text:
Monarkia
Ti monarkia ket maysa a porma ti gobierno nga iti kinaturay ket pudno wenno bassit a naipatagikua iti agmaymaysa a tao (ti monarka).[1]
Dagit porma ti monarkia ket adu kadagiti paggiddiatanda babaen ti nakaibatayn ti agpang ti legado nga autonomia a panakatengngel ti panagturay ti monarka, ti pamay-an apanagpili ti monarka, ken kadagiti amin a naisakbayan a naikeddeng a patingga ti kapaut ti panagturayda. No ti maysa a monarka ket awan wenno bassit a pannakaatipa iti estado ken dagiti politikal a banag, daytoy ket makunkuna a kas ti awan patinggana monarkia ken daytoy ket maysa aporma ti autokrasia. Kadagiti kaso a ti diskresion ti monarka ket pormal a napatinggaan (kadawyan tatta nga aldaw) dagitoy ket makunkuna a kas dagiti batay-linteg a monarkia. Kadagiti tawidan a monarkia, ti opisina ket naipaspasa babaen ti pannakatawid iti kaunegan ti grupo ti pamilia, ngem dagiti napilpili a monarkia ket napilpili babaen ti sistema panagbutos. Iti naipakasaritaa dagitoy a sistema ket kadawyanda a naitiptipon ti, pormal wenno saan apormal. (Kas pagarigan, kadagiti nabutbutosan a monarkia dagiti laeng adda ti naisangsangayan a puli ti naikedkeddeng a mabalin a mapili, ngem dagiti tinawtawid a monarkia ket addaanda ti legado a kammasapulan a maipanggep ti relihion, edad, henero, kapasidad ti isip, ken dagiti dadduma pay a banag a mangtignay a kas ti de facto a panagbutbutos ken ti panagpartuat kadagiti kasasaad dagiti makibinninglay a mangtunton a ti pannakaiyanaup ti linteg ket suheto ti epektibo a pannakapili.) Iti kanungpalan, adda dagiti banag a ti panagpaso ti turay ti monarkia ket agasmang a naibatay iti kalendario wenno dagiti naisangsangayan a nagunodani a gangandat (kas pagarigan ti panagpawil ti panagraut.) Ti pagbanagan ti pannkaisaritaan ken heograpiko a paggiddiatan iti paraigid dagitoy tallo a wasay ket ti panagpartuat ti adu ti pagdumadumaanna nga estruktura ken dagiti tawidan a mangipalpalawag ti “monarkia.”
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Stuart Berg Flexner ken Leonore Crary Hauck, mamannurat, Random House Unabridged Dictionary, Maika-2 Ed., Random House, New York (1993)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Monarkia idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Monarkia idiay Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Anda, Pangasinan
Ti Anda ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas. Kaaduan iti tattaona ket maibilang ti pagsasao a Bolinao. Asideg daytoy a puro iti Ginasut nga Is-isla, maysa a nailian parke iti Pilipinas a nalatak kadagiti turista gapu iti kabaybayan a nakaparikos ken rukrukib a nagianna.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Anda ket nabingbingay a politikal kadagiti 18 a barbaranggay.[2]
- Awile
- Awag
- Batiarao
- Cabungan
- Carot
- Dolaoan
- Imbo
- Macaleeng
- Macando-candong
- Mal-ong
- Namagbagan
- Poblacion
- Roxas
- Sablig
- San Jose
- Siapar
- Tondol
- Tori-tori
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lapayag
Ti lapayag ket isu ti organo a mangduktal ti uni. Daytoy ket ssan laeng a mangawat ti uni, ngem tumulong pay iti panagtimbeng ken puesto ti bagi. Ti lapayag ket paset iti sistema ti panagdengngeg.
Kankanyon a ti intero nga organo ket naipanpanunotan nga iti lapayag, ngem mabalin pay a maipanunotan a ti laeng a makitkita a parte. Kaaduan kadagiti mamalia, ti makitkita a lapayag ket ti paraypay iti kulapot a tinawtawagan ti pinna (wenno aurikular iti tattao) ken isu daytoy kadagiti adu nga addang iti panagdengngeg. Dagiti bertebrata ket addaada ti agparis a lapayag a simetrikal nga agsumbangir a naipuesto iti ulo. Daytoy a pannaka-urnos ket mangtulong ti abilidad iti husto a pangbiruk kadagiti taudan ti uni.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti lapayag idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Wikidata
Ti Wikidata ket maysa a gandat ti Wikimedia tapno agpartuat ti maysa a nawaya ken pagtitinnulongan a batayan ti datos. Manipud idi Pebrero 2013[pabaroen], ti gandat ti Wikidata ket nagiyalalis kadagiti silpo ti pagsasao manipud kadagiti artikulo idiay sentral a batayan ti datos tapno mapalaka ti panagtaripato.
Ti Ilokano Wikipedia ket mabalinen nga agusar kadagiti silpo a naipenpen idiay Wikidata. Kas pagarigan, dagiti silpo ti pagsasao nga agparparang iti kanigid a baras ti Wikidata ket nagtaud manipud ti d:Q2013.
Iti kasakbayan, ti Wikidata ket mangiramanto kadagiti nadumaduma a kita kadagiti pakainaiganan dagiti datos, a kas dagiti pakaammo a mausar kadagiti infobox.
Dagiti linaon
- 1 Dagiti silpo ti pagsasao (Paset 1)
- 1.1 Panangimaton kadagiti silpo ti pagsasao iti Wikidata
- 1.2 Panangiyalis kadagiti silpo ti pagsasao
- 1.3 Mainaig a pakaammo
- 2 Infoboxes (Paset 2)
- 3 Dagiti silpo ti ruar
Dagiti silpo ti pagsasao (Paset 1)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tungngal maysa a Wikipedia a panid nga adda ti naikabkabil idiay Wikidata ket agus-usar kadagiti silpo a naipenpen idiay tapno maipakita dagiti silpo ti pagsasao a maiparparang dita kanawan a batong. Dagiti sigud a silpo ti pagsasao a naisurat iti wiki a testo iti maysa a panid ket mabalin pay laeng a mabigbigan wenno mausar, ken patuonennna laeng ti pakaammo para iti dayta a pagsasao (no adda) manipud idiay Wikidata.
No ti maysa nga artikulo ket naisilpo idiay Wikidata, daytoyen ket iparangna amin a silpo a nailista idiay, ket mainayon kadagiti silpo a naisurat iti wiki a testo iti artikulot. Kadagiti suppiat a kaso, wenno naikedkeddeng a panaggiddiat, a baetan ti lokal a silpo ken ti maysa a silpo ti Wikidata para iti maysa a naited a pagsasao, ti lokal a silpo ket isu ti maiparang; dagiti silpo ti Wikidata kadagiti sabali a pagsasao ket maiparangda pay.
No ti maysa nga artikulo ket saan pay a naisilpo manipud idiay Wikidata, daytoy ket agiparang laeng kadagiti silpo a naisurat ti wiki a testo iti artikulo, a kasla met laeng idi. Addanto dagiti kaskaso,addanto dagiti banag ti Wikidata a maipada iti artikulo, ngem ti artikulo ti Ilokano a Wikipedia ket saan pay a naikapet wenno naikameng ti daytoy. Kadagiti masakbayan a panagtartaripato iti Wikidata, dagitoy a banag ket masimpanto.
Panangimaton kadagiti silpo ti pagsasao iti Wikidata[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti baro nga artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
- S1. Kaparpartuatko ti maysa nga artikulo iti XEN; Ammokon nga adda dagiti artikulo kadagiti Wikipedia ti |Inggles|Tagalog iti daytoy met laeng a suheto a tinawtawagan ti XSW. Kasanoak nga agpartuat ti Interwiki a silpona daytoy?
- Mapanka idiay Wikidata.
- Iti kangrunaan a pagpilian (iti kanigid ti kudil a Vector) birukem ti "Banag babaen ti titulo".
- Pindutem ti "Banag babaen ti titulo".
- Iti agpakita a panid, ikabil ti kodigo ti pagsasao (kas pagarigan, en para iti Inggles) ken ti nagan ti panid idiay Wikipedia a kapadpadana (XSW). Kalpasan daytoy pindutem ti Biruken.
- No addan ti banag, mapanka iti baba ti banag, pindutem ti "agnayon", ikabilmo ti nalukatan a pagikabilan ti kodigo ti sitio (ilo para iti Ilokano) ken ti nagan ti artikulo a pinartutamo (XEN). Kalpasan daytoy pinduten ti "idulin". Nalpaskan.
- No awan daytoy a banag, partuatem daytoy babaen ti panagpindut ti "agpartuat ti maysa a banag", agiabilka ti nagannna (XEN) ken ti deskripsion ti banag. Kaplasan daytoy inayon ti kodigo ti pagsasao a kas ti naibagbaga dita ngato.
- No agplaplanoka nga agnayon kadagiti silpo ti pagsasao, mabalinmo nga usaren ti gadget a "slurpInterwiki", mabalin a magun-od datoy kadagiti gadget ti Wikidata. Kalpasam a napakabaelan ti gadget, ken addakan iti panid ti banag, pindutem ti "Agala kadagiti interwiki" kadagiti pagpilian dita kanigid.
Dagiti naiyalalis nga artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
- S2. Kaiyal-alisko iti artikulo iti YEN idiay NEY, ken amin dagiti silpo ti interwiki ket saanen a maiparparang. Ania kadi ti aramidek?.
- Mapanka idiay Wikidata ken biruken ti banag para iti YEN a kas ti naipalpalawag idiy S1.
- Iti panid ti banag, birukenm ti Ilokano a silpo ti interwiki, pindutem ti urnosen, sukatam YEN iti NEY, ken idulinmo no nalpaskan.
- Laglagipen a daytoy ket mabayag pay sakbay nga agparang ti Ilokano a panid. Mabalinmo a purgaen ti panid tapno daytoy ket dagus nga agparang.
Dagiti saan nga husto a silpo ti interwiki[urnosen | urnosen ti taudan]
- S3. Kakitkitak laeng a ti artikulo a ZEN ket naisilpo iti saan nga husto nga artikulo ti XSW kadagiti Wikipedia ti Aleman|Pranses|Inggles. Kasano ti panangpasayaatko daytoy?
- Idiay paset dagiti silpo ti interwiki ti artikulo ti ZEN pinduten ti simbolo ti panagsurat iti baba dagiti silpo ti interwiki. Daytoy ket mangipan kenka idiay Wikidata para iti banag ti ZEN.
- Idiay "Listaan dagiti panid a naisilpo ti daytoy a banag" a paset ti banag iti Wikidata, birukem ti Aleman a naikabil iti XSW.
- Pindutem ti "urnosen" a buton ti naikabil ken pindutem ti "ikkaten".
- Ulitem daytoy kadagiti saan nga husto a naikabkabil.
- No saan nga agparang ti simbolo ti pangsurat iti Wikipedia ti Ilokano, t banag ket saan pay a nainayon iti Wikidata. No kasta daytoy, surotem ti S1 dita ngato.
Adadu ngem maysa a pamilia ti interwiki[urnosen | urnosen ti taudan]
- S4. Nakitkitak laeng a dagiti artikuloiti ilo:YEN, en:YDE ken fr:YFR ket nagkakaduada a naisilpo, ken ti cs:YCS ken hu:YHU ket nagkakaduada a naisilpo. Nga amin dagitoy a lima nga artikulo ket ket addada iti agpapada a suheto. Kasano ti panagbirukko ken panagitipon kadagitoy iti Wikidata?
- Mabalinmo dagitoy a naikabkabil a kas ti naipalplawag iti S1 dita ngato – iti daytoy a kaso, mabalinmo a padasen tid:Special:ItemByTitle/en/YEN ken d:Special:ItemByTitle/cs/YCS; no saan amabalin daytoy, padasem ti agbiruk kadagiti sabali a titulo kadagiti sabali a Wikipedia, kadagiti kaso mabalin ti banag ket napartuaten para iti maysa a titulo, ngem ti artikulo ket saan pay a nasilpuan.
- No makabirukka ti dua a banag, ikkatem amin a silpo manipud iti maysa (sapasap a ti adda ti ab-ababa a numerona iti Q , ngem mabalin nga usaren ti sabali no adda dagiti addu a naisilpo nga artikulo), ken kiddawem a maikkat ti sabali.
- No makabirukka ti maysa a banag, inayonmo dagiti silpo a panngepen ti artikulo.
- No saanka a makabiruk kadagit ibanag, agpartuatka ti banag para kadagita lima nga artikulo, a kas ti naipalplawag iti S1 dita ngato.
- Iti sapasap, a kas panagraenm kadagiti dadduma nga agur-urnos ken agbasbasa kadagiti kakabsattayo a gandat, nasaysayaat no mapanaka agnayon kadagiti awan silpo kadagiti artikuloda.
- Mabalinmo dagitoy a naikabkabil a kas ti naipalplawag iti S1 dita ngato – iti daytoy a kaso, mabalinmo a padasen tid:Special:ItemByTitle/en/YEN ken d:Special:ItemByTitle/cs/YCS; no saan amabalin daytoy, padasem ti agbiruk kadagiti sabali a titulo kadagiti sabali a Wikipedia, kadagiti kaso mabalin ti banag ket napartuaten para iti maysa a titulo, ngem ti artikulo ket saan pay a nasilpuan.
Panaginayon kadagiti baro a silpo ti interwiki[urnosen | urnosen ti taudan]
- S5. Iti artikulo nga adda ti bukodna apannkaikabil iti Wikidata , ken dagiti silpona ket nabayagen nga inikkat babaen ti bot wenno tao, ken adda nagnayon iti Pangasinan a silpo ti interwiki. Ani akadi ti aramidek?
- Kitaem no adda ti artikulo iti Pangasinan ken adda met laeng iti isu a topiko;
- No adda, ikeddengmo a daytoy ket maysa a panagkiddaw nga inayon ti Pangasinan a silpo ti pagsasao iti Wikidata, surotem ti S1.
- No saan nga adda, ikkatem ti silpo ti pagsasao.
Dagiti agnanayon a suppiat[urnosen | urnosen ti taudan]
- S6 Ar-aramidek amin dagitoy, ngem kankanayok a makakitkita kadagiti suppiat kadagit sabali a wiki.
- Mapanka idiay Wikipedia tungtungan:Wikidata#Dagiti interwiki a suppiat ken ibagam dagitoy idiay. Masimpanto dagitoy wenno maipatulod idiay d:WD:IWC tapno daytoy ket mabalain nga ikaskaso kadagiti agar-aramat ti sabali a Wikipedia.
- No masapulmo iti tulong, mapanka agsaludsod ditoy.
Panangiyalis kadagiti silpo ti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti lokal a silpo ti pagsasao kadagiti panid ti Wikipedia ket mabalin a matalgedan a maikkat no ti lokal a listaan ken ti listaan ti Wikidata let agpadpada. Laglagipen a ti saan a naipalpalawag a pagikkat kadagiti silpo ti pagsasao ket mabalin nga gaparang a kas maysa a bandalismo. Tapno mapawilanka amaipasubli, mangibatika ti maysa a pakabuklan (summary) no agikikkatka kadagiti lokal a silpo, a nasaysayaat no isilpom daytoy a panid.
Iti sapasap, daytoy ket nasay-sayaat nga ikkaten dagiti silpo ti artikulo ti Wikipedia no dagitoy ket naisilpodan idiay Wikidata. (Mabalinmo a makita no ti panid ket "naisilpon" iti Wikidata babaen ti kaada ti testo nga "Urnosen dagiti silpo" ti baba ti listaan dagiti pagsasao.) Gaputa daytoy ket dagiti amianan a nabatbati a silpo ti interwiki ket kankanayonda a tutnan ti barbaro a pakaammo a maitited ti Wikidata. Mabalin pay a makitkita a dagiti kadakkel ti panid ket bumassitda no maikkat dagiti atiddog a listaan dagiti interwiki. Nupay kasta, nasken a saanmo nga ikkaten dagiti silpo no saanmo paya napasingkedan a nakopiadan idiay Wikidata. Adda dagitoy nga obra ket agdama nga ar-aramiden babaen dagiti bot..
Semi-automatiko a panagipan kadagiti silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dita baba ket dagiti pamay-an a mabalin a mausar tapno mabaliwan dagiti silpo iti kasla automatiko a pamay-an, a mangpabassit kadagiti pannakaaramid kadagiti biddut bayat nga agiyal-alis kadagiti silpo:
- Mabalinmo nga inayon ti JavaScript idiay bukodmo a common.js a panid, a mangpalubos kenka, no agur-urnoska iti maysa a panid, ti panagpindut ti buton nga "agikkat kadagiti interwiki" , a mangikkat amin kadagiti silpo ti pagsasao a nakopian idiay Wikidata:
mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair_rand/checksitelinks.js&action=raw&ctype=text/javascript');
- Ti slurpInterwiki ket maysa a gadget ti Wikidata a mabalin a mausar iti semi-automatiko a panagala kadagiti silpo manipud ti artikulo. Kitaen dagiti gadget ti Wikidata.
Ti manual a panaginayon kadagiti silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sumaganan a pamay-an ket isu ti pangunaan a waya ti panag-urnos kadagiti silpo ti pagsasao:
- Mapanka iti banag ti Wikidata. Adda dagiti dua a pamay-an a panagaramid daytoy:
- Pindutem ti kolordapo a silpo ti "urnisen dagiti silpo" iti baba ti "Sabsabali a pagsasao" a baras
- Mapanka idiay d:Special:ItemByTitle ken birukem ti panidmo
- Ipadam dagiti silpo iti artikulo
- Urnosem dagiti silpo idiay Wikidata.
- Ti umuna ket para iti kodigo ti pagsasao
- Ti maikadua ket ti silpo ti pagsasao
- A ti silpo ti [urnosen] ket agparang ken adda dagiti tallo a pagpilian: idulin, ikkaten, ken ukasen
- Ti idulin ket inus-usar no kompletokan a nalpas a nagsuksukat kadagiti pakaammo
- Ti kompleto nga ikkaten ket mangikkat ti naikabil manipd ti batayan ti datos.
- Ti ukasen ket mangukas ken mangbaliw ti interface
- Inayon amin nga awan a silpo iti Wikidata ni nasken.
- No nalpasen a naikabil amin a silpo, padasem a kitaen ti bersion ti artikulo iti Wikipedia a naikkat amin a silpo ti pagsasao, ken ipadam ti agdama abersion ti artikulo. Kitaem dagii adda a paggiddiatan a baetan dagiti agparparang a testo. No awan, mapatalgedanen a maikkat dagitoy. No adda dagiti paggiddiatan, mabalinmo a saannga ikkaten ti maigiddiat a silpo, wenno, ti nasaysayaat, agsublika nga agurnos idiay Wikidata, ken ikkatem idia manipud iti artikulo.
Mainaig a pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mangipakpakita ti kasasaad dagiti artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nasayaat nga artikulo ken dagiti nailaslasin nga arikulo kadagiti sabali a Wikipedia ket naibagnaga babaen ti maysa a bituen a kaariping ti silpo ti pagsasao. Daytoy a bituen ket naararamid babaen ti plantilia. Ti Wikidata ket saan pay nga agipenpen kadagitoy a pakaammo, dagitoy a plantilia ket nasken a saan a maikaat ngem dagiti silpo ti pagsasao ti plantilia ket mabalien a maikkat.
Panaglapped kadagiti silpo ti Wikidata[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maysa nga artikulo ket mabalin a kompleto a malappedan dagiti silpo ti Wikidata babaen ti panag-usar ti salamanka abalikas ti {{noexternallanglinks}}. Ti salamangka a balikas ket manglapped pay dagiti naisangsangayan laeng a silpo ti pagsasao, iti porma iti "{{noexternallanglinks:es|fr|it}}", a manglapped kadagiti silpo ti Espaniol, Pranses, ken Italiano.
Sakup dagiti silpo ti pagsasao ti Wikidata[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komunidad ti Wikidata ket nakitunosda iti RFC nga amin a nagan a lugar (namespaces) kadagiti gandat ti Wikipedia a saan a mairaman ti "Agar-ramat" ket mabalin a maipenpen idiay Wikidata. Ti kaibuksilanna daytoy ket dagiti interwiki a silpo para dagiti kategoria, plantilia, ken dagiti annuroten apanid ti Wikipedia ket mabalin a maipenpen idiay Wikidata ken mabalin a lokal a maikkat. Para iti kas pagarigan ti banag ti Wikidata a mangitudtudo ti Wikipedia a nagan a lugar, kitaen ti Q4654925, a mangitudtudo ti Wikipedia:Portal ti komunidad.
Kaudian a balbaliw[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panagibalbaliw iti Wikidata a mainaig kadagiti artikulo iti daytoy a Wikipedia ket agparangto idiay kaudian a Balbaliw no ti pagpilian ket mapakabaelan babaen ti agar-aramat. Kitaen ti Special:Preferences#mw-prefsection-rc.
Infoboxes (Paset 2)[urnosen | urnosen ti taudan]
Manayonanto
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nagruna a panid ti Wikidata idiay Wikidata
- Wikidata idiay Meta-Wiki


text:
Baliangao, Misamis Occidental
Ti Baliangao ket maysa a maika-5 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baliangao ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Del Pilar
- Landing
- Lumipac
- Lusot
- Mabini
- Magsaysay
- Misom
- Mitacas
- Naburos
- Northern Poblacion
- Punta Miray
- Punta Sulong
- Sinian
- Southern Poblacion
- Tugas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagay
Ti pagay ket dumakdakamat iti dua nga species (Oryza sativa ken Oryza glaberrima) ti ruot, a nativo iti tropical ken subtropical nga abagatan-a-dumaya nga Asia ken iti Aprika, a mangmangted iti nasurok a kalima (1/5) ti calorie a sagsagrapen ti tao. Maysa a tinawen a mula, ti pagay ket addaan atitiddog ken nararapis a bulong ken babassit a sabsabong. Ti babassit a bukelna ket bagas ken isu ti kangrunaan a taraon ti nasurok a kagudua ti populasion ti lubong (kaaduanna iti Asia ken Latin America). Ti pagay ti maikatlo a kadakkelan a maimulmula ken maap-apit a kas taraon iti sangalubongan (kalpasan ti mais ken trigo).


text:
Rutherford B. Hayes
Ni Rutherford Birchard Hayes (Oktubre 4, 1822 – Enero 17, 1893) ket isu idi ti Maika-19 a Presidente iti Estados Unidos (1877–1881). A kas presidente, isu ti nangimaton ti panakalpas iti Panagipatakder manen ken ti iseserrek ti Estados Unidos iti Maikadua a Rebolusion ti Industria. NI Hayes ket maysa nga agrepreporma a nangrugi kadagiti ganetget a nangiturong ti reporma a sibil a serbisio ken nagipadas ti, napaay, a panagtunos dagiti panagsina a nangiturong ti Sibil a Gubat ti Amerikano idi nasapsapa a limapulo a tawtawen.
Isu ket naipasngay idiay Delaware, Ohio, ni Hayes ket nagsanay ti linteg idiay Lower Sandusky (tattan a ti Fremont) ken paradawat ti siudad iti Cincinnati manipud idi 1858 aginggana idi 1861. Idi nangrugi ti Sibil a Gubat, ni Hayes ket pinanawanna ti naballigi a karrrer ti politiko tapno sumrek ti Kappon ti Buyot. Isu ket nasugatan ti namin lima a beses, ken nakaro a nasugatan idiay Gubat ti Abagatan a Bantay, isu ket nakagun-od ti dayaw para iti kinatured iti gubatan ken naipangato ti ranggo iti komandante heneral. Kalpasan ti gubat, isu ket nagserbi idiay Kongreso ti Estados Unidos manipud idi 1865 aginggana idi 1867 a kas maysa a Republikano. Ni Hayes ket pimmanaw idiay Kongreso tapno agtaray para iti Gobernador iti Ohio nga isu ket nabutosan ti dua a termino, a nagserbi manipud idi 1867 aginggana idi 1871. Kalpasan ti panakagibus ti maikadua a terminona, isu ket nagituloy ti panagsanayna iti linteg, ngem nagsubli met laeng iti politiko idi 1875 tapno agserbi ti terminona akas gobernador.
Idi 1876, ni Hayes ket nabutosan a kas presidente iti maysa kadagiti nakaro a kasuppiatan ken naisupapak a panagbutos ti Amerikano a pakasaritaan. Urayno isu ket naabak ti nadayeg a butos kenni Samuel J. Tilden ti Demokrata , ni Hayes ket nangabak ti kinapresidente babaen ti kabassitan a paggidiatan kalpasan ti panaggungguna kaniana ti Komision ti Kongreso ti nasuppiatan a duapulo nga elektoral a butos. Ti nagbanagan daytoy ket ti Kompromiso iti 1877, a dagiti Demokrata ket immannurotda ti panakabutos ni Hayes ket inawatna ti panakalpas ti panagsakop ti milisia iti Abagatan.
Ni Hayes ket namatmati iti meriokratiko a gobierno, agpapada a panakatrato nga awan ti panakairebbeng ti puli, ken ti panagparang-ay babaen ti edukasion. Isu ket nagbilin kadagiti pederal a tropa ti mangpatalna ti Nalatak a Welga ti Perrokarril iti 1877 ken nagbilin kaniada nga agsanod kadagiti Akin-abagatan a kapitolio iti panakalpas ti Panagipatakder manen. Isu ket nangisayangkat ti nalanay a reporma a serbisio sibil a nangpatakder ti pundasion para kadagiti reporma ti panawen ti 1880 ken 1890. Ni Hayes ket nagtaginayon ti karina a saan nga agtaray para iti panagbutos manen. Isu ket nagretiro idiay balayna idiay Ohio ken nagbalin a nangipatakder kadagiti sosial ket edukasional a reporma.


text:
Apulia
Ti Apulia[3] ket maysa a rehion ti Italia idiay Akin-abagatan nga Italia a pagbeddenganna ti Baybay Adriatiko iti daya, ti Baybaya Honiko iti abagatan a daya, ken ti Ilet ti Òtranto ken Golpo ti Taranto iti abagatan. Ti akian-abagatan unay a pasetna, a naamammoan a kas ti Salento peninsula, ket mangporma ti nangato a mukod iti "butas" ti Italia. Ti rehion ket buklenna ti 19,345 kuadrado kilometro (7,469 sq mi), ken ti populasionna ket agarup a 4.1 a riwriw. Daytoy ket nabeddengan babaen kadagiti sabali a rehion ti Molise iti amianan, ti Campania iti laud, ken ti Basilicata iti abagatan a laud. Dagiti kaarrubana a Gresia ken Albania, ket ballasiwenna ti Honiko ken Baybay Adriatiko. Ti rehion gunay-ay ti kaadayo ti amianan ti Monte Gargano. Ti siudad a kapitoliona ket ti Bari.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a daya nga ungto ti Italiano a peninsula, ti Apulia ket sakupenna ti agarup a 19,000 kuadrado kilometro (7,336 sq mi) kadagiti agsasaruno a tana ken naisanglad ti ababa a turturod. Ti tengnga a lugar tirehion ket sakupen ti Murge, ti nawatiwat, namaga bassit a karst a banak. Ti laeng kabanbantayanna, ket ti Gargano a promotorio ken ti Monti Dauni, ket saan a makalabes ti 1,150 m (3,800 pié) ken mabirukan dagitoy idiay amianan ti Apulia, nga isu daytoy ti kabassitan ti banbantay a rehion ti Italia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1
- ^ EUROPA – Press Releases – Rehional a GDP ti tunggal maysa a tao idi 2008 GDP ti tunggal maysa a tao a nagtataeng a simmakup manipud ti 28% iti EU27 a katimbengan ti Severozapaden idiay Bulgaria aginggana ti 343% idiay kaunegan a Londres
- ^ Manipud ti Griego Ἀπouλίa; iti Italiano: Puglia pannakabalikas [ˈpuʎʎa] (Demonimo: Pugliese).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Apulia idiay Wikimedia Commons


text:
Emmanuel Pelaez
Ni Emmanuel Neri Pelaez (Nobiembre30, 1915 – Hulio 27, 2003) ket maysa idi a politiko ken Bise Presidente iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Nasapa a biag ken karrer[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pelaez ket naipasngay idi idiay Medina, Misamis Oriental kada Gregorio Pelaez, Sr. ken Felipa Neri. Isu ti maikapat kadagiti walo nga annak: ni Rosario, Concepcion, Gregorio Jr., Emmanuel, Jose Ma., Lourdes, Antonio, ken ni Carmen.[1] Isu ket nagadal idiay Elementario nga Eskuela ti Cagayan de Misamis (dati a nagan ti Cagayan de Oro). Kalpasanna ket nagadal iti Nangato nga Eskuela idiay Ateneo de Manila ket nakagun-od ti Grado ti Asosiado dagiti Arte Junior a Kolehio ti UP Cebu\.
Isu ket nakagun-odna ti grado ti linteg idiay Unibersidad ti Manila idi 1938, ken iti isu met laeng a tawen isu ti nakagun-od ti kangatuan kadagiti eksaminasion ti kinaabogado. Isu ket nagtrabaho a kas Klero ti SEnado iti Dibision ti Warnakan manipud idi 1934 aginggana idi 1935, Debado a Reporter manipud idi 1935 aginggana idi 1937, ken agipatpatarus iti korte manipud idi 1937-1938. Isu ket nagtrabaho a kas katakunaynay a reporter ti korte iti Korte dagiti Panagkiddaw manipud idi 1939 aginggana idi 1940, ken kalpasanna a kas Naipangruna a Prosekutor iti Korte ti Tattao manipud idi 1945 aginggana idi 1946. Ni Peláez ket nagsanay iti linteg ken propesor pay ti linteg idiay Unibersidad ti Manila manipud idi 1946 aginggana idi 1963. Idi 1949, isu ket nabutosan idi a Kongregista, ken nangipresenta ti probinsiana. Idi las-ud ti terminona akas pannakabagi (1949–53) isu ket maysa idi ket naikeddeng a kas maysa kadagiti Sanagpulo a Naisangayan a Kongregista babaen ti Kongresional a Timpuyog ti Warnakan, maysa kadagiti Kaserbian a Kongregista babaen ti Nawaya a Warnakan iti Pilipinas, ken maysa kadagiti dua a Naisangayan a Kongregista babaen ti Liga dagiti Agbutbutos a Babbai iti Pilipinas.
Dagiti kasta a nagun-od iti Akin-baba a Kamara iti Kongreso ket isu ti nangiyek kaniana iti Senadio idi 1953-60. Isu ket nagkaykaysa a napili a Naisangayan a Senador babaen dagiti dua a gunglo, ti Liga dagiti Agbutbutos a Babbai iti Pilipinas ken ti Timpuyog ti Warnakan ti Senado.
Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pelaez ket nabutosan idi a kas Bise Presidente idi 1961, ket isu pay ti Sekretario ti Ganganaet a Pannakibiang. Isu ket nagikkat a kas Sekretario iti 1963, kalpasan ti suppaiat iti administrasion ni Macapagal. Iti isu met laeng a tawen, isu ket napili a kas Tap aiti Tawen babaen ti Examiner ken ti simmaruno a tawen ket naikeddeng a kasNaisangayan nga Alumnusiidi las-ud ti Rambakan ti Nabalitokan a Hubileo iti Unibersidad ti Manila.
Pannakabutos iti Kongreso ti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pelaez ket nabutosan pay idi a kas pannakabagi ti KOngreso idi 1965. Kalpasan ti dua a tawen tinengngelna pay ti opisina a kas Senadoraginggana idi nairamngarang ti linteg militar idi Septiembre 1972. Bayat idi nga isu ket nagsubli iti pribado a biag ken nangipasnek ti panawenna iti pamiliana ken ti panagsanay iti linteg, isu ket nagtultuloy iti aktibo nga interasado iti pubuiko a pannakibiang. Idi 1978, ti agtawen ti 63- ng aabogado ti Misamis Oriental ket nabutosan a kas pannakabagi ti Interim Batasang Pambansa ken nagserbi a kas Ministro ti Estado.
Diplomata[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pelaez idi ket Mangipagulo/wenno nairanggo a kameng dagiti delagado ti Pilipinas kadagit inadumaduma a konperensia iti lubong ken mairaman kadagitoy: ti Maika-10 a Komemoratibo a Konperensia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay San Francisco idi 1955; ti miting ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 1957 ken 1962; Konperensia ti Interparliamentario a Kappon idiay Londres idi 1957; idiay Peru ken idiay Kamerun idi 1972. Isu ket kameng pay idi , ti konsultado a bagi ti Delagasion ti Pilipinas iti SEATO idi 1963. In 1973, isu ket inkeddeng babaen ni Presidente Marcos a kas kameng ti benneg ti Pilipinas kadagiti negosasion dagiti kuartel ti militar iti Estados Unidos. Daytoy a negosasion ket natengngel idiay Washington, D.C. idi 1975. Daytoy idi ti maikadua a panagserbina iti daytoy a benneg, ti immuna ket idi 1956 idi isu ket ti ngiwat ti benneg kadagiti negosasion kadagiti kuartel ti militar ti Pilipinas ken Estados Unidos. Ni Peláez ket nagserbi pay a kas embahador ti PIlipinas iti Estadis Unidos idi las-ud ti administrasion ni Aquino. Ni Pelaez ket nagserbi a kas Komite iti Dayaw iti Agri-Eneria (AER)- ti inkeddeng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a saan a gunglo ti gobierno ken nakibinglay ti rehional a koperensia ti agri-industrial ti ASEAN ti AER idi Mayo 1987 idiay Otel ti Manila.
Daulo ti sibik[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pelaez ket aaktibo a nankitunos kadagiti nadumaduma a sibik ken kadagiti propesional a kagimongan. Isu ket nagserbi a kas Mangidaulo ti Panagsukisok a Pundasion ti Pilipinas ti Cadang-Cadang , ti immuna a pundasion ti panagsukisok iti Pilipinas a a kakuyog a binayadan ti gobierno ken pribado a sektor para iti panagpapukaw iti cadang-cadang, ti maysa a makaalis a maipapana ti birus a sakit a nangpangta a mangdadaek ti industria ti niog. Isu pay ti nangipangulo ti Gunglo dagiti Agmulmula ti Niog iti Pilipinas, Gunglo ti Mindanao-Sulu-Palawan ken ti Philippine National Red Cross Fund Drive idiay Mindanao (1958).
Personal a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pelaez ket inasawana ni Edith Fabella ken dagiti annakda a ni: Emmanuel Jr., Ernesto, Elena, Esperanza, Eloisa, Eduardo, Enrique, Edmundo ken ni Elvira. Ti napaay a panangasasinado ket nangrugian ni Pelaez a mangpatingga ti politikal a karrerna ken nangipasnek ti biagana iti panagadal ti Biblia. Isu ket namindua nagserbi a kas Presidente ti Kagimongan ti Biblia iti Pilipinas ken Mangipangulo dagiti Direktorna, ken kalpasanna ket naaramid a kas Honorario a Presidente nga awan kanungpalan babaen ti gunglo.
Isu ket pimmusay idi Hulio 27, 2003 idiay Ospital ti Asia ken Sentro ti Medikal idiay Muntinlupa gapu ti aresto iti puso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ What's Happening to Our Country? The Life and Times of Emmanuel Pelaez by Nelson Navarro


text:
Pagsasao a Masedonio
Ti Masedonio (MakeдoHckи jaзиk, makedonski jazik) ket pagsasao nga Abagatn nga Eslabo, a naisasao a kas umuna a pagsasao babaen ti agarup a dua riwriw a tattao, a naipangpangruna idiay Republika ti Macedonia ken ti Masedonio a diaspora, nga addaa dagiti basbasit a bilang nga agsasao kadagiti transnasional a reghion ti Macedonia. Daytoy ket isu ti opisial a pagsasao ti Republika ti Macedonia ken maysa nga opisial a minoridad a pagsasao kadagit paset ti Albania, Romania ken Serbia.
Ti alagaden a Masedonio ken naiyaramat idi a kas opisial a pagsasao iti Sosialista a Republika ti Macedonia idi 1945[7] ken manipud idin daytoy ket napardur-asen a kas ti agrangrang-ay a literario a tradison. Kaaduan ti kodipikasion ket naipormalisado idi las-ud ti isu met laeng a paset ti panawen.[8][9][9]
Dagiti dialekto ti Masedonio ket mangporma ti lugar kadagiti Bulgaro a dialekto; ken isuda met ti mangporma ti dakdakkel a lugar iti Serbo-Kroata babaen kadagiti transisional a dialekto ti Torlak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Pagsasao a Masedonio iti Britannica
- ^ Reporta ti Ethnologue para iti Masedonio
- ^ Urayno di ammo ti husto a bilang dagiti agsasao, dagiti bilang a nagbaetan dagiti 2.1 a riwriw (manipud ti Ethnologue) ken 2.5 a riwriw (Topolinjska (1998)) ket saan pay a nadakamat. Ti sapasap nga akademiko a konsenso ket addaan ti agarup a 2 a riwriw nga agsasao iti pagsasao a Masedonio, a mawmawat a "saan a nalaka a maikeddeng dagiti bilang ti agsasao ti Masedonio gapu kadagiti opisial nga annuroten kaarubana nga estado ti balkan ken ti agtultuloy a kasasaad ti emigrasion." Friedman (1985:?).
- ^ Europeano a Dokumento ti Linteg para kadagiti Minoridad a Pagsasao
- ^ Pagsasao a Masedonio, opisial idiay Dužine kenJabuka
- ^ http://www.isria.com/pages/22_June_2011_99.php
- ^ "MИA - MakeдoHcka ИHфopMaTиBHa AreHциja - HA ДEHEШEH ДEH". Mia.com.mk. Naala idi 2010-08-15.
- ^ Studies in contact linguistics, G. Gilbert, Glenn G. Gilbert, Janet M. Fuller, Linda L. Thornburg, Peter Lang, 2006, ISBN 0-8204-7934-9, ISBN 978-0-8204-7934-7,p. 213.
- ^ a b Friedman, V. (1998) "The implementation of standard Macedonian: problems and results" in International Journal of the Sociology of Language, Vol. 131, pp. 31-57
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kramer, Christina (2003), Macedonian: A Course for Beginning and Intermediate Students. (Maika-2 nga nga ed.), Pagmalditan ti Unibersidad ti Wisconsin, ISBN 978-0-299-18804-7
- Documents, Contes et Chansons Slaves de l'Albanie du Sud, Andre Mazon - 1936.
- L'Evangeliaire de Kulakia Un parler Slave du Bas-Vardar, Andre Mazon et Andre Vaillant - 1938.
- Dwie gwary macedońskie (Suhe i Wysoka w Soluńskiem) – Teksty, Mieczysław Małecki - (Polako), 1936.
Dagit isilpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pagsasao a Masedonio idiay Wikimedia Commons


text:
Asido
Ti maysa nga asido (manipud ti Latin acidus/acēre a ti kaibuksilanna ket naalsem[1]) ket kimiko a sustansia a ti solusion ti danumna ket nailaslasin babaen ti naalsen a nanam, ti abilidad a mangbaliw ti nalabbasit a litmus, ken ti abilida nga agtignay kadagiti base ken dagiti dadduma a metal (kasla ti kalsio) tapno mangporma kadagiti asin. Dagiti solusion ti danum dagiti asido ket addaan ti pH iti basbassit ngem 7. Ti ab-ababa a pH ket kaibuksilanna ti nangatngato a kina-asido, ken isunga ti nangatngato a konsetrasion dagiti hidroheno nga ion iti solusion. Dagiti kimiko wenno dagiti sustansia nga addaan ti tagikua iti maysa nga asido ket makunkuna nga asidiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti kapigsa dagiti kadawyan nga sido ken dagiti base
- IUPAC Gold Book - asido
- Zumdahl, KImika, Maika-4 nga Edision.
- Ebbing, D.D., & Gammon, S. D. (2005). Sapasap a KImika (Maika-8 ed.). Boston, MA: Houghton Mifflin. ISBN 0-618-51177-6
- Pavia, D.L., Lampman, G.M., & Kriz, G.S. (2004). Organiko a kimika tomo1: Organiko a kimika 351. Mason, OH: Cenage Learning. ISBN 0-7593-4727-1


text:
Hornbostel–Sachs
Ti Hornbostel–Sachs (wenno Sachs–Hornbostel) ket sistem ti pannakaidasig ti instrumento ti musika nga inaramid babaen ni Erich Moritz von Hornbostel ken ni Curt Sachs, ken immuna a naipablaak iti Zeitschrift für Ethnologie idi 1914.[1] Ti maysa nga INggles a pannakaipatarus ket naipablaak iti Warnakan ti Kagimongan a Galpin idi 1961. Daytoy ti kaaduan a maus-usar a sistema ti panangidasig kadagiti instrumento ti musika babaen dagiti etnomusikologo ken organologo (tattao nga agad-adal kadagiti instrumento ti musika).
Nagibatay ni Hornbostel ken ni Sachs kadagiti kapanunitanda iti sistema a naaramid idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ni Victor-Charles Mahillon, ti mangtartaripato kadagiti instrumento idiay Konserbatorio ti Bruselas. Ni Mahillon ket biningbingayna dagiti instrumento kadagiti uppat a nalawana kategoria segun ti kasasaad ti uni a mapataud ti materiales: batong ti angin; kuerdas; kulanit; ken ti bagi ti instrumento. Ni Mahillon ket pinatingganna ti sistemana, para iti kaaduan a paset, kadagiti instrumento a naus-usar iti klasiko a musika ti Europa. Manipud ti daytoy a batayan, ni Hornbostel ken ni Sachs ket pinadakkelda ti sistema ni Mahillon tapno mabalin ti mangidasig kadagiti aniaman nga instrumento manipud ti aniaman a kultura.
Pormal a naimodelo ti Sachs–Hornbostel iti Desimal a Pannakaidasig ti Dewey para kadagiti biblioteka. Daytoy ket addaan kadagiti pannakaidasig iti uppat a kangatuan nga agpang, ken adda met dagiti adu nga agpang iti baba daita, a maidagup iti sumurok a 300 a batayan a katkategoria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tomo 46 (1914) iti Zeitschrift ket magun-od iti online kadagiti nadumaduma a pormat, a kas paset ti dihital nga urnong iti Unibersidad ti Toronto. Ti artikulo babaen ni Hornbostel ken ni Sachs ken mabirukan kadagiti panid ti 553–90.


text:
Norala, Abagatan a Cotabato
Ti Norala ket maysa a maka-3 a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Norala ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Dumaguil
- Esperanza
- Kibid
- Lapuz
- Liberty
- Lopez Jaena
- Matapol
- Poblacion
- Puti
- San Jose
- San Miguel
- Simsiman
- Tinago
- Benigno Aquino, Jr
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bogotá
Ti Bogotá, Distrito a Kapitolio (Españiol a pannakabalikas: [boɣoˈta] ( denggen)), manipud idi 1991 aginggana idi 2000 ket tinawtawagan a ti Santafé de Bogotá, ket isu ti kapitolio, ken kadakkelan a siudad, ti Colombia. Daytoy ket nainaganan pay babaen ti nailian abatay-linteg a kas ti kapitolio ti departamento ti Cundinamarca, urayno ti siudad ti Bogotá ket buklen tattan ti maysa a nawaya a Kapitolio a distrito ken saanen nga administratibo a tagikua iti dayta adepartamento. Ti Bogotá ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad ti pagilian, nga adda ti 7,363,782 nga agtataeng manipud idi 2005.[5] Ti Bogotá ken ti metropolitano a lugarna, a mangiraman kadagiti munisipalidad a kas ti Chía, Cota, Soacha, Cajicá ken La Calera, ket adda ti populasion ti 7,881,156 idi 2005.[6]
Iti termino a kalawa ti daga, ti Bogotá ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Colombia, ken maysa kadagiti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a siudad iti lubong ken ti maikatlo a kangatuan a kapitolio a siudad idiay Abagatn nga Amerika iti 2,625 metro (8,612 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay, kalpasan ti Quito ken La Paz.[2] Nga adda kadagiti adu a unibersidad ken biblioteka, ti Bogotá ket naamammoanen a kas "Ti Atenas ti Abagatan nga Amerika".[7] Ti Bogotá ket agtagikua ti kadakkelan a paramo iti lubong, a mabirukan daytoy idiay Sumapaz a Lokalidad.[8] Ti siudad ket nairanggo a maika-54 iti 2010 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad[9] ken nailista akas ti sangalubongan a siudad iti Beta+ a kita babaen ti GaWC.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Henderson, James D.; Delpar, Helen; Brungardt, Maurice Philip; Richard N. Weldon (2000). Ti reperensia apagsurotan ti Latin Amerika apakasaritaan. M.E. Sharpe. p. 61. ISBN 978-1-56324-744-6. Naala idi 5 Agosto 2011.
- ^ a b "Bogotá una ciudad Andina" (iti Espaniol). la Alcaldía Mayor de Bogotá. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "DANE". Naala idi 13 February 2013.
- ^ http://es.wikipedia.org/wiki/Anexo:Departamentos_de_Colombia_por_IDH
- ^ "Boletín Censo General 2005 - Perfil Bogotá" (PDF). DANE. 13 Septiembre 2010. Naala idi 3 Nobiembre 2011.
- ^ "2005 a Senso" (iti Espaniol). Departamento Administrativo Nacional de Estadística DANE. Naala idi 2012-02-10.
- ^ "Atenas ti Abagatan nga Amerika". Revista. Naala idi 2010-07-15.
- ^ "Dagiti paramo idiay Latin nga Amerika". Samual Calde.com. Naala idi 1 Oktubre 2010.
- ^ "Ti Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad 2010". foreignpolicy.com. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ GaWC. "Ti Lubong Segun ti GaWC 2008". lboro.ac.uk. Naala idi 5 Marso 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Bogotá idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Bogotá manipud idiay Wikivoyage


text:
Nateng
Iti panagluto a termino, ti nateng ket isu ti masida a mula wenno ti pasetna, a naikeddeng para iti panagluto wenno makilaw.[1] Iti biolohiko a termino, ti "nateng" ket manginagan kadagiti kameng ti pagarian ti mula.
Ti saan a biolohiko a panangilawlawg iti nateng ket kaaduan a naibatay iti kulinario ken kultural a tradision. Malaksid kadagiti nateng, dagiti dadduma pay a kita makan a mula ket dagiti prutas, bukbukel ken dagiti nues. Dagiti nateng ket kankanayon a makmakan kadagiti salad wenno naluto kadagiti nananam wenno naapgad a luto, bayat a dagiti kulinario a prutas ket kadawyan dagitoy a nasam-it ken inus-usar para kadagiti sam-it, ngem daytoy ket saan nga unibersal nga alagaden.[1] Isunga, ti panagbingbingay ket kasla arbitrario, a naibatay kadagiti kultural a panirigan. Kas pagarigan, adda dagiti tao a mangikeddeng a dagiti uong a kas nateng urayno dagitoy ket saan a biolohiko a mulmula,[2][3] bayat a dagiti dadduma ket ikeddengda iti sabali a kategori ti makan;[4] adda met dagiti dadduma a kultura a mangigrupo kadagiti patatas kadagiti sereal a produkto a kas dagiti miki wenno bagas,[5] bayat a kaaduan kadagiti agsasao ti Inggles ket ikeddengda dagitoy a kas natnateng.
Adda met dagiti nateng a mabalin a kilawen, adda met dagiti mabalin a kaenen a maluto, ken adda met dagiti dadduma a nasken a maluto tapno mapatay dagiti masna sabidong wenno dagiti mikrobio tapnp dagitoy ket mabalin a sidaen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Harri Vainio, Franca Bianchini (2003), Dagiti Prutas ken Nateng, IARC, p. 2
- ^ Ania kadi dagiti makmakan nga adda iti grupo ti nateng?, Departamento ti Agrikultura ti Estados Unidos., 2011-05-31, naala idi 2011-06-02, "Dagiti uong" naidasig babaen ti "Dadduma pay a nateng"
- ^ Dagitisingasing – Natnateng, Cooks.com, naala idi 2009-06-24
- ^ Dagiti Alternatibo a Maapit ken Mulmula: Natnateng ken dagiti Uong, Departamento ti Agrikultura ti Estados Unidos, 2009-06-08, naala idi 2009-06-24
- ^ Peter von Polenz (1991), Deutsche Sprachgeschichte vom Spätmittelalter bis zur Gegenwart, p. 430
Adu pay amabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Munro, Derek B., Small, E. 1997 Natnateng ti Kanada. NRC Research Press, Ottawa ISBN 978-0-660-19503-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Nateng idiay Wikimedia Commons


text:
Système universitaire de documentation
Ti système universitaire de documentation wenno SUDOC ket sistema nga inus-usar babaen dagiti biblioteka kadagiti unibersidad ti Pransia ken dagiti lugar a pagadalan tapno mangilasin, mangsurot ken mangtaripato kadagiti dokumento a tagikuada. Ti katologo, nga aglaon ti ad-adu ngem 8 a riwriw a reperensia, ket mangpalubos kadagiti estudiante ken dagiti agsuksukisok tapno makabirukda kadagiti pakaamo ti biograpia ken lokasion kadagiti sumurok a 3,400 pagdokumentuan a sentro. Daytoy ket tinartaripato babaen ti Agence bibliographique de l'enseignement supérieur.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
fr:Système universitaire de documentation


text:
Vladimir Lenin
Ni Vladimir Ilyich Lenin (Ruso: BлaдиMиp Илbич ЛeHиH (tulong·paammo); 22 Abril [D.E. 10 Abril] 1870 – 21 Enero 1924) ket maysa idi a Ruso a Marxista a rebolutionario ken omunista a politiko nga isu ti nangidaulo ti Oktubre a Rebolusion iti 1917. A kas maysa adaulo iti Bolsheviks, indauloanna ti estado ti Sobiet idi pakauna a tawen iti (1917–1924), idi nakilaban tapno makaipatakder ti panagtengngel iti Rusia iti Sibil a Gubat ti Rusia ken nagobra a nagpartuat ti maysa a sosialista a sistema ti ekonomia.
A kas maysa a politiko, ni Lenin ket maysa idi a naikamo nga orador, a kas maysa a sientista ti politika dagiti adu a teoriana ken dagiti pilosopiko a panagrangrang-ay iti Marxismo ket nagpataud ti Marxismo–Leninismo, ti pragmatiko a Ruso a panakaiyatanup iti Marxismo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ TpиyMф и Tpareдия - И. B. CTaлиH: пoлиTичeckий пopTpeT. (Panagballigi ken Trahedia - I. V. Stalin : Politikal a Panakailadawan) ДMиTpий BoлkoroHoB (Dmitriy Volkogonov). Libro 1, Paset 1, PP. 95 - 114. HoBocTи Publications. Moscow. 1989.


text:
Sigrid Undset
Ni Sigrid Undset (20 Mayo 1882 – 10 Hunio 1949) ket maysa idi a Norwego a nobelista a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1928.[1]
Ni Undset ket naipasngay idiay Kalundborg, Dinamarka, ngem ti pamiliana ket immalis da idiay Norwéga idi agtawen isuna ti dua. Idi 1924, binaliwanna ti relihion na iti Romano Katoliko. Pimmanaw isuna iti Norwéga a napan idiay Estado sUnidos idi 1940 gapu ti panagsuppiat na iti Nasi nga Almenia ken ti Aleman a panagsakup, ngem nagsubli met laeng kalpasan ti Maikadu a Sangalubongan a Gubat idi 1945.
Ti kalatakan nga obrana ket ti Kristin Lavransdatter, maysa a trilohia a maipanggep ti biag idiay Eskandinabia iti Tengnga a Panawen a nangiladawan ti biag ti maysa a babai manipud ti panakaipasngay agingganan ti ipupusay. Daytoy a libro ket naipablaak manipud idi 1920 aginggana idi 1922 iti tallo a tomo. Ni Undset ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura para iti daytoy a trilohia, ken ti uppat a tomes nga obrana a maipanggep kenni Olav Audunssøn a naamamuan a Ti Agturay iti Hestviken a tetralohia, a naipablaak idi 1925 ken 1927.


text:
Hong Kong
Ti Hong Kong[nota 3] (Insík: 香港) ket maysa nga espesial nga administratibo a rehion (SAR) ti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC). Daytoy ket mabirukan idiay akin abagatan nga aplaya ti Tsina ken, napalikmutan babaen ti Delta ti Karayan Perlas ken Baybay Abagatan Tsina,[8] daytoy ket naamammuan iti nawatiwat a pakaimatanganna ken adalem a masna a pagsangladan. Nga adda ti masa ti daga iti 1,104 km2 (426 sq mi) ken ti maysa a populasion ti pito a riwriw a tattao, ti Hong Kong ket maysa kadagiti kapusekan ti populasion a luglugar iti lubong.[9] Ti populasion ti Hong Kong ket 95 a porsiento ti etniko nga Insik ken 5 a porsiento manipud kadagiti sabsabali.[10] Dagiti kaaduan nga Insik a Han ti Hong Kong ket kangrunaan a nagtaud manipud kadagiti siudad ti Guangzhou ken Taishan idiay kaarrubana probinsia ti Guangdong.[11]
Ti Hong Kong ket nagbalin a kolonia ti Britaniko nga Imperio kalpasan ti Umuna a Gubat ti Opio (1839–42). Daytoy idi ket kasisigud nga idiay laeng Isla ti Hong Kong, dagiti pagbeddengan ti kolonia ket napadakkel kadagiti agpang idiay Kowloon Peninsula idi 1860 ken kadagiti Baro a Teritorio idi 1898. daytoy idi ket sinakup babaen ti Hapon idi las-ud ti Pasipiko a Gubat, a kalpasan daytoy ket nagtuloy a tinengngel dagiti Britaniko aginggana idi 1997, idi ti Tsian ket nangituloy ti a nagturay.[12][13] Ti rehion ket nangikedkeddeng ti bassit laeng a pannakibiang ti gobierno baben kadagiti naisangsangayan a pammattian ti positibo a di panankibiang idi las-ud ti panawen ti kolonia.[14] Ti paset ti panawen ket adu a nakaimpluensia ti agdama a kultura ti Hong Kong, a kankanayon a naipalplawag a kas "Daya anagsabat ti Laud", ken ti panagadal a sistema, nga inus-usar a kapada bassit a mangsursurot ti sistema idiay Inglatera aginggana idi naikeddeng dagiti reporma idi 2009.[15]
Babaen ti pamunganayan ti "maysa a pagilian, dua asistema", ti Hong Kong ket adda ti naidumduma a a sistema ti politika manipud ti nangruna a daga ti Tsina.[16] Ti nawaya nga ukoman ti Hong Kong ket agob-obra babaen ti batayan a sapasap a linteg.[17][18] Ti Batayan a Linteg ti Hong Kong, ti batay-linteg a dokumentona, a mangibagbaga a ti Hong Kong ket nasken nga adda ti maysa a "nangato a degrado iti autonomia" kadagiti amin a banag malaksid ti ganganaet a panakibiang ken panagsalaknib ti milisia, mangituray ti bukodna a sistema ti politika.[19] Urayno daytoy ket adda ti agrangrang-ay nga adu a sistema apartido, adda ti bassit a grupo ti elektorado nga agtengtengngel ti gudua ti bukodna a lehislatura. Nga isu ti Mangipangulo nga Ehekutibo ti Hong Kong, ti daulo ti gobierno, ket pinilpili ti maysa a Komite ti Eleksion iti 400 aginggana ti 1,200 a kamkameng, ti maysa akasaadan a mabanaganto iti las-ud ti umuna a 20 a tawtawen ti Insik a panagturay.[20][21][22]
A kas maysa kadagiti magiyununa ti internasional a sentro ti pinansia iti lubong, ti Hong Kong ket adda iti maysa a nangruna a serbisio ti kapitalista nga ekonomia a nailasin babaen ti nababa a panagbuis ken nawaya a panagtagilako, ken ti kuarta, a doliar ti Hong Kong, ket isu ti maikawalo a kaaduan a naitagtagilako a kuarta iti lubong.[23] Ti kaawan ti pagyanan ket nataudan ti demanda para iti napuspusek a panangibangbangons, a nakaparang-ayan ti siudad iti maysa a sentro ti moderno a arkitektura ken ti katayagan a siudad iti lubong.Ti Hong Kong ket adda ti maysa kadagiti kangatuan a matgedan ti tunggal maysa a tao iti lubong.[5] Ti napusek a pagyanan ket nangiturongan pay ti naparang-ay unay a network ti pagluganan nga adda ti panaglugan ti publiko a gatad ti panabiahe iti sumurok iti 90 a porsiento, ti kangatuan iti lubong. Ti Hong Kong ket adda dagiti nadumaduma a nangato pannakairanggo iti sangalubongan kadagiti nadumaduma nga aspeto. Kas pagarigan, ti kinawaya ti ekonomiana, pinansia ken ekonomiko a pannakibinglyan, kasayaat ti biag, panangipagarup ti padaksen, Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaon, kdpy., ket nangatoda amin a nairanggo.[24][25][26][27][28][29]Segun kadagiti karkulo manipud ti UN ken ti WHO, ti Hong Kong ket adda idi ti kapautan ti panagbiagiti aniaman a rehion iti lubong idi 2012.[30] Ti Hong Kong ket adda pat ti kangatuan a natimbeng nga IQ score kadagiti 81 a pagilian iti lawlaw ti lubong.[31]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a "Hong Kong" ket aproksimado a aponetikoa a panagibaga ti pannakabalikas iti naisasao a Kantones wenno Hakka a nagan ti "香港", a ti kaibuksilanna ket "nabanglo a sangladan".[32] Sakbay ti 1842, ti nagan ket nangibagbaga ti bassit a waig – nga itan ket ti Pagsangladan ti Aberdeen wenno 香港仔 hoeng1 gong2 zai2 "Bassit a Hong Kong" – ti baetan ti Isla ti Aberdeen ken ti abagatan a bangir ti Isla ti Hong Kong , nga isu daytoy idi ti maysa kadagiti immuna puntos a nagsasarakan dagiti marino ti Britaniko ken dagiti lokal a mangngalap.[33]
Ti repernsia iti nabanglo ket mabalin a mangibagbaga kadagiti danum ti pagsangladan a napasam-it babaen ti ipapan ti nasadiwan a danum manipud ti Karayan Perlas, wenno manipud kadagiti paktoria ti insiensio a nangilinia ti aplaya ti amianan iti Kowloon, a naipenpen iti lawlaw ti Pagsangladan ti Aberdeen Harbour a mailuluas sakbay ti panagrang-ay ti Pagsangladan ti Victoria .[32] Idi 1842, napirmaan ti Tulagan ti Nanking, ken ti nagan a Hong Kong ket isu idi nga immuna a nairehistro kadagiti opisial a dokumento a pakabuklan ti intero nga isla.[34]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti kolonia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti arkeolohiko a panagad-adal ket mangsuporta ti kaadda ti tao idiay lugar ti Chek Lap Kok manipud idi 35,000 aginggana idi 39,000 a tawtawen, ken idiay Sai Kung Peninsula manipud idi 6,000 a tawtawen.[35][36][37] Ti Wong Tei Tung ken ti Three Fathoms Cove ket dagiti dua a kasapaana sitio panagtagtagitao ti tao iti [[Paleolitiko] apaset ti panawen. Daytoy ket namatmatian a ti Three Fathom Cove ket karayan a ginget a karayan a pagtaengan ken ti Wong Tei Tung ket lugar a pagpataudan ti litiko. Dagiti nakalkali a Neolitiko nga artipakto ket mangisingsingasing kadagiti kultural a paggigiddiatan manipud ti kultura ti Longshan culture idiay amianan a Tsina ken ti pagtaengan babaen ti tattao a Che sakbay ti migrasion dagiti Baiyue.[38][39] Dagiti walo a petroglipo ket naduktalan kadagiti naipalikmut nga isla, a manipud pay laeng idi Shang a Dianstia idiay Tsina.[40]
Idi214 BC, ni Qin Shi Huang, ti immuna nga emperador ti Tsina ket pinarukmana dagiti tribu ti Baiyue idiay Jiaozhi (moderno a rehion ti Liangguang) ken imunana nga intiponna ti teritorio iti imperial a Tsina. T moderno a Hong Kong ket mabirukan idiay Nanhai a komanderia (moderno a Distrito ti Nanhai) ken idiay asideg ti taga-ugma a kapitolio a siudad ti Panyu.[41][42] Ti lugar ket naipagkaykaysa babaen ti pagarian ti Nanyue, a binagon babaen ni heneral Zhao Tuo idi 204 BC kalpasan ti pannakarebba ti Qin a Dianstia.[43] Idi ti pagarian ket pinarukama babaen ni Emperador Wu iti Han idi 111 BC, ti daga ket naikeddeng iti komendaria iti Jiaozhi babaen ti Han a Dinastia. Dgaiti arkeolohiko nga ebidensia ket mangipakpakita a ti populasion ket immadu ken ti nasap a panagpataud ti asin ket rimmang-ay iti daytoy a paset ti panawen. Ti Panteon ni Lei Cheng Uk Han Tomb idiay Kowloon Peninsula ket namatmatian a nabangon idi las-ud ti Han a Dianstia.[44]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy ti opisial a naisurat iti Insik a testo ti rehional a kayarigan iti Hong Kong, ti testo iti Kangrunaan a Linteg iti Hong Kong, ken ti gobierno a sapot a pagsaadan ti Hong Kong,[1] nupay ti "Espesial nga Adminitratibo a Rehion ti Hong Kong" ken "Hong Kong" ket maalala.
- ^ Ti kangrunaan a Linteg ti Hong Kong ket agibagbaga a ti opisial a pagsasao ket "Insik ken Inggles".[2] Saan nga agibagbaga no ania a pagalagadan iti "Insik". A ti Mandarin a naisurat kadagiti Napalaka nga Insik a karakter ket dagitoy ti pagalagadan ti kangrunaan a daga ti Tsina, ti Kantonesa ken dagiti Panarawidwidan nga Insik a karakter ket isuda ti de facto a pagalagadan idiay Hong Kong. Kitaen pay ti: Bilingualismo idiay Hong Kong.
- ^ Ti nagan ket kankanayon a naisurat iti Hongkong aginggana idi ti gobierno ket nangampon ti agdama a porma idi 1926 (Warnakan ti Gobierno ti Hongkong, Pakdaar 479, 3 Septiembre 1926). Urayno kasta, adda dagiti siglo ti kaduogan a gunglo nga agus-usar pay laeng iti nagan, a kas ti Hongkong Post, Elektrisidad ti Hongkong ken Ti Hongkong ken Shanghai Korporasion ti Panagbanko. Bayat a ti nagnagan kadagiti kaaduan a lugar idiay nangruna adaga ti Tsina ket naromanisado iti Inggles a nagus-usar ti Pinyin, ti opisial nga Inggles a nagan ket Hong Kong a saan a ti pinyin iti Xianggang.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "GovHK: Dagiti Nagtaeng". Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ "Dagiti Opisial a Pagsasao". Gobierno ti Hong Kong. 2006. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ "Ti Populasion ken dagiti nagruna a Paspasamak". Departamento ti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. 2010. Naala idi 4 Oktubre 2010.
- ^ "Densidad ti Populasion babaen ti Kalawa". Departamento ti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. 2009. Naala idi 4 Oktubre 2010.
- ^ a b c d e "Hong Kong". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2009 – Gini a Pagsurotan". Programa ti Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 10 Nobiembre 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2011-11-02.
- ^ "Heograpia ken Klima, Hong Kong". Departamento dagiti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 10 Enero 2007.
- ^ Ash, Russell (2006). Ti 10 a Kalaingan iti Amin 2007. Hamlyn (agipabpablaak). p. 78. ISBN 0-600-61532-4.
- ^ "Populasion babaen ti Etnisidad, 2001 ken 2006". Departamen to dagiti Senso ken Estadistika, Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 4 Oktubre 2010.
- ^ Fan Shuh Ching (1974). "Ti Populasion ti Hong Kong". Tawen a Populasion ti Lubong (Komite para iti Internastional a Koordinasion ti Nailian aPanagsukisok ti Demograpia): 18–20. Naala idi 25 Agosto 2010.
- ^ "Kimmadduaan a Panangirangarang ti Gobierno ti Nagkaykaysa aPagarian ken Gran Britania ken Akin amianan nga Irlanda ken ti Gobierno ti Republika ti Tattao ti Tsina iti Saludsod iti Hong Kong". Opisina ti Batay=Linteg ken Nangruna adaga a Pannakibiang, Gobierno ti Hong Kong. 19 Disiembre 1984. Naala idi 4 Oktubre 2010. "Ti Gobierno ti Republika ti Tattao ti Tsian ket nangirangarang ti panangala manen ti Hong Kong a lugar (a mairaman ti Isla ti Hong Kong, a Kowloon ken dagiti Baro a Teritorio, a kalpasan daytoy ket naibagbaga a kas ti Hong Kong) ket daytoy ti sapsap a kakaykayatan dagiti intero nga Insik a tattao, ken daytoy ket naikeddeng nga agtuloy a mangsanay ti kinaturay iti Hong Kong a mangrugi manipud inton-ano ti 1 Hulio 1997."
- ^ "Iti Daytoy nga Aldaw: 1997: Ti Hong Kong ket naited iti iti Insik a panagtengngel". BBC News. 1 Hulio 1997. Naala idi 9 Septiembre 2008.
- ^ "Dagiti Kasayaatan ti Panagbinglay a Sentro ti Pinansia iti Lubong". CNBC. Naala idi 30 Oktubre2009.
- ^ "Dagiti kasayaatan a Pakabuklan ti Programa". Gobierno ti Hong Kong. Naala idi 20 Oktubre 2010.
- ^ So, Dudley L.; Lin, Nan; Poston (2001). Ti Insik a Trianggulo ti Nangruna a daga ti Tsina, Taiwan ken Hong Kong. Greenwood Publishing. pp. 13–29. ISBN 0-313-30869-1.
- ^ "Batayan a Linteg, Kapitulo IV, Paset 4". Panangiturong a Komite ti Panangipatakder ti Batayan a Linteg. Naala idi 10 Nobiembre 2009.
- ^ Russell, Peter H.; O'Brien, David M. (2001). Ukoman a Pannakawaya iti Panawen ti Demokrasia: Dagiti Kritiko a Perspektibo manipud ti lawlaw ti Lubong. Unibersidad ti Virginia a Pagmalditan. p. 306. ISBN 978-0-8139-2016-0.
- ^ Ghai, Yash P. (2000). Autonomia ken Etnisidad: Panakitinnulag kadagiti Makibinglay a Pangtunton iti Adu nga Etniko nga Es-estado. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. pp. 92–97. ISBN 978-0-521-78642-3.
- ^ "Keddeng ti Nailian a Kongreso ti Tattao iti Pamay-ay para iti Panagporma ti Umuna a Gobierno ken Umuna a Lehislatibo a Konsilo ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Hong Kong". Naala idi 21 Pebrero 2012.
- ^ "Panakabalbaliw ti Naikapet I iti Batayan a Linteg ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Hong Kong iti Republika ti Tattao ti Tsina a Maipanggep ti Pamay-ay para iti Panagpili ti Mangipangulo nga Ehekutibo ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Hong Kong".
- ^ Rioni, S. G. (2002). Ti Hong Kong a naipakatengngaan ti isip: Dagiti Politikal ken Ekonomiko a Banag. Nova nga Agpabpablaak. pp. 9–10. ISBN 978-1-59033-237-5.
- ^ "Triennial Central Bank Survey: Report on global foreign exchange market activity in 2010". Departamento ti Panguartaan ken Ekonomia (Bank for International Settlements): 12. Disiembre 2010. Naala idi 15 Oktubre2011.
- ^ "World Competitiveness Yearbook 2006". Imd.ch. Naidulin manipud ti kasisigud idi 7 Marso 2007. Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Global Competitiveness Report – Growth Competitiveness Index Ranking" (PDF). Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Business Competitiveness Index – BCI" (PDF). Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Corruption Perceptions Index". Transparency.org. Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Dagiti Kasayaatan nga Eropuerto ti Lubong". Worldairportawards.com. Naala idi 17 Abril 2011.
- ^ "Pagsurotan ti Kinawaya ti Ekonomia". Heritage Foundation. Naala idi 1 Septiembre2011.
- ^ "WHO: Reporta ti Hapon nakakita a ti babbai ti Hong Kong ket nalabsandan dagiti Haponesa iti kapaut ti panagbiag". Haaretz. Hulio 2012. Naala idi 26 Hulio 2012.
- ^ [1], IQ ken ti Baknang ti Pagpagilian
- ^ a b Room, Adrian (2005). Dagiti Nagan ti Lugar iti Lubong. McFarland & Company. p. 168. ISBN 0-7864-2248-3. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ Bishop, Kevin; Roberts, Annabel (1997). Imperial a Waya ti Tsina. China Books and Periodicals. p. 218. ISBN 962-217-511-2. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ Fairbank, John King (1953). Panagtagilako ken Diplomasia idiay Aplaya ti Tsinat: Ti Pannakalukat dagiti Puerto ti Tulagan, 1842–1854 (2nd nga ed.). Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. pp. 123–128. ISBN 978-0-8047-0648-3.
- ^ "The Trial Excavation at the Archaeological Site of Wong Tei Tung, Sham Chung, Hong Kong SAR". Akeolohiko a Kagimongan ti Hong Kong. Enero 2006. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ "港現舊石器制造場 嶺南或為我發源地" [Nagparang ti paleolitiko a sitio idiay Hong Kong, ni Lingnan ket mabalin a nadutalanna ti naikaispangayantayo]. People's Daily (iti Insik). 17 Pebrero 2006. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ Tang, Chung (2005). "考古與香港尋根" [Timmulong nangbiruk dagiti arkeologo dagiti Tinaudan ti Hong Kong]. New Asia Monthly (iti Insik) (New Asia College) 32 (6): 6–8. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ Li, Hui (2002). "百越遗传结构的一元二分迹象" [Ti henetiko nga Estruktura ti Baiyue a nabingay iti gudua]. Panagsukisok ti Etniko a Grupo ti Guangxi (iti Insik) 70 (4): 26–31. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ "2005 a Pagobraan nga Arkeolohia idiay Sitio ti Sham Chung". Arkeolohiko a Kagimongan ti Hong Kong. Enero 2006. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ "Dagiti Nairangarang a Monumento idiay Hong Kong – Dagiti Baro Teritorio". Departamento ti Palpaliwa ken dagiti Serbisio ti Kultura ]], Gobierno ti Hong Kong. 13 Enero2010. Naala idi 21 Agosto 2010.
- ^ Ban Biao; Ban Gu; Ban Zhao. "地理志" [Treatado iti Heograpia]. Book of Han (iti Insik). Volume 28. Naala idi 26 Agosto 2010.
- ^ Peng, Quanmin (2001). "从考古材料看汉代深港社会" [Arkeolohiko a material manipud ti Shenzhen-Hong Kong a Kagimongan ti Han]. Relikia manipud ti Abagatan (iti Insik). Naala idi 26 Agosto 2010.
- ^ Keat, Gin Ooi (2004). Abagatan a daya nga Asia: Ti Naipakasaritaan nga Ensiklopedia. ABC-CLIO. p. 932. ISBN 1-57607-770-5. Naala idi 1 Septiembre 2011.
- ^ "Archaeological Background". Hong Kong Yearbook (Gobierno ti Hong Kong) 21. 2005. Naala idi 27 Agosto 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Endacott, G. B (1964). Ti Akin-Day a Pagtagilakuan;: Urnong dagiti Dokumento a Mangaladawan ti Pakasaritaan ti Hong Kong. Her Majesty's Stationary Office. p. 293. ASIN B0007J07G6.
- Fu, Poshek; Deser, David (2002). Ti Sinema ti Hong Kong: Pakasaritaan, Dagiti Arte, Identidad. Unibersidad ti Cambridge University a Pagmalditan. p. 346. ISBN 978-0-521-77602-8.
- Hanstedt, Paul (2012). Hong Konged: One Modern American Family's (Mis)adventures in the Gateway to China. Avon, MA: Adams Media. ISBN 9781440540738.
- Lui, Adam Yuen-chung (1990). Dagiti Puerto ken dagiti Pirata – Ti Pakadsaritaan ti Hong Kong. Kagimongan ti Pakasaritaan ti Hong Kong. p. 114. ISBN 962-7489-01-8.
- Liu, Shuyong; Wang, Wenjiong; Chang, Mingyu (1997). T Maysa a Paraigid a Pakasaritaan ti Hong Kong. Foreign Languages Press. p. 291. ISBN 978-7-119-01946-8.
- Ngo, Tak-Wing (1 Agosto1999). Pakasaritaan ti Hong Kong: Estado ken Kagimongan babaen ti Kolonial a Turay. Routledge. p. 205. ISBN 978-0-415-20868-0.
- Tsang, Steve (1995). Gobierno ken Politika: Ti Dokumentario ti Hong Kong. Unibersidad ti Hong Kong a Pagmalditan. p. 312. ISBN 962-209-392-2.
- Tsang, Steve (4 Septiembre 2007). Ti Moderno a Pakasaritaan ti Hong Kong. I. B. Tauris. ISBN 978-1-84511-419-0.
- Welsh, Frank (1993). Ti Binulod a LUgar: ti Pakasaritaan ti Hong Kong. Kodansha International. p. 624. ISBN 978-1-56836-002-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Hong Kong idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Hong Kong manipud idiay Wikivoyage
- Wikimedia Atlas iti Hong Kong
- Hong Kong
- HongKong
- Hong Kong a naikabil iti The World Factbook
- Kitaen ti Hong Kong idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Hong Kong
- Panangipalnaad ti Kangrunaan a Panagrang-ay para iti Hong Kong
- Gobierno
- Apganistán
- Armenia
- Azerbaijan
- Bahrain
- Banglades
- Butan
- Brunei
- Burma (Myanmar)
- Cambodia
- Tsína
- Cyprus
- Ehipto
- Georgia
- India
- Indonesia
- Iran
- Irak
- Israel
- Hapón
- Hordania
- Kazakstan
- Amianan a Korea
- Abagatan a Korea
- Kuwait
- Kirgistán
- Laos
- Lebanon
- Malaysia
- Maldibas
- Mongolia
- Nepal
- Oman
- Pakistan
- Pilipinas
- Katar
- Rusia
- Saudi Arabia
- Singapur
- Sri Lanka
- Siria
- Tayikistan
- Tailandia
- Daya a Timor (Timor-Leste)
- Turkia
- Turkmenistan
- Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
- Uzbekistan
- Bietnam
- Yemen
- Hong Kong
- Macau
- Hong Kong
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1997
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti nawaya a siudad
- Dagiti metropolitano a lugar ti Tsina
- Delta ti Karayan Perlas
- Dagiti matagtagitao nga aplaya a lugar idiay Hong Kong
- Dagiti matagtagitao a lugar a nabangon idi 1842
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Tsina
- Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti espesial nga administratibo a rehion ti Republika ti Tattao ti Tsina


text:
John Steinbeck
Ni John Ernst Steinbeck, Jr. (Pebrero 27, 1902 – Disiembre 20, 1968) ket maysa idi nga Amerikano a mannurat. Isu ket kaaduan a naamammuan para iti nobel a nangabak ti Premio Pulitzer Prize iti Ti Pungtot dagiti Ubas (1939), Daya ti Eden (1952) ken ti nobela tiDagiti Bao ken Lallaki (1937). Isu ket nagsurat kadagiti duapulo ket pito a libro,mairaman dagiti sangapulo ket innem a nobela, innem a saan apiksion a liblibro, ken lima nga urnong dagiti ababa a sarita, ni Steinbeck ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1962.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^
"Ti Premio Nobel iti literatura 1962: Presentasion a bitla babaen ni Anders Österling, Permanente a Sekretario ti Sueko nga Akademia". NobelPrize.org. Naala idi Abril 21, 2008.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- DeMott, Robert ken ni Steinbeck, Elaine A., eds. John Steinbeck, Dagiti Nobela ken Sarsarita 1932–1937 (Biblioteka ti Amerika, 1994) ISBN 978-1-883011-01-7
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti John Steinbeck idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti John Steinbeck idiay Wikiquote


text:
Salvador Benedicto, Negros Occidental
Ti Salvador Benedicto ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Salvador Benedicto ket politikal a nabingbingay iti 7 a barbaranggay.[2]
- Bago (Lalung)
- Bagong Silang (Marcelo)
- Bunga
- Igmaya-an
- Kumaliskis
- Pandanon
- Pinowayan (Prosperidad)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Naturay nga estado
Ti naturay nga estado ket isu ti politikal a gunglo nga adda ti naitengngaan a gobierno nga adda ti kangatuan a nawaya a katurayan iti maysa a heograpiko a lugar.[1] Daytoy ket adda ti agnanayon a populasion, maysa a gobierno, ken ti pannakabael a sumrek kadagiti pannakibiang kadagiti dadduma a naturay nga estado.[2] Daytoy ket kadawyan pay a maaw-awatan a daytoy ket maysa nga estado a saan nga agkamkammatalek iti wenno suheto ti aniaman a bileg wenno estado.[3] Ti kaada weeno pannapapukaw ti maysa nga estado ket maysa a saludsod iti kinapudno.[4] Bayat a segun ti nairangaran a teoria ti pannakabigbigan ti estado ket mabalin a rumsua nga awan ti pannakabigbigan babaen dagiti dadduma nga estado, dagiti saan a nabigbigan nga estado ket kadawyanda a marigatan a mangsapul a mangisanay ti napno a panagaramid ti tulagan kadagiti bileg ken makibinglay kadagiti diplomatko a pannakibiang kadagiti sabali a naturay nga estado.
Ti balikas a "pagilian" ket kankanayon a naipangsarsarita nga inus-usar a mangibagbaga kadagiti naturay nga estado, urayno daytoy ket kaibusilanna, a kasisigud, iti maysa laeng a heograpiko a rehion, ken dimteng a ti kaibuksilanna ket nagbalin a naipalawa iti naturay a gobierno a mangtengtengngel ti heograpiko a rehion.
Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chen, Ti-chiang. Ti Internasional a Linteg a Pammigbigan , nga adda ti Naipangpangruna a Nangibasaran ti Panagsanay idiay Gran Brtania ken Estados Unidos. Londres, 1951.
- Crawford, James. Ti Panagpartuat kadagiti Estado iti Internasional a Linteg. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2005. ISBN 0-19-825402-4, pp. 15–24.
- Lauterpacht, Sir Hersch. Pammigbigan iti Internasional a Linteg. Cambridge, U.K., 1947.
- Raič, D. Pannaka-estado ken ti Linteg ti Kabukbukodan a panagikeddeng. Martinus Nijhoff Publishers, 2002. ISBN 978-90-411-1890-5. p 29 (nga adda ti nagibasaran ti Oppenheim iti Internasionala Linteg Tom. 1 1905 p110)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti bileg ti akin ruar a kinaturay iti paset ti Estado ket saan nga agkamkammatalek iti pammaneknek a panagited iti daytoy iti Batay-linteg. ... Ti Estado ket met a kompleto a naturay no awan ti pakaitunosanna kadagiti sabali a kameng kadagiti pamilia ti pagilian ti karbengan ken bileg iti pagobraan kadagiti sangalubongan a pannakibiag a maipadpada iti karbengan ken bileg kadagiti sabali nga estado. Dagitoy a bileg ti Estado ket mangiraman ti bileg ti panangirangarang ti gubat wenno makibinglay iti maysa a gubat, ti mangileppas ti kappia, ti mangaramid kadagiti tulagan, ken mangtaripatu kadagiti diplomatiko a pannakibiang kadagiti sabsabali nga estados." — Plantilia:Cite BAILII
- ^ Kitaen dagiti sumaganad:
- Shaw, Malcolm Nathan (2003). International law. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 178. "Artikulo 1 iti Montevideo a Taripnong kadagiti Karbengan ken dagiti Rebbeng dagiti Estado, idi 1933 ket nagikabil kadagiti kaaduan a naaw-awat a pagannurotan iti pagsurotan iti pannaka-estado iti sangalubongan a linteg. Nangibagbaga a ti estado a kas maysa a sangalubongan a tao ket nasken nga agtagtagikua kadagiti sumaganad nga an-anay: '(a) ti agnanayon a populasion; (b) ti naipalawagan a teritorio; (c) gobierno; ken (d) pannakabael a sumrek kadagiti pannakibiang kadagiti sabali nga estado'"
- Jasentuliyana, Nandasiri, ed. (1995). Perspectives on international law. Kluwer Law International. p. 20. "Kadagiti pakaikeddengan ti Estado, dagiti tradisonal a pannagipalplawag a naited para iti Montevideo a Taripnong ket agtaltalinaay a sapasap a naaw-awat."
- ^ Kitaen dagiti sumaganad:
- Wheaton, Henry (1836). Dagiti elemento ti sangalubongan a linteg: nga adda ti panagiladawan ti pakasaritaan ti siensia. Carey, Lea & Blanchard. p. 51. "Ti naturay nga estado ket sapsap a naipalpalawagan iti aniaman a pagilian wenno tattao, urayno aniaman a porma ti kabukbukodanna a kaunegan a batay-linteg, a mangibukbukodan a naturay a mangituray kaniana kadagiti ganganaet a turay."
- "sovereign", Ti Amerikano a Tinawtawid a Diksionario iti pagsasao nga Inggles (Maika-4 nga ed.) (Houghton Mifflin Company), 2004, naala idi 21 Pebrero2010, "adj. 1. Kabukbukodan nga agturturay; nawaya: ti naturay nga estado."
- "naturay", Ti Baro nga Oxford a Diksionario ti Amerikano]] (Maika-2 nga ed.) (Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan), ISBN 0-19-517077-6, "panangilasin ... [ pammadayaw. ] (iti maysa nga estado wenno pagilian) napno a nawaya ken mangikedkeddeng kadagiti bukodna a pannakibiang." Di ammo a parametro
|yeat=di naikaskaso (tulong)
- ^ Lalonde, Suzanne (2002). "Dagiti pangipalpalagip ti pampanid". Panagikeddeng kadagiti pagbeddengan iti maysa a naisuppiatan a lubong: ti papel ti uti possidetis. McGill-Queen's Press - MQUP. p. 181. ISBN 978-0-7735-2424-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pamanunotan ti Badinter a Komite ti Pangkapiaen iti Europeano a Warnakan ti Internasional a Linteg
- Ti Ababa a Pangyuna iti Internasional a Linteg Nga adda dagiti kaso ken komentario. Nathaniel Burney, 2007.
- Ania ti pakaibuklan ti naturay nga estado? babaen ni Michael Ross Fowler ken Julie Marie Bunck
- Dagiti silpo kadagiti kasayaatan sapot ti pagsaadan ti nariego a politiko, ipoliticalrisk.com pakaamo ti panagsurot, panarepaso ken panangimaton ti naturay a riesgo para iti panaglako ken agnanayon a puonan


text:
Romblon
Ti Romblon ket maysa nga isla a probinsia ti Pilipinas a masarakan iti rehion ti MIMAROPA iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili a managan met laeng iti Romblon. Buklen ti Romblon ti adu a purpuro iti Baybay Sibuyan. Masarakan Marinduque ken Quezon iti abagatan, ti Mindoro iti daya, ti Aklan iti amianan, ken ti Masbate iti laud. Dagiti tallo a kadadakkelan a puro ket ti Isla ti Romblon, Isla ti Tablas, ken Isla ti Sibuyan.
Ti Romblon ti kangrunaan a paggapgapuan ti nangato a kalidadna a marmol, a pumadpad iti kalidad dagiti marmol ti Italia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Romblon iti 17 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan ti Heograpia a Kodigo ti Pilipinas
- Pagsurotan ti Panagbanniaga iti Romblon
- Sanrokan Online


text:
Kudil
Ti kudil ket isu ti naalumaymay a pannakabungon dagiti bertebrata. Dagiti dadduma pay a pannakabungon ti ayup a kas ti akin-ruar a rurog ti artropoda ket adda ti sabali a taudan ti panagrang-ay, estruktura ken kimiko a pakabuklan. Ti pangnagan a kutaneo ket ti kaibusilanna ti "maipapan iti kudil" (manipud ti Latin cutis, kudil). Kadagiti mamalia, ti kudil ket isu ti kadakkelan nga organo iti sistema ti integumentario a binuklan dagiti tuon iti ektodermo a kulanit, ken mangsalaknib kadagiti piskel, tultulang, ken dagiti ligamento ken dagiti akin-uneg nga organo.[1] Ti sabali a kita ti kudil ket adda met kadagiti ampibia, dagiti reptilia, ken dagiti billit.[2] Amin dagiti mamalia ket addan kadagiti buok ti kudilda, uray dagiti marino a mamamlia a kasla agparparang nga awan buokda. Ti kudil ket makitignay iti enbironmento ken isu ti umuna a linia iti depensa manipud kadagiti akin-ruar a banag. Kas pagarigan, ti kudil ket addaan ti nanruna a papael iti panagsalaknib ti bagi kadagiti patoheno[3] ken ti adu unay a pannakapukaw ti danum.[4] Dagiti dadduma pay nga annongna ket dagiti insulasion, panagtimbeng ti temperatura, panagrikna, ken ti panagpataud kadagiti poliko ti bitamina D. Ti nakaro a nadadael a kudil ket mabalin a maagasan babaen ti panagporma ti kulanit ti piglat.Ti kapuskol ti kudil ket agdumaduma manipud kadagiti lokasion iti maysa nga organismo. Kas pagarigan iti tattao , ti kudil a mabirukan iti sirok dagiti mata ken ti paraigid ti kalub ti mata ket isu ti kaingpisan a kudil iti bagi iti 0.5 mm a kapuskol, ket maysa daytoy kadagiti umuna a lugar a makaipakita kadagiti senial iti panaglakay. Ti kudil dagiti palad ken dagiti dapan iti saka ket 4 mm ti kapuskolna ken isu dagitoy ti kapuskolan a kudil iti bagi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagaywan ti Kudil" (repaso), Health-Cares.net, 2007
- ^ Alibardi L. (2003). Pannaka-ampon iti daga: Dagiti kudil ti reptilia a maipada kadagiti ampibia ken dagiti endotermo nga amniota. J Exp Zoolog B Mol Dev Evol. 298(1):12–41. PMID 12949767
- ^ Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. (2008).Ti kudil: ti maysa a nangruna a bangen. Exp Dermatol. 17(12):1063–72. PMID 19043850
- ^ Madison KC. (2003). Bangen nga annong ti kudil: "la raison d'être" iti epidermis. J Invest Dermatol. 121(2):231-41. PMID 12880413


text:
Kuba
Ti Kuba, opisial a ti Republika ti Kuba, (i/ˈkjuːbə/; Espaniol: República de Cuba, pannakabalikas: [reˈpuBlika ðe ˈkuBa] ( denggen)) ket maysa nga isla a pagilian idiay Karibe. Ti pagilian iti Kuba ket buklenna ti kangrunaan nga isla iti Kuba, ti Isla de la Juventud, ken dagiti nadumaduma a purpuro. Ti Havana ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Kubá ken ti kapitolio iti daytoy a pagilian. Ti Santiago de Cuba ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad.[8][9] Iti amianan ti Kuba ket naisanglad ti Estado Unidos (90 a milia ti kaadayona) ken ti Bahamas, Mehiko ket addaan iti laud, ti Is-isla ti Cayman ken Hamaika ket adda iti abagatan, ken Haiti ken ti Dominikano a Republika ket adda iti abagatan a daya.
Idi 1492, Christopher Columbus ket simmanglad ken tinuntonna ti isla a tattan ket tagikuaen ti Kubá, para iti Pagarian iti España. Ti Kuba ket nagtalinaed a teritorio iti España aginggana idi nagpatingga ti España–Amerikano a Gubat idi 1898, ekn nakaala ti pormal a panakawayawaya manipud ti Estados Unidos idi 1902. Ti maysa a narukop a demokrasia, a kaaduan nga iturayan dagiti radikal a politika ket rimsua, a pinatangken babaen ti Kubano a batay-linteg iti 1940, ngem daytoy ket napernekan idi 1952 babaen ti dati a presidente a ni Fulgencio Batista, ken naipatakder ti maysa nga autoritario turay, a daytoy ket nagpaadu kadagiti kadaksan, panagpasardeng kadagit politika ken panagpalad kadagiti pagalagadan ti ekomonia.[10][11] ni Batista ket kanungpalan a naikkat idi Enero 1959 babaen ti Hulio 26 a tignay, ken ti maysa a baro nga administrasion ket naipatakder babaen ni Fidel Castro, a babaen idi 1965 ket nagbalin a ti maysa a partido nga estado babaen ti napaungar a ti Partido Komunista ti Kuba, nga agturturay pay laeng iti tatta nga aldaw.
Ti Kuba ket pagtaengan ti sumurok a 11 a riwriw a tattao ken isu daytoy ti kaaduan ti populasion nga isla a pagilian idiay Karibe, ken isu pay ti kadakkelan babaen ti kalawa ti lugar. Dagiti tattao, kultura, ken dagiti tinawtawid ket nakaala manipud kadagiti nadumaduma a nagtaudan, a kas kadagiti aborihinal a Taíno ken Ciboney a tattao, ti panawen iti Espaniol a kolonialismo, ti pinakayammo iti Aprikano a tagtagabu ken ti kinaasidegna iti Estados unidos.
Ti Kuba ket addaan ti 99.8% a bilang dagiti makabasa ken makasurat,[3][12] ti nababa a bilang dagiti panakatay ti maladaga ngem dagiti dadduma a naparang-ay a pagilian,[13] ken ti natimbengan a panagnamnama ti biag iti 77.64.[3] Idi 2006, ti Kubá ket isu laeng ti agmaymaysa a pagilian a nakasabat ti WWF a panagilawlawag iti nasaranay a panagrangrang-ay; nga addaan ti maysa a ekolohikal a tugot iti basbassit ngem 1.8 hektarea tunggal maysa a tao ken maysa a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaon iti sumurok a 0.8 para iti 2007.[14]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a Kuba ket nagtaud manipud ti pagsasao a Taíno. Ti husto a kaibuksilan ti nagan ket saan a nalawag ngem mabalin maipatarus a kas idiay kaaduan ti nalames a dagaw (cubao),[15] wenno nalatak a lugar (coabana).[16]Dagiti mannurat a namatmati a ni Christopher Columbus ket Portuges et nangibagbaga a ti Cuba ket ninaganan babaen ni Columbus para iti taga-ugma nga ili ti Kuba idiay distrito ti Beja idiay Portugal.[17][18]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti Columbia a panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kuba ket tinataengan idi ti tattao aPatneng nga Amerikano a naamammuan akas dagiti Taíno, a tinawtawagan pay ti Arawak babaen dagiti Espaniol, ken Guanajatabey kenn tattao a Ciboney sakbay ti isasangpet dagiti Espaniol. Ti tinaudan dagitoy a Patneng nga Amerikano ket nagtaudda manipud ti nangruna adaga iti Amianan, Tengnga ken Abagatan nga Amerika kadagiti adu a nasapsapa a siglo .[19] Dagiti patneng a Taíno ket tinawtawaganda ti isla iti Caobana.[20] TDagidi Taíno ket mannalon ken dagidi Ciboney ken mannalon, mangngalap ken agananup-agburburas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cuban Peso Bills". Tengnga a Banko iti Kuba. Naala idi 2009-09-07.
- ^ "Dagiti Nailian a Simbolos". Gobierno iti Kubá. Naala idi 2009-09-07.
- ^ a b c d e "CIA – The World Factbook". Cia.gov. Naala idi 2011-09-30.
- ^ a b c d Anuario Estadístico de Cuba 2010, Oficina Nacional de Estadísticas, República de Cuba. Naala idi Septiembre 30, 2011.
- ^ Ti kuenta ket binukel ti kaasitgan a gasut.
- ^ http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf
- ^ Manipud idi 1993 aginggana idi 2004 ti Doliar ti Estados Unidos ket inususar a kumaduaan ti pisos aginggana ti doliar ket nasukatan babaen ti mabaliwan a pisos
- ^ Thomas, Hugh (Marso 1971). Kubá; ti Panangkamat ti Kawayaan. New York: Harper & Row. ISBN 0060142596.
- ^ Thomas, Hugh (1997). Ti Tagabu a Komersio: Ti Sarita iti Atlantiko a Komersio ti Tagabu, 1440–1870. New York, NY: Simon & Schuster. ISBN 0684835657.
- ^ "Dagiti insao no Senador John F. Kennedy idiay Demokratiko a Pangrabii, Cincinnati, Ohio". John F. Kennedy Presidential a Biblioteka ken Museo – Jfklibrary.org. 1960-10-06. Naala idi 2010-11-07.
- ^ Thomas, Hugh (Marso 1971). Kuba; ti Panagkamat ti Kawayaan. New York: Harper & Row. p. 1173. ISBN 0060142596.
- ^ "unstats | Millennio a Panagituding". Mdgs.un.org. 2010-06-23. Naala idi 2010-11-07.
- ^ "CIA World Factbook". Cia.gov. Naala idi 2011-09-30.
- ^ Reporta ti sibibiag a planeta
- ^ Alfred Carrada, Ti Diksionario ti Pagsasao a Taino(plato 8)
- ^ Diksionario – Taino dagiti patneng a tao ti Karibe --
- ^ Augusto Mascarenhas Barreto: O Português. Cristóvão Colombo Agente Secreto do Rei Dom João II. Ed. Referendo, Lissabon 1988. Inggles: Ti Portuges a Columbus: sekreto nga ahente ni Ari Juan II, Palgrave Macmillan, ISBN 0-333-56315-8
- ^ da Silva, Manuel L. ken Silvia Jorge da Silva. (2008). Ni Christopher Columbus idi ket Portuges, Express Printing, Fall River, MA. 396pp. ISBN 978-1-60702-824-6.
- ^ Ramón Dacal Moure, Manuel Rivero de la Calle (1996). Arte ken arkeolohia ti sakbay ti Columbia a Kuba. Unibersidad ti Pittsburgh a Pagmalditan. p. 22. ISBN 0-8229-3955-X.
- ^ "Taino a nagan para kadagiti isla". Indio.net. Naala idi 2010-11-07.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chomsky, Aviva; Carr, Barry; Smorkaloff, Pamela Maria, eds. (2004). The Cuba Reader: History, Culture, Politics. Durham, NC & London: Unibersidad ti Duke a Pagmalditan. ISBN 978-0-822-33197-1.
- Domínguez, Jorge I. (2003). Ti Batay-linteg ti Politikal a Transision ti Kuba: Ti Rami ti Panagtalinaay (ken Panagbalbaliw) ti 1992 a Batay-linteg. Coral Gables, FL: Instituto para dagiti Kubano ken Amerikano aPanagadal, Unibersidad ti Miami. ISBN 978-1-932-38504-5. Naala idi 19 Agosto 2012.
- Feinsilver, Julie M. (1989). "Ti Kuba a kas maysa a 'Medikal a Bileg ti Lubong': Dagiti Politika ti Simbolismo". Panagrepaso a Panagsukisok ti Latin nga Amerika 24 (2): 1–34. JSTOR 2503679.
- Gleijeses, Piero (1994). "'Pumanawkan! Umayen dagiti Puraw a Higante!': Ti Estados UNidos, dagiti Mercenario, ken ti Kongo, 1964–1965". Diplomatiko a Pakasaritaan 18 (2): 207–237.
- Gleijeses, Piero (1996). "Ti Immuna nga Ipapan ti Kuba idiay Aprika: Arhelia, 1961–1965". Warnakan dagiti Panagadal ti Latin nga Amerika 28 (1): 159–195. JSTOR 157991.
- Gleijeses, Piero (1997). "Dagiti Immuna nga Embahador: Ti Naiparawad ti Kuba iti Pannakawaya ti Guinea-Bissau". Warnakan dagiti Panagadal ti Latin nga Amerika 29 (1): 45–88. JSTOR 158071.
- Gleijeses, Piero (2002). Dagiti Asisinnupiat a Mision: Havana, Washington, ken Aprika, 1959–1976. Chapel Hill, NC: Unibersidad ti North Carolina a Pagmalditan. ISBN 978-0-807-82647-8.
- Ramazani, Rouhollah K. (1975). Ti Persiano a Golpo ken Kipet ti Hormuz. Alphen aan den Rijn: Sijthoff & Noordhoff. ISBN 9-0286-0069-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kuba idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kuba manipud idiay Wikivoyage
Wikimedia Atlas iti Cuba
- Gobierno ti Kuba
- Kitaen ti Kuba idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Kuba
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Golpo iti Mehiko
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti sosialista nga estado
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1902


text:
Mungay
Ti mungay ket ti gagangay a nagan wenno awag iti mungay a mammalia. Iti sapasap a langa, ti mungay ket maysa a kasla nagtubo a murdong a pagruaran ti likido, kangrunaan ti gatas ti suso, a pangpakan iti anak ti ina.
Iti anatomia dagiti mammal, ti mungay wenno mammary papilla ket maysa a bassit a rutong ti kudil nga addaan iti ruaran para iti 15-20 a lactiferous a pagayusan a naurnos a patimbukel iti lawlaw ti murdong. Ti pisiolohikal a nakaparsuaan ti mungay ket tapno makaited iti gatas a mapartuat iti glandula a mammaria iti babai kabayatan ti panagpasuso iti maladaga.


text:
Panaganges
Ti panaganges ket isu ti proseso a mangiyuneg ken mangiruar ti angin kadagiti bara wenno ti oksiheno babaen kadagiti dadduma pay a panaganges nga organo a kas dagiti asang.[1] Dagiti kastoy a kita ti aerobiko nga organismo a kas dagiti billit, dagiti mamalia, ken dagiti reptilia ket makasapulda ti oksiheno tapno mangibbetda ti enerhia babaen ti respirasion, iti porma iti metabolismo kadagiti nabaknang kadagiti a molekula a kas ti glukosa. Ti panaganges ket maysa laeng a proseso a mangiyeg ti oksiheno iti pakasapulan iti bagi ken agikkat iti [karbon dioksido]]. Ti sabali pay a nangruna a proseso ket mangiraman ti panangunay ti dara babaen ti sistema ti panagbalikoskos[2] Ti panagsinnukat ti alingasaw ket rumsua idiay pulmonario nga [albeolo]] babaen ti pasibo a panagipan kadagiti alingasaw iti baetan ti albeolar nga alingasaw ken ti dara kadagiti kapilario iti bara . Kalpasan dagitoy a natunaw nga alingasaw ket adaan iti dara, ti puso ket pabileganna ti panagayus iti lawlaw ti bagi (babaen ti sistema ti panagbalikoskos). Ti medikal a termino para iti agin-inana a panaganges ket eupnea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Peter Raven, George Johnson, Kenneth Mason, Jonathan Losos, Susan Singer (2007). "Ti panagtiliw ti oksiheno: Respirasion". Biolohia (8 ed. nga ed.). McGraw-Hill Science/Engineering/Math;. ISBN 0-07-322739-0.
- ^ Kevin T. Patton, Gary A. Thibodeau (2009). Anatomia ken Pisiolohia (7 nga edision nga ed.). Mosby. ISBN 0-323-05532-X.
- Parkes M (2006). "Panaganges-panagtengngel ken ti pagsardenganna". Exp Physiol 91 (1): 1–15. doi:10.1113/expphysiol.2005.031625. PMID 16272264. Napno a testo


text:
Bibcode
Ti bibcode ket maysa a panagilasin nga inususar babaen dagiti astronomiko a sistema ti datos tapno inagananna dagiti reperensia ti literatura. Ti bibcode ket naiparang-ay a mausar iti SIMBAD ken ti NASA/IPAC Ekstragalaktiko a Batayan ti datos (NED), ngem daytoy ket nawatwatiwaten a maus-usar, kas pagarigan, iti NASA nga Astropisika a Sistema ti Datos.[1][2] Ti kodigo ket adda ti naipatingga a kaatiddog dagiti 19 a karakter ken adda ti porma iti
a ti YYYY ket isu ti uppat a numero a reperensia ti tawen ken ti JJJJJ ket isu ti kodigo a mangipakita ti nakaipablaakan ti reperensia. Iti kaso ti warnakan a reperensia,ti VVVV ket isu ti numero ti tomo,ti M ket mangipakita ti paset ti warkanakan a naikapablaakan ti reperensia (a kas ti, L para kadagiti paset ti letra), ti PPPP ket mangited ti pangrugian anumero ti panid, ken ti A ket isu ti umuna a letra ti apelyido ti immuna a mannurat. Dagiti tuldek (.) ket inus-usar tapno mapunuan dagiti saan a maususar a pagikabilan ken tapno maisagapa dagiti pagikabilan kadagiti naitalinaay a kadakelda no dagitoy ket ababa unay; ti panagisagapa ket maaramid iti kanawan para iti panagipabalaak a kodigo ket iti kanigid para iti numero ti tomo ken numero ti panid.[1][2] Dagiti kas pagarigan ti kodigo ket dagiti sumaganad:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b M. Schmitz, G. Helou, P. Dubois, C. LaGue, B. Madore, H. G. Corwin Jr., ken ni S. Lesteven (1995). "Dagiti NED ken SIMBAD a Timpuyog para iti Bibliograpiko Panagikodigo ti Reperensia". Iti Daniel Egret ken Miguel A. Albrecht. Pakaammo ken On-Line a Datos iti Astronomia. Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-3659-3. Naala idi 2011-06-22.
- ^ a b "Ti ADS a Datos, tulongan a panid". NASA ADS. Naala idi Nobiembre 5, 2007.


text:
Roger Martin du Gard
Ni Roger Martin du Gard (23 Marso 1881 – 22 Agosto 1958) ket maysa idi a Pranses a mannurat ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura di 1937. Isu ket naisanay a kas maysa a kas maysa a paleograpo ken arkibero, ni Martin du Gard ket nangiyeg kadagiti obrana iti maysa a naikararua iti awan kinurkurangan ken ti naannadan a panagikeddeng kadagiti salaysay. Para iti panangipanggepna ti dokumentasion ken ti panakaikabagian iti sosial a kinapudno iti kinaagmaymaysa a panagrang-ay, isu idi ket naisilpo dagiti realista ken naturalista a tinawtawid iti maika-19 a siglo. Ti kangrunaan nga obrana ket ti Les Thibault, ti roman fleuve a maipanggep ti pamilia a Thibault, a kasisigu a naipablaak a kas maysa a serie kadagiti walo a nobela. Ti sarita ket sinusurotna ti daksanggasat dagiti dua nga agkabsat a lallaki, ni Antoine ken Jacques, manipud ti nabaknang a burges a panakapadakkel, ti kaunegan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, aginggana ti ipupusayda. Isu ket nangisurat pay ti maysa a nobela, ti Jean Barois, a naisurat iti naipakasaritaan a kontesto iti Dreyfus a Biang. Daytoy a nobela ketnaipadpada iti Augustin ou le Maître est là ni Joseph Malègue. Adda dagiti dua a wagas iti sanguana ti patay (naisilpo ti panagsubli iti pammati kadagiti dua a nobela para kadagiti dua a banuar) : Iti kanungpalan, ti "Augustin ou le Maître est là" ket nakaro a naipanaw manipud ti "Jean Barois" iti dramatiko ken moralida a pamay-an a naipanggep ti panagsagsagaba. Ti kaipapanan ti bagi ken ti naisipan apanagsagsagaba ni Barois ket kasirenna ti kasasaad iti moral a depresion ken ti panagkarayo para iti namayengmeng a kinaubing. Ni Barois nagpili a matay idiay patneng a purokna, a napalikmutan kadagiti amammona ken dagiti amammona a banag. Ngem ti para kenni Augustin ti panagsagsagaba ket maysa a makaparagkak a kinapadas a mangipangato kaniana kadagdiay "yelo a sona" iti nakararuaan a mamagkappia. Daytoy ket saan a nairanaan a, a saan a kasla ni Barois, isu ket nagpili a matay iti kapintasan apanagmaymaysa, idiay di personal a kuarto a pagsakitan iti Suiso bantay ti sanatorio. TDaytoy a kinawagas ket mangisimbolo ti maysa a nakararuaan a kasasaad a mabalin a mangibaliw ti panagsagsagaba iti kapintas.[1]
Idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, isu ket nagtaeng idiay Nice, a ditoy a nangisagsagana ti maysa a nobela, a daytoy ket saana a nalpas (Souvenirs du lieutenant-colonel de Maumort); ti maysa a naipatarus ti Inggles para iti daytoy a saan a nalpas a nobela ket naipablaak idi 2000.
Ni Roger Martin du Gard ket pimmusay idi 1958 ken naipunpon idiay Monasterio ti Cimiez a Sementario idiay Cimiez,ti maysa a suburbo ti siudad iti Nice, Pransia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Victior Brombert Ti nasirib a banuar, p. 226.


text:
Mabuhay, Zamboanga Sibugay
Ti Mabuhay ket maysa a maika-4 a klase klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mabuhay ket nabennebenneg iti 18 a barbaranggay.[2]
- Abunda
- Bagong Silang
- Bangkaw-bangkaw
- Caliran
- Catipan
- Kauswagan
- Ligaya
- Looc-Barlak
- Malinao
- Pamansaan
- Pinalim (San Roque)
- Poblacion
- Punawan
- Santo Niño (Caliran)
- Sawa
- Sioton
- Taguisian
- Tandu-Comot (Katipunan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Paete, Laguna
Ti Paete ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Paete ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan (Poblacion)
- Bangkusay (Poblacion)
- Ermita (Poblacion)
- Ibaba del Norte (Poblacion)
- Ibaba del Sur (Poblacion)
- Ilaya del Norte (Poblacion)
- Ilaya del Sur (Poblacion)
- Maytoong (Poblacion)
- Quinale (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Pagtaengan dagiti taga-Paete iti Net


text:
Hagonoy, Davao del Sur
Ti Hagonoy ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Davao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hagonoy ket nabingbingay a politikal iti 21 a barbaranggay.[2]
- Aplaya
- Balutakay
- Clib
- Guihing
- Hagonoy Crossing
- Kibuaya
- La Union
- Lanuro
- Lapulabao
- Leling
- Mahayahay
- Malabang Damsite
- Maliit Digos
- New Quezon
- Paligue
- Poblacion
- Sacub
- San Guillermo
- San Isidro
- Sinayawan
- Tologan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Kinuna ni Jesus kadakuada: “Saankayo a madanagan ken mariribukan. Mamatikayo iti Dios, ken mamatikayo met kaniak. 2Adu ti kuarto idiay balay ni Amak, ket innak mangisagana iti pagyananyo. Diak koma ibaga daytoy kadakayo no saan a pudno. 3Kalpasan ti ipapanko panangisagana iti pagyananyo, umaykayto alaen tapno addakayo met iti ayanko. 4Ammoyo ti dalan nga agturong iti papanak.” 5“Apo,” kinuna ni Tomas, “saanmi nga ammo no sadino ti papanam. Kasano ngarud nga ammomi ti dalan?” 6“Siak ti dalan, ken ti pudno, ken ti biag; awan ti makapan iti Ama no di magna kaniak,” insungbat ni Jesus. 7“Ita, ta am-ammodakon, am-ammoyo metten ni Amak. Manipud ita, am-ammo ken nakitayon ti Ama.” 8Kinuna ni Felipe, “Apo, ipakitam man kadakami ti Ama; umanayen dayta kadakami.” 9“Nabayagen a nakikadkaduaak kadakayo, Felipe, ngem dinak pay la gayam am-ammo?” insungbat ni Jesus. “Siasinoman a nakakita kaniak, nakitana metten ti Ama. Apay a kunam pay laeng nga ipakitak kadakayo ti Ama? 10Dimo kad patien nga addaak iti Ama ket ti Ama adda kaniak? Saan a naggapu kaniak dagiti insaok kadakayo. Ti Ama nga agtaeng kaniak, aramidenna dagiti aramidna. 11Mamatikayo nga addaak iti Ama ket adda met ni Ama kaniak; no saan, mamatikayo gapu kadagitoy nga aramid. 12Ibagak ti pudno kadakayo: Ti mamati kaniak, aramidennanto met dagiti aramidek; wen, dakdakkelto pay ngem dagitoy ti aramidenna ta innak iti Ama. 13Aramidekto ti aniaman a dawatenyo iti naganko tapno maitan-ok ti Ama babaen iti Anak. 14Aniaman a dawatenyo iti naganko, aramidekto.” 15Intuloy ni Jesus ti nagsao: “No ayatendak, tungpalenyo dagiti bilbilinko. 16Agdawatakto iti Ama ket ikkannakayto iti sabali a Mammagbaga nga agtaeng kadakayo iti agnanayon. 17Isu ti Espiritu a mangipakaammo iti kinapudno maipapan iti Dios. Saan a mabalin nga awaten ti lubong daytoy nga Espiritu, agsipud ta saanna a makita wenno am-ammo. Ngem am-ammoyo, ta agtaeng kadakayo ket adda kadakayo. 18“Inton pumanawak, saankayto a panawan a kasla ulila. Agsubliakto met laeng kadakayo. 19Bassit laengen a tiempo ket dinakto makitan ti lubong, ngem dakayo, makitadakto. Ket gapu ta agbiagak, agbiagkayto met. 20Inton dumteng dayta nga aldaw, maammoanyonto nga addaak ken ni Amak, ket addakayo met kaniak, kas iti kaaddak kadakayo. 21“Ti umawat ken mangtungpal kadagiti bilbilinko, isu ti agayat kaniak. Ti agayat kaniak, ayatento ni Amak; ayatekto met ken agparangakto kenkuana.” 22Kinuna ni Judas (saan a ni Judas Iscariote), “Apo, apay nga agparangka kadakami a saan ket nga iti lubong?” 23“Ti agayat kaniak, tungpalennanto dagiti saok,” insungbat ni Jesus. “Ayatento ni Amak, ket siak ken ti Ama umaykamto agtaeng kenkuana. 24Ti di agayat kaniak, dina tungpalen dagiti saok. Saan a nagtaud kaniak ti sao a nangngegyo, no di ket naggapu iti Ama a nangibaon kaniak. 25“Imbagak daytoy ta addaak pay kadakayo. 26Ti Mammagbaga nga ibaonto ti Ama iti naganko, isu ti Espiritu Santo. Isuronakayto iti amin a banag ken ipalagipnanto dagiti amin nga imbagak kadakayo. 27“Kappia ti ibatik kadakayo. Ti bukodko a kappia ti itedko kadakayo. Ngem saan a kas iti pannangted ti lubong ti pannangtedko kadakayo. Dikay madanagan ken mariribukan. Dikay agbuteng. 28Nangngegyo ti imbagbagak kadakayo a pumanawak ngem agsubliakto met laeng kadakayo. No inay-ayatdak, agragsakkayo koma ta mapanak iti Ama, ta natantan-ok ti Ama ngem siak. 29Naibagakon daytoy kadakayo sakbay a maaramid tapno inton mapasamak, mamatikayo. 30Diak makapagbayagen a makisao kadakayo, ta umayen ti agturay iti daytoy a lubong. Saannak nga iturayan, 31ngem masapul a maammoan ti lubong nga ayatek ti Ama. Dayta ti gapuna nga aramidek ti amin nga ibilinna kaniak. “Ala, umaykayon ket pumanawtayo ditoy.”