text:
Han a Dinastia
Ti Han a Dinastia (napalaka nga Insik: 汉朝; tradisional nga Insik: 漢朝; pinyin: Hàn Cháo; Wade–Giles: Han Ch'ao; IPA: [xân tʂʰɑ̌ʊ̯]) (206 BC – 220 AD) ket maysa idi nga imperial a dinastia ti Tsina, a simmaruno babaen iti Qin a Dinastia (221–207 BC) ken sinarunuan babaen ti Tallo a Pagpagarian (220–280 AD). Daytoy ket binangon idi babaen ti rebelde a daulo a ni Liu Bang, naamammuan kalpasan idi natay a kas ni Emperador Gaozu of Han. Daytoy ket nabiit a napasardeng babaen ti Xin a Dinastia (9–23 AD) ken ti dati a nagturturay a ni Wang Mang. Daytpy a panagsardeng ket nangisinsina ti Han kadagiti dua a paset ti panawen: ti Lumaud a Han (206 BC – 9 AD) ken ti Dumaya a Han (25–220 AD). Daytoy ket gimmayat kadagiti uppat a siglo, ti paset ti panawen ti Han a Dinastia ket naipanpanunotan a kas ti nabalitokan apanawen iti Insik a pakasaritaan.[3] Aginggan itan ng aaldaw, ti kaaduan kadagit etnikoa grupo ti Tsina ket nangibagbagada kaniada ti "tattao a Han" ken ti Insik a sinuratan ket naibagbaga a kas dagiti "Han a karakter".[4]
Ti Han nga Imperio ket nabingbingay idi kadagiti lugar a dagus a tinengtengngel baaen ti sentro a gobierno, a naamammuan a kas dagiti komanderia, ket dagiti nadumaduma a semi-autonomo a pagarian. Dagitoy a pagarian ket nain-inutda a napukaw kadagitipakakitaan ti kinawayada, a naipangpangruna idi kalpasan ti Rebelion dagiti Pito nga Estado. Ti Xiongnu, timomadiko a konpederasion a nangiturturay ti dumaya nga Eurasiano nga Estepa,[5] ket inabakda ti gubat ti Han a buyot idi 200 BC. Kalpasan ti pannaka-abak, ti politikal a pannakiasawa a kumadduaan ket tinulagan idi a daytoy ti nagbanagan ti Han a nagbalin nga isu ti de facto a nakapkapsut a kadua. Idi, nupay ti tulagan, ti Xiongnu ket nagtultuly a nagraraut kadagiti Han a pagbeddengan, ni Emperador Wu iti Han (r. 141–87 BC) ket nangirugi kadagiti nadumaduma akampania ti milisia a mangsuppiat kaniada. Ti nagpatinggan ti han a panagballigi Han kadagitoy a gubat ket dimtengan ti pannakapilit ti Xiongnu a mangawat ti basalo a kasasaad a kas dagiti tributario ti Han. Dagitoy a kampania ket nangpadakkel ti kinaturay ti Han sovereignty idiay Labneng Tarim iti Tengnga nga Asia ken nagtulong a nangipatakder ti nawatiwat a network ti pagtagilakuan a tinawtawagan ti Seda a Kalsada, nga immabut ti kaadayo a kas idiay Mediteraneo a lubong. Dagiti puersa ti Han ket nakabaelda a nangbingay ti Xiongnu kadagiti dua nga agsupsupiat a pagilian, ti Akin abagatanken Akin amianan a Xiongnu, ken pinilitda ti Akin amianan a Xiongnu a bimmallasiw ti Karayan Ili . Uray dagitoy a panagballigi, dagiti teritorio ti amianan a pagbeddengan ti Han ket napardasda a naraut babaen ti nomadiko a Konpederasion ti Xianbei.
Kalpasan ti 92 AD, dagiti eunuko ket immad-aduda a nakibibinags kadagiti politiko ti korte, nakibingbinglayda kadagiti yaalsa ti bileg a nagbaetan dagiti nadunmaduma a konsorte a sangkaputotan dagiti empresa ken dagiti nagina nga empresa, a nagtaudan ti dimtengan a pannakatnag ti Han. Ti imperiala turay ket nakaro pay a kinarkarit babaen dagiti dakkel a reliohiosao a kagimongan Daoista a nangirugrugi ti Rebelion ti Duyaw a Turbante ken dagiti Rebelion dagiti Lima a Sippit ti Bagas. Kalpasan ti ipupusay ni Emperador Ling (r. 168–189 AD), dagidi eunuko ti palasio ket nakasagabada ti nadawek a panagpapatay babaen kagiti opisal ti milisia, a nangpalubos kadagiti kameng ti aristokrasia ken dagiti gobernador ti milisia nga agbalin kadagiti appo ti gubatan ken nagbingbingay ti imperio. Idi ni Cao Pi, Ari iti Wei, ket pinagtitiponna ti trono manipud kenni Emperador Xian, ti Han a Dinastia ket nalpasen a napukaw.
Ti Han aDinastia ket maysa idi a panawen ti narang-ay nga ekonomia ken nakakita kadagiti adu nga idadakkel iti kuarta nga ekonomia nga immuna a nabangon idi las-ud ti Zhou a Dinastia (c. 1050–256 BC). Ti sensili a naitited babaen ti menta ti sentro a gobierno idi 119 BC ket agtultuloy nga isu ti pagalagadan a sensilio iti Tsina aginggana iti Tang a Dinastia (618–907 AD). Tapno mabayadanna dagiti bukodna a kampania ti milisia ken ti pannakataeng kadagiti kabarbaro a a anparukma a teritorio ti prontera , ti gobierno ket inpaumilina dagiti pribado nga asin ken landok nga industri aidi 117 BC. Dagitoy a monopolio ti gobierno ket naikkat idi las-ud ti panawen ti Dumaya a Han, ken ti pannkapukaw kadagiti rentas babaen ti nakaro a panagbuis dagitipribado nga agtagtagilako. Ti emperador ket adda idi ti kangatuan iti [Kagimongan ken kultura ti Han a Dianstia|Han a kagimongan]]. Isu ti nangimatmaton ti Han a gobierno ngem nakibingbingay ti bileg kadagiti nobilidad ken dagiti naidutok a ministro a kaaduan a nagtaud manipud ti naeskolar nga edukado a klase. Manipud ti panagturay ni Emperador Wu ken ti sumakbay, ti Insik a korte ket opisial anangitaltalged ti Confucianismo iti edukasion ken dagiti politika ti korte, nagsintesado iti kosmolohia kadagiti kinaudi nga eskolar a kas ni Dong Zhongshu. Daytoy nga annuroten ket nagpaut aginggana ti pannakatnag iti Qing a Dianstia idi 1911 AD. Ti Siensia ken teknolohia ti Han a Dianstiasiensia ken teknolohia iti las-ud ti Han a panawen ket nakakita kadagiti adu a panagrang-ay, a mairamaan ti panagaramid ti papael, ti mapipapan ti taaw a panangiturong a [[timon], ti panag-usar kadagiti negatibo a numero iti matematika, ti naiparabaw a mapa, ti napataray ti hidrauliko a armilar a timbukel para iti astronomia, ken ti maysa a seismometro a nagus-usar iti naibaliktad a pendulo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (Disiembre 2006). "Daya-Laud nga Orientasion ti Pakasaritaan dagiti Imperio" (PDF). Warnakan dagiti sitema ti lubong a panagsukisokh. 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x Kitaen ti pateg ti
|issn=(tulong). Naala idi 12 Agosto 2010.
- ^ Nishijima (1986), 595–596.
- ^ Zhou (2003), 34.
- ^ Schaefer (2008), 279.
- ^ Bailey (1985), pp. 25–26
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Adshead, Samuel Adrian Miles. (2000). Tsina iti Pakasaritaan ti Lubong. Londres: MacMillan Press Ltd. New York: Pagmalditan ti San Martin. ISBN 0-312-22565-2.
- Akira, Hirakawa. (1998). Ti Pakasaritaan ti Indiano a Budismo: Manipud ti Sakyamani aginggana ti Nasapa Mahayana. Inpatarus babaen ni Paul Groner. New Delhi: Jainendra Prakash Jain Iti Shri Jainendra a Pagmalditan. ISBN 81-208-0955-6.
- An, Jiayao. (2002). "Idi ti Sarming ket PInatpateg idiay Tsina," iti Dagiti Pnagadadal ti Seda a Kalsada VII: Dagiti nomado, dagiti Agtagtagilako, ken dagiti Nasantuan a Lallaki iti Igid ti Seda a Kalsada ti Tsina, 79–94. Inurnos babaen ni Annette L. Juliano ken ni Judith A. Lerner. Turnhout: Brepols Publishers. ISBN 2-503-52178-9
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Han a Dinastia iti Wikimedia Commons
- Han a Dinastia babaen ti Estado nga Unibersidad ti ti Minnesota
- Arte ti Han a Dinastia nga adda dagiti video a komentario, Instituto dagiti Arte ti Minneapolis
- Nasapa nga Imperial a Tsina: Ti Pagob-obraan nga Urnong dagiti Rekurso
- "Han Culture," WEbsite ti Museo ti Hanyangling
Nagsasabtan: 34°09′21″N 108°56′47″E / 34.15583°N 108.94639°E


c: text/html

text:
Venezuela
Ti Venezuela (i/ˌvɛnəzˈweɪlə/ VEN-uh-ZWALE-uh, lokal: [Beneˈswela]), opisial a tinawtawagan ti Bolivariana a Republika ti Venezuela[1] (Espaniol: República Bolivariana de Venezuela [reˈpuBlika BoliBaˈɾjana ðe Beneˈswela]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga aplaya ti Abagatan nga Amerika. Ti teritorio ti Venezuela ket sakupenna ti agarup a 916,445 kuadrado kilometro (353,841 sq mi) nga adda dagiti nakarkulo a populasion iti 29,105,632. Ti Venezuela ket naikedkeddeng nga estado nga adda iti nangato unay a biodibersidad, nga adda dagiti taengan a sumakup manipud ti Andes a kabambantayan iti laud aginggana ti katuduan a bakir ti Labneng Amasona iti abagatan, babaen dagiti nawatiwat a llanos a tanap ken Karibe nga aplaya iti tengnga ken ti Karayan Delta ti Orinoco iti daya.
Ti Venezuela a kolonia ti Espania idi 1522 urayno adda dagiti resistansia manipud kadagiti patneng a tattao. Daytoy ket nagbalin a maysa kadagiti immuna nga Espaniol Amerikano a kolonia a nangirangarang ti pannakawayawaya (idi 1811), ngem saan a nakatalged a nangbangon ti pannakawayawaya aginggana idi 1821 (a kas maysa a departmento ti pederal a republika ti Gran Colombia, a nakagun-od ti napno a pannakawayawaya idi 1830).Idi las-ud ti maika-19 a siglo ti Venezuela ket nagsagsagaba ti politikal a diktadura, ken daytoy idi ket tinurturayan babaen dagiti rehional a caudillo (nabileg a tattao ti milisia) iti kaaduan ti maika-20 a siglo. Ti pagilian ket adda idin kadagiti napugsa-pugsay a demokratiko a gobierno idi baetan ti 1945 ken ti agdama nga aldaw; kasla kadagiti kaaduan a pagilian ti Latin nga Amerika, daytoy ket nakasagsagaba kadagiti kudeta ken dagiti milisia a diktadura. Dagiti ekonomiko a siddaaw iti tawtawen ti 1980 ken tawtawen 1990 ket nangiturong ti maysa a politikal a didigra a gapuanan kadagiti sumurok a 3,000 a natnatay kadagiti riribok ti Caracazo iti 1989, ti dua kudeta idi 1992, ken ti panagpabasol kenni Presidente Carlos Andrés Pérez para iti panagtakaw kadagiti publiko a pundo idi 1993. Ti pannakarebba ti talek dagiti adda a partido ket nakakita ti 1998 nga eleksion iti dati nga opisial ti buyot a ni Hugo Chávez, ken ti panangirugi ti Bolivariana a Rebolusion, iti panangrugi ti maysa a 1999 a Konstituente nga Asemblia tapno makasurat ti baro a Batay-linteg ti Venezuela.
Ti Venezuela ket maysa a pederal a presidensial a republika a buklen dagiti 23 nga estado, ti Kapitolio a Distrito (a mangsakup ti Caracas), ken dagiti Pederal nga Agkamkammatalek (a mangsaksakup kadagiti adda ti pantar nga isla ti Venezuela). Ti Venezuela ket agtunton kadagiti amin a Guyanes a teritorio ti laud iti Karayan Essequibo; daytoy a 159,500 kuadrado kilometro (61,583 sq mi) a paset ti daga ket tinawtawagan ti Guayana Esequiba wenno ti Zona en Reclamación (ti "sona nga agdama a tinunton").[4]
Ti Venezuela ket maysa kadagiti urbano unay a pagilian iti Latin nga Amerika;[5][6] kaaduan kadagiti Taga- Venezuela ket agtataengda kadagiti siudad iti amianan, a naipangpangruna idiay kapitoliona, a Caracas, nga isu pay daytoy ti kadakkelan a siudadna. Manipud idi nadukatalan ti lana idi nasapa a maika-20 a siglo, ti Venezuela ket maysan kadagiti mangidaulo nga agilaklako ti lana iti lubong ken adda kadagiti kadakkelan a reserba ti lana. Dati idi a di naparang-ay unay nga aglaklako kadgiti tagilako ti agrikultura a kas ti kape ken kakaw, ti lana ket napardas a nagbalin a kaaduan a nailaklako ken rentas ti gobierno. Ti tawtawen ti 1980 a kaadu unay ti lana ket nangiturongan ti maysa a didigra ti ruar nga utang ken ti maysa a napaut nga ekonmiko a didigra , a nakakita ti panagpangato ti inflacion iti 100% idi 1996 ken ti panakaipangato ti gatad ti kinapanglaw iti 66% idi 1995[7] idi ti (babaen ti 1998) tunggal maysa a tao ti GDP ket natnag iti isu met laeng nga agpang a kas idi 1963, a bimmassit iti pagkatlo manipud iti kangatona idi 1978.[8] Ti pannakaungar dagiti presio ti lana kalpasan ti 2001 ket nagparang-ay ti ekonomia ti Venezuela ken nakaaramidan dagiti sosial a panaggastos, urayno ti nagbanagan ti 2008 a sangalubongan a didigra ti pinansia ket nakakita ti baro a panagpababa ti ekonomia.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1499, ti maysa nga ekspedision nga indauloan babaen ni Alonso de Ojeda ket nagbisita ti aplaya ti Venezuela. Dagiti salingkadang a balay iti lugar ti Danaw Maracaibo ket nangipalplagip ti nabigador a ni Amerigo Vespucci iti siudad ti Benesia, isunga ninagananna ti rehion iti "Veneziola", nga iti kontemporario a Toskano (patneng a pagsasao ni Vespucci) ket kaibuksilanna ti "bassit a benesia".[10] Ti nagan ket nakaala ti agdama a pannakailetrana a kas resulta ti Espaniol nga impluensia,[10] nga iti suldong nga -uela ket maus-usar a kas pangpabassit a termino ti (a kas ti plaza / plazuela, cazo / cazuela); isunga, ti kasisigud kapanunotan ti termino ket mabalin nga iti maysa a "bassit a Benesia".[11] Ti Aleman a termino para iti lugar, a "Klein-Venedig", ket kaibuksilanna pay ti bassit a Benesia.
Urayno kasta, ti Vespucci a sarita ket agtutloy nga isu ti kadayegan ken naaw-awat a bersion ti taudan ti nagan ti pagilian, ti sabali a rason para iti nagan ket naibagbaga ti pangilaglagip ni Martín Fernández de Enciso, ti maysa a kameng ti timpuyogan ni Vespucci ken Ojeda. Iti obrana aSumma de Geografía, inbagbagana a nabirukanda ti maysa a patneng a populasion a nagtawtawag ti bagbagida iti "Veneciuela," a nangisingasing a ti nagan a "Venezuela" ket mabalin a nagtaud manipud ti patneng a lubong.[12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Venezuela". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 24 Abril 2012.
- ^ "Gini a koepisiente para iti Bolivariana a Republika ti Venezuela". Instituto Nacional de Estadística. 2011.
- ^ "Panangipakita ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan para iti Bolivariana a Republika ti Venezuela". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ website ti Testo ti Tulag iti Nagkaykaysa a Pagpagilian "Tulagan ti Hinebra, Pebrero 17, 1966" Kitaen ti pateg ti
|archiveurl=(tulong) (PDF). Nagkaykayasa a Pagpagilian. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (PDF) idi Mayo 5, 1966. Naala idi Enero 15, 2013.
- ^ Abagatan nga Amerika. Encarta. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 21 Abril 2007. Naala idi 13 Marso 2007.
- ^ "Dagiti naikapet a Tabla" (PDF). Dagiti Prospekto ti Urbanisasion ti Lubong: Ti 1999 a Rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 13 Marso 2007.
- ^ Michael McCaughan (4 Enero 2011). Ti Gubat ti Venezuela. Seven Stories Press. p. 32. ISBN 978-1-60980-116-8. Naala idi 16 Abril 2012.
- ^ Kelly, Janet, ken Palma, Pedro (2006), "Ti Sindrome ti Ekonomiko a Pannakapaay ken ti Panagbiruk para iti Panagbalbaliw", iti McCoy, Jennifer ken Myers, David (eds, 2006), Ti Pannakawarwar ti Representatibo a Demokrasia idiar Venezuela, Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. 207 ISBN 0-8018-8428-4
- ^ Venezuela. Lonely Planet. 2004. ISBN 978-1-74104-197-2. ISBN 1-74104-197-X. Naala idi 10 Marso 2007. Awan ti
|first2=
|last2=iti Authors list (tulong). p. 177.
- ^ a b Venezuela: Ti Petro-Estado nga Agus-usar kadagiti Maipabaro nga Enerhia: Ti Parawad iti... iti Liblibro ti Google Babaen ni Germán Massabié
- ^ Thomas, Hugh (2005). Dagiti Karayan ti Balitok: Ti Iyuungar ti Espaniol nga mperio, manipud kenni Columbus aginggana kenni Magellan. Random House. p. 189. ISBN 0-375-50204-1.
- ^ "Cuadernos Hispanoamericanos" (iti Espaniol). Instituto de Cultura Hispánica (Agencia Española de Cooperación Internacional). 1958: 386.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Venezuela iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Venezuela manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- E-Gobierno (Espaniol)
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Venezuela a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Venezuela idiay Dagiti Biblioteka ti UCB ti GovPubs
- Kitaen ti Venezuela iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Venezuela
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- G15 a pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1811
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Santa Ignacia, Tarlac
Ti Santa Ignacia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Santa Ignacia ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Baldios
- Botbotones
- Caanamongan
- Cabaruan
- Cabugbugan
- Caduldulaoan
- Calipayan
- Macaguing
- Nambalan
- Padapada
- Pilpila
- Pinpinas
- Poblacion East
- Poblacion West
- Pugo-Cecilio
- San Francisco
- San Sotero
- San Vicente
- Santa Ines Centro
- Santa Ines East
- Santa Ines West
- Taguiporo
- Timmaguab
- Vargas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
KAPITULO 23
Nagaramid ni Jesus Kadagiti Nakaskasdaaw a Bambanag Idiay Capernaum
MATEO 8:14-17 MARCOS 1:21-34 LUCAS 4:31-41
PINARUAR NI JESUS TI DEMONIO
IMMIMBAG TI KATUGANGAN NI PEDRO
Inawis ni Jesus dagiti uppat nga adalanna a da Pedro, Andres, Santiago, ken Juan nga agbalin a mangngalap iti tattao. Iti aldaw ti Sabbath, napanda amin iti sinagoga idiay Capernaum. Nangisuro ni Jesus iti sinagoga, ket nasdaaw manen dagiti tattao iti panangisurona. Saan a kas kadagiti eskriba, nangisuro ni Jesus nga addaan iti autoridad.
Adda lalaki a naluganan iti demonio iti daytoy nga aldaw ti Sabbath. Ipukpukkaw ti lalaki iti sinagoga: “Apay nga addaka ditoy, Jesus a Nazareno? Umaynakami kadi dadaelen? Ammok no asinoka, sika ti Nasantuan nga Adipen ti Dios!” Inungtan ni Jesus ti demonio a nanglugan iti lalaki: “Agulimekka! Rummuarka kenkuana!”—Marcos 1:24, 25.
Pagammuan ta tinumba ti dakes nga espiritu ti lalaki ket agkuykuyegyeg ken kasta unay ti ikkisna. Ngem rimmuar met laeng ti demonio a “dina inan-ano ti lalaki.” (Lucas 4:35) Nasdaaw ken Jesus dagiti tattao nga adda iti sinagoga! “Ania daytoy?” kinunada. “Adda pannakabalinna a mangparuar kadagiti demonio, ket agtulnogda kenkuana.” (Marcos 1:27) Siempre, nagdinamag iti intero a Galilea daytoy a nakaskasdaaw a pasamak.
Pimmanaw ni Jesus ken dagiti adalanna iti sinagoga sa napanda iti balay ni Simon, wenno Pedro. Adda sadiay ti katugangan a babai ni Pedro a nakaro ti gurigorna. Kiniddawda a paimbagen ni Jesus. Napan ni Jesus iti ayanna, iniggamanna ti imana, ken binangonna. Immimbag a dagus ket pinagserbianna ni Jesus ken dagiti adalan a kaduana, a mabalin a nangisagana iti makan para kadakuada.
Idi lumneken ti init, impan dagiti tattao iti balay da Pedro dagiti masakit. Idi agangay, nakaad-adun nga umili ti naummong iti ridaw ti balayda. Apay? Kayatda ti maagasan. Kinapudnona, “impanda kenkuana dagiti tattao a nagduduma ti sakitda. Imparabawna dagiti imana iti tunggal maysa ket pinaimbagna ida.” (Lucas 4:40) Wen, aniaman ti sakit dagiti tattao, pinaimbag ida ni Jesus kas naipadto. (Isaias 53:4) Nangparuar pay kadagiti demonio. No rummuar dagiti dakes nga espiritu, iyikkisda: “Sika ti Anak ti Dios.” (Lucas 4:41) Ngem ungtan ida ni Jesus ken lapdanna ida nga agsao. Ammoda a ni Jesus ti Kristo, ket saanna a kayat nga agpammarangda nga agserserbida iti pudno a Dios.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kabaelan Kadi ti Diablo a Kontrolen Dagiti Tattao?
Kasano a ti Diablo impluensiaanna dagiti tattao ken no kasanom a maliklikan dagiti palab-ogna?


text:
1896
Ti 1896 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 – Ti Utah ket naawat a kas ti maika-45 nga estado ti Estados Unidos.
- Enero 5 – Ti maysa nga Austriano a diario ket nangireporta a ni Wilhelm Röntgen ket nakaduktal iti kita ti radiasion a kanungpalan nga a mmo a kas dagiti Rayo-ekis.
Oktubre–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 30 – José Rizal, Filipino nga eskolar ken mannaniw, ket pinatay babaen dagiti turay ti Espaniol idiay Filipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 4 – Carlos P. Garcia, Maika-8 a Presidente ti Filipinas. (pimmusay 1971).
- Disiembre 16 – Anna Anderson, impostor a nagtunton nga isu ni Nalatak a Dukesa ti Rusia (pimmusay 1984)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 4 – Marcelo H. del Pilar, Filipino a mannurat ken agiwarwarnak (naipasngay 1850)
- Disiembre 10 – Alfred Nobel, Sueko nga imbentor ti dinamita ken nagpartuat iti Premio Nobel (naipasngay 1833)
- Disiembre 30 – Dr. Jose Rizal (Hunio 19, 1861) nailian a bannuar ti Filipinas (naipasngay 1861)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1896 iti Wikimedia Commons


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Ti Kinapinget Mangyeg iti Bang-ar
Naannad a Panangasaba
Ni Rafael Pared, nga agserserbi iti Bethel a kadua ti asawana a ni Francia, ket nagbalin nga agibumbunannag idi 1957 iti edad a 18. Malagipna ti panangsursurot kenkuana dagiti ages-espia a polis no mapan mangasaba tapno mangkitada iti gundaway a pangarestuanda kenkuana ken kadagiti kakaduana. “No dadduma,” kuna ni Rafael, “alistuanmi ti lumsot kadagiti babassit a kalye ken iskinita sami lagtuen dagiti alad tapno saandakami a matiliw.” Inlawlawag ni Andrea Almánzar ti ar-aramidenda tapno dida maaresto: “Nagan-annadkami tapno didakam madmadlaw. No mangasabakami, irugimi iti maysa a balay, kalpasanna labsanmi ti sangapulo sami ituloy ti mangasaba.”
Addan Pannakabang-ar!
Idi 1959, agarup 30 a tawenen ti panagturay ni Trujillo, ngem agbalbaliw idin ti kasasaad ti politika. Idi Hunio 14, 1959 nagsubli iti Dominican Republic dagiti napagtalaw nga umili tapno padasenda manen a padissaagen ni Trujillo iti puestona. Nupay nalapdan dayta a gakat sa naibalud ken napapatay dagiti nakiraman, patien dagiti umad-adu a kabusor ni Trujillo a din agbayag ti gobiernona isu nga impaspasnekda pay a kontraen ti turayna.
Idi Enero 25, 1960, kalpasan ti adu a tawen a panangsuporta ti Simbaan a Katoliko iti turay ni Trujillo, nagaramid dagiti papadi iti surat tapno iprotestada ti pannakaab-abuso ti kalintegan dagiti umili. Kuna ni Bernardo Vega a maysa a historiador iti Dominican Republic: “Napilitan ti Simbaan a kumontra ken Trujillo iti damo a gundaway gapu kadagiti iraraut idi Hunio 1959, agraman ti puersado a pananglapped kadagiti nakiraman iti dayta a gakat ken uray kadagiti nalimed a grupo a kontra iti turay.”
Makaparagsak ta idi Mayo 1960, saanen a pinaritan ti gobierno dagiti Saksi ni Jehova. Kalpasan ti adu a tawen a pannakaiparit, naadda ti pannakabang-ar maigapu met laeng ken Trujillo—ta pinugsatnan ti relasionna iti Simbaan.


text:
DAGITI TAMPOK ITI NAPALABAS A TAWEN
Legal Report
Legal a Pannakairehistro
Saanen a kasapulan nga agparehistro dagiti Saksi ni Jehova tapno maaramidda dagiti aktibidad ti relihionda. Ngem agparparehistrotayo tapno makagatang wenno makaabangtayo iti lugar a paggimongan ken tapno mapalubosantayo a mangiserrek kadagiti literaturatayo iti pagilian.
Idi 2004, pinasardeng dagiti korte iti Russia ti legal a korporasion nga us-usaren dagiti Saksi ni Jehova idiay Moscow. Kas resultana, kimmaro ti pannakabusor dagiti kakabsattayo sadiay. Rirriribuken ida dagiti polis ken mararaut ti dadduma kadakuada bayat a mangaskasabada. Kinanselar pay dagiti makinkukua kadagiti lugar a paggigimonganda ti kontrata ti panagabangda isu nga awanen ti paggimongan dagiti kakabsat. Iti maysa a desision nga impaulog ti European Court of Human Rights (ECHR) idi 2010, napaneknekan a sinalungasing ti Russia ti kalintegan dagiti Saksi ni Jehova idiay Moscow ket naibilin a maisubli ti legal a korporasionda. Maragsakankami a mangireport nga idi Mayo 27, 2015, inrehistro ti Moscow Department of the Russian Federation Ministry of Justice ti baro a Local Religious Organization dagiti Saksi ni Jehova idiay Moscow.
Panagbayad iti Buis
Kaaduanna, dagiti legal a korporasion nga us-usaren dagiti Saksi ni Jehova iti intero a lubong ket saan a mabuisan, kas iti kaaduan a narelihiosuan nga organisasion ken charity. Ngem adda dagiti gundaway a pagbayaden latta ti gobierno dagiti legal a korporasiontayo iti buis.
Impatangken ti gobierno ti Sweden a ti Bethel ket maysa a negosio a dagiti Bethelite ti “empleadona” imbes a maysa a narelihiosuan a komunidad dagiti special full-time minister. Gapu iti dayta, inkalikagum ti estado nga agbayad ti Bethel ken dagiti Bethelite iti pinullo a ribu a euro kas buis. Tapno masolbar daytoy nga isyu, nangaramid dagiti kakabsat idiay Sweden iti petision kadagiti korte ti pagilian ken nangipasada iti innem nga aplikasion iti ECHR.
Neutralidad ken Panagkedked nga Agsoldado Maigapu iti Konsiensia
Tungtungpalen ti ili ni Jehova ti bilin ti Biblia a ‘pitpitenda dagiti kampilanda a pagbalinen a subsob ti arado’ ken saanda a ‘sursuruen ti pannakigubat.’ (Isa. 2:4) Neutralda latta uray no saan a mangipaay ti dadduma a gobierno iti alternatibo a serbisio para kadagiti sibilian.
Saan a bigbigen ti agdama a linteg ti South Korea ti kalintegan ti maysa nga agkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensia. Iti napalabas nga 60 a tawen, nasurok a 18,000 a kakabsat a lallaki ti naibalud gapu ta dida kayat ti agsoldado. Nganngani tunggal Saksi iti pagilian ket addaan iti gayyem wenno kapamilia a nakabalud wenno napadasanna ti naibalud. Idi 2004 ken 2011, nagdesision ti Constitutional Court ti South Korea a ti kasta a pannakaibalud ket maitunos iti konstitusion. Ngem idi Hulio 2015, inusig manen ti Korte ti isyu. Ikarkararag dagiti Saksi ni Jehova iti intero a lubong a masolusionan koman daytoy a nabayagen nga isyu tapno saanen a maibalud dagiti agtutubo a kakabsat a lallaki idiay South Korea gapu iti pammatida.
Idiay Eritrea, nasurok a 21 a tawenen a nakabalud ti tallo a Saksi ni Jehova a da Paulos Eyassu, Negede Teklemariam, ken Isaac Mogos gapu iti panagkedkedda nga agsoldado. Awan pay ti pormal a kaso a naidatag kontra kadakuada ken dida pay naikkan iti gundaway a mangidepensa iti bagida iti korte. Malaksid kadakuada, adda pay nasurok a 50 a kakabsat a lallaki ken babbai nga agtaltalinaed a matalek uray no naulpit ti pannakatratoda ken nagrigat ti kasasaadda iti pagbaludan. Agtalekkami a denggen ni Jehova ti panagsennaay dagiti naibalud gapu iti pammatida, ken tulonganna ida.—Sal. 79:11.
Idi Agosto 2014, bayat a maisagsagana dagiti soldado idiay Ukraine para iti gubat, napaayaban ni Vitaliy Shalaiko tapno agsoldado. Nagkedked ta saan nga ipalubos ti konsiensiana, ngem imbagana a situtulok a mangaramid iti alternatibo a serbisio para kadagiti sibilian. Gapu iti dayta, naidarum ni Brother Shalaiko, ngem nagdesision ti korte nga isu ket inosente. Idi nayapelar ti kaso iti nangatngato a korte, saan a nabalbaliwan ti desision ta sigun iti korte, saan a rason ti seguridad ti Estado tapno malimitaran ti kalintegan dagiti umili, kasta met a “saan a rason ti seguridad ti pagilian tapno saanen a mabigbig ti kalintegan ti maysa nga agkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensia.” Idi Hunio 23, 2015, nayapelar manen ti kaso iti High Specialized Court of Ukraine for Civil and Criminal Cases. Pinaboran dayta a Korte ti desision ti dua a nababbaba a korte. Gapuna, napatalgedan nga uray no agpegpeggad ti kinatalged ti pagilian, mabigbig latta ti kalintegan dagiti umili nga agkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensia ken mapalubosanda a mangaramid iti alternatibo a serbisio.
Kinuna ni Brother Shalaiko maipapan iti positibo a resulta ti kaso: “Napabilegak iti Jeremias 1:19. Nakasaganaak idi iti aniaman nga agbalin a resulta ti kaso—ti kapatgan ket agmatalekak ken Jehova. Ammok a dinak pulos baybay-an ken pabilgennak tapno makapagtalinaedak a matalek. Ngem diak pulos ninamnama a kastoy ti agbalin a resulta ti kaso. Naabsueltoak iti tallo a korte. Ken bayat ti pannakabistak, nariknak ti suporta dagiti kakabsat. Diak pulos narikna a nabaybay-anak.”
Neutralidad ken Nasionalistiko a Seremonia
Dagiti nasionalistiko a seremonia ket maysa pay a pakasubokan ti neutralidad dagiti Kristiano. Dagiti agtutubo ti kaaduanna a mabalin a maimpluensiaan a mangikompromiso iti kinamatalekda ken Jehova ta mabalin a piliten ida dagiti opisial ti eskuelaan nga agkanta iti national anthem wenno agsaludo iti bandera.
Idiay Karongi, a distrito ti Rwanda, inakusaran dagiti opisial ti eskuelaan ti sumagmamano nga estudiante a Saksi nga awan kano ti respetoda iti national anthem ta dida kayat a kantaen dayta. Naikkat dagiti estudiante iti eskuelaan ken naibaludda pay. Idi Nobiembre 28, 2014, inabsuelto ti Intermediate Court ti Karongi dagiti estudiante ken nagdesision ti Korte a saan a maibilang a kinaawan respeto ti saanda a panangkanta iti national anthem. Iti dadduma pay a pagilian iti Africa, kas iti Cameroon, the Democratic Republic of Congo, Equatorial Guinea, ken Malawi, maipaspasango dagiti agtutubo a Saksi iti kasta met laeng nga isyu, ken dadduma kadakuada ti naikkat met iti eskuelaan. Ikagkagumaan dagiti kakabsattayo kadagitoy a pagilian nga ilawlawag kadagiti opisial ti gobierno ken kadagiti opisial ti eskuelaan ti neutral a takder dagiti Saksi ni Jehova.
Idi Disiembre 2013, saan nga inted ti maysa a pangpubliko nga eskuelaan idiay Lepaera, Honduras, ti high school diploma ti dua nga estudiante a Saksi gapu ta dida kayat a kantaen ti national anthem ken dida agsaludo iti bandera. Tapno masolbar daytoy, nakimiting ti dua nga abogado a Saksi ni Jehova iti pannakabagi ti Ministry of Education. Imbagada ti nagbalin a desision ti dadduma a pagilian kadagiti kasta a kaso a mangsuporta iti takder dagiti estudiante a Saksi. Nasingpet ti opisial ket immanamong a mangaramid dagiti estudiante ken dagiti nagannakda iti dokumento maipapan iti dayta ken ipasada iti legal director ti Secretariat of Education ti Honduras. Kalpasan a nausig ti naipasa a reklamo, nangipaulog ti legal director iti opisial a bilin idi Hulio 29, 2014, a mangibagbaga a ti edukasion ket “masapul a maipaay [iti amin] iti kagimongan nga awan aniaman a panangidumduma” ken imbilinna a maited ti diploma dagiti estudiante a Saksi.
Panangbusor ti Gobierno
Iti tunggal nasion, kas Saksi ni Jehova, tungtungpalentayo ti bilin ni Jesus nga ikasabatayo ti naimbag a damag ti Pagarian iti sabsabali, agtataripnongtayo a kadua dagiti kapammatiantayo, ken regular nga adalentayo ti Sao ti Dios. Tungtungpalentayo met ti bilin ti Biblia nga itukittayo dagiti linteg ni Jehova iti puso dagiti annaktayo ken ‘umadayotayo iti dara.’ (Ara. 15:20; Deut. 6:5-7) No dadduma, busorendatayo ti gobierno gapu ta mabalin a saanda a maawatan no apay nga agtultulnogtayo kadagita a bilin.
Iti maysa a kaso idiay Florida, U.S.A., nagdesision ti maysa a hues a ti maysa nga ina a saan a Saksi ket isu laeng ti maikkan iti kalintegan a mangisuro kadagiti tallo nga annakna iti maipapan iti relihion. Ti ama, a maysa a Saksi, ket naparitan a mangisuro iti aniaman a maikontra iti sursuro ti Katoliko. Nagapelar ti ama, ket idi Agosto 18, 2014, binaliktad ti nangatngato a korte ti desision ti nababbaba a korte. Naibatay dayta a desision iti maulit-ulit a desision ti nangatngato a korte mainaig kadagiti umasping a kaso. Sigun iti korte, no ti maysa kadagiti nagsina nga agassawa, nga awan iti poderna ti anakna, ket kayatna a suruan ti anakna maipapan iti relihion, saan a malimitaran dayta a kalinteganna no la ket ta awan ti nalawag a pangibatayan a pagdaksan dayta ti ubing.
Gapu iti desision ti korte, saanen a malimitaran ti kalintegan dagiti ubbing nga umawat kadagiti instruksion ken panangiwanwan ni Jehova a Dios. Nasayaat ti panagrang-ayda iti naespirituan ta makikadkaduada kadagiti kakabsat iti kongregasion. Kinuna ti ama: “Gapu iti daytoy a situasion, ad-adda a bimmileg ti pammatik. Iti napalpalabas, nasubok ti pammatik ngem tinulongannak ni Apo Jehova nga agtalinaed a matalek! Ammok a no pilientayo ti agserbi ken Jehova, ekspektarentayon a maidadanestayo.”
Ni Sister Efigenia Semente a taga-Namibia ket tallo ti annakna. Naipasango isuna iti narigat a situasion a nangsubok iti kinamatalekna. Bayat nga adda iti ospital, nagkomplikasion ti panagpasikalna iti maikatlo nga anakna, ket nakaala ti dadduma nga empleado ti ospital ken dagiti saan a Saksi a kapamiliana iti pammalubos ti korte a mapuersa a mayalisonan iti dara. Ngem saan a naaramid ti kayatda gapu ta determinado ni Sister Semente a saan nga agpayalison iti dara. Inlabanna iti korte ti kalinteganna a mangpili iti pamay-an ti pannakaagasna. Idi Hunio 24, 2015, pinaboran ti Korte Suprema ti Namibia ti takder ni Sister Semente. Kinuna ti Korte a “ti kalintegan ti maysa a mangikeddeng iti maaramid wenno saan a maaramid iti bagina, maysa man a nagannak wenno saan, ket saan a pulos a mabalbaliwan wenno maikkat ti asinoman.” Kinuna ni Sister Semente: “Talaga a nariknami ti tulong ni Apo Jehova. Nagmayat ti agbalin a paset daytoy a panagkakabsat. Talaga nga ipatpategnakami ni Jehova.”
Maragragsakan dagiti Saksi idiay Switzerland a makiraman iti panangasaba iti publiko kadagiti dadakkel a siudad. Nupay kasta, nangipaulog ti siudad ti Geneva iti bilin a mangiparit iti panangusar iti “stand a direkta wenno saan a direkta a mangiwaras iti impormasion maipapan iti relihion iti publiko.” Nangipasa dagiti Saksi iti reklamo iti korte, nga inyunay-unayda a ti panangiparit iti panangusar iti stand tapno agiwaras iti impormasion maipapan iti relihion ket “maikontra la unay iti wayawaya ti relihion ken wayawaya ti opinion.” Pinaboran ti korte dagiti Saksi, ket sipud idin, agtintinnulongen dagiti Saksi ken dagiti autoridad a mangpili iti maitutop a lokasion ken oras para iti panangasaba iti publiko babaen ti stand.
Ad-adda nga inkagumaan dagiti opisial ti gobierno idiay Azerbaijan a pasardengen ti aktibidad dagiti Saksi ni Jehova. Regular a papaayaban ti Ministry of National Security dagiti Saksi tapno mapagsaludsodan. Mapmapan met daytoy nga ahensia kadagiti balay dagiti Saksi tapno agbirok kadagiti literatura nga iparparit ti gobierno a sumrek iti pagilian. Nakigtot ti dadduma a pagilian idi imbalud dagiti agtrabtrabaho iti daytoy nga ahensia ti dua a Saksi a da Irina Zakharchenko ken Valida Jabrayilova idi Pebrero 2015 gapu laeng iti panangasabada. Nupay maladingitantayo iti kasta a saan a nasayaat a pannakatrato, maragsakantayo ta naregta ken natured latta dagiti kakabsat idiay Azerbaijan a mangikaskasaba iti “naimbag a damag ti pagarian” iti sabsabali.—Mat. 24:14.
Idiay Russia, agtultuloy a busbusoren ti gobierno ti aktibidad dagiti Saksi ni Jehova. Iti agdama, 80 a publikasion dagiti Saksi ni Jehova ti indeklara ti Russian Federation kas “extremist.” Kaipapanan daytoy nga illegal ti maaddaan wenno mangiwaras iti aniaman kadagitoy a publikasion, kas iti Ti Librok Dagiti Estoria ti Biblia. Idi Disiembre 2014, indeklara pay ti Russian Federation Supreme Court a ti website-tayo a jw.org ket “extremist.” Saanen a maluktan ti website iti intero a Russia, ken maibilang nga illegal ti panangyendorso iti dayta. Sipud idi Marso 2015, saanen nga ipalubos dagiti opisial iti customs a sumrek iti pagilian dagiti literatura dagiti Saksi, a pakairamanan dagiti Biblia ken literatura a nasukimaten ken imbilang idin dagiti korte ti Russia a saan nga “extremist.”
Agtultuloy ti panangilaban dagiti Saksi iti kalinteganda iti siudad ti Taganrog. Inakusaran dagiti autoridad sadiay ti 16 a kakabsat iti “krimen” a panangorganisar ken panagatender kadagiti narelihiosuan a gimong. Iti siudad ti Samara, nakaala dagiti autoridad iti pammalubos ti korte a mangpasardeng iti legal a korporasiontayo ta maibilang kano dayta nga “extremist.” Iti laksid dagitoy a pakarigatan, determinado dagiti kakabsattayo idiay Russia a mangipaay iti “Dios ti bambanag ti Dios,” ken saan a sumuko kadagita nga ibubusor.—Mat. 22:21.


text:
SEKSION 21
Napagungar ni Jesus!
Nagparang ni Jesus kadagiti pasurotna tapno isuro ken paregtaenna ida
ITI maikatlo nga aldaw kalpasan ti ipapatay ni Jesus, nakita ti dadduma nga adalanna a babbai a naikkaten ti bato a nangserra iti tanem ken awanen nagyan ti tanem!
Nagparang ti dua nga anghel. “Sapsapulenyo ni Jesus a Nazareno,” kinuna ti maysa kadakuada. “Isu naibangonen.” (Marcos 16:6) Dagus a napan impadamag dagiti babbai kadagiti apostol. Nasabetda ni Jesus iti dalan ket kinunana: “Dikay agbuteng! Inkayo, ipadamagyo iti kakabsatko, tapno mapanda idiay Galilea; ket sadiay makitadakto.”—Mateo 28:10.
Kalpasanna, dua nga adalan ti agbambaniaga iti dayta met la nga aldaw manipud Jerusalem nga agturong iti purok ti Emmaus. Kimmuyog kadakuada ti maysa a ganggannaet ket inimtuodna no ania ti pagsarsaritaanda. Kinapudnona, ti napagungaren a ni Jesus daydiay nagparang iti langa a dida nabigbig idi damo. Malmaldayda a simmungbat a ni Jesus ti pagsarsaritaanda. Ngem rinugian ti ganggannaet nga ilawlawag dagiti bambanag a nailanad iti Kasuratan mainaig iti Mesias. Wen, tinungpal ni Jesus ti amin a naipadto maipapan iti Mesias agingga iti kabassitan a detalye dayta. * Idi nabigbig dagiti adalan a daydiay ganggannaet isu ni Jesus, a napagungaren kas maysa nga espiritu, nagpukawen.
Nagsubli a dagus idiay Jerusalem ti dua nga adalan ket nasarakanda nga agtataripnong dagiti apostol sadiay iti nabalunetan a siled. Idi agipadpadamag dagiti dua, nagparang ni Jesus. Dandani saan a mamati dagiti nasdaaw a pasurotna! “Apay a rumsua dagiti panagduadua iti puspusoyo?” inimtuod ni Jesus. “Adda a naisurat a ti Kristo agsagaba ken bumangon manipud kadagiti natay iti maikatlo nga aldaw.”—Lucas 24:38, 46.
Iti 40 nga aldaw kalpasan ti panagungarna, nagparang ni Jesus kadagiti adalanna iti nagduduma a gundaway. Naminsan, nagparang iti nasurok a 500! Mabalin nga iti daytoy a gundaway, inikkanna ida iti nadagsen nga annongen: “Inkayo . . . ket mangaramidkayo iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a nasion, . . . nga isuroyo kadakuada a tungpalenda ti amin a bambanag nga imbilinko kadakayo. Ket, adtoy! addaak kadakayo iti amin nga al-aldaw agingga iti panungpalan ti sistema ti bambanag.”—Mateo 28:19, 20.
Iti naudi a pannakitaripnongna kadagiti 11 a matalek nga apostolna, inkari ni Jesus: “Umawatkayto iti pannakabalin inton dumteng kadakayo ti nasantuan nga espiritu, ket dakayto dagiti saksik . . . agingga iti kaadaywan a paset ti daga.” (Aramid 1:8) Kalpasanna, nagpangaton ni Jesus, ket nalingdan iti ulep bayat ti panagsublina sadi langit.
—Naibasar iti Mateo kapitulo 28; Marcos kapitulo 16; Lucas kapitulo 24; Juan kapitulo 20 ken 21; 1 Corinto 15:5, 6.
^ par. 6 Para iti pagarigan dagiti padto a natungpal ken Jesus kas Mesias, kitaem ti Seksion 14, Seksion 15, ken Seksion 16 daytoy a broshur, ken ti artikulo a “Ni Jesu-Kristo—Ti Naikari a Mesias” iti apendise ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ti Panagungar ni Jesus Kaipapananna ti Biag!
Agasem biag nga agnanayon nga awan ut-ot, panagsagaba, wenno ladingit.


text:
Penned ti Tallo a Baw-ang
Ti Penned ti Tallo a Baw-ang ket maysa a hidroelektriko a penned a sangadpaanna ti Karayan Yangtze babaen ti ili ti Sandouping, a mabirukan idiay Distrito ti Yiling, Yichang, ti probinsia ti Hubei, Tsina. Ti Penned ti Tallo a Baw-ang ket isu tikadakkelan a estasion ti elektrisidad iti termino iti naikabil a kapasidad (22,500 MW). Idi 2012, ti kaadu ti elektrisidad a pinartuat ti penned ket kapadpadana idi ti kaadu a pinartuat babaen ti Penned Itaipu. [1]
Malaksid para iti pagawitan ti bapor, ti gandat ti pened ket nakompleto ken napno nga agtartaray manipud idi Hulio 4, 2012,[2][3] idi dagiti naudi a nangruna a turbina iti sirok ti daga nga estasion ket nangrugi iti panagpataud. Ti tunggal maysa a turbina ket adda ti kapasidad iti 700 MW.[4] Ti bagi ti penned ket nalpas idi 2006. Ti panangikapet kadagiti 32 a turbina ti penned kadagiti dua a basbassit a generator (50 MW iti tunggal maysa) tapno mabileganna laeng ti estasion, ti dagup kapasidad ti mapataud nga elektrisidad tipenned ket 22,500 MW.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2012年三峡工程建设与运行管理成效十分显著".
- ^ "三峡工程最后一台机组结束72小时试运行". ctg.com.cn. Naala idi 2012-06-23.
- ^ "Sirok ti daga nga estasion ti elektrisidad ti Tallo a Baw-ang ken ti mekanikal nga aruaten ket naipasa iti produksion" (iti Insik). Korporasion ti Tallo a Baw-ang ti Tsina. Naala idi 8 Hulio 2012.
- ^ "三峡工程左右岸电站26台机组全部投入商业运行" (iti Insik). Gandat a Korporasion ti Tallo a Baw-ang ti Tsina. 2008-10-30. Naala idi 2008-12-06.
- ^ ":: Ti dakkel a pagurnongan ti danum ti Tallo a Baw-ang ket inpangatoda ti danum iti tarheta nga agpanghl". Xinhua. 2008-10-07. Naala idi 2010-11-23.
- ^ "nangrugin ti Panagsubok ti Kinaudi a Turbina ti Penned ti Tallo a Baw-ang ti Tsina". Inventor Spot. Naala idi 2011-05-15.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Penned ti Tallo a Baw-ang iti Wikimedia Commons


text:
Adalen ti Pamilia
Ania ti Di Umiso iti Daytoy a Ladawan?
Basaem ti Lucas 17:11-19. Ania ti tallo a di umiso iti daytoy a drowing? Isuratmo iti baba dagiti sungbatmo sa koloram ti ladawan.
PAGSASARITAAN:
Ania ti inaramid ti maysa nga agkukutel a saan nga inaramid ti dadduma?
PAMALATPATAN: Basaen ti Lucas 17:15, 16.
Kasanom a matulad ti ulidanna?
PAMALATPATAN: Basaen ti Colosas 3:15; 1 Tesalonica 5:18.
Asino ti rumbeng a pagyamanam kada aldaw?
PAMALATPATAN: Basaen ti Salmo 107:8; Santiago 1:17.
AKTIBIDAD TI PAMILIA:
Isurat ti tunggal miembro ti pamilia ti maysa a rason nga agyamanda ken Jehova a Dios, maysa a rason nga agyamanda iti kapamiliada, ken maysa a rason nga agyamanda iti gayyemda a dida kapamilia. Kalpasanna ilistayo dagiti praktikal a pamay-an no kasanoyo a maipakita ti panangapresiaryo kadakuada.
Urnongem ken Adalem
BIBLE CARD 21 MOISES
DAGITI SALUDSOD
A. Ania dagiti libro iti Biblia nga impaisurat ni Jehova ken Moises?
B. Ti nagannak ni Moises ket da ________ ken ________. Isu ket inampon ti ________________.
C. Kompletuem ti kuna ti Biblia: Ni Moises ket “nagtalinaed a natibker a kasla . . . ”
KINASIASINONA
Ti kaunaan a tao nga inikkan ti Dios iti pannakabalin a mangaramid kadagiti milagro. Nagserbi kas propeta ti Dios, ukom, manangted-linteg, ken panguluen ti nagkauna nga Israel. Isu ket imbilang dagiti Israelita kas tao a nangaramid iti adu a nakaskasdaaw a banag.—Deuteronomio 34:10-12; Exodo 4:1-9.
DAGITI SUNGBAT
A. Genesis, Exodo, Levitico, Numeros, Deuteronomio, ken Job, agraman Salmo 90 ken nalabit 91.
B. Amram, Jocabed, anak a babai ni Faraon.—Exodo 1:15–2:10; 6:20.
C. “. . . kitkitaenna daydiay Maysa a di makita.”—Hebreo 11:27.
Tattao ken Luglugar
4. Siak ni Mampionona. Walo ti tawenko ken agnanaedak ditoy Madagascar. Mano dagiti Saksi ni Jehova ditoy Madagascar? Agarup 10,000 kadi, 24,000, wenno 62,000?
5. Iti ania a tulnek ti pagnanaedak? Sirkuluam dayta sa tulnekam met ti pagnanaedam, ket kitaem no kasano ti kaasidegmo iti Madagascar.
Ubbing, Birokenyo Dagiti Ladawan
Aniada a panid ti pakakitaam kadagitoy a ladawan? Iti bukodmo a sasao, ibagam ti mapaspasamak iti tunggal ladawan.
DAGITI SUNGBAT ITI PANID 30 KEN 31
- Saan a 11 no di ket 10 koma ti agkukutel.
- Lallaki amin ti agkukutel iti daytoy a salaysay.
- Ti lalaki a nagsubli “inruknoyna ti rupana iti sakaanan ni Jesus, nga agyamyaman kenkuana.”
- 24,000.
- B.


text:
Hamaika
Ti Hamaika i/dʒəˈmeɪkə/ ket maysa nga isla a pagilian iti Kalatakan nga Antilles, nga addaan ti kaatiddog a 234 kilometro (145 mi), aginggana ti laud ti 80 kilometro (50 mi) a kalawa ken 10,990 a kuadrado kilometro (4,243 kd mi) a kalawa. mabirukan daytoy a pagilian idiay Baybay Karibe, ti agarup a 145 kilometro (90 mi) ti abagatan iti Kuba, ken 191 kilometro (119 mi) a laud iti Hispaniola, ti isla a mangisangsanglad dagiti pagilian nga estado iti Haiti ken ti Dominikano a Republika. Dagiti patneng nga agsasao iti Arawakano a Taíno a nagnaed ti nainaganan nga isla ti Xaymaca, a kayatna a sawen ket "Ti Daga ti Kayo ken Danum", wenno ti "Daga dagiti Ubbóg".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Hamaika". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Diktionario a Taíno" (iti Españiol). Ti Nagkaykaysa a Konpedarasion dagiti Tattao a Taíno. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2007-10-16. Naala idi 2007-10-18.
- Hamaika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti dati a kolonia ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- G15 a pagpagilian
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962


text:
TOPIKO ITI AKKUB | NO ADDA NATAY NGA AY-AYATEM
Kasanom nga Iliwliwag ti Ladingitmo?
Adu ti balakad no kasano nga aramiden dayta. Ngem saan nga amin ket makatulong. Kas pagarigan, mabalin nga adda dagiti mangibaga a dika agsangsangit wenno dimo ipekpeksa ti riknam iti uray ania a pamay-an. Mabalin nga ibaga met ti dadduma nga iruarmo amin a marikriknam. Ngem mas balanse ti balakad ti Biblia ken suportaran dayta dagiti moderno a panagadal.
Iti dadduma a kultura, ibilangdaka a saan a pudno a lalaki no agsangitka. Ngem talaga kadi a nakababain ti agsangit, aglalo no adu ti tao? Kuna dagiti eksperto iti emosion ken panagpampanunot a ti panagsangit ket normal a paset ti panagladingit. Ken mabalin a makatulongto ti panagladingit tapno malag-ananka iti saem a marikriknam uray pay kasano kakaro dayta. Ngem no igawidmo ti bagim nga agladingit, mabalin a pagdaksam dayta, imbes a pagsayaatam. Saan a suportaran ti Biblia ti ideya a madi ti agsangit wenno saanka a pudno a lalaki no agsangitka. Panunotem ti inaramid ni Jesus. Uray kabaelanna a pagbiagen dagiti natay, nagsangit latta iti sanguanan dagiti tattao idi natay ti dungdungnguenna a gayyem a ni Lazaro!—Juan 11:33-35.
Kaaduanna a paset ti panagladingit ti pannakarikna iti pungtot, aglalo no bigla ken di ninamnama ti ipapatay ti maysa. Adu ti rason nga agpungtot ti maysa a natayan, kas koma no makangngeg iti saan a napagpanunotan ken awan nakaibatayanna a sasao manipud iti maysa a maresrespeto a tao. “Agtawenak laeng iti 14 idi natay ni tatangko,” kuna ni Mike a taga-South Africa. “Idi pumpon, imbaga ti maysa a ministro a kasapulan ti Dios dagiti nasingpet a tattao ket alaenna ida a nasapa. * Nakaungetak ta kasapulanmi unay ni tatangmi. Uray 63 a tawenen ti napalabas, masaksaktanak latta iti imbagana.”
Ti ngay pannakakonsiensia? Mabalin a sangkapanunotmo, ‘Saan koma a natay no kastoy wenno kasdiay ti inaramidko.’ Posible a mariknam dayta aglalo no bigla ti ipapatay ti ay-ayatem. Wenno mabalin a mas makonsiensiaka no iti maudi a panagsaritayo sakbay a natay ket nagririkayo.
No parparigatennaka dagiti rikna a kas iti pungtot ken pannakakonsiensia, nasayaat no dimo laplapdan ti panangyebkasmo kadagita. Makisaritaka ketdi iti gayyemmo a dumngeg ken mangipasigurado kenka a normal laeng dagita a rikna kadagiti natayan. Kuna ti Biblia: “Ti pudno a kadua agayat iti isuamin a tiempo, ken ti kabsat a mayanak no adda rigat.”—Proverbio 17:17.
Ti kasayaatan a Gayyem a mabalin a pagpatulongan ti maysa a natayan ket ti Namarsua kadatayo a ni Jehova. Ibukbokmo kenkuana ti linaon ti pusom babaen ti kararag gapu ta ‘ipatpategnaka.’ (1 Pedro 5:7, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Maysa pay, ikarkarina nga amin dagidiay mangaramid iti dayta, mabang-arandanto babaen ti “talna ti Dios a mangringbaw iti isuamin a panunot.” (Filipos 4:6, 7) Usaren met ti Dios ti Saona, ti Biblia, a mangbang-ar kenka. Ilistam dagiti makaliwliwa a bersikulo. (Kitaem ti kahon iti baba.) Mabalinmo pay nga ikabesa ti dadduma kadagita. Dakkel ti maitulongna no pampanunotem dagita aglalo iti rabii no agmaymaysaka ken marigatanka a maturog.—Isaias 57:15.
Itay nabiit, natay iti kanser ti ipatpateg nga asawa ti 40 anyos a lalaki nga awagantayo iti Jack. Kuna ni Jack a pirmi ti lidayna no dadduma. Ngem nakitana a nagdakkel a tulong ti kararag. “No agkararagak ken Apo Jehova,” kunana, “mariknak a saanak nga agmaymaysa. Kaaduanna a makariingak iti rabii ken diakon makaturog. Kalpasan ti panangbasa ken panangpampanunotko a naimbag kadagiti makaliwliwa a bersikulo iti Biblia ken panangibukbokko iti riknak babaen ti kararag, agbalin a kalmado ken natalna ti puso ken panunotko, ket intono kuan, makaturogakon.”
Natay ti nanang ti agtutubo a ni Vanessa gapu iti sakit. Napaneknekanna met a talaga a makatulong ti kararag. “Kadagiti karirigatan a tiempo iti biagko,” kunana, “awagak laeng ti nagan ti Dios sa agsangitak. Dimngeg ni Apo Jehova kadagiti kararagko ken kanayon nga intedna ti pigsa a kasapulak.”
Ti dadduma nga eksperto a mammagbaga kadagiti agladladingit ibalbalakadda kadagiti natayan a tumulongda iti sabsabali wenno agboluntarioda iti dadduma a trabaho iti komunidad. Makatulong dayta tapno rumagsakda ken makissayan ti ladingitda. (Aramid 20:35) Napaneknekan ti adu a Kristiano a natayan a makaliwliwa la unay ti panangtulong iti sabsabali.—2 Corinto 1:3, 4.
^ par. 5 Saan nga isursuro ti Biblia daytoy. Isursuro ti Biblia nga adda tallo a makagapu iti ipapatay.—Eclesiastes 9:11; Juan 8:44; Roma 5:12.


text:
Talibon, Bohol
Ti Talibon ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Talibon ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Bagacay
- Balintawak
- Burgos
- Busalian
- Calituban
- Cataban
- Guindacpan
- Magsaysay
- Mahanay
- Nocnocan
- Poblacion
- Rizal
- Sag
- San Agustin
- San Carlos
- San Francisco
- San Isidro
- San Jose
- San Pedro
- San Roque
- Santo Niño
- Sikatuna
- Suba
- Tanghaligue
- Zamora
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Siasino ti Gog iti Magog a nadakamat iti libro ti Ezequiel?
Iti adun a tawen, inlawlawag dagiti publikasiontayo a ti nagan a Gog iti Magog ket nayawag ken Satanas a Diablo kalpasan a naitapuak manipud langit. Naibatay daytoy iti libro nga Apocalipsis a mangibagbaga a ni Satanas a Diablo ti mangidaulo iti sangalubongan a pannakaraut ti ili ti Dios. (Apoc. 12:1-17) Gapuna, naipagarup a ti Gog ket sabali pay a nagan ni Satanas.
Ngem dayta a panangilawlawag ket mangpataud kadagiti napapateg a saludsod. Apay? Usigentayo daytoy: Inton maabak ni Gog, kunaen kenkuana ni Jehova: “Kadagiti tumatayab nga agsippayot, kadagiti tumatayab nga addaan iti tunggal kita ti payak, ken kadagiti atap nga animal iti tay-ak itedkanto a kas taraon.” (Ezeq. 39:4) Kalpasanna, kunaen ni Jehova: “Iti dayta nga aldaw nga itdekto ken Gog ti maysa a disso sadiay, maysa a lugar a pagitabonan iti Israel . . . Sadiay itabondanto ni Gog ken ti intero a bunggoyna.” (Ezeq. 39:11) Ngem kasano koma a ti maysa nga espiritu ket kanen ‘dagiti tumatayab nga agsippayot ken dagiti atap nga animal iti tay-ak’? Kasano koma a ‘maitabon’ ni Satanas ditoy daga? Nalawag nga ipakita ti Biblia a ni Satanas ket maitapuak iti mangliwengliweng nga abut iti 1,000 a tawen, saan ket a makan wenno maitabon.—Apoc. 20:1, 2.
Naikuna nga iti ngudo ti 1,000 a tawen, maluk-atanto ni Satanas iti mangliwengliweng nga abut, ket “rummuarto tapno iyaw-awanna dagidiay nasion nga adda iti uppat a suli ti daga, da Gog ken Magog, tapno urnongenna ida a sangsangkamaysa maipaay iti gubat.” (Apoc. 20:8) Ngem kasano a mayaw-awan ni Satanas ni Gog no isu a mismo ni Gog? Ngarud, ni “Gog” ket saan nga isu ni Satanas, iti padto ni Ezequiel wenno iti libro ti Apocalipsis.
Asino ngarud ti Gog iti Magog? Masapul a sukimatentayo ti Kasuratan tapno maammuantayo. Saan laeng a dakamaten ti Biblia ti iraraut ti ‘Gog iti Magog’ no di ket dakamatenna pay ti iraraut ti “ari ti amianan” ken ti iraraut ti “ar-ari ti daga.” (Ezeq. 38:2, 10-13; Dan. 11:40, 44, 45; Apoc. 17:14; 19:19) Agduduma kadi ti tuktukoyen dagitoy? Saan. Nalawag nga ibagbaga ti Biblia a maymaysa dayta nga iraraut a nagduduma laeng ti pannakaawagna. Apay a kasta ti konklusiontayo? Gapu ta ibaga kadatayo ti Kasuratan nga amin a nasion ditoy daga ket karamanto iti daytoy maudi nga iraraut a mangiturong iti gubat ti Armagedon.—Apoc. 16:14, 16.
No pagdidiligentayo dagitoy a Nainkasuratan a pannakatukoy ti maudi a pannakaraut ti ili ti Dios, nalawag a ti nagan a Gog iti Magog ket saan a tumukoy ken Satanas no di ket iti aliansa dagiti nasion. Idauluanto kadi ti piguratibo nga “ari ti amianan” daytoy nga aliansa? Ditay masigurado. Ngem agparang a maitunos dayta iti kinuna ni Jehova maipapan ken Gog: “Umaykanto manipud iti dissom, manipud iti kaadaywan a paspaset ti amianan, sika ken ti adu nga ili a maikuyog kenka, isuda amin sisasakayda kadagiti kabalio, maysa a dakkel a kongregasion, maysa a puersa militar a nakaad-adu.”—Ezeq. 38:6, 15.
Kinuna met ni propeta Daniel a kapanawenan ni Ezequiel maipapan iti ari ti amianan: “Addanto damdamag a mangriribuk kenkuana, manipud iti leleggakan ti init ken manipud iti amianan, ket sigurado a rummuarto nga addaan iti dakkel a pungtot tapno mangtalipupos ken tapno ipaayna ti adu iti pannakadadael. Ket ipasdeknanto dagiti pimmalasio a toldana iti nagbaetan ti naindaklan a baybay ken ti nasantuan a bantay ti Arkos; ket kasapulanto nga umay agingga iti pagnguduanna, ket awanto ti katulongan maipaay kenkuana.” (Dan. 11:44, 45) Nalawag nga umasping daytoy iti kunaen ti libro ti Ezequiel maipapan kadagiti aramidento ni Gog.—Ezeq. 38:8-12, 16.
Ania ti sumaruno a mapasamak kas resulta daytoy a maudi nga iraraut? Kinuna ni Daniel: “Kabayatan dayta a tiempo tumakderto [inton Armagedon] ni Miguel [Jesu-Kristo], ti dakkel a prinsipe nga agtaktakder [manipud 1914] maigapu iti annak ti ilim. Ket sigurado nga addanto dumteng a tiempo ti rigat [ti dakkel a rigat] a saan pay a naipagteng manipud kaadda ti maysa a nasion agingga iti dayta a tiempo. Ket bayat dayta a tiempo makalisinto ti ilim, tunggal maysa a masarakan a naisurat iti libro.” (Dan. 12:1) Daytoy a tignay ni Jesus a pannakabagi ti Dios ket nailadawan met iti Apocalipsis 19:11-21.
Ngem asino ti matuktukoy a “Gog ken Magog” iti Apocalipsis 20:8? Bayat ti maudi a pannubok iti ngudo ti 1,000 a tawen, dagiti agrebelde ken Jehova ipakitadanto ti kababalin a kas iti kababalin ti ‘Gog iti Magog’—dagiti nasion a mangraut iti ili Dios sakbay la unay ti Armagedon. Agpada ti pagtungpalan dagita a grupo—agnanayon nga ipapatay! (Apoc. 19:20, 21; 20:9) Maitutop ngarud a maawagan iti “Gog ken Magog” ti amin a rebelde iti ngudo ti Sangaribu a Tawen.
Kas napasnek nga agad-adal iti Sao ti Dios, sigagagar nga ur-urayentayo no asino ti agakemto kas “ari ti amianan” iti asidegen a masanguanan. Ngem siasinoman ti mangidaulo iti aliansa dagiti nasion, masiguradotayo ti dua a banag: (1) maabak ken matalipuposto ti Gog iti Magog ken dagiti buyotna; ken (2) ti agturturayen nga Aritayo a ni Jesu-Kristo isalakannanto ti ili ti Dios ken iyegna ida iti natalna ken natalged a baro a lubong.—Apoc. 7:14-17.


text:
Pagsasao a Bosnio
Ti Bosnio (bosanski / бocaHckи [bɔ̌sanskiː]) ket isu ti naiyalagad a karuay ti pagsasao a Serbo-Kroata nga inus-usar babaen dagiti Bosniako.[3][4][5] Ti Bosnio ket maysa kadagiti tallo nga opisial a pagsasao ti Bosnia ken Herzegovina,[6] a kakuyog ti Krota ken Serbio. Daytoy ket maysa pay nga opisial a nabigbigan a minoridad wenno rehional a pagsasao idiay Serbia,[7] Ti Montenegro, Kosovo,[8] ken Macedonia.
Ti Alagaden a Bosnio ket naibatay iti adu a naiwarwaras a dialekto ti Serbo-Kroata, Shtokavia, a kaaduan a naipangpangruna iti [dialekto ti Akin-daya a Herzegovina|Akin-daya a Herzegovina]], nga isu pay daytoy ti batayan ti Alagaden a Kroata, Serbio, ken Montenegrino. Aginggana idi ti pannakawaswas ti SFR Yugoslavia, dagitoy ket natrato a kas agmaymaysa a pagsasao a Serbo-Kroata, ken dayta a termino ket naus-usar pay laeng iti Inggles iti panangibaga ti sapasap a batayan (bokabulario, grammar ken eskritu) nga ita nga aldawen ket ket dagiti uppat nga opisal a nailian nga alagaden, urayno ti termino ket saanen nga inus-usar dagiti patneng nga agsasao.
Ti Alagaden a Bosnio ket agus-usar ti Latin nga abesedario.[Nota 1] Ti Bosnio ket naipangpangruna kadagiti karuay ti Serbo-Kroata para kadagiti bilang ti nabulbulod a balikas ti Arabiko, Otomano Turko ken Persiano, gapu ti pannakaiyasideg ti pagsasao kadagiti kultura babaen ti Islamiko.[9][10][11] Ti pagsasao a Bosnio ket aglaon pay kadagiti bilang kadagiti Hermanismo a saan a mangmangeg iti Kroata wenno Serbio a naus-usaren manipud iti Imperio ti Austro-Hungaro.[12]
Adda met dagiti mangitaktakder a lingnguista ken dagiti sosio-politiko a mangtunton a ti Bosnio ket saan laeng nga alagaden a pagsasao dagiti Bosniako, ngem kadagiti amin a Bosnia ken Herzegovina, a mangal-ala iti naipakasaritaan nga ebidensia a ti rehional a termino ti Bosnio ken nasaksian.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ti Siriliko ket opisial a naus-usar nga abesedario, ngem iti panagsanay daytoy ket naus-usar laeng idiay Republika Srpska,nga idiay Pederasion ti Bosnia ken Herzegovina ket ti latin ti kaaduan a naus-usar.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Accredited Language Services: An Outline of Bosnian Language History". Accredited Language Services. Naala idi 12 Agosto 2012.
- ^ Alexander 2006, pp. 1-2.
- ^ David Dalby, Linguasphere (1999/2000, Linguasphere Observatory), pg. 445, 53-AAA-g, "Srpski+Hrvatski, Serbo-Croatian".
- ^ Benjamin V. Fortson, IV, Indo-European Language and Culture: An Introduction, 2nd ed. (2010, Blackwell), pg. 431, "Gapu ti nalaka pannaki-innawatda, ti Serbio, Kroata, aken Bosnio ket kadawyan a naipagpagarup nga agmaymaysa a pagsasao a tinawtawagan ti Serbo-Kroata ."
- ^ Václav Blažek, "On the Internal Classification of Indo-European Languages: Survey" naala idi 20 Okt 2010, pp. 15-16.
- ^ See Art. 6 ti Batay-linteg ti Pederasion ti Bosnia ken Herzegovina, mabalin a magun-od idiay opisial a website oti Opisina ti Nangato a Representatibo ti Bosnia ken Herzegovina
- ^ "European charter for regional or minority languages: Application of the charter in Serbia" (PDF). Konsehal iti Europa. 2009.
- ^ Driton Muharremi and Samedin Mehmeti (2013). Handbook on Policing in Central and Eastern Europe. Springer. p. 129.
- ^ Algar, Hamid (2 Hulio 1994). Persian Literature in Bosnia-Herzegovina. Oxford: Journal of Islamic Studies (Oxford). pp. 254–68.
- ^ Balić, Smail (1978). Die Kultur der Bosniaken, Supplement I: Inventar des bosnischen literarischen Erbes in orientalischen Sprachen. Vienna: Adolf Holzhausens, Vienna. p. 111.
- ^ Balić, Smail (1992). Das unbekannte Bosnien: Europas Brücke zur islamischen Welt. Cologne, Weimar ken Vienna: Bohlau. p. 526.
- ^ ANDLER, CH (1915). Pan-Germanism: Its plans for German expansion in the World. Paris: Librairie Armande Colin. p. App. I, II - pp. 69–71.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pagsasao a Bosnio iti Wikimedia Commons


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Israel
Watchtower Association of Israel, RA
Rehov Rabinovich Shefer 23
6516604 TEL AVIV
ISRAEL
+972 3-5164039
Panagpasiar
Domingo agingga iti Huebes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna: 45 minuto - 1 oras
Trabaho iti Opisina
Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti Hebrew ken Israeli Sign Language. Mangiwanwanwan kadagiti kongregasion iti pagilian.


text:
Katerina, Dukesa ti Cambridge
Ni Katerina, Dukesa ti Cambridge (Katerina Isabela "Kate"; née Middleton; 9 Enero 1982)[1] ket isu ti asawa ni Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge, ken maysa a kameng ti Naarian a Pamilia ti Britaniko. Ti Duke ti Cambridge ket isu ti maikadua a nailinia iti trono, kalpasan ti amana, kadagiti 16 a Mankomunidad a Pagturayan ken, ken dumtengto a maipangato kadagitoy, ti Dukesa ket automatiko nga agbalinto nga isu ti Konsorte ti Reina.[2]
Ni Katerina ket dimmakkel idiay Chapel Row, ti maysa purok nga asideg idiay Newbury, Berkshire, Inglatera.[3] Isu ket nagadal idiay Eskosia idiay Unibersidad ti St Andrews, nga isu idiay ti nakaamamuanna ni Prinsipe William ti Gales idi 2001. Ti nagtulaganda ket nairangarang idi 16 Nobiembre 2010, ken isu ket dimmar-ay kadagiti adu a nadayeg a naarian a paspasamak sakbay a nagassawada idi 29 Abril 2011 idiay Westminster Abbey. Ni Katerina ket nakapartuat ti nangruna a pagbanagan para iti Britaniko a moda a daytoy ket naitermino a kas ti "Kate Middleton a panakagapu", ken idi 2012, isu ket napili a kas maysa kadagiti 100 a Kaimpluensian a Tattao iti Lubong babaen ti Time Magazine.[4][5]
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ A kas maysa a natituloan a naarian, ni Katerina ket saan nga agtengtengngel ti apelyido, ngem no agusar , daytoy ket ti Mountbatten-Windsor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Katerina, Dukesa ti Cambridge". Current Biography Yearbook 2011. Ipswich, MA: H.W. Wilson. 2011. pp. 116–118. ISBN 9780824211219.
- ^ "Reina Kate? Ti Natan-ok a Reina? Iti panagbiruk ti baro a Titulo ni Kate Middleton". Time Magazine. 16 Nobiembre 2010. Naala idi 14 Mayo 2011.
- ^ "Naarian a panagkasar: Ti purok ni Bucklebury ni Kate Middleton ket agsagsagana para iti daytoy dakkel nga aldaw". The Telegraph. 12 Abril 2011. Naala idi 12 Abril 2011.
- ^ Thomas-Bailey, Carlene; Wood, Zoe (30 Marso 2012). "Kasano a ti 'Dukesa ti Cambridge a panakagapu' ket tumultulong iti Britaniko a moda idiay Estados Unidos". The Guardian. Naala idi 3 Mayo 2012.
- ^ http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111952,00.html TIME 100: Ti Lisaan, Katerina, Dukesa ti Cambridge, ken Pippa Middleton
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jobson, Robert (2010). William ken Kate – Ti Sarita ti Ayat. Londres: John Blake Publishing. ISBN 978-1-84454-736-4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Katerina, Dukesa ti Cambridge iti Wikimedia Commons
- "Opisial a sapot ti pagsaadan ti Britaniko a monarkia – HRH Ti Dukesa ti Cambridge". Naarian a Sankabalayan.


text:
Pualas, Lanao del Sur
Ti Pualas ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pualas ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Badak
- Bantayan
- Basagad
- Bolinsong
- Boring
- Bualan
- Danugan
- Dapao
- Diamla
- Gadongan
- Ingud
- Linuk
- Lumbac
- Maligo
- Masao
- Notong
- Porug
- Romagondong
- Talambo (Pob.)
- Tamlang
- Tuka
- Tomarompong
- Yaran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lagipentayo ni Santiago Fonacier
10 a tinedier, 10 nga agtawen iti 20-30, 10 nga agedad iti 40-60, ken pito nga agedad iti 61 agpangato iti nagdamdamagak maipapan ken ni Sen. Santiago Fonacier. Awan pay iti sangapulo a makaam-ammo kenkuana. Kadagitoy a makaammao, nataenganen, ken kas iti namnamaek, manipud dagitoy wenno nagtaudda manipud iti Ilocos Norte ken kameng ti Iglesia Filipina Independiente (IFI). Adda pay panagduadua dagiti dadduma ta manglangitda pay nga umuna sadanto agtimek. Itoy a pagteng, kasla kayatko a patien, a nalaokan met iti “anglit” ti agpepengnget relihion iti pannakaited koma iti pakalaglagipan itoy naindaklan nga Ilokano. Ti kangatoan a respeto ket maikawes koma kenkuana, saan laeng nga iti politika a nagpayagpaganna no dipay ket iti literatura. Mannurat ni Fonacier ket rumbeng laeng a maited kenkuana ti pammadayaw nga agtaud kadagiti nadumaduma nga award giving body ti Ilocano Lit.
Kas mannurat, nasken nga ammmoentayo no asino ni Senador Santiago Fonacier. Ta ngamin isu ti maysa kadagiti nangpabileg iti kinaadda ti Literatura Ilokana ken nangiyabay ti literatura ni saluyot kadagiti amin a literatura iti pagilian. Nupay idi panawenna(da) commonwealth era, rumusrusing pay laeng (wenno manen) ti Ilocano Lit kalpasan nga imbaddebaddek dagiti Kastila ken pinugipogda amin a rukbosna. Ultimo bukod nga alpabeto ket nairaman a dinelubio dagiti kolonista. Ngem itoy a panagrusing, saan a nagpaudi ni Fonacier a nangibayog ti literatura ti kabukbukodanna a dila. Nupay saan a naurnos dagiti binatog ti literatura idi panawenna (da), ti nasken ket adda dayta a pammaneknek a saan a naudi ni Ilokano. Kas iti proponente idi ti maysa pay a nalaing nga Ilokano a mannurat, ni Camilo Osias ti La Union, ken nadakamat ken nagsasaritaan iti GF Convention idiay Suso Beach idi ngalay ti 1980’s, awan koman iti pinnapilit ti “NGA” ken “A” ta “NGA aminen. Ngem di met ngarud mabalin. Isu naaddaan iti pannakaurnos dagiti binatog iti Ilocano Writings.
Asino aya ni Senador Santiago Fonacier?
Iti politika.
Maysa kadagiti kasiriban a political figure idi commonwealth era. Isu a natural a manmanon iti makaam-ammo kenkuana malaksid kadagiti kameng iti IFI. Imbagianna ti Ilocos Norte idi 1st Philippine National Assembly. Iti First District iti Philippine Senate, kaduana a nangibagi iti senado ni Don Belong wenno Isabelo de los Reyes. Imbagianda ti Abra, Batanes, Cagayan Valley , Ilocos Sur, Ilocos Norte and Isabela. Isuda a dua iti responsibilidad iti panagbalin nga ili dagiti kaaduan nga il-ili iti Kailokoan.
Idi maul-ulaw ni Pres. Manuel Quezon iti saan a panagkikinnaawatan dagiti umili maipapan iti lenguahe, napanunot ti presidente a mangbukel iti Surian ng Wikang Pambansa, nga isu itan ti Komisyon ng Wikang Filipino.
Ni Senador Santiago A. Fonacier iti nangibagi iti sibubukel nga Ilokano. Dagitoy ti kadua ni Fonacier iti kaunaan a Surian nga Wikang Pambansa: Jaime C. de Veyra, (SamareƱo-Bisaya), pangulo; Cecilio Lopez (Tagalog), sekretario; dagiti kameng ti hunta: Felix Salas Rodriguez (Hiligaynon-Bisaya), Santiago A. Fonacier (Ilokano), Casimiro F. Perfecto (Bikol), Isidro Abad (Sugbuanon-Bisaya), Jose I. Zulueta (Pangalatok), ken Hadjii Beeto (wenno Butu kadagiti dadduma a sinurat a nasagangko, Muslim, a nangibagi kadagiti minorya).
Dagitoy a nangbukel iti Surian iti nangadal iti pannakaadda iti agdama a nailian a lenguahe, ti Filipino. (Itinto sumaruno a sinurat nga ilawlawagko ti namay-anda a nagpili.)
Nalalatak dagiti Ilokano a politiko idi commonwealth era ken post commonwealth, ket pasig amin a mannurat dagitoy nga agkakadayaw nga Ilokano a politiko a kadua ni Fonacier. Isuda man dagitoy dagiti kaduana: Isabelo de Los Reyes (IS ken maibilang isu ti ama dagiti obrero); Alejo Mabanag (LU), Camilo Osias (LU) (kameng ti pannakaputar iti 1935 Constitution), Quintin Paredez (Abra), Prospero Sanidad (IS) ken Elpidio Quirino (IS).
Ni Fonacier a kas mannurat.
Ne, ket mannurat gayam! Kuna man dagiti padatayo a mannurat idi imbagak daytoy. Isuna iti nangipatarus iti Iluko bersion ti Noli Me Tangere ken El Filibusterismo. Ti kopia ti Iluko bersion a Noli Me Tangere ket ti “Di Nak Sagiden.” Agpateg iti PhP 150.00 iti website sale ti www.amason.com. Darana iti mannurat. Pinanawanna ti panagisuro iti eskuelaan ket nagsurat ken editor, ti La Lucha a nagpaut iti uppat a pulo a tawen sipud idi 1900’s, La Democracia, ken El Grito del Pueblo.
Itoy a pannakaselebrar ti maika-100 a tawen ti Unibersidad ti Pilipinas, malagip latta met ni Fonacier, a kas naidaklan nga Ilokano a nagakem a kas kameng iti board of regents iti eskuelaan. Natayab ti naganna idi panawenna, saan laeng nga iti uneg ti pagilian no dipay ket iti ballasiw taaw a kas kameng kadagiti Independence mission.
Seminarista ni Fonacier. Naordinan a padi ti IFI idi 1902 iti edadna a 17. Isu iti nangsukat ken ni Gregorio Aglipay a kas obispo ti IFI. Iti panangidaulona, ad-adda a rimmangpaya ti IFI iti sangkapagilian, ket inawisna dagiti kangrunaan a pigura ti pagilian kadagidi panawen a nangkontra kadagiti Kastila ken ti Katolika nga agsarita iti IFI, a kas kada, Aurelio Tolentino, Juan Matapang ken dadduma pay. Ni Tolentino ti maysa kadagiti kapingeten a nangilablaban iti kalintegan ni Pinoy idi panawen ti Kastila (kadua ni Bonifacio) ken idi panawen ti Amerikano. Ti IFI ket simmina iti Katolika gapu iti saan a patas a trato ken karbengan ni Pinoy kadagiti Kastila.
Naiyanak ni Fonacier idi Mayo 21, 1885 sadiay Laoag, Ilocos Norte. Natay iti edadna a 92 idi Disiembre 8, 1977.
Lagipentayo koma met ti kinaadda iti naindaklan nga Ilokano a nangibayog ti puli. Wen, ni Ilokano, a kas banuar. Kas maysa a mannurat, ipaaymi daytoy a sinurat para iti maingel a banuar… ##
Saturday, June 07, 2008
Lagipentayo ni Santiago Fonacier
2 comments:
-
-
maysaak met gayam kadagiti adda kaw-kawaw ti utekna nag ilocano! ti ammok adun ti ammok kadagiti mamasirib ken bannuar nga ilocano ngem palso gayam a panangipato! ita laeng nga naamuak ti maysa kadagiti maipagtangsittayo nga ilocano...dita yuyeng ti pagin-ina-naam apo Santiago, iligsayko ti kallugongko!
salamat kabayan, JIm!
- 9:49 AM
- Ka Iddo said...
-
agyamanak met iti isasarungkarmo, kailian!
- 5:06 PM


text:
Tinoc, Ifugao
Ti Tinoc ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Ifugao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Tinoc ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.[2]
- Ahin
- Ap-apid
- Binablayan
- Danggo
- Eheb
- Gumhang
- Impugong
- Luhong
- Tinoc
- Tukucan
- Tulludan
- Wangwang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ifugao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Ifugao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Liblibro ti Google
Ti Liblibro ti Google (Ingles: Google Books) (dati a naam-ammuan a kas ti Google a Pangbiruk ti Libro ken Maimaldit a Goggle) ket maysa a serbisio manipud ti Google Inc. nga agbiruk kadagiti napno a testo dagiti libro ken magasina a sinukisok ti Google, anapabalin a testo nga inusar ti optikal a panagilasin ti karakter, ken naipenpen kadagiti bukodna a dihital a database.[1] Ti serbisio ket dati a naam-ammuan a kas ti Maimaldit a Goggle (Ingles: Google Print) idi naipangyuna idiay Frankfurt a Piesta ti Libro idi Oktubre 2004. Ti Boblioteka a Gandat ti Google, a naam-ammuan pay a kas ti Google a Panagbiruk ti Libro (Ingles: Google Book Search), ket nairangarang idi Disiembre 2004.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti kangrunaa a apanilpo ti libro ti Google ket mabirukan idiay "Google books". Google. Naala idi 2012-05-18. Ti "napasayaat" a mensahe ti sistema a mangpalubos ti naisangsangayan apanagbiruk ket mabirukan idiay "Google books:Advanced book search". Google. Naala idi 2012-05-18.


text:
Kategoria:Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 8 a subkategoria, manipud iti 8 a dagup.
*
- Dagiti pagilian idiay Aprika (51 K, 55 P)
D
- Dagiti rehion ti Aprika (9 K, 7 P)
H
- Heograpia ti Aprika (21 K, 4 P)
K
- Kagimongan ti Aprika (1 K)
- Kultura ti Aprika (2 K, 1 P)
P
- Pakasaritaan ti Aprika (1 K)
S
- Sub-Sahara nga Aprika (1 K, 1 P)
E
- Dagiti pungol nga artikulo ti Aprika (1 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Aprika"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.


text:
Kategoria:Dagiti baybay
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
A
- ► Dagiti baybay ti Akin-abagatan a Taaw (12 P)
- Dagiti baybay ti Taaw Atlantiko (8 K, 5 P)
D
- Dagiti baybay ti Europa (9 K, 7 P)
- Dagiti pingir a baybay (5 K, 1 P)
M
- Mediteraneo (8 K, 2 P)
T
- Dagiti baybay ti Taaw Artiko (5 K, 10 P)
- Dagiti baybay ti Taaw Indiano (2 K, 3 P)
- Dagiti baybay ti Taaw Pasipiko (1 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti baybay"
Dagiti sumaganad a 3 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 3 a dagup.


text:
Franklin Pierce
Ni Franklin Pierce (Nobiembre 23, 1804 – Oktubre 8, 1869) ket isu idi ti maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (1853–1857) ken is-isu laeng ti Presidente a nanipud idiay New Hampshire. Ni Pierce ket maysa idi a Demokratiko ken maysa a "nagmaskara ti masa" (mysa a Taga-amianan nga adda iti Abagatan a pannakipagrikna)[1] a nagserbi idiay Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos ken ti Senado. Ni Pierce ket nakilaban ti Gubat ti Mehikano-Amerikano ken nagbalin a maysa a brigada heneral iti Buyot. Ti pribadona a panagsanay ti linteg idiay pagtaenganna nga estado, ti New Hampshire, ket nagballigi unay nga isu ket naidatonan kadagiti nadumaduma a puesto, nga isu ket saan nga immawat. Kalpasan daytoy, isu ket nainominado a kas ti kandidato ti partido para iti presidente iti maika-49 a balota iti 1852 a Demokratiko a Nailian a Taripnong.[2] Iti panagbutos ti presidente, ni Pierce ken ti timmaray a kaduana a ni William R. King ket nanagbak babaen ti maysa a guedday iti Elektoral a Kolehio. Inakda ti Partido Whig nga etiketa ni Winfield Scott ken William A. Graham babaen ti 50 porsiento aginggana ti 44 a porsiento a naggiddiatan iti nadayeg a butos ken 254 aginggana ti 42 iti elektoral a butos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Holt, Michael F.; Fitzgibbon Holt, Michael; Schlesinger, Jr., Arthur M; Wilentz, Sean (2010). Franklin Pierce Tomo 14 Dagiti Amerikano a Presidente. Macmillan. ISBN 978-0805087192.
- ^ Nathaniel Hawthorne (2010). "Ti Biag ni Franklin Pierce, 1852, Kapitulio 7". Naala idi Oktubre 3, 2010.


text:
Papa Esteban III
Ni Papa Esteban III (c. 720 – 1 Pebrero 772) ket isu ti papa manipud idi 1 Agosto 768 aginggana idi 1 pebrero 772.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Partner, Peter, Dagiti Daga ni Santo Pedro: Dagiti Estado ti Papa idi Tengnga a Panpanawen ken ti Nasapa renasimiento (1972)
- Mann, Horace K., Dagiti Biag dagiti Papa iti Nasapa a Tengnga a Panpanawen, Tomo I: Dagiti papa babaen ti Panaturay dagiti Lombardo, Paset 2, 657-795 (1903)
- DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., Ti Kompleto a Pakasaritaan dagiti Papa, manipud kenni Santo Pedro, ti Immuna nga Obispo aginggana kenni Pio ti Maikasiam (1857)
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Stephen (Popes)". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Esteban III iti Wikimedia Commons
- "Pope Stephen (III) IV". Ensiklopedia Katolika. 1913.


text:
TI BIBLIA BALBALIWANNA TI BIAG
Naumaakon iti Panagbiagko
Natulongan ni Dmitry nga agbalbaliw ket nakaragragsak itan.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Panggep ti Biag?
Napanunotmo kadin, ‘No ania ti panggep ti biag?’ Ammuen ti sungbat ti Biblia iti dayta a saludsod.
Ania ti Panggep ti Dios Para iti Daga?
Ilawlawag ti Biblia no apay a pinarsua ti Dios ti daga, no kaano nga agpatingga ti panagsagaba, ken no ania ti agur-uray iti masanguanan para iti daga ken dagiti agnaed iti dayta.
Ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Arak
Ammuem dagiti prinsipio ti Biblia a makatulong kenka a maaddaan iti balanse a kapanunotan maipapan iti arak.


text:
Limon
Ti limon (Citrus x limon) ket maysa a bassit kankanayon a berde a mula a patneng iti Asia, ken ti immitlog a duyaw a prutasna. Ti prutas ket inus-usar para iti panagluto ken dagiti pay saan a panggep ti pangluto iti amin a sangalubongan, naipangpangruna ti tubbogna, ngen ti lasagna ken ti ukisna (nanam) ket inus-usar pay iti panagluto ken panagiyurno. Ti tubbog ti limon ket agarup a 5% aginggana ti 6% a sitriko asido, a mangited ti limon iti naalsen a nanamna. Ti naisangayan a naalsem a nanam ti limon ket mangaramid daytoy a nangruna limug kadagiti mainum ken makmakan a kas ti limonada.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti taudan ti limon ket misterioy, urayno naipagpagarup a dagiti limon ket immunada a naimula idiay Akin-abagatn nga India, akin-amianan a Burma, ken Tsina.[1][2] Ti panagadal ti henetiko a taudan ti limon ket naireporta a daytoy ket hibrido a baetan ti naalsem a narangha ken citron.[3]
Dagiti limon ket naamammuan babaen dagiti Hudio iti Herusalem, nga isuda segun kenni Josefo, ket binatbatuda ti nagkamkamali a padi idi las-ud ti piesta idi tawtawen ti 90 BC,[4] urayno ti Hudio a tradision ket mangtalinaay a daytoy ket naaramid nga inusar dagiti citron, a saan a dagiti limon.[5] Simrekkda idiay Europa idiay asideg ti akin-abagatn nga Italia iti saan a naladladaw ngem umuna a siglo AD, idi las-ud ti panawen ti Taga-ugma a Roma. Nupay kasta, dagitoy ket san nga adu a naimuymuyongan. Naipayammo kalpasanna daytoy idiay Persia ken kalpasanna idiay Irak ken Ehipto idi agarup a 700 AD. Ti limon ket ommuna anairehistro iti literatura iti maysa a maika-10 a siglo a treatado ti Arabiko iti panagtaltalon, ken inus-usar pay idi a kas maysa nga ornamental a mula kadagiti nasapa nga Islamiko a hardin.[1][2] Daytoy ket adu a naiwarwaras iti amina nga Arabiko alubong ken ti rehion ti Mediteraneo idi baetan ti 1000 ken 1150.
Ti immuna nga adu a pannakaimulmula dagiti limon idiay Europa ket nangrugi idiay Genoa idi tengnga ti maika-15 a siglo.[2] Ti limon kalpasanna daytoy ket naipayammo idiay Kaamerikaan idi 1493 idi ni Christopher Columbus ket nangiyeg kadagitibukel ti limon idiay Hispaniola kadagiti panagbanbaniagana. Ti Kastila apanagrukam iti amin a Baro a Lubong ket nangtulong ti pannakaiwarwaras dagiti bukel ti limon. Daytoy ketnangruna nga inus-usar a kas ornamental a mula ken para iti medisina.[2] Idi maika-19 a siglo, dagiti limon ket kaaduanen a naimulmula idiay Florida ken California.[6]
Idi 1747, dagiti eksperimento ni James Lind kadagiti marino a nagsagsagaba iti eskorbuto ket nairamraman ti panagnayon ti tubbog tilimon kadagiti kankanenda, urayno ti bitamina C ket saan pay idi a naamammuan.[7][8]
Ti taudan ti balikas a limon ket mabalin a ti Tengnga a Daya. Ti maysa kadagiti kasapaan a pannakaibagbaga ti "limon" ket nagparang iti maysa a dokumento idi 1420–1421. Ti balikas ket naala manipud ti Duog a Pranses tilimon, isunga ti Italiano ket limone, manipud ti Arabiko ti laymūn wenno līmūn ليمون, ken manipud ti Persiano ti līmūn لیمو, ti sapasap a termino ti citrus a prutas, a daytoy ket kapadpada ti Sanskrio ti निम्ब (nimbū, “dalayap”).[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Wright, A. Clifford. "Pakasaritaan ti Limonada". CliffordAWright.com.
- ^ a b c d "Dagiti taudan". limmi.it.
- ^ Gulsen, O.; M. L. Roose (2001). "Dagiti limon: Dibersidad ken Pannakaikabagian kadagiti Napili a Henero a Kita ti Citrus a kas Narukod kadagiti marka ti Nuklear a Henoma". Warnakan ti Amerikano a Kagimongan ti Hortikultural a Siensia. 126: 309–317.
- ^ Ni Robin Lane Fox, The Unauthorized Version, 1992:116.
- ^ Talmud Bavli Sukkah 48b
- ^ Julia F. Morton (1987). "Dagiti prutas dagiti napudot a klima". Unibersidad ti Purdue. pp. 160–168.
- ^ {{cite web|url=http://www.kcl.ac.uk/depsta/iss/library/speccoll/exhibitions/skilsail/scurv.html%7Ctitle=Kaso 3: Medisina ti Marina: Ti Panangilaban ti Eskorbuto=|publisher=Kolehio ti Ari idiay Londres}
- ^ James Lind (1757). Ti treatado iti eskorbuto. Maikadua nga edision. Londres: A. Millar.
- ^ Douglas Harper. "Online a Diksionario ti Etimolohia".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Limon iti Wikimedia Commons


text:
Ania, ni Shakespeare, di pudno a mannurat?
“Dina ammo ti agsurat. Nainagan laeng kenkuana dagiti tallopulo ket pito master pieces a play,” daytoy ti ipappapilit ti maysa a literary group sadiay London, England, ti de Vere Society.
Ket ngimmato la ket ngarud ti kiday dagiti amin nga agduyos ti literatura. Pakairamanan ‘toy author. Ngamin ti kalatakan pay laeng a mannurat iti play ket talaga kano a saanna nga ammo ti agsurat iti play?
“No agtultuloy ti pammatiyo a ni William Shakespeare a taga Stratford-Upon-Avon ti nangsurat kadagiti daydayawenyo a ‘Shakespearean play’, maibilangkayo kadagiti nangkillo ti pudno a pakasaritaan ti literatura,” daytoy ti kuna ni Richard Malim, sekretario ti de Vere Society.
Ti maysa kadagiti daydayawen a linia iti Romeo and Juliet ket ti klasiko a linia a O, Romeo, my Romeo. Where art thou my, Romeo? Maysa daytoy a figure of speech nga interrogation. Iti literatura, lalo iti literatura Ilokana, naruay met dagiti kakastoy a figure of speech. Maysa a dramatic wenno rhetoric effect a paset ti sinurat.
Ngem, dagitoy a sinurat ket saan a ni William Shaklespeare ti nangsurat a kas ipetpetteng ti de Vere Society.
“Saan! Saan a pudno dayta. Naipanagan laeng kenkuana!” Ipapilit ni Malim.
Ket asino ngarud ti pudno nga author dagitoy a play?
“Ni Edward de Vere. Isu a talaga ti nangsurat kadagitoy a play. Impanaganna laeng ken ni Shakespeare dagitoy a sinuratna. Kayat ngamin ni de Vere nga ilimed ti kinaasinona,” innayon pay ti grupo dagiti mannurat.
Asino aya ni Edward de Vere?
Maysa a nga aristokrata. Maysa a nangato a tao nga agduyos iti literatura ken nangilinged ti naganna, kuna ti grupo.
Naiyanak ni Edward de Vere, a ka maika-17th Earl of Oxford, naiyanak idi 1550 sadiay Castle of Hedingham. Nagiskuela sadiay Oxford ken Cambridge ken kanayon iti panagbiahena sadiay Europa.
Idinto a ni William Shakespeare, innayon ti grupo, ket maysa laeng a gagangay nga anak ti common tao. Nagiskuela iti formal education sadiay Stratford Grammar School.
Kasapulan ngamin kano nga ilemmeng ni de Vere ti kinaasinona iti publiko, isu nga impanaganna ken ni Shakespeare dagiti sinuratna. Ngamin simmangpet kano ni Shakespeare iti London nga awan iti makukuartana. Idinto ta ni de Vere ket maysa nga aristokrata.
“Saan a nakapappapati dagita nga ibagbagada,” kuna met ni Stanley Wells. “Ti Shakespeare ket sinurat a talaga ni William Shakespeare. Imposible a makasurat ni de Vere kadagidi a panawen ket makumikom la unay.”
Kuna pay ni Wells, nga iti kinalatak ti theater play kadagidi a panawen, imposible nga adda pay ti mailemmeng idinto ta ti tsismis ket nangato unay nga agpang iti gimong.
Iti kinalatak ni William Shakespeare, adu met dagiti mannurat a nalalatak a kinabalubalna iti kinalatak a kas kada playwright Francis Bacon ken ni mannaniw a Christopher Marlowe, a makin-author iti The Tragedy of Dr. Faustus, maysa a nalatak a karakter a nangilako ti kararuana ken Satanas.
“Ti lawag ti kinapanatiko ti adda kadagiti matada, imbes nga agidatagda iti napigsa nga ebidensia iti lawlawatenda,” innayon ni Wells iti ipetpetteng dagiti grupo dagiti mannurat.
No bilang pudno ti sasawen ti de Vere, ania ngarud ita? Apay ngarud nga agririda? Susme… makaulaw!
Saan aya a nalatlatak nga adayo ni Mark Twain ngem ni Samuel Clemens? Saan aya a nalatlatak nga adayo da Dr. Christine Marie Versoza ken Psychologist Ma. Theresa Buenaventura Santos ngem ni Jaime M. Agpalo, Jr.?
Kamatem pay laeng iti inka inyuttot? Nagmawmawen a, awanen iti banglona nga inka ipreserba, saan? Hmm… kaska la limmidok met iti sangabakig a sudo a baak a basi…. Baam man laengen! ##
(copy and paste)
http://www.deveresociety.pwp.blueyonder.co.uk/authorship_subpage.html
http://www.deveresociety.co.uk/
http://www.shakespeare-oxford.com/
Link
Thursday, October 26, 2006
William Shakespeare Issue
Ania, ni Shakespeare, di pudno a mannurat?
2 comments:
- rva said...
-
isu man. adda met nakabasaak idi kadaytan a claim itin sa pagiwarnak wenno magasin. ngem adda pay, aya, mamati ken mapamati ngarud ita aglalo no nakurang wenno nakisang dagiti pammaneknek. no saan a ni shakespeare ti nakinpartuat, saan met napateg ta iti panagkunak laeng dagiti obra a drama ti napatpateg, isu dagitoy ti immortal nga adda agingga ita ken iti agnanayon. saan a ni shakespeare. "ars longa, vita brevis" kunada ngarud. art is long, life is short. dayta obra/gapuanan/piesa/opus ti agtalinaed ken agnayon.
- 11:01 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
hmmm, archive ti TAWID idi 2003, ading...saan pay la nga uso ti web log idi...awan la iti maipis-it a sabali isu a mabalin met la daytoy...
kusto ta kunam...diay sinurat ti importante a saan ket a daydiay nagsurat...
- 9:18 PM


text:
Casuarina
Ti Casuarina ket isu ti henero dagiti 17 a sebbangan iti pamilia ti Casuarinaceae, patneng daytoy ti Australasia, ti Indiano a Subkontinente, Abagatan a daya nga Asia, ken ti is-isla ti akinlaud a Taaw Pasipiko. Daytoy ket natrato idi a kas ti agmaymaysa a henero iti pamilia, ngem daytoy ket naipagsisina kadagiti tallo a henero (kitaen ti Casuarinaceae).[1][2]
Dagitoy ket kankanayon a berde a kayo a dumakkel iti 6–35 m (20–115 ft) a katayag. Ti samekna ket buklen ti narapis, adu ti sangana a berde aginggana ti kolordapo-berde a sangsanga iti 0.5–1 mm (0.020–0.039 in) a diametro, nga addaan iti bassit-usit a nasiksikan a bulbulong iti aligusgos iti 5–20. Dagiti sabong ket mapataud iti bassit a kasla amento dagiti nagraraay; dagiti sabong ket simple a buston. Kaaduan kadagiti sebbangan ket dioecious, ngem adda met dagiti bassit a monoecious. Ti bunga ket maysa a natarikayo, immitlog ti estruktura ken kasla kapada ti kono ti konipera a buklen dagiti nadumaduma a karpela a ti tunggal maysa ket aglaon ti agmaymaysa a bukel nga addaan ti bassit a payak.[1][3] Ti henetiko a nagan ket naala manipud iti Malay a balikas para iti kasuari, a mangibagbaga ti pannakaipada a baetan ti dutdot ti billit kadagiti samek ti kayoa,[4] ngem ti kayo ket tinawtawagan ti rhu iti agdama nga alagaden a Malay.
Ti sebbangan ti Casuarina ket taudan ti taraon dagiti arabas dagiti hepialid burbur; kamkameng ti henero nga Aenetus, a mairaman ti A. lewinii ken A. splendens, horisontal dagitoy nga umosok kadagiti puon sadanto bertikal nga agpababa. Ti Endoclita malabaricus ket manganda pay kadagiti Casuarina. Ti noctuid Burbur ti nabo ket nakitkita pay a mangmangan iti Casuarina.
Dagiti Pendunculagin, casuarictin, strictinin, casuarinin ken casuariin ket dagiti ellagitannins a mabirukan kadagiti sebbangan iti kaunegan ti henero.[5]
Dagiti napili a sebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Casuarina cristata Miq. (Akin-amianan a daya nga Australia: Queensland, New South Wales).
- Casuarina cunninghamiana Miq. – River Sheoak (Akin-amianan ken akindaya nga Australia: Northern Territory aginggana idiay New South Wales)
- Casuarina equisetifolia L. – Australian Pine, Beach Sheoak, Common Ironwood (Akin-amianan nga Australia, abagatan a daya nga Asia, madudua a patneng iti Madagascar), ঝাউ in বাংলা (Bengali)
- Casuarina glauca Sieber ex Spreng. Gray Sheoak, Longleaf Ironwood, Saltmarsh Ironwood, Swamp Oak (New South Wales)
- Casuarina grandis L.A.S.Johnson (New Guinea)
- Casuarina junghuhniana Miq. (Indonesia)
- Casuarina obesa Miq. (Akin-abagatan nga Australia: abagatan a laud ti Lumaud nga Australia, New South Wales [maysa a sitio, nga itan ket awanen], Victoria)
- Casuarina oligodon L.A.S.Johnson (New Guinea)
- Casuarina pauper F.Muell. ex L.A.S.Johnson (kaunegan ti Australia)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Flora ti Australia: Casuarina
- ^ a b Australian Plant Names Index: Casuarina
- ^ Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan Publishers. ISBN 0-333-47494-5.
- ^ Quattrocchi, Umberto (2000). CRC World Dictionary of Plant Names. I A-C. CRC Press. p. 456. ISBN 978-0-8493-2675-2.
- ^ Okuda, T.; T. Yoshida, M. Ashida and K. Yazaki (1983). "Tannins of Casuarina and Stachyurus species. I: Structures of pendunculagin, casuarictin, strictinin, casuarinin, casuariin, and stachyurin.". Journal of the Chemical Society (8): 1765–1772.
- ^ "GRIN Species Records of Casuarina". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Naala idi 2011-02-18.
- ^ "Casuarina". Integrated Taxonomic Information System. Naala idi 2010-02-21.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Casuarina iti Wikimedia Commons


text:
Pating
Dagiti pating wenno yo ket isu dagitoy ti grupo ti ikan a naidasig babaen ti maysa a kalkalaniogan a rurog, lima aginggana kadagiti pito nga iwa ti asang iti bangir ti ulo, ken dagiti palongaping a saan a naikapet iti ulo. Dagiti moderno a pating ket naidasig dagitoy iti kaunegan ti klade Selachimorpha (wenno Selachii), ken dagitoy ket kakabsat a grupo dagiti pagi. Nupay kasta, ti termino a "pating" ket naus-usar pay para kadagiti awanen a kameng ti subklase ti Elasmobranchii iti ruar ti Selachimorpha, a kas ti Cladoselache ken Xenacanthus. Iti nalawlawa pay a pannakailawlawag, dagiti kasapaan a naamammuan a pating ket nanipud payen idi ad-adu ngem 420 a riwriw a tawtawen.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martin, R. Aidan. "Geologic Time". ReefQuest. Naala idi 2006-09-09.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pating iti Wikimedia Commons