text:
Tattao a Tagalog
Dagiti Tagalog ket ti kadakkelan nga grupo ti etniko iti Filipinas. Ti nagan a "Tagalog" ket nagtaud iti balikas a taga-ilog a kayatna a sawen "tattao a taga-karayan."
Dagiti met laeng Tagalog ti kasaknapan iti Filipinas, isuda ti mayoridad kadagiti probinsia ti Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, ken Rizal. Adu met ti populasion ti Tagalog kadagiti probisia ti Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Oriental Mindoro, ken ti Metro Manila. Ti mabigbig nga orihinal a taeng wenno lugar dagiti Tagalog ket ti probinsia ti Batangas.


c: text/html

text:
Lobo, Batangas
Ti Lobo ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Lobo ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Apar
- Balatbat
- Balibago
- Banalo
- Biga
- Bignay
- Calo
- Calumpit
- Fabrica
- Jaybanga
- Lagadlarin
- Mabilog Na Bundok
- Malabrigo
- Malalim Na Sanog
- Malapad Na Parang
- Masaguitsit
- Nagtalongtong
- Nagtoctoc
- Olo-olo
- Pinaghawanan
- San Miguel
- San Nicolas
- Sawang
- Soloc
- Tayuman
- Poblacion
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of Lobo | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Noli de Castro
Ni Manuel Leuterio de Castro, Jr. (nayanak idi Hulio 6, 1949), kaaduan nga ammo a kas ni Noli de Castro wenno "Kabayan" Noli de Castro, ket isu idi ti maika-14 a Bise Presidente ti Filipinas (2004–2010).
Isu ket maysa a konmentarista ti radio ken telebision, ni De Castro ket nabutosan idi a kas maysa a Senador idi 2001 ken Bise Presidente idi 2004. Isu ti immuna a nawaya a kandidato ti naakala ti kangatuan a bilang dagiti butos iti maysa a senatorial a panagbutos ken immuna a nabutosan a Bise Presidente ti Filipinas a nawaya a timmaray, nupay isu ket nagkampania kadagiti dua a panagbutos baben ti kimmaduan a nagsuporta ti pannakakandidato ken administrasion ni Gloria Macapagal-Arroyo.


text:
1944
Ti 1944 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 14 - George Lucas maysa nga Amerikano a direktor ti pelikula
- Septiembre 25 – Michael Douglas, Amerikano nga aktor ken produser
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 1 – Manuel Quezon, Presidente ti Mankomunidad ti Filipinas (naipasngay 1878)
- Agosto 12 – Jose Garvida Flores, Filipino a mannurat (naipasngay 1900)
- Agosto 30 – Manuel Arguilla, mannurat nga Ilokano (naipasngay 1911)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 2 – Julián Felipe, kompositor ti musika ti nailian a kanta ti Filipinas (naipasngay 1861)


text:
Iriga
Ti Siudad ti Iriga ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Iriga ket nabingbingay a politikal kadagiti 36 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Cristo Rey
- Del Rosario (Banao)
- Francia
- La Anunciacion
- La Medalla
- La Purisima
- La Trinidad
- Niño Jesus
- Perpetual Help
- Sagrada
- Salvacion
- San Agustin
- San Andres
- San Antonio
- San Francisco (Poblacion)
- San Isidro
- San Jose
- San Juan
- San Miguel
- San Nicolas
- San Pedro
- San Rafael
- San Ramon
- San Roque (Poblacion)
- San Vicente Norte
- San Vicente Sur
- Santa Cruz Norte
- Santa Cruz Sur
- Santa Elena
- Santa Isabel
- Santa Maria
- Santa Teresita
- Santiago
- Santo Domingo
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Iriga | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Siudad ti Iriga, Filipinas :Nalatak a Tattao, Nasayaat a Papanan


text:
Bokmål
Ti Bokmål ([ˈbuːkmɔːl], literal a "dila ti libro") ket maysa nga opisial a naisurat nga alagaden para iti Pagsasao a Norwego, a kakuyogna ti Nynorsk. Ti Bokmål ket isu ti kinaynayat a maisurat nga algaden iti Norwego para kadagiti 85–90%[1] a populason idiay Norwega, ken isu ti alagaden a kadawyan a naisursuro kadagiti ganganaet nga estudiante iti pagsasao a Norwego.
Ti Bokmål ket tinartaripato babaen ti maipanggep ti gobierno a Konseho ti Pagsasao a Norwego. Ti nakonkonserbatibo nga ortograpiko nga alagaden a kadawyan a naamammuan a kas ti Riksmål, ket tinartaripato babaen ti saan a maipanggep ti gobierno a Norwego nga Akademia para iti Pagsasao ken Literatura.
Ti immuna a Bokmål nga ortograpia ket opisial a naampon idi 1907 babaen ti nagan a Riksmål kalpasan ti pannakaidur-asna manipud idi 1879.[2] Dagiti arkitekto iti likudan ti reporma ket ni Marius Nygaard kenni Jacob Jonathan Aars.[3] Daytoy idi ket maysa nga inampon iti naisurat a Danes, nga idi ket kadawyan nga inus-usar manipud idi napalabas a pannakaikapponna iti Dinamarka, iti Dano-Norwego a koiné nga insasao babaen ti Norwego nga urbano a babaknang, a naipangpangruna idiay kapitolio. Idi ti dakkel a konserbatibo a warnakan ti Aftenposten ket nangampon ti 1907 nga ortograpia idi 1923, Ti Danes a panagisurat ket saanen a naus-usar idiay Norwega. Ti nagan a Bokmål ket opisial a naampon idi 1929 kalpasan ti proposision a tawagan ti naisurat a pagsasao iti Dano-Norwego ket naabak babaen ti agmaymaysa a butos idiay Lagting (ti kamara idiay parlamento ti Norwega).[2]
Ti gobierno ket saan a mangtartaripato ti maisasao a Bokmål ken mangisingasing a ti normalisado a pannakaibalikas ket nasken a surotenna ti ponolohia ti lokal a dialekto ti agsasa.[4] Urayno kasta, adda met ti naisasao a karuay ti Norwego a kadawyan a nakitkita a kas ti de facto nga alagaden para iti naisasao a Bokmål.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Vikør, Lars. "Fakta om norsk språk". Naala idi 2014-02-09.
- ^ a b Lundeby, Einar. "Stortinget og språksaken". Naala idi 2007-06-12.
- ^ Halvorsen, Eyvind Fjeld. "Marius Nygaard". Iti Helle, Knut (ed.). Norsk biografisk leksikon (iti Norwego). Oslo: Kunnskapsforlaget. Naala idi 6 Pebrero 2010.
- ^ "Råd om uttale". Naala idi 2009-03-15.


text:
Bislama
Ti Bislama (Bislama: [bislaˈma]; ammo pay iti nasapsapa naganna iti Pranses iti Bichelamar[2] [biʃlamaʁ]) ket ti pagsasao a kreol, maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Vanuatu. Daytoy ti umuna a pagsasao kadagiti adu nga "Urbano nga ni-Vanuatu" (dagiti agtataeng idiay Puerto Vila ken Luganville), ken ti maikadua a pagsasao dagiti kaaduan a nabati a residente ti pagilian. Ti "Yumi, Yumi, Yumi", ti nailian a kanata ti pagilian ti Vanuatu, ket Bislama.
Ad-adu ngem 95% dagiti balikas ti Bislama ket nagtaud iti Ingles; ti nabati ket mangitipon kadagiti bassit a dosena a balikas manipud iti Pranses, ken dagiti sangkabassit a bokabulario a natawid manipud kadagiti pagsasao ti Vanuatu, ken limitado dagitoy kadagiti terminolohia iti flora ken fauna.[3] Bayat a bassit ti impluensia iti bokabulario dagitoy a bernakular a pagsasao, nangato unay daytoy iti morposintaksis. Ti Bislama ket mabalin a maipalawag a kas ti pagsasao nga agraman iti bokabulario ken ponolohia iti Ingles ken iti maysa a gramatika iti Oceaniko.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bislama.org, ti portal dagiti rekurso a maipanggep iti pagsasao a Bislama.


text:
Baybay Tirreno
Ti Baybay Tirreno (Korso : Mari Tirrenu, Pranses: Mer Tyrrhénienne [mɛʁ tiʁenjɛn], Italiano: Mar Tirreno [mar tirˈrɛːno], Napolitano: Mar Tirreno, Sardo: Mare Tirrenu, Siciliano: Mari Tirrenu) ket parte ti Baybay Mediteraneo idiay akinlaud nga aplaya ti Italia. Daytoy ket nainagan manipud kadagiti Tattao a Tirrenio, ken nainagananen daytoy manipud idi maika-6 a siglo BCE babaen dagiti Etrusko ti Italia.
HeograpiaUrnosen
Ti baybay ket nabeddengan babaen ti Corsica ken Sardinia iti laud, ti peninsula Italiano kadagiti rehion ti Toscana, Lazio, Campania, Basilicata, ken Calabria) iti daya, ken ti Sicilia iti abagatan.
Ti kaadalem ti baybay ket 3,785 metro (12,418 ft).
Ti Baybay Tirreno ket mabirukan idiay asideg a pagsasabtan ti Plata ti Aprika ken Plata ti Eurasia; isu a dagiti kabambantayan ken dagiti aktibo a bulkan a kas ti Bantay Marsili ket mabirukan kadagiti sirokna. Dagiti walo nga Is-isla Aeolia ken Ustica ket mabirukan dagitoy idiay akin-abagatan a parte ti baybay iti amianan ti Sicilia.
SakupUrnosen
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga ti Baybay Tirreno a kas dagiti sumaganad:[1]
- Iti Lingsat Messina: Ti linia a mangisilpo iti akin-amianan unay a patingga ti Rawis Paci (15°42′E) aginggana iti daya a patingga ti Isla ti Sicilia, Rawis Peloro (38°16′N).
- Iti Abagatan a laud: Ti linia nga agtartaray manipud iti Rawis Lilibeo (Laud a patingga ti Sicilia) aginggana iti abagatan a patingga ti Rawis Teulada (8°38′E) idiay Sardinia.
- Iti Lingsat ti Bonifacio: Ti linia a mangisilpo iti laud a patingga ti Rawis Testa (41°14′N) idiay Sardinia nga agraman iti abagatan a laud ti Rawis Feno (41°23′N) idiay Corsica.
- Iti amianan: Ti linia a mangisilpo iti Rawis Corse (Rawis Grosso, 9°23′E) idiay Corsica, nga agraman iti Isla Tinetto (44°01′N 9°51′E / 44.017°N 9.850°E) ken kalpasanna babaen dagiti isla ti Tino ken Palmaria aginggana iti Punto San Pietro (44°03′N 9°50′E / 44.050°N 9.833°E) iti aplaya ti Italia.
Dagiti rummuaranUrnosen
Adda dagiti uppat a rummuaran manipud iti Baybay Tirreno (amianan aginggana iti abagatan):
Dagiti labnengUrnosen
Ti Baybay Tirreno ket nabingbingay kadagiti dua a labneng (wenno tantanap), ti tanap Vavilov ken ti tanap Marsili. Dagitoy ket naisina babaen ti pantok ti rangtay ti sirok ti baybay nga ammo a kas ti Rangtay Issel, a nainaganan kenni Arturo Issel.[2]
NaganUrnosen
Ti naganna ket naala manipud iti Griego a nagan para kadagiti Etrusko, a naibagbaga kano a dagiti emigrante manipud iti Lydia ken indauluan babaen ni prinsipe Tirreno.[3] Dagiti Etruskano ket tinagtagitaoda ti aplaya ti moderno a Tosvana ken inbagbagada ti danum a kas ti "Baybay dagiti Etrusko".
Dagiti puertoUrnosen
Dagiti nangruna a puerto ti Baybay Tirreno idiay Italia ket ti Napoles, Palermo, Civitavecchia (Roma), Salerno, Trapani ken Gioia Tauro. Idiay Pransia ti kangrunaan a puerto ket ti Bastia.
Laglagipen nga urayno ti maisasao a "puerto ti Roma" ket kankanayon a maus-usar, awan ti pudno a puerto idiay Roma. Imbes ket a ti "puerto ti Roma" ket mangibagbaga kadagiti pasilidad ti baybay idiay Civitavecchia, iti kaadayo a 68 km (42 milia) iti amianan a laud ti Roma ken saan unay nga adayo manipud iti eropuertona.
Ti Giglio Porto ket ti bassit a puerto ti isla iti daytoy a lugar. Daytoy ket nagbalin a prominente idi linmed ti Costa Concordia itidiay aplaya ti Giglio.
Dagiti anginUrnosen
Iti Griego a mitolohia, naipampamattian a dagiti derrraas iti ngato ti Baybay Tirreno ket nagibalbalay kadagiti uppat nga angin nga induldulin babaen ni Eolo. Dagiti angin ket ti Mistral manipud iti ginget ti Rodano, ti Libeccio manipud iti abagatan a laud, ken ti Sirocco ken Ostro manipud iti abagatan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2011-10-08. Naala idi 6 Pebrero 2010.
- ^ Sartori, Renzo (2003). "The Tyrrhenian back-arc basin and subduction of the Ionian lithosphere" (PDF). Episodes. 26 (3): 217–221. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2008-12-19. Naala idi 2016-01-14.
- ^ "The Origins of the Etruscans". San José State University. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-10-17. Naala idi 1 Disiembre 2010.


text:
Pagsasao a Cebuano
Ti Cebuano (wenno Sugbuanon) ket maysa a pagsasao iti Filipinas nga ar-aramaten ti agarup 18,000,000 a tattao. Ti Cebuano ket maibilang iti pamilia dagiti pagsasao a Bisaya. Ti naganna ket naadaw manipud iti isla ti Cebu iti Filipinas.
Maus-usar ti Cebuano kadagiti patneng nga agnanaed iti Cebu, Bohol, Negros Oriental ken kadagiti tao iti lumaud a paset ti probinsia ti Leyte ken iti amianan a Mindanao. Maus-usar pay iti sumagmamano nga ili ken isla iti Samar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (Dagiti 100 a Kadakkelan a Pagsasao iti Lubong idi 2007), iti Nationalencyklopedin
- ^ Philippine Census, 2000. Table 11. Household Population by Ethnicity, Sex and Region: 2000


text:
Kenya
Nagsasabtan: 1°N 38°E / 1°N 38°E
Ti Kenya, opisial a ti Republika ti Kenya, ket maysa a pagilian idiay Daya nga Aprika a naisanglad idiay ekuador. Adda ti Taaw Indiano iti abagatan a daya, daytoy ket nabeddengan babaen ti Tanzania iti abagatan, ti Uganda iti laud, ti Abagatan a Sudan iti amianan a laud, ti Etiopia iti amianan ken ti Somalia iti amianan adaya. Ti Kenia ket adda ti kalawa ti daga iti 580,000 km2 ken ti populasion ti sumurok a 43 a riwriw nga agtataeng. Ti pagilian ket nainaganan manipud ti Bantay Kenya, ti maysa a nasingsangayan a dulon ken maikadua kadagiti kangatuan a tuktok ti bantay idiay Aprika. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna ket ti Nairobi.
Ti Kenya ket adda ti napudot ken nadam-eg a klima iti igid ti aplayana ken ti Taaw Indiano, nga agbalbaliw ti nabaknang kadagiti kaatapan a karuotan a sabana nga agpauneg ti kadagaan a mapan idiay kapitolio. Ti Nairobi ket adda ti nalamiis a klima a lumamlamiis pay no umas-asideg idiay Bantay Kenya, nga adda dagiti tallo nga agtultuloy a gora ti niebe a tuktok. Ti napudot ken nadameg atropikal a klima ket gaparang manen iti kaunegan amapan idiay danaw Victoria, sakbay a mapan iti kalalainganna a kabakiran ken katurturodan a luglugar idiay lumaud a rehion. Dagiti rehion ti Amianan a Daya idiay igid ti pagbeddengan ti Somalia ken Etiopia ket namaga ken namaga bassit a luglugar nga adda kasla desierto a langa ti daga. Ti Danaw Victoria, ti maikadua a kadakkelan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong (kalpasan ti Danaw Superior idiay Estados Unidos ken Kanada) ken ti kadakkelan a tropikal a danaw iti lubong, ket mabirukan idiay abagatan a laud ken nakibinningayan ti Uganda ken Tanzania. Ti Kenia ket naindayegan para kadagiti safari ken dagiti reserba ti nadumaduma a kita ti kaatapan a kas ti Daya ken Laud a Nailian a Parke ti Tsavo, ti Maasai Mara, Nailian a Parke ti Nakuru, ken ti Nailian a Parke ti Aberdares.
Ti rehion ti Nalatak a Dandanaw ti Aprika, a daytoy ket nakaikamengan ti Kenia, ket nakakitan kadagiti panagtaeng ti tao manipud idi paset ti panawen ti Akinbaba a Paleolitiko. Ti Bantu a panagpadakkel ket nakaabut ti lugar manipud idiay Laud-Tengnga nga Aprika babaen ti umuna a milenia AD, ken dagiti pagbeddengan ti moderno nga estado ket buklenna dagiti pagsasabtan ti Niger-Kongo, Nilo-Sahara ken Apro-Asiatiko nga etno-linguistiko a luglugar ti kontinentet, a mangaramid ti Kenia ti maysa nga adu ti kulturana a pagilian. Ti kaadda dagiti Europeano ken Arabo idiay Mombasa ket napetsaan manipud idi Nasapa a Moderno a paset ti panawen, ngem ti Europeano a panagsuksukisok iti kaunegan ket nangrugi laeng idi maika-19 a siglo. Ti Britaniko nga Imperio ket nangipatakder ti Protektorado ti Daya nga Aprika idi 1895, a naamammoan manipud idi 1920 a kas tiKenia Kolonia. Ti nawaya a Republika ti Keniaa ket nabangon idi Disiembre 1963. Kalpasan ti maysa a reperendum idi Agosto 2010 ken ti panakaampon ti maysa a baro a batay-linteg a nangsukat ti daan a tinawidan idi napawaya manipud ti Britaniko, ti Kenia tattan ket nabingbingay kadagitib 47 a kondado a nawaya manipud ti Nailian a gobierno ken agikedkedengda kadagiti pannakibiang a naibatay ti konsultasion ken panagtitinnulong. Dagiti kondado ket tinurayan babaen ti panagbutos kadagiti gobernador ken nawaya nga agtigtignay manipud ti sentro a gobierno idiay Nairobi.
Ti kapitolio, a Nairobi, ket isu ti rehional a sentro ti komersio. Ti ekonomia ti Kenya ket isu ti kadakkelan babaen ti GDP idiay Daya ken Tengnga nga Aprika.[6][7] Ti agrikultura ket isu ti nangruna a agpatpatrabaho ken ti pagilian ket tinawtawid nga agiluluas ti tsia ken kape, ken ti pay kinaudi dagiti nasadiwa a sabong idiay Europa. Ti serbisio nga industria ket maysa a nagruna a mangpatpatarya ti ekonomia. Ti Kenia ket maysa a kameng ti Komunidad ti Daya nga Aprika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Batay-linteg (2009) Art. 7 [Nailian, opisial ken dadduma pay a pagsasao] "(1) Ti nailian apagsasao ti Republika ket Kiswahili. (2) Dagiti opisial a pagsasao ti Republika ket ti Kiswahili ken Ingles. (3) Ti Estado ket Nasken a–-–- (a) mangipatakder ken agsalaknib ti dibersidad ti pagsasao ti tattao ti Kenya; ken (b) mangipatakder ti panagrang-ay ti panag-usar kadagiti patneng a pagsasao, ti Senial a pagsasao ti Kenia, Braille ken dagiti daddum apay a porma ti pannakisao ken dagiti teknolohia a maserrekan ti tattao nga adda dagiti disabilidad."
- ^ Kenya 2009 a Populasion ket pagtaengan a senso Naiyarkibo 2010-10-10 iti Wayback Machine. knbs.or.ke
- ^ a b c d "Kenya". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 19 Abril 2012.
- ^ "Human Development Report 2014" (PDF). United Nations. 2014. Naala idi 26 Hulio 2014.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Ti Etiopia a GDP a bileg ti panagggatang idi 2010: 86 bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 9 Abril 2012.
- ^ Ti Kenya a GDP a bileg ti panaggatang idi 2010: 66 Bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 9 Abril 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kenya iti Wikimedia Commons
- Gobierno
- Panakangiwat ti Gobierno Naiyarkibo 2008-10-22 iti Wayback Machine Opisina ti Pannakangiwat ti Republika ti Kenya.
- Gobierno ti Kenia Naiyarkibo 2008-11-13 iti Wayback Machine Opisial a sitio.
- Kenya
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Daya nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Pagpagilian ti G15
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1963
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
URAY ‘toy numo ti biang, diak ammo no nakakitkitaakon wenno saan. Wenno uray adda nakitakon a ladawanna, diak ammo a Bandera Espanola gayam. Inggagarak nga isurat daytoy ta bareng adda makaam-ammo kadagiti dear readers no ania daytoy Bandera Espanola, no sadino pay ti pakasarakan kadagitoy?
Ania ngamin daytoy Bandera Espanola? Maysa a klase dagiti mula a Canna. Adu ti nadumaduma a marisda ken kaaduanna ti natangken ken nalabbaga (red). Manipud kiaw (yellow), naranghita, de rosas ken maris-ube. Masarakan daytoy a mula kadagiti tropical a pagilian wenno nabara a paset ti lubong a kas iti Filipinas ken uray pay kadagiti nalamiis a lugar a kas iti United Kingdom, USA ken China. Addaan iti 400 a varieties ti Canna wenno Bandera Espanola, ngem nagtaud dagitoy iti pito (7) nga species. Addaan met daytoy iti tallo (3) a nangingina a hybreeds. Kas koma ti C. flaccida, glauca indica iridiflora, jaegeriana, liliiflora, neglecta ken paniculata.
Addaan met ti rhizomes dagiti Canna wenno Bandera Espanola wenno ramut nga addaan iti carbohydrates. Idi un-unana a panawen, maar-aramaten daytoy a kas taraon ti tao. Ngem, saanen iti agdama. Apayen? Isu koma pay a pangpumpunno ti aginaldaw a taraon ti tao!
Awan met ti natakuatan a makapadakes iti salun-at ti tao ti ramen daytoy nga adda iti uneg ti bagasna.
Saan a kapkapten ti sakit daytoy Canna wenno Bandera Espanola, ngem, agnaed ken kanen dagiti birurukong. Awan ti sabali nga insekto wenno peste nga agkaan ti bulong. Iti sabongna, pagnaedan dagiti tumatayab a dagitoy ti agsisip ti nectar a mabalin a maiyakar iti sabali pay a sabong.
Kuna dagiti agpalpaliiw, napintas a taripatuen ti Canna wenno Bandera Espanola aglalo no adda ti pasetna a sibabasa. Ta ad-adda a makaipaay iti makaabbukay a buya ti kinalangto daytoy gapu iti kinaadu a variety ken klasena. Idiay London Botanic Gardens ti nadakamat a jardin a namulaan iti naruay a Canna wenno Bandera Espanola a naurnong a naggapu pay iti nadumaduma a paset ti lubong. No asideg la koma daytoy a lugar, ikagumaan ti mapan mangkita.
Sapay koma ta adda iti asidegtayo met laeng daytoy a mula. No adda pay, makuna nga extinct met ngaruden. Nasken a saluadan. Aglalo ta mabalin met gayam a taraon ti tao. Babaen ti agtultuloy a panagdur-as ti siensia ken teklonohia, amangan no ad-adunto pay a pagsayaatan ti maala iti daytoy a mula a maaw-awagan iti Canna wenno Bandera Espanola, kakabsat!#


text:
Kategoria:Administrasion ti Wikipedia
Daytoy a kategoria ket ti kangatuan nga agpang a kategoria tapno maurnos ti proyekto ti Wikipedia. Dagiti panid ti proyekto ken dagiti kategoria ken naskenda koma a mairaman ditoy.
- Para kadagiti artikulo a maipanggep iti Wikipedia, kitaen ti Kategoria:Wikipedia.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 24 a subkategoria, manipud iti 24 a dagup.
B
- Dagiti baw-ing ti Wikipedia (6 K)
C
- CatAutoTOC ti Wikipedia (1 K, 2 P)
D
- Dagiti Agar-aramat iti Ilokano Wikipedia (4 K, 64 P)
- Dagiti agar-aramat nga agbirbiruk ti tulong (awan linaon)
- Dagiti ballaag ti silo ti plantilia (awan linaon)
- Dagiti bot ti Wikipedia (1 K, 66 P)
- Dagiti sapasap a renunsia (6 P)
- Dagiti taudan ti Wikipedia (1 K)
G
- Gimong (113 P)
K
L
- Ramit ti libro ti Wikipedia (1 K, 1 P)
P
- Panagsalaknib ti panid ti Wikipedia (7 K, 2 P)
- Panangilawlawag ti Wikipedia (2 K)
- Panangilawlawag a pampanid (2 K, 303 P)
- Pannaripato ti Wikipedia (42 K)
- Dagiti papeles ti Wikipedia (1 K, 1 P)
- Dagiti plantilia ti Wikipedia (14 K, 5 P)
S
- Dagiti silpo ti Wikipedia (1 K)
U
- Umuna a Panid (5 K, 13 P)


text:
Makilala
Ti Makilala ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cotabato iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Makilala ket nabingbingay a politikal iti 38 a barbaranggay.[2]
- Batasan
- Bato
- Biangan
- Buena Vida
- Buhay
- Bulakanon
- Cabilao
- Concepcion
- Dagupan
- Garsika
- Guangan
- Indangan
- Jose Rizal
- Katipunan II
- Kawayanon
- Kisante
- Leboce
- Libertad
- Luayon
- Luna Norte
- Luna Sur
- Malabuan
- Malasila
- Malungon
- New Baguio
- New Bulatukan
- New Cebu
- Old Bulatukan
- Poblacion
- Rodero
- Saguing
- San Vicente
- Santa Felomina
- Santo Niño
- Sinkatulan
- Taluntalunan
- Villaflores
- New Israel
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Makilala | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Soccsksargen Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion XII (Soccsksargen)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion XII (Soccsksargen)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion XII (Soccsksargen)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion XII (Soccsksargen)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti North Cotabato". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Subprepektura ti Kamikawa
Ti Kamikawa (上川総合振興局, Kamikawa-sōgō-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon. Ti nagan ket naala manipud iti Kamikawa no hitobito no Shūraku (Purok dagiti Tattao iti ngato ti karayan), ti maysa a patarus ti Ainu Peni Unguri Kotan. Ti pagtaengan ket nangrugi idi 1867. Napundar ti subprepektura idi 1897.
Ti Eropuerto ti Asahikawa ket gumay-at kadagiti kaarrubayan ti Siudad ti Asahikawa ken Higashikagura iti Distrito ti Distrito ti Kamikawa (Ishikari).
HeograpiaUrnosen
Dagiti siudadUrnosen
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distritoUrnosen
- Distrito ti Kamikawa (Ishikari)
- Distrito ti Kamikawa (Teshio)
- Distrito ti Nakagawa (Teshio)
- Distrito ti Sorachi (Kamikawa)
- Distrito ti Uryū
- Horokanai (manipud idi Abril 1, 2010)
- Distrito ti Yūfutsu (Kamikawa)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Pakaammo ti panagbiahe idiay Subprepektura ti Kamikawa manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website Naiyarkibo 2010-07-20 iti Wayback Machine (iti Hapon)


text:
Sasao a Sino-Tibetano
Ti sasao a Sino-Tibetano, kadagiti bassit a taudan ket ammo pay a kas ti Tibeto-Burmano wenno Trans-Himalaya, ket dagiti pamilia dagiti ad-adu ngem 400 a pagsasao a naisasao idiay Daya nga Asia, Abagatan a daya nga Asia ken Abagatan nga Asia. Ti pamilia ke maikadua laeng iti sasao nga Indo-Europeano kadagiti termino ti bilang dagiti patneng nga agsasao. Ti sasao a Sino-Tibetano nga addaan iti kaaduan a patneng nga agsasao ket dagiti karuay ti Insik (1.2 a bilion nga agsasao), ti Birmano (33 a riwriw) ken ti sasao a Tibetiko (8 a riwriw). Adu kadagiti sasao a Sino-Tibetano ket insasao babaen dagiti bassit a komunidad kadagit iadayo a lugar ti bantay ken dagitoy ket saanda unay a nadikumentuan.
Adda dagiti nadumaduma nga ababa nga agpang a pannakaigrupo ket nasayaatda a nabangon, ngemdagiti nagatngato nga agpang nga estruktura ti pamilia ket agtultuloy a saan a nalawag. Uray no ti pamilia ket masansan a mairepresenta a kas nabingbingay kadagiti sanga ti Sinitiko ken Tibeto-Burmano, ti sapasap a taudan ti sasao a saana Sinitiko ket saan pay a naipakita, ken paayen babaen ti maysa nga umad-adu a bilang dagiti agsuksukisok.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- James Matisoff, Sasao a Tibeto-Birmano ken dagiti subgrupoda


text:
1986
Ti 1986 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 7 – nagpatingga ti 28 a tawen a panagturay ti pamilia ni Presidente Jean-Claude Duvalier ti Haiti, idi pumanaw iti pagilianna.
- Pebrero 22 – nangrugi ti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idiay Filipinas tapno mangikkat iti opisina ni Ferdinand Marcos.
- Pebrero 25 – Rebolusion iti EDSA: napatapuak ni Presidente Ferdinand Marcos ti Filipinas iti poder kalpasan ti panagturayna iti 20 a tawen, timmakias iti Palacio ti Malacaniang ket naipan iti Estados Unidos kas maysa nga eksilo; nagbalin ni Corazon Aquino a kaunaan a babai a presidente ti Filipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 – Katrina Halili, Filipina nga aktres
- Marso 24 – Nathalia Dill, artista manipud idiay Brasil
- Hulio 2 – Lindsay Lohan, Amerikana nga aktres ken kumakanta
- Hunio 11 – Shia LaBeouf, Amerikano nga aktor
- Hunio 12 – Carla Abellana, Filipina nga aktres
- Hulio 1 – Agnes Monica, kumakanta manipud idiay Indonesia
- Agosto 21 - Usain Bolt, Hamaikano nga atletiko
- Agosto 31 – Rachelle Ann Go, maysa nga artista
- Septiembre 12 – Emmy Rossum, Amerikana nga aktres ken kumakanta
- Septiembre 25 – Ryu Jun-yeol, taga-Abagatan a Korea nga aktor
- Nobiembre 3 – Jasmine Trias, Amerikana a kumakanta
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 10 – Jaroslav Seifert, Tseko a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1901)
- Enero 16 – Herbert W. Armstrong, nagpundar ti Worldwide Church of God (naipasngay 1892)
- Marso 10 – Ray Milland, Gales nga aktor (naipasngay 1907)
- Marso 30 – James Cagney, Amerikano nga aktor (naipasngay 1899)
- Abril 1 – Erik Bruhn, Danes a sumasala ti balet (naipasngay 1928)
- Abril 14 – Simone de Beauvoir, Pranses a peminista a mannurat (naipasngay 1908)
- Abril 26 – Broderick Crawford, Amerikano nga aktor (naipasngay 1911)
- Hunio 14 – Jorge Luis Borges, Arhentino a mannurat (naipasngay 1899)
- Nobiembre 29 – Cary Grant, Ingles-Amerikano nga aktor (naipasngay 1904)


text:
Kategoria:Dagiti amin a plantilia ti datos ti pagilian
Daytoy a kategoria ket automatiko a manginayon kadagiti amin a panid a mangilak-am iti {{Ipakita ti datos ti pagilian}}; saan a nasken ti manual a manginayon daytoy a kategoria kadagiti panid.
Pampanid iti kategoria "Dagiti amin a plantilia ti datos ti pagilian"
Dagiti sumaganad a 200 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 601 a dagup.(napalabas a panid) (sumaruno a panid)
A
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Bietnam
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Georgia ken ti Is-isla ti Abagatan a Sandwich
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Korea
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Sudan
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Tyrol
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Yemen
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan nga Amerika
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan nga Aprika
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan nga Arabia
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan nga Osetia
- Plantilia:Datos ti pagilian Abkhazia
- Plantilia:Datos ti pagilian Adda ti ruar a Bassit nga Is-isla ti Estados Unidos
- Plantilia:Datos ti pagilian Aden
- Plantilia:Datos ti pagilian Adigueya
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-abagatan a Rodesia
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-abagatan ken Antartiko a Dagdaga ti Pransia
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-abagatan nga Irlanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-amianan a Cyprus
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-amianan a Rodesia
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-amianan nga Irlanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-ngato a Volta
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-uneg a Mongolia
- Plantilia:Datos ti pagilian Akinlaud a Sahara
- Plantilia:Datos ti pagilian Akrotiri ken Dhekelia
- Plantilia:Datos ti pagilian Alabama
- Plantilia:Datos ti pagilian Alaska
- Plantilia:Datos ti pagilian Albania
- Plantilia:Datos ti pagilian Alberta
- Plantilia:Datos ti pagilian Alderney
- Plantilia:Datos ti pagilian Alemania
- Plantilia:Datos ti pagilian Amerikano a Samoa
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a Bietnam
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a Korea
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a laud a Terteritorio
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a Macedonia
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a Yemen
- Plantilia:Datos ti pagilian Amin a Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Andino a Komunidad
- Plantilia:Datos ti pagilian Andorra
- Plantilia:Datos ti pagilian Angola
- Plantilia:Datos ti pagilian Anguilla
- Plantilia:Datos ti pagilian Antartika
- Plantilia:Datos ti pagilian Antartika ti Arhentina
- Plantilia:Datos ti pagilian Antartiko a Teritorio ti Australia
- Plantilia:Datos ti pagilian Antartiko a Teritorio ti Britaniko
- Plantilia:Datos ti pagilian Antigua ken Barbuda
- Plantilia:Datos ti pagilian Antillas ti Olanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Apganistan
- Plantilia:Datos ti pagilian Arabo Jamahiriya ti Libya
- Plantilia:Datos ti pagilian Aragón
- Plantilia:Datos ti pagilian Arhelia
- Plantilia:Datos ti pagilian Arhentina
- Plantilia:Datos ti pagilian Arizona
- Plantilia:Datos ti pagilian Arkansas
- Plantilia:Datos ti pagilian Armenia
- Plantilia:Datos ti pagilian Aruba
- Plantilia:Datos ti pagilian Asturias
- Plantilia:Datos ti pagilian Australasia
- Plantilia:Datos ti pagilian Australia
- Plantilia:Datos ti pagilian Austria
- Plantilia:Datos ti pagilian Austria-Hungaria
- Plantilia:Datos ti pagilian Azad Kashmir
- Plantilia:Datos ti pagilian Azawad
- Plantilia:Datos ti pagilian Azerbaijan
- Plantilia:Datos ti pagilian Azerbaijan SSR
- Plantilia:Datos ti pagilian Azores
B
- Plantilia:Datos ti pagilian Bahamas
- Plantilia:Datos ti pagilian Bahrain
- Plantilia:Datos ti pagilian Balensiano a Komunidad
- Plantilia:Datos ti pagilian Banglades
- Plantilia:Datos ti pagilian Bantay Athos
- Plantilia:Datos ti pagilian Barbados
- Plantilia:Datos ti pagilian Baro a Caledonia
- Plantilia:Datos ti pagilian Baro a Hebridas
- Plantilia:Datos ti pagilian Baro a Pransia
- Plantilia:Datos ti pagilian Baro a Selanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Basko a Pagilian
- Plantilia:Datos ti pagilian Belga a Kongo
- Plantilia:Datos ti pagilian Belhika
- Plantilia:Datos ti pagilian Belis
- Plantilia:Datos ti pagilian Benelux
- Plantilia:Datos ti pagilian Benin
- Plantilia:Datos ti pagilian Bermuda
- Plantilia:Datos ti pagilian Bielorusia
- Plantilia:Datos ti pagilian Bielorusia SSR
- Plantilia:Datos ti pagilian Bietnam
- Plantilia:Datos ti pagilian Bohemia
- Plantilia:Datos ti pagilian Bolivia
- Plantilia:Datos ti pagilian Bonaire
- Plantilia:Datos ti pagilian Bosnia ken Herzegovina
- Plantilia:Datos ti pagilian Botswana
- Plantilia:Datos ti pagilian Brasil
- Plantilia:Datos ti pagilian Bretania
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko a Bilin para iti Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko a Guiana
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko a Honduras
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko a Raj
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko nga Is-isla ti Birhen
- Plantilia:Datos ti pagilian Brunei
- Plantilia:Datos ti pagilian Bulgaria
- Plantilia:Datos ti pagilian Burkina Faso
- Plantilia:Datos ti pagilian Burma
- Plantilia:Datos ti pagilian Burundi
- Plantilia:Datos ti pagilian Butan
- Plantilia:Datos ti pagilian Buyot ti Estados Unidos
C
- Plantilia:Datos ti pagilian Cabo Verde
- Plantilia:Datos ti pagilian California
- Plantilia:Datos ti pagilian Cambodia
- Plantilia:Datos ti pagilian Ceuta
- Plantilia:Datos ti pagilian Ceylon
- Plantilia:Datos ti pagilian Chad
- Plantilia:Datos ti pagilian Chile
- Plantilia:Datos ti pagilian Colombia
- Plantilia:Datos ti pagilian Colorado
- Plantilia:Datos ti pagilian Connecticut
- Plantilia:Datos ti pagilian Cornwall
- Plantilia:Datos ti pagilian Costa Rica
- Plantilia:Datos ti pagilian Côte d'Ivoire
- Plantilia:Datos ti pagilian Crimea
- Plantilia:Datos ti pagilian Curaçao
- Plantilia:Datos ti pagilian Cyprus
D
- Plantilia:Datos ti pagilian Daga Reina Maud
- Plantilia:Datos ti pagilian Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
- Plantilia:Datos ti pagilian Dagiti Nawaya a Puersa ti Pransia
- Plantilia:Datos ti pagilian Dahomey
- Plantilia:Datos ti pagilian Daya a Turkestan
- Plantilia:Datos ti pagilian Daya nga Alemania
- Plantilia:Datos ti pagilian Delaware
- Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika ti Arabo a Sahrawi
- Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika ti Kongo
- Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko Pederal a Yugoslavia
- Plantilia:Datos ti pagilian Dependensia ti Ross
- Plantilia:Datos ti pagilian Dinamarka
- Plantilia:Datos ti pagilian Djibouti
- Plantilia:Datos ti pagilian Dominica
- Plantilia:Datos ti pagilian Dubai
E
- Plantilia:Datos ti pagilian Ecuador
- Plantilia:Datos ti pagilian Ehipto
- Plantilia:Datos ti pagilian El Salvador
- Plantilia:Datos ti pagilian Eritrea
- Plantilia:Datos ti pagilian Es-estado ti Papa
- Plantilia:Datos ti pagilian Eskosia
- Plantilia:Datos ti pagilian Eslobakia
- Plantilia:Datos ti pagilian Eslobakia a Republika (1939–1945)
- Plantilia:Datos ti pagilian Eslobenia
- Plantilia:Datos ti pagilian Espania
- Plantilia:Datos ti pagilian Estado iti Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Estado ti Espania
- Plantilia:Datos ti pagilian Estados Unidos
- Plantilia:Datos ti pagilian Estonia
- Plantilia:Datos ti pagilian Eswatini
- Plantilia:Datos ti pagilian Etiopia
- Plantilia:Datos ti pagilian Europa
F
G
- Plantilia:Datos ti pagilian Gabon
- Plantilia:Datos ti pagilian Gagauzia
- Plantilia:Datos ti pagilian Gales
- Plantilia:Datos ti pagilian Galicia
- Plantilia:Datos ti pagilian Gambia
- Plantilia:Datos ti pagilian Georgia
- Plantilia:Datos ti pagilian Georgia (Estado iti Estados Unidos)
- Plantilia:Datos ti pagilian Georgia SSR
- Plantilia:Datos ti pagilian Ghana
- Plantilia:Datos ti pagilian Gibraltar
- Plantilia:Datos ti pagilian Ginget ti Aosta
- Plantilia:Datos ti pagilian Gisla ti Gaza
- Plantilia:Datos ti pagilian Gran Britania
- Plantilia:Datos ti pagilian Greenland
- Plantilia:Datos ti pagilian Grenada
- Plantilia:Datos ti pagilian Gresia
- Plantilia:Datos ti pagilian Guadalupe
- Plantilia:Datos ti pagilian Guam
- Plantilia:Datos ti pagilian Guangxi Zhuang
- Plantilia:Datos ti pagilian Guatemala
- Plantilia:Datos ti pagilian Guernsey
- Plantilia:Datos ti pagilian Guinea
- Plantilia:Datos ti pagilian Guinea Ekuatorial
- Plantilia:Datos ti pagilian Guinea-Bissau
- Plantilia:Datos ti pagilian Gunglo dagiti Amerikano nga Estado
- Plantilia:Datos ti pagilian Gunglo ti Liberasion ti Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Gunglo ti Salun-at ti Lubong
- Plantilia:Datos ti pagilian Guyana
H
- Plantilia:Datos ti pagilian Haiti
- Plantilia:Datos ti pagilian Hamaika
- Plantilia:Datos ti pagilian Hapon
- Plantilia:Datos ti pagilian Hawaii
- Plantilia:Datos ti pagilian Herm
- Plantilia:Datos ti pagilian Hokkaido
- Plantilia:Datos ti pagilian Honduras
- Plantilia:Datos ti pagilian Hong Kong
- Plantilia:Datos ti pagilian Hordania
- Plantilia:Datos ti pagilian Hungaria


text:
Indiana
Instruksyones ti Applikasyon
Sakbay nga irugi iti applikasyon mo, paki laeng nga sungbatam dagiti damagenda: no sika ket Amerikano (US citizen), ken, no 18 ti tawen mo sakbay o iti kaaldawan o petsa ti eleksyon. No "saan" iti sungbat mo iti maysa kadagiti dua, saan nga daytoy nga porma iti usarem nga agrehistro para agbuto. Uray no kasta, adda especial nga instruksyon iti estado tapno mabalin nga agrehistro ti 18 sakbay ti aldaw ti eleksyon.
Kahon 1 -- Nagan
Ikabil ti uneg ti kahon iti completo nga nagan mo, nga kastoy ti urnosna: — Apilyedo, umuna, nagtingnga. Saanca nga agusar iti nicknames o initials.
Palagip: No ti applikasyon mo para agsukat iti nagan, masapul nga ibagam Kahon A (ti maykadua nga baba iti porma) ti completo nga naganmo, sakbay ka nga nagsukat iti naganmo.
Kahon 2 -- Address Ti Balay
Ditoy nga kahon, isuratmo iti address ti balay nga paggigianam (address nga ligal) Saan mo isurat daytoy iti mailing address no sabili daytoy iti address nga paggigianam. Saan ka nga agusar iti post office box wenno rural route nga awan ti numeroda. Basaem ti especial nga instruksyon ti estado para kadagiti numero iti rural route.
Lagipem: No iti nakalabas, nakarehistro iti nagan mo ti address nga sabali ti Kahon 2, masapul nga ibagam Kahon B (ti maykadua nga baba iti porma)daytoy nga address kadakami. Itedmo kadakami amin a ditalye nga malagipmo.
Lagipem: No aggigian ka kadagiti lugar nga awan ti address ti carsada, wenno awan ti address mo, ipakitam coma mo sadino ti paggigianam, base iti mapa ti Kahon C (ditoy baba ti porma).
Kahon 3 - Address ti sur-surat
No ti address ti surat nga maawat mo, ket sabali idiay address ti Kahon 2, ikabil mo iti husto nga address mo ditoy nga kahon. No awan ti address mo idiay Kahon 2, masapul nga isurat mo idiay Kahon 3 iti husto nga address tapno maawat mo dagiti sur-suratmo.
Kahon 4 - Petsa Ti Kaaldawam
Ikabil mo ditoy nga kahon iti aldaw nga nakay-yanakam, iti kastoy nga urnos — Bulan, Aldaw, Tawen. Alwadam nga saan mo nga isurat iti petsa ti daytoy nga aldaw!
Kahon 5 -- Numero Ti Telepono
Kaadduan kadagiti estado, dawatenda iti numero ti telepono mo ta usaren da laeng no adda masapulda kenka gapu ti applikasyon mo. Mabalin met laeng uray no saan mo nga isurat ditoy nga kahon.
Kahon 6 -- Numero ti IDMasapul nga ited mo sangapulo (10) nga bilang o numero iti Indiana driver's license mo. No awan ti driver's license mo, ited mo ti up-pat nga maudi nga numero ti Social Security mo. Isurat mo no unnia nga numero daytoy: driver's license wenno Social Security.
Kahon 7 -- Pili ti PartidoIbatim nga blanco.
Kahon 8 -- Pagkatao o Grupo EtnikoSaan nga masapul daytoy.
Kahon 9 -- Pirma
Adalem ti impormasyon ti bilang 9 iti instruksyon iti estado nga ayanmo. Sakbay nga agpirma, wenno agtimbre, isigurum nga:
(1) Adda dagiti masap-sapul ti Estado, ken
(2) Masapul nga maawatam ti Kahon 9
Kamaud-dianan na ipirmam ti completo nga nagan mo, wenno agtimbre ka, ken iprentam ti petsa ti agdama nga aldaw iti kastoy nga urnos &mdash: Bulan, Aldaw, Tawen. No ti applikante saan nga makapirma, isurat iti Kahon D, iti nagan, address, numero ti telepono (saan nga kasapulan) ti tao nga tumulong iti applikante.
Instruksyones Heneral
Sino Ti Agusar Iti Daytoy Nga Applikasyon
No Amerikano ka (US citizen) nga aggigian, wenno ti address mo ada iti uneg ti Estados Unidos, mabalin mo nga usaren daytoy nga librito applikasyon tapno:
- Agrehistro nga agbuto idiay Estado nga paggigianam,
- Agsukat ti nagan idiay voter registration office,
- Agsukat ti address idiay voter registration office, ken
- Agrehistro iti partido.
Aviso:
Saan mo nga mabalin nga usaren daytoy nga applikasyon no aggigian ka iti ruar ti Estados Unidos, wenno dagiti teritorio ti Estados Unidos no awan idiay ti ligal nga address mo; wenno addaka iti military nga nakadestino iti adayo nga lugar. Mabalin mo nga usaren iti Federal Postcard Applikasyon nga maalam kadagiti military bases, American embassies, wenno consular offices.
Usaren dagiti clerk iti ili ken ciudad iti New Hampshiredagitoy nga applikasyon nga mail-in registration form para kadagiti absentee voters iti estado.
Awan ti voter registration iti North Dakota.
Saan nga ipalubos iti linteg ti Wyoming iti mail registration
Kasano nga Maamuan no Mabalin Mo Iti Agrehistro para Agbuto Idiay Estado nga Pag-gigianam
Ka Estado, adda lintegra no sino iti mabalin nga agrehistro para agbuto. Basaem ti impormasyon iti State Instructions nga para ti estado nga pag-gigianam. Kasapulan dagiti estado nga Amerikano (US Citizen), base ti lugar nga nakay-yanakan o linteg, dagiti amin nga agrehistro para agbuto iti Federal wenno estado nga eleksyon. Saan nga ligal, base ti linteg Federal, iti agcumcum nga Amerikano (US Citizen) iti maysa nga tao tapno agrehistro nga agbuto ti eleksyon Federal, Estado o Local. Saan nga mabalin iti agrehistro iti mamindua o ad-adu tapno agbuto iti pareho nga eleksyon.
Kasano nga Sungbatan Daytoy Applikasyon.
Usarem dagiti dua: application Instructions ken State Instructions iti mangiturong ti pagsungbatmo daytoy applikasyon
- Umuna, basaem ti Application Instructions. Dagitoy nga instruksyon ti mangted kenka kadagiti impormasyon nga importante nga masapul iti amin nga agusar.
- Maikaddua, birukem idiay State Instructions iti estadom. Usarem daytoy iti Kahon 6, 7, ken 8. Daytoy met laeng iti usarem kadagiti impormasyon no sino-sino iti mabalin nga agrehistro para agbuto wenno agkari nga kasapulan ti Kahon 9.
Kasano ti Mabalin nga Agrehistro Tapno Agbuto
Kada estado, adda kamaud-dianna iti agrehistro tapno agbuto.
Kasano Nga Ited Tapno Awatenda iti Applikasyon Mo
Ibuson ti applikasyon mo idiay address ti Estado nga pag-gigianam nga listado idiay State Instructions; wenno, sica mismo iti mangted iti applikasyon mo idiay local nga opisina ti voter registration. Kasapulan amin nga estado nga agaw-awat kadagiti national form nga awatenda ti copia ti applikasyon no printado daytoy ti computer image ti regular paper stock, pirmado iti applikante, ken naibuson iti sobre nga husto iti selyona.
Aviso para Kadagiti Baru nga Agrehistro ti Buson o Coreo Tapno Agbuto:
No daytoy iti umuna nga pagrehistro tapno agbutoca dita lugar nga pag-gigianam masapul mo nga ipakita nga sica ti agpayso nga adda idiay Registration Application mo, ta iti linteg Federal kasapulanna iti prueba ti ID dagiti baru nga agbuto. Dagiti sumarsaruno ti suporta ti ID mo:
- actibo ken valido nga ID;
- agdama nga utility bill, surat ti banco, cheque ti gobierno, recibo ti suweldo, dokumento ti gobierno nga adda ti nagan ken address mo.
Saan nga masapul daytoy cadagiti botante no itedda ti copia ti ID. Ken ti mail-in rehistrasyon porma nga cucuada. No kayatmo ti mangted iti copia, lagipem dagiti sumarsaruno:
- Mabalen nga sapulen ti estado nga ayan mo ti dadduma pay nga ID kenka idiay lugar mismo ti botosan, uray no pasado ka ti linteg Federal.
- Saan mo nga ited dagiti dokumento nga ligal; dagiti laeng copia da.


text:
Ipannakeltayo a taga-Ilocos ti pannakadutok ni Gen. Roy Cimatu, retirado nga AFP Chief of Staff, a kas kabarbaro a Sekretaryo iti DENR (Department of Environment and National Resources). Tubo isuna ti Bangui, Ilocos Norte ken kabsat ni agdama a Mayor Fidel Cimatu Jr. iti nasao met laeng nga ili.
Ni General Cimatu ti maikaddua a pada nga Ilocano a kameng iti Kabinete ni Pangulo DU30. Immuna a natudokan ni Gen. Ricardo Visaya, retirado a AFP Chief of Staff, a kas Hepe iti National Irrigation Administration. Taga-Bacarra, Ilocos Norte ni apo Visaya.
Dakkel ti panagtalek ni Presidente Duterte ti kabaelan ni apo Roy gapu ti nabaknang nga eksperyansana iti pannakaiwanwan ti sangay iti gobyerno. Kas dati a Chief of Staff ti sibubukel nga Armada iti Pilipinas ken nagbalin pay nga Ambassador idiay Middle East, tumutop la unay nga isu ti mangimaton ti DENR tapno itultuloyna ti panagserbi iti pagilian nangnangruna ti panakatagiben ti aglawlaw gapu ti pangta iti makunkuna a Climate Change.
Dakkel ti giddiatda ken ni Gina Lopez, ti sinukatanna a DENR secretary nga inwalin ti Commission on Appointment gapu ti adu a rason. Darukadok ngamin no agdesisyon ni Lopez kadagiti polisiyana. Paglainganna ti agbangawngaw iti media. Natantanang ken kalkulado ti garaw ni apo Roy maibasar ti gapuanan a kas dati a militar ken ambassador.
Dayta a talugading ni apo Roy ti manamnama nga ipakatna iti Departmento nga intalek kenkuana ni President Duterte. Para ti pannakasaluad ti Ina a Daga (Mother Earth), ikararagtayo koma ti panagballigi ti amin a gannuat ni Sekretaryo Roy bayat ti panangtimonna ti DENR.#


text:
Nayoro, Hokkaido
Ti Nayoro (名寄市, Nayoro-shi, Ainu: ti kayat a sawen ti Nay Oro ket "iti tengnga ti tanap") ket ti maysa a siudad iti Subprepektura ti Kamikawa, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti siudad ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 27,604 ken ti densidad ti populasion iti 52 a tattao tunggal maysa a km2 (140 persons per sq. mi.). Ti dagup a kalawa ket 535.23 km2 (206.65 sq mi).
Idi Marso 27, 2006, naitipon ti ili ti Fūren iti Nayoro.
PakasaritaanUrnosen
- 1909: Napundar ti Purok ti Kaminayoro.
- 1915: Ti Purok ti Kaminayoro ket nagbalin nga Ili ti Nayoro.
- 1920: Simmina ti Purok ti Chiebun manipud iti Purok ti Shimonayoro.
- 1924: Naisina ti Purok ti Shimokawa manipud iti Ili ti Nayoro.
- 1954: Naitipon ti Ili ti Nayoro ken Purok ti Chiebun tapno mabukel ti Ili ti Nayoro.
- 1956: Ti Ili ti Nayoro ket nagbalin a Siudad ti Nayoro.
- 2006: Naitipon ti Siudad ti Nayoro ken Ili ti Fūren tapno mabukel ti Siudad ti Nayoro.
EdukasionUrnosen
Dagiti unibersidadUrnosen
Dagiti kolehioUrnosen
Dagiti High schoolUrnosen
- Hokkaido Nayoro High School
- Hokkaido Nayoro Industry High School
PaglugananUrnosen
PerokarilUrnosen
Agtartaray idi ti Nangruna a Linia ti Nayoro ken ti LInia ti Shimmei manipud iti Estasion ti Nayoro. Adda idi ti Estasion ti Chitō iti pagbaetan ti Estasion ti Nisshin ken ti Estasion ti Hokusei.
- Nangruna a LInia ti Sōya : Fūren – Higashi-Fūren – Nayoro – Nisshin – Hokusei – Chiebun – Chihoku
KalsadaUrnosen
Naisilpo ti Nayoro iti Nailian a Rota 40 a mangisilpo iti Wakkanai ken iti akin-abagatan a Hokkaido ken ti pay Hokkaidō Expressway a mangisilpo iti isla a kapitolio ti Sapporo. Labsan iti laud ti Nayoro iti Nayoro Bypass (Rota 40)nga agserserbi kadagiti dua nga interchange.
KlimaUrnosen
Addaan iti Nayoro iti nabasa ken naniebe a nabara a kalgaw a nadam-eg a kontinental a klima (Pannakaidasig ti klima ti Köppen Dfb). Ti klima ket agtalinaay kadagiti nabara ken sagpaminsan a napudot a kalgaw nga addaan iti nalamiis unay a panaglalam-ek babaen iti pagaladan a Hapon, kenmanayonan pay iti nakaro nga epekto iti baybay a panagniebe.
Dagiti kabsat a siudadUrnosen
InternasionalUrnosen
- Lindsay, Ontario, Kanada[4]
- Dolinsk, Russia.[5]
Iti kaunegan ti HaponUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "名寄市の位置・地勢".
{{cite web}}: Makasapul ti
|archive-url=iti
|archive-date=(tulong)
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 8.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ "Interaksion iti Lindsay". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-05-19. Naala idi 2018-09-25.
- ^ "Interaksion iti Dolinsk". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-05-19. Naala idi 2018-09-25.
- ^ "Interaksion iti Fujishima, Tsuruoka". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-05-19. Naala idi 2018-09-25.
- ^ "Interaksion iti Suginami, Tokyo". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-05-19. Naala idi 2018-09-25.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Tattao a Butuanon
Ti tattao a Butuanon ket paset ti dakdakkel a grupo ti etnolingguistiko a Bisaya a mangbukel ti dakdakkel a grupo ti etnolingguistiko a Filipino. Dagiti Butuanon ket maysa kadagiti kabassitan a grupo ti etniko a Bisaya. Kasla met dagiti Surigaonon, dagiti Butuanon ket datida a naikeddenga kas dagiti Cebuano.
Lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Butuanonket agataengda kadagiti probinsia ti Agusan del Norte ken Agusan del Sur. Adda met dagiti agtataeng idiay Misamis Oriental wenno idiay Surigao del Norte. Amin ket adda iti akin-amianan a daya a suli ti Mindanao.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bilang dagiti Butuanon ket agagrup a 1,420,000. Isuda ket kaputotan dagiti agsasao iti Austronesio nga imigrante manipud iti Abagatan a Tsina iti las-ud ti panawen ti Landoke. Kaaduan dagiti Butuanon ita nga aldaw ket kaaduanda nga agsasao iti Pagsasao a Cebuano, gapu ti kaadu nga iyuumay dagiti agataeng a Cebuano iti Mindanao, ken Filipino, Ingles a kas dagiti maikadua a pagsasao. Kaaduan ket Romano Katolisismo, bayat nga adda met dagiti Protestante.


text:
1917
Ti 1917 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra G).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 22 – Sangalubongan a Gubat I: Ni Presidente ti Estados Unidos Woodrow Wilson ket timmawag iti "kapia nga awan balligi" idiay Alemania.
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Inrugi ni Presidente ti Estados Unidos Woodrow Wilson ti maikadua a terminona.
- Marso 10 – Ti Probinsia ti Batangas ket pormal a napundar a kas maysa kadagiti immuna nga enkomienda ti Filipinas.
Di ammo ti petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nabangon idiay Beijing ti Agpayso a Simbaan ni Jesus.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 5 – Jane Wyman, Amerikana nga aktres, immuna nga asawa ni Ronald Reagan (pimmusay 2007)
- Enero 24 – Ernest Borgnine, Amerikano nga aktor (pimmusay 2012)
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 17 – Whang-od, Filipina a mammatek
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 4 – Nick Joaquin, Filipino a nobelista (pimmusay 2004)
- Mayo 29 – John F. Kennedy, maika-35 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1963)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 30 – Susan Hayward, Amerikana nga aktres (pimmusay 1975)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 22 – John Lee Hooker, Aprikano-Amerikano a musikero (pimmusay 2001)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 11 – Ferdinand Marcos Maika-10 a Pangulo ti Filipinas (pimmusay 1989)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 22 – Joan Fontaine, Briton-Amerikana nga aktres (pimmusay 2013)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 21 – Heinrich Böll, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1985)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 16 – Octave Mirbeau, Pranses a mannurat (naipasngay 1848)
- Abril 8 – Arsenio Cruz-Herrera, Filipino nga abogado ken politiko (naipasngay 1863)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1917 iti Wikimedia Commons


text:
Biolohia
Ti biolohia ket maysa a masna a siensia a maipapan iti panagadal iti biag ken dagiti sibibiag nga organismo, a mairaman dagiti patakderda, aramid, panagtubo, taudan, ebolusion, panakaiwarwaras, ken taksonomia.[1] Ti biolohia ket nawatiwatat a suheto a naglaon kadagiti adu a subdibision, dagiti topiko, ken dagiti disiplina. Kadagiti kangrunaan a topiko ket dagiti lima a mangtipon a pamunganayan a mabalin a maibagbaga a dagiti kammasapulan nga annuroten iti moderno a biolohia:[2]
- Dagiti selula ket dagitoy ti kangrunaan a paset iti biag
- Dagiti baro a sebbangan ken tinawtawid nga ugali ket pinataudan iti ebolusion
- Dagiti hene ket isu dagitoy ti kangrunaan a paset iti panagtawtawid
- Ti maysa nga organismo a timbenganna ti bukodna nga uneg nga enbironmento tapno mataripatuna ti natalinaay ken agnanayon a kasasaad
- Dagiti sibiiag nga organismo ket agibus ken baliwanna ti enerhia.
Dagiti subidisplina iti biolohia ket mabigbigan kadagiti batayan iti gantingan a dagiti organismo ket inadadal ken dagiti pamay-an nga usaren ti panagadal kaniada: ti biokimiko ket sukimatenna ti pamunganayan a kimiko iti biag; ti molekular a bilolohia ket adalenna ti narikut a panakitinnignay dagiti sistema iti biolohiko a molekula; ti selula abiolohia ket sukimatenna ti kangrunaan a pasdek a lapped kadagiti amin a biag, ti selula; ti pisiolohia ket sukimatenna ti maipapan ti bagi ken kimiko a rebbengan dagiti kulapot, dagiti organo, ken dagiti sistema ti organo iti maysa nga organismo; ken ti ekolohia ket sukimatenna no kasano a makitinnignay dagiti nadumaduma nga organismo ken tumaripnong iti bukodda nga enbironmento.[3]
PakasaritaanUrnosen
Ti termio a biolohia ket naala manipud iti Griego a balikas a Bίoς, bios, "biag" ken ti suldong a -λoYίa, -logia, "panagadal iti." Daytoy ket agparang iti Aleman (a kas ti biologie) a nasapsapa ngem idi 1791, ken mabalin a maysa a likud a pormasion manipud iti daan a balikas a amphibiolohia (a kayatna a sawen ket ti panagadal dagiti anpibio ) babaen ti panagikkat ti immuna ngaamphi-. Ti nagan ket namatmati nga immuna nga inusar babaen ni Karl Burdach (1776–1847) a mangibanga ti panagadal ti tao. Ni Jean-Baptiste Lamarck idi ti (1744–1829) immuna a nagusar iti nalawlawa a kapanunotan.[4]
Urayno ti biolohia iti moderno a pormana ket maysa a kabarbaro ken agdama a panakarang-ay, dagiti siensia a maikabagian ken mairaman iti daytoy ket naadadalen manipud kadagiti taga-ugma a panawen. Ti masna a pilosopia ket kinasapsapa nga inadal idi dagiti sibilisasion iti Mesopotamia, Ehipto, ti Indiano a subkontinente, ken Tsina. Nupay kasta, ti taudan ti moderno a biolohia ken ti arngianna ti panagadal iti masna ket kaaduan a nasursurotan manipud idi tag-ugma a Gresia.[5] Bayat a ti ormal a panagadal iti medisina ket nanipud pay idi ni Hippocrates (ca. 460 BC – ca. 370 BC), ni Aristotle (384 BC – 322 BC) nga isu ti kaadua a nagparawad ti panagrangrang-ay ti biolohia. Dagiti naipangpangruna ket dagiti Dagiti Pakasaritaan iti Ayup ken dagiti sabsabali nga obrana a nangipakita kadagiti naturalista panagirayna, ken dagiti simmakbay nga ad-adu nga emperiko nga obrana a nagipatengnga ti isip iti bilohiko a gapuanan kendibersidda iti biag. Ti simmaruno kenni Aristoteles idiay Lyceum, a ni Theophrastus, ket nagsurat kadagiti serye ti liblibro iti botania a nabati a kas ti kangrunaan a kontribusion iti taga-ugma iti siensia dagiti mula, ken dagiti pay mapan iti Tengnga a Pannpanawen.
Dagiti eskolar iti medibal nga Islamiko a lubong a nagsurat iti biolohia ket mairaman ni al-Jahiz (781–869), Al-Dinawari (828–896), nga isu ket nagsurat ti botania,[6] ken ni Rhazes (865–925) nga isu ket nagsurat iti anatomia ken pisiolohia. Ti medisina ket naipangpangruna nga inadadal babaen dagiti Islamiko nga eskolar a nagob-obra iti tinawtawid a Griego a pilosopia, bayat a ti masna a pakasaritaan ket kaaduan a nakaala kadagiti Aristoteliano a kapanunotan, a naipangpangruna ti panagtengtengngel ti natalinaay a pagsasarunuan iti biag.
Ti biolohia ket napardas a naparang-ay ken nagtubo babaen ti dramatiko a pannakaparang-ay ti mikroskopio niAntony van Leeuwenhoek. Isu daytoyen nga idi a dagiti eskolar ket nakaduktal ti spermatozoa, bakteria, inpusoria ken ti aragaag a panakakaskasdaaw ken dibersidad iti mikroskopiko a biag. Dagiti panagsukimat babaen ni Jan Swammerdam ket nangiturong kadagiti baro a panagayat iti entomolohia ken nangitakder ti kangrunaan a pamay-an iti mikroskopiko a panagrangkay ken panagmantsa.[7]
Dagiti panagrang-ay ti mikroskopia ket adda daytoy ti natukok nga impakto iti biolohiko a panagpampanunot. Idi nasapa a maika-19 a siglo, adu dagiti biologo a nagitudo ti sentro a pannakaipangpangruna iti selula. Idi 1838 ken 1839, ni Schleiden ken Schwann ket nangrugida a nagiragpat ti kapanunotan a ti (1) ti kangrunaan a paset dagiti organismo\ ket ti sellula ken (2) dagiti agmaymaysa a selula ket addaanda kadagiti pakaidumaan iti biag, urayno suppiatenda ti kapanunotan a dagiti (3) amin a selula ket nagtaud manipud iti panagbingbingay dagiti sabsabali a selula. Agyamantayo kadagiti obra ni Robert Remak ken Rudolf Virchow, nupay kasta, babaen ti 1860s kaaduan kadagiti biologo ket immawatda kadagiti tallo a doktrina iti naam-ammauanton a kas ti selula a teoria.[8]
Iti agdama, ti taksonomia ken panakaidasig ket nagbalin a nagtengngaan ti isip iti masna a pakasaritaan. Ni Carolus Linnaeus ket nagipablaak ti maysa a kangrunaa a taksonomia para iti masna a lubong idi 1735 (dagiti nadumaduma a kita ket naususaren manipud idin), ken ti 1750 a panagiyammo ti sientipiko a nagnagan para kadagiti amin a sebbanganna.[9] Ni Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon, ket trinatona dagiti sebbangan a kas dagiti parbo a kategoria ken dagiti sibibiag a porma a kas nalukneng—nga agpalpaltiing pay a ti posibilidad iti kadawyan a nagtaudan. Urayno isu ket sinuppiatna ti ebolusion, ni Buffon ket maysa a nangruna a pigura iti pakasaritaan iti ebolusionario a kapanunotan; ti obrana ket nakaimpluensia kadagiti ebolusionario a teoria kenni Lamarck ken Darwin.[10]
Dagiti naganetget a panagpanpanunot ti ebolusionario ket nagtaud kadagiti obra ni Jean-Baptiste Lamarck. Nupay kasta, ti Britaniko a naturalista a ni Charles Darwin, a nagtipon ti bioheograpiko nga arngian iti Humboldt, ti unipormista a heolohia ni Lyell, dagiti sinursurat ni Thomas Malthus ti panagrang-ay ti populasion, ken ti bukodna a kalaing iti morpolohiko, a nagpartuat ti naballigi a teoria ti ebolusion a naibatay iti masna a panagpili; kapadpada a panagrason ken ebidensia a nagiturong kenni Alfred Russel Wallace ti nawaya a panakaabotna ti isu met laeng a nagpatinggaan.[11]
Ti pannakaduktalan iti maipapan ti bagi a representasion iti panagtawid ket dimteng kadagiti ebolusionario a pamunganayan ken henetiko ti populasion. Idi 1940s ken nasapa a 1950, dagiti eksperimento ket nagitudo ti DNA a aks komponente dagiti kromosoma a angtengngel kadagiti henes. Ti panakitengngaan dagiti isip dagiti baro a modelo nga organismo a kas dagiti birus ken bakteria, ken dagiti pay panakaduktalan iti doble a helikoidal a patakder iti DNA idi 1953, ket nagmarka ti panagdaliasat iti panawen iti molekular a henetiko. Manipud idi 1950 aginggana iti agdama a panawen, ti biolohia ket nawatiwaten a naipadakkel iti melekular a pagturayan. Ti henetiko a kodigo ket narengngat ni Har Gobind Khorana, Robert W. Holley ken ni Marshall Warren Nirenberg kalpasan ti DNA ket naawatan nga aglaon kadagiti kodones. Kanungpalanna, ti Gandat a Henoma ti Tao ket nairugi idi 1990 nga adda ti namnama iti panagmapa ti sapasap a henoma ti tao. Daytoy a gandat ket nalpas idi 2003,[12] nga adda pay dagiti adu a panagusig nga agdama a maipabpablaak. Ti Gandat a Henoma ti Tao ket isu ti immuna nga addang iti sangalubongan a ganetget a pannakaitipon dagiti naumnong a pannakaammo iti biolohia iti nairebbengan, a molekular a pannakaipalpalawag iti bagi ti tao ken dagiti bagi ti organismo.
Dagiti ladawanUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ A naibatay babaen ti panakailawlawag idiay Gandat nga Aquarena Basaan a daga glosario dagiti termino.
- ^ Avila, Vernon L. (1995). Biolohia: Panagtalunton iti biag iti daga. Boston: Jones ken Bartlett. pp. 11–18. ISBN 0-86720-942-9.
- ^ "Siensia ti Biag, Weber nga Estado a Museo iti Masna a Siensia". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-07-27. Naala idi 2012-06-08.
- ^ "Sino ti nagrugi ti termino a biolohia?". Info.com. Naala idi 2012-06-03.
- ^ Magner, Pakasaritaan dagiti Siensia ti Biag
- ^ Fahd, Toufic. "Botania ken agrikultura": 815.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong), iti Morelon, Régis; Rashed, Roshdi (1996). Ensiklopedia iti Pakasaritaan iti Arabiko a Siensia. Vol. 3. Routledge. ISBN 0-415-12410-7.
- ^ Magner, Pakasaritaan dagiti Siensia ti Biag, pp 133–144
- ^ Sapp, Henesis, kapitulo 7; Coleman, Ti biolohia iti Sangapulo ket siam a Siglo, kapitulio 2
- ^ Mayr, Ti Panagrang-ay iti Biolohiko a Kapanunutan, kapitulio 4
- ^ Mayr, Ti Panagrang-ay ti Biolohiko a Kapanunotan, kapitulio 7
- ^ Mayr, Ti Panagrang-ay ti Biolohiko a Kapanunutan, kapitulio 10: "Ti ebidensia ni Darwin para iti ebolusion ken sapasap a nagtaudan"; ken kapitulio 11: "Ti gapuanan iti ebolusion: masna apaagpili"; Larson, Ebolusion, kapitulior 3
- ^ Noble, Ivan (2003-04-14). "BBC NEWS | Siensia/Masna| Ti henoma ti tao ket kanungpalan a nakompleto". BBC News. Naala idi 2006-07-22.


text:
Pagsasao nga Albanes
Ti Albanes (gjuha shqipe [ˈɟuha ˈʃcipɛ] wenno shqip [ʃcip]) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao nga insasao babaen dagiti agarup a 7.4 a riwriw a tattao, ken kangrunaan idiay Albania, Kosovo, ti Republika ti Amianan a Macedonia ken Bulgaria ken kadagiti pay lugar ti Balkan nga adda idiay dagiti maysa a populasion ti Albanes, a mairaman ti Montenegro, Gresia,ken Italia. Dagiti siglo ti kaduogna a komunidad ti agsasao kadagiti dialekto a naibatay ti Albanes ken mabirukan a naiwarwaras idiay Gresia, akin-abagatan nga Italia,[2] Sicilia, ken Ukrania.[3] Kas resulta ti moderno a diaspora, adda pay dagiti agsasao ti Albanes kadagiti nadumaduma a pagilian ken dagiti pay sabali a paset ti lubong, a mairaman ti Eskandinabia, Suisa, Alemania, Austria ken Hungaria, Nagkaykaysa a Pagarian, Turkia, Australia, Baro a Selanda, Olanda, Singapur, Brasil, Kanada, ken ti Estados Unidos.
Ti kasapaan a naisurat a dokumento a mangibagbaga ti pagsasao nga Albanes ti ti naladaw a maika-13 a siglo a reporta iti krima manipud idiayw Dubrovnik. Ti immuna a manggeg a nairekord iti pagsasao nga Albanes ket inaramid idi babaen ni Norbert Jokl idi 4 Abril 1914 idiay Vienna.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Albanes iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Arbëreshë iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Arvanitika iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Gheg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html
- ^ http://www.albanianlanguage.net/
- ^ Robert Elsie (2010). Historical Dictionary of Albania. Rowman & Littlefield. p. 216. ISBN 978-0-8108-6188-6. Naala idi 30 Septiembre 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao nga Albanes iti Wikimedia Commons


text:
Pampanid a nakasilpo iti "Kategoria:Dagiti artikulo nga agus-usar iti infobox bagi ti danum nga awanan iti ladawan"
Naisilpo dagiti sumaganad a panid iti Kategoria:Dagiti artikulo nga agus-usar iti infobox bagi ti danum nga awanan iti ladawan
Lokal a ramit: Ipakita laeng dagiti baw-ing
Displayed 6 items.
- Plantilia:Infobox bagi ti danum (← silsilpo | urnosen)
- Plantilia:Infobox bagi ti danum/dok (← silsilpo | urnosen)
- Plantilia:Infobox bagi ti danum/pagipadasan (← silsilpo | urnosen)
- Modulo:Pagsurotan ti infobox bagi ti danum (← silsilpo | urnosen)
- Modulo:Pagsurotan ti infobox bagi ti danum/dok (← silsilpo | urnosen)
- Modulo:Pagsurotan ti infobox bagi ti danum/pagipadasan (← silsilpo | urnosen)


text:
Fyodor Dostoyevsky
Ni Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky[nota] (Ruso: Фëдop MиxáйлoBич ДocToéBckий, IPA: [ˈfʲodər mʲɪˈxajləvʲɪtɕ dəstɐˈjefskʲɪj] (dengngen); 11 Nobiembre 1821 – 9 Pebrero 1881[nota]) sagpaminsan a transliterado ti Dostoevsky, ket maysa idi a Ruso a mannurat kadagiti nobela, dagiti ababa a sarita ken dagiti salaysay. Dagiti literario nga obra ni Dostoyevsky ket agsuksukisok ti sikolohia ti nagtagitaoan iti nariribukan a politikal, sosial ken espiritual a konteksto iti maika-19 a siglo a Rusia. Urayno ni Dostoyevsky ket nangrugrugi a nagsursurat kadagiti libro idi tengnga ti 1850 a tawtawen, ti kaaduan a nalaglagip nga obrana ket nanipud kadagiti naududi a tawtawen, a mairaman ti Krima ken Dusa, Ti Maag ken Dagiti Karamazov nga Agkakabsat a Lallaki. Isu ket nagsurat kadagiti sangapulo ket maysa a nobela, tallo a nobela, sangapulo ket pito nga ababa a nobela ken tallo a salaysay, ken kankanayon ak-akuen dagiti kritiko a kas maysa kadagiti kalatakan ken kaaduan a prominente a sokolohista iti literatura a lubong.[1]
Ni Dostoyevsky ket naipasngay ken dimmakkel idiay ospital ti Mariinsky Moscow, Rusia. Idi ubing isu ket naipayammo iti Ingles, Pranses, Aleman ken Ruso a literaura, ken dagiti pay banbanig a sarsarita ken salaysay. Ti kelaat nga ipupusay ti inana ket nakareggaay kaniana ken, iti isu met laeng a panawen, pinanawanna ti pribado nga eskuela para iti maysa nga akademia ti militar. Kalpasan idi nagturpos isu ket nagtrabo a kas inhenniero ken nabiit a naragragsakan ti liberal a panagbibiag. Kalpasan daytoy isu ket nangrugrugi a nangipatpatarus kadagiti libro tapno makabiruk ti kuarta. Idi lawlaw ti tenga ti 1840 atawtawen isu ket nagsurat ti immuna a nobelana, Pobre a Tattao, a daytoy ti nakaiserrekanna ti literario a lubong. Idi 1849 isu ket nakemmeg para iti pannakairamanna iti Petrashevsky a Sirkulo, ti maysa a progresibo a grupo. Isu ken dagiti dadduma a kamkameng ket naipabasol iti patay para iti panakibinglayda iti daytoy a grupo, ngem daytoy a panagpabasol ket maysa laeng rabrabaken a panagpapatay, ken ti sentensia ni Dostoyevsky ket nabaliwan ti uppat a tawen a pannakaibalud idiay Siberia. Kalpasan idi naiparuar, isu ket napilit a nagserbi a kas maysa a soldado ngem naikkat manipud iti militar gapu ti madi a salun-atna ken napalubosan nga agtultuloy kadagiti panagsursuratna.
Kadagiti simmakbay a panawen ni Dostoyevsky ket nagtrabtrabaho a kas maysa nga agiwarwarnak. Isu ket nangipabpablaak ken nagur-urnos kadagiti nadumaduma a bukodna a magasina ken kalpasan daytoy iti maysa a serial, ti Ti Diario ti Mannurat. Iti rugi kadagiti panagbanbaniagana ti Europa isu ket nagsagsagaba kadagiti banag a maipapan ti kuarta gapu ti panakairuamna ti sugal, a nagbanagan ti panakaemmana nga aglimlimos ti kuarta. Isu ket nagsagsagaba ti epilepsia kadagiti amin a manakman a panagbiagna. Ngem gapu ti aragaag nga enerhia ken ti kaadu ti obrana isu ket dimteng a nagbalin a maysa kadagiti kaaduan a nabasbasa ken naindayegan a mannurat idiay Rusia. Dagiti librona ket naipatarusen kadagiti ad-adu ngem 170 a pagsasao ken nailako ti agarup a 15 a riwriw a kopia.[2] Ni Dostoyevsky ket nangibati ti napaut a legado a nakaimpluensia kadagiti adu a mannurat, a mairaman ken ni James Joyce aginggana ken ni Ernest Hemingway ken Ayn Rand.
Nasapa a biagUrnosen
KinaubingUrnosen
Ni Fyodor Dostoyevsky ket naipasngay idi 30 Oktubre 1821 (11 Nobiembre 1821, segun ti Gregoriano a kalendario), ti maikadua nga anak ni Mikhail Dostoyevsky ken Maria Nechayeva. Dagiti Dostoyevsky ket maysada idi naglaaok nga etniko ken naglalaok a denominasional a Lituanio a natakneng a pamilia manipud idiay rehion ti Pinsk nga adda dagiti ramut a masurotan manipud idi maika-16 a siglo. Dagiti sanga ti pamilia ket nairaman ti Ortodokso ken dagiti kameng a Katoliko, ngem dagiti kaasitgan a puonan ni Dostoyevsky ket pimmanglawda ken naipababada iti klase ti saan a monastiko a klero. Iti bangir ti inana, ni Dostoyevsky ket nagtaud manipud iti maysa a pamilia kadagiti Ruso nga aglaklako.[3][4]
Ti nalatak nga apong a lakay ni Dostoyevsky manipud iti amana ken aponna a lakay ket padida idi iti Ukrainio nga ili ti Bratslava, nga idiay tinakaipasngayan ti amana. Ni Mikhail ket nanamnama idi a tumipon iti klero, a kas ti amana, ngem pimmanaw idiay balyda embes a napan idiay semenario, isunga nagtultuloyen a pinanawanna ti pamiliana. Idi 1809, idi agtawen ti duapulo, ni Mikhail ket naawat idi idiay Imperial nga Akademia ti Mediko-Kirurhiko ti Moscow. Isu ket naipatudon idiay ospital ti Moscow nga idiay ket nagserbi a kas maysa a militar a doktor ken naipatudon a kas maysa a kangatuan a mangngagas idi 1818. Idi 1819, isu ket inasawana ni Maria Nechayeva, ngem nagikkat iti serbisio ti militar ti simmaruno a tawen tapno mangawat ti puesto idiay Ospital Mariinsky para kadagiti kakaasi. Kalpasan ti panakaipasngay dagti dua nga annakna a lalaki, ni Mikhail ken ni Fyodor, ket nanipangatoda ti puesto ti agbalbalakad ti kolehio, ti maysa a puesto a nangipangato ti legado a kasasaad ti nobilidad ken mangpalubos kaniana ti makagun-od ti estado idiay Darovoye, ti ili nga agarup a 150 km wenno 100 milia a kaadayo manipud idiay Moscow. Dagiti nagannak ken ni Dostoyevsky ket nagannakda pay ti lima kalpasan daytoy.[3][4]
Dagiti paammoUrnosen
- 1.^ Dagiti nagann ket nadumaduma a naisursurat ti Ingles, ti umuna a naganna ket sagpaminsan a naisursurat a kas Theodore wenno Fedor. Sakbay ti kalpasan ti rebolusionario nga ortograpiko a reporma, kadagti nadumaduma pay a banag, ket nasukatan ti Siriliko nga Ѳ ('th') ti letra ti Siriliko nga Ф ('f'), ti nagan ni Dostoyevsky ket naisurat iti Ѳeoдopъ (Theodor) MиxaйлoBичъ ДocToeBckiй.
- 2.^ Petsa ti daan nga estilo 30 Oktubre 1821 – 28 Enero 1881
- 3.^ Ti kabssat a lalaki ni Eduard Totleben, nga isu ti nagkiddawan ni Dostoyevsky para iti panakairuarna ti militar kalpasan ti panakaibaludna.[5]
- 4.^ Ti agpaysa a rason, a nailimed kaniana, a ti warnakan idi ket nakaurnosen a mangipablaak ti Anna Karenina ni Leo Tolstoy .
- 5.^ Nicolas I ket nagsuporta ti teknikal nga unibersidad a nakaited ti opurtunidad para iti nasayaat a propesional a karrer ti militar.
- 6.^ Ni Lyubov iti nasakbayan ket tinawtawganna ti bagina a kas Aimée (Pranses iti "naayat").
- 7.^ Ti Time a magasina ket maysa idi a nadayeg a warnakan, nga adda kadagiti sumurok a 4,000 nga agsuskribir sakbay a narikpan idi 24 Mayo 1863, babaen ti Tsarista a Turay gapu ti panangipablaak ti salaysay babaen ni Nikolay Strakhov a maipanggep ti Polako a yaalsa idiay Rusia. Ti Time ken ti simmaruno ti daytoy idi 1864 Epokha ket nagiyebkas ti pilosopia ti konserbatibo ken ti Eslabopilo a tignay ti Pochvennichestvo, a sinuportaran babaen ni Dostoyevsky idi las-ud ti pannakaibaludna ken dagiti tawtawen kalpasan ti pannakaibaludna.[6]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Ruso a literatura". Encyclopædia Britannica. Naala idi 11 Abril 2008.
Dostoyevsky, nga isu ket nabigbigan a kas maysa kadagiti kalatakan a sikolohista iti literatura a lubong, ket nagsuksukimat a mangipakita ti panakaitutop ti Kristianidad kadagiti kaunegan a kinapudo ti panagpanpanunot.
- ^ Kjetsaa 1989, p. 7.
- ^ a b Kjetsaa 1989, pp. 9–35.
- ^ a b Frank 1979, pp. 6–22.
- ^ Lantz 2004, p. 3.
- ^ Frank 1988, pp. 34–64.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Fyodor Dostoyevsky iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Fyodor Dostoyevsky iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Fyodor Dostoyevsky iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Tulag ti Paris (1898)
Ti Tulag ti Paris idi 1898 ket maysa idi a pannakitunosan a naaramid idi 1898 a nakairaman ti ti Espania a nangisubli iti gangani amin a nabati nga Imperio nga Espaniol, a naipangpangruna ti Kuba, ken nangited iti Puerto Rico, Guam, ken ti Filipinas iti Estados Unidos. Ti panangisubli iti Filipinas ket nakairamanan ti panagbayad ti $20 a riwirw manipud iti Estados Unidos iti Espania.[1] Napirmaan ti tulag idi Disiembre 10, 1898, ken nangipatingga iti Gubat ti Espaniol–Amerikano. Nabanagan ti Tulag ti Paris idi Abril 11, 1899, idi naisinnukat dagiti dokumento ti ratipikasion.[2]
Ti Tulag ti Paris ket nangmarka ti panagpatingga ti Imperio nga Espaniol (malaksid kadagiti bassit a tinengngel idiay Amianan nga Aprika). Daytoy ket nangmarka ti rugi ti panawen ti Estados Unidos a kas maysa a bileg iti lubong. Adu kadagiti nangsuporta iti gubat ket sinuppiatda ti tulag, ken nagbalin daytoy a maysa kadagiti kangrunaan a parikut iti panagbubutos idi 1900 idi sinuppiatan babaen ti Demokrata ni William Jennings Bryan gapu ta nangsupadi idi iti imperialismo.[3]Ti Republikano a Presidente a ni William McKinley ket nangitalinaay ti tulag ken nalaka a nabutosan manen.[4]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailetra ti Puerto Rico a kas "Porto Rico" iti Tulag ti Paris. "Treaty of Peace Between the United States and Spain; December 10, 1898". Yale. 2009. Naala idi 2009-05-01.
- ^ Charles Henry Butler (1902). The treaty making power of the United States. The Banks Law Pub. Co. p. 441. Naala idi 9 Abril 2011.
- ^ Paolo E. Coletta, "Bryan, McKinley, and the Treaty of Paris." Pacific Historical Review (1957): 131-146. in JSTOR
- ^ Thomas A. Bailey, "Was the Presidential Election of 1900 a Mandate on Imperialism?." Mississippi Valley Historical Review (1937): 43-52. in JSTOR
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tulag ti Paris (1898) iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig iti Tulag ti Paris (1898) iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Maika-50 a paralelo amianan
Ti maika-50 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 50 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Europa, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Iti daytoy a latitud ti init makitkita para kadagiti 16 nga oras, 22 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 8 nga or-oras, 4 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.[1]
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 50° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Isla Sakhalin[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi las-ud ti panawen ti Imperio ti Hapon, manipud idi 1905 aginggana idi 1945, ti maika-50 a paralelo ket nangmarka ti ti pagbeddengan a nagbaetan ti Prepektura ti Karafuto ti Hapon aginggana iti abagatan ti Imperio ti Rusia ken kalpasanna ti Kappon ti Sobiet iti amianan idiay isla ti Sakhalin. Ti intero nga isla ket tinengngel idi babaen ti Sobiet kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II.[2]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Archive copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-10-12. Naala idi 2015-06-04.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)
- ^ Sevela, Mariya. "Sakhalin: the Japanese Under Soviet Rule". History Today. Naala idi 10 Mayo 2014.


text:
Heograpia ti Filipinas
Ti Filipinas ket ti maysa a purpuro a mangbukel kadagiti agarup a 7,107 nga isla[5] nga addaan iti dagup a kalawa ti daga iti agarup a 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi).[6] Dagiti 11 a kadakkelan nga isla ket aglaon iti 94% iti dagup a kalawa ti daga. Ti kadakkelan kadagitoy nga isla ket ti Luzon iti agarup a 105,000 kuadrado kilometro (40,541 sq mi). Ti sumaruno a kadakkelan nga isla ket ti Mindanao iti agarup a 95,000 kuadrado kilometro (36,680 sq mi). Ti purpuro ket agarup a 800 kilometro (500 mi) manipud iti nangruna a daga ti Asia ken mabirukan iti pagbaetan ti Taiwan ken Borneo.
Ti purpuro ti Filipinas ket nabingbingay kadagiti tallo a grupo ti isla: ti Luzon, Visayas, ken Mindanao. Ti is-isla ti Luzon ket mairaman met ti Luzon, Palawan, Mindoro, Marinduque, Masbate, Romblon, Catanduanes, Batanes ken Polilio. Ti Visayas ket ti grupo dagiti isla iti tengnga a Filipinas, ti kadakkelan kadagitoy ket ti: Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte, Samar, Siquijor, Biliran ken Guimaras. Ti is-isla ti Mindanao ket mairaman met ti Mindanao, ti Dinagat, Siargao, Camiguin, Samal, ken mainayon ti Purpuro Sulu, a kangrunaan a buklen ti Basilan, Sulu, ken Tawi-Tawi.
Pisikal a heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti purpuro ti Filipinas ket mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia iti puesto a nakaituronganna a nagablin a pagtutumponga ti kultura – ti lugar a nagtitignayan dagiti Malayo, Hindu, Arabo, Insik, Espaniol, Amerikano, ken dagiti dadduma pay tapno agpanday ti naisangayan a panaglalaok ti kultura ken puli. Ti purpuro ket addaan iti bilang iti agarup a 7,107 is-isla;[5] ken ti pagilian ket mangtunton iti maysa nga eksklusibo a sona ti ekonomia iti 200 nautika milia (370 km) manipud kadagiti aplayana. Sakupen ti Filipinas iti maysa a lugar nga umabot iti 1,850 kilometro (1,150 mi) manipud iti agarup a maikalima aginggana kadagiti maikaduapulo a paralelo amianan iti latitud. Ti dagup a kalawa ti daga ket nalawlawa bassit ngem iti 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi). Aproksimado laeng iti 1,000 kadagiti islana ti natagtagitao, ken basbassit ngem kagudua kadagitoy ket dakdakkel ngem 2.5 kuadrado kilometro (1 sq mi). Sangapulo ket maysa nga is-isla ket mangbukel iti 95 a porsiento iti masa ti daga ti Filipinas, ken dua kadagitoy — ti Luzon ken Mindanao — ket respektiboda nga agrukod iti 105,000 kuadrado kilometro (40,541 sq mi) ken 95,000 kuadrado kilometro (36,680 sq mi). Isuda, ken no maikuyoda kadagiti rimpuok ti isla iti Visayas iti pagbaetanda, ket mangirepresenta ti tallo a kangrunaan a rehion ti purpuro a nailasin babaen dagiti tallo a bituen iti wagayway ti Filipinas. Ti Filipinas ket insinsina babaen ti baybay, a mangited iti daytoy ti maysa kadagiti kaatiddogan nga aplaya iti ania man a pagilian iti lubong.
Iti aplaya ti akindaya a Mindanao ken ti Trinsera ti Filipinas, nga agpababa iti kaadalen iti 10,430 metro (34,220 ft). Ti Filipinas ket parte ti sistema ti arko ti akinlaud a Pasipiko nga inlaslasin babaen dagiti aktibo a bulkan. Kadagiti kangrunaan a pantok ket ti Bantay Mayon iti asideg ti Siudad ti Legazpi, Bulkan Taal iti abagatan ti Manila, ken Bantay Apo iti Mindanao. Amin dagiti isla ti Filipinas ket makasansanay kadagiti gingined. Ti kabambantayan ti akin-amianan a Luzon, wenno Kordiliera Sentral, ket agtayag iti pagbaetan ti 2,500 metro (8,200 ft) ken 2,750 metro (9,020 ft), ken, no maikuyogda iti Sierra Madre iti akin-amianan a daya a parte ti Luzon ken ti banbantay ti Mindanao, ket agpasindayaw kadagiti katuduan a bakir a mangited iti pagtaengan dagiti nadumaduma a grupo ti tribu ti banbantay. Ti katuduan a bakir ket mangited pay ti nasayaat a habitat para kadagiti ad-adu ngem 500 a sebbangan dagiti billit, a mairaman ti agila ti Filipinas, dagiti 1,100 a sebbangan ti orkidia, ken dagiti 8,500 a sebbangan dagiti mula nga agsabsabong.
Ti adu a sistem ti karayan ti pagilian ket ti Karayan Pulangi, nga agyus idiay Karayan Mindanao (Rio Grande de Mindanao); ti Agusan, iti Mindanao nga agyus iti amianan iti Baybay Mindanao; ti Cagayan iti akin-amianan a Luzon; ken ti Pampanga, nga agayus iti abagatan manipud iti daya a Tengnga a Luzon idiay Luek Manila. Ti Laguna de Bay, iti daya ti Luek Manila, ket ti kadakkelan a danaw ti nasadiwa a danum idiay Filipinas. Adda dagiti nadumaduma a karayan a naus-usar para iti bileg ti hidroelektiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "nscb.gov.ph". Philippine government agency. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-09-13. Naala idi 2016-10-26.
- ^ "The Philippines". Government of the Philippines. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-03-15. Naala idi 2016-10-26.
- ^ "About the Philippines". Philippine Embassy to the United States of America.
- ^ "More islands, more fun in PH". CNN Philippines. Pebrero 20, 2016. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-10-07. Naala idi Pebrero 20, 2016.
- ^ a b Ti gobierno a ti Filipinas ket sapasap a mangkarkulo ti bilang dagiti isla a kas 7,107.[1][2][3] Dagiti dadduma a taudan kadagiti nadumaduma a panawen ket nangipablaak kadagiti karkulo kadagiti nadumaduma a pigura.[4]
- ^ "The Philippines". Official Gazette. Government of the Philippines. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-03-15. Naala idi 2016-10-26.


text:
San Remigio, Cebu
Ti San Remigio ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Remigio ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Anapog
- Argawanon
- Bagtic
- Bancasan
- Batad
- Busogon
- Calambua
- Canagahan
- Dapdap
- Gawaygaway
- Hagnaya
- Kayam
- Kinawahan
- Lambusan
- Lawis
- Libaong
- Looc
- Luyang
- Mano
- Poblacion
- Punta
- Sab-a
- San Miguel
- Tacup
- Tambongon
- To-ong
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of San Remigio | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Plantilia tungtungan:Union ti Europa
Some articles on countries have been established under other names than listed in this template: Ireland, Kyprus, Lituania, Nederland, Poland, Ungari 89.57.137.208 07:59, 24 Setiembre 2006 (UTC)
Mangirugi iti maysa a pagtungtungan a maipanggep iti Plantilia:Union ti Europa
Dagiti tungtungan a panid ket ti pagtutungtungan ti tattao no kasano ti agaramid iti mabalin a kasayaatan a linaon iti Wikipedia. Mabalinmo nga usaren daytoy a panid a mangrugi iti maysa a tungtungan kadagiti dadduma no kasano ti mangpasayaat iti Plantilia:Union ti Europa.


text:
Naimbag nga oras yo amin kailian ken kaarruba, adtoy manen ti nanumo a pagayamyo nga umay maki-abrasa ken makinnistoria ken makinnisem kadakayo babaen iti ABN. Sapay la koma ta pia ken nakaradkad latta ti adda kadakayo a sangbayan manen daytoy kolum tayo ket makaipaay kami manen iti ray-aw ken impormasion kadagiti mapaspasamak iti aglawlaw tayo. Saan koma ngarud a dagsensen iti barukong ti intay pasaren, Kakayong mi ida.
Sakbay man nga intay baklasen este rugyan toy kolum tayo kakayongmi ida, adtoy man pay ti ababa a parungiit este pakatawa, no makakatawa kayo, ah. Iti panagsango manen da chairman Gusting ken Jun a kumparena…
Jun: Inabaknak iti kallabes, Chairman Gusting ngem ita, daytoy ngatan ti saanmo a masungbatan. Kitaek man no pagpatinggaan ti laingmo.
Gusting: Deal latta, pare Jun. No kayatmo, pinnustaanta pay, ah.
Jun: Wen a, ti maabak isu ti mangala iti uppat sulina nga inumenta.
Gusting: Shoot pare Jun. Sige, ania dayta?
Jun: Manu ti tawen ni Apongmo?
Gusting: Pitu pulo ket innem, ket da apongmo a lakay ken baket, Pare. Mano met ti tawendan?
Jun: Ay, ket…addan, a—ammm…158, Chairman Gusting.
Gusting: Impossible met daytan, a… balbalatongennak manen a kunak, amangan no isuda met a dua ti kunam, Pare Jun?
Jun: Wen, met…isu met ti dinamagmo, saan aya, ti tawenda a dua!
Hahahahaa, naalaka met ita Chairman Gusting.
Okey, dats enap por da day este, that’s enough for the day kakayong. Iti napalabas a kolum tayo intay man dinaydayaw ti ar-aramiden dagiti barangay officials tayo a panag-Baklas Operation kadagiti car plate wenno plaka dagiti ilugan a nakaparking along city ken barangay roads iti lugarda. Napintas la unay dayta tapno adda serbi ti naipalawa wenno na-widening a kalkalsada ti siudad ta kas makitkitami ken napaliiwmi, kasla met naipalawa dagitoy tapno adda pagparkingan dagiti adda luganda!
Ano ba yan, ti dakesna, saan a madidigra dagiti kailian wenno kabarangayan tayo. Agparkingda latta, saan a bale koma no iti laeng rabii. Ken uray pay, saan aya nga adda linteg a dika maka-renew iti registration mo no awan garahem? Ngem, apay ngarud? Ngem sus maria kusina, aga-ammo tayon. Adda met tay garahe ni kumparem, di isu ti inka picturen ta no masadut to ni kapitan a mapan mang-inspect lalu no kumparem, nalpas ti ani, lusotka manen. Ngem apay awan nunotyo? Ammoyo la ngaruden a maiparit, aramidenyo pay laeng, makapasuron ania. Ket ammoyo, adda man mayat a remediona dayta. No koma ta makasarita tayo dagiti agvan-vandalism ania. Dagitay agpinpintura kadagiti padpader kas kada waiting shed, ta sumangka-otro met dagitoy a kibur este parikut ti siudad ta uray kapinpintura mapanda pintoraan iti no ania la ditan. Dagiti koma agmalmalem agpatpatnag a nakaparada a luglugan ti pinturaanda tapno awanen parikut. Segurado, dinton agparada pay dayta, saan met a husto daytoy ngem ania ngarud no isu ti makapag-panakem kadagiti welwel a kailian tayo kakayong. Saan aya?
Napaliiwmi, Kakayong, awan met binanagna ti panagbaklas da iti plakplaka ta adu latta met ti nakaparada nga uray busy time of the day a kunada, amomi a daytoy ket ordinansa ti siudad ti Baguio. No kasta, maipatungpal iti entero a siudad, adu dagiti agtungtungpal, adu met ti saan. Ken manu kadi nga aldaw ti interval ti operations yo kakayong a barangay officials? Ken, talaga kadi a dagiti laeng na-deputise a barangay officials ti aggunay, awan kaduada a kameng ti PNP? Ta ngamin ania, dagiti barangay officials, am-ammoda amin dagiti adda luganda iti barangayda ket natural, adda latta ti Kumpare-Kumare system tayo. Sus, Maria kusina, ania’t makunayo, Kakayong nangruna kenka kayong Angkuan? Di naman sa linalahat peru, sus ina aya…aga-amotayon!
Ne, ne, ne, Kakayong naimasantayo manen a kunak isu a baliwantay to manen, a. Kasta pay pare Jun, Editor Thom, agkakape tayo man no maminsan dita opisina, mailiwak met a maki-innistorya ken maki-igup iti kape kadakayo. Kasta pay, babayooo. Tsuptsup muahmuah.


text:
Pinamalayan
Ti Pinamalayan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pinamalayan ket nabingbingay kadagiti 37 a barbaranggay.[2]
- Anoling
- Bacungan
- Bangbang
- Banilad
- Buli
- Cacawan
- Calingag
- Del Razon
- Inclanay
- Lumangbayan
- Malaya
- Maliangcog
- Maningcol
- Marayos
- Marfrancisco
- Nabuslot
- Pagalagala
- Palayan
- Pambisan Malaki
- Pambisan Munti
- Panggulayan
- Papandayan
- Pili
- Zone II (Poblacion)
- Zone III (Poblacion)
- Zone IV (Poblacion)
- Quinabigan
- Ranzo
- Rosario
- Sabang
- Santa Isabel
- Santa Maria
- Santa Rita
- Wawa
- Zone I (Poblacion)
- Santo Niño
- Guinhawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Pinamalayan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Mimaropa Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "MIMAROPA". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Nagtubo a kasla u-ong a mannagado ti negosio a water refilling stations ditoy lugartayo ken iti entero a Pilipinas. Iti deppaarnat Laoag City, nalabon ti danum ti Ilocos Norte Water District (laksid no tiempo ti kalgaw) iti faucets a kumamang dagiti pagtaengan ken establismento a mabalin nga inumen wenno usaren a pagluto. Numan pay kasta, narwam metten dagiti kaadduan a tatta-o ti agorder wenno agsakada ti ginallon a danum nga inumen manipud kadagiti water refilling stations.
Makita iti inaldaw kadagiti kalkalsada dagiti naruay a kurong-kurong nga agedeliver kadagiti sukida ti ginalgallon a danum a naikarga ti plastik water containers. Expose-da ti kainitan, tapok ken tudo (no tiempo ti nepnep) gaput awan ti trapal a kalubda. Manmano dagiti water refilling stations nga addaan ti bukodna a delivery service multi-cabs. Makita nga aglitlitemen dagiti plastik containers gapu ti kinadaandan nga us-usaren dagiti refilling stations, pwera de los buenos.
Inruar ti media daytoy a parikut: Adda kano risgo wenno pangta iti salun-at ti tao dagiti main-inum a danum a naikarga kadagiti daanen a plastic water containers. Naibutaktak daytoy babaen iti interview kada Administrator Perry Martinez ti Laoag city government ken Dr. Allan Taylan, mabigbig a kameng ti Ilocos Norte Medical Society. Kunada a no nasagsag, nakumpit ken aglitlitem dagitoy plastic water containers, delikado iti salun-at ti tao a mangipa-uneg ti danum nga aggapu ditoy. Adu ti toxic chemicals a tumaod manipud kadagitoy a plastic containers nga over-exposed ti kainitan a mabalin a pakaaalan ti kanser ken sakit iti lalaem.
Ania ngarud ti tignay nga aramiden ti city government? Mabalin nga adda mandato a mang-regulate kadagitoy refilling stations. Mabalin a maobligarda a sukatan amin a daanen a plastic containers da. Nagastos daytoy isu a nalabit ipasada kadagiti consumers babaen ti panangingatoda ti agdama a presio ti danum tunggal container. Saan a bale no kasta ti maaramid. Ti nasken, masalakniban ti salun-at dagiti pada a consumers.#


text:
AMMOM PAY LA TI AY-AYAM A “TEKS”? Saan pay idi nga uso ti “text messaging” ngem
addan balikas a “teks.” Isu daytoy ‘tay ay-ayam a kas iti ay-ayamen dagiti ubbing iti
ladawan (pinnaaduan iti teks) – dagitay babassit a rektanggulo a papel a mabalin
a magatang wenno maisapsapit laeng kadagiti gatangen a kankanen. Isu daytoy ti
pagliwliwaan dagitoy nga ubbing nga agnaed iti Puritac, Pinili, Ilocos Norte (da Jocelyn
Gajes, Marnielle Jane Rayrao, Aira Bigsot ken John Rey Bigsot). Napintas met daytoy a
pangpalabsanda iti orasda tapno saanda unay a mailuod iti panagusar iti selpon wenno
kompiuter. (AILEEN R. RAMBAUD)
(Naipablaak iti Septiembre 16-30, 2022 a bilang.
Para iti printed a kopia, ag-email iti [email protected] wenno kauman ni Boy Balanag iti CP Number 09162692390 ken mabalin ti gumatang iti Shopee ken Lazada.
Para iti digital nga edision, mapan iti Press Reader wenno Magzter.
Para iti pakaseknan dagiti sinurat, ag-email iti [email protected]
Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-follow ti Bannawag iti Instagram ken i-like ti Bannawag iti Facebook. Dios ti agngina.)


text:
Guimaras
Ti Guimaras ket maysa a isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Laud a Visayas iti Visayas. Ti kapitoliona ket ti ili ti Jordan. Maysa kadagiti kababassitan a probinsia, masarakan ti isla iti Golpo Panay, iti nagbaetan ti Isla ti Panay ken ti Isla ti Negros. Iti amianan-a-laud ket ti probinsia ti Iloilo ken iti abagatan-a-daya ket ti Negros Occidental
Ti Guimaras ket sigud a maysa a sub-probinsia ti Iloilo, naisina ken napagbalin a naan-anay a probinsia idi 1992.
HeograpiaUrnosen
Addaan ti Guimaras iti 5 nga ili.
Dagiti iliUrnosen
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Guimaras". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan ti Heograpia a Kodigo ti Filipinas - Guimaras Naiyarkibo 2012-11-14 iti Wayback Machine
- Heograpiko a datos a mainaig iti Guimaras iti OpenStreetMap


text:
Kategoria:Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 12 a subkategoria, manipud iti 12 a dagup.
*
- Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia (1 K, 16 P)
A
- Baybay Andaman (2 P)
B
- Baybay Abagatan Tsina (4 K, 7 P)
- Heograpia ti Bietnam (3 K)
- Heograpia ti Brunei (1 K)
G
- Golpo ti Tailandia (1 K, 5 P)
I
- Heograpia ti Indonesia (5 K)
L
- Luek ti Bengal (1 K, 1 P)
M
- Heograpia ti Malaysia (3 K, 2 P)
- Heograpia ti Myanmar (2 K)
T
- Heograpia ti Tailandia (2 K)
Pampanid iti kategoria "Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia"
Dagiti sumaganad a 5 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 5 a dagup.