text:
Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras
Ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (Ingles: Coordinated Universal Time (UTC)) ket isu ti kangrunaan a pagalagadan ti oras nga inususar ti lubong a panagurnos kadagit pagorasan ken oras. Maysa daytoy kadagiti sabsabali ken asideg a maikabagian a simmaruno iti Greenwich Mean Time. Dagiti server ti komputer, online a serbisio ken dadduma pay a bagbagi nga agtaltalek iti maysa a naawatan a sangalubongan nga oras ket agus-usarda ti UTC para iti daytoy a panggep. No bassit laeng ti kinaapag-isu ti masapul, dagiti kliete ket makaala da ti agdama nga UTC nga oras kadagiti adu nga opisial nga UTC internet server. No ti kinaapag-isu ket masapul a para iti sub-microsecond, dagiti kliente ket makaala da ti oras manipud kadagiti senial ti satelite. Dagiti Sona ti oras iti lawlaw ti lubong ket naibaga iti positibi wenno negatibo a supli manipud ti UTC, a kasla iti daytoy a listaan.
Ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras ket naibatay iti Internasional nga Atomiko nga Oras (Inggles:ternational Atomic Time (TAI)), maysa a pagalgadan ti oras a naikarkulo nga inusar ti nadagsenan a promedio iti senial a nanipud kadagiti atomiko a pagorasan a mabirukan iti 70 a nailiana laboratorio a lawlaw ti lubong.[1]Ti laeng paggiddiatan dagitoy dua ket ti UTC ket kadawyan a maipagisu babaen ti panagnayon ti maysa a tupuak a segundo tapno makaipadpada iti UTC1 iti maysa a segundo, a naipalpalawagan babaen ti Panagpalpalikmut ti Daga. Iti sumaruno a 50 a tawen agnggana ken mairaman ti 2011, addan ti dagup a 34 a tupuak a segundo ti nainayon: maysa a maika-35 a tupuak a tawen ket maisagsagana a mainayon intono 30 Hunio 2010.[2]
Ti UTC a pagalagadan ket opisial a pagalagadan idi 1961 babaen ti Radio Internasional ti Tinong a Panagkonsulta, kalpasan a rinugian babaen ti dadduma a nailian a laboratorio ti pagorasan. Daytoy a sistema ket naipagisu iti dadduma a panawen kadagiti sumaganad a taw-tawen, aginggana idi naampon ti tupuak a segundo idi 1972 tapno malakaan dagiti sumaruno a panagpaisu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ International Bureau of Weights and Measures 2011.
- ^ "Bulletin C 43". IERS. Naala idi 2012-01-12.


c: text/html

text:
Leona Florentino
Ni Leona Florentino (Abril 19, 1849-Octobre 4, 1884) ket maysa kadagiti kalatakan a dumadaniw nga Ilokana iti Espaniol ken Iloko.
Naiyanak isuna iti maysa nga nabaknang a familia idiay Vigan, Ilocos Sur. Inkaubingna nga nagsurat kadagiti daniw nga Ilocano, ngem saan nga naawat isuna iti universidad gapu iti kinababaena.
Inkasarna iti maysa a politico nga agnagan ti Elias de los Reyes. Lima nga ubbing iti bunga daytoy nga pinagasawa, maysa kaniada ni Isabelo de los Reyes nga nagbalin a nalatak nga mannurat ken activista. Naubing nga natay ni Florentino idi agtawen ti 35.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biblia
Ti Biblia, manipud iti Griego (ta) a BιBλιa, (ta) biblia, "(dagiti) libro", plural ti BιBλιov, biblion, "libro", nga original a naggapu iti balikas a BιBλoς, biblos, a naadaw met manipud iti BuBλoς—byblos, a kayatna a sawen ket "papyrus", manipud iti kadaanan a Phoenician a ciudad ti Byblos a naggapgapuan daytoy a material a pagsurat), ket ti klasikal a nagan ti Hebreo a Biblia ti Judaismo wenno ti napagtipon a Daan a Tulag ken Baro a Tulag ti Cristianidad (ti "Ti Biblia" ngarud ket dumakmadakat iti dua nga agduma a Biblia).
Iti adu a tattao, ti Biblia kadakuada ket isu met laeng ti mismo a naiparangarang wenno naipalgak a sao wenno balikas ti Dios wenno maysa a mapagtalkan a rekord ti naig iti baeten ti Dios, ti lubong, ken ti sangkataoan.
Dagiti linaon
Ti Hebreo a Biblia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hebreo a Biblia (am-ammo pay kas ti Judio a Biblia, wenno תנ"ך, Tanakh iti Hebreo) ket addaan iti 24 a liblibro. Ti "Tanakh" ket maysa nga acronym para iti tallo a paset ti Hebreo a Biblia: ti Torah, Nevi'im, ken Ketuvim.
Torah (תורה)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Torah, wenno "pannursuro" ket am-ammo pay kas dagiti 5 a libro ni Moises (Hebreo: Chumash wenno Griego: Pentateuch a kayatna a sawen ket "lima").
Dagiti lima a libro ket:
- I. Genesis (Bereishit בראשית)
- II. Exodo (Shemot שמות)
- III. Levitico (Vayikra ויקרא)
- IV. Bilbilang (Bemidbar במדבר)
- V. Deuteronomio (Devarim דברים)
Dagiti Profeta (נביאים, Nevi’im)[urnosen | urnosen ti taudan]
- I. Josue (יהושע, Yhoshu‘a)
- II. Dagiti Ukom (שופטים, Shofetim)
- III. Samuel (1 ken 2; שמואל, Shmu’el)
- IV. Dagiti Ar-ari (1 ken 2; מלכים, Melakhim)
- V. Isaias (ישעיה, Ysha‘yahu)
- VI. Jeremias (ירמיה, Yirmyahu)
- VII. Ezekiel (יחזקאל, Yẖezqel)
- Ti Sangapulo-ket-dua (תרי עשר)
- 1. Oseas (הושע, Hoshe‘a)
- 2. Yoel (יואל, Yo’el)
- 3. Amos (עמוס, ‘Amos)
- 4. Abdias (עובדיה, ‘Ovadia)
- 5. Jonas (יונה, Yona)
- 6. Mikias (מיכה, Mikha)
- 7. Nahum (נחום, Naẖum)
- 8. Habacuc (חבקוק, Ḥavaqquq)
- 9. Sofonias (צפניה, Ẕfanya)
- 10. Hageo (חגי, Ḥaggay)
- 11. Zacarias (זכריה, Zkharya)
- 12. Malakias (מלאכי, Mal’akhi)
Dagiti Sinurat (כתובים, Ktuvim)[urnosen | urnosen ti taudan]
- I. Dagiti Danggay (תהלים, Tehilim)
- II. Dagiti Pammagbaga (משלי, Mishley)
- III. Job (איוב, Iyyov)
- IV. Danggay dagiti Danggay (שיר השירים, Shir haShirim)
- V. Rut (רות)
- VI. Dagiti Unnoy (איכה, Eykha)
- VII. Eclesiastes (קהלת, Qohelet)
- VIII. Ester (אסתר, Ester)
- IX. Daniel (דניאל, Daniyyel)
- X. Ezra-Nehemías (עזרא ונחמיה, ‘Ezra’ wNẖemya)
- XI. Dagiti Cronica (1 ken 2; דברי הימים, Dvrey haYamim)
Ti Cristiano a Biblia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Daan a Tulag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti koleksion dagiti libro a maawagan kas Daan a Tulag dagiti kaaduan a Cristiano (a pakairaman dagiti kameng ti Simbaan a Catolico Romano, Dumaya nga Orthodoxia a Simbaan, ken Oriental nga Orthodoxia a Simbaan) ket saanna laeng nga iraman dagiti 24 a libro ti Hebreo a Tanakh, ngem pati pay sumagmamano a Deuterocanonical (awagan kas Apokripa ti dadduma, nangruna dagiti Protestante) a liblibro a nailebben iti Griego ti Septuagint.
Bigbigen ti Simbaan Catolico Romano ti 7 a libro kadagiti naagapad a deuterocanonical liblibro: Tobias, Judith, 1 Maccabeos, 2 Maccabeos, Sirib ni Solomon, Sirach (Ecclesiasticus), ken Baruch), kasta met ti sumagmamano a paset ti Ester ken ti Daniel nga awan iti Tanakh.
Dagiti nadumaduma nga Orthodoxia a Simsimbaan ket iramanda ti sumagmamano pay, kas koma iti 3 Maccabeos, Salmo 151, 1 Esdras, Odes, Dagiti Salmo ni Solomon, ken uray pay ti 4 Maccabeos.
Dagiti Protestante ket kaaduanna a dida bigbigen dagitoy a libro kas napaypayso a paset ti Biblia.
Ti Baro a Tulag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baro a Tulag ket nakatiponan ti 27 a liblibro a ni Jesus ti kangrunaan a madakdakamat, a naisurat iti Griego idi nasapa a Cristiano a panawen.
Mabennebenneg dagitoy a libro kas:
- Dagiti Sinoptiko a Naimbag a Damag
- Dagiti Aramid dagiti Apostol
- Dagiti Sursurat ni Pablo ti Tarsus
- Surat kadagiti Romano
- Umuna a Surat kadagiti Corintiano
- Maikadua a Surat kadagiti Corintiano
- Surat kadagiti Galaciano
- Surat kadagiti Filiponiano
- Surat ken ni Filemon
- Umuna a Surat kadagiti Tesalonicano
- Maikadua a Surat kadagiti Tesalonicano
- Surat kadagiti Efesiano
- Surat kadagiti Colosiano
- Dagiti Pastoral a Sursurat
- Surat kadagiti Hebreo
- Dagiti Sapasap a Sursurat
- Paltiing


text:
Alpes
Ti Alpes, maysa kadagiti kalatakan a sistema ti kabambantayan ti Europa, ket gumay-at ti agarup a 1,200 kilometro (750 mi) ti ballasiw dagiti walo nga Alpino a pagpagilian manipud idiay Austria ken Eslobenia iti daya, ti Suisa, Listenstain, Alemania, Pransia iti laud ken ti Italia ken Monaco iti abagatan.[1] Ti Alpes ket naporma kadagiti napalabas a ginasut a riwriw a tawtawen idi nagdidinnungpar dagiti Aprikano ken Eurasiano a tektoniko a plato; ti nakaro a panakaipandangan a gapuanan babaen ti pasamak a resulta ti marina a sedimentasion a nagpangpangato ken nakupkupin kadagiti nangato a pantok ti bantay a kas ti Mont Blanc ken ti Matterhorn. Ti Mont Blanc ket sakupenna ti Pranses–Italiano a pagbeddengan, ken iti 4,810.45 m (15,782 ft) ket ti kangatuan a bantay iti Alpes. Ti rehion ti Alpino a lugar ket aglaon kadagiti adu a pantok a nangatngato ngem 4,000 m (13,123 ft), a nakunkuna a kas ti "uppat a ginasut".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Alpino a Taripnong". Dagiti Alpino a Konperensia. Naala idi Agosto 3, 2012
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Alpes idiay Wikimedia Commons
- Satelite a ladawan ti Alpes, naala idi 31 Agosto 2005 babaen ti MODIS a naikarga idiay Terra
- Opisial a sapot ti pagsaadan ti Alpino a Programa ti Limbang Daytoy a pinundoan ti Kappon ti Europa a programa ket kumaduaanna a nagbayad dagiti panagdaliasat a gangandat idiay Alpino a rehion


text:
Saladin
Ni Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb (Arabiko: صلاح الدين يوسف بن أيوب, Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb, Kurdo: سهلاحهدین ئهیوبی, Selah'edînê Eyubî) (1137/1138 – Marso 4, 1193), kaaduan nga ammo iti Akinlaud a Lubong a kas ni Saladin, ket maysa idi a Kurdo a Muslim, a nagbalin a ti immuna a Sultan ti Ehipto ken Siria, ken nangbangon ti Ayubi a Dinastia.[2][3][4] Isu ket nangidaulo kadagiti Muslim a suppiatan kadagiti Pranko ken dagiti dadduma pay a Europeano a Krusada iidiay Lebante. Iti panawen ti kabileganna, ti sultanatona ket nairaman ti Ehipto, Siria, Mesopotamia, Hejaz, Yemen, ken dagiti paset ti Amianan nga Aprika.
Babaen ti kabukbukodanna a panagidaulo, dagiti puersan aket inabakda dagiti Krusada idiay Gubat ti Hattin, a daytoy ti nangidalanan ti pannakatiliw manen ti Palestina, a daytoy ket natiliw idi manipud kadagiti Fatimid nga Ehipsio babaen dagiti Krusada kadagiti kasakbayan a 88 a tawtawen. Urayno dagiti Krusada a Pagarian ti Herusalem ket nagtultuloyda nga adda para iti maysa a paset ti panawen, ti pannakaabakna idiay Hattin ket nangmarka ti ti nagsikkuan ti panagsuppiatna kadagiti Muslim ken dagiti Arabo. Isu a daytoy, a ni Saladin ket maysa a prominente a pigura kadagiti Kurdo, Arabo, ken Muslim a kultura. Ni Saladin ket maysa idi a nainget a nagraraem ti Sunni nga Islam.[5] Ti nasudi ken kinakabalierana ket inbagbaga babaen dagiti Kristiano a nagsursurat, a naisangsangayan kadagiti pannakalaglagipan ti Sillong ti Kerak, ken uraynono isu ket kasuppiat dagiti Krusada, isu ket kaaduan a nakagun-od ti panagrespeto kaniana, a nairaman ni Ricardo ti Puso ti Leon; nga isu ket agbalin koma a ginugora a pigu ra idiay Europa, isu ket nabalin a naramrambakan a kas pagarigan ti pamunganayan ti kinakabaliera.[6]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Saladin ket naipasngay idi idiay Tikrit, Mesopotamia. Ti personal a naganna idi ket "Yusuf"; ti "Salah ad-Din" ket ti laqab, ti deskriptibo nga epiteto, a ti kaibuksilanna ket "Kinaregta iti Pammati."[7] Ti pamilian ket kaputotan ti Kurdo,[2] ken nagtaud manipud ti siudad ti Dvin iti mediebal nga Armenia.[8][9] Isu ket apo a lalaki iti bangir ti inana ni Nur ad-Din. Ti tribu ti Rawadid a nagtaudanna ket naasimilado bassiten iti agsasao iti Arabo a lubong idi dayta a panawen.[10] Idi 1132 ti naabak a buyot ti Imad ad-Din Zengi, ti Apo ti Mosul, ket naserraan ti panagsanudda babaen ti Karayan Tigris ken kasumbangir ti pagsammakedan ti Tikrit nga idiay ket ti ama ni Saladin, ni Najm ad-Din Ayyub ket nagserbi a kas alkalde. Ni Ayyub ket nangited kadagiti balsa para iti buyot ken inikkanna idi iti pagyanan idiay Tikrit. Ni Mujahed al-Din Bihruz, ti dati nga aadipen a Griego a naidutok gobernador militar ti akin-amianan a Mesopotamia para iti serbisiona kadagiti Selyusida ket inungtanna ni Ayyub gapu iti panangited iti pagyanan ni Zengi ken idi 1137, pinapawnawna ni Ayyub manipud idiay Tikrit kalpasan idi ti kabasatna a lalaki a ni Asad al-Din Shirkuh ket pinatayna ti gayyem ni Bihruziti maysa a dayaw a panagpatay. Segun kenni Baha ad-Din ibn Shaddad, ni Saladin ket naipasngay iti isu met laeng a rabii idi pimmanaw ti pamiliana idiay Tikrit. Idi 1139, ni Ayyub ket ti pamiliana ket immalisda idiay Mosul nga idiay ket inaku ti utang ni Imad ad-Din Zengi ken indutokna ni Ayyub a kas komander iti pagsammakedan idiay Baalbek. Kalpasan ti ipupusay ni Zengi idi 1146, ti anakna a lalaki, a ni Nur ad-Din, ket nagbalin a nagturay iti Aleppo ken ti daulo dagiti Zengid.[11]
Ni Saladin, nga itan ket nagnanaed idiay Damascus, ket naireporta nga addaan iti naisangayan a panagay-ayat iti siudad, ngem ti pakaammo iti daytoy a nasapa a kinaubing ket manmano laeng. Ti maipanggep iti edukasion, ni Saladin ket insuratna a ti "ubbing ket dimmakelda iti waya a pinadakkel dagiti lallakay a kabagianda." Segun kadagiti maysa a biograpona, ni al-Wahrani, ni Saladin ket nakabael a simmungbat kadagiti salusod a maipanggep kenni Euklides, ti Almagesto, aritmetik ken linteg, ngem daytoy idi ket maysa nga akademiko a kapanunotan ken ti panagadal iti Koran ken dagiti "siensia ken relihion" ti nangisilpo kaniana kadagiti kontemporaneona.[11] Adda met dagiti dadduma a taudan a nagtunton a dagiti las-ud ti panagadalna isu ket ad-adu a nagay-ayat iti relihion ngem ti makitipon iti militar.[12] Ti sabali pay a banag a nakaapekto iti interesadona iti relihion ket idi las-ud ti Umuna a Krusada, ti Herusalem ket natiliw iti surpresa a panagraut babaen dagiti Kristiano.[12] Iti pay maipatinayon iti Islam, ni Saladin addaan iti pakaammo kadagiti henelohia, biograpia, ken pakasaritaan dagiti Arabo, ken dagiti pay linia ti putot dagiti Arabiano a kabalio. Iti pay ad-adu, isu ket nasayaat ti pannakaamona iti Hamasah ni Abu Tammam.[11] Isu ket nagsasao pay iti Kurdo, ken mabalin a makapagsao pay iti Turko.[13]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakasaritaan – Saladin
- ^ a b Adda dagiti adu a kontemporario a taudan ket mangibagbaga ti daytoy. Ti biograpo a ni Ibn Khallikan ket nangisursurat ti kastoy, "Dagiti historiador ket nakaitunos ti pannakaibagbagada a ti ama ken pamilia ni [Saladin] ket nanipud ti Duwin [Dvin]....Dagitoy ket Tattao a Kurdo ken nagtaud ti Rawādiya (sic), a daytoy ket sanga ti nalatak a tribu ti al-Hadāniya": Minorsky (1953), p. 124. Ti mediebal a historiador a ni Ibn Athir ket nangibatay ti insao manipud ti maysa pay nga agbilbilin: "...sika ken ni Saladin ket Kurdo ken sika ket saanmo a palubosan a ti bileg ket maipalabas kadagiti Turko": Minorsky (1953), p. 138.
- ^ Steed, Brian L., Panagsarut ti Angep ti Gubat: Pannakabigbigan ti Panagbalbaliw iti Pakigubatan, (Zenith Press, 2009), 176;"Ni Saladin ket maysa idi a Kurdo manipud idiay Tikrit.".
- ^ "Ensiklopedia ti Biograpia ti Lubong kenni Saladin". Naala idi Agosto 20, 2008.
- ^ Dagiti Moro Kamara a Pakalaglagipan ti Islamiko a Kultura III, 1970–1976 Kamara ti Islamiko a Kultura, 1978, p. 7.
- ^ "Saladin, Ricardo ti Puso ti Leon ken ti legado dagiti Krusada". Kanal 4. Naala idi 2011-07-25.
- ^ H. A. R. Gibb, "The Rise of Saladin", in A History of the Crusades, vol. 1: The First Hundred Years, ed. Kenneth M. Setton (University of Wisconsin Press, 1969). p. 563.
- ^ Bahā' al-Dīn (2002), p 17.
- ^ Ter-Ghevondyan 1965, p. 218
- ^ Tabbaa, 1997, p. 31.
- ^ a b c Lyons & Jackson 1982, p. 3
- ^ a b "Who2 Biography: Saladin, Sultan / Military Leader". Answers.com. Naala idi Agosto 20, 2008.
- ^ Northen, 1998, p. 809.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gibb, H.A.R. (1973). The Life of Saladin: From the Works of Imad ad-Din and Baha ad-Din. Clarendon Press. ISBN 978-0-86356-928-9. OCLC 674160.
- Hindley, Geoffrey (2007). Saladin: Hero of Islam. Pen & Sword. ISBN 1-84415-499-8. OCLC 72868777.
- Husain, Shahnaz (1998). Muslim heroes of the crusades: Salahuddin and Nuruddin. London: Ta-Ha. ISBN 978-1-897940-71-6. OCLC 40928075.
- Reston, Jr., James (2001). Warriors of God: Richard the Lionheart and Saladin in the Third Crusade. New York: Anchor Books. ISBN 0-385-49562-5. OCLC 45283102.
- Scharfstein, Sol; Gelabert, Dorcas (1997). Chronicle of Jewish history: from the patriarchs to the 21st century. Hoboken, N.J.: KTAV Pub. House. ISBN 0-88125-606-4. OCLC 38174402.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Saladin idiay Wikimedia Commons
- 1130 a tawtawen a pannakaipasngay
- 1193 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay Tikrit
- Ayubi a dinastia
- Dagiti Muslim a heneral
- Dagiti Krusada
- Dagiti Muslim ti Maikatlo a Krusada
- Dagiti Kurdo a nagturturay
- Tattao nga Iraki Kurdo
- Pakasaritaan ti Lebante
- Dagiti Sultan ti Ehipto
- Siria ti maika-12 a siglo
- Nalames nga Immindayon


text:
Jose Maria Sison
Ni Jose Maria Sison, naipasngay idi Pebrero 8 1939 iti Cabugao, Ilocos Sur, maysa nga Ilokano, ket maysa a mannurat, intelektual, ken ti nangbangon iti Partido Comunista iti Filipinas ken ti agdama a hepe a politikal a mamagbaga iti Nailian a Democratico a Frente iti Filipinas.
- Dagiti Pilipno a mannurat
- Dagiti mannurat ti pagsasao nga Ilokano
- 1939 a pannakaipasngay
- Kontra-Rebisionista
- Alumni ti Colegio de San Juan de Letran
- Dagiti Pilipino a komunista
- Dagiti Pilipino a pammagtalaw
- Dagiti Pilipino ekspatriado idiay Olanda
- Sibibiag a tattao
- Dagiti mannaniw a komunista
- Tattao manipud idiay Ilocos Sur
- Dagiti rebolusionario
- Alumni ti Unibersidad ti Pilipinas
- Tattao nga Ilokano
- Dagiti politiko ti Partido Komunista ti Pilipinas
- Dagiti Maoista a teorista
- Tattao a naipatudonan a kas terotista babaen to gobierno ti Estados Unidos


text:
Francisco Manuel Blanco
Ni Francisco Manuel Blanco (1778 – 1845) ket maysa idi a Kastila a prayle ken botaniko.
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket naipasngay idiay Navianos de Alba, Castilla y León, España, ni Blanco ket kameng idi ti Agostino nga urnos dagiti prayle. Ti immuna idi a nakaipatulodanna ket idiay Angat iti probinsia ti Bulacan idiay Pilipinas. Kanungpalan pay nga isu ket napnapan kadagiti nadumaduma a nakaipatulodan.
Iti kinaudi a paset ti biagna, isu ket nagbalin a delegado ti urnosna idiay Manila, ken nagbanbanniaga kadagiti amin a paset ti purpuro. Isu ti nagsurat ti immuna a komprehensibo a flora ti Pilipinas, ti Flora de Filipinas. Según el sistema de Linneo (Flora ti Pilipinas segun ti sistema ni Linnaeus). Dagiti immuna a dua nga edision (Manila, 1837 ken 1845) ket nailustradoda idi. Ni Celestine Fernandez Villar (1838-1907), ken kakuyogda dagiti dadduma a maniraman ni Antonio Llanos, ket nangipablaak ti nailustrado ken kalpasan ti ipupusay nga edision manipud idi 1877 aginggana idi 1883, nga inmaldit babaen ni C. Verdaguer idiay Barcelona. [1]
Ni Blanco ket pimmusay idiay Manila idi 1845. Ti botaniko a ni Carl Ludwig Blume (1789-1862) ket ninagananna ti henero Blancoa ti pamilia ti Palmae a kas pammadayaw kaniana.
Liblibro[urnosen | urnosen ti taudan]
- Flora de Filipinas. Según el sistema sexual de Linneo, Manila: 1837.
- Flora de Filipinas. Según el sistema sexual de Linneo... Segunda impression &c., Manila: 1845.
- Flora de Filipinas, según el sistema sexual de Linneo. Adicionada con el manuscrito inédito del. fr. Ignacio Mercado, las obras del fr. Antonio Llanos, y de un apéndice con todas las nuevas investigaciones botanicas referentes al archipiélago Filifino [sic]. Gran edicion., Manila: 1877-1883
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Invaluable
- ^ "Panag-usisa ti Mannurat para kenni 'Blanco'". International Plant Names Index.
- Biograpia iti Nationaal Herbarium Nederland
- Dagiti plata manipud ti Flora de Filipinas idiay Wikimedia Commons. [1]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Flora de Filipinas idiay Wikimedia Commons


text:
Nailian a Parke ti Turod Bangan
Ti Nailian a Parke ti Turod Bangan ket nasalakniban a lugar iti Pilipinas a mabirukan idiay ili ti Bayombong, Nueva Vizcaya iti Tanap ti Cagayan. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 13.90 hektaria.[1] Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1995 babaen ti Republika Tignay Blng. 7954. [2]
Ti parke ket naipakasaritaan ken kultural a dulon ti Nueva Vizcaya, gaputa lugar daytoy ti immuna a misa iti probinsia idi 1739 nga minisaan babaen ti Padi a ni Pedro Freire. Ti pasamak ket mangmarka pay ti pannakapundar ti ili ti Bayombong. Ti parke ket lugar pay ti tinawen nga "Esestasion ti Krus" nga inararamid babaen ti lokal a simbaan ti Katoliko iti as-ud ti panawen ti Kuaresma ken nagus-usarda kadagiti sibibiag nga aktor a mangipakpakita kadagiti kinaudi a kanito ti pannakailansa iti krus ni Hesukristo. Daytoy ket nasayaat pay a tinawen a pagpasiaran para kadagiti mannagayat a magmagna nga adda pay pagtan-awan a luagr iti napintas a buya dagiti kaarubayan a ginget a pinorma babaen dagiti banbantay ti Caraballo ken Kordiliera Sentral.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 2 - Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso - Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 14 Hunio 2012.
- ^ "Republika Tignay Blng. 7954". Chan Robles. Naala idi 14 Hunio 2012.


text:
Katipunan, Zamboanga del Norte
Ti Katipunan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Katipunan ket nabennebenneg iti 30 a barbaranggay.[2]
- Balok
- Baranggay Dos (Poblacion)
- Baranggay Uno (Poblacion)
- Basagan
- Biniray
- Bulawan
- Carupay
- Daanglungsod
- Dabiak
- Dr. Jose Rizal (Lower Mias)
- Fimagas
- Loyuran
- Malasay
- Malugas
- Matam
- Mias
- Miatan
- Nanginan
- New Tambo
- Patik
- San Antonio (Looy)
- San Vicente
- Sanao
- Santo Niño
- Seres
- Seroan
- Singatong
- Sinuyak
- Sitog
- Tuburan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Appenzell Ausserrhoden
Ti Appenzell Ausserrhoden (Aleman: Appenzell Ausserrhoden (tulong·paammo);) ket maysa a kanton idiay Suisa. Ti tugaw ti gobierno ken parlamento ket adda idiay Herisau, ti ukom a turayan ket adda idiay Trogen. Ti Appenzell Ausserrhoden ket mabirukan idiay amianan a daya ti Suisa, a mangibeddeng dagiti kanton ti San Galo ken Appenzell Innerrhoden.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Appenzell Ausserrhoden idiay Wikimedia Commons


text:
Eskudo iti Suisa
Ti eskudo iti Suisa ket agiparang ti agpadpada a puraw a Griego a krus a kasla iti wagayway iti Suisa, ngem iti nalabbaga a kalasag. Ti langa iti eskudo wenno kalasag ket nalatak a sabsabali, ngem ti pederal a resulosion iti 12 Disiembre 1889 para iti eskudoket agbilin nga ti uppat nga imima ket addan ti agpapada a kaatiddog, nga iti panakaibagi kadagiti kalawa da iti 7:6, ken mairaman ti maysa a pinintaan nga eskudo.
Kasla ti wagayway ti Suiso, ti eskudo ket inususar ti adu a banbanag, kasla iti, Pranko a Suiso, dagiti numero ti plato ti karro ti Suisa, ken dagiti namarkaan ti Suiso a komersio ti ruar akas dagiti buyot ti Suiso a kutsilio.
Kitaen met ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pederal a naikeddeng iti 12 Desiembre 1889 para iti eskudo:


text:
San Fernando, Camarines Sur
Ti San Fernando ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Fernando ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.[2]
- Alianza
- Beberon
- Bical
- Bocal
- Bonifacio (Poblacion)
- Buenavista (Poblacion)
- Calascagas
- Cotmo
- Daculang Tubig
- Del Pilar (Poblacion)
- Gñaran
- Grijalvo
- Lupi
- Maragñi
- Pamukid
- Pinamasagan
- Pipian
- Planza
- Rizal (Poblacion)
- San Joaquin
- Santa Cruz
- Tagpocol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Schuyler Colfax
Ni Schuyler Colfax, Jr. ( /ˈskaɪlər ˈkoʊlfæks/; Marso 23, 1823 – Enero 13, 1885) ket isu idi ti Pannakabagi ti Estados Unidos manipud idiay Indiana (1855–1869), Tagabitla ti Kamara dagiti Pannakabagi (1863–1869), ken ti maika-17 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1869–1873). Iti tatta nga aldaw, isu ket maysa laeng kadagiti dua nga Amerikano (ni John Nance Garner ti maysa pay iti maika-20 a siglo) a nagserbi a Tagabitla ti Kamara ken bise presidente.
Ni President Ulysses S. Grant kenni Colfax, ken 46 ken 45 nga nagtawen idi panawen ti panagrugida, nga isuda ti kaubingan a ti presidente kapponan agingngana idi nagrugi ni Bill Clinton ken Al Gore idi 1993.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ifill, Gwen (Hulio 10, 1992). "TI 1992 a KAMPANIA: Dagiti Demokrata; NI CLINTON KET PINILINA NI SENADOR GORE ITI TENNESSEE A KAS TI KADUANA A TUMARAY". The New York Times. Naala idi Mayo 23, 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Schuyler Colfax idiay Wikimedia Commons


text:
Pilar, Abra
Ti Pilar ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pilar ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bolbolo
- Brookside
- Ocup
- Dalit
- Dintan
- Gapang
- Kinabiti
- Maliplipit
- Nagcanasan
- Nanangduan
- Narnara
- Pang-ot
- Patad
- Poblacion
- San Juan East
- San Juan West
- South Balioag
- Tikitik
- Villavieja
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Manito, Albay
Ti Manito ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Albay iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Manito ket politikal a nabingbingay iti 15 a barbaranggay.[2]
- Balabagon
- Balasbas
- Bamban
- Buyo
- Cabacongan
- Cabit
- Cawayan
- Cawit
- Holugan
- It-Ba (Poblacion)
- Malobago
- Manumbalay
- Nagotgot
- Pawa
- Tinapian
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Albay". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Albay". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 25 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao a Filipino
Ti Pagsasao a Filipino (sigud a maawagan iti Pilipino) ket ti nailian a pagsasao ken maysa kadagiti ofisial a pagsasao ti Pilipinas (kaduana ti Ingles a nailungalong iti Batay-linteg iti Pilipinas iti 1987. Ti Filipino, a maysa kameng dagiti Austronesiano a pagsasao, ti pagaladagan a pagsasao iti Tagalog. Masansan a "Filipino" ti mayawag a nagan ti amin kadagiti agduduma a pagsasao iti Pilipinas.
Nabangon ti National Language Institute idi Nobiembre 13, 1937, ket napili ti pagsasao a Tagalog kas pagbatayan ti maysa a baro a nailian a pagsasao. Idi 1961, naawagan daytoy a pagsasao iti Pilipino, sa idi nabaliwan iti Filipino iti Batay-linteg iti Pilipinas iti 1972.


text:
Wikipedia:Panagdakamat kadagiti punganayan
Ti dakamat, pinagibasaran wenno reperensia, ket ti linia ti testo a mangisalsalumina a manginagan ti taudan:
Dagiti dakamat ket nangruna a paset ti aniaman nga artikulo ti Wikipedia, nga agserserbi a manginagan kadagiti mapagtalkan a taudan a nakaibatayan ti artikulo. Kadagiti kaaduan a kaso dagiti dakamat ket maiparang iti porma dagiti nota iti baba ti artikulo, ngem dagitoy ket mabaln met nga agparang iti bagi ti artikulo. Dagiti dakamat a naipakpakita babaen ti bilang a sobeskritu wenno dagit sabali pay a pamay-an iti linia ti testo ket tinawtawagan kadagiti nailinia a dakamat
Ti annuroten ti pannakapatalged ti Wikipedia ket makasapul kadagiti nailinia a dakamat para iti aniaman a material a makarit wenno makaritto, ken amin dagit insasao, iti aniaman nga espasio iti artikulo. Nupay kasta, maibalbalakad nga amin dagiti editor ket mangited kadagiti dakamat para iti amin a material a mainayon iti Wikipedia; ti amiaman a metrial nga awan punganayan ket mabalin a makarit wenno kanungpalan a maikkat.


text:
Bisiesto a tawen
Ti bisiesto a tawen (Ingles: Leap year') ket maysa a tawen nga adda ti maysa a nainayon nga aldaw, tapno maiyabot ti kalendario a tawen iti astronomia wenno tiempo a tawen.[1]Ngamin ket ti panawen wenno dagiti banbanag nga astronomia ket saan nga agbalin manen iti sangabukel nga al-aldaw, ti kalendario nga adda ti agpapada a bilang nga al-aldaw ti makatawen ket, iti aglabes a tiempo ket maiyanod kadagiti bambanag a sipsiputenna. Ti panagikabil ti maysa pay nga aldaw wenno maysa pay a bulan iti tawen, ti pinaka-iyanod na ket masimpa. Ti tawen nga saan a tupuak ket makunkuna a kadawyan a tawen.
Kaspagarigan, ti kalendario a Gregoriano, ti bulan ti Pebrero ti bisiesto a tawen ket adda ti 29 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a bulan ket adda met laeng ti 28 nga al-aldaw, ket ti tawen ket adda dagiti 366 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a tawen ket adda laeng dagiit 365 nga al-aldaw.
Bisiesto nga aldaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pebrero 29 ket isu ti petsa nga agparang iti kada uppat a tawen, ken isu daytoy ti makunkuna a bisiesto nga aldaw. Daytoy nga aldaw ket mainayon iti kalendario tapno masimpa ti bisiesto a tawen, ngamin ket ti daga ket saanna a palikmutan ti init iti husto a 365 nga al-aldaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Meeus. Astronomical Algorithms. Willmann-Bell. p. 62. ISBN 0943396611.


text:
Mauritania
Ti Mauritania[6] ket maysa a pagilian idiay Maghreb idiay Laud nga Aprika. Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Atlantiko iti laud, babaen ti Lumaud a Sahara iti amianan, babaen ti Arhelia iti amianan a daya, babaen ti Mali iti daya ken abagatan a dayat, ken babaen ti Senegal iti abagatan a laud. Nainaganan daytoy babaen ti taga-ugma a Berber a Pagarian iti Mauretania,a kalpasan daytoy ket nagbalin a probinsia iti Romano nga Imperio, nupay ti moderno nga estado ket sakupenna ti teritorio nga adayo iti abagatan a laud iti dayta daan a pagarian. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti [Nouakchott]], a mabirukan idiay pantar ti Atlantiko.
Ti gobierno iti Mauritania ket naipatuang idi 6 Agosto 2008, iti maysa a militar a kudeta nga indauloan babaen ni Heneral Mohamed Ould Abdel Aziz. Idi 16 Abril 2009, Ni Heneral Aziz ket nagikkat manipud ti milisia tapno agtaray a kas presidente iti panagbutos iti 19 Hulio, nga isu ket nangabak. Idiay Mauritania agarup a 20% iti populasion ket agbibbiagda iti basbassit ngem US$1.25 iti tunggal maysa nga aldaw.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "États généraux de l’Éducation nationale en Mauritanie". Le Quotidien de Nouakchott. Naala idi 6 Pebrero 2012.
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Pannakibiang a Dibision (2009). Prospekto ti Populasion ti Lubong, Tabla A.1 (PDF). 2008 a rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 12 Marso 2009.
- ^ "Mauritania : Lokasion, Mapa, Kalawa, Kapitolio, Populasion, Relihion, Pagsasao – Pakaammo ti Pagilian". Naala idi 6 Agosto 2008.
- ^ a b c d "Mauritania". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 19 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ i/mɔrɪˈteɪniə/; Arabiko: موريتانيا Mūrītānyā; Wolof: Gànnaar; Soninke: Murutaane; Pulaar: Moritani; Pranses: Mauritanie; Espaniol: Mauritania), opisial a ti Islamiko a Republika iti Mauritania.
- ^ "UNDP: Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan – Tabla 3: Nagtagitaoan ken matgedan a kinapanglaw (Ti populasion nga agbibiag iti baba ti linia akinapanglaw (2000–2007))" (PDF). Naala idi 4 Hulio 2010.
- Mauritania
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti Islamiko a republika
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Militar a diktadura
- Amianan nga Aprika
- Politikal nga inhennieria babaen ti kudeta
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti pagilian ti Laud nga Aprika


text:
Patay
Ti patay ket isu ti permanente a panagsardeng iti amin a biolohiko nga annong a mangtalinaay iti naisangayan a sibibiag nga organismo. Ti penomena a sapasap a mangiyeg iti patay ket mairaman ti biolohiko a panaglakay, panagsida, malnutrision, sakit, panagpakamatay, panagpapatay ken dagiti aksidente wenno trauma a nagbanagan iti terminal a dunor.[1] Dagiti bagi ti sibibiag nga organismo ket mangrugi nga aglungsot iti nabiit kalpasan ti ipapatay Ti ipapatay ti maysa nga organismo ket resulta piti maysa a permanente a kaawan ti kaadda iti rikna .[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zimmerman, Leda (19 Oktubre 2010). "Nasken kadi amin nga organismo ket lumakay ken matay?". Massachusetts Institute of Technology School of Engineering. Naidulin manipud ti kasisigud idi 1 Nobiembre 2010. Naala idi 5 Pebrero 2012.
- ^ Bioetika.: Ti Panagsubli kadagiti Kammasapulan. - Panid 260, Bernard Gert, Charles M. Culver - 1997
- ^ Tattao, Nagtagitaoan, ken ti Pannakaipalplawag iti Patay - Panid 23, John P. Lizza - 2006
- Bibliograpia
- Bondeson, Jan (2001). Naipunpon a Sibibiag: ti Nakabutbuteng a Pakasaritaan iti Kangrunaan a Panagbutbutengtayo. W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-04906-X.
- Mullin, Glenn H. (2008) [1998]. Panagbiag ti Sanguanan ti Patay: Ti Tibetano a Tradision. Ithica, New York: Snow Lion Publications. ISBN 978-1-55939-310-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Patay idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Patay idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Patay iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Jimmy Carter
Ni James Earl "Jimmy" Carter, Jr. (naipasngay idi Oktubre 1, 1924) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti maika-39 a Presidente iti Estados Unidos (1977–1981) ket nagunggunaan idi ti 2002 Premio Nobel ti Kappia, ti isi-su laeng a Presidente ti Estados Unidos a nakagun-od ti daytoy a Premio kaplasan idi rimmuar iti opisina. Sakbay a nagbalin a Presidente, ni Carter ket nagserbi a kas maysa nga opisial ti Marina ti Estados Unidos, maysa idi nga agtaltalon iti mani, nagserbi ti dua a termino a kas ti maysa a Senador ti Estado ti Georgia ken maysa a kas ti Gobernador iti Georgia (1971–1975).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Warner, Greg. "Inbagbaga bi Jimmy Carter nga isu ket 'saanen a mabalina maitaripnong' iti SBC". Baptist Standard. Naala idi Disiembre 13, 2009. "Inbagana nga agbati a kas maysa diakono ken manursuro ti Dominggo nga pagadalan idiay Maranatha Baptista a Simabaan idiay Katanapan ken agsuporta kadagiti panagikeddeng ti simbaan nga agipatulod ti kagudua dagiti parawadna ti mision idiay Kooperatibo a Baptista a Kumaduaan."
- ^ "Jimmy Carter". New Georgia Encyclopedia. Konsilo ti Nagtagitaoan ti Georgia. Naala idi Disiembre 9, 2007.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Jimmy Carter idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Gregorio VII
Ni Santo Papa Gregorio VII (c. 1015/1028[1] – 25 Mayo 1085), naipasngay a kas ni Hildebrand ti Sovana (Italiano: Ildebrando da Soana), ket isu ti papa manipud idi 22 Abril 1073 aginggan aidi pimmusay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti kinaudi a panagusig ti bangkay ni Gregorio ket nagikeddeng a isu ket agarup nga agtawen ti 70 idi pimmusay. Paravicini Bagliani, Agostino (Disiembre 2008). Medioevo (143): 62.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gregorio VII idiay Wikimedia Commons


text:
Appenzell Innerrhoden
Ti Appenzell Innerrhoden (Aleman: Appenzell Innerrhoden (tulong·paammo);) ket isu ti kabassitan a kanton idiay Suisa babaen ti populasion ken ti maikadua babaen ti kalawa, ti Basel-Stadt ket isu ti kabassitan ti kalawa. Daytoy ti naudi a kanton ti Suisa a nagited ti karbengan a pangbutos dagiti babbai kadagiti lokal a kapanggepan, idi 1991.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Appenzell Innerrhoden idiay Wikimedia Commons


text:
Nalatak a Selio iti Estados Unidos
Great Seal of the United States
Bangir iti Selio
Dagiti salaysay
Agus-usar
Ti
Estados Unidos
Naampon
1782
Paltok
Maysa a nabalitokan a gloria, nga nagparparang iti ulep, a palpalikmutan iti lugar nga asul nga addaan ti sangapulo ket tallo a maris pirak a bit-bituen
Kalasag
sangapulo ket tallo nga agtaktakder a baras, iti maris a pirak ken nalabbaga; ken maysa a nakailad a maris nga asul
Gayamudaw
Maysa a
Paltok nga Agila a naipakita
Pasasao
E pluribus unum (iti rupa)
Annuit cœptis ken Novus ordo seclorum (iti bangir)
Sabsabali a nagyan
Iti kanawan a kabbeng ti agila ket sanga ti olibas; iti kanigid a kabbeng ket sangapulo ket tallo a pan-pana; iti sippit na ket, maysa a skroll nga addaan ti pasasao; ti bangir ket addaan ti piramide a saan pay a nalpas. Iti murdong ket maysa a mata iti uneg ti trianggulo, a napalikmutan iti gloria."
Panag-usar
Iti tungpalan,
sursurat a patente, ken adu pay
Ti
Nalatak a Selio iti Estados Unidos ket naus-usar a pamasingkedan kadagiti dokumento nga isaysayasay iti Pederal a gobierno iti Estados Unidos. Ti balikas ket inus-usar para iti pikikal a selio ken ti kadawyan a tabas. Ti Nalatak a Selio ket immuna a nau-usar iti publiko idi 1782.
Ti rupa ken bangir ti nalatak a selio ket maus-usar a nailian nga
eskudo iti Estados Unidos. [1]


text:
Papa Pio II
Ni Papa Pio II, naipasngay a kas ni Enea Silvio Bartolomeo Piccolomini (Latin Aeneas Silvius Bartholomeus; 18 Oktubre 1405 – 14 Agosto 1464) ket isu ti Papa manipud idi 19 Agosto 1458 aginggana idi pimmusay idi 1464. Ni Pio II ket naipasngay idi idiay Corsignano idiay teritorio ti Sienese. Ti kapautan ken kangrunaan nga obrana ket ti sarita ti biagna, ti Dagiti Komentario,nga is-isu laeng ti autobiograpia a naisurat ti agturturay a Papa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pio II idiay Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Plainlist
Daytoy a plantilia ket mangited kadagiti pagalagadan ti WCAG/ISO a maitunos kadagiti maserrekan nga alternatibo kadagiti listaan a naisinsina iti
, babaen ti WP:UBLIST ken WP:PLIST.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti {{plainlist}} ket mangirugi ti naranas a (kas iti awan markana) listaan, a kas ti:
Daytoy ket agusar iti maitunos a panangimarka ti listaan iti HTML, a daytoy ket nasaysayaat a maitunos a pagalagadan ken nasaysayaat a maserrekan ngem iti panangiasin ti listaan ti banbanag babaen kadagiti
... . Ti naisalaysayan a rason para iti panagusar daytoy a plantilia ket mabirukan iti WP:UBLIS.
Daytoy a plantilia ket mabalin a mausar nga adda wenno awan iti {{endplainlist}}. Daytoy ket alternatibo iti {{unbulleted list}}, nga agaramid met laeng iti isu nga annong iti nasaysayaat ngem ken saan unay nga iti estilo iti wiki. Laglagipen a ti {{unbulleted list}} ket mabalin iti uneg kadagiti kapsion ti ladawan, bayat a ti {{plainlist}} ket saan.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
{{plainlist| * [[pusa]] * [[aso]] * [[kabalio]] * [[nuang]] * [[karnero]] * [[baboy]] }}
- Alternatibo nga eskritu
{{plainlist}} wenno {{startplainlist}} * [[cat]] * [[pusa]] * [[aso]] * [[kabalio]] * [[nuang]] * [[karnero]] * [[baboy]] {{endplainlist}}
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
- class – agnayon iti klase ti CSS iti aglaon a div.
- style – agnayon kadagiti pagpilian ti estilo ti CSS. Dagiti narikut nga estilo ket nasken a saan nga usaren kadagiti artikulo ngem mabalin met kadagiti panid ti agar-aramat, proyekto ken tungtungan.
-
- Kas pagarigan:
|style=border:solid 1px silver; background:lightyellow
- Kas pagarigan:
- indent – lennekanna ti listaan babaen dagiti bilang dagiti pagalagadan a panangilennek (ti maysa a lennek ket 1.6em), naserbi daytoy para iti panangiraman iti maysa a nalennekan a tungtungan.
-
- Kas pagarigan:
|indent=2
- Kas pagarigan:
Pamay-an[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti {{Plainlist}} ket agbalin babaen ti panagaramid iti div nga addaan iti klase ti CSS iti "plainlist" nga addaan iti sumaganad nga estilo:
.plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ul li { margin-bottom: 0; }
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{startplainlist}}
- {{endplainlist}}
- {{unbulleted list}}
- {{flatlist}} ken {{hlist}} (Sukat para kadagiti listaan a naisina iti koma- wenno pangrangtay)
- {{ordered list}} ken {{unordered list}}


text:
Camaligan, Camarines Sur
Ti Camaligan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Camaligan ket politikal a nabingbingay iti 13 a barbaranggay.[2]
- Dugcal
- Marupit
- San Francisco
- San Juan-San Ramon (Poblacion)
- San Lucas (Poblacion)
- San Marcos (Poblacion)
- San Mateo (Poblacion)
- San Jose-San Pablo (Poblacion)
- San Roque
- Santo Domingo (Poblacion)
- Santo Tomas (Poblacion)
- Sua
- Tarosanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kappon ti Europa
Ti Kappon ti Europa ket maysa nga ekonomia ken politikal a kappon wenno konpederasion dagiti 27 a naikameng nga estado a nangrunaan idiay Europa.[7]Ti Kappon ti Europa ket nagtaud manipud ti Karbon ken Paslep a Komunidad ti Europa ken ti Komunidad a Komunidad ti Europa, a inpatakder babaen dagiti innem a pagilian idi 1959. Iti mangibabaet a taw-tawen ti Kappon ti Europa ket dimmakkel babaen ti panakaiserrek dagiti baro a naikameng nga estado, ken ti kabilegan baben ti panaginayon iti annuroten a maipanggep kadagiti lugar na. Ti Tulagan a Maastricht ket naipatakder na ti Kappon ti Europa babaen ti agdama a nagan na idi 1993.Ti kaudian a panagpasayaat ti batay-linteg ti Kappon ti Europa, ti Tulagan iti Lisbon ket naipuersaan idi 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Dagiti nagibasaran
- ^ Barnard, Catherine (Agosto 2007). The Substantive Law of the EU: The four freedoms (2 nga ed.). Oxford University Press. p. 447. ISBN 9780199290352.
- ^ a b "United in diversity". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010. "'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket isu ti pasasao iti Kappon ti Europa. Ti kayat na a saoen ti pasasao ket, babaen ti EU, Dagiti taga Europa ket nagkaykaysaa iti panagtinnulingan para iti kappia ken panagrangrang-ay, ken dagiti sabsabali a kultura, ug-ugali ken pagsasao iti Europa ket nasayaat a tagikua para iti kontinente."
- ^ "Parlamento ti Europa: The Legislative Observatory". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010. "ti pasasao 'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket maaramid to kadagidiay Parlamento nga opisial a dokumento;"
- ^ Ti New Oxford Amerikano a Diksionario, Maikadua nga Edn., Erin McKean (nagurnos), 2051 pampanid, Mayo 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6.
- ^ "Total population as of 1 Enero". Eurostat. Naala idi 23 Oktubre 2010.
- ^ Puon ti Europa para iti Panagrang-ay iti Panagbiag ken Kasasaad dagiti Panagtrabaho [1]
- ^ "European". Oxford English Dictionary. Naala idi 3 Oktubre 2011. "5 b. spec. Naipanaganan ti maysa a dagiti agparangrang-ay aserio iti ekonomia ken politika a kap-kappon baben dagiti naibaga a pagilian iti Europa manipud idi 1952 ken iti agdama, a kas Komunidad ti Ekonomia iti Europa, Komunidad ti Europa, Kappon ti Europa."
- Literatura


text:
Plantilia:Masapul ti panangilawlawag
Daytoy nga etiketa ket inus-usar iti silpo a makasapul a mapasayaat gapu ta mapan iti panangilawlawag a panid. Ti etiketa ket naikeddeng a mausar laeng no ti editor ket nangpadas a nangsimpa ngem saan a nagballigi. Kaaduan kadagiti silpo dagiti panangilawlawag a panid ket saan a makasapul iti daytoy nga etiketa.
Ti etiketa ket automatikona nga ikabil ti artikulo iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan kadagiti silpo a makasapul ti panangilawlawag. Saan a manual nga agikabil kadagiti artikulo iti daytoy a kategoria.
Nasken a manayonan ti petsa, ken automatikonto a mangikabil ti artikulo iti binulan a subkategoria ti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan kadagiti silpo a makasapul ti panangilawlawag.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
[[Artikulo]]
{{Masapul ti panangilawlawag|date=Marso 2015}} mangited ti:
Dagiti baw-ing[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{Dn}}
- {{Disambiguation needed}}


text:
Arayat, Pampanga
Ti Arayat ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Arayat ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.[2]
- Arenas
- Baliti
- Batasan
- Buensuceso
- Candating
- Gatiawin
- Guemasan
- La Paz (Turu)
- Lacmit
- Lacquios
- Mangga-Cacutud
- Mapalad
- Palinlang
- Paralaya
- Plazang Luma
- Poblacion
- San Agustin Norte
- San Agustin Sur
- San Antonio
- San Jose Mesulo
- San Juan Bano
- San Mateo
- San Nicolas
- San Roque Bitas
- Cupang (Santa Lucia)
- Matamo (Santa Lucia)
- Santo Niño Tabuan
- Suclayin
- Telapayong
- Kaledian (Camba)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao a Pranses
Ti Pranses (français) ket isu ti maikatlo kadagiti pagsasao a Romanse no ti bilang dagiti agsasao ti pagsasaritaan, kalpasan ti Españiol ken Portugés. Ar-aramaten ti aganay a 67 riwriw a tattao kas nainaan a dilada, ken agarup 128 riwriw amin no mairaman dagiti mangus-usary itoy kas maikadua a pagsasaoda. Ti met laeng Pranses ti opisial a pagsasao iti 29 a pagpagilian. Isu pay ti opisial wenno administratibo a pagsasao dagiti nadumaduma a komunidad ken gunglo (kas koma iti Kappon ti Europa, Komite ti Internasional Olimpiada, Nagkaykaysa a Pagpagilian ken Sangalubongan a Kappon ti Koreo).[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Pranses reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Francophonie
- ^ a b Dagiti 10 a Kaimpluensian a Pagsasao iti Lubong TDagiti Kangrunaan a Pagsasao. Naala idi 2011-04-11.
- ^ La langue française dans le monde 2010. La Francophonie. Naala idi 2010-04-14.


text:
Perez, Quezon
Ti Perez ket maysa a maika-5 klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Perez iti 14 a barbaranggay.[2]
- Maabot
- Mainit Norte
- Mainit Sur
- Pambuhan
- Pinagtubigan Este
- Pinagtubigan Weste
- Pagkakaisa Pob. (Baranggay 1)
- Mapagmahal Pob. (Baranggay 2)
- Bagong Pag-Asa Pob. (Baranggay 3)
- Bagong Silang Pob. (Baranggay 4)
- Rizal
- Sangirin
- Villamanzano Norte
- Villamanzano Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
San Fabian, Pangasinan
Ti San Fabian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Fabian ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Ambalangan-Dalin
- Angio
- Anonang
- Aramal
- Bigbiga
- Binday
- Bolaoen
- Bolasi
- Cayanga
- Gomot
- Inmalog
- Lekep-Butao
- Longos
- Mabilao
- Nibaliw Central
- Nibaliw East
- Nibaliw Magliba
- Palapad
- Poblacion
- Rabon
- Sagud-Bahley
- Sobol
- Tempra-Guilig
- Tocok
- Lipit-Tomeeng
- Colisao
- Nibaliw Narvarte (Nibaliw W.
- Nibaliw Vidal (Nibaliw West
- Alacan
- Cabaruan
- Inmalog Norte
- Longos-Amangonan-Parac-Parac
- Longos Proper
- Tiblong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Yantangay ta kari ti Dios a makastrektayo a makipaginana kenkuana, agbutengtayo ngarud tapno awan masarakan kadakayo a di makastrek iti dayta a panaginana. 2Ta nangngegtayo met ti Naimbag a Damag a kas kadakuada. Wen, nangngegda ti mensahe ngem awan imbag nga intedna kadakuada agsipud ta dida namati iti nangngegda. 3Datayo ngarud a mamati ti sumrek iti panaginana nga inkari ti Dios. Kas iti kinunana, “Nagpungtotak ket insapatak: ‘Pulos a didanto sumrek iti daga a pangtedak kadakuada iti panaginana!’” Kinunana daytoy uray no nalpasen dagiti aramidna manipud panangparsuana iti lubong. 4Ta kuna ti maysa a paset ti Nasantoan a Surat maipapan iti maikapito nga aldaw: “Naginana ti Dios kadagiti amin nga aramidna iti maikapito nga aldaw.” 5Kunana pay: “Pulos a didanto sumrek iti dayta a daga a pangtedak koma kadakuada iti panaginana.” 6Saan a nakastrek a makipaginana iti Dios dagiti immuna a nakangngeg iti Naimbag a Damag agsipud ta dida namati Nupay kasta, adda dagiti mapalubosan a sumrek. 7Mapaneknekan daytoy gapu iti panangikeddeng ti Dios iti sabali nga aldaw a makuna, “Ita nga aldaw.” Kalpasan ti adu a tawen, dinakamatna daytoy idi nagsao babaen ken ni David, kas masarakan iti nasao a paset ti Nasantoan a Surat, “Ita nga aldaw, no mangngegyo ti timek ti Dios, Dikay agsuksukir.” 8No indalan ni Josue dagiti Israelita iti panaginana nga inkari ti Dios, saan koman a kasapulan a nagsao ti Dios maipapan iti sabali nga aldaw. 9Ngarud, adda pay panaginana a maipaay kadagiti tattao ti Dios, a kas iti panaginana ti Dios iti maikapito nga aldaw. 10Ta siasinoman a sumrek iti daytoy a panaginana kas inkari ti Dios, aginana met kadagiti aramidna a kas iti inaramid ti Dios. 11Masapul nga ikagumaantayo ti makagteng iti dayta a panaginana tapno awan ti uray maysa kadatayo a mapaay a kas kadakuada gapu iti kaawan ti pammatida. 12Sibibiag ken nasamay ti sao ti Dios. Natadtadem ngem ti uray ania a kampilan nga agsumbangir ti tademna. Kabaelanna a salputen ti pagsabatan ti kararua ken ti espiritu, ti nagsusuopan ti tulang ken pata. Ukomenna dagiti tarigagay ken pampanunot ti tao. 13Awan ti naparsua a mailinged iti Dios. Sipapanayag amin iti imatangna, ket masapul nga ilawlawagtayo iti Dios ti amin nga inaramidtayo. 14Salimetmetantayo ngarud a sititibker ti pammatitayo. Ta addaantayo iti naindaklan a Kangatoan a Padi a limmasat kadagiti langit ken simrek iti ayan ti Dios—ni Jesus nga Anak ti Dios. 15Maawatan ti Kangatoan a Padi nga agserserbi kadatayo ti kinakapuytayo. Kas kadatayo, napadas iti amin a kita ti sulisog ngem saan a nagbasol. 16Ditayo koma ngarud bumdeng nga umasideg iti trono ti Dios a pagtaudan ti parabur. Sadiay, magun-odtayto ti panangngaasi ti Dios ket masarakantayo ti parabur a tumulongto kadatayo iti tiempo a kasapulantayo.


text:
Doctrina Christiana
Ti Doctrina Christiana ket sinurat ni Padre Juan de Plasencia, ken isu daytoy ti immuna nga am-ammo a naimaldit a libro iti Pilipinas, idi 1593.[1]
Ti Doctrina Christiana ket naidumduma a saan laeng a naimaldit idi un-unana nga al-aldaw ngem naimaldit pay iti napasayaat a Gotiko a kita ti letra iti pagsasao nga Español, ken adda pay dagiti kopiana a bersion iti pagssasao a Tagalog, iti Latin a kurdit ken ti kadawyan nga inususar a baybayin a kurdit dagiti tao a patneng idi un-unana nga al-aldaw, ken maysa pay a naipatarus iti kasisigud a pagsasao nga Intsik. Idi 1621 adda met naipablaak a kopia iti pagsasao nga Ilokano a naisurat ni Padre Francisco Lopez ken tinulongan ni Pedro Bukaneg,[2] naisurat daytoy iti kurdit a baybayin ken ti titulona ket nabaliwan a kas Doctrina Cristiana en la Lengua Española e Yloca (naawanan ti letra nga h ti Christiana), inus-usar dagiti Kastila daytoy a libro iti pinagisuroda iti Katoliko.
Adda met dagiti kontrobersia no annia met iti immuna a libro iti España a Pilipinas, adda met dagiti eskolar a namatmati nga iti bersiyon ti pagsasao nga Intsik a natituluan iti Doctrina Christiana en letra y lengua China (Wuchi t’ien-chu cheng-chiao chen-chuan shih-lu) ken naimaldit idi 1590 inggana ti 1592 ti Intsik a mam-amaldit a ni Keng Yong idiay Manila sakbáy nga rimmuar dagiti España ken Tagalog a bersiyon. Dagiti immuna a panangibasar kadagiti dua a bersion ket naggapu ken ni Gómez Pérez Dasmariñas, ti maika-pito a gobernador-heneral iti Pilipinas, a nagisurat ken ni Philip II ti España idi Hunio 20, 1593, a kastoy ti naisurat:
“Apo, iti Kadungnguan a naganmo, Addaak iti daytoy laeng a naminsan, ngamin ta adda iti napateg a masapsapul, no mangted ti lisensia ti panangimaldit kadagiti Doctrina Christiana, addda ditoy ti maysa a naipatulod-iti pagsasao a Tagalog, nga iti patneng ken dagiti kalaingan kadagitoy nga is-isla, ken ti maysa pay iti Intsik—nga addaan ti namnamak nga adu ti maitulongna daytoy ti pagresultaan iti panagbalin ken panangisursuro kadagiti tattao iti dagitoy dua a pagilian; ken ngamin ta dagiti dagdaga ti Indio ket dakdakel iti amin ken nanginnginada pay, Naikabilko ti presiona dagitoy nga uppat ar iales iti maysa a libro, aginggana apo a Kadugdunguam no naragsakan to ti panagibagam amin no ania ti maaramid.”[3]
Dagiti linaon ti libro[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti libro ket adda nagyan na a tallopulo ket walo a dagiti bulong ken pitopulo ket uppat a pampanid iti teksto nga España, Tagalog a naisurat kadagiti romano a letra, ken Tagalog kadagiti Tagalog a karakter, iti addaan a tabas ti kayo ni Santo Dominico, nga ti kannigid a panid ti libro ket kasisigud a blanko, ngem dagiti immuna a bersiyon ket naikurdit iti, "Tassada en dos reales", a pinirmaan ni Juan de Cuellar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lessing J. Rosenwald. "Lessing J. Rosenwald Collection". Library of Congress. World Digital Library.
- ^ Kurditan Samtoy: The Literature of A Manly Race
- ^ Retana, Wenceslao (1894). La Politica de España en Filipinas, No. 97. Manila.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tagalog a bersion ti Doctrina Christiana idiay Project Gutenberg


text:
Gabaldon, Nueva Ecija
Ti Gabaldon ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas. Kabeddengna dagiti ili ti Bongabon iti amianan, Laur iti laud, General Tinio iti abagatan, ken ti ili ti Dingalan, Aurora iti daya.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gabaldon ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Bagong Sikat
- Bagting
- Bantug
- Bitulok (North Poblacion)
- Bugnan
- Calabasa
- Camachile
- Cuyapa
- Ligaya
- Macasandal
- Malinao
- Pantoc
- Pinamalisan
- South Poblacion
- Sawmill
- Tagumpay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Antartiko
Ti Antartiko ( /ænˈtɑrktɪk/ wenno /ænˈtɑrtɪk/[1]) ket maysa a polar a rehion, a naisangayan a rehion a nakapalikmut ti Abagatan nga Ungto iti Daga, iti bangir ti Artiko a rehion a nakapalikmut ti Amianan nga Ungto. Ti Antartiko ket buklenna ti kontinente iti Antartika ken dagiti samang ti yelo, dandanum, ken dagiti isla teritorio idiay Akin-abagatan a Taaw a naisanglad ti abagatan iti Nagsasabtan ti Antartiko.[2] Daytoy a rehion ket sakupenna ti 20% iti Akin-abagatan a Hemisperio, a daytoy a 5.5% (14 a riwriw km2) ket ti rabaw a lugar iti kontinente.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti marina a paset iti daytoy a rehion ket buklenna ti lugar ti aplikasion iti internasional a Taripnong para iti Konserbasion iti Antartiko a Marina nga Agbibiag a Magungun-od (CCAMLR),a para kadagiti teknikal a rasrason ti Taripnong ket agususar ti maysa a karkulo kadagiti Nagsasabtan a linia babaen ti panagtitipon dagiti nainaganan a linia a puntos iti igid dagiti paralelo ti latitud ken dagiti meridiano iti longitud.[3] Ti pannaka-inplementasion iti Taripnong ket tinartaripato babaen ti internasional a Komision a naikuartel idiay Hobart, Australia babaen ti nasayaat a sistema iti tinawen a naipabatang ti panagkalap, dagiti lisensia ken internasional a mangusisa kadagiti mangngalap a barko, ken dagiti pay satelite a panagpalpaliiw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti balikas ket kasisigud a naibalikasan nga awan ti /k/, ngem ti panangiletra a panakabalikas ket kadawyan a nagbalin nga adda ti maysa. Ti "c" ket kasisigud idi a nainayon para kadagiti etimolohikal a rason ken nakaalliwaw a daytoy ket saan a mabaliksan.
- ^ Sientipiko a Komite iti Antartiko a Panagsukisok (SCAR)
- ^ Taripnong para iti Konserbasion iti Antartiko a Marina nga Agbibiag a Magungun-od


text:
Lian, Batangas
Ti Lian ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lian ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bagong Pook
- Balibago
- Binubusan
- Bungahan
- Cumba
- Humayingan
- Kapito
- Lumaniag
- Luyahan
- Malaruhatan
- Matabungkay
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Prenza
- Puting-Kahoy
- San Diego
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Str sub old
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{str_sub|testo|rugi|kaatiddog}} = Subkuerdas ti testo a mangrugi iti rugi ken aglaon kadagiti kaatiddog a karakter. Ti batayan ket 0: ti umuna a karakter ket nabilangan ti 0, ken dadduma pay, a kas ti {{str_sub|20090624130510|8|2}} ket mangisubli ti 2 a karakter a mangrugi iti maiaka-9, kdpy "13"
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Str sub old
Ti plantilia ket mangala ti subkuerdas ti ''testo'' a mangrugi iti ''rugi' ken aglaon kadagiti ''kaatiddog'' a karakter.


text:
Digital object identifier
Ti digital object identifier (DOI) wenno ti pagsasao nga Ilokano ket dihital a panagilasin ti banag ket maysa a kuerdas ti karakter (ti "dihital a panagilasin") a mausar ti naisangsangayan a panagilasin ti banag a kas ti elektroniko a dokumento. Ti metadata a maipanggep ti banag ket naipenpen a mainaig ti DOI a nagan ken daytoy a metadata ket mabalin a mangiraman ti lokasion, a kas ti maysa a URL, nga isu daytoy ti panabirukan ti banag. Ti DOI para ti maysa a dokumento ket agtagtaginayon, ngem ti lokasionna ken dagiti dadduma a metadana ket mabalin nga agbalbaliw. Ti panagitudo ti online a dokumento babaen ti bukodna a DOI ket mangted ti nataltalna a panagisilpo ngen ti panagitudo laeng ti bukodna a URL, gapu ket no agablbaliw ti bukodna a URL, ti nangipablaak ket pabaroenna laeng ti metadata para iti DOI tapno makasilpo ti baro a URL.[1][2][3]
Dagiti paammo ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sinurat ni, Ian H., David Bainbridge ken ni David M. Nichols (2010). Kasano ti Agaramid ti Dihital a Biblioteka (2nd nga ed.). Amsterdam; Boston: Morgan Kaufmann. pp. 352–253. ISBN 978-0-12-374857-7.
- ^ Langston, Marc; Tyler, James (2004). "Ti panagisilpo kadagiti warnakan nga artikulo iti online a lugar ti pagisuroan: Ti agtagtaginayon a panilpo, DOI, ken OpenURL". Ti Internet ken Nangatngato nga Edukasionn 7 (1): 51–58. doi:10.1016/j.iheduc.2003.11.004.
- ^ "Kasano ti panakabalin ti 'Dihital a Panagilasin ti Banag'". BusinessWeek (BusinessWeek). 2001-07-23. Naala idi 2010-04-20. "No maipagarup a dagiti agipabpablaak ket taripatuenda dagiti databases, dagitoy a naisentro a reperensia, asaan a kasla dagiti agdama a panilpo ti Web, ket saanto a matukkol wenno mabaak."


text:
Tinglayan, Kalinga
Ti Tinglayan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Kalinga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Tinglayan ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Ambato Legleg
- Bangad Centro
- Basao
- Belong Manubal
- Butbut (Butbut-Ngibat)
- Bugnay
- Buscalan (Buscalan-Locong)
- Dananao
- Loccong
- Luplupa
- Mallango
- Poblacion
- Sumadel 1
- Sumadel 2
- Tulgao East
- Tulgao West
- Upper Bangad
- Ngibat
- Old Tinglayan
- Lower Bangad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Kalinga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Kalinga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
The Online Ilokano Dictionary Project
Dandani dua a tawenen ti napalabas nanipud panangibati ni Daniel-Jay Pascual iti sumaganad:
Hello fellow Ilocano. I’ve been working on an online Ilokano English dictionary for the past few years and would like to share it with you and your visitors. If you could kindly mention or add a link to your page to my site, http://www.toidp.com, I would greatly appreciate it. Just doing my part in trying to keep the language and our culture persisting through future generations.
Daytoy man ti Introduction ti “The Online Ilokano Dictionary Project”: The Online Ilokano Dictionary Project (TOIDP) is a free Ilokano dictionary application. The primary objective of TOIDP is to provide an online Ilokano resource for people to utilize so that they may overcome the language barriers existing between the English and Ilokano languages. Feel free to browse around and make full use of the tools available on this site. If you have any questions, comments, or concerns, please do not hesitate to contact us.
Nariing ti interes co iti TOIDP ni Daniel-Jay Pascual gapu iti panangsarangna iti carit a mangputar iti free Ilokano dictionary application. LIBRE. Agsaludoac kencuana ken no siasino man a mangsaranget iti castoy a carit.
Nalagipco ti dumaw-as iti TOIDP agsipud ta cayatco a makita no adun ti nainayon nanipud naudi a panangmiringco. Bassit laeng ti nagbaliwanna. Cabayatanna, natacuatac nga adda met Ilocano-English/English-Ilocano Dictionary ($1.99) manipud iti Apple Apps nga innac incabil ditoy iPhone ken iPad2. Adda pay ti Ilocano-English Dictionary ti Bansa.org, theFilipino.com. Ngem cas iti TOIDP, no mayarig iti bunga ket caribusel pay laeng dagitoy. Naganus unay ket masapul nga urayen a dumackel.
Ti impablaac ni Dr. Aurelio Solver Agcaoili, professor iti University of Hawaii at Manoa, a “CONTEMPORARY ENGLISH-ILOKANO DICTIONARY” iti daytay napalabas a tawen ti maysa cadagiti cangrunaan a dictionario uray no cagudua laeng agsipud ta saan a nairaman ditoy ti Ilocano to English dictionary. Nacalista daytoy iti Barnes & Noble (for $100.00) ngem “CURRENTLY NOT AVAILABLE”. [The book is published by TMI Global Hawaii with offices at 94-390 Hoaeae St., Waipahu, HI 96797. For orders in the US and Canada, write to agcaoili.dictionary@gmail.com. For other orders including those in the Philippines, write to caspublishing@gmail.com or cas812@gmail.com.]
Mabalin a dagiti gapuanan ni Carl R. Galvez Rubino — Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano ken Ilocano-English/English-Ilocano Dictionary and Phrasebook (both available at Amazon.com) — ti maibilang a cangrunaan a dictionario ti Ilocano-English/English-Ilocano nupay iti panirigco, adu ti masapul nga aturen a linaon dagitoy a libro. Umuna ti ambivalence ni Mr. Rubino maipapan iti no ania ti umno a sequence ti letra ‘o’ ken ‘u’ iti Ilocano. Maibatay ti panangicalintegan ni Mr. Rubino iti ethnic alphabet a naaramat sacbay nga intay nasursuro ti Roman alphabet, more specifically, ti Spanish alphabet nga isu coma ti rumbeng a suroten ni Mr. Rubino tapno marisut ti pannacaulaw no ti letra ‘o’ ket umun-una ngem ti letra ‘u’.
Uray no maysaac cadagiti di kumanunong iti “jejemon” craze, bigbigec nga adun ti nagbaliwan ti pagsasao tayo nga Ilocano. Sapay coma ta dagiti addaan saririt ken resources a mangibaclay iti panang-compile iti dictionario Ilocano addaanda iti sirmata a mangiraman cadagiti baro a balicas a nainayon wenno dagiti nagbaliw ken/wenno nanayonan ti caipapananda.
Ania ti tradisional a sarita? Ti saan a tradisional?
(Papel iti literary session iti Ababa a Sarita kabayatan ti Dap-ayan 2011, Maika-43 a Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas iti Ponce del Mar Beach Resort, Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur idi 15-17 Abril 2011)
ADDA kadi met, aya, masasao a tradisional ken saan a tradisional nga ababa a sarita, wenno, fiksion, iti Literatura nga Ilokano?
Ket adda, a, ania pay. Ngem iti no kua ket agduduma a panangkita, pannakabigbig, wenno panangipapan.
Naynay nga iti biangtayo nga Ilokano writers ken readers, masansan a kunatayo a “tradisional” ti maysa a sarita nga Ilokano a mabasatayo iti Bannawag man wenno libro, no ‘tay gagangay laeng daytoy a sarita, saan a nauneg, saan a palpalikaw, saan nga agpilpilosopia (wenno agpilpilosopo). Iti ababa a pannao, ‘tay makuna a light, ‘tay entertaining. ‘Tay ngay makaliwliwa, makalinglingay iti panagbasa, iti reading pleasure, kadagiti oras ti panagpalpaldag wenno panagpalpalpa iti nalamiis a sirok ti algarruba iti paraangan no kasta a leppas-pangngaldaw.
Ket kunaentayo met saan-a-tradisional wenno non-traditional ti maysa a sarita no daytay ditayo maaw-awatan wenno pagkuretretennat’ mugingtayo nga agingga a ditay’ payen kayat nga ituloy a basaen ta saantay’ metten a ma-entertain wenno malinglingay no di ket maulaw metten ket maawan ti ganastayon nga agbasa.
English-Ilokano Dictionary by Agcaoili Now Available
Dr. Aurelio S. Agcaoili of the University of Hawaii at Manoa posted the following in his FaceBook on Tuesday, January 4, 2011:
For the first time, an English-Ilokano Dictionary, one of the more comprehensive dictionaries on the Ilokano language, is out of the press.
The limited American hardbound edition is published by TMI Global Hawaii. To order, email aurelioagcaoili@gmail.com.
The Philippine edtion is published by Cornerstone of Arts & Sciences, Quezon City. To order, contact the publisher, Cecilia Suarez, president and ceo: caspublishing010@gmail.com or checheasuarez@yahoo.com, 0922-824-3227.
The Philippine edition is due for soft launch in March 2011; another launch at the 6th Nakem International in Ifugao State University, May 23-25; and another launch at the 3rd TMI Global Writers Conference, May 27-29.
The dictionary brings out the repertoire of the Ilokano language as spoken in the Philippines and in the diaspora; likewise, it follows a pre-category approach. Total number of entries in this volume is 18,000 plus.
A companion volume, the Ilokano-English, is being prepared.
Ibainmo ti ag-Ilocano?
“Ang hindi marunong magmahal ng sariling wika ay mas masahol pa sa malansang isda.”–Jose Rizal
Agsipud ta naangotmi ti nabangbangsit pay ngem nalaes a lames a cayarigan dagiti dadduma a pada nga Ilocano gapu iti panangibainda nga agsao iti nacayanacanda a pagsasao segun ti pammaliiw ni Firth McEachern [maysa a Canadian a nagturpos sadiay Harvard University ken agdama nga empleado ti ciudad ti San Fernando, La Union, cas representative ti Sustainable Cities (Canada)] a naipablaac iti Sun Star (Baguio), napanunotmi nga uliten nga imaldit ida ditoy:
__________
McEachern: Diversity shock
WHEN I first arrived in the Philippines and journeyed north to my new home, La Union, the first thing I noticed was how many people inhabited this country. The road north from Manila exhibited a near continuous line of sari-sari stores, food stalls, local government halls, churches, and many other buildings, all overlooking a road teeming with children, animals, trucks, buses, farmers, and people sitting wayside to observe the activity. In Canada, journeys between cities are much more desolate, and the transition between wilderness and settlement is abrupt. Here, the activity and people lent a sensation of being perpetually on the outskirts of Manila, and just as I thought to be leaving civilization, another town plaza would appear. Given that my country has a third the population of the Philippines in 30 times the area, the difference in density is expected. But there was something even more shocking that I was not prepared for. In just 6 hours, my new office friends had noted passing four realms of languages. As we crossed into Pampanga from Bulacan, my escort and soon-to-be officemate mentioned, “Gloria Macapagal-Arroyo is from here. They speak Kapampangan.”
“Kampan…Kampandunkin?” I repeated woefully inaccurately, the word having gone by too fast. “Do they actually use it or do you mean historically?”
“No, they actually use it,” he said.
How cool! My eyes drifted to the window, amazed by the fact that the endless line of seemingly identical sari-sari stores and general humanity did in fact harbor great variety. It soon became a game in which, whenever we crossed into a new province, I would ask, “What language do they speak here?” To which my officemates would reply something new. In Pampanga, it was Kapampangan; in Tarlac, mostly Tagalog; in Pangasinan, the Pangasinan language, and finally in La Union, Ilokano. My initial judgement of everything being the same was based—rather naively—on appearance. The Philippines has in fact much greater diversity than the cosmetic differences I was looking for, a fact I have gradually come to appreciate more and more. In Canada, one can travel 1000 km and not even detect a difference in accent. While the scenery is many-hued, people are for the most part talking the same way, eating the same things, and interacting with each other in similarly predictable ways. Of course there are immigrant communities, class differences, and some regional variations, but the country’s young age ensures these differences are small, and further dulled by the overriding imprint of American culture from the south. Continue reading
Connie Benemerito
Happy Birthday, Connie!
Wishing you many, many, many more to come!
DWTS: And the 2010 Season 10 winners are…
The 2010 Dancing With The Stars (Season 10) winners are Nicole Scherzinger and Derek Hough!
And the winning Perfect 10 jive:
Perfect “10”: Moments To Be Proud Of
Last night’s Argentine tango by Nichole Scherzinger and partner Derek Hough garnered the pair another Perfect “10” on Dancing With The Stars. Their cha-cha dance just before that got them two perfect “10’s” and a “9”.
Oh well, here they are dancing the Argentine tango and the cha-cha; enjoy:
The other Perfect “10” Nicole and Derek earned last week (May 10, 2010) dancing the paso doble:
A Filipina on “Dancing With The Stars”
I am not going to speculate that Alfonso Valiente, a Filipino, is an Ilocano or a descendant of Ilocanos, however, the Valientes sure abound in my hometown. I shall, however, recognize the fact that he was part of the equation that produced Nicole Scherzinger, the talented and beautiful lead singer of the Pussycat Dolls and now competing in this year’s 10th season of Dancing With The Stars.
Here’s the text of a fact sheet on the singer/dancer circulating on the Internet:
Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger (born June 29, 1978) is an American pop/R&B singer, songwriter, dancer and occasional actress who is best known as the lead singer of the Pussycat Dolls.
Previously, Scherzinger was part of reality TV girlgroup Eden’s Crush and despite minor chart successes she was discontented with the group and quit. She then joined the Pussycat Dolls when they were a burlesque troupe. She took the role of lead singer when the group became a recording group. So far, the Pussycat Dolls have released two successful albums, PCD and Doll Domination, with two supporting tours.
Scherzinger was born in Honolulu, Hawaii. Her biological father, Alfonso Valiente is Filipino, and her mother, Rosemary, is of Hawaiian and Russian descent. In an interview Scherzinger said “I’m Filipino-Russian-Hawaiian, but people think I’m from Pakistan.”
Her mother Rosemary was eighteen at the time of Scherzinger’s birth and lived in an inner city neighborhood. Nicole’s parents separated when she was still a baby. Her maternal family moved to Louisville, Kentucky when she was six years old, with her sister Ke’ala and her German-American stepfather Gary Scherzinger.
In an interview with The Daily Mail Scherzinger explained that she had been brought up with a strict religious (Catholic) upbringing in Hawaii. She first attended Meyzeek Middle School as an adolescent. Growing up, Scherzinger states that she didn’t have a lot of money and the singer thanks her mom for all the support she gave her to become what she is today. Scherzinger began performing in Louisville, attending the Youth Performing Arts School at duPont Manual High School and performing with Actors Theatre of Louisville.
As a teenager, Scherzinger was the first runner-up at the 1996 Kentucky State Fair’s Coca-Cola Talent Classic contest. She also was the Queen for the Louisville Barrio Fiesta, a celebration of all Filpinos in the area. Scherzinger majored in acting and musical theatre at Wright State University, where she played Velma Kelly in Chicago and Julie La Verne in Show Boat, but put her studies on hold in 1999 to sing backing vocals for the rock band Days of the New.
Nicole was supposed to be cast in one of the lead roles in the upcoming movie with the Filipino Boxing Champion Manny Pacquiao together with professional wrestler Dave Batista. She was about to play the leading lady of the Filipino Champ but it was canceled and her role went to the Filipina actress Ruffa Mae Quinto.
The Filipino star is a big fan of Pacquiao and intends to support him by singing his country”s national anthem at one of the sport star”s future fights.
“It would be an honor to sing the national anthem. So, let’s make that happen! I’m so proud of him. I’ve been following him,” she said.
In 2006, she made a “Bench Body” brand underwear commercial in the Philippines and in October 2008, she promoted Clear Shampoo and Conditioner. Both commercials were reportedly aired throughout Southeast Asia.
In late 2009, it was reported that Scherzinger was working closely with Andrew Lloyd Webber on the Phantom of the Opera sequel, Love Never Dies.
On March 1, 2010, it was announced that Scherzinger would be a celebrity contestant on Dancing with the Stars for the tenth season and would be partnered with Season 7 Champion Derek Hough. The season premiered on Monday, March 22, 2010. Family and friends of Nicole gathered in Makaha Valley, at the home of her parents that she gave as a gift to cheer her on during the premiere of DWTS.
Asked whether she keeps in touch with her biological father, Nicole replied: “Yes, I do. He grew up in Hawaii and still lives there with a family of his own. It’s a beautiful family, very warm people who follow their hearts. My father works for the Hawaii government. But it was my mother who raised me. She’s my everything and she’s the reason why I got to where I am today.”
Of course, my favorite video is:
ilocano-online.com
Ladingitenmi ti pannacapucaw ti dati nga Ilocano Online (ilocano-online.com). Dati a libre a hosting nga impaay ti Google. Ngem gapu iti di napacpacadaan a panangisardeng ti Google iti libre a hosting, capilitan a naisardeng ti panangtarabay iti Ilocano Online.
Calicagumanmi nga ituloy daytoy iti sabali a hosting babaen ti sabali nga url, ilocanoonline.com. Padaanan.
Cabayatanna, panggepenmi nga iragpin ditoy a blog dagiti dati a nabiag a pinanid ti Ilocano Online. Suroten babaen ti ilocano-online.com.
.
Jimmy M. Agpalo, Jr.
Naimaldit iti baba ti chatmi ken Jimmy (editor ti Tawid News Magasin) ita nga aldaw, November 21, 2009:
Me: Comusta? ‘Niat napasamac iti daydiay DepEd Order 74 s.2009 wenno Multilingual Education Order? No ditay darasen nga ipatungpal, amangan no lipatenda…
Jimmy Agpalo, Jr: awan pay damagko, manong…
Me: Gundaway coma daytoy a mangidur-as iti nacayanacan a pagsasao iti elementaria ken haiskul…
Jimmy Agpalo, Jr: maisuro iti elem grade 1-3, laeng ti nakaprograma
Me: Inusarco dagidiay pammaliiwmo maipapan iti in-inut nga ipupusay ti Ilocano idi maar-aramid ti draft ti DepEd 74… Pre-school to Grade 3 ngem ipalubos ti Deped 74 ti panangusar iti nacayanacan a pagsasao cas pangsuporta iti Ingles wenno Filipino MOI agingga iti haiskul segun ti enclosures…
Jimmy Agpalo, Jr: kasta siguro, manong… nabayag ngamin a jak nagkompiuter gapu iti salun-atko… nasayaat met a…
Me: ‘niat kinnuamon, atanud? sapay ta napiaca ngaruden…
Jimmy Agpalo, Jr: naatakeak idi, dec 28, ket makatawenton… idi jak makapagna, itan, makapagnaakon… ngem maysa nga ima ti agenkod ta kagudua pay la a bagi ti paralisado… ngem dandanin umimbag, hehe!
Me: whoa, atanud, gangani-ac met nacasdiay about 10 years ago. ‘Imbag lat ketdin ta na-quadruple bypass a sigud ta di coma ket tumangtangad datao iti barsangan…
Jimmy Agpalo, Jr: bypass? heart? hmmn… siak ngamin ket highblood… isu met laeng… idi nagdikar ket awan kaduak ta sisiak…
Me: uray siac ket high blood isu nga agtumar datao iti innem a pills iti inaldaw. sa agbisekletaac iti about 12-15 miles inaldaw tapno mawatwat bassit agsipud ta diac met unay tangtanggaden ti bagoong ken lechon…
Jimmy Agpalo, Jr: napintas ti ehersisiom, mabalin a kastanto ti gamdek apaman a makarekoberak… saanak pay a makaadayo a magna… idi kalman ket umasibayak ken baket a magna, ta di dataon makaaddang, hehe!
Me: hope you have an excellent rehab program to return you to normal asap…
Jimmy Agpalo, Jr: thanks… nalpas ti 3mo a pt, ket ilut met ita.. plus di mamingga nga agas
Me: Pagyamanan unay iti adu ti ayat ken anus ni baketmo agsipud ta cas nasagrapco, dacdackel nga amang ti maited a pagimbagan dayta nga ayat ken anus ngem ti agas. Please take good care of yourself and I will stop here so you could rest–I know you need a lot of rest and baket-therapy…
Jimmy Agpalo, Jr: ok, manong… mapanak metten…
Pssst! LIBRE a Textbooks Ditoy!
Wen–saan a balbalatong–pudno a LIBRE a libro a mabalin nga aramaten a textbook wenno reperensia dagiti agad-adal, mangisursuro, ken dadduma pay para kindergarten, elementaria ken haiskul nga idiaya dagitoy sumaganad:
CK-12 Foundation [http://www.ck12.org/] – Iti agdama, adda 16 a textbook nga idiaya ti CK-12 Foundation iti benneg ti matematika ken siensia para haiskul. Sidadaan nga usaren dagitoy no adda Internet connection. No saan, mabalin a saggaysaen a kopiaen ti tunggal libro iti USB (Universal Serial Bus) flash drive, compact flash drive, PC hard drive, portable wenno external hard drive, CD/DVD wenno ania man a digital media a mabalin a pangidulinan wenno pangilebbenan tapno aramaten no awan Internet connection. Ken mabalin met nga iprenta no kayat a papel ti kopia a basaen.
Pagimbagan dagitoy a liblibro ket no adda man agbaliw a linaon dagitoy, kas pagarigan ti saanen a panangibilang iti Pluto a planeta daytoy, mabaliwanda a dagus, saan a kas iti imprenta a libro a mabaliwan maminsan iti uneg ti lima wenno innem a tawen.
[Babaen dagiti pagannurotan ti bukod tayo a DepEd, maminsan a mabaliwan dagiti imprenta a textbooks iti uneg ti lima a tawen segun ti DepEd Memorandum No. 289, s. 2004. Maysa pay, mabalin a sukatan ti format wenno ti linaonda segun ti keddeng a bunga ti “Conduct of Content Evaluation Workshops” nga angayen ti Instructional Materials Council Secretariat (IMCS) ti DepEd.]
Kangrunaanna, libre ti panangusar kadagitoy libro ti CK-12 Foundation, libre ti panangkopia, libre ti panangbalbaliw iti urnos dagiti linaonda, saan a pakasikuran ti panang-update iti linaonda, ken libre ti panangiwaras kadagitoy no la ket suroten dagiti pagannurotan ti Creative Commons “attribution” license wenno CCSA [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/].
Mabalin nga urnosen a para sekundaria (primeranyo agingga iti kuarto-anyo) iti Filipnas dagitoy sumaganad a textbooks ti CK-12 Foundation:
Chemistry Engineering: An Introduction for High School Geometry NanoSense Student Materials NanoSense Teacher Materials People’s Physics Book Version 2 Single Variable Calculus Trigonometry 21st Century Physics Earth Science Algebra I Life Science Biology People’s Physics Book Basic Physics An Introduction to Solving Engineering Problems with Matlab
Padaanan dagiti libro a para iti kindergarten, elementaria ken dadduma pay a mainayon iti CK-12 Foundation website.
Connexions [http://cnx.org] – Libre a libro para ubbing, estudiantes ti kolehiyo, ken profesionales babaen dagitoy sumaganad a benneg: Arts, Business, Humanities, Mathematics and Statistics, Science and Statistics, Social Sciences.
SOFIA [http://www.sofia.usra.edu/] – (Stratospheric Observatory For Infrared Astronomy) – para kadagiti interesado iti siensia: mangisursuro, agtrabaho iti museo, planetario, agsursurat maipapan iti panagadal iti siensia, astronomia, let-ang kdpy.
Open CourseWare Consortium [http://www.ocwconsoritum.org/] – Pagtitinnulongan ti nasurok dua gasut a pagadalan ken dadduma pay a mainaig a gunglo iti entero a lubong iti panangidiaya iti libre a naipablaak (digital) nga adalen.
Open Educational Resources [http://www.oercommons.org/] – libre nga adalen wenno aramaten a pangisuro iti uneg ti Internet.
Community College Consortium for Open Education Resources (CCCOER) [http://oerconsortium.org] – libre a libro (open textbooks) para kadagiti estudiante ken mangisursuro iti community colleges ken unibersidad.
iTunes U [http://www.apple.com/education/mobile-learning] – benneg ti iTunes Store ti Apple Computer [http://www.apple.com/]. Naurnong ditoy ti nasurok a 200,000 a libre nga educational media para estudiante, mangisursuro ken dagiti agtarigagay nga agsursuro a di tumapog iti uneg ti eskuwela. Nupay saan a libro dagitoy no di ket audio (mp3) wenno video, mabalin nga usaren iti Internet wenno i-download iti PC, iPod, Ipod Touch, wenno iPhone tapno denggen wenno buyaen iti sango ti PC wenno uray sadino ti ayan.
Ti Salip Da Kalgaw Ken Burarog
Sarita ni Joel B. Manuel, Umuna a Gunggona, Salip iti Sarita a Para Ubbing, naipablaak iti Bannawag, Agosto 24, 2009.
NO APAY a naaddaan iti dua a paniempo ti Kailokuan.
Awan ti makuna a paniempo idi ta inaldaw nga agtudo, inaldaw met nga aginit. Maysa a paraiso ti Amianan. Iturayan ni Apo Lung-aw ken addaan iti dua nga annak, da Apo Kalgaw ken Apo Burarog. Ay-ayatenna unay dagiti annakna, ket isudanto ti sumukat nga agturay inton mauma.
Napanunot ni Apo Lung-aw a tapno saan a tumanor nga awan ti ammoda dagiti annakna, nasken nga isaganana ti akem tunggal maysa. Narigaten a masuruanna dagiti tao ngem saan dagiti annakna. Saan ngamin a nakibibiang dagiti annakna, ket daydiay laeng nagpaspasiar, nagpininnalastog ken nagay-ayam ti ammoda.
Pinaayaban ni Apo Lung-aw dagiti baliodong nga annakna ken ni Pitopit tapno mabadangan daytoy a mangituray iti Bantay Kilang ta adu kanon ti panawen a panangiwanwanna kadagiti tao. Ngem saan nga agkinnaawatan dagiti annak iti pagturayan, no makannigid wenno makannawan. Nasken ngarud suboken ni Apo Lung-aw dagiti dua.
Inturongna dagiti dua iti leleggakan ta sadiay a nakapakleb dagiti tallo a sinublan ni higante nga Aran. Dayta ti bagkaten tunggal maysa nga ipan iti tengnga ti Kailokuan.
Gapu ta di nairuam iti rigat ni Apo Kalgaw, pinatudonna ni Palayupoy a mangbagkat. Ngem saan a makuti ti naud-udi ti sinublan.Nakiinnuman ni Apo Kalgaw ken ni Bagiw a mabaybayadan ket linaklaka laeng daytoy nga impullasit ti sinublan. Dayta ti impakita ni Kalgaw iti amana. Ngem kuna ti ama a nalaing a mangusar iti gayyem toy anakna ket insaldana ti masakbayan. Dayta ti gapuna no apay nga ay-ayamen ti Bagiw ti Kailokuan.
Saan a nagpaudi ni Apo Burarog. Inayabanna ni Karayan a gayyemna, ngem saan a kinabaelan daytoy ti sinublan. Isu nga inayabanna ni Layus a mabaybayadan ket dagus met daytoy nga induron ti sinublan iti amianan ti Bantay Simminublan. Ngem di naayatan ti ama ta insalda ni Burarog ti masakbayan. Dayta ti rason no apay malayus ti Kailokuan.
Indeklara ni Apo Lung-aw a tabla ti laban. Iti sumaruno a rikus, saanda a pabadangan. Agkinnaadu dagiti dua nga annak iti maanges nga angin. Ngem naamiris ni Apo Lung-aw a maustel la ketdi amin a nagbiag no awanen ti angsenda isu a pinasardengna dagiti dua.
Simmaruno ti innaduan iti masusop a danum. Tunggal maysa adda abuyna a mangabak. Naparkagan dagiti waig ken karayan, dagiti laeng dadakkel ti di naabbatan. Kaslan nagpuoran ti Kailokuan. Karandikang amin a karandikang. Nakayaman ni Apo Lung-aw idi sumangpet ni Pitopit a senial ti gibus ti salip.
Rinukod ni Apo Lung-aw ti danum a nainum tunggal maysa. Ngem agpadada a dua, awan surok ken kurangna. Inkeddeng ni Apo Lung-aw a maguddua ti Bantay Kilang. Mapan ken ni Kalgaw ti tangatang, ken ni Burarog met ti daga ken kadandanuman.
Nagdir-i da Apo Burarog ken Apo Kalgaw. Ket nagtulagda pay a rambakan a tinawen ti salisalda. Isu nga adda dua a paniempo ti Kailokoan.
Chinese lanterns aglow in a summer garden
To a GI (genuine Ilocano), the warm, colorlful Chinese lantern-like green and ripe mix of paria hanging from the arbor of green paria vines in the middle of summer and those million tiny yellow flowers individually sitting on tendril-like filaments, each swinging playfully when the flowers are buzzed by honeybees from dawn to dusk–well, the view is absolutely a mesmerizing feast for the eyes. You could almost see the ripe fruits glow or hear their laughter when they burst open with their teeth-like red-coated seeds which eventually fall to the earth and sleep there through the sometimes harsh winter and, in late spring as if by clockwork, reawaken and begin the process of rebirth.
Pinacbet, anyone? Or ginisa with mungo beans teased by a sprinkling of shrimps or succulent lechon, bagnet you say? Chicken tinola with tender paria leaves–ah, that soup is all the therapy you need to feel reborn and energized!


text:
Plantilia:ISO 639
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket inus-usar iti sakaanan para kadagiti mainaig a listaan ti ISO 639.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{ISO 639 |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{ISO 639 |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{ISO 639 |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Danaw
Ti danaw wenno dan-aw ket bagi ti danum iti relatibo a natalna a likido iti mausig a kadakkel, lokalisado iti labneng, a napalikmutan babaen iti daga a naisina manipud iti karayan wenno sabali a rummuaran nga agserbi a mangpakan wenno mangattian ti danaw. Dagiti danaw nga adda iti daga ket saan a paset iti taaw, ken isu a dagitoy ket maisalumina manipud kadagiti laguna, ken dagitoy ket dakdakkel pay ken ad-adalem ngen dagiti alog.[1][2] Dagiti danaw ket mabalin nga igiddiat kadagiti karayan wenno dagiti waig, a dagitoy ket kadawyan nga agay-ayus. Nupay kasta kaaduan kadagiti danaw ket pinakpakan ken inat-atianan babaen dagiti karayan ken dagiti waig.
Dagiti masna a danaw ket mabirukan kadagiti kabambanatayan a lugar, dagiti sona ti rengngat, ken dagiti lugar nga addaan kadagiti agdama a glasiasion. Dagiti sabali a danaw ket mabirukan kadagiti endoreika a labneng wenno kadagiti igid dagiti duog a karayan. Kadagiti sabali a paset iti lubong adda met dagiti adu a danaw gapu kadagiti nakariro a tab-tabas ti panagattian manipud ti kinaudi a Panawen ti Yelo. Amin dagiti danaw ket temporario kadagiti heolohiko a gantingan ti panawen, gapu ta dagitoy ket agin-inutda a mapunno kadagiti sedimento wenno agluppiasda kadagiti labneng a naglaon kaniada.
Adu met kadagiti danaw ket artipisial ket naaramid para iti panagusar ti industria wenno agrikultura, para iti panagpataud ti hidro-elektriko a bileg wenno panagipaay ti domestiko a danum wenno para kadagiti pamay-an nga estetiko wenno pagliwliwaan.
Pannakaiwarwaras dagiti danaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaaduan kadagiti danaw iti lubong ket nasadiwa a danum, ken kaaduan ket mabirukan idiay Akin-amianan a Hemisperio kadagiti nagatngato a latitud. Ti Kanada, ket addaan iti nakarkulo a 31,752 a dandanaw ken dakdakkel ngem 3 kuadrado kilometro (1.2 sq mi)[3] ken ti di ammo a dagup a bilang dagiti danaw, ngem nakarkulo a saan a basbassit ngem 2 a riwriw.[4] Ti Pinlandia ket addaan kadagiti 187,888 a danaw iti 500 kuadrado metro (5,400 sq ft) wenno dakdakkel, a dagiti 56,000 ket dadakkel (10,000 kuadrado metro (110,000 sq ft) wenno dakdakkel).[5]
Kaaduan kadagiti danaw ket addaan iti saan a basbassit ngem maysa a masna a pagruaran iti porma ti karayan wenno alog, ken isu daytoy ti mangtalinaay ti natimbeng a kaadalem ti danaw babaen ti panangpalubos ti panagattian ti sobra a danum.[6] Adda met dagiti danaw nga awanan iti masna a pagruaran iti danum ken makapukaw laeng babaen ti panagbawbaw wenno ti panagagsep iti sirok ti daga wenno isuda a dua. Dagitoy ket naitermino a kas dagiti endoreika a danaw.
Adu met kadagiti danaw ket artipisial ken naaramid para iti panagusar ti industria wenno agrikultura, para iti panagpataud ti hidro-elektriko a bileg wenno panagipaay ti domestiko a danum wenno para kadagiti pamay-an nga estetiko wenno pagliwliwaan.
Iti lubong, dagiti danaw ket inatiw met ti bilang babaen dagiti alog: kadagiti nakarkulo a 304 a riwriw ti natalinaay a bagbagi ti danum iti sangalubongan, 91% kadagitoy ket 1 hektaria (2.5 akre) wenno basbassit iti kalawa (kitaen ti panangipalawag dagiti alog).[7] Dagiti bassit a danaw ket ad-aduda pay ngem dagiti dadakkel a danaw: iti termino ti kalawa, maysa a pagkatlo kadagiti natalinaay a danum ti lubong ket nairepresenta babaen dagiti danaw ken dagiti alog iti 10 hektaria (25 akre) wenno basbassit. Nupay kasta, dagiti dakkel a danaw ket mangirepresenta para iti kaaduan a kalawa ti natalinaay a danum nga addaan kadagiti 122 dakkel a danaw iti 1,000 kilometro kuadrado (390 kd mi, 100,000 ha, 247,000 akre) wenno mangirepresenta ti agarup a 29% iti dagup ti sangalubongan a kalawa ti natalinaay nga akin-uneg a danum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Britannica online. "Danaw (pisikal a langa)". Naala idi 2008-06-25. "[ti danaw ket] ti ani aman a dakkel a bagi ti danum iti nabuntog nga agay-ayus wenno saan nga agkutkuti a danum a mangsakop ti maysa nga akin-uneg a labneng iti mausig a kadakkel. Dagiti panangipalawag a husto a mangilasin kadagiti danaw, dagiti alog, dagiti kalugnakan, ken uray pay dagiti karayan ken dagiti sabali a bagi ti danum iti saan a taaw a danum ket nasayaaten a naipaammo. Makunkuna pay, nupay kasta, a dagiti karayan ken dagiti waig ket napardasda nga agay-ayus; ken dagiti kalugnakan ket aglaonda kadagiti adu a gatad ti ruot, kaykayo ken babassit a mula; ken dagiti alog ket bassitda met no maipada kadagiti danaw. No maipalawag iti heolohia, dagiti danaw ket dagiti temporario a bagi ti danum."
- ^ "Dictionary.com definition". Naala idi 2008-06-25.
- ^ http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/lakes.html/#numberoflakes ([1])
- ^ http://atlas.nrcan.gc.ca/auth/english/maps/environment/hydrology/watershed1/1
- ^ http://www.ymparisto.fi/default.asp?contentid=240894&lan=fi&clan=en
- ^ Carreck, Rosalind, ed. (1982). The Family Encyclopedia of Natural History. The Hamlyn Publishing Group. p. 205. ISBN 978-0711202252.
- ^ Downing, J. A.; Prairie, Y. T.; Cole, J. J.; Duarte, C. M.; Tranvik, L. J.; Striegl, R. G.; McDowell, W. H.; Kortelainen, P.; Caraco, N. F.; Melack, J. M. (2006). "The global abundance and size distribution of lakes, ponds, and impoundments". Limnology and Oceanography 51 (5): 2388–2397. doi:10.4319/lo.2006.51.5.2388. ISSN 0024-3590.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Danaw idiay Wikimedia Commons