text:
Adu latta ti bakante a puesto ti hues ken piskal iti hudisaria.
Kaadduanna kadagiti bakante ti posision ti hues dagiti municipal trial courts (MTC) ken municipal circuit trial courts (MCTC).
Ngarud, kapilitan nga aggudadud dagiti hues a “mabulod” manipud kadagiti sabali nga ili wenno siudad tapno saan a mapempenan dagiti kaso a naidatag kadagitoy apektado a korte.
Ngem apay nga umad-adu dagiti bakante iti hudisaria idinto a nasurok a 1,000 ti agturpos kadagiti 75 a pagadalan iti linteg iti sapasap a pagilian iti tinawen?
Ti nababa a sueldo ti dakkel a makagapu ti panagikay dagiti abogado nga agaplikar a piskal wenno hues.
Agpayso a naingato ti sueldo dagiti hues ken piskal ngem arig di pay mangarabukob no inumen koma a pangpedped iti waw. Pudno daytoy agsipud ta nangngegmi a mismo manipud iti bibig ti maysa nga abogado a masapulanna iti dua wenno tallo a bulan laeng no adda gasatna ti masueldo ti maysa a piskal wenno hues iti makatawen.
Saan a masapul a maysaka nga abogado wenno hues tapno makitam ti serioso nga implikasion ti kaadu dagiti mabakantean a posision ti piskal ken hues iti pannakaipakat ti hustisia.
Natural a mapempenan dagiti korte kadagiti kaso. Di ngarud nakakaskasdaaw nga adda dagiti akusado a lumlumotenen iti pagbaludan ngem di pay nagbanag ti kasoda ta kas kaginad ti pagong ti panagkuti ti kasoda iti pangukoman.
Di ngarud masaaw nga adda dagiti biktima ti krimen a mangrisut ti hustisia iti bukodda nga ima gapu iti pannakaitungtungkua ti impilada a kaso iti korte.
Kastay kunada, “naitantan a hustisia, naipaidam a hustisia.”
Iti sabali a bangir, gapu ta di makapnek ti sueldo ti piskal ken hues, dakdakkel ti awis ti sulisog ken panagkunniber iti hudisaria. Kapilitan nga adda dagiti hues nga agiwayat iti “sariling sikap”.
Nupay mamatikami a kaaduanna kadagiti hues ken piskal ti disente ken napudno iti pagrebbenganda, adda dagiti nagbalin nga itta iti hudisaria – hoodlums in robes – gapu iti saan a makapnek a sueldo ken benepisio nga aw-awatenda iti panagserbida iti gobierno.
Agingga iti saan nga ipaayan ti Kongreso iti naan-anay a suporta dagiti piskal ken hues babaen iti nangatngato pay a sueldo ken benepisio tapno annongenda ti pagrebbenganda a disente, nadalus ken awanan mulit, saanto a malapdan ti panagikay dagiti law practitioners ken kabarbaro a law graduates a sumrek iti hudisaria.
Kabayatanna, pumuspuskol dagiti maipempen a kaso kadagiti korte.
Urayen kadi pay ti Kongreso nga agbalin daytoy a dakkel a parikut nga ad-adda laeng a mangpadagsen iti nadagsen la ngaruden ken nakapimpiman a kasasaad ti sistema ti hustisia iti pagilian?


c: text/html

text:
CANDON CITY – Kinuna ni Cong. Eric Owen Singson a suportaran ti grupo dagiti agdadamo nga agilinlinteg iti Kamara a pakaibilanganna dagiti reporma nga iwayat ti kabarbaro nga administrasion.
Mamati ti diputado a maipatungpal ni Pres. Benigno “Noynoy” Aquino III dagiti karina a reporma idi kampania a mangpugipog iti korapsion iti gobierno.
Kinuna ni Singson a ti grupoda a Neophytes for Reform ti pagrubbuatan ni Aquino iti iwayat ti administrasionna a reporma.
Aglaplapusanan a nabutosan iti kalkalpas nga elesion ni Singson, anak ni nagdiputado Eric Singson, a mangibagi iti maikadua a distrito ti Ilocos Sur.
Sangapulo ket tallo dagiti agdadamo a diputado a kameng ti Liberal Party ti nangbukel iti Neophytes for Reform.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Plantilia:Cite mailing list
Daytoy a plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket inus-usar a panagpartuat kadagiti panagdakamat para kadagiti pablaak ti listaan ti panangibuson.
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Pagarigan
- 3 Dagiti parametro
- 4 Kitaen pay
Panagusar[urnosen ti taudan]
Agkopia ti usaren a blanko a bersion. Amin a nagnagan ti parametro ket nasken a bassit a letra. Usaren ti karakter a "|" (pipa) iti nagbaetan ti tunggal maysa a parametro. Ikkaten amin a parametro a saan a maus-usar tapno maliklikan dagiti wara iti pagurnosan a tawa. Adda met dagiti wadan a mabalin a mangiraman ti agdama a petsa. No saan nga agdama ti petsa,ti panid.
Pagarigan[urnosen ti taudan]
{{cite mailing list |url=http://lists.debian.org/debian-announce/debian-announce-1996/msg00021.html |title=Debian Linux Distribution Release 1.1 Now Available |mailing-list=debian-announce |date=Hunio 6 1996 |last=Perens |first=Bruce |authorlink=Bruce Perens}}
- Perens, Bruce (Hunio 6, 1996). "Debian Linux Distribution Release 1.1 Now Available". debian-announce (Listaan ti panagibuson).
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Eskritu[urnosen ti taudan]
Dagiti naiyumok a parametro ket agkamkammatalek kadagiti nagannak a parametroda:
- parent
- WENNO: parent2—ket mabalin a mausar imbes nga iti parent
- child—ket mabalin a mausar a kakuyog iti parent (ken di maikaskaso no ti parent ket saan a mausar)
- WENNO: child2—ket mabalin a mausar imbes nga iti child (ken di maikaskaso no ti parent2 ket saan a mausar)
- Iti nakalistaan dagiti parbo a nagan, maysa laeng kadagiti parametro ti mabalin a maipalawag; no adu kadagiti parametro ti parbo a nagan ti maipalawag, maysanto laeng iti maiparang.
Daytoy a plantilia ket mangisengngat ti metadata ti COinS iti maiparuar a HTML, daytoy ket mangpalubos iti sopwer a panagtaripato ti reperensia a mangala ti bibliograpiko a metadata. Kitaen ti: Wikipedia:COinS. Kas sapasap nga alagaden, maysa laeng a banag ti datos iti tunggal maysa a parametro. Saan a mangiraman ti panangipalawag wenno sabali a teksto:
- Usaren ti
|date=27 Septiembre 2007saan a ti
|date=27 Septiembre 2007 (prenta a bersion 25 Septiembre)
Panag-usar kadagiti plantilia iti uneg ti plantilia ti dakamat, ket kadawyan a saan amaisingasing gapu ta adu kadagitoy a plantilia ket manginayon ti adu a HTML wenno CSS a maiparangto iti metadata. Dagiti pay, entidad ti HTML, kas pagarigan ti
,
–, kdpy, ket nasken a saan a mausar kadagiti parametro a mangpataud iti metadata.
Ti metadata ti COinS ket mapartuat kadagitoy a parametro:
|periodical=,
|journal=,
|newspaper=,
|magazine=,
|work=,
|website=,
|encyclopedia=,
|encyclopaedia=,
|dictionary=
|chapter=,
|contribution=,
|entry=,
|article=,
|section=
|title=
|publicationplace=,
|publication-place=
|date=,
|year=,
|publicationdate=,
|publication-date=
|series=
|volume=
|issue=,
|number=
|page=,
|pages=,
|at=
|edition=
|publisher=,
|distributor=,
|institution=
|url=
|chapterurl=,
|chapter-url=,
|contributionurl=,
|contribution-url=,
|sectionurl=
|author#=,
|Author#=,
|authors#=,
|author#-last=,
|author-last#=,
|last#=,
|surname#=
- ti aniaman kadagiti panangilasin (
|isbn=,
|issn=,
|doi=,
|pmc=, kdpy)
Babaen ti kasisigud, dagiti agasmang dagiti pagikabilan ket napatinggaan iti tuldek (.).
Nasukatanen[urnosen ti taudan]
Nasukatanenn dagiti parametro ti coauthor ken coauthors. Ti panagusar kadagitoy ket mangikabil ti panid iti Kategoria:Pampanid nga aglaon kadagiti plantilia ti dakamat nga addaan kadagiti nasukatanen a parametro. Usaren ti last# / first# wenno author wenno authors. No mausar dagiti coauthor · coauthors para iti et al, imbes ket nga usaren ti display-authors=etal.
Deskripsion[urnosen ti taudan]
Dagiti mannurat[urnosen ti taudan]
- last: Apelyido ti bugbugtong a mannurat. San nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren tiauthor-link. Para kadagiti mannurat ti korporado cwenno dagiti mannurat nga addaan laeng iti maysa a nailista a nagan babaen ti taudan, usaren ti last wenno maysa kadagiti parbo a nagannna (kas ti
|author=Bono). Dagiti parbo a nagan: last1, surname, surname1, author, author1.
- author: daytoy a parametro ket inus-usar a mangtengngel ti kompleto a nagan ti bugbugtong a mannurat (umuna ken apelyido) wenno mangtengngel ti korporado a mannurat. Daytoy a parametro ket nasken koma a saan nga agtengngel kadagiti nagan iti ad-adu ngem maysa a mannurat.
- first: Naited wenno umuna a nagan ti mannurat; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti author-link. Dagiti parbo a nagan: first1, given, given1. Masapul ti ti last; ti umuna anagan ket saanto a maiparang no awan linaon ti last.
- WENNO: para kadagiti adu amannurat, usaren ti last1, first1 aginggan iti lastn, firstn a ti ayan ti n ket ti ania man nga agsasaruno a bilangpara iti imaysa nga awan patingga a bilang dagiti mannurat (ti tunggal maysa a firstn ket makasapul iti maitunos a lastn).
|first1=...
|last1=...
|author2=....
Dagiti parbo a nagan: surname1, given1 aginggana iti surnamen, givenn, wenno author1 taginggana iti authorn. Para iti maysa a mannurat ket ti maysa a mainayon a mannurat ti instituto, mabalin nga usaren ti
- author-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia article a maipanggep iti mannurat—saan a ti website ti mannurat; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: author-link1, authorlink, authorlink1, author1-link, author1link.
- WENNO: para kadagiti adu mannurat, usaren ti author-link1 aginggana iti author-linkn. Dagiti parbo a nagan: authorlink1 aginggana iti authorlinkn, wenno author1-link taginggana iti authorn-link, wenno author1link aginggana iti authornlink.
- name-list-format: iparangna dagiti mannurat ken dagiti editor iti estilo ti Vancouver no maisaad iti
vancken no ti listaan ket agusar kadagit parametro ti
last/
firstpara iti listaan ti nagan wenno nagnagan
- vauthors: insina ti kaw-it a listaan dagiti nagan ti mannurat iti estilo ti Vancouver; rikpan kadagiti doble a parentesis dagiti nagan mannurat ti korporado ken institusion:
|vauthors=Smythe JB, ((Megabux Corporation))
- author-link ken author-mask - mabalin nga usaren para kadagitiagmaymaysa a nagan iti
|vauthors=kas naipalawag dita ngato
- authors: Nawaya a porma kadagitinagan ti mannurat; ti panagusar iti daytoy a parametro ket saan a maisingasing gapu ta saan a makaited iti metadata ti dakamat; saan a parbo a nagan ti last
- translator-last: Apelyido ti agipatpatarus. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti translator-link. Dagiti parbo a nagan: translator1, translator1-last, translator-last1.
- translator-first: Dagiti naited a nagan wenno umuna a nagan ti agipatpatarus. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti translator-link. Dagiti parbo a nagan: translator1-first, translator-first1.
- WENNO: para kaadgiti adu nga agipatpatarus, usaren ti translator-last1, translator-first1 aginggana ititranslator-lastn, translator-firstn a ti ayan ti n ket ti ania man nga agsasaruno nga awan patinggana a bilang dagiti agipatpatarus (each translator-firstn masapul ti maitunos a translator-lastn). Dagiti parbo a nagan: translator1-last, translator1-first aginggana ti translatorn-last, translatorn-first, wenno translator1 aginggana ti translatorn.
- translator-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a maipanggep iti agipatpatarus—saan a ti website ti agipatpatarus; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: translator-link1, translator1-link.
- WENNO: para kadagiti adu nga agipatpatarsu, usaren ti translator-link1 aginggana iti translator-linkn. Dagit iparbo a nagan: translator1-link aginggana ti translatorn-link.
- collaboration: Nagan ti grupo dagiti mannurat wenno dagiti koloborador; masapul ti author, last, wenno vauthors a mangilista ti maysa wenno ad-adu kadagiti nangruna mannurat; sarunuenna ti author name-list; sukatanna ti 'et al.' iti author name-list.
- Nota: No agus-usar kadagiti estilo ti naipangyababa a notnota iti baba wenno parentetiko a panangireperensia kadagiti plantilia, saan nga agusar kadagiti adu a nagan iti maysa a pagikabilan gapu ta ti angkla ket saan a mangiyasping iti nailinia a silpo.
Titulo[urnosen ti taudan]
- mailinglist: Titulo ti listaan ti panagibuson. Mabalin a maisilpo a kas wiki iti adda nga artikulo ti Wikipedia. Naporma kadagiti italiko.
- title: Titulo ti taudan. Mabalin a maisilpo a kas wiki iti maysa nga adda nga artikulo ti Wikipedia article wenno url mabalin pay a mausar a pananginayon iti maysa nga akinruar a silpo, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang kadagiti italiko. No naipalawag ti script-title, ti title ket agtengngel iti romanisado a transliterasion wenno titulo iti script-title.
- script-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin (Arabiko, Insik, Siriliko, Greek, Hebreo, Hapon, Koreano, Bietnamis, kdpy); saan nga italiko, surotenna ti naitaliko a transliterasion a naiplawag iti title. Mabalin a mapasakbayan iti maysa a kodigo ti dua a karakter nga ISO 639-1 tapno makatulong iti husto a panangiparang ti eskritu kadagiti pagbasabasa:
... |title=Tōkyō tawā |script-title=ja:東京タワー |trans-title=Tokyo Tower ...
- trans-title: Patarus iti Ilokano ti titulo ti taudan a nadakamat iti ganganaet a pagsasao. Mangiparang kadagiti kudrado a pangrikep kalapasan ti title; no maipalawag ti url, mairamanto ti trans-title iti silpo. Maisingasing ti panagusar ti parametro ti language.
- script-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin (Arabiko, Insik, Siriliko, Greek, Hebreo, Hapon, Koreano, Bietnamis, kdpy); saan nga italiko, surotenna ti naitaliko a transliterasion a naiplawag iti title. Mabalin a mapasakbayan iti maysa a kodigo ti dua a karakter nga ISO 639-1 tapno makatulong iti husto a panangiparang ti eskritu kadagiti pagbasabasa:
- Dagiti titulo nga aglaon kadagiti naisangayan a karakter ket maiparang ken saanda a husto a maisilpo malaksid no maikodigo dagita a karakter.
- No ti itulo a madakdakamat ket aglaon kadagiti marka ti insasao wenno dagiti apostrophe iti pagrugian, iti pagpatinggaan wenno isuda a dua, mabalin nga usaren ti
tapno maikkan iti pannakaisina iti pagbaetan iti dayta a pangtuldek ken dagiti marka ti insasao nga automatiko nga ited daytoy a plantilia iti likmut ti titulo, tapno maliklikan iti saan anasayaat a pannakaiparang a kas ti '''.
- Kas pagarigan, imbes nga iti title='name' a maiparang kadagiti adu a pagbasabasa nga agraman kadagiti marka ti insasao a manglikmut daytoy a kas '''name''', usaren ti |title= 'name' , a maiparang a kas " 'name' ".
- title-link: Titlulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a mangipanggep iti taudan a nainaganan iti title – saan nga usaren ti adres ti web; saan nga isilpo a kas wiki. Parbo a nagan: titlelink.
- type: Mangited ti maipatinayon a pakaammo a maipanggep ti tipo ti midia iti taudan; pormat iti kaso ti sentensia. Maiparang iti parentesis a sumaruno iti titulo. Kas pagarigan: Tesis, Polieto, aklub ti CD, Pablaak ti warnakan. Parbo a nagan: medium.
- language: Ti pagsasao a nakaisuratan ti taudan. Maiparang kadagiti parentesis nga agraman iti "iti" sakbay ti nagan tipagsasao wenno nagnagan. Ti panagusar ti napno anagan ti pagsasao wenno ti kodigo ti ISO 639-1. No ti taudan ket agusar iti ad-adu ngem maysa a pagsasao, ilista dagitoy akas magmaymaysa, nga insina babaen ti kaw-it, kas ti
|language=Pranses, Aleman. Ti panagusar kadagiti nagan ti pagsasao wenno dagiti kodigo tipagsasao a mabigbigan babaen ti Wikimedia ket manginayon ti panid iti maitunos a kategoria ti Kategoria:Dagiti taudan manipud iti ganganaet a pagsasao ti CS1; saan nga agusar kadagiti plantilia wenno dagiti silpo ti wiki. Nota: No ti pagsasao ket "Ilokano" (wenno "ilo"), awan ti pagsasao amaiparang iti dakmat. Noa: No dua wenno ad-adu dagiti pagsasao ti mailista idiay, saanen a masapul nga iraman ti "ken" sakbay ti maudi a pagsasao. Ti "ken" ket automatiko nga isengngat babaen ti plantilia.
Petsa[urnosen ti taudan]
- date: Petsa ti nairep-reperensia a taudan. Mabalin a napno a petsa (aldaw, bulan, ken tawen) wenno sangkabassit a petsa (bulan ken tawen, tiempo ken tawen, wenno tawen). Agusar ti pormat a kas dagiti isabali a petsa ti pablaak kadagiti dakamat.[date 1] Nasken no ti year ket mausar a panangipalawag kadagiti silpo ti
{{sfn}}kadagiti nadumaduma a dakamat babaen ti isu met laeng a mannurat iti isu met laeng a tawen.[adu pay] Saan nga isilpo a kas wiki. Maiparang kalapsan dagiti mannurat ken narikpan kadagiti parentesis. No awan ti mannurat, maiparangto kalpasan ti nangipablaak.
- Para iti aproksimado atawen, pasarunuan iti "
c.", lkasla daytoy:
|date=c. 1900.
- Para iti awanan iti petsa, wenno "di napetsado",inayon akas
|date=n.d.
- year: Tawen ti taudan a narep-reperensiaan. Maisingasing ti panagusar ti
|date=malaksid no masabat amin dagiti sumaganad a kondision:
- Ti plantilia ket agus-usar iti
|ref=harv, wenno ti plantilia ket
{{citation}}, wenno
|mode=cs2
- Ti pormat ti
|date=ket YYYY-MM-DD.
- Ti dakamat ket makasapul ti panangipalawag ti
CITEREF.
- Ti plantilia ket agus-usar iti
- orig-year: Kasisigud a pannakaipablaak a tawen; maiparang kalpasan ti petsa wenno tawen. Tapno nalawlawag, pangngaasi a mangited kadagiti espesipidad. Kas pagarigan:
|orig-year=Immuna a naipablaak idi 1859wenno
|orig-year=Naaramid idi 1904. Parbo a nagan: origyear
- df: pormat ti petsa; isaadna dagiti maiparang a petsa iti naibaga a pormat; saan a mangsuporta kadagiti sakup ti petsa wenno dagiti natiempuan a petsa. Mangawat iti maysa a pateg a mabalin a maysa kadagitoy:
dmy– isaad dagiti petsa ti pannakaipablaak iti pormat ti aldaw bulan tawen; saan a mabaliwan dagiti access- ken archive-date;
mdy– kas dita ngato para iti pormat ti bulan aldaw, tawen
ymd– kas dita ngato para iti pormat ti umuna ti tawen a numeriko ti YYYY-MM-DD
dmy-all– isaad dagiti petsa ti pannakaipablaak, access-, ken archive-date iti pormat ti aldaw bulan tawen;
mdy-all– kas dita ngato para iti pormat ti bulan aldaw, tawen
ymd-all– kkas dita ngato para iti pormat ti umuna ti tawen a numeriko ti YYYY-MM-DD
-
- ^ Dagiti petsa ti pannakaipablaak kadagiti reperensia iti kaunegan ti maysa nga artikulo ket naskenda nga adadan iti agpapada a pormat.
Nangipablaak[urnosen ti taudan]
- publisher: Nagan ti nangipablaak; mabalin a maisilpo a kas wiki no maitutop. Ti nangipablaak ket ti kompania obra a madakdakamat. Saan nga usaren ti parametro ti publisher para iti nagan ti obra (kas ti, libro, ensiklopedia, diario, magasin, warnakan, website). Saan a kadawyan a naus-usar kadagiti periodikal. Dagiti panangidesignado ti korporasion a kas ti "Ltd", "Inc" wenno "GmbH" ket kadawyan dagitoy a saan a mairamraman. Ikkaten ti nagan ti nagipablaak no kapadpada unay a kas ti nagan ti obra (kas pagarigan, Ti The New York Times Co. ket ipablaakna ti diario ti The New York Times , isu nga awan rason a nagannan ti nagipablaak). Maiparang kalpasan ti title; no maipalawag ti work, ti publisher ket marikpanto iti parentesis.
- place: Heograpiko a lugar ti pablaak; kadawyan a saan a naisilpo a kas wiki; saan nga iraman no ti obra ket mangiraman ti lokasion; kas pagarigan: The Boston Globe, The Times of India. Maiparang kalpasan ti titulo; no maipalawag ti work , ti location ket marikpanto iti parentesis. Parbo a nagan: location
- publication-place: No maysa kadagiti publication-place, place wenno location ket maipalawag, ti lokasion ket maiparangto kalpasan ti titulo; no maipalawag dagiti publication-place ken place wenno location , ti place wenno location ket maipakita kalpasan ti titulo a napasarunuan iti "written at" ken publication-place ket maipakita kalpasan ti titulo.
- publication-date: Petsa ti pablaak no sabali manipud idi naisurat ti obra. Maiparang laeng no ti year wenno date ket naipalawag ken sabali, no saan ti publication-date ket isu ti mausar ken maiparang a kas date. Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa iti artikulo; saan nga isilpo a kas wiki. Sarunuenna ti publisher; no saan a naipalawag ti work , ti publication-date ket sarunuen babaen ti "published" ken marikpan kadagiti parentesis.
- via: Nagan ti nangited iti linaon (no sabali manipud iti nangipablaak). Ti via ket saan a pangsukat para iti publisher, ngem magited iti adu pay a salasay. Daytoy ket mabalin a mausar no ti nagited ti linaon ket mangirepresenta ti taudan iti pormat a saan nga ti kasisigud (kas ti NewsBank]), no ti naited nga URL ket saan a mangipalawag ti identidad ti nangited, no awan ti magun-od nga URL wenno DOI (EBSCO), no ti nangited ket agkiddaw iti atribusion, wenno kas nakiddaw iti WP:The Wikipedia Library (kas ti Credo, HighBeam).
Edision[urnosen ti taudan]
- edition: No ti pablaak ket addaan ti ad-adu ngem maysa nga edision; kas pagarigan: "Maika-2", "Nabaliwan" kdpy. Maiparang a kas " ed." kalpasan daytoy a pagikabilan, isu a ti
|edition=Maika-2ket agpataud ti "Maika-2 nga ed." Saan a maiparang no naipalawag ti pagikabilan ti periodikal.
Dagiti lokasion ti taudan[urnosen ti taudan]
- page: Ti bilang ti agmaymaysa a panid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang a sarunuen babaen ti
p.malaksid no maipalawag ti
|nopp=y.
- WENNO: pages: Ti sakop ti pampanid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Isina nga agusar iti en dash (–); isina dagiti saan nga agsasaruno a panid iti koma (,); saan nga usaren tapno mangibaga ti dagup a bilang ti pampanid iti taudan. Maiparang a sarunuen babaen ti
pp.malaksid no maipalawag ti
|nopp=y.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
p.wenno
pp.kadagiti saan a maitutop; kas pagarigan, ti
|page=Aklub ti sanguananwenno
|pages=passim.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
- WENNO: at: Para kadagiti taudan a ti bilang ti panid ket saan a maitutop wenno saan a makaanay. Tuonan babaen ti
|page=wenno
|pages=. Agusar laeng ti maysa kadagiti
|page=,
|pages=, wenno
|at=.
- Kas pagarigan: panid (p.) wenno pampanid (pp.); paset wenno seksion (sec.), batong (col.), parapo (para.); track; oras, minutos ken segundo; tignay, senario, canto, libro, parte, oolio, estansa, aklub tilikud, panangilinia a notnota, indicia, kolopono, berso.
URL[urnosen ti taudan]
- url: Ti URL ti lokasion nga online a pakabirukan ti teksto ti pablaak. Saan a mausar no ti title ket naisilpo a kas wiki. No maipakat, thi silpo ket mabalin a maitudo iti naisangayan a panid wenno pampanid a naireperensia. Ikkaten dagiti adu a pagsurotan a parametro manipud kadagiti URL, kas iti
#ixzz2rBr3aO94wenno
?utm_source=google&utm_medium=...&utm_term=...&utm_campaign=.... Saan nga isilpo kadagiti ania man a komersial nga aglaklako ti libro, kasla iti Amazon.com. Dagiti imbalido nga URL, a mairaman dagiti aglaon kadagiti baetan, ket pagresutaan iti maysa a mensahe ti biddut.
- access-date: Napno apetsan no ti linaon nga intudo babaen ti url ket naudi idi a napasingkedan tapno mangsuporta iti teksto iti maysa nga artikulo; saan nga isilpo a kas wiki; masapul ti url; usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa dagiti panagserrek ket panangiyarkibo kadagiti dakamat.[date 1] Saan a masapul para kadagiti naisilpo a dokumento a saan nga agbaliw. Kas pagarigan, saan a nmasapul ti access-date para kadagiti silpo dagiti kopia ti naipablaak a pappapel t ipanagsukisok babaen ti DOI wenno ti naipablaak a libro, ngem saan nasken nga usaren para kadagiti silpo kadagiti artikulo ti damdamag kadagiti komersial a website (dagioty ket mabalinda nga agbaliw mannipud kadagiti panawen, urayno dagiti ket naipalaakda pay iti pisikal a medium). Laglagipen a ti access-date ket ti petsa a ti URL ket nakita idi a saan laeng a mabalin, ngem ti panagsuporta ti panangiregget a madakdakamat (a saan amabalin a maaramid ti agdama a bersion). Mabalin a nailemmeng wenno naestilo babaen dagiti nairehistro nga editor. Parbo a nagan: accessdate.
- archive-url: Ti URL ti maysa a naarkibo a kopia ti panid ti web, no wenno iti kaso a ti kasisigud nga URL ket saan a mabalin a magun-od. Kadawyan a maus-usar a mangibaga kadagiti serbisio a kas ti WebCite ken Internet Archive; masapul ti archive-date ken url. Parbo a nagan: archiveurl.
- archive-date: Petsa idi naiyarkibo ti kasisigud nga URL; inunaan babaen ti kasisigud a teksto iti "naiyarkibo manipud iti kasisigud idi". Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa ti panagserrek ken arkibo kadagiti dakamat. Daytoy ket saan a nasken nga isu met laeng a pormat a nausar para kadagiti petsa ti panangipablaak.[date 1] Saan nga isilpo a kas wiki. Parbo a nagan: archivedate.
- dead-url: No ti URL ket agdama pay a mabalin,ngem napasakbayan a naiyarkibo, isaad ti
|dead-url=no. Daytoy ket mangbaliw ti pannakaiparang ti urnos a ti tiitulo ket mangitalinaay ti kasisigud a silpo ken ti naiyarkibo a silpo iti gibus.No ti kasisigud nga URL ket nasukatanan para kadagiti panggep iti spam, patalastas, wenno saan a nasayaat a mausar, ti panangisaad ti
|dead-url=unfitwenno
|dead-url=usurpedketssanto a mangisilpo ti kasisigud nga URL iti maiparang a dakamat; masapul pay laeng ti
|url=. Dagiti sabali pay a maawat a pateg ket ti y, yes, wenno true. Parbo a nagan: deadurl.
- template-doc-demo: Dagiti parametro ti arkibo ket mapasingkedanto kadagiti biddut tapno masigurado nga amin dagiti parametro ket mairaman, wenno no saan ti {{citation error}} ket maawaganto. No adda dagiti biddut, dagiti panid ti nangruna, tulong ken plantilia ket maikabil iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat. Isaad ti
|template-doc-demo=truetapno mabaldado ti kategorisasion; nagruna a maus-usar kadagiti dokumentasion a maiparparang ti biddut.
- format: Pormat ti obra nga inbagbaga babaen ti url; kas pagarigan: PDF, DOC, wenno XLS; maiparang iti parentesis kalpasan ti title. Ti HTML ket maipagarup a maibaga ken nasken a saan a mainaganan. Sanna a baliwan ti ikono ti silpo ti ruar. Nota: Dagiti ikono ti silpo ti ruar ket saan a mangiraman ti alternatibo a teksto; isu a saanda a manginayon ti pormat ti pakaammo para kadagiti marigatan ti panagkita.
- Dagiti URL ket nasken a mangrugi iti nasuportaran a panggep ti URI. Ti
http://ken
https://ket suportaranto amin dagiti pagbasabasa; nupay kasta, ti
ftp://,
gopher://,
irc://,
ircs://,
mailto:ken
news:ket makasapulto ti plug-in wenno akin-ruar a panangipakat ken kadawyan a liklikan daytoy. Ti panagsangaili a nagnagan ti IPv6 ket agdama a saan a masuportaran.
- No dagiti URL kadagiti parametro ti plantilia ti dakamat ket aglaon kadagiti naisangayan a karakter, dagitoy ket saanto a husto a maiparang ken maisilpo. Dagita a karakter ket nasken a porsiento a maikodigo. Kas pagarigan, ti baetan ket nasken a masukatan babaen ti
%20. Ti mangikodigo ti URL, sukatan dagiti sumaganad a karakter iti:
- Dagiti agmaymaysa a tuldek ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, dagiti adu a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas italiko wenno napuskol a panangimarka. Dagiti agmaymaysa a nakulot a pangrikep ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, ti paris a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas doble a pangrikep para iti panangilak-am ti plantilia.
Angkla[urnosen ti taudan]
- ref: ID para iti angkla. Babaen ti kasisigud, awan ti angkla a mapataud. Ti kadawyan a nonempty a pateg ti
|ref=IDket agpataud ti maysa nga angkla nga addaan iti naited nga ID; kasla ti mabalin a maisilpo a reperensia a mabalin a puntaan kadagiti silpo ti wiki kadagiti napno a reperensia, naipangpangruna a naserbi iti ababa a dakamat kasla dagiti ababa a nota ken parentetiko a panagreperensia. Ti nangruna a pateg ti
|ref=harvket agpataud ti maysa nga angkla a maitunos iti plantilia ti {{harv}}. Kitaen ti: Dagiti angkla para kadagiti plantilia ti panagreperensia ti Harvard.
Dagiti panangilasin[urnosen ti taudan]
- id: Ti naisangayan a panangilasin, inus-usar no awan dagiti nausar a naipakat nga espesialisado a panangilasin; silpo ti wiki wenno usaren ti plantilia no mabalin a maipakat.
Dagitoy a panangilasin ket agpartuat kadagiti silpo ken nadidesinio a mangawat ti agmaymaysa a pateg. Ti panagusar ti adu a pateg wenno sabali a teksto ket mangdadel ti silpo ken/wenno mangimbalido ti panangilasin. Iti sapasap, dagiti parametro ket naskenda mangiraman laeng ti karuay a parte ti panangilasin, kas ti
rfc=822 wenno
pmc=345678.
- arxiv: panangilasin ti arXiv ; kas pagarigan:
arxiv=hep-th/9205027(sakbay idi Abril 2007) wenno
arxiv=0706.0001wenno
arxiv=1501.00001(manipud iti Abril 2007). Saan nga iraman dagiti nakaro a pagpaatiddog ti papeles kas ti ".pdf" wenno ".html".
- asin: Amazon Standard Identification Number; no ti umuna a karakter ti pateg ti asin ket digit, usaren ti isbn.
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
au,
br,
ca,
cn,
co.jp,
co.uk,
de,
es,
fr,
it,
mx
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
- bibcode: Bibcode; us-usaren dagiti adu a sistema ti datos ti astronomia; kas pagarigan:
1974AJ.....79..819H
- doi: Digital object identifier; kas pagarigan:
10.1038/news070508-7. Mapasingkedan daytoy tapno masigurado a mangrugi iti (
10.).
- doi-broken-date: Petsa idi nabirukan ti saan a mabalin a DOI iti http://dx.doi.org. Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa iti artikulo. Dagiti parbo a nagan: doi_brokendate, doi-inactive-date
- eissn: International Standard Serial Number para iti elektroniko a media iti serial apablaak; mabalin a sinaen dagiti walo a karakter kadagiti dua a grupo ti uppat babaen ti panagusar ti hyphen, ngem saan a maysa nga en dash wenno baetan. Parbo a nagan: EISSN
- hdl: panangilasin ti Handle System para kadaggiti digital a banag ken dadduma pay a rekurso iti Internet. Parbo a nagan: HDL
- isbn: International Standard Book Number; kas pagarigan:
978-0-8126-9593-9. (Kitaen ti: Wikipedia:ISBN ken ISBN). Dagiti dash iti ISBN ket pagpilian, ngem kaykayat. Usaren ti pudno a naiprenta nga ISBN wenno iti libro. Usaren ti 13 a digit nga ISBN – ken mangrugi ti 978 wenno 979 – no daytoy ket mabalin a magun-od. No ti maiprenta ket ti 10 digit nga ISBN wenno iti libro, usaren daytoy. Dagiti ISBN ket mabalin a mabirukan iti panid iti pakaammo ti nagipablaak – kadawyan nga idiay likudan ti titulo ti panid – wenno iti sirok ti barcode a kas numero a mangrugi iti 978 wenno 979 (dagiti barcode a mangrugi kadagiti ania man a sabali a numero ket saan a dagiti ISBN). Para kadagiti taudan nga addaan iti naduduog a 9 a digit a sistema ti SBN, pasarunuan ti numero iti sero; isu a, ti SBN 902888-45-5 ket nasken a maikabil a kas
|isbn=0-902888-45-5. Saan a pagbaliwen ti 10 a digit nga ISBN iti 13 a digit babaen ti panagnayon laeng ti pasaruno a 978; ti maudi a digit ket panagkarkulo a panangitalek ti digit ken ti panangibaliw laeng kadagiti numero ket mang-imbalido ti ISBN. Daytoy a parametro ket nasken laeng nga agtengngel ti ISBN nga awan ti ania man kadagiti maipatinayon a karakter. Daytoy ket mapasingkedan iti kaatiddog, dagiti imbalido a karakter – kadagiti sabali ngem ti [0123456789 -] nga addaan iti "X" a maipalubos a kas maudi a karakter iti 10 a digit nga ISBN – ken ti maitutop a husto a digit. Dagiti parbo a nagan: ISBN
- ismn: International Standard Music Number; kas pagarigan:
979-0-9016791-7-7. pagpilian dagiti hyphen wenno dagiti baetan iti ISMN. Usaren ti ISMN iti pudno a nakaiprentaan wenno iti obra. Daytoy a parametro ket nasken laeng nga agtengngel ti ISMN nga awanan iti ania man a maipatinayon a karkarakter. Daytoy ket makitkita iti kaatiddog, dagiti imbalido a karakter – dagiti ania man malaksid dagiti numero, dagiti baetan, ken dagiti hyphen – ken ti maitutop a check digit. Parbo a nagan: ISMN
- issn: International Standard Serial Number; dagiti walo a karakter ket mabalin a pagsinaen kadagiti dua a grupo iti uppat babaen ti panagusar ti hyphen, ngem saan nga itimaysa a en dash wenno maysa a baetan. Parbo anagan: ISSN
- jfm: Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik
- jstor: reperensia a numero ti JSTOR; kas pagarigan: ti
jstor=3793107ket agpataud iti JSTOR 3793107.
- lccn: Library of Congress Control Number. No adda, dagiti pasakbay nga alpabeto a karakter ket naskenda a bassit a letra.
- mr: Mathematical Reviews
- oclc: OCLC; Online Computer Library Center ti WorldCat
- ol: panangilasin ti Open Library; saan nga iraman ti "OL" iti pateg.
- osti: Office of Scientific and Technical Information
- pmc: PubMed Central; usaren ti numero ti artikulo para iti napno a teksto ti nawaya a repositorio ti artikulo ti warnakan, kas ti
pmc=345678.Saan nga iraman ti "PMC" iti pateg.
- embargo: Petsa a papanan ti pmc nga agdama; no daytoy a petsa ket adda iti masakbayan, saanto a maisilpo ti pmc aginggana iti dayta a petsa.
- pmid: PubMed; agusar ti naisangayan a panangilasin.
- rfc: Request for Comments
- ssrn: Social Science Research Network
- zbl: Zentralblatt MATH
Insasao[urnosen ti taudan]
- quote: Maitunos nga insasao a teksto manipud ti taudan. Maiparang a naripkpan kadagiti insasao. No maited, ti panangipatingga ti panagdakamat (ti tuldek babaen ti kasisigud) ket mapasardeng, isu a ti insasao ket masapul a manginayon ti panangipatingga a tuldek.
Laysummary[urnosen ti taudan]
- lay-url: Silpo ti URL iti saan a teknikal a pakabuklan wenno panagrepaso ti taudan; ti titulo ti URL ket naisaad iti "Lay summary". Parbo a nagnagan: lay-summary, laysummary.
- lay-source: Nagan ti taudan ti laysummary. Maiparang kadagiti italiko ken sarunuen babaen ti maysa nga endash. Parbo a nagan: laysource.
- lay-date: Petsa ti pakabuklan. Maiparang kadagiti parentesis.. Parbo a nagan: laydate.
Dagiti pagpilian ti panangiparang[urnosen ti taudan]
- mode: Isaadna ti elemento ti panangisina, ti kasisigud a pagpatinggaan a pangtuldek, ken ti naisangayan a kapitalisasion segun ti pateg a naited. Para iti
|mode=cs1, ti elemento a panangisina ket tuldek-kaw-it (
;); ti pagpatinggaan a pangtuldek ket tuldek(
.); no maitunos, dagiti umuna a letra dagiti naisangayan a balikas ket maipadakkel a letrai('Naala idi..'). Para iti
|mode=cs2, ti elemento a panangisina ket kaw-it (
,); saan a mainayon ti pagpatinggaan a pangtuldek; no maitunos, dagiti umuna a letra dagiti naisangayan a balikas ket sannda a maipadakkel a ('naala idi...'). Tapno matuonan ti ti pagpatinggaan a pangtuldek, usaren ti postscript.
- author-mask: Sukatanna ti nagan ti umuna a mannurat kadagiti em dash wenno teksto. Isaad ti author-mask iti numeriko a pateg iti n tapno maisaad ti dash n kadagiti kalawa ti baetan ti em; isaad ti author-maskiti pateg ti teksto tapno maiparang ti teksto nga awanan iti maipasurot a panangisina ti mannurat; kas pagarigan, "iti". Nasken pay laeng nga inayon dagiti pateg para kadagiti amin a mannurat para kadagiti panggep ti metadata. Kangrunaan a naikeddeng a mausar kadagiti bibliograpia wenno dagiti estilo ti bibliograpia a dagiti adu a nga obra babaen ti agmaymaysa a mannurat ket agsasarunoda a nailista a kas naipangyababa a notnota iti baba. Saan nga usaren iti listaan a pinataud babaen ti
{{reflist}},
wenno iti kapada gapu ta awan kontrol ti urnos a pannakaiparang dagiti reperensia. Mabali pay nga usaren ti editor-mask ken translator-mask iti isu met laeng a waya.
- display-authors: Mangtengngel iti bilang dagiti maiparang a nagan ti mannurat no maipablaak ti dakamat. Ti mangbaliw ti bilang dagiti maiparang a mannurat, isaad ti display-authors iti kayat a bilang. Kas pagarigan, ti
|display-authors=2ket mangiparang laeng dagiti umun a dua a mannurat iti maysa a dakamat. Babaen ti kasisigud, maiparang amin dagiti mannurat. Ti
|display-authors=etalket iparangna amin dagiti mannurat iti listaan a sarunuen babaen ti et al. Dagiti parbo anagan: displayauthors.
- display-editors:Mangtengngel iti bilang dagiti maiparang a nagan ti editor no maipablaak ti dakamat. Ti mangbaliw ti bilang dagiti maiparang a mannurat, isaad ti display-editors iti kayat a bilang. Kas pagarigan,
|display-editors=2ket mangiparang laeng dagiti umuna a dua nga editor iti maysa a dakamat. Babaen ti kasisigud, maiparang amin dagiti editor.
|display-editors=etalket iparangna amin dagiti editor iti listaan a sarunuen babaen ti et al. Dagiti parbo a nagan: displayeditors.
- last-author-amp: Baliwan ti panangisina iti pagbaetan dagiti dua a naudi a nagan iti listaan ti mannurat iti baetan ampersand baetan (
&) no isaad iti
y,
yes, wenno
true. Pagarigan:
|last-author-amp=yes
- postscript: Mangtengngel ti pagpatinggaan a pangtuldek para iti dakamat; kasisigud iti tuldek (
.); para iti awanan iti pagpatinggaan a pangtuldek, inaganan ti
|postscript=none– ti panangibati nga awan linaon iti
|postscript=ket kapada ti saan a panangiraman daytoy, ngem saan a nalawag. Di ikaskaso no maipalawag ti quote.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Iti panagpilik, malaksid iti panangimano iti novelty wenno
kinaisangsangayan, pinadayawak dagiti mannurat a nangipamatmat ken
nangipasnek iti craft wenno kinasiglat ken kinasamayda kas fictionists
ken literary artists. Wenno kadagiti mannurat a mangipaneknek iti saan
nga ang-angaw nga effort ken panagpadas a mangpapintek pay kadagiti
wagas ken estilo nga ammoda. Inikkak iti amang a puntos dagiti
nangsangal a sibaballigi iti inkagumaan wenno pinadasda a panglakagan
wenno teknik. Rebbengna laeng a magunggonaan ti labor of love dagiti
naanus, napasnek, dedicated, napudno a writer-artists.
Maysa kadagiti inikkak iti importansia ket ti exposition, exploration ken treatment dagiti mannurattayo iti realidad iti piksionda. Agsipud ta amin dagiti sarita a mapagpilian ket naputar iti realistiko a wagas wenno panirigan (kas maigidiat iti fantasy wenno speculative fiction), maysa ngarud a kangrunaan a kinitak no agbatbatay wenno nabukel met la amin iti realista nga esensia, rukod ken lubong dagiti agbibiag, dagiti pasamak ken pagteng, dagiti panawen, dagiti lugar, kdp. Masapul a naibatay, ngem saan a nasisita a naibasar, iti pudno a biag ken panagbiag. Masapul a napudno ken agdepende iti kinapudno wenno realidad wenno kinakappapati. Saan ket a ‘tay di nakappapati-ngem-pudno. Saan a mabalin a gapu ta fiction kunatayon ket laeng-laengentayon ti agparsua ken agpartuat kadagiti di nakapapati a karakter, pagteng ken bambanag. Ti arte, mairaman ditan ti literary arts, kuna ni Aristotle, ket imitasion ti biag, ‘tay pudno a biag. Nasken ngarud a nakapapati, lohikal, natural nga imitasion ti pamay-an ‘tay mannurat, nangnangruna no mammutar ‘suna iti disiplina ti realismo.
Masansan a ti maysa a nasi-dap a reader, agkuretret ti mugingna no adda masagangna iti basbasaenna a realist story a di nakapapati a pasamak, aramid, wenno situasion a di mayannatup iti realista a taray (koma) ti sarita. Wenno uray iti mabuybuya a realist a soap opera wenno pelikula, masuron ketdi pay ‘tay agbuybuya no illogical dagiti pasamak, no saan a natural ti sasawen wenno acting dagiti bida ken kontrabida, no wardiwardi ti production design (kas koma no ti time ken setting ket 1980s ket makakitaka met kadagiti moda wenno bambanag nga adda iti agdama a panawen), ta kasla lattan in-insultuen ti scriptwriter ken director ti pelikula ti bukod nga intelligence ken sensibilidad ti agbuybuya. Nasken a no agbasaka iti realista a fiction, uray no maibagbaga a “bunga wenno partuat laeng ti nasariwawek nga imahinasion,” nasken a makombinsirnaka, mapamatinaka, maallukoynaka nga awan panagduaduam ken panagkitakit ket madlawmo laengen a pasetnakan, paseten ti bukodmo ken sapasap a biag ken realidad ken existence, ti basbasaem No realistiko ti suraten ket realist mode ti panangsurat, iramanko a kitaen no nakapapati ken epektibo ket makaabbukay ken makaawis met laeng ti description ken exposition ti autor kadagiti tao, lugar, pasamak ken bambanag iti sarita. Paset ti realista a fiction ti realistiko met a panagipa-rang ken panagiladawan ken panangilugar. Nangruna iti panangtrato iti karakter, wenno characterization. Madlawko nga addan sa sadsadut ti kaaduan a piksionista iti Iloko a mangyam-ammo a nalaing, mangiladawan ken mangi-situate kadagiti agbibiag iti saritada. Adda dagiti mabasbasak a sarita a di pay malagip met ti autor nga idescribe ti karakterna ket agpannuray lattan nga ipaduyakyakna a babai wenno lalaki daytoy (obviously, babaen no kua iti nagan wenno pangawag a manong, manang, tata, nana, uliteg, ikit, lolo, lola) wenno lakay, baket, ubing, baro, balasang ngem dina pay maikagumaan nga iladawan met, piman, ti uray langa wenno gunay ti karakter. Pagangayanna a makaammon ti reader a mangimadyin iti isipna iti langa ken kalalanga ti basbasaenna a karakter. Wenno no adda dibuho wenno ilustrasion ti maipablaak a sarita wenno nobela, daydiay lattan ti pamalatpatan ti reader iti langa wenno pamuyaan ti karakter ta sadut met nga idescribe ti autor actively wenno uray passively mainaig iti tone, mode, rhythm wenno setting ti sarita. nga obra.
(Maituloyto)


text:
Tuesday, November 18, 2014
MAIMULA ITI MAIN CROP (2014-2015), PATALGEDAN TI DA-LGU
Cabugao, Ilocos Sur – Umay manen ti panagmumula ti pagay ti Main Crop (November 2014-Mayo 2015) ket nangiparuar ni Municipal Rice Program Coordinator Nereo S. Daproza ti pammasingked nga adda latta ti mamulaan ita nga aganay iti 200 ektaria a matalon iti sapasap nga ili ti Cabugao, Ilocos Sur.
Innayon ni Daproza a malaksid ti 42 ektaria a mamulaan ti Hybrid; adda ti 155 ektarias a Certified seeds; ken 8 ektaria ti Seed Production dagiti Palay Seed Growers.
Insupusop pay ni Daproza a babaen kadagitoy a matalon ket maapit ti 7 Metrika-tonelada a mainayon a naapit dagiti mannalon itay Wet Season 2014 (Hunio-Oktubre).
Maikadua ita a kaaduan a maimula ti Mais ken dadduma pay a cash crops ken kaaduan ti Birhinia a Tabako, segun pay iti DA-LGU Cabugao. # (Web In-Action)
Innayon ni Daproza a malaksid ti 42 ektaria a mamulaan ti Hybrid; adda ti 155 ektarias a Certified seeds; ken 8 ektaria ti Seed Production dagiti Palay Seed Growers.
Insupusop pay ni Daproza a babaen kadagitoy a matalon ket maapit ti 7 Metrika-tonelada a mainayon a naapit dagiti mannalon itay Wet Season 2014 (Hunio-Oktubre).
Maikadua ita a kaaduan a maimula ti Mais ken dadduma pay a cash crops ken kaaduan ti Birhinia a Tabako, segun pay iti DA-LGU Cabugao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:17 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Di mailibak nga agraira ti panagtatakaw kadagiti pagtaengan ita agdama a bulan iti Desiembre–tiempo iti Paskua. Segun ti report iti polisia ditoy Ilocos Norte, agsasaruno dagiti kaso iti panagtatakaw.
Agduduma ti estilo dagiti birkog. Adda dagiti puersado a panagserrek kadagiti balbalay. Adda dagiti birkog nga agusar ti kallawit nga idalanda ti tawa. Sungkitenda dagiti napapateg a sanikua bayat a nairot ti turog dagiti bumalay. Armado dagitoy a birkog ti paltog wenno immuko. Inkaso a makapuot dagiti bumalay ket adda panagresister, di maliklikan ti trahedia. Dagiti birkog, kapilitan nga usarenda ti armasda iti kanito a malipitda.
Sumagmamanon a kaso ti panagdangran iti inaramid dagiti birkog basar ti report iti polisia ditoy Ilocos Norte ti naglablabas a bulan. Ditay masigurado no addan natiltiliw ken nadusa a birkog mainaig kadagitoy a panagtatakaw. No addan, saludo kami iti PNP.
Adu pay a klase ti panagbirkog ti mapaspasamak itatta a tiempo iti Paskua. Bisekleta wenno motorsiklo, di pakawanen dagiti mannibrong. Uray no naiyaponen dagitoy iti uneg ti biranda wenno garahe, agpukawda a kasla asug. No sumalog met dagiti mannipdot, bi bumorong nga agpiesta dagitoy a parsua nga addaan ti naalikuteg a ramramay. Dagiti budol-budol gang, natadem ti matada kadagiti appo a babbaket a nalakada laeng a maallilaw ti nasam-it a sarsarita dagiti natarabit a dila.
Panagridridam ken kina-alerto ti kasapulan tapno haan nga agballigi dagiti dakes nga aktibidades iti kagimongan.#


text:
Tacloban
Ti Siudad ti Tacloban ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.. Isu met laeng ti kapitolio ti probinsia ti Leyte. Masarakan ti Tacloban idiay Luek Cancabato, iti Kipet ti San Juanico a nangbeltak kadagiti is-isla ti Leyte ken Samar.
Nabukel ti Tacloban manipud iti bassit nga away dagiti mangngalap, kas maysa a bario ti Basey, Samar. Naggapu ti balikas a "Tacloban" manipud iti "taklub", maysa a kasla basket a pagala iti lames. Nagbalin a kangrunaan a padadaponan ken pagtagilakuan nga ili iti naladaw a maika-18 a siglo.
Mabigbig ti siudad gapu iti akemna kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, kas kangrunaan a kuartel para kadagiti puersa nga Amerikano ken kas kaunaan nga ili a winayawayaan ti puersa ni Heneral Douglas MacArthur manipud iti Imperial a Puersa dagiti Hapon. Idi narebbek ti Manila ket sinakup ken tinengngel dagiti Hapon, nagbalin ti Tacloban a kas temporario a kapitolio ti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Tacloban ket nabingbingay a politikal iti 138 a barbaranggay.[2]
- Baranggay 2
- Nula-tula (Bgys. 3 & 3A)
- Libertad (Baranggays 1 & 4)
- Baranggay 5
- Baranggay 6
- Baranggay 6-A
- Baranggay 7
- Baranggay 8
- Baranggay 100 (San Roque)
- Baranggay 101 (New Kawayan)
- Baranggay 102 (Old Kawayan)
- Baranggay 103 (Palanog)
- Baranggay 103-A (San Paglaum)
- Baranggay 104 (Salvacion)
- Baranggay 105 (Suhi)
- Baranggay 106 (Santo Niño)
- Baranggay 107 (Santa Elena)
- Baranggay 108 (Tagapuro)
- Baranggay 12
- Baranggay 13
- Baranggay 14
- Baranggay 15
- Baranggay 16
- Baranggay 17
- Baranggay 18
- Baranggay 19
- Baranggay 20
- Baranggay 21
- Baranggay 21-A
- Baranggay 22
- Baranggay 23
- Baranggay 24
- Baranggay 25
- Baranggay 26
- Baranggay 27
- Baranggay 28
- Baranggay 29
- Baranggay 30
- Baranggay 31
- Baranggay 32
- Baranggay 33
- Baranggay 34
- Baranggay 35
- Baranggay 35-A
- Baranggay 36
- Baranggay 37
- Baranggay 37-A
- Baranggay 38
- Baranggay 39
- Baranggay 40
- Baranggay 41
- Baranggay 42
- Baranggay 43
- Baranggay 43-A
- Baranggay 43-B
- Baranggay 44
- Baranggay 44-A
- Baranggay 45
- Baranggay 46
- Baranggay 47
- Baranggay 48
- Baranggay 49
- Baranggay 50
- Baranggay 50-A
- Baranggay 50-B
- Baranggay 51
- Baranggay 52
- Baranggay 53
- Baranggay 54
- El Reposo (Baranggay 55)
- Baranggay 56
- Baranggay 57
- Baranggay 58
- Baranggay 59
- Baranggay 60
- Baranggay 60-A
- Baranggay 61
- Baranggay 62
- Baranggay 63
- Baranggay 64
- Baranggay 65
- Baranggay 66
- Baranggay 66-A
- Baranggay 67
- Baranggay 68
- Baranggay 69
- Baranggay 70
- Baranggay 71
- Baranggay 72
- Baranggay 73
- Baranggay 74
- Baranggay 75
- Baranggay 76
- Baranggay 77
- Baranggay 78 (Marasbaras)
- Baranggay 79 (Marasbaras)
- Baranggay 80 (Marasbaras)
- Baranggay 81 (Marasbaras)
- Baranggay 82 (Marasbaras)
- Baranggay 83 (San Jose)
- Baranggay 83-A (San Jose)
- Baranggay 84 (San Jose)
- Baranggay 85 (San Jose)
- Baranggay 86
- Baranggay 87
- Baranggay 88
- Baranggay 89
- Baranggay 90 (San Jose)
- Baranggay 91 (Abucay)
- Baranggay 92 (Apitong)
- Baranggay 93 (Bagacay)
- Baranggay 94 (Tigbao)
- Baranggay 95 (Caibaan)
- Baranggay 96 (Calanipawan)
- Baranggay 97 (Cabalawan)
- Baranggay 98 (Camansinay)
- Baranggay 99 (Diit)
- Baranggay 109 (V & G Subd.)
- Baranggay 109-A
- Baranggay 110 (Utap)
- Baranggay 5-A
- Baranggay 36-A
- Baranggay 42-A
- Baranggay 48-A
- Baranggay 48-B
- Baranggay 51-A
- Baranggay 54-A
- Baranggay 56-A
- Baranggay 59-A
- Baranggay 59-B
- Baranggay 62-A
- Baranggay 62-B
- Baranggay 83-B
- Baranggay 83-C (San Jose)
- Baranggay 95-A (Caibaan)
- Baranggay 8-A
- Baranggay 23-A
- Baranggay 94-A
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Turismo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rangtay San Juanico, ti kaatiddogan a rangtay iti Filipinas, ket mangisilpo iti Tacloban iti Isla ti Samar, ti maikatlo a kadakkelan nga isla iti pagilian. Ti 2.1 a kilometro a kaatiddogna a rangtay a nanglasat iti Kipet ti San Juanico ket maysa kadagiti kangrunaan a sarsarungkaran dagiti turista.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi Septiembre 15, 2016.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – Nabigbigen ti lalaki a nangpaltog iti maysa a tricycle driver sadiay Barangay V ditoy a siudad idi malem ti Mayo 16.
Babaen iti retrato, positibo a binigbig ni Moises Adriano Cardenas Jr., 25, baro, tricycle driver ken residente iti Barangay Ayusan Sur ti suspek a maysa a Jeffminaro Almario Reyes, 35, naasawaan, natibo iti Cavite ngem agdama nga aggigian iti Paa Street, Barangay San Julian Sur ditoy siudad.
Segun iti report, pinaltogan ni Reyes ti biktima a ni Cardenas gapu iti mapapati a di panangpabus-oy ti biktima iti suspek a manglabas kenkuana bayat ti panagdaliasat ti luganda iti Liberation Boulevard, Barangay V, ditoy siudad idi agarup 5:05 ti malem ti Mayo 16.
Kas maibatay iti panagimbestiga dagiti polis, agpalaud a direksion ti biktima a nakalugan iti traysikelna a Honda TMX 155 idinto a sarsarunuen ti Yamaha Mio Sporty a minaneho ti suspek ngem saan a pinabus-oyan ni Cardenas ni Reyes a mang-obertek kenkuana a puon ti nakarurodan ti suspek.
Mapapati nga idi naikkan iti gundaway, inobertekan ti suspek ti lugan ti biktima sa nagsardeng iti masanguanan ti traysikel a puon ti nakadungparan ti kutit ti motorsiklo ti suspek.
Inasut ti Reyes ti paltogna sana pinaputokan iti naminsan ni Cardenas a nakapuntaan ti dakulap ti biktima a simmalput iti kilikilina.
Naitaray ti biktima iti Metro Vigan Cooperative Hospital para iti pannakaagasna idinto a naglibas ti suspek.
Iti kaudian a report, naideklara a nalasatanen ti biktima ti peggad ti biagna.
Maisagsagana metten ti kaso maikontra iti suspek nupay negatibo ti inwayat ti kapolisan a pursuit operation.#


text:
Listaan dagiti rehion ti Hapon
Dagiti rehion ti Hapon ket saan dagitoy nga opisial nga admiministratibo a paset, ngem tradisional a maus-usar a kas dagiti rehional a pannakabingbingay ti Hapon iti kaaduan a konteksto. Kas pagarigan, dagiti mapa ken heograpia a liblibro ket bingbingyenda ti Hapon kadagiti walo a rehion, dagiti reporta ti tiempo ket kadawyanda nga agit-ited iti tiempo babaen ti rehion, ken adu kadagiti negosio ken pagadalan ket us-usarenda dagiti balayda a rehion a kas paset iti nagan ti (Kinki Nippon a Perrokarril, Banko ti Chūgoku, Unibersidad ti Tōhoku, kdpy.). No met ti Hapon ket addaan kadagiti walo a nangato a Korte, dagiti panagsakopda ket saan nga agpada kadagiti walo a rehion a nailista dita baba.
Manipud ti amianan nga agpa-abagatan, dagiti tradisional a rehion ket dagiti:
- Hokkaidō (ti isla ti Hokkaidō ken dagiti asideg nga is-isla, populasion: 5,507,456, kadakkelan a siudad: Sapporo)
- Rehion ti Tōhoku (akin-amianan a Honshū, populasion: 9,335,088, kadakkelan a siudad: Sendai)
- Rehion ti Kantō (akindaya a Honshū, populasion: 42,607,376, kadakkelan a siudad: Tokyo)
- Is-isla ti Nanpō: paset ti Tokyo a Metropolis
- Rehion ti Chūbu (tengnga a Honshū, a mairaman ti Bantay Fuji, populasion: 21,714,995, kadakkelan a siudad: Nagoya), sagpaminsan a nabingbingay iti:
- Rehion ti Hokuriku (amianan a laud a Chūbu, kadakkelan a siudad: Kanazawa)
- Rehion ti Kōshin'etsu (amianan a daya a Chūbu, kadakkelan a siudad: Niigata)
- Rehion ti Tōkai (akin-abagatan a Chūbu, kadakkelan a siudad: Nagoya)
- Kansai wenno rehion ti Kinki (laud-tengnga a Honshū, populasion: 22,755,030, kadakkelan a siudad: Osaka)
- Rehion ti Chūgoku (aknlaud a Honshū, populasion: 7,561,899, kadakkelan a siudad: Hiroshima)
- Rehion ti Shikoku (isla, populasion: 3,977,205, kadakkelan a siudad: Matsuyama)
- Rehion ti Kyūshū (isla, populasion: 14,596,977, kadakkelan a siudad: Fukuoka) a mairaman ti:
- Is-isla ti Ryukyu (Nansei-shotō)
- Is-isla ti Satsunan: paset ti Prepektura ti Kagoshima
- Ryukyu-shotō ken Is-isla ti Daitō: Okinawa
- Is-isla ti Ryukyu (Nansei-shotō)
Ti tunggal maysa ket aglaon ti prepektura, malaksid ti rehion ti Hokkaidō, a masakupanna laeng ti Hokkaidō.


text:
NO ANIA ti imulam, isu ti apitem, kuna ti Nasantuan a Paglintegan. Nasapa a nasursuromi daytoy nupay dimi pay la maawatan idi ti naan-anay a kaipapananna gapu iti kinaganusmi.
Addakami idin iti maikanem a tukad iti elementaria. Section I ti yanmi. Innem a seksion amin dagiti agbasbasa iti maikanem a grado iti Vigan Central School.
Mararaem a pagadalan publiko ti Vigan Central School idi panawenmi. Ditoy a pagadalan ti pakaibuntogan dagiti agkakalaing a mangisursuro. A-one a makuna dagiti teachers ditoy. Ditoy ti kangrunaan a pakaangayan dagiti seminar-workshop dagiti inobasion iti kurikulum ken iti edukasion ken kangrunaan a pakaang-angayan dagiti demonstration teachings a pagobserbaran dagiti agtuturay iti edukasion ken dagiti napili a mangisursuro tapno dagitoy naadalda ti ipakat ken iyallatiwda iti distrito a naggapuanda.
Agsipud ta addakami iti kangatuan a seksion – saan a panangitag-ay iti bukodmi a tugaw, nagdudupudop ditoy a seksion dagiti kalaingan nga agbasbasa – natural, ti kalaingan a maestra iti Vigan Central School ti advisermi – ni Miss Natividad Buenavista.
Estrikto ni Ma’am Buenavista. No kasdiay a sumingkit ti matana, agkaem dagiti bibigna ken nagdalikepkep sa agulimek iti nabayag, agtalnakami laengen ta no saan, ablaten ti kasaritami. Manalpiit ti ubet wenno patongmi ket uray la aglemma ken nasaniit. Kakaasikami a manglaplapped iti pannakapis-it ti luami.
Ngem inton aggawidkamin, iseman ni Ma’am ti nabaut sana kiddawen nga isu ti mangbagkat iti libro ken kuadernona sana ipan iti library. Agtartarayto metten ti kaklaseanmi ta panagriknana (ken uray dakami), napakawanen ni Ma’am ti madi nga inaramidna.
Saan pay idi a maibilang a corporal punishment ti panagablat iti ubing. Kadagidi a panawen (1950’s), saan a konsintidor dagiti nagannak. No ania ti kuna ti maestra, suroten ken raemenna. Saan a kas ita (pwera de los buenos) a no masagid la bassiten ti anakna, umsiagen ni nagannak a mapan iti pagadalan sana baniekesan wenno dap-asan ti maestra.
Isu a saankami nga agpulpulong idi. Adda ngamin daydi naminsan a nagpulongak ken daydi nanang iti pannakaablatko ken daydi maestromi iti Elementary Argriculture. Idi naammuan ni nanang a naablatannak gapu iti kinapiliok, ninayonanna ketdin ti ablatko! Imbagana pay iti maestrok a saan nga agpangadua a mangablat kaniak no adda aramidek a saan a nasayaat.
Nupay estrikto, magustuanmi ti panagisuro ni Ma’am Buenavista. Nalaing nga agingles. Saan a sumrek iti klase a saan a nakasagana. Maawisna ti gagarmi nga agadal agsipud ta adu dagiti teaching devices nga aramatenna tapno nalaklaka a maawatanmi ti leksionmi. Ngarud, nangato ti maalami nga score tunggal quiz. Ibilangmi a nababan a grado ti 80%.
Nalaing nga agestoria ni Ma’am Buenavista. No kasdiay a makitana a makatugtuglep ti klase lalo iti alas tres ti malem, ballaetanna ti leksionmi iti estoria. Teknik dayta nga ar-aramiden ita dagiti nalaing a lecturers. Ice breakers ti pangawagda iti dayta. Ababa nga estoria a mamagkatawa kadagiti agdengdengeg tapno maiwalin ti pannakauma ken pannakatuglepda.
Adu dagiti estoriana. Agingga ita, ammok pay la dagiti kaadduanna. Annugotek a dakkel a katulongak dagita iti panagputarko iti sarita.
Manangaasi ni Ma’am Buenavista. No adda kaklaseanmi nga awan ti papel wenno lapisna, kumaut iti bulsa ti unipormena ket baonenna a mapan gumatang iti canteen. No bayadanmi kalpasan a dumawatkami iti nagannak kadakami, pamrayanna a kusukusuen ti buokmi sana ibaga nga igatangmi laengen iti meriendami iti recess.
Perfectionist ni Ma’am Buenavista. No saan a mapnek iti trabahomi, paulitna. Iti panagsuratmi la unay iti theme composition, bassit la a biddut, pabaliwanna manen agingga iti awanen ti makitana a nabura a balikas. Nasursuromi ti agtanang ken agannad iti panagsuratmi.
Adda diak malipatan a balakadna kadakami. Kinunana a maminsan laeng a dumteng ti oportunidad iti biag ti maysa a tao. No dumteng dayta, saanka nga aggaripapa a mangarakup wenno mangtukma tapno saanmo a mapalusposan.
(Adda tuloyna)


text:
First Page:
[Transcriber's note: Tilde g in old Ilocano which is no longer used is marked as ~g.]
[Pakaammo: Tey 'tilde g' nga nausar iti nagkauna nga ilokano ket na i ulog a kas ~g.]
NOVENA
N~GA
PAGDAYDAYAO QUEN APUTAYO A
JESUS NAZARENO
NAADAO ITI SAO TI CASTILA
NGA PAGDAYDAYAO MUET TI ILI Á QUIAPO
ITI LADAOANNA N~GA ADDAT
IDIAY Á SIMBAAN
NAITED AMIN A PALÚBOS
MANILA
IMPRENTA DE SANTO TOMAS
1891
[Ladawan: Sto. Niño]
NOVENA
N~GA
PAGDAYDAYAO QUEN APUTAYO Á
JESUS NAZARENO,
NAADAO ITI SAO TI CASTILA
N~GA PAGDAYDAYAO MUET TI ILI Á QUIAPO
ITI LADAOANNA N~GA ADDAT
IDIAY Á SIMBAAN.
Quet idaton muet ita quencuana n~ga Apo ti ili á Vigan, agsipud ti panagcari daguiti devotosna ti nadayag á ladaoanna n~ga adda muet iti Simbaanna .
Iti panagbilin ni Sr. D. Pedro V. Abaya Provisor iti N. S., inyulog itoy á pagsasa ó ni P.D. Quintin Paredes coadjutor iti ili á Bantay.
NAITED AMIN Á PALÚBOS.
MANILA
IMPRENTA DEL COLEGIO DE STO. TOMÁS
1891
CARARAG
Á UMONA ITI PATINAYON Á ALDAO
O Dios co, imbag á casam itan, Ama n~ga nailan~gitan, nagutan~gac cadaguiti pinagparaburmo n~ga saniata n~ga nagtaud iti nadiosan á gupit ti panagtutuoc ni Jesus, quen daguiti pay muet Sacramentos á insagut ti aoan lansadna n~ga panangn~ga aasim á a~gas daguiti cararuami, agsipud iti panaglaglaguipco cadaguitoy á pinagparangcapmo, ipudnoc á cas napacurang unay á parsua iti saclangmo n~ga siuutan~gac iti ayatmo: O Dios co n~ga maymaysaca laeng iti quina Dios mo, quet tal lo cay á Personas, ipaduyacyac co ti pammatic quenca n~ga cas anac anaannugut ti Santa Ina n~ga Iglesia; quet namnamaec iti di manangrad á ca asim ti pammacaoanmo cadaguiti basbasolco, agsipud iti imbagmo, iso á pangronaec á ayaten em amin á adda, quet tapno maicariac á caasiam á bussuguem iti ayat á nadiosan, paysoec n~gad itay ti agbabaoin quet ipasnecco itoy pusoc ti agcona: Apú nasaquit unay ti naquemco iti pannaca basolco quenca, ta sica piman ti maicari n~ga ay ayatec á pang pangronaec em amin. Mabalinco cadman á ipusayco toy pusoc á maremmay iti peggues daguiti lulua n~ga agubbug iti ayatco, oenno accatec toy biagco; caycayatco pay ti casta, n~gem iti macabasolac. Amen.
CARARAG
A AGBALBALIO ITI PATINAYON A ALDAO.
=UMONA N~GA ALDAO.=
¡O imbag á nadiosan, imbag á bun~ga ti ayat, ó ayat á aoan lansad, ayat á biig á imbag: silaoam daguiti matac, sica n~ga inguet sam it á annara ar ti pusoc, tapno pun~ganayec á bigbiguen iti tulong ti nacaay ayat á laoagmo, dayta nacacarcarayo n~ga guil ayab ti manglioeng lioeng á ayatmo n~ga naicasigud quenca! O Jesus, á agsipud iti di cabenbenan á quinasungdom, rinuguiam á dagus á imparicna daguiti inguet rayray á guil ayab ti managayat á pusom, idi apaman á timmaoca iti naibusan dalus á tian ni María Santísima n~ga Inam, nupay no bumaet á cas ulep daguiti basbasolmi n~ga macatubeng comá cadaguiti panangn~gaasim; ta piman biigca n~ga quinasungdo cadaguiti tao n~ga cas narniag á Init á di agpatinga n~ga cadegdegan ti bileg ti rayray ti ayatmo n~ga nacauyutam á nan~gical laisa idi inguet nomo n~ga tapoc á nacabuclanmi cadaguiti catan ocan á dayag ti quinadiosmo idi timmaoca; tapno mairagpat quet ti tao, ta casmo laeng binalin muet á Dios iti pannasacimpun~galanna quenca. Ala n~garud managay ayat á Jesus, pucaoem iti bileg ti inguet sam it á ayatmo daguiti dadagsen ti cararuac á pinataud daguiti nasaquit co n~ga pinarnuay daguiti basbasolco, tapno sumgued toy pusoc; quet iti casta mapunasto daguiti quinalaadda n~ga cas uguing á macatulao caniac, tapno diacto agbasolen, apacalac amac á mainaganan anac á napaypayso daguiti ayatmo iti tulong ti santa n~ga gracia, quet pacairagpatac iti natalec á sidong daguiti dungn~gom, itay quen ili agnanayon aoan ti ingana. Amen.
Lualoen ti tal lo n~ga Amami casta muet ti Ave María quen Gloria Patri , sa isaruno toy maudi n~ga ... Continue reading book >>


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Narekobre dagiti polis ti maysa a motorsiklo a mapapati a natakaw ngem naabandona iti kabakiran a paset ti Barangay Cabigbigaan, ditoy nga ili idi bigat ti Hunio 23.
Dagus a nagresponde dagiti polis kalpasan a nakaawatda iti impormasion nga adda naabandona a motorsiklo a SYM 100cc Bunos X a motorsiklo, awanan numero ti plaka iti kabakiran a paset ti nadakamat a barangay.
Segun iti report, nalimed a nagsiput dagiti barangay officials ket namonitorda ti ipapan da Dominic Soliven y Tapuro, 18, ken residente iti Barangay Pangpangdan, ken Anthony Paje y Tabag, 21, ken residente iti Barangay Cabigbigaan iti nadakamat a lugar tapno alaenda ti motorsiklo.
Impaima dagiti barangay officials dagiti dua kadagiti nagresponde a polis.
Maipalagip a natakaw ti nasao a motorsiklo a kukua ni John Bernard Azada, 21, empleado iti Puregold ken residente iti Barangay VI, iti parkingan ti establisimiento a masarakan iti Barangay VIII, Vigan City idi Hunio 21.
Inyawat dagiti polis Sto. Domingo dagiti suspek iti polis ti Vigan City para iti dokumentasion ken umisu a disposision.#


text:
IYULOGTAYO iti Iluko ti paset ti resolusion in Konsehal Everin Molina nga inadawna met manipud iti sinurat ni Fr. Frederick Scharpf:
“… Tapno makumpirmaran ti imbatad ti bishop (Garcia), nangaramid iti dokumentasion ti sibil a gobierno babaen ti tulong dagiti residente nga Espaniol ken dagiti Indios a nangsukimat iti daan a simbaan ken nangireport iti kondision ti pundasion, diding, bobeda ken iti kadakkel ti simbaan mainaig iti dumakdakkel a populasion ken no maiballakad ti pannakatarimaanna wenno maipatakder iti kumpleto a baro a pasdek.
“…iti okular nga inspeksion nga insayangkat da Don Juan Joseph de Iriarte manipud iti Tolosa iti Vizcaya (Espania), Don Francisco Moreno manipud iti San Lucas de Marramea iti Andalusia (Espania) ken Don Francisco Sespedes manipud Mexico ken Don Domingo de los Santso, pangulo ti maysa a barangay iti Vigan, indeklarada a saan a nasayaat ti arkitektura ti sibubukel a pasdek; saan a nasayaat ti lugar ti simbaan agsipud ta masarakan iti nababa a sitio a malaylayus no tiempo ti panagtutudo, ket dumanon pay ti danum iti kangrunaan nga altar ken iti sakristia; asideg ti pasdek iti agiwes a karayan a nangparuka iti daga iti asideg ti pundasion ti simbaan kabayatan ti panagtutudo; no adda mapasamak a ginggined iti uneg ti sumagmamano a tawen, rebbaanenna ti sibubukel a pasdek; saan nga atiddog wenno nalawa ti simbaan para iti dumakdakkel a populasion ket ti resultana adu a tattao ti saan a nakimisa wenno awan ti itiitan iti simbaan, a saan la ketdi a maitutop para iti pammati; nakapsuten dagiti diding, nupay kasla nalagdada pay; nadadael ti sementerio ket kagudua laeng ti nalakub; addaan ti torre a yan dagiti kampana iti uppat laeng a poste a mangsuporta kadagiti dadduma a pasanggir a nakaigalutan dagiti kampana; naanayen dagiti pasanggir a mangsuporta iti atep (palamenta) ti simbaan, ket agpeggad nga agtupaken ti sibubukel a bubong, naipatakder ti simbaan para laeng iti maysa nga ili ket dina inar-arapaap nga agbalin a siudad ken bassit unay a para iti katedral ti tugaw nga episkopal, wenno saan a disente ti kitana; saan a mairemedio babaen ti aniaman a pannakatarimaanna no di nagasgastos pay.”
Naipatulod ti surat ni Bishop Miguel Garcia agraman ti kakuyogna a dokumentasion iti Espania. Nasayaat ti pannakaawatna ken inabuloyan ti Espania dagiti merito ti kaso ken intedna ti pammalubos ken tulong para iti pannakaipatakder ti simbaan. Ngem adda sumagmamano a kondision: masaspul a naannad a mapili ti lugar a pakaisaadan ti kabarbaro a katedral babaen ti kooperasion ti sibil a gobierno.
Adawentayo manen ti resolusion nga indatag ni Molina:
“… idi sublatan ni Bishop Juan Ruiz de San Agustin, ORSA, ni Bishop Garcia ket ikutanna ti see ti Vigan idi Mayo 15, 1782, naduktalanna nga awan ti pagtaengan ti obispo wenno disente a katedral ket immuna nga inaramidna ti pannakabangon ti palasio ket kalpasanna idi 1785, idi bisitaen ni Don Jose Basco y Vargas a Capitan General ken Vice Patron ti Vigan, personal nga inaramat ti obispo ti gundaway a nangipakita iti daan a simbaan tapno maguyugoyna daytoy iti kasapulan a baro a pasdek.”
Insurat met ni Fr. Scharpf: “Idi napan ti obispo (Ruiz) iti Manila iti nasapa a 1786 para iti ordinasionna, induronna ti proyekto ket nagun-odna ken ni Basco ti pammalubos a mangirugi iti pasdek ken panangitultuloyna nga awan sardayna. Idi makasubli iti Vigan, nangruna a nakakumikomanna ti panangpatan-ayna kadagiti kasapulan a material a dina pakaringgoran unay dagiti dokumento manipud Manila a nabuntog ti isasangpetna. Nagtalek iti tulong ti Dios.”
Kastoy ti panangdeskribir ti obispo iti mapatakder a simbaan: Adda iti tallo a naves: at-atiddog bassit ngem 97 “varas” (ca .81 m.); aglawa iti nalablabes bassit ngem 35 varas (ca. 29 m.) ken agtayag iti 18 varas (ca. 15 m.).
Nailugar ti panuli ti simbaan idi Enero 31, 1790. Kalpasan ti uppat a tawen, nalpas ti diding, bato amin.
(Maigibusto)


text:
MANGRUGI ita nga aldaw ti panaglukat ti klase dagiti nagduduma a pagadalan iti sapasap a Pilipinas para ti School Year 2016 – 2017.
Napateg unay ti edukasion kadagiti Pilipino, ken ibilang dagiti kaaduan a nagannak a daytoy ti kapatgan a gameng a saan a pulos a mapukaw a maisagut wenno maipatawidda kadagiti annakda. Daytoy ti gapu a dagiti nagannak nga adda mabalinna ket ibaonda dagiti annakda kadagiti pribado ken nangato ti standard-na a pagadalan. Dagiti marigrigat a nagannak ket ikagumaanda a pagbasaen dagiti annakda kadagiti pang-publiko a pagadalan.
Iti iseserrek ken panagsubli dagiti estudiante kadagiti pagadalan, nakasagana kadin ti Department of Education ken Commission on Higher Education, ken dagiti pribado nga institusion iti edukasion a mangipaay ti tumutop a serbisio? Nakasagana kadin dagiti estudiante, nagannak wenno dagiti mangay-aywan kadakuada?
Kadagiti naglabas a panaglukat ti klase, adu latta dagiti parikut a napaspasamak kadagiti nagduduma nga eskuelaan nangruna kadagiti public schools sadiay Metro Manila ken dagiti dadakkel a siudad kas ti kaadu ti bilang dagiti estudiante ket saan nga umanay dagiti classroom wenno siled dagiti pagadalan. Adu a lugar iti pagilian a dagiti estudiante ket aglilinnetlet kadagiti classroom, ken agkaklase kadagiti sirok dagiti kayo, covered court wenno tolda ken dadduma pay a paglinongan. Gapu iti kaadu dagiti bilang dagiti estudiante kadagiti public school ket mapilitan dagiti mangimatmaton kadagiti pagadalan a pagbalinenda a dua wenno tallo a shift iti maysa nga aldaw ti schedule dagiti estudiante. Ngem maapektaran daytoy ti kalidad ti serbisio dagiti mangisursuro ken panagadal dagiti ubbing. Kadagiti estudiante kadagiti pang-publiko a pagadalan ti elementary kadagiti dadakkel a siudad, kadawyanen a dagiti ubbing ket parbangon pay laeng no mangrugi ti klaseda para iti umuna a shift. Dumanon met iti alas-nuebe iti rabii dagiti estudiante iti maikatlo a shift. Adu pay dagiti parikut kadagiti pang-publiko a pagadalan malaksid ti kurang a pasilidad, kas ti kinakurang dagiti mangisursuro ken dagiti mausar a libro ken dadduma pay nga alikamen. Iti probinsia, adda dagiti public elementary school a dagiti mangisusuro ket dua wenno ad-adu pay a grado ti isuroda nga aggigiddan.
Iti laksid dagitoy a nabayagen a saan pay a nasolbar a problema ket intuyang ti administrasion ni Presidente Benigno Aquino III ti pannakaadaptar ti Kindergaten + 12 Program tapno mapadur-as ti kalidad ti edukasion iti pagilian. Nasken daytoy tapno dagiti agturpos iti kolehio ket mayataday iti international standard ti edukasion, ken tapno dagiti agreduar iti Senior High School ket maipakatda dagiti naadalda a track iti panagbirokda iti trabaho.
Napintas ti panggep ti K + 12 ngem nakasagana kadin dagiti pagadalan ken dagiti nagannak a mangpabasa kadagiti annakda? Saan pay a nasolbar dagiti adu a parikut kadagiti eskuelaan ken ti rigat dagiti nagannak a mangpaadal kadagiti annakda, ngem adtoy manen ti sabali a parikut. Iti pannakairugi ita ti Grade 11 ti Senior High School kas mayataday iti K to 12 Program ti DepEd, adu dagiti manamnama a tumaud a problema kas ti saan pay a naan-anay a nakasagana dagiti adu nga eskuelaan a mangawat kadagiti sumrek iti Senior High School.
Sakbay ti panaglukat ti klase, impalgak ti DepEd a nababbaba nga amang ti bilang dagiti nagenrol iti Grade 11 ngem dagiti manamnama nga agtuloy koma iti Senior High School ta dakkel ti babbabaanna ti bilang dagiti nagturpos iti Grade 10 itay napalabas a panagserra ti School Year 2015 – 2016. Daytoy ket iyanninawna nga adu dagiti nakaileppas ti Junior High School itay kalgaw ti saanen a makapagtuloy iti panagbasada.
Inrakuraken ni outgoing DepEd Secretary Armin Luistro ti panangpatalged ni incoming Secretary Leonor Briones ti panangituloy ti administrasion ni President-elect Rodrigo Duterte ti K + 12 Program. Ngem awan pay ti mangmangeg a napigsa ken nalawag a policy ti sumaruno nga administrasion mainaig iti edukasion. Sapay koma ta ibingayanto met ti Duterte administration ti prioridad ti edukasion, mainayon iti kampania ti pannakapasardeng dagiti krimen ken kurapsion. (Eden A. Alviar)


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni Vice Mayor Lourdes Baquiran a manamnama a maalan ti Vigan City ti premiona kas Most Child-Friendly City kalpasan nga inaprobaran ti sangguniang panlungsod ditoy iti maysa anga special session ti kasapulan a resolusion.
Maipalagip a dua a tropeo ti inawat ti Vigan City idi napan a tawen: Presidential Award kas Most Child-Friendly city iti nagsasaganad a tallo a tawen iti Region 1, ken Most Child-Friendly City iti Component City Category.
Indauluan ni Mayor Eva Marie S. Medina dagiti city officials nga immawat kadagiti pammadayaw iti seremonia a naangay iti Malakaniang.
Malaksid ti pammadayaw, adda pay premio a kuarta a P500,000.00 manipud iti Presidential Social Fund.
Kabayatanna, kinuna ni Konsehal Loreto Quibilan a maiyalokar ti nasao a pondo para iti pannakaipasdek kadagiti 14 comfort rooms kadagiti nadumaduma a pagadalan iti sekundaria ditoy siudad.#


text:
Nakma, Ilokano Lexicography
nakma 1. png maysa a kita ti pannakaammo kadagiti esensial nga adal maipapan iti biag, pasamak, wenno banag 2. png maysa a nainkasigudan a talugading a mainaig iti abilidad a mangawat iti maysa a banag iti wagas a nadaras wenno insegida 3. sin intuision, kemma, kutob, panigud nga ammo 4. nb, etim, fosilisado manipud iti ‘nakemma,’ agg kemma 5. dsg nakem 6. kej ‘Daytoy a nakma nga adda iti maysa a tao ket kasla igam daytoy tapno iti kasta ket insegida a marikna ken maammo dagiti basar a banag a masapul nga adda kenkuena.’ wenno ‘Adda nakma a mangay-ayuda kadagiti ina tapno maisuroda ti nasayaat a desdes ti biag kadagiti anakda.’
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Introduksion iti Libro a Pagbasaan iti MLE ni Dr Gloria Baguingan nga inedit ni Joel Manuel
Aurelio Solver Agcaoili, PhD
Universidad ti Hawaii iti Manoa
Maysa a kabukbukodak a dayaw ti panangited kaniak ni Dr Gloria Baguingan iti gundaway tapno iyam-ammok daytoy a gannuatna a libro maipanggep iti sirmatana a programa a pagtalaytayan iti edukasion, maysa a programa a nakaangkla iti nakaitaw-an a pagsasao.
Daytoy a programa ket napnuan iti anag gapu ta saan laeng a nakabasar iti filosopia ti edukasion ken pagsasao no di ket nakabasar pay kadagiti empirikal a panagsirarak dagiti sumusukisok kadagiti sabasabali a tawen ken nagduduma a nariingan a pagsasao iti deppaarna ti Amianan a Filipinas. Kasta met a nakabasar daytoy iti umisu nga epistemologia maipapan kadagiti nasken ken rumbeng unay nga adal a maiyallatiw ken maipasagepsep kadagiti adalan.
Dagitoy a resulta dagiti nagduduma a panagsirarak ti mangted iti pammaneknek a masapul unay-unay ti pannakabalbaliw ti pakabuklan ti edukasion iti Filipinas iti agdama.
Iti naunday unayen a panawen, nagbalin a maysa a kita ti experimentasion ti sistema ti edukasion iti pagilian.
Idi panawen ti Kastila, namak pay ta dagiti laeng adda mabalinna ti makaadal kadagiti eskuela iti parokia, a kaaduan kadagitoy ket in-inabo met laeng dagiti adda iti sirkulo ti poder ken turay, dagiti in-inabo a naggapu kadagiti sentro ti ili, dagiti in-inabo dagiti dadaulo ken asideg kadagiti padi ken agtuturay. Español ti pagsasao iti kasta nga eskuela iti parokia, ket dagiti laeng addaan iti abilidad iti kasta a pagsasao ti makabalin a ngumato iti tukad ti adal.
Idi panawen ti Amerikano, naiyalnag ti makunkuna nga eskuelas publikas, maysa a nawaras a kita ti edukasion a naisangrat para iti amin, la ket ta dagiti adalan ket masindadaanda a mangsagepsep kadagiti ipapaadal kadakuada babaen iti panangibabaet ti pagsasao nga Ingles, ti lengguahe ti baro a kolonisador.
Idi panawen ti Komonwelt, nairugi ti pannakaisuro ti Tagalog, malaksid laeng ti Ingles ken ti Español. Dimteng ti gubat a maikadua ket kaskasdi a di naipirpirit ti bukod a pagsasao, a pakairaman dagiti pagsasao dagiti agad-adal iti deppaarna iti Amianan a Filipinas, maysa a lugar a mangipaneknek iti diversidad ti pagilian gapu iti presensia ti nasurok nga uppat a pulo a lengguahe.
Kayatna a sawen, kadagitoy a sistema ti panagedukar—ti sistema ti panagisuro kadagiti fundamental a laing a maiyallawat koma kadagiti adalan—di unay naikkan ti importansia ti basar a prinsipio ti pannakasursuro ken panagisuro: ti panangbigbig iti puonan nga ammo ti adalan, puonan nga ammo nga ibabaet ti nakayanakanna a pagsasao.
Ta daytoy ti agdadata a kinapudno: Nga awan nasamsamay a wagas ti panagsirig ni adalan iti karit ket kari ni adal no di ti panagsirig nga ibabaet ti energia nga adda iti bukodna a lengguahe. Daytoy nga energia ket agpapaay met a lente iti panangriparna ni adalan iti lubong ken iti padasna. Saan a mabalin a maipaidam iti adalan daytoy a basar a prinsipio: ti prinsipio a nakaangkla iti pannakaaramat iti bukod a pagsasao, iti nakayanakan a pagsasao, iti nariingan a pagsasao. Awan pangapatan iti kastoy a panangtalunton iti dalan ni laing, adal, ken panagammo. Kayatna a sawen, no ditay bigbigen daytoy, agbanag ta agbanag a nakusel ti adal nga adda iti adalan, ket dagiti kasanayan a koma ket adda kenkuana ket kurang iti ramen, wenno no dadduma, saan ketdi a nalinay daytoy.
Gapu ta iti nabunga a panangsirpat iti adal, masapul ta masapul ti bukod a puntodevista, ti bukod a panirigan, ti bukod a wagas ti panagmatmat a mapasamak laeng no ti adalan ket addaan iti umno ken sufisiente a kasanayan iti bukodna a pagsasao.
Ti aramid a mangallilaw iti adalan babaen ti panangisuro iti maipapan iti biag, iti padas, iti universo, ken iti nakaparsuaan babaen kadagiti lengguahe a dina kukua gapu ta saan a daytoy ti nariinganna ket agdadata panagallilaw. Awan rason a kastoy ti umno a pasamak no usarentayo ditoy ti pagrukodan ti justisia, demokrasia, ken panagpadapada.
Dagitoy a bambanag ti kontexto daytoy nga aramid ni Dr Baguingan.
Dagitoy a bambanag ti anag a rason no apay nga importante dagiti kakastoy a pagbasaan.
Dagitoy a rason ti mangipakita a nasken a serioso ti panangipirit iti karbengan a pangtao ti adalan iti bukodna a pagsasao iti panagadalda.
Ti pangngarig a programa a pagtalaytayan—ti wagas a pagrangtayan—nga adda iti daytoy a sinurat a libro ni Dr Baguingan ket maysa a pangngarig a napnuan iti kinapudno. Saantayo a mabalinan a balusingsingen dagitoy a prinsipio ti panagadal gapu ta nakaramut daytoy mismo iti prinsipio ti edukasion a nainwayawayaan.
Babaen kadaytoy a libro, maibuksilantayo ti sirmata ni Dr Baguingan iti maysa a kita ti edukasion a nawayas, ken nawayas gapu ta mangwayawaya.
Iti adu a tawenen a panangipingpinget ni Dr Baguingan iti kastoy a baro a panirigan, naimatangantayo kenkuana ti tured ti pakinakem, ken ti andur nga adda iti kararua, maysa a kita ti kinaandur a di mauma a mangibuksil iti sabali a rupa ti kinapudno a no dadduma ket likliklikantayo.
Honolulu, Hawaii, Estados Unidos
Enero 2013


text:
LAGIPEN dagiti Pilipino ita a Hunio 19, 2017 ti maika-156 a tawen ti pannakaipasngay ti Nailian a Bannuar a ni Jose P. Rizal babaen kadagiti nagduduma nga aktibidad a mangibiag kadagiti naaramidan ti Pagpampanakkel ti Malay a Puli.
Saan a piesta-opisial wenno holiday ita nga aldaw a pannakaipasngay ni Rizal, saan a kas ti Disiembre 30 nga aldaw ti panagbalinna a martir sadiay Bagumbayan wenno Luneta. Ad-adda a naikkan ti importansia ti ipapatay ngem ti pannakaiyanak ni Rizal a pilpilawen dagiti umili kadagiti ganggannaet a pagilian nga ad-adda a rambakanda ti pannakaipasngay dagiti bukodda a bannuar.
Para kadagiti kaaduan a Pilipino, kadawyan laeng ita nga aldaw, ken adu dagiti saan a makalagip wenno makaamiris a 156 a tawenen ti napalabas sadiay Calamba, Laguna idi naipasngay ti maysa a maladaga a nagbalin nga inspirasion kadagiti umili tapno lumabanda kadagiti ganggannaet a nangadipen kadakuada iti adu a tawen.
Ni Rizal ti maikapito kadagiti 11 nga annak dagiti agassawa a Francisco Mercado ken Teodoro Alonzo. Walo pay laeng ti tawenna idi sinuratna ti daniw a “ Sa Aking Mga Kabata,” a ti temana ket ipakitana ti panagayatna iti bukod a lengguahe. Iti tawenna a 16, tinurposna ti kursona iti Bachelor of Arts nga addaan iti grado nga “excellent” iti Ateneo Municipal de Manila. Inrugina pay ti Philosophy and Letters iti University of Santo Tomas. Inleppasna ti kurso iti kina-surveyor ken kina-assessor iti Ateneo. Idi 1878, nagenrol iti Medisina iti UST ngem nagsardeng gapu ti dakes a pannakatrato dagiti Pilipino nga estudiante. Idi Mayo 3, 1882, napan sadiay España ket intuloyna ti panagadalna sadiay Universidad Central de Madrid. Idi Hunio 21, 1884, iti tawenna a 23, nagturpos iti Licentiate in Medicine. Kalpasan ti makatawen, lineppasna ti kursona iti Philosophy nga addaan iti grado nga “excellent.”
Maibilang ni Rizal a linguistic ken henio a nalaing a doktor, mannurat, sportsman ken adu a benneg. Iti tarigagayna a maaddaan ti reporma iti pagilian, nagsurat kadagiti babasaen a nagsentro iti nasionalismo. Idi 1887, sinuratna ti nobela a Noli Me Tangere a nangirakurak ti kinadakes dagiti Kastila a praile. Sinuratna pay ti maikadua a nobelana nga El Filibusterismo idi 1891 a nangirakurak ti panagabusar dagiti opisial ken padi a Kastila a namagpungtot kadagiti napasagidanna. Nakulong sadiay Fort Santiago idi Hulio 1892 gapu ti pannakasamsam dagiti babasaen a maikontra kadagiti praile. Naipaing sadiay Dapitan a nangbangonanna iti ospital, ken nakumikom iti panagtalon, panagkalap, negosio ken panagisurona kadagiti ubbing ken agtutubo.
Idi bimtak ti rebolusion iti Pilipinas idi 1896, sinupiat ni Rizal ti wagas a nadangkok ken pinagkedkedanna ti awis ni Andres Bonifacio. Napalubosan a mapan sadiay Cuba tapno tumulong nga agagas iti epidemia ti trangkaso kasukat ti wayawayana. Ngem naarestar bayat ti panagbaniagana. Nakulong sadiay Barcelona sa napagawid iti Pilipinas ken nabalud sadiay Fort Santiago idi Nobiembre 3, 1896. Naidarum iti kaso a pannakikumplot, sedision, ken rebellion a nakasentensiaana iti dusa a bitay.
Ti pannakabitay ni Rizal ti nangrubrob ti rebolusion, ken nagbalin nga inspirasion dagiti Pilipino a nagalsa kadagiti Kastila agingga a nagun-od ti Wayawaya idi Hunio 12, 1898 a namagbalin iti Pilipinas kas umuna a demokratiko a pagilian iti Asia.
Iti laksid dagiti adu a naaramidan ken pammatulad ti kinabannuar ni Rizal kadagiti Pilipino, saan a mailibak nga adun kadagiti ubbing ken agtutubo ti saan a makaammo iti biag ken sakripisio ti Nailian a Bannuar a nagbalin nga inspirasion dagiti nagalsa a kadaraanna kontra kadagiti Kastila a nangadipen kadakuada iti ginasut a tawen.
Adun nga ubbing ken agtutubo ti awanen ti kaipapananna kadakuada ti pammatulad ni Rizal ken dagiti dadduma pay a nagkauna a bannuar a naitanemen iti lagip dagiti umili iti panaglabas dagiti adu a tawen.
Kabayatan ti riribuk sadiay Marawi City, mabiag manen ti naan-anay a kaipapanan ti kinabannuar ken kinamaingel kadagiti Pilipino. Aginnem a pulon a soldado ken polis ken adu a biag dagiti nakettel gapu iti panagayat ken panagserbida iti pagilian tapno magun-od ti kappia. Agpeggad met ti Pilipinas ti panangsakup dagiti Tsino iti paset ti pagilian iti West Philippine Sea, ngem agbuteng dagiti opisial a mangtubngar kadagitoy a ganggannaet.
Kadagiti dadduma a Pilipino, naiduman ti pagrukodanda ti kinabannuar. Maibilangen a bannuar dagiti mangipaay iti pammadayaw ti pagilian kadagiti salisal ti kinapintas ken dagiti paay-ayam. Adda dagiti mangibilang a bannuar dagiti opisial ti gobierno ken pribado a tattao nga agkuskusit ti pondo ken manggungundaway ken mangirurumen kadagiti umili.
Saan kadi nga idirdir-i dagiti dadduma a Pilipino ti kinabannuar dagiti beauty queens, boksingero ken dadduma pay nga umaayam kalpasan ti naballigi a pannakisalisalda? Maiparadada kadagiti kangrunaan a kalsada sadiay Metro Manila. Mapadayawanda sadiay Malacañang, Kongreso ken kadagiti munisipio.
Agpayso a nangted dagitoy ti dayaw iti pagilian, ngem iti panagballigida kadagiti pannakisalisalda ket saan kadi a dayta ket para iti bukodda a pagimbagan, paglatakan ken pagbaknangan. Adu kadakuada ti gasgastosan ken tultulongan ti gobierno tapno agballigida. Kasta kadi ti rumbeng a pagrukodan ken pangtingitingan ti kinabannuar?
Saan a kas ken ni Rizal nga awan ti utangna kadagiti kadaraanna a rumbeng a subadanna, ngem imbuisna ti biagna gapu iti tarigagayna para iti sapasap a pagimbagan ti pagilian.
Ita nga aldaw ken iti agnanayon, agungar koma iti puso ken lagip dagiti Pilipino ti biag ni Rizal tapno agserbi nga inspirasion a mangtubngar ken manglaban kadagiti terorista ken ganggannaet a mangidadanes kadagiti umili. (Eden A. Alviar)


text:
SANTA, Ilocos Sur – Natakawan ti maysa a pagadalan a masarakan iti Barangay Basug ditoy nga ili a mapapati a sinerrek dagiti mannanakaw idi parbangon ti Nobiembre 3.
Natakaw iti school canteen ti Basug National High School ti P1,000 a kuarta ken maysa a bentilador nga agbalor iti P700.00.
Kinasakas pay dagiti mannanakaw dagiti barut ti koriente a mapattapatta nga agbalor iti P20,000.00.
Segun iti polis, nakastrek dagiti di nabigbig a mannanakaw iti school canteen babaen ti panangdadaelda iti grill iti bubeda. Idi nakaunegda, dinadaelda ti drawer a nakaikabilan ti kuarta. Kalpasanna, dinadaelda dagiti junction boxes sada ginuyod dagiti barut ti koriente a nakakonektar kadagiti kuarto ken opisina iti pagadalan.
Naireport a nakaala ti Crime Laboratory Office kadagiti mapapati a lemma ti ramay dagiti mannanakaw iti uneg ti canteen.#


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Saan pay nga ammo ti motibo iti pannakapapatay ti maysa a baket sadiay Barangay Caronoan ditoy nga ili a mapapati a naisayangkat idi sardam ti Marso 23.
Nadiskobre a daradara ti boksitna ken awanen ti biag ni Corazon Viloria y Retuta, 69, naasawaan, ken residente iti nadakamat a barangay idi agsapa ti Marso 24.
Segun kadagiti annak ti biktima a da Jerry ken Fernando, idi agarup 7:30 ti sardam ti Marso 23, nakangegda iti nagsasaruno a kanalbuong iti lauden a paset ti pugon ken balay ni Jerry.
Bineripika ni Jerry ti lugar ngem awan ti nakitana a makapasuspetsa a napasamak.
Iti kabigatanna, idi agarup 6:00 ti agsapa ti Marso 24, natakuatan laengen ni Jerry ti inana a natayen ken daradara ti boksitna.
Iti panagpalutpot ti SOCO team iti crime scene, naammuan a dua ti sugat ti biktima iti boksitna.
Nakakolektada pay iti tallo a kapsula manipud iti cal. 56.
Maiyur-uray ti resulta ti autopsia iti bangkay.
Kabayatanna, panagsubang bayat ti drinking session ti ramut ti pammaltog a napasamak sadiay Barangay Sto. Tomas, Candon City idi rabii ti Marso 22.
Immuna a naitaray ni Alex Mangasar y Bisieg, 40, naasawaan, mannalon, residente iti Barangay Sto. Tomas, Candon City, iti Candon City Hospital sa naiyalis iti ITRMC, San Fernando City, La Union.
Naaresto met iti pagtaenganna ni Roger Mangay-ayam y Annaguey, 49, naasawaan, drayber, kalugaran met laeng ti biktima.
Kas maibatay iti report, naggiinom ti suspek, biktima ken sumagmamano a kakaduada iti balay ti maysa a Novie Annaguey y Cudiamat ket bayat ti drinking spree, nagsinnungbat ti biktima ken ti suspek.
Naggawid ti suspek ket kalpasan ti sumagmamano a minutos, nagsubli sana pinaputokan iti namitlo ti biktima a nakatamaan ti akinngato a makannawan a barukong ken makannawan a boksit daytoy.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti crime scene iti maysa a calibre 45, tallo a kapsula manipud iti cal. 45, maysa nga awan naggianna a magasin para iti cal. 45.#


text:
Tuesday, July 4, 2017
EARTHQUAKE DRILL, NAARAMID ITI SISIM NATIONAL HIGH SCHOOL
Cabugao, Ilocos Sur – Dagiti kameng ti Municipal Disaster Risk Reduction Management Council (MDRRMC)/Cabugao Rescue ket nakikaysa iti Bureau of Fire Protection-Cabugao Personnel a nangaramid iti earthquake drill sadiay Sisim National High School, Barangay Sisim, Cabugao, Ilocos Sur idi Hulio 3, 2017.
Babaen iti uni ti alarma, dagiti estudiante ken agad-adal iti Sisim National High School ket naikkanda iti pammilin a rummuarda kadagiti kuartoda ket simmaruno a nagtignay dagiti kameng ti search and rescue personnel operation team a buklen dagiti kameng ti BFP ken Cabugao Rescue nga idauluan ni LDRRMC Officer Engr. Nestor B. Somera a nagturong kadagiti kuarto a pangkitaanda kadagiti nagakem a biktima iti ginggined.
Tinulongan dagiti kameng ti Bureau of Fire Protection (BFP)-Cabugao dagiti Rescuers ken kasta metten a tinaming dagiti kameng ti Medics nga ibagian dagiti Personnel iti RHU-Cabugao dagiti natakuatan/nairuar a biktima ket naipanda iti Stage Area ken iti Incident Command Post. Napakatan iti First Aid dagiti biktima a kas koma iti nadidigra iti leg injury; eye injury; unconscious and shallow breathing; wound arm; ken fractured leg.
Maibasar iti Memorandum No. 76, Series 2017 ti Department of Education (DepED) daytoy a panagtungpal a panangaramid iti 2017 2nd Quarter Nationwide Simultaneous Earthquake Drill (NSED) a pakairamanan dagiti pageskuelaan iti intero a pagilian.
Naballigi ken natunos dagiti estudiante ken agad-adal agraman dagiti mangisursuro kadaytoy a pageskuelaan a nakikaysa kadagiti nangipatungpal iti earthquake drill a naggapu iti Munisipio ti Cabugao. # (Web In-Action)
Babaen iti uni ti alarma, dagiti estudiante ken agad-adal iti Sisim National High School ket naikkanda iti pammilin a rummuarda kadagiti kuartoda ket simmaruno a nagtignay dagiti kameng ti search and rescue personnel operation team a buklen dagiti kameng ti BFP ken Cabugao Rescue nga idauluan ni LDRRMC Officer Engr. Nestor B. Somera a nagturong kadagiti kuarto a pangkitaanda kadagiti nagakem a biktima iti ginggined.
Tinulongan dagiti kameng ti Bureau of Fire Protection (BFP)-Cabugao dagiti Rescuers ken kasta metten a tinaming dagiti kameng ti Medics nga ibagian dagiti Personnel iti RHU-Cabugao dagiti natakuatan/nairuar a biktima ket naipanda iti Stage Area ken iti Incident Command Post. Napakatan iti First Aid dagiti biktima a kas koma iti nadidigra iti leg injury; eye injury; unconscious and shallow breathing; wound arm; ken fractured leg.
Maibasar iti Memorandum No. 76, Series 2017 ti Department of Education (DepED) daytoy a panagtungpal a panangaramid iti 2017 2nd Quarter Nationwide Simultaneous Earthquake Drill (NSED) a pakairamanan dagiti pageskuelaan iti intero a pagilian.
Naballigi ken natunos dagiti estudiante ken agad-adal agraman dagiti mangisursuro kadaytoy a pageskuelaan a nakikaysa kadagiti nangipatungpal iti earthquake drill a naggapu iti Munisipio ti Cabugao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:57 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Nainget a maipatpatungpal ti “love tree” ordinance ditoy nga ili, segun ken ni SBM Cresencio Valle.
Kinuna ni Valle nga imonmonitor ti komitena tapno masiguro a tunggal mangala iti lisensiada nga agkasar ket makaimulada iti dua a seedlings kas panagtungpal iti nasao nga ordinansa.
Kinuna ti konsehal nga adda nakasagana a seedlings manipud iti municipal nursery nga imula dagiti agkasar.
Itudtuding ti ordinansa a sakbay a makaala dagiti agkasar iti lisensiada iti local civil registry, masapul a nakapagmuladan iti kayo, kas paneknekan ti certification ti kapitan ken municipal agriculture officer.#’


text:
Europa
Ti Europa[1] ti maysa kadagiti pito a kontinente iti lubong. Nabeddengan ti Europa iti amianan babaen ti Taaw Artiko, iti laud babaen ti Taaw Atlantiko, iti abagatan babaen ti Baybay Mediteraneo, ken iti abagatan-a-daya dagiti daldalan ti danum a simmilpo iti Mediteraneo a pakairamanan ti Baybay Nangisit ken ti Kabambantayan ti Kaukaso. Iti daya, naisingay ti Europa iti Asia babaen ti namagsina a danum ti Kabambatayan ti Ural ken ti Baybay Kaspio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Ehipto". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 184. ISBN 978-0-8248-2088-6.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Europa iti Wikimedia Commons


text:
Saint-Marc-Jaumegarde
Ti Saint-Marc-Jaumegarde ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Dagiti linaon
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket 6 kilometro manipud idiay Aix-en-Provence ken Vauvenargues, Bouches-du-Rhône, ken 3 kilometro manipud idiay Le Tholonet, idiay asideg ti Montagne Sainte-Victoire.
Ti komuna ket buklen ti Bonfillons, Roussillier, Plan de l'Orgue, Savoyards, ken Bourg.
Adda ditoy ti dua a danaw nga inaramid ti tao, ti Bimont ken Zola, ken ti bassit nga alog ti Prignon.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1239, ti daga ket naited iti Turay ni Esparon babaen ni Raymond Béranger V, Konde ti Provence.
Idi 1490, ni Jacques Garde ket isu idi ti nagbalin a Turay ti Saint-Marc, ken kalpasan ti duapulo a tawen ti daga ket naited kenni Dauphine Garde,a nangassawa kenni Bertrand de Puget.
Idi 1723, ti Saint-Marc ket nailako kadagiti Meyronnets, ti maysa a pamilia nga agbalbalakad iti Parlamento ti Provence. Idi 1784-1785 ni Philippe de Meyronnet ket inimbitaranna ni Lucien Bonaparte ken Joseph Bonaparte idiay estadona.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Saint-Marc-Jaumegarde iti Wikimedia Commons


text:
Pastrana, Leyte
Ti Pastrana ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pastrana ket politikal a nabingbingay iti 29 a barbaranggay.[2]
- Arabunog
- Aringit
- Bahay
- Cabaohan
- Calsadahay
- Cancaraja
- Caninoan
- Capilla
- Colawen
- Dumarag
- Guindapunan
- Halaba
- Jones
- Lanawan
- Lima
- Macalpiay
- Malitbogay
- Manaybanay
- Maricum
- Patong
- District 1 (Pob.)
- District 2 (Pob.)
- District 3 (Pob.)
- District 4 (Pob.)
- Sapsap
- Socsocon
- Tingib
- Yapad
- Lourdes
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi Septiembre 15, 2016.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lalaki
Ti lalaki ket mabalin a maipakat iti maysa a manakman a lalaki wenno tao a lalaki (Ingles: man). Kasla dagiti kaaduan a lalaki kadagiti mamalia, ti henoma ti tao ket nagtawtawid ti maysa a kromosoma X manipud ti inana ken ti maysa a kromosoma Y manipud ti amana. Ti lalaki nga agparparatubo a maladaga ket agipataud kadagiti ad-adu a bilang dagiti androheno ken dagiti basbassit a bilang dagiti estroeno ngem ti maysa a babai nga agparparatubo a maladaga . Daytoy a paggiddiatan kadagiti mainaig a bilang kadagitoy a sekso nga esteriode ket kaaduan a gapuanan para iti pisiolohiko a paggigidiatan a mangilasin ti lallaki kadagiti babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrew Perchuk, Simon Watney, Bell Hooks, Ti Maskulino a Panglimo: Kinalalaki ken Representasion, MIT a Pagmalditan 1995
- Pierre Bourdieu, Maskulino a Panangituray, Papel nga akklub nga Edision, Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan 2001
- Robert W. Connell, Dagiti maskulinidad, Cambridge : Polity Press, 1995
- Warren Farrell, Ti Mito ti Bileg ti Lalaki Berkley Trade, 1993 ISBN 0-425-18144-8
- Michael Kimmel (ed.), Robert W. Connell (ed.), Jeff Hearn (ed.), Manual dagiti Panagadal iti Lallaki ken dagiti Kinalalaki, Sage Publications 2004
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Lallaki iti Wikimedia Commons


text:
KAS KATIBKER TI SAGAT
(Bong Labanda)
Bayat iti innak panangiyuldag sirok ti Kayo a Sagat;
Naimutektekak ti imetna a kababalin ken galad,
Permi a tibkerna napigsa nga angin dina iginggina;
Adun a bagyo ti naglabas ngem natibker latta uray kasano’t kinabassitna;
Pudno tay pagsasao:
“Uray dakkel ti Kayo no BAGBAG,
Uray man bassit no SAGAT”
Naisangsangayanka Kayo a Sagat;
Sika’t nangted ti inspirasion tapno iti daytoy a lubong makisarangetak,
Dumtengman ti pannubok ken nisgo
Saanakto pulos a paabak;
Pagbalinek ti bagik a kas katibkermo Kayo a Sagat,
Tapno ditoy lubong natibkerak a makipagbiag.


text:
Ni Danny Antalan
Mahilig iti telenobela ni Pinoy. Iti kinaubing da Mara Clara nga inakem idi dagiti ubbing a da Judy Ann Santos ken Gladys Reyes nga itan agpadan a naasawaan, ni Marimar a saan laeng ti naisangsangayan ti kinapintas ken kinalaing ti panagsalana, ken ti panagsikat dagiti Koreanobela wenno dagiti drama ti telebision manipud South Korea. Agingga ita, no immalasiete ti rabiin, dagiti telebision iti pagtaengan ket nakatutok kadagiti nararabaw a sarita ngem umatiperper nga eksena ti sakit.
Ket ne, naisursurot sa metten ti Senado iti drama kadagiti telebision.
Starring da Senador Juan Ponce Enrile ken Miriam Defensor Santiago; supporting actors da Senador Antonio Trillanes IV ken Alan Peter Cayetano. Extra latta metten iti pabuya iti live sessionda dagiti dadduma pay a senador.
Kasla nagganas a buyaen ti panagpipinnalatipat ti kapanunotan ken pengnget ti balikas dagiti masisirib a binutosantayo. Dida maibbusan iti rason kadagiti piltak a maibatbato iti tunggal maysa kadakuada. Ania ketdin a siglatda a dumanog ken ag-counter attack. Kasla koma ti eksena a climax nga agrinrinisiris dagiti artista ti telenobela.
Ngem tono kuan, mapanunottayo, kasla sitayo nga umili ti maabakan iti daytoy a mapaspasamak kadakuada a. Kasano? Agsipud ta suelsuelduantayo ida nga agpanday kadagiti linteg a makatulong la unay iti panagdur-as ti panagbiagtayo ken kitaenda ti salun-at, rebbengen ken kasasaadtayo. Saantayo met suelduan ida tapno tumakderda iti uneg iti Senado, sumango iti mikropono a naka-Amerikana, ken tumalanggutang lattan kadagiti banbanag a mangtiro kadagiti padada a binutosantayo.
Hmmm, kasla isuda pay ketdin ti agnumar kadagitoy nga ar-aramidenda. Ta kasano? Siempre, libre ti media mileage da. Umasideg sa ti eleksion, di ketdi. Ket iti inaldaw a panakaitapkal ti rupada iti telebision, nalaklakanto ngarud ti pannakalagip ti apeliedoda intono panagbubutos. Dakes wenno mayat a pannakadakamat ti nagan, kunada, publicity latta dayta.
Nagngina aya ti bayadan iti tunggal spot ti informercial ken political advertisement iti telebision ken radio.
Bayat iti impeachment trial ken ni sigud a chief justice Renato Corona, kasla mayat pay met ti langenlangenda. Kasla agkakadduada pay met a mangpatapuak iti kangatuan a tugaw iti hudikatura. Nagballigida a nangpatakias ngarud ken ni Corona iti Korte Suprema.
Idi bumayag, addan ti sayangguseng a panangpatapuakda ken ni Senador Enrile iti tugawna kas Senate President. Ngem awan ti rummuar a nagan no sino ti mangaramid wenno mangplano. Rimmuar ti isyo a paripirip a relasion ni Enrile ken ti chief of staff na.
Idi kuan, timpuar ti riri da Senador Enrile ken Senador Trillanes a nagramut iti isyo iti Tsina. Sinaruno manen ti sayangguseng ti pannakapatapuakna.
Itay nabiit, rimmuar ti isyo mainaig iti cash gifts ni Enrile kadagiti padana a senador. Adda uppat nga inikkanna iti P250,000 laeng, kabayatanna a 18 ti immawat ti P1.6 milion. Dagitoy nga uppat nga immawat ti basbassit ket dagiti kritikona a da Senador Trillanes, Santiago, ken ti agkabsat a Cayetano.
Rimmuar manen ti pannakasukat ni Enrile kas Senate President. Ket iti naminsan a session, imbagan ni Enrile a bakante ti nasao a puesto tapno mabutosanen dagiti kayatna a mangsukat kaniana. Ngem idi naisayangkat ti butos, ad-adu nga amang ti bilang ti senador a nagbutos iti confidence ken ni Enrile. Awan ngarud nagmamaayanna.
Ngem kadagiti simmaganad a pagteng, iti Senado, nagtultuloy ti riri iti nagbabaetanda: Enrile versus Trillanes, Cayetano ken Santiago.
Ama, kasla di maputpot dagiti panagsisinnukat kadagiti pilosopo, takder ken banat ti tunggal maysa kadagiti senador. Kimmaro ta nairaman pay ti personal a biagda.
Ay biag aya, asideg ngaminen ti eleksion!
Tunggal maysa, kayatda ti agbalin a bida iti drama iti lehislatibo wenno senadobela.
Diak mautob ti relasionda a kas kameng ti lehislatibo iti ar-aramidenda a riri bayat ti session nga isaysayangkatda. Riri tunggal interview a maisayangkat kadakuada. Riri kunak a, ta kasla diak maawagan ti debate daytoy, nangruna no para iti bagida ti salsalaknibanda.
Ket ni Pinoy, agsipud ta mahilig iti teleserye, kasla latta metten mangsubsubaybay iti drama series iti telebision. Amangan pay ketdi no makilaban iti ratings ti session ti Senado kadagiti high rating tv series iti ABS-CBN, GMA7 ken ABC5. Wen, mabalin met a mailinia iti Princess and I, Indio, Kidlat, Please Be Careful with My Heart ken dadduma pay a pabuya.
Ania ngarud koma met ti titulona no kas pangarigan: hmm, mabalin ngata metten ti “Senado Ng Buhay Ko”.#


text:
VIGAN CITY – Maisagsagana ti panagbalin a santo ti obispo a patanor daytoy a siudad, segun iti kura paroko ditoy.
Daytoy ti kinumpirma ni Fr. Vicente Avila, kura paroko ti Vigan Metropolitan Cathedral, idinto nga innayonna a naaramid ti maysa a nasantuan a misa kas umuna nga addang iti panagbalin a santo ni Bishop Alfredo Verzosa idi Enero 11.
Nagpetision ti pamilia ni Bishop Versoza iti Vatican para iti pannakaadal ti posible a panagbalinna a santo.
Nagserbi daydi Bishop Versoza nga obispo ti Lipa, Batangas.
Mapapati a nagregreg dagiti rose petals iti sanguanan ni Bishop Versoza sadiay Carmelite Monastery Garden, Lipa, Batangas idi 1946.
Addan dua a santo ti Pilipinas: ni San Lorenzo Ruiz ken ni San Pedro Calungsod.#