text:
Monday, September 11, 2017
NAGLEPPAS TI SCHOOL-BASED IMMUNIZATION KADAGITI BRGYS.
Cabugao, Ilocos Sur – Nagleppas ti panangidanon dagiti Medical Personnel ti Rural Health Unit (RHU)-Cabugao nga idauluan da Dr.Mark –Lawrence T. Tirao, OIC Municipal Health Officer ken ni Public Health Nurse Mrs. Janet A. Sison iti serbisio ti panagbakuna kadagiti ubbing kadagiti pageskuelaan kadagiti barangay ti ili a Cabugao, Ilocos Sur iti matapogan ti bulan ti Setiembre 2017.
Daytoy sumaruno a nasaknap a panagbakuna ket maikonsentrar kadagiti Senior Citizens (60 agingga iti 65 ti tawenna) iti nadumaduma a barangay ti ili a kas iti panagkuna dagiti RHU Nurses.
Maibakuna kadakuada iti Flu Vaccine ken ti Pneumocucal Conjugate Vaccine (PCV).
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti napintek a koordinasion ti Department of Health (DOH) ken iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang tapno matulongan iti Sektor-Nataengan. # (Web In-Action)
Daytoy sumaruno a nasaknap a panagbakuna ket maikonsentrar kadagiti Senior Citizens (60 agingga iti 65 ti tawenna) iti nadumaduma a barangay ti ili a kas iti panagkuna dagiti RHU Nurses.
Maibakuna kadakuada iti Flu Vaccine ken ti Pneumocucal Conjugate Vaccine (PCV).
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti napintek a koordinasion ti Department of Health (DOH) ken iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang tapno matulongan iti Sektor-Nataengan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:22 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Kappuros ken kababaraan a damdamag manipud iti sentro ti komersio iti Estado ti Hawaii--Honolulu, iti Oahu, karaman dagiti kabangibang nga isla kas iti Kauai, Molokai, Lanai, Maui ken Big Island [Hawaii].
Apr 21, 2009
Naangay ti HALT Language Teaching
HONOLULU, Oahu- Naangay idi Abril 18, 2009 iti University of Hawaii-Kapiolani Community College ti Maika-23 a tinawen a komperensia babaen iti Hawaii Association of Language Teachers [HALT]. Ti tema ti komperensia: "Changing the World Through Language Learning."
Ni Dr. Kimi Kondo-Brown, interim associate dean iti College of Languages, Literature and Linguistics of UH Manoa ti kangrunaan a nagsarita ken nangibinsabinsa ti "Becoming Proactive about Assessment and Evaluation."
Ni Aurelio Solver Agcaoili, program coordinator of Ilokano Language and Literature ti UH Manoa ken agdama a presidente ti HALT ti nangilawlawag no kasano ti panakapili dagiti mangisursuro basar iti kualipikasionda-- umuna, panagisuro iti high school, ken maikadua, iti kolehio-- ti pakaipaayan ti 2009 HALT Most Outstanding Teacher Award.
Inyawat met ni Lee Webber- presidente ti Honolulu Advertiser ti gunguna kadagiti napagasatan a napili a mangisursuro.
Ni Prof. Satoru Shinagawa ti Kapiolani Community College ti nagpaay a chair iti daytoy a tawen a komperensia.*
_________________________________________

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kalding
Ti kalding ket maysa a mammal iti genus a Capra nga addaan siam nga kita: ti Ibex, ti West Caucasian Tur, ti East Caucasian Tur, ti Markhor, ken ti Atap a Kalding.
Ti ayup a kadawyan a maawagan iti "kalding" ket isu ti napaamo a kalding (Capra aegagrus hircus), a domesticado a kita iti sebbangan ti Atap a Kalding. Dagiti kalding ket bovid a kamkameng ti familia a Bovidae) ken caprins iti subfamilia a Caprinae. Agngatingat dagiti kalding, addaanda iti boksit nga uppat ti siledna a mangak-akem iti pannakagiling a nalaing ti taraonda.
Sebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Capra aegagrus - atap a kalding (Bezoar Goat, Pasang)
- Capra aegagrus hircus - Napaamo a Kalding
- Capra aegagrus creticus - kri-kri (Cretan goat, Agrimi, Cretan ibex)
- Capra caucasia - West Caucasian tur
- Capra cylindricornis - East Caucasian tur
- Capra hircus - Cashmere goat
- Capra falconeri - markhor
- Capra falconeri heptneri - Bukharan markhor
- Capra falconeri chialtanensis - Chialtan markhor
- Capra falconeri megaceros - straight-horned markhor
- Capra falconeri jerdoni - Suleman markhor
- Capra ibex - alpine ibex
- Capra ibex ibex
- Capra ibex nubiana - Nubian ibex
- Capra ibex sibirica - Asiatic ibex
- Capra pyrenaica - Spanish ibex
- Capra pyrenaica pyrenaica - Pyrenean Ibex†
- Capra pyrenaica lusitanica - Portuguese Ibex†
- Capra walie - Walia ibex
Panagtaraken ken pakaaramatan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti domesticado a kalding, Capra aegagrus hircus, ket maysa kadagiti kabayaganen a matartaraken nga species. Iti rinibribun a tawtawen, maar-aramat iti intero a sangalubongan ti domesticado a kalding a taudan ti gatas, karne (maawagan iti chevon), buok, ken lalat. Iti naudi a siglo, naglatak met ti kalding kas taraken iti balay.
Ti lalat ti kalding ket nalatak a maus-usar iti Tengnga a Pampanawen kas pagiboteliaan iti danum ken arak iti panagdaliasat, ken kas papel a pagsuratan iti sumagmamano a rehion.
Ti karne ken gatas ti kalding ket maar-aramat agpapan ita, ngem saanen a gagangay iti Estados Unidos a kas kadagiti dadduma a rehion iti lubong. Maibilang ti gatas ti kalding kas universal a gatas agsipud ta mabalin nga ipauneg ti adu a mammal. Iti Filipinas, popular ti kalding kas karne a masida ket nalatak kadagiti luto a Filipino a kas iti caldereta ken adobo. Iti Kailokuan, masansan a kalding ti kaykayat dagiti Ilokano a lutuen kas pinapaitan ken kilawen.


text:
CANDON CITY – Tallo a lallaki ti nangbugbog iti maysa a barito bayat ti panagpalpana iti plasa ditoy.
Nabigbig ti barito a ni Arjay Carlos, 14, residente iti barangay Luba, Sta. Lucia, Ilocos Sur idinto a nainaganan ni Noel Galima, 23, residente iti San Isidro ditoy siudad a maysa kadagiti nangkabil kenkuana.
Segun iti polis, napan nagpalpa iti plasa ti biktima ken ni Gilbert Gadingan, 15, kalugaranna, kalpasan ti pannanganda iti mami iti agarup alas kuatro ti parbangon ket tallo a lallaki ti immasideg kadakuada sada kinabil ida nga awan ti gapuna.
Iti follow-up operation dagiti polis, natiliw ni Galima a binigbig ti biktima a maysa kadagiti nangkabil kenkuana.#


text:
Makan a la Pinoy: Ukoy a karabasa ken pallang
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Ti ukoy ket luto a Pinoy a nagtaud iti Laguna ngem adda met ti bersyon dagiti nadumaduma a rehiyon ti pagilian tayo. Mabalin a kanen a kas merienda wenno sidaen a kaparehas ti innapuy.
Ti sekreto ti naimas nga ukoy ket ti kinasarangsang daytoy. Takuaten no kasano kaadu ti usaren a kombinasyon ti arina (all-purpose flour) ken arina a bagas (rice flour) . Nakulbet ti ukoy no adu unay ti mailaok nga arina isu a tanangen laeng ti ikabil. Mangpasarangsang iti ukoy ti arina a bagas. Mabalin nga usaren a ramen ti karabasa wenno toge, wenno kombinasyon ti dua a ramen. Iti daytoy a resipe, nagusarak ti karabasa, bagas ti kamote ken pallang. Saanak a nagusar ti pasayan ngem addaan ramen a pasayan ti kadawyan nga ukoy.
Ramen:
1 tasa rice flour
¼ tasa arina (all-purpose flour)
½ kutsarita baking powder
½ kutsarita asin
2 kutsarita patis
1 dakkel nga itlog
1 ½ tasa nalamiis a danum
1 tasa ginadgad a karabasa
1 tasa ginadgad a bagas ti kamote
1 ½ tasa bunga ti pallang, naiwa iti naingpis
1 tasa bulong ti sibuyas, naiwa iti naingpis
½ kutsarita paminta a narumek
2-3 tasa mantika
Sawsawan:
1 tasa a suka nga Iloko
1 kutsara asukar a brown
Sili a sairo (optional)
1 kutsarita asin
Lasona a natadtad
Panangisagana:
1. Paglaoken dagiti ramen: arina a bagas, arina, baking powder, asin, patis, itlog ken danum. Kiwaren agingga marunaw dagiti arina ken baking powder.
2. Inayon nga ilaok dagiti nabati a ramen malaksid iti mantika.
3. Iti napuskol a pariok, ipapudot ti mantika. No napudoten ti mantika, ipisok ditoy ti sanga-platito a mixture. Iluto iti agarup dua minutos ti agsumbangir ti ukoy wenno agingga golden brown. Uliten daytoy agingga maluto amin a mixture.
3. Paglaoken amin a ramen ti sawsawan.
4. Idasar ti ukoy a napudot kakuyog ti sawsawan. # nordis.net


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Boluntario a simmuko iti polis ni Barangay Captain Juanito Iñigo y Gacutan, 54, naasawaan, ken residente iti San Juan ditoy nga ili idi malem ti Disiembre 11 tapno malapdan ti pannakaarestona.
Sakbayna, imbilin ni Judge Anacleto M. Bañes ti Regional Trial Court Branch 25, Tagudin ti pannakaaresto ni Iñigo gapu iti contempt of court.
Nairekomenda nga agpiansa ti akusado iti P5,000.00 para iti temporario a wayawayana.
Impresenta dagiti polis-Cervantes ni Iñigo ken ni Judge Bañes kalpasan a naikustodia iti estasion para ti dokumentasion.
Kabayatanna, inaresto dagiti polis-Vigan ni Marivic Perez Habab, 57, naasawaan, ken residente iti Barangay III, Vigan City babaen ti bileg nga inyisio ni Judge Marita Bernales Balloguing ti Regional Trial Court, First Judicial Region, Branch 20, Vigan City.
Akusado ni Perez iti theft a nai-docket iti Criminal Case No. 8245-V 2017 ket awan ti nairekomenda a piansana.
Naikustodia ni Perez iti police station ti Vigan para iti dokumentasion ken umisu a disposision.#


text:
Departamento ti Guaviare
Ti Guaviare (Panangibalikas nga Espaniol: [ɡwaˈBjaɾe]) ket maysa a departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan a tengnga a rehion ti daytoy a pagilian. Ti kapitoliona ket ti San José del Guaviare. Ti Guaviare ket napartuat idi Hulio4, 1991 babaen ti baro a Batay-linteg ti Colombia. Manipud idi ti dayta a puntos, daytoy ket nailian a teritorio nga agtigtignay a kas maysa a Komisaria, a nailaslasin manipud ti teritorio idi ti Komisaria ti Vaupés idi Disiembre 23, 1977.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Nukak, ket maysa nomadiko a tribu a saan pay a naammuan aginggana idi 1988, ket agtataengda idiay Guaviare.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Datos y Cifras del Guaviare" (PDF). Gobernacion del Guaviare. 2009.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Guariare, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 248. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- (iti Espaniol) Opisial a sapot ti pagsaadan ti Gobierno ti Guaviare
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Departamento ti Guaviare iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Maipariten ti agsigarilio iti corridor, iti kuarto ken iti aglawlaw ti Gabriela Silang General Hospital.
Segun iti maysa a doktor, maipawilen dagiti agbantay iti masakit ken amin nga empleado a pakairamanan dagiti doktor nga agsigarilio iti pasilio, kuarto ken iti asideg nga aglawlaw ti ospital.
Mapakatan iti dusa a community service dagiti aglabsing iti nasao a paglintegan.
Maysa a nasional a paglintegan daytoy nga inadaptar ti nasao nga ospital para iti pannakasalaknib ti salun-at dagiti maiserrek a pasiente ditoy.#


text:
Naaramid ti turnover idi Agosto 29, 2017 iti sango ti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur.
Indauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang a nangimatang iti turnover a binayabay dagiti Opisiales ti RIC ken ti Barangay nga immawat kadagitoy a nadakamat a ramit kasta metten a nakikaysa dagiti Konsehales ti ili nga isuda SBM Danny Q. Gazmen; SBM Vicky S. Serna; SBM Dr. Jemima S. Tan-Yee; SBM Josefina S. Vallejo; SBM Atty. Randy Baniaga G. Kinaud ken ni BUB Coordinator Edgar S. Balangatan iti nadakamat a turnover.
Kabayatanna, impeksa met dagiti nadakamat nga Opisiales ti asosasion ken barangay nga immawat kadagitoy iti panagyamanda iti LGU-Cabugao ken ti DTI iti panangawatdan ti nadakamat a ramit kasta metten nga agyamanda iti agtultuloy a panangtarabay ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti pannakagun-odda ti kalikagumda. # (Web In-Action)


text:
Search This Blog
- Get link
- Google+
- Other Apps
Maysa a pribilehio ti makapaddek iti kaatiddogan a rangtay iti intero a Filipinas, ti San Juanico Bridge a masarakan iti nagbeddengan ti Tacloban, Leyte ken Sta. Rita, Samar. Bimmalasiw daytoy a pasdek iti San Juanico Strait. Nasurok daytoy a dua kilometro iti kaatiddogna a narugian a naipatakder idi 1969 ket nalukatan idi 1972.
Idi ubingak, mapangpangangaak iti Magapit Suspension Bridge ti Lal-lo ngem lallalo a bimmukirad ti matak idi makitak daytoy San Juanico. Iti laeng libro a nabasbasak daytoy ngem ita addaakon iti tengngana. Uray la aggunggon no adda lumabas a lugan. Makapakudaap a ballasiwen daytoy iti agpapan ken agsubli.
Saan a nakaskasdaaw no apay nalapunos daytoy eropuerto ti Tacloban. Adda laeng iti igid ti baybay a gangani sumango iti Taaw Pasipiko.


text:
Septiembre 29
Ti Septiembre 29 ti maika-272 nga aldaw ti tawen (maika-273 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 93 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1901 – Enrico Fermi, Italiano a pisiko (pimmusay 1954)
- 1904 – Greer Garson, Ingles nga aktres (pimmusay 1996)
- 1951 – Miguel Castro Enriquez, Filipino a personalidad iti telebision ken radio iti GMA-7
- 1954 – Geoffrey Marcy, Amerikano nga astronomo


text:
Naawagan daytoy a linteg a Sin Tax Law gapu ta napanday a kangrunaan a puntiria ti gobierno ti panagkolektana iti buis manipud kadagiti makuna a ‘bisio’ kas iti panagsigarilio ken panaginum iti arak.
Adu nga agilinlinteg ti agaripapa a maipakatan iti dakdakkel a buis ti arak ken sigarilio agsipud iti aripapa nga imbes a dumakkel ti pamastrekan ti gobierno kadagitoy a bisio, bumaba ketdi agsipud ta mapattapatta a bumassit ti bilang dagiti agpayubyob iti sigarilio ken uminum iti arak gapu ta dakkel a pakalussokan ti bulsada gapu iti ingingina ti presioda.
Ngem dakkel ti pammati ti gobierno a saan a bumaba daytoy nga industria no di ket babaen dagiti makolekta a buis kadagitoy, mabenepisiaran dagiti ahensia a mangitaltal-o iti salun-at dagiti umili, kas iti Department of Health, PhilHealth ken DSWD.
Makita a saan a nagbiddut ti agdama nga administrasion a nangipursigi iti pannakaanamong daytoy a linteg agsipud ta nagbalin a dakkel a katulonganna iti pannakapaadda kadagiti kasapulan ti Universal Health Care (UHC) a programana iti salun-at.
Segun iti New Vois Association of the Philippines, iti P91.6 billion a napastrek ti gobierno idi 2013, nasurok a dua a pagkatlo wenno P61.622 billion ti naggapu iti produkto ti tabako idinto a ti maysa nga apagkatlo wenno P30 billion ti nagtaud manipud iti arak.
Manipud iti daytoy a napastrek, 85% ti mapan iti Department of Health ket kadakkelan nga ilgat ti maited iti PhilHealth ken ti UHC program ti nasional a gobierno.
Segun met iti DSWD, agarup 14.5 million a napili a pamilia a benepisario ti National Housing Targeting System (NHTS) ti agsagrap iti pagimbagan babaen iti maited kadakuada a PhilHealth cards.
Dakkel ti namnama a babaen ti tulong ti Sin Tax Law, matun-oy ti PhilHealth a saklawen ti 100 porsiento para kadagiti amin a Filipino iti nabatbati pay a dua a tawen ti administrasion ni Pres. Benigno Aquino III manipud iti agdama a 82 a porsiento.
Manamnama a makapastrek ti gobierno iti P105.3 billion manipud iti sin products agsipud ta iti pannakaimplementar ti Sin Tax Law, ngumato iti tinawen ti buis manipud iti sigarilio ken alkohol.
Saluduanmi ti gobierno iti pannakaipakat ti Sin Tax Law. Ta nupay agpaspastrek ti gobierno iti dakkel a buis manipud iti bisio dagiti umili kas iti panagsigarilio ken panaginum iti arak, agpaay ti mapastrek para iti pannakaipaay iti napinpintas a serbisio para iti salun-at nangruna dagiti marigrigat nga umili.#


text:
CANDON CITY – Dua a mannalon ti tinagbat ti kalugaranda a kaduada a naggiinom iti barangayda a Bugnay idi rabii ti Nobiembre 19.
Naitaray da Manuel Banagan y Layao, 40, baro, mannalon, ken ti kabsatna a ni Eduardo, 54, naasawaan, mannalon met laeng, iti Candon City General Hospital gapu kadagiti sugatda iti nadumaduma a paset ti bagida.
Boluntario a simmuko ti nangtagbat kadakuada a nainaganan Michael Aleman y Banagan, 33, baro, ken lumugar met laeng iti nadakamat a barangay.
Segun iti report, naggiinom dagiti agkabsat a Banagan ken ni Aleman, ken dua pay a kalugaranda iti dayaen a paset ti pagtaengan ti suspek idi nagsubang ti suspek ken dagiti agkabsat. Naggawid ti suspek a napan nangala iti buneng sana tinagtagbat dagiti biktima.
Saan a narekobre dagiti polis ti buneng a naaramat iti pannagbat.#


text:
Antartika
Antartika
Daytoy a mapa ket agus-usar ti ortograpiko a panagpadakkel, ti asideg a polar a panagkita. Ti Abagatan nga Ungto ket asideg iti tengnga, nga dagiti longitud a nagsasabtan ti linia.
Nagsasabtan: 90°S 0°E / 90°S 0°E
Ti Antartika (i/ænˈtɑrktɨkə/ wenno /ænˈtɑrtɨkə/)[2][3][Paamo 1] ket ti akin-abagatan unay a kontinente iti lubong, masakupanna ti Abagatan nga Ungto. Mabirukan daytoy idiay Antártiko a rehion iti Akin-abagatan a Hemisperio, gangani nga abagatan amin iti Sirkulo ti Antartiko, ken napalikmutan babaen ti Akin-abagatan a Taaw. Nga iti 14.0 a riwriw km2 (5.4 a riwriw sq mi), isu daytoy ti maikalima a kadakkelan ti kalawa a kontinente kalpasan ti Asia, Aprika, Amianan nga Amerika, ken Abagatan nga Amerika. Para iti pannakaipadpada, ti Antartika ket gangani a mamindua ti kadakkel iti Australia. Agarup a 98% iti Antartika ket nasakupan ti yelo a nagtimbengan a 1 milia (1.6 km) ti kapuskolna.
Ti Antartika, iti katimbengan, ket isu ti kalamiisan, kamagaan, ken ti kaanginan a kontinente, ket isu ti addaan ti kangatuan a katimbengan ti kangatuan ti daga kadagiti amin a kontinente.[6] Ti Antartika ket nausigen a maysa a desierto, nga addaan ti tinawen a panagtudtudo iti laeng 200 mm (8 a pulgada) iti igid ti aplaya ken ti kaunegan iti daytoy a daga.[7] Ti temperatura idiay Antartika ket naabutanna ti −89 °C (−129 °F). Awan dagiti agnanayon nga agtaeng a tattao, ngem addan ti agarup a 1,000 agingga ti 5,000 a tattao nga agtaeng ti makatawen kadagidiay pagsukisokan nga estation a naiwaras iti dayta a kontinente. Dagiti laeng naampon iti kalamiisan nga organismo ti agbiag idiay, mairaman dagiti adu a kita ti algas, dagiti ayup (kas pagarigan dagiti tungaw, dagiti nematodo, dagiti pinguino, dagiti póka ken dagiti tardigrado), bakteria, kudetdet, dagiti mula, ken protista. No adda mulmula ditoy ti addaan laeng ket ti tundra.
Nupay dagiti mito ken pannagipagpagarup a maipanggep ti Terra Australis ("Akin-abagatan a Daga") ket naibagbaga payen manipud idi taga-ugma, ti immuna a napasingkedan a panakakita ti kontinente ket sapsap a naawawat a naaramid idi 1820 baaben ti Ruso a panagbanniaga ni Fabian Gottlieb von Bellingshausen kenni Mikhail Lazarev idiay Vostok ken Mirny. Ti kontinente, nupay kasta, ket nabatbati a saan a naikaskaso kadagiti nabatbati a panawen ti maika-19 a siglo gapu ti makabusor nga enbironmentona, ken adayo a panakaisinsinana. Ti Tulag ti Antartika ket napirmaan idi 1959 babaen dagiti 12 a pagilian; iti tatta a panawen, 49 a pagpagilin ti nagpirma ti tulag. Ti tulag ket mangiparit kadagiti milisia nga aktibidad ken panagmina kadagiti minerales, mangiparit kadagiti nuklear ken ti panagibelleng kadagiti nuklear a rugit, agsuporta kadagiti sientipiko a panagsukisok, ken agsalaknib ti ekosona ti kontinente. Dagiti agdama nga eksperimento ket inararamid babaen dagiti sumurok a 4,000 sientista manipud kadagiti adu a pagilian.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a pormal a panaginagan ti nagan nga "Antartika" a kas ti maysa a kontinente a nagan idi panawen ti 1890 ket naidakamat babaen ti Eskoses kartograpo a ni John George Bartholomew.[8] Ti nagan nga Antartika ket isu ti nairomanisado a bersion ti Griego a kompuesto a balikas ti ἀvtapktιkή (antarktiké), pemenino ti ἀvtapktιkός (antarktikos),[9] a kayatna a saoen ket "kasumbangir ti Artiko", "kasumbangir ti amianan".[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ahensia ti Sentral nga Intelihensia ti Estados Unidos (2011). "Antartika". The World Factbook. Gobierno iti Estados Unidos. Naala idi 22 Oktubre 2011.
- ^ Kolumbia Elektroniko a Ensiklopedia; McGraw-Hill Diksionario iti Sientipiko ken dagiti Teknikal a Banbanag. "Antarctica". Ti Nawaya a Diktionario. Farlex, Inc. Naala idi 19 Hulio 2011.
- ^ "Pannakaipalpalawag iti Antartika". Yahoo! Edukasion. Yahoo!. Naala idi 26 Hulio 2011.
- ^ Crystal, David (2006). Ti Pannakilaban para iti Inggles. Pagimalditan ti Unibersidad ti Oxford. p. 172. ISBN 9780199207640.
- ^ Harper, Douglas. "Antártiko". Online nga Etimolohia a Diksionario. Naala idi 16 Nobiembre 2011.
- ^ Nailian a Satelite, Datos, ken Pakaammo a Serbisio. "Nailian a Heopisikal a Sentro ti Datos". Gobierno ti Estados Unidos. Naala idi 9 Hunio 2006.
- ^ Joyce, C. Alan (18 Enero 2007). "Ti Panagtaldiap ti Lubong: Dagiti Surpreso a Kinapudno". Ti Almanak ti Lubong. Naala idi 7 Pebrero 2009.
- ^ Ni John George Bartholomew ken ti pannakainagan ti Antartika, CAIRT Pablaak 13, Naiilian a Biblioteka ti Eskosia, Hulio 2008, ISSN 1477-4186, ken ti pay "The Bartholomew Archive".
- ^ Liddell, Henry George; Scott, Robert, "Antarktikos", iti Crane, Gregory R., Ti Griego-Ingles a Leksikon, Dihital a Biblioteka ti Perseus, Tufts University, naala idi 16 Nobiembre 2011
- ^ Hince, Bernadette (2000). Ti Antartika Diksionario. CSIRO Publishing. p. 6. ISBN 978-0-9577471-1-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Antartika iti Wikimedia Commons


text:
ACROSTIC-ILUKO
Adtoy manen ti sabali pay a rupa ti daniw, kailian. Porma, kunak man laengen.
ACROSTIC -- A verse in which certain letters such as the first in each line form a word or a message.
Karuprupa la unay ti Abcederian daytoy, kailian. Ti laeng nagdumaanda ket adda ti balikas wenno dagiti balikas a mangbukel kadaytoy a daniw. Ket daydiay umuna a letra iti linia ket isu ti rugi dagiti balikas wenno mensahe ti daniw.
Papolar la unay daytoy kadagiti agtutubo. Daytoy no kua iti kaunaan nga suraten lalo kadagiti addaan iti grupo wenng ‘gang” ket dayta naganda ket ikkanda iti mensahe wenno kaipapanan.
Uray kadagiti graffiti ket makita met no dadduma daytoy nga acrostic.Idi agtutuboak ket siak a iti para surat iti love letter dagiti kabaddungalan. No meaning laeng ti grupo a ket siak iti pakaikumitan no kua. Mahilig met datao no kua iti vandalism, hehehe, ket dagiti pader wenno puon ti kayo ket maisurat dita ti acrostic.
Saanko laeng nga ammo a daniw met gayam dagita. Ken saanko pay nga ammo nga acrostic gayam iti pangawag kadaytoy.
Uray dagiti puon ti nabun-as a saba no aggagatel ti utek idi agtutuboak pay ket maaddaan iti acrostic dayta.
Saan! Iti kaanoman ket saanko nga inarapaap iti panagbalinko a mannurat. Nupay kasta, napatpateg nga adayo ti libro wenno magasin a linaon ti makinlikud a bulsa ti pantalonko wenno siortpanko ngem ti sagaysay ken panio. Adda met dagiti ramay nga ikuraykay iti tuktok no kayat, saan? Panio, saan met a datao a butegan, ania! Mabalinen ti bukot wenno bangad ti dakulap a pagpunas, saanak met a naarte. No awan iti makakita, ti gayadan ti tisiert, a, hehehe! Puera manggas met a, tad into ke agbalin datao a Felix The Cat. Ngem ti libro wenno magasin? Kasla aggurigorak no awan dayta lalo no agbiaheak! Makagatangak iti pocket books ngem diak a makagatang iti tisiertko, yos! Ta nalastogak met ngamin idi agtutuboak pay dakayo, ket kunak man a, nga uray ania iti isusuotmo, no naguapoka, naguapoka latta a. Ken maysa, saan a mailemmeng ti napintas a bado ti narugit a nagan. O, di kadi?
Ket idi napan a bulan ti Abril, simrek manen iti kinasutil daytoy nga acrostic. Kadagiti amin nga acrostic a nabasak, daytoy man iti tagipintasek ta linaonna aminen a pammagbaga a kayat kadagiti kassagpat iti kinaestado.
Maika-9 nga inanakmi iti kasar ken baket. Da Rodrigo Miranda iti Quirino, Isabela ken ni Lilibeth Soley iti Itogon, Benguet. Nagkasarda idi Abril 28, 2006 iti alas-9:00 A.M. sadiay St. John The Evangelist Parish iti Quirino, Isabela. Agpada nga estudiante a di nakatutor. Ngem uray ta intuloy latta met ni Rod ti panagiskuela ket graduating iti BS Criminology. Ituloyto kano met ni Libeth ti panagiskuelana inton maibuangna ti bugi. Iti imbitasion, iti nakakitaak dayta nakapimpintas nga acrostic.
Kastoy man ti linaon dayta nga acrostic, kailian:
Marriage Creed
Listen to each other
Open your heart
Value your Union
Express your trust
Dayta man! Uppat laeng a linia.
No amirisen a nalaing, dagiti umuna a letra dagiti uppat a binatog ket mabasam dita ti maysa a balikas a mamagkayammet iti agassawa. LOVE. Ket dagiti mensahe dita ket para kadagiti agassawa. Naibaga dita. Kumpletos rekados.
Immemoriak dayta nga acrostic.
Ket iti maysa a “yuuli” sadiay La Union, naisurotak man. Inawisdak, di simmurotak met ta saanak man a pamiliar unay ti danon-danon. Nakapuy ti ideak ditoy ta diak pay napadasan. Patiek ngamin a ti masanguanan ket maaramatko dayta a nga eksperiensa, a tinallikudanmi ken ni Yolanda.
Napintas ti pammagbaga dagiti lallakay ken babbaket idi natinongen ti kaaldawan ti kallaysa. Pammagbaga kadagiti agkasar.
Ti nangawis kaniak, ammona a mannuratak.
“Denggentayo man met ti masao ni Pari Jimmy, maysa a mannurat…” kunana ketdin! Ket nakudkodko a dagus ti di met nagatel a tuktokko a. Pateltelak kamman, ta ipasubonak, indayamudomko iti unegko, kailian…
Ket nalagipko dayta “Marriage Creed” nga acrostic. Isun a ti usarek, kunak iti panunotko. Ket kunakon nga impasaksak.
“Lima a tawen a nagsursuratak iti adbays iti radio babaen iti programa a “Toy Numo Toy Biang, Manang Helen…”
“Ay, sika!” Adda ti nangisengngat a baket ket nasdaawda. “Ne, sika gayam iti agsursurat kadagita…?” Kuna pay ti maysa. Naipatangatang ngamin daytoy a radio-drama con adbays kadagiti nalalatak a radio stations iti Northern Luzon a kas iti DZNS, Vigan City; DZPA, Bangued, Abra; DZWT, Baguio City; DWRV, Bayombong, Nueva Vizcaya; DWDY, Isabela, ken maysa a Catholic radio station sadiay Tuguegarao, Cagayan ken catholic-run radio station sadiay Alaminos City, Pangasinan.
“…No mamagbagaak, agtaud iti pusok ti pammagbaga. Ti makunak met, ket ababa laeng ta uppat laeng dagitoy. Umuna: LISTEN TO EACH OTHER. iti ania man a kanito, dumngeg koma tunggal maysa kadakayo. No agsao ti maysa, dumngeg ti maysa a sipapasnek. Saankayo nga aggiddan nga agsao tapno agkinnaawatankayo. Iti panangdengngeg iti agsasao ket agtungpal iti panagkikinnaawatan. Daytoy a panagkikinnaawatan ti tulbek iti naragsak a pamilia…”
Ania ket nga isem dagiti dumdumngegen, kailian!
“Maikadua: OPEN YOUR HEART. Silulukat koma ti pusoyo iti tunggal maysa tapno nalaklaka pay a dumteng dayta a panagkikinnaawatan. Awan koma iti mailemmeng a sakit ti nakem wenno negatibo a banag iti uneg ti puso. Silulukat koma a kanayon dayta tapno ti linaonna ket makita ken maiyebkas a dagus. Iti ababa a pannao, adda ti nalawa ken nalawag a kumunikasionyo nga agassawa. No adda ti di kayat ti maysa, ibagana ket dumngeg met ti maysa. Kastanto met ti maysa. No pagsasaritaan ti parikut ken ti di kayat, maamiris ken masolbar dayta. Ta adda aya met parikut a di masolbar…?”
Inisemak ken pinerrengko ti inyarasaas itay ti kumaparik a kunana a kaub-ubinganna a balo ken awanan anak. Agpalpaliiw iti suli. Ngem natipedko pay laeng ti riknak a kiddayan. Nagsam-it ket ti paludipnan, kailian! Sal-it, malipatakkan, Yolanda, kunak iti bagik isu nga intuloyko man laengen…
“Ti maikatlo: VALUE YOUR UNION. Ipategyo iti inkay panagdenna. Sagrado ti kallaysa. Diyo patpatien a ti kallaysa ket sangkapirgis laeng a papel. Saan a pudno dayta. Daydiay papel a nakaisuratan ti naganyo, isu ti sangkapirgis a papel. Ngem ti kaipapanan dayta a pael ket napatpateg pay ngem balitok. Naibudak pay dita ti kinataoyo. Ti pinatipon ti Dios ket saan a mabalin a pagsinaen ti tao. Isu ngarud a kunak itay a no adda ti parikut a dumteng ket pagsasaritaan ken solbaren tapno saan a marakrak ti kallaysa. Ti panagdennayo koma ti lapped ti tunggal maysa tapno makontrol ti rikna a tumaliaw iti sabali….”
Nagbiddutaksa! Kunak man iti bagik, kailian, ta idi taliawek ni balo, ket nagdumog a kasla ketdin nabainan, yos. Ammona ngata a, nga addan ti Yolandak, yos!
“Maikapat ken maudi: EXPRESS YOUR TRUST. Agtalinaed koma nga agnanayon dayta panagtalek iti tunggal maysa kadakayo. No talken ti asawa, uray ania ti kakuyogna wenno kabinbinoltitna dita, saan a tumpuar kenka dayta nga imon agsipud ta adda ti panagtalekmo iti asawam a saanna a maaramid ti panangliputna kenka. Iti kanito a “sweet moment” wenno iruangan ti sweet moment, sawen latta ti panagtalek iti asawa. Uray no saan a sweet moment basta malagip dayta, sawen iti asawa tapno umun-uneg pay dayta iti kaunggan ket isunton ti lapped iti panagaramid iti di maikanniwas….”
Yos! Idi taliawek ni balo, likudanna laengen ti nataldiapak! Impakamakamko latta a minatmatam ti nasippukel a patongna iti pamudawen a luppo iti siortpanna a puraw nga inasmanganna iti venus cut a nalabaga a tisiert a kurangsa ti tela ta agparparang ti pusegna itay.
Pinutedkon ti pammagbagak. Ket ania ket ti palakpaken ti tallaong. Linamanodak pay a! Intagayannak pay ti nalipatakon ti naganna a kapitan daydiay a barangay iti sangasudo a basi. Inimaskon iti simmimsim a kagiddan ti pammadayawda.
Ngem yos, dida la ammo, a nagtaud dayta a pammagbagak iti ACROSTIC! Imbag man ta adda daydiay acrostic a “Marriage Creed,” ta no saan, nagkamulawak koman a nangbagbaga, hehehe!
Diak met imbagan a, a nagtaud iti acrostic ti pammagbagak. Ta ti kapatgan ditan ket ti mensahe.
Dayta man kalian. ACROSTIC. Padasenyo man met a.
Ania ti kunam, kailian? Nabitinka ken ni balo? Ala, ituloyko a…
“Agawidkayon, manong…” kunana a, idi agawidkami, sika. Ta inggagarak met a sinapul iti paraangan a kasla ketdin kailiwko ti isemna. Wenno imbaludnak ti isemna?
Saan koma pay a, ta adda man ti nakaibaludan dagiti matak a diak mauma a mangbuybuya, kunak man. Ket anian a sam-it ti isemnan!
“Asino met ngay?”
Dua nga agpa iti kaadayona ti kaasitgan kaniak, isu a kunak metten nga imperreng, yos: “S-sika…”
“N-napintasak, aya…?”
“Saan laeng a napintas no di ket kapipintasan…”
“Naangaw kadi amin a mannurat…?”
“Saan. Awan iti naangaw a mannurat ta disipulo iti kinapudno. Saanak a mamati ti kunkunada a love at first sight, ngem ita mamatiakon ta napadasakon. Agingga a dimo marikna ken mapadasan gayam, saanka mamati, saan?”
Nagkiriring ti selpon. Ni Yolanda!
“Ania? Mangiyawidak iti babai? Aaahhh, basi…Wen! Sangadram!” Nal-iten isturbo…hehehe!
Innalak ti selpon namber ni balo. Innala met kaniak. Agkarateks ken umawag no kua ngem diakon a sungbatan amangan no malipatak pay ni Yolanda ken dagiti annakko, nal-it ketdi.
Isu nga inyaramidak laengen iti daniw. ACROSTIC-ILUKO:
------------------------------------------------------------------
MARIA ARMIDA RILLERA
Mapidut la koma ti ayat iti langalang, awanen panagbisin ti lasag
Agbussog iti taraon nga agmawmaw ken pakatnagan derraas
Ridam kadagiti tebbag ket tallikudan a kas tuleng a makangngeg
Iti ulaw a lubong dagiti di makaawat ken dina kayat iti umawat
Asaken ti namaris nga essem iti balangkantis a ragsak.
Armida, narukop ti lasag ngem adda tulang ti muging iti
Ramiram ti makauram a kanito, ket nariknak dayta
Manipud kadagiti matam, iti lung-ay ken isemmo a kailiwko
Iti panagmaymasak, impasngayna ti bileg ken kalasag iti
Dangadang ti lasag ken kinapudno, iti rinnupak ti asin ken iti
Arak ti lubong; ngem ampaw ti ibaballaet, ampaw nga ibaballaet
Rikusen nga uli-uliten no kua ti litania ti pammati
Iti di maaramid a kari a pinarintumengan ken kinurnuoan iti
Liliteng dagiti di matimtimek nga imahen ti talek, dagiti
Ladawan ti kinasadino iti pagturongan ken yiikay iti
Eppes a panagdawa iti kinaasino. Armida, ti lukat a
Ridaw ti tebbag ti anniniwan dagiti isemmo isu nga
Aklonek a paay ti kinalalakik ti diak pannangan kadagiti saok
------------------------------------------------------------------------
Dayta man, kailian. Acrostic-Iluko. Daydiay umuna a letra dagiti binatog no basaen iti “pababa” ket adda ti balikas a kaimudinganna.
Paborito dagiti teacher ken dagiti pupils. Ngem saantayometten a pupils isu nga inaramatkon ti imagery imbes nga achmeism.
ACROSTIC-ILUKO? Ala, ket padasenyo met a, kailian, total maymaysa laeng met ti kaipapanan daytoy: Panagsubli iti kinaagtutubo! Wenno reminiscence of long-long ago…
Balikas ita nga aldaw: Narukop ti lasag, ngem adda tulang ti muging.
Sunday, July 16, 2006
ACROSTIC-ILUKO
ACROSTIC-ILUKO
7 comments:
- jim agpalo, jr. said...
-
no mabasam daytoy, ms. ma. armida, ulitek latta ti kinunak, disipulo ti kinapudno amin a mannurat...ket ti agdadata a kinapudno, nagsarakta laeng iti saan nga umno a panawen...nupay nalabit nga agpadata iti rikna, saan met a managimbubukoden ti ayat no di met managparanud pay...
- 2:38 PM
- ariel said...
-
aa. jim, what is this, ha! hahahahahaha! you are not a lawyer but a darn good poet, are you not? but you are right about the accidents of love: about the wrong places and wrong times and the wrong conditions but the lovers are always right! ania ngarud!
- 6:25 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
datdatlag ti ayat, ka ariel, hehehe...nakarkaro pay no silulukat ti puso ta sumrek lattan dagiti sutil a gundaway ken sutil a "paludip" ngem saankon a kayat pay nga agsangit manen ni yolanda, lalo ket addan nakem dagiti saringit...
pagsubsubliendak manen sadiay radio, mammagbaga manen, ngem mabusorak la ngamin ta inikkatda idi ti SSS ken bonus, isu a bay-amon...
- 1:42 PM
- ariel said...
-
ala, ket, maysa ngarud a lidok para iti dayta nga ayat. agpayso ta kunam--ket nabayagen a diak nangngeg dayta a sao maipapan iti "kinadatdatlag ni ayat". wow met dayta. adu ti masursuro ken masapul a sursuruen iti biag, aya?
nagpintas daytay tawidmag onlineyo.
- 1:17 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
thank you, ka ariel... adda forum ti tawid... mabalin ti amin nga agiposte basta agrehistro...
- 10:00 AM
- rva said...
-
mang jimmy, nasken a yaramidam met ni manang yolanda iti acrostic-iluko. ta no saan, baka makaramanka iti adu a karamut... ni ayat, hehehe!
- 9:35 PM
- jim agpalo, jr. said...
-
uray saanen, roy, ta dina met ammo ti agkompiuter, hehehehe... paset lattan dayta ti limed ken kurimed ti ayat...
- 6:57 AM


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Positibo metten a Porcine Reproductive Respiratory Syndrome (PRRS) ti sakit a nangdalapus kadagiti dingnguen ditoy nga ili.
Impalgak ni Dencio Aurelio, municipal agriculturist ditoy nga ili a daytoy ti resulta ti panangamiris ti Bureau of Animal Industry manipud Region I iti blood sample ti nagsakit a baboy a taraken ti maysa a hog raiser.
Kinuna ni Aurelio a dua a barangay ditoy nga ili ti nakaro a dinalapus ti sakit a pakaibilangan ti Barangay Jardin ken Santa Cruz.
Iti interbio ni Aurelio babaen ken ni Salvador Bambua ti DWRS, kinunana nga aganay 60 a baboy a taraken ni Antonio Abella ti natay iti PRRS.
Kinuna ni Aurelio nga insayangkatdan ti panagbakunada kadagiti di pay nagsakit a baboy tapno mailiklikda iti nasao a sakit.
Kinuna pay ti agriculturist a napuoran ken naikali dagiti nagsakit a baboy tapno saan a maapektaran dagiti dadduma a dingnguen.
Kabayatanna, kinuna ni Vice Mayor Edgar Yabes a saanen a maipalubos ti pannakaiserrek dagiti baboy nga aggapu iti ruar daytoy nga ili iti quarantine checkpoint tapno malapdan ti panagwaras daytoy a sakit ti baboy.
Itay napan a bulan, nakumpirma a PRRS ti sakit a nakagapuan ti pannakatay iti nasurok sangagasut a baboy iti uppat a barangay ti Santa Lucia, Ilocos Sur a pakairamanan ti Barangay Buliclic, Pila Este, Conconig Este ken Angkileng.
Maysa a virus ti PRRS a mangatake iti bara ti baboy a puon ti panagngesnges ken ipapatayna.
Masuspetsa a nakastrek daytoy a sakit ditoy probinsia babaen dagiti lako a baboy manipud iti sabali a probinsia a nakalusot iti quarantine checkpoint iti Tagudin ken ditoy nga ili.#


text:
SUYO, Ilocos Sur – Uppat ti natay idinto a 12 ti nasugatan a pasahero idi natnag ti naglugananda a dyip iti derraas iti maysa a sitio ditoy nga ili idi bigat ti Hunio 28.
Segun iti report manipud iti polis ditoy nga ili, awanen ti biag da Racquel Elpa, Ending Pucnid, Charlene Sicayod ken Loreta Macgalo, agpapada a residente iti Sitio Batiangan, Barangay Uso, Suyo, Ilocos Sur a naidanon iti Tagudin General Hospital. (Iti kaudian a report, 6 ti natayen iti aksidente. Saan pay a nakumpirma ti nagan dagiti dua a natay a naiyaon iti derraas a nakatinnagan ti lugan. – Ed)
Nainaganan met dagiti nasugatan a da Elton John Macgalo y Bangangao, 12; Caridad Bangsalud y Lang-ay, 50, naasawaan; Emilia Sicayod y Lang-ay, 56, naasawaan; Carmen Balawen, 47; Rowena Saydoquen y Sagandoy, 32; Carmen Balawen y Bitong, 47, naasawaan; Salvador Baglao y Marie, 60, naasawaan; Rico Pongsila y Cepian, 16, baro; Rheafe Sad-und y Abbel, 12; Rachelle Elpa y Lopez, 17; Gina Pucnid y Visaya; Lolita Aquistoy y Uluan, 48, naasawaan; ken Lorita Macgalo y Bapor, 35, naasawaan, agpapada amin a residente iti Sitio Batiangan, Barangay Uso, Suyo, Ilocos Sur.
Saan a naan-ano ti drayber ti owner-type jeep a nainaganan nga Argie Hermosa y Laguiden, 24, residente met laeng iti nadakamat a sitio.
Kinuna ni Police Inspector Pedro Barbado, hepe ti polis ditoy, a naigalis ti lugan bayat ti panagsalogna iti nadakamat a barangay a puon ti nakatnaganna iti agarup 60 a metro ti kaunegna a derraas. Mapapati a napitak ti kalsada gapu iti panagtudona.
Addan ti drayber iti kustodia ti polis ditoy.#


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Maysa a negosiante ti natay gapu iti pammaltog iti asideg ti tiendaan publiko ti Magsingal, Ilocos Sur itay Pebrero 10, Sabado, daytoy a tawen.
Napaltogan ni Ariston Quiocho y Soberano, 46, naasawaan, negosiante, agnaed iti Barangay Fuerte, Caoayan, Ilocos Sur, ket intaray dagiti nagresponde a polis iti Magsingal District Hospital ngem indeklara ni Dra. Rowena Dumag, ti doktor a nangeksamin iti biktima, nga awanen ti biagna.
Iti inisial nga inbestigasion, naammuan a dua a lalaki a nakabonete ken nakalugan iti motorsiklo ti bigla a nagparang sada pinaltogan ti biktima iti namin-adu a daras a gapu iti nakatayanna a dagus.
Madama nga agidisdissaag ti biktima ken dua a kaduana kadagiti tagilakona iti asideg ti Magsingal Public Market idi malem ti Sabado, Pebrero 10, idi napasamak ti pammaltog.
Mapapati a cal. 30 ti nausar nga igam maibasar kadagiti naala dagiti SOCO team iti nakapasamakan ti pammaltog.
Naipan ti bangkay iti Holy Angel Funeral Homes, Vigan City para iti pannakaotopsiana.
Indauluan ni PSI Bryan Tabios Tacazon, COP ti Magsingal Police Station dagiti nagresponde a polis ken agtultuloy ti inbestigasion ti nasao a pammaltog.


text:
Wikipedia:Annuroten iti gramatika ken panangiletra
Dagiti sumaganad ket maysa a nalaka nga annuroten iti pagbatayan a gramatika ken panangiletra (ortograpia) iti panagsurat iti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia. Daytoy ket saan nga opisial a pagalagadan ti pasasao nga Ilokano ngem nasken a suroten ditoy a Wikipedia tapno saan a maka-allilaw iti panagbiruk ken saan nga umadu unay dagiti madobledoble a panid.
Maibasar dagitoy nga annuroten iti estilo, estruktura, konsepto ti Ilokano nga agdama a maus-usar ti ar-aramaten ti kaaduan a mannurat iti Ilokano kadagiti agdama a warnakan ken dadduma pay a pagbasaan iti Ilokano (kas iti Bannawag, Rimat, Sirmata, Tawid, Samtoy, Ilocos Times, dagiti libro ken antolohia nga ipabpablaak ti GUMIL Filipinas ken dadduma pay). Agsipud ta daytoy ti ad-adda ken ad-adu a maar-aramat, nupay saan nga isu ti opisial ken/wenno pagalagadan a pagbatayan a masurot, isu met ti padasentayo ditoy Ilokano Wikipedia.
No ngamin maipapan iti pagalagadan ti pagsasao nga Ilokano (wenno Iloko, iti dadduma) ti pakarikutan nga unaen, adda rigrigatna ta agingga ita ket komplikado daytoy a banag, agsusupiat ken di agsusurot dagiti maseknan iti no ania ti nasken a suroten a pagalagadan. Ti pamay-antayo, mangaramidtayo iti bukodtayo a kasla pagalagadan a maaramat ditoy laeng Ilokano Wikipedia, a maibasar ken asideg met laeng iti adda ken agdama nga us-usaren ti kaaduan.
Unaentayo dagiti kadawyan ken basaran pay laeng nga annuroten maipapan iti naannayas ken nasinop a panangsangal kadagiti balikas.
Dagiti linaon
Gramatika
Panagaramat iti TI ken ITI
No damdamo ti agsurat iti Ilokano, makariro ti agaramat iti TI ken ITI ta naynay a mapagsinnukat ti umiso a panangusar kadagitoy iti buklen a patang (sentence).
Ti TI ket isu ti artikulo nga Ingles a THE (wenno A ken AN) (Tagalog: ANG). Mabalin pay daytoy a ti preposition nga OF (Tagalog: NG). Ti plural a porma ti TI ket DAGITI.
Ti met ITI ket isu ti Ingles nga IN wenno ON wenno OF (Tagalog: SA). Ti ad-adu ngem maysa a pormana ket KADAGITI.
Kas pagarigan:
Ti sabong ti karabasa ket naimas (a madengdeng). The flower of the squash is edible. Ang bulaklak ng kalabasa ay masarap.
Iti dalanko nga agawid, nakasabatak ti napintas a balasang. On my way home, I met a beautiful lady. Sa aking daan pauwi, nakasalubong ako ng magandang dalaga.
Agtartaray dagiti aso. The dogs are running. Tumatakbo ang mga aso.
Kadagiti barangay ti Pinugkit, ti Caballaibaan ti kalawaan. Among the barangays of Pinugkit, Caballaibaan is the largest (in area). Sa mga barangay ng Pinugkit, ang Caballaibaan ang pinakamalawak.
Agsaysayasay ti dara dagiti bannuar kadagiti uratko. The blood of heroes flows in my veins. Dumadaloy sa aking mga ugat ang dugo ng mga bayani.
Pagarigan pay, madlaw nga agduma dagitoy a patang:
Nayanak iti bulan ti Mayo. (Born on the month of May) Nayanak ti bulan iti Mayo. (The moon is born in May)
Core ken oblique
Segun met ken ni Apo Carl Galvez Rubino, maysa a mabigbig a lingguista, ti TI ket maawagan iti core case nga artikulo, ket ti met ITI ket oblique case nga artikulo.
Kunana pay:
- Core case articles are used in front of nouns corresponding to possessors, or verbal or predicate arguments, while oblique articles correspond to non-arguments (nouns that are ordinarily preceded by a preposition in English). Remember that intransitive verbs take one argument in Ilokano, and transitive verbs may take two.
Kas pagarigan:
CORE: Ania ti naganmo? — What is your name? Nakita ti lalaki ti babai. — The boy saw the girl. (transitive verb) Kayatmi ti kape. — We want coffee. Asino ti amam? — Who is your father? Lima ti ramay ti ima. — The hand has five fingers.
OBLIQUE: Nailet iti balasang. — It is tight on the young lady. Nakakita ti lalaki iti babai. — The boy saw a girl. (intransitive verb) Nalawa ti palda iti baket. — The skirt is loose on the old lady. Napanda iti uneg ti simbaan. — They went inside the church.
Panagaramat iti A ken NGA
Aramaten ti A no ti sarunuenna a rugi a letra ti balikas ket konsonante.
Kas pagarigan:
Naemma a balasang. Simmangpet a nakabitbit iti inuragana a kukod ti baka. Adu a sangaili ti immay iti kasar ni Maria.
Aramaten ti NGA no ti sarunuenna a rugi a letra ti balikas ket bokal (vowel).
Kas pagarigan:
Nasingpet nga ubing. Nalaing nga agarado ni Juan. Natinnag ti baso nga iggemna.
Dagiti pangsandi
Adda walo a pangsandi iti Iloko, uppat kadagitoy ti umuna a persona nga bugbugtong wenno ad-adu ngem maysa, ken sagdudua a maikadua a persona (bugbugtong ken ad-adu ngem maysa) ken maikatlo a persona (bugbugtong ken ad-adu ngem maysa).
Mausar dagitoy kas agwaywayas wenno maikapet/maisilpo kadagiti balikas (a berbo, pangnagan, pangilasin ken dadduma pay). Kadagiti Ilokano (a patneng), ti dakayo ken isuda ket maaramat pay kas pagdayaw wenno pagtamed a balikas no daytay makitungtong iti nataengan wenno dadduma pay a tattao a madaydayaw.
Kas pagarigan, kas agwaywayas:
Siak ti nangala. Sika ti napusgan. Isu ti kayatko. Data ti mapan. Dakami a mangurkuranges. Datayo dagiti mairurrurumen. Dakayo dagiti mangidumduma. Isuda dagiti madidios a tattao.
No maikapet wenno maisilpo ti pangsandi (Ingles: pronoun) iti balikas, segun ken ni Apo Rubino, adda dua a pakaidasigan dagitoy: enclitic absolutive ken ergative enclitic. Gagangay a no umuna a persona a singular ket -ak ti udi ti balikas a nasilpuan iti enclitic absolutive a pronoun, -ko wenno -k met no ergative enclitic a pronoun.
Kas pagarigan, kas naikapet:
Enclitic absolutive: Simmurotak a napan nagarem. Ay-ayatenka unay-unay. Isu ti nagsurat. Agpadata ti gasat. Nagsidakami iti inabraw nga aba. Agsasalatayo man ketdi iti duronduron, kapetkapet. Mangankayo iti patupat. Simrekda iti gukayab.
Ergative enclitic: Baketko daydiay napungga a nakalabbaga. Damom kadi ti uminum iti arak? Dinanogdanogna ti kabusorna. Balonenta dayta natuno a paltat. Dagami ti nagdissuan ti balay ni Butog. Manggatayo dagiti adda iti igid ti kalsada. Umaykaminto kadagiti balbalayyo. Nalalapsat dagiti babbalasangda idiay nga away.
No maikapet a makuna, nasken a nakakapet dagitoy a pronoun a saan ket a naisina wenno nakawayas:
"biagko" saan a "biag ko" "agragsaktayo" saan nga "agragsak tayo" "imbagana" saan nga "imbaga na" "agyamankami" saan a "agyaman kami" "sipsiputanka" saan a "sipsiputan ka" "nuangmi" saan a "nuang mi" "talonyo" saan a "talon yo"
Bugbugtong ken ad-adu ngem maysa
Usaren ti bugbugtong a TI ken ITI ken ti ad-adu ngem maysa a DAGITI ken KADAGITI kas pangiduyakyak iti kinamaymaysa wenno kaadu ken kabassit dagiti banag.
Kas pagarigan:
Mabalin met nga ipaadu nga is-isuna ti balikas:
No parisan iti TI/DAGITI ken ITI/DAGITI ti bugbugtong ken ad-adu ngem maysa a balikas, liklikan a maulit ti kinaadu dagitoy:
"dagiti tao" saan a "dagiti tattao" "dagiti lugar" saan a "dagiti luglugar" "iti tattao" saan a "kadagiti tattao" "kadagiti billit" saan a "kadagiti bilbillit"
Panangiletra (spelling)
Ti us-usaren a pagalagadan a panangiletra iti dayoty a Wikipedia ket ti moderno a panangisurat iti Ilokano (ortograpia), ti moderno a panangisurat iti Ilokano ket agus-usar iti alpabeto a naibatay iti alpabeto nga Abakada (Tagalog alphabet). Naibatay daytoy nga estilo iti ortograpia a kas ti inus-usar ti warnakan a Bannawag. Daytoy ket pagalagadan laeng ken saan nga opisial, kitaen ti panid daytoy a pakitungtungan no kayat a makisao iti daytoy a kapanggepan.
Ganggannaet a balikas (Ingles, Espaniol)
Madlaw nga adda wenno adu dagiti balikas a ganggannaet wenno nabulod (loaned words), nangruna iti Ingles ken Espaniol, ditoy Ilokano Wikipedia a saan a naipatarus iti Ilokano. Wenno saan ket a nayiloko laeng ti pannakailetrana.
Kastoy ti aramidentayo tapno saan met a nasken nga isarakan wenno ipatarus amin a balikas wenno termino (aglalo dagiti teknikal a sao wenno termino) iti Ilokano agsipud ta awan ti orihinal nga Ilokano dagitoy ket masansan nga agbanag laeng a literal wenno tabbed ti panangipilit a panangbiruk iti agpayso a pakaitarusanna. Usarenen ti moderno nga ortograpia (panangisurat) no agusar kadagiti ganggannaet a balikas.
No ti Ingles, umuna a surotentayo ti panangiletra a moderno nga ortograpia iti Ilokano, no awan ti kapadpadana a panagiletra iti Ilokano, isurat metten iti Ingles.
Kas pagarigan:
kompiuter, selpon, network, web, internet, sopwer, hardware, teknikal
No met sao wenno balikas nga Español a nagbalinen a paset ti Ilokano, surotentayo ti panangiletra a moderno nga ortograpia iti Ilokano.
Kas pagarigan:
Filipinas, artikulo, teksto, reperensia, pamilia, impormasion, edukasion, teknolohia, termino, siensia, dokumento, koneksion, sertipikado, densidad, kantidad, eksperimento, premio, kalendario, siudad, probinsia, gobernador


text:
Submarino
Ti submarino ket maysa a pagluganan iti danum a makapabael ti nawaya a panaglangoy ti kaadaleman. Daytoy ket maigiddiat manipud ti sumerhible, nga adda ti limitado a kapabilida iti kaadaleman. Ti termino a submaríno ket kaaduan amaitudtudo iti dakkel a naitripulate ng autonomo a bahina. Nupay kasta, ti naipakasaritaan wenno ti panagisasao, ti submaríno ket mabalin pay a mangitudo kadagiti kalalainganna a kadakkel wenno bassit a bahina (dagiti battit a submarino, dagiti basaan a submarino), dagiti lugan a naipatpattiway a napaandar wenno dagiti Autonomo a Lugan ti Kaadaleman.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Submaríno iti Wikimedia Commons


text:
Tuesday, August 22, 2017
MATH CLASS ITI TUNGGAL SABADO, OKEY MET
Cabugao, Ilocos Sur – Maang-angay ti Math Class iti Cabugao DepED District iti intero a Munisipalidad ti Cabugao iti kada aldaw ti Sabado iti bulan ti Agosto 2017. Dagiti dua a pageskuelaan ket iti Cabugao South ken North Central School iti pakaisentruan ti Math Class kadagiti pageskuelaan iti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Agosto 19, 2017, imbatad dagiti kaaduan a nagannak/guardians kadagiti napili nga ubbing a naanus a nagbantay iti ruar ti klase a maragragsakanda ta maipamaysa a masanay dagiti annakda iti Subject a Math.
Kadagiti met ubbing a nairaman kadaytoy a panagsanay ket kayatda met a takuatan ti kabaelanda ken maibilang a parte ti pannakadisiplinada daytoy nga aktibidad nga paiwayat ti DepED.
Innayon dagiti mangisursuro a maobserbaran a kaaduan kadagiti nagenrol nga agbasbasa ket pagduyosanda ti Matematika ken isuda ti kaaduan a maikonkontes iti sabali pay nga asignatura kas iti Science Subject iti benneg ti Distrito ken iti Division ti DepED-Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Agosto 19, 2017, imbatad dagiti kaaduan a nagannak/guardians kadagiti napili nga ubbing a naanus a nagbantay iti ruar ti klase a maragragsakanda ta maipamaysa a masanay dagiti annakda iti Subject a Math.
Kadagiti met ubbing a nairaman kadaytoy a panagsanay ket kayatda met a takuatan ti kabaelanda ken maibilang a parte ti pannakadisiplinada daytoy nga aktibidad nga paiwayat ti DepED.
Innayon dagiti mangisursuro a maobserbaran a kaaduan kadagiti nagenrol nga agbasbasa ket pagduyosanda ti Matematika ken isuda ti kaaduan a maikonkontes iti sabali pay nga asignatura kas iti Science Subject iti benneg ti Distrito ken iti Division ti DepED-Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:51 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Bulkan
Ti bulkan ket maysa a lukat, wenno bungaw, iti rabaw ti planeta wenno ukis, a mangpalubos a kadagiti napudot a magma, bulkaniko a dapo ken dagiti alingasaw manipud a tumalaw manipud ti baba a mapan ti rabaw.
Dagiti bulkán ket sapasap a mabirukan kadagiti tektoniko a plato ket bumalbaliw wenno makisinnabat. Ti katengngaan a maipapan ti taaw a pantok, kas pagarigan ti Tengnga nga Atlantiko a Pantok, ket adda dagiti kas pagarigan dagiti bulkánn a gapuanan babaen dagiti agbalbaliw a tektoniko a plato a maguguyod a maisinsina; ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko ket adda dagiti kas pagarigan dagiti bulkan a gapuanan babaen ti agsinnabat a tektoniko a plata nga agsinsinabat.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cas, R.A.F. and J.V. Wright, 1987. Bulkaniko a panagsasaruno. Unwin Hyman Inc. 528p. ISBN 0-04-552022-4
- Macdonald, Gordon ken Agatin T. Abbott. (1970). Dagiti bulkan iti baybaya. Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan, Honolulu. 441 p.
- Marti, Joan ken Ernst, Gerald. (2005). Dagiti bulkan ken ti Enbironmento. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-59254-2.
- Ollier, Cliff. (1988). Dagiti bulkan. Basil Blackwell, Oxford, UK, ISBN 0-631-15664-X (hardback), ISBN 0-631-15977-0 (paperback).
- Sigurðsson, Haraldur, ed. (1999) Ensiklopedia dagiti Bulkan. Academic Press. ISBN 0-12-643140-X. Daytoy a reperensia ket naigandat para kadagiti heologo, ngem adu dagiti artikulo a mabalin a magun-od dagiti saan a propesional.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bulkan iti Wikimedia Commons
- Bulkan, Ahensia ti Pederal a Panangimaton ti Emerhensia (Estados Unidos FEMA)
- Bulkan a Lubong


text:
Wednesday, June 3, 2015
PROYEKTO TI IRIGASION, MAAR-ARAMID IDIAY BRGY. ARAGAN
Cabugao, Ilocos Sur – Agdama ita a maitartarabaho ti proyekto ti irigasion a mapuros ti suplay a padanumna iti Becques River iti Barangay Aragan, Cabugao, Ilocos Sur ket napunduan ti P24,500,000 babaen iti LGU Grant a naggapu iti National Tobacco Administration (NTA).
Segun ken ni Municipal Engineer Crescencio Marcos C. Formoso ket umuna a naestablisar ti Catch B asin sa maisaruno ti Reinforced Concrete Reservoir a manamnama a mangnayon ti padanum dagiti pagtatalonan iti Brgy. Carusipan, Brgy. Aragan ken Brgy. Alina-ay nga agpaay a Service Area daytoy a maaramid nga irigasion.
Daytoy a gannuat ket paset ti programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakapasayaat dagiti pamataudan ti danum dagiti mannalon ket maipalawa ti matalon a mangipangato ti bilang ti maapit iti pagay a mangpasayaat ti ekonomia ti ili. # (Web In-Action)
Segun ken ni Municipal Engineer Crescencio Marcos C. Formoso ket umuna a naestablisar ti Catch B asin sa maisaruno ti Reinforced Concrete Reservoir a manamnama a mangnayon ti padanum dagiti pagtatalonan iti Brgy. Carusipan, Brgy. Aragan ken Brgy. Alina-ay nga agpaay a Service Area daytoy a maaramid nga irigasion.
Daytoy a gannuat ket paset ti programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakapasayaat dagiti pamataudan ti danum dagiti mannalon ket maipalawa ti matalon a mangipangato ti bilang ti maapit iti pagay a mangpasayaat ti ekonomia ti ili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:59 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ludwig Wittgenstein
Ni Ludwig Josef Johann Wittgenstein (26 Abril 1889 – 29 Abril 1951) ket maysa idi nga Austriano-Britaniko a pilosopo a kangrunaan a nagobobra iti lohika, ti pilosopia ti matematika, ti pilosopia ti isip, ken ti pilosopia ti pagsasao.[1] Isu idi ket propesor ti pilosopia idiay Unibersidad ti Cambridge manipud idi 1939 aginggana idi 1947.[2] Iti kabibiagna, isu ket nangipablaak ti maymaysa a panarepaso ti libro, maysa nga artikulo, maysa adiksionario ti ubbing, ken ti 75-a pampanid ti Tractatus Logico-Philosophicus (1921).[3] Idi 1999, ti naipablaak kalpasan ti ipupusayna a Pilosopiko a Panagsuksukimat (1953) ket naranggo idi a kas maysa kadagiti kangrunaa alibro ti maika-20 a siglo a pilosopia babaen ti Baruch a Panagbutbutos , a naidayegan a kas "...ti maysa a bimmallasiw obra maestra iti maikaduapulo-a siglo a pilosopia, a kinaykayat dagiti nadumaduma nga espesialisasion ken pilsopiko nga orientasion".[4] Ti pilosopo a ni Bertrand Russell ket nangipalpalawag kaniana a kas "ti kaperpektuan a kas pagarigan a Naamammoak ti henio a kas tawidan a napartuat, nagartem, natukok, napeksa, ken agturturay".[5]
Isu ket naipasngay idiay Vienna kadagiti kabaknangan a pmiliana iti Europea, inpadawatna amin nga intero a tinawtawidanna.[6] Tallo kadagiti kakabsat a lalaki ket nagpakamatay, a nagpanpanunot met tikastoy ni Wittgenstein.[7] Isu ket pimmanaw ti kademia kadagiti adu a beses: a nagserserbi a kas maysa nga opisial iti sanguanan a linia idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I, nga isuna idi ket nadekorasionan kadagiti adu a bilang para it kinaturedna; nangisursuro kadagiti eskuela kadagiti adayo a purok ti Australia, nga idiay ket nakasarak kadagiti kontrobersia kadagiti panagbaut kadagiti ubbing no nakaaramidda kadagiti biddut iti matematika; ken nagtrabtrabaho idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II a kas maysa a portero ti ospital idiay Londres, nga idiay ket nangibagbaga kadagiti pasiente a saanda nga uminon kadagiti agas a naireseta kaniada, ken idiay ket awan ti nakaammo nga isuna ket maysa kadagiti kadayegan a pilosopo iti lubong.[8] Isuna ket nangipalpalawag iti pilosopia, nupay kasta, a kas "ti laeng obra a nangited kaniana iti pudno a pannakapnek."[9]
Ti pilosopiana ket kankanayon a nabingbingay ti baetan ti nasapa a panawenna, a naiyarigan babaen ti Tractatus, ken ti naud-udi a paset ti panawen, a naibagbaga iti Pilosopikal a Panagsuksukimat. Ti kinasapa, ni Wittgenstein ket nadandanagan idi ti lohiko a panakaikabagian a baetan dagiti singasing ken ti lubong, ken namatmati a babaen ti panangited ti maysa a pakabilangan iti lohiko a nagtaudan daytoy a pannakaikabagian ket nasolbarna amin dagiti maipapaan ti pilosopia a problema. Ti kinaud-udi, ni Wittgenstein ket liniklikudaana dagiti adu panangipatingga iti Tractatus, a nakisinsinuppaiat a ti kaibuksilan ti balikas ket binuklan babaen ti pamay-an nga ar-aramiden iti kaunegan ti maysa a pagsasao nga ay-ayam.
Ti impluensia ni Wittgenstein ket narikrikan kadagiti amin a pagobraan ti nagtagitaoan ken dagiti sosial a siensia, ngem adda dagiti nawatiwat a panagdumadumaan kadagiti pannagipatarus iti panunotna. Kadagiti balikas ti gayyemna ket katrabahuanna a ni Georg Henrik von Wright: "Isuna ket maysa kadagiti pamanunotan ... a dagiti panpanunotna idi ket sapasap a di maaw-awatan ken nangruna uray kadagiti nangibagbaga a disipulona. Isu ket nagdudua a nasaysayaat a maawatan iti masakbayan. Naminsan a kinunana idi a nakarikrikna a kasla isuna ket agsursurat para ti tattao nga agpanpanunotto iti maysa a nadumaduma a waya, agang-anges ti sabali nga angin ti biag, manipud iti agdama nga aldaw a tao."[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dennett, Daniel (29 Marso 1999). "LUDWIG WITTGENSTEIN: Pilosopo (subscription required) — Time 100: pablaak dagiti Sientista ken Agpanpanunot". Time Magazine Online. Naala idi 29 Nobiembre 2011.
- ^ Dennett, Daniel. "Ludwig Wittgenstein: Pilosopo", Time magasina, 29 Marso 1999.
- ^ Para kadagiti naipablaak ti kabibiagna, kitaen ti Monk, Ray. Kasano ti agbasa ti Wittgenstein. W.W. Norton & Company. 2005, p. 5.
- Para kadagiti bilang ti balikas a naipablaak ti kabibiagna, kitaen ti Stern, David. "Ti Bergen nga Elektroniko nga Edision ti Nachlass ni Wittgenstein", Ti Europeano a Warnakan ti Pilosopia . Tomo 18, pablaak 3, Septiembre 2010.
- ^ Lackey, Douglas. "Ania Kadi dagiti Moderno a klasiko? Ti Baruch a Panagbutbutos ti Nalatak a Pilosopia ti Maikaduapulo a Siglo", Pilosopiko a Timpuyog. 30 (4), Disiembre 1999, pp. 329–346. *Para iti Pakabuklan ti panagbutbutos, kitaen ditoy [1]. Naala idi 3 Septiebre 2010.
- ^ Para iti Russell nga insasao, kitaen ti McGuinness, Brian. Wittgenstein: Ti Biag: Uning a Ludwig 1889–1921. Unibersidad ti California a Pagmalditan, 1988, p. 118.
- ^ Duffy, Bruce. "Ti bukod nga aramidem iti Ludwig Wittgenstein", The New York Times, 13 Nobiembre 1988, p. 4/10.
- Para iti panagilaklako kadagiti alikamenna , kitaen ti "Ludwig Wittgenstein: Tractatus and Teaching", arkibo ti Cambridge Wittgenstein. Naala idi 4 Septiembre 2010.
- ^ Para kadagiti panagpakamatay dagiti kabsatna a lalaki, kitaen ni Waugh, Alexander. "Dagiit Wittgenstein: Viennese whirl", The Daily Telegraph, 30 Agosto 2008.
- Kitaen pay ti Gottlieb, Anthony. "Ti Nerbioso a Kinangayed", The New Yorker, 9 Abril 2009.
- ^ Monk, Ray. Ludwig Wittgenstein: Ti Rebbeng ti Henio. Free Press, 1990, pp. 232–233, 431.
- Para iti komendasionna, kitaen ni Waugh, Alexander. Ti balay ni Wittgenstein: ti Pamialia a Mannakigubat. Random House iti Kanada, 2008, p. 114.
- ^ Malcolm, (Mainaynayon a nota) p. 84.
- ^ Malcolm, p. 6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Ludwig Wittgenstein iti Wikiquote (iti Ingles)
- Midia a mainaig kenni Ludwig Wittgenstein iti Wikimedia Commons


text:
Saint-Chamas
Ti Saint-Chamas (iti Provençal Oskitano: Sanch Amàs iti klasiko nga ortograpia, Sant Chamas segun ti Mistraliano nga ortograpia) ket maysa a komuna idiay departamento ti Bouches-du-Rhône ti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia. Dagiti agtataeng ti daytoy a komuna ket tinawtawagan a kas dagiti Saint-Chamasséens.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Saint-Chamas ket mabirukan idiay aplaya ti Étang de Berre, 15 km nga abagatan ti Salon-de-Provence ken 50 km nga amianan a laud ti Marseille, idiay maysa a paset ti rehion a saan pay a naindustrialisado. Ti kangatuan a pantok ti ili ket ti Le Verdon datytoy ket adda ti kangato a 121 a metro.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Saint-Chamas iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – KAS kadagiti nagduduma a barangay iti adu a paset ti Pilipinas, adda dagiti barangay iti Vigan City ken Ilocos Sur nga awanan wenno agkurang iti kandidato a para Chairperson ken kagawad ti Sanguniang Kabataan inton Mayo 14, 2018.
Dayta ti kinompirmaran ni Atty. Leonila Fortuna, Vigan City Commission on Elections Officer, a nangibagi ken ni Atty. Rhodora Arrocena, Ilocos Sur Comelec Provincial Officer, kabayatan ti naangay a Dap-ayan Ilocos Sur Media Forum sadiay Sangguniang Panlalawigan Hall, Provincial Capitol, Vigan City idi Mayo 3, 2018.
Kinompirmar ti Comelec Officer nga adda maysa a barangay iti Vigan City nga awan ti kandidato a para SK Chairperson ken adda dagiti barangay ti agkurang dagiti agkandidato a para kagawad, kas met laeng kadagiti dadduma pay nga ili ken siudad iti Ilocos Sur ken kadagiti nagduduma a lugar iti Pilipinas.
Inlawlawagna nga iti kaawan dagiti mabutosan nga SK Official, ket addanton iti Department of Interior and Local Government a mangilungalong ti pannakaisayangkat ti special election para kadagiti bakante a posision ti SK. Impakammona pay a nakasaganan ti Comelec iti pannakaisayangkat ti nadalus nga eleksion uray pay mano-mano wenno manual ti pannakabilang dagiti botos. Impalgakna a dagiti balota a nayimprenta para idi koma Oktobre 2017 a Barangay and SK Elections ket mausar iti daytoy nga eleksion tapno saanda a masayang.
Inaklonna a maysa kadagiti gapu ti kinakurang dagiti agkandidato iti SK Election ket ti paglintegan a mangipawil kadagiti agngayangay nga adda kapamilia wenno asideg a kabagianna a nabutosan nga opisial ti gobierno, ken adu kadagiti agtutubo ket madamada nga agbasbasa iti sabali ken adayo a lugar.
Nagballaag pay ti Comelec Officer nga iti agdama ket maisaysayangkat ti Election Gun Ban babaen ti Philippine National Police ket dagiti matiliw nga aglabsing ket mapilaan iti nadagsen a kaso. Nagpalagip pay kadagiti illegal nga aktibidad iti panawen ti kampania a nangrugi idi Mayo 4 agingga inton Mayo 12. Nagapila iti publiko nangruna kadagiti kandidato ken dagiti pasurotda a pagtalinaedanda koma a naurnos ken nakappia ti masungad nga eleksion babaen ti panangsurotda kadagiti pagallagadan.
Iti dayta met laeng a media forum, nasangaili pay da Benjamin Pacris, Presidente ti Gunglo dagiti Ilokano a Mannurat iti Ilocos Sur, ken Danilo Bautista, GIS Director, agpada a premiado a mannurat. Nagsaritada maipanggep kadagiti plano ti gungloda mainaig iti pannakarambak ti Cultural Heritage Month. Impalgakda ti plano ti GIS a mangsangaili iti Ilocos Sur ti maika-51 nga annual convention ti Gumil Filipinas inton 2019; ti pannakailibro dagiti premiado a sarita a sinurat dagiti taga-Ilocos Sur; ken panangiwayatda iti seminar-workshop para kadagiti kameng ti media iti panagsurat ken pagaramat ti otograpia ti Iluko. Impalgakda pay ti agtultuloy a panangiwayatda ti Iluko writing seminar-workshop para kadagiti agtutubo ken estudiante tapno mataginayon ti nakayanakan a pagsasao dagiti Ilokano. (Eden Alviar)


text:
Wednesday, April 27, 2016
TARAUDI A RABII KEN ALDAW TI PIESTA 2016, NARAGSAK!
Cabugao, Ilocos Sur – Iti kaaldawan ti Ragsak Cabugao Festival 2016 idi Abril 25, 2016, naaramid ti Concelebrated Mass iti 8:00 AM iti Cabugao Catholic Church a dinar-ayan dagiti umili ken ti Pamilia-LGU nga indauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Indauluan da Rev. Fr. Felix Costales, Parish Priest ken ni Bishop Marlo M. Peralta, D.d. iti Archdiocese of Nueva Segovia dagiti Papadi a nangannong iti Misa a nangipaay ti Solemnidad ti pannakaselebrar ti Panagpiesta ti Patron ti Ili ti Cabugao, ni San Markos Ebanghelista.
Kabayatanna, nangipaay ti napnuan ray-aw ti Basketball Specials Finals a nagsalipan dagiti Tomboy ken Bakla. Sakbayna, nagsasalip ti dadduma a Team idi Abril 22 ken 24, 2016.
Nangayed ken naragsak met ti naangay nga LGBT Night iti karabiyan ti Abril 26, 2016. Iti Awarding, dimmar-ay da Vice Mayor DJ Savellano; SBM Jayhan Charisma Alcid-Tan; SBM Atty. Bryan Jett S. Pano ken ni PSWD Officer Ferdinand “Joy” R. Concepcion a nangimatang iti pannakapadayaw dagiti nagballigi iti Talentoda. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:52 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Tallo a mangngalap ti tiniliw dagiti polis gapu iti panagkalapda iti fish sanctuary iti paset ti kabaybayan a beddeng ti Barangay Bateria ken Apatot ditoy nga ili idi parbangon ti Marso 19, 2014.
Nabigbig dagiti natiliw a da Shery Daproza y Diego, 38, naasawaan; Patricio Diego y Costales, 44, naasawaan; ken Gideon Daproza y Diego, 29, naasawaan, agpapada a residente iti Barangay Lingsat, Sta. Maria, Ilocos Sur.
Naammuan iti report a bayat ti panagpatrolia da PO1 Joenhel Padtoc Murillo ken ni PO1 Allen Bacati Yagyagen a nakalugan iti demotor a bangka, nasukalanda dagiti tallo nga agkalkalap iti fish sanctuary.
Tiniliw dagiti polis dagiti mangngalap sada impan dagitoy iti police station agraman ti compressor ken dadduma pay a fishing gadgets nga inaramatda nga agkalap, ken ti tallo kilos a nakalapanda a nadumaduma ti klasena a lames.#


text:
Del Carmen, Surigao del Norte
Ti Del Carmen ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Del Carmen ket nabingbingay a politikal kadagiti 20 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Bagakay (Alburo)
- Bitoon
- Cabugao
- Cancohoy
- Caub
- Del Carmen (Pob.)
- Domoyog
- Esperanza
- Halian
- Jamoyaon
- Katipunan
- Lobogon
- Mabuhay
- Mahayahay
- Quezon
- San Fernando
- San Jose (Pob.)
- Sayak
- Tuboran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Surigao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dagiti Kasapulan ti Website
Dagiti Kasapulan Para iti Browser (Browser Requirements)
Nalaklaka ti iseserrekmo iti website ti Opisina Dagiti Eleksion (Office of Elections) no usarem dagitoy sumaganad a pagsukisok wenno browser: Google Chrome ken Mozilla Firefox.
No agar-aramatka iti Microsoft Internet Explorer, irekomendami ti panagusarmo iti version 8 wenno nangatngato ken panang-disable-mo iti compatibility view.
Tapno mapapardas ti panagsukisokmo, irekomendami ti panagusar iti kabaruanan a bersion ti web browser wenno pagsukisok iti web.
Adtoy dagiti maibalakad a maaramat a bersion dagiti browser para kadagiti interactive tables wenno dagiti adda iti website a mabalinmo a pakipasetan:
● Google Chrome (mairekomenda): dua a kaudian a bersion
● Apple Safari: dua a kaudian a bersion
● Microsoft Internet Explorer: tallo a kaudian a bersion
● Mozilla Firefox: dua a kaudian a bersion
Pagbasa DC nga Adobe Acrobat (Adobe Acrobat Reader DC)
Adda dagiti dokumento iti daytoy a website a kasapulan ti Adobe Acrobat Reader DC wenno ‘tay mainugot a pagbasa a PDF (PDF reader) tapno makitam dagitoy.
Ti Adobe Acrobat Reader DC ket mabalinmo nga i-download ditoy. Maysa a libre a programa ti Adobe Acrobat Reader DC.
No adda parikutmo iti pananglukat wenno panangusarmo iti dokumento a PDF (PDF document), siguraduem a husto ti pannakai-set ti default program para kadagiti PDF files. Ti default program ket nasken a mai-set nga agpada iti operating system-mo ken iti browser-mo.


text:
Siak ti makaisangapulo nga anak ni Antonio Encarnacion. Bassitnak pay nga ubbing ngem agbasbasanak ti Bannawag, dagiti surat ni Papangko. Adda pay lang diay balay dagiti suratna. Napanen sabali a biag ni Papangkon idi pay 2004. Ngem uray pay awan ditoy ni Papa,adda isuna iti pusok, dagiti nasayaat nga adalna ken ti saan nga agkuskupas nga ayat na kadakami nga agkakabsat…
(Nainspirarak iti daytoy a komento ni Ma’am Mary Victory Encarnacion Ramirez iti poste a Punganay Ti Gumil a nakadakamatan ti nagan ni Apo Tony. Nagsukisokak ngarud ti daniw ni Apo Tony ket pagyamanak ngarud ni Apo Godofredo Reyes iti librona Da Angalo Ken Aran Ken Napili A Dandaniw ta nakitak daytoy. Nadakamat a naipablaak pay daytoy iti Bannawag idi 1964.)
TI BASSIT NGA EMPERADOR
Pinagbalinmo dayta indayon a tronom
A pagtamedan ‘toy ima a kanayon;
Pinagbalinmo nga init ti rabii, aldaw kabituenan,
O anian a panangituray, abakmo pay ni Kabunian!
Dagiti naimas a parbangon a tinukaymo
Iti panagkalis ‘ta sakam ken mangurat a kundiman
Rimbawan amin da isem ken ayek-ekmo
A puon pannakadamgis ti agek ‘ta pingpingmo.
O pirgis toy lasagko, O emperador ‘toy lailo,
Kinuldingmo ti kuerdas ‘toy puso
A mangilala iti lakayen a Ramut.
Ket ammom, Anakko, matenneb iti ayat a nasudsudi
Ti matiliwko a sinamar ti biag
A pakaawatak ‘ti imparabur ti Dios nga ingget dayag!


text:
Uki
Ti uki (wenno oki, pipit, papit, pitsing, vagina iti Ingles, puke iti Tagalog) ket maysa a kasla tubong a pagnaan a nanipud iti matris agturong iti ruar ti bagi dagiti babai a mammal ken marsupial. Iti babai a billit ken dadduma pay a reptilia, ti uki ket isu ti cloaca. Iti babai a tao, ti uki ket maysa a mabennat a piskel a tubong a simmilpo iti vulva iti ruar ti cervix ti matris.
Mabagbagi ti babai a tao[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kadawyan a panangisasao, ti termino a "vagina" iti English (nga isu met ti Iloko nga uki) ket masansan a maidakamat iti vulva wenno ti sibubukel a mabagbagi ti babai. Ngem kinapudnona, ti vagina ket isu ti tubong ti uki a masarakan iti uneg ti vulva. Daytoy a tubong (vagina) ti pakapasamakan ti kopulasion wenno panagyot babaen ti panangserrek ditoy ti buto ti lalaki tapno maipugso ti kapsit a mangukop iti itlog ti babai. Dagiti normal a heterosexual a naan-anayen a nataengan a lalaki gagangay a maguyugoy a sexual iti uki nga agresulta iti pannakaabbukay ti sexual nga essem a panggapuan met itatangar ti buto.
Iti met laeng uki ti pakapasamakan ti panagpasngay ti babai, ditoy pagnaan ken ruaran ti maladaga manipud iti matris. No tiempo met ti panagregla ti babai, ti uki ti ruaran dagiti likido ti regla. No met madama ti sexual a panagkanaig, ti uki ken dagiti nakain-inaka a pasetna kas iti muting ti kangrunaan a panipudan ti seksual a panagimas (orgasmo) para iti babai.


text:
VIGAN CITY – Potahe Ilokano ken siglat iti culinary arts ti naidasar iti dua nga aldaw a Chefs on Parade a naangay idi Agosto 20-21 babaen ti panangesponsor ti Ilocos Sur Hotels Restaurants and Related Enterprise Association (ISHORE) ken iti pannakitinnulong ti gobierno probinsial ti Ilocos Sur, Heny Sison Culinary School ken San Miguel Purefoods.
Gagem ti nadakamat nga event a masubok ti laing dagiti estudiante a mangal-ala iti kurso a Tourism ken HRM kasta metten dagiti F&B professionals manipud kadagiti nasurok 60 nga establisimiento a kameng ti ISHORE.
Kinuna ni Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano, agpapaay a chairman ti ISHORE nga iti uppaten a tawen a panangang-angayda iti Chefs on Parade, dakkelen ti ngimmatuan ti kalidad ti serbisio nga ipapaay dagiti adda iti hospitality industry idinto nga adu dagiti estudiante a naguyugoy nga agenrol iti Tourism ken HRM a kurso.
“Karaman a makasursuro ditoy dagiti trainors tapno sumayaat met ti kalidad ti panagisuroda, isu a namnamaek nga innalada daytoy a gundaway tapno mapapintasda pay dagiti aramidda,” kinuna ni Savellano.
Mairaman kadagiti on the spot a napagsasalipan ti panagluto iti potahe ken dessert, arte, siglat ken serbisio a nagpaayan dagiti nalalatak a chefs ken mangimaton iti agduduma a foods magazines iti Metro Manila a kas hurado a pakaibilangan da Heny Sison, Nick Rodriguez, Vicky Villanueva, Vivian Syyap, Glenn Ramorca, Boy Vasquez, Katherine Sion, Jey Herrera, Jason Stacy, Dolly Dy, Jenny PeHa, Carlos Palma. Socorro Llamas, Nana Ozaeta ken Rafael Zulueta.
Dumalan iti makalawas a panagsanay dagiti nangabak para iti national level competition iti Baguio City inton Setiembre 10-12.
Naangay met idi Agosto 22 ti agmalmalem a culinary tour para kadagiti chefs ken mannurat iti foods magazines tapno maipakita dagiti lokal a makan iti Ilocos Sur. Karaman kadagiti pinasiarda ti pagaramidan iti empanada, bagnet, longganisa, royal bibingka ken chichacorn.
“Babaen ti panagpasiarda, maipablaakto dagiti produktotayo kadagiti agduduma a magasin a makatulong tapno maam-ammo ti probinsiatayo a kas culinary destination,” kinuna ti gobernador.
Kabayatanna, maiyalnag iti mabiit ti libro a “NAIMAS” a nakailanadan dagiti amin a potahe, makan, kankanen, ken mainum a masarakan iti Ilocos Sur babaen ti panangisurat ni Chef Heny Sison.#


text:
Cabugao, Ilocos Sur (Disiembre 13, 2011)- Ti “Surfing” ket mayarig iti panangpaamo iti dalluyon! kuna ti maysa a Mannaniw. Naidumduma, pabulonam a luganan ken idusen ti dadakkel a palong, kuna ti maysa nga Ilokano a Surfer.
Naaramid daytoy a naisalumina nga sports babaen iti panangilungalong ti Philippine Surfer Federation manipud Disiembre 8-11, 2011 ket napilida iti kabaybayan ti Barangay Sabang, Cabugao, Ilocos Sur a pakaangayanna.
Iti umuna nga aldaw, Disiembre 8, 2011, mismo a ni Vice Governor DV Savellano, tubo ti Cabugao, Ilocos Sur, ti nanglukat daytoy nga uppat nga aldaw a dinnayo dagiti Surfers a naggapu iti nadumaduma a paset ti Pilipinas.
Imbatad ti Bise Gobernador a nasamay a wagas a pangipromot ti turismo ken panangallukoy kadagiti umay agpuonan daytoy a kita ti pagduyosan. Maipagpannakkelna ta naparaburan ti naidumduma a kalalanga ti kaaduan a disso ti ilida kas iti Barangay Sabang a mabalin a pangisayangkatan kadaytoy natan-ok nga ay-ayam. Impadanonna met ti pumada a panggep/panirigan ni Governor Luis “Chavit” Singson a pannakaitag-ay ti imahen ti Cabugao iti tay-ak ti Surfing nga sports.
Imparang dagiti Luis Chavit Singson Dancers ti ul-ulsanda nga abilidadda iti panagsala sa naaramid ti pannakaipatayab dagiti agraraay a lobo iti tangatang a kas simbolo ti panagrugi ti aktibidad ken natayok a pakagtengan daytoy a dinnayo.
Umabot ti 81 ti bilang ti nagpalista a Surfers iti damo nga aldaw.Inlawlawag ni Ms. Diana Sinotranoth, Provincial Tourism Officer, Ilocos Sur ti panggep ken annuroten ti salip. Naan-anay met ti pannakitinnarabay dagiti kameng ti Konseho ti Barangay Sabang nga idauluan ni Brgy. Captain Edgardo Savellano Cobangbang, Sr. kasta met ti puersa ti Barangay Tanod/BPATS a kinatulongan ti kapolisan ti pannakaaywan ti linak ken talna dagiti nagbuya kasta met dagiti taga-LGU Cabugao nga indauluan ni Mr. Roy Dario Siruno, Municipal Tourism Officer.
Naaramid met dagiti aktibidades ti Surfers ti rabii iti Multipurpose Hall ti Barangay a nagdagusanda nga awan ti simparatna. Iti maikatlo nga aldaw, nagturong ti “Ilocos Hotline”, programa ti Gobierno Probinsial a mairakurak babaen iti TV ken radio tapno makikammayet kadaytoy a naisangayan a pasamak.
Iti maikapat nga aldaw, naggibus ti salip ti Surfing ket napadayawan dagiti nagballigi iti Barangay Stage a nangimatangan ti Ama ti Ili, Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a binayabay ni Brgy. Captain Edgardo S. Cobangbang, Sr. ken dagiti opisiales ti Philippine Surfing Federation ken Provincial Tourism Office.
Nagyaman ken binigbig ni Mayor Ediboy daytoy a napateg a pasamak ti Barangay Sabang. Anag ti mensahena kadagiti lumugar a kasingin daytoy a pagteng ti mainayon a pannakapasayaat ti ekonomia ti Barangay iti naynay a pannakaangay dagiti dadakkel a pagteng iti aniaman a tay-ak.
Impakaammona ti panggepna a pannakaibilangen dagiti Surfers ti Barangay Sabang iti Philippine Surfing Federation tapno agbalinen a masansan a pakaangayan daytoy nga sports a mangtubay kadagiti agduyos itoy.
Idauluanto ni Ronald “Kido” Cabasug dagiti 17 a Surfers a taga-Sabang a makitugaw ken ni Mayor Ediboy iti opisinana inton Disiembre 14, 2011 tapno mataming ti pakaseknanda. Malagip a ni Kido Cabasug ti immuna a nangibuso/nagay-ayam ti Surfing iti Barangay Sabang babaen ti pannakigayyemna iti maysa a Turista nga Australiano a Surfer. Naisagutan idi agangay iti Surfing Board nga ines-estimarna agingga ita. Isu ti gapu a naipanagan ti Kiddo’s Point ti Barangay Sabang a disso a lumtuadan ken pagallikubengan dagiti kalalainganna ti kadakkel a dalluyon a maitutop iti ay-ayam a Surfing. # (Rinetrato ken insurat ni JOED S. SAJONIA)
Dagiti opisiales ti Philippine Surfing Federation ket dagiti sumaganad:
OFFICIAL RESULTS


text:
CANDON CITY – Nasarakanen a bangkay ti mapukpukaw nga Indian national iti Solano, Nueva Vizcaya.
Nasarakan ti bangkay ni Balvinder Singh, 17, agnaed iti Block 7, San Jose, Candon City a napungo dagiti imana ken adda tagbat iti tengngedna a mapapati a nakaigapu iti pannakatayna.
Nagpukaw ni Singh idi April 16, 2008.
Naudi a nakita a naggapu iti pagtaengan da Jaswinder Singh, iti Block 3, Candon City a nakalugan iti motorsiklona, addaan plaka UM-8143.
Saanen a simmangpet iti pagnaedanna.
Mapapati a biktima ni Singh iti kidnap for ransom ta nakaawat ti pamiliana iti text message manipud iti di pay nabigbig a tao a dumawdawat iti P5 milion.
Segun iti pamiliana, imbaba ti mapapati a kidnapper ti ransom iti P2 milion idi dida maited ti dawdawatenda.(Danny Antalan)


text:
VIGAN CITY – Agsusukot ti sanguen daytoy a lalaki a kaso ti panagtakaw iti dua a korte ditoy Vigan City.
Tiniliw dagiti polis ni Alexander Pajo Samson, 19, baro, ken residente iti Barangay Rugsuanan, ditoy siudad babaen ti warrant of arrest nga inyisio ni Judge Gina Juan Chan ti RTC Branch 21, Vigan City.
Nai-docket ti kaso a robbery maikontra ken ni Pajo iti babaen ti Criminal Case No. 7376-V ket nairekomenda ti piansana a P24,000.00.
Adda pay sabali a warrant of arrest ni Pajo iti met laeng kaso a robbery (tallo a counts) nga inyisio ni Judge Francisco Ante, Jr. ti MTCC, First Judicial Region, Vigan City ket nairekomenda met laeng ti piansana a sag-P24,000.00 tunggal kaso para iti temporario a wayawayana.
Naipan ti akusado iti Vigan City police station para iti umisu a disposision.#


text:
VIGAN CITY – Sabali pay a dormitorio iti Barangay Tamag ditoy siudad ti natakawan idi Enero 4.
Inreport ni Cristina Fernando y Carubeo, 47, awanan asawa, caretaker, a natakawan ti Betty’s 6 Angels Dormitory a masarakan iti Quirino Boulevard, Brgy. Tamag ditoy siudad no sadino nga uppat nga estudiante nga agbasbasa iti University of Northern Philippines ti napukawan iti selpon ken kuarta.
Nainaganan dagiti biktima a da Joanna Doza Battog, 18, balasang ken residente iti Brgy. Panay Sur, Magsingal, Ilocos Sur; Malourian Quiñola Ordoñez, 17, balasang; Jasmine Quiñola Ordoñez, 18, balasang, ken Anglica Zoliona Bilog, 19, balasang, agpapada a residente iti Brgy. Apatot, San Esteban, Ilocos Sur ken agbasbasada amin iti University of Northern Philippines, ditoy siudad.
Iti inisial a panagimbestiga ti polis, agarup 4:00 ti parbangon iti nadakamat a petsa idi sinerrek ti dua a di nabigbig a lalaki ti up-upaan a kuarto dagiti biktima ket kinurimesda ti kuarta, selpon, ken dadduma pay a gamit dagiti biktima.
Saan a napuotan dagiti biktima ti iseserrek dagiti mannanakaw ta narnekan ti turogda.
Natakaw ti back pack ni Doza a naglaon iti pink pouch a nakaikabilan ti P2,600.00, library card, 2 a libro ken 3 a handouts; Samsung Galaxy cellular phone nga agbalor iti P6,000.00 ken ni Malourian Quiñola; ken brown wallet a naglaon iti P3,000.00 ken ni Jasmine Quiñola.
Awan ti nailanad iti blotter a natakaw manipud ken ni Zoliona.
Tapno adda pagsarudengan dagiti agpanggep n ga agtakaw, idagdagadag ti kapolisan kadagiti agtagikua iti dormitorio ti pannakaikabit ti CCTV ken panangala dagiti agtagikua iti dormitorio iti guardia ngem agparparang a saan a maitaltalek daytoy.#


text:
MAKAPUDNO ngatan ti Philippine National Police iti panangibaklayna iti akemna iti kampania ti gobierno a mangpaksiat ti illegal a droga?
Kalpasan ti namindua a daras a temporario a pinasardeng ni Presidente Rodrigo Duterte ti pannakipaset ti PNP iti anti-illegal drugs operations gapu kadagiti kontrobersial a nakainaigan dagiti polis iti naglabas ket minandarna manen ida nga agsubli iti kampania kontra illegal a droga gapu ta saan a magabenan ti Philippine Drug Enforcement Agency a solbaren ti nagrairan a droga iti pagilian.
Nagsubli manen dagiti polis a mangisayangkat iti mapagduduaan nga Oplan Tokhang ken Oplan Double Barrel kontra kadagiti maatap nga adda pakainaiganna iti illegal a droga. Impasingkeden ni PNP Chief Director General Ronald Dela Rosa nga adun dagiti baro a pagannurotan wenno guidelines iti pannakaisayangkat dagiti anti-illegal drugs operations dagiti polis tapno malisian ti pannakalabsing dagiti kalintegan dagiti tattao wenno human rights. Impatalgedna ti pannakapili dagiti nadalus ti integridadna a polis a makipaset kadagiti operasion kontra droga. Naparegta metten ti pannakikaysa ti pribado a sektor nangruna dagiti kameng ti media ken human rights advocates kadagiti anti-illegal drugs operasion.
Iti laksid kadagiti pammasingked ti liderato ti PNP nga iti panagsublida iti anti-illegal drugs operations ket maliklikanen ti pannakalabsing ti human rights
nangruna ti pannakapapatay dagiti masuspetsa nga adda
pannakainaigna iti illegal a droga ket adu latta dagiti tattao ti agbuteng gapu kadagiti napasamak a nadara a police operations ken extra judicial killings iti naglabas manipud idi nagakem a Presidente ni Duterte idi Hulio 1, 2016. Maibasar iti record ti PNP, manipud iti panangrugi ti kampania illegal a droga ket nasuroken a 7,000 a kaso ti pammapatay pakairamanan dagiti agarup 2,500 a biktima kadagiti police operations ken kaso a mapapati a biktima ti extra judicial killings.
Immuna a pinasardeng ni Duterte dagiti amin a police anti illegal drugs operation idi Enero 30, 2017 agingga koma iti saan a madalusan ti PNP kadagiti rinuker a polis a mangdaddadael ti imahe ti institusion kabayatan idi ti kontrobersia a nakainaigan da Supt. Raphael Dumlao II, SPO3 Ricky Sta. Isabel, ken dadduma pay a polis iti nawaran a PNP Anti-Illegal Drugs Group iti panagkidnap iti negosiante a Koreano a ni Jee Ick-Joo iti balayda sadiay Angeles City, Pampanga idi Oktobre 2016, ken pannakapapatayna iti uneg ti Camp Crame, ti PNP National Headquarters.
Iti imbestigsion idi ti Senate Committee on Public Safety and Illegal Drugs nga idauluan ni Senador Panfilo Lacson, naibutaktak pay ti panangabusar dagiti dadduma a polis ti Oplan Tokhang tapno kikilan wenno kuartaanda dagiti suspek. Imbulgar idi ni Lacson a saan nga isolated ti kaso ti Koreano ta adu dagiti naawatna nga impormasion kadagiti Filipino-Chinese a biktima iti “Tokhang For Ransom.”
Narurod idi ni Duterte kadagiti rinuker a polis ket impalgakna nga agrup 40 a porsiento dagiti kameng iti PNP ket kasapulan ti pannakadalusda. Kinontra ni Dela Rosa ti pattapatta ti Presidente a kaadu dagiti rinuker a polis. Patienna a dua a porsiento laeng iti kadagupan dagiti nasurok a 100,000 a puersa ti PNP dagiti police scalawags, ket immandarna ti pannakadalus ti institusion.
Impasolo ni Duterte iti PDEA ti gerra kontra illegal a droga iti laksid ti kinabassit ti puersa dagiti operatibada, iti makabulan. Iti las-ud ti makabulan, naisardeng dagiti inaldaw a napappapatay kadagiti illegal drugs operations.
Immandar manen ni Duterte idi Marso 2017 ti panagsubli dagiti polis iti anti-illegal drugs operations ta saan a nagabenan ti PDEA ti pannakapasardeng ti panagraira ti illegal a droga. Impatalged idi ni Dela Rosa a nadalusanen ti PNP kadagiti rinuker a kameng, ken iti panagsublida iti kampania kontra iti illegal a droga ket ikagumaanda a saanen a nadara dagiti operasionda.
Nagbalin manen nga aktibo ti PNP iti nainget a kampania kontra illegal a droga. Idi Agosto 2017, napapatay ti menor de edad a ni Kian Loyd de los Santos kabayatan ti naisayangkat a police anti illegal-drugs operations sadiay Baesa, Caloocan City. Ni Delos Santos a senior high school student ket naammuan nga inosente kadagiti pammabasol kenkuana ken pinapatay dagiti nangarestar a polis nga awanan-gaway. Nagbalin a kontrobersial ti kasona nangruna idi adda pay dagiti dua a simmaruno a napapatay a menor de edad a maitudtudo a gapuanan dagiti polis.
Kalpasan ti pannakapapatay dagiti menor de edad, nagsuek ti survey popularity rating ni Duterte a gapu iti panangpasardengna manen iti PNP a makipaset iti anti-illegal drugs operations manipud idi Oktobre 2017. Naipasolo manen iti PDEA iti kampania iti illegal a droga iti liderato ti baro a Director General a ni Aaron Aquino. Iti las-ud dagiti sumagmamano a bulan, nakappia dagiti operasion ti PDEA ngem saan a nakatubeng tapno naballigi a maisayangkat ti misionda ta nakakompiskarda kadagiti big-time a drug lord ken billion ti balorna a droga. Ngem saan a mapnek ni Duterte iti gapuanan ti ahensia, ket minandarna manen ti PNP a makikaysa iti gerra kontra illegal a droga.
Napateg ti panagsubli dagiti polis iti anti-illegal drugs operations ta ti PNP iti addaan iti naan-anay a puersa tapno masolbar dagiti krimen agraman ti panagraira ti illegal a droga. Iti pannakanayon ti sueldo ken benepisio dagiti polis, rumbeng laeng nga aramidenda dagiti akemda a napudno tapno saan a masayang ti pondo ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti umili. Ngem nasken a naan-anay koma a madalusan ti PNP kadagiti rinuker a polis. Pasingkedan koma a nasayaat ti liderato ti PNP a saanen a maulit pay ti nakaro a pannakalabsing ti human rights dagiti suspek nangruna ti pannakakettel dagiti adu a biag. (Eden A. Alviar)


text:
Cabugao, Ilocos Sur – Naituding nga aldaw ti DepEd Cabugao District iti Abril 26, 2012 a panagpiesta ti ili ti Cabugao a pakairamanan ti 4 a National High Schools ti Munisipalidad.
Nasapa a naangay ti Parada iti aglikmut ti Poblasion a nakilaokan ti 27 a pageskuelaan ti Munisipalidad (23 nga Elementaria/Primaria ken 4 a Sekundaria) a nakipasetan ti Marching Band ti tunggal pagadalan a nagtungpal iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy, Rizal, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti 10:am iti Abril 26, naangay ti Marching Band Exhibitions.
21 a pageskuelaan-elementaria ti nangipamatmat ti kabaelanda ken estiloda iti panagusar iti instrumento-musika. Naiballaet ti panagmensahe dagiti opisiales ti DepEd iti District ken Division Office kasta met iti pannakikammayet ti LGU-Cabugao babaen kada SB Member Vicky S. Serna, Chairperson, Komite ti Edukasion. Anag ti mensahe ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ti napintas a tunos dagiti opisiales, mangisursuro, ken nagannak a mangpangayed ti naituding nga aldawda ti Education Day kas paset ti Piesta.
Karabiyan ti Abril 26, 2012, naaramid ti Cultural Show iti Cabugao Central Park (CCP) a nakaipabuyaan dagiti dance-drama, comtemporary dance ken Ilocano Wedding Tradition. Kalpasan ti panagpabuya ti sala ti Zone 1 agingga iti Zone 4, naiyam-ammo ti naisangayan a sangaili iti dayta a a rabii, ni Hon. Estrella O. Soria, Ed. D., Assistant Division Superintendent ti DepEd Ilocos Sur babaen ken ni Mrs. Melvi S. Sajonia, Principal, Turod Elementary School ken maysa kadagiti Emcee.
Kimmablaaw ni Dr. Soria kadagiti umili ken iti amin a makipagramrabak ti panagpiesta ti ili ti Cabugao kangrunaan ti LGU nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. Imbatad ti opisial ti DepEd a napateg kenkuana ti ili a Cabugao isu nga adda a makipagrambak ti Piesta. Dinakamatna ni Mrs. Estrella Somera, maysa nga eksperto ti Musika a nakamulianna iti arte ken kultura. Dinayawna ti ili a “seedbed” ti pannakapasantak ti kultura ni Ilokano gapu iti kaadda iti Indigeneous Peoples (IP’s) ken naayat dagiti umili iti pannakapreserba ti Kultura-Ilokana. Dinakamat pay ti opisial ti DepEd ti Drama-dance nga impabuya ti Zone 4 a nagtaudan ti puli a Tinggian. Dinakamatna pay ti naglatlatak nga “Aweng ti Kawayan” a nangyalimpatok ti ili a Cabugao iti Cultural Show.
Imbatad ni Dr. Soria nga uray isuna ket itandudona met ti panakapreserba ti kultura ni Ilokano. Kinaritna ti sapasap a saan koma a maitulok ti panangyanud ti Kultura Lumaud-Dumaya ti kultura-Pilipino partikular dagiti etniko a grupo tapno saan a mapukaw ti kinasiasino ti Ilokano ken dadduma pay a puli a nagsusupadi ti kulturana (diversified culture).
Impasagepgep ni Dr. Soria a daytoy ti kangrunaan ita nga akem dagiti padana a mangisursuro kasta met iti tulong ti LGU iti pannakaited ti importansia kadagiti programa ken aktibidad a mangitag-ay ti kultura ken arte.
Naiballaet ti intermission number ti Cabugao Teacher Dance Troupe sa naisaruno ti pannakaiparang ti drama iti wagas a panagasawa ni Ilokano. Nakaay-ayat ti panangiparang da Mrs. Julie Cayso, Principal ti Cuantacla ES ken Mr. Donato Sambrana, Master Teacher 1, Arnap ES, agpada a Narrator iti bosesda a nangiwardas ti parang ken eksena ti drama. Impamatmat met dagiti nagakem ti laingda nga agarte ken nagaksion iti parteda. Naray-aw ken nagtig-ab dagiti nagbuya iti kinapintas ti naimatanganda a drama-Ilokana.
Nasangaili pay ni Mrs. Juliet Serna-Castillo, maysa a mangisursuro a balikbayan ken dadduma pay a kakaduana a balikbayan a timmabuno iti dayta a rabii. Siraragsakda a nakipaset iti “panagbitor” iti panagsala ti nobio ken nobia kalpasan ti nai-drama a kallaysa.
Kas paset ti pannaka-check ti attendance ti mangisursuro iti programa, naikkan ti piesa a nagsalaan ti Zone 1, 2, 3, ken 4 babaen ti waltz ken cha-cha.
Iti panangngudo ti programa, nagyaman ni Mr. Engelberto Garma, Federated PTA President iti amin a timmaripnong ti pabuya ti Cabugao DepEd District. Iti kapintas ti naipabuya, ninamnama ti opisial ti FPTA a nagustuan dagiti nagbuya ken napnekda ken nasulitda ti umayda panagbuya ditoy CPP.
Nagpaay a Master of Ceremonies da Mrs. Melvi S. Sajonia ken Mr. Jose Singson, Jr. # (Web In-Action)


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Inaresto dagiti polis ti maysa a lalaki nga akusado iti dua a kaso sadiay Sitio Baybayabas, Barangay Maas-asin ditoy nga ili idi malem ti Mayo 17.
Naaresto ni Alejo Ullero Jr. y Castillo, 42, naasawaan, trabahador ken residente ti nadakamat a barangay babaen ti bileg ti alias warrant of arrest nga inyisio ni Judge Nida B. Alejandro ti Regional Trial Court, 1st Judicial Region, Branch 24, Cabugao, Ilocos Sur.
Akusado ni Ullero iti attempted murder iti babaen ti Criminal Case No. 3030-K nga addaan iti piansa a P120,000.00 ken frustrated murder nga addaan met iti piansa a P200,000.00.
Nakalista ni Ullero a top 4 most wanted person (municipal level) ti Magsingal police station.
Naikustodia ti akusado iti police station para iti dokumentasion ken umisu a disposion.#


text:
Immuna a naguurnong dagiti nakipagpartisipar iti Cabugao Institute Athletic Ground ket naaramid ti panagsasaruno ti Contingent nga opisial nga urnos ti Parada.
Immuna ti Grand Marshal a nangi-giya ti parade a sinaruno ti PNP, BFP ken iti University of Luzon Drum and Bugle Corps, Dagupan City.
Maikapito a Contingent ti Elective Officials nga indauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a kaduana dagiti dadaulo ti opisina ken Section Chiefs ti LGU-Cabugao ken pangulo ti opisina ti National Government Agencies. Nakiparada met dagiti Balikbayans ken Festival Sponsors, NGA’s, NGO’s ken Cooperatives, pribado a pagadalan ken iti 11 a Cluster ti 33 a barangays ti ili ti Cabugao a binayabay ti Marching Band iti pageskuelaan a masakupanda.
Naannayas ken nasayud ti panagdaliasat ti parada a nagrikus iti kalsada ti poblasion ken iti National Highway. Nagtitipon dagiti nakiparada iti CI Athletic Ground a ditoy ket binuyada ti exhibition ti University of Luzon Drum and Bugle Corps, Dagupan City..
Segun ken ni SB Secretary Maxfel S. Suboc, Chairman, Komite ti Parade, naballigi ti naisayangkat a Grand Parade ken adu ti bilang ti nakiparada. # (Web In-Action)


text:
Reporma ti Protestante
Ti Reporma ti Protestante ket isu idi ti panagsisina iti kaunegan ti Lumaud a Kristianidad nga inrugi babaen ni John Wycliffe, Jan Hus, Martin Luther, John Calvin, ken dagiti nasapa pay a Protestante. Daytoy ket nairugi babaen ti ti panangipablaak idi 1517 ti Siam a pulo ket Lima a Tesis ni Luther. Dagiti ganetget ti kinabukbukodan a nanginagngana dagiti "agrepreporma", a saan a nangayat kadagiti ("nagprotesta") doktrina, dagiti rito, panangidaulo, ken eklesiastiko nga estruktura iti Romano Katoliko a Simbaan, ket nakaiturongan ti pannakapartuat dagiti baro a nailian a simbaan ti Protestante. Ti Repormasion ket rinugian idi dagiti nasapsapa a pasamak iti kaunegan ti Europa, a kas ti Nangisit a Patay ken ti Lumaud a Panagsisina, a nkadadael kadagiti pammati ti tao iti Katoliko a Simbaan ken ti Kinapapa a nangituray daytoy. Daytoy ken dagiti pay dadduma a banag a kas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan ti Renasimiento ken dagiti inbension, a kas ti inbension ti pagmalditan,ken ti pannakarebba ti Dumaya nga Imperio ti Romano, ket nangited ti pannakapartuat ti Protestantismo.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brakke, Mary Jo; Weaver, David (2009). Pangyuna ti Kristianidad (4th nga ed.). Belmont, Calif.: Wadsworth. pp. 92–93. ISBN 978-0-495-09726-6.
- Cameron, Euan (2012). Ti Europeano a Repormasion. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- Estep, William R (1986). Renasimiento ken Repormasion. Grand Rapids: Eerdmans. ISBN 0-8028-0050-5.
- Kelly, Joseph F (2009). Ti Ekumeniko a Konseho ti Katoliko a Simbaan: Ti Pakasaritaan. Collegeville, MN: Michael Glazier/Liturgical Press. p. 226. ISBN 978-0-8146-5376-0.
- Simon, Edith (1966). Nalatak a Panpnawen ti Tao: Ti Repormasion. Time-Life Books. pp. 120–121. ISBN 0-662-27820-8.
- Spalding, Martin (2010). Ti Pakasaritaan ti Protestante a Repormasion; Idiay Alemania ken Suisa, ken idiay Inglatera, Irlánda, Eskósia, ti Olanda, Pransia, ken Akin-amianan nga Europa. General Books LLC.
- Thomsett, Michael C. (2011). Herehia iti Romano Katoliko a Simbaan : ti pakasaritaan. Jefferson, N.C.: McFarland. p. 156. ISBN 978-0-7864-4448-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Repormasion iti Wikimedia Commons
- Arkibo ti Internet kadagiti Mainaig a Testo ken Dokumento
- Pagbasaan ti Repormasion ti maika-16 a Siglo
- Ti Urnong ti Repormasion


text:
VIGAN CITY- Saan nga inaprobaran ti konseho ditoy ti draft ordinance a mangituding iti maysa nga aldaw a panaglako dagiti marginalized a mannalon ken mangngalap iti tiendaan publiko ditoy.
Babaen ti butos a 7-3, saan nga inaprobaran ti konseho ti nasao nga ordinansa agsipud ta kunada nga awan ti marginalized a mannalon ken mangngalap ditoy siudad.
Kangrunaan a nagbatayan dagiti konsehal iti panagbutosda ti report ni OIC Agricultural Officer Dr. Liborio Arca nga awan ti marginalized a mannalon ken mangngalap ditoy ket no adda man, tartarabayen ida ti gobierno ti siudad.#


text:
San Ambrosio
Obispo iti Milan
Nasapa a mosaiko ni
Ambrosio a mabalin daytoy ket pudno a ladawan. Sede
Milan, Italia Naidutok
374 AD Patingga ti turay
Abril 4, 397 Sinaruno
Ausensio Simmaruno
Simplisiano Dagiti bilin Konsekrasion
Disiembre 7, 374 Bukod a Salaysay Naipasngay
c,330 AD Trier, Alemania Pimmusay
Abril 4, 397 Milan, Italia Pannakasanto Piesta nga aldaw
Desiembre 7 [1] Rinaraeman
Simbaan Romano Katoliko Simbaan ti Dumaya nga Ortodokso Dumaya nga Ortodoksia Anglikano a Komunion Luterano aSimbaan Titulo a kas Santo
Konpesar ken Doktor ti Simbaan Dagiti gupit
Balay ti uyokan, maysa nga ubing, baut, tultulang Patronato
dagiti agayawyan ti uyokan; uyokan; agararamid ti kandela; dagiti napaamo nga ayup; Pranses a Komisaria; panagadadal; Milan; dagiti estudiante; dagiti agpinpino ti allid Altar
Basilika ni Santo Ambrosio
Ni
Aurelius Ambrosius, wenno San Ambrosio (c. 330 – 4 Abril 397), ket maysa idi a obispo iti Milan a nagbalin a maysa kadagiti kaimpluensian nga eklesiastiko a pigura iti maika-4 a siglo. Isu ket maysa kadagiti kasisigud nga uppat a Dagiti doktor ti Simbaan.
^ Attwater, Donald ken Catherine Rachel John.
Ti Pinguino a Diksionario dagiti Santo. maika-3 nga edision. New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-14-051312-4.