text:
San Petersburgo
Ti San Petersburgo (Ruso: CaHkT-ПeTepбypr, tr. Sankt-Peterburg, IPA: [sankt pʲɪtʲɪrˈburk] (dengngen)) ket maysa a siudad ken maysa a pederal a suheto (maysa a pederal a siudad) iti Rusia a mabirukan idiay Karayan Neva idiay ungto ti Golpo iti Pinlandia idiay Baybay Baltiko. Idi 1914 ti nagan ti siudad ket nabaliwan iti Petrograd (Ruso: ПeTporpaд, IPA: [pʲɪtrɐˈgrat]), idi 1924 nabaliwan iti Leningrad (Ruso: ЛeHиHrpaд, IPA: [lʲɪnʲɪnˈgrat]) ken idi 1991 naipasubli met laeng iti San Petersburgo.
Iti Ruso a literatura, dagiti di pormal a dokumento, ken bitla, ti "Santo" (CaHkT-) ket kadawyan a saan a mainaynayon, a ti maikabkabil laeng ket ti Petersburgo (ПeTepбypr, Peterburg). Iti kadawyan a panagisasao dagiti Ruso mabalin nga itintinnagda pay ti "-burg" (-бypr), a maibati laeng ti Peter (ПиTep, Ruso: [ˈpʲitʲɪr]).
Ti San Petersburgo ket nabangon babaen ti Sar a ni Pedro ti Natan-ok idi Mayo 27 [D.E. 16] 1703. Manipud idi 1713 aginggana idi 1728 ken manipud idi 1732 aginggana idi 1918, ti San Petersburgo ket isu idi ti imperial a kapitolio iti Rusia. Idi 1918 ti sentro a bagi ti gobierno ket immalis manipud idiay San Petersburgo (nga idi ket ti Petrograd) idiay Moscow.[9] Daytoy ti maikadua a kadakkelan asiudad ti Rusia kalpasan ti Moscow nga adda dagiti gangani a 5 riwriw nga agtataeng. Ti San Petersburgo ket maysa a nagruna a Europeanoa sentro ti kultura, ken maysa pay a nagruna Ruso a puerto idiay Baybay Baltiko.
Ti San Petersburgo ket kadawyan a naipalpalawag a kas ti Kalaudan a siudad iti Rusia.[10] Daytoy pay ti akin-amianan unay a siudad iti lubong nga adda ti populasion ti sumurok a maysa a riwriw (ti Helsinki ket adadayo iti amianan.). Ti Naipakasaritaan a Sntro iti San Petersburgo ken dagiti Mainaig a Grupo dagiti Monumento ket buklen ti maysa a UNESCO a Tinawtawid a Lugar ti Lubong . Ti San Petersburgo ket pagtaengan pay Ti Ermita, ti maysa kadagiti kadakkelan a museo ti arte iti lubong.[11] Adda dagiti adu a bilang dagiti ganganaet a konsulado, internatsional a korporasion, banbanko ken dagiti dadduma pay a negosio ket mabirukan idiay San Petersburgo.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Sueko ng agakolkoloni ket nangipatakderda idi ti Nyenskans, a pagsammakedan, idiay sabangan ti Karayan Neva idi 1611, idiay daga a tinawtawagan ti Ingermanland.[12] Ti bassit nga ili a tinawtawagan ti "Nyen" ket dimmakdakkel iti lawlaw daytoy.
Ni Pedro ti Natan-ok ket nagay-ayat idi kadagiti panagbanbaniaga ti taaw ken dagiti maritimo a pannakibiang, ken nangipangpanggep a makagun-od ti Rusia iti maysa a pagsangladan, tapno makalinnako kadagiti maritimo a pagilian.[13] Isu ket nakasaksapul ti nasaysayaat a pagsangladan ngem ti Arkhangelsk, nga adda idiay amianan ti Baybay Puraw ken narikpan kadagiti barko ti bulbulan ti las-ud ti tiempo ti panaglalam-ek.
Idi Mayo 12 [D.E. 1] 1703, idi las-ud ti Nalatak nga Akin amianan a Gubat, ni Pedro ti Natan-ok ket natiliwna ti Nyenskans, ken ti asideg a masakbayan ket sinukatann ti pagsammakedan. Idi Mayo 27 [D.E. 16] 1703,[14] idiay asasideg ti estuario (5 km/3 a milia iti uneg ti daga manipud ti golpo), idiay Isla Zayachy (Hare), isu ket nangrugi a nangipatakder ti Pedro ken Pablo a Pagsammakedan, nga isu daytoy ti immuna ladrilio ken bato a pasdek iti baro a siudad.[15]
Ti siudad ket binangon babaen dagidi reklutado nga agtaltalon manipud kadagiti amin a paset ti Rusia; adda pay dagiti adu a balud ti Sueko a nairamraman kadagiti napalbas a tawen[16] babaen ti panangimaton ni Alexander Menshikov. Adda dagiti rinibu nga aadipen a pimmusay a nagbangbangon ti siudad.[17] Kalpasan daytoy ti siudad ket nagbalin nga isu ti sentro ti Gobierno ti San Petersburgo. Ni Pedro ket inyalisna ti kapitolio manipud idiay Moscow idiay San Petersburgo idi 1712, sakbay ti 9 tawtawen ti Tulag ti Nystad iti 1721 a nakaipatinggaan ti gubat; isu ket nangibagbaga ti San Petersburgo a kas ti kapitolio (wenno tugaw ti gobierno) a nasapsapa ngem idi 1704.[13]
Idi las-ud kadagiti immuna a nasapsapa a tawen, ti siudad ket rimmang-ay ti lawlaw ti Kudarado Tinidad idiay kanawan nga igid ti Neva, idiay asideg ti Pedro ken Pablo a Pagsammakedan. Nupay kasta, ti San Petersburgo ket nangrugrugin a dimakdakkel babaen ti plano. id las-ud ti 1716, ni Domenico Trezzini ket nangibagbaga ti gandat nga to ayan ti sentro ti siudad ket mabirukan idiay Isla Vasilyevsky ken nasukogan babaen ti maysa a rektanggulo a parilia dagiti kanal. Ti ganday ket saan a nalpas, ngem makitkita pay laeng kadagiti tabas kadagiti kalsada. Idi 1716 Pedro ti Natan-ok ket indutokna ni Jean-Baptiste Alexandre Le Blond a kas ti mangidaulo nga arkitekto ti San Petersburgo.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ПpeзидeHT Poccийckoй Фeдepaции. ykaз №849 oT 13 Maя 2000 r. «O пoлHoMoчHoM пpeдcTaBиTeлe ПpeзидeHTa Poccийckoй Фeдepaции B фeдepaлbHoM okpyre». BcTyпил B cилy 13 Maя 2000 r. OпyблиkoBaH: "CoбpaHиe зakoHoдaTeлbcTBa PФ", №20, cT. 2112, 15 Maя 2000 r. (President of the Russian Federation. Decree #849 iti Mayo 13, 2000 On the Plenipotentiary Representative of the President of the Russian Federation in a Federal District. Nagbalin idi Mayo 13, 2000).
- ^ ГoccTaHдapT Poccийckoй Фeдepaции. №OK 024-95 27 дekaбpя 1995 r. «Oбщepoccийckий kлaccифиkaTop эkoHoMичeckиx perиoHoB. 2. ЭkoHoMичeckиe paйoHы», B peд. ИзMeHeHия №5/2001 OKЭP. (Gosstandart of the Russian Federation. #OK 024-95 Disiembre 27, 1995 Russian Classification of Economic Regions. 2. Economic Regions, natarimaan babaen ti Amendment #5/2001 OKER. ).
- ^ Opisial a website ti San Petersburgo. Bilbilang iti San Petersburgo
- ^ ЗakoHoдaTeлbHoe CoбpaHиe CaHkT-ПeTepбypra. ЗakoH №555-75 oT 26 okTябpя 2005 r. «O пpaздHиkax и пaMяTHыx дaTax B CaHkT-ПeTepбypre», B peд. ЗakoHa №541-112 oT 6 Hoябpя 2008 r. (Lehislatibo nga Asemblia iti San Petersburgo. Linteg #555-75 iti Oktubre 26, 2005 Kadagiti piesta ken Panglaglagipan a petsa idiay San Petersburgo. ).
- ^ Opisial a website ti San Petersburgo. ПeTepбypr B цифpax (Bilbilang iti San Petersburgo) (iti Ruso)
- ^ Nakarkulo ti pateg ti densidad babaen ti panagbingbingay ti populasion a naireporta babaen ti Senso idi 2010 babaen ti lugar a nikabil iti pagikabilan ti "Kalawa". Pangngaasi a laglagipen a daytoy a pateg ket mabalin a saan a nasingked gapu ta ti lugar a naibaga iti infobox ket mabalin a saan nga isu ti naireporta iti isu met laeng a tawen a kapada ti populasion.
- ^ ПpaBиTeлbcTBo Poccийckoй Фeдepaции. ПocTaHoBлeHиe №725 oT 31 aBrycTa 2011 r. «O cocTaBe TeppиTopий, oбpaзyющиx kaждyю чacoByю зoHy, и пopядke иcчиcлeHия BpeMeHи B чacoBыx зoHax, a Takжe o пpизHaHии yTpaTиBшиMи cилy oTдeлbHыx ПocTaHoBлeHий ПpaBиTeлbcTBa Poccийckoй Фeдepaции». BcTyпил B cилy пo иcTeчeHии 7 дHeй пocлe дHя oфициaлbHoro oпyблиkoBaHия. OпyблиkoBaH: "Poccийckaя ГaзeTa", №197, 6 ceHTябpя 2011 r. (Gobierno ti Pederasion ti Rusia. Resolution #725 iti Agosto 31, 2011 On the Composition of the Territories Included into Each Time Zone and on the Procedures of Timekeeping in the Time Zones, as Well as on Abrogation of Several Resolutions of the Government of the Russian Federation. Nagbalin idi after 7 days following the day of the official publication).
- ^ Opisial iti amin a paset ti Pederasion ti Rusia segun ti Artikulo 68.1 iti Batay-linteg ti Rusia.
- ^ McColl, R. W., ed. (2005). Ensiklopedia ti heograpia ti lubong. 1. N. Y.: Infobase Publishing. pp. 1216, 633–634. ISBN 0-8160-5786-9. Naala idi Pebrero 9, 2011.
- ^ V. Morozov. Dagiti Bitla iti San Petersburgo ken ti Panagsukog ti Nawatwatiwat a Europa. Instituto ti Panagsukisok ti Kappia ti Copenhagen. 2002. Ciaonet.org
- ^ "Panagbanbaniaga ti San Petersburgo / Ti Ermita". Geographia.com. Enero 6, 1990. Naala idi Enero 25, 2010.
- ^ Williams, Harold (1914). Rusia ti Tattao a Ruso. Pitman & Sons. p. 33.
- ^ a b Wilson, Derek (Enero 5, 2010). Peter the Great. Macmillan. p. 82. ISBN 9781429964678. Naala idi Pebrero 25, 2012.
- ^ Hughes, Lindsey (2004). Pedro ti Natan-ok: ti Biograpia. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. p. 66. ISBN 0-300-10300-X.
- ^ "Pedro ken Pablo a Pagsammakedan". Saint-Petersburg.com. Naala idi Hunio 19, 2009.
- ^ "Konsulado Heneral ti Suesia – Suesia ken San Petersburgo". Swedenabroad.com. Oktubre 17, 2005. Naala idi Enero 6, 2009.
- ^ "San Petersburgo: Paris ti Amianan wenno Siudad ti Tultulang?," Ti Independiente. Hulio 8, 2006
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti San Petersburgo iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay San Petersburgo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


c: text/html

text:
BAGUIO CITY – Naideklara ita ti munisipyo ti Kabayan, Benguet kas kaunaan iti North Luzon nga African Swine Fever (ASF) -free kalpasan nga inaprobaran ti Bureau of Animal Industry ken Department of Agriculture ti aplikasyon daytoy para iti nasao a deklarasyon.
Sigun kenni Dra. Mirriam Tiongan, provincial veterinary officer ti Benguet, pormalen nga inawat ti Kabayan ti sertipikasyon daytoy kas ASF-free babaen iti National Zoning and Movement Plan Against ASF a programa ti DA.
Kinunana a ti laeng Kabayan ti kakaisuna a munisipyo a nakadanon iti Red Zone agingga iti Pink Zone a zooning status agsipud ta awan ti nailistada a kaso ti ASF iti uneg ti sumagmamano a bulan.
Inlawlawag ni Dr. Tiongan a dimmalan iti umno a proseso ti panakabigbig ti Kabayan a pakairamanan ti inspeksion ken panakaisumitir dagiti kaskenan a dokumento.
Dinakamatna a sakbay a maideklara kas ASF-free area ti maysa a lugar ket rumbeng nga mangipasa pay dagitoy iti ASF Free declaration Form iti Provincial Veterinary Office.
Kalpasanna, dumalan pay daytoy iti tallo nga stage a pakairamanan ti cleaning ken disinfection iti uneg ti 30 nga aldaw, environmental swabbing kadagiti pagpupukan ti baboy.
Sumaruno ditoy ti sentinel stage a paka-obserbaran dagiti taraken a baboy ken maipasidong dagitoy iti nagduduma a test tapno maipanamnama a negatibo dagitoy iti sakit.
Sigun pay kenni Dr. Tiongan, dagiti munisipyo a maideklara kas ASF- free ket maipangpangruna kadagiti programa iti nasyonal a gobierno.
Kabayatanna, kinuna pay ti opisyal a kitkitaenda met ti posibilidad nga agaplikar kas ASF-free ti Atok, Tublay ken Bokod gaputa awan ti nailista a kaso ti ASF kadagiti nasao a munisipyo iti naglabas a 90 nga aldaw.
Maipalagip a tallo met a munisipyo iti Benguet ti awanan pay iti kaso ti ASF a pakairamanan ti Kapangan, Kibungan ken Bakun ngem iwanwanawan daytoy ti Department of Agriculture ken Benguet Provincial Veterinary Office. (with Bombo Janice Juanito)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ilokano
Adda kalintegam a maikan ti interprete/agiptarus a libre kadagiti amin a kaso.
You have the right to an interpreter at no cost to you.
COVID-19
Ti Sungbat iti Hawaii State Judiciary iti COVID-19 a Pandemya
Hawaii State Judiciary Response to COVID-19
ANIA TI RUMBENG A MAAMMOAM
What You Need to Know
COVID-19 Agtalinaed iti Balay /Agtrabaho iti Balay Fact Sheet
COVID-19 Stay at Home/Work at Home Fact Sheet
Language ID Card (karta a mangipakita ti pagsasaom)
Language ID Card
Iprentam daytoy a kard ken ipakitam ti empleado iti Husgado
nu umayka ditoy korte.
Print this card and show it to Judiciary staff when you come to court.
Kasano ti agkiddaw ti agipatarus / interprete nga Ilokano
How to Request an Interpreter
Kasano nga usaren ti interprete / agipatarus iti korte
How to Use a Court Interpreter
Dagiti nasken nga ammoen no mapanka iti pangukoman / korte
Tips on Going to Court
Dagiti ‘Self-Help Centers’ (lugar a pakaalaan ti tulong)
Self-Help Centers
Dagiti Order ti Korte a Mangprotektar
Protective Orders
Panagkiddaw iti Order iti Proteksion manipud iti Korte ti Pamilia
Requesting a Family Court Protective Order
Maipanggep iti Panangidatagmo iti Temporario nga Order ti Korte a Manglapped (TRO)
About Filing Your TRO
Ti Panangpaatiddog iti Temporario nga Order ti Korte a Manglapped (TRO) iti ayan Korte ti Pamilia
Extending Your TRO in Family Court
Panangted iti Kopiam ti Temporario nga Order ti Korte a Manglapped (TRO)
Serving Your Temporary Restraining Order (TRO)
Agplano para iti Kinatalgedmo
Plan for Your Safety
For more information about language services, contact:
Office on Equality and Access to the Courts
426 Queen St. #B-17,
Honolulu, HI 96813
Phone: (808) 539-4860
Email: oeac@courts.hawaii.gov


text:
Papa Marcelino
Ni Santo Papa Marcelino, segun ti Liberiano a Katologo, ket nagbalin nga Obispo ti Roma idi 30 Hunio 296, isu ti simmaruno idi kenni Santo Papa Cayo.
Dagiti nagibasaranUrnosen
dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Santo Papa Marcelino". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Marcelino iti Wikimedia Commons
- "Santo Papa Marcelino". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). 1913.


text:
Pagibagaan a panid (iti Ingles) - idiay MediaWiki
Maipanggep
Tulong
Tumulong
Panagsukisok
• Agdama a panangusig (iti Ingles)
Dadduma pay
Ditoy Ilokano Wikipedia, mabalin aminen dagiti agar-aramat ti agurnos kadagiti panid nga agusar ti
VisualEditor (VE), wenno agusar ti klasiko panangisurat iti wiki (wikitext). Ti VisualEditor ket magun-od a kakuyogna ti kasisigud nga editor ti wikitext. Mabalin nga usaren ti VE babaen ti panagpindut ti
, ken makita daytoy kadagiti ngato ti panid, ken kaariping dagiti paulo ti paset. Mabalin pay met nga usaren ti wikitext a panag-urnos babaen ti panagpindut ti
Urnosen
Urnosen ti taudan.
Ti VE ket magun-od laeng kadagiti sumaganad a kita ti panid (nagan ti espasio:)
Artikulo
Agar-aramat
Kategoria
Tulong
Papeles (ngem saan a dagiti papeles, wenno dagiti sabali a panid, idiay Wikimedia Commons)
Tapno makaurnos ti panid nga agusar ti VisualEditor, pinduten ti etiketa ti "Urnosen" dita ngato ti panid.
Ti panaglukat ti panid para iti panag-urnos ket mabalin nga agpaut kadagiti mano a segundo, ken mabaybayag no atiddog unay.
Ti panagpindut ti etiketa ti "Urnosen ti taudan" ket manglukatanto ti klasiko nga editor ti taudan ti wikitext.
Mabalinmo pay a lukatan ti VisualEditor babaen ti panagpindut ti silpo ti "urnosen" iti tunggal maysa a paset.
Mabalin met a maluktan ti klasiko nga editor ti taudan ti wikitext babaen ti panagpindut ti silpo ti "urnosen ti taudan".
Ti baras ti ramit ti ti VisualEditor
No nalpaskan nga agur-urnos pindutem ti berde a buton ti "⧼Visualeditor-toolbar-savedialog⧽" iti baras ti ramit. Ti berde a buton ket saan a mabalin a pinduten no awan ti naaramid a binaliwan.
No pandagan ti berde a buton ti "⧼Visualeditor-toolbar-savedialog⧽" daytoy ket manglukat ti bassit a dialogo a mabalinmo a pagikabilan ti ababa a pakabuklan kadagiti inar-aramidmo, markaam dagiti inurnosmo a kas bassit, ken agpili nga agbuya kadagiti masakbayan a panag-urnos ti panid.
Ti bilang a mangipakita no kasano ti kadakkel ti espasio a nabati iti pakabuklan ti inurnosmo. Mabalinmo met nga irepaso dagiti binalnaliwam tano makaseguradoka nga agbalinda a kas naikeddengmo sakbay nga agidulinka kadagiti binaliwam.
Dagiti silpo ket mabalin a mainayon babaen ti ikono ti "Silpo" (silsilpo iti kawar) iti baras ti ramit, wenno babaen ti panag-usar ti apat Ctrl+ K (wenno ⌘ Command+ K iti Mac).
No piliem ti testo wenno ikabilmo ti panagitudom iti balikas, ti panangitalmeg ti buton ti "Silpo" ket mangisengngat ti silpo iti dayta a testo.
No man usarem ti buton wenno apat, ti dialogo ket idiay nga aglukat ken mabalin a pangimakiniliaam ti silpo. Ti VisualEditor ket mangpadas a tumolong kadagiti akin-uneg a silpo (silsilpo kadagiti sabali a panid ti Wikipedia) babaen ti panagbiruk para kadagiti kapada no mangrugika nga agmakinilia.
No nalpaskan a nangikabil wenno nakapili ti silpo, talmegam ti
↵ Enter, agpindut iti ruar ti kahon, wenno talmegam ti pangrikep nga ikono (<). Ti silpom ket agparang iti panid ti VisualEditor, ngem saanto pay a maidulin aginggana no idulinmo ti panid.
Ti silpo iti maysa a panid ti web iti ruar ti Wikipedia, agpada met laeng ti proseso; ikabilmo met laeng ti silpo iti pagikabilan ken mainayonto a kas "akin-ruar a silpo".
Tapno mabaliwan wenno maikkat ti maysa nga addan a silpo, pinduten ti silpo iti testo, kalpasana talmegan ti ikono ti "Silpo" nga gaparang it asidegna. Mabalinmo pay a pinduten ti isu met laeng nga ikono idiay baras ti ramit wenno usaren ti Ctrl+ K nga apat ti teklado no addaka dita.
Mabalinmo nga urnosen ti puntaan ti silpo, wenno ikkatem amin ida babaen ti panagtalmeg ti ikono ti 'Ikkaten' (basura) iti suli ti kanawan a ngato ti dialogo.
Panag-urnos kadagiti ladawan ken dagiti dadduma a papeles ti midia [ urnosen ti taudan ]
Panag-urnos ti addan a reperensia [ urnosen ti taudan ]
Ti panag-urnos ti addan a reperensia, pinduten daytoy iti testo, ken pinduten ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) nga agarang iti asidegna, wenno ti maysa nga adda iti baras ti ramit.
Ti panagpindut ti ikono ti reperensia ket manglukat ti dialogo a mangiraman ti bassit a pag-urnosan, nga idiay ket mabalinmo ti agurnos ti testo ti reperensia.
Mabalinmo a pormaten a kas met laeng dagiti sabali a panid, kas pagarigan ti panagnayon ti italiko wenno dagiti silpo.
Adu kadagiti wiki nga agus-usar kadagiti plantilia tapno mangporma kadagiti reperensia segun ti naisangayan nga alagaden. Mabalinmo a maammuan daytoy no agurnoska ti maysa nga addan a reperensia a ti linaonnna ket agbalin nga asul no piliem daytoy.
Pinduten ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) tapno maurnos ti linaon ti plantilia.
Ti panagpindut ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) ket mangpalubos kenka ti agurnos kadagiti agmaymaysa a parametro ti plantilia.
Pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" no nalpaskan, ken maisublika iti editor ti reperensia.
No awanen ti maurnos, pinduten manen ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno agsubli iti panid.
Panag-usar manen kadagiti addan a reperensia [ urnosen ti taudan ]
No ti panid ket aglaonen kadagiti reperensia, mabalinmo ti agpili ti agusar manen iti maysa nga adda a dakamat, no mabalin nga itunos iti testo a kayatmo a pataudan.
Tapno mausar ti addan a reperensia, ikabilmo ti pangitudom iti lugar a kayatmo a pangikabilan ti testo, ken pinduten ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) iti baras ti ramit.
Idiay editor ti reperensia, pinduten ti buton nga agkuna ti "Usaren ti addan a reperensia", idiay baba a suli ti kanawan a tawa.
No adu met dagiti reperensia, mabalinmo nga usaren ti baras a pagbirukan (nanaganan ti "Ania kadi ti kayatmo nga ireperensia?") tapno maiparang laeng dagiti reperensia a maipada ti naited a testo.
Kitaen ti kayatmo manen nga usaren a reperensia dita listaan, ken piliem dayta.
Tapno makanayon ti baro a reperensia, ikabilmo ti panagitudom iti lugar a kayatmo a panginayonan ti testo, ke pindutem ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) iti baras ti ramit.
Idiay editor ti reperensia, mabalinmo ti aginayon, agurno sken agpormat ti dakamatmo.
Mabalinmo nga aramiden ti reperensia amaitagikua iti naited a grupo; daytoy ket mausar a mangiparang kadagiti grupo dagiti reperensia a a mangparang iti ramit ti "Listaan ti reperensia" .
No aginaynayonka ti baro a reperensia ken kayatmo ti manginayon ti plantiliana, pinduten ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) idiay baras ti ramit ti editor ti reperensia.
Kalpasanna, birukem ti plantilia a kayatmo nga usaren, inayonmo ken unosem met laeng a kas ti maysa nga addan.
Pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno makasubli iti editor ti reperensia, ken uliten manen nga "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno makasubli iti panid.
No awan pay ti listaan dagiti reperensia iti panid (kas pagarigan, no aginaynayonka ti immuna a reperensia iti panid), nasken nga inayonmo tapno maiparang ti testo iti reperensiam.
Ikabilmo ti panagitudom iti lugar a kayatmo nga iparang dagiti reperensia (kadawyan nga iti baba ti panid), ken pinduten ti ikono ti "Lisaan ti reperensia" (tallo a libro) tapno mainayonmo.
Ti panaginayon laeng ti listaan ti reperensia, pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" idiay dialogo.
No nagpartuatka kadagiti grupo ti reperensia, mabalinmo nga ibaga ti grupo iti daytoy a dialogo, tapno makapili nga agiparang kadagiti reperensia a tagikua daytoy.
Ti panaginayon ti baro a plantilia iti panid , ikabilmo ti panagitudom iti lugara kayatmo a pakaisengngatan ti plantilia, ken pinduten ti ikono ti "Panagilak-am" (pirgis ti puzzle) iti baras ti ramit.
Ikabil ti nagan ti plantilia a kayatmo nga isengngat, ken pinduten ti "Agnayon ti plantilia".
Mabalinmo pay ti agurnos kadagiti plantilia nga adda met laengen iti panid babaen ti panagpili kaniada (agbalinda nga sul), ken pinduten ti ikono ti "Panagilak-am" (pirgis ti puzzle) nga agparang, wenno ti maysa nga adda iti baras ti ramit.
Ti panagnayon ti baro a plantilia wenno panaglukat ti maysa nga addan ket manglukat ti dialogo ti "Panagilak-am", nga addaan iti listaan dagiti agmaymaysa a parametro ken dagit pategda.
Mabalinmo ti aginayon kadagit parametro wenno agurnos kadagiti nailistan.
Ti panagbaliw ti pateg ti parametro, pilien ti parametro iti listaan, ken urnosen ti pategna iti kaaripingna a tawa.
No ti plantilia ket mangisengngat kadagiti sabali a plantilia, dagitoy a subplantilia ket agparangda a kas dagiti parametro. Mabalin dagitoy a maurnos wenno maikkat babaen ti panagpindut iti nagan ti subplantilia.
Dagiti baro a subplantilia ket mainayon babaen ti panagsurot kadagiti addang ti pananginayon ti parametro. Mabalin a nasken a kitaen ti dokumentsion ti plantilia tapno masegurado a nasuportaran ti subplantilia.
No nalpaskan, pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno marikpan ti dialogo ken agsubli iti editor ti panid.
No ti plantilia ket nasken a
masukatan, imakinilia ti
subst: (inayon ti kolon) sakbay ti nagan ti plantilia.
Ti automatiko a panagleppas ket saan a mabalin iti
subst:; no kayatmo ti automatiko a panagleppas, inayon laeng ti
subst: kalpasan ti pannakabirukmo ti birbirukem a plantilia.
Kalpasanna, pinduten ti berde a buton ti "Agnayon iti plantilia".
Kadawyan nga agnayon kadagiti aniaman a parametro ken "Ipakat dagiti sinuksukatan".
Saanmo a makita amaipadakkel ti plantilia iti panid iti las-ud ti pangiyunaan a paset.
No nalpaskan kadagiti panagbalbaliwmo ken nagidulinkan, ti langa ti pantilia a kas panangisukat ket makitantont.
Adda met dagiti banag, a kas dagiti galeria ti ladawan, pormula ti matematika ken dagiti tokar ti musika a saan pay a nasuportaran babaen ti VisualEditor. Aginggana no mabalindanto, nasken sa dagus nga urnosem dagitoy iti taudan ti wikitext no kayatmo a baliwan wenno agnayon kadagitoy.
Adu met dagiti editor a nasansan nga agus-usar ti panangikabil ti dagus a wikitext, a naipangpangruna ti napuskol, italiko ken dagiti silpo ti wiki. Dagiti apat ti teklado ket mangpalubos ti nadaras a panangisengngat ti maipada a pormat a saan nga agpindut kadagiti buton ti baras ti ramit. Dagiti kadawyan ng apat, ken dagiti inususar babaen dagiti editor, ket mabalin iti VisualEditor:
Apat ti PC
Aksion
Apat ti Mac
Ctrl+ B
Napuskol
⌘ Cmd+ B
Ctrl+ I
Italiko
⌘ Cmd+ I
Ctrl+ K
Isengngat ti silpo
⌘ Cmd+ K
Ctrl+ X
Ikkaten
⌘ Cmd+ X
Ctrl+ C
Kopiaen
⌘ Cmd+ C
Ctrl+ V
Ipigket
⌘ Cmd+ V
Ctrl+ Z
Ukasen
⌘ Cmd+ Z


text:
Zaragoza
Ti Zaragoza (Panangibalikas nga Espaniol: [θaɾaˈɣoθa]), makunkuna pay a ti Saragossa iti Ingles, ket isu ti kapitolio iti Probinsia ti Zaragoza ken iti Naturay a komunidad iti Aragon, Espania. Naisanglad daytoy idiay karayan Ebro ken dagiti tributariona, ti Huerva ken ti Gállego, ti asideg ti sentro iti daytoy a rehion, iti tanap nga addaan kadagiti nadumaduma a langa ti daga, manipud iti desierto (Los Monegros) aginggana kadagiti kabakiran, karuotan ken kabanbantayan.
Idi 1 Enero 2019 ti populasion ti siudad ti Zaragoza ket 706,904,[1] iti uneg ti administratibo a patinggana iti kalawa ti daga iti 1,062.64 km2 (410.29 kd mi), a mangiranggo iti maikalima idiay Espania. Isu daytoy ti maika-35 a kaaduan ti populasion idiay Kappon ti Europa. Ti populasion iti metropolitano a lugar ket nakarkulo idi 2006 iti 783,763 nga agtaeng. Ti munisipalidad ket pagtaengan ti sumorok a 50 porsiento dagiti Aragones a populasion. Daytoy a siudad ket naisanglad iti kangato iti 199 a metro.
Ti Zaragoza ket nangisaili ti Expo 2008 idi kalgaw iti 2008, maysa daytoy a Piesta ti Lubong iti danum ken maipagnanayon a panagrangrang-ay. Kandidato daytoy idi para iti Europeano a Kapitolio iti Kultura idi 2012.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gomar, Carlota (9 January 2019). "Zaragoza vuelve a crecer y supera la barrera de los 700.000 habitantes". El Periódico de Aragón (iti Espaniol).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Zaragoza iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Zaragoza manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Kategoria:Dagiti baybay babaen ti pagilian
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
E
- Dagiti baybay ti Estados Unidos (1 K, 2 P)
F
- Dagiti baybay ti Filipinas (3 K, 8 P)
G
- Dagiti baybay ti Greenland (5 P)
- Dagiti baybay ti Gresia (1 K, 2 P)
H
- Dagiti baybay ti Hapon (2 K, 2 P)
I
- Dagiti baybay ti Indonesia (6 K, 11 P)
- Dagiti baybay ti Italia (1 P)
M
- Dagiti baybay ti Malaysia (2 K, 2 P)
P
- Dagiti baybay ti Pransia (1 P)
R
- Dagiti baybay ti Rusia (9 K, 10 P)
T
- Dagiti baybay ti Turkia (2 K, 4 P)


text:
Rosales, Pangasinan
Ti Rosales ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rosales ket nabingbingay a politikal kadagiti 37 a barbaranggay.[2]
- Acop
- Bakitbakit
- Balingcanaway
- Cabalaoangan Norte
- Cabalaoangan Sur
- Camangaan
- Capitan Tomas
- Carmay West
- Carmen East
- Carmen West
- Casanicolasan
- Coliling
- Calanutan (Don Felix Coloma)
- Guiling
- Palakipak
- Pangaoan
- Rabago
- Rizal
- Salvacion
- San Antonio
- San Bartolome
- San Isidro
- San Luis
- San Pedro East
- San Pedro West
- San Vicente
- San Angel
- Station District
- Tomana East
- Tomana West
- Zone I (Pob.)
- Zone IV (Pob.)
- Carmay East
- Don Antonio Village
- Zone II (Pob.)
- Zone III (Pob.)
- Zone V (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Rosales | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
2011
Ti tawen idi 2011 (MMXI) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra B), ti maika-2011 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-11 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-11 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-2 a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 31 – bisperas iti baro a tawen iti 2012
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 23 – Elizabeth Taylor, Briton-Amerikana nga aktres (naipasngay 1932)
- Mayo 9 – Lidia Gueiler Tejada, Presidente ti Bolivia (naipasngay 1921)
- Septiembre 10 – Cliff Robertson, Amerikano nga aktor (naipasngay 1923)
- Oktubre 5 – Steve Jobs, Amerikano a negosiante ti kompiuter (naipasngay 1955)
- Oktubre 25 – Bernard Verdcourt, Briton a botaniko (naipasngay 1925)
- Oktubre 29 – Ram Revilla, aktor manipud idiay Imus, Cavite, Filipinas (naipasngay 1989)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 2011 iti Wikimedia Commons


text:
Papa Bonifacio IX
Ni Papa Bonifacio IX (c. 1350 – 1 Oktubre1404), naipasngay a kas ni Piero Tomacelli, ket isu idi ti maikadua a Romano a Papa ti Lumaud a panaggudua, manipud idi 2 Nobiembre 1389 aginggana idi pimmusay. Idi daytoy a las-ud ti panawen dagiti kontrapapa a ni Clemente VII ken ni Benedicto XIII ket nagtultuloyda a nagtengtengngel ti korte a kas opapa idiay Avignon babaen ti panagsalaknib ti Pranses a monarkia. Isu ti naudi a Papa a nagnagan ti Bonifacio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Bonifacio IX iti Wikimedia Commons


text:
Sagada-Nov. 27-Naurnong dagiti naasa nga women leaders ken trainers ti babbai iti Sagada ken Bontoc Mt. Province idiay third floor ti Dalican Restaurant ditoy Sagada idi kalman, Nov. 26 para iti panagevaluate kadagiti skills ken kaamuan nga inadal da.
Dagiti series of trainings ket naiprogram nga maiyaramid iti uneg ti 2 a tawen, nairugi idi January 2012 ken malpas no December 2013.
Dagitoy nga trainings ket proyecto ti Asia Indigenous People’s Program nga ipatpatungpal ti Cordillera women’s Action, Education, research Center (CWAERC) nga nakabase idiay Baguio, Kapartner da ti Tangguyob people’s Center nga nakabase ditoy Sagada
Ti sinmangpet nga evaluator ket ni Vasuki Jeyasankar, Maysa isuna nga consultant ti Women’s rights ang gender, nga nakabase idiay Batticaloa, Sri Lanka.
Segun kinni Vasuki, Naragsak isuna nga nangsabat kadagiti napanday nga women leaders ken trainers ta nakita na dagiti laing ken kaamuan da babaen iti panagivaluate na kadagitoy. (Igon Doco)
Asia Indigenous People’s Program, Nangivaluate Kadagiti Naasa nga Women Trainers ken Leaders ti Sagada ken Bontoc
Sagada-Nov. 27-Naurnong dagiti naasa nga women leaders ken trainers ti babbai iti Sagada ken Bontoc Mt. Province idiay third floor ti Dalican Restaurant ditoy Sagada idi kalman, Nov. 26 para iti panagevaluate kadagiti skills ken kaamuan nga inadal da.


text:
1Kinuna ni David, “Adda pay kadi nabati iti pamilia ni Saul a mabalin a pangipakitaak ti kinasayaat gapu kenni Jonatan?”
2Adda ti sigud nga adipen ti pamilia ni Saul nga agnagan ti Siba, ket inayabanda daytoy a sumango kenni David. Kinuna ti ari kenkuana, “Sika kadi ni Siba?” Simmungbat isuna, “Wen apo. Siak ti adipenmo.”
3Isu a kinuna ti ari, “Awan kadin ti nabati iti pamilia ni Saul a mabalin a pangipakitaak iti kinasayaat ti Dios?” Simmungbat ni Siba iti ari, “Adda pay laeng ti putot a lalaki ni Jonatan, a pilay dagiti sakana.”
4Kinuna ti ari kenkuana, “Sadino ti ayanna?” Simmungbat ni Siba iti ari, “Kitaem, adda isuna idiay balay ni Makir a putot a lalaki ni Ammiel idiay Lo Debar.”
5Nangibaon ngarud ni David iti mapan mangiruar kenkuana manipud iti balay ni Makir a putot a lalaki ni Ammiel manipud Lo Debar.
6Napan ngarud ni Mefiboset a putot a lalaki ni Jonatan, nga apoko ni Saul, kenni David ket nagrukob isuna a nakadekket ti rupana iti daga kas panagpadayawna kenni David. Kinuna ni David, “Mefiboset.” Simmungbat isuna, “Adtoyak, siak ti adipenmo!”
7Kinuna ni David kenkuana, “Saanka nga agbuteng, ta awan duadua nga ipakitak kenka ti kinasayaat gapu kenni amam a ni Jonatan, isublik kenka dagiti amin a daga daydi Saul nga apongmo, ken kanayonka a mangan iti lamisaanko.'”
8Nagdumog ni Mefiboset sana kinuna, “Ania koma daytoy adipenmo, a pakitaam ti pabor iti kasla natay nga aso a kas kaniak?”
9Ket pinaayaban ti ari ni Siba nga adipen ni Saul, ket kinunana kenkuana, “Intedkon iti putot a lalaki ti amom dagiti amin a sanikua ni Saul ken ti pamiliana.
10Sika ti mangtalon ti daga para kenkuana, sika ken dagiti putotmo a lallaki ken dagiti adipenmo, ken nasken nga apitenyo dagiti mula tapno adda taraon a kanen ti apoko ti sigud nga amom. Ngem kanayon a mangan ni Mefiboset nga apoko ti sigud nga amom iti lamisaanko.” Ita addaan iti 15 a putot a lallaki ken 20 nga adipen ni Siba.
11Ket kinuna ni Siba iti ari, “Aramiden ti adipenmo dagiti amin nga imbilin ti amok nga ari iti adipenna.” Kinunana pay ti ari, “No maipapan kenni Mefiboset mangan isuna iti lamisaanko, kas maysa kadagiti annak ti ari.”
12Addaan ni Mefiboset iti putot nga agtutubo a lalaki nga agnagan Mika. Ket dagiti amin nga agnanaed iti balay ni Siba ket adipen ni Mefiboset.
13Nagnaed ngarud ni Mefiboset idiay Jerusalem, ken kanayon isuna a mangmangan iti lamisaan ti ari, uray agpada a pilay dagiti sakana.


text:
Irlanda
Ti Irlanda[3] (panangibalikas [ˈaɪrlənd] (dengngen); Irlandes: Éire; Ulster Eskoses: Airlann wenno Airlan) ket maysa nga isla iti amianan a laud iti kontinente nga Europa. Isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga isla idiay Europa ken ti maikadua pulo a kadakkelan nga isla iti lubong.[4] Iti daya ket ti dakdakkel nga isla iti Gran Britania, a daytoy ket naisina babaen ti Baybay Irlandes.
PaammoUrnosen
- ^ Dagiti Agbanbaniaga nga Irlandes ket opisial a maibigbigan a kas maysa nga etniko a grupo idiay Akin-amianan nga Irlanda babaen ti Panakibiang ti Puli (Akin-amianan nga Irlánda) Bilin, 1997. Idiay Republika iti Irlanda naidasig da a kas maysa a "sosial a grupo". Ti Senso ket nagporma kadagiti turayan a naglaon kadagiti pagitaklaan a kahon para kadagita a tattao tapno maipalpalawagda no maysa da nga Agbanbaniga nga Irlandes. Para iti adu pay a pakaammo kitaen ti:
- "Pack 2 – Kultura dagiti Agbanbaniaga". Pagalaan ti Kalintegan dagiti Agbanbaniaga. Irlandés nga Agbanbaniaga Movement. 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Mayo 28, 2008. Naala idi 3 Marso 2010.
- "Stratehia ti Pagtimbengan ti Puli para iti Akin-amianan nga Irlánda 2005–2010" (PDF). Opisina iti Umuna a Ministro ken Deputado nga Umuna a Ministro. 2005. Naala idi 3 Marso 2010.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "The World Factbook". Central Intelligence Agency (USA). 2009-11-27. Naala idi 2010-01-01.
- ^ Nolan, William. "Heograpia iti Irlánda". Gobierno ti Irlanda. Naala idi 2009-11-11.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Irlanda". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 226. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ "Is-isla babaen ti kalawa". UN System-Wide Earthwatch. Programa ti Katutubo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. 1998-02-18. Naala idi 2008-08-30.


text:
Basud
Ti Basud ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Basud ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Angas
- Bactas
- Binatagan
- Caayunan
- Guinatungan
- Hinampacan
- Langa
- Laniton
- Lidong
- Mampili
- Mandazo
- Mangcamagong
- Manmuntay
- Mantugawe
- Matnog
- Mocong
- Oliva
- Pagsangahan
- Pinagwarasan
- Plaridel
- Poblacion 1
- San Felipe
- San Jose
- San Pascual
- Taba-taba
- Tacad
- Taisan
- Tuaca
- Poblacion 2
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Basud | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camarines Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Manila
Ti Siudad ti Manila (Tagalog: Maynila) ket ti ngulo nga ili ti Filipinas. Masarakan ti ili wenno siudad iti akindaya a playa ti Luek Manila iti akinlaud a paset ti Luzon, iti sungaban ti Karayan a Pasig. Kabeddeng ti Manila dagiti siudad ken il-ili iti Metro Manila, ti Navotas ken Siudad ti Caloocan iti amianan, Siudad ti Quezon iti amianan-a-daya, San Juan ken Siudad ti Mandaluyong iti daya, Siudad ti Makati iti abagatan-a-daya, ken Siudad ti Pasay iti abagatan.
Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espania idi inturayanna ti Filipinas iti nasurok a tallo a siglo.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a rajah wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Rajah Sulayman ken Rajah Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Rajah Lakandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunei, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Miguel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Felipe II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Filipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.
Idi 1898, sinakup ti Estados Unidos ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti siudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
Dagiti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Puerto aLugar.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandacan, Puerto a Lugar, San Andres Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andres ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampaloc.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Puerto a Lugar, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Kainsikan a lugar ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a bituen nga otel, ken dagiri paggatangan.
Addaan ti siudad iti 897 a baranggay kadagiti 16 a distritona.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Cronin, Ray (Disiembre 7, 1944). "America Has Come a Long Way Since December 7, 1941" [Ti Amerika ket Nakapanen ti Adu a Panagrangrang-ay Manipud idi Disiembre 7, 1941]. Sarasota Herald-Tribune (iti Ingles). p. 8.
- ^ "'Pearl of Orient' Stripped of Food; Manila, Before Pearl Harbor, Had Been Prosperous—Its Harbor One, of Best Focus for Two Attacks Osmeña Succeeded Quezon" ['Perlas iti Daya' Naikkatan kadagiti Makmakan; ti Manila, Sakbay ti Pearl Harbor, Ket Narang-ay idi—Dagiti Pagsangladanna ket maysa Kadagiti Kasayaatan Pakipatengngaan ti Isip para kadagiti Dua a Panagraut ni Osmeña Sinarununa ni Quezon]. New York Times (iti Ingles). Pebrero 5, 1945. Naala idi 2016-08-17.
Manila, modernized and elevated to the status of a metropolis by American engineering skill, was before Pearl Harbor a city of 623,000 population, contained in an area of fourteen square miles.[Ti Manila, napa-moderno ken naipangato ti kasasaadna iti metropolis babaen ti kalaing ti panaka-inhenniero ti Amerikano, sakbay ti Pearl Harbor ket maysa a siudad kadagiti 623,000 a nagtaeng, iti uneg ti sangapulo ket uppat a kuadrado milia.]
- ^ NCR Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
Plantilia:Sukatan
{{{1}}}
Panagusar
{{sukatan |kuerdas |puntaan |sukat [|count=n]}}
Mangisubli ti kuerdas kadagiti umuna a pannakaiparuar ti n iti puntaan a masukatan iti sukat.Ti saan a pananginayon ti
count ket sukatanna amin dagiti pannakaiparuar.
Dagiti pagarigan
{{sukatan |Maysa dua dua tallo dua uppat duadua lima |dua|SIAM}}→ Maysa SIAM SIAM tallo SIAM uppat SIAMSIAM lima
{{sukatan |Maysa dua dua tallo dua uppat duadua lima |dua|SIAM|count=2}}→ Maysa SIAM SIAM tallo dua uppat duadua lima
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{str rep}}, ti mangsukat laeng iti umuna a pannakairuar iti kuerdas.


text:
Pablo ti Apostol
Ni Pablo ti Apostol (c. AD 5 – c. AD 67; nadumaduma a tinawtawagan a kas "ti Apostol Pablo" wenno "Santo Pablo"),[3] ken tinawtawagan pay a kas ni Saul ti Tarsus,[4] ket naipagarupan nga isu ti kaimpluensiaan a nasapa Kristiano a misionario. Dagiti naibagbaga a sinursurat babaen ti simbaan (ti Pauline epistles) ket mangporma kadagiti adu a paset ti Baro a Testamento. Ti impluensia iti Kristiano a panagpanpanunot dagiti epistola a naibagbaga a sinuratna ket adu,[5][6] gapo ti pannkaitaripnongna a kas maysa a prominente nga apostol ti Kristianidad idi las-ud ti panangiwarwaras ti Ebanghelio babaenti nasap a komunidad dagiti Kristiano iti ballasiw ti Romano nga Imperio.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pedro ken Pablo . Kadagiti Dappat ni San Pablo . Tarsus . 1. PBS. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Acts 22:3
- ^ a b c Harris, p. 411
- ^ Acts 9:11 "Saul, ti Tarsus"
- ^ "Saul ti Tarsus – naamammoan a kas ni Pablo, ti Apostol ti Pagano". JewishEncyclopedia.com. Naala idi 2012-02-10.
- ^ Oxford a Diksionario ti Kristiano a Simbaan ed. F.L. Lucas (Oxford) naikabil para kenni Pablo
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Pablo ti Apostol iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Pablo ti Apostol iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Pablo ti Apostol iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Pagilian
Iti political a heografia ken internasional a politica, ti pagilian ket maysa a heografikal a teritorio. Maar-aramat a kas pangawag iti agpada a konsepto ti nasion (cultural nga entidad) ken estado (political nga entidad).
Ti maysa a pagilian ket gagangay nga addaan iti bukod a govierno, administrasion len linlinteg; ken kaaduanna a nga addaan iti constitusion, polisia, militaria, annuroten iti buis, ken populasion.
Kasilpo iti ruarUrnosen
- Lonely Planet Clickable map and information on the world's countries
- Nationmaster.com
- PopulationData.net
- United Nations statistics devision
- United Nations eDocs Web Service XML data list of countries.
- United Nations - UNeDocs Code List Web Service


text:
Mansanas
Ti mansanas (manipud iti Espaniol: Manzana) ket isu ti pomo a bunga ti kayo ti mansanas, iti sebbangan ti Malus domestica iti rosas a pamilia (Rosaceae). Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan a naimuyongan nga agbungbunga a kayo, ken ti kaaduan nga ammo iti ania man a kamkameng iti henero ti Malus nga inus-usar babaen ti tattao. Dagiti mansanas ket dumakkelda kadagiti bassit nga agtintinnag iti bulong a kaykayo. Daytoy a kayo ket nagtaud manipud diay Tengnga nga Asia, nga idiay ket mabirukan pay laeng dagiti naatap a tinaudanna a Malus sieversii. Dagiti mansanas ket naimuyonganen kadagiti napalabas a rinibu a tawen idiay Asia ken Europa, ken naisangpet idiay Amianan nga Amerika babaen dagiti kolonista a Europeano. Dagiti mansanas ket adda idin kadagiti mitolohia ken dagiti relihion kadagiti adu a kultura, a mairaman ti Nordika, Griego ken dagiti Kristiano a tradision. Idi 2010, ti henoma a bunga ket naala ti kodigona, nakaiturongan daytoy ti baro a pannakaawat dagiti panagtengngel ti sakit ken ti panagpili ti panagmula iti panagpataud ti mansanas.
Adda dagiti ad-adu ngem 7,500 nga ammo a kultibar dagiti mansanas, nagbanagan daytoy kadagiti adu a sakop ti kinaynayat a pakailasinan. Dagiti nadumaduma a kultibar ket naar-aramid para kadagiti nadumaduma a raman ket panagusar, mairaman daytoy iti panagluto, nasadiwa a pannangan ken panagpataud iti cider.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dickson, Elizabeth E. (2014). "Malus pumila". Iti Flora of North America Editorial Committee (ed.). Flora of North America North of Mexico (FNA). 9. New York and Oxford – babaen ti eFloras.org, Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.
- ^ Wendy L. Applequist (2014), "Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 66: (1933). To conserve Malus domestica Borkh. against M. pumila Miller, M. communis Desf., M. frutescens Medik., and Pyrus dioica Moench (Rosaceae). Proposed by G.-Z. Qian, L.-F. Liu & G.-G. Tang in Taxon 59(2): 650–652. 2010. Votes: 6–11–1 (not recommended)", Taxon, 63 (6): 1358–1371, doi:10.12705/636.20
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Mansanas iti Wikimedia Commons


text:
Siudad ti Batikano
Nagsasabtan: 41°54′N 12°27′E / 41.900°N 12.450°E
Ti Siudad ti Batikano[14] wenno Estado ti Siudad ti Batikano,[15] iti Italiano opisial a ti Stato della Città del Vaticano (panangibalikas [ˈstaːto della t͡ʃitˈta del vatiˈkaːno]),[16] ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga siudad-estado a ti teritoriona ket buklen iti nadidingan nga enclave ti kaunegan ti siudad ti Roma, Italia. Adda daytoy ti kalawa ti agarup a 44 ektaria (110 acre), ken ti populasion iti sumorok a 800.[6][17] Daytoy ket mangaramid ti Siudad ti Batikano ti kabassitan a naturay nga estado iti lubong babaen ti kalawa ken populasion.
Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket nabangon idi 1929 babaen ti Laterano a Tulag, a pinirmaan babaen ti Sekretario Kardinal ti Estado a ni Pietro Gasparri, para ken ni Papa Pio XI ken babaen ti Kangrunaan a Ministro ken Daulo ti Gobierno a ni Benito Mussolini para ken ni Ari Victor Emmanuel III ti Italia.[18] Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket naisangsangyan manipud iti Santa Sede,[19] a napetsaan daytoy manipud idi nasapa a Kristianidad ken isu ti kangrunaan a episkopal a sede dagiti 1.2 bilion a Latin ken ti Dumaya a Katoliko a kumapkappon iti sangalubongan. Dagiti bilin iti Siudad ti Batikano ket naipablaakda iti Italiano; dagiti opisial a dokumento iti Santa Sede ket kangrunaan a maited iti Latin. Dagitoy dua nga entidad ket adada dagiti naisangsangyan a pasaporte: ti Santa Sede, a saan a maysa a pagilian, ket agitited laeng iti diplomatiko ken serbisio a pasaporte, a ti Estado ti Siudad ti batikano ket agitited iti kadawyan a pasaporte. Nga iti tunggal maysa a kaso ket agitited laeng iti bassit a pasaporte.
Ti Laterano a Tulag idi 1929, a nangisangpet ti irurumsua ti siudad-estado, ket mangisao a ka kas ti baro a panakapartuat (Pangyuna ken Artikulo III), a saan a pakakitaan dagiti dakdakkel a Papa nga Estado (756–1870) a sigud idi a nagsakup ti kaaduan iti tengnga nga Italia. Kaaduan kadagityo a teritorio ket nasagepsep iti Pagarian ti Italia idi 1860, ken ti maudi a paset, ti siudad iti Roma nga adda ti Lazio, kalpasan ti sangapulo a tawen, idi 1870.
Ti Siudad ti Batikano ket maysa a eklesiastiko[6] wenno saserdote-a monarkiko[7] nga estado, a tinurayan babaen ti Obispo iti Roma—a ti Papa. Dagiti kangatuan nga opisio ti estado ket dagiti Katoliko a klerigo a nagtaud kadagiti nadumaduma a pagilian. Daytoy ket naturay a teritorio iti Santa Sede (Sancta Sedes) ken ti lokasion ti pagtaengan ti Papa, a matawtawagana ti Apostoliko a Palasio.
Dagiti Papa ket kadawyan a nagtaengda iti daytoy a lugar nga idi 1929 ket nagbalin a ti Siudad ti Batikano manipud idi pannakaisubli manipud iti Abinion idi 1377, ngem nagtaengda pay kadagiti napalabas a panawen idiay Quirinal a Palasio idiay Roma ken sabsabali pay a lugar. Kasisigudda, a nagtaeng idiay Laterano a Palasio idiay Turod ti Caelian idiay adayo a bangir iti Roma manipud iti Batikano. Ni Emperador Konstantino ket nangited iti daytoy a lugar ken ni Papa Miltiades idi 313. Ti pannakapirma dagiti nagtultulagan a nangibangon ti baro nga estado ket naaramid dita naudi a patakder, a nangited ti panakaipangato ti nagan iti Laterano a Tulag, a babaen ti pannakaaammo dagitoy.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima ti Batikano ket kapadpada ti Roma; a kalalaiganna, a Mediteraneo a klima nga adda ti nalanay, a panagtutudo iti kalamiisan a tiempo manipud iti Septiembre aginggana ti tengnga ti Mayo ken napudot, a namaga a kalgaw manipud iti Mayo aginggana ti Agosto. Adda pay dagiti lokal a langlanga, a naipangpangruna ti angep ken linnaaw, a pinataud babaen ti naisangsangayan a kinadakkel ti Basilika ni San Pedro, ti kangato, dagiti burayok ken ti kadakkel ti nasimiento a kuadrado.
Ti Siudad ti Batikano ket isu ti kabassitan nga estado, a daytoy ket agarup laeng a 44 ha (110 acre).
Idi Hulio 2007, ti Batikano ket immannurot nga agbalin ti immuna a karbon nga agmangngamangnga nga estado. Planoda a magun-od daytoy babaen ti panagtangdanan ti panagipugso ti karbona dioksido nga adda ti panakapartuat iti Kabakiran a Klima ti Batikano idiay Hungria.[20]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti agbisbisita ken turista ken saanda a mapalubusan nga agmaneho iti uneg ti Batikano no awan ti naisangayan a pammalubos, a kadawyan daytoy a maited laeng kadagiti adda kaipanggepanda iti opisina ti Batikano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Website ti Estado ti Siudad ti Batikano
- ^ Tulag a nagbaetan ti Santa Sede ken Italia, artikulo 26.
- ^ Ti Siudad ti Batikano ket maysa a siudad-estado
- ^ Segun ti parapo a maika-2 iti Legge sulle fonti del diritto iti 7 Hunio 1929, amin a linteg ken pagalagadan iti estado ket maipablaak iti pagsasao nga Italiano Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano a naikabit iti Acta Apostolicae Sedis. Ti teksto dagiti pito nga immuna a banag a naipablaak iti dayta a suplemento ket naited ditoy. Bayat a ti estado ket agus-usar laeng ti Italiano, adu pay dagiti nadumaduma a pagsasao nga inususar babaen dagiti instituto a mabirukan iti kaunegan ti estado, a kas iti Santa Sede, ti Pontipiko a Suiso a Guardia, ken ti Pontipiko nga Akademia dagiti Siensia. Ti Santa Sede ket agus-usar iti Latin a kas ti opisial a pagsasao ken Pranses a kas ti diplomatiko a pagsasao; iti maipatinayon, ti bukodna a Sekretaria ti Estado ket agus-usar iti Ingles, Aleman, Italiano, Polako, Portuges ken Espaniol. Ti Suiso a Guardia, kadagiti bilin iti parada ket nait-ited iti Aleman, ken agus-usar pay ti Pranses ken Italiano kadagiti amin nga opisial a seremoniana. Ti semi-opisial a warnakan ti Santa Sede a L'Osservatore Romano ket agus-usar iti Ingles, Pranses, Aleman, Italiano, Malayalam, Polako, Portuges ken Espaniol. Ti Radio Batikano ket agususar kadagiti 40 a pagsasao, a mairaman ti Albanes, Amariko, Arabiko, Armenio, Bieloruso, Bulgaro, Insik, Kroata, Tseko, Esperanto, Ingles, Filipino, Pranses, Aleman, Hindi, Hungaro, Italiana, Leton, Lituano, Malayalam, Polako, Portuges, Rumano, Ruso, Eslobako, Eslobeno, Somali, Espaniol, Swahili, Tamil, Tigrigna, Ukraniano, ken Bietnamis.
- ^ http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19670815_regimini-ecclesiae-universae_it.html
- ^ a b c d "Santa Sede (Siudad ti Batikano)". CIA—The World Factbook. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ a b "catholic-pages.com". catholic-pages.com. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ "Internet a portal iti Estado ti Siudad ti Batikano". Estado ti Siudad ti Batikano. Naala idi 9 Hulio 2011.
- ^ Nick Megoran, "Megoran" (Internasional nga Ensiklopedia iti Heograpia ti Tao, Tom. 11, Elsevier 2009 ISBN 978-0-08-044911-1), p.226
- ^ [1], The World Factbook, CIA. Naala idi 25 Enero 2012.
- ^ Manipud idi 1 Enero2002. www.vatican.va Opisina ti Santa Sede a Pagmalditan – Sapasap a Pakaammo. Naala idi 23 Oktubre 2009.
- ^ Sakbay idi 2002, ti Lira ti Batikano (a maipada ti Italiano a lira)
- ^ Ti ITU-T a nainagan a kodigo a 379 para iti Siudad ti Batikano. Nupay kasta, ti Siudad ti Batikano ket nairaman iti Italiano a plano ti panagnumero ken agus-usar ti pagilian ti Italia a kodigo ti 39, a sarunuen babaen ti 06 (para iti Roma) ken 698.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Batikano". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 105. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ "Sapot a Pagsaadan ti Estado ti Siudad ti Batikano". Vaticanstate.va. Naala idi 15 Oktubre 2010.
- ^ "Stato della Città del Vaticano" ket isu ti nagan nga inus-usar iti pannakaipatakder a dokumento ti estado, ti Tulag a nagbaetan ti Santa Sede ken Italia, nga artikulo 26.
- ^ "Estado ti Siudad ti Batikano". Gobierno ti Siudad ti Batikano. Naala idi 28 Nobiembre 2007.
- ^ Pangyuna iti Laterano a Tulag
- ^ "Panagtaeng ken panagtrabaho iti ballasiw-taaw – Santa Sede". Opisina ti Ganganaet ken Mankomunidad ti Nagkaykaysa a Pagarian. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-04-29.
- ^ "Ti Batikan ket agbalin nga Agmangngamangnga iti Karbon". United Press International. 13 Hulio 2007. Naala idi 12 Septiembre 2009.


text:
1986
Ti 1986 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
PaspasamakUrnosen
PebreroUrnosen
- Pebrero 7 – nagpatingga ti 28 a tawen a panagturay ti pamilia ni Presidente Jean-Claude Duvalier ti Haiti, idi pumanaw iti pagilianna.
- Pebrero 22 – nangrugi ti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idiay Filipinas tapno mangikkat iti opisina ni Ferdinand Marcos.
- Pebrero 25 – Rebolusion iti EDSA: napatapuak ni Presidente Ferdinand Marcos ti Filipinas iti poder kalpasan ti panagturayna iti 20 a tawen, timmakias iti Palacio ti Malacaniang ket naipan iti Estados Unidos kas maysa nga eksilo; nagbalin ni Corazon Aquino a kaunaan a babai a presidente ti Filipinas.
NaipasngayUrnosen
- Enero 4 – Katrina Halili, Filipina nga aktres
- Marso 24 – Nathalia Dill, artista manipud idiay Brasil
- Hulio 2 – Lindsay Lohan, Amerikana nga aktres ken kumakanta
- Hunio 11 – Shia LaBeouf, Amerikano nga aktor
- Hunio 12 – Carla Abellana, Filipina nga aktres
- Hulio 1 – Agnes Monica, kumakanta manipud idiay Indonesia
- Agosto 21 - Usain Bolt, Hamaikano nga atletiko
- Agosto 31 – Rachelle Ann Go, maysa nga artista
- Septiembre 12 – Emmy Rossum, Amerikana nga aktres ken kumakanta
- Septiembre 25 – Ryu Jun-yeol, taga-Abagatan a Korea nga aktor
- Nobiembre 3 – Jasmine Trias, Amerikana a kumakanta
PimmusayUrnosen
- Enero 10 – Jaroslav Seifert, Tseko a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1901)
- Enero 16 – Herbert W. Armstrong, nagpundar ti Worldwide Church of God (naipasngay 1892)
- Marso 10 – Ray Milland, Gales nga aktor (naipasngay 1907)
- Marso 30 – James Cagney, Amerikano nga aktor (naipasngay 1899)
- Abril 1 – Erik Bruhn, Danes a sumasala ti balet (naipasngay 1928)
- Abril 14 – Simone de Beauvoir, Pranses a peminista a mannurat (naipasngay 1908)
- Abril 26 – Broderick Crawford, Amerikano nga aktor (naipasngay 1911)
- Hunio 14 – Jorge Luis Borges, Arhentino a mannurat (naipasngay 1899)
- Nobiembre 29 – Cary Grant, Ingles-Amerikano nga aktor (naipasngay 1904)


text:
Damdamag
Ti damdamag (Ingles: news) ket isu ti komunikasion ti napili a[1] pakaammo kadagiti agdama a paspasamak nga inrangarang babaen ti maimaldit, maiwaragawag, Internet, wenno ti maibaga ti maikatlo a partido wenno makabuybuya a masa.
EtimolohiaUrnosen
Adda maysa a tao a nagitunton a ti Ingles a balikas a "news" (Ilokano: baro) ket naparang-ay idi maika-14 a siglo a kas ti naipangpangruna a panagusar ti ad-adu ngem maysa a porma ti "new".[2] Iti Tengnga nga Ingles, ti kapadpada ti balikas idi ket ti newes, a kasla ti Pranses a nouvelles ken ti Aleman a neues. Adda pay dagiti maipadpada a nagrang-ay a mabirukan iti sasao nga Eslabo – ti Tseko ken ti Eslobako a noviny (manipud ti nový, "baro"), ti kognato a Polako ti nowiny ken Ruso a novosti – ken ti sasao a Keltiko: ti Gales newyddion (manipud ti newydd) ken ti Korniko nowodhow (manipud ti nowydh).
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Shirkey, Clay (2008). Here Comes Everybody. Penguin. p. 64-328. ISBN 978-1-59420-153-0.
- ^ "Online Etymology Dictionary". Online Etymology Dictionary. Naala idi 7 Hulio 2012.


text:
Nobiembre 2
Ti Nobiembre 2 ti maika-306 nga aldaw ti tawen (maika-307 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 59 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1865 – Warren G. Harding, maika-29 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1923)
- 1911 – Odysseas Elytis, Griego a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1996)
- 1913 – Burt Lancaster, Amerikano nga aktor (pimmusay 1994)


text:
Guanajuato
Ti Guanajuato (Panangibalikas nga Espaniol: [gwanaˈxwato]), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Guanajuato (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Guanajuato), ket maysa kadagiti 31 nga estado a no mairaman iti Pederal a Distrito, ket dagiti 32 a Pederal nga entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 46 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Guanajuato. Ti kadakkelan a siudad ti estado ket ti León.
Daytoy ket mabirukan idiay Amianan-Tengnga a Mehiko. Daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti Jalisco iti laud, ti Zacatecas iti amianan a laud, ti San Luis Potosí iti amianan, ti Querétaro iti daya ken ti Michoacán iti abagatan. Daytoy ket sakupenna ti kalawa iti 30,608 a kuadrado kilometro (11,818 sq mi).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Guanajuato iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Guanajuato manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Heograpiko a datos a mainaig iti Guanajuato iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) (iti Ingles) (iti Pranses) Guanajuato Website to Gobierno ti Guanajuato


text:
Sasao a Finisterre–Huon
Ti sasao a Finisterre–Huon ket mangbukel ti kadakkelan a pamilia iti kaunegan ti sasao a Trans–Baro a Guinea iti panangidasig ni Malcolm Ross. Paset idi dagitoy ti kasisigud a singasing ti Trans–Baro a Guinea, ken ikeddeng ni William A. Foley a mabangon ti identidadda iti Trans–Baro a Guinea. Makibinningay dagiti pagsasao iti berbo a supletibo depende iti tao ken ti banag, napigsa nga ebidensia iti morpolohia nga agkabagianda.
Ti Huon ken Finnisterre, ken kalpasanna ti koneksion a pagbaetanda, ket nailasinda babaen ni Kenneth McElhanon (1967, 1970). Idi inyasping dagiti nota ni McElhanon iti katrabahuanna a ni Clemens Voorhoeve, a nagob-obra idi kadagiti pagsasao ti akin-abagatan nga Irian Jaya, nakaparang-ayda iti konsepto iti Trans–Baro a Guinea. Malaksid ti ebidensia a mangikappon kaniada, dagiti pamilia ti Finisterre ken Huon ket nalawagda nga umiso a pamilia ti pagsasao iti kabukbukodanda, iti tunggal maysa ket buklen dagiti nadumaduma a nasayaat a naipalawag a sanga. (Kitaen ti sasao a Finisterre ken sasao a Huon.)
Kinonstrukto manen ni Ross dagiti pangsandi a kas dagiti sumaganad:
Dagitoy ket saanda amin nga agtutunos: kas pagarigan ti 3sg *ya ken *i ket mabirukan dagitoy iti Huon, bayat a ti 3sg *wa ket mabirukan iti Finisterre. Nupay kasta kadagiti sabali a aso, dagiti nadumaduma a porma ket mabirukan kadagiti dua a sanga.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Finisterre–Huon". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0858835622. OCLC 67292782.


text:
Hokuto, Hokkaido
Ti Hokuto (北斗市, Hokuto-shi) ket ti maysa siudad iti tengnga ti Subprepektura ti Oshima iti akin-amianan nga isla ti Hokkaido iti Hapon.[3] Daytoy ket agserbi a kas pagdagusan a komunidad para iti Hakodate, iti daya ti siudad.[4] Nabukel ti Hokuto idi Pebrero 1, 2006 babaen ti panangitipon ti ili ti Kamiiso, manipud iti Distrito ti Kamiiso, ken ti ili ti Ōno, manipud iti Distrito ti Kameda. Ti Hokuto ket isu ti maikatlo a siudad a napundar idiay Oshima. (Ti maikadua, Kameda, ket awanen gapu ta nawaswas daytoy kalpasan laeng iti dua a tawen iti pannakapundarna idi 1971). Ti Hokuto ket ti maikadua a kadakkelan a siudad iti Oshima babaen ti populasion kalpasan ti Hakodate.[3]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hokuto ket mabirukan iti tengnga ti Oshima, ti maysa a peninsula iti abagatan ti Hokkaido. Ti abagatan a daya a partena ket kaaduan a tantanap ken ti akinlaud ket ad-adu a kabanbantayan. Ti abagatan ket pagbeddenganna ti Luek Hakodate. Ti Karayan Ōno ket agayus iti amianan ken abagatan babaen ti tengnga ti Hokuto.
- Bantay: Katsuratake (734 m)
- Dagiti karayan: Ōno, Hekirichi
- Danaw: Kamiiso
- Dagiti parke ti bakir: Hachirounuma Koen
Dagiti kaarruba a rehion[urnosen | urnosen ti taudan]
- Subprepektura ti Oshima
- Siudad ti Hakodate
- Distrito ti Kamiiso: Ili ti Kikonai
- Distrito ti Kameda: Ili ti Nanae
- Distrito ti Kayabe: Ili ti Mori
- Subprepektura ti Hiyama
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1900: Napundar ti purok ti Kamiiso ken purok ti Ono.
- 1918: Ti purok ti Kamiiso ket nagbalin nga ili ti Kamiiso.
- 1955: Naitipon ti purok ti Mobetsu iti ili ti Kamiiso.
- 1957: Ti purok ti Ono ket nagbalin nga ili ti Ono.
- 2006: Naitipon ti ili ti Kamiiso ken ili ti Ono tapno mangbukel iti siudad ti Hokuto.
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Perokaril[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiskediul a mabangonto manen ken mabaliwan iti nagan iti Estasion ti Shin-Hakodate-Hokuto ti Estasion ti Oshima-Ōno idi nagtaray ti Hokkaido Shinkansen idi Marso 2016.
- Linia ti Esashi: Nanaehama – Higashi-Kunebetsu – Kunebetsu – Kiyokawaguchi – Kamiiso – Moheji – Oshima-Tōbetsu
- Nangruna a Linia ti Hakodate Main: Oshima-Ōno
Kalsada[urnosen | urnosen ti taudan]
- Expressway ti Hakodate-Esashi: Hokuto-Oiwake IC – Hokuto-Chuo IC – Hokuto-Tomigawa IC – Hokuto-Moheji IC
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti High school[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hokkaido Kamiiso High School
- Hokkaido Ono Agricultural High School
- Hokkaido Hakodate fisheries High School
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ a b "北斗(市)" [Hokuto]. Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 153301537. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-08-25. Naala idi 2012-12-02.
- ^ "上磯" [Kamiiso]. Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 153301537. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-08-25. Naala idi 2012-12-02.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Hokuto, Hokkaido manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Official Website (iti Hapon)


text:
LAOAG CITY – Nangidonar ni Ilocos Norte 1st District Rep. Ria Fariñas ti 200 vials a kaibatugan ti 2000 doses nga astrazenca vaccine para kadagiti residente ditoy ciudad ti Laoag.
Ti nasao a bakuna ket inawat a mismo ni Mayor Michael Marcos-Keon ditoy ciudad.
Inbaga ni Fariñas a ti inggatang na ti bakuna nga agbalor amin ti dua a milyon a pisos ket aggapo a mismo iti bulsa na wenno personal a kwarta na.
Nagyaman ni Mayor Keon ken ni Congresswoman Fariñas gapu ta dakkel ti maitulong ti 2000 doses nga astrazeneca vaccine nga indonar ti nasao nga agpanpanday linteg tapno magun-od ti herd immunity ditoy ciudad ti Laoag.


text:
Hesse
Ti Hesse /ˈhɛs/ wenno Hessia (Aleman: Hessen [ˈhɛsən], Hesse a dialekto: Hesse [ˈhɛzə]) ket kultural a rehion ti Alemania ken nagan ti estado ti Alemania.
- Ti kultural a rehion ti Hesse ket mangiraman ti Estado ti Hesse ken ti lugar a tinawtawagan ti Rhenish Hesse (Rheinhessen) iti kaarrubana nga estado ti Renania-Palatinado . Ti kaduogan a siudad ti kultural a rehion ti Hesse, Mainz, ket adda idiay Rhenish Hesse.
- Ti Estado ti Hesse (Aleman: Land Hessen, literal a kaibuksilan ti "Pagilian ti Hesse") ket paset ti dakdakkel a kultural a rehion. Daytoy ket adda ti kalawa iti 21,110 km2 (8,150 sq mi) ken gangani a sumurok ti innem a riwriw nga agtataeng. Ti kapitoliona ket ti Wiesbaden. Ti kadakkelan a siudad ti Hesse ket ti Frankfurt am Main.
Ti nagan a "Hesse" ket nagtaud manipud ti Hesse a dialekto. Ti sabali pay a nagan a "Hessia" ket nagtaud manipud ti mediebal a Latin ti Hassia. Ti Aleman a termino a Hessen ket inus-usar babaen ti Europeano a Komision gapu kadagit annurotenda a saan nga ipatarus dagiti nagnagan ti rehion (parapo 1.31 & 1.35).[4] Ti termino a "Hesse" ket nanunpalan a nagtaud manipuds ti Hermaniko a tribu a tinawtawagan ti Chatti, a nagtataeng iti rehion idi umuna a siglo B.C.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Bevölkerung in Hessen am 31.12.2020 nach Gemeinden". Hessisches Statistisches Landesamt (iti Aleman). Hunio 2021.
- ^ https://www.helaba.de/en/DieHelaba/MaerkteUndAnalysen/ResearchUndVolkswirtschaft/Bundeslaender/Downloads/20140402-ZahlenundFakten.pdf
- ^ "State population". Portal of the Federal Statistics Office Germany (iti Aleman). Naala idi 2014-03-27.
- ^ Pagsurotan ti Inggles nga Estilo ti Europeano a Komision, http://ec.europa.eu/translation/writing/style_guides/english/style_guide_en.pdf
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Hesse iti Wikimedia Commons
- Opisial a Portal ti gobierno
- Wiki a maipanggep ti Hesse iti pagsasao a Hesse
- "Hesse". Katoliko nga Ensiklopedia.


text:
Magnoliids
Ti Magnoliids (wenno Magnoliidae wenno Magnolianae) ket dagiti grupo dagiti agsabsabong a mula. Iti nabiit, ti grupo ket nangiraman iti agarup a 9,000[1] a sebbangan, a mairaman dagiti magnolia, nutmeg, bay laurel, cinnamon, abokado, pamienta, kayo a tulipa ken dadduma pay nga adu. Nailasin ti grupo babaen dagiti trimero a sabsabong, ti polen nga addaan iti maysa nga espora, ken kadawyan nga agsangasanga a nauratan a bulbulong.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti "Magnoliidae" ket ti botanikal a nagan iti maysa a subklase, ken ti "magnoliids" ket ti maysa nga impormal a nagan a saan a maitunos iti Internasional Kodigo ti Nomenklatura para iti algas, fungi, ken mulmula. Ti sirkumskripsion iti maysa a subklase ket agdumadumanto iti maus-usar a taksonomiko a sistema. Ti laeng masapul ket ti nasken a mairaman ti pamilia ti Magnoliaceae.[2] Ti impormal a nagan a "magnoliids" ket inus-usar babaen dagiti sumagmamano nga agsuksukisok tapno maliklikan iti pannakaiyallilaw iti kaudian a mangpalkmut iti nagan a "Magnoliidae". Iti ad-adu a kaudian, ti grupo ket naipalawag manen babaen ti PhyloCode a kas maysa a naibatay iti nodo a klado a mangbukel kadagiti Canellales, Laurales, Magnoliales, ken Piperales. Insingasing da Chase & Reveal, ti "Magnoliidae" a kas ti nagan a mausar para iti intero a grupo dagiti agsabsabong a mula, ken ti pormal a nagan a "Magnolianae" para iti grupo dagiti uppat nga urnos a maitungtungan ditoy.[3]
Sistema ti APG[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti APG III (2009) ken dagiti sistema a sinarunona ket saan a dati a nagusar iti pormal a botanikal a nagnagan iti ngato ti ranggo ti urnos. Babaen dagiti a sistema, dagiti dakdakkel a klado ket kadawyanda a naibagbaga babaen kadagiti impormal a nagan, a kas ti "magnoliids" (ad-adu ngem maysa, saan a kapitalisado) wenno "magnoliid complex". Ti pormal a nagan iti Linneano a nomenklatura ket naikeddeng idi ti maysa a sabali a pablaak ti APG kas iti addan a nagan iti "Magnolianae" Takht. (1967).[3] Bigbigen ti APG IIIti maysa a klado iti kaunegan ti angiospermae para iti magnoliids. Ti sirkumskripsion ket:
Mangiraman ti klado iti kaaduan dagiti grupo a basalo iti angiospermae. Daytoy a klado ket dati idi a pormal a nanaganan iti Magnoliidae idi 2007 babaen dagiti probision ti PhyloCode.[6]
Sistema ti Cronquist[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema ti Cronquist (1981) ket nagus-usar iti nagan a Magnoliidae para iti maysa kadagiti innem a subklase (iti kaunegan ti klase ti Magnoliopsida = dagiti dicotyledon). Iti Kasisigud a bersion iti daytoy a sistema ti sirkumskripsion ket:[7]
- Subkalse ti Magnoliidae :
- Urnos ti Aristolochiales
- Urnos ti Illiciales
- Urnos ti Laurales
- Urnos ti Magnoliales
- Urnos ti Nymphaeales
- Urnos ti Papaverales
- Urnos ti Piperales
- Urnos ti Ranunculales
Dagiti sistema ti Dahlgren ken Thorne[urnosen | urnosen ti taudan]
Idasig isuda a dua ti Dahlgren ken Thorne ti magnoliids (sensu APG) iti super-urnos ti Magnolianae, imbes a kas maysa a subklase.[8] Iti sistemada, ti nagan a Magnoliidae ket inus-usar para iti dakdakel unay a grupo a mairaman amin dagiti dicotyledon. Daytoy pay ti kaso dagiti sistema a naala manipud iti sistema ti Cronquist.
Biningbingay ni Dahlgren ti bukodna a Magnolianae kadagiti sangapulo nga urnos, ad-adu ngem iti ania man a sistema iti dayta a panawen, ken saan met a kapada da Cronquist ken Thorne, saanna nga inraman ti Piperales.[9] Ingrupo ni Thorne iti kaaduan a bukodna a Magnolianae kadagiti dua a dakkel nga urnos, ti Magnoliales ken Berberidales, uray no ti bukodna a Magnoliales ket nabingbingay kadagiti sub-urnos a maipada kadagiti ordinal a pannakaigrupo babaen da Cronquist ken Dahlgren. Binaliwan ni Thorne ti sistemana idi 2000, a nangigawid iti nagan a Magnoliidae tapno mangiraman laeng ti Magnolianae, Nymphaeanae, ken Rafflesianae, ken nagikkat iti Berberidales ken dagiti dati a nairaman a grupo iti subklasena iti Ranunculidae.[10] Daytoy a nabaliwan a sistema ket agbaliw manipud iti sistema ti Cronquist, ngem as-asideg nga agtunos iti sirkumskripsion a naladladaw a naipablaak babaen ti APG II.
Tabla ti panangiyasping[urnosen | urnosen ti taudan]
Masansan a nairgat ti panangipada kadagiti sistena ti pannakaidasig. Dagiti dua mannurat ket mabalinda nga ipakat ti isu met laeng a nagan dagiti grupo nga agraman kadagiti sabali a komposision dagiti kameng; kas pagarigan, ti Magnoliidae ni Dahlgren ket iramannna amin dagiti dicot, bayat a ti Magnoliidae ni Cronquists ket maysa laeng kadagiti lima a grupo ti dicot. Dagiti dua a mannurat ket mabalinda pay nga ipalawag ti isu met laeng a grupo nga agraman iti gangganani nga agpada a komposision, bnegm ti tunggal maysa kaniada ket mabalinton a mangipakat ti maysa a sabali a nagan iti dayta a grupo wenno lugar iti maysa a sabali a taksonomiko a ranggo. Kas pagarigan, ti komposision ti subklase ti Magnoliidae ni Cronquist ket ganggani a kapada ti super-urnos ti Magnolianae ni Thorne (1992), uray no aggiddiat iti taksonomiko a ranggo.
Gpau kadagitoy a karigat ken dadduma pay, ti sinoptiko a tabla dita baba ket ket saan a presision ti pannakaiyasping ti panangipalawag dagiti grupo ti "magnoliid" kadagiti sistema dagiti uppat a mannurat. Para iti tunggal maysa a sistema, dagiti laeng urnos ti nangaanan iti tabla. Amin dagiti urnos nga inraman babaen ti naisangayan a mannurat ket nailista ken naisilpo iti dayta a batong. No ti maysa a takson ket saan a nairaman babaen ti dayta a mannurat, ngem inraman idi babaen ti maysa a mannurat iti sabali a batong, agparang dayta a banag iti di naisilpo nga italiko ken mangibaga ti nasulinek a pannakaikabil. Ti panagsasaruno ti tunggal maysa a sistema ket nabaliwanen manipud iti pablaakna tapno maiparis kadagiti maitunos a takson iti baetan dagiti batong.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Palmer, Jeffrey D.; Soltis, Douglas E.; Chase, Mark W. (2004). "The plant tree of life: an overview and some points of view". American Journal of Botany. 91 (10): 1437–1445 (Fig.2). doi:10.3732/ajb.91.10.1437. PMID 21652302.
- ^ International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants, Art. 16
- ^ a b Chase, M.W.; Reveal, J.L. (2009), "A phylogenetic classification of the land plants to accompany APG III", Botanical Journal of the Linnean Society, 161 (2): 122–127, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.01002.x
- ^ The Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III". Botanical Journal of the Linnean Society. 161: 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x.
- ^ Soltis, P. S.; Soltis, Douglas E. (2004). "The origin and diversification of Angiosperms". American Journal of Botany. 91 (10): 1614–1626. doi:10.3732/ajb.91.10.1614. PMID 21652312.
- ^ Cantino, Philip D.; James A. Doyle; Sean W. Graham; Walter S. Judd; Richard G. Olmstead; Douglas E. Soltis; Pamela S. Soltis; Michael J. Donoghue (2007). "Towards a phylogenetic nomenclature of Tracheophyta". Taxon. 56 (3): E1–E44. doi:10.2307/25065865.
- ^ a b Cronquist, Arthur (1981). An Integrated System of Classification of Flowering Plants. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-03880-1.
- ^ a b Thorne, R. F. (1992). "Classification and geography of the flowering plants". Botanical Review. 58 (3): 225–348. doi:10.1007/BF02858611. S2CID 40348158.
- ^ a b Dahlgren, R.M.T. (1980). "A revised system of classification of angiosperms". Botanical Journal of the Linnean Society. 80 (2): 91–124. doi:10.1111/j.1095-8339.1980.tb01661.x.
- ^ a b Thorne, R. F. (2000). "The classification and geography of the flowering plants: Dicotyledons of the class Angiospermae". Botanical Review. 66 (4): 441–647. doi:10.1007/BF02869011. S2CID 43430454.
- ^ Angiosperm Phylogeny Group (2003). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II". Botanical Journal of the Linnean Society. 141 (4): 399–436. doi:10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti datos a mainaig iti Magnoliids iti Wikispecies
Dagiti midia a mainaig iti Magnoliids iti Wikimedia Commons


text:
Atomiko a numero
Iti kimka ken pisika, ti atomiko a numero (naamammoan pay a kas ti proton a numero) ket isu ti numero dagiti proton a mabirukan idiay pakatengngaan iti maysa nga atomo ken daytoy ngarud ket kapadpada ti karga a numero dagiti katengngaan. Daytoy ket kadawyan a mairepresenta babaen ti simbolo a Z. Ti atomiko a numero ket naisangsangayan nga inaganan ti maysa a kimiko nga element0. Iti maysa nga atomo iti agmangngamangnga a karga, ti atomiko a numero ket kapadpadana ti bilang dagiti elektron.
Ti atomiko a numero, Z, ket saan koma a mairiro iti masa a numero, A, a daytoy ket ti dagup a bilang dagiti proton ken dagiti neutron iti katengngaan iti maysa nga atomo. Dagiti bilang iti neutron, N, ket naamammoan a kas ti neutron a numero iti atomo; isu a ti, A = Z + N. Yantangay a dagiti proton ken dagiti neutron ket addaanda ti agarup nga agpadpada a masa (ken ti masa dagiti elektron ket maliwayan para kadagiti adu a kapanggepan), ken ti masa a kurang ket kadawyan a bassit laeng a no maipada iti masa, ti atomiko a masa iti maysa nga atomo ket agarup a kapadpada ti A.
Dagiti atomo nga addaan iti kapadpada nga atomiko a numero a Z ngem addaan iti sabali a numero ti neutron N, ngarud ket addaan ti sabali nga atomiko a masa, ket dagitoy ket naamammoan a kas dagiti isotopo. Kaaduan kadagiti masna a rumsua nga elemento ket rumsuada a kas samusam nga isotopo, ken ti kalalainganna nga atomiko a masa kadagitoy a samusam ket agikeddeng kadagiti atomiko a kadagsen dagiti elemento.
Ti kadawyan a simbolo a Z ket naipagarup a naggapu ti balikas nga Atom z ahl (atomiko a numeror) iti Aleman .


text:
Sasao a Kayan–Murik
Ti sasao a Kayan–Murik wenno Kayan ket dagiti grupo ti sasao nga Austronesio a naisasao idiay Borneo babaen dagiti Kayan, Punan, ken dagiti mainaig a tattao.
Dagiti sumaganad ket dagiti pagsasao:
- Maitutop a Kayan: Bahau, dagiti nadumaduma a pagsasao a tinawtawagan iti Kayan
- Modang: Modang, Segai (Punan Kelai)
- Muller-Schwaner "Punan": Hovongan, Aoheng, (Punan) Aput, Punan Merah, Kereho-Uheng
- Murik
Nalawag a saan nga inraman babaen ni Robert Blust (1991) ti Kayan manipud iti bukodna a sasao nga Amianan a Borneano. Inikkatna ti Bukat manipud iti Kayan idi 2010.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kayanic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kayan phrasebook manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Dagiti Kaipuleohone a naiyarkibo a material ti Kayan manipud iti urnong ni Robert Blust (RB2-003-A, RB2-003-C).


text:
Hangul
Ti Hangul (Koreano: 한글 [haːn.ɡɯl] (dengngen); naisurat a kas ti Han-geul idiay Abagatan a Korea), ket naamammoan pay a kas ti Chosŏn'gŭl (조선글) idiay Amianan a Korea, ket isu ti patneng nga abesedario ti pagsasao a Koreano. Daytoy ket napartuat idi las-ud ti Joseon a Dinastia idi 1443, ken isu pay laeng ti opisial nga abesedario ti Korea.
Ti Hangul ket maysa nga agpayso nga abesedario nga addaan kadagiti 24 a konsonante ken bokal a letletra. Nupay kasta, imbes a maisursurat nga agsasaruno a kas ti Latin nga abesedario, dagiti letra ti Hangul ket naigrupoda kadagiti kuadro, a kas ti 한 han, a ti tunggal maysa ket maisurat ti maysa a silaba. Urayno ti silaba a 한 han ket kasla agmaymaysa a karakter, daytoy ket buklen ti tallo a letra: ㅎ h, ㅏ a, ken ㄴ n. Ti tunggal maysa a silabiko a kuadro ket buklen ti dua aginggana ti lima a letra, a mairaman ti saan a basbassit ngem maysa konsonante ken maysa a bokal . Dagitoy a kuadro ket maurnosda iti horisontal manipud ti kanigid nga agpakanawan wenno agtakder manipud ti baba. Dagiti bilang ti mabalin a kudaro ket 11,172, ngem adda dagiti basbassit a mabalin a silaba iti Koreano, ken saan nga amin a mabalin a silaba ket rumsua. Para iti maysa a ponolohiko a panagipalpalawag, kitaen ti Koreano ponolohia.
Nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Opisial a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan a Korea[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti moderno a nagan a Hangul (한글) ket inaramid idi babaen ni Ju Sigyeong idi 1912. Han (한) a kayatna sawen ket "nalatak" iti duog a Koreano, bayat a ti geul (글) ket isu ti patneng a Koreano a balikas para iti "sinuratan". Ti Han ket mabalin pay a maawatan a kas ti Sino-Koreano a balikas ti 韓 "Koreano", tapno ti nagan ket mabalin a mabasa a kas "Koreano a sinuratan" ken kas pay ti "nalatak a sinuratan".[1]Ti 한글 ket binalbalikas iti [hanɡɯl] ken daytoyen ket naromanisado kadagiti sumaganad a pamay-an:
- Hangeul wenno han-geul iti Nabaliwan a Romanisasion iti Koreano, nga isu ti inus-usar ti gobierno ti Abagatan a Korea kadagiti amin a pablaak ti Ingles ken agpagparegget para kadagiti amin a pamay-an.
- Han'gŭl iti McCune–Reischauer a sistema. No mausar a kasla Inggles a balikas, daytoy ket maipapaay nga awan kadagiti diakritiko: Ti hangul, ket kaykanayon a naipaddel a letra a kas Hangul. Kastoy ti agparparang kadagiti kaaduan a diksionario ti Ingles.
- Hankul iti Yale a Romanisasion, ti sistema a maisingasing para kadagiti teknikal a lingnguistiko a panagadal.
Amianan a Korea[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Amianan a Korea ket kinaykayatna a tawtawgan daytoy ti Chosŏn'gŭl (조선글; [tɕosʌnɡɯl]) para kadagiti rason a mainaig kadagiti nadumaduma a nagnagan iti Korea wenno uri kŭlcha (우리 글자; "dagiti karaktertayo")[2] a kas ti maysa a panangiyebkas ti [[nasionalismo ti Koreano nga etniko].
Kasisigud a nagan ti Hunminjeongeum[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti kasisigud a nagan idi ket ti Hunminjeongeum (훈민정음; 訓民正音; kitaen ti pakasaritaan). Gapu kadagiti saan a panagkayat kadagiti nagan a Hangeul, Chosŏn'gŭl, ken urigeul (우리글) (kitaen dita baba) babaen [[dagiti Koreano idiay Tsina], ti saan a nadayeg nga ababa a porma ti jeongeum ket mabalin a mausar a kas maysa nga awan panirigan a nagan kadagiti sumagmamano nga internasional a kontesto.
Dadduma pay a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi nasapa a maikaduapulo a siglo, ti Hangul idi ket naindakdaksan a kas nagubsang babaen dagiti literato a napilpili a nagkaykayat ti tradisional a hanja a sistema ti panagsurat.[3] Inik-ikkanda ti nagnagan a kas:
- Achimgeul (아침글 "ti panagsurat a mabalin nga adalen ti maysa a bigat")[4]
- Gugmun (Hangul: 국문, hanja: 國文 "nailian a sinuratan")
- Eonmun (Hangul: 언문, hanja: 諺文 "bernakular a sinuratan")[3]
- Amgeul (암글 "women's script"; naisurat pay iti Amkeul 암클).[3] Am (암) ket ti maysa a pasaruno a mangipakpakita ti maysa a pangnagan ket para iti babai
- Ahaetgeul wenno Ahaegeul (아햇글 wenno 아해글 "sinuratan ti ubbing")
Nupay kasta, dagitoy a nagnagan ket duogen tattan, gaputa ti panag-usar ti hanja iti panagsurat ket nagbalinen a manmano idiay Abagatan a Korea ken kompleto a naikkaten idiay Amianan a Korea.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hangul ket inwarragawag idi babaen ni Sejong ti Natan-ok, ti maikapat nga ari ti Joseon a Dinastia. Ti Salas dagiti Mainugot (Jiphyeonjeon, 집현전) ket kankanayon a naipammadayawan para iti obra.[5]
Ti gandat ket nalpas idi kaladawan ti Disiembre 1443 wenno Enero 1444, ken naipalplawagan idi 1446 iti maysa a dokumento a natituluan iti Hunmin Jeongeum ("Dagiti Husto nga Uni para iti Edukasion ken ti Tattao"), nga isu pay daytoy ti nakanaganan ti abesedario.[3] Ti petsa a pannkaipablaak ti Hunmin Jeong-eum, ket Oktubre 9, ket nagbalin a ti Aldaw ti Hangul idiay Abagatan a Korea. Ti kapadana daytoy idiay Amianan a Korea, ket ti Aldaw ti Chosongul, iti Enero 15.
Dagiti nadumaduma panagipagpagarup a maipanggep ti pamay-an a pannakapartuat ket naipaiddan babaen ti pannakaduktal idi 1940 iti 1446 Hunmin Jeong-eum Haerye ("Hunmin Jeong-eum Panangipalpalawag ken dagiti Kas Pagarigan"). Daytoy a dokumento ket nangipalpalawag ti daremdem dagiti konsonante a letra segun dagiti artikulatorio a ponetiko ken dagiti bokal a letra segun dagiti pamunganayan iti yin ken yang ken tunos ti bokal.
Iti panangipalplawag ti kammasapulan para iti baro a sinuratan, ni Ari Sejong ket nangipalpalawag a ti pagsasao a Koreano ket naibatay idi ti sabali manipud ti Insik; ti panagusar kadagiti Insik a karakter (a naam-ammuan iti hanja) iti panagsurat ket narigat para kadagiti kadawyan a tao a dagiti laeng pribilihio nga aristokrato (yangban, 양반), a kadawyan a lallaki, ti mabalin a nalaing nga agbasa ken agsurat. Ti kaaduan kadagiti Koreano idi ket saan a makabasa wenno makasurat sakbay ti pannakaaramid ti Hangul.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lee & Ramsey 2000, p. 13
- ^ Young-Key 1997, p. 2
- ^ a b c d "5. Nadumaduma aNagnagan para iti Hangeul". Ti Nailian nga Akademia ti Pagsasao a Koreano. Enero 2004. Naala idi 2008-05-19.
- ^ Choi Seung-un; Structures et particularités de la langue coréenne
- ^ "2. Ti Paammo iti Pannakaaramid iti Hangeul". Ti Nailian nga Akademia ti Pagsasao a Koreano. Enero 2004. Naala idi 2008-05-19.
- Chang, Suk-jin (1996). "Scripts and Sounds". Korean. Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. ISBN 1-55619-728-4. (Volume 4 of the London Oriental and African Language Library).
- Hannas, William C (1997). Asia's Orthographic Dilemma. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1892-X.
- Young-Key, Kim-Renaud, ed. (1997). The Korean Alphabet: Its History and Structure. University of Hawai`i Press. ISBN 978-0-8248-1723-7.
- Lee, Iksop; Ramsey, Samuel Robert (2000). The Korean Language. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-9130-0.
- "Hangeul Matchumbeop". The Ministry of Education of South Korea. 1988.
- Sampson, Geoffrey (1990). Writing Systems. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-1756-4.
- Silva, David J. (2002). "Western attitudes toward the Korean language: An Overview of Late Nineteenth and Early Twentieth-Century Mission Literature" (PDF). Korean Studies. 26 (2): 270–286. doi:10.1353/ks.2004.0013.
- Sohn, Ho-Min (2001). The Korean Language. Cambridge Language Surveys. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36943-5.
- Song, Jae Jung (2005). The Korean Language: Structure, Use and Context. Routledge. ISBN 978-0-203-39082-5.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Hangul iti Wikimedia Commons


text:
Siudad ti Angeles
Ti Siudad ti Angeles ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas. Masarakan ditoy a siudad ti Espesial a Sona ti Ekonomiko ti Clark (CSEZ) a daytoy ket isu idi ti kuartel dagiti puersa ti Amerikano ngem pinanawanda manipud idi pimmutok ti bulkan Mayon. Ngem adda tatta bassit a ruangan ti Clark Air base.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Siudad ti Angeles ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agapito del Rosario
- Anunas
- Balibago
- Capaya
- Claro M. Recto
- Cuayan
- Cutcut
- Cutud
- Lourdes North West
- Lourdes Sur
- Lourdes Sur East
- Malabanias
- Margot
- Mining
- Pampang
- Pandan
- Pulung Maragul
- Pulungbulu
- Pulung Cacutud
- Salapungan
- San Jose
- San Nicolas
- Santa Teresita
- Santa Trinidad
- Santo Cristo
- Santo Domingo
- Santo Rosario (Poblacion)
- Sapalibutad
- Sapangbato
- Tabun
- Virgen Delos Remedios
- Amsic
- Ninoy Aquino (Marisol)
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ City of Angeles | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
BAGUIO CITY – Inaklon ita ti Benguet General Hospital (BeGH) nga agkurakurang daytoy iti supply ti oxygen gapu iti ngumatngato a kaso ti COVID-19.
Sigun kenni Dr. Meliarazon Dulay, acting chief ti BeGH, agsapsapulda ita iti suppliers ti oxygen tanks gapu iti dakkel a pagkasapulan iti daytoy.
Kinunana a maiturturong ken maipilpila pay para iti refill dagiti oxygen tanks ti BeGH sadiay Pangasinan ken Tarlac.
Innayonna a sumagmamano pay nga aldaw ti mauray sakbay a makargaan dagiti oxygen tanks ti nasao nga ospital agsipud ta atiddog ti pila manipud iti nagduduma a lugar.
Malaksid iti daytoy, inaklonna pay nga agkurkurang ita ti BeGH iti ventilators para kadagiti ngumatngato a severe cases ti COVID-19.
Kinuna pay ni Dr. Dulay a saan nga umdas ti ab-abangan da nga oxygen machines ken ventilators manipud kadagiti pribado a kompanya agsipud ta dumandanon iti 200 agingga iti 300 ti mailislistada a kaso ti nasao a sakit iti inaldaw.
Sigun pay kenkuana, maib-ibus metten ti pondo para iti panakagatang dagiti supplies iti pagagasan isut gapuna nga agpatpatulonga iti provincial government ken iti DOH.


text:
Andrés Bonifacio
Ni Andres Bonifacio y Castro, (Nobiembre 30, 1863 - Mayo 10, 1897), ket maysa a dadaulo iti rebolusion iti Filipinas maibusor iti kolonial a panagturay dagiti Espaniol, ti kaunaan a panagalsa iti Asia kontra iti kolonial a turay a Europeo. Idi 1892, binangon ni Bonifacio ti Katipunan, maysa a nalimed a rebolusionario a tignay. nga idi agangay ket isu ti nagbalin a bugas ti Rebolusionario nga Armada ti Filipinas. Iti pannakaipasdek ti Katipunan, naam-ammo ni Bonifacio kas Ama ti Rebolusion. Naawagan met kas El Supremo ni Bonifacio kas daulo ti Katipunan.


text:
Anini-y
Ti Anini-y ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Anini-y ket politikal a nabingbingay iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bayo Grande
- Bayo Pequeño
- Butuan
- Casay
- Casay Viejo
- Iba
- Igbarabatuan
- Igpalge
- Igtumarom
- Lisub A
- Lisub B
- Mabuyong
- Magdalena
- Nasuli C
- Nato
- Poblacion
- Sagua
- Salvacion
- San Francisco
- San Ramon
- San Roque
- Tagaytay
- Talisayan
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of Anini-y | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Buis
Ti buis (manipud iti Latin taxo; "Karkuluek") ket maysa a pinansia a panagsingir wenno dadduma pay a panagsingir a naipang-al kadagiti agbaybayad ti buis (ti agmaymaysa a tao wenno legado nga entidad) babaen ti maysa a estado wenno ti kapadpada a pamay-an ti maysa nga estado a kas ti pannakapaay ti ti panagbayad ket madusa babaen ti linteg. Dagiti buis ket maipang-al pay babaen kadagiti adu aadministratibo a pannakabingbingay. Ti buis ket buklen dagiti dagus wenno dagiti saan a dagus a buis ken mabalin a bayadan babaen ti kuarta wenno ti kapadpadana a panagobra.
Segun ti Diksionario ti Linteg ni Black, ti buis ket maysa a "maipanggep ti kuarta nga awit a naited kadagiti tao wenno dagiti agtagtagikua tapno masuportaran ti gobierno[…] ti panangbayad nga impatunos ti lehislatibo a turay." Daytoy ket "ket saan a boluntario a panagbayad wenno donasion, ngem daytoy ket naipatpatungpalan a kontribusion, a naipatunos babaen ti lehislatibo a turay" ken daytoy ket "ti ania man a kontribusion ket maipang-al babaen ti gobierno […] a daytoy ket babaen ti bayad ti panaglabas, pangpadayaw a buis, annawid, gabel, subsidio, tulong, ipaay, wenno dadduma pay a nagnagan."[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Black's Law Dictionary, p. 1307 (5th ed. 1979).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Buis iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Buis iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Sarangani
Ti maymaysa a Lehislatibo a Distrito iti Sarangani ket isu tu pannakabagi iti Probinsia iti Sarangani iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Sarangani ket paset idi ti pannakabagi iti Abagatan a Cotabato aginggana idi 1995, idi naikkan ti bukodna a pannakabagi.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 498,904
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Plantilia:Naikabkabil a naisina ti br
Daytoy a plantilia ket kangrunaan a maus-usar kadagiti infobox tapno agaramid ti napatinggaan ti
nga urnong dagiti banag, ken agnayon laeng kadagiti etiketa ti
no masapul.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{naikabkabil a naisina ti br|naikabil1|naikabil2|naikabil3|naikabil4|naikabil5|...}}
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Naikabkabil a naisina ti br
Agaramid ti napatinggaan ti   nga urnong dagiti banag. Kangrunaan nga inus-usar para kadagiti infobox, ken agnayon laeng kadagiti etiketa ti   no masapul.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{naikabkabil a naisina ti kaw-it}}
- {{plainlist}}
- {{flatlist}}
- Modulo:Naikabkabil a naisina, ti modulo ti Lua a nakaibatayan ti daytoy a plantilia
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar