text:
Ammuen Pay Daytoy, SAKADA...
Ket Isuda Ngarud ti Nanglukat iti Ruangan ti Paraiso Kadagiti Simmaruno a Kaputotanda...
Saturday, April 4, 2015
CRISPULO EVANGELISTA: SAAN A NAUPAY A NAKIDANGADANG ITI PANNUBOK
CRISPULO EVANGELISTA: SAAN A NAUPAY A NAKIDANGADANG ITI PANNUBOK
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.ammuenpaydaytoysakada.blogspot.com
"Mapan iti eskuela. Agbasa tapno maawat ti napintas nga edukasion a makatulong a mangbirok iti trabaho."
Ti pamilia Evangelista
NAPAN ni Laureano Molina Evangelista iti Hawaii idi tawen 1921 karaman ti agtawen iti katorse nga anakna a lalaki, ni Crispulo ken ti walo ti tawenna nga anakna a babai, ni Lucina, ti kaingungotna, ni Isabel Alonzo, ngem pimmusay daytoy.
Napan ti pamilia Evangelista iti Hawaii tapno sapulenda ti gasat a mangilung-aw kadakuada gapu iti rigat ti biag. Simmanglad ti pamilia ket nagtarusda iti isla ti Kauai, kalpasanna, nagtrabahoda iti Lihue Sugar Plantation.
Gapu ta ubing pay unay ni Crispulo nga agtrabaho iti kataltalonan, napalubosan daytoy a nagbalin nga errand boy; ti trabaho ni Crispulo, agserbi kadagiti amo ti plantasion ken ti pamilia dagitoy.
Kadagidi met a tiempo, nagbalin a nalatak ti panangkautibo/panangkidnap kadagiti babbai a Filipina. Tapno masalakniban ti balasitang ni Laureano ni Lucina, imbatina daytoy iti Salvation Army sakbay a mapan agtrabaho. Iti panagyan ni Lucina iti Salvation Army, ditoy a nasursurona ti agluto kasta met a trabahuen ti aramid ti agtagibalay. Idi mabayag, naibaon ni Lucina idiay San Francisco para iti maysa a training ket nagbalin daytoy a kaunaan a babai a Filipina a Salvation Army Officer. Idi nagsubli ni Lucina manipud iti San Francisco, nagdesision ni Crispulo nga agbalin nga opisial ti Salvation Army.
Kalpasan ti panagsanay ni Crispulo idiay San Francisco idi tawen 1962, nagserbi iti Oahu, Wailuku, ken Lahaina iti Maui. Nayasawa ni Lucina ken ni Vicente Flojo Arkangel ket nagindegda iti Ola'a ti Hawaii. Tulongan ni Lucina dagiti trabahador a Filipino iti plantasion. Ti agdama nga awag ti Ola'a ket Keau. Simmaruno ni Crispulo a napan iti Big Island ket nagnaed sadiay iti dua a tawen.
Ni Crispulo iti Filipinas ken Panagsublina iti Hawaii
NAGBAKASION ni Crispulo iti ili a nakayanakanna nga Urdaneta, Pangasinan iti Filipinas idi tawen Septiembre 1936. Iti panagbakasionna, naam-ammona daytoy ubing ken napintas a balasang iti maysa a sari-sari store wenno tianggi a gimmatanganna iti sigarilio. Nupay adu dagiti dadduma a babbalasang a mabalinna nga armen iti Urdaneta, natennag ti rikna ni Crispulo iti puso ni Julia Siores. Nagkallaysa ngarud dagiti dua idi tawen 1937. Nayanak ti anakda ni Shirley kalpasan ti maysa a tawen.
Gapu ta bimtak ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan, nagtalinaed ni Crispulo iti Filipinas agingga iti tawen 1946.
Iti maysa nga aldaw, nakaawat ni Crispulo iti surat manipud ken ni Laureano nga agkuna: "agaw-awat iti aplikante ti Hawaii Sugar Planters Association [HSPA] iti mayat a mapan agtrabaho ti plantasionda iti Hawaii." Ket ginutigot ti kayongna, ni Vicente, napan nagpirma ni Crispulo iti aplikasionna idiay Vigan, Ilocos Sur.
Nagsubli iti Hawaii ni Crispulo a kaduana ti kasinsinna, Teofilo Manzano ken ti kaanakanna, ni Silberio Libao. Nagluganda iti barko a S.S. Maunawili manipud iti pantalan ti Salomague iti Cabugao, Ilocos Sur. Apaman a nakasanglad iti isla, naidestino ni Teofilo iti Wahiawa, Oahu, idinto nga agpada da Crispulo ken Silberio iti Ola'a.
Di mabayag, simmaruno da Julia ken ti agtawen iti walo nga anakda ni Shirley a naglugan iti barko a S.S. Marine Falcon, ti umuna a bansada dagiti babbai ken ubbing a nagturong iti Hawaii. Kas met la kada Crispulo, nagluas ti barko a naglugananda iti pantalan ti Salomague. Kadua ni Julia iti barko ti kasinsinna, ni Corazon Manzano Domingo, ti asawa ni Teofilo.
Daksanggasat ta nagsakit ni Julia iti sangapulo ket dua nga aldaw a panaglayagda iti taaw. Naturogda iti rabaw ti barko nga awan man la abbong wenno atep ti barko a mangsalaknib kadakuada. Bayat ti panagsakit ni Julia [seasickness], nagbalin a personal a nars ni Julia ni Shirley; pinakan ken intedna ti amin a kasapulan ni Julia. Adda rason ni Julia a mapan iti Hawaii gapu ta kalikagumanna met a biruken no sadino iti ayan ti ama daytoy. Agnaed ken agobra ti ama ni Julia idiay California. Pinanawan ti amana ti Filipinas idi agtawen ni Julia iti pito. Ket babaen iti tulong dagiti kabagianna, nasapulanna ti amana.
Dagiti Pannubok
NAGTRABAHO ni Crispulo iti innem a bulan iti Ola'a Plantation idi bimtak ti welga. Nagbayag ti welga iti sumagmamano a bulan. Kalpasan ti naunday bassit a panawen a panagwelga dagiti trabahador, saanen a nagsubli dagiti agama, da Crispulo ken Laureano, iti plantasion. Nanglukatda ketdi iti tailor shop iti distrito ti Ola'a. Insuro ni Crispulo ni Julia no kasano ti agdait iti pantalon ken bado. Nakatulong ni Julia a nangpadur-as ti negosio ti pamilia.
Iti di napakadaan a didigra a simmangbay iti Big Island, pinerdi ti nakaam-ames a tidal wave dagiti pagtaengan ken bimtak ti maysa a bolkano a nakaapektaran ti sibubukel nga ili ti Kapoho. Gapu iti daytoy a kalamidad, nagserra ti plantasion. Kimmapsut ti negosio ti pamilia Evangelista.
Kinapudnona, sakbay a napasamak ti kalamidad, agaw-awat idin ti pamilia Evangelista iti kliente manipud iti isla ti Maui. Gapu iti kalamidad a nagpasaran ti Big Island, nakatulong ti awis ti Dios-ti-aluadna Nicanor Domingo iti yaakarda iti Maui. Napalaus ti yamanda ken ni Nicanor gapu iti tulongna a nakabirok iti balay iti Maui sakbay nga immakarda ditoy.
Idi tawen 1960, linuktan da Crispulo ken Julia ti negosioda a tailor shop iti Happy Valley, Wailuku; masarakan ti nasao a pagdaitan iti Business Office Machine iti agdama--kasinnango ti dati a T.K Supermarket ken kadenna ti dati a George Guererro Market. Adu ti dinait da Crispulo ken Julia a bado nangruna kadagiti negosiante nga agkawes iti terno. Iti taraudi ti tawen 1970's, nagbalin nga aktibo ni Crispulo iti komunidad ti Filipino. Nagtrabaho pay daytoy iti Maui Memorial Park kas salesman, maysa a travel agent ken isu ti kaunaan a Filipino ken anaunser iti radio a KNUI. Pimmusay ni Crispulo idi tawen 1983.
Ti Bunga
NAPARABURAN da Crispulo ken Julia iti managipateg ken managayat nga anak, ni Shirley Evangelista. Maysa a Certified Dental Assistant, ESLL Teacher iti Department of Education iti agarup beinte a tawen, ken nagtrabaho pay daytoy iti Maui Beach Hotel Front Desk. Nagretiro idi tawen 2001.
Miembro ni Julia iti Kahului Community Association [KCA], United Sons and Daughters of Ilocano Region [USDIR], Good Sheperd Church [GSC] ken Saranay Maui [SM]. Kaay-ayo ni Julia ti agmula, agbasa iti Bannawag, agluto, agdengngeg iti Filipino a programa iti radio ken agbuya iti Japanese program iti telebision.
Ti balakad ni Julia kadagiti agtutubo: "Mapan iti eskuela, agbasa tapno maawat ti napintas nga edukasion a makatulong a sumrek iti trabaho." Para kadagiti nataengan kunana: "Agbalin a busy, watwaten ti panunot, agdengngeg iti radio, agbuya iti Wheel of Fortune ken Japanese shows. Kunana, napintas a pagwatwatan ti utek.*
Saturday, March 28, 2015
SAAN A TUBENG TI KINALAKAY KEN KINABAKET KADA FEDERICO KEN PRESENTACION
SAAN A TUBENG TI KINALAKAY KEN KINABAKET KADA FEDERICO KEN PRESENTACION
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.ammuenpaydaytoysakada.blogspot.com
HAWAII-born Sakada. Dayta man ti kunada.
Ngem manmano ti makaammo iti daytoy 1946 a Sakada a nayanak iti Hawaii- ni Federico Pagdilao.
Asino aya ni Federico Pagdilao?
Iti nasapa a tawen ti 1920's, nagdesision da Mr. & Mrs. Laureano Pagdilao ti Pinili, Ilocos Norte, nga agturong iti Hawaii tapno makigasanggasat ken sapulen ti nanamnam-ay a panagbiag- ti masakbayan. Ket idi ngarud nakasangpetda iti Big Island, Hawaii, dismayado dagitoy nga agasawa ta ipagarupda a napintas ti biag iti isla. Ti ammoda, nam-ay ti masangpetanda. Ngem naduktalanda laeng a narigrigat pay ti panagbiag iti Hawaii ngem ti biag iti ili a pinanawanda.
Nayanak ni Federico idi Oktubre 26, 1924, iti North Kohala ti isla manipud kadagitoy a sakada. Idi tawen 1927, tallo ti tawen ni Federico idi nagdesision ti pamilia Pagdilao nga agsubli idiay Pinili, Ilocos Norte. Ket ditoy a dimmakkel ni Federico a napnoan sirib, guapo ken napigsa nga agtutubo.
Tawen 1946 idi simmangpet dagiti recruiters manipud iti Plantations of Hawaii iti Filipinas tapno agrekrut kadagiti napipigsa nga agtutubo a mayat nga agtrabaho iti Hawaii- agpada nga iti kapinyaan ken kaunasan. Maysa ni Federico Pagdilao ti naawis ket nagpirma iti kontrata. Para ken ni Federico, kayatna met nga isaganaan ti naraniag a masakbayanna nupay ti kinapudnona, naggapun daytoy iti Hawaii.
Naglugan ngarud ni Federico ken dadduma pay a grupo ti sakada iti barko a S.S. Maunawili. Nagrubuat ti barko manipud iti Puerto ti Salomague, Cabugao, Ilocos Sur.
Bayat ti panaglayag ti barko iti taaw, saan a pulos napadasan ni Federico ti nagsakit. Napigsa ketdi ti resistansiana gapu ta kabanbannuaganna. Dua a sakada ti malagip a kinaluganan ni Federico iti barko: da Domingo Viloria ken Juan Bumanglag.
Apaman a nakadanonda iti baybay ti isla ti Hawaii, nagsardeng ti barko iti Kauai ken Honolulu sakbay a naglayonda iti Maui. Simmangladda iti Kahului Harbor. Ket manipud iti pantalan, inlugan ida dagiti plantation workers sada naipan iti kampo a pagyananda.
Iti Kampo ken Trabaho ni Federico
Nangrugi a nagtrabaho ni Federico iti Baldwin Parker [Honolua, Plantation ti Lahaina] Pineapple Plantation, ngem apagbiit laeng. Immakar daytoy iti HC & S Sugar Plantation. Nagnaed iti Camp 3 [Spreckelesville] agingga nga immakar iti agdama a pagtaenganna iti Kahului. Iti Kampo Tres, ti Dios-ti-aluadna a kabsatna Pedro, karaman da Pablo Estabillo, Juan Aganon ken Fernando Saino ti kinaduana a nagnaed iti maysa a balay. Nagdalus iti irrigation pipes tapno mapaalisto ti panagayus ti danum ti nagbalin a trabaho ni Federico. Tumulong pay daytoy nga agmula iti unas. Nagtrabaho ditoy kas irrigator agingga iti panagretirona.
Kinaduana ni Dios-ti-aluadna Silvestre Peros, Sr. iti irrigation department. Idi nangrugi a nagtrabaho iti HC & S, matandanan daytoy iti 47 cents iti kada oras. Ket idi nagretiro ni Federico iti trabaho, nasurok a $10 ti bayadna tunggal oras a panagtrabahona.
Inako ni Federico a naragsak ti biagda iti Kampo Tres a nagyananda. Naragragsak idi ngem ita. Adu ti naam-ammona a gagayyem iti kampo, saan a kas ita nga uray pay karrubana, dina am-ammo.
Adu dagiti pasken iti Kampo Tres, kuna ni Federico, kas iti pannakarambak ti Rizal Day, buniag, panagkasangay ken pakasar. Magustoan unay ni Federico dagitoy a klase ti ramrambak. Nagbalin pay a popular ti pallot wenno biangan nupay saanna ammo ti agay-ayam iti daytoy ngem kaay-ayona ti agbuya.
No adda pallot, agluto dagiti babbai iti kankanen [dessert] nga ilakoda kadagiti mapan makibiangan. Sabali laeng dagiti natnateng ken prutas a matiendaanan iti swap meets.
Iti paset ti kontrata dagiti sakada, naikkanda ti libre a panagbiahe- roundtrip- nga agturong idiay Filipinas. Gapu iti daytoy, ginundawayan ni Federico ti nagawid. Tawen 1952 idi nagawid ni Federico iti Filipinas tapno agsapul ti kapunganna.
Nagam-ammoda ken ni Presentacion
Bayat ti bakasion ni Federico iti Filipinas, kayat a yam-ammo ti maysa kadagiti kasinsinna ti maysa a nalasbang a balasang iti nagan a Presentacion, taga-Pinili met laeng. Nagbasa ni Presentacion iti Pinili Institute ken aktibo daytoy iti ay-ayam ken dagiti aktibidad ti simbaan. Ngem saan nga interesado ni Presentacion a kaam-ammo ti kassangpet a Hawayano. Suggsugsogan dagiti gagayyem ni Presentacion a kaam-ammona ni Federico, ngem kasla awan sumgar a buokna iti baro. Wenno naisangsangayan la koma a rikna tapno gustuenna ti baro.
Nupay kasta, ti kasinsin ni Federico ti nangipamuspusan tapno agam-ammoda ken ni Presentacion. Ket idi nagsango da Federico ken Presentacion iti kaunaan a gundaway, dagus a naginnasideg ti rikna dagitoy agingga a nagtungpal iti kallaysa.
Naglantip dagiti puso da Federcio ken Presentacion idi Enero 10, 1953 iti simbaan ti Pinili, Ilocos Norte.
Idi dumteng ti aldaw a panagsubli ni Federico idiay Hawaii, adda nagbalin a problema- dina mabirokan dagiti papelesna. Saan a makasubli idiay Hawaii. Napukawda dagiti kangrunaan a papelesna nga agbiahe. Ngem adda ketdi nagsayaatan ti pannakapukaw dagiti papelesna, maysa a "blessing in disguise" ti pannakayalud-od ti panagawidna, ket nagbati iti Filipinas iti nabayag bassit a tiempo bayat iti panangitrabahona ti papelesna nga agsubli iti Hawaii. Naipapasna a nadennaan ni Presentacion.
Kalpasan ti lima a bulan, idi Mayo 1953, nakasubli met laeng ni Federico iti Hawaii.
Federico ken Presentacion, dagiti Annak: "Ti Pamilia"
Ni Ruth Waikiki ti inauna. Nagtrabaho iti pagopisinaan ti maysa a doktor iti Honolulu. Dua ti annakna.
Maikadua ni Joel Pagdilao, nagtrabaho iti Four Seasons Hotel kas carpentry maintenance person. Nayasawa ken ni Blossom. Tallo ti annakda ken maysa ti apokona.
Ni Eileen Uyehara ti maikatlo. Retirado a school teacher. Nayasawa ken ni Kenneth. Dua ti annakda. Agnaed ti pamiliana idiay Palau.
Inaudi ni Edwin, nagtrabaho iti Four Seasons Hotel kas bellman. Nayasawa ken ni Drucila, tallo ti annakda.
Kuna da Presentacion ken Federico: "An-anusan dagiti appoko. Agwatwat ken magna iti inaldaw, no kabalinan pay ti bagi, agsapul iti part-time job."
Ti balakad dagiti agasawa kadagiti agtutubo: "Agbalin a nasayaat ken nalinteg, agay-ayam iti aniaman a klase ti sports, makipaset iti aktibidad ti simbaan. Iti kastoy a wagas, saan a masayang ti panawenyo."
Saan a patien da Presentacion ken Federico nga ibusen ti oras babaen iti panagtugtugaw lattan nga awan ti aramidenna. Kayatda ti agtignay ken agtrabaho. Nasayaat iti salun-at, kuna dagitoy agkaingungot.
"Saan a tubeng ti kinalakay wenno kinabaket no agpaguska nga agpart-time job, adda iti panunot ken no napnoanka ti pammati iti espiritu, kabaelam nga aramiden ti aggunay," daytoy ti balakad ti doktor ni Presentacion.
Maysa a crossing guard ti nagbalin a part-time job ni Federico dagiti estudiante ti Lihikai School sakbay ken kalpasan ti klase. Nagtrabaho met ni Presentacion iti Maui High School kas custodian iti sumagmamano nga oras ti tunggal aldaw. Agpada dagitoy nga umanamong nga awan dakesna nga agtrabaho basta kabaelan ti bagi ken tapno mataginayon iti naimbag a salun-at.*
Saturday, March 21, 2015
AYAT KEN SAKRIPISIO TI NAGPUONAN TI PAMILIA NI MATEO PASCUA ITI HAWAII
AYAT KEN SAKRIPISIO TI NAGPUONAN
TI PAMILIA NI MATEO PASCUA ITI HAWAII
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.ammuenpaydaytoysakada.blogspot.com
NAYANAK ni Mateo Pascua idi Setiembre 28, 1914 iti Dasay, Narvacan, Ilocos Sur. Daksanggasat ta pimmusay dagiti nagannak ni Mateo idi awan pay ti nakemna. Ket babaen iti panangaywan ti pamilia ni angkelna Ponciano Garces, dimmakkel ni Mateo a natured ken napnoan sirib. Maibilang ni Ponciano kas maysa nga "old timer" ta napan iti Hawaii idi tawen 1930's tapno agtrabaho iti plantasion ti kapinyaan ken kaunasan.
Gapu ta nabayagen ni Ponciano Garces iti Hawaii, inesponsoranna ni Mateo Pascua tapno makapan met iti Hawaii. Simmangpet ni Mateo iti Hawaii idi 1938 a kaduana ti sumagmamano kadagiti gagayyemna kas ken ni Dios-ti-aluadna Catalino Cachola ken Francisco Cabrera.
Nagluas da Mateo, Catalino ken Francisco iti Puerto ti Salomague, Cabugao, Ilocos Sur. Bayat ti panaglayagda nga agturong iti Hawaii, nagsakit ni Mateo ngem saan a nagbayag dayta a dagensenna. Simmangladda nga immuna iti isla ti Oahu sakbay a nagturong ni Mateo iti angkelna Ponciano nga adda idin iti Maui.
Saan a dagus a nagtrabaho ni Mateo iti plantasion; ketdi, simrek daytoy nga immuna kas nurse aide iti Kula Sanatorium- a maawagan pay iti Kula Hospital.
Nalatak idi ti Kula Hospital nga awagna a "Kula San." Ti Kula San ket lugar a rehabilitasion para kadagiti pasiente nga agsakit iti tuberculosis wenno TB. Maibalay dagiti pasiente ditoy agingga a malainganda iti nasao a sakit.
Idi bimtak ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan, nailista ti nagan ni Mateo tapno mairaman nga agserbi iti gubat. Ngem gapu iti problema ti salun-at, saan a nakapasa iti physical examination. Nagtrabaho ngarud iti Kula San manipud 1938 agingga iti 1946.
Idi 1946, nagdesision ni Mateo nga agsapul iti sabali a trabaho. Nagpresentar nga agtrabaho iti HC & S Company iti Puunene ket naawat a kas truck operator wenno driver. Nagtalinaed iti dayta a trabaho agingga a nagretiro idi agtawenen iti 65.
Ti bakasion ni Mateo iti Filipinas
Idi Disiembre 1966, nagdesision ni Mateo a napan nagbakasion iti Filipinas idi agtawenen daytoy iti 52. Maysa a bulan a bakasion ti kiniddawna tapno mapan agkasar. Iti kaadda ni Mateo iti bukodna nga ili, adda maysa a napintas a balasang nga agnagan iti Adeline Valdez. Adda idi kasinsin ni Adeline nga agnaed iti Maui; ket dayta a kasinsinna ti nagbalin nga instrumento iti panagam-ammo da Mateo ken Adeline. Ginuyugoyna ni Mateo a kaam-ammona ti kasinsinna a ni Adeline tapno kitaenna iti personal ken no mabalinna nga asawaen. Napasamak ngarud a kasta. Para ken ni Mateo, maysa a gameng a rumbeng nga ipateg ni Adeline. Awan duadua iti panunot ni Mateo a nasarakannan ti agbalin a kapisi ti pusona.
Kadagidi a tiempo, nalaka pay laeng ti agipila iti petition papers para iti asawa a mapan iti Hawaii. Ket uray pay idi sakbay a nagkallaysa da Mateo ken Adeline, ipagpagnan ni Mateo dagiti papeles ni Adeline. Iti kaadda ni Mateo iti Filipinas, naungpotna ti naited kenkuana a bakasion. Nagkallaysa ngarud dagiti dua iti Manila idi Enero 3, 1967. Nagsubli met ni Mateo iti Hawaii idi Enero 10, 1967, makalawas kalpasan ti kasar. Gapu ta kaaduanna iti papeles ti naitrabahon idi sakbay ti kallaysa, simmaruno ni Adeline ken ni Mateo iti Hawaii dua a lawas kalpasan ti kasar.
Ti kaadda ni Adeline iti Maui
Malagip ni Adeline idi damona ti simmangpet iti Maui idi 1967, nagyanda ken ni Mateo iti Kampo 1, iti Sprecklesville nga asideg iti Paia. Kompleto ti pasilidad a kasapulan iti kampo: adda tiangge, pagsinean ken dadduma pay a negosio ken serbisio.
Kalpasan ti makatawen, immakar da Mateo ken Adeline iti Alabama Camp a masarakan iti Puunene Mill. Adda dibision ti balay a nagyananda ken agupada iti $20 iti kada bulan karamanen ti danum nga usarenda. Adu dagiti nagbalin nga aktibidad iti kampo kas iti punsionan ken uray pay ti pallot. No saan, agpartida iti baboy, manok ken kalding iti bukodda nga inaladan. Berde ti aglawlaw ta makita dagiti mula a natnateng iti tunggal pagtaengan iti uneg ti kampo. Agririnnanud ken agpipinnadigo dagiti ka-kampoanda, adda mangted iti nateng wenno prutas.
Malagip pay ni Adeline a napan nangan iti Sam Sato's, nag-shopping iti Maui Shokai Store, ken nagbuya ti sine iti Puunene Theater.
"Naragsak dagidi nga aldaw," kuna ni Adeline.
Nagtrabaho ni Adeline iti Maui Pine Cannery kas superbisora agingga a nagretiro idi tawen 2002.
Inlawlawag ni Adeline nga inawatna ti pannakikallaysana ken ni Mateo idi tawen 1967 ta dakkel a sakripisio iti biangna. Kayatna a maragpat ken magun-od ti arapaapna a makapan iti Hawaii tapno sadiay a makigasanggasat para iti napintas a masakbayan ken pagimbagan ti pamiliana nangruna kadagiti kakabsatna. Awan ngatan ti kapintasan a napasamak iti biagna no di ti papapanna iti Hawaii a kas asawa ni Mateo.
Bunga ti sakripisio
Ayat ken pammateg, nagbunga ti dardarepdep: naparaburanda Mateo ken Adeline iti maysa nga anak- ni Madeline Pascua Ater.
Nagturpos ni Madeline iti Oregon State University iti degree in Pharmacy. Nayasawa ken ni Curt Ater, maysa met laeng a parmasista. Adda anakda, ni Samantha ken agnaed dagiti agasawa iti Boise, Idaho.
Kuna ni Madeline: "Dakkel a sakripisio ti inaramid dagiti nagannakko. Intedda kaniak ti kapintasan nga edukasion. Impakita ken insungsongda ti napintas a pagulidanan babaen iti inda panagtrabaho. Ti trabahoda ti nangted iti impluensia kaniak tapno surotek ti tugot nga inaramidda ket aramidek met ita iti bukodko a pamilia. Saanda a nagsuko iti trabaho a mano-mano. Dayawek pay dagiti nagannakko gapu iti sakripisio a panangtulong iti bukodda a pamilia a nabatbati iti Filipinas tapno maipaayanda met ti napintas a masakbayanda iti Hawaii. Saan a naaramid amin dagitoy no saan a ti ayat ken sakripisio dagiti pagraemak a nagannak. Napintas ti timpuyog ti pamilia ket dayawek ta importante dayta."
Kaay-ayo ni Mateo ti mapan agpasiar idiay Mainland kas regular a panagbisita ken ni Madeline ken ti pamiliana.
Magustoan ni Adeline ti agmula wenno gardening kas paset ti inaldaw nga aktibidadna. Importante met ken ni Adeline ti kanayon nga isusuknalna iti simbaan. Miembro iti Marian Club Choir ti Christ the King Church. Saan nga imut ngem ammona nga iparabur ti tiempo ken talentona. Silulukat ti pagtaenganna para kadagiti gagayyem ken kabagianna, kangrunaanna, iti padi ti Christ the King.
Kuna ni Adeline kadagiti agtutubo: "Agadal a naimbag tapno adda naraniag a masakbayan." Iti biang dagiti nataengan kunana: "Pagtalinaeden ti kina-busy ken agwatwat iti inaldaw."
Pimmusay ni Mateo idi tawen 1998.*
Tuesday, March 10, 2015
SMALL BUT TERRIBLE NI GEORGE
SMALL BUT TERRIBLE NI GEORGE
ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.ammuenpaydaytoysakada.blogspot.com
HIGANTE ngem napnoan pigsa nupay kalalaingan ti kinabassitna. Saan met a pandak a tao ti pangyarigan dagiti gagayyemna. "Small but terrible," dayta ti awag dagiti gagayyem ni George Areola kenkuana.
Ngem asino ni George aya?
Nayanak ni George idiay Dunglayan, Santa Maria, Ilocos Sur idi Mayo 22, 1922. Napan ni George iti Hawaii idi tawen 1946. Narigat ti biag iti Filipinas kalpasan ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan, ken narigat ti agsapul iti pagtrabahuan kadagidi a panawen. Gapu iti dayta, maysa ni George a nagaresgar a napan iti Hawaii. Nagluganda iti barko nga S.S. Maunawili ken nagrubuat dagitoy a grupo ti lallaki a nagpa-Hawaii iti Puerto ti Salomague, Ilocos Sur.
"Napigsa ti resistansiak," pinaneknekan ni George ta dina pulos napadasan ti nagsakit bayat a naglayag ti barko a naglugananda a nagturong iti Hawaii. Umabot iti kagudua ti bulan ti biahe ti barko iti nalawa a taaw sakbay a nadanonda ti destinoda.
Kaadda ni George iti Hawaii
Simmanglad nga immuna ti naglugananda a barko iti Hilo, iti Big Island. Kalpasan dayta, nagturongda iti Kahului, Maui, iti met laeng kabangibang nga isla.
Apaman a nakasangpetda iti Maui, sinabat ni Dios-ti-aluadna Pedro Peralta ni George, maysa a gayyemna. Nagkabbalayda iti Hayashi Camp a masarakan iti Waikapu, Wailuku. Agpada a nagtrabaho dagitoy iti Wailuku Sugar Company. Nagtrabaho ni George iti kaunasan iti maysa a tawen. Kalpasanna, immallatiw iti construction department ti nasao a kompania.
Iti kampo ti Hayashi, awan ti makuna nga adu ti nagbalin nga aktibidad ni George malaksid laeng iti pannakisarita ken panagiinnistoria kadagiti padana a sakada, nangruna iti maysa a nasinged a gayyemna- ni Cayetano Ligot.
Maysa nga ay-ayam a naugalianen iti kampo ket isu ti "biangans" [chicken fight]. Ngem saan nga interesado ni George iti daytoy ken dina inesman ti agsursuro ken agay-ayam.
Da George ken Celerina
Bayat ti welga nga insayangkat dagiti trabahador iti Wailuku Sugar Company idi 1958, nagdesision ni George nga agsubli iti Filipinas. Iti daydi a panagawidna, adda idi kapempal ni George iti nagan a Celerina Ocariza. Nagsinsinnuratda bayat ti kaadda ni George iti Hawaii. Immabot iti nasurok a maysa a tawen a nagsinsinnubalitda babaen iti surat. Ket gapu iti panagawid ni George, determinado ken kayatna a gundawayan ti kaaddana iti Filipinas a sapulen ken maam-ammo ni Celerina iti personal.
Ayat, dayta siguro ti nangdurog ken ni George a kayatna a maam-ammo ni Celerina. Isu nga uray kasano ti rigat ti pannubok a sangnguenna, immuli kadagiti nangangato a bantay, pinagnana dagiti nalawa a kataltalonan, dinaliasatna dagiti ababaw ken adalem a karayan tapno laeng madanonna ti lugar nga ayan ti balasang iti Tabuk, Mountain Province.
Ket apaman a nadanon ti George ti lugar a papananna, nakitana a manarimaan idi ti trabaho ni Celerina. Umuna a pannakakitana ken ni Celerina, dagus a nagduyos ti baro ket siertona nga ayat ti mariknana. Pimmaspas ti panagpitik ti puso ni George. Inako ti baro a "na-love at first sight" iti kinapintas ni Celerina.
Kayat dagiti gagayyem ni George a kaam-ammo pay ti sabali a balasang, ngem nagkedked daytoy. Natibker ken mapaneknekanna nga agayat unay ken ni Celerina nupay damona laeng a makita ti balasang. Para kenkuana, awan ti asino man ken mabalin a mangdiktar ti panunot, rikna ken ipitpitik ti pusona. Inako ni George a ni Celerina ti langitna. Isu ti kaibatogan ti biagna. Isu ti ragsakna. Ket ni laeng Celerina ti mabalin nga agikut iti pusona.
Saan ngarud a sinayang ni George ti tunggal panagpitik ti pagorasan ken tiempo a kaaddana iti Mountain Province, situtured a nagdaton iti balasang uray pay manarimaan daytoy idi nga aglablaba iti pagan-anayna.
Mabalin a nagtumpong dagiti pusoda ta iti di mabayag, inawat met laeng ni Celerina ti ayat nga indaton ni George. Nagkari ti baro a dinanto saktan ti balasang. Ngem gapu ta Balawan ti puon ni Celerina, kasapulan a mapan sadiay ni George tapno kiddawenna ti pammalubos dagiti nagannak ti balasang nga ikallaysana.
Ket ti dayta a tiempo a kaadda ni George iti Filipinas, limitado ti panawenna nga agbayag. Gapuna, saan a nagpammayang ni George. Inkasarna a dagus ni Celerina, iti lugar ti balasang.
Naragsak ti kasar dagiti dua. Adu ti napan nakipagragsak a kabagian, gagayyem ken am-ammoda. Ngem maysa a bulan kalpasan ti boda, nagsubli ni George iti Hawaii.
Ni Celerina iti Hawaii
Kalpasan a naguray iti bassit a tiempo ni Celerina, simmaruno a napan iti Hawaii idi 1961.
Apaman a nakasangpet iti Hawaii, kadawyan a maaramid ti skin test para kadagiti kassangpet wenno "bagong salta" a kunada. Daytoy nga skin test ket paglintegan ti America a maipakat iti tunggal kassangpet nangruna no aggapu iti deppaarna ti Asia ken tapno maammuan no adda tuberculosis/da [TB].
Nag-positibo ti skin test ni Celerina isut' gapuna a naibaon iti Kula Sanatorium [Kula Hospital ita] tapno maagasan iti maysa a tawen. Saan a nagkitakit ni Celerina iti pammilin gapu ta ammona a daytoy ti naiget a paglintegan ti Estados Unidos.
Ti Pamilia
Idi tawen 1963, nagpasngay ni Celerina. Singin. Agpada a lalaki ti anakda ken ni George. Pinanagananda ida iti Eliseo ken Eufemio.
Nagsubli ni Celerina iti Filipinas a kaduana dagiti singin nga annakda tapno sadiay a padaklen ken adda kabadanganna a mangawir kadakuada. Ta kunana, no iti Hawaii, marigatan a mangpadakkel kadagiti singin nga annakda. Awan ti pangibatianna kadagiti annakna no mapan agtrabaho. Di na met ngarud ipalubos a ni George laeng ti agsapul ti pagbiagda. Kayatna ti tumulong iti asawana isu nga awan nabalinan ni George. Immannugot iti singasing ni Celerina kenkuana.
Ket iti kaadda ni Celerina iti Filipinas, impasngayna ti maysa a nalungpo a babai nga anakda ken ni George. Nagawid ni George idi 1964 tapno bisitaenna ti asawa agraman dagiti tallo nga annakda. Nagsubli met laeng ni Celerina idi tawen 1965. Nayanak pay ti sabali a bunga ti ayan-ayatda iti Hawaii, ni Josephine idi 1966.
Nagindeg dagiti Areola iti Halewili Drive, iti asideg ti Wailuku Sugar Mill agingga nga immakarda iti Kahului iti 1966.
Idi nagrikep ti Wailuku Sugar Company, indiaya ti kompania ken ni George ti panagretirona iti trabaho. Innalana ngarud dayta a gundaway. Kalpasanna, nagtrabaho daytoy iti Hyatt Hotel iti uppat a tawen ken iti Kahului Airport kas maysa a security guard iti sangapulo a tawen.
Makuna a flexible ni George no trabaho ti pagsasaritaan. Ngem para kenkuana, maysa daytoy a pagdur-asan ken pakaadalanna manipud kadagitoy nagduduma a trabaho a sinerkanna.
Dagiti Bunga
Naparaburan da George ken Celerina iti uppat nga annak: isuda Eliseo ken Eufemio [dagiti singin]; nagturpos ni Eliseo iti Maui Community College ken Unibersidad ti Hawaii- Manoa. Nagtrabaho iti Miyake Concrete. Daksanggasat ta pimmusay iti nasapa ni Eufemio, ti kasinginna.
Ni Katrina Areola-Madamba ti maikatlo. Nagadal iti Maui Community College, Cannon's International Business College ken Hollywood Beauty College. Nagtrabaho iti Hyatt Accounting Department. Nayasawa ken ni Vien Madamba. Tallo dagiti annakda a lallaki: da Joshua, Jordan ken Jared.
Inaudi ni Josephine Areola-Otani. Nagadal met iti Maui Community College. Maysa a registered nurse iti Maui Memorial Medical Center. Nayasawa ken ni Derrick Otani. Maysa ti anakda, ni Katherine.
Ti balakad ni George kadagiti agtutubo, "Suroten ti balakada dagiti nagannak ken tuladen dagiti nasayaat nga inaramidda."
Kunana met kadagiti kapatadana: "Ag-relax, agragsak. Dayta ti biag!"
Ikaskasaba pay ni George ti Nasantoan a Biblia. Ti pammatina, "Dimo lipatan ti Nailangitan a Dios a nangted kenka iti adu a parabur."
Kaay-ayo ni George ti mapan iti mall, iti paset ti foodcourt. Magustoanna unay iti makiinnistoria kadagiti padana a sakada, kas ken ni Apolonio Tabangcura.
Imatonan dagitoy nga agasawa ti maysa a home-care para kadagiti nataengan.
Para kadakuada: "Saan nga agsarday ti panangipateg ken panagayatda iti tunggal maysa- iti rigat man wenno nam-ay!"


c: text/html

text:
Friends of Abra
101 National Road
Tayum, Abra
Philippines
.
by Alfredo E. Verzosa
Riyadh, Kingdom of Saudi Arabia
5 January 2012
GABRIELA SILANG
Maingel a Bannuar iti Abra (1731 - 1763)
Inurnos a sinurat ni Alfredo E. Verzosa
Ni Maria Josefa Gabriela Carino Silang ti immun-una a Filipina a
nangidaulo kadagiti kailiantayo iti rebulosyon kontra kadagiti
mananggundaway ken nadangkok a puwersa dagiti gangannaet a Kastila.
Maiyarig ni Gabriela kenni Joan d’Arc iti pagilian a Pransiya idi
maika-15 a siglo gapu iti kinatured ken kinamaingelna a babai.
Babaen kadagiti adun a naimaldit a pakasaritaan iti biagna, naipasngay
ni Gabriela idi Marso 19, 1731 sadiay barrio Caniogan, Santa Ilocos
Sur. Ngem adu met iti mangibagbaga a ditoy Pidigan, Abra ti
nakaiyanakanna ta dita ngarud ti mismo a naggapuan ken lugar ni
nanangna a maysa a Tingguian. Nagserbi idi ni nanangna a kas katulong
iti pagtaengan daydi lakay Ignacio Carino sadiay Candon. Ni Ignacio
Carino ket maysa a Galician, maysa a probinsiya iti pagilian nga
Espanya ti lugar a Galicia. Isu ti ama da Anselmo ken Nicolas Carino.
Dayta a panagserbi ni nanangna iti balay dagiti agCarino ti
nakaam-ammuanna kenni Anselmo, inaunaan a putot ni lakay Ignacio, nga
idi agangay isu ti nagbalin nga asawana. Ngarud ni Anselmo Carino a
maysa a Kristiano ti tatang ni Gabriela, maysa a mannalon a nagnaed
iti kataltalonan iti Santa. Maipagarup a naipanagan ken Gabriela ti
Maria Josefa babaen iti umuna a paset ti kabarbaro a testamento iti
Bibliya.. Ti Anunsasyon, a nagparangan ni Anghel Gabriel kenni birhen
Maria nga asawa ni Jose. Saan a nadakamat ti nagan ti pagano a nanang
ni Gabriela.
Idi un-unana, ti dalan nga umay ditoy puseg ti Abra, aglalo no
aggapuka idiay Santa, Caoayan wenno Vigan ket iti nagbaetan ti dua a
dadakkel a bantay iti labes ti Banaoang, surongenda nga agpadaya wenno
taraigidenda ti dakkel a karayan a nanglikos iti akinbaba a paset ti
Abra a kumamang iti baybay Tsina. Nawatiwat, nasang-at ken rangrangkis
pay laeng ngamin idi ti dalan a mapan iti Tangadan nga agpaNarvacan.
Ti distansiya ti Pidigan ken Santa ket nasurok laeng a pito kilometro
no malinteg. Ngarud napateg ken nanam-ay a pagsakayan ti kabalyo a
sumang-at iti Abra, aglalo kadagitay Tingguian wenno Itneg nga
ad-adayo pay ti pagawidanda. Naal-alisto manen no aggapuka iti Abra
nga agpaVigan, ta agpaanodka laeng iti agos ti karayan babaen iti
rakit wenno balsa.
Maipalagip a kadagidi a panawen, agdua-gasuten a tawen nga
iturturayannatayo dagiti natatangos ti agongna a Prayle nga inbaon ti
pagarian ti Espanya. Probinsia de Ilocos ti awag dagiti Kastila ditoy
lugartayo a pakairamanan ti agdama itan a La Union, Ilocos Sur, Abra
ken Ilocos Norte. Nailadawan daytoy a kas maysa a probinsia manipud
sakaanan ti bantay Caraballo a kaabay iti probinsiya ti Cagayan iti
daya, ket dumanon met iti igid ti baybay Tsina ti bangirna ti laud.
Beltaken met daytoy manipud Bangui, Ilocos Norte nga agpaabagatan a
dumanon agingga iti Aringay, La Union, a dumna iti probinsiya ti
Pangasinan. Sakupenna pay ti dadduma a paset iti Cordillera nga isu
dagitoy ti agdama a kabanbantayan iti Abra. Naawagan nga Ylocos daytoy
a Probinsiya segun kadagiti lallakay idi un-unana, nagtaud daytoy iti
balikas a “lucong” wenno “lusong” a patad ti kayatna a sawen, iti
ababa a sarita, taga-patad ti kayat a sawen ti taga Ilocos.
Nasapa a naiyadayo ni Gabriela iti inana. Babaen iti pammalubos ni
tatangna nga Anselmo, inampon ti maysa a baknang a negosyante a ni Don
Tomas Millan ni ubing a Gabriela. Dimmakkel ni Gabriela iti poder ti
Don a kas nasingpet a Kristiano. Nagaget, naanus, manangaasi kadagiti
nakurapay, napintas ken mestisa a balasitang ni Gabriela, isu a
nagduyos toy nabaknang a lakay kenkuana. Numan pay adda panagkedked
idi damo daytoy balasang, nagtiponda a kas agassawa idi agtawen ni
Gabriela iti 20. Iti las-ud ti tallo a tawen a panagdennada, saanda a
naparaburan iti anak. Agingga nga iti maysa nga aldaw, tiniliw dagiti
Kastila daytoy nabaknang a Don gapu kadagiti naipabasol kenkuana nga
anomalya ken panagliwayna nga agbayad iti bubuis dagiti adu a sanikua,
dagdaga ken taltalonna. Nagladingit ni Gabriela iti nasaem a
pannakadusa ti asawana iti uneg ti pagbaludan. Ket ad-adda a
narubroban ti gurana idi maammuanna a natay toy asawana kadagiti ima
dagiti narungsot nga adda iti turay. Tinawid ni Gabriela amin a
nabatbati a sanikua ken kinabaknang ti Don.
Naam-ammona ni Diego Silang y Andaya a taga Caba, La Union. Natakneng
ken nabisked a baro a para itulod ti sursurat iti nagbaetan ti Manila
ken Vigan. Kas kenni Gabriela nasapa met a naulila ni Diego, isu a
dimmakkel iti aywan dagiti Prayle a papadi iti kumbento idiay Caba,
timmultulong kadagiti trabaho iti simbaan, ken nagserbi a sakristan.
Sumagmamano met a tawen ti binilang ni Diego a panagaremna ken
Gabriela, ket idi tawen 1757 nagkallaysa dagitoy dua nga agayan-ayat.
Agtawen idi ni Diego ti 27, inaudi ni Gabriela iti makatawen..
Nakaipundarda met iti pagtaenganda idiay Vigan, numan pay naragsak iti
inda panagdenna a kas agassawa iti unos ti lima a tawen, saan da a
napalugudan iti anak.
Bayat kadagidi panagdaldaliasat ni Diego nga agsubli subli diay
Manila, naimatanganna ti kinadawel dagiti gangannaet a Kastila
kadagiti padana a Filipino. Dagiti saan a maikanatad a panagbayad iti
buis, panagtrabaho nga awan tangdanna, ti kinaawan kalintegan ken
pannakailupit lupit a karbengan, ti kinaawan wayawaya iti bukod a
pagilian. Rumrumkuas ti pungtot iti barukong ni Diego. Kadagidi a
tiyempo, sinerrek ti pwersa ti Britannia a naggapu iti India ti
balwarte dagiti Kastila iti Manila. Umdas daytoy a nangparnuay ti
buteng ken panaglagaw dagiti Kastila. Isu met daytoy a pasamak ti
nangpatibker ti rikna dagiti Filipino a rumuk-at iti pannakaadipenda
kadagiti Espanyol. Naruay ti tulong dagiti mangsupsuporta ken ni
Diego, kakabagianna diay Pangasinan ken adu a gagayyemna kadagiti
kabangibang a probinsiya a malablabsanna nga agpasiudad. Kasta met ti
nalimed a pannakiumanna kadagiti Briton a nangsakop iti Intramuros ken
nangpanamnama kenkuana iti reporma. Ken kangrunaanna, ti tulong ni
Gabriela a kas makanawan ken mamagbaga kenkuana. Intandudoda ngarud ni
Diego a mangidaulo iti panagalsa. Kalpasan ti nainget ken naannad a
panagplano, bimtak ti ikkis iti rebolusyon ditoy Ilokandia nga
inlungalong dagitoy agassawa! Buneng, pana ken pika ti inusarda kontra
espada, paltog ken kanyon. Napasamak ti nadara a dangadang sadiay
Balaywak, Cabugao nga indauluan met ni Gobernador Heneral Zabala ken
Obispo Ustariz dagiti Kastila. Nagballigi ti grupo ni Diego ken
Gabriela iti dayta a pannakirupakda kadagiti kabusor, kasta met
kadagiti simmaruno pay a pannakirangetda idiay Vigan ken ti
arubayanna a luglugar. Ket idi Disyembre 14, 1762 indeklara ni Diego
Silang ti pannakawayawaya dagiti padana nga Ilokano, pinagbalinna ti
Vigan a kas sentro ken Kapital ti agwaywayas nga Ilokos. Nagallangugan
ti naganna ket indeklara met dagiti pasurotna nga isu ti mangituray a
kas Gobernador iti intero nga Ilokos!
Nagdinamag dagitoy a mapaspasamak nga insurektos. Nakapungtot dagiti
turayen a Kastila ken otoridad ti simbaan idiay Manila, ket imbilinda
ti nadaras a pannakakemmeg ken pannakapapatay ni Diego Silang. Ammo
dagiti Prayle a narigat a tiliwen ni Diego, isu a nagaramatda iti saan
a ninamnama a pamuspusan. Awan ti mangipagarup a ti mismo a nasinged a
gayyem ni Diego ti manglib-at ken mangkettel iti biagna. Ni Miguel
Vicos, maysa a mestizo ti nangliput a nangpaltoog kenkuana idi Mayo
28, 1763 idiay Vigan, babaen ti panangikanulo ni Kapitan Pedro Becbec,
pareho a gagayyem ida ni Diego. Nagladingit iti nakana idi maammuan ni
Gabriela Silang dayta a napasamak iti kaingungotna. Ti pakamindua a
daras, gapu iti kinadakes dagiti gangannaet nabalo manen toy maingel
nga Ilokana. Inpangtana ti panagibales ken panangituloyna dayta a
narugian ti asawana a gubat kontra kadagiti Kastila. Ammona nga isu
ken dagiti kakadduana nga Ilokano ti sumaruno nga anupen dagiti
agtuturay a Kastila a pakairamanan dagiti adu a buyotda a Filipino.
Dagiti nagbaliktad ken agkudkudog a kakailian a pimmabur iti rienda ti
turay. Saan met a nagpaut ti panangsakup ti Britannia ti Manila gapu
iti kaawan suporta nga armas ken pwersa nga aggapu ti Inglatera ken
iti saan a panagkaykaysa dagiti Filipino a mangpadisi koma kadagiti
taga Espanya.
Gapu iti pannakasunson ti pwersa ni Gabriela, nagatrasda a kimmamang
iti lugar ti inana idiay Pidigan, ket ditoyna nga inyalis ti sentro
ken kapital ti agwaywayas nga Ilokos. Gapu ta saan nga inggaan a
biruken dagiti Tagalog ken Kastila, nagpaamiananda pay agingga iti
kakaykaywan a paset iti Tayum. Iti mismo a balay ni ulitegna a Nicolas
ti napilida a naglemmengan. Daytoy a balay ti nagserbi a sarikedkedda
ken nangsangalanda kadagiti simmaruno a ganuatda iti rebolusyon.
Binilinna dagiti dadduma a buyotna nga agbantay ken agronda iti
madappatan a solar ti balay a nagbalinen daytoy a kampo militar. Adda
met sumagmamano a nagpwesto iti asideg ti karayan. Gapu iti bassit a
bilang ti agdama a pwersa ni Gabriela a pakairamanan dagitay napudno
ken matalek a gagayyem daydi lakayna a kas ken ni Tenyete Sebastian
Andaya a kasinsin ni Diego. Pinakaammuanna ngarud dagiti kakabagian ti
inana nga itneg iti asideg a purok ken kabanbantayan tapno tumulongda
a makiranget ken mangpaksiat kadagiti gangannaet a kabusor. Adu ti
bimmaba a nagtagibuneng, wasay, pana ken nagiggem iti gayang wenno
pika a timmabuno iti nasao a taripnong iti Tayum. Babaen iti
panangidaulo ni henerala Gabriela ken ulitegna a Nicolas, nabinsa
binsa dagiti plano ken addang no kasano ti pannakaparmek dagiti
kabusor. Nadutokan a heneral da Miguel Flores nga agindeg ti Tayum ken
Tagabuen Infiel.
Manipud iti kutana iti Tayum, adu ti napananda nakirangetan a garison
ti kalaban a naipwesto kadagiti kabangibang nga il-ili nga
agpaabagatan. Isu dagitoy dagiti puwersa ti Kastila a mangan-anup
kaniana, mangur-uray a mangtambang kenkuana. Agsasaruno ti
panagballigi ti nagtagibuneng a henerala ken sosoldadona. Adu pay ti
nasamsamda nga armas dagiti kalaban. Ngem iti umuna a lawas ti
Setyembre tawen 1763, iti baet ti kadakkel ti danum iti karayan,
nalubo ken napitak a kalapugan nga agpaabagatan, indauluan ni Gabriela
dagiti nakakabalyo a pangen ti Tingguian ken Ilokano a rimmaut iti
Vigan. Nakasagana ti dakkel a pwersa ken adu nga opisyal ti Kastila,
pakairamanan pay dagiti Tagalog, Kapampangan ken dagiti bimmaliktad a
grupo iti Ilokano. Nadayyeg manen ti deppaarna iti Kailokuan. Agarup
innem a ribu ti pwersa dagiti Kastila kontra agdua ribu laeng a
soldado ti henerala. Napasamak ti nadara ken nakaal-alingget a ranget,
manipud iti Bantay nga agpaVigan. Napigpigsa dagiti armas dagiti
soldado a Kastila ken nasaysayaat ti pannakasanay ken pannakatennebda
iti gubat. Natured ken nadursok dagiti guerilla a buyot ni Gabriela
ngem ania ngarud ti labanda iti mortar ken riple? Adu ti napasag a
kakadua ti henerala iti dayta a pannakatambangda. Bassitda laeng a
nabati a nakalibas a nagsubli iti Abra. Kaduana ni ulitegna a Nicolas
ken dagiti nasugatan a soldadona a nakadanon iti nauneg ken nasamek a
kabanbantayan iti Montanosa (Mountain Province).
Saan nga ininggaan ti Kastila militar a sinurot ti nabatbati a pwersa
ni Gabriela. Indauluan dagiti armado nga adda iti babaen ni Don
Manuel de Arza iti Apayao. Binallaagan ti nasao a Don dagiti Itneg a
saanda nga ilemmeng wenno tulungan ti grupo ni Gabriela. Inkarianna
pay dagiti agindeg ti banbantay, nga iti siasino man a makaibaga ti
paglemlemmenganda ken ti makaigapu iti nabiit a pannakakemmegda ket
magunggunaanto.
Iti saan a mabayag, natuntunan dagiti Kastila ti lugar a
paglemlemmengan da Gabriela iti kabanbantayan. Pinadasda ti makiranget
ngem gapu ta nakapsut pay laeng dagiti nasugatan a kakaduana. Saanda a
nabaelan ti ad-adu a bilang ken pigsa dagiti nanganup kadakuada.
Manipud iti kabanbantayan a nakakemmeganda, naisalogda a nakagalot
dagiti imada. Nasapsaplitanda iti latigo ken nakugkugtaran bayat ti
natuok a pannagnada. Manipud igid iti baybay iti Candon a bimmabaanda
agingga iti kadaratan iti Bantay. Ditoyda nga inwaras a binitay dagiti
agarup walopulo a maiingel a soldado ni Gabriela a pakairamanan ni
ulitegna a Nicolas. Naimatangan ni Gabriela no kasano a pinarigat
dagiti kastila dagiti natiliw a kakaduana, sakbay a nabitayda. Kasla
ipasindayaw dagitoy naulpit a turayen a Kastila ti panangdusada
kadagiti kailiantayo. Nagballaagda pay a kastoy ti malak-am iti
siasino man a mangtulad kadakuada, iti siasinoman a sumupiat iti
linteg ken turay ti Espanya!
Ket idi maika 20 iti Setyembre 1763, sitatallugod ni Gabriela a
nangsango ti pannakabitayna. Naipabuya iti plasa ti Vigan ti
pannakapapatay ti bannuartayo nga Ilokana. Nagdir-i dagiti soldado a
kastila iti pannakapugsat ti biag ti henerala babaen iti garote. Natay
ni Gabriela a mangilablaban ti panagwaywayas ti pagiliantayo a
Filipinas kadagiti nadangkok a taga Espanya. Manipud idin,
nagsasarunon dagiti panagalsa dagiti kakailiantayo a Filipino kontra
iti turay dagiti mananggundaway a gangannaet.
Asinno ngata kadatayo ti makaitured iti kas ti inaramid ni Gabriela
Silang a nangibuis iti bukodna a biag, nainget a nangsupiat iti
baribar a panangituray kadatayo dagiti mananggulib a Kastila? Tapno
laeng maragpattayo iti panagwaywayas, maaddaan panagraem, natalna ken
addaan kalinteganna nga umili iti bukodna a pagilian? Siak, sika ken
datay amin! Kabaelantayo ti agkaykaysa a makibiang, mangitakder iti
kalintegan ken mangpugipog kadagiti mananggundaway ken kunniber nga
agserserbi iti turay iti pagilian. Ta isuda dagita dagiti kabarbaro a
‘Kastila’ iti agdama a panawen!
• naadaw kadagiti adu a naimaldit a pakasaritaan ti biagna iti
nadumaduma a website.!
Friends of Abra
101 National Road
Tayum, Abra
Philippines

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
St. Anthony of Padua Catholic Parish
Brgy. Lydia, Marcos, Ilocos Norte, 2907 PHILIPPINES Tel. No. (077) 676-1201; E-mail Address: stanthonymarcos@gmail.com
Tuesday, September 20, 2011
PESO DONATIONS FOR THE CHURCH RENOVATION FUND
Caroling Proceeds 29,500.00
Solicited by LORENZO, Ms. Joyce Hazel from Marcosenos in Spain 17,442.00
Solicited by MABUTI, Ms. Irene & MABUTI, Ms. Rowena from Marcosenos in Greece 25,000.00
CAINDEC, Mr. & Mrs. Ellis 2,000.00
SHINE, Mr. & Mrs. James Michael 1,100.00
TOTAL: Php 98,169.00
LESS: Expenses
Structural Engineer’s Fee (Engr. Dexter F. Ramagoza) 6,860.00 TOTAL FUND: Php 91,309.00
DOLLAR DONATIONS FOR THE PARISH CHURCH RENOVATION FUND
HALABASO, Mr. & Mrs. Ferdinand 500.00
JAMES, Mrs. Merlie & LIBED, Mrs. Salome 200.00
ESCAREZ, Mrs. Erlinda (Fr. Tom's aunt)1,000.00
EUGENIO, Ms. Dolly & Ms. Josie; 200.00
VALDOVINO, Mrs. Ofelia 500.00
TABUCBUC, Mr. & Mrs. Maximino 100.00
CRAN, Mrs. Antonina 500.00
BULO, Mr. Edwin 100.00
NEW MARCOS TOWN ASSOCIATION OF HAWAII 1,000.00
RAGUINI, Mr. & Mrs. Rick 20.00
SALVADOR, Mr. & Mrs. Rudy 100.00
SALVADOR, Mr. & Mrs. Cesar 100.00
MIRANDA, Mr. & Mrs. Mario 100.00
SACRO, Mr. & Mrs. Benjamin 500.00
BOLIBOL, Mr. & Mrs. Leonor 50.00
MABALOT, Mr. & Mrs. Antonio 50.00
EUGENIO, Mr. & Mrs. Roger 50.00
ALIBIN, Mr. & Mrs. Julian 50.00
ANDRES, Mr. & Mrs. Rubie 20.00
SHINE, Mr. & Mrs. James Michael 20.00
TOTAL: $5,410.00
Less:
Travel expenses
Bank fees
Tuesday, December 22, 2009
Christmas Caroling
We, through the PPC, PFC, catechists and some of our barangay coordinators, are visiting homes and sing for and with families Christmas carols as we all dispose ourselves in the spirit of the season.
In the same spirit, we are inviting these families and all to share in our project of procuring things needed for our parish church, rectory and office. We set ourselves to this because we believe that the acquisition of these things will pave way for better liturgical celebrations and administration of the rectory and office.
Donations from this caroling will fund such needed purchases.
Parish Activities
Christmas Caroling
TEAM-BUILDING ACTIVITIES
Misa Aguinaldo Coffeetime
Monday, December 14, 2009
Marriage Banns
JOEL SALINAS, son of Delardo Salinas and Magdalena Lagutan of Sarrat, Ilocos Norte, and BHENELYNE ABRIGADO, daughter of Benedicto Abrigado and Helen Bueno of Marcos, Ilocos Norte, civilly married on September 12, 2008, both residents of No. 4, Romblon St., Bago-Bantay, Quezon City, would like to receive the sacrament of marriage on December 26, 2009.
ALLAN BINGAYAN, son of William Bingayan and Letician Bayudan, and resident of Brgy. Escoda, Marcos, Ilocos Norte, would like to marry ROMELYN DULDULAO, daughter of Romulo Duldulao and Aurelia Alba, and resident of Brgy. Tabucbuc, Marcos, Ilocos Norte, on December 28, 2009.
DEXTER RAZA, son Wilson Raza and Luzviminda Agcaoili, and resident of Brgy. Ferdinand, Marcos, Ilocos Norte, would like to marry JESSICA MANUEL, daughter of Mario and Loreta Manuel, and resident of Brgy. Pacifico, Marcos, Ilocos Norte, on JANUARY 14, 2010.
Christmas Message and Greetings
Patpatgek a kakabsat,
Ti kappia ti Apo adda kadakayo!
Mapadayawan ken maragsakanak iti pannakaibaonko nga agserbi kas kura paroko ditoy ilitayo a Marcos. Agyamanak iti Apo iti daytoy napateg a gundaway nga insagutna kaniak. Ammok a kadkadduaennatayo babaen ti grasiana iti panangsurottayo kas maysa a gimong iti dalan ti biag-pammati.
Daytoy ngarud ti umuna a daras nga agkakaddua ken agkaykaysatayo para iti Rambak ti Paskua ken Baro a Tawen. Namnamaek ti panagtitimpuyogtayo nga agsagana ken pannakipasettayo amin kadagiti nadumaduma nga aktibidades tapno nabaknang ti panagrambaktayo, ken agbalin daytoy a tiempo a pakadegdegan ken pagrang-ayan ti biag-pammatitayo kas parokia.
Iti daytoy a Paskua, mapabaro koma kadatay amin ti espiritu ti panagririnnanud ken panagsisinnakit, ta daytoy la ngarud ti anag daytoy a tiempo. Ti Dios, iti panangisakitna kadatayo a managbasol nga annakna, inranudna ni Apo Jesus tapno isalakannatayo. Daytoy koma ngarud met ti agbalin a pakakitaan ti kina-Catolikotayo: Iranudan ti tiempo, talento, pigsa ken kinabaknang ken isakittayo ti parokiatayo ken ti maysa ken maysa gapu ta agkakabsattayo.
Baro a tawen. Panangpabaro. Panangrugi manen. Irubbuattayo nga addaan iti nainget a panagtarigagay a pasantaken pay ti biag-parokia. Pannakapatanor kadagiti nadumaduma a ministries. Pannakapabaro ti Christian Formation Program. Pannakagutigot iti ad-adu pay a kameng ti parokia a makipaset kadagiti aramid-parokia. Pannakapapintas ti simbaantayo ken aglawlawna. Yantangay sagsagaantayo ti GOLDEN JUBILEE ti diocesistayo, dawatek ti alisto a pannakipartisiparyo kadagiti maisayangkatto a panagtitipon kadagiti barbarangay ken sitsitio nga idauloan ti Parish Jubilee Formation Team.
Naragsak a Paskua ken Napnoan Bendision a Baro a Tawen!
Toy agserserbi kadakayo,
Fr. Tom
Hospitality Ministry
Ti Hospitality Ministry ti Parokia ni San Antonio de Padua, iti pannakainspirarna iti ayat ni Jesucristo, tumulong iti panangpasangbay kadagiti amin a sumrek ken makipaset kadagiti aramid a pagdaydayaw iti Dios.
Siasinokami
Parokianonakami ni San Antonio de Padua a nangikumit iti bagimi a mangsarabo ken mangpasangbay iti nainkabsatan a wagas kadagiti amin a sumrek iti balay ti Apo.
Dagiti Aramidmi
Dakami nga agserserbi iti Hospitality Ministry:
· Kablaawanmi dagiti amin a makimisa iti isasangpetda iti simbaan
· Tumulongkami para iti naurnos a panagdaton
· Sisasaganakami a mangipaay iti aniaman a kasapulan dagiti makimisa bayat iti selebrasyon
· Ibunongmi dagiti surat, pakaammo ken dadduma pay
· Siguradoenmi a nadalus ti simbaan kalpasan ti Misa
Kasano a Makapagbalinka a Kameng iti daytoy a Ministry
No mariknam ti awag nga agserbi iti Apo babaen iti panangipaay ti friendly smile ken panangibiag ti welcoming attitude, makipasetka iti daytoy a ministry.
Maidawat kadagiti Hospitality Ministers nga addada koma iti simbaan 30 minutos kasangoanan ti Misa.
Kumpletoen laeng ti form iti daytoy a brochure ken isubmitir iti opisina ti parokia.
Eucharistic Ministry
Ti Eucharistic Ministry ti Parokia ni San Antonio de Padua, iti pannakainspirarna iti ayat ni Jesucristo, tumulong iti padi iti panangipaay iti Nasantoan a Comunion.
Siasinokami
Parokianonakami ni San Antonio de Padua a nangikumit iti bagimi a dummakkel iti pammati babaen iti panagserbimi iti maysa ken maysa ken ni Apo Dios. Maiturong ti puso ken nakemmi iti pannakipaset ken pannakipagrambak iti Liturhiya ti Misa ken iti panagserbi iti lamisaan ti Apo.
Dagiti Aramidmi
Dakami nga agserserbi iti Eucharistic Ministry:
· Isaganami ti credence table kasangoanan ti Misa
· Makipasetkami iti procession iti rugi ti Misa
· Tulonganmi ti Apo Padi a mangipaay ti Nasantoan a Comunion iti uneg ti Misa
· Dalusanmi dagiti sacred vessels kalpasan ti Misa
Kasano a Makapagbalinka a Kameng iti daytoy a Ministry
No addaanka iti natibker a pammati, no ay-ayatem ti Apo ken isakitmo ti parokia, ken no tarigagayam ti agserbi, mabalinka a makipaset iti daytoy a ministry ti parokia.
Maidawat kadagiti Eucharistic Ministers nga addada koma iti simbaan 20 minutos kasangoanan ti Misa.
Maragsakankami nga umawat ken mangpasangbay kadagiti baro a ministros iti gimongtayo.
Kumpletoen laeng ti form iti daytoy a brochure ken isubmitir iti opisina ti parokia. Mabalin iti makiuman iti uray siasinoman kadagiti Eucharistic Ministers ti parokia.


text:
LAOAG CITY – Nagpositibo ti inyuswat a search warrant operation dagiti kameng ti Philippine National Police ti Laoag City kontra iti number 9 ken number 10 most wanted drug personality iti nasao a syudad.
Immuna a naiyuswat ti search warrant operation iti balay ti number 9 drug personality a ni Harold Joy Daquioag, agtawen ti 28, awanan ti asawa ken residente ti Brgy 22 no sadino a naala iti ikot na ti walo a sachet a maatap a shabu, cellphone ken drug paraphernalia.
Sakbay a natiliw ti suspek ket naglemmeng iti uneg ti balay da ngem gapu ti tulong dagiti kaarruba ket nagballaygi ti operasyun.
Kabayatan na, naala met iti uneg ti up-upaan a balay ti number 10 most wanted drug personality a ni Remarton Ocampo, iti Brgy 27 ti maysa a sachet a naglaon ti kas kadadakkel ti binukel ti bagas a maatap a shabu ken sumagmamano a drug paraphernalia.
Naiget met a naglikudan ni Ocampo nga agilak-lako ti shabu ngem inannugot na nga agar-aramat ken gumat-gatang ti druga iti ili ti San Nicolas.


text:
C. S. Lewis
Ni Clive Staples Lewis (29 Nobiembre 1898 - 22 Nobiembre 1963), naamammoan a kas ni C. S. Lewis ken naamammoan dagiti gayyem ken pamiliana a kas "Jack", ket maysa idi a nobelista, mannaniw, akademiko, mediebalista, literio a kritiko, mannalaysay, teologo ken Kristiano nga apolohetika manipud idiay Belfast, Irlanda. Naamammoan isuna kadagiti obrana a kangrunaan dagiti Dagiti Screwtape a Surat, Dagiti Kronika iti Narnia ken tiTi Limbang a Trilohia ken ti saan a piksion, a kas ti Kristianidad laeng, Dagiti mirakulo ken Ti Parikut iti Sakit.


text:
Biag Kalpasan ti Ipapatay—Posible!
Biag Kalpasan ti Ipapatay
ITI maysa a pelikula sumagmamano a tawen ti napalabasen, adda eksena a nangipakita iti maysa nga agtutubo a nakatakder iti abay ti tanem ti ing-ingungotenna. “Kanayon nga ibaga ni Nanang a ti ipapatay ket paset ti biag,” kinunana. Kalpasanna, bayat a naipokus ti kamera iti lapida, intuloy a kinuna ti agtutubo: “Nagsayaat koma no saan a kasta.”
Ti kasta a tarigagay iyanninawna ti rikna dagiti binilion a tattao a natayan iti ing-ingungoten. Anian a makarimon a kabusor ti ipapatay! Kaskasdi, inkari ti Dios: “Kas ti maudi a kabusor, ni patay mapukawto.” (1 Corinto 15:26) Ngem apay a matay ti tao idinto ta agparang nga adda kapasidadtayo nga agbiag nga agnanayon? Kasano a mapukaw ti ipapatay?
No Apay a Lumakay ken Mataytayo
No maipapan iti Namarsua kadatayo a ni Jehova a Dios, kuna ti Biblia: “Naan-anay ti aramidna.” (Deuteronomio 32:4; Salmo 83:18) Naparsua a perpekto ti umuna a tao a ni Adan, ken mabalinna koma ti agbiag nga agnanayon idiay Eden, ti naindagaan a Paraiso a minuyongan a nangikabilan ti Dios kenkuana. (Genesis 2:7-9) Apay a napukaw ni Adan dayta a Paraiso a pagtaenganna ken nangrugi a lumakay ken matay?
Iti ababa a pannao: Sinukir ni Adan ti bilin a saan a mangan iti bunga ti maysa a kayo. Nalawag ti pakdaar ti Dios ken Adan maipapan iti dusa ti panangsukir iti dayta: “Mataykanto a di bumurong.” (Genesis 2:16, 17) Kas iti asawana a ni Eva, sinukir ni Adan dayta a bilin isu a pinapanaw ida ti Dios manipud Eden. Nainkalintegan ti insigida a panagtignay ti Dios, yantangay kuna ti Biblia: “Tapno [ni Adan] saanna a mayunnat ti imana ket pudno a mangala met iti bunga manipud iti kayo ti biag [iti hardin] ket mangan ket agbiag [iti agnanayon].”
Natay da Adan ken Eva gapu ta nagsukirda, ngem apay a lumakay ken matay ti amin a kaputotanda? Gapu ta tinawidda ti basol ni Adan, a nagresulta iti kinaimperpekto ken ipapatay ti tunggal kaputotanna. Kuna ti Biblia: “Babaen iti maysa a tao [a ni Adan] simrek ti basol iti lubong ken ti ipapatay babaen iti basol, ket iti kasta ti ipapatay nagsaknap iti amin a tattao agsipud ta nagbasolda amin.”
Posible ti Agbiag Manen
Kas nabasatayo itay, “ni patay mapukawto”
Dayta ti probision nga inyurnos ti Dios tapno maikkat ti basol a natawid ti amin a tattao manipud ken Adan. Kuna ti Biblia: “Ti sagut nga ipaay ti Dios isu ti agnanayon a biag babaen ken Kristo Jesus nga Apotayo.” (Roma 6:23) Kinuna ni Jesus maipapan iti daytoy a probision a mangideklara kadagiti tattao a nalinteg maipaay iti biag: “Ti Dios inayatna ti lubong [ti sangatauan] iti kasta unay isu nga intedna ti bugbugtong nga Anakna, tapno tunggal maysa a mangwatwat iti pammati kenkuana saan koma a madadael no di ket maaddaan iti agnanayon a biag.”
Panunotenyo ti kadakkel ti panagayat ti Dios kadatayo, agraman ti Anakna a ni Jesu-Kristo, a nagsagaba iti nakaro maigapu kadatayo. Insurat ni apostol Pablo: ‘Ti Anak ti Dios inayatnak ken inyawatna ti bagina maipaay kaniak.’ (Galacia 2:20) Ngem apay a ni Jesus ti kakaisuna a tao a ‘makaited iti kararuana kas subbot’ agpaay kadatayo tapno maispaltayo manipud kadagiti makapapatay a resulta ti basol?
Gapu ta ni laeng Jesus ti kakaisuna a tao a saan a nagtawid iti basol ni Adan. Kasano? Manipud langit, simimilagro a nayakar ti biag ni Jesus iti aanakan ni Maria, a maysa a birhen. Gapuna, kas kinuna ti anghel ken Maria, ti anakna ket “nasantuan, Anak ti Dios.” (Lucas 1:34, 35) Dayta ti makagapu a naawagan ni Jesus kas “ti maudi nga Adan” ken no apay a saanna a natawid ti basol “ti umuna a tao a ni Adan.” (1 Corinto 15:45) Kas maysa a tao nga awanan iti basol, mabalin ngarud nga ited ni Jesus ti bagina kas “katupag a subbot”
Babaen ti probision a subbot, pinagbalin ti Dios a posible a magun-odtayo ti napukaw ti umuna nga Adan, ti biag nga agnanayon iti paraiso a daga. Ngem masapul nga agungar ti kaaduan iti sangatauan tapno matagiragsakda dayta a bendision. Anian a nagdayag a namnama! Ngem arapaap laeng kadi dayta?
No Apay a Nakappapati
Narigat kadi a patien a ni Jehova a Dios, ti gubuayan ti biag, kabaelanna a parsuaen manen ti tao a natayen? Usigenyo ti panaginaw
Kaaduan a tattao ti di mangibilang a milagro ti panaganak yantangay gagangay a mapaspasamak dayta iti kada aldaw. Ngem no maipapan iti panangpagungar iti maysa a natayen, ibilang ti adu nga imposible dayta. Idi imbaga ni Jesus kadagiti agledleddaang nga isardengdan a sangitan ti natay a balasang, “rinugianda a katawaan a silalais” gapu ta ammoda a maysa daytoyen a bangkay. Ngem kinuna ni Jesus iti natay a balasang: “‘Bumangonka!’ Ket dagus a timmakder ti balasang ket nangrugi a nagna.” Mabasatayo: “Ket dagus a [dagidiay siiimatang] saanda a natngelan ti riknada buyogen ti dakkel a panagsiddaaw.”
Idi kiniddaw ni Jesus a maluktan ti tanem ti dungdungnguenna a gayyem a ni Lazaro, nagkedked ti kabsatna a ni Marta: “Itan nabuyoken, ta uppat nga aldawen.” Ngem anian a ragsakda idi a ni Jesus pinagungarna ni Lazaro! (Juan 11:38-44) Adu ti nakadamag kadagiti milagro nga inaramid ni Jesus. Bayat ti pannakaibalud ni Juan a Mammautisar, impadamag kenkuana dagiti adalanna ti maipapan kadagiti aramid ni Jesus, a kunkunada: “Dagiti natay maibangbangonda.”
Agbiagto Manen Babaen ti Panagungar
Apay nga inaramid ni Jesus dagiti kasta a milagro, idinto ta nagsakit ken natay met laeng dagidi a pinagungarna? Inaramidna dayta kas pammaneknek a mabalin ken sigurado a maisubli ti napukaw ti umuna nga Adan
Makaparagsak ta mabalin a maysatayto kadagidiay addaan iti nadayag a namnama nga agbiag nga agnanayon no alagadentayo ti “nadiosan a debosion.” Sigun iti Biblia, ti kasta a debosion ket “addaan iti kari a biag itan ken daydiay nga umay.” Dayta a ‘biag nga umay’ ket maaw-awagan met kas “ti napaypayso a biag” ken “ti pudpudno a biag.”
Usigentayo no ania daytoy a pudpudno a biag, ti biag iti umad-adani a nalinteg a baro a lubong.
[Ladawan iti panid 6]
“Saanda a natngelan ti riknada buyogen ti dakkel a panagsiddaaw”


text:
“Libro Ilokano 2015: 1st Ilokano Book Fair” will take place on July 30 and 31 at the University of Northern Philippines (UNP) Auditorium in Vigan City.
This is an initiative of GUMIL Filipinas (GF) and the UNP Center for Ilokano Studies, in cooperation with the National Book Development Board (NBDB), and the Komisyon sa Wikang Filipino (KWF).
Main focus will be a book market of Ilokano books published by GF and other independent publishers; and there will also be book launchings of books on contemporary Ilokano fiction and children’s literature.
The country’s major bookstores and publishers, such as National Bookstore, UP Press, Anvil, Lampara, Adarna, KWF, Librong Lira, and Visprint, will represent also their best editions: from fiction to educational literature.
» Read more
Umuna nga Ilokano Book Fair a maangay babaen ti GUMIL Filipinas, University of Northern Philippines, National Book Development Board (NBDB), Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) ken dagiti nadumaduma a publisher kas iti Visprint, Saniata Publications, KWF, UP Press, Anvil, National Bookstore, Lampara, Adarna, ken dadduma pay.
Maangay iti UNP, Vigan City inton Hulio 30-31, 2015. Marugian ti panaglako kadagiti libro iti Hulio 30 idinto nga iti Hulio 31, maangay dagiti lektiur maipapan iti literatura ken panagilibro babaen dagiti am-ammo a mannurat a Tagalog ken Ilokano.
» Read more
Ni Mighty C. Rasing
Gapu kadagiti naduma-duma a banag a mai-download-tayo, masansan a bumuntog ti kompiuter. Dadduma pay, mabalin a gapu iti panang-install ken uninstall kadagiti software, adda dagiti babassit a files a mabati. Isu a tapno pumardas ti kompiuter, masapul a dalusan ti kompiuter ken ikkaten dagiti malware ken dadduma pay a virus.
Idi napan a lawas, trinatartayo dagiti libre nga antivirus, ita, tratarentayo dagiti dadduma pay a software a pangdalus iti kompiuter.
CCleaner. Kas iti naganna, dalusan ti CCLeaner ti C drive ti kompiutermo. Ikkatenna dagiti files a saanmon a masapul. Dalusanna pay ti Windows registry. Ti registry ti pakai-save-an dagiti settings ken options ti kompiutermo a Windows. No adun dagiti na-install ken uninstall-mo, mabalin nga adda mabati a files ti settings. Kasla basura wenno wara dagitoy nga agpabuntog iti sistema ti kompiuter. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
Para kadakami a mannurat, napateg unay a maisurat dagiti kapanunotan nga umapay kadakami, ta no saan ngamin a maisurat, naglaka a malipatan. Sapay dumteng dagitoy a kapanunotan kabayatan nga adda ar-aramidenmi. Mabalin nga umapay dagitoy kabayatan ti biyahe iti uneg ti jeepney wenno LRT, kabayatan a magmagna, wenno na-stranded ngata iti pagurayan ti lugan gapu iti napigsa a tudo.
I-text-ko lattan nokua iti bukodko a numero dagiti kapanunotak. Ngem manipud idi addan Android smartphone-ko, natakuatak dagiti apps a pangikur-itan kadagitoy a kapanunotan. No adda smartphone-mo, dagitoy man dagiti mabalinmo nga usaren.
Saan la a dagiti bukod a kapanunotam ti maisuratmo ditoy. No makimitingka, mabalinmo nga usaren dagiti sumaganad nga Apps. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
Maysa kadagiti karigatan nga aramiden iti lubong ti aguray: diay nakapilaka a gumatang ti tiketmo iti terminal ti bus; wenno agur-urayka iti katungtongmo idinto a maysa orasen ti napalabas manipud nag-text iti “asidegakon.” Nakarkaro met a masikoranak no addaak iti bus kabayatan ti nakaro a trapik!
Idi kolehioak ket saan pay nga uso dagiti Smartphones, kanayon nga adda libro iti bag-ko. Kadawyan, Science Fiction ken Fantasy a sinurat da Tolkien, CS Lewis, Robert Heinlein, Frank Herbert ken dadduma pay, ti balonko tapno saanak a ma-boring nga aguray wenno ma-traffic.
No nairana a hardbound diay basbasaek, nadagsen met ti bag nga awitko. Imbag ita ta mabalinen ti agidownload kadagiti ebook apps iti Android phones wenno iPhone ket uray sangagasut a libro, mabalin a balonen sadino man ti papanak.
No managbasakayo a kas kaniak, dagitoy dagiti mairekomendak nga apps. » Read more
Ni Mighty C Rasing
Makapadanag aya no mapukaw dagiti files-mo no madadael ti hard drive ti kompiutermo. No awan back-up nga inaramidmo, kasanon?
Imbag ta adu metten dagiti timmaud nga online apps tapno mai-save-mo dagiti files-mo iti kompiutermo ken iti web. Maaw-awagan dagitoy iti Cloud storage solutions. Kastoy man ti pamay-am tapno mausarmo dagitoy nga online services.
Umuna, ag-sign up-ka kadagiti sumaganad nga online services:
Google Drive. Kukua ti Google, Inc. daytoy a service. Mabalinmo nga usaren daytoy no adda Gmail account-mo. Iti amin a Google accounts-mo, mabalinmo nga usaren ti agingga 15 GB ket awan pulos bayadam. Ngem dayta a 7GB, isu ti space allocation-mo iti amin a producto ti Google kas koma iti email, Google Drive, ken dagiti ladawan a mai-upload iti Google+ Photos. No kayatmo ti 100 GB iti Google Drive, agbayadka iti $1.99 a binulan. Mapanka laeng iti http://drive.google.com tapno agsign-up.
» Read more


text:
Balse ni Tatang – Ilokano Version of “Dance with My Father” by the Four Decade Duo
I just discovered two Ilokano singers on YouTube who are doing their Ilokano cover of some popular songs. Check out their version of “Dance with My Father” below. I also provided the lyrics that they sang.
I hope to meet these duo soon. (I wonder if they are father and son).
Balse ni Tatang (Dance with My Father Ilokano Version)
Idi maladagaak ‘gingga naaddaanak iti puot
Agubbakam kenni Tatang sanak isala agraman ni Nanang
Ililinak ‘ginggat’ makaridepak Sa agin-inayad a mangiuli kaniak
Panagdungngo ti amak mariknak
No koma lang mabalin no adda pay panawen
Nga inkam agkibin, isalanak a kas ubing
‘Tay di agpatingga a samiweng
Tapno maipapasko ti ayatko ken ‘toy iliw
No agririkam kenni Nanangko Agpaisalakanak a dagus kenni tatang
Kasta unay panangay-ayona, wen, Sanakto met la ibaon nga agpakumbaba
No ti rabiin a makaturogak Mangibatit’ kuarta (iti) pagpungpunganak
Ket diak impagpagaruk a panawannak
No matakawko koma panawen a kaaddam
Uray maysa nga addang a panangililim kaniak
Piliek kansion a di agpatingga
Ta ti ayat ken iliw maipapasko amin kenka
Diak masbaalan ti lumdaang ta kasta unay panagib-ibit ni Nanang
Kararagko, kararagna met lang Nalablabes panagdusdusanan
Aammok di pumudno ti karkararagko
Ngem kadi isublim tay Amak nga inayat ni Nanang
Ammok a dinak met laeng a patgan
Ngem Apo ipatayna a makasalat’ balse ni Tatang
Dardarepdekek rinabii matungpal ti inna panagsubli
I hope you enjoyed this song as much as I did. Based on the YouTube channel, these guys sing at Big Brothers Grill at Santiago City, Isabela every Wednesday night.


text:
Ni Kadi Jesus ti Mannakabalin-amin a Dios?
Sungbat ti Biblia
Dagiti bumusbusor inakusaranda ni Jesus a pagbalbalinenna ti bagina a kapada ti Dios. (Juan 5:18; 10:30-33) Nupay kasta, saan a pulos nga imbaga ni Jesus a kapadana ti Mannakabalin-amin a Dios. Kinunana: “
Ti Ama dakdakkel ngem siak.”—Juan 14:28.
Dagiti nagkauna a pasurot ni Jesus saanda nga imbilang ni Jesus a kapada ti Mannakabalin-amin a Dios. Kas pagarigan, insurat ni apostol Pablo a kalpasan ti panagungar ni Jesus, ti Dios ‘
intan-okna ni Jesus iti nangatngato a saad.’ Nalawag a saan a mamati ni Pablo a ni Jesus ti Mannakabalin-amin a Dios, ta no isu koma ti Dios, kasanona a maitan-ok ni Jesus iti nangatngato a saad?—Filipos 2:9.
AMMUEM TI AD-ADU PAY
Ti Kadi Sao Isu ti “Dios” wenno “maysa a dios”?
Ania ti umiso a pannakaawat iti Juan 1:1?


text:
Ni Mighty C. Rasing
Malagipyo pay dagiti immun-una a binasbasatayo idi ubbingtayo pay? Malaksid iti komiks ti Bannawag Adda diay “Mga Unang Hakbang sa Pagbasa” a binabalaw met ni Bob Ong iti librona nga ABNKKBSNPLAko.
Idi siak ti ubing, puro libro kas kada papel ken lapis ti iggemmi. Ngem ita, puro met tablet ti iggemen a pagay-ayaman dagiti ubbing aya?
Uray ngarud ubing a nasurok la a maysa tawen, ikkam iti iPad wenno Android smartphone, kalpasan ti sumagmamano a kanito, ammonan no ania ti kudit-kuditenna.
Tapno saan laeng a Temple Run wenno Candy Crash ti ay-ayamenda, padasenyo man nga install dagiti sumaganad nga apps. » Read more
Mighty C. Rasing
Idi naminsan a bulan, ania ket a dandanagkon ta dina met kayaten ti ag-start up diay laptopko. Ti dakesna, adda sadiay amin a napapateg a filesko. Ket no na-corrupt diay hard drive, kasanon ngay? Narigat met a saggaysaek nga isurat manen dagidiay a files.
Uray dagiti ladawan ti inauna nga anakmi manipud naipasngay, adda sadiay. Uray ni misisko a ket madanagan ta kasanomi ngarud nga isubli dagiti panawen tapno mapiktiuranmi manen ni Baby Malcolm?
Impanko a dagus iti repair shop diay laptopko. Ti kuna diay technician, masapul a sukatan ti hard drive ti laptopko. Kayatna sawen, masapul met nga ireinstall ti Windows 7 nga Operating Systemna, agraman dagiti program nga us-usarek. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
Adda 3-in-1 printer-ko idiay balay. Mabalin ti ag-print, ag-scan iti dokumento, ken agi-photocopy iti dokumento. Napateg ti scanner iti trabahok. Masapul ngamin a mai-scan dagiti resibo ti amin a gastosko tapno awan duadua nga inusarko ti kuarta iti umno a pakausaranna.
Parikut laeng no addaak iti biahe ket masapulko ti agaramid iti financial report ti project-mi wenno training. Diak met mabagkat tay 3-in-1 printer-ko piman ta nadagsen ken dakkel unay.
Imbag la ketdi ta iti panawen ti smartphones, adda dagiti apps a mabalin nga usaren a pang-scan kadagiti resibo ken napapateg a dokumento.
No kas kaniak, masansan met nga addaka iti field, padasem dagitoy nga scanner apps.
» Read more
Ni Mighty C. Rasing
Para kadakami a mannurat, napateg unay a maisurat dagiti kapanunotan nga umapay kadakami, ta no saan ngamin a maisurat, naglaka a malipatan. Sapay dumteng dagitoy a kapanunotan kabayatan nga adda ar-aramidenmi. Mabalin nga umapay dagitoy kabayatan ti biyahe iti uneg ti jeepney wenno LRT, kabayatan a magmagna, wenno na-stranded ngata iti pagurayan ti lugan gapu iti napigsa a tudo.
I-text-ko lattan nokua iti bukodko a numero dagiti kapanunotak. Ngem manipud idi addan Android smartphone-ko, natakuatak dagiti apps a pangikur-itan kadagitoy a kapanunotan. No adda smartphone-mo, dagitoy man dagiti mabalinmo nga usaren.
Saan la a dagiti bukod a kapanunotam ti maisuratmo ditoy. No makimitingka, mabalinmo nga usaren dagiti sumaganad nga Apps. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
Maysa kadagiti karigatan nga aramiden iti lubong ti aguray: diay nakapilaka a gumatang ti tiketmo iti terminal ti bus; wenno agur-urayka iti katungtongmo idinto a maysa orasen ti napalabas manipud nag-text iti “asidegakon.” Nakarkaro met a masikoranak no addaak iti bus kabayatan ti nakaro a trapik!
Idi kolehioak ket saan pay nga uso dagiti Smartphones, kanayon nga adda libro iti bag-ko. Kadawyan, Science Fiction ken Fantasy a sinurat da Tolkien, CS Lewis, Robert Heinlein, Frank Herbert ken dadduma pay, ti balonko tapno saanak a ma-boring nga aguray wenno ma-traffic.
No nairana a hardbound diay basbasaek, nadagsen met ti bag nga awitko. Imbag ita ta mabalinen ti agidownload kadagiti ebook apps iti Android phones wenno iPhone ket uray sangagasut a libro, mabalin a balonen sadino man ti papanak.
No managbasakayo a kas kaniak, dagitoy dagiti mairekomendak nga apps. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
Babaen kadagiti liblibro a binasakon, nadanonkon ti Rivendell ken Middle Earth (Lord of the Rings), ti Panem (Hunger Games), Bulan (Stranger in a Strange Land), ken Arakis (Dune). Nalabit, adu metten dagiti nadanonyo a luglugar ken adu metten dagiti kapanunotan a rimsua dita panunotyo gapu kadagiti libro a binasayo.
Ita a tawen, ammom kadin no mano a libro ti nabasam? Naibingaymo met laeng kadagiti dadduma a gagayyemmo no siasino dagiti pagay-ayatmo la unay a mannurat ken dagiti pinutarda?
Nalaka nga aramiden dagita itan. Adda maysa a website (adda met la Android wenno Apple app-na) a mabalin a pangilistaam kadagiti amin a libro a binasam. Inka luktan ti kompiutermo ket inka idiay http://goodreads.com. Tapno mausarmo daytoy nga app, ag-register-ka laeng babaen iti email-mo wenno iti Facebook account-mo. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
Kasla kurang ti panagaramat iti Internet no dika agbuya iti online videos. Naglatak ita ti YouTube, Vimeo, ken ti Facebook Videos. No dimo nabuya ti paboritom a teleserye, sapulem iti YouTube, adda ‘diay! Dagiti laban iti boksing iti kallabes a lawas, bulan, wenno tawtawen, makitam sadiay. Dagiti nagkauna a laban ni Pacman, mabalin a mabuya iti YouTube.
Siempre, dagiti agtutubo a mahilig iti music, sapulenda laeng dagiti idol-da a banda wenno singer, agkaiwarada sadiay–Katy Perry, Eraserheads, One Direction, ken dadduma pay. Adda met dagiti makunkuna a “cover musicians”–isuda man dagidiay nagaget nga agtokar iti kanta ti sabali a musician, ngem ikkanda iti bukodda nga areglo ken istilo.
Adu pay dagiti makaray-aw a video–Funniest Videos, comedy, ken no ania pay dita a makapakatawa a video–kas koma ken Bogart the Explorer, wenno dagitay feel-na-feel-da ti agkanta ngem sintunado met.
» Read more
Ni Mighty C. Rasing
Malagipko daydi inangmi a baket—managdengngeg iti radio. No kasta nga agaayamkami nga ubbing iti agsapa wenno iti rumabii, kadawyan a mangngegmi dagiti drama iti radio. Agingga ita ket matandaanak pay met ni Doming iti “Doming-Doming Mabalin Amin”. Uray da Baket Bitang ken Lakay Patti, iramanyo payen ni Lakay Bianong, ken asino ti makalipat iti “Pagsarmingan”?
Idi kuan, maysaakon a teenager. Daytoy met FM radio ti nakailuodak. Pagaayatko a denggen ti Rivermaya kas kada Eraserheads.
Ita, panawenen ti internet, kasla mapukpukaw metten ti essem dagiti agtutubo (ken uray pay dagiti dadduma a nataengan) nga agdengngeg iti estasion ti AM wenno FM iti radio. Kasla kaykayatda itan ti agbuya iti music videos iti YouTube. Mabalinmo met ngamin nga i-download dagiti video sadiay, ikabilmo iti mp3 player wenno iti smartphone-mo, mayaten. (Tratarentayonto dayta iti sabali nga isyu daytoy a kolum.)
Dagiti kakailiantayo nga adda iti ballasiw-taaw, mailiwda met kadagiti kankanta ken programa a naggapu ditoy pagiliantayo—nangruna dagiti naggapu iti kailokuan, di ketdin? Uray dakami nga adda ditoy siudad, awan met pagdengganmi iti Ilocano nga istasion piman. » Read more
Ni Mighty C. Rasing
MAIPAPAN iti online videos ken no kasano ti panagi-download manipud iti YouTube koma ti pagpapatangantayo ita a lawas. Ngem unaentayo man a pagpapatangan ti kaaddan ti digital copy wenno digital edition ti Bannawag.
Idi madamagko daytoy, uray la napalagtoak iti ragsakko. Addaak iti Kamanilaan ket no innak gumatang iti Bannawag, masapul pay nga agluganak iti LRT1 iti Roosevelt station sa mapanak idiay UN Avenue. Idiay ngamin ti masansan a paggatgatangak. Ita ta addan digital version, uray saanakon a mapan idiay a linawas. Luktak laeng ti Smartphone-ko, i-touch-ko laeng ti Buqo App, mabalinkon a basaen dagiti naisurat iti Bannawag.
Naimbag a damag met daytoy kadagiti Ilokano nga adda iti ballasiw-taaw. Masansan a masalawko ti nagkaadu a komento iti Facebook page ti Bannawag — “Adda kadi digital version ti Bannawag?”
Ita, kakailian, addan!
» Read more
Ni Mighty C Rasing
Paset ti biag dagiti estudiante ti panagsukisok wenno panagresearch. Adda term paper, reaction paper, ken ti pagbutbutngan ti adu–ti thesis project!
Idi addaak iti kolehio, kanayonak idiay Main Library ti UP Diliman. Nagngangato dagiti shelf a napno iti libro. Makaay-ayo ti maturog… este, agsukisok ken agbasa, gayam. Ti narigat idi, masapulmi pay a sapulen dagiti libro babaen iti library cards. Sakbay a naggraduarak, imbag ta mabalinen ti agsukisok iti libro iti online databas ti library.
Nalaklaka itan ti agsukisok. No siak siguro ti kolehio ita, uray no saanakon a mapmapan iti library, kabaelak ti agsurat iti term paper wenno ania man nga assignment nga ited ti propesorko.
Uray met dagiti adda iti maikapat wenno maikalima a tawen iti haiskul, masapulda met ti agsukisok para kadagiti research paper-da. Mabalin a maipapan iti Mathematics, Physics, Economics, Political Science, wenno ania pay a sabjek ti papel a sursuratem, dagitoy man dagiti website a mabalinmo a konsultaren. » Read more


text:
daniw ken samiweng
pakaipaskilan dagiti kaudian a partuat, gannuat, pasamak ken damag iti daniw ken musika dagiti ilokano
11.15.2014
Maysa nga Ilokano ni “The Singing Policeman,” ‘Bagis
Maysa gayam nga Ilokano, ‘bagis.
Isuna ni PO1 Robert Basan Abella Jr., tubo iti Marcos, Ilocos Norte. Nakadestino iti Camp Florendo iti San Fernando City, La Union.
* * *
Kinapudnona, ‘bagis, sakbay a naam-ammo a Mamang Pulis wenno The Singing Policeman, nalataken ni Jhae-are, awag kenkuana dagiti kasingedna, a singer.
Sakbay a nagpolis, kameng ti grupo a Bukros Singers, ken announcer iti DZJC.
Isu ti nangpalatak kadagiti orihinal a kanta nga “Agbabaket” ken “Pungan,” dua kadagiti agarup 50 a kanta a nairekordna. Addaan metten iti lima nga album— adda solona ken various artists.
Kinapudnona, ‘bagis, ti malagipko a naganna ket Robert “Agbabaket” Abella.
He-he-he.
* * *
Nupay inkakaubingan ni Jhae-are a dinengdengngeg nga agkanta dagiti dadakkelna nga agpada a nalaing a kumanta, ken agkantakanta met no kua, sa la naduktalan ti talentona idi addan iti hayskul.
Iti maysa a rehional a salip idiay Pangasinan, nagparikut ti pannakabagi ti Ilocos Norte— napukaw ti timekna. Ne, ta insukatda ni Jhae-are.
Ket pudno ‘ta pugtom, ‘bagis, ni Jhae-are ti nag-1st Place.
Dita a naamirisna a napintas met ti timekna ket inakonan iti bagina a maysa isuna a singer.
* * *
Kas “singing policeman,” kameng isuna ti banda dagiti polis, ti Regional Public Safety Battalion 1 Band weno RPSB1Band.
Malaksid nga agtokarda kadagiti pasken dagiti polis, maaw-awisda met kadagiti sabsabali a pasken.
Siempre, basta aprobaran ti hepeda.
* * *
Naengganio nga ag-cover kadagiti agduduma a kanta ket ipaskilna iti YouTube, ta kunana, kayatna a maipakita iti sangalubongan ti positibo met nga aspekto ti biag dagiti polis.
Kasta met nga ag-cover kadagiti kankanta nga Ilokano, saan laeng kadagiti bukodna a kanta, tapno maipangngegna met iti sangalubongan ti talento ken samiweng dagiti Ilokano.
* * *
Nakaay-ayat, ‘bagis, ta positibo dagiti komento kadagiti kanta ni Jhae-are wenno Manong Polis kunata man laengen ta Ilokano la ngarud, a nagwarasen iti social media.
Malaksid a nai-feature kadagiti broadsheet, nairakurak metten iti telebision daytoy Ilokano a polis a naidumduma ti laingna nga agkanta.
Maipagpannakkeldaka, Manong Polis.—O
(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 24, 2014 a bilang. Iti sabali a bangir, mabuya ni Kabagis Eloy kas host iti “Tsismax, Showbiz Tsismis To The Max” iti Global News Network Cable Channel tunggal Biernes, alas sais iti sardam, ken adda replay-na iti Sabado iti alas nuebe iti agsapa. Mabuya pay daytoy iti gnntv-asia.com. Iti sabali a bangir, tunggal Sabado, iti alas nuebe agingga iti alas onse iti bigat, maang-angay iti Tiara Oriental Hotel, Makati City ti “Celebrity Hour”, panagtitipon dagiti celebrity iti agduduma a tay-ak a koberan ti media. No interesado nga ag-guest, ag-text wenno umawag iti 0932-242-7787.—AST)
7.11.2013
Agkonsierto iti Hong Kong da “The Singing Teacher” ken “The Voice of an Angel”
DI PAY NALUTO, NAIBUSEN
Kolum ni ANGELO 'ELOY' PADUA
Bannawag, Hulio 22, 2013
KADAGITAY kakabagis iti Hong Kong, markaanyon dayta Hulio 28 kadagita kalendarioyo.
Apay?
Agkonsierto da Alexander “The Singing Teacher” Barut ken Noraline “The Voice of an Angel” Domingo.
Ne, amangan no mailaw-ankayo. Maangay daytoy iti Bayanihan Centre, Kennedy Town, Hong Kong iti alas dos iti malem.
* * *
Sigurado a mapnekkayo iti idadar-ayyo ta kantaenda dagiti kanta a naipalaon iti baro nga albumda, ti “Mailiwak Kenka, Sweetypie” a nayalnag laeng itay nabiit.
Ala, ket mangngeganyonto dagiti kanta a pinutar da Vhen Bautista, Rudy Rumbaoa, Isaganie Bermosa, Noraline Domingo, Jerameel Perucho, Rogelio Lopez, Bonnie Manuel, Benny Ventura ken Ariel S. Tabag.
Ket mananamyo dagiti liriko dagiti mannurat nga Ilokano a kas kada Roy V. Aragon. Derick Marcel F. Yabes, Rolando A. Seguro, Jr., Dexter M. Fabito, Isaganie Bermosa, Benny Ventura, Bonnie Manuel, Imelda Toledo, Imelda Alibuyog, Rudy Rumbaoa, Ed Britos, Francis Soriano, Fr. De Guzman, Ferdinand Cortez, Vhen Bautista ken Alexander Barut.
Daytoy ‘tay kunada, ‘bagis, nga adda la ngaruden bonusna, adda pay konsolasionna.
Agasem that?
* * *
Sakbayna, ‘bagis, no koma padaya ti konsierto iti Hong Kong. adda pay “pagpapaimas” nga idasar ni ‘Bagis Alexander.
Agkonsierto iti daytoy Hulio 20 iti Sanchez Mira People’s Gymnasium iti alas dos agingga iti alas singko iti malem.
Sigurado a kantaenna dagiti superhit a kantana a kas iti “For Adults Only,” “Apay,” “Saniata” ken dadduma pay.
* * *
Bassit ngem nasagitsit, kunada man ken ni ‘Bagis Alexander, ‘bagis. Wen, a, ta dua a tawenna pay laeng iti industria ti Musika Ilokana, mapanen a tallo ti album-na.
Immuna daytoy “For Adults Only.”
Maikadua daytoy “Mailiwak Kenka, Sweetypie.”
Sa manamnama met ti album-da ken Ronald Domingo, ti kumakanta a nakabase iti Ilocos Norte.
* * *
Ginasut metten a kankanta ti nairekord ni ‘Bagis Noraline, ‘bagis.
Dati a kameng ti nalatak a Bukros Singers.
Isu ti nangpalatak kadagiti kanta nga “Iliwko Kenka,” “Asiak Pay,” “Nupay Lagip Laeng,” “Agsublika Kaniak,” ken dadduma pay.
Nakabase ita iti Hong Kong. Isu ti gapuna a “Mailiwak Kenka, Sweetypie” ti paulo ti albumda ken ‘Bagis Alexander.
Wen, a, ta nakabase met iti Texas ni ‘Bagis Alexander.
* * *
Iti panangdengdengngegko, ‘bagis, iti “Mailiwak Kenka, Biagko” a carrier single ti nasao nga album, diakto masdaaw no agbalin a “pambansang awit” dagiti Ilokano nga OFW ti nasao a kanta.
Wen, a, ta naiparikna la unay da ‘Bagis Alexander ken ‘Bagis Noraline ti pannakaila iti patpatgen ti biag a naynay a marikrikna dagiti kakabsat nga OFW.
No kayatmo a mapaneknekan, ‘bagis, mapanmonto denggen a personal inton Hulio 28 iti Bayanihan Centre.—O
(Para kadagiti interesado nga agbuya kadagiti nasao a konsierto ken maaddan iti album a “Mailiwak Kenka, Sweetypie,” para iti Sanchez Mira, kontaken ni Napoleon Malto iti Municipal Office of Senior Citizens Affair ken mabalin met a maaddaankayon iti kopia iti mismo a venue iti kaaldawan ti konsierto. Idinto nga iti Hong Kong, kontaken iti selpon ni Noraline Domingo iti numero +85291769714, wenno ag-PM iti facebook.com/noraline.domingo.—AST)
2.14.2013
Ania ti “Pambansang Awit” Dagiti Ubbing nga Ilokano, ‘Bagis?
Karaman met laeng iti nasao nga album, daytoy “For Adults Only” nga ad-adda ammo itan a “Bassit a Lalaki” (maysa a prase iti nasao a kanta) ti most requested song iti Kailokuan. Isu payen ti mangmangeg a maipatpatokar kadagiti parapasahero a jeep. Saan la kano laengen a para adults ta nagbalin metten a “pambansang awit” dagitay ubbing, ta uray uneg ti klase ket kankantaenda.
Agasem dayta, ‘bagis?
* * *
Ad-adda met a daytoy ti kantaen dagiti makisalip, ken dagiti guest singers, iti “Alex Barut Sing-Alike Singing Contest” a segment iti “Baro a Rimat” a programa ni Ronald Domingo iti DZRL iti kada Domingo.
Most requested met daytoy iti “DWRS Bangon Kabarangayan” ni Edwin Ermitanio.
Uray iti “Johnny Tango Program” ni Sonny Dancel, nalatak daytoy “For Adults Only.”
Agdindinamag met, ‘bagis, a nalatak dagiti kanta a nairaman iti For Adults Only album iti DZNL-La Union. Kasta met idiay Bombo Radyo-Tuguegarao.
Manamnama met a mangngeganen dagiti kankanta ni Alexander iti program a “Pinakbet” iti DZNF Ilocos Sur.
* * *
Idiay Hawaii, sumangkalatak met, ‘bagis, dagiti kanta ni Alexander.
Agtultuloy a maipatpatokar iti programa ni Jay Oallesma iti KPHI.
Ken uray iti “Lovingly Yours, Ate Vi” ni Venus Viloria ken “Edna's Afternoon Delight” ni Edna Butay iti KNDI.
Kasta met a maipatpatokar dagiti kanta ni Alexander iti “Linglingay iti Sardam” ni Rey “Boboy” Patao iti KNUI-Maui. Maysa a mataiguray a paset daytoy a programa ket ti panagibasa ni Alexander kadagiti daniw nga Ilokano a pakaragsakan la unay ni Apo Rey a host ti nasao a programa gapu iti sumangkalamiis met a timek ni Alexander a dumaniw.
* * *
Ti nakaay-ayat pay, ‘bagis, kadagiti kumakanta nga Ilokano, agtitinnag-ay wenno agtitinnarabayda.
Kas iti daytoy mini-concert kadagiti estasion ti radio ni Vhen “Prince of Ilocano Song” Bautista. Karaman kadagiti mairaprapin a kanta dagiti kanta ni Alexander.
Mangngegan gayam, ‘bagis, dagiti mini-concert ni Vhen iti “Kiddaw ken Sagut” a programa ni Ruben Ballesteros iti DZNL-La Union; “Rimat Dagiti Bituen” ni Freddie Boy Tan iti DWRS-Vigan; “Edna's Afternoon Delight ni Edna Butay iti KNDI-Honolulu; “Linglingay iti Sardam” ni Rey Boboy Patao iti KNUI-Maui; ken “Pinakbet” iti DZNF-Ilocos Sur.
* * *
Ti nakaay-ayat ken ni Alexander, ‘bagis, fans-na uray dagiti estudiantena iti hayskul idiay Texas.
Sumangkarengrengda iti panagkantana. Ken adda metten kopiada iti albumna.
Ken karamandan kadagiti Ilokano fans ni Alexander a mangpadpadaan iti maikadua nga albumna, a pagkaduaanda ken ni Noraline Domingo, a manamnama a mairuar iti katengngaan daytoy a tawen.—O
(Naipablaak iti Bannawag, Pebrero 25, 2013 a bilang iti kolum ni Angelo Padua a "Di Pay Naluto, Naibusen.")
2.03.2013
Lovingly Yours, Marie
Ne, kitaem ket kimmantaka, ‘bagis. Di ketdin ta nakalatlatak dayta a kanta? Mapanka iti uray ania nga okasion iti Kailokanuan, kasar, buniag, piesta, adda ta adda “Isem” a mangngegam.
Ta malaksid a nagmayat a lung-ayan ken pudno a makaisem ti liriko ti kanta, makaawis ti timek ni Marie Prieto nga akinkanta iti daytoy.
Ngem ammom kadi, ‘bagis, a sumagmamanon a tawen nga adda sadiay Taiwan ni Marie?
Natalinaay nga agbibiag kaduana ti Taiwanese a lakayna ken tallo a bungada.
* * *
Ngem kas pudpudno a managayat iti musika, dina maliklikan ti awis daytoy.
Agingga a dimmatag manen (ti musika) babaen ken ni Vhen Bautista, ti Prince of Ilocano Song.
Babaen ti Facebook, nagkinnomusta dagitoy agpagayam. Agingga a napagnumuanda ti mangbukel iti maysa nga album.
Suraten ni Marie dagiti liriko, ikkan ni Vhen iti melodiana
Agingga a naipasngay ti “Lovingly Yours, Marie,” ti back-to-back album da Marie ken Vhen.
* * *
Buklen ti nasao nga album ti sangapulo ket maysa nga orihinal a kanta kas kadagiti sumaganad:
“Yawatko Kenka,” “Wo Ai Ni,” “No Ammom La Koma,” “No Bilang Ta Sikanto ‘Tay Agriro,” “Ammok a Biddut,” “Kupido, ‘Toy Pusok Na-Bull’s Eye-mo,” “Gumawgawawa Iti Panagsublim,” “Mamatika Kenkuana,” “Sika,” “Video Call,” “Maikadua nga Ayat,” “Marie,” “Musika, Sapsapulenka Latta,” “Iliwko Nalaus Unay,” “Ilik A Badoc,” “Kasano A Lipatenka,” “Lovingly Yours” ken “Naisangsangayanka a Bukel.”
* * *
Pagimasanna iti daytoy nga album, ‘bagis, saan laeng a nagtinnulongan da Marie ken Vhen a buklen.
Nangidiaya met iti tulong dagiti papagayamda a mannurat nga agaramid iti liriko a kas kada Alvin John Fengers (Alvin Dalere), Imelda Duque Toledo, Imelda Batara Alibuyog, Victorino Marquez, Rudy Ram. Rumbaoa, Alexander Rafanan Yago, Alexander Barut, ken Ariel S. Tabag.
Kasta met a timmulong ni Israel Allen Pascua. Isu ti nangtokar ken nangurnos kadagiti amin a kanta.
* * *
Kuna ni Marie, ‘bagis, kaaduan a kanta iti album, nairanta a naputar para kenkuana.
Kaaduan a pakasaritaan ti ayat ken biagna kas naasawaan ken Ilokana nga adda iti adayo a lugar.
* * *
Mabalin ngarud nga ibaga a daytoy “Lovingly Yours, Marie” ket album a mangipaneknek a ti musika latta ti pagsarakan dagiti musiko nga Ilokano, nga iti daytoy a biang da Marie ken Vhen, agpadan nga adda iti abrod, ngem gapu iti Musika Ilokana, adda agsapsapul ken adda nasapulan.
Tapno, kas iti kunada, agtultuloy ti musika…—O
(Naipablaak iti Bannawag, "Di Pay Naluto Naibusen" a kolum ni Angelo Padua iti Pebrero 11, 2013 a bilang.)


text:
Dagiti Saksi ni Jehova—Siasinokami?
Ginasut a nagduduma a puli ken pagsasao ti nagtaudanmi, ngem nagkaykaysakami ta agpapada ti panggepmi. Kangrunaan iti amin, kayatmi nga idaydayaw ni Jehova, ti Dios a dakdakamaten ti Biblia ken ti Namarsua iti amin a banag. Ikagkagumaanmi a tuladen ni Jesu-Kristo ken pagragsakanmi ti maawagan a Kristiano. Regular a mangbusbusbos ti tunggal maysa kadakami iti tiempo a tumulong kadagiti tattao a makasursuro maipapan iti Biblia ken iti Pagarian ti Dios. Maawagankami a Saksi ni Jehova ta ikaskasaba wenno isarsaritami ti maipapan ken ni Jehova a Dios ken ti Pagarianna.
Agsukimatka iti site-mi. Basaem ti Biblia online. Ammuem ti ad-adu pay maipapan kadakami ken kadagiti patpatienmi.


text:
Photo Exhibition For The 40th Anniversary Of The Establishment Of China-Philippines Diplomatic Relations
June 01, 2015 to July 31, 2015
Ti Pannakarambak Ti Ma-Ika Uppat A Pulo Nga Tawen Nga Anibersario Ti Pannakaipasdek Ti Diplomatiko A Panaglangen Ti China Ken Pilipinas, Ti Kunsulado Ti People’s Republic Of China Ti Laoag Ken Ti Museo Ilocos Norte, Isponsoranna Ti “Photo Exhibiton Of The 40th Anniversary Of The Establishment Of China-Philippines Diplomatic Relations”.
Daytoy A Pabuya Launenna Ti Nagkatlo Nga Parang: Umuna, Dagiti Ladawan Ti Pannakaipasdek Ti Bilateral Ken Diplomatiko A Relasion, Ti Panagtulag Ti Panagpagayam Dagiti Kangatuan Nga Lideres Dagiti Dua Nga Nasion.
Ti Maikadua, Iparangna Dagiti Nagapuanan Ti China Iti Las-Ud Ti Napalabas Nga Sangapulo Nga Tawen Iti Benneg Ti Ekonomia, Teknolohia, Kultura, Edukasyon Ken Ay-Ayam.
Ti Maikatlo, Ipakitana Dagiti Napipintas Nga Buya Ti Aglawlaw Ken Dagiti Kadaanan Nga Paspasdek Nga Tinawid Ti Amianan Nga Luzon Iti Pagilian Nga Pilipinas. Naretrato Dagitoy Babaen Dagiti Ofisiales Ken Empleado Ti Opisina Ti Consulate Of The People’s Republic Of China Iti Laoag .
Maipabuya Daytoy Nga Exhibision Manipud Ti Umuna Nga Aldaw Ti Junio Agingana Ti Maika 31 Ti Julio, 2015. Maawiskayo Amin! In Celebration Of The
40th Anniversary Of The Establishment Of China-Philippines Diplomatic Relations, Consulate Of The People’s Republic Of China In Laoag And Museo Ilocos Norte Co-Sponsor This Session Of “Photo Exhibition For The 40th Anniversary Of The Establishment Of China-Philippines Diplomatic Relations”.