text:
Tuguegarao
Ti Siudad ti Tuguegarao ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Ti Tuguegarao, ket agpapaay a kas kapitolio ti Cagayan ken rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan, ket masarakan iti bakrang ti Karayan Cagayan, nga asideg iti akin-abagatan a beddeng ti probinsia.
Sigud a primera klase nga ili idi ti Cagayan, napagbalin kas maysa a siudad ti Tuguegarao idi Disiembre 18, 1999 babaen ti pananganamong dagiti umili iti maysa a plebisito.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan a maitudo no ania ti umno a naggapuan ti nagan a "Tuguegarao". Tallo dagiti balbalikas a maibilbilang a namunganayan ti nagan ti ili, manipud iti "tuggui gari yao" (pagsasao nga Ibanag a kayatna a sawen ket "dinalusan ti apuy daytoy"), wenno iti "garao" (naapres nga agus ti karayan), wenno "taraw" (maysa a kita ti palmera).
Ti kaunaan a pannakarehistro a purok ket maysa a mission pueblo a naipasdek idi Mayo 9, 1604. In-inut a dimmakkel ti purok ket nagbalin a dakkel nga ili kalpasan ti pannakayakar ditoy ti kapitolio ti probinsia idi 1839 manipud iti sigud a Lallo.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad Tuguegarao ket nabingbingay a politikal iti 49 a barbaranggay.[2]
- Annafunan East
- Atulayan Norte
- Bagay
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 4 (Poblacion)
- Centro 5 (Poblacion)
- Centro 6 (Poblacion)
- Centro 7 (Poblacion)
- Centro 8 (Poblacion)
- Centro 9 (Poblacion)
- Centro 10 (Poblacion)
- Centro 11 (Poblacion)
- Buntun
- Caggay
- Capatan
- Carig
- Caritan Norte
- Caritan Sur
- Cataggaman Nuevo
- Cataggaman Viejo
- Gosi Norte
- Larion Alto
- Larion Bajo
- Libag Norte
- Linao East
- Namabbalan Norte
- Pallua Norte
- Pengue (Pengue-Ruyu)
- Tagga
- Tanza
- Ugac Norte
- Centro 2 (Poblacion)
- Centro 3 (Poblacion)
- Centro 12 (Poblacion)
- Annafunan West
- Atulayan Sur
- Caritan Centro
- Cataggaman Pardo
- Dadda
- Gosi Sur
- Leonarda
- Libag Sur
- Linao Norte
- Linao West
- Namabbalan Sur
- Pallua Sur
- Ugac Norte
- San Gabriel
- Ugac Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


c: text/html

text:
San Nicolas, Pangasinan
Ti San Nicolas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Nicolas ket nabingbingay a politikal kadagiti 33 a barbaranggay.[2]
- Bensican
- Cabitnongan
- Caboloan
- Cacabugaoan
- Calanutian
- Calaocan
- Camanggaan
- Camindoroan
- Casaratan
- Dalumpinas
- Fianza
- Lungao
- Malico
- Malilion
- Nagkaysa
- Nining
- Poblacion East
- Poblacion West
- Salingcob
- Salpad
- San Felipe East
- San Felipe West
- San Isidro (Sta. Cruzan)
- San Jose
- San Rafael Centro
- San Rafael East
- San Rafael West
- San Roque
- Santa Maria East
- Santa Maria West
- Santo Tomas
- Siblot
- Sobol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nalapdan ti Panagpakamatay Idiay Sky Tower
Timmulong ti 80 anyos a Saksi ni Jehova a ni Graham Browne a nangkombinsir iti adda diperensia ti isipna a lalaki a saan a tumpuak iti 328 a metro ti kangatona a Sky Tower iti Auckland, New Zealand. “Idi imbaga ti lalaki a kayatna a makasarita ti maysa kadagiti Saksi ni Jehova,” kinuna ni Graham, “inawagandak dagiti polis tapno kiddawenda a tumulongak.
“Insuot kaniak dagiti empleado ti Sky Tower ti safety harness ken ginalutanda ti Bibliak iti atiddog a tali. Idi kuan, impandak dagiti polis iti makinruar a viewing platform a 192 a metro ti kangatona. Naglamiis ti pul-oy ti angin iti aglawlaw ti tower. Ti lalaki a kayatnan ti tumpuak ket nakauyaoy dagiti sakana a nakatugaw iti akikid a pagnaan iti di unay adayo kaniak .
“Impukkawko a maysaak a Saksi ni Jehova ken kayatko ti tumulong. Kalpasan ti naulimek a panagkararagko, linuktak ti Bibliak ket nangrugiak nga agsao.
“Imbagak ti maipapan iti kinasagrado ti biag. Tema dayta ti nabiit pay a palawagko iti Kingdom Hall-mi.
“ ‘Napategka iti imatang ti Dios,’ kinunak, ‘ken inikkannaka iti nagpateg a sagut—ti biagmo. Ipakitam koma kenkuana nga ipatpategmo dayta a sagut. Pangngaasim, umayka ditoy likud ti safety fence.’
“Binasak met ti sumagmamano a teksto iti Biblia, agraman ti Juan 3:
“ ‘Isu nga ay-ayatennaka ti Dios ken kayatna nga agbiagka,’ kinunak kenkuana.
“Idi damo, kasla saan a dumdumngeg ti lalaki. Isu a siuulimek a nagkararagak ken Jehova a sapay koma ta makombinsirko a di tumpuak. Di nagbayag, nagin-inayad a timmakder sa immasideg kaniak. Mariribukan unay.
“ ‘Itay nabiit, adda dagiti Saksi ni Jehova nga immay iti balayko ngem pinapanawko ida,’ kinunana. ‘Makonkonsiensiaak unay. Sapay koma ta mapakawannak.’
“ ‘Ammom, kasta met ti inaramid ti dadduma kadakami sakbay a nagbalinkami a Saksi,’ impatalgedko kenkuana. ‘Sigurado a mapakawannaka ni Jehova.’
“ ‘Agyamanak,’ insungbatna, ‘tumalna met laengen ti panunotko.’
“ ‘Ammom, talaga a madanaganak para kenka,’ intuloyko. ‘Naka-safety harness-ak, ngem no maikagliska, mapukaw ti nagpateg a biagmo. Sigurado a malidayan no kua ni Jehova. Isu a pangngaasim ta umayka ditoy safety fence.’
“Kimmalma met laengen ti langana. ‘Sige,’ insungbatna. ‘Umayak ditan.’
“Idi adda isunan iti viewing platform, insigida nga inasistiran dagiti polis iti natalged a disso. Agarup maysa nga oras met ti panagtungtongmi.”
Talaga a maseknan dagiti Saksi ni Jehova kadagiti tattao, nangruna kadagiti marirriribukan. Iti intero a lubong, us-usarenda ti Biblia tapno iranud ti namnama ken liwliwa. Ipaspasiguradoda kadagiti tattao a pudno a maseknan ti Dios.


text:
Diro
Ti diro ket ti nasam-it a makan babaen dagiti uyokan a nagus-usar ti nektar manipud ti sabsabong. Tikaruay a mapataud babaen dagiti uyokan ti diro (ti henero nga Apis) ket maysa kadagiti kanayon a naibagbaga, gapu ta isu daytoy ti kita ti diro nga inur-urnong babaen dagiti agtartaraken ti uyokan ken kankannen babaen ti tattao. Ti diro a pinataud babaen dagiti sabali nga uyokan ken dagiti insecto ket adda kadagitinaisangayan a tagkikua.
Dagiti uyokan ti diro ket agibaliwda kadagitinektar iti dirobabaen ti prosesso iti regurgitasion ken panagbawbaw. Ipenpenda dagitoy a kas nangruna a taudan ti taraon iti allid dagiti kalaba iti uneg ti balay ti uyokan.
Ti diro ket makaala ti kasam-itna manipud ti monosakarido pruktosa ken glukosa, ken addaan ti agarup a kapada ti kinasam-it iti granulado nga asukar.[1][2] Daytoy ket addaan ti nasayaat a kimiko a tagtagikua para itipanagiyurno ket ti naisalsalumin a nanam a pakaituronga ti tattao a mangayat iti daytoy ngem ti asukar ken dadduma pay a pagpasam-it.[1] Kaaduan kadagiti mikroorganismo ket saanda nga agaramid ti diro gapu ti ababa a aktibidad ti danumna iti 0.6.[3] Nupay kasta, ti diro ket sagpaminsan nga aglaon kadagiti malmalmeng nga endospora ti bakteria a Clostridium botulinum, ken mabalin daytoy a makadangran kadagiti maladaga, gapu ta dagiti endospora ket mabalinda nga agbaliw kadagiti bakteria a makapataud ti sabidong kadagiti ubing pay a bagis ti maladaga, ken pakaiturongan ti sakit ken mabalin pay a makapatay.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b National Honey Board. "Karbohidrato ken Kasam-it ti Diro". Naala idi 1 Hunio 2012.
- ^ Estado nga Unibersidad ti Oregon. "Ania kadi ti relatibo a kinasam-it dagiti nadumaduma nga asukar ken dagiti sukat ti asukar?". Naala idi 1 Hunio 2012.
- ^ Prescott, Lansing; Harley, John P. kenni Klein, Donald A. (1999). Mikrobiolohia. Boston: WCB/McGraw-Hill. ISBN 0-697-35439-3.
- ^ Shapiro, Roger L.; Hatheway,, Charles; Swerdflow,, David L. (1998). "Botulismo idiay Estados Unidos : Ti Klinikal ken Epidemiolohiko a Panagrepaso". Annals of Internal Medicine 129 (3): 221–8. doi:10.1059/0003-4819-129-3-199808010-00011. PMID 9696731.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Krell, R. (1996). Dagiti produkto a makanayon ti pateg manipud ti panagtaraken ti uyokan. Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. ISBN 978-92-5-103819-2.
- Root, A. I. and Root, E. R. (2005). The ABC and Xyz of Bee Culture. Kessinger Publishing. ISBN 978-1-4179-2427-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Karayan
Ti karayan ket maysa a masna a dalan ti danum,[1] a kadawyan a nasadiwa a danum, nga agayayus a mapan iti taaw, ti maysa a danaw, maysa a baybay, wenno ti sabali a karayan. Iti bassit a kaskaso, ti karayan ket simple laeng nga agayayus iti rabaw ti daga ken kompleto a mamagaan sakbay a makaabot ti sabali a bagi ti danum. Dagiti bassit a karayan ket mabalinda pay a matawagan kadagiti sabsabali a nagan, a mairaman ti waig, sariap, baresbes, ribule, ken tributario. Awan ti opisial a para iti sapasap a panangipalpalawag ti termino, a kas ti karayan, a kas naipakat kadagiti heograpiko a langa,[2] urayno dagiti sabali a pagilian wenno komunidad ti waid ket mabalin a maipalpalawag iti kadakkelna. Adu kadagiti nagan para kadagiti bassit a karayan ket naisangsangayn kadagiti heograpiko a lokasion; maysa kas pagarigan ket "uram" iti Eskosia ken amianan a daya nga Inglatera. Sagpaminsan a ti karayan ket mainagbaga a dakdakkel ngem ti maysa waig,[3] ngem daytoy ket saan a kankanayon ti kastoy a kaso, gapu ti saan akinalawag ti pagsasao.[4]
Dagiti karayan ket paset ti hidrolohiko a siklo. Ti danum iti kaunegan ti karayan ket sapasap a naurnong manipud ti panagtudo babaen ti maysa a pagayusan a labneng manipud ti rabaw a nagayusan ken dagiti dadduma pay a taudan a kas ti panagkarga manen ti danum ti daga, dagiti ubbog, ken ti pannakaibbet dagiti naipenpen a danum iti masna a yelo ken dagiti penpen ti niebe (a kas dagiti glasier). Ti potamolohia ket isu ti sientipiko a panagadal kadagiti karayan bayat a ti limnolohia ket isu ti sapsap a panagadal kadagiti kaunegan ti daga a danum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karayan {panangipalpalawag} manipud ti Merriam-Webster. Naala idi Pebrero 2010.
- ^ "GNIS FAQ". Heolohiko a pnagsukimat ti Estados Unidos. Naala idi 26 Enero 2012.
- ^ "WordNet Search: Karayan". Dagiti Mangimaton ti Unibersidad ti Princeton. Naala idi 2009-10-02.
- ^ "Domestiko a Nagnagan: Dagiti Masansan a Masalsalusod (FAQs), #17". Heolohiko a Panagsukimat ti Estados Unidos. Naala idi 2009-10-02.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jeffrey W. Jacobs. "Karkarayan, Kangrunaan a Lubong". Ensiklopedia ti danum.
- Luna B. Leopold (1994). Ti Pakaimatangan ti Karayan. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-93732-5. OCLC 28889034. ISBN.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Network ti karayan- Mangikapkapet kadagiti tao, mangisalsalakan kadagiti karayan (Enbironmental nga organisasion)


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Panag-usar ti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panag-usar idiay af.wikipedia.org
- Panag-usar idiay an.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ar.wikipedia.org
- Panag-usar idiay arz.wikipedia.org
- Panag-usar idiay az.wikipedia.org
- Panag-usar idiay bar.wikipedia.org
- Panag-usar idiay be-x-old.wikipedia.org
- Panag-usar idiay be.wikipedia.org
- Panag-usar idiay bg.wikipedia.org
- Panag-usar idiay bo.wikipedia.org
- Panag-usar idiay bs.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ca.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ce.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ckb.wikipedia.org
- Panag-usar idiay cs.wikipedia.org
- Panag-usar idiay cu.wikipedia.org
- Panag-usar idiay da.wikipedia.org
- Panag-usar idiay de.wikipedia.org
- Panag-usar idiay dsb.wikipedia.org
- Panag-usar idiay el.wikipedia.org
- Panag-usar idiay en.wikipedia.org
Kitaen ti adu pay a global a panag-usar iti daytoy a papeles.


text: Ti Shikoku(四国,Shikoku? "dagiti uppat a probinsia") ket isu ti kabassitan (225 km wenno 139.8 mi nga attiddog ken ti nagbaetan a 50–150 km wenno 31.1–93.2 mi a kalawa) ken kabassitan ti populasion (4,141,955 manipud idi 2005) kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapón, a mabirukan iti abagatan iti Honshū ken daya ti isla iti Kyūshū. Dagiti taga-ugma a naganna ket mairaman ti Iyo-no-futana-shima (伊予之二名島), Iyo-shima (伊予島), ken Futana-shima (二名島). Ti agdama a naganna ket mangipatudo dagiti uppat a dati a probinsia a nangbukel iti daytoy nga isla: Awa, Tosa, Sanuki, ken Iyo.


text:
San Fernando, Pampanga
Ti Siudad ti San Fernando ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas. Daytoy a siudad ket isu ti kapitolio ti Pampanga, ken isu pay ti rehional a kapitolio ti Tengnga a Luzon (Rehion III).
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti San Fernando ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.[2]
- Alasas
- Baliti
- Bulaon
- Calulut
- Dela Paz Norte
- Dela Paz Sur
- Del Carmen
- Del Pilar
- Del Rosario
- Dolores
- Juliana
- Lara
- Lourdes
- Magliman
- Maimpis
- Malino
- Malpitic
- Pandaras
- Panipuan
- Pulung Bulo
- Santo Rosario (Poblacion)
- Quebiauan
- Saguin
- San Agustin
- San Felipe
- San Isidro
- San Jose
- San Juan
- San Nicolas
- San Pedro
- Santa Lucia
- Santa Teresita
- Santo Niño
- Sindalan
- Telabastagan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Mabalacat
- San Fernando
(Administratibo a nawaya manipud ti probinsia, ngem naigrupo babaen ti Pampanga babaen ti Opisina ti Nailian nga Estadistika)


text:
Ti Uni ti Musika (pelikula)
Ti Ti Uni ti Musica (English: The Sound of Music) ket maysa a Broadway a musical ken maysa a pelicula a naibatay iti libro a The Von Trapp Family Singers a sinurat ni Maria von Trapp. Linaonna ti adu a nalatak a kankanta a kas iti "Edelweiss", "My Favorite Things", "Climb Every Mountain", "Do-Re-Mi", "Sixteen Going On Seventeen," "The Lonely Goatherd", ken "The Sound of Music."
Ti pelicula a nairuar idi 1965 ket inturong ni Robert Wise ken nagbidaan da Julie Andrews a nagakem kas Maria ken Christopher Plummer a nagakem kas Kapitan von Trapp. Nagun-od ti pelicula ti pammadayaw a Kapintasan a Pelicula ken Kalaingan a Direktor iti Pammadayaw nga Oscar.


text:
Kolkata
Ti Kolkata /kɒlˈkætə/, wenno Calcutta /kælˈkʌtə/, ket isu ti kapitolio ti Indiano nga estado ti Laud a Bengal. Daytoy ket mabirukan idiay daya nga igid ti karayan Hooghly, daytoy ti kangrunaan a sentro ti komersio, kultura, ke edukasion ti Daya nga India, bayat a ti Puerto ti Kolkata ket isu ti kaduogan nga agtigtignay a puerto ti India ken ti pay isu-isu a kangrunaan a puerto ti karayan. Manipud idi 2011, ti siudad ket adda dagiti 4.5 a riwriw nga agtataeng; ti urbano nga aglomerasion, a buklen ti siudad ken dagiti suburbona, ket pagtaengan idi dagiti agarup a 14.1 riwriw a tattao, a makaaramid daytoy ti maikatlo a kaaduan ti populasiona a metropolitano a lugar idiay India. Manipud idi 2008, tiekonomiko a mapataudna a rinukod babaen ti dagup ti domestiko a produkto ket nairanggo a maikatlo kadagiti siudad ti Abagatan nga Asia, kalpasan ti Mumbai ken Delhi.[4] A kas maysa a dumakdakkel a metropolitano a siudad iti maysa nga agrangrang-ay a pagilian, ti Kolkata ket sangsanguenna dagiti adu a panagrugit ti urbano, kapusek ti trapiko, kinapanglaw, kaadu unay ti populasion, ken dagiti dadduma pay a lohistiko ken sosioekonomiko a parikut.
Idi naladaw a maika-17 a siglo, dagiti tallo a purok a sinaruno nagtaudan Kolkata ket tinurayan idi babaen ti Nawab ti Bengal babaen ti Mughal a suzerainty. Kalpasan ti panangited ti Nawab ti Kompania ti Daya nga India ti lisensia ti panagplaklako iid 1690,[5] ti lugara ket naparang-ay idi babaen ti Kompania iti immadadu a napasammakedan a kuartel ti tagtagilako. Ti Nawab Siraj ud-Daulah ket sinakupna ti Kolkata idi 1756, ken ti KOmpania ti Daya nga India ket naalana manen ti simmaruno a tawen ken babaen idi 1772 daytoy ket nagipagarup ti napno a kinturay. Babaen ti Kompania ti Daya nga India ken kalpasan daytoy babaen ti Britaniko a Raj, ti Kolkata ket nagserbi a kapitolio ti India aginggana idi 1911, idi dagiti naipagarup a heograpiko a pakaatiwan, a mairaman ti dumakdakkel a natinalismo idiay Bengal, ket nangiturong ti panakaiyalsi ti kapitolio idiay Baro a Delhi. Ti siudad ket sentro idi ti Indiano a tignay ti panagwayawaya; daytoy ket agtultuloy a lugar dagiti kontemporario a politika ti estado. Kalpasan ti panakaway ti India idi 1947, ti Kolkata—nga isu idi ti sentro ti moderno nga Indiano nga edukasion, siensia, kultura, ken politika ket nakasaksi kadagitidekada ti relatibo a panakatalinaay ti ekonomiko. Manipudidi nasap a tawtawen ti 2000, ti maysa a panagrugso ti ekonomiko ket nangipapardas ti panagpadakkelna.
A kas ti pakatengngaan ti maika-19 ken nasapa a maika-120 a siglo ti Bengal a Renasimiento ken ti maysa nadumaduma a relihioso ken etniko a sentro ti kultura idiay Bengal ken India, ti Kolkata ket nakabangon kadagiti lokal a tradision iti drama, arte, pelikula, teatro, ken literatura a nakagun-od kadagiti adu nga agbuybuya . Adu kadagiti tattao manipud idiay Kolkata—kadagitoy ket dagiti adu a laureado ti Nobel kadagiti arte, dagiti siensia, ken dagiti dadduma a a paspaset, bayat a ti Kolkata a kultura ket mangilanglanga kadagiti idiosinkrasia a mangiraman ti naisangsangayan nga asideg nga agkakaarruba (paras) ken nawaya nga estilo a a pannakisinnukat ti saririt (adda). Ti bingay ti Laud a Bengal iti Bengali nga industria ti pelikula ket naikuartel ditoy a siudad, a mangsangsangaili pay kadagiti adda ti nailian a kinapangruna a nararaeman a patakder ti kultura, a kas ti Akademia dagiti Napino nga Arte, ti Victoria a Paglaglagipan, ti Asiatiko a Kagimongan, ti Indianpo a Museo, ken ti Nailian a Biblioteka ti India. Urayno daytoy ket pagtaengan dagiti nangruna a pasamak ken negosio ti kriket, ti Kolkata ket maigiddiat manipud kadagiti sabali a siudad ti India babaen ti panakaitedna ti kinpanagruna ti pútbol ken dagiti dadduma pay nga ay-ayam.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas aKolkata ket naala manipud ti Bengali a tern=mino ti Kolikata [ˈkolikat̪a] (কলিকাতা), ti nagan ti maysa kadagiti purok a a naamammoan idi sakbay ti isasangpet dagiti Britaniko, idiay lugar a dimtengan a nakabangonan ti siudad; dagiti dua pay a sabali a purok ket ti Sutanuti ken Govindapur.[6] Ti termino a Kolikata ket naipanpanunotan a sabali a kita ti Kalikkhetro [ˈkalikʰːet̪ro] (Bengali: কালীক্ষেত্র), a kayatna asaoen ket "Talon ni[ti diosa] Kali". Iti pay pagpilian, ti nagan ket mabalin a naala manipud ti Bengali a termino ti kilkila (Bengali: কিলকিলা), wenno "dalumpinas a lugar".[7] Ti nagan ket mabalin a nagtaud kadagiti balikas ti khal [ˈkʰal] (Bengali: খাল) a kayatna a saoen ket "kanal", a sinaruno babaen ti kaṭa [ˈkata] (Bengali: কাটা), a kayatna asaoen ket "nakali".[8] Segun ti sabali pay a teoria, ti lugar ket nangipangpangruna ti panagpataud ti apog wenno koli chun [ˈkolitɕun] (Bengali: কলি চুন) ken coir wenno kata [ˈkat̪a] (Bengali: কাতা); isu nga, daytoy ket tinawtawagn ti Kolikata [ˈkolikat̪a] (Bengali: কলিকাতা).[7] While the city's name has always been pronounced Kolkata [ˈkolkat̪a] (Bengali: কলকাতা) or Kolikata [ˈkolikat̪a] (Bengali: কলিকাতা) iti Bengali, ti nainggles a porma ti Calcutta ket isu idi ti opisial a nagan aginggana idi 2001, idi daytoy ket nabaliwan ti Kolkata tapno maipada ti Bengali a pannakabalikas.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ni Sovan Chatterjee ket isunto ti baro a mayor ti Kolkata". Hindustan Times (Baro a Delhi). 6 Hunio 2010. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ "Ti maysa adoktor ket isunto ti sumaruno nga alguasil". Times of India (Baro Delhi). 5 Enero 2011. Naala idi 27 Enero 2012.
- ^ "Ni Pachnanda ket napili a kas ti baro a Komisioner ti Polis". The Telegraph (Kolkata). 17 Marso 2011. Naala idi 26 Pebrero 2012.
- ^ "GDP ti panakairanngo ti sangalubongan a siudad 2008–2025". Pricewaterhouse Coopers. Nobiembre 2009. pp. 31–32. Naala idi 20 Nobiembre 2009.
- ^ Dutta, K.; Desai, A. (Abril 2008). Calcutta: tikultural a pakasaritaan. Northampton, Massachusetts, US: Interlink Books. pp. 9–10. ISBN 978-1-56656-721-3.
- ^ Chakravorty, Sanjoy (2000). "Manipud ti koloniala siudad aginggana ti sangalubongan a siudad? Ti adayo pay a nakompleto a nailimbang a panakabalbaliw ti Calcutta" (PDF). Iti Marcuse, Peter; Kempen, Ronald van. Panakaisangalubongan dagiti siudad: ti baro a nalimbangan nga urnos?. Oxford, UK: Blackwell Publishing. pp. 56–77. ISBN 0-631-21290-6. Naala idi 26 Enero 2012.
- ^ a b Chatterjee, S.N. (2008). Dagiti danuma rekurso, panagininut ken panangimaton. New Delhi: Atlantic Publishers and Distributors. p. 85. ISBN 978-81-269-0868-4. Naala idi 29 Enero 2012.
- ^ Nair, P. Thankappan (1986). Ti Calcutta idi maiak-17 a siglo. Kolkata: Firma KLM. pp. 54–58.
- ^ Easwaran, Kenny. "Dagiti politika ti panagbalbaliw ti nagan idiay India". Pasilida ti Nawaya a Komputasion, Unibersidad ti California idiay Berkeley. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 Hulio 2011. Naala idi 26 Enero 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kolkata idiay Wikimedia Commons
- Munisiio a Korporasion ti Kolkata
- Kitaen ti Kolkata idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Kolkata Encyclopædia Britannica


text:
Tangke
Ti tangke ket maysa a natugutan, a nakalsagan a pannakigubatan a lugan a nadesinio para iti sanguanan a linia a pannakigubat a mangitipon ti operasional a mobilidad ken dagiti kapabilidad ti taktikal a panagraut ken panagsalaknib. Ti kapigsa ti panagpaltog ket kadawyan a naited babaen ti dakkel a kalibre a kangrunaan a paltog iti agpupusipos a torreta ken ti sekondario a masinggan, a ti nadagsen a kalasag ken ti aniaman a lugar a mobilidad ket mangited ti panagsalaknib para iti tangke ket dagiti tripulatena, a mangpalubos daytoy a makaaramid kadagiti amin nga obra dagiti nakalsagan a tropa idiay gubatan.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ von Senger ken Etterlin (1960), Dagiti Nakalsagan a Pannakigubatan a Lugan ti Lubong, p.9.


text:
Daniel D. Tompkins
Ni Daniel D. Tompkins (Hunio 21, 1774 – Hunio 11, 1825) ket isu idi ti maikapat a Gobernador iti New York (1807–1817), ken ti makanem a Bise Presidente iti Estados Unidos (1817–1825).
Isu ket maysa a hurista, isu ket naamammoan a kas maysa kadagiti kasayaatan nga emprendedor a gobernador iti Gubat ti 1812. Tapno makatulong a mangurnos ti milisia ti estado, isu ket kankanayos a nagipuon ti bukodna a kuarta idi saan a inaprobaran ti lehislatura dagiti kammasapulan a busbos. Kalpasan ti gubat, isu ket napaay a nagipulang kadagiti dakkel a binulodna, urano dagiti adu a litigasion, a nagited daytoy ti pannakapaay ti salun-atna, ken nagpuonan ti alkoholismo nga umapay ti panagtignayna a kas Bise Presidente.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Daniel D. Tompkins idiay Wikimedia Commons


text:
Holokausto
Ti Holokausto (manipud ti Griego ὁλόkauσtoς holókaustos: hólos, "sibubukel" ken kaustós, "napuoran"),[1] a naamammoan pay a kas ti Shoah (Hebreo: השואה, HaShoah, "didigra"; Yidish: חורבן, Churben wenno Hurban,[2] manipud ti Hebreo para iti "panagdadael"), ket isu daytoy idi ti panagpatay tipuli kadagiti agaru nga innem a riwriw a Europeano a Hudio idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti maysa a programa iti sistematiko a tinalgedan ti estado a panagpapatay babaen ti Nasi nga Alemania, nga indauloan babaen ni Adolf Hitler, kadagiti amin a nasakupan ti Nasi a teritorio.[3] Kadagiti siam a riwriw a Hudio a nagtaeng idiay Europa sakbay ti Holokausto, agarup a dua apagkatlo ti nakanibusan.[4] A naisangsangayan, dagiti sumurok a maysa a riwriw a Hudio nga ub-ubing ket pinatay iti Holokausto, a kas dagiti pay agarup a dua ariwriw a Hudio a babbai ken tallo a riwriw a Hudio a lallaki.[5][6]
Adda dagiti eskolar a namatmati a ti panakailawlawag ti Holokausto kent nasken a mairaman ti panagpaty ti puli dagiti Nasi kadagiti riwriw a tatao kadagiti sabsabali a grupo, a mairaman ti Romani, dagiti kumanigid, Sobiet a balud iti gubat, Polako ken dagiti Sobiet a paisano, dagiti bakla, dagiti tattao a nabaldado, Saksi ni Hehoba ken dagiti dadduma pay a politiko ken relihiosa a kinasuppiat,a rimsua nga awan ti giddiatan no dagitoy ket Aleman wenno saan nga Aleman nga etniko ataudan.[7] Ti panagusar daytoy a panagipalpalawag, tti dagup a bilang dagiti biktima ti Holokausto ket nagbaetan ti 11 a riwriw ken 17 a riwriw a tattao.[8]
Ti panagdadames ken panagpatay ti puli ket naiyaddang a naaramid. Dagiti nadumaduma alinteg a mangikkat kadagiti Hudio manipud ti sibila kagimongan, most a naisangsangayan ti Linlinteg a Nuremberg, ket inaramid ti Nasi nga Aleaman sakbay ti rugi ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Dagiti konsetrasion akampo ket naipatakder a dagiti naibalud ket naisuheto kadagiti obra a panagtagabu aginggana dagitoy ket natayda iti panakabannog wenno sakit. Kadagiti baro a lugar a pinarukma ti Alemania idiay dumaya a Europa, dagiti espesial a unit a tinawtawgan a ti Einsatzgruppen ket pimmatay kadagiti Hudio ken dagiti politiko a kasupiat kadagiti masa apanagpaltuog. Dagiti simmakop ket nagitunton kadagiti Hudio ken Romana maibalud kadagiti napunno ti tao a gueto sakbal a maipatulod dagitoy babaen ti tren kadagiti pagpatayana kampo , no dagitoy a agbiagda kadagiti panagbanniaga, kaaduan kadagitoy ket pinatay kadagiti alingasaw a kamara.
Tunngal maysa a ima ti burokrasia ti Nasi nga Alemania ket nairaman kadagiti [[lohistiko] a nangiturong kadagiti pinakapatay ti puli, a nagpabalin ti Maikatlo a Reich ti tinawtawagan ti maysa a Holokausto nga eskolar iti "maysa a panagpatay ti puli nga estado".[9] Adda dagiti paggiddiatan ti kapanunutan no mano kadagita populasion ti Alemania ti nakaamo iti daytoy a pannakikumplot ti gobierno para iti Hudsio a populasion. Kaaduan kadagiti historiador ket nagitunton a dagiti sibil a populasion ket saanda nga ammo dagiti dakes a nararamid, a naipangpangruna dagiti panagipatayan a kampo, a dagitoy ket mabirukan iti ruar ti Alemania a nasakupan ti Nasi nga Europa. Ti historiador a ni Robert Gellately, ket nupay kasta, ket nangtunton a ti gobierno ket saana nagilimed iti daytoy a pannakikumplot babaen ti midia, ken dagiti paisano ket ammoda dagiti tunggal maysa nga aspeto malaksid para iti panagusar ti alaingasaw a kamaraa.[10] Dagiti naisangsangayan a naipakasaritaan nga ebidensia ket mangitudo ti kapanunutan a ti kaaduan kadagiti biktima ti Holokausto, sakbay ti panakaitalawda kadagiti kampo, ket saanda nga ammo iti gasat nga agururay kaniada, wenno saanda a namatmati; naregtada a namatmati nga isuda ket maiyakar kadagiti sabali a pagnaedan.[11]
Etimolohia ken panag-usar iti termino[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino a holokausto ket manipud ti Griego a balikas a holókauston, timaysa a ayup a sakripisio a maidaton ti maysa a dios a ti sibubukel nga (holos) ayup ket kompleto a mapuoran (kaustos).[12] Pra kadagiti giasot a tawtawen, ti balikas a "holokausto" ket inususar di ti Inggles a mangitudo kadagiti nalatak a nadawel a panagpapatay, ngem manipud idi panawen ti 1960, ti termino ket nagbalin nga inusar baben dagiti eskolar ken nadayeg a mannurat a nailaslasin a panagpatay tipuli dagiti Hudio.[3] Ti menor a seria a pabuya a Holokaustot ket naipammadayawan ti panangyamammo ti daytoy a termino kadagiti sapasap a apanagisao manipud idi 1978.[13]
Ti bibliko a balikas a Shoah (שואה) (naipaletra pay a Sho'ah ken Shoa), a kayatna asaoen ket "kalamidad", ket nagbalian a pagalagadan ti Hebreo a termino para iti Holokausto anaspsapa ngem idi panawen ti 1940, a naipangpangruna idiay Europa kenIsrael.[14] Ti Shoah ket kakaykata babaen dagit adu a Hudio gapu kadagiti adu a arason, a mairaman ti makapagura a teolohiko a tabas ti balikas a "holokausto", nga itudoda ti Griegoa pagano nga ugali.[15]
Dagiti Nasi ket nagususar ti maysa a eupemistiko a panangisao, ti "Kinaudi a Papakailawlawagan ti Hudio a Saludsod" (Aleman: Endlösung der Judenfrage), ken ti panangisao a "Kinaudi a Papakailawlawagan" ket nawatiwat a naususar a kas termino para iti panagpatay ti puli kadaigit Hudio. Dagiti Nasi ket inususarda pay ti panagisao a "lebensunwertes Leben" (Biag a di napateg ti Biag) iti panangpadas a panagitag-ay dagiti panagpapatay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti balikas ket nabirukan bassit iti [Klasiko] a Griego a literatura iti sapasap ti maysa a daton. Ti pangilasin ὁλόkauσtoς "holókaustos], "sibubukel a napuoran", nga adadu a kadawyan iti kapadpada a porma manipud ti ὁλόkautoς [holókautos], ket adda iti Griego a bersion iti Hebreo a Biblia nga inusar iti Lebitiko 6,21–22 iti sumaganad a kontesto: "[...] ti naiyurno a pisi iti idaton a bukel ket idatonmonto para iti nasamit nga ayamuom iti Apo. / Ti padi [...] ket isunto ti mangidaton. Daytoy ket maysa nga alagaden para iti agnaayo iti Apo. Daytoy ket naskento a sibubukel a napuoran)."
- ^ "Holokausto," Encyclopaedia Britannica, 2009: "ti sistematiko a tinalgedan ti estado a panagpatay kadagiti innem a riwriw a Hudio a lallaki, babbai ken ub-ubbing, ken dagiti riwriw pay a dadduma babaen ti Nasi nga Alemania ken dagiti timmulong kaniana idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Dagiti Nasi ket tinawtawaganda daytoy a kas ti "ti kinaudi a papakailawlawagan iti Hudio a salusod ..."
- ^ a b Niewyk, Donald L. Ti Columbia a Pagsurotan ti Holokausto, Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, 2000, p.45: "Ti Holokausto ket sapasap a naipalpalawagan a kas ti panagpapatay kadagiti adadu ngem 5,000,000 a Hudio babaen ti Nasi nga Alemaniaken dagiti timmulong kaniada iti panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Dagiti Aleman ket tinawtawaganda daytoy a "ti kinaudi a papakailawlawagan iti Hudio a salusod".
- ^ "Brian Levin, Direktor, Sentro para iti Panagadal iti Gura Kinaagpatingnga, Estado nga Unibersidad ti California:". Huffingtonpost.com. Hulio 26, 2010. Naala idi 2010-07-31.
- ^ Sonja M. Hedgepeth; Rochelle G. Saidel (14 Disiembre 2010). Sekso a panagranggas kadagiti Husio a babbai idi panawen ti Holokausto. UPNE. p. 16. ISBN 978-1-58465-905-1. Naala idi 25 Enero 2012. "No dua a riwriw a Hudio a bababi tipinapatay idi panawen ti Holokausto, ti seksual a panagranggas ket maysa a lote ti bassit ngem naranggas ti lote dagiti adu."
- ^ Stephanie Fitzgerald (1 Enero 2011). Dagiti ubbing iti Holokausto. Capstone a Pagmalditan. p. 4. ISBN 978-0-7565-4390-7. Naala idi 25 Enero 2012. "Sumuroka maysa ariwriw a Hudio nga ub-ubbing ti pinapatay idi."
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
Niewyk45
- ^ Ni Donald Niewyk ket nagipaltiing a ti kalawaan a panagipalpalawag, a mairaman dagiti Sobiet a natay a paisano, ket mangpataud daytoy iti dagup dagiti natay iti 17 a riwriw. Liblibro ti Google Dagiti karkulo ti dagup dagiti natay a saan a Hudio a biktima ket naindumaan babaen ti riniwriw, a gapu kadagiti nagbeddengan a nagbaetan ti panakatay babaen ti panakaidadanes ken panakatay babaen ti panagbisin ken dagiti dadduma pay a pamay-an iti kontesto iti dagup a gubat ket saan a nalawag. Iti kinadagupan, agarup a 5.7 a riwriw (78 porsiento) kadagiti 7.3 a riwriw a Hudio iti nasakupan a Europa ket nakanibusan (Gilbert, Martin. Atlas iti Holokausto 1988, pp. 242–244). Daytoy ket maisuppiat kadagiti lima aginggana ti 11 a riwriw (1.4 a porsiento aginggana ti 3.0 a porsiento) kadagiti 360 a riwriw a saan a Hudio iti tinurayan ti Aleman nga Europa. Small, Melvin kenJ. David Singer. Pagaliwaksiyan iti Panagarmas: Internasional ken sibil a Gubgubat 1816–1980 ken Berenbaum, Michael. Mosaiko dagiti Biktima: Dagiti Saan a Hudio a Naidadames ken Pinapatay babaen dagiti Nasi, New York: Unibersidad ti New York a Pagmalditan, 1990
- ^ Berenbaum, Michael. "Naskena Maammoan ti Lubong", Museo a Holokausto ti Estados Unidos, 2006, p. 103.
- ^ John Ezard (Pebrero 17, 2001). "Dagiti Alemana ket ammoda iti Holokausto a panagamak a maipanggep kadagiti pagipatayan a kampo". The Guardian (Londres).
- ^ See Leni Yahil, Ina Friedman, Haya Galai, Ti Holokaustot: ti gasat iti Europeano a Panahudio, 1932-1945, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1991, p. 257; Donald L. Niewyk, Francis R. Nicosia, Ti Columbia Pagsurotan ti Holokausto, Unibersidad ti Columbia a Pagmaldiatan, 2000, p. 26; Gerald D. Feldman, Wolfgang Seibel, Dagiti luglugar iti Nasia Panagddadanes: Burokrasia, Negosia, ken ti Organisasion iti Holokausto, Liblibro ti Berghahn, 2006 p. 245.
- ^ Ti Siglo a Diksionario ken Siklopedia, tomo.4, p.2859
- ^ Ni Alan Steinweis ket nagited ti panagsukisok iti daytoy a penomena idiay Steinweis, Alan E. (2001). "Ti Holokausto ken Amerikano aKultura: Ti Panagusis ti Kinaudi a Panakaeskolar". Dagiti Panagadal ti Holokausto ken Panagpatay ti puli 15 (2): 296–310. doi:10.1093/hgs/15.2.296.
- ^ ""Ti Holokausto: Panagilawlawag ken Umuna Panakitungtungan", Yad Vashem. Naala idi Hunio 8, 2005.
- ^ Para iti sinupiat a panakakita iti makunkuna a makapagura a tabas iti kayat a saoen iti balikas a "holokausto", kitaen ti Petrie, Jon. "Ti Sekular a lubong 'HOLOKAUSTO': Naeskolar a Mitolohia, Pakasaritaan, ken Maika Sangapulo ket Dua a Kayat a Saoen", Warnakan iti Panagsukisokk ti Panagpatay ti puli Tomo. 2, bilang. 1 (2000): 31–63. (Para iti web a bersion iti daytoy nga artokulo kitaen ti [1] )


text:
Papa Lucio II
Ni Papa Lucio II (pimmusay 15 Pebrero 1145), naipasngay idi a kas ni Gherardo Caccianemici dal Orso, ket isu ti papa manipud idi 9 Marso 1144 aginggana idi pimmusay idi 15 Pebrero 1145. Ti kinapapana ket naindayegan para kadagiti riribok idiay Roma a naitaripnong ti Komuna ti Roma ken dagiti panagpadasna a mangtengngel ti siudad manipud ti kinapapana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Lucio II idiay Wikimedia Commons


text:
BAGUIO CITY - Posible a nakaru nga unget ti rasun ti saan pay a nainagan a suspek iti panangpapatayna iti maysa nga ubing a babai nga agtawen iti tallo sadiay Bangan, Sablan,Benguet.
Sigun kenni PSInsp. Christian Alucod, nagsagrap ti nasao a biktima iti sangapulo ket maysa a saksak iti nagduduma a paset ti bagina malaksid iti duwa a tagbat iti ulo daytoy.
Naamuan a pimmanaw ti ina ti ubbing kadwana ti kaanakana tapnu mangala iti nateng idi nakangngegda iti taol ti aso.
Gapu iti daytoy, pinasubli ti ina ti biktima ti kaanakanna iti balayda ket ditoy a nakitana ti dara-dara a bangkay ti biktima a nakadasay iti datar ken awananen iti biag.
Iti panagresponde dagiti otoridad ket dagus a nabigbig ti suspek iti krimen ken ita nga aldaw ket naituding a maiserbi ti warrant of arrest kontra iti daytoy.
Naamuan a naiyawid metteng ti bangkay ti biktima sadiay probinsya ti Ifugao.


text:
SAN FERNANDO CITY, LA UNION - Linawlawagan ita ti Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) - 1 a saan a karaman ti Ilocos region iti maipatungpal a fare increase kadagiti para publiko a lugan ditoy pagilian.
Iti pannakiuman ti Bombo Radyo La Union ken ni LTFRB regional director Glenn Zaragoza, dagiti laeng rehion ti National Capital Region (NCR), Region 3, ken Region 4, ti pakaipatungpalan ti kanayunan a singir iti plete.
Daytoy ket gapu ta saan a nangipila iti petisyon dagiti grupo ti drivers ditoy rehion.
Maipalagip a dumanon iti P2.00 ti kidkiddawen a kanayunan a singir iti pamasahe dagiti transport groups kadagiti nadakamat a rehion.


text:
Aldaw ti Beteráno
Ti Aldaw ti Beteráno (Ingles: Veterans Day) ket maysa nga aldaw a piesta ti Estados Unidos a pammadayaw kadagiti amin a beteráno a suldado, dagiti natnatay kadagiti gub-gubat, dagiti agdama nga adda pay iti serbisio wenno dagiti adda idi iti serbisio ket isu da amin ti makunkuna a beteráno. Daytoy a piesta ket naobserbaan iti petsa a Nobiembre 11. Daytoy a piesta ket naobserbaran pay iti sabsabali a lugar iti lubong a kas Aldaw a Panagisardeng ti Gubat wenno Panaglaglagip nga Aldaw.
Namarkaan daytoy nga aldaw kadagiti kalendario idiay Estados Unidos a kas Veteran's Day ngem saan nga usto daytoy ti panangiletrana.[1]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Presidente idi ti Estados Unidos a ni Woodrow Wilson ti immuna a nagiparangarng ti Armistice Day idi Nobiembre 11, 1919. Idi inproklema na daytoy a piesta, ti kinunana ket (iti Ingles)
"To us in America, the reflections of Armistice Day will be filled with solemn pride in the heroism of those who died in the country's service and with gratitude for the victory, both because of the thing from which it has freed us and because of the opportunity it has given America to show her sympathy with peace and justice in the councils of the nations."[2]
Iti kalpasan ti pito a tawen ti Kongreso iti Estados Unidos ket pinagbalin da ti 11 ti Nobiembre a pinaka-obserba iti "Armistice Day".Idi 1953 ni Alvin King a taga Kansas ket napanunut na nga ti "Armistice Day" kuma ket piesta amin kadagiti nagserbisyo a beteráno.
Idi 1971 daytoy a piesta ket naiyalis iti maikauppat a Lunes iti bulan ti Oktubre daytoy ket naibasta iti Uniform Monday Holiday Act. ngem daytoy a petsa ket naipasubli met laeng iti kinasigud a petsa a Nobiembre 11.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Apostrophe sparks Veterans Day conundrum
- ^ "The History of Veterans Day". United States Army Center of Military History. 3 August 2009.


text:
VIGAN CITY - Arig na saan a mamati dagiti tao kangrunaan ti pamilya ken kakabagyan ti maysa a lakay a no man pay agbugbugsuten ket naikagumaan na pay laeng nga ibalikas ti paborito na nga istasyon a BOMBO RADYO.
Nabigbig ti pimmusay nga avid listener ti Bombo Radyo ani Pablo Ragunton Rapisura, agtawen ti 86, ataga Brgy. Tamorong , Sta. Catalina, Ilocos Sur a natay agsipud ti kinalakay na.
Iti salaysay ti pamilya na, marigrigatanen ti lakay nga aganges agsipud ta agbugbugsuten ngem naibalikas na ti "BASTA RADYO, BOMBO.
Innayon da pay nga apaman a naibalikas na daytoy ket nauyusen ti anges na.
Kinunada nga ti programa a Bombo Reports First Edition ti paborito na nga iti anchorman ketni Bombo Ruben Perlas.


text:
Rehion Administratibo ti Kordiliera
Nagsasabtan: 17°10′N 121°10′E / 17.167°N 121.167°E
Ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (Inggles: Cordillera Administrative Region (CAR)) iti Pilipinas ket buklen dagiti probinsia ti Abra, Benguet, Ifugao, Kalinga, Mountain Province ken Apayao. Ti Siudad ti Baguio ti agpapay a rehional a sentrona. Ti rehion ti Kordiliera ket sakupenna ti kaaduan a paset ti kambambatayan Tengnga a Cordillera iti Luzon, ti kadakkelan a kabambantayan iti pagilian. Daytoy a rehion ket taeng ti adu a nakaisigudan a tribu a sapasap a maaw-awagan iti Igorot.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Inggles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Plantilia:Nasalakniban bassit ti panag-urnos
Daytoy a plantilia ket maikabil iti tungtungan apanid tapno agkidda iti panag-urnos iti maitunos ti nasalakniban-bassit a panid. Ti plantilia ket nasken a makuyogan babaen ti nalawag ken naisangayan a deskripsion iti kiddaw a panagbaliw.
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Batayan a panag-usar
{{nasalakniban bassit ti panag-urnos}}
- Inaganan dagiti maurnosto a panid
{{nasalakniban bassit ti panag-urnoss|Umuna a maurnosto a panid|Maikadua a maurnosto a panid|...}}
- Idiaktibo ti kiddaw
{{nasalakniban bassit ti panag-urnos|nasungbatan=wen}}
- Amin dagiti parametro
{{nasalakniban bassit ti panag-urnos | Umuna a maurnosto a panid|Maikadua a maurnosto a panid|Maikatlo a maurnosto a panid|... | nasungbatan = | answered = | ans = | demo = }}
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti parametro ket pagpilian laeng.
- dagiti panangipuesto a parametro - inaganan dagiti maurnosto a panid. Mabalin ti aginayon kadagiti awan patinggana a bilang ti panid.
nasungbatanwenno
answeredwenno
ans- isaad daytoy iti "wen", "yes", "y", "true" wenno "1" tapno mamarkaan a nasungbatanen ti panid. Daytoy ket mangikkat ti panid manipud ti kategoria ti kiddaw ti panag-urnos.
demo- isaad daytoy iti "wen", "yes", "y", "true" wenno "1" tapno maipadas ti plantilia. Daytoy ket pasardengenna dagiti kategoria ken ti panagpasingked ti nagan ti espasio.


text:
Leksion 5
Ania ti Manamnamam Kadagiti Nakristianuan a Gimongmi?
Adu a tattao ti saanen a makimismisa gapu ta awan met ti maal-alada a naespirituan a pannarabay ken liwliwa. No kasta, apay a masapul a tumabunoka kadagiti Nakristianuan a gimong nga inorganisar dagiti Saksi ni Jehova? Ania ti matagiragsakmo sadiay?
Maragsakanka a makikadua kadagiti naayat ken maseknan a tattao. Idi umuna a siglo, dagiti Kristiano ket naorganisar kadagiti kongregasion, ken aggigimongda tapno agdaydayaw iti Dios, agadal iti Kasuratan, ken agpipinnaregta. (Hebreo 10:24, 25) Gapu iti naayat a linnangen kadagiti panagtataripnongda, mariknada nga addada iti sidong dagiti pudno a gagayyem—dagiti kakabsatda iti naespirituan. (2 Tesalonica 1:3; 3 Juan 14) Kasta met laeng ti kasasaad kadagiti panaggigimongmi ita.
Masursurom no kasano nga iyaplikar dagiti prinsipio ti Biblia. Kas idi panawen ti Biblia, agkakadua met kadagiti gimongmi dagiti lallaki, babbai, ken ubbing. Dagiti kualipikado a mannursuro us-usarenda ti Biblia a tumulong kadakami a mangtarus no kasano nga iyaplikar dagiti prinsipio ti Biblia iti inaldaw. (Deuteronomio 31:12; Nehemias 8:8) Nawaya a makipartisipar ti amin iti panagkanta ken kadagiti paset a mabalin a makipartisipar dagiti timmabuno. Ipaayannakami daytoy iti gundaway a mangyebkas iti Nakristianuan a namnamami.—Hebreo 10:23.
Mapatibker ti pammatim iti Dios. Imbaga ni apostol Pablo iti maysa kadagiti kongregasion idi kaaldawanna: “Il-iliwek a makitakayo, . . . tapno adda koma panagsisinnukat iti pammaregta iti nagtetengngaanyo, iti tunggal maysa babaen ti pammati ti sabali, agpadpada iti pammatiyo ken kaniak.” (Roma 1:11, 12) Kadagiti panaggigimongmi, ti regular a pannakilangen kadagiti kapammatianmi patibkerenna ti pammati ken determinasionmi nga agbiag kas Kristiano.
Apay a dimo padasen ti tumabuno iti sumaruno a gimongmi tapno mapadasam a mismo dagitoy? Sibabara nga abrasaendakanto. Libre ti tumabuno kadagiti gimong—awan ti maaramid a panagkolekta.
Ania a pagtuladan ti sursurotenmi kadagiti panaggigimongmi?
Kasanotayo a magunggonaan no tumabunotayo kadagiti Nakristianuan a gimong?


text:
Sistema ti panagsurat
Ti sistema ti panagsurat ket maysa a naurnos a kadawyan a pamay-an (kadawyan a naalagadan) iti panagipenpen ti pannakaammo ken panangiyallatiw para iti komunikasion kadagiti mensahe (panangiyebkas kadagiti panunot wenno kapanunotan) iti maysa a pagsasao babaen ti pannakakita (wenno mabalin a somatosensoria a sistema) panangikodigo ken panangipatarus ti kodigo (tinawtawagan ti panagsurat ken panagbasa) nga adda iti agasmang dagiti senial wenno dagiti simbolo, dagitoy a dua ket naamammuan a kas dagiti karakter (nga iti agasmang ket tinawtawagan a kas maysa nga 'eskritu'). Dagitoy a karakter, ken kadawyan a mangiramraman kadagiti letra ken dagiti numero, ket kadawyan a nairehistro iti maysa a nalagda a banag kasla iti papel wenno elektroniko a pagipenpenan/panangipakita, urayno adda met dagiti saan a nalgda a pmay-an a mabalin a mausar, kasla ti panagsurat iti darat wenno panagsurat iti tangatang.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cisse, Mamadou. 2006. "Ecrits et écritures en Afrique de l'Ouest". Sudlangues n°6, http://www.sudlangues.sn/spip.php?article101
- Coulmas, Florian. 1996. Ti Blackwell nga ensiklopedia kadagiti sistema ti panagsurat. Oxford: Blackwell.
- Daniels, Peter T., ken ni William Bright, eds. 1996. Dagiti Sistema ti Panagsurat iti Lubong. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-507993-0.
- DeFrancis, John. 1990. Ti Pagsasao nga Insik: Kinapudno ken Pantasia. Honolulu: Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1068-6
- Haarmann, Harald (2004), Geschichte der Schrift (2nd nga ed.), München: C. H. Beck, ISBN 3-406-47998-7
- Hannas, William. C. 1997. Ortograpiko a Parikut ti Asia. Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1892-X (papale nga aklub); ISBN 0-8248-1842-3 (natangken nga aklub)
- Millard, A. R. (1986), "Ti Kinamaladaga iti Abesedario", Arkeolohia iti Lubong 17 (3): 390–398, doi:10.1080/00438243.1986.9979978
- Nishiyama, Yutaka. 2010. Ti Matematika iti Turong ti Panagsurat. Internasional a Warnakan iti Puro ken Naipakat a Matematika, Tom.61, No.3, 347-356.
- Rogers, Henry. 2005. Dagiti Sistema ti Pnagsurat: Ti Lingguistika nga Arngian. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-23463-2 (natangken nga aklub); ISBN 0-631-23464-0 (papel nga aklub)
- Sampson, Geoffrey. 1985. Dagiti Sistema ti Pnagsurat. Stanford, California: Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan]. ISBN 0-8047-1756-7 (papel), ISBN 0-8047-1254-9 (wasig).
- Smalley, W. A. (ed.) 1964. Dagiti ortograpiko a panagadal: dagiti artikulo iti baro a sistema ti panagsurat. Londres: Nagkaykaysa a Kagimongan ti Biblia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Siria
Ti Siria (/ˈsɪriə/ ( denggen) sirr-ee-ə; Arabiko: سورية Sūriyya wenno سوريا Sūryā; Siriako: ܣܘܪܝܐ; Kurdo: Sûrî), opisial a ti Republika nga Arabo ti Siria (Arabiko: الجمهورية العربية السورية al-Jumhūriyyah al-‘Arabīyah as-Sūriyyah Arabiko a pannakabalikas (tulong·paammo)), ket maysa a pagilian idiay Lumaud nga Asia, a nabeddengan babaen ti Lebanon ken ti Baybay Mediteraneo iti laud, ti Turkia ti amianan, ti Irak iti daya, ti Hordania iti abagatan, ken ti Israel iti abagatan a laud.
Iti Inggles, ti nagan a Siria ket kapadpadana idi ti Lebante, a naamamuan iti Arabiko a kas ti Sham, nupay daytoy moderno nga estado ket buklenna dagiti luglugar ti taga-ugma a pagpagarian ken imperio, a mairaman ti Eblano a sibilisasion iti maikatlo a milenio BC. Iti Islamko a panawen, ti kapitoliona a siudad, a Damascus, ti kadaanan nga agnanayon a nataengan a siudad iti lubong,[5] ket isu daydi tugaw ti Umayad a Kalipato, ken maysa a probinsial a kapitolio ti Mamluk a Sultanato iti Ehipto.
Ti populasion ti Siria ket 74% Sunni, 12% Alawi, 10% Kristiano, ken 3% Druze. No maitipon amin, adda 90% iti populasion ti Siria ket Muslim, bayat a dagiti dadduma a 10% ket Kristiano, a kangrunaan a mairaman dagiti Arabo a Kristiano ken dagiti pay Asiriano ken dagiti Armenio. Dagiti kangrunaan n patneng a minoridad idiay Siria ket mairaman dagiti Kurdo (9%), dagiti Asiriano, dagiti Armeniano, dagiti Turkamano ken dagiti Sirkasianos. Ti kaaduan ti populasion ket Arabo (90%).[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Central Intelligence Agency. Nobiembre 2, 2011 karkulo". Cia.gov. Naala idi 2011-04-23.
- ^ a b c d "Siria". Internasional a Pundo ti Paguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "REporta ti Panagrangrang-ay ti nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ "Sangalubongan a Direktorio dagiti Minoridad: Panagtaldiap ti Siria". Karbengan dagiti Minoridad Internasional. Naala idi 2010-09-11.
- ^ Neolithic Tell Ramad idiay Damascus a Bakka iti Siria. Naala idi2010-02-01.
- ^ "Siria (05/07)". State.gov. Naala idi 2008-10-25.
- Siria
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti Arabo a republika
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Daya a Mediteraneo
- Nalames nga Immindayon
- Lebante
- Mesopotamia
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1946
- Lumaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Lumaud nga Asia


text:
Sebada
T sebada (Hordeum vulgare L.), ket kameng ti pamilia ti ruot, ken nagruna a bukel ti sereal. Dagiti nangruna nga usarna ket mairaman a kas pakan ti ayup, ka taudan ti mabubodan a materiales para iti serbesa ken dagiti dadduma pay nga araken a mainum,ken kas komponente dagiti nadumaduma a nasalun-at a makan. Daytoy ket maus-usar kadagiti digo ken dagiti inanger, ken iti sebada a tinapay kadagiti nadumaduma akultura. Ti bukbukel ti sebada ket kadawyan a naararamid iti malta ti tradisional ken taga-ugma a pamay-an iti panangisagana.
Iti maysa a panangiranggo idi 2007 kadagiti sereal nga apit iti lubong, ti sebada ket maikapat iti termino iti kaadu a napataud (136 a riwriw tonelada) ken iti kalawa ti panagtalon (566,000 km²).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Hordeum vulgare". Integrated Taxonomic Information System.
- ^ "FAOSTAT". Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naidulin manipud ti kasisigud idi 8 Mayo 2009. Naala idi 2009-05-18.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- McGee, Harold (1986). Iti Makan ken Panagluto: Ti Siensia ken Tawidan ti Kusina. Unwin. ISBN 0-04-440277-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sebada idiay Wikimedia Commons
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Barley". Encyclopædia Britannica 3 (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
Ti Kappon ti Sobiet (Ruso: CoBeTckий Coюз, tr. Sovetsky Soyuz), opisial a ti Kappon dagiti Sosialista a Republika ti Sobiet (USSR; Ruso: Coю́з CoBéTckиx CoциaлиcTи́чeckиx Pecпýблиk, tr. Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik; IPA: [sɐˈjus sɐˈvʲetskʲɪx sətsɨəlʲɪˈstʲitɕɪskʲɪx rʲɪsˈpublʲɪk] ( denggen); naipangyababa iti Inggles kas ti CCCP, SSSR), ket maysa idi a batay-linteg a sosialista nga estado nga adda idiay Eurasia iti nagbaetan ti 1922 ken 1991.
Ti Kappon ti Sobiet ket maysa idi a maymaysa a partido nga estado a tinurayan babaen ti Partido Komunista manipud idi nabangon aginggana idi 1990.[1] Maysa a kappon dagiti 15 subnational a republika ti Sobiet, ti estado ti Sobiet ket naipatakder babaen ti maysa a naisentro a nagato a gobierno ken ekonomia.
Ti Ruso a Rebolusion iti 1917 ket gapuanan ti panatuang ti Ruso nga Imperio. Kalpasan ti Ruso a Rebolusion, adda idi ti panagsagsagaba para iti bileg a nagbaetan ti partido a Bolshevik, nga indauloan babaen ni Vladimir Lenin, ken ti kontra-komunista a Puraw a tignay. Idi Disiembre 1922, dagiti Bolshevik ket nangabakda iti sibil a gubat, ken naporma ti Kappon manipud kadagiti panagtitipon ti Pederatibo a Sosialista a Republika ti Ruso a Sobiet, ti Transkaukasia a Sosialista a Pederatibo ti Sobiet a Republika, ti Ukraniano a Sosialista a Republika ti Sobiet and the Byelorussian Soviet Socialist Republic.
Kalpasan ti ipupusay ni Vladimir Lenin idi 1924, ni Joseph Stalin ket isu ti nagturay,[2] a nagidaulo it USSR babaen ti a programa ti panagindustrialisasion. Ni Stalin ket nangibangon ti maysa a naplano nga ekonomia.[2]
Idi Hunio 1941, ti Nasi nga Alemaniay ken dagiti kumaduanna ket rinautda ti Kappon ti Sobiet, a daytoy ti nangbettak ti di-mangriribo a tulag, a pinirmaan dayta naibaga a naaudi idi 1939. Kalpasan ti uppat a tawen a panakilablaban, ti Kappon ti Sobiet ket rimsua a kas dagiti dua a nalatak a bileg iti lubong, a ti maysa pay ket ti Estado sUnidos.
Ti Kappon ti Sobiet ken dagiti bukodna a satelite nga estado ti Dumaya a Europa, a namammoan a kas ti Dumaya a Pagkaykaysaan, ket nakisuppiat iti Nalamiis a Gubat, daytoy ket ti maysa a nabayag a sangalubongan nga a prolonged global ideolohiko ken politiko a panagsagsagaba a kasupiatna ti Estados Unidos ken dagiti bukodna a Lumaud a kumaduaan, a daytoy ket pinanawanna met laeng gapu ti panakaisangona iti panagrigat ti ekonomia ken dagiti domestiko ken ganganaet a yaalsa ti politika.[3][4] Iti naladaw a panawen ti 1980, ti naudi a daulo ti Sobiet a ni Mikhail Gorbachev ket nagpadas ti panagrepormana ti estado kadagiti annurotenna iti perestroika kenglasnost, ngem ti Kappon ti Sobiet narba ken daytoy ket pormal a natunaw idi Disiembre 1991 kalpasan ti napaay a kudeta ti Agosto.[5] Ti Ruso a Pederasion ket nagitultuloy kadagiti karbengan ken obligasionna.[6]
Heograpia, klima ken katutuboUrnosen
Daytoy ket adda ti kalawa a 22,402,200 kuadrado kilometro (8,649,500 sq mi), ti Kappon ti Sobiet ket isu ti kadakkelan nga estado iti lubong. Ti kadakkelan nga estado iti lubong, tatta nga aldawen ket ti Rusia, a daytoy ket rimsua manipud ti USSR kalpasan ti panakapaay daytoy. Sumaksakop iti pagkanem a kalawa iti rabaw ti Daga, ti kadakkelna ket maipada iti Amianan nga Amerika. Ti Europeano a paset daytoy ket buklen ti pagkapat a kalawa iti daytoy a pagilian, ken daytoy idi ti sentro ti kultura ken ekonomia. Ti dumaya a paset idiay Asia ket gumay-at idiay Taaw Pasipiko aginggana ti daya ken Apganistán iti abagatan, ken awan unay ti populasionna. Daytoy ket nawatiwat iti 10,000 kilometro (6,200 mi) ti daya aginggana iti laud a bumallasiw kadagiti 11 sona ti oras, ken gangani a 7,200 kilometro (4,500 mi) iti amianan aginggana ti abagatan. Adda daytoy ti lima a sona ti klima: tundra, taiga, estepa, desierto, ken kabambantayan.
Ti Kappon ti Sobiet ket tagikuana ti kaatiddogan a pagbeddengan iti lubong, a marukrukod iti agarup a 60,000 kilometro (37,000 mi), dua a pagkatlo daytoy ket pantar iti Taaw Artiko. Iti ballasiw ti Nailet a Baybay Bering ket ti Estados Unidos. Ti Kappon ti Sobiet ket pagbeddenganna ti Apganistán, Tsina, Czechoslovakia, Pinlandia, Hungaria, Iran, Mongolia, Amianan a Korea, Norwega, Polonia, Romania, ken Turkia manipud idi 1945 aginggana idi 1991.
Ti kaatiddogan a karayan ti Kappon ti Sobiet ket isu idi ti Irtysh. Ti kangatuan a bantayna ket isu idi ti Komunismo a Pantok (tattan ket ti Ismail Samani a Pantok) idiay Tajikistan, iti7,495 metro (24,590 ft). Ti kadakkelan a danaw iti lubong, ti Baybay Kaspio, ket nagrunaan a naisanglad iti Kappon ti Sobiet. Ti kadakkelan a di-naapgad a danum ken kaadaleman, ti Danaw Baikal, ket adda idi idiay Kappon ti Sobiet.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Bridget O'Laughlin (1975) Marxista a Panagarngian iti Antropolohia Tinawen a Panagrepaso iti Antropolohia Tomo. 4: pp. 341–70 (Oktubre 1975) (doi:10.1146/annurev.an.04.100175.002013).
William Roseberry (1997) Ni Marx ken Antropolohia Tinawen a Panagrepaso iti Antropolohia, Tomo. 26: pp. 25–46 (Oktubre 1997) (doi:10.1146/annurev.anthro.26.1.25)
- ^ a b Robert Service (9 Septiembre 2005). Stalin: biograpia. Picador. ISBN 978-0-330-41913-0.
- ^ David Holloway (27 Marso 1996). Ni Stalin ken ti Bomba. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. p. 18. ISBN 978-0-300-06664-7.
- ^ Turner 1987, p. 23
- ^ Iain McLean (1996). Ti ababa a diksionario ti Oxford para iti politiko. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-285288-5.
- ^ "Ti Rusia ket partido tattan kadagiti aniaman a Tulag a partido ti sidgud idi a Kappon ti Sobiet, ken agganganas kadagiti isu met laeng a karnbengan ken obligasion iti sigud a Kappon ti Sobiet, malaksid kadagiti nasken a panagbalbaliw, a kas ti panagala ti panagbalbaliw kadagiti gay-at ti teritorio. [...] Ti Ruso a pederasion ket agitultuloy ti legado a personalidad iti sigud a Kappon ti Sobiet ken isu ngarud a daytoy ket saan a husto a kasaruno nga Estado iti kapanunutan a naibagbaga. Dagiti sabali a sigud a Republika ti Sobiet ket simmarunoda nga Estado.", Dagiti Materiales ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Internasional a Linteg 1993, BYIL 1993, pp. 579 (636).


text:
Tukak
Dagiti tukak ket dagiti naidumdumaan ken kaaduan a grupo ti mangmangan ti karne iti ababa a bagi, dagiti awan ipus nga ampibia a buklen dagiti urnos ti Anura (Taga-ugma a Griego an-, awan + oura, ipus). Ti kaduogan a posil ti "proto-tukak" ket nagparang idi nasap a Triasiko iti Madagascar, ngem ti molekular a pagorasan a panangipetsa ket mangisingasing a dagiti taudanda ket mabalin nga amabot iti Permiano, 265 a riwriw a tawtawen iti napalabas. Dagiti tukak ket nawatwatda a naiwarwaras, sumakopda manipud kadagiti rehion ti tropiko aginggana iti subartiko, ngem ti kaaduan a konsetrasion iti dibersidad ti sebbangan ket mabirukan kadagiti tropgcal a katuduan a bakir. TAdda dagiti agarup a 4,800 a nairehistro a sebbangan, a pakaibilangan dagiti sumurok a 85% iti sibibiag a sebbangan ti ampibia. Dagitoy pay ket maysa kadagiti kaaduan nga urnos ti bertebrata.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Tukak idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Dagiti tukak idiay Wikiquote
- AmphibiaWeb


text:
Avena sativa
Ti Avena sativa ket maysa a sebbangan ti bukel ti sereal a naimulmula para kadagiti bukelna. Bayat a ti Avena sativa ket mabalin a makan ti tao a kas oatmeal wenno rolled oats, maysa kadagiti sapasap a panag-usar ket pakan ti dingoen.
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naatap a tinaudan ti Avena sativa ken ti asideg a pannakaikabagianna nga apit, ti A. byzantina, ket ti heksaploida a naatap a A. sterilis. Ti henetiko nga ebidensia ket mangipakpakita a dagiti tinaudan a porma ti A. sterilis ket dimmakkel diay Nalames nga Immindayon iti Asideg a Daya. Dagit inaimuyongan nga Avena sativa ket naladawda a nagparang, ken adayo manipud idiay Asideg a Daya, iti Europa ti Panawen ti Bronse. Dgaiti Avena sativa a kasla ti senteno, ket kadawyan dagitoy a naikedkeddeng a maikadua nga apit, a kas dagiti naala manipud ti ti ruot iti nangruna a minuyongan ti sereal iti trigo ken sebada. Idi dagitoy a sereal ket agpalaudda a naiwarwaras kadagiti nalamlamiis, nabasbasa a lugar, daytoy ket mabalin a nangparabor ti ruot a komponente ti Avena sativa, a nakaiturongan ti kanungpalanna a pannkaimuyongan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zhou, X.; Jellen, E.N.; Murphy, J.P. (1999). "Progenitor germplasm of domesticated hexaploid oat". Crop science 39: 1208–1214.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Avena sativa idiay Wikimedia Commons


text:
Sapindales
Ti Sapindales ket botaniko a nagan para iti urnos dagiti mula nga agsabsabong. Dagiti kalatakan a naamammuan a kameng ti Sapindales ket mairaman dagiti citrus; arse, dagiti horse-chestnut, dagiti lychee ken dagiti rambutan; mangga ken dagiti kasoy; frankincense ken mirra; kaoba ken Azadirachta indica (Ingles: neem).
Ti sistema APG II ti 2003 ket mangiraman iti llade eurosidae II (kadagiti rosidae, kadagiti eudicotidae) a mairaman dagiti 9 a sumaganad a pamilia:[1][2]
- Anacardiaceae
- Biebersteiniaceae
- Burseraceae
- Kirkiaceae
- Meliaceae
- Nitrariaceae (+ Peganaceae ken Tetradiclidaceae)
- Rutaceae
- Sapindaceae
- Simaroubaceae
(nga adda iti "+ ..." = pagpilian a pannakailaslasin ti sumaruno a pamilia)
Ti sistema Cronquist ti 1981 ket nagus-usar ti kasla sabali a sirkumskripsion, a mairaman dagiti sumaganad a pamilia:
- Staphyleaceae
- Melianthaceae
- Bretschneideraceae
- Akaniaceae
- Sapindaceae
- Hippocastanaceae
- Aceraceae
- Burseraceae
- Anacardiaceae
- Julianiaceae
- Simaroubaceae
- Cneoraceae
- Meliaceae
- Rutaceae
- Zygophyllaceae
Ti paggiddiatan manipud ti sistema APG II ket saan a dakdakkel a kasla naiparang, a kas dagiti mula kadagiti pamilia ti Aceraceae ken tiHippocastanaceae ket agtaltalinaay iti daytoy nga urnos iti APG II (dagiti dua ket nairaman iti pamilia ti apindaceae). Dagiti sebbanagn itan ket buklen ti pamilia ti Nitrariaceae iti APG II ken tagukua pay iti daytoy nga urnos iti sistenma Cronquist a kas paset ti pamilia ti Zygophyllaceae, bayat a dagitan ket adda itan ti pamilia ti Kirkiaceae ket adda idi a kas paset ti Simaroubaceae.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Muellner, A. N.; D. D. Vassiliades, and S. S. Renner (2007). "Panangikabil ti Biebersteiniaceae, ti herbase a klade ti Sapindales, iti maysa atemporal ken heograpiko a kontesto". Sistematika timUla ken Ebolusion 266: 233–252. doi:10.1007/s00606-007-0546-x.
- ^ Stevens, P.F. ((2001 ken ti masakbayan)). "Websiteti Angiospermae Pilohenia. Bersion 9, Hunio 2008 [ken ad-adu wenno basbassit nga agtultuloy a mapabpabaro manipud idin].". Botaniko a Hardin ti Missouri.
Dagiti midia a mainaig ti Sapindales idiay Wikimedia Commons


text:
John Steinbeck
Ni John Ernst Steinbeck, Jr. (Pebrero 27, 1902 – Disiembre 20, 1968) ket maysa idi nga Amerikano a mannurat. Isu ket kaaduan a naamammuan para iti nobel a nangabak ti Premio Pulitzer Prize iti Ti Pungtot dagiti Ubas (1939), Daya ti Eden (1952) ken ti nobela tiDagiti Bao ken Lallaki (1937). Isu ket nagsurat kadagiti duapulo ket pito a libro,mairaman dagiti sangapulo ket innem a nobela, innem a saan apiksion a liblibro, ken lima nga urnong dagiti ababa a sarita, ni Steinbeck ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1962.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^
"Ti Premio Nobel iti literatura 1962: Presentasion a bitla babaen ni Anders Österling, Permanente a Sekretario ti Sueko nga Akademia". NobelPrize.org. Naala idi Abril 21, 2008.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- DeMott, Robert ken ni Steinbeck, Elaine A., eds. John Steinbeck, Dagiti Nobela ken Sarsarita 1932–1937 (Biblioteka ti Amerika, 1994) ISBN 978-1-883011-01-7
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti John Steinbeck idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti John Steinbeck idiay Wikiquote


text:
1849
Ti 1849 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni Zachary Taylor ket nagmadi nga agsapata ti opisina iti aldaw a panaginana (Dominggo). Ti Urbano a sarita ket nagtengtengel a ni David Rice Atchison, Presidente pro tempore ti Senado ti Estados Unidos ket isu idi Presidente de jure para iti maysa nga aldaw.
- Marso 5 – Ni Zachary Taylor, ti maika-12 a Presidente iti Estados Unidos, ket naisapata a kas presidente.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 15 – James K. Polk, maika-11 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1795)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 7 – Edgar Allan Poe, Amerikano a mannurat (naipasngay 1809)
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti 1849 idiay Wikimedia Commons


text:
San Juan, Abra
Ti San Juan ket maysa a maikanem a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Juan ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Abualan
- Ba-ug
- Badas
- Cabcaborao
- Colabaoan
- Culiong
- Daoidao
- Guimba
- Lam-ag
- Lumobang
- Nangobongan
- Pattaoig
- Poblacion North
- Poblacion South
- Quidaoen
- Sabangan
- Silet
- Supi-il
- Tagaytay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Filozoa
Ti Filozoa ket isu dagiti monopiletiko a pannakaigrupo iti kaunegan ti Opisthokonta. Mangiraman dagitoy kadagiti ayup ken kakuyogda ti kaasitgan a kabagianda a uniselular (dagiti organismo a kaasitgan a maikabagian kadagiti ayup ngen dagiti fungus wenno Mesomycetozoa).[1]
Dagit itallo a grupo ti agdama a naikeddeng iti klade ti Filozoa:
- Klase ti Filasterea – kinaudi a napatakder iti kamara ti genera Ministeria ken Capsaspora
- Klase ti Choanoflagellatea – dagiti 'nakuelioan' a flagellate
- Pagarian ti Animalia wenno Metazoa –dagiti ayup
Kladograma[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pakailasinan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tinaudan a selula ti opisthokont ket naipagarup a nagtagikua kadagiti naingpis a gamat. Dagiti daduma pay nga opisthokont (Mesomycetozoa ken Corallochytrium) dagitoy ket napukawen. Dagitoy ket nataginayon iti Filozoa, nga iti daytoy ket simple ken ken saan a agimmmus, nga adda daytoy ti nasikkil a bugas dagiti raay aktina (a maigiddiat iti nalap-it,agimmung ken nasangaan a filopodia dagiti nucleariid ken dagiti nasangaan a rizoide ken hipa dagiti fungus). Kadagiti choanoflagellate ken kadagiti kaaduan a primitibo nga ayup , a kas dagiti espongha, dagitoy ket agbalinda iti agsangat nga aglamut a kuelio iti palikmut ti cilio wenno flagelo; daytoy ket naipagpagarup a tinawid manipud ti kinaudi a kadawyan a tinaudanda a filozoa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Shalchian-Tabrizi K., Minge M.A., Espelund M., et al. (2008). "Multigene phylogeny of choanozoa and the origin of animals". Iti Aramayo, Rodolfo. PLoS ONE 3 (5): e2098. doi:10.1371/journal.pone.0002098. PMC 2346548. PMID 18461162.


text:
Ni Elbridge Thomas Gerry (/ˈɛlbrɪdʒ ˈɡɛri/; Hulio 17, 1744 – Nobiembre 23, 1814) ket maysa idi nga Amerikano a estadista kendiplomatiko. A kas Demokratiko-Republikano isu ket napili a kas ti maikalima a Bise Presidente iti Estados Unidos (1813–1814), a nagserbi babaen ni James Madison, aginggana idi pimmusay kalpasan ti maysa ket kagudua atawen iti terminona.[1]
- ^ Isu ti maikadu a Bise Presidente a pimmusay bayat nga adda ti opisina; ti immuna ket ti sinarunona, a ni George Clinton.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Elbridge Gerry idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Juan V
Ni Papa Juan V ket isu ti papa manipud idi 12 Hulio 685 aginggana idi 2 Agosto 686. Ni Juan V ket isu idi ti immuna a papa ti Bisantini a Kinapapa a naipalubos naikonsagrado babaen ti Bisantino nga Emperador nga awan ti nasakbayan a konsento, ken ti immuna kadagiti nailina a sangpulo a nagsasruno a papa manipud ti Dumaya a nagtaudan. Ti kinapapana ket nangmarka idi ti panagtutunos a nagbaetan ti siudad ti Roma ken ti Imperio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ekonomou, Andrew J. 2007. Ti Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga impluensia iti Roma ken ti kinapapa manipud kenni Gregorio ti Natan-ok aginggana kenni Zacarias, A.D. 590–752. Lexington Books.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Juan V idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Aniceto
Ni Santo Papa Aniceto ket isu ti Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi agarup a 150 aginggana idi agarup a 167 (dagiti listaan ti Batikano a siudad ti 150 aginggana idi 167 wenno 153 aginggana idi 168). Ti naganna ket Griego para iti di naparukma (ἀ-vίkntoς). Isu ket maysa idi a Tag-Siria manipud idiay siudad ti Emesa (moderno nga aldaw ti Homs).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Aniceto idiay Wikimedia Commons
- "Santo Papa Aniceto". Katoliko nga Ensiklopedia. New York: Robert Appleton a Kompania. 1913.


text:
Mountain Province
Ti Mountain Province ket maysa a probinsia iti kabambantayan ti Pilipinas iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Kapitoliona ti ili ti Bontoc ken kaabayna dagiti probinsia ti Ifugao, Benguet, Ilocos Sur, Abra, Kalinga, ken Isabela.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mountain Province ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
UTC−05:00
Ti UTC−05:00 ket ti timbengan ti oras a amngkissay kadagiti 5 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket napalpaliiw iti Akindaya a Sona ti Oras diti las-ud ti alagaden nga oras, ken iti Sentral a Sona ti Oras kadagiti las-ud ti 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Ti Akinlaud a Karibe ket us-usarenna daytoy iti amin a paset ti tawen.
Dagiti linaon
Akindaya nga Alagaden nga Oras (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos
- Amin ti Connecticut, Delaware, Distrito ti Columbia, Georgia, Maine, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Virginia, ken West Virginia
- Kaaduan ti Florida, Indiana, ken Michigan
- Akindaya a paspaset ti Kentucky ken Tennessee
- Saan nga opisial nga inus-usar kadagiti nadumaduma a komunidad ti Kondado ti Russell, Alabama, a mairaman ti Siudad ti Phenix. Urayno ti nainkalintegan nga oras para iti amin nga Alabama iti las-ud ti paset ti panawen ti alagaden nga oras ket Sentral nga Oras (UTC–6), ti Siudad ti Phenix ket dagiti nakapalikmut a komunidad ket ipadada dagiti pagorasanda iti dakdakkel a siudad ti Columbus, Georgia, a dagus a ballasiw ti Karayan Chattahoochee manipud ti Siudad ti Phenix.
Sentral nga Oras ti Aldaw (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Estados Unidos
- Akinlaud a paspaset ti Florida, Indiana, Kentucky, ken Michigan
- Mehiko
- Dagiti lugar ti Sentral ken Akindaya (kaaduan ti pagilian). Kaaduan iti Mehiko, ti Oras ti Aldaw ket mangrugi kadagiti lawas kalpasan ti Estados Unidos. Dagiti komunidad iti pagbeddengan ti Estados Unidos nga agpaliiw ket surotenda ti alagaden ti panangin-inut ti lawag nga oras ti ti Sentral nga Oras ti Estados Unidos.
Alagaden nga oras iti amin a paset ti tawen[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada - ti laeng Isla ti Southampton
- Karibe
- Is-isla ti Cayman (UK)
- Hamaika
- Sentral ken Abagatan nga Amerika
Kalgaw nga Oras ti Isla ti Paskua ti Panagungar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chile - Isla ti Paskua ti Panagungar. Kitaen pay ti Oras idiay Chile.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oras idiay Kanada
- Oras idiay Colombia
- Oras idiay Ecuador
- Oras idiay Mehiko
- Oras idiay Peru
- Oras idiay Estados Unidos
- Akindaya nga Alagaden nga oRas
- Sentral nga Oras ti Aldaw
- Listaan dagiti lugar nga agus-usar ti UTC-05:00


text:
Hokkaido
Ti Hokkaido (tulong·paammo) (北海道 Hokkaidō?, literal nga "Akin-amianan a Baybay "), naamamuan idi a kas ti Ezo, Yezo, Yeso, wenno Yesso, ket isu daytoy ti maikadua a kadakkelan nga isla iti Hapon; isu pay ti kadakkelan ken akin-amianan unay kadagiti 47 a prepektural nga agpang a panakabingbingay iti Hapon. Ti Ilet a Tsugaru pagsinaenna ti Hokkaido manipud ti Honshu,[2] uray no dagitoy dua nga is-isla ket naikapet da babaen ti sirok ti danum a perrokarril a ti Seikan a Tunel. Ti kadakkelan a siudad idiay Hokkaido ket ti kapitoliona, a ti Sapporo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Umuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Hokkaido" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 343 idiay Liblibro ti Google.


text:
Sibil a gubat
Ti maysa a sibil a gubat ket maysa a gubat a baetan dagiti naurnos a grupo iti kaunegan iti agpadpada a pagilian nga estado wenno republika,[1] wenno, ti basbassit a pannakaammuan, ti baetan ti dua a pagilian a napartuat manipud ti maysa a dati nga estado ti nagkaykaysa a pagilian.[2] Ti panggep ti maysa a bangir ket mabalin a ti mangtengngel ti pagilian wenno maysa a rehion, tapno makagun-od ti pannkawaya ti maysa a rehion, wenno baliwanna dagiti annuroten ti gobierno.[1] Ti termino ket binulod a pannakaipatarus iti Latin ti bellum civile a nausar idi a mangibaga kadagiti nadumaduma a sibil a gub-gubat ti Romano a Republika idi umuna a siglo BC.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b James Fearon, "Sibil a Gubat ti Irak" iti Ganganaet a Pannakibiang, Marso/Abril 2007. Para iti adu pay a pakisinnaritaan iti pannkaidasig ti sibil a gubat, kitaen ti ti paset "Pormal a pannakaidasig".
- ^ Pagpagilian, dagiti Pagtagilakuan, ken Gubat: Moderno a Pakasaritaan ken ti Sibil a Gubat ti Amerikano | Book Reviews, EH.net. "Dua a Pagpagilian [iti kaunegan ti Estados Unidos] ket naparang-ay gapu ti panagtagabu." Oktubre 2006. Naala idi Hulio 2009.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ali, Taisier Mohamed Ahmed ken ni Robert O. Matthews, nagsursurat. Dagiti Sibil a Gubat idiay Aprika: dagiti ramut ket resolusion (1999), 322 a pampanid
- Mats Berdal ken ni David M. Malone, Agum ken Ranggas: Dagiti Ekonomiko nga Ahenda kadagiti Sibil a Gubat (Lynne Rienner, 2000).
- Paul Collier, Pangtullol ti Suppiat a Palab-og: sibil a gubat ken panagrang-ay nga annuroten World Bank (2003) - 320 pages
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti sibil a gubat idiay Wikimedia Commons


text:
Eslobakia
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Katkategoria:
- Eslobakia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti republika
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1993
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Romain Rolland
Ni Romain Rolland (29 Enero 1866 – 30 Disiembre 1944) ket maysa a Pranses a dramatista, nobelista, manalaysay, agisarsarita ti arte ken mistiko a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1915.[1]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Rolland ket naipasngay idiay Clamecy, Nièvre iti pamilia a nabaknang ken agtaltalon. Nagisursurat kadagiti bukodna a kapadasan iti Kaunegan a panagbanbaniaga (1942), isu mismo ti nakakita nga isu ket pannakabagi iti "taga-ugma a sebbangan." Inpakatna dagitoy a tinaudan iti Colas Breugnon idi (1919).
Naala isuna idiay École normale supérieure idi 1886, immuna a nagadal iti philosopia, ngen ti kinawaya ti kararuana ket puonan ti panagbaybay-anna iti daytoy tapno isuna ket saan a mangitulok iti mangituray nga ideolohia. Naalana ti grado ti pakasaritaan iti 1889 ken nagtaeng ti dua a tawen idiay Roma, a ti panakaamammona kenni Malwida von Meysenbug nga isu ket gayyem ni Nietzsche kenni Wagner ken ti panakaduktalna ti Italiano nga obra maestra ket nangikeddeng para iti panagrangrang-ay ti kapanunutanna. Idi nagsubli idiay Pransia idi 1895, naalana ti doktorado a grado babaen ti bukodna a tesis iti Dagiti nagtaudan iti moderno a liriko a teatro ken ti doktoradona a disertasion, Pakasaritaan iti Opera idiay Europa sakbay ni Lully ken Scarlatti.
Ti immuna a librona ket naipablaak idi 1902, idi isu ket agatwen iti 36. Babaen ti panagipatakderna ti 'teatro dagiti tatttao', nakaited isuna kadagiti nagruna a parawad para iti demokratisasion iti teatro. A kas maysa a humanista, inarakupna dagiti obra dagiti pilosopo iti India ("Panakisarsarita kenni Rabindranath Tagore" ken Mohandas Gandhi). Ni Rolland napigsa a naimpluensian babaen ti Vedanta a pilosopia iti India, a naipangpangruna kadagiti obra ni Swami Vivekananda.[2]


text:
Unibersidad iti Hawai'i
Ti Unibersidad iti Hawaiʻi a Sistema, nangayed a ti Unibersidad iti Hawaiʻi ken nalatak a siaammo a kas UH, ket maysa a publiko, a pagadalan ti babai wenno lalaki a kolehio ken sistema a Unibersidad nga gatinong nga asosiado, lisensiatura, maestro ken doktora a grad-grado nga gatarus kadagiti tallo nga unibersidad a kampus, maysa a panagsanay ti panagbiruk ti trabaho, dagiti tallo a sentro a unibersidad, uppat sentro ti edukasion ken sabsabali pay a panasukisok a pas-pasdek a naiwarwaras iti labes kadagiti innem nga is-isla iti estado iti Hawai'i iti Estados Unidos.


text:
Dalem
Ti dalem ket maysa a nangruna nga organo nga adda kadagiti bertebrata ken dagiti dadduma pay nga ayup. Adda daytoy kadagiti adu nga annong, a mairaman ti panagikkat iti rugit, biosintesis ti protina, ken ti panagpataud kadagiti biokimiko a nasken para iti pannakalpa. Tidalem ket nasken para iti panagbiag; awan ti agdama a waya a mangsukat para iti nabayag a kaawan ti annong ti dalemm, ngem adda met dagiti baro a pamay-an ti dialisis ti dalem a mabalin a mausar iti nabiit.
Daytoy nga organo ket adda ti nangruna a papel iti metabolismo ken adda dagiti nadumaduma nga annong iti bagi, a mairaman ti panagipenpen ti glukoheno, panagrungsot kadagiti nalabbasit a selula ti dara, sintesis ti protina ti plasma, panagpataud ti hormona, ken panagikkat ti rugit. Daytoy ket adda iti baba ti diapragma itipusong a rehion ti tian. Daytoy ket agpataud iti apro, ti maysa nga alkalino a kompuesto a tumolong iti pannakalpa babaen ti emulsipikasion kadagiti lipido. Ti nangato ti pannakaipangruna dagiti kulanit ti dalem ket mangtimbeng kadagitinadumaduma iti adu ti tomona a biokimiko a reaksion, a mairaman ti sintesis ken ti pannakaburak dagiti bassit ken narikut a molekula, nga adu kadagitoy ket nasken para kadagiti nangruna nga annong.[1]
Ti terminolohia a mainaig iti dalem ket kanayon a mangrugi iti hepar- wenno hepat- manipud ti Griego a balikas ti dalem, hēpar (ἧπap, ramut hepat-, ἡπat-).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maton, Anthea; Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright (1993). Biolohia ti Tao ken Salun-at. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. OCLC 32308337.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dalem idiay Wikimedia Commons


text:
UTC−08:00
Ti UTC−08:00 ket maysa a panagilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti −08. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Alagaden nga Oras ti Pasipiko (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Britaniko a Columbia (kaaduan ti probinsia)
- Yukon
- Mehiko
- Estados UNidos
- California
- Idaho (akin-amianan a paset)
- Nevada (kaaduan ti estado)
- Oregon (kaaduan ti estado)
- Washington
Oras ti Aldaw ti Alaska (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos
- Alaska (malaksid ti Is-isla ti Aleutiana) (Sona ti Oras ti Alaska)
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Terteritorio ti Amianan a laud
- Tungsten ken ti mainaig a Cantung Mine
- Terteritorio ti Amianan a laud
- Mehiko
- Islal ti Clarion, akinlaud unay nga isla ti Is-isla ti Revillagigedo.
- Pransia
- Nagkaykaysa a Pagarian


text:
Ti Arhentina i/ˌɑrdʒənˈtiːnə/, opisial nga Arhentino a Republika (Espaniol: República Argentina [reˈpuBlika aɾxenˈtina]), ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika babaen ti kadakkel ti daga, kalpasan ti Brasil. Naibuklan a kasla pederasion dagiti 23 a probinsia ken maysa a naturayan a siudad, ti Buenos Aires. Isu daytoy ti maikawalo a kadakkelan a pagilian iti lubong babaen ti kadakkel ti daga ken ti kadakkelan kadagiti agsasao ti Espaniol a pagpagilian.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti silpo ti ruarUrnosen


text:
Ti Big Bang a teoria ket isu ti mangalaladag a kosmolohiko a modelo a mangipalpalawag ti nasapa a panagrang-ay iti Law-ang.[1] SEgun ti Big Bang a teoria, ti Law-ang ket maysa idi a napudot unay ken nasedsed a kasasaad a napardas a dimmakkel. Daytoy a napardas a panagpadakkel ket nagbanagan ti panagpalamiis iti Law-ang ken nagbanagan tatta ti ti agtultuloy a panagpadakkelna a kasasaad. Segun kadagiti kinaudi a panagrukod ken dagiti panagpalpaliiw, ti Big Bang ket napasamak idi agarup a 13.75 bilion a tawtawen,[2][3] a gapu daytoy a naipanunotan a ti tawen iti Law-ang.[4][5] Kalpasan ti irurugi a panagpadakkelna manipud ti maysa a singularidad, ti Law-ang ket immanayen a nalamiisan tapno makapalubos ti enerhia a mabaliwan kadagiti nadumaduma a subatomiko a partikulae, a mairaman dagiti proton, dagiti neutron, ken dagiti eledtron. Bayat a dagiti proton ken dagiti neutron a naipagtitipon tapno makaporma kadagiti immuna nga atomiko a katengngaan iti bassit laeng a minuto kalpasan ti Big Bang, makasapul ti rinibo a tawtaen tapno maitipon kaniada kadagiti elektron ken agpartuat kadagiti naelektriko nga agmangngamangnga nga atomo. Ti immuna nga elemento a napataud idi ket ti hidróheno, a nairaman dagiti tugot iti helio ken litio. Ti higante nga ulep kadagitoy nga immuna nga elemento ket nakitinnipon babaen ti grabidad tapno makaporma kadagiti bituen ken dagiti ariwanas, ken dagiti nadagdagsen nga elemento ket nasintesado babaen ti kaunegan ti bitbituen wenno idi las-ud dagiti supernova.
Dagiti paammoUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Wollack, Edward J. (10 Disiembre 2010). "Kosmolohia: Ti Panagadal iti Law-ang". Law-ang 101: Big Bang a Teoria. NASA. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Komatsu, E. et al. (2009). "Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation". Suplemento Astropsikal a Warnakan 180 (2): 330. Bibcode:2009ApJS..180..330K. doi:10.1088/0067-0049/180/2/330.
- ^ Menegoni, E. et al. (2009). "Baro a gawidan dagiti panakaidumaduma iti napino a patakder a talinaay manipud kadagiti CMB anisotropia". Maipapan iti bagi a Panagrepaso D 80 (8): 087302. arXiv:0909.3584. Bibcode:2009PhRvD..80h7302M. doi:10.1103/PhysRevD.80.087302.
- ^ "Origins: CERN: Dagiti kapanunotan: Ti Big Bang". Ti Exploratorium. 2000. Naala idi 3 Septiembre 2010.
- ^ Keohane, J. (8 Nobiembre 1997). "Ti Big Bang a teoria". Damagen ti maysa nga astropisisista. GSFC/NASA. Naala idi 3 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Big Bang idiay Wikimedia Commons


text:
Guagua, Pampanga
Ti Guagua ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Guagua ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.[2]
- Ascomo
- Bancal
- Jose Abad Santos (Siran)
- Lambac
- Magsaysay
- Maquiapo
- Natividad
- Plaza Burgos (Poblacion)
- Pulungmasle
- Rizal
- San Agustin
- San Antonio
- San Isidro
- San Jose
- San Juan Bautista
- San Juan Nepomuceno
- San Matias
- San Miguel (Betis)^^
- San Nicolas 1st
- San Nicolas 2nd
- San Pablo
- San Pedro
- San Rafael (Duck Island)
- San Roque
- San Vicente (Ebus)
- San Juan
- Santa Filomena (Poblacion)
- Santa Ines
- Santa Ursula (Paglalabuan)
- Santo Cristo
- Santo Niño (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Diego Silang
Ni Diego Andaya Silang (Disiembre 16, 1730 - Mayo 28, 1763) ket maysa a rebolusonario nga Ilokano idi maika-18 a siglo a nakikumplot kadagiti Briton tapno patalawenda dagiti Kastila iti sibubukel nga amianan ti Pilipinas. Panggep ni Silang iti mangbangon ti agwaywayas ken naiwaywaya a nasion dagiti Ilokano. Ti dangadangna ket inaronan dagiti reklamo a nagtaud iti tributo ken panaglablabaes dagiti Kastila, kasta met iti pammatina iti bukbukod a panagturay, a ti panangrienda iti gobierno ken panagturay ti simbaan Katoliko Romano ken ti govierno iti deppaar ti Ilocos ket rebbengna a tenglen dagiti nasursuruan nga opisiales nga Ilokano.
Naipasngay ni Silang idiay Aringay, Pangasinan (banda tattan iti ili ti Caba wenno Aringay, La Union). Nangged isuna a mensahero, parayawat iti menmensahe ken damdamag manipud iti maysa a padi a Kastila idiay Vigan, Ilocos Sur. Nasirib, naasi ken natarus iti Espaniol, biniahena ti Ilocos agingga iti Manila. Kadagitoy a panagdaldaliasatna ti nakaimatangan ken nariknaaanna iti ranggas ken inhustisia dagiti Kastila.
Idi maika-18 a siglo, nagtipon iti Espania ken Pransia a nangsupiat iti Britania iti masasao a Pito a Tawen a Gubat. Sinakup dagiti Briton ti Manila idi 1762 ket daytoy ti nangsegged iti riribuk kadagiti probinsia iti amianan kas iti Ilokos ken Cagayan. Maigapu itoy, nakaro ti rurod ken gura dagiti ganganaet a Kastila.
Nagboluntario nga umuna ni Silang a mangidaulo iti bunggoy dagiti Ilokano a makilaban kadagiti Briton, ngem impaidam daytoy dagiti Kastila, kas pangngeddeng ti Obispo ti Nueva Segovia (Vigan). Rinaut ngarud ti bileg ni Silang ti Vigan ket impakulongna amin a padi iti ili. Nakiuman isuna kadagiti daulo a militar a Briton ket dinutokanda isuna kas baro a governador ti Ilocos. Inkarida pay a tulonganda isuna a mangpatakder iti nasion nga Ilokano no ikarina met a tulonganna dagiti Briton. Ngem awan iti nagmarenganna daytoy a kari dagiti Briton, awan ti impatulodda a solsoldado.
Maysa a gayyemna, ni Miguel Vicos, mestiso a Kastila ken Ilokano, ti nangbagkong ken ni Silang idi 1763 a nakatayanna. Binayadan iti Simbaan a Katoliko Romano ni Vicos a mangpatay ken ni Silang.
Intuloy ni asawana a ni Gabriela Silang ti laban ni Diego ngem rinaut dagiti Kastila ket natiliw. Binitayda ni Gabriela agraman agsangagasut a kakaduana idi Septiembre 20, 1763 idiay tengnga ti Vigan.


text:
Domingo
Ti Domingo ket isu ti maikapito nga aldaw iti lawas idiay Pilipinas ken kadagiti kaadduan a pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti umuna nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Sabado ken Lunes, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Latin a Dies Dominica wenno "Aldaw ni Apo (Hesus)". Daytoy nga aldaw ket isu ti papan pinakimisa dagiti Kristiano. Kadagiti dadduma a kultura iti lubong, nabati ti Domingo a matawagan ti "Aldaw iti Init", kas ti Sunday iti pagsasao nga Ingles.
Gapu ti pagsasao nga Espaniol (Domingo) ket maysa kadagiti annak a pagsasao iti Latin, kas ti Italiano (Domenica), Pranses (Dimanche) ken Rumaniano (Duminca), natawidna iti daytoy a sao. Idi sinakup ti Espania ti Pilipinas, inampon dagiti Ilokano ti kalendario dagiti Kristiano a Kastila.


text:
Tanzania
Ti Tanzania ( /ˌtænzəˈniːə/), opisial a ti Nagkaykaysa a Republika ti Tanzania (Swahili: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania),[3] ket maysa a pagilian idiay Daya nga Aprika. Daytoy ket nagbeddengan babaen ti Kenya ken Uganda iti amianan; ti Rwanda, Burundi ken ti Demokratiko a Republika iti Kongo iti laud; ken ti Zambia, Malawi ken Mozambique iti abagatan. Ti akin-daya a pagbeddengan ti pagilian ket pinorma babaen ti Taaw Indiano. Ti Tanzania ket aglaon pay iti Kilimanjaro, ti kangatuan abantay iti Aprika.
Ti pagilian ket nabingbingay kadagiti 30 rehion: lima idiay semi-autonomo nga is-isla iti Zanzibar ken 25 idiay kangrunaan a daga ti dati a Tanganyika.[4] Ti daulo ti estado ket ni Presidente Jakaya Mrisho Kikwete, a naelektado idi 2005. Manipud idi 1996, ti opisial a kapitolio ti Tanzania ket isun ti Dodoma, nga idiay ti parlamento ti pagilian ken pakabirukan dagiti opisisna ti gobierno.[5] Iti baetan ti panakawayawaya ken idi 1996, ti nanagruna nga aplaya asiudad iti Dar es Salaam ket nagserserbi a kas ti politikal a kapitolio ti pagilian. Tatta nga aldaw, daytoy ket agtultuloy a kangrunaan a komersial a siudad ti Tanzania ken ti de facto a tugaw ti kaaduan a patakder ti gobierno .[4][6] Daytoy ti kangrunaan a pagsangladan ti baybay para iti pagilian ket dagiti naserran ti daga a kaaruubana.
Ti nagan a "Tanzania" ket nagtaud kadagiti nagan ti dua nga estado, ti Tanganyika ken ti Zanzibar, a nagkaykaysa idi 1964 tapno mangporma ti Republika ti Tanganyika ken Zanzibar, ken kalpasan ti isu met laeng a tawen, nanaganan daytoy idi tiNagkaykaysa a Republika ti Tanzania.[7] Dagiti Artikulo ti Kappon ket isu dagitoy ti kangrunaan a pundasion ti Tanzania.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti posil a tidda ti tattao ken kasakbayan a tattao dagiti hominido ket nabirukan idin idiay Tanzania a napetsaan kadagiti sumurok a 2 riwriw a tawtawen, a mangaramid ti lugar a kas maysa kadagiti kaduogan a naamammuan a nataengan a luglugar iti Lubong. Iti kinaud-udi, ti Tanzania ket naipamatmatian a tinataengan babaen dagiti agsasao ti Cushitic ken Khoisan nga agananup-agburburas a komunidad. Idi agarup a 2,000 tawtawen, agsasao ti Bantu a tattao ket nanagrugrugida a simmangpet manipud idiay lumaud nga Aprika kadagiti serie iti migrasion. Kalpasanna, ti Nilotiko a pastores ket simmangpetda ken nagtultuloyda a napnapan iti lugar aginggana idi maika-18 a siglo.[8]
Ti tattao ti Tanzania ket naigimongda idin iti panagpataud iti landok. Ti tattao a Haya iti Daya nga Aprika ket nagimbentoda ti maysa a kita ti nanagto ti pudotna nga agpug-aw nga orno a nangpalubos kaniada nga agpanday iti karbon a landok iti 1,802 °C (3,276 °F) idi gangani a 2,000 a tawtawen. Ti Shana a sangkaputotan iti Pare a tibu ket nagpatpataudda pay ti landok.
Maysa kadagiti kangrunaan nga arkeolohiko a sitio ti Tanzania ket ti Engaruka idiay Nalatak a Rengngat a Ginget a mangiraman ti maysa a panagsibog ket panagtalon a sistema.
Dagiti agbanbaniaga ken aglaklako manipud idiay Golpo Persiano ken lumaud nga India ket binisbisitada ti aplaya ti Daya nga Aprika manipud idi nasap a milenio AD. Ti Islam ket nasansanay idi diay Aplaya ti Swahili manipud idi nasapa a maikawalo ken maikasiam a siglo AD.[9]
Ti agtutunton iti aplaya a parte, ti Omani a Sultan a ni Seyyid Said ket inyalisna ti kapitoliona idiay Siudad ti Zanzibar idi 1840. Iti las-ud ti daytouy a panawen, ti Zanzibar ket nagbalin nga isu ti sentro para iti Arabo a panaglako ti adipen.[10] Add ti paggiddiatan iti 65% aginggana iti 90% ti naadipen idi ti populasion iti Arabo-Swahili a Zanzibar.[11] Maysa idi kadagiti kadayegan a nagtagtagilako kadagiti adipen iti aplaya ti Daya nga Aprika ket ni Tippu Tip, nga isu idi ket apo a lalaki ti maysa a naadipen nga Aprikano. Dagiti Nyamwezi a naglaklako ti adipen babaen ti pannkaidaulo iti Msiri ken Mirambo.[12] Segun kenni Timothy Insoll, "Dagiti bilang ket nairehistro ti panag-eksport kadagiti 718,000 nga adipen manipud ti aplaya ti Swahili idi las-ud ti maika-19 a siglo, ken ti panangibai kadagiti 769,000 idiay aplaya."[13]
Iti naladaw a maika-19 a siglo, ti Imperial nga Alemania ket pinarukmana dagiti rehion nga itan ket ti Tanzania (saan a mairaman ti Zanzibar), Rwanda, ken Burundi, ken intiponda dagitoy iti Aleman a Daya nga Aprika. Idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I, ti maysa a panagpadas a panagraut babaen ti Britaniko ket linappedan idi babaen ti Aleman a Heneral a ni Paul von Lettow-Vorbeck, nga isuna ti nangirugi ti napaut a kampania ti gerila a mangsuppiat ti Britaniko. Dagiti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat I a tulagan ken ti dokumento ti linteg ti Liga ti Pagpagilian ket nangdesignado ti lugar a kas ti Bilin ti Britaniko, malaksid ti bassit a lugar idiay amianan a laud, a naited iti Behika ken kalpasan daytoy ket nagbalin a ti Rwanda ken Burundi, ken ti pay bassit a lugar idiay abagatan a daya (Trianggulo ti Kionga), a naitipon ti Portuges a Daya nga Aprika (nga itan ket Mozambique).
Ti Britaniko a panagturay ket nagpatingga idi 1961 kalpasan ti nakappia (no kas pagarigan a maipada ti kaarrubana a Kenya) a pannakapan iti wayawaya. Idi 1954, ni Julius Nyerere ket nagpabalin ti maysa a gunglo iti maipapana ti politikal a Nailian a Kappon ti Tanganyika Aprikano (TANU). Ti kangrunaan a gandat ti TANU ket ti gumun-od ti nailian a kinaturay para iti Tanganyika. Nairugi ti maysa a kampania iti panagirehistro kadagiti baro a kamkameng, ken ti kaunegan ti maysa atawen ti TANU ket isu ti nagbalin a nagiyuna kadagiti politikal a gunglo ti pagilian.
Ni Nyerere ket nagbalin nga isu ti Ministro ti administro ti Britaniko a Tanganyika idi 1960 ken nagtultuloy a Kangrunaan a Ministro idi ti Tanganyika ket nagbalin nga opisial a nawaya idi 1961. Idi 1967 ti immuna akinapresidente ni Nyerere ket simmikko iti Kanigid kalpasan ti Arusha a Panagirangarang, a nangikodigo ti maysa a panangitalek iti sosialismo iti pamay-an a Pan-Aprikano. Kalpasan ti Panagirangarang, dagiti banko ket naipaumili, ken dagiti pay adu a dadakkel nga industria.
Kalpasan ti Zanzibar a Rebolusion a nan gipapanaw ti Arabo a dinastia idiay kaarrubana a Zanzibar,[14] a nagbalin a nawaya idi 1963, ti isla ket nakitipon iti nangruna adaga ti Tanganyika tapno mangporma ti maysa apagilian ti Tanzania idi 26 Abril 1964. Ti panagkappon dagitoy dua, urayno tattan, dagiti rehion ket kontrobersial a kaaduan kadagiti Zanzibar (uray dagiti nagay-ayat ti rebolusion) ngem inaw-awat babaen ti gobierno ti Nyerere ken ti Rebolusionario a Gobierno ti Zanzibar gapu kadagiti nagbibingayan a politikal a pateg ken dagiti gandat.
Manipud idi naladaw a tawtawen ti 1970, ti ekonomia ti Tanzania ket dimmakes. Ti Tanzania ket nakilinia pay idi iti Tsina, a manipud idi 1970 aginggana idi 1975 ket nangpinansia ken timmulong a nangbangon ti 1,860 kilometro-long (1,160 mi) a TAZARA a Perokaril manipud idiay Dar es Salaam aginggana idiay Zambia.[15] Manipud idi tawtawen ti tengnga ti 1980, ti gobierno ket nagpinasia babaen ti panagbulbulod manipud ti Internasional a Pundo ti Panguartaan ken napnapan kadagiti reporma. Manipud ti tawtawen ti tengnga ti 1980 ti GDP ti tunggal maysa a tao ti Tanzania ket rimmang-ayen ken naipabassit ti kinapanglaw.[16]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti nailian a populasion ket addaan iti 45 a riwriw". Daily News (Tanzania). 1 Enero 2013. Naala idi 30 Enero 2013.
- ^ a b c d "Tanzania". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-22.
- ^ Tanzania. Dictionary.com. Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. (naala idi: 27 Marso 2007). Daytoy ket asitgan ti Swahili a pannkabalikas [tanzaˈni.a]. Nupay kasta, ti /tænˈzeɪniə/ ket nangnangeg pay iti Inggles.
- ^ a b Ahensia ti Sentral nga Intelihensia (2009). "Tanzania". The World Factbook. Naala idi 25 Enero 2010.
- ^ "Ti Nailian a Website ti Tanzania". Tanzania.go.tz. Naala idi 2010-05-01.
- ^ "Ti Nailian a Website ti Tanzania: Bariweswes ti pagilian". Tanzania.go.tz. Naala idi 2010-05-01.
- ^ "The World Factbook – Tanzania", CIA, 2006
- ^ Phyllis Martin and Patrick O'Meara. Aprika. Maika-3 nga edision. Unibersidad ti Indiana a Pagmalditan.
- ^ Mark Horton ken John Middleton, Ti Swahili: ti sosial a langa ti daga iti agtagtagilako a kagimongan (Oxford, 2000); Derek Nurse ken Thomas Spear, Ti Swahili (Philadelphia, 1985).
- ^ "Naragsak nga Isasangbay iti Pagsurotan ti Pakasaritaan ti Nangisit ti Encyclopædia Britannica". Britannica.com. Naala idi 2010-04-25.
- ^ "Panagtagabu (sosiolohia)". Encyclopædia Britannica Online.
- ^ Ti Daya nga Aprika a panagtagtagilako ti adipen. BBC World Service | Ti Sarita ti Aprika.
- ^ Junius P. Rodriguez (1997). "Ti Naipakasaritaan nga Ensiklopedia iti panagadipen iti lubong". ABC-CLIO. p.623. ISBN 0-87436-885-5
- ^ "Panagipakpakita kadagiti saan pay a naagasana sugat ti Zanzibar". BBC News. Hulio 25, 2009.
- ^ Monson, Jamie (2009). Wayawaya aPerokaril ti Aprika: Kasano a ti Maysa a Panagrang-ay a Gandat ti Insik ket Nagbalbaliw kadagiti Biag ken Kabibiag idiay Tanzania. Unibersidad ti Indiana a Pagmalditan. p. 199. ISBN 0-253-35271-1. Naala idi 2012-02-21.
- ^ Anna Muganda (2004). "Dagiti Ekonomiko a Reporma ti Tanzania – ken dagiti Adal a Naadalan".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tanzania idiay Wikimedia Commons
- Gobierno
- Sapasap
- Tanzania a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong
- Kitaen ti Tanzania idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Tanzania
- Tanzania
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Daya nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1964
- Dagiti mankomunidad a republika
- Dagiti republika