text:
Capiz
Ti Capiz ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Kapitoliona ti Siudad ti Roxas. Adda ti Capiz iti amianan-a-daya a paset ti Isla ti Panay, kabeddengna ti Aklan ken Antique iti laud, ken ti Iloilo iti abagatan. Sangsaguenna met ti Baybay Sibuyan iti amianan.
HeograpiaUrnosen
Addaan ti Capiz iti 16 nga ili ken 1 a siudad.
SiudadUrnosen
Dagiti iliUrnosen
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Capiz". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


c: text/html

text:
UTC−11:00
Ti UTC−11:00 iket timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 11 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC).
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)Urnosen
Daytoy nga oras ket maus-usar idiay:
- Amerikano a Samoa (Estados Unidos) - SST - Pagalagadan nga Oras ti Samoa
- Niue (NZ) - Oras ti NUT-Niue
- Atoll ti Midway (teritorio ti Estados Unidos nga addaan kadagiti temporario a naestasion nga empleado), Isla ti Jarvis ken Atoll ti Palmyra (di matagtagitato a terteritorio ti Estados Unidos)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao a Hamtai
Ti pagsasao a Hamtai (Hamday) ket ti kaaduan ti agsasao kadagiti sasao nga Angan ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket ammo pay a kas Kamea (idiay Probinsia ti Golpo), Kapau, ken Watut. Dagiti dialekto ket ti Wenta, Howi, Pmasa’a, maitutop a Hamtai, Kaintiba.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hamtai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Hamtai". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Baybay Nalabbasit
Ti Baybay Nalabbasit (ammo pay a kas ti Baybay Eritrea) ket ti sumrekan ti danum ti baybay iti Taaw Indiano a mabirukan idiay Aprika ken Asia. Ti pakaikapetan iti taaw ket mabirukan iti abagatan babaen ti lingsat Bab el Mandeb ken ti Golpo ti Aden. Iti amianan, mabirukan ti Peninsula Sinai, ti Golpo ti Aqaba, ken ti Golpo ti Suez (pakaiturongan ti Kanal Suez). Ti Baybay Nalabbasit ket Global 200 nga ekorehion. Ti baybay ket mabirukan iti Rengngat ti Baybay Nalabbasit a paset met daytoy ti Ginget ti Nalatak a Rengngat.
Ti Baybay Nalabbasit ket addaan iti kalawa iti rabaw iti agarup a 438,000 km2 (169,100 mi2).[1][2] Daytoy ket agarup a 2250 km (1398 mi) iti kaatiddog ken iti kaakabaan a puntona ket 355 km (220.6 mi) iti kalawa. Daytoy ket agadalem iti 2211 m (7254 ft) iti sentral nga agpakatengnga a trinsera, ken addaan iti agpakatengnga a kaadalem iti 490 m (1,608 ft). Nupay kasta, adda met dagiti adu nga ababaw a samangt nga mmo kadagiti adu a biag ti baybay ken dagiti korales. Ti baybay ket habitat dagiti sumurok a 1,000 a sebbangan dagiti inbertebrato, ken dagiti 200 a nalukneng ken natangken a korales. Daytoy ti akin-amianan unay at tropikal a baybay iti lubong.
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpikodagiti patingga ti Baybay Nalabbasit a kas dagiti sumaganad:[3]
- Iti amianan. Dagiti akin-abagatan a patingga ti Golpo ti Suez [Ti linia nga agtaray manipud iti Ràs Muhammed (27°43'N) aginggana iti abagatan a punto ti Isla Shadwan (34°02'E) ken kalpasanna ket agpalaud a paralelo (27°27'N) iti aplaya ti Aprika] ken ti Aqaba [Ti linia nga agtaray manipud iti Ràs al Fasma ken agpaabagatan a laud iti Isla Requin (27°57′N 34°36′E / 27.950°N 34.600°E) babaen ti Isla Tiran aginggana iti abagatan a laud a punto ti ken kalpasanna ket agpalaud a paralelo (27°54'N) iti aplaya ti Peninsula Sinai].
- Iti abagatan. Ti linia a mangisilpo ti Husn Murad (12°40′N 43°30′E / 12.667°N 43.500°E) ken Ras Siyyan (12°29′N 43°20′E / 12.483°N 43.333°E).
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Nalabbasit ket dagus a patarus ti Griego ti Erythra Thalassa (Epuθpὰ Θάλaσσa) ken Latin ti Mare Rubrum (alternatibo a Sinus Arabicus, literal a "Golpo Arabiano"), Arabiko Al-Baḥr Al-Aḥmar (البحر الأحمر) wenno Baḥr Al-Qulzum (بحر القلزم), Somali Badda Cas ken Tigrinya Qeyyiḥ bāḥrī (ቀይሕ ባሕሪ). Ti nagan ti baybay ket mabalin a mangibaga ti natiempuan a panagsabong ti namarisan ti nalabbasit a Trichodesmium erythraeum iti asideg ti rabaw ti danum.[4] Ti teoria a kinaynayat dagiti moderno nga eskolar ket ti nagan a nalabbasit ket mangibaga ti direksion iti abagatan, kas met ti nagan ti Baybay Nangisit ket mabalin a mangibaga iti amianan. Ti batayan daytoy a teoria ket adda dagiti pagsasao iti Asia a mangusar kadagiti balikas iti maris a mangibaga kadagiti kardinal a direksion.[5] Iti maysa nga okasion, agpadpada nga inusar ni Herodotus ti Baybay Nalabbasit ken ti Akin-abagatan a Baybay.[6]
Iti pakasaritaan, daytoy ket ammo pay kadagiti akinlaud a heograpo a kas Mare Mecca (Baybay ti Meka), ken Sinus Arabicus (Golpo ti Arabia).[7] Adda met dagiti taga-ugma a heograpo a mangtawtawag ti Baybay Nalabbasit iti Golpo Arabiano[8] wenno Golpo ti Arabia.[9][10]
Ti pannakainaig ti Baybay Nalabbasit iti pammalagip iti biblia babaen dagiti Israelita a nangballasiw ti Baybay Nalabbasit ket antigo, ken naipalawag iti Septuaginta a patarus ti Libro ti Ipapanaw manipud iti Hebreo iti Griego a Koine idi agarup a maikatlo a siglo S.K. Iti dayta a bersion, ti Hebreo ti Yam Suph (ים סוף) ket naipatarus a kas Erythra Thalassa (Baybay Nalabbasit). Ti Baybay Nalabbasit ket maysa kadagiti uppat a baybay a nanaganan kadagiti kadawayan a termino iti maris — dagiti sabali ket ti Baybay Nangisit, ti Baybay Puraw ken ti Baybay Duyaw. Ti dagus a panangibaga iti Griego ti Erythra thalassa iti Latin a kas Mare Erythraeum ket mangibaga ti akin-amianan a laud a parte ti Taaw Indiano, ken ti pay rehion idiay Marte.
Dagiti kinapudno ken dagiti pigura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kaatiddog: ~2,250 km (1,398.1 mi) - 79% iti akindaya a Baybay Nalabbasit nga agraman kadagiti nadumaduma sumrekan iti aplaya
- Kadakkelan a kaakaba: ~ 306–355 km (190–220 mi)– Massawa (Eritrea)
- Kabassitan a kaakaba: ~ 26–29 km (16–18 mi)- Lingsat Bab el Mandeb (Yemen)
- Pagtengngaan a kaakaba: ~ 280 km (174.0 mi)
- Pagtengngaan a kaadalem: ~ 490 m (1,607.6 ft)
- Kaadaleman: ~2,211 m (7,253.9 ft)
- Kalawa ti rabaw: 438-450 x 102 km2 (16,900–17,400 sq mi)
- Tomo: 215–251 x 103 km3 (51,600–60,200 cu mi)
Dagiti mangbeddeng a pagilian[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Nalabbasit ket mabalin a heograpikal a mabingay kadagiti tallo a seksion: ti maitutop a Baybay Nalabbasit, ken iti amianan, ti Golpo ti Aqaba ken ti Golpo ti Suez. Dagiti innem a pagilian a mangbeddeng ti maitutop a Baybay Nalabbasit:
Ti Golpo ti Suez ket intero a bineddengan babaen ti Ehipto. Ti Golpo ti Aqaba ket beddenganna ti Ehipto, Israel, Hordania ken Saudi Arabia.
Iti pay maipatinayon iti pagalagadan a heograpikal a depinison dagiti innem a pagilian a mangbeddeng ti Baybay Nalabbasit a naibaga dita ngato, dagiti lugar a kas ti Somalia ken Etiopia ket sagpaminsanda pay a maibagbaga a kas dagiti teritorio ti Baybay Nalabbasit. Daytoy ket nangruna a gapu ti kaasidegda iti ken heolohikal a pannakaipada kadagiti pagilian a mangsango iti Baybay Nalabbasit ken/wenno politikal a pannakaikapet kadagiti naibagbaga a lugar.[11][12]
Dagiti ili ken dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti siudad iti aplaya ti Baybay Nalabbasit (mairaman dagiti aplaya ti Golpo ti Aqaba ken Suez):
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The Red Sea". Naala idi 6 Enero 2009.
- ^ "Red Sea" (PDF). Naala idi 6 Enero 2009.
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.
- ^ "Red Sea". Encyclopædia Britannica Online Library Edition. Encyclopædia Britannica. Naala idi 2008-01-14.
- ^ http://www.smithsonianjourneys.org/blog/how-the-red-sea-got-its-name-180950850/
- ^ Schmitt 1996
- ^ "Arabia". World Digital Library. Naala idi 11 Agosto 2013.
- ^ Michael D. Oblath (2004). The Exodus itinerary sites: their locations from the perspective of the biblical sources. Peter Lang. p. 53. ISBN 978-0-8204-6716-0.
- ^ Herodotus, ed. George Rawlinson (2009), The histories, p.105
- ^ Andrew E. Hill, John H. Walton (2000), A survey of the Old Testament, p.32 [1]
- ^ Barth, Hans-Jörg (2002). Sabkha ecosystems, Volume 2. Springer. p. 148. ISBN 1-4020-0504-0.
- ^ Makinda, Samuel M. (1987). Superpower diplomacy in the Horn of Africa. Routledge. p. 37. ISBN 0-7099-4662-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hamblin, W. Kenneth & Christiansen, Eric H. (1998). Earth's Dynamic Systems (Maika-8 nga ed.). Upper Saddle River: Prentice-Hall. ISBN 0-13-745373-6.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Nalabbasit iti Wikimedia Commons
- Dagiti Raw-ang ti Korales ti Baybay Nalabbasit
- Potograpia ti Baybay Nalabbasit
- Potts, D.; R. Talbert; T. Elliott; S. Gillies. "Places: 39290 (Arabicus Sinus/Erythr(ae)um/Rubrum Mare)". Pleiades. Naala idi Marso 8, 2012.
- Baybay Nalabbasit
- Pagbeddengan ti Ehipto–Sudan
- Pagbeddengan ti Eritrea–Sudan
- Pagbeddengan ti Saudi Arabia–Yemen
- Kanal Suez
- Dagiti pingir a baybay ti Taaw Indiano
- Dagiti golpo ti Taaw Indiano
- Heograpia ti Daya nga Aprika
- Heograpia ti Amianan nga Aprika
- Heograpia ti Tengnga a Daya
- Dagiti bagi ti danum ti Aprika
- Dagiti bagi ti danum ti Asia
- Dagiti bagi ti danum ti Ehipto
- Dagiti bagi ti danum ti Eritrea
- Dagiti bagi ti danum ti Israel
- Dagiti bagi ti danum ti Hordania
- Dagiti bagi ti danum ti Saudi Arabia
- Dagiti bagi ti danum ti Sudan
- Dagiti bagi ti danum ti Yemen


text:
Disiembre 10
Ti Disiembre 10 ti maika-344 nga aldaw ti tawen (maika-345 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 21 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1886 – Victor McLaglen, Ingles nga aktor (pimmusay 1959)
- 1891 – Nelly Sachs, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1970)
- 1953 – Ramon N. Guico, Filipino a politiko
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1896 – Alfred Nobel, Sueko nga imbentor ti dinamita ken nagpartuat iti Premio Nobel (naipasngay 1833)
- 1936 – Luigi Pirandello, Italiano a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1867)


text:
VIGAN CITY – Immaboten iti pito gasut ti kaso ti dengue iti Ilocos Sur idinto nga addan sangapulo ket tallo a natay gapu itoy a sakit, daytoy tiĀ kaudian a report nga imparuar ti Provincial Health Team Office-Ilocos Sur a napetsaan ti Septiembre 20.
Sinaguday ti report a kaaduan a kaso ti nailista iti ili ti Cabugao nga addaan iti 81 a kaso ken 2 a natay; sumaruno ti Sta. Maria nga addaan iti 73 a kaso ken 3 a natay; Candon City nga addaan iti 68 a kaso ngem awan ti naireport a natay; 50 kaso ti nailista iti Suyo ken maysa ti natay; ken ti Narvacan nga addaan iti 47 a kaso.
Awan ti nailista a kaso ti dengue kadagiti ili ti Alilem, Sugpon ken Gregorio del Pilar.
Kanaig daytoy a problema, nagsasango idi Septiembre 21 dagiti mangimaton iti salun-at iti probinsia tapno mapagpapatanganda dagiti addang nga aramidenda tapno malapdan ti panagadu dagiti agbalin a biktima ti nasao a sakit.
Karaman kadagiti dimmar-ay iti taripnong dagiti representante ti Provincial Health Team Office, DepEd, DILG, Red Cross-Ilocos Sur, Provincial Social Welfare and Development Office, SPM Jerry Singson, chairman ti committee on health and sanitationĀ ti provincial board, ken Dr. Gerardo Lahoz, consultant ti provincial government iti benneg ti salun-at.
Iti eksklusibo a pannakiuman ti Around Ilocandia Channel ken ni Dr. Lahoz, kinunana a napagnunummuanda ti pannakaisayangkat ti Dengue Summit tapno maaddaan iti napagmaymaysa nga addang ti amin a sektor kontra iti sakit. Maangay daytoy inton Setiembre 30 iti kapitolio.
āBabaen ti panagsasango ti amin, maikabassittayo ti kaso ti dengue gapu ta saan laengen nga iti tiempo ti panagtudtudo a parikut daytoy a sakit no di pay ket iti sibubukelen a tawen. No adda koordinasion, nadardaras met a maisapulan iti kasapulan a dara dagiti biktima,ā kinuna niĀ Lahoz.
Naipasa metten iti hunta probinsial ti resolusion a pinutar ni Vice Governor Deogracias Victor āDVā Savellano a pannakaisayangkat iti Dengue Summit iti tinawen.#


text:
Pagsasao nga Oirata
Ti pagsasao nga Oirata wenno Woirata (ammo pay a kas Maaro) ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay isla ti Kisar iti Indonesia, ken idiay Ambon. Ireporta ti Ethnologue ti maysa a pigura ti SIL dagiti 1,200 nga agsasao manipud idi 1987.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Oirata iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Oirata". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Antequera
Ti Antequera ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Antequera ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Angilan
- Bantolinao
- Bicahan
- Bitaugan
- Bungahan
- Canlaas
- Cansibuan
- Can-omay
- Celing
- Danao
- Danicop
- Mag-aso
- Poblacion
- Quinapon-an
- Santo Rosario
- Tabuan
- Tagubaas
- Tupas
- Obujan
- Viga
- Villa Aurora
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SANTA MARIA, Ilocos Sur. Maysa a family house ti tinakawan itay nabiit dagiti di nabigbig a tattao idiay barangay Baliw Laud iti daytoy nga ili.
Nagreport iti polis ni Ryan dela Cruz, 22, a sinerrek dagiti agtatakaw ti pagtaenganda ket kinasakasda ti cellphone 6610i, singsing, aritos, MP4 ken P470.
Segun iti biktima, inikkat dagiti mannanakaw ti jalousy iti kuartona ket ditoy ti simrekanda.
Naglibas dagiti mannanakaw iti kusina.
Naduktalan ti panagtakaw idi masangpetan ti biktima ti kuartona a nalukatan dagiti drawer ken naiwarawara dagiti dadduma nga alikamenna.#


text:
Marso 3
Ti Marso 3 ti maika-62 nga aldaw ti tawen (maika-63 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 303 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1845 – Naawat ti Florida a kas ti maika-27 nga estado ti Estados Unidos.
- 1945 – Gubat ti Sangaubongan II: Dagiti tropa ti Amerikano ken Filipino ket natiliwda manen ti] Manila idiay Filipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1847 – Alexander Graham Bell, Eskoses-Amerikano nga inhenniero, inimbento ti telepono (pimmusay 1922)
- 1869 – Ramón Menéndez Pidal, Espaniol a pilologo, historiador, polklorista, ken mediebalista (pimmusay 1968)
- 1939 – Nur Misuari, Filipino a politiko
- 1965 – Betty Gofman, Brasiliana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 2017 – René Préval, Haitiano a politiko (naipasngay 1943)


text:
1Innem nga aldaw sakbay iti Ilalabas, immay ni Jesus idiay Betania, nga ayan ni Lazaro a pinagungarna manipud iti patay.
2Insaganaanda ngarud isuna iti pangrabian idiay, ket ni Marta ti nagdasdasar, kabayatan a ni Lazaro ket maysa kadagiti agtugtugaw iti lamisaan a kadua ni Jesus.
3Ket nangala ni Maria iti libra ti bangbanglo a naaramid iti pasig a nardo, napateg launay, binukbukanna dagiti saka ni Jesus iti daytoy, ket pinunasanna dagiti saka ni Jesus babaen iti buokna; ti balay ket napno iti ayamuom ti bangbanglo.
4Ni Judas Escariote, maysa kadagiti adalanna, ti mangliputto ken ni Jesus, kinunana,
5“Apay a saan a nailako daytoy a bangbanglo iti tallo a gasut a denario ket maited kadagiti nakurapay?”
6Ita kinunana daytoy, saan a gapu ta kailalaanna dagiti nakurapay, ngem gapu ta isuna ket agtatakaw: isuna ti agig-iggem iti pagkargaan iti kuarta ken mangala isuna iti dadduma nga adda iti dayta para iti bagina.
7Kinuna ni Jesus, “Bay-anyo isuna a mangidulin iti aniaman nga adda kenkuana para iti kaaldawan ti pannakaitabonko.
8Dagiti nakurapay ket kanayon nga addada kadakayo; ngem saanto a kanayon ti kaaddak kadakayo.”
9Ita naammmoan dagiti adu a Judio nga adda ni Jesus idiay, ket immayda, saan laeng a maigapu ken ni Jesus, ngem tapno makitada met ni Lazaro a pinagungar ni Jesus manipud iti patay.
10Nagtutulag dagiti panguloen a papadi tapno patayenda met ni Lazaro;
11ta gapu kenkuana ket adu kadagiti Judio ti pimmanaw ken namati ken ni Jesus.
12Iti simmaruno nga aldaw, adu a tattao ti immay iti fiesta. Idi nangngegda nga um-umay ni Jesus idiay Jerusalem,
13nangalada kadagiti sangsanga dagiti kayo a palma ket sinabatda isuna ken impukawda, “Hosana! Nagasat ti isu nga umay iti nagan ti Apo, ti ari ti Israel.”
14Nasarakan ni Jesus ti maysa nga urbon nga asno ket nagtugaw iti daytoy; a kas naisurat,
15“Saanka nga agbuteng, babai nga anak ti Zion; kitaem, um-umay ti arim, nakatugaw iti urbon ti asno.”
16Dagiti adalan ket saanda a maawatan dagitoy a banbanag idi damo; ngem idi maitagtag-ay ni Jesus, nalagipda a dagitoy a banbanag ket naisurat maipanggep kenkuana ken naaramidda dagitoy a banbanag kenkuana.
17Ita dagiti adu a tattao a kadua ni Jesus idi inayabanna ni Lazaro manipud iti tanem ken pinagungarna isuna manipud iti patay, nagsaksi kadagiti dadduma.
18Daytoy met laeng ti makagapu a rimuar dagiti tattao kenkuana gapu ta nangngegda nga inaramidna dagitoy a pagilasinan.
19Kinuna ngarud dagiti Pariseo iti bagbagida, “Kitaenyo, awan maaramidanyo; kitaenyo, simmurot ti lubong kenkuana.”
20Ita adda dagiti Griego a kaddua dagiti napan nga agdayaw iti fiesta.
21Napan dagitoy ken ni Felipe, a nagtaud idiay Betsaida iti Galilea, ket dinamagda kenkuana, kinunada, “Apo, kayatmi a makita ni Jesus.”
22Napan ni Felipe iti ayan ni Andres; nakikuyog ni Andres ken ni Felipe ket imbagada ken ni Jesus.
23Simmungbat ni Jesus kadakuada ket kinunana, “Immayen ti oras tapno mapadayawan ti Anak Ti Tao.
24Pudno, pudno, ibagak kadakayo, inggana a saan a maregreg ti bukel ti trigo iti daga ken matay, agtalinaed nga agmaymaysa; ngem no matay, agbunganto iti adu.”
25Ti agayat iti biagna ket mapukawna; ngem ti gumura iti biagna iti daytoy a lubong ket salimetmetannanto para iti agnanayon a biag.
26No adda man agserbi kaniak; bay-anyo a surotennak; ken sadino man ti ayanko, addanto met sadiay ti adipenko. No adda man agserbi kaniak, padayawanto ti Ama isuna.
27Mariribukan ti kararuak ita: ania ti rumbeng nga ibagak? 'Ama, isalakannak manipud iti daytoy nga oras'? Ngem para iti daytoy a rason immayak iti daytoy nga oras.
28Ama, padayawam ti naganmo.” Ket immay ti timek a nagtaud iti langit ket kinunana, “Pinadayawakon ket padayawak manen.”
29Ket dagiti adu a tattao a nakatakder ken nakangngeg iti daytoy ket kunada a nagguruod. Kinuna dagiti dadduma, “Adda anghel a nagsao kenkuana.”
30Simmungbat ni Jesus ket kinunana, “Saan nga immay ti timek a maigapu kaniak, ngem maigapu kadakayo.
31Itan ti pannakaukom daytoy a lubong: Ita ti prinsipe daytoy a lubong ket mapapanaw.
32Ket siak, no maipangatoak manipud iti daga, iasidegkonto dagiti amin a tattao kaniak.”
33Imbagana daytoy tapno ipakaawatna no ania a wagas ti ipapatayna.
34Simmungbat dagiti adu a tattao kenkuana, “Nangngegmi manipud iti linteg a ti Cristo ket agtalinaed iti agnanayon. Kasano a maibagam a, 'Ti Anak ti Tao ket maipangato'? Siasino daytoy nga Anak ti Tao?”
35Kinuna ni Jesus kadakuada, “Iti saan nga agbayag ti lawag ket adda pay kadakayo. Magnakayo kabayatan nga adda kadakayo ti lawag, tapno saannakayo a makamakam ti kinasipnget. Ti magna iti kinasipnget ket saanna nga ammo ti papananna.
36Kabayatan nga adda kadakayo ti lawag, mamatikayo iti lawag tapno agbalinkayo nga annak ti lawag.” Imbaga ni Jesus dagitoy a banbanag ket pimmanaw ken inlemmenganna ida/naglemmeng manipud kadakuada.
37Uray pay no adu dagiti pagilasinan nga inaramid ni Jesus iti sangoananda, saanda latta a namati kenkuana
38tapno matungpal ti insurat ni Isaias a propeta a kinunana: “Apo, siasino ti namati kadagiti padamagmi? Ken siasino ti nakaipakitaan iti takkiag ti Apo?”
39Iti daytoy a makagapu ket saanda a namati, ta kinuna manen ni Isaias,
40“Binulsekna dagiti matada, ken pinatangkenna dagiti puspusoda; ta no saan ket makitada kadagiti matada ken maawatanda kadagiti puspusoda, ket agsublida, ket paimbagek isuda.”
41Imbaga ni Isaias dagitoy a bambanag gapu ta nakitana ti dayag ni Jesus ken nagsarita iti maipapan kenkuana.
42Nupay kasta, uray adu dagiti turay ti namati ken ni Jesus; ngem gapu kadagiti Pariseo, saanda nga inaklon daytoy tapno saannda a maparitan iti sinagoga.
43Ad-adda a pagaayatda dagiti pammadayaw nga agtaud kadagiti tattao ngem ti pammadayaw nga agtaud iti Dios.
44Nagpukkaw ni Jesus ket kinunana, “Ti mamati kaniak, saan laeng a siak ti pinatina ngem mamati met kenkuana a nangibaon kaniak,
45ken ti makakitkita kaniak, makitkitana met isuna a nangibaon kaniak.”
46Immayak a kas lawag iti lubong tapno siasinoman a mamati kaniak ket saan nga agtalinaed iti kinasipnget.
47No adda dumngeg kadagiti sasaok ngem saanna a salimetmetan dagitoy, saanko nga ukomen isuna; ta saanak nga immay tapno mangukom iti lubong ngem tapno mangisalakan iti lubong.
48Ti manglaksid kaniak ken saan nga umawat kadagiti sasaok ket addaan iti mangukom kenkuana: ti sao nga insaok ket isu ti mangukom kenkuana iti maudi ng aldaw.
49Ta saanak nga nagsao iti bukbukodko. Ngem ketdi, ti Ama a nangibaon kaniak, ti nangited kaniak iti bilin maipanggep iti masapul nga ibagak ken no ania ti masapul nga isaok.
50Ammok a ti bilinna ket biag nga agnanayon; tapno dagiti banag nga ibagak-kas iti imbaga ti Ama kaniak, ti ibagak met kadakuada.”


text:
Plantilia:Para
|
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket para kadagiti panangited ti kas pagarigan kadagiti taudan ti kodigo ti parametro ti parametro ti plantilia (naserbi kadagiti dokumentasion ti plantilia ken dagiti pakisinnaritaan ti kodigo ti plantilia kadagiti tungtungan a panid). Daytoy ket nasken nga addaan iti maysa wenno dua a parametro. Ti umuna ket ti nagan maiparang a kas pagarigan a parametro (mabalin a daytoy ket awan linaon, ngem nasken nga adda), ken ti maikadua (pagpilian) ket ti pateg ti umuna a kas pagarigan a parametro , wenno (no ti immuna a parametro ti
{{para}} ket awan linaon) a ti maysa a saan a nainaganan a kas pagarigan a parametro.
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
-
{{para|nagan}}
- maiparang a kas
|nagan=
-
{{para|titulo| titulo ti libro }}
- maiparang a kas
|titulo=titulo ti libro
-
{{para| |section}}
- maiparang a kas
|paset
- (para kadagiti saan a nainaganan a parametro iti kodigo ti kas pagarigan; kitaen ti awan linaon a parametro iti plantilia ti
{{para}})
-
{{para| parametro | value }}
- maiparang a kas
|parametro=value
No agusar ti literal, dagiti naskbayan a nainaganan a pateg, simple laeng a mangited ti pateg (ti langa ket kas iti kas pagarigan 3). No agilustrado ti hipotetikal, panagdumaduma wenno dagiti maipalawag ti agar-aramat a pateg, usaren ti  pateg  (ti langa ket kas iti kas pagarigan 2), ken nasken a maramid met para iti saan a literal, a kas pagarigan dagiti parametro (ti langa ket kas iti kas pagarigan 4).
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
Panagpormat ti kadawyan a panggep[urnosen ti taudan]
- 1 Ti
{{tlg}}ket isu ti kaaduan a kadawayn, a manpalubos iti ania man a kombinasion ti estilo ti teksto ken/wenno dagiti pagpilian ti estilo ti silpo.
- 2 Manglapped ti panagbalkot ti teksto babaen ti panangikabil daytoy iti uneg dagiti etiketa ti
... .
- 3 Agusar iti agbaet iti maysa a monospace a letra ngem saan a
... .
- 4 Mangipalubos kadagiti silpo kadagiti plantilia iti ania man a nagan ti espasio.
Dagiti sabali pay a plantilia ti panagpormat[urnosen ti taudan]
Agraman kadagiti silpo ti utilidad[urnosen ti taudan]
- Plantilia:Tlx – para iti panangited kadagiti kas pagarigan iti kodigo ti intero a plantilia nga adda dagiti mairaman a parametro


text:
1819
Ti tawen idi 1819 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 7 – Thomas A. Hendricks, maika-21 a Bise Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1885)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 25 – James Watt, Eskoses nga imbentor (naipasngay 1736)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1819 iti Wikimedia Commons


text:
Sinelebraran ti sangkapagilian ti National Disaster Consciousness Week iti umuna a lawas ti Hulio. Wenno ad-adda a mayannatup a National Disaster Week ti sinelebrarantayo?
Didigra, makunatayo ta iti itatapog ti umuna a lawas ti Hulio, madama pay laeng ti panagiyaon kadagiti biktima ti napattog nga MV Princess of the Stars. Ginasuten ti natay iti daytoy limned a barko ti Sulpicio Lines. Pinullo metten ti natay iti layus a nakadadaelan ti minilmillion a sanikua gapu iti iduduprak ni Bagyo Frank.
Malapdan ti disgrasia, wen. Kasta met a malapdan ti didigra. Daytoy ti kayat nga ipasagepsep ti National Disaster Consciousness Week. Ngem ti pannakalned dagiti ferry boat ken barko, nasaknap a layus ket didigra a parnuayen ti tao.
Ti tao ti agar-aramid iti bukodna a didigra. Kas iti layus. No koma saan a kinalbo ti tao dagiti bantay, no koma adu pay laeng dagiti kayo, no awan koma dagita a minasan nga agdaddadael kadagiti bantay ken agiwara iti luyak kadagiti karayan, awan koma ti nasaknap a layus. Ngem gapu iti kinaawan ti sinseridad dagiti agtuturay iti pannakaisardeng iti pannakakalbo dagiti bantay, gapu iti panagpukan kadagiti kayo, ken ti panagminas kadagiti banbantay, agtultuloy latta ti panagsagraptayo iti didigra ti layus.
Temporario laeng a solusion iti kinakurapay ken panggedan ti panagminas. Kasapulan ti solusion a napapaut a sagrapen ken saan nga agibunga ti didigra. Di umno a solusion kadagiti parikut iti maysa a banag nga agibunga met laeng iti nasaknap a parikut.
Tao met laeng ti nagaramid iti didigrana. Iti MV Princess, segun kadagiti nakalasat, impapilit kano latta ti kapitan ti inda panaglayag uray no adda bagyo. Ngamin, nagdepende ti kapitan iti kinadakkel ti barko, ta isu daytoy ti kadakkelan a barko a pampasahero iti pagilian. Ngem nagbiddut iti panangipagarupna.
Wen, adu ti matmatay iti biddut a panangipagarup. Ngem awan ti umuna a babawi no di maudi a kankanayon.
Adda met laeng iti tao ti panagannad. Maksayan, maliklikan wenno malapdan amin a didigra ngem depende no kayattayo a liklikan ken lapdan.
Agingga iti adda minasan, panagkalbo kadagiti bantay, panagpukan kadagiti kayo, agsagraptayo kadagiti didigra nga ibunga ti layus. Agingga nga adda agdepende iti “pagarup”, agtultuloy latta ti didigra iti baybay ken iti sadinoman iti aniaman nga oras ken kanito. Agingga nga adda panangiyaleng-aleng ti salun-at, addanto latta tumpuar a peste ken sakit a pasaren ti tao.
Agingga nga agsagraptayo iti nakaro a didigra, iti uray ania a klase, kita ken rason, makunatayo a saan a nagballigi no di ket napaay ti programa ti Departamento ti Salun-at a National Disaster Consciousness Week. (JMA)


text:
Pagsasao a Koda
Ti pagsasao a Koda ket ti maysa a naisagmak a pagsasao a Munda ti India ken Banglades. TAdda dagiti agarup a 1,300 nga agsasao idiay Dibision ti Rajshahi, Banglades idi 2005, ngem adu kadagitoy ket mangibagbaga a ti kasayaatan a pagsasaoda ket Bengali. Ti Koda ket asideg a kabagian ti pagsasao a Kol.
Inkeddeng ni Kim (2010)[3] a ti Koda ken Kol a rimpuok ti pagsasao ti Mundari. Dagiti purok nga agsasao iti Koda ket mairaman ti Kundang ken Krishnupur iti Dibision ti Rajshahi, Banglades, bayat a dagiti purok ti Kol ket mairaman ti Purok ti Babudaing.
Kaaduan kadagiti Koda ket agraraemda iti relihion a Sonaton wenno kaaduanda ket dagiti Hindu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Koda iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Koda". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ http://www-01.sil.org/SILESR/2010/silesr2010-006.pdf


text:
DAYO ITI CABUGAO. Naisem a nagpaala da Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. (sentro), Provincial Veterinarian Warren Bragado, (kannigid) ken Konsehal Danny Gazmen iti sanguanan
ti cold storage idi simmarungkar ni Apo Bragado iti pagdayoan dagiti baka ken nuang iti Cabugao a maibilangen a maysa kadagiti mangbatbatir iti ekonomia daytoy nga ili. Brainchild daytoy ni Mayor Cobangbang, agprogprogreson daytoy a pagnegosioan tunggal Sabado ta umad-adun
dagiti umay makidayo ditoy nga aggapu pay iti nadumaduma nga ili ti probinsia ken
kaparangetna a probinsia a pakairamanan ti Ilocos Norte ken Cagayan. (Salvador A. Espejo)
DAYO ITI CABUGAO. Naisem a nagpaala da Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. (sentro), Provincial Veterinarian Warren Bragado, (kannigid) ken Konsehal Danny Gazmen iti sanguanan ti cold storage idi simmarungkar ni Apo Bragado iti pagdayoan dagiti baka ken nuang iti Cabugao a maibilangen a maysa kadagiti mangbatbatir iti ekonomia daytoy nga ili. Brainchild daytoy ni Mayor Cobangbang, agprogprogreson daytoy a pagnegosioan tunggal Sabado ta umad-adun dagiti umay makidayo ditoy nga aggapu pay iti nadumaduma nga ili ti probinsia ken kaparangetna a probinsia a pakairamanan ti Ilocos Norte ken Cagayan. (Salvador A. Espejo)


text:
Macau
Ti Macau (mailetra pay a kas Macao ken opisial a ti Espesial nga Administratibo a Rehion ti Macao iti Republika ti Tattao ti Tsina, ket ti maysa nga autonomo a teritorio iti akinlaud a bangir ti estuario ti Karayan Perlas idiay Daya nga Asia. Ti Macau ket beddengan babaen ti siudad ti Zhuhai iti Nangruna a daga ti Tsina iti amianan ken ti Delta ti Karayan Perlas iti daya ken abagatan. Mabirukan ti Hong Kong iti agarup a 64 kilometro (40 mi) iti dayana iti ballasiw ti Delta.[1] Iti populasion ti 650,900 kadagiti agtataeng iti kalawa iti 30.5 km2 (11.8 sq mi), daytoy ti kapusekan ti populasion a rehion iti lubong. Daytoy ket dati a kolonia ti Portugal, ken naisubli iti turay ti Insik idi 20 Disiembre 1999.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Macau Yearbook 2007, 475.


text:
1Ti pannakabingay ti daga para iti tribu ni Jose ket dimmanon manipud iti Jordan idiay Jerico, iti daya dagiti ubbog ti Jerico, agingga idiay let-ang, nga agpasang-at manipud Jerico agingga iti katurturodan a pagilian ti Betel.
2Ket naglayon daytoy manipud Betel agingga idiay Luz ken limmabas idiay Atarot, a masakupan dagiti Arkita.
3Ket simmalog daytoy nga agpalaud iti masakupan dagiti Jaflateo, agingga iti masakupan ti Akinbaba a Bet Horon, ket nagtuloy idiay Gezer; nagpatingga daytoy idiay baybay.
4Iti kastoy a wagas a naawat dagiti tribu ni Jose, ti Manases ken Efraim ti tawidda.
5Ti masakupan ti tribu ti Efraim a naibingay kadagiti pulida ket daytoy: ti beddeng dagiti tawidda iti daya ket nagturong manipud Atarot Addar agingga iti Akinngato a Bet Horon,
6ken manipud sadiay ket naglayon daytoy iti baybay. Manipud Micmetat iti amianan, nagpadaya daytoy nga agturong iti Taanat Silo ken lumabes daytoy nga agpadaya iti Janoa.
7Ket simmalog daytoy manipud Janoa agingga iti Atarot ken iti Naara, ket dimmanon iti Jerico, nga agpatingga idiay Jordan.
8Nagpalaud ti beddeng manipud Tappua agingga iti waig ti Kana ken nagpatingga iti baybay. Daytoy ti tawid a naibingay kadagiti puli iti tribu ti Efraim,
9karaman dagiti siudad a napili para iti tribu ti Efraim a masakupan iti tawid ti tribu ti Manases—amin dagiti siudad kasta met dagiti barioda.
10Saanda a pinapanaw dagiti Cananeo nga agnanaed idiay Gezer, isu a makipagnanaed dagiti Cananeo kadagiti Efraim agingga kadagitoy nga aldaw, ngem napilit dagitoy a tattao nga agtrabaho iti nadagsen.


text:
1Daytoy ti sao nga immay kenni Jeremias maipapan kadagiti amin a tattao iti Juda. Napasamak daytoy iti maikapat a tawen ni Jehoyakim a putot ni Josias, nga ari iti Juda. Dayta ti umuna a tawen ni Nebucadnezar nga ari iti Babilonia.
2Inwaragawag ni profeta Jeremias kadagiti amin a tattao iti Juda ken kadagiti amin nga agnanaed iti Jerusalem.
3Kinunana, “Iti duapulo ket tallo a tawen, manipud iti maikasangapulo ket tallo a tawen ni Josias a putot ni Amon, nga ari ti Juda agingga iti daytoy nga aldaw, um-umayen kaniak dagiti sasao ni Yahweh. Inwarwaragawagkon dagitoy kadakayo. Sigagagarak a nangiwaragawag kadakayo, ngem saankayo a dimngeg.
4Imbaon kadakayo ni Yahweh dagiti amin nga adipenna a profeta. Sigagagarda a napan, ngem saankayo a dimngeg wenno nangipangag.
5Kinuna dagitoy a profeta, “Pagtallikudan koma ti tunggal tao dagiti nadangkes a wagasna ken ti kinadakes dagiti aramidna ket agsublikayo iti daga nga inted ni Yahweh kadagiti kapuonanyo ken kadakayo idi pay un-unana a tiempo, a kas agnanayon a sagut.
6Isu a saanyo a kamaten dagiti didiosen tapno agdayawkayo wenno agruknoykayo kadakuada, ken saanyo a pagpungtoten isuna gapu kadagiti aramid dagiti imayo a pakaigappuanto a dangrannakayo.”
7Ngem saankayo a dimngeg kaniak—kastoy ti pakaammo ni Yahweh—ngarud pinagpungtotdak gapu iti aramid dagiti imayo tapno dangrankayo.
8Isu a, kastoy ti kuna ni Yahweh a Mannakabalin-amin, 'Gapu ta saankayo a dimngeg kadagiti sasaok,
9kitaenyo, dandaniakon mangipatulod iti maysa a bilin tapno maurnong dagiti amin a tattao iti amianan—kastoy ti pakaammo ni Yahweh— kenni Nebucadnesar nga adipenko, nga ari ti Babilonia, ket iyegko ida a maibusor iti daytoy a daga ken kadagiti amin nga agnanaed iti daytoy, ken maibusor kadagiti amin a nasion iti aglawlawyo. Ta ilasinkonto ida para iti pannakadadael. Pagbalinekkto ida a pakaigappuan iti panagbuteng, maysa a banag a saksakuntipan, ken awan patinggana a langalang.
10Dagiti uni iti rag-o ken panagrambak—dagiti timek ti nobyo ken nobya, ti uni dagiti bato a paggilingan ken ti lawag dagiti pagsilawan—pukawekto amin dagitoy a banbanag manipud kadagitoy a nasion.
11Ket agbalinto amin dagitoy a daga a langalang ken nakabutbuteng, ket agserbinto dagitoy a nasion iti ari ti Babilonia iti pitopulo a tawen.
12Ket mapasamakto inton malpas ti pitopulo a tawen, a dusaekto ti ari ti Babilonia ken dayta a nasion, ti daga dagiti Caldeo—kastoy ti pakaammo ni Yahweh—gapu iti kinadakesda ket pagbalinekto daytoy nga awan patinggana a langalang.
13Ket ipatungpalkonto a maibusor iti dayta a daga dagiti amin a sasao nga imbagak, ken amin a banbanag a naisurat iti daytoy a libro nga impadto ni Jeremias a maibusor iti amin a nasion.
14Ta adu pay a dadduma a nasion ken nabibileg nga ari ti mangtagabunto kadagitoy a nasion. Supapakakto ida segun kadagiti ar-aramidda ken kadagiti gappuanan dagiti imada.”
15Ta kastoy ti kinuna kaniak ni Yahweh, a Dios ti Israel, “Alaem daytoy a kopa ti arak ti pungtot manipud iti imak ket ipainummo daytoy kadagiti amin a nasion a pangibaonak kenka.
16Ta uminundanto ket kalpasanna maitublakda ket umkisda a simamauyong iti sangoanan ti kampilan nga ibabaonko kadakuada,”
17Innalak ngarud ti kopa manipud iti ima ni Yahweh, ket pinainumko iti daytoy dagiti amin a nasion a nangibaonan kaniak ni Yahweh—
18Ti Jerusalem, ti siudad ti Juda ken dagiti ari ken opisialna—tapno madadael dagitoy ken agbalin a maysa a banag a nakabutbuteng, ken maysa a banag a saksakuntipan ken maaramat iti panangilunod, a kas iti daytoy agdama nga aldaw.
19Masapul nga inumem met daytoy dagiti dadduma a nasion. Ni Faraon nga ari iti Egipto ken dagiti adipenna, dagiti opisialna ken dagiti amin a tattaona;
20dagiti amin a ganggannaet a tattao ken amin dagiti -ari iti daga ti Uz, dagiti amin nga ari iti daga ti Filistia—Askelon, Gaza, Ekron, ken dagiti nabatbati pay a tattao iti Asdod;
21Edom ken Moab ken dagiti tattao ti Ammon;
22dagiti ar-ari ti Tyre ken Sidon; dagiti ari kadagiti dagdaga iti ballasiw ti baybay;
23Iti Dedan, Tema, ken Buz ken dagiti amin a nangpukis iti buokda kadagiti sikigan ti uloda.
24Masapul nga uminom met iti daytoy dagitoy a tattao; dagiti amin nga ar-ari ti Arabia ken dagiti amin nga ar-ari dagiti ganggannaet a tattao nga agnanaed idiay let-ang;
25dagiti amin nga ari ti Zimri, dagiti amin nga ari ti Elam, ken dagiti amin nga ari dagiti Medes;
26dagiti amin nga ari iti amianan, dagiti adayo ken dagiti asideg, tunggal maysa a kadduana ti kabsatna ken dagiti amin a pagarian iti lubong nga adda iti rabaw ti daga. Kamaudiananna, uminomto ti ari ti Babilonia kalpasan nga uminom amin dagitoy.
27Kinuna ni Yahweh kaniak, “Ita masapul nga ibagam kadakuada, 'Ni Yahweh a Mannakabalin-amin, a Dios ti Israel, kastoy ti kunana: Uminomkayo ket agbartekkayo, ket agsarwakayo, matumbakayo, ket saankayo a bumangon iti sangoanan ti kampilan nga imbaonko kadakayo.'
28Ket mapasamakto a no agkedkedda a mangala iti kopa manipud iti imam tapno uminomda, ibagamto kadakuada, 'Kastoy ti kuna ni Yahweh a Mannakabalin-amin; masapul nga uminomkayo iti daytoy.
29Ta kitaenyo, dandaniakon mangiyeg iti didigra iti siudad a naawagan babaen iti naganko, ken rumbeng kadi a dakayo a mismo ket saan a madusa? Saankayonto a nawaya, ta mangay-ayabak iti kampilan a maibusor iti amin nga agnanaed iti daga! —kastoy iti pakaammo ni Yahweh a Mannakabalin-amin”
30Isu a sika a mismo, Jeremias, masapul nga ipadtom kadakuada amin dagitoy a sasao. Masapul a kunaem kadakuada, 'Agngerngernger ni Yahweh manipud iti nangato ken ipigpigsana ti timekna manipud iti lugar a nailasin a pagnanaedanna. Agungor isuna a maibusor iti lugarna a pagtaenganna; agpukpukkaw isuna a maibusor kadagiti amin nga agnanaed iti daga, kas iti panagkanta dagiti tattao no agpespesda kadagiti ubas.
31Adda ariwawa a dumteng kadagiti pungto ti daga, ta ti maysa a susik manipud kenni Yahweh ket mangiyeg iti maysa a darum a maibusor kadagiti nasion. Ipatungpalnanto ti hustisia kadagiti amin a lasag. Iyawatnanto ti nadangkes iti kampilan—kastoy ti pakaammmo ni Yahweh.'
32Kastoy ti kuna ni Yahweh a Mannakabalin-amin, 'Kitaenyo, sumangbayto ti didigra kadagiti nasion, ket mangrugi ti napigsa a bagio manipud iti adayu a paset ti daga.
33Ket dagiti pinapatay ni Yahweh iti dayta nga aldaw ket mangrugi iti pungto ti daga agingga iti sabali a pungto ti daga, saandanto a madung-awan, maurnong, wenno maipunpon. Kasladanto takki ti ayup iti daga.
34Agdung-awkayo, dakayo nga agpaspastor, ken agpukkawkayo a dumawat iti tulong! Agtulidkayo iti daga, dakayo a natan-ok a tattao iti arban. Ta dimtengen ti aldaw a pannakapapatay ken pannakaiwarawarayo. Matnagkayonto a kas iti napili a kalakian a karnero.
35Awanen dagiti pagkamangan dagiti agpaspastor. Saan a makalisi dagiti natan-ok a tattao iti arban.
36Adda dagiti nasaem a panagsangit dagiti agpaspastor ken panagdung-aw dagiti natan-ok a tattao iti arban, ta daddadaelen ni Yahweh daggiti pagpaarabanda.
37Isu a madadaelto dagiti natalna a pagpaaraban gapu iti nakaru a pungtot ni Yahweh.
38Kasla iti maysa nga urbon a leon, a panawanna ti rukibna, ta agbalinto a nakabutbuteng ti dagada gapu iti naulpit nga ungetna, gapu iti nakaru a pungtotna.”


text:
ADDA manen baro nga strain wenno klase ti Coronavirus (CoV), pinaneknekan dayta dagiti otoridad.
Dayta ket kalpasan a nagpositibo ti maysa a Tsino nga ubing (edad 5) a dimteng iti Cebu a naggapu pay iti Wuhan, China. Maipalagip nga iti kallabes, iti nasao a paset ti China, addadan naireport a biktima ti baro nga strain ti nasao a bayrus.
Isu a kasta la unayen ti pannakaalarma dagiti otoridad iti eropuerto ti Cebu idi adda naireport a ganggannaet a nangato ti temperaturana. Ken agtrangkaso pay daytoy.
Dagus a nataming ti ubing. Nai-isolate iti paggianan aglalo idi maammuanda a nagtaud daytoy iti pagilian a bimtakan ti damag iti baro nga strain ti CoV.
Inadal ti Research Institute for Tropical Medicine ti kasasaad ti ubing. Negatibo daytoy iti SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) ken MERS (Middle East respiratory Syndrome) CoV. Daytoy ti nagkunaanda a baro nga strain ti CoV ti kimpet kenkuana— kaarngi dagiti naireport a biktima idiay Wuhan, China.
Iti pannakapatalged ti kaaddan ti nasao nga strain iti pagilian, dagus a nagtignay ti gobierno. Imbilinna ti nainget a pannakabantay dagiti eropuerto ken pantalan nga agserserbi nga entry point dagiti turista iti pagilian.
Pagarigan laengen iti eropuerto iti Kamaynilaan, nainget a mabambantayan ti thermal scanner a nakapuesto iti quarantine area. Ditoy ngamin ti umuna a pagdalanan dagiti pasahero dagiti dumteng nga eroplano. Iti scanner, ma-detect ti temperatura ti tunggal pasahero. Ket no adda nangatngato ngem iti 36.50C a mairekord ti scanner, dagus a mailasin ti nasao nga indibidual. Agdalan kadagiti nadumaduma a klase ti pannakataming (mairaman ditan dagiti laboratory ken pisikal nga eksaminasion).
Itoy a wagas, maliklikan ti nalaka a panagwaras ti sakit no kas pangarigan laeng ta adda agpositibo kadagiti maiwayat nga eksaminasion. Kinapudnona, tallo pay a Chinese national a bimmaba iti Kalibo, Aklan ti maatap a biktima ti nasao a bayrus. Agtrangkasoda iti isasangbayda iti eropuerto ti nasao a probinsia.
Kadagiti met empleyado, aglalo kadagiti nurse, iti Bureau of Quarantine, nakasuotdan kadagiti face mask tapno maliklikan ti pannakayakar kadakuada ti sagubanit. Aglalo ket isuda dagiti umuna a makapulapol dagiti dumteng iti eropuerto manipud iti nadumaduma a paset ti lubong. Mapaspasuyotan payen iti disinfectant ti sibubukel a quarantine area.
Kinuna ti Departamento ti Salun-at, saanen a baro iti pagilian dagiti sagubanit a maigapu iti CoV. Wen, a, ta iti kallabes, adda ditan a sinaganaan ken linabanan ti SARS ken MERS ti pagiliantayo. Nagbalin a naiget dagiti otoridad tapno saan a makastrek dagitoy iti pagilian. Ken no oras a makalusot man, maparmek met la a dagus; saanen nga agwaras ket agbalin pay nga epidemia.
Daytoy a N-CoV (novel coronavirus) wenno baro nga strain ti CoV, awan pay laeng ti makuna a naan-anay nga agas a mabalin a mangpaksiat. Ad-adalen pay laeng dagiti maseknan no ania a talaga daytoy a sagubanit, no kasano kadelikado, ken no no ania dagiti mabalin nga aramiden tapno naan-anay ti pannakapaksiat daytoy.
Ita a masursurat daytoy, awan pay laeng ti travel advisory ti pagilian mainaig itoy a sakit. Kontrolado kano pay laeng ti situasion. Awan ti rumbeng a pagdanagan. Nupay adda payen kaso iti Amerika— a sopistikado pay dagiti ramitna.
Naimbag la unay dayta a pammatalged dagiti otoridad. Ngem di latta maikkat ti panagdandanag dagiti umili. Ta no kitaen a naimbag ti situasion, saan met laeng a kadagiti eropuerto ken pier/pantalan kadagiti sikat a siudad ti paserkan dagiti ganggannaet. Kasano ngata met ti seguridad kadagiti pantalan ken eropuerto kadagiti probinsia? Maipasigurado ngata dagiti otoridad ti pannakabantay ti pagilian iti daytoy N-CoV? Kas kainget ngata iti Kamaynilaan ti pannakamonitor dagiti agsangpet kadagitoy a
paset ti pagilian?
Sadiay China, agtultuloy ti panagadu dagiti biktima manipud bimtak daytoy itay arinunos ti Tawen 2019. Ita a masursurat daytoy, immaboten iti nasurok a 200 dagiti biktima. Nakastrek payen kadagiti kaarrubana a pagilian a kas ti Japan, Thailand ken South Korea.
No kasta, saan nga adayo a makastrek met iti pagilian. A napasamaken!
Ket segun iti report ti World Health Organization (WHO), immaboten ti uppat ti natay a biktima. Ngem ketdi, tallo kadagitoy ti addaan pay iti sabali a sakit malaksid iti N-CoV. Ngem iti met report ti China, addan 6 a natay iti Wuhan.
Maitutop laeng ngarud ti naiwayat a panaginget iti iseserrek dagiti ganggannaet aglalo dagiti aggapu iti China. No kasano ti inaramid dagiti otoridadtayo idi kabarbaraan ti SARS ken MERS, kasta koma met laeng ti maipatungpal. Aglalo ket saan pay a masigurado no ania a talaga daytoy baro nga strain.
Masapul pay ti naan-anay a panagadal. Ken panagadal met no ania dagiti mabalin a mapartuat nga agas a mangtellay iti panagbalin daytoy nga epidemia.
Patien ketdi dagiti otoridad a mabalin a nagtaud ti bayrus kadagiti ayup ket kabalinanna ti maipasa iti tao. Ken tao iti tao. No kasta, nalaka ti panagwaras ti sakit no (ma)baybay-an.
Malaksid iti pannakabantay dagiti entry points ti pagilian, ania met ti mabalin nga aramidentayo nga ordinario nga umili?
Nagkaykaysa dagiti otoridad iti salun-at itoy a banag: masapul ti panagdaldalus. No agisagana iti taraon, siguraduen kano a nadalus ken nasalun-at ti pannakaisaganana. Lutuen pay a naimbag.
Simple laeng daytoy a pammilin. Idi pay, daytoyen ti maibagbaga. Naduktalan ngaminen dagiti otoridad nga iti panagdaldalus, adu a sagubanit ti maliklikan. Ken mapaksiat!
Saantayo koma a barengbarengen daytoy a baro a sakit. Ta uray makuna a simple a sakit ti maysa a sagubanit, no awan ti maaramid nga addang, mabalin nga agbalin nga epidemia. A mabalin a mangkettel
iti adu a biag!
Kitaen laengen ti pakasaritaan. Idi, adu ti pinursing ti sakit a malaria. No nakapeten ti maysa nga indibidual ti nasao a sakit, yurayna laengen ti ipapatayna. Ngem iti panagdur-as ti siensia, ken iti agtultuloy a panagadal, naduktalan a saan met koma gayam a makapatay daytoy a sakit.
Maagasan gayam!
Ngem gapu iti kinakurang idi iti ammo iti daytoy a sakit, ken kinakurang dagiti panagadal, nagwaras iti kasta unay ket nagbalin a pagbutbutngan. Kas nadakamaten, adu ti pinatayna.
Ket no kasta met ti mapasamak iti N-CoV, saan nga adayo a naburnok met dagiti agbalin a biktima.
Ngarud, masapul manen ti panagkaykaysa iti pannakapaksiat daytoy. Tungpalen, aramiden ti bilin dagiti otoridad. Pagtalinaeden ti kinamanagdaldalus– iti bagi, iti aglawlaw ken kadagiti taraon. Saanen a degdegan ti maipuon itoy babaen ti panangparnuay iti peke a damag a mangibunga laeng iti panag-panic
dagiti umili.
Kitaen laengen ti mapaspasamak iti panagbettak ti Bulkan Taal. Nagadu ti fake news a nagwaras. Adda dita a nakariing kano met ti Bulkan Canlaon (ken dadduma pay a bulkan). Mabalin a bumtak iti ania man nga oras. Ngem segun kadagiti otoridad, awan ti ania man nga aktibidad ti nasao a bulkan. Alert level
0 ti bulkan.
Adda pay fake news a mangkankantiaw iti maikadua a kangatoan a lider ti pagilian a pandesal ken danum kano laeng ti naited ti grupona kadagiti biktima ti panagbettak. A sinakayan a dagus ‘tay dati a “seksi” nga artista a naikkan pay iti posision iti gobierno ta sinuportaranna ti agdama a pangulo iti kallabes nga eleksion. Ngem peke met gayam dayta nga inwarwarasna.
Iti biang dagiti otoridad, saanda koma nga agliway iti pannakabantay daytoy a sakit. Saan a kasla ningas cogon laeng. Ipamaysada ti akemda kas iti ar-aramidenda kadagiti biktima ti panagbettak ti Bulkan Taal.
Ta iti panagsisinnaranay, awan ti parikut a di masolusionan; iti panagkikinnayammet, awan ti pannakaidaleb nga agnanayon. Bumangon ket bumangon ti tunggal maysa.
Adda man baro a sagubanit a sumngay/tumpuar, nalaka laeng a mapaksiat iti panagbibinnadangtayo nga umili. ●


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Nasarakan met laengen ti bangkay ti maysa kadagiti nalmes iti kabaybayan a sakup ti Barangay Bateria ditoy nga ili idi Disiembre 21 kalpasan ti maysa nga aldaw a pannakabirokna.
Timpaw ti bangkay ni Wilmer Disono, 27, baro, residente iti Barangay Dalit, Pilar, Abra, iti met laeng asideg ti limnedanna idi guyoden ti napigsa nga agus.
Napan inarayat ni Wilmer ti kabsatna a ni Leonard, 21, baro, idi inyagus daytoy ti dalluyon ngem nairaman a naguyod.
Immarayat dagiti lumugar ket naalawda ni Leonard ngem dida nasarakan ni Wilmer.
Segun iti inbestigasion ti polis, karaman dagiti agkabsat a napan nagpiknik iti igid ti baybay iti nadakamat nga ili idi Disiembre 20.
Timmapog ni Leonard iti baybay a naglugan iti rakit ket sinabuagan ti dalluyon a puon ti nakatnaganna iti danum.
Awanen ti biag ni Leonard idi maidanon iti ospital.#


text:
Kapitania Heneral ti Filipinas
Ti Kapitania Heneral ti Filipinas (Espaniol: Capitanía General de Filipinas Panangibalikas nga Espaniol: [kapitaˈni.a xeneˈɾal ðe filiˈpinas] (dengngen); Filipino: Kapitaniya Heneral ng Pilipinas), ammo pay a kas ti Pagarian ti Filipinas (Espaniol: Reino de Filipinas; Filipino: Kaharian ng Pilipinas), ket maysa idi nga administratibo a distrito ti Imperio nga Espaniol iti Abagatan a daya nga Asia a tinurayan babaen ti maysa a Gobernador-Heneral. Ti Kapitania Heneral ket buklen iti Daya nga Indias ti Espaniol, a mangiraman pay kadagiti sabali a kas ti Is-isla ti Filipinas kenti Is-isla ti Carolina. Daytoy ket napundar idi 1565 kadagiti immuna a permanente a pagataengan ti Espaniol.
Kadagitinapalabas a siglo, amin dagiti aspekto a maipapan iti politika ken ekonomia ti Kapitani Heneral ket inadministro idiay Siudad ti Mehiko babaen ti Birreinato ti Baro nga Espania, bayat a dagiti administratibo a banag ket nasken a maikonsultado iti Balangat ti Espaniol wenno ti Konseho ti Indias babaen ti Real Audiencia ti Manila. Nupay kasta, indi 1821, kalpasan ti wayawaya ti Mexhiko, naiyakar a amin a panagtengngel iti Madrid. Sinarunuan idi daytoy ti nabiit iti biagna nga Umuna a Republika ti Filipinas kalpasan ti wayawayana babaen ti Yaalsa ti Filipino.


text:
1Ken siak, kakabsat a lallaki ken babbai, ket saan a makasao kadakayo a kas naespirituan a tattao, ngem ketdi kas nainlasagan a tattao, a kas maladaga kenni Cristo.
2Tinaraonankayo iti gatas ken saan a karne, ta saankayo pay a nakasagana idi para iti karne. Ken uray ita ket saankayo pay a nakasagana.
3Ta nainlasagankayo pay laeng. Ta adda kadakayo iti panagimon ken panagririri, saankayo kadi nga agbibiag segun iti lasag, ken saankayo kadi a magmagna babaen kadagiti pagannurotan ti tao?
4Ta no kuna ti maysa, “Surotek ni Pablo,” ken ibagbaga iti sabali, “Surotek ni Apollos,” saankayo kadi nga agbibiag a kas tattao?
5Siasino ngarud ni Apollos? Ken siasino ni Pablo? Dagiti adipen a babaen kadakuada ket namatikayo, a nangtedan ti Apo kadagiti trabaho.
6Nagmulaak, sinibugan ni Apollos, ngem inted ti Dios iti panagdakkel.
7Isu ngarud, awan aniaman no siasino ti agmula wenno ti mangsibug. Ngem ti Dios ti mangpadpadakkel.
8Ita, ti agmula ken ti mangsibug ket maymaysa, ken awatento ti tunggal maysa ti bukodna a tangdan segun iti bukodna nga aramid.
9Ta kapadanakami a trabahador ti Dios. Dakayo ti minuyongan ti Dios, ti pasdek ti Dios.
10Segun iti parabur ti Dios a naited kaniak a kas nalaing nga agipatpatakder, nangilatagak/nangiplastarak iti pundasyon ken adda sabali a nagpatakder iti rabawna daytoy. Ngem agannad koma ti tunggal maysa no kasano nga agipatakder isuna iti daytoy.
11Ta awanen ti makaipatakder/makaiplastar iti sabali a pundasion ngem ti maysa a naipatakderen, dayta ket ni Jesu-Cristo.
12Ita, no mangipatakder ti siasinoman iti rabaw ti pundasyon nga addaan iti balitok, pirak, napateg a batbato, kayo, garami, wenno nagirikan,
13maipakaammonto ti trabahona, ta ipakaammonto daytoy ti lawag ti aldaw. Ta maipakaammonto daytoy babaen iti apuy. Subokento ti apuy ti kita dagiti naaramidan ti tunggal maysa.
14No agtalinaed ti aniaman nga ipatakder ti tao, magungunaanto isuna.
15Ngem no napuuran ti trabaho ti siasinoman, agsagabanto isuna iti pannakapukaw. Ngem maisalakanto isuna, a kasla agliblibas iti apuy.
16Saanyo kadi nga ammo a templonakayo ti Dios ken agnanaed ti Espiritu iti Dios kadakayo?
17No dadaelen ti siasinoman ti templo iti Dios, dadaelento ti Dios dayta a tao. Ta nasantoan ti templo iti Dios, ken kasta kayo met.
18Awan koma ti mangallilaw iti bagina. No adda ti siasinoman kadakayo iti agpanunot a masirib isuna iti daytoy a panawen, bay-am isuna nga agbalin a “maag” tapno agbalin isuna a masirib.
19Ta ti kinasirib iti daytoy a lubong ket kinamaag iti Dios. Ta naisurat, “Tiltiliwenna ti masirib kadagiti kinasikapda.”
20Ket manen, “Ammo ti Apo nga awan mamaayna ti panagrasrason iti masirib.”
21Isu nga awanen ti panagpaspasindayag maipanggep kadagiti tattao! Ta kukuayo dagiti amin a banbanag,
22ni Pablo man, wenno ni Apollos, wenno ni Cephas, wenno ti lubong, wenno biag, wenno patay, wenno dagiti banbanag iti agdama, wenno dagiti banbanag a dumtengto. Kukuayo dagiti amin a banbanag,
23ken kukuanakayo ni Cristo, ken kukua ti Dios ni Cristo.


text:
Sasao a Kei–Tanimbar
Ti sasao a Kei–Tanimbar ket dagiti bassit a grupo ti sasao nga Austronesio (heograpiko a sasao a Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio) nga insasao babaen ti agarup a sangagasut a ribu a tattao idiay Kei ken Is-isla Tanimbar iti akin-abagatan a Maluku, ken idiay amianan a bangir ti Peninsula Bomberaia.
Dagiti pagsasao ket dagiti sumaganad:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kei–Tanimbar". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Balay
Ti balay ket maysa a pagnaedan, pasdek, wenno estruktura a maus-usar a kas maysa a pagnaedan para iti tattao wenno dagiti dadduma anabiag a parsua.[1][2] Ti termino a balay ket mangiraman kadagiti pagnaedan a sumakup manipud kadagiti rudimentario a kubo dagiti nomadiko a tribu aginggana kadagiti narikut nga estruktura a binukel dagiti adu a sistema.[3][4] Ti agsasao ti Ingles a tattao ket sapsapda a tinawtawagan ti aniaman a pasdek a kankanayonda a naggigianan iti "pagnaedan".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Paglinongan babaen ni Lloyd Kahn. Shelter Publications, Inc., Mayo 1, 2000.
- ^ Amerikano a Paglinongna: Ti Nailustrado nga Ensiklopedia iti Amerikano a Balay babaen ni Les Walker. Overlook Press, Hulio 1, 1998
- ^ Schoenauer, Norbert (2000). 6,000 a Tawtawen iti Pagbalayan (reb. ed.) (New York: W.W. Norton ken Company).
- ^ "dagiti papel ti pagbalayan" (PDF). clerk.house.gov. Naala idi 18 Disiembre 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Balbalay iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Wiru
Ti pagsasao a Wiru wenno Witu ket ti pagsasao nga insasao babaen dagiti tattao a Wiru ti Distrito ti Ialibu-Pangia ti Probinsia ti Akin-abagatan a Kabanbantayan ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket mabalin nga isolado a pagsasao iti kaunegan ti pamilia a sasao a Trans–Baro a Guinea.
Dagiti pangsandi ti Trans–Baro a Guinea ket ti no 1sg (< *na) and ki-wi 2pl, ki-ta 2du (< *ki). Adda dagiti adu a bilang dagiti panagpapada iti sasao nga Engan, ken mangisingasing daytoy a ti Wiru ket mabalin a kameng iti dayta a pamilia, ngem ti pannakaiyasideg ti pagsasao ket saan pay a naikkat a kas ti rason.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wiru iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Wiru". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Ni Christine Marie R. Verzosa

Idi laeng napan a tawen a rimsua ken natakuatan daytoy kabarbaro a sakit a pagam-amkan ken nangidateng iti sabali manen nga aripapa ti sangalubongan iti agdama. Sabali manen daytoy  limtaw a makaaliaw a sakit ket no ibasar iti general a panangiyarig ti World Health Organization (WHO), kasinsin kano daytoy ti severe acute respiratory syndrome wenno SARS, ta adda pagkaarngian dagiti sintomasda. Close genetic cousin ti SARS daytoy, daytoy ti naiwaragawag a kuna ni Margaret Chan, director heneral ti WHO.
Kuna man ‚Äėtoy director heneral iti panagsaritana iti panagleppas ti 66th session ti World Health Assembly; “Looking at the overall global situation, my greatest concern right now is the novel coronavirus a threat to the entire world. We understand too little about this virus when viewed against the magnitude of its potential threat. Any new disease that is emerging faster than our understanding is never under control. These are alarm bells and we must respond. The novel coronavirus is not a problem that any single affected country can keep to itself or manage all by itself.”
Pudno la unay a maibilang a sangalubongan a pagpeggadan agingga a saan a maammuan no kasano ken apay a timmaud a mangatakar ti salun-at ti tao. Agingga a saan a nalawag ti rason ken gapuna ken kasano a timmaud, maibilang daytoy a napeggad a sakit, daytoy ti tarusen ti panangilawlawag direktora.
Maigunamgunam nga awan ti sabali nga aramiden no di panagannad ken panagbalin a bihilante ken managpaliiw iti aglawlaw ken iti amin a gundaway nasken a managdaldalus iti arubayan ken iti bagi.
Isu nga iti pagiliantayo, nainget la unay iti pannakamonitor dagiti agsangpet nga OFW, turista ken negosiante manipud kadagiti pagilian a nakamonitoranda itoy a kaso ti sagubanit a kas pakauna a lapped wenno precautionary measures kontra iti iseserrek daytoy a sakit iti pagilian. Narigaten no makalusot daytoy a sakit ta dakkel ti ipaayna a dandanag ken butbuteng no bilang makastrek. Saan a rumbeng a mapasamak ti pannakataranta ken panaglagaw ti publiko.
Dagitoy dagiti nadumaduma a pagilian nga addaan iti kaso itoy misterioso a sakit: Jordan, Qatar, United Arab Emirates, kadagiti pagilian ti Europa a kas ti United Kingdom, France, Germany ken iti kaudian a naireport, dua kaso sadiay Italy. Sadiay Saudi Arabia ti immuna a nakatakuatan ti sakit a MERS CoV wenno Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus.
Ti Coronavirus Study Group of the International Committee on Taxonomy of Viruses ti nangikeddeng iti pannakabirngasna. Reference: De Groot RJ, et al. Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus (MERS-CoV): Announcement of the Coronavirus Study Group.
Kabayatan a masursurat daytoy, addan 51 a biktima daytoy a sakit ket 30 kadagitoy ti pimmusayen. Nangato unay ti ratio ken napaspas  ti pasamak, ket saan a maymaysa a lugar ti konsentrasion ti panagadal a nangipaay iti at-atiddog pay a ngilangil.
Isu nga inawagan ti WHO nga agkasinsin ti SARS ken MERS ta agpada nga acute respiratory distress syndrome ti ipaay dagitoy a viruses. Kas iti SARS, maipagarup met a maiyakar ti MERS CoV babaen ti close contact. Nupay kasta,  saan pay a napaneknekan daytoy babaen ti sientipiko  s panagadal.
Itoy a situasion, nangipaay daytoy a sakit iti dakkel a danag lalo ti pamilia dagiti family caregivers ken health workers ta isuda ti kangrunaan a maipasango iti daytoy a  pagpeggadan ti salun-at. Numona ket mismo a human immune system ti atakaren ti sakit a dagus met a mangapektar kadagiti vital organs nga isu ti rason ken gapuna iti nadaras ken pettat nga ipupusay ti biktima.
Kas itoy dua a kaso itay nabiit sadiay Saudi Arabia, nagsakit dagitoy dua a health workers gapu iti panangasikasoda iti maysa nga agsagsagaba itoy a sakit.
Isu a nainget unay nga ibilbilin ti WHO ti pannakaiyaplikar ti kinapateg ti systematic implementation of infection and control kadagiti amin a health workers ken family caregivers. Kasapulan ti nainget a  pannakaimplimentar daytoy tapno maliklikan a maiyakar iti sabali a persona.
Idi napalabas a dekada, ti pagam-amkan a SARS  ket nangipaay iti aripapa iti pagilian nangruna iti Siudad Dagiti Saleng, a nangapektar iti turismo ken negosio. Iti sangalubongan, 30 a pagilian ti nailista a naaddaan iti kaso nga agarup 8,000 a tattao ken agdagup iti 774 ti daksanggasat a pimmusay. Kayat ti WHO a saanen a maulit daytoy, isu a nainget ti kampaniada kontra itoy a MERS CoV babaen ti panangiliklik kadagiti umili kabayatan ti nainget a panagsukisok ken panagadal. Innayon pay dagiti agrebbeng iti salun-at nga agingga a saanda a madetermina no ania nga ayup ti nagtaudan wenno natural host ti MERS CoV ken no kasano ken apay a maiyakar iti tao, napeggad ken misterioso ket maigunagunam ti panagannad ken panagbalin a bihilante.
Indeskribir ti WHO dagiti gagangay a sintomas itoy a kas nakaro ken serioso a respiratory illness nga adda pay kabuyogna a gurigor, panaguyek, marigatan wenno agkakamakam nga umanges, adda pay ti naireport a panagsagaba iti pneumonia ken gastrointestinal problems a pakairamananen ti diarrhea.#


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Maysa a motorista ti biktima ti hit and run a napasamak iti national highway a sakup ti Barangay Parada ditoy nga ili itay lawasna.
Nabigbig ti biktima a ni Loreto Dela Cruz Taculog, 40, naasawaan, residente iti Barangay Bungro, San Ildefonso, Ilocos Sur.
Naammuan ti polis ti aksidente idi inreport kadakuada ti maysa nga inspector ti Partas Transportation nga adda biktima ti aksidente iti nasao a lugar.
Nagresponde dagiti polis ngem natayen ti biktima a nadanonda.
Di pay ammo no sino ti nangdungpar kenkuana.#


text:
MANGANGAY ti League of Provinces of the Philippines iti emerhensia a miting iti mabiit tapno maammuan no ania ti pagtaktakderan a posision dagiti kameng.
Daytoy ti impakaammo ni Gov. Luis “Chavit’ Singson, chair ti nasao a gunglo dagiti agtuturay iti probinsia, itay nabiit iti sanguanan ti kabar-baro a tignay a mangiduron iti charter change babaen ti maysa kadagiti wagas nga intuding ti Konstitusion kas iti people’s initiative, constituent assem-bly wenno constitutional convention.
Kinuna ni Singson a napag-aanamonganda ken ni Bohol Gov. Eric Aumentado, presidente ti gunglo, ti pannaka-angay ti miting tapno maam-muanda ti pudpudno a kari-rikna dagiti kamkameng mainaig iti pannakabalbaliw ti konstitusion.
Innayonna a kalpasan ti open forum, pagbubutosanto dagiti kamkameng no iduronda ti charter change babaen iti maysa kadagiti ipalubos ti Konstitusion a wagas.
Itay nabiit, indeklara ni Pres. Arroyo ti agtultuloy a pana-ngiduronna iti charter change iti baet ti panangibasura ti Korte Suprema iti petision ti Union of Local Authorities of the Philippines (Ulap) ken ti Sigaw ng Bayan a panna-kabaliw ti konstitusion babaen ti people’s initiative ken ti nadiskarada a constituent assembly nga impagna ti Kamara.
Kinuna ti Malakaniang a silulukat iti aniaman a wagas a pangbaliw iti konstitusion.
Naammuan a panggep dagiti gobernador a konsultaen dagiti kailianda a pakairamanan dagiti lider ti barangay, grupo sibil ken dagiti opisial ti Simbaan tapno ammuenda ti pagtaktakderan dagitoy mainaig iti charter change.
Kinuna ni Singson a kayatda a maammuan ti sentimiento dagiti tattao mainaig iti Cha-Cha idinto nga inyunay-unayna a dagiti gobernador ti kasayaatan iti posision a makarukod iti pagayatan dagiti umili.
Innayon ti gobernador a kayatda a saan a mangbingay daytoy nga isyo no di ket mangkaykaysa kadagiti tattao.
Kadagiti immun-una nga interbio iti gobernador, imbatadna a saan a pabor iti unicameral a parliamentaria agsipud ta dagiti laeng babaknang a politiko ti makabalin nga agbalin a kameng ti parliamento.
Kinunana pay nga iti babaen ti nasao a porma ti gobierno, saanton a dagiti tattao ti mangpili dagiti panguloda no di ket dagiti kameng ti parliamentaria.
“Nasaysayaat met laeng no dagiti umili ti mangbutos iti mangidaulo kadakuada,” kinuna ni Singson.
Inyunay-unay ni Singson a pabor iti pederal a presidensial a porma ti gobierno .
Kabayatanna, maipagarup a rinugianen ti Kampi, partido ti Presidente ken ni dati a dadaulo daytoy, ni DILG Sec. Ronaldo Puno, ti kampania kadagiti lokal nga agtuturay a mangipilada iti maikadua a petision iti Commission on Elections para iti people’s initiative.
Nupay kasta, simple laengen ti petision ta agbalin ti kongreso a unicameral iti babaen met laeng ti presidensial a sistema. ##


text:
Coffea stenophylla
Ti Coffea stenophylla, ammo pay a kas kape ti tangkig ti Sierra Leone, ket ti sebbangan ti Coffea a nagtaud manipud iti Laud nga Aprika.[1]
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Coffea stenophylla ket patneng kadagiti pagilian ti Laud nga Aprika iti Guinea, Pantar ti Marpil, Liberia ken Sierra Leone.[2] Agtubo ti mula kas bassit a mula wenno kayo, iti katayag aginggana iti 20 a kadapan.
Dagit naluom a berry ti C. stenophylla ket nangisit a purpura, no maigiddiat iti C. arabica, a dagiti berry ket agbalin a nalabbasit no maluom.[3]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti espesipiko nga epiteta ket naala manipud iti Griego: stenos (akikid) aken phyllon (bulong) tapno mangited iti “akikid-bulong”.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Coffea stenophylla ket naduktalan idi maika-18 a siglo babaen ni Adam Afzelius ti Sueko a botaniko, ken immuna nga implaak babaen ni George Don ti Eskoses a botaniko.[1][5]
Ti wadan dagiti bukel ket innala babaen ni Apo William H. Quayle Jones, ti Deputado a Gobernador ti Sierra Leone, idi 1894. Minuyongan idi ti mula babaen ti Royal Botanical Gardens in Kew, ken naipatulod dagiti wadan idiay Trinidad.
Ni J. H. Hart, F.L.S, ti Superintendente ti Royal Botanic Gardens, Trinidad, ket inreportana idi 1898 a nagbunga dagiti mula, uppat a tawen kalpasan idi naimula. Impalawagna a naimas ti nanam ti naaramid a tasa ti kape, ken kapada ti kasayaatan a Coffea arabica.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Highland Coffee of Sierra Leone". Bulletin of Miscellaneous Information. Royal Gardens, Kew. 119. Nobiembre 1896 – babaen ti Internet Archive.
- ^ "Coffea stenophylla". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Naala idi 2018-06-02.
- ^ a b "Miscellaneous Notes". Bulletin of Miscellaneous Information. Royal Gardens, Kew.: 27 1898.
- ^ "Plantillustrations.org Epithet: stenophyllus,-a,-um". Naala idi 3 Disiembre 2018.
- ^ Don, George (1834). A General History of the Dichlamydeous Plants. 3. p. 581.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Datos a mainaig iti Coffea stenophylla iti Wikispecies


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Impatalged ti PhilRice Batac ken ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources nga itedda ti kinaekspertoda para iti naan-anay a panagballigi ti demonstration farm ti gobierno probinsial ditoy nga ili.
Kinuna ni Amelita Palanggoy, Accounting Specialist ti PhilRice Batac, a pakaragsakan ti grupoda ti pannakaited ti maysa a paset ti BaRangay demo farm para iti ahensiada.
“Idi, daldalananmi laeng daytoy a lugar a nakatiwangwang. Kunkunami a sayang daytoy. Mangnamnamakami ita nga iti panagtitinnulong ti amin nga ahensia ken ti provincial government, nasayaat ti pagbanagan daytoy a demo farm.” kinuna ni Palanggoy.
Nagmula iti kayo nga agbunga, saba ken agduduma ti klasena a natnateng dagiti empleado ti PhilRice Batac iti demo farm ditoy idi Pebrero 7 kas panangipakitada iti naan-anay a suporta ti ahensiada iti daytoy a proyekto ti agrikultura ni Gob. Deogracias Victor Savellano.
Kabayatanna, kinuna met ni Regional Director ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) Nestor Domenden nga ibinglayna ti kinaekspertona iti panagtaraken iti lames tapno adda provincial fish hatchery a maipasdek iti demo farm.
Kinuna ni Domenden nga iti pannakaipasdek ti nasao a hatchery iti demo farm, masupusopan ti pagkurangan iti ikan ditoy probinsia.
“Double purpose ti kitkitaek ita a pagbalinan ti fish pond ditoy. Mapupokan daytoy tapno adda pagalaan iti fingerlings. Iti sabali a bangir, napintas a pagsibog ti waste water nga aggapu ditoy kadagiti mula ta fertile dagitoy. Makatulong iti problema ti irigasion ditoy,” kinuna ni Domenden.
Innayon ni Domenden a mayataday daytoy a proyekto ni Savellano iti programa ti gobierno nasional ken ti Departamento ti Agrikultura ket no ipakat dagiti mannalon ti makitada iti demo farm, sumayaat ti panagbiagda.#


text:
General Mamerto Natividad
Ti General Mamerto Natividad ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti General Mamerto Natividad ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Balangkare Norte
- Balangkare Sur
- Balaring
- Belen
- Bravo
- Burol
- Kabulihan
- Mag-asawang Sampaloc
- Manarog
- Mataas na Kahoy
- Panacsac
- Picaleon
- Pinahan
- Platero
- Poblacion
- Pula
- Pulong Singkamas
- Sapang Bato
- Talabutab Norte
- Talabutab Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
IMPARIKNAN dagiti lider ti Simbaan Katoliko iti pannakapunnoda iti saan a pannakaitaltalek ti pannakarisut dagiti kontrobersial nga isyo babaen ti panangiwayatda iti prayer rally iti Rizal Park iti Manila itay Okt. 17.
Madakamat ditoy ti kontrobersia a pinarnuay ti Hello Garci tapes, ti anomalia ti P728-milion a pundo ti ganagan a mapapati a naited kadagiti politiko imbes a dagiti mannalon idi eleksion, ti pannakaikabit dagiti sumagmamano a nangato nga opisial ti militar iti panagsuitik iti eleksion nga agingga ita ket awan pay ti naglawaganda ken iti kaudian ti panangiduron ti administrasion ken dagiti kaaliadona ti pannakabalbaliw iti konstitusion uray di maikanatad ken saan a maiyannurot iti linteg ti pannakagun-odna.
Ninamnama dagiti umili ken dagiti lider ti relihion nga iti panangibasura ti Korte Suprema iti petision ti Sigaw ng Bayan ken ti ULAP a pannakabalbaliw ti konstitusion babaen ti peoples’ initiative gapu iti “nakaro a panangallilaw” kadagiti tattao, agulimeken dagiti lider ti pro-cha-cha.
Ngem insaruno ketdin dagiti lider iti Kamara ti pannakabalbaliw ti konstitusion babaen ti constituent assembly (con-ass).
Pinatnaganda pay ti nagtrabaho, binaliwanda dagiti paglintegan tapno isuda lattan ti manggamulo iti pannakabalbaliw ti konstitusion para iti nasayud a panagbalin a unicameral a parliamento ti gobierno a saanen a maibilang pay ti Senado.
Kas lawin iti banniit, maiyalud-od ti panagtakem dagiti elected officials iti 5 a bulan ta maitantan ti eleksion agingga iti Nobiembre a pannakaangay ti eleksion dagiti agbalin a kameng ti parliamentaria.
Akuen man wenno saan dagiti agilinlinteg, isuda a nakatugaw ti kangrunaan a benepisario iti mabukel a parliamentaro. Ngem no agsaritada, pagsayaatan ti pagilian daytoy nga irusrusatda. Pagbalinenda dagiti tattao a munneng ken nalaka nga iyalis ti alipusposda.
Ket ditoy nga impakdaar dagiti lider ti Simbaan Katoliko, dagiti dadaulo dagiti nadumaduma a pammati, dagiti militante a grupo, oposision ken dagiti nadumaduma a sektor ti panangiwayatda iti protesta gapu iti kinaawan delikadesa ken garapal unayen nga aramid dagiti agilinlinteg iti Kamara.
“Saan nga agbalin lattan a bulsek, tuleng ken umel ti Simbaan iti panagsagaba nga itden dagitoy nga isyo,” imbatad ni Catholic Bishop Conference of the Philippines secretary general Msgr. Juanito Figura.
Makita ngata ti Malakaniang a delikado ti mapasamak isu nga inidiannan ti panagbiahe ti tren ti charter change. Uray ni House Speaker Jose de Venecia, impakdaarnan nga iwalinda pay laeng ti planoda a mangiduron iti charter change babaen ti constituent assembly.
Ngem umdas kadin dagitoy?
Kasapulan a nakasiput latta dagiti tattao agsipud ta iti baet nga inwalin pay laeng dagiti agilinlinteg ti panggepda a mangbalbaliw iti konstitusion, saan a mainsasaan nga addanto gundaway nga iduronda manen ti planoda iti tiempo a sabali ti nakaituonan ti mata dagiti umili. Saan a nalaka nga ibbatan ti Kamara daytoy a gannuat a mangitag-ay dagiti tarigagay ken arapaap dagiti sumagmamano a mangituray iti pagilian.
Kanunonganmi ti inyussuat ti Simbaan. Kasapulanna nga aramatenna ti moral ken espiritual a lideratona tapno saan nga agballigi dagiti politiko nga addaan iti nangisit a panggep ken bukod nga interes. Kas nakunamin, agbalbaliw pay nga umuna dagiti agtuturay santo iyaplag ti panagbalbaliw ti konstitusion. Agingga nga isuda ti agtuturay, iti gungugong ti pagturongan ti pagilian.


text:
AWAN kadin ti namnama nga agbalbaliw pay dagiti gamrod nga agserserbi iti gobierno nga iti laksid ti nakaro a tuok ken rigat a laklak-amen dagiti Pilipino gapu iti krisis a pinarnuay ti panagraira ti Coronavirus disease 2019 ket saanda latta a maldian ti kinamanaggundaway ken nakaro a kinaintresadoda iti kuarta?
Inrakurak ni Ombudsman Samuel Martires nga imbestigaranda dagiti reklamo iti anomalia iti Department of Health mainaig kadagiti nagduduma a transaksion nga adda pannakainaigna iti pannakalapped ti panagraira ti COVID-19 iti pagilian nga agtultuloy ti panagadu ti bilang dagiti agpositibo iti virus iti laksid dagiti maipakpakat a community quarantine kadagiti nagduduma a lugar iti Pilipinas.
Agtultuloy dagiti maipadpadamag a reklamo maikontra kadagiti opisial ken agserserbi iti DOH kas ti nangato unay a presio wenno overpricing iti pannakagatang dagiti personal protective equipments ken test kits a maaramat iti COVID-19 management.
Dakkel a pondo ti DOH ti maus-usar kadagitoy nga alikamen a maibilang nga “expendable” ken maminsan laeng a mausar gapu ta maibilangda a kasapulan unay ita a panawen ti national public health crisis. Iti pannakagatang dagitoy nga alikamen ket saanen a nasken nga agdalan iti kadawyan a proseso a “public bidding” ken mabalinen ti “direct negotiation” ken saanen a kasapulan ti pre-audit ti Commission on Audit gapu ta kasapulan unayen nga usaren dagiti health personnel iti panangtamingda kadagiti pasiente ken suspek a positibo iti COVID-19.
Gapu iti COVID-19 pandemic ken panagadun ti bilang dagiti agpositibo iti Pilipinas, mapapati a maab-abusar ti pannakagatang dagiti personal protective equipments ken test kits, ket adda dagiti opisial ken agserserbi iti DOH a nabenepisiaran iti masuspetsa nga anomalia.
Nabayagen a dildillawen ti publiko, uray dagiti dadduma a senador ti saan nga epektibo a wagas ti panangmanehar ti DOH iti COVID-19 kas ti kinabuntog ti pannakaiwayat dagiti test ken pannakaammo ti resultada. Nabayagen a kiniddaw da Senate President Vicente Sotto III, Senador Panfilo Lacson ken dadduma pay a senador ti panaglusulos ni Health Secretary Francisco Duque III. Ngem ipatpatangken met ni Sec. Duque a ni Presidente Rodrigo Duterte laeng ti makaikeddeng ti panagtalinaedna iti gabinete.
Umad-adun dagiti kontrobersia iti DOH mainaig iti pannakamanehar ti COVID-19 kalaksidan iti panaggatang kadagiti personal protective equipments ken test kits, ta mairaman payen ti nabuntog a panangipaay iti cash benefits kadagiti doktor, nars ken dadduma pay a health workers a pimmusay gapu iti pannakaakarda iti COVID-19. Addan dagiti kapamilia dagiti pimmusay ti agrekreklamo iti na-
ginad a pannakaproseso dagiti benefits claim para kadagiti pimmusay a kapamiliada.
Impasingked ni Pres. Duterte a maipaayan iti tumutop a cash benefits dagiti amin a health workers a pimmusay gapu iti COVID-19. Ngem adda dagiti kapamilia dagiti natay nga agrekreklamo ta saan a maproseso dagiti claims no saan a direkta a COVID-19 ti nakasurat iti death certificate a “cause of death” uray no gapu iti komplikasion ti sakit a ginubuay iti dayta a virus.
Adda dagiti agatap a dagiti agiproseso kadagiti death benefit claims dagiti natay gapu iti COVID-19 ket ibirbirokanda iti abut dagiti claims gapu iti nalimed a personal nga interesda iti maawatto a benepisio. Ngem pagliblibakan met dayta dagiti pagdalanan dagiti dokumento.
Pudno man wenno saan dagiti alegasion iti kurapsion kadagiti opisial ken agserserbi iti DOH ket dakkel a pakaupayan dagiti government health workers ta ipuspustada ti biag ken salun-atda iti sango ti peggad ti COVID-19 ngem adda met dagiti dakes a pammabasol kadagiti kakaduada a frontliners.
Maysa pay a kontrobersial mainaig iti COVID-19 ket ti maanomalia a pannakaiwaras dagiti Social Amelioration Program cash assistance kadagiti nagduduma a lugar.
Impakaammo ni Interior and Local Government Secretary Eduardo Año kabayatan iti naudi a panagtataripnongda kada Presidente Duterte ken ti Inter-Agency Task Force on the Emerging Infectious Disease a nakabukeldan iti 250 a kaso, ken 159 ti naipilan iti piskalia kontra kadagiti opisial ti barangay ken lokal a gobierno gapu kadagiti maatap a maanomalia a pannakaiwaras ti umuna a SAP cash assistance kadagiti benepisario.
Addan dagiti naipadamag a nakainaigan dagiti opisial ti barangay ken lokal a gobierno iti direkta a pannakibiangda iti pannakapili dagiti benepisario ti SAP, ken ti pannakakessay wenno pannaka-
bingay ti kantidad a naawat dagiti benepisario. Sabali pay dagiti report nga adu dagiti nawarasan iti SAP cash assistance dagiti saan a kualipikado, ngem naikkanda gapu ta mapapati nga asideg-
da kadagiti agtuturay. Kabayatan nga adu dagiti napanglaw nga agkasapulan iti ayuda dagiti saan a nakaawat iti SAP assistance.
Adda dagiti report nga adda dagiti opisial iti barangay nga inlungalongda ti pannakabingay dagiti naawat a kantidad tapno ad-adu dagiti matulongan, ngem mailabsing dayta iti paglintegan. Rumbeng a ti kantidad a pinirmaan ti benepisario nga inawatna manipud iti pannakabagi ti Department of Social Welfare and Development ket kukuana amin, saan ketdi a mabingbingay. Adda met dagiti report a naaramid ti pannakabingay wenno pannakakissay ti kantidad dagiti SAP cash assistance ta adda dagiti naikkan iti porsiento.
Nakalkaldaang nga iti laksid dagiti nagadu a pakakumikoman ken paggastosan ti gobierno iti pananglapped ti panagraira ti COVID-19, ket nagadu pay dagiti mainayon nga asikasuenda kas ti panagimbestigar ti Ombudsman, DILG ken Department of Justice kadagiti agpapaay iti gobierno a naireklamo iti nagduduma a kaso a nagramut iti public health crisis. Nagdakes a pagteng ta dagiti mairekreklamo ken maim-imbestigaran ket dagiti opisial ken agpapaay iti gobierno a natudingan a mangtulong kadagiti umili ita a panawen ti krisis.
Binilion a pondo ti nayalokar babaen ti Bayanihan to Heal as One Act nga usaren ti gobierno a panglapped ti panagraira ti COVID-19, ken maipaay nga ayuda kadagiti naparigatan unay ti kasasaadda gapu iti community quarantine. Rebbengna a naan-anay a mapatalgedan ti pannakausar ken pannakaiwaras dagitoy a pondo tapno saan laeng a masayang no ibulsa ken pagbibingayan dagiti rinuker nga agserserbi iti gobierno.


text:
Kanton ti Schwyz
Ti Schwyz (Aleman Schwyz (tulong·pakaammo)) ket maysa a kanton idiay tengnga a Suisa idiay nagbaetan ti Alpes iti abagatan, ti Danaw Lucerna iti laud ken Danaw Zurich iti amaianan, a naipatengnga ti lawlaw ken naipanaganan manipud ti ili ti Schwyz.
Daytoy ket maysa kadagiti nangbangon a kanton ti Suisa; ti Suisa a Pagalagadan nga Aleman a nagan ket, Schweiz, daytoy ket naala manipud ti nagan ti kanton, ken ti wagayway iti Suisa manipud ti bukodna nga eskudo. Para iti pakasaritaan ti nagan, kitaen ti Schwyz. Ti Suiso a Pederal a Dokumento iti Linteg ket maipakita idiay Schwyz. Ti amianan a daya ti ili ti Schwyz ket ti Einsiedeln Abbey.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Land Cover - Kantone und Grossregionen nach 6 Hauptbereichen naala idi 27 Oktubre 2017
- ^ "STAT-TAB – Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit" (online a database) (opisial a sitio) (iti Aleman ken Pranses). Neuchâtel, Suisa: Federal Statistical Office - FSO. Naala idi 17 Septiembre 2018.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kanton ti Schwyz iti Wikimedia Commons


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Addanton madadaan a pagutangan dagiti opisial ken empleado ti gobierno munisipal ditoy no kasapulanda ti kuarta, daytoy kalpasan a naaprobaran ti resolusion nga indatag ti maysa a konsehal ditoy itay nabiit.
Iti resolusion nga impila ni Konsehal Vic Rafanan, maysa a memorandum of agreement ti sumrekan ti gobierno munisipal ditoy ken ti Land Bank of the Philippines para iti pannakaipaay iti loan facility para iti livelihood a makatulong iti pinansial a kasapulan dagiti opisial ken empleado ditoy nga ili.
Kas maibatay iti resolusion, maikkan iti otoridad ni Mayor Carlos Asuncion a sumrek iti MOA iti nadakamat a bangko para iti pannakaipaay iti nasao a loan facility kadagiti opisial ken empleado.
Addaan interes a 12% ti loan nga ited ti LBP.#


text:
Taytay, Palawan
Ti Taytay ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Taytay ket nabingbingay kadagiti 31 a barbaranggay.[2]
- Abongan
- Banbanan
- Bantulan
- Batas
- Bato
- Beton
- Busy Bees
- Calawag
- Casian
- Cataban
- Debangan
- Dipla
- Liminangcong
- Maytegued
- New Guinlo
- Old Guinlo
- Pamantolon
- Pancol
- Paly (Paly Island)
- Poblacion
- Pularaquen (Canique)
- San Jose
- Sandoval
- Silanga
- Alacalian
- Baras (Pangpang)
- Libertad
- Minapla
- Talog
- Tumbod
- Paglaum
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
1Daytoy ti sao nga immay kenni Jeremias a naggapu kenni Yahweh. Immay daytoy a sao idi madama a gubgubaten ni Nebucadnesar nga ari ti Babilonia ken amin dagiti armadana, a kadduana dagiti amin a pagarian iti daga, dagiti pagarian nga iturturayanna, ken amin dagiti tattaoda, ti Jerusalem ken amin a siudad daytoy. Kastoy ti ibagbagana,
2'Kastoy ti kuna ni Yahweh a Dios ti Israel: Mapanmo ibaga kenni Zedekias nga ari ti Juda ket kunam kenkuana, “Kastoy ti ibagbaga ni Yahweh: Kitaem, dandanikon iyawat daytoy a siudad iti ima ti ari ti Babilonia. Puorananto daytoy. Saankanto a makalibas manipud iti imana, ta matiliwka ken maiyawatkanto iti imana.
3Makitanto dagiti matam dagiti mata ti ari ti Babilonia; makisaonto a mismo kenka inton mapanka idiay Babilonia.'
4Dumngegka iti sao ni Yahweh, Zedekias nga ari ti Juda! Kastoy ti kuna ni Yahweh maipanggep kenka, 'Saankanto a matay babaen iti kampilan.
5Mataykanto a sikakappia. Kas iti panangpuorda iti insenso iti punpon dagiti kapuonam, dagiti immun-una nga ar-ari ngem sika, puorandanto ti bangkaymo. Kunadanto, “Asika pay apo!” Dung-awandakanto. Imbagakon - daytoy ti pakaammo ni Yahweh.”
6Impakaamo ngarud ni Jeremias a profeta kenni Zedekias nga ari ti Juda amin dagitoy a sasao idiay Jerusalem.
7Ginubat ti armada ti ari ti Babilonia ti Jerusalem ken dagiti amin a siudad ti Juda: ti Lacis ken Azeka. Dagitoy a siduad ti Juda ket nagtalinaed a nasarikedkedan a siudad.
8Daytoy ti sao nga immay kenni Jeremias manipud kenni Yahweh kalpasan a nakitulag ni Ari Zedekias kadagiti amin a tattao idiay Jerusalem nga iwaragawagna ti pannakawayawaya:
9Masapul a wayawayaan ti tunggal maysa ti adipenna nga Israelita, lalaki ken babai. Masapul nga awanen ti siasinoman a mangtagabu iti padana nga Israelita iti Juda.
10Nagtungpal ngarud amin dagiti mangidadaulo ken tattao a nakipagmaymaysa iti tulag. Tunggal maysa ket wayawayaanna ti lalaki ken babai nga addipenna ket saanda idan a tagabuen pay. Impangagda ket pinalubosanda dagitoy a pumanaw.
11Ngem kalpasan daytoy, nagbaliw ti panunotda. Pinilitda ida nga agbalin manen a tagabu.
12Immay ngarud ti sao ni Yahweh kenni Jeremias a kunana,
13“Kastoy ti kuna ni Yahweh a Dios ti Israel, 'Siak a mismo ket nakitulag kadagiti kapuonanyo iti aldaw nga inruarko ida manipud iti daga ti Egipto, manipud iti lugar ti pannakatagabu. Dayta ket idi imbagak,
14“Iti panagleppas ti tunggal pito a tawen, tunggal maysa ket masapul a palubosanna ti kabsatna, a padana a Hebreo a nangilako iti bagina kadakayo ken nagserbi kadakayo iti las-ud ti innem a tawen. Wayawayaanyo isuna.” Ngem saandak nga impangag wenno inkaskaso dagiti kapuonanyo.
15Ita, nagbabawikayo, ket inrugiyo nga aramiden no ania ti makay-ayo iti imatangko. Nangwayawayakayo, tunggal maysa iti karrubana. Ket nangpasingkedkayo iti maysa a tulag iti sangoanak, iti balay a pakaaw-awagan ti naganko.
16Ngem kalpasanna, timmalikudkayo ken minulitanyo ti naganko; pinasubliyo iti tunggal maysa ti adipenna a babai ken lalaki, isuda dagitoy dagiti pinalubosanyo a mapan iti sadinnoman a kayatda. Pinilityo ida nga agbalin a tagabuyo manen.
17Gapu iti daytoy, kastoy ti kuna ni Yahweh, 'Dakayo a mismo ket saandak nga impangag. Rumbeng koma nga impatungpalyo ti panangwayawaya, tunggal maysa kadakayo, kadagiti kakabsatyo ken kadagiti padayo nga Israelita. Dumngegkayo! Ipatungpalko kadakayo ti pannakawayawaya - daytoy ket pakaammo ni Yahweh - pannakawayawaya a maipaay iti pannakadusa babaen iti kampilan, iti didigra, iti panagbisin, ta pagbalinenkayo a nakabutbuteng a banag iti imatang ti tunggal pagarian iti rabaw ti daga.
18Ket iyawatkonto dagiti tattao a nangsalungasing iti tulagko, a saan a nangtungpal kadagiti sao ti tulag a pinasingkedanda iti sangaonak idi nangguduada iti baka ken nagnada iti nagbaetan dagiti paset dagitoy,
19ket kalpasanna, dagiti mangidadaulo iti Juda ken Jerusalem, dagiti eunoko ken dagiti papadi, ken amin dagiti tattao iti daga ket nagna iti nagbaetan dagiti paset ti baka.
20Iyawatkonto ida iti ima dagiti kabusorda, ken kadagiti mangayat a mangkettel iti biagda. Dagiti bagida ket agbalinto a taraon dagiti billit iti tangatang ken dagiti ayup iti rabaw ti daga.
21Iwayatkonto met ni Zedekias nga ari ti Juda ken dagiti mangidadaulona iti ima dagiti kabusorda ken kadagiti mangayat a mangkettel iti biagda, ken iti ima ti armada ti ari ti Babilonia nga umay, a maibusor kadakayo.
22Kitaenyo, ngannganiakon nga mangted iti bilin - daytoy ket pakaammo ni Yahweh - ket isublikto ida iti daytoy a siudad tapno gubaten, sakupen, ken puoranda daytoy. Ta pagbalinekto dagiti siudad ti Juda a langalang a lugar ket awanto ti agnaed.'”


text:
Wikipedia:Kiddaw para iti panagsalaknib ti panid
Dagiti agdama a kiddaw para iti panangipangato ti agpang ti salaknib[urnosen ti taudan]
Pangngaasi nga ipablaak dagiti kiddaw para iti panangipangato ti agpang ti salaknib iti panid.
Dagiti agdama a kiddaw para iti panagpabassit ti agpang ti salaknib[urnosen ti taudan]
Pangngaasi nga ipablaak dagiti kiddaw para iti panagpabassit ti agpang ti salaknib iti panid.
Dagiti agdama a kiddaw para kadagiti panagurnos ti nasalakniban a panid[urnosen ti taudan]
Pangngaasi nga ipablaak dagiti kidaddw para kadagiti panagurnos ti nasalakniban a panid no ti tungtungan a panid ket nasalakniban.


text:
l. Domestic violence. Kinadamsak iti taeng wenno iti aglawlaw. Adda dagiti ubbing, agtutubo, ken uray pay dagiti nataengan kas iti nagannak wenno asideg a kabagian a pumanaw iti pagtaenganda gapu iti kinadamsak. Pumanawda iti taeng tapno laeng maliklikanda ti kinadamsak ket agpannurayda iti biag ti kalkalsada. Awanen ti sabali pay a remedioda nga agbiag no di laeng ti panagdawatda iti limos ken kaasi. Iti di agbayag, mairamandanton iti mainstream iti gimong dagiti agpalpalama.
Ta ania aya ti makunkuna a domestic violence?
a) Physical abuse – makabil, mabugbog, madangran. Saan laeng nga ubing, no di pay dagiti nataengan ken uray dagiti addaan iti sakit a pisikal ken mental. No agpatinggan ti aanusanda nga agsagaba, agpanaw dagitoy iti taeng. Saan a napateg kadakuada uray saan a masinuo ti pagturonganda, ti ad-adda a napateg ti ililiklikda iti pannakaabusoda. Iti kalkalsadada nga agtaeng ken makipulapol ken makisinninged iti kapadada. No masarakanda ti temporario nga ayat wenno permanente nga ayat, makisurotdan iti agus ti biag iti kalkalsada. No agpalpalimos ti nakikuyoganda, ditoyda metten a mangrugi ti bukod ken kabarbaro a lubongda.
b) Verbal abuse – panaglak-am dagitoy nga indibidual iti sao wenno sermon wenno unget a di pay kabaelan a tilmonen ti aso nga aggudgod. Iti verbal abuse, nakaro unay a panangimameg iti maysa nga indibidual tapno agsagaba iti makunkuna a psychological breakdown.
c) Sexual abuse. Lalo kadagiti ubbing wenno tinedier. Adun dagiti naipadamag a ti pannakaabuso iti ubing iti uneg a mismo ti taengda ti kangrunaan a rason ti panagbaliodong ti maysa nga indibidual. Ti rigatna iti amin a rigat, asideg pay kenkuana ti nagabuso. No saan nga uliteg, ama, kabsat, siuman, asideg a kabagian wenno gayyem ti pamilia. Tapno maliklikan ti maysa nga indibidual ti pannakaabusona, aglayasen daytoy. No addan iti kalkalsada ket awanen ti sabali pay a pangalaanna iti taraon, no saan a sumrek iti prostitusion, agpalimosen.
B) Gapu iti sakit a pisikal. Di makakita. Di makangngeg. Di makapagna. Di makasao. Ken dadduma pay a sakit a pisikal. Dakkel a gerret ti bilang dagiti agpalpalama a passive dagiti addaan iti sakit a pisikal. Lalo idi awan pay laeng ti aksion dagiti agrebbeng a manglimitar iti panagadu ti panagpalimos wenno agpalimos. Dakkel met nga ilgat ti simpatia dagitoy a grupo. Uray no passive dagitoy, awitda ti dakdakkel nga ilgat ti simpatia dagiti addaan iti dakkel a panagpuspuso ngem kadagiti active nga agpalpalama lalo dagiti addaan iti surat ken sobre ken agar-aramat iti religious organization ken dadduma pay a pirma ti gunglo, timpuyog wenno foundation wenno ania la ditan a rason ken panggep iti di met maawatan a lailo wenno sagpang ti intimidasion wenno pilit ken panagpursar a dawat a manglimlimo a panagpalimos.
C) Sakit a mental. Daytay adda luklukay wenno nalukayanen ti torniliona. Ketdi, ad-adda a taraon ti kasapulan dagitoy, saan ket a kuarta. Taraon ti kasapulanda. Kadagiti dadduma, lalo dagiti saan laengen a nalukay ti torniliona no di pay ket natinnagen ken saanda payen a maidasig ti nabangles nga innapuy ken agbubuot a tinapay, kayatda lattan wenno maragsakanda lattan uray ania ti ited ti maysa a tao.
D) Maamak wenno masikor nga agdepende iti maysa a pamilia, indibidual wenno grupo. Dagitoy a grupo wenno kita ti agpalpalimos induron ida ti kasasaadda iti biag. Posible a maamakda wenno masikorda nga agdepende lattan iti kakabsatda, kabagianda, pamiliada wenno grupo. Itoy a grupo, dakkel ti posibilidad a tuntuntonenda ti panagbalbaliw ti biagda ngem awananda laeng iti kapkapnekan a resources. Nupay adda dagiti makabael iti likudanda a pagsadaganda, kaykayatda nga isuda a mismo ti agsapul iti kaiyariganda a lubong iti sirok ti init. Ketdi, daytoy a grupo ti kalakaan nga ikkan iti panagbalbaliw ta dayta la ngarud ti punto ti biagda.
D) Personality breakdown. Naawananen iti namnama gapu iti kinakurapay wenno sabali pay a rason. Daydiay bimmaba ti level ti panangidasigna iti bileg ti kabaelanna ken ti dina kabaelan. No dadduma, no maawan ti pammati ti maysa nga indibidual iti kabaelanna a sumaranget iti pannubok wenno maawan ti pammatina a kabaelanna nga uloden ti bantay wenno ti idioma ni Ilokano a kabaelanna nga ipusen ti kimat sana ibalatbat iti katangriban, mairaman met a mapukaw ti naimula kenkuana a tibker lalo no nagtaud daytoy kadagiti nagannak kenkuana. Wen, dumteng met no kua ti pannakarebba ti badbaddeken ket kumpet iti ammo wenno kaunaan nga ammo ken makita a kumpetan. Kadagiti nakurang iti resourcesna ken kabaelan, isuda dagiti agtinnag nga agpalimos.
E) Pannakaisina iti pamilia. Pannakaipusing. Lalo no awanen ti sangbayanna a pamilia. Sadino pay ngarud ti papananna? Agnaed kadagiti kalkalsada. Sadino ngarud ti pangalaanna iti taraonna? Agpalama. Tuladenna dagiti makitana ken kapulpulapolna iti dayta a lubong. Apay nga adda pannakisina iti pamilia? Ania dagiti rason a maisina? Dagitoy dagiti sumagmamano a rason:
a) siguden nga ulila iti demmang ket awanen ti sabali pay a kameng ti pamiliana
b) adayo unay ti yan ti pamiliana wenno asideg a kabagianna
c) nagdisnudo nga immadayo iti pamiliana iti bukodna a rason (kas iti nadakamat iti personal)
d) simrek iti trabaho (domestiko) ket idi saanen a kabaelan ti bagina, napapanaw ket dinan kayat ti agsubli iti lugarda, posible a ti kinaawan ti pagpletena nga agawid, mabain nga agsubli, gapu iti pannakariknana a saan a nagballigi, awanen ti sublianna iti lugarda, wenno mabuteng ken adda kaamakna sadiay a sublianna, ket ti panagkatangkatangna iti kalkalsada iti temporario no di man daytoy ti permanente a kaibatoganna a langit.
(Adda tuloyna)


text:
Tawi-Tawi
Ti Tawi-Tawi ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Agwaywayas a Rehion ti Bangsamoro iti Muslim a Mindanao (BARMM). Mabigbigan dagiti ili ti Panglima Sugala ken Bongao a kas dagiti kapitolio ngem ti Bongao ti ayan ti tugaw ti gobierno.
HeograpiaUrnosen
Addaan ti Tawi-Tawi iti 11 nga ili. Kaaduan kadagiti ili ti masarakan kadagiti isla iti Purpuro ti Sulu. Dua kadagitoy, ti Mapun ken Turtle Islands ti adda iti Baybay Sulu.
Dagiti iliUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
VIGAN CITY – Opisialen a ni Vigan City Vice Mayor Ryan Luis Singson ti kandidato ti Partido Bileg iti special election para iti nabakante a puesto ti kinadiputado iti umuna a distrito ti Ilocos Sur a maangay inton Mayo 28.
Segun ken ni Gov. Luis “Chavit” Singson, ti anakna a ni Ryan ti napili dagiti dadaulo ti partido iti probinsia a kumandidato para iti puesto a binakantean ni dati a Congressman ti First District Ronald Singson a mangikarkaro iti sentensiana a makatawen ken innem a bulan iti pagbaludan iti Hong Kong gapu iti panagikutna iti maiparparit a droga.
Impalgak ti gobernador a pito a nagan ti nagpilian dagiti lider ti partido iti probinsia a pakaibilanganna, ni Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, Bokal Jerry Singson, dati a Congressman Salacnib Baterina, dati a Congressman Mariano Tajon, Mayor ti Sto. Domingo Lito Tadena ken Vice Mayor Ryan Singson ket ti anakna ti napagnunummuan ti grupo nga ibayogda a kandidato para iti special election inton Mayo 28.
Kinuna ni Singson a napagtutulagan dagiti dadaulo ti partido a suportaran ti kandidatura ti anakna iti masungad nga eleksion.
Nupay kasta, kinuna ti gobernador a no adda sabali nga agkandidato nga aggapu iti grupo, saan a maparitan daytoy agsipud ta impaganetgetna nga “addatayo iti nademokrasiaan a pagilian”.
“Ti la dawatek, agbalin koma ti eleksion a natalna, awan koma ti pammutbuteng, awan ti inuulbod tapno saan a maallilaw dagiti kaprobinsiaantayo,” kinuna ti gobernador.
Kabayatanna, nagyaman ni Singson gapu iti pannakapilina a kandidato para iti binakantean ti kabsatna a puesto.
“Dakkel a challenge kaniak daytoy tapno ad-adda pay nga agtrabahoak para kadagiti kailiak iti umuna a distrito,” kinuna ti bise mayor.
Kinuna ni Singson a no isu ti mangabak, itultuloyna nga iringpas dagiti proyekto a napanawan ti kabsatna sananto irugi dagiti bukodna a proyekto.
Indeklara ti Kamara a bakante ti puesto ti kinadiputado iti umuna a distrito ti Ilocos Sur kalpasan ti pannakayetnag ti sentensia ti Hong Kong court ken ni dati a Cong. Ronald Singson gapu iti drug trafficking.
Bayat ti kaawan ti mangibagi iti first district ti probinsia, ni pay laeng House Speaker Feliciano Belmonte ti agpapaay a caretaker.
Itay nabiit, intuding ti Commission on Elections Manila ti pannakaangay ti special election inton Mayo 28 kalpasan ti pannakaideklara iti Kamara ti panagbakante ti puesto ti umuna a distrito ti Ilocos Sur.
Iti panagkandidato ni Vice Mayor Singson a para diputado ti umuna a distrito, ni Konsehal Lourdes Baquiran ti maital-o a bise mayor ti Vigan City agsipud ta isu ti kangatuan ti nagun-od a butos iti eleksion idi 2010.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Natay ti maysa a motorista
idinto a nasugatan ti kinaluganna gapu iti panangdungpar ti
motorsikloda iti railings ti rangtay iti Barangay Laslasong ditoy nga
ili.
Natay a dagus ni Dennis Aquino, 26, baro, residente iti
Barangay San Pablo, Narvacan, Ilocos Sur ket naitaray iti ospital iti
Narvacan ni Oscar Ancheta nga inliabarna.
Iti inbestigasion ti polis, naammuan nga agpapaamianan
dagiti dua idi saan a nakontrol ni Aquino ti motorsiklo a puon ti
nangdungparanna iti railings ti rangtay ken nakatinnaganna iti nauneg
a shoulder ti kalsada.
Nagsagrap
met iti dunor iti ulo ni Ancheta.#


text:
Nalatak a Bangen ti Raw-ang
Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang ket isu ti kadakkelan a sistema ti raw-ang ti korales[1][2] a buklen dagiti sumurok a 2,900 nga agmaymaysa a raw-ang[3] ken dagiti 900 nga isla a gumay-at ti sumurok a 2,600 a kilometro (1,600 mi) iti kalawa ti agarup a 344,400 kuadrado kilometro (133,000 sq mi).[4][5] Ti raw-ang ket mabirukan idiay Baybay Coral, idiay aplaya ti Queensland, Australia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ UNEP a Sentro ti Panangimatonan ti Konserbasion (1980). "Nasalakniban a Luglugar ken Tawid ti Lubong – Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tawid a Lugar ti Lubong". Departamento ti Enbironmento ken Tawid]. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 11 Mayo 2008. Naala idi 14 Marso 2009.
- ^ "Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Pateg ti Tawidan ti Lubong". Naala idi 3 Septiembre 2008.
- ^ Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Lugar a Tawid ti Lubong ket 348,000 km kuadrado, ket adda dagiti 2900 a raw-ang. Nupay kasta, daytoy ket saan a mangiraman kadagiti raw-ang a mabirukan idiay Lingsat Torres, nga adda dagiti nakarkulo a kalawa ti 37,000 km kuadrado ken mabalin nga adda ti 750 a raw-ang ken dagiti baknad. (Hopley, p. 1)
- ^ Fodor's. "Pagsurotan a Panagbaniaga ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang". Naala idi 8 Agosto 2006.
- ^ Departamento ti Enbironmento ken Tawidan. "Panagrepaso ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tignay ti Marino a Parke Marine ti 1975". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 18 Oktubre 2006. Naala idi 2 Nobiembre 2006.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hopley, David; Smithers, Scott G.; Parnell, Kevin E. (2007). Ti Heomorpolohia ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang: panagrang-ay, dibersidad, ken panagbalbaliw. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-85302-8.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nalatak a Bangen ti Raw-ang iti Wikimedia Commons