text:
VIGAN CITY – Kasapulanen ti pannakabuangay ti maysa a meat inspection committee iti public market ditoy tapno maprotektaran ti salun-at dagiti consumers ken masigurado ti patas a panagtagilakuan iti taraon.
Daytoy ti bugas ti Draft Ordinance No. 11-20 nga impila ni Sangguniang Panlungsod Member Kristen Benedict B. Figuerres iti naudi a session ti konseho itay nabiit.
Kanaig daytoy, inadaptar ti konseho ti joint committee report ti committee ti salun-at nga idauluan ni Kon. Figuerres ken ti committee ti market nga idauluan ni Kon. Henry Formoso mainaig iti public hearing nga inangay dagiti dua a komite mainaig iti nasao nga ordinansa.
Sagudayen ti nasao nga ordinansa a pagrebbengan ken addaan bileg ti sangguniang panlungsod a mangputar kadagiti linteg a mangtimbeng (regulate) iti pannakailako dagiti karne, ikan, natnateng, prutas, presko a produkto ti gatas, ken dadduma pay a foodstuff para iti human consumption; kasta pay ti pannakaipromot ken pannakaprotektar ti salun-at ken karadkad dagiti consumers ken tapno masigurado ti patas a panagtagilakuan iti taraon ditoy siudad.
Paset daytoy a pagrebbengan ti konseho ti pannakabuangay ti meat inspection committee nga idauluan ti city veterinarian, co-chairman ken sumagmamano a miembro a pakaikumitan ti pannakaputar dagiti polisia, pagbatayan, paglintegan ken regulasion, quality ken safety standards iti pannakapreserba ken inspeksion dagiti mailako a karne ken dagiti produkto daytoy.
Sertipikaran pay ti komite ti kinasigurado a maipauneg dagiti karne ken produkto daytoy a mailaklako iti tiendaan publiko.
Sagudayen pay ti ordinansa, kas diskresion ti korte, ti pannakaibalud iti saan a nakurkurang ngem makatawen ngem saan a nasursurok ngem lima a tawen wenno pannakamulta iti saan a nakurkurang ngem P5,000 ken saan a nasursurok ngem P10,000 ti asinoman a maduktalan a nagsalungasing iti nasao nga ordinansa, wenno pannakakansela ti business permit ken lisensia ti nagsalungasing nga aglako.#


c: text/html

text:
Ubas
Ti ubas ket isu ti bunga ti agtintinnag ti bulong a natarikayo a mula nga agkalatkat ti botanikal a henero ti Vitis. Dagiti ubas ket mabalin a makan a naata ken mabalin nga ausaren para iti panagaramid ti bino, jam, tubbog, halea, yaon ti bukel ti ubas, dagiti pasas, suka, ken lana ti bukel ti ubas. Dagiti ubes ket dagiti di-klimakteriko a kita ti bunga, ken sapasap dagitoy a nagririmpuok.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Creasy, G. L. and L. L. Creasy. (2009). Dagiti Ubas (Siensia ti Panagpataud ti Apit iti Hortikultura). CABI. ISBN 978-1-84593-401-9
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Ubas iti Wikiquote (iti Ingles)
- Midia a mainaig iti Ubas iti Wikimedia Commons
- Rehistro dagiti sebbangan ti GRIN: Vitis.
- Birolohia ti Ubas.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Brasil
Nagsasabtan: 10°S 52°W / 10°S 52°W
Ti Brasil i/brəˈzɪl/ (Portuges: Brasil, IPA: [bɾaˈziw]), wenno opisial a makunkuna a Pederatibo a Republika ti Brasil[8](Portuges: República Federativa do Brasil, dengngen (tulong·paammo)), ket isu ti kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika. Isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti lubong, babaen ti heographika a kalawa ken babaen ti populasion nga addaan ti sumurok a 192 riwriw a tattao.[9][10] Isu laeng daytoy ti agsasao ti Portugés iti Kaamerikaan ken ti kadakkelan a lusópona a pagilian iti lubong.[9]
Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Atlantiko iti daya, ti Brasil ket adda ti pantar iti 7,491 km (4,655 mi).[9] Nabeddengan ti amianan babaen ti Venezuela, Guyana, Suriname ken ti Pranses a ballasiw a rehion iti Pranses a Guiana; iti amianan a laud babaen ti Colombia; iti laud babaen ti Bolivia ken Peru; iti abagatan a laud baben ti Ahentina ken Paraguay ken iti abagatan babaen ti Uruguay. Adda dagiti nadumaduma a purpuro manipud kadagiti paset ti teritorio ti Brasil, a kas ti Fernando de Noronha, Rocas Atoll, Purpuro ti Santo Pedro ken Santo Paulo, ken Trindade ken Martim Vaz.[9] Pagbeddenganna amin dagiti sabsabali anga Abagatan nga Amerika malaksid ti Ecuador ken Chile.
Ti Brasil ket maysa a kolonia idi iti Portugal manipud ti isasanglad ni Pedro Álvares Cabral idi 1500 aginggana idi 1815, a daytoy ket naipangato iti ranggo a pagarian ken ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Portugal, Brasil ken ti Algarves ket naporma. Ti kolonia a bedbed ket naburak idi 1808, idi ti kapitolio iti Portuges a kolonial nga imperio ken naisubli manipud ti Lisbon iti Rio de Janeiro, kalpasan a rinaut ni Napoleon ti Portugal.[11] Ti panakawaya ket nagun-od idi 1822 idi naporma iti Imperio iti Brasil, ti maysa a unitario nga estado a tinurayan ti maysa a batay-linteg a monarkia ken maysa a parlamentario a sistema. Daytoy a pagilian ket nagbalin a presidential a republika idi 1889, idi adda maysa a milisia a kudeta a nagiproklama ti Republika, uray no ti bikameral a lehislatura, a natawtawagan tattaan a ti Kongreso, ket napetsaan idi napasingkedan iti immuna a batay-linteg idi 1824.[11] Ti agdama a Batay-linteg, a naipannurotan idi 1988, ket mangipalpalawag ti Brsil a kas maysa a Pederal Republika.[12] Ti Pederasion ket naporma babaen ti kappon iti Pederal a Distrito, dagiti 26 nga Estado, ken dagiti 5,564 Munisipalidad.[12][13]
Ti Ekonomia iti Brasil ket isu ti maikanem iti lubong babaen ti nominal GDP ken ti maikapito babaen ti Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (manipud idi 2011).[14][15] Ti Brasil ket maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel a kangrunaan nga ekonomia ti lubong. Dagiti panagreporma ti ekonomia ket nakaited iti daytoy a pagilian ti baro nga internasional a panakabigbigan.[16] Ti Brasil ket maysa a nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti G20, CPLP, Kappon ti Latin, ti Organisasion dagiti Ibero-Amerikano nga Estado, ti Organisasion dagiti Amerikano nga Estado, Mercosul ken ti Kappon dagiti Pagilian ti Abagatan nga Amerika, ken maysa kadagiti BRIC a pagilian. Ti Brasil ket maysa pay kadagiti 17 a Megadiberso a pagpagilian, a pagtaengan dagiti naidumaduma a kaatapan, masna a katutubo, ken nawatiwat a masna a rekurso kadagiti nadumaduma a nasalakniban a luglugar iti Brasil.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Demograpiko". Gobierno ti Brasil. 2011. Naala idi 2011-10-08. (iti Ingles)
- ^ Caracteristicas da População e dos Domicílios do Censo Demográfico 2010 — Cor ou raça
- ^ IBGE. Censo 2010: população do Brasil é de 190.732.694 pessoas.
- ^ IBGE. 2011 Sumakbay a Populasion
- ^ a b c d "Brazil". Internasional a Pondo ti Paguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ Country Comparison to the World: Gini Index – Brazil The World Factbook. Naala idi 3 Abril 2012.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ A kas pagarigan iti national website.
- ^ a b c d e "Heograpia iti Brasil". Central Intelligence Agency. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ "Tattao iti Brasil". Central Intelligence Agency. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ a b "Introduction of Brazil". Sentro nga Ahensia ti Saririt. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ a b "Brazilian Federal Constitution" (iti Portuges). Presidency of the Republic. 1988. Naala idi 2008-06-03. "Brasialiano a Pederal a Batay-linteg". v-brazil.com. 2007. Naala idi 2008-06-03.
Saan nga Opisial a panakaipatarus
- ^ "Dagiti teritorio a paset iti agpanga munisipalidad" (iti Portuges). Brasiliano nga Instituto iti Heograpia ken Estadistika. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ "World Development Indicators database" (PDF file), Banko ti Lubong, 7 Oktubre 2009.
- ^ "CIA – The World Factbook – Panagpapada dagiti Pagilian – GDP (Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang)". Cia.gov. Naala idi 25 Enero 2011.
- ^ Clendenning, Alan (2008-04-17). "Ti Agrangrang-ay a Brasil ket maysanton a kabilegan iti lubong". USA Today – The Associated Press. p. 2. Naala idi 2008-12-12.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Brasil iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Brasil manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Brazil a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Kitaen ti Brasil iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Brasil
- Datos ti heograpia a mainaig iti Brasil iti OpenStreetMap
- Brasil
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Latin nga Amerika
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mercosur
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Portuges
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1822


text:
Tipping iti dakkel a bloke ti yelo ti isyo a plea bargain deal ket in-inuten nga agsingaw ti nakaro a buyok a no saan a dagus a matakkaban, posible a permanente a mangdadael iti imahe ti AFP.
Iti pannakaisurat daytoy, simngaw a naikkan dagiti napalabas nga AFP Chief of Staff iti pabalonda iti panagretiroda.
No patien ni dati nga AFP budget officer, ni retirado a Lt. Col. George Rabusa, naikkan ni Angelo Reyes iti P50 milion idi nagretiro.
Malaksid kenkuana, mapapati a nakaawat met ni Diomedio Villanueva iti P160 milion, ken ni Roy Cimatu iti P80 milion.
Pinaglibakan ni Reyes ti alegasion ni Rabusa.Uray dagiti sabali pay a dinakamat ni Rabusa ket sigurado a paglibakanda met.
Pudno man wenno saan, saan koma a rimmuar daytoy no di gapu iti plea bargain deal iti nagbaetan ni dati a military comptroller Carlos Garcia ken dagiti government prosecutors.
Babaen ti nasao a katulagan, mapalubosan ni Garcia a mangisubli iti gobierno ti aganay P150 milion kas kasukat iti panangannugotna a nakabasol iti nalaglag-an nga offense a saan ketdi a plunder a nakaisaklanganna.
No plunder, madusa koma ni Garcia iti agingga iti 40 a tawen a pannakaibalud idinto nga addaan laeng iti minimum a sentensia nga innem a tawen ti nalaglag-an nga offense a direct bribery ken panaglabsing iti anti-money laundering law.
Gapu iti daytoy a katulagan, nakapagpiansa ni Garcia ket nawayawayaan iti pagbaludan idi Disiembre 16, 2010.
Madakamat ditoy a kas comptroller, ni Garcia ti nangiggem iti pondo ti militar, kasta met dagiti pondo manipud iti United Nations para kadagiti tropa a Filipino nga agpapaay a peacekeepers kadagiti nariribuk a pagilian ken pondo para iti joint exercises ti militar ken dagiti tropa ti Estados Unidos.
Ti makadakes ditoy, lumlumtuad a dagiti pondo nga agpaay koma para kadagiti soldado ket nakiraud tapno laeng adda maited a pabalon kadagiti agretiro a nangangato nga opisial ti AFP.
Kangrunaan nga ir-iruken dagiti soldado ti kinababa ti sueldoda, ti kadaan dagiti pakigubatda iti baet ti kaaddan ti programa ti modernisasion iti militar.
Adda pay daydi naipadamag a butbot dagiti botas dagiti soldado ken di pay agputok dagiti paltogda gapu iti kinadaanda ken depektibo a bala.
Masapul a maikkan iti naan-anay a pannakaresolbar daytoy nga isyo agsipud ta makaapektar la ketdi kadagiti soldado. Agasem a nagdadakkel ti benepisio dagiti nangangato nga opisial idinto a sangkapit-ing laeng ti maipan kadagiti soldado!
Rebbengna ngarud nga ibasura ti Ombudsman daytoy a plea bargain deal ken maiwayat iti naun-uneg nga inbestigasion tapno maammuan no kasano kauneg ti rinamaram dagiti alegasion ni Rabusa ken ti COA auditor tapno mapakatan ti pannusa dagiti nagabuso iti takemda ken tapno saanen a maulit pay ti kastoy a maar-aramid iti military institusion.
Ti laeng problema no agtalinaed a bulsek ti Ombudsman iti kinaserioso dagiti alegasion a di maikanatad a pannakaaramat dagiti pondo ti militar.#


text:
VIGAN CITY – Inyunay-unay ti Order of the Knights of Rizal Supreme Commander kadagiti agtutubo nga aywananda ti kinapateg ti moral values tapno saanda nga agbalin a corrupt inton dumakkelda.
Daytoy ti impasagepsep ni Order of the Knights of Rizal Supreme Commander Bokal Jerry Singson kadagiti nasurok 200 nga agtutubo ken mangisursuro manipud kadagiti nadumaduma a pagadalan sekundaria iti Division of Ilocos Sur iti naangay a kaunaan a Division Rizal Youth Leadership Institute (DRYLI) conference itay nabiit
Naangay ti nasao nga aktibidad kas panangisagana kadagiti agtutubo iti pannakipartisiparda iti Maika-52 a National Rizal Youth Leadership Institute Conference a maangay iti Teacher’s Camp, Baguio inton Disiembre 18-21, 2014.
Kinuna ni Singson a kangrunaan a gagem ti nasao nga aktibidad ti pannakapatan-ay ti nakadulin a talento dagiti agtutubo tapno agbalinda a nasayaat a lider iti masakbayan.
Kinuna ni Singson nga idi kanikasangapulo ket lima a tawen, ti kinapanglaw ti kangrunaan a karupak ti pagilian ngem ita, kangrunaan a karupakna ti graft and corruption idinto a linagidawna ti mapukpukawen a moral values dagiti lider ti pagilian.
Bayat ti DRYLI, naangay dagiti pasalip ket dagiti nangabak ti mangibagi iti probinsia iti masungad nga NRYLI conference sadiay Baguio.#


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Agdagup 180 nga ubbing a nagbasa iti Day Care ditoy idi napalabas a tawen ti winarasan ti Municipal Social Welfare and Development iti nasustansia a taraon itay nabiit.
Mismo a ni Mayor Chester Elaydo ti nangted kadagiti taraon kadagiti ubbing.
Kinuna ni Rosa Guarte, MSWD Officer, a gatas, tsokolate, oats, noodles, asukar, ken dadduma pay a nasustansia a taraon ti naited kadagiti ubbing a kaadduanna nga agbasbasa itan iti prep school.
Impalgak no Guarte a saan a naaramat ti pondo para iti feeding program iti bulan ti Abril ket daytoy ti naigatang kadagiti nadakamat a taraon a naited kadagiti ubbing. (Danny Antalan)


text:
Saan a nakasungbat a dagus ni Padre Cristobal. Naapirasna ti timidna. Nadagsen daytoy a problema dagiti taga-Begnas.
“Idi immay ni Mayol Aguimbag, kinunana a maysa pay la a plano ti gobielno plobinsial ti pannakapenned ti Kalayan Ambatan. Dimi ninamnama nga ipatakdeldan a dagus ti langtay,” kinuna ni Ama Dalmeg.
“Panagkunam, adda pannakaammo ni Mayor Aguimbag iti pannakaitrabaho a dagus ti penned?” kinuna ni Padre Cristobal.
“Idi minitingnakami, maliknak a pabol iti pannakapenned ti Kalayan Ambatan. Dina intaltalek ti isusupiatmi ta maysa met a mapalabulan.”
Saan a nagtimek ni Padre Cristobal. Pudno ti kuna ni Ama Dalmeg. No mapenned ti Karayan Ambatan, addanton pangawidan iti danum a mangpasayak kadagiti nalawa a daga ni Mayor Aguimbag iti Barangay Matipukpok.
“Padasentayo latta a kasarita ni Mayor Aguimbag. Saan a rumbeng a rimbawan ti interesna ti pagimbagan dagiti pumurok a kas kadakayo,” nakuna ni Padre Cristobal.
“Wen, umabuloyak iti kunam, Padle,” kinuna ni Ama Dalmeg. “Kayatko a malisut daytoy a ploblema babaen ti nainkappiaan a wagas.”
Pinukkawan ni Padre Cristobal ni Ama Basiong ket imbagana a rummuar biit. Sineniasan met ni Ama Dalmeg dagiti lima a kakaduana nga agtutugaw iti sirok ti narukbos a mangga.
Nauneg ti pampanunoten ni Padre Cristobal bayat ti panangpanurnorda iti kalsada. Naiparparipiripen idi ni Mayor Aguimbag ti panggep ti gobierno probinsial a mangpenned iti Karayan Ambatan. Ngem saanna nga inikkan iti naan-anay nga atension daytoy ta ti panangipagarupna, maysa laeng daytoy kadagiti proyekto ti probinsia nga agpatingga laeng iti plano. Malaksid iti kadakkel ti gatad a kasapulan, manamnama pay ti saan nga ikakanunong dagiti lumugar a masalapon ti proyekto. Iti pakpakauna a surbey nga insayangkat ti gobierno probinsial kadagiti agindeg a masakaw iti proyekto, limtuad a saanda a pabor iti nasao a plano.
Manipud idi, awanen ti nadakdakamat ni Mayor Aguimbag mainaig iti daytoy a proyekto. Uray isu, dina ninamnama ti panangipatungpal ti gobierno probinsial iti planona a pannakapenned ti Karayan Ambatan. Iti pannakaammona, inibbatanen ti gobierno probinsial dayta a proyektona gapu iti isusupiat dagiti lumugar iti Begnas ken kabangibangna a lugar. Ngem inur-urayda laeng gayam ti panagkalma ti aglawlaw sada kellaat a nagkuti.
Iti pannarita ni Ama Dalmeg, nagsasaruno ti dua a trak a nagluganan dagiti trabahador ken lima a bagon a nagkarga iti semento, darat, bato ken landok a limmasat iti purok bayat ti kaaddada iti umada.
Sakbay ti panagtangep dagiti bulong dagiti kayo, nakaipatakderen dagiti trabahador iti pagturogan ken pangananda iti arsadanan ti bantay.
“Idi pinadasmi ti umasideg, linapdannakami dagiti gualdia nga adda almasda, padle!” kinuna ni Ama Dalmeg.
Masungaddan ti pagtaengan ni Mayor Aguimbag. Ti balayna ti kapintasan ken kamodernoan iti sibubukel a Legleg. Addaan pay iti swimming pool ken nalawa a hardin.
Intalmeg ni Padre Cristobal ti buton ti buzzer a naimuntar iti pannakaadigi ti natayag a ridaw a landok.
Nailukat ti maysa a paset ti ridaw ket nagparang ti rupa ti maysa a nabaneg a lalaki. Ni P01 Nestor Lang-as, kaanakan ti mayor nga agserserbi metten a badigardna.
“Ania ti masapulyo, Padre?” sinaludsod ni P01 Lang-as.
“Adda gagarami ken ni Padre Aguimbag. Mabalin nga ibagam nga addakami ken ni Ama Dalmeg ken dagiti kapurokanna iti Begnas?”
“Aguraykayo ngarud ta ipakaammok ken ni Mayor ti kaaddayo,” kinuna ti polis sana met la inserra ti ridaw.
Madamdama, nagsubli ti polis.
“Di la mabalin nga agsublikayonto kanon iti sabali nga aldaw, Padre, ket agid-idda pay ni Mayor. Kasangsangpetna ngamin manipud iti Manila,” kinuna ti polis.
“Kasta? Baliwanminto ngarud ti umay,” nakuna ni Padre Cristobal. Nakarikna iti pannakaupay iti daytoy nga inaramid ti mayor. Uray kasano a puyatna, dina la kadin maikkan ida iti sangkabassit a kanito? Iti panagriknana, liklikan ti mayor ti panagsasangoda. Ammona la ketdin ti gagarada itay nadakamatna a kaduana ni Ama Dalmeg.
Awan arimekmekda a nangtarengteng iti kalsada.
“Ammok no apay a dinatayo sinango ni Mayol Aguimbag, Padle,” binurak ni Ama Dalmeg ti ulimek. “Lutingkami laeng a makugkugtalan iti dalan!
“Mabalin a pudno a napuyatan ni Mayor Aguimbag,” kinuna ni Padre Cristobal. “Agsubliakto inton pangaldaw. Kayatko nga ammuen ti pagtaktakderanna mainaig iti pannakapenned ti Karayan Ambatan.”
“Ni Palwew ti danagek. Saan a makalawlaw iti kelleb ni Palwew. Amkek ti alamidenna no agtuloy latta ti pannakapenned ti Kalayan Ambatan.”
“Bagaam ni Palwew a saan nga agdardarasudos. Risutentayo daytoy iti nakappia a wagas!” kinuna ni Padre Cristobal.
(Maituloyto)


text:
CANDON CITY – Napintas ti rubbuat ti presio ti tabako iti panaglukat ti trading season, segun iti manager ti National Tobacco Administration ditoy siudad.
Kinuna ni Estrella de Peralta, NTA manager, Candon Branch, a di nababbaba ngem P40 ti presio ti reject a tabako ket namnamaenna a nangatngato ngem iti floor price ti presio dagiti dadduma pay a grado ti tabako.
“Naangay ti dialogo iti nagbaetan dagiti buyer, traders, field representatives (cowboy) ken dagiti mannalon tapno masigurado nga awan ti magatang a tabako iti nababbaba ngem iti floor price,” kinuna ni de Peralta.
Dagiti sumaganad dagiti naituding a floor price ti tabako: AA, P66.00; A, P64; B, P62; C, P60; D, P55; E, P54; F1, P54; F2, P47 ken R (reject) P28.#


text:
NAGPARIKNA…?
Salvador A. Espejo
April 14, 1943 – January 2, 2018
ENERO 3, bigat idi napanak nagbayad
iti banko iti bill-koriente a nakunsumo
nga iggem/tugotko ti paseroxko – photocopy
ti dandaniwko, isagsaganak sumaruno a libro
immuna a napanak iti photocopy Shop, Vigan
a nakaranaak iti dati nga empleado iti PNB
a nangyam-ammo kaniak a Mannurat iti Bannawag
kadagiti kaduana a nataenganen a babbai
ket, simmalpika ti maysa nga adda iti ragup
adda innagananna a mannurat no am-ammok
ngem, insungbatko nga awan kasta a taga-Vigan
amangan kinunak a ni Apo Salvador A. Espejo
wen, wen, isu nga agpayso ti kayatko a sawen…
kalpasanna napanakon nagbayad iti bill ken nagawiden
* * *
KABIGATANNA (Enero 4), nagdengngegak iti radio
kinuna ni announcer (Jessie) a naynay ‘kinanayon’
a mapmapanak iti balayda ngem saan a maranaan
ket, pimmusay met gayamen insuldongna a naallingagak
APO BADONG* nakappia a panaginana sidong iti Namarsua
a kadatayo amin agdaliasat iti lubong – iti rabaw ti daga
Daniw ni Hermenegildo A. Viloria
GF Bucaneg Awardee 2006
*GUMIL FILIPINAS PEDRO BUCANEG AWARDEE 2003. Tallo a Mannurat a taga-Vigan ti pimmusayen a pakaibilanganna. Simmangbaykami iti pagtaenganda idi ENERO 8; idinto a naitabon idi ENERO 10, 2018. – HAV


text:
Friday, September 30, 2016
2ND DAY TI UNIT 1 MEET 2016, NAGTULTULOY DAGITI GAMES
Cabugao, Ilocos Sur – Iti maikadua nga aldaw (Setiembre 29, 2016) a pannakaaramid dagiti Games iti 2016 Unit 1 Sports Competition ket naregget ti salisal dagiti Team a nakaeskediul iti salip ti uppat a Munisipalidad ti 1st District, Ilocos Sur kas iti Sinait, Cabugao, San Juan ken Magsingal idi Setiembre 29, 2016 babaen iti pannakausar dagiti pasilidad ti Sports iti Cabugao Athletic Oval (Freedom Park), Social Hall ti Cabugao South Central School, CI Quadrangle, Covered Court ti Barangay Bonifacio, Cabugao Central Park (CCP) ken iti Cabugao Cultural and Sports Complex ti Barangay Rizal.
Kabayatanna, aktibo latta met a nakigamulo iti paay-ayam dagiti Opisiales/Kameng ti DepED a mangbukel kadagiti mangtarawidwid a Committee a buklen dagiti nadutokan nga Empleado ti DepED Magsingal, Host, ken ti DepED Cabugao a nakinaming/tumulong iti panagannayas iti unos ti tallo nga aldaw (Setiembre 28-30, 2016) iti Game Proper iti Unit 1 Meet a maar-aramid ditoy Cabugao.
Naregget met dagiti pannakabagi ti Clerk of Course/Recorder ken First Aide a buklen dagiti Nurses (RN-Heals) ti RHU ken DepED; kameng ti Cabugao Rescue, dagiti Ambulansia ti Munisipio a nakadeploy iti playing area (Athletic Oval).
Naregta latta met dagiti Announcer/Presentor iti School Stage a mangipakpakaammo iti pagdurdur-asan ti paay-ayam, panangiyanunsio ti panagsagana dagiti sumaruno nga agsalip a Team ken dagiti nangatiw a Team kalpasanna, panawagan iti pakaseknan iti ay-ayam, pakaseknan dagiti Atleta ken agraman pay dagiti agbuybuya.
Agdagup iti 15 dagiti sports events a mapagay-ayaman a kas iti Basketball, Softball, Table Tennis (Boys & Girls), Baseball, Lawn Tennis, Badminton (Boys & Girls), Soccer/Futsal, Volleyball (Boys & Girls), Sipa/Sepak Takraw, Arnis (Boys & Girls), Boxing, Chess (Boys & Girls), Athletics (Boys & Girls), Taekwondo (Boys & Girls), ken Gymnastics (Boys & Girls). # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:27 PM 0 comments
FAMILY WEEK
The celebration of National Family Week is pursuant to Presidential Proclamation No. 60 issued on September 28, 1992, which aims “to increase awareness on various family issues; enhance effectiveness of national and local efforts to carry out specific programs concerning families by generating new programs concerning families by generating new activities and strengthening existing ones; and promote collaboration among national and local non-governmental organizations in support of multi-sectoral activities.” # Source – www.dilg.gov.ph
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:11 AM 0 comments
WORLD HEART DAY
World Heart Day takes place on 29 September every year and is a chance for people across the globe to take part in the world's biggest intervention against cardiovascular disease (CVD). This World Heart Day, focuses on creating healthy heart environments. By ensuring that everyone has the chance to make healthy heart choices wherever they live, work and play, World Heart Day encourages us all to reduce our cardiovascular risk, and promotes a heart-healthy planet for those around us.
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:34 AM 0 comments
Wednesday, September 28, 2016
UNIT 1 SPORTS COMPETITION 2016, MAANG-ANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Maangay ti umuna nga aldaw, Setiembre 28, 2016 iti 3-Day Unit Athletic Sports Competition 2016 (Setiembre 28-30, 2016) kadagiti pageskuelaan iti uppat nga ili a kas iti Sinait, Cabugao, San Juan ken Magsingal, Ilocos Sur iti uneg ti Cabugao Athletic Oval, Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur a pagatendaran dagiti napili nga Atleta a mangibagi iti tunggal pagadalan ti kada ili, Officiating Officials, Coaches, mangisursuro ken nagannak a nangtarabay kadagiti annakda a makibalubal iti dayta nga umuna nga aldaw ti panagsasalip iti nadumaduma nga sports events.
Sakbayna, naaramid ti Parada dagiti Delegado; Municipal Officials; Sports Officials ken dagiti Coaches iti aglikmut ti Poblasion sakbay a naaramid ti ababa a programa iti School Stage ti Cabugao South Central School a sumango iti Cabugao Athletic Oval.
Words of Welcome ti inakem ni Dr. Consesa T. Rumias, Ed.D, Public Schools District Supervisor ti Cabugao ken Magsingal DepED District. Kimmablaaw ken nagyaman iti ili a Cabugao, Ilocos Sur babaen iti liderato ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ta ditoy manen Cabugao ti pakaangayan ti Unit Meet agsipud ta ditoy pay laeng ti addaan iti pasilidad a kas iti Athletic Oval a mayataday a pagay-ayaman iti aggigiddan nga events.
Dinakamat ti Superbisora a babaen iti daytoy a kompetision ket mapili dagiti Atleta iti tunggal Unit ti DepED-Ilocos Sur (4 a Unit) a makipaset iti Division Sports Competition 2016 idiay Quirino Stadium inton Oktubre 17-21, 2016.
Simmaganad ti Lighting of the Symbolic Torch babaen ken ni Jerome Temporal, 2016 Palarong Pambansa Athlete.
Nangited ti Mensahe ni SBM Erwin B. Isaguirre, Committee Chairman on Education ti ili a Magsingal. Kimmablaaw ken nagyaman iti amin a nakipartisipar iti daytoy damo nga aldaw ti kompetision. Dinayawna ti agtultuloy a suporta dagiti Opisiales ti DepED ken LGU ti Cabugao ta daytoyen ti maikatlo a tawen a maang-angay ti Unit Meet ditoy. Kiniddaw ti Konsehal ti naan-anay a suporta ti amin iti Unit 1 para iti masungad a Provincial Meet.
Naaramid ti Presentation of Athletic Delegates babaen kadagiti Head iti Athletic Delegation iti uppat nga ili ken kasta metten iti Hoisting of the Delegation Flags babaen kadagiti Opisiales Lokal ken DepED iti tunggal ili.
Kalpasan ti intermission number ni Jennifer Raquepo, Division Champion iti Salip ti Panagkanta ket naisa ti bandera ti Unit Athletic Flag babaen kada Mayor Alrico A. Favis ken ni Public Schools District Supervisor Dr. Consesa T. Rumias, Ed. D.
Naisaruno ti panagsarita ni Mayor Alrico A. Favis a nangted ti mensahena a kas Host nga ili iti daytoy a pasalip. Dinakamatna ti pateg ti sports iti panagadal ket kayatna met a maipatulad kadagiti ubbing ken agtutubo iti bottomline ti sports kas iti kinadisiplina iti bagi ken sportsmanship. Nagyaman iti partisipasion ti amin ket kiniddawna ti aglaplapusanan koma a suporta ti amin para iti Unit 1.
Imbagian ni SBM Danny Q. Gazmen ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang a nangted ti mensahena. Kimmablaaw ken nagyaman. Kunana a naragsak unay ti pusoda a mangawat kadagiti amin a simmangbay ditoy Cabugao kadaytoy a kompetision. Innayonna nga aramidenda ti amin a kabaelanda a mangpapintas pay ti athletic oval. Bininsana pay ti pateg ti disiplina ken sportsmanship kadagiti agballigi ken maabak ta sangsangkamaysa koma ti mangbukel iti Unit 1 tapno napigsa daytoy a Team a makisalip iti mapaspasangasangan a Division Meet .
Nangipaay ti Affirmation of the Amateur Athletic Oath ni Genine Marie R. Viloria.
Imbagian ni Mr. Elvis A. Tabugader, Principal II ni Mr. Jorge M. Reinante, CSEE, CEO VI, CESO V, Schools Division Superintendent a nangideklarar iti panaglukat ti paay-ayam.
Nakikaysa met iti nasao a programa dagiti Opisiales ti LGU ken DepEd ti ili a San Juan ken nangibagi ken ni Mayor Benjamin V. Sarmiento; Mayor Alrico A. Favis ken ti sibubukel a Sangguniang Bayan ti LGU-Magsingal; Opisiales ti ili a Cabugao a nangirepresentar ken ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang; Opisiales ti LGU ken DepED ti LGU-Sinait a nangibagi ken ni Mayor Glenn B. Guzman. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:55 PM 0 comments
BANGKO SENTRAL (BATAC BRANCH), NANGMITING MAIPAPAN ITI DEMONETIZATION
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti panagtataripnong dagiti Opisiales ti 33 a Barangay ti ili a Cabugao, Ilocos Sur agraman kadagiti agtagikua iti Tienda. Naangay ti miting iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur idi Setiembre 27, 2016.
Daytoy a panagtitipon ket tinarawidwidan ti Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), Batac Branch Office ket inlawlawag dagiti pannakabagi ti nadakamat a sanga ti Bangko iti pakaseknan ti “Demonetization” wenno panamagkomperar iti daan iti pateg ti baro a kuarta nga agsirsirkular tapno maimpormaran dagiti umili kadagiti maiparbeng nga aramidenda.
Indauluan dagiti Kapitanes dagiti kakaduada nga Opisiales ti barangay agraman dagiti storeowners a nagdengngeg kadagiti nailawlawag ken Opisial a pakaammo ti Bangko Sentral. # (Web In-Action)
Daytoy a panagtitipon ket tinarawidwidan ti Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), Batac Branch Office ket inlawlawag dagiti pannakabagi ti nadakamat a sanga ti Bangko iti pakaseknan ti “Demonetization” wenno panamagkomperar iti daan iti pateg ti baro a kuarta nga agsirsirkular tapno maimpormaran dagiti umili kadagiti maiparbeng nga aramidenda.
Indauluan dagiti Kapitanes dagiti kakaduada nga Opisiales ti barangay agraman dagiti storeowners a nagdengngeg kadagiti nailawlawag ken Opisial a pakaammo ti Bangko Sentral. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:21 PM 0 comments
EMPLEADO TI LGU-CABUGAO, NAPADAYAWAN ITI “ARAW NG PARANGAL” TI 116th CSC ANNIVERSARY
Cabugao, Ilocos Sur -Nakipagselebrar ti Local Government Unit (LGU) – Cabugao iti panangidaulo ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti panangbigbigna iti pateg ti Philippine Civil Service Commission (CSC) iti September Month-long Celebration nga idauluan ti CSC nga Ahensia ti Gobierno.
Daytoy a panagselebrar ket addaan iti Tema: “Sigaw ng Lingkod Bayani:
Malasakit Para Sa Taumbayan, Kapwa Kawani, at Kalikasan”.
Kanaig daytoy, paset iti highlights ti 116th Anniversary Celebration ti Philippine Civil Service ti Awarding of Length of Service Award a mangited ti pammadayaw kadagiti Public Officials ken Empleado a nakadanon iti 30, 35 ken 40 a kapaut a Tawen nga agpangato a panagserbisioda iti napudno iti Gobierno.
Naaramid ti Araw ng Parangal idiay Provincial Capitol Hall, Vigan City idi Setiembre 27, 2016 ket maysa kadagiti napadayawan nga Empleado iti Gobierno ket ni Miss Marietta S. Cruz, agdama a Budget Officer ti LGU-Cabugao ken agindeg iti Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur maigapu iti pannakagtengna iti 41 a Tawen a napudno a serbisiona iti Gobierno.
Iti nadakamat nga Awarding, nakikaysa da Governor Ryan Luis V. Singson; Vice Governor Jeremias C. Singson; Cabugao Mayor Josh Edward S. Cobangbang; HRM Officer Miss Teresita S. Sison ti LGU-Cabugao agraman dagiti kakaduana nga LGU Employees; Guests; Opisiales ti CSC; Awardees a pakaibilangan ni Miss Marietta S. Cruz ken dadduma pay a kakaduada a nagatendar iti nadakamat nga Araw ng Parangal 2016 ti CSC. # (Web In-Action)
Daytoy a panagselebrar ket addaan iti Tema: “Sigaw ng Lingkod Bayani:
Malasakit Para Sa Taumbayan, Kapwa Kawani, at Kalikasan”.
Kanaig daytoy, paset iti highlights ti 116th Anniversary Celebration ti Philippine Civil Service ti Awarding of Length of Service Award a mangited ti pammadayaw kadagiti Public Officials ken Empleado a nakadanon iti 30, 35 ken 40 a kapaut a Tawen nga agpangato a panagserbisioda iti napudno iti Gobierno.
Naaramid ti Araw ng Parangal idiay Provincial Capitol Hall, Vigan City idi Setiembre 27, 2016 ket maysa kadagiti napadayawan nga Empleado iti Gobierno ket ni Miss Marietta S. Cruz, agdama a Budget Officer ti LGU-Cabugao ken agindeg iti Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur maigapu iti pannakagtengna iti 41 a Tawen a napudno a serbisiona iti Gobierno.
Iti nadakamat nga Awarding, nakikaysa da Governor Ryan Luis V. Singson; Vice Governor Jeremias C. Singson; Cabugao Mayor Josh Edward S. Cobangbang; HRM Officer Miss Teresita S. Sison ti LGU-Cabugao agraman dagiti kakaduana nga LGU Employees; Guests; Opisiales ti CSC; Awardees a pakaibilangan ni Miss Marietta S. Cruz ken dadduma pay a kakaduada a nagatendar iti nadakamat nga Araw ng Parangal 2016 ti CSC. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:40 AM 0 comments
Tuesday, September 27, 2016
NATIONAL MARITIME DAY
Through a Presidential Proclamation No. 886 dated 06 September 1996 declared the last Friday of September every year as the National Maritime Day (NMD). Meanwhile, Proclamation No. 1094 series of 1997 declared every last Sunday of September of every year as National Seafarer’s Day (NSD), which amended Presidential Proclamation No. 828 series of 1996 in due recognition of Filipino seafarers’ vital role in the economic growth of the country. This celebration is in support of the annual worldwide observance organized by the International Maritime Organization. # Source – www.dilg.gov.ph
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:10 PM 0 comments
SOLIDARITY MEETING PARA ITI UNIT SPORTS COMPETITION 2016, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Solidarity Meeting dagiti Officiating Officials ken Coaches iti uppat nga ili: Sinait, Cabugao, San Juan ken Magsingal maipapan iti maaramid iti tallo nga aldaw (Setiembre 28-30, 2016) a Unit Sports Competition 2016 a no sadino a ditoy ket ag-Host ti ili a Magsingal, Ilocos Sur ngem maangay dagiti Games iti Cabugao Athletic Oval, Cabugao South Central School, Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur.
Naangay ti nasao a miting iti Cabugao Athletic Oval idi malem ti Setiembre 26, 2016 ket tinarawidwidan ni Mr. Elvis Tabugader ti nasao a miting. Nataming iti pagan-annayasan ti pannakaaramid ti Unit Sports Competition 2016.
Kanaig daytoy, naiwayat sakbayna ti Medical and Dental Check-up dagiti Atleta a makipartisipar iti nadakamat a kompetision babaen iti School Dentist ken School Nurse iti DepED Division ken naaramid ti Clean-up Drive iti disso dagiti pagay-ayaman ita a Setiembre 27, 2016 para iti preparasion ti Opening Day ti Unit Sports Competition 2016 inton Setiembre 28, 2016.
Nakikaysa da SBM Atty. Bryan Jett S. Pano, Committee Chairman on Sports ken ni Mr. Ronel M. Ubaldo, PESS District Coordinator kadagiti nadakamat nga aktibidad. # (Web In-Action)
Naangay ti nasao a miting iti Cabugao Athletic Oval idi malem ti Setiembre 26, 2016 ket tinarawidwidan ni Mr. Elvis Tabugader ti nasao a miting. Nataming iti pagan-annayasan ti pannakaaramid ti Unit Sports Competition 2016.
Kanaig daytoy, naiwayat sakbayna ti Medical and Dental Check-up dagiti Atleta a makipartisipar iti nadakamat a kompetision babaen iti School Dentist ken School Nurse iti DepED Division ken naaramid ti Clean-up Drive iti disso dagiti pagay-ayaman ita a Setiembre 27, 2016 para iti preparasion ti Opening Day ti Unit Sports Competition 2016 inton Setiembre 28, 2016.
Nakikaysa da SBM Atty. Bryan Jett S. Pano, Committee Chairman on Sports ken ni Mr. Ronel M. Ubaldo, PESS District Coordinator kadagiti nadakamat nga aktibidad. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:41 PM 0 comments
HEAVY EQUIPMENTS KEN LUGAN, NAGGIGIDDAN A NABENDISIONAN
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti pannakabendision dagiti lima a mainayon (4 a Heavy Equipments ken maysa a lugan) a kukua ti Munisipio iti ili a Cabugao, Ilocos Sur babaen ti panangannong ni Rev. Fr. Felix Costales, Parish Priest ti Cabugao Catholic Church, Cabugao, Ilocos Sur idi malem ti Setiembre 26, 2016 iti arubayan ti Munisipio a nakaiparadaan dagiti nasao a makinaria.
Indauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang a binayabay dagiti Department Heads/Opisiales ti Ili ken kasta metten dagiti umili a naitaripnong iti nadakamat a pammendision.
Dagiti Heavy Equipments a nabendisionan ket ti maysa a kabarbaro a Bulldozer (Dressta TD-8M STD); maysa a kabarbaro a Pison (AMMANN Road Roller ARX12); Maysa a Man Lift (Boom Truck); maysa a kabarbaro a Back Hoe ken maysa a kabarbaro a Payloader.
Dagitoy a makinaria ket pinaadda ti LGU-Cabugao tapno adda mainayon a mausar iti pannakaited ti serbisio kadagiti kasapulan dagiti umili nangruna kadagiti barangay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:35 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
VIGAN CITY – Kas panangipakatda iti naing-inget a kampania maikontra iti illegal a droga, walo a tattao ti inaresto dagiti police operatives iti insayangkatda a search operation iti maysa a masuspetsa a drug den iti Barangay Ayusan Norte ditoy siudad idi sardam ti Nobiembre 18.
Inaresto dagiti polis da Fennie Salimao y Arruejo, 29, awanan asawa; Jesmael Arruejo Reprima @ Ismael Arruejo, 16, awanan asawa; Jean Torres Mabaga @ Nicole Jane Arruejo, 18, awanan asawa; Edgar Arruejo y Manahan, 60, naasawaan; Lenie Ponyong Isik, 23, awanan asawa; Mark J-Ar Bisensio Yacap, 27, naasawaan; ken Zyrise de Vera Alvares, 23, awanan asawa, residenteda amin iti Barangay Ayusan Norte, Vigan City; ken Robin Tajon y Martinez, 20, baro, residente iti Barangay Puro, Magsingal.
Nagtipon ti elemento ti Vigan City police station nga indauluan ni Police Inspector Glenn M. Dulag, PDEA ISSET 1, PAIDSOTG ken ISPPSC a nangiwayat iti panagsukisok iti pagtaengan ken aglawlaw ti balay ni Salimao idi 8:45 ti sardam ti Nobiembre 18 babaen ti Search Warrant No. 17.
Nakakumpiska dagiti polis iti balay ni Salimao iti small transparent plastic sachet a mapapati a nagkarga iti shabu a naikabil iti uneg ti maysa a pusporo ken 95 a babassit a transparente a plastic sachets.
Iti dayta met la a sardam, iti agarup 8:45, imet ti nagtitipon nga elemento ti PDEA ISSET, PAIDSOTG ken Vigan City police station nga indauluan ni Police Chief Inspector Sosimo R. Racho ti Search Warrant No. 18 a pinirmaan ni Judge Francisco Ante, Jr. ti MTCC, Vigan City a nagsukisok iti balay da Jesmael Arruejo Reprima @ Ismael Arruejo, ken Jean Torres Mabaga @ Nicole Jane Arruejo a nakakumpiskaanda kadagiti sumaganad: 5 a nagduduma ti kadakkelda a heat sealed plastic sachets a naglaon iti mapapati a shabu, maysa a glass tooter, maysa a getteng, 2 nga improvised plastic sachet drug paraphernalia, 2 lighters, 2 bundles a plastic sachet, maysa a bamboo paraphernalia, bassit a narolio nga aluminum foil a naikabil iti plastic sachet, maysa a camera bag, maysa a coin purse, maysa a wallet color pink, maysa a rolled aluminum foil, 15 a sag-P100.00, 2 a sag-P20.00, maysa a P500.00, maysa a P200.00, maysa a $50.00, 4 a selpon, ken maysa a caliber .22 (paltik) nga addaan iti 5 live ammos.
Nairaman a naaresto ti tallo a tattao a naapput dagiti polis iti nadakamat a lugar a pakairamanan da Lenie Ponyong Isik, Mark J-Ar Bisensio Yacap, ken Zyrose de Vera Alvares.
Sabali pay a grupo dagiti polis a pakaibilangan met laeng ti Vigan City Police Station, PDEA ISSET 1, PAIDSOTG ken ISPPSC ti nagsukisok idi agarup 9:00 iti dayta met la a sardam ti Nobiembre 18 iti balay ni Analiza dela Rosa, babaen ti Search Warrant No. 19 ngem negatibo ti resultana.
Nupay kasta, bayat ti panagsukisok dagiti polis, nakakumpiskada iti dua a babassit a plastic sachet a mapapati a nagkarga iti shabu ken 6 a pedaso ti babassit a narolio nga aluminum foil iti ikut ni Robin Tajon y Martinez a nasalamaanda iti uneg ti balay.
Positibo met ti panagsukisok ti sabali pay a grupo dagiti operatiba manipud met laeng iti Vigan City Police Station, PDEA ISSET 1, PAIDSOTG ken ISPPSC iti balay ni Edgar Arruejo y Manahan, ket nakakumpiskada iti 12 pedaso nga small heat sealed transparent plastic sachets a naglaon iti masuspetsa a shabu, maysa a pouch a maris asul, maysa a transparent plastic sachet, maysa nga stainless scissors, maysa a nangisit a leather wallet, maysa a plastic transparent sachet a nagkarga iti 4 plastic transparent sachets a maar-aramat para repacking, 4 a sag-P100.00, 11 a sag-P20.00, maysa nga anteohos, 5 a lighter iti nagduduma a kolor, maysa nga improvised stick, maysa a narolio nga aluminum foil, maysa a nakupin nga aluminum foil ken 9 a naaramat ken naluklukot nga aluminum foils.
Segun dagiti nagsukisok, naurnos ti pannakaiwayat dagiti panagsukisok ken inimatangan dagiti barangay officials ti Ayusan Norte ken kameng ti media.
Naisayangkat dagiti panagsukisok babaen ti direkta a superbision ni Police Senior Supt. Jemar D. Modequillo, OIC-ISur PPO.#


text:
NAIKEDDENG ngatan dagiti botante no sino dagiti butosamda manipud Presidente agpababa kadagiti kameng ti Sangguniang Bayan wenno Panglunsod?
Dua a lawas laengen sakbay ti eleksion inton Mayo 9, 2016 ket masapul a dagiti botante no saanda pay a nakaikeddeng kadagiti butosanda ket addan dagiti karkarapenda wenno addan listaan dagiti ibutosda. Nasken daytoy ta no saanton nga agbaliw ti pangngeddengda ket madadaanton nga adda pagbasaranda.
Nalaklaka ti agpili kadagiti para presidente ken para bise presidente ta bassit dagiti kandidato, ken dagiti dadduma a lokal posision ta adda pay dagiti probinsia, distrito, ili ken siudad a dagiti kandidato ket awan pulos dagiti kasalisalda wenno un-opposed candidates.
Dakkel a problema ket ti panagpili dagiti kandidato a para senador. Nagadu dagiti kandidato a para senador ngem sumagmamano met laeng a nagan dagiti mangmangeg iti radio, mabuybuya iti telebision wenno mabasbasa kadagiti pagiwarnak ken magasin. Bassit met ti bilang dagiti senatorial candidates a nawaras dagiti poster ken tarpulinda a maiplasplastar kadagiti publiko a lugar. Dagiti met laeng kandidato a dakkel ti pondoda ti makabael kadagiti adu a political advertisements ken campaign materials. Adun dagiti kandidato a maikamkampania iti social media ngem adu pay met laeng a botante dagiti saan nga agar-aramat itoy a baro a wagas ti media.
Napateg dagiti political advertisements ken campaign materials dagiti kandidato tapno mapakaammuan dagiti botante ti panagkandidatoda, ti kinatao, kabaelan ken programa ti gobierno no mangabakda. Uray no kasano ti kinasayaat ti kinatao, kaadu ti nagapuanan, ken kinaimbag ti programa ti gobierno ti maysa a kandidato no saan met nga ammo dagiti kaaduan a botante, ket awanto met laeng ti mamaayna. Uray met no dakes ti kinatao, awan ammo ken naaramidanna, ken awan ti nalawag a programa ti gobierno ti maysa kandidato no nalatak ken adda pakaikappenganna a napigsa a makinaria ket sigurado ti panangabakna.
Rumrummuar kadagiti kadagiti kangrunaan a survey a kaaduan kadagiti adda iti sangapulo ket dua a kangatuan a kandidato ket dagiti nalatak nga agdama wenno sigud a senador, agdama a kongresista wenno sigud a kameng ti gabinete ti Presidente. Mapaliiw nga adu kadagiti nababbaba ti puestoda iti survey dagiti nalimed nga adu dagiti nagapuananna ken mabalin nga adunto pay ti maaramidanto para ti pagimbagan dagiti kaaduan nga umili. No pumaysanto dagiti survey, sigurado a kaaduanna dagiti kabarbaro a mabutosan a senador ket dagiti met laeng sigud ken nabayagen a rupa nga awan met ti naindaklan a naaramidanda para ti pannakapadur-as ti kasasaad dagiti kaaduan nga umili.
Problema pay ti panagpili kadagiti rumbeng a butosan a partylist group. Umad-adu met dagiti pagpilian a partylist group ket saanen a masinunuo no ania kadakuada ti kasayaatan a mangirepresentar ti sektor wenno grupo a pakaibilangan ti maysa a botante. Iti pannakaikampania dagiti partylist group ket saanen a ti grupo a maireprepresentar ti sentro ti kampania, ngem no sino dagiti nainominar wenno nominado a mangirepresentarto ti grupo iti House of Representative.
Mapaliiw nga adu kadagiti nominado dagiti partylist group ket nagtaud met laeng kadagiti nalatak ken nabileg a pamilia dagiti politiko. Imbes a dagiti partylist group ket instrumento tapno mairepresentar dagiti maipapaigid a sektor dagiti umili, ngem nagbalinen daytoy a wagas tapno ad-adda pay a lumawa ti masakupan a posision dagiti karaman kadagiti political dynasties.
Rumbeng a dagiti botante ket pilienda a nasayaat dagiti ibaonda iti Senado wenno partylist group tapno saan a masayang dagiti botosda ken dagiti buisda a gasgastosen dagiti agtugawto a senador ken kongresista no mangabakda iti eleksion.#


text:
Iti Day 1, nagpaay a Keynote Speaker ni DILG Secretary Mar A. Roxas ken Inspirational Speakers da Senator Juan Edgardo M. Angara ken ni Senator Paolo Benigno Aquino IV.
Ti National Movement of Young Legislators (NMYL) ket gunglo dagiti Vice Governors, Vice Mayors, Provincial Board Members, City/Municipal Councilors agraman dagiti Liga ng mga Barangay Federation Presidents ken ti NMYL ket adda iti salinong ti Department of the Interior and Local Government (DILG).
Kadua ni Vice Mayor DJ da SB Member Benedicto M. Savellano, SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, ken ni SBM Jayhan Alcid-Tan ti LGU-Cabugao a nagatendar iti nasao a Congress ken Eleksion.
Ni Vice Mayor DJ Savellano ket anak ni Vice Governor Deogracias Victor B. Savellano ti Probinsia ti Ilocos Sur ken agpadpadada a patanor iti ili a Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)


text:
CANDON CITY – Naginnarmar dagiti agkayong gapu iti dida panagkinnaawatan ket natagbat ti maysa.
Segun iti report, nakaawat dagiti pannakabagi ti linteg ditoy siudad iti tawag manipud iti telepono nga adda riri iti Barangay San Jose ditoy ket nagrespondeda.
Nadatnganda a nasugatan ti saka ni Dominador Flores gapu iti panangtagbat kenkuana ti kayongna a ni Rodolfo Mina, 42, agpaspasada iti traysikel, ken residente iti Barangay San Jose, ditoy.
Segun iti panagimbestiga dagiti polis, adda saan a panagkinnaawatan dagiti dua ket mapapati nga inuksot ni Flores iti paltogna ngem ginabbo ni Mina agingga a pimmutok ti paltog. Nupay kasta, awan ti napuntaan.
Mapapati nga innala ni Mina ti bunengna sana tinagbat ti saka ni Flores.
Saan nga ammo ti kagagapu ti saanda a panagkinnaawatan.#


text:
SAN JUAN, Abra – Naisingasing bayat ti session ti hunta probinsial a naangay idi Hunio 19 ditoy nga ili ti panangpatronahe dagiti empleado ken estudiante dagiti bukod a produkto ti probinsia.
Daytoy ti maysa a naipangruna a natratar iti naisayangkat nga out of town session ti hunta probinsial nga indauluan ni Bise Gobernador Rolando Somera babaen ti panangsangaili ida ti lokal a gobierno nga idadauluan ni Mayor Marco Bautista ken ti sangguniang bayan nga idadauluan ni Bise Mayor Rosalinda Billeda.
Naidagadag ditoy ti panagusar dagiti umili, iti man publiko ken uray ti pribado a sektor iti bukod a produkto ti probinsia kas iti abel ken dagiti produkto manipud iti kawayan tapno mapadur-as dagitoy nga industria.
Naisingasing pay bayat ti session ti pannakaisuro kadagiti agbasbasa iti elementaria ken sekundaria no kasano ti panagaramid kadagiti produkto manipud iti kawayan.#


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni Bokal Jeremias “Jerry” Singson a dinaydayaw dagiti Knights of Rizal a nakipartisipar iti International Convention daytoy a gunglo a naangay ditoy siudad itay nabiit gapu iti kinapintasna ken kinamanagsangaili dagiti agtuturay iti probinsia ken iti daytoy a siudad.
Kinuna ni Singson, Supreme Commander ti Knights of Rizal, nga agbalin nga ambassador of goodwill dagiti delegado ken kakaduada a kumurang a 700 a mangirakurak iti napintas a padasda bayat ti panaggianda iti Vigan.
Intudo ni Singson ti panagballigi ti nasao a konbension gapu iti dakkel a suporta ti gobierno ti probinsia nga idadauluan ni Gov. Ryan Singson ken iti gobierno ti siudad nga idadauluan ni Mayor Eva Marie S. Medina ken da Cong. Ronald Singson ken Cong. Eric Singson.
Kinuna pay ni Singson a dinayaw dagiti delegado ti honesty dagiti agindeg ditoy kas paneknekan ti pannakaisubli ti gold plated belt ken kamera a nalipatan ti dua a delegado iti naglugananda a kalesa ken traysikel.
Tuntuntonen ti bokal dagitoy dua tapno maipaayanda iti pammadayaw.#


text:
Monday, September 09, 2013
Dagiti Sarsarita Para Ubbing
Idi radio pay laeng ti kangrunaan a taudan ti impormasion, paboritotayo a denggen dagiti putar (daydi) Angkel Pete Aromin (awanan relasionmi, a kas pangawag laeng kenkuana, papolar nga awag) a napauloan iti “Dagiti Sarsarita ni Angkel Pete” a nabayag a nangilillili ti muging iti yuyeng ti imahimasion; a kunaentayo a nabayag a tinaraonanna ti mugingtayo kadagiti sarsarita. Dagitoy ket nangngegan kadagiti kangrunaan a radio stations iti Northern Luzon babaen ti produksion ti MPBC; dagiti sarsarita a nangited iti binagbag-oy a liwliwa ken impormasion a nangtaraon ti adu a muging iti dinekdekada.
Idi inayabanen ti Namarsua (daydi) Angkel Pete, sinublat ni Amor Cabaccang, ket pinauloanna met iti “Dagiti Sarsarita ni Lola Angela.” Dinekada metten daytoy iti napalabas, ket agingga iti agdama mangngegan pay laeng iti tangatang..
Saanko a mabubos a maisip iti panagwerret dagiti panunot dagiti dua a mannurat (Aromin ken Cabaccang) no kasanoda a pinagubbog ti mugingda kadagiti sarsarita a para ubbing ta immabut ti panagsursuratda iti dinekdekada, iti inaldaw-aldaw—Lunes agingga iti Sabado..
Nupay nagtrabahotayo met iti MPBC a kas scriptwriter ken copywriter iti innem a tawen, saantayo a nagsurat iti sarsarita a para ubbing. Kadagiti sangapulo ket uppat a drama a produksion ti MPBC, sangapulo ket tallo iti intay nagsursuratan, ti laeng sarsarita a para ubbing ti saan.
Nupay kasta, iti kapaliiwantayo kadagiti putar da Angkel Pete ken Amor Cabaccang, saan laeng a didaktiko no di ket simmalpada met kadagiti sensitibo a panirigan ken paspasamak naigamer iti lasag ken dara ti gimong. Dagiti sarita a saan laeng a mangbagbaga no di ket luktanna ti muging iti kabarbaro nga eksperiensa wenno mangguyugoy (persuade), iti kinainosente ken panangiladawan ti panagawat ti maysa nga ubing iti inna aglawlawna, iti biagna a kas ubing, ken panaganalisar kadagiti sumagpat a kabarbaro a banag kenkuana.
Ti kinainosente, panagtakuat, panagawat ken pannakiramraman iti mapaspasamak iti gimong ken panagiparang kadagiti sensitibo a panirigan ti ammotayo a depinision ti sarsarita.
Dagiti sensitibo a panirigan ket nabiit pay a naipasngay ta nabayag a saan a makaaliwaksay dagiti sarsarita iti pagilian ta dinominaran dagiti didaktibo a tema.
Ngem ita a panawen, nagbalbaliwen ti panirigan ti kaaduan a mannurat kadagiti sarsarita ta simmagpatdan kadagiti putar a nasken iti pannakibiangda iti gunay ti gimong ken iti panagaddang ti panawen.
Iti bukodtayo a panirigan nasken laeng a makiramraman dagiti ubbing wenno makibiang iti bukodda a gimong tapno saanda nga agkalaegan ken agtaytayyek iti maymaysa wenno sumagmamano laeng a tema. Iti ababa a pannao, nawayan ti dagiti sarsarita (para ubbing) nga agdakiwas iti sadinoman a yuyeng ti imahinasion. Nupay agdakiwasda, saanda nga umadayo iti konsepto ti kinainosente ti maysa nga ubing.
Iti Ilocano Children’s lit, dagiti konsepto maipapan iti pananggamulo dagiti ubbing iti bukodda a biag ken maaninaw kadagiti putar (daydi) Reynaldo A. Duque ken Clesencio Rambaud; iti panangiladawan kadagiti nakain-inosente a sarsarita ken makapaisem ta naigamer sadiay ti kinaubing—aramid ken kapanunotan dagiti ubbing ket masarakan kadagiti putar ni Sherma Benosa.
Ti kinainosente ket saan a maiyadayo kadagiti sarsarita uray no gamuloenda iti bukodda biag, iti man pannakiramanda iti mapaspasamak iti gimong, iti man panagtakuatda iti kabarbaro a banag, iti panangiduronda a nawaya ti kabukbukodanda a pangngeddeng, ket iti panangipresentarda kadagiti sensitibo a panirigan.
Nalawag ti kinainosente dagiti aramid ken panagpampanunot dagiti ubbing; ket iti kaanoman saan a pulos a natibnokan iti malisia ken dadduma pay a aspekto iti muging ti nataengan,
Iti pammaliiwtayo, naganus pay laeng ti literatura dagiti ubbing iti pagilian no ikompera dagiti sabsabali a nasion.
Lalona kadagiti naputar iti bukod a dila ni Ilokano. Ti makitatayo a rason ket ti kinakisang dagiti mabasa, mangngeg ken mabuya; ti limitado a panangragpat kadagitoy ket nasken a mawarwaran pay nga umuna tapno pumayagpag iti tangatang ti pannakapnek.
Nakisang ti mabasa a Ilocano Children’s lit. Nagsardengen nga agipablaak iti sarsarita ti Bannawag, nagsardengen ti pasalip iti sarsarita nga inesponsoran ni Honor Blanco Cabie ket kadagiti dandaniw a para ubbing met ita iti nakaituonan ti immatangda.
Nailadawan ti kinapudno nga ilulutuad dagiti sarsarita babaen iti pilit a panangibaklay dagiti mannurat, tagapatarus, editor ken ilustrador iti salaysay ni Eugene Y. Evasco a napauloan iti “Sitwasyon ng Panitikang Pambata sa Pilipinas (2010-2012)” a nangidataganna ti kasasaad iti agdama ti Children’s lit.
“Walang duda, hindi nagkukulang sa inisyatiba ng mga manunulat, ilustrador, at tagapaglimbag tungo sa ikauunlad ng panitikang pambata sa Pilipinas. Karamihan sa mga produksiyon ay maituturing na sugal, kapangahasan, at pakikiisa sa pagpapayabong ng anyo at nilalaman ng mga aklat pambata. Hindi maituturing na trabahong mapagkakakitaan ang paglikha ng mga aklat pambata, sa pananaw ng mga manunulat, tagasalin, editor, at ilustrador. Ngunit naglaan sila ng maraming oras sa training at pag-aaral upang matamo ang mataas na antas ng sining at propesyonalismo. Binubuhay ng mga pangunahing palimbagan gaya ng Vibal, Anvil, Lampara, Tahanan, at Adarna ang anyo ng panitikang pambata sa pagsusulong ng mga bagong anyo, gayong may mga puna’t batikos sa kalakhan ng kanilang komersiyal na mga produkto. Anu’t anuman, napapanatili nilang maunlad ang produksiyon ng panitikang pambata sa hindi laging sumasandig sa mga de-kahon, pormula, at gasgas na mga paksain”.
Pudno la unay ti kunana a saan a maibilang a trabaho a pagganaran wenno kumitaan ti panagsurat, ta kas iti nakunan iti naminsan Reynaldo Duque, dipay mabalin nga igatang iti kape. Nupay kasta, gapu dayta pannakapnek (satisfaction) sangoen latta dagiti mannurat ti talentoda nga agaramid iti sarsarita; kadagiti publisher, pudno la unay ti kuna ni Evasco a pannakisugal, kinadursok nga aramid iti agipablaak kadagiti libro a saan nga ammo wenno saan a sigurado nga agsubli pay ti puonan, nupay kasta, aramidenda latta met ti amin a kabaelanda iti panagdur-as kadagiti libro a para ubbing. Isu a kitkitaenda met a nalaing dagiti pinutar a saan a nakasanggir a kanayon kadagiti pormula, de-kahon wenno dagiti naulit-uliten nga idea nga iti kabayagnan a maul-ulit ket saanen a malagip a kaano a nangrugi wenno nangrugi idi time immemorial.
Kas iti singasing ni Evasco, kasapulan kano dagiti timek dagiti nadumaduma a rehion tapno mapabaknang ti literatura a para ubbing iti pagilian. Kastoy man iti pammaliiwna:
“May mga inisyatiba rin mula sa mga indibidwal, mga organisasyon, at mga masigasig na tinig mula sa rehiyon upang punan ang mga nakaliligtaan ng mga komersiyal na tagapaglathala.”
Wen a, an-annuen ngarud dagiti regget nga agprodius kadagiti sinurat a para ubbing no awan iti badang nga agtaud kadagiti kakailian, dagiti mannursuro iti amin nga agpang (level), dagiti estudiante ken dagiti mangipatpateg ken napinget a manartarabay iti panagsantak daytoy a benneg, ti literatura.
Isu nga iti sangaduyog a singasing ni Evasco, maitutop laeng koma a naburburnok pay koma ti bilang dagiti riders ket mangipatpateg itoy a klase ti literatura. Ti panangsaranay kadagiti mannurat, tagapatarus, editor ken ilustrador ket puon ken gubuayan iti regta nga agputar pay iti ad-adu ken narangrang-ay, de-kalidad a sinurat a mabalin met nga ipannakkel iti sangalubongan a kas kabukbukodan a literatura para ubbing. Kastoy man ti singsing ni Evasco:
“Sa lahat ng nabanggit, hinihiling ng panitikang pambata ang mas maraming mambabasa at mas masugid na tagapagtangkilik. Aanhin pa ang mga pagbabago, aanhin pa ang mga paghamon sa paksa at anyo kung hindi naman ito pahahalagahan ng mga bata at pamilyang Pilipino? Kung gayon, kailangan ng tulong ng mga magulang, guro, at ibang nagmamalasakit upang ipakilala sa mga batang mambabasa ang mga hiyas ng kasalukuyang panitikan para sa batang Filipino.”
Babaen iti irteng ken gutad ti pammailin ti Departamento ti Edukasion (DepEd Order No. 16, series of 2012) maipapan iti Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE), manamnama ti panagruar dagiti libro a para ubbing, dagiti literatura a mangmuli iti naimbag a pannursuro, mangguyugoy nga agtakuat kadagiti kabarbaro a banag, makipaset iti saritaan ken diskusion ken dadduma pay a mangidur-as iti kinatao ken mangpabaknang iti kapanunotan, nga amin ket nagtaud kadagiti naputar a sarsarita.
Nausaren idi ti kastoy nga approach ti edukasion. Dagiti sarsarita ti pagadalan iti umuna a grado agingga maikatlo. Ti Philippine literature (Filipiniana) iti nangatngato nga agpang a pakabasaan dagiti sinurat da Carlos Bulusan, Alejandro Roces, ken dadduma pay a mannurat a Pinoy.
Iti panangisubli manen iti sigud approach ti edukasion, manamnama iti panagsubli met dagiti marapukawen no dipay ket saan nga ammo iti agdama a henerasion a putar dagiti nagkauna a mannurat, dagiti sarsarita, pasintawi, dandaniw, burburtia ken dadduma pay. Isu a kinuna man ni Evasco iti salaysayna;
“Aasahang maitatampok sa mga aklat na ito ang panitikang-bayan gaya ng mga alamat, mito, kuwentong-bayan, epiko na hindi kadalasang naitatampok sa mga aklat na nilikha sa Metro Manila. Dagdag pa, makatutulong rin ito upang higit na pagyamanin ang mga paksang maaaring talakayin ng pambansang panitikang pambata...”
Nakaranraniag ti masakbayan daytoy a klase ti literatura ta nakasagpat payen kadagiti nadumaduma a nasion babaen iti patarus. Kas mabasa met laeng iti salaysay ni Evasco:
“Mabuting balita rin na may mga aklat pambata sa Pilipinas ang naisasalin sa mga banyagang wika sa Asya. Sinundan nito ang dating pagkakasalin ng mga piling aklat ng Lampara Books (paris ng A Spider Story, The Spectacular Tree, at Si Isem sa Bayang Bawal Tumawa) sa wikang Tamil, Bahasa, at Mandarin ng tagapaglimbag na Kumaresh Publications ng Singapore noong 2004.
Pinakamatagumpay sa larangan ng pagsasalin at paglalathala ng aklat sa ibang bansa ang premyado at isa sa nangungunang manunulat para sa bata na si Luis Gatmaitan. Sa taong 2009, naisalin sa wikang Bahasa ang aklat pambatang Dua Belas Pasang Sepatu (Sandosenang Sapatos) ni Luis Gatmaitan ng Metalexia Publishing (Jakarta). Naisalin naman noong 2010 sa wikang Thai at Ingles ang Dukdik, The Pesky Blood Cell (Si Duglit, Ang Dugong Makulit) ng Kanok Bannasan Publishing (Bangkok). Noong 2011 naman, dalawa pa niyang aklat ang naisalin at nalathala sa ibang bansa. Una ay May Mga Lihim Kami ni Ingkong sa wikang Nihonggo ng Hikumano Publishing House, Inc. (Tokyo). Pangalawa naman ang bersyong Thai na Sandosenang Sapatos ng Kanok Bannasan Publishing. Napipinto na ring maisalin sa Danish ng Melaangaard Publishing ang kababanggit na libro ni Gatmaitan.
Dagdag pa rito, naisalin din sa Swedish ng Trasten (Stockholm) noong Oktubre 2011 ang premyadong aklat na Naku, nakuu, nakuuu (Adarna 2008), kuwento ni Nanoy Rafael at guhit ni Sergio Bumatay III.
Nakalawlawag ti masakbayan ti Children’s lit, nasken laeng ti panagsalukag ken suporta iti publiko... @
Posted by Ka Iddo at 7:47 AM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Addan simmukat iti PNP provincial director nga agretironton iti mabiit.
Nagreport idi Disiembre 1 ni Col. Eduardo Dupale kas OIC provincial director sukat ni Col. Virgilio Fabror, a nangipilan iti leavena manipud Nob.7 agingga iti Disiembre 11 a panagretirona iti serbisio.
Kinuna ni Dupale a tutokanna ti kampania kontra kriminalidad, naing-inget a polis visibility, implementasion ti special laws, nangruna iti pannakapugipog ti agraira nga armas ken dadduma pay tapno matagiben ti urnos ken talna iti probinsia.#


text:
Thursday, November 20, 2014
WASAR, MAKIGAMGAMULODA KADAGITI AKTIBIDAD/PASAMAK DITOY CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Segun ken ni Engr. Nestor B. Somera, MDRRMC Officer ti LGU-Cabugao a patinayonen a makikoordinar/makitinnulong/makigamulo dagiti kameng ken nagsanay iti WASAR (Water Search and Rescue) Training a miembros ti MDRRMC-LGU Cabugao nga inangay ti PDRRMC-Ilocos Sur iti kallabes kadagiti maang-angay a dadakkel nga aktibidades/pagteng a kas iti sumaganad:
1.Nakipagtamingda iti naannayas a pannakaaywan ti urnos ken talna ti sapasap idi Nobiembre 1-2, 2014 (All Saint’s/Souls Day) babaen iti pakaseknan ti Medical ken First Aid, pannakaipan dagiti Tarpaulin a mangpalagip kadagiti umili iti ruangan ti Municipal Cemetery.
2.Nakipagplanoda iti Management iti pakaseknan ti Medical and First Aid kadagiti agay-ayam nga Atleta iti naangay a Unit 1 Athletic Sports Competition idi Nobiembre 5-7, 2014 idiay Cabugao District Athletic Oval.
3.Nakipagtamingda iti pangseguridad a kasasaad dagiti ubbing a Boy Scouts/Kab Scouts iti naangay a BSP District Camporal idiay Barangay Salapasap, Cabugao, Ilocos Sur idi Nobiembre 14-16, 2014.
4.Makinamingda manen iti pagsaysayaatan dagiti Atleta iti maangay a PRISAA Meet iti Cabugao Institute, Inc. iti Nobiembre 20-21, 2014 a pakipartisiparan dagiti Atleta iti Pribado a pageskuelaan dagiti Munisipalidad ti Probinsia ti Ilocos Sur.
5.Timmulongda a nag-rescue kadagiti nakalugan iti naaksidente a maysa a trailer truck gapu iti aksidente a panangdungparna iti poste ti PLDT ken ti kongkreto nga alad iti igid ti National Highway sadiay Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur idi malem ti Nobiembre 3, 2014. # (Web In-Action)
1.Nakipagtamingda iti naannayas a pannakaaywan ti urnos ken talna ti sapasap idi Nobiembre 1-2, 2014 (All Saint’s/Souls Day) babaen iti pakaseknan ti Medical ken First Aid, pannakaipan dagiti Tarpaulin a mangpalagip kadagiti umili iti ruangan ti Municipal Cemetery.
2.Nakipagplanoda iti Management iti pakaseknan ti Medical and First Aid kadagiti agay-ayam nga Atleta iti naangay a Unit 1 Athletic Sports Competition idi Nobiembre 5-7, 2014 idiay Cabugao District Athletic Oval.
3.Nakipagtamingda iti pangseguridad a kasasaad dagiti ubbing a Boy Scouts/Kab Scouts iti naangay a BSP District Camporal idiay Barangay Salapasap, Cabugao, Ilocos Sur idi Nobiembre 14-16, 2014.
4.Makinamingda manen iti pagsaysayaatan dagiti Atleta iti maangay a PRISAA Meet iti Cabugao Institute, Inc. iti Nobiembre 20-21, 2014 a pakipartisiparan dagiti Atleta iti Pribado a pageskuelaan dagiti Munisipalidad ti Probinsia ti Ilocos Sur.
5.Timmulongda a nag-rescue kadagiti nakalugan iti naaksidente a maysa a trailer truck gapu iti aksidente a panangdungparna iti poste ti PLDT ken ti kongkreto nga alad iti igid ti National Highway sadiay Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur idi malem ti Nobiembre 3, 2014. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:21 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Politika
Ti Politika (manipud ti Griego πoλιtιkός, politikos "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili") ket maysa a proseso babaen dagiti grupo ti tattao ti panagaramid ti pangngeddeng para kadagiti grupo. Uray no sapasap a maidakdakamat wenno mainanaig kadagiti gobierno ti politika ken mapalpaliiw met iti amin a panagnanaig dagiti gunglo ti tattao a pakairamanan ti korporasion, akademia, ken dagiti relihioso a paset ti kagimongan. Daytoy ket nabuklan iti "sosial a pannakibiang a mairaman ti turay wenno bileg"[1] ken agiturturong para iti regulasion iti publiko a pannakibiang iti kaunegan ti politikal a paset,[2] ken dagiti pamay-an ken pamuspusan a maus-usar a pagannurotan ken panangidangep ti annuroten.[3]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas a politika ket nagtaud iti Griego a balikas a Πoλιtιkά (politika), a naimodelo ti "dagiti pannakibiang iti siudad" ni Aristotle, ti nagan ti librona iti panagturay ken dagiti gobierno, a naipatarus iti Ingles idi maika-15 a siglo a kas naisurat ti Latin a "Polettiques".[4] Daytoy ket nagbalin a "politika" iti Tengnga nga Ingles s. 1520. Ti sao a politik ket immuna a napasingkedan iti Ingles idi 1430 ken naggapu daytoy manipud ti Tengnga a Pranses a politique, a nagtaud iti Latin a politicus,[5] nga isu daytoy a pannakaisurat ti Latin iti Griego a πoλιtιkός (politikos), a kayatna a sawen ket "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili", "sibil", "sibiko", "tagikua ti estado",[6] a manipud iti πoλίtnς (polites), "umili"[7] ken dayta ket manipud ti that πόλις (polis), "siudad".[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagipalpalawag dagiti Politika". dict.die.net.
- ^ "Politika (panangipalpalawag)". everything2.co.
- ^ "Panagipalpalawag dagiti Politika". thefreedictionary.com.
- ^ "Politika". Online Etymology Dictionary.
- ^ Charlton T. Lewis, Charles Short. "A Latin Dictionary". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. πoλιtιkός "A Greek-English Lexicon" Kitaen ti pateg ti
|url=(tulong). Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. πoλίtnς "A Greek-English Lexicon" Kitaen ti pateg ti
|url=(tulong). Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. πόλις "A Greek-English Lexicon" Kitaen ti pateg ti
|url=(tulong). Perseus Digital Library.


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Tallo a menor de edad ti nasalamaan dagiti polis nga agwarangwarang iti kalsada idi rabii ti Septiembre 7 iti baet a maipakpakaten ti curfew hours.
Natiliw dagiti tallo a menor de edad nga adda pay laeng iti langalang ti Barangay Rizal ken Bio iti baet nga alas 10:45 ti rabii ken adda maipakpakat a curfew hours.
Dua kadagiti natiliw ti agtawen iti 17, estudiante ken residente iti Barangay Becques ken Bucao East idinto nga out of school youth ti maikatlo ken residente iti Barangay Rizal.
Kalpasan ti pannakabagbagada, naipaima dagiti menor de edad iti MSWDO sakbay nga inyawid ida dagiti nagannak kadakuada.#


text:
MARIJUANA CEREMONIAL BURNING. Pinuoran da (agpakanawan) PNP Regional Director Orlando Mabutas, Gov. Luis “Chavit” Singson ken Vice Gov. Deogracias Victor Savellano dagiti bungkos ti nagango a mula a marihuana a paset ti P106 milion ti pategna a marihuanapinarut dagiti operatiba a nangbukel iti Operation Raindrops 2010 iti nasulinek a plantasion iti Sugpon, Ilocos Sur. (teksto:Mancielito S. Tacadena/ladawan:Dante Tacata)
You are here: Home › Archive › Media › Banner Photo › MARIJUANA CEREMONIAL BURNING
BANNER NEWS: Boy scouts a karaman iti plane crash, nakaradkadda a dimmar-ay iti Ilocos Region jamboree


text:
Salaysay ni Melvin Bandonil
Adda manen nabiktima iti panagsidada iti ginittaan a butete sadiay ili ti San Pascual, Masbate. Ti makadakes, isuda amin nga innem a kameng ti pamilia ti nabiktima ken natay. Saandan a nakaadayo pay, naudatalda iti mismon a lamisaan a pangpangananda. Mapapati la unay a kabayatan ti pannanganda iti pangrabii, immepekto a dagus ti sabidong wenno samal ti butete a sindada.
Anian a nakaay-ay-ay ken nakapimpiman a napasamak. Iti laksid dagiti maipadpadamag a mayospital ken matay gapu iti pannakasabidongda a nagsida iti butete, adda latta dagiti sukir ken di mangikankano. Saan a malapdan ida nga agsida.
Ta ania ngamin, aya, ti makagapu? Kinaawan ti masida? Narabaw unay a rason.
Kinatured ken kinamalalaki, kas iti naipadamag nga inaramid dagiti dua a nabartek iti La Union a nagpulotan iti butete? Akikid a panagpampanunot.
Eksperimento wenno pammadas ta adda met madamdamag a nagsida? Napeggad la unay nga eksperimentuen wenno padpadasen ti maipapan iti pakaseknan ti salun-at ta ngamin, agtinnagen a trial and error daytoy isuna laeng ta ad-adu ti biddut ket salun-at ti nakataya a posible pay nga agtungpal iti ipapatay.
Nalatak ngamin ti butete a kas naimas a putahe kadagiti dadduma a pagilian a kas iti Japan, Korea, China ken dadduma pay. Exotic food a makuna. Ngem kas met laeng iti pagilian, naruay dagiti report ti pannakasabidong gapu iti panagsidada iti butete, lalo dagiti saan nga eksperto iti pannakaisaganana.
Kas iti balakad ni Assistant Secretary ti DoH Nemesio Dako, awan pay laeng ti makaammo iti pagilian nga agisagana wenno makabael a mangikkat iti samal ti butete. Isu a nainget la unay ti pammilin ti DOH iti pannakaiparit iti panagsida iti daytoy a lames.
Ti samal ti butete ket masarakan iti dalem, kudil ken bitukana. Iti uneg laeng ti beinte minutos, umepekton a dagus ti sabidong. No awan ti madagdagus a mangtulong iti biktima a maitaray iti ospital, agtinnag a daytan ti rason ti ipapatayna.
Iti ababa a pannao, kas iti kanayon a mangmangngegmi kadagiti addaan iti praktikal a panagpampanunotna, wenno kadagiti addaan iti nasutil ken nagantil nga utek, naim-imas laengen ti agsida iti ‘kadayawan’ amin nga ikan ngem iti butete – kadayawan ta simrek iti uneg ti lata, imbatina pay ti ulona! Kas iti ugali ken kababalin ni Ilokano a no sumrek iti laem ti balay ket ibatina ti sinelasna wenno uksotenna ti sapatosna kas panagraemna iti kinasin-aw ti sumangbayanna a pamilia. Kasta met kano dayta ‘kadayawan’ amin nga ikan. Simrek iti uneg ti lata, inikkatna ti ulona. Isu a naim-imas ken nadaydayaw ti agsida iti ‘kadayawan’ nga ikan ngem ti butete! No masadutka a mangluto, mabalin latta, luktam laeng ti lata, addan naimasen a sidaem! Aglalo no nasilian wenno daytay nakalata iti nalabaga.
Ta ania, ngamin aya, ti talugading daytoy a butete ta makasabidong?
Addaan iti nangato a ramen ti tetrodotoxin wenno tetrodox. TTX ti pangawag dagiti eksperto iti siensia. Awan pay ti natakuatan nga agas wenno pangontra kadaytoy a samal wenno sabidong isu a napeggad la unay ken saan a maitutop a pagang-angawan wenno pageksperimentuan a sidaen.
Masarakan met laeng daytoy a toxic wenno samal kadagiti nagbiag iti danum a kas iti balla, kappi a kuret, ken dadduma pay. Isuna laeng ta nangato ti klasena a sabidong ti agtaud iti butete ta nangatngato pay iti maminsangapulo a daras ngem iti sinaid (cyanide).
Dayta ti gapuna a naungkel a dagus ti nadakamattayo a sangapamilia a taga-San Pascual, Masbate.
Nalatak met ti sabidong ti butete kadagiti agduyos iti voodoo. Ta daytoy ti maysa a kangrunaan a ramen dagiti ar-aramatenda a samal iti papatayenda wenno biktimaenda. Aw-awaganda daytoy iti ‘pulbos ti zombie’ – pulbos a nagtaud a mismo iti butete.
Nagtaud ti voodoo manipud iti pagilian ti Haiti. Maar-aramid met daytoy uray iti pagilian ti Cuba, Bahamas, Brazil, Dominican Republic, ken iti USA, agsipud ta adu idi ti nangisit a tattao nga adipen kadagitoy a pagilian. Mapapati met a praktis daytoy wenno ar-aramaten dagiti taga-West Africa gapu iti inda pannakaadipen (slavery) idi un-unana a panawen.
Uray iti agdama ken modernon a panawen, saan pay laeng a napukaw ti voodoo ta adu latta dagiti vodouisants wenno mangus-usar itoy. Ti pinulbos a butete ti kangrunaan a samal nga ilaokda kadagiti ritualda sakbay nga inda iwayat ti panggepda.
Maibilang metten a relihion sadiay Haiti ken dadduma pay a pagilian ti praktis ti voodoo.
Iti report manipud iti CNN maipapan ti nakaam-ames a didigra ti ginggined sadiay Haiti idi 2010, mabasa daytoy: “At least 45 people, most of them voodoo priests, have been lynched in Haiti since the beginning of the cholera epidemic by angry mobs blaming them for the spread of the disease, officials said.”
Kasta ti kinapateg ti samal manipud iti butete kadagiti vodouisants. Isu a saan koma a gamden a pageksperimentuan wenno pagang-angawan nga aramiden a taraon ta pudno la unay a napeggad a sabidong daytoy.
Naruay ketdi ti butete. Adu a klase. Adu a maris. Ngem nalaka ketdi a madlawan ida ta apaman a masagid ida ket padakkelen-pabussogenda ti boksitda babaen ti angin wenno danum. Padapadada a tumpaw a nakabaliktad iti rabaw ti danum. Daytoy ti nakaawaganda iti butete gapu iti abilidadda a mangpabussog ti tianda. Puffer fish, kunada iti English.
Sadiay lugarmi, idi ubbingkami pay, naruay dagitoy ta pasaray manalida iti panagkalapan, lalona iti panagburak iti rama. Ngem nagbalin ketdi a sutil ken paggagantilan babaen ti panagbibinnarsak itoy wenno innunaan a mangpabussog iti buksit, tinnangkenan iti napabussog a buksit, a no dadduma agtinnag a nakaay-ay-ay ti ikan ta dagiti nadawel ti imana ket inda met tudoken iti aspile wenno siit ti kandaruma.
Awan ketdi ti napuotanmi wenno nasaksianmi a nagsida iti butete ta sipud pay idi angged (time immemorial) ket ammon ti kaadduan nga adda ikut daytoy a nabileg la unay a sabidong wenno samal. Ammo ti kaaduan ta daytoy ti naglasat iti rabaw ti dila wenno nagtitinnawidan a ballaag no di man insuro dagiti nagannak wenno nataengan kadagiti ubbing.
Butete? Samal dayta.
Liklikan a sidaen no dimo pay kayat ti madung-awan!#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Dua a polis ti nayospital gapu iti pannakainbolbarda iti aksidente ti lugan iti Sitio Limmansangan, Barangay Margaay ditoy nga ili idi malem ti Enero 29.
Naitaray iti Central Ilocos Sur District Hospital da PO1 John Carlo Calima y Javillonar, 23, baro, PNP member nga agsansanay iti FTP iti police station ditoy, ken residente iti Barangay Sevilla, Sta. Cruz, Ilocos Sur ken iti inlubbonna iti motorsiklo a ni PO2 William Dayton Capina y Calautit, 33, naasawaan, nakadestino met laeng iti Narvacan police station.
Nupay kasta, rimmuar met laeng ni Calima iti ospital kalpasan ti pannakaagasna idinto a naireport a natalgeden ti kasasaad ni Capina iti Metro Vigan Cooperative hospital a nakaiyalisanna.
Segun iti report, agpaabagatan ti Suzuki Raider a nagluganan dagiti polis ken ti Toyota Rav 4 a minaneho ni Rodrigo Torres y Zulueta, naasawaan, ken residente iti Barangay San Jose, Narvacan idi mapapati a dinungpar ti Toyota Rav 4 ti kutit ti motorsiklo a puon ti nakaikrasan dagiti biktima.#


text:
PANNAKABAGI ti linteg. Pulis. Man in uniform. Sumagmamano laeng nga awagtayo kadakuada. Akemda ti mangkita ken mamagtalinaed ti kappia iti masakupanda. Kangrunaan a kakinnayammet iti inaldaw-aldaw tapno masigurado nga awan riribuk a rumsua/maparnuay.
Mapalpaliiw nga aktiboda ita iti akemda. Kanigid-kanawan ti panagtiliwda kadagiti adda pakainaiganna iti droga. Kayatda, change is coming met ti mapasamak iti grupoda. Naimbag la unay ta maksayan no di man maminpinsan a maguped daytoy nga aramid a pagam-amkan ti kaaduan. Saan kanon a natalged ti maamitan iti dalan ta agkaraiwara dagiti adik. Di la mamin-ano ti mabiktima.
Pudno man met ngamin a dakkel ti responsibilidad ti nakapatay iti takiag dagiti otoridadtayo. Kas pudpudno nga umili, masapul ti pannakibadangtayo kadakuada. Didanto pulos nga agballigi no saantayo ida a tulongan.
Ngem kitaentayo man, aya, ti padas ni Mang Itto. Mano laengen a kalgaw, sumagpaten a pitopulona. Ketdi, napigsa pay laeng ta inaldaw latta iti bangkag a pagmulmulaanna.
Nasingpet, daydayawenda iti barangayda. Saan nga agsigarilio; sumimsim laeng iti arak a kas pagpaimasna iti kaan no kasta a sumipnget. Ti anakna a babai, nakaasawa iti adda loklokona no kasta a maayusan ti makaulaw. Ngem limpio met no di nakalidok.
Iti kinabartek ti manugangna a lalaki, addada metten nakain-innalana daytoy iti sao. Maysa ditan ni Sabas (saanna a pudno a nagan) a kaarrubada. Ngem inton mausawanen, kagayyemannanto manen dagita a nakaapana.
Iti maysa nga agsapa, kabayatan a tartarimaanen ti manugang (ilingedtayo iti nagan nga Aggi) ni Mang Itto ti traysikel daytoy, kellaat lattan a dimteng iti solar ni Sabas. Makapungtot ken nabartek. Sinsao, pinampiangna ni Aggi iti baso iti agsumbangir a pispisna babaen kadagiti baso a nakita daytoy iti tugaw iti sikigan ti lugan. Nabtak ti maysa a baso.
Naklaat ni Aggi, kasta metten ti maysa a barkadana (Ambong, kunatayo lattan) a katulonganna a mangikabkabit iti kaipabpabulkanays a pilid idiay ili. Nataranta. Inraman pay ni Sabas ni Ambong. Dinanogna daytoy. Immawer ni Ambong iti kaarruba idinto a nagdiretso ni Aggi iti uneg ti balayda sa sipapardas nga inrikepna.
Pinnanakpak iti sao. Idi saan a mastrek ni Sabas ni Aggi (a kaduana ni baketna a manarimaan nga agsuksukat ta mapanda aglako koma iti inangkatda nga ikan apaman a malpas ti lugan), pimmanaw daytoy. Apagbiit sa nagsubli nga addan iggemna a buriki (‘tay pangtudokda iti sangasako nga irik tapno kitaen dagiti aggatang no nasayaat met laeng ti bilagna).
Agmamarammangen dagiti tattao. Ngem awan maaramidanda ta saanen nga ipangpangag ni Sabas ti pananganawada kenkuana. Saan payen a maasitgan ti tanod nga immuna a nangatipa kenkuana ta adda ngarud burikina.
“Naka-high la ketdi manen,” kinunada a ti kayatda a sawen, nakasusop iti maiparit nga agas. “Saan a kasta ti kapigsa ken katuredna no nabartek laeng koma.”
Gapu ta di makastrek ni Sabas iti balay, nangala iti kayo ket pinatitna ti tawa a sarming iti batog ti kuarto. Nabtak dagitoy. Saan pay a napnek. Nagturong iti kosina ket inkugtakugtarna ti ruangan. Naidulin idin ni Aning (asawa ni Aggi ) nga anak ni Mang Itto dagiti buneng tapno di mairubo ti asawana a makapungtot la unay metten.
Binilin ni Aggi a no makastrek ni Sabas iti kosina ta saan a nakananama ti rikep daytoy a plywood, agtaray daytoyen iti ridaw iti sango tapno agpaarayat kadagiti konsehal wenno iti kapitan.
Iti kakukugtar ni Sabas iti rikep ti ridaw, naluktanna daytoy. Saan metten a nagpa-mayang ni Aning ket limias iti sango. Inwaradiwad met a dagus ni Sabas ti burikina idi makastrek. Ngem sakbay a naigam-udna ti armasna, naipak-olen kenkuana ni Aggi ti martilio a naiggamanna. Naarriweng ni Sabas ket inyarisadsadna manen ti buriki. Ket addayta manen ti dua pay a pak-ol iti ulona. Naawananen iti puot ket nadigos iti bukodna a dara iti mismo nga uneg ti balay.
Timmaray metten ni Aggi a rimmuar ta amkenna no rauten dagiti kabagian ti biktima. Ngem naipukkawna iti asawana nga adda nga agpapaarayat kadagiti agmamarammang a tattao nga adda sugatna. Nagdiretso daytoy iti dalan a lumasat kadagiti piskaria iti abagatan.
Simmangpet dagiti otoridad. Inluganda ni Sabas nga intaray iti ospital a sipu-puoten idi dumtengda. Iti ragup dagiti tao, nangngegda pay a nagpangta iti paltog ti kasinsin ti biktima. Kasta metten a permi a nagpungtot met ti maysa a konsehal nga uliteg ni Sabas. Kayatdan a leppasen ni Aggi ngem naimbag ta addan dagiti polis kadagidi a panawen.
Kalpasan ti sumagmamano a minuto, nagsubli met laeng dagiti pulis (ngem sabalin ti dadduma kadakuada). Isu metten a dumteng ni Mang Itto a naggapu idiay ili a nangitulodanna iti asawana nga aglakolako iti nateng.
Binirok dagiti pulis ni Aggi ngem awan a nakitada. Kasta met nga awan ti makaibaga idin no yanna ta nagtaray ngaruden iti butengna iti napasamak. Pagdaksanna, adda pay “astang-astig” ti immay a maysa a baro kadakuada. Iti reaksionna idi awaganna iti megaphone-da ni Aggi, ni Aggi lattan ti akimbasol iti amin.
Pimmanaw met laeng dagitoy idi awan ni Aggi a tiliwenda koma. Kadagidi met a gundaway, adda nakai-baga ken ni Mang Itto a nakitada ni Aggi a natnag iti piskaria iti panagtarayna iti tambak. Saanen a makakunail. Kapilitan nga inkaratilia ni Mang Itto ti manugangna ket pinabpabalesna ti bagi daytoy iti balayda.
(Adda tuloyna)


text:
SAN FERNANDO CITY – Dua nga ili iti Region 1 ti immawat iti pammadayaw itay nabiit kas paset ti panangselebrar ti Department of Health (DOH) iti Maika-118 nga anibersariona.
Mismo a da Presidente Benigno Aquino, agdama a Secretary of Health Janette P. Garin ken incoming Health Secretary Paulyn Jean Ubial ti nangiyawat ken ni Alilem Mayor Mar Ruel Sumabat ken da San Gabriel outgoing Mayor Divina Velasco ken ni incoming Mayor Herminigildo Velasco ti tropeo ken insentibo a P500,000 nga aramatenda para iti ad-adu pay a pannakapondo dagiti programada a panangkontrol iti tabako.
Segun ken ni DOH-1 Health Education and Promotion Officer David Zaragoza, naited ti pammadayaw iti Alilem ken San Gabriel gapu iti panangiyimplementar ti lokal a gobiernoda ti smoke-free environment iti tallo a tawen a nagsasaganad manipud 2013 agingga iti 2015.
Innayon ni Zaragoza a nairusat ti Red Orchid Awards kas panagbirok iti 100% nga smoke-free nga LGUs, opisina ken ospital nga addaan initiatibo a mangprotehir kadagiti umili, nangnangruna dagiti menor manipud iti peggad ti salun-at nga agtaud iti panagsigarilio.
Naited ti pammadayaw iti Alilem gapu iti agsasaganad a panangipakatna kadagiti pagwadan a gannuat tapno mamentener a tobacco-free ti LGU kas iti estrikto nga implementasion ti ordinansa a mangdusa kadagiti agsigarilio iti lugar a publiko, pannakabuangay ti smoke-free task force ken panangipaay dagiti impormasion babaen iti social media kas iti Facebook tapno ad-adda pay a dumanon kadagiti agtutubo.
Iti met biang ti San Gabriel, naipakat ti total ban iti panagsigarilio iti amin a lugar a publiko, pannakaipasdek dagiti pakdaar kontra panagsigarilio ken picture-based health warning posters, pannakaited dagiti pagbasaan iti Ilokano kontra-panagsigarilio kadagiti amin a rural health unit ken iti pannakaipasdek iti Smoke Free-Task Force.
Maipapaay ti DOH Red Orchid Awards kas maibatay iti Artikulo 8 ti World Health Organization (WHO) Framework Convention on Tobacco Control a mangirekrekomendar iti pannakaadaptar dagiti gannuat tapno maipaay ti proteksion kadagiti umili manipud iti asuk iti nakubong a pagtrabahuan, sasakayan a publiko, indoor places ken dadduma pay a lugar publiko, ken ti Republic Act 9211 wenno Tobacco Regulation Act of 2003 a mangited iti proteksion manipud iti exposure iti asuk ti tabako. (Manipud iti report ni Joanne Namnama P. Dilim, PIA 1, La Union)


text:
MANAOAG, Pangasinan – Opisialen a maawagan ti Shrine of Our Lady of the Holy Rosary of Manaoag iti Basilica of Our Lady of the Rosary of Manaoag.
Nasurok a 100 nga arsobispo ken obispo ti nagdudupudop ditoy idi Hulio 22 para iti daytoy a seremonia a pannakaital-o ti Shrine of our Lady of the Holy Rosary of Manaoag a kas basilika.
Kagiddan ti selebrasion ti pannakairusat ti Special Bond of Spiritual Affinity of the Shrine of our Lady of the Rosary of Manaoag iti Papal Basilica of Saint Mary Major iti Roma.
Daydaywen dagiti relihioso ti simbaan ditoy nga ili gapu iti kinamilagroso ti Birhen ti Manaoag.#


text:
pakaipaskilan dagiti kaudian a partuat, gannuat, pasamak ken damag iti daniw ken musika dagiti ilokano
2.03.2013
Lovingly Yours, Marie
Ne, kitaem ket kimmantaka, ‘bagis. Di ketdin ta nakalatlatak dayta a kanta? Mapanka iti uray ania nga okasion iti Kailokanuan, kasar, buniag, piesta, adda ta adda “Isem” a mangngegam.
Ta malaksid a nagmayat a lung-ayan ken pudno a makaisem ti liriko ti kanta, makaawis ti timek ni Marie Prieto nga akinkanta iti daytoy.
Ngem ammom kadi, ‘bagis, a sumagmamanon a tawen nga adda sadiay Taiwan ni Marie?
Natalinaay nga agbibiag kaduana ti Taiwanese a lakayna ken tallo a bungada.
* * *
Ngem kas pudpudno a managayat iti musika, dina maliklikan ti awis daytoy.
Agingga a dimmatag manen (ti musika) babaen ken ni Vhen Bautista, ti Prince of Ilocano Song.
Babaen ti Facebook, nagkinnomusta dagitoy agpagayam. Agingga a napagnumuanda ti mangbukel iti maysa nga album.
Suraten ni Marie dagiti liriko, ikkan ni Vhen iti melodiana
Agingga a naipasngay ti “Lovingly Yours, Marie,” ti back-to-back album da Marie ken Vhen.
* * *
Buklen ti nasao nga album ti sangapulo ket maysa nga orihinal a kanta kas kadagiti sumaganad:
“Yawatko Kenka,” “Wo Ai Ni,” “No Ammom La Koma,” “No Bilang Ta Sikanto ‘Tay Agriro,” “Ammok a Biddut,” “Kupido, ‘Toy Pusok Na-Bull’s Eye-mo,” “Gumawgawawa Iti Panagsublim,” “Mamatika Kenkuana,” “Sika,” “Video Call,” “Maikadua nga Ayat,” “Marie,” “Musika, Sapsapulenka Latta,” “Iliwko Nalaus Unay,” “Ilik A Badoc,” “Kasano A Lipatenka,” “Lovingly Yours” ken “Naisangsangayanka a Bukel.”
* * *
Pagimasanna iti daytoy nga album, ‘bagis, saan laeng a nagtinnulongan da Marie ken Vhen a buklen.
Nangidiaya met iti tulong dagiti papagayamda a mannurat nga agaramid iti liriko a kas kada Alvin John Fengers (Alvin Dalere), Imelda Duque Toledo, Imelda Batara Alibuyog, Victorino Marquez, Rudy Ram. Rumbaoa, Alexander Rafanan Yago, Alexander Barut, ken Ariel S. Tabag.
Kasta met a timmulong ni Israel Allen Pascua. Isu ti nangtokar ken nangurnos kadagiti amin a kanta.
* * *
Kuna ni Marie, ‘bagis, kaaduan a kanta iti album, nairanta a naputar para kenkuana.
Kaaduan a pakasaritaan ti ayat ken biagna kas naasawaan ken Ilokana nga adda iti adayo a lugar.
* * *
Mabalin ngarud nga ibaga a daytoy “Lovingly Yours, Marie” ket album a mangipaneknek a ti musika latta ti pagsarakan dagiti musiko nga Ilokano, nga iti daytoy a biang da Marie ken Vhen, agpadan nga adda iti abrod, ngem gapu iti Musika Ilokana, adda agsapsapul ken adda nasapulan.
Tapno, kas iti kunada, agtultuloy ti musika…—O
(Naipablaak iti Bannawag, "Di Pay Naluto Naibusen" a kolum ni Angelo Padua iti Pebrero 11, 2013 a bilang.)
2 comments:


text:
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
(Tuloyna)
Addan nasurok nga uppat a gasut a dandaniw a nagpasapasa (circulate) kadagiti umili iti Fukushima Prefecture babaen ti iPad ken iPhone. Immabuten iti ginasgasut a ribu a downloads ket agtultuloy pay nga umadu.
Limtaw manen dagitoy a dandaniw kalpasan ti kalamidad ta imbilangda a napigsa a therapy iti linak-amda a delubio. Ti daniw a nabileg a therapy iti kalamidad, kas insurat ni John Lundberg iti The Blog.
Nakatulong dagiti dandaniw a namaglunit iti sugat a linak-amda gapu iti nakaam-ames a didigra. Ninayonanda pay ti bilang dagitoy a dandaniw a nangiyebkasanda iti marikriknada.
Inyikkis ni six grader Terumi Sekine iti daniwna: “Kayatko a maapresiar iti agdama nga awan ti nasipnget a napasamak iti napalabas…” (impatarusko babaen ti free translation.) Itoy a daniw ni Sekine, sitataliaw iti baro a biag ket ibatina laengen ti kalman a pakalaglagipan wenno historia ti napalabas. Anian a panirigan, anian a daniw!
Indaniw met ti maysa nga ubing nga agtawen iti uppat: “I love kindergarten. I love flowers. I love slides… I won’t give in to radiation.”
Iti baet ti kinaubingda, naawatanda a nasken a makipartisiparda babaen ti panangipadigoda met iti pinutarda a daniw. Banag a makapalukmeg iti puso.
Iti biang ni Rinatro Yamada, indaniwna ti kinabileg ti tao, saan a bastabasta maibalat kadagiti agsasamusam a pannubok ti biag, ket kuna ti ubing iti daniwna: “Agtitinnulongtayo ta amin ket addaan pigsa nga agbiag…” (naipatarus babaen ti free translation).
No nakapsut ti pakinakemmo kalpasan ti didigra, napalalo no di pumigsa ken bumileg ti namnamam kalpasan a nabasam daytoy a daniw ti ubing. Ta gutugotennaka a puminget ken mangusar iti talugadingmo a pigsa. No kabaelan ti ubing ti makidangdang a sipipinget, dimo kadi kabaelan a manakman? Dayta ti mensahe ti daniw ni Yamada!
Anian a kinabileg dagiti balikas iti dandaniw dagitoy nga ubbing!
Gapu iti kinalataken sadiay Japan dagitoy a dandaniw iti Fukushima, napanunot ti maysa nga estudiante sadiay Tokyo University, ni Chikako Kozawa, nga ipatarus dagitoy iti sangadosena a kangrunaan a lengguahe iti lubong tapno lalo pay a tuminggaw ti ikkisda nga umalut-ot iti sinagabada a saem ti delubio.
Nasuratda babaen ti English dagiti dandaniw ta English ngarud iti panagaramid iti apps iti iPad ken iPhone. Impatarus ni Kozawa babaen kadagiti kangrunaan a lengguahe iti lubong tapno agallangogan ti timekda – nga isuda ket natibker ken addan iti positibo a panirigan.
Ket kunami, wow, iti naminsan pay, limtaw manen ti bileg ti daniw, kalpasan ti naulpit a sinagaba a bunga ti kalamidad.
Nabileg a therapy dagiti dandaniw? Impamatmat ken impakitan dagiti umili iti Fukushima Prefecture, Japan ti sungbat. Ti kinapositibo a panagpampanunot ti mangibunga iti positibo a panagbalbaliw nga agturong iti kinaragsak, kinasalun-at ken kalmado a panagtigtignay. Daytoy ti mangwaya iti desdesen a dana nga agturong iti nakananama a balligi iti amin a situasion ken aksion kadagiti amin a panagem iti aniaman a panawen.
Pudno la unay a mararaem daytoy a talugading nga ik-ikutan dagiti Hapon. Rumbeng la unay a pagsarmingan tapno maragpat met ti tugot a nagtengda. Rumbeng ken umno la unay a pagwadan ti amin. Ta nabileg dagiti balikas. Kadatayo a Kristiano, ammotayo met ti kinabileg ti balikas, kas mabasa iti John 1:1 ti Nasantuan a Biblia (New International Version @1984): “In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God.”
No nabileg dagiti balikas – nabileg met ti daniw a grupo dagiti balikas.#


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
IDI agbasbasa iti haiskul ken kolehio, nangnangegnan dayta nagalas a proseso iti pannakastrek iti trabaho iti ikub ti gobierno. No asino ti asideg iti sakaanan dagiti nakatugaw iti trono, isu ti umuna a maiselsel. Palakasan, kuna dagiti Anggalog.
Ngem dina inkankano wenno pinatpati dayta. Makastrekakto iti panggedan a diak kasapulan ti tulong dagita a nakatugaw iti trono, kinunkunana. Ti kualipikasionkonto ti mangiserrek kaniak!
Innayonna pay: siguro, sao laeng dayta dagiti di makakaskastrek iti trabaho ta kurang ti inadalda. Wenno dida ketdi kualipikado iti inaplayanda. Ta siempre, ti sapulen dagiti opisina ket dagitay namnamsek iti sirib a mangted iti produktibo a pagbanagan.
Isu nga inggaedna ketdi ti nagbasa. Saan a pinaikurisbong kadagiti sulisog iti panagadal kas koma kadagiti nagsasanga a bisio. Inadaywanna met ti barkada. Uray man ket ibagbagada nga awan ti pannakikaduana! Ti napateg, makalpas iti kursona iti umisu a panawen.
Ket nagbunga dagiti sakripisiona. Naileppasna ti kursona. Kasta met a naipasana ti board kadayta met la a tawen a panagturposna. Anian a ragsak dagiti nagannak kenkuana. Adda met laengen mangiragpat kadakuada iti rigat.
Apaman a nakumpletona dagiti papelna, pinadasna ti nagaplay iti siudad a nanga-laanna iti eksaminasion. Ngem pagdaksanna, sapulen ketdin dagiti kompania dagiti nagturpos kadagiti dadakkel ken am-ammo a pagadalan iti siudad. Saan a napateg no naipasam ti eksaminasion!
Ania ngarud ita ti ilabanna ket nagturpos met laeng iti maysa a kolehio idiay probinsia?
Naawanan iti namnama idi kaskasdi a pannakapaay ti resulta dagiti inaplayanna a trabaho. Nagsubli iti probinsia ta nagastos ti agtalinaed iti siudad.
Iti panagsublina iti ilida, innala ti alma materna iti haiskul nga ag-substitute teacher (nupay kinainhiniero ti nalpasna) iti dua lawas. Saan pay ngamin idi a naiget ti pannakaala dagiti ag-substitute. Ita, masapul a dagiti nagdalan iti assessment dagiti mabalin nga ag-substitute. Uray pay iselselnaka ti prinsipal no masiiman ti Division Office ti Departamento ti Edukasion a dika naki-assess, paikkatdaka met laeng.
Napardas a nalpas ti dua lawas a panangisurona iti Matematika. Dina ammo ta kellaat lattan a nasarakanna ti bagina a nangipateg iti panagisuro. Aglalo la ket ngaruden idi bagbagaan ti prinsipal ti pagadalan a mangala laengen iti unit-na iti Edukasion ta agsublinto a mangisuro yantangay di met laengen makakaskastrek iti kurso nga inleppasna.
Ket nasarakanna laengen ti bagina a nangala nga agpayso iti unit-na iti Edukasion iti kakaisuna a kolehio iti ilida. Ngem kadayta a panangalana iti unit-na, innala ti nasao a kolehio nga agisuro iti departamento ti hayskul ta nakitada ti inleppasna.
Inawatna ti diayada kenkuana. Nagisuro ngarud iti hayskul kabayatan ti panangalana iti unit-na. Naragsakan ta addan pangalaanna iti allowance ken pagbayad iti eskuela (ta di met ngarud inlibre ti pagadalan ti panag-basana). Saanen a dumawdawat pay kadagiti nagannak kenkuana.
(Adda tuloyna)


text:
Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)
Ita, saan laengen a dagiti adda itoy a sektor ti biktima. Dagiti payen mismo a propesional! Nalawag kano ti ipasimudaag ti ads ti BIR: ibabainna dagiti mangngagas iti kabassit laeng ti baybayadanda a buis.
Wen, pudno, rebbengna laeng nga agbayad ti asino man kadatayo iti maitutop a buis. Dagiti aglabsing, masapul nga agsungbat iti linteg.
Ngem umanay kadi daytan tapno ibabain iti publiko ti maysa nga ahensia ti sibubukel a grupo dagiti propesional?
Itoy nga ads ti BIR, saan kadi a nagbayad iti riniwriw a gatad kadagiti estasion ti TV, radio ken iti print media? Naggapuan daytoy nga imbayadna?
Iti buis dagiti umili, sadino pay koma?
Baliktad a balinsuek, manen?
Ti argumento ti BIR, apay nga agreklamo dagitoy a propesional? No pudno nga agbaybayadda iti umisu a buis, awan ti rason a masaktanda iti nasao nga ads.
Aniat’ panagkunam, ka-Sinursuran?
Saan nga iti panangala iti grupo dagitoy a mangngagas. Ngem dakkel a panagabuso daytoy nga inaramid ti BIR. Husto (technically legal) daytoy nga ads ti nasao nga ahensia ngem no makasair iti rikna, liable latta met.
Wen, pudno, trabaho ken/wenno responsibilidad ti nasao nga ahensia ti agsingir iti umno a buis kadatayo nga umili ngem saanda a kalintegan nga aramiden daytoy iti wagas a pakadadaelan iti kredibilidad wenno kinataotayo.
No kitaentayo ti Artikulo 26 iti Civil Code, nalawag a nakailanad dita ti panangrespeto iti dignidad, kinatao ti padana a parsua. Saan a dadaelen. Ket saan a mailaksid ditoy dagiti opisial ti gobierno.
No one is above the law, kunada man.
Itoy a napasamak, mapagam-amkan ti itatayok ti bilang dagiti mangngagas a mapan laengen agsapul iti narabraber a pagaraban iti sabali a pagilian.
Ta di ket maibabainda iti mismo a pagilianda!
Brain drain latta ti nalawag nga ibungana. Makurangantayo latta kadagiti propesional a mangtaming iti salun-at ti tumunggal maysa kadatayo. Aglalo ket rumikrikut ti kasasaad ti bagi iti nagkaadu itan a pakaalaan iti sagubanit (iti man taraon a kontaminado wenno panagbaliw iti taray ti panawen—stress a di masasaan).
Sapay la koma ngarud ta maurnos daytoy nga isyo iti kasapaan a panawen. Saanen nga urayen pay a rumaba. Ta iti udina, datayo met laeng nga umili ti agsagrap iti madi nga ibungana.
Iti biang ti ahensia ti gobierno, isardengnan dayta libelous nga ads-na ket agkiddaw iti pammakawan kadagiti nadalapus. Iti met biang ti PMA, masapul a dalusanna ti rekord dagiti kamengna tapno awanto dayta pakasarsaritaanda a di agit-ited iti resibo kadagiti pasienteda.
Dakkel unay ti panagkasapulan ti gobierno ita iti pondo kas pangsupusopna iti kasapulan ti pagilian, kangrunaan dagiti umili. Masapul ti naiget a panagsingir iti buis tapno mapaadda dayta a kasapulan. Ngem rumbeng a mabalanse ti amin.
Kas met ordinario nga umili, saantayo koman nga agbalin pay a babantot iti asino man. Bayadantayo ti umisu a buistayo.
Ta agsubli met la dagitoy a kas serbisio kadatayo.
Tulongantayo ti pagiliantayo. #


text:
Guinea-Bissau
Katkategoria:
- Guinea-Bissau
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1974


text:
AWAN ti kalintegan ti China a mangtagikua kadagiti isla a sakup ti Pilipinas iti West Philippine Sea wenno South China Sea. Daytoy ti pangngeddeng ti United Nations Permanent Court of Arbitration sadiay The Hague, Netherlands idi Hulio 12, 2016 mainaig iti reklamo ti gobierno ti Pilipinas maikontra iti gobierno ti China idi Enero 2013 maipapan iti lehitimo nga akinsakup ti teritorio a paginnagawan dagiti dua a pagilian.
Pinaboran ti Abitration Court ti Pilipinas a ti Scarborough Shoal ken dagiti dadduma a paset a sinakup ti China ket nailas-ud iti 360-kilometer Philippine Exclusive Economic Zone wenno Extended Continental Shelf a mayataday iti United Nations Convention on the Law of the Sea. Inyetnag ti Korte nga awan ti historical right ti China a pagbasaran iti panangtagikuana iti teritorio. Saan a binigbig ti Korte ti 9-dash line a pagbasbasaran ti China iti panagtagikuana iti kadakkelan a paset ti South China Sea. Maibilang iti 9-dash line claim ti China ti 80% a paset ti South China Sea a nabaknang kadagiti nagduduma a marine resources, ken mapapati nga addaan iti adu a deposito ti lana ken natural gas.
Saan a bigbigen ti China ti pangngeddeng ti Arbitration Court ken saan pay a nakipaset iti proseso ken pannakabista iti dayta a kaso. Ipatpatangken ti China a bilateral talk wenno panagsarita dagiti pannakabagi dagiti dua a maseknan a pagilian ti kasapulan tapno marisut ti susik a nangpatauden ti bumarbara a tension iti South China Sea iti nagbabaetan dagiti pagilian iti rehion. Sinakupen ti China ti Panatag Shoal wenno Scarborough Shoal ken dagiti paset ti Spratly islands a maibilang a teritorio ti Pilipinas. Mairaman pay iti 9-dash line nga ag-agawen ti China dagiti paset ti teritorio ti Vietnam, Brunei, Malaysia ken Taiwan.
Nagpagaburen ti China kadagiti artipisial nga isla ken nagpabangondan kadagiti military facilities pakairamanan dagiti air strip a pagdissuan ken pagtayaban dagiti eroplano.
Pinadasen ti China a kontrolen ti panagdaliasat dagiti international vessels iti baybay ken tangatang a sigud a maibilang nga international route for navigation ngem binigbignan a teritoriona. Tapno mapatalgedan ti Feedom of Navigation iti International Sea, pinabilegen ti Estados Unidos ti puersana iti kabaybayaan ti East Asia nangruna iti South China Sea. Nangibaonen ti Estados Unidos kadagiti aircraft carriers ken war ships a mangpatrulia iti international water.
Namin-adun a kinondenar dagiti Pilipino ti China gapu ti panangsamsamna kadagiti paset ti teritorio ti Pilipinas nangruna ti panangipawil dagiti Chinese Coast Guard kadagiti mangngalap a Pilipino nga agdakiwas sadiay Scarborough Shoal ken Spratly islands. Nakondenar pay ti panangkamat dagiti Chinese vessels kadagiti marine researchers ken kameng ti Philippine Navy a mapan agideliber ti rasion kadagiti Marines a nakadestino iti M/V Sierra Madre a nairanta a naisadsad iti kadilian sadiay Spratly.
Addan ken ni Presidente Rodrigo Duterte a mangdisidir iti sumaruno nga addang tapno mapapanaw dagiti Chinese kadagiti nagdappatanda a teritorio ti Pilipinas. No agtultuloy ti saan a panangbigbig ti China iti desision ti Arbitration Court ken panangsakupna kadagiti teritorio ti Pilipinas, ania ti aramiden ti gobierno tapno pumanaw dagiti Chinese kadagiti dinappatanda. Panagpapatangto lattan nga awan patinggana agingga a lumawa ti masakup ti China a paset ti Pilipinas. Agpatingganto latta kadin ti Pilipinas a nakapsut ken awanan-gaway a mangdepender ti soberenidad kas agwaywayas a pagilian? (Eden Alviar)


text:
CANDON CITY. Rinibribu nga umili iti siudad ti Candon ken kabangibangna nga ili ti pinaragsak ni Sarah Geronimo iti libre a konsiertona a naangay itay nabiit iti Darapidap Beach Resort ditoy.
Inesponsoran ni Deputy Speaker Eric Singson ken ti Extreme Magic Sing ti nasao a konsierto.
Iti press conference kenkuana iti Stern Mall, Candon City a nangsabatan kenkuana dagiti agraem kenkuana, kinuna ni Geronimo a damona ti bumaddek iti Ilocos Sur ket maragsakan ta adu gayam ti fansna iti probinsia.
Kadua ni Geronimo a nagpabuya ni Mark Bautista, sabali pay a nalatak a kumakanta.#