text:
Olanda
Ti Olanda[7] (i/ˈnɛðərləndz/; Olandes: Nederland [ˈneːdərˌlɑnt] ( denggen)) ket maysa a konstituente a pagilian ti Pagarian ti Olanda, a nangruna a mabirukan idiay Amianan-Laud nga Europa nga adda dagiti isla idiay Karibe. Ti Nangruna a daga ti Olanda ket pagbeddenganna ti Baybay Amianan iti amianan ken laud, ti Belhika iti abagatan, ken ti Alemania iti daya, ken makibinningay dagiti maritimo a pagbeddengan[8] iti Belhika, Alemania ken ti Nagkaykaysa a Pagarian. Daytoy ket maysa a parlamentario a demokrasia a naurnos a kas maysa a unitario nga estado. Ti pagilian a kapitoliona ket ti Amsterdam ken ti tugaw ti gobierno ket Ti Hague.[9] Ti Olánda' iti pakabuklanna ket kadawyan a naibagbaga a kas Holanda, uyrayno ti Amianan ken ti Abagatan a Holanda ket agpayso laeng a dagitoy ket dua kadagiti sangapulo ket dua a probinsiana.
Ti Olanda maysa a heograpiko a naisanglad ti nababa a pagilian, nga adda iti agarup a 20% ti kalawana ken 21% kadagiti populasionna ket mabirukan ti babba ti pantar ti baybay,[10] ken 50% kadagiti dagana ket naisanglad ti basbassit ngem maysa a metro ti ngato ti pantar ti baybay.[11] Daytoy a naisalsalumina a langana ket agiparawad ti nagan ti pagilian: iti Olandes (Nederland), Inggles, ken kadagiti dadduma pay nga Europeano a pagsasao (a kas ti Aleman: Niederlande, Portuges: Países Baixos, Kroata: Nizozemska, Gales: Yr Iseldiroedd, Irlandes: An Ísiltír, Espaniol: Países Bajos, Pranses: Les Pays-Bas, Sueko: Nederländerna, Norwego: Nederland, Italiano: Paesi Bassi, Griego: Kάtw Xώpeς ken Pinlandes: Alankomaat), ti naganna ket literal a kayatna a sawen ket "(Ti) Ababa a Pagpagilian" wenno "Ababa a Pagilian". Kaaduan kadagiti lugar ti baba ti lessaad ti baybay ket inaramid ti tao, a gapuanan babaen dagiti siglo ti nawatiwat ken di nasayaat a panagtengngel ti panagala ti turba, a nagipababa ti rabaw babaen kadagiti adu a metro. Uray dagiti nalayusan alugar ti panagal kadagiti turba ket agtultuloy babaen ti panagkalkali ti karuotan. Manipud ti naladaw a maika-16 a siglo, nangrugi ti panagala manen ti daga ken ti dakkel a luglugar ti polder ket naipreserba tattan babaen kadagiti nasayaat a pagayusan a sistema nga adda dagiti tambak, dagiti kanal ket pagbombaan nga estasion. Kaaduan ti Olánda ket naporma babaen ti estuario ti tallo a nangruna a karayan ti Europa, a ti panagtitipon dagitoy kadagiti distributario ket mangporma ti delta Rin-Mosa-Eskalda. Kaaduan ti pagilian ket nadalumpinas, malaksid kadagiti bakras ti turturod idiay adayo nga abagatan a daya ken dagiti nadumaduma nga ababa turturod idiay tengnga a paspaset.
Ti Olanda ket maysa idi kadagiti immuna a pagilian a bimmutos ti parlamento. Kadagiti adu a pakaikaduaan, ti pagilian ket maysa a nangibangon a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, OECD ken WTO. Ti Olánda ket adda ti maikasiam a kangatuan a matgedan ti tunggal maysa a tao iti lubong. No kaduanna ti Belga ken Luxembourg dagitoy ket mangporma ti ekonomiko a kappon ti Benelux. Ti pagilian ket mangsangsangaili ti Organisasion para iti Panagiparit kadagiti Kimika nga Armas ken dagiti lima a sangalubongan a korte: ti Agtultuloy a Korte ti Panagikeddeng, ti Sangalubongan a Korte ti Hustisia, ti Sangalubongan a Tribunal ti Kriminal para iti Dati a Yugoslavia, ti Sangalubongan a Korte ti Kriminal ken ti Naipangpangruna a Tribunal para iti Lebanon. Dagiti uppat nga immuna ket mabirukan idiay Ti Hague, ken ti pay ahensia ti kriminal nga intelihensia ti EU a Europol ken ti maipapan ti hustisia a panagtitinnulongan nga ahensia ti Eurojust. Daytoy ket nangiturong a panakaiparboan ti siudad a kas ti "ti legado a kapitolio ti lubong".[12] Ti Olánda ket adda ti naibatay ti paggatangan nga aglalaok nga ekonomia, a nairanngo ti maika-13 kadagiti 157 a pagilian segun ti Pagsurotan ti Nawaya nga Ekonomiko.[13] Idi Mayo 2011, nairanggo idi ti Olanda a kas ti "karagsakan" a pagilian segun kadagiti resulta babaen ti OECD.[14]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti intero nga Olanda ket masansan a naibagbaga iti daan a pannakainaganna iti "Holanda", ngem daytoy ket nainget laeng a mangibagbaga ti Amianan ken Anagatan Holanda, dua kadagiti sangapulo ket dua a probinsia ti pagiliant, a napartuat manipud ti dati a Kondado ti Holanda. Dayta a kondado ket kangrunaan idi akondado iti ekonomia ken politika iti rehion. Iti pakasaritaan, ti Holanda ket masansan nga agserbi a kas metonimia para iti intero a pagilian. Ti panangibaga ti Olanda a kas Holanda ket pagarigan iti pars pro toto ken naikeddenga a teknikal a saan a husto[15][16] wenno inpormal,[17] depende iti kontesto, ngem nsaysayaat a maawat no mangibagbaga iti timpuyogan ti nailain a putbol.[18]
Ti De Lage landen (Dagiti Ababa a Pagilian) ket heograpiko a panangibaga iti sapasap a lugar ti Belhika, ti Olanda, ken Luxembourg, ken ammo pay a kas para iti ad-adu a heopolitiko a termino ti Benelux. Depende iti kontesto, ti panangibaga ti "Ababa a Pagpagilian" ket sagpaminsan a mainayon ti dati a tagikua ti Borgonones ken Habsburgo nga itan ket paset ti akin-amianan a Pransia (Pranses a Flanders, Pranses a Hainaut, Artois, Picardy aginggana iti Somme) ken ti dati a rehion ti Luxembourg iti likmut ti Diedenhoven ken Alemania (daya Frisia, Julich, Cleves, Bentheim, Lingen, ti rehion ti likmut ti Geldern, ti likmut ti Bitburg, dagiti dadduma amunisipalidad iti daya dagiti akindaya a probinsia nga insilpo babaen ti Prusia idi 1815, kdpy.). Thi Olanda ket addaan iti agarup a kaibuksilan akas ti Ababa a Pagpagilian, ngem iti ad-adu a historiograpiko a saad.
Idi maika limapulo a siglo ti nagan "ti Olanda" ("de Nederlanden") ket naus-usaren. Saan met daytoy a kapada ti Pransia ken Inglatera gapu ta daytoy ket awan ti etniko a taudan, ngem daytoy ket kasisigud a heograpiko a termino a mangibaga ti paggidiatan iti nangato a daga. Daytoy ket naisansanayen manipud dagitipanawen ti Romanos, wa nangisalumina iti nagbaetan dagiti probinsia ti Romano iti Germania Inferior ken Germania Superior, a mangibagbaga ti sumalog ken sumang-at a lokasion dagitoy a dua a probinsia. Dagiti nagan ti lugar iti Neder ken Nieder ket naus-usar pay laeng kadagiti nadumaduma alugar kadagiti lugar ti pagsasao ti Olandes ken Aleman. Dagiti pay termino kasla ti akinbaba a Rin ken akinbaba a Mosa ket kadawyan idi dagitoy a naus-usar (maisuppiat iti tengnga a Rin wenno akinngato a Rin).
Ti Niderlant idi Tengnga a Panpanawen ket ti rehion iti nagabetan ti Mosa ken ti Rin, ti Lugar ti Akinbaba a Rin ket nairaman itan. Ti lugar nga ammo a kas ti Oberland (Nangato a pagilian) ket naikeddeng idi nga agarup a mangrugi idiay asideg iti nangatngato a pakabirukan ti Cologne. Babaen ti panagpaatiddog, ti termino ket mabalin pay a maipakat iti delta ti Eskelda, Mosa ken Rin, ken kalpasanna maibaganto iti porma ti ad-adu ngem maysa. Gapu ti kinapangruna ti Ababa a Pagpagilian, ti nagan ket immad-adu idin a naus-usar para iti daytoy a lugar. Manipud idi agarup a 1490, dagiti probinsia ti Borgonones-Habsburgo ket naibagbaga pay dagitoy. Malaksid ti Flanders, "ti Olanda" idi ket, manipud ti tengnga ti maika-sangapulo ket innem a siglo ken ti masakbayan, ket mabalin a ti kaaduan a naus-usar.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasakbayan a pakasaritaan (sakbay ti 500 SK)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kasakbayan a pakasaritaan ti lugar nga itan ket ti Olanda ket kaaduan a sinukog babaen ti kankanayon a panagbaliw ti ababa ti ayan a heograpia. Ti kaduogan a tugot i tao (Neanderthal) idiay Olanda ket banirukan idiay pagbatuan ti Belvédère idiay asideg ti Maastricht: dagititidda ti kampo dagiti agan-anup ken agburburas manipud kadagiti 250,000 a tawe a naplabas. Kalpasan ti patingga ti panawen ti yeloe, dagitinadumaduma a Paleolitiko a grupo ket tinagtagitaoda ti lugar, ken idi agarup a 8000 SK, dagiti Mesolitiko a tribu ket nagnaedda idiay Friesland ken Drenthe, nga idia ti kakadutalan ti kaduogan a canoe iti lubong, a napetsaan iti isu met laeng a paset ti panawen.[19] Dagiti autoktono nga agan-anup ken agburburas manipud ti kultura ti Swifterbant ket naibagbaga manipud idi agarup a 5600 SK ken masakbayan.[20] Dagitoy ket napigsa a naisilpo kadagiti karayan ken nawaya a danum ken maikabagianda iti akin-abagatan nga Eskandibia a kultura ti Ertebølle (5300 SK–4000 SK). Iti laus, dagiti isu met laeng a tribu ket nangipatakderda kadagiti kampo ti panaganupan tapno aganup kadagiti ayup iti panaglalam-ek. Dagiti tattao ket napanda iti panagtaraken kadagiti dinguen idi agarup a baetan ti 4800 SK ken 4500 SK. Ti transpormasion ti agrikultura ket nagin-inut a napasamak, idi baetan ti 4300SK–4000 SK.[21] Ti kultura ti Funnelbeaker ket maysa idi nga agtaltalon a kultura a gimmay-at manipud idiay Dinamarka babaen ti akin-amianan nga Alemania aginggana idiay akin-amianan nga OLanda. Iti daytoy a panawen iti kasakbayan a panawen ti Olanda, ti immuna a nangruna atidda ket naipatakder: dagiti dolmen, dagiti monumento ti dakkel a tanem iti bato idiay Drente, ken mabalin a nabangon idi nagbaetan ti agarup a 4100 SK ken 3200 SK. Iti abagatn a laud, ti kultura ti Vlaardingen (agarup a 2600 BC), ti mays nga ad-adu a primitibo a kultura dagiti agan-anup ken agburburas ket nasayaatda met a nagbiag kadagiti paset ti panawen ti Neolitiko. .
Ti pannakabiruk ti gambang ket mangipakpakita nga adda met idi ti panagtagilako kadagii sabali a lugar idiay Europa, gapu ta ti natural a gambang ket saan amabirukan iti daga ti Olanda. Ti Panawen ti Bronse ket mabalin a nagrugi idi agarup a 2000 SK ken nagpaut aginggana idiagarup a 800 SK. Dagiti kadawyan a bronse a banag manipud ti daytoy a paset ti panawen ket mairaman dagiti kutsilio, espada, wasay, tulang ti lulod ken dagiti pulsera. Dagiti network ti pagtagilakuan iti las-ud ti daytoy a panawen ket gimmay-at kadagiti adayo a distansia. Dagiti adu a nabirukan idiay Drente dagiti karkarna ken napateg a banag, a kas dagiti lata-abolario a kuenta, ket mangisingasing a ti Drente idi ket setro ti pagtagilakuan idiay Olanda idi Panawen ti Bronse.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Europeano nga Olanda[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Europeano a lugar ti Olanda ket mabirukan iti nagbaetan dagiti latitud ti 50° ken 54° N, ken dagiti longtud ti 3° ken 8° E.
Ti OLanda ket heograpiko nga ababa unay ken nadalumpinas a pagilian, nga addaan iti agarup a 26% iti kalawana[22] and 21% of its population[10] ket mabirukan iti baba ti pantar ti baybay, ken agarup laeng a 50% iti daga ket sumurok iti maysa metro iti ngato ti pantar ti baybay. Ti pagilian iti kaaduan ket nadalumpinas, malaksid kadagiti turod iti adayo nga abagatan a daya, ken agtayag dagitoy ti saan a nangatngato ngem 321 a metmetro, ken dagiti pay dadduma nga ababa a turod iti sentral a paspase. Kaaduan kadagiti lugar iti baba ti pantar ti baybay ket inaramid ti tao, pinataud babaen ti panangiyaud ti turba wenno nagun-od babaen ti panangala manen ti daga. Manipud idi maika-16 a siglo, dagiti dakkel a lugar ti polder ket naipreserba babaen dagiti napasayaat a sistema ti pagayusan ti danum a mangiraman kadagiti tambak, kanal ken dagiti estasion ti pagbombaan. Gangani 17% iti kalawa ti daga ti pagilian ket naala manen manipud ti baybay ken manipud kadagiti danaw.
Kaaduan ti pagilian ket naporma idi babaen dagiti estuario dagiti tallo a dakkel a karayan ti Europa: ti Rin (Rijn), thi Mosa (Maas) ken ti Eskalda (Schelde), ken dagiti pay distributarioda. Ti abagatan-laud a paset ti Olanda ket aginggana ita nga aldaw ket delta ti karayan dagitoy a karayan, ti delta Rin-Mosa-Eskalda.
Ti Olanda ket nabingbingay kadagiti paset ti amianan ken abagatan babaen ti Rin, ti Waal, ti kangrunaan a distributario a sanga, ken ti Mosa. Iti napalabas dagitoy a karayan ket nagrebbeng a kas natural a bangen a nagbaetan dagiti peudo ken isu a dagitoy ket historikal a napartuat a kultural a pannakabingay, kas nakitkita kadagiti ponetiko a panagkukua a mabalin a malasin iti ania man a bangir iti tinawtawagan dagiti Olandes iti "Nalatak a Karkarayan" (de Grote Rivieren). Ti sabali pay a nangruna a sanga ti Rin, ti karayan IJssel, ket agayus idiay Danaw IJssel, ti dati a Zuiderzee ('akin-abagatan a baybay'). Kasla met ti dati, daytoy a karayan ket mangporma ti lingnguistiko a pannakabingay: dagiti tattao iti amianan a daya iti daytoy a karayan ket agsaoda kadagiti dialekto ti Ababa a Sahon nga Olandes (malaksid ti probinsia ti Friesland, nga addaan met daytoy iti bukod a pagsasao).[23]
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti predominante a direksion ti angin idiay Olanda ket abagatan-laud, nga agpataud ti moderado a klima ti baybay, nga addaan kadagiti nalamiis a kalgaw ken kalalainganna a panaglalam-ek, ken kadawyan a nadam-eg. Daytoy ket nangruna nga agpayso iti asideg ti Aplaya ti Olanda, a dagiti temperatura ket mabalin a ad-adu ngem 10 °C (18 °F) iti kangato (iti panaglalam-ek) wenno ab-ababa (iti kalgaw) ngem idiay (abagatan) daya ti pagilian.
Dagiti sumaganad a tabla ket naibatay kadagiti natimbeng a panagrukod babaen ti estasion ti tiempo ti KNMI idiay De Bilt idi baetan ti 1981 ken 2010:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Wat is het Koninklijk wapen iti Rijkswapen? (Google translate)". Opisial a sapot ti pagsasadan ti Olandes. Naala idi 8 Agosto 2011.
- ^ a b c d "Olánda". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 6 Mayo 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Wet gebruik Friese taal in het rechtsverkeer" (iti Olandes). wetten.nl. Naala idi 25 Oktubre 2010.
- ^ a b "Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba" (iti Olandes). wetten.nl. Naala idi 1 Enero 2011.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Olanda". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 394. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ "Baybay Amianan". Ministro ti Salaknib. Naala idi 6 Marso 2012.
- ^ Olandes a Ministro ti Ganganaet a pannakibiang. "Maipapan ti Olanda". Naala idi 3 Marso 2011.
- ^ a b "Milieurekeningen 2008" (PDF). Centraal Bureau voor de Statistiek. Naala idi 4 Pebrero 2010.
- ^ "Olanda a Pagsurotan – Dagiti Nakakaskasdaaw a kinapudno a maipanggep ti Olandas". Eupedia. 19 Abril 1994. Naala idi 29 Abril 2010.
- ^ van Krieken, Peter J.; David McKay (2005). Ti Hague: Legado a Kapitolio ti Lubong. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 90-6704-185-8., a naisangsangayan, "Idi ti 1990 a tawtawen, idi las-ud ti termino a kas Sekretario Heneral ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ni Boutros Boutros-Ghali ket nangirugrugi a timmawtawag Ti Hague a ti legado a kapitolio ti lubong."
- ^ Olanda, Index of Economic Freedom. heritage.org
- ^ "Ayan kadi ti karagsakan a lugar iti Daga? | The Search Office Space Blog | Searchofficespace". News.searchofficespace.com. 25 Mayo 2011. Naala idi 28 Oktubre 2011.
- ^ "The Reuters Style Guide". Naala idi 31 Marso 2014.
- ^ "The BBC News Styleguide" (PDF). Naala idi 31 Marso 2014.
- ^ "Telegraph style book: places and peoples". The Daily Telegraph. London. 12 Abril 2008. Naala idi 31 Marso 2014.
- ^ "The Guardian style guide" (PDF). London. Naala idi 31 Marso 2014.
- ^ Van Zeist, W. (1957), "De steentijd van Nederland", Nieuwe Drentse Volksalmanak, 75: 4–11
- ^ Louwe Kooijmans, L.P., "Trijntje van de Betuweroute, Jachtkampen uit de Steentijd te Hardinxveld-Giessendam", 1998, Spiegel Historiael 33, pp. 423–428
- ^ Volkskrant 24 Agosto 2007 "Prehistoric agricultural field found in Swifterbant, 4300–4000 BC"
- ^ Schiermeier, Quirin (5 Hulio 2010). "Few fishy facts found in climate report". Nature. 466 (170). doi:10.1038/466170a.
- ^ Welschen, Ad: Course Dutch Society and Culture, International School for Humanities and Social Studies ISHSS, Universiteit van Amsterdam, 2000–2005.
- ^ "Knmi.nl" (iti Olandes). Naala idi 25 Disiembre 2011.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heograpia ken enbironmento
- Burke, Gerald L. The making of Dutch towns: A study in urban development from the 10th–17th centuries (1960)
- Lambert, Audrey M. The Making of the Dutch Landscape: An Historical Geography of the Netherlands (1985); focus on the history of land reclamation
- Meijer, Henk. Compact geography of the Netherlands (1985)
- Riley, R. C., and G. J. Ashworth. Benelux: An Economic Geography of Belgium, the Netherlands, and Luxembourg (1975) online
- Pakasaritaan
- Paul Arblaster. A History of the Low Countries. Palgrave Essential Histories Series New York: Palgrave Macmillan, 2006. 298 pp. ISBN 1-4039-4828-3.
- J. C. H. Blom and E. Lamberts, eds. History of the Low Countries (1998)
- Jonathan Israel. The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806 (1995)
- J. A. Kossmann-Putto and E. H. Kossmann. The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands (1987)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Olanda iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Olanda manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Sapasap a pakaammo
- Olanda a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Kitaen ti Olanda iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Olanda
- Gobierno
- Overheid.nl – Opisial a portal ti Olandes a gobierno
- Government.nl – Opisial a sapot ti pagsaadan ti Olandes a gobierno
- Estadiska ti Olanda
- Panagbanniaga
- Holland.com – Ingles a website ti opisina ti turismo ti Olanda
- netherlands-tourism.com – Tarabay ti turismo ti Olanda
- nbtc.nl – Gunglo nga akinrebbeng iti panangiragpat ti Olanda iti pagilian ken sangalubongan
- Olanda
- Benelux
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Olandes
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Akin-abagatan nga Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagsasao nga Olandes


c: text/html

text:
No Kasano ti Agbalin a Nasayaat a Nagannak
Malagipmo pay kadi idi damom nga ubbaen ti kappasngay nga anakmo?
Di nagbayag, mabalin a madanaganka unayen idi maamirismo a ti kasapulan ti anakmo a panangiwanwan ket agtultuloy iti adu a tawen. Naawatam a dagus ti kinadagsen ti responsabilidadmo.
TALAGA a narigat ti akem ti maysa a nagannak, aglalo iti kaaldawantayo. Apay? Gapu ta narikrikut itan ti lubong ngem idi ubingka pay. Dadduma kadagiti pakaipaspasanguan dagiti annak a mangsubok iti nasayaat a prinsipioda—kas iti panaginternet—ket awan pay idi.
Kasanom a matulongan ti anakmo a mangsango kadagiti posible a pakairubuanna iti daytoy moderno a lubong? Adtoy ti tallo a singasing.
1 Ilawlawagmo dagiti prinsipiom.
Bayat a dumakdakkel dagiti ubbing, magabsuonanda iti di umiso nga impormasion maipapan iti moralidad. Ti dadduma kadagita ket manipud kadagiti kakaduada ken kaaduanna, iti media. Ad-adda a makita dagita a dakes nga impluensia no agtin-edyeren dagiti annak. Nupay kasta, ipakita dagiti panagsirarak a mas ikabilangan ti adu nga agtutubo ti panangmatmat ti nagannakda imbes a dagiti kapatadanda no agaramidda kadagiti napateg a desision.
Ti maaramidam. Naiparegta kadagiti nagannak iti nagkauna nga Israel a kanayonda a kasarita ti annakda tapno mayukuokda kadakuada dagiti nalinteg a prinsipio. (Deuteronomio 6:6, 7) Kasta met ti aramidem iti anakmo. Kas pagarigan, no iyap-aplikarmo dagiti pagannurotan ti Biblia maipapan iti nadalus a panagbiag, ibagam iti anakmo no apay a kombinsidoka a ti panangaramid iti kasta ket agtungpal iti kasayaatan a wagas ti panagbiag.
2 Ipaawatmo iti anakmo dagiti resulta ti aramidna.
Kuna ti Biblia: “Aniaman nga imulmula ti maysa a tao, daytoyto met ti apitenna.” (Galacia 6:7) Dayta a prinsipio ket makita iti dandani amin nga aspeto ti biag. Panunotem idi ubingka pay. Sigurado a dimo malipatan dagidiay naadalmo idi napasaram dagiti epekto dagiti aramidmo.
Ti maaramidam. Agusarka kadagiti pudno a pagarigan a mangilawlawag iti anakmo no kasano a nagsagaba dagidiay nagaramid iti di umiso wenno no kasano a nagunggonaan dagidiay nagaramid iti naimbag. (Lucas 17:31, 32; Hebreo 13:7) Dimo met iliklik ti anakmo kadagiti epekto ti naaramidanna a kamali. Kas pagarigan, no ti ay-ayam ti padana nga ubing ket naperdina gapu iti dina kinaannad, mabalin nga ibilinmo a suktanna dayta iti maysa kadagiti ay-ayamna. Narigatto a malipatan ti anakmo dayta a nasursurona maipapan iti panangannad kadagiti bambanag a kukua ti dadduma.
3 Tulongam a maaddaan kadagiti nasayaat a galad.
Kuna ti maysa a proverbio ti Biblia: “Uray ti maysa nga ubing ipakitana ti kinasiasinona babaen iti aramidna; maibagam no nalinteg ken naimbag.” (Proverbio 20:11, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Bayat a dumakdakkel dagiti annak, makapatanorda kadagiti ugali a mangipakita iti kinasiasinoda. Nakalkaldaang ta agdindinamag ti dadduma gapu iti dakes a kababalinda. (Salmo 58:3) Ngem naaddaan ti dadduma iti nasayaat ken nadayaw a reputasion. Kas pagarigan, insurat ni apostol Pablo iti maysa a kongregasion maipapan iti agtutubo a ni Timoteo: “Awanen kaniak ti sabali pay nga addaan kababalin a kas kenkuana a sipupudno a mangisakitto iti bambanag maipapan kadakayo.”—Filipos 2:20.
Ti maaramidam. Malaksid iti panangipaganetgetmo kadagiti ibunga dagiti aramid ti anakmo, kas nadakamaten, tulongam met a mangpanunot no ania a kababalin ti kayatna nga agbalin a pakasarsaritaanna. No maipasango iti problema, kabaelan dagiti agtutubo a sursuruen ti agaramid kadagiti umiso a desision babaen ti panangisaludsodda kadagitoy iti bagida:
- Ania a kita ti tao ti kayatko a pagbalinan?—Colosas 3:10.
- Ania ti aramiden ti kasta a tao iti daytoy a situasion?—Proverbio 10:1.
Naglaon ti Biblia iti adu a pudno a pagarigan maipapan iti tattao a dagiti inaramidda ti nangipabigbig kadakuada kas naimbag wenno dakes. (1 Corinto 10:11; Santiago 5:10, 11) Usarem dagita nga ehemplo a mangtulong iti anakmo a mangpatanor kadagiti nasayaat nga ugali.
Dagiti publikasion dagiti Saksi ni Jehova ket makatulong kenka a mangpanunot no kasanom nga iyaplikar dagiti prinsipio ti Biblia iti pamiliam ken no kasano a matulongam ti annakmo a mangaramid met iti kasta.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Nagannak—Sanayenyo Dagiti Annakyo Manipud Kinamaladagada
Kasano ti rumbeng a kasapa ti panangsanay iti ubing? Ania ti masapul a ramanen daytoy a panangsanay?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TULADENYO TI PAMMATIDA
“Nupay Natay, Agsasao Pay Laeng”
BAMBANTAYAN ni Abel ti arbanna a sitatalna nga agar-arab iti tapaw ti turod. Manipud iti ayanna, nalabit adda pay makitkitana a lugar nga ayan ti naraniag a lawag. Ammona nga adda sadiay ti dumardarang a tadem nga agtultuloy nga agpuspusipos a mangbangen iti dalan nga agturong iti hardin ti Eden. Nagnaed idi sadiay dagiti nagannakna, ngem saanda itan a makastrek agraman dagiti annakda. Bayat a mapulpul-oyan ni Abel iti nalamiis nga angin iti mumalem, pampanunotenna ti Namarsua kenkuana. Maisubli pay ngata ti relasion ti tao iti Dios? Kayat ni Abel a kasta ti maaramid.
Agsasao pay laeng kenka ita ni Abel. Mabalin nga ibagam nga imposible dayta ta nabayagen a natay daytoy maikadua nga anak ni Adan. Nabayagen a dimmaga ta nasuroken nga 6,000 a tawen ti napalabas. Kuna ti Biblia maipapan kadagiti natay: “Saanda a pulos sipapanunot iti aniaman.” (Eclesiastes 9:5, 10) Maysa pay, awan a pulos ti imbaga ni Abel a nairekord iti Biblia. Gapuna, kasano nga agsao kadatayo ita?
Napaltiingan ni apostol Pablo a mangibaga maipapan ken Abel: “Nupay natay, agsasao pay laeng.” (Hebreo 11:4) Iti ania a pamay-an nga agsao ni Abel? Babaen ti pammati. Ni Abel ti kaunaan a tao a nakapatanor iti dayta nagsayaat a galad. Nagbileg ti pammatina ta uray ita, agserbi pay laeng nga ulidantayo. No tuladentayo ti pammatina, arigna makisasao ni Abel kadatayo.
Ngem ania ti masursurotayo ken Abel ken iti pammatina no bassit laeng ti dinakamat ti Biblia maipapan kenkuana? Kitaentayo.
MANMANO PAY LAENG TI TAO DITOY LUBONG
Naipasngay ni Abel idi rugi ti pakasaritaan ti tao. Dinakamat ni Jesus ni Abel a nagbiag idi tiempo a “pannakabangon ti lubong.” (Lucas 11:50, 51) Agparang a ti lubong a dinakamat ni Jesus ket dagiti tattao nga addaan namnama a masubbot manipud basol. Nupay ni Abel ti maikapat a tao a nagbiag, agparang nga isu ti kaunaan a nakita ti Dios a mabalin a masubbot. * Nalawag a saan a nasayaat ti impluensia a dimmakkelanna.
Nupay nabiit pay ti kaadda ti tao, masapul a sanguenda ti nakalkaldaang a kasasaad. Nasalun-at ken napintas la ketdi ti langa dagiti nagannak ni Abel a da Adan ken Eva. Ngem nakaaramidda iti nadagsen a basol ket ammoda dayta. Perpektoda idi ken adda namnamada nga agbiag nga agnanayon. Ngem nagsukirda ken Jehova a Dios ket napagtalawda iti Paraiso a pagnaedanda iti hardin ti Eden. Napukawda ti kinaperpekto ken ti biag nga agnanayon gapu ta inyun-unada ti bukodda a tarigagay ken dida payen pinanunot ti kasapulan dagiti annakda.—Genesis 2:15–3:24.
Napagtalaw da Adan ken Eva iti hardin, isu a nagbalinen a narigat ti panagbiagda iti ruar ti Eden. Ngem idi naipasngay ti inauna nga anakda, pinanagananda iti Cain, wenno “Maysa a Banag a Napataud,” ken kinuna ni Eva: “Nakapataudak iti maysa a lalaki iti tulong ni Jehova.” Ipakita ti sasaona a mabalin a pampanunotenna ti kari ni Jehova iti hardin. Sadiay, impakpakauna ti Dios a ti maysa a babai ket mangpataud iti “bin-i” a mangdadaelto iti daydiay nadangkes a nangisungsong kada Adan ken Eva nga agaramid ti dakes. (Genesis 3:15; 4:1) Impagarup ngata ni Eva nga isu ti babai iti padto ket ni Cain ti naikari a “bin-i”?
No dayta ti pagarupna, nagbiddut. Kanayonanna, no dayta ti ibagbaga dagiti agassawa ken Cain bayat a dumakdakkel, sigurado a sinuruanda ti anakda nga agbalin a napannakkel. Idi agangay, nagpasngay ni Eva iti maikadua nga anak, ngem awan ti kasta a nadaeg a sasao a nadakamat kenkuana. Pinanagananda iti Abel a kaipapananna “Sang-aw” wenno “Kinaubbaw.” (Genesis 4:2) Ipakita kadi dayta a panangpanaganda nga awan magunggonada a kas man la awan ti manamnamada ken Abel? Mabalin a kasta ngem ditay masigurado.
Nupay kasta, adda masursuro dagiti nagannak ita kada Adan ken Eva. Babaen ti sasao ken tigtignayyo rubrubrobanyo kadi ti kinatangsit, ambision, ken kinaagum ti annakyo? Wenno isuroyo kadi ida nga ayatenda ni Jehova a Dios ken makigayyem kenkuana? Nakalkaldaang ta saan nga inaramid dayta ti immuna a nagannak. Ngem adda namnama para kadagiti annakda.
KASANO A NAPATANOR NI ABEL TI PAMMATI?
Bayat a dumakdakkel ti dua nga annakna, sinanay la ketdi ida ni Adan nga agtrabaho tapno maipaay ti kasapulan ti pamiliada. Nagbalin a mannalon ni Cain idinto ta nagbalin met a pastor ni Abel.
Ngem adda napatpateg nga inaramid ni Abel. Iti adu a tawen, napatanorna ti pammati, ti nagsayaat a galad a dinakamat ni Pablo idi agangay. Panunotem daytoy: Awan ti tao a nagserbi nga ulidan ken Abel. Kasano ngarud a napatanorna ti pammati ken Jehova a Dios? Usigem ti tallo a banag a nakatulong kenkuana a maaddaan iti nabileg a pammati.
Dagiti parsua ni Jehova.
Pudno, inlunod ni Jehova ti daga, a nangpataud iti sisiit ken kalkalunay isu a narigat a talonen. Ngem nagpataud latta ti daga iti adu nga apit a nangsustento iti pamilia ni Abel. Saan met a nailunod dagiti animal, agraman dagiti tumatayab ken ikan. Saan a nailunod dagiti bantay, dan-aw, karayan, ken baybay; uray ti tangatang, ulep, init, bulan, ken bituen. Iti aglawlawna, makita ni Abel ti ebidensia ti nauneg a panagayat, sirib, ken kinaimbag ni Jehova a Dios, a nangparsua kadagiti amin a banag. (Roma 1:20) No utobenna dagita a bambanag nga addaan panangapresiar bumileg ti pammatina.
Sigurado a kanayon nga inut-utob ni Abel dagiti naespirituan a bambanag. Iladawanmo a bambantayanna ti arbanna. Masansan a magmagna ti maysa a pastor. Ipaarabna ti arbanna iti tapaw ti turod, tantanap, ken bumallasiw kadagiti karayan tapno agsapul iti naraber a karuotan. Agsapul iti kasayaatan a bubon a pagpainumanna ken katalgedan a lugar a paginanaan ti arban. Kadagiti amin a parsua ti Dios, dagiti karnero ti awan gawayda nga animal ta kasla naparsuada a kasapulanda ti tao a mangiwanwan ken mangsalaknib kadakuada. Nabigbig met ngata ni Abel a kasapulanna met ti panangiwanwan, proteksion, ken panangaywan ti Maysa a nasirsirib ken nabilbileg ngem iti asinoman a tao? Inyebkasna la ketdi ti adu a kasta a kapanunotan babaen ti kararag ken gapu iti dayta, bimmileg ti pammatina.
Kadagiti pinarsua ti Dios, nakita ni Abel ti nabileg a pangibatayan ti pammatina iti naayat a Namarsua
Dagiti kari ni Jehova.
Sigurado nga imbaga da Adan ken Eva kadagiti annakda ti napasamak iti hardin ti Eden a nakaigapuan ti pannakapapanawda. Isu nga adu a bambanag ti inut-utob ni Abel.
Imbaga ni Jehova a mailunod ti daga. Ammo ni Abel a natungpal dagita a sasao gapu ta makitana dagiti sisiit ken kalkalunay. Impadto met ni Jehova a narigatto ti panagsikog ken panagpasngay ni Eva. Idi naipasngay dagiti kakabsat ni Abel, napaneknekanna nga agpayso dagita a sasao. Ammo ni Jehova a tarigagayanto ni Eva ti ayat ken atension ni lakayna isu a dominaranto ni Adan. Nakita a mismo ni Abel dayta nakalkaldaang a kinapudno. Nakitana a naan-anay a mapagtalkan ti sao ni Jehova. Natibker ngarud ti pangibatayanna nga agtalek iti kari ni Jehova maipapan iti “bin-i” a mangilintegto iti biddut a napasamak idiay Eden.—Genesis 3:15-19.
Dagiti adipen ni Jehova.
Awan ti tao a nasayaat nga ulidan ni Abel, ngem saan laeng a dagiti tattao ti nasaririt a parsua ditoy daga iti daydi a tiempo. Idi napapanaw da Adan ken Eva iti hardin ti Eden, sinigurado ni Jehova a saanda a makastrek iti paraiso, agraman dagiti annakda. Tapno mabantayan ti dalan nga agturong iti hardin, nangikabil ni Jehova iti kerubin, maysa nga anghel a nangato ti ranggona, ken ti dumardarang a tadem ti maysa a kampilan nga agtultuloy nga agpuspusipos.—Genesis 3:24.
Panunotem ti narikna ni Abel idi makitkitana dagita a kerubin idi ubing pay. Yantangay naglasagda kas tao, nakitana a talaga a nakabilbilegda. Masmasdaaw met iti daydiay “kampilan” a dumardarang ken agtultuloy nga agpuspusipos. Bayat nga agmatmataengan, nakitana kadi dagiti kerubin a nauma ken pinanawanda ti annongenda? Saan. Dagita a nasaririt ken nabileg a parsua nagtalinaedda iti lugarda iti aldaw ken rabii, iti adu a tawen, ken iti dinekdekada. Gapu iti dayta, napaneknekan ni Abel nga adda dagiti nalinteg ken matalek nga adipen ni Jehova a Dios. Nakita ni Abel kadagita a kerubin ti kinasungdo ken kinatulnogda ken Jehova a dina nakita iti mismo a pamiliana. Sigurado a napabileg ti pammati ni Abel iti ulidan dagita nga anghel.
Ad-adda a bimmileg ti pammati ni Abel idi inut-utobna dagiti parsua ni Jehova, karina, ken ulidan dagiti adipenna. Saan kadi nga arigna agsasao ti ulidanna ita? Agtalek ngarud dagiti agtutubo a maaddaanda iti pudpudno a pammati ken Jehova a Dios, aniaman ti ar-aramiden dagiti kapamiliada. Mapabileg met ita ti pammatitayo babaen kadagiti nakaskasdaaw a bambanag iti nakaparsuaan, ti linaon ti Biblia, ken ti adu a matalek a tattao.
DATON NI ABEL—NO APAY A NAANAMONGAN
Bayat a bumilbileg ti pammati ni Abel ken Jehova, kayatna a paneknekan dayta babaen ti aramidna. Ngem, ania koma ti maipaay ti tao iti Namarsua iti uniberso? Sigurado a saan a kasapulan ti Dios ti aniaman a sagut wenno tulong manipud kadagiti tattao. Idi agangay, natarusan ni Abel ti nagpateg a kinapudno: No umiso ti motibona a mangidaton iti kasayaatan nga adda kenkuana, sigurado a maay-ayo ti naayat a nailangitan nga Amana a ni Jehova.
Gapuna, nangisagana ni Abel iti sumagmamano a karnero manipud iti arbanna. Pinilina ti kasayaatan a karnero iti arban, kayatna a sawen, ti inauna a kalakian, sa indatonna ti kasayaatan a paset dayta nga animal. Kabayatanna, nangisagana met ni Cain iti datonna manipud iti apitna ta kayatna a magun-od ti bendision ken anamong ti Dios. Ngem saan a kas ken Abel ti motibona. Nalawag a makita ti nagdumaanda idi idatagda dagiti datonda.
Agpada a nagaramat iti altar ken apuy dagiti annak ni Adan iti panagidatonda. Nalabit makitkita ida dagiti kerubin nga isuda laeng idi dagiti sibibiag a parsua a pannakabagi ni Jehova ditoy daga. Ania ti reaksion ni Jehova. Mabasatayo iti Genesis 4:4: “Ni Jehova kumitkita buyogen ti panangpabor ken Abel ken iti datonna.” Saan nga ibaga ti salaysay no kasano nga impakita ti Dios ti anamongna. Ngem apay nga inanamonganna ni Abel?
Gapu kadi dayta iti indatonna? Nangidaton ni Abel iti sibibiag, adda angesna a parsua, sa imparukpokna ti dara dayta. Ammo kadi ni Abel ti kinapateg dagita a sakripisio? Rinibu a tawen kalpasan ni Abel, inusar ti Dios ti nasalun-at a karnero a mangiladawan iti sakripisio ti perpekto nga Anakna, “ti Kordero ti Dios,” a maiparukpok ti awan basol a darana. (Juan 1:29; Exodo 12:5-7) Ngem mabalin nga awan ti ammo ni Abel maipapan iti dayta a banag.
Ti sigurado nga ammotayo ket: Indaton ni Abel ti kasayaatan nga adda kenkuana. Ti Dios inanamonganna ni Abel ken ti datonna. Nagidaton ni Abel gapu iti panagayat ken pudno a pammatina ken Jehova.
Saan a kasta ti motibo ni Cain isu a ‘saan a pinaboran ni Jehova ni Cain ken ti datonna.’ (Genesis 4:5) Saan met a maigapu dayta iti indaton ni Cain; ta idi agangay, impalubos ti Dios ti panagidaton iti apit ti daga. (Levitico 6:14, 15) Ngem kuna ti Biblia maipapan ken Cain a “nadangkes ti bukodna nga ar-aramid.” (1 Juan 3:12) Kas kadagiti tattao ita, impagarup ni Cain nga umdasen ti basta pammarang laeng a debosion iti Dios. Ti kaawan ti pudpudno a pammati ken panagayatna ken Jehova ket naiparangarang a dagus kadagiti tignayna.
Idi nakita ni Cain a dina nagun-od ti anamong ni Jehova, nakasursuro kadi manipud iti ulidan ni Abel? Saan. Nagipempem iti gura iti kabsatna. Nakita ni Jehova ti kasasaad ti puso ni Cain ken siaanus a nakirinnason kenkuana. Pinakdaaranna ni Cain a no dina iwaksi ti gurana, makaaramid iti nadagsen a basol. Inikkan ti Dios ti gundaway ni Cain a ‘maitan-ok’ no agbalbaliw.—Genesis 4:6, 7.
Saan a dimngeg ni Cain iti pakdaar ti Dios. Imbes ketdi, inawisna ti adingna a mapanda iti away. Sadiay a dinuklosna ni Abel ket pinapatayna. (Genesis 4:8) Kayariganna, ni Abel ti kaunaan a martir ken biktima ti panangidadanes gapu iti pammati. Natayen ngem agtultuloy pay laeng ti pakasaritaanna.
Iti piguratibo a pamay-an, um-umkis ti dara ni Abel ken Jehova a Dios para iti panagibales ken hustisia. Sinigurado ti Dios a maipaay ti hustisia babaen ti panangdusana iti naranggas a ni Cain gapu iti krimen nga inaramidna. (Genesis 4:9-12) Napatpateg pay, arigna agsasao pay laeng kadatayo ti nagsayaat nga ulidan ti pammati ni Abel. Nupay idi panawenda, ababa ti agarup maysa a siglo a panagbiagna, nagbiag ni Abel iti wagas a makaay-ayo iti Dios. Nupay natay, ammona nga ipatpateg ken inanamongan ti nailangitan nga Amana a ni Jehova. (Hebreo 11:4) Masiguradotayo ngarud a ni Abel kanayon a malaglagip ni Jehova ken agur-uray a mapagungar iti paraiso a daga. (Juan 5:28, 29) Addakanto kadi sadiay a sumabat kenkuana? Posible dayta no dumngegka iti ibagbaga ni Abel ken tuladem ti nabileg a pammatina.
^ par. 8 Ti sasao a “ti pannakabangon ti lubong” mabalin a kaipapananna ti panangimula iti bukel wenno panagpaadu. Gapuna, nainaig dayta iti immuna nga annak ti tao. Ngem apay a ni Abel ti innaig ni Jesus iti “pannakabangon ti lubong” saan ket a ni Cain, nga immuna a naipasngay? Ti desision ken tigtignay ni Cain ket sipapakinakem a panagrebelde ken Jehova a Dios. Kas kadagiti nagannakna, agparang a saan a maikari ni Cain nga agungar ken masubbot.


text:
Wao, Lanao del Sur
Ti Wao ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Wao ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.[2]
- Amoyong
- Balatin
- Banga
- Buntongan
- Bo-ut
- Cebuano Group
- Christian Village
- Eastern Wao Poblacion
- Extension Poblacion
- Kabatangan
- Kanipisan(Gata)
- Kadingilan
- Katutungan
- Kilikili East
- Kilikili West
- Malaigang
- Manila Group
- Milaya
- Mambuaya
- Muslim Village
- Pagalungan
- Panang
- Park Area
- Pilintangan
- Serran Village
- Western Wao (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tiempo (atmosperiko)
Ti tiempo wenno panawen ket isu ti kasasaad iti atmospera, iti degrado no daytoy ket napudot wenno nalamiiis, nabasa wenno namaga, natalna wenno nabagio, agraniag wenno nakuyem.[1] Kaaduan kadagiti penomena ti tiempo ket mapasamak idiay tropospera,[2][3] iti baba bassit ti stratospera. Ti tiempo ket kadawyan a mangitudo ti inaldaw a temperatura ken aktibidad ti presipitasion, bayat a ti klimae ket isu ti termino para iti natimbeng a kasasaad ti atmosperiko kadagiti atiddog a paset ti panawen.[4] No mausar nga awan ti kulipikasionna, ti "tiempo" ket maw-awatan nga isu ti tiempo wenno panawen iti Daga.
Ti tiempo ket patpatarayen babaen dagiti giddiatan ti presion ti angin (temperatura ken kabasa) kadagiti baetan ti luglugar. Dagitoy a paggigiddiatan ti presion ken temperatura ket mabalin a gapu ti anggulo iti Init iti naisangayan a lugar, nga agdumaduma babaen ti latitud manipud kadagiti tropiko. Ti napigsa apaggiddiatan ti temperatura iti baetan ti polar ken ti tropikal nga angin ket mangpataud ti jet stream. Dagiti sistema ti tiempo kadagiti tengnga a latitud, a kas dagiti ekstratropikal nga alipugpog, ket dagiti gapuanan babaen dagiti pannkariribok ti ayus ti jet stream. Gapu ti aksis ti Daga ket napakbo a relatibo iti dalumpinas ti pagtayyekanna, ti lawag ti init ket insidente kadagiti nadumaduma nga anggulo kadagiti nadumaduma a panawen iti maysa atawen. Iti rabaw ti Daga, dagiti temperatura ket kadawyan a sumakop ti ±40 °C (−40 °F aginggana ti 100 °F) iti tinawen. Kadagiti rinibo a napalabas a tawen,dagiti panagbalbaliw iti panagtayyek ti Daga ket pabanaganna ti dagup ken pannakaiwarwaras iti solar nga enerhia a maala babaen ti Daga ken impluensianna ti napaut a termino ti klima ken ti sangalubongan a panagbalbaliw ti klima.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Diksionario ti Merriam-Webster. Tiempo. Naala iti 27 Hunio2008.
- ^ Glosario iti Meteorolohia. Hydrosphere. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ Glosario iti Meteorolohia. Troposphere. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ "Klima". Glosario iti Meteorolohia. Meteorolohiko a Kagimongan ti Amerikano. Naala idi 14 Mayo 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tiempo iti Wikimedia Commons


text:
Tim Berners-Lee
Ni Apo Timothy John "Tim" Berners-Lee, OM, KBE, FRS, FREng, FRSA (naiyanak idi 8 Hunio 1955),[1] ammo pay a kas ni "TimBL", ket maysa a Britaniko a sientista ti kompiuter ken ti inbentor ti World Wide Web. Isu ket nangisingasing para iti panangimaton ti pakaamo a sistema idi Marso 1989,[3] ken idi 25 Disiembre 1990, iti itutulong ni Robert Cailliau ken ti maysa nga ubing nga estudiante idiay CERN, isu ket nangikeddeng ti immuna a nagballigi a pannakisinnarita a nagbaetan ti maysa a Hipertesto a Pannakaiyallatiw ti Protokol (HTTP) a kliente ken server babaen ti Internet.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Berners-Lee Atatiddog a Biograpia". World Wide Web Consortium. Naala idi 18 Enero 2011.
- ^ "Pangaldaw kenni FT: Tim Berners Lee". Financial Times.
- ^ "cern.info.ch – Ti singasing ni Tim Berners-Lee". Info.cern.ch. Naala idi 21 Disiembre 2011.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tim Berners-Lee ken ti panagparang-ay ti the World Wide Web (Panaglukat dagiti Kalimedan ti Siensia), Ann Gaines (Mitchell Lane Publishers, 2001) ISBN 1-58415-096-3
- Tim Berners-Lee: Inbentor ti World Wide Web (Karrer a Biograpia ni Ferguson), Melissa Stewart (Ferguson Publishing Company, 2001) ISBN 0-89434-367-X biograpia dagiti ubbing
- Panagab-abel ti Web Berners-Lee, Tim, a kaduna ni Fischetti, Mark (Harper Collins Publishers,1999) ISBN 0-06-251586-1(wasig) ISBN 0-06-251587-X(papel)
- Kasano a naipasngay ti Web: Ti sarita ti World Wide Web Robert Cailliau, James Gillies, R. Cailliau (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2000) ISBN 0-19-286207-3
- Ni Tim Berners-Lee ket Nagitited ti Web ti Baro a Panakaipalpalawag
- BBC2 Newsnight – Transkripsion ti mabuya a panagsarita ni Berners-Lee iti mabasa/maisurat a Web
- Technology Review interview
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Tim Berners-Lee iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Tim Berners-Lee iti Wikiquote (Ingles)


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Ecuador
Sociedad de Estudiantes de la Biblia - Testigos de Jehová
Kilometer 23,5 via a la Costa (600 meters before the tollbooth)
GUAYAQUIL
ECUADOR
+593 4-273-8015
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 1.5 oras
Trabaho iti Opisina
Mangimatmaton iti aktibidad ti nasurok a 900 a kongregasion. Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti lengguahe a Quichua ken iti nagduduma a bersionna, iti Ecuadorian Sign language, ken Shuar.


text:
Dida Kayat Sinuratna Ngem Paginnagawanda Monumentona
Kalaingan a mannaniw iti Espania iti moderno a panawen. Saan laeng a mannaniw no dipay ket artist in general. Kas mannaniw, nakalawlawag dagiti balikasna kadagiti daniwna a banag a nangited iti makay-ayo a rikna kabayatan iti inka panangbasa kadagitoy a daniwna. Nagmayat iti panangay-ayamna kadagiti balikas a mangited iti nasam-it a buyog ti rikna kabayatan iti panangnanam kadagitoy a balikas. Iti ababa a pannao, eksperto kadagiti balikas ti daniw ni Lorca.
Asino kadi ni Federico Garcia Lorca? Naiyanak idi Hunio 5, 1898. Saan laeng a mannaniw no dipay ket dramaturgo, pintor, pianista ken composer. Ubing a natay, ta agtawen idi 38 idi pinapatay dagiti kameng ti Nationalist Partisans idi rugi ti Spanish Civil War. Ita a panawen, isu ti mabigbigbig a “greatest artist of modern Spain.” Imbangonan ti gobierno ti Espania ti monumento sadiay Plaza Victoria sadiay Madrid a kas pakalaglagipan kenkuana ken kadagiti napapateg a gapuananna iti arte. Isuna laeng ta iti agdama a panawen, kanayon latta a mairamraman ni Lorca ti labanan politika sadiay Espania babaen itoy a monumentona. Kas insurat ni political philosopher David Crocker, inaldaw kano nga ikkan dagiti Makakannigid (Left Wing Group) iti Espania iti nalabaga a panio iti tengnged ti monumento ni Lorca, ngem ikkaten met a dagus ti Makakannawan (Rightist Group) a makaimatang.
Ti labanan ti Makakannigid ken Makakannawan ket paset latta ni Lorca. Maibilang ngamin ni Lorca a kas tao a saan laeng nga addaan iti makaay-ayo a karisma no di ket maimpluensia lalo kadagiti sinursuratna.
Naiyanak iti maysa a baknang ken agtagikua iti nalawa a dagdaga sadiay Fuente Vaqueros, Granada. Masirib, ket sipud pay idi ubing, naikamkamengen kadagiti nadumaduma a gunglo dagiti artist. Ti kaunaan a librona a naipablaak ket ti koleksionna kadagiti dandaniw, a napauloan iti “Impresiones Y Paisajes” a naimaldit idi 1918.
Naikameng kadagiti artist iti avant-garde, a nakailibroan manen kadagiti daniwna, ti koleksion kadagiti kapipintasan amin a dandaniwna, ken napauloan iti “Romancero Gitano” wenno “Gypsy Ballads” a kas iti pannakaipatarusna iti English. Nakapulpulapolna ti maysa kadagiti kalaingan a surrealist iti lubong, ni Salvador Dali.
No iti entablado, ti sinuratna a play a napauloan iti “Mariana Pineda” ti namaglatak kenkuana. Maysa a drama iti entablado a kalatakan iti Barcelona kadagidi a panawen.
Napadasanna met iti nagnaed sadiay New York, ket nagaramid kadagiti dandaniw maipapan iti biag ken kabibiag dagiti ganggannaet, particular kadagiti imigrante. Daytoy a librona ket napauloan iti “Poeta En New York” a kunaen dagiti kritiko a maysa nga eksperimental dagiti tekniko nga inaramatna kadagitoy a dandaniwna.
Nagsubli iti Espania idi nagpatinggan ti diktadoria a panagtakem ni Primo de Rivera ken napagbalin ti Espania a kas maysa a republika. Iti panagsublina, dinutokan ti gobierno ti Espania a mangidaulo iti maysa a teatro. Ditoy manen a naglatak dagiti putarna a kas maysa a dramaturgo.
Ngem iti panagtakem ni General Felicisimo Franco, a kas pangulo ti Espania, naiparit a maipabuya iti entablado dagiti sinuratna a drama, maiparit a basaen dagiti librona ken amin a gapuanan ni Lorca. Patien ngamin ti administrasion ni Franco a maysa a makakannigid ni Lorca. Iti ipapatay ni Franco idi 1975, nairuar manen dagiti sinuratna iti publiko. Nabigbig a kas kangrunaan nga artist iti Espania iti modern times.
Isu daytoy ti gapuna, nga agingga kadagitoy nga aldaw, ket inaldaw nga ikkan dagiti Makakannigid ti nalabaga a panio ti tengnged ti monumentona a kas simbolo iti ilablaban ti Makakannigid ti Espania.
Nasayud dagiti balikas dagiti daniwna. Naidumduma dagiti balikasna. Nalalag-an ken nakalaklaka a maawatan. Mangipaneknek a ti daniw ket saan a nasken dagiti nauuneg a balikas, no di ket ti panangipaawat ti mensahe ken pakabuklan ti daniw iti nasayud ken makaay-ayo a wagas.
Dagiti daniw, dagiti sinurat a kas konsensia iti gimong iti dayta a panawen. Ngem apay itan a mabekkel dagitoy a sinurat ken ‘mapapatay’ maparitan dagitoy a mannurat/mannaiw a mangirakurak iti kinapudno? Apay a maparitan dagiti mannaniw/mannurat a mangiyebkas iti kapanunotanda? Apay a pakatayan ti maysa a mannurat dagiti sinuratna?
Saan a patas ti dangadang. Dagiti mannurat, pluma laeng ti armasda. Ania koma ti ilabanda kadagiti paltog? Saan kadi a kinatakrot nga aramid iti manggudas iti biag ti awanan gaway?
No koma ta iti sangonsangon ket agbain la unay ti napiltakan ti rupana ket agbabawi, awan koman iti agbisin pay a Filipino, awan koman ti agpalpalama a Filipino, no di ket ti pannakaiwaras iti patas ti kinabaknang ken hustisia. Ngem itoy a panawen, ditoy pagiliantayo, nabilbileg ni Pilistino ngem ni Filipino… ##
Saturday, October 28, 2006
TI PLUMA NI LORCA
Dida Kayat Sinuratna Ngem Paginnagawanda Monumentona


text:
JW BROADCASTING
Agdengngeg iti Audio iti TV.JW.ORG
Ti seksion nga Audio ket naglaon iti nagduduma a koleksion dagiti audio program. Agdengngegka iti maysa nga audio program wenno denggem ti amin nga audio program iti maysa a koleksion.
I-click-mo wenno talmegam ti Audio button tapno makitam dagiti koleksion ti audio program. Tapno makabirokka kadagiti audio program ken mangngegam dagita, surotem dagiti instruksion iti baba:
Agdengngeg iti Maysa nga Audio Program Wenno Koleksion
Dagiti audio program iti tunggal koleksion ket adda iti baba ti paulo ti koleksion. I-scroll-mo pababa tapno makitam ti amin a koleksion.
Computer wenno tablet: I-click-mo wenno talmegam ti Left Arrow wenno Right Arrow tapno makitam ti dadduma pay nga audio program iti maysa a koleksion.
Smartphone: Ti umuna nga audio program iti tunggal koleksion ti agparang. Tapno makitam ti dadduma pay nga audio program iti maysa a koleksion, talmegam ti See More.
I-click-mo wenno talmegam ti ladawan wenno paulo ti maysa nga audio program tapno maluktam. Ti ladawan ken paulo ti pinilim nga audio program ket makita iti ngato ti iskrin.
I-click-mo wenno talmegam ti Play button tapno mai-play-mo ti audio program. (Palagip: Iti iOS ken Android a mobile device, masapul met a talmegam ti Play icon.)
Tip: Imbes nga i-play-mo a saggaysa dagiti audio program, mabalinmo nga i-click wenno talmegan ti Play All button tapno mai-play-mo ti amin nga audio program iti dayta a koleksion.
I-click-mo wenno talmegam ti Shuffle button tapno mai-play-mo a saan nga agsasaruno ti amin nga audio program iti dayta a koleksion.
Palagip: No nalpasen a nai-play ti amin nga audio program iti koleksion, agsardengen ti pannakai-play dagiti audio program.
Kontrolen ti Pannakai-play ti Audio
I-click-mo wenno talmegam ti Pause tapno agsardeng ti pannakai-play ti audio program.
I-click-mo wenno talmegam ti Play tapno maituloymo ti agdengngeg.
Tapno mayakarmo ti paset ti audio program a dengdenggem, i-click-mo wenno talmegam nga agpakannawan wenno agpakannigid ti location indicator.
No in-click-mo wenno tinalmegam ti Play All wenno Shuffle, i-click-mo wenno talmegam ti Skip Back tapno mai-play-mo ti audio program nga umun-una ngem iti madama a dengdenggem.
No in-click-mo wenno tinalmegam ti Play All wenno Shuffle, i-click-mo wenno talmegam ti Skip Forward tapno mai-play-mo ti sumaruno nga audio program iti koleksion.
Tapno mabaliwam ti volume, usarem ti audio button iti computer wenno iti mobile device-mo.


text:
Lehislatibo a distrito iti Aurora
Ti lehislatibo a distrito iti Aurora ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia iti Aurora idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Manipud idi 1907 aginggana idi 1972 dagiti liglugar a tinurayan ti Aurora ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna adistrito iti Tayabas (nanaganag ti Quezon in 1949). Ti Quezon ken ti sub-probinsia iti Aurora (nabangon idi 1951) ket nairepresenta dagitoy idi idiay Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984.
Ti Aurora ket nairangarang idi a kas maysa a kadawyan a probinsia idi Agosto 13, 1979 babaen ti Linteg Bilang. 7 a napasingkedan idi Nobiembre 21, 1978. Ti probinsia ket nagbutos ti immuna a bukodna a pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso idi 1984. Ti Aurora ket nagtagtaginayon ti bukodna a pannakabagi babaen ti baro a Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nagrugi idi dayta met laeng a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2007): 187,802
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Qing a Dinastia
ᡤᡠᡵᡠᠨ
Ti Qing a Dinastia, ken ti pay Imperio ti Nalatak a Qing wenno Nalatak a Qing, ket isu idi ti kinaudi nga imperial a dinastia ti Tsina, a nagturay manipud idi 1644 aginggana idi 1912 nga adda ti nabiit a, napaay a panagpabaro idi 1917. Daytoy ket sinakbayan idi babaen ti Ming a Dinastia ken sinaruno babaen ti Republika ti Tsina.
Ti dinastia ket binangon idi babaen ti Jurchen Aisin Gioro a sangkaputotan iti kontemporario a Amianan a daya a Tsina. Ti Aisin Gioro a daulo, a ni Nurhachi, nga isu idi ti immuna a basalo kadagiti Ming nga emperador, ket nangrugrugi a nangipagkaykaysa ti sangkaputotan a Jurchen idi naladaw a maikasangapulo ket innem a siglos. Babaen ti 1635, ti anak a lalaki ni Nurhachi a ni Hong Taiji ket mabalinda nga agtunton a pinagtitiponda ti maysa ken nagkaykaysa a tattao a Manchu ken nagrugrugida a nagpilpilit ti Ming a rummuar ti Liaoning idiay akin-abagatan a Manchuria. Idi 1644, ti Ming a kapitolio ti Beijing ket pinarukma idi babaen ti rebolto dagiti agtaltalon nga indauloan babaen ni Li Zicheng, ti dati nga opisial ti menor a Ming a nagbalin a daulo ti rebolto dagiti agtaltalon, nga idin ket nagirangarang ti Shun a dinastia. Ti kinaudi a nagturay ti Ming , ti Emperador Chongzhen, ket nagpakamatay idi natnag ti siudad. Idi napan ni Li Zicheng a simmuppiat ti Ming a heneral a ni Wu Sangui, ti naudi ket nakikadu a kadagiti Manchu ken linukatanda ti Bessang Shanhai kadagiti buyot ti Manchuria. Babaen ni Prinsipe Dorgon, nangagawda ti panagtengngel ti Beijing ken pinapanawda ni nabiit a Shun a Dinastia ni Li Zicheng . Ti kompleto a pasipikasion ti Tsina ket nagun-od idi agarup a 1683 babaen ni Emperador Kangxi.
Kadagiti napalabas a panawen ti panagturayan, ti Qing ket nagbalin nga adu a naitiptipon ti Insika kultura. Dagiti imperial a pangsubok ket nagtultuloy ken dagiti sibil a katulong ti Han ket nangimatmaton ti imperio a kinadduaan dagiti Manchu. Ti Qing ket nakaabot ti kangato ti babaen ti panagturay ni Emperador Qianlong idi maikasangapulo ket walo a siglo, a nagpadpadakkel ti labes kadagiti kasakbayan ken kinaudi a pagbeddengan ti Tsina. Ti imperial a kinadaksan ket inpakpakita babaen ti ministro a ni Heshen ken dagiti serie ti rebelion, dagiti masna a didigra, ken dagiti pannakaabak kadagiti gubat kadagiti bileg ti Europeano ket nagpakapsot ti Qing idi las-ud ti maikasangapulo ket siam a siglo. "Dagiti Di Agpapada a Tulag" ket nangited para iti Ekstrateritorialidad ken nagikkata kadagiti dakkel a luglugar dagiti tulagan a puerto manipud ti Insika kinaturay. Ti gobierno ket nagpadas ti panagpabaro idi las-ud ti Tignay ti Bukod a Panagpapigsa idi naladaw a maika-19 a siglo ket nakaiyeg laeng kadagiti bassit a nagbanagan. Ti panakaabak ti Umuna a Sino-Hapon a Gubat ti 1894–1895 ket isu ti taudan para iti gobierno ti Qing government ken ti nagbanagan ket nangipakpakita a ti reporma ket nangpabaro unay ti Hapon manipud ti Meiji Panagpabaro manen idi 1867,a naisangsangayan no maipada iti Tignay ti Bukod a Panagpapigsa idiay Tsina.
Ti 1911 a Wuchang a Yaalsa iti Baro a Buyot ket nangipatingga iti pannakatuang kenni emperatris Dowager Longyu ken ti kayyanak a Puyi idi Pebrero12, 1912. Uray pay no ti panakairangarang ti Republika ti Tsina, dagiti heneral ket nagtultuloyda a naglalaban para kadagiti simmarsaruno a dekada idi las-ud ti Apo ti Gubat a Panawen. Ti Puyi ket nabiit idi a naipasubli ti bilegna idiay Beijing babaen ti Zhang Xun idi Hulio 1917, ken idiay Manchukuo babaen ti Haponidi baetan ti 1932 ken 1945.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Samuel Wells Williams (1848). Ti Tengnga a pagarian: ti panagsukimat ti ... Insik nga imperio ken dagiti agtataeng... 1 (1 nga ed.). New York: Wiley & Putnam. p. 489.
- ^ Mark C. Elliott. Ti Manchu a Dalan: Dagiti walo a Wagayway ken Etniko a Identidad iti Naladaw nga Imperial a Tsina. Stanford, CA: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, 2001. pp. 290-291.[1]
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (Disiembre 2006). "Daya-Laud nga Orientasion dagiti Naipakasaritaan nga Imperio" (PDF). panagsukimat ti Warnakan a sistema ti lubong. 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x Kitaen ti pateg ti
|issn=(tulong). Naala idi 12 Agosto 2010.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bartlett, Beatrice S. Dagiti Monarkia ken Ministro: Ti Nalatak a onsilo idiay Mid-Ch'ing Tsina, 1723–1820, Berkeley ken Los Angeles: Unibersidad ti California a Pagmalditan, 1991. ISBN 978-0-520-06591-8.
- Ebrey, Patricia. Insik a Sibilisasion: Ti Taudan alibro (maika-2 nga edision), New York: Simon ken Schuster, 1993. ISBN 978-0-02-908752-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cotterell, Arthur. (2007). Dagiti Imperial a Kapitolio ti Tsina - Ti Uneg a Pakaimatangan ti Nainlangitan nga Imperio. Londres: Pimlico. 304 pampanid. ISBN 978-1-84595-009-5.
- Elliot, Mark C. (2001). Ti Manchu a Dalan: Dagiti Walo a Wagayway ken Etniko nga Identidad ti Naladaw nga Imperial a Tsina. Stanford, CA: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Qing a Dinastia iti Wikimedia Commons
- Paset dagiti Ming ken Qing a dinastia ti "Populasion ti Tsina: Dagiti Mabasbasa ken Mapmapa." Naala idi 2008-11-10.


text:
TI BIBLIA BALBALIWANNA TI BIAG
“Inar-arapaapko ti Agbalin a Padi”
PANNAKAYANAKNA: 1957
NAKAYANAKANNA: MEXICO
PAKASARITAANNA: NAGADAL ITI SEMINARIO; MANAGPUNGPUNGTOT
TI NAPALABASKO:
Naipasngayak iti bassit nga ili ti Texcoco. Kaaduan idi a kalsada ket saan a sementado ken natapuk. Kadawyan a makita dagiti tattao iti kabangibang a purok a manguk-ukod kadagiti asno a kargado kadagiti tagilako nga agturong iti ili. Nakurapaykami a pamilia a buklen ti siam nga annak, ket siak ti maikapito. Agtartarimaan ni Tatang iti guaraches (sandalias) kas pangsuportana iti pamilia. Ngem natay ni Tatang idi pito ti tawenko. Sipud idin, ni Nanang ti nangisakad iti panagbiagmi.
Agtoktokar ni apongko a lakay iti biolin ken maestro iti orkestra nga agtoktokar kadagiti narelihiosuan a klasikal a musika. Dandani amin a miembro ti pamiliami ket ammona ti agtokar iti instrumento. Kantora iti simbaan ni Nanang, ken kumakanta iti opera ken pianista met ni Angkel. Relihioso ti pamiliami. Sakristanak ket arapaapko ti agbalin a misionero a Katoliko. Ngem kabayatanna, pagay-ayatko met ti agbuya iti karate, isu a nagbalinak a managpungpungtot.
Nagadalak iti eskuelaan nga imatmatonan dagiti papadi idiay Puebla. Kayatko ti agbalin a padi a Katoliko. Ngem iti maudi a tawen ti panageskuelak, naupayak iti Simbaan. Maysa nga agkabannuag a madre ti nanggargari kaniak. Pinagkedkedak ti sulisog, ngem dayta a pasamak ti nanggutugot iti riknak a mangasawa. Nakitak met ti kinamanaginsisingpet ti dadduma a papadi. Idi agangay, diakon kayat ti agbalin a padi.
Idi sakristanak, inar-arapaapko ti agbalin a misionero a Katoliko ngem pagay-ayatko met ti agbuya iti karate isu a nagbalinak a managpungpungtot
Inkeddengko ti agadal iti musika iti National Conservatory of Music idiay Mexico City. Nagasawaak kalpasan ti panagturposko ket naaddaankami iti uppat nga annak idi agangay. Tapno masuportarak ti pamiliak, agkantaak iti Misa iti Simbaan.
Sipud pay idi damo, nariribuken ti panagasawami. Kanayonkami nga agapa ken baketko gapu iti imon a masansan nga agtungpal iti panagkinnabilmi. Kalpasan ti 13 a tawen, nagsinakami ket idi agangay, nagdiborsiokami.
NO KASANO A BINALBALIWAN TI BIBLIA TI BIAGKO:
Naam-ammok nga umuna dagiti Saksi ni Jehova sakbay a nakisinaak ken baketko. Dua a Saksi ti nagtuktok iti ruanganmi ken intukonda a pagsaritaanmi ti Biblia. Impagarupko nga adun ti ammok maipapan iti relihion, isu a kayatko a paneknekan a kamalida. Nangibangonak kadagiti narigat a saludsod nga impapanko nga awan ti sungbatna. Ngem nasdaawak ta kanayon nga umiso dagiti sungbatda a naibatay iti Biblia. Naamirisko a bassit laeng a talaga ti ammok. Ngem saan a nasayaat ti panangtrato ni baketko kadagiti Saksi ken okupadoak met isu a naisardeng ti panagsarungkarda.
Kalpasan ti lima a tawen, nakasaritak manen dagiti Saksi ni Jehova ngem adda sabalin a kabkabbalayko, ni Elvira. Saan a binusor ni Elvira dagiti Saksi ni Jehova, isu a regularen ti panagadalko iti Biblia. Nupay kasta, sumagmamano pay a tawen ti naglabas sakbay a nabaliwak ti estilo ti panagbiagko.
Naamirisko a masapul a mangaramidak iti dakkel a panagbalbaliw no kayatko a naimpusuan a dayawen ni Jehova. Umuna, masapul nga umikkatak iti trabahok nga agkanta iti Misa ti Simbaan ken agsapulak iti sabali a trabaho. (Apocalipsis 18:4) Masapul met a pagbalinek a legal ti panagasawami ken ni Elvira.
Ngem ti maysa a karigatan a balbaliwak ket ti panagpungpungtotko. Dua teksto iti Biblia ti nakatulong kaniak. Ti Salmo 11:5 a mangibagbaga a kagura ni Jehova ti kinaranggas ken ti 1 Pedro 3:7 a nangisuro kaniak a masapul a raemek ni baketko tapno imdengan ni Jehova ti kararagko. Bayat nga inut-utobko dagita a bersikulo ken inkararagko ti tulong ni Jehova, in-inut a nasursurok a kontrolen ti pungtotko.
Naadalko iti Biblia a masapul a raemek ni baketko tapno imdengan ni Jehova ti kararagko
NO KASANO A NAGUNGGONAANAK:
Naragsak itan ti biag ti pamiliak. Ikagkagumaak a pasayaaten ti relasionko kadagiti annakko iti umuna nga asawak ken tultulongak ti agdama a pamiliak nga agtalinaed a nabileg ti pammatida.
Idi ubingak pay, inar-arapaapko ti agbalin a padi ken tumulong kadagiti tattao. Mariknak itan a pudpudno a makapnek ti biagko. Supsuportarak ti pamiliak babaen ti panagisuro iti musika. Maragsakanak met ta nakan-anus kaniak ni Jehova ta inikkannak iti gundaway nga agbalbaliw ken agbalin a nasaysayaat a tao!


text:
Why not… imbes a magna a kasla supemodel, nagpintas met a kitaen ti maysa a kandidate ti pageant a rumampa iti catwalk babaen iti saliw ti tadek. Ken yes, imbes a dagiti revealing outfit, nagmayat met a buyaen dgiti candidates in their ingay ken tapes dagiti girls, ken wanes kadagiti boyz. Adda attraction latta metten…
KULTURA, AGRIKULTURA KEN TURISMO, TAMPOK ITI MAIKA-5 A KANNAWIDAN YLOCOS FESTIVAL Ladawan: Dante Tacata, Ricardo Raguini, Victor Rapanut Teksto: Manciel Tacadena
CANDON CITY.Tallo nga aldaw a ragragsak ken rayray-aw. Narambakan ti Feria babaen iti panagsasalip iti kannawidan nga ay-ayam, panakaiparang kadagiti agkakapintas a parol ken panagkanta ti maysa a congressman, maysa a duktor, tallo a padi, maysa a mabigbig a chef ken dadduma pay. Daytoy ti Feria de Candon 2009 Balligi ti naisayangkat a Feria de…
Interviewee: Benjamin Martin, 74, Daldagan, Galimuyod, Ilocos Sur Ania ti balliwes? • Ti balliwes ket maysa a sala a tadek. Naadaw kadagiti nuang nga aglutlutlot iti talon. Idiay Bontoc, saan a maarado (idi) ti dadduma a paset ti talon. Mayakay dagiti nuang sada abogen iti “Liwes”. • No LIWES, kuna ti agbanbantay—agrikos dagiti nuang •…
The Banayoyo Dance Troupe proudly presents in the first Begnas Ylocos 2008 the Tallibeng. Tallibeng is a joyful dance being performed during Begnas. It is a dance for purpose of festival activities.
Her name is Salvacion Ramos, 85 years old from Bagani Campo, Candon City, Ilocos Sur, Philippines. What’s so important with her? She’s an “agab-abel” of what they called “abel dagiti minatay ti Igorot in Benguet and Mountain Province.” Some of which are called Inniwes and Binaigan.


text:
George Frideric Handel
Ni George Frideric Handel (Aleman: Georg Friedrich Händel; panangibalikas [ˈhɛndəl]) (23 Pebrero 1685 – 14 Abril 1759) ket maysa idi a Aleman a naipasngay a Britaniko a Baroko a komposer, a nadayeg kadagiti bukodna nga opera, dagiti oratorio, himno ken dagiti organo a konsierto. Ni Handel ket naipasngay idi 1685, iti maysa a pamilia a saan a nagay-ayat ti musika. Isu ket nagagun-od ti nangruna apanakasanay ti musika idiay Halle, Hamburg ken Italia sakbay a nagtaeng idiay Londres (1712) ken nagbalin a naturalisado a suheto ti Britaniko idi 1727.[1] Babaen ti daytan a panawen isu ket napigsa idin a naimpluensiaan babaen dagiti nalatak a komposer ti Italiano a Baroko ken ti tengnga nga Aleman a poliponiko a koro a tawidan.
Iti kaunegan ti sangapulo ket lima atawtawen, ni Handel, ti dramatiko a henio, ket nangirug kadagiti tallo a kompania ti komersial nga opera tapno makaited kadagiti noblidad ti Inggles iti Italiano nga opera, ngem ti publiko ket immay a dumngeg ti timek a kasirib ti soloista ngem ti musika. Idi 1737 isu ket nagsaksakit, ken nagbalbaliw ti turong ti panagparpartuatna ken nangibagbagaan kadagiti tengnga a klase. Ti Rambakan ni Alejandro (1736) ket nasayaat a naaw-awat idi, ni Handel ket nagaramid ti panaglasatna kadagiti Inggles a koro nga obrana. Kalpasan ti panagballigina ti Mesias (1742) isu ket saanen a nagpabpabuya ti Italiano nga opera. Ni Handel ket bassit laeng idi a nagbalballigi kadagiti pabuyana ti Inggles nga Oratorio ken kadagiti tema ti mito ken biblia, ngem idi nagurnos ti maysa a pabuya ti Mesias tapno pagnam-ayan ti Ospital Foundling (1750) nagpatingga daytoy ti pannakadillawna. Dagiti makatignay nga oratorio ni Handel ket dagiti etiko. Dagitoy ket saan a nasantipikado babaen ti liturhiko a dignidad ngem babaen ti moral a kapanunotan ti nagtagitaoan.[2] Isu jket gangani a bulseken, ken nagtateng idiay Inglatera ti ganganai a limapulo a tawtawen, isu ket pimmusay a naipammadayawan ken nabaknang a tao.
Ni Handel ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a komposer ti amin a panawen, nga adda kadagiti obra a kas ti Musika a Danum, Musika para dagiti Nailain a Palpalinang ken ti Mesisas ket nagtultuloyda anadayeg. Ni Handel ket nagkompuesto kadagiti adadu ngem uppat a pulo nga opera kadagiti sumurok a tallo pulo a tawtawen, ken manipud idi naladaw a tawtawen ti 1960, iti kaada ti panagungar manen ti baroko a musika ken ti kasisigud nga instrumentasion, ti panagayat kadagiti opera ni Handel ket dimakdakkel. Dagiti operana ket naglaon ti naisangsangayan a panakaidagig ti tao—a naipangpangruna para iti komposer a saan a naamammoan kadagiti pannakiayatna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- ^ "Britaniko nga Umili babaen ti Tignay ti Parlamento: George Frideric Handel". Parliament.uk. 14 Abril 2009. Naala idi 13 Abril 2012.
- ^ Bukofzer, M. (1983) Musika iti Baroko a Panawen. Manipud kenni Monteverdi aginggan kenni Bach, p. 337.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni George Frideric Handel iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni George Frideric Handel iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni George Frideric Handel iti Wikisource (Ingles)


text:
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Aleman: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; Agosto 27, 1770 – Nobiembre 14, 1831) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken maysa a nanagruna a pigura iti Aleman nga Idealismo. Ti bukodna a historisista ken idealista a panangibagbaga ti realidad a rebolusionado a Europeano a pilosopia ket maysa idi a nangruna a simmarunuan ti Kontinental a pilosopia ken Marxismo.
Ni Hegel ket nagparang-ay ti komprehensibo a nangibatayan, wenno "sistema", ti Patingga nga idealismo iti pakabilangan iti maysa a naitiptipon ken maiparparang-ay a waya para iti relasion ti isip ken katutubo, ti suheto ken banag ti pannakaammo, sikolohia, ti Estado, pakasaritaan, arte, relihion, ken pilosopia. A naisangsangayan, nga isu ti nangiparang-ay ti konsepto a ti isip wenno espiritu a bukodna anaimanipesto itimaysa nga agsamang kadagiti kontardiksion ken kasuppiatan a nakaipatinggaan ti naitiptipon ken naipagkaykayasa, nga awan ti panagikkat ti anian nga ungto wenno panagipabassit ti maysa kadagiti sabsabali. Dagiti kas pagarigan kadagitoy a kontradiksion ket mairaman ti dagiti nagbaetan ti katutubo ken waya, ken ti nagbaetan ti inmanensia ken transendensia .
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikisource (Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pasay
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Pasay ket isu ti pannakabagi ti Siudad ti Pasay iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy idi ket nairepresenta a kas paset ti umuna adistrito ti Rizal, ken paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV iti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti Pasay ket naikkan idi ti bukodna a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ken idi pay ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi manipud idi 1987.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2007): 403,064
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Ti Biblia—Ania ti Mensahena?
Ania ti napateg a mensahe ti Biblia?
Apay a Sukimatem ti Biblia?
Ammuem ti sumagmamano a makatulong nga impormasion maipapan iti Biblia, ti kalatakan a libro iti lubong.
SEKSION 1
Ti Namarsua Pinagnaedna ti Tao iti Paraiso
Kasano ti panangiladawan ti Biblia iti pannakaparsua ti tao? Ania ti imbilin ti Dios iti umuna a pagassawaan?
SEKSION 2
Napukaw a Paraiso
Idi nagbasol da Adan ken Eva, ania ti impaay ti Dios a pakaibatayan ti namnama?
SEKSION 3
Nalasatan ti Sangatauan Daydi Layus
Kasano a nagsaknap ti kinadakes iti daga? Kasano nga impakita ni Noe ti kinamatalekna?
SEKSION 4
Nakitulag ti Dios ken Abraham
Apay nga immakar ni Abraham idiay Canaan? Ania ti tulag ni Jehova ken Abraham?
SEKSION 5
Ti Dios Binendisionanna ni Abraham ken ti Pamiliana
Ania ti impakaammo ni Jehova idi kiniddawna ken Abraham nga idatonna ni Isaac? Ania ti impadto ni Jacob sakbay a pimmusay?
SEKSION 6
Nagtalinaed a Natarnaw ni Job
Kasano nga ipakita ti libro a Job nga amin nga anghel ken tattao maalangonda ti kinasoberano ti Dios?
SEKSION 7
Insalakan ti Dios Dagiti Annak ni Israel
Kasano nga inusar ti Dios ni Moises a mangispal iti Israel iti pannakaadipenda iti Egipto? Ania ti nakaibatayan ti pannakarambak ti Paskua?
SEKSION 8
Dagiti Israelita Simrekda iti Canaan
Kaano a nakastrek dagiti Israelita iti Canaan, ken apay nga inispal ni Jehova ni Rahab ken ti pamiliana iti Jerico?
SEKSION 9
Nagkiddaw Dagiti Israelita iti Ari
Idi nagkiddaw dagiti Israelita iti ari, pinili ni Jehova ni Saul. Apay a ni David ti insukat ni Jehova ken ni Ari Saul?
SEKSION 10
Sisisirib a Nangituray ni Solomon
Kasano nga imparangarang ni Solomon ti kinasiribna? Ania ti napasamak idi simiasi iti dana ni Jehova?
SEKSION 11
Dagiti Naipaltiing a Makaliwliwa ken Makaisuro a Kanta
Ania a salmo ti mangipakita a tultulongan ken liwliwaen ti Dios dagiti mangay-ayat kenkuana? Ania ti impalgak ti ari iti Kanta ni Solomon?
SEKSION 12
Nadiosan a Sirib a Mangiwanwan iti Biag
Ammuem no kasano a makaipaay ti Proverbio ken Eclesiastes iti praktikal a balakad ken pakaibatayan iti panagtalek iti Dios.
SEKSION 13
Dagiti Naimbag nga Ari ken Dakes nga Ari
Apay a nabingay ti Israel iti dua a pagarian?
SEKSION 14
Nagsao ti Dios Babaen Kadagiti Mammadtona
Ania a mensahe ti impaidanon ti Dios kadagiti propeta? Ammuem ti uppat a tema a pinutarda.
SEKSION 15
Naidestiero a Mammadto a Nakasirmata iti Masakbayan
Ania ti naammuan ni Daniel maipapan iti Mesias ken iti Pagarian ti Dios?
SEKSION 16
Dimteng ti Mesias
Kasano nga inusar ni Jehova dagiti anghel ken ni Juan a Mammautisar a mangipakaammo a ni Jesus ti Mesias? Kasano nga impakaammo ni Jehova ti Anakna kas Mesias?
SEKSION 17
Insuro ni Jesus ti Maipapan iti Pagarian ti Dios
Ania ti tema ti panangasaba ni Jesus? Kasanona nga impakita nga agturay buyogen ti ayat ken hustisia?
SEKSION 18
Nagaramid ni Jesus Kadagiti Milagro
Ania ti ipakita dagiti milagro nga inaramid ni Jesus maipapan iti pannakabalinna ken iti panagturaynanto ditoy daga?
SEKSION 19
Impadto ni Jesus Dagiti Pasamak a Mangapektar iti Intero a Lubong
Ania ti kaipapanan dagiti tanda nga imbaga ni Jesus kadagiti apostolna?
SEKSION 20
Napapatay ni Jesu-Kristo
Ania a baro a rambak ti inyusuat ni Jesus sakbay a naliputan ken nailansa iti kayo?
SEKSION 21
Napagungar ni Jesus!
Kasano a naammuan dagiti adalan ni Jesus nga isu ket pinagungar ti Dios?
SEKSION 22
Situtured a Nangasaba Dagiti Apostol
Ania ti napasamak idi Piesta ti Pentecostes? Ania ti reaksion dagiti kabusor iti panangasaba dagiti adalan ni Jesus?
SEKSION 23
Simmaknap ti Naimbag a Damag
Ania ti napasamak idi pinaimbag ni Pablo ti lalaki iti Listra? Kasano a nakapan ni Pablo iti Roma?
SEKSION 24
Nagsurat ni Pablo Kadagiti Kongregasion
Ania ti instruksion ni Pablo maipapan iti umiso a pannakaorganisar ti kongregasion? Ania ti kinunana maipapan iti naikari a bin-i?
SEKSION 25
Balakad Maipapan iti Pammati, Kababalin, ken Ayat
Kasano a maipakita ti maysa a Kristiano ti pammati? Kasanotayo a maipakita a talaga nga ay-ayatentayo ti Dios?
SEKSION 26
Naisubli a Paraiso!
Kasano a kinompleto ti libro nga Apocalipsis ti mensahe ti Biblia?
Ti Mensahe ti Biblia—Sumario
Kasano nga in-inut nga impalgak ni Jehova a ni Jesus ti agbalinto a Mesias, daydiay mangisubli iti paraiso a daga?
Time Line ti Biblia
Kitaem ti timeline ti pakasaritaan ti Biblia, manipud 4026 B.C.E. agingga iti agarup 100 C.E.


text:
Umimdengka iti Dios ket Agbiagka nga Agnanayon
Kayatnatayo nga idalan, protektaran, ken bendisionan ti Namarsua.
Pakauna
Gapu ta ay-ayatennatayo ti Dios, isursuronatayo no ania ti aramidentayo tapno agbiagtayo nga agnanayon.
Kasanotayo nga Umimdeng iti Dios?
Masapul nga ammotayo no ania ti aramidentayo ken no siasino ti makatulong kadatayo.
Siasino ti Pudno a Dios?
Mabalintayo nga ammuen ti naganna ken ti dadduma a kualidadna.
Kasano Idi ti Biag Idiay Paraiso?
Ilawlawag dayta ti umuna a libro ti Biblia.
Ania ti Imbunga ti Panagimdengda ken Satanas?
Nangrugi a dimmakes ti kasasaad.
Ti Sangalubongan a Layus—Siasino Dagiti Immimdeng ken Siasino ti Saan?
Ania ti ipakita ti reaksion dagiti tattao?
Ania ti Masursurotayo iti Sangalubongan a Layus?
Ti Layus ket saan laeng a maysa a kadaanan nga estoria.
Siasino ni Jesus?
Apay a napateg a maammuantayo ti maipapan kenkuana?
Ania ti Kaipapanan Kenka ti Ipapatay ni Jesus?
Nagbalin a posible dagiti nakaskasdaaw a bendision.
Kaano a Dumteng ti Paraiso?
Ibaga ti Biblia dagiti mapasamak inton asidegen a dumteng dayta.
Ania a Bendision ti Agur-uray Kadagidiay Agimdeng iti Dios?
Dagiti bambanag a sigurado a kayatmo a maawat.
Im-imdengannatayo Kadi ni Jehova?
Ania dagiti mabalinmo nga ikararag?
Kasanoka a Maaddaan iti Naragsak a Biag ti Pamilia?
Ited ti Dios, a nangyurnos iti pamilia, ti kasayaatan a balakad.
Ania ti Masapul nga Aramidentayo Tapno Maay-ayo ti Dios?
Adda dagiti bambanag a kagurana, ken adda met dagiti kayatna.
Kasanom a Maipakita ti Kinasungdom ken Jehova?
Makita kadagiti desisionmo no kayatmo ti agbalin a nasungdo iti Dios.


text:
Imperio a Bisantino
Ti Imperio a Bisantino (wenno Bisansio) ket isu idi ti Imperio ti Akindaya a Romano idi agdama a panawen iti Naladaw a Taga-ugma ken ti Tengnga a Panawen, a naisentro idiay kapitolio iti Konstantinopla. Nalaka a naam-ammuan a kas ti "Imperio a Romano" (Griego: Baσιλeίa Ῥwuaίwv, Basileia Rhōmaiōn;[2] Latin: Imperium Romanum) wenno Romania (Ῥwuavίa) kadagiti nagtaeng ken dagiti kaarrubana, isu daytoy ti dagus a panagtultuloy iti Taga-ugma a Romano nga Estado ken dagiti nataripato nga estado a tinawtawid ti Romano.[3] Ti Bisansio tatta nga aldaw ket maisalsalumina manipud ti husto a taga-ugma a Roma a daytoy ket naitudo iti Gresia a kultura, a naidasig babaen ti Kristianidad nga ad-addu ngem ti Romano a politeismo ken kaaduan idi nga agsasao ti Griego nga adadda ngem ti agsasao iti Latin.[3]
Ti panagilaslasin ti Imperio a Romano ken Imperio a Bisantino ket moderno a kapanunutan laeng, saan a mabalin nga ikkan ti petsa ti panagsina dagitoy; nupay kasta, dagiti kangrunaan a puntos ket dagiti inaramid ti Imperio a Romano nga administratibo a panagbingbingay iti lumaud ken akindaya a gudua idi 285 babaen ni Emperador Dioklesiano (r. 284–305),[4] ken ti panangipato ni Emperador Konstantino I (r. 306–337) idi 324 ti panangiyakar ti kapitolio manipud idiay Nicomedia (idiay Asia Minor) idiay Bisansio idiay Bosporo , a daytoy ket nagbalin a ti Konstantinopla, ti "Siudad iti Konstantino" (maisublat pay a ti "Baro a Roma").[n 1] Ti Imperio a Roma ket kanungpalan a nabingbingay idi 395 AD kalpasan ti ipupusay ni Emperador Teodosio I (r. 379–395), nga isu daytoy a petsa ket nangruna unay no ti Imperio a Bisantino (wenno Dumaya nga Imperio a Romano) ket maikapanunutan a sibubukel a nailasin manipud ti Laud. Ti panaglasat ti pakasaritaan ti maitutop a Bisantino ket kanungpalan a nangrugi idi panawen ti panagturay ni Emperador HeraKlio (r. 610–641), gapu ta ni Heraklio ket nangibangon ti baro nga estado kalasan ti panagrepormana ti buyot ken administrasion babaen ti pinakayamammo dagiti tema ken ken babaen ti panagbalbaliw ti opisial a pagsasao iti Imperio manipud ti Latin iti Griego.[6]
Idi panagrugrugi ti panagapday ti Akinlaud nga Imperio a Romano ken napisi kadagiti sabsabali a pagarian, ti Imperio a Bisantino nagtultuloy a nagbiag, a daytoy ket umadda pay laeng kadagiti ribribo a tawen manipud ti panagrugina idi maika-14 a siglo aginggana ti Panakatuang iti Konstantinopla idi 1453. Idi panawen ti kaaddana, nabati daytoy a kas ti maysa kadagiti kabilegan ti ekonomia, kultura, ken puersa ti milisia iti Europa, nupay adu kadagitipanakapaay ken panakapukaw dagiti teritoriona, kangrunaan idi panawen ti Romano–Persiano ken Gubgubat a Bisantino–Arabo . Nagungar ti Imperio idi panawen ti Masedonia a dinastia, ken immungar manen a nagbalin a maysa a nabileg idiay Dumaya a Mediteraneo babaen idi naladaw a maika-10 a siglo, a maisuppiatan ti Kalipato patimi.
Kalpasan idi 1071, nupay kasta, kaaduan iti Asia Menor, ti puso daytoy nga Imperio, ket napukaw babaen dagiti Seljuk a Turko. Ti Komnenos a panagipulang ket nakagay-at ken nakabangon ti bassit a panagturay idi maika-12 a siglo, ngem ti sumaganad nga ipupusay ni Emperad Andronikos I Komnenos (r. 1183–1185) ken ti gibusan iti Komnenos a dinastia idi naladaw a maika-12 a siglo, ti Imperio ket naapday manen. Ti Imperio ket nakaala ti makapatay a kabil idi 1204 manipud ti Maikapat a Krusada, a daytoy idi ket nawara ken nabingbingay kadagiti agsupsupiat a Bisantino a Griego ken dagiti Latin a pagturayan.
Nupay ti dumteng a panagungar iti Konstantinopla ken panagbangon manen iti Imperio idi 1261, babaen dagiti Paleologo nga emperador, ti Bisansio ket nagtultuloy nga isu kadagiti maysa laeng a kasuppiat nga estado iti dayta a lugar kadagiti kinaudi a 200 a tawtawen a kaaddana. Nupay kasta, daytoy a panawen ket isu ti kasayaatan a panagpataud kadagiti kultura iti Imperio.[7] Dagiti nagsasaruno a sibil a gubgubat idi maika-14 a siglo ket nagsusop kadagiti kapisa ti Imperio, ken kaaduan kadagiti nabatbati a teritoriona ket napukaw kadagiti Gubgubat a Bisantino–Otomano, a nagsardeng idi Pannakatuang iti Konstantinopla ken ti pannakarukma kadagiti nabatbati a teritorio babaen ti Imperio nga Otomano idi maika-15 a siglo.
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ i immuna a panakainaganan iti "Baro a Roma" iti maysa nga opisial a dokumento ket mabirukan kadagidiay kanon iti Umuna a Konseho iti Konstantinopla (381), a daytoy ket inu-usar ti panagpasingked ti panagtunton a ti tugaw a makaama iti Konstantinopla ket maikadua laeng manipud iti Roma.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kazhdan 1991, p. 344.
- ^ Kazhdan & Epstein 1985, p. 1.
- ^ a b Millar 2006, pp. 2, 15; James 2010, p. 5; Freeman 1999, pp. 431, 435–437, 459–462; Baynes & Moss 1948, "Introduction", p. xx; Ostrogorsky 1969, p. 27; Kaldellis 2007, pp. 2–3; Kazhdan & Constable 1982, p. 12; Norwich 1998, p. 383.
- ^ Treadgold 1997, p. 847.
- ^ Benz 1963, p. 176.
- ^ Ostrogorsky 1969, pp. 105–107, 109; Norwich 1998, p. 97; Haywood 2001, pp. 2.17, 3.06, 3.15.
- ^ Cameron 2009, p. 221.


text:
Di Umiso a Sursuro 1: Imortal Kano ti Kararua
Ania ti nagtaudan dayta a di umiso a sursuro?
“Dagiti nagkauna a pilosopo a Kristiano tinuladda ti kapanunotan dagiti Griego a ti kararua ket imortal ken patienda a pinarsua ti Dios ti kararua sana inkabil dayta iti mayin-inaw a bagi.”—The New Encyclopædia Britannica (1988), Tomo 11, panid 25.
Ania ti kunaen ti Biblia?
“Ti cararua nga agbasol matayto.”—Ezequiel 18:4, Ti Biblia.
Kuna ti Biblia maipapan iti pannakaparsua ti umuna a kararua: “Ni Jehova a Dios binukelna ti tao manipud tapok a naggapu iti daga ket impuyotna kadagiti abut ti agongna ti anges ti biag, ket ti tao nagbalin a kararua [Hebrew, ne′phesh] a sibibiag.”—Genesis 2:7.
Ti Hebreo a sao a ne’phesh a naipatarus a “kararua,” kayuloganna ti ‘agang-anges a parsua.’ Idi pinarsua ti Dios ni Adan, saan nga imortal a kararua ti inkabilna iti bagi ni Adan no di ket puersa ti biag, a masustiner babaen ti panaganges. No kasta, kas ipakita ti Biblia, ti “kararua” tukoyenna ti pakabuklan ti sibibiag a tao. No mapukaw ti puersa ti biag nga inted ti Dios, matay ti kararua.—Genesis 3:19; Ezequiel 18:20.
Gapu iti doktrina nga imortal ti kararua, timmaud dagitoy a saludsod: Sadino ti papanan dagiti kararua kalpasan ti ipapatay? Ania ti mapasamak iti kararua dagiti nadangkes? Idi a dagiti agkunkuna a Kristiano inawatda ti di umiso a sursuro a ti kararua ket imortal, dayta ti nangituggod kadakuada a mangawat iti sabali pay a di umiso a sursuro—ti umap-apuy nga impierno.
Idiligyo dagitoy a bersikulo ti Biblia: Eclesiastes 3:19; Mateo 10:28; Aramid 3:23
KINAPUDNO:
No matay ti maysa a tao, maawanen ti kararua