masolbar ti isyu iti danyos ti nasao a kumpanya para kadagiti naulila a pamilya.
Daytoy ket kalpasan a naitabonen da Moises Gadut iti Barangay Cuta, Vigan City ken ni Renato Paet iti Barangay Tay- ac, Bantay.
Maipalagip a dagiti nasao a dua a biktima kadduada ni Cesar Espiritu a taga Pangasinan ken ti maag- agasan pay laeng iti ospital a ni pablo Bermudez ket karaman a nauram iti panagbettak ti dakkel a tangke ti LPG iti maysa a refilling station idiay Bantay idi June 6, iti agdama a tawen.
Iti agdama ket saan pay laeng a napalubusan nga aglukat ti nasao a refilling station agsipud ta ur- urayen da pay laeng ti imbestigasyon manipud iti Department of Energy.


text:
Sarming (materiales)
Ti sarming ket maysa nga amorpo (di-kristallina) a solido a materiales a mangipakpakit ti transision ti sarming, ken daytoy ket mabaliktad a transision kadagiti amorpo a materiales (wenno kadagiti amorpo a rehion iti kaunegan ti semikristalina a materiales) manipud ti natangken ken narasi a kasasaad iti maysa a nalunag wenno weeno kasla goma a kasasaad. Dagiti sarming ket kadawyan dagitoy a narasi ken mabalin nga optiko a masarang. Ti kaaduan a naamammuan a kita ti sarming , nga inus-usaren kadagiti napalbas a siglo kadagiti tawa ken dagiti paginuman a baso (Na2O), ket sarming ti sodio ken apug, a buklen daytoy ti agarup 75% ti silika (SiO2) ken sodio oksido (Na2O) manipid ti dapo ti sodiom , ti apug (CaO), ken dagiti babassit a mainaynayon. Masansan ati panagibaga ti sarming ket naus-usar iti restrikto a kapanunotan a mangitudo ti naisangayan a panag-usar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sarming (materiales) idiay Wikimedia Commons


text:
Mapandan, Pangasinan
Ti Mapandan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mapandan ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Amanoaoac
- Apaya
- Aserda
- Baloling
- Coral
- Golden
- Jimenez
- Lambayan
- Luyan (Luyan South)
- Nilombot
- Pias
- Poblacion
- Primicias
- Santa Maria
- Torres
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Aringay, La Union
Ti Aringay ket maysa nga ili iti probinsia ti La Union, Pilipinas. Nailasin daytoy a kas maikadua a klase a munisipalidad. Nakadisso iti 16°Am 26', 120°Dy 21' (Am=amianan; Dy=daya). Nakaariping dagiti il-ili iti Caba ken Burgos idiay amianan, Agoo iti abagatan, dagiti banbantay iti Kordiliera Sentral iti daya, ken iti Baybay Abagatan a Tsína ti laud.
Nepnep ti kaaduan a tiempo ti Aringay, pada iti amianan ti Luzon, kas mareknana iti kalgaw ti Nobiembre agingga Abril ken iti pinagtutudo ti Mayo agingga ti Oktubre. Agrikultura, iti talon ken apit ti bagas, tabako, ken bungbunga, ti punganay iti ekonomiana. Mangrugrugi pay ti industriana a turismo, maipanggep iti igid ti baybay a pagaliwaksayan.
Kaadduan iti tattao ti Aringay ket Ilokano ken Romano Katoliko.
Paset iti maikadua a distrito ti La Union. Kuna ti senso 2010, 44,949 a tattao iti agnaed ti Aringay.[3]
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda 24 a barbaranggay iti ili ti Aringay.[2]
- Alaska
- Basca
- Dulao
- Gallano
- Macabato
- Manga
- Pangao-aoan East
- Pangao-aoan West
- Poblacion
- Samara
- San Antonio
- San Benito Norte
- San Benito Sur
- San Eugenio
- San Juan East
- San Juan West
- San Simon East
- San Simon West
- Santa Cecilia
- Santa Lucia
- Santa Rita East
- Santa Rita West
- Santo Rosario East
- Santo Rosario West
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Inugma a purok iti Aringay, nanaganan iti Alingay wenno Alinguey sakbay a sinakup dagiti Kastila idi 16-siglo. Kaadduan nga agnaed ditoy idi ket dagiti taga-Pangasinan a managkomersio kadagiti kaarubada nga Ilokano ken Ifugao, santo kadagiti negosiante iti Tsina, Hapon ken Abagatan a daya nga Asia.
Parte iti probinsia ti Pangasinan iti Aringay agingga idi Abril 18, 1854, idi pinagtipon iti Espania dagiti umamianan nga ili ti Pangasinan ken umabagatan nga ili iti Ilocos Sur, isu paggapuananna iti nagan nga "La Union". Nakissayan iti Aringay idi maika-19 a siglo idi simmina iti Caba, umamianan a purok iti ili.
Adu iti immalis nga Ilokano ditoy Aringay idi 18 ken maika-19 a siglo. Kaadduan a tattao iti Aringay ngarud, kalpasan iti maika-20 a siglo, ket Ilokano ken dagiti nailokanuan a pamilia dagiti taga-Pangasinan.
Nakita iti Aringay ti dua a gubat. Adu iti natay nga Aringayeno idi Gubat iti Pilipinas ken Amerika, naglinnaban dagiti Pilipino ken Amerikano idi inlako ti Espania iti Pilipinas, ken iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, idi rinaut dagiti Hapon iti Pilipinas. Mainayon kadagitoy a gubat ket iti nasurok a tallogasut a tawen iti Espania a nagipasngay kadigiti rebolusionario a kas ni Diego Silang ken ni Gabriela Silang.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b c 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- I – Rehion ti Ilocos
- II – Tanap ti Cagayan
- III – Tengnga a Luzon
- IV-A – CALABARZON
- IV-B – MIMAROPA
- V – Rehion ti Bicol
- VI – Lumaud a Visayas
- VII – Tengnga a Visayas
- VIII – Daya a Visayas
- IX – Peninsula ti Zamboanga
- X – Amianan a Mindanao
- XI – Rehion ti Davao
- XII – SOCCSKSARGEN
- XIII – CARAGA
- CAR – Rehion Administratibo ti Kordiliera
- NCR – Nailian a Kapitolio a Rehion
- Abra
- Agusan del Norte
- Agusan del Sur
- Aklan
- Albay
- Antique
- Apayao
- Aurora
- Basilan
- Bataan
- Batanes
- Batangas
- Benguet
- Biliran
- Bohol
- Bukidnon
- Bulacan
- Cagayan
- Camarines Norte
- Camarines Sur
- Camiguin
- Capiz
- Catanduanes
- Cavite
- Cebu
- Tanap ti Compostela
- Cotabato
- Davao del Norte
- Davao del Sur
- Davao Oriental
- Is-isla ti Dinagat
- Daya a Samar
- Guimaras
- Ifugao
- Ilocos Norte
- Ilocos Sur
- Iloilo
- Isabela
- Kalinga
- La Union
- Laguna
- Lanao del Norte
- Lanao del Sur
- Leyte
- Maguindanao
- Marinduque
- Masbate
- Misamis Occidental
- Misamis Oriental
- Mountain Province
- Negros Occidental
- Negros Oriental
- Amianan a Samar
- Nueva Ecija
- Nueva Vizcaya
- Occidental Mindoro
- Oriental Mindoro
- Palawan
- Pampanga
- Pangasinan
- Quezon
- Quirino
- Rizal
- Romblon
- Samar
- Sarangani
- Siquijor
- Sorsogon
- Abagatan a Cotabato
- Abagatan a Leyte
- Sultan Kudarat
- Sulu
- Surigao del Norte
- Surigao del Sur
- Tarlac
- Tawi-Tawi
- Zambales
- Zamboanga del Norte
- Zamboanga del Sur
- Zamboanga Sibugay


text:
ISO 639-1
Dagiti ISO 639-1:2002, a kodigo a pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao — Paset 1: Alpha-2 a kodigo, ket isu ti umuna a paset iti ISO 639 a serie iti pagalagadan para dagiti kodigo ti pagsasao. Ti paset i 1 ket sakupenna ti panagrehistro dagiti dua a letra ti kodigo. Adda dagiti 136 a dua a letra a kodigo a nairehistro. Dagiti nairehistro a kodigo ket sakupenna dagiti kangrunaan a pagsasao iti lubong.
Dagitoy a kodigo ket naserbi nga internasional, ken pormal, takigrapia para iti panagipatudo kadagiti pagsasao. Kas pagarigan:
- Armenio ket nairepresenta babaen ti hy (manipud ti endonimo a հայերէն, Hayeren)
- Olandés ket nairepresenta babaen ti nl (manipud ti endonimo a Nederlands)
- Ingglés ket nairepresenta babaen ti en
- Esperanto ket nairepresenta babaen ti eo
- Pranses ket nairepresenta babaen ti fr
- Aleman ket nairepresenta babaen ti de (manipud ti endonimo a Deutsch)
- Ido ket nairepresenta babaen ti io
- Italiano ket nairepresenta babaen ti it
- Hapón ket nairepresenta babaen ti ja (nupay ti bukodna nga endonimo ket日本語, Nihongo)
- Portugés ket nairepresenta babaen ti pt
- Ruso ket nairepresenta babaen ti ru
- Espaniol ket nairepresenta babaen ti es (manipud ti endonimo nga español)
- Suéko ket nairepresenta babaen ti sv (manipud ti endonimo a svenska)
Ti ISO 639, ket isu ti kasisigud a pagalagadan para kadagiti kodigo ti pagsasao, ket napasingkedan idi 1967. Napisi idi daytoy iti dua a paset, ken idi 2002 ti ISO 639-1 ket nagbalin a ti baro nga edision iti kasisigud a pagalagadan. Ti kinaudi a kodigo a nainayon ket ti ht, a nagirepresenta ti Haiti a Kreol idi 2003-02-26. Ti panag-usar iti pagalagadan ket pagpatageden babaen dagiti etiketa ti pagsasao ti IETF, a naipayam-ammo ti RFC 1766 idi Marso 1995, ken intultuloy ti RFC 3066 manipud idi Enero 2001 ken RFC 4646 manipud idi Septiembre 2006. Ti agdama a bersion ket ti RFC 5646 manipud idi Septiembre 2009. Ti Sentro ti Internasional a Pakaammo para iti Terminolohia (Infoterm) (ket isu ti panagrehistro a turay para dagiti a kodigo ti ISO 639-1.
Dagiti baro nga ISO 639-1 a kodigo ket saan a mainayon no ti maysa nga ISO 639-2 kodigo ket addan, Isu nga dagiti sistema nga agus-uasr kadagiti ISO 639-1 ken 639-2 a kodigo, nga adda dagiti 639-1 a kodigo a kaykayat, ket saanda nga agibaliw kadagiti addan a kodigo.[1]
No ti maysa nga ISO 639-2 a kodigo a sumakop ti maysa a grupo dagiti pagsasao ket mausar, mabalin a mabaliwan para kadagiti naisangayan a pagsasao babaen ti baro nga ISO 639-1 a kodigo.
Awan ti nakaitudingan a panagikaso iti makro a pagsasao (kitaen ti ISO 639-3).


text:
Baybay Pilipinas
Ti Baybay Pilipinas ket marginal a baybay iti daya ken amianan ti Pilipinas a sumakop ti aganay a rabaw a kalawa iti 2 a riwriw mi² (5 a riwriw km²)[1] iti lumaud a paset ti Amianan a Taaw Pasipiko.[2] Daytoy ket nabeddengan babaen ti purpuro ti Pilipinas (Luzon, Samar, Leyte ken Mindanao) iti abagatan a laud; Palau, Yap, ken Ulithi (iti Carolinas) iti abagatan a daya; ti Marianas, a mairaman ti Guam, Saipan, ken Tinian, iti daya; ti Bonin ken Iwo Jima iti amianan a daya; dagiti isla ti Hapon ti Honshu, Shikoku, ken Kyūshū iti amianan; ti Is-isla ti Ryukyu iti amianan a laud; ken Taiwan iti laud.[3]
Ti baybay ket addaan ti narikut ken naindumadumaan a reliba ti sirok ti baybay.[4] Ti sieokna ket naporma iti estruktural a labneng babaen dagiti serie ti heolohiko a pakababasan ken dagiti sona ti pannakabungtol. Dagiti arko ti isla, dagiti pantok iti rabaw ti taaw gapu ti aktibidad ti plaka tektoniko iti lugar, ket kulongenna ti Baybay Pilipinas iti amianan, daya ken abagatan. Dagiti kas pagarigan ket ti purpuro ti Pilipinas, Is-isla ti Ryukyu, ken ti Marianas. Ti sabali pay a prominente a langa ti Baybay Pilipinas ket ti kadda dagiti adalem a trinsera ti baybay, ti Trinsera ti Pilipinas ken ti Trinsera ti Mariana, ken aglaon dagitoy ti kaadaleman a puntositi planeta.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Pilipinas ket bineddengan babaen ti Pilipinas ken Taiwan iti laud, ti Hapon iti amianan, ti Marianas iti daya ken ti Palau iti abagatan. Dagiti kaaripingna a baybay ket mairaman ti Baybay Celebes nga insinsina daytoy babaen ti Mindanao ken dagiti babassit nga isla iti abagatan, ti Baybay Abagatan Tsina nga insinsina babaen ti Pilipinas, ken Baybay Daya a Tsina nga insinsina babaen ti Is-isla ti Ryukyu.
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gunglo ti Sangalubongan a Hidrograpiko ket mangipalawag ti Baybay Pilipinas a kas "ti lugar iti Amianan a Taaw Pasipiko idiay daya nga aplaya ti Is-isla ti Pilipinas", a nabeddengan dagiti sumaganad:[5]
Iti Laud. Babaen dagiti Akin-daya patingga ti Purpuro ti Daya nga Indiano, Baybaya Abagatan Tsina ken ti Baybay Daya a Tsina.
Iti Amianan. Babaen ti Abagatan a daya nga aplaya ti Kyushu, dagiti Akin-abagatn ken Akin-daya a patingga ti Akin-uneg a Baybay ken t iAbagatan nga aplaya ti Isla ti Honshu.
Iti Daya. Babaen ti pantok ti Hapon aginggana ti Bonin, Bulkan ken ti Is-isla ti Ladrone (Mariana), amin dagitoy ket mairaman iti Baybay Pilipinas.
Iti Abagatn. Babaen ti linia a mangitipon ti Guam, Yap, Pelew (Palau) ken Is-isla ti Halmahera.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Plaka ti Baybay Pilipinas ket mangporma ti datar ti Baybay Pilipinas. Daytoy ket maipasirok babaen ti Agkutkuti a Barikes ti Pilipinas a kaaduan a mangawit ti purpuro ti Pilipinas ken ti akin-daya a Taiwan. Ti baetan dagitoy dua a plaka ket ti Trinsera ti Pilipinas.
Biolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybaya Pilipinas ket mangsangaili ti eksotiko nga ekosistema ti marina. Aganay a lima gasut dagiti sebbangan iti natangken ken naluknenga a koral ket adda kadagiti pantar a dandanum ken 20 porsiento ti sangalubongan a naamammuan a sebbanagn ti batbato ti baybay ket mabirukan kadagiti danum ti Pilipinas. Dagiti pawikan, pating, moray nga igat, kurita ken uleg ti baybay ken dagiti dadduma pay a sebbangan ti ikan a kas ti tuna ket kadawyan a makitkita. Iti pay maipatinayon, ti Baybay Pilipinas ket agserbi pay a pagbugian a lugar para dagiti igat ti Hapon, tuna ken daddumapay a sebbangan ti balyena.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna nga Europeano a nangdaliasat idi ti Baybay Pilipinas ket ni Ferdinand Magellan in 1521, a nnaginagan iti Mar Filipinas idi isu ken dagiti kaduana ket addada idi idiay Is-isla ti Mariana sakbay ti ekplorasion ti Pilipinas. Kalpasanna daytoy ket naduktalan babaen ti dagiti Kastila nga ekplorador manipud idi 1522 aginggana idi 1565 ken daytoy ket lugar idi ti nalatak a dalan ti galeon a panagtagilako.
Idi baetan ti 19 ken 20, 1944, ti Gubat ti Baybay Pilipinas, ket dakkel idi ken mangikeddeng a gubat ti marina ti Sangalubongan a Gubat II a nagbaetan ti Hapon ken ti Estados Unidos, daytoy ket napasamak idiay akin-daya a Baybay Pilipinas, idiay asideg ti Is-isla ti Mariana. Dagiti agawit ti eroplano ti Taihō, Shōkaku, Junyō, Hiyō ken ti Ryuho ken nabombada, natorpedo ken pinalenned dagiti naibatay ti agawit ngaeroplano dagiti Amerikano ken nagraut manipud kadagiti dadduma pay a bapor. Daytoy ket lugar pay idi ti “Great Marianas Turkey Shoot” sakbay ti panagrukma dagiti Aliado iti Saipan, Guam ken Tinian iidiay Marianas, ti Palau iiti abagatan a laud, ken ti Pilipinas.
Kalpasan ti pannakaikarkaro ti suppiat ti Is-isla ti Spratly idi 2011, dagiti nadumaduma nga ahensia ti Pilipinas ket nangrugrugida nga agus-usar iti neolohismo ti "Baybay Laud Pilipinas" tapno mangibaga ti Baybay Abagatan Tsina. Nupay kasta, ti ngiwat ti PAGASA ket kinunana a ti baybay iti daya ti Pilipinas ket agtultuloyto a matawagan ti Baybay Pilipinas.[6]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Baybay Pilipinas idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baybay Pilipinas, encarta.msn.com (arkibo manipud ti ti kasisigudl idi 2009-08-20).
- ^ Amianan a Taaw Pasipiko
- ^ "Baybay Pilipinas". Encyclopædia Britannica Online. Naala idi 2008-08-12.
- ^ a b "Baybay Pilipinas". Lighthouse Foundation. Naala idi 2008-08-12.
- ^ "Dagit iPatingga dagiti Taaw ken dagiti Baybay, Maika-3 nga edision". Gunglo ti Sangalubongan a Hidrograpiko. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.
- ^ Quismundo, Tarra (2011-06-13). "South China Sea renamed in the Philippines". Philippine Daily Inquirer. Naala idi 2011-06-14.


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Panangisuro iti Annak nga Agbalin a Responsable
George: * “Ti anakko a ni Michael nga agtawen iti uppat, bay-anna lattan a nakawara dagiti ay-ayamna iti balay. Padasek nga ipaidulin dagita kenkuana sakbay a paturogek, ngem marurod ket agriaw. No dadduma, maumaak ket mabugkawak, ngem lalo laeng a maburiborankami. Kayatko a naragsak ti pannaturogmi, isu a siak lattan ti mangurnos kadagiti naiwara. Rinabii a kasta ti eksena.”
Emily: “Nagparikutak idi a ti 13 anyos nga anakko a ni Jenny dina maaw-awatan ti ipapaaramid ti mannursurona. Maysa nga oras a nagsangsangit ni Jenny idi nagawid manipud eskuelaan. Pinaregtak nga agpatulong iti eskuelaan, ngem impetteng ni Jenny a nauyong ti mannursurona isu a dina maitured a kasao. Kasla kayatko idi ti mapan iti eskuelaan tapno pagungtak ti mannursuro. Awan la ketdi ti karbengan ti siasinoman a mangpasangit iti anakko!”
MAAWATAM kadi ti rikna da George ken Emily? Kas kadakuada, adu a nagannak ti maringgoran no makitada a naladingit wenno agprobproblema ti anakda. Natural laeng nga ikagumaan dagiti nagannak a salakniban dagiti annakda. Ngem dagiti situasion a nadeskribir kadagiti immuna a parapo mangipaayda iti gundaway kadagiti nagannak tapno maisuroda ti anakda nga agbalin a responsable. Siempre, agduma dagiti leksion a mabalin a masursuro ti ubing nga agtawen iti uppat ken ti agtawen iti 13.
Kinapudnona, saanka a kanayon nga adda iti sibay ti anakmo a mangiliklik kenkuana kadagiti parikut iti biag. Inton agangay, ti anak panawannanto ti nanang ken tatangna ket “awitennanto ti bukodna nga awit” wenno responsabilidad. (Galacia 6:5; Genesis 2:24) Tapno maaddaan dagiti annak iti abilidad a mangaywan iti bagbagida, masapul nga ipamaysa dagiti nagannak ti kalat a panangisuro kadakuada tapno dumakkelda a di agimbubukodan, naayat iti sabsabali, ken responsable nga adulto. Saan a nalaka nga aramiden dayta!
Ngem naimbag ta addaan dagiti nagannak iti nagsayaat a pagtuladan—ni Jesus ken ti panangtratona kadagiti adalanna. Saan a nagbalin ni Jesus a literal nga ama. Ngem ti kalatna iti panangpili ken panangsanay kadagiti adalanna ket tapno mapabilegda a mangitungpal iti trabaho, uray kalpasan ti ipapanawna. (Mateo 28:19, 20) Ti intungpal ni Jesus ket umasping iti kalat a namnamaen ti tunggal nagannak a maragpat iti panangpadakkel kadagiti annakda nga agbalin a responsable. Usigem ti tallo nga aspeto ti ulidan nga impasdek ni Jesus para kadagiti nagannak.
‘Mangipasdek iti Pagtuladan’ Para iti Anakmo
Sakbay laeng ti ipapatayna, kinuna ni Jesus kadagiti adalanna: “Impasdekko ti pagtuladan maipaay kadakayo, tapno, kas iti inaramidko kadakayo, rebbeng nga aramidenyo met.” (Juan 13:15) Kas ken Jesus, nasken nga ilawlawag ken ipakita dagiti nagannak no ania a talaga ti kaipapanan ti panagbalin a responsable.
Saludsodem iti bagim: ‘Masansan kadi a saritaek ti panangasikasok kadagiti bukodko a responsabilidad iti positibo a pamay-an? Sarsaritaek kadi ti maipapan iti pannakapnek a nariknak iti panagreggetko a tumulong iti sabsabali? Wenno masansan kadi nga agreklamoak ken idiligko ti bagik kadagidiay agparang a nanam-ay ti biagda?’
Siempre, awan ti perpekto kadatayo. Makariknatay amin ti nakaro a bannog no dadduma. Ngem ti ulidanmo ti kaepektibuan a makatulong iti annakmo tapno maamirisda ti kinapateg ti panagbalin a responsable.
PADASEM DAYTOY: No posible, sagpaminsan nga itugotmo ti anakmo iti pagtrabahuan ket ipakitam no ania ti ar-aramidem tapno maipaay ti pinansial a kasapulan ti pamilia. Makiramanka iti panagboluntario a trabaho a mabalin a kaduaannaka ti anakmo. Kalpasanna, saritaem kenkuana ti ragsak a nariknam iti panangitungpal iti dayta a responsabilidad.—Aramid 20:35.
Agbalinka a Rasonable
Ammo ni Jesus a kasapulan dagiti adalanna ti tiempo nga agsagana sakbay a maibaklayda dagiti akem ken responsabilidad a namnamaenna kadakuada. Naminsan, kinunana kadakuada: “Adu pay a banag ti sawek kadakayo, ngem saanyo a kabaelan nga awiten ida iti agdama.” (Juan 16:12) Saan a kinalikaguman ni Jesus kadagiti adalanna nga aramidenda a dagus ti aniaman a banag a bukbukodda. Imbes ketdi, nangbusbos iti umdas a tiempo tapno maisurona ida iti adu a banag. Sana la binay-an dagiti adalanna nga agtrabaho a bukbukodda idi nakitana a nakasaganadan.
Umasping iti dayta, saan a nainkalintegan para kadagiti nagannak nga ipabaklayda kadagiti annakda dagiti responsibilidad ti maysa nga adulto no dida pay kabaelan. Ngem bayat ti panagdakkel ti ubbing, ammo koma ti nagannak no ania dagiti annongen a maitutop nga ipaaramidda. Kas pagarigan, nasken nga isuro dagiti nagannak ti annakda nga agbalin a responsable iti panagdalus iti bukodda a kuarto, agbalin a managsapsapa, ken agbalin a masirib iti panangusar iti kuarta. No ageskuelan ti ubing, namnamaen dagiti nagannak a matmatan dagiti annakda dagiti asaynmentda iti eskuelaan kas napateg a responsibilidad a nasken nga ibaklay ti ubing.
Saan a basta ipaannong ti nagannak dagiti responsibilidad kadagiti annakda. Nasken met a tulonganda ti ubing tapno ikagumaanna ti agballigi. Ni George, a nadakamat itay, naamirisna a ti maysa a makagapu a saan a kayat ni Michael nga idulin dagiti ay-ayamna ket gapu ta narigat nga aramiden dayta. “Imbes a basta bugkawak ni Michael tapno urnosenna dagiti ay-ayamna,” kuna ni George, “inkagumaak nga isuro ti nalaka a pamay-an no kasanona nga aramiden dayta.”
Ania ti espesipiko nga inaramidna? “Umuna,” kuna ni George, “nangikeddengak iti espesipiko nga oras a panangpidut kadagiti ay-ayam iti tunggal rabii. Kalpasanna, kinaduaak ni Michael nga agpidut, a sinaggaysami ti tunggal paset ti siled. Pinagbalinko nga ay-ayam wenno pasalip pay ketdi tapno makita no siasino ti kapartakan nga agtrabaho. Di nagbayag, nagbalinen dayta a paset ti aktibidadmi sakbay ti pannaturogmi. Inkarik ken Michael a no malpasna a dagus ti trabaho, ibasaak iti kanayonan nga estoria sakbay a maturog. Ngem no nabuntog, mapaababa ti estoria.”
PADASEM DAYTOY: Usigem no ania ti rasonable a maaramid ti tunggal maysa kadagiti annakmo a makatulong tapno naannayas ti bambanag iti pagtaenganyo. Iyimtuodmo iti bagim, ‘Adda pay kadi bambanag nga ar-aramidek para kadagiti annakko a kabaelandan nga aramiden?’ No kasta, danggayam dagiti annakmo a mangaramid iti annongen agingga a masiguradom a kabaelandan nga aramiden dayta a bukbukod. Ibatadmo kadakuada nga adda dagiti nasayaat ken di nasayaat a resulta, depende iti kinaepektiboda a mangitungpal iti annongen. Kalpasanna, gunggonaam ida wenno saan depende iti resulta.
Mangipaay iti Espesipiko nga Instruksion
Kas iti amin a nalaing a mannursuro, ammo ni Jesus a ti kasayaatan a pamay-an tapno masursuro ti maysa a banag ket babaen ti panagaramid iti dayta. Kas pagarigan, idi nakita ni Jesus a kabaelanen dagiti adalanna ti mangasaba, “imbaonna ida a sagdudua tapno umun-unada a mapan iti tunggal ili ken lugar a papanannanto.” (Lucas 10:1, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Nupay kasta, saanna a basta imbaon ida no di ket nangted nga immuna kadagiti espesipiko nga instruksion. (Lucas 10:2-12) Idi nagsubli dagiti adalan ken impadamagda ti panagballigida, kinomendaran ken pinaregta ida ni Jesus. (Lucas 10:17-24) Inyebkasna ti panagtalekna iti abilidadda ken ti anamongna kadakuada.
No maipasango dagiti annakmo kadagiti narigat a responsabilidad, ania ti reaksionmo? Ikagumaam kadi nga iliklik ida iti banag a pagam-amkanda, a salaknibam ida iti pakaupayan wenno pakapaayanda? Ti damo a pagannayasam ket mabalin a kayatmo nga “arayaten” ti anakmo wenno akuem ti responsabilidadna.
Ngem usigem daytoy: Iti tunggal gundaway nga ikagumaam nga “arayaten” dagiti annakmo, ania ti iparpariknam kadakuada? Ipakpakitam kadi nga adda panagtalekmo kadakuada ken iti abilidadda? Wenno iparpariknam kadakuada nga ibilbilangmo ida kas awanan gaway a maladaga, a masapul nga agpannuray a kanayon kenka?
Kas pagarigan, ania ti reaksion ni Emily nga immunan a nadakamat, mainaig iti parikut ti anakna? Imbes a makibiang, inkeddengna a ni Jenny a mismo ti makisao iti mannursurona. Timmulong ni Emily a mangilista kadagiti saludsod a damagen ni Jenny iti mannursurona. Kalpasanna, nagsaritaanda no kaano a kasarita ni Jenny ti mannursuro. Nagensayoda pay no kasano ti pannakisarita. “Naaddaan ni Jenny iti tured a makisarita iti mannursuro,” kuna ni Emily, “ket kinomendaran ti mannursuro ti inaramidna. Naragsakan ni Jenny iti nagapuananna ket naragsakanak met kenkuana.”
PADASEM DAYTOY: Isuratmo ti agdama a parikut a sangsanguen ti anakmo. Kalpasanna, isuratmo met no ania ti maitulongmo iti anakmo tapno mapagballigianna ti parikut a saan a kasapulan nga “arayatem.” Sanayenyo a dua dagiti addang a kasapulan tapno mapagballigian ti parikut. Iyebkasmo ti panagtalekmo iti abilidad ti anakmo.
No kanayon nga iliklikmo dagiti annakmo iti parikut, mabalin a laplapdam ti abilidadda a mangsango kadagiti parikut iti biag. Imbes a kasta, pabilgem dagiti annakmo babaen ti panangsanaymo kadakuada a mangibaklay iti responsabilidad. Ti panagaramidmo iti dayta ti maysa kadagiti kapatgan a maisagutmo kadakuada.
^ par. 3 Nabaliwan dagiti nagan.
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
- Realistiko kadi dagiti inanamaek kadagiti annakko?
- Agpadpada kadi nga ibagbagak ken ipakpakitak kadakuada no ania ti aramidenda tapno agballigida?
- Kaano ti naudi a panangparegtak wenno panangkomendarko iti anakko?


text:
Prepektura ti Toyama
Ti Prepektura ti Toyama (富山県 Toyama-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Hokuriku idiay isla ti Honshū.[2] Ti kapitoliona ket ti siudad ti Toyama.[3]
Ti Toyama ket isu ti umuna nga industria a a prepektura idiay Luek ti Toyama a pantar tio Baybay Hapón, ken addaan ti panagtiwan ti indistria itinalaka nga elektrisidad gapu ti kaadu ti danum a rekursos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "富山県の魅力・観光>シンボル". Sapot a pagsaadan ti Prepektura ti Toyama (iti Hapón). Prepektura ti Toyama. Naala idi 9 Septiembre 2011.
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Prepektura ti Toyama" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 991 idiay Liblibro ti Google; "Hokuriku" iti p. 344 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Toyama" iti p. 991 idiay Liblibro ti Google.


text:
Binabalaw ti police regional office cordillera ti inaramid dagiti uppat a suspek a panagpalpaltog iti maysa a warehouse keeper ken maysa a negosyante sadiay Sitio Banay, Barangay Monggoc, Pidigan, Abra.
Sigun kenni police supt. davey limmong, panakangiwat ti procor, nakemmegen ti driver ti escape vehicle ti nasao a grupo ket namnamaenda a babaen iti daytoy ket mabigbig dagiti uppat pay a kakadwa daytoy.
Nabigbig ti nakemmeg a suspek a ni Raymund Vivencio Pagal, agtawen duapulo ket siyam a residente ti Barangay, Bulag East, Bantay, Ilocos Sur bayat a nabigbig dagiti biktima a da Armand Barbosa Aparri, 22 y/o a pimmusay gapu ti dunorna kenni Norby Pagal Paaño, 40 y/o, nga agpada a residente iti nakapasamakan ti insidente.
Sigun kadagiti testigo, manarimaan ti panagay-ayam dagiti biktima ken dagiti tallo pay a kakaduada ti baraha iti pagtaengan ni Paaño idi killaat a nagparang dagiti tallo a lallaki ken maysa a babae a nakasu-ot ti blue athletic uniform dagiti kapulisan ken nakaimet ti paltog sakbayda a nangideklara ti “raid”.
Maysa kadagiti suspek ti nagdamag no asino kadakuada ni Norby ket inngato ti managan Norby ti imana ken ditoy a pinalpaltogan ti gunman daytoy bayat a napaltogan ni Armand bayat ti pananggandatna a sumrek wenno tumaray iti uneg ti balay.
Dagus dagitoy a naitaray iti Seares Memorial Hospital sadiay Bangued, Abra para ti panakatamingda ngem naideklara a dead on arrival ni Armand Aparri bayat a ni Norby Paano ket naka-confine pay laeng iti pagagasan nupay addan daytoy iti nasayaat wenno natalged a kasasaad.
Narekober ti SOCO Team manipud iti crime scene ti innem a fired cartridge cases ti caliber 45, maysa a cartridge case ti cal 5.56, maysa a deformed fired bullet, maysa a bullet case fragment ken dua a fired bullet jacket fragments.
Iti agdama ket mangipatpatungpal ti Abra Police ti hot pursuit operation kontra kadagiti suspek ken deep investigation tapnu madetermina ti pakabigbigan dagitoy ken ti motibo ti nasao a pammapatay.


text:
Papa Silvestre III
Ni Papa Sylvestre III, né Giovanni dei Crescenzi–Ottaviani (pimmusay idi 1062 wenno 1063), naipangay idiay Roma, ket isu ti Papa iti nabiit a panawen idi 1045. Idi napatalaw ni Papa Benedicto IX idiay Roma idi Septiembre 1044, ni Juan, obispo ti Sabina, ket napili idi kalpasan dagiti naranggas ken napaut a panagriringgor. Isu ket nangala ti nagan a Sylvestre III idi Enero 1045. Kalpasan daytoy isu ken napabasol anagpasuksok iti pannakapilina, ti pammabasol a saan a nakeddengan. Ni Benedicto IX ket nangited ti pannka-ekskomunikado ti baro a Papa iti kaunegan ti tallo a bulan ken nagsubli diay Roma ken pinatalawna ti kasuppiatna, nga isu met laeng ket nagsunli idiay Sabina tapno mangituloy ti opisina ti obispo iti dayta a mitra. Kalpasan ti dua a tawen (idi Disiembre 1046), ti Konsilo ti Sutri ket nangikkat kaniana ti kinaobispona ken kinapadi ken nagbilin kaniana iti maysa a monasterio. Daytoy a sentesia ket naatipa gaputa isu ket nagtultuloy a nagpamay-an ken nabigbigan a kas ti Obispo ti Sabina aginggana idi 1062, nga isu ket nakapuesto iti dayta a sede para kadagiti sumurok a duapulo a tawen (manipud idi 1041). T isimmaruno nga obispo iti dayta a sede ti Sabina ket nairehistro idi Oktubre 1063, a nagipakpakita a ni Juan ket pimmusay sakbay ti dayta a petsa.
Urayno adda dagiti nangikedkedeng kaniana a kas maysa a kontrapapa, ni Sylvestre III ket agtultuloy a nailista a kas maysa nga opisial a Papa (1045) kadagiti listaan ti batikano. Ti kapadpadana a banag ket naipakat kenni Papa Gregorio VI (1045–1046). Ti papa a naganna ket inusar manen idi babaen ni Kontrapapa Theodorico gaputa, iti dayta apanawen, isu ket saan a naikeddengan a lehitimado a papa.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Émile Amann, Dictionnaire de théologie catholique, ed. A. Bakante (Paris 1941) 14.2:2083–2084.
- Geoffrey Barraclough, Ti Mediebal a Kinapapa (New York 1968) 71.
- Liber Pontificalis, ed. Louis Duchesne (Paris 1892) 270.
- Rudolf Hüls; Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049–1130, Bibliothek des Deutschen Historischen Instituts in Rom, Max Miemeyer Verlag Tübingen, 1977, p. 125 no. 1.
- J. N. D. Kelly, Oxford a Diksionario dagiti Papa (Oxford 1986) 144.
- Horace Kinder Mann, Dagiti Kabibiag dagiti Papa iti Nasapa a Mediebal a Panpanawen manipud idi 590 aginggana idi 1304 (Londres 1910) 5:249,250,252–253,254,256,259–260,276. http://www.archive.org/details/livesofpopesinea05mannuoft
- Franz Xaver Seppelt, Geschichte der Päpste (Munich 1955) 2:414–417.
- James A. Sheppard, "Sylvestre III, Papa," Baro nga Ensiklopedia ti Katoliko (Detroit 2003) 13:659.
- Johannes Matthias Watterich, Pontificum Romanorum qui fuerunt inde ab exeunte saeculo IX usque ad finem saeculi XIII vitae (Leipzig 1862) 1:70,72–76,713–715. http://books.google.com/books?id=89gDAAAAcAAJ
- Harald Zimmermann, Papstabsetzungen des Mittelalters (Graz, Vienna, Cologne, 1968).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Silvestre III idiay Wikimedia Commons
- pamilia ti Crescenzi (Italiano)


text:
Nakemmeg ti maysa kadagiti mabigbigbig kas top most wanted person ditoy siudad ti Baguio a sumangsango iti kaso nga estafa.
Nabigbig ti suspek a ni Alfredo Burgos, agtawen iti 82, residente ti Liwanag Loakan ditoy siudad.
Nakemmeg ti suspek babaen iti City Inteligence Division ti Baguio City Police Office bayat ti kaadda na sadiay Igorot Park.
Maibasar iti rekord ti pulisya, ni Burgos ti maikapito a wanted person iti maikadwa a quarter ti agdama a tawen ken daytoy met ti maika-innem a wanted person iti station level iti last quarter ti tawen 2013.
Awan ti nairekomedar a piyansa iti sangsangwen a kaso ti suspek isu't gapuna a naipisuk daytoy iti pagbaludan.


text:
BAGUIO CITY - Posible a napukawan iti kontrol iti manibela ti driver ti SUV a natnag iti maysa a rangkis nga addaan kauneg a 100 ft. sadiay Camp 5, Kennon Road, Tuba, Benguet a nakadangran dagiti innem a pasahero agramanen ti uppat nga ubing idi kalman.
Maibasar iti salaysay ti sumagmamano a concerned citizen a nakakita iti aksidente, napukawan iti kontrol ti driver iti nasao nga SUV idi ginandat daytoy nga ag-overtake iti maysa pay a lugan isut gapuna a naidungpar daytoy iti igid ti bantay sakbay a natnag iti nasao a rangkis.
Immunan a nabigbig dagiti biktima a da George Manas, 35-anyos ken driver ti nasao a lugan; Junia Minas, 30-anyos ken ti anakna a ni Kyle Minas, 11-anyos; Kurt Russel Taynan,9-anyos; Khyle Shun Taynan, 8-anyos ken Lander Lasaten a bin-ig a residente ti Western Buyagan, La Trinidad, Benguet.
Iti agdama ket agpapaimbag pay laeng dagiti biktima iti Baguio General Hospital and Medical Center.
Maipalagip a naggapo ti nasao a lugan iti nasao a lugar tapnu mangala iti sabsabong idi napasamak ti nasao nga aksidente.