text:
Panama
Panama (Espaniol: Panamá [panaˈma]), opisial a tinawtawgan ti Republika ti Panama (Espaniol: República de Panamá), ket ti pagilian idiay Tengnga nga Amerika a mabirukan iti pagbaetan ti Amianan ken Abagatan nga Amerika. Daytoy ket bineddengan babaen ti Costa Rica iti laud, ti Colombia iti abagatan a daya, ti Karibe iti amianan ken ti Taaw Pasipiko iti abagatan. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ket ti Siudad ti Panama, ken ti metro a lugarna ket pagtaengan iti gangani a kagudua dagiti 3.6 a riwriw a tattao iti pagilian.
Ti Panama tinagtagitao idia dagiti nadumaduma a tribu sakbay ti panagtaeng babaen dagiti Kastila idi maika-16 a siglo. Simmina ti Panama manipud iti Espania idi 1821 ken timmipon iti kappon ti Nueva Granada, Ecuador, ken Venezuela a nanaganan iti Republika ti Gran Colombia. Idi nawaswas ti Gran Colombia idi 1831, nagtultuloy a nagtipon ti Panama ken Nueva Granada, ken kanungpalan a nagbalin a Republika ti Colombia. Bayat a kimmadkadua iti Estados Unidos, simmina ti Panama manipud iti Colombia idi 1903, ken nagpalubos daytoy iti pannakaipatakder ti Kanal Panama babaen ti Kuerpo dagiti Inhenniero ti Buyot ti Estados Unidos idi pagbaetan ti 1904 ken 1914. Idi 1977, ti maysa a tulag a napirmaan idi para iti dagup a panagiyakar ti Kanal manipud iti Estados Unidos iti Panama babaen ti patingga ti maika-20 a siglo, ken napasingkedan daytoy idi 31 Disiembre 1999.[6]
Dagiti rentas manipud kadagiti panagbayad iti panagusar ti kanal ket agtultuloy a mangirepresenta ti kaaduan a paset ti GDP ti Panama, urayno ti komersio, panagbanko, ken ti turismo ket dagiti nangruna ken dagiti dumakdakkel a sektor. Ti Panama ket addaa iti maikadua a kadakkelan nga ekonomia idiay Tengnga nga Amerika[7] ken isu pay ti kapardasan a dumakdakkel nga ekonomia tunggal maysa a tao idiay Tengnga nga Amerika. Idi 2013, ti Panama ket nairanggo a kas maika-5 kadagiti pagilian ti Latin Amerika kadagiti termino iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaon, ken maika-59 itilubong.[8] Manipud idi 2010, agtultuloy ti Panama a kas ti maikadua a kasayaatan iti pagbibinglayan iti ekonomia iti Latin nga Amerika, segun ti Pagsurotan Global a Kompetetibo ti World Economic Forum. Iti panagsakop iti agarup a 40 porsiento iti kalawa iti dagana, dagiti bakir ti Panama ket pagtaengan dagiti adu a tropikal a mula, dagiti ayup ken dagiti billit – ken adda kadagitoy ket saan a mabirukan iti sadino man a lugar iti planeta.[9]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti nadumaduma ateoria a maipanggep iti taudan ti nagan a "Panama". Adda dagiti namatmati a ti pagilian ket nanaganna idi itikadawyan a mabirukan a sebbangan dagiti kayo. Dagiti dadduma ket namatmatida a dagiti immuna a nagtataeng ket simmangpetda idiay Panama iti Agosto, no adu dagiti kulibangbang, ken ti nagan ket kayatna a sawen ket "dagiti adu a kulibangbang" iti maysa nga indihenio a pagsasao.
Ti kaaduan nga ammo a bersion ket ti maysa a pagkalapan a purok ken ti asideg nga aplaya ket agnagan iti "Panamá", a ti kayatna a sawen ket "kaadu iti ikan". Ni kapitan Antonio Tello de Guzmán, bayat idi nagsuksukimat iti Pasipiko idi 1515, ket nagsardeng iti bassit nga indihenio a pagkalapan nga ilin. Daytoy ket naibaga idi iti Balangat ken idi 1517 ni Don Gaspar De Espinosa, ti Kastila a teniente, ket nangikeddeng idiay a mangipatakder iti puesto. Idi 1519, nangikeddeng ni Pedrarias Dávila a mangipatakder iti siudad ti Pasipoko para iti Imperio iti daytoy a sitio. Sinukatan ti baro a pagtaengan ti Santa María La Antigua del Darién, a nakapukaw iti annongna iti kaunegan a ti global a plano ti Balangat kalpasan ti rugi ti panagsamsam ti kinabaknang ti Pasipiko babaen ti Espania.
Iti panatitipon amian dagiti adda dita ngato, dagiti taga-Panama kadawyanda a namatmati a ti kayat a sawen ti balikas a Panama ket "kaadu ti ikan, kaykayo ken dagiti kulibangbang". Daytoy ti opisial a panangipalawag babaen dagiti libro ti panagadal ii sosial nga inapprobaran babaen ti Ministro ti Edukasion ti Panama. Nupay kasta, dagiti dadduma ket namatmatida a ti balikas a Panama ket nagtaud manipud iti Kuna a balikas ti "bannaba" a ti kayatna sawen ket "adayo".[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pm.html
- ^ "The World Factbook". Naala idi Oktubre 25, 2014.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database: Panama". International Monetary Fund. Oktubre 2014. Naala idi 3 Enero 2015.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi Enero 3, 2015.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Panama". CIA – The World Factbook. Naala idi Disiembre 23, 2010.
- ^ "CIA – The World Factbook – Field Listing – GDP (official exchange rate)". CIA. Naala idi Enero 12, 2010. Ken: "CIA – The World Factbook – Country Comparison – National product". CIA. Naala idi Enero 12, 2010. See also: IMF.org
- ^ UNDP Human Development Report 2010. Table 1: Human development index 2010 and its components (PDF). UNDP. p. 144. Naala idi Nobiembre 6, 2010.
- ^ "Country profile: Panama". BBC News. Hunio 30, 2010.
- ^ "Origen del Nombre Panamá". República de Panamá. Naala idi Hulio 25, 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Buckley, Kevin, Panama, Touchstone, 1992. ISBN 0-671-77876-5
- Diaz Espino, Ovidio, How Wall Street Created a Nation, Four Walls Eight Windows, 2001. ISBN 1-56858-196-3
- Harding, Robert C., The History of Panama, Greenwood Publishing, 2006.
- Harding, Robert C., Military Foundations of Panamanian Politics, Transaction Publishers, 2001. ISBN 0-393-02696-5
- Joster, R.M. and Sanchez, Guillermo, In the Time of the Tyrants, Panama: 1968–1990, W.W. Norton & Company, 1990.
- Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
- Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.
- Porras, Ana Elena, Cultura de la Interoceanidad: Narrativas de Identidad Nacional de Panama (1990–2002), Editorial Carlos Manuel Gasteazoro, 2005. ISBN 9962-53-131-4
- Serrano, Damaris, La Nación Panamena en sus Espacios: Cultura Popular, Resistencia y Globalización, Editorial Mariano Arosemena, 2005. ISBN 9962-659-01-9
- Villarreal, Melquiades, Esperanza o Realidad: Fronteras de la Identidad Panamena, Editorial Mariano Arosemena, 2004. ISBN 9962-601-80-0
- Weeks, John and Gunson, Phil, Panama. Made in the USA, 1992. ISBN 978-0-906156-55-1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Panama iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Panama manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Gobierno ti Panama
- Kitaen ti Panama iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Panama manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Panama a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Panama manipud iti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Panama
- Panama
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Amerika
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1903
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


c: text/html

text:
Karayan Indus
Ti Karayan Indus (Sanskrito: सिन्धु Sindhu; دریائے سندھ; Urdo: Daryā-e Sindh; Hindi: सिन्धु नदी Sindhu; Sindhi: سنڌو Sindhu; Punjabi: سندھ Sindh; Gujarati: સિંધુ નદી Sindhu; Pashto: اباسين Abāsin "Ama ti Karkarayan"; Persiano: رود سند Rūd-e Sind; Arabiko: السند Al-Sind; Tibetano: སེང་གེ།་གཙང་པོ Sênggê Zangbo "Karayan Leon"; Griego: Ἰvδός, Indós; Turki: Nilab) ket maysa a nangruna a karayan nga agayus idiay Pakistan. Adda pay dagiti dalannna babaen ti lumaud a Tibet (idiay Tsina) ken Akin-abagatan nga India.
Daytoy ket nagtaud idiay Tibetano a banak idiay asideg ti Danaw Mansarovar, ti karayan ket agayus babaen ti rehion ti Ladakh ti Jammu ken Kashmir, Gilgit, Baltistan ken agayus babaen ti Pakistan iti maysa a turong nga agpaabagatan idiay intero a kaatiddog ti Pakistan a tumipon idiay Baybay Arabiano idiay asideg ti puerto a siudad ti Karachi idiay Sindh. Ti dagup a kaatiddog ti karayan ket 3,180 km (1,980 mi). Daytoy ti kaatiddogan a karayan idiay Pakistan.
Daytoy a karayan ket adda ti dagup a kalawa ti panagayus ti sumurok a 1,165,000 km2 (450,000 sq mi). Ti nakarkulo a tinawen a panagayusna ket agarup a 207 km3 (50 cu mi), isu daytoy ti makaaramid ti maika-21 a kadakkelan a karayan iti lubong iti termino ti tinawen a panagayus. Ti Zanskar ket isu ti akin kanigid a tributario ti igidna idiay Ladakh. Kadagidiay tanap, ti akin kanigid nga igidna a tributario ket ti Chenab ket adda met daytoy kadagiti uppat a nangruna a tributario, a nanaganan ti, Jhelum, Ravi, Beas ken Satluj. Ti kangrunaan nga akin-kanawan nga igidna a tributario ket ti Shyok, Gilgit, Kabul, Gomal ken Kurram. Daytoy ket agtaud manipud kadagiti karayan ken dagiti glasier ti Himalaya, ken ti karayan ket mangsuporta kadagiti ekosistema dagiti kalalainganna ti temperatura a kabakiran, dagiti tanap ken dagiti namaga nga igid ti away.
Ti Indus ket mangporma ti delta ti Pakistan a naibagbaga idiay Vedic Rigveda a kas ti Sapta Sindhu ken ti Iraniko a Zend Avesta a kas ti Hapta Hindu (ti kayatna a sawen dagitoy dua ket Pito a Karkarayan). Ti karayan ket isun ti taudan ti panakaskasdaaw idi las-ud ti Klasiko a Paset ti Panawen. Ni Ari Darius ti Persia ket inpatulodna ni Scylax ti Caryanda tapno sukimatenna ti karayan idi 510 BCE.
Dagiti linaon
Nagnagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sanskrito a balikas ti Sindhu ket kaibuksilaan ti karayan, alog wenno taaw, mabalin a nagtaud daytoy ti ramut a sidh a kayatna a saoen ket "saan a mapan". Ti Sindhu ket isu pay laeng ti lokal a panangibagbaga ti Karayan Indus.
Idiay Rigveda, ti "Sindhu" (Sanskrito: सिन्धु) ket isu ti nagan ti Karayan Indus. Ti Sindhu ket naibagbaga iti mamin 176 a beses iti Rigveda, mamin 95 a beses iti adadu ngem maysa, nga adadu a naus-usar iti sapasap a kaibuksilan. Idiay Rigveda, a naisangsangayan kadagiti naud-udi a himno, ti kayat a saoen ti balikas ket naipabassit a mangitudo ti Karayan Indus, kas pagarigan ti listaan dagiti karayan ti Nadistuti sukta. Daytoy ket ti nagbanagan ti anomalia ti karayan nga adda ti maipapan ti lalaki a henero: amin a dadduma a karkarayan ti Rigvedic ket maipapan ti babai a henero, saan laeng nga iti gramatika, ngem naipanpanunotan a kas dagiti diosa ken maipadpada kadagiti nuang ken kabalio a babbai nga agpatpataud ti gatas ken mantekilia.
Ti balikas a Sindhu ket nagbalin a Hindu iti Daan a Persiano. Ti Taga-ugma a Griego a Ἰvδός (Indós, bunulod manipud ti Latin a kas ti Indus) ket maysa a bibulbulod iti Daan nga Iraniani a balikas.[1] Ti nagan nga Indós ket naus-usay iti libro nga Indica ni Megasthenes para iti naingel a karayan a linasat babaen ni Alejandro a naibatay iti nakaitawenan a pannkalaglagip ni Nearchus.
Dagiti taga-ugma a Griego ket nanginagnagan kadagiti Indiano (a ti agdama nga India iti labes ti Karayan Indus) a kas Ἰvδoί (Indói), ti tattao ti Indus.[1][2]
Iti Urdu, ti opisial a pagsasao ti Pakistan, ti Indus ket naamammuan akas ti درياۓ سِندھ (Daryā-e Sindh). Kadagiti sabsabal a pagsasao iti rehion, ti karayan ket naamammuan a kas ti सिन्धु नदी (Sindhu Nadī) iti Hindi, سنڌو (Sindhu) iti Sindhi, سندھ (Sindh) iti Punjabi, સિંધુ નદી (Sindhu) iti Gujarati; اباسين (Abāsin, lit. "Ama ti Karkarayan") iti Pashto, رود سند (Rūd-e Sind) iti Persiano, نهر السند (Naḥar al-Sind) iti Arabiko, སེང་གེ།་གཙང་པོ (Sênggê Zangbo, lit. "Karyan Leon") iti Tibetano, ken Nilab iti Turki.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti triburtario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Karayan Nagar
- Karayan Astor
- Karayan Balram
- Karayan Dras
- Karayan Gar
- Karayan Ghizar
- Karayan Gilgit
- Karayan Gumal
- Karayan Kabul
- Karayan Kurram
- Karayan Panjnad
- Karayan Shigar
- Karayan Shyok
- Karayan Sohan
- Karayan Tanubal
- Karayan Zanskar
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Indus ket pakanenna ti Indus a paid ti submarino, nga isu daytoy ti maikadua a kadakkelan a sedimento a bagi iti Daga iti agarup a 5 riwriw a kubiko kilometro kadagiti materiales a nainurunor manipu kadagiti bantay. Ti panagad-adal kadagiti sedimento iti moderno a karayan ket mangipakpakita a ti Karakoram a Kabambantayan iti akin-amianan a Pakistan ken India ket isu ti agmaymaysa a kangrunaan a taudan ti material, a ti Himalaya ti kaaduan a mangit-ited, kaaduan a babaen kadagiti dakkel a karayan ti Punjab (Jhelum, Ravi, Chenab, Beas ken Sutlej). Ti panagusig kadagiti sedimento manipud ti Baybay Arabo ket nangipakpakita a sakbay idi lima a riwriw a tawtawen ti Indus ket naisilpo kadagiti karayan ti rehion ti Punjab nga idi ket nagay-ayus nga agpadaya idiay Ganges ken natiwtiliw kalpasan ti dayta a panawen.[3] Ti nasapsap anga obra ket nangipakpakita a ti darat ken lan-ak manipud idiay akinlaud a Tibet ket aba-butenna ti Baybay Arabop babaen idi 45 a riwriw a tawtawen, a mangipakpakita nga adda ti rimsua idi a duog a Karayan Indus ti dayta a panawen.[4] Ti delta ti daytoy a karayan ti roto-Indus ket dimteng a nabirukan idiay Labneng Katawaz, idiay pagbeddengan ti Apgano-Pakistan.
Idiay rehion ti Nanga Parbat, ti kaadu ti panagkukot babaen ti Karayan Indus kalpasan ti pannakatiliw ken panangibaw-ing iti kaunegan ti dayta a lugar ket naipanpanunotan a nangiyeg kadagiti tengnga ken akin-baba nga ukis ti batbato iti rabaw.[5]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kuiper 2010, p. 86.
- ^ Encyclopædia Britannica.
- ^ Clift, Peter D.; Blusztajn, Jerzy (Disiembre 15, 2005). "Panagurnos manen ti akinlaud a sistema ti karayan ti Himalaya kalpasan idi lima a riwriw a tawtawen". Katutubo. 438 (7070): 1001–1003. doi:10.1038/nature04379. PMID 16355221.
- ^ Clift, Peter D.; Shimizu, N.; Layne, G.D.; Blusztajn, J.S.; Gaedicke, C.; Schlüter, H.-U.; Clark, M.K.; ken Amjad, S. (Agosto 2001). "Panagrang-ay ti Indus a Paid ken ti kinapangrunana para iti pakasaritaan ti panagkutkot ti Lumaud a Himalaya ken Karakoram". GSA Bulletin. 113 (8): 1039–1051. doi:10.1130/0016-7606(2001)113 2.0.CO;2.
- ^ Zeitler, Peter K.; Koons, Peter O.; Bishop, Michael P.; Chamberlain, C. Page; Craw, David; Edwards, Michael A.; Hamidullah, Syed; Jam, Qasim M.; Kahn, M. Asif; Khattak, M. Umar Khan; Kidd, William S. F.; Mackie, Randall L.; Meltzer, Anne S.; Park, Stephen K.; Pecher, Arnaud; Poage, Michael A.; Sarker, Golam; Schneider, David A.; Seeber, Leonardo; ken Shroder, John F. (Oktubre 2001). "Naukisan a panagobra manen idiay Nanga Parbat, Pakistan: Dagiti metamorpiko a nagbanagan ti maipapan ti pudot ken mekanikal a panagtitipon nga inaramid ti panagkutkot". Tektonika. 20 (5): 712–728. doi:10.1029/2000TC001243.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albinia, Alice. (2008) Dagiti Imperio ti Indus: Ti Sarita ti maysa a Karayan. Umuna nga Edision ti Amerikano (20101) W. W. Norton & Company, New York. ISBN 978-0-393-33860-7.
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "nasken ti nagan ti artikulo". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- World Atlas, Mileni nga Edision, pg 265.
- Jean Fairley, "Ti Leon a Karayan", Karachi, 1978
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Karayan Indus iti Wikimedia Commons
- Blankonthemap Sapot a pagsaadan ti Akin-amianan a Kashmir
Nagsasabtan: 24°18′43″N 67°45′49″E / 24.312059°N 67.763672°E

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Polinesia
Ti Polinesia (manipud ti Griego: πoλύς "poly" adu + Griego: vῆσoς "nēsos" isla) ket subrehion ti Oceania, a mangbukel kadagiti sumurok a 1,000 nga is-isla a naiwarwaras idiay tengnga ken akin-abagatan a Taaw Pasipiko. Dagiti indehenio a tattao a nangtagtagitao kadagiti isla ti Polinesia ket naitermino iti Polinisio ken makibinningayda kadagiti panagkukua a mairaman ti pagsasao, kultura ken dagiti pammati. Iti naipakasaritaan, isuda amin ket nasanay nga aglaylayag ken nagus-usarda kadagiti bituen tapno aglayagda iti las-ud ti rabii.
Ti termino a "Polinesia" ket immuna a nausar idi 1756 babaen ti Pranses a mannurat a ni Charles de Brosses, ken kasisigud a nangipakat kadagiti amin nga Is-isla ti Pasipiko. Idi 1831, ni Jules Dumont d'Urville ket nanggisingasing iti panangigawid iti panag-usar ti daytoy idi las-ud ti lektura iti Heograpiko a Kangimongan iti Paris.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gatty, Harold (1999). Finding Your Ways Without Map or Compass. Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-40613-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Polinesia iti Wikimedia Commons


text:
Australasia
Ti Australasia, ket rehion ti Oceania, ken ti mangbukel ti Australia, Baro a Selanda, ti isla ti Baro a Guinea, ken dagiti agkakaarruba nga isla ti Taaw Pasipiko. Ni Charles de Brosses ket isu ti nagaramid ti termino (kas iti Pranses iti Australasie) iti Histoire des navigations aux terres australes[1] (1756). Isu ket nangala daytoy manipud ti Latin para iti "abagatan ti Asia" ken nangigiddiat ti lugar manipud ti Polinesia (iti daya) ken manipud ti Mikronesia (iti amianan a daya). Ti kaaduan ti Australasia ket adda iti Plata ti Indo-Australia, a kakuyogna met ti India.
Dagiti linaon
Heograpia ti tao[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti heopolitiko, ti Australasia ket sagpaminsan a pangikuyogan a pannakaibagbaga iti Australia ken Baro a Selanda - iti kaawan ti sabali a lubong a limitado laeng kadagita a dua a pagilian. Sagpaminsay pay a ti termino ket buklenna ti isla ti Baro Guinea (Papua Baro a Guinea ken ti isla apaset ti Indonesia. Adu met dagiti gunglo a dagiti naganda ket mangiraman ti pangsaruno iti "[Naarian] nga Australasiano a Kagimongan iti ..." ken manglimitado ti sakop ti operasionda iti laeng Australia ken Baro a Selanda.
Iti napalabas, ti Australasia ket naus-usar idin a kas ti nagan para kadagiti naitipon a timpuyog ti ay-ayam ti Australia ken Baro a Selanda. Dagiti kas pagarigan ket mairaman ti tenis idi nagbaetan ti 1905 ken 1915, idi ti Baro a Selanda ken Australia ket nagtiponda a nagsalisal iti internasional a torneo ti Kopa Davis, ken dagiti Ay-ayam ti Olimpiada idi 1908 ken 1912.
Heograpia ti ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud ti maysa a perspektio iti ekolohia pti ekosona ti Australasia ket mangporma ti naisangayan a rehion nga addaan iti kadawyan a heolohiko ken ebolusionario a pakasaritaan ken ti adu a naisalsalumina a flora ken fauna. Iti daytoy a kontesto, ti Australasia ket limitado iti Australia, Baro a Guinea, Baro a Selanda, Baro a Caledonia, ken dagiti kaarruba nga isla, ken mairaman dagiti isla ti Indonesia maniud iti agpaday a pset ti Lombok ken Sulawesi. Ti Linia Wallace ket mangmarka ti biolohiko a panangisina manipud ti ekosona ti Indomalaya ti tropikal nga Asia – Borneo ken Bali a naisanglad iti lumaud n bangir ti Asia.
Ti Australia, Baro a Selanda ken Baro a Caledonia ket pirgis amin dagitoy ti taga-ugma a superkontinente ti Gondwana, a dagiti marka ket makitkita pay laeng idiay Probinsia ti Seamount Isla ti paskua ken dagiti dadduma pay a heopisikal nga entidad. Dagitoy tallo a masa ti daga ket naisinsinan manipud kadagiti sabali a kontinente, ken manipud kaniada, kadagit inapalabasen a riwriw a tawen. Almin ti Australasia ket makibinningay iti flora ti Antartiko, urayno ti akin-amianan a tropikal nga is-isla ket makibinningay met kadagiti adu a mula iti Abagatan a daya nga Asia.
Ti Australia, Baro a Guinea, ken Tasmania ket naisinsinada pay manipud babaen ti maysa nga ababaw a kontinental samang, ken naisilpoda idi nabab-baba ti lessaad ti baybay kadagiti las-ud ti Panawen ti Yelo. Makibinningay dagitoy ti agpada a fauna a mangiraman kadagiti mamalia ti marsupial ken monotreme ken dagiti billit a ratite. Ti Eucalypt ket isu dagit iadu kayo iti kaaduan a paset ti Australia ken Baro a Guinea. Ti Baro a Selanda ken awan kadagiti patneng a mamalia iti daga, ngem adda met idi kadagiti billit a ratite, a mairaman ti kiwi ken ti awanen a moa. Ti ekosona ti Australasia ket mangiraman kadagiti asideg a grupo ti isla, kasla ti Wallacea, ti Purpuro ti Bismarck, Is-isla ti Solomon, ken Vanuatu ken saan idi dagitoy a dati a paset ti Gondwana, ngem makibinningay met kadagiti adu a pakailasinan dagiti mula ken dagiti ayup iti Australasia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ de Brosses, Charles (1756). Histoire des navigations aux terres Australes. Contenant ce que l'on sçait des moeurs & des productions des contrées découvertes jusqu'à ce jour; & où il est traité de l'utilité d'y faire de plus amples découvertes, & des moyens d'y former un établissement [History of voyages to the Southern Lands. Containing what is known concerning the customes and products of the countries so far discovered; and treating of the usefulness of making broader discoveries there, and of the means of setting up an establishment there] (iti Pranses). Paris: Durand. Naala idi 2013-12-08.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Richards, Kel (2006). "Australasia". Wordwatch. ABC News Radio. Naala idi 2006-09-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Australasia iti Wikimedia Commons


text:
11/29/11
Lumabanag Manen ti Maris ti Kasaor
Lumabanag manen ti maris ti kasaor
Nangruna no kastoy nga agtabonen ti init—
Agkeppet, maregreg dagiti bulong;
Agkaysa ti sipnget ken lamiis nga agkarayam
Kadagiti karenken a kudil— nalamiis, nakalamlamiis.
Ngem kaay-ayona ti kastoy a buya:
Nababa ti tayab dagiti tuwato,
Agbangabangada kadagiti ruot ken sabong.
Saan nga agsubsubli iti bukodna a kinaubing
Nga agtiliw iti tuwato. Ketdi, iti kinaagtutubo
Ti bunga: tannawaganda dagiti nababa a helikopter
Iti abagatan ti purok: agipugso iti apuy. Kunana:
Tuwato dagita, anakko, babassit a dragon;
Puoranda ti bakir, puoranda ti kapanagan…
Inton dumakkelak, pagtalawek dagiti dragon,
Kuna daytoy. Mabirokakto ti igam a mangbugaw
Iti ania man nga ayup a mangdidigra iti ulimek.
Birokekto ti ramit a mangdepdep
Iti uray kabassitan a rissik ti susik.
Isu nga ania a rimat ti adda iti libro ken Unibersidad?
Adda kadi kantidad ti lua a pangugasna
Iti babakna— no ibilang man a kasta—
A nangipaay iti anakna iti pagilian uray dina met ammo
Ti pakainaiganna? Daytoy ti isagutna iti tanem
Ti kasimpungalan a nangsalaknib iti Ili?
Dinagdagullitnan ti nagpayanud iti ladingit
Iti karayan. Pinadasnan a kinupin ti panes.
Nagtalek iti lakasa a sadiay maipempen
Dagiti nasasam-it ken napapait a lagip
Ngem nangisit ti maris ti kasaor no matmatanna
Sumangbay iti panagkarayam ti rabii
Tunggal iddepen ti simotsimot ti pagsaingan…
Impaskil ni Asseng idi 7:59 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: agony, death, ilocano poetry
11/17/11
kidem
Impaskil ni Asseng idi 8:53 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: new moon
kalpasan ti naulit-ulit a panagdengngeg iti superstar ni karen carpenter
kinapudnona
naliday daytoy a biag
ket kinapudnona, addatayo iti nalawa
a pagbaludan
ket ti ibilangtayo a nailet a bartolina—
daytay nakasipsipnget, awanan makapatpatang
no di anniniwan ti nasipnget a lubongmo
met laeng— adda ditoy ti ruangan ti pudno
a wayawaya: makasaom ti kauunegan
a saklot a nagiladan ti kararuam, kinapudnona,
pagin-inanaanna. ngem siempre, maamirismo
a kastoy no inaklonmon a daytoy mortal
a lubong ket awanan-anag gapu ta naikeddeng
ti pagpatinggaanna.
pinaneknekan kaniak dagiti pagaw iti tangatang
ken nalitnaw a dan-aw nga adda wayawaya,
nga adda naragsak a biag. mayatak met
no dakami laeng ti agnanaed itoy a lubong
nga awanen a pulos ti addaan karbengan
iti orasko, iti panunotko, iti ayatko
wenno awanen daydiay nakaibaludak
a maysa a lagip a naynay a mangguyguyod
kaniak ken naynay a mangipalpalagip
ti kinaawan-bilegko a mangtun-oy
iti pagayatak— kangrunaan a pammaneknekko
a saanak a nawaya ket ngarud maysaak
a nakalidliday a parsua
malaksid
no sumaklangak ngata iti dayta nailet,
nakasipsipnget a pagbaludan…
Nobiembre 16, 2011
Binulodko ti ladawan
Impaskil ni Asseng idi 3:27 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: ariel s tabag, ilocano poetry
11/12/11
Aminda, Amarilio
Aminda, Amarilio
Amarilio itan dagiti sabong, Mutia,
Ta immuna a nakitak ti isem ti init
Sakbay dagiti rosas iti hardin.
Uray dagiti balikas
Nga isawangko wenno ilanadko
Iti imakulada a manuskrito,
Agsasalada a mangiwagwagayway
Iti amarilio a panio.
Anansata tallikudan ti anniniwan
Dagiti palimed ti nangisit a sampaga,
Wenno ti bimmalitok a lirio
Nga inung-ungnguanna iti tiempo
Ti duadua wenno pannakaasseng
Iti napait nga apro dagiti lagip
A di met gayam nasken a tagibien.
Ket amarilio aminen a makitak, Dungngo:
Dagiti naregreg a bulong
Dagiti nasugpet a berso
nga inyetnag ti sabunganay
Dagiti nagpukaw a gilap ti layap
Dagiti buok a bimmulod iti yuyeng iti taaw
Isudan dagiti samiweng
Ayamuom, anaraar, maris, daniw
Nga agkarayam iti kudilko,
Iti pakabuklak…
Aminda, amarilio.
Nasurat iti alas sais iti sumipnget ti Oktubre 26, 2011.
Lahat, Dilaw
Dilaw na ngayon ang mga bulaklak, Mutya,
Sapagkat unang natanaw ang ngiti ng araw
Saka ang mga rosas sa halamanan.
Kahit ang mga kataga
Na bibigkasin o isusulat ko
Sa dalisay na manuskrito,
Nagsasayawan silang iwinawagayway
Ang dilaw na panyo.
Ano nga ba’t tatalikdan ng anino
Ang mga lihim ng itim na talulot,
O ang ginintuang liryo
Na hinalik-halikan sa panahon
Ng pagkalito o pagkalango
Sa mapait na apdo ng mga alaala
Na di naman pala kailangang kalingain.
At dilaw na lahat na nakikita ko, Sinta:
Ang mga nalaglag na dahon
Ang mga mapaklang berso
na kaloob ng puso ng saging
Ang mga naglahong kislap ng bulalakaw
Ang mga buhok na humiram
ng kawalang-hanggan sa karagatan
Sila na ang mga himig
Samyo, aninag, kulay, tula
Na gagapang sa aking balat,
Sa aking kabuuan…
Lahat, dilaw.
(Isinalin ngayon Nobyembre 19, 2011)
Impaskil ni Asseng idi 12:00 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: amarilio, daniw, ilocano poetry, lirio, yellow
11/8/11
NAALAKAN ASSENG : Don’t Judge A Girl By The Cover Of Her Book
IDI nagnaedkami iti Francisco Homes III, San Jose Del Monte City, Bulacan iti nasurok a dua a tawen, napadasak ti agbiahe iti nasursurok pay ngem dua oras, no dadduma tallo, a sumrek laeng iti opisina (iti Intramuros, Manila)— Sta. Cruz nga ayan ti terminal ti Del Monte City a bus a mapan iti Intramuros ket abutenna payen iti nasurok a treinta a minuto lalo no kasta a Biernes a misa iti Quiapo.
Ket nupay parikutkon ti panagulawko nga agbasa iti bus wenno dyip, pinilitko ti bagik a mairuam ti agbasa iti libro. Tapno adda met maganabko, kunak, iti agarup innem nga oras iti inaldaw a no ar-arigen, mabalinen nga oras para iti trabaho.
Idi mapasamak daytoy a padasko, addaak iti katengngaan ti The Long Valley, ti kakaisuna nga antolohia dagiti ababa a sarita ni John Steinbeck, no diak mariro, iti sarita a “Johnny Bear”.
Iti para dua ti ayan ti bakante ket ditaak a nagtugaw. Babai nga agarup kaedadko— agtawenak iti 28 wenno 29 idi— ti nakatugawen. Ken agbasbasa iti libro.
Idi makatugawak, pinasikigiak ti basbasaenna. Maris rosas ti akkub daytoy nga adda “Love” ti paulona-- diak unay mabasa ta English Script ti font-na, gagangay a font dagiti Hallmark cards. Yak.
Hopeless romantic, ingngilangilko. Wanopdem.
Pinasikigak manen ti babai. Nakauniporme iti kas itay aglaklako iti groseria a saan met nga SM. Mabalin pay a botika. Wenno class a panaderia a kasla koma Pan de Manila.
Dina pay inikkat ti tag price ti libro. Iparayadna ngata a ginatangna iti National Bookstore.
Inruarko ni Steinbeck. Uray no ukay-ukay laeng iti sidiran ti UP Coop ti librok, one of the world’s greatest met ti autorna— Nobel prize winner.
Inukradko ni Steinbeck. Nakadidillaw ti panangipasikigko iti akkubna tapno mabasa ti babai.
Ngem awan aniamanna iti babai. Talaga a dina ammo ti good, nakunak iti nakemko. Bimmakbaketan nga Emo. No nagasawa koma, addan dua nga annakna a kas kaniak. Ngem feeling teenager latta a di maka-move-on manipud iti puppy love.
Nagbasaak. Ngem adda semsemko. Kunkunak iti nakemko: No koma ngamin amin a tattao, nangruna dagiti babbai, ket agbasa kadagiti libro nga adda anagna a saan ket a dagiti melodramatiko a makapasangit a mangay-ay-ay iti nalukneng a puso, di kad’ adda met ngata pamalbaliwan ti panirigan ti tao iti lubong ken aglawlawna ket maliklikan dagiti ino-OA a paspasamak ket amin a tao, agtignay laeng para iti mas adda anagna a panggep!
Wen, talaga nga adda !-na. Masiudotak iti daydi a gundaway. Surat a surat datao kadagiti sarita ken dandaniw a napekpekpek iti simbolismo kada nauuneg a kaipapanan, ngem adda met latta dagiti mangayat latta kadagiti romance pocketbook a sursuraten met laeng dagiti lallaki, a naglinged iti nagan a bababi, ayatda laeng a makakuarta ket maiyebkasda pay ti kinakorni iti bagbagida!
Ay, di kadi nasurok a dua nga oras dayta a nasiudotak?
Idi asidegkamin iti C3, apagapaman a naginat ti babai.
Bumaba met laengen, napayamanak.
Intangep ti babai ti maris-rosas-ti-akkubna a libro. Ket nakitak ti nakasurat iti akkubna:
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Gabriel Garcia Marquez
Ay, ta sa la nagmawmaw ti kasla pannakasiram ti rupak idi nakababan ti babai.—O
Agosto 7, 2010
11/6/11
Naalakan, Asseng: PWEDENG LAKARIN
NAPASAMAK daytoy idi 2006, idi inawisdak dagiti gagayyemko a mangsarabo iti maysa a Hawayano— adda kano bassit a padaya (mabasa nga: inninuman) iti balay ti kabagyan ti Hawayano iti Cadig St., iti bandana ti Mayon.
Daytoy ti sketch: Iti Welcome Rotonda, aglugan iti dyip a mapan iti Mayon nga adda iti bakrang ti Burger King. Bumaba iti maikadua a kanto kalpasan ti 7-11. Agdamag sadiay no ayan ti Cadig St. Number 14 ti numero ti balay a color green a dos grado. Maris-gatas ti kasinnangona a bungalow.
Ket nakababaakon iti nasao a kanto. Nagtalangkiawak no adda mabalinko a pagdamagan. Apagapaman a nagdalapdapen ti sipnget. Nadlawko a tiendaan gayam ti adda iti sangok, iti labes ti kalsada. Bimmallasiwak.
Adda baket iti store. Naisapawen ti ubanna. Nakabestida ngem madlaw ti apagapaman a panagkubbona. No healthy living daytoy, mapan a 70 plus; ngem no managbisio ken managrasaw, ay, apagsagpatna laeng nga innem-a-pulona.
“Magandang hapon po, ‘Nay,” kinunak, “ay, gabi na pala.”
Saan nga immisem. Maalumiim ngata nga inangek pay laeng idinto a mas bagay nga apokonak.
“Saan po dito ang Cadig Street?”
“Diyan lang,” inwagisna ti kalsada iti kanawan ti store-na, “diretso lang. Sa pangalawang kanto, kanan ka.”
Diyan lang. Kuna ti maysa a Filipino a sikologo a nabasak a ti “diyan lang” dagiti Filipino maysa a kilometro wenno iti away, maysa a bantay pay ti lasaten.
“P’wede ho bang lakarin?” Amangan kunak no iti kanto, adda traysikel.
“P’wede,” kinuna ti baket nga isu latta ti rupana. “Alangan namang gumulong ka.”—O
Agosto 7, 2010
Impaskil ni Asseng idi 1:19 AM No comments: Links to this post
11/5/11
NAALAKAN, ASSENG: Excuse Me, Miss
KAAY-AYOK daytoy nga estoriaen. Saan a gapu ta estoria daytoy ti kinaubingak a ni Kojak— kaykayatko ngem iti Kudyak nga inus-usarna ta ti inusarko, adda datingna a porendier (foreigner)— no di ket kadagupan kadagiti jokes a nangnangngegko, kasla nakaor-orig daytoy.
Kastoy:
Mapan a dua a tawenen nga agbasbasa ni Kojak idiay Baguio idi napan idiay Zambales, nalabit gapu iti babai (ania pay ngarud ti sabali?) ta nalipatak metten nga inunton gapu itoy nga estoriana. Diakon ibaga no ania a bario wenno ili ta di ket pamkuatan ti maysa a riri daytoy da Kojak ken ti baketna, wenno mabalin nga agkamaliak pay ket ibagadanto la ketdi nga agim-imbentoak.
Tapno umaddang daytoy estoriatayo, naglugan ni Kojak iti dyip a mapan iti ili a rantana. Kalpasan ti sumagmamano a gundaway, adda dua a babbai a naglugan. Nagtugawda iti sangona. Idi aginnestoria dagitoy ket mangngeg ni Kojak nga Ilokanada, isu ti nakadlawanna a napupudawda nga Ilokana— ‘diay atiddog kano ti buokna, kaing-ingas ni Kristine Hermosa (kasiksikatan ti “Pangako Sa ‘Yo” idi estoriaenna daytoy), idinto a ‘diay maysa, agarup Judy Ann Santos a nakutkuttong laeng. Ala, di kad’ adayo nga aglanglangada nga Ilokana?
Puritak ti Kastila, kinunkuna kano lattan ni Kojak ta talaga nga adayo nga Ilokanada a natadul ti tulang iti pingpingna a pangatiddogen ti rupana a napattokan iti sangkapirit koma nga agong.
Ngem, dio, natagarida a kasla dagitay kalugaran laeng iti aw-away laeng no agsaritada.
Bayat ti panagsasaoda, iti maysa a probinsia iti Tanap kano dagitoy nga adda met rantaenda iti maysa nga ili ti Zambales.
“Apay naalana kadin ta dim’ maiturturogen?” kinuna kano ni kaing-ingas ni Judy Ann. “Wenno napugsitannakan ket ikamatmon?”
“Gasia, sa’mm et, a,” insungbat met ni ala Kristine. “Durabenka, ne. Isu a mapanak,” kinunana kano a makais-isemen, “ta siak ti mangala iti dayawna.”
Ay, ta pimgaakda a dua.
“Awan lat’ kabsatna, aya?” kina ni Judy Ann a langana ti umapal.
“Wanenonli,” tinarastas ni Kristine.
Pasaray met agulimekda kano saan a gapu ta sangkakita ida dagiti kalugananda no di ket pasaray agsan-ek ti dyip.
“Puera angaw,” kinuna kano ni Judy Ann, “awan pay nagudilanna?”
“Awan ngarud,” kinuna ni Kristine. “Siak ti makaadu.”
“Dakkel?”
“Slight,” kinunana kano sa kinagatna iti apagdanon ti ngudo ti kikitna.
Ay, kakaasi kan’ a nagteppel ni Kojak ta amangan no madlawda nga Ilokano met.
Nagsardeng da Judy Ann ken Kristine idi naglugan ti maysa a lalaki a panayagen a nangisit— aglanglanga a Negro, kunak man laengen tapno napatak iti imahinasionmo ti langana. Mabalin a puritak dagiti soldado a Kano.
Nagtugaw ni Negro iti abay ni Kojak.
Nasiputan ni Kojak ti panagkinnidday da Judy Ann ken Kristine.
“Dayta, a, ti dakkel butona,” kinuna kano ni Kristine.
“Awan duadua,” kinuna kano met ni Judy Ann.
“No dayta la ti nobiok, a, ket permi a kammel ti pamay-ak,” kinuna ni Kristine.
“Ipaturayko ti agkamkamatis,” kinuna met ni Judy Ann.
Ken adu pay a triple x a patangan para ken ni Negro.
Kakaasi kano ni Kojak a mangilinglinged iti isemna, ken iti bumangon metten a masanguananna. Kimmita lattan iti ruar ket inyaleng-alengna ti mangmangngegna ken marikriknana kadagiti malabsanda.
Idi agangay, nagsig-am ni Negro.
“Para,” kinunana.
Ne, Tagalog met, nakuna kano ni Kojak iti unegna.
“Excuse me, Miss,” kinunana manen ni Negro. “Bumaba man ‘toy dakkel butona.”
Ay, ket kimmamkamatis kano ti rupa da Judy Ann ken Kristine.—O
Agosto 7, 2010
Impaskil ni Asseng idi 1:17 AM No comments: Links to this post
11/4/11
IMBIIT: Agaarang (Holdaper)
Agaarang (Holdaper)
1. Propesional
ADDA iti kawatiwatan ti Quirino Highway iti Pangarap nga agpa-Tungko ti bus idi pagam-ammuan ta adda nagpukkaw iti “Holdap ‘to!”.
Nakigtotak ta ti lalaki iti ayanko a para iti tallo a tugaw a dumna iti sarming ti nagpukkaw. Narnekan ti pamaketenen a balkat iti nagtengngaanmi ken ti nagpukkaw ta iti itatakder daytoy, nagtulid ti ulo ti babai iti abagak. Pabasolek la ket ngarud daytoy iti inaramid ti lalaki ta apaglabesmi la itay iti Wildlife a nakaturog ti babai ket nagsadagen iti abaga ti lalaki— wenno agtutubo pay ketdi ta paninggiten pay laeng ti pukkawna. Nalagipko a daytay lalaki a winayaak iti Quiapo daytoy. Ken nalagipko a pamurnokenda.
Ket idi tumaliawak, agpayso nga adda dua a lallaki a nakatakder met itan iti tengnga, sa adda iti likud. Sabali met ti lalaki a nagtakder iti kabinnatogmi a tugaw para iti dua nga isu ti nangkidmat iti drayber nga apagapaman a timmaliaw.
“Mag-drive ka lang, Kuya,” kinuna daytoy a siaalumamay ngem sigurado a nangngeg agingga iti likud. “Alalay lang,” innayonna ket apagapaman a naalay-ayan ti insiwet itay a taray ti bus.
Iti pattapattak, mapan a disiotso agingga iti beinte laeng dagitoy. Nakaaruatda iti kas iti fashion dagiti Koreano, manipud buok agingga kadagiti burluloy.
Timmaliawak manen iti likud ket pattapattak nga otsenta porsiento pay ti natugawan. Suerte dagitoy, nakunak, ta adda pay la kasta kaburnokna idinto nga asidegen ti Tungko a pagpatinggaan ti biahe. Sinapulko ti konduktor ta awan a makitak. Pinikpik ti agtutubo ti abagak.
“Diretso ang tingin,” kinunana. Sa kinunana iti pamaketen a nalabit nakariing gapu iti panaggarawko: “Hoholdapin po namin kayo.”
Itoy a gundaway, usarekon ti Ilokano kadagiti dialogue tapno mas maidanonko ti nariknak iti dayta a pagteng.
“Dispensarenyon no nadisturbar ti natalinaay a panagbiaheyo. Tapno naparpartak ti saritaantayo, dikay lattan agar-aramid iti maikaniwas iti kayatmi.
“Itedyo lattan a nasayaat dagiti kuarta ken alahasyo. No itedyo ti selponyo, kasayaatan. Diyo it-ited dagiti petakayo, adda kastami. Ken dagiti ID kada pappapel, dimi kasapulan dagita."
Naalumamay ti timek ti lalaki a kunam la no street preacher a mangaskasaba. Pamigsaen ketdi ti bosesna, apagisu a layusenna ti ungor ti aircon ti bus.
“Kadagiti di agtungpal, no babai, maramas ti barukongda ket no agtukiadda latta, ma-finger.”
Apagapaman a nagtanabutob ti pamaketen iti abayko.
“Ti dagullit, mapilitankami a mangusar itoy,” kinunana ket ingngatona ti kamiseta iti kanawan a bakrangna sa impasangona iti katugawko. Nasilap a kuarentay singko ti adda a nakasabbikel.
“Dagiti adda edadna a babbai gayam, maikategoriakayo a lallaki.”
“Kadagiti nasukir a lallaki, dispensarenyo laengen ngem mabalin a mapalnaawkayo iti igid ti dalan,”
Naglusiaw ti pamaketen.
Inruarko ti wallet-ko— linukibko. Bugbugtong a sangaribu ti adda dita, ti inutangko iti boss-ko nga editor ti magasin a pagpapaayak nga staff nga igatangko koma iti gatas ti nagsipungtuan a dua a putotko. Lima nga aldaw pay sa madanon ti kinsenas. Maminduakami laeng nga agsueldo iti makabulan— kinsenas ken katapusan.
Dinutdotko ti sangaribu. Inkurimedko nga inangot. Sangkabaga ngamin ni nanangko a no angotem kano ti nabalor a kuarta sakbay a maigastos wenno mautang— itoy a gundaway, maholdap— agsublinto, siempre, iti wagas a ganarek wenno utangek (manen) wenno abakek iti sugal nga imposible ta diak met agsugsugal.
Riniknak ti agsumbangir a bolsak iti sango. Pattapattak sumagmamano a piso laengen ti adda dita. No bumabaak iti Tungko, agdyipnakto a mapan iti Muzon; sa traysikel a mapan iti Francisco Homes III nga ayan ti renrentaanmi a balay. Awan met ngarud ti loadko ta teksak koma ni baket ta sukonennak iti Tungko numona ket agbayadka nga umuna sakbay a lumuganka iti dyip.
Nagpanunotak.
“Darsentayo,” pamigsaanen ti timek ti lalaki a mabalin nga isu ti liderda ta isu met ti sao a sao. “Bumabakaminton iti pagdadaponan.”
“Adtoy, ne,” inyawatko ti sangaribu. “Ngem di la mabalin a dumawatak iti biente? Pagpletek nga agpa-Muzon.”
Minatmatannak nga immuna ti agtutubo. Minirak a nalaing ti rupa daytoy nga agtutubo a no makitak kadagitoy a gundaway, kabilek nga ipaturayko a makais-isbo nangruna no malagipko ti pannakaburiborko nga agbirok iti gatasen dagiti putotko kalpasan ti nasao a panagholdap.
Kinautna ti akin-kanawan a bolsana.
“O,” kinunana. Nakitak a singkuenta ti yaw-awatna kaniak. Simmeksek ti kinasutil iti panunotko.
“Beinte laeng.”
“Diak kayat ti dagullit,” kinunana nga ingkusilap. Dagus nga inawatko.
Tunggal estoriaek daytoy a pannakaholdapko, makais-isemak. Ngem isapatak, makitak la dagidiay nga agtutubo ta makaramanda kaniak.
2. Amateur
KATTILIW, kunatayo iti amateur wenno agdadamo. Agdadamo nga agarado, agisuro, dumakep. Ngem pagarupek a nanipudan daytoy ket ti manok a maitadi wenno maitupada. Ta no kattiliw ngamin, di pay unay sanay a makipallot, mapaltingat laeng ti teltelna, agkioken nga agtaray.
Magmagnaak idi iti nagbaetan ti SM North ken Bago-bantay iti unsoy ti EDSA ta agturongak koma iti barkadak nga adda iti asideg ti Munoz. Sakbay a makabatogak iti eskinita a sumrek iti dati a kaeskuateran nga ayan itan ti Quezon City Institute a namarkaan iti nagdadakkel a “Sonny Belmonte Building”, immasideg ti lalaki nga iti tantiak, kaedad ni tatangko ngem natataeng ti langana ta mabalin a gapu iti kinarikut ti panagbiag iti siudad. Panguttongen ken medio nadulpet.
Iti Ilokano manen dagiti dialogue.
“Holdap daytoy,” kinunana ket adda inyarmarna. Tudok ti banana cue ket nagistayanak nagkatawa. Nagkalmaak met laeng ta amangan ket no adda kutsiliona. Wenno adda ayudana iti asideg.
“’Mod’toy dayta,” kinunana.
Iggem ti kanawanko ti selponko a 5110 idinto a ti kanigidko ti planner-ko a nakayipitan ti sumagmamano a papel a kuartak.
“Daytoy? Ket no planner!” Nagsarimadengak ta ania koma ti pamalpalatpatanna iti planner?
“Kalendario!” imbugkawko manen.
Wen, inrantak a pigsaan ti timekko ta kayatko koma a madlawdakami dagiti aglabas a lugan. Wenno dagiti MMDA iti kanto ti Project 7.
Dagus a siniggawatna ti selponko. Ngem dagdagus a siniggawatko met laeng. Sako imper-ak iti sangona. Naitama iti gurong ti lalaki ti selpon sa nanarpaak iti bangketa.
Gudbay, 5110!
Idi makitak nga apagapaman a nagilus ti lalaki, nagbabawiak ta di pay la iti rupana ti nangibaragak iti selpon.
Idi adda madlawko a dua a lallaki rimmuar manipud iti eskinita a kumitkita kadakami, insiwetakon a nagsubli iti SM North. Masuktak met laengen ti loko a selpon, kinunkunak iti nakemko a pinangdismolarko iti kigtotko. Ken iti bainko iti bagik ta mabalin a kinatkatawaandakon dagiti tallo.
Sumagmamano a bulan kalpasan daytoy a pasamak, nadamagko ti pannakauram daytoy a kaeskuateran. Diak met naragsakan ta diak ugali ti mangirurumen. Numona ta mabalin a trip-trip la ti pannakaarangko.
Ti ketdi atap dagiti am-ammok a taga-Bago-Bantay, nairanta ti nasao a pannakauram gapu ta marigatan dagiti maseknan a mangpapanaw kadagiti taga-eskuater.
Ket gapu ta pagadalan ti gobierno ti timmakder iti dayta a dati a kaeskuateran, ti gobierno ngarud ti nangibilin iti pannakauramna?
Kattiliw, kunkunak tunggal malagipko ti pannakaarangko iti dayta a disso, ti pannakauram daytoy, ken ti itataud ti eskuelaan.#
Impaskil ni Asseng idi 7:29 AM 2 comments: Links to this post
Maipanggep iti: creative non-fiction, sagitsit, sarilaysay, short shorts
11/3/11
IMBIIT : Agkimkimat
Agkimkimat
AGAR-ARBIS— daytay kalpasan ti napigsa a bayakabak ket nayan-anusna pay laeng nga intartarakitik. Agkambor ti banapbap dagiti bus, bosina dagiti dyip ken anabaab dagiti tumutoy a tao. Pasado alas-otson ngem naintar dagiti nakapayong ken makutkutoran a tattao iti bangketa nga aguray iti paglugananda.
Pangwatiwaten ti pinagnak manipud iti sumsumrekak nga opisina ti pagiwarnak agingga iti sango ti Manila City Hall a pagsadaan iti lugan ket mariknakon a maslepen ti alipusposko ken ti back-pack-ko a pasaray aprosak ta amkek a mabbasa dagiti nagyan daytoy a sumagmamano a papeles a kasapulan iti umadani a panagkasarmi iti simbaan ken baket kalpasan ti pito a tawen a panagdennami. Napasanamtekak la ket ngarud ta saan koma pay laeng a kastoy ti pannakabasak no saan a nagumokan dagiti street dweller dagiti covered walk iti ruar ti Intramuros.
Immapiringak iti bangketa a malinongan ti sanga ti kayo iti igid ti kalsada ken iti abay ti nagpayong nga asmang ti dua nga estudiante— babai ken lalaki siempre ket ti lalaki, siempre manen, ti nagiggem iti payong. Kinusilapannak ti lalaki a bulonna a nangawid iti payong nga imbatog iti ulo ti babai. Kinusilapannak. Sa binisongna ti bibig ti babai. Sa tinaliawnak a kinusilapan manen. Sa inawidna ti babai ket nagpasurongda iti bangketa.
Litsim! nakunak. Siak kamman ti amam ta pinagaradokan, lokdit!
Pagam-ammuan ta naikuduag ti kanawan nga abagak. Kinusilapak ti lalaki. Ngem pinalabeskon idi madlawko nga agrasrasaw.
“Putanginamo pala, eh! Kanina pa ako sa ilalim ng LRT! Tiniis ko ngang baho du’n! Nagpa-kwan ka pa, eh!”
Naulimek ti babai a nangsaruno kenkuana a nakapayong ken nakasakbat iti panakkelen a shoulder bag. Tumanalangkiaw ket dina la ketdi main-intonaran ti panagbusi ti ngiwat ti lalaki a nakasiorpant iti innem ti bulsana ken nakakamiseta iti medio kumebkeb. Nakakallugong iti umarngi iti militar. Ken adda petpetna a knuckle.
Litsim! nakunak. Bimmabayan ta kaapaam, agarmarka, lokdit!
Nagpasurongak iti bangketa. Linabsak dagiti tattao agraman ti asmang ti dua nga estudiante. Tinaliawko met a kinusilapan ti lalaki nga estudiante. Tiplakekto pay no kumarit.
Napno dagiti bus a biahe a mapan Fairview, nga isu koma ti pagluganak. Kalawkalaw dagiti biahe a mapan Cavite.
Pagam-ammuan ta naikuduag manen ti abagak. Ti manen lalaki a nakakallugong iti kas iti militar. Rasawak koman ngem napartak itan, arintarayen ken iggemna ti ima ti nakapayong a babai.
“Dalian mo!”
Sangkataliawda ti naggapuanda. Timmaliawak met. Awan met ti makitak a mabalin nga itartarayanda.
Nagpasurongda. Bumallasiwda a saan. Napartak ngamin ti trapiko.
Pagam-ammuan, limmabas iti abayko ti lalaki a nakapantalon iti maong ken nakakamiseta iti puraw. Ken bitbit daytoy ti sandaliasna. Nalabit tapno nakapkapet dagiti sakana iti kalsada a pinagalisen ti naglalaok a tudo, tapok ken langis.
“Putangina n’yo! Magkakalintikan na, puta!” kinunana a nangsurot iti dua a nagpukawen iti surong a paggapuan dagiti napuskol a lugan.
Nagtitinnaliawkami ken dagiti padak nga agur-uray iti lugan. Nagsardeng ti dyip iti sangok.
“Putangina!” Nagpaggaak ti drayber. “Kawawa naman!”
Nagtengngaagak. Awan latta ti bus a nagkaratula iti Fairview. Naggampor dagiti bosina. Nagsasanggala dagiti silaw. Iti adayo a law-ang iti batog ti Manila Bay, nagsasaruno a nayuged dagiti babassit ngem nalalawag a kimat. (asseng. nobiembre 4, 2011)
Impaskil ni Asseng idi 6:57 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: ababa nga ababa a sarita, ilocano short fiction, imbiit
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
UTC−05:00
Ti UTC−05:00 ket ti timbengan ti oras a amngkissay kadagiti 5 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket napalpaliiw iti Akindaya a Sona ti Oras diti las-ud ti pagalagadan nga oras, ken iti Sentral a Sona ti Oras kadagiti las-ud ti 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Ti Akinlaud a Karibe ket us-usarenna daytoy iti amin a paset ti tawen.
Dagiti linaon
Akindaya nga Pagalagadan nga Oras (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos
- Amin ti Connecticut, Delaware, Distrito ti Columbia, Georgia, Maine, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Virginia, ken West Virginia
- Kaaduan ti Florida, Indiana, ken Michigan
- Akindaya a paspaset ti Kentucky ken Tennessee
- Saan nga opisial nga inus-usar kadagiti nadumaduma a komunidad ti Kondado ti Russell, Alabama, a mairaman ti Siudad ti Phenix. Urayno ti nainkalintegan nga oras para iti amin nga Alabama iti las-ud ti paset ti panawen ti pagalagadan nga oras ket Sentral nga Oras (UTC–6), ti Siudad ti Phenix ket dagiti nakapalikmut a komunidad ket ipadada dagiti pagorasanda iti dakdakkel a siudad ti Columbus, Georgia, a dagus a ballasiw ti Karayan Chattahoochee manipud ti Siudad ti Phenix.
Sentral nga Oras ti Aldaw (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Estados Unidos
- Akinlaud a paspaset ti Florida, Indiana, Kentucky, ken Michigan
- Mehiko
- Dagiti lugar ti Sentral ken Akindaya (kaaduan ti pagilian). Kaaduan iti Mehiko, ti Oras ti Aldaw ket mangrugi kadagiti lawas kalpasan ti Estados Unidos. Dagiti komunidad iti pagbeddengan ti Estados Unidos nga agpaliiw ket surotenda ti pagalagadan ti panangin-inut ti lawag nga oras ti ti Sentral nga Oras ti Estados Unidos.
Pagalagadan nga oras iti amin a paset ti tawen[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada - ti laeng Isla ti Southampton
- Karibe
- Is-isla ti Cayman (UK)
- Hamaika
- Sentral ken Abagatan nga Amerika
Kalgaw nga Oras ti Isla ti Paskua ti Panagungar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chile - Isla ti Paskua ti Panagungar. Kitaen pay ti Oras idiay Chile.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oras idiay Kanada
- Oras idiay Colombia
- Oras idiay Ecuador
- Oras idiay Mehiko
- Oras idiay Peru
- Oras idiay Estados Unidos
- Akindaya nga Pagalagadan nga Oras
- Sentral nga Oras ti Aldaw
- Listaan dagiti lugar nga agus-usar ti UTC-05:00


text:
Sinclair Lewis
Ni Harry Sinclair Lewis (Pebrero 7, 1885 – Enero 10, 1951) ket maysa idi nga Amerikano a nobelista, mannurat ti ababa a sarita, ken dramaturgo. Idi 1930, isu ti immuna a mannurat a nanipud iti Estados Unidos a nagunggunaan iti Premio Nobel iti Literatura, "para iti nabileg ken grapiko nga arte iti deskripsion ken ti kalaing na nga agaramid, nga addan ti isip ken dam-eg, kadagiti barbaro a kita ti karakter." Dagiti obrana ket naamammuan para kadagiti kinasaririt ken managdillaw a kapanunutan iti Amerikano a kagimongan ken kapitalista a patpateg, ken dagiti pay napigsa a panakaidumdumaan dagiti moderno nga agob-obra a babbai.
Isu ket napadayawan baben ti Koreo a Serbisio ti E.U. nga addan ti Serie dagiti Nalatak nga Amerikano a selio.


text:
San Pedro ti Apostol
Pinintaan ni San Pedro babaen ni
Peter Paul Rubens
a mangipakpakita ti santo a kas Papa(1611-1612).
Prinsipe dagiti Apostol, immuna a Papa, Kristiano a martir, agsersermon
Naipasngay
ca. 1 BC
Betsaida, Gaulanitis, Roman Empire
Pimmusay
mabalin nga idi AD 67
Roma, Italia, Romano nga Imperio
Pammadayaw
Katoliko a Simbaan, Simbaan ti Dumaya nga Ortodokso, Anglikano a Komunion, Luteranismo, Oriental nga Ortodokso, Islam ( naipammadayawan) [1]
Kangrunaan nga
altar
Basilika ni San Pedro
Rambakan Kangrunaan a rambakan (kenni
Pablo ti Tarsus) 29 Hunio ( Katoliko a Simbaan, Simbaan ti Dumaya nga Ortodokso, Oriental nga Otodokso, Anglikanismo, Luheranismo)
Tugaw ni San Pedro idiay Roma 18 Enero (Sakbay ti-1960 a Romano a Kalendario)
Konpesar ni San Pedro 18 Enero (Anglikanismo)
Tugaw ni San Pedro 22 Pebrero (Simbaan ti Romano Katoliko)
San Pietro iti Vincoli 1 Agosto (sakbay ti-1960 a Romano a Kalendario)
Dagiti gupit
Tul-tulbek ti Langit, palio, Rgalia ti Papa ken dagiti simbolo, Kawitan, ti tao a nailansa nga akinbaba ti ulona, nabangon a kas maysa nga Apostol, agtengtengngel ti libro wenno nalukot.
Patronato Kitaen ti
Patronado ni San Pedro
Nainpluensian
Hesus
Kangrunaan nga obra
1 Pedro
2 Pedro
Ni
San Pedro, wenno Simon Pedro, ket maysa idi a nasapa a Kristiano a daulo ken maysa kadagiti sangapulo ket dua nga apostol ni Hesus.
^ Naipakasaritaan a Diksionario dagiti Propeta Iti Islam Ken Hudaismo, Brandon M. Wheeler, Dagiti Disipulo ni Kristo: "Ti Muslim exegesis ket manginagnagan kadagiti disipulo a kas ni Pedro, Andres, Mateo, Tomas, Felipe, Juan, Jaime, Bartolome, ken Simon"
Midia a mainaig kenni San Pedro iti Wikimedia Commons


text:
Joseph Brodsky
Ni Iosif Aleksandrovich Brodsky[1] (Ruso: Иócиф AлekcáHдpoBич Бpóдckий, IPA: [ˈjɵsʲɪf ˈbrotskʲɪj] ( denggen); 24 Mayo 1940 – 28 Enero 1996), ket maysa idi a Ruso ken Amerikano a mannaniw ken manalaysay.
Isu ket naipasngay idiay Leningrad idi 1940, ni Brodsky ket simmuppiat ti turay ti Sobiet ket napatalaw manipud idiay Kappon ti Sobiet idi 1972, isu ket nagtaeng idiay Estados Unidos babaen ti itutulong ni W. H. Auden ken dagiti simmuporta kaniana. Kalpasan daytoy isu ket nagisursuro kadagiti unibersidad a mairaman ti Yale, Cambridge ken Michigan.
Ni Brodsky ket nagunggunaan idi ti 1987 Premio Nobel iti Literatura "para iti panagiar-arakop amin a pannakamannuratan, nga adda kadagiti kalawag ti isip ken kakaro a panakadaniw".[2] Isu ket naidutok a kas ti Mannaniw a Laureado ti Estados Unidos in 1991.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naamammoan pay a kas ni Josip, Josef wenno Joseph.
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura 1987". Nobelprize. Oktubre 7, 2010. Naala idi Oktubre 7, 2010.
- ^ "Poet Laureate Timeline: 1981–1990". Biblioteka ti Kongreso. 2009. Naala idi 2009-01-01.


text:
Columbus, Ohio
Ti Columbus (/kəˈlʌmbəs/) ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Estado ti Ohio. Daytoy ti maika-15 a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos ken addaan iti populasion iti 822,553 (karkulo idi 2013). Daytoy ti bugas ti siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropilitano ti Columbus, Ohio (MSA), a mangbukel iti lugar dagiti sangapulo a kondado.[1] Babaen ti modelo ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano (MSA), daytoy ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar idiay Ohio, ken kapadpadana ti MSA ti Cleveland MSA ken naud-udi bassit manipud ti MSA ti Cincinnati (mangiraman kadagiti paset ti Kentucky ken Indiana).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2 counties added to Columbus metro area" Columbus Dispatch. 2013. Naala idi Abril 16, 2014.
- ^ "Table 1. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2010 to July 1, 2012" (CSV). 2012 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. Marso 2013. Naala idi Marso 17, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Columbus, Ohio iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Columbus, Ohio manipud iti Wikivoyage (Ingles)


text:
1869
Ti 1869 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – ni Ulysses S. Grant ket sinarunona ni Andrew Johnson a kas ti maika-18 a Presidente iti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 22 – Emilio Aguinaldo, umuna a Presidente iti Pilipinas (pimmusay 1964)
- Abril 16 – Gregorio S. Araneta, Filipino nga abogado ken negosiante (pimmusay 1930)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 2 – Mohandas Karamchand Gandhi, politiko a daulo ti India, Ama iti Pagilian (pimmusay 1948)
- Nobiembre 22 – André Gide, Pranses a mannurat ken Nobel a laureado (pimmusay 1951)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1869 iti Wikimedia Commons


text:
Salem, Oregon
Ti Salem /ˈseɪləm/ ket isu ti kapitolio ti Estado ti Oregon, ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Marion. Daytoy ket mabirukan idiay sentro ti Ginget Willamette idiay para-igid ti Karayan Willamette, nga agayos nga agpa-abagatan iti uneg ti siudad. Ti karayan ket mangporma ti pagbaetan a pagbeddengan dagiti kondado ti Marion ken Polk, ken ti kaarrubaan ti siudad ti Laud a Salem ket adda idiay Kondado ti Polk. Ti Salem ket nabangon idi 1842 ken nagbalin a kapitolio ti Teritorio ti Oregon idi 1851, ken nainkorporado idi 1857.
Ti Salem ket addaan iti populasion iti 154,637 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy iti maikatlo a kadakkelan a siudad iti estado kalpasan ti Portland ken Eugene. Ti Salem ket basbassit ngen maysa nga oras iti kaadayo iti panagmaneho manipud idiay Portland. Ti Salem ket isu ti kangrunaan a siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano ti Salem, daytoy a metropolitano a lugar ket sakupenna dagiti kondado ti Marion ken Polk[1] ken addaan iti naitiptipon a populasion iti 390,738 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010. Ti karkulo idi 2013 ket nangikabil ti populasion ti metropolitano iti 400,408, ti maikadua a kadakkelan iti estado.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas". United States Census Bureau. 2014-06-15.
- ^ "2013 Oregon Population Report" (PDF). Portland State University, Population Research Center. 2014-06-15. Naala idi 2014-06-15.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Salem, Oregon iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Salem, Oregon manipud iti Wikivoyage (Ingles)


text:
Sunday, March 30, 2014
GRADUATION DAGITI PAGADALAN TI CABUGAO, NAILEPPAS ITI MARSO 28
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Closing Exercises ti amin a pageskuelaan ti Cabugao DepEd District idi Marso 28, 2014 babaen iti Tema: “Hindi Natitinag ang Pusong Pilipino”.
Maibatay iti eskediul a binukel ti Cabugao DepEd District nga idauluan ni Mrs. Helen V. Siruno, Public Schools District Supervisor, dagiti sumaganad ti naipaulog nga eskediul ti bigat ti Marso 28, 2014: Aragan Elementary School, Arnap ES, Sisim ES, Catucdaan ES, Carusipan ES, ken ti Namruangan ES iti bigat ti Marso 28, 2014.
Naaramid met ti Closing Exercises iti malem iti dayta nga aldaw ti Sagayaden Elementary School, Maradodon ES/Caset Primary School, Pug-os ES, Nagsantaan Primary School ken ti Dardarat ES.
Kadagiti nasao nga eskediul, kangrunaan a nangibagi ti LGU-Cabugao iti nasao a Graduation Ceremonies kadagiti nadakamat a pageskuelaan ket da SB Member Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Education ken ni SB Member Josefina S. Vallejo.
Kabayatanna, kinablaawan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. dagiti amin a nagturpos, nagannak/Guardians, mangisursuro, Guest Speakers, bisita ken dagiti amin a nangimatang iti panaggradduar dagiti ub-ubbing iti elementaria kadayta nga aldaw.
Anag ti Mensahena iti agtultuloy koma a panangtarabay dagiti nagannak kadagiti annakda a nagturpos a mangituloy iti adalda iti nangatngato a benneg tapno sumayaat ti biagda ken mainayonda manen nga agbalin a responsable nga umili ti Cabugao, Ilocos Sur.
Kinablaawanna met dagiti mangisursuro a katulongan dagiti nagannak kasta met dagiti Guest Speakers a nangted ti inspirasion ken kaaduan kadagitoy ti patanor dagita a pagadalan. Inulit ni Mayor Ediboy nga impalagip iti pannakaimarka koma ti nagan dagiti Guest Speakers iti likudan ti entablado dagiti pageskuelaan tapno maipamatmat a patanorda iti dayta a pageskuelaan ken pagwadan dagiti sumarsaruno a tukad ti agad-adal nga ubbing.
Kadua ti Ama ti Ili ti kapisi ti pusona a nangipaay kadagiti Gold Medals/Medal for the Best Achiever of the Year nga insagut ti Pamiliana kadagitoy a nakagun-od ti pammadayaw a nagturpos kadagita a nadakamat a pageskuelaan.
Mainayon met a naited ti Pammadayaw kadagiti nakagun-od a nagturpos dagiti Medalia/dadduma pay a pammigbig a naited kadagiti naggraduar nga indauluan da Governor Ryan Luis V. Singson, Vice Mayor Deogracias Jose Victorino “DJ” H. Savellano kadagiti Donors a nagited kadagitoy.
Nangipaay met ti Confirmation of Graduates kadagiti nagturpos ni Public Schools District Supervisor Helen V. Siruno. Paset pay iti Graduation Ceremonies ti Reading of the Message of the DepEd Secretary, Bro. Armin A. Luistro, FSC. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:47 AM 0 comments
Friday, March 28, 2014
CLOSING EXERCISES TI MARSO 27, INDAULUAN TI CABUGAO SOUTH KEN NORTH CS
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Closing Exercises ti 14 a pageskuelaan ti Cabugao DepEd District idi Marso 27, 2014 nga indauluan dagiti dadakkel a pageskuelaan ti Elementaria iti Poblasion kas iti Cabugao South Central School ken iti Cabugao North Central School babaen iti sangsangkamaysa a Tema: “Hindi Natitinag ang Pusong Pilipino”.
Maibatay iti eskediul a binukel ti Cabugao DepEd District nga idauluan ni Mrs. Helen V. Siruno, Public Schools District Supervisor, immuna a naangay ti Closing Exercises iti Cabugao South Central School a nangrugi iti 6:30 A.M.; naggiddan ti Bungro Elementary School ken ti Recognition Day ti Cabugao North Central School iti 7:00 A.M.; naggiddan met iti eskediul ti Salomague Elementary School ken ti Daclapan Elementary School; simmaganad ti Sabang Elementary School ken nangrugi iti 8:00 A.M.; naggiddan met ti Cuantacla Elementary School ken ti Salapasap Elementary School iti 8:30 A.M. ken 9:00 A.M. met ti rugi ti Nagsincaoan Elementary School.
Kangrunaan a nangited ti Confirmation of Graduates dagiti nagturpos da Mrs. Helen V. Siruno, Public Schools District Supervisor ken ni Mr. Rodel P. Suniega, Principal 1 ti Turod Elementary School kadagitoy a pagadalan a kagiddan ti itutulongda a nangited kadagiti Certificates kadagiti nagturpos ken panagmensahe ti District Supervisor.
Kadagiti nasao nga eskediul, kangrunaan a nangibagi ti LGU-Cabugao iti nasao a Graduation Ceremonies kadagiti nadakamat a pageskuelaan ket da SB Member Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Education, SB Member Josefina S. Vallejo ken ni SB Member Vicky S. Serna a nangited ti Award.
Kabayatanna, nagatendar met ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti Graduation Ceremonies kadagiti pageskuelaan iti dayta nga aldaw.
Kinablaawan ti Ama ti Ili dagiti amin a nagturpos, nagannak/Guardians, mangisursuro, Guest Speakers, bisita ken dagiti amin a nangimatang iti panaggradduar dagiti ub-ubbing iti elementaria kadayta nga aldaw.
Anag ti Mensahena iti agtultuloy koma a panangtarabay dagiti nagannak kadagiti annakda a nagturpos a mangituloy iti adalda iti nangatngato a benneg tapno sumayaat ti biagda ken mainayonda manen nga agbalin a responsable nga umili ti Cabugao, Ilocos Sur.
Kinablaawanna met dagiti mangisursuro a katulongan dagiti nagannak kasta met dagiti Guest Speakers a kaaduan kadagitoy ti patanor dagita a pagadalan. Inulit ni Mayor Ediboy nga impalagip iti pannakaimarka koma ti nagan dagiti Guest Speakers iti likudan ti entablado dagiti pageskuelaan tapno maipamatmat a patanorda iti dayta a pageskuelaan ken pagwadan dagiti sumarsaruno a tukad ti agad-adal kadagita a pageskuelaan.
Nagturong ti Ama ti Ili a kaduana ti kapisi ti pusona a napan nangiyukkor dagiti Gold Medals/Medal for the Best Achiever of the Year nga insagut ti Pamiliana kadagitoy a nakagun-od ti pammadayaw a nagturpos kadagita a nadakamat a pageskuelaan.
Mainayon met a naited ti Pammadayaw kadagiti nakagun-od a nagturpos dagiti Medalia/dadduma pay a pammigbig a naited kadakuada nga indauluan da Governor Ryan Luis V. Singson, Vice Mayor DJ Savellano kadagiti nagited kadagitoy.
Kamalman ti Marso 27, 2014, naituloy ken naggiddan ti Closing Exercises kadagiti pagadalan ti Turod Elementary School ken ti Lipit Elelementary School; simmaruno ti Cael-layan Elementary School; naggiddan ti oras ti Reppa-ac Elementary School ken ti Graduation Ceremonies ti Cabugao North Central School; ken naudi nga eskediul ti Pila Elementary School iti dayta nga aldaw.
Naaramid pay ti Coronation Ceremonies dagiti nagpakandidata a pageskuelaan kas iti Cuantacla Elementary School ken ti Bungro Elementary Schol iti karabiyan dayta nga aldaw ti Marso 27.
Nangipaay met ti Confirmation of Graduates kadagiti nagturpos da Mrs. Melvie S. Sajonia, Principal II, Cabugao South Central School ken ni Public Schools District Supervisor Helen V. Siruno iti dayta a malem. Paset pay iti Graduation Ceremonies iti Reading of the Message of the DepEd Secretary, Bro. Armin A. Luistro, FSC. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:57 PM 0 comments
GRADUATION TI NORTH CENTRAL SCHOOL, NAISIBRO TI SCHOOL STAGE
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Graduation Ceremonies ti Cabugao North Central School idi malem ti Marso 27, 2014 a nagpartisiparan ti 126 nga ubbing a naggradduar ti Elementaria, nagannak/guardians, mangisursuro, PTA Officers ken bisita nga indauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Nagpaay a Guest of Honor and Speaker ni Ms. Jennifer Lopez Bagaoisan, Empleado ti Light Railways Transport Authority (LRTA)-Pasay City.
Immuna a naaramid ti Moments of Recognition iti agsapa ti Marso 27, 2014 a nakapadayawan dagiti ranking pupils manipud iti Kindergarten agingga iti Grade V. Nagpaay a Guest Speaker ni Ms. Hazel S. Formoso, Registered Nurse, Class 2000 iti nasao a pagadalan.
Napnuan-kaipapanan ti pammagbaga ti Guest Speaker kadagiti naggraduar nga ubbing. Inladawanna ti pateg ti adal a kas naipangruna a ramit iti pananggun-od ti balligi ditoy a biag.
Iti pannakaited dagiti Gold Medals, inyukkor ni Mayor Ediboy ti Balitok a Medalia kadagiti Honor Graduates ken Medal for the Best Achiever of the Year iti napagasatan a nagturpos.
Simmaganad ti pannakaibunong ti Certificates ket kadua ni Mayor Ediboy da Mrs. Helen V. Siruno, Public Schools District Supervisor, ti Guest Speaker, Mrs. Estrellita M. Siruno, Principal II ken ni PTA President Maxfel S. Suboc a nangiyawat kadagiti Certificates kadagiti naggraduar.
Iti Mensahe ni Mrs. Helen V. Siruno, District Supervisor, impeksana ti ragsakna a makaimatang iti pannakaisibro ti baro nga School Stage ti eskuela a nakaangayan ti Graduation Ceremonies. Pinagyamananna iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Ediboy iti panangilungalongna iti pannakaadda ti pageskuelaan ti kabukbukodanda nga School Stage.
Pinalagipan ti District Supervisor dagiti nagannak nga itultuloyda koma a tarabayen dagiti annakda a nagturpos a mangituloy ti adalda iti nangatngato a tukad ta daytoy ti kapatgan a maipaay iti anak tapno pumintas ti masakbayanda.
Kalpasan iti pannakaaramid ti dadduma a parte ti programa ket nangipaay ni Mayor Ediboy iti Inspirational Message iti amin a nagatendar iti Graduation Ceremonies. Binigbig ti Ama ti Ili nga isu met ti agyaman ta nairana iti pannakaited kenkuana ti gundaway a mangidaulo ti ili iti pannakaadda ti School Stage a nabayagen a tinartarigagayan ti pageskuelaan a mapaadda. Nagyaman pay ti Town Chief Executive iti agtultuloy a talek ken pammati dagiti nagannak ken mangisursuro ket adu pay iti maited a pasilidad iti pagadalan agsipud ta ditoy ti sentro ti adu nga agpabasa nga aggapu iti kabangibang a barangay.
Insupusop ti Alkalde Munisipal iti maipapan iti Tema ti Graduation: “Hindi Natititinag ang Pusong Pilipino” ket kuna ni Mayor Ediboy a saan met nga agpatingga a mangpasayaat ti pageskuelaan ti puso iti nasayaat nga Ilokano wenno Cabugaoenio.
Inted ni Mayor Ediboy ti Plake a pammadayaw iti kinalaing ni Christian Paul Lopez, Class Valedictorian 2014. Naipaayan met ti Ama ti Ili iti Pammadayaw a Plake (Citation) nga inted ti PTA-Cabugao North Central School nga idauluan ni Mr. Maxfel S. Suboc ken iti DepED Cabugao District nga idauluan ni Mrs. Helen V. Siruno, Public Schools District Supervisor. Binayabay dagiti amin a mangisursuro ti Cabugao North Central School nga idauluan ni Mrs. Estrellita M. Siruno, Principal II iti pannakaiyawat ti Plake ken Pammadayaw ken ni Mayor Ediboy. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:52 PM 0 comments
UPDATES TI PROGRAMA TI SALUN-AT ITI MHO-RHU
Cabugao, Ilocos Sur - Segun ken ni Dr. Bernardino M. De Gracia, OIC Municipal Health Officer ti ili a Cabugao, a maisagsagana ti 33 sets iti Weighing Scale ken ti Sphygnanometer a mausar dagiti Medical Representatives iti 33 a barangay a kaaduanna kadagitoy ket dagiti met laeng Barangay Health Workers (BHW’s) ken dagiti Barangay Nutrition Scholars (BNS) kadagita a lugar. Maiwaras dagitoy a medical apparatus apaman nga adda iti go- signal ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Innayon pay ni Dr. De Gracia a maited pay iti mabiit dagiti insentibo dagiti Co-Health Implementors ti DOH-RHU iti barangay kas iti Health Leaders, Kalusugan Pangkalahatan Committee ken dagiti BHWs.
Innayon ni Dr. De Gracia a naregget latta ti agtultuloy a pannakaipaay ti nasamay a serbisio ti salun-at iti RHU-Cabugao para kadagiti umili. Babaen pay iti maiwaywayat a panagadal ti DOH, imbatad ni Dr. De Gracia a posible a maikkan ti nayon a Doktor ken Nurse iti RHU maigapu iti pagannurotan a masapul nga adda maysa a Doktor a mangtaming iti kada 20,000 a bilang ti Populasion. Nupay kasta, kuna ti Doktor nga agpannuray daytoy iti kinaadda ti pundo para kadaytoy a gakat iti maysa a Gobierno Lokal.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket gubuay iti agtultuloy a panangsuportar ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. para iti nasalun-at, produktibo ken naasenso nga umili ti Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:34 AM 0 comments
BRANDING KEN BAKUNA TI DINGUEN, MAILEPLEPPASEN
Cabugao, Ilocos Sur - Mailepleppasen ti Municipal-wide Deworming and Branding of Large Ruminants and Rabies Vaccination of Household Pets” kadagiti 33 a barangay ti Munisipalidad ti Cabugao babaen iti grupo ti DA-LGU nga irepresentaran ni Dr. Melvyn G. Castro, DVM, Municipal Livestock Coordinator.
Nangrugi ti nasaknap a trabahoda idi Marso 4, 2014 ket manamnama nga agpatingga inton Marso 27, 2014. Dua a barangay ti nakaeskediul a papanan dagiti pannakabagi ti DA-LGU iti inaldaw ket nakigiddanda a nagtrabaho kadagiti pannakabagi ti Municipal Treasurer’s Office babaen iti Tax Mapping Campaign-da kadagiti barangay.
Sakbayna, naited iti LGU Cabugao dagiti kasapulan nga (Anti-Rabies/Livestock Vaccines) para iti Livestock manipud iti Provincial Veterinary Office, Vigan City iti panangidaulo ni Provincial Veterinarian Joey Warren A. Bragado, DVM kas paset ti Animal Care/Livestock Program ti Gobierno Probinsial nga idauluan ni Gov. Ryan Luis V. Singson.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti nakammayet a programa ti Livestock ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken iti Gobierno Probinsial nga idauluan ni Gov. Ryan Luis V. Singson tapno matulongan ti kasasaad dagiti mannalon iti pannakaital-o ti kasasaad ti panagbiagda iti maingato a matgedanda iti panagtarakenan ti dinguen. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:00 AM 0 comments
ADU A PROGRAMA DAGITI MANNALON, ITED TI DA-RFO 1
Cabugao, Ilocos Sur – Agtultuloy ti pannakaited dagiti programa para kadagiti mannalon ti Cabugao, Ilocos Sur babaen iti Department of Agriculture (DA)-Regional Field Office (RFO) 1, Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR), Regional Field Office (RFO) 1 ken ti Office of the Provincial Agriculture Office (OPAG)-Ilocos Sur kadagiti mannalon iti Cabugao, Ilocos Sur babaen iti panangiyimplimentar ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Dagiti agdama a programa ket dagiti sumaganad:
1.Nagatendar da Farmer Extensionists Mr. Bert Vicente ken ni Mr. Henry Saliganan, agpada a Taga-Brgy. Pug-os, Cabugao nga agsanay iti Phase 2: “Specialized Training Course on Rainfed Lowland Rice Production for Local Farmer Technicians (LFTs) of Region 1”. Maangay iti Marso 24-28, 2014 ti panagsanay idiay Agriculture Training Institute (ATI)-Regional Training Center, Sta. Barbara, Pangasinan.
2.Nagatendar met da Mr. Alfonso Asunio, Pangulo ti Pug-os Fishermen Association iti biang ti Gillnet ken ni Mr. Virgilio Rabor, pannakabagi ti Pag-asa FA (Namruangan) iti biang ti Hook and Line iti 1st Quarterly Meeting of Fishery Implementors of the Province cum Orientation to the Fisherfolk Recipients of BFAR Fishery Projects idi Marso 25, 2014 iti New Provincial Agriculture Office, Vigan City babaen iti “Fishery Development” a programa ti OPAG-Ilocos Sur nga idauluan ni Mr. Teofilo R. Quintal, Provincial Agriculturist. Kinuyog ida ni Municipal Fisheries Coordinator Milagros R. Paz ti LGU-Cabugao.
3.Emergency Meeting ti 4-H Club Coordinators iti Marso 26, 2014 a maangay iti Vigan City iti pakaseknan ti “Planning of the Upcoming 4-H Club‘s “Leadership Training cum Enterprise Development and Achievement Day” ken maawis ti amin a Rural-Based Organizations (RBO’s) babaen iti panangtarawidwid ti OPAG-Ilocos Sur.
4.Maawis ti amin a Municipal Corn Coordinators iti maangay nga 2014 1st Quarter Planning Workshop on March 25-26, 2014 at Nueva Segovia Consortium of Cooperatives, Caoayan, Ilocos Sur. Dagiti matratar a pagsayaatan dagiti mannalon a pakaseknan iti “Agri-Pinoy Program 2014” iti pakaseknan ti mais ket dagiti sumaganad:
A.1st Quarter Production Accomplishment.
B.1st Quarter Actual Planning (Cluster and Non-Cluster by Corn-type).
C.2nd and 3rd Quarter Planning Target (Cluster & Non-cluster by Corn type).
D.Updated Corn Farmer Masterlist.
E.Municipal Corn/Cassava Road Map.
F.Inventory of Farm Machineries (CY 2000-2013).
G.Carbonized Post Masterlist (GSI 40, Filipina 703).
Manamnama nga iti panagatendar dagiti maseknan a mangiturturong iti programa iti benneg ti LGU-Cabugao ket maiyallatiwda kadagiti Corn Farmers dagiti agdama a maipatpatungpal a Teknolohia ti panagpatanor ti mais a mangpasayaat pay ti kasasaad dagiti agmulmula kadaytoy a Cash Crop. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:00 AM 0 comments
Wednesday, March 26, 2014
MISA DAGITI AGTURPOS TI CABUGAO INSTITUTE, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Graduation Mass para iti amin nga agturpos ti Sekundaria iti Cabugao Institute, Cabugao, Ilocos Sur iti bigat ti Marso 26, 2014.
Naangay ti Misa iti Cabugao Catholic Church, Cabugao, Ilocos Sur a nagatendaran dagiti aggraduar nga estudiante iti uppat a Class Sections ti High School a binayabay dagiti nagannakda agraman dagiti Teachers ken Advisers-da a pakairamanan metten ni Miss Maria S. Rondon, Principal ti nasao a pagadalan-sekundaria ti ili.
Maangay ti Graduation Ceremonies ti nasao a pagadalan inton Marso 27, 2014 iti Victorino A. Savellano Gymnasium, Cabugao Institute Compound, Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur.
Naangay ti Graduation Mass babaen ti panangannong ni Rev. Fr. Felix Costales, Parish Priest ti nasao a Simbaan ti St. Mark the Evangelist, Roman Catholic Church, Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:50 PM 0 comments
BARANGAY FIRE OLYMPICS HELD AT CABUGAO INSTITUTE BARANGAY TANODS ACTIVELY PARTICIPATED ….
On March 21, 2014 Barangay Fire Olympics was conducted by Cabugao Fire Station and it was held at Cabugao Institute ground, Cabugao, Ilocos Sur. A number of Barangay Tanods actively participated in all the events. This was the culminating activity of this station in celebration of Fire Prevention Month 2014 with the Theme: ISULONG ANG KAUNLARAN, SUNOG AY IWASAN, KAALAMAN AT PAG-IINGAT ANG KAILANGAN.
INSP ELMER ACAPUYAN, Municipal Fire Marshal said in his message that the involvement of the citizenry particularly barangay officials and Tanods is very essential to propagate fire safety awareness. This activity will not only enhance their knowledge and skills in firefighting and rescue operations but also promoting camaraderie and in sustaining their neighboring barangays in times of emergency. He stresses also the role of Barangay officials and tanods when the BFP is responding in their respective barangays. Unity and oneness was one of his major objectives in conducting Barangay Olympics.
Contested events are Hose relay, Hose throwing, Blitz attack and Rescue, and Tug of War. Winning clustered Barangays are Brgy Cacadiran and Company garnered 1st Place. Brgy Dardarat and Brgy. Bato was the second place and Brgy. Nagsantaan and Brgy Salapasap garnered third place. There are twenty two (22) barangays participated in this events; Brgy. Cacadiran, Brgy. Salapasap, Brgy. Arnap, Brgy. Sabang, Brgy, Cuantacla, Brgy. Daclapan, Brgy. Nagsantaan, Brgy. Maradodon, Brgy. Pug-os, Brgy. Baclig, Brgy. Bungro, Brgy. Cuancabal, Brgy. Bonifacio, Brgy. Quezon, Brgy. Lipit, Brgy. Aragan, Brgy. Turod-Patac, Brgy. Dardarat, Brgy. Pila, Brgy. Bato, Brgy. Nagsingcaoan, and Brgy. Alinaay.
The involvement of Barangays in this activity was indeed a success, for we are now gearing towards their active participation in every endeavor that we shall undertake. Cabugao Firefighters would like to extend our sincere gratitude to our beloved mayor Honorable Edgardo S Cobangbang Jr. for his support in this event.
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:44 AM 0 comments
FAMILY DEVELOPMENT SESSION, MAILEPPASEN ITI 33 A BRGYS.
Cabugao, Ilocos Sur – Segun ken ni Miss Aida S. Cueto, Municipal Focal Person ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4 Ps)-LGU-Cabugao a maileppasdan a miniting dagiti kameng ti 4 Ps iti 33 a barangays ti Munisipalidad pakaseknan iti pannakailawlawag ti pakabuklan ti Republic Act 7610 (Anti-Child Abuse Law) tapno maipasagepsep kadagiti nagannak iti maiparbeng kadagiti annakda ken maipangruna pay iti salun-at ken edukasion dagiti ubbing a kangrunaan a nakaisangratan daytoy a programa ti Gobierno Nasional ken ti LGU.
Iti Marso 25, 2014, maudi nga eskediul ti Municipal Link Staff ti 4 Ps nga agmiting iti Brgys. Namruangan ken Brgy. Turod, Cabugao, Ilocos Sur iti pakaseknan ti kampania iti Anti-Child Abuse Law para kadagiti ubbing a nangruna dagiti agtawen iti (0-14). # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:32 AM 0 comments
MITING TI FEDERATED SENIOR CITIZENS, NABUNGA
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Meeting ti Cabugao Federated Senior Citizens Association iti Senior Citizen’s Center, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur iti bigat ti Marso 24, 2014.
Sakbay a nairugi ti miting ket pinagtugawda iti sango dagiti agkasangay a nataengan ita a bulan ti Marso 2014 ket kinantaan ti kaaduan ida iti “Happy Birthday Song”.
Kangrunaan a natratar iti nasao a miting ket dagiti suumaganad:
1.Pannakipaset ti Senior Citizen iti parada inton Abril 24, 2014 a kaaldawan ti DepED ken iti Sektor ti Social Services kas iti benneg ti 4 Ps, People With Disabilities (PWDs) ken ti Senior Citizens.
2.Nataming dagiti dadduma a pakaseknan nangruna kadagiti eskediulda iti Prayer Service kadagiti natayan a kameng a pagatendaranda.
Naisaruno ti pannakailawlawag ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen iti pakabuklan ti “Annual Budget” ti Senior Citizens para iti 2014 kas iti sumaganad:
A.Social Pension (P90,000) a Counterpart ti LGU-Cabugao para iti 20 a Pensioners ti Senior Citizens.
B.MOOE (P100,000) ket nabingbingay para iti sumaganad: Travelling Expenses – P5,000; Supplies - P1,000; Information Education Campaign – P37,000; Sagot Ayat kada Lola ken Lola – P25,000; Skills Training – P14,000; ken OSCA Head (Honorarium)- P18,000.
Innayon ni Mrs. Gazmen a saan pay a naawat dagiti SC Pensioners ti awatenda iti 1st Quarter 2014 ta madama nga iberipikarda dagiti benepisiario iti resulta ti National Household Targeting System (NHTS) a kangrunaan a nagibasaranda iti 4 Ps no dagitoy a mapili iti benneg ti napanglaw a pamilia ket kaikarianda ti mairaman iti programa para iti napanglaw uray iti Social Pension.
Insupusop pay ni Mrs. Gazmen ti palagip ni Mr. Orencio Sadioa, Presidente ti Senior Citizen iti Brgy. Cael-layan a kasapulan nga alaenda ti gudua ti 1% a kaibatoganda iti Internal Revenue Allotment (IRA) a pundo iti barangayda tapno mainayon pay iti kasapulan ti asosasionda a nataengan iti lugarda. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:31 AM 0 comments
Tuesday, March 25, 2014
DAY CARE MASS RECOGNITION TI CLUSTER 3, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Cabugao Day Care Mass Recognition, Cluster 3, Batch 2014 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur iti bigat ti Marso 21, 2014.
Buklen ti Cluster 3 Day Care Centers ti Brgy. Alina-ay, Bato, Cael-layan, Catucdaan, Maradodon, Nagsantaan, NISTC DCC, Quezon, Reppa-ac, Salapasap ken Sisim.
Iti programa, immuna a naaramid ti Grand March nga indauluan dagiti LGU Officials, Guest Speaker, MSWDO, Parents/Guardians, Brgy. Officials ken dadduma a bisita iti nasao a Mass Recognition Program.
Nangipaay ti Invocation ni Ms. Juliet Ramos, Day Care Worker ti Catucdaan Day Care Center (DCC). Kalpasan a nakanta ti Pambansang Awit ken Cabugao Hymn, nag-Opening Remarks ni Mr. Rudy A. Ilar, Brgy. Rizal DCW. Nag-Words of Welcome met ni Salahodhen Ibrahum, NISTC Day Care Pupil ken nangted ti Message ni Mrs. Edna Rapisura, Federated President, DCSPG.
Naisaganad ti Pinning of Ribbons to the Day Care Pupils with Honors babaen kadagiti nagannak.
Nangipaay ti Inspirational Talk ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. Nagyaman ti Ama ti Ili iti maipakpakita nga agtultuloy a pammati dagiti nagannak a makipagmaymaysa iti pannakaipatungpal ti programa ti Day Care babaen iti anep ti MSWDO nga idauluan ni Mrs. Lydia S. Gazmen ken dagiti kakaduana. Kinablaawan ni Mayor Ediboy ti amin a naitaripnong ket inapresiarna ti Guest of Speaker, Mrs. Zenaida S. Andrada a mangibinglay ti kapadasanna/kapanunotanna kas nabayagen a Public Servant. Insupusop ti Alkalde Munisipal a babaen iti agtultuloy a panagtitimpuyog dagiti Nagannak/Guardians, Day Care Workers, Barangay Councils ken dagiti pannakabagi ti MSWDO ket makabukelda iti mainayon manen a responsable nga umili.
Simmaruno ti Awarding of Gold Medals to the “Most Outstanding Graduates” babaen iti panangirepresentar ni SBM Josefina S. Vallejo ken ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Introduction of the Guest Speaker ti inaramid ni Mr. Rudy A. Ilar, Federated Day Care Teacher’s President.
Nagmensahe ni Mrs. Zenaida S. Andrada, Municipal Agriculturist ti ili a Cabugao, Ilocos Sur. Kimmablaaw ken nagyaman ni Ma’am Zeny iti oportunidad a naited kenkuana a mangted ti pammagbaga kadagiti ub-ubbing nga aggraduar. Kangrunaan nga anag ti Mensahe ni Mrs. Andrada ket iti agtultuloy a panagsingsingpet koma dagiti ubbing, natulnogda koma a kanayon kadagiti nagannak kadakuada ken ammoda nga ipateg ken balansien iti orasda nga agadal ken agay-ayam.
Naisaruno ti Awarding of Silver Medals to the Outstanding Graduates babaen kadagiti Donors. Nai-Award pay dagiti Gold Medals kadagiti A-1 Children babaen met la kadagiti Donors.
Naaramid met ti Awarding of Gold Medal to the Participant of the Municipal and Provincial Children’s Congress iti Draw and Tell.
Binagi ni Mrs. Daisy Serdenia, DCW Sisim ti Presentation of the Graduates sa kinompirmar ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ti panagturpos dagiti ubbing iti dayta a bigat. Pinadayawan ni Mrs. Gazmen ti agtultuloy nga akem dagiti Nagannak/Guardians a kadua dagiti Day Care Workers a mangtartarabay kadagiti ubbing tapno maiturong iti napintas a panagadalda. Innayon ni Mrs. Gazmen a ti balligi ti ubing ket balligi met ti nagannak. Insupusopna a dagiti ubbing ti espesial a paset ti biag ti pamilia ket dagitoy ti inspirasion iti panagagawa ti maysa a nagannak. Dinakamat pay ni Mrs. Gazmen iti pannakapapintas ti Cabugao Cultural Sports Complex babaen iti napintas a panangiwanwan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a pakaang-angayan daytoy a panaggraduar dagiti ubbing iti tinawen.
Impalagipna pay ti “commitment” dagiti Day Care Workers (DCWs) nga agserbisio ti napudno ken pinagyamananna ti suportar ti Barangay Council ken ti agtultuloy a suportar ti LGU-Cabugao kadagitoy nga 11 a bilang ti DCC naggapuan dagiti naggraduar.
Kalpasan ti Farewell Speech ni Jamayca de la Cruz, Cael-layan Day Care Pupil, naited dagiti Certificate dagiti ubbing a nagturpos ket indauluan ti Guest Speaker, ken agraman dagiti Sanggunian Bayan Members a naitaripnong ken kasta metten da MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ken ni MSWD Assistant Leonora G. Reintar a nagiyawat kadagiti sertipiko kadagiti ubbing a naggraduar.
Closing Remarks ti binagi ni Mrs. Joy Engelyn Gazmen, DCW Quezon. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:10 AM 0 comments
Monday, March 24, 2014
EMPLEADO TI DA-LGU, NAPADAYAWANDA ITI RICE ACHIEVER’S AWARD
Cabugao, Ilocos Sur – Inawat da Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada ken ni Mr. Nereo S. Daproza, Municipal Rice Program Coordinator, ti pammadayaw iti LGU-Cabugao a maysa kadagiti Top Municipalities iti intero a pagilian a nakagun-od iti 2013 Rice Achiever’s Award manipud iti Department of Agriculture (DA) ken karamanda iti napadayawan nga Outstanding Agricultural Extension Workers (AEWs).
Inawatda ti Plake ken Medalia iti sanguanan ti Pamilia LGU kalpasan iti naaramid a Flag Ceremony iti Mrso 24, 2014 iti sango ti Municipal Building (Presidencia) babaen iti panangbayabay kadakuada da SB Member Danny Q. Gazmen, SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, SBM Josefina S. Vallejo, SBM Jayhan A. Tan kasta metten ken ni Municipal Information Officer Dario Roy Siruno.
Ti Search ket nangrugi a nailunsad idi Tawen 2012 ket tinawen a maang-angay daytoy babaen iti panangtarawidwid ti DA-National Rice Program babaen ken ni DA Undersecretary Dante S. Delima, Chairperson, 2013 National Rice Achiever’s Award tapno maallukoy dagiti LGUs a makipartisipar ken mangsuportar iti programa ti Ahensia ti DA ken ti Gobierno Nasional iti “Rice Self-Sufficiency”. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:53 PM 0 comments
LIVELIHOOD TRAINING, NAITED ITI NAGSANTAAN RIC
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti panagsanay iti Soap Making, Dishwashing Liquid, Meat Processing (Tocino & Skinless Longganisa) ken Tamarind Champouey iti Nagsantaan Barangay Hall, Brgy. Nagsantaan, Cabugao, Ilocos Sur idi Marso 14, 2014.
Segun ken ni Mrs. Joenah G. Sevilleja, AT, nagasistirda iti nadakamat a panagsanay ket naaramat ti Siglat Cash Award dagiti RIC nga RIC nga aggatad iti P30,000 ken nagpaay nga Implementing Agency ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken iti babaen iti panangiwardas ti Municipal Agriculture Office nga idauluan ni Municipal Agriculturist Mrs. Zenaida S. Andrada.
Innayon ni Mrs. Sevilleja a nagpaay a Trainor ni Mrs. Charity Sonido, pannakabagi ti LGU-Sinait ken inasistiran dagiti Staff ti DA-LGU Cabugao nga isuda Kathreen Joy Tapuro, Robert Savella ken ni Ester P. Aguimbag.
Ti RIC Nagsantaan ket idauluan ni Ms. Edralyn Peralta iti agdama.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti natunos a panagkammayet dagiti Asosasion iti LGU-Cabugao a mangtakuat kadagiti wagas a mangpasayaat pay iti pagsapulan a nangruna iti benneg dagiti babbai. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:00 AM 0 comments
Friday, March 21, 2014
MASS RECOGNITION PROGRAM, NAANGAY ITI SPORTS COMPLEX
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Cabugao Day Care Mass Recognition, Cluster 2, Batch 2014 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur idi malem ti Marso 20, 2014.
Buklen ti Cluster 2 Day Care Centers ti Brgy. Baclig, Carusipan, Cuancabal, Cuantacla, Dardarat, Namruangan, Pila, Sagayaden, Turod ken Turod Patac a naggapuan iti 186 nga ubbing a nagturpos iti Day Care.
Iti programa, immuna a naaramid ti Grand March nga indauluan dagiti LGU Officials, Guest Speaker, MSWDO, Parents/Guardians, Brgy. Officials ken dadduma a bisita iti nasao a Recognition Program.
Nangipaay ti Invocation ni Ms. Susan Manahan, Day Care Worker ti Carusipan Day Care Center (DCC). Kalpasan a nakanta ti Pambansang Awit ken Cabugao Hymn, nag-Opening Remarks ni Mrs. Constancia Sonido, Cuancabal DCW. Nag-Words of Welcome met ni Ardleigh Kyrah Dolores, Cuantacla Day Care Pupil.
Naisaganad ti Pinning of Ribbons to the Day Care Pupils babaen kadagiti nagannak. Naisaruno ti Awarding of Gold Medals to the Outstanding Graduates iti sangapulo a DCC babaen kadagiti Donors.
Simmaruno ti Awarding of Gold Medals to the “Most Outstanding Graduates” babaen ti panangirepresentar ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Vice Chair in Social Services ken ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Iti Mensahe ni SBM Tan-Yee, pinalagipanna dagiti nagannak ken Guardians nga igaedda ti mangtarabay kadagiti ubbing nga umuli iti tukad ti adal gapu ta nagbalinen a “competitive” ti Edukasion iti agdama. Dinayawna ti kinagasatda ita dagiti ubbing ta adda ti programa ti Day Care nga agtultuloy a supsuportaran ti LGU ket agtalinaed koma ti pammatida a maitultuloy dagitoy a programa ken proyekto a mangpasayaat ti kalidad ti Edukasion para kadagiti tumantan-ay nga ubbing.
Naaramid ti awarding of Silver Medals to the Outstanding Graduates babaen kadagiti Donors sa nai-Award dagiti Gold Medals kadagiti A-1 Child babaen met la kadagiti Donors.
Naaramid met ti Awarding of Gold Medal to the Participant of the Municipal Children’s Congress iti Draw and Tell a nagun-od ni Stephanie Raciles ti Turod DCC.
Inaramid ni Mrs. Constancia Sonido, DCW Cuancabal ti Presentation of the Graduates sa kinompirmar ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ti panagturpos dagiti 186 nga ubbing iti dayta a malem. Pinadayawan ni Mrs. Gazmen ti agtultuloy nga akem dagiti Nagannak/Guardians a kadua dagiti Day Care Workers a mangtartarabay kadagiti ubbing tapno maiturong iti napintas a masakbayanda ken ti panagadalda. Innayon ni Mrs. Gazmen a ti balligi ti ubing ket balligi met ti nagannak. Insupusopna a dagiti ubbing ti espesial a paset ti biag ti pamilia ket dagitoy ti inspirasion iti panagtrabaho ken panagagawa. Dinakamat pay ni Mrs. Gazmen iti pannakapapintas ti Cabugao Cultural Sports Complex babaen iti napintas a panangiwanwan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a pakaang-angayan daytoy a panaggraduar dagiti ubbing iti tinawen. Impalagipna pay ti “commitment” dagiti Day Care Workers (DCWs) nga agserbisio ti napudno ken pinagyamananna ti suportar ti Barangay Council kadagitoy 10 a bilang ti barangay a naggapuan dagiti naggraduar.
Introduction of the Guest Speaker ti inaramid ni Ms. Evelyn Tapiceria, DCW, Sagayaden DCC. Nagpaay a Guest Speaker ni Vice Mayor Deogracias Jose Victorino “DJ” H. Savellano. Iti Mensahe ti Bise Mayor, imbagana a madegdegan koma ti agtultuloy nga ayat iti panangsursuro kadagiti ubbing tapno maasa dagiti talentoda ken agbalinda a mapangnamnamaan a lider iti ili iti masanguanan.
Kalpasan ti Farewell Speech ni Stephanie Claire Sinampaga, Namruangan Day Care Pupil, naited dagiti Certificate dagiti ubbing a nagturpos ket indauluan ti Guest Speaker, Vice Mayor DJ Savellano ken agraman dagiti Sanggunian Bayan Members a naitaripnong ken kasta metten da MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ken ni MSWD Assistant Leonora G. Reintar a nagiyawat kadagiti sertipiko kadagiti ubbing a naggraduar.
Closing Remarks ti binagi ni Mrs. Debbie S. Reclusado, Turod DCW.
Nakipaset met iti nadakamat a Graduation Ceremony da SB Member Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Vicky S. Serna; SBM Jayhan A. Tan; SBM Josefina S. Vallejo; ken ni MSWD Assistant Leonora G. Reintar.
Nagpaay nga Emcee da Mr. Ronie Solar ken ni Mrs. Constancia Sonido, agpada a Day Care Workers. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:23 PM 0 comments
CASH CARD DISTRIBUTION TI 4 Ps, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Cash Card Distribution dagiti kameng ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4 Ps) a nakabuklan ti 501 Grantees a nang-claim ti Cash Cards-da ken naggapuda iti 33 a barangays ti ili a Cabugao, Ilocos Sur. Naaramid ti pannakaited dagiti Cash Cards iti Opisina ti DSWD-4 Ps, LGU-Cabugao nga inimatangan dagiti pannakabagi ti DSWD Regional Office 1, dagiti kameng ti Municipal Link ti LGU-Cabugao ken ti Municipal Focal Person ti 4 Ps.
Iti nasao a Card Distribution, naawis a nangipaay ti Mensahe ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ket kimmablaaw kadagiti umawat a 4 Ps Members ken Opisiales ti DSWD-Region 1 agraman dagiti mangiwanwanwan kadaytoy a Programa iti Munisipio.
Nagyaman ti Ama ti Ili ta dimteng manen daytoy a gundaway a pannakaited ti tulong kadagiti benepisiario nga umili. Pinalagipanna dagiti umili nga umaw-awat ti tulong nga itultuloyda nga aramiden dagiti pagrebbenganda a kas benepisiario ken agtultuloy a pannakasurot iti pakaiserbian dagitoy a tulong para iti edukasion ken salun-at dagiti annakda nga agbasbasa. Dinayaw ti Alkalde Munisipal iti agtultuloy a kinatulnog dagiti Recipients nga aramidenda dagiti pagrebbenganda ta awatenda manen ti mainayon a tulong ti programa a para kadakuada.
Segun ken ni Miss Jessie Ann O. Tabut, DSWD Municipal Link a kaaduan kadagiti immawat ti Cash Cards ket nangrugida idi Hulio 2013 agingga iti Disiembre 2013. Adda met umawat a nangrugi iti Setiembre ken Oktubre 2013 a dagitoy ket Late Registrants.
Dagiti mangbukel iti DSWD Region 1 a timmalantan iti nasao a Cash Card Distribution ket isuda: Ms. Maria Theresa N. Calvo ken ni Mr. Noel Baguitan, agpada a DSWD Municipal Roving Bookkeeper ken ni Ms. Teresita Pamintuan, Cash Card Focal. Nagasistir met da Miss Aida S. Cueto ken dagiti kakaduana iti Municipal Link Staff iti nasao a panagitedan ti Cash Cards. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:39 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Dan Quayle
Ni James Danforth "Dan" Quayle ( /ˈkweɪl/; naiyanak idi Pebrero 4, 1947)[1][2] ket nagserbi a kas ti maika-44 a Bise Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi babaen ni Presidente George H. W. Bush (1989–1993). Isu ket nagserbi a kas ti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Senador ti Estados Unidos. manipud ti estado ti Indiana.
Ni Quayle ket naipasngay idiay Indianapolis ngem dimmakkel idiay Arizona. Inasawana ni Marilyn Tucker idi 1972 ken nagun-odna ti J.D. manipud idiay Unibersidad ti Indiana Robert H. McKinney a Pagadalan ti Linteg idi 1974. Isu ket nagsanay ti linteg idiay Huntington, Indiana a kaduana ti asawana sakbay a abutosan idiay Kongreso ti Estados Unidos idi 1976, iti tawen a 29. Idi 1980, ni Quayle ket nabutosan idiay Senado.
Idi 1988, ni Bise Presidente George H. W. Bush ket nainominado para iti panakapresidente bababen ti Partido Republikano ken kiniddawna ti partidona nga inominadoda ni Quayle a kas bise presidente a kaduana a tumaray. Nupay daytoy a panagpilina ket adu dagiti nadismaya, ti Bush/Quayle nga etiketa ket nangabak ti 1988 a panagbutos a sinuppiatanda dagiti Demokrata a ni Michael Dukakis kenLloyd Bentsen. A kas bise presidente, ni Quayle ket napan kadagiti opisial a panagbisita kadagiti 47 a pagilian ken nadutokan a kas ti mangipangulo iti Nailian aKOnsilo ti Limbang. Isu ket nakapatalged ti nominasion manen para iti bise-presidente idi 1992 ngem ti Bush/Quayle nga etiketa ket inabak babaen dagiti Demokrata a ni Bill Clinton ken ti bise presidente a kaduna a timmaray , a ni Al Gore.
Idi 1996, isu ket nangipablaak kadagiti kalaglagpanna a natituloan ti Natibker nga Agtaktakder ngem nagmadi a tumaray para iti opisina a publiko iti daytoy a paset ti panawen gaputa nagsagsagaba babaen ti plebitis. Isu ket nagsukisok ti nominasion ti kinapresidente idi 2000, ngem nagikkat ken nagsuporta kenni George W. Bush. Ni Quayle ken ti asawana ket agdama nga agtaeng idiay Paradise Valley, Arizona.
Maysa kadagiti annakna a lalaki, ni Ben Quayle, ket nabutosan idi idiay Kamara ti Pannakabagi idi 2010.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Dan Quayle iti Wikimedia Commons


text:
Frankfort, Kentucky
Ti Frankfort ket isu ti kapitolio ti Mankomunidad ti Kentucky ken ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Franklin.[1] No maibatay iti populasion, daytoy ti kabassitan a kapitolio ti estado idiay Estados Unidos ken maysa a maikadua a klase a siudad idiay Kentucky; ti populasion ket 25,527 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010. Daytoy ket mabirukan idiay Karayan Kentucky, ti Frankfort ket isu ti kangrunaan a siudad ti Estadistika a Mikropolitano a Lugar ti Kentucky, a mangiraman kadagiti amin a kondado ti Franklin ken Anderson.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Frankfort, Kentucky iti Wikimedia Commons


text:
Dinamarka
Ti Pagarian iti Dinamarka (Danes: Kongeriget Danmark, panangibalikas [ˈkɔŋəʁiːəð ˈdanmɑɡ̊] ( denggen)) ket maysa a batay-linteg a monarkia ken naturay nga estado a nabuklan iti pagilian iti Dinamarka (Inglesi/ˈdɛnmɑːk/; Danés Danmark (tulong·paammo)) idiay akin-amianan a Europa ken dua two autonomo a bukbukod da a pagilian, ti Is-la ti Faroe idiay Amianan nga Atlantiko ken Groenlandia idiay Amianan nga Amerika. Daytoy a pagarian ket unitario nga estado nga addaan ti kabilegan a kas makaal-ala ti turay manipud ti maitutop a Dinamarka aginggana ti Groenlandia ken ti Is-isla ti Faroe; daytoy a pederasion ket maipakunkuna a ti Danés a Pagturayan. Ti maitutop a Dinamarka ket isu ti mangsakup a lugar, a ti hustisia, ehekutibo, ken legislatibo a kabilegan ket idiay da nga agtaeng.[6] Ti Is-isla ti Faroe ket naipalpalawagan a komunidad dagiti tattao iti kaunegan ti pagarian, ken dagiti Groenlandia a tattao ket naipalpalawagan nga addan da ti bukod da a a pangikeddeng[7][8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dinamarka". The World Factbook. CIA. 19 Enero 2012. Naala idi 4 Pebrero 2012.
- ^ a b c d "Denmark". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Hendes Majestæt Dronning Margrethe II – kongehuset.dk (Ti Opisial a sapot a pagsaadan ti Danés a Monarkia) (Danes). Naala idi 4 Pebrero 2012.
- ^ Harhoff, Frederik (1993) Rigsfællesskabet (Pagturayan) (iti Danes nga addaan ti Inggles a pakabuklan). Århus: Klim, p. 498. ISBN 87-7724-335-8
- ^ Lov om Færøernes Hjemmestyre (Danes). Retsinformation.dk. "§ 1. Færøerne udgør inden for denne Lovs Rammer et selvstyrende Folkesamfund i det danske Rige. I Henhold hertil overtager det færøske Folk ved sin folkevalgte Repræsentation, Lagtinget, og en af dette oprettet Forvaltning, Landsstyret, inden for Rigsenheden Ordningen og Styrelsen af færøske Særanliggender som angivet i denne Lov."
- ^ Lov om Grønlands Selvstyre (Danes). Retsinformation.dk. "I erkendelse af, at det grønlandske folk er et folk i henhold til folkeretten med ret til selvbestemmelse, bygger loven på et ønske om at fremme ligeværdighed og gensidig respekt i partnerskabet mellem Danmark og Grønland.
- Dinamarka
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Danes
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Nordiko a pagilian
- Akin-amianan nga Europa
- NUTS 2 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Eskandinabia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1814


text:
1809
Ti 1869 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni James Madison ket sinarunona ni Thomas Jefferson a kas ti Presidente iti Estados Unidos.
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 19 – Edgar Allan Poe, Amerikano a mannurat ken mannaniw (pimmusay 1849)
- Pebrero 12
- Abraham Lincoln, maika-16 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1865)
- Charles Darwin, Britaniko a naturalista (pimmusay 1882)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1809 iti Wikimedia Commons