text:
CANDON CITY – Natay ti maysa a lalaki idinto a nasugatan ti dua iti panagdinnungpar ti maysa a chop-chop ken XRM motorcycle iti barangay San Nicolas.
Dead on arrival iti ospital ti biktima a ni Herald delos Santos, 25, maysa a factory worker, taga-Vintar, Ilocos Norte, ngem temporario nga agnaed iti Paypayad iti daytoy a siudad, idinto a nasugatan ti kaduana a ni Raymund Rous, 27, ken agnaed met laeng iti nasao a barangay, ken ti driver ti XRM a ni Ronald Bañez, 23, residente ti Oaig Daya, iti daytoy a siudad.
Iti inisial nga imbestigasion ti polis, naammuan nga agturturong iti abagatan a direksion ti chop-chop a motorsiklo a minaneho ni de los Santos idinto nga agpaamianan a direksion met ti XRM motorcycle a minaneho ni Ronald Bañez ket iti di naammuan a gapu, nagdinnungparda iti tengnga ti kalsada.
Naitaray dagiti biktima iti Candon City Hospital para iti panakaagasda. Nakaro met ti dadael dagiti luganda.
Agtultuloy ti imbestigasion ti pulisia.


c: text/html

text:
Impeksa ni Mayor Ediboy ti panagyamanna ken ni Gov. Chavit ken Vice Gov. DV agraman dagiti katinnarabayna iti pannakaiwardas ti Dayo Cabugao a nangatendar met iti nasao a pasamak nga isuda a pannakabagi iti Konseho Munisipal nga idauluan ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen ken kadagiti barangay babaen ken ni ABC President, Brgy. Captain Teddy U. Soller.
Innayon pay ti Alkalde a kiniddaw ti asosasion daytoy a kantidad ket ammoda a taripatuen ken dagiti opisiales ti nangidarirag ti regular a pannaka-audit daytoy tapno rumangpaya ket mairagpat ti kabaelanda babaen ti pannakapapigsa ti “purchasing power” ti tunggal kameng.
Imbatad met ni SB Member Benedict M. Savellano, Chairman, Committee on Agriculture, a “long term” a proyekto ti pannakasustener ti kasapulan ti Dayo. Innayonna nga adu pay ti mainayon nga impraestruktura. No maipakita a mapadakkel ti pundo, maikkandanto manen ti nayon a puonan para iti Dayo. Kangrunaan pay a maipasagepsep ti pannakapunas ti “dole out mentality” iti asosasion. Maikkanda ti pangrugian ngem agtrabahoda a mamagballigi ti Dayo babaen ti panangtarabay ti Gobierno Munisipal ken Probinsial kadakuada. # (Web In-Action)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao nga Albanes
Ti Albanes (gjuha shqipe [ˈɟuha ˈʃcipɛ] wenno shqip [ʃcip]) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao nga insasao babaen dagiti agarup a 7.4 a riwriw a tattao, ken kangrunaan idiay Albania, Kosovo, ti Repubika ti Macedonia ken Bulgaria ken kadagiti pay lugar ti Balkan nga adda idiay dagiti maysa a populasion ti Albanes, a mairaman ti Montenegro, Gresia,ken Italia. Dagiti siglo ti kaduogna a komunidad ti agsasao kadagiti dialekto a naibatay ti Albanes ken mabirukan a naiwarwaras idiay Gresia, akin-abagatan nga Italia,[2] Sicilia, ken Ukrania.[3] Kas resulta ti moderno a diaspora, adda pay dagiti agsasao ti Albanes kadagiti nadumaduma a pagilian ken dagiti pay sabali a paset ti lubong, a mairaman ti Eskandinabia, Suisa, Alemania, Austria ken Hungaria, Nagkaykaysa a Pagarian, Turkia, Australia, Baro a Selanda, Olanda, Singapur, Brasil, Kanada, ken ti Estados Unidos.
Ti kasapaan a naisurat a dokumento a mangibagbaga ti pagsasao nga Albanes ti ti naladaw a maika-13 a siglo a reporta iti krima manipud idiayw Dubrovnik. Ti immuna a manggeg a nairekord iti pagsasao nga Albanes ket inaramid idi babaen ni Norbert Jokl idi 4 Abril 1914 idiay Vienna.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Albanes iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Arbëreshë iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Arvanitika iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Gheg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html
- ^ http://www.albanianlanguage.net/
- ^ Robert Elsie (2010). Historical Dictionary of Albania. Rowman & Littlefield. p. 216. ISBN 978-0-8108-6188-6. Naala idi 30 Septiembre 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pagsasao nga Albanes iti Wikimedia Commons


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Saanen a naidanon a sibibiag ti maysa a motorista gapu iti pannakaikras ti luganna sadiay Sitio Cayus, Barangay Remedios, ditoy nga ili idi sardam ti Disiembre 16.
Dead on arrival iti Bessang Pass Memorial Hospital gapu kadagiti sinagrapna a sugat ni Rolando Pilingan y Docyogen, 39, naasawaan, mannalon, ken residente iti Barangay Suagayan, Quirino, Ilocos Sur.
Segun kadagiti saksi, agpaamianan a direksion ti Honda XRM 125 motorcycle a minaneho ni Pilingan ket idi nakadanon iti nakapasamakan ti aksidente, napukaw ti biktima ti kontrolna iti manibela a puon ti pannakaikrasna iti kalsada ken pannakatinnagna iti drainage canal.
Kuna ti polis a nakainom ti biktima idi naaksidente. (Tawid News)


text:
Doliar ti Estados Unidos
Ti doliar ti Estados Unidos (senial: $; kodigo: USD; naipangyababaan pay ti US$), ken makunkuna pay a kas ti doliar ti U.S. wenno doliar nga Amerikano, ket isu ti opisial a kuarta a pidusiario iti Estados Unidos iti Amerika ken dagiti ballasiw taaw a teritoriona. Daytoy ket nabingbingay kadagiti1oo a babbabassit a paset a makunkuna kadagiti sentabo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Doliar ti Estados Unidos iti Wikimedia Commons
- Doliar ti Estados Unidos - dagiti nota ti banko (iti Ingles) (iti Aleman)


text:
BANTAY, Ilocos Sur -Bimmisita ni Metro Manila Development Authority
Chairman Bayani Fernando iti Quirino Stadium itoy nga ili itay nabiit
tapno ipakitana ti suportana iti team Marikina a simmali iti airsoft
competition a paset ti Kannawidan Ylocos Festival.
Kinuna ni Fernando a maysa a wagas ti pannakipaset ti team Marikina kadagiti nadumaduma nga airsoft competitions a panangibagana a serioso iti gagemna a tumaray iti kinapresidente .
Maipalagip nga indispley idi ni Fernando ditoy Vigan ti kadakkelan a sapatos a lalat a nairaman iti Guinness Book of World Records.
Manipud Vigan, nagtarus ni Fernando iti Laoag City, Ilocos Norte tapno makipaset iti panagpiesta ti nasao a siudad. (Mancielito S. Tacadena/NBN Vigan)


text:
NAPATALIAWDA iti likudanda idi mangegda ti anabaab. Da Tata Andong ken dagiti kakaduana! Intuloyda ti naglibas.
Nagsardeng ni Miguel idi makadanonda iti puon ti dakkel a kayo a narakab ti puonna ken nagrungarong dagiti ramutna. Simmalipengpengda iti puon ti kayo. Nagkumegda dita. Awan sintimek. Tinengngelda ti pana-gangesda.
“Agwaraskayo! Kitaenyo ti aglawlaw amangan no addada la dita nga aglemlemmeng!” nangeg da Miguel ken Margarita nga imbilin ni Tata Andong kadagiti kakaduana.
Madamdama, nagsubli dagiti kakadua ni Tata Andong iti yanna. “Awan nadlawmi a karasakas iti aglawlaw, Tata,” nangeg ni Miguel a kinuna ti maysa kadagiti kakadua ni Tata Andong.
“Agpaabagatantayo ngarud bareng no addada dita. Saanda pay a nakaadayo ta masikog ni Margarita,” kinuna ni Tata Andong.
Nakaanges ni Miguel iti nalukay idi makapanaw da Tata Andong. Intuloyda ti simmalog. Dida pay nakaadayo idi makangegda iti karasakas iti asidegda. Linentian ni Miguel ti naggapuan ti karasakas. Maysa nga alingo a kaan-anak ti nakitada. Nagganukgok ti alingo a nangsiput kadakuada. Simmiasi da Miguel iti dalan.
Intuloyda ti simmalog. Nakadanonda iti karayan a nakaad-adu ti alimatekna. Bimmallasiwda iti bangir a takdang.
Linentian ni Miguel ti bagida. Inunana nga inikkat dagiti alimatek a kimpet iti gurong ken luppo ti asawana sakbay nga inikkatna dagiti kimpet iti bagina.
“Aginanata pay ket napalalo a bannogkon,” kinuna ni Margarita.
“Adda gukayab dita masungad. Idiayto ti paginanaanta,” insungbat ni Miguel idinto a kinibinna ni Margarita.
Impatarengtengda ti nagna. Sarsarapaen ni Margarita ti tianna. Nakadanonda iti wangawangan ti gukayab. Linentian ni Miguel iti uneg idi makastrekda. Nabuak dagiti panniki a nagapon iti uneg. Nakigtot dagiti dua idi agsasaruno dagiti panniki a rimmuar iti gukayab. Nagsublida iti wangawangan ti gukayab. Dita ti naginanaanda.
Nanemtem ni Miguel idi makaala iti rutruting ken sangsanga ti kayo a naidaknir iti ruar.
“Aginanakan,” kinuna ni Miguel a silalailo iti asawana. “Siguro, nagsublin dagiti kumakamat kadata iti hideout.” Nagrukob. Inagkanna ti asawana a nakapungan iti luppona.
Rimmidep ni Margarita. Nagbantay ni Miguel. Nakasagana ti armalitena idinto a nakaturong dagiti matana iti ruar ti gukayab. Amano a paltoganna no adda man tulisan nga agpanggep a sumrek.
Bayat ti panagbantayna, nagay-ayam iti panunotna daydi ipapanda panagtakaw kada Tata Andong iti balay ni Mr. Villaroman a baknang a lakay iti kabisera ti Santa Veronica. Nakayawan ti rikna ni Miguel iti nagsaway a kinapintas ni Margarita a balasang ti lakay. Intalawna ti balasang.
Insang-at ni Miguel ti balasang iti bantay. Iti kaadda ni Margarita iti bantay, inan-anusanna nga inarem agingga iti napagtinnagna ti rikna daytoy. Nagkasarda. Ni Tata Andong ti nangannong iti kasarda.
“Ania ti nakaumayam ditoy bantay ken kasano a naisurotka kadakuada idinto nga ammom a managdakdakesda, Miguel?” sinaludsod ni Margarita iti umuna a rabii a panagdennada.
“Atiddog a salaysayen, Margarita,” insungbat ni Miguel. “Ngem saanen a rumbeng a maammuam pay ti nalidem a paset ti pakasaritaan ti biagko.”
Saanen a nagusisa ni Margarita. Namrayanna laengen ti nagsadag iti barukong ti asawana. Nakataltalged ti riknana iti dayta a panagsadagna. Nairidep.
Nagbaliw ti telon ti panunot ni Miguel. Nalagipna daydi binurayrayanna a lalaki a kinasubang ken nangpaltog a nakatayan ni Tata Berning nga amana. Nagkamang iti bantay tapno maadaywanna dagiti pannakabagi ti linteg a mangkemmeg kenkuana. Nasagangna ti bunggoy dagiti tulisan nga ipanguluan ni Tata Andong. Simmurot kadakuada.
AGLAWAGEN. Riniing ni Miguel ti asawana tapno ituloyda ti agdaliasat. Apagruarda iti gukayab idi mataldiapan ida da Tata Andong ken dagiti kakaduana nga adda iti tuktok ti bantay a naggapuanda. Nagdardaras dagitoy a simmalog.
Nakita da Miguel ken Margarita dagiti tulisan iti ballasiw ti karayan. Insagana ni Miguel ti armalitena idinto a nagarudokda a nangtaraigid iti karayan.
Kinitana ti ungto ti karayan bareng no addan a sumungad ni Col. Ilustre ken dagiti pasurotna a polis nga umay mangsukon kadakuada iti dayta nga isusukoda ken ni Margarita.
Sumanengseng dagiti bala iti uluanan ken sikigan da Miguel. Pagammuan, naapput ni Miguel ti bakrangna ket nadaleb. Nagsayasay ti dara iti sugatna. Natina iti nalabaga ti karayan.
“Miguel!” Imkis ni Margarita idi makitana ti asawana a nadalupo iti karayan. Inasitganna. Binatakna.
“Ituloymo ti aglibas, Margarita. Siak ti makaammon kadakuada,” kinuna ni Miguel nga agmusmusiig iti saem ti sugatna.
“Saanka a mabalin a panawan a kasta ti kasasaadmo, Miguel. Adda sinapataanta a dita agsina. Makirangetta agingga iti kanibusanan,” kinuna ni Margarita sa nagpideg iti bato a paglinglingedan ni Miguel. Insaganana ti armalite a naikaratay iti abagana.
Inirutan da Miguel ken Margarita dagiti paltogda. Sinirigda dagiti umas-asideg a kabusorda. Madamdama pay, awanen ti aridenggan iti panagkapanakpak ti kanalbuong a nangbeltak iti kinatalinaay dayta nga agsapa.
Kellaat, nagsikal ti tian ni Margarita. Di mabayag, rimmuar ti danum ket nagayus iti sellangna.
“Miguel, agpasngayakon!” kinuna ni Margarita.
Insardeng ni Miguel ti nakipinnaltog kadagiti kabusorda. Inasikasona ti asawana.
Nakaasidegen dagiti kabusor iti ayanda. Naalikubkoben ni Miguel.
Pagammuan, nagbusi dagiti igam nga aggapu iti abagatan. Sangapangen a polis nga impanguluan ni Col. Ilustre!
Nadara ti ranget. Adu ti narsing a tulisan. Imbilin ni Tata Andong ti panagsanudda.
Kagiddan ti panagulimek dagiti paltog ti panagallangogan ti nasinggit nga ibit ti nalungpo a maladaga a lalaki nga impasngay ni Margarita.


text:
LIBRIS
Ti LIBRIS (Sistema ti Pakaammo ti Biblioteka) ket maysa a Sueko a nailian a kappon a katologo a tinartaripato babaen ti Nailian a Biblioteka ti Suesia idiay Stockholm.[1] Mabalin ti nawaya nga agbiruk kadagiti agarup a 6.5 a riwriw a titulo iti amin a paset ti pagilian.[2]
Iti pay maipatinayon kadagiti bibliograpiko a rehistro, maysa para iti tunggal maysa a libro wenno pablaak, ti LIBRIS ket aglaon pay kadagiti turay a papeles ti tattao. Para iti tunggal maysa a tao nga addaan iti rehistro a maikapet iti nagan, pannakaipasngay ken trabaho nga adda iti naisangayan a panagilasin.
Ti MARC a Kodigo para iti Sueko a Kappon ti Katologo ket SE-LIBR, a nomalisado: selibr.[3]
Ti panagrang-ay ti LIBRIS ket maitugotan kadagiti tawen ti tengnga ti 1960.[4] Bayat a ti rasionalisasion dagiti biblioteka ket parikuten daytoy kadagiti dekada kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, idi 1965 a nangipablaak ti komite ti gobierno iti maysa a reporta kadagiti panagusar ti kompiuter kadagiti panagsuksukisok iti biblioteka.[5] Ti busbos ti gobierno idi 1965 ket nakapartuat ti konseho ti biblioteka a panagsukisok (Forskningsbiblioteksrådet, FBR).[6] Ti nagiyunaan a disenio a dokumento, Sistema a Pakaammo ti Biblioteksadministrativt (BAIS) ket naipablaak idi Mayo 1970, ken ti nagan a LIBRIS, ket pangyababaan para iti Library Information System, ket inus-usar idi para iti maysa a teknikal a subkomite a nangrugi idi Hulio 1, 1970.[7] Ti warnakan a LIBRIS-meddelanden (ISSN 0348-1891) ket naipablaaken manipud idi 1972[8] ken adda iti online manipud idi 1997.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "LIBRIS". Nationalencyklopedin (iti Sueko). Naala idi 27 Hulio 2010.
- ^ "Dagiti linaon ti batayan a datos ti LIBRIS". Nailian a Biblioteka ti Suesia. Naala idi 27 Hulio 2010.
- ^ Panagrang-ay ti Network ti Biblioteka ti Kongreso ken Opisina dagiti Alagaden ti MARC (5 Abril 2011). "Biruken ti Listaan ti Kodigo ti MARC para kadagiti Gunglo a Batayan ti Datos". Biblioteka ti Kongreso. Naala idi 22 Agosto 2012.
- ^ Lena Olsson, Det datoriserade biblioteket. Maskindrömmar på 70-talet (1995), PhD a pannakaala manipud idiay Unibersidad ti Linköping, Dagiti Panagadadal ti Linköping kadagiti Arte ken Siensia 121, ISSN 0282-9800, ISBN 91-7871-492-3, Abstract online
- ^ Databehandling i forskningsbibliotek (1965; in LIBRIS), nadakamat idiay Olsson (1995), p. 51.
- ^ Olsson (1995), p. 55.
- ^ Olsson (1995), p. 103.
- ^ Olsson (1995), p. 31.
- ^ LIBRIS-meddelanden
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nailian a Biblioteka ti Suesia: LIBRIS (pilien "Iti Ingles" manipud ti akin-ngato a pagpilian, ti kasisigud a pagsasao ket Sueko)
- Nawaya a Datos, Pakaammo para kadagiti bibliograpiko a rehistro ti LIBRIS ken turay a papeles a kas nawaya a datos, Abril 3, 2012.


text:
JAIME M. AGPALO, Jr.
Maysa Met Nga Arte Ti Panagulbod
(Para ken ni Armando, Jr., 10, ken dadduma pay a kas kenkuana)
nariddisak manen itoy a paskua
nariddis iti umel a labilab
ken natudok iti rinibu a dagum
iti kaunggan, naal-allia ti nakem
ta diak napennek iti husto
mabisinan latta iti kinapudno
ti naganus a nakem ni armando
no dinno ti yan ti amana itoy a paskua
siak ti datar, wen, siak ti datar
nasakit, nasakit la unay
nasaktan la unay unay ita a paskua
a dinuyok dagiti natnag a lua
ti ubing a mangsapsapul iti amana
kadagiti natnag a maregmeg ti sainnek
ti ina, ti ina a nagsasainnek
nagsasainnek ken nagsasaibbek nga ina
iti kinaawan iti panagpapada
nagsasainnek ken nagsasaibbek
iti padapada a saludsod
a saludsod iti panagpapada
iti panagpapada a diak nasungbatan
iti panagpapada a diak masungbatan
sinakdok ti ubbog-daniw
iti daniw ti emmanuel lacaba
kadagiti bubon ti daniw
daniw a sibug ti kinapudno
tapno laeng adda ti diaya nga ay-ayo
ay-ayo iti dayta laeng a kanito
ken liklik ti umel a balikas
wenno allilaw iti kinapudno
ngem, adalem la unay, di mabatok
di mabatok ti naganus a nakem
ti panagtalaytay ti mannakigubat
ti masa kadagiti tamtambak
kadagiti rangtay a troso iti karayan
tapno mapekka ti kawar
kawar iti ngulayngulay
saan a ti bilang dagiti sinang-at
a bantay, bantay ti pannubok
ti lapped ti nasin-aw a panggep
ti panggep a di malapdan
no di ket ti panangidateng
ti mensahe ti kinapudno ken rumbeng
nga awan ti tao a nakakawar
nakakawar iti ngulayngulay
iti kawar dagiti didiosen
dagiti ganggannaet a didiosen
ken uleg a kayumangi a nangsikbab
kadagiti balitok ken gambang
kaykayo ken karayan iti kordiliera
agartistaak no kua, agartistaak
katawaak dagiti libak
libak a nakakatkatawa
katawaak ti semsem ken gurak
katawaak ti gurak nga aglibak
iti di agsusurot ti libak
nga ay-ayo iti naganus a nakem
no kua digosek ti naganus a nakem
kadagiti sabongsabongan a balikas
ray-awen iti sm, jolibee ken mc do
ngem iliwen latta ti ubing ti arakup
ti bara ti arakup, nabara nga arakup
ti amana itoy a paskua
agarteak latta, agarteak
ta agarte no kua ti agulbod
ta maysa met arte ti panagulbod
panagulbod a sulbod
sulbod ti di mabirokan a sungbat
iti naganus a nakem ti ubing
agawidto, wen, agawidto no bigat
agawidto, balong, no bigat
inton bigat nga agawid, balong
bigat iti di mabilang a bigat
ta di met agpagpatingga ti bigat
ngem iti arte ti panagulbod
dina mapedped ti iliw
iti naganus a nakem ti ubing
ti arte ti panagulbod
dina maiserrek iti naganus a nakem
ti uni dagiti billit-tuleng iti rabii
no ipasngay ti ina ti danag
iti barukong, barukong a mailiw
ken agpukaw daytoy iti kasipngetan
tapno ilinged ti iliw iti kasipngetan
iti kasipngetan a pakakitaan
met laeng iti sibeg nga anniniwan
anniniwan nga agur-uray
agur-uray met ti isasangpet
ti ama ita a paskua
paskua, mano pay ngata a paskua
nga agarteak iti kinaulbod
nga artistaak iti kinaulbod
mano ngata pay a paskua ti maikupin
sakbay a masungbatan a mapnek
ti naganus a nakem ti ubing
sakbay a masungbatan
dagiti sainnek ken saibbek ti ina
sakbay a mapasardeng
a maduyok dagiti datar
kadagiti napait a lua
mano ngata pay a paskua ti lumabas
sakbay a masilawan ti kaamaan
a pangibuangan ti iliw ti barukong
sakbay a mapukaw iti kasipngetan
ti peggad iti panagawid ti ama
wen, wen, mano ngata pay a paskua
ti palabsen, sakbay a dumteng ti panagpapada
sakbay a maisardeng a maibaddek
ti kalintegan, ti kalintegan dagiti babassit
dagiti babassit nga umili iti kordiliera
mano ngata pay a paskua iti lumabas
sakbay a mapasardeng nga agsikbab
iti gambang ken balitok
kadagiti kaykayo ken karayan
dagiti ganggannaet a didiosen
a dios dagiti uleg a kayumanggi...
TI PIEK ITI UNEG TI SABUT
ikkis ti duog a kampana
iti kampana ti duog nga ikkis
ikkis ti ulimek a dangadang, umel
umel kadin ti dangadangmo
dangadangmo, managberso
managberso, miraem, miraem managberso
kuridemdem ti kandela, kandela a silaw
silaw ti piek, piek iti uneg ti sabut
sabut a kukkukkokan, kukkokam
kukkokam manen ken manen ti sabut
tapno maalaw ti biag, alawen ti biag
biag ti piek iti sabut a kukkokkam
kukkokam iti ulimek a dangadang
dangadang a naulimek ti pompiang
pompiang dagiti kumaw, puraw
ken duyaw a lapayag
lapayag dagiti uleg a kayumanggi
kayumanggi a nangdios iti pirak
iti tallopulo a pirak, pirak ti kappi
kappi nga aglulumba, lumba ti kappi
kappi a kumalab iti baton-lagip
lagip ti baton, basnot-baston ti taraon
taraon a dara ken lasag ‘giti babassit
babassit ti taraon ti nagbaston
dara ken lasag, lasag ken dara
dara iti altar, altar a daradara
lasag ti takiag, takiag a nalasag
saan a kalasag, kalasag a laspag
laspag a linaspag dagiti nagbaton
nagbaton agpipinnangatuan isbo
isbo a nangato, ampaw nga isbo
isbo a naapgad, saanen a naapgad
isbo a nasam-it, saanen a nasam-it
napait nga isbo, isbo ‘ti babassit
bassit ken nagbaston, padapada
wen, padapada, Kenkuana, ngem awan
awan iti panagpapada, ta binastonda
a binaston ti telon ti panagpapada
isu a daradara ti padeppa
padeppa, managberso, daradara
daradara ti padeppa, kukkokamon,
kukkokamon tapno maalaw biag ti piek
piek iti uneg ti sabut a kukkukkokam
kukkokam iti ulimek a dangadang
[kamalig.blogspot.com]
Nakatag-ayen Gemgem Ti Anak-Lingayen Gulf
saan laeng a daing no dipay ket arungaing
ti inang-angkatko ken ka ilong
dagiti pay kinilo a sainnek ken sennaay
dagiti binaniera a pinget ken gaget a nalpay
kada dumulong iti baybay ti namnama
itakdangna dagiti kinitangan a saning-i
a lubuag ti barukong, barukong a nadagsen
nakadagdagsen a barukong a pinadagsen iti sikbab
sikbab dagiti higante a trawl nga ari ken peste
peste nga ari iti lingayen gulf
lingayen gulf a silpo ti angesna
ken anges ti pamiliana
anges pay pamilia ti kapadana
kapadana a marurod kadagiti aso
aso dagiti alimatek iti takdang
lalo no eppes a kari inna itakdang
itakdangna nga itakdang ti lunod
di maugotan a lunod kadagiti tur-og
tur-og a bantay nga agintutur-og
bantay a ginatang, ginatang a serbisio
serbisio tapno aginturtur-og a bantay
isu a lappedak no kua, lappedak
ta batokenna ti nadara a sagmak
no dinan malappedan nga itakdang
ti sangabaniera a lua, lua a napait
lalo no daytoy ket inna saningian
ti bayakabak a nanglayus, layus a krus
layus iti nadalluyon a krus
iti krus a kayabkab ti langis
maitayok met ti gatangen
iti di magaw-at nga agpangen
isinal-itna no kua ti ngaretnget
ta uray kano pilitenna a sanggaen
ti gemgem ti kimat a bugiaw
ti kigaw a bullalayaw
uray no karwasenna iti pinget
ti laglagto ti rizal iti datar ti namnama
aguper latta isuna iti kinapulos
mawaw latta ti baso iti baso ti tik-ab
mabisin latta dagiti pinggan iti gao
gao uray no sangkamukat a murkat la koma
murkat dagiti didiosen iti lingayen gulf
no inapunanen iti espiritu ti lapad
asugenna no kua ti dulin nga atiddog
ta baddekanna kano dagiti tugot
tugot dagiti maingel a simutsimot
uray agsebba met iti apuy
magsatna la ketdi ti kapet
kapet dagiti nakakapet
nakakapet iti tugaw
iti tugaw dagiti nakatugaw
dagiti nakatugaw a nangikari iti lugaw
linugaw iti taaw agas ti saraaw
ngem ti kari ket ubbaw a kalawakaw
ta awan ti gao uray koma la kinawkaw
wenno sinimot a sagpaw
ta agidog latta dagiti trawl iti taaw
yaonda amin nga arapaap, amin amin
nga arapaap iti laem ti lingayen gulf
iti naminsan nga innak manen agangkat
pinidutna kanon ti tag-ay ti gemgem
gemgem a naitag-ay, naitag-ay a gemgem
gemgem ti nalabaga a dangadang
dangadang ti gemgem dagiti babassit
babassit a mailupitlupit, mailupitlupit
wen, diak kano mababalaw, diak babalawen
no kimpet iti patadem, patadem a natadem
tadem ti nalukot a gemgem
ikur-itkonto man kano ti gil-ayab
gil-ayab ti dara a kanaw ken limog
limog a dara iti lingayen gulf
ti dara iti lingayen gulf
iti daradara a lingayen gulf
pidutekto kano dagiti maregmeg
dagiti naburak nga ingpen masakbayan
‘giti annak-mangngalap a labus-butegan
lamayan dagiti naidasay a saning-i
dung-awan dagiti naidasay nga araraw
araraw a bugas dagiti ablen a binatog
a lasag ken dara dagiti daniw
dagiti daniw a daradara iti dangadang
iti dangadang dagiti mailupitlupit
a mangngalap iti lingayen gulf…
[kamalig.blogspot.com]
Kurarayan a Pluma: Para ken ni Dr. Ariel S. Agcaoili
(sungbat iti daniwna a The Poet of the Voice of Our People Lost)
wen, ayi, agpadaya manen dagiti kannaway
iti leggak, a sumakdo iti leggak dagiti balikas
dagiti balikas a silaw ti naamitan a teggaak
ti rabak, ti teggaak saanen a rabak
no di ket babak, babak nga allilaw
allilaw ‘giti nakatugaw, nakatugaw a sallapingaw
a nangiduol iti lugaw, lugaw a kalawakaw
kinawkaw a lugaw ken sinimot a sagpaw
iti away a kapanagan, kapanagan dagiti kannaway
kannaway agwarsida iti diket a bagas dagiti balikas
balikas a nabagas, atang a berso a nakasarukang
nakasarukang a siit karabukob dagiti garamugam
garamugam, garamugam a nairuam
nairuam a mangitik-ab lua ti kaadduan
kaaduan, kaaduan nga aglulua
aglulua ta awan ti itik-abna
ken wen, ayi, dagiti bulong ti algarroba
agdeppada manen iti bigat
deppaanda dagiti rigat
rigat a pinanawanen ti bigat
bigat a binagkat dagiti saanen a mabagkat
a ladawan ti kaadduan, kaadduan a ladawan
ladawan no apay nga indisso ni Nelia
ti korona ti katkatawa, ti nakakatkatawa a korona
korona a balangkantis, liwliwa a tirtiris
tinirtiris a liwliwa, liwliwa nga allilaw
dagiti buaya a nakatugaw, nakatugaw a pasaw
a dina ammo ti saraaw, wen, saraaw
saraaw a makaulaw, makaulaw
a kari dagiti nakatugaw, intayab ti ullaw
ullaw dagiti ulaw, mangkik, bullagaw
ken dagiti naglapayag iti puraw ken duyaw
wen, ayi, dagiti tuwato ngumato manen tayabda
tapno agbirok tayab ti agsapa, no adda pay agsapa
dagiti annak ni Angkuan, Angkuan a nagraranggasan
a pinagraranggasan dagiti garamugam
garamugam a rumbeng a warsian iti bagas
nga atangan iti daradara a balikas
balikas ti berso nga agtungtunglab
a tinunglab dagiti antukab a balikas
balikas nga isarukang, isarukang dagiti balikas
dagiti binatog ti bua a lua, lua ti bua a naibinatog
luppo ti kawitan a berso, berso dagiti managberso
arak a dugsak, dugsak dagiti sariwakwak
di lipatan binagkal a binatog ti akkal
akkal ti gawed dagiti tiwed
tiwed a ngednged babassit a tengnged
tengnged dagiti tiwed ket siniten
sigarilio a naingel, ingel dagiti maingel
a mangsaka iti kararua ti naidalit nga ili
ili a nakasalapon iti sirok ti baliti
baliti dagiti di katawtaw-an iti ili
wen, ayi, agpadaya manen dagiti kanaway iti leggak
agdeppa manen dagiti bulong ti algarroba iti agsapa
iti agsapa, tumayab manen dagiti tuwato iti nangato
agimaldit manen ti kurarayan a pluma…
[kamalig.blogspot.com]


text:
Wikidata
Ti Wikidata ket maysa a gandat a mangited ti pagtitinnulongan a maurnos a pagibatayan ti datos tapno masuportaran dagiti gandat ti Wikimedia a kas ti Wikipedia. Ti Wikidata ket nairugi idi Oktubre 30, 2012.[1][2] Ti gandat ket agdama nga inrugrugi ti Wikimedia Deutschland ken naikeddeng a mangited ti sapasap a taudan dagiti naisangsangayan a kita ti datos, kas pagarigan, dagiti petsa ti pannakaipasngay, ti maysa klase dagiti napasingkedan a datos, a mabalin nga usaren dagiti gandat ti Wikimedia nga agan-andar a kapadpada ti pamay-an a panagobra para kadagiti papeles ti Wikimedia Commons.[2][3] Daytoy ti nagbalin nga immuna a gandat ti Pundasion ti Wikimidia manipud idi 2006.[4]
Ti panakapartuat daytoy a gandat ket binayadan babaen kadagiti donasion manipud ti Allen Institute for Artificial Intelligence, ti Gordon and Betty Moore Foundation, ken Google, Inc.,a nagdagup ti €1.3 a riwriw.[5][6]
Pakaibanagan ti Wikipedia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Wikidata ket mabalin para kadagiti 3 a kangrunaan a banag:
- Sentro a pagikabilan kadagiti silpo ti pagsasao
- Pagitedan ti sentro a lugar para kadagiti datos ti infobox para kadagiti amin a Wikipedia
- Panagpartuat ken panagpabaro kadagiti listaan ti artikulo a naibatay kadagiti datos iti Wikidata
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pintscher, Lydia (Oktubre 30, 2012). "Ti wikidata.org ket nangrugin (nga ada pay laeng dagiti parikut)". wikidata-l (Listaan ti panagibuson). Naala idi Nobiembre 3, 2012.
- ^ a b Wikidata (Naiyarkibo 2012-10-30 iti WebCite)
- ^ "Datos a Rebolusion pra iti Wikipedia". Wikimedia Deutschland. Marso 30, 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Roth, Matthew (Marso 30, 2012). "Ti datos a rebolusion ti Wikipedia". Pundasion ti Wikimedia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Dickinson, Boonsri (Marso 30, 2012). "Paul Allen Invests In A Massive Project To Make Wikipedia Better". Business Insider. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Perez, Sarah (Marso 30, 2012). "Ti Sumaruno a Dakkel a Banag ti Wikipedia: Wikidata, Ti Mabasa ti Makina, Inur-urnos ti Agar-aramat a Batayan ti datos a Binayadan Babaen ti Google, ni Paul Allen ken Dadduma pay". TechCrunch. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website
- Wikidata iti Twitter
- meta:Wikidata - koordinasion a panid para iti gandat idiay Meta-Wiki
- Demo system - pagipadasan ti agdama a kasaaad ti panagrang-ay
- Wikidata-l - Listaan ti pakisinnaritaan para iti gandat ti Wikidata
- Wikidata-bugs - Panagireporta kadagiti kiteb para iti gandat ti Wikidata


text:
Wikipedia:Annuroten ti nagan ti agar-aramat
Mabalinmo ti agaramid ti pakabilangan tapno ti naganmo nga agar-aramat ket maipakita a kaariping kadagiti inur-urnosmo. Ti nagan ti agar-aramat ket maysa a waya ti panangipakita no sino ti nagurnos ti maysa a panid. Daytoy ket makatulong kadagiti agar-armat a makitungtung ken makatulong pay ti panangidulin kadagiti rehistro. Mabalinmonton ti agpartuat ti bukodno a panid a naitituluan ti naganmo nga agar-aramat, ken tungtungam a panid, a mabalin a pangibatian dagiti dadduma nga agar-aramat kadagiti mensahe kaniam.
Ti naganmo nga agar-aramat ket mabalin a saan a ti pudno a naganmo, ngem aluadam ken saayatem met ti agpili ti naganmo.
Dagiti linaon
Annuroten dagiti mapakagura a nagan[urnosen ti taudan]
Ti nagan a piliem ket nasken a saan a mapakagura wenno makasungani ti sinoman . Pangngaasi a laglagipem a ti tattao nga agur-urnos ditoy ket naggapuda kadagiti nadumaduma a lugar ken sabsabali a kultura. Kitaen dita baba dagiti alagaden tapno maliklikan ti manggura ti tattao:
- Liklikan nga usaren dagiti nagan ti tattao iti politika, militar wenno relihion wenno dagiti pasamak.
- Liklikan ti agpili kadagiti nagan nga amangan a makapagura. Nasken a ti naganmo ket saan a mangisingasing a sika ket agtengtengel kadagiti puesto iti politika, relihion wenno dagiti pammati a mabalin a makasungani ti dadduma a tao.
- Saanka nga agtulad kadagiti kapadpada a nagan ti sabsabali nga agar-aramat.
- Dagiti makapagura wenno makasungani a nagan ket mabalin a mangpawil wenno mariribokan dagiti dadduma a agar-aramat a tumulong ditoy Wikipedia.
- Adda met dagiti dadduma a nagan a saan a makapagura ngem dagitoy ket makaipakita ti napigsa a panirigan wenno relihioso unay. Dagitoy a nagan ket upayen ngem saan a maiparit ngem mabalin dagitoy a gapuanan kadagiti pannakisinnungat.
- Pangngaasi a saan nga usaren dagiti nagan nga addaan iti "bot" gaputa dagitoy ket mabalin a makaiyallilaw kadagiti agar-aramat a bot nga us-usaren a panagtaripato iti Wikipedia. Dagitoy ket saan a makapagura ngem saan a maipalubos.
- No adda dagiti agreklamo a maipanggep ti naganmo, pangngaasi a panunotem a baliwam. No adu unay ti agar-aramat nga agreklamo, makiddawto a baliwam ken no saanmo nga ikkaten, dagiti administrador ket mabalindanto nga ikkaten nga awan pakdaarna.
- Liklikan ti agpartuat kadagiti panangipaksil a nagan ti agar-aramat.
- Dagiti maigaggagara a makapagura, makasungani wenno bastos unay a nagan ti agar-aramat ken mabalinto nga ikkaten dagiti administrador nga awan pakdaarna.
Kasano ti mangbaliw ti naganmo[urnosen ti taudan]
Ti Ilokano Wikipedia ket agdama nga awan dagiti burokrata a maka-aramid ti tignay a panagsukat ti nagan ti agar-aramat ngem mabalin ti agkiddaw ditoy.
Panagikkat ken panagitipon kadagiti nagan ti agar-aramat[urnosen ti taudan]
Ti Ilokano Wikipedia ket agdama nga awan dagiti burokrata a maka-aramid ti tignay a panagikkat ken panagitipon kadagiti nagan ti agar-aramat ngem mabalin ti agkiddaw ditoy.
Annuroten ti panagusar kadagiti nadumaduma a nagan[urnosen ti taudan]
Awan ti alagaden a mangiparit ti panagusar ti ad-adu ngem maysa a nagan ti nagar-aramat, ngem nasken a saanmo nga usaren dagitoy kadagiti dakes nga aramid. Nasken a saanmo nga usaren ti mamin-adu a panagbutos manipud kadagiti dadduma a naganmo.


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Kandidato pay laeng ni mayoral candidate Germie Singson-Goulart ken balido a mabutosan iti masungad nga eleksion.
Daytoy ti panangilawlawag ti legal department ti Commission on Elections, Manila mainaig iti isyo ti diskualipikasion ni Goulart nga impaulog ti First Division ti nasao a poll body itay nabiit.
Sakbayna, kas sungbatna iti petision ti uppat a residente ditoy iti babaen ti Llanes et. al vs. Singson-Goulart a nangkiddawanda iti Comelec a madiskualipika ni Goulart, nangipaulog ti First Division ti poll body iti resolusion a nangpaboranda iti petision idinto nga imbatadna a “gapu ta agserserbi pay laeng a city councilor (ni Goulart), impakitana nga awan ti intensionna a mangabandonar iti residensiana iti Vigan.”
Ngem kinuna ti legal department ti poll body a masuspende ti pannakaipakat ken implementasion ti nasao a resolusion ti First Division kalpasan ti madagdagus a panangipila ti abogado ni Goulart iti motion for reconsideration.
“Ngarud, agingga a saan a dismisen ti Commission En Banc ti nasao a resolusion, wenno ibasura ken agbalin a pinal ken executory, kandidato pay laeng ni Ms. Germelina Singson Goulart ken balido a mabutosan iti masungad a May 14 elections,” inlawlawag ti legal department ti Comelec.
Kanaig daytoy, kinuna ni Goulart a saan pay a nalpas ti disqualification case a naipila kontra kenkuana iti Comelec agsipud ta aglasat pay iti adu a proseso.
“Daytoy a desision a naggapu iti First Division, saan pay a pinal, saan pay a maipatungpal agingga iti maipan, makadanon iti Commission En Banc ti Comelec,” kinuna pay ni Goulart.
Iti motion for reconsideration nga impila ni Goulart, inkalinteganna a kas sagudayen ti Seksion 38 ti Rep. Act 9006, “asinoman a nabutosan nga opisial, nasional man wenno lokal, a nagipila iti certificate of candidacy para iti isu met laeng wenno iti sabali a puesto ket maikonsidera a naglusulos iti opisinana.”
Kandidato ni Goulart iti babaen ti Partido Kampi idinto a Lakas-CMD ti partido ni Mayor Mario Tugade.


text:
Rungsot ti Martial Law, linagip dagiti taga-Montanyosa
Ni CPA MONTANYOSA (PR)
www.nordis.net
BONTOC, Mountain Province — Naisayangkat iti maysa a panagtataripnong a dinar-ayan dagiti bikitma ti martial law ken dagiti kapamilya da, addaan adbokasiya iti karbengan tao manipud ti sibaan, kameng ti midya, naduma-duma nga organisasyon dagiti lallakay ken dagiti manakem, agtutubo ken kababaihan idi September 21, 2017 iti opisina ti Cordillera Peoples Alliance (CPA) Mountain Province.
Ditoy a natongtong ti agdama a kasasaad ti pagilian aglalo ti panagturong nan iti maysa a pasista nga estado, ti madama nga martial law idiay Mindanao ken ti epekto daytoy kadagiti umili a Moro. Natalantan met ti mapaspasungadan a panangideklara ni Pangulo a Rodrigo Duterte iti Martial Law iti pagilian karaman ti pannakibiang ti imperyalista nga Estados Unidos. Naadal met ti problema ken pakaseknan ti pagilian maipanggep kadagiti umad-adu a kaso ti Extra Judicial Killings (EJK), iti kota a panagrekruit ti Civilian Auxillary Force Geographical Unit (CAFGU) Philippine National Police (PNP) ken Armed Forces of the Philippines (AFP). Iti makuna a tarpnong, natongtong a dagitoy ket mangpakaro laeng ti kinarigat ti biag ken manggudwa laeng iti panagkaykaysa dagiti umili. Mainayon pay ditoy dagiti makaulaw a repormista a proyekto ti gobyerno ken GO-NGO nga ad-adda a mangwara kadagiti umili.
Naaddaan met ti gundaway dagiti biktima ti Martial Law idi panawen ni Pangulo Ferdinand Marcos nga ibingay dagiti kapadasanda. Adda dagiti nakasangit bayat iti panangiistorya da kadagiti kinaulpit dagiti Philippine Constabulary ken soldado idi bayat nga adda met dagiti narigatan a nangibingay ti kapadasan gapu iti kinasaem ti napasaran da.
Iti nasao nga aktibidad, inyebkas dagiti dimmar-ay ti saan da a panagkayat a maideklara manen ti maysa a martial law. “Saan koman a mapasamak manen daytoy gapu ta dakkel ti epekto na daytoy iti biag, pangkabiagan ken iti aglawlaw. Adu dagiti nagrigat, nadangran, nagladingit ken napirde a pangkabiagan iti unos ti 14 a tawen ti Martial Law. Nga inggana ita ket saan da pay laeng a nagun-od ti hustisya ta uray addan ti desisyon korte para iti bayad dagiti biktima adu latta dagiti nailaksid ken adu met laeng dagiti awanan pay ti naawat” daytoy ti agmaymaysa nga ipaunay-unay dagiti dimmar-ay.
Kalpasan ti panagtongtong ket pimmirma dagiti dimmar-ay iti resolusyon a naglaon iti: No to Martial Law Again, No to US Intervention, No to Extra Judicial Killings (EJK) and Yes to Resumption of Peace Talk between the GRP and NDFP. Maysa met lang a resolusyon ti napagkaykaysaan tapno ipadanon idiay HRBC no apay nga inggana ita ket adu pay laeng dagiti awan naawatda. # em>nordis.net


text:
Metalurhia
T metalurhia ket dominio ti siensia ti materiales ken inhenieria ti materiales nga agadal ti pisikal ken kimiko a panagkukua dagiti metalliko nga elemento, ken dagiti bukodda nga intermetalika a kompuesto, ken dagiti laokda, a makunkuna kadagiti alloy wenno dagiti amalgama. Ti metalurhia ket isu pay ti teknolohia dagiti metal: ti waya a pakaipakatan ti siensia iti panagptaud kadagiti metal, ken ti inhennieria dagiti komponente ti metal para iti panag-usar kadagiti produkto para kadagiti aggatgatang ken agpatpataud. Ti panagpataud kadagiti metal ket mangiraman ti panagproseso dagiti mina tapno maiyaon ti metal a linaonda, ken tilaok dagiti metal, ken mabalin pay dagiti elemento, tapno mapataud dagiti alloy wenno amalgama. Ti metalurhia ket nailaslasin iti panagobra iti metal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Metalurhia iti Wikimedia Commons
- Metalurhia para kadagiti saan a metalurgo


text:
Pinidut ni Elias ti auditibo. Kinontakna ti security officer ti eropuerto.
“Adda kadi kiddawenyo?” sinaludsod ni Col. Obispo.
“Kayatko a kontakem ni Angel Torpo, Col.,” kinuna ni Elias. “Kayatko a makipatang kenkuana live iti radio.”
“Kasapulan nga alaek pay ti pammalubos ti turayenmi a maipatangatang iti radio ti live interview ni Torpo,” insungbat ni Obispo.
“Saanen a kasapulan pay. Karbenganmi a maipatangatang ti mensahe a kayatmi a maidanon kadagiti kailianmi.”
“Agpayso. Ngem saan nga iti kastoy a situasion!”
“Ikkandaka iti kinse minutos a mangala iti pammalubos, Colonel!” intupak ni Elias ti auditibo.
Umanges-anges ni Elias a nangitupak iti bagina iti tugaw.
Kinita ni Abel ti oras iti pangupunguanna. Alas onse ti bigat. Nagdaras ti panagtaray ti oras, simmiplot iti panunotna.
Immirut ti iggemna iti putan ti paltog. Impalladawna ti panagkitana iti ruar ti bassit a tawa ti eroplano. Nalawag iti ruar. Awan ti ulep iti tangatang, tanda ti nalinak a panawen. Maisupadi ti panagpitik ti darikmat ditoy uneg ti eroplano. Mariknana ti nakaro a tension a mangsalsallukob kadagiti pasahero. Nasiputanna ti makapatay a kusilap ni Mayor Fernando de la Cuesta.
Ania met ngata ti agtartaray iti panunot ti mayor? No kitkitaem ti mayor, kasla awan ti amakna iti mabalin a dakes a mapasamak kenkuana iti imada a nanghaydiak iti eroplano. Ngem adda dagiti parsua a kasla naturedda iti sanguanan ti peggad ngem agkulpida iti apagapaman nga aplaw ti kinadamsak.
Tinaldiapanna ti paltog nga iggemna. Ammona itan ti bileg nga itden ti armas iti ima ti agikut. Iti bunganga ti paltog, asino ti saan a makarikna iti aliaw ken buteng iti kinadamsak nga itdenna?
Kellaat, simmiplot iti panunotna: no dumteng ti darikmat a maipasungalngal iti suli, kabaelanna kadi a kalbiten ti gatilio?
Nagwengweng ti transmitter. Dagus a pinidut ni Elias.
“Siak ni Angel Torpo,” inyam-ammo ti timmawag ti bagina. “Ania ti masapulyo kaniak?”
“Mr. Torpo, kayatmi a maipatangatang ti interbiom kadakami.”
“Kasapulan ti clearance dagiti agtuturay iti live interview,” kinuna ni Torpo. “Aguray ta kasaritak ti security officer.”
Kalpasan ti kasla makautoy a darikmat, nagtimek manen ni Torpo.
“Saan nga ipalubos dagiti agtuturay ti eropuerto a maipatangatang ti live interview,” kinuna ti radioman.
“Addatayo iti salinong ti demokrasia. Karbenganmi ti mangipatangatang ti aniaman a mensahe a kayatmi a maidanon kadagiti nangatngato nga agtuturay!”
“Maiduma daytoy a situasion. For security reasons a saankayo a mapalubosan a mangipatangatang iti aniaman a mensaheyo a sigurado a mangperdi iti imahe dagiti agtuturay nangruna ti kinatao ti maysa kadagiti pasahero.”
“Lehitimo dagiti akusasionmi, Mr. Torpo!”
“Ngem naikamangen iti korte ti akusasionyo. Apay a diyo urayen ti pangngeddeng ti korte?”
“Liman a tawen ti kaso iti korte ngem awan pay nagdur-asanna ta kas nakunamin, napamelmelan ti hues!”
“No adda pammaneknekyo a napamelmelan ti hues, apay a diyo imbutaktak idi pay laeng tapno naatur daytoy a kinakillo?”
“Inaramidmi amin a wagas tapno mailinteg ti pannakarabngis ti kalinteganmi ngem saankami a naitaltalek. Tapno mailinteg ti rekord, nagsuratkami iti gobernador, iti diputado, ken iti departamento ti agrario ken lokal a gobierno ken interior ngem ni balikas, awan naawatko a subalitda.”
“Mabalinmi nga interbioendaka dita uneg ti eroplano sami ipatangatang iti programami inton sardam.”
“Tapno editenyo nga umuna sakbay a maipatangatang? Tapno ikkatentayo no adda mabaddekan a tangan dagiti nabileg a politiko a kas ken ni Mayor Fernando de la Cuesta?”
“Ladingitek ngem awan mabalintayo ta dida ipalubos a makainnumanmi dakayo a live tapno direkta a maammuan dagiti tattao ti kayatyo a maiwaragawag iti publiko.”
“Ipasublatmo ti telepono ken ni Col. Obispo. Kayatko a kapatang,” kinuna ni Elias.
“Col. Obispo, speaking. Dengdenggek ti patanganyo ken ni Mr. Torpo. Sori, saan nga ipalubos dagiti turayek a maaramat ti ramitmi a pangipatangatang kadagiti ir-irukenyo maikontra iti maysa a tao.”
“Desperadokamin, Colonel. Diyo koma itulok nga adda mapasamak a dakes sayo ipalubos a maipatangatang ti mensahemi.”
“Ladingitek, Mr. Malvar, sursurotek laeng ti pammilin.”
“Ikkandaka iti treinta minutos a mangallukoy kadagiti apom iti demandami a live interview. No saan, maysa a pasahero ti paltoganmi!”
Indisso ni Elias ti auditibo a dinan inuray ti sungbat ni Col. Obispo.
(Adda tuloyna)


text:
MAIBILANG a ballaag ken pangta kadagiti opisial ti gobierno a maatap nga agisaysayangkat kadagiti kriminalidad ti napasamak a pannakapapatay dagiti kameng ti Pamilia Parojinog sadiay Ozamiz City iti kampania ti gobierno mainaig iti illegal a droga ken dadduma pay a krimen nga isardengdan ti dakes nga aramidda.
Napapatay dagiti kameng ti Philippine National Police nga indauluan ni Ozamiz City Chief of Police Jovie Espenido da Mayor Reynaldo Parojinog, ti asawana a ni Susan, dagiti kabsatna a da Misamis Occidental Board Member a ni Octavio Jr. ken babai a kabsatda a ni Mona, ken dadduma pay a kabagian ken kakaduada. Napasamak ti insidente kabayatan ti pannakaiserbi ti search warrant para kadagiti illegal nga armas a nakalemmeng kadagiti pagtaengan dagiti kameng ti Pamilia Parojinog idi parbangon ti Hulio 30, 2017.
Naaresto pay dagiti dua nga annak ti Mayor a da Ozamiz City Vice Mayor Nova Princess Parojinog Echaves, ken Reynaldo Parojinog Jr., ken naidarum ken nakakulongdan sadiay PNP Custodial Center iti Camp Crame, Quezon City.
Agdagupen iti 16 dagiti napapatay iti dayta nga operasion ti PNP kalpasan a maysa kadagiti kabagian ti Pamilia Parojinog a nasugatan ti natay iti ospital. Awan met ti natay wenno nakaro a nasugatan kadagiti polis a nangiwayat ti operasion.
Inrakurak ni Chief Insp. Espenido a lehitimo ti operasionda ken shootout ti napasamak, ken immuna a nagpaputok dagiti pasurot dagiti Pamilia Parojinog ken adda pay nagbato ti granada, ket bimmales ken dinepensaanda laeng dagiti bagida. Nakakompiskarda kadagiti armas, bala ken eksplosibo, illegal a droga ken dakkel ti kantidadna a kuarta. Nagpositibo met ni Mayor Parojinog ken dagiti pito a kaduana iti powder burns iti paraffin test a mangipakita a nagpaputokda iti paltog.
Impetteng dagiti saksi ken kameng ti Pamilia Parojinog ken dagiti kakaduada a saan a pudno ti pammabasol dagiti polis, ken planted dagiti naalada nga ebidensia. Mangisayangkat met ti PNP Internal Affairs Service ken Commission on Human Rights iti imbestigasion no adda dagiti nalabsing a paglintegan.
Dinependeranen da Presidente Rodrigo Duterte ken PNP Chief Director General Ronald de la Rosa dagiti polis a nainaig iti operasion a nakatayan dagiti kameng ti Pamilia Parojinog ken dagiti kakaduada a lehitimo ti operasion. Nagballaagda kadagiti opisial ti gobierno nga adda pakainaiganna iti illegal a droga ken dadduma pay a krimen nga awan ti santuenda iti panangipakatda ti linteg.
Mairaman ni Mayor Parojinog ken ti anakna a Bise Mayor kadagiti 150 nga opisial ti gobierno nga innaganan ni Presidente Duterte nga adda pakainaiganna iti illegal a droga idi Agosto 7, 2016. Isuna ti kaudian a mayor a napapatay kabayatan ti panagakem ni Presidente Duterte ken panangiyusuatna ti nainget a kampania kontra illegal a droga.
Idi Oktobre 2016, napapatay iti PNP checkpoint ni Saudi Ampatuan, Maguindanao Mayor Samsudin Dimaukom iti pannakirangetda ken dagiti pasurotna kadagiti polis a nangsitar kadakuada gapu iti maatap a panangibiaheda iti illegal a droga.
Idi Nobiembre 2016, dagiti operatiba ti PNP Criminal Investigation and Detection Group iti Region 8 nga indauluan ni Supt. Marvin Marcos ket napapatayda ni Albuera, Leyte Mayor Rolando Espinosa, iti seldana a nakakulonganna gapu iti maatap a pannakainaigna iti illegal a droga. Ni met laeng Chief Insp. Espenido idi ti hepe sadiay Albuera a nangiwayat ti raid iti balay da Espinosa ken nakakombinsir kenkuana a sumuko.
Nagduduma ti panirigan dagiti umili iti napasamak kadagiti Pamilia Parojinog a nagbalin a nalatak iti pagilian gapu iti pannakainaigda iti organized-crime group a Kuratong Balaleng. Agdepender iti pammati dagiti umili no inosente wenno nagbasol dagiti napapatay ken naaresto iti dayta nga operasion. Adda dagiti mamati nga adda pakainaigan dagiti Pamilia Parojinog iti illegal a droga ken dadduma pay a krimen. Adda met dagiti agkuna nga inosenteda kadagiti krimen a maipabpabasol kadakuada.
Saan a mailibak ti kinapudno nga adda dagiti lokal nga opisial ti gobierno nga adda pakainaiganna iti illegal a droga ken nagduduma a krimen, ngem saanda a magargaraw gapu iti saad ken impluensiada. Kadagiti pagturayanda, maibilangda a kasla didiosen a pagkamangan dagiti agkasapulan iti tulong, ken pagbutbutngan dagiti mangtubngar kadagiti dakes nga aramidda.
Maysa nga ehemplo ket ti pannakatiliw ken pannakabalud iti tungpal biag ni sigud a Panukulan, Quezon Mayor Ronnie Mitra a natiliw a nangbayabay iti ambulansia a nagkarga iti 498 a kilos ti shabu idi pay Oktobre 2001. Dagitoy nga opisial ket ar-aramatenda ti turayda ken ti pammarang a kinamanagtulongda tapno mailinged dagiti dakes nga aramidda.
Agdagup iti 150 dagiti innaganan ni Presidente Duterte iti listaan dagiti opisial nga adda pakainaiganna iti illegal a droga. Adu kadagiti nainaganan ti saan a nangaklon iti pammabasol. Kalpasan ti makatawen nga innaganan ida ti Presidente, nakaurnong koman ti PNP ken National Bureau of Investigation kadagiti nabileg nga ebidensia tapno maidarumda iti husgado ken no mapaneknekan nga awan-panagdudua a nagbasolda ket madusa dagita nga opisial nga agar-aramid iti krimen.
Nasken ti panagdalan iti umno a proseso ti linteg dagiti suspek ken akusado. Masurot koma ti linteg ken nasken a maliklikan dagiti nadara nga operasion ken pannakairamraman dagiti inosente a tattao. Ngem ti sistema ti hustisia iti Pilipinas, maballikog ti linteg no maisaklang dagiti tattao a nabileg. (Eden A. Alviar)


text:
Plantilia:Ammom kadi/Septiembre 18< Plantilia:Ammom kadi
- ... a ni Rabindranath Tagore (nailadawan) ket immun-una a nagsursurat ti daniw idi agtawen ti walo ken immuna a nangipablaak ti daniwna a Bhānusiṃha idi isu ket agtawen ti sangapulo ket innem?
- ... a ti Karayan Yangtze ket isu ti kaatiddogan a karayan idiay Asia, ken ti maikatlo a kaatiddogan iti lubong?
- ... a ni Carolus Linnaeus ket immuna a nakaadal ti Latin sakbay a nakaadal iti Sueko?
- ... a ti Jakarta ket naalana ti naganna manipud ti balikas a "Jayakarta" a mabalin a maipatarus a kas "nagballigi nga aramid", "kompleto a tignay", wenno "kompleto a balligi"?
- ... a ti Moscow segun ti Forbes idi 2011 ket addaan kadagiti 79 a bilionario ken inatiwna ti Siudad ti New York a kas ti siudad nga addaan ti kaaduan ti bilang kadagiti bilionario?


text:
SAN VICENTE, Ilocos Sur – Maysa a pannagbat ti napasamak idi Setiembre 19, 2018 sadiay San Vicente-Bantay Road. Nainaganan ti suspek a ni Pedro Rodillas Y Tabbada, 67, naasawaan, residente ti Brgy Pudoc, San Vicente, Ilocos Sur, ken ti biktima a ni Johnny Pilien y Pilien, 63, naasawaan, tricycle driver, residente ti Brgy. Quimarayan, Bantay, Ilocos Sur.
Segun iti inbestigasion, ginandat ni Rodillas a batoen ni Pilien idi nakitana a bimmaba iti tricycle ni Pilien ti nobia ni Rodillas nga agnagan iti Remy. Saan nga inkankano ti biktima ni Rodillas ket minanehona ti tricycle-na nga immadayo. Dina ammo a sinurot ni Rodillas a nagmotorsiklo. Idi nakadanon ti biktima iti nakapasamakan ti krimen tapno mangilugan iti baro a pasahero, impaigid ni Rodillas ti motorsiklona ket inasitganna ti biktima sana tinagbat iti iggemna nga espada. Natamaan ti abbong ti tricycle ni Pilien santo timmama iti makinkannigid nga abagana. Timmaray nga immadayo ni Piliem ngem kinamat ni Rodillas sana tinagbat manen. Sinarapa met ni Piliem a nakadunoran ti makinkannigid a dakulapna.
Naitaray ti biktima iti San Vicente Rural Heath Unit. Naarestar met ni Rodillas ket naipan iti San Vicente MPS. Mapapati nga imon ti motibo ti krimen. (Tawid News Team)


text:
Kudeta (27) Norberto D. Bumanglag, Jr.
Masmasdaaw ni Ricky a nangawat iti largabista. Simmirip. Dimmakkel dagiti matana.
Ti Napalabas: Pinanggep da Edgar a butbutngen ni John ngem pinarmek ni John dagitoy. Kayat ni John nga ikkan iti pagnakmanna ni Edgar. Sinerrekna iti kuarto daytoy iti hotel. Nadiskarkulona ti kabaelan ni Edgar ket naisagmak koma no saan a dimteng da Daniel. Nabuya ni Loida ti naiparang a ladawan dagiti nangbomba iti Luneta ket nagapada ken Daniel. Pinagpanaw ni Loida ni Daniel. Napan sinabat ni John ni Gloria Sarandi iti LIA. Intarusna iti hotel. Nadlawna a gargarien ni Gloria isu a bimmaba ket kinasaritana da Daniel ken Jerky. Impudno dagiti dua nga isuda ti nangbomba iti Luneta. Dida ammo, addan nangkidnap ken ni Gloria. Innalada ni John iti kuerpo ti polisia ket inimbestigarda. Insardengda laeng idi dumteng ni Rommel. Inawagan dagiti nangkidnap ken ni Gloria. Dumawdawatda iti sangapulo a milion a pisos a ransom. Impakammona daytoy ken ni Mr. Bosworth ket imbilin daytoy ti panangiruarna iti pangsakana ken ni Gloria iti pundo ti CIA. Kabayatanna, napatayen da Edgar ni Eddie Quirino ken dimmanonen daytoy iti Presidente ket kayat ni Pat nga ibabawina ti ipapanna iti Ilokos. Napan sinabat ni John ni Ricky Ramirez iti LIA. Sinurot ida ni Craig Stewart, maysa kadagiti kameng ti CIA nga agpangpanggep a mangpatay iti Presidente. Napan da John iti banko tapno mangiruarda iti kuarta ngem agkedked ti manedier a mangted. Iti met hotel da Daniel ken Jerky, pinanggep ida a serken dagiti armado a lallaki.
S(Maika-27 a Paset) AAN a makaidna ni Edgar. No agbayagda pay, amangan no addanton agresponde a guardia, wenno polis. Ngem saanda a makastrek iti kuarto. No agpilitda, dina ammo no mano pay ti maipusing a taona. Naksayandan iti maysa ket dina kayat a manayonan pay. Ngem ania ti aramidenna? “Edgar, addaka pay laeng dita?” pagammuan la ta impukkaw ni Daniel.
“‘Panagkunam, panawandakayo? Aramidenmi laeng daytan inton mapataydakayon!” inkiraud nga insungbat ni Edgar.
“Kasta? Ngem madamdama laeng, sumangpeten dagiti pannakabagi ti linteg. Ania ti aramidentayo? Siempre, agtataraytayo a mapan aglemmeng. Ngem mabati daytoy natay a taom. Maammuan dagiti pannakabagi ti linteg ti kinaasinona. Maammuanda no asino dagiti tao a nakadkaduana. Mairamanka. Sapulendaka dagiti pannakabagi ti linteg. Ket no agmamalaska ket mairaman ni general, sal-itenkan!”
Nakapigpigsa ti katawa ni Daniel. Manglalalais. Ket makasuron la unay ni Edgar. “Sumardengka, animalka!” “Ammok nga adda dakdakkel a banag a nangibaonan ni general kadakayo, Edgar! No siak ti sika, agsanudakon. Awan pagsayaatan a maalam iti panangpapataymo kadakami!”
“Dinak allilawen!” inriaw ni Edgar. Iti nalaus a pungtotna, rimkuas iti nagpideganna sa pinaltopaltoganna iti namnamaenna a yan ni Edgar. “Mintis!” Naggarakgak ni Daniel. “Dimo ammo ti yanmi!” Nagkatawa metten ni Jerky. Ket addan ti pungtot ni Edgar. Nastreken dagiti aggayyem ti ulona ket no addada laeng iti sangona, rungrungduenna ida. Liningayna dagiti taona. “Pumaltogkayo latta uray awan masnop a puntiriayo,” imbilinna. “Mapaspasarakantayto latta ida.“Pimmaltog manen. Timmulad dagiti tao. Nagtudo iti bala ti kuarto. Kumanakraas dagiti mabuong a sarming ken dagiti matiltilkiapan a kayo nga alikamen. Inseniasna ti panagsardeng dagiti taona nga agpaltog. Simngat ti ulimek. Makakitileng. Napaisem ni Edgar. “Napatay sa idan,” kinunana kadagiti kakaduana. Inseniasna ken ni Nick ti iseserrek daytoy iti kuarto. Naganninaw ti buteng iti rupa ti taona. Ngem awan naaramidan daytoy ta immapuy dagiti matana.
Nagin-inayad a timmakder ni Nick. Sinimpana ti nangpetpet iti putan ti paltogna. Agarup naggiddan ti yaaddangna ken ti panaguni ti elevator a saan unay nga adayo iti yanda. Napataliaw ni Edgar. Simgar iti nakitana ken iti pannakaibuang ti maysa a kanalbuong.
Ni John Villa! Adda kaduana a lalaki a mangpalpaltogen kadagiti taona.
Naparasaw ni Edgar. Natikaw. Kimmita iti uneg ti kuarto. Agililus ni Nick iti datar. Nabuslon ti agsaysayasay a dara iti barukong daytoy.
Ad-addan ti panagrasawna. Dinan ammo ti aramidenna. Agilunlunod. Kayatna a mapan alaen dagiti dua a taona a napasag ngem awanen ti panawenna.
“Intayon!” kinunana kadagiti kakaduana. Saan a nasken a sarangtenda ni John Villa. Saan a napintas ti nagplastaranda. Isu a nasaysayaat no agsanuddan.
Nagnada iti sabali a pasilio. Ngem tinurongda met laeng ti agdan.
UMANANGSAB da John ken Ricky a nakagteng iti Room 326. Namurumoran iti lussok dagiti diding. Nadadael met dagiti tugaw kada lamisaan. Dua katao ti naudatal iti datar ken nadigosdan iti bukodda a dara. “Daniel! Jerky!” inyawag ni John. Naguni ni Daniel sa timmakderda ken Jerky a nagpakita. “Napanan da Edgar?” sinaludsod ni Daniel. “Timmarayda!” kinuna ni John. “Tenkiu iti isasaranaymo, Mang John,” kinuna ni Jerky. Sakbay a nakasungbat ni John, nagkiriring ti selpon nga awawagan dagiti nangkidnap ken ni Gloria. Nakaparpardas ni John a nangiruar iti selpon manipud iti bolsana.
“Apay a dinak sungsungbatan?” indil-ag ti lalaki nga immawag. Kasta unay a pungtotna.
“Saan a nagkiriring ti selpon... Siguro awan signal. Ammom metten ditoy Filipinas, agpugsapugsat ti signal,” inrason ni John.
“Diak masapul ti palawagmo, langgong!” inkilga latta ti lalaki. “Adda kadin ti kuarta kenka? Rineppetmo kadi a kas iti kayatko?” “Wen.” “Yanmo?” Imbaga ni John ti hotel a yanna.


text:
Spondias
Ti Spondias ket henero dagiti mula nga agsabsabong iti pamilia ti kasoy, Anacardiaceae. Ti henero ket buklen dagiti 17 a naipalplawag a sebbangan, a 7 ket patneng iti Neotropiko ken agarup a 10 ket patneng iti tropikal nga Asia. Dagitoyo ket kadawyan a nanaganann iti Inggles kadagiti hog plums, Spanish plums, libas iti Bikol ken kadagiti dadduma pay a kaso ti nabalitokan a mansanas gaputi napintas ti marina a bungada a kapadpada ti [mansanas]]. Dagitoy ket adayo a kabagian ti mansanas. Ti nasaysayaat a kadawyan a nagan ket ti mombins.
Dagitoy ket kankanayon a berde a kaykayo nga agtubo iti katayag ti 25 metro. Dagiti bulong ket agkusikos a naurnos, pinnado, manmano a dua-pinnado weeno simple. Ti bunga ket drupa ken kapada ti bassit a mangga (iti kabagian a henero iti Mangifera), 4–10 cm ti kaatiddog, a maluluom iti duyaw weenno kahel. Daytoy ket addaan ti agmaymaysa a bukel.
Agarup a 10 a sebbangan dagiti Spondias ket agbunga iti makan a bunga ken naimuytunganen para iti panagpataud ti prutas. Dagitoy a bunga ket kankanen dagiti mamalia a mangmangan ti mula ken kankanen pay dagiti ayup a mangmangan ti karne a kas ti ugsa.
Titeoria a maipanggep ti nagan ti siudad ti Bangkok, Tailandia a ti nagan ket naala manipud ti makok (มะกอก), ti Tailandes a nagan ti prutas iti Spondias dulcis.[2] Ti Spondias pinnata ket tinawtawagan ti Pulicha kaai iti pagsasao a Tamil, a ti kayatna a saoen ket "naalsem a prutas." Daytoy ket tinawtawagan pay ti "Amate Kaai" iti Pagsasao a Kannada Ambade iti Tulu ken Konkani. Idiay Sri Lanka daytoy ket tinawtawagan iti 'Amberella'.
Ti Malesiaa sebbangan iti Spondias ket binaliwan idi babaen ni Ding Hou idi 1978.[3] Ti kaudian a mabigbigan a sebbangan, Spondias testudinis, ket naipalawag idi 1998.[4]
- Dagiti napili a sebbangan
- Spondias cytherea Sonn.
- Spondias dulcis – Tahitiano a mansanas, Pommecythere (Trinidad ken Tobago)
- Spondias haplophylla
- Spondias indica
- Spondias lakonensis
- Spondias mombin – Duyaw a Mombin, Gully Plum, Ashanti Plum, "Java plum"
- Spondias pinnata
- Spondias purpurea L. – Jocote, Morado a Mombin, Nalabbasit a Mombin, Ciruela, Sarguelas, Sirigwela
- Spondias radlkoferi
- Spondias tuberosa – Umbú, Imbu, Plum ti Brasil
- Spondias venulosa
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Spondias L.". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2009-11-23. Naala idi 2010-02-12.
- ^ "ชั้นและตำบลที่ตั้งวัด", watarun.org, naala idi Marso 29, 2011.
- ^ Flora Malesiana serie 1, 8(3):395-577.
- ^ John D. Mitchell ken ni Douglas C. Daly. 1998. "Ti "tortoise's cajá" - ti baro a sebbangan tiSpondias (Anacardiaceae) manipud ti abagatan a laud ti Amazsonia" Brittonia 50( ):447-451.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Spondias iti Wikimedia Commons


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Maysa ti natay idinto a nasugatan ti sabali iti nagsina a pammaltog a naisayangkat ditoy nga ili itay nabiit.
Nasarakan a nadigos iti bukodna a dara ken naideklara iti ospital a nakaitarayanna nga awanen ti biagna ni Glen Urmatam y Peralta, 41, naasawaan, residente iti Sitio Rang-ay, Barangay Caraisan.
Nagresponde dagiti polis kalpasan a nakaawatda iti report nga adda napasamak a pammaltog iti nasao a sitio idi agarup 9:45 ti rabii ti Disiembre 7.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis, matmaturogen iti guess room ti biktima, kaduana ti anakna a John-John, 11, Grade V pupil, idi mapapati a simrek dagiti di nabigbig a suspek sada pinaltogan ti biktima iti nadumaduma a paset ti bagina.
Nakarekobre dagiti polis iti tallo a kapsula ken maysa a buli a naggapu iti cal. 45 ken tallo a kapsula manipud iti cal 5.56 iti uneg ti guess room.
Nakarekobre pay dagiti inbestigador iti magasin para iti cal. 45 nga addaan iti walo a bala iti akinlaud a paset ti balay a mapapati a nagnaan dagiti suspek iti panaglibasda.
Mapapati a nainbolbar ti biktima iti droga ket daytoy ti kitkitaen dagiti polis a posible a nakaigapu iti pammapatay.
Immun-una ngem daytoy, napaltogan ti maysa a retirado nga empleado iti uneg ti paraanganda idi rabii ti Disiembre 4 iti Barangay Panay Norte, ditoy met laeng nga ili.
Agpada a naitaray da Mariano Uclaray y Rumias, 65, naasawaan, retirado nga empleado ti Bureau of Immigration ken Michael John Siruno y Rugante, 27, estudiante iti kolehio ken residente iti Barangay Quezon, Cabugao, Ilocos Sur iti Tolentino Hospital sada naiyalis iti Metro Vigan Cooperative Hospital tapno mataming dagiti sugatda.
Iti panagimbestiga dagiti polis, naammuan a sakbay ti pammaltog, nagbuya da Mariano ken ti asawana iti panagsala ti apoda a babai iti panagdebut daytoy a naangay iti paraangan ti biktima.
Sumrek koman dagiti agassawa iti uneg ti balayda idi nagkanalbuong ket nakita laengen ti babai a nasugatan ti kannigid a lapayag ti asawana ken kannawan nga akinngato nga lipaylipay ni Michael.
Iti follow-up investigation nga insayangkat dagiti polis, nakarekobreda kadagiti uppat a kapsula a naggapu iti cal 5.56 mm iti kapagayan iti asideg ti nakapasamakan ti pammaltog.
Mapapati a dati a susik ti motibo ti pammapatay.#


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Maysa a mannalon ti natiliw dagiti polis bayat ti panagkalapna babaen ti illegal a wagas iti kabaybayan a paset ti Barangay Surngit ditoy nga ili idi agsapa ti Mayo 5.
Natiliw ni Roderick Viloria y Talopza, 30, naasawaan, ken residente iti Barangay Saoang, ditoy met laeng nga ili gapu iti panagkalapna babaen ti panagaramatna iti compressor.
Kinumpiska dagiti polis ti compressor agraman ti banka ti suspek.
Panaglabsing iti Provincial Ordinance No. 1, Article IV, Section 1 and 2 ti panagaramat ti compressor iti panagkalap iti probinsia ti Ilocos Sur.#


text:
Literatura
Ti literatura wenno kurditan (manipud ti Latin litterae (ad-adu ngem maysa); letra) ket isu ti arte iti naisurat nga obra ken mabalin nga iti dadduma para a pasamak, ket mangitudo kadagiti eksklusibo a pannakaipablaak dagiti taudan. Ti balikas a literatura ket literal a kaibuksilan ti "dagiti banag a naaramid kadagiti letra" ken ti pars pro toto a termino "let-letra" ket sagpaminsan a naus-usar a mangibaga ti "literatura," a kas kadagiti pigura iti bitla "ar-arte ken letletra" ken "tao dagiti letra." Ti literatura ket sapasap a naidasig a kas addaan kadagiti dua a nangruna a porma ti piksion ken saan a piksion ken dua a nangruna a pamay-ay ti daniw ken prosa.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Literatura iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – AGPAUT iti walo a bulan a maileppas ti proyekto a pannakaaramid iti sewage system and cobblestone project iti abay ti Plaza Salcedo, Vigan City a narugian itay Abril 2018.
Dayta ti inrakurak ni Engr. Reynaldo Organo, District Engineer iti Ilocos Sur First District Engineering Office ti Department of Public Works and Highways, kadagiti kameng ti Ilocos Sur Integrated Press kabayatan ti naangay a Kapihan iti Amianan Media Forum.
Impakaammo ni Engr. Organo a mayal-alisto ti proyekto tapno mapalag-anan ti trapiko iti sentro ti Vigan City, ngem posible nga adda dagiti pasamak a saan a maliklikan kas ti dakes a panawen, ken panagkurang ti supply ti cobblestone manipud iti ili a San Esteban a mabalin a mangtaktak ti proyekto.
Kinanunonganna met ti District Engineer ti singasing a palubosan koma ti City Government ken kontratista ti Boardwalk project iti Govantes River a mausar ti kalsada a temporario a pagparkingan dagiti nalag-an a lugan tapno mawayaan dagiti kalsada iti sentro ti siudad nangruna iti Govantes Dike iti asideg ti Provincial Capitol ken Colegio Business Center. Nagapila pay kadagiti opisial dagiti local government units ti panangipakatda kadagiti paglintegan a mangipawil iti nabayag nga agparking kadagiti igid dagiti National roads ken dadduma pay a kalsada tapno naannayas ti panagtaray ti trapiko.
Impalgak pay ti District Engineer nga adda 87 nga imprastracture projects ti DPWH ti naileppas idi 2017 a pakairamanan dagiti school buildings, farm-to-market roads, pannakabangon dagiti rangtay, road and bridge widening projects iti Manila North Road wenno iti National Highway. Impasingkedna pay ti madaman a pannakaar-aramid ti Bantay-San Ildefonso By-pass road a manamnama a no malpas ket mangpalag-an ti annayas ti trapiko iti sentro ti Bantay.
Impakaammona pay nga adda commitment ti Ilocos Sur Electric Cooperative ken dagiti maseknan a telecommunication company iti pannakayakar dagiti poste ti koriente ken komunikasion nga adda kadagiti paset ti napalawa a National Road tapno saan a makatubeng iti trapiko. Inlawlawagna met a kasapulan ti clearance manipud iti Department of Environment and Natural Resources ti pannakapukan dagiti kayo iti igid dagiti mapalpalawa a paset ti National Road.
Inrakurakna pay nga agdagup iti 42 a daan a pasdek ti pangpubliko a pagadalan dagiti natarimaan ken nakasaganan a mausar iti panaglukat ti School Year 2018 – 2019. Impakaammona a dagiti daan nga school buildings ket natarimaan sakbay ti pannakaangay ti Palarong Pambansa iti Ilocos Sur itay Abril 2018, a kaaduanna ket nausar a nagnaedan wenno billeting area dagiti delegado manipud kadagiti nagduduma a rehion iti Pilipinas a nakipaset iti torneo. Impakaammona a ti pannakatarimaan dagiti school buildings a nausar iti Palarong Pambansa ket pinonduan ti Provincial Government of Ilocos Sur.
Impanakkel pay ni Engr. Organo a naingaton iti 2nd Class Engineering District ti Umuna a Distrito manipud iti 3rd Class Engineering District a nadanonna, ken ti agtultuloy a pannakapadayaw ti FDEO a Best in Maintenance gapu iti nasayaat a pannakamantiner dagiti rangtay ken kalsada a sakup ti National Road. (Eden Alviar)


text:
“BILIBAK kenka,” kinuna ni Armand iti naminsan. “Marigatanak a mangartap kenka.”
“Ikagkagumaam ti mangartap kaniak?” nababa ti timek ni Esther.
“Saan met. Ti bagik ti kayatko nga artapan.”
“Napintas a programa dayta. Tuladek.”
“Maragsakan ti BFmo iti reggetmo.”
Mangrugin ti atapko, napanunot ni Esther.
“Dinak sinungbatan, a?” nagsao manen ni Armand.
“A-awan ti boyfriendko.”
“Awan wenno awanen?”
“Awan ken awanen, parehoda.”
“Maawatak; ken magustuak ti kinaprangkom.”
“Kagurak ti ulbod.”
“Apay a kayatmo ti agabogado?”
“Ibagbagam nga ulbod amin nga abogado?”
“Kasano a mangabak ti abogado no di agulbod?” nagkatawa ni Armand.
Napaumel ni Esther:
“Maammuantayto dayta inton abogadotayon.”
Impakita ni Armand ti anus ken anepna iti balasang. Kalpasan ti klase, kuyogenna ni Esther nga ipalugan iti jeep nga agpa-Quezon City sakbay nga agpa-Baclaran. Ken ni Esther, rumrumsua iti pusona ti dina maawatan a rikna iti baro. No dadduma, kasla teenager a marimon iti baro idinto nga aggagar met a makiabay ken ni Armand iti klaseda. Rinugianna nga inamiris ti bagina. Rinepasona ti naliday a nalikudanna. Nagtibbayo ti barukongna.
Saan, saanen a maulit iti biagko. Kinemkem ni Esther ti sangina.
Kadagiti babassit a banag a napateg iti balasang, naganetget ni Armand nga agisagut ken ni Esther. Candy, chocolate, hairband, lapis, ballpen – adda latta iyawat ni Armand kenkuana.
“Amangan no mabangkrap ti kompaniayo,” isuklinto met ni Esther a bumbumtak ti isemna.
“Mangrabiita kalpasan ti klase,” inyawis ni Armand.
Ganggannaet kadi ni Esther kadagita? Dagiti naadalna iti padasna ken kadagiti libro ti romansa, ti lalaki a paayen rumugrugso nga agarem. No sumobra ti panagmadi, amangan no ibaw-ingna ti rugsona iti sabali. Templaen ti panagwen wenno panagsaan – ti panaginnarem agturong iti natalingenngen.
“Nabannogak, Armand, masapulko ti inana.”
“Inton maminsan ngarud, wen?”
Nagtung-ed ni Esther. Tung-ed, saan a balikas a wen ti kaannadan a sungbat. Ipakitana ti iyaanamong nga awanan dursok ken makaawis iti panagraem. Ti balikas a saan, no di maannadan, butbutngenna ti agkiddaw a kasla naungtan. Ti nalailo a wingiwing kayawanna ti agkiddaw nga agkiddawto manen.
Ngem kadagiti sumarsaruno a rabii, alas nuebe no malpas ti klase, ti guduat oras nga agpa-Quezon City, alas dieston a makasangpet ni Esther iti taengna. Ituonmo ti inaldaw a bannogna, nupay kayatna a patgan ti awis ti baro, agtukiad ti pigsana ket naawatan ni Armand dagita.
“Addanto sabali a rabii, Armand,” mangaw-awis ti ayug ni Esther.
Pudno. Iti sumuno a rabii, nag-strike dagiti propesor ti pagadalan. Awan ti klase dagiti agad-adal.
“Strike koma a kanayon,” inrabak ni Armand idi nakaorderdan iti pangrabiida iti maysa a restawran iti Quiapo.
“Saan met, a. Datayo ti maabakan.”
Nagabay dagiti dua iti lamisaan. Napno ti restawran iti tao. Medio makariribuk ti laaw ti music box, nabileg ti timek dagiti mangmangan.
“Adda kayatko nga ited kenka,” kinuna ni Armand.
“Awatek, saan la ketdi a singsing.” Nagbabawi ni Esther iti rabakna, dandani naltotan iti ellekna.
“Ngem singsing daytoy,” linukatan ni Armand ti bassit a kahon sana impatay iti lamisaan.
Kellaat a limmabaga ti pingping ti balasang. Naikuleng. Agkutkuti ti bibigna ngem awan ti balikas a nayesngawna.
Nagturay ti makatitileng nga ulimek kadagiti dua. Naisardeng ni Esther ti nangan. Kasla nabengbengan iti telon ti matana.
“Please, Esther,” nagpakpakaasi ti baro. “Isuotmo.”
Nagkidem ni Esther. Timrem ti ling-etna.
Natay ti silaw. Brownout!
Linakub ti sipnget ti restawran. Immarimbangaw dagiti tao. Iti apagdarikmat, narikna ni Esther ti pannakaiyusok ti singsing iti ramayna. Ginandatna nga uksoten.
“Please, Esther,” kinuna manen ni Armand. “Please.”
Nakapimpiman ti timek ti baro. Nagkidem manen ni Esther. Linukotna ti kanigid a dakulapna. Nainayad nga inyapputna ti kanawan a dakulapna, impangatona ida agingga iti naidekket iti bibigna. Rumimrimat dagiti matana.
“Thank you, Esther.” Ginammatan ni Armand ti takiag ti balasang ket iti dandani di mangngeg a balikas, intuloyna, “I’ll love you all the days of my life.”
Inutob ni Esther ti nangngegna. Linintegna ti bagina a nagtugaw. Pinerrengna ni Armand. Iti di mapagbiddutan a timek, kinunana:
“Malagipmo ti sungbatko iti saludsodmo maipapan iti boyfriendko?”
“Kinunam nga ‘awan ken awanen’.”
“Maannugotmo ti sibubukel a kaipapanan dayta?”
“Wen, idi pay…”
Ulimek.
“Maannugotmo a kalintegak a di ilawlawag ti kaipapananna?”
Nagtung-ed ni Armand: “Saanmo a gamden.”
“Iti unos ti biagta?”
“Inggana’t inggana.”
Pormal, nalamiis a panagkinnaawatan. Mayataday unay ti kasta iti programa ni Esther a naadaw iti bagina. Iti panangaklonna iti ayat ni Armand, nalitnaw iti mugingna dagiti sumarsaruno a peggad a rumbeng a parmekenna. Ket no isu ti rumukma a kas idi, iti derrep ni Armand ken iti bukodna, iti dalanna nga agbiag iti ayat ken ragsak, naitanemen ita a kanito.
Saan. Ni Armand ti maudi a lalaki a pakailaw-ananna. Ni Armand ti mangikallaysa kenkuana. Iti amin nga ayatna, iti amin nga angesna agingga iti maudi a pitik ti pusona, nangnangruna ti kararuana, ni Armand laeng ti agikut kadagita.
“Itulodka idiay balayyo,” kinuna ni Armand idi malpasdan a nangan.
“Saan pay nga ita,” insungbatna.
“Apay?”
“Bay-annak a mangutob a maymaysa iti lugan ti napagteng iti biagko ita a rabii.”
(Maigibusto)


text:
No parigatennaka laeng ti itutulongmo, apay pay laeng nga aramidem? Ngamin, nasamsam-it ti ibungana nangruna no makitam ti nabiag nga isem dagiti pangipaayam iti tulong.
Kasla nakikadua ti init ta naisem ti isisingisingna iti dayta nga agsapa ti Disiembre 2. Daytoy nga aldaw ti natinong ti DZTP Radio Tirad Pass babaen ti suporta ti 50thInfantry Battalion ti Philippine Army ken dagiti pagadalan a Cabanela Early Learning Center ken Bannua-Moran Educational Training Center nga ipapan panagiwaras iti pamaskua a regalo kadagiti ubbing nga agindeg iti tallo a kasulinekan ken kangatuan a lugar iti Ilocos Sur..
Ti kangrunaan a panggep ti grupo: pannakaisayangkat ti napagkaysa a proyekto a pannakaited iti regalo kadagiti ubbing iti sitio Kinbilibil, barangay Daligan, Santa Cruz, Ilocos Sur; sitio Linggaoa, barangay Pidpid ken sitio Kinkoop, barangay Kinmarin, Salcedo, Ilocos Sur.
Agtawen dagitoy nga ubbing iti sangapulo ken nababbaba. Dagitoy pagnaedanda a barangay ti inrekomenda da Sgt. Marcelo Garcia, CMAO ti Philippine Army gapu iti kinarigat ti kasasaad ti panagbiagda.
Naurnong dagitoy a regalo manipud kadagiti dumdumngeg iti Radio DZTP, kadagiti agbasbasa iti Cabanela Early Learning Center ken Banua-Moran Educational Learning Center.
Dimi ninamnama ti rigatmi a simmang-at kadagita a lugar.
Apagbuang pay laeng iti lawag iti dayta a nasapa a bigat ti Sabado, addakamin iti estasion ti radio. Naintaren a naikarton dagiti regalo kas dagiti daan a luplupot, sapsapatos, ay-ayam, noodles, tsokolate ken dadduma pay.
Malaksid dagiti staff ti DZTP nga indauluan ni Station Manager Arlon Serdenia, indauluan met ni 1stLt Dominador Valerio, ti Civil Military Officer for Operation ti 50thInfantry Battalion ti PA a nakabase idiay Guimod Norte, San Juan, Ilocos Sur, dagiti nasurok 20 a soldado. Adda pay ni Madam Effy Cabanela, owner-manager ti Cabanela Early Learning Center, ken dagiti training students ti Banua Training and Educational Center, pagadalan dagiti caregiver services a kukua met ni Bernadeth Anneb, ni Yts Alvarez, maysa a rakista iti Baguio City ken ni Stephen Balanza, mannurat ti Bannawag, ni William Baricawa ti Information office ti Candon City, agraman da Sangguniang Bayan Member Adan Gumangi ti Santa Cruz, ken dagiti barangay officials ti Daligan, Pidpid ken Kinmarin.
Magagaran tunggal maysa a makadanon iti tapaw ti nasulinek a lugar ken kabanbantayan ti sitio Kinbilibil, Linggaoa, ken sitio Kinkoop. Kinapudnona, addan pakpakauna a grupo a nagturong iti Kinbilibil, da Danny Antalan ken Jay-ar Romero, agpada a kameng ti DZTP ket naturogda sadiay. Kaduada ni kagawad Fernando Ramos. Dinanonda sadiay ni kagawad Uyan.
Alas siete iti bigat, nagrubbuat ti grupo iti DZTP. Alas otso met idi nangrugikami a magna iti desdes nga umuli iti umuna a bantay a sang-atenmi.
Nasurok a dua nga oras a sinang-atmi ti desdes a naikunikon iti rangrangkis ken waig manipud iti Barangay Daligan nga agturong iti Kinbilibil. Ditoyen ti naguurnongan dagiti ubbing ken nagannak dagiti lumugar nga aggapu iti Kinbilibil, Linggaoa ken Kinkoop.
Idi damona ket maymaysa pay laeng met a grupo ti sumurok-kumurang 40 a tao a nagkukuyog. Nakakarkarantingda a simmang-at iti umuna a bantay a natupar. Ngem di bumayag, nasayyasayya ti grupo agingga a nagkapat ti grupo.
(Adda tuloyna)


text:
Maika-140 a meridiano laud
Ti 140° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud a gumay-at manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti linia ket ti panangibingay ti lugar a pagrebbengan a pagballaagan a nagbaetan ti National Hurricane Center ken ti Central Pacific Hurricane Center idiay amianan a Taaw Pasipiko.[1]
Ti maika-140 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-40 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-140 a meridiano laud ket lumabas babaen iti:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jack Beven (2006-05-15). "Tropical Weather Outlook". National Hurricane Center. Naala idi 2008-09-04.


text:
Karayan Mississippi
Ti Karayan Mississippi ket isu ti kangrunaan a karayan ken ti kadakkelan a sistema ti karayan idiay Amianan nga Amerika.[3][4] Nga agay-ayus laeng idiay kaunegan ti Estados Unidos (babaen ti bukodna a pagayusan a labneng a makaabot idiay Kanada), daytoy ket agtaud idiay akin-amianan a Minnesota ken agin-inayad nga agatimurong nga agpa-abagatan para iti 2,530 milia (4,070 km)[5] aginggana idiay Delta ti Karayan Mississippi idiay Golpo iti Mehiko. Daytoy ket adda dagiti adu a tributariona, ti pagayusan a labneng ti Mississippi ket agayus kadagiti amin wenno paset dagiti 31 nga estado ti Estados Unidos, dagiti 2 probinsia ti Kanada a nagbaetan ti Nabato ken Apalaches a Banbantay. Ti Mississippi ket mairanggo a kas ti maikapat a kaatiddogan ken maikasangapulo a kadakkelan a karayan iti lubong. Ti karayan ket pagbeddenganna wenno mapan idiay uneg dagiti estado ti Minnesota, Wisconsin, Iowa, Illinois, Missouri, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Mississippi, ken Louisiana.
Dagiti Patneng nga Amerikano ket napautdan nga agnanaed ti igid ti Mississippi ken dagiti tibutariona. Kaaduan kadagitoy ket dagidi agananup-agburburas wenno agpaspastor, ngem adda met dagidi, a kas dagidi Agararamid ti bunton, ket nagporma kadagiti narang-ay a kagimongan naibatay ti agrikultura. Ti isasangpet dagiti Europeano idi tawtawen ti 1500 ket nangbalbaliw ti patneng a waya ti idi dagiti immuna nga eksplorador, kalpasan daytoy dagiti immuna nga nagtataeng, ket aduda a napnapan idiay labneng. Ti karayan ket immuna nagserbi a kas maysa a bangen – a nagporporma kadagit pagbeddengan para iti Baro nga Espña, Baro a Pransia, ken ti nasapa nga Estados Unidos– ken idi payen a kas maysa a nangruna a sanga ti pagdalanan ken silpo ti komunikasion. Idi maika-19 a siglo, idi las-ud ti katurayan ti Ipakaammo a Pagtulngpalan, ti Mississippi ken dagitinadumaduma a lumaud a tributario, a naipangpangruna ti Missouri, ket nangporma kadagiti dalanan para iti lumaud a panagpadakkel ti Estados Unidos.
Naorma daytoy manipud kadagiti napuskol a tuon kadagiti deposito ti lan-ak ti karayan, ti Ginget ti Karayan Mississippi ket maysa kadagiti kalamesan a rehion ti agrikultura ti pagilian, a nagbanagan daytoy ti naisalaysayan a panawen ti pison a bangka ti karayan. Idi las-ud ti Sibil a Gubat ti Amerikano, ti pannakatiliw ti Mississippi babaen dagiti buyot ti Kappon ket nangmarka ti puntos a panagsikko ti panagballigi gapu ti kinapangruna ti karayan a kas dalan ti panaglaklako ken panagbanbanniaga, a saan anipangpangruna kadagiti Konpederasia. Gapu kadagiti adu nga idadakkel dagiti siudad ken dagiti dakdakkel a barko ken dagiti kasko a nagnaynayon kadagiti banbangka ti karayan, dagiti dekada a sinarunuan ti tawtawen ti 1900 ket nakakita ti pannakabangon dagiti dakkel a obra ti inhenniera a kas dagiti tambak, dagiti kandado ken dagiti penned, ket kaykayon a kimmadkaddua a nabangbangon .
Manipud idi nairugi ti moderno a panagrang-ay ti labneng, ti Mississippi ket nakakita payen ti bingayna iti rugit ken dagiti parikut ti enbiromento – a ti kadayegan ket dagiti adu a tomo dagiti rugit ti agrikultura, a nnagiturongan ti patay a sona ti Golpo iti Mehiko iti igid ti Delta. Kadagiti napalabas a tawen, ti karayan ket nakakitkita ti agtaltalinaay a panagsikko nga ipapan idiay kanal ti Karayan Atchafalaya idiay Delta; ti maysa a panagbalbaliw ti dalan ket mabalinto a didgdra kadagiti pagsangladan a kas ti New Orleans. Adda dagiti sistema ti penned ken dagiti ruangan ket agdama nga agtengtengngel ti Mississippi, ngem gapu ti fluvial a pamay-an, daytoy a panagbalbaliw ket kumarkaro iti tunggal maysa a tawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- ^ Ti heolohiko a Panagsukimat ti Estados Unidos ket bigbiganna ti dua a maigiddiat a panagipalpalawag ti taudan ti karayan.USGS.gov Babaen ti nainginget a panagipalpalawag, ti Mississippi ket makibinningay ti ttaudanna iti kaatiddogan a tributariona, ti Missouri, idiay Ubbog ti Brower idiay Montana. Ti sabali pay a panagipalpalawag ken umawat ti "kasla arbitrario a panagikeddeng" ken ikabilna ti taudan ti Mississippi idiay Danaw Itasca, a daytoy ket publiko a inawawat a kas ti taudan,USGS.gov ken daytoy ket kinbukbukodan a nailasin a kastoy babaen ni Brower.MT.gov
- ^ Kammerer, J.C. (May 1990). "Dagiti kadakkelan akarayan idiay Estados Unidos". Heolihiko a Panagsukimat ti Estados Unidos. Naala idi Pebrero 22, 2011.
- ^ Heolohiko a Panagsukimat ti Estados Unidos Kodigo a Paset ti Hidrolohiko: 08-09-01-00- Akin-baba a Mississippi-New Orleans a Labnng a pagayusan
- ^ "Dagiti kaatiddog dagiti kangrunaan a karayan". Heolohiko a Panagsukimat ti Estados Unidos. Naala idi Marso 14, 2009.
- ^ Pagdaliasatan a mapa ti Kuerpo dagiti Inheniero ti Buyot ti Estados Unidos}. 2,530 milia (4,070 km) manipud idiay Danaw Itasca aginggana diay Ulo dagiti Bessang – Abagatan a Laud a Bessang ket 20 milia (32 km).
- Bibliograpia
- Anfinson, John O.; Madigan, Thomas; Forsberg, Drew M.; Nunnally, Patrick (2003). Ti Karayan ti Pakasaritaan: Ti Naipakasaritaan a Rekurso ti Panagadal ti Nailain a Karayan Mississippi ken Pagliwliwaan aLugar. St. Paul, MN: Kuerpo dagiti Inheniero ti Buyot ti Estados Unidos}, Dstrito ti St. Paul. OCLC 53911450.
- Bartlett, Richard A. (1984). Dagiti agtultulatid a karayan: ti ensiklopedia dagiti karayan ti Amerika. New York: McGraw-Hill. ISBN 0-07-003910-0. OCLC 10807295.
- Penn, James R. (2001). Dagiti karayan ti lubong: ti sosial, heograpiko,ken enbironmental a libro ti taudan. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. ISBN 1-57607-042-5. OCLC 260075679.
- Smith, Thomas Ruys (2007). Karayan dagiti Tagtagainep: panagpanpanunot ti Mississippi sakbay ni Mark Twain. Baton Rouge: Estado nga Unibersidad ti Louisiana a Pagmalditan. ISBN 978-0-8071-3233-3. OCLC 182615621.
- Scott, Quinta (2010). Ti Mississippi: Ti Makitkita a Biograpia. Columbia, Missouri: Unibersidad ti Missouri a Pagmalditan. ISBN 978-0-8262-1840-7. OCLC 277196207.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Karayan Mississippi iti Wikimedia Commons
- Karayan Mississippi
- Dagiti pagbeddengan ti Arkansas
- Dagiti pagbeddengan ti Illinois
- Dagiti pagbeddengan ti Iowa
- Dagiti pagbeddengan ti Kentucky
- Dagiti pagbeddengan ti Louisiana
- Dagiti pagbeddengan ti Minnesota
- Dagiti pagbeddengan ti Mississippi
- Dagiti pagbeddengan ti Missouri
- Dagiti pagbeddengan ti Tennessee
- Dagiti pagbeddengan ti Wisconsin
- Labneng ti Mississippi
- Dagiti ginget ti Minnesota


text:
Thursday, September 14, 2017
96 PORSIENTO ITI SCHOOL-BASED IMMUNIZATION, NABALLIGI
Cabugao, Ilocos Sur – Nagleppas ti School-based Immunization kadagiti Grade 1 & 4 ken Grade 7, segun ken ni Dr.Mark –Lawrence T. Tirao, OIC Municipal Health Officer ken ni Public Health Nurse Mrs. Janet A. Sison kadagiti pageskuelaan kadagiti barangay ti ili a Cabugao, Ilocos Sur iti natapogan ti bulan ti Setiembre 2017.
Daytoy sumaruno a nasaknap a panagbakuna ket maikonsentrar kadagiti Senior Citizens (60 agingga iti 65 ti tawenna) iti nadumaduma a barangay ti ili a kas iti panagkuna dagiti RHU Nurses.
Maibakuna kadakuada iti Flu Vaccine ken ti Pneumoccucal Conjugate Vaccine (PCV) ken tapno maprebentaran ti pannakakapet dagiti umili kadagiti rumsua a sakit
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti napintek a koordinasion ti Department of Health (DOH) ken iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. # (Web In-Action)
Daytoy sumaruno a nasaknap a panagbakuna ket maikonsentrar kadagiti Senior Citizens (60 agingga iti 65 ti tawenna) iti nadumaduma a barangay ti ili a kas iti panagkuna dagiti RHU Nurses.
Maibakuna kadakuada iti Flu Vaccine ken ti Pneumoccucal Conjugate Vaccine (PCV) ken tapno maprebentaran ti pannakakapet dagiti umili kadagiti rumsua a sakit
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti napintek a koordinasion ti Department of Health (DOH) ken iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:36 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Thursday, February 14, 2013
SOIL SAMPLES TI BRGYS. MARADODON KEN CATUCDAAN, NAALAAN
Cabugao, Ilocos Sur – Kalpasan ti Soil Gathering iti 4 a Barangays ti Poblasion, insaruno ti Soil Fertility Mapping of Cabugao Team nga idauluan ni Ms. Eugene A. Briones BSWM-Manila a nagalaan ti soil samples ket idiay Brgys. Maradodon idi Pebrero 12 ken iti Pebrero 13 idiay Brgy.
Catucdaan. Dagiti Farmer’s Associations ti dua a nadakamat a barangay ket nakitinnarabay dagiti Opisialesda a kas kada Brgy. Captain Geogie R. Benavidez ken FA President Eustaquio C. Baclig ti Brgy. Maradodon ken Brgy. Captain Dominador Sergio Seguritan ken FA President Jesus Sambilin ti Brgy. Catucdaan. Tumartarabay met da SBM Benedicto M. Savellano, Committee Chair on Agriculture kasta met ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada iti nasao nga aktibidad.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti SFMC Team iti Pebrero 13, 2013, umawayda ti inaldaw ta usarenda ti GPS (Geographical Positioning System) Device kagiddan ti panagala ti soil samples. Kalpasanna, maala ti Farmer’s Information dagiti mannalon a maseknan a naalaan babaen iti Team Leader ti Soil Fertility Mapping of Cabugao (SMFC).
Dagiti nadakamat a barangays ket dagitoy ti umuna a kaadaywan a disso a pagalaan ti soil samples iti ruar ti Poblasion. # (Web Situational Report)
Catucdaan. Dagiti Farmer’s Associations ti dua a nadakamat a barangay ket nakitinnarabay dagiti Opisialesda a kas kada Brgy. Captain Geogie R. Benavidez ken FA President Eustaquio C. Baclig ti Brgy. Maradodon ken Brgy. Captain Dominador Sergio Seguritan ken FA President Jesus Sambilin ti Brgy. Catucdaan. Tumartarabay met da SBM Benedicto M. Savellano, Committee Chair on Agriculture kasta met ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada iti nasao nga aktibidad.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti SFMC Team iti Pebrero 13, 2013, umawayda ti inaldaw ta usarenda ti GPS (Geographical Positioning System) Device kagiddan ti panagala ti soil samples. Kalpasanna, maala ti Farmer’s Information dagiti mannalon a maseknan a naalaan babaen iti Team Leader ti Soil Fertility Mapping of Cabugao (SMFC).
Dagiti nadakamat a barangays ket dagitoy ti umuna a kaadaywan a disso a pagalaan ti soil samples iti ruar ti Poblasion. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:40 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Adda umdas a suplay ti bagas iti probinsia agingga iti Nobiembre.
Daytoy ti impatalged ni National Food Authority Provincial Manager Fortunato Bulao itay lawasna.
Kinuna ni Bulao nga adda kadagupan a 56,000 a sako a bagas a nakapempen kadagiti nadumaduma a bodega iti probinsia a pakairamanan dagiti sumaganad: Bantay – 17,000 sako a bagas; Cabugao – 10,000; Sta. Maria – 8,000; Candon City – 12,000; ken Tagudin – nasurok a P8,000.
Impakaammo ni Bulao a mailaklako dagiti bagas ti NFA iti P18/kilo kadagiti nadumaduma a retail outlets iti babaen ti Bigasan ni GMA a masarakan kadagiti amin nga ili ken siudad ti probinsia.
Adda lima a retail outlets ti NFA iti Vigan City a masarakan iti tiendaan publiko.
Kinuna ni Bulao a manipud iti 700-1,500 a sako nga NFA rice ti malakoda iti inaldaw ngem bimmaba ti paglakuanda nangrugi daytoy a bulan agsipud ta aglako metten dagiti mannalon a nakaapiten iti mulada a pagay.
Kinuna ni Bulao nga agtultuloy ti panagpautangda kadagiti local government units tapno adda nakasagana nga iyarayatda iti tiempo ti didigra wenno kalamidad.
Segun iti provincial manager, awan pay dagiti LGUs a naglibtaw iti panagbayadda iti utangda iti NFA.


text:
Inwaragawag ti turay nga iti baet ti pannakaiwayaten ti ceasefire iti nagbaetan ti Israel ken Hezbollah guerrillas, agtultuloy a pannakaibakuit dagiti overseas Filipino workers a naapektaran ti gubat.
Madakamat ditoy nga imbilin ni Pres. Arroyo a mapagawid aminen a Filipino nga agtrabtrabaho iti Lebanon gapu iti hostilidad iti nagbaetan ti Israel ken dagiti guerilla nga Hezbollah a nakaapektaran dagiti pinullo ribu a Filipino nga agtrabtrabaho iti nasao a pagilian.
Sakbay ti ceasefire, inwaragawag ti Israel nga ikalawana ti saklawen ti gubat agingga iti mapugipog ti Hezbollah tapno saannan a kabaelan ken mapukawen ti kapabilidadna a mangisaknap iti kinadamsak iti Israel.
Kasta met a mapaliiw nga inwayat daytoy ti Israel tapno nalawlawa ti masakupna a lugar sakbay ti pannakatinong dagiti pagilian babaen ti United Nations ti pannakaiwayat iti ceasefire iti nagbaetan dagiti dua a pagilian.
Daytoy ti kayat ti turaytayo a di mapasamak kadagiti kadaraantayo – ti maipit iti gubat iti nagbaetan dagiti dua a puersa.
Kas panagtungpal iti pammilin ni Pres. Arroyo, inaramid dagiti kameng ti embahada ken ti OWWA ti kabaelanda a mangallukoy kadagiti kadaraantayo nga agtrabtrabaho iti Lebanon nga agawiddan iti Pilipinas gapu iti pagamkan nga ikakaro ti hostilidad ti nasao a pagilian.
Iti katengngaan ti bulan ti Agosto, nasuroken a 5,000 a kadaraantayo ti naggawid iti pagilian.
Kikit laeng daytoy ti kadagupan a nasurok a 30,000 a Filipino a mapattapatta nga agtrabtrabaho iti Lebanon a kaadduanna ti domestic helpers.
Apay a kasta?
Segun ken ni Sek. ti Labor Manuel Imson, kadagiti nagawid nga evacuees, 57 porsiento kadakuada ti illegal a mangmangged ket awan ti pagpilianda no di agawid. Iti sabali a bangir, 43 porsiento kadagiti nagawid ti damona ti mangged iti nasao a pagilian ket buteng iti gubat ti kangrunaan a nangiduron kadakuada tapno agbakuitdan iti Pilipinas.
Sumagmamano a rason ti umuna nga umapay iti panunot no apay nga agkitakit dagiti nabayagen nga agtrabtrabaho iti Lebanon nga agbakuit.
Umuna, mamatida a saan nga agbayag ti gubat ket maideklara ti ceasefire iti babaen ti panangiyussuat ti United Nations. Agparparang a husto ti pattapattada ta itay Agosto 12, inanamongan ti UN a maipakat ti ceasefire iti nagbaetan ti Israel ken Hezbollah guerrillas ket sumrek dagiti tropa a mangkita iti pannakaiwayat ti kappia kadagita a lugar.
Maikadua, iti panagrikna dagiti nabayagen nga OFWs iti Lebanon, natalged ti biagda uray adda gubat iti daytoy a pagilian, maisupiat iti ibagbaga ti gobiernotayo a maipasungalngalda iti peggad ken patay gapu kadagiti panagbomba.
Kadagitoy nga OFWs, nakarkaro nga adayo ti riribuk idi kanisangapulo a tawen nga adda ti Lebanon iti civil war a dagiti Lebanese a mismo dagiti agrurupak. Ti saludsodda: dida pay naggawid kadagidi a panawen, ita ketdin?
Maikatlo, kaykayat dagiti kadaraantayo ti makigasanggasat uray iti lugar a gunggunggonen ti gubat agsipud ta nalidlidem ti sangladanda a biag no agsublida iti pagilian. Kaykayatda ti matay a makigasanggasat iti sabali a pagilian ngem iti matay a simumulagat iti bukodda a pagilian gapu iti rigat ti panagbiag.
Saludsodda: apay nga agawidda ket awan met ti namnamaenda a pagtrabahuan iti nakayanakanda a daga? Ania ti agur-uray a masakbayanda ken dagiti ipatpategda iti biag aglalo kadakuada a di nakaaddak iti nangato nga adal?
Saan a mailibak a kaadduan kadagiti kailiantayo ti pimmanaw iti pagiliantayo tapno maakkalda iti kinakurapay. Kadagitoy a kadaraantayo uray isugalda ti biagda, sarangtenda ti peggad tapno laeng lumung-awda iti biag. Kadakuada, nasaysayaat nga amang daytoy ngem ti agpampannurayda lattan iti duol wenno sangkaballing a pakagin-awaan nga ited ti gobierno. Maawatantay ngarud no apay nga agkitakitda nga agsubli iti pagilian.
Daytoy ti kasapulan nga aturen ti gobierno. Mangiwayat ketdi kadagiti addang tapno maawis dagiti kailiantayo nga agbati ken mangibukbok iti kabaelan ken serbisioda ditoy pagilian a saan ket nga iti sabali a nasion. Kasapulan ti ad-adu a panggedan, dakdakkel a sueldo ken insentibo kadagiti empleado ken mangmangged.
Dagitoy ti kasapulanda, saan ket nga iti iwarwaragawag ti uray a panangiwayatna iti addang tapno agbalinda a supermaid.


text:
Thursday, January 4, 2018
GENERAL CLEANING KALPASAN TI HOLIDAY SEASON
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti panaglinis iti Kalsada Nasional, Provincial ken Processional Routes, aglawlaw ken iti uneg dagiti LGU Building ken Government Center, pampubliko a pasilidad a kas iti Plaza, Parke agraman iti NISTC Public Market babaen kadagiti Personnel ti LGU-Cabugao iti matapogan ti Tawen 2018.
Kabayatanna, tumultulong dagiti umili a nagdalus iti mabatogan ti pagtaenganda babaen iti panangiwanwan dagiti Opisiales ti Purok ken Barangay-da ken iti inisiatiba dagiti Asosasion iti Barangay ken dagiti adda iti salinong ti LGU.
Kabayatanna, aktibo dagiti bumarangay ken NGOs a tartarabayen dagiti Opisiales ti Barangay iti pannakadalus dagiti kalsada, aglawlaw ken iti igid ti kabaybayan kadagiti pito a coastal barangay ti ili sakbay, kabayatan ken kalpasan ti Holiday Season 2017-2018.
Kanaig daytoy, naregget ti agtultuloy a panagdalus dagiti mangtarawidwid iti Clean-up Drive ti NISTC Public Market nga idauluan ni Mrs. Norma S. Bertumen, Market Supervisor tapno mamantener ti kinadalus iti aglawlaw ken iti pagtagilakuan kalpasan ti pannakaselebrar ti Paskua 2017 ken iti pannakatapog iti Tawen 2018.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti Clean-up Drive ti Munisipio a mangmantener iti kinalinis ti aglawlaw a maysa a kangrunaan a programa ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. # (Web In-Action)
Kabayatanna, tumultulong dagiti umili a nagdalus iti mabatogan ti pagtaenganda babaen iti panangiwanwan dagiti Opisiales ti Purok ken Barangay-da ken iti inisiatiba dagiti Asosasion iti Barangay ken dagiti adda iti salinong ti LGU.
Kabayatanna, aktibo dagiti bumarangay ken NGOs a tartarabayen dagiti Opisiales ti Barangay iti pannakadalus dagiti kalsada, aglawlaw ken iti igid ti kabaybayan kadagiti pito a coastal barangay ti ili sakbay, kabayatan ken kalpasan ti Holiday Season 2017-2018.
Kanaig daytoy, naregget ti agtultuloy a panagdalus dagiti mangtarawidwid iti Clean-up Drive ti NISTC Public Market nga idauluan ni Mrs. Norma S. Bertumen, Market Supervisor tapno mamantener ti kinadalus iti aglawlaw ken iti pagtagilakuan kalpasan ti pannakaselebrar ti Paskua 2017 ken iti pannakatapog iti Tawen 2018.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti Clean-up Drive ti Munisipio a mangmantener iti kinalinis ti aglawlaw a maysa a kangrunaan a programa ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:54 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Napasennaay. “Lagipem koma ti sinapataam, Barok.”
“Diakto malipatan dayta, ‘Tang. Dayta ti bugas ti propesionko. Ngem adu ti pamuspusan tapno maipatungpalko dayta. Saan a maymaysa ti aldaw… Ken nalipatanyo kadin, ‘Tang, a dakami nga OFW ti baro a rupa ti kinabannuar. Dakkel a banag ti maipatpatulodmi a sueldo para iti pannakaitag-ay ti ekonomiatayo.”
“Ammok dayta. Ngem madlaw kadi dagiti babassit ti epekto ti ibagbagam? Anak, ti kasapulan dagiti kailiantayo ket direkta a serbisio. ‘Tay mariknada a dagus…Kasapulannaka ti pagiliam, Barok…”
“Maawatandak koma, ‘Tang.”
“Ammom kadi a mapespespes ti riknak tunggal adda sumina a kalugaran gapu laeng iti nagabay a pannakataming ti doktor? Kunkunak, no adda la koma ti anakko. Ngem anian, ‘ya, ta addaka met iti ganggannaet a pagilian…”
“Ladingitek, ‘Tang, ngem nalpasen a naipagna dagiti papelesko para iti panagsublik.”
RABII. Immallatiwda nga agassawa iti natayan. Adun ti nadanonda. Addan sa aminen a kalugaranda. Nagkurang la ket nagrud dagiti naisagana a lamisaan ken tugaw. Nariknana ti awan panaginkukuna a pannakipagrikna dagiti kabarangayanda.
Kalpasan a natan-awanna ti kompadrena, nangidaton iti bassit a kararag sa rimmuar. Nagbuya kadagiti agsusugal.
“Kaasi met ni Apo Andring,” nangngegna a kinuna ti maysa nga agbuybuya.
“Kasta la ti biag,” naisungbat. “Adda umun-una…”
“Nalasatna koma pay ni Patay no nataming a dagus. Ngem anian, ‘ya, ta nagadayotay’ met iti ili.”
Addayta manen, nakunana iti nakemna. Dimges ti barukongna. Napaanges iti nauneg.
“Ti kunayo ketdi, dayta a talaga ti rukod ni Pari Andring. ‘Ray man ketdi no kuartam amin no nadanonmon ti ugedmo, ipanmo a talagan.”
“Sabagay…”
Nagsubli iti uneg. Dida man siguro iranta a pangngegan ngem masair met ti riknana. No ammoda la koma a tubngarenna la unay ti ipapanaw ti anakda.
Immabay ken ni Nana Lerma. Kalpasan laeng ti sumagmamano a kanito, nagpakadadan nga agassawa.
“Adda kadi parikutmo, Lakay?” inamad ni Nana Lerma idi addadan iti dalay.
“A-awan, Baket,” insungbatna.
“Ammok, Lakay, nasair manen ti riknam. Ngem bay-am kad’ lattan. Dumtengto ti panawen a makapanunot ‘diay anakta.”
“Kaanonto pay, Baket?” Panagkunak, adayo daytan a mapasamak. Linaon dagiti pagiwarnak ti panagkasapulan dagiti ganggannaet a pagilian kadagiti doktor. Ti amkek, amangan no sadiayen a makakita iti babai nga ipategna ket sadiaydan nga agnaed iti agnanayon.”
Kabigatanna, nariinganna ti asawana nga adda kapatpatangna iti salasda.
“Naimbag nga agsapayo, Lilong,” inkablaaw kenkuana ti bisita apaman a nakita daytoy.
Ni gayam Prely, agtawen iti beinte a kaarrubada, nga anak ni Baket Bekang.
“Kasta met, Apok,” insubadna. “Apay kadi?”
“Mangibagbaga ngarud iti kuarta, Lakay,” ti asawana ti simmungbat. “Aggurigor ‘diay buridekda. Panggepda nga itaray iti ospital ngem kurang ti kuartada ta di pay kano naala ni lakayna ti sueldona a nagraep.”
“Kasta kadi?” inyisemna. “’Kam ngaruden, a, Baket, ta maitaray a dagus ‘diay ubing. Narigaten…”
“Agyamanak, Lilong,” uray la makasangit ni Prely. “Agbayadak met la a dagus…”
“Dika agdanag, Apok,” inyandingayna.
Apaman a nakalikud ni Prely, nalagipna manen ti anakda. No adda la koma ti anakmi, nakunana, saan koman a mayalud-alod ti ubing.
Nariknana ti idadagsen ti barukongna. Ngem, ala, nakunana met laeng, bareng maleplepanmi ti pagkurkurangam, Anak, babaen ti panangtulongmi kadagiti agkasapulan babaen kadagiti ipawpaw-itmo kadakami.
Limmag-an ti riknana kadayta.
Idi umaldawen, nakaawatda nga agassawa iti text message ni Jethro.
MustakaU, ‘Tang, ‘Nang? KailiwkaUn. Dkay agdnag ta nsyatak met d2y. Advans hapi bertD, ‘Tang. Aniat’ kyatmo a sagut?
Insungbatna: Kaasi ti Apo, nakaradkad met latta, Anak. Umanayen ti kaaddam iti panagkasangayko.
Awanen naurayda a sungbat.
“Adu siguro ti pasienteda,” inyandingay ti asawana.
Ngem napangilangil. Sa la ag-text ti anakda no awan trabahona. Maiparit a nakaiggemda iti selpon bayat ti panagobrada, dayta ti kuna ti anakda iti naudi a panagbakasionna.
Idi damo a tawen ti anakda iti ballasiw-taaw, sinagutan daytoy ti VCD player idi agkasangay. Rolex iti sumuno a tawen. Sa kompiuter a sa la mausar no adda proyekto dagiti agad-adal a kakaanakan ni Jethro. Nauman kadagiti material a banag a sagut iti kasangayna. Koma, agawiden nga agpayso ti anakda.
UMAS-ASIDEG ti kasangayna. Kanayon a teksanna ti anakda. Sangkaibagana ti panagawid koman daytoy.
Naragsakan iti maysa a text ti anakda: Promise, ‘Tang, addaak2 iti ksangaymo!
Insungbatna: Dkanto koman agsubli pay…
Naiteksbak: Happy Birthday, ‘Tang. Sa awanen a pulos.
Napangilangil laengen. Ngem di napukawan iti namnama nga agsublinto met laeng ti anakda iti bukodna a pagilian tapno agserbi.
ALAS SINGKO iti malem. Adda iti balkon ti balayda. Iti panagsammakedna iti barandilias, naipasabat kenkuana ti bang-i dagiti dawa nga ipalpalayupoy ti angin. Immanges iti nauneg. Nabang-aran ti riknana. Kasla makitkitanan ti isem kadagiti bibig dagiti padana a mannalon. Nakainanama ti ikarkari dagiti dawa.
“Mapankami pay, Lilong!” naipukkaw iti baba.
Timman-aw. Dagiti gayam nanguyog iti pasiente ti anakda dagiti agpaypayapay iti ruanganda. Ladawan ni ragsak ti maanninawan kadagiti rupada.
“Sige, Appok!” nakipinnayapay.
“Agyamankami, Lilong!”
“Awan aniamanna. Dios ti manarabay kadakayo!”
Napalaus a ragsak ti nangbalkot kenkuana. Isu met nga umabay ni Nana Lerma. Nakaisem.
“Nagsublin ti ganaygaymo, Lakay,” kinuna daytoy.
“Ammom no apay, Baket…” napalua a nakalagip iti inkari ti anakda iti kalkalpas a panagkasangayna.
Diakon agsubli pay, ‘Tang, ‘Nang. Ditoyakon. Iti mabiit, agsimpaak metten. Mapankonto sukonen iti Ilokos ti agbalin a manugangyo. Kayatko, ditoy nga agsulbod ti bangonek a pamilia…
(Gibusna)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Saan nga agnanayon a mailemmeng ti maikurkurimed nga aramid, addanto panawen a maibuang ti palimed tapno sungbatan ti naglabsing ti dakes nga aramidna.
Inaresto dagiti polis ni Teresita Pido, 77, balo, residente iti Guimod ditoy kalpasan ti pannakaduktal iti pagtaenganna ti kaadda ti maysa a babai nga agkakapsut gapu iti panagpadarana.
Mapapati a napan nagparegreg ti nasao a biktima iti sikogna
Segun iti polis ditoy, nakaawat ti maysa nga empleado iti opisina ni Mayor Samuel Parilla iti text nga adda nangegna nga agpapaarayat a babai iti uneg ti pagtaengan ni Pido.
Mismo nga indauluan da Parilla ken ni Chief of Police Arsenio Ramos dagiti polis ken dagiti kameng ti rural health unit ditoy a nagturong iti barangay a yan ti pagtaengan ti baket.
Nadatnganda ni Sonia (parbo a nagan), 24, taga-Narvacan, Ilocos Sur, a nakapsuten ken agpadpadara gapu iti mapapati a panangpis-it ti baket iti sikog ti babai.
Intarayda ti babai iti Gabriela Silang General Hospital para iti madagdagus a pannakatamingna.
Innala dagiti pannakabagi ti linteg ti baket iti police station tapno mapalutpot mainaig iti insidente.
Mapapati nga inannugot ti baket a duan a tawen nga agpispis-it iti sikog.
Ngem adda nagkuna a nabayagen nga abortionist ti baket.#


text:
Mankayan, Benguet
Ti Mankayan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Benguet iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Mankayan ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.[2]
- Balili
- Bedbed
- Bulalacao
- Cabiten
- Colalo
- Guinaoang
- Paco
- Palasaan
- Poblacion
- Sapid
- Tabio
- Taneg
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)