text:
Baybay Coral
Ti Baybay Coral ket ti pingir a baybay iti Abagatan a Pasipiko iti amianan a daya ti aplaya ti Australia, ken naidasig a kas maysa nga interim a biorehion ti Australia.
Daytoy ket nabeddengan iti laud babaen ti aplaya ti Queensland ken mairaman ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang, iti daya babaen ti Vanuatu (dati a Baro a Hebridas) ken babaen ti Baro a Caledonia, ken iti amianan a daya babaen ti akin-abagatan a patingga ti Is-isla Solomon. Iti amianan a laud, daytoy ket abutenna ti abagatan nga aplaya ti akindaya a Baro a Guinea ken mairaman ti Golpo ti Papua. Daytoy ket tumipon iti Baybay Tasman iti abagatan, nga agraman iti Baybay Solomon iti amianan ken ti Taaw Pasipiko iti daya. Iti laud, daytoy ket bineddengan babaen ti aplaya ti nangruna a daga ti Queensland, ken iti amianan a laud, daytoy ket sumilpo iti Baybay Arafura babaen ti Lingsat Torres.[2]
Ti baybay ket nailaslasin babaen ti napudot ken natalinaay a klima ken addaan iti kanayon a panagtudtudo ken dagiti tropikal nga alipugpog. Daytoy ket aglaon kadagiti nadumduma nga isla ken raw-ang, ken ti pay kadakkelan a sistema ti raw-ang iti lubong, ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang (GBR) a nairangarang a Lugar a Tawid ti Lubong babaen ti UNESCO idi 1981. Amin dagiti dati a panagsukisok iti lana ket naipatingga iti GBR idi 1975, ken maigawid dagiti panagkalap kadagiti adu a lugar. Dagiti raw-ang ken dagiti isla ti Baybay Coral ket naisangayan a nabaknang kadagiti billit ken dagiti biag iti baybay ket popular a papanan dagiti turista.
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Bayat a ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang ken dagiti islana ken dagiti cay ket tagikua ti Queensland, kaaduan kadagiti raw-ang ken dagiti bassit nga isla iti dayana ket parte ti Teritorio ti Is-isla Baybay Coral. Iti pay maipatinayon, adda met dagiti isla iti laud ken tagikua ti Baro a Caledonia ket parte pay dagitoy ti Is-isla ti Baybay Coral iti heograpikal a kapanunotan, kas ti Is-isla Chesterfield ken Rawraw-ang Bellona.
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga ti Baybay Coral a kas dagiti sumaganad:[3]
Iti amianan. Ti abagatan nga aplaya ti Baro a Guinea manipud iti sabangan ti Karayan Bensbak (141°01'E) aginggana ti Isla Gado-Gadoa idiay asideg nga akin-abagatan a daya patinggana (10°38′S 150°34′E / 10.633°S 150.567°E), bumaba iti daytoy a meridiano aginggana iti 100 a kadeppa a linia ken kalpasanna ti linia iti igid ti akin-abagatan nga igid ti Raw-ang Uluma (Suckling) ken dagiti sumakop nga agpadaya ken iti ad-adayo iti abagatan a daya a punto ti Raw-ang Lawik (11°43.5′S 153°56.5′E / 11.7250°S 153.9417°E) iti Isla Tagula [Vanatinai], kalpasanna ti linia iti akin-bagatan a patingga ti Isla Rennell ken manipud iti akindaya a puntona aginggana iti Rawis Surville, ti akindaya a patingga ti Isla San Cristobal [Makira], Is-isla Solomon; kalpasanna babaen ti Nupani, ti akin-amianan a daya ti Is-isla Santa Cruz (10°04.5′S 165°40.5′E / 10.0750°S 165.6750°E) aginggana iti akin-amianan unay nga Isla ti Grupo Duff wenno Wilson (9°48.5′S 167°06′E / 9.8083°S 167.100°E).
Iti amianan a daya. Manipud iti akin-amianan unay nga isla ti Grupo Duff wenno Wilson babaen kadagitoy nga isla aginggana kadagiti akin-abagatan a patinggada, kalpasanna ti linia iti Mera Lava, Is-isla Baro a Hebridas [Vanuatu] (14°25′S 163°03′E / 14.417°S 163.050°E) ken kadagiti akindaya nga aplaya dagiti isla iti daytoy a grupo aginggana ti Isla Aneityum (20°11′S 169°51′E / 20.183°S 169.850°E) iti kasta a waya a dagitoy amin nga isla kadagitoy a Grupo, ken dagiti lingsat a mangisina kaniada, ket mairamanda iti Baybay Coral.
Iti abagatan a daya. Ti linia manipud iti akin-abagatan a daya a patingga ti Isla Aneityum aginggana iti abagatan a daya a babassit nga isla (Nokanhui) (22°46′S 167°34′E / 22.767°S 167.567°E) iti abagatan a patingga ti Baro a Caledonia, kalpasanna babaen ti daya a punto ti Raw-ang Middleton aginggana iti akindaya patingga ti Raw-ang Elizabeth (29°55′S 159°02′E / 29.917°S 159.033°E) ken iti daytoy a meridiano aginggana iti Latitud 30° Abagatan.
Iti abagatan. Ti paralelo ti 30° iti abagatan ti aplaya ti Australia.
Iti laud. Ti akindaya patingga ti Baybay Arafura [Ti sabangan ti Karayan Bensbak (141°01'E), ken kalpasanna ti linia ti amianan a laud a patingga ti Peninsula York, Australia (11°05′S 142°03′E / 11.083°S 142.050°E)] ken ti daya nga aplaya ti Australia ken iti ad-adayo pay nga abagatan ti Latitud 30° Abagatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Korallovoye more" KopaллoBoe Mope [Baybay Coral]. Bolshaya sovetskaya entsiklopediya [Great Soviet Encyclopedia] (iti Ruso). Naala idi 2021-08-11 – babaen ti bse.sci-lib.com.
- ^ a b "Coral Sea" [Baybay Coral]. Encyclopedia Britannica (iti Ingles).
- ^ International Hydrographic Organization (1953). Limits of Oceans and Seas (PDF) (iti Ingles) (Maika-3 nga ed.). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-10-15. Naala idi 7 Pebrero 2010.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hopley, David; Smithers, Scott G.; Parnell, Kevin E. (2007). The Geomorphology of the Great Barrier Reef: Development, Diversity, and Change (iti Ingles). Cambridge University Press. ISBN 0-521-85302-8.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Baybay Coral iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Kinomendaran ti OP ti DAR a kas natulnog nga ahensya
Maitunos iti plano ni Presidente Ferdinand Marcos, Jr tapno mabalbaliwan ti gobyerno a kas napaspas a panangiwanwan a natulnog kadagiti kasapulan ti publiko, ti Opisina ti Presidente (OP) iti nabiit pay kinomendaran na ti Departamento ti Agrarian Reform (DAR) iti naalibtak a panagtignay kadagiti reklamo ti umili a naawat para ti panagserbi ti gobyerno babaen ti 8888 Citizens’ Complaint Center.
Kuna ni Seketaryo ti Agrarian Reform Condrado Estrella III a ti DAR ti las-ud ti 2 a tawen ken walo a bulan mangrugi ti Enero agingga ti Disyembre 2020, 2021 ken Enero agingga ti Agosto 2022, ti 100 a porsiyento ti panagtignay da.
Nagyaman ni Estrella kadagiti opisyales ken empleyado ti DAR ti agtultuloy a suportada para ti Hotline 8888 a programa ti Opisina ti Presidente.
“Agyamanak unay ti OP ti panangkomendar na ti DAR. Kayat mi nga ipasiguro ti amin a mangnamnama kayo nga itultuloy ti ahensya ti mangtaming kadagiti pakaseknan ken isyu a maiyumtuod dagiti kliyente,” kuna ni Estrella.
Ti komendasyon ket naited ken Estrella babaen ti surat a naggapu ti 8888Citizens’ Complaint Center Director Bernadette Casinabe, a bigbigbigenda dagiti pamuspusan ti DAR tapno masigurado ket maaksiyonan iti naituding a panawen.
Impadamag ni Estrella a ti DAR manipud Enero agingga Disyembre 31, 2020 ket nakasungbat ti 311 a tiket; manipud Enero agingga Disyembre 31, 2021, nakasungbat ti 499 tikets, manipud Enero agingga ti Abril 2022 nasungbatan ti 172 tiket ken manipud Mayo agingga Agosto 2022 nasungbatan ti 334 a tiket babaen ti 8888 Citizens’ Complaint Center.
“Amin a 334 tiket ket naaksiyonan a maipada ti 100 a porsiyento a nagappuanan a kumpleto ti pannaka-aramid da ti naituding a panawen,” kinunana.
Kas paset ti gobyerno nasyonal a 24/7 ti serbisyo ti publiko hotline 8888 Citizens’ Complaint Center ikagumaan nga asikasuen dagiti saludsud wenno reklamo nga aggapu kadagiti tattao para kadagiti ahensya ti gobyerno ken opisina.
Ni Director ti Clientele Relations Service Atty Jason E. Collado imbagana nga amin a tiket naamiris ken naiyuman ti maseknan nga opisina ti DAR, nga addaan kokreto ken masinuo nga aksyon ti las-ud ti 72 nga oras a kas naituding ti OP.
“Tapno masigurado ti 100 a porsiyento ti napartak nga aramid ti naituding nga oras, ti panangiwanwan dagiti aksyon ti maseknan nga opisina ti DAR ket inaramid ti CRS,” innayon ni Collado.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
José Rizal
Ni Dr. José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunio 19, 1861 – Disiembre 30, 1896) ket ti nailian a bannuar ti Filipinas. Maysa a maibilang a henio, ni Rizal ket maysa a mannurat, mannaniw, doktor iti medisina, siruhano iti mata, arkitekto, pintor, edukador, ekonomista, etnologo, sientista a mannalon, istoriador, mammartuat, agiwarwarnak, musikero, mitolohista, eskultor, ken sosiolohista. Maysa pay a linguista, ammona ti aganay a 22 a pagsasao.
- Para iti dadduma pay a kaipapanan, kitaen ti Rizal (panangilawlawag).
Napapatay kas martir idi Desiembre 30, 1896 iti Bagumbayan (Luneta) iti Manila, idi kedngan ti turay nga Espaniol a mabitay a mapaltogan, gapu kadagiti pammabasol maipapan iti akemna iti Rebolusion a Pilipino.


text:
Termodinamika
Ti termodinamika ket sanga ti masna a siensia a maipanggep iti pudot ken temperatura ken ti pannakaikabagianda iti enerhia ken obra. Daytoy ket mangipalawag kadagiti karuay ti makroskopiko, a kas ti akin-uneg nga enerhia, entropia, ken presion, a sangkapaset a mangipalawag ti bagi ti banag wenno radiasion. Mangibagbaga daytoy a ti panagkukua kadagiti a karuay ket suheto dagiti kadawyan a lapped, a sapasap kadagiti amin a materiales, ken saan a dagiti peluliar a tagikua dagiti pekuliar a materiales. Dagitoy a kadawyan a lapped ket maiyebkas kadagiti uppat a linteg ti termodinamika. Ti termodinamika ket mangipalawag ti kaaduan a panagkukua iti bagi, saan a dagiti mikroskopiko a panagkukua dagiti adu a bilang dagiti mikroskopiko a kosntituentena, a kas dagiti molekula. Dagiti lintegna ket naipalpalawag babaen ti estatistikal a mekanika, iti termino dagiti mikroskopiko a konstituente.
Ti termodinamika ket maipakat kadaiti adu a karuay dagiti topiko iti siensia ken inhenieria.
Iti naipakasaritaan, ti termodinamika ket napadur-as manipud iti essem a mangpaadu ti kasayaat ti termodinamika ken ti maiparuar a bileg kadagiti nasapa a pison a makina, ken naipangpangruna babaen ti obra ti Pranses a pisiko a ni Nicolas Léonard Sadi Carnot (1824) a namatmati a ti kasayaat dagiti pudot a makina ket isu ti tulbek a makatulong iti Pransia a mangabak iti Napoleoniko a Gubgubat.[1] Ti Irlandes a naipasngay a Briton a pisiko a ni Apo Kelvin ket isu idi ti immuna a nangannurot ti husto a panangipalawag ti termodinamika idi 1854:[2]
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Goldstein, Martin; Inge F. (1993). The Refrigerator and the Universe. Harvard University Press. ISBN 0-674-75325-9. OCLC 32826343. Ti nanoteknikal a pangyuna, nasayaat iti naipakasaritaan ken dagiti pannakaipatarus a banag.
- Kazakov, Andrei (Hulio 2008). "Web Thermo Tables – ti maysa nga online a bersion Dagiti Tabla ti Termodinaka ti TRC" (PDF). Warnakan ti Panagsukisok dagiti Nailian nga Instituto dagiti Pagalagadan ken Teknolohia. 113 (4): 209–220.[permanente a natay a silpo]
Dagiti sumaganad a titulo ket ad-adu a teknikal:
- Cengel, Yunus A.; Boles, Michael A. (2002). Thermodynamics – an Engineering Approach. McGraw Hill. ISBN 978-0-07-238332-4. OCLC 45791449.
- Fermi, E. (1956). Thermodynamics, Dover, New York.
- Kroemer, Herbert & Kittel, Charles (1980). Thermal Physics. W.H. Freeman Company. ISBN 978-0-7167-1088-2. OCLC 32932988.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Clausius, Rudolf (1850). On the Motive Power of Heat, and on the Laws which can be deduced from it for the Theory of Heat. Poggendorff's Annalen der Physik, LXXIX (Dover Reprint). ISBN 0-486-59065-8.
- ^ Sir William Thomson; LL.D. D.C.L.; F.R.S. (1882). Mathematical and Physical Papers. Vol. 1. Londres, Cambridge: C.J. Clay, M.A. & Son, Cambridge University Press. p. 232.


text:
Flores
Ti Flores ket maysa kadagiti Is-isla ti Basbassit a Sunda, ti grupo ti is-isla iti akindaya a kagudua ti Indonesia. Ti populasion ket 1,831,000 manipud iti senso idi 2010 ken ti kadakkelan nga ili ket ti Maumere. Ti nagan a Flores ket naala manipud iti Portuges para iti "sabsabong".
Ti Flores ket mabirukan iti daya ti Sumbawa ken Komodo ken laud ti Lembata ken ti Purpuro Alor. Iti abagatan a daya ket ti Timor. Iti abagatan, iti ballasiw ti Lingsat Sumba, ket ti Sumba ken iti amianan, iti labes ti Baybay Flores, ket ti Sulawesi.
Kadagiti amin nga isla nga aglaon iti teritorio ti Indonesia, ti Flores ket ti maika-10 a kaaduan ti populasion kalpasan ti Java, Sumatra, Borneo (Kalimantan), Sulawesi, Baro a Guinea, Bali, Madura, Lombok, ken Timor.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Monk, K.A.; Fretes, Y.; Reksodiharjo-Lilley, G. (1996). The Ecology of Nusa Tenggara and Maluku. Hong Kong: Periplus Editions Ltd. p. 7. ISBN 962-593-076-0.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- L, Klemen (1999–2000). "Forgotten Campaign: The Dutch East Indies Campaign 1941–1942".
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Flores manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Flores iti Wikimedia Commons


text:
Nobiembre 23
Ti Nobiembre 23 ti maika-327 nga aldaw ti tawen (maika-328 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 38 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1804 – Franklin Pierce, maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1869)
- 1837 – Johannes Diderik van der Waals, Danes a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (pimmusay 1923)
- 1992 – Miley Cyrus, Amerikana a kumakanta


text:
Plantilia:Nangruna a seksion ti kategoria
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket para iti panagusar kadagiti panid ti kategoria tapno maibaga ti nangruna a sektion iti kaunegan ti mauysa nga artikulo a mainaig iti daytoy a kategoria, nga iti kaaduan ket mangipalawag ti intero nga agasmang nga aglaon iti kategoria.
{{Nangruna a seksion ti kategoria|artikulo|seksion}}
Ti parametro ti
|article=no ket baliwann ti "adda iti artikulo" iti "adda iti panid" no ti nangruna a panid para iti kategoria ket saan a maysa nga artikulo.
{{Category main section|article|section|article=no}}
Pagarigan[urnosen ti taudan]
Ti panagusar ti
{{Nangruna a seksion ti kategoria|Matematika|Pakasaritaan}} ket agpataud iti sumaganad a resulta
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{Kat nangruna}}
- {{Kat adu pay}}
- {{Palawag ti kategoria}}
- WP:HAT maipanggep kadagiti hatnote
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
ISO 4217
ISO 4217 ket isu ti alagaden nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad, a mangilasin ti panangikeddeng ti kuarta, dagiti kodigo ti pagilian (alpha ken numeriko), ken mangirepensia kadagiti bassit nga unit kadagiti tallo a tabla:
- Tabla A.1 – Agdama a kuarta ken listaan ti kodigo dagiti pundo[1]
- Tabla A.2 – Agdama a kodkodigo dagiti pundo[2]
- Tabla A.3 – Listaan ti kodkodigo para kadagiti naipakasaritaan a denominasion dagiti kuarta ken punpundo [3]
Dagiti tabla, pakasaritaan ken dagiti agdama a pagtutungtungan ket tinartaripato babaen ti SIX Interbank Clearing.[4]
Ti listaan ti kodigo ti ISO 4217 ket inus-usar iti panagbanko ken negosio iti sangalubongan. Kadagiti adu a pagilian dagiti kodigo ti ISO para kadagit kadawyan a kuarta ket pubiko nga adu ti makaammo a dagiti gatad ti panangisukat a naipablaak kadagiti warnakan wenno naipablaak kadagiti banako ket agus-usarda laeng kadagitoy a panangilasin kadagiti nadumaduma a kuarta, imbes a ti naipatarus a nagnagan ti kuarta weeno dagiti saan a nalawag a simbolo ti kuarta. Dagiti kodigo ti ISO 4217 ket inus-usar kadagiti baliete ti eroplano ken dagiti baliete ti internasional a tren tapno maikkat dagiti aniaman a saan a nalawag a maipagggep iti presio.


text:
Daya a Visayas
Ti Daya a Visayas, ket maysa a rehion ti Filipinas, a napusgan kas Rehion VIII. Paset ti Visayas, buklen ti 6 a probinsia, ti Biliran, Daya a Samar, Leyte, Amianan a Samar, Samar (Laud a Samar) ken Abagatan a Leyte. Ti rehional a sentro ket ti Siudad ti Tacloban. Dagiti kangrunaan a pagsasao a maar-aramat ket Cebuano ken Waray-Waray. Ti pagsasao a Sagul, a naglaok a Cebuano ken Waray, ket maar-aramat iti isla ti Biliran.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
Marso 28
Ti Marso 28 ti maika-87 nga aldaw ti tawen (maika-88 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 278 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1902 – Arthur Capell, Australiano a lingguista (pimmusay 1986)
- 1925 – Innokenty Smoktunovsky, Sobiet-Ruso nga aktor (pimmusay 1994)
- 1936 – Mario Vargas Llosa, taga-Peru a mannurat, politiko, agiwarwarnak, manalaysay ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura
- 1945 – Rodrigo Duterte, maika-16 a Presidente ti Filipinas
- 1986 – Lady Gaga, Amerikana a kumakanta
- 1943 – Antonio Ledesma, Filipino a Romano Katoliko a padi
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1969 – Dwight D. Eisenhower, maika-34 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1890)


text:
UTC+09:45
Ti UTC+09:45 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:45.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren a aks oras idiay Australia (Kalgaw nga Oras ti Sentral nga Akinlaud, wenno CWST). Nausar idi daytoy kadagiti balay ti igid ti kalsada iti igid ti Kalsada Eyre idiay Akinlaud nga Australia ken Abagatan nga Australia iti las-ud ti kalgaw bayat ti Akinlaud nga Australia iket adda iti oras a panagin-inut ti lawag. Urayno saan nga opisial, ti bilin ti gobierno a sona ti oras, dagiti pagbeddengan a pagrugianna ken pagpatinggaanna ket nalawag ken kadawyan dagitoy a naipakpakita kadagiti mapa ti kalsada iti lugar.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren kadagiti 5 a lugar idiay Australia, a mairaman ti Border Village, Caiguna, Eucla, Madura ken Mundrabilla. Iti agdama, dagitoy a lugar ket agus-usarda ti UTC+08:45 gapu ta ti Akinlaud nga Australia ket saan nga agus-usar iti oras a panagin-inut ti lawag.


text:
Pagtatapos ng mga Magtutubo na Nakilahok sa dalawang araw na Skills Training on Native Delicasies Making
June 30, 2021: Indauluan da Mayor MARIO B. SUBAGAN ken Dr. GILBERT R. ARCE, Ed.D., Presidente ti ISPSC ti panagturpos dagiti agtutubo tayo a nakipartisipar ti Dua nga aldaw a SKILLS TRAINING ON NATIVE FOOD DELICACIES MAKING a naaramid ditoy municipyo. ti nasao a training ket inpaay ti ISPSC Candon Campus babaen ti inda panangidanon kadagiti naduma-duma a wagas ti panagaramidan ti Delicacies. daytoy a Programa ket maysa a bunga ti napintas a panagkinamayet ti ISPSC ken ti Ili tayo a Suyo.
#napintassuyo
#AGTUTUBO


text:
Hokuto, Hokkaido
Ti Hokuto (北斗市, Hokuto-shi) ket ti maysa siudad iti tengnga ti Subprepektura ti Oshima iti akin-amianan nga isla ti Hokkaido iti Hapon.[3] Daytoy ket agserbi a kas pagdagusan a komunidad para iti Hakodate, iti daya ti siudad.[4] Nabukel ti Hokuto idi Pebrero 1, 2006 babaen ti panangitipon ti ili ti Kamiiso, manipud iti Distrito ti Kamiiso, ken ti ili ti Ōno, manipud iti Distrito ti Kameda. Ti Hokuto ket isu ti maikatlo a siudad a napundar idiay Oshima. (Ti maikadua, Kameda, ket awanen gapu ta nawaswas daytoy kalpasan laeng iti dua a tawen iti pannakapundarna idi 1971). Ti Hokuto ket ti maikadua a kadakkelan a siudad iti Oshima babaen ti populasion kalpasan ti Hakodate.[3]
HeograpiaUrnosen
Ti Hokuto ket mabirukan iti tengnga ti Oshima, ti maysa a peninsula iti abagatan ti Hokkaido. Ti abagatan a daya a partena ket kaaduan a tantanap ken ti akinlaud ket ad-adu a kabanbantayan. Ti abagatan ket pagbeddenganna ti Luek Hakodate. Ti Karayan Ōno ket agayus iti amianan ken abagatan babaen ti tengnga ti Hokuto.
- Bantay: Katsuratake (734 m)
- Dagiti karayan: Ōno, Hekirichi
- Danaw: Kamiiso
- Dagiti parke ti bakir: Hachirounuma Koen
Dagiti kaarruba a rehionUrnosen
PakasaritaanUrnosen
- 1900: Napundar ti purok ti Kamiiso ken purok ti Ono.
- 1918: Ti purok ti Kamiiso ket nagbalin nga ili ti Kamiiso.
- 1955: Naitipon ti purok ti Mobetsu iti ili ti Kamiiso.
- 1957: Ti purok ti Ono ket nagbalin nga ili ti Ono.
- 2006: Naitipon ti ili ti Kamiiso ken ili ti Ono tapno mangbukel iti siudad ti Hokuto.
PaglugananUrnosen
PerokarilUrnosen
Naiskediul a mabangonto manen ken mabaliwan iti nagan iti Estasion ti Shin-Hakodate-Hokuto ti Estasion ti Oshima-Ōno idi nagtaray ti Hokkaido Shinkansen idi Marso 2016.
- Linia ti Esashi: Nanaehama – Higashi-Kunebetsu – Kunebetsu – Kiyokawaguchi – Kamiiso – Moheji – Oshima-Tōbetsu
- Nangruna a Linia ti Hakodate Main: Oshima-Ōno
KalsadaUrnosen
- Expressway ti Hakodate-Esashi: Hokuto-Oiwake IC – Hokuto-Chuo IC – Hokuto-Tomigawa IC – Hokuto-Moheji IC
EdukasionUrnosen
Dagiti High schoolUrnosen
- Hokkaido Kamiiso High School
- Hokkaido Ono Agricultural High School
- Hokkaido Hakodate fisheries High School
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ a b "北斗(市)" [Hokuto]. Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 153301537. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-08-25. Naala idi 2012-12-02.
- ^ "上磯" [Kamiiso]. Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 153301537. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-08-25. Naala idi 2012-12-02.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Hokuto, Hokkaido manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Official Website (iti Hapon)


text:
Plantilia:Dagiti Papa
Inus-usar daytoy a kas dagiti pagdaliasatan a kahon dagiti artikulo ti Papa.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ikabil ti plantilia {{Dagiti Papa}} iti baba ti artikulo.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Dagiti Papa |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Dagiti Papa |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Dagiti Papa |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Pagsasao a Thavung
Ti pagsasao a Thavưng wenno Aheu ket ti maysa pagsasao nga insasao babaen ti tattao a Phon Sung iti Laos ken Tailandia. Adda dagiti naipagpagarup a 1,770 nga agsasao idiay Laos, ken kaaduan a naikonsentrado idiay Distrito ti Khamkeut. Adda pay dagiti 750 nga agsasao nga agtataeng kadagiti 3 a purok ti Distrito ti Song Dao, Probinsia ti Sakon Nakhon, Tailandia, iti Ban Nong Waeng (idiay Subdistrito ti Pathum Wapi), Ban Nong Charoen, ken Ban Nong Muang [2].
Ti Thavung ket agaramid iti uppat a waya a pannakaisalumina iti pagabetan ti nalawag ken maiyanges a ponolohia a maitipon kadagiti glotalisado a kanungpalan a konsonante. Daytoy ket kapada unay ti kasasaad iti sasao a Peariko a no, nupay kasta, ti glotalisasion ket iti bokal.[1]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Suwilai Premsrirat (1996) Phonological characteristics of So (Thavung), a Vietic language of Thailand
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Thavưng iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Suwilai Premsrirat (1996). Phonological characteristics of So (Thavung), a Vietic language of Thailand. Naala idi 22. Nob. 2017.


text:
Ti programa ti panangimaton ti agas ti therapy ket tulungannaka a makaala ti kamayatan a benepisyo ti salun-at gapu kadagiti agasmo babaen:
- Panangatipa wenno panangkissay kadagiti peggad a mainaig ti agas
- Panagdegdeg ti Kinasalukagmo
- Panagsuporta kadagiti mayat nga ugali
Asinno ti agkualipika ti programa?
Aautomatic nga ilista dakan ti programa a libre no maiyaplikar amin a kondision:
- Mangala ka ti walo wenno ad-adu pay a masakup a agtulo-tuloy nga agas ti Paset D ti Medicare, ken
- Addaan ka iti tallo wenno ad-adu pay kadagitoy nga napaot nga kondision ti salun-at:
- Chronic obstructive pulmonary disease
- Diabetes:
- Depresion
- Osteoporosis
- Nangato nga presion ti dara
- End Stage nga Sakit ti Bato
- Dyslipidemia, ken
- Nadanunmon ti $4,696 nga tinawen nga gastos para iti naireseta nga agas nga binayadam ken binayadan ti plano.
Situtulnog ti panakitaripnongmo ken saan a maapketaran ti masakupam. Daytoy nga programa ket libre kadagiti miembro. Ti programa ket madi nga benepisio kadagiti amin nga miembro ken nakalukat laeng kadagiti naimbitahan nga makitaripnong.
Ania nga serbisyo ti mabalin a mairaman ti programa?
Mangit-ited kaniam ti programa ti:
- Komprehensibo a Panangkita ti Agas
- Natarget a panangkita ti agas
Komprehensibo a Panangkita ti Agas
Tulungan ti panagkita a sungbatan dagiti saludsod ken sanguen dagiti damag nga addaan ka maipapan kadagiti agas a tumtumarem, agraman:
- Dagiti Naireseta nga Agas
- Dagiti Over-the-counter (OTC) nga agas
- Dagiti Herbal a therapy
- Dagiti dietary supplement ken bitmina
Mabalin a mangidiaya ti botikero kadagiti wagas tapno maimatonan ti kondisionmo kadagiti agas a tumtumarem. No ti ad-adu nga impormasion ket masapul, ti botikero ket mabalin nga kontaken na iti agresreseta nga doktor mo. Agbayag ti panagkita ti inggana 30 a minutos ken masansan a maidiaya maminsan ti tunggal tawenno agkualipikaka. Ikkannaka ti botikero ti Listaan ti Personal nga Agas ti agas a naisarita kenka kabayatan ti panangkita.
Makaawat ka met laeng ti Plano ti Aksion ti Agas. Mabalin nga iraman ti planom dagiti singasing kenka ti botikero ken ti doktormo tapno saritaenna kabayatan ti sumaruno a panagbisitam ti doktor.
Adda ditoy ti blanko a kopia ti Listaan ti Personal nga Agas para iti panagkita kadagiti resetam.
Natarget a Panangkita ti Agas (TMR).
Babaen ti daytoy a panangkita, agikorreo, agifax wenno umawag ti doktormo kadagiti singasing maipapan kadagiti nataltalged wenno nabirbirtud a naireseta nga agasmo ngem ti agdama nga agasmo. Kas kanayon, ti mangires-reseta a doktor ti agdesision no ikonsiderar dagiti singasing. Saan nga agbaliw dagiti naireseta nga agasmo malaksid no sika ken ti doktormo ket baliwanyo dagitoy. Mabalin a danunendaka met laeng, babaen ti korreo wenno telepono, kadagiti singasing maipapan kadagiti agasmo.
Kasanok nga maammoan no makualipikanak ti programa?
No makualipika ka, agipaw-it kami ti surat kenka. Mabalin ka met a makaawat ti tawag babaen ti telepono a mangawis a makitaripnong ka ti maysa ken maysa a panagkita ti agas.
Asinno ti mangdanun kaniak maipapan ti panangkita?
Mabalin ka a makaawat ti tawag gapu ti parmasia a pinagkargaam ti maysa wenno ad-adu pay a resetam. Adda pagpiliam a personal a panagkita wenno panagkita babaen ti telepono.
Mabalin a tawagannaka ti botikero tapno mangited ti panagkita ken tapno masigurado nga adda accessmo ti serbisyo a kayatmo a pakitaripnongan. Dagitoy nga panangkita ket naaramid babaen iti telepono.
Apay a natalged ti panangkita ti botikero?
Dagiti agduduma a doktor ket mabalin nga agsurat kadagiti reseta para kenka uray no saan na nga ammo dagiti amin a tumtumarem nga agas ken/ wenno OTC nga agas. Para ti kasta a rason, ti botikero ket:
- Saritaen no kasano a maapektaran ti nairesetam nga agas ken OTC nga agas ti tunggal maysa.
- Mangilasin ti aniaman a naireseta nga agas ken OTC nga agas a mabalin a paggapuan dagiti madi nga epekto ken mangidiaya ti singasing tapno makatulong.
- Tulong a maalam ti kaaduan a benepisyo gapu kadagiti amin a naireseta nga agasmo ken OTC nga agas.
- Dagiti oportunidad a mangtulong kenka a kissayan dagiti bayad ti naireseta nga agas.
Kasanoak makaala ti benepisyo babaen ti panakisao ti maysa a botikero?
- Ti panagsarita kadagiti agasmo ket mabalin nga agresulta ti agpayso a kappia ti panunot nga ammom a natalged a tumtumarem dagiti naireseta nga agas ken OTC nga agas.
- Mabalin a mangkita kadagiti wagas ti botikero tapno matulunganka a makaurnong ti kuarta kadagiti ruar ti bulsa a bayad ti naireseta nga agas.
- Makaawat ka ti benepisyo babaen ti kaaddaan ti Listaan ti Personal nga Agas ken Plano ti Action ti Agas tapno maidulin ken maiparabur kadagiti doktormo ken tagaipaay ti panangtaripato ti salun-at.
Kasanoak makaala ti ad-adu nga impormasion maipapan ti plano?
Maidawat a danunennakam no kayatmo ti nayon nga impormasion maipapan ti programa wenno no saanmo a kayat ti makitaripnong kalpasan ti panagpalistam ti programa. Ti numeromi ket 1-844-635-3406, 24 nga oras ti maysa aldaw, 7 nga aldaw ti maysa lawas. (Awagan dagiti agus-usar ti TTY 711.)
Dagiti Makatulong a Dokumento


text:
Mannurat
Ti termino a mannurat ket mabalin a mayawag iti asino man nga agputputar iti naisurat nga obra, ngem kadawyan a ti termino a mannurat ket maidakamat kadagiti agsursurat a managputar/managpartuat wenno kas profesional, wenno kadagiti agsursurat iti adu a wagas wenno forma. Dagiti nalaing a mannurat ket maipakitada ti ammo ken laingda iti panagaramat iti balbalikas tapno maiparangarang dagiti idea ken imahen, iti panagputaran iti fiksion man wenno saan-a-fiksion nga ob-obra.
Ti maysa a mannurat ket mabalin a makaputar iti adu a wagas, a pakairamanan ti (ngem saan nga agpatingga iti): daniw, prosa, musica. Ket kas mainugot, ti maysa a mannurat ket mabalin a maysa a mannaniw, novelista, compositor, liricista, dramaturgo, mitograper, agiwarwarnak, scriptwriter iti pelicula, kdpy.
Dagiti putar dagiti mannurat ket masansan a paset ti cultural a linaon ti maysa a kagimongan, ket ti maysa a gimong ket mabalin a patgenna dagiti obra dagiti mannuratna kas maysa nga arte--wenno literatura--a kapadpad dagiti arte a visual kas iti pinta, escultura, fotograpia), musica, ken iti arte a maakem (kas iti drama, teatro, opera, musical, kdpy.).


text:
Dagiti subprepektura ti Hokkaido
Ti Prepektura ti Hokkaido ket addaan kadagiti 14 a sanga dagiti opisina a tinawtawagan iti 支庁 (shichō) iti Hapon, daytoy ket masansan a naipatarus iti Ilokano a ka subprepeftura. Iti kadawyan, ti maysa a subprepektura ket buklen dagiti bassit a sangadosena a siudad, dagit ili, ken/wenno dagiti purok. Manipud idi Abril 2010, ti Hokkaido ket addaan kadagiti 9 a Sapasap a Subprepektural nga Opisina (総合振興局) ken dagiti 5 Subprepektural nga Opisina (振興局).
Para kadagiti historikal a rason, adda dagiti laklakay a tattao idiay Hokkaido nga agus-usar iti nagan ti subprepektura a nasuldongan babaen ti -kannai iti adresda.
PakasaritaanUrnosen
Listaan dagiti subprepekturaUrnosen
Panagurnos manenUrnosen
Ti prepektural a gobierno ti Hokkaido ket nagplano nga agurnos manen kadagiti agdama a 14 a subprepektura kadagiti 9 subprepektural nga opisina. Dagiti lima a subprepektura, ti Hidaka, Hiyama, Ishikari, Nemuro, ken Rumoi ket suhetoda iti a maipabassit. Dagiti kapitolio nga ili dagitoy a subprepektura ket saanda akinayat ti plano, ngem idi Hunio 28, 2008, inpasa ti prepektural a konseho ti ordinansia ti panagurnos manen.[1] Ti panagbaliw ket nagapektonto koman idi Abril 2009.
Nupay kasta, imposible daytoy a maaramid ti reporma. Ti Tignay ti Eleksion Dagiti Opisina ti Publiko ken ti Linteg ti Eleksion ket saanda a nabaliwan idi Abril 1, 2009, ngem ti panagbaliw nga inpasa babaen ti Tignay ti Eleksion Dagiti Opisina ti Publiko iti prepektural nga asemblia idi Marso 31, 2009 ken nangrugi manipud idi Abril 1, 2010.
Listaan dagiti opisina ti subprepekturaUrnosen
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Sorachi (空知総合振興局), Iwamizawa, sakupenna dagiti lugar ti Ishikari ken Sorachi. (ti Horokanai ket maitagikua iti Subprepektural nga Opisina ti Kamikawa.)
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Ishikari (石狩振興局), Sapporo, sakupenna ti lugar ti Ishikari
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Shiribeshi (後志総合振興局), Kutchan, sakupenna ti lugar ti Shiribeshi
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Iburi (胆振総合振興局), Muroran, sakupenna ti lugar dagiti lugar ti Iburi ken Hidaka
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Hidaka (日高振興局), Urakawa, sakupenna ti lugar ti Hidaka
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Oshima (渡島総合振興局), Hakodate, sakupenna dagiti lugar ti Oshima ken Hiyama
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Hiyama (檜山振興局), Esashi, sakupenna ti lugar ti Hiyama
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Kamikawa (上川総合振興局), Asahikawa, sakupenna dagiti lugar ti Kamikawa ken Rumoi
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Rumoi (留萌振興局), Rumoi, sakupenna ti lugar ti Rumoi. (ti Horonobe ket maitagikua iti Subprepektural nga Opisina ti Soya.)
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Sōya (宗谷総合振興局), Wakkanai, sakupenna ti lugar ti Sōya
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Okhotsk (オホーツク総合振興局), Abashiri, sakupenna ti lugar ti Abashiri
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Tokachi (十勝総合振興局), Obihiro, sakupenna ti lugar ti Tokachi
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Kushiro (釧路総合振興局), Kushiro, sakupenna dagiti lugar ti Kushiro ken Nemuro
- Sapasap a Subprepektural nga Opisina ti Nemuro (根室振興局), Nemuro, sakupenna ti lugar ti Nemuro
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ (iti Hapon) 釧路支庁が道東総合振興局に,道の支庁改革条例成立 (Ti Subprepektura ti Kushiro ket agbalinto nga Opisina ti Sapasap a Panagparang-ay ti Dōtō, naipasa ti ordinansia para iti panagurnos manen ti subprepektura), babaen ni Kushiro Shinbun, Hunio 29, 2008
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti opisial a website dagiti opisina ti subprepektura (iti Hapon)
- Ti mapa dagiti baro a panagrang-ay dagiti opisina, manipud iti Pucchi Guide (iti Hapon)


text:
Honolulu
Ti Honolulu ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado iti Hawaii.a[›] Ti Honolulu ket isu ti akin-abagatan unay a kangrunaan a siudad ti Estados Unidos. Nupay kasta ti nagan a "Honolulu" mangipatudo ti urbano a lugar idiay akin-abagatan a daya nga aplaya iti Oahu, ti siudad ken gobierno ti probinsia ket naitipon a kas ti Kondado ti Honolulu a daytoy ket sakupenna ti intero nga isla. Para kadagiti estadistika a kapanggepan, tiOpisina ti Senso ti Estados Unidos ket mabigbiganna ti urbano a paset iti Honolulu a kas ti senso a nainaganan a lugar.[1] Ti Honolulu ket maysa a kangrunaan a sentro ti busbos kadagiti is-isla iti Taaw Pasipiko. Ti populasion iti Senso-nainaganan a lugar ket 390,738 idi 2010 a senso, bayat a ti populasion iti siudad ken probinsia ket953,207 idi. Ti Honolulu ket isu ti kaaduan ti populasion a kapitolio ti estado a minaig ti populasion ti estado. Iti Pagsasao nga Hawayano, ti Honolulu ket kayatna a sawen ket ti "nalinongan a luek" wenno "paglinongan a lugar". Ti siudad ket isun ti kapitolio dagiti is-isla ti Hawaii a manipud idi 1845 ken nakaala ti pakasaritaan a kabigbigan sakbay ti panag-raut dagiti Hapon idiay Pearl Harbor nga asideg ti siudad idi Disiembre 7, 1941, ken kas isu ti nakaipasngayan ni Barack Obama, ti maika-44 ken agdama a Presidente iti Estados Unidos.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siudad nga addaan iti 100,000 wenno ad-adu pay a populasion idi 2000 a nairanggo babaen ti populasion tunggal maysa a kuadrado milia, 2000 iti abesedario a panagurnos". Opisina ti Senso ti Estados Unidos, Populasion a Panakabingbingay. Hulio 10, 2008. Naala idi Hulio 13, 2008.
- ^ "Sertipikasion ti Panakaipasngay: Barack Hussein Obama II, Agostot 4, 1961, 7:24 PM, Honolulu" (PDF). Departamento iti Salunat, Estado itif Hawaii. Ti White House. Abril 27, 2011. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2011-04-29. Naala idi Abril 27, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Honolulu iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Honolulu manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a sitio ti Siudad ken Kondado ti Honolulu


text:
Pagsasao a Polako
Ti Polako (język polski, polszczyzna) ket maysa a pagsasao ti Lechitic a sugrupo dagiti Laud nga Eslabo a pagsasao,[4] ket maus-usar kadagiti amin a Polonia (a daytoy ket opisial a pagsasao ti pagilian) ken babaen dagiti Polako minoridad kadagiti sabsabali a pagilian. Ti pagalagadan a sinuratan daytoy ket ti Polako nga abesedário, nga adda dagiti sabsabali a nainayon kadagiti letra ti kangrunaan nga Latin nga abesedário.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pagsasao a Polako - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2009-05-06.
- ^ Polako iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Europeano a Dokumento ti Linteg para kadagiti Rehional wenno Minoridad a Pagsasao
- ^ Britannica Encyclopaedia "Dagiti Lekhitic a pagsasao, mabalin pay a mailetra a kas ti Lechitic, a grupo dagiti Laud nga Eslabo a pagsasao a biuklen iti Polako, Kashubian ken ti daan a kitana a Slovincian, ken ti awanen a Polabiano a pagsasao. Amin kadagitoy a pagsasao malaksid ti Polako ket sagpaminsanda a naidasdasig a kas ti Pomeraniano a subgrupo. Ti Laud nga Eslabo a pagsasao ket subpamilia dagiti Eslabo a pagsasao, ken maysa a kabagian dagiti Indo-Europeano a pagsasao, ken kabagian pay dagiti Proto-Indo Europeano a pagsasao. Idi nasap a Tengnga a Panawen, sakbay a dagiti nagisasao ket nagsasaoda ti Aleman, dagiti Pomeraniano a pagsasao ken dagiti dialekto ket maisasao iti igid ti Baltiko a lugar a gumayat ,manipud ti baba ti Karayan Vistula aginggana ti baba ti Karayan Oder."


text:
Plantilia:UF-hcard-org
Ti pannakaisurat ti HTML a patauden babaen daytoy a plantilia ket mangiraman ti mikropormat ti hCard, a mangaramid a mawaswas dagiti salaysay ti organisasion babaen dagiti kompiuter, nga automatiko a mangitignay a mangkatologo ti artikulo iti amin a Wikipedia, wenno babaen ti ramit ti pagbasabasaor a pinaandar babaen ti agbasbasa, tapno (kas pagarigan) makainayon iti suheto iti maysa a libro ti direksion. Para iti adu pay a pakaammo kitaen dagiti mikropormat iti Wikipedia, pangngaasi a kitaen ti ti gandat ti mikropormat.
Dagiti sub plantilia[urnosen ti taudan]
- No ti organisasion ket addaan ti "established", "founded", "opened" wenno kapada a petsa, usaren ti {{start date}} (malaksid no ti petsa ket sakbay ti 1583 CE).
- No ti organisasion ket addaan iti URL, usaren ti {{URL}}.
- No ti organisasion ket addaan iti pagikabilan ti "nagsasabtan", usaren ti {{coord}} tapno mairaman ti Geo mikropormat, a mangpatinayon a mangaramid a mawaswas kadagiti nagsasabtan (latitud ken longitud), tapno dagitoy ket mabalin a mabirukan iti mapa , wenno maikarga iti unit ti GPS.
Pangngaasi a saan nga ikkaten dagiti pagarigan dagitoy a sub plantilia.
Dagiti klase[urnosen ti taudan]
Ti hCard ket agus-usar kadagiti klase ti HTML a mairaman ti:
- adr
- agent
- category
- country-name
- extended-address
- fn
- geo
- label
- latitude
- locality
- longitude
- nickname
- note
- org
- region
- street-address
- url
- vcard
Pangngaasi a saan a baliwan ti nagan wenno ikkaten dagitoy a klase; wenno irebba dagiti naiyumok nga elemento nga agus-usar kaniada.


text:
Wikipedia:Annuroten ti salaknib
Ti Wikipedia ket naaramid ti lawlaw ti pamunganayan a ti sinoman ket maka-urnos, ken isu a daytoy ket gandat nga gatagikua kadgiti kaaduan a pampanid a nasken a nawaya para iti pannaka-urnos ti publiko, tapno ti sinoman ket makanayon kadagiti banag ken agsimpa kadagiti biddut. Nupay kasta adda dagiti naisangsangayan a pasamak, gapu ti naisangsangayan a naipatudonan a ti panakalukat ti panag-urnos ket pagbanagan ti pannakadadael, adda dagiti sagmamaysa a panid a nasken a suheto dagiti pannakaiparit (kadaywan a temporario laeng) no sino ti mabalin nga agbaliw kaniada. Ti panagikabail kadagitoy a panagiparit kadagiti panid ket makunkuna a salaknib.
Ti salaknib ket mabalin a maipakat kadagiti panid, wenno maikkat, babaen dagiti administrador ti Wikipedia, urayno ti sinoman nga agar-aramat ket mabalinna ti agkiddaw kadagitoy nga aramid. Ti salaknib ket mabalin nga agnanayon, wenno agpaso iti naipatudo nga oras.
Ti kadaywan a masarsarungkaran a kitkita ti salaknib ket dagiti napno a nasalakniban, a kayatna a sawen ket mabalin laeng a baliwan dagiti administrador, ken nasalakniban-bassit, a kayatna a sawen ket mabalin a baliwan laeng babaen dagiti agar-aramat a nakastrek ken adda kadagiti pakabilangan a napasingkedan (a kadawyan nga automatiko a maaramid kalpasan ti uppat nga aldaw). Dagiti sabali pay a porma ti salaknib ket naibagbaga dita baba. Dagiti nasalakniban a panid ket kadawyan a namarkaan ti simbolo ti bassit a kandado iti suli ti kanawan a ngato; dagiti nadumaduma a maris ti kandado ket mangipakita kadagiti nadumaduma a kita ti panagsalaknib, a kasla ti naipakita idiay akinkanawan a kahon.
Daytoy nga annuroten ket isalaysayna nga ipalawag dagiti kita ti salaknib ken dagiti pamay-an para iti salaknib ti panid ket pannakikkat ti salaknib, ken dagiti rason para iti nasken saan a nasken a pannakaipakat.
Dagiti kita ti salaknibUrnosen
Dagiti sumaganad a teknikal a pagpilian ket magun-od dagiti administrador para iti salaknib ti panid:
- Napno a nasalakniban pawilanna ti panagurnos babaen ti sinoman malaksid dagiti administrador. Dagiti napno a nasalakniban a papeles ti midia ken saan a mabalin a suratan manen babaen ti baro a panagipan.
- Nasalakniban-bassit pawilanna ti panagurnos babaen dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat nga adda dagiti pakabilanganda a saan a napasingkedan.
- Nasalakniban iti pannakapartuat pawilanna ti maysa a panid (kadawyan a dagiti dati a naikkat) manipud ti pannakapartuat manen (makunkuna pay a "naasinan").
- Nasalakniban iti pannakaiyalis salaknibanna ti laeng panid manipud kadagiti panagiyalis.
- Nasalakniban iti panagikarga salaknibanna ti papeles manipud ti panagipan manen ngen saanna a salakniban ti panid ti papeles manipud ti panagurnos.
Ti ania man a kita ti salaknib wenno panagikkat ti salaknib ket mabalin a kiddawen idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagsalaknib ti panid. Dagiti panagbalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket nasken a maidiaya kadagiti maitutop a tungtungan a panid, ken aramid no saan a kontrobersial wenno adda konsenso para iti kaniada.
Malaksid ti kaso dagiti aramid ti opisina (kitaen dita baba) wenno dagiti panid iti nagan ti espasio ti MediaWiki (kitaen dita baba), dagiti administrador ket mabalinda nga ikkaten ti salaknib ti maysa a panid no ti rason ti pannaksalaknibda ket saanen a maipakat, no nalpasen ti narasonan a paset ti panawen, ken no awanen ti nasken konsenso ti agtultuloy a pannakasalaknib ti panid. Ti panagdamag ti administrador a sigud a nagsalaknib ti panid ket maibalakad kadagiti saan a nalawag a pasamak. Ti listaan dagiti panagsalaknib ken panagikkat ti salaknib ket magun-od idiay Espesial:Listaan/salaknib.
Napno a nasalaknibanUrnosen
Ti napno a nasalakniban a panid ket mabalin laeng nga urnosen babaen dagiti administrador. Ti pannakasalakinb ket mabalin a para iti naisangsangayan nga oras wenno mabalin nga ingganat inggana.
Ti panagibalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket maisingasing iti bukodna a tungtungan a panid, wenno ti sabali a lugar para iti pagtungtungan. Dagiti administrador ket mabalinda ti mangsukat ti nasalakniban nga artikulo a mangballatek ti konsenso. Ti panagikabil ti plantilia ti
{{urnosen ti nasalakniban-napno}} idiay tungtungan a panid tapno makaala ti pannakapansin kadagiti administrador para iti panagigargaret ti saan a kontrobersial a panagibalbaliw.
Dagiti panagsupiat ti linaonUrnosen
Dagiti panid a makasansanay kadagiti agsinnungat a panagurnos, ti temporario a napno a panagsalaknib ket makapilit kadagiti partido a makitungtutung dagiti panagurnosda idiay tungtungan a panid, a ditoy ket makaabotda ti konsenso. Dagiti naisalsalumina a pasamak iti panagsuppiat ti panagurnos, ken ti agnanayon a panagsuppiat ti panagurnos babaen dagiti naisangsangayan nga agar-aramat, ket mabalin a nasaysayaat a maaramid babaen ti pannakaserra, tapno saan a mapawilan ti kadawyan a panag-urnos babaen dagiti dadduma nga agar-aramat.
No agsalaknib iti maysa a panid gapu ti panagsuppiat ti linaon, dagiti administrador ket kadawyanda a salakniban ti agdama a bersion, malaksid no ti agdama a bersion ket aglaon kadagiti linaon a nalawag nga aglablabsing kadagiti annuroten ti linaon, a kas ti bandalismo, panaglabsing ti karbengan ti kopia, wenno panaglabsing ti dayaw dagiti sibibiag a tao. Gaputa ti panagsalaknib ti agdama a bersion ket sagpaminsan a magunggunaan ti panagsinnungat a panagurnos babaen ti panangipatakder ti maysa a naisuppiatan a panagbalbaliw, dagiti administrador ket mabalinda nga isubli ti daan a bersion ti panid sakbay a nangrugi ti panagsuppiat ti panagurnos no adda ti nalawag a puntos daytoy. Dagiti panid a nasalakniban babaen ti panagsinnungat a panagurnos ket nasken a saan a maurnos malaksid kadagiti panagbalbaliw a saan a kontrobersial wenno para kadagiti adda ti nalawag a konsenso (kitaen dita ngato).
Dagiti administrador ket nasken a saanda a salakniban wenno ikkaten dagiti salaknib tapno mapaimbag ti bukoddda a puesto kadagiti nasuppiatan a linaon.
BandalismoUrnosen
Ti panagisagana a panagsalaknib kadagiti artikulo ket saan a maitutop ti nawaya a katutubo ti Wikipedia. Dagiti nabiit a paset ti panawen ti napno a panagsalaknib ket maus-usar kadagiti manmano a kaso no adu dagiti bilang ti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket maus-usarda ti agtaltalianed a panagraut ti bandalismo iti maysa nga artikulo. Ti agtagtaginayon a panagbandalismo, wenno mabalin a masakbayan a panagbandalismo para kadagiti adu ti trapikona nga artklulo, ket manmano nga agited ti batayan para iti napno a panagsalaknib. Ti bassit a panagsalaknib ket maus-usar para kadagiti artikulo.
Agnanayon a nasalaknibanUrnosen
Adda met dagiti luglugar ti Wikipedia ket agnanayon a nasalakniban babaen ti sopwer ti MediaWiki. Ti nagan ti espasio ti MediaWiki, a magilawlawag dagiti paset ti interface ti pagsaadan, ket napno a nasalakniban; saan a mabalin nga ikkaten dagiti administrdor ti pannakasalaknib dagitoy. Iti maipatinayon, ti CSS ti agar-aramat ken dagiti JavaScript a panid, a kas ti Agar-aramat:Kaspagarigan/monobook.css, Agar-aramat:Kaspagarigan/cologneblue.js ken dagiti personal a panid ti JSON a kas ti Agar-aramat:Kaspagarigan/data.json, ket automatiko a napno a nasalakniban. Dagiti laeng pakabilangan a mairaman kadagitoy a panid, dagiti adninistrador ti interface ken administrador ti mabalin a mangurnos kadagitoy. Daytoy a panagsalaknib ket maipakat ti ania man nga subpanid nga agraman iti pagpaatiddog iti ".css", ".js" ken .json, no adda kapadpadana a kudil ti MediaWiki wenno awan. Dagiti administrador ti interface ket mabalinda a baliwan ken mabalin nga ikkaten dagiti administrador dagitoy a panid, kas pagarigan, ti panagikkat kadagiti eskritu ti agar-aramat a di umno nga inus-usar.
Iti maipatinayon kadagiti dagus a naikodigo a panagsalaknib, dagiti sumaganad ket kadawyanda nga agnanayon a nasalakniban:
- Dagiti panid a napanirigan unay, a kas ti Umuna a Panid.
- Dagiti panid a nasken a saan a mabalbaliwan gapu ti karbengan ti kopia wenno legado a rason, a kas ti sapasap a renunsia.
- Dagiti panid a kanayon unay a nailak-am, a kas ti
{{tl}}wenno
{{ambox}}, tapno mapawilan ti bandalismo. Daytoy ket mairaman kadagiti ladawan wenno plantilia a naususar kadagiti napanirigan unay wenno kanayon unay a mairamraman a panid.
- Dagiti papeles ket agnanayonda a nasalakniban ti pannakaiyalis, ngem dagiti administrador ket mabalinda nga iyalis.
Nasalakniban-bassitUrnosen
Ti bassit a panagsalaknib ket pawilanna dagiti panagurnos babaen dagiti saan a nakarehistro (IP a pagtaengan), ken dagiti pay panag-urnos manipud kadagiti ania man a pakabilangan a saan nga automatiko a napsingkedan (nasken nga uppat nga aldaw ti kadaanan ti pakabilangan) wenno napasingkedan.
Dagiti kastoy nga agar-aramat ket mabalinda ti agkiddaw ti panagurnos iti maysa a nasalakniban bassit a panid babaen ti panagkiddaw kadagitoy idiay tungtungan a panid, nga ususaren ti plantilia ti
{{Urnosen ti nasalakniban-bassit}} no nasken ti makaala ti pannakaimatangan. No ti panid a masalsaludsod ken ti bukodna a tungtungan a panid ket nasalaknibanda, pangngaasi nga aramiden ti panagkiddaw idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagurnos.
Pagsurotan para kadagiti administradorUrnosen
Dagiti admistrador ket mabalinda nga ipakat ti ingganat inggana a panagsalaknib bassit ti panid a suheto ti adu ken agtagtaginayon a bandalismo wenno panaglabsing iti annuroten ti linaon (a kas dagiti biograpia ti sibibiag a tattao, agmangngamangnga a puntos ti panirigan). Ti panagsalaknib bassit ket nasken a saan nga usaren ti panagsakbay a pamay-an ti panagsuppiat ti bandalismo a saan pay a rimsua, wenno usaren a kas maysa a pibilihio dagiti nakarehistro nga agar-aramat kadagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat kadagiti (agpayso) panagsuppiat ti linaon.
Iti panagtaginayon, dagiti administrador ket mabalinda ti agipakat ti temporario a panagsalaknib bassit kadagiti panid a:
- Suheto ti adu ngem temporario a bandalismo wenno panagriri (kas pagarigan, gapu ti panangimatangan ti midia) a ti panagserra ti agmaymaysa nga agar-aramat ket saan a mabalin a mapili.
- Suheto ti panagsuppiat ti panag-urnos nga amin dagiti nairaman a partido ket saan a nakarehistro wenno baro nga agur-urnos (a kas ti, kadagiti kaso a ti napno a pangsalaknib ket isu ti maipakat). Daytoy ket saan amaipakat no mairaman dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.
- Suheto ti bandalismo wenno agsinnungat a panagurnos a dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ket agar-aramidda ti IP a panaglagto babaen ti panagusar ti nadumaduma a kompiuter, nga agal-ala kadagiti baro a pagtaengan babaen ti panag-uar ti dinamiko nga IP panaggun-od, wenno dagiti pay sabsabali a panagala ti kastoy a pagtaengan a kas ti IP a pagtaengan a panagsipsiput.
- Dagiti tungtungan a panid ti artikulo, no dagitoy ket suheto ti agtgtaginayon a pangriribok. Ti kastoy a panagsalaknib ket nasken a manmano laeng nga usaren gapu ta pawilanna dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ken baro a nakarehistro nga agar-aramat manipud ti panakibinglay kadagiti tungtungan. Ti panid ken ti tungtunganna a panid ket nasken a saan a masalakniban ti agpada nga oras. No ti panid ken ti tungtungan a panid ket agpadada a nasalakniban ket kayatmo ti agkiddaw iti panagurnos, pangngaasi nga agkiddawka ti panagurnos idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagurnos.
- Dagiti tungtungan a panid dagiti naserraan nga IP a pagtaengan nga inus-usar ti agnanayon a saan nga umno a panagurnos, a mairaman ti agnanayon a panagabuso iti {{ikkaten ti serra}} a plantilia, wenno ti agtultuloy a saan a sibil wenno dakes a panagisasao. Ti salaknib ket nasken maitutop iti paset ti panawen tapno saan a masurokan ti kaatiddog ti pannakaserra. Dagiti administrador ket mabalinda a pilien ti panagsukat ti pannakaikabil ti serra ti agar-aramat tapno imbes a maserraan ti agar-aramat ti panagurnosda ti tungtunganda a panid, gapu ta saan a nasken ti panagipada ti pannakaserra a paset ti panawen ti salaknib ti panid a paset ti panawen iti daytoy a pamay-an.
Nasalakniban iti pannakapartuatUrnosen
Dagiti administrador ket mabalinda a pawilan ti pannakapartuat ti panid babaen ti panagsalaknib ti interface. Daytoy nasayaat para kadagiti artikulo a naikkaten ngen agtultuloy a maparpatuat manen. Daytoy a panagsalaknib ket sensetibo ti kadakkel ti letra. Ti listaan dagiti nasalakniban a titulo ket mabirukan idiay nasalakniban a titulo.
Dagiti panagisakbay a panagiparit kadagiti baro a titulo ti artikulo ket naaramid babaen ti sistema ti mensahe ti panagiparit ti titulo, ken mangpakabael ti nasaysayaat a salaknib nga adda suporta para kadagiti subkuerdas ken dagiti kadawyan a panangiyebkas.
Dagiti panid a nasalakniban iti pannakapartuat ket sagpaminsan a makunkuna a kas dagiti "naasinan". Dagiti agkontribusion nga agayat ti pannakapartuat kadagiti naasinan a titulo nga adda dagiti nasaysayaat a linaon ket mabalinda ti agdamag kadagiti administrador wenno usaren ti pamay-an ti panagrepaso ti panagikkat.
Nasalakniban iti pannakaiyalisUrnosen
Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid ket saan a mabalin a maiyalis kadagiti baro a titulo malaksid a babaen dagiti administrador. Dagiti salaknib ti pannakaiyalis ket kadawyan a naipakat kadagiti:
- Dagiti panid a suheto ti agnanayon a panagiyalis dagiti panid a bandalismo.
- Dagiti panid a suheto a panaginagan ti panid a suppiatan.
- Dagiti adu unay a napanirigan a panid nga awan dagiti rasonna a maiyalis, a kas ti Pagmadlawan dagiti administrador.
Dagiti napno a nasalakniban a panid ket nasalaknibanda pay ti panakaiyalis.
A kas ti napno a panagsalaknib, ti panagsalaknib gapu ti panagsuppiat ti panag-urnos ket nasken a saan a gapuanan ti panagusig a lagdaan iti agdama a nagan. No ti panagsalaknib ti panagiyalis ket maipakat kalpasan ti panagkiddaw ti pannakaiyalis a tungtungan ti panid ket nasken a masalakniban iti likasionna sakbay a nairugi ti panagkiddaw a pannakanaiyalis.
Nasalakniban iti panagikargaUrnosen
Dagiti nasalakniban iti panagikarga ti papeles ket saan a mabalin a masukatan kadagiti baro a bersion malaksid a babaen dagiti administrador. Ti salaknib ti panagikarga ket saanna a salakniban ti panid dagiti papeles manipud ti panagurnos. Ti panagsalaknib ti panagikarga ket mabalin a maipakat babaen ti administrador;
- Kadagiti papeles a suheto ti agnanayon a panagikarga iti bandalismo.
- Kadagiti papeles a suheto ti nagsuppiatan a nagbaetan dagiti agur-urnos.
- Kadagiti papeles a nasken a saan a masukatan, a kas dagiti ladawan a maususar kadagiti interface wenno nairaman iti Umuna a Panid.
A kas ti napno a panagsalaknib, dagiti administrador ket nasken a saanda nga agparabor iti maysa a bersion kadagiti sabali, ken ti salaknib ket nasken a saan a panagusig a lagdaan ti agdama a bersion ti imahen. Malaksid kadagiti papeles a nasalakniban gapu ti panagikarga iti bandalismo.
Dagiti aramid ti opisinaUrnosen
A kas naitabas kadagiti aramid ti opisina , ti papmpanid ket mabalin a salakniban babaen dagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia a panagsungbat kadagiti pilaw a kas ti karbengan ti kopia wenno dagiti pammadakes a naisasao. Dagitoy ngaaramid ket patuonenna ti konsenso ti komunidad. Dagiti administrador ken nasken a saan nga agurnos wenno ikkaten ti salaknib dagiti kastoy a panid nga awan ti pammalubos manipud kadagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia.
Nasalakniban iti sariapUrnosen
Ti sariap a panagsalaknib ket napno a salaknibanna ti panid, ken automatikona nga igay-at ti napno a salaknib iti aniaman a nailak-am. Daytoy ket mairaman kadagiti plantilia ken modulo, dagiti ladawan ken dagiti dadduma pay a midia a naibalay iti Ilokano Wikipedia. Dagiti papeles a naipenpen idiay Commons ket saan a masalakniban babaen ti sariap a salaknib, ken nasken a temporario a maipan iti Ilokano Wikipedia wenno masalakniban idiay Commons. Ti sariap a salaknib:
- Ket nasken laeng a mausar tapno mapawilan ti bandalismo no maikabil ti mapanirigan unay a panid a kas ti Umuna a Panid.
- Ken magun-od laeng para kadagiti napno a nasalakniban a panid; daytoy ket nabaldado para kadagiti nasalakniban bassit a panid gapu ta adda mairepersentana a biddut ti sekuridad. Kitaen ti Bugzilla:8796 para iti adu pay a pakaammo.
- Daytoy ket saan a dagus; daytoy mabalin ti mano nga oras sakbay a mabanagan. Kitaen ti Bugzilla:18483 para iti adu pay a pakaammo.
- Sapasap daytoy a dagus a saan a maipakat kadagiti plantilia, gapu ta daytoy ket saan nga agsalaknib kadagiti pannakairaman ti uneg dagiti
nga etiketa wenno pannakairaman nga agdepende kadagiti parametro ti plantilia, ngem daytoy ket salaknibanna ti subpanid ti dokumentasion ti plantilia.
Dagiti magun-od a plantiliaUrnosen
Dagiti sumaganad a plantilia ket mabalin nga ikabil dita ngato dagiti panid a mangipakita a dagitoy ket nasalakniban:


text:
Manamnaman ti napinpintas a langen langen ti provincial government ken city government iti daytoy sumaruno a tallo tawen babaen ti liderato dagiti aguliteg a da Gobernador Mathew Marcos Manotoc ken ni Mayor Michael Marcos Keon.
Daytoy ket kalpasan nga agsubsubli metten ti napintas a personal a langen langen dagiti aguliteg agsipud ta ni payen Manotoc ti nangpasapata ken ni keon idi Sabado, June 11 iti mismo a city auditorium.
Maipalagip a ti sinuportaran ti Team Marcos da Manotoc ket ti kinalaban ni Keon a ni Vice Mayor Vicentito Toto Lazo nalpasen ti election kuna ni Keon ket rumbeng a lipatenen ti saan a nagkikinnaawatan iti politika para iti serbisyo publiko. (Rod Sadian)
(Source: LGU Laoag City)


text:
Kategoria:Dagiti siudad ti Hapon
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
A
- Dagiti siudad ti Prepektura ti Aichi (1 K, 1 P)
- Dagiti siudad ti Prepektura ti Akita (1 K, 1 P)
- Dagiti siudad ti Prepektura ti Aomori (1 K, 1 P)
D
- Dagiti siudad ti Hokkaido (1 K, 19 P)
E
- Dagiti siudad ti Prepektura ti Ehime (1 K, 1 P)
G
- Dagiti siudad ti Prepektura ti Gifu (1 K, 1 P)
K
- Kyoto (1 P)
O
- Dagiti siudad ti Prepektura ti Osaka (1 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti siudad ti Hapon"
Dagiti sumaganad a 2 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 2 a dagup.


text:
Pagsasao a Prai
Ti pagsasao a Prai (Phray) wenno Phai, ammo pay a kas Thin (Htin), ket ti pagsasao a Mon–Khmer ti Tailandia ken Laos. Adda dagiti asideg nga agkakabagian, ngem saan nga agsinnaray a maawatan a dialekto nga agnagan kadagiti Prai ken Thin. Asidegda pay a maikabagian iti Mal, ken no agkuyog mangpormada iti grupo dagiti pagsasao ti Mal–Phrai, a sagpaminsan a kolektibo a tinawtawagan iti pagsasao a Lua' (gapu ta insasao babaen ti tattao a Lua).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Prai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Gubat ti Tallopulo a Tawen
Ti Gubat ti Tallopulo a Tawen (1618–1648) ket maysa idi a serye ti gubgubat a nagnangruna a linabanan idiay Tengnga nga Europa, a nakairamanan dagiti kaaduan a pagilian iti Europa.[12] Daytoy ket maysa kadagiti kapautan ken nakadadael a suppiatan iti Europeano a pakasaritaan, ken ti maysa a kapautan a nagtultuloy a gubgubat iti moderno a pakasaritaan.
Dagiti puonan ti suppiat ken dagiti gandat dagiti nakibingbinglay ket narikut dagitoy, ken awan ti agmaymaysa a puonan a husto a mangipalawag ti kangrunaan a panggep para iti panagilablaban. Iti rugina, daytoy ket kaaduan a labanan a kas maysa a relihioso a gubat a nagbaetan dagiti Protestante ken Katoliko idiay Nasantuan a Romano nga Imperio, nupay dagiti suppiatan a maipanggep ti kaunegan a politika ken ti panakatimbeng ti bileg iti kaunegan ti imperio ket adda ti naisangsangayan a paepelna ti daytoy a suppiat. Iti pannakain-inut, daytoy ket dimmakkel iti sapasap a suppiat a kaaduan a naikaramanan dagiti nalatak a bileg iti dayta a panawen.[13] Iti daytoy a sapasap a paset ti gubat ket bimmasbassit a nagbalbalin a kapanggepan ti relihion ken immad-adu a panagtultuloy ti Bourbon–Habsburg a suppiatan para iti panagituray ti Europeano a politika, a nagiturong daytoy ti immad-adu a pannakakigubatan a nagbaetan ti Pransia ken ti Habsburg a kabilegan.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ George Ripley, Charles Anderson Dana, Ti Amerikano a Cyclopaedia, New York, 1874, p. 250, "...ti wagayway iti Pransia ket puraw, a nawrisan ti nabalitokan a fleur de lis...". *[1] Naiyarkibo 2008-01-16 iti Wayback Machine Ti kasisisgud a Wagayway ti Pransia ket nawarisan iti fleurs-de-lis. *[2]: ti kuna ti bangir ti daytoy a plata ket: "Le pavillon royal était véritablement le drapeau national au dix-huitième siecle...Vue du chateau d'arrière d'un vaisseau de guerre de haut rang portant le pavillon royal (blanc, avec les armes de France)." "Flag". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). 1911.: "Ti oriflamme ken ti Chape de St Martin ket nasarunuan idi gibus ti maika-16 a siglo, idi ni Enrique III., ti kinaudi ti kamara iti Valois, ket nabalangatan, babaen ti puraw a wagayway a nawariwasan iti fleurs-de-lis. Daytoy ket nakukatan met ti nadayegan a manarisan ti tallo." Ti Pransia ket simrek iti gubat idi 1635.
- ^ a b 1625–1629. Kimmaddua kadagiti Katoliko a Kabilegan 1643–1645.
- ^ Nakigubat iti Espana 1625–30 (ken Pransia 1627–29).
- ^ "a nakikadua iti buyot ni Gabriel Bethlen idi 1620." Ágnes Várkonyi: Pnawen dagiti Reporma, Magyar Könyvklub a nagipabpablaak, 1999. ISBN 963-547-070-3
- ^ "Flag". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). 1911.: "Ti Austriano a wagayway ket adda, iti duyaw a pagyanan, ti nangisit nga addaan iti dua nga ulona nga agila, iti barokongna ken dagiti payak ket addaan iti naipadakkel a kalasag a mangipakpakita dagiti probinsia ti imperio. Ti wagayway ket nabeddengan ti palikmutna, nabeddengan daytoy kadagiti agpapada ti igidna a trianggulo a ti murdongda ket nagsisinnublat nga umeneg ken agaparuar, dagiti murdong nga agturturong ti uneg ket nagsisinnublat a duyaw ken puraw, dagiti dadduma ket nagsisinnublatda nga eskarlata ken nangisist ." Ken ti pay, Whitney Smith, Dagiti Wagayway dagaiti masakbayan a panawen ken ti ballasiw ti lubong, McGraw-Hill, England, 1975 ISBN 0-07-059093-1, pp.114 – 119, "Ti imperial a wagayway ket nabalitokan a duyaw a pessat..a mangipakpakita ti nangisit nga agila...Ti dua tu ulona nga agila ket kinamaudianan nga inpabangon babaen ni Sigismund a kas maysa a rehente...".
- ^ Ervin Liptai: Milisia aPakasaritaan iti Hungria, Zrínyi Military Publisher, 1985. ISBN 9633263379
- ^ Hussar (Huszár) hu.wikipedia
- ^ Helmolt, Hans Ferdinand (1903). Ti Pakasaritaan ti Lubong: Lumaud nga Europa aginggana ti 1800. W. Heinemann. p. 573. ISBN 0-217-96566-0.
- ^ dagiti buyot ni Gabriel Bethlen nga addaan iti bilang a 5,000 a Hungaro ken 1,000 nga Aleman amersenario, nga adda dagiti kontra-Habsburg Hungaro a rebelde nga agdagup dagitoy iti agarup a 35,000 a tattao. László Markó: Dagiti Nalatak a Pammadayaw ti Hungaro nga Estado (Ti Magyar Állam Foméltóságai), Magyar Könyvklub 2000. ISBN 963-547-085-1
- ^ László Markó: Dagiti Nalatak a Pammadayaw ti Hungaro nga Estado (Ti Magyar Állam Foméltóságai), Magyar Könyvklub 2000. ISBN 963-547-085-1
- ^ Norman Davies, Europa, p.568
- ^ "Gubat ti Tallopulo a Tawen — Infoplease.com". www.infoplease.com. Naala idi 2008-05-24.
- ^ "::Gubat ti Tallopulo a Tawen 1621 to 1626:". historylearningsite.co.uk. Naala idi 22 Mayo 2008.
- ^ "Gubat ti Tallopulo a Tawen". Encyclopædia Britannica. Naala idi 24 Mayo 2008.


text:
Maikadua a Sangalubongan a Gubat
Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat (Ingles: World War II), ket maysa a sangalubonagan a suppiatan a nagpaut manipud idi 1939 ken nalpas idi 1945. Kaaduan a nairaman dagiti adu a pagilian ti lubong, a nairaman dagiti Nalatak a Kabilegan, ken nakaaramid ti dua a nagsuppiat nga agkakadua a milisia: ti Agkakadua ken ti Pagtayyekan. Daytoy ti kaaduan a naisapasap a gubat ti pakasaritaan, nga adda dagiti agarup a 100 a riwriw a tattao a nagserbi kadagiti unidad ti milisia. Iti kasasaad a "dagup a gubat", dagiti kangrunaan a nakibinglay ket nagikabilda kadagiti amin nga ekonomia, industria, ken sientipiko nga abilidad para iti panagserbi gubat a ganetget, a nagborra ti panakailasin a nagbaetan dagiti paisano ken milisia a rekursos. Namarkaan baaben kadagiti naimudinganMarked a paspasamak a pannakairaman kadagiti bunton pannakapatay kadagiti paisano, a mairaman ti Holokausto ken ti is-isu a panagusar ti nuklear nga armas iti pannakigubat, a nagbanagan ti 50 riwriw aginggana ti sumurok a 70 riwriw a natnatay. Dagitoy a natnatay ket makaaramid iti daytoy a gubat ti kaaduan ti natay iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[1]
Urayno ti Hapon ket nakigubgubat idin iti Tsina idi 1937,[2] ti gubat ket sapasap a naibagbaga a daytoy ket nagrugi idi 1 Septiembre 1939, iti panagraut iti Polonia babaen ti Alemania, ken dagiti simmaruno a panangideklara iti gubat iti Alemania babaen ti Pranses ken kaaduan kadagiti pagilian iti Imperio a Britaniko ken Mankomunidad. Ti Alemania ket kinayatna ti agipatakder ti maysa a dakkel nga imperio idiay Europa. Manipud ti naladaw a 1939 aginggan ti nasapa a 1941, kadagiti serie iti kampania ken dagiti tulag, ti Alemania ket nagparakma wenno pinarmekna iti kaaduana a kontinente ti Europa; iti tengnga ti Nasi-Sobiet a tulagan, ti agmangngamangnga bassit a Sobiet ket napno wenno bassit a naiparukma, nasakopan ken nangsilpo ti teritorio dagiti innem a Europeano a kaarubana, ti mairaman ti Polonia. Ti Britani aken ti mankomunidad ket nabatbati nga is-isu laeng ti kangrunaan a puersa a nagtultuloy a nakilablaban a sumipiat ti Aksis, a dagiti gubat ket nararamid idiay Amianan nga Aprika ken ti pay nabayagen a Gubat ti Atlantiko. Idi Hunio 1941, ti Aksis a Europa ket nagirugi ti panagraut iti Kappon ti Sobiet, a nakaited daytoy ti panagrugi ti kadakkelan a teatro ti daga iti pakasaritaan ti gubat, a nakabedbed daytoy kadagiti kangrunaan a paset dagiti Aksis a puersa ti milisia. Idi Disiembre 1941, ti Hapon, a maipanggepanna ti mangituray iti Asia, ket timmipon iti Aksis, ti panagdaruros iti Estados Unidos ken dagiti tagikua ti Europa idiay Taaw Pasipiko, ken napardas a nangparukma ti kaaduan iti Akinlaud a Pasipiko.
Ti panagabanse ti Aksis ket naipasardeng idi 1942, kalpasan a ti Hapon ket napaay kadagiti serie iti gubgubat ken dagiti Europeano a tropa ti Aksis ket naabakda idiay Amianan nga Aprika ken, mangikeddeng, iti Stalingrad. Idi 1943, nga adda dagiti serie iti panakaabak ti Alemania idiay Dumaya a Europa, ti Aliado a panagraut iti Pasista nga Italia, ken dagiti panagballigi ti Amerikano idiay a Pasipiko, ti Aksis ket napukawna ti kaessemanna ken nangaramid kadagiti estratihiko a panagsanod kadagiti amin a sanguanan. Idi1944, dagiti lUmaud a Kumaduaan ket rinautda ti Pransia, bayat a ti Kappon ti Sobiet nakagun-od met laeng kadagiti amin a napukawna a teritorio ken rinautna ti Alemania ken dagiti kumaduaanna. Ti gubat idiay Europa ket simmardent iti panakatiliw iti Berlin babaen dagiti tropa ti Sobiet ken Polako ken ti simmaruno a awan kondisionna a panagsuko ti Alemania idi 8 Mayo 1945. Idi panawen ti 1944 ken 1945 ti Estado sUnidos ket inabakna ti marina ti Hapon ken natiliwna dagiti nangruna nga is-isla iti Laud a Pasipiko, a nangtinnag kadagiti bomba nga atomiko iti dayta a pagilian idi ti panagraut iti Hapon a Purpuro ("Balay nga Is-isla") ket nagbalin a nagarasugas. Ti gubat idiay Asia ket nagsardeng idi 15 Agosto 1945 idi ti Hapon ket immannurot a sumuko.
Ti dagup a panagballigi dagiti Kumaduaan kadagiti Aksis idi 1945 ket nagpasardeng iti daytoy a suppiat.Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw ti politiko a panagitaratar ken sosial a patakder iti lubong. Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (Ingles: UN) ket naipatakder tapno makaayaywan para iti internasional a panagtitinnulongan ken mangipawil kadagiti sumakbay a suppiatan. Dagiti nalatak a kabilegan ket isuda ti nagballigi iti gubat-ti Estados Unidos, Kappon ti Sobiet, Tsina, Britania, ken Pransia ken nagbalin dagitoy a permanente a kameng iti Salaknib a Konsilol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[3] Ti Kappon ti Sobiet ken ti Estados Unidos ket rimsuada a kas kadagiti agsinuppiat a nalatak a kabilegan, a nakaaramid daytoy ti entablada ti Nalamiis a Gubat, a nagbayag para kadagiti sumaruno a 46 a tawtawen. Iti kabayatan, ti impluensi dagiti nalatak a bileg ti Europa ket nagrugrugi ti panakaapdayda, bayat a ti dekolonisasion iti Asia ken Aprika ket nagrugi. Kaaduan kadagiti pagilian a nadadaelan kadgiti industriada ket immakarda iti ekonomia a panagungar. Ti politiko a panagtitipon, a naipangpangruna ti idiay Europa, ket rimsua gapo kadagiti ganetget a panagtalinaed kadagiti pannakibiang kalpasan ti gubat.
Kronolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagrugi iti gubat ket sapasap a naam-ammuan nga idi 1 Septiembre 1939, iti panagrugi ti [Panagraut iti Polonia|Aleman a panagraut iti Polonia]]; ti Britania ken Pransia ket nagideklara ti gubat iti Alemani a kalpasan daytoy ti dua nga aldaw. Dagiti sabsabali a petsa para iti panagrugi iti gubat ket mairaman ti panagrugi iti Maikadua a Gubat ti Sino-Hapon idi 7 Hulio 1937.[4][5]
Dagiti dadduma ket sumorsurotda ti Britaniko a historiador a ni A. J. P. Taylor, nga isu ket nagtengtengngel a ti Gubat ti Sino-Hapon ken ti gubat idiay Europa ken dagiti koloniana ket nagpapadada a rimsua ken dagiti dua ket naitipon idi 1941. Daytoy nga artikulo ket agususar ti kadaywan a panagipetsa. Dagiti dadduma pay a petsa ti panagrugi ket sagpaminsan a nausar para iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket mairaman ti Italiano a panagraut iti Abisinia idi 3 Oktubre 1935.[6]
Ti husto a petsa iti pannakalpas ti gubat ket saan pay nga unibersal a inannurotan. Daytoy ket naipalplatiing a ti gubat ti ket nalpasan iti panagisardeng ti gubat iti 14 Agosto 1945 (V-J nga Aldaw), a saan a ti pormal a panagsulo ti Hapon (2 Septiembre 1945); iti daduma a pakasaritaan ti Europa, daytoy ket nagsardeng idi V-E nga Aldaw (8 Mayo 1945). Nupay kasta, ti Tulag iti Kappia iti Hapon ket saan a napirmaan aginggana idi 1951,[7] ken iti Alemania ket saan aginggana idi 1990.[8]
Napalabas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ket nangbalbaliw ti politika a mapa, ti panakaabak dagiti Katengngaan a Bileg, a mairaman ti Austria-Hungaria, Alemania ken ti Imperio nga Otomano; ken ti 1917 panag-agaw ti Bolshevik ti bileg idiay Rusia. Ti kabayatan, dagiti agdama a nangabak a Kumaduaan a kas ti Pransia, Belga, Italia, Gresia ken Romania ket nakagun-odda kadagiti teritorio, bayat nga adda dagiti baro nga estado a napartuat idi gapu ti panakarebba iti Austria-Hungria ken dagiti imperio ti Ruso ken Otomano.
Iti kalpasan a nagbanagan ti gubat, ti iredentista ken rebankista a nationalismo ket nagbalin a nangruna kadagiti adu nga estado ti Europa. Ti rebankismo ken rebankismo ket napigsa idi idiay Alemania gapu iti naisangsangayan a teritorial, kolonial, ken busbos a napukpukaw a nagun-od gapu ti Tulag iti Versailles. Babaen ti tulag, ti Alemania ket nakapukaw ti agarup a 13 a porsiento ti balayna a teritorio ti ken amin kadagiti ballasiw taaw a teritoriona, bayat a naiparparit ti panagikapet kadagiti sabsabali nga estado, ti panagsupapak ket nasken, ken naikkan ti patingga no kasano ti kadakkel ken kapabilidad ti siiigam a buyot dagiti pagilian.[9] Ti kabayatan, ti Sibil a Gubat ti Rusia ket nangirugi ti pannakapartuat iti Kappon ti Sobiet.[10]
Ti Imperio nga Aleman ket narunaw idi idiay Aleman a Rebolusion iti 1918–1919, ken napartuat ti maysa a demokratiko a gobierno, a naam-ammuan idi a kas ti Weimar a Republika. Ti pannakigubatan a paset ti panawen ket nakakita kadagiti panagriri a nagbaetan dagiti agsupsuporta dagiti baro a republika ken dagiti nagubsang a kasuppiatan dagiti kanawan ken kanigid. Urayno ti Italia ket maysa a kumaduaan ti diplomatiko a tulagan ket nakagun-od kadagiti teritorio, dagiti Italiano a nationalista ket nakaugetda gapu kadagiti nikarkari a naaramid babaen ti Britania ken Pransia a mangpatalged ti iseserrek ti Italiano iti gubat ket saan a natungpalan ti nagtutulagan ti kappia. Manipud idi 1922 aginggan idi 1925, ti pasista a tignay nga indauloan babaen ni Benito Mussolini ket nagagaw ti bileg idiay Italia nga adda ti nasionalista, totalitariano, ken panagtitipon dagiti klase a programa a nangikkat ti representatibo a demokrasia, namedmedan ti sosialista, kanigid a payak ken dagiti liberal a puersa, ken nagkamat ti maysa nga agresibo ganganaet nga annuroten a mangipunta ti panagpilit a panagpanday ti Italia a kas maysa a bileg ti lubong—ti maysa a "Baro nga Imperio a Romano".[11] Idiay Alemania, ti Nasi a Partido nga indauloan babaen ni Adolf Hitler ket nagkamkamat a mangibangon ti pasista a gobierno idiay Alemania. Ti kaadda ti rugi ti Nalatak a Panagsagsagaba, ti domestiko a panagsuporta para kadagiti Nasi ket dimmakkel ken, idi 1933, ni Hitler ket naidutok idi a kas ti Kanselor iti Alemania. Iti kalpasan a nagbanagan ti Reichstag a puor, ni Hitler ket nagpartuat ti estado a totalitariano nga adda laeng ti maymaysa a partido nga indauloan babaen dagiti Nasi.[12]
Ti Kuomintang (KMT) a partido idiay Tsina ket nangirugi ti maysa a panagkaykaysa a kampania a sumuppiat kadagiti rehional nga agtagtagikua kadagiti dagdaga ken napagkaykaysada ti Tsina idi tengnga ti 1920 a panawen, ngen isudan idin ket nairamanda ti maysa a sibil a gubat a kasuppiat kadagiti dati nga Insik a komunista a kumaduaanna.[13] Idi 1931, ti maysa a dumakdakkel a militaristiko nga Imperio a Hapon, a nabayagen a nagkamkamat ti panagimpluensia idiay Tsina[14] a kas ti umuna nga addang a nakitkita ti gobiernona a kas ti karbengan a panagturay ti Asia ti pagilian, ket inusarda ti Mukden a Pasamak a kas gapu a panagrugi ti panagraut ti Manchuria ken mangibangon ti tirtiris nga estado iti Manchukuo.[15] Gaputa nakapsut unay nga agresista ti Hapon, ti Tsina ket nagkidkidaw idiay Liaga ti Pagpagilian para iti tulong. Ti Hapon ket nagikkat manipud ti Liga ti Pagpagilain kalpasan a daytoy ket naipato para iti panagrautna ti Manchuria. Dagitoy dua apagilian ket nakilablabanda nadumaduma a gubat, iti Shanghai, Rehe ken Hebei, aginggana ti Tanggu a Panagsardeng ti Panagdangadang ket napirmaan idi 1933. Kalpasan daytoy, dagiti puersa ti Insik a boluntario ket nagtultuloyda nga agresista kadagiti panagriribok ti Hapon idiay Manchuria, ken Chahar ken Suiyuan.[16]
Ni Adolf Hitler, a kalpasan ti maysa a saan anagballigi a panagpadas a panagipalladaw ti gobierno ti Alemania idi 1923, ket nagbalin a ti Kanselor ti Alemania idi 1933. Isu ket nagikkat ti demokrasia, a nagitakder ti radikal, napaayatan ti maipapan ti puli a panagbaliw ti urnos ti lubong, ken nagrugi ti nawatiwat a panagarmas manen akampania.[17] Ti kabayatan, ti Pransia, tapno makagun-od kadagiti kumaduaanna, ket pinalubosanna ti Italia idiay Ethiopia, a kinaykayat ti Italia a tagikuen. Daytoy apasamak ket napakaro idi nasapa a 1935 iditi Teritorio iti Saar Basin ket legado idi a naitipon iti Alemania kenni Hitler ken sinuppiatna ti Tulag iti Versailles, pinardasanna ti panagarmasna manen a programa ken nagipanguna ti konskripsion.[18]
Iti panagnamnama a mapasardeng ti Alemania, ti nagkaykaysa a Pagarian, Pransia ken Italia ket nagporma ti Stresa a Sanguanan. Ti Kappon ti Sobiet, ket nadanagan gapu ti dagiti gandat ti Alemania a panagtiliw ti nawatiwat a luglugar ti dumaya a Europa, ket nagsurat ti maysa a tulagan iti agsinnaranay a panagtulong ti Pransia. Sakbay daytoy a nagrugi, ti Pranko-Sobiet a tulag ket nasken idi a mapan ti burokrasia iti Liga iti Pagpagilian, a nakaaramid daytoy nga awan ti kagatna.[19][20] Nupay kasta, idi Hunio 1935, ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nagaramid ti maysa a nawaya a tulagan ti marina nga adda ti Alemania, a nagpasayaat dagiti dati a gawidan. Ti Estados Unidos, ket nagdandanag kadagiti napaspasamak idiay Europa ken Asia, ket nangipasa ti Neutralidad a Tignay idi Agosto.[21] Idi Oktubre, ti Italia ket rinautna ti Ethiopia, ken ti Alemania ket isisu laengen idi ti kangrunaan a Europeano a pagilian nga agsupsuporta ti panagraut. Ti Italia nangikkat ti panagsuppiatna ti gandat ti Alemania nga agsagepsep ti Austria.[22]
Ni Hitler ket kinaritna ti Versailles ken Dagiti Tulag ti Locarno a tultulag babaen ti remilitarisasion ti Rhineland idi Marso1936. Isu ket nakaawat ti bassit a panagsungbat manipud kadagiti dadduma a bileg ti Europa.[23] Idi nangrugi ti Sibil a Gubat ti Espania idi Hulio, ni Hitler ken Mussolini ket nagsuporta ti pasista ken autoritariano a puersa ti nationalista kadagiti sibil a gubatda a sumuppiat ti sinupurtaran ti Sobiet a Spaniol Republika. Dagitoy dua a bangir ket nagusar iti daytoy a suppiat ti mangpadas kadagiti baro nga armas ken pamay-an ti pannakigubat,[24] a dagiti Nationalista ket nangabakda ti gubat idi nasap a 939. Idi Oktubre 1936, ti Alemania ken Italia ket nagporma ti Roma-Berlin nga Aksis. Kalpasan ti maysa a bulan, ti Alemania ken Hapon ket nagpirmada ti Kontra-Komintern a Tulag, a tiniponan ti Italia ti simmaruno a tawen. Idiay Tsina, kalpasan ti Xi'an a Pasamak ti Kuomintang ken dagiti puersa ti komunista ket nakitinnulagda ti panagsardeng ti suppiat tapno mairepresentada ti maysa a nagkaykaysa a sanguanan a mangsuppiat ti Hapon.[25]
Dagiti pasamak sakbay ti gubat[urnosen | urnosen ti taudan]
Panagraut iti Etiopia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maikasua nga Italo–Abisinio a Gubat ket maysa idi a nabiit a kolonial agubat a nangrugi idi Oktubre 1935ken nalpas idi Mayo 1936. Ti gubat ket naglabanan a nagbaetan dagiti siiigam a puersa ti Pagarian iti Italia (Regno d'Italia) ken dagiti siiigam a puersa iti Etiopiano nga Imperio (a naam-amm-an pay a ti Abisinio). Ti gubat ket nagbanagan ti milisia a panagsakup iti Etiopia ken ti panakaikapet kadagiti baro a napartuat a kolonia ti Italiano a Daya nga Aprika (Africa Orientale Italiana, wenno AOI); iti maipatinayon, daytoy ket nakaiparang ti kakapsut iti Liga dagiti Pagpagilian a kas maysa a puersa ti panagpreserba ti kappia. Ti Italia ken Etiopia ket kameng idi dagitoy a dua a pagpagilian, ngem ti Liga ket awan ti inaramidna nga idi ti naudi ket nalawag a naglabsing ti bukod nga Artikulo X ti Liga.[26]
Sibil a Gubat ti Españia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alemania ken Italia ket nangipabulod ti suporta ti Nationalista nga insureksion lnga indauloan babaen ni heneral Francisco Franco idiay Espania. Ti Kappon ti Sobiet ket nagsuporta ti pannakaikapet ti adda a gobierno, ti Espaniol a REpublika, a nakapakpakita ti kumanigid a kakaykayatanna. Ti Alemani ken USSR inusarda daytoy a palikud a gubat a kas maysa nga opurtunidad a mangsubok kadagiti napasayaat nga armas ken taktika. Ti naigagara a Panagbomba iti Guernica babaen ti Aleman a Condor a Sangaarbanan idi Abril 1937 ket nagiparawad ti nawatiwat a panagdandanag a ti sumaruno a nangruna a gubat ket agiraman ti nakaro nga aligaget a panagraut a panabomba dagiti paisano.[27][28]
Panagraut ti Hapon iti Tsina[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Hulio 1937, ti hapon ket tiniliwna ti dati nag imperial nga Insik a kapitolio iti Beijing kalpasan a nagidurog ti Rangtay Marco Polo a Pasamak, a nagpatinggaan ti Hapon a kampania a mangraut ti amin a Tsina.[29] Dagiti Sobiet ket pinardasanda apinirmaan ti maysa a di-naranggas atulag iti Tsina tapno mangipabulod ti suporta a materiales, a nagpataud ti pannakapalpas ti dati a pagtitinnulongan ti Alemania ken Tsina. Ni Heneralissimo Chiang Kai-shek nangibaniaga dagii bukodna a kalaingan a buyot tapno agsalaknib ti Shanghai, ngem kalpasan ti tallo a bulan a panakilablaban, ti Shanghai ket natnag. Dagiti Hapon ket nagtultuloyda a nagidurduron kadagiti puersa ti Insik, ti panakatiliw ti kapitolio ti Nanking idi Disiembre 1937 ket nagitalek ti Nanking a Nadawen apanagpapatay.
Idi Hunio 1938, dagiti puersa ti Insik pinasardengda dagiti panagiduron ti Hapon babaen ti panaglayos ti Duyaw a Karayan; daytoy a namayan ket nakaited ti panawen para iti panagisagana dagiti Insik kadagiti panagsalaknibda idiay Wuhan, ngem ti siudad ket natiliw idi Oktubre.[30] Dagiti panagballigi ti milisia ti Hapon ket saan a nagyeg ti panakarebba iti Insika resitansia a ninamnama a magun-od ti Hapon, embes ket ti gobierno ti Tsina ket immalis idiay kaunegan ti Chongqing ken nagtultuloy a nakigubat.[31]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kalpasan ti panagtinnag iti Maikatlo a Republika iti Pransia idi 1940, ti de facto a gobierno ket ti Turay ti Vichy. Nagibalin kadagiti mayat dagiti pagtayyekan nga annuroten aginggana idi Nobiembre 1942 a nagbatbati a pormal nga agmangngamangnga. Ti Nawaya a Puersa a Pransia, nga agnaed idiay Londres, ket naibigbigan dagiti Agkakadua a kas ti opisial a gobierno idi Septiembre 1944.
- ^ 23 Agosto 1939, ti USSR ken Alemania nagpirma da iti saan a managriribok a tulag, sektreto a biningbingay to Daya nga Europa iti global nga inpluensia. Ti panagisardeng ti gubat ti USSR iti Hapon idi 16 Septiembre 1939; rinaut ti Polandia idi 17 Septiembre 1939; rinaut ti Pinlandia idi 30 Septiembre 1939; pinilit nga innayon dagiti estado ti Baltiko idi Hunio 1940; innala ti akindaya a Romania idi 4 Hulio 1940. idi 22 Hunio 1941, ti USSR ket rinauot babaen ti Pagtayyekan ti Europa; ti USSR ket timmipon kadagiti pagilian a makilablaban kadagiti pagtayyekan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sommerville, Donald (2008). Ti Kompleto a Nailadawan a Pakasaritaan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Autoritario apanakaidatag iti Kadaksana Suppiat iti Pakasaritaan ti Nagtagitaoan nga adda ti Panagusig dagiti Naikeddengan a Panagsarak ken Naisangayan a Nagsuppiatan. Lorenz Books. p. 5. ISBN 0-7548-1898-5.
- ^ Barrett, David P; Shyu, Lawrence N (2001). Ti Tsina iti kontra Hapon a Gubat, 1937–1945: politiko, kultura ken kagimongan. Tomo 1 kadagiti Panagadal iti moderno a Pakasaritaan ti Tsina. New York: Peter Lang. p. 6. ISBN 0-8204-4556-8.
- ^ Ti Salaknib a Konseho ti UN, naala idi Mayo 15, 2012
- ^ Chickering, Roger (2006). Ti Lubong iti Dagup a Gubat: Sangalubongan a Suppiat ken dagiti Politiko ti Panagdadael, 1937–1945. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 64. ISBN 0-275-98710-8. Naala idi 15 Nobiembre 2009.
- ^ Fiscus, James W (2007). Kritikal a Perspektibo iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Rosen Publishing Group. p. 44. ISBN 1-4042-0065-7. Naala idi 15 Nobiembre 2009.
- ^ (Ben-Horin, Eliahu (1943). Ti Tengnga a Daya: Nagsasabtan iti Pakasaritaan. W. W. Norton & Co. p. 169; Taylor, A. J. P (1979). Kasano ti Panagrugrugi dagiti Gubat. Hamilton. p. 124. ISBN 0241100178; Yisreelit, Hevrah Mizrahit (1965). Panagadal ti Asia ken Aprika, p. 191). Para iti 1941 kitaen ti (Taylor, A. J. P (1961). Ti Taudan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Hamilton. p. vii; Kellogg, William O (2003). Amerikano a Pakasaritaan ti Nalaka a Pamay-an. Edukasianal a Serie ni Barron. p. 236 ISBN 0764119737). Adda pay dagiti kapanunutan a ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ken ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket agpadpada a paset iti "Sibil a Gubat ti Europa" wenno "Maikadua a Tallopulo a Tawen a Gubat". (Canfora, Luciano; Jones, Simon (2006). Demokrasia idiay Europa: Maysa a Pakasaritaan iti Ideolohia. Wiley-Blackwell. p. 155. ISBN 1405111313; Prin, Gwyn (2002). Ti Puso iti Gubat: Iti Bileg, Suppiat ken Obligasion iti Maikaduapulo ket Maysa a Siglo. Routledge. p. 11. ISBN 0415369606).
- ^ Masaya, Shiraishi (1990). Ti Pannakibiang ti Hapon iti Bietnam, 1951–1987. SEAP a Pagipablaakan. p. 4. ISBN 0-87727-122-4.
- ^ "Dagiti Panakibiang ti Alemania-Amerikano – Tulag iti Kinaudi a Nagbanagan a Maipangngep iti Alemania (dua a manayonan ti uppat)". Usa.usembassy.de. Naala idi 29 Enero 2012.
- ^ Kantowicz 1999, p. 149
- ^ Davies 2008, pp. 134–140
- ^ Shaw 2000, p. 35
- ^ Bullock 1962, p. 265
- ^ Preston 1998, p. 104
- ^ Myers 1987, p. 458
- ^ Smith 2004, p. 28
- ^ Coogan, Anthony (Hulio 1993). "Dagiti Boluntario a Buyot iti Amianan a daya a Tsina". Pakasaritaan Tatta nga Aldaw. 43. Naala idi 14 Nobiembre 2009.
Nupay nga adda dagiti tropa nga Insik idiay Amianan a daya a nakasanud idiay abagatan, adda dagiti napalab-og babaen dagiti nagpaspasanga Buyot tiHapon ken nakasangoda idi ti panagpili iti panagresista a daytoy ket naisuppiat kadagiti bilbilin, wenno suuko. Adda dagiti nagbilbilin a simmuko, a nakagun-od ti nagato nga opisina iti tirtiris a gobierno, ngem dagiti dadduma nakilabanda kadgiti nagparparmek. Dagiti puersa a binibilinda ket isu dagityo ti immuna a buyot dagiti boluntario
- ^ Brody 1999, p. 4
- ^ Zalampas 1989, p. 62
- ^ Record 2005, p. 50
- ^ Mandelbaum 1988, p. 96
- ^ Schmitz, David F (2001). Ti Immuna a nasirib a Tao. Rowman & Littlefield. p. 124. ISBN 0-8420-2632-0.
- ^ Kitson 2001, p. 231
- ^ Adamthwaite 1992, p. 52
- ^ Graham 2005, p. 110
- ^ Busky 2002, p. 10
- ^ Barker, A. J (1971). Invasion of Ethiopia 1936. Ballantine Books. pp. 131–2. ISBN 0-345-02462-1.
- ^ Beevor, Antony (2006). Ti Gubat par aiti Espania: Ti Sibil a Gubat ti Espania 1936–1939. Londres: Phoenix. pp. 258–260. ISBN 0-7538-2165-6.
- ^ Budiansky, Stephen (2004). Bileg ti Angin : Dagiti lallaki, Dagiti Makina, ken dagiti Kapanunotan a Nangrebulosionario ti Gubat, manipud ti Kitty Hawk aginggana ti Golpo a GubatII. Londres: Viking. pp. 209–211. ISBN 0-670-03285-9.
- ^ Fairbank, John King; Feuerwerker, Albert; Twitchett, Denis Crispin (1986). Ti Cambridge a pakasaritaan iti Tsina. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. pp. 547–551. ISBN 0-521-24338-6.
- ^ Fairbank, John King; Feuerwerker, Albert; Twitchett, Denis Crispin (1986). Ti Cambridge a pakasaritaan iti Tsina. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 566. ISBN 0-521-24338-6.
- ^ Taylor, Jay (2009). Ti Heneralissimo: Ni Chiang Kai-shek ken ti panagsagsagaba para iti moderno a Tsina. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. pp. 150–152. ISBN 978-0-674-03338-2.


text:
Pagsasao a Balines
Ti pagsasao a Balinese wenno simple laeng a Bali ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio nga insasao babaen dagiti 3.3 a riwriw a tattao (manipud idi 2000) iti isla ti Indonesia ti Bali, ken idiay pay akin-amianan a Nusa Penida, akinlaud a Lombok ken akindaya a Java.[2] Kaaduan kadagiti agsasao iti Balines ket ammoda pay ti Indones. Ti Balines ket agsinnaranay a maawatan iti Indones.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Balines iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Ethnologue.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Ager, Simon. "Balinese". Omniglot. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 9 Marso 2007. Naala idi 2007-03-07.
- The Balinese Digital Library.
- Widiadana R. A. & Erviani N. K. (29 Enero 2011). Dagiti taga-ugma anumuskrito ti ‘lontar’ iti dihital Naiyarkibo 2011-08-06 iti Wayback Machine. The Jakarta Post.
- Erviani N. K. (14 Enero 2011). Ti eskolar ti estados unidos ket mangiyeg kadagiti taga-ugma a sinuratan iti Balines iti panawen ti dihital. The Jakarta Post.
- http://unicode-table.com/en/sections/balinese/
- Paradisec nawaya a panagserrek iti rekording iti kanta ti Balines.
- Urnong ti Kaipuleohone ni Blust ket mairaman dagiti material iti Balines, mairaman ti RB2-006, RB2-009.


text:
Wikipedia:ProveIt
Ti ProveIt (/ˈpruːvɪt/) ket ti maysa a gadget a mangpalaka iti panagbiruk, panagurnos, agnayon, ken agdakamat kadagiti nagibasaran no agurnos kadagiti artikulo ti Wikipedia. Ti panagibasar ket maysa a nagruna nga obra iti Wikipedia, ngem ti proseso ket masansan a narigat gapu ti karikut dagiti plantilia ti dakamat (kas ti Plantilia:Cite book). Mangpalaka iti proseso ti ProveIt babaen ti panagnayon iti maysa a nalaing ken simple a grapiko ti interface ti agar-aramat no agurnos iti ania man nga artikulo. Mangilangenka iti interface, ken mangilangen ti ProveIt deals iti wikitext.
Mabalinmo a pakabaelan ti gadget babaen ti ipapan iti seksion ti Ur-urnosen babaen ti etiketa ti gadget iti kakaykayatam, wenno mabalinmo a padasen babaen ti panapindut ti ditoy.
Agparawad[urnosen ti taudan]
No makabiruk kadagiti parikut (bug) wenno kayat ti agkiddaw iti maysa a langa, mabalinmo nga aramiden daytoy iti panid ti tungtungan.
Pangngaasi a bisitaen ti panid ti dokumentasion iti Commons para iti ad-adu pay a pakaammo ken ti listaan dagiti nagparawad.
Kahon ti agar-aramat[urnosen ti taudan]
No mabirukam a naserbi ti gadget ken kayatmo daytoy a maiwaras, mabalinmo nga inayon ti kahon ti agar-aramat ti ProveIt iti bukodmo a panid ti agar-aramat iti {{Agar-aramat ProveIt}}. No aramidem daytoy mainayonka pay iti Kategoria:Dagiti Wikipedista nga agus-usar iti ProveIt.


text:
Tulong:Pakabuklan ti inurnos
Pakabuklan ti inurnos (Ipalawagmo bassit dagiti binaliwam)
☐ Daytoy ket bassit a panagurnos ☑ Bantayan daytoy a panid
Babaen ti panangipablaak kadagiti binaliwan, umannurotka kadagiti Termino ti Panagusar, ken umannurotka a saanmo a waswasen nga ibbatan dagiti kontribusionmo babaen ti Lisensia ti CC BY-SA 3.0 ken ti GFDL. Umannurotka a ti maysa a silpo wenno URL ket umanayen a pammadayaw babaen ti lisensia ti Creative Commons.
Ukasen
Ti pakabuklan ti inurnos ket ti ababa a panangipalawag ti maysa nga inurnos iti panid ti Wikipedia. No urnosem ti maysa a panid, adda bassit a pagikabilan ti teksto a namarkaan iti Pakabuklan ti inurnos a mabirukan iti baba ti nangruna a kahon ti pagurnosan ken iti ngato ti buton ti Idulin ti panid. Dagiti pakabuklan ti panagurnos ket maiparang kadagiti listaan dagiti binalbaliwan (kasla kadagiti pakasaritaan ti panid ken listaan ti bambantayan), ken iti ngato dagiti panid ti diperensia.
Nasayaat a panagsanay ti mangpunno ti pagikabilan ti pakabuklan ti panagurnos, wenno agnayon kasla iti kaso ti panagurnos iti paset, tapno daytoy ket makatulong kadagiti sabali nga agar-aramat a makaawat ti inaramidmo a panagurnos. Tapno maliklikan ti aksidente a panagpanaw iti blanko pakabuklan ti inur-nos, mabalinmo a pilien ti "Pakaammuannak no sumrek ti blanko a pakabuklan ti panagurnos" iti etiketa ti Ur-urnosen iti bukodmo a kakaykayatan ti agar-aramat, no nakapartuatkan iti pakabilangan.


text:
Wikipedia:Dagiti administrador
Ti administrador wenno sysop ket dagiti agar-aramat a mapalubosan ken addaan iti karbengan a makaaramid iti banbanag ditoy Wikipedia a saan a matignay dagiti dadduma nga agus-usar. Para iti naannayas ken naurnos a panangtalinaed ken panangtaginayon daytoy iti Wikipediatayo. Agpaay met para iti seguridad ken paglaingan ti Wikipedia tapno saan pagang-angawan wenno dadaelen dagiti manglokloko (vandals).
Ngem laglagipen a dagiti administrador wenno sysop ket saan a maidumduma wenno addaan iti naisangsangayan a katurayan a maipapan kadagiti nasken a maipan a panid wenno artikulo. Kapadpada met laeng ti amin ditoy ti maysa nga agar-aramat.
Listaan dagiti administradorUrnosen
Kitaen ti listaan dagiti administrador
Dagiti banag a maaramid dagiti administradorUrnosen
- Agikkat iti panid, kitaen ti Wikipedia:Kiddaw para iti panagikkat no kayat a makiddaw a maikkat.
- Agsaluad wenno agsalaknib , mangikkat iti salaknib dagiti panid, ken mangbaliw kadagiti nasalakniban a pampanid .
- Pengdan dagiti agar-aramat a mangdadael iti pampanid, kitaen ti Wikipedia:Adda agdama a bandalismo.
- Lokal nga agikarga kadagiti papeles.
- Kitaen pay dagiti listaan ti inar-aramid dagiti adminstrador - Naserraan, Nasalakniban a panid, ken dagiti Naikkat.
Nominasion ken kiddaw para iti panag-administradorUrnosen
No kayatmo ti agbalin nga administrator kitem ti kiddaw para iti panag-administrador.
Kitaen payUrnosen
- Wikipedia:Annuroten
- Dagiti inar-aramid dagiti administrador (mairaman dagiti global ken dati nga administrador)
- Dagiti administrador dagiti nadumaduma a Wikipedia


text:
Siensia
Ti siensia (manipud iti Latin scientia, a kayatna a sawen ket "pannakaammo") ket maysa a sistematiko a gandat nga agpabangon ken agurnong ti pannakaammo iti porma iti masubokan a panangipalpalawag ken dagiti maipadto a maipanggep ti law-ang.[1] Iti nadaan ken asideg a makaikabagian a kayatna a sawen (nabirukan, kas pagarigan, iti Aristotle), ti "siensia" ket mangitudo ti bagi iti napatalgedan a pannakaammo, iti kita a mabalin ti lohiko ken marasonan a pannakaipalpalawag (kitaen dita Pakasaritaan ken Pilosopia baba).[2] Manipud idi klasiko a taga-ugma ti siensia a kas kita itipannakaammo ket asideg idi a maisilsilpo iti pilosopia. Idi nasapa a moderno a panawen dagiti balikas a "siensia" ken "pilosopia" ket sagpaminsan nga agsinnublat a maus-usar iti Pagsasao nga Ingles. Babaen ti maika-17 a siglo, ti masna a pilosopia (a tatta nga aldwen ket makunkuna a "masna asiensia") ket naikapanunutan idi a nailasin a sanga iti pilosopia.[3] Nupay kasta, ti "siensia" ket nagtultuloy a naus-usar iti nalawlawa a kapanunotan a mangibaga ti napatalgedan a pannakaammo a maipangngep ti maysa a topiko, a kasla iti panagus-usar ti moderno a termino a kas ti biblioteka a siensia wenno politiko a siensia.
Iti moserno a panagusar, ti "siensia" ket kaaduan a mangitudo ti pamay-an a panagkamat ti pannakaammo, a saan laeng a ti pannakaammo a kabukbukodan. Daytoy ket "kadawyan a natrato a kasla kapadpada ti ‘masna ken maipapan ti bagi a siensia’, ken isu nga naigawidan kadagiti sanga iti panagadal a mangibaga ti penomena iti materiales aa law-ang ken dagiti bukodda a linteg, a sagpaminsan nga adda dagiti naibagbaga a pannakalaksid iti puro a matematiko. Daytoy tattan ti agturay a kapanunutan iti ordinario a panagusar."[4] Ti akakikid a kapanunutan iti "siensia" a naparang-ay dagiti sientista a kas ni Johannes Kepler, Galileo Galilei ken Isaac Newton ket nagrugida a nagannurot ti linlinteg iti katutubo a kas ti linteg iti panaggunay ni Newton. Iti daytoy a paset ti panawen kadawyan daytoy a nagbalin a nangitudtiudo ti masna apilosopia a kas ti "masna asiensiae". Kadagiti napalabas iti maika-19 a siglo, ti balikas a "siensia" ket immadu a nagbalin a maikumaduaan ti sientipiko a pamay-an, ti nadisplina a pamay-an ti panagadal ti masna a lubong, a mairaman ti pisika, kimika, heolohia ken biolohia. Idi maika-19 a siglo daytoy a ti termino a sientista ket napartuat idi babaen ti naturalista a teologo a ni William Whewell tapno mailasin kadagiti agbirbiruk ti pannakaammo iti katutubo ken dagiti agbirbiruk ti pannakaammo kadagiti sabsabali a disiplina. TiOxford nga Inggles a Diksionario ket petsaanna ti nagtaudan iti balikas a "sientista" idi 1834. Daytoy ket sagpaminsan a nangibati ti panagadal iti kapanunutan ti nagtagitaoan ken kagimongan iti maysa a nailimbo a linguistiko, a daytoy ket nasolbar babaen ti pannakaidasig dagitoy a luglugar iti akademiko a panagadal a kas ti siensia sosial. Ken dagiti pay maipada, adda dagiti sasabali pay a nangruna a lugar iti naidisiplina a panagadal ken pannakaammo nga adda tatta nga aldaw a babaen ti sapasap a pangyuna iti "siensia", a kas ti pormal a siensia ken naipakat a siensia.
Pakasaritaan ken pilosopia[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siensia iti nawatiwat a panakaipanunutan ket rimsua sakbay ti moderno a panawen, ken kadagiti adua naipakasaritaan a sibilisasion, ngem ti moderno a siensia ket naisangsangayan unay kadagiti bukodna a arngian ken naballigi kadagiti bukodna a nagbanagan a tattan ket agipalpalawag no kasano ti siensia iti kaingetan a kapanunutan iti daytoy a termino. Iti kaaduan anasapsapa ngem ti moderno a panawen, ti maysa pay a kangrunaan a panagbuelta a puntos ket ti panagkarang-ay idi ti kalsiko a masna apilosopia iti taga-ugma nga agsasao ti Griego a lubong.
Sakbayan ti pilosopiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siensia iti sigud a kapanunutanna ket maysa a balikas para iti kita iti pannakaamo (Latin scientia, ti Taga-ugma a Griego a epistemē), ngem saan a ti naipangruna a nainget a kapanunutanbalikas para iti panagbiruk iti kasta a pannakaammo. Iti panakaisangsangayn daytoy ket maysa kadagiti kita iti pannakaammo a dagiti tattao ket mabalinda ti makipakaaamo ken makibinningay. as pagarigan, ti pannakaammo a maipanggep ti panagobra iti masna a banbanag ket nabayagen a naurnong sakbay kadagiti nairehistro a pakasaritaan ken nangiturong ti panagrangrang-ay iti narikut ken konsepto a panagpanpanunnot, a kas naiparang babaen ti panakaaramid kadagiti narikut a kalendario, dagiti pamay-an para iti panagaramid kadagiti makasabidong a mula tapno mabalin a makan, ken dagiti patakder a kas dagiti piramido. Nupay kasta awan dagiti naaramid a maitunos a panagilasin a nagbaetan ti pannakaammo kadagiti banbanag nga agpayso iti amin a komunidad, ken dagiti sabsabali a kita iti komunidad a pannakaammo a kas dagiti mitolohia ken legado a sistema.
Pilosopiko a panagadal ti katutubo[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti panakaparnuay wenno pannakaduktal iti konsepto iti "katutubo" (Taga-ugma a Griego phusis), babaen dagiti Sakbay ti Sokratiko a pilosopo, daytoy met laeng a balikas ket naususar a nangipalpalawag ti masna a "pamay-an" iti panagtubo ti mula,[6] ken ti "pamay-an" a ti, kas pagarigan, ti panagkararag ti maysa a tribu iti maysa a naisangsangayan a dios. Para iti daytoy a rason naitunton a dagitoy a lallaki ket isuda kadagiti immuna a pilosopo iti nainget a kapanunotan, ken isuda pay dagiti immuna atattao a nalawag a nangilasin ti "katutubo" ken "taripnong".[7] Ti siensia ngarud ket nailaslasin a kas ti pannakaammo iti katutubo, ken dagiti banbanag nga agpayso para iti amin a komunidad, ken ti nagan ti naipangpangruna a panagbiruk iti kasta apannakaammo idi ket ti pilosopia — ti nagturayan ti immuna a pilosopo-pisiko. Isuda ket kangrunaan laeng a dagiti agpatta-patta wenno teoretiko, a naisangsangayan nga interesado iti astronomia. Iti panakailasi, ti panagpadas ti panagusar ti pannakaammo ti katutubo tapno tuladen ti katutubo (parbo wenno teknolohia, Griegotechnē) ket nakitkita dagiti klasiko a sientista a kasla maitutop nga interesado para kadagiti nababbaba a klase nga artisano.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "... ti moderno a siensia ket maysa a panaduktal ken maysa pay a panagparnuay. Daytoy idi ket maysa a naduktalan a ti katutubo ket sapasap nga agnanayon nga agtignay tapno maipalpalawag dagiti linteg ken ti pay matematiko; ken nasken dagiti panagparnuay dagiti ramramit ken pamay-an, konsepto, aparato, ken organisasion para iti panangipakita dagiti pannakakadawyan ken panangitalged kadagiti kasla linteg a panakapalplawagan." —p.vii, J. L. Heilbron, (2003, editor-in-chief) Ti Oxford a Kumaduaan ti Pakasaritaan ti Moderno a Siensia New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan ISBN 0-19-511229-6
- "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Naala idi 2011-10-16.
3 a: pannakaammo wenno sistema iti pannakaammo a sumaksakop kadagiti sapasap a kinapudno wenno panagpataray kadagitisapasap a linteg a naipangpangruna no naala ken nasubokan babaen ti sientipiko a pamay-an b: iti kastoy a pannakaammo ween iti kastoy a sistema iti pannakaammo a nmaipanggep ti maipapan ti bagi a lubong ken ti bukodna a penomena
- "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Naala idi 2011-10-16.
- ^ Aristotles, ca. maika-4 a siglo BCE "Nicomachean Ethics Book VI, and Metaphysics Book I:". "Iti sapasap ti senial iti pannakaammo wenno saan a pannakaikaskaso ket isu ti abilidad ti mangisuro, ken para iti daytoy a rason datayo ket agtenggel ti arte ngem ti panagpadas ti sientipiko a pannakaammo (epistemē); para iti artista ket makaisuro, ngem dagiti dadduma ket saan." — Aristotles. Met. 1.981b
- ^ Kas pagarigan ti Philosophiae Naturalis Principia Mathematica ni Isaac Newton (1687), ket naipatarus a "Matematiko a Pamunganayan iti Masna a Pilosopia", ken mangipanunot ti agdama idi a panagusar dagiti balikas a "masna a pilosopia", a mainaig ti "sistematiko a panagadal iti katutubo"
- ^ Oxford English Dictionary
- ^ Needham 1954, p. 150
- ^ Kitaen ti inadaw a sao idiay Homer (maika-8 a c. BCE) Odyssey 10.302-3
- ^ "TRang-ay wenno Agsubli" iti Maysa a Pangyuna ti Politiko a Pilosopia: Sangapulo a Salaysay babaen ni Leo Strauss. (Naipalawa a bersion ti Politiko a Pilosopia: Innem a Salaysay ni Leo Strauss, 1975.) Ed. Hilail Gilden. Detroit: Wayne State UP, 1989.
- ^ Strauss ken Cropsey eds. Pakasaritaan iti Politiko a Pilosopia, Maikatlo nga edision, p.209.


text:
Carlo Blasis
Ni Carlo Blasis (4 Nobiembre 1797 – 15 Enero 1878) ket maysa idi nga Italiano a sumasala, koreograpo ken teoriatiko iti sala. Isu ket kaaduan nga ammo para kadagiti nainget a klase iti panagsala, ken sagpaminsan nga agpaut kadagiti uppat nga oras. Inyunay-unay ni Blasis a dagiti estudiantena ket agsuroda kadagiti teoria ken depinison dagiti addang ti sala. Isu ti nangisuro kadagiti amin a maestra ni Enrico Cecchetti ken naipagpagarup a ti impluensia ni Blasis iti panagsanayna ket isu ti nakaiturongan ni Cecchetti a nagpartuat iti pamay-an iti balet ni Cecchetti.
Naiyanak idi ni Blasis idiay Naoles. Isu ti immuna a nangipablaak ti maysa a panangusig kadagiti pamay-an ti balet idi 1820, iti obra a nanaganan iti Traité élémentaire, théorique, et pratique de l'art de la danse ("Elementario, Teoretikal, ken Praktikal a Treatado iti Arte ti Sala"). Isu ket kaaduan nga ammo para iti postura iti "Dang-as" a naala manipud iti nadayeg nga estatua ni Merkurio babaen ni Giovanni da Bologna. Nagpaadu ni Enrico Cecchetti kadagiti pamay-anna iti panagisursuro ken dagiti teoriana.
Manipud idi 1838 aginggana idi 1853, ni Blassis idi ti Artistiko a Direktor iti makunkuna itan a La Scala Theatre Ballet School. Dagiti estudiantena ket mairaman dagiti prima balerina a ni Fanny Cerrito, Carolina Rosati, Sofia Fuoco, Amalia Ferraris ken ni Carlotta Brianza.
Pimmusay ni Blasis idiay Cernobbio.