text:
Pagsasao nga Armenio
Ti Pagsasao nga Armenio (հայերէն iti TAO wenno հայերեն iti RAO, Pannakabalikas nga Armenio: [hɑjɛˈɾɛn]—hayeren) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao a maisasao babaen dagiti tattao nga Armenio. Daytoy ket opisial a pagsasao iti Republika iti Armenia ken iti rehion pay iti Nagorno-Karabakh. Adu pay ti mangisasao daytoy a pagsasao babaen dagiti komunidad nga Armenio idiay Armenio a diaspora. Daytoy ket adda ti bukodna a naisuratan, ti Armenio nga abesedario, ken daytoy ket ipammategan dagiti linguista para iti bukodna a naisangsangayan a ponolohiko a panagrangrang-ay iti kaunegan ti Indo-Europeano.[2]
Dagiti linguista ket idasigda ti Armenio a kas maysa a nawaya a sanga iti Indo-Europeano a pamilia ti pagsasao.[3] Ti Armenio ket makibingbingay kadagiti nadumaduma a kangrunaan a panagpabaro iti Griego, ken adda dagiti linguista a mangigrupo dagitoy dua a pagsasao iti Prigio ken ti Indo-Irani a pamilia iti nagatngato nga agpang ti subgrupo iti Indo-Europeano a daytoy ket naipalpalawag babaen ti naibingay a panagpabaro a kas nayonan. Kadagiti kinaudi, adu dagiti dadduma a nagipaltiing ti maysa a Balkan a panakaigrupo a mairaman ti Griego, Armenio, Prigio ken Albanés.[4]
Ti Armenio ket adda ti atiddog a pakasaritaan, nga adda ti maikalima a siglo a panakaipatarus ti Biblia ken daytoy ti kadaanan a nabati a testo. Ti bokabulariona kaaduan a naimpluensian babaen dagiti Lumaud a Tengnga nga Irani, a naisangsangayan ti Parto, ken ti basbassit a kadakkel babaen ti Griego, Latin, Daan a Pranses, Persiano, ken Arábiko ken dagiti nadumaduma pay a pagsasao kadagiti naplabas a pakasaritaanna. Adda dagiti dua a naipaalagadan a moderno a literario a porma, Dumaya nga Armenio ken Lumaud nga Armenio, a dagitoy ket agsinnaranay a maawatan. Ti naisabsabali ken gangani nga awanen a Pagsasao a Lomavren ket maysa a a dialekto a naimpluensian ti Romani nga adda ti Armenio a gramatika ken ti kaaduan a naala ti Romani a bokabulario, a mairan dagiti Romani a numero.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Moderno nga Armenio reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Klasiko nga Armenio reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Tengnga nga Armenio reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Indo-Europeano a Pagsasao ken Kultura: Panagipaammo, Benjamin W. Fortson, John Wiley ken dagiti Annak, 2009 p383.
- ^ Pagsasao nga Armenio – Britannica Online Encyclopedia
- ^ Ti Indo-Europeano a Pagsasao ken Kultura: Panagipaammo, Benjamin W. Fortson, John Wiley ken dagiti Annak, 2009, p383.


c: text/html

text:
Duero, Bohol
Ti Duero ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Duero ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Alejawan
- Angilan
- Anibongan
- Bangwalog
- Cansuhay
- Danao
- Duay
- Guinsularan
- Itum
- Langkis
- Lobogon
- Madua Norte
- Madua Sur
- Mambool
- Mawi
- Payao
- San Antonio (Pob.)
- San Isidro
- San Pedro
- Imelda
- Taytay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maragondon, Cavite
Ti Maragondon ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maragondon ket nabingbingay a politikal iti 27 barbaranggay.[2]
- Caingin Pob. (Baranggay III)
- Bucal Calamba
- Bucal II
- Bucal III A
- Bucal IV A
- San Miguel I A (Caputatan)
- Garita I A
- Mabato
- Talipusngo
- Pantihan I (Balayungan)
- Pantihan II (Sagbat)
- Pantihan III (Pook na Munti)
- Pantihan IV (Pook ni Sara)
- Patungan
- Pinagsanhan I A
- Poblacion I A
- Poblacion II A
- Tulay Silangan
- Layong Mabilog
- Bucal III B
- Bucal IV B
- Garita I B
- Pinagsanhan I B
- Poblacion I B
- Poblacion II B
- San Miguel I B
- San Miguel I C
- Mafi II
- Tulay Kanluran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Eudicotidae
Ti Eudicotidae ket dagiti monopiletiko a klade dagiti mula nga agsabsabong a tinawtawagan kadagiti tricolpate wenno dagiti saan a magnoliid a dicot babaen dagiti dati a mannurat. Ti botaniko a pannakaibaga ket naipayammo idi 1991 babaen ti ebolusionario a botaniko a ni James A. Doyle ken paleobotaniko a ni Carol L. Hotton tapno maiyunayunay ti kinaudi nga ebolusionario panagtitipon ti tricolpate a dicot manipud ti nasapsapa, dagiti saan unay a naipangruna, a dicot.[1] Ti asideg a pannakaikabagian kadagiti mula nga agsabsabong iti bukbukel a mota ti tricolpate ket immuna idi a makitkita kadagiti morpolohiko a panagadal kadagiti nagbibingayan a tinawid a karakter. Dagitoy a mula ket addaan kadagiti naisangayan a ugali kadagiti bukodda a bukkel ti mota a mangipakpakita ti tallo a colpi wenno dagiti gurit a kaabay ti polar nga aksis. Ti kinaudi a molekular nga ebidensia ket nangpasingked ti henetiko a batayan para iti ebolusionario a pannakaikabagian dagiti mula nga agsabsabong iti bukbukel ti mota ken ti dicotyledon nga ugali ti tricolpate. Ti pnangibaga ket kaibuksilanna dagiti "agpayso a dicotyledon" gapu ta aglaon ti kaaduan kaadgiti mula a naikeddengen a dagiti dicot ken addaan ti panangilasin kadagiti dicot. Ti panangipaga ti "eudicotidae" ket kanungplanen a kaaduan a naampon iti botanika tapno mangibaga ti maysa kadagiti dua a kadakkelan a klade dagiti angiospermae (buklen tisumurok a 70% dagiti sebbanagn ti angiospermae), ti sabali pay ket dagiti dagiti monocot. Dagiti natidda nga angiospermae ket masansan a naibagbaga a kas dagiti basal nga angiospermae wenno dagiti paleodicot ngem dagitoy a panangibaga ket saan pay nga adu wenno kankanayon a naampon gapu ta saanda a mangitudo ti maysa agrupo ti monopiletiko.
Ti sabali pay a nagan para iti eudicotidae ket dagiti tricolpate, ti nagan a mangitudo ti naguritan nga estruktura iti mota. Dagiti kameng ti grupo nga addaan ti tricolpate a mota, wenno dagiti porma a naala iti daytoy . Dagitoy a mota ket addaan ti tallo wenno ad-adu pay a babassit nga abut a naikabil iti gurit a tinawtawagan iti colpi. Iti pannakaigiddiat, kaaduan kadagiti sabali a agbukel a mulmula (nga isu ti gymnospermae, dagiti monocot ken dagiti paleodicot) ket agpataudda kadagiti monosulcate a mota, nga addaan ti agmaymaysa a bassit nga abut a nikabil iti sabali a turongna a gurit a tinawtawagan iti sulcus. Ti nagan a "tricolpate" ket kinaykayat dagiti botaniko tapno maliklikan ti pannakaallilaw kadagiti dicot, ti grupo a saan a monopiletiko(Judd & Olmstead 2004).
Adu kadagitinadayeg a mula ket dagiti eudicots, a mairaman kadagiti adu a masida a mulmula, kaykayo, ken dagiti ornamental. Adda met dagiti kadawyan ken pamiliar a eudicotidae ket mangiraman ti kamkameng ti pamilia ti mirasol kasla ti kadawyan a dandelion, ti forget-me-not, repolio ken dagiti sabali pay a kameng iti pamiliana, iti mansanas, buttercup, arse ken macadamia. Kaaduan kadagiti adu ti bulongna a kayo iti tengna a latitud ket tagikua pay dagiti eudicotidae, malaksid kadagiti kayo ti magnolia ken tulipa a tagikua ti magnoliids, ken Ginkgo biloba a saan daytoy nga angiospermae.
Ti nagan nga "eudicotidae" ket inus-usar iti sisitema APG, ti 1998, ken sistema APG II, ti 2003, para itipanangidasig kadagiti angiospermae. Daytoy ket maipakat ti klade, ti grupo ti monopiletiko, a mangiraman ti kaaduan kadagiti (dati) dicot.
Dagiti subdibision[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti eudicotidae ket mabaln met a mabingbingay kadagiti dua a grupo: dagiti basal a eudicotidae ken dagiti bugas a eudicotidae.[2] Dagiti basal nga eudicotidae ket maysa nga inpormal a nagan para kadagiti grupo ti parapiletiko . Dagiti bugas nga eudicotidae ket dagiti grupo ti monopiletiko.[3]
Ti maikadu apanagadal ket nangisingasing idi a dagiti buagas nga eudicotidae ket mabalinda met a mabingbingay kadagiti dua a klade- Pentapetalae - a mangbukel kadagiti amina a eudicotidae malaksid kadagiti Gunnerales - ken Gunnerales.[4]
Ti Pentapetalae ket mabalin met a mabingbingay kadagiti tallo a klades:
- (i) ti "superrosid" a klade a mangbukel kadagiti Rosidae, Vitaceae ken Saxifragales
- (ii) ti "superasterid" a kalde a mangbukel kadagiti Berberidopsidales, Santalales, Caryophyllales ken Asteridae
- (iii) Dilleniaceae
Iti kaunegan dagiti bugas nga eudicotidae, dagiti kadakkelan a grupo ket dagiti "rosidae" (bugas a grupo nga addaan ti prefix nga "eu−") ken dagiti "asterids" (bugas a grupo nga addaan ti prefix nga "eu−").
- eudicotidae :
- dagiti bugas a udicotidae :
Iti ad-adu pay a salaysay, iti kaunegan ti tunggal amaysa a klade adda met dagiti saan a naipuesto a pamilia ken dagiti urnos (dagiti saan a naipuesto a henero ket saan a naibagbaga):
- klade ti 'eudicotidae
-
-
- pamilia ti Buxaceae [+ pamilia ti Didymelaceae]
- pamilia ti Sabiaceae
- pamilia ti Trochodendraceae [+ pamilia ti Tetracentraceae]
- urnos ti Ranunculales
- urnos ti Proteales
-
- klade dagiti bugas a eudicotidae
-
-
- pamilia ti Aextoxicaceae
- pamilia ti Berberidopsidaceae
- pamilia ti Dilleniaceae
- urnos ti Gunnerales
- urnos ti Caryophyllales
- urnos ti Saxifragales
- urnos ti Santalales
-
- klade ti rosids
-
-
- pamilia ti Aphloiaceae
- pamilia ti Geissolomataceae
- pamilia ti Ixerbaceae
- pamilia ti Picramniaceae
- pamilia ti Strasburgeriaceae
- pamilia ti Vitaceae
- urnos ti Crossosomatales
- urnos ti Geraniales
- urnos ti Myrtales
-
- klade ti eurosids I
-
-
- pamilia ti Zygophyllaceae [+ family Krameriaceae]
- pamilia ti Huaceae
- urnos ti Celastrales
- urnos ti Malpighiales
- urnos ti Oxalidales
- urnos ti Fabales
- urnos ti Rosales
- urnos ti Cucurbitales
- urnos ti Fagales
-
-
- klade ti eurosids II
-
-
- pamilia ti Tapisciaceae
- urnos ti Brassicales
- urnos ti Malvales
- urnos ti Sapindales
-
-
-
- klade ti asterids
-
- klade ti euasterids I
-
-
- pamilia ti Boraginaceae
- pamilia ti Icacinaceae
- pamilia ti Oncothecaceae
- pamilia ti Vahliaceae
- urnos tiGarryales
- urnos ti Solanales
- urnos ti Gentianales
- urnos ti Lamiales
-
-
- klade ti euasterids II
-
-
- pamilia ti Bruniaceae
- pamilia ti Columelliaceae [+ family Desfontainiaceae]
- pamilia ti Eremosynaceae
- pamilia ti Escalloniaceae
- pamilia ti Paracryphiaceae
- pamilia ti Polyosmaceae
- pamilia ti Sphenostemonaceae
- pamilia ti Tribelaceae
- urnos ti Aquifoliales
- urnos ti Apiales
- urnos ti Dipsacales
- urnos ti Asterales
-
-
-
-
Nota : “ + ....” = pagpilian, a kas maysa a nailasin kadagiti dati a pamilia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Endress, Peter K. (Oktubre 2002). "Morpolohia ken Angiosperma Sistema iti Molekular a Panawen". Botanical Review. Estruktural a Sistematika ti Botanika: Ti Timpuyogan a Pakalaglagipan kenni William C. Dickison 68 (4).
- ^ Worberg A, Quandt D, Barniske A-M, Löhne C, Hilu KW, Borsch T (2007) Pilohenia dagiti basal nga eudicotidae: panirigan manipud tisaan nga agkodigo ken napardas nga agbalbaliw a DNA. Dagiti organismo, Dibersidad ken Ebolusion7 (1), 55-77.
- ^ Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, Peter K. Endress, ken ni Mark W. Chase. Pilohenia ken Ebolusion dagiti Angiospermae. Sinauer Associates: Sunderland, MA, USA. (2005).
- ^ Moore MJ, Soltis PS, Bell CD, Burleigh JG, Soltis DE (2010) Pilohenetiko a panagusig kadagiti 83 a plastid a genes ketmangpasayaat a mansolbar ti nasap a dibersipikasion dagiti eudicotidae. Proc Natl Acad Sci USA
- Doyle, J. A. & Hotton, C. L. Dibersipikasion ti nasapa a pula ti sabong ti angiospermae iti kladistiko a kontesto. pp. 169–195 in Pollen and Spores. Dagiti Tabas ti Dibersipikasion(eds Blackmore, S. & Barnes, S. H.) (Clarendon, Oxford, 1991).
- Walter S. Judd and Richard G. Olmstead (2004). "Ti panagsukimat ti tricolpate (eudicot) pilohenetiko a pannakaikabagian". Amerikano a Warnakan ti Botanika 91 (10): 1627–1644. doi:10.3732/ajb.91.10.1627. PMID 21652313. (napno a testo )
- Eudicots iti Stevens, P. F. (2001 ken masakbayan). Website ti Pilohenia ti Angiosperma. Bersion 7, Mayo 2006.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Eudicotidae idiay Wikimedia Commons
- Eudicots, Gandat ti Web iti Puon ti Biag
- Dicots Dagiti Porma ti Mula a Biag


text:
Indonesia
Ti Indonesia, opisial a ti Republika ti Indonesia (Indones: Republik Indonesia), ket ti naturay nga estado idiay Abagatan a daya nga Asia ken Oceania. Ti Indonesia ket maysa a purpuro a buklen dagiti rinibu nga isla.[7] Daytoy ket sakupenna dagiti 33 a probinsia ken 1 nga Espesial nga Administratibo a Rehion (para iti panangituray babaen ti sakbay ti kolonia a monarkia) nga addaan iti nakarkulo a populasion iti sumurok a 252 a riwriw a tattao, ken mangaramid daytoy iti maikapat a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Ti republika a porma ti gobierno ti Indonesia ket buklen ti nabutosan a lehislatura ken presidente. Ti kapitolio a siudad ti pagilian ket ti Jakarta. Ti pagilian ket makibinningay kadagiti daga a pagbeddengan iti Papua Baro a Guinea, Daya a Timor, ken Malaysia. Dagiti dadduma pay a kaarrubana a pagilian ket mairaman ti Singapur, ti Pilipinas, Australia, Palau, ken ti Indiano a teritorio ti Is-isla ti Andaman ken Nicobar. Ti Indonesia ket ti nagpundar a kamemng ti ASEAN ken kameng dagiti nangruna nga ekonomia ti G-20. Ti ekonomia ti Indonesia ket isu ti 1maika-16 a kadakkelan babaen ti nominal a GDP.
Ti purpuro ti Indonesia ket nangruna idin a rehion iti panagtagilako manipud idi maika-7 a siglo, idi ni Srivijaya ken kalpasanna ni Majapahit ket nakipagtagilako iti Tsina ken India. Dagiti lokal nga agturturay ket nagin-inutda a nangala kadagiti ganganaet a modelo ti kultura, relihion ken politika manipud kadagiti nasapa a siglo, ken nagrang-ay dagiti pagarian ti Hindu ken Budista. Ti pakasaritaan ti Indonesia ket naimpluensian babaen dagiti ganganaet a bileg a nagay-ayat kadagiti masna a rekursona. Dagidi Muslim a nagtagtagilako ket nagiyegda ti kaaduan nga Islam, bayat a dagidi bileg ti Europa ket nagiyegda iti Kristianidad ken naglalabanda tapno bukbukodanda ti panagtagilako kadagiti Is-isla ti Rekado ti Maluku idi las-ud ti Panawen ti Pnagduktal. Kalpasan ti tallo ket gudua a sigsiglo iti Kolonialisno nga Olandes, ti Indonesia ket nakaala met iti pannakawayana kalpasan idi Sangalubongan a Gubat II. Ti pakasaritaan ti Indonesia ket nariron kalpasanna daytat\, nga adda met dagiti karit nga inyeg dagiti masna a didigra, adu a panagpapatay, panagbalintungeg, separatismo, ti proseo ti demokratisasion, ken dagiti paset ti panawen iti napardas a panagbaliw iti ekonomia.
Ti Indonesia ket buklen dagiti ginasut a naisangayan a patneng a grugrupo ti etniko ken lingguistika. Ti kadakkelan – ken katurayan iti politika – ket ti etniko a grupo ti Habanes. Napadur-as met ti nagbibingayan nga identidad, a naipalawag babaen ti nailian a pagsasao, dibersidad ti etniko, kaadu ti relihion iti kaunegan ti kaaduan a populasion ti Muslim, ken ti pakasaritaan ti kolonialismo ken iti rebelion a naisuppiat iti daytoy. Ti nailian a sasao ti Indonesia ket ti, "Bhinneka Tunggal Ika" ("Panagkaykaysa iti Dibersidad" literall a, "adu, ngem maymaysa met"), ket mangibagbaga ti dibersidad a nangsukog iti pagilian. Uray ti dakkel a populasianna ken dagiti rehion a napusek iti populasion, ti Indonesia ket addaan iti nawatiwat a luglugar iti kaatapan a mangsuporat ti maikadua a kangatuan nga agpang iti biodibersidad iti lubong. Ti pagilian ket addaan iti adu a masna a rekurso, ngem adu pay met laeng dagiti napanglaw.[8][9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Indonesia (Country Studies nga ed.). US Library of Congress.
- ^ Vickers, p. 117
- ^ "Population". www.bi.go.id (iti Indones). Bank Indonesia. 30 Hunio 2014. Naala idi 9 Septiembre 2014.
- ^ a b c "Indonesia". International Monetary Fund. Naala idi 27 Oktubre 2013.
- ^ "Gross domestic product 2013". World Bank. Naala idi 2 Hulio 2014.
- ^ "GDP per capita, PPP (current international $)". World Bank. Naala idi 2 Hulio 2014.
- ^ "The Naming Procedures of Indonesia’s Islands", Tenth United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names, New York, 31 Hulio – 9 Agosto 2012, United Nations Economic and Social Council
- ^ "Poverty in Indonesia: Always with them". The Economist. 14 Septiembre 2006. Naala idi 26 Disiembre 2006.; correction.
- ^ Guerin, G (23 Mayo 2006). "Don't count on a Suharto accounting". Asia Times Online (Hong Kong).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Friend, T. (2003). Indonesian Destinies. Harvard University Press. ISBN 0-674-01137-6.
- Ricklefs, M. C. (1991). A History of Modern Indonesia since c.1300, Second Edition. MacMillan. ISBN 0-333-57689-6.
- Schwarz, A. (1994). A Nation in Waiting: Indonesia in the 1990s. Westview Press. ISBN 1-86373-635-2.
- Taylor, Jean Gelman (2003). Indonesia: Peoples and Histories. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-10518-5.
- Vickers, Adrian (2005). A History of Modern Indonesia. Cambridge University Press. ISBN 0-521-54262-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Indonesia idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Indonesia manipud idiay Wikivoyage
- Gobierno
- Gobierno ti Indonesia
- Ministro ti Sekretario ti Estado (Indones)
- Sentro ti Estadistiko
- Hepe ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Sapasap a pakaammo
- Indonesia a naikabil iti The World Factbook
- Indonesia manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Indonesia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Bariweswes ti Indonesia BBC News
- Indonesia iti Encyclopædia Britannica
- Wikimedia Atlas iti Indonesia
- Opisial a sitio ti Turismo ti Indonesia
- Key Dagiti padto ti Panagdur-as para iti Indonesia
- Is-isla ti Paracel (tinengngel babaen ti Tsina)
- Is-isla ti Pratas (tinengngel babaen ti Taiwan)
- Is-isla ti Spratly (sinuppiatan ken tinengngel babaen dagiti nadumaduma nga agtunton)
- Indonesia
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- G20 a pagpagilian
- G15 a pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1949
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Malayo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania


text:
Zumarraga, Samar
Ti Zumarraga ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Zumarraga ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Arado
- Arteche
- Bioso
- Boblaran
- Botaera
- Buntay
- Camayse
- Canwarak
- Ibarra
- Lumalantang
- Macalunod
- Maga-an
- Maputi
- Monbon
- Mualbual
- Pangdan
- Poro
- San Isidro
- Sugod
- Tinaugan
- Tubigan
- Poblacion 1 (Baranggay 1)
- Poblacion 2 (Baranggay 2)
- Marapilit
- Talib
- Igpit opol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wikipedia:VisualEditor/TemplateData/Pagsursuruan
- VisualEditor
- Pagibagaan a panid (Ilokano)
- Pagibagaan a panid (Ingles) - idiay MediaWiki
- Apay a maararamid daytoy?
- Dokumentasion:
- Masansan a salsaludsod (Ingles) - idiay MediaWiki
- Panagrang-ay:
- Dagti linawas ken binulan a reporta ti kasasaad (Ingles) - idiay MediaWiki
- WMF Roadmap (Ingles) - idiay MediaWiki
- Inheniera a gangandat ti WMF, 2013-2014 (Ingles) - idiay MediaWiki
- Alagaden ti agar-aramat / Panag-usar
- Dagiti apat ti teklado
- TemplateData
- Pagsursuruan ti TemplateData
- Sentral a Pagipatarusan - idiay MediaWiki
- Kangrunaan a panid ti panagsukisok (Ingles) - idiay Meta
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin a inurnos babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos, babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inaldaw a nga agur-urnos babaen ti UI
babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras a naipasubli a pabagbalbaliw
babaen ti tipo ti panangisubli
-
(amin a pagkitaan
- Pagipadasan ti kinaudi a bersion ti VisualEditor - idiay MediaWiki
- Bugzilla
Dagiti linaon
Ania kadi ti TemplateData?[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti TemplateData ket isu ti waya ti panagipenpen ti pakaammo a maipanggep ti plantilia ken dagiti parametrona, tapno ti VisualEditor ket makaala ket makaiparang daytoy idiay editor ti plantilia, tapno mapalaka ti agurnos kadagiti plantilia.
Ti TemplateData ket mangpalubos kadagit iagara-aramat ti agsurat kadagiti bassit a naestruktura a datos iti panid ti plantilia, wenno mailak-amto iti dayta a panid ti plantilia (a kas idiay panid ti dokumentasion). Kalpasanton no adda daytoy ti naestruktura a datos, mabalinton a husto a maiparang iti VisualEditor. Bayat a daytoy ket kasla narigat, daytoy ket pudno a nalaka met.
Estruktura ti TemplateData[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti estruktura ti TemplateData ket naibatay iti alagaden ti JSON, ken silple met laeng daytoy. Laglagipen nga amin dagiti palplawag iti TemplateData ket nasken a naranas a testo (awan ti wikitext, wenno silsilpo, kdpy).
Ti umuna nga aramiden ket ti panangimakinilia ti paris dagiti etiketa ti
, iti aniaman a lugar ti dokumentasion a subpanid ti plantilia, kasla daytoy:
{ ...
Daytoy ket mangibaga ti sopwer nga aimin nga adda ti baetan dagitoy dua nga etiketa ket ti TemplateData, ken nasken a pagibasaran no mausar ti plantilia
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panangipalplawag ti uneg ti TemplateData ket sumurot ti alagaden a tabas; kunatayo koma nga addaanka ti plantilia a tinawtawagan ti "Commons" para iti panagisilpo ti kategoria ti Commons a maipanggep ti topiko. Daytoy ket mangala ti maysa anasken a parametro: ti nagan ti kategoria idiay Commons. Ti TemplateData ket kastoyto ti kitana:
{ "description": "Ti plantilia a panagisilpo ti kategoria idiay commons a maipanggep ti maysa nga artikulo", "params": { "1": { "label": "Kategoria ti Commons", "description": "Ti kategoria ti commons a kayatmo nga isilpo.", "default": "Category:CommonsRoot", "type": "string", "required": true } } }
Daytoy ket mangiparanto, idiay plantilia, iti kastoy:
Ti plantilia a panagisilpo ti kategoria idiay commons a maipanggep ti maysa nga artikulo
Panangipalplawag ken dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
No nalpaskan, talmegam ti "idulin". No addaanka kadagiti biddut, daytoy ket saan a mangpalubos kenka nga agidulin (a makariro, ngem nasayaat ta saaka a makadadael). No makasarakka kadagiti biddut, ipadamagmo idiay pagibagaan a panid no ania ti padpadasem nga ar-aramiden, ken naragsak kaminto a tumulong kenka.
Laglagipen a ti tungngal maysa a pirgis ti pakaammo ket narikpan kadagiti marka ti sasao (malaksid para iti
true ken
false), ken naisina manipud ti sumaruno a pirgis babae ti koma (malaksid no daytoy ket ti naudi).
Dagiti parbo a nagan ti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti plantilia a mangpalubos ti isumet laeng a parametro nga addaan ti sabali a nagnagan.
Kas pagarigan,
{{Commons|category=Apples}} ket mabalin pay a maisurat a kas ti
{{Commons|Apples}} wenno
{{Commons|link=Apples}}.
Ti pananginayon ti daytoy a pakaammo iti TemplateData, simple laeng nga inayon dagiti parbo a nagan iti pakaammo ti parametro:
"params": { "category": { ... "aliases": ["1", "link"] }
Dagiti nadumaduma a parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
No addaanka kadagiti nadumaduma a parametro, ulitem laeng ti tungngal maysa a paset (mangrugi manipud ti etiketa ti "1" ) ken punnuem dagitoy no mabalin. Laglagipen a no ti plantilia ket addan kadagiti nadumaduma a parametro, nasken nga ilasinmo koma ida iti TemplateData, a kasla daytoy:
"params": { "1": { ... }, <-- madlaw ti koma (comma) ditoy "2": { ... }, <-- ken ditoy "3": { ... } }
Dagiti agpapada a parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
No ti plantilia ket addan kadagiti nadumaduma a parametro, sagpaminsan nga adda dagitoy ket agpapada a kita. Iti daytoy a kaso, nasken laeng a mangtedka kadagiti napno a tagikua para iti umuna, ken dagiti dadduma ket "tawidanda" dagiti tagikuada manipud ti immuna.
"params": { "topiko1": { "label": "Topiko", "description": "Ti topiko a naibaga iti daytoy a panagipalpalawag a panid", "type": "string", }, "topiko2": { "inherits": "topiko1" }, "topiko3": { "inherits": "topiko1" }, }
Blanko a pagtabasan[urnosen | urnosen ti taudan]
Mabalinmo ti agkopia ti blanko a pagtabasan dita baba tapno makanayon ti baro a TemplateData iti plantilia. Dagiti laeng kadawyan nga etiketa ti nairaman.
{ "description": "", "params": { "1": { "label": "", "description": "", "type": "", "required": }, "2": { "label": "", "description": "", "type": "", "required": } } }
Dagiti limitasion ken salsaludsod[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti awan a langa — Ti TemplateData ket kas pagarigan laeng ti ramit a naaramid a magun-od nga addan laeng kadagiti bassit a langai, iti namnama a dagiti agar-aramat ket mangtulong a mangkuyog ti panagrang-ay dagiti langa a kayatda. No kayatmo ti agkiddaw kadagiti baro a langa para iti TemplateData, pangngaasi a pakaammuan dakami.
- Mangtaktak ti panangipakita kadagiti plantilia — Kalpasan ti pananginayon ti TemplateData iti plantilia, ti metadata ket nasken koma a dagus a makita no ti plantilia ket nalukatan iti VisualEditor. Nupay kasta, daytoy ket mabalin nga agapaut kadagiti adu nga oras sakbay a maiparang ti metadata. Mabalinmo a piliten a pabaruen ti awan linaonna a panag-urnos ti panid ti plantilia (saan nga idiay dokumentasion a subpanid). Ti panagaramid ti awan linaonna a panag-urnos, lukatan ti panid ti plantilia para it panag-urnos, ken idulin ti panid nga ti panagaramid ti aniaman a panagbalaliw.
- Dagiti agdamaparikut — Ti listaan dagiti agdama aparikut ket dagiti kiddaw ti langa ket magun-od idiay bugzilla.
Ramramit[urnosen | urnosen ti taudan]
- TemplateDataEditor — Ti eskritu ti agar-aramat nga agaramid ti nalaklaka a proseso ti panaginayon ti TemplateData . Agdama nga dda daytoy iti Pranses (aglaon kadagiti patarus ti Inggles, Italiano, Hapon ken ken Koreano), ken nalaka met a maipatarus kadagiti sabali a pagsasao.
- TemplateData Wizard — Ti ramit nga gapataud ti TemplateData babaen ti maysa nga interaktibo nga interface.
- TemplateData generator — Ti ramit a mangbasa ti taudan ti wikicode ti plantilia, ken mangpadas nga agbiruk kadagiti amin a parametro nga inus-usar ken mangiparuar ti rurog a dokumento nga addan dagiti nailista a parametro.
- JSONLint — Ti ramit a mangpalubos kenka a mangpasingked ti naisurat ti ima a JSON tapno makatulong nga agbiruk kadagiti biddut ti eskritu.


text:
Doliar ti Estados Unidos
Ti doliar ti Estados Unidos (senial: $; kodigo: USD; naipangyababaan pay ti US$), ken makunkuna pay a kas ti doliar ti U.S. wenno doliar nga Amerikano, ket isu ti opisial a kuarta a pidusiario iti Estados Unidos iti Amerika ken dagiti ballasiw taaw a teritoriona. Daytoy ket nabingbingay kadagiti1oo a babbabassit a paset a makunkuna kadagiti sentabo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Doliar ti Estados Unidos idiay Wikimedia Commons


text:
12a pinilina: ni Simon (a pinanagananna iti Pedro);
1Iti naminsan nga ipapan manen ni Jesus iti sinagoga, adda lalaki sadiay a paralitiko ti maysa nga imana. 2Adda tattao a mangpalpaliiw ken ni Jesus no paimbagenna ti lalaki iti Aldaw ti Panaginana tapno adda pangpabasolanda kenkuana. 3“Umayka ditoy,” kinuna ni Jesus iti lalaki. 4Ket sinaludsodna kadagiti tattao: “Ania ti ipalubos ti Linteg nga aramidentayo iti Aldaw a Panaginana? Tumulong wenno mangranggas? Mangispal iti tao wenno mangpatay?” Ngem nagulimekda. 5Sipupungtot ni Jesus a kimmita kadakuada. Nupay kasta, inay-ayna ida gapu iti kinatangken ti uloda. “Unnatem ta imam,” kinunana iti lalaki. Inunnat ti lalaki ti imana ket immimbag. 6Rimmuar dagiti Fariseo iti sinagoga. Nakiumanda a dagus iti sumagmamano a kameng ti partido Herodiano. Nagtutulaganda no kasano ti panangpatayda ken ni Jesus. 7Nagpakni ni Jesus ken dagiti adalanna iti igid ti Dan-aw ti Galilea ket simmurot kenkuana ti adu a tao. Naggapuda idiay Galilea, Judea, 8Jerusalem, Idumea, agraman kadagiti disso iti ballasiw ti Jordan ken kadagiti luglugar nga asideg iti siudad ti Tiro ken Sidon. Napan amin dagitoy a tattao ken Jesus ta adu ngamin ti nadamagda nga ar-aramidenna. 9Gapu iti kaadu ti tao, binilin ni Jesus dagiti adalanna nga isaganaanda iti bangka tapno saan a madippit. 10Ta adu ti inagasanna ket agdidinnuron amin dagiti masakit nga umasideg a sumagid kenkuana. 11Tunggal maimatangan dagiti tattao a linuganan dagiti dakes nga espiritu, agpaklebda iti sakaananna sada yikkis: “Sika ti Anak ti Dios!” 12Ngem nainget ti bilin ni Jesus kadagiti dakes nga espiritu nga awan pangibagbagaanda iti kinasiasinona. 13Simmang-at ni Jesus iti maysa a turod ket inayabanna dagiti kinayatna. Napanda kenkuana ket 14pimmili iti sangapulo ket dua a dinutokanna nga apostoles. “Pinilikayo a makikadkadua kaniak,” imbagana kadakuada. “Ibaonkayonto pay a mapan mangaskasaba 15ket maikkankayto iti pannakabalin a mangpaksiat kadagiti demonio.” 16Dagitoy dagiti 12 a pinilina: ni Simon (a pinanagananna iti Pedro); 17da Santiago ken Juan nga annak ni Zebedeo (pinanagananna dagiti agkabsat iti Boanerges, kayatna a sawen, “Annak ti Gurruod”); 18Andres, Felipe, Bartolome, Mateo, Tomas; ni Santiago nga anak ni Alfeo; Tadeo, Simon a Patriota 19ken ni Judas Iscariote a nangliput ken Jesus. 20Nagawid ni Jesus. Adu manen a tattao ti naguummong ket saanen a masango ni Jesus ken dagiti adalanna ti mangan. 21Apaman a nadamag daytoy dagiti kabagianna, napanda iti ayan ni Jesus tapno ipanawda. “Agmauyongen,” kunkuna ngamin dagiti tattao. 22“Linuganan ni Beelzebub!” kinuna ti sumagmamano a maestro iti Linteg a naggapu idiay Jerusalem. “Ti pangulo dagiti demonio ti mangmangted kenkuana iti bileg a mangpaksiat kadagiti dakes nga espiritu.” 23Isut’ gapuna nga inayaban ni Jesus dagiti tattao ket sinaritana kadakuada ti sumagmamano a pangngarig: “Mabalin aya a paksiaten ni Satanas ti bagina met laeng? 24No agbibinnusor dagiti tattao iti maysa a pagarian, marpuog dayta a pagarian. 25No agririri dagiti kameng ti maysa a familia, marakrak dayta a familia. 26Ngarud, no mabingbingay ti pagarian ni Satanas, ket agdidinnadael dagiti taona, di agpaut ket dumtengen ti kanibusananna. 27“Awan makastrek iti balay ti napigsa a tao tapno italawna dagiti sanikuana. Reppetenna pay nga umuna ti napigsa a tao santo agsamsam iti uneg ti balay. 28“Laglagipenyo a mapakawan amin a basol dagiti tattao ken amin nga isasaoda a maibusor iti Dios. 29Ngem pulos a dinto mapakawan ti siasinoman nga agsao iti maibusor iti Espiritu Santo, ta nakaaramid iti agnanayon a basol.” 30Insao ni Jesus dagitoy ta adda sumagmamano a nagkuna, “Linuganan ti dakes nga espiritu.” 31Simmangpet ti ina ken dagiti lallaki a kakabsat ni Jesus. Nagtatakderda iti ruar ket nangibaonda iti mangayab kenkuana. 32Adu a tattao ti nakatugaw idi iti likmutna. “Adda ni nanangmo ken dagiti kakabsatmo a lallaki idiay ruar,” kinunada. “Masapuldaka.” 33“Siasino kadi ti inak?” insungbat ni Jesus. “Siasino kadi dagiti kakabsatko?” 34Kinitana dagiti nanglawlaw kenkuana ket kinunana, “Kitaenyo! Adtoy ti inak ken dagiti kakabsatko! 35Ta dagiti agaramid iti pagayatan ti Dios, isuda dagiti kakabsatko ken ti inak.”


text:
Kamelio
Ti kamelio ket maysa a paris ti ramay ti saka nga ungulata iti kaunegan ti henero ti Camelus, nga addaan kadagiti naisangsangayan a deposito ti taba a tinawtawagan kadagiti "pissuol" iti bukotna. Dagiti dua a nabatbati a sebbangan ti kamelio ken ti dromedario, wenno maysa ti pissuolna a kamelio, daytoy ket patneng ti Tengnga a Daya ken ti Sara ti Aprika; ken ti Baktriano, wenno dua ti pissuolna a kamelio, daytoy ket agtataeng idiay Tengnga nga Asia. Napamo dagitoyen a dua a sebbangan; dagitoy ket mangited ti gatas, karne, dutdot para kadagiti tela wenno tagilako, ken dagiti agob-obra nga ayup.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino a "kamelio" ket naala manipud ti Latin ken Griego (camelusken kamēlos) manipud ti Hebro wenno Penisio ti gāmāl, daytoy ket mabalin a pangited ti anag a ramut a kaibuksilan ti agbaklay wenno agawit (mainaig iti Arabiko ti jamala).[3][4]
Ti "kamelio" ket adu pay a naus-usar a mangipalawag ti aniaman kadagiti innem a kasla kamelio a mamalia iti pamilia ti Camelidae: dagiti dua nga agpayso a kamelio, ken ti uppat a Camalidae ti Abagatan nga Amerika: ti lama ken ti alpaka ket tinawtawagan dagitoy dagiti "kamelio ti Baro a Lubong", bayat a ti guanaco ken vicuña ket tinawtawagan dagitoy dagiti "kamelio ti Abagatan nga Amerika".[5][6]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Camelus gigas". ZipcodeZoo. BayScience Foundation, Inc. Naala idi 7 Disiembre 2012.
- ^ Falconer, Hugh (1868). Dagiti Paeleontolohiko a Pannakalaglagip ken dagiti Nota iti Naladaw a ni Hugh Falconer: Fauna antiqua sivalensis. R. Hardwicke. p. 231.
- ^ "camel". Ti Baro a Diksionario ti Amerikano ti Oxford (Maika-2 nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2005.
- ^ Herper, Douglas. "camel". Online a Diksionario ti Etimolohia. Naala idi 28 Nobiembre 2012.
- ^ "llama". Century Dictionary and Cyclopedia. wordnik. Naala idi 28 Nobiembre 2012.
- ^ Bornstein, Set (2010). "Important ectoparasites of Alpaca (Vicugna pacos)". Acta Veterinaria Scandinavica 52 (Suppl 1): S17. doi:10.1186/1751-0147-52-S1-S17. ISSN 1751-0147. Naala idi 28 Nobiembre 2012.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ramet, J. P. (2011). Ti teknolohia ti panagaramid ti keso manipud ti gatas ti kamelio (Camelus dromedarius). Papel ti Panagpataud ti Ayup ken Salun-at ti FAO. Rome: Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. ISBN 92-5-103154-1. ISSN 0254-6019. OCLC 476039542. Naala idi 6 Disiembre 2012.
- Vannithone, S.; Davidson, A. (1999). "Kamelio". The Oxford companion to food. Oxford Oxfordshire: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 127. ISBN 0-19-211579-0.
- Camels and Camel Milk. Reporta nga inted babaen ti FAO, Nagkaykaysa a Pagpagilian. (1982)
- Wilson, R.T. (1984). Ti kamelio. New York: Longman. ISBN 0-582-77512-4.
- Yagil, R. (1982). Dagiti Kamelio ken Gatas ti Kamelio. FAO Animal Production and Health Paper 26. Roma: Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. ISBN 92-5-101169-9. ISSN 0254-6019.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kamelio idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Lamelio idiay Wikiquote


text:
Asturias, Cebu
Ti Asturias ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Asturias ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Agbanga
- Agtugop
- Bago
- Bairan
- Banban
- Baye
- Bog-o
- Kaluangan
- Lanao, Asturias
- Langub
- Looc Norte
- Lunas
- Magcalape
- Manguiao
- New Bago
- Owak
- Poblacion
- Saksak
- San Isidro
- San Roque
- Santa Lucia
- Santa Rita
- Tag-amakan
- Tagbubonga
- Tubigagmanok
- Tubod, Asturias
- Ubogon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Imperio a Bisantino
Ti Imperio a Bisantino (wenno Bisansio) ket isu idi ti Imperio ti Akindaya a Romano idi agdama a panawen iti Naladaw a Taga-ugma ken ti Tengnga a Panawen, a naisentro idiay kapitolio iti Konstantinopla. Nalaka a naam-ammuan a kas ti "Imperio a Romano" (Griego: Baσιλeίa Ῥwuaίwv, Basileia Rhōmaiōn;[2] Latin: Imperium Romanum) wenno Romania (Ῥwuavίa) kadagiti nagtaeng ken dagiti kaarrubana, isu daytoy ti dagus a panagtultuloy iti Taga-ugma a Romano nga Estado ken dagiti nataripato nga estado a tinawtawid ti Romano.[3] Ti Bisansio tatta nga aldaw ket maisalsalumina manipud ti husto a taga-ugma a Roma a daytoy ket naitudo iti Gresia a kultura, a naidasig babaen ti Kristianidad nga ad-addu ngem ti Romano a politeismo ken kaaduan idi nga agsasao ti Griego nga adadda ngem ti agsasao iti Latin.[3]
Ti panagilaslasin ti Imperio a Romano ken Imperio a Bisantino ket moderno a kapanunutan laeng, saan a mabalin nga ikkan ti petsa ti panagsina dagitoy; nupay kasta, dagiti kangrunaan a puntos ket dagiti inaramid ti Imperio a Romano nga administratibo a panagbingbingay iti lumaud ken akindaya a gudua idi 285 babaen ni Emperador Dioklesiano (r. 284–305),[4] ken ti panangipato ni Emperador Konstantino I (r. 306–337) idi 324 ti panangiyakar ti kapitolio manipud idiay Nicomedia (idiay Asia Minor) idiay Bisansio idiay Bosporo , a daytoy ket nagbalin a ti Konstantinopla, ti "Siudad iti Konstantino" (maisublat pay a ti "Baro a Roma").[n 1] Ti Imperio a Roma ket kanungpalan a nabingbingay idi 395 AD kalpasan ti ipupusay ni Emperador Teodosio I (r. 379–395), nga isu daytoy a petsa ket nangruna unay no ti Imperio a Bisantino (wenno Dumaya nga Imperio a Romano) ket maikapanunutan a sibubukel a nailasin manipud ti Laud. Ti panaglasat ti pakasaritaan ti maitutop a Bisantino ket kanungpalan a nangrugi idi panawen ti panagturay ni Emperador HeraKlio (r. 610–641), gapu ta ni Heraklio ket nangibangon ti baro nga estado kalasan ti panagrepormana ti buyot ken administrasion babaen ti pinakayamammo dagiti tema ken ken babaen ti panagbalbaliw ti opisial a pagsasao iti Imperio manipud ti Latin iti Griego.[6]
Idi panagrugrugi ti panagapday ti Akinlaud nga Imperio a Romano ken napisi kadagiti sabsabali a pagarian, ti Imperio a Bisantino nagtultuloy a nagbiag, a daytoy ket umadda pay laeng kadagiti ribribo a tawen manipud ti panagrugina idi maika-14 a siglo aginggana ti Panakatuang iti Konstantinopla idi 1453. Idi panawen ti kaaddana, nabati daytoy a kas ti maysa kadagiti kabilegan ti ekonomia, kultura, ken puersa ti milisia iti Europa, nupay adu kadagitipanakapaay ken panakapukaw dagiti teritoriona, kangrunaan idi panawen ti Romano–Persiano ken Gubgubat a Bisantino–Arabo . Nagungar ti Imperio idi panawen ti Masedonia a dinastia, ken immungar manen a nagbalin a maysa a nabileg idiay Dumaya a Mediteraneo babaen idi naladaw a maika-10 a siglo, a maisuppiatan ti Kalipato patimi.
Kalpasan idi 1071, nupay kasta, kaaduan iti Asia Menor, ti puso daytoy nga Imperio, ket napukaw babaen dagiti Seljuk a Turko. Ti Komnenos a panagipulang ket nakagay-at ken nakabangon ti bassit a panagturay idi maika-12 a siglo, ngem ti sumaganad nga ipupusay ni Emperad Andronikos I Komnenos (r. 1183–1185) ken ti gibusan iti Komnenos a dinastia idi naladaw a maika-12 a siglo, ti Imperio ket naapday manen. Ti Imperio ket nakaala ti makapatay a kabil idi 1204 manipud ti Maikapat a Krusada, a daytoy idi ket nawara ken nabingbingay kadagiti agsupsupiat a Bisantino a Griego ken dagiti Latin a pagturayan.
Nupay ti dumteng a panagungar iti Konstantinopla ken panagbangon manen iti Imperio idi 1261, babaen dagiti Paleologo nga emperador, ti Bisansio ket nagtultuloy nga isu kadagiti maysa laeng a kasuppiat nga estado iti dayta a lugar kadagiti kinaudi a 200 a tawtawen a kaaddana. Nupay kasta, daytoy a panawen ket isu ti kasayaatan a panagpataud kadagiti kultura iti Imperio.[7] Dagiti nagsasaruno a sibil a gubgubat idi maika-14 a siglo ket nagsusop kadagiti kapisa ti Imperio, ken kaaduan kadagiti nabatbati a teritoriona ket napukaw kadagiti Gubgubat a Bisantino–Otomano, a nagsardeng idi Pannakatuang iti Konstantinopla ken ti pannakarukma kadagiti nabatbati a teritorio babaen ti Imperio nga Otomano idi maika-15 a siglo.
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ i immuna a panakainaganan iti "Baro a Roma" iti maysa nga opisial a dokumento ket mabirukan kadagidiay kanon iti Umuna a Konseho iti Konstantinopla (381), a daytoy ket inu-usar ti panagpasingked ti panagtunton a ti tugaw a makaama iti Konstantinopla ket maikadua laeng manipud iti Roma.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kazhdan 1991, p. 344.
- ^ Kazhdan & Epstein 1985, p. 1.
- ^ a b Millar 2006, pp. 2, 15; James 2010, p. 5; Freeman 1999, pp. 431, 435–437, 459–462; Baynes & Moss 1948, "Introduction", p. xx; Ostrogorsky 1969, p. 27; Kaldellis 2007, pp. 2–3; Kazhdan & Constable 1982, p. 12; Norwich 1998, p. 383.
- ^ Treadgold 1997, p. 847.
- ^ Benz 1963, p. 176.
- ^ Ostrogorsky 1969, pp. 105–107, 109; Norwich 1998, p. 97; Haywood 2001, pp. 2.17, 3.06, 3.15.
- ^ Cameron 2009, p. 221.


text:
Coron, Palawan
Ti Coron ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Coron ket nabingbingay kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Banuang Daan
- Bintuan
- Borac
- Buenavista
- Bulalacao
- Cabugao
- Decabobo
- Decalachao
- Guadalupe
- Lajala
- Malawig
- Marcilla
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- San Jose
- San Nicolas
- Salvacion
- Tagumpay
- Tara
- Turda
- Baranggay VI (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
La Roque-d'Anthéron
Nagsasabtan: 43°42′56″N 5°18′41″E / 43.7156°N 5.3114°E
Ti La Roque-d'Anthéron (La Ròca d'Anteron iti Oksitano) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia. Ti Abeo ti Silvacane , ken ti dati a Sistersiano a monasterio, ket mabirukan idiay asideg ti La Roque-d'Anthéron.
Dagiti linaon
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti La Roque-d'Anthéron idiay Wikimedia Commons


text:
Mainit, Surigao del Norte
Ti Mainit ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mainit ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Binga
- Bobona-on
- Cantugas
- Dayano
- Mabini
- Magpayang
- Magsaysay (Pob.)
- Mansayao
- Marayag
- Matin-ao
- Paco
- Quezon (Pob.)
- Roxas
- San Francisco
- San Isidro
- San Jose
- Siana
- Silop
- Tagbuyawan
- Tapi-an
- Tolingon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Surigao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sistema ti panagsurat
Ti sistema ti panagsurat ket maysa a naurnos a kadawyan a pamay-an (kadawyan a naalagadan) iti panagipenpen ti pannakaammo ken panangiyallatiw para iti komunikasion kadagiti mensahe (panangiyebkas kadagiti panunot wenno kapanunotan) iti maysa a pagsasao babaen ti pannakakita (wenno mabalin a somatosensoria a sistema) panangikodigo ken panangipatarus ti kodigo (tinawtawagan ti panagsurat ken panagbasa) nga adda iti agasmang dagiti senial wenno dagiti simbolo, dagitoy a dua ket naamammuan a kas dagiti karakter (nga iti agasmang ket tinawtawagan a kas maysa nga 'eskritu'). Dagitoy a karakter, ken kadawyan a mangiramraman kadagiti letra ken dagiti numero, ket kadawyan a nairehistro iti maysa a nalagda a banag kasla iti papel wenno elektroniko a pagipenpenan/panangipakita, urayno adda met dagiti saan a nalgda a pmay-an a mabalin a mausar, kasla ti panagsurat iti darat wenno panagsurat iti tangatang.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cisse, Mamadou. 2006. "Ecrits et écritures en Afrique de l'Ouest". Sudlangues n°6, http://www.sudlangues.sn/spip.php?article101
- Coulmas, Florian. 1996. Ti Blackwell nga ensiklopedia kadagiti sistema ti panagsurat. Oxford: Blackwell.
- Daniels, Peter T., ken ni William Bright, eds. 1996. Dagiti Sistema ti Panagsurat iti Lubong. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-507993-0.
- DeFrancis, John. 1990. Ti Pagsasao nga Insik: Kinapudno ken Pantasia. Honolulu: Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1068-6
- Haarmann, Harald (2004), Geschichte der Schrift (2nd nga ed.), München: C. H. Beck, ISBN 3-406-47998-7
- Hannas, William. C. 1997. Ortograpiko a Parikut ti Asia. Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1892-X (papale nga aklub); ISBN 0-8248-1842-3 (natangken nga aklub)
- Millard, A. R. (1986), "Ti Kinamaladaga iti Abesedario", Arkeolohia iti Lubong 17 (3): 390–398, doi:10.1080/00438243.1986.9979978
- Nishiyama, Yutaka. 2010. Ti Matematika iti Turong ti Panagsurat. Internasional a Warnakan iti Puro ken Naipakat a Matematika, Tom.61, No.3, 347-356.
- Rogers, Henry. 2005. Dagiti Sistema ti Pnagsurat: Ti Lingguistika nga Arngian. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-23463-2 (natangken nga aklub); ISBN 0-631-23464-0 (papel nga aklub)
- Sampson, Geoffrey. 1985. Dagiti Sistema ti Pnagsurat. Stanford, California: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan]. ISBN 0-8047-1756-7 (papel), ISBN 0-8047-1254-9 (wasig).
- Smalley, W. A. (ed.) 1964. Dagiti ortograpiko a panagadal: dagiti artikulo iti baro a sistema ti panagsurat. Londres: Nagkaykaysa a Kagimongan ti Biblia.


text:
Madalag, Aklan
Ti Madalag ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Madalag ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alaminos
- Alas-as
- Bacyang
- Balactasan
- Cabangahan
- Cabilawan
- Catabana
- Dit-Ana
- Galicia
- Guinatu-an
- Logohon
- Mamba
- Maria Cristina
- Medina
- Mercedes
- Napnot
- Pang-Itan
- Paningayan
- Panipiason
- Poblacion
- San Jose
- Singay
- Talangban
- Talimagao
- Tigbawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aklan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 1 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Aklan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 1 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Upi, Maguindanao
Ti Upi ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Upi ket nabingbingay a politikal kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Bantek
- Bayabas
- Blensong
- Borongotan
- Bugabungan
- Bungcog
- Darugao
- Ganasi
- Kabakaba
- Kibleg
- Kibucay
- Kiga
- Kinitaan
- Mirab
- Nangi
- Nuro (Poblacion)
- Ranao Pilayan
- Rempes
- Renede
- Renti
- Rifao
- Sefegefen
- Tinungkaan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Narra, Palawan
Ti Narra ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Narra ket nabingbingay kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Antipuluan
- Aramaywan
- Batang-batang
- Bato-bato (San Isidro)
- Burirao
- Caguisan
- Calategas
- Dumagueña
- Elvita
- Estrella Village
- Ipilan
- Malatgao
- Malinao
- Narra (Pob.)
- Panacan
- Panacan 2
- Princess Urduja
- Sandoval
- Tacras
- Taritien
- Teresa
- Tinagong Dagat
- Bagong Sikat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:BGR
Deskripsion
{{BGR}}
Agipaay iti ikono ti wagayway ken silpo ti wiki ti Bulgaria. Daytoy a plantilia ket kapada ti
{{wagayway|Bulgaria}}, ngem nanaganan manipud kadagiti tallo a letra nga alagaden ti ISO 3166-1 alpha-3 a kodigo ti pagilian para iti Bulgaria a kas ti nalaka a pangyababaan ti panagurnos.
Mabalinmo pay nga usaren ti
{{BUL}} (baw-ing daytoy a plantilia) gapu ta ti "BUL" ket isu ti kodigo ti IOC ken kodigo ti FIFA para iti Bulgaria.
Kitaen pay
- Plantilia:Datos ti pagilian Bulgaria — para kadagiti adu pay a pagpilian, a kas ti naipakasaritaan a pagdudumaan ti wagayway.


text:
Arhelia
Ti Arhelia i/ælˈdʒɪəriə/ (Arabiko: الجزائر, al-Jazā'ir; Berber ken Arheliano nga Arábiko: Dzayer wenno Ldzayer, opisial a ti Demokratiko a Republika ti Tattao ti Arhelia (Al Jumhuriyah al Jazairiyah ad Dimuqratiyah ash Shabiyah), ken pormal a makunkuna pay a kas ti Demokrata ken Popular a Republika ti Arhelia,[11] ket maysa a dakkel a pagilian idiay Maghreb a rehion iti Amianan a laud iti Aprika. Ti Arhel ket isu ti kapitolio ken kaaduan ti populasion a siudad.
Ti teritorio iti tatta nga aldawen nga Arhelia ket pagtaengan idi kadagiti adu a taga-ugma a kultura, a mairaman dagiti Ateriano ken Kapsiano a kultura. Ti lugarna ket tinurayan idi babaen dagiti adu nga imperio ken dinastia, a mairaman ti taga-ugma a Numida, Kartahineses, dagiti Romano, dagiti Bandalo, dagiti Bisansio, dagiti Arabo nga Umayyad, Berber Fatimids ken Almohads ken kalpasan dagitoy ti Turko nga Otomano.
Ti Arhelia ket maysa a semi presidential a republika a buklen dagiti 48 a probinsia ken dagiti 1541 a komuna. Nga adda ti populasion ti sumurok a 37 a riwriw, isu daytoy ti maika-34 a kaaduan ti populasion iti lubong. Daytoy ket maysa aliguistiko nga Arabo a pagilian nga adda pay dagiti dadduma a dialekto. Ti ekonomiana ket naibatay ti lana, a nagsagsagaba kadagiti Olandes a sakit. Ti Sonatrach, ti nailian a kompania ti lana, ket isu ti kadakkelan a kompania idiay Aprika. Ti Arhelia ket adda ti maikadua a kadakkelan a buyot idiay Aprika ken idiay Arabo a lubong, kalpasan ti Ehipto, ken estratihiko a kumaduaanna ti Rusia ken Tsina ken dagiti nagtaudan ti armas.
Nga adda ti dagup a kalawa iti 2,381,741 kuadrado kilometro (919,595 sq mi), ti Arhelia ket isu ti maikasangapulo a kadakkelan a pagilian iti lubong ken ti kadakkelan idiay Aprika.[12] Ti pagilian ket nabeddengan iti amianan adaya babaen ti Tunisia, iti daya babaen ti Libya, iti laud babaen ti Morocco, iti abagatan alaud babaen ti Lumaud a Sahara, Mauritania, ken Mali, iti abagatan adaya babaen ti Niger, ken iti amianan bababen ti Baybay Mediteraneo. Manipud idi 2012, ti Arhelia ket adda ti nakarkulo a populasion iti 37.1 a riwriw.[13] Ti Arhelia ket kameng ti Kappon ti Aprika, ti Arabo a Liga, OPEC ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ken maysa a nagbangon a kameng ti Kappon ti Arabo a Maghreb.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti pagilian ket naala manipud ti siudad ti Arhel. Ti sapasap a kaaduan nga etomolohia ket mangisilpo ti nagan ti siudad iti al-Jazā'ir (الجزائر, "Dagiti Isla"), ti napabassit a porma manipud ti daan a nagan ti siudad a Jazā'ir Banī Mazghanna (جزائر بني مزغنة, "Isoisla dagiti Mazghanna a Tribu"),[14][15] nga inpakat babaen dagiti mediebal a heograpo a kas ni al-Idrisi. Dagiti dadduma pay ket isurotda iti Ldzayer, ti Maghrebi nga Arabiko ken Berber para iti "Arhelia" a mabalin a maikabagian ti Zirid a Dinastia nga Ari a ni Ziri ibn-Manad ken ti nangbangon ti siudad iti Arhel.[16]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Arhelia ket nataenganen manipud idi 10,000 BC, a kas ti naibaga idiay Nailian a Parke ti Tassili. Dagiti patneng a tatato iti akin-amianan nga Aprika ket naisalsalumina a patneng a populasion, a tinawtawagan a kas dagiti Berber[17] babaen dagiti Griego ken dagiti Romano, ken kalpasan daytoy dagiti Arabo.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idiay Arhelia, Tamazight ket batay-linteg a mabigbigan a kas maysa a nailian a pagsasao. Ti Arhelino a gobierno ket mabigbiganna a dagiti sabsabali a kita iti Dagiti pagsasao a Berber idiay Arhelia ket nailian ken rehional a pagsasao a nasken a masalakniban. Ti opisial a nagan ti Alheria iti Berber ket dagiti sumaganad:
- Dagiti pagsasao a Berber, Tifinagh a naisuratan: ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴻⵏⵜ ⵜⴰⵣⴰⵢⵔⵉⵜ
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ (28 Nobiembre 1996). Batay-linteg iti Arhelia, Art. 11 (iti Arabiko).Opisina iti Presidente iti Arhelia. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ (28 Nobiembre 1996). Batay-linteg iti Arhelia Art. 11. Opisina iti Presidente iti Arhelia. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ (28 Nobiembre 1996). Batay-linteg ti Arhelia Art. 3. Opisina iti Presidente iti Arhelia. Naala idi 21 Septiembre 2011.
- ^ a b c d Database (Septiembre 2011). "5. Reporta para kadagiti Napili a Pagilian ken Suheto". World Economic Outlook Database. Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Oktubre 2011.
- ^ Staff. "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. Ahensia ti Sentral a Pagsiiman. Naidulin manipud ti kasisigud idi 23 Hulio 2010. Naala idi Septiembre 1, 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011. Agdama a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Mabalin kadi ti Nagkaykaysa a Pagarian ti agmaneho ti kanawan? mapa idiay BBC
- ^ Staff (10 Abril 2010). "Présentation de l'Algérie" (["Presentasion ti Arhelia"]) (iti Pranses). Ministro iti Ganganaet ken Europeano a Panakibiang ti Pransia. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ "L'Algérie crée une académie de la langue amazigh" (iti Pranses).
- ^ "La mondialisation, une chance pour la francophonie" (iti Pranses).
- ^ Radicati di Brozolo, Luca G. (1990). "Benemar v. Embahada iti Demokrata ken Popular Republika iti Arhelia". Amerikano a Warnakan iti Internasional a Linteg 84 (2): 573–577. doi:10.2307/2203476.
- ^ CIA World Factbook. Naala idi 10 Hulio 2012.
- ^ Staff. "Population et Démographie" [Populasion ken dagiti Demograpiko] (iti Pranses). Opisina dagiti Nailian nga Estadistika ti Arhelia. Naala idi Septiembre 15, 2011.
- ^ al-Idrisi, Muhammad. Nuzhat al-Mushtaq.
- ^ Abderahman, Abderrahman (1377). Pakasaritaan ti Ibn Khaldun – Tomo 6.
- ^ Etymologie du toponyme "Aldjazair". Scribd.com. Naala idi 14 Mayo 2012.
- ^ Brett, Michael; Fentress, Elizabeth (1997). "Dagiti Berbers iti Kina-ugma". Dagiti Berber. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-631-20767-2. Naala idi 2 Pebrero 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arhelia idiay Wikimedia Commons
- Arhelia
- Dagiti Arabo a republika
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- G15 a pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Akin-abagatan a Mediteraneo
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti pagilian ti Laud nga Aprika


text:
Panaka-mapa dagiti Unicode a karakter
Ti Sangalubongan nga Agasmang ti Karakter (Ingles: Universal Character Set (UCS)) ket tagikua ti Unicode (Ilokano: Nagkaykaysa a kodigo) nga adda ti pakabaelanna nga agtapaya kadagiti nasurok a 1 a riwriw a karakter. Tungngal maysa UCS a karakter ket nai-mapa iti puntos a kodigo nga isu daytoy ket sibubukel a nagbaetan ti 0 ken 1,114,111 nga inus-usar nga itakderan na ti tungngal maysa a karakter iti kina-uneg a lohiko iti teksto a panagaramid ti software (1,114,112 = 220 + 216 weno 17 × 216, wenno naibatay iti 16 a numero 110000 a kodigo a pun-puntos).
Ti bersion ti Unicode a 5.2.0, 246,943 (22.2%) iti dagitoy a pupuntos ti kodigo ket naipatudonanen, a mairaman dagiti 107,361 (9.6%) a karakter nga addaan ti linaon, 137,468 (12.3%) ti nailasin para iti pribado a panag-usar, 2,048 para iti UTF-16 ken 66 ti nainaganan a saan a karakter, ken 867,169 (77.8%) ti nabati a saan a naipatudonan.


text:
Kapas
Ti kapas ket nalamuyot, nasariwagwag a napateg a sagut nga agtubo iti marakapas, wenno ti nasalakniban a kapsula, iti likmut dagiti bukel ti mula a kapas ti henero ti Gossypium. Ti sagut ket gangani puro a selulosa. Babaen dagiti masna a kasasaad, dagiti marakapas ket maisarigagay a mapaadu ti pannakaiwarwaras dagiti bukel.
Ti mula ket bassit a kayo a patneng kadagiti tropikal ken subtropikal a rehion iti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Kaamerikaan, Aprika, ken India. Ti kaaduan a dibersidad ti naatap a sebbanagn ti kapas ket mabirukan idiay Mehiko, ken sarunuen met babaen ti Australia ken Aprika.[1] Ti kapas ket nawaya idi a naimuyongan iti Daan ken Baro a Lublubong. Ti Inggles a nagan ket naala manipud ti Arabiko a (al) qutn قُطْن, a nairugi a naus-usar idi 1400 AD.[2] Ti kastila a balikas ti, "algodón", ket naala met iti Arabiko.
Ti sagut ket kaduan a masansan a tibbien kadagiti linabag wenno panait ket inus-usar ti panagaramid ti nalamuyot, maangsan a tela. Ti panagusar ti kapas para iti lupot ket naamammuan a napetsaan kadagiti prehistori a paset ti panawen; dagiti pirgis ti lupot a kapas ket napetsaan manipud idi 5000 SK ket nakali dagitoy idiay Mehiko ken idiay Sibilisasion ti Ginget ti Indus (moderno nga aldaw a Pakistan ken dagiti paset ti India). Urayno daytoy ket nataltalonen manipud idi ugma, ti pannakaparnuay idi ti laddit ti kapas a nangipapaba ti ngina ti panagpataud a nakaiturongan ti adu a pannaka-usarna, ken isu ti kaaduan a naus-usar a masna a sagut ti lupot iti panagkawes ita nga aldaw.
Dagiti agdama a karkulo para it ipanagpataud ket agarup a 25 riwriw tonelada iti tinawen, a mangiraman ti 2.5% kadagiti matalon a daga iti lubong . Ti Tsiana ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti kapas iti lubong, ngem kaaduan kadagitoy ket domestiko nga inus-usar. Ti Estados Unidos ket isun ti kadakkelan nga agiluluwas kadagiti adu a naplabas a tawtawen.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Biolohia ti Gossypium hirsutum L. and Gossypium barbadense L. (kapas). ogtr.gov.au
- ^ Metcalf, Allan A. (1999). Ti Lubong kadagiti Adu a Balikas. Houghton Mifflin. p. 123. ISBN 0-395-95920-9.
- ^ "Dagiti masna a sagut: Kapas", Internasional a Tawen ti Masna a Sagsagut
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Kapas idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Kinapudno ken dagiti pigura ti Panagtagilako ti Kapas idi 2007 iti PBS.org


text:
Humidex
Ti humidex (pangyababaan iti Inggles para iti "humidity index") (Ilokano: pagsurotan ti kinadam-eg) ket isu ti maysa a pagsurotan babaen dagiti Kanadiano meteorologo tapno mangiplawag no kasano ti rikna ti kapudot ti klima iti napipia a tao, babaen ti panagtitipon ti panagibanagan ti pudot ken dam-eg. Ti humidex ket awan ti unitna a bilang a naibatay iti puntos ti linnaaw, ngem kapadpada ti namaga a temperatura kadagiti degrado Celsius. Kas pagarigan, no ti temperatura ket 30 °C (86 °F), ken ti napattapatta a humidex ket 40, no kasta ket mangibaga ti pudot ti dam-eg ket nganngani pumada ti panagrikna ti kasla namaga atemperatura iti 40 °C (104 °F).
Segun ti Meteorolohiko a Serbisio ti Kanada, ti humidex iti saan a basbassit ngem 30 ket gapuanan ti "sangkabassit a madi a panagrikna", ti saan a basbassit ngem 40 ket gapuanan ti "nakaro a madi a panagrikna" ken ti nanagtangato ngem 45 ket "napeggad". No ti humidex dumanon iti 54, daytoy ket mabalin a gapuanan ti heat stroke.
Ti agdama apormula para iti panangikeddeng ti humidex ket pinarang-ay idi babaen ni J.M. Masterton ke ni F.A. Richardson iti Serbisio ti Enbironmento ti Atmospera ti Kanada idi 1979. Ti humidex ket maigiddiat manipud ti pagsurotan ti pudot nga inus-usar idiay Estados Unidos gaputa daytoy ket naala manipud ti puntos ti linnaaw ngem ti relatibo ti kadam-eg.
Ti rekord a humidex idiay Kanada ket napasamak idi Hulio 14, 1961, idi ti Castlegar, British Columbia ket nakarehistro iti humidex ti 53.4.[1] Daytoy a pateg ket gangani nga inabak iti Hulio 25, 2007 idi ti Carman, Manitoba ket nakadanon ti 53.0.[2]
Dagiti linaon
Ti panagpattapatta ti pormula ti humidex[urnosen | urnosen ti taudan]
No ti temperatura ket 30 °C (86 °F) ken ti puntos ti linnaaw ket 15 °C (59 °F), ti humidex ket 34 (laglagipen a ti humidex ket awan dimension a bilang, ngem ti bilang ket mangipakita ti maysa a nganngani pumada a temperatura iti °C). No ti temperatura ket agtalinaay iti 30 °C ken ti puntos ti linnaaw ket agpanagto iti 25 °C (77 °F), ti humidex ket agpangato iti 42. Ti humidex ket nangatngato ngem ti pagsurotan ti pudot ti Estados Unidos iti agpada a temperatura ken relatibo ti kinadam-eg.
Ti pormula ti humidex ket isu ti sumaganad:[3]
Ti papangipag-isu ti kinadam-eg ket kapadpada ti degrado ti Fahrenheit para iti tungngal maysa a millibar babaen ti sangkapaset laeng a presion ti danum iti atmospera ket labsanna dagiti 10 millibar.
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Website ti Kanada iti Humidex iti Enbironmento
- Lam-ek ti angain ken Humidex Kritisinmo a maipanggep ti panag-usar ti Lam-ek ti angin ken humidex
- Ad-ady pay a pakaammo ti Humidex


text:
Orhan Pamuk
Ni Ferit Orhan Pamuk (naipasngay idi 7 Hunio 1952), naamammuan a ni Orhan Pamuk, ket maysa a Turko a nobelista. Isuna pay ti Robert Yik-Fong Tam a Propesor iti Nagtagitaoan idiay Unibersidad ti Columbia, nga idiay ket agisursuro ti komparatibo a literatura ken mannurat.
Maysa kadagiti kalatakan a mannurat iti Turkia, dagiti obrana ket nakalako ti agarup a sangapulo ket maysa a riwriw a liblibro iti innem a pulo a pagsasao, a makaaramid kaniana ti kaaduan ti nailako iti pagilianna.Ni Pamuk ket nakaawat kadagiti adu a literario a pammadayaw, a mairaman ti Premio Nobel iti Literatura idi 2006, daytoy ti immuna a Premio Nobel a naipangunggunaan iti panakaumilian a Turko.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobela[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cevdet Bey ve Oğulları (Ni Cevdet Bey ken dagiti Annakna a Lallaki), 1982
- Sessiz Ev (Iti Naulimek a Balay), 1983
- Beyaz Kale (Iti Puraw a Kastilio), 1985
- Kara Kitap (Iti Nangisit a Libro), 1990
- Yeni Hayat (Iti Baro a Biag), 1995
- Benim Adım Kırmızı (Ti Naganko ket Nalabbasit), 1998
- Kar (Niebe), 2002
Sursurat[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gizli Yuz (Sekreta a Rupa), pabuya, 1992
- Öteki Renkler (The Other Colors), sursurat, 1999
- İstanbul: Hatıralar ve Şehir (Istanbul: Dagiti Palpalagip ken ti Siudad), panaglaglagip, 2003


text:
Victoria, Tarlac
Ti Victoria ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Victoria ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Baculong
- Balayang
- Balbaloto
- Bangar
- Bantog
- Batangbatang
- Bulo
- Cabuluan
- Calibungan
- Canarem
- Cruz
- Lalapac
- Maluid
- Mangolago
- Masalasa
- Palacpalac
- San Agustin
- San Andres
- San Fernando (Poblacion)
- San Francisco
- San Gavino (Poblacion)
- San Jacinto
- San Nicolas (Poblacion)
- San Vicente
- Santa Barbara
- Santa Lucia (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti karbengan ti tao
Dagiti karbengan ti tao ket dagiti "sapsap a naaw-awatan a di maipaidam a kammasapulan a karbengan a pannakaikeddeng a tawidan timaysa a tao gaputa isu ket maysa tao a parsua."[1] Dagiti karbengan ti tao ket naaramid a kas unibersal (maipakat sadinoman) ken egalitariano (agpapada para iti amin). Dagitoy a karbengan ket mabalin nga adda a kas masna a karbegan wenno kas nainkalintegan a karbenagn, iti lokal, rehional, nailian, ken sangalubongan a linteg.[2] Ti doktrina ti karbenagn ti tao iti sangalubongan a panagsanay, iti kaunegan ti sangalubongan a linteg, dagiti globo ken rehional a patakder, iti annuroten dagiti estado ken kadagiti tignay iti saan a gobernamental a gunglo, ket isu daitoyen ti batayan iti publiko nga annuroten iti lawlaw tilubong. Ti kapanunotan ti karbengan ti tao[3] ket mangibagbaga, "no ti publiko a diskurso iti panawen ti kappia iti sangalubongan a kagimongan ket mabalin a maibaga nga adda iti maysa a sapasapa a moral a pagsasao, isu daytoy ti karbengan ti tao." Uray pay no kastoy, dagiti napigsa a pangtunton nga inaramid babaen ti doktrina iti karbengan ti tao ket agtultuloy a mangkasir kadagiti adu a pangdudua a maipanggep ti linaon, kasasaad ken pannakalinteg ti karbengan ti tao iti agdama nga aldaw. Isunga ti saludsod no ania ti kaibuksilanna babaen ti maysa a "karbengan" ket kontrobersia met laeng ken suheto daytoy kadagiti agtultuoy a pilosopiko a suppiatan.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sepúlveda et al. 2004, p. 3[1]
- ^ Nickel 2010
- ^ Beitz 2009, p. 1
- ^ Shaw 2008, p. 265
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abouharb, R. and D. Cingranelli (2007). "Dagiti Karbengan ti Tao ken Estrukturala a Panagipag-isu". New York: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Barsh, R. (1993). “Panagrukod kadagiti Karbengan ti Tao: Dagiti Problema ti Metodolohia ken Panggep.” Dagiti Karbengan tiTao Pagkapat 15: 87-121.
External links[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti karbengan ti tao idiay Wikimedia Commons
- Nagkaykaysa a Pagpagilian: Dagiti karbengan ti tao


text:
Sibilisasion
Ti sibilisasion ket sagpaminsan a kontrobersial a termino a naus-usar idin kadagitinadumaduma a mainaig a way-waya. Iti kinapangruna, ti termino ket naus-usar idin a mangitudo ti material ken instrumentala bangir dagiti kultura ti tao a narikut kadagiti termino ti teknolohia, siensia, ken pannkabingbingay ti panag-obra. Dagiti kastoy a sibilisasion ket sapasap a nagsasarunuan ken urbanisado. Iti klasiko a kontesto, ti tattao ket natawtawagan idi kadagiti "sibilisado" tapno mailasinda manipud kadagiti barbaro, salbahe, ken primitibo a tattao bayat a ti moderno nga aldaw a kontesto, ti "sibilisado a tattao" ket naigiddiatda kadagiti patneng a tattao wenno dagiti tribal a kagimongan.
Adda ti pagduyusan a panag-usar ti termino iti saan unay a nainget a waya, a kabuksilan ti agarup nga isu met laeng a kas ti "kultura" ken isunga, ti termino ket mabalin nga adadu a mangiturong ti aniaman a nangruna ken nalawagan a pannkaipalplawag ti kagimongan ti tao.[1] Urayno, dayto ket mausar pay iti daytoy a maikadua a kapanunotan, ti balikas ket kankanayon a maipakat laeng kadagiti kagimongan a nakagun-od ti maysa a naisangsangayan nga agpang ti panagrang-ay a naipangpangruna ti pannkabangon dagiti siudad.
Ti agpang ti panagrang-ay ti sibilisasion ket kankanayon a narukrukod babaen ti panagrang-ayna ti agrikultura, adyo a lugar a panagtagilako, espesialisasion ti panagtrabaho, ti nangruna a klase ti agturturay, ken urbanismo. No mailaksid dagitoy a bugas nga elemento, ti sibilisasion ken kadawyan a namarkaan babaen ti aniaman a panagkaykaysa kadagit bilang dagiti sekondario nga elemento, a mainayon ti naiparang-ay a sistema ti pagluganan, panagsurat, naiyalagad a panagrukod, kuarta, kontraktual ken dagiti naibatay ti di umno a sibil a sistema ti legado , pannakailasin nga arte ken arkitektura, matematika, naipasayaat a sientipiko a pannakaawat, metalurhia, dagiti politikal nga estruktura, ken naurnos a relihion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fernandez-Armesto, Felipe (2001). Dagiti sibilisasion: Kultura, Ambision, ken ti Pannkabalbaliw ti Katututbo. Touchstone. p. 12. ISBN 0-7432-0249-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Sibilisasion idiay Wikiquote


text:
Joseph Fourier
Ni Jean Baptiste Joseph Fourier (21 Marso 1768 – 16 Mayo 1830) ket maysa idi a Pranses a matematiko ken pisiko a kalatakan a naamammoan para iti panangrugi ti panagsukisok ti Fourier a serie ken dagiti panakaipakatda aginggan akadagiti parikut ti panagiyakar ti pudot ken dagiti panagpigerger. Ti Fourier a panagbalbaliw ken ti Linteg ni Fourier ket nainaganan akas pammadayaw kaniana. Ni Fourier ket sapasap paya naipammadayawan para iti panakaduktal ti epekto ti inbernadero.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Cowie, J. (2007). Panagbaliw ti Klima: Biolohiko ken Dagiti Aspeto ti Tao. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 3. ISBN 978-0-521-69619-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Immuna a testo manipud ti publiko aturay ti Rouse a Pakasaritaan ti Matematika
- Fourier, Joseph. (1822). Theorie Analytique de la Chaleur. Firmin Didot (naipablaak manen babaen ti Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2009; ISBN 978-1-108-00180-9)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Joseph Fourier idiay Wikiquote
- [http://fourier1824.geologist-1011.mobi Fourier, J. B. J., 1824, Remarques Générales Sur Les Températures Du Globe Terrestre Et Des Espaces


text:
San Pedro, Laguna
Ti San Pedro ket maysa a primera klase a siudad ti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Pedro ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[3]
- Bagong Silang
- Cuyab
- Estrella
- G.S.I.S.
- Landayan
- Langgam
- Laram
- Magsaysay
- Nueva
- Poblacion
- Riverside
- San Antonio
- San Roque
- San Vicente
- Santo Niño
- United Bayanihan
- United Better Living
- Sampaguita Village
- Calendola
- Narra
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti San Pedro ket komponente a siudad ti Laguna itan. - Philstar.com
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Biñan
- Cabuyao
- Calamba
- San Pablo
- San Pedro
- Santa Rosa


text:
Tattao nga Ibanag
Ti tattao nga Ibanag ket maysa nga etnolingguistiko a minoridad nga agdagup ti ad-adu bassit ngem gudua a riwriw a tattao, a mangtagtagitao dagiti probinsia ti Cagayan, Isabela ken Nueva Vizcaya. Maysa kadagiti ti kadakkelan nga etnolinnguistiko a minoridad iti Pilipinas. Dagiti Ibanag ket agsasaoda iti pagsasao iti isu met laeng a nagan. Nupay kasta, gupu ti panagpadas a panangiyallatiw ti gobierno ti Pilipinas kadagiti minoridad a pagsasao ken ti panangiyunayunay ti Filipino a kas ti lingua franca, ti panag-usar ti Pagsasao nga Ibanag ket bimmassiten ngem napigsa pay laeng kadagiti Ibanag nga agtataeng iti ballasiw-taaw. Isunga urayno adda pay laeng dagiti Ibanag, ti pagsasaoda ket naininuten a mapukpukaw. Iti pay maipatinayon, adu no saan ket a kaaduan kadagiti Ibanags ket agsasaodan iti Ilokano, a kadagiti napalabas a tawtawenen, ket nangsukaten ti Ibanag a kas ti kaaduan a pagsasao ti rehion.
Dagiti Ibanag ket naamammuanda pay a kas dagiti "Ybanag", "Ybanak" wenno "Ibanak".
Dagiti Ibanag ket masansan a maigiddiatda baben ti kangisit dagiti sikoda. Ti "kunnasi kangisi' na sikum", a kayatn a saoen ket "kasano ti kangisit ti sikom". Masansan a daytoy ket pangang-angayan babaen dagiti Ibanag a dagiti sikoda ket nangitngisit ngem dagiti dadduma a Pilipino.
Ti naganda ket nagtaud manipud kadagiti balikas ti "I"-"Bannag"- a kayatna a saoen ket ti "Ti Karayan" a mangibagbaga ti antigo a nagan ti Karayan Cagayan.
Pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pagsasao nga Ibanag (wenno Ybanag) ket insasao babaen dagiti agarup a 500,000 a tattao kadagiti dua nga akin-amianan a daya unay a paset dagiti probinsia ti Pilipinas, ti Isabela ken Cagayan, a naipangpangruna idiay Siudad ti Tuguegarao, Solana, Cabagan, San Pablo, Isabela, Tumauini, Isabela, Santa Maria, Isabela, Santo Tomas, Isabela, Ilagan, Gamu, Naguilian ken Reina Mercedes. Adda met dagiti nadumaduma nga agsasao ti pagsasao nga Ibanag idiay Abulug, Aparri, Camalaniugan,Lal-lo ken Tuao. Kaaduan dagiti agsasao ket makasaoda met ti Ilokano, ti lingua franca ti Amianan a Luzon. Ti Ibanag ket naal amanipud ti balikas a bannag a kayatna a saoen ket 'karayan' . Daytoy ket asideg a kabagian ti Gaddang, Itawis, Agta, Atta, Yogad, Isneag ken Malaweg.


text:
Simetria
Ti simetria (manipud ti Griego σuuuetpeῖv symmetreín "agkuyog a panagrukod") ket adaan ti dua a kaibuksilan. Ti umuna ket ti saan a nalawag a kapanunotan ti agdanggay ken napintas a proporsion ken balanse.[1][2] Ti maikadua ket ti apag-isu a matematikal a "natabasan a bukod nga agpada" a mabalin a maipakita nga addaan kadagiti alagaden ti pormal a sistema, a kas ti heometria wenno pisika.
Urayno dagitoy dua a kaibuksilan ti "simetria" ket mabalin a sagpaminsan nga agsina a maibagbaga, dagitoy ket agkabagianda, isunga mapagtungtungan nga agkuyog dagitoy.[2]
Ti matematikal a simetria ket mabalin a mapaliiw
- iti keddeng iti panagpalabas ti panawen;
- a kas maipapana ti espasio a pannakaikabagian;
- babaen dagiti heometriko transpormasion a kas ti panangigatad, anninaw, ken panagpusipos;
- babaen dagii kita ti maiyannong a transpormasion;[3] ken
- kas maysa nga aspeto dagiti abstrakto a banag, dagiti teoretiko a modelo, pagsasao, musika ken mabalin pay ti pannakaammo.[4][5]
Daytoy nga artikulo ket ipalawagna kadagitoy a panangipagarup ti simetria manipud kadagiti uppat a perspektibo. Ti umuna ket ti simetria iti [[heometria], daytoy ti kaaduan a naamammuan a kita ti simetria para iti kaaduan a tattao. Ti maikadua ket ti ad-adu a spasap a kaibuksilan tisimetria iti matematika a kas maysa akabuklan. Ti maikatlo ket mangipalawag ti simetria a kas makikabagian iti [[siensia] ken teknolohia. Iti daytoy a kontesto, dagiti simetria ket mangipakita kadagiti nakakaskasdaaw a resulta a mabirukan iti moderno a pisika, a mairaman dagiti aspeto ti limbang ken panawen. Ti maikapat ket pagtungtunganna ti simetria kadagiti kinatao, a mangsakop ti nabaknang ken naindumaan a panag-usar iti pakasaritaan, arkitektura, arte, ken relihion.
Ti kasumbangir ti simetria ket tiasimetria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zee, A. (2007). Nakabutbuteg a Simetria. Princeton, N.J.: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-13482-6.
- ^ a b Kas pagarigan, ni Aristoteles ket nangiladawan ti nagtimbukel a sukog kadagiti nainlangitan a bagi, nangigupit kadagitoy a pormal a naipalawagan a heometriko a panagrukod ti simetria iti masna nga urnos ken kinapintas iti kosmos.
- ^ Kas pagarigan, dagitioperasion a kas ti panaglasat ti kadawyan a naitabas a datar ti teha wenno panangingipusipos ti walo ti bakrangna a putik, wenno dagiti narikut a transpormasion dagiti ekuasion wenno iti waya a matokar ti musikat.
- ^ Mainzer, Klaus (2005). Simetria kenKarikut: Ti Kararua ti Pintas ti Saan a Nailinia a Siensia. World Scientific. ISBN 981-256-192-7.
- ^ Dagiti simetriko a banag ket mabalin a materialesl, a aks ti tao, kristal, [[teha], wenno molekula, wenno mabalin a maysa nga abstrakto nga estruktura a kas ti matematikal nga ekuasion wenno dagiti serie ti dayyeng ti(musika).
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Ekuasion a Saan a Mabalina Masolbar: Kasono dagiti henio ti Matematika a Nakaduktal ti Pagsasao ti Simetria, Mario Livio, Souvenir Press 2006, ISBN 0-285-63743-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Simetria idiay Wikimedia Commons


text:
World Wide Web
Ti World Wide Web (naipangyababaan a kas ti WWW wenno W3,[1] kadawyan a naam-ammuan a kas ti web) ket ti sistema dagiti nagsisilpo a dokumento ti hypertesto a maserrekan babaen ti Internet. No agusar ti pagbasabasa ti web, mabalinen ti makabuya kadagiti panid ti web a mabalin nga aglaon ti testo, ladladawan, dagiti video, ken dadduma pay a multimidia ken daliasaten kadagiti nagabetanda babaen dagiti hipersilpo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "World Wide Web Consortium". "The World Wide Web Consortium (W3C)..."


text:
Lunes
Ti Lunes ket isu ti umuna nga aldaw iti lawas idiay Pilipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikadua nga aldaw iti kalendario nga Hudeo-Kristiano, naibaet iti Domingo ken Martes, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Latin: Dies Lunae wenno "Aldaw iti Bulan". Gapu ti pagsasao nga Espaniol (Lunes) ket maysa kadagiti annak a pagsasao iti Latino, kas ti Italiano (Lunedi), Pranses (Lundi) ken Rumaniano (Luni), natawidna iti daytoy a sao. Idi sinakup ti Espania ti Pilipinas, inampon dagiti Ilokano ti kalendario dagiti Kristiano a Kastila.


text:
Ronaldo Puno
Ni Ronaldo V. Puno (naipasngay Abril 25, 1948) ket maysa a mangimaton ti kampania kadagiti politika iti Pilipinas. Isu ket nagsuporta kadagiti panagtaray ti presidente ken panagabak ni Fidel Ramos, Joseph Estrada, ken Gloria Macapagal Arroyo.
Isu ket sigud idi a kaunegan a sekretario iti Pilipinas, ken maysa pay idi a pannakabagi iti Kongreso. Isu pay ket mangidaulo iti Kampi, ti kangrunaan nga administratibo a partido ni Gloria Macapagal Arroyo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naidutok babaen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo a kas ti Sekretario iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno.


text:
Kolonialismo
Ti kolonialismo ket isu ti panangibangoni, eksplotasion, panagtaripatu, panagala ken panagpadakkel kadagiti kolonia iti maysa ateritorio babaen ti tattao manipud ti sabali a teritorio. Daytoy ket maysa a pamay-an a ti metropoli ket tuntonenna ti kinaturay iti kolonia, ken ti sosial a patakder, gobierno, ken ekonomia ti kolonia ket binalbaliwan babaen dagiti agkolkolonia manipud ti metropoli. Ti kolonialismo ket maysa nga agsmang ti saan nga agpapada a pannakibiang a nagbaetan ti metropoli ken ti kolonia ken ti ken ti nagbaetan dagii agkolkolonia ken ti patneng a populasion.[1]
Ti Europeano a kolonial a paset ti panawen ket isu idi ti panawen manipud idi tawtawen ti 1500s aginggana ti, ti tawtawen idi 1900 nga idi adda dagiti nadumaduma a bileg ti Europa (a naisangsangayan, ngem saan nga eksklusibo, ti Espana, Portugal, Britania, ti Olanda ken Pransia)ket nangipatakderda kadagiti kolonia idiay Asia, Aprika, ken ti Kaamerikaan. Iti immununa dagiti pagilian ket sinursurotda dagiti mekantilista nga annuroten a naidaremdem a mangpapigsa ti ekonomia ti pagtaenganda manipud ti gastusan dagiti kasuppiatda, isu na dagitoy a kolonia ket kadawyan anapalubosanda nga agtagilako laeng iti ina apagilian. Babaen ti tengnga ti maika-19 a siglo, nupay kasta, ti nabileg nga Imperio ti Britaniko ket nangibbet ti merkantilismo ken dagiti panagiparit ti panaglaklako ket nangipaammo ti pamunganayan ti nawaya apanaglaklako, nga adda laeng ti bassit a panagiparparit wenno dagiti taripa.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti taudan – ti panaka-imbento ti kolonialismo: kitaen ti artikulo ni Ronald Daus, dagiti pinagibasaran ken bibliograpia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cooper, Frederick. Kolonialismo a Naisalsaludsod: Teoria, Pannakaammo, Pakasaritaan (2005)
- Getz, Trevor R. ken Heather Streets-Salter, eds. Moderno nga Imperialismo ken Kolonialismo: Ti Sangalubongan a Perspektibo (2010)
- LeCour Grandmaison, Olivier, Coloniser, Exterminer - Sur la guerre et l'Etat colonial, Fayard, 2005, ISBN 2-213-62316-3
- Lindqvist, Sven, Rariten Amin dagiti Ayup, 1992, New Press; Naiprenta manen nga edision (Hunio 1997), ISBN 978-1-56584-359-2
- Jürgen Osterhammel, Kolonialismo: Ti Teoretikal a Pakabuklan, Princeton, NJ: M. Wiener, 1997.
- Maria Petringa, Brazza, Ti Maysa a Biag para iti Aprika (2006), ISBN 978-1-4259-1198-0
- Stuchtey, Benedikt: Kolonialismo ken Imperialismo, 1450-1950, Online a Pakasaritaan ti Europa, Mainz: Instituto ti Europeano a Pakasaritaan, 2011, retrieved: July 13, 2011.
- Velychenko, Stephen, TI Banag ti Ruso a Kolonialismo idiay Ukranio a Kapanunotan. Agkamkammmatalek nga Identidad ken Panagrang-ay, AB IMPERIO 1 (2002) 323-66 [1].
- Wendt, Reinhard: Turay ti Europeano a Ballasiw-taaw , Online a Pakasaritaan ti Europa, Mainz: Instituto ti Europeano a Pakasaritaan, 2011, Naala idi: Hunio 13, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Liberal a panagsuppiat ti kolonialismo, imperialismo ken imperio(pdf) - babaen ni propesor Daniel Klein


text:
Mati, Davao Oriental
Ti Siudad ti Mati (Cebuano: Dakbayan sa Mati; Tagalog: Lungsod ng Mati), ket maysa a klase a siudad iti probinsia ken isu ti kapitolio iti Davao Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Mati ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Badas
- Bobon
- Buso
- Cabuaya
- Central (Pob.)
- Culian
- Dahican
- Danao
- Dawan
- Don Enrique Lopez
- Don Martin Marundan
- Don Salvador Lopez, Sr.
- Langka
- Lawigan
- Libudon
- Luban
- Macambol
- Mamali
- Matiao
- Mayo
- Sainz
- Sanghay
- Tagabakid
- Tagbinonga
- Taguibo
- Tamisan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Esteban VII
Ni Papa Esteban VII (?– c. 15 Marso 931)[1] ket isu ti Papa manipud idi Pebrero 929 aginggana idi Marso 931. Isu ket kandidato ti naindaksan a Marozia, ti pontipikadona ket napasamak idi las-ud ti paset ti panawen a tinawtawagan ti Saeculum obscurum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Archibald Bower, TI Pakasaritaan dagiti Papa: manipud ti pundasion ti Ssede ti Roma aginggana ti A.D. 1758 (1845), pg. 311
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Esteban VII idiay Wikimedia Commons


text:
Sanchez-Mira, Cagayan
Ti Sanchez-Mira ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Sanchez-Mira ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Bangan
- Callungan
- Centro I (Poblacion)(imbakaan)
- Centro II (Poblacion)
- Dacal
- Dagueray
- Dammang
- Kittag
- Langagan
- Magacan
- Marzan
- Masisit
- Nagrangtayan
- Namuac
- San Andres
- Santiago
- Santor
- Tokitok
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bumbaran, Lanao del Sur
Ti Bumbaran ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bumbaran ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Poblacion (Apartfort)
- Bagumbayan
- Bandara-Ingud
- Comara
- Francfort
- Lambanogan
- Lico
- Mansilano
- Natangcopan
- Pagonayan
- Pagalamatan
- Piagma
- Punud
- Ranao-Baning
- Salam
- Sigu-an
- Sumugot
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sultan Sumagka, Maguindanao
Ti Sultan Sumagka[4]. ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sultan Sumagka ket nabingbingay a politikal kadagiti 9 a barbaranggay.[2]
- Bintan (Bentan)
- Gadungan
- Kiladap
- Kilalan
- Kuden
- Makadayon
- Manggay
- Pageda
- Talitay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ Autonomo a Tignay Blng. 228 ti Muslim Mindanao
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
International Standard Name Identifier
Ti International Standard Name Identifier (ISNI) wenno iti Ilokano Sangalubongan a Panagilasin ti Pagalagadan ti Nagan ket maysa a pamay-an para itinaisangayan a panagilasin kadagiti publiko nga entidad dagiti agparparawad kadagiti linaon ti midia a kas dagiti libro, programa ti telebision, ken dagiti artikulo ti warnakan. Dagiti kastoy a panagilasin ket buklen dagiti 16 a numerikala numero a nabingbingay kadagiti uppat a paset.
Daytoy ket naparang-ay babaen dagiti pakaikeddengan iti International Organization for Standardization (ISO) a kas ti Draft International Standard 27729, ti umiso nga alagaden ket naipablaak idi 2012-03-15. Ti teknikal a komite iti 46 ti ISO, ti subkomite 9 (TC 46/SC 9) ket akinrebbeng para iti panagrang-ay iti alagaden.
Ti ISNI ket mangitedto iti ramit para iti panangipalawag kadagiti nagan a mabalin a makaallilaw, ket mangisilpo kadagitoy a datos a maipanggep kadagitoy a nagan a naurnong ken usarenna dagitoy kadagiti amin a sektor kadagiti industria ti midia.


text:
Dagiti Monologo ti Uki
Ti Dagiti Monologo ti Uki (English: The Vagina Monologues) ket maysa nga adu-a-parang ken pagteng a drama a sinurat ni Eve Ensler. Immuna a naiparang idi 1996 ket nangabak iti Pammadayaw nga Obie. Ni Ensler a mismo ti orihinal a nagparang iti drama, inakemna dagiti nadumaduma a babbai nga agbibiag a mangibagbaga (kadagiti agbuybuya) iti kapadasan ken kapanunotanda maipapan iti bukodda nga uki.
Pakabuklan ti drama[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dagiti Monologo ti Uki ket buklen ti agduduma a bilang dagiti monologo a basbasaen ti agduduma a bilang ti babbai. Kada monologo ket mainaig iti uki, maipapan man iti panagyot, ayat, pannakarames, pannakadangran, panagsalsal, panagimas, wenno ti gagangay a pisikal nga aspeto ti bagi ti babai. Ti naynay a tema iti obra ket ti uki kas gamigam ti panangpabileg iti kinababai, ken ti ultimo a pannakaibagi ti kinababai ken kinaindibidualidad.


text:
Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (Pilipinas)
Ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (Filipino: Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Kayamanan, DENR wenno KKLK) ket ti ehekutibo a departamento ti gobierno ti Pilipinas para iti panangituray ken panangimaton ti eksplorasion, panagdur-as, panag-usar, ken konserbasion kadagiti masna a rekurso ti pagilian.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso ket immuna a nabangon idi Enero 1, 1917 a kas ti Departamento ti Agrikultura ken dagiti Masna a Rekurso (DANR) babaen ti pannakaaramid ti Tignay Blng. 2666 babaen ti Komision ti Pilipinas, a naamammuan iti "Ti Maysa a Tignay a Mangurnos manen ti Ehekutibo a Departamento ti Gobierno ti Is-isla ti Pilipinas," idi 18 Nobiembre 1916. Idi 1932, ti DANR ket naurnos manen iti Departamento ti Agrikultura ken Komersio (DAC).
Idi 1947, ti tignay a panag-urnos manen ket insublina manen ti DAC iti Departamento ti Agrikultura ken dagiti Masna a Rekurso. Dagiti Masna a Rekurso nga ima ti DANR ket kanungpalan a nabaliwanen idi Mayo 17, 1974 a kas ti Departamento dagiti Masna a Rekurso. Idi Enero 30, 1987, ti Misnitro idi ket naurnos manen iti Departamento ti Enbironmento, Enerhia ken dagiti Masna a Rekurso, babaen ti Ehekutibo a Bilin Blng. 131 ken kanungpalan idi a naurnos manen iti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso babaen ti Ehekutibo a Bilin Blng. 192 idi Hunio 10, 1987. iti agdama, ti DENR ket agob-obra iti dakkel a gatad reporestasion iti Davao.
Listaan dagiti Sekretario ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti opisina[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Summary of Allocations | Budget ng Bayan". Budget ng Bayan. Naala idi 29 Abril 2013.