text:
Kappon ti Europa
Ti Kappon ti Europa ket maysa nga ekonomia ken politikal a kappon wenno kompederasion dagiti 27 a naikameng nga estado a nangruna idiay Europa.[9]Ti Kappon ti Europa ket nagtaud manipud iti Karbon ken Paslep a Komunidad ti Europa ken ti Komunidad a Komunidad ti Europa, a inpatakder babaen dagiti innem a pagilian idi 1959. Iti mangibabaet a taw-tawen ti Kappon ti Europa ket dimmakkel babaen ti panakaiserrek dagiti baro a naikameng nga estado, ken ti kabilegan baben ti panaginayon iti annuroten a maipanggep kadagiti lugarna. Ti Tulagan a Maastricht ket naipatakder na ti Kappon ti Europa babaen ti agdama a naganna idi 1993.Ti kaudian a panagpasayaat ti batay-linteg ti Kappon ti Europa, ti Tulagan iti Lisbon ket naipuersaan idi 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Dagiti nagibasaran
- ^ Barnard, Catherine (Agosto 2007). The Substantive Law of the EU: The four freedoms (2 nga ed.). Oxford University Press. p. 447. ISBN 978-0-19-929035-2.
- ^ a b "United in diversity". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010.
'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket isu ti pasasao iti Kappon ti Europa. Ti kayat na a sawen ti pasasao ket, babaen ti EU, Dagiti taga Europa ket nagkaykaysaa iti panagtinnulingan para iti kappia ken panagrangrang-ay, ken dagiti sabsabali a kultura, ug-ugali ken pagsasao iti Europa ket nasayaat a tagikua para iti kontinente.
- ^ "Parlamento ti Europa: The Legislative Observatory". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010.
ti pasasao 'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket maaramid to kadagidiay Parlamento nga opisial a dokumento;
- ^ Ti New Oxford Amerikano a Diksionario, Maikadua nga Edn., Erin McKean (nagurnos), 2051 pampanid, Mayo 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6.
- ^ "Total population as of 1 Enero". Eurostat. Naala idi 23 Oktubre 2010.
- ^ Calculated using UNDP data for the member states with weighted population.
- ^ Saan a mairaman dagiti gangganaet a ballasiw-taaw a teritorio
- ^ ti .eu ket pannakabagi ti sibubukel nga Europa, dagiti naikameng nga estado ket addaan da ti bukodda a TLD
- ^ "European". Oxford English Dictionary. Naala idi 3 Oktubre 2011.
5 b. spec. Naipanaganan ti maysa a dagiti agparangrang-ay aserio iti ekonomia ken politika a kap-kappon baben dagiti naibaga a pagilian iti Europa manipud idi 1952 ken iti agdama, a kas Komunidad ti Ekonomia iti Europa, Komunidad ti Europa, Kappon ti Europa.


c: text/html

text:
Ovidio
Ni Publius Ovidius Naso (20 Marso 43 SK – AD 17/18), naamammoan pay a kas ni Ovid iti agsasao ti Ingles a lubong, ket maysa idi a a Romano a mannaniw a kasayaatan a naamammoan a kas ti nagsurat ti tallo a kangrunaan nga urnong ti daniw, ti Heroidas, Amores ken Ars Amatoria, ken ti Metamorposis, ti maysa a mitolohiko a heksametro a daniw. Isu ket nadayeg a naamammoan para iti Fasti, a maipanggep ti Romano a kalendario, ken ti Tristia ken ti Epistulae ex Ponto, ti dua nga urnong dagiti daniw a naisurat idi idu ket naipatalaw idiay Baybay aNangisit. Ni Ovidio ket isu pay ti nagsurat kadagiti nadumaduma a babbassit a pirgis, tiRemedia Amoris, ti Medicamina Faciei Femineae, ken ti atiddog a lunod a daniw nga Ibis. Isu ket nagsurat pay ti napukaw a trahedia, a Medea. Isu ket naipanpanunotan a kas ti apo ti naliday a kopla, ket tinawtawidan anairanggo a kumaduann ni Virgilio ken ni Horacio a kas maysa kadagiti tallo a kanoniko a mannaniw ti Latin a literatura. Ti eskolar a ni Quintiliano ket nangipanunot kaniana a kas ti kinaudi kadagiti kononikal nga elehista ti ayat iti Latin.[1] Ti daniwna, nga adu a tinultulad idi las-ud ti Naladaw a Kina-ugma ken ti Tengnga a Panpanawen, nga kaaaduan a nakaimpluensia ti Europeaano nga arte ken literaturae ken agtultuloy a kas maysa kadagiti kangrunaan a nagtataudan ti klasiko a mitolohia.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Quint. Inst. 10.1.93
- ^ Mark P. O. Morford, Robert J. Lenardon, Klasiko a Mitolohia (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan US, 1999), p. 25. ISBN 0-19-514338-8 ISBN 978-0-19-514338-6
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Ovidio iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Ovidio iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Ovidio iti Wikisource (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Daulo ti estado
Ti daulo ti estado wenno Pangulo ti Estado ket ti kangatuan a puesto iti maysa a naturay nga estado ken ti agtagikua kadagiti bileg tapno agtignay a kas ti pangulo a pannakabagi ti publiko iti dayta nga estado.[nota 1] Iti kaaduan kadagiti pagilian, ti daulo ti estado ket ti natural a tao, ngem ti puesto ket tenglen babaen ti bagi ti tattao iti Pederal a Konseho ti Suisa ken ti Presidensia ti Bosnia ken Herzegovina ken, dagiti dua pay a kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagilian, ti puesto ket agkuyog a tenglen babaen dagiti dua a tao: dagiti Agkuyog a Prinsipe ti Andorra ken dagiti Kapitan Rehente ti San Marino.[1][nota 2] Ti papel ken dagiti annong ti opisina ti daulo ti estdo ket mabalin a sumakop manipud iti puro a seremonial a pigura aginggana iti maysa nmga agtengngel iti autokratiko nga ehekutibo a bileg, ken ikeddeng ti tunggal maysa nga estado no ania ti kasasaad ti puesto ti daulo ti estado. Uray no adda dagiti nadumaduma a modelo wenno tabas, adu dagiti idiosinkronidad kadagiti sabali nga estado a mangilaksid kadagiti nadalus a pannakaidasig.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti kangatuan nga agranggo iti naibatay-linteg a puesto" ket saanna a kayat a sawen a ti opsina ti estado a kankanayon nga agsansanay iti kaaduan a bileg wenno agtengngel iti kaaduan nga impluensia iti panagturay.
- ^ Uray kadagiti kasta a sistema, maysa wenno dagiti dua a ken mangidiskarga kadagiti pannakabagi a rebbeng nga itungpalto ti bugbugtong a tao a daulo ti estado, a kas mabalin a mapaliiw iti listaan ti protokol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b HEADS OF STATE, HEADS OF GOVERNMENT, MINISTERS FOR FOREIGN AFFAIRS, Protocol and Liaison Service, United Nations (2016-04-08). Naala idi 2016-04-15.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Daulo ti estado iti Wikimedia Commons
- Listaan dagiti agdama a daulo ti estado
- Rulers.org Listaan dagiti nagturturay iti amin a panawen ken luglugar


text:
Emma Thompson
Ni Emma Thompson (nayanak idi 15 Abril 1959) ket Briton nga aktres, komidiante ken mannurat. Idi 1992, nangabak ni Thompson kadagiti nadumaduma a gunguna ti panagarte, mairaman ti maysa a Gunguna ti Akademia ken maysa a gunguna ti BAFTA para iti Kalaingan nga Aktres, para iti obrana iti paset ti panawen a drama ti Howards End. Idi 1993, isu ket nakaawat kadagiti dua a nominasion para kadagiti papelna iti The Remains of the Day, ken ti In the Name of the Father.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Emma Thompson". Integrated Authority File. Naala idi 27 Abril 2014.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Emma Thompson iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Emma Thompson iti Wikiquote (iti Ingles)
- Emma Thompson iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Emma Thompson iti Screenonline ti British Film Institute
- Emma Thompson iti TCM Movie Database


text:
Letonia
Ti Letonia (Leton: Latvija [ˈlatvija]), opisial a ti Republika ti Letonia (Leton: Latvijas Republika), ket ti maysa pagilia iti rehion ti Baltiko iti Akin-amianan nga Europa.[12] Manipud iti waywayana, ti Letonia ket naibagbagan a kas maysa kadagiti Baltiko nga estado. Daytoy ket beddengan babaen ti Estonia iti amianan, ti Lituania iti abagatan, ti Rusia iti daya, ken ti Bielorusia iti abagatan a daya, ken makibinningay iti maysa a maritimo a pagbeddengan iti Suesia iti laud. Ti Letonia ket addaan kadagiti 1,957,200 nga agtataeng[13] ken ti teritorio iti 64,589 km2 (24,938 sq mi).[14] Ti pagilian ket addaan iti temperado a natiempuan a klima.[15]
Kalpasan dagiti napalabas a siglo a panagturay iti Sueko, Polako ken Ruso, ti maysa a turay a kangrunaan inturayan babaen dagiti aristokrasia a Baltiko nga Aleman, ti Republika ti Letonia ket naitakder idi 18 Nobiembre 1918 isi pimmanaw ken nangirangarang iti wayawaya kalpasan iti Sangalubongan a Gubat I.[2] Nupay kasta, babaen kadagiti tawen ti 1930 ti pagilian ket nagbalin nga immad-adu nga autokratiko kalpasan ti kudeta iti 1934 a nangitakder iti maysa nga autoritariano a tiray babaen ni Kārlis Ulmanis. Napasardeng ti de facto a wayawaya ti pagilian iti irurugi ti Sangalubongan a Gubat II, iti rugi ti napilit a pannakaitipon iti Kappon ti Sobiet, a sinaruno babaen ti panagraut ken panagsakup babaen ti Nazi nga Alemania idi 1941, ken ti panagsakup manen babaen dagiti Sobiet idi 1944 (Courland Pocket idi 1945) tapno mangbukel iti Leton nga SSR para kadagiti simmaruno a 45 a tawen.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Social Statistics Department of Latvia. "Pastāvīgo iedzīvotāju etniskais sastāvs reģionos un republikas pilsētās gada sākumā". Social Statistics Department of Latvia. Naala idi 23 Hulio 2018.
- ^ a b Ģērmanis, Uldis (2007). Ojārs Kalniņš (ed.). The Latvian Saga (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Riga: Atēna. p. 268. ISBN 9789984342917. OCLC 213385330.
- ^ "The number of population is decreasing – the mark has dropped below 2 million". Central Statistical Bureau of Latvia. Nobiembre 2015. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Oktubre 2017. Naala idi 6 Mayo 2014.
- ^ "Population Census 2011 – Key Indicators". Central Statistical Bureau of Latvia. 2 Abril 2012. Naala idi 2 Hunio 2012.
- ^ a b c d "Latvia". IMF.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey". ec.europa.eu. Eurostat. Naala idi 7 Marso 2019.
- ^ "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2017. Naala idi 14 Disiembre 2015.
- ^ "The Constitution of the Republic of Latvia, Chapter 1 (Article 4)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Disiembre 2013. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Official Language Law, Section 3 (Article 1)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Enero 2014. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Official Language Law, Sections 4, 5 and 18 (Article 4)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Enero 2014. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Official Language Law, Section 3 (Articles 3 and 4)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Enero 2014. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings". United Nations. Naala idi 9 Nobiembre 2008.
- ^ "Population – Key Indicators". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 28 Hunio 2013. Naala idi 14 Hunio 2013.
- ^ "Latvia in Brief". Latvian Institute. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "Weather information in Latvia". www.travelsignposts.com. 14 Marso 2015. Naala idi 14 Marso 2015.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Letonia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Letonia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Latvia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Letonia iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Letonia
- Heograpiko a datos a mainaig iti Letonia iti OpenStreetMap


text:
Los Angeles
Ti Los Angeles (/lɒs ˈændʒələs/ (dengngen) loss-AN-jə-ləs; Espaniol: [los ˈaŋxeles]), nga addaan iti populasion ti 2010 a Senso ti Estados Unidos iti 3,792,621, ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad ti estado iti California, ken isu ti maikadua ti kaaduan ti populasion idiay Estados Unidos, kalpasan ti Siudad ti New York.[5] Adaan daytoy ti kalawa a 468.67 kuadrado milia (1,213.8 km2), ken mabirukan idiay Akin-abagatan a California. Kadawyan a namammuan babaen ti pangyababaan a L.A., daytoy a siudad ket isu ti kangrunaan a pakakitaan iti kadakkelan a Los Angeles-Long Beach-Santa Ana metropolitano estadiska a kalawa, a naglaon kadagiti 12,828,837 a tattao manipud idi 2010, ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar iti lubong[6]ken ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos.[7] Ti Los Angeles ket naamammuan pay a ti tugaw iti Probinsia ti Los Angeles, ti kaaduan ti populasion ken maysa a kaaduan kadagiti nadumaduma nga etniko a probinsia iti Estados Unidos[8] idiay Estados Unidos, nga ti intero a Los Angeles a lugar ket mabigbigan a kaaduan ti nadumaduma kadagiti kadakkelan a siudad iti pagilian ti Estados Unidos.[9] Dagiti agtaeng iti daytoy a siudad ket matawtawagan nga "Anghelenos".[10]
Ti Los Angeles ket napundar idi Septiembre 4, 1781, babaen ti Kastila a gobernador a ni Felipe de Neve.[11] Daytoy ket nagbalin a paset ti Mehiko idi 1821 kalpasan ti Mehikano a Gubat ti Wayawaya.[12] Idi 1848, idi patingga ti Mehikano–Amerikano a Gubat, ti Los Angeles ken dagiti amin a paset ti California ket ginatang a kas paset ti Tulag ti Guadalupe Hidalgo, isu a daytoy ket nagbalinen a paset ti Estados Unidos.[13] Ti Los Angeles idi ket di nainkorporado a kas maysa a munisipalidad idi Abril 4, 1850, lima a bulan sakbay a ti California ket nakagun-od ti pannaka-estado.[14]
Nabirngasan a kas ti Siudad dagiti Anghel, ti Los Angeles ket maysa a mangiyun-una a sentro ti lubong iti negosio, internasional a panagtagilako, panagliwliwa, kultura, midia, moda, siensia, ay-ayam, teknolohia, ken edukasion, ken nairanggo idi a maikanem a Pagsurotan ti Sangalubongan a Siudad ken maika-13 iti Pagsurotan ti Bileg ti Siudad. Ti siudad ket pangibalbalayan kadagiti naindayegan a patakder a sumaksakup kadagiti nadumaduma a kita ti propesional ken kultural a pagobraan ken maysa kadagiti kadakkelan a makina ti ekonomia idiay Estados Unidos. Ti naitiptipon nga estadistikal a lugar (CSA) ti Los Angeles ket addaan iti dagup a metropolitano a produkto (GMP) iti $831 bilion (manipud idi 2008), a makaaramid daytoy ti maikatlo a kadakkelan iti lubong, kalpasan ti Kalatakan a Tokyo ken ti metropolitano a luglugar ti New York.[15] A kas ti pangibalbalayan a kuartel ti Hollywood, daytoy ket mangiyuna ti lubong kadagiti panagpartuat kadagiti pataud ti telebisio, video nga ay-ayam, ken nairekord a musika; daytoy ket maysa pay kadagiti mangiyuna iti panapataud kadagiti pelikula.[16] Iti pay maipatinayon, ti Los Angeles ket nagsangaili pay kadagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada idi 1932 ken idi 1984.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Stafford, Leon (7 Enero 2010). "Ti Atlanta ket agobobra kadagiti panaglakoda: Ti opisina ti ehekutibo ti Konbension ket agususar kadagiti kasisigud a panaglako ti siudad". Ti Atlanta a Warnakan – Batay-linteg. p. 1. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-11-26. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ Smith, Jack (12 Oktubre 1989). "Ti maysa a Teflon Metropolis nga Awan dagiti Parbo a Nagan Stick". Los Angeles Times. p. 1. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ "'La-La Land,' ti diksionario a panagipalpalawag ti Los Angeles". Los Angeles Times. 25 Marso 2011. Naala idi 29 Septiembre 2011.
- ^ "Gazetteer". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Opisina ti Senso ti E.U. ket Nangiparuar ti Datos ti Populasion a Pannakaiwarwaras ken Panagbalbaliw idiay E.U. a Naibatay ti Panagusig iti 2010 a Nagbanagan ti Senso". Opisina ti Senso E.U. 24 Marso 2010. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti Populasion ti Siudad – Populasion ti Siudad iti Lubong, Dagiti Kadakkelan a Siudad iti Lubong". Worldatlas.com. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Kasaad ti Populasion ken Panagtaeng ti Balbalay: 2010 – Estados Unidos – Metropolitano nga Estadistika ti kalawa". Opisina ti Senso ti E.U. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ Les Christie (9 Agosto 2007). "Ti kaaduan kadagiti nadumaduma nga etniko a probinsia idiay Estados Unidos". CNN. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Dagiti Sangapulo a kaaduan ti Nadumaduama a Siudad idiay Amerika". cnbc.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-06-27. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Angeleno". Ti Nawaya a Diksionario. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ Barrows, H.D. (1899). "Felepe de Neve". Naipakasaritaan a Kagimongan ti Maminpat nga Akin abagatan. Vol. 4. p. 151ff. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ Estrada, William D. (Abril 15, 2008). Ti Paza ti Los Angeles: sagrado ken naisuppiatan a lugar. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. p. 43. ISBN 978-0-292-71755-8. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ Spencer, Jesse Ames (1866). Pakasaritaan ti Estados Unidos: Manippud kadagiti kasapaan a paset ti panawen aginggana ti administrasion ni James Buchanan. Johnson, Fry and company. p. 453. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti Siudad ti Kaunegan ti Kondado ti Los Angeles" (PDF). Kondado ti Los Angeles. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2014-06-28. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti 150 a kabaknangan a siudad iti lubong babaen ti GDP idi 2005". citymayors.com. Marso 11, 2007. Naala idi Oktubre 20, 2011. Ti listaan ket napaay a nangiraman ti Taipei.
- ^ "Ti Nigeria ket linabsanna ti Hollywood a kas ti maikadua a kadakkelan nga agpatpataud ti pelikula – UN". Copyright © United Nations 2012. 2009-05-05. Naala idi 2012-09-04.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Los Angeles iti Wikimedia Commons


text:
Lumaud a Visayas
Ti Lumaud a Visayas, ket maysa a rehion ti Filipinas, a napusgan kas Rehion VI. Paset ti Visayas, buklen ti 6 a probinsia, ti Aklan, Antique, Negros Occidental, Capiz, Guimaras ken Iloilo. Addaan ti rehion kadagiti 17 a siudad, ti kaaduan ti siudadna a rehion iti intero a Filipinas. Hiligaynon ti kangrunaan a pagsasao, a maar-aramat iti Negros Occidental, Guimaras, Capiz ken sumagmamano a paset ti Iloilo. Ti Kinaray-a ket pagsasao iti Antique ken dadduma a paset ti Iloilo. Ti Aklanon ket maar-aramat iti Aklan. Ti Siudad ti Iloilo ti rehional a sentro.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Kalinga
Ti Lehislatibo a Distrito iti Kalinga ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia ti Kalinga iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Idi daytoy pay laeng ket sub probinsia, ti Kalinga ketnairepresenta idi a kas paset ti awan itan nga umuna distrito ti saan a nabingbingay a Mountain Province manipud idi 1916 aginggana idi 1969. Idi nabingbingay ti Mountain Province idi 1969, ti sub probinsia ti Kalinga ket nagbalin a paset ti probinsia ti Kalinga-Apayao, a nagbutos ti bukodna pannakabagi manipud idi 1969 aginggana idi 1972. Ti Kalinga-Apayao ket nairepresenta idi iti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion II manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984.
Ti Kalinga-Apayao ket nagtaginayon ti bukodna a maymaysa a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos kadagiti kamengna iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isumet laeng a tawen. Ti Kalinga ket naidatonan idi ti bukodna apannakabagi kalpasan ti pannakapasingked ti Republika Tignay Blng. 7878 idi Mayo 8, 1995, a nangisina iti daytoy manipud ti sub probinsia ti Apayao. Ti probinsia ket nangrugrugi a nagbutos ti bukodna apannakabagi idi 1998.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 201,613
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Hungaria
Nagsasabtan: 47°N 20°E / 47°N 20°E
Ti Hungaria /ˈhʌŋɡəri/ (dengngen) (Hungaro: Magyarország [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] (dengngen)) ket maysa a naserraan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Europa.[6] Daytoy ket mabirukan idiay Labneng Karpato ken nabeddengan babaen ti Eslonakia iti amianan, Ukrania, ken Romania iti daya, Serbia, ken Kroasia iti abagatan, Eslobenia iti abagatan a laud ken Austria iti laud. Ti kapitolio ti pagilian, ken ti kadakkelan a siudadna, ket ti Budapest. Ti Hungaria ket maysa a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ti OECD, ti Visegrád a Grupo, ken ti Schengen a Tulagan . Ti opisial a pagsasaona ket ti Hungaro, a naamammuan pay a kas ti Magyar, a paset daytoy Finno-Ugric a grupo ken isu daytoy ti kaaduan a naisasao ti saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Kappon ti Europa.[7]
Kalpasan dagiti paset ti panawen a nagsasaruno a panagtataeng dagiti Celta, Romano, Huns, Eslabo, Gepid, ke Avar, ti pundasion ti Hungaria ket naipundar idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ti Hungaro a prinsipe a ni Árpád, a ti nalatak nga apona a ni San Esteban I ket naipangato iti trono idi 1000 AD iti balangat nga inpatulod babaen ni Papa Silvestre II manipud idiay Roma. Ti Pagarian ti Hungaria ket adda daytoyen manipud idi 946 a tawtawen,[nota 1] ken dagiti nadumaduma apuntos ket naikedkeddeng idi a kas maysa a nangruna a politikal a bileg idiay Europa, a maysa akadagiti kultural a sentro ti Lumaud a Lubong.[8][9] Kalpasan ti agarup a 150 a tawtawen ti bassit a Otomano a panaturay (1541–1699), ti Hungaria ket naitiptipon iti Habsburg a Monarkiay, ken kalpasan daytoy ket naikeddeng a kas gudua ti dua a monarkai ti Austro-Hungaria (1867–1918).
Daytoy ket maysa a nalatak a bileg aginggana idi gibus ti Sangalubongan a Gubat I, ti Hungaria ket nannugpalan a nakapukaw kadagiti agarup a 70 porsiento ti teritoriona, maysa a pagkatlo ti etniko a Hungaro a populasion,[10] ken amin dagiti sangladanna babaen ti Tulag ti Trianon,[11] a dagiti termino ket ket naikedkeddeng a nakaro unay babaen kadagiti kaaduan ti Hungaria.[12] Kalpasan ti nabagas nga ekonomiko ken politikal a pannakatalna, ti Hungaria ket nasakupan ti autoritario a turay, ken nagtengan ti pannakikaduana iti Nazi nga Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II. Kalpasan ti gubat, ti Hungaria ket tinurayan babaen dagiti Sobiet, a simsimrek iti panawen ti Komunista idi 1947 kalpasan ti pannakabangon ti Republika ti Tattao ti Hungaria. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti Hungaria ket nakagun-od ti nawatiwat a sangalubongan a pannakadlaw idi las-ud ti Rebolusion ti 1956, ti kadakkelan a yaalsa a rimsua iti kaunegan ti sakup ti Sobiet. Kalpasan ti paset tipanawen ti kadawyan a liberal a turay ti komunismo, idi 1989 ti Hungaria ket nangirugrugi ti naballigi a panaglukatna kadagiti pagbeddenganna iti Austria, a mangtulong daytoy ti panagpadaras ti panagrebba ti Dumaya a Panagkaykaysa.
Manipud idi 1989, ti Hungaria ket tinurturayanen babaen ti demokratiko a parlamentario a republika, ken tatta nga aldawen ket naikedkeddeng a kas maysa a narang-ay a pagilian nga adda ti nangato a matgedan nga ekonomia.[13] Ti Hungaria ket maysa kadagiti tallopulo a kadayegan a papanan dagiti turista iti lubong, a mangawawis kadagiti 10.2 a riwriw a turista ti tunggal maysa a tawen (2011).[14] Ti pagilian ket pagtaengan ti kadakkelan a sistema ti rukib ti napudot nga ubbog[15] ken ti maikadua a kadakkelan a napudot a danaw iti lubong (Danaw Hévíz), ti kadakkelan a danaw iti Tengna nga Europa (Danaw Balaton), ken ti kadakkelan a masna a karuotan idiay Europa (Hortobágy).
PakaammoUrnosen
- ^ Ti porma ti gobierno idi iti dayta a panawen ket nagbalbaliw wenno saan a naamammuan, a gapuanan kadagiti nabiit a panagsarsardeng
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Senso ti Populasion idi 2001 – Nailian ken kondado a datos – Pakabuklan ti datos". Nepszamlalas.hu.
- ^ "Population by type of settlement – annually". Hungarian Central Statistical Office. 24 December 2015. Naala idi 24 December 2015.
- ^ Senso a Datos idi 2011 ti Opisina ti Sentral a Hungaro ti Estadistika. Naala idi 27 Marso 2012.
- ^ a b c d "Hungary". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan idi 2011" (PDF). Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ "Heograpia ::Hungaria". cia.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-06-10. Naala idi 31 Agosto 2011.
- ^ Sangalubongan a panakaisao: dagiti panggep para iti panagampon ti Inggles a bokabulario kadagiti sabsabali a pagsasao – Liblibro ti Google. Liblibro ti Google. Naala idi 20 Septiembre 2010.
- ^ Mario D. Fenyo. "Literaturea ken Politikal a Panagbalbaliw: Budapest, 1908–1918: Panagginnatang ti Pilosopiko a kagimongan ti Amerikano, 1987". Books.google.com.au.
- ^ Clara Margaret Czégény: Dagiti Tinawtawid a Hungaro a Reseta ni Helen
- ^ "Dagitinaranas a kinapudno – Pakasaritaan". MTI. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-12-04. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ Bernstein, Richard (9 Agosto 2003). "Daya ti Danube: Nakakalkaldaanga Siglo ti Hungaria". The New York Times. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ "Hungaria". Encarta. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-08-29. Naala idi 12 Nobiembre 2008.
- ^ Panakaidasig ti Pagilian ti Sangalubongan a Banko, 2007
- ^ "UNWTO Barometro ti Sangalubongan a Turismo" (PDF). Organisasion ti Sangalubongan a Turismo. Naala idi 30 Hulio 2012.
- ^ "Agbiruk – Sangalubongan nga Edision – The New York Times". International Herald Tribune. 29 Marso 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-03-27. Naala idi 20 Septiembre 2009.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Hungaria iti Wikimedia Commons


text:
Tulong:Nagan ti espasio ti MediaWiki
Ti nagan ti espasio ti MediaWiki ket maysa kadagiti pagalagadan a nagan ti espasio iti estruktura iti datos a batayan ti sopwer ti MediaWiki, a mangpatpataryay iti Wikipedia. Dagiti panid iti daytoy a nagan ti espasio (dagiti titulo a mangrugi iti pasakbay ti MediaWiki:) ket aglaon ti teksto a maiparangto kadagiti naisangayan a lugar iti interface ti web. Dagiti laeng administrador ti mabalin a makaurnos iti daytoy a nagan ti espasio, ngem amin dagiti editor ket mabalinda ti mangisingasing kadagiti panagbaliw kadagiti maitutop a tungtungan a pampanid.


text:
Richard Nixon
Ni Richard Milhous Nixon (Enero 9, 1913 – Abril 22, 1994) ket isu idi ti maika-37 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1969 aginggana idi 1974. Ti is-isu laeng a presidente a nagikkat ti opisina, ni Nixon ket nagserbi idi idiay pannakabagi ti E.U. ken senador manipud idiay California ken ti maika-36 a Bise Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1953 aginggana idi 1961.
Ni Nixon ket naipasngay idi idiay Yorba Linda, California. Kalpasan ti panakalpasna ti lisensatura nga obrana idiay Kolehio ti Whittier, isu ket nagturpos idiay Unibersidad ti Duke a Pagadalan ti Linteg idi 1937, ken nagsubli idiay California tapno agpakasanay ti linteg. Isu ken ti asawana, a ni Pat Nixon, ket immalisda idiay Washington tapno agtrabaho para iti pederal a gobierno idi 1942. Isu ket simmarunoa nagserbi idiay Marina ti Estados Unidos idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Ni Nixon ket nabutosan idiay Kamara dagiti Pannakabagi idi 1946 ken idiay Senado idi 1950. Ti panagkamatna ti Hiss a Kaso ket nangipatakder ti panakaidayawanna a kas ti maysa a daulo ti kontra-komunista, ken nangipangato kaniana ti nailaina a kadayegan. Isu idi ti tumaray a kadua ni Dwight D. Eisenhower, ti nominado ti Partido Republikano iti 1952 a panagbutos. Ni Nixon ket nagserbi ti walo a tawena a kas bise presidente. Isu ket nagigakat ti napaay a panagkampania ti presidente idi 1960, nga inabak ti bassit laeng ni John F. Kennedy, ken naabak ti panakilumba ti Gobernador iti California idi 1962. Idi 1968, isu ket timmaray manen para iti presidente ken nagballigi a nabutosan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Richard Nixon iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Hatnote
Daytoy a palntilia ket agpataud iti napormat a teksto, ken surotenna ti tarabay para iti hatnote ti Wikipedia.
{{hatnote|Pagarigan ti teksto ti hatnote.}}→
Iti nawatiwat a panangibaga, ti hatnote ket makasungbatto kadagiti panagdamag ti agbasbasa: Addaak kadi iti husto a panid?
Annong[urnosen ti taudan]
Daytoy a palntilia ket kangrunaan a maus-usar tapno mainayon ti husto a napormat a hatnote iti panid. Masansan, ngem saan a kankanayon, a daytoy ket maysa a silpo ti panangilawlawag iti ngato ti pampanid ti artikulo. Daytoy ket mangikabil ti maysa a muton ti HTML ti
div- /
div iti likmut ti teksto a naikabil a kas iti kaikaisuna a nga argumento, a mangited iti naiyalagad a panagpormat (dagiti linaon ket naikeddengda a nalennekan ken italoko kadagiti kaadaun a panangiparang); daytoy ket isalumina pay ti nailaon a kodigo tapno masigurado a husto a maipatarus.
Daytoy a plantilia ket maus-usar pay a kas ti "meta-plantilia" para kadagiti maipatinayon a plantilia nga espesialisado a silpo ti pannangilawlawag; kitaen ti Kategoria:Dagiti plantilia ti hatnote para iti listaan.
Ti plantilia ket saan nga automatiko nga agpartuat kadagiti silpo iti ania man a kita. Dagiti silpo ken dagiti dadduma a kayat a panagpormat ket nasken a nalawag a mainayon babaen ti panagusar ti [[Tulong:Nadaras a reperensia|pangmarka ti Wikipedia].
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Nalaka a panagusar
{{hatnote|teksto}}
- Amin dagiti parametro
{{hatnote|teksto|extraclasses=extra classes|selfref=yes|category=no}}
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Daytoy a palantilia ket mangawat kadagiti sumaganad a parametro:
1- ti teksto ti hatnote. (nasken)
extraclasses- ti ania man a mainayonto a surok a klase ti CSS. Kas pagarigan, ti plantilia ti {{kitaen pay}} ket manginayon kadagiti klase ti
|extraclasses=boilerplate seealso.
selfref- no maisaad iti "yes", "y", "true" wenno "1", inayonna ti klase ti CSS ti"selfref". Daytoy ket mausar a mangibaga ti bukod a reperensia iti Wikipedia. Kitaen ti Plantilia:Selfref para iti adu pay a pakaammo.
category- no maisaad iti "no", "n", "false", wenno "0", lappedanna ti kategoria ti panagsurot ti biddut (Kategoria:Dagiti plantilia ti hatnote nga agraman kadagiti biddut). Adda laeng epektona daytoy no saan amainayon ti umuna a pangpuesto a parametro (ti teksto ti hatnote).
Pagarigan[urnosen ti taudan]
{{hatnote|Pagarigan a teksto ti hatnote}}→
Dagiti biddut[urnosen ti taudan]
No awan ti maited a teksto ti hatnote, ti plantilia ket mangiparuar ti sumaganad a mensahe:
- Biddut: awan ti nainaganan a teksto (tulong).
No makitam daytoy a mensahe ti biddut, daytoy ketmaysa kadagiti uppat a rason:
- Awan dagiti nainaganan a parametro (ti kodigo idi ti palantilia ket
{{hatnote}}). Pangngaasi nga imbes ket nga usaren ti
{{hatnote|teksto}}.
- Adda met dagiti nainaganan a parametro, ngem saan a nairaman ti teksto ti hatnote. Kas pagarigan, ti teksto ti plantilia ti
{{hatnote|extraclasses=seealso}}ket agpataudto iti biddut. Pangngaasi nga imbes ket nga usaren ti (kas pagarigan)
{{hatnote|teksto|extraclasses=seealso}}.
- Saan a nainaganan ti teksto ti hatnote, ngem dayta a teksto ket aglaon iti maysa a senial ti equals ("="). Ti senial ti equals ket addaan iti espesial a kaibuksilan iti kodigo ti plantilia, ken gapu iti daytoy, daytoy ket saaan a mabalin a mausar kadagiti parametro ti plantilia a saan a manginagan ti nagan ti parametro. Kas pagarigan, ti kodigo ti plantilia ti
{{hatnote|2+2=4}}ket agpataudto iti daytoy a biddut. Tapno mabalin daytoy, mabalinmo a nalawag nga inaganan ti nagan ti parametro babaen ti panagusar ti
1=sakbay ti teksto ti hatnote, kasla iti daytoy:
{{hatnote|1=2+2=4}}.
- Pinadasmo a dagus a sinerrekan ti Modulo:Hatnote babaen ti panagusar ti
{{#invoke:hatnote|hatnote|teksto}}. Tipanagusar ti #invoke iti daytoy a waya ket nabaldadon gapu kadagiti rason panagpataray. Pangngaasi nga imbes nga usaren ti
{{hatnote|teksto}}.
No makitam daytoy a mensahe ti biddut ken saaka a sigurado ti aramidem, pangngaasi nga agipablaak iti mensahe idiay Plantilia tungtungan:Hatnote, ken addanto tumulong kaniam.
Dagiti panid nga aglaon iti daytoy a mensahe ti biddut ket masursurotan iti Kategoria:Dagiti plantilia ti hatnote nga agraman kadagiti biddut.
Dagiti teknikal a salaysay[urnosen ti taudan]
Ti kodigo ti HTML a patauden babaen daytoy a plantilia ket kastoy ti kitana:
hatnote text
Ti kodigo ket patauden babaen ti Modulo:Hatnote.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Saudi Arabia
Nagsasabtan: 24°N 45°E / 24°N 45°E
Ti Saudi Arabia wenno Arabia a Saudita (Arabiko: السعودية as-Su‘ūdīyah wenno ti saan nga husto a as-Sa‘ūdīyah, nga opisial a naamamuan a ti Pagarian iti Saudi Arabia (Arabiko: المملكة العربية السعودية al-Mamlakah al-‘Arabīyah as-Su‘ūdīyah Arabiko a pannakabalikas (tulong·pakaammo)), kadawyan a makunkuna a kas ti Saudi Arabia (iti Britaniko nga Ingles a kas ti /ˌsaʊdi əˈreɪbiʌ/ (dengngen) wenno iti Amerikano nga Ingles a kas ti /ˌsɔːdiː əˈreɪbiːʌ/ (dengngen)) ket isu ti kadakkelan nga estado idiay Akinlaud nga Asia babaen ti kalawa, a nabuklan ti kadakkelan a paset ti Arabiano a Peninsula, ken isu ti maikadua a kadakkelan iti Arabo a lubong, kalpasan ti Algeria. Naibeddengan daytoy babaen ti Hordania, ken Irak iti amaianan ken amianan a daya, ti Kuwait, Qatar ken ti Nagkaykaysa nga Emirate dagiti Arabo iti daya, ti Oman iti abagatan a daya, ken ti Yemen iti abagatan. Ti Nalabbaga a Baybay ket naisanglad iti laud, ken ti Golpo Persiano ket naisanglad iti amianan a daya. Ti Saudi Arabia ket addaan iti kalawa iti agarup a 2,149,690 km2 (830,000 sq mi), ken addaan iti nakarkulo a populasion iti 27 a riwriw, nga iti daytoy ket 8.8 a riwriw ket nakarehistro a gangganaet a tattao ken addaan iti nakarkulo a 1.5 a riwriw a saan a nadokumento nga imigrante. Dagiti Saudi a naipagilian ket isuda ti nagbukel ti agarup a 16 a riwriw a tattao.[5]
Ti pagarian ti Saudi Arabia ket pinundar idi babaen ni Abdul-Aziz bin Saud (kaaduan a naamammuan a kas ni Ibn Saud) idi 1932, ngem ti panagrukma a ti kanungpalan a nakaiturongan ti pannakapartuat ti Pagarian ket nangrugi idi 1902 idi natiliwna ti Riyadh, ti tinaudan a balay ti pamiliana, ti Kamara ti Saud, a naibagbaga iti Arabiko a kas ti Al Saud. Ti gobierno ti Saudi Arabia ket napauten a kas maysa a patingga a monarkia manipud idi napartuat. Daytoy ket bukodna nga inlawlawagan a kas Islamiko ken kaaduan a naimpluensiaan babaen ti Wahhabismo.[6] Ti Saudi Arabia ket sagpaminsan a tinawtawagan ti "Du a aNasantuan a Moskito" a naireperensia iti Al-Masjid al-Haram (idiay Meka), ken Al-Masjid al-Nabawi (idiay Medina), dagiti dua a kasantuan a lugar iti Islam.
Ti Saudi Arabia ket addaan iti maikadua a a reserba ti lana iti lubong, a kaaduanna idiay Akin-daya a Probinsia.[7][8] Ti lana ket mangbukel para iti ad-adu ngem 95% kadagiti panagiluas ken 70% iti rentas ti gobierno, urayno ti bingay iti saa a lana nga ekonomia ket agdama a dumakdakkel. Daytoy ti nangurugian ti pannakabalbaliw ti saan unay a narang-ay a pagarian ti desierto ti maysa kadagiti kabaknangan a pagilian iti lubong. Dagiti adu a rentas iti lana ket nangpalubos ti napardas a pannakabarona, a kas ti pannakapartuat ti maysa a Pagnam-ayan nga estado.[9] Adda pay daytoy ti maikanem a kadakkelan ti reserba ti alingasaw. Ti Saudi Arabia ket isu laeng ti pagilian iti lubong a mangiparit ti babbai nga agmaneho.[10]
EtimolohiaUrnosen
Kalpasan ti panagkaykaysa dagiti pagarian ti Hejaz ken Nejd, ti baro nga estado ket nanaganan ti al-Mamlakah al-ʻArabīyah as-Suʻūdīyah (ti transliterasion ti المملكة العربية السعودية iti Arabiko) babaen ti naarian a bilin ti Septiembre 23 1932 babaen ti nangpundar daytoy, ni kari Abdul Aziz Al Saud. Daytoy ket kadawyan a maipatarus a kas "ti Pagarian ti Saudi Arabia" iti Ilokano, urayno daytoy ket literal a ti kaibuksilanna ket "ti Saudi Arabo a Pagarian".[11]
Ti balikas a "Saudi" ket naala manipud iti elemento ti as-Suʻūdīyah iti Arabiko a nagan ti pagilian, ken maysa daytoy a pananginagan a naam-ammuan iti nisba, a naporma manipud iti dinastiko a nagan nga Al Saud (آل سعود). Ti pannakainayon daytoy ket mangipakpakita a ti nagturay ti pagilian ket nakakita daytoy a kas bukod a tagikua ti naarian a pamilia.[12][13] Ti Al Saud ket maysa nga Arabiko a nagan a naporma babaen ti panaginayon ti baliaks nga Al, a ti kaibusilanna ket "pamilia iti" wenno "Kamara iti",[14] iti personal a nagan ti tinaudan. Iti kaso iti Al Saud, daytoy ti ama ti nagpundar ti dinastia idi maika-18 a siglo, ni Muhammad bin Saud (Muhammad, anak a lalaki ni Saud).[15]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Maipanggep ti Saudi Arabia: Dagiti kinapudno ken Bilbilang". Ti Naarian nga Embahada iti Arabia a Saudita, Washington D.C. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-04-17. Naala idi 6 Hunio 2011.
- ^ Sentro a Departamento iti Estadistika ken pakaammo a kas naipabaro 2010
- ^ a b c d "Saudi Arabia". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 11 Hunio 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25.
- ^ "Saudi Arabia". American Bedu. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Nipatengnga ti isip kadagiti Islamiko a Banag – Panid 23, Cofie D. Malbouisson – 2007
- ^ James Wynbrandt (2004). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Saudi Arabia. Infobase Publishing. pp. 242. ISBN 978-1-4381-0830-8.
- ^ Soldatkin, Vladimir; Astrasheuskaya, Nastassia (9 Nobiembre 2011). "Ti Saudi Arabia labsannanto ti Rusia iti kaaduan nga agpatpataud ti lana-IEA". Reuters. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-09-24. Naala idi 10 Nobiembre 2011.
- ^ "Ti Pagarian ti Saudi Arabia – Ti Pagnam-ayan nga Estado". Naarian nga Embahada ti Saudi Arabia, Londres. Naala idi 1 Mayo 2010.
- ^ Dagiti Web 2.0 a Teknolohia ken Panagturay, Christopher G. Reddick, Stephen Kwamena Aikins – 2012
- ^ Lewis, Bernard (2003). Ti Didigra iti Islam. pp. xx–xxi (pangyuna). ISBN 0-679-64281-1.
- ^ Wilson, Peter W.; Graham, Douglas (1994). Saudi Arabia: ti umay a bagio. p. 46. ISBN 1-56324-394-6. Naala idi Hunio 6, 2011.
- ^ Kamrava, Mehran (2011). Ti Moderno a Tengnga a Daya: Ti Politikal a Pakasaritaan Manipud ti Umuna a Sangalubongan a Gubat. p. 67. ISBN 978-0-520-26774-9. Naala idi Hunio 6, 2011.
- ^ Wynbrandt, James; Gerges, Fawaz A. (2010). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Saudi Arabia. p. xvii. ISBN 978-0-8160-7876-9.
- ^ Hariri-Rifai, Wahbi; Hariri-Rifai, Mokhless (1990). Ti tawid ti Pagarian ti Saudi Arabia. p. 26. ISBN 978-0-9624483-0-0.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Saudi Arabia iti Wikimedia Commons
- Saudi Arabia Opisial a website ti gobierno
- Saudi Arabia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Saudi Arabia iti Curlie (iti Ingles)
- Bariweswes ti Saudi Arabia
- Wikimedia Atlas iti Saudi Arabia
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Saudi Arabia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Listaan dagiti papa
Daytoy a kronolohiko a listaan dagiti papa ket maipada ti naited idiay Annuario Pontificio babaen ti paulo a "I Sommi Pontefici Romani" (Ti Kangatuan nga Obispo iti Roma), a malaksid kadagiti nalawag a naibaga a kas dagiti kontrapapa. Daytoy ket tinawen a naipablaak babaen ti Romano a Curia, ti Annuario Pontificio ket saan nga agikabkabil kadagiti agsasaruno a bilang kadagiti papa, a nangibagbaga a saan a mabalin nga ikeddeng no ania a bangir ti nairepresenta kadagiti nadumaduma a panawen ti nainkalintegan a panagsasaruno, iti naisangsangayan a maipanggep ken ni Papa Leon, Papa Benedicto V ken dagiti papa ti tengnga a maika-11 a siglo.[1]
Ti 2001 edision ti Annuario Pontificio ket nangipakaamo kadagiti "ganggani a 200 a panagitarimaan kadagiti adda a biograpia dagiti papa, manipud ken ni San Pedro aginggan ken ni Juan Pablo II". Dagiti natarimaan ket maipanggep kadagiti petsa, a naipangpangruna kadagiti immuna a dua a siglo, lugar a nakaipasngayan ken apelyido ti maysa a papa.[2]
Ti termino a papa (Latin: papa "ama") ket naus-usar kadagiti nadumaduma a Simbaan a mangibaga kadagiti kangatuan ng aespiruitual a dauloda (kas pagarigan ti Koptiko a Papa). Daytoy a titulo iti Ingles a pnag-usar ket kadawyan a mangitudo iti daulo ti Romano Katoliko a Simbaan. Ti Romano Katoliko a papa ket agus-usar kadagiti nadumaduma a titulo babaen ti tinawidan, a mairamn ti Papa, Summus Pontifex, Pontifex Maximus, ken Servus servorum Dei. Ti tunggal maysa a titulo ket nainayon idi babaen ti naisangsangayan a paspasamak ti pakasaritaan ket saan a maipada kadagiti sabali a kalintegan ti papa, daytoy ket mabalin a mabalbaliwan.[3]
Ni Hermannus Contractus ket isu ti mabalin nga immuna a historiador a nagtultuloy a nanginumero dagiti papa. Ti listaanna ket nagpatingga idi 1049 ken ni Papa Leon IX a kas ti maika 154. Adda dagiti nadumaduma a panagbalbaliw a naaramid iti listaan idi las-ud ti maika-20 a siglo. Ni Kontrapapa Cristobal ket nabayagen a naipanunotan idi a kas nainkalintegan. Ni Papa-elektado Esteban ket naipanpanunotan idi a kas ti nainkalintegan babaen ti nagan a Esteban II aginggana idi 1961 nga edision, nga idi ket naborra. Urayno dagitoy a panagbalbaliw ket saanen a kontrobersial, adda dagiti moderno a listaan ket agiramramanda pay laeng iti daytoy nga "immuna a Papa Esteban II". Daytoy ket mabalin a gapu ti pannakaibatay iti 1913 nga edision iti Katoliko nga Ensiklopedia, a daytoy ket adda ti publiko a turayan.
Kronolohiko a listaan dagiti papa[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna – maika-5 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-3 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-4 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-5 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-6 – maika-10 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-6 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-7 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-8 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-9 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-10 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-11 – maika-15 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-11 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-12 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-13 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maik-14 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-15 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
- R Daytoy apapa ket nagikkat iti opisina.
- B Ti husto a petsa ti pannakaipasngay ni Inocencio VIII ken gangani amin a papa sakbay ni Eugenio IV ket di naamammoan, isunga ti kababaan a mabalin a tawen ket naipagarup para iti daytoy a tabla.
Maika-16 – maika-20 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-16 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-17 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-18 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-19 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-20 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-21 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Relihioso nga urnos[urnosen | urnosen ti taudan]
34 a papa ket kameng idi dagiti relihioso nga urnos. Dagitoy ket mangiran dagiti:
- Dagiti Benedictino (17):-
- Gregorio I, Bonifacio IV, Adeodato II, Leon IV, Juan IX, Leon VII, Esteban IX, Gregorio VII, Victor III, Urbano II, Pascuall II, Gelasio II, Celestino V, Clemente VI, Urbano V, Pio VII
- ken mairaman tiCamaldolese (1):-
- Gregorio XVI ken Pio IX
- Dagiti Augustino (6):-
- Eugenio IV
- ken mairaman dagiti Kadawyan a Kanaon (5):-
- Honorio II, Inocencio II, Lucio II, Gregorio VIII, Adriano IV
- Dagiti Dominikano (4):-
- Inocencio V, Benedicto XI, Pio V, Benedicto XIII
- Dagiti Pransiskano (4):-
- Nicolas IV, Sixto IV
- ken mairaamn dagitiMonghe a Pransiskano (2):-
- Sixto V, Clemente XIV
- Dagitii Sistersiense (2):-
- Eugenio III, Benedicto XII
Dagiti paammo ti panagibilang dagiti papa[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti anomalia iti listaan a naited dita ngato ket makasapul ti ad-adu pay a panagipalpalawag:
- Ni Felix II (356–357), ni Papa Bonifacio VII (974, 984–985), Juan XVI (997–998), Benedicto X (1058–1059) ken Alejandro V (1409–1410) ket saanda a nailista gaouta isuda amin ket naipanunotan a kontrapapa.[12]
- Ti panakabilangan dagiti papa nga agnagan ti Felix ket nabaliwan tapno maikkat ti kontrapapa a ni Felix II; nupay kasta, kaaduan kadagiti listaan ket tinawtawaganda pay laeng dagiti dua Felix, ni Felix III ken Felix IV. Iti maipatinayon, adda pay ti maysa ngfa antipapa a ni Felix V.[12]
- Awan idin ti maysa a papa a Juan XX a kas nagbanagan ti panakallilaw iti panagbilang a sistema idi maika-11 a siglo.[13]
- Ni Papa-elektado Esteban, nga isu ket pimmusay sakbay a nakonsekrado, ket saan nga adda idiay Batikano nga opisal a listaan dagiti papa ti Batikano manipud idi 1961, ngem agparparang kadagiti listaan a napetsaan manipud idi 1960.[13] Ti pannakibilang dagiti sumaganad a papa a tinawtawagan ti Esteban ket tatta nga aldawen ket naited a kas ti Papa Esteban II (752–757) aginggana ken ni Papa Esteban IX (1057–1058), a saan a kas ti Esteban III aginggana ti Esteban X.
- Idi ni Simon de Brion ket nagbalin a papa idi 1281, isu ket nagpili a matawan ti Martin. Iti isu met laeng a panawen, ni Marino I ken Marino II ket naikamali a napanunotan a ni Martin II ken Martin III, isu nga gapu ti kamali, ni Simon de Brion ket nagbalin a ni Papa Martin IV.[14]
- Ni Papa Dono II, ket naibagbaga a nagikkat idi agarup a 974, ngem awan dayta. Dayta a pammati ket nagbanagan manipud iti pannakaallilaw iti titulo a dominus (apo) nga adda ti husto a nagan.
- Ni Papa Juana ket mabalin a saan pay nga adda; nupay kasta, dagiti sarsarita a maipanggep kaniana ket mabalin a nagtaud manipud kadagiti istoria a maipanggep ti pornokrasia.[15]
- Ti kasasaad ni Kontrapapa Juan XXIII ket saan a naamammoan kadagiti ginasut a tawtawen, ken kanungpallanen a nasimpa idi 1958 idi ni Angelo Giuseppe Roncalli ket nangiyebkas ti kabukbukodanna a nagan a kas Juan XXIII. Ni Baldassare Cossa, nga isu idi ket Kontrapapa Juan XXIII, ket nagserbi a kas maysa a Kardinal ti naikaykaysa a simbaan sakbay a pimmusay idi 1419 ken ti bangkayna ket mabirukan idiay Battistero di San Giovanni (Florensia).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio 2012 (iti Italiano). Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. 2012. p. 12. ISBN 978-88-209-8722-0.
- ^ "Corrections Made to Official List of Popes" [Dagiti Panagtarimaan ket Naaramid idiay Opisial a Listaan dagiti Papa]. ZENIT (iti Ingles). 5 Hunio 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-01-19. Naala idi 21 Oktubre 2008.
- ^ [1] Panipakauna a Pammadayaw iti Papa: dagiti titulo ken kayarigan.
- ^ a b Fahlbusch, Erwin; Bromiley, Geoffrey William, dagiti ed. (2005). "Pope, Papacy" [Papa, Kinapapa]. Evangelisches Kirchenlexikon [Ti Ensiklopedia iti Kristianidad] (iti Ingles). Vol. 4. Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans Publishing. pp. 272–282. ISBN 0-8028-2416-1.
- ^ Ti maikapat a papa Naipatungtungan idiay artikulo iti Clemente I
- ^ Mcbrien, Richard P. (2006). The Pocket Guide to the Popes [Ti Maibulsa a Pagsurotan kadagiti Papa] (iti Ingles). New York, New York: HarperCollins. pp. 30–31. ISBN 978-0-06-113773-0.
- ^ "The Chronography of 354 AD. Part 13: Bishops of Rome" [Ti Kronograpia iti 354 AD. Paset 13: Dagiti Obisbo ti Roma]. tertullian.org (iti Ingles). manipud ken ni Theosodr Mommsen, MGH Chronica Minora I (1892), pp.73–6. Naala idi 6 Marso 2012.
- ^ "St Liberius the Pope of Rome". Orthodox Church in America (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-10-29. Naala idi 3 Enero 2022.
- ^ Geanakoplos, Deno John (1989). Constantinople and the West: Essays on the Late Byzantine (Palaeologan) and Italian Renaissances and the Byzantine and Roman Churches [Konstantinopla ken ti Laud: Dagiti Salaysay ti Naladaw a Bisansio (Paleologo) ken dagiti Italiano a Renasimiento ken ti Bisansio ken Romanochurches] (iti Ingles). Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press. p. 263. ISBN 0-299-11880-0.
- ^ Para kadagiti petsa nga ipupusay ni Clemente III ken ti pannakabutos ni Celestino III kitaen ni Katrin Baaken: Zu Wahl, Weihe und Krönung Papst Cölestins III. Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters Tomo 41 / 1985, pp. 203–211
- ^ Blunt, John Henry, ed. (1874). "Jansenists". Dictionary of Sects, Heresies, Ecclesiastical Parties, and Schools of Religious Thought (iti Ingles). London: Rivingtons. pp. 234–240.
- ^ a b Paschal Robinson (1913). "Atipapa". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ a b Paschal Robinson (1913). "Kronolohiko a Listaan dagiti Papa". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ Paschal Robinson (1913). "Papa Martin IV". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ Paschal Robinson (1913). "Papisa Juana". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
- Fortescue, Adrian (2008). The Early Papacy to the Synod of Chalcedon in 451 [Ti Nasapa Kinapapa: Aginggana iti Sinodo iti Chalcedon idi 451] (iti Ingles) (Maika-4 nga ed.). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 978-1-58617-176-6.
- Kelly, J. N. D. (1986). The Oxford Dictionary of Popes [Ti Oxford a Diksionario dagiti Papa] (iti Ingles). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-213964-9.
- Lubac, Henri de (1988). Catholicism: Christ and the Common Destiny of Man [Katolisismo] (iti Ingles). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 0-89870-203-8.
- Nichols, Aidan (2010). Rome and the Eastern Churches: A Study in Schism [Ti Roma ken ti Akindaya a Simbaan] (iti Ingles) (Maika-2 nga ed.). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 978-1-58617-282-4.
- Pontificia Amministrazione della Patriarcale Basilica di San Paolo (2002). I papi: venti secoli di storia (iti Italiano) (Maika-2 nga ed.). Libreria Editrice Vaticana. ISBN 88-209-7316-2.
- Hahn, Scott (1993). Rome Sweet Home: Our Journey to Catholicism [Roma Nasamit a Pagtaengan] (iti Ingles). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 0-89870-478-2.
- Istituto della Enciclopedia Italiana (2000). Enciclopedia dei papi (iti Italiano). Roma: Istituto della Enciclopedia italiana.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Katoliko nga Ensiklopedia (iti Ingles)
- Giga-Katoliko a Paammo (iti Ingles)
- Dagiti Papa ken Anti-Papa Naiyarkibo 2012-05-12 iti Wayback Machine (iti Ingles)
- Ti Ortodokso a Simbaan idiay Amerika, Ti Kabibiag dagiti Santo (Akindaya a Kristiano) (iti Ingles)


text:
Mario Vargas Llosa
Ni Jorge Mario Pedro Vargas Llosa, Umuna a Markes iti Vargas Llosa (Espaniol: [ˈmaɾjo ˈBaɾɣas ˈʎosa]; nayanak idi Marso 28, 1936) ket maysa a Peruano a mannurat, politiko, agiwarwarnak, manalaysay, propesor ti kolehio, ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2010.[3] Isu ket naipasngay idi idiay Peru, ni Vargas Llosa ket maysa kadagiti kalaingan a nobelista ken manalaysay iti Latin nga Amerika, ken maysa kadagiti mangyuna a mannurat iti kaputotanna. Adda met dagiti kritiko a nangikeddeng kaniana nga isu ket addaan ti dakkel nga impakto iti sangalubongan ken ngem ti ania man a mannurat iti Latin American Boom.[4] Kalpasan ti pannakairangarang ti Premio Nobel iti Literatura idi 2010, ti Sueko nga Akademia ket kinunana a nangited kenni Vargas Llosa "para iti kartograpiana kadagiti estrukrura iti bileg ken dagiti naintrinsera a ladawan dagiti resistansia ti tattao, rebolto, ken pannakaabak".[5] Ni Vargas Llosa ket agdama nga agbisbisita a Propesor idiay Sentro ti Lewis para kadagiti Arte idiay Unibersidad ti Princeton.[6]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Nangabak ti Premio Nobeliti Literatura ni Mario Vargas Llosa". The Seattle Times.
Idi 1990, isu ket timmaray para iti presidente iti Peru, ngem inabak babaen ni Alberto Fujimori. Napakapsut babaen ti adu a publiko a panagkayat iti naranggas a panagturay ni Fujimor, ni Vargas Llosa ket nangala iti Kastila a pannakaumili, ken agnanaed idiay Madrid ken Londres.
- ^ "Lo más visto". CNN INTERNACIONAL. Marso 4, 2011.
- ^ "Ni Mario Vargas Llosa iti Peru ket nangabak iti Premio Nobel iti Literatura". Londres: The Independent. Oktubre 7, 2010.
- ^ Boland & Harvey 1988, p. 7 ken Cevallos 1991, p. 272
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura ti 2010". Nobelprize. Oktubre 7, 2010. Naala idi Oktubre 7, 2010.
- ^ "Mario Vargas Llosa: Agbisbisita a Lekturado". Princeton. Naala idi Oktubre 6, 2013.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Mario Vargas Llosa iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Mario Vargas Llosa iti Wikimedia Commons


text:
Lehislatibo a distrito iti Sarangani
Ti maymaysa a Lehislatibo a Distrito iti Sarangani ket isu tu pannakabagi iti Probinsia iti Sarangani iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Sarangani ket paset idi ti pannakabagi iti Abagatan a Cotabato aginggana idi 1995, idi naikkan ti bukodna a pannakabagi.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 498,904
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Santa Barbara, Iloilo
Ti Santa Barbara ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Barbara ket politikal a nabingbingay iti 60 a barbaranggay.[2]
- Agusipan
- Agutayan
- Bagumbayan
- Balabag
- Balibagan Este
- Balibagan Oeste
- Ban-ag
- Bantay
- Baranggay Zone I (Pob.)
- Baranggay Zone II (Pob.)
- Baranggay Zone III (Pob.)
- Baranggay Zone IV (Pob.)
- Baranggay Zone V (Pob.)
- Barasan Este
- Barasan Oeste
- Binangkilan
- Bitaog-Taytay
- Bolong Este
- Bolong Oeste
- Buayahon
- Buyo
- Cabugao Norte
- Cabugao Sur
- Cadagmayan Norte
- Cadagmayan Sur
- Cafe
- Calaboa Este
- Calaboa Oeste
- Camambugan
- Canipayan
- Conaynay
- Daga
- Dalid
- Duyanduyan
- Gen. Martin T. Delgado
- Guno
- Inangayan
- Jibao-an
- Lacadon
- Lanag
- Lupa
- Magancina
- Malawog
- Mambuyo
- Manhayang
- Miraga-Guibuangan
- Nasugban
- Omambog
- Pal-Agon
- Pungsod
- San Sebastian
- Sangcate
- Tagsing
- Talanghauan
- Talongadian
- Tigtig
- Tungay
- Tuburan
- Tugas
- Baranggay Zone VI (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Santa Barbara | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
1Ita, nagkari dagiti lallaki ti Israel idiay Mizpa, “Awan kadatayo ti mangipaasawa iti anakna a babai iti Benjaminita.”
2Kalpasanna, napan dagiti tattao idiay Betel ket nagtugawda sadiay iti sangoanan ti Dios agingga iti rabii, ken nasaem a nagladingitda iti napigsa.
3Kinunada, “O Yahweh a Dios ti Israel, apay a napasamak daytoy iti Israel, a maysa kadagiti tribumi ti awan tatta nga aldaw?”
4Iti sumaruno nga aldaw, nasapa a bimmangon dagiti tattao ket nangipatakderda iti altar sadiay ken nangidatonda kadagiti daton a mapuoran ken kadagiti daton a pakikappia.
5Kinuna dagiti tattao ti Israel, “Siasino kadagiti amin a tribu ti Israel ti saan nga immay iti taripnong ni Yahweh?” Ta nangaramidda iti napateg a kari maipanggep iti siasinoman a saan a simmang-at kenni Yahweh idiay Mizpa. Kinunada, “Awan duadua a mapapatay isuna.”
6Naasian dagiti tattao ti Israel kadagiti kakabsatda a Benjaminita. Kinunada, “Ita nga aldaw, maysa a tribu ti naisina iti Israel.
7Siasino ti mangipaay kadagiti asawaen dagidiay a nabati, agsipudta nagkaritayo kenni Yahweh a saantayo a palubosan ti siasinoman kadakuada a mangasawa kadagiti annaktayo a babbai?”
8Kinunada, “Siasino kadagiti tribu ti Israel ti saan a simmang-at kenni Yahweh idiay Mizpa?” Naduktalan nga awan ti immay iti panagtitipon manipud idiay Jabes Galaad.
9Ta idi naurnos dagiti tattao iti nasayaat, adtoy, awan kadagiti agnanaed idiay Jabes Galaad ti adda sadiay.
10Nangibaon ti taripnong iti 12, 000 a katuturedan a lallaki a nabilin a mapanda idiay Jabes Galaad ket rautenda ida ken papatayenda ida, uray dagiti babbai ken ubbing.
11“Aramidenyo daytoy: masapul a papatayenyo ti tunggal lalaki ken tunggal babai a nakikaidda iti lalaki.”
12Nakasarak dagiti lallaki iti 400 a babbalasang kadagiti agnanaed idiay Jabes Galaad a saan pulos a nakikaidda iti lalaki, ket impanda ida iti kampo idiay Silo, idiay Canaan.
13Nangipatulod iti mensahe ti entero a taripnong ket imbagada kadagiti tattao ti Benjamin nga adda idiay bato ti Rimmon a makikapkappiada kadakuada.
14Isu a nagsubli dagiti Benjaminita iti dayta a tiempo ket naited kadakuada dagiti babbai idiay Jabes Galaad. Ngem awan ti umdas a babbai a para kadakuada amin.
15Nagbabawi dagiti tattao gapu iti napasamak iti Benjamin, gapu ta nangaramid ni Yahweh iti pannakabingay iti nagbabaetan dagiti tribu ti Israel.
16Ket kinuna dagiti mangidadaulo iti entero a taripnong, “Kasanotayo nga ibirukan dagiti nabati a Benjaminita kadagiti babbai nga asawaenda, agsipud ta napapatayen dagiti babbai ti Benjamin?”
17Kinunada, “Masapul nga adda ti tawid para kadagiti nakalasat iti Benjamin, tapno saan a madadael ti maysa a tribu iti Israel.
18Saantayo a mabalin nga ikkan ida kadagiti asawaenda manipud kadagiti annaktayo a babbai. Ta nagkari dagiti tattao ti Israel, 'Mailunod koma ti siasinoman a mangted iti babai nga asawaen ti Benjamin.’”
19Isu a kinunada, “Ammoyo nga adda iti tinawen a fiesta para kenni Yahweh idiay Silo (nga adda iti amianan ti Betel, dayaen ti kalsada a sumang-at idiay Sikem manipud idiay Betel, ken abagatan ti Lebona).”
20Binilinda dagiti lallaki ti Benjamin a kinunada, “Mapankayo aglemmeng iti nalimed ket aguraykayo kadagiti kaubasan.
21Siputanyo ti oras a rummuar dagiti agsala a babbai manipud Silo, ket dardarasenyo a rummuar kadagiti kaubasan ket masapul a mangiguyod ti tunggal maysa kadakayo iti asawaenna manipud kadagiti babbai ti Silo, kalpasanna, agsublikayo iti daga ti Benjamin.
22Inton umay dagiti amma wenno kakabsatda a lallaki tapno agririda kadakami, ibagaminto kadakuada, “Maasikayo kadakami! Pagtalinaedenyo ida gapu ta saankami a nakaala kadagiti babbai a maasawa bayat ti gubat. Ket awan basolyo maipapan iti kari, gapu ta saanyo nga inted kadakuada dagiti annakyo.”'
23Kasta ti inaramid dagiti tattao ti Benjamin, nangalada kadagiti asawaenda segun iti bilang a kasapulanda manipud kadagiti babbai nga agsasala, ket innalada ida tapno agbalin nga assawada. Napanda ket nagsublida iti lugar a tawidda; binangonda manen dagiti ili ket nagnaedda kadagitoy.
24Ket pinanawan dagiti tattao ti Israel dayta a lugar ket nagawidda, tunggal maysa iti bukodna a tribu ken puli, ken tunggal maysa iti bukodna a tawid.
25Kadagidiay nga aldaw, awan ti ari ti Israel. Inaramid ti tunggal maysa ti nasayaat kadagiti bukodna a panagkita.


text:
Rehion ti Los Lagos
Ti Rehion ti Los Lagos (Espaniol: X Región de Los Lagos panangibalikas: [loz ˈlaɣos], literal a kas Rehion dagiti Danaw) ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile , ken buklen dagiti uppat a probinsia: ti Chiloé, Llanquihue, Osorno ken Palena. Ti rehion ket aglaon iti maikadua a kadakkelan nga isla iti pagilian, ti Chiloé, ken ti maikadua a kadakkelan a danaw, ti Llanquihue.
Ti kapitoliona ket ti Puerto Montt; dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Osorno, Castro, Ancud, ken Puerto Varas. Ti nangruna a daga a paset ti Rehion ti Los Lagos iti abagatan ti Reloncaví Sound (Probinsia ti Palena) ke naikeddeng a kas parte ti Patagonia.
Ti ekonomia ti Rehion ti Los Lagos ket kaaduan iti sektor ti serbisio ngem naibatay iti panagkalap, akuakultura iti salamon, panagtarikayo ken ti panagtaraken iti baka. Nangruna pay iti ekonomia ti turismo idiay Andes.
Ti rehion ket ayan ti Monte Verde, maysa kadagiti kaduogan a lugar iti arkeolohia iti Kaamerikaan. Ti kadakkelan a grupo ti indihenio ket dagiti Huilliche nga isuda ket agtataengen iti lugar sakbay ti isasangpet dagiti Espaniol. Tinaengan ti balangat ti Espaniol ti Purpuro Chiloé idi 1567[1] bayat a dagiti nabati a rehion ket nagin-inutda a nakolonia laeng babaen dagiti saan nga indehenio a tattao idi naladaw a maika-18 a siglo. Kadagidi tawen ti 1850, simmangpet dagidi Aleman a nagkolonia kadagiti aplaya ti Danaw Llanquihue babaen ti programa nga inesponsoran ti estado ti Chile.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Walter Hanisch|Hanisch, Walter. La Isla de Chiloé. 1982. p. 11-12.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Rehion ti Los Lagos iti Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Rehional a Gobierno ti Los Lagos (iti Espaniol)


text:
Agar-aramat tungtungan:KernelFreeze
Kablaaw, Miguel2706!
Naragsak nga isasangbay ditoy Ilokano Wikipedia, ken agyaman kami kadagiti inar-aramidmo. Adda dita baba dagiti panid a mabalin a makatulong kenka:
- Pangyuna iti Wikipedia
- Kasano ti agurnos ken kasano ti mangirugi iti baro a panid
- Annuroten iti gramatika ken panangiletra
- Dagiti kangrunaan a pakaammo
- Pagdadanonan
- Tulong
- For non-Ilokano speakers, Welcome, if you need help you may seek assistance at Wikipedia:Help for non-Ilokano speakers or leave a message at my talk page.
No adda dagiti aniaman a saludsodmo, pangngaasi a damagem kaniak idiay tungtungan ti panidko. Sige, kablaaw manen, ken adda namnamak nga agnam-ayka ken agbalinka a nagaget nga agobra ditoy.--Lam-ang(Makipatang) 21:03, 1 Nobiembre 2013 (UTC)


text:
Emmanuel Pelaez
Ni Emmanuel Neri Pelaez (Nobiembre 30, 1915 – Hulio 27, 2003) ket maysa idi a politiko ken Bise Presidente ti Filipinas.
Nasapa a biag ken pagsapulanUrnosen
Nayanak ni Pelaez idiay Medina, Misamis Oriental kada Gregorio Pelaez, Sr. ken Felipa Neri. Isu ti maikapat kadagiti walo nga annak: ni Rosario, Concepcion, Gregorio Jr., Emmanuel, Jose Ma., Lourdes, Antonio, ken ni Carmen.[1] Isu ket nagadal iti Eskuela ti Elementaria ti Cagayan de Misamis (dati a nagan ti Cagayan de Oro). Kalpasanna ket nagadal iti Nangato nga Eskuela idiay Ateneo de Manila ket nakagun-od ti Grado ti Asosiado dagiti Arte Junior a Kolehio ti UP Cebu\.
Isu ket nakagun-od iti grado ti linteg idiay Unibersidad ti Manila idi 1938, ken iti isu met laeng a tawen isu ti nakagun-od ti kangatuan kadagiti eksaminasion ti kinaabogado. Isu ket nagtrabaho a kas Klero ti Senado iti Dibision ti Warnakan manipud idi 1934 aginggana idi 1935, Debado a Reporter manipud idi 1935 aginggana idi 1937, ken agipatpatarus iti korte manipud idi 1937–1938. Isu ket nagtrabaho a kas katakunaynay a reporter ti korte iti Korte dagiti Panagkiddaw manipud idi 1939 aginggana idi 1940, ken kalpasanna a kas Naipangruna a Prosekutor iti Korte ti Tattao manipud idi 1945 aginggana idi 1946. Ni Peláez ket nagsanay iti linteg ken propesor pay ti linteg idiay Unibersidad ti Manila manipud idi 1946 aginggana idi 1963. Idi 1949, isu ket nabutosan idi a Kongregista, ken nangipresenta ti probinsiana. Idi las-ud ti terminona akas pannakabagi (1949–53) isu ket maysa idi ket naikeddeng a kas maysa kadagiti Sangapulo a Naisangayan a Kongregista babaen ti Kongresional a Timpuyog ti Warnakan, maysa kadagiti Kaserbian a Kongregista babaen ti Nawaya a Warnakan iti Filipinas, ken maysa kadagiti dua a Naisangayan a Kongregista babaen ti Liga dagiti Agbutbutos a Babbai iti Filipinas.
Dagiti kasta a nagun-od iti Akin-baba a Kamara iti Kongreso ket isu ti nangiyeg kaniana iti Senadio idi 1953–60. Isu ket nagkaykaysa a napili a Naisangayan a Senador babaen dagiti dua a gunglo, ti Liga dagiti Agbutbutos a Babbai iti Filipinas ken ti Timpuyog ti Warnakan ti Senado.
Bise PresidenteUrnosen
Ni Pelaez ket nabutosan idi a kas Bise Presidente idi 1961, ket isu pay ti Sekretario ti Ganganaet a Pannakibiang. Isu ket nagikkat a kas Sekretario iti 1963, kalpasan ti suppaiat iti administrasion ni Macapagal. Iti isu met laeng a tawen, isu ket napili a kas Tap iti Tawen babaen ti Examiner ken ti simmaruno a tawen ket naikeddeng a kas Naisangayan nga Alumnus idi las-ud ti Rambakan ti Nabalitokan a Hubileo iti Unibersidad ti Manila.
Pannakabutos iti Kongreso ti FilipinasUrnosen
Ni Pelaez ket nabutosan pay idi a kas pannakabagi ti KOngreso idi 1965. Kalpasan ti dua a tawen tinengngelna pay ti opisina a kas Senador aginggana idi nairangarang ti linteg militar idi Septiembre 1972. Bayat idi nga isu ket nagsubli iti pribado a biag ken nangipasnek ti panawenna iti pamiliana ken ti panagsanay iti linteg, isu ket nagtultuloy iti aktibo nga interasado iti pubuiko a pannakibiang. Idi 1978, ti agtawen ti 63- ng aabogado ti Misamis Oriental ket nabutosan a kas pannakabagi ti Interim Batasang Pambansa ken nagserbi a kas Ministro ti Estado.
DiplomataUrnosen
Ni Pelaez idi ket Mangipagulo/wenno nairanggo a kameng dagiti delagado ti Filipinas kadagiti nadumaduma a komperensia iti lubong ken mairaman kadagitoy: ti Maika-10 a Komemoratibo a Konperensia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay San Francisco idi 1955; ti miting ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 1957 ken 1962; Konperensia ti Interparliamentario a Kappon idiay Londres idi 1957; idiay Peru ken idiay Kamerun idi 1972. Isu ket kameng pay idi , ti konsultado a bagi ti Delagasion ti Filipinas iti SEATO idi 1963. In 1973, isu ket inkeddeng babaen ni Presidente Marcos a kas kameng ti benneg ti Filipinas kadagiti negosasion dagiti kuartel ti militar iti Estados Unidos. Daytoy a negosasion ket natengngel idiay Washington, D.C. idi 1975. Daytoy idi ti maikadua a panagserbina iti daytoy a benneg, ti immuna ket idi 1956 idi isu ket ti ngiwat ti benneg kadagiti negosasion kadagiti kuartel ti militar ti Filipinas ken Estados Unidos. Ni Peláez ket nagserbi pay a kas embahador ti PIlipinas iti Estados Unidos idi las-ud ti administrasion ni Aquino. Ni Pelaez ket nagserbi a kas Komite iti Dayaw iti Agri-Eneria (AER)- ti inkeddeng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a saan a gunglo ti gobierno ken nakibinglay ti rehional a koperensia ti agri-industrial ti ASEAN ti AER idi Mayo 1987 idiay Otel ti Manila.
Daulo ti sibikUrnosen
Ni Pelaez ket aaktibo a nankitunos kadagiti nadumaduma a sibik ken kadagiti propesional a kagimongan. Isu ket nagserbi a kas Mangidaulo ti Panagsukisok a Pundasion ti Filipinas ti Cadang-Cadang , ti immuna a pundasion ti panagsukisok iti Filipinas a a kakuyog a binayadan ti gobierno ken pribado a sektor para iti panagpapukaw iti cadang-cadang, ti maysa a makaalis a maipapan iti birus a sakit a nangpangta a mangdadaek ti industria ti niog. Isu pay ti nangipangulo ti Gunglo dagiti Agmulmula ti Niog iti Filipinas, Gunglo ti Mindanao-Sulu-Palawan ken ti Philippine National Red Cross Fund Drive idiay Mindanao (1958).
Personal a biagUrnosen
Ni Pelaez ket inasawana ni Edith Fabella ken dagiti annakda a ni: Emmanuel Jr., Ernesto, Elena, Esperanza, Eloisa, Eduardo, Enrique, Edmundo ken ni Elvira. Ti napaay a panangasasinado ket nangrugian ni Pelaez a mangpatingga ti politikal a pagsapulanna ken nangipasnek ti biagana iti panagadal ti Biblia. Isu ket namindua nagserbi a kas Presidente ti Kagimongan ti Biblia iti Filipinas ken Mangipangulo dagiti Direktorna, ken kalpasanna ket naaramid a kas Honorario a Presidente nga awan kanungpalan babaen ti gunglo.
Isu ket pimmusay idi Hulio 27, 2003 idiay Ospital ti Asia ken Sentro ti Medikal idiay Muntinlupa gapu ti aresto iti puso.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ What's Happening to Our Country? The Life and Times of Emmanuel Pelaez by Nelson Navarro


text:
1Kalpasanna, nangngegko nga impukkawna a kunana, “Umay koma iti siudad dagiti guardia, nga imetda ti igam a pangdadael.”
2Ket pagammoan! Adda innem a lallaki a dimteng iti dalan iti akin-ngato a ruangan a nakasango iti amianan, tunggal maysa ket addaan iti igam a pagpatay. Ket adda lalaki iti nagtetengngaanda a nakakawes iti lino a nakasalikad iti alikamen a pagsurat ti eskriba. Simrekda ngarud ket nagtakderda iti abay ti bronse nga altar.
3Ket nagpangato ti dayag ti Dios ti Israel manipud iti ayan ti kerubim a sigud nga ayanna ket immakar iti ruangan ti balay. Ket pinukkawanna ti lalaki a nakakawes iti lino a nakasalikad iti alikamen a pagsurat ti eskriba.
4Kinuna ni Yahweh kenkuana, “Likawem ti entero a siudad—ti entero a Jerusalem—ket markaam ti muging dagiti lallaki nga agas-asug ken agsensennaay gapu kadagiti amin a nakarimrimon a mapaspasamak iti entero a siudad.”
5Ket nangngegko a nakisarita isuna kadagiti dadduma, kinunana, “Sarunnoenyo isuna a manglikmut iti siudad ket mangpapataykayo! Saanyo a kaasian dagiti tattao a makitayo, ket awan ti ispalenyo
6lallakay man, agtutubo, birhen, ub-ubbing wenno babbai man. Patayenyo ida amin! Ngem saanyo a sagsagiden ti siasinoman a namarkaan ti mugingna. Irugiyo iti santuariok!” Rinugianda ngarud kadagiti lallakay nga adda iti sangoanan ti balay.
7Kinunana kadakuada, “Tulawanyo ti balay, ket punnoenyo ti paraanganna kadagiti natay. Inkayon!” Isu a napanda rinaut ti siudad.
8Ket bayat a rarautenda daytoy, nadlawko a maymaysak a nabati, ket nagpaklebak ken nagpukkawak a kinunak, “O Apo a Yahweh! Dadaelem kadi amin a nabatbati iti Israel inton idissuormo iti pungtotmo iti Jerusalem?”
9Kinunana kaniak, “Nakaro unayen ti basol ti balay ti Israel ken Juda. Napno ti daga iti dara ken napno iti kinakillo ti siudad, agsipud ta kunada, 'Nalipatanen ni Yahweh ti daga' ken 'Saan a makita ni Yahweh!'
10No kasta ngarud, saanakto a maasi kadakuada, ket saankonto ida nga ispalen. Ngem ketdi, iyegkonto amin dagitoy kadakuada.
11Kalpasanna, nagsubli ti lalaki a nakakawes iti lino a nakasalikad iti alikamen a pagsurat ti eskriba. Impadamagna a kunana, “Naaramidko aminen nga imbilinmo.”


text:
Instrumento ti musika
Ti instrumento ti musika ket aruaten a napartuat wenno naampon tapno agaramid kadagiti uni ti musika. Iti pamunganayan, atianiaman a banag nga agpataud ti uni ket mabalin nga instrumento ti musika ken daytoy ket panggep a ti banag ket agbalinen nga instrumento ti musika. Ti pakasaritaan ti instrumento ti musika ket nangrugrugi idin kadagiti punganayan ti kultura ti tao. Dagiti nasap anga instrumento ti musika ket mabalin a naus-usar idi kadagiti rito: a kas ti trumpeta tapno mangisenial ti balligi ti pananganup, wenno ti tambor iti relihioso a seremonia. Dagiti kultura ket kanungpalanda a nagparang-ay ti komposision ken panagpabuya kadagiti melodia para iti panagpalplaliwa. Dagiti instrumento ti musika ket nagbalbaliwda kadagiti addang ti nagbalbaliw a pannakaipakat.
Ti petsa ket taudan ti immuna nga aruaten a naikeddeng anga instrumento ti musika ket naisuppiatan. Ti kaduogan a banag nga intudtudo dagiti dadduma nga eskular a kas instrumento ti musika,ket ti simple a pluta, a napetsaan manipud idi 67,000 a tawtawen. Adda met dagiti konsenso a nangipetsa kadagiti nasapa a pluta iti agarup 37,000 a tawtawen.Nupay kasta, kaaduan dagiti historiador ket namatmatida a ti panangikeddeng ti naisangayan a panawen ti inbension ti instrumento ti musika ket imposible gapu ti suhetibidad ti pannakaipalawag ken ti relatibo nga instabilidad dagiti materiales a nakaaramidanda. Adu kadagiti nasapa nga instrumento ti musika ket naaramid manipud kadagiti kudil ti ayup, tulang, kayo, aken dagiti dadduma pay a saan nga agpaut a materiales.
Dagiti instrumento ti musika ket nawaya a naparang-ay kadagiti adu a matagtagitao a rehion iti lubong. Nupay kasta, ti pannakaiyasideg kadagiti sibilisasion ket taudan ti napardas a pannakaiwaras ken pannakaammpon kadagiti kaaduan nga instrumento kadagiti adayo a lugar manipud ti nagtaudanda. Babaen ti Tengnga a Panpanawen, dagiti instrumento manipud ti Mesopotamia ket addan idi diay Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, ken dagiti Europeano ket nagay-ayam kadagit instrumento manipud idiay Amianan nga Aprika. Ti panagparang-ay idiay Kaamerikaan ket napasamak iti nabunbuntog nga addang, ngem dagiti kultura iti Amianan, Tengnga, ken Abagatan nga Amerika ket nakibinbinningayda kadagiti instrumento. Babaen idi 1400,ti intrumento ti musika ket nabuntog a nagparang-ay kadagiti adu a lugar ket kaaduan idi babaen ti Occidente.
Ti pannakaidasig ti instrumento ti musika ket disiplina met daytoy, ken adu kadagiti sistema ti naus-usaren kadagiti napalabas a panawen. Dagiti instrumento ket mabalin a maidasig babaen ti ti epektibo a sakupdae, ti materiales a nakaramidanda, ti kadakkelda, kdpy. Nupay kasta, ti sapasap ket kaaduan nga akademiko a pamay-an, ti Hornbostel-Sachs, ket agus-usar kadagiti pamay-an babaen ti panagpataudda ti uni. Ti akademiko a panagadal kadagiti instrumento ti musika ket tinawtawagan ti organolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Instrumento ti musika iti Wikimedia Commons


text:
Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan
Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (Ingles: The Human Development Index (HDI)) ket naibuklan ti estadistika nga inus-usar ti panagiranggo babaen ti agpang ti "panagrang-ay ti nagtagitaoan" ken ilasinna ti "nangato unay a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "nangato a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "katimbengan a panagrang-ay ti nagtagitaoan", ken "nababa a panagrang-ay ti nagtagitaoan" kadagiti pagilian. Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan ket maysa a panagipadpada a panagrukod iti kabayag ti panagbiag, literasia, edukasion, ken pagalagadan iti panagbiag para kadagiti pagilian iti sangalubongan. Maysa daytoy a panagrukod ti kasasaad ti biag, a naipangpangruna kadagiti nam-ay ti ubbing. Usus-aren ti panagilasin no ti maysa a pagilian ket narang-ay, agrangrang-ay, wenno saan unay a narang-ay, ken ti panagrukod dagiti nagbanagan dagiti annuroten ti ekonomia iti kababalin ti biag. Addaan pay dagiti HDI dagiti estado, siudad, ken dadduma pay babaen dagiti lokal nga organisasion wenno kompania.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Human Development Report 2019 – "Human Development Indices and Indicators"" (PDF). HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. pp. 22–25. Naala idi 9 Disiembre 2019.


text:
Tattao nga Ilokano
Dagiti maawagan nga Ilokano ket isu dagiti kaputotan dagiti simmanglad a tattao idi kanikamanon a ribu a tawtawen idiay amianan ti Luzon, iti maaw-awagan ita iti Ilocos wenno Kailokuan (buklen dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ken dadduma pay). Kuna dagiti antropolohista a binallasiw dagitoy a kaputotan ti baybay, babaen ti bilog wenno viray, manipud idiay Taiwan. Inrugida ti baro a panagbiag kadagiti lolook wenno waywayang iti amianan, nga isu ti nakapanaganda—dagiti “tattao iti loök,” wenno "Ilooko." Ngem kadakuada, nairuam nga awaganda ti bagbagida a Samtoy, manipud iti "saö mi ditoy." Awaganda pay ti bagbagida kas “Saluyot,” manipud iti maysa a mula nga imasen a sidaen dagiti Ilokano.
Nakaiwarasan[urnosen | urnosen ti taudan]
Timmubo dagiti Ilokano iti amianan-laud a suli ti Luzon, daga a nakipet ken ragangirang, naisengngat iti kabambantayan ti Kordiliera ken ti Baybay Abagatan a Tsína. Kastoy a heograpia ti nangpataud iti tattao a nagaget, nasalimetmet, ken managakar nga agbirok iti gundaway ken gasat iti sabali a daga. Dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, ken paset iti La Union ken Abra ti sigud a teritorio ti Kailukoan.
Dinappatan dagiti Ilokano dagiti natabtaba a dagdaga ti Cagayan ken Pangasinan ken iti kabambantayan ti Apayao idi maika-18 ken 19 a sigsiglo. Iti maika-20 a siglo, adu met a pamilia nga Ilokano iti immakar a napan nagdappat idiay Mindanao. Dagiti Ilokano ti umuna a grupo a nagbaniaga iti ballasiw-taaw iti kontinente ti Amerika, nangruna kadagiti estado ti Hawaii, California, Washington, ken Alaska. Iti agdama, umad-adu latta dagiti Ilokano iti Saudi Arabia, Hong Kong, Hapon, Singapore, Canada, Australia, ken pagpagilian iti Europa.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti agdama, adda aganay a 9,136,000 nga Ilokano. Nagtaud dagiti Ilokano iti puli nga Austronesiano, kapada met laeng dagiti dadduma pay nga etniko a grupo a Filipino. Nupay tradisional a kaaduan ket nakayumanggi ti maris ti kudilda, adu met ti napupudaw nangruna dagiti addaan kaputotan nga Intsik. Adu met nga Ilokano nga agnanaed kadagiti kabambantayan a paset ti Luzon ti addaan dara a Kordilierano. Kaaduan kadagiti Ilokano ket Romano a Katoliko, ti dadduma ket Protestante a kaaduanna ket kameng ti Simbaan nga Aglipayano, maysa a relihion a nangrugi iti Ilocos Norte.
Panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Ilokano a nagbiag sakbay ti panangsakup dagiti Kristiano a Kastila ket ammoda ti agsurat iti bukodda a sistema iti abesedário. Kapadana met laeng ti alibata a surat dagiti Tagalog ken Pangasinense, kas koma iti Doctrina Cristiana iti 1621, maysa a kasapaan ken kadaanan a naipablaak iti Iloko. Nailasin laeng ita ti surat Ilokano ket adda veramana, naikur-it a kuros tapno mabasa dagiti konsonante.
Ti kultura nga Ilokano ket napno iti burburtia, dandaniw, pammagbaga, daldallot, salsala, bucanegan, ken sarsarita.
Ti epiko a Biag ni Lam-ang ti nabati nga estoria a saan nalipatan dagiti Ilokano. Adu pay iti pampammati a naitawid iti Kailokuan ita, kas iti estoria ni Aran ken Angalo, ni Namarsua wenno Apo Lung-aw, a nangbukel iti lubong dagiti tao ken dadduma pay.


text:
Grado (anggulo)
Ti grado (iti napno, ti grado ti arko, arko grado, wenno arkogrado), kadawyan a naipakpakita iti ° (ti simbolo ti grado), ket ti panagrukod ti anggulo ti plano, a mangirepresenta ti 1⁄360 iti napno a panaglimutn. Daytoy ket saan a yunit ti SI, gapu ta ti yunit ti SI unit para kadagiti anggulo ket radian, ngem daytoy ket naibagbaga iti polieto ti SI a kas maysa a maawat a yunit.[1] Gapu ta ti napno a panaglimut ket kapada dagiti 2π a radian, ti maysa a grado ket kapada dagiti π/180 a radian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bureau International des Poid et Mesures (2006). "The International System of Units (SI)" (maika-8 nga ed.).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Grado (anggulo) iti Wikimedia Commons
- Dagiti grado a kas maysa a panagrukod ti anggulo
- Grado iti MathWorld
- Gray, Meghan; Merrifield,Michael; Moriarty, Philip (2009). "° Grado ti Anggulo". Sixty Symbols. Brady Haran para iti Unibersidad ti Nottingham.


text:
Sasao nga Abagatan a Halmahera–Laud a Baro a Guinea
Ti sasao nga Abagatan a Halmahera–Laud a Baro a Guinea (South Halmahera–West New Guinea languages - SHWNG) ket dagiti sanga ti sasao a Malayo-Polinesio, a mabirukan kadagit iisla ken iti igid dagiti aplaya ti Baybay Halmahera iti probinsia ti Indonesia ti Amianan a Maluku ken ti Luek Cenderawasih kadagiti probinsia ti Papua ken ti Laud a Papua. Adda dagiti 38 a pagsasao.[1]
Tipanagkaykaysa ti subgrupo ti Abagtaan a Halmahera–Laud a Baro a Guinea ket nasayaat a supotaran babaen ti leksiko ken ponolohiko nga ebidensia. Insingasing ni Blust (1978) a dagitoy ti kaasitgan a kabagian ti sasao nga Oceaniko, ngem daytoy a pannakaidasig ket saan a unibersal a maawat.[2]
Kaaduan dagiti pagsasao ket ammo laeng manipud kadagiti ababa a listaan ti balikas, ngem ti Buli iti Halmahera, ken Biak ken Waropen iti Luek Cenderawasih, ket nasayaatda a nagupitan.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti tradision, maidasig dagiti pagsasao kadagiti dua a heograpiko a grupo:
- Ti sasao nga Abagatan a Halmahera (iti igid ti abagatan akindaya nga aplaya ti Halmahera, ken maysa pay a pagsasao iti daya ti Peninsula Bomberai).
- Ti sasao a Laud a Baro a Guinea (iti Is-isla Raja Ampat iti laud ti Baro a Guinea, ken dagiti isla ken igid ti aplaya ti ti Luek Cenderawasih).
Ti panagkaykaysa ti Abagatan a Halmahera ken ti sasao a Raja Ampat ket suportaran dagiti ponolohiko a panagbalbaliw nga imbagbaga iti Blust (1978) ken Remijsen (2002). Daytoy ket pagresultaan ti sumaganad nga estruktura:[3]
- Luek Cenderawasih
- Baybay Halmahera (Abagtan a Halmahera, iti baybay a pagbaetan ti Halmahera ken Baro a Guinea, ken ti Raja Ampat iti akinlaud nga ungto ti Baro a Guinea)
Iraman ni David Kamholz (2014) dagitoy a pagsasao a kas dagiti maipatinayon a pagsasaoes:[1]
- Akinbaba a Mamberamo (sagpaminsan pay a maikeddeng a Papuano, ken mabalin a panaglalaok ti taudan nga Austronesio ken Papuano)
- Mor
- Tandia
- Waropen
Problematiko dagiti sumaganad a grupo dagiti pagsasao – a mabalin wenno saan a mabalin a SHWNG. Saan nga idasig isuda ni Kamholz (2014) gapu ti kawan ti datos.[1]:32, 146 Iraman da Grimes & Edwards isuda iti sasao a Kei–Tanimbar.[4]
Kamholz (2014)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sasao a SHWNG ket mabalin a maikategoria a kas dagiti sumaganad (Kamholz 2014: 136-141):[1]
- Abagatan a Halmahera–Laud a Baro a Guinea (South Halmahera–West New Guinea languages - SHWNG)
- Tandia
- Moor
- Waropen
- Warembori (sagpaminsan a maikeddeng a saan nga Austronesio)
- Yoke (sagpaminsan a maikeddeng a saan nga Austronesio)
- Raja Ampat–Abagatan a Halmahera (Raja Ampat–South Halmahera - RASH)
- Luek Cenderawasih
Ipagarup ni Kamholz (2014) nakayanakan a daga ti proto-SHWNG iti akin-abagatan nga aplaya ti Luek Cenderawasih
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Kamholz, David (2014). Austronesians in Papua: Diversification and change in South Halmahera–West New Guinea. Ph.D. dissertation, University of California, Berkeley. https://escholarship.org/uc/item/8zg8b1vd
- ^ Blust, R. (1978). "Eastern Malayo-Polynesian: A Subgrouping Argument". In Wurm, S.A. & Carrington, L. (eds.) Second International Conference on Austronesian Linguistics: Proceedings, pp. 181-234. Canberra: Australian National University. (Pacific Linguistics C-61).
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Raja Ampat–South Halmahera". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Charles Grimes & Owen Edwards (in process) Wallacean subgroups: unravelling the prehistory and classification of the Austronesian languages of eastern Indonesia and Timor-Leste. Summary presentation at the 15th International Conference on Austronesian Linguistics.
- Kamholz, David. 2014b. South Halmahera–West New Guinea: The history of Oceanic's closest relative. LSA Annual Meeting. Minneapolis, MN.


text:
Milenio
Ti milenio ket ti paset ti panawen a kapada dagiti 1000 a tawen. Daytoy ket naala manipud iti Latin ti mille, sangaribu, ken ti annus, tawen. Daytoy ket masansan ngem saan a kankanayon a mainaig iti naisangayan a sistema ti panangipetsa.
Sagpaminsan a daytoy ket naisangayan a naus-usar para kadagiti paset ti panawen iti sangaribu a tawtawen a mangrugi iti punto a pangrugian (umuna a punto ti reperensia) ti kalendario tapno maikeddeng (kadawyan a ti tawen ti "1"), wenno dagiti naladladaw a tawen a mapamin-adu iti napno a bilang iti sangaribu a tawtawen kalpasan daytoy. Ti termino ket mabalin pay a mangitudo iti maysa a pagbaetan ti panawen a mangrugi iti ania man a petsa.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Milenio iti Wikimedia Commons


text:
Gabriel García Márquez
Ni Gabriel José García Márquez (Marso 6 1927 - Abril 17 2014) ket maysa idi a Colombiano a mannurat a nalatak kas nobelista ken agiwarwarnak ken aktibista iti politika. Naipasngay isuna iti ili ti Aracataca, Colombia ngem nangruna a nagnaed iti Mehiko ken Europa.
Nagtrabaho ni García Márquez a kas reporter iti pagiwarnak nga El Espectador idiay Bogotá, Colombia, ken kas ganganaet nga agiwarwarnak idiay Roma, Paris, Barcelona, Caracas, ken Siudad ti New York.
Ti Relato de un náufrago (Ilokano: Estoria ti Napukaw a Marinero) iti umunana nga limmatak nga estoria. Naipablaak nga serial iti maysa nga pagiwarnak idi 1955 santo inmaldit a nobela idi 1970. Ti Cien años de soledad (Ilokano: Sangagasut a Tawen ti Kinaagmaymaysa; Ingles: One Hundred Years of Solitude) ti kalatakan a nobelana a mabigbig gapu iti panagaramatna iti estilo nga enkanto a realismo iti panagsurat iti piksion.
Napadayawan iti Premio Nobel iti Literatura idi 1982.
Dagiti obrana[urnosen | urnosen ti taudan]
- Matmata ti Aso nga Azul (Ojos de perro azul) (1947)
- Bagyo ti Bulong (La hojarasca) (1955)
- Awan Agsursurat ken ni Coronel (El coronel no tiene quien le escriba) (1961)
- Pumpon ni Dakkel a Mama (Los funerales de la Mamá Grande) (1962)
- Ti Dakes nga Oras (La mala hora) (1962)
- Sangagasut a Tawtawen ti Kinamaymaysa (Cien años de soledad) (1967)
- Estoria ti Napukaw a Marinero (Relato de un náufrago) (1970)
- Ti Otonio ti Puonan nga Ama (El otoño del patriarca) (1975)
- Ti naliday nga estoria ni Eréndira ken ni Lelangna nga Awanan Asi (La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada) (1978)
- Pakasaritaan ti Naipadto nga Ipapatay (Crónica de una muerte anunciada) (1981)
- Ayat iti Tiempo ti Bayongobong (El amor en los tiempos del cólera) (1985)
- Ni Heneral iti Laberintona (El general en su laberinto) (1989)
- Perperegrino (Doce cuentos peregrinos) (1992)
- Iti Ayat ken dadduma pay a Demonio (Del amor y otros demonios) (1994)
- Damdamag iti Maysa a Naitaray (Noticia de un secuestro) (1996)
- Agbiag tapno Makaibaga (Vivir para contarla) (2002)
- Laglagipko kadagiti Naliday a Puta (Memoria de mis putas tristes) (2004)


text:
Sagay, Negros Occidental
Ti Siudad ti Sagay ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Sagay ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Andres Bonifacio
- Bato
- Baviera
- Bulanon
- Campo Himoga-an
- Colonia Divina
- Rafaela Barrera
- Fabrica
- General Luna
- Himoga-an Baybay
- Lopez Jaena
- Malubon
- Makiling
- Molocaboc
- Old Sagay
- Paraiso
- Plaridel
- Poblacion I (Baranggay 1)
- Poblacion II (Baranggay 2)
- Puey
- Rizal
- Sewahon I (Campo Santiago)
- Taba-ao
- Tadlong
- Vito
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Sagay | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Alice Munro
Ni Alice Ann Munro (née Laidlaw; nayanak idi 10 Hulio 1931) ket maysa a Kanadiana a mannurat nga agsursurat iti Ingles. Ti obra ni Munro ket naipalawagen a kas addaan ti rebolusionario nga arkitektura kadagiti ababa a sarita, a naipangpangruna ti gaganayna a mapan iti masakbayan ken napalabas a panawen.[2]
Ti piksion ni Munro ket masansan a naiyasentar iti patubona a Kondado ti Huron idiay abagatan a laud ti Ontario.[3] Dagiti saritana ket mangkita kadagiti larikut ti tao iti maysa a saan a komplikado nga estilo ti prosa. Dagiti sinurat ni Munro ket nangitakder kaniana a kas "maysa kadagiti kalatakan a kontemporaneo a mannurat iti piksion," wenno, kas kinuna ni Cynthia Ozickt, "ti bukodtayo nga Chekhov."[4] Isu ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura ti 2013 para iti obrana kas "master iti moderno nga ababa a sarita ",[5] ken ti Premio Internasional ti Man Booker idi 2009 para kadagiti amin a bagi ti obrana, isu pay ket namitlo a nangabak ti Gunguna ti Gobernador Heneral ti Kanada para iti piksion.[5][6][7]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pangyuna. Sala dagiti Naragsak a Linong. Alice Munro. First Vintage dagiti kontemporaneo nga Edision, Agosto 1998. ISBN 0-679-78151-X Vintage Books], Dibison ti Random House, Inc. New York.
- ^ Ni Alice Munro ket Nangabak ti Premio Nobel iti Literatura, babaen ni Julie Bosmans, The New York Times, 10 Oktubre 2013
- ^ Marchand, P. (29 Agosto 2009). "Open Book: Philip Marchand on Too Much Happiness, babaen ni Alice Munro". The National Post. Naala idi 5 Septiembre 2009.
- ^ Merkin, Daphne (24 Oktubre 2004). "Northern Exposures". New York Times Magazine. Naala idi 25 Pebrero 2008.
- ^ a b "Ti Premio Nobel iti Literatura 2013 – Press Release" (PDF). 10 Oktubre 2013. Naala idi 10 Oktubre 2013.
- ^ Bosman, Julie (10 Oktubre 2013). "Ni Alice Munro ket Nangabak ti Premio Nobel iti Literatura". New York Times. Naala idi 10 Oktubre 2013.
- ^ "Ni Alice Munro ket nangabak ti Premio Internasional ti Man Booker". The Guardian. 27 Mayo 2009.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Alice Munro iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Alice Munro iti Wikimedia Commons
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Alice Munro kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)
- Alice Munro iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Mapia
Ti pagsasao a Mapia ket ti maysa nga awanen a pagsasao a Mikronesio ti Indonesia. Daytoy ket naisasao idi idiay Atol Mapia, 180 km iti amianan ti igid ti baybay ti Laud a Papua. Ti populasion ket immakar manipud iti Mikronesia idi nasapa a maika-20 a siglo, ken naisimilado babaen ti lingguistiko; ti laeng agsasao manipud idi 2000 ket ti maysa a lakay a lalaki a nagbati iti isla. Ti amin a populasion ti Mapia ket dagiti imigranten nga agsasao iti Biak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mapia iti Ethnologue (Maika-14 nga ed., 2000).


text:
Sibil a Gubat ti Amerikano
Ti Sibil a Gubat ti Amerikano (1861–1865), wenno makunkunay a ti Gubat a Nagbaetan dagiti Estado wenno ti Sibil a Gubat, ket maysa idi a sibil a gubat a nailaban idiay Estados Unidos iti Amerika. Iti panagsungbat iti panakabutos ni Abraham Lincoln a kas Presidente iti Estados Unidos, 11 kadagiti akin-abagatan a dagiti adipen nga estado ket naiparangarang da iti isisina a manipud iti Estados Unidos ken nagpormada ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika ("ti Konpederasion"); dagiti dadduma a 25 nga estado ket sinuportaran da ti pederal a gobierno ("ti Kappon"). Kalpasan ti uppat a tawen a pangubguba, a kaaduan ket kadagidiay kaunegan ti Akin-abagatan nga estado, ti Konpederasion ket simmuko ken ti pannakaadipen ket naisupiat ti kalintegan iti amin a paset ti pagilian. Dagiti banbanag a gapuanan ti gubatidi ket sangkapaset laeng a naibanagan iti daytoy a sumaganad a Panagpabaro a Panawen, ngem adu pay dagiti dadduma a saan a naibanaga.
Iti panagbutos ti presidente idi 1860, ti Partido Republikano, la naimatunan babaen ni Abraham Lincoln, ket nag-kampania a maisuppiat ti panagipalawa ti pannakaadipen iti labes dagiti estado nga addan kadagiti pannakaadipen . Dagiti Republikano ket napigsada a nangitaktakder ti nasionalismo, ket ti 1860 a plataporma da, pinabasol da dagiti pangta iti panagisina a kas panagisawang iti panaglib-at. Kalpasan ti panangabak ti Republikano, ngem sakbay a nagtakem ti baro nga administrasion idi Marso 4, 1861, pito kadagiti kapas nga estado ket nagiparangarang kadagiti isisina ken naktipon nga agporma ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika. Ti lumabas nga administrasion ni Presidente James Buchanan ken ti umuneg nga administrasion ket inwaksi da ti kalintegan iti daytoy nga isisina, nausigen da a daytoy a panagsukir. Dagiti dadduma a walo nga adipen nga estado ket nausigen da dagiti panagayayab para iti isisina iti daytoy a puntos. Awan kadagit pagilian iti lubong a ti nangbigbig ti Konpederasion.


text:
Sindangan
Ti Sindangan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sindangan ket nabennebenneg iti 52 a barbaranggay.[2]
- Bago
- Balok
- Bantayan
- Bato
- Benigno Aquino Jr.
- Binuangan
- Bitoon
- Bucana
- Calatunan
- Caluan
- Calubian
- Dagohoy
- Dapaon
- Datagan
- Datu Tangkilan
- Dicoyong
- Disud
- Don Ricardo Macias (Dinobot)
- Doña Josefa
- Dumalogdog
- Fatima
- Gampis
- Goleo
- Imelda
- Inuman
- Joaquin Macias
- La Concepcion
- La Roche San Miguel
- Labakid
- Lagag
- Lapero
- Lawis
- Magsaysay
- Mandih
- Maras
- Mawal
- Misok
- Motibot
- Nato
- Nipaan
- Pangalalan
- Piao
- Poblacion
- Santo Niño
- Santo Rosario
- Siare
- Talinga
- Tigbao
- Tinaplan
- Titik
- Upper Inuman
- Upper Nipaan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Sindangan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Sasao a Mikronesio
Dagiti duapulo a sasao a Mikronesio ket mangporma ti pamilia ti sasao nga Oceaniko. Ti sasao a Mikronesio ket maammuan para iti kaawan dagiti naranas a labial a konsonante; imbes ket nga addaanda kadagiti dua a serye, dagiti labial ti palatalisado ken labio-belarisado.
Dagiti komponenteUrnosen
Segum kenni Jackson 1983, 1986, dagiti grupo ti pagsasao ket kas dagiti sumaganad:[1]
- Nauruano
- Pamilia ti Nuklear a Mikronesio
Agparang a ti pamilia ket nagtaud iti daya, mabalin nga idiay Kosrae, ken naiwaras a nagpalaud. Agparang a dagiti Kosrae ket nagtaeng manipud iti abagatan, idiay rehion ti akin-amianan a Vanuatu.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Lynch, John; Ross, Malcolm; Crowley, Terry (2002). The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon. ISBN 978-0-7007-1128-4. OCLC 48929366.


text:
Wikipedia:ISBN
Ti sopwer ti MediaWiki ket automatikona a mailasin iti nakalinia a Sangalubongan a Pagalagadan a Numero ti Libro (International Standard Book Number) (ISBN); kas pagarigan: ti teksto ti wiki iti
ISBN 978-1-4133-0454-1 ket agbalin a ISBN 978-1-4133-0454-1 a kapadpada iti Special:BookSources/9781413304541.
Dagiti kita ti ISBNUrnosen
Adda dua a kita ti ISBN, iti adda linaonna a 10 a numero wenno 13 a numero (kapadpada iti adda iti ngato "ISBN-10:" wenno "ISBN-13:" a numero). Pangngaasi nga usaren iti 13 a numero no adda itan.
Automatiko apagbaliwen ti ania man nga ISBN-10 iti ISBN-13 no usaren dagiti ramramit dita baba: