text:
Pagorasan
Ti pagorasan ket maysa nga instrumento a mangipakita, mangaywan, ken mangitunos ti oras. Ti balikas iti Inggles a clock ket naala manipud ti (babaen ti Olandes, Akin-amianan a Pranses, ken Mediebal a Latin) manipud kadagiti Keltiko words clagan ken clocca a ti kaibuksilanna ket "kampana". Ti naulimek nga instrumento kas iti maysa nga awan iti mekanismo ket tradisional a tinawtawagan ti relo.[1] Iti sapasap a panag-usar ita nga aldaw ti "pagorasan" ket mangibagbaga iti aniaman a ramit para iti panagrukod ken panangipakita ti oras. Dagiti relo ken dagiti dadduma pay a pagorasan ket mabalin nga awiten ti maysa a tao ket kankanayon a nailaslasin manipud kadagiti pagorasan.[2]
Ti pagorasan ket maysa kadagiti kadduogan nga inbention ti tao, a mangkapnek ti pannkasapul ti panagrukod kadagiti pagbaetan iti oras a basbasit ngem ti masna a paspaset: ti aldaw; ti lunar a bulan; ken ti tawen. Dagiti ramit nga agtigtignay kadagiti nadumaduma a pisikal a proseso ket naus-usaren manipud kadagiti napalabas a milenio, a nagtaudan kadagiit pagorasan tatta nga aldaw.
Ti panagadal ti panangaywan ti oras ken makunkuna a kas ti horolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ktaen ti Baillie et al., p. 307; Palmer, p. 19; Zea & Cheney, p. 172
- ^ "Cambridge Advanced Learner's Dictionary". Naala idi 2009-09-16.
ti ramid a panagrukod ken mangipakita ti oras, a kadawyan a mabirukan iti wenno iti maysa a pasedek ken saan nga inkawkawes ti maysa a tao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baillie, G.H., O. Clutton, & C.A. Ilbert. Dagiti Duog a Pagorasan ti Britten ken dagiti Relos ken dagiti Nagpartuat Kaniada (Maika-7 nga ed.). Bonanza Books (1956).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti pagorasan iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Yoga
Ti yoga (Sanskrito, Pāli: योग, /ˈjəʊɡə/, yoga) ket maysa asapasa a termino para kadagiti disiplina ti pisikal, isip, ken espiritual a nataud idiay taga-ugma nga India.[1][2] Iti naikasangayan, ti yoga ket maysa kadagiti innem nga āstika ("ortodokso") pagadalan iti Hindu a pilosopia. Maysa kadagiti kaaduan a naisalaysayan ken babaen ti pannkaiyam-ammo iti suheto ket ti Yoga Sūtras iti Patañjali. Dagiti nadumaduma atradision iti yoga ket mabirukan iti Hinduismo, Budismo, Hainismo ken Sikhismo.[3][4][5]
Dagiti kasakbayan ti pilosopiko a pannakaipagarup ken dagiti nadumaduma nga asetiko a panagsanay iti immuna a milenio BCE ket naisistema iti pormal a pilosopia kadagiti nasap a a siglo ti CE babaen ti Yoga Sutras oiti Patanjali.[6] Babaen idi sikko ti immuna milenio, ti Hatha yoga ket rimmuar a kas ti prominente a tradision iti yoga a naisangyan manipud tiYoga Sutras ni Patanjali. Bayat a ti Yoga Sutras ket mangipatengnga iti isip iti disiplina iti isip, ti Hatha yoga ket mangiyunay-unay iti salun-at ken kinapuro iti bagi.[7]
Dagiti Hindu a monghe, a nangrugi kenni Swami Vivekananda, ket nangiyeg ti yoga iti Laud idi kaladawan ti maika-19 a siglo. Idi tawtawen ti 1980, ti yoga ket nagbalin a nadayeg a kas maysa a pisikal a sistema iti panagpasayaat ti salun-at iti ballasiw ti Lumaud a Lubong. Adu dagiti inad-adal a nagpadpadas a nangikeddeng ti kinasayaat ti yoga a kas maysa a komplementario a panagliklik iti kanser, skisoprenia, angkit ken dagiti pasiente iti puso. Iti maysa a nailian apanagsukisok, dagiti napaut a nagsansanay iti yoga idiay Estados Unidos ket nangireportada kadagiti pannakapasayaat iti laslasag, tultulang ken ti salun-at ti isip.
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baptiste, Sherri; Scott, Megan (2005-12-16). "Yoga with Weights for Dummies". ISBN 978-0-471-74937-0.
- ^ Yogani (2010-12-01). "Advanced Yoga Practices – Easy Lessons for Ecstatic Living". ISBN 978-0-9819255-2-3.
- ^ Denise Lardner Carmody, John Carmody, Nalinak a Pannakipagrikna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan US, 1996, panid 68.
- ^ Stuart Ray Sarbacker, Samādhi: Ti Kinabileg ti Dibinidad ken Panangisardengan iti Indo-Tibetan Yoga. SUNY Press, 2005, pp. 1–2.
- ^ Tattvarthasutra [6.1], kitaen ti Manu Doshi (2007) Patarus iti Tattvarthasutra, Ahmedabad: Shrut Ratnakar p. 102
- ^ Whicher, pp. 38–39.
- ^ Larson, p. 139–140.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dhillon, Dalbir Singh (1988). Sikhismo, Taudan ken Panagrang-ay. Atlantic Publishers. GGKEY:BYKZE4QTGJH.
- De Michelis, Elizabeth (2004). Pakasaritaan ti Moderno a Yoga. Londres: Continuum. ISBN 0-8264-8772-6.
- Dumoulin, Heinrich; Heisig, James W.; Knitter, Paul F. (2005). Zen a Budismo : Pakasaritaan: India ken Tsina. World Wisdom, Inc. ISBN 978-0-941532-89-1.
- Eliade, Mircea (1958). Yoga: Immortalidad ken Wayawaya. Princeton: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-14203-6.
- Feuerstein, Georg (1996). Ti Shambhala nga Alagaden ti Yoga. Umuna nga ed. Boston ken Londres: Shambhala Publications.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Yoga iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Yoga iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Daya nga Asia
Ti Daya nga Asia wenno Akindaya nga Asia ket isu ti akindaya a subrehion ti kontinente ti Asia ken mabalin a maipalawag kadagiti termino ti heograpika[1] wenno kultura[2] . Iti heograpia ken heopolitika, daytoy ket sakupenna ti agarup a 12,000,000 km2 (4,600,000 sq mi), wenno agarup a 28% iti kontinente ti Asia ken agarup a 15% a dakdakkel ngem ti kalawa ti Europa.
Ad-adu ngem 1.5 bilion a tattao, agarup a 38% iti populasion ti Asia ken 22% wenno sumurok a maysa a panglima iti amin a tattao iti lubong ket agtaeng idiay Daya nga Asia. Ti rehion ket maysa kadagiti kaaduan ti populasion a lugar iti lubong, nga addaan iti densidad ti populasion iti 133 nga umili kada kuadrado kilometro (340 /sq mi) ken agarup a mamitlo a beses iti katimbeng iti lubong iti 45 /km2 (120 /sq mi), urayno ti Mongolia ket addaan iti kababaan iti densidad ti populasion a naturay nga estado. No agusar kadagiti panangipalawag ti sub-rehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Daya nga Asia ket mairanggo a kas ti maikadua iti populasion nga abaken laeng ti Akin-abagatan nga Asia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti bilang ti kalawa ket naibatay iti natiptipon a luglugar ti Tsina (mairaman ti Hong Kong, Macau, Aksai Chin, ken Trans-Karakoram), Hapon, Amianan a Korea, Abagatan a Korea, Taiwan, ken Bietnam a kas nailista iti Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel.
- ^ Ti bilang ti populasion ket dagiti naitiptipon a populasion ti Tsina (Nangruna a daga ti Tsina, Hong Kong, Macau), Hapon , Amianan a Korea, Abagatan a Korea, and Taiwan a kas nailista iti Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "East Asia". encarta. Microsoft. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2009-10-31. Naala idi 2008-01-12.
the countries, territories, and regions of China, Mongolia, Hong Kong, Japan, North Korea, South Korea, Macau, and Taiwan.
- ^ Columbia University - "East Asian cultural sphere" "The East Asian cultural sphere evolves when Japan, Korea, and what is today Vietnam all share adapted elements of Chinese civilization of this period (that of the Tang dynasty), in particular Buddhism, Confucian social and political values, and literary Chinese and its writing system."
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Daya nga Asia iti Wikimedia Commons


text:
Akin-amianan nga Europa
Ti Akin-amianan nga Europa ket ti akin-amianan a paset ti rehion ti Europa. Iti heograpia, ti akin-amianan nga Europa ket kadawyan a mangbukel ti Islandia, ti Is-isla ti Peroe, Dinamarka, Norwega, Suesia, Pinlandia, Estonia, Letonia ken Lituania, ti Is-isla ti Britaniko (Nagkaykaysa a Pagarian, Republika ti Irlanda, ti Is-isla ti Channel ken ti Isla ti Man) ken Greenland (a paset ti Pagarian ti Dinamarka). Ti Greenland ket heograpiko a mabirukan idiay Amianan nga Amerika ken sagpaminsan pay a mairamraman iti pannakaigrupo iti akin-amianan nga Europa wenno ti Nordiko a pagpagilian, ngem manmano laeng nga iti maitutop nga Eskandinabia . Ti Is-isla ti Britaniko ket sagpaminsan a mairamraman iti Akinlaud nga Europa. Adda met dagiti akin-amianan a paset ti Rusia nga adda iti akin-amianan a paset ti Europa.
Sakbay ti pannakabangon ti Konseho ti Nordiko idi 1952, t termino a "Nordiko", wenno "Akin-amianan", ket kankanayon idi a maus-usar a mangibaga ti Luterano a Baltiko a pagpagilian ti Estonia ken Letonia, ken dagiti pay akin-amianan a paspaset ti Europeano a Rusia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Akin-amianan nga Europa iti Wikimedia Commons


text:
Akinlaud nga Europa
Ti Akinlaud nga Europa ket ti rehion a mangbukel kadagiti akinlaud a pagilian ti Europa. Bayat a ti termino ket addaan iti heograpiko a kontesto, ti sabali pay a pannakaipalawag idi las-ud ti Nalamiis a Gubat (agarup idi 1945-1991) ket ti panangipalawag kadagiti pagilian a mainaig iti Kappon ti Akinlaud nga Europa (1954–2011; itan ket paset ti Kappon ti Europa (KE)), ti panagsalaknib a kumadduaan a naaramid idi 1948 babaen dagiti saan a komunista a pagpagilian ti Europa idi las-ud ti Nalamiis a Gubat, ken kasumbangir met dagiti pagilian ti Akindaya a lapped (wenno Tulag ti Warsaw). Dagiti pagilian a maipapan iti kultura ken heograpia a mainaig kadagiti sabali a rehion ti Europa a nangliklik ti impluensia ti Sobiet idi las-ud ti Nalamiis a Gubat ket kadawyan a nairaman, bayat a dagiti akinlaud a kameng ti dati nga Akindaya a Lapped (malaksid ti Akindaya nga Alemania) ket saan a nairaman Ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) ket ikeddengna a mangbukel ti Akinlaud nga Europa kadagiti siam laeng a pagpagilian, urayno ti Rehional a Grup-grupo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket iramanna dagiti pagilian ti Europa manipud ti inkeddeng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a Akin-amianan ken Akin-abagatan nga Europa iti bukodna a Akinlaud nga Europa ken Dadduma a Grupo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Making of Europe, ISBN 0-14-015409-4, babaen ni Robert Bartlett
- Crescent and Cross, ISBN 1-84212-753-5, babaen ni Hugh Bicheno
- The Normans, ISBN 0-7524-2881-0, babaen ni Trevor Rowley
- 1066 The Year of the Three Battles, ISBN 0-7126-6672-9, babaen ni Frank McLynn
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Akinlaud nga Europa iti Wikimedia Commons
- Dagiti subrehion ti Europa segun ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Panangisuro a maipanggep ti Akinlaud nga Europa


text:
Tengnga nga Asia
Ti Tengnga nga Asia wenno Sentral nga Asia ket isu ti bugas a rehion ti kontinente ti Asia ken gumay-at manipud ti Baybay Kaspio iti laud aginggana ti Tsina iti daya ken manipud ti Apganistan iti abagatan aginggana ti Rusia inti amianan. Lokal pay a matawtawagan daytoy "dagiti 'stan" (gapu ta dagiti innem a pagilian a kadawyan a naikeddeng nga adda iti rehion ket addaan iti nagnagan nga agpatingga iti Persiano a pangsuldong iti "-stan", a ti kaibuksilanna ket "daga iti")[1] ken daytoy ket masakupan iti nalawlawa a kontinente ti Eurasia.
Kadagiti moderno a kontesto, amin a panangilawlawag ti Tengnga nga Asia ket mangiraman kadagitoy lima a republika iti dati a Kappon ti Sobiet:ti Kazakhstan (pop. 17.9 milion), Kyrgyzstan (5.8 milion), Tajikistan (8.0 milion), Turkmenistan (5.2 milion), ken Uzbekistan (30.2 milion), para iti dagup ti populasion iti 67.1 millon manipud idi 2013–2014. Ti Apganistan (pop. 31.1 milion) ket sagpaminsan pay a mairamraman.
Adda met dagiti nadumaduma a panangilawlawag iti husto a komposisionna, ken awan ti maymaysa a panangilawlawag iti unibersal a maawat. Urayno no daytoy a saan a panagikeddeng iti panangilawlawag kadagiti pagbeddenganna, addaan met daytoy iti nangruna a kadagupan a pannakaidumaan. Para iti maysa, ti Tengnga nga Asia ket historikal nga asideg kadagiti nomadiko a tattaona ken ti Kalsada Seda.[2] Kas resulta, daytoy ket nagtignay a kas pagsasabtan para iti panaglasat ti tattao, tagilako, ken dagiti kapanunotan a nagbaetan ti Europa, Laud nga Asia, Abagatan nga Asia, ken Daya nga Asia.[3]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti bilang ti kalawa ket naibatay iti naipagtitipon a luglugar kadagiti lima a pagilian idiay Tengnga nga Asia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Paul McFedries (2001-10-25). "stans". Word Spy. Naala idi 2011-02-16.
- ^ Steppe Nomads and Central Asia
- ^ Dagiti Agbanbanniaga iti Kalsada Seda
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Bibioteka: Sentral kadagiti politika, unibersidad, kultura, pagsasao, ekdpy.
- Ruangan ti tengnga nga Asia Proyekto ti UNDP ken CER, tinaripato babaen ni N. Talibdjanov (manipud idi 2003).
- Modernidad, Estado ken Kagimongan idiay Tengnga nga Asia: Ti Tarabay iti Panagsukisok
- Sapasap a Mapa ti Tengnga nga Asia: I iket historiko a mapa manipud idi 1874


text:
Bulan
Ti Bulan isisu ti masna a satelite iti Daga,[nb 4][5] ken ti maikalima a kadakkelan a satelite iti Sistema a Solar. Isu ti kadakkelan a masna a satelite iti maysa a planeta iti Sistema a Solar relative iti kaddaakel iti bukodna a nangruna, nga adda ti pagkapat ti diametro iti Daga ken 1⁄81 ti bukodna a masa.[nb 5] Ti Bulan ket isu ti maikadua a kapusekan a satelite kalpasan ti maria a maysa kadagiti karanigan a taga-ugma nga nagukisan ti naingatoan adagdaga ken narimbaw impakto ng abot. Isu daytoy ti karaniagan a banag iti langit kalpasan ti Init, uray no ti rabawna ket agpaysao pay a nasipnget, a kapadpada ti karaniag ti uging. Ti kinarimbawna iti langit ket ti kinakadawyanna a siklo dagiti paset , manipud idi taga-ugma a panawen, ket nakaaramid ti Bulan a kas myasa a naipangpangruna a kultural nga impluensia iti pagsasao, dagiti kalendario, arte ken mitolohia. Ti grabidad a panagimpluensia ti Bulan ket agpataud dagiti ugot ti taaw ken ti panagpaatiddog ti minuto iti aldaw. Ti agdama a panagliklikmut kaadayo ti Bulan, nga agarup a mamin sangpulo ket tallo ti diametro iti Daga, ket gapuanan daytoy ti panagparangna a kasla kadakdakkelna idiay langit ti Init, a mangpalubos daytoy nga apag-isu a kallobanna ti Init dagiti dagup a solar a salip.
Ti Bulan ket isu laeng ti nailangtana bagi malaksid ti Daga a ti tao ket simmanglad. Nupay ti Luna programme ti Kappon ti Sobiet ket isu ti immuna a nakaabot ti Bulan iti maysa a saan a namaneho a pagluganan ti limbang idi 1959, ti Apollo a programa ti Estados Unidos ket nakaganab ti isisu a namaneho ti tao a mision iti agdama nga aldaw, a nagrugi ti immuna a namaneho ti tao a lunar a panagliklikmut a mision babaen ti Apollo 8 idi 1968, ken innem a panagsanglad iti Bulan ti nagbaetan ti 1969 ken 1972, a ti immuna ket ti Apollo 11. Dagitoy a mision ket nagisubli kadagioti sumurok a 380 kg kadagiti lunar a bato, a dagitoy ket inusar ti panagrang-ay ti heolohika a panagawat iti nagtaudan ti Bulan, ti pormasion iti uneg ti bulkodna a patakder, ken iti napalabas a pakasaritaanna. Naipagarup a daytoy ket naporma idi 4.5 bilion a tawtawen. Ti maysa a panakaporma a teoria ket ti higante nga impakto a napasamak a nairaman ti Daga. Ti impakto a teoria ket naidudua idi 2012, kalpasan ti panagusig manen dagiti Apollo nga alagad.
Kalpasan ti Apollo 17 a mision idi 1972, ti Bulan ket binisbisita laengen babaen dagiti saan a namaneho ti tao a pagluganan ti limbang, ti nailatakan babaen ti kinaudi a Sobiet a Lunokhod rover. Manipud idi 2004, ti Hapon, Tsina, India, ti Estados Unidos, ken ti Europeano nga Ahensi ati Limbang ket nagpatulod dagitoy dagiti lunar nga agpalpalikmut. Dagitoy a pagluganan ti limbang ket nakaparawad ti panagpasingked ti panakaduktal iti lunar a danum a yelo idiay agnanayon a nalinongan nga abot dagiti ungto ken bedbed iti lunar a regolito. Adda dagiti sumakbay a naplano a mision a mapan iti Bulan, a mairamn ti maysa a gobierno ken binusbusan a pribado. Ti Bulan ket agtultuloy nga adda babaen ti Tulag ti Pangaruar a Limbnag , a nawaya sukisoken para iti amin a pagilian para kadagiti nakappi a pangngep.
Nagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maitutop a nagan para iti masna a satelite ti Daga ket "ti Bulan".[6][7] Ti panginagan ti Inggles a moon ket naala manipud ti moone (idi agarup a 1380), a naiparang-ay manipud ti mone (1135), a naala manipud ti Daan nga Ingles mōna (a napetsaan manipud idi sakbayan ti 725), a daytoy ket, a kapada dagiti amin Hermaniko a pagsasao a kognado, a nanipud ti Proto-Hermaniko *mǣnōn.[8]
Ti kangrunaan a moderno nga Ingles a panagilasin a maipanggep ti Bulan ket lunar, a naala manipud ti Latin Luna. Ti maysa pay ngem saan a nalatak a panagilasin ket ti seleniko, a naala manipud ti Taga-ugma a Griego a Selene (Eeλήvn), a naggapuan ti pasaruno a "seleno-" (a kas iti nakaalaan ti selenograpia).[9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti kaaduan a kuenta ket naited a naibatay ti titimbengan a karaniag manipud ti kuenta iti −12.74 a naited para iti maysa nga ekuador aginggana ti sentro ti Bulan iti kaadayo iti 378 000 km idiay NASA a kipudno a papeles a pinagibasaran aginggana ti kabassitan a kaadayo ti Daga-Bulan a naited idiay, kalpasan ti pinudno ti kinaudi para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km. Ti kabassitana kuenta (para iti kaadayo ti baro a Bulan) ket naibatay iti agpadpada panakagpang nga inususar ti kaadu a distansia ti Daga–Bulan iti 407 000 km (a naited idiay kipnapudno a papeles) ken babaen ti panagkarkulo ti karaniag iti panagsilnag ti daga iti baro a Bulan. Ti karaniag iti panagsilnag ti daga ket albedo ti Daga × (raya ti Daga / Raya iti Panagtayyek iti Bulan)2 ] a minaig ti dagus a solar a panakasilnag a rumsua para iti kabus a Bulan. (Albedo ti Daga = 0.367; raya ti Daga = (polar radius × ekuatorial radius)½ = 6 367 km.)
- ^ Ti sakup ti naited a kuenta ti angular a kadakkel ket naibatay baben ti titimbengan dagiti sumaganad a kuenta a naited idiay kinapudo a papeles a pinagibasaran: iti maysa a Daga-ekuador aginggana ti Bulan-sentro a kaadayo iti 378 000 km, ti angular a kadakkel ket 1896 arkosegundo. Ti kapadpadana met laeng a kinapudno a papeles ket agited ti patingga ti Daga–Bulan a kaadayo iti 407 000 km ken 357 000 km. Para iti kadakkelan a angular a kadakkel, ti kabassitan a distansiaket nasken ipagisu para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km.
- ^ Lucey et al. (2006) agited kadagiti 107 partikulo cm−3 babaen ti aldaw ken 105 particles cm−3 babaen ti rabii. Iti igid ti ekuatorial a temperatura ti rabaw iti 390 K babaen ti ken 100 K babaen ti rabii, ti umno a linteg ti alingasaw ket agitulok kadagiti presion a naited idiay infobox (binukel iti kaasitgan a urnos iti kapigsa; 10−7 Pa babaen ti aldaw ken 10−10 Pa babaen ti rabii.
- ^ Adda dagiti adu ken sabsabali a sideg ti Daga nga asteroid a mairaman ti3753 Cruithne a dagitoy ket kumaduaan nga agpalpalikmut iti Daga: dagiti pagliklikmutanda ket agpakabaelda nga umasideg iti Daga kadagiti paset ti panawen ngem agbalbaliw da met laeng kadagiti napalabas a panawen (Morais et al, 2002). Dagitoy ket quasi a satelite - dagitoy ket saan a bulbulan gapu ta saanda a palpalikmuten ti Daga. Par aiti adu pay a pakaammo, kitaen ti Dagiti sabali a bulan iti Daga.
- ^ Ti Charon ket maibagay a dakdakkel no ipada iti Pluto, ngen ti Pluto ket nabaliwan ti panakaidasigna a kas maysa nga ansisit a planeta
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Lang, Kenneth R. (2011); Ti Cambridge a Pagalagadan ti Sistema Solar, Maika-2 nga ed., Cambridge Unibersidad a Pagmalditan
- ^ a b c d e Williams, Dr. David R. (2 Pebrero 2006). "Kinapudno a Papeles ti Bulan". NASA (Nailian a Datos a Sentrso ti Siensia ti Law-ang). Naala idi 31 Disiembre 2008.
- ^ Matthews, Grant (2008). "Celestial body irradiance determination from an underfilled satellite radiometer: application to albedo and thermal emission measurements of the Moon using CERES". Applied Optics. 47 (27): 4981–93. Bibcode:2008ApOpt..47.4981M. doi:10.1364/AO.47.004981. PMID 18806861.
- ^ A.R. Vasavada, D.A. Paige, and S.E. Wood (1999). "Dagiti Asideg ti Rabaw a Temperatura idiay Merkurio ken ti Bulan ken ti Stabililidad dagiti Polar a Deposito ti Yelo". Icarus. 141 (2): 179. Bibcode:1999Icar..141..179V. doi:10.1006/icar.1999.6175.
- ^ Morais, M.H.M.; Morbidelli, A. (2002). "Ti Populasion dagiti Asideg ti Daga nga Asteroid iti Kumaduan a Panaggunay iti Daga". Icarus. 160 (1): 1–9. Bibcode:2002Icar..160....1M. doi:10.1006/icar.2002.6937. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- ^ "Panagginagan dagiti Astronomikal a Banbanag: Panangiletra dagiti nagab". Kappon ti Internadional nga Astronomiko. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ "Gazetteer iti Planetario a Nomenklatura: Planetario a Nomenklatura FAQ". USGS Programa ti Astroheolohia a Panagsukisok. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ Barnhart, Robert K. (1995). Ti Barnhart nga Ababa a Diksionario iti Etimolohia. Estado Unidos: Harper Collins. p. 487. ISBN 0-06-270084-7.
- ^ "Oxford nga Inggles a Diksionario: lunar, a. ken n.". Oxford nga Inggles a Diksionario: Maikadua nga Edision 1989. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Naala idi 23 Marso 2010.


text:
Hafez
Ni Khāja Shamsu Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī (Persiano: خواجه شمس دین محمد حافظ شیرازی), naam-ammuan babaen ti parbo a naganna Hāfez (1325/1326–1389/1390),[1] ket maysa idi a Persiano a lirika a mannaniw. Dagiti naurnong nga obrana a binuklan dagiti serie ti Persiano a daniw (Divan) ket mabirbirukan kadagiti kaaduan a pagtaengan dagiti mangisasao ti Persiano idiay Iran, Apganistan ken Tajikistan , ken dagiti pay nadumaduma a lugar iti lubong, a naadadalda a naikabkabesa dagiti daniwna ken inus-usarda a kas pronerbio ken sinasao ti tatta pay laeng nga aldaw. Ti biagna ket dagiti daniwna ket suheto idi ti adu a panagus-usig, komentario ken panagipatpatarus, nga adadu a nakaimpluensia ngem ti ania man a mannurat kadagiti kalpasan ti maikasangapulo ket uppat a siglo a Persiano a sinursuratan.[2][3]
Dagiti temana kadagiti ghazal ket inayayatan, pammati, ken mangipakpakita ti hipokarsia. Ti inpluensiana ti kabibiag dagiti Irani ket mabirukan kadagiti "Hafez a mabasbasa" (fāl-e hāfez, Persiano: فال حافظ), dagiti kankanayon a panagus-usar kadagiti daniwna iti Persiano a tawidan a musika, makitkita nga arte ken Persiano a kaligrapia. Ti panteonna idiay Shiraz ket adu kadagiti kankanayon a mangbisbisita. Dagiti panangampon, mangtultulad ken patpatarus a dandaniw ni Hafez ket adda kadagiti amin a kangrunaan a pagsasao.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/251392/Hafez
- ^ Yarshater. Naala idi 25 Hulio 2010.
- ^ Hafiz ken ti Lugar ti Irani aKultura iti Lubong babaen ni Aga Khan III, Nobiembre 9, 1936 Londres.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Hafez iti Wikimedia Commons


text:
Ikan
Ti ikan ket ti aniaman a kameng ti parapiletiko a grupo dagiti organismo a mangbukel ti amin nga adda ti asang nga akuatiko a kraniata ng aay-ayup nga awan kadagiti kameng ti bagi nga addaan dgaiti ramay.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Helfman, G.; Collette, B.; Facey, D. (1997). Ti Dibersidad dagiti Ikan. Blackwell Publishing. ISBN 0-86542-256-7.
- Eschmeyer, William N; Fong, Jon David (2013). "Katologo dagit iIkan". Akademia dagiti Siensia ti California.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ikan iti Wikimedia Commons


text:
Giuseppe Verdi
Ni Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (Panangibalikas nga Italiano: [d͡ʒuˈzɛppe ˈverdi]; 10 Oktubre 1813 – 27 Enero 1901) ket maysa idi nga Italiano a Romantiko a kompositor, a nagnangruna iti opera. Adda dagiti temana ket napauten a nakaramut ti nadayeg a kultura – a kas ti "La donna è mobile" manipud iti Rigoletto, "Va, pensiero" (Ti Koro dagiti Hebreo a Tagabu) manipud iti Nabucco, "Libiamo ne' lieti calici" (Ti Panaginum a Kanta) manipud iti La traviata ken ti "Nadayag a Martsa" manipud iti Aida.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Giuseppe Verdi iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Giuseppe Verdi iti Wikimedia Commons


text:
Libya
Ti Libya (Arabiko: ليبيا, Berber: ⵍⵉⴱⵢⴰ, Libya) ket maysa a pagilian idiay Maghreb a rehion iti Amianan nga Aprika a nabeddengan babaen ti Baybay Mediteraneo iti amianan, ti Ehipto iti daya, ti Sudan iti abagatan a daya, ti Chad ken Niger iti abagatan, ken ti Arhelia ken Tunisia iti laud.
Nga adda iti gangani a 1.8 riwriw kuadrado kilometro (700,000 sq mi), ti Libya ket isu ti maikatlo a kadakkelan a pagilian idiay Áprika babaen ti kalawa, ken ti maika-17 a kadakkelan iti lubong.[5] Ti kadakkelan a siudad ket ti, Tripoli, a pagtaengan daytoy kadagiti 1.7 a riwriw iti 6.4 a riwriw a dagup a populasion iti Libya. Dagiti tallo a tinawtawid a paset iti daytoy a pagilian ket ti Tripolitania, Fezzan ken Cyrenaica.
Idi 2009 ti Libya ket adda ti kangatuan ti HDI idiay Aprika ken ti maikapat a kangatuan ti GDP (PPP) tunggal maysa a tao idiay Aprika, a kalpasan laeng ti Seychelles, Guinea Ekuatorial ken Gabon. Ti Libya ket adda ti maika-10 a napasingkedan a reserba ti lana iti ania man a pagilian iti lubong ken ti maika-17 a kangatuan ti panagpataud ti petrolio.[6]
A kas nagbanagan ti Sibil a Gubat ti Libya, ti Libio nga Arabo a Jamahiriya , a daytoy ket addan iti 34 tawtawen, ket narabba ken ti Libya ket simrek iti paset ti panawen a panagturay babaen ti panagbalbaliw nga administrasion a tinawtawagan a ti Nailian a Pagibaliwan a Konsilo.[7] Ti NTC ket nangibaga ti panggepenna a mangimaton ti umuna a paset iti panagibaliwan ti batay-linteg a demokrasia, a kalpasan daytoy ket nangitonton nga agikkatto para iti maysa a representatibo a lehislatura.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.nationalanthems.info/ly.htm
- ^ http://ntclibya.com/InnerPage.aspx?SSID=26&ParentID=20&LangID=1
- ^ a b c d "Libya". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-17.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ U.N. Demographic Yearbook, (2003), "Demographic Yearbook (3) Pop., Gatad iti Pop. Dumakkel, Kalawa ti Rabaw ken Densidad", Estadistika a Dibision ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Hulio 15, 2006.
- ^ Tinawena Pakdaar ti Estadistika, (2004), "Napasingkedan a reserba ti lana babaen ti pagilian, 1980–2004", O.P.E.C.. Naala idi Hulio 20, 2006.
- ^ "Ipaammo ti Konsilo". Nailian a Pagibaliwan a Konsilo ti Libya. Naala idi 23 Oktubre 2011.
- ^ Birsel, Robert (31 Agosto 2011). "Dagiti baro nga agturay ti Libya ket agiyaddang para iti panagbutos". Reuters. Naala idi 24 Oktubre 2011.
- Libya
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Politikal nga inhennieria babaen ti kudeta
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1951


text:
Asia-Pasipiko
Asia-Pasipiko wenno Asia Pasipiko ket ti paset ti lubong wenno iti asideg ti Akinlaud a Taaw Pasipiko. Ti rehion ket agdumaduma iti kadakkel depende iti kontesto, ngem daytoy ket kadawyana mangiraman ti kaaduan ti Daya nga Asia, Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia, ken ti Oceania.
Ti termino ket mabalin pay a mangiraman ti Rusia (idiay Amianan a Pasipiko) ken dagiti pagilian ti Kaamerikaan nga adda iti aplaya ti Akindaya a Taaw Pasipiko; kas pagarigan ti Ekonomiko a Pagtitinnulongan ti Asia-Pasipiko, ket iramanna ti Kanada, Chile, Rusia, Mehiko, Peru, ken ti Estados Unidos.
Iti pay sabali, ti termino ket sagpaminsan a mangbukel iti amin nga Asia ken ti Australasia ken dagiti pay bassit/kalalaingana/dakkel nga isla a pagpagilian ti Pasipiko - kas pagarigan no bingbingayen ti lubong kadagiti dakkel a rehion para kadagiti panggep ti komersio (kas iti Kaamerikaan, EMEA ken ti Asia Pasipiko).
Iti pakabuklan awan ti maiparang a nalawag a panangipalawag ti "Asia Pasipiko" ken dagiti rehion a mairaman ket agbaliwda depende iti kontesto.
Urayno saan nga umiso, ti termino ket nagbalin a nadayeg manipud kadagidi tawen ti 1980 iti komersio, pinansia ken politika. Iti kinapudno, urayno no ti pannakaimaymaysa dagiti ekonomia ti rehion, kaaduan dagiti agmaymaysa a pagilian iti uneg ti sona ket dagiti rumrumsua a pagtagilakuan a makasanay ti napardas nga idadakkel. (No maiyasping iti konsepto/akronimo ti APEJ wenno APeJ - ti Asia-Pasipiko a mailaksid ti Hapon[1])
Dagiti linaon
Komponente a luglugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti Asia-Pasipiko ket kadawyan a mairaman ti:
Datos ti nangruna a pagpagilian ken terteritorio[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti kas pagarigan Pan, Hui, ed. (Oktubre 2004). "Vonage and Cisco to sell phone equipment". VoIP Monthly Newsletter. Information Gatekeepers Inc. 2 (10): 3. Naala idi 2011-12-15.
APEJ (Asia-Pacific Excluding Japan) and EEMEA (Eastern Europe, Middle East, and Africa) will grow their combined share of this figure from 17 percent to 22 percent during the same period, as North America's share adjusts from 53 percent to 46 percent.


text:
David Bowie
Ni David Robert Jones (8 Enero 1947 – 10 Enero 2016), ammo a kas ni David Bowie (/ˈboʊ.i/),[1] ket Ingles idi a kumakanta, mannurat ti kanta ken musikero, nagtrabaho pay a kas aktor, produser ti rekord ken nagur-urnos. Isu ket pigura iti popular a musika para kadagiti sumurok a lima a dekada, ken isu ket inkeddeng babaen dagiti kritiko ken dagiti musikero a kas maysa a managpabaro, a naisangayan para kadagiti obrana kadagiti tawen idi 1970.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "How to say: Bowie". BBC. 8 Enero 2008. Naala idi 16 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni David Bowie iti Wikimedia Commons
- Opisial a website
- David Bowie iti Internet Movie Database
- Kitaen ti David Bowie iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Dagiti obra wenno maipanggep ti David Bowie kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Hawai'i
Nagsasabtan: 21°18′41″N 157°47′47″W / 21.31139°N 157.79639°W
Ti Hawai‘i wenno Hawaii, Hawai (iti pakasaritaan ket isu ti Is-isla ti Sandwich) ket ti purpuro dagiti Is-isla ti Hawaii iti Taaw Pasipiko. Ti Hawaii ti maika-50 nga estado ti Estados Unidos iti Amerika, iti pannakaawatna idi Agosto 21, 1959. Ti Honolulu ti kaddakelan a siudadna ket isu met ti kapitoliona.
Ti Hawai‘i ti kaudian a naawat kas estado ti kappon. No dagiti puli ti pagsasaritaan, ti Hawai‘i laeng ti kakaisuna nga estado nga addaan mayoria a grupo dagiti saan a puraw ken addaan iti kadakkelan a porsiento dagiti Asiano nga Amerikano.
Segun iti 2000 a Senso, 6.6% ti populasion ti Hawaii ket inyam-ammoda ti bagbagida kas Patneng a Hawayano, 24.3% ket Puraw wenno Kaukasiano, a pakairamanan dagiti Portuges; ken 41.6% ket Asiano, a pakairamanan ti 0.1% nga Asiano Indiano, 4.7% nga Intsik, 14.1% a Filipino, 16.7% a Hapon, 1.9% a Koreano ken 0.6% a Vietnamese. Ti 1.3% ket sabsabali pay a Pacific Islander a nakairamanan dagiti Samoan, Tongan, Tahitian, Maori ken Micronesian. Ti 21.4% ket inyam-ammoda ti bagida kas naglaok (dua wenno ad-adu pay a kaputotan/etniko a grupo). 1.8% met ket Nangisit wenno Aprikano nga Amerikano ken 0.3% ket Patneng nga Amerikano ken Patneng nga Alaskano.
Iti nadakamat a 14.1% a Filipino, kaaduan kadagitoy ket Ilokano.
Dagiti agibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Summit USGS 1977". NGS data sheet. U.S. National Geodetic Survey. Naala idi Oktubre 20, 2011.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naala idi Oktubre 21, 2011.
- ^ Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
- ^ Ti murdong ti Mauna Kea ket isu ti kangatuan a murdong idiay Oceania. Mauna Kea ket isu ti kangatuan a bantay iti lubong a narukod iti baba agingga iti murdong. The shield volcano sits on the floor of the Pacific Ocean at a depth of 5,998 metro (19,678 ft) for a total height of 10,205.3 metro (33,482 ft)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hawai'i iti Wikimedia Commons


text:
Hamburg
Ti Hamburg ( /ˈhæmbɜrɡ/; Panangibalikas nga Aleman: [ˈhambʊɐ̯k], lokal a pannakabalikas [ˈhambʊɪç]; Ababa nga Aleman/Ababa a Sahon: Hamborg [ˈhaˑmbɔːx]), opisial a ti Nawaya ken Hanseatiko a Siudad ti Hamburg, ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Alemania, ti maikasangapulo ket lima nga Alemania nga estado, ken ti maikanem a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa.[2] Ti siudad ket pagtaengan dagiti sumurok a 1.8 a riwriw a tattao, bayat a ti Hamburg Metropolitano a Rehion (a mairaman dagiti paset dagiti kaarruba a Pederal nga Estado ti Ababa a Sahonia ken Schleswig-Holstein) ket adda ti sumurok a 5 a riwriw nga agtataeng. Daytoy ket mabirukan idiay karayan Elbe, ti pouerto ti Hamburg ket isu ti maikadua a kadakkelan a puerto idiay Europa (kalpasan ti puerto ti Rotterdam) ken maikasangapulo ket maysa iti lubong.
Ti opisial a nagan ti Hamburg, a Nawaya ken Hanseatiko a Siudad ti Hamburg (Aleman: Freie und Hansestadt Hamburg),[3] ket mangitudtudo ti pakasaritaan ti Hamburg a kas kameng ti mediebal a Hanseatiko a Liga, a kas maysa a nawaya nga imperial a siudad ti Nasantuan a Romano nga Imperio, ken ti Hamburg maysa a siudad-estado ken maysa kadagiti sangapulo ket innem nga Estado ti Alemania.
Ti Hamburg ket maysa a kangrunaan a sentro ti pagluganan idiay Akin-amianan nga Alemania ken maysa kadagiti kabaknangan a siudad idiay Europa. Daytoy ket nagbalin a ken industria a sentro, nga adda dagiti paktoria ket pasdek a tagikua ti Airbus, Blohm + Voss ken Aurubis. Ti agiwarwaragawag ti radio ken telebision a Norddeutscher Rundfunk ken agipabpablaak a kas ti Gruner + Jahr ken Spiegel-Verlag ket mangipatakder ti kangrunaan a media nga industria idiay Hamburg. Iti dagup, adda dagiti sumurok a 120,000 a negosio.
Ti siudad ket maysa a kangrunaan a para kadagiti domestiko ken ballasiw taaw nga agbisbisita; ti Hamburg ket mairanggo ti maika-16 iti lubong para iti pannakatagtagitao idi 2011,[4] ken, idi 2010, ti siudad ket nairanggo a maika-10 iti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ti estdao". Portal ti Opisina dagiti Pederal nga Estadistika ti Alemania. Naala idi 2012-03-03.
- ^ "Dagiti kadakkelan a siudad ti Europa". Dagiti Estadistika dagiti Mayor ti Siudad. Naala idi 2009-12-29.
- ^ Batay-linteg ti Hamburg Verfassung der Freien und Hansestadt Hamburg (Maika-11 nga ed.), 1952-06-06, naala idi 2008-09-21 (Aleman)
- ^ http://www.mercer.com/qualityoflivingpr#city-rankings
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hamburg iti Wikimedia Commons
- Hamburg
- Dagiti estado a siudad
- Dagiti Aleman a kapitolio ti estado
- Dagiti imperial a nawaya a siudad
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Alemania
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Baybay Amianan
- Dagiti matagtagitao a lugar idi maika-9 a siglo
- Dagiti estado ti Alemania
- Dagiti estado ti Aleman a Konpederasion
- Dagiti estado ti Aleman nga Imperio
- Dagiti estado ti Nasantuan a Romano nga Imperio
- Dagiti estado ti Amianan nga Aleman a Konpederasion
- Dagiti estado ti Weimar a Republika
- Dagiti Turko a komunidad idiay Alemania
- Kamkameng ti Hanseatiko a Liga


text:
Gobierno
Ti gobierno ket nalawa a naipalplawag a kas ti administratibo nga organisasion nga addaan iti katurayan a mangituray ti maysa a politikal nga estado.[1] Iti Britaniko nga Ingles (ken dagiti Mankomunidad ti Pagpagilian), ti gobierno ket naak-akikid a mangitudtudo ti naisangsangayan nga administratibo a burokrasia nga agtengtenggel iti maysa nga estado iti naited a panawen[2]—ket naam-ammuan iti Amerikano nga Ingles a kas maysa nga administrasion. Iti Amerikano nga Ingles, ti gobierno ket mangitudtudo ti dakdakkel a sistema baaen pannakaurnos kadagiti ania man nga estado.[3] Iti adu pay a maipatinayon, ti gobierno ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti Ingles a kas maysa a sinonimo para iti panagturay.
Iti kaso ti nalawa a pannakaipalplawag, ti gobierno ket buklen dagiti lehislador, dagiti administrador, ken dagiti arbitrador. Ti gobierno ket isu ti kabuksilan panangipatungpal ti annuroten ti estado, ken isu pay ti mekanismo para iti panangikeddeng ti annuroten ti estado. Ti porma ti gobierno, wenno ti porma ti panagturay ti estado, ket mangitudtudo ti agasmang dagiti politikal a patakder babaen ti pannaka-urnos ti gobierno.
Dagiti estado ket sinerian babaen ti maysa nga agtultuloy a panagsasaruno kadagiti nadumaduma a gobierno.[4] Kadagiti tunggal maysa nga agsasaruno a gobierno ket buklen ti maysa abagi dagiti agmaymaysa a tattao nga agtengtenggel ken agsansanay ti panagtengnggel ti politikal a panagaramid ti keddeng. Dagiti tignayda ket ti panagaramid ken pannanngipatungpal kadagiti linteg ken mangkappia kadagiti suppiatan. Kadagiti dadduma a kagimongan, daytoy a grupo ket sagpaminsan a kabukbukodan a matagtaginayon wenno tinawtawid a klase. Kadagiti dadduma pay a kagimongan, a kasla dagiti demokrasia, ti politikal a papel ket agtaltalinaay, ngem adda dagiti kanayon a panagsisinnukat ti tattao a mangpunpunno kadagiti puesto.[5]
Ti ania man a kita ti gobierno ket agdama maapektaranna dagiti tignay ti tattao kadagiti adu a nangruna a waya. Gapu ti daytoy a rason, dagiti politikal a sientista ket sapasapda nga agsupsupiat a ti gobierno ket nasken a saan a kabukbukodan a maadadal. Nagsisinnupiatda a ti gobierno ket nasken a maadal a mairaman ti antropolohia, ekonomia, pakasaritaan, pilosopia, siensia, ken sosiolohia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Nobiembre 2010.
- ^ Bealey, Frank, ed. (1999). "gobierno". Ti Blackwell a diksionario ti politikal a siensia: ti alagaden ti agar-aramat kadagiti terminona. Wiley-Blackwell. p. 147. ISBN 978-0631206958.
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford: Amerikano nga Inggles" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2012.
- ^ Flint, Colin & Taylor, Peter (2007). Politikal a Heograpia: Ekonomia ti lubong, Pagilian-Estado, ken Lokalidad (5th nga ed.). Pearson/Prentice Hall. p. 137. ISBN 978-0-13-196012-1.
- ^ Barclay, Harold (1990). Tattao nga Awan Gobiernona: Ti Antropolohia ti Anarkia. Left Bank Books. p. 31. ISBN 1-871082-16-1.
Arnheim, M.T.W. Aristokrasia iti Griego a Kagimongan. Londres: Thames ken Hudson, 1997.


text:
Gatas
Ti gatas ket puraw a likido a napataud babaen ti mamaria a glandula dagiti mamalia. Daytoy ti kangrunaan a taudan ti taraon para kadagiti ubing a mamalia sakbay nga isuda ket makabael nga agkalpa kadagiti sabali a kita ti makan. Ti nasapa a laktansia t gatas ket aglaon ti colostrum, a mangawit kadagiti kontrabagi ti ina a maipan iti maladaga ken mabalin a mangpabassit ti riesgo kadagiti adu a sakit iti maladaga. Daytoy ket aglaon pay kadagiti adu a sustansia.[1]
A kas maysa nga agrikultural a produkto, ti gatas ket maala manipud kadagiti mamalia ken inus-usar a makan para kadagiti tao. Iti sangalubongan, dagiti talon ti paggatasan ket agpatpataudda ti agarup a 730 a riwriw a tonelada iti gatas idi 2011.[2] Ti India ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti main-inum a gatas, ngem saan nga agiluluwaswenno gumatgatan iti gatas. Ti Baro a Selanda, dagiti 27 a kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Australia, ken ti Estados Unidos ket isu dagitoy ti kadakkelan nga agiluluwas iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong. Ti Tsina ken Rusia ket isuda ti kadakkelan a gumatgatang iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong.[3][4]
Iti sangalubongan, adda dagiti adadu ngem 6 a bilion nga agib-ibus iti gatas ken dagiti produkto ti gatas. Sunurok a 750 a riwriw a tattao ket agtataengdad iti kaunegan dagiti sangkabalayan ti paggatasan a talon. Ti gatas ket maysa a nangruna a kontributor iti panagpasayaat ti sustansia ken seguridad ti makan a naisangsangayan kadagiti agrangrang-ay a pagilian. Dagiti panagpasayaat kadagiti taraken ken ti teknolohia ti paggatasan ket mangited ti nasayaat a namnama iti panagpasayaat ti kinapanglaw ken malnutrision iti lubong[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pehrsson; et al. (2000). "Programa ti Nailian aMakan ken Panagusig ti Sustansia ti USDA: Panagpadas ti Makan" (PDF). Warnakan ti Pakabuklan iti Makan ken Panagusig. 13: 379–389. doi:10.1006/jfca.1999.0867.
- ^ "Food Outlook – Panagusig ti Sangalubongan a Pagtagilakuan" (PDF). Gunglo ti Mkan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Mayo 2012. pp. 8, 51–54.
- ^ Blasko, B. (2011). "Kinapangruna iti Lubong ken Agdama a Gaganay iti Paggatasan a Sektor" (PDF). Unibersidad ti Debrecen.
- ^ "Food Outlook – Gatas ken dagiti Produkto ti Gatas". FAO, Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010.
- ^ Hemme ken ni Otte (2010). "Kasasaad ken dagiti Prospekto para iti Bassit nga Agtengtengngel ti Panagpataud ti Gatas: Ti Gobal a Perspektibo" (PDF). Gunglo ti Makan ken Agrikultura toi Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dupuis, E. Melanie. Nature's Perfect Food (2002) maiyaon ken mabirukan a testo
- Kardashian, Kirk. Gatas a Kuarta: Kuarta, dagiti Baka, ken ti Ipapatay iti Paggatasana Talon ti Amerikano (2012) maiyaon ken mabirukan a testo
- McGee, Harold (2004). Iti Makan ken Panagluto (2nd nga ed.). New York: Scribner. ISBN 978-0-684-80001-1.
- Valenze, Deborah. Gatas: Ti Lokal ken Global a Pakasaritaan (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2011) 368 pp.
- Wiley, Andrea. Panamgipanpanunotam manen ti Gatas: Kultural ken dagiti Biolohiko a Perspektibo (Routledge 2010) (Serie para iti kratibo a Panangisuro ken Panagadal iti Antropolohia) maiyaon ken mabirukan a testo
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Gatas iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Gatas iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Birtual a Pabuya ti Museo iti Gatas, Krema ken Mantekilia


text:
DVD
Iti damdamona, ti pangyababaan a DVD ket "Digital Video Disc" (Dihital a disk ti video) iti Ingles, gapu ta ti immuna a linaon dagiti disk ket video. Ngem intono kua, software, file, ladawan ken dadduma pay ti nababbael a linaon; pinanagananda iti "Digital Versatile Disc" (Dihital a disk ti addu nga aramat). Iti agdama, DVD lattan; awanen ti kaipapanan dagitoy tallo a letra, ngem daydaytoy a kita ti disk. [1]
Ti DVD ket pormato ti pamay-an ti pannakaidulin iti disk nga optikal a makapagidulin iti datos, pati pelikula ti nangatngato a kita ti video ken audio. Uma-arrngi ti DVD ken ti CD ta pareho ti pisikal a pakarukudanda, ngem nayencode ti DVD babaen ti sabali a pormato ken iti nangatngato a puskol para iti datos. Ti ofisial a panangdutok ti DVD ket tinartaripato ti gunglo a DVD Forum.


text:
Karbon
Ti karbon /ˈkɑrbən/ (manipud ti Latin: carbo "beggang") ket isu ti kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti C ken atomiko a numero iti 6. A kas kameng iti grupo a 14 idiay periodiko a lamisaan, daytoy ket saan a metal ken tetrabalente—nga agar-aramid ti uppat nga elektron a magun-od tapno agporma iti kobalente dagiti kimiko a piansa. Adda dagiti masna a rumrumsua nga isotopo, nga addaan ti 12C ken ti 13C a dagitoy ket natalna, a ti 14C ket radioaktibo, nga agrungrungsot nga addaan iti kagudua a biag iti agarup a 5,730 a tawtawen.[9] Ti Karbon ket maysa kadagiti bassit a naam-ammuan nga elemento manipud iti taga-ugma.[10][11]
Adda dagiti dadduma nga alotropo iti karbon a dagiti kalatakan a naam-ammuan a kas ti grapito, diamante, ken amorpo a karbon.[12] Dagiti maipapan ti bagi a tagikua iti karbon ket kaaduan a nadumaduma nga addan ti alotropiko a porma. Kas pagarigan, ti diamante ket masarsarang unay, ngem ti grapito ket saragasag ken nangisit. Ti diamante ket maysa kadagiti naam-ammuan a katangkenan a materiales, ngem ti grapito ket nalukneng ken makaporma ti garit iti papel (kasta iti nagan, manipud ti Griego a balikas ti "agsurat"). Ti diamante ket addaan iti nababa unay nga elektriko a konduktibidad, ngem ti grapito ket nasayaat a konduktor. Babaen ti kadawyan a kasasaad, ti diamante ket addaan iti kangatuan a kapudot ti konduktibidad kadagiti amin a naam-ammuan a materiales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lide, D. R., ed. (2005). CRC a Libro iti Kimiko ken Pisika (Maika-86 nga ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ^ Haaland, D (1976). "Grapito-likido-sengngaw tallo a puntos ti presion ken ti densidad iti likido a karbon". Karbón. 14 (6): 357. doi:10.1016/0008-6223(76)90010-5.
- ^ Savvatimskiy, A (2005). "Dagiti rukod iti panaglunag a puntos iti grapito ken dagiti tagikua ti likido a karbon (maysa a repaso para iti 1963–2003)". Karbón. 43 (6): 1115. doi:10.1016/j.carbon.2004.12.027.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the System of CP" (PDF). Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the Electronic Transition of the Jet-Cooled CCI Free Radical" (PDF). Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Karbón: Dagiti binario a kompuesto". Naala idi 2007-12-06.
- ^ Magnetiko a susseptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuesto, iti Libro iti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision, CRC press.
- ^ a b c d e Dagiti tagikua ti diamante, Ioffe Institute Database
- ^ "Carbon – Dagiti masna a rumrumsua nga isotopo". WebElements Periodiko a Lamisaan. Naala idi 2008-10-09.
- ^ "Periodiko a Lamisaan: Petsa ti Panakaduktalan". Chemical Elements.com. Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Linia ti tiempo ti Panakaduktalan ti Elemento". Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Lubong iti Karbón – Interaaktibo a Nano a panagkita iti Siensia ken Inhenniero nga Edukasion (IN-VSEE)". Naala idi 2008-10-09.


text:
“Inkayo . . . ket Mangaramidkayo iti Ad-adalan Kadagiti Tattao iti Amin a Nasion”
“Inkayo . . . ket mangaramidkayo iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a nasion, a bautisaranyo ida . . . , nga isuroyo kadakuada a tungpalenda ti amin a bambanag nga imbilinko kadakayo.”—MAT. 28:19, 20.
KANTA: 141, 97
1, 2. Ania dagiti tumaud a saludsod gapu iti sasao ni Jesus a masarakan iti Mateo 24:14?
AWATENDATAYO man wenno busorendatayo dagiti tattao, manmano ti mangilibak a datayo a Saksi ni Jehova kas grupo ket pagaammo iti trabaho a panangasaba. Mabalin pay ketdi nga adda dagiti nasarakam iti ministerio a nangibaga a nupay saanda nga umanamong kadagiti patpatientayo, raemendatayo gapu iti trabahotayo. Ammotayo nga impakpakauna ni Jesus a ti naimbag a damag ti Pagarian ket maikaskasaba iti intero a mapagnaedan a daga. (Mat. 24:14) Ngem kasanotayo nga ammo a ti trabaho nga ar-aramidentayo ket kaitungpalan ti padto ni Jesus? Kinapannakkel kadi iti biangtayo no panunotentayo a datayo ti mangar-aramid iti daytoy a trabaho?
2 Adu a relihioso a grupo ti agkuna nga ikaskasabada ti Ebanghelio, wenno naimbag a damag. Ngem masansan a ti laeng ar-aramidenda ket panangiranud iti bukod a testimonia, sermon iti simbaan, wenno dagiti programa iti radio, telebision, wenno iti Internet. Ibaga met ti dadduma a mangipapaayda iti tulong kadagiti agkasapulan wenno tulong mainaig iti medisina ken edukasion. Maitunos kadi dagita nga ar-aramidenda iti imbilin ni Jesus a masapul nga aramiden dagiti adalanna?
3. Sigun iti Mateo 28:19, 20, ania dagiti uppat a banag a masapul nga aramiden dagiti pasurot ni Jesus?
3 Masapul kadi nga urayen lattan dagiti adalan ni Jesus nga umasideg dagiti tattao kadakuada? Saan! Kalpasan ti panagungarna, imbaga ni Jesus kadagiti ginasut nga adalanna: “Inkayo ngarud ket mangaramidkayo iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a nasion, a bautisaranyo ida . . . , nga isuroyo kadakuada a tungpalenda ti amin a bambanag nga imbilinko kadakayo.” (Mat. 28:19, 20) Ngarud, adda uppat a nasken a maaramid. Agaramidtayo iti ad-adalan, bautisarantayo ida, ken isurotayo ida. Ngem ania ti umuna a masapul nga aramidentayo? Kinuna ni Jesus: “Inkayo”! Maipapan iti daytoy a bilin, kinuna ti maysa nga eskolar ti Biblia: “Ti bilin nga ‘inkayo’ ket rebbengen ti tunggal manamati, iti man ballasiw ti dalan wenno ballasiw ti taaw.”—Mat. 10:7; Luc. 10:3.
4. Ania ti ramanen ti panagbalin a “dumadaklis iti tattao”?
4 Tuktukoyen kadi ni Jesus ti indibidual a panagregget dagiti pasurotna, wenno tuktukoyenna ti organisado a panangikasaba iti naimbag a damag? Gapu ta saan a kabaelan ti maysa ti mapan “iti amin a nasion,” ipakita dayta a masapul ti organisado a panagregget ti adu. Impaganetget dayta ni Jesus idi inawisna dagiti adalanna nga agbalin a “dumadaklis [wenno, mangngalap] iti tattao.” (Basaen ti Mateo 4:18-22.) Ti tinukoy ni Jesus a panagkalap ket saan a daydiay agmaymaysa nga agkalap nga agusar laeng iti banniit ken appan a nakatugaw ken agur-uray iti ikan a mabanniitanna. Imbes ketdi, panagkalap dayta babaen iti iket—trabaho nga agkasapulan iti panagregget ken panagtitinnulong ti adu a tattao.—Luc. 5:1-11.
5. Ania dagiti uppat a saludsod a masapul a masungbatan, ken apay?
5 Tapno maammuantayo no siasino dagiti mangikaskasaba iti naimbag a damag ita kas kaitungpalan ti impadto ni Jesus, masapul a sungbatantayo dagitoy nga uppat a saludsod:
Ania koma a mensahe ti maikaskasaba?
Ania koma ti motibotayo a mangaramid iti daytoy a trabaho?
Ania dagiti pamay-an a masapul a mausar?
Kasano koma kasaknap ken kabayag ti trabaho a panangasaba?
Dagiti sungbat dagitoy a saludsod ti tumulong kadatayo saan laeng a tapno maammuantayo no siasino dagiti mangar-aramid iti daytoy makaispal-biag a trabaho no di ket tapno mapabileg ti determinasiontayo nga agtultuloy a matalek a mangaramid iti dayta.—1 Tim. 4:16.
ANIA KOMA TI MENSAHE?
6. Apay nga agtalekka nga umiso ti mensahe nga ikaskasaba dagiti Saksi ni Jehova?
6 Basaen ti Lucas 4:43. Inkasaba ni Jesus ti “naimbag a damag ti pagarian,” ket namnamaenna a kasta met ti aramiden dagiti adalanna. Siasino dagiti mangikaskasaba iti dayta a mensahe iti “amin a nasion”? Nalawag ti sungbat—dagiti laeng Saksi ni Jehova. Bigbigen dayta uray dagiti bumusbusor. Kas pagarigan, maysa a misionero a padi ti nangibaga iti maysa a Saksi a nagduduma a nasion ti napanannan ken dinamagna kadagiti Saksi sadiay no ania a mensahe ti ikaskasabada. Ania ti sungbatda kenkuana? Kinuna ti padi: “Agpapadada a maag ta maymaysa ti sungbatda: ‘Ti naimbag a damag maipapan iti Pagarian.’” Ngem saan a “maag” dagidiay a Saksi, imbes ketdi, agtutunos ti ibagbagada, a rumbeng a makita kadagiti pudno a Kristiano. (1 Cor. 1:10) Ken ibagbagada ti mensahe a linaon ti magasin a Ti Pagwanawanan Mangibumbunannag iti Pagarian ni Jehova. Daytoy a magasin ket magun-odanen iti 254 a lengguahe, ken mapan a 59 a milion a kopia ti mapatpataud iti tunggal ruar. Gapuna, dayta ti kasasaknapan a maiwarwaras a magasin iti intero a lubong.
7. Apay a maikunatayo a saan nga umiso ti mensahe nga ikaskasaba dagiti lider ti Kakristianuan?
7 Saan nga ikaskasaba dagiti lider ti Kakristianuan ti Pagarian ti Dios. No ibagada man ti maipapan iti Pagarian, adu ti agkuna a dayta ket maysa a rikna wenno kasasaad nga adda iti puso ti maysa a Kristiano. (Luc. 17:21) Saanda nga isursuro kadagiti tattao a ti Pagarian ti Dios ket maysa a gobierno idiay langit a ni Jesu-Kristo ti Agturay, nga isu ti solusion ti amin a problema ti sangatauan, ken dandani pukawennan amin a kinadakes ditoy daga. (Apoc. 19:11-21) Imbes ketdi, kaykayatda a lagipen ni Jesus bayat ti Krismas ken Easter. Agparang nga awan ti ammoda iti aramidento ni Jesus kas baro nga Agturay iti daga. Gapu ta saanda nga ammo ti mensahe a rumbeng koma nga ikasabada, pakasdaawan kadi a saanda met nga ammo ti rumbeng koma a motibo iti panangaramid iti daytoy a trabaho?
ANIA KOMA TI MOTIBOTAYO A MANGARAMID ITI DAYTA A TRABAHO?
8. Ania ti di umiso a motibo iti panangaramid iti trabaho a panangasaba?
8 Ania koma ti motibo iti panangaramid iti trabaho a panangasaba? Saan koma a tapno agkolekta iti kuarta ken agibangon kadagiti dadakkel ken napipintas a pasdek. Imbaga ni Jesus kadagiti adalanna: “Inawatyo nga awan bayadna, itedyo nga awan bayadna.” (Mat. 10:8) Saan koma a maaramid a negosio ti Sao ti Dios. (2 Cor. 2:17) Saan koma a sapulen dagiti mangaskasaba ti bukodda a pagimbagan iti trabaho nga ar-aramidenda. (Basaen ti Aramid 20:33-35.) Nupay nalawag daytoy a bilin, adu a relihion ti saan a mangtungtungpal iti dayta ta agkolektada iti kuarta tapno agtalinaed ti relihionda ken masuelduanda dagiti lider ti relihionda ken ti dadduma pay nga empleadoda. Kaaduanna, bimmaknang ti adu a lider ti Kakristianuan.—Apoc. 17:4, 5.
9. Kasano nga ipakpakita dagiti Saksi ni Jehova nga umiso ti motiboda iti panangaramidda iti trabaho a panangasaba?
9 Komusta met dagiti Saksi ni Jehova no maipapan iti panagkolekta? Masupsuportaran ti trabahoda babaen kadagiti boluntario a donasion. (2 Cor. 9:7) Awan ti maaramid a panagkolekta kadagiti Kingdom Hall wenno kombensionda. Nupay kasta, idi laeng napan a tawen, nangbusbos dagiti Saksi ni Jehova iti 1.93 a bilion nga oras a nangikasaba iti naimbag a damag ken nangikonduktada iti nasurok a siam a milion a libre a panagadal iti Biblia iti binulan. Makapaamanga ta ar-aramidenda daytoy a trabaho uray awan sueldoda ken maragsakanda a mangusar iti bukodda a kuarta. Maipapan iti trabaho dagiti Saksi ni Jehova, imbaga ti maysa a researcher: “Ti kangrunaan a panggep ket panangasaba ken panangisuro. . . . Awan ti padi, isu a bassit ti gastos.” Ania ngarud ti motibotayo iti panangaramid iti daytoy a trabaho? Boluntario nga ar-aramidentayo daytoy a trabaho gapu ta ay-ayatentayo ni Apo Jehova ken dagiti tattao. Ti kinatuloktayo ket kaitungpalan ti padto iti Salmo 110:3. (Basaen.)
ANIA KOMA DAGITI PAMAY-AN A MAUSAR?
10. Ania dagiti pamay-an nga inusar ni Jesus ken dagiti adalanna a nangasaba?
10 Ania dagiti pamay-an nga inusar ni Jesus ken dagiti adalanna tapno maikasaba ti naimbag a damag? Napanda kadagiti lugar a pakasarakan kadagiti tattao—iti publiko a lugar ken iti balbalayda. Ramanen daytoy ti panangbirok kadagidiay maikari iti tunggal balay. (Mat. 10:11; Luc. 8:1; Ara. 5:42; 20:20) Daytoy nga organisado a pamay-an ipakitana ti saan a panangidumduma.
11, 12. No maipapan iti panangikasaba iti naimbag a damag, kasano a naiduma ti ar-aramiden ti Kakristianuan no idilig kadagiti adipen ni Jehova?
11 Komusta dagiti relihion ti Kakristianuan no maipapan iti daytoy a banag? Kaaduanna, maragragsakan dagiti miembro ti relihion a mangipabiang iti panangasaba iti masuelsuelduan a lider. Ngem imbes nga agbalinda a “dumadaklis iti tattao,” dagiti lider ti Kakristianuan ad-adda a maseknanda laeng a pagtalinaeden dagiti “ikan” wenno dagiti miembroda. Agpayso a no dadduma, adda met dagiti lider ti relihion a mangiparegta iti panangasaba. Kas pagarigan, iti nasapa a paset ti tawen 2001, kinuna ni Pope John Paul II iti maysa a surat: “Iti adu a tawen, kanayon nga ibagbagak ti awis iti baro a panagebanghelio. Ita, ibagak manen . . . Masapul a biagentayo iti bagitayo ti napalaus a gagar ni Pablo a nangikuna: ‘Asiak pay no diak ikasaba ti Ebanghelio.’” Kinuna pay ti papa a daytoy a trabaho a panangasaba ket saan laeng nga aramiden ti sumagmamano a nasanay a tattao no di ket amin a miembro ti simbaan. Ngem mano ti nagtignay iti daytoy nga awis?
12 Komusta met ti pakasarsaritaan dagiti Saksi ni Jehova? Isuda laeng ti mangikaskasaba nga agturturayen ni Jesus kas Ari manipud 1914. Kas imbilin ni Jesus, ibilangda a kapatgan ti trabaho a panangasaba. (Mar. 13:10) Kuna ti libro a Pillars of Faith—American Congregations and Their Partners: “Para kadagiti Saksi ni Jehova, ti panangasaba ti kangrunaan a pakaseknanda.” Kinuna pay ti autor maipapan iti imbaga ti maysa a Saksi: “No adda agpasar iti bisin, agladladingit, ken agsakit, ikagumaanda ti tumulong, . . . ngem saanda a lipatan a ti kangrunaan a trabahoda ket ti panangidanon iti naespirituan a mensahe maipapan iti iyaay ti panungpalan ti lubong ken ti kinapateg ti pannakaisalakan.” Itultuloy nga ibagbaga dagiti Saksi ni Jehova dayta a mensahe, nga usarenda dagiti pamay-an nga inusar ni Jesus ken dagiti adalanna.
KASANO KOMA TI KASAKNAP KEN KABAYAG TI TRABAHO?
13. Kasano koma ti kasaknap ti trabaho a panangasaba?
13 Dineskribir ni Jesus ti kasaknap ti trabaho a panangasaba idi imbagana a ti naimbag a damag ket maikasaba “iti intero a mapagnaedan a daga.” (Mat. 24:14) Mapagbalin nga ad-adalan ‘dagiti tattao iti amin a nasion.’ (Mat. 28:19, 20) Kaipapanan dayta ti panangasaba iti intero a lubong.
14, 15. Ania ti mangipakita nga itungtungpal dagiti Saksi ni Jehova ti padto ni Jesus no maipapan iti kasaknap ti panangasaba? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
14 Tapno maawatan no kasano nga itungtungpal dagiti Saksi ni Jehova ti padto ni Jesus no maipapan iti kasaknap ti trabaho a panangasaba, usigentayo ti sumagmamano nga impormasion. Adda agarup 600,000 a lider ti nagduduma a relihion idiay United States, nga ayan ti dandani 1,200,000 a Saksi ni Jehova. Iti intero a lubong, adda nasurok nga 400,000 a padi a Romano Katoliko. Ita, idiligmo ti bilang dagiti Saksi a karaman iti naibatay iti Biblia a trabaho a panangikasaba iti Pagarian. Iti intero a lubong, adda walo a milion a boluntario a mangaskasaba kadagiti tattao iti 240 a pagilian. Talaga a nakaskasdaaw a trabaho ti magapgapuananda, a maipaay amin iti pannakaidaydayaw ken pannakaipadayag ni Jehova!—Sal. 34:1; 51:15.
15 Kas Saksi ni Jehova, kayattayo nga idanon ti naimbag a damag iti adu a tattao agingga a mabalin sakbay a dumteng ti panungpalan. Gapuna, naidumdumatayo no maipapan iti trabahotayo a panagipatarus ken panangipablaak kadagiti literatura a naibatay iti Biblia. Minilion a libro, magasin, tract, ken imbitasion iti kombension ken Memorial ti libre a maiwarwaras. Nakapataudtayon iti nagduduma a publikasion iti nasurok a 700 a lengguahe. Nasurok a 200 a milion a kopia ti New World Translation of the Holy Scriptures ti naipablaaken iti nasurok a 130 a lengguahe. Idi laeng napan a tawen, nakapataudtayo iti agarup 4.5 a bilion a kopia ti literatura a naibatay iti Biblia. Iti opisial a website-tayo, magun-odanen dagiti impormasion iti nasurok a 750 a lengguahe. Adda kadi pay sabali a grupo a mangar-aramid iti kasta a trabaho?
16. Apay a maikunatayo nga adda kadagiti Saksi ni Jehova ti espiritu ti Dios?
16 Kasano kabayag nga agtultuloy ti naipadto a panangasaba a trabaho? Kinuna ni Jesus nga agtultuloy daytoy a sangalubongan a trabaho bayat ti maudi nga al-aldaw, “ket iti kasta umayton ti panungpalan.” Adda kadi sabali a narelihiosuan a grupo a nagtultuloy a nangikasaba iti naimbag a damag iti daytoy maudi nga al-aldaw? Mabalin a kuna ti dadduma a masarakantayo iti ministerio: “Adda kadakami ti nasantuan nga espiritu, ngem dakayo ti mangar-aramid ti trabaho.” Ngem saan kadi a ti panagtultuloytayo iti trabaho ti mangipakita nga adda kadatayo ti espiritu ti Dios? (Ara. 1:8; 1 Ped. 4:14) Adda dagiti gundaway a padasen ti dadduma a relihion ti ar-aramiden dagiti Saksi ni Jehova, ngem masansan a saan nga agballigi dagita. Makiraman ti dadduma iti trabaho a panangasaba iti sumagmamano laeng a tiempo ngem inton agangay agsublida met laeng iti normal a rutinada. Agbalaybalay met ti dadduma, ngem ania ti ikaskasabada? Nalawag nga ipakita ti sungbat dayta a saludsod a saanda nga ar-aramiden ti trabaho nga inrugi ni Kristo.
SIASINO A TALAGA TI MANGIKASKASABA ITI NAIMBAG A DAMAG ITA?
17, 18. (a) Apay a masiguradotayo a dagiti laeng Saksi ni Jehova ti mangikaskasaba iti naimbag a damag ti Pagarian ita? (b) Kasano a posible a maitultuloytayo daytoy a trabaho?
17 Siasino ngarud a talaga ti mangikaskasaba iti naimbag a damag ti Pagarian ita? Kombinsidotayo a mangibaga: “Dagiti Saksi ni Jehova!” Apay a maikunatayo ti kasta? Gapu ta ikaskasabatayo ti umiso a mensahe, ti naimbag a damag ti Pagarian. Babaen ti panangdanontayo kadagiti tattao, us-usarentayo met dagiti umiso a pamay-an. Mangaskasabatayo nga addaan iti umiso a motibo—ayat, saan a tapno makakuarta. Ti trabahotayo ti kasaknapan, ta idandanontayo ti mensahe kadagiti tattao iti amin a nasion ken lengguahe. Ken saantayo a sumardeng a mangitultuloy iti daytoy a trabaho agingga nga umay ti panungpalan.
18 Talaga a masmasdaawtayo iti magapgapuanan ti ili ti Dios iti daytoy tiempo a pagbibiagantayo. Ngem apay a posible a maaramid amin dagitoy? Kinuna ni apostol Pablo iti suratna kadagiti taga-Filipos: “Ti Dios isu daydiay, maigapu iti pakaragsakanna unay, agtigtignay kadakayo tapno agpadpada nga agtarigagay ken agtignaykayo.” (Fil. 2:13) Amintayo ket agtultuloy koma a mapapigsa babaen ti nailangitan nga Amatayo bayat nga ar-aramidentayo ti amin a kabaelantayo a mangitungpal iti ministeriotayo.—2 Tim. 4:5.


text:
Dagiti tukak, mapukawda kadin?
Iti angotna pay laeng, ammokon a ginittaan a tukak ti sidami. Urayak la nakakatay ken naggaradugod pay ti buksitko nga agganaten a makargaan. Sinal-ot, mapasuboka la ketdi a buksit, inyisemko. Agasem ta tukak, ginittaan, sa adda piasna ken apagapaman ti kinnit tay sili ti sairo iti lumabaga a digo a naatsuetean! Nagtudo ngamin idi rabii ket pinagpilawna dagiti kataltalonan iti daytoy arintapusenen a kalgaw. Rimmuar la ketdi dagiti agpakpakni a tukak iti rengngat ken kadagiti riper ken seksek.
Yos, saak met la makasida iti tukak no addaak iti nakayanakanmi a lugar. Sako la maramananen dagiti paboritok a putahe no agsubli datao iti nakayanakan.
Sabagay, adda met pasaray tagilako a tukak a masalamaak iti panaggatangko iti nateng ken prutas a tagilakomi iti parbangon. Sibibiagda pay a nadawis-naubon ti maysa a sakada. Isuna laeng ta kasulitko ti agikkat iti kudil ken agdalus. Lalo no awan ti dapo. No mairana met a diay la mangluton ti obra ta nadalusanen, sumeksek met iti mugingko a datao laeng iti balay ti agsida, ket itantanko ti gumatang.
Diak inurayen nga ipidua ni kabagis a yayab ti pannangan. No kasano ti gagarko a makasida iti lasag ti tukak, nairamanen dita ti bibisinak. Ngem anian a siddaawko ken naikulengak pay ta ti namnamaek a tukak ket nagdadakkelan metten a lasag. Aggudeng pay dataon a kumutsara ta daddadakkel pay ngem tammudo ti ima dagiti lasagda, lalo ket nagmayat ti pannakorte dagiti laslasag. Immatras pay ti bibisinak.
Karag (bullfrog) daytoy san, indillawko. Ngem saan kano. Sabalin ti tukak ita a panawen. Daddadakkelen nga adayo. Ket no agunida, nabangag ken napigsa a kunam la no karag. Naikapet pay iti barukongda ti tabada. Talaga a saan a kas iti nakairuaman a sidsidaen idi a nakuttong ti lasagda ken pasaray awan pay ti tabada. Pasaray mailaokto pay dagiti agadi iti bayyek, no labsen ti agsao.
Nupay dadakkel, isu met la ti ramanna, kunada, ngem para kaniak, saan. Naiduma ti raman dagiti tukak idi. Saanen a maibelleng dagiti kudil dagitoy dadakkel a tukak. Madalusan a nalaing babaen ti asin, maibilag, santo maiprito agingga iti nasarangsang.
Napananen dagidi tukak idi un-unana? Mapukpukawda kadin?
Uray dagiti karag ket marapukawda metten. Maibusda met babaen ti pasaray panagsida dagiti tao kadakuada. Annadan laeng a mabtak dagiti bukolda a yan ti makasamal a likido. Ngem no naannad la ketdi ti panangkulapnit, naimas ti lasag ti bullfrog.
Iti panagtulid ti panawen, agtultuloy nga adda dagiti nabiag nga agpukaw ken adda dagiti sumukat.
Dagitoy a nagbiag ket sisasangoda iti dakkel a pannakaungaw no saanda a masaluadan. Posible pay a mapugipogda wenno maungawda amin gapu iti panangapektar kadakuada iti chytrid fungus. Ditoy pagiliantayo ti yan ti maysa a kaaduan dagiti amphibian. Ngem gapu iti panagbalbaliw ti panawen - climate change, pollution, ken panagdadael kadagiti kabakiran ken ayuyangda - posible ti panagngudo ti panawenda.
Babaen ti panagadal dagiti Filipino ken US scientists, panawenen nga ited kadakuada ti naan-anay a pannaranay ken atension sakbay a maungawda. Nasken a maisapulan iti agasna wenno remedio ti sakit a kimpet kadakuada (ti fungus), ta no saan, mapukawton iti mabiit dagitoy a nagbiag.
Posible met a mapukawto nga aramid ti agliwliw ken agtukma iti tukak kabayatan ti panaggapas iti nakaidda a kapagayan, wenno adun dagiti naikursong iti bubon. No saan nga agpayso a maited ti manamnama a sungbat kadaytoy a parikut, maysanto laengen ti tukak a lagip iti napalabas. Kunamto laengen nga isennaay, napananen dagiti tukak?#
Thursday, June 11, 2009
Dagiti tukak, mapukawda kadin?


text:
Dagiti Anthropomorphism A Sarita
Maysa kadagiti kaay-ayok a sarita ket dagiti nasurat nga anthropomorphism. Diak ammo no apay, ngem nalabit, gapu ngata ta nagsursurattayon kadagitoy. Apaman a naammoan a nasurat nga anthropomorphism daytoy dumket metten a dagus iti essem a mangsiim no di man itedna ti regget a mangamiris no ania ti kayatna nga ibaga wenno ipasimudaag a tema. Masapul a takuaten ti mensahena santo amirisen. Saan ngamin a direkta a naibaga ti mensahe ditoy (ti kaaduan) no di ket mapidut kabayatan iti panangbasa, ken no ania ti readingmo isu dayta ti pakabuklan ti interpretasionmo. Eswes, pagwerretenna ti imahinasion.
Itay kallabes a Salip iti Sarita a Para Ubbing nga inesponsoran ti GUMIL Filipinas, napaliiw a limtaw manen ti ngayed ti sariugma (folktale) wenno ti nasurat iti anthropomorphism. Ti sarita (sariugma – sarita idi ugma) ket naikkan iti naintaoan a kalidad dagiti puersa ti nakaparsuaan (force of nature) tapno ideliberda ken itedda ti kapipintasan amin a motibo ken panggep ti sarita, ti mangipaay iti naimbag nga adal ken sursuro no di man kangangayedan nga inspirasion tapno maragpat ti ingpen biag. Iti ababa a pannao, dagiti agbibiag wenno karakter ket saan a tao no di ket puersa ti nakaparsuan nga inikkan iti naintaon a biag. Uray met dagiti inanimate objects (awanan biag) a naikkan iti naintaoan a panagbiag ket kapada met. Uray dagiti sarilaw-as (folklore) ket umarngi met laeng itoy. Uray dagiti ayup, mula ken dadduma pay a banag ket naikkan iti biag ken naintaoan a panagbiag. Dagitoy dagiti anthropomorphism.
Iti kaanoman dinto agkupas dagiti anthropomorphism – lalo no daytoy ket nasurat iti kapkapnekan a wagas. Saanda nga agkupas gapu iti ikutda a naisangsangayan a talugading – ti panangadal ken panangited iti patigmaan wenno pammagbaga. Maitutop la unay a para kadagiti ubbing. Ket uray metten a dagiti nataengan, apay ketdin a saan?
Maysa a klase ti sarita a nakaigameren iti panagbiag a nasken met a taldiapan ida iti agdama a panawen ken pasantaken ta isu dayta ti umno a pagteng.
Saan ketdi nga agdadamo wenno ubing ti Literatura Ilokana maipapan kadagiti kakastoy a sarita ta addadan dagitoy uray idi angged (time immemorial) ta dagiti dadduma ket, no diman kaaduan ket nagtitinnawidan, nagsisinublatan iti rabaw ti dila, nais-istoria kadagiti ubbing idi un-una, nabasbasa iti Bannawag ken dadduma pay a magasin.
Ken wen, nagtalinaed a nabayag kadagiti radio drama, a kas koma dagiti serie iti “Dagiti Sarsarita ni Uncle Pete” ni Pete Aromin, a nagtallopulo ti tunged idi napanen iti nagkaysa ni Uncle Pete, ngem saan a naginana ti sarsarita a para kadagiti ubbing ta inallawat a dagus ni Amor Cabaccang nga iniggamanna iti manon a dekada agingga iti agdama.
Nagsursurattayo met kadagiti alpabula (coined word for allegory and fable) iti las-ud ti lima a tawen iti radio drama (1992-1997). Naruay dagiti sinurattayo a fairytales, a dagiti dadduma, naipatarus iti porma a sarita manipud iti scriptwriting – agduma ngamin dagitoy ta adda dagiti nasken a sawen/ibaga iti scriptwriting a saanen a madakdakamat wenno idalan laeng iti pangngarig; sumagmamano dagitoy ti naipablasak iti Saringit Chronicle ken iti Tawid News Magasin, a kas iti “Kapwar,” “Ti Balbal,” “Boogles,” “ti Fenoderee,” “Ti Kilmoulis” “Ti Timazomb” ken dadduma pay. Insardengtayo iti nagipatarus idi nakumikomtayo kadagiti pakaseknan.
Kadagiti sinurat iti English, nalatak la unay dagiti koleksion ni Mabel Cook Cole a naipablaak idi 1916 – lalo ti maipapan iti sunggo ken pag-ong series, ti sarsarita maipapan iti puraw a karabasa – sarita maipapan iti kinaameng ken kinabukatot ti tao ken dadduma pay. Dayta kinabukatot ket naiparang a kas kinalabes iti panunot ken limmaksid iti nakaisigudan a talugading ken sursuro. Nagangayanna, ti nagpinget a maaddaan iti adu a kinabaknang ket isu met ti napukawan. Nagpinget a mangallop iti sangasalop, napukawan iti sangakaban! Ilocano Folktales kunana iti libro, kayatna a sawen nga addan dagitoy a sariugma sakbay ti 1916 a panangilibro ni Cole. Nabaknang ti Ilokano lit kadagiti kakastoy a sarsarita.
Nabaknang ti pagilian kadagiti fairytales, folktales ken folklores. Adda ti koleksion kadagitoy a mangipaneknek. Kas kadagiti inurnong ni nalatak a mannurat nga Ilokano ken Anak ti Vigan, Isabelo de los Reyes ken nasurat iti Spanish idi panawen ti Kastila. Gapu itoy a koleksionna isu nga inawagan dagiti scholars iti Ama ti Philippine folklore. Nagserbi pay subject ti panagadal dagiti literary scholars itay nabiit dagitoy a koleksionna. Dagiti laeng makaawat iti Spanish iti nagdisnudo a nangkalkal iti dulin ti national archive ken sinuratda dagiti napaliiwda ken komentoda kadagitoy a kinabaknang.
Saantayo nga awanen ti kinapudno, iti Philippine lit ket karaman met ditoy dagiti nasurat iti Spanish, a kas dagiti sinurat ni Rizal ken dadduma pay a mannurat idi panawen ti Kastila.
Pinadastayo met ti nagsursurat kadagiti adaptation ngem dagiti laeng limitations ti/dagitii karakter ken ti nagan ken/wenno kaarngi ti karakter ti piniduttayo nga inikkan iti nainlokanoan a biag. Kas koma ti “Kapwar” manipud iti “Jack-in-Iron,” ti “Ti Timmazomb” iti “Zombie” ken dadduma pay. Pinidut wenno binulodtayo dagiti karakter ken limitationsda ket binadoantayo ida iti kabukbukodantayo nga eksperiensa ni Ilokano nga isu iti inaramattayo iti serialized, babaen babaen iti karakter ni Rino Mistiko ken ti kaingungotna a ni Zeny. Agsipud ta maysa a mistiko ti bidatayo, ti mysticism ket saan a nailaksid itoy no di ket naibudi.
Nabaked nga ehemplo ti folktale ti “Ti Salip Da Kalgaw Ken Burarog” ni Joel Manuel. Makapaisem ti panagsalip da Kalgaw ken Burarog ket nabileg dagiti limtuad imahinasion – no ibasar iti agdama a kasasaad ti panawen, mabalin a kunaen, ni Kalgaw wenno ni Burarog wenno isuda a dua ket naidalit iti karkarna a sakit – sakit a nasken la unay a maagasan. Ta no saan a maagasan, agsagaba ti lubong iti nakaro nangnangruna dagiti umili. Ta saan kadi nga agsagsagaban ti lubong iti climate change ken global warming?
Nabaked met nga ehemplo ti folklore ti “Tubal” ti Ilokano super hero a sinurat ni (Ret.) Col. Rufino Re. Boadilla. Ni met laeng Col. Boadilla ti nangipatarus a sarilaw-as ti folklore. Kas ken ni Reynaldo A. Duque nga impatarusna iti legend – iti pasintawi. Ti sarilaw-as ni Col. Boadilla ket pudno la unay a namsek ti imahinasion ti author ket maaringan met dagiti agbasbasa.
Napintas nga anthropomorphism ti sarita nga ‘Apgad’ ni Karina Viola L. Bulong ken nangabak iti maikadua a gunggona iti kalkalpas a salip ti sarita a para ubbing nga inesponsoran ti Gumil Filipinas. Naisangsangayan ti karismana a sinurat. Ababa ngem namsek. Makapnek ta naideliberna ti mensahe nga isu iti panangibalat ti amak wenno buteng. Amin a tao ket sumango iti inaldaw-aldaw a panagbalbaliw; isu a mapasamak no kua ti saan a maliklikan a panagdakiwas. Adda dagiti seknan iti amak wenno buteng iti amin nga agdakiwas idinto nga adda met dagiti situtured a sumango iti balubal ti biag. Dagiti napinget, saan a pagduduaan iti panagsagrapda iti panagtamed. Ngem kadagiti seknan iti amak wenno buteng a sumango iti kinapudno, kasanon? Daytoy ti ababa a pakabuklan ti sarita.
Ket ti kakaisuna a solusion, ti patigmaan ken pammagbaga a naalut-ot iti kasin-awan amin a kananakem – kananakem dayta ni Ina Langit. Adda raya ti lawag nga agtaud kadagiti patigmaan ni Ina Langit ken ni Apgad. Ni Apgad a representation ti salt of the earth wenno pannakaasin dagiti tarumpingay tapno agserbida a kas naraniag a raya ti agsapa. Pannakaasin ti lubong.
Iti sabali a punto, ti proseso ti condensation wenno panagbalin ti tudo ket dakdakkel ti porsientona nga agtaud iti naapgad a danum (iti baybay) ta nalawlawa ti sakupen ti naapgad a danum ngem ti takdang; sa inayunmo pay ti saan a malapdan a pannakapasamak ti water spout – agpangato diay danum-baybay a mapan iti kaulpan santo agtinnag a kas arbis wenno tudo. Maitutop la unay ti nagan ti karakter – Apgad.
Ti pagpintasan la unay ti sarita ket ti udina, a nasupapakan iti pannakapnek ti amak ken buteng a nagalimutong iti barukong ni Apgad. Ti pannakapnek ni Apgad a nagbalinen a ramen iti nasantak a sabong ti kayanga ket narikna ti asinoman a nagbasa iti sarita.
Once again, inwawagayway ti sarita nga “Apgad” ti kinabileg ti anthropomorphism.
Napintas ti sarita ni Ms. Karina Viola L. Bulong… nabara a kablaaw!@
Sunday, September 11, 2011
Dagiti Anthropomorphism A Sarita
24 comments:
- chair said...
-
kakatawa
- 11:11 PM
-
-
gud morning..is the customary law is still exist nowadays?
- 11:21 AM
- Steve Finnell said...
-
you are invited to follow my blog
- 7:02 AM
- Kabayan said...
-
nice blog..
visit http://nanoys.blogspot.com
- 2:28 PM
- Game Apps said...
-
Great blog. You can also follow me.
- 9:25 AM
- Seminario said...
-
Thanks for great post.
- 9:27 AM
- veterinary medicine said...
-
Greetings I stumbled on your blog by mistake when i was searching Live search for this concern, I need to tell you your website is quite useful I also seriously like the design, it is great!
- 10:21 PM
- veterinary medicine said...
-
Greetings I stumbled on your blog by mistake when i was searching Live search for this concern, I need to tell you your website is quite useful I also seriously like the design, it is great!
- 10:26 PM
- Aneel said...
-
nice site and great post
- 3:23 AM
- baby products said...
-
your post is very nice.......
- 10:56 AM
- mango extract said...
-
Excellent information.
- 2:24 PM
- silicone septa said...
-
Hi there! I just would like to offer a huge thumbs up to the wonderful info you have got here with this post. I’ll be coming back to your weblog for much more shortly.
- 12:06 AM
- shahanara said...
-
Really your blog is very nice.
I would like to come back again.
I am sure of that you are also glad to help every other.
Thank you for sharing!
World Heritage Site
Programming Language
Mysterious Vast Space
Entertainment
- 9:25 PM
-
-
http://www.toussuriphone.blogspot.com/
- 1:50 AM
- www.mytech20.com said...
-
nice
- 12:58 AM
- Delhi to Shimla said...
-
Your site has a nice appearance, it loaded quickly, was easy to navigate, and no missing or broken links. lots of good information. Thanks!.
Delhi to Shimla
- 2:45 AM
- Liza Akter said...
-
Nice Post ..Plz Visit Click Link bdchotisex.com
- 2:26 PM
- Liza Akter said...
-
Nice Post ..Plz Visit Click Link bdchotisex.com
- 2:27 PM
- Kushuka Lee said...
-
I really like your blog, it looks very nice, I'm happy to visit again to see your blog because it's very good indeed, thank's for all. Regards, summer dance intensives really hope to be your friends
- 11:05 PM
- Malenadu said...
-
Nice colr selection and stuff or the posts are good but the template and arrangement really need some modification it looks so dumb. Thanks for sharing. Please visit my blog
http://malenadugroup.blogspot.com/
- 1:58 AM
- goodnews1948 said...
-
Happy New Year ^0^
It was good to see your blog ^___^
There is good news in my blog.
I hope you to visit my blog someday
http://goodnews1948.blogspot.com/
- 10:17 PM
- Jackie said...
-
I am so very happy to read your blog. I really enjoyed it! Thank you for sharing your idea. Keep up the good work.
- Jackie of web design
- 2:52 PM
- franklinmarshall said...
-
Footwear companies are in aHogan Sneakers tight competition to present their ultimate collections every season. They have the particular team and designers to come up with their latest shoe trends. They try the best Discount Belstaff Jackets to bring their brand to the top of fashion industry. Since most women will always want to spoil themselves with beautiful things, these shoes manufacturers also give their special designs for women feet. Onitsuka Tiger Shoes They come with excellent shoes collections to raise the standard of women lifestyle.
- 5:49 PM
- Anu Sehgal said...
-
With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My site has a lot of exclusive content I've either authored myself or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the internet without my permission. Do you know any techniques to help stop content from being ripped off? I'd genuinely appreciate it.
- 10:21 PM


text:
Ti Nangina a Libro a Dida Kayat a Basaen?
No awan iti maisurat, ti la maisursurat met a topiko. Ngem kas maysa nga agsursurat maipapan iti literatura, maibilang met a napateg a banag daytoy. Para iti nagan ti literatura. Para iti pakasaritaan ti napalabas. Para iti ladawan ti kinasipsip. Para iti wagas no kasano iti bumaknang. Blah, blah, blah, blah!!!
Libro. Wen, husto dayta. Libro nga agpateg iti dua a million a pesos ngem dida kayat a basaen?
Dida a kayat a basaen wenno dida kayat a mabasa?
Well, no ania kadagita iti rumbeng termino saanen a nasken. Ti kaskenan ket, mabasak koma met, ania?
Kas maysa nga agsursurat maipapan iti literatura, kalikagumak man a basaen dayta a libro.
Ngem kunada met a no saan a nakadulin iti maysa a suli ti storeroom sadiay MalacaƱang, possible a nakadulin iti sabali a lugar. No adda man dagiti addaan iti ikut, manmano laeng daytoy. Nakadulin wenno indulin.
Hmmn, makapaisem met ania? Collectors item kunam man.
Ti kakaisuna nga ammok a makaited kaniak iti kopia, ket ti gayyemtayo a ni Dr. Florentino H. Hornedo iti Ateneo de Manila University, ngem adun iti utangko kenkuana, nga intedna a libro, sinurat ken research. Isu a mabainak metten nga agkiddaw. Sa ket ibilang dagiti dadduma a ‘kontrobersial ‘ daytoy a libro. Maysa isuna kadagiti author.
Apay a dida kayat a basaen? Wenno dida kayat nga ipabasa?
Saan a daydiay dida kayat a basaen, adu met ngata iti mayat a mangbasa ngem ti kuestion ngarud ita ket ti saanda a kayat a panangibasa. Saanda a kayat nga iruar ken mabasa ti kaadduan.
Itoy a termino, lalo la ket ngarud a gagar iti pannakapaadda iti kopiana. Lalo no sika ket adik iti libro a padak, talaga a yurnongam no kayatmo iti maaddaan.
Ti libro ket naipablaak idi panawen ti Marcos Regime. Maysa kadagiti libro a ‘naidulin’ ken saan a napalubosan a maipaima iti kaadduan.
Press freedom? Hmmn, saan met ngata nga applicable. Adda latta met a ti panggep ti libro a napintas. Ngem ti nakaisangratanna a tao kadayta a libro ket saanna a kinayat kano, I emphasized here, kano, a mabasa ti kaadduan. Ta segun ken ni Prof. Ambeth Ocampo, “embarrassed by the text and more so by the illustrations…”
Ita, possible nga adda ikut dagiti sumagmamano idi a nakagatang wenno nakaipuslit.
Dagiti author dayta a libro ket da Florentino Hornedo, E. Arsenio Manuel, ken Norma Tiangco.
Wen, maysa a libro nga addaan iti tallo a parang. Ti book 1 ket sinurat ni Dr. Hornedo, book 2 ken ni Manuel, ken book 3 ken ni Tiangco.
Immawat da Hornedo, Manuel, ken Tiangco iti PhP3000 a monthly stipend ken PhP 1000 gasoline allowance iti uneg ti tallo a tawen. Dakkelen a gatad dayta idi panawen ti 1972 a pannakaipablaak ti nasao a libro. Dies sentimo ti plete ti traysikel ken nikel (5 centavos) ti kalesa. Peseta (20 centavos) ti orange ken binting ti Coke. Nikel ti kasla tumeng a lola basyang.
Iti biang da Hornedo ken Manuel, napusganda a mangsurat iti agsina a proyekto. Nasdaawda laengen idi nagtitipon metten ti sinuratda a tallo (karaman ni Tiangco) iti maymaysa a libro. Agparparang a pammarang laengen ti sinurat da Hornedo ken Manuel tapno adu iti mangbasa kadayta a libro. Well, ti sinurat dagitoy a dua ket saan a magatadan ti literary valueda. Napategda dagitoy iti literatura. Idinto ta ti sinurat ni Tiangco ket napintas a para iti “collector’s item”, a kas kuna pay ni NHI chairman, Prof. Ambeth Ocampo.
No maipapan iti research, especially epics, mamatiak nga awan ngatan iti makagatad kadagiti sinukisok ni Dr. Hornedo. Kasta met ken ni Manuel. Isu a nabang-aran pay dagitoy a dua idi naipresentar ti libro: inawat ti nakaisangratanna, ket ditan a naidulin. Nagpatingga la ditan ti nasao a libro. Saanen a nairuar. Ti rason, ket daydiay nadakamat nga immuna.
Ti Paulo ti libro: Si Malakas at si Maganda. Nakalawlawag a maipapan ken ni Marcos (daydi strong man) ti Malakas ken ni Imelda (the former 1st lady) ti Maganda.
Isu met laeng a ti front, ti libro ket maipapan iti epiko a sinurat da Hornedo ken Manuel, ta mala-epiko met ti book 3, Si Malakas At si Maganda.
Ang Darangen ni Pamulingan, ni E. Arsenio Manuel, ken ti Ang Hudhud ni Talamuging at Sinagtala, ni Florentino Hornedo ket mamatiak a dakkel la unay koma a nayon ti kinabaknang ti Literatura Filipiniana no saanda a nairaman a ‘nailemmeng’. Sayang dagitoy a sinurat.
Bay-amon dayta Si Malakas at si Maganda, ta collector’s item la ngatan ti katukadna. Awan iti papelna iti kinapateg a kas literary value. Saan a kas iti sinurat da Hornedo ken Manuel. Lalo iti biang ti epiko.
Nagaget ni Hornedo nga agreserts kadagiti oral traditions. Nga isu ti kunak a liniana. Ti kaudian nga insagutna kaniak ket ti Ang Epiko ni Daragang Magayon a sinukisokna. Ken naipablaak iti “The Philippine Studies.”
No awan ni Dr. Hornedo, saan koma a napreserba dagiti Bago Oral Traditions iti Ilocos. Ket agsipud ta naisurat dagitoy iti Iluko, napateg met dagitoy a paset ti Literatura Ilokana.
Asino iti addaan kopia ti Si Malakas At Si Maganda? Pakiiskan man dagita sinurat da Hornedo ken Manuel. Naimbag la a nayon ti pempen iti kamaligko…. #
Tuesday, November 14, 2006
WANTED: LIBRO!!!
Ti Nangina a Libro a Dida Kayat a Basaen?


text:
Meryl Streep
Ni Mary Louise "Meryl" Streep (naiyanak idi Hunio 22, 1949) ket Amerikana nga aktres. Ti namitlo a beses a nangabak iti Gunguna ti Akademia, isu ket naulit-uliten a tinawtawagan iti "kalaingan nga aktres iti henerasionna".[1][2][3] Immuna a nagparang iti entablado ni Streep iti The Playboy of Seville idi 1971, ken nakaawat ti nominasion iti Premio Tony idi 1976 para iti Kalaingan a Nailadawan nga Aktres iti Drama para iti A Memory of Two Mondays/27 Wagons Full of Cotton. Isu ket immuna a nagparang iti iskrin iti pelikula ti telebision idi 1977 iti The Deadliest Season, ken immuna a nagparang iti pelikula iti isu met laeng a tawen iti Julia. Idi 1978, nangabak isuna iti Premio Emmy para iti papelna iti miniserye iti Holocaust, ken nakaawat iti immuna a nominasionna iti Gunguna ti Akademia para iti The Deer Hunter. Nainominado para kadagiti 19 Gunguna ti Akademia, ni Streep ket ad-adu iti nominasion ngem iti sinoman nga aktor wenno aktres iti pakasaritaan, nangabak iti Kalaingan a Mangsuporta nga Aktres para iti Kramer vs. Kramer (1979), ken Kalaingan nga Aktres para iti Sophie's Choice (1982) ken para iti The Iron Lady (2011).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hollinger 2006, pp. 94–5.
- ^ Negra, Diane; Holmes, Su (2011). In the Limelight and Under the Microscope. p. 120.
- ^ Harry, Lou; Furman, Eric (2005). In the Can. p. 138.
Meryl Streep, widely considered the best actress of her generation
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Meryl Streep iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Meryl Streep iti Wikiquote (Ingles)
- Opisial a website
- Meryl Streep iti AllMovie
- Meryl Streep iti AllMusic
- Meryl Streep iti Internet Broadway Database
- Meryl Streep iti Internet Movie Database


text:
Avicenna
Ni Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā[2] (Persiano پور سينا Pur-e Sina [ˈpuːr ˈsiːnɑː] "anak a lalaki ni Sina"; c. 980 – 1037), sapasap a naamammoan a kas ni Ibn Sīnā wenno ti Nailatino a nagan nga Avicenna, ket maysa idi a Persiano[3][4][5][6] erudito, a nagsursurat kadagiti gangani a 450 a treatado dagiti nawatiwat a sakop dagiti suheto, nga adda dagiti agarup 240 a nabatbati. Iti naisangsangayan, 150 dagitoy a nabatbati a treatado ket maipatengnga ti isip iti pilosopia ken 40 kadagitoy ket maipanggep ti medisina.[7][8]
Kaaduan kadagiti nadayeg nga obrana ket Ti Libro iti Panagagas, ti maysa a nawatiawat a pilosopiko ken sientipiko nga ensiklopedia, ken Ti Kanon iti Medisina,[9] nga idi ket pagalagadan ti medikal a medisina kadagiti unibersidad.[10] Ti Kanon iti Medisina ket naus-usar idi a kas ti maysa a testo a libro dagiti unibersidad iti Montpellier ken Leuven idi nasapsapa ngem 1650.[11] Ti Kanon ti Medisina ni Ibn Sīnā ket mangite ti maysa akompleto a sistema iti medisina segun kadagiti pamunganayan ni Galen (ken ni Hippocrates).[12][13]
Ti kuerpona ket mairamraman ti panasursurat iti pilosopia, astronomia, alkemia, heolohia, sikolohia, Islamiko a teolohia, lohiko, matematika, pisika,ken ti pay daniw.[14] Isuna ket naikedkeddeng a kas ti kadayegan ken kaimpluensiaan nga erudito iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "D. Gutas, 1987, ''AVICENNA ii. Biograpia'', Encyclopaedia Iranica". Iranicaonline.org. Naala idi 2012-01-07.
- ^ (Goichon 1999)
- ^ Paul Strathern (2005). Ti ababa a pakasaritaan ti medisina: manipud kenni Hipokrates aginggana ti hene a terapia. Running Press. p. 58. ISBN 978-0-7867-1525-1.
- ^ Brian Duignan (2010). Medieval Philosophy. The Rosen Publishing Group. p. 89. ISBN 978-1-61530-244-4.
- ^ Michael Kort (2004). Central Asian republics. Infobase Publishing. p. 24. ISBN 978-0-8160-5074-1.
- ^
- Ibn Sina ("Avicenna") Ensiklopidia ti Islam. Maika-2 nga edision. Inurnos babaen ni P. Berman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel ken W.P. Henrichs. Brill 2009. Naala manipud ti Brill online: www.encislam.brill.nl (2009) Insasao: "Isu ket naipasngay idi 370/980 idiay Afshana, ti pagtaengan ti inana, idiay asideg ti Bukhara. Ti patneng a pagsasaona ket Persiano."
- A.J. Arberry, "Avicenna iti Teolohia", KAZI PUBN INC, 1995. excerpt: "Ni Avicenna ket isu idi ti kalatakan kadagiti amin nga gapanpanunot a Persiano; a kas maysa a mangngagas ken metapisiko"[1]
- Henry Corbin, "Ti Baniaga ken ti mensahero: Iran ken Pilosopia", Liblibro ti Amianan nga Atlantiko, 1998. pg 74:"A ti nagan nga Avicenna (Ibn sinda, pimmusay 1037) ket sapasap a kronolohia a nailista nga umuna kadagiti nadayeg nga Irani a pilosopo, adda dagiti kinaudi nga ebidensia ket nangipakita ti kaadda ti Ismaili a sistema ti pilosopia nga adda ti patakder a saan a basbassit a kompleto ngem kenni Avicenna". [2]
- ^ "Avicenna (Abu Ali Sina)". Sjsu.edu. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 11 Enero 2010. Naala idi 2010-01-19.
- ^ O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Avicenna", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.
- ^ Nasr, Seyyed Hossein (2007). "Avicenna". Encyclopædia Britannica Online. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Oktubre 2007. Naala idi 2007-11-05.
- ^ "Avicenna 980-1037". Hcs.osu.edu. Naala idi 2010-01-19.
- ^ "Medisina: ti maysa panagpabuya kadagiti libro a maipanggep ti medisina ken panagoperar manipud kadagiti inurnong a pinorma babaen ni J.K. Lilly". Indiana.edu. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Disiembre 2009. Naala idi 2010-01-19.
- ^ Ni Edwin Clarke, Charles Donald O'Malley (1996). Ti utek ti tao ken duri: ti naipakasaritaan a panagadal a nailustrado babaen kadagiti surat manipud ti kinaugma aginggana ti maika-20 a siglo. Norman Publishing. p.20. ISBN 0-930405-25-0
- ^ Iris Bruijn (2009). "Dagiti Sirhano ti Barko iti Olandes Kompania ti Daya nga India: Komersio ken Rang-ay iti Maikasangapulo ket walo a Siglo". Pagmalditan ti Unibersidad ti Amsterdam. p.26. ISBN 90-8728-051-3
- ^ "Avicenna", iti Encyclopaedia Iranica, Online a Bersion 2006". Iranica.com. Naala idi 2010-01-19.
- ^ "Avicenna (Persiano a pilosopo ken sientista) - - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2012-01-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Avicenna iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Avicenna iti Wikiquote (Ingles)


text:
Ayayuh or You Are Not From Baguio (Hilltop Version)
Donald J sent this to me. Please feel free to add and I can give you the English version later.
Taga Baguio ka isu? 1. Taga-Baguio laeng iti makaammu iti original nga kulay ti pader iti Maharlika ken Marbay.... nu dayu, kuna da nga napinturan iti nalabbaga... .hehehe handa ammu ma-ma gayyam
2. Paboritong expression "WEN YA!!!"
3. Mahilig iti polo nga stripes and checkered (long sleeves pay) uray aglingling-it ket madi da nga ikkaten...
4. Uray pangkis iti medyas...ayos latta
5. Haan ka nga taga-Baguio nu haan mu nga ammu diay infamous nga "NOVA LODGE".
6. Haan ka nga taga-Baguio nu haan mu nga ammu nga adda iti outbreak...
7. Wash and wear style
8. Naangseg iti Burnham... kasatnu pagisbuan iti nababartek.. ..nu malpas ket pag-iddaan pay iti turista..hehehe
9. Hindi ka taga-Baguio kung nawala cellphone mo...
10. Lastly, sa mga taga
11. Haan ka nga tigadtoy nu han mu nga malagip ti "labus angels" or " Labo's angels" idyay pinagtakderan iti concrete x-mas tree idyay session
12. Basta naka "LEATHER JACKET, FRIENDS FOREVER!" ya!
13. Nu malpas ti shot ket awan ti pagtaxi ibaga da intayo ag-ghost hunting .. gayam magmagna agawid...
14. Awanin ti Session Theatre! santo haan nga inaldaw ti panag digus.. nyahaha! naglammin gamin!
15. Taga-Baguio ka nu nabilib ka ket ibagam nga "ay-yu ya! dayta ah!! gemays!!!" hehehe
16. Nu mangmangan ka strawberries. ....haan ka taga ditoy. ta haan mo ammu nagtubuan na ken ayna nangalaan da ti pinag-sibug da ijay.. wehehehe ---BALILI CREEK! TOINKS TOINKS
17. han ka taga baguio nu han mu ammu ti BATAWA nyahahahahaha. Intako mandance-dance id sidi ya!!!!! IJAY DANCE FLOOR PAYLANG KET NATENG TI TOPIC YO ENYA HEHEE
18. Haan ka nga taga-Baguio nu han mu ammu iti tawag da idyay ayan ti SM tatta... hehehe... intako agkibin- kibin idyay nasipnget nga parti...
19. Haan ka nga taga-Baguio nu han mu ammu nga kadwan dagiti jeep nga apan trinidad ken apan jay north nga ada terminal o nu sardengen tuy baguio ket COUNTRY, ken ti no.1 bars ditoy ket jay bokawkan han nga ijay Legarda. ken ti no.1 FM station ditoy
20. Kaaduan nga taga-Baguio ket chow da ti dogie.. intako man chow ed comiles hehehehe naimas den pulutan da isdi
21. Paboritong expression "WEN YA!!!"... "AW ADI" Y MAS D"
22. Han ka nga taga-Baguio nu han mu ammu jay TAM-AWAN Village... balay ti tam-awan u..hehehe
23. Han ka nga taga-Baguio nu sobra ka nga ag-ayat ti artista... uray samet agpapansin ti artista ditoy ket deadma da latta...
24. Han ka nga taga baguio nu han mo ammo daytoy.... URAY BUTBOT PANTALON KO BASTA LEVI'S...
25. Han ka nga taga baguio nu han mo amu nga jay dati nga nagtatakderan jay Centermall ita ket dati nga 'burn area'
26. Ti taga-Baguio kaaduwan nga nagapwan ti taraki nga badu da ket wag- wag nga selection.
27. Han ka nga taga-Baguio nu ti amum ket kayo ti pagbungaan ti Sayote..
28. Haan ka nga taga-Baguio nu apan ka diyay Burnham tapno agpapicture dagidyay photographers idyay... gusto mong magpakuha? may digicam na ngayon uy!
29. Han ka nga taga-Baguio nu madim amo ti usar na ti side A ken side B ti underwear. ayu ket nagbagyo garud!
30. Han ka nga taga-Baguio nu agpara ka ket ibagam "ma, dyan lang sa tabi". Weirdo, ket apay in-nam data driver?
31. Han ka nga taga-Baguio nu naka shorts ka ken nagpuskol ti jacket mo ken nakabonnet ka iti BAGUIO CITY. ayu data a!
32. Han kan nga taga-Baguio nu ibagam nga "kawawa naman" iti pinikpikan nga manok. naimas ti sabaw nga kadwa iti shot! hwahahaha... kawawa nga?!!!
33. Haan ka taga-Baguio nu madim amu nga ti number 1 nga in-inumin ti aartek ditoy ket gin latta ah ken 4x4 pay laeng..inggana maibusan..santu sigarilyo ket Hope nu saan ket Winston..haan kadi? This is my nayun
34. Haan ka taga-Baguio nu han mo nga amu nu ayan na idi jay Chapparal. Malagep mo pay jay sabon ken batya. Ken ti makitam iti kab-cabaret ket mga BHD inspektor nayunam pay ti pupulis wheehehee
35. Han ka nga taga-Baguio nu haan mo nga amo nga ti number 1 tambayan idi ti high school students ket jay Assumption Road ta ada pay idi jay FRB Building, Fires Place ken Girls High idi idjay
36. Han nga taga-Baguio nu han mo nga ammo ti Benedicts Place, nasukatanen ti Jet Bookstore idjay Session. Idjay ti naimas nga aginum idi, adan ti chicks ada pay ti gulo tatta ket jay Nevadas Square aminen, gulo ken chicks, hehehe
37. Han ka nga taga-Baguio nu haan mo nga ammo ti Hokkee ti paginuman ti medical students nga artek Di ba doc? Le Fondue ti paginuman ti artist kuno ken nahilig ti acoustic ken Ayuyang ti paginuman ti nahilig ti reggae tapos nu nabarbartek ka ket agpamawmaw ka jay 456 (Lomi adi) ken jay terminal (goto to the max!)
38. Han ka taga-Baguio nu haan mo nga ammo nga ti sayote ket maka-high blood. Inya, sayote manen ti sida tayo!!!! Inyametten!! ! Aahhhh!!!
39. Han ka nga taga-Baguio nu han mo nga ammo ti number 1 nga sports ket bilyar ken tong-its. Pustaan pay ket gin manen Hahahaha (i did it right??)
heyah... yuhooooo!!! --han ka nga taga-Baguio nu han mo nga i-repost daytoy tapos han mu pay manayunan..
Labels: baguio, thumb rules


text:
Rikna
Iti sikolohia, pilosopia, ken dagiti adu a pakaikamenganda, ti rikna ket isu ti sapsap a termino para iti pangibanagan, addaan rikna panagpadas a nagruna a naidasdasig babaen ti sikopisiolohiko a panangiyebkas, dagiti biolohiko a panagtignay, ken kasasaad ti isip. Ti rikna ket kankanayon a maigimong ken naikeddeng a maisinnubalit nga impluensia iti kasasaad ti rikna, temperamento, personalidad, kababalin, ken pagpaayatan, ken maimpluensiaan pay babaewn dagiti hormona ken dagiti neurotransmisor a kas ti dopamina, noradrenalina, serotonina, oxytocina ken cortisol. Ti rikna ket kankanayo nga isu ti puersa a mangiturturong iti likudan ti pagpaayatan, positibo wenno negatibo.[1] Iti libro iti "Sikolohia", ni Schacter ket inpalplawagna ti rikna a kas maysa a "positibo wenno negatibo a panagpadas a maigimong iti naisangayan a tabas iti sikolohiko a tignay." [2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota
- ^ Gaulin, Steven J. C. ken ni Donald H. McBurney. Ebolusionario ti Sikolohia. Prentice Hall. 2003. ISBN 978-0-13-111529-3, Chapter 6, p 121-142.
- ^ Schacter, Gilbert, Wegner. PSYCHOLOGY. Worth Publishers, 2011. p. 310.
Bibliograpia
- Denton, Derek (2006). Dagiti Primordial a Rikan: Ti Annaraar iti Kasasaad ti Rina. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-920314-7.
- Fox, Elaine (2008). Siensia ti Rikna: Dagiti Panagitipon ti Kognitibo ken Neurosientipiko nga Argian. Palgrave MacMillan. ISBN 978-0-230-00517-4.


text:
Trenton, New Jersey
Ti Trenton ket isu ti kapitolio a siudad ti Estado ti New Jersey ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Mercer.[1][2] Ti siudad ket opisial a naikeddeng nga adda iti uneg ti Naitiptipon nga Estadistikal a Lugar ti Kalatakan a Siudad ti New York. Ti populasion ti Trenton ket 84,913 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy iti maika-10 a kadakkelan a munisipalidad ti estado. Ti opisina ti senso ti Estados Unidos ket nangkarkulo ti populasion ti siudad iti 84,899 idi 2011.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
- ^ Mercer County, NJ, National Association of Counties. Naala idi Enero 20, 2013.
- ^ Census Estimates for New Jersey April 1, 2010 to July 1, 2011, United States Census Bureau. Naala idi Nobiembre 27, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Trenton, New Jersey iti Wikimedia Commons