text:
Kristiano a Papanglakayen—‘Katrabahuan Maipaay iti Rag-otayo’
“Katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo.”—2 COR. 1:24.
1. Ania ti nagrag-oan ni Pablo mainaig kadagiti Kristiano idiay Corinto?
TAWEN 55 C.E. idi ket adda ni apostol Pablo iti sangladan a siudad ti Troas, ngem saanna a maiwaksi iti isipna dagiti Kristiano idiay Corinto. Iti nasapa a paset dayta a tawen, naladingitan idi naammuanna nga adda di panagtutunos dagiti kakabsat sadiay. Gapu iti pannakaseknanna a kas iti maysa nga ama, nagsurat kadakuada tapno aturenna ida. (1 Cor. 1:11; 4:15) Imbaonna met kadakuada ti kaduana a ni Tito ket imbilinna nga agsubli idiay Troas tapno ipadamagna ti kasasaadda. Ita, ur-urayennan a sumangpet ni Tito idiay Troas ta magagaran a mangammo iti kasasaad dagiti kakabsat idiay Corinto. Ngem nadismaya ni Pablo ta di met simmangpet ni Tito. Ania ngata ti aramiden ni Pablo? Naglayag a nagpa-Macedonia, ket naragsakan a nakakita ken Tito sadiay. Impadamag ni Tito nga impangag dagiti taga-Corinto ti surat ni Pablo ket magagaranda a makakita manen kenkuana. Gapuna, ‘nagrag-o nga ad-adda pay’ ni Pablo.—2 Cor. 2:12, 13; 7:5-9.
2. (a) Ania ti insurat ni Pablo kadagiti taga-Corinto maipapan iti pammati ken rag-o? (b) Ania dagiti saludsod nga usigentayo?
2 Di nagbayag kalpasan dayta, inaramid ni Pablo ti maikadua a suratna kadagiti taga-Corinto. Imbagana kadakuada: “Saan a gapu ta dakami dagiti appo iti pammatiyo, no di ket katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo, ta babaen ti pammatiyo sitatakderkayo.” (2 Cor. 1:24) Ania ti kayat a sawen ni Pablo? Ania ti maadal dagiti Kristiano a panglakayen kadagita a sasao ni Pablo?
TI PAMMATI KEN RAG-OTAYO
3. (a) Ania ti kayat a sawen ni Pablo idi insuratna: “Babaen ti pammatiyo sitatakderkayo”? (b) Kasano a tultuladen ita dagiti panglakayen ti ulidan ni Pablo?
3 Dinakamat ni Pablo ti dua a napateg a banag iti panagdayawtayo—ti pammati ken rag-o. Insuratna maipapan iti pammati: “Saan a gapu ta dakami dagiti appo iti pammatiyo, . . . ta babaen ti pammatiyo sitatakderkayo.” Binigbig ni Pablo a matalek nga agserserbi dagiti kakabsat idiay Corinto gapu iti pammatida iti Dios, saan a gapu kenkuana wenno iti asinoman a tao. Isu nga ammona a saanna a rumbeng a kontrolen ti pammatida, ket saanna met a kayat nga aramiden dayta. Agtalek nga agbalinda a nasungdo a Kristiano ken aramidenda no ania ti umiso. (2 Cor. 2:3) Tultuladen dagiti panglakayen ita ti ulidan ni Pablo babaen iti panangyebkasda iti panagtalekda nga agserserbi iti Dios dagiti kakabsatda gapu iti pammati ken nadalus a motibo. (2 Tes. 3:4) Imbes a mangaramidda kadagiti nainget a pagalagadan iti kongregasion, agpannurayda kadagiti prinsipio ti Biblia ken panangiwanwan ti organisasion ni Jehova. Dagiti panglakayen ita ket saan nga appo iti pammati dagiti kakabsatda.—1 Ped. 5:2, 3.
4. (a) Ania ti tuktukoyen ni Pablo idi insuratna: “Katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo”? (b) Kasano a tultuladen ita dagiti panglakayen ti ulidan ni Pablo?
4 Kinuna met ni Pablo: “Katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo.” Tuktukoyenna ti bagina ken dagiti nasinged a kakaduana. Kasanotay nga ammo? Iti isu met laeng a surat ni Pablo kadagiti taga-Corinto, dinakamatna ti dua kadagiti kakaduana: “[Ni] Jesus . . . naikaskasaba kadakayo babaen kadakami, kayatna a sawen, babaen kaniak ken ni Silvano ken ni Timoteo.” (2 Cor. 1:19) Kasta met, no dakamaten ni Pablo ti sao a ‘katrabahuan’ kadagiti suratna, kanayon a tumukoy dayta kadagiti nasinged a kakaduana, kas kada Apolos, Aquila, Prisca, Timoteo, Tito, ken dadduma pay. (Roma 16:3, 21; 1 Cor. 3:6-9; 2 Cor. 8:23) Gapuna, idi kinuna ni Pablo: “Katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo,” impasiguradona kadagiti taga-Corinto nga isu ken dagiti kakaduana kayatda nga aramiden ti amin a kabaelanda a tumulong iti kongregasion nga agserbi iti Dios buyogen iti rag-o. Kasta met laeng ti tarigagay dagiti Kristiano a panglakayen ita. Kayatda nga aramiden ti amin a kabaelanda tapno matulonganda dagiti kakabsatda nga ‘agserbi ken Jehova buyogen ti rag-o.’—Sal. 100:2; Fil. 1:25.
5. Ania ti naisaludsod iti sumagmamano a kakabsat, ken ania koma ti usigen ti tunggal maysa kadatayo?
5 Iti di pay nabayag, kastoy ti naisaludsod iti sumagmamano a naregta a kakabsat iti nadumaduma a pagilian, “Ania a sasao ken tigtignay ti maysa a panglakayen ti nangnayon iti rag-om?” Usigentay ita dagiti komentoda, ket idiligmo dagita iti sungbatmo no sika koma ti mapagsaludsodan. Panunoten met ti tunggal maysa kadatayo no kasano a makatulong para iti rag-o ti kongregasiontayo. *
“KABLAAWANYO NI PERSIDA A DUNGDUNGNGUENTAYO”
6, 7. (a) Ania ti maysa a pamay-an a matulad dagiti panglakayen da Jesus, Pablo, ken dadduma pay nga adipen ti Dios? (b) Apay a rumayray ti rag-o dagiti kakabsat no maawaganda iti naganda?
6 Kuna ti adu a kakabsattayo a rumayray ti rag-oda no makitada ti personal nga interes kadakuada dagiti panglakayen. Ti maysa a pamay-an a maaramidan dayta dagiti panglakayen ket babaen ti panangsurotda iti ulidan da David, Eliu, ken Jesus. (Basaen ti 2 Samuel 9:6; Job 33:1; Lucas 19:5.) Nangipakita dagitoy nga adipen ni Jehova iti napasnek nga interes iti sabsabali babaen ti panangusarda iti nagan dagiti indibidual. Ammo ni Pablo a napateg ti panangtandaan ken panangusar iti nagan dagiti kapammatianna. Iti ngudo ti maysa kadagiti suratna, kinablaawan ken innagananna ti nasurok a 25 a kakabsat a lallaki ken babbai. Karaman ni Persida kadagiti kakabsat a babbai. Kinuna ni Pablo maipapan kenkuana: “Kablaawanyo ni Persida a dungdungnguentayo.”—Roma 16:3-15.
7 Adda dagiti panglakayen a marigatan a manglagip iti nagan dagiti kakabsat. Ngem ikagkagumaanda a tandaanan dagita, ket arigna ibagbagada kadakuada, ‘Napategka kaniak.’ (Ex. 33:17) Ad-adda a maparayray dagiti panglakayen ti rag-o dagiti kakabsatda no awaganda ti nagan dagiti agkomento iti Panagadal iti Pagwanawanan wenno dadduma pay a gimong.—Idilig iti Juan 10:3.
“ADU A PANAGBANNOG ITI APO TI NAGAPUANANNA”
8. Ania ti maysa a napateg a pamay-an a tinulad ni Pablo ti ulidan ni Jehova ken ni Jesus?
8 Impakita met ni Pablo ti interesna iti dadduma babaen ti napasnek a panangkomendarna kadakuada. Maysa pay daytoy a pamay-an tapno maparayray dagiti panglakayen ti rag-o dagiti kakabsat. Iti surat ni Pablo kadagiti taga-Corinto, dinakamatna a pagpannakkelna ida idi kinunana: “Addaanak iti dakkel a panagpasindayag no maipapan kadakayo.” (2 Cor. 7:4) Naragsakan la ketdi dagiti kakabsat idiay Corinto iti dayta a komendasion. Inyebkas met ni Pablo ti apresasionna iti dadduma a kongregasion. (Roma 1:8; Fil. 1:3-5; 1 Tes. 1:8) Kinapudnona, kalpasan a dinakamatna ni Persida iti suratna iti kongregasion idiay Roma, innayon ni Pablo: “Adu a panagbannog iti Apo ti nagapuananna.” (Roma 16:12) Napabileg la ketdi ni Persida kadagita a sasao! Tultuladen ni Pablo ti ulidan ni Jehova ken ni Jesus iti panangtedna iti komendasion.—Basaen ti Marcos 1:9-11; Juan 1:47; Apoc. 2:2, 13, 19.
9. Apay a rumayray ti rag-o ti kongregasion no komendaran dagiti kakabsat ti maysa ken maysa?
9 Bigbigen met dagiti panglakayen ita a napateg no iyebkasda ti apresasionda kadagiti kakabsatda. (Prov. 3:27; 15:23) No kasta ti aramiden ti maysa a panglakayen, arigna ibagbagana kadagiti kakabsat: ‘Ammok ti naaramidam. Maseknanak kenka.’ Nakapatpateg a mangngeg dagiti kapammatiantayo ti makapabileg a sasao dagiti panglakayen. Kasta ti narikna ti maysa a kabsat a babai nga agedad iti nasurok a 50. Kinunana: “Manmano nga apresiarendak iti pagtrabahuak. Awan pannakaseknan dagiti katrabahuak iti maysa ken maysa ken agkikinnompetensiada. Isu a no komendarandak dagiti panglakayen iti naaramidak iti kongregasion, mabang-aranak unay, ken maparegtaak! Mariknak nga ay-ayatennak ti nailangitan nga Amatayo.” Kasta met ti narikna ti ama nga agmaymaysa a mangpadpadakkel iti dua nga annakna. Naimpusuan a kinomendaran ti maysa a panglakayen. Ket ania ti epektona kenkuana? Kinunana: “Talaga a napabilegak iti imbaga ti panglakayen!” Wen, babaen iti napasnek a komendasion, maparegta ti panglakayen dagiti kapammatianna ken maparayrayna ti rag-oda. Dayta met ti mangnayon iti pigsada nga agtultuloy a magna iti dalan ti biag ket “saanda a mabannog.”—Isa. 40:31.
“IPASTORANYO TI KONGREGASION TI DIOS”
10, 11. (a) Kasano a matulad dagiti panglakayen ti ulidan ni Nehemias? (b) Ania ti makatulong iti maysa a panglakayen tapno makaipaay iti naespirituan a sagut no mangipastor?
10 Ania ti sabali pay a nagpateg a pamay-an a maipakita dagiti panglakayen ti personal nga interesda kadagiti kakabsat tapno rumayray ti rag-o ti kongregasion? Babaen ti madagdagus a panagtignayda a tumulong kadagidiay agkasapulan iti pammaregta. (Basaen ti Aramid 20:28.) No kasta ti aramiden dagiti panglakayen, tultuladenda dagiti nagkauna a naespirituan a papastor. Kas pagarigan, ibaga ti Biblia nga idi nakita ni Nehemias a maup-upay ti sumagmamano a Judio a kakabsatna, dagus a nagtignay a mangparegta kadakuada. (Neh. 4:14) Kayat met dagiti panglakayen a tuladen dayta. ‘Tumakderda’ wenno agtignayda a mangpabileg kadagiti kapammatianda. Sarungkaranda dagiti kakabsat iti mismo a pagtaenganda, no ipalubos ti kasasaad. Bayat dagita a panangipastor, kayatda ti ‘mangiburay iti naespirituan a sagut.’ (Roma 1:11) Ania ti makatulong kadagiti panglakayen a mangaramid iti dayta?
11 Sakbay a mangipastor ti maysa a panglakayen, napateg a panunotenna ti kasasaad ti indibidual a bisitaenna. Ania dagiti pakarigatan dayta a kabsat? Ania ngata ti mabalin nga ibagana kenkuana tapno mapabileg? Ania a kasuratan wenno kapadasan ti maysa a karakter ti Biblia ti makaparegta kenkuana? No umuna a panunotenna dagita, makaipaay iti sasao a makatulong iti indibidual, imbes a makiin-innestoria laeng. Bayat ti panagsarungkar, palubosan koma ti panglakayen nga iyebkas dagiti kakabsat ti riknada, ket imdenganna ida a naimbag. (Sant. 1:19) Kinuna ti maysa a kabsat a babai: “Maliwliwaak unay no naimpusuan a dumngeg kaniak ti maysa a panglakayen.”—Luc. 8:18.
12. Siasino iti kongregasion ti agkasapulan iti pammaregta, ken apay?
12 Siasino ti agkasapulan iti panangipastor? Indagadag ni Pablo kadagiti padana a Kristiano a panglakayen nga ‘asikasuenda ti isuamin nga arban.’ Wen, agkasapulan iti pammaregta ti amin a kameng ti kongregasion, pakairamanan dagiti agibumbunannag ken payunir a matalek a mangitungtungpal iti ministerioda iti adun a tawen. Apay a kasapulanda ti suporta dagiti naespirituan a pastor? Gapu ta uray nabileg ti espiritualidadda, mariknada no dadduma a dida kabaelan a daeran dagiti adu a pakarigatan iti daytoy dakes a lubong. Tapno maawatantayo no apay nga agkasapulan iti tulong uray dagidiay nabileg ti espiritualidadna, usigentayo ti maysa a pasamak iti biag ni Ari David.
“TIMMULONG KENKUANA NI ABISAI”
13. (a) Ania a kasasaad ni David ti ginundawayan ni Isbi-benob? (b) Kasano a nasalbar ni Abisai ti biag ni David?
13 Di nagbayag kalpasan a nadutokan kas ari ti agtutubo pay laeng a ni David, sinangona ni Goliat a maysa kadagiti Refaim, maysa a puli dagiti higante. Pinapatay ni natured a David dayta a higante. (1 Sam. 17:4, 48-51; 1 Cron. 20:5, 8) Tawtawen kalpasanna, bayat ti naminsan a pannakirupakda kadagiti Filisteo, naipasango manen ni David iti maysa a higante. Isu dayta ni Isbi-benob, a maysa met kadagiti Refaim. (2 Sam. 21:16.) Ngem iti daytoy a gundaway, ti higante gistayna napapatay ni David. Apay? Saan a gapu ta napukaw ni David ti turedna no di ket gapu ta napaksuyan. Kuna ti salaysay: “Nabannog ni David.” Idi nadlaw dayta ni Isbi-benob, “napanunotna a kabilen ni David.” Ngem sakbay nga agdisso ti igamna ken David, “madagdagus a timmulong ni Abisai nga anak ni Zeruia ket kinabilna ti Filisteo ket pinapatayna.” (2 Sam. 21:15-17) Gistay natay ni David iti dayta a gundaway! Napalalo la ketdi ti yamanna iti panangbantay kenkuana ni Abisai ken ti madagdagus nga itutulongna idi agpegpeggad ti biagna! Ania dagiti maadaltayo iti daytoy a salaysay?
14. (a) Kasano a mapagballigiantayo dagiti arig Goliat a pakarigatan? (b) Ania ti maaramidan dagiti panglakayen tapno maisubli ti pigsa ken rag-o dagiti kakabsat? Mangted iti pagarigan.
14 Iti intero a lubong, itungtungpaltayo kas Saksi ni Jehova ti ministeriotayo uray no ikagkagumaan ni Satanas ken dagiti dadduma a parigatendatayo. Sumagmamano kadatayo ti naipasango kadagiti arig higante a pakarigatan, ngem gapu ta naan-anay a nagtalektayo ken Jehova, nabaelantayo a sinango ken pinarmek dagita. Ngem no dadduma, mabannog wenno maupaytayo gapu kadagiti di agsarday a pakarigatan iti daytoy a lubong. No kasta a nakapuytayo, marigatantayo a mangdaer kadagiti pakarigatan, a nalakatay laeng koma a sanguen no napigsatayo. Kadagita a gundaway, makatulong ti suporta ti maysa a panglakayen tapno mapasubli ti rag-o ken pigsatayo. Kasta ti kapadasan ti adu kadatayo. Maysa a payunir a babai nga agtawen iti nasurok a 60 ti nagkuna: “Adda idi gundaway a maup-upayak, ket makabannog payen kaniak ti panangasaba. Nadlaw ti maysa a panglakayen nga awan gaganaygayak ket kinasaritanak. Napabilegak iti teksto ti Biblia nga imburayna. Inyaplikarko dagiti singasingna, ket nagunggonaanak.” Innayonna: “Anian a pannakaseknan daydiay a panglakayen ta nadlawna a kimmapuyak ket tinulongannak!” Wen, makaparagsak a maammuan a maseknan kadatayo dagiti panglakayen ken kanayon a sidadaanda a ‘tumulong’ kas ken Abisai.
‘AMMUENYO TI AYAT NGA ADDA KANIAK AGPAAY KADAKAYO’
15, 16. (a) Apay a dagiti kakabsat impatpategda ni Pablo? (b) Apay nga ayatentayo dagiti nadungngo a panglakayen ti kongregasion?
15 Narigat ti trabaho a panangipastor. No dadduma, saan a maiturturog dagiti panglakayen ti panangpampanunot ken panangikarkararagda iti arban ti Dios wenno ti panangipaayda iti naespirituan a suporta kadagiti kapammatianda. (2 Cor. 11:27, 28) Ngem siraragsak latta nga itungtungpal dagiti panglakayen ti annongenda, kas ken Pablo. Insuratna kadagiti taga-Corinto: “Siraragsakakto unay a mangbusbos ken naan-anay a mabusbos maipaay kadagiti kararuayo.” (2 Cor. 12:15) Gapu iti ayatna, inaramid ni Pablo ti amin a kabaelanna a mangparegta kadagiti kakabsat. (Basaen ti 2 Corinto 2:4; Fil. 2:17; 1 Tes. 2:8) Dayta ti makagapu no apay nga impatpategda unay!—Ara. 20:31-38.
16 Kas ad-adipen ti Dios ita, ay-ayatentayo met dagiti nadungngo a Kristiano a panglakayen ken pagyamanantayo ni Jehova ta impaayna ida a tumulong kadatayo. Maparayrayda ti rag-otayo babaen ti personal a pannakaseknanda kadatayo. Mapabilegtayo gapu iti panangipastorda. Agyamantayo met gapu ta sidadaanda a tumulong no kasla ditayon kabaelan dagiti pakarigatan iti daytoy a lubong. Wen, dagiti kasta a Kristiano a panglakayen ket talaga a ‘katrabahuantayo maipaay iti rag-otayo.’
^ par. 5 Kastoy pay ti naisaludsod kadakuada, “Ania ti magusgustuam a kababalin ti maysa a panglakayen?” Insungbat ti kaaduan kadakuada, “Ti kinalakana a maas-asitgan.” Dayta a napateg a kualidad ti mausig iti sumaruno a ruar daytoy a magasin.


c: text/html

text:
‘Ti Ili a ni Jehova ti Diosna’
“Naragsak ti ili a ti Diosna isu ni Jehova!”—SAL. 144:15.
1. Ania ti kunaen ti dadduma maipapan kadagidiay agdaydayaw iti Dios?
ADMITIREN ti kaaduan a bassit laeng ti magunggona dagiti tattao manipud kadagiti dadakkel a relihion, iti man Kakristianuan wenno iti dadduma a relihion. Pagarupen ti dadduma a saan nga anamongan ti Dios dagitoy a relihion gapu ta saanda nga isursuro ti kinapudno maipapan iti Dios ken agar-aramidda iti dakes a bambanag. Ngem patienda nga adda dagiti napasnek a tattao iti amin a relihion nga awaten ti Dios kas agdaydayaw kenkuana ditoy daga. Para kadakuada, saan a kasapulan a panawan dagita nga indibidual ti palso a relihionda tapno makapagdaydayawda kas maysa a grupo. Ngem talaga kadi a kasta ti panangmatmat ti Dios? Ammuentayo ti sungbat babaen ti panangrepasotayo iti kuna ti Biblia maipapan iti pakasaritaan dagiti pudno nga agdaydayaw ken Jehova.
MAYSA NGA ILI A NAITULAG ITI DIOS
2. Siasino ti nagbalin nga ili ni Jehova, ken ania ti nakaidumaanda iti dadduma nga ili? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
2 Agarup 4,000 a tawenen ti napalabas, naaddaan ni Jehova iti maysa nga ili ditoy daga. Ni Abraham a naawagan “ti ama dagidiay amin nga addaan iti pammati” ket ulo ti maysa a sangakabbalayan nga agdagup iti ginasut. (Roma 4:11; Gen. 14:14) Imbilang isuna dagiti agtuturay iti Canaan kas “panguluen” ken trinatoda buyogen ti panagraem. (Gen. 21:22; 23:6) Nangaramid ni Jehova iti maysa a tulag ken Abraham ken kadagiti kaputotanna. (Gen. 17:1, 2, 19) Imbaga ti Dios ken Abraham: “Daytoy ti tulagko a salimetmetanyonto, iti nagbaetak ken dakayo, uray ti bin-im a sumaruno kenka: Tunggal lalaki kadakayo masapul a makugit. . . . Ket masapul nga agserbi dayta kas pagilasinan ti tulag iti nagbaetantayo.” (Gen. 17:10, 11) Gapuna, nakugit ni Abraham ken ti amin a lallaki a kameng ti sangakabbalayanna. (Gen. 17:24-27) Ti pannakakugit ket pisikal a pagilasinan a pakaidumaan dagiti kaputotan ni Abraham kas ti kakaisuna nga ili a naitulag ken Jehova.
3. Kasano a nagbalin a maysa nga ili ti kaputotan ni Abraham?
3 Ti apoko ni Abraham a ni Jacob, wenno Israel, ket naaddaan iti 12 nga annak a lallaki. (Gen. 35:10, 22b-26) Idi agangay, nagbalin dagitoy a patriarka wenno pannakaulo ti 12 a tribu ti Israel. (Ara. 7:8) Gapu iti nakaro a bisin, nagkamang ni Jacob ken ti sangakabbalayanna idiay Egipto, a sadiay a ti anakna a ni Jose ket nagbalin nga administrador iti taraon ken katalek ni Faraon. (Gen. 41:39-41; 42:6) Immadu iti kasta unay dagiti kaputotan ni Jacob ket nagbalinda a maysa a “kongregasion dagiti ili.”—Gen. 48:4; basaen ti Aramid 7:17.
NASUBBOT NGA ILI
4. Idi damo, ania ti kasasaad dagiti kaputotan ni Jacob idiay Egipto?
4 Nagtalinaed idiay Egipto dagiti kaputotan ni Jacob iti nasurok bassit a 200 a tawen, iti maysa a rehion iti Karayan Nilo a naawagan iti Gosen. (Gen. 45:9, 10) Inawat ida ni Faraon gapu ta am-ammo ken ap-apresiarenna ni Jose. (Gen. 47:1-6) Iti agarup 100 a tawen, sitatalna a nakipagnaedda kadagiti Egipcio iti babassit nga ili ken nagtarakenda kadagiti animal. Nupay kasta, karugit unay dagiti Egipcio dagiti agtartaraken iti karnero. (Gen. 46:31-34) Ngem kasapulan nga agtulnogda ken Faraon isu a pinalubosanda nga agtaeng sadiay dagiti Israelita.
5, 6. (a) Kasano a nagbaliw ti kasasaad ti ili ti Dios idiay Egipto? (b) Kasano a naispal ti biag ni Moises, ken ania ti inaramid ni Jehova para iti ilina?
5 Ngem bigla a nagbaliw ti kasasaad ti ili ti Dios. “Idi agangay adda timmaud iti Egipto a maysa a baro nga ari a saan a makaam-ammo ken Jose. Ket kinunana kadagiti tattaona: ‘Adtoy! Dagiti umili iti annak ti Israel ad-aduda ken nabilbilegda ngem datayo.’ Gapu itoy dagiti Egipcio pinagbalinda ti annak ti Israel nga adipen a maikuskuspil. Ket intultuloyda a pinagbalin a napait ti panagbiagda babaen ti narigat a panangadipen iti pila nga argamasa ken ladladrilio ken babaen ti tunggal kita ti panangadipen iti talon, wen, tunggal kita ti panangadipenda a nangusaranda kadakuada kas ad-adipen a maikuskuspil.”—Ex. 1:8, 9, 13, 14.
6 Imbilin pay ketdi ni Faraon a masapul a mapapatay ti amin a maipasngay a maladaga a lallaki nga Israelita. (Ex. 1:15, 16) Iti daydi a tiempo a nayanak ni Moises. Idi tallo a bulannan, inlemmeng ni nanangna kadagiti karunuan iti igid ti Karayan Nilo, ket sadiay a nasarakan ti anak a babai ni Faraon. Dayta a babai ti nangampon ken Moises idi agangay. Imbag laengen ta ti matalek nga inana a ni Jocabed ti nangaywan kenkuana isu a nagbalin a nasungdo nga adipen ni Jehova. (Ex. 2:1-10; Heb. 11:23-25) Nakita ni Jehova ti panagsagsagaba ti ilina ket inkeddengna nga ispalen ida babaen ken Moises tapno iruarna ida manipud Egipto. (Ex. 2:24, 25; 3:9, 10) Nagbalinda ngarud nga ili a ‘sinubbot’ wenno winayawayaan ni Jehova.—Ex. 15:13; basaen ti Deuteronomio 15:15.
MAYSA NGA ILI NGA AGBALIN A NASION
7, 8. Kasano a nagbalin ti ili ni Jehova kas nasantuan a nasion?
7 Nupay saan pay idi nga inorganisar ni Jehova dagiti Israelita kas maysa a nasion, imbilangna idan kas ilina. Gapuna, naibilin kada Moises ken Aaron a kunaenda ken Faraon: “Daytoy ti kinuna ni Jehova a Dios ti Israel, ‘Palubosam ti ilik tapno mangrambakda iti maysa a piesta kaniak idiay let-ang.’”—Ex. 5:1.
8 Sa laeng naispal dagiti annak ti Israel manipud panangirurumen dagiti Egipcio kalpasan ti sangapulo a saplit ken idi natay ni Faraon ken dagiti buyotna iti Nalabaga a Baybay. (Ex. 15:1-4) Awan pay tallo a bulan kalpasanna, nangaramid ni Jehova iti maysa a tulag kadagiti Israelita iti Bantay Sinai ket inyebkasna daytoy a nakallalagip a kari: “No siiinget nga agtulnogkayto iti timekko ket pudno a salimetmetanyonto ti tulagko, iti kasta sigurado nga agbalinkayto a naisangsangayan a sanikuak manipud iti amin a sabsabali nga ili, . . . maysa a nasantuan a nasion.”—Ex. 19:5, 6.
9, 10. (a) Sigun iti Deuteronomio 4:5-8, kasano a ti Linteg indumana dagiti Israelita iti sabali a nasnasion? (b) Kasano a mapaneknekan dagiti Israelita a ‘maysada nga ili a nasantuan ken Jehova’?
9 Idi adda dagiti Israelita idiay Egipto, sakbay a nagbalinda nga ad-adipen, nabingbingayda iti tunggal tribu, nga indauluan dagiti pannakaulo ti pamilia, wenno patriarka. Dagitoy a pannakaulo ti pamilia, kas kadagiti immuna nga ad-adipen ni Jehova, ket nagakem kas agturay, ukom, ken padi iti bukodda a sangakabbalayan. (Gen. 8:20; 18:19; Job 1:4, 5) Ngem babaen ken Moises, impaayan ni Jehova dagiti Israelita iti kodigo ti linteg a dayta ti nangiduma kadakuada iti amin a nasion. (Basaen ti Deuteronomio 4:5-8; Sal. 147:19, 20.) Inyurnos ti Linteg nga adda dagiti agserbi a papadi. Agserbi met kas ukom dagiti “lallakay,” a mararaem gapu iti pannakaammo ken siribda. (Deut. 25:7, 8) Nangipaay ti Linteg kadagiti bilin para iti panagdaydayaw ken iti inaldaw a panagbiag dayta a baro a nasion.
10 Inulit ni Jehova dagiti lintegna kadagiti Israelita sakbay unay a simrekda iti Naikari a Daga. Imbaga kadakuada ni Moises: “No maipapan ken Jehova, inuyotannaka a mangikuna ita nga aldaw nga agbalinkanto nga ilina, maysa a naisangsangayan a sanikua, kas iti inkarina kenka, ket salimetmetamto amin a bilbilinna, ket ikabilnakanto iti ngatuen ti amin a sabsabali a nasnasion nga inaramidna, nga agbanag iti pannakaidayaw ken pakasarsaritaan ken pintas, bayat a paneknekam ti bagim a maysa nga ili a nasantuan ken Jehova a Diosmo.”—Deut. 26:18, 19.
NAAWAT DAGITI GANGGANNAET A MAKIPAGTAENG KADAGITI ISRAELITA
11-13. (a) Siasino dagiti nakikadua iti ili a pinili ti Dios? (b) Ania ti kasapulan nga aramiden ti maysa a saan nga Israelita no kayatna ti agdayaw ken Jehova?
11 Nupay adda idin nasion a pinili ni Jehova ditoy daga, saanna nga imparit a makipagtaeng kadakuada dagiti saan nga Israelita. Impalubosna a ti “maysa a nakadakdakkel a naglalaok a bunggoy,” pakairamanan ti dadduma nga Egipcio, ket kumuyogda iti ilina idi inispalna ida idiay Egipto. (Ex. 12:38) Bayat ti maikapito a saplit, dadduma “kadagiti adipen ni Faraon” ti nagbuteng iti sao ni Jehova ket nagbalinda a paset ti naglalaok a bunggoy a pimmanaw iti Egipto a kadua dagiti Israelita.—Ex. 9:20.
12 Sakbay unay a binallasiw dagiti Israelita ti Karayan Jordan tapno tagikuaenda ti Canaan, imbaga kadakuada ni Moises a “masapul nga ayaten[da] ti ganggannaet” a makipagtataeng kadakuada. (Deut. 10:17-19) Rumbeng nga awaten ti ili a pinili ti Dios ti asinoman a ganggannaet a situtulok nga agtulnog kadagiti pamunganayan a linteg a naited babaen ken Moises. (Lev. 24:22) Adda pay ketdi dagiti saan nga Israelita a nagbalin nga agdaydayaw ken Jehova. Karaman kadakuada ti Moabita a ni Ruth, a nangikuna iti Israelita a ni Noemi: “Dagiti kailiam isudanto dagiti kailiak, ket ti Diosmo Diosko.” (Ruth 1:16) Dagitoy a saan nga Israelita ket naawagan iti proselita, ket nagpakugit dagiti lallaki kadakuada. (Ex. 12:48, 49) Inawat ida ni Jehova kas kameng ti pinilina nga ili.—Num. 15:14, 15.
13 Ipakita ti maysa kadagiti kararag ni Solomon nga inanamongan ni Jehova dagiti saan nga Israelita nga agdaydayaw kenkuana. Inkararagna idi maidedikar ti templo: “[Maipapan] iti ganggannaet a saan a paset ti ilim nga Israel ken pudno nga umay manipud adayo a daga gapu iti naindaklan a naganmo ken iti napigsa nga imam ken iti siuunnat a takiagmo, ket pudno nga umayda ket agkararagda a sumango iti daytoy a balay, no kasta sika umimdengka koma manipud langlangit, manipud naipasdek a disso a pagnanaedam, ket aramidemto ti maitunos iti isuamin nga umawagan kenka ti ganggannaet; tapno amin dagiti ili ti daga maammuanda ti naganmo ket agbutengda kenka a kas met laeng ti panagbuteng ti ilim nga Israel, ken maammuanda a ti naganmo nayawag iti daytoy a balay nga imbangonko.” (2 Cron. 6:32, 33) Uray idi kaaldawan ni Jesus, inanamongan met ni Jehova dagiti saan nga Israelita a mayat nga agdayaw kenkuana a kadua ti pinilina nga ili.—Juan 12:20; Ara. 8:27.
MAYSA A NASION DAGITI SAKSI
14-16. (a) Iti ania a pamay-an nga agbalin dagiti Israelita kas nasion dagiti saksi maipaay ken Jehova? (b) Ania ti mainanama iti agdama nga ili ti Dios?
14 Nagdaydayaw dagiti Israelita iti Diosda a ni Jehova, idinto ta nagdaydayaw met ti sabsabali a nasion iti bukodda a didiosen. Idi tiempo ni propeta Isaias, indilig ni Jehova ti kasasaad ti lubong iti mapaspasamak iti maysa a korte. Imbagana a no pudno dagita a didios, masapul a mangpataudda kadagiti saksida. Kinunana: “Dagiti nasion maummongda koma amin a sangsangkamaysa iti maysa a lugar, ket dagiti nasional a bunggoy maurnongda koma a sangsangkamaysa. Siasino [kadagiti diosda] ti adda kadakuada a makaibaga iti daytoy? Wenno maipangngegda aya kadatayo uray ti immuna a bambanag? Iparangda koma dagiti saksida, tapno maideklara ida a nalinteg, wenno denggenda koma ken kunaenda, ‘Isu ti kinapudno!’”—Isa. 43:9.
15 Dagiti didios ti nasnasion saanda a nakapataud iti aniaman a pammaneknek a pudnoda a dios, agsipud ta imahenda laeng a di makasao ken kasapulan a mabagkat. (Isa. 46:5-7) Iti sabali a bangir, imbaga ni Jehova iti ilina nga Israel: “Dakayo dagiti saksik, . . . ti mismo nga adipenko a pinilik, tapno maammuanyo ket maaddaankayo iti pammati kaniak, ken tapno maawatanyo a siak met laeng Daydiay. Iti kasakbayak awan ti nabukel a Dios, ket iti kalpasak agtultuloy nga awan. Siak—siak ni Jehova, ket malaksid kaniak awan ti manangisalakan. . . . Gapuna dakayo dagiti saksik, . . . ket siak ti Dios.”—Isa. 43:10-12.
16 Kas dagiti saksi iti maysa a korte, maysa a dayaw para kadagiti Israelita a paneknekan a ni Jehova ti kakaisuna a pudno a Dios. Inawaganna ida iti “ili a binukelko maipaay kaniak, tapno isaritada koma ti pakaidaydayawak.” (Isa. 43:21) Isuda ti ili a mangaw-awit iti naganna. Gapu ta winayawayaan ida ni Jehova manipud Egipto, manamnama a suportaranda ti kinasoberanona iti sanguanan ti dadduma nga ili ditoy daga. Ti determinasionda ket kas iti imbaga idi agangay ni propeta Mikias a determinasion ti agdama ita nga ili ti Dios: “Amin dagiti ili, iti biangda, magnadanto tunggal maysa iti nagan ti diosna; ngem datayo, iti biangtayo, magnatayto iti nagan ni Jehova a Diostayo agingga iti tiempo a di nakedngan, iti mismo nga agnanayon.”—Mik. 4:5.
MAYSA A REBELIOSO NGA ILI
17. Iti imatang ni Jehova, kasano a nagbalin ti Israel a kas ‘nakapuy a ganggannaet nga ubas’?
17 Makapaladingit ta saan a nagmatalek ti Israel iti Diosda a ni Jehova. Nagpaimpluensiada kadagiti nasion nga agdaydayaw kadagiti didiosen a kayo ken bato. Agarup 2,800 a tawenen ti napalabas, insurat ni propeta Oseas: “Ti Israel maysa a kumapkapuy a puon ti ubas . . . pinaaduna dagiti altarna . . . Ti pusoda nagbalin a managinsisingpet; ita masarakanto ida a nakabasol.” (Os. 10:1, 2) Agarup 150 a tawen kalpasanna, insurat ni Jeremias dagitoy a sasao ni Jehova iti di matalek nga ilina: “Immulaka a kas napili a nalabaga nga ubas, isuamin dayta maysa a pudno a bukel. Gapuna kasano a nagbalinka kaniak a nakapuy a sarsaringit ti ganggannaet nga ubas? . . . Sadino ti ayan ti didiosmo nga inaramidmo maipaay iti bagim? Tumakderda koma no maisalakandaka iti tiempo ti didigram . . . Ti bukodko nga ili—nalipatandak.”—Jer. 2:21, 28, 32.
18, 19. (a) Kasano nga impakpakauna ni Jehova a mangbukelto iti maysa a baro nga ili maipaay iti naganna? (b) Anianto ti mausig iti sumaruno nga artikulo?
18 Rinuker a bunga ti napataud ti Israel gapu ta saanda a nagdaydayaw ken Jehova iti umiso a pamay-an. Saanda a nagbalin a matalek a saksina gapu ta nagdaydayawda kadagiti didiosen. Gapuna, imbaga ni Jesus kadagiti managinsisingpet a Judio nga agtuturay idi kaaldawanna: “Ti pagarian ti Dios maikkatto kadakayo ket maited iti nasion a mangpatpataud kadagiti bungana.” (Mat. 21:43) Dagidiay laeng karaman iti “baro a tulag,” nga impakpakauna ni Jehova babaen ken propeta Jeremias, ti makapagbalin a paset dayta a baro a nasion, ti naespirituan nga Israel. Kinuna ni Jehova maipapan kadagiti naespirituan nga Israelita nga agbalin a karaman iti dayta a baro a tulag: “Agbalinakto a Diosda, ket isuda agbalindanto nga ilik.”—Jer. 31:31-33.
19 Idi saan a nagbalin a matalek ti Israel, pinili ni Jehova ti naespirituan nga Israel kas ilina idi umuna a siglo. Ngem siasino ita ti ilina ditoy daga? Kasano a maammuan dagidiay agtarigagay nga agserbi iti Dios no siasino dagiti pudno nga agdaydayaw iti Dios? Mausig daytoy iti sumaruno nga artikulo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kanton iti Lucerna
Ti Lucerna (Aleman: Luzern) ket maysa a kanton iti Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa. Ti populasion ti kanton (manipud idi 31 December 2010) ket 377,610.[2], ti populasion ket mairaman dagiti 57,268 a ganganaet, wenno agarup a 15.8% iti dagup ti populasion.[3] Ti kanton a kapitolio ket ti Lucerna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ a b Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) naala idi 10 Disiembre 2011
- ^ Pederal a Departamento ti Estadisika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobiembre 5, 2008.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kanton iti Lucerna iti Wikimedia Commons


text:
Papa Benedicto XVI
Ni Papa Benedicto XVI (Latin: Benedictus PP. XVI; naiyanak a kas ni Joseph Aloisius Ratzinger; 16 Abril 1927) ket isu ti Papa Emerito ti Katoliko a Simbaan. Isuna ket nagserbi a kas ti maika-265[nota 1] a papa manipud idi 2005 aginggana idi 2013. Iti dayta a papel, isuna idi ti daulo ti Katoliko a Simbaan ken ti Nangiturturay ti Estado ti Siudad ti Batikano. Ni Benedicto ket napili idi 19 Abril 2005 iti maysa a panagpili ti papa, nagrambak ti Misa ti Inagurasion ti Papa idi 24 bril 2005, ken nangala ti panagtagikuan ti katedral, ti Basilika ni San Juan Laterano, idi 7 Mayo 2005. Isu ket patubo ti Bavaria, ken isuna ket addaan ti Aleman ken Batikano a pannakaumili. Ti panagikkatna ket naikeddeng idi 28 Pebrero 2013.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti pudno a bilang dagiti papa ket maysa a banag a sinupsuppiat dagiti eskolar para kadagiti napalabas a siglo. Ti Moderno a Diksionario ti Katoliko (1980) ni John A. Hardon ket nangilista kenni Papa Juan Pablo II (1978–2005) a kas ti maika- 264 a Papa, a mangaramid kenni Papa Benedicto XVI ti maika-265.


text:
Johannes Vilhelm Jensen
Ni Johannes Vilhelm Jensen, idiay Dinamarka ket kankanayon a tinawtawagan a kas ni Johannes V. Jensen, (20 Enero 1873 – 25 Nobiembre 1950) ket maysa idi a Danes a mannurat, a kankanayon a naipanunotan a kas ti immuna a kalatakan a Danes a mannurat ti maika020 a siglo. Isu ket nagunggunaa ti Premio Nobel iti Literatura idi 1944. Maysa kadagiti kabsatna a babai, a ni Thit Jensen, ket maysa paya a nadayeg a mannurat ken maysa a lokal, ken sagpaminsan a kontrobersial, a nasap a pemenista.


text:
Estoria 89: Dinalusan ni Jesus ti Templo
TALAGA a nakapungtot ni Jesus ditoy, saan kadi? Ammom no apay? Ngamin ta dagitoy a tattao idiay templo ti Dios sadi Jerusalem ti nakaag-agumda. Kayatda ti makakuarta ti adu manipud tattao nga um-umay ditoy nga agdayaw iti Dios.
Ilaklako dagitoy a lallaki ti an-animal a makitkitam, ditoy mismo templo. Ammom kadi no apay? Ngamin ta kasapulan dagiti Israelitas ti an-animal ken tumatayab a pagdatonda iti Dios. Maitunos daytoy iti linteg ti Dios. Ngem sadino ngay ti pangalaan ti Israelita kadagiti tumatayab ken an-animal nga idatonda iti Dios?
Dadduma nga Israelitas adda ti bukodda a tumatayab ken an-animal. Ngem adu nga Israelitas awananda. Ken dadduma adayo idiay Jerusalem ti pagtataenganda ket saanda a makaikuyog ti maysa kadagiti an-animalda idiay templo. Isu nga immayda ditoy ket gatangenda ti an-animal wenno tumatayab a kasapulanda. Ngem dagitoy a lallaki kuskusitanda dagiti tattao. Maysa pay, dida rebbeng nga aglako a mismo ditoy templo ti Dios.
Isu daytoy ti nakapungtotan ni Jesus. Gapu itoy imbalintuagna ti lamlamisaan dagiti lallaki agraman kuartada. Ken pinaruarna dagiti an-animal manipud templo. Binilinna dagiti lallaki nga aglaklako ti kalapati: ‘Iruaryo dagitoy! Dikay pagbalbalinen ti balay ni Amak a maysa a pagtagilakuan!’
Nakellaat dagiti pasurot ni Jesus a makita ti ar-aramiden ni Jesus. Sada nalagip ti kuna ti Biblia maipapan ti Anak ti Dios: ‘Ti ayat iti balay ti Dios kaslanto apuy iti unegna.’
Bayat nga adda ni Jesus ditoy Jerusalem a timmabuno iti Paskua, adu a milagro ti inaramidna. Kalpasanna, agsublin idiay Galilea. Ngem idiay dalanna, limmasat iti distrito ti Samaria. Kitaentayo no aniat’ napasamak sadiay.
Juan 2:13-25; 4:3, 4.
Dagiti Saludsod
- Apay a mailaklako dagiti animal iti templo?
- Apay a nakapungtot ni Jesus?
- Kas makitam iti ladawan, ania ti inaramid ni Jesus, ken ania ti imbilinna kadagiti lallaki nga aglaklako iti kalapati?
- Ania ti nalagip dagiti pasurot ni Jesus idi nakitada ti ar-aramidenna?
- Ania a distrito ti limmasatan ni Jesus idi nagsubli idiay Galilea?
Kanayonan a saludsod
- Basaenyo ti Juan 2:13-25.
No panunotentayo ti panagpungtot ni Jesus kadagiti agsuksukat iti kuarta idiay templo, ania ti rumbeng a panangmatmattayo iti panagnegosio iti uneg ti Kingdom Hall? (Juan 2:15, 16; 1 Cor. 10:24, 31-33)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Impakita ni Jesus ti Regta iti Pudno a Panagdayaw
Impalubos ti Linteg ti Dios a gumatang dagiti tattao iti animal idiay Jerusalem tapno idatonda. Ngem apay a nakapungtot ni Jesus kadagiti negosiante idiay templo?
Dinalusan ni Jesus ti Templo
Basaenyo ti salaysay ti Biblia ken birokenyo ti uppat a di umiso iti daytoy a ladawan.


text:
INTERBIU | HANS KRISTIAN KOTLAR
Ilawlawag ti Maysa a Biotechnologist No Apay a Mamati iti Dios
Idi 1978, ti damo a nagtrabahuan ni Dr. Hans Kristian Kotlar iti scientific research ket iti Norwegian Radium Hospital. Inadalna sadiay ti maipapan iti cancer ken immune system ti tao. Iti dayta met laeng a tiempo a nagbalin nga interesado iti nagtaudan ti biag. Ininterbiu ti Agriingkayo! maipapan iti trabahona ken iti narelihiosuan a pammatina.
Apay a nagintereska iti nagtaudan ken panggep ti biag?
Katoliko ni tatangko ken Protestante ni nanangko. Nupay kasta, saan a napateg kadakuada ti relihion. Ngem bayat ti kinatin-edyerko, pinampanunotko ti panggep ti biag, ken binasak dagiti libro maipapan iti Budismo, Hinduismo, ken Islam. Indawatko pay iti Dios nga ipakaammona kaniak ti kinapudno.
Idi 1970’s, nakaskasdaaw ti panagrang-ay ti tay-ak ti molecular biology. Pinampanunotko no maipalgakna no kasano a nangrugi ti biag. Naginteresak kadagiti mekanismo iti uneg dagiti sibibiag a selula isu nga inadalko ti biotechnology. Kaaduan kadagiti propesorko ti mangibagbaga a timmaud ti biag babaen kadagiti natural a proseso, ket pinatik ida.
Apay a nagintereska iti Biblia?
Dua a Saksi ni Jehova ti simmarungkar iti balaymi. Uray no nasingpetda, di nasayaat ti panangtratok kadakuada ket imbagak a diak interesado. Nangngegnak ni baketko. “Madi ti inaramidmo, Hans Kristian,” kinunana. “Saan kadi a kayatmo a maammuan ti panggep ti biag?” Husto ni baketko ket nabainanak isu a kinamatko dagiti Saksi. Bayat ti panagsasaritami, imbagak a kayatko a maammuan no ti Biblia ket maitunos iti siensia.
Ania ti imbagada?
Impakitada kaniak ti kuna ti Biblia maipapan iti Gubuayan ti enerhia nga adda iti uniberso. Kuna ti imbasada a teksto: “Itangadyo dagiti matayo sadi ngato ket kitaenyo. Siasino ti namarsua kadagitoy a banag? . . . Gapu iti kinaruay iti dinamiko nga enerhia, kasta met a yantangay isu nakired iti pannakabalin, awan uray maysa kadakuada ti mapukpukaw.” * Naginteresak kadagita a sasao. Kasla rasonable met a ti laeng maysa nga intelihente a Gubuayan ti enerhia ti makagapu iti kinaurnos ti uniberso.
Nagbalbaliw kadi ti panangmatmatmo iti ebolusion?
In-inut a naamirisko nga awan nabileg a nasientipikuan nga ebidensia ti nadumaduma a teoria ti ebolusion. Kinapudnona, estoria laeng dagita a naimbento tapno mailawlawag a basta timmaud lattan dagiti nakaskasdaaw a disenio a makita kadagiti sibibiag a banag, kas iti immune system. Bayat nga immadu ti naadalko maipapan iti immune system, ad-adda a naamirisko ti kinakomplikado ken kinaepektibo dayta. Gapu kadagiti nasirarakko, napaneknekak a ti biag ket inaramid ti maysa nga intelihente a Namarsua.
Gapu kadagiti nasirarakko, napaneknekak a ti biag ket inaramid ti maysa nga intelihente a Namarsua
Mangibagaka man kadagiti ebidensia ti nainsiriban a pannakadisenio?
Ti immune system ket maysa a nakaskasdaaw a grupo dagiti estruktura ken mekanismo a nadisenio a mangprotektar iti bagitayo iti adu a kita ti kabusor a pakairamanan dagiti bakteria ken virus. Dagiti met mekanismo ket mabalin a magrupo iti dua nga agtinnulong a sistema. Ti umuna ti mangtignay iti panangatake kadagiti rumaut a mikrobio iti uneg ti sumagmamano nga oras. Ti maikadua met ket agresponde kalpasan iti sumagmamano nga aldaw ngem mas naan-annayas ti panangpuntiriana kadagiti kabusor. Natadem met ti memoria ti maikadua a sistema ta no agsubli ti maysa a partikular a kabusor kalpasan ti sumagmamano a tawen, nakaparpartak a mangpaksiat iti dayta. Nagsayaat unay ti panagandar ti intero a sistema ta uray la dimo madlaw a nakaptanka iti mikrobio ngem napaksiat dayta. Naisangsangayan met ti immune system ta mailasinna dagiti substansia a saan a paset ti bagi ken ti ginasut a kita ti selula a mangbukel iti bagitayo.
Ania ti mapasamak no adda mikrobio a makastrek iti bagitayo?
Dagiti mikrobio ket makastrek iti bagitayo babaen iti agong, ngiwat, paset ti bagitayo a mausar iti panagisbo, ken sugat iti kudil. No madetek ti immune system dagiti umatake a kabusor, rugiannan ti agsasaruno a reaksion a pakipasetan ti nagadu a protina. Tunggal maysa ket eksakto ti pannakadiseniona tapno maaramidna ti trabahona. Tunggal paset iti dayta nga agsasaruno a reaksion tignayenna ti sumaruno a paset a mangpapigsa iti pananglabanna iti immatake a kabusor. Nakaskasdaaw unay dayta a proseso!
Kayat kadi a sawen dayta a ti pannakaammom iti siensia pinabilegna ti pammatim iti Dios?
Wen! Ti kinapigsa ken kinasopistikado ti immune system-tayo paneknekanna nga adda masirib ken naayat a Namarsua. Pinabileg met ti siensia ti pammatik iti Biblia. Kas pagarigan, kuna kadatayo ti Proverbio 17:22 a “ti puso a narag-o nasayaat a pangagas.” Nadiskobre dagiti managsirarak a ti kasasaad ti isiptayo apektaranna ti immune system-tayo. Kas pagarigan, kumapuy ti resistensiatayo no ma-stress-tayo.
Apay nga adu kadagiti am-ammom ti di mamati iti Dios?
Agduduma ti rason. Ti dadduma ket kas kaniak idi a basta namati lattan iti naisuro kadakuada. Siguro ipagarupda a ti ebolusion ket supsuportaran ti siensia. Dadduma met ti saan unay nga interesado no kasano a nangrugi ti biag. Nakalkaldaang dayta. Panagkunak, masapul koma nga agsaludsodda.
Apay a nagbalinka a maysa kadagiti Saksi ni Jehova?
Managpadagusda ngamin ken adda pammatida iti kari ti Namarsua a nasaysayaat a masanguanan. * Dayta a pammati ket naibasar iti panagsirarak ken umiso a panagrasrason, saan nga iti sarsarita wenno pagarup. *


text:
1Idi agsardengen ti riribuk, inummong ni Pablo dagiti mamati ket kalpasan ti panagsaona a kas pammaregtana kadakuada, nagpakada sa pimmanaw a nagturong idiay Macedonia. 2Sinursorna dagitoy a luglugar. Pinarparegtana dagiti tattao iti adu a pammagbaga. Dimteng idiay Grecia. 3Tallo a bulanna sadiay. Nakasaganan a mapan idiay Siria idi naammoanna nga isiksikat dagiti Judio. Daytoy ti gapu a napanunotna ti agsubli a lumasat idiay Macedonia. 4Kimmuyog kenkuana ni Sopatro nga anak ni Pirro a taga-Berea. Kimmuyog met da Aristarco ken Segundo a taga-Tesalonica, ni Gayo a taga-Derbe, ni Timoteo agraman da Tikico ken Trofimo iti probinsia ti Asia. 5Immunada ket inuraydakami idiay Troas. 6Kalpasan ti Fiesta ti Tinapay nga awan Lebadurana, nagbarkokami manipud Filipos iti las-ud ti lima nga aldaw, ket nadanonmi ida idiay Troas. Nagyankami sadiay iti makadomingo. 7Iti umuna nga aldaw ti lawas, naggigimongkami tapno rambakanmi ti pannakapispisi ti tinapay. Nagsao ni Pablo kadagiti tattao ket saan a nagsardeng agingga iti tengnga ti rabii. Pumanaw ngamin iti kabigatanna. 8Adu ti silaw iti akingngato a kuarto a nagtataripnonganmi. 9Adda maysa a baro nga agnagan Eutico a nakatugaw iti tawa. Agdungdungsa ni Eutico bayat ti panagsao ni Pablo. Idi nakaturog iti nairut, natnag iti daga manipud iti maikatlo a kadsaaran. Natay nga inakupda. 10Ngem immulog ni Pablo ket nagtaray a nangarakup kenkuana. “Dikay agdanag,” kinunana, “sibibiag pay laeng!” 11Immuli manen ni Pablo, pinisina ti tinapay sa nangan. Kalpasanna, nakisarsarita kadakuada agingga iti aglawag sa pimmanaw. 12Kinuyogda a nagawid ti agtutubo. Kasta unay ti pannakabang-arda. 13Immunakami a nagrubbuat ket nagbarkokami a nagturong idiay Asson a pangdagasanmi ken ni Pablo. Kasta ti imbagana kadakami agsipud ta magmagna a mapan sadiay. 14Idi agkikitakam idiay Asson, pinaluganmi iti barko ket nagturongkami idiay Mitilene. 15Intuloymi ti naglayag ket iti sumuno nga aldaw, simmangpetkam iti ballasiw ti Chio. Kalpasan ti maysa nga aldaw, dimtengkam idiay Samos. Kabigatanna, nakadanonkam idiay Mileto. 16Inkeddeng ni Pablo a saanen a dumagas idiay Efeso tapno saan a mataktak idiay probinsia ti Asia. Maganatan ngamin a dumanon idiay Jerusalem, ket no adda pannakabalinna, sumangpet sadiay iti kaaldawan ti Pentecostes. 17Idi adda ni Pablo idiay Mileto, pinaayabanna dagiti panglakayen ti iglesia idiay Efeso. 18Idi sumangpetda, kinunana kadakuada, “Ammoyo no kasano ti panangibukbukko iti amin a panawenko iti panagyanko kadakayo manipud pay idi umuna nga aldaw a bimmaddekak iti probinsia ti Asia. 19Sipapakumbabaak a nagtrabaho a kas adipen ti Apo ket adu a luluak ti nagarubos kadagiti tiempo ti adu a rigat a linak-amko gapu kadagiti panangisikat dagiti Judio. 20Ammoyo met a diak impaidam ti aniaman a makatulong kadakayo bayat ti panangaskasabak ken panangisursurok kadakayo iti publiko ken kadagiti balbalayyo. 21Binallaagak dagiti Judio ken dagiti Hentil a masapul nga agbabawida kadagiti basbasolda ket agturongda iti Dios, ken mamatida ken ni Apotayo a Jesus. 22Ita ngarud, agtulnogak iti Espiritu Santo. Mapanak idiay Jerusalem, nupay diak ammo ti mapasamak kaniak sadiay. 23Ammok laeng nga iti amin a siudad, iparparikna ti Espiritu Santo nga agur-uray kaniak ti pagbaludan ken ti pannakaparigat. 24Ngem saan a nasken no agbiagak man wenno matayak. Matungpalko la ketdi ti nakaibaonak ket maileppasko ti trabaho nga inted kaniak ni Apo Jesus—ti panangiwaragawagko iti Naimbag a Damag maipapan iti parabur ti Dios. 25“Inkaskasabak ti Pagarian ti Dios kadakay amin ket ita, ammok nga awanton kadakayo ti makakita kaniak. 26Isut’ gapuna nga ita nga aldaw, iti sangoanan ti Dios, isapatak a no adda mapukaw kadakayo, saan a siak ti akimbasol. 27Ta diak nagliway a nangipakpakaammo kadakayo iti amin a panggep ti Dios. 28Annadanyo ngarud ti bagbagiyo ken ti amin nga arban nga impaaywan ti Espiritu Santo kadakayo. Wen, aywananyo ti iglesia ti Dios a ginatangna babaen iti dara ti Anakna. 29Ammok nga inton awanakon, umayto kadakayo dagiti narungsot a lobo ket didanto mamingga no dida madangran ti arban. 30Saan la a dayta, dumtengto ti tiempo nga agsao iti ulbod ti sumagmamano kadakayo tapno sumina dagiti mamati ket sumurotda kadakuada. 31Ngarud, agannadkayo ket laglagipenyo nga aldaw ken rabii, iti baet ti adu a panagsagabak, a sinursuroankay amin iti las-ud ti tallo a tawen. 32“Ket ita, italekkay iti Dios ken iti paraburna a makaparang-ay ken makaited kadakay iti bendision nga insaganana kadagiti amin a tattaona. 33Diak tinarigagayan nga alaen ti pirak, balitok wenno pagan-anay ti siasinoman. 34Dakayo a mismo, ammoyo a nagtartrabahoak ket tineggedko ti umanay a kuarta nga inggatangko kadagiti masapsapulmi nga agkakadua. 35Iti kastoy, impakitak kadakayo a babaen iti napasnek a panagtrabaho, masapul a tulongantayo dagiti nakapuy. Laglagipentayo ti kinuna ni Apo Jesus, ‘Nagasgasat ti mangted ngem ti umawat.’” 36Idi naisaon ni Pablo dagitoy, nagparintumengda amin a nagkararag. 37Nagsasangitda amin a nangapungol ken nangagek kenkuana. 38Maladingitanda unay iti saona a didanton makita. Kalpasanna, intulodda iti barko.
Copyright
Learn More


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANAGASAWA
No Kasano a Maikkat ti Sakit ti Nakem
TI PROBLEMA
Dimo malipatan dagiti naalas a naibaga ken naaramid ti asawam; narigat a mabura iti panunotmo dagiti nasakit a sasao ken makapasuron a tigtignayna. Gapu iti dayta, ti ayat a marikriknam idi ket nasuktan iti sakit ti nakem. Kasla awan ti maaramidam, no di anusan ti panagasawa nga awanan iti ayat. Maysa pay dayta a pagsaksakitan ti nakemmo iti asawam.
Manamnamam a mabalin a sumayaat dagiti bambanag. Ngem usigem nga umuna ti sumagmamano a kinapudno maipapan iti sakit ti nakem.
TI MASAPUL A MAAMMUAM
Ti sakit ti nakem madadaelna ti panagasawa. Apay? Pakapuyenna ngamin dagiti kangrunaan a kualidad a kasapulan tapno natibker ti panagasawa, kas iti ayat, panagtalek, ken kinasungdo. Kayatna ngarud a sawen a ti sakit ti nakem ket saan a resulta ti maysa a problema ti panagasawa; maysa dayta a problema ti panagasawa. Adda nasayaat a rason a kuna ti Biblia: “Maikkat koma kadakayo ti isuamin a makadangran a kinapait.”—Efeso 4:31.
Saksaktam ti bagim no agimulmulaka iti sakit ti nakem. No agimulmulaka iti sakit ti nakem, kas man la tungtungpaem ti bagim sa namnamaem a ti sabali a tao ti masaktan. “Ti kapamiliam a pagsaksakitan ti nakemmo ket mabalin nga okey laeng, agen-enjoy iti biag, ken nalabit saan a pulos nga apektado,” insurat ni Mark Sichel iti librona a Healing From Family Rifts. Ti leksion? “No agsakit ti nakemmo, sika a mismo ti lallalo a masaktan ngem iti pagsaksakitan ti nakemmo,” kuna ni Sichel.
No agimulmulaka iti sakit ti nakem, kas man la tungtungpaem ti bagim sa namnamaem a ti sabali a tao ti masaktan
Makontrolmo ti sakit ti nakem. Agduadua ti dadduma iti dayta. Mabalin a kunada, ‘Pagsaksakiten ti asawak ti nakemko.’ Ti problema? Ti kasta a panagpampanunot ket panagpokus iti banag a dimo makontrol—dagiti tignay ti sabali a tao. Adda pagpilian nga ituktukon ti Biblia. Kunana: “Masapul nga usigen ti tunggal maysa ti bukodna nga aramid.” (Galacia 6:4, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Ditay makontrol ti ibaga wenno aramiden ti dadduma, ngem mabalintayo a kontrolen ti reaksiontayo kadagita. Adda ngarud pagpiliam malaksid iti panagsakit ti nakemmo.
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Adda maaramidam iti sakit ti nakemmo. Sabagay, nalaka laeng a pabasolem ti asawam. Ngem laglagipem a kabaelam a kontrolen ti sakit ti nakem no kasano a kabaelam met ti mamakawan. Mabalinmo nga iyaplikar ti balakad ti Biblia: “Saannakay koma a malnekan ti init a sipupungtotkayo pay.” (Efeso 4:26) No manangpakawanka, nasaysayaat ti panangsolbarmo kadagiti problemayo nga agassawa.—Prinsipio ti Biblia: Colosas 3:13.
Usigem a naimbag ti bagim. Kuna ti Biblia nga adda dagidiay “managunget” ken “agannayas nga agpungtot.” (Proverbio 29:22) Kastaka met kadi? Isaludsodmo iti bagim: ‘Arsagidak kadi? Nalakaak kadi a masaksaktan? Padpadakkelek kadi dagiti babassit a banag?’ Ibaga ti Biblia a “daydiay agtultuloy a mangisarita ti maipapan iti maysa a banag pagsisinaenna dagidiay nasinged iti maysa ken maysa.” (Proverbio 17:9; Eclesiastes 7:9) Mabalin met a mapasamak dayta iti panagasawa. Isu a no adda tendensiam nga agsakit ti nakemna, isaludsodmo iti bagim, ‘Posible kadi nga agbalinak a naan-anus iti asawak?’—Prinsipio ti Biblia: 1 Pedro 4:8.
Ikeddengmo no ania ti talaga a napateg. Kuna ti Biblia nga adda “tiempo ti panagulimek ken tiempo ti panagsao.” (Eclesiastes 3:7) Saan nga amin a nagkamalian ket rumbeng a pagsaritaan. No maminsan, nasaysayaat nga ‘agsaoka iti pusom, iti rabaw ti pagiddaam, ket agulimekka.’ (Salmo 4:4) No talaga a kasapulan a pagsaritaanyo ti reklamom, palamiisem pay laeng ti ulom. “No nasaktanak,” kuna ti maysa a misis a ni Beatriz, “ikagumaak nga umuna ti agkalma. No dadduma, mabigbigkonto met laeng a saan met gayam a nakaro ti kamali, isu a naal-alumamayton ti pannakisaritak.”—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 19:11.
Tarusam ti kaipapanan ti “panangpakawan.” Iti Biblia, ti orihinal a lengguahe a nakaalaan ti sao a “panangpakawan” ket naipatarus no dadduma iti panangpalabas. Ti ngarud panangpakawan dina kayat a sawen a palpalag-anem ti kamali wenno kasla ketdin saan a pulos napasamak dayta. Mabalin a kaipapananna a palpalabsem laengen dayta. Ngamin, naamirismo a ti sakit ti nakemmo ket ad-adu ti dakes nga epektona iti salun-atmo ken iti relasionyo nga agassawa ngem kadagiti resulta ti mismo a kamali.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Tratuem a Siraraem ti Asawam
Kasano nga agsarita ti agassawa buyogen ti panagraem?
No Kasano ti Mangpakawan
Apay a nagrigat ti mangpakawan? Ammuem no kasano a makatulong ti balakad ti Biblia.


text:
Tacloban
Ti Siudad ti Tacloban ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.. Isu met laeng ti kapitolio ti probinsia ti Leyte. Masarakan ti Tacloban idiay Luek Cancabato, iti Kipet ti San Juanico a nangbeltak kadagiti is-isla ti Leyte ken Samar.
Nabukel ti Tacloban manipud iti bassit nga away dagiti mangngalap, kas maysa a bario ti Basey, Samar. Naggapu ti balikas a "Tacloban" manipud iti "taklub", maysa a kasla basket a pagala iti lames. Nagbalin a kangrunaan a padadaponan ken pagtagilakuan nga ili iti naladaw a maika-18 a siglo.
Mabigbig ti siudad gapu iti akemna kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, kas kangrunaan a kuartel para kadagiti puersa nga Amerikano ken kas kaunaan nga ili a winayawayaan ti puersa ni Heneral Douglas MacArthur manipud iti Imperial a Puersa dagiti Hapon. Idi narebbek ti Manila ket sinakup ken tinengngel dagiti Hapon, nagbalin ti Tacloban a kas temporario a kapitolio ti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Tacloban ket nabingbingay a politikal iti 138 a barbaranggay.[2]
- Baranggay 2
- Nula-tula (Bgys. 3 & 3A)
- Libertad (Baranggays 1 & 4)
- Baranggay 5
- Baranggay 6
- Baranggay 6-A
- Baranggay 7
- Baranggay 8
- Baranggay 100 (San Roque)
- Baranggay 101 (New Kawayan)
- Baranggay 102 (Old Kawayan)
- Baranggay 103 (Palanog)
- Baranggay 103-A (San Paglaum)
- Baranggay 104 (Salvacion)
- Baranggay 105 (Suhi)
- Baranggay 106 (Santo Niño)
- Baranggay 107 (Santa Elena)
- Baranggay 108 (Tagapuro)
- Baranggay 12
- Baranggay 13
- Baranggay 14
- Baranggay 15
- Baranggay 16
- Baranggay 17
- Baranggay 18
- Baranggay 19
- Baranggay 20
- Baranggay 21
- Baranggay 21-A
- Baranggay 22
- Baranggay 23
- Baranggay 24
- Baranggay 25
- Baranggay 26
- Baranggay 27
- Baranggay 28
- Baranggay 29
- Baranggay 30
- Baranggay 31
- Baranggay 32
- Baranggay 33
- Baranggay 34
- Baranggay 35
- Baranggay 35-A
- Baranggay 36
- Baranggay 37
- Baranggay 37-A
- Baranggay 38
- Baranggay 39
- Baranggay 40
- Baranggay 41
- Baranggay 42
- Baranggay 43
- Baranggay 43-A
- Baranggay 43-B
- Baranggay 44
- Baranggay 44-A
- Baranggay 45
- Baranggay 46
- Baranggay 47
- Baranggay 48
- Baranggay 49
- Baranggay 50
- Baranggay 50-A
- Baranggay 50-B
- Baranggay 51
- Baranggay 52
- Baranggay 53
- Baranggay 54
- El Reposo (Baranggay 55)
- Baranggay 56
- Baranggay 57
- Baranggay 58
- Baranggay 59
- Baranggay 60
- Baranggay 60-A
- Baranggay 61
- Baranggay 62
- Baranggay 63
- Baranggay 64
- Baranggay 65
- Baranggay 66
- Baranggay 66-A
- Baranggay 67
- Baranggay 68
- Baranggay 69
- Baranggay 70
- Baranggay 71
- Baranggay 72
- Baranggay 73
- Baranggay 74
- Baranggay 75
- Baranggay 76
- Baranggay 77
- Baranggay 78 (Marasbaras)
- Baranggay 79 (Marasbaras)
- Baranggay 80 (Marasbaras)
- Baranggay 81 (Marasbaras)
- Baranggay 82 (Marasbaras)
- Baranggay 83 (San Jose)
- Baranggay 83-A (San Jose)
- Baranggay 84 (San Jose)
- Baranggay 85 (San Jose)
- Baranggay 86
- Baranggay 87
- Baranggay 88
- Baranggay 89
- Baranggay 90 (San Jose)
- Baranggay 91 (Abucay)
- Baranggay 92 (Apitong)
- Baranggay 93 (Bagacay)
- Baranggay 94 (Tigbao)
- Baranggay 95 (Caibaan)
- Baranggay 96 (Calanipawan)
- Baranggay 97 (Cabalawan)
- Baranggay 98 (Camansinay)
- Baranggay 99 (Diit)
- Baranggay 109 (V & G Subd.)
- Baranggay 109-A
- Baranggay 110 (Utap)
- Baranggay 5-A
- Baranggay 36-A
- Baranggay 42-A
- Baranggay 48-A
- Baranggay 48-B
- Baranggay 51-A
- Baranggay 54-A
- Baranggay 56-A
- Baranggay 59-A
- Baranggay 59-B
- Baranggay 62-A
- Baranggay 62-B
- Baranggay 83-B
- Baranggay 83-C (San Jose)
- Baranggay 95-A (Caibaan)
- Baranggay 8-A
- Baranggay 23-A
- Baranggay 94-A
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Turismo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rangtay San Juanico, ti kaatiddogan a rangtay iti Filipinas, ket mangisilpo iti Tacloban iti Isla ti Samar, ti maikatlo a kadakkelan nga isla iti pagilian. Ti 2.1 a kilometro a kaatiddogna a rangtay a nanglasat iti Kipet ti San Juanico ket maysa kadagiti kangrunaan a sarsarungkaran dagiti turista.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi Septiembre 15, 2016.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi Septiembre 15, 2016.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Panangakseptar
Makatulong ti panangakseptar, panangpakawan, ken kinaanus tapno agbalin a natalna ti relasiontayo iti sabsabali. Ngem masapul kadi nga adda pagpatinggaan ti panangakseptar?
Kasanotayo a mas maakseptar dagiti nakaidumaan ti sabsabali kadatayo?
TI REALIDAD ITA
Adu ita di makaakseptar iti nakaidumaan ti dadduma kadakuada. Pinakaro pay dayta ti diskriminasion gapu iti puli ken tribu, nasionalismo, ken kapanunotan a saan a dakes ti pumatay no para iti relihion.
TI KUNA TI BIBLIA
Bayat ti ministerio ni Jesus, nakaro idi ti diskriminasion. Aggingginnura dagiti Judio ken Samaritano. (Juan 4:9) Naibilang met a nababbaba dagiti babbai ngem kadagiti lallaki. Ken tagtagibassiten dagiti Judio a lider ti relihion dagiti ordinario a tattao. (Juan 7:49) Ngem dakkel ti nakaidumaan ni Jesus. “Daytoy a tao abrasaenna dagiti managbasol ket makipangan kadakuada,” kuna dagiti bumusbusor kenkuana. (Lucas 15:2) Gapu ta nasingpet, naanus, ken mannakaawat ni Jesus, saanna a hinusgaran dagiti tattao idi immay ditoy daga, no di ket tinulonganna ida iti naespirituan. Ayat ti kangrunaan a rason nga inaramidna dayta.—Juan 3:17; 13:34.
Ayat ti maysa kadagiti kapatgan a kualidad tapno maakseptartayo ti sabsabali, uray no adda pagkapuyanda ken ugali nga ibilangtayo a di makaay-ayo. Kuna ti Colosas 3:13: “Itultuloyyo nga anusan ti maysa ken maysa ken sibubulos a pakawanen ti maysa ken maysa no ti asinoman adda pakaigapuan ti reklamona maibusor iti sabali.”
“Kangrunaan iti amin, maaddaankayo iti nasged nga ayat iti maysa ken maysa, agsipud ta ti ayat abbonganna ti nakaad-adu a basol.”—1 Pedro 4:8.
Apay a masapul nga adda pagpatinggaan ti panangakseptar?
TI REALIDAD
Ikagkagumaan ti kaaduan a komunidad a manteneren ti talna babaen kadagiti linteg. Kas resultana, adda dagiti aramid a saanda nga ipalubos.
TI KUNA TI BIBLIA
“[Ti ayat] saan a naalas ti panagtigtignayna.” (1 Corinto 13:5) Uray no mannakaawat ni Jesus, saanna a kinonsintir ti seksual nga immoralidad, panaginsisingpet, ken dadduma pay a kinadakes. Imbes ketdi, situtured a binabalawna dagiti agar-aramid iti kasta. (Mateo 23:13) “Ti mangyugali iti nakadakdakes a bambanag guraenna ti lawag [ti kinapudno],” kinunana.—Juan 3:20.
Insurat ti Kristiano a ni apostol Pablo: “Karurodyo ti dakes, kumpetkayo iti naimbag.” (Roma 12:9) Kasta a mismo ti inaramidna. Kas pagarigan, liniklikan idi dagiti Judio a Kristiano dagiti saan a Judio a Kristiano. Uray maysa a Judio ni Pablo, serioso ngem nadayaw nga imbagana kadakuada a madi ti ar-aramidenda. (Galacia 2:11-14) Ammona a ti “saan a mangidumduma” a Dios dina konsintiren kadagiti adipenna ti diskriminasion gapu iti puli.—Aramid 10:34.
Kas Kristiano, agpapaidalan dagiti Saksi ni Jehova iti moral a prinsipio ti Biblia. (Isaias 33:22) Isu a saanda a panuynoyan no adda dakes nga aramid dagiti miembroda. Masapul a saan a maimpluensiaan ti nadalus a kongregasion Kristiano kadagiti tattao a saan a mangsursurot kadagiti estandarte ti Dios. Dayta ti makagapu a sursuroten dagiti Saksi ti nalawag a bilin ti Biblia: ‘Ikkatenyo ti dakes a tao iti tengngayo.’—1 Corinto 5:11-13.
“O dakayo a managayat ken Jehova, guraenyo ti dakes.”—Salmo 97:10.
Agnanayon kadi nga anusan ti Dios ti kinadakes?
TI PATPATIEN TI ADU
Gapu ta managbasol ti tao, kanayonto latta nga adda kinadakes.
TI KUNA TI BIBLIA
Insaludsod ni propeta Habakuk ken Jehova a Dios no apay nga ipalpalubosna ti panangirurumen: “Apay nga adda iti sangok ti panangagaw ken kinaranggas, ket apay a mapasamak ti panagririri, ket apay a tumanor ti ringgor?” (Habakuk 1:3) Saan a binaybay-an ti Dios nga agtultuloy a maproblemaan ti propetana. Impasigurado ti Dios ken Habakuk a dusaennanto dagiti managdakdakes. Maipapan iti dayta a kari, kinuna ti Dios: “Di bumurong [wenno sigurado] a pumudnonto. Saanto a maladaw!”—Habakuk 2:3.
Iti agdama, adda pay gundaway dagiti managdakdakes a mangbalbaliw iti dakes nga aramidda. “‘Maragsakanak aya iti ipapatay ti managdakdakes?’ kuna ti Apo [a ni Jehova]. ‘Saan! Kaykayatko ketdi nga agbabawi iti dakes nga aramidna tapno agbiag.’” (Ezequiel 18:23, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Dagidiay mangsapsapul ken Jehova a Dios ken mangtallikud iti dakes nga aramidda masiguradoda a natalged ti masanguananda. “No maipapan iti daydiay umim-imdeng kaniak, agtaengto iti kinatalged ket saanto a masinga manipud alinggaget ti didigra,” kuna ti Proverbio 1:33.
“Ket iti apagbiit laengen a kanito, ket daydiay nadangkes awanton . . . Ngem dagidiay naemma tagikuaendanto ti daga, ket pudno a maragsakandanto iti napalalo iti kinaruay ti talna.”—Salmo 37:10, 11.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania a Kita ti Persona ti Dios?
Ania ti ammom maipapan iti Dios? Kasanotay a maam-ammo a naimbag ti Dios?
No Ania ti Aramiden ti Dios iti Kinadakes
Kayatyo kadi ti agbiag iti lubong nga awan ti dakes a mapasamak kadagiti naimbag a tattao?


text:
ISO 3166-2:US
Ti ISO 3166-2:US ket isu ti naikabil para iti Estados Unidos idiay ISO 3166-2, paset iti ISO 3166-2 a pagalagadan a naipablaak ti ISO, nga agipalpalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan iti kangrunaan a subdibision (probinsia wenno estado) iti amina a pagilian a naikodigo iti ISO 3166-1. Iti agdama ti Estados Unidos, tdagiti kodigo ISO 3166-2 ket nailpalpalawag kadagiti sumaganad a subdibision:
- dagiti 50 nga estado iti Estados Unidos
- maysa a distrito (Distrito iti Columbia ti kapitolio ti Estados Unidos, ken makunkuna pay a Washington D.C.)
- dagiti 6 nga insular a luglugar.
Ti tunggal maysa kadagiti kodigo ket addaan ti dua a paset, a naisina iti hyphen.
Agdama a kodkodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti subdibision a nagnagan ket nailista a ksa ti ISO 3166-2 a pagalagadan nga inpablaak babaen ti Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166 (ISO 3166/MA).
Pinduten ti buton iti paulo tapno maurnos ti tunggal maysa a batongn.
Dagiti subdibision a nairaman iti ISO 3166-1[urnosen | urnosen ti taudan]
Malaksid ti pannakairaman a kas dagiti subdibison iti Estados Unidos iti ISO 3166-2, dagit iadda iti ruar a lugar ket opisialda pay a nainaganan kadagiti bukodda a kodigo ti pagilian iti ISO 3166-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti Estado ti Estados Unidos, Statoids.com


text:
Tabogon, Cebu
Ti Tabogon ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tabogon ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Alang-alang
- Caduawan
- Kal-anan
- Camoboan
- Canaocanao
- Combado
- Daantabogon
- Ilihan
- Labangon
- Libjo
- Loong
- Mabuli
- Managase
- Manlagtang
- Maslog
- Muabog
- Pio
- Poblacion
- Salag
- Sambag
- San Isidro
- San Vicente
- Somosa
- Taba-ao
- Tapul
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kanton iti Schwyz
Ti Schwyz (Aleman Schwyz (tulong·paammo)) ket maysa a kanton idiay tengnga a Suisa idiay nagbaetan ti Alpes iti abagatan, ti Danaw Lucerna iti laud ken Danaw Zurich iti amaianan, a naipatengnga ti lawlaw ken naipanaganan manipud ti ili ti Schwyz.
Daytoy ket maysa kadagiti nangbangon a kanton iti Suisa; ti Suisa a Pagalagadan nga Aleman a nagan ket, Schweiz, daytoy ket naala manipud ti nagan ti kanton, ken ti wagayway iti Suisa manipud ti bukodna nga eskudo. Para iti pakasaritaan ti nagan, kitaen ti Schwyz. Ti Suiso a Pederal a Dokumento iti Linteg ket maipakita idiay Schwyz. Ti amianan a daya ti ili ti Schwyz ket ti Einsiedeln Abbey.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kanton iti Schwyz iti Wikimedia Commons


text:
1809
Ti 1869 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni James Madison ket sinarunona ni Thomas Jefferson a kas ti Presidente iti Estados Unidos.
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 19 – Edgar Allan Poe, Amerikano a mannurat ken mannaniw (pimmusay 1849)
- Pebrero 12
- Abraham Lincoln, maika-16 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1865)
- Charles Darwin, Britaniko a naturalista (pimmusay 1882)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1809 iti Wikimedia Commons


text:
The Online Ilokano Dictionary Project
Dandani dua a tawenen ti napalabas nanipud panangibati ni Daniel-Jay Pascual iti sumaganad:
Hello fellow Ilocano. I’ve been working on an online Ilokano English dictionary for the past few years and would like to share it with you and your visitors. If you could kindly mention or add a link to your page to my site, http://www.toidp.com, I would greatly appreciate it. Just doing my part in trying to keep the language and our culture persisting through future generations.
Daytoy man ti Introduction ti “The Online Ilokano Dictionary Project”: The Online Ilokano Dictionary Project (TOIDP) is a free Ilokano dictionary application. The primary objective of TOIDP is to provide an online Ilokano resource for people to utilize so that they may overcome the language barriers existing between the English and Ilokano languages. Feel free to browse around and make full use of the tools available on this site. If you have any questions, comments, or concerns, please do not hesitate to contact us.
Nariing ti interes co iti TOIDP ni Daniel-Jay Pascual gapu iti panangsarangna iti carit a mangputar iti free Ilokano dictionary application. LIBRE. Agsaludoac kencuana ken no siasino man a mangsaranget iti castoy a carit.
Nalagipco ti dumaw-as iti TOIDP agsipud ta cayatco a makita no adun ti nainayon nanipud naudi a panangmiringco. Bassit laeng ti nagbaliwanna. Cabayatanna, natacuatac nga adda met Ilocano-English/English-Ilocano Dictionary ($1.99) manipud iti Apple Apps nga innac incabil ditoy iPhone ken iPad2. Adda pay ti Ilocano-English Dictionary ti Bansa.org, theFilipino.com. Ngem cas iti TOIDP, no mayarig iti bunga ket caribusel pay laeng dagitoy. Naganus unay ket masapul nga urayen a dumackel.
Ti impablaac ni Dr. Aurelio Solver Agcaoili, professor iti University of Hawaii at Manoa, a “CONTEMPORARY ENGLISH-ILOKANO DICTIONARY” iti daytay napalabas a tawen ti maysa cadagiti cangrunaan a dictionario uray no cagudua laeng agsipud ta saan a nairaman ditoy ti Ilocano to English dictionary. Nacalista daytoy iti Barnes & Noble (for $100.00) ngem “CURRENTLY NOT AVAILABLE”. [The book is published by TMI Global Hawaii with offices at 94-390 Hoaeae St., Waipahu, HI 96797. For orders in the US and Canada, write to agcaoili.dictionary@gmail.com. For other orders including those in the Philippines, write to caspublishing@gmail.com or cas812@gmail.com.]
Mabalin a dagiti gapuanan ni Carl R. Galvez Rubino — Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano ken Ilocano-English/English-Ilocano Dictionary and Phrasebook (both available at Amazon.com) — ti maibilang a cangrunaan a dictionario ti Ilocano-English/English-Ilocano nupay iti panirigco, adu ti masapul nga aturen a linaon dagitoy a libro. Umuna ti ambivalence ni Mr. Rubino maipapan iti no ania ti umno a sequence ti letra ‘o’ ken ‘u’ iti Ilocano. Maibatay ti panangicalintegan ni Mr. Rubino iti ethnic alphabet a naaramat sacbay nga intay nasursuro ti Roman alphabet, more specifically, ti Spanish alphabet nga isu coma ti rumbeng a suroten ni Mr. Rubino tapno marisut ti pannacaulaw no ti letra ‘o’ ket umun-una ngem ti letra ‘u’.
Uray no maysaac cadagiti di kumanunong iti “jejemon” craze, bigbigec nga adun ti nagbaliwan ti pagsasao tayo nga Ilocano. Sapay coma ta dagiti addaan saririt ken resources a mangibaclay iti panang-compile iti dictionario Ilocano addaanda iti sirmata a mangiraman cadagiti baro a balicas a nainayon wenno dagiti nagbaliw ken/wenno nanayonan ti caipapananda.
English-Ilokano Dictionary by Agcaoili Now Available
Dr. Aurelio S. Agcaoili of the University of Hawaii at Manoa posted the following in his FaceBook on Tuesday, January 4, 2011:
For the first time, an English-Ilokano Dictionary, one of the more comprehensive dictionaries on the Ilokano language, is out of the press.
The limited American hardbound edition is published by TMI Global Hawaii. To order, email aurelioagcaoili@gmail.com.
The Philippine edtion is published by Cornerstone of Arts & Sciences, Quezon City. To order, contact the publisher, Cecilia Suarez, president and ceo: caspublishing010@gmail.com or checheasuarez@yahoo.com, 0922-824-3227.
The Philippine edition is due for soft launch in March 2011; another launch at the 6th Nakem International in Ifugao State University, May 23-25; and another launch at the 3rd TMI Global Writers Conference, May 27-29.
The dictionary brings out the repertoire of the Ilokano language as spoken in the Philippines and in the diaspora; likewise, it follows a pre-category approach. Total number of entries in this volume is 18,000 plus.
A companion volume, the Ilokano-English, is being prepared.


text:
Valencia, Bukidnon
Ti Siudad ti Valencia ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Valencia ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.[2]
- Bagontaas
- Banlag
- Barobo
- Batangan
- Catumbalon
- Colonia
- Concepcion
- Dagat-Kidavao
- Guinoyuran
- Kahapunan
- Laligan
- Lilingayon
- Lourdes
- Lumbayao
- Lumbo
- Lurogan
- Maapag
- Mabuhay
- Mailag
- Mt. Nebo
- Nabago
- Pinatilan
- Poblacion
- San Carlos
- San Isidro
- Sinabuagan
- Sinayawan
- Sugod
- Tongantongan
- Tugaya
- Vintar
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wimbledon
Nagsasabtan: 51°26′1.48″N 0°12′50.63″W / 51.4337444°N 0.2140639°W
Dagiti Kampeonato ti Wimbledon wenno simple laeng a ti Wimbledon (saan pay a pormal a tinawtawagan "Ti Britaniko a Nawaya"), ket isu ti kaduogan ken kangayedan a torneo iti tenis iti lubong, ken nawatiwat a naipanpanunotan a daytoy ti kadakkelan ken ken ti kadayawan.[1][2][3][4] Daytoy ket tinengtengngel idiay Timpuyogan ti Amin nga Inglatera idiay Wimbledon, Londres manipud idi 1877. Daytoy ket maysa kadagiti uppat a Grand Slam a torneo ti tenis, dagiti tallo pay a nangruna ket ti Australiano a Nawaya, Pranses a Nawaya ken ti Estados Unidos a Nawaya. Ti Wimbledon ket isu-isu pay laeng ti Kangrunaan a maay-ayam iti ruot, ti kasisigud a rabaw ti ay-ayam, nga isu daytoy ti nangited ti kasisigud a nagan iti "karuotan a tenis".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Clarey, Christopher (7 Mayo 2008). "Tradisional a Kamaudianan: Ni Nadal kenni Federer". The New York Times. Naala idi 17 Hulio 2008.
Federer said[:] 'Kayatak ti maki-ay-ayam kaniana, a naipangpangruna ditoy Wimbledon, ti kadayawan a torneo nga adda.'
- ^ Will Kaufman & Heidi Slettedahl Macpherson, ed. (2005). "Tenis". Ti Britaniko ken Kaamerikaan. 1 : Kultura, Politika, ken pakasaritaan. ABC-CLIO. p. 958. ISBN 1-85109-431-8.
daytoy umuna a kampeonato ti tenis, a kalpasan daytoy ket nagbalin iti Torneo ti Wimbledon ... ket agtultuloy a kas ti kadayawan a pasamak iti lubong.
- ^ "Ti dayaw ti Wimbledon ken no apay a naipanpanunotan nga isu ti kadayawan". iloveindia.com. Naala idi 14 Septiembre 2010.
- ^ "Ni Djokovic inpalplawagna ti Wimbledon a kas "ti kadayawan a pasamak"". BBC News. 26 Hunio 2009. Naala idi 14 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Wimbledon iti Wikimedia Commons
- Opisial a website


text:
Damdamag iti Lubong
Switzerland
Sigun iti maysa a panagadal idiay Switzerland, 14% a dakdakkel ti posibilidad a matay ti maysa nga agtawen iti nasurok nga 60 iti kasangayna ngem iti dadduma nga aldaw. Iti kasangayda, 18% a mas gagangay nga agsagaba ti kaaduan a tattao iti makapapatay nga atake ti puso, 21% a mas gagangay a maistrok dagiti babbai, ken 35% a mas gagangay nga agpakamatay dagiti lallaki. Mamati dagiti sientista a ti stress ken arak ket karaman kadagiti makagapu iti yaadu ti panagpakamatay ken aksidente. Ngem di umanamong ti dadduma nga eksperto. Kunada a ti kamali met laeng ti tattao ti mabalin a makagapu iti pannakaiparna ti ipapatay ti adu iti kasangayda.
Israel
Dakdakkel ti posibilidad a mainterbiu dagiti guapo nga aplikante iti trabaho no ikabilda ti retratoda iti résumé-da no idilig kadagiti napipintas a babbai. Apay? Sigun kadagiti managsirarak nga Israeli, mabalin a gapu ta babbai ti kaaduan nga agtrabtrabaho kadagiti human resource departments a mangpili no siasino dagiti mainterbiu. Kuna ti The Economist a ti “di makaay-ayo” a rason ket “umapal dagiti babbai kadagiti napipintas nga aplikante.”
United States
Tallo a mangilablaban iti talna—maysa nga 82 anyos a madre ken ti dua a kakaduana nga agedad iti 63 ken 57—ti nabiit pay a nangserrek iti maysa a lugar iti Oak Ridge, Tennessee a nakaidulinan ti 100 a tonelada a nuklear a material, sada nangipinta kadagiti kontra gubat a sasao iti maysa kadagiti pasdek. Kinuna ti Energy Secretary a ni Steven Chu a “makapadanag unay” ti naliway a seguridad iti “maysa kadagiti maibilang a katatalgedan koma a pasilidad iti lubong.”
Australia
Imbilin ti kangatuan a korte ti nasion a nasken nga ikkaten dagiti kompania ti sigarilio dagiti napatak a kolor ken logo kadagiti pakete ti sigarilio. Amin a sigarilio a mailako itan ket masapul a nakapakete iti di makaatrakar a kolor kape nga addaan kadagiti makapaseggar a ladawan a mangipakita kadagiti peggad ti panagsigarilio.


text:
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS | NEHEMIAS 12-13
Dagiti Masursurotayo ken Nehemias
Sireregta nga indepensa ni Nehemias ti pudno a panagdaydayaw
Ti Nangato a Padi a ni Eliasib pinalubosanna ni Tobias, a saan a manamati ken bumusbusor, a mangimpluensia kenkuana
Inikkan ni Eliasib ni Tobias iti puesto iti siled a panganan iti templo
Impuruak ni Nehemias ti amin nga alikamen ni Tobias iti ruar, dinalusanna ti siled, ken insublina ti siled iti rumbeng a pakausaranna
Intultuloy nga inikkat ni Nehemias ti amin a kinarugit iti Jerusalem


text:
Tsina
Ti Tsina[12] (i/ˈtʃaɪnə/; Insik: 中国; pinyin: Zhōngguó; kitaen pay ti Nagnagan ti Tsina), opisial a ti Republika ti Tattao iti Tsina (PRC), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay Daya nga Asia. Daytoy ti kaaduan ti populasion a pagilian, nga adda ti populasion ti sumurok a 1.3 bilion. Ti PRC ket maysa nga agmaymaysa a partido nga estado a tinurturayan babaen ti Partido Komunista, a ti tugaw iti gobierno ket adda idiay kapitolio a siudad ti Beijing.[13][14] Daytoy ket nagsansanay to panagturay kadagiti sumurok a 22 a probinsia, dagiti lima nga autonomo a rehion, dagiti uppat a dagus a natengtengngel a munisipalidad (Beijing, Tianjin, Shanghai, ken Chongqing), ken dagiti dua a bukod a nagturturay nga espesial nga administratibo a rehion (Hong Kong ken Macau).[15] Ti PRC ket mangtuton pay ti Taiwan – a tinengtengngel baban ti Republika ti Tsina (ROC), ti sabali nga entidad ti politika – a kas bukodna a maika-23 a probinsia, ti maysa a kontrobersial apangtunton gapu ti narikut a politikal a kasasaad ti Taiwan ken ti saan pay a nabanagan a Sibil a Gubat ti Insik.
Daytoy ket smakup ti agarup a 9.6 riwriw a kuadrado kilometro, ti Tsina ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian babaen ti kalawa ti daga,[16] ken ti maiaktlo wenno maikapat a kadakkelan babaen ti dagup a kalawa, depende iti panangilawlawag iti dagup a kalawa.[17] Ti langa ti daga ti Tsina ket nawatiwat ken agdumaduma, nga adda dagitiestepa a kabakiran ken dagiti desierto ti Gobi ken ti Taklamakan a mangsaksakup kadagiti namaga nga amianan ken amianan a laud nga asideg ti Mongolia ken Tengnga nga Asia, ken dagiti subtropiko a kabakiran nga ad-adu kadagiti nabas-basa nga amianan idiay asideg ti Abagatan a daya nga Asia. Ti lanag ti daga ti lumaud a Tsina ket nagubsang ken agpangato, nga adda ti Himalaya, Karakoram, Pamir ken kabambantayan ti Tian Shan a mangsina ti Tsina iti Abagatan ken Tengnga nga Asia. Dagiti karayan ti Yangtze ken Duyaw, ket isu dagitoy ti maikatlo ken maikainnem a kaatiddogan iti lubong, ken adda dagiti taudanda idiay Tibetano a Banak ken agtultuloy idiay napusek a nataengan iti dumaya nga aplaya. Ti panatar ti Tsina iti igid ti Taaw Pasipiko ket 14,500 kilometro (9,000 mi) ti kaatiddogna ken nabeddengan babaen dagiti baybaya ti Bohai, Duyaw, Daya ken Baybaya Abagatan Tsina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chan, Kam Wing (2007). "Misconceptions and Complexities in the Study of China's Cities: Definitions, Statistics, and Implications" (PDF). Eurasiano Heograpia ken Ekonomia. 48 (4): 383–412. doi:10.2747/1538-7216.48.4.383. Naala idi 2011-08-07. p. 395
- ^ "Ania kadi dagiti kadakkelan ken kabaknanagan a siudad ti Tsina?" Unibersidad iti Akin-abagatan a California - Intituto ti Estados Unidos-Tsina, 2007. Naala idi 2012-01-15.
- ^ a b "Linteg iti Republika ti Tattao ti Tsína iti Pagalagadan ti Masasao ken Naisurat a Pagsasao nag Insík (Bilin ti Presidente Bilang.37)". Gov.cn. Naala idi 27 Abril 2010.
Para iti daytoy a kalintegan, ti pagalagadan a maisasao ken maisurata pagsasao nga Insík ket kayatna a soen a Putonghua (maysa a kadawyan a balikas nga addaan ti panakaibalikas a naibatay iti dialekto a Beijing) ken dagiti naiyalagad nga Intsík a karakter.
- ^ a b "Komunikado dagiti Nailian nga Estadistika ti Republika ti Tattao iti Tsina kadagitikangrunaan a Bilang ti Senso ti Populasion idi 2010". Stats.gov.cn. Naala idi 2011-11-01.
- ^ "China". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2010-03-15.
Porma iti Gobierno: agmaymaysa a partido a republika dagiti tattao nga addan ti lehislatibo a kamara
- ^ "Income inequality in today's China". Proceedings of the National Academy of Sciences.
- ^ "Rich-poor gap widens: study". Global Times.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "ICANN Board Meeting Minutes". ICANN. Naala idi 25 Hunio 2010.
- ^ "Partido Komunista ti Tsína a Naibaba". China Daily, 10 Hulio 2007. Naala idi 2012-02-01.
- ^ "dimakkel ti GDP iti 11.4 a porsiento, kapardasan iti 13 a tawtawen". Chinadaily.net. 24 Enero 2008. Naala idi 15 Hunio 2009.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Tsina". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 636. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Walton, Greg; Internasional a Sentro para iti Karbengan ti Nagtagitaon ken Demokratiko a Panagrang-ay (2001). "Ehekutibo a Pakabuklan". Ti nabalitokan a kalasag ti Tsina: Dagiti korporasion ken ti panagranga-y ti teknolohia ti panagsisiim idiay Repbublika ti Tattao iti Tsina. Karbengan ken Demokrasia. p. 5. ISBN 978-2-922084-42-9. Naala idi 29 Agosto 2009. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- ^ "Batay-linteg ti Republika ti Taatao iti Tsina". People's Daily Online. Naala idi 23 Nobiembre 2009.
Artikulo 138. Ti kapitolio ti Republika ti Tattao iti Tsina ket ti Beijing.
- ^ "Kimmadduaan a Panangirangang ti Sino-Britaniko". Wikisource. 1984. Naala idi 8 Septiembre 2008.
- ^ "Dagiti pagilian iti lubong a na-urnos babaen ti kalawa ti daga". Listofcountriesoftheworld.com. Naala idi 27 Abril 2010.
- ^ Ti panangiranggo ti dagup a kalawa a mainaig iti Estados Unidos ket depende kadagiti panagrukod iti dagup a kalawa iti Tsina ken ti Estados Unidos. Kitaen ti Listaan dagiti pagilian ken Kaarubayan a teritorio babaen ti kalawa para iti adu pay a pakaammo.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Tsina iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Tsina manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Maysa a pagataldiap ti Tsina
- BBC News – Bariweswes ti Tsina
- Tsina a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Republika ti Tattao ti Tsina manipud idiay UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Tsina iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Tsina
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1949


text:
VIGAN CITY, June 25 — Apay nga importante ti panagannad tapno malapdan ti panagsakit ti pali wenno kidney? Segun ti broadcasters’ manual nga us-usaren ti nagsurat kas agiwarwaragawag, dagitoy dagiti rumbeng nga intay adalen a nalaing tapno intayo met agulimek ken agpanunut no apay a salluadantayo dagiti pali tayo.
Maysa a pangta iti salun-at ken biag ti sakit ti pali no daytoy ket saan a maduktalan iti nasapa ken maikkan ti umno nga agas. Daytoy a sakit mairaman ti umuna a 10 a rason ti ipapatay ditoy Pilipinas. Traidor daytoy a sakit gapu ta narigat a mailasin no ti maysa a tao ket adda kastoy a sakitna. Aglalo no mangrugrugi pay laeng ta masansan ket awan ti pagilasinan. Maammuan laengen ti maysa a tao ket adda kastoy a sakitna no daytoyen ket nakaro.
Maibasar iti maysa a panagadal iti kada maysa milyon a Pilipino, 120 kadagitoy iti addan iti end stage renal diseasese (ESRD). No ti pasiente ket addan iti daytoy nga ‘end stage’ saanen nga agan-andar ti duwa a palina. Isu a masapulen ti daialysis wenno transplant ti kidney wenno pali. PhP2,500 inggana’t PhP5,000 ti kada session ti dialysis. Masapul ti tallo a session ti dialysis ti kada lawas. Sabali pay dagiti gastos ti laboratorio ken nangingina nga agas a masapulna.
Amin a kaso ti ESRD ket masapul ti dialysis wenno kidney transplant. Idi 2008 naireport nga ti pagilian adda 7,589 ti kaado ti baro a pasiente, 82 kaniada ti nag-pre-emptive transplant operation sakbay madialysis, 669 kadakuada ti naoperar kalpasan ti dialysis ti mano a bulan. Immabut ti 8,258 dagiti kaso ti ESRD.
Saan nga amin nga addaan ESRD ket mabalin iti kidney transpalant. Ti 40 porsiento ket saanen a mabalin isu nga ingga’t tungpal biagdan nga agdialysis. Dagiti met mabalin iti operasion ket masapul nga agbayad ti PhP500,000 inggana’t maysa milyon a pesos, laksid pay ti kinarigat ti panagbiruk ti donor, gastos ti agas nga inaldaw tapno saan nga i-reject ti kidney a naitransplant. Daytoy ket mangted pay ti emosional ken psychological a pakaringguran ti pasiente ken pamiliana.
Mabalin met a malapdan dagitoy a sakit. Ngem no addan daytoy a sakit ti pali, saanen a maagasan pay. Isu a nasaysayaat no liklikan no nasapa pay. (ANL/ICR-PIA 1 Ilocos Sur)


text:
Bolinao, Pangasinan
Ti Bolinao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bolinao ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Arnedo
- Balingasay
- Binabalian
- Cabuyao
- Catuday
- Catungi
- Concordia (Pob.)
- Culang
- Dewey
- Estanza
- Germinal (Pob.)
- Goyoden
- Ilog-Malino
- Lambes
- Liwa-liwa
- Lucero
- Luciente 1.0 (J.Celeste)
- Luciente 2.0
- Luna
- Patar
- Pilar
- Salud
- Samang Norte
- Samang Sur
- Sampaloc
- San Roque
- Tara
- Tupa
- Victory
- Zaragoza
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
PASET 4
Pannakakonsiensia—‘Dalusannak iti Basolko’
“Simmayaat ti panagbiag ti pamiliami gapu iti baro a trabahok, ngem nangrugi metten a makiramanak kadagiti aktibidad a di maitutop kadagiti Kristiano, kas koma kadagiti selebrasion iti lubong ken napolitikaan nga aktibidad. Immatenderak payen iti sabali a relihion. Nagbalinak a di aktibo iti 40 a tawen. Bayat a bumaybayag, ad-adda met a nariknak a dinakon mapakawan ni Jehova. Diak mapakawan ti bagik. Ngamin, ammok la ngaruden a dakes dagita ngem inaramidko latta.”—Martha.
KAS iti nagdagsen nga awit, ti pannakakonsiensia pakapsutennaka. “Dagiti bukodko a biddut limmasatda iti ngatuen ti ulok,” insurat ni Ari David. “Kas iti maysa a nadagsen nga awit nadagsenda unay maipaay kaniak.” (Salmo 38:4) Nalapunos iti liday ti dadduma a Kristiano ta ipapanda a saan idan a mapakawan ni Jehova. (2 Corinto 2:7) Ngem talaga kadi a kasta? No nakaaramidka iti nadagsen a basol, kayatna kadi a sawen nga inlaksidnakan ni Jehova ket saannakan a mapakawan? Mapakawannaka latta!
“Ilintegtayo Koma ti Bambanag iti Nagbabaetantayo”
Saan a baybay-an ni Jehova dagiti agbabbabawi. Kinapudnona, kayatna ida a tulongan! Iti ilustrasionna maipapan iti bayanggudaw nga anak, inyarig ni Jesus ni Jehova iti naayat nga ama nga addaan iti anak a pimmanaw iti poderna. Nagbalin nga immoral ti biag ti anakna. Idi agangay, nakapagpampanunot ket nagawid. Adayo pay laeng, “nakita ni amana ket simnek ti asina, ket timmaray ket inapungolna ti tengngedna ken inagkanna a sidudungngo.” (Lucas 15:11-20) Kayatmo kadi ti umasideg ken Jehova ngem iti panagriknam ket ‘nakaad-adayoka’ kenkuana? Kas iti ama iti ilustrasion ni Jesus, maasian ni Jehova kenka ken ipatpategnaka. Padpadaananna ti panagsublim.
Ngem kasanon no iti panagriknam ket saannakan a mapakawan ni Jehova gapu ta nadagsen wenno adu unay ti basolmo? Panunotem ti awis kenka ni Jehova a nailanad iti Isaias 1:18: “‘Umaykayo, ita, ket ilintegtayo koma ti bambanag iti nagbabaetantayo,’ kuna ni Jehova. ‘Uray no ti basbasolyo kasla koma eskarlata, mapapudawdanto a kasla niebe.’” Wen, uray pay no dagiti basol ket kas iti eskarlata wenno nakalablabaga a mantsa iti puraw a bado, mapakawan latta dagita ni Jehova.
Saan a kayat ni Jehova nga agtultuloyka a maparigatan gapu iti pannakakonsiensiam. Ania ngarud ti aramidem tapno pakawanennaka ti Dios ken maaddaanka iti nadalus a konsiensia, iti kasta lumag-an ti riknam? Usigem ti dua a banag nga inaramid ni Ari David. Umuna, kinunana: “Ipudnokto dagiti salungasingko ken Jehova.” (Salmo 32:5) Laglagipem nga inawisnakan ni Jehova nga umasideg kenkuana babaen ti kararag ken ‘ilintegyo ti bambanag iti nagbaetanyo.’ Patgam koma dayta nga awis. Ipudnom dagiti basolmo ken Jehova, ken iyebkasmo kenkuana ti linaon ti pusom. Gapu iti kapadasan ni David, sikokompiansa nga inkararagna: “Dalusannak uray pay iti basolko. . . . Ti puso a nadunor ken naidagel, O Dios, saanmonto nga umsien.”—Salmo 51:2, 17.
Maikadua, inawat ni David ti tulong ti Dios babaen ti dinutokanna a pannakabagi a ni propeta Natan. (2 Samuel 12:13) Nangipaay met ni Jehova ita kadagiti panglakayen iti kongregasion a nasanay tapno tumulong kadagiti agbabbabawi a mangisubli iti relasionda ken Jehova. No makisaritaka kadagiti panglakayen, usarenda ti Biblia ken naimpusuan nga ikararagandaka tapno mabang-aranka, maksayan wenno mapukaw dagiti negatibo a riknam, ken matulonganka nga umimbag iti naespirituan.—Santiago 5:14-16.
Naragsak ti Tao a Napakawan ti Basolna
Mabalin a mariknam a nagrigat nga ipudno ti basolmo ken Jehova a Dios ken makisarita kadagiti panglakayen. Kasta met laeng ti narikna ni David. ‘Nagulimek’ maipapan iti basolna. (Salmo 32:3) Ngem idi agangay, nakitana ti pagsayaatan ti panangipudno ken panangilintegna iti basolna.
Ti kangrunaan a nagunggona ni David ket ti pannakaisubli ti rag-ona. Insuratna: “Naragsak daydiay a ti iyaalsana mapakawan, a ti basolna maabbongan.” (Salmo 32:1) Inkararagna pay: “O Jehova, luktam koma dagitoy bibigko, tapno ti bukodko a ngiwat isaritana koma ti pannakaidaydayawmo.” (Salmo 51:15) Nadalusen ti konsiensia ni David ken agyamyaman ta pinakawanen ti Dios. Gapuna, natignay a mangisarita iti sabsabali iti maipapan ken Jehova.
Kayat ni Jehova a mariknam ti bang-ar nga itden ti nadalus a konsiensia. Kayatna met a naragsakka a mangisarsarita iti sabsabali iti maipapan kenkuana ken kadagiti panggepna a saan a mapilpilit wenno makonkonsiensia. (Salmo 65:1-4) Laglagipem ti awisna kenka. Kayatna a ‘mapunas dagiti basolmo, iti kasta dagiti panawen ti pannakabang-ar umayda manipud iti persona ni Jehova.’—Aramid 3:19.
Kasta ti kapadasan ni Martha. Insalaysayna: “Kanayon a patpatulodannak ti anakko iti Pagwanawanan ken Agriingkayo! Ket in-inut a nakasubliak ken Jehova. Ti panagdawatko iti pammakawan iti amin a nagbasolak ti karigatan nga inaramidko tapno makasubliak. Ngem idi agangay, nagkararagak iti Dios ket dimmawatak iti pammakawan. Kasla diak patien a limmabas pay ti 40 a tawen sakbay a nakasubliak ken Jehova. Paneknekan ti kapadasak nga uray adun a tawen nga immadayo ti maysa, adda latta gundawayna nga agserbi manen iti Dios ken agsubli iti ayatna.”
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanoka a Magunggonaan iti Kinamanangpakawan ni Jehova?
Makasursurotayo iti pannakilangen ni Jehova kadagiti managbasol idi un-unana a sidadaan a mamakawan.
Dios a “Sisasagana a Mamakawan”
No malagip ti Dios ti amin a bambanag, kasano a mamakawan ken manglipat?


text:
Sapindales
Ti Sapindales ket botaniko a nagan para iti urnos dagiti mula nga agsabsabong. Dagiti kalatakan a naamammuan a kameng ti Sapindales ket mairaman dagiti citrus; arse, dagiti horse-chestnut, dagiti lychee ken dagiti rambutan; mangga ken dagiti kasoy; frankincense ken mirra; kaoba ken Azadirachta indica (Ingles: neem).
Ti sistema APG II ti 2003 ket mangiraman iti llade eurosidae II (kadagiti rosidae, kadagiti eudicotidae) a mairaman dagiti 9 a sumaganad a pamilia:[1][2]
- Anacardiaceae
- Biebersteiniaceae
- Burseraceae
- Kirkiaceae
- Meliaceae
- Nitrariaceae (+ Peganaceae ken Tetradiclidaceae)
- Rutaceae
- Sapindaceae
- Simaroubaceae
(nga adda iti "+ ..." = pagpilian a pannakailaslasin ti sumaruno a pamilia)
Ti sistema Cronquist ti 1981 ket nagus-usar ti kasla sabali a sirkumskripsion, a mairaman dagiti sumaganad a pamilia:
- Staphyleaceae
- Melianthaceae
- Bretschneideraceae
- Akaniaceae
- Sapindaceae
- Hippocastanaceae
- Aceraceae
- Burseraceae
- Anacardiaceae
- Julianiaceae
- Simaroubaceae
- Cneoraceae
- Meliaceae
- Rutaceae
- Zygophyllaceae
Ti paggiddiatan manipud ti sistema APG II ket saan a dakdakkel a kasla naiparang, a kas dagiti mula kadagiti pamilia ti Aceraceae ken tiHippocastanaceae ket agtaltalinaay iti daytoy nga urnos iti APG II (dagiti dua ket nairaman iti pamilia ti apindaceae). Dagiti sebbanagn itan ket buklen ti pamilia ti Nitrariaceae iti APG II ken tagukua pay iti daytoy nga urnos iti sistenma Cronquist a kas paset ti pamilia ti Zygophyllaceae, bayat a dagitan ket adda itan ti pamilia ti Kirkiaceae ket adda idi a kas paset ti Simaroubaceae.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Muellner, A. N.; Vassiliades, D. D.; Renner, S. S. (2007). "Panangikabil ti Biebersteiniaceae, ti herbase a klade ti Sapindales, iti maysa atemporal ken heograpiko a kontesto". Sistematika ti mula ken Ebolusion. 266: 233–252. doi:10.1007/s00606-007-0546-x.
- ^ Stevens, P.F. (2001). "Websiteti Angiospermae Pilohenia. Bersion 9, Hunio 2008 [ken ad-adu wenno basbassit nga agtultuloy a mapabpabaro manipud idin].". Botaniko a Hardin ti Missouri.
Midia a mainaig iti Sapindales iti Wikimedia Commons


text:
1917
Ti 1917 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra G).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 22 – Sangalubongan a Gubat I: Ni Presidente ti Estados Unidos Woodrow Wilson ket timmawag iti "kapia nga awan balligi" idiay Alemania.
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Inrugi ni Presidente ti Estados Unidos Woodrow Wilson ti maikadua a terminona.
- March 10 – Ti Probinsia ti Batangas ket pormal a napundar a kas maysa kadagiti immuna nga enkomienda ti Filipinas.
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 4 – Nick Joaquin, Filipino a nobelista (pimmusay 2014)
Di ammo ti petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nabangon idiay Beijing ti Agpayso a Simbaan ni Jesus.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 5 – Jane Wyman, Amerikana nga aktres, immuna nga asawa ni Ronald Reagan (pimmusay 2007)
- Enero 24 – Ernest Borgnine, Amerikano nga aktor (pimmusay 2012)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 29 – John F. Kennedy, maika-35 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1963)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 30 – Susan Hayward, Amerikana nga aktres (pimmusay 1975)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 22 – John Lee Hooker, Aprikano-Amerikano a musikero (pimmusay 2001)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 11 – Ferdinand Marcos Maika-10 a Pangulo ti Filipinas (pimmusay 1989)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 22 – Joan Fontaine, Briton-Amerikana nga aktres (pimmusay 2013)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 21 – Heinrich Böll, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1985)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 8 – Arsenio Cruz-Herrera, Filipino nga abogado ken politiko (naipasngay 1863)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1917 iti Wikimedia Commons


text:
Abruzzo
Ti Abruzzo (panangibalikas [aˈbruttso]) ket maysa a rehion idiay Italia, ti lumaud a beddengna ket mabirukan ti basbassit ngem 50 milmilia (80 km) iti daya ti Roma. Ti Abruzzo ket kabeddengna ti rehion ti Marche iti amianan, ti Lazio iti laud ken abagatan a laud, ti Molise iti abagatan a daya, ken ti Baybay Adriatiko iti daya. Urayno daytoy ket adadu a heograpiko ti tengnga ngem ti akin-abagaan a rehion, ti ISTAT (ti Italiano a turay ti estadistika) ket naipanpanunotanna a daytoy ket paset ti Akin-abagatan nga Italia, ti nabatbati a naipakasaritaan a panakagimongan ti Abruzzo ti Pagarian ti Dua a Sicilia.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Abruzzo ket mabirukan idiay tengnga nga Italia, a gumaygayat manipud ti puso ti Apennines aginggana idiay Baybay Adriatiko, kadagiti kaaduan a kabanbantayan ken naatap a daga. Ti kabanbantayan a kaunegan adaga ket sinakupan babaen ti nawatiwat a banak a ti kangatuan atuktokna ket ti Gran Sasso (2,912 m) ken Bantay Majella (2,793 m). Ti Adriatiko nga igid ti aplaya ket naidasdasig babaen ti atiddog ken kadaratan nga igid ti baybay iti amianan ken kabatbatuan nga igid ti baybay aidiay abagatan.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Eurostat – Dagiti Tabla, dagiti Grapiko ken Mapmapa nga Interface (TGM) tabla". Epp.eurostat.ec.europa.eu. 12 Agosto 2011. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ EUROPA – Press Releases – Rehional a GDP ti tungngal maysa nga agtataeng idi 2008 GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a naisakup manipud ti 28% ti EU27 a katimbengan ti Severozapaden idiay Bulgariaaginggana ti 343% idiay akin-uneg a Londres
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Abruzzo iti Wikimedia Commons


text:
Pinukpuk, Kalinga
Ti Pinukpuk ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Kalinga iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Pinukpuk ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Aciga
- Allaguia
- Ammacian
- Apatan
- Ba-ay
- Ballayangon
- Bayao
- Wagud
- Camalog
- Katabbogan
- Dugpa
- Cawagayan
- Asibanglan
- Limos
- Magaogao
- Malagnat
- Mapaco
- Pakawit
- Pinukpuk Junction
- Socbot
- Taga (Poblacion)
- Pinococ
- Taggay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Kalinga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Kalinga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
LUGLUGAR KEN TATTAO
Panagpasiar Idiay Costa Rica
LIMA gasut a tawenen ti napalabas idi damo a dimmap-aw dagiti Espaniol iti daytoy a rehion. Inawaganda dayta iti Costa Rica (Nabaknang a Kosta), ta impagarupda no makasarakda iti nagadu a balitok—maysa a mision nga awan nagbanaganna. Imbes a gubuayan iti agkakapateg a metal, dayta a pagilian ket pagaammo itan a maysa kadagiti kaaduan iti nadumaduma nga animal ken mulmula ditoy daga.
Dagiti taga-Costa Rica ket pagaammo kas Ticos, gapu iti nakairuamanda a pananginayon iti “-ico” iti ungto ti sasao a pangtukoy kadagiti babassit. Kas pagarigan, imbes nga ibagada ti “un momento “ (aguray laeng), nalabit ibagada ti “un momentico” (aguray laeng bassit). Masansan met nga ibagada ti “¡pura vida!” (puro a biag!) tapno iyebkasda ti apresasion wenno iyaanamongda wenno ibagada ti “komusta” wenno “inkamin.”
Maysa kadagiti paborito a putahe iti Costa Rica ket ti gallo pinto (literal a kaipapananna ti “turikturikan a kawitan”)—a buklen ti bagas ken bukbukel a nagsina ti pannakalutoda sa maigisa kadagiti rekado. Ti gallo pinto ket mabalin a pamigat, pangaldaw, wenno pangrabii. Ti tradisional a mainum ket ti café chorreado—kape a mabukbokan iti napudot a danum a masagat iti lupot a naibitin iti kayo.
Adda agarup 450 a kongregasion dagiti Saksi ni Jehova iti Costa Rica. Maangay dagiti gimongda iti 10 a lengguahe a pakairamanan ti Costa Rican Sign Language ken dua a lengguahe a katutubo iti Costa Rica—ti Bribri ken Cabecar.
AMMOM KADI? Ginasut a bato a nalinis ken nasukog a sirkulo ti masarakan iti Costa Rica. Ti kadakkelan ket 2.4 a metro ti diametrona. Ti dadduma ket mapattapatta a nasurok a 1,400 a tawenen ti kabayagda. Awan ti asinoman a makasigurado no apay a naaramid dagita!