text:
2/28/11
Dallot a Pangararag
Idi Pebrero 4, iti "Anasaas ti Karayan" nga intuyang ti gobierno probinsial ti Cagayan, kas pangrambak iti Nailian a Bulan ti Arte a ramrambakan ti Filipinas iti panangidaulo ti NCCA (nagatiddogen nga intro), pinadasko ti nagkararag babaen ti Dallot. Inusarko ditoy ti tono nga insuro ni Joel B. Manuel ti Banna, Ilocos Norte.
Bayat ti panagdallotko, malaglagipko dagiti lauds kada vespers iti seminario, ken ti Gregorian version ti "Nothing Else Matters".
Mayat met a mairuamtayo ti kakastoy a panagkararag (wenno kapadana ken dadduma pay a wagas ti panagkararag). Malaksid nga ad-adda a marikna ti solemnidad, naynay met a maitandudo ti Dallot a maysa kadagiti sukog ti daniw ken samiwengtayo ng Ilokano.
Adtoy ti tekstona:
Danidallot, danidallang
Dumidinnalot, dumidinallang
O Apomi a Namarsua
Tignayennakam’ a sangapada
Ket maluktan amin a mata,
Lapayag, puso, panunot, ken rikna
Sumangbay koma’t kaunggan
Dawat, anasaas ti karayan
Isu a saksi ti pakasaritaan
Dakami nga annak ti Amianan
Danidallot, danidallang
Dumidinnalot, dumidinallang
Daniw, sala, samiweng a pangrambak
Ayatmo awan makaartap
Wagas met a pangibalikas
Pammategmi a nalinak
Ubbog, bakir, inkam aywanan
Baybay, karayan, inkam salakniban
Ta amin dagitoy silpo ‘toy biag
Ken laminam, O Apomi, a dinto maumag
Sapay koma ngarud ta kasta
Iti agnanayon nga awan inggana
Danidallot, danidallang
Dumidinnalot, dumidinallang
©A.S.Tabag
Pebrero 3, 2011
Ali, buyaenyo man, kakadua (adda iti udina daytoy video ti dallot):
Bayat ti panagdallotko, malaglagipko dagiti lauds kada vespers iti seminario, ken ti Gregorian version ti "Nothing Else Matters".
Mayat met a mairuamtayo ti kakastoy a panagkararag (wenno kapadana ken dadduma pay a wagas ti panagkararag). Malaksid nga ad-adda a marikna ti solemnidad, naynay met a maitandudo ti Dallot a maysa kadagiti sukog ti daniw ken samiwengtayo ng Ilokano.
Adtoy ti tekstona:
Danidallot, danidallang
Dumidinnalot, dumidinallang
O Apomi a Namarsua
Tignayennakam’ a sangapada
Ket maluktan amin a mata,
Lapayag, puso, panunot, ken rikna
Sumangbay koma’t kaunggan
Dawat, anasaas ti karayan
Isu a saksi ti pakasaritaan
Dakami nga annak ti Amianan
Danidallot, danidallang
Dumidinnalot, dumidinallang
Daniw, sala, samiweng a pangrambak
Ayatmo awan makaartap
Wagas met a pangibalikas
Pammategmi a nalinak
Ubbog, bakir, inkam aywanan
Baybay, karayan, inkam salakniban
Ta amin dagitoy silpo ‘toy biag
Ken laminam, O Apomi, a dinto maumag
Sapay koma ngarud ta kasta
Iti agnanayon nga awan inggana
Danidallot, danidallang
Dumidinnalot, dumidinallang
©A.S.Tabag
Pebrero 3, 2011
Ali, buyaenyo man, kakadua (adda iti udina daytoy video ti dallot):
Impaskil ni Asseng idi 12:04 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: ariel s tabag, dallot, dallot a kararag, ilocano ballad poetry, ilocano poetry, ilocano prayer, lord's prayer, prayer in a song
2/24/11
Maika-8 a GF Board meeting: Marso 13
Maangay ti maudi a regular a board meeting ti GF inton Marso 13, 2011, 10 a.m., iti panangsangaili ni Arthur Urata, presidente ti GUMIL Cagayan, iti pagtaenganda iti 77 Mercedes Village, Brgy. Leonardo, Tuguegarao City (078-844-4460/ 0927-792-7913), kas impakaammo ni GF Pres. Elizabeth M. Raquel.
Kangrunaan a mapagpapatangan ti pannakaangay ti Maika-43 a Kombension Nasional ti GF iti Cabugao Beach Resort, Cabugao, Ilocos Sur inton Abril 8-10, 2011 a sangailien ti GUMIL Metro Manila, ken dagiti nadumaduma a proyekto ken pakaseknan ti gunglo.
Para iti nayon nga impormasion, makiuman iti 0918-745-8792 wenno gumil.filipinas@gmail.com. (GF Secretariat)
Kangrunaan a mapagpapatangan ti pannakaangay ti Maika-43 a Kombension Nasional ti GF iti Cabugao Beach Resort, Cabugao, Ilocos Sur inton Abril 8-10, 2011 a sangailien ti GUMIL Metro Manila, ken dagiti nadumaduma a proyekto ken pakaseknan ti gunglo.
Para iti nayon nga impormasion, makiuman iti 0918-745-8792 wenno gumil.filipinas@gmail.com. (GF Secretariat)
Impaskil ni Asseng idi 6:18 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: gumil cagayan, gumil filipinas
2nd Pasnaan ti GF: Marso 5-6
Maangay ti maikadua a Pasnaan, ti workshop nga iwaywayat ti GUMIL Filipinas para kadagiti agdadamo/agtutubo a mannurat, inton Marso 5-6, 2011 iti Doña Josefa Edralin Marcos Elementary School, Currimao, Ilocos Norte, iti pannakitinnulong ti nasao a pagadalan nga idauluan ni Principal Aurea Austria ken ti National Commission for Culture and the Arts, kas impakaammo ni Elizabeth M. Raquel, presidente ti GF.
Iwanwan ti Workshop Committee ti GF nga idauluan ni Sherma E. Benosa, sangapulo nga agdadamo ken agtutubo a mannurat manipud iti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, Cagayan, Isabela ken Tarlac ti maamiris dagiti sinuratda a daniw, sarilaysay (creative non-fiction), ababa a sarita, bukanegan ken pangorona a daniw itoy a workshop a pagpaayan a panelist dagiti editor, edukador, kritiko ken mabigbigbig a mannurat nga Ilokano.
Nawaya nga umatendar dagiti kayatna ti agbalin nga observer ti nasao a workshop ngem masapul a maipakaammo nga umuna iti sherma.benosa@gmail.com wenno 0920-903-8511.
Iwanwan ti Workshop Committee ti GF nga idauluan ni Sherma E. Benosa, sangapulo nga agdadamo ken agtutubo a mannurat manipud iti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, Cagayan, Isabela ken Tarlac ti maamiris dagiti sinuratda a daniw, sarilaysay (creative non-fiction), ababa a sarita, bukanegan ken pangorona a daniw itoy a workshop a pagpaayan a panelist dagiti editor, edukador, kritiko ken mabigbigbig a mannurat nga Ilokano.
Nawaya nga umatendar dagiti kayatna ti agbalin nga observer ti nasao a workshop ngem masapul a maipakaammo nga umuna iti sherma.benosa@gmail.com wenno 0920-903-8511.
Impaskil ni Asseng idi 6:04 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: gumil filipinas workshop, pasnaan 2011
Nakayanakan a pagsasao, itandudo
Intandudo ti Departamento ti Edukasion (DepEd) ti Mother Tongue-Based Multilingual Education wenno MTB-MLE a kas pannakikammaysa ti departamento iti pannakarambak ti International Mother Language Day idi Pebrero 21, 2011.
Babaen ti DepEd Memorandum No. 19, series of 2011, sinuportaran ti ahensia ti United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) a mangitantandudo iti panagusar iti nakayanakan a pagsasao iti panagisuro.
Babaen ti DepEd Memorandum No. 19, series of 2011, sinuportaran ti ahensia ti United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) a mangitantandudo iti panagusar iti nakayanakan a pagsasao iti panagisuro.
Impaskil ni Asseng idi 5:30 AM 2 comments: Links to this post
Maipanggep iti: deped, multilingual education, other Tongue-Based Multilingual Education
Tabuk ken Batac, binigbig ti Korte Suprema a siudad
Iti butos a 7-6, nga adda dua a di nagbutos, imbabawi ti Korte Suprema itay nabiit ti immuna a desisionna ket binigbigna met laeng a mayayon iti Konstitusion ti panagbalin a kas siudad dagiti ili ti Batac ken Tabuk iti Amianan, ken 14 a sabsabali nga ili iti dadduma pay a paset ti Filipinas.
Iti nasao a desision, nabigbig a balido ken konstitusional ti Republic Act No. 9407, ti linteg a namagbalin iti ili ti Batac iti Ilocos Norte a kas siudad, ken ti RA 9404 a namagbalin iti Tabuk iti Kalinga a kas siudad.
Dagiti dadduma pay a linteg a konstitusional, kas kuna ti Korte Suprema: RA 9389 (a namagbalin a siudad iti ili ti Baybay iti Leyte), RA 9390 (Bogo City iti Cebu), RA 9391 (Catbalogan City iti Samar), RA 9392 (Tandag City iti Surigao del Sur), RA 9393 (Lamitan City iti Basilan), RA 9394 (Borongan City iti Samar), RA 9398 (Tayabas City iti Quezon), RA 9405 (Bayugan City iti Agusan del Sur), RA 9408 (Mati City iti Davao Oriental), RA 9409 (Guihulngan City iti Negros Oriental), RA 9434 (Cabadbaran City iti Agusan del Norte), RA 9435 (El Salvador City iti Misamis Oriental), RA 9436 (Carcar City iti Cebu), ken RA 9491 (Naga City iti Cebu).
Di pay ammo no mangipila iti sabali a motion for reconsideration ti League of Cities of the Philippines (LCP) a mangkuestionar iti decision ti Korte Suprema.
Iti nasao a desision, nabigbig a balido ken konstitusional ti Republic Act No. 9407, ti linteg a namagbalin iti ili ti Batac iti Ilocos Norte a kas siudad, ken ti RA 9404 a namagbalin iti Tabuk iti Kalinga a kas siudad.
Dagiti dadduma pay a linteg a konstitusional, kas kuna ti Korte Suprema: RA 9389 (a namagbalin a siudad iti ili ti Baybay iti Leyte), RA 9390 (Bogo City iti Cebu), RA 9391 (Catbalogan City iti Samar), RA 9392 (Tandag City iti Surigao del Sur), RA 9393 (Lamitan City iti Basilan), RA 9394 (Borongan City iti Samar), RA 9398 (Tayabas City iti Quezon), RA 9405 (Bayugan City iti Agusan del Sur), RA 9408 (Mati City iti Davao Oriental), RA 9409 (Guihulngan City iti Negros Oriental), RA 9434 (Cabadbaran City iti Agusan del Norte), RA 9435 (El Salvador City iti Misamis Oriental), RA 9436 (Carcar City iti Cebu), ken RA 9491 (Naga City iti Cebu).
Di pay ammo no mangipila iti sabali a motion for reconsideration ti League of Cities of the Philippines (LCP) a mangkuestionar iti decision ti Korte Suprema.
Impaskil ni Asseng idi 5:16 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: batac city, tabuk city
Duapulo a Sarita a para Ubbing, agsasalip iti Premio GF 2011
Duapulo a sarita ti naidatag nga agsasalip iti 1st Premio GUMIL Filipinas, salip iti panagsurat iti ababa a sarita a para ubbing.
Pagtitinnulongan nga inesponsoran da Elizabeth M. Raquel (president ti GF), Juan S.P. Hidalgo Jr (adviser ti GF), Joel B. Manuel, Rudy Rumbaoa, Eduardo Padoan, Corazon F. Quiamas, ken Ariel S. Tabag, mayawat ti premio a kuarta ken sertipiko ti pammadayaw kadagiti tallo nga autor dagiti sarita a mapili a kangrunaan a gunggona iti umuna a rabii ti Maika-43 a Kombension Nasional ti GUMIL Filipinas iti Cabugao Beach Resort.
Nainaw ti nasao a pasalip tapno aronan ti regget dagiti mannurat nga Ilokano, kangrunaan dagiti Gumiliano, nga agtultuloy nga agpartuat kadagiti sinurat a mangiladawan iti kabibiag ken kararua dagiti Ilokano.
Dagiti kompleto a paulo dagiti naisalip ken ti parbo a nagan dagiti autor:
“Ti Palasio ti Nanyacalama” ni Lakay Usting; “Maysa a Tedted” ni Jesse T. Abella; “Ti Ullaw ni Yoyo”; “Ti Pakasaritaan ti Bunga ti Mangga” ni Christynne Acacio; “Iti Kasangay ni Pitong” ni Julianne Il. Cano; “Bartonilo” ni Markus Pentogu; “Ni Dangandangan” ni Dang;
“Ti Aso ti Baknang” ni Wowie Labrador; “Ti Gurruod iti Buksit ni Dario” ni P.A. Lamon; Ni Turko ken ti Ipusna a Nataraki” ni No Duduaem Man; “Tagapulot” ni Aryong; “Ni Gampor ken ni Biniding” ni Red dela Cruz; “Ni Apgad” ni Kai; “Da Kalkalammot ken Lawwalawwa, ken ti Nuang” ni Wikikkik;
“Apay nga Adda Ipus ti Buaya?” ni Lolo Basyong; “Ti Pawad A Piek” ni Sigking; “Ti Engkantada Nga Agduyos Iti Chicken Joy” ni Cheska; “Dagiti Dua a Lelangko” ni Banang Limtayco; “Selpon” ni Ambot Paratupot; ken “Ni Angkel ken ti Mamaw” ni Ni Mammaltot.
Pagtitinnulongan nga inesponsoran da Elizabeth M. Raquel (president ti GF), Juan S.P. Hidalgo Jr (adviser ti GF), Joel B. Manuel, Rudy Rumbaoa, Eduardo Padoan, Corazon F. Quiamas, ken Ariel S. Tabag, mayawat ti premio a kuarta ken sertipiko ti pammadayaw kadagiti tallo nga autor dagiti sarita a mapili a kangrunaan a gunggona iti umuna a rabii ti Maika-43 a Kombension Nasional ti GUMIL Filipinas iti Cabugao Beach Resort.
Nainaw ti nasao a pasalip tapno aronan ti regget dagiti mannurat nga Ilokano, kangrunaan dagiti Gumiliano, nga agtultuloy nga agpartuat kadagiti sinurat a mangiladawan iti kabibiag ken kararua dagiti Ilokano.
Dagiti kompleto a paulo dagiti naisalip ken ti parbo a nagan dagiti autor:
“Ti Palasio ti Nanyacalama” ni Lakay Usting; “Maysa a Tedted” ni Jesse T. Abella; “Ti Ullaw ni Yoyo”; “Ti Pakasaritaan ti Bunga ti Mangga” ni Christynne Acacio; “Iti Kasangay ni Pitong” ni Julianne Il. Cano; “Bartonilo” ni Markus Pentogu; “Ni Dangandangan” ni Dang;
“Ti Aso ti Baknang” ni Wowie Labrador; “Ti Gurruod iti Buksit ni Dario” ni P.A. Lamon; Ni Turko ken ti Ipusna a Nataraki” ni No Duduaem Man; “Tagapulot” ni Aryong; “Ni Gampor ken ni Biniding” ni Red dela Cruz; “Ni Apgad” ni Kai; “Da Kalkalammot ken Lawwalawwa, ken ti Nuang” ni Wikikkik;
“Apay nga Adda Ipus ti Buaya?” ni Lolo Basyong; “Ti Pawad A Piek” ni Sigking; “Ti Engkantada Nga Agduyos Iti Chicken Joy” ni Cheska; “Dagiti Dua a Lelangko” ni Banang Limtayco; “Selpon” ni Ambot Paratupot; ken “Ni Angkel ken ti Mamaw” ni Ni Mammaltot.
Impaskil ni Asseng idi 4:55 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: gumil filipinas, ilocano short story for children, premio gumil filipinas, short story contest
2/20/11
FB STATUS
nargaan pay ti bigat
agtartarayen oras
kamatenna ti gasat
nalamiis dakulap
* * *
parbangon nga agpasag iti ikamen ti bukot
awan maaprosan ti dakulap no di nalamiis nga urok
* * *
6
linnaaw napuros
tammudo natudok
nagdara nagasug
Impaskil ni Asseng idi 5:59 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: ariel s tabag, facebook, ilocano poet, ilocano poetry, ilocano poetry on facebook
2/19/11
Balitok Ti Inapit Ti Palanca Awards 2010
(Immuna daytoy a naipaskil iti bilingualpen.com. Dinawatmi ti pammalubos iti admin ti nasao a website, ni Sherma Benosa, ken ni Apo Jaime Agpalo nga autor daytoy nga artikulo. Daytoy ngamin ti maikadua a gundaway a nakasalawnak iti kritisismo ni Apo Agpalo a nairaman ti maysa a saritak ket itoy a gundaway, ipaskilko saan a gapu ta positibo dagiti insursuratna iti saritak no di ket addan tiempo nga agirekord kadagiti kakastoy a sinurat.)
Balitok Ti Inapit Ti Palanca Awards 2010
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Kayattayo a suraten ti panirigantayo kadagiti nangab-abak iti Palanca Awards, ngem sumagmamano a tawen ti intay napalabas gapu iti saan a napakpakadaan a pasamak. Adda pay ti gundaway saan a naikutan dagiti kopia dagitoy. Kas idi napan a tawen, dagiti kopia ti Bannawag a naglaon kadagiti nangabak iti Palanca Awards ket diak nasiputan a binagtin met ti kabsatko nga innala sadiay trabahona iti tuktok ti bantay sadiay Cañao, Bantay, Ilocos Sur. Isu nga ita man laeng manen nga intay makasirip ken makaanalisar.
Maysa laeng a bukod a panirigan daytoy a rebiu nga intay aramiden. Intay laeng dakamaten ti nakitatayo a gupit – ti kabukbukodanda a gupit no apay nga inda napili a kas kapipintasan kadagiti amin a naisalip.
Itoy a sinurat, adawentayo manen ti panirigan ni Ralph Waldo Emerson: “Criticism should not be querulous and wasting, all knife and root-pulling, but guiding, instructive, inspirational.”
Saantayo met a gamden iti mangibisik iti irritable and argumentative comments itoy a sinurat. Isurattayo laeng dagiti kabukbukodantayo a panirigan ken kapaliiwan nga awanan iti maparut a barbas wenno dutdot a kunada. Isurattayo laeng dagiti nakitatayo a nagpintasan ti sarita. Saan nga amin a nagpintasan no di ket sumagmamano laeng. Bassit ken ababa. Bueno rugiantayon…
TI 24 GUN SALUTE PARA ITI BANNUAR
“Apo Bannual! Apo Bannual!” Sarita ni Joel B. Manuel iti Ilocos Norte ti nangabak iti Maikatlo a Gunggona. Da Reynaldo A. Duque, Rufino L. Rebudal, ken Cles Rambaud dagiti hurado.
Ti sarita ket maipapan daydi nag-gobernador Roque Ablan. Ti maudin a kanito daydi mararaem ken malalaki nga Ilokano ti topiko.
Pudno man wenno saan ti nadakamat a topiko intag-ayna ti kapipigsaan a gutad ti sarita a kas maysa a fiction. Ibilangko a historical fiction daytoy a sarita.
Iti duansa a dekada a kabayag ti GRAAFIL wenno ti Gov. Roque Ablan Awards for Iluko Literature wenno nabaybayag pay, awan iti malagipko a nangdakamat iti ‘panagpukaw’ lattan kadaydi maingel. Awan ti makaibaga. Awan iti makaammo. Basta lattan nadakamat a nagpukaw ken saan a nasarakan ti bangkay. Isu a naitanem iti puso ni Ilokano daydi maingel.
Ket ti topiko nga imparang ti sarita ket paneknekanna laeng wenno iparangna laeng ti kinuna ni Mark Twain wenno nom de plume ni Samuel Langhorne Clemens, a kastoy: Truth is stranger than fiction, but it is because Fiction is obliged to stick to possibilities; Truth isn’t.
Uray met ni nalatak a mannaniw Lord Byron wenno ni George Gordon Noel Byron ti pudno a nagan ket naibagana met daytoy iti atiddog satirika a daniwna a “Don Juan” a nagkunaanna met: Truth is always strange, Stranger than Fiction.
Ngarud ti topiko ti sarita ket saan man nga isu ti kinapudno a napasamak ngem isu ti posibilidad ti kinapudno a napasamak. Asino ngamin aya ti makaammo iti kinapudno a napasamak iti maingel nga Ilokano, nag-gobernador Roque Ablan?
Ti naiparang ket maysa laeng a posibilidad a napasamak, ngarud maysa a fiction a kas dinepinar da ni Mark Twain ken Lord Byron.
Ibilangko ngarud a kas nakabakbaked a historical fiction ti “Apo Bannual! Apo Bannual!” Base ti maysa a posibilidad a saan ket a kinapudno (truth) ken/wenno facts. Napudpudno nga historical fiction. Daytoy ti inalat ti kastoy a genre ti sarita.
Nabaked ti rugi ti sarita. Maysa a deskriptibo a wagas a pakabasaan ti pre-figure ti sibubukel a sarita. Napateg unay daytoy a banag ta isu iti mangipasimudaag kadagiti sumarsaruno nga eksena wenno nagsasagannad a pasamak. Paripirip, kunada man kadaytoy a parte wenno paset ti sarita.
Kastoy man ti panangiparangna (wenno nangrugianna): “No asakem dagitoy a kabakiran iti daytoy nga agsapa, ipatom a sumrekka iti daga a tinagikua ti daguyemyem.”
Ti panangiladawan ti saan a naragsak a bigat wenno nagminatay nga agsapa ket ipaspasimudaagnan iti saan a nasayaat a pagteng wenno no agkidemka ket maanninawam ni Patay. Naiparipiripen nga addanto matay iti sarita wenno maipanggep ti ipapatay ti masarita.
Nabileg dagiti time element ti lenguahe a naaramat. Naaramat ti nadadaan nga Iluko ta isu ngarud ti panawen ti sarita. Awan ti nadlaw a nailaok nga Iluko-a-nain-Tagalogan iti agdama iti dayalogo. Uray iti deskriptibo a pasetna ket awan nadlawko. Isu a kunaek a nabaked ken nabileg ti lenguahe daytoy a sarita.
Uray ti lenguahe iti nagbaetan ni Ilokano ken ni Itneg ket naaramat, banag a nangpadaeg ti sarita. Marikna ti mode wenno manner ti agsasao a mangiparangarang ti karakterisassion wenno kinaasino ti agbibiag. Maammoan ti karakterisassion babaen iti panagsasao ken panagtigtignay ken kapanunotan; saan a nadeskribir babaen iti naratibo a panangipakaammo. Nupay saan a naibaga wenno nadeskribir ti karakterisassion, iti nakem ti agbasbasa, mararaem ken natatakneng dagiti agbibiag iti sarita base iti panagsasao, tignay, aramid ken kapanunotan.
Napateg ti lenguahe ti maysa a sarita ta adda dita ti elemento ti panawen ken katatao dagiti agbibiag. Nasken a maitutop ti lenguahe, ta no saan, dadaelenna ti sibubukel a sarita.
Kinuna ni Lakay Liborio Andres, “Ti tanem ti maysa a bannuar adda iti puso dagiti umili.” Isu daytoy ti tema ti sarita. Ta pudno la unay, nga awan iti makaammo iti pudno a napasamak iti nag-gobernador Roque Ablan. Isu a ti sibibiag a tanemna ket adda iti puso dagiti umili; idi, ita, ken iti agnanayon. Lalona dagiti taga-Ilocos Norte, a kas iti author.
Dakkel met ti akem ti ubing, ni Annabo. “Daytoy nga ubing ti rupa ti wayawaya.” Simbolismo ti inakemna a kaitutopan.
Ti insagut ti ubing a nalabaga nga baagna iti tanem ti gobernador ket ladawan ti madama pay laeng a gubat. Kas iti mapasamak no makinngato ti nalabaga a paset ti bandera ti pagilian. Ta nalabaga ti simbolo ti gubat.
Nasken kadi ti 24 gun salute iti maitabon a bannuar?
Ne, wen met a! Apay ketdin a saan? Dayta ti pakakitaan a maysa a bannuar ti naitabon. Uray ania a pagilian ket ar-aramidenda daytoy. Simbolo ti panagraem ken panangidayaw.
Kadagiti dadduma, 21 gun salute wenno mamitlo a putok a sagpipito. 24 man a gun salute wenno 21, saanen nga isu ti napateg wenno pagdidinnuskitaran ta ti basbasaentayo ket maysa a bunga ti fiction. Posibilidad laeng!
Ket agsipud ta maysa laeng a posibilidad, adda daytoy iti sarita. Bunga ti arte. Ta maysa nga arte ti fiction.
Ta ania ngamin aya ti arte?
Kasla gusgogusgosen a DVD daytoy gapu iti kakaulittayo. (DVD apo, ta naidulinen iti tukot ti lakasa wenno iti aparador wenno iti vault ti balikas a ‘dadael a plaka’.) Ti arte, ipakitam ngem saanmo nga ibagbaga!
Iti sarita, saanna nga imbaga no di ket impakitana daytoy a pagteng. Saanna laeng nga impakita no di ket impangngegna pay! Impaamirisna.
Daytoy ket bunga ti arte.
Sadino ti pakabasaan?
Dagitoy a binatog: “Idi rugian a gaburan da Ama Languisan ken Lakay Liborio Andres ti bangkay, naguni iti nagsasaruno ti kalaw iti abagatan a bakir. Binilang ni Annabo dayta nga uni. Uppat ti surokna a dua a sangapulo.”
Saludo wenno lugay dayta iti bannuar a maitantanem iti kabakiran. Agsipud ta 24 ti bilangna ti pulikkaaw ti kalaw kaipapananna dayta ti 24 gun salute iti maysa a maitantanem a bangkay ti maingel ken natay iti pagbabakalan wenno gubat.
Bunga ti arte dayta. Ti maysa a nagpintasan ti sarita.
Nabara a kablaaw iti author! @
UBING ‘MANEN’ TI LITERATURA?
Ti “Voice Tape” a sarita ni Ariel S. Tabag ti nangabak iti Maikadua a Gunggona.
Dagiti laeng pluma da Atty. Benjamin Pascual, Juan Quimba, Salvador A. Espejo, Jeremias Calixto ken dadduma pay a bangolan iti Literatura Ilokana ti malagipko a pakabasaan ti kastoy a genre iti Literatura Ilokana. Ngem naginanada metten wenno no agsuratda pay saandan nga ar-aramaten daytoy a genre. Kaano pay a naipablaak daydi “Apay Ngata, Sabong…” ni Atty. Ben? Iti kabayagnan diak pay ketdi malagipen ti eksakto a paulo.
Manmano a maaramat ti kastoy a genre isu a kunaek nga ubing manen ti Literatura Ilokana. Ti kaudian a pannakabasak ti kastoy a sarita ket ti impablaak ti Bannawag itay nabiit a sinurat met laeng ni Ariel S. Tabag.
Ti “Voice Tape” a nangrangtay ti agdama ken napalabas. Naidumduma a panagiparang iti sarita ta nauyos dagiti pasamak babaen iti lagip. Lagip iti napalabas, a sumapit ti agdama. Mabalin met a kunaen daytoy a genre a maysa a ‘memoire.’
Memoire – a piece of autobiographical writing, usually shorter in nature than a comprehensive autobiography.
Kaniak a biang, nagduma ti memoire iti autobiography no dadduma. Saan ketdi nga amin. Isu a kasla as-asideg ti riknak a mangawag daytoy a genre iti stream of consciousness. Kas iti naipalpalawagtayon kadagiti napalpalabas a sinurattayo.
Stream of consciousness – the continuous flow of sense‐perceptions, thoughts, feelings, and memories in the human mind.
Iti stream of consciousness ket nalatak ditoy dagiti mannurat a kas kada William Faulkner, James Joyce, Virginia Woolf ken Dorothy Richardson. Iti Tagalog, “Daloy ng Kamalayan” kunadan daytoy.
Ta saan kadi a ti pakasaritaan ket maipapan ken ni Dante ken ti lagipna iti napalabas? Ti insights, kapanunotanna, kaririknana ket nagtaud ken pinataud dagita iti lagipna iti napalabas ken iti kapanunotanna, ti kaririknana ken kapanunotanna iti agdama. Isu dayta ti sibubukel a pakabuklan ti istoria.
Nagsubli ti napalabas babaen iti “Voice Tape.” Napateg ngamin unay ti linaon daytoy tape; ta adda dagiti pasamak iti napalabas a saan pay a napagsasaip. Nagbalinda a ngatangata. No apay a dagiti pasamak idi a saan a napagsisilpo ket gapu ta saan pay a naidatag no ania ti linaon ti voice tape ken ni Dante. Ti voice tape ti tulbek iti ridaw ti napalabas tapno agsaipda iti agdama.
Ti voice tape a naglaon ti palimed, a ti laeng makaammo ket ni Angkel Ato ken ni baketna a maysa nga OFW, (OCW idi 80’s a panawen ti sarita), da nanang ken tatang ni Dante. Isuda laeng ti nagimet iti napalabas. Ket ni Dante, nga iti agdama nataenganen kalpasan iti sangapulo ket walo a tawen, bitbitna ti behikulo a mamagsaip ti napalabas ken agdama. Iti ababa a pannao, makaawaten isuna ken addan iti naan-anay a panunot ken nakem isu a maibuksil kenkuanan ti napateg a napalabas…
Dagiti nagannak ikagumaanda ragpaten ti kinanam-ay babaen iti kinasaliwanwan ti biag tapno matungpal ti tartarigagayan a naranniag a masakbayan dagiti annak. Dayta ti kangrunaan nga akem ti nagannak. Saanda (nagannak) nga iginggina a sarakusoken ti rigat ken ila. Kadagiti dadduma agtinnag iti pannakaabuso ti kalintegan a kas tao ken pannakaidadanes ti dayaw. Gapu iti ayatda a saan a maipada dagitoy nga annak iti nagpasaran a kinarigat ti panagbiag. Isu ngarud nga aramidenda amin a kabaelanda a mangtunton kadayta a naraniag a masakbayan. Uray sadino a paset ti lubong ti yanna ket ikari ken ipataray ti nabatogan a langit tapno maragpat ti ingpen. Uray pay ngata ti aramidenda ket iti pannakaisalda ti ngurngurotangotda aramidenda dayta a banag iti gagemda a saan a mapadasan dagiti napapateg unay nga annak iti rigat ti biag nga inda nagpasaran. Ti/dagiti anak/annak ti kapapatgan amin a gameng dagiti nagannak. Isu nga ikagumaan dagiti nagannak ti naraniag a masakbayan dagitoy/daytoy annak/anak.
Kastoy ti inakem a tarigagay da Angkel Ato ken ti asawana.
Ket ti panagtarigagay a panagtrabaho iti ballasiw taaw ket maysa a naraniag a silaw iti masakbayan kadagiti nagar-arapaap itoy. Ta uray iti agdama a panawen, isu pay laeng dayta a silaw ti tarigagay ken/wenno nagagpangan ti adu a pamilia a simmaliwanwan iti panagbiag.
Ngem saan amin a nagtrabaho iti ballasiw taaw ket naglak-am iti kinatalinaay ti nakem uray pay no addan nga ikut dayta kinasaliwanwan. Kas ken ni asawa ni Angkel Ato.
Ti asawa ni Angkel Ato ket natibker a babai. Uray no tinupakan ti langit iti nagpasaranna a pannakaabuso ken pannakaidadanes ti dayawna, inalimonna lattan ti luana gapu kadagiti ay-ayatenna iti biag – dagiti annak ken ni ‘mahal’ nga asawa. Inibturanna ti limdo ken sainnek. Saanna a nagayatan ti napasamak. Papatayenda no lumaban. Impettengna lattan a maragpatda ti tartarigagayanda a naraniag a masakbayan dagiti annakda babaen iti panagibturna.
Malagipko man ti kinuna ti nalatak a mannurat, Percy Bysshe Shelley a kunana, “Never fear the approaching darkness, the sun will shines on fairer day.” Maitutop a dayta a kaipapanan ti adda ken ni baket ni Angkel Ato. Ti naikawes kenkuana a kinatibker. Saanna a kinabuteng ti kinasipnget, ti awan dumana a kinasipnget ta ammona nga aglawagto ti lubong inton sumingising manen ti init.
Naidumduma a babai.
Ngem ni Angkel Ato, saanna a maawat ti sagsagabaen ni ‘mahal-na.’ Natured ngem nalupoy. Natured ta maituredna iti makipinnatay, nakapatay, ngem nalupoy ti inna panagnakem.
Ni Angkel Ato ket addaan iti flat character.
Iti libro ni E. M. Forster nga “Aspects of the Novel’ ket dinepinarna dagiti dua a kita ti character iti fiction. Maysa daytoy ti flat character, a kayatna a sawen, ‘are two-dimensional in that they are relatively uncomplicated and do not change throughout the course of a work.
Saan a nagbaliw ti katatao ni Angkel Ato. Natured. Nadang-as. Nadursok ti katataona. Ngem saanna a kabaelan iti tumakder a bukod iti sakana ken magna iti kinalinteg no maipasango iti kinadamsak. Nalupoy ti pakinakemna no dagitin ipatpategna iti biag ti agsagaba ken agtuok.
Iti dayta a katataona, isu met iti puon iti nakatayanna. Saan a nagna iti kinalinteg. Ginibusanna ti bukod a biag. Maiduma ken ni baketna, a nanggammat iti silaw ti biag ket inibturanna ti amin gapu kadagiti annakda ken gapu ken ni Angkel Ato a mahal-na.
Agpada da nanang ken ni baket ni Angkel Ato a natibker ti pakinakemda ken takderda iti biag. Makidangdangadangda iti biag nga iggemda ti lampara ti kinalinteg. Ti adda kadakuada a kinatao ket adu ti atiwenda iti dana ti biag.
Ni Dante, manipud kinaubingna, ken kalpasan iti sangapulo ket walo a tawen ket awitna dagiti nariinganna a tagipatgen (values) nga isu a maikari nga agbalin a maikalima a makaamo iti palimed.
Ti tagipatgen a nasursuro ti anak kadagiti nagannak ket napateg unay a ramen iti pannakamuli ti kinaasino iti agdama.
Napintas a sarita. Namsek dagiti natibker a panirigan iti biag.
Makainspirar ken makapaguyugoy rikna.
Nabara a kablaaw iti author! @
TI MALADAGA NGA IDEA
Maladaga kunak ta kaiyariganna ti kaipasngay iti Literatura Ilokana. Kaipasngay a subject matter. Pakasaritaan ti sibibiag-nga-alis. Isu metten ti naretor dayta sibibiag-nga-alis. Naisurat ditoy ti…
“Dagiti Pasugnod ni Angelo,” sarita ni Sherma E. Benosa iti Nueva Vizcaya. Ti nangabak iti Umuna a Gunggona, Palanca Awards 2010.
Ti kinaposibilidad ti idea. Dakkel nga agpang ti itatag-ayna a kas naisang-sangayan a bunga ti fiction. Ti idea wenno kapanunotan ken binaliktadna ti gagangay a kapanunotan wenno perception maipapan iti naikkat a biag iti saklolo ket maawagan iti natay nga alis.
Itoy a sinurat, insurotko iti positibo a panirigan, isu a naawagan iti sibibiag nga alis. Ta adda kadi pammaneknek wenno awan kadi pammaneknek a ti maysa a naikkat a naigagara ken saan a naigagara a naikkat a main-inaw ken/wenno sikog ket matay?
Adda kadi makapaneknek wenno awan ti makapaneknek, a ti naikkat a sikog ket matayan laeng iti pisikal a bagi ngem saan iti ispiritual?
Adda kadi makapaneknek wenno awan ti makapaneknek a ti maysa nga inaw wenno awanan pay laeng iti pisikal a bagi a naikkat iti saklolo ket matay?
Adda kadi makapaneknek wenno awan ti makapaneknek a ti maysa nga inaw wenno awanan pay laeng iti pisikal a bagi a naikkat iti saklolo ket sibibiag?
Iti kanito a nagmaymaysan ti semilia ti lalaki ken babai iti uneg ti saklolo ti rugi ti biag – iti panagmaymaysa wenno panagbalin a maymaysa ti dua a semilia. Ti panagbalin a maysa a biag.
Iti bukodtayo a kapanunotan, biag nga espiritu wenno awanan iti pisikal a bagi. Ta iti uneg ti saklolo a madebelop ti pisikal a bagi. Kalpasan iti nakurang a siam a bulan wenno eksakto a siam a bulan rumuar a kas naan-anayen a maladaga – wenno addaanen ti pisikal a bagi.
Ngem iti sarita saan a naikkan iti naan-anay a panawen ti biag tapno makabukel koma iti pisikal a bagi. Iti pannakaikkat ti biag iti uneg ti saklolo, siempre, espitu latta a. Isu daytoy ti konsepto ti sarita.
Asino ti makapaneknek a matay ti espiritu? Adda kadi wenno awan?
Adda ti pannursuro dagiti major religions maipapan iti reincarnation. Saan a matay ti espiritu – wenno ti nagtipon a semilia ti lalaki ken babai a naaddaanen iti biag. Laeng ta dagiti espiritu ket saanda a naikkan iti tiansa a mabiag met koma ti pisikal a bagida. Dayta ti pakabuklan ti pasugnod dagiti amin a sibibiag nga alis.
Dayta ti pakabuklan ti “Dagiti Pasugnod ni Angelo” ta ibagianna dagiti naikkat nga alis ta saan man laeng nga inikkan iti tiansa dagiti ‘makunkuna’ a nagannak a maaddaan iti pisikal a bagi a nainaw iti saklolo ti ina, naipasngay ken agbiag a kas tao. Naipaidam kadakuada dayta a banag. Nasakasaksakit a panunonoten dayta a banag a pannakapaidam. Posibilidad laeng daytoy idea nga imparang ti sarita.
Ketdi, saan a kas iti gagangay a mailadladawan nga agbalin a demonieto wenno demonieta ti naikkat a biag iti saklolo. Kasano koma a mapaneknekan nga agbalin a demonieto wenno demonieta, ala, man?
Saanko a maisip a panunoten no apay a napasamak daytoy a konsepto; malaksid kadaytoy a punto, a maysa laeng a psychological a banag ta napigpigsa ngata a ti kidagna wenno bareng koma napigpigsa ti kidagna ket saan nga aramiden dagiti agpangpanggep.
Itoy a sarita, ti gagangay a kapanunotan a nagbalin nga “Anak ni Janice” dagiti inikkat a biag iti saklolo ket binaliktadna. Binaliwanna, impanna iti mas positibo nga aspeto. Mas positibong pananaw, kuna dagiti Anggalog.
Apay adda aya makapaneknek a ti naikkat a biag iti saklolo ket agbalinda nga “Anak ni Janice” wenno demonieto ken demonieta? Kasano a mapaneknekan?
No utoben a nalaing, awan ti basol ti biag iti saklolo. No awan basolna, di “anghel” ngarud, a kas iti idea ti sarita!
Kadagiti dadduma a major religion, mapanda wenno agtungpal manen dagiti napaidaman a naikkan iti pisikal a bagi iti sabali a bagi. Dayta ket maysa a proseso nga aw-awaganda iti reincarnation.
Ti reincarnation ket saanen a maladaga iti Literatura Ilokana. Itay nabiit, inaramidtayo ti analysis ti sarita ni Juan S. P. Hidalgo, Jr. a nangtratar ti reincarnation.
Napigsa ti idea a nangdupar ti gagangay a kapanunotan. Ti kinaposibilidad a naidatag a panirigan ket napigsa a nagtakderan ti sarita a kas bunga ti fiction.
Ket husto manen ditoy da Mark Twain ken Lord Byron maipapan iti panagsuratan iti fiction – base iti posibilidad a saan ket nga agdadata a kinapudno.
Itoy a sarita, maitutop ngarud a tingitingen ken amirisen babaen iti dua nga ‘approach iti literary criticism’ nga isu dagitoy, moral approach ken psychological approach.
Nadepinar dagitoy nga approaches iti libro ni Wilbur S. Scott a napauloan iti “Five Approaches of Literary Criticism.” Ngem dagiti laeng dua a nadakamat ti maitutop a pidutentayo nga ibuksilan. Ti sociological approach, formalistic approach ken archetypal dagiti sabali pay a tallo a nayon dagiti dua nga immuna a nainaganan.
Ti moral approach. Ti moral, kabaliktad ti immoral. No awanan basol ti biag iti saklolo santo naikkat, maysa ngarud nga immoral nga aramid dayta. Saan a maitutop. Mailaksid iti linteg ti Namarsua. Maawagan nga immoral dagiti agar-aramid iti kastoy ta madadael ti sikolo ti biag. Ti sikolo ti biag ket dinisenio a konsepto ti Mannakabalin.
Apay a biangan ni pagayatan ti Mannakabalin? Nakibiang kadi idi ti Mannakabalin idi inaramid ti babai ken lalaki ti akem a pagtiponen ti kapsitda tapno agbalin a biag iti uneg ti saklolo? Saan a nakibiang ti Mannakabalin.
Ngem kalpasan nga addaanen iti biag ti pinagtiponda a kap-sit iti laem ti saklolo ket agbutengda metten ken agbainda met itan a maikkan iti pisikal a bagi. Saan kadi a daytoy ket maaw-awagan iti immoral nga aramid?
Dagiti tagipatgen (values) ket nadepinar iti dua a banag: no nalinteg, makatao, maka-Dios ken maiparbeng ti aramid isu daytoy ti moral. No saan a nalilinteg, saan a makatao, saan a maka-Dios ken saan a maiparbeng, isu dayta ti immoral.
Maysa nakakababain nga aramid ti mangikkat iti biag iti saklolo. Maysa a basol iti linteg ti tao. Ta adda linteg ti tao a panaglabsing kadayta a banag. Ngem adda dagiti sumagmamano a saan a sisasagana a mangitakder ti inaramidda a responsibilidad. Dagiti makunkuna nga irresponsibilidad a tattao. Ket tapno mailinged iti mata ti tao ken iti gimong, mailimed iti pannakaaramid dayta nga immoral.
Agbain ti tao iti padana a tao ngem saan iti Namarsua. Aaay…!
Adu ngamin ti pakakumikoman ti tao. Sinango pay koma nga immuna ti tao dagitoy a pakakumikomanna sakbay nga awatenna ti resposibilidad a mangaramid ti “kapuonan” ti biag.”
Apay itan nga ibain ti bunga ti inaramid? No saan a sisasagana, di saan koma nga inaramid, saan? Maliklikan no kuan dayta panangilemmeng iti gimong iti saan a nasayaat nga aramid.
Dagiti ‘pasugnod’ ni Angelo isuda ti psychological approach. Ti pannakaikkat ti biag iti saklolo ken inapunan ti pasugnod; a no naaddaan koma iti pisikal a bagi ket kas koma iti kabsatna, a ni Ryan.
Iti pudno a biag, maiyaplay dayta kadagiti agbasbasa wenno riders ta saanda koma a gamden nga aramiden iti mangikkat iti biag iti saklolo. Ta no bilang aramidenda, kaasi dayta a biag nga agkatangkatang a kas ken ni Angelo. Saan kadi a maasian ti asinoman itoy a banag?
Asino iti awanan puso a makaaramid dayta a basol? Agtimekman?
Iti bukodko a panirigan, dayta panagbalin nga “Anak ni Janice” dagiti sisibiag nga alis ket maysa met laeng a psychological approach. Tapno butbutngen ken ballaagan ti asinoman a saan koma nga aramiden ti panangikkat ti biag iti saklolo. No aramidenyo ti mangikkat ti biag iti saklolo, agbalin nga “Anak ni Janice” dayta ket kittabenna ta tengngedyo, hik-hik-hik!
Kasanon no dayta a posibilidad ket agbalin a kinapudno? Dipay ket nakadagdagemen a panunoten?
Daytoy ti kabaliktad ti sensilio (other side of coin); a maysa psychological approach ti “Anak ni Janice.”
Napintas a sarita. Makapnek.
Nabara a kablaaw iti author! @
Balitok Ti Inapit Ti Palanca Awards 2010
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Kayattayo a suraten ti panirigantayo kadagiti nangab-abak iti Palanca Awards, ngem sumagmamano a tawen ti intay napalabas gapu iti saan a napakpakadaan a pasamak. Adda pay ti gundaway saan a naikutan dagiti kopia dagitoy. Kas idi napan a tawen, dagiti kopia ti Bannawag a naglaon kadagiti nangabak iti Palanca Awards ket diak nasiputan a binagtin met ti kabsatko nga innala sadiay trabahona iti tuktok ti bantay sadiay Cañao, Bantay, Ilocos Sur. Isu nga ita man laeng manen nga intay makasirip ken makaanalisar.
Maysa laeng a bukod a panirigan daytoy a rebiu nga intay aramiden. Intay laeng dakamaten ti nakitatayo a gupit – ti kabukbukodanda a gupit no apay nga inda napili a kas kapipintasan kadagiti amin a naisalip.
Itoy a sinurat, adawentayo manen ti panirigan ni Ralph Waldo Emerson: “Criticism should not be querulous and wasting, all knife and root-pulling, but guiding, instructive, inspirational.”
Saantayo met a gamden iti mangibisik iti irritable and argumentative comments itoy a sinurat. Isurattayo laeng dagiti kabukbukodantayo a panirigan ken kapaliiwan nga awanan iti maparut a barbas wenno dutdot a kunada. Isurattayo laeng dagiti nakitatayo a nagpintasan ti sarita. Saan nga amin a nagpintasan no di ket sumagmamano laeng. Bassit ken ababa. Bueno rugiantayon…
TI 24 GUN SALUTE PARA ITI BANNUAR
“Apo Bannual! Apo Bannual!” Sarita ni Joel B. Manuel iti Ilocos Norte ti nangabak iti Maikatlo a Gunggona. Da Reynaldo A. Duque, Rufino L. Rebudal, ken Cles Rambaud dagiti hurado.
Ti sarita ket maipapan daydi nag-gobernador Roque Ablan. Ti maudin a kanito daydi mararaem ken malalaki nga Ilokano ti topiko.
Pudno man wenno saan ti nadakamat a topiko intag-ayna ti kapipigsaan a gutad ti sarita a kas maysa a fiction. Ibilangko a historical fiction daytoy a sarita.
Iti duansa a dekada a kabayag ti GRAAFIL wenno ti Gov. Roque Ablan Awards for Iluko Literature wenno nabaybayag pay, awan iti malagipko a nangdakamat iti ‘panagpukaw’ lattan kadaydi maingel. Awan ti makaibaga. Awan iti makaammo. Basta lattan nadakamat a nagpukaw ken saan a nasarakan ti bangkay. Isu a naitanem iti puso ni Ilokano daydi maingel.
Ket ti topiko nga imparang ti sarita ket paneknekanna laeng wenno iparangna laeng ti kinuna ni Mark Twain wenno nom de plume ni Samuel Langhorne Clemens, a kastoy: Truth is stranger than fiction, but it is because Fiction is obliged to stick to possibilities; Truth isn’t.
Uray met ni nalatak a mannaniw Lord Byron wenno ni George Gordon Noel Byron ti pudno a nagan ket naibagana met daytoy iti atiddog satirika a daniwna a “Don Juan” a nagkunaanna met: Truth is always strange, Stranger than Fiction.
Ngarud ti topiko ti sarita ket saan man nga isu ti kinapudno a napasamak ngem isu ti posibilidad ti kinapudno a napasamak. Asino ngamin aya ti makaammo iti kinapudno a napasamak iti maingel nga Ilokano, nag-gobernador Roque Ablan?
Ti naiparang ket maysa laeng a posibilidad a napasamak, ngarud maysa a fiction a kas dinepinar da ni Mark Twain ken Lord Byron.
Ibilangko ngarud a kas nakabakbaked a historical fiction ti “Apo Bannual! Apo Bannual!” Base ti maysa a posibilidad a saan ket a kinapudno (truth) ken/wenno facts. Napudpudno nga historical fiction. Daytoy ti inalat ti kastoy a genre ti sarita.
Nabaked ti rugi ti sarita. Maysa a deskriptibo a wagas a pakabasaan ti pre-figure ti sibubukel a sarita. Napateg unay daytoy a banag ta isu iti mangipasimudaag kadagiti sumarsaruno nga eksena wenno nagsasagannad a pasamak. Paripirip, kunada man kadaytoy a parte wenno paset ti sarita.
Kastoy man ti panangiparangna (wenno nangrugianna): “No asakem dagitoy a kabakiran iti daytoy nga agsapa, ipatom a sumrekka iti daga a tinagikua ti daguyemyem.”
Ti panangiladawan ti saan a naragsak a bigat wenno nagminatay nga agsapa ket ipaspasimudaagnan iti saan a nasayaat a pagteng wenno no agkidemka ket maanninawam ni Patay. Naiparipiripen nga addanto matay iti sarita wenno maipanggep ti ipapatay ti masarita.
Nabileg dagiti time element ti lenguahe a naaramat. Naaramat ti nadadaan nga Iluko ta isu ngarud ti panawen ti sarita. Awan ti nadlaw a nailaok nga Iluko-a-nain-Tagalogan iti agdama iti dayalogo. Uray iti deskriptibo a pasetna ket awan nadlawko. Isu a kunaek a nabaked ken nabileg ti lenguahe daytoy a sarita.
Uray ti lenguahe iti nagbaetan ni Ilokano ken ni Itneg ket naaramat, banag a nangpadaeg ti sarita. Marikna ti mode wenno manner ti agsasao a mangiparangarang ti karakterisassion wenno kinaasino ti agbibiag. Maammoan ti karakterisassion babaen iti panagsasao ken panagtigtignay ken kapanunotan; saan a nadeskribir babaen iti naratibo a panangipakaammo. Nupay saan a naibaga wenno nadeskribir ti karakterisassion, iti nakem ti agbasbasa, mararaem ken natatakneng dagiti agbibiag iti sarita base iti panagsasao, tignay, aramid ken kapanunotan.
Napateg ti lenguahe ti maysa a sarita ta adda dita ti elemento ti panawen ken katatao dagiti agbibiag. Nasken a maitutop ti lenguahe, ta no saan, dadaelenna ti sibubukel a sarita.
Kinuna ni Lakay Liborio Andres, “Ti tanem ti maysa a bannuar adda iti puso dagiti umili.” Isu daytoy ti tema ti sarita. Ta pudno la unay, nga awan iti makaammo iti pudno a napasamak iti nag-gobernador Roque Ablan. Isu a ti sibibiag a tanemna ket adda iti puso dagiti umili; idi, ita, ken iti agnanayon. Lalona dagiti taga-Ilocos Norte, a kas iti author.
Dakkel met ti akem ti ubing, ni Annabo. “Daytoy nga ubing ti rupa ti wayawaya.” Simbolismo ti inakemna a kaitutopan.
Ti insagut ti ubing a nalabaga nga baagna iti tanem ti gobernador ket ladawan ti madama pay laeng a gubat. Kas iti mapasamak no makinngato ti nalabaga a paset ti bandera ti pagilian. Ta nalabaga ti simbolo ti gubat.
Nasken kadi ti 24 gun salute iti maitabon a bannuar?
Ne, wen met a! Apay ketdin a saan? Dayta ti pakakitaan a maysa a bannuar ti naitabon. Uray ania a pagilian ket ar-aramidenda daytoy. Simbolo ti panagraem ken panangidayaw.
Kadagiti dadduma, 21 gun salute wenno mamitlo a putok a sagpipito. 24 man a gun salute wenno 21, saanen nga isu ti napateg wenno pagdidinnuskitaran ta ti basbasaentayo ket maysa a bunga ti fiction. Posibilidad laeng!
Ket agsipud ta maysa laeng a posibilidad, adda daytoy iti sarita. Bunga ti arte. Ta maysa nga arte ti fiction.
Ta ania ngamin aya ti arte?
Kasla gusgogusgosen a DVD daytoy gapu iti kakaulittayo. (DVD apo, ta naidulinen iti tukot ti lakasa wenno iti aparador wenno iti vault ti balikas a ‘dadael a plaka’.) Ti arte, ipakitam ngem saanmo nga ibagbaga!
Iti sarita, saanna nga imbaga no di ket impakitana daytoy a pagteng. Saanna laeng nga impakita no di ket impangngegna pay! Impaamirisna.
Daytoy ket bunga ti arte.
Sadino ti pakabasaan?
Dagitoy a binatog: “Idi rugian a gaburan da Ama Languisan ken Lakay Liborio Andres ti bangkay, naguni iti nagsasaruno ti kalaw iti abagatan a bakir. Binilang ni Annabo dayta nga uni. Uppat ti surokna a dua a sangapulo.”
Saludo wenno lugay dayta iti bannuar a maitantanem iti kabakiran. Agsipud ta 24 ti bilangna ti pulikkaaw ti kalaw kaipapananna dayta ti 24 gun salute iti maysa a maitantanem a bangkay ti maingel ken natay iti pagbabakalan wenno gubat.
Bunga ti arte dayta. Ti maysa a nagpintasan ti sarita.
Nabara a kablaaw iti author! @
UBING ‘MANEN’ TI LITERATURA?
Ti “Voice Tape” a sarita ni Ariel S. Tabag ti nangabak iti Maikadua a Gunggona.
Dagiti laeng pluma da Atty. Benjamin Pascual, Juan Quimba, Salvador A. Espejo, Jeremias Calixto ken dadduma pay a bangolan iti Literatura Ilokana ti malagipko a pakabasaan ti kastoy a genre iti Literatura Ilokana. Ngem naginanada metten wenno no agsuratda pay saandan nga ar-aramaten daytoy a genre. Kaano pay a naipablaak daydi “Apay Ngata, Sabong…” ni Atty. Ben? Iti kabayagnan diak pay ketdi malagipen ti eksakto a paulo.
Manmano a maaramat ti kastoy a genre isu a kunaek nga ubing manen ti Literatura Ilokana. Ti kaudian a pannakabasak ti kastoy a sarita ket ti impablaak ti Bannawag itay nabiit a sinurat met laeng ni Ariel S. Tabag.
Ti “Voice Tape” a nangrangtay ti agdama ken napalabas. Naidumduma a panagiparang iti sarita ta nauyos dagiti pasamak babaen iti lagip. Lagip iti napalabas, a sumapit ti agdama. Mabalin met a kunaen daytoy a genre a maysa a ‘memoire.’
Memoire – a piece of autobiographical writing, usually shorter in nature than a comprehensive autobiography.
Kaniak a biang, nagduma ti memoire iti autobiography no dadduma. Saan ketdi nga amin. Isu a kasla as-asideg ti riknak a mangawag daytoy a genre iti stream of consciousness. Kas iti naipalpalawagtayon kadagiti napalpalabas a sinurattayo.
Stream of consciousness – the continuous flow of sense‐perceptions, thoughts, feelings, and memories in the human mind.
Iti stream of consciousness ket nalatak ditoy dagiti mannurat a kas kada William Faulkner, James Joyce, Virginia Woolf ken Dorothy Richardson. Iti Tagalog, “Daloy ng Kamalayan” kunadan daytoy.
Ta saan kadi a ti pakasaritaan ket maipapan ken ni Dante ken ti lagipna iti napalabas? Ti insights, kapanunotanna, kaririknana ket nagtaud ken pinataud dagita iti lagipna iti napalabas ken iti kapanunotanna, ti kaririknana ken kapanunotanna iti agdama. Isu dayta ti sibubukel a pakabuklan ti istoria.
Nagsubli ti napalabas babaen iti “Voice Tape.” Napateg ngamin unay ti linaon daytoy tape; ta adda dagiti pasamak iti napalabas a saan pay a napagsasaip. Nagbalinda a ngatangata. No apay a dagiti pasamak idi a saan a napagsisilpo ket gapu ta saan pay a naidatag no ania ti linaon ti voice tape ken ni Dante. Ti voice tape ti tulbek iti ridaw ti napalabas tapno agsaipda iti agdama.
Ti voice tape a naglaon ti palimed, a ti laeng makaammo ket ni Angkel Ato ken ni baketna a maysa nga OFW, (OCW idi 80’s a panawen ti sarita), da nanang ken tatang ni Dante. Isuda laeng ti nagimet iti napalabas. Ket ni Dante, nga iti agdama nataenganen kalpasan iti sangapulo ket walo a tawen, bitbitna ti behikulo a mamagsaip ti napalabas ken agdama. Iti ababa a pannao, makaawaten isuna ken addan iti naan-anay a panunot ken nakem isu a maibuksil kenkuanan ti napateg a napalabas…
Dagiti nagannak ikagumaanda ragpaten ti kinanam-ay babaen iti kinasaliwanwan ti biag tapno matungpal ti tartarigagayan a naranniag a masakbayan dagiti annak. Dayta ti kangrunaan nga akem ti nagannak. Saanda (nagannak) nga iginggina a sarakusoken ti rigat ken ila. Kadagiti dadduma agtinnag iti pannakaabuso ti kalintegan a kas tao ken pannakaidadanes ti dayaw. Gapu iti ayatda a saan a maipada dagitoy nga annak iti nagpasaran a kinarigat ti panagbiag. Isu ngarud nga aramidenda amin a kabaelanda a mangtunton kadayta a naraniag a masakbayan. Uray sadino a paset ti lubong ti yanna ket ikari ken ipataray ti nabatogan a langit tapno maragpat ti ingpen. Uray pay ngata ti aramidenda ket iti pannakaisalda ti ngurngurotangotda aramidenda dayta a banag iti gagemda a saan a mapadasan dagiti napapateg unay nga annak iti rigat ti biag nga inda nagpasaran. Ti/dagiti anak/annak ti kapapatgan amin a gameng dagiti nagannak. Isu nga ikagumaan dagiti nagannak ti naraniag a masakbayan dagitoy/daytoy annak/anak.
Kastoy ti inakem a tarigagay da Angkel Ato ken ti asawana.
Ket ti panagtarigagay a panagtrabaho iti ballasiw taaw ket maysa a naraniag a silaw iti masakbayan kadagiti nagar-arapaap itoy. Ta uray iti agdama a panawen, isu pay laeng dayta a silaw ti tarigagay ken/wenno nagagpangan ti adu a pamilia a simmaliwanwan iti panagbiag.
Ngem saan amin a nagtrabaho iti ballasiw taaw ket naglak-am iti kinatalinaay ti nakem uray pay no addan nga ikut dayta kinasaliwanwan. Kas ken ni asawa ni Angkel Ato.
Ti asawa ni Angkel Ato ket natibker a babai. Uray no tinupakan ti langit iti nagpasaranna a pannakaabuso ken pannakaidadanes ti dayawna, inalimonna lattan ti luana gapu kadagiti ay-ayatenna iti biag – dagiti annak ken ni ‘mahal’ nga asawa. Inibturanna ti limdo ken sainnek. Saanna a nagayatan ti napasamak. Papatayenda no lumaban. Impettengna lattan a maragpatda ti tartarigagayanda a naraniag a masakbayan dagiti annakda babaen iti panagibturna.
Malagipko man ti kinuna ti nalatak a mannurat, Percy Bysshe Shelley a kunana, “Never fear the approaching darkness, the sun will shines on fairer day.” Maitutop a dayta a kaipapanan ti adda ken ni baket ni Angkel Ato. Ti naikawes kenkuana a kinatibker. Saanna a kinabuteng ti kinasipnget, ti awan dumana a kinasipnget ta ammona nga aglawagto ti lubong inton sumingising manen ti init.
Naidumduma a babai.
Ngem ni Angkel Ato, saanna a maawat ti sagsagabaen ni ‘mahal-na.’ Natured ngem nalupoy. Natured ta maituredna iti makipinnatay, nakapatay, ngem nalupoy ti inna panagnakem.
Ni Angkel Ato ket addaan iti flat character.
Iti libro ni E. M. Forster nga “Aspects of the Novel’ ket dinepinarna dagiti dua a kita ti character iti fiction. Maysa daytoy ti flat character, a kayatna a sawen, ‘are two-dimensional in that they are relatively uncomplicated and do not change throughout the course of a work.
Saan a nagbaliw ti katatao ni Angkel Ato. Natured. Nadang-as. Nadursok ti katataona. Ngem saanna a kabaelan iti tumakder a bukod iti sakana ken magna iti kinalinteg no maipasango iti kinadamsak. Nalupoy ti pakinakemna no dagitin ipatpategna iti biag ti agsagaba ken agtuok.
Iti dayta a katataona, isu met iti puon iti nakatayanna. Saan a nagna iti kinalinteg. Ginibusanna ti bukod a biag. Maiduma ken ni baketna, a nanggammat iti silaw ti biag ket inibturanna ti amin gapu kadagiti annakda ken gapu ken ni Angkel Ato a mahal-na.
Agpada da nanang ken ni baket ni Angkel Ato a natibker ti pakinakemda ken takderda iti biag. Makidangdangadangda iti biag nga iggemda ti lampara ti kinalinteg. Ti adda kadakuada a kinatao ket adu ti atiwenda iti dana ti biag.
Ni Dante, manipud kinaubingna, ken kalpasan iti sangapulo ket walo a tawen ket awitna dagiti nariinganna a tagipatgen (values) nga isu a maikari nga agbalin a maikalima a makaamo iti palimed.
Ti tagipatgen a nasursuro ti anak kadagiti nagannak ket napateg unay a ramen iti pannakamuli ti kinaasino iti agdama.
Napintas a sarita. Namsek dagiti natibker a panirigan iti biag.
Makainspirar ken makapaguyugoy rikna.
Nabara a kablaaw iti author! @
TI MALADAGA NGA IDEA
Maladaga kunak ta kaiyariganna ti kaipasngay iti Literatura Ilokana. Kaipasngay a subject matter. Pakasaritaan ti sibibiag-nga-alis. Isu metten ti naretor dayta sibibiag-nga-alis. Naisurat ditoy ti…
“Dagiti Pasugnod ni Angelo,” sarita ni Sherma E. Benosa iti Nueva Vizcaya. Ti nangabak iti Umuna a Gunggona, Palanca Awards 2010.
Ti kinaposibilidad ti idea. Dakkel nga agpang ti itatag-ayna a kas naisang-sangayan a bunga ti fiction. Ti idea wenno kapanunotan ken binaliktadna ti gagangay a kapanunotan wenno perception maipapan iti naikkat a biag iti saklolo ket maawagan iti natay nga alis.
Itoy a sinurat, insurotko iti positibo a panirigan, isu a naawagan iti sibibiag nga alis. Ta adda kadi pammaneknek wenno awan kadi pammaneknek a ti maysa a naikkat a naigagara ken saan a naigagara a naikkat a main-inaw ken/wenno sikog ket matay?
Adda kadi makapaneknek wenno awan ti makapaneknek, a ti naikkat a sikog ket matayan laeng iti pisikal a bagi ngem saan iti ispiritual?
Adda kadi makapaneknek wenno awan ti makapaneknek a ti maysa nga inaw wenno awanan pay laeng iti pisikal a bagi a naikkat iti saklolo ket matay?
Adda kadi makapaneknek wenno awan ti makapaneknek a ti maysa nga inaw wenno awanan pay laeng iti pisikal a bagi a naikkat iti saklolo ket sibibiag?
Iti kanito a nagmaymaysan ti semilia ti lalaki ken babai iti uneg ti saklolo ti rugi ti biag – iti panagmaymaysa wenno panagbalin a maymaysa ti dua a semilia. Ti panagbalin a maysa a biag.
Iti bukodtayo a kapanunotan, biag nga espiritu wenno awanan iti pisikal a bagi. Ta iti uneg ti saklolo a madebelop ti pisikal a bagi. Kalpasan iti nakurang a siam a bulan wenno eksakto a siam a bulan rumuar a kas naan-anayen a maladaga – wenno addaanen ti pisikal a bagi.
Ngem iti sarita saan a naikkan iti naan-anay a panawen ti biag tapno makabukel koma iti pisikal a bagi. Iti pannakaikkat ti biag iti uneg ti saklolo, siempre, espitu latta a. Isu daytoy ti konsepto ti sarita.
Asino ti makapaneknek a matay ti espiritu? Adda kadi wenno awan?
Adda ti pannursuro dagiti major religions maipapan iti reincarnation. Saan a matay ti espiritu – wenno ti nagtipon a semilia ti lalaki ken babai a naaddaanen iti biag. Laeng ta dagiti espiritu ket saanda a naikkan iti tiansa a mabiag met koma ti pisikal a bagida. Dayta ti pakabuklan ti pasugnod dagiti amin a sibibiag nga alis.
Dayta ti pakabuklan ti “Dagiti Pasugnod ni Angelo” ta ibagianna dagiti naikkat nga alis ta saan man laeng nga inikkan iti tiansa dagiti ‘makunkuna’ a nagannak a maaddaan iti pisikal a bagi a nainaw iti saklolo ti ina, naipasngay ken agbiag a kas tao. Naipaidam kadakuada dayta a banag. Nasakasaksakit a panunonoten dayta a banag a pannakapaidam. Posibilidad laeng daytoy idea nga imparang ti sarita.
Ketdi, saan a kas iti gagangay a mailadladawan nga agbalin a demonieto wenno demonieta ti naikkat a biag iti saklolo. Kasano koma a mapaneknekan nga agbalin a demonieto wenno demonieta, ala, man?
Saanko a maisip a panunoten no apay a napasamak daytoy a konsepto; malaksid kadaytoy a punto, a maysa laeng a psychological a banag ta napigpigsa ngata a ti kidagna wenno bareng koma napigpigsa ti kidagna ket saan nga aramiden dagiti agpangpanggep.
Itoy a sarita, ti gagangay a kapanunotan a nagbalin nga “Anak ni Janice” dagiti inikkat a biag iti saklolo ket binaliktadna. Binaliwanna, impanna iti mas positibo nga aspeto. Mas positibong pananaw, kuna dagiti Anggalog.
Apay adda aya makapaneknek a ti naikkat a biag iti saklolo ket agbalinda nga “Anak ni Janice” wenno demonieto ken demonieta? Kasano a mapaneknekan?
No utoben a nalaing, awan ti basol ti biag iti saklolo. No awan basolna, di “anghel” ngarud, a kas iti idea ti sarita!
Kadagiti dadduma a major religion, mapanda wenno agtungpal manen dagiti napaidaman a naikkan iti pisikal a bagi iti sabali a bagi. Dayta ket maysa a proseso nga aw-awaganda iti reincarnation.
Ti reincarnation ket saanen a maladaga iti Literatura Ilokana. Itay nabiit, inaramidtayo ti analysis ti sarita ni Juan S. P. Hidalgo, Jr. a nangtratar ti reincarnation.
Napigsa ti idea a nangdupar ti gagangay a kapanunotan. Ti kinaposibilidad a naidatag a panirigan ket napigsa a nagtakderan ti sarita a kas bunga ti fiction.
Ket husto manen ditoy da Mark Twain ken Lord Byron maipapan iti panagsuratan iti fiction – base iti posibilidad a saan ket nga agdadata a kinapudno.
Itoy a sarita, maitutop ngarud a tingitingen ken amirisen babaen iti dua nga ‘approach iti literary criticism’ nga isu dagitoy, moral approach ken psychological approach.
Nadepinar dagitoy nga approaches iti libro ni Wilbur S. Scott a napauloan iti “Five Approaches of Literary Criticism.” Ngem dagiti laeng dua a nadakamat ti maitutop a pidutentayo nga ibuksilan. Ti sociological approach, formalistic approach ken archetypal dagiti sabali pay a tallo a nayon dagiti dua nga immuna a nainaganan.
Ti moral approach. Ti moral, kabaliktad ti immoral. No awanan basol ti biag iti saklolo santo naikkat, maysa ngarud nga immoral nga aramid dayta. Saan a maitutop. Mailaksid iti linteg ti Namarsua. Maawagan nga immoral dagiti agar-aramid iti kastoy ta madadael ti sikolo ti biag. Ti sikolo ti biag ket dinisenio a konsepto ti Mannakabalin.
Apay a biangan ni pagayatan ti Mannakabalin? Nakibiang kadi idi ti Mannakabalin idi inaramid ti babai ken lalaki ti akem a pagtiponen ti kapsitda tapno agbalin a biag iti uneg ti saklolo? Saan a nakibiang ti Mannakabalin.
Ngem kalpasan nga addaanen iti biag ti pinagtiponda a kap-sit iti laem ti saklolo ket agbutengda metten ken agbainda met itan a maikkan iti pisikal a bagi. Saan kadi a daytoy ket maaw-awagan iti immoral nga aramid?
Dagiti tagipatgen (values) ket nadepinar iti dua a banag: no nalinteg, makatao, maka-Dios ken maiparbeng ti aramid isu daytoy ti moral. No saan a nalilinteg, saan a makatao, saan a maka-Dios ken saan a maiparbeng, isu dayta ti immoral.
Maysa nakakababain nga aramid ti mangikkat iti biag iti saklolo. Maysa a basol iti linteg ti tao. Ta adda linteg ti tao a panaglabsing kadayta a banag. Ngem adda dagiti sumagmamano a saan a sisasagana a mangitakder ti inaramidda a responsibilidad. Dagiti makunkuna nga irresponsibilidad a tattao. Ket tapno mailinged iti mata ti tao ken iti gimong, mailimed iti pannakaaramid dayta nga immoral.
Agbain ti tao iti padana a tao ngem saan iti Namarsua. Aaay…!
Adu ngamin ti pakakumikoman ti tao. Sinango pay koma nga immuna ti tao dagitoy a pakakumikomanna sakbay nga awatenna ti resposibilidad a mangaramid ti “kapuonan” ti biag.”
Apay itan nga ibain ti bunga ti inaramid? No saan a sisasagana, di saan koma nga inaramid, saan? Maliklikan no kuan dayta panangilemmeng iti gimong iti saan a nasayaat nga aramid.
Dagiti ‘pasugnod’ ni Angelo isuda ti psychological approach. Ti pannakaikkat ti biag iti saklolo ken inapunan ti pasugnod; a no naaddaan koma iti pisikal a bagi ket kas koma iti kabsatna, a ni Ryan.
Iti pudno a biag, maiyaplay dayta kadagiti agbasbasa wenno riders ta saanda koma a gamden nga aramiden iti mangikkat iti biag iti saklolo. Ta no bilang aramidenda, kaasi dayta a biag nga agkatangkatang a kas ken ni Angelo. Saan kadi a maasian ti asinoman itoy a banag?
Asino iti awanan puso a makaaramid dayta a basol? Agtimekman?
Iti bukodko a panirigan, dayta panagbalin nga “Anak ni Janice” dagiti sisibiag nga alis ket maysa met laeng a psychological approach. Tapno butbutngen ken ballaagan ti asinoman a saan koma nga aramiden ti panangikkat ti biag iti saklolo. No aramidenyo ti mangikkat ti biag iti saklolo, agbalin nga “Anak ni Janice” dayta ket kittabenna ta tengngedyo, hik-hik-hik!
Kasanon no dayta a posibilidad ket agbalin a kinapudno? Dipay ket nakadagdagemen a panunoten?
Daytoy ti kabaliktad ti sensilio (other side of coin); a maysa psychological approach ti “Anak ni Janice.”
Napintas a sarita. Makapnek.
Nabara a kablaaw iti author! @
Impaskil ni Asseng idi 2:33 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: apo bannual apo bannual, ariel s tabag, dagiti pasugnod ni angelo, ilocano fiction, joel manuel, sherma benosa, voice tape
Antolohia dagiti Daniw ni Ayat iti Iluko, Isagsaganan ti GUMIL Metro Manila
Maisagsaganan ti antolohia dagiti napili a Daniw ni Ayat dagiti kameng ti GUMIL Metro Manila.
Agpaay nga editor da Cles B. Rambaud, Juan Al. Asuncion ken Ariel S. Tabag.
Pagalagadan iti Panagidatag:
1. Uray mano ti daniw nga idatag (di pay naipablaak wenno naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen, wenno naipaskilen iti Internet). No naipablaak wenno naipaskilen, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Segun ketdi iti pangngeddeng dagiti editor dagiti mairaman a daniw. Karbengan dagiti editor ti di mangipablaak kadagiti maidatag a daniw a di makapatar iti pagrukodanda.
2. Daniw maipanggep iti ayat ti idatag. No ayat, kunatayo, isu daytay ayat a nalimogan iti romansa; ngarud, ayat daytoy iti nagbaetan ti tao ken ti ipatpategna; saan ketdi nga ayat ti tao iti asona, wenno ayat ti aso iti tao, wenno ti tao iti pagilianna, wenno ken ni apongna a baket, wenno iti sangabotelia nga arak. Sabalinto a libro ti pakaiserkan dagitoy a dandaniw.
3. Mapakuyogan dagiti sinurat iti pakasaritaan ti biag ti autor (saan nga at-atiddog ngem maysa wenno dua a parapo), karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail).
4. Ipatulod babaen ti e-mail dagiti sinurat iti ariel.tabag@gmail.com wenno ipatulod babaen ti koreo iti Ariel S. Tabag Lot 4 Block 2, QC Ville Subdivision, Central Avenue, Brgy. Culiat, Quezon City.
5. Masapul a maawat dagiti daniw (nayemail man wenno babaen ti koreo) iti di naladladaw ngem Pebrero 28, 2011.
6. Agdalan dagiti daniw iti naiget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti antolohia dua lawas kalpasan ti naituding a deadline.
7. Maipablaak ti libro iti wagas a tagnawa, wenno panidna, bayadanna. Masuktanto ketdi iti libro a ti bilangna, depende iti kaibatogan ti naitagnawa a gatad.
8. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor iti e-mail iti ngato wenno iti selpon 0918-745-8792.
Agpaay nga editor da Cles B. Rambaud, Juan Al. Asuncion ken Ariel S. Tabag.
Pagalagadan iti Panagidatag:
1. Uray mano ti daniw nga idatag (di pay naipablaak wenno naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen, wenno naipaskilen iti Internet). No naipablaak wenno naipaskilen, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Segun ketdi iti pangngeddeng dagiti editor dagiti mairaman a daniw. Karbengan dagiti editor ti di mangipablaak kadagiti maidatag a daniw a di makapatar iti pagrukodanda.
2. Daniw maipanggep iti ayat ti idatag. No ayat, kunatayo, isu daytay ayat a nalimogan iti romansa; ngarud, ayat daytoy iti nagbaetan ti tao ken ti ipatpategna; saan ketdi nga ayat ti tao iti asona, wenno ayat ti aso iti tao, wenno ti tao iti pagilianna, wenno ken ni apongna a baket, wenno iti sangabotelia nga arak. Sabalinto a libro ti pakaiserkan dagitoy a dandaniw.
3. Mapakuyogan dagiti sinurat iti pakasaritaan ti biag ti autor (saan nga at-atiddog ngem maysa wenno dua a parapo), karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail).
4. Ipatulod babaen ti e-mail dagiti sinurat iti ariel.tabag@gmail.com wenno ipatulod babaen ti koreo iti Ariel S. Tabag Lot 4 Block 2, QC Ville Subdivision, Central Avenue, Brgy. Culiat, Quezon City.
5. Masapul a maawat dagiti daniw (nayemail man wenno babaen ti koreo) iti di naladladaw ngem Pebrero 28, 2011.
6. Agdalan dagiti daniw iti naiget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti antolohia dua lawas kalpasan ti naituding a deadline.
7. Maipablaak ti libro iti wagas a tagnawa, wenno panidna, bayadanna. Masuktanto ketdi iti libro a ti bilangna, depende iti kaibatogan ti naitagnawa a gatad.
8. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor iti e-mail iti ngato wenno iti selpon 0918-745-8792.
2/16/11
Pasnaan 2011, agawaten iti manuskrito
Maragsakan ti GUMIL Filipinas (GF), ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti sangalubongan, a mangipakaammo a maangay ti maikadua a Pasnaan, ti workshop iti panagsurat para kadagiti agdadamo a mannurat, inton Marso 2011.
Mainaig i’toy, agawaten ti GF Workshop Committee kadagiti manuskrito a ma-workshop. Sangapulo a mannurat ti maikkan iti gundaway a ma-workshop ti sinuratda. Para kadagit aGdadamo a mannurat ti sumaganad: 4 a sarita, 3 a daniw, 1 a sarilaysay (creative non-fiction); idinto a silulukat kadagiti amin a mannurat ti 1 a bukanegan, ken 1 a pangorona a daniw.
Maibilang nga agdadamo ti autor no saan pay a nakaipablaak iti Bannawag iti nasursurok ngem dua iti benneg a sumalianna.
Agpaay met a panelist dagiti premiado a mannurat, editor, ken kritiko nga Ilokano.
Dagiti pagalagadan:
1. Nasken nga orihinal, di naipatarus manipud iti sabali a lengguahe, ken saan pay a naipablaak ti idatag a manuskrito.
2. Nawaya ti autor a mangpili iti tema.
3. Naimakinilia wenno nai-computer dagiti manuskrito para iti sarita ken sarilaysay a maidatag iti doble espasio a letter sized a coupon bond iti ania man kadagitoy a font: 12 points Roman Times Antiqua, wenno 12 point Book Antiqua. Single spaced laeng ti pannakaimakinilia dagiti maidatag a daniw, bukanegan, ken pangorona a daniw.
4. Sagdudua a gapuanan ti nasken nga idatag ti autor iti benneg ti sarita, sarilaysay, bukanegan, ken pangorona a daniw. Maysa laeng ti ma-workshop. Iti met benneg ti daniw, nasken a mangidatag ti autor iti uppat a gapuananna. Dua kadagitoy ti ma-workshop.
5. Kaatiddog ti maidatag a gapuanan: Iti benneg ti sarita, 10-20 panid. Iti sarilaysay, masapul a personal essay ti maidatag nga agatiddog iti 6-10 a panid. Ti bukanegan, 6-10 panid. Saan a makedngan ti kaatiddog ti daniw ken daniw a pangorona.
6. Ti laeng parbo a nagan ti autor ti agparang iti manuskrito.
7. Ipatulod ti manuskrito iti daytoy nga email address: sherma.benosa@gmail.com iti di naladladaw ngem Pebrero 15, 2011. Dua a file ti maipatulod: ti manuskrito ken ti dokumento a naglaon iti paulo ti manuskrito, parbo ken pudno a nagan ti autor, kompleto nga adres ti pagtaengan, pagtrabahuan wenno pagbasbasaan, agraman numero ti telepono wenno selpon, ken ababa a pakasaritaan ti autor.
Mapakaammuan dagiti autor dagiti mapili a gapuanan babaen iti e-mail ken/wenno awag iti telepono.
Mainaig i’toy, agawaten ti GF Workshop Committee kadagiti manuskrito a ma-workshop. Sangapulo a mannurat ti maikkan iti gundaway a ma-workshop ti sinuratda. Para kadagit aGdadamo a mannurat ti sumaganad: 4 a sarita, 3 a daniw, 1 a sarilaysay (creative non-fiction); idinto a silulukat kadagiti amin a mannurat ti 1 a bukanegan, ken 1 a pangorona a daniw.
Maibilang nga agdadamo ti autor no saan pay a nakaipablaak iti Bannawag iti nasursurok ngem dua iti benneg a sumalianna.
Agpaay met a panelist dagiti premiado a mannurat, editor, ken kritiko nga Ilokano.
Dagiti pagalagadan:
1. Nasken nga orihinal, di naipatarus manipud iti sabali a lengguahe, ken saan pay a naipablaak ti idatag a manuskrito.
2. Nawaya ti autor a mangpili iti tema.
3. Naimakinilia wenno nai-computer dagiti manuskrito para iti sarita ken sarilaysay a maidatag iti doble espasio a letter sized a coupon bond iti ania man kadagitoy a font: 12 points Roman Times Antiqua, wenno 12 point Book Antiqua. Single spaced laeng ti pannakaimakinilia dagiti maidatag a daniw, bukanegan, ken pangorona a daniw.
4. Sagdudua a gapuanan ti nasken nga idatag ti autor iti benneg ti sarita, sarilaysay, bukanegan, ken pangorona a daniw. Maysa laeng ti ma-workshop. Iti met benneg ti daniw, nasken a mangidatag ti autor iti uppat a gapuananna. Dua kadagitoy ti ma-workshop.
5. Kaatiddog ti maidatag a gapuanan: Iti benneg ti sarita, 10-20 panid. Iti sarilaysay, masapul a personal essay ti maidatag nga agatiddog iti 6-10 a panid. Ti bukanegan, 6-10 panid. Saan a makedngan ti kaatiddog ti daniw ken daniw a pangorona.
6. Ti laeng parbo a nagan ti autor ti agparang iti manuskrito.
7. Ipatulod ti manuskrito iti daytoy nga email address: sherma.benosa@gmail.com iti di naladladaw ngem Pebrero 15, 2011. Dua a file ti maipatulod: ti manuskrito ken ti dokumento a naglaon iti paulo ti manuskrito, parbo ken pudno a nagan ti autor, kompleto nga adres ti pagtaengan, pagtrabahuan wenno pagbasbasaan, agraman numero ti telepono wenno selpon, ken ababa a pakasaritaan ti autor.
Mapakaammuan dagiti autor dagiti mapili a gapuanan babaen iti e-mail ken/wenno awag iti telepono.
Impaskil ni Asseng idi 9:00 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: gumil filipinas workshop, ilocano writers wokshop
Anasaas iti Karayan: Tinignayna ti panangipateg iti kultura
Maysa a pabuya kultural nga imparang ti gobierno probinsial ti Cagayan babaen ti Cagayan Museum and Historical Research iti Tuguegarao City a pangrambak iti Pebrero a kas Nailian a Bulan ti Arte ti nangtignay iti rikna dagiti nagbuya tapno itandudoda ti arte ken kultura iti Tanap ti Cagayan.
Napauluan iti “Anasaas iti Karayan (Ripples in the River)”, naiparang iti pabuya ti sangauyon a daniw, dallot, samiweng ken sala a tagipatgen dagiti Ilokano.
Buklen dagiti nagpabuya dagiti mannaniw, kumakanta, mannala, ken concert artist manipud iti Kailokuan ken Tanap ti Cagayan.
Kaaduan kadagiti naggapu iti ruar ti Cagayan ti kameng ti GUMIL Filipinas, gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti pagilian ken ballasiw-taaw nga indauluan ti presidentena a ni Elizabeth M. Raquel, ken ti Daniw ken Basi, maysa a tignay a mangitandudo iti Ilocano performing art a buklen ti Tres Tarappait, Samtoy Band ken dadduma pay a mannurat.
Dinar-ayan dagiti nailian ken lokal nga opisial iti gobierno, ken dagiti tumultulong iti kultura ken arte ti nasao a programa. Kalpasan ti pabuya, kaaduan kadagiti nakipagpaset ti nangituding iti planoda nga ipabuya met ti umarngi a pabuya kadagiti convocation dagiti pagadalan, piesta ken dadduma pay a pasken, ken uray iti panagtataripnong dagiti kaamaan tapno ad-adda pay a mapasantak dagiti nasao a kannawidan.
Paset ti nadakamat a pasken iti makabulan nga aktibidad iti Pebrero 2011 kas 20th Philippine International Arts Festival tapno maitampok ti panggep ti Nailian a Bulan ti Arte a panangitandudo iti Kultura ken Arte ti Filipinas partikular ti pannakapabileg ti kinamanagpartuat ken kinasariwawek ti panagpampanunot dagiti Filipino.
Ti pasken ket inlungalong ni Prof. Jim P. Domingo, maysa a mabigbigbig a histo-cultural researcher, ken inyimplimentar ti LGU ti Cagayan babaen ken ni Museum Curator Primitiva C. Talla, ken da Lorie D. Malbog, Emma C. Gammad, Paul D. Agustin, Rosemarie B. Gutierrez ken dadduma pay a cultural worker iti probinsia. (Edna A. Lacerona)
Napauluan iti “Anasaas iti Karayan (Ripples in the River)”, naiparang iti pabuya ti sangauyon a daniw, dallot, samiweng ken sala a tagipatgen dagiti Ilokano.
Buklen dagiti nagpabuya dagiti mannaniw, kumakanta, mannala, ken concert artist manipud iti Kailokuan ken Tanap ti Cagayan.
Kaaduan kadagiti naggapu iti ruar ti Cagayan ti kameng ti GUMIL Filipinas, gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti pagilian ken ballasiw-taaw nga indauluan ti presidentena a ni Elizabeth M. Raquel, ken ti Daniw ken Basi, maysa a tignay a mangitandudo iti Ilocano performing art a buklen ti Tres Tarappait, Samtoy Band ken dadduma pay a mannurat.
Dinar-ayan dagiti nailian ken lokal nga opisial iti gobierno, ken dagiti tumultulong iti kultura ken arte ti nasao a programa. Kalpasan ti pabuya, kaaduan kadagiti nakipagpaset ti nangituding iti planoda nga ipabuya met ti umarngi a pabuya kadagiti convocation dagiti pagadalan, piesta ken dadduma pay a pasken, ken uray iti panagtataripnong dagiti kaamaan tapno ad-adda pay a mapasantak dagiti nasao a kannawidan.
Paset ti nadakamat a pasken iti makabulan nga aktibidad iti Pebrero 2011 kas 20th Philippine International Arts Festival tapno maitampok ti panggep ti Nailian a Bulan ti Arte a panangitandudo iti Kultura ken Arte ti Filipinas partikular ti pannakapabileg ti kinamanagpartuat ken kinasariwawek ti panagpampanunot dagiti Filipino.
Ti pasken ket inlungalong ni Prof. Jim P. Domingo, maysa a mabigbigbig a histo-cultural researcher, ken inyimplimentar ti LGU ti Cagayan babaen ken ni Museum Curator Primitiva C. Talla, ken da Lorie D. Malbog, Emma C. Gammad, Paul D. Agustin, Rosemarie B. Gutierrez ken dadduma pay a cultural worker iti probinsia. (Edna A. Lacerona)
Impaskil ni Asseng idi 11:30 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: bucanegan, dallot, danirak, daniw, daniw ken basi, ilocano performance poetry, ilocano performing arts, ilocano poetry, ilocano rock poetry
GMM Meeting: Pebrero 27
Maangay ti general membership meeting ti GUMIL Metro Manila, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Kamanilaan ken kabangibangna a probinsia, inton Peb. 27, 10 a.m., kas impakaammo ni (Ret.) Judge Vivencio S. Baclig, presidente ti gunglo.
Kangrunaan a mapagpapatangan ti panangsangaili ti GUMIL Metro Manila iti Maika-43 a Kombension Nasional ti GUMIL Filipinas inton Abril 8-10, 2011 iti Cabugao Beach Resort, Cabugao, Ilocos Sur, ken ti proyekto ti GMM nga antolohia dagiti daniw ni ayat.
Maipakaammo babaen ti awag iti telepono, ken mensahe iti e-mail ken text ti venue ken dadduma pay a detalye ti miting. (GMM Secretariat)
Kangrunaan a mapagpapatangan ti panangsangaili ti GUMIL Metro Manila iti Maika-43 a Kombension Nasional ti GUMIL Filipinas inton Abril 8-10, 2011 iti Cabugao Beach Resort, Cabugao, Ilocos Sur, ken ti proyekto ti GMM nga antolohia dagiti daniw ni ayat.
Maipakaammo babaen ti awag iti telepono, ken mensahe iti e-mail ken text ti venue ken dadduma pay a detalye ti miting. (GMM Secretariat)
Impaskil ni Asseng idi 10:54 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: antholog on ilocano love poetry, gumil metro manila, ilocano writers group
GUMIL La Union: 2011 BASI Awardee
Mapadayawan ti GUMIL La Union (GLU) a kas maysa kadagiti uppat a Basi Awardees ti Gobierno Probinsial ti La Union iti seremonia a maangay inton Marso 2, 2011, alas tres iti malem iti Diego Silang Hall ti Kapitolio. Daytoy a pasken ti tampok ti selebrasion ti maika-161 nga anibersario ti probinsia ti La Union.
Kinuna ni Djuna R. Alcantara, presidente ti GLU, nga idauluannanto dagiti kaopisialanna iti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano a tumabuno iti daytoy namaris nga okasion tapno awatenda ti ti Basi Award.
Isimbolo ti Basi Award, a maysa kadagiti naipangruna a pammadayaw nga itden ti Gobierno Probinsial ti La Union, ti kinasudi ti panagserbi dagiti mapagtalkan a kataktakunaynayna iti sektor pribado a kas iti GLU para iti panagdur-as ti probinsia. Daytoy ti umuna a gundaway iti unos ti 45 a tawen a pakasaritaan ti GLU a maipaayan iti daytoy a pammadayaw.
Dakkel a nakabigbigan ti GLU dagiti nadumaduma a salaysay a napno iti impormasion ken damag maipapan iti La Union a naipablaak iti Bannawag. Kasta met ti libro ti GLU a Labaw a naiposte itiinternet iti iluko.com idi 2006. Mabasbasa pay laeng agingga ita babaen ti tulong ni Webmaster Andy Barroga.
Dagiti dadduma pay a BASI Awardees: Geraldine R. Ortega, chairperson ti La Union Vibrant Women’s Inc. ken ti Fokloriko ti La Union; Daisy Sayangda, mayor ti Santol, La Union; ken Timothy Aukson, manedier ti Ocean Deep Divers Training Center ti Siudad ti San Fernando. (Odilon E. Arizala ken Aniceta V. Agtarap)
Kinuna ni Djuna R. Alcantara, presidente ti GLU, nga idauluannanto dagiti kaopisialanna iti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano a tumabuno iti daytoy namaris nga okasion tapno awatenda ti ti Basi Award.
Isimbolo ti Basi Award, a maysa kadagiti naipangruna a pammadayaw nga itden ti Gobierno Probinsial ti La Union, ti kinasudi ti panagserbi dagiti mapagtalkan a kataktakunaynayna iti sektor pribado a kas iti GLU para iti panagdur-as ti probinsia. Daytoy ti umuna a gundaway iti unos ti 45 a tawen a pakasaritaan ti GLU a maipaayan iti daytoy a pammadayaw.
Dakkel a nakabigbigan ti GLU dagiti nadumaduma a salaysay a napno iti impormasion ken damag maipapan iti La Union a naipablaak iti Bannawag. Kasta met ti libro ti GLU a Labaw a naiposte itiinternet iti iluko.com idi 2006. Mabasbasa pay laeng agingga ita babaen ti tulong ni Webmaster Andy Barroga.
Dagiti dadduma pay a BASI Awardees: Geraldine R. Ortega, chairperson ti La Union Vibrant Women’s Inc. ken ti Fokloriko ti La Union; Daisy Sayangda, mayor ti Santol, La Union; ken Timothy Aukson, manedier ti Ocean Deep Divers Training Center ti Siudad ti San Fernando. (Odilon E. Arizala ken Aniceta V. Agtarap)
Impaskil ni Asseng idi 10:48 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: basi award, gumil la union, ilocano writers group
Ubbog Journal, mayalnag
Yalnag ti Ubbog Cordillera Young Writers, Inc. ti umuna nga Ubbog Journal itoy Peb. 19, Sabado, 6 p.m. iti Mt. Cloud Bookshop iti Casa Vallejo, Baguio City.
Linaon ti Ubbog Journal dagiti sarita ken daniw iti Kankanaey, Ibaloi, Ilokano, Ifugao, Filipino ken English a sinurat ti duapulo a mannurat manipud iti Ubbog.
Nabangon ti Ubbog idi April 2007 babaen dagiti mannurat a timmabuno iti 2007 Cordillera Creative Writing Workshop (nagtinnulongan a proyekto ti University of the Philippines Baguio ken ti National Commission for Culture and the Arts).
Pannakipaset ti Ubbog Cordillera Young Writers iti Philippine Arts Festival ti panangyalnagna iti nasao a journal.
Linaon ti Ubbog Journal dagiti sarita ken daniw iti Kankanaey, Ibaloi, Ilokano, Ifugao, Filipino ken English a sinurat ti duapulo a mannurat manipud iti Ubbog.
Nabangon ti Ubbog idi April 2007 babaen dagiti mannurat a timmabuno iti 2007 Cordillera Creative Writing Workshop (nagtinnulongan a proyekto ti University of the Philippines Baguio ken ti National Commission for Culture and the Arts).
Pannakipaset ti Ubbog Cordillera Young Writers iti Philippine Arts Festival ti panangyalnagna iti nasao a journal.
Impaskil ni Asseng idi 10:35 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: baguio writers, cordillera young writers, ubbog
2/15/11
Alimpatok, Antolohia dagiti Erotic a Daniw dagiti Ilokano, Isagsaganan ti Daniw ken Basi
Maisagsaganan ti Alimpatok, Antolohia dagiti Erotic a Daniw dagiti Ilokano. Ipablaak daytoy ti Daniw ken Basi, maysa a tignay dagiti mannaniw nga Ilokano.
Agpaay nga editor da Roy V. Aragon, Mighty C. Rasing ken Ariel S. Tabag.
Pagalagadan iti Panagidatag:
1. Uray mano ti daniw nga idatag (di pay naipablaak wenno naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen, wenno naipaskilen iti Internet). No naipablaak wenno naipaskilen, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Segun ketdi iti pangngeddeng dagiti editor dagiti mairaman a daniw. Karbengan dagiti editor ti di mangipablaak kadagiti maidatag a daniw a di makapatar iti pagrukodanda.
2. Erotic a daniw ti idatag. No erotic, kunatayo, addaan iti sabali nga elemento a manglibtaw iti maysa a gagangay a daniw ni ayat, maipangep man dayta iti panagyala, naun-uneg a sensualidad, wenno elemento ti panagiparipirip iti maysa a seksual nga aktibidad.
3. Mapakuyogan dagiti sinurat iti pakasaritaan ti biag ti autor (saan nga at-atiddog ngem maysa wenno dua a parapo), karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail).
4. Ipatulod babaen ti e-mail dagiti sinurat iti rvaragon@gmail.com, mightyrasing@gmail.com wenno ariel.tabag@gmail.com.
5. Masapul a maawat dagiti daniw (nayemail man wenno babaen ti koreo) iti di naladladaw ngem Abril 15, 2011.
6. Agdalan dagiti daniw iti naiget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti antolohia dua lawas kalpasan ti naituding a deadline.
7. Maipablaak ti libro iti wagas a tagnawa, wenno panidna, bayadanna. Masuktanto ketdi iti libro a ti bilangna, depende iti kaibatogan ti naitagnawa a gatad.
8. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor iti e-mail iti ngato wenno iti selpon 0918-745-8792.
Agpaay nga editor da Roy V. Aragon, Mighty C. Rasing ken Ariel S. Tabag.
Pagalagadan iti Panagidatag:
1. Uray mano ti daniw nga idatag (di pay naipablaak wenno naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen, wenno naipaskilen iti Internet). No naipablaak wenno naipaskilen, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Segun ketdi iti pangngeddeng dagiti editor dagiti mairaman a daniw. Karbengan dagiti editor ti di mangipablaak kadagiti maidatag a daniw a di makapatar iti pagrukodanda.
2. Erotic a daniw ti idatag. No erotic, kunatayo, addaan iti sabali nga elemento a manglibtaw iti maysa a gagangay a daniw ni ayat, maipangep man dayta iti panagyala, naun-uneg a sensualidad, wenno elemento ti panagiparipirip iti maysa a seksual nga aktibidad.
3. Mapakuyogan dagiti sinurat iti pakasaritaan ti biag ti autor (saan nga at-atiddog ngem maysa wenno dua a parapo), karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail).
4. Ipatulod babaen ti e-mail dagiti sinurat iti rvaragon@gmail.com, mightyrasing@gmail.com wenno ariel.tabag@gmail.com.
5. Masapul a maawat dagiti daniw (nayemail man wenno babaen ti koreo) iti di naladladaw ngem Abril 15, 2011.
6. Agdalan dagiti daniw iti naiget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti antolohia dua lawas kalpasan ti naituding a deadline.
7. Maipablaak ti libro iti wagas a tagnawa, wenno panidna, bayadanna. Masuktanto ketdi iti libro a ti bilangna, depende iti kaibatogan ti naitagnawa a gatad.
8. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor iti e-mail iti ngato wenno iti selpon 0918-745-8792.
Impaskil ni Asseng idi 9:01 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: anthology on ilocano erotic poetry, ilocano erotic poetry
2/14/11
Salip iti Daniw a Para Ubbing: 3rd Honor Blanco Cabie Premio Iti Naisurat Iti Literatura Ilokana (Cabie PINILI)
Salip iti Daniw a Para Ubbing: 3rd Honor Blanco Cabie Premio Iti Naisurat Iti Literatura Ilokana (Cabie PINILI)
1. Esponsoran daytoy ni Maria Rosa A. Cabie, kaingungot ni Honor Blanco Cabie, premiado a sumasalaysay ken mannaniw, agiwarwarnak, orador ken debatista, ken propesor pay iti Literatura ken Kinaagiwarwarnak iti Metro Manila, ken dagiti annakda. Naluktan daytoy a salip iti panagsurat iti Daniw a Para Kadagiti Ubbing para kadagiti amin a mannurat iti Iluko ditoy Filipinas ken iti ballasiw-taaw.
2. Buklen ti pakisalip ti maysa a set ti lima a daniw a tunggal daniw, saan a nababbaba ngem 24 a linia. Naimakinilia wenno naikompiuter iti doble espasio iti 8 1/2 x 11 a papel a coupon bond. Maysa laeng a set dagiti dandaniw ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat.
3. Masapul a ti parbo a nagan ti maikabil iti manuskrito a pakisalip. No ipatulod babaen ti email: dua nga MS Word document files ti idatag. Umuna, ti set dagiti daniw a pakisalip. Maikadua, ti parbo ken pudno a nagan ken pakasaritaan ti biag ti autor. No ipatulod babaen ti koreo: uppat a kopia ti idatag ken pakuyogan ti entry iti narikpan a sobre a nakailanadan ti paulo ti sarita, parbo ken pudno a nagan ken kabibiag ti autor. No iti email, iturong iti arieltabag@yahoo.com. No iti koreo, ipatulod iti Cabie PINILI Secretariat, c/o BANNAWAG, Manila Bulletin Publishing Corporation, Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, Manila.
4. Makaammo ti makisalip a mangpili ti tema ti daniwna, ngem masapul a mainaig iti kultura ni Samtoy.
5. Rumbeng nga orihinal, di pay naipablaak, di naadaw iti ania man a naipablaaken a sinurat, ken di pay nangabak iti ania man a salip iti panagsurat dagiti daniw nga isalip.
6. Agbalin a kukua ti esponsor dagiti mangabak a daniw. Maikkan pay iti karbengan a mangedit, mangatur ken mangipablaak iti libro, magasin wenno periodikal a pilina nga awan sungsungbatanna iti autor. Ngem agtalinaed ketdi ti copyright iti autor.
7. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiti hurado— malaksid no maduktalan kalpasanna a linabsing ti mannurat ti Alagaden Bilang 5. Iti dayta a panaglabsing, maibabawi ti gunggona ket saanton a mapalubosan pay ti autor a makisalip iti ania man a salip nga esponsoran ti Cabie PINILI.
8. Dagiti gunggona: Umuna, P3,000; Maikadua, P2,000; ken Maikatlo, P1,500. Maikkatto ti 10 a porsiento iti tunggal premio ket maipan daytoy iti pundo ti GUMIL Metro Manila.
9. Mayawat dagiti premio inton Kalgaw 2011 bayat ti Maika-43 a Kombension Nasional ti GUMIL Filipinas.
10. Nasken a maawat ti pakisalip iti email wenno iti koreo iti saan a naladladaw ngem 11:59 p.m. iti Pebrero 28, 2011.
11. Saan a mapalubosan a makisalip dagiti kakabagian ni HBC ken dagiti esponsor iti likub ti 4th civil degree of consanguinity ken affinity. Mapawilan pay dagiti kameng ti BANNAWAG a makisalip.
1. Esponsoran daytoy ni Maria Rosa A. Cabie, kaingungot ni Honor Blanco Cabie, premiado a sumasalaysay ken mannaniw, agiwarwarnak, orador ken debatista, ken propesor pay iti Literatura ken Kinaagiwarwarnak iti Metro Manila, ken dagiti annakda. Naluktan daytoy a salip iti panagsurat iti Daniw a Para Kadagiti Ubbing para kadagiti amin a mannurat iti Iluko ditoy Filipinas ken iti ballasiw-taaw.
2. Buklen ti pakisalip ti maysa a set ti lima a daniw a tunggal daniw, saan a nababbaba ngem 24 a linia. Naimakinilia wenno naikompiuter iti doble espasio iti 8 1/2 x 11 a papel a coupon bond. Maysa laeng a set dagiti dandaniw ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat.
3. Masapul a ti parbo a nagan ti maikabil iti manuskrito a pakisalip. No ipatulod babaen ti email: dua nga MS Word document files ti idatag. Umuna, ti set dagiti daniw a pakisalip. Maikadua, ti parbo ken pudno a nagan ken pakasaritaan ti biag ti autor. No ipatulod babaen ti koreo: uppat a kopia ti idatag ken pakuyogan ti entry iti narikpan a sobre a nakailanadan ti paulo ti sarita, parbo ken pudno a nagan ken kabibiag ti autor. No iti email, iturong iti arieltabag@yahoo.com. No iti koreo, ipatulod iti Cabie PINILI Secretariat, c/o BANNAWAG, Manila Bulletin Publishing Corporation, Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, Manila.
4. Makaammo ti makisalip a mangpili ti tema ti daniwna, ngem masapul a mainaig iti kultura ni Samtoy.
5. Rumbeng nga orihinal, di pay naipablaak, di naadaw iti ania man a naipablaaken a sinurat, ken di pay nangabak iti ania man a salip iti panagsurat dagiti daniw nga isalip.
6. Agbalin a kukua ti esponsor dagiti mangabak a daniw. Maikkan pay iti karbengan a mangedit, mangatur ken mangipablaak iti libro, magasin wenno periodikal a pilina nga awan sungsungbatanna iti autor. Ngem agtalinaed ketdi ti copyright iti autor.
7. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiti hurado— malaksid no maduktalan kalpasanna a linabsing ti mannurat ti Alagaden Bilang 5. Iti dayta a panaglabsing, maibabawi ti gunggona ket saanton a mapalubosan pay ti autor a makisalip iti ania man a salip nga esponsoran ti Cabie PINILI.
8. Dagiti gunggona: Umuna, P3,000; Maikadua, P2,000; ken Maikatlo, P1,500. Maikkatto ti 10 a porsiento iti tunggal premio ket maipan daytoy iti pundo ti GUMIL Metro Manila.
9. Mayawat dagiti premio inton Kalgaw 2011 bayat ti Maika-43 a Kombension Nasional ti GUMIL Filipinas.
10. Nasken a maawat ti pakisalip iti email wenno iti koreo iti saan a naladladaw ngem 11:59 p.m. iti Pebrero 28, 2011.
11. Saan a mapalubosan a makisalip dagiti kakabagian ni HBC ken dagiti esponsor iti likub ti 4th civil degree of consanguinity ken affinity. Mapawilan pay dagiti kameng ti BANNAWAG a makisalip.
Impaskil ni Asseng idi 3:53 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: cabie family, ilocano children's poetry contest, ilocano literary contest
2/12/11
Apay a Naandur ni Ilokano?
SAANAKON nga agpalpalikaw. Gapu ta pagaayat ni Ilokano a sidaen dagiti natnateng/mula a makaipaay iti kinaandur, wenno kinasalun-at.
Itay napankami kada Hani ken Saniata iti ospital, adda nangiyawat iti brochure ti Vita Plus (naitinnag ni Saniata iti traysikel ngem nasaysayaat no di umeksakto ta di ket ibagbaga ti sabali nga ipromotko). Ditoy nga inagapadna ti lima a kangrunaan a mula/nateng a makaipaay iti naidumduma a sustansia, ramen a kasapulan ti nasalun-at ken naandur a bagi.
Ania dagitoy?
Agpapadada a bulong wenno uggot.
Marunggay (Moringa oleifera Lam.). Saluyot (Corchorus Oliturius Linn). Kammotit (Ipomoea batatas). Kalunay (Amaranthus spinosus L.). Sili (c.chamaexcerarusc.grossumcapcium tetragonum).
Pinagsasarunok ida segun iti kinalatakda kadagiti Ilokano.
Diakon ibinsabinsa ti maipaayda iti bagi ta sabalinto ti mangaramid iti dayta nangruna ket aggagatelak la unay a mangi-blog itoy.
Aya, di ketdin ta kadawyan a makitam dagitoy a natnateng iti lamisaan dagiti Ilokano?
Isu a pasensia laengen dagiti taga-Vita Plus ngem sigurado a manmano nga Ilokano ti malakuanda iti lakoda a napagbalin a tableta dagiti naagapad a mula.
2/10/11
KAY HANITA
DAHIL WALA AKONG PAMBILI NG RED ROSES
ESPERMA
Agpadata a ganggannaet iti siled
A napno iti nagduduma a lawag
Di ammo no simrekan
Di ammo no rummuaran
Ket nagsarak dagiti dakulapta
Barukong iti barukong, mata iti mata
Nasursuro nga agsala dagiti dapan
Nasursuro ti agkatawa iti nasarangsang
Nangisuksokka iti balisong
Iti bakrangko: an-anib
Tapno situtured a sanguen
Ti pungtot ken abaken ti buteng
Idi nagdalapdapen ti sipnget
Ken nagnadnaden ti riaw ken katkatawa
Nagtulagta a mangsindi
Iti nalukmeg a puraw nga esperma.
KANDILA
Kapwa tayo dayuhan sa silid
Na puno ng iba't ibang liwanag
Di alam kung saan pumasok
Di alam kung saan lalabas
At nagtagpo ang ating mga palad
Dibdib sa dibdib, mata sa mata
Natutong sumayaw ang mga paa
Natutong tumawa ng malutong
May isinukbit kang balisong
Sa aking tagiliran: agimat
Upang matapang na suungin
Ang galit at lipulin ang takot
Nang magdilim at humupa
Ang hiyawan at halakhakan
Nagkasundo tayong magsisindi
Ng malaking puting kandila.
ast, 020811
(hiniram lang ang ginamit na larawan)
Impaskil ni Asseng idi 5:46 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: araw ng mga puso, candle, kandila, marriage, married life, of loving and being loved, pag-aasawa, pag-ibig, red roses
2/6/11
Pimmusayen dagiti Bagbag?
Iti ididiklawitko (idadaw-as iti apagbiit) iti nayanakak a lugar, Villa, Sta. Teresita, Cagayan manipud iti maysa a pasken, insingasingko ken ni tatang a kaduaennak a mapan iti bangkagmi tapno kodakek dagiti dua a puon ti bagbag (http://www.stuartxchange.org/Dapdap.html), dapdap iti Tagalog ken Indian coral tree iti Ingles, iti uluanan ti bangkagmi sakbay ti karayan. Apagisu kunak ta simmangbayen ti Pebrero a panagsasabong ti bagbag. Napintas a maipakitak met kadagiti kakailian iti Internet/Facebook ti langa ti agsabsabong a bagbag.
Ngem naklaataak iti kunana a natayen dagitoy. Adda kano kimpet a sakit, wenno igges a namagrerekket wenno namaglulukot iti bulong ti nasao a kayo sa in-inut a nalekkab ti ukisna. Agingga nga in-inut nagrupsa. Ad-adda pay a makapaleddaang ti kunana a kasta met laeng ti napasamak dagiti dadduma pay a bagbag iti kadarapat a bangkag.
Nupay kasta, napankami latta ket inalaak ti ladawan dagiti dati a nagdissuan ken ti puon dagiti nagrupsa a bagbag.
Nakakitaak ketdi iti kabangibang a bangkag iti sitatakder pay laeng a kayo ti bagbag— ngem nalekkaben ti ukisna ket yur-uray laengen daytoy ti panagrupsana.
Kuna ti nasagangmi a tatang ti maysa a kaklasek iti haiskul, iti laengen Paribalat, maysa a nalengleng a purok ti Dungeg a nalengleng met a bario ti ilimi, ti pakakitaan ti bagbag. Idi madlaw ni tatang a kasla kayatko a mapan kitaen ti nadakamat a disso, kasla impalagip ti panagsig-agmna a tallo nga aldaw laeng ti napalabas, adda engkuentro ti militar ken rebelde iti Mission a kadarapat a bario ti bariomi a nakatiliwan ti maysa a maatap nga amasona, ken nakapultingan ti mata ti maysa a naubing pay a militar nga asawa ti maysa a kalugaranmi.
"Inton agbakasionak no Mayo, mapanko piktiuren," kinunak.
Iti panagsirigsirigmi kadagiti ig-igid dagiti mula a mais, nakakita daytoy tatang ti kaklasek iti bumarito a bagbag. Ngem idi asitgak, nadlawko ti nasao ni tatang a pagilasinan ti angol a nangdalapus kadagiti bagbag— naglulukoten dagiti bulongna.
Sapay koma ta kas iti Saluyot, addanto met laeng tumanor a bagbag iti dayta a disso, a bayat ti panagubingko, nangipaay iti maris iti aglawlaw, ken salinong dagiti nuang, ken naglalang-ayan dagiti nadumaduma a tumatayab.
Dagiti Ladawan:
1. Ti nagrupsa a bagbag. Makita iti ngatuen a paset ti ladawan ti karayan a nagdigdigosak a silalamolamo idi ubingak.
2. Puon ti naukisan a bagbag gapu iti igges (angol) a mapapati a nangdalapus kadagiti bagbag iti deppaarna ti Gullasing, Sta. Teresita, Cagayan.
3. Ti naukisan ken awanen ti bulongna a bagbag.
4. Ti barito a bagbag iti sakaanan ti maysa a minaisan a mangrugrugi metten a kumtiig dagiti bulongna gapu iti igges.
5. Maysa kadagiti sanga ti barito a bagbag.
Impaskil ni Asseng idi 9:45 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: bagbag, dapdap, death of indian coral tree in cagayan, gullasing, indian coral tree
Subscribe to: Posts (Atom)