text:
Charles Dickens
Ni Charles John Huffam Dickens ( /ˈtʃɑrlz ˈdɪkɪnz/; 7 Pebrero1812 – 9 Hunio1870) ket maysa idi nga Inggles a mannurat ken sosiala kritiko a sapasap a naipanpanunotan a kas ti kalatakan a nobelista ti Biktoriano a paset ti panawen ken ti nagparpartuat kadagiti mailaglagipan a pkarakter ti piksion iti lubong.[1] Iti las-ud ti panagbaiagna dagiti obra ni Dickens ket nakaganganas kadagiti di naununaan a kadayeg ken kadayaw, ken babaen idi maikaduapulo a siglo ti literio a heniona ket napno a nabigbigan babaen dagiti kritiko ken dagiti eskolar. Dagiti nobela ken ababa a saritana ket agtultuloy a makaganganas ti napaut a kadayeg kadagiti sapasap a nga agbasbasa a publiko.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Nota
- ^ Black 2007, p. 735.
- ^ Mazzeno 2008, p. 76.
- ^ Chesterton 2007, pp. 100–126.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Douglas-Fairhurst, Robert, "Panagbalin a kas ni Dickens 'Ti Panakaparnuay ti maysa a Nobelista'", Londres: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2011
- Johnson, Edgar, Charles Dickens: ti didigra ken panagballigina, New York: Simon ken Schuster, 1952. Iti dua a tomo.
- Manning, Mick & Granström, Brita, Charles Dickens: Ladawan manipud ti Naisalsalumina a Biag, Liblibro ti Ubbing ni Frances Lincoln, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ob-obra a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikimedia Commons
- Charles Dickens
- 1812 a pannakaipasngay
- 1870 nga ipupusay
- Tattao nga Inggles ti maika-19 a siglo
- Dagiti nobelista ti maika-19 a siglo
- Dagiti Britanikoa nangibangon ti warnakan
- Dagiti naipunpon idiay Westminster Abbey
- Dagiti Inggles nga Anglikano
- Dagiti Inggles a naipakasaritaan a nobelista
- Dagiti Inggles nga agiwarwarnak
- Dagiti Inggles a nobelista
- Dagiti INggles a balud ket naitaktak
- Dagiti Inggles amannurat ti ababa a sarita
- Tattao a mainaig iti Naarian a Kagimongan dagiti Arte
- Tattao manipud idiay Ili ti Camden
- Tattao manipud idiay Chatham, Kent
- Tattao manipud idiay Portsmouth
- Dagiti mannurat idiay Londres
- Dagiti Biktoriano a nobelista


c: text/html

text: Ni James Madison, Jr. (Marso 16, 1751 (O.S. Marso 5) – Hunio 28, 1836) ket maysa idi nga Amerikano nga estadista ken politiko a teorista, ti maikapat a Presidente iti Estados Unidos (1809–1817). Isu ket naikabkablaawan akas ti “Ama iti Batay-linteg” para iti kaipangrunaanna iti panagburador iti Batay-linteg iti Estados Unidos ken kas ti kangrunaan a nangipatakder ken nagsurat iti Bilin dagiti Karbengan iti Estados Unidos.[1] Isu ket nagserbi a kas maysa a politiko ti kaaduana apanagbiagna. A kasla dagiti nanipud ti Virginia nga estadista iti panagtagabu a kagimongan,[2] isu ket nagtagikua kadagiti tagabu a kas paset dagiti napili; isu ket nakatawid ti bukodna a plantasion a tinawtawagan a kas ti Montpelier, ken nagtagikua kadagiti ginasut a tagabu iti panawen ti kabibiagna tapno agtalon ti tobako ken dagiti dadduma pay a maapit.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Latin a sinuratan
Ti Latin a sinuratan, wenno Romano a sinuratan, ket isu ti panagsurat a sistema a naibatay kadagiti letra iti abesedaro ti klasika a Latin ken dagiti naipaatiddog a pormana. Daytoy ket inus-usar a kas ti alagaden a pamay-an iti panagsurat kadagiti kaaduan a pagsasao ti Lumaud ken Tengnga nga Europa, ken dagiti pay pagsasao manipud kadagiti sabali a paset iti lubong. Ti Latin a sinuratan ket isu ti batayan para iti kaaduan a bilang dagiti abesedario iti aniaman a sistema ti panagsurat[1] ken isu daytoy ti kaaduan a kaaduan a naampon a sistema ti panagsurat iti lubong. Daytoy pay ti batayan iti Internasional a Ponetiko nga Abesedario. Dagiti 26 a kaaduan a letra a nailaon iti ISO a batayan ti abesedario a Latin.
Dagiti linaon
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sinuratan ket mabalin a tawagan iti Romano a sinuratan wenno Latin a sinuratan, manipud iti taudanna iti Romano nga Imperio. Iti kontesto iti transliterasion ti termino a "romanisasion" ket kankanayon a mabirbirukan.[2][3] Ti Unicode ket agus-usar ti termino a "Latin"[4] ken ti pay Internasional a Gunglo para iti Panagalagad (ISO).[5] Dagiti numerasion ket makunkuna a dagiti numerasion ti Romano.


text:
Industria
Ti industria ket isu ti produksion iti maysa a ekonomiko a tagilako wenno serbisio iti maysa a kaunegan ti ekonomia.[1]
Ti industria ket kankanayon a naidasdasig kadagiti tallo a sektor: kangrunaan wenno panangiyaon, sekondario wenno panagpataud, ken tersiario wenno dagiti serbisio. Adda dagiti dadduma a mannurat nga aginaynayon kadagiti sektor ti kuatenario (pannakaammo) weeno ti pay kuinario (kultura ken panagsukisok).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti industria idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Pagsasao a Persiano
Ti Persiano (فارسی, IPA: [fɒːɾˈsiː]) ket maysa nga Irani a pagsasao iti uneg ti Indo-Irani a sanga iti pagsasao nga Indo-Europeano. Naipangpangruna daytoy a maisasao idiay Iran, Apganistán, Tajikistan ken dagiti pagilian a naipakasaritaan babaen ti Persiano nag inpluensia. Ti pagsasao a Persiano ket naidasig a panagtultuloy iti Tengnga a Persiano, tti opisial a relihioso ken literario a pagsasao iti Sassanid a Persia, a daytoy met ket panagtultuloy iti Daan a Persiano, ti pagsasao iti Persiano nga Imperio iti Akemenida a panawen.[3][4] Ti Persiano ket maysa a plurisentriko a pagsasao ken dagiti gramatikona ket kapadpada kadagit adu a kontemporario a pagsasao ti Europa.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iran, 41.282 M (53%) – 50.629 M (65%) Loc.gov, Apganistan, 14.917 M (50%), Tajikistan, 6.094 M (79.9%), Uzbekistan, 1.237 M (4.4%)
- ^ Windfuhr, Gernot. Dagiti pagsasao iti Iran. Routledge. 2009. p. 418.
- ^ Ulrich Ammon, Norbert Dittmar, Klaus J. Mattheier, Peter Trudgill, "Sociolinguistics Hsk 3/3 Serie Tomo 3 iti Sosiolinguistiko: Internasional Kuardenio iti Siensia ti Pagsasao ken Kagimongan", Walter de Gruyter, 2006. Maika-2 nga edision. pg 1912. Naala: "Tengnga a Persiano, makunkuna pay a Pahlavi ket dagus a panagtultuloy iti daan a Persiano, ken inus-usar a kas ti naisurat nga opisial a pagsasao iti pagilian." "Nupay kasta, kalpasan ti Moslem panagrukma ken ti panakarebba iti Sassanid, ti Arabiko ket nagbalian a kaaduan a pagsasao iti pagilian ken ti Pahlavi ket naawanan ti kinapangruna, ken grado a sinukan babaen ti Dari, maysa a nadumaduma a Tengnga a Persiano, nga adda ti adu a binulod nga elemento manipud ti Arabiko ken Parto."
- ^ Skjærvø, Prods Oktor (2006). Ensiklopedia Iranika,"Iran, vi. Dagiti pagsasao nga Irani ken sinuratan, "baro a Persiano, ket isu "ti naggappuan iti Tengnga a Persiano" ken isu ti "opisial a pagsasao iti Irani nga estado kadagiti napalabas a siglo", a dagiti dadduma a saan a Persiano nga Irani a pagsasao ti "asidega panakaibagian ket narigat a maipatakder" ti nagbaetan dagiti nadumaduma (Tengnga ken Moderno) nga agpan g. Moderno a Yaḡnōbi ket tagikua ti isu met laeng a a dialekto a grupo a kas ti Sogdian, ngem daytoy ket saan a dagus a nagtaudan; ti Baktriano ket mabalina nga asideg a maikabagian iti moderno a Yidḡa ken Munji (Munjāni); ken Wakhi (Wāḵi) a tagikua ti Khotanese."
- ^ Richard Davis, "Persian" iti Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, "Mediebal nga Islamiko a Sibilisasion", Taylor & Francis, 2006. pp. 602–603. "Ti gramatika iti Baro a Persiano ket kapadpada kadagiti adu a kontemporario a pagsasao ti Europa."Ti kapadana pay, ti bugas a bokabulario iti Persiano ket agtagtaginayon a naala manipud ti Pahlavi.


text:
Prosa
Ti prosa ket maysa a porma iti pagsasao a kadawyan a naipakat ti gramatiko nga estruktura ken masna apanagayus ti bitla embes nga iti ritmiko nga estruktura (a kas iti tradisional a daniw). Bayat a dagitoy ket kritiko a naisuppiatan iti pannakaaramid iti prosa, ti kinalakana kennalukay a pannkaiplawagna ket nakaiturongan ti pannakaamponna para kadagiti kaaduan a naisasao a dialogo, kinapudno a diskurso ken pay topikal ken binalabala a panagsurat. Daytoy ket kadawyan a naus-usar, kas pagarigan, iti literaturea, dagiti warnakan, magasin, ensiklopedia, panangiwaragawag, pelikula, pakasaritaan, pilosopia, linteg ken dagiti dadduma pay a porma ti pannakisinnarita.


text:
Olimpiáda
Ti Olimpiáda wenno dagiti Olimpiáda nga Ay-ayam (Pranses: les Jeux olympiques) (JO)[1], daytoy ket maysa a kangrunaan nga internasional a mapagteng a mangilanga dagiti kalgaw ken panaglalam-ek nga ay-ayam, nga adda dagiti rib-ribu nga atleta a makibinglay kadagiti nadumaduma a salisal. Dagiti Olimpiáda nga Ay-ayam ket naipammategan a kas ti kangrunaan a salisal dagiti ay-ayam iti lubong nga adda dagiti sumurok a 200 a pagilian a makibinglay.[2] Dagiti Ay-ayam ket agdama a maitenggel iti tunggal dua a tawen, a ti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiáda agsinnublatda, nupay ngarud dagitoy ket mapasamak iti tunggal uppat a taw-tawen iti uneg ti bukodda a naisangayan panawen dagiti ay-ayam. Kasisigud a, ti Taga-ugma nga Olimpiáda ket natenggel dagitoy idiay Olimpia, Gresia, manipud idi maika-8 a siglo BC aginggana idi maika-4 a siglo AD. Ni Baron Pierre de Coubertin ket isu ti nagipatakder ti Komite ti Internasional nga Olimpiáda (IOC) idi 1894. Manipud idin ti IOC ket nagbalin nga isu ti nangituray a bagi iti Olimpiáda a Tignay, a ti patakderna ken dagiti inararamid ket naipalpalawagan babaen ti Olimpiáda a Dokumento ti linteg.
Ti ebolusion iti Olimpiáda a Tignay idi panawen ti maika-20 ken maika-21 a siglo ket nagbanagan kadagiti nadumaduma a panagbalnaliw kadagiti Olimpiáda nga Ay-ayam. Adda kadagitoy a naipagisu ket mairaman ti panagpartuat kadagiti yelo ken panaglalam-ek nga ay-ayam, dagiti Paralimpiko nga Ay-ayam para kadagiti atleta a pilay, ken ti Kinaagtutubo nga Olimpiáda para kadagiti kinaagtutubo nga atleta. Ti IOC ket nagampon kadagiti nadumaduma nga ekonomia, politikal, ken teknolohikal a kinapudno iti maika-20 a siglo. A kas ti nagbanagan daytoy, ti Olimpiáda ket nagbaliw manipud puro nga agdadamo, a kas naipanunutan ni Coubertin, tapno makapabael ti panagbinglay dagiti propesional nga atleta. Ti panagerang-rang-ay ti kinapangruna iti masa a midia ket nakapartuat kadagiti banag a panagtged ti korporatibo ken panaka-komersio dagiti Ay-ayam. Dagiti Sangalubongan a Gubat ket nagbanagan ti panaka-ukasen dagiti 1916, 1940, ken 1944 nga Ay-ayam. Dagiti dakkel a panagiwelga idi panawen ti Nalamiis a Gubat ket nagipatingga ti panagibinglay kadagiti 1980 ken 1984 nga Ay-ayam.
Buklen ti Olimpiáda a Tignay dagiti internasional a pederasio ti ay-ayam (IFs), Komite ti Nailian nga Olimpiáda (NOCs), ken dagiti agur-urnos a komite para kadagiti tunggal maysa a naisangayan nga Olimpiáda nga Ay-ayam. A kas ti mangikeddeng a bagi, ti IOC ket akinrebbeng para iti panagpili ti siudad a mangsangaili para kadagiti tunggal maysa nga Olimpiáda nga Ay-ayam. Ti mangsangaili a siudad ket akinrebbeng para iti panag-urnos ken mangibayad ti rambakan dagiti Ay-ayam a maitunos iti kaunegan ti Olimpiáda a Dokumento ti linteg. Ti Olimpiáda a programa, a binuklan dagiti ay-ayam a maisalisal kadagiti Ay-ayam, ket panggepen pay babaen ti IOC. Ti rambakan dagiti Ay-ayam ket sakupenna dagiti adu a ritos ken dagiti simbolo, a kas ti Olimpiáda a wagayway ken panagsilaw, ken dagiti pay pananglukat ken panangriket a seremonia. Sumurok a 13,000 nga atleta ti makisalisal iti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiáda kadagiti 33 a nadumaduma nga ay-ayam ken dagiti gangani a 400 a mapaspasamak. Dagiti umuna, maikadua, ken maikatlo a a malpas kadgiti tunggal maysa a pasamakmakaawat kadagiti Olimpiáda a medalia; balitok, pirak, ken gambang.
Dagiti Ay-ayam ket dimakkelda unayen a gangani a naiprepresenta ti tunggal maysa a pagilian. Iti kastoy a panagrang-ay ket nagpartuat kadagiti nadumaduma a panagkarit, a mairaman dagiti panagiwelga, panaggamut, panagpasusukan dagiti opisial, ken ti terorismo. Iti tunggal dua a tawen, ti Olimpiáda ken ti panakailatakanna ti midia ket mangpakabael kadagiti di-amammo nga atleta iti gundaway a makaala iti nailian, ken iti naisangayan a kaso, internasional a pammadayaw. Dagiti Ay-ayam ket mangbukel iti maysa a kangrunaaan nga opurtunidad para iti mangsangili a siudad ken pagilian iti mangipakita kaniana iti lubong.
Taga-ugma nga Olimpiáda[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma nga Olimpiáda nga ay-yam ket dagiti serie dagiti salisal a natengngel ti nagbaetan dagiti representatibo dagiti nadumaduma a siudad-estado ken pagarian manipud ti Taga-ugma a Gresia, a nagnagruna a nangilanga dagiti atletiko ngem dagiti pay bakal ken dagiti panaglumba ti kalesa a paspasamak. Iti panawen dagiti Olimpiáda nga ay-ayam dagiti amain a panagsagsagaba dagiti sumuppiat a makibingbinglay a siudad-estado ket naitongtongkua aginggana ti panakalippas dagiti ay-ayam.[3] Ti nagtaudan dagitoy nga Olimpiáda ket namortahan ti misterio ken dagiti sarsarita.[4] Maysa kadagiti kalatakan a mitolohia inagananna ni Herakles ken ti amana ani Zeus a kas dagiti nagtaudan dagiti Ay-ayam.[5][6][7] Segun dagiti sarsarita, ni Herakles ket isu ti immuna a timmawag kadagiti Ay-ayam iti "Olimpiáda" ket nagipatakder kadagiti annawid ti panagtengngel kadagitoy iti tunggal uppat a tawen.[8] Dagiti sarsarita ket agtultuloy a kalpasan ti panakakompleto ni Herakles kadagiti sangapulo ket dua nga obobra, inpatakderna ti Olimpiko nga estadio a kas pammadayaw kenni Zeus. Ti sumaganad a panakalpas daytoy, isu ket nagna iti nalinteg a linia dagiti 200 nga agpang ken tinawagna daytoy a kaadayo iti maysa a "stadion" (Griego: σtάδιov, Latin: estadio, "entablado"), a iti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti paset ti kaadayo. Ti mays apay a mitolohia ketmaikadua kadagiti immuna nga Ay-ayam iti taga-ugma a Griego a konsepto iti Olimpiko a panagsardeng ti panagdangadang (ἐkexeιpίa, ekecheiria).[9] Ti kaaduan a nawawat a petsa para iti panakapartuat iti Taga-ugma nga Olimpiáda ket idi 776 BC; naibatay daytoy kadagiti naisuratan, a nabirukan idiay Olimpia, kadagiti nangabak iti lumba ti panagtaray a natengngel iti tunggal uppat a tawen a nangrugi idi 776 BC.[10] Dagiti Taga-ugma nga Ay-ayam ket mangipabuya kadagiti panagtartaray a paspasamak, a pentatlon (a buklen dagiti panaglagto a paspasamak, panagibakal ti disko ken habalina, taray a lumba ken gabbo), boksing, gabbo, pankration, ken dagiti maipappan ti kabalio a paspasamak.[11][12] Ti tinawtawid ket agibagbaga a ni Coroebus,ti maysa a kusinero manipud ti siudad iti Elis, ket isu ti immuna a kampion iti Olimpiáda.[13]
Ti Olimpiáda ket kamasapulan a pangrunaan ti relihion, a mangipabbabuya kadagiti ay-yam a paspasamak a maikumaduaan dagiti ritos a sakripisio a mangpammadayaw kenni Zeus (a ti nadayag nga estatua babaen ni Pidias ketnakatakder idiay templona idiay Olimpia) ken ni Pelops, ti nasantoan a bannuar ken mitiko nga ari iti Olimpia. Ni Pelops ket maysa idi a nadayag par aiti panakilumbana iti kalesa kenni Ari Oenomaus iti Pisatis.[14] Dagiti nangabak kadagit paspasamak ket nasiddaawan ken nainmortalisado kadagiti daniw ken dagiti estatua.[15] Dagiti Ay-ayam ket natengngel iti tunggal uppat a tawen, ken daytoy a paset tipanawen, ket makunkuna a dagiti Istmo nga Ay-ayam.[16]
Ti Olimpiáda ket nakaabo ti pantok idi maika-6 ken maika-5 a siglo BC, ngem daytoy ket nagin-inut a naapday ti kinapangruna a kas dagiti Romano ket nakaalada kadagiti bileg ken inpluensia idiay Gresia. Awan dagiti konsenso ti opisial a panakagibus dagiti Ay-ayam, ti kadawyan a kaaduan a petsa let idi 393 AD, idi tiemperador a ni Teodosio I a nagirangarang a maikkat amin dagiti pagano a kulto ken panagsansanay.[17] Ti maysa pay a petsa ket nadakamat ket idi 426 AD, a ti simmaruno kaniana a ni Teodosio II ket nagbilin ti panagdadael kadagiti amin a Griego a templo.[18] Kalpasan ti panakaapday ti Olimpiáda, dagitoy ket saanen a natengngel aginggana idi kaladawan ti maika-19 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Pranses ken Inggles ket isu dagitoy ti opisial a pagsasao para iti Olimpiáda.", [1]."(..)
- ^ "Sapasap a pangkita dagiti Olimpiáda nga Ay-ayam". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2008-06-04.
- ^ Swaddling, Judith (2000). Dagiti Taga-ugma nga Olimpiáda nga Ay-ayam (2 ed.). Austin: Unibersidad iti Texas a Pagmalditan. p. 54. ISBN 0-292-70373-2. OCLC 10759486. Naala idi Hunio 6, 2009.
- ^ Young (2004), p. 12
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 7, 9, 10; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Richardson (1997), p. 227
- ^ Young (2004), pp. 12–13
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 9; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Spivey (2004), pp. 229–230
- ^ "Olimpiáda nga Ay-ayam" (nasken ti agrehistro). Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Crowther (2007) pp. 59–61
- ^ "Dagiti Paspasamak ti Taga-ugma nga Olimpiáda". Ti Perseus a Gandat iti Unibersidad ti Tufts. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Golden (2009), p. 24
- ^ Burkert (1983), p. 95
- ^ Swadling (1999), pp. 90–93
- ^ Olimpiáda a Museo, "Ti Olimpiáda" iti Taga-ugma, p. 2
- ^ Nupay kasta, ti linteg ni Teodosio ket saan a naglaon ti naisangyan a reperensia iti Olimpia (Crowther (2007), p. 54).
- ^ Crowther (2007), p. 54


text:
Arabiko nga abesedario
Ti Arabiko nga abesedario Arabiko: أَبْجَدِيَّة عَرَبِيَّة ’abjadiyyah ‘arabiyyah) wenno Arabiko nga abjad ket isu ti Arabiko a sinuratan a kas naikodigo para iti panagsurat ti Pagsasao nga Arabiko. Daytoy ket naisurat manipud ti kanawan nga agpakanigid, iti estilo a kursibo, ken mangiraman kadagiti 28 a letra. Gaputa dagiti letra ket kadawyan a[1] mangipatakder para kadagiti konsonante, daytoy ket naidasig a kas maysa nga abjad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bayat nga adda dagiti panagmarka kadagiti bokal, dagitoy ket saan a kankanayon nga inus-usar. Gapu iti daytoy, daytoy ket agpaypayso a tinawtawagan iti maysa a "saan a puro nga abjad". Kitaen ti Abjad#Dagit isaan a puro nga abjad para iti pakisinnaritaan iti daytoy a nomenklatura.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Torre Eiffel
Ti Torre Eiffel (Pranses: La Tour Eiffel, [tuʁ ɛfɛl]) ket maysa a landok a torre a mabirukan idiay Champ de Mars idiay Paris, nanaganan daytoy kenni inhenniero Gustave Eiffel, a tikompanian aket isu ti nagdaremden ken nanngbangon ti torre. Daytoy ket nabangon idi 1889 a kas pastrekan nga arko iti 1889 a Piesta ti Lubong, daytoy ketnagbalinen a sangalubongan ken kultural a simbolo ti Pransia ken maysa kadagiti mabigbigan nga estruktura iti lubong. Ti torre ket isu ti katayagan nga estruktura idiay Paris[1] ken ti kaaduan a nabisbisita a mabayadan a monumento tii lubong; 7.1 a riwiriw a tattao ti kimmalay-at iti daytoy idi 2011. Ti obserbatori ti maikatlo a lessad ket adda iti 279.11 m (915.7 ft) ti kangatuan a mastrekan ti publiko iti Kappon ti Europa. Ti torre ket nakagun-od ti 250 a riwriw a bisitana idi 2010.
Ti torre ket agtakderr ti katayag iti324 metro (1,063 ft) , agarup nga isu met laeng a katayag ti pasdek nga adda ti kadsaaran iti 81. Idi las-ud ti pannakabangonna, ti Toore Eiffel ket nalabsanna ti Monunento Washington tapno mangala ti titulo iti katayagan nga estruktura nga inramid ti tao iti lubong; ti Torre Eiffel ket isu ti nangtengngel daytoy a titulo para kadagiti napalabas a 41 a tawtawen, aginggana idi nabangon ti Pasdek Chrysler idiay Siudad ti New York idi 1930. Gapu ti pannakanayon ti antena ti tuktok ti Torre Eiffel idi1957, daytoy ket nataytayagen ngem ti Pasdek Chrysler babaen ti 17 kadkadapan (5.2 m). No saan amairaman dagiti panangirangarang nga antena, daytoy ket isu ti maikadua a katayagan nga estruktura idiay Pransia, kalpasan ti Millau Viaduct.
Ti torre ket addaan ti tallo a kadsaaran para kadagiti agbisbista. Dagiti biliete ket mabalin a magatang para iti panagkalay-at, babaen dagiti agdan wenno makina a pangipangato, kadagiti umuna ken maikadua a kadsaaran. Ti pannagna manipud ti baba a kadsaaran aginggana ti umuna a kadsaaran ket sumurok a 300 a tuktukad, ken ti pay pannagna manipud ti umuna aaginggan ti maikadua a kadsaaran. Ti maikatlo ken kangatuan a kadsaaran ket mastrekan laeng babaen kadagiti panagawit nga agdan ngem kadawyan dagitoy a narikpan iti publiko. Adda met dagiti panganan kadagiti umuna ken maikadua a kadsaaran.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Torre Eiffel a kas maysa a monumento ti Lubong" (iti (Pranses)). Tour-eiffel.fr. 2 Abril 1996. Naala idi 24 Mayo 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Torre Eiffel idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Torre Eiffel (Pranses)
- Opisial a website ti Torre Eiffel (Inggles)


text:
Oman
Ti Oman (i/oʊˈmɑːn/ oh-maan; Arabiko: عمان ʻUmān), opisial a makunkuna a Sultanato iti Oman (Arabiko: سلطنة عُمان Salṭanat ʻUmān), ket maysa a pagilian iti abagatan-a-laud a paset ti Asia. iti abagatan-a-daya nga aplaya ti Peninsula ti Arabia. Kabeddengna ti United Arab Emirates iti amianan-a-laud, ti Saudi Arabia iti laud, ken ti Yemen iti abagatan-a-laud. Ti aplaya ti Oman ket buklen ti Baybay Arabia iti abagatan ken daya, ken ti Golpo ti Oman iti amianan-a-daya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cabinet Ministers". Gobierno iti Oman. Naala idi 13 Oktubre 2010.
- ^ http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561099_7/Oman.html#s28 Fourth line down from the top of the history section: "In 751 Ibadi Muslims, a moderate branch of the Kharijites, established an imamate in Oman. Despite interruptions, the Ibadi imamate survived until the mid-20th century.". Archived 1 Nobiembre 2009.
- ^ "2010 census - karugiana resulta". Sultanato iti Oman - Ministro iti Nailian nga Ekonomia. Naala idi 07 Enero 2012.
- ^ a b c d "Oman". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Ti Nakaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 19 Enero 2011.
- Oman
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Arabiano a Peninsula
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti pagilian ti Lumaud nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 751
- Dagiti Sultanato
- Lumaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Montenegro
Ti Republica ti Montenegro (Serbian: ЦpHa Гopa/Crna Gora), ket maysa a pagilian a masarakan iti abagatan-a-daya nga Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Montenegro
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti republika
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 2006
- Balkan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
John F. Kennedy
Ni John Fitzgerald "Jack" Kennedy pannakabalikas (tulong·paammo) (Mayo 29, 1917 – Nobiembre 22, 1963), kankanayon a maibagbagaan babe kadagiti immuna aletra ti naganna a JFK, ket isu idi ti maika-35 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1961 aginggana idi naasasinado idi 1963.
Kalpasan ti panagserbisiona ti milisia a kas agbilbilin iti Motor Torpedo a Bangbangka PT-109 ken PT-59 idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Abagatan a Pasipiko, ni Kennedy ket nagirepresenta ti maika-11 a distrito ti kongreso ti Massachusetts idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1947 aginggana idi 1953 a kas maysa a Demokrata. Kalpasan dagitoy, isu ket nagserbi idiay Senado ti E.U. manipud idi 1953 aginggana idi 1960. Inabak idi ni Kennedy ti Bise Presidente ken Republikano a kandidato a ni Richard Nixon iti 1960 a panagbutos ti presidente ti E.U.. Isu ti kaubingan a nabutosan para iti opisina ti presidente, iti tawen a 43,[2][a] ti maikadua a kaubingan a Presidente (kalpasan ni Theodore Roosevelt), ken ti immuna a tao a naipasngay idi maika-20 a siglo a nagserbi a kas presidente.[3] Ni Kennedy ket isuisu laeng ti Katoliko a presidente, ken isisu laeng ti presidente a nangabak ti Premio Pulitzer.[4] Dagiti napaspasamak ti kinapresidentena ket mairaman ti Panagraut ti Luek dagiti Baboy, ti Didigra ti Kubano a Misil, ti panagipatakder ti Diding ti Berlin, ti Lumba ti Limbang, ti Aprikano-Amerikano a Tiganay ti Sibil a Karbengan, ken dagiti rugi nga agpang ti Bietnam a Gubat.
Ni Kennedy ket naasasinado idi Nobiembre 22, 1963, idiayDallas, Texas. Ni Lee Harvey Oswald ket napabasol ti daytoy a krima, ngem isu ket napaltogan ken natay kalpasan ti dua nga aldaw babaen ni Jack Ruby sakbay a nairugi ti tribunal. Ti FBI, ken ti Warren a Komision ket opisialda a nagiturpos a ni Oswald ketisu idi ti nagmaymaysa a asesino. Ti Kamara a Napili a Komite dagiti Panakaasasinado (HSCA) ket nagiturpos kadagitoy nga panagtaluntun ket napiltakan ken nagipagarup a ni Kennedy ket naasasinado a aks nagbanagan ti pannakikumplot.[5] Tatta nga aldaw, ni Kennedy ket agtultuloy a nagato a nairangngo iti publiko a pammanunotan a panakairanggo dagiti presidente ti E.U..[6]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ni Theodore Roosevelt ken 9 a bulan nga ububing idi nagtakem ti kinapresidente idi Septiembre 14, 1901, ngem isu ket saana nabutosan ti panakapresidente aginggana idi 1904, idi nagtawen ti 46. Jewell 2005, p. 207.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti nadumaduma a Pakaammo para kenni John F. Kennedy". JFKlibrary.org. John F. Kennedy a Biblioteka ti Presidente ken Museo. Naala idi Pebrero 22, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 109.
- ^ Carroll, Wallace (Enero 21, 1961). "Panawen a Panagbalbaliw a Sumango kenni Kennedy; Dagiti Tema ti Pangyuna Nota a Sumakbayan ti Pagilian a Kinaritan iti Baro a Panawen". The New York Times. p. 9. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti Premio a Puliter: FAQ". Pulitzer.org. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti rehistro ti panakaasasinado ni JFK: Reporta iti Napili a Komite kadagiti Panakaasasinado ti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U.: Dagiti nagbanagan". Nailian nga Arkibo ti Estados Unidos. 1979. Naala idi Pebrero 24, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 700.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:John F. Kennedy idiay Wikimedia Commons


text:
Naisagmak a sebbangan
Ti maysa a naisagmak a sebbangan ket ti sebbangan dagiti organismo a makasangsango iti nagato a kariesgo iti pannakaawan. Ti insasao ket di nalawag iti sapasap a panangisao para kadagiti aniaman a sebbangan a maitunos ti daytoy a deskripsion, ngem ti panag-usar daytoy babaen dagiti mangay-aywan a biologo ket kadawyan a mangitudo kadagiti nainaganan a Naisagmak iti Nalabbasit a Listaan ti IUCN Red, a daytoy ket ayan ti maikadua a kakaruan ti kasasaad ti panagay-aywan para kadagiti naatap a populasion, a sumursurot it Nakaro a Naisagmak. Iti agdama adda dagiti 3079 nga ayup ken dagiti 2655 a mula a naidasig a kas Naisagmak iti sangalubongan, a no maipada kadagidi agpang ti 1998 iti 1102 ken 1197.[1] Ti bilang, pagduyosan ti populasion, ken ti kasasaad ti panagay-aywan iti tungngal maysa a sebbangan ket mabirukan idiay Listaan dagiti organismo babaen ti populasion.
Adu kadagiti pagilian ket adda dagiti linteg a mangidaton ti panagsalaknib dagiti sebbangan a tumalek ti panagay-aywan: kas pagarigan, ti panagiparait ti panagaup, panagtengngel ti panangirang-ay iti daga wenno panagpartuat kadagiti preserba
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nalabbasit a Listaan ti IUCN bersion 2012.2: Tabla 2: Dagiti panagbalbaliw kadagiti bilang iti sebbanagan kadagiti naipangta a kategoria (CR, EN, VU) manipud ti 1996 aginggana iti 2012 (Nalabbasit a Listaan ti IUCN Red bersion 2012.2) para kadagiti kangrunaan a grupo iti Nalabbasit a Listaan" (PDF). IUCN. 2012. Naala idi 2012-12-31.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Glenn, C. R. 2006. "Earth's Endangered Creatures", Naala idi 9/30/2008
- Ishwaran, N., & Erdelen, W. (2005, May). Dagiti Masakbayan ti Biodibersidad, Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(4), 179. Naala idi Septiembre 23, 2008
- Kotiaho, J. S., Kaitala, V., Komonen, A., Päivinen, J. P., & Ehrlich, P. R. (2005,Pebrero 8). Panangipadto ti Riesgo iti Pannakaawan manipud ti Pinagbibangayan ti Ekolohiko a Pannakailaslasin, resulta iti Nailian nga Akademia dagiti Siensia iti Estados Unidos ti Amerika, 102(6), 1963-1967. Retrieved September 24, 2008
- Minteer, B. A., & Collins, J. P. (2005, Agosto). Apay a masapultayo iti "Ekolohiko nga Etika".
- Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(6), 332-337. Naal idi Septiembre 22, 2008
- Raloff, J. (2006, Agosto 5). Preserving Paradise, Damdamag ti Siensia, 170(6), 92. Naala idi Septiembre 22, 2008,
- Wilcove, D. S., & Master L. L. (2008, Oktubre). Mano kadi dagiti Naisagmak a SEbbangan idiay Estados Unidos? Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(8), 414-420. Naal idi Septiembre 22, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti sebbangan nga adda iti kategoria iti Naisagmak a kas nainaganan babaen ti Nalabbasit a Listaan dagiti Naipangta a Sebbangan ti IUCN
- Dagiti Niasagmak a Sebbanagn manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Reporta dagiti Naisagmak a Sebbangan ken dagiti Kalugnakan
- Numeriko a pakabuklan ti USFWS kadagiti nailista a sebbangan idiay Estados Unidos ken dagiti pay sabali a lugar


text:
Johann Wolfgang von Goethe
Ni Johann Wolfgang von Goethe (Aleman a pannakabalikas: [ˈjoːhan ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡøːtə] ( denggen), 28 Agosto 1749 – 22 Marso 1832) ket maysa idi nga Aleman a mannurat, artista, ken politiko. Dagiti bagi ti obrana ket mairaman ti epiko ken lirika daniw a naisursurat kadagiti nadunmaduma a metro ken estilo; prosa ken berso dagiti drama; panagilaplagip; ti maysa nga autobiograpia; literario ken estetika akritisismo; dagiti treatado iti botanika, anatomia, ken maris; ken dagiti uppat a nobela. Iti pay maipatinayon, dagiti nadumaduma a literario ken sientipiko a pirgis, ken sumurok a 10,000 sursurat nga insusuratna ken dagiti gangani a 3,000 inladladawan.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karl Robert Mandelkow, Bodo Morawe: Goethes Briefe. 2. editsion.T om. 1: Briefe der Jahre 1764-1786. Christian Wegner, Hamburg 1968, p. 709
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Johann Wolfgang von Goethe idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Johann Wolfgang von Goethe idiay Wikiquote


text:
Mamalia
Dagiti mamalia ket dagiti kameng ti klase Mammalia ( /məˈmeɪli.ə/), aganganges ti angin a bertebrado nga ay-ayup a nailaslasin babaen ti panagtagikua ti endotermia, buok, tallo a tultulang ti tengnga a lapayag, ken dagiti mamario a glandula a naipamay-an kadagiti nagannak nga ina. Kaaduan kadagiti mamalia ket agtagikuada pay dagiti ling-et a glandula ken naipangrunaan a ngipen. Ti kadakkelan a grupo dagiti mamalia, ket ti naikadkadua, adda ti kadkadua a mangpakan ti anak iti las-ud ti panagsikog. Ti utek ti mamalia, nga adda ti nakaidumdumaa a neocortex, ket timbengenna ti endotermiko ken dagiti sirkulotario a sistemac, a ti naudi a naibaga ket mangipakpakita dagiti nalabbasit a selula ti dara nga awan dagiti nukleo ken maysa nga uppat ti kamarana a puso. Dagiti mamalia ket sumakop ti kadakkel manipud ti 30–40 a milimetro (1- aginggana ti 1.5-a pulgada) manabung a kurarapnit aginggana ti 33-metro (108-pié) a asul a baliena.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mamalia idiay Wikimedia Commons


text:
Harry S. Truman
Ni Harry S. Truman (Mayo 8, 1884 – Disiembre 26, 1972) ket isu idi ti maika-33 a Presidente iti Estados Unidos (1945–1953). A kas ti maikatlo a bise pesidente ni Franklin D. Roosevelt ken ti maika-34 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1945), isu ket simmaruno ti kinapresidente idi Abril 12, 1945, idi pimmusay ni Presidente Roosevelt kalpasan ti basbassit ngem tallo a bulan kalpasan ti irurugi ti awan ti pakaigiddiatanna a maikapat a termino.
Idi panawen ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ni Truman ket nagserbi iti pag-gugubatan idiay Pransia a kas maysa nga opisial ti arteleria ti bukodna a Nailian a Guardia. Kalpasan ti gubat, isu ket timmipon ti politiko a makina ti Partido Demokratiko ni Tom Pendergast idiay Siudad ti Kansas, Missouri. Isu ket nabutosan a kas opisial ti kondado ken idi 1934 a kas maysa a senador ti Estados Unidos. Kalpasan nga isu ket nakaala ti nailian a panakaidayawan a kas daulo ti panawen ti gubat a Truman Komite, ni Truman ket sinikatanna ni bise presidente Henry A. Wallace a kas ti kimmadduaan a timmarayan ni Roosevelt idi 1944.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "About Us". Umuna a Baptista a Simbaan iti Grandview. Naala idi Marso 16, 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Harry S. Truman idiay Wikimedia Commons


text:
Ensima
Ti ensima ( /ˈɛnzaɪmz/) ket dagiti dakkel a biolohiko a molekula nga akinrebbeng para kadagiti rinibu a kimiko a panagibalbaliw a mangtalinaay iti biag.[1][2] Dagitoy ket nakaro a managpili a katalisis, a nasayaat a mangpapardas ti gatad ken ti pannkaisangayan kadagiti metaboliko a reaksion, manipud iti panagkalpa iti makan aginggana iti sintesis iti DNA. Kaaduan kadagiti ensima ken dagiti protina, urayno adda met dagiti kataliktika molekula ti RNA a nainagananen. Dagiti ensima ket mangampon iti maysa a naisangayan a tallo a dimension nga estruktura, ken mabalin mangiyannong ti organiko (kas la iti biotin) ken dagiti inorganiko (e.g. ion ti magnesio) a cofactor tapno makatulong iti katalisis.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Smith AL (Ed) (1997). Oxford a diksinario iti biokimika ken molekular a biolohia. Oxford [Oxfordshire]: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-854768-4.
- ^ Grisham, Charles M.; Reginald H. Garrett (1999). Biokimika. Philadelphia: Saunders College Pub. pp. 426–7. ISBN 0-03-022318-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti ensima idiay Wikimedia Commons
- Estruktura/Annong dagiti Ensima


text:
Hesús
Ni Hesús (Hebreo: ישו), am-ammo pay kas Hesús ti Nazareth wenno Hesús Nasareno (Hebreo: ישוע הנוצרי), ket maysa a Hudio ken isu ti nakaitalimudokan ti Kristianidad. Ti uppat nga Ebangelio (Naimbag a Damag) da Mateo, Marcos, Lucas, ken Juan dagiti kangrunaan a pakaammuan iti kabibiag ken pannursuro ni Hesús a mabigbig kas Hesukristo (Kristo Hesús) wenno Mesias iti kaaduan a Kristiano a mamati nga isuna ti Kristo wenno Mesias nga Anak ti Dios Ama.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Ni Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg ( /joʊˌhɑːnɨs ˈɡuːtənbɜrɡ/ yoh-hah-nəs goo-tən-burɡ; c. 1398 – Pebrero 3, 1468) ket maysa idi nga Aleman mammanday, mammanday ti balitok, agimalmaldit, ken agipabpablaak a nangipangyuna ti panagimaldit diay Europa. Ti inbensionna ti of mekaniko a magunay a kita a panagimaldit ket nagirugi ti Rebolusion ti Panagimaldit ket kaaduana naipanpanunotan a kas ti kangrunaan a pasamak ti moderno a paset ti panawen.[1] Daytoy ket nagtignay ti papapel iti panagrang-ay ti Renasimiento, Reformation, ti Panawen ti Panangilawlawag ken ti Sientipiko a Rebolusion ken nangiyuna ti batayan para iti moderno a naibatay ti pammakaammo nga ekonomia ken ti panakaiwarwaran ti panagadadal kadagiti masa.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ See Tattao ti Milenio para iti ababa a salaysay ti kaaduan a naibagbaga. Isi 1999, ti A&E Network ket nangiranggo kenni Gutenberg a kas ti blng. 1 iti bukodda a "Tattao ti Milenio" a panagbilbilang. Idi 1997, Time–Life a magasina ket nagpili ti inbension ni Gutenberg a kas ti kangrunaan ti makadua a milenio; ken inaramid pay ti kastoy dagiti uppat a prominente nga agiwarwarnak ti Estados Unidos kadagiti bukodda a resume ti 1998 ti 1,000 a Tawtawen, 1,000 a Tattao: Panagiranggo Ti Lallaki ken Babbbai a Nangsukog ti Milenio. Ti Johann Gutenberg a naikabil ti Katoliko nga Ensiklopedia ket nangipalpalawag ti inbensionna a nakaaramid ti awan kapada a nagbanagan iti Kristiano a panawen.
- ^ McLuhan 1962; Eisenstein 1980; Febvre & Martin 1997; Man 2002
Dagiti taudanUrnosen
- Childress, Diana (2008). Johannes Gutenberg and the Printing Press. Minneapolis: Twenty-First Century Books. ISBN 978-0-7613-4024-9
- Duchesne, Ricardo (2006). "Immuna ti Asia?". Ti Warnakan ti Naipakasaritaan a Kagimongan 6 (1): 69–91. doi:10.1111/j.1540-5923.2006.00168.x
- Juchhoff, Rudolf (1950). "Was bleibt von den holländischen Ansprüchen auf die Erfindung der Typographie?". Gutenberg-Jahrbuch: 128−133
- Wolf, Hans-Jürgen (1974). Geschichte der Druckpressen (Umuna ed.). Frankfurt/Main: Interprint
Adu pay a mabasbasaUrnosen
Dagiti pagalagadan a biograpiko nga obra kenni GutenbergUrnosen
- Albert Kapr, Johann Gutenberg: ti Lalaki ken ti inbensionna. Naipatarus manipud ti Aleman babaen ni Douglas Martin, Scolar Press, 1996. "Maikatlo nga ed., binaliwan babaen ti mannurat para iti...Inggles a panagipatarus.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Johannes Gutenberg idiay Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY - Nakasagana ni Atty. Levito Baligod, abogado dagiti whistleblowers ti multi-billion pork barrel scam, ti pannakaipan ni Ruby Tuason iti Witness Protection Program ti Department of Justice.
Iti pannakiinnuman ti Bombo Radyo Laoag, kuna ni Atty. Baligod a kontraen na no awan baro a testimonya wenno uliten na laeng dagiti inbaga dagiti whistleblowers.
Kalikaguman ni Atty. Baligod a makita ti affidavit ni Tuason tapno maadal na.
Daytoy ti reaksiyon ti abogado dagiti whistleblowers kalpasan ti nagbalin a rakurak ni Atty. Dennis Manalo nga nga agbalin nga state witness ti kliyente na mainaig iti pork barrel fund scam.


text:
Papa Juan VI
Ni Papa Juan VI ket maysa idi a Griego a papa manipud idiay Epeso a nagturay iti las-ud ti Bisantino a kinapapa manipud idi 30 Oktubre 701 aginggana idi 11 Enero 705. Ti kinapapana ket naamammuan para kadagiti milisia ken politikal a panagprogreso idiay Italiano a peninsula. Isu ket ket nagbalin a papa kalpasan ti dua idi pimmusay ni Papa Sergio I, ken ti pannakabutosna ket napasamak kalpasan ti panakabakante ti bassit ngem pito a lawas.[1] Isu ket sinaruno babaen ni Papa Juan VII kalpasan ti pannakabakante ti basbassit ngem dua a bulan.[1] Ti bangkay ni papa Juan ket naipunpon idiay Daan a Basilika ni San Pedro.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ekonomou, 2007, p. 246.
- ^ http://www.newadvent.org/cathen/08423a.htm
Daytoy nga artikulo ket mangitiptipon ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan idiay publiko a pagturayan: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Ekonomou, Andrew J. 2007. Ti Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga impluensia ken ti kinapapa manipud kenni Gregorio aginggana kenni Zacarias, A.D. 590–752. Lexington Books.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Juan VI idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Adriano I
Ni Papa Adriano (c. 700 – 25 Disiembre 795) ket isu ti papa manipud idi 1 Pebrero 772 aginggana idi 25 Disiembre 795. Isu ket anak idi a lalaki ni teodoro, ti maysa a natakneng a Romano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy nga artikulo ket mangitiptipon ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan idiay publiko a pagturayan: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Adriano I idiay Wikimedia Commons


text:
Vigan
Ti Siudad ti Vigan ket maysa a maika-5 a klase a siudad iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas. Isu met laeng ti kapitolio ti Ilocos Sur. Am-ammo ti Siudad ti Vigan kas maysa kadagiti kadaanan a sigud a siudad idi panawen dagiti Espaniol. Maawagan idi ti siudad kas Siudad Fernandina. Iti agdama, masarakan pay laeng iti siudad dagiti kalsadana a napatad iti bato ket dagiti balbalay a daan nga addaan arkitektura nga Espaniol. Kas kadaanan iti amin nga adda pay laeng a kolonial a siudad Espaniol iti Pilipinas, napili ti Siudad ti Vigan kas maysa a Lugar ti Tawid iti Sangalubongan ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Vigan iti 39 a barbaranggay, nga isu dagiti sumaganad:
- Ayusan Norte
- Ayusan Sur
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Baranggay VI (Poblacion)
- Barraca
- Beddeng Laud
- Beddeng Daya
- Bongtolan
- Bulala
- Cabalangegan
- Cabaroan Daya
- Cabaroan Laud
- Camangaan
- Capangpangan
- Mindoro
- Nagsangalan
- Pantay Daya
- Pantay Fatima
- Pantay Laud
- Paoa
- Paratong
- Pong-ol
- Purok-a-bassit
- Purok-a-dackel
- Raois
- Rugsuanan
- Salindeg
- San Jose
- San Julian Norte
- San Julian Sur
- San Pedro
- Tamag
- Baranggay VII
- Baranggay VIII
- Baranggay IX
Naggappuan ti nagan ti Vigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi dimteng ni Don Juan de Salcedo iti ayan ita iti Vigan babaen iti karayan Mestizo, nagdisso iso iti lugar nga ayan tatta ti Baranggay Pagpartian. Nakitana dagiti mulmula nga adda kadagiti igid ti karayan. Naammuan na nga dagitoy ket "bigaa." Iti nagan daytoy nga mula iti nangalaan na ti nagan iti Vigan.
Iti damdamo, ti nagan ti siyudad ket "Siudad Fernandina," akas pammadayaw ti agdama idi nga Ari ti Espania.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti ili ken siudad: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 31 Enero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Inggles) naala idi 21 Abril 2012


text:
1952
Ti 1952 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 12 - Ti Unibersidad ti Tennessee ket nangpastrek ti immuna a nangisit nga estudiantena.
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 2 – Ti tropikal a bagio ket naporma iti amianan ti Kuba ken mapmapan iti amianan a daya. Simmanglad ti bagio idiay akin-abagatan a Florida iti sumaruno nga aldaw. Isu daytoy ti kasapaan a naireporta ng a isasanglad iti tropikal a bagio, ken ti kasapaan a mairekord a panagporma ti tropikal a bagio iti labneng ti Atlantiko.
- Pebrero 7 –Ni Isabel II ket nairangarang a Reina ti Nagkaykaysa a Pagarian.
- Pebrero 18 – Ti Gresia ken Turkia ket tiimiponda iti Gunglo ti Tulagan ti Amianan nga Atlantiko (NATO).
- Pebrero 21 – Idiay Dhaka, Daya a Pakistan (ita nga aldaw ket ti Bangladesh) dagiti polis ket nagpaltogda iti prosesion dagiti estudiante, ket nakapatayda kadagiti uppat a tattao ken nagrugian iti protesta iti adu a paset ti pagilian a nakaiturongan ti pannakabigbig ti Bengali a kas maysa kadagiti nailian a pagsasao ti Pakistan. Ti aldaw ket inrangarang babaen ti UNESCO a kas ti "Internasional nga Aldaw ti Ina a Pagsasao".
- Pebrero 26 – Ti Kangrunaan a Ministro ti Nagkaykaysa a Pagarian a ni Winston Churchill ket inrangarangna a ti Nagkaykaysa a Pagarian ket addaan iti atomiko a bomba.
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 21
- Naaramid dagiti dua a naudi a panagbitay idiay Olanda.
- Ni Dr. Kwame Nkrumah ket nabutosan a kas ti Kangrunaan a Ministro ti Aplaya ti Balitok.
- Marso 29 – Ti Presitende ti Estados Unidos a ni Harry S. Truman ket inrangarangna a tumarayto manen.
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 18
- Nailian a Rebolusion ti Bolivia: Ti unibersal a butos a mangpakabael nga agbutos dagiti indehenio a tattao ken babbai, nanginasionalisado kadagit mina ken nagpundar ti agrarian a reporma.
- Ti Laud nga Alemania ken Hapon fket nangpormada kadagiti diplomatiko a relasion.
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 13 – Ni Pandit Nehru ket nangporma ti immuna agobiernona idiay India.
- Mayo 15 – Naipatakder ti diplomatiko a relasion dagiti nagbaetan a gobierno ti Israel ken Hapon iti agpang dagiti legasion.
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 1
- Ti Romano Katoliko a Simbaan bket inparitna dagiti libro ni André Gide.
- Nailukat ti panagdaliasat idiay Kanal Volga–Don, a mangikonekta ti labneng ti Baybay Kaspio iti Baybay Nangisit.
- Hunio 21 – Ti Eskuela ti Komersio ti Pilipinas, babaen ti tignay ti gobierno, ket nabaliwan iti Kolehio ti Komersio iti Pilipinas (kalpasanna ti Polytechnic University of the Philippines).
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 25 – Ti Puerto Rico ket nagbalin a bukod a nagturturay a mankomunidad iti Estados Unidos.
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 13 – Ti Hapon ket timmipon iti IMF.
- Agosto 14 – Ti Laud nga Alemania ket timmipon iti IMF ken ti Banko ti Lubong.
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 18 – Ti Kappon ti Sobiet ket nangbeto ti aplikasion ti pannakaikameng ti Hapon iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 3 – Nadetonado ti immuna a nuklear nga armas ti Britaniko idiayAustralia ketn isu daytoy ti nakaaramidan ti Nagkaykaysa a Pagarian a aks ti maikatlo nga estado ti nuklear nga armas.
- Oktubre 20 – Nairangaran ti linteg militar idiayKenya gapu ti Mau Mau a yaalsa.
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 20 – Ti immuna nga opisial a panagpatayab ti pasahero nga eroplano a limmabas idiay Amianan nga Ungto ket naaramid manipud idiay Los Angeles a napan idiay Copenhagen.
Disisembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Di ammo a petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso–Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
Mayo–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 7 Orhan Pamuk, Turko a mannurat, nagungunaan iti Premio Nobel iti Literatura
Hulio–Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
Septiembre–Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 7 Vladimir Putin, Presidente ti Rusia
Nobiembre–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Di ammo a petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 19 – Knut Hamsun, Norwego a mannurat, laureado iti Premio Nobel (naipasngay 1859)
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Di ammo a petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Premio Nobel[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pisika – Felix Bloch, Edward Mills Purcell
- Kimika – Archer John Porter Martin, Richard Laurence Millington Synge
- Medisina – Selman Abraham Waksman
- Literatura – François Mauriac
- Kappia – Albert Schweitzer


text:
Papa Esteban III
Ni Papa Esteban III (c. 720 – 1 Pebrero 772) ket isu ti papa manipud idi 1 Agosto 768 aginggana idi 1 pebrero 772.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Partner, Peter, Dagiti Daga ni Santo Pedro: Dagiti Estado ti Papa idi Tengnga a Panpanawen ken ti Nasapa renasimiento (1972)
- Mann, Horace K., Dagiti Biag dagiti Papa iti Nasapa a Tengnga a Panpanawen, Tomo I: Dagiti papa babaen ti Panaturay dagiti Lombardo, Paset 2, 657-795 (1903)
- DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., Ti Kompleto a Pakasaritaan dagiti Papa, manipud kenni Santo Pedro, ti Immuna nga Obispo aginggana kenni Pio ti Maikasiam (1857)
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Stephen (Popes)". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Esteban III idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Inocencio I
Ni Santo Papa Inocencio I ket isu ti papa manipud idi 401 aginggana idi 12 Marso 417.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti turay a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Zosimus". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Inocencio I idiay Wikimedia Commons
- "Pope Innocent I". Katoliko nga Ensiklopedia. New York: Robert Appleton a Kompania. 1913.
- Agbiruk kadagiti Nakaipunponana
- Opera Omnia babaen ti Migne Patrologia Latina
- Fontes Latinae de papis usque ad annum 530 (Papa Felix IV)
- Liber pontificalis


text:
Biolohiko a pannakaidasig
Ti bilohiko a pannakaidasig, wenno sientipiko a pannakaidasig iti bilolohia, ket maysa apamay-an iti sientipiko a taksonomia nga inus-usar a panangigrupo ekn panangikategoria kadagiti organismo kadagiti grupo a kas ti henero wenno sebbangan. Dagitoy a grupo ket naamammuan a kas dagiti takson.
Ti moderno a biolohiko a pannakaidasig ket adda ti ramutna iti obra ni Carolus Linnaeus, nga isu ket nangigrupo kadagiti sebbangan segun kadagiti nagbibingayan a pannakailasin. Dagitoy a panangigrupo ket nabaliwanen gapu iti Darwiniano a pamunganayan iti sapasap a taudan. Iti pannakaiyammo iti kladistiko a pamay-ay idi naladaw a maika-20 a siglo, ti pilohenetiko a taksonomia a nakaigrupuan dagiti organismo a puro a naibatay iti nainperensia nga ebolusionario a pannkaikabagian, a saan a nangikaskaso ti morpolohiko a pannakaipadpada, ket nagbalinen a sapasap kadagiti dadduma a lugar ti biolohia.[1] Ti molekular a pilokenetiko, nga agus-usar iti DNA a panagsisinnnaruno a kas datos, ket nangiturong pay akadagiti kinaudi a panagbalbaliw ken mabalin nga gatultuloy daytoy iti kastoy. Ti biolohiko a pannakaidasig ket tagikua ti siensia iti biolohiko a sistematika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Laurin, M. (2010). "Ti suhetibo a kasasaad dagiti Linneo a kategoria ken ti nagbanaganan iti ebolusionario a biolohia ken dagiti biodibersidad a panagadal". Dagiti Kontribusion iti Soolohia 79 (4). Naala idi 21 Marso 2012.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Atran, S. (1990). Dagiti KOgnitibo a Pundasion iti masna a pakasaritaan: para iti antropolohia ken siensia. Cambridge, Inglatera: Unibersidad ti Cambridge a Pagm,lditan. xii+360 pages. ISBN 0-521-37293-3.
- Larson, J. L. (1971). Rason ken panagsanay. Ti representasion iti Masna nga Urnos iti obra ni Carl von Linne. Berkeley, California: Unibersidad ti California a Pagmalditan. VII+171 pages.
- Mayr, Ernst & Bock, W.J. (2002). "Dagiti pannakaidasig ken dadduma pay a sistema ti panangurnos". J. Zool. Syst. Evol. Research 40 (4): 169–94. doi:10.1046/j.1439-0469.2002.00211.x.
- Schuh, R. T. ken ni A. V. Z. Brower. (2009). Biolohiko a Sistematika: dagiti pamunganayan ken panangipakat (maika-2 nga edn.) Unibersidad ti Cornell a Pagmalditan xiii+311 pages. ISBN 978-0-8014-4799-0
- Sebbangan 2000 & ITIS Katologo ti Biag 2008
- Stafleau, F. A. (1971). Linnaeus ken dagiti Linneo. Ti panangiwaras kadagiti kapanunotandad iti sistematiko a boatanika, 1753–1789. Utrecht: Oosthoek. xvi+386 pages.


text:
Appenzell Ausserrhoden
Ti Appenzell Ausserrhoden (Aleman: Appenzell Ausserrhoden (tulong·paammo);) ket maysa a kanton idiay Suisa. Ti tugaw ti gobierno ken parlamento ket adda idiay Herisau, ti ukom a turayan ket adda idiay Trogen. Ti Appenzell Ausserrhoden ket mabirukan idiay amianan a daya ti Suisa, a mangibeddeng dagiti kanton ti San Galo ken Appenzell Innerrhoden.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Appenzell Ausserrhoden idiay Wikimedia Commons


text:
Demokrasia
Ti demokrasia ket maysa a porma ti gobierno a dagiti amin a naikeddeng nga umili ket adda ti agpapada a panagikeddeng kadagiti amin a panangipato a mabalin a mangbaliw kadagiti biagda. Ti demokrasia ket mangpalubos kadagiti tattao a makapada a makibinglay—no ti dagus wenno babaen kadagiti nabutosan a representatibo—iti panagisingasing, panagrang-ay, ken panagpartuat kadagiti linteg. Daytoy ket sakupanna dagiti kasasaad ti sosial, ekomnomiko ken kultura a mangipalubos ti nawaya ken agpadpada a panakasanay ti politiko a kinabukbukodan a panagikeddengl . Daytoy ket nagtaud manipud ti Griego: δnuokpatίa (dēmokratía) "turay ti tattao",[1] a naaramid manipud ti δῆuoς (dêmos) "tattao" ken kpάtoς (kratos) "bileg", circa 400 BC, tapno mangibaga kadagiti politiko a sistema nga idi ket adda kadagiti Griego siudad-estado, a naisangsangayan ti Atenas. Dagiti dadduma a kultura kalpasan ti Gresia ket nakaiparawadda kadagiti adu para iti ebolusion ti demokrasia a kas ti Taga-ugma a Roma, Europa, ken ti Amianan ken Abagatan nga Amerika.[2]
Ti demokratiko a gobierno ket maigiddiat kadagiti porma ti gobierno a ti bileg ket tinengtengngel babaen ti maysa, a kas ti monarkia, wenno ti bileg ket tinegtengngel babaen ti bassit a bilang dagiti tattao, a kas ti maysa nga oligarkia wenno aristokrasia. Nupay kasta, dagitoy a suppiatan, a tinawtawid manipud ti Griego a pilosopia, ket saanen a malaslasin gapu dagiti kontemporaneo a gobierno ket addaanda kadagiti naglalaok a demokratiko, oligarkiko, ken monarkiko nga elemnto. Ni Karl Popper ket inlawlawaganna ti demokrásia a maigiddiat ti diktadura wenno tirania, a daytoy ket mangipatpatengnga ti isip para kadagiti kalakaman dagiti tao a mangtengngel kadagiti dauloda ken ti mangikkat kaniada nga awan ti kammassapulan para iti maysa a rebolusion.
Adda dagiti nadumaduma a kita ti demokrásia, ngem adda dagiti dua a porma, dagitoy dua ket ket maipanggepda no kasano ti sibubukel a bagi dagiti umili—ti naturay a bileg iti aniaman a kita ti demokrasia—ti mangtungpal ti nakemna. Ti maysa a porma ti demokrasia ket ti dagus a demokrasia, a dagiti umili ket addaanda ti dagus ken aktibo a pannakibinglay kadgiti panagikeddeng ti gobierno. Kaaduan kadagiti moderno a demokrasia, ti sibubukel a bagi dagiti umili ket agtultuloy nga isu ti naturay a bileg ngem ti politiko a bileg ket saan a dagus a naisansanay babaen dagiti nabutosan a representatibo; daytoy ket tinawtawagan a kas ti representatibo a demokrasia. Ti konsepto ti representatibo a demokrasia ket kaaduan a rimsua manipud kadagiti kapanunotan ken dagiti patakder a naparang-ay iti las-ud ti Europeano a Tengnga a Panawen ken ti Panawen ti Panagpalpalawag ken dagiti Amerikano ken Pranses a Rebolusion.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo
- ^ Demokratia, Henry George Liddell, Robert Scott, "Ti Griego-Inggles a Leksikon", idiay Perseus
- ^ Weatherford, J. McIver (1988). Dagiti Indiano nga agitited: kasano a binaliwan dagiti Indiano ti Amerika ti lubong. New York: Fawcett Columbine. pp. 117–150. ISBN 0-449-90496-2.
- ^ "Demokrasia".Encyclopædia Britannica.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Demokrasia idiay Wikimedia Commons


text:
Taga-ugma a Griego
Ti Taga-ugma a Griego ket isu ti porma ti pagsasao a Griego nga inus-usar kadagidi las-ud ti paset ti panawen iti sangapda ti c. maika-9 – maika-6 a siglo BC, (naamammuan nga Arkaiko), ti c. maika-5 – maika-4 a siglo BC (Klasiko), ken ti c. maika-3 a siglo BC – maika-6 a siglo AD (Helenistiko) iti taga-ugma a Gresia ken ti taga-ugma a lubong. Daytoy ket inunaan idi maika-2 a milenio BC babaen ti Misenio a Griego. Ti pagsasao ti Helenistiko a paset ket naamammuan a kas ti Koine (sapasap) wenno Biblikal a Griego, bayat a ti pagsasao manipud ti naladaw a paset ti panawen ken dagiti simmaruno ket awan unay dagiti paggiddiatanna manipud ti Mediebal a Griego. Ti Koine ket naikedkeddeng a kas maysa a naisina a naipakasaritaan nga agpang, urayno ti immununa a pormana ket asideg a kapadpadana ti Klasiko. Sakbay ti Koine a paset ti panawen, ti Griego iti klasiko ken dagiti nasapsapa pay a paset ti panawen ket mangiramraman kadagiti dialekto.
Ti Taga-ugma a Griego ket isu idi ti pagsasao ni Homero ken dagiti historiador, dramaturgo, ken pilosopo ti klasiko nga Atena. Daytoy ket nakaited kadagiti adu a balikas iti Inggles a bokabulario ken alagaden a gandat iti panagadal kadagiti adu a patakder ti edukasion iti Laud manipud idi Renasimiento. Daytoy nga artikulo ket nangruna laeng nga aglaon ti pakaammo a maipangge ti Epiko ken Klasiko a paset to daytoy a pagsasao.


text:
Lebanon
- Lebanon
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ti Daya a Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Lumaud nga Asia
- Nalames nga Immindayon
- Lebante
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1943
- Lumaud nga Asia
- Akin-abagatan a Lebante


text:
Nitróheno
Ti nitróheno ( /ˈnaɪtrɵdʒən/ ny-trə-jən) ket maysa a kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti N, ti atomiko a numero iti 7 ken atomiko a masa iti 14.00674 u. Ti elemento a nitróheno ket saan a namarisan, awan ti ayamuom, awan ti naman, ken kaaduan a nalpay a diatomiko nmga alingasaw iti pagalagadan a kasasaad, a nagbuklan ti 78.09% babaen ti tomo iti Tangatang iti Daga.[1] Ti elemento a nitróheno ket naduktalan idi a kas nailasin a komponente iti angin, babaen ti Eskoses a mediko a ni Daniel Rutherford, idi 1772.
Ti nitróheno ket maysa a kadawyan nga elento iti law-ang, a nakarkulo iti agarup a pagkapito iti dagup a kaadu iti bukod tayo nga ariwanas ken ti sistema a solar. Iti irurumsuana idiay ket naipanunutan a gapuanan ti sintesis babaen ti panaglunag manipud ti karbon ken hidroheno kadagiti supernova. Gapu ta nalaka a panagbalbaliw ti elemento a nitróheno ken dagiti kadawyan a kompuestona nga addan ti hidroheno ken oksiheno, ti nitróheno ket kadawyan a basbassit a mabirukan kadagiti kabatbatoan a planeta iti kaunega ti sistema a solar, ken daytoy ket minaig a narasay nga elemento ditoy Daga. Nupay kasta, a kas ti kaso iti Daga, ti nitróheno ken dagiti kompuestona ket kadawyan a rumsua a kas dagiti alingasaw iti tangatang dagiti planeta ken bul-bulan nga addaan ti tangatang.
Adu kadagiti naipangpangruna iti industria a kompuesto, a kas ti amoniako, nitriko nga asido, organiko a nitrato (dagiti propulsor ken dagiti panagbumtak), ken dagiti sianuro, ket aglaon ti nitróheno. Ti patingga a napigsa a panagpiansa ti elemento a nitróheno ket iturayanna ti nitróheno a kimika, a punganay ti panagrigat para iti organismo ken industria iti panagbettak ti piansa ti panagibaliw N2 kadagiti mausar a kompuesto, ngem daytoy pay ket agibibbet ti adu a pakadagupan iti kadawyan a maus-usar nga enerhia no dagitoy a kompuesto ket mapuoran, bumtak, wenno agsubli a malungsot iti alingasaw a nitróheno.
Ti nitróheno ket rumsua kadagiti amin nga agbibiag nga organismo, kangrunaan kadagiti amino nga asido ken isunga dagiti protina ken dagiti nukleiko nga asido (DNA ken RNA). Ti bagi ti tao ket aglaon ti agarup a 3% babaen ti kadagsen ti nitróheno, ti maikapat a kaaduan nga elemento kalpasan ti oksiheno, karbon, ken hidroheno. Ti nitróheno ket agtaeng iti kimiko a patakder kadagiti gangani amin a neurotransmisor, ken daytoy ket naisangayan a komponente dagiti alkaloide, dagiti biolohiko a molekula a napataud a kas dagiti maikadkadua a metabolito babaen kadagiti adu nga organismo. Ti nitróheno a siklo ket ilawlawagna ti panaggunay ti elemento manipud ti angin a mapan iti biospera ken dagiti organiko a kompuesto, ken ti panagsubli ti tangatang. Dagiti sintetiko a napataud a nitrato ket nagruna a nailimug dagiti industria nga abuno,[1] ken nangruna a pagrugitan a gapunan ti eutropisasion kadagiti sistema ti danum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gray, Theodore (2009). Dagiti Elemento: Ti Makita nga Eksplorasion kadagiti amin a Naamammoan nga Atomo iti Law-ang. New York: Black Dog & Leventhal Publishers. ISBN 978-1-57912-814-2.


text:
Sinukatan a mainaig iti "George Orwell"
Listaan daytoy dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti maysa a napili a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainaganan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket napuskol.
4 Abril 2014
- (sabali | saritaan) . . m Modulo:Infobox; 16:59 . . (0) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (pinabaro manipud ti pagipadasan)
31 Marso 2014
- (Listaan ti panagsalaknib); 23:06 . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) nasalakniban ti "Modulo:InfoboxImage" [edit=autoconfirmed] (inggana't inggana)[move=autoconfirmed] (inggana't inggana) (adu ti nakailakamanna)


text:
Renasimiento
Ti Renasimiento, manipud ti Pranses: Renaissance "pannakaipasngay manen", Italiano: Rinascimento, manipud ti rinascere "maipasngayto")[1] ket maysa idi a kultural a tignay a gimmay-at iti agarup a paset ti panawen manipud idi maika-14 aginggana ti maika-17 a siglo, a nangrugi idiay Italia idi Naladaw a Tengnga a Panpanawen ken ti kalpasanna ket naiwarwaras iti amin a paset ti Europa. Urayno ti kaada ti papel ken ti inbension ti maiyakar a kita ti metal ket nangipardas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan manipud idi naladaw a maika-15 a siglo, dagiti panagbalbaliw ti Renasimimiento ket saan nga agpapada a napadas iti ballasiw ti Europa.
A kas kultural a tignay, daytoy ket nangsakop ti pannakapasayaat iti Latin ken dagiti bernakular a literatura, a nagrugi idi maika-14 a siglo iti pannkaipangato ti panagadal a naibatay kadagiti klasikal a taudan, nga inpammadayaw dagiti kontemporario kenni Petrarch, ti panagrang-ay ti nailinia a perspektibo ken dadduma pay a pamay-an iti panangipakita ti nasaysayaat a masna a realidad iti pinintaan, ken ti nagininut ngem adu a pannakaiwarwaras ti reporma ti edukasion.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Diksionario ti Online nga Etimolohia: "Renasimiento"". Etymonline.com. Naala idi 2009-07-31.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burckhardt, Jacob Ti Sibilisasion ti Renasimiento idiay Italia (1860), ti nadayeg a klasiko; naiyaon ken testo apanagbiru ti 2007 nga edision; ken ti pay kompleto a testo ti online
- Reynolds, L. D. ken ni Wilson, Nigel Dagiti Agsursurat ken dagiti Eskolar: Ti pagsurota ti tranmision iti Griego ken Latin a Literatura Clarendon a Pagmalditan, Oxford, 1974


text:
1865
Ti 1865 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Dominggo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni Abraham Lincoln Presidente ti Estados Unidos ket na-inagurado para iti maikadua a termino; Ni Andrew Johnson ket nagbalin a Bise Presidente.
Abril–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 14 – Ni Abraham Lincoln ket napaltogan idiay Teatro ni Ford idiay Washington, D.C. babaen ni John Wilkes Booth.
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 16 – Ti Republica Dominicana ket nakaala men ti panakawayawaya manipud ti Espana.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio–Disembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 27 – Charles G. Dawes, Bise Presidente iti Estados Unidos, nagungunaan ti Prenio Nobel iti Kappia (pimmusay 1951)
- Nobiembre 2 – Warren G. Harding, maika-29 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1923)
- Disiembre 30 – Rudyard Kipling, Britaniko a mannurat, Nobel a laureado (pimmusay 1936)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 15 – Abraham Lincoln, maika-16 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1809)
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti 1865 idiay Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY - Dagus nga inpaamiris ti Laoag-Philippine National Police ti maysa a Korean National kalpasan nga intim-og na ti ulo na kabayatan nga adda iti uneg ti pagbaludan ti PNP iti ciudad ti Laoag.
Nabigbig ti gangannaet a ni Kim Young Sy, sumangsango iti kaso nga estafa.
Ni Kim Young Sy ket inpakustodyar ti BID iti biang ti PNP Laoag para iti nakasagana nga isasango na ita nga aldaw iti arraignment ti kaso na iti Laoag Regional Trial Court.
Nupay kasta, kuna ni Police Superintendent Joefrey Gorospe, chief of Police ti Laoag, nga intim-og ti gangananet ti ulo na idi naiserreken iti pagbaludan.
Gapu iti napasamak, nagpatnag a sinipsiputan dagiti pulis ken dagiti taga Imigrasyon ti nasao a gangannaet kabayatan a nakakulong.


text:
Edukasion
Ti edukasion iti sapasap a kasubsilanna ket maysa a porma ti panagadal nga iti pannakaammo, dagiti kalaing, ken dagiti ugali ti maysa agrupo ti tattao ket ket maiyalis manipud ti maysa a kaputotan iti sabali babaen ti panagisursuro, panagsanay, panagsukisok, wenno babaen ti autodidaktidismo.[1] Iti sapasap, daytoy ket rumsua babaen ti aniaman a pannakasanay nga adda ti pormatibo a pagbanagan iti waya a panagpanpanunot ti tao, panarikna, wenno panagtignay.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti etimolohia, ti balkas nga "edukasion" ket naala manipud ti Latin ēducātiō (“Ti panagtaraken, ti panagipadakkel, ti panagaywan") manipud ti ēdūcō (“Agisuroak, Agisanayak”) a daytoy ket maikabagian ti homonimo nga ēdūcō (“Mangidauloak, Mangalaak; Mangibangonak, Mangipatakderak”) manipud ti ē- (“manipud, nagtaud ti”) ken dūcō (“Mangidaluoak, Mangaramidak”).[2]
Ti papel ti gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti karbengan ti edukasion ket napartuaten ken mabigbigan babaen dagiti dadduma a turayan: Manipud idi 1952, ti Artikulo 2 oti umuna a Protokol iti Europeano a Taripnong ti Karkarbengan ti Nagtagitaoan ket mangipabaklay ti annong kadagiti partido nga aggaransia ti karbengan ti edukasion. Iti sangalubongan nga agpang, ti Internasional a Panakaikeddeng iti Ekonomiko, Sosial ken Kultural a Karkarbengan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti 1966 ket aggaransia iti daytoy a karbengan iti artikulo 13.
Kadagiti kadagupan ti pakasaritaan dagiti nadumaduma a gobierno ket nangiparparitda a pribado wenno idiay balayda a mangpaadal dagiti ubbing. Dagiti nadumaduma a totalitariano a turay, kas pagarigan, ket nangipapilit ti indoktrinasion babaen ti propaganda iti Hitler a Kinaagtutubo ken propaganda iti edukasion babaen dagiti nadumaduma a turay ti komunismo.
Dagiti sistema[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sistema ti panagadal ket mairaman dagiti institusionalisado a panagisursuro ken panagadadal a mainaig ti kurikulum, a daytoy ket kabukbukodan a nabangon segun ti nasakbayan a keddeng ti panggep dagiti eskuela iti sistema. Dagiti sitema ti eskuela idi ket naibatay pay kadagiti relihion ti tattao a nagitited kaniada ti sabalia kurikula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dewey, John (1916/1944). Demokrasi akenEdukasion. The Free Press. pp. 1–4. ISBN 0-684-83631-9.
- ^ educate. Etymonline.com. Naala idi 2011-10-21.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Edukasion idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Edukasion idiay Wikiquote
- Dagiti rekurso ti edukasion manipud ti UCB Libraries GovPubs
- UNESCO nga Instituto para kadagiti Estadistika: Internasional a maipadpada kadagiti estadistika kadagiti sistema ti edukasion


text:
NAILUBONGAN A PANAKAIPAKDAAR DAGITI KALINTEGAN TI TAO
[Preamble]
Idinto ta bigbigen iti naisigsigud a dayaw ken panagpapada ken ti di maipaidam nga kalintegan dagiti amin a puli tao nga batayan ti wayawaya, hustisya ken ikakapya ti lubong.
Idinto ta iti saan nga panangi-kan-kano ken lalaisen dagiti kalinteganti tao nga nagbanag iti panagsupiat a maibusor iti konsensya ti sangkataw-an, ken iti idadateng iti meysa nga lubong a laklak-amen dagiti tao ti wayawaya a panagsao ken pammati ken awanen ti panagamak ken panagrigrigat nga inda nga inar-arapa-ap nga impakdaar dagiti kadawyan a tao.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan, tapno saan a mapilitan ti tao nga mangriribok a maibusor ti kinaulpit ken pannakaidadanes, masapul nga masalakniban babaen kadagiti annuroten ti linteg.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan tapno maiwanwan ti panag-giginnayem a nasayat dagiti amin nga pagilyan.
Idinto ta dagiti umili kadagiti Nagkaykaysa nga Pagilyan ket pinasingkedanda iti Tsarter dagiti pammatida nga kalintegan madaydayaw ken panangipateg iti kinatao ken dagiti panagpapada ti kalintegan dagiti lalaki ken babbai ken panangeddeng nga mangiwanwan ti gimong ken ti nasayaat a pagbasaran iti panagbiag a siwawaya.
Idinto ta dagiti miembro ti Estado nagkarida nga agtungpal iti pannakitinnulongda kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan iti panakaitandudo ti panagdayaw iti sangalubongan ken panangammo dagiti kalintegan ti tao ken dagiti kangrunaan nga panagwayawaya.
Idinto ta iti meysa nga kadawyan a panakaawat dagitoy nga kalintegan ken wayawaya ket isu't kinapateg nga naan-anay a pannaka-amiris iti deytoy nga kari.
Ita, ngarud inpakdaar ti Asemblia Heneral dagitoy Nailubongana Panangipakdaar dagiti kalintegan ti dao nga kas meysa nga pagbasaran a magun-odan dagiti amin a tattao ken dagiti amin nga pagilyan, iti panggep iti tunggal meysa ken iti tunggal paset a bagi iti gimong, a sal-salimet-metanda deytoy nga Pakdaar a kanayon iti isipda ken kabaelan da babaen ti panangisiguro tapno maiwanwan ti edukasyon ti panagdayaw kagitoy nga kalintegan ken wayawaya ken babaen kadagiti gannuat a mangparang-ay kadagiti umili ken ti sangalubongan tapno maipatal-ged kadakuada iti sapasap ken naan-anay nga panakabigbig ken panakaammo, nga agpada dagiti umili kadagiti teritoryo nga adda iti babaen iti sakopda.
Artikulo 1
Amin nga tao nga sibibiag ket naiyanak a siwawayawaya ken addaan iti agpapada nga dayaw ken kalintegan. Naikkanda ti panagikalintegan ken konsensya a nasken ti panagtitinnulong iti meysa ken meysa iti espiritu nga nainkak-absatan.
Artikulo 2
Maikairi iti tunggal meysa kadagiti amin nga kalintegan ken wayawaya nga intuyang deytoy nga Panangipakdaar, nga awan ti maidaddaduma ania man a kita ti puli, kulor, lalaki man wenno babai, pagsasao, pammati politikal wenno dadduma pay a kapanunotan, umili wenno iti nagtaudan, sanikua, panakaiyanak wenno sabsabali pay nga kasasaad.
Meysa pay, awan ti maidaddaduma nga aramid maipapan ti batayan politikal, hurisdiksyonal wenno kasasaad iti nailubongan nga pagilyan, wenno teritoryo iti adda nga ayan ti tao, agwayawaya man a sitatalek, di nga makapagwayawaya wenno adda iti babaen kadagiti aniaman a sabsabali pay a naikeddeng a panagturay.
Artikulo 3
Iti tunggal meysa adda kalinteganna ti biag, nga agwayawaya ken kinatalged nga kas tao.
Artikulo 4
Awan iti siasinoman a mapilit nga agserbi wenno paadipen. Maiparit iti aniaman nga kita a panagpaadipen ken pananginegosyo kadagitoy.
Artikulo 5
Awan ti siasinoman a mangparigat iti nalabes wenno mangranggas nga saan nga makatao wenno pananglalais wenno dusa.
Artikulo 6
Tunggal meysa addaan kalintegan a bigbigen sadinoman iti ayanna nga kas meysa nga tao iti sangnguanan ti linteg.
Artikulo 7
Agpapada dagiti amin iti sangnguanan ti linteg ken awan iti siasinoman a maidaddaduma, agpapada nga salkniban ti linteg. Maikari dagiti amin, nga agpapada a masalkniban nga maibusor iti aniaman a panangidaddaduma ken ilalabsing iti daytoy nga Pakdaar a maibusor iti aniaman nga panakagar-gari iti kasta nga panangidaddaduma.
Artikulo 8
Adda kalintegan iti tunggal meysa nga makibiang kadagiti rumbeng a panangeddeng kadagiti pangukoman ti umili maipapan kadagiti aramid a panangsalungasing kadagiti kangrunaan a kalintegan a naited kenkuana babaen ti konstitusyon ken babaen iti linteg.
Artikulo 9
Awan iti siasinoman a maikabil iti babaen ti di nga nainkalintegan a pannakaaresto, panangikulong wenno ibelleng iti sabali nga lugar.
Artikulo 10
Maikari iti tunggal meysa iti naan-anay nga panagpapada ken rumbeng iti nalatak nga panakabista nga siwawayawaya ken awan iti idaddaduma ti pangukoman ti panangeddeng dagiti kalinteganna ken pagrebbenganna ken aniaman nga darum a kriminal nga maibusor kenkuana.
Artikulo 11
- Iti tunggal meysa nga napabasol adda kalinteganna nga maibilang nga awan iti basolna agingga't saan nga mapaneknekan a nakabasol iti maipanggep iti linteg iti panakabistana nga nalatak nga adda kenkuana dagiti amin a gundaway a masapul nga mangikalintegan iti bagina.
- Awan iti siasinoman nga makedngan a nakabasol iti aniaman nga aramidenna wenno panagliwayna nga saan a nakabasol babaen iti linteg iti umili wenno linteg ti sangalubongan idi nga naaramid deyta. Wenno saan met a madusa iti nadagdagsen ngem iti deydi impatayda nga basol nga naaramidna.
Artikulo 12
Awan ti panakibiang iti siasinoman nga mangituray iti bagi, pamilya, pagtaengan wenno ti panagsisinnurat wenno pananglalais iti dayaw ken nagan. Tunggal meysa adda kalinteganna a tulongan ti linteg a maibusor iti kasta nga panakibiang wenno pananglalais.
Artikulo 13
- Iti tunggal meusa adda kalinteganna nga umakar nga siwawayawaya ken makapagtaeng iti uneg a saksakupen iti tunggal estado.
- Adda kalintegan ti siasinoman a pumanaw ken mapan iti sadinoman a pagilyan ken agsublinto manen.
Artikulo 14
- Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga dumawat ken umawat iti asaylum iti sabsabali nga pagilyan nga gapu ti pannaka-usig.
- Deytoy nga kalintegan ket di nga maaramat no iti panangu-sig ket talaga a banag a basol nga di nga politikal wenno aramid a maisuppiat kadagiti banag ken dagiti annuroten a maikontra iti Nagkaykaysa nga Pagilyan.
Artikulo 15
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipag-ili.
- Awan iti siasinoman ti mabalin nga mangikkat iti panakipagilim wenno ti kalintegam nga mangsukat ti panakipagilim.
Artikulo 16
- Dagiti lalaki ken babbai nga addaan iti husto nga tawen, nga awan iti aniaman a naikeddeng nga makaigapu iti puli, panakipag-ili wenno relihiyon, kalintegan nga maaddaan iti asawa ken maaddaan iti pamilya. Agpada nga adda kalintegan nga ikasar, kabayatan ti panakaikasar ken panagsin-ninada.
- Maikasarda laeng nga awan ti manglapped no naan-anay ti pammalubosda nga dua.
- Sigud nga adda iti pamilya ken isu't batayan a paset ti gimong ket kaikarianna a salakniban ti gimong ken ti Estado.
Artikulo 17
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga maaddan ti bukod na nga sanikua kasta me ti panakitimpuyogna kadagiti sabsabali.
- Awan iti sasinoman iti mabalin a mangala iti sanikuam.
Artikulo 18
Iti tunggal meysa addaan ti wayawaya nga agpanunot, konsensya ken relihiyon. Kabilang deytoy nga kalintegan iti wayawaya a mangsukat iti relihiyonna wenno pammati ken pangwayawaya, agmeymeysa man wenno makipurok kadagiti sabsabali iti publiko wenno iti pribado nga mangipakita iti relihiyonna wenno pammati iti sursuro, aramid, panagdayaw ken panangangay.
Artikulo 19
Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga agpanunot nga siwawayawaya ken agsao, kabilang deytoy nga wayawaya nga takderanna iti kapanunotanna nga awan ti makibibiang ken mangsapsapul, mangawat ken ibagina iti inpormasyon ken kapanunotan babaen ti aniaman a media nga saan nga ikabkabilangan dagiti yan nga pagsasarakan.
Artikulo 20
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makitipon-tipon ken makitimpuyog nga sikakapya.
- Awan ti siasinoman nga mabalin a piliten nga sumali ti meysa nga timpuyog.
Artikulo 21
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipaset iti panagturay iti pagilyan nga mismo nga isu wenno babaen kadagiti pinili nga mangiparangarang.
- Kalintegan iti tunggal meysa nga umili nga agserbi nga padapada iti pagilyanna.
- Iti pagayatan iti umili isu't pakaibatayan a panagturay iti gobierno, daytoy nga pagayatan ket maipakita iti panawen a panagbotos ken kinapudno iti eleksyon nga nailubongan ken agpapada iti kalintegan nga agbotos a sililimed wenno babaen iti kas pamuspusan a panagbotos a siwawaya.
Artikulo 22
Tunggal meysa ket kas meysa nga miembro iti gimong, nga adda kalinteganna iti kinatalged ti gimong ken kaikarianna nga maawatan iti babaen a kabaelan ti umili ken pannakitinnulong ti sangalubongan a mayannatop ti organisasyon ken kinabaknang ti tunggal Estado iti panabiag, sosyal ken dagiti kalintegan kultural nga nasken ti kinatak-nenga ken ti wayawaya a panangpasayaatna iti kinataona.
Artikulo 23
- Tunggal meysa kalinteganna ti agtrabaho, nga agpili iti pagsapulan iti umno ken mayannugot nga kasasaad ti panagtrabaho ken panakasalaknib a maibusor iti kaawan a panggedan.
- Awan ti siasinoman nga maidaddaduma, kalintegan ti tunggal meysa iti agpapada nga bayad ken agpapada nga panagtrabaho.
- Iti tunggal meysa nga makitegged adda kalinteganna iti rumbeng ken naan-anay a bayad nga makaanay iti bagina ken ti pamilyana, iti maikari a kinatakneng ti panagbiag ken nasken nga adda pay sabsabali nga pamuspusan a mangsalaknib ti gimong.
- Kalintegan iti tunggal meysa iti mangbukel ken makikaddua nga makipagkeykeysa kadagiti mangmangged tapno masalakniban ti pagimbaganna.
Artikulo 24
Kalintegan iti tunggal maysa ti aginana ken agliwliwa agraman ti nainkalintegan a naikeddeng nga oras ti panagtrabaho ken adda bayad dagiti aldaw ti piesta.
Artikulo 25
- Tunggal meysa adda kalinteganna iti meysa a pagbasaran ti panagbiag a naan-anay a para iti salun-at ken paginbagam iti bagina ken ti pamilyana, agraman taraon, lupot nga pagkawes, balay ken dagiti agas a masapul a makapa-imbag, panagserbi ti gimong, ken kalintegan ti kinatalged no maawanan iti trabaho, panagsakit, pannakaawan ti mabalbalinan, nabalo, lumakayen wenno bumaketen nga awanen ti pagsapulan ken dadduma pay, no dumteng dagiti pasamak nga saan nga ninam-nama.
- Dagiti inna ken dagiti ubbing ket kaikarianda iti naisangsangayan nga panangaywan ken tulong. Amin nga ubbing addaan ti agpapada nga kalintegan ti panakasalaknib iti gimong nagkasar man wenno saan dagiti nagan-nak kadakkuada.
Artikulo 26
- Tunggal meysa ket addaan kalintegan iti edukasyon. Iti edukasyon a libre, uray man laeng iti elementarya ken dagiti kangrunaan a tukad. Iti edukasyon iti nababa nga pagadalan ket kapilitan. Iti edukasyon teknikal ken propesyonal ket naiwayang kadagiti amin ken ti edukasyon a nangat-ngato ket magun-odan iti amin a maibatay iti kinalaing.
- Iti edukasyon ket nasken a maisuro a nalaing a mangpaimbag ti kinatao ken mangpabileg iti panagdayaw kadagiti kalintegan ti tao ken dagiti batayan a wayawaya. Iwanwanna daytoy ti panagkikinnaawatan, panagtitinnulong ken panaggiginnayem kadagiti amin a pagilyan, dagiti maipapan ti puli, wenno relihiyon ken dagiti aramiden pay iti Nagkeykeysa nga Pagilyan a mangtalinaed ti kapya.
- Iti umuna nga kalintegan dagiti nagan-nak ket isu ti panang-pilida iti kita ti edukasyon a maited kadagiti annakda.
Artikulo 27
- Iti tunggal meysa adda kalinteganna a makipaset a siwawaya iti panagbiag kultural iti purok tapno agrag-sak kadagiti sine ken tapno maibingayna ti pagrang-ayan ti sientipiko ken dagiti maited nga pagimbagan deytoy.
- Tunggal meysa adda kalintegam a, mangsalaknib iti moral ken dagiti kayat nga maarwat nga banag nga aggapu kadagiti aniamana mayannatop iti siensia wenno panaka-arkos nga isu iti akin-aramid.
Artikulo 28
Tunggal meysa ket maikari iti maysa nga gimong ken ti nailubongan a kinatalna nga isu dagiti kalintegan ken wayawaya nga nailanad iti deytoy a Pakdaar nga nasken a maamiris a naan-anay.
Artikulo 29
- Tunggal meysa adda pagrebbenganna iti komunidad nga agmaymaysa a siwawaya ken mabalin a naan-anay a pagimbagan ti kanataona.
- Ti panangaramat kadagiti kalintegan ken wayawaya, tunggal meysa naikeddeng laeng iti adda iti babaen a panangeddeng ti linteg iti panggep a panakabigbig ken panagraem kadagiti kalintegan ken wayawaya dagiti sabsabali ken ti nagtitipunan nga umno nga kasapulan ti moralidad, urnos ti umili ken ti sapasap nga pagimbagan iti meysa nga naindemokrataan a gimong.
- Dagitoy a kalintegan ken panagwayawaya ket saan koma a banag nga maaramat a maikontra kadagiti pangpanggepen ken dagiti prinsipyo kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan.
Artikulo 30
Awan iti deytoy nga Pakdaar ti mabalin a naipatarus a kas ti pangilaw-lawag ti siasinoman nga Estado, grupo, tao, aniaman a kalintegan iti aniaman nga aramiden wenno panangiwayat iti aniaman nga pangpanggepen a mangdadael ti aniaman kadagiti kalintegan ken wayawaya a naituyang iti deytoy.


text:
Uyokan
Dagiti uyokan ket dagiti agtaytayab nga insekto nga asideg a kabagian dagiti alumpipinig ken dagiti kuton, ken dagitoy ket naamammuan iti papelda itifor their role in polinasion ken para iti panagpataud ti diro ken allid. Dagiti uyokan ket monopiletiko a tinaudan iti kaunegan ti nalatak a pamilia ti Apoidea, nga agdama a naidasig babaen ti di nairanggo a nagan nga Anthophila. Adda dagiti agarup a 20,000 a naamammuan a sebbangan dagiti uyokan kadagiti pito aginggana ti siam kadagiti mabigbigan a pamilia,[1] urayno adu kadagitoy ket saan a naipalplawagan ken ti husto a bilang ket mabalin nga ad-adu. Dagitoy ket mabirukan kadagiti amin a kontinente malaksid ti Antartika, iti amin a pagtaengan iit planeta nga aglaon kadagiti napolinasion ti insekto nga agsabsabong a mulmula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbas[urnosen | urnosen ti taudan]
- O'Toole, Christopher, ken ni Raw, Anthony. (1991). Dagiti Uyokan iti Lubong. New York: Facts on File.
- Michener, Charles D. (2007). Dagiti Uyokan iti Lubong, maikadua nga edision. Baltimore: Johns Hopkins.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Dagiti uyokan idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Apoidea idiay Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY – Balligi a natiliw ti napagtipon a puwersa ti PNP ti ciudad ti Laoag ken Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) ti maysa a drug pusher iti naiwayat a drug buy bust operation iti ciudad ti Laoag.
Binigbig ni P/Supt. Jeffrey Gorospe, OIC chief of police ti PNP Laoag ti suspek a ni Julius Joy Reyes, agtawen ti 24, awanan ti asawa ken residente ti McKinley St., Brgy. 11 ti nasao a ciudad.
Naala dagiti otoridad iti ikot ti suspek ti dua a babassit a plastic sachet ken dua a dadakkel a sachet nga maatap a naglaon ti shabu, dua a lighter, uppat a pedaso ti 500 peso bills kas marked money, cellphone, nonprofessional driver’s license ken ti motorsiklo nga maatap nga us-usaren ti suspek iti operasyun ken transaksiyunna.
Segun kenni Gorospe, nabayag dan a sipsiputan dagiti aktibidad ni Reyes ken mapapati a maysa daytoy a bigtime drug pusher.
Atapen ti opisyal a ni Reyes ti nagal-alaan dagiti immuna a drug personalities nga natiliw dagiti otoridad.
Inbatad pay ti opisyal nga adda nagan a nadakamat ni Reyes nga adda pay pannakainaigna iti iligal a druga ngem daytoy ket nabayagen a naitulod idiay Muntinlupa.


text:
Rizal
Ti Rizal ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti CALABARZON iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Antipolo, nupay kasta, ti pasdek ti probinsial a kapitolio ket adda iti Siudad ti Pasig a paset ti Metro Manila. Kabeddengna ti Metro Manila iti daya, dagiti probinsia ti Bulacan iti amianan, Quezon iti daya, ken Laguna iti abagatan.
Sigud a Morong ti nagan ti probinsia Politiko-Militar a Distrito babaen ti daan a probinsia ti Manila. Napagbalin kas naan-anay a probinsia idi 1901 ket napanaganan iti Rizal kas pammadayaw iti nailian a bannuar, a ni Jose Rizal.
Sigud a buklen ti 26 nga ili ti probinsia iti pannakabangonna idi 1901: 14 manipud iti daan a probinsia ti Manila (Las Piñas, Malabon, Makati, Parañaque, Mandaluyong, San Juan, Navotas, Muntinlupa, Taguig, Pateros, Pasig, Marikina, San Mateo, ken Montalban (Rodriguez itan); ken 12 manipud iti Politico-Militar a Distrito ti Morong (Angono, Baras, Binangonan, Cainta, Antipolo, Cardona, Jalajala, Morong, Pilillia, Tanay, Taytay ken Teresa).
Idi Nobiembre 7, 1975, ti 12 nga ili ti Las Piñas, Parañaque, Muntinlupa, Taguig, Pateros, Makati, Mandaluyong, San Juan, Malabon, Navotas, Pasig ken Marikina ket naisali iti baro a nabangon a rehion a Metro Manila ket 14 laengen nga ili ti nabati iti probinsia ti Rizal.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Rizal iti 13 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Inggles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Partido politiko
Ti partido politiko (manipud ti Latin: pars, Henitibo partis, "paset", "pisi") ket maysa a politiko nga organisasion a sapasap a agsuksukisok a makaimpluensia ti annuroten ti gobierno, a kadawyan babaen ti panaginominado kadagiti kandidato nga adda dagiti nailinia a panirigan ti politiko ken ti panagngipadpadas a panagitugaw kaniada iti politiko nga opisina.[1] Dagitipartido ket makibinglayda kadagiti elektoral a kampania ken ti edukasional a panagawat wenno dagiti protesta a tignay . Dagiti partido ket kankanayonda a mangipakpatakder ti naiyebkas nga ideolohia wenno panagkita a naipapigsa baaen ti naisurat a pagibatayan nga adda dagiti naisangsangayan a gangandat, nga agporporma ti koalision kadgiti agduduma nga interesado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mc Donald, Neil (1963). Ti Panagadal ti Partido Politiko. New York.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abizadeh, Arash, 2005. MCgill.ca, "Demokratiko a Panagbutbutos nga awan dagiti Kampania? Dagiti Normatibo a Pundasion ti Nailian al Baha'i a Panagbutbutos." Urnos ti Lubong Tom. 37, Blng. 1, pp. 7–49.
- Duverger, Maurice. 1954. Dagiti Partido Politiko. Londres: Methuen.
- Gunther, Richard ken Larry Diamond. 2003. "Sebbangan dagiti Partido Politiko: Ti Baro a Tipolohia," Partido Politika, Tom. 9, Blng. 2, pp. 167–199.
- McDonnell, Duncan kenJames Newell. 2011. 'Dagiti Akinruar a Partido', Nangruna nga edision ti Partido Politika, Tom. 17, Blng. 4.
- Neumann, Sigmund (ed.). 1956. Dagiti Moderno a Partido Politiko. IL: Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan.
- Redding, Robert. 2004. Naupaan a Kinagura. RCI.
- Smith, Steven S. 2007. Partido nga Impluensia iti Kongreso. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Sutherland, Keith. 2004. The Party's Over. Imprint Academic. ISBN 0-907845-51-7
- Ware, Alan. 1987. Dagiti umili, Dagiti Partido ken Estado: Ti panagrepaso manen. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Ware, Alan. Dagiti Partido Politiko ken dagiti Partido a Sistema. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1996. ISBN 0-19-878076-1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pangibatayan a Partido ti Estados Unidos manipud idi 1840-2004 idiay Ti Amerikano a Presidensia: UC Santa Barbara
- Dagiti politikal a rekurso iti net
- Dagiti Liberal kontra Dagiti konserbatibo Awan partido a komunidad a dagiti dua a bangir ket mabalinda a sumrek a makisinnupiat iti debate.


text:
Gimong ti Kongregasion Dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti maipapan kadagiti gimongmi. Birokem ti Kingdom Hall nga asideg iti lugaryo.
Ania ti Maar-aramid Kadagiti Gimongmi?
Mamindua kada lawas nga aggigimong tapno agdaydayaw dagiti Saksi ni Jehova. (Hebreo 10:24, 25) Kadagitoy a gimong, a silulukat iti publiko, ad-adalenmi no ania ti isursuro ti Biblia ken no kasanomi a mayaplikar dagita iti biagmi.
Mabalin a makipartisipar ti tallaong iti kaaduan kadagiti gimongmi, a kas iti maar-aramid iti eskuelaan. Mangrugi ken agleppas dagiti gimong iti kanta ken kararag.
Mabalinmo ti tumabuno kadagiti gimongmi uray no saanka a maysa kadagiti Saksi ni Jehova. Maawis ti amin a tumabuno. Libre daytoy ken awan ti aniaman a panagkolekta.
Panglaglagip iti Ipapatay ni Jesus
Maminsan kada tawen nga ang-angayenmi ti panglaglagip iti ipapatay ni Jesus iti rinibu a lugar iti intero a lubong. Ar-aramidenmi daytoy gapu ta imbilin ni Jesus kadagiti pasurotna: “Itultuloyyo nga aramiden daytoy kas panglaglagip kaniak.” (Lucas 22:19) Ti sumaruno a Memorial ket maangay iti Lunes, Abril 14, 2014. Awisendaka a tumabuno iti daytoy nga espesial nga okasion. Kas iti dadduma pay a gimongmi, silulukat daytoy iti publiko. Libre ken awan ti aniaman a panagkolekta.


text:
Gerald Ford
Ni Gerald Rudolph "Jerry" Ford, Jr. (naipasngay a Leslie Lynch King, Jr.; Hulio 14, 1913 – Disiembre 26, 2006) ket isu idi ti maika-38 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1974 aginggana idi 1977, ken ti maika-40 a Bise Presidente iti Estados Unidos a nagserbi manipud idi 1973 aginggana idi 1974. A kas ti immuna a tao a naidutok iti panaka-bise presidente babaen ti sakup ti maika-25 a Panagpasayaat (kalpasan a nagikkat ni Spiro Agnew), idi nagbalin a Presidente kalpasan ti panagikkat ni Richard Nixon idi Agosto 9, 1974, isu ket nagbalin ti isisu a Presidente iti Estados Unidos a saan a nabutosan a kas Presidente wenno Bise Presidente babaen ti Elektoral a Kolehio. Sakbay a ngimmato ti kina bise presidente, ni Ford ket nagserbi ti gangani a 25 a atwen a aks ti Pannakabagi manipud ti maika-5 a distrito ti kongreso ti Michigan, walo kadagitoy a kas ti Republikano a Daulo ti Minoridad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James M. Naughton, Adam Clymer (Disiembre 27, 2006). "Gerald Ford, Maika-38 a Presidente, Pimmusay ti edad a 93". The New York Times. Naala idi Oktubre 19, 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Gerald Ford idiay Wikimedia Commons


text:
Abagatan a Sudan
Ti Abagatan a Sudan (i/ˌsaʊθ suːˈdæn/ or /suːˈdɑːn/), opisial a ti Republika ti Abagatan a Sudan[7] ken dati a tinawtawagan ti Akin-abagatan a Sudan, ket maysa a naseraan ti daga apagilian idiay [[Daya nga Aprika|daya-tengnga nga Aprika][7] a paset ti subrehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti Akin-daya nga Aprika.[8] Ti agdama a kapitoliona ket ti Juba, ken isu pay tikadakkelan a siudadna. Ti kapitolio a siudad ket naplano ken sentronto a mabirukan idiay Ramciel iti masakbayan.[9] Ti Abagatn a Sudan ket bineddengan babaen ti Etiopia iti daya, ti Kenya iti abagatan a daya, ti Uganda iti abagatan, ti Demokratiko a Republika iti Kongo iti abagatan alaud, ti Republika ti Tengnga nga Aprika iti laud ken ti Republika ti Sudan iti amianan. Daytoy ket mangraman ti nalawa a kalugnakan a rehion ti Sudd, a pinorma babaen ti Puraw a Nilo ken lokal makunkuna a aks ti Bahr al Jabal.
Dagiti teritorio ti moderno nga Abagatan a Sudan ken ti Republika ti Sudan ket paset idi ti Ehipto babaen ti Muhammad Ali a Dinastia, ken tinurayan idi a kas maysa nga Anglo-Ehipsio a kondominio aginggan idi nakagun-od ti Sudan pannakawayawaya idi 1956. Kalpasan ti Umuna a Sibil a Gubat ti Sudan, ti Autonomo a Rehion ti Akin-abagatan a Sudan ket naporma idi 1972 ken nagpaut agingana idi 1983. Nangrugi ti Maikadua a Sibil a Gubat ti Sudan ket nagpatingga iti Komprehensibo a Tulagan ti Kappia idi 2005. Iti naladaw iti dayta met laeng a tawen, ti akin-abagatan nga autonomia ket naipasubli idi naporma ti maysa nga Autonomo a Gobierno ti Akin-abagatan a Sudan .
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Transisional a Batay-linteg iti Republika ti Abagatan a Sudan, 2011". Gobierno ti Abagatan a Sudan. Naala idi 12 Hulio 2011. Paset 1, 6(2). "Ti INggles ket isunto ti opisial a pangobraan a pagsasao ti Repubika ti Abagatan a Sudan".
- ^ "Iit Panagtaldiap". Official portal. Gobierno ti Abagatan a Sudan. 12 Hulio 2011. Naala idi 24 Hulio2011.
- ^ "Saan a kontento kadagiti senso ti Sudan". News24.com. AFP. 21 Mayo 2009. Naala idi 14 Hulio 2011.
- ^ a b c d "Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken dagiti Suheto". World Economic Outlook Database, Abril 2013. Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan. Abril 2013. Naala idi 18 Abril 2013.
- ^ ".ss Domain Delegation Data". Internet Assigned Numbers Authority. ICANN. Naala idi 1 Septiembre2011.
- ^ "Baro a pagilian, baro a numero: Kodigo ti pagilian: 211 ti opisial a nainaganan iti Abagatan a Sudan" (Press release). Kappon ti Internadional a Telekomunikasion. 14 Hulio 2011. Naala idi 20 Hulio 2011.
- ^ a b "Abagatan a Sudan". he World Factbook. CIA. 11 Hulio 2011. Naala idi 14 Hulio 2011.
- ^ "Pannakaidasig dagiti rehion ti lubong babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian". UN. Naala idi 25 Septiembre 2011.
- ^ "Bariweswes ti Abagatan a Sudan". BBC. 5 Hulio 2011. Naala idi 24 Hulio 2011.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biel, Melha Rout (2007). South Sudan after the Comprehensive Peace Agreement. Jena: Netzbandt Verlag. ISBN 978-3-937884-01-1.
- Tvedt, Terje (2004). South Sudan. An Annotated Bibliography. (2 vols) (2nd ed.). London/New York: IB Tauris. ISBN 1-86064-987-4.
- "Profile: Southern Sudan leader Salva Kiir". BBC Online. 5 January 2011. Naala idi 24 July 2011.
- No One to Intervene: Gaps in Civilian Protection in Southern Sudan. New York: Human Rights Watch. June 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Abagatan a Sudan idiay Wikimedia Commons
- Gobierno ti Abagatan a Sudan
- Gobierno ti Abagatan a Sudan – Mision ti Estados Unidos ken Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Gobierno ti Abagatan a Sudan – Mision ti Nagkaykaysa a Pagarian
- Gobierno ti Abagatan a Sudan a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong
- Kitaen ti Abagatan a Sudan idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)
- Abagatan a Sudan
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Daya nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 2011
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika


text:
Algoritmo
Iti matematika ken siensia ti kompiuter, ti maysa nga algoritmo (i/ˈælɡərɪðəm/ al-gə-ri-dhəm) ket isu ti nagsasaruno a pamay-anipara iti panagpattapatta. Dagiti algoritmo ket inus-usar para kadagiti panagpattapatta, panagproseso ti datos, ken automado a panagrason.
Ti maysa nga algoritmo ket maysa nga makabanag a pamay-an a maiyebkas a kas listaan a mapatinggaan[1] kadagiti nasayaat a naipalawag a pangibagbagaan[2] para iti panagpattapatta iti annong.[3] Mangrugi manipud ti panangirugian a kasasaad ken ti umuna a maikabil (mabalin nga awan linaon),[4] dagitoy a pangibagbagaan ket mangipalawag ti panagpattapatta, a no matungpal, ket dumagos babaen ti mapatinggaan [5] a bilang kadagiti nasayaat a naipalawag nga agsasaruno a kasasaad, a kanungpalan nga agpataud ti "maiparuar"[6] ken agpatingga iti kanungpalan a kasasaad ti pagpatinggaan. Ti panagdaliasat manipud ti maysa a kasasaad iti sumaruno ket saan a nasken a deterministiko; adda met dagiti algoritmo, a naamammuan a kas dagiti pugto nga algoritmo, a manginayon ti pugto a maikabil.[7]
Urayno ti algorismo ni al-Khwārizmī ket maibagbaga kadagiti alagaden iti panagaramid ti aritmetiko nga agus-usar kadagiti Hindu-Arabiko a numeral ken ti sistematiko a pakailawlawagan ti linear ken dagiti kuadratiko nga ekuasion, ti pirgis a pormalisasion ti agbalinto a timoderno nga algoritmo ket nangrugi kadagiti panangipadas a mangsolbar ti Entscheidungsproblem (ti "problema ti panangikeddeng") nga insingasing babaen ni David Hilbert idi 1928. Dagiti simmaruno a pormalisasion ket naikuadro idi a kas dagiti panangipadas a mangipalawag ti "mapataudan a pannakaipattapatta"[8] wenno "mapataudan apamay-an";[9] dagita a pormalisasion ket nangiraman kadagiti Gödel–Herbrand–Kleene a panagsumro manen nga annong idi 1930, 1934 ken 1935, lambda kalkulo ni Alonzo Church idi 1936, "Pormulasion 1" ni Emil Post idi 1936, ken dagiti Turing a makina ni Alan Turing idi 1936–7 ken 1939. Ti panangited ti pormal a panangipalawag kadagiti algoritmo, a maipada iti intuitibo a pagarup, ket agtultuloy a kumarit a problema.[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti aniaman a klasikal a matematikal nga algoritmo, kas pagarigan, ket mabalin a maipalawag iti mapatinggaan a bilang dagit iInggles a balikas" (Rogers 1987:2).
- ^ Ti nasayaat a naipalawag a maipanggep iti ahente a mangitungpal ti algoritmo: "Adda met ti panagpattapatta nga ahente, kadawyan daytoy a maysa a tao, a mabalin a sumamay kadagiti pagbagbgaan ken mangtungpal kadagiti panagpattapatta" (Rogers 1987:2).
- ^ "ti maysa nga algoritmo ket maysa a pamay-an para iti panagpattapatta ti annong (a maipanggep ti napili a notasion para kadagiti sibubukel a numero) ... daytoy a pannakaipatingga (kadagiti numerikal nga annong) ket pakairesultaan iti kaawan ti pannakapukaw iti kinasapasap", (Rogers 1987:1).
- ^ "Ti maysa nga algoritmo ket addaan ti sero wenno ad-adu a naikabkabil, kasla kadagiti kaadu nga immuna a naited iti daytoy sakbay a mangrugi ti algoritmo" (Knuth 1973:5).
- ^ "Ti pamay-an anga adda amin kadagiti panangilasin ti maysa nga algoritmo malaksid a mabalin nga awan ti kinapatingga ket mabalin a matawagan ti 'panagpattapatta a pamay-an'" (Knuth 1973:5).
- ^ "Ti maysa nga algoritmo ket addaan ti maysa wenno ad-adu a maiparuar, kasla dagit ikaadu a nainaganan a maikabagian kadagiti maikabil" (Knuth 1973:5).
- ^ No man wenno saan a ti proseso nga addan ti pugto nga akin-uneg a proseso (saan a mairaman ti maikabil) ket maysa nga algoritmo ket maisuppiatan. Ni Rogers ket nangibagbaga ti kapanunotanna a: "ti panagpattapatta ket matungpat iti diskreto a nasayata ti addangna a moda, nga awan ti panag-usar kadagiti agtultuloy a pamay-an wenno dagiti analogo nga aruaten. . . matungpalto a maikeddengan, nga awan ti panag-usar kadagiti pugto a pamay-an wenno dagiti aruaten, a kas ti, dado" Rogers 1987:2.
- ^ Ni Kleene 1943 iti Davis 1965:274
- ^ Ni Rosser 1939 iti Davis 1965:225
- ^ Moschovakis, Yiannis N. (2001). "Ania kadi ti algoritmo?". Iti Engquist, B.; Schmid, W. Mathematics Unlimited — 2001 ken ti labes. Springer. pp. 919–936 (Paset II). ISBN 9783540669135.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kitaen ti Algoritmo idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)


text:
Nagtaudan ti Nagan a Saksi ni Jehova?
Jehova ti personal a nagan ti Dios, kas mabasa iti Biblia. (Exodo 6:3; Salmo 83:18) Ti saksi ket maysa a tao a mangipakpakaammo kadagiti kapanunotan wenno kinapudno a nakakombinsiranna.
Gapuna, ti naganmi a Saksi ni Jehova ipabigbignakami kas maysa a grupo dagiti Kristiano a mangipakpakaammo iti kinapudno maipapan ken Jehova, ti Namarsua iti amin a banag. (Apocalipsis 4:11) Mangipapaaykami iti panangsaksi kadagiti sabsabali babaen ti wagas ti panagbiagmi ken babaen ti panangiranudmi kadagiti nasursuromi iti Biblia.—Isaias 43:10-12; 1 Pedro 2:12


text:
Dakkel a bagbagis
Ti dakkel a bagbagis ket isu ti kinaudi a parte ti sistema ti pannakalpa iti bertebrata nga ay-ayup. Ti annongna daytoy ket ti panagsagepsep ti danum manipud kadagiti nabatbati a saan a narunaw a makan a banag, ken ipasana dagiti awan serbina a rugit a material manipud ti bagi.[1] Daytoy nga artikulo ket nangruna a maipanggep ti lalaem ti tao, urayno ti pakaammo a maipanggep ti prosesona ket dagus met a maipakat kadagiti kaaduan a mamalia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailain nga Instituto ti Kanser. "NCI a Diksionario dagiti Termino ti Kanser — dakkel a bagbagis". Naala idi 2012-09-16.


text:
Papa Gregorio V
Ni Papa Gregorio V, né Bruno ti Carinthia (c. 972 – 18 Pebrero 999) ket isu ti Papa manipud idi 3 Mayo 996 aginggana idi 18 Pebrero 999, isu ket nak a lalakini Salian Otto I, Duke ti Carinthia, nga isu ket apo a lalaki ni Emperador Otto I ti Natan-ok. Ni Gregorio V ket sinarunona ni Papa Juan XV idi isu ket agtawen ti duapulo ket dua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Gregorio V idiay Wikimedia Commons