text:
Hungaria
Ti Hungaria i/ˈhʌŋɡəri/ (Hungaro: Magyarország [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] ( denggen)) ket maysa a naserraan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Europa.[5] Daytoy ket mabirukan idiay Labneng Karpato ken nabeddengan babaen ti Eslonakia iti amianan, Ukrania, ken Romania iti daya, Serbia, ken Kroasia iti abagatan, Eslobenia iti abagatan a laud ken Austria iti laud. Ti kapitolio ti pagilian, ken ti kadakkelan a siudadna, ket ti Budapest. Ti Hungaria ket maysa a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ti OECD, ti Visegrád a Grupo, ken ti Schengen a Tulagan . Ti opisial a pagsasaona ket ti Hungaro, a naamammuan pay a kas ti Magyar, a paset daytoy Finno-Ugric a grupo ken isu daytoy ti kaaduan a naisasao ti saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Kappon ti Europa.[6]
Kalpasan dagiti paset ti panawen a nagsasaruno a panagtataeng dagiti Celta, Romano, Huns, Eslabo, Gepid, ke Avar, ti pundasion ti Hungaria ket naipundar idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ti Hungaro a prinsipe a ni Árpád, a ti nalatak nga apona a ni San Esteban I ket naipangato iti trono idi 1000 AD iti balangat nga inpatulod babaen ni Papa Silvestre II manipud idiay Roma. Ti Pagarian ti Hungaria ket adda daytoyen manipud idi 946 a tawtawen,[nota 1] ken dagiti nadumaduma apuntos ket naikedkeddeng idi a kas maysa a nangruna a politikal a bileg idiay Europa, a maysa akadagiti kultural a sentro ti Lumaud a Lubong.[7][8] Kalpasan ti agarup a 150 a tawtawen ti bassit a Otomano a panaturay (1541–1699), ti Hungaria ket naitiptipon iti Habsburg a Monarkiay, ken kalpasan daytoy ket naikeddeng a kas gudua ti dua a monarkai ti Austro-Hungaria (1867–1918).
Daytoy ket maysa a nalatak a bileg aginggana idi gibus ti Sangalubongan a Gubat I, ti Hungaria ket nannugpalan a nakapukaw kadagiti agarup a 70 porsiento ti teritoriona, maysa a pagkatlo ti etniko a Hungaro a populasion,[9] ken amin dagiti sangladanna babaen ti Tulag ti Trianon,[10] a dagiti termino ket ket naikedkeddeng a nakaro unay babaen kadagiti kaaduan ti Hungaria.[11] Kalpasan ti nabagas nga ekonomiko ken politikal a pannakatalna, ti Hungaria ket nasakupan ti autoritario a turay, ken nagtengan ti pannakikaduana iti Nazi nga Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II. Kalpasan ti gubat, ti Hungaria ket tinurayan babaen dagiti Sobiet, a simsimrek iti panawen ti Komunista idi 1947 kalpasan ti pannakabangon ti Republika ti Tattao ti Hungaria. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti Hungaria ket nakagun-od ti nawatiwat a sangalubongan a pannakadlaw idi las-ud ti Rebolusion ti 1956, ti kadakkelan a yaalsa a rimsua iti kaunegan ti sakup ti Sobiet. Kalpasan ti paset tipanawen ti kadawyan a liberal a turay ti komunismo, idi 1989 ti Hungaria ket nangirugrugi ti naballigi a panaglukatna kadagiti pagbeddenganna iti Austria, a mangtulong daytoy ti panagpadaras ti panagrebba ti Dumaya a Panagkaykaysa.
Manipud idi 1989, ti Hungaria ket tinurturayanen babaen ti demokratiko a parlamentario a republika, ken tatta nga aldawen ket naikedkeddeng a kas maysa a narang-ay a pagilian nga adda ti nangato a matgedan nga ekonomia.[12] Ti Hungaria ket maysa kadagiti tallopulo a kadayegan a papanan dagiti turista iti lubong, a mangawawis kadagiti 10.2 a riwriw a turista ti tunggal maysa a tawen (2011).[13] Ti pagilian ket pagtaengan ti kadakkelan a sistema ti rukib ti napudot nga ubbog[14] ken ti maikadua a kadakkelan a napudot a danaw iti lubong (Danaw Hévíz), ti kadakkelan a danaw iti Tengna nga Europa (Danaw Balaton), ken ti kadakkelan a masna akaruotan idiay Europa (Hortobágy).
Pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti porma ti gobierno idi iti dayta a panawen ket nagbalbaliw wenno saan a naamammuan, a gapuanan kadagiti nabiit a panagsarsardeng
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Senso ti Populasion idi 2001 – Nailian ken kondado a datos – Pakabuklan ti datos". Nepszamlalas.hu.
- ^ KSH . Naala idi 15 Agosto 2012.
- ^ Senso a Datos idi 2011 ti Opisina ti Sentral a Hungaro ti Estadistika. Naala idi 27 Marso 2012.
- ^ a b c d "Hungary". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Heograpia ::Hungaria". cia.gov. Naala idi 31 Agosto 2011.
- ^ Sangalubongan a panakaisao: dagiti panggep para iti panagampon ti Inggles a bokabulario kadagiti sabsabali a pagsasao – Liblibro ti Google. Liblibro ti Google. Naala idi 20 Septiembre 2010.
- ^ Mario D. Fenyo. "Literaturea ken Politikal a Panagbalbaliw: Budapest, 1908–1918: Panagginnatang ti Pilosopiko a kagimongan ti Amerikano, 1987". Books.google.com.au.
- ^ Clara Margaret Czégény: Dagiti Tinawtawid a Hungaro a Reseta ni Helen
- ^ "Dagitinaranas a kinapudno – Pakasaritaan". MTI. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ Bernstein, Richard (9 Agosto 2003). "Daya ti Danube: Nakakalkaldaanga Siglo ti Hungaria". The New York Times. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ "Hungaria". Encarta. Naidulin manipud ti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 12 Nobiembre 2008.
- ^ Panakaidasig ti Pagilian ti Sangalubongan a Banko, 2007
- ^ "UNWTO Barometro ti Sangalubongan a Turismo". Organisasion ti Sangalubongan a Turismo. Naala idi 30 Hulio 2012.
- ^ "Agbiruk – Sangalubongan nga Edision – The New York Times". International Herald Tribune. 29 Marso 2009. Naala idi 20 Septiembre 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Hungaria idiay Wikimedia Commons
- Hungaria
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


c: text/html

text:
Bogotá
Ti Bogotá, Distrito a Kapitolio (Españiol a pannakabalikas: [boɣoˈta] ( denggen)), manipud idi 1991 aginggana idi 2000 ket tinawtawagan a ti Santafé de Bogotá, ket isu ti kapitolio, ken kadakkelan a siudad, ti Colombia. Daytoy ket nainaganan pay babaen ti nailian abatay-linteg a kas ti kapitolio ti departamento ti Cundinamarca, urayno ti siudad ti Bogotá ket buklen tattan ti maysa a nawaya a Kapitolio a distrito ken saanen nga administratibo a tagikua iti dayta adepartamento. Ti Bogotá ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad ti pagilian, nga adda ti 7,363,782 nga agtataeng manipud idi 2005.[5] Ti Bogotá ken ti metropolitano a lugarna, a mangiraman kadagiti munisipalidad a kas ti Chía, Cota, Soacha, Cajicá ken La Calera, ket adda ti populasion ti 7,881,156 idi 2005.[6]
Iti termino a kalawa ti daga, ti Bogotá ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Colombia, ken maysa kadagiti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a siudad iti lubong ken ti maikatlo a kangatuan a kapitolio a siudad idiay Abagatn nga Amerika iti 2,625 metro (8,612 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay, kalpasan ti Quito ken La Paz.[2] Nga adda kadagiti adu a unibersidad ken biblioteka, ti Bogotá ket naamammoanen a kas "Ti Atenas ti Abagatan nga Amerika".[7] Ti Bogotá ket agtagikua ti kadakkelan a paramo iti lubong, a mabirukan daytoy idiay Sumapaz a Lokalidad.[8] Ti siudad ket nairanggo a maika-54 iti 2010 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad[9] ken nailista akas ti sangalubongan a siudad iti Beta+ a kita babaen ti GaWC.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Henderson, James D.; Delpar, Helen; Brungardt, Maurice Philip; Richard N. Weldon (2000). Ti reperensia apagsurotan ti Latin Amerika apakasaritaan. M.E. Sharpe. p. 61. ISBN 978-1-56324-744-6. Naala idi 5 Agosto 2011.
- ^ a b "Bogotá una ciudad Andina" (iti Espaniol). la Alcaldía Mayor de Bogotá. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "DANE". Naala idi 13 February 2013.
- ^ http://es.wikipedia.org/wiki/Anexo:Departamentos_de_Colombia_por_IDH
- ^ "Boletín Censo General 2005 - Perfil Bogotá" (PDF). DANE. 13 Septiembre 2010. Naala idi 3 Nobiembre 2011.
- ^ "2005 a Senso" (iti Espaniol). Departamento Administrativo Nacional de Estadística DANE. Naala idi 2012-02-10.
- ^ "Atenas ti Abagatan nga Amerika". Revista. Naala idi 2010-07-15.
- ^ "Dagiti paramo idiay Latin nga Amerika". Samual Calde.com. Naala idi 1 Oktubre 2010.
- ^ "Ti Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad 2010". foreignpolicy.com. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ GaWC. "Ti Lubong Segun ti GaWC 2008". lboro.ac.uk. Naala idi 5 Marso 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Bogotá idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Bogotá manipud idiay Wikivoyage

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Anianto ti Aramiden ti Pagarian ti Dios?
Sungbat ti Biblia
Ti Pagarian ti Dios sukatannanto ti amin a gobierno ti tao ket agturayto iti intero a daga. (Daniel 2:44; Apocalipsis 16:14) Apaman a mapasamak dayta, ti Pagarian ti Dios . . .
Ikkatenna ti amin a nadangkes, a mangdangdangran kadatayo amin gapu iti kinamanagimbubukodanda. “
No maipapan kadagiti nadangkes, magessatdanto iti mismo a daga.”—Proverbio 2:22.
Pagpatinggaenna amin a gubat. “
[Ti Dios] pagsardengenna dagiti gubat agingga iti ungto ti daga.”—Salmo 46:9.
Mangyeg iti nam-ay ken kinatalged iti daga. “
Agbiagto a sitatalna ti tunggal maysa iti kaubasanna ken kadagiti kayona nga igos, ket awanto ti pagbutnganna.”—Mikias 4:4, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Pagbalinenna a paraiso ti daga. “
Ti let-ang ken ti awanan danum a rehion agragsakdanto, ket ti desierto a tanap agrag-onto ken agsabong.”—Isaias 35:1.
Ipaayanna ti amin a tattao iti makapnek ken makaparagsak a trabaho. “
Ti aramid dagiti bukodda nga ima usarento a naan-anay dagidiay [pinili ti Dios]. Saandanto nga agbannog iti awan kapapay-anna.”—Isaias 65:21-23.
Ikkatenna ti sakit. “
Awanto ti agtataeng nga agkuna: ‘Masakitak.’”—Isaias 33:24.
Pagpatinggaenna ti panaglakay wenno panagbaket. “
Ti lasagna agbalin a nasalsalibukag ngem iti kinaagtutubo; Isu agsubli kadagiti aldaw ti kired ti kinaagtutubona.”—Job 33:25.
Pagungarenna dagiti natay. “
Amin dagidiay adda kadagiti pakalaglagipan a tanem mangngegdanto ti [timek ni Jesus] ket rummuarda.”—Juan 5:28, 29.


text:
Herbert Hoover
Ni Herbert Clark Hoover (Agosto 10, 1874 – Oktubre 20, 1964) ket isu idi ti Maika-31 a Presidente iti Estados Unidos (1929–1933). Ni Hoover idi ket kasisigud a maysa a propesional ti panagmina nga inhenniero ken mannurat. A kas ti Sekretario ti Komersio ti Estados Unidos idi panawen ti 1920 babaen ni Presidente Warren Harding ken Calvin Coolidge, isu ket nangiparang-ay kadagiti pagkakaduaan a nagbaetan ti gobierno ken negosio babaen ti paset ti "ekonomiko a panagpabaro". Idi panagbutos ti presidente idi 1928, ni Hoover ket nalaka a nangabak ti Republikano a nominasion, urayno awan ti sigud a pannakasanayna ti nabutosan nga opisina. Ni Hoover ket isu ti kinaudi a sekretario ti gabinete a nabutosan a Presidente ti Estados Unidos, ken ti maysa laeng kadagiti dua a Presidente (kaduana ni William Howard Taft) a nabutosan nga awan ti sigud nga elektoral a pannakasanayna wenno nangato a ranggo ti milisia. Ti Amerika ket nabaknang ken optimistiko iti dayta a panawen ken daytoy ket nangipan ti guedday a panagballigi ti kinasuppiatna a ni Al Smith.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Herbert Hoover idiay Wikimedia Commons


text:
Kamelio
Ti kamelio ket maysa a paris ti ramay ti saka nga ungulata iti kaunegan ti henero ti Camelus, nga addaan kadagiti naisangsangayan a deposito ti taba a tinawtawagan kadagiti "pissuol" itibukotna. Dagiti dua a nabatbati a sebbangan ti kamelio ken ti dromedario, wenno maysa ti pissuolna a kamelio, daytoy ket patneng ti Tengnga a Daya ken ti Sara ti Aprika; ken ti Baktriano, wenno dua ti pissuolna a kamelio, daytoy ket agtataeng idiay Tengnga nga Asia. Napamo dagitoyen a dua a sebbangand; dagitoy ket mamngited ti gatas, karne, dutdot para kadagiti tela wenno tagilako, ken dagiti agob-obra nga ayup.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino a "kamelio" ket naala manipud ti Latin ken Griego (camelusken kamēlos) manipud ti Hebro wenno Penisio ti gāmāl, daytoy ket mabalin a pangited ti anag a ramut a kaibuksilan ti agbaklay wenno agawit (mainaig iti Arabiko ti jamala).[3][4]
Ti "kamelio" ket adu pay a naus-usar a mangipalawag ti aniaman kadagiti innem a kasla kamelio a mamalia iti pamilia ti Camelidae: dagiti dua nga agpayso a kamelio, ken ti uppat a Camalidae ti Abagatan nga Amerika: ti lama ken ti alpaka ket tinawtawagan dagitoy dagiti "kamelio ti Baro a Lubong", bayat a ti guanaco ken vicuña ket tinawtawagan dagitoy dagiti "kamelio ti Abagatan nga Amerika".[5][6]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Camelus gigas". ZipcodeZoo. BayScience Foundation, Inc. Naala idi 7 Disiembre 2012.
- ^ Falconer, Hugh (1868). Dagiti Paeleontolohiko a Pannakalaglagip ken dagiti Nota iti Naladaw a ni Hugh Falconer: Fauna antiqua sivalensis. R. Hardwicke. p. 231.
- ^ "camel". Ti Baro a Diksionario ti Amerikano ti Oxford (Maika-2 nga nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2005.
- ^ Herper, Douglas. "camel". Online a Diksionario ti Etimolohia. Naala idi 28 Nobiembre 2012.
- ^ "llama". Century Dictionary and Cyclopedia. wordnik. Naala idi 28 Nobiembre 2012.
- ^ Bornstein, Set (2010). "Important ectoparasites of Alpaca (Vicugna pacos)". Acta Veterinaria Scandinavica 52 (Suppl 1): S17. doi:10.1186/1751-0147-52-S1-S17. ISSN 1751-0147. Naala idi 28 Nobiembre 2012.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ramet, J. P. (2011). Ti teknolohia ti panagaramid ti keso manipud ti gatas ti kamelio (Camelus dromedarius). Papel ti Panagpataud ti Ayup ken Salun-at ti FAO. Rome: Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. ISBN 92-5-103154-1. ISSN 0254-6019. OCLC 476039542. Naala idi 6 Disiembre 2012.
- Vannithone; Davidson, A. (1999). "Kamelio". The Oxford companion to food. Oxford Oxfordshire: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 127. ISBN 0-19-211579-0.
- Camels and Camel Milk. Reporta nga inted babaen ti FAO, Nagkaykaysa aPagpagilian. (1982)
- Wilson, R.T. (1984). Ti kamelio. New York: Longman. ISBN 0-582-77512-4.
- Yagil, R. (1982). Dagiti Kamelio ken Gatas ti Kamelio. FAO Animal Production and Health Paper 26. Roma: Gunglo ti Makan ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. ISBN 92-5-101169-9. ISSN 0254-6019.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kamelio idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Lamelio idiay Wikiquote


text:
Kararua
Ti kararua, kadagiti adu a kaipapanan iti mitolohiko, dagiti relihioso, pilosopiko, ken dagiti sikolohiko a tradision, ket isu ti inkorporeal ken, kadagiti adu a panirigan, inmortal nga anag ti maysa atao, sibibiag a parsua, wenno banag.[1] Sugun kadagiti sumagmamano a relihion (mairaman dagiti Abrahamika arelihion iiti kaaduan kadagiti pormada), dagiti kararua—wenno wenno dagiti laeng inmortal a kararua a makbael iti panagikappon iti nainlangitan[2]—ket tagikua laeng dagiti naintaon a parsua. Kas pagarigan, ti Katoliko a teologo a ni Tomas Aquino ket nangigupit ti "kararua" (anima) kadagiti amin nga organismo ngem nangisursurro a dagiti laeng kararua to tao ti di matmatay.[3] Dagiti dadduma pay a relihion (naisangsangayan ti Hainismo) ket mangisursuroda nga amin a biolohiko nga organismo ket addaanda kadagiti kararua, ken dagiti dadduma pay ket nangibagbagada pay a dagiti saan a biolohiko nga entidad (a kas dagiti karayan ken kabambantayan) ket agtagikuada kadagiti kararua. Dayta kinaudi a naibaga pammati ket makunkuna iti animismo.[4] Ti Anima mundi ken ti Dharmic Ātman ket dagiti konsepto ti maysa a "balikas ti kararua."
T kararua ket mabalin a pamay-an a kas maysa a kanagnagan para iti espiritu, isip, pammanunotan wenno bagi.[5]
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "soul."Encyclopædia Britannica. 2010. Encyclopædia Britannica 2006 CD. 13 Hulio 2010.
- ^ Ti panangikappon iti nainlangitan ket mabalin a mairaman dagiti nadumaduma a konsepto a mairaman ti Pannkisalakan, Theosis, Henosis, Moksha ken dadduma pay
- ^ Peter Eardley ken Carl Still, Aquino: Ti Pagbagnosan para iti Mariribuk (Londres: Panagitultuloy, 2010), pp. 34–35
- ^ "Kararua", Ti Columbia nga Ensiklopedia, Maikanem nga Edision. 2001–07. Naala idi 12 Nobiembre 2008.
- ^ "Kararua", Encyclopædia Britannica. 2008. Naala idi 12 Nobiembre 2008.
Dagiti dadduma pay a nangibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Batchelor, Stephen. Budismo nga Awanan ti Pammati – aha.
- Chalmers, David. J., 1996, Ti Siaammo nga Isip: Iti Panagbiruk iti maysa a Kamamsapulan a Teoria, New York ken Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan
- Cornford, Francis, M., Griego a Relihioso a Panunot, 1950.
- Nagel, Thomas. (1974). “Kasano kadi ti agbalin a maysa a kurarapnit?” Pilosopiko a Panagrepaso, 83: 435–450.
- Rohde, Erwin, Pammanunotan: Ti Kulto dagiti Kararua ken ti Pammati iti Inmortalidad Kadagiti Griego, Londres: Routledge & Kegan Paul, 1925; inprenta manen babaen ti Routledge, 2000. ISBN 0-415-22563-9.
- Ryle, Gilbert, 1949, Ti Konsepto ti Isip, Londres: Hutchinson.
- Swinburne (1997). Ti Ebolusion ti Kararua. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baba, Meher (1967). Discourses. San Francisco: Pannaka-amammo manen ti Supismo. ISBN 1-880619-09-1.
- Bremmer, Jan (1983). Ti Nasap a Griego a Konsepto ti Kararua (PDF). Princeton: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-03131-2. Naala idi 16 Agosto 2007.
- Christopher, Milbourne, Panagbiruk para iti Kararua, Thomas Y. Crowell Publishers, 1979
- McGraw, John J., Utek ken Pammati: Ti maysa a Panagsukisok ti Kararua ti Tao, Aegis Press, 2004
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford kadagiti Taga-ugma a Teoria iti Kararua
- Ti kararua iti Hudaismo iti Chabad.org
- Ti Daan a Testamento a Konsepto iti Kararua babaen ni Heinrich J. Vogel
- Bagi, Kararua kenEspiritu Artikulo iti Warnakan ti Bibliko a Kinahusto
- "Soul". Katoliko nga Ensiklopedia. New York: Robert Appleton a Kompania. 1913.


text:
UTC+09:00
Ti UTC+09:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09.
Idi las-ud dagiti panagsakop ti Hapon (iti Borneo, Burma, Hong Kong, Daya nga India ti Olandes, Malaya, Pilipinas, Singapur, ken Pranses nga Indotsina), daytoy ket inus-usar idi a kadawyan nga oras a kakuyogna ti Tokyo aginggana ti pannakatnag ti Imperio ti Hapon.
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hapon - Alagaden nga Oras ti Hapon
- Amianan a Korea - Alagaden nga Oras ti Korea
- Abagatan a Korea - Alagaden nga Oras ti Korea
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan a daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Indonesia (akindaya) - Akindaya nga Oras ti Indonesia
- Moluccas
- Papua ken Laud a Papua (Baro a Guinea ti Indonesia)
- Daya a Timor - Oras idiay Daya a Timor
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alagaden nga Oras ti Singapur
- Oras idiay Cambodia
- Oras idiay Indonesia
- Oras idiay Laos
- Oras idiay Malaysia
- Oras idiay Pilipinas
- Oras idiay Rusia
- Oras idiay Bietnam
- Alagaden nga Oras ti Tokyo
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Dagiti sona ti oras ti Rusia - Dagiti agdama nga oras ti Rusia". TimeTemperature.com. Naala idi 14 Hulio 2012.


text:
Uyokan
Dagiti uyokan ket dagiti agtaytayab nga insekto nga asideg a kabagian dagiti alumpipinig ken dagiti kuton, ken dagitoy ket naam-ammuan iti papelda itifor their role in polinasion ken para iti panagpataud ti diro ken allid. Dagiti uyokan ket monopiletiko a tinaudan iti kaunegan ti nalatak a pamilia ti Apoidea, nga agdama a naidasig babaen ti di nairanggo a nagan nga Anthophila. Adda dagiti agarup a 20,000 a naamammuan a sebbangan dagiti uyokan kadagiti pito aginggana ti siam kadagiti mabigbigan a pamilia,[1] urayno adu kadagitoy ket saan a naipalpalawagan ken ti husto a bilang ket mabalin nga ad-adu. Dagitoy ket mabirukan kadagiti amin a kontinente malaksid ti Antartika, iti amin a pagtaengan iit planeta nga aglaon kadagiti napolinasion ti insekto nga agsabsabong a mulmula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Danforth BN, Sipes S, Fang J, Brady SG (Oktubre 2006). "Ti pakasaritaan dagiti nasap a a dibersipikasion ti uyokan a naibatay kadagiti lima a henero ken mainayon ti morpolohia". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 103 (41): 15118–23. doi:10.1073/pnas.0604033103. PMC 1586180. PMID 17015826.
Adu pay a mabasbas[urnosen | urnosen ti taudan]
- O'Toole, Christopher, ken ni Raw, Anthony. (1991). Dagiti Uyokan iti Lubong. New York: Facts on File.
- Michener, Charles D. (2007). Dagiti Uyokan iti Lubong, maikadua nga edision. Baltimore: Johns Hopkins.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Dagiti uyokan idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Apoidea idiay Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Maris
Ti plantilia ti {{maris}} ket mabalin a mausar a pangnayon ti span ti testo iti aniaman a naited a maris ti testo, a kas ti maysa a hex a kodigo ti RGB, #C9E72A, wenno animan a maris ti web: nalabbasit, asul, berde, mokasin, wenno nangisit nga orkidia, kdpy. Ti sanguanan a mris ket naiyasentarent, ngem ti panangiyasentar manen ti maris ti likudan, kitaen ti: {{bg}}.
Dagiti linaon
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
-
{{maris|nagan ti maris weeno kodigoti hex ti maris|Testo}}
-
Kas pagarigan:
{{maris|red|Kumusta, lubong!}} - mangited ti: Kumusta, lubong!
{{maris|#00F000|Kumusta, lubong!}} - mangited ti: Kumusta, lubong!
Mapataud a wikitext:
{{{2|}}}
Kitaen : dagiti maris ti web, para iti listaan dagiti maris. Ti saan a nasayaat ti pannakailetrana a nagan ti maris ket saanto a maireporta, ngem pagbalinenna ti testo nga agtuloy a kas nangisit a testo.
Dagiti panangikeddeng ti panagpataray[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti plantilia ket agusar laeng ti etiketa ti span :
{{{2}}} . Daytoy ket tumaray ti kapardas iti sumurok a 700 tunggal maysa a segundo, ken kapadpada ti annong ti at-atiddog a pannakaisurat ti etiketa ti span.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Maris
Ti plantilia ti maris ket mabalin a mausar a mangnayon ti span atesto iti aniaman a naited a maris ti testo
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{Background color}}
- {{Resize}}
- {{LinkColor}}


text:
Maipalubos Kadi ti Poligamia?
Sungbat ti Biblia
Adda tiempo nga impalubos ti Dios a maaddaan ti lalaki iti dua wenno ad-adu pay nga asawa. (Genesis 4:19; 16:1-4; 29:18-29) Ngem saan a dayta ti urnos ti Dios. Maymaysa ti intedna nga asawa ni Adan.
Inautorisaran ti Dios ni Jesu-Kristo a mangipasdek manen iti orihinal a pagalagadanna—ti pannakaadda ti maymaysa laeng nga asawa. (Juan 8:28) Idi napagsaludsodan ni Jesus maipapan iti panagasawa, kinunana: “
Ti nangparsua kadakuada nanipud idi damo inaramidna ida a lalaki ken babai ket kinunana, ‘Iti daytoy a rason, ti maysa a lalaki panawannanto ti amana ken ti inana ket makitiponto iti asawana, ket dagiti dua maymaysadanton a lasag.’”—Mateo 19:4, 5.
Idi agangay, kastoy ti impaltiing ti Dios nga isurat ti maysa kadagiti adalan ni Jesus: “
Tunggal lalaki maaddaan koma iti bukodna nga asawa ket tunggal babai maaddaan koma iti bukodna nga asawa.” (1 Corinto 7:2) Ibaga met ti Biblia nga asinoman a lalaki a kameng ti kongregasion Kristiano a maipaayan iti naisangsangayan nga annongen ket masapul nga “
asawa ti maymaysa a babai.”—1 Timoteo 3:2, 12.


text:
Kalendario a Huliano
Ti kalendario a HUliano, ket inpaammo babaen ni Julius Caesar idi 46 SK (708 AUC), daytoy idi ket reporma ti kalendario a Romano. Daytoy ket nangrugi idi 45 SK (709 AUC). Daytoy idi ti kaaduan a kalendario iti kaaduan ti Europa, ken dagiti pagtaengan a Europeano iti Kaamerikaan ken dadduma pay a luglugar, aginggana idi napasayaat ken sinukatan babaen ti kalendario a Gregoriano. Ti paggidiatan iti natimbenga a kaatiddog ti tawen a nagabetan ti Huliano (365.25 nga al-aldaw) ken ti Gregoriano (365.2425 nga al-aldaw) ket 0.002%.
Ti kalendario a Huliano ket adda iti kadawyan a tawen iti 365 nga al-aldaw a nabingbingay kadagiti 12 a bulan, a kas nailista iti Tabla ti bulbulan. Ti bisiesto nga aldaw ket nainayon iti Pebrero kada uppat a tawen. Ti tawen a Huliano ket isu a ti natimbeng ket 365.25 nga al-aldaw iti kaatiddog. Daytoy ket naikeddeng a panangipagarup iti tropikal (solar) a tawen. Urayno ammo idin dagidi Griego nga astronomo, manipud idi kenni Hipparchus, iti maysa a siglo sakbay ti reporma ti Huliano, a ti tropikal a tawen ket basbassit a minuto ngem ti 365.25 nga al-aldaw, ti kalandario ket sanna idi a lunadan para iti daytoy a paggiddiatan. Kas ti resulta, ti kalendario a tawen ket nakaala ti agarup a tallo nga aldaw iti tunggal uppat a siglo no maipada iti napalpaliiw nga ekuinokso a panpanawen ken dagiti tiempo. Daytoy a paggiddiatan ket sinimpa babaen ti reporma ti Gregoriano idi 1582. Ti kalendario a Gregoriano ket adda met laeng ti isu a bulan ken kaatiddog ti bulan a kas ti kalendario a Huliano,ngem mangisengngat kadagiti bisiesto nga aldaw segun ti sabali nga alagaden. Iti nagbanaganna, ti kalendario a Huliano ket agdama a 13 nga al-aldaw a naud-udi ngem ti kalendario a Gregoriano; kas pagarigan, ti 1 Enero iti kalendario a Huliano ket 14 Enero iti kalendario a Gregoriano.
Ti kalendario a HUliano ket nasukatanen a kas ti kalendario a sibil babaen ti kalendario a Gregoriano kadagit igangani amin a pagilian a dati a nagus-usar daytoy, urayno daytoy ket nagtultuloy a kalendario a sibil kadagiti dadduma a pagilian iti maika-20 a siglo. Kaaduan kadagiti denominasion ti Kristiano iti Laud ken luglugar nga naibanghelio babaen dagiti simbaan ti Laud ket sinukatanda metten ti kalendario a Huliano iti kalendario a Gregoriano a kas ti batayan para kadagiti bukodda lkalendario a liturhiko. Nupay kasta, kaaduan kadagiti sanga ti Akindaya a Simbaan nga Ortodokso ket agus-usar pay laeng ti kalendario a Huliano para it ipanagkarkulo kadagiti petsa dagiti makuti a rambakan, a mairaman ti Paskua ti Panagungar (Pascha). Adda met dagiti simbaan ti Ortodokso a nangampon ti Nabaliwan a kalendario a Huliano para iti panagpaliiw kadagiti natalinaay a rambakan, bayat nga adda met dagiti simbaan ti Ortodokso a nangibatbati ti kalendario a Huliano para kadagiti amin a panggep.[1] Ti kalendario a Huliano ket agdama pay laeng nga inus-usar babaen iti tattao a Berebere ti Amianan nga Aprika, ken idiay Bantay Athos. Iti porma iti kalendario nga Alehandro, daytoy ti batayan para iti kalendario nga Etiopiano, ken isu daytoy ti kalendario a sibil ti Etiopia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Para iti Agpapada a Petsa iti Paskua ti Panagungar. (5–10 Marso). Simbaan ti Konseho iti Lubong/Tengnga a Daya a Konseho dagiti Konsultasion ti Simbaan, Aleppo, Siria.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kalendario a Huliano idiay Wikimedia Commons
- Kalkalendario kadagiti napalabas a panawen ti WebExhibits.
- Kalendario MAS


text:
Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat (Ingles: World War II), ket maysa a sangalubonagan a suppiatan a nangrugi idi 1939 ken nalpas idi 1945. Kaaduan a nairaman dagiti adu a pagilian ti lubong, a nairaman dagiti Nalatak a Kabilegan, ken nakaaramid ti dua a nagsuppiat nga agkakadua a milisia: ti Agkakadua ken ti Pagtayyekan. Daytoy ti kaaduan a naisapasap a gubat ti pakasaritaan, nga adda dagiti agarup a 100 a riwriw a tattao a nagserbi kadagiti unidad ti milisia. Iti kasasaad a "dagup a gubat", dagiti kangrunaan a nakibinglay ket nagikabilda kadagiti amin nga ekonomia, industria, ken sientipiko nga abilidad para iti panagserbi gubat a ganetget, a nagborra ti panakailasin a nagbaetan dagiti paisano ken milisia a rekursos. Namarkaan baaben kadagiti naimudinganMarked a paspasamak a panakairaman kadagiti bunton panakapatay kadagiti paisano, a mairaman ti Holocausto ken ti isisu a panagusar ti nuklear nga armas iti panakigubat, a nagbanagan ti 50 riwriw aginggana ti sumurok a 70 riwriw a natnatay. Dagitoy a natnatay ket makaaramid iti daytoy a gubat ti kaaduan ti natay iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[1]
Urayno ti Hapon ket nakigubgubat idin iti Tsina idi 1937,[2] ti gubat ket sapasap a naibagbaga a daytoy ket nagrugi idi 1 Septiembre 1939, iti panagraut iti Polonia babaen ti Alemania, ken dagiti simmarunoa panagdeklarasion iti gubat iti Alemania babaen ti Pranses ken kaaduan kadagiti pagilian iti Imperio a Britaniko ken Mankomunidad. Ti Alemania ket kayatna nga agpatakder ti maysa a dakkel nga imperio idiay Europa. Manipud ti naladaw a 1939 aginggan ti nasapa a 1941, kadagiti serie iti kampania ken dagiti tulag, ti Alemania ket nagparakma wenno pinarmekna ti iti kaaduana kontinente ti Europa; iti tengnga ti Nasi-Sobiet a tulagan, ti agmangngamangnga bassit a Sobiet ket napno wenno bassit a naiparukma, nasakopan ken nagilpo ti teritorio dagiti innem a Europeano a kaarubana, ti mairaman ti Polonia. Ti Britani aken ti mankomunidad ket nabatbati nga is-isu laeng ti kangrunaan a puersa a nagtultuloy a nakilablaban a sumipiat ti Aksis, a dagiti gubat ket nararamid idiay Amianan nga Aprika ken ti pay nabayagen a Gubat ti Atlantiko. Idi Hunio 1941, ti Aksis a Europa ket nagirugi ti panagraut iti Kappon ti Sobiet, a nakaited daytoy ti panagrugi ti kadakkelan a teatro ti daga iti pakasaritaan ti gubat, a nakabedbed daytoy kadagiti kangrunaan a paset dagiti Aksis a puersa ti milisia. Idi Disiembre 1941, ti Hapon, a maipanggepanna ti mangituray iti Asia, ket timmipon iti Aksis, ti panagdaruros iti Estados Unidos ken dagiti tagikua ti Europa idiay Taaw Pasipiko, ken napardas a nangparukma ti kaaduan iti Lumaud a Pasipiko.
Ti panagabanse ti Aksis ket naipasardeng idi 1942, kalpasan a ti Hapon ket napaay kadagiti serie iti gubgubat ken dagiti Europeano a tropa ti Aksis ket naabakda idiay Amianan nga Aprika ken, mangikeddeng, idiay Stalingrad. Idi 1943, nga adda dagiti serie iti panakaabak ti Alemania idiay Dumaya a Europa, ti Aliado a panagraut iti Pasista nga Italia, ken dagiti panagballigi ti Amerikano idiay a Pasipiko, ti Aksis ket napukawna ti kaessemanna ken nangaramid kadagiti estratihiko a panagsanod kadagiti amin a sanguanan. Idi1944, dagiti lUmaud a Kumaduaan ket rinautda ti Pransia, bayat a ti Kappon ti Sobiet nakagunod met laeng kadagiti amin a napukawna a teritorio ken rinautna ti Alemania ken dagiti kumaduaanna. Ti gubat idiay Europa ket simmardent iti panakatiliw iti Berlin baben dagiti tropa ti Sobiet ken Polako ken ti simmaruno a awan kondisonna a panagsuko ti Alemania idi 8 Mayo 1945. Idi panawen ti 1944 ken 1945 ti Estado sUnidos ket inabakna ti marina ti Hapon ken natiliwna dagiti nagrunanga is-isla iti Laud a Pasipiko, a nangtinnag kadagiti bomba nga atomiko iti dayta a pagilian idi ti panagraut iti Hapon a Purpuro ("Balay nga Is-isla") ket nagbalin a nagarasugas. Ti gubat idiay Asia ket nagsardeng idi 15 Agostot 1945 idi ti Hapon ket immannurot a sumuko.
Ti dagup a panagballigi dagiti Kumaduaan kadagiti Aksis idi 1945 ket nagpasardeng iti daytoy a suppiat.Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw ti politiko a panagitaratar ken sosial a patakder iti lubong. Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (Ingles: UN) ket naipatakder tapno makaayaywan para iti internasional a panagtitinnulongan ken mangipawil kadagiti sumakbay a suppiatan. Dagiti nalatak a kabilegan ket isuda ti nagballigi iti gubat-ti Estados Unidos, Kappon ti Sobiet, Tsina, Britania, ken Pransia ken nagbalin dagitoy a permanente a kameng iti Salaknib a Konsilol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[3] Ti Kappon ti Sobiet ken ti Estados Unidos ket rimsuada a kas kadagiti agsinuppiat a nalatag a kabilegan, a nakaaramid daytoy ti entablada ti Nalamiis a Gubat, a nagbayag para kadagiti sumaruno a 46 a tawtawen. Iti kabayatan, ti impluensi dagiti nalatak a bileg ti Europa ket nagrugrugi ti panakaapdayda, bayat a ti dekolonisasion iti Asia ken Aprika ket nagrugi. Kaaduan kadagiti pagilian a nadadaelan kadgiti industriada ket immakarda iti ekonomia a panagungar. ti politiko a panagtitipon, a naipangpangruna ti idiay Europa, ket rimsua gapo kadagiti ganetget a panagtalinaed kadagiti panakibiang kalpasan ti gubat.
KronolohiaUrnosen
Ti panagrugi iti gubat ket sapasap a naamammoan nga idi 1 Septiembre 1939, iti panagrugi ti [Panagraut iti Polonia|Aleman a panagraut iti Polonia]]; ti Britania ken Pransia ket nagideklara ti gubat iti Alemani a kalpasan daytoy ti dua nga aldaw. Dagiti sabsabali a petsa para iti panagrugi iti gubat ketmairaman ti panagrugi iti Maikadua a Gubat ti Sino-Hapon idi 7 Hulio 1937.[4][5]
Dagiti dadduma ket sumorsurotda ti Britaniko a historiador a ni A. J. P. Taylor, nga isu ket nagtengtengngel a ti Gubat ti Sino-Hapon ken ti gubat idiay Europa ken dagiti koloniana ket nagpapadada a rimsua ken dagiti dua ket naitipon idi 1941. Daytoy nga artikulo ket agususar ti kadaywan a panagipetsa. Dagiti dadduma pay a petsa ti panagrugi ket sagpaminsan a nausar para iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket mairaman ti Italiano a panagraut iti Abyssinia idi 3 Oktubre 1935.[6]
Ti husto a petsa iti panakalpas ti gubat ket saan pay nga unibersal a inannurotan. Daytoy ket naipalplatiing a ti gubat ti ket nalpasan iti panagisardeng ti gubat iti 14 Agostot 1945 (V-J nga Aldaw), a saan a ti pormal a panagsulo ti Hapon (2 Septiembre 1945); iti daduma a pakasaritaan ti Europa, daytoy ket nagsardeng idi V-E nga Aldaw (8 Mayo 1945). Nupay kasta, ti Tulag iti Kappia iti Hapon ket saan a napirmaan aginggana idi 1951,[7] ken iti Alemania ket saan aginggana idi 1990.[8]
NapalabasUrnosen
Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ket nangbalbaliw ti politika a mapa, ti panakaabak dagiti Katengngaan a Bileg, a mairaman tiAustria-Hungaria, Alemania ken ti Imperio nga Otomano; ken ti 1917 panag-agaw ti Bolshevik ti bileg idiay Rusia. Ti kabayatan, dagiti agdama a nangabak a Kumaduaan a kas ti Pransia, Belga, Italia, Gresia ken Romania ket nakagun-odda kadagiti teritorio, bayat nga adda dagiti baro nga estado a napartuat idi gapu ti panakarebba iti Austria-Hungria ken dagiti imperio ti Ruso ken Otomano.
Iti kalpasan a nagbanagan ti gubat, ti iredentista ken rebankista a nationalismo ket nagbalin a nagruna kadagiti adu nga estado ti Europa. Ti rebankismo ken rebankismo ket napigsa idi idiay Alemania gapu iti naisangsangayan a teritorial, kolonial, ken busbos a napukpukaw a nagun-od gapu ti Tulag iti Versailles. Babaen ti tulag, ti Alemania ket nakapukaw ti agarup a 13 a porsiento ti balayna a teritorio ti ken amin kadagiti ballasiw taaw a teritoriona, bayat a naiparparit ti panagikapet kadagiti sabsabali nga estado, ti panagsupapak ket nasken, ken naikkan ti patingga no kasano ti kadakkel ken kapabilidad ti siiigam a buyot dagiti pagilian.[9] Ti kabayatan, ti Sibil a Gubat ti Rusia ket nangirugi ti panakapartuat iti Kappon ti Sobiet.[10]
Ti Imperio nga Aleman ket narunaw idi idiay Aleman a Rebolusion iti 1918–1919, ken napartuat ti maysa a demokratiko a gobierno, a naamammoan idi a kas ti Weimar a Republika. Ti pannakigubatan a paset ti panawen ket nakakita kadagiti panagriri a nagbaetan dagiti agsupsuporta dagiti baro a republika ken dagiti nagubsang a kasuppiatan dagiti kanawan ken kanigid. Urayno ti Italia ket maysa a kumaduaan ti diplomatiko a tulagan ket nakagun-od kadagiti teritorio, dagiti Italiano a nationalista ket nakaugetda gapu kadagiti nikarkari a naaramid babaen ti Britania ken Pransia a mangpatalged ti iseserrek ti Italiano iti gubat ket saan a natungpalan ti nagtutulagan ti kappia. Manipud idi 1922 aginggan idi 1925, ti pasista a tignay nga indauloan babaen ni Benito Mussolini ket nagagaw ti bileg idiay Italia nga adda ti nationalista, totalitariano, ken panagtitipon dagiti klase a programa a angikkat ti representatibo a demokrasia, namedmedan ti sosialista, kanigid a payak ken dagiti liberal a puersa, ken nagkamat ti maysa nga agresibo ganganaet nga annuroten a mangipunta ti panagpilit a panagpanday ti Italia a kas maysa a bileg ti lubong—ti maysa a "Baro nga Imperio a Romano".[11] Idiay Alemania, ti Nasi a Partido nga indauloan babaen ni Adolf Hitler ket nagkamkamat a mangibangon ti pasista a gobierno idiay Alemania. Ti kaadda ti rugi ti Nalatak a Panagsagsagaba, ti domestiko a panagsuporta para kadagiti Nasi ket dimmakkel ken, idi 1933, ni Hitler ket naidutok idi a kas ti Kanselor iti Alemania. Iti kalpasan a nagbanagan ti Reichstag a puor, ni Hitler ket nagpartuat ti estado a totalitariano nga adda laeng ti maymaysa a partido nga indauloan babaen dagiti Nasi.[12]
Ti Kuomintang (KMT) a partido idiay Tsina ket nangirugi ti maysa a panagkaykaysa a kampania a sumuppiat kadagiti rehional nga agtagtagikua kadagiti dagdaga ken napagkaykaysada ti Tsina idi tengnga ti 1920 a panawen, ngen isudan idin ket nairamanda ti maysa a sibil a gubat a kasuppiat kadagiti dati nga Insik a komunista a kumaduaanna.[13] Idi 1931, ti maysa a dumakdakkel a militaristiko nga Imperio a Hapon, a nabayagen a nagkamkamat ti panagimpluensia idiay Tsina[14] a kas ti umuna nga addang a nakitkita ti gobiernona a kas ti karbengan a panagturay ti Asia ti pagilian, ket inusarda ti Mukden a Pasamak a kas gapu a panagrugi ti panagraut ti Manchuria ken mangibangon ti tirtiris nga estado iti Manchukuo.[15] Gaputa nakapsut unay nga agresista ti Hapon, ti Tsina ket nagkidkidaw idiay Liaga ti Pagpagilian para iti tulong. Ti Hapon ket nagikkat manipud ti Liga ti Pagpagilain kalpasan a daytoy ket naipato para iti panagrautna ti Manchuria. Dagitoy dua apagilian ket nakilablabanda nadumaduma a gubat, iti Shanghai, Rehe ken Hebei, aginggana ti Tanggu a Panagsardeng ti Panagdangadang ket napirmaan idi 1933. Kalpasan daytoy, dagiti puersa ti Insik a boluntario ket nagtultuloyda nga agresista kadagiti panagriribok ti Hapon idiay Manchuria, ken Chahar ken Suiyuan.[16]
Ni Adolf Hitler, a kalpasan ti maysa a saan anagballigi a panagpadas a panagipalladaw ti gobierno ti Alemania idi 1923, ket nagbalin a ti Kanselor ti Alemania idi 1933. Isu ket nagikkat ti demokrasia, a nagitakder ti radikal, napaayatan ti maipapan ti puli a panagbaliw ti urnos ti lubong, ken nagrugi ti nawatiwat a panagarmas manen akampania.[17] Ti kabayatan, ti Pransia, tapno kakagun-od kadagiti kumaduaanna, ket pinalubosanna ti Italia idiay Ethiopia, a kinaykayat ti Italia a tagikuen. Daytoy apasamak ket napakaro idi nasapa a 1935 iditi Teritorio iti Saar Basin ket legado idi a naitipon iti Alemania kenni Hitler ken sinuppiatna ti Tulag iti Versailles, pinardasanna ti panagarmasna manen a programa ken nagipanguna ti konskripsion.[18]
Iti panagnamnama a mapasardeng ti Alemania, ti nagkaykaysa a Pagarian, Pransia ken Italia ket nagporma ti Stresa a Sanguanan. Ti Kappon ti Sobiet, ket nadanagan gapu ti dagiti gandat ti Alemania a panagtiliw ti nawatiwat a luglugar ti dumaya a Europa, ket nagsurat ti maysa a tulagan iti agsinnaranay a panagtulong ti Pransia. Sakbay daytoy a nagrugi, ti Pranko-Sobiet a tulag ket nasken idi a mapan ti burokrasia iti Liga iti Pagpagilian, a nakaaramid daytoy nga awan ti kagatna.[19][20] Nupay kasta, idi Hunio 1935, ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nagaramid ti maysa a nawaya a tulagan ti marina nga adda ti Alemania, a nagpasayaat dagiti dati a gawidan. Ti Estados Unidos, ket nagdandanag kadagiti napaspasamak idiay Europa ken Asia, ket nangipasa ti Neutralidad a Tignay idi Agosto.[21] Idi Oktubre, ti Italia ket rinautna ti Ethiopia, ken ti Alemania ket isisu laengen idi ti kangrunaan a Europeano a pagilian nga agsupsuporta ti panagraut. Ti Italia nangikkat ti panagsuppiatna ti gandat ti Alemania a nga agsagepsep ti Austria.[22]
Ni Hitler ket kinaritna ti Versailles ken Dagiti Tulag ti Locarno a tultulag babaen ti remilitarisasion ti Rhineland idi Marso1936. Isu ket nakaawat ti bassit a panagsungbat manipud kadagiti dadduma a bileg ti Europa.[23] Idi nangrugi ti Sibil a Gubat ti Espania idi Hulio, ni Hitler ken Mussolini ket nagsuporta ti pasista ken autoritariano a puersa ti nationalista kadagiti sibil a gubatda asumuppiat ti sinupurtaran ti Sobiet a Spaniol Republika. Dagitoy dua a bangir ket nagusar iti daytoy a suppiat ti mangpadas kadagiti baro nga armas ken pamay-an ti pannakigubat,[24] a dagiti Nationalista ket nangabakda ti gubat idi nasap a 939. Idi Oktubre 1936, ti Alemania ken Italia ket nagporma ti Roma-Berlin nga Aksis. Kalpasan ti maysa a bulan, ti Alemania ken Hapon ket nagpirmada ti Kontra-Komintern a Tulag, a tiniponan ti Italia ti simmaruno a tawen. Idiay Tsina, kalpasan ti Xi'an a Pasamak ti Kuomintang ken dagiti puersa ti komunista ket nakitinnulagda ti panagsardeng ti suppiat tapno mairepresentada ti maysa a nagkaykaysa a sanguanan a mangsuppiat ti Hapon.[25]
Dagiti pasamak sakbay ti gubatUrnosen
Invasion of EthiopiaUrnosen
Ti Maikasua nga Italo–Abisinio a Gubat ket maysa idi a nabiit a kolonial agubat a nangrugi idi Oktubre 1935ken nalpas idi Mayo 1936. Ti gubat ket naglabanan a nagbaetan dagiti siiigam a puersa war was ti Pagarian iti Italia (Regno d'Italia) ken dagiti siiigam a puersa iti Etiopiano nga Imperio (a naamammoan pay a ti Abisinio). Ti gubat ket nagbanagan ti milisia a panagsakup iti Etiopia ken ti panakaikapet kadagiti baro a napartuat a kolonia ti Italiano a Daya nga Aprika (Africa Orientale Italiana, wenno AOI); iti maipatinayon, daytoy ket nakaiparang ti kakapsut iti Liga dagiti Pagpagilian a kas maysa apuersa ti panagpreserba ti kappia. Ti Italia ken Etiopia ket kameng idi dagitoy a dua a pagpagilian, ngem ti Liga ket awan ti inaramidna nga idi ti naudi ket nalawag a naglabsing ti bukod nga Artikulo X ti Liga.[26]
Sibil a Gubat ti EspañiaUrnosen
Ti Alemania ken Italia ket nangipabulod ti suporta ti Nationalista nga insureksion lnga indauloan babaen ni heneral Francisco Franco idiay España. Ti Kappon ti Sobiet ket nagsuporta ti panakaikapet ti adda a gobierno, ti Espaniol a REpublika, a nakapakpakita ti kumanigid a kakaykayatanna. Ti Alemani ken USSR inusarda daytoy a palikud a gubat a kas maysa nga opurtunidad a mangsubok kadagiti napasayaat anga armas ken taktika. Ti naigagara a Panagbomba iti Guernica babaen ti Aleman a Condor a Sangaarbanan idi Abril 1937 ket nagiparawad ti nawatiwat a panagdandanag a ti sumaruno a nagruna agubat ket agiraman ti nakaro nga aligaget a panagraut a panabomba dagiti paisano.[27][28]
Panagraut ti Hapon iti TsinaUrnosen
Idi Hulio 1937, ti hapon ket tiniliwna ti dati nag imperial nga Insik a kapitolio iti Beijing kalpasan a nagidurog ti Rangtay Marco Polo a Pasamak, a nagpatinggaan ti Hapon akampani aa mangraut ti amain a Tsina.[29] Dagiti Sobiet ket pinardasanda apinirmaan ti maysa a di-naranggas atulag iti Tsina tapno mangipabulod ti suporta a materiales, a nagpataud ti panakapalpas ti dati a pagtitinnulongan ti Alemania ken Tsina. Ni Heneralissimo Chiang Kai-shek nangibaniaga dagii bukodna a kalaingan abuyot tapno agsalaknib ti Shanghai, ngem kalpasan ti tallo a bulan a panakilablaban, ti Shanghai ket natnag. Dagiti Hapon ket nagtultuloyda a nagidurduron kadagiti puersa ti Insik, ti panakatiliw ti kapitolio ti Nanking idi Disiembre 1937 ket nagitalek ti Nanking a Nadawen apanagpapatay.
Idi Hunio 1938, dagiti puersa ti Insik pinasardengda dagiti panagiduron ti Hapon babaen ti panaglayos ti Duyaw a Karayan; daytoy a namayan ket nakaited ti panawen para iti panagisagana dagiti Insik kadagit panagsalaknibda idiay Wuhan, ngem ti siudad ket natiliw idi Oktubre.[30] Dagiti panagballigi ti milisia ti Hapon ket saan a nagyeg ti panakarebba iti Insika resitansia a ninamnama a magun-od ti Hapon, embes ket ti gobierno ti Tsina ket immalis idiay kaunegan ti Chongqing ken nagtultuloy a nakigubat.[31]
PaammoUrnosen
- ^ Kalpasan ti panagtinnag iti Maikatlo a Republika iti Pransia idi 1940, ti de facto a gobierno ket ti Turay ti Vichy. Nagibalin kadagiti mayat dagiti pagtayyekan nga annuroten aginggana idi Nobiembre 1942 a nagbatbati a pormal nga agmangngamangnga. Ti Nawaya a Puersa a Pransia, nga agnaed idiay Londres, ket naibigbigan dagiti Agkakadua a kas ti opisial a gobierno idi Septiembre 1944.
- ^ 23 Agosto 1939, ti USSR ken Alemania nagpirma da iti saan a managriribok a tulag, sectreto a biningbingay to Daya a Europa iti globa nga inpluensia. Ti panagisardeng ti gubat ti USSR iti Hapon idi 16 Septiembre 1939; rinaut ti Polandia idi 17 Septiembre 1939; rinaut ti Pinlandia idi 30 Septiembre 1939; pinilit nga innayon dagiti estado ti Baltiko idi Hunio 1940; innala ti dumaya a Romania idi 4 Hulio 1940. idi 22 Hunio 1941, ti USSR ket rinauot babaen ti Pagtayyekan ti Europa; ti USSR ket timmipon kadagit pagilian a makilablaban kadagiti pagtayyekan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Sommerville, Donald (2008). Ti Kompleto a Nailadawan a Pakasaritaan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Atoritario apanakaidatag iti Kadaksana Suppiat iti Pakasaritaan ti Nagtagitaoan nga adda ti Panagusig dagiti Naikeddengan a Panagsarak ken Naisangayan a Nagsuppiatan. Lorenz Books. p. 5. ISBN 0-7548-1898-5.
- ^ Barrett, David P; Shyu, Lawrence N (2001). Ti Tsina iti kontra Hapon a Gubat, 1937–1945: politiko, kultura ken kagimongan. Tomo 1 kadagiti Panagadal iti moderno a Pakasaritaan ti Tsina. New York: Peter Lang. p. 6. ISBN 0-8204-4556-8. Di ammo a parametro
|unused_data=di naikaskaso (tulong)
- ^ Ti Salaknib aKonsilo ti UN, naala idi 5-15-2012
- ^ Chickering, Roger (2006). Ti Lubong iti Dagup a Gubat: Sangalubongan a Suppiat ken dagiti Politiko ti Panagdadael, 1937–1945. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 64. ISBN 0-275-98710-8. Naala idi 15 Nobiembre 2009.
- ^ Fiscus, James W (2007). Kritikal a Perspektibo iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Rosen Publishing Group. p. 44. ISBN 1-4042-0065-7. Naala idi 15 Nobiembre 2009.
- ^ (Ben-Horin, Eliahu (1943). Ti Tengnga a Daya: Nagsasabtan iti Pakasaritaan. W. W. Norton & Co. p. 169; Taylor, A. J. P (1979). Kasano ti Panagrugrugi dagiti Gubat. Hamilton. p. 124. ISBN 0241100178; Yisreelit, Hevrah Mizrahit (1965). Panagadadal ti Asia ken Aprika, p. 191). Para iti 1941 kitaen ti (Taylor, A. J. P (1961). Ti Taudan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Hamilton. p. vii; Kellogg, William O (2003). Amerikano a Pakasaritaan ti Nalaka a Pamay-an. Edukasianal a Serie ni Barron. p. 236 ISBN 0764119737). Adda pay dagiti kapanunutan a ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ken ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket agpadpada a paset iti "Sibil a Gubat ti Europa" wenno "Maikadua a Tallopulo a Tawen a Gubat". (Canfora, Luciano; Jones, Simon (2006). Demokrasia idiay Europa: Maysa a Pakasaritaan iti Ideolohia. Wiley-Blackwell. p. 155. ISBN 1405111313; Prin, Gwyn (2002). Ti Puso iti Gubat: Iti Bileg, Suppiat ken Obligasion iti Maikaduapulo ket Maysa a Siglo. Routledge. p. 11. ISBN 0415369606).
- ^ Masaya, Shiraishi (1990). Ti Panakibiang ti Hapon iti Bietnam, 1951–1987. SEAP a Pagipablaakan. p. 4. ISBN 0-87727-122-4.
- ^ "Dagiti Panakibiang ti Alemania-Amerikano – Tulag iti Kinaudi a Nagbanagan a Maipangngep iti Alemania (dua a manayonan ti uppat)". Usa.usembassy.de. Naala idi 29 Enero 2012.
- ^ Kantowicz 1999, p. 149
- ^ Davies 2008, pp. 134–140
- ^ Shaw 2000, p. 35
- ^ Bullock 1962, p. 265
- ^ Preston 1998, p. 104
- ^ Myers 1987, p. 458
- ^ Smith 2004, p. 28
- ^ Coogan, Anthony. "Dagiti Boluntario a Buyot iti Amianan a daya a Tsina". Pakasaritaan Tatta nga Aldaw 43. Naala idi 14 Nobiembre 2009. "Nupay nga adda dagiti tropa nga Insik idiay Amianan a daya a nakasanud idiay abagatan, adda dagiti napalab-og babaen dagiti nagpaspasanga Buyot tiHapon ken nakasangoda idi ti panagpili iti panagresista a daytoy ket naisuppiat kadagiti bilbilin, wenno suuko. Adda dagiti nagbilbilin a simmuko, a nakagun-od ti nagato nga opisina iti tirtiris a gobierno, ngem dagiti dadduma nakilabanda kadgiti nagparparmek. Dagiti puersa a binibilinda ket isu dagityo ti immuna a buyot dagiti boluntario" Ti testo ti "dateHUlio 1993" ket di naikaskaso (tulong)
- ^ Brody 1999, p. 4
- ^ Zalampas 1989, p. 62
- ^ Record 2005, p. 50
- ^ Mandelbaum 1988, p. 96
- ^ Schmitz, David F (2001). Ti Immunaa nasirib a Tao. Rowman & Littlefield. p. 124. ISBN 0-8420-2632-0.
- ^ Kitson 2001, p. 231
- ^ Adamthwaite 1992, p. 52
- ^ Graham 2005, p. 110
- ^ Busky 2002, p. 10
- ^ Barker, A. J (1971). Ti Panagrames iti Etiopia 1936. Ballantine Books. pp. 131–2. ISBN 0-345-02462-1.
- ^ Beevor, Antony (2006). Ti Gubat par aiti España: Ti Sibil a Gubat ti España 1936–1939. Londres: Phoenix. pp. 258–260. ISBN 0-7538-2165-6.
- ^ Budiansky, Stephen (2004). Bileg ti Angin : Dagiti lallaki, Dagiti Makina, ken dagiti Kapanunotan a Nangrebulosionario ti Gubat, manipud ti Kitty Hawk aginggana ti Golpo a GubatII. Londres: Viking. pp. 209–211. ISBN 0-670-03285-9.
- ^ Fairbank, John King; Feuerwerker, Albert; Twitchett, Denis Crispin (1986). Ti Cambridge a pakasaritaan iti Tsina. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. pp. 547–551. ISBN 0-521-24338-6.
- ^ Fairbank, John King; Feuerwerker, Albert; Twitchett, Denis Crispin (1986). Ti Cambridge a pakasaritaan iti Tsina. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 566. ISBN 0-521-24338-6.
- ^ Taylor, Jay (2009). Ti Heneralissimo: Ni Chiang Kai-shek ken ti panagsagsagaba para iti moderno a Tsina. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. pp. 150–152. ISBN 978-0-674-03338-2.


text:
LAOAG CITY - Nakipagpaset ni Nora Aunor ti selebrasyon ti Himala sa Buhangin a paset ti panagpiesta ti La Virgen Milagrosa a Patron Saint ti Ilocos Norte a maang-angay iti sand dunes iti iti ti Paoay.
Nagyaman ni Ate Guy kadagiti taga Ilocos Norte kangrunaan na kenni Gov Imee Marcos ti panangimbitar da iti nasao a selebrasyun kangrunaan na ti panakaaramid ti replica na.
Pormal a naipakita iti publiko ti estatw ni Aunor a daytoy ti nagakem kas Elsa ti pelikula nga Himala a na-shooting iti nasao a lugar iti kallabes
Ti Himala sa Buhangin ket nakaitampokan ti nagduduma nga aktibidad.


text:
Frank Lloyd Wright
Ni Frank Lloyd Wright (naipasngay a kas ni Frank Lincoln Wright, Hunio 8, 1867 – Abril 9, 1959) ket maysa idi nga Amerikanmo a nga arkitekto, dumidibuho ti kaunegan, mannurat ken manursuro, a nagdaremdem kadagiti adadu ngem 1,000 a patakder ken nakalpas kadagiti completed 500 nga obra. Ni Wright ket namatmati iti panagdibuho kadagiti patakder a maibagay iti nagtagitaoan ken dagiti enbiromentona, ti maysa apilosopia a tinawtawaganna ti organiko nga arkitektura. Daytoy a pilosopia ket kasayaatan anaipakpakita babaen kadagiti daremdemna para iti Agtintinnag a danum (1935), a daytoy idi ket tinawtawagan a "ti kasayaatan ti amain a panawen nga obra ti Amerikano nga arkitektura".[1] Ni Wright ket daulo idi ti Prairie a Pagadalan a tignay ti arkitektura ken nagiparang-ay ti konsepto ti Usoniano a balay, ti naisalsalumina apanakasirmatana para iti urbano a panagplano idiay Estados Unidos.
Dagiti obrana ket mairaman dagiti kasisigud ken dagiti naipabarbaro a kas pagarigan dagiti adu a sabsabalia kita ti pasdek, a mairaman dagitiopisina, simsimbaan, dagiti pagadalan, dagiti natayag a pasdek, dagiti otel, ken dagiti museo. Ni Wright ket nagdaremdem pay kadagiti adu a kaunegan nga elemento dagiti pasdekna, a kas dagiti alikamen ken namantsaan a sarming. Ni Wrightket nagsursurat kadagiti 20 a libro ken dagiti adu nga artkulo ken isu idi ket nadayeg nga agleklektura idiay Estados Unidos ken Europa. Dagiti namarisana kabukbukodan a biagna ket kankanayon a maipadpadamag, a kaaduan anaindayegan ti 1914 nga uram ken dagiti panagpapatay idiay Taliesin nga estudiona. Isu ket naindayeganen a naamaamuan iiti kabibiagna, ni Wright ket nabigbigan idi 1991 babaen ti Amerikano nga Instituto dagiti Arkitekto a kas "ti kalatakan nga Amerikano nga arkitekto ti amin a panawen."[1]
Dagiti linaon
Nasapa a tawtawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Frank Lloyd Wright ket naipasngay idi idiay pagtaltalonan nga ili ti Richland a Sentro, Wisconsin, Estados Unidos, idi 1867 ken nanaganan ti Frank Lincoln Wright. Ti amana, a ni William Carey Wright (1825–1904), ket maysa idi a dinaydayawan a lokal nga orador, maestro ti musika, sagpaminsan nga abogado, ken itinerante a ministro. Ni William Wright ket nakiamammo ken nakiassawa kenni Anna Lloyd Jones (1838/39 – 1923), ti maysa amanursuro ti kondado a pagadalan, ti napalabsa a tawen idi isu ket agtrabtrabaho a kas ti superintendente\ kadagiti eskuelaan para iti Kondado ti Richland. Kasisigud a nanipud idiay Massachusetts, ni William Wright ket maysa idi a Baptista a ministro, ngem kalpasan daytoy isu ket timmipon ti pamilia ti asawana iti Unitariano a pammati. Ni Anna ket kameng idi ti dakkel, nabaknang ken nadayeg a naamammuan a pamilia dagiti Unitariano a Lloyd Jones, a nagimagrado manipud idiay Gales a napan idiay Spring Green, Wisconsin. Maysa kadagiti kabsat ni Anna a lallaki ket ni Jenkin Lloyd Jones, nga agbalinto a nangruna apigura iti panakaiwarwaras ti Unitariano a pammati idiay Lumaud nga Estados Unidos. Dagiti nagannak kenni Wright ket napigsa ti pakinakemda a tattao nga adda ti idiosinkratiko a kinaykayatan a naipatawid kaniana. Segun ti biograpiana ti inana ket nagirangarang, idi idu ket masikog ti immuna nga anakna, a daytoy ket dumakkelto nga agipatakder kadagiti napintas a pasdek. Ti inanan ket nagdekorasion ti nagtaraknanna kadagiti kinitkitikit ti Inggles a katedral a pinigis kadagiti warknakan tapno maawis ti ambision ti maladaga. Ti pamilia ket immalis idiay Weymouth, Massachusetts idi 1870 tapno agministro ni William iti bassit a kongregasion.
Idi 1876, ni Anna ket binisitana ti Sentenario a Pabuya idiay Philadelphia ken nakakita ti maysa a pabuya ti edukasinal a muton a pinartuat babaen ni Friedrich Wilhelm August Fröbel. Dagitoy a muton, a naamammuan a kas ti Froebel a Sagsagut, ket dagitoy ti pundasion para iti panagpabpabaro a kurikulonmna ti kindergarten. Ti nasanay a manursuro, ni Anna ket naragragsakan idi babaen daytoy a programa ken gimmatang ti maysa a agasmang kadagitoy a muton para iti pamiliana. Ti ybing a Wright ket kaaduana nagayayayam kadagitoy a muton. Dagitoyo ket heometriko a nasukogan ken mabalin a maaramid kadagiti nadumaduma a kombinasion tapno makaporma ti tallo a dimension ti a maararamid. Daytoy ti kasano a panagilawlawagan ni Wright, iti autobiograpiana, ti impluensia kadagitoy a panagsansanay iti kabukbukodanna ng arangian ti panagdaremdem: "Para kadagiti adu a tawtawen Nagtugtugawak idiay bassit a lamisaan ti Kindergarten. . . ken nagayayayamak . . . kadagitoy a kubiko, ti nagtitimbukel ken ti trianggulo-dagitoy nalamuyot a muton a kayo ti arse . . . Amin ket adda kadagitoy a ramayko tatta nga aldaw . . ."[2] Adu kadaiti pasdekna ket naamammuan para kadagiti heometriko a kalawag.
Ti pamilia ni Wright ket nagsagsagabada ti pinansia idiay Weymouth ken nagsublida idiay Spring Green, Wisconsin, a ditoy ti nagsupsuporta a pamilia ti Lloyd Jones ket makatulongda kenni William fa makabiruk ti pagtrabahoan. Nagtalinaedda idiay Madison, a ditoy ket mangisursuro ni William ti musika ken nagserbi a kas ti sekretario ti baro a naporma a kagimongan ti Unitariano. Nupay ni William ket maysa idi nga aday nga ama, isu ket ket nakibinbiningay kadagiti annakna ti panagayatna ti musika, a naipangpangruna dagiti obra ni Johann Sebastian Bach.
Kalpasan idi nagedad ni Wright ti 14, nagsina dagit nagannak kaniana. Ni Anna ket napauten a sann a nagayayat ti saan a panakatultulong ni William para iti pamiliana ken nangibaga kaniana apumanawen. Ti diborsio ket nalpas idi 1885 kalpasan idi nangidarum ni William kenni Anna para iti kaawan ti pisikal a panagayat kaniana. Ni William ket pinanawanna ti Wisconsin kalpasan ti diborsio ken ni Wright ket nagitunton a saannan anakitkita ti amana kalpasan daytoy.[3] Iti daytoy a panawen ni Wright ket binaliwanna ti tengnga anaganna manipud ti Lincoln iti Lloyd iti panagpammadayaw ti pamilia ti inana, dagiti Lloyd Jones. A kas ti isu-isu a nabatbati a lalaki iti pamilia, ni Wright ket nangipagarup ti pinansia a responsibildad responsibility para iti inana ken dagiti dua a kakabsatna a babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Brewster, Mike (Hulio 28, 2004). "Frank Lloyd Wright: Arkitekto ti Amerika". Business Week (The McGraw-Hill Companies). Naala idi Enero 22, 2008.
- ^ Alofsin, Anthony (1993). Frank Lloyd Wright--ti Napukaw a Tawtawen, 1910-1922: Ti Panagadal ti Impluensia. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. p. 359. ISBN 0-226-01366-9; Hersey, George (2000). Arkitektura ken Heometria iti Panawen ti Baroko. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan. p. 205. ISBN 0-226-32783-3.
- ^ Ti Autobiograpia, babaen ni Frank Lloyd Wright, Duell, Sloan ken Pearce, New York City, 1943, p. 51
Dagiti napilpili a libro ken artikulo iti pilosopia ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Autobiograpia, babaen ni Frank Lloyd Wright (1943, Duell, Sloan ken Pearce / 2005, Pomegranate; ISBN 0-7649-3243-8)
- Frank Lloyd Wright: Ti Pangyuna dagiti Pamunganayan ti Arkitektura, babaen ni Robert McCarter (1991, Princeton Architectural Press; ISBN 1-878271-26-1)
- Usoniano a Balbalay ni Frank Lloyd Wright: Dagiti Daremdem para iti Kalalainganna a Pateg ti Maysa a Pamilia a Balbalay, by John Sergeant (1984, Watson-Guptill; ISBN 0-8230-7178-2)
- Usoniano a Balbalay ni Frank Lloyd Wright (Wright kadagiti Panakataldiap a Serie), babaen ni Carla Lind (1994, Pomegranate Communications; ISBN 1-56640-998-5)
- "Iti Kaso ti Arkitektura", Arkitektural a Rehistro, Marso, 1908, babaen ni Frank Lloyd Wright. Naipablaak iti Frank Lloyd Wright: Dagiti Naurnog a Sinursurat, tom. 1 (1992, Rizzoli; ISBN 0-8478-1546-3)
- Masna a Balay, Ti, babaen ni Frank Lloyd Wright (1954, Horizon Press; ISBN 0-517-02078-5)
- Taliesin a Panagilaglagipan: Dagiti adi u a Tawen a Nasakbayak, iti Las-ud, ken Kalpasan ti Panakibinnalayan kenni Frank Lloyd Wright, babaen ni Earl Nisbet (2006, Meridian Press; ISBN 0-9778951-0-6)
- Kinapudno a maisuppiat ti Lubong: Ni Frank Lloyd Wright ket Agsasao para iti Organiko nga Arkitektura, ed. babaen ni Patrick Meehan (1987, Wiley; ISBN 0-471-84509-4)
- Ti Panakaawat ti Arkitektura ni Frank Lloyd Wright, babaen ni Donald Hoffman (1995, Dover Publications; ISBN 0-486-28364-X)
- Usonia : Daremdem para iti Amerika ni Frank Lloyd Wright, Alvin Rosenbaum (1993, Preservation Press; ISBN 0-89133-201-4)
- Frank Lloyd Wright, babaen ni Daniel Treiber (2008, Birkhäuser Basel, maiak-2, napabaro nga edision; ISBN 978-3-7643-8697-9)
Dagiti biograpia ni Wright[urnosen | urnosen ti taudan]
- Frank Lloyd Wright: Arkitektura, ti tao a nagtagikua ti dagana, babaen ni Iovanna Lloyd Wright (1962, Doubleday; OCLC 31514669)
- Many Masks, babaen ni Brendan Gill (1987, Putnam; ISBN 0-399-13232-5)
- Frank Lloyd Wright, babaen ni Ada Louise Huxtable (2004, Lipper/Viking; ISBN 0-670-03342-1)
- Frank Lloyd Wright: ti Biograpia, babaen ni Meryle Secrest (1992, Knopf; ISBN 0-394-56436-7)
- Frank Lloyd Wright: Ti Biagna ken Arkitektura, babaen ni Robert Twombly (1979, Wiley; ISBN 0-471-03400-2)
- Frank Lloyd Wright: babaen ni Vaccaro, Tony, (2002, Kultur-unterm-Schirm)
- The Fellowship: Ti Saan pay a naibagbaga a Sarita ni Frank Lloyd Wright ken ti Taliesin a Kumaduaan, babaen ni Roger Friedland ken Harold Zellman (2006, Regan Books; ISBN 0-06-039388-2)
- Panagayayata kenni Frank, babaen ni Nancy Horan, (2008, Random House, Inc; ISBN 0-345-49499-7)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Frank Lloyd Wright idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Frank Lloyd Wright idiay Wikiquote
- Pundasion ni Frank Lloyd Wright Opisial a sapot ti pagsaadan
- Frank Lloyd Wright, Naipakasaritaan a Kagimongan ti Wisconsin
- Dagiti pasdek ni Frank Lloyd Wright
- 1867 a pannakaipasngay
- 1959 nga ipupusay
- Dagiti Amerikano nga arkitekto
- Dagiti Amerikano a dumidibuho ti alikamen
- Dagiti Amerikano a Kristiano a pasipista
- Dagiti Amerikano a Unitariano
- Dagiti arkitektural a teoretiko
- Dagiti tattao nga Amerikano ti Inggles a kaputotan
- Dagiti modernista nga arkitekto
- Dagiti arkitekto ti maika-20 a siglo
- Organiko nga arkitektura
- Tattao manipud idiay Chicago, Illinois
- Tattao manipud idiay Oak Park, Illinois
- Tattao manipud idiay Kondado ti Richland, Wisconsin
- Tattao manipud idiay Scottsdale, Arizona
- Prairie nga Eskuela nga arkitektura
- Dagiti Amerikano nga artista ken agpatpataud ti namantsaan a sarming
- Alumni ti Unibersidad ti Wisconsin–Madison
- Tattao nga Amerikano ti Gales a kaputotan
- Dagiti arkitekto manipud idiay Wisconsin
- Dagiti panteistas
- Dagiti nakaawat ti Naarian a Medalia ti Balitok
- Dagiti Amerikano a mannurat ti arkitekto
- Dagiti arkitekto ti NRHP


text:
Davao del Norte
Ti Davao del Norte a sigud nga ammo kas Davao, ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Tagum. Kabeddengna dagiti probinsiati Agusan del Sur iti amianan, Bukidnon iti laud, Tanap ti Compostela iti daya, ken ti Siudad ti Davao iti abagatan.
Paset ti Davao del Norte ti Isla ti Samal iti abagatan ti Golpo ti Davao. Sigud met a paset ti Davao ti probinsia ti Tanap ti Compostela agingga a napagbalin a naan-anay a probinsia idi 1998. Sakbay ti 1967, dagiti uppat ita a probinsiaa Davao del Norte, Davao Oriental, Davao del Sur, ken Tanap ti Compostela ket maymaysa a probinsia a managan iti Davao.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti iti 8 nga ili ken 3 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013


text:
Kapas
Ti kapas ket nalamuyot, nasariwagwag a napateg a sagut nga agtubo iti marakapas, wenno ti nasalakniban a kapsula, iti likmut dagiti bukel ti mula a kapas ti henero ti Gossypium. Ti sagut ket gangani puro a selulosa. Babaen dagiti masna a kasasaad, dagiti marakapas ket maisarigagay a mapaadu ti pannakaiwarwaras dagiti bukel.
Ti mula ket bassit a kayo a patneng kadagiti tropikal ken subtropikal a rehion iti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Kaamerikaan, Aprika, ken India. Ti kaaduan a dibersidad ti naatap a sebbanagn ti kapas ket mabirukan idiay Mehiko, ken sarunuen met babaen ti Australia ken Aprika.[1] Ti kapas ket nawaya idi a naimuyongan iti Daan ken Baro a Lublubong. Ti Inggles a nagan ket naala manipud ti Arabiko a (al) qutn قُطْن, a nairugi a naus-usar idi 1400 AD.[2] Ti kastila a balikas ti, "algodón", ket naala met iti Arabiko.
Ti sagut ket kaduan a masansan a tibbien kadagiti linabag wenno panait ket inus-usar ti panagaramid ti nalamuyot, maangsan a tela. Ti panagusar ti kapas para iti lupot ket naamammuan a napetsaan kadagiti prehistori a paset ti panawen; dagiti pirgis ti lupot a kapas ket napetsaan manipud idi 5000 SK ket nakali dagitoy idiay Mehiko ken idiay Sibilisasion ti Ginget ti Indus (moderno nga aldaw a Pakistan ken dagiti paset ti India). Urayno daytoy ket nataltalonen manipud idi ugma, ti pannakaparnuay idi ti laddit ti kapas a nangipapaba ti ngina ti panagpataud a nakaiturongan ti adu a pannaka-usarna, ken isu ti kaaduan a naus-usar a masna a sagut ti lupot iti panagkawes ita nga aldaw.
Dagiti agdama a karkulo para it ipanagpataud ket agarup a 25 riwriw tonelada iti tinawen, a mangiraman ti 2.5% kadagiti matalon a daga iti lubong . Ti Tsiana ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti kapas iti lubong, ngem kaaduan kadagitoy ket domestiko nga inus-usar. Ti Estados Unidos ket isun ti kadakkelan nga agiluluwas kadagiti adu a naplabas a tawtawen.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Biolohia ti Gossypium hirsutum L. and Gossypium barbadense L. (kapas). ogtr.gov.au
- ^ Metcalf, Allan A. (1999). Ti Lubong kadagiti Adu a Balikas. Houghton Mifflin. p. 123. ISBN 0-395-95920-9.
- ^ "Dagiti masna a sagut: Kapas", Internasional a Tawen ti Masna a Sagsagut
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Kapas idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Kinapudno ken dagiti pigura ti Panagtagilako ti Kapas idi 2007 iti PBS.org


text:
Burundi
Ti Republica ti Burundi (sigud nga Urundi) ket maysa a bassit a pagilian iti rehion ti Great Lakes iti Africa. Linawlaw ti pagilian ti Rwanda iti amianan, Tanzania iti abagatan ken daya, ken ti Demokratiko a Republica ti Congo iti laud. Nupay awanan iti aplaya ti Burundi, agarud isuamin a beddeng daytoy iti laud ket naipaabay iti Dan-aw ti Tanganyika.
- Burundi
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio


text:
Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
Usaren ti {{Listaan dagiti kapitolio ti Europa babaen ti rehion |state=collapsed}} tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
Usaren ti {{Listaan dagiti kapitolio ti Europa babaen ti rehion |state=expanded}} tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
Usaren ti {{Listaan dagiti kapitolio ti Europa babaen ti rehion |state=autocollapse}} tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
collapsed ket naiyasentaren a kas isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Kategoria:Nagkaykaysa a Pagarian
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 2 a subkatkategoria, manipud ti 2 a dagup.
G
- Gran Britania (1 K, 3 P)
I
- Inglatera (1 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Nagkaykaysa a Pagarian"
Ti sumaganad a 3 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 3 a dagup.
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Akin-amianan nga Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti NATO


text:
Sabado
Ti Sabado ket isu ti maikainnem nga aldaw iti lawas idiay Pilipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikapito wenno maudi nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Biernes ken Domingo, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Hebreo a shabbāt wenno "panaginana", iti maudi nga aldaw a makuna a panagsardeng iti panagparsua iti dios dagiti Hudeo iti lubong, kas naisuratan ti libroda a Henesis iti Biblia. Isu nga ti aldaw ti Sabado iti pinagmisa dagiti Judeo ("Aldaw iti Pinaginana"), ket isu naggapuanan iti balikas nga Aldaw iti Sabbath kadagiti Kristiano. Inyalisda ti pinagmisada iti Domingo (tapno masurot nga isu iti aldaw ni Hesus ken masuppiatda pay dagiti Hudeo) . Ti dadduma nga kultura iti lubong, ti Sabado ket matawagan ti "Aldaw iti Saturno" kas Saturday iti Ingles.
Inampon dagiti Ilokano iti kalendario dagiti Kristiano a Kastila idi simmakup ti Espania ti Pilipinas.


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
Republika Hrvatska.ogg
Čeština:
Výslovnost
Republika Hrvatska
English:
Pronunciation of
Republika Hrvatska
Petsa
2007-01-04 (first version); 2007-01-04 (last version)
Taudan
Originally from
en.wikipedia; description page was here.
Mannurat
Čeština:
originální uploader byl
PopStevo
na
en.wikipedia
English:
Original uploader was
PopStevo
at
en.wikipedia
Pammalubos
( Ti panagusar manen iti daytoy a papeles)
Public domain Public domain false false
Daytoy nga obra ket naibbatanen iti
babaen ti mannurat, pagturayan a publiko . Daytoy ket maipakat iti sangalubongan. PopStevo at the wikipedia project
In case this is not legally possible:
Ni PopStevo ket mangited ti sinoman ti karbengan nga agusar iti daytoy nga obra para iti aniaman a panggep, nga awan dagiti kasasaad, malaksid no adda dagiti kasasaad a masapul babaen ti linteg.
Kasisigud a listaan pang-ipan [ urnosen ]
(All user names refer to en.wikipedia)
2007-01-04 17:43
PopStevo 0×0×0 (24081 bytes) 2007-01-04 17:38
PopStevo 0×0×0 (29675 bytes) Pakasaritaan ti papeles
Ipindut ti maysa a petsa/oras tapno makitam ti papeles iti kasisigud a langana iti dayta nga oras.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 10:23, 27 Hulio 2007 1.8 s (24 KB) Sevela.p {{Information |Description={{cs|Výslovnost '''Republika Hrvatska'''}}{{en|Pronunciation of '''Republika Hrvatska'''}} |Source={{cs|Původně z [http://en.wikipedia.org en.wikipedia]; popisná stránka byla [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Image Panagusar ti papeles
Ti sumaganad a silpo ti panid ditoy a papeles:
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panag-usar idiay an.wikipedia.org
Panag-usar idiay ar.wikipedia.org
Panag-usar idiay cy.wikipedia.org
Panag-usar idiay de.wikipedia.org
Panag-usar idiay en.wikipedia.org
Panag-usar idiay eo.wikipedia.org
Panag-usar idiay es.wikipedia.org
Panag-usar idiay fr.wikipedia.org
Panag-usar idiay kn.wikipedia.org
Panag-usar idiay nah.wikipedia.org
Panag-usar idiay ne.wikipedia.org
Panag-usar idiay ro.wikipedia.org
Panag-usar idiay si.wikipedia.org
Panag-usar idiay ta.wikipedia.org
Panag-usar idiay tr.wikipedia.org
Panag-usar idiay vi.wikipedia.org
Panag-usar idiay zh.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Wayawaya nga Agpili? Konkontrolen Kadi ti Dios ti Gasatmo?
Sungbat ti Biblia
Padpadayawannatayo ti Dios babaen ti panangtedna kadatayo iti wayawaya nga agpili, isu a nawayatayo nga agdesision imbes a ti Dios wenno ti gasat ti mangikeddeng iti aramidentayo. Kitaem no ania ti isursuro ti Biblia.
Ti Dios pinarsuana ti tao iti ladawanna. (Genesis 1:26) Gapu iti dayta, addaantayo iti abilidad a mangiparangarang iti ayat ken hustisia, saan a kas kadagiti animal nga iturturong ti nainkasigudan a panunotda. Ken kas iti Namarsua kadatayo, addaantayo iti wayawaya nga agpili.
Posible a maammuantayo ti masakbayantayo. Iparparegta ti Biblia a ‘pilientayo ti biag babaen ti panagimdeng iti [timek ti Dios],’ kayatna a sawen, babaen ti panagtulnog kadagiti bilinna. (Deuteronomio 30:19, 20) Awan serserbi daytoy a tukon, ken naulpit pay ketdi ti Dios, no awanantayo iti wayawaya nga agpili. Imbes a pilitennatayo nga agtulnog, siaayat a kinuna ti Dios: “O no koma laeng pudno nga ipangagmo dagiti bilinko! Iti kasta ti talnam agbalin a kas iti maysa a karayan.”—Isaias 48:18.
Ti panagballigi wenno pannakapaaytayo ket saan nga inkeddeng ti gasat. No kayattayo ti agballigi iti ar-aramidentayo, masapul nga ipakattayo ti amin a kabaelantayo. “Isuamin a masarakan ta imam nga aramiden,” kuna ti Biblia, “aramidem buyogen ti mismo a bilegmo.” (Eclesiastes 9:10) Kunana pay: “Dagiti gakat daydiay nasaet sigurado a mangipaay iti pagsayaatan.”—Proverbio 21:5.
Ti wayawaya nga agpili ket napateg a sagut ti Dios, ta daytoy ti mangtignay kadatayo a mangayat kenkuana iti ‘intero a pusotayo’—gapu ta dayta ti kayattayo.—Mateo 22:37.
Saan kadi a konkontrolen ti Dios ti amin a banag?
Pudno nga isursuro ti Biblia a ti Dios ket Mannakabalin-amin ken ti pannakabalinna ket saan a kabaelan a lapdan ti siasinoman. (Job 37:23; Isaias 40:26) Nupay kasta, saanna nga us-usaren ti pannakabalinna a mangkontrol iti amin a banag. Kas pagarigan, kuna ti Biblia a ti Dios ‘winatwatna ti panagteppel’ iti nagkauna a Babilonia, a kabusor ti ilina. (Isaias 42:14) Kasta met laeng ita, inkeddengna nga an-anusan dagidiay mangus-usar iti wayawayada nga agpili a mangdangran kadagiti sabsabali. Ngem saan nga agnanayon a kasta ti aramiden ti Dios.—Salmo 37:10, 11.


text:
Pinarsua Kadi ti Dios ti Diablo Tapno Subokennatayo?
Sungbat ti Biblia
Ipakita ti Biblia a ti Dios saanna a pinarsua ti Diablo. Imbes ketdi, pinarsuana ti maysa a persona a nagbalin a Diablo. Kastoy ti kuna ti Biblia maipapan iti Dios: “
Naan-anay ti aramidna, ta amin a daldalanna kinahustisia. Maysa a Dios ti kinamatalek, a kenkuana awan ti di kinahustisia; Isu nalinteg ken napalungdo.” (Deuteronomio 32:3-5) Kadagita a sasao, maikunatayo nga adda idi tiempo a perpekto ken nalinteg ni Satanas a Diablo, kinapudnona, maysa idi kadagiti anghel nga annak ti Dios.
Iti Juan 8:44, kinuna ni Jesus a ti Diablo ket “
saan a nagtakder a di maisin iti kinapudno,” a mangipakita a ni Satanas ket sigud a napudno ken awanan basol.
Ngem kas kadagiti dadduma a parsua ni Jehova nga addaan iti pannakabael nga agpanunot, ti anghel a nagbalin a Satanas ket addaan iti wayawaya nga agpili iti naimbag wenno dakes. Gapu ta pinilina a busoren ti Dios ken sinugsoganna a kumanunong kenkuana ti umuna a pagassawaan, inaramidna ti bagina kas Satanas, a ti kayatna a sawen ket “Bumusbusor.”—Genesis 3:1-5; Apocalipsis 12:9.


text:
Pagsasao nga Indones
Ti Indones (Bahasa Indonesia) ket isu ti opisial a pagsasao iti Indonesia. Daytoy ket maysa a naiyalagad a rehistrar iti Malaka a dialekto iti Malay, maysa nga Austronesio a pagsasao a naus-usaren idi a kas maysa a lingua franca iti purpuro ti Indonesia kadagiti napalabas a sig-siglo.
Ti Indonesia ket isu ti maikapat a kapusekan ti populasion a pagilian iti lubong. Iti daytoy a dakkel a populasion na, ti bilang dagiti tattao a nalaing nga agsao iti Indonés ket agbalbalinen a makaabot ti agarup a 100%, nag agpabalin ti Indonés, ken ti Malay, a maysa kadagiti kaaduan a maisasao a pagsasao iti lubong.[1]
Kaadua kadagiti Indonesio, a parte manipud ti panagsasao ti nailian a pagsasaoa, ket kadawyan da a nalaing nga agsao iti sabali pay a rehional a pagsaso (ti kas pagarigan ket mairaman ti Habanes, Minangkabau ken Sundanese) a dagitoy ket kadawyan a maususar kadagit balbalay ken iti kaunegan dagiti komunidad. Kaaduan kadagiti pormal nga edukasion, ken kaasitgan amin dagiti nailian a midia ken dagiti sabsabali a kita ti pannakisarita, ket nakababalin nga inususar ti Indones. Idiay Daya a Timor, nga isu daytoy idi ket maysa a probinsia ti Indonesia manipud idi 1975 aginggana idi 1999, ti Indonés ket isu ti mabigbigan babaen ti batay-linteg a kas maysa kadagiti dua a pang-obra a pagsasao (ti sabali pay ket ti Inggles), a maikaduaan dagiti opisial a pagsasao iti Tetum ken Portuges.
Ti Indonisio a nagan para iti daytoy a pagsasao ket Bahasa Indonesia (literal a "ti pagsasao iti Indonesia"). Daytoy a sao ket saggpaminsan a mabirukan pay iti naisuratan wenn naisasao nga Inggles. Ti patinayon pay, daytoy a pagsasao ket sagpaminsan pay a makunkuna a kas "Bahasa" babaen dagiti agsasao iti Inggles, ngem daytoy ket kayat na a saoen laeng ket "pagsasao" ken isu ngarud a saan na a teknikal a mainaganan ti pagsasao nga Indones.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Neil Sneddon. Ti Pagsasao nga Indones: Ti Pakasaritaan na ken Pabuyan iti Moderno a Kagimongan. UNSW Press, 2004. Panid 14."


text:
Wikipedia:Pagiwanwanan
Kangrunaan a linlinteg ken annuroten iti Ilokano Wikipedia
Karbengan ti kopia (Inggles: copyright)
Saanka nga agkopia kadagiti artikulo, ladladawan, wenno dadduma pay a bambanag, uray sadino man a naggapuan wenno nagtaudanna, no dimo impakada iti akinsurat, akin-gapuanan, wenno akinkukua iti karbengan ti kopia. Maisuppiat ti daytoy, kabsat. Awan koma ti agkusit wenno agmamanok ditoy gimongtayo.
Nawaya a panakaiwaras
Babaen ti GNU Lisensia iti Nawaya a Dokumentasion. Masapul a maawatam a dagiti aramidem, buklem, suratem, ken ikabil ditoy Ilokano Wikipedia ket mabalin a maiwaras ken mabalbaliwan nga awanan bayad ken responsibilidad. No dimo maawat wenno ipagelmo nga adda sabsabali a nawaya a mangaramat ken mangbalbaliw iti sinurat wenno tagikukuam, maibalakad a saanmon nga ikabkabil daytoy, wenno saanka a makisali ditoy a gandat.
Natimbang a pammati wenno awan ay-ayonanna a panirigan
Iti masasao ti Ingglés a neutral point of view. Amintayo ket addaan kabukbukodan a pammati ken panirigan iti nadumaduma a bambanag, kanigid wenno kanawan, agpangato wenno agpababa. Pangngaasitayo koma ta padasentayo ti magna iti tengnga. dagiti kinapudno, laeng. Awan ti agenda, awan ti mangaskasaba, awan ti mangkankanunong iti maymaysa a pammati wenno pamanunotan uray ania nga urit ti pampammatim. Ensiklopedia daytoy, saan a simbaan.
Kasparigan:
- Ni Ferdinand Marcos ket naipasngay idiay Sarrat, Ilocos Norte. Napudno, mayat.
- Ni Ferdinand Marcos ket isu ti kalaingan a presidente ti Pilipinas. Pamanunotan daytoy, madi.
- Ni Ferdinand Marcos ket bastos a lakay, okinnana! Pamanunotan a makadadael, madi.
Ania pay dagiti madi ken mayat iti Ilokano Wikipedia
- Ti Ilokano Wikipedia ket gimongtayo amin a Samtoy a kayatna a makita a mangitampok, mangpadakkel, mangsalimetmet iti nasudi a pagsasaotayo. Pangngaasitayo, agsisingpettayo met, a. Awan ti agaapa, agpipinnukkaw, agiinninsulto. Bagitayo iti Iloko.
- Ti Ilokano Wikipedia ket agpaay a pagadalan ken pagsursuruan iti nagduduma a bagi ti ammo ken pannakaammo. Saan a lugar a pagikampaniaan wenno pagiwarawagan iti kabukbukodan wenno personal a politika wenno pammati. Kitaen ti natimbang a pammati ken panirigan iti ngato.
- Amin ket maawis nga agsurat, makigamulo, makitinnulong iti daytoy a gandat. Saanka a bumdeng, agduadua wenno agbabain. Adukami a mangibaga wenno mangimano a mangtaming kadagiti artikulo ditoy no kas pagarigan adda kammali wenno biddut.


text:
Wikipedia:Datos ti tao
Ti datos ti tao ket naipangruna nga agasmang ti metadata a mabalin ken nasken a mainayon kadagiti biograpiko nga artikulo laeng. Daytoy ket buklen ti naiyalagad a pagikabilan dagiti datos para kadagiti batayan a pakaammo ti tao (name, ababa a pangiladawan, dagiti petsa ti pannakaipasngay ken ipupusay, ken dagiti lugar ti nakaipasngayan ket pimmusayan), a saan a kas ti konbensional a linaon ti Wikipedia, daytoy ket mabalin a maiyaon ken maproseso babaen kadagiti panangikatologo a ramit ken mausarto kadagiti nadumaduma a panggep, kasla iti panangited nasayaat a kapabilidada ti panagbiruk, panagusig ti estadistika, automatiko a panangikategoria, ken dagiti listaan ti kasangay.
Ti pananginayon ti plantilia ti {{Datos ti tao}} iti biograpiko nga artikulo ket ssan a mangbaliw ti kasisigud a pannakaiparang, gaputa ti pakaammo ket saan a naipanngep a mabasa babaen ti tao ken agtagtaginayon a nailemmeng malaksid no baliwan dagiti agar-aramat dagiti personal nga estilo (CSS) tapno maiparang dagitoy.
Panggep[urnosen | urnosen ti taudan]
No awan ti agpapada a panagporma, a kas ti (naipasngay .... ipupusay ...) parentesis, daytoy ket narigat unay ti automatiko a panagiyaon ti naserbi a pakaammo manipud kadagiti biograpiko nga artikulo. Daytoy ket narigat pay ti automatiko a panangi-alpabetiko kadagiti biograpiko nga artikulo, gaputa dagiti titulo ket kadawyanda a mangrugi iti umuna a nagan ti tao (urayno maus-usaren ti DEFAULTSORT para iti dayta). Babaen ti pananginayon ti naiyalagad a metadata kadagiti kasta nga artikuloto, mabalin ti mangiyannong ti pannakapartuat kadagit ibaro a panangipakat para iti linaon ti Wikipedia, kasla dagiti CD-ROM ti Wikipedia , naisangayan a panangipakat ti panagbiruk, kdpy. Manamnama a daytoy ket isunto ti umuna nga addang para iti panagpasayaat ti semantiko a linaon ti Wikipedia.
Panagkita ti datos ti tao[urnosen | urnosen ti taudan]
Babaen ti kasisigud, ti datos ti tao ket saan a makita dagiti agar-aramat, tapno makita nasken nga aramiden dagiti sumaganad:
Tapno agnanayom amakita dagiti datos ti tao, nasken a nakastrekka. Kalpasanna urnosem (wenno agpartuat) iti panid ti Espesial:Mypage/skin.css ken inayon dagiti sumaganad a linia:
table.persondata {display:table !important;}
wenno, no agus-usarka ti Microsoft Internet Explorer 7 wenno nasapsapa:
table.persondata {display:block !important;}
Panag-usar ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Puesto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panag-usar ti plantilia ti {{Datos ti tao}}, kopian ti wikitext dita baba ken ikabil iti gibus ti biograpiko nga artikulo ken manualmo nga ikabil dagiti parametro, wenno usaren ti AWB a mabalin nga aginayon ti plantilia ken semi-automatiko nga agikabil ti pakaaamo manipud kadagiti infobox. No manual nga agikabilka ti plantilia, ikabilmo sakbay ti dagiti kategoria. Ti {{DEFAULTSORT:Sort key}} ket saan nga agpayso a plantilia ngem dagus a paset ti panangikategoria, ken isu a nasken a maipuesto ti baetan ti datos ti tao ken dagiti kategoria.
{{Datos ti tao
| NAGAN =
| PAGPILIAN A NAGNAGAN =
| ABABA A PANGILADAWAN =
| PANNAKAIPASNGAY =
| NAKAIPASNGAYAN =
| PIMMUSAY =
| PIMMUSAYAN =
}}
Ti sumaruno, ikkam amin dagiti pagikabilan ti datos. Siguraduem a ti nagan ket maikabil nga umuna ti apelyedo (kapada ti panangilista ti kategoria). Saan nga ikkaten dagiti awan linaonn a pagikabilan ti datos, kas pagarigan, no ti tao ket sibibiag pay, ibatim a blanko ti petsa ken lugar ti ipupusay. Dita babae ket ti kas pagarigan iti nasayaat a naaramid a plantilia:
{{Datos ti tao
| NAGAN = Magellan, Ferdinand
| PAGPILIAN A NAGNAGAN = Magalhães, Fernão de (Portuges); Magallanes, Fernando de (Espaniol)
| ABABA A PANGILADAWAN = Eksplorador ti baybay
| PANNAKAIPASNGAY = Primabera ti 1480
| NAKAIPASNGAYAN = Sabrosa, Portugal
| PIMMUSAY = Abril 27, 1521
| PIMMUSAYAN = Isla ti Mactan Island, Cebu, Pilipinas
}}


text:
Papa Siricio
Ni Santo Papa Siricio, ket isu ti Obispo ti Roma manipud idi Disiembre 384 (ti petsa a Disiembre—15 wenno 22 wenno 29—is ket saan a napasinkedan)[1] aginggana idi pimmusay idi 26 Nobiembre399, ken isu ti simmaruno kenni Damaso I ken isu ket sinaruno babaen ni Anastasio I.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio (Libreria Editrice Vaticana 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), p. 9*
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Siricio idiay Wikimedia Commons


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Isuroyo Kadagiti Annakyo Dagiti Moral a Prinsipio
Kuna ni Loida, * maysa nga ina idiay Mexico: “Maiwarwaras dagiti kondom iti eskuelaan, isu a pagarupen dagiti tin-edyer nga awan pagdaksanna ti pannakiseks basta agusarda iti dayta.”
Kuna ni Nobuko, maysa nga ina idiay Japan: “Idi sinaludsodko iti barok no ania ti aramidenna no is-isuda iti nobiana, kinunana a dina ammo.”
IDI babassit pay dagiti annakyo, pinagbalinyo kadi a natalged ti pagtaenganyo? Nalabit inakkubanyo dagiti pagsaksakan ti koriente, indulinyo dagiti natadem a bambanag, ken inikkanyo iti barandilias dagiti agdan tapno laeng natalged ti anakyo.
No kasta laeng koma ti kalakana ti panangtaginayon iti kinatalged ti tin-edyer nga anakyo! Ita, ad-adun ti pakadanaganyo, kas iti: ‘Agbuybuya kadi ti anakko iti pornograpia?’ ‘Mangipatpatulod kadi ti balasangko iti makagargari a ladawanna babaen ti selpon?’ Ken ti makapadanag a saludsod, ‘Narugso kadi ti anakko a tin-edyer?’
Naan-anay a Panangkontrol—Saan a Solusion
Adda dagiti nagannak a kanayon a mangbambantay ken mangsipsiput iti amin a garaw dagiti annakda a tin-edyer. Nagangayanna, ad-adda laeng nga inlimed ti adu kadakuada ti mismo nga aramid nga iparparit dagiti nagannakda.
Nabatad a ti panangkontrol ket saan nga isu ti solusion. Ni Jehova a Dios mismo ket saanna nga us-usaren dayta a wagas tapno agtulnog dagiti parsuana, ket rumbeng a kastakayo met kas nagannak. (Deuteronomio 30:19) Gapuna, kasano a matulonganyo dagiti annakyo a tin-edyer a makaaramid kadagiti nainsiriban a desision mainaig iti moral?—Proverbio 27:11.
Ti maysa a napateg a pamay-an ket ti patinayon a pannakisarita kadagiti annakyo, a rugianyo dayta bayat nga ubbingda pay. * (Proverbio 22:6) Inton agtutubodan, itultuloyyo a kasarita ida. Kas nagannak, dakayo koma ti kangrunaan a gubuayan ti mapagpannurayan nga impormasion. Kuna ni Alicia, maysa a balasang a taga-Britania: “Ipagarup ti adu a tattao a nasaysayaat a dagiti gagayyemmi ti kasaritami maipapan iti seks, ngem saan nga agpayso dayta. Kayatmi a dagiti nagannakmi ti pagtaudan ti kasta nga impormasion. Agtalekkami iti ibagbagada.”
Kasapulan Dagiti Umiso a Prinsipio
Bayat a dumakdakkelda, nasken a maammuan dagiti annak ti ad-adu pay maipapan iti seks ngem iti basta pannakayinaw ken pannakayanak laeng. Masapul met a “nasanay dagiti pannakabalin ti pannakaawatda a mangilasin agpadpada iti umiso ken di umiso.” (Hebreo 5:14) Kaipapanan dayta a kasapulanda dagiti prinsipio—moral a pagalagadan a buklen dagiti natibker a panangmatmat maipapan iti sekso—ken ti panagbiag maitunos kadagita a panangmatmat. Kasanoyo nga isuro dagiti umiso a prinsipio iti anakyo a tin-edyer?
Usigenyo nga umuna dagiti mismo a prinsipioyo. Kas pagarigan, mabalin a talaga a patienyo a dakes ti pannakiabig wenno panagseks ti saan nga agassawa. (1 Tesalonica 4:3) Mabalin nga ammo dagiti annakyo ti takderyo maipapan iti dayta a banag; mabalin a kabesadoda pay ketdi dagiti teksto ti Biblia a mangsuporta iti panangmatmatyo. No mapagsaludsodanda, mabalin a dagus nga ibagada a dakes ti panagseks sakbay ti panagasawa.
Ngem saan laeng a dayta ti kasapulan. Sigun iti libro a Sex Smart, adda dagiti agtutubo a mangibagbaga nga umanamongda iti kapanunotan dagiti dadakkelda maipapan iti seks. Ngem innayonna: “Saanda a masinunuo ti bukodda a kapanunotan. No kellaat a maipasangoda iti narikut a kasasaad a kasapulan nga ikeddengda no ania ti maiparbeng ken saan, dida ammo ti aramidenda ket talaga nga agpegpeggadda.” Dayta ti nabatad a rason a napateg dagiti prinsipio. Kasanoyo a matulongan ti anakyo a tin-edyer a maaddaan kadagita a prinsipio?
Ibatadyo dagiti prinsipioyo.
Kombinsidokayo kadi a ti seks ket agpaay laeng kadagiti agassawa? No kasta, sibabatad ken kadarato nga ibagayo dayta iti anakyo a tin-edyer. Sigun iti libro a Beyond the Big Talk, ipakita dagiti panagsirarak a “no dagiti nagannak ket silalawag nga ibagada kadagiti annakda a dida anamongan a makiseks dagiti tin-edyer, dakdakkel ti posibilidad a saan nga agdarasudos a makiseks dagitoy a tin-edyer.”
Siempre, kas nadakamaten, ti basta panangibagayo kadagiti prinsipioyo kadagiti annakyo ket saanna nga ipasigurado nga agbiagdanto a maitunos kadagita. Nupay kasta, dagiti natibker a prinsipio a sursuroten ti pamiliayo ket agserbi a pundasion a pangibangonanda kadagiti bukodda a prinsipio. Paneknekan pay dagiti panagadal nga adu nga agtutubo ti mangannurotto met laeng kadagiti prinsipio dagiti nagannakda nupay agparang a saanda nga inannurot dagita bayat ti kinatin-edyerda.
PADASENYO DAYTOY: Mangdakamatkayo iti damag a panggapuanyo a mangirugi iti panagsarita sayo ilawlawag dagiti prinsipioyo. Kas pagarigan, no adda maipadamag a panangrames, mabalinyo nga ibaga: “Nagkaro la ketdin ti ar-aramiden ti dadduma a lallaki a pananggundaway kadagiti babbai! Panagkunam, apay ngata a naaramidda ti kasta?”
Isuroyo ti amin a kinapudno maipapan iti seks.
Napateg ti panangpakdaar. (1 Corinto 6:18; Santiago 1:14, 15) Ngem iti Biblia, ti seks ket kangrunaan a nadeskribir kas sagut ti Dios, saan ket a kas palab-og ni Satanas. (Proverbio 5:18, 19; Kanta ni Solomon 1:2) No dagiti laeng peggad ti ibagbagayo kadagiti tin-edyeryo, mabalin a maaddaanda iti di umiso, di nainkasuratan a panangmatmat maipapan iti seks. “Sangkadakamat dagiti dadakkelko ti maipapan iti seksual nga imoralidad,” kuna ti agtutubo a ni Corrina a taga-Francia, “isu a negatibo ti panangmatmatko iti seks.”
Siguraduenyo a maammuan dagiti annakyo ti amin a kinapudno maipapan iti seks. Kuna ni Nadia, maysa nga ina a taga-Mexico: “Pasaray ilawlawagko kadagiti tin-edyer nga annakko nga awan pagdaksanna ken normal laeng ti seks, ket insagut dayta ni Jehova a Dios a tagiragsaken dagiti tattao. Ngem agpaay laeng dayta iti agassawa. Mabalin a mangyeg dayta iti kinaragsak wenno panagsagaba, depende iti pannakausarna.”
PADASENYO DAYTOY: Inton kasaoyo manen ti tin-edyeryo maipapan iti seks, positibo koma ti panangingudoyo iti dayta. Dikay bumdeng a mangdeskribir iti seks kas nakaskasdaaw a sagut ti Dios a matagiragsaknanto no addanton asawana. Ipatalgedyo kenkuana a kabaelanna nga annuroten dagiti pagalagadan ti Dios uray awan pay asawana.
Tulonganyo ti tin-edyeryo a mangtingiting kadagiti resulta.
Tapno makaaramid dagiti tin-edyer kadagiti umiso a desision iti aniaman a banag iti biag, nasken nga ammoda no ania dagiti pagpilian ken tingitingenda dagiti pagimbagan ken pagdaksan ti tunggal maysa kadagita. Diyo ipagarup nga umdasen ti basta panangammoda iti umiso ken di umiso. “No pampanunotek dagiti naaramidko a biddut idi agtutuboak,” kuna ti Kristiano a ni Emma a taga-Australia, “maikunak a ti basta panangammo kadagiti pagalagadan ti Dios saanna a kayat a sawen nga umanamongka kadagita. Napateg a mabigbigtayo dagiti pagimbagan dagita a pagalagadan ken dagiti pagdaksan ti di panangannurot kadagita.”
Makatulong ti Biblia, ta adu a bilinna ti pinatalgedan dagiti sasao a mangipakpakaammo kadagiti resulta ti panagaramid iti dakes. Kas pagarigan, ti Proverbio 5:8, 9 igunamgunamna kadagiti agtutubo a dida makiabig ‘tapno saanda a maited iti sabsabali ti dayawda.’ Kas ipakita dagita a bersikulo, dagidiay makiseks sakbay a makiasawada daddadaelenda ti reputasionda, ti relasionda iti Dios, ken ti panagraemda iti bagida. Kasta met, dayta ti mangdismaya iti siasinoman a potensial a pakiasawaanda nga addaan kadagita a galad. No tulonganyo dagiti annakyo a mangutob kadagiti pisikal, emosional, ken naespirituan a peggad ti panangsalungasing kadagiti linteg ti Dios, mapabileg ti determinasionda nga agbiag maitunos kadagita. *
PADASENYO DAYTOY: Agusarkayo kadagiti ilustrasion a tumulong kadagiti tin-edyeryo a mangamiris iti kinanainsiriban dagiti pagalagadan ti Dios. Kas pagarigan, mabalin a kunaenyo: “No agkampingka, ti apuy ket nasayaat a pagluto ngem saan a nasayaat no dayta ti manguram iti bakir. Ania ti nagdumaan dagita a dua, ken kasano a ti sungbatyo agaplikar kadagiti pagbeddengan nga impasdek ti Dios mainaig iti seks?” Usarenyo ti salaysay iti Proverbio 5:3-14 a mangtulong iti tin-edyeryo a mangamiris kadagiti makadangran a resulta ti pannakiabig.
Kuna ni Takao, agtawen iti 18 a taga-Japan: “Ammok a rumbeng nga aramidek ti naimbag, ngem kanayon a lablabanak ti dakes a tarigagay.” Dagiti agtutubo nga addaan iti kasta a rikna ket maliwliwada iti kinapudno a saan laeng nga is-isuda ti kasta. Uray ni apostol Pablo, maysa a nabileg a Kristiano, inadmitirna: “No kayatko nga aramiden ti umiso, ti dakes ti adda kaniak.”—Roma 7:21.
Nasayaat a maamiris dagiti tin-edyer a saan a kanayon a dakes ti kasta a pannakidangadang. Mabalin a dayta ti mangtignay kadakuada a mangutob no ania a kita ti tao ti kayatda a pagbalinan. Mabalin a dayta ti tumulong kadakuada tapno mapanunotda, ‘Kayatko kadi a siak ti mangiturong iti biagko ken tapno maam-ammodak kas maysa nga addaan iti nasayaat a reputasion ken relasion iti Dios, wenno kayatko kadi a maam-ammodak a nalaka a maisursurot—maysa a nakapuy a tao a tumultulok lattan kadagiti tarigagayna?’ No addaan ti tin-edyeryo kadagiti naimbag a moral a prinsipio, dayta ti tumulong kenkuana tapno nainsiriban a masungbatanna dayta a saludsod.
^ par. 3 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.
^ par. 10 Para kadagiti singasing no kasano a rugianyo ti pannakisarita kadagiti annakyo maipapan iti seks ken no kasano nga iranudyo ti impormasion a mayanatup iti edadda, kitaenyo ti Pagwanawanan a Nobiembre 1, 2010, panid 12-14.
^ par. 22 Para iti kanayonan nga impormasion, kitaenyo ti artikulo nga “Agimtuod Dagiti Agtutubo . . . Suminged Ngata ti Relasionmi no Agdennakami?” iti Abril 2010 a ruar ti Agriingkayo! nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
Ania dagiti mangipakita a ti tin-edyerko ket addaan iti nabileg a moral a prinsipio?
No kasarsaritak ti tin-edyerko maipapan iti seks, desdeskribirek kadi dayta kas sagut ti Dios wenno kas palab-og ni Satanas?


text:
Gimong ti Kongregasion Dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti maipapan kadagiti gimongmi. Birokem ti Kingdom Hall nga asideg iti lugaryo.
Ania ti Maar-aramid Kadagiti Gimongmi?
Mamindua kada lawas nga aggigimong tapno agdaydayaw dagiti Saksi ni Jehova. (Hebreo 10:24, 25) Kadagitoy a gimong, a silulukat iti publiko, ad-adalenmi no ania ti isursuro ti Biblia ken no kasanomi a mayaplikar dagita iti biagmi.
Mabalin a makipartisipar ti tallaong iti kaaduan kadagiti gimongmi, a kas iti maar-aramid iti eskuelaan. Mangrugi ken agleppas dagiti gimong iti kanta ken kararag.
Mabalinmo ti tumabuno kadagiti gimongmi uray no saanka a maysa kadagiti Saksi ni Jehova. Maawis ti amin a tumabuno. Libre daytoy ken awan ti aniaman a panagkolekta.
Panglaglagip iti Ipapatay ni Jesus
Maminsan kada tawen nga ang-angayenmi ti panglaglagip iti ipapatay ni Jesus iti rinibu a lugar iti intero a lubong. Ar-aramidenmi daytoy gapu ta imbilin ni Jesus kadagiti pasurotna: “Itultuloyyo nga aramiden daytoy kas panglaglagip kaniak.” (Lucas 22:19) Ti sumaruno a Memorial ket maangay iti Lunes, Abril 14, 2014. Awisendaka a tumabuno iti daytoy nga espesial nga okasion. Kas iti dadduma pay a gimongmi, silulukat daytoy iti publiko. Libre ken awan ti aniaman a panagkolekta.


text:
Kroasia
Ti Kroasia (i/kroʊˈeɪʃə/ kroh-ay-shə; Kroata: Hrvatska pannakabalikas [xř̩ʋaːtskaː]), opisial a kas ti Republika ti Kroasia (Kroata: Republika Hrvatska Republika_Hrvatska.ogg (tulong·paammo)), ket maysa a unitario a demokrata a parlamentario a republika idiay Europa, idiay nagsasabtan iti Tengnga nga Europa, ti Balkanes, ken ti Mediteraneo. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Zagreb. Daytoy a pagilian ket nabingbingay kadagiti 20 a probinsia ken ti siudad ti Zagreb. Naisakupan ti Kroásia ti 56,594 kuadrado kilometro (21,851 sq mi) ken addaan ti naidumaduma, a kaaduan a kontinental ken dagiti Mediteraneo a klima. Ti aplaya ti Baybay Adriatiko ti Kroasia ket nagbukel ti ad-adu ngem maysa a ribo nga is-isla. Ti populasion iti daytoy a pagilian ket 4.29 a riwriw, a kaaduan ket dagiti Kroata, nga addan ti kaaduan a denominasion ti relihion a Romano Katolisismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pannakaiwarwarasiti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naidulin manipud ti kasisigud idi 23 Hulio 2010. Naala idi 1 Septiembre 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 27 Nobiembre 2011.
- Kroasia
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Ti Tok Pisin ket pagsasao a kreol a naisasao kadagiti amin a Papua Baro a Guinea. Daytoy ket opisial a pagsasao ti Papua Baro a Guinea ken ti kaaduan a naus-usar a pagsasao iti dayta a pagilian. Kadagiti paset ti Lumaud, Golpo, Sentral, Probinsia ti Oro ken dagiti Probinsia ti Luek Milne, nupay kasta, ti panag-usar ti Tok Pisin ket addaan iti nabiit a pakasaritaan, ken saan unay nga unibersal, a naipangpangruna dagiti manakman a tattaoe.
Bayta a daytoy ket mabalin a naparang-ay a kas panagtagilako a pidgin, ti Tok Pisin ket nagbalinen a naisalumina a pagsasao. Adi kadagiti saan nga akademiko nga agsasao iti Ingles nga agtataeng idiay Papua Baro a Guinea ket nagnagananda iti "Pidgin," "Pidgin ti Baro a Guinean" wenno "Inggles a Pidgin," daytoy ket kadawyan nga inus-sar dagiti akademiko, ken dagiti pay tattao a makaammo iti Tok Pisin, tapno mangibaga iti pagsasao babaen iti bukodna a nagan.
Adda met dagiti nagbaetan ti lima ken innem a riwriw a tattao nga agus-usar ti Tok Pisin, urayno saanda unay a nalaing a makasaol. Adda met ti nagbaetan ti maysa ken dua a riwriw ti makadal a kas umunada a pagsasao, ken naisangayan ti ubbing dagiti nagannak wenno dagit iappo a kasisigud a nagsasao kadagiti sabali a bernakular (kas pagarigan, ti ina maipud idiay Madang ken ti ama manipud idiay Rabaul). Naisangayan dagiti urbano a pamilia, ken dagiti polis ken dagiti kameng ti puersa ti depensa, ket kankanayonda a makisao iti Tok Pisin, gapu ti saan a pannagagun-od ti kalaing iti bernakular (tok ples), wenno ti panagadal ti bernakular a kas maikadua (wenno maikatlo) a pagsasao, kalpasan ti Tok Pisin (ken mabalin a ti Ingles). Mabalin met nga addaan dagiti maysa a riwriw a tattao ti agsasaon iti Tok Pisin a kas ti nangrun a pagsasaoda.
Dagiti notaUrnosen
- ^ Reperensia ti Tok Pisin iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)


text:
Ti Ido ( /ˈiːdoʊ/) ket maysa a pagsasao a napartuat nga adda iti pagtungpalan nga agbalin a maysa a sangalubongan a maikadua a pagsasao para kadagiti agsasao iti nadumaduma linguistiko a pundo. Ti Ido ket naisangayan a naidaremdem a kas kadawyan a gramatika, ortograpia, ken leksikograpia, ken iti amin ket nalaka a maadal ken mausar. Iti puot, ti Ido ket naidasig a kas maysa a naisangalen nga internasional a katakunaynay a pagsasao.
Ti Ido ket napartuat idi 1907 para iti essem a panagreporma ti nasirmata a pakapawilan iti Esperanto, ti maysa a pagsasao a napartuat para iti isu met laeng a kapanggepan idi nasapsapa met laeng a 20 a tawen. Ti nagan ti pagsasao ket nasurotan ti nagtaudanna iti Esperanto a balikas nga ido, a kayatna a saoen ket "anak",[2] gapu ta datoy a pagsasao ket maysa nga "anak" iti Esperanto. Kalpasan ti pannakapunganay daytoy, ti Ido nakaala kadagiti suporta manipud kadagiti sumagmamano a komunidad ti Esperanto, ngem ti sumaganad a kellaat nga ipupusay idi 1914 iti maysa kadagiti kangrunaan a nangipatakder, a ni Louis Couturat, naapday ti kalatakanna. Adda dua a rason ti gapuanan daytoy: umuna, ti irurumsua iti adu a panagsisina gapu kadagiti agsalsalisal a reporma a gandat; ken maikadua, ti maysa a sapasap a kaawanan ti siaammo iti Ido a kas maysa a kandidato para iti maysa nga internasional a pagsasao. Dagitoy a tiped ket nagpakapsot iti daytoy a tignay ken saan a nakaala manen ti pannakadarikmat aginggana idi bumangon ti internet.
Ti Ido ket agus-usar kadagiti kapadpada a 26 a letra a kas ti Inggles nga abesedario nga awan dagiti diakritiko. Nakaala kadagiti bokabulariona manipud ti Pranses, Italiano, Espaniol, Inggles, Aleman, ken Ruso, ken nalaka a maawatan kadagiti nagadal ti Esperanto.
Adda dagiti adu nga obra iti literatura a naipatarus iti Ido, a mairaman ti Ti Bassit a Prinsipe ken ti Ebanghelio ni Lukas. Manipud idi 2000, adda ti agarup nga 100–200 nga agsasao ti Ido iti lubong.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Blanke (2000), nadakat idiay Sabine Fiedler "Prasiolohia kadagiti naplano a pagsasao", Prasiolohia / Phraseologie, Walter de Gruyter 2007. pp. 779.
- ^ "Esperanto-Inggles a Diksionario". Naala idi 12 Pebrero 2012.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Ido idiay Wikimedia Commons