text:
Sinalakniban Ida ni Jehova iti Anniniwan ti Bambantay
ITI MAYSA nga agsapa, rimmuar ti maysa a babai iti balayna ket nakitana ti maysa a pakete iti sango ti ridaw. Pinidutna sa kimmita iti aglawlaw, ngem awan nakitana a tao iti kalsada. Adda la ketdi nangitulod iti dayta iti napalabas a rabii. Siniripna ti linaon ti pakete ket sidadaras a simrek sa inrikepna ti ridaw. Apay? Maiparparit ngamin ti literatura ti Biblia a naiyeg kenkuana! Inarakupna ti pakete ket siuulimek a nagkararag, nga agyamyaman ken Jehova iti dayta a nakapatpateg a naespirituan a taraon.
Kasta ti mapaspasamak idiay Germany idi dekada ‘30. Idi nagturay dagiti Nazi idi 1933, naparitanen ti trabaho dagiti Saksi ni Jehova iti kaaduan a paset ti pagilian. “Kombinsidokami a saan a malapdan ti linteg ti tao ti pannakaiwaragawag ti mensahe ken nagan ni Jehova,” kinuna ni Richard Rudolph, a nasuroken a 100 ti tawenna ita. * “Dagiti literatura ti Biblia ket napateg a katulonganmi iti panagadal ken iti ministerio. Ngem saan idi a nalaka ti maaddaan kadagita gapu ta maiparparit. Dimi ammo no kasano nga agtultuloy ti trabaho.” Napanunot ni Richard idi agangay a mabalinna ti tumulong tapno maited dagita a literatura kadagiti kakabsat iti nagpaiduma a pamay-an—babaen kadagiti anniniwan ti bambantay.—Uk. 9:36.
ITI DESDES DAGITI MANAGIPUSLIT
No agpasurongka manipud iti Karayan Elbe (wenno Labe), madanonmo ti Higante a Bambantay (Krkonoše) nga adda iti agdama a pagbedngan ti Czech Republic ken Poland. Nupay agarup 1,600 metro (5,250 pie) laeng ti katayag dagitoy a bambantay, innem a bulan a maabbungotan dagiti pantokda iti agingga iti 3 metro (10 pie) a niebe. Gapu iti agbaliwbaliw a paniempo, mabalin a mayaw-awan dagiti ag-hiking gapu iti napuskol nga angep a giddato a mangabbong kadagiti pantok.
Iti ginasgasut a tawen, daytoy a kabambantayan ti nagserbi a pagbedngan iti nagbabaetan dagiti probinsia, pagarian, ken pagilian. Gapu ta narigat a patroliaan, dayta ti nagbalin a ruta ti adu nga agipuspuslit iti nadumaduma a bambanag. Idi dekada ‘30, ti Higante a Bambantay ti nagbalin a pagbedngan ti Czechoslovakia ken Germany. Daytoy a dati a ruta dagiti agipuspuslit ti nagdaliasatan dagiti natured a Saksi a mangitulod kadagiti nagpateg a literatura ti Biblia manipud kadagiti lugar a saan a maiparit dagita. Maysa kadakuada ti agtutubo idi a ni Richard.
NARISGO A “HIKING”
“Iti kada ngudo ti lawas, mapankam iti kabambantayan a nagrupo-grupo iti sagpipito wenno ad-adu pay a kaslakam ag-hiking,” malagip ni Richard. “Agarup tallo nga oras a lasatenmi ti kabambantayan manipud Germany agingga iti Špindlerův Mlýn”—maysa a nalatak a pagpasiaran nga agarup 16.5 kilometro (10 milia) ti kaadayona iti Czechoslovakia. Kadagidi nga aldaw, adu a German ti agnanaed iti dayta a lugar. Karaman kadakuada ti maysa nga agtrabtrabaho iti rantso nga immanamong a tumulong kadagiti kakabsat. Ikargana dagiti kinarton a literatura iti kareson a guyoden ti kabalio a gagangay a paglugluganan dagiti bakasionista. Alaenna dagiti literatura iti kabangibang nga ili, a naiyeg sadiay babaen iti tren manipud Prague. Iyawidna dagita sa idulinna iti kamarin a pagipempenan ti garami agingga nga alaen dagiti kakabsat tapno itulodda iti Germany.
Intuloy ni Richard: “No makadanonkamin iti dayta a rantso, punnuenmi [iti literatura] dagiti backpack-mi, a nadisenio a pagawit iti nadadagsen a karga. Agarup 50 kilo (100 libra) ti awiten ti tunggal maysa kadakami.” Tapno awan ti makadlaw, agdaliasatda iti rabii, a mangrugida apaman a lumnek ti init sa sumangpetda sakbay a sumingising ti init. Ni Ernst Wiesner a maysa idi a manangaywan iti sirkito iti Germany, inladawanna ti dadduma a pamay-an a panagannadda: “Umuna ti dua a kabsat a lallaki, ket no adda masabatda, dagus a signalanda dagiti sumarsaruno a kakaduada babaen iti plaslait. Iti kasta, aglemmeng iti kasamekan dagiti kakabsat a mangaw-awit iti nadadagsen a backpack a naud-udi iti agarup 100 metro [328 pie] agingga nga agsubli dagiti dua a kakabsat ket ibagada ti password, a linawas a mabaliwan.” Ngem saan laeng a dagiti German a polis a nakauniporme iti asul ti pagannadanda.
“Maysa a rabii, adu ti inasikasok,” malagip ni Richard, “isu a naud-udiak a napan iti Czechoslovakia. Nakasipsipnget ken naangep idi sa agtudtudo pay, ket kumkumterak a magmagna gapu iti lamminko. Nayaw-awanak iti kakaykaywan, ket sumagmamano nga oras a binirbirokko ti dalan. Adu kanon nga agha-hiking ti natay gapu iti kasta a rason. Sako la nakita dagiti kakabsat idi agsublidan iti parbangon.”
Iti agarup tallo a tawen, daytoy a grupo ti natutured a kakabsat linawas a dinaliasatda ti kabambantayan. No tiempo ti lam-ek, agdaliasatda babaen ti ski wenno pasagad. No dadduma, adda dagiti grupo a buklen ti 20 a kakabsat nga agdaliasat iti beddeng bayat ti aldaw, a lumasatda kadagiti desdes a pagpagnaan dagiti ag-hiking. Tapno agparang a kasla mapanda laeng ag-hiking, kumuyog ti sumagmamano a kakabsat a babbai. Dadduma kadakuada ti agpasango ken mangipallangatok kadagiti kallugongda no madlawda nga adda peggad.
Ania ti mapasamak no nakaawiden dagiti paraitulod manipud agpatnag a panagdaliasatda? Dagus a maiwaras dagiti literatura. Kasano? Mayimpake dagitoy a publikasion a kasla sabon sa maipan iti estasion ti tren iti Hirschberg. No nakadanonen dagita iti nadumaduma a paset ti Germany, sililimed nga itulod dagiti kakabsat a lallaki ken babbai kadagiti kapammatianda kas nailadawan iti rugi daytoy nga artikulo. Gapu ta agkokonektar daytoy a nalimed a sistema ti panagiwaras, napeggad no adda maduktalan a paraitulod. Maysa nga aldaw, nasukalan daytoy a nalimed a panagiwaras.
Idi 1936, naduktalan dagiti autoridad ti maysa a pakaipomponduan dagiti literaturatayo iti asideg ti Berlin. Karaman kadagiti nasarakan sadiay ti tallo a pakete a manipud Hirschberg a saan nga ammo no asino ti naggapuanna. Ngem inadal dagiti polis ti estilo ti surat kadagiti pakete ket natuntonda ti maysa a kameng ti grupo nga agipuspuslit ket inarestoda. Di nagbayag, naaresto ti dua pay a suspek, a pakairamanan ni Richard Rudolph. Gapu ta inako dagiti natiliw a kakabsat nga isuda ti responsable iti dayta, naitultuloy idi agangay ti pannakaitulod dagiti literaturatayo nupay nagbalinen a narisrisgo.
TI MAADALTAYO
Dagiti nai-backpack a publikasion a naidaliasat iti Higante a Bambantay ti kakaisuna a literatura ti Biblia a maaw-awat idi dagiti German a Saksi. Ngem saan laeng a ti Higante a Bambantay ti nakaidaliasatan dagita a literatura. Agingga idi 1939, idi sinakup dagiti German ti Czechoslovakia, adda met dagiti kasta a ruta iti beddeng dayta a pagilian. Iti dadduma pay a pagilian a kabeddeng ti Germany, kas iti France, Netherlands, ken Switzerland, inrisgo met dagiti Saksi ti biagda tapno laeng maipaayanda dagiti maidaddadanes a kapammatianda iti naespirituan a taraon.
Kaaduan kadatayo ita ti makaala iti umdas a kaadu ti kasapulantayo a literatura ti Biblia ken magun-odantayo met dagita iti nadumaduma a pormat. No mangalaka iti baro a publikasion iti Kingdom Hall wenno ag-download-ka iti Web site a jw.org, panunotem koma dagiti trabaho a nainaig iti pannakaaramid ken pannakaidanon dayta kenka. Nalabit saan a kas kapeggad ti panagdaliasat iti rabii iti pantok ti bambantay a naabbungotan iti niebe, ngem sigurado a nagsakripisio ti adu a kapammatiantayo a nangaramid iti dayta ta kayatda ti agserbi kenka a naimpusuan.
^ par. 3 Agserserbi idi ni Richard iti Kongregasion ti Hirschberg iti rehion ti Silesia. Ti siudad ti Hirschberg ket maawagan itan iti Jelenia Góra iti makin-abagatan a laud a Poland.


c: text/html

text:
NADISENIO KADI?
Dagiti Neuron ti Dudon a Sensitibo iti Garaw
UMAKAR dagiti pinangen a dudon nga umabut iti “80 a milion a dudon kada kilometro kuadrado.” Nupay kasta, saanda nga agdidinnungpar. Ania ti sekretoda?
Usigem: Iti tunggal likudan ti dua a komplikado a mata ti dudon, adda neuron a sensitibo iti garaw a maaw-awagan iti lobula giant movement detector (LGMD). No kasla adda dandanin madungpar ti dudon, paggarawen dagita a neuron dagiti payak ken sakana tapno dagus nga aglisi. Kinapudnona, maminlima a naparpartak ti panaglisina ngem iti panagkirem ti mata.
Gapu iti nadiskobre dagiti sientista maipapan kadagiti mata ken neuron ti dudon, nakaaramidda iti sistema a nai-program iti kompiuter a makatulong iti sinan lugan a robot a mangdetek ken aglisi iti sumungsungad a bambanag, uray no din kasapulan nga agusar iti komplikado a radar wenno infrared detector. Daytoy a teknolohia ket us-usaren dagiti managsirarak kadagiti lugan tapno makabitanda dagita iti napartak ken umiso a sistema ti pangalerto (warning system). Iti kasta, maksayan ti posibilidad ti panagdidinnungpar. “Nakaad-adu ti masursurotayo iti bassit nga insekto a kas iti dudon,” kinuna ni Propesor Shigang Yue iti University of Lincoln iti United Kingdom.
Ania ti makunam? Babaen kadi iti ebolusion a timmaud dagiti neuron ti dudon a sensitibo iti garaw? Wenno nadisenio dagita?
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Apay a Mamati iti Dios ti Maysa a Diseniador iti Robot
Ibaga ni Propesor Massimo Tistarelli no apay a saanen a mamati iti ebolusion.
Talaga Kadi nga Adda Dios?
Adda lima a nabileg nga ebidensia ti Biblia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ania ti Makuna a Kingdom Hall?
Saludsod Dagiti Agbasbasa
Ania ti Makuna a Kingdom Hall?
▪ Ti Kingdom Hall ket maysa a balay a pagdayawan nga us-usaren dagiti Saksi ni Jehova para kadagiti narelihiosuan a taripnong. Iti intero a lubong, adda pinullo a ribu a maus-usar a Kingdom Hall. Kada lawas, nasurok a 105,000 a kongregasion dagiti Saksi ni Jehova ti agtataripnong kadagita a pasdek.
Iti tunggal Kingdom Hall, maang-angay dagiti programa ti panagadal iti Biblia ken dagiti palawag. Kaaduanna nga adda plataporma a pagtakderan dagiti mangikondukta kadagiti gimong. Gagangay a makalaon ti Kingdom Hall iti 100 agingga 300 a katao. Mabalin nga adda pay maysa wenno dua a babassit a kuarto a pagadalan, opisina, ken bassit a libraria a naglaon kadagiti literatura a naibatay-Biblia ken dadduma pay a reperensia a mabalin nga usaren para iti panagsukimat ti asinoman a miembro ti kongregasion.
Nupay kasta, awan ti makitam iti Kingdom Hall nga aniaman a narelihiosuan a simbolo ken bambanag a gagangay a makitam kadagiti simbaan ti Kakristianuan. Awan dagiti altar, imahen, wenno krus a nakadispley. Apay? Patien dagiti Saksi ni Jehova a ti panagusar kadagita a banag ket maikontra iti bilin ti Biblia a “pagtalawanyo ti idolatria.” (1 Corinto 10:14; Juan 4:24) Adu dagiti simbaan ken templo a naarkosan kadagiti nalabor ken nagarbo a dekorasion. Maisupadi iti dayta, simple ken praktikal ti disenio dagiti Kingdom Hall. Ti napateg ket saan a ti mismo a pasdek no di ket dagiti mangngegan a pannursuro a naibatay iti Biblia.
Apay a naawagan iti Kingdom Hall? Dagiti panagtataripnong iti Kingdom Hall ket naipamaysa kadagiti pannursuro iti Biblia ken iti mensahe maipapan “ti pagarian ti Dios” a dayta ti tema ti ministerio ni Jesus. (Lucas 4:43) Isu a ti awag a Kingdom Hall, a napagnunumuan idi 1930 ket maitutop a mangdeskribir iti panggep dagita a pasdek—ti pannakaitandudo ti pudno a panagdayaw ken sentro ti pannakaikasaba ti “naimbag a damag ti pagarian.” (Mateo 24:14) Saan ngarud a maus-usar ti Kingdom Hall a pagnegosioan ken pakaangayan ti sosial nga aktibidad wenno panaglinglingay. Amin a pondo para iti pannakaibangon ken pannakamantener ti Kingdom Hall, agraman ti panangsuportar iti trabaho a panangasaba iti sangalubongan ket agtaud iti boluntario a donasion. Awan ti panagkolekta. Imbes ketdi, adda permanente a kahon a pangipisokan iti donasion ti siasinoman a mayat nga agdonar.
Agpapada ti usar dagiti Kingdom Hall iti intero a lubong, ngem agduduma ti kadakkel ken disenioda. Agpannuray ti disenio iti magun-odan a materiales, klima, ken pinansial a kasasaad dagiti Saksi ni Jehova iti maysa a lugar. Ladrilio, kayo, ken bato ti nausar iti dadduma a pasdek. Adda met dagiti awan ti didingna wenno nadidingan kadagiti kawayan ken naatepan iti pan-aw.
Kanayon a maabrasa dagiti bisita a tumabuno kadagiti gimong iti aniaman a Kingdom Hall. (Hebreo 10:25) Kinapudnona, para iti publiko, adda maang-angay a linawas a palawag a naipamaysa iti naibatay-Biblia a tema a paginteresan ti amin a bisita ken dagiti regular a miembro ti kongregasion. Apay a dimo padasen ti bumisita iti Kingdom Hall iti lugarmo?
[Ladawan iti panid 31]
Malawi, Africa
[Dagiti Ladawan iti panid 31]
England, Great Britain


text:
Panagsubli
Panagsubli. Saan pay a nalpas ti amin. Awan ti duadua. Panagsubli a buyog ti isem. Wen, nagsubliak ken makasuratak manen, Isu daytoy ti ragsak. Isu daytoy ti isem.
Kalpasan ti panaginana, ta maibilang met paginana, agsubli manen toy pluma. Apagbiit laeng nga inana. Apagbiit laeng.
Nupay saan a naan-anay a kukua amin a gundaway ken paniemmo, ken saan a naan-anay amin a tignay, adda ketdi ti marikna a ragsak. Nakasubliak!
Agsuratak manen. Uray no katukad ti saggaysa a tulnek ti di nakairuaman a takiag, mabalin latta. Nasken a sublian sigud a nakairuaman, ti panagsurat. Nasken a sublian ti amin. Ti panagsubli ket panangisubli ti sigud a rikna. Ti sigud a nakairuaman.
Agsubli iti aramid. Ti rason nga isu ti ragsak. Ti amin. Nupay saan a kukua ti ar-aramiden no di ket nakaikomitan wenno pagubbogan ti ragsak. Iti dayta punto, ngata a, a nakita dagiti physical therapist a puon iti nadaras a ragsak ken ganaygay. Ta asino met ti di maragsakan a makasubli iti sigud nga aramid? Amin ket adda ti pagubbogan ti ganaygay. Ket iti biang, isu dayta ti panagsurat.
Kalpasan ti didigra, a di napakpakadaan, adtoy manen ti panagsubli. Panagsubli nga agsurat. Panagsubli nga umisem. Panagsubli nga agkatawa…
Diak koman kayat a ti agsubli. Naimas koman ti aginana wenno iladaw pay ti panagsubli. Ngem no agpampanunotak, kasapulak a unay iti innak panagsubli. Kasapulan nga isubli ti sigud, ti dati, ti nakairuaan uray no in-inut iti panangaramid kadaytoy.
Madama pay laeng ti nasged a therapy, ti panangsubli ti naan-anay a nakem ken panunot kalpasan ti apagbiit nga inda panaginana, sangkasaon dagiti thepistko nga agur-uraydan – ti pluma, dagiti pangted, isu amin a naidisso.
Saan a nagayatan ti napasamak. Impanko amin dagiti banag a panangliklik ken pananglisi ngem adda latta ti nagkamtodan. Adda latta ti panagliway a di nakita ken naimuri. Ket ti napasamak, paset amin, ti pannakaturog, panaglibay, pagliway ti salun-at.
Ngem dipay naladaw ti amin. Nasken ti panagsubli. Agsurat agingga kabaelan.
Nabayag met nga inannadak ti bagik, no isu ti masao, ngem adda latta ti panagpatingga ti amin. Saan amin nga ar-aramiden ket husto. Dumteng met ti panagriro. Ta no di koma nagriro, di koma met napasamak ti panaginana. Sa la ammon ti pagbiddut no adda a lak-amen ti babak. Sa la ammon no dumtengen. Adda a talaga ti pannakaitikleb, ti pannakadaleb iti kapanagan, ti panagpanunot iti sabali manen a gundaway tapno bamangon, magna, wenno tumaray tapno agtultuloy latta ti sikolo agingga ti maudi a pannakaawag, tapno isun ti agnanayon a panaginana…
Napasamak ti napasamak. Agingga iti agdama, madama pay laeng ti rekober. madama pay laeng ti lagip – dayta lagip a nasken a mapasubli. Isu a nasken iti panagsubli. Isu a nasken ti panagsurat.
Lagip. Nagpateg ketdin. Kasano ti panangisubli ti lagip? Kasano nga isubli ti memoria?
Manipud iti naan-anay ken kompleto a panagpampanunot, nagsubli datao iti panagmalanga ken di pannakausig ti maar-aramid ken ar-aramiden. Manipud iti saan a pannakabangon, saan a pannakunail, pannakasao, pannarikna ti nasayaat, panangammo ti mapaspasamak iti aglawlaw, ken aminen, itan, makuna nga in-inut ti inda panagsubli.
Iti saan a pannakakunail, ammokon a bunga ti sagsagrapek a pannubok. Ket iti kasulinekan a suli ti panunot, nasken ti innak panagsubli. Nasken nga agsubliak. Ania koma no saan a makarikna ti kagudua paset ti bagi? Adda pay met ti kagudua. Saan a dayta saan a pannakarikna ti importante, no di ket ti panagtignay. Kas kuna dagiti naistrok, walo agingga iti sangapulo ket innem a bulan ti palabasen santo agsublida iti rikna. Ket uppat a bulan pay laeng ti napabas. Kas balakad dagiti therapist, awan sabali nga aramiden no di gunay, gunay, gunay, gunay…
Ket adtoyak ngarud. Kalpasan ti uppat a bulan, iti laksid nga adda ti depekto, nasken ti panagtignay. Awan iti libro ti di pannakarikna, ta ti nasken, ti panagtignay sakbay nga agtangken ken agpukaw dagiti urat. Isu a nasken a maisubli dagiti urat, ti lasag, ti memoria, ti amin sakbay a mapukaw kaniak.
Iti innem a tawen nga innak panagsursurat ti maipapan iti salun-at, namin-adu a daras a ginandatko a padasen a suraten ti maipapan iti therapy ngem namin-adu met a daras a diak nagballigi a nangbirok iti nagkaysa a pangrugian, wenno pangigibusan. Nalawa unay ket kasapulan iti naan-anay a panagamiris ti kakasaad ti pasiente, ti kabaelanna a mayataday iti kasasaadna. Isu nga awan ti maymaysa a programa ti tunggal pasiente malaksid iti normal a proseso. Kalpasan ti nabayag a panagpampanunot, lipatkon a suraten. Ditanan…
Linipatkon a suraten, ngem gayam, maisuratda iti dana ti biag, nga isuda a mismo ti mangited ti adal ken pannursuro no diman mangted leksion.
Ngarud, adtoyak manen. Agsuratak manen!
Tuesday, May 05, 2009
Panagsubli
Panagsubli
4 comments:
- sherma said...
-
Welcome back, Manong Jim! Its so nice to have you back.
Tuloy, tuloy, tuloy latta ti biag, Manongko.
God bless you.
- 8:44 PM
- Ka Iddo said...
-
Sher, thank you adingko. pasensya ta ita laeng a mangrugi datao nga agrekober... ngem napintas ti agsubli... diak koma agsurat pay a, ngem paset ti recovery program ti panagsubli iti sigud nga aramid... bay-am ta agsuratakto bilingual pen...
- 11:04 AM
- Ka LOren said...
-
Naragsak a Panagsubli, Ka Iddo!
Ne ay, 'wan metten aya, kunkunak laengen. Diak met ammo no sadino ti pangpasiarak kenka, Kakang, no Sual, Narvacan, Baguio?
Binay-annak metten aya iti panagrusingko kunkunak man, hay.
Agyamantay' ngarud iti Dios, Ka Iddo.
In-innayad laeng a ngarud...
- 3:16 PM
- Ka Iddo said...
-
Agyamanak unay Ka Loren. Iti Baguio ti yanko. Kalpasan ti therapy iti uneg ti tallo a bulan, napanakon sadiay Narvacan agpungar. Makabulan. Itan, nagsubliak manen ditoy Baguio.
Inggunamgunam dagiti therapist (da April ken Marvin) a subliakon ti sigud nga aramidko. Isu nga ikarkarigatak nga aramiden. Ken mayat nga agpaysu, sika, saanak a maboring!
WEN, surat manen!
- 7:43 PM


text:
SUHETO ITI AKKUB
No Kasano ti Agbalin a Nasayaat nga Ama
“Ania ti nagkurangak?” Dayta a saludsod ti mangburburibor ken Michael * a taga-South Africa. Inkagumaanna ti agbalin a nasayaat nga ama ngem kada malagipna ti nagrebelde nga anakna nga agtawen iti 19, mapanunotna no adda ngata nagkuranganna.
Iti sabali a bangir, kasla naballigi nga ama ni Terry a taga-Spain. Kuna ti anakna a ni Andrew: “Adu kadagiti malagipko maipapan ken Tatang idi ubingak ket ti pannakiay-ayam ken panangipasiarna kaniak ken idi ibasbasaannak. Pinagbalinna a makaparagsak ti panagsursuro.”
Kinapudnona, saan a nalaka ti agbalin a nasayaat nga ama. Ngem adda dagiti kangrunaan a prinsipio a makatulong. Napaneknekan ti adu nga amma a nabenepisiaranda ken ti pamiliada idi sinurotda ti sirib a masarakan iti Biblia. Usigentayo ti dadduma kadagiti praktikal a balakad ti Biblia a makatulong iti amma.
1. Iwayaam ti Pamiliam
Kas ama, kasano nga ipakpakitam iti annakmo a napategda kenka? Sigurado nga adu ti ar-aramidem agpaay kadakuada agraman ti panagsakripisiom a mangtaraon ken mangipaay kadakuada iti nasayaat a pagtaengan. Dimo la ketdi aramiden dagita no saanda a napateg kenka. Ngem no awan ti umdas a panawenmo kadakuada, nalabit panunotenda a napatpateg kenka ti dadduma a banag a kas iti trabahom, gagayyemmo, wenno pagpalpaliwaam.
Kaano a rumbeng a rugian ti ama ti mangbusbos iti panawen kadagiti annakna? Mangrugi ti kinasinged ti ina iti anakna bayat nga isiksikogna pay laeng. Mabalin a makangngegen ti sikog uray no agarup 16 a lawas pay laeng dayta. Iti dayta a tiempo, mabalin metten a makisinninged ti ama iti di pay naipasngay nga anakna. Mabalinna a denggen ti pitik ti puso ti anakna, riknaen ti kugtarna, makisarita kenkuana, ken kantaan.
Prinsipio ti Biblia: Idi panawen ti Biblia, dagiti amma a mismo ti aktual a mangisuro kadagiti annakda. Naiparegta kadakuada a mangbusbosda iti panawen kadagiti annakda kas ibatad ti Deuteronomio 6:6, 7: “Dagitoy a sasao nga ibilbilinko kenka ita nga aldaw addadanto ita pusom; ket masapul nga iyukuokmo ida iti anakmo ken sawem ti maipapan kadagita no agtugawka iti balaymo ken no magnaka iti dalan ken no agiddaka ken no bumangonka.”
2. Dumngegka a Naimbag
Tapno epektibo ti pannakikomunikarmo iti annakmo, nasken a dumngegka a naimbag. Masapul a sursuruem ti dumngeg a di agung-unget.
No ammo ti annakmo nga alistoka a makaunget ken mangkritikar, dida maitured nga ibaga kenka ti riknada. Ngem no kalmadoka a dumngeg, ipakpakitam a talaga a maseknanka kadakuada. Iti kasta, ad-adda nga ibagada kenka dagiti pampanunoten ken rikriknada.
Prinsipio ti Biblia: Ti praktikal a sirib a masarakan iti Biblia ket napaneknekan a makagunggona iti adu nga aspeto ti inaldaw a panagbiag. Kas pagarigan, kuna ti Biblia: “Tunggal tao masapul a nasiglat no iti panagdengngeg, nainayad no iti panagsao, nabannayat no iti panagpungtot.” (Santiago 1:19) No suroten dagiti amma daytoy a prinsipio ti Biblia, nasaysayaat ti pannakikomunikarda kadagiti annakda.
3. Siaayat a Mangdisiplina ken Mangkomendarka
Uray no madismaya wenno makaungetka, ipakita koma ti panangdisiplinam nga ay-ayatem ti anakmo ken maseknanka iti agpaut a pagimbaganna. Karaman iti dayta ti panangbalakad, panangkorehir, panangisuro, ken panangdusa no kasapulan.
Mas epektibo met nga amang ti disiplina no kanayon a komendaran ti ama dagiti annakna. Kuna ti nagkauna a proverbio: “Kas kadagiti mansanas a balitok kadagiti kitikit a pirak kasta ti sao a naisao iti umiso a tiempona.” (Proverbio 25:11) Makatulong ti komendasion tapno mapatanorda ti nasayaat a personalidad. Masursuroda ti agtalek iti bagida no komendaran ken ipatpateg ida dagiti nagannakda. No mangbirok ti ama kadagiti gundaway a mangkomendar kadagiti annakna, matulonganna ida a maaddaan iti kompiansa iti bagida ken maparegtana ida a kanayon a mangikagumaan a mangaramid iti umiso.
Prinsipio ti Biblia: “Dakayo nga amma, dikay rurruroden ti annakyo, tapno saan a maupay ti riknada.”—Colosas 3:21.
4. Ayatem ken Raemem ni Baketmo
Ti panangtrato ti asawa a lalaki iti asawana ket sigurado nga adda epektona kadagiti annak. Kuna ti maysa a grupo dagiti eksperto iti panangpadakkel iti annak: “Maysa kadagiti kasayaatan a maaramidan ti ama kadagiti annakna ket ti panangrespetona iti inada. . . . No agrinrinnaem ti ama ken ina ket makitkita dayta ti annakda, maparagsakda ida ken maipariknada ti ayatda.”—The Importance of Fathers in the Healthy Development of Children. *
Prinsipio ti Biblia: “Assawa a lallaki, itultuloyyo nga ayaten dagiti assawayo . . . Ayaten koma ti tinunggal maysa kadakayo ti asawana a babai a kas ti panagayatna iti bagina.”—Efeso 5:25, 33.
5. Iyaplikarmo ti Praktikal a Balakad ti Dios
Dagiti amma nga adda naimpusuan a panagayatda iti Dios ket makaipaay kadagiti annakda iti kapatgan a tawid—ti nasinged a relasion iti nailangitan nga Amada.
Kalpasan ti pinullo a tawen a panagregget a mangpadakkel iti innem nga annakna, kastoy ti naawat a surat ni Antonio a maysa kadagiti Saksi ni Jehova manipud iti maysa kadagiti annakna a babbai: “Dear Papa, Kayatko ti agyaman iti panangpadakkelyo kaniak a mangayat ken Jehova a Dios, iti padak a tao, ken iti bagik—kayatko a sawen, ti panangpadakkelyo kaniak nga agbalin a nasayaat a tao. Impakitayo nga ay-ayatenyo ni Jehova ken maseknankayo kaniak. Pagyamanan iti panangipangpangrunayo ken Jehova ken iti panangtratoyo kadagiti annakyo kas sagut ti Dios!”
Prinsipio ti Biblia: “Masapul nga ayatem ni Jehova a Diosmo buyogen ti isuamin a pusom ken isuamin a kararuam ken isuamin a bikasmo. Ket dagitoy a sasao nga ibilbilinko kenka ita nga aldaw addadanto ita pusom.”—Deuteronomio 6:5, 6.
Nalawag a malaksid iti lima a punto a nadakamaten, adda pay dagiti makatulong iti panagbalin nga ama. Kinapudnona, uray no ikagkagumaam ti agbalin a nasayaat nga ama, dikanto pulos makapagbalin a perpekto nga ama. Ngem no nadungngo ken balanse ti panangyaplikarmo kadagita a prinsipio, talaga a posible nga agbalinka a nasayaat nga ama. *
^ par. 3 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.
^ par. 19 Uray no nagsina wenno nagdiborsion ti agassawa, sumayaat ti relasion dagiti annak iti inada no nadayaw latta ti panangtrato ti ama iti inada.
^ par. 25 Para iti kanayonan a tulong iti biag ti pamilia, kitaem ti libro a Ti Sekreto ti Kinaragsak iti Pamilia a magun-odan iti Web site a www.jw.org/ilo.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Matulongannak Kadi ti Biblia a Maaddaan iti Naragsak a Pamilia?
Ti nasayaat a balakad ti Biblia ket nakatulongen iti adu a lallaki ken babbai tapno maaddaanda iti naragsak a pamilia.


text:
Papa Valentin
Ni Papa Valentin (iti Latin: Valentinus) ket nabutosan a kas ti papa para iti nabiit laeng a panawen idi 827.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mann, Horace K., Dagiti Biag dagiti Papa iti Nasapa Tengnga a Panpanawen, Tomo II: Dagiti Papa idi Las-ud ti Carolingia nga Imperio, 795–858 (1906)
- DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., Ti Kompleto a Pakasaritaan dagiti Papa iti Roma, manipud kenni san Pedro, ti Umuna nga Obispo aginggan akenni Pio ti Maikasiam (1857)
- "Papa Valentin" iti 1913 a Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Valentin iti Wikimedia Commons


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Kayatko idin nga isardeng ti agserbi iti Dios
Martín Paredes
NAYANAK 1976
NABAUTISARAN 1991
ABABA A PAKASARITAANNA Agad-adal iti kinapadi idi naammuanna ti kinapudno. Sipud idin, adu ti natulonganna nga agbalin a pudno nga agdaydayaw.
DIMMAKKELAK iti pamilia a napeklan a Katoliko ket kayatda nga agbalinak a padi. Idi agtawenak iti 12, nangalaak iti tallo a subject a papadi ti mangisursuro. Idi 1990, naimbitaranak nga agadal iti maysa kadagiti kasayaatan a seminario iti pagilian. Agtawenak idi iti 14.
Alisto ti panagrang-ayko ket ibagbagada a no itultuloyko, nalabit agbalinakto nga obispo. Ngem nadismayaak. Imbes nga adalenmi ti Biblia, pilosopia ti tao ti ad-adalenmi. Maysa pay, naigamer iti immoralidad dagiti papadi. Idi siakon ti agbalin a puntiria ti seksual a panangabusoda, kayatko idin nga isardeng ti agserbi iti Dios.
Iti dayta a tiempo, adda agassawa a misionero a nakasarita ti accountant ti seminario ket inikkanda iti libro a Dagiti Saludsod nga Iyimtuod ti Agtutubo—Dagiti Sungbat nga Epektibo. Binulodko ken binasak ti intero a libro. Kinunak iti bagik, ‘Daytoy ti sapsapulek.’ Pinanawak ti seminario ket nakipagadalak kadagiti Saksi ken rinugiak ti makigimong. Walo a bulan kalpasanna, nabautisaranak idi Hulio 1991. Nag-regular pioneer-ak ket idi agangay, nagkasarkami ken María a maysa met a payunir. Nagserbikami kas special pioneer manipud 2006. Imbes nga agsardengak nga agserbi iti Dios, kaykayatkon ti tumulong kadagiti tattao a mabisin iti kinapudno tapno agbalinda a pudno nga agdaydayaw kenkuana.


text:
Naipakaammo ti Nagan ti Dios iti Lenguahe a Swahili
“Swahili.” Para iti adu, dayta a lenguahe ipalagipna ti buya ti Africa ken ti adu nga atap nga animal nga agdakdakiwas iti karuotan ti Serengeti. Ngem ad-adu pay ti maammuantayo iti lenguahe a Swahili ken dagiti tattao nga agus-usar iti dayta.
SWAHILI ti lenguahe nga us-usaren ti agarup 100 a milion a tattao iti 12 a pagilian manipud sentral ken makindaya nga Africa. * Dayta ti lenguahe ti adu a nasion kas iti Kenya, Tanzania, ken Uganda. Dayta ti lenguahe dagiti tattao kadagiti pagilian nga adda iti aglawlawda tapno makapagsasarita ken makapagnegosioda.
Nakapatpateg ti lenguahe a Swahili tapno agkaykaysa dagiti tattao iti Makindaya nga Africa. Kas pagarigan, idiay laeng Tanzania adda 114 a nagduduma a lenguahe dagiti tribu. Agbiaheka laeng iti 40 agingga iti 80 a kilometro manipud iti pagtaengam, naiduman ti lenguahe dagiti tattao! No dadduma, babassit laeng a purok ti agus-usar iti agpapada a lenguahe. Kasano a makikomunikarka kadakuada? Dayta ti makagapu a nasayaat no adda maysa a lenguahe a matarusan ti kaaduan.(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)Pagpagilian iti Africa nga Agus-Usar iti Lenguahe a SwahiliSudanEthiopiaSomaliaKenyaUgandaCongo, Dem. Rep.RwandaBurundiTanzania ZanzibarZambiaMalawiMozambique
Pakasaritaan ti Lenguahe a Swahili
Adda dagiti mangibaga a maus-usaren ti lenguahe a Swahili idi pay maikasangapulo a siglo. Idi maika-16 a siglo, addan alpabeto ti lenguahe a Swahili. Idi agangay, nabigbig dagidiay makaammo iti lenguahe a Swahili nga adda nagpadaan dagiti sasao nga Arabic ken Swahili. Kinapudnona, agarup 20 porsiento kadagiti sasao a Swahili ket nagtaud iti Arabic, ngem kaaduan kadagita ket nagtaud iti lenguahe ti Africa. Di ngarud pakasdaawan a sumagmamano a tawen ti napalabasen, alpabeto nga Arabic ti nausar iti pannakaisurat ti lenguahe a Swahili.
Ngem iti agdama, alpabeto a Roman ti maus-usar. Ania ti napasamak ken apay a nagbalbaliw? Tapno maammuantayo dayta, subliantayo ti katengngaan ti maika-19 a siglo, idi simmangpet dagiti immuna a misionero iti Makindaya nga Africa, tapno iranudda ti mensahe ti Biblia kadagiti tattao sadiay.
Damo a Dimteng iti Makindaya nga Africa ti Sao ti Dios
Idi 1499, bayat ti nalatak a panaglayag ni Vasco da Gama iti aglawlaw ti kaabagatanan a murdong ti Africa, inyam-ammo dagiti Portuguese a misionero ti Katolisismo iti Makindaya nga Africa babaen ti panangisuroda iti Kristianidad idiay Zanzibar. Ngem kalpasan ti 200 a tawen, napapanaw dagiti Portuguese iti rehion ket napukaw metten ti “Kristianidad” gapu iti ibubusor dagiti lumugar.
Naglabas pay ti 150 a tawen sakbay a naidanon manen ti Sao ti Dios iti Makindaya nga Africa. Insangpet dayta ti German a misionero a ni Johann Ludwig Krapf. Idi simmangpet idiay Mombasa, Kenya idi 1844, Muslim ti kaaduan nga agindeg iti kosta ti Makindaya nga Africa. Ngem iti sabali a paset ti pagilian, adu met ti mangal-alagad iti tradision ken sursuro nga animista. Para ken Krapf, nasken a mabasa ti amin a tattao ti Biblia.
Apaman a dimteng ni Krapf, rinugiannan nga adalen ti lenguahe a Swahili. Idi Hunio 1844, rinugianna ti dakkel a trabaho a panagipatarus iti Biblia. Nakalkaldaang ta kalpasan ti makabulan natay ti asawana. Dua a tawenda pay laeng idi kas agassawa. Sumagmamano nga aldaw kalpasanna, natay met ti anakna a babai. Nupay maladingitan unay iti napasamak, intultuloyna latta nga impatarus ti Biblia. Idi 1847, naipablaaken ti tallo a kapitulo ti libro a Genesis, ti kaunaan a nayimprenta a pagbasaan iti lenguahe a Swahili.
Ni Krapf ti immuna a nangusar iti alpabeto a Roman iti lenguahe a Swahili imbes a ti kadawyan nga alpabeto nga Arabic. Sigun kenkuana, saanna nga inusar ti alpabeto nga Arabic ta marigatan dagiti taga-Europa a mayat a mangadal ken mangusar iti lenguahe a Swahili. Kasta met, nalaklaka para kadagiti katutubo a sursuruen ti lenguahe dagiti taga-Europa no alpabeto a Roman ti usarenda. Nupay kasta, inusar latta ti dadduma ti alpabeto nga Arabic iti adu a tawen. Naipablaak pay ketdi iti Arabic ti dadduma a paset ti Biblia. Ngem adu ti nalaka a nakasursuro iti Swahili babaen ti alpabeto a Roman. Sigurado a maragsakan ti adu a misionero ken ti dadduma nga agad-adal iti lenguahe a Swahili gapu iti daytoy a panagbalbaliw.
Ni Krapf ti kaunaan a nagipatarus iti Sao ti Dios iti lenguahe a Swahili. Nangpataud iti reperensia para kadagiti simmarsaruno nga agipatarus. Inaramidna ti kaunaan a libro iti gramatika ken diksionario iti lenguahe a Swahili.
Nagan ti Dios iti Lenguahe a Swahili
Iti damo a pannakaipablaak ti umuna a tallo a kapitulo ti Genesis, ti nagan ti Dios ket naipatarus laeng a “Dios a Mannakabalin-amin.” Ngem idi dandanin agpatingga ti maika-19 a siglo, adda simmangpet iti Makindaya nga Africa a nagipatarus iti intero a Biblia iti lenguahe a Swahili. Isu da Johann Rebmann, William Taylor, Harry Binns, Edward Steere, Francis Hodgson, ken Arthur Madan.
Ti kapatgan kadagita nga immuna a patarus isu ti pannakausar ti nagan ti Dios, saan laeng nga iti sumagmamano a paset no di ket iti intero a Hebreo a Kasuratan! Dagidiay agipatpatarus idiay Zanzibar, inusarda ti “Yahuwa” kas nagan ti Dios, idinto ta dagidiay adda idiay Mombasa inusarda ti “Jehova.”
Idi 1895, magun-odanen ti intero a Biblia iti lenguahe a Swahili. Iti simmaganad a dekada, magun-odan metten ti sumagmamano a patarus, nupay saan a nasaknap ti pannakaiwarasda. Idi rugrugi ti maika-20 a siglo, adda panangikagumaan a mapagtutunos ti lenguahe a Swahili iti Makindaya nga Africa. Nagresulta dayta iti pannakaipatarus ti Biblia a Swahili Union Version idi 1952, dayta ti kasaknapan a naiwaras a patarus. Gapu iti daytoy, naakseptar met ti “Yehova” kas patarus ti nagan ti Dios iti lenguahe a Swahili.
Nakalkaldaang ta idi saanen a mayim-imprenta dagitoy immuna a patarus, napukaw metten ti nagan ti Dios. Dadduma a kabarbaro a patarus inikkatda payen nga interamente ti nagan ti Dios, ngem pinagtalinaed ti dadduma dayta iti sumagmamano a lugarna. Kas pagarigan, iti Union Version, 15 laeng a daras nga agparang ti nagan ti Dios. Ngem iti 2006 a rebision, 11 a daras laengen. *
Nupay gistay saan nga inusar dayta a patarus ti nagan ti Dios, adda met nagsayaat a pasetna. Naglawag a makita iti pakauna a sasaona a Jehova ti nagan ti Dios. Nagdakkel a tulong daytoy para kadagiti tattao nga agsapsapul iti kinapudno tapno maammuanda ti nagan ti nailangitan nga Amatayo iti mismo a Bibliada.
Ngem saan laeng a dayta. Idi 1996, nairuar ti New World Translation of the Christian Greek Scriptures iti lenguahe a Swahili. Dayta ti immuna a patarus iti lenguahe a Swahili a nangisubli iti nagan a Jehova iti 237 a nagparanganna manipud Mateo agingga iti Apocalipsis. Idi 2003, nairuar ti New World Translation of the Holy Scriptures, ti kompleto a Biblia iti lenguahe a Swahili. Iti agdama, addan agarup 900,000 a nayimprenta a kopia ti Biblia iti lenguahe a Swahili.
Saanen a nailemmeng ti nagan ti Dios kadagiti titulo wenno madakamat laeng dayta iti pakauna a sasao. Ita, no dagiti naemma a tattao ukagenda ti New World Translation iti lenguahe a Swahili, ad-adda a sumingedda ken Jehova tunggal mabasada ti maysa kadagiti nasurok a 7,000 a nagparangan ti nagan ti Dios.
Inkagumaan met daytoy a patarus nga usaren ti nalaka a maawatan, ken kabaruan a lenguahe a Swahili a matarusan ti amin nga agsasao iti lenguahe a Swahili iti Makindaya nga Africa. Malaksid iti dayta, saanen a nairaman ti adu a biddut nga adda iti dadduma a patarus. Kas resultana, makapagtalek ti agbasbasa a ti basbasaenna ket “umiso a sasao ti kinapudno” nga impaltiing ti Namarsua kadatayo, ni Jehova a Dios.—Eclesiastes 12:10.
Adu ti nangapresiar iti New World Translation iti lenguahe a Swahili. Maysa kadakuada ni Vicent nga agtawen iti 21 ken agserserbi kas amin-tiempo a ministro dagiti Saksi ni Jehova. Kunana: “Napalalo ti ragsakko gapu ta nausar ti simple a lenguahe a Swahili iti New World Translation ken gapu ta naisubli ti nagan ni Jehova nga inikkat ti dadduma a patarus.” Nakatulong met daytoy a patarus ken Frieda nga ina ti tallo nga annak tapno nalaklakanan nga ilawlawag ti kinapudno iti Biblia kadagiti tattao.
Sipud iti nanumo a nangrugianna, nagtultuloy ti panagipatarus iti Sao ti Dios iti lenguahe a Swahili iti nasurok a 150 a tawen. Kinuna ni Jesus nga ‘impakaammona ti nagan ni Amana.’ (Juan 17:6) Ita, babaen ti panangusarda iti New World Translation, ti nasurok a 76,000 a Saksi ni Jehova nga agus-usar iti lenguahe a Swahili iti makintengnga ken makindaya nga Africa, maragragsakanda a makiraman iti panangipakaammo iti nagan ni Jehova iti amin a tattao.
^ par. 3 Nagduduma a porma ti lenguahe a Swahili ti maus-usar kadagitoy a pagilian.
^ par. 18 Masarakan dayta iti Genesis 22:14; Exodo 6:2-8 (dua a daras); 17:15 (kas Yahweh); Uk-ukom 6:24; Salmo 68:20; 83:18; Isaias 12:2; 26:4; 49:14; ken Jeremias 16:21.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Siasino ti Dios?
Adda kadi nagan ti Dios ken maseknan kadi kadatayo?


text:
Siudad ti New York
Ti New York ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Estados Unidos[11] ken ti sentro ti New York a Metropolitano a Lugar, ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar iti lubong.[12][13][14] Ti siudad ket naipakpakuna a kas ti Siudad ti New York wenno Ti Siudad iti New York[15] tapno mailasin daytoy manipud ti Estado iti New York, a daytoy ket maysa a partena.[16] Maysa a sangalubongan nabilegan a siudad,[17] Ti mangipekpeksa ti naisangsangayan a pagbanagan iti komersio, pinansia, midia, arte, modelo, panagsukisok, teknolohia, edukasion, ken liwliwa. Ti pangibalayan ti Kuartel ti Nagkaykaysa a Pagpagilian,[18] Ti New York ket maysa a nangruna asentro para iti sangalubongan a diplomasia[19] ken nailanad a kas ti kultual a kapitolio iti lubong.[20]
Mabirukan daytoy idiay maysa kadagiti kadakkelan a masna apagsangladan iti lubong,[21] Ti Siudad ti New York City ket buklen dagiti lima a borough, a ti tungngal maysa ket mangbukel ti maysa nga estado a kondado.[22] Dagiti lima a borough—Ti Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens, ken Isla ti Staten—ket naipagkaykaysa iti maysa a siudad idi 1898.[23][24] Nga adda nakarkulo ti Senso a populasion ti 2011 iti 8,244,910[25] a naiwarwaras ti kalawa ti daga iti agarup laeng a 305 kuadrado milia (790 km2),[26][27][28] Ti New York ket isu ti kapusekan ti populasion a kangrunaan a siudad idiay Estados Unidos.[29] Adda dagiti 800 a kaadu dagiti pagsasao a naisasao idiay New York, a mangaramid daytoy ti naipakadumadumaan ti lisguistika a siudad iti lubong.[30] Ti populasion ti Siudad ti New York a Metropolitano a lugar ket isu ti kadakkel idiay Estados Unidos, nga adda dagiti 18.9 a riwriw ti tattao a naiwarwaras iti 6,720 kuadrado milia (17,400 km2),[31][32] ken daytoy ket paset pay ti kaaduan ti populasion a naitiptipon nga estadistiko a lugar idiay Estados Unidos nga aglaon ti 22.1 a riwriw a tattao manipud iti 2010 a Senso.[33]
Ti New York ket makasurot ti nagramutanna manipud ti 1624 a pannakabangonna a kas maysa a komersio a lugar babaen dagiti kolonista iti Olandes a Republika, ken nanaganan ti Baro nga Amsterdam idi 1626.[34] Ti siudad ken dagiti naipalawlaw ket timengtengngel babaen dagiti Ingles idi 1664[35][36] ket nanaganan manen dagitoy ti New York kalpasan ti panangited ni Ari Carlos II iti Inglatera dagiti dagit iti kabsatna, ti Duke iti York.[37][38] Ti New York ket nagserbi a kas ti kapitolio iti Estados Unidos manipud idi 1785 aginggana idi 1790.[39] Isu daytoyen ti kadakkelan a siudad ti pagilian manipud idi 1790.[40] Ti Estatua ti Libertad ket kumabkablaaw kaditi riniwriw nga imigrante idi napanda idiay Amerika babaen dagiti bapor idi naladaw a maika-19 ken maika-20 a sigsiglo[41] ken maysa a simbolo ti sangalubongan iti EStados Unidos ken ti demokrasiana.[42]
Adu kadagiti distrito ken dulon idiay Siudad ti New York ket nagbalinda a nalatak nga ammo kadagiti agarup 50 riwriw a tinawen nga agbisbisita.[43][44][45] Ti Times Square, nadayegan a kas ti "Ti Pagtutumpongan iti Lubong",[46][47][48][49][50] ket isu ti naraniga a nasilawan a pagtutumpongan a distrito ti Broadway a teatro,[51] maysa kadagiti nakumikom pagkurosan dagiti magmagna iti lubong,[52][53] ken maysa a kangrunaa a sentro ti panagpalpaliwa nga industria.[54] Ti siudad ket pangibalayan kadagiti adu a naindayegan ti lubong a rangtay, natayag a paspasdek,[55] ken dagiti parke. Ti pinansia a distrito ti Siudad ti New York, a naangklaan baaen ti Wall Street idiay Lower Manhattan, ket iu ti pamay-an a kas ti pinansia a kapitolio iti lubong[56] ken isu ti pagbalayan ti New York Stock Exchange, ti kadakkelan a stock exchange babaen ti dagup ti puonan ti paglakuan kadagiti nailista a kompaniana.[57] Ti pagtagilakuan ti real estate ti Manhattan ket maysa kadagiti kanginaan iti lubong.[58] Ti Ka-Insikan ti Manhattan ket pagibuklan ti kaaduan pagyanan dagiti Insik a tatto iti Lumaud a Hemiperio.[59][60][61][62] Mangitited daytoy ti agtultuloy a 24/7 a panagserbisio,[63] ti Subway ti New York ket maysa kadagiti kawatiwatan a napardas a pagdaliasatan a sistema iti lubong.Adda dagiti adu a kolehio ken unibersidad ti mabirukan idiay New York,[64] a mairaman ti nibersidad ti Columbia, Unibersidad ti New York, ken Unibersidad ti Rockefeller , a dagitoy ket nairanggo kadagiti 50 a rabaw iti lubong.[65]
Kakabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti New York kat adda dagiti sangapulo a kakabsat a siudad. Ti Programa ti Kabsat a Siudad ti Siudad ti New York ket napasayaat idi ken nanaganan manen ti Sangalubongan a Kaasmang ti Siudad ti New York , Inc. idi 2006 nga adda dagiti gandat a mangipalawa ti pannakitignay ti Siudad kadagiti ganganaet a siudad bayat nga agtagtaginayon kadagiti sangapulo a naipakasaritaan a maikabagianna a siudad:[66]
Kasla ti New York, amin malaksid ti Beijing ket dagiti kaaduan ti populasion a siudad kadagiti pagilianda,[68] A saan a kas ti New York, amin ngem ti Johannesburg ket agserserbi pay a kas ti de facto wenno de jure a nailian a kapitolio ti politika. Ti New York ken dagiti kakabsatna asiudad ket aminda a kangrunaan a sentro ti ekonomia, ngem adda dagiti bassit a kakabsat ti New York nga adda ti kasasaad a kas maysa a nangruna a puerto.[69]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Apay a ti Siudad ti New York ket ammo a "ti Dakkel a Mansanas" ken "Gotham?"". Dictionary.com, LLC. Naala idi 2011-06-16.
- ^ "Dagiti Pakaipakitaan a Pappanan Siudad ti New York: Kapitolio iti Lubong". Mpiweb.org. Septiembre 22, 1924. Naala idi 2011-06-16.
- ^ "Maipanggep ti Siudad ti New Yok". Ti Siudad iti New York. Naala idi 2011-06-16.
- ^ Eugene J. Sherman. "FORWARD New York – Capital of the Modern World". The Weissman Center for International Business Baruch College/CUNY 2011. Naala idi 2011-06-16.
- ^ "Siudad ti New York: Ti Kapitolio iti Lubong". 2011 Viacom International Inc. Naala idi 2011-06-16.
- ^ Michael Howard Saul (Marso 27, 2014). "New York City Population Hits Record High". The Wall Street Journal. Naala idi Marso 27, 2014.
- ^ a b "US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990". United States Census Bureau. Pebrero 12, 2011. Naala idi Abril 23, 2011.
- ^ ti Mayor, Siudad ti New York City Opisina iti (Enero 8, 2010). "Biograpia". New York, Siudad iti. Naala idi 2010-01-08.
- ^ "US Board on Geographic Names". United States Geological Survey. Oktubre 25, 2007. Naala idi Enero 31, 2008.
- ^ "American FactFinder". United States Census Bureau. Naala idi Enero 31, 2008.
- ^ "Dagiti Tinawen a Karkulo dagiti Nagtaeng kadagiti Nainkorporado a Luglugar iti nasurok a 100,000, Nairanggo idi Hulio 1, 2009 Populsion: Abril 1, 2000 aginggana idi Hulio 1, 2009 (SUB-EST2009-01)". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Dagiti Kadakkelan nga Urbano a Lugar ti Lubong [Nairanggo babaen ti Populasion ti Urbano a Lugar]". Rhett Butler. 2003–2006. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Dagiti kadakkelan a siudad iti lubong – (babaen ti metro a populasion)". Woolwine-Moen Group d/b/a Graphic Maps. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Dagiti Kadakkelan nga Urbano a Lugar iti Lubong: 2008 Amin nga Urbano a Lugar 2,000,000 ken Sumurok" (PDF). Wendell Cox Consultancy. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Welcome to the official New York City Web Site". Ti Siudad iti New York. 2011. Naala idi 2011-09-18.
- ^ "Amina a Websites ti Munisipalida ket Nailista nga Alpabetiko". Estado ti New York. Naala idi 2011-09-18.
- ^ "GLOBAL POWER CITY INDEX 2009" (PDF). © 2009 The Mori Memorial Foundation. All rights reserved. Naala idi 2012-06-01.
- ^ "Sentro Dagiti Bisita ti Nagkaykaysa a Pagppagilian". Nagkaykaysa aPagpagilian. 2011. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Opisina ti Komision ti Mayor para iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Kosolar a Kuerpo ken Protokol". Ti Siudad iti New York. 2012. Naala idi 2012-02-05.
- ^ "Konsulado Heneral iti Isladia a Kultura ti New York". Konsulado a Heneral iti New York. Naala idi 2012-02-13.
- ^ "Kasano a Naaramid ti Daga". © 1996–2011, A&E Television Networks, LLC. All Rights Reserved. Naala idi 2011-09-19.
- ^ "Dagiti Borough ti Siudad ti New York". Ben Cahoon. 2002. Naala idi 2012-02-03.
- ^ "A 5-Borough Centennial Preface for Katharine Bement Davis Mini-History". Departamento ti Pagbaludan ti Siudad ti New Yorkyear=1997. Naala idi 2011-10-26.
- ^ "New York: Ti Siudad ti Kaarrubaan". Departamento ti Panagplano ti Siudad ti Siudad ti New York. Naala idi 2011-04-30.
- ^ Sam Roberts (Abril 5, 2012). "Ti Panagdakkel ti Populasion ti Siudad ti New York ket Ladsenna ti 2010 a Senso, nga Iparparang ti 2011 a Karkulo". The New York Times. Naala idi 2012-04-24.
- ^ American Fact Finder (U.S. Census Bureau): New York babaen ti ondado – Tabla GCT-PH1. Populasion, Bilang dagiti Balay, Kalawa, ken Densidad: 2000 nga agpang ti datos: SEnso ti 2000 a Pakabuklan a Papeles 1 (SF 1) 100-Porsiento ti Daos, Naala idi 2009-02-06
- ^ "Bariweswes ti NYC" (PDF). Departamento ti Panagplano ti Siudad ti Siudad ti New York. Naala idi 2008-05-22.
- ^ Roberts, Sam (Mayo 22, 2008). "Dakkel pay laenga Siudad, Ngem Saanen Unay a Dakkel". The New York Times. Naala idi 2008-05-22.
- ^ Kondado ken Siudad a Libro ti Datos:2007 (Opisina ti Senso ti Estados Unidos), Tabla B-1, Kalawa ken Polasion, Naala idi 2008-07-12.
- ^ Roberts, Sam (Abril 28, 2010). "Agdengdengngeg (ken Agiduldulin) kadagti Pagsasao iti Lubong". The New York Times. Naala idi 2010-04-29.
- ^ "Tabla GCT-PL2 - Kasasaad ti Populasion ken Panagibalayan ti Balay: 2010 - Estados Unidos -- Estadistiko a Lugar ti Metropolitano; ket para iti Puerto Rico". Opisina ti SEnso ti Estados Unidos. Naala idi 2012-03-28.
- ^ "NYC Ti Opisial a Pagsurotan nycgo.com – nyc statistics". NYC & Company. Naala idi 2011-09-17.
- ^ "Tabla GCT-PL2 - Kasaad ti Populasion ken Panagibalayan ti Balay: 2010 - Estados Unidos -- Naitiptipon nga Estadistiko a Lugar; aken para itir Puerto Rico". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 2012-03-28.
- ^ "Paksaritaan ti Estados Unidos - Siudad ti New York, New York". Naala idi 2011-05-08.
- ^ Shorto, Russell (2005). Ti Isla iti Tengnga iti Lubong, Umuna nga Edision. New York: Vintage Books. p. 30. ISBN 1-4000-7867-9.
- ^ "Pakasaritaan ti Estados Unidos Siudad ti New York, New York". Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Ti New Jersey a Kolonia" (PDF). MrNussbaum.com. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Ni KINGSTON ket Nakaduktal kadagiti 300 a Tawtawen a Pakasaritaan ti New York kadagiti Olandes a Kolonia". Nailian a Serbisio ti Parke, Departamento ti kaunegan ti Estados Unidos. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Dagiti Siam a Kapitolio iti Estados Unidos". Senado ti Estados Unidos. Naala idi 2008-09-07.
- ^ "Ranggo babaen ti Populasion dagiti 100 a Kadakkelan nga Urbao a Luglugar, Alpabetiko a Nailista baben ti Estado: 1790–1990". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Hunio 15, 1998. Naala idi 2009-02-08.
- ^ "Estatua ti Libertad". 1996–2011, A&E Television Networks, LLC. All Rights Reserved. Naala idi 2011-05-21.
- ^ "Estatua ti Libertad". Tawid ti Lubong. © UNESCO a Sentro ti Tawid ti Lubong 1992–2011. Naala idi 2011-10-23.
- ^ Patrick McGeehan (Disiembre 20, 2011). "Gapu ti panakaiyasasiden ti Siudad Iti Maikasingkuenta a Riwriw a Bisita, Marambakanto dagiti dua a Britaniko a preha". © 2011 The New York Times Company. Naala idi 2011-12-21.
- ^ "Ti NYC ket naabutaanan ti gandat a 50 riwriw a bisbisita". © 2011 North Jersey Media Group. Disiembre 20, 2011. Naala idi 2011-12-21.
- ^ "NYC The Official Guide nycgo.com – nyc statistics". NYC & Company. Naala idi 2011-09-16.
- ^ "Dagiti Pakasaritaan dagiti Arte ken Panagliwliwa ti Dakkel a Mansanas Ti Pagtutumpongan iti Lubong". Thirteen/WNET New York 2005 Educational Broadcasting Corporation. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Ti Pagtutumpongan iti Lubong – Times Square ti opisial a sapot ti pagsaadan ti Times Square". Times Square District Management Association, Inc. Naala idi 2011-04-26.
- ^ "Times Square New York, NY Times Square". 2011 NYCTourist.com. Naala idi 2011-05-10.
- ^ Aditya Rangroo (Oktubre 14, 2010). "Times Square Pagtutumpongan iti Lubong ti Pakaammo ti Siudad ti New York". (C) 1980–2010 TimesSquare.com A Dataware Corporation Company. Naala idi 2012-01-22.
- ^ Allan Tannenbaum. "Ti New York idi panawen ti 70: Ti Panagipalpalagip". © The Digital Journalist. Naala idi 2011-12-17.
- ^ "Times Square". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2011-05-10.
- ^ Joshua Pramis (Oktubre 2011). "Dagiti Kaaduan a Mabisbisita dagiti Turista iti Lubong Umuna: Times Square, Siudad ti New York". Copyright © 1997–2012 American Express Publishing Corporation. All Rights Reserved. Naala idi 2012-03-29.
- ^ "The Most Jivin' Streetscapes in the World". Luigi Di Serio. 2010. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "New York Architecture Images- Midtown Times Square". 2011 nyc-architecture. Naala idi 2011-05-10.
- ^ "Dagiti pasdek idiay Sudad ti New York". Konsilo dagiti Natayag a Paspasdek ken Urbano a Pagtaengan. Naala idi 2011-06-08.
- ^
- "Dagiti 8 a rabaw a Siudad babaen ti GDP: Tsina vs. Ti E.U.". Copyright © 2012 Business Insider, Inc. All rights reserved. Hulio 31, 2011. Naala idi 2012-04-10.
- "Xinhua-Dow Jones International Financial Centers Development Index (2011)" (PDF). CFC Holding Company, Ltd., Index Center and CME Group Index services LLC (Dow Jones Indexes). Hulio 8, 2011. p. 11. Naala idi 2012-03-11.
- "UBS may move US investment bank to NYC". e-Eighteen.com Ltd. Naala idi 2011-06-12.
- Review, Princeton; Gilbert, Nedda (Oktubre 6, 2009). Dagiti 301 a Kasayaatan a apagadalan ti Negosio ti 2010 babaen ti Princeton Review, Nedda Gilbert. Random House Information Group. ISBN 978-0-375-42959-0. Naala idi 2010-05-30.
- "Ti New York ket Linabsanna ti Londres a kas ti Pinansia a Sentro iti Bloomberg Poll". Bloomberg. Oktubre 29, 2009. Naala idi 2011-11-04.
- "Ti Buis a Kapitolio iti Lubong". The Wall Street Journal. Abril 11, 2009. Naala idi 2010-05-30.
- "JustOneMinute – Editorializing From The Financial Capital Of The World". Naala idi 2010-05-30.
- "Ti Londres ket Mabalin nga Adda kadagiti IPO ...". Marketwatch. Naala idi 2010-05-30.
- "Fondos – Londres versus Nueva York" (PDF) (iti Espaniol). Cinco Dias. Naala idi 2010-05-30.
- ^ "Market Highlights for First Half-year 2010" (PDF). World Federation of Exchanges. Naala idi 2011-04-13.
- ^ "Ti Kanginaan a Paglakuan ti Real Estate iti Lubong". CNBC. Naala idi 2010-05-30.
- ^ Sarah Waxman. "Ti Pakasaritaan ti Ka-Insikan ti New York". Mediabridge Infosystems, Inc. Naala idi 2011-03-05.
- ^ "Ti Kinapudno a Sabanas ti Ka-Insikan ti Siudad ti New York" (PDF). explorechinatown.com. Naala idi 2011-12-18.
- ^ David M. Reimers. Isu pay laeng ti Nabalitokan a Ruangan: ti Maikatlo ... Liblibro ti Google. Naala idi 2011-12-15.
- ^ "Ka-Insikan". Indo New York. Naala idi 2011-12-18.
- ^ Baker, Al; Pérez-Peña, Richard (Disiembre 20, 2005). "Nga Adda ti Pangdandanagan ti Terorismo, Dagiti Polis ket Agsagsaganada a Mangsalaknib ti Nadaael a Sistema". The New York Times. Naala idi 2012-02-17.
- ^ "Dagiti Kolehio ken Unibersidad ti NYC". © Mediabridge Infosystems, Inc. 1994–2011. Naala idi 2011-10-13.
- ^ "Akademiko a Pannakairanggo dagiti Unibersida iti Lubong". Arwu.org. Naala idi 2011-01-18.
- ^ "Dagiti Kaasmang a Siudad ti NYC". Ti Siudad ti New York. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Tel Aviv -Dagiti Kaasmang a Siudad". 2008 [1]. Naala idi 5 Disiembre 2008.
- ^ Ti The Statesman's Yearbook 2003, inurnos babaen ni Barry Turner, Palgrave Macmillan (Basingstoke, Londres ken New York), 2002, ISBN 0-333-98096-4
- ^ "Dagiti Pagilian ti Lubong", Whitaker's Almanack 1999 (Pagalagadan nga Edison), The Stationery Office, Londres, 1998, ISBN 0-11-702240-3, pampanid 781–785 & panid 907
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Belden, E. Porter (1849). New York, Napalabas, Agdama, ken Masakbayan: Buklen ti Pakasaritaan ti Siudad ti New York, ti Panakaipalpalawag iti Agdama a Kasasaadna, ket ti maysa a Karkulo ti Masakbayanna a Panagdakkel. New York: G.P. Putnam. manaipud ti Liblibro ti Google.
- Burgess, Anthony (1976). New York. New York: Little, Brown & Co. ISBN 90-6182-266-1.
- Burrows, Edwin G. & Wallace, Mike (1999). Gotham: Ti Pakasaritaan ti Siudad ti New York iti 1898. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0195116348.
- Gandat dagiti Pederal a Mannurat (1939). Ti WPA a Pagsurotan ti Siudad ti New York (1995 reissue nga ed.). New York: The New Press. ISBN 1-56584-321-5.
- Jackson, Kenneth T., ed. (1995). Ti Ensiklopedia ti Siudad New York. New Haven: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0300055366.
- Jackson, Kenneth T.; Dunbar, David S., dagiti ed. (2005). Imperio a Siudad: Ti New York Ti Uneg dagiti Sigsiglo. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. ISBN 0-231-10909-1.
- Lankevich, George L. (1998). Amerikano a Metropolis: Ti Pakasaritaan ti Sisudad ti New York. NYU Press. ISBN 0-8147-5186-5.
- White, E. B. (1949). Here is New York (2000 reissue nga ed.). Little Bookroom.
- White, Norval & Willensky, Elliot (2000). AIA a Pagsurotan ti Siudad ti New York (Maika-4 nga ed.). New York: Three Rivers Press. ISBN 0812931076.
- Whitehead, Colson (2003). Ti Koloso iti New York: Ti Siudad kadagiti 13 a Paset. New York: Doubleday. ISBN 0-385-50794-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Siudad ti New Yok iti Wikimedia Commons
- NYC.gov ket isu ti opisial a website ti Siudad ti New York.


text:
Mosambike
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Mosambike
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Daya nga Aprika
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Daya a Samar
Ti Daya a Samar ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas, sakupenna ti akindaya a depaar ti Isla ti Samar. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Borongan. Kabeddengna dagiti probinsia ti Amianan a Samar ken ti Samar.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Daya a Samar iti 22 nga ili ken maysa a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
SALSALUDSOD DAGITI AGBASBASA
Napapatay kadi dagiti kriminal iti nagkauna nga Israel babaen ti pannakaibitay iti poste?
Adu a nagkauna a nasion pinapatayda ti sumagmamano a kriminal babaen ti panangilansada kadagita iti kayo wenno poste. Dagiti Romano inggalut wenno inlansada ti kasta a kriminal iti maysa a poste, a mabalin a mabaybay-an a sibibiag iti sumagmamano nga aldaw agingga a matay gapu iti ut-ot, waw, bisin, pudot, lamiis, ken dadduma pay. Imbilang dagiti Romano ti pannakailansa iti kayo kas nakababain a pannusa a para laeng kadagiti kadaksan a kriminal.
Kasano met a napapatay dagiti kasta a kriminal iti nagkauna nga Israel? Napapatayda kadi babaen ti pannakaibitay iti poste? Imbilin ti Mosaiko a Linteg: “No kas pagarigan ti maysa a lalaki maaddaan iti basol a maikari iti sentensia nga ipapatay, ket napapatayen, ket imbitinmo iti kayo, ti natay a bagina rebbeng a saan nga agtalinaed iti kayo iti intero a rabii; no di ket di bumurong nga itabonmo iti dayta nga aldaw.” (Deut. 21:22, 23) Nabatad ngarud nga idi tiempo ti Hebreo a Kasuratan, ti tao a maikari a matay ket mapapatay nga umuna sa maibitin iti poste wenno kayo.
Mainaig iti dayta, kunaen ti Levitico 20:2: “Asinoman a tao iti annak ti Israel, ken asinoman a ganggannaet nga agnanaed nga agtaeng kas ganggannaet iti Israel, a mangited ken Molec iti asinoman kadagiti putotna, rebbeng a mapapatay a di bumurong. Dagiti umili iti daga rebbeng nga isu uborenda iti batbato agingga a matay.” Mapapatay met dagidiay “addaan espiritu ti pannakiuman wenno espiritu ti panagipadles.” Kasano? Babaen ti ‘pannakauborda iti batbato.’—Lev. 20:27.
Mabasatayo iti Deuteronomio 22:23, 24: “No kas pagarigan adda birhen a babai a naitulag iti maysa a lalaki, ket pudno a masarakan ti maysa a lalaki iti siudad ket makikaidda kenkuana, masapul met nga iruaryo ida a dua iti ruangan dayta a siudad ket uborenyo ida iti batbato, ket masapul a matayda, ti babai iti rason a saan a nagriaw iti siudad, ken ti lalaki iti rason a minulitanna ti asawa ti padana a tao. Gapuna masapul nga ikkatem ti dakes iti tengngam.” Para ngarud kadagiti nagkauna nga Israelita, pannakaubor ti kangrunaan a pamay-an a pannakapapatay dagiti nakaaramid iti nakadakdakes a krimen. *
Nabatad ngarud nga idi tiempo ti Hebreo a Kasuratan, ti tao a maikari a matay ket mapapatay nga umuna sa maibitin iti poste wenno kayo
Kuna ti Deuteronomio 21:23 a “daydiay naibitin ket inlunod ti Dios.” Sigurado a napabutngan dagiti Israelita iti pannakaipabuya iti publiko ti bangkay ti maysa a kriminal nga “inlunod ti Dios.” Nagserbi ngarud kas pakdaar ti pannakaibitin ti bangkay ti kasta a tao iti maysa a poste wenno kayo.
^ par. 6 Umanamong ti adu nga eskolar nga imbilin ti Linteg a mapapatay ti maysa a kriminal sakbay a maibitin ti bangkayna iti maysa a poste. Ngem adda ebidensia nga idi umuna a siglo, sumagmamano a kriminal ti sibibiag nga inlansa dagiti Judio iti poste ket sadiayen a nabaybay-anda a natay.


text:
Estoria 106: Naibulos iti Pagbaludan
KITAEM ti anghel ditoy a tengtenglenna a silulukat ti ruangan ti pagbaludan. Pinalubosanna dagiti apostoles ni Jesus. Apay kadi a naibaludda?
Maysa a malem, di nagbayag kalpasan pannakaiparukpok ti nasantuan nga espiritu iti ad-adalan ni Jesus, mapmapan da Pedro ken Juan idiay templo ti Jerusalem. Iti dumna ti ruangan adda agpalpalimos, a lugpin manipud pannakaiyanakna. Idi nakitana da Pedro ken Juan, nagpakpakaasi a mangtedda ti aniaman kenkuana. Aniat’ aramiden itan dagiti apostol?
Kuna ni Pedro: ‘Awan pirakko, ngem itdek kenka ti adda kaniak. Iti nagan ni Jesus, tumakderka ket magnaka!’ Dagdagus, naglagto ti lalaki ket mangrugin a magna. Idi nakita dagiti tattao daytoy, nagsiddaaw ken maragsakanda unay.
‘Inaramidmi daytoy babaen ti pannakabalin ti Dios, a nangbangon ken Jesus manipud ken patay,’ kuna ni Pedro. Iti dayta a kanito, immayen dagiti relihiuso a papangulo. Makaungetda ta ibagbaga da Pedro ken Juan a nagungar ni Jesus kadagiti natay. Gapuna impaibaludda ida.
Iti sumaganad nga aldaw, ni Pedro ken Juan, agraman tao a pinaimbagda, ti naiyeg iti sanguanan dagiti relihiuso a papangulo. ‘Babaen iti ania a pannakabalin nga inaramidyo daytoy a milagro?’ insaludsodda.
Imbaga ni Pedro a daytat’ babaen iti pannakabalin ti Dios, a namagungar ken Jesus kadagiti natay. Di ammo dagiti papadi no aniat’ aramidenda, ta dida mailibak a pudno a napasamak ti maysa a milagro. Gapuna imbilinda kadagiti apostoles a saandan nga agsasao maipapan ken Jesus, ket sada winayawayaan ida.
Iti panaglabas dagiti al-aldaw, intultuloy dagiti apostoles ti nangaskasaba maipapan ken Jesus ken nangag-agas kadagiti masakit. Nagsaknap ti damag, ket dagiti tattao manipud il-ili iti aglawlaw ti Jerusalem inyegda dagiti masakitda tapno agasan dagiti apostoles. Daytoy ti nagimunan dagiti relihiuso a papangulo, isu nga impaibaludda dagiti apostoles. Ngem saanda nga agbayag idiay.
Iti rabii, luktan ti anghel ti Dios ti ruangan ti pagbaludan, kas makitkitayo ditoy. Kunana: ‘Inkayo ket sawenyo kadagiti tattao idiay templo.’ Iti sumaganad a bigat, nakita dagiti relihiuso a papangulo nga awanen dagiti apostoles. Kalpasanna, makitada ida a mangisursuro idiay templo, ket inyegda ida idiay Sanhedrin.
‘Imbilinmi a siiirut kadakayo a dikayon isursuro ti maipapan ken Jesus,’ kuna dagiti relihiuso a papangulo. ‘Ngem pinunnoyo ti Jerusalem kadagiti pannursuroyo.’ Simmungbat dagiti apostoles: ‘Masapul nga agtulokkami a nangnangruna iti Dios ngem kadagiti tao.’ Gapuna intultuloyda nga insursuro ti “naimbag a damag.” Di aya nagpintas nga ulidan a surotentay dayta?
Aramid kapitulo 3 ingganat’ 5.
Dagiti Saludsod
- Iti maysa a malem, ania ti napasamak kada Pedro ken Juan bayat a mapmapanda idiay templo?
- Ania ti imbaga ni Pedro iti lugpi, ket ania ti inted kenkuana ni Pedro a napatpateg ngem iti pirak?
- Apay a nakaunget dagiti relihioso a papangulo, ket ania ti inaramidda kada Pedro ken Juan?
- Ania ti imbaga ni Pedro kadagiti relihioso a papangulo, ket ania ti imbilin dagita a papangulo kadagiti apostol?
- Apay a nagimon dagiti relihioso a papangulo, ngem ania ti napasamak idi naibalud dagiti apostol iti maikadua a gundaway?
- Kasano a simmungbat dagiti apostol idi naiyegda idiay Sanhedrin?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Aramid 3:1-10.
Nupay saantayo a naikkan iti pannakabalin a mangaramid kadagiti milagro ita, kasano a dagiti sasao ni Pedro a nailanad iti Aramid 3:6 tulongannatayo a mangapresiar iti pateg ti mensahe ti Pagarian? (Juan 17:3; 2 Cor. 5:18-20; Fil. 3:8)
- Basaenyo ti Aramid 4:1-31.
No maipasangotayo iti ibubusor iti ministerio, iti ania a pamay-an a masapul a tuladentayo dagiti Kristiano a kakabsattayo idi umuna a siglo? (Ara. 4:29, 31; Efe. 6:18-20; 1 Tes. 2:2)
- Basaenyo ti Aramid 5:17-42.
No maipapan iti trabaho a panangasaba, kasano a nagbalin a nainkalintegan dagiti sumagmamano a saan a Saksi, iti napalabas ken iti agdama? (Ara. 5:34-39)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Bible Card: Pedro
Ammuem ti maipapan iti daytoy a matalek nga apostol.


text:
William Golding
Ni William Gerald Golding (19 Septiembre 1911 – 19 Hunio 1993) ket maysa idi nga Inggles a nobelista, mannaniw, dramaturgo ken laureado ti Premio Nobel iti Literatura, a kaaduan a naamammuan para iti nobelana iti Lord of the Flies. Isu ket nagungunaan pay ti Premio Booker para iti literatura idi 1980 para iti nobelana iti Rites of Passage, ti immuna libro iti trilohia ti To the Ends of the Earth.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni William Golding iti Wikiquote (Ingles)


text:
SUNGBAT ITI PALIIW NI JSP HIDALGO, JR. --part- 2
Kas nayon a seknan para iti BALABALA, adtoy dagiti nagduduma a plot pattern a nasken manen a maipalagip nupay naisuraten daytoy kadagiti naglabas. Uliten ta dagiti saan a nakabasa ket maikkanda met iti pagpampanunotan.
Plot pattern – ania ti plot pattern. Isu man daytoy dagiti naynay a balabala ti sarita a maar-aramat. Kas dagitoy sumagmamano:
1. Boy meets girl wenno girl meets boy, vice versa – No nagam-ammo ti baro ken balasang a ket sumaruno metten ti arem-arem. Nagballigi man ken saan ti baro wenno agimbabaro, isu a ti gibusna.
2. Love triangle – trianggulo nga ayat wenno adda ti sumapit a sabali a persona iti maysa nga ayan-ayat. No ania ti banagenna dayta, naladingit man wenno saan, isu a ti gibusna.
3. Vengeance – panagibales wenno binnales ti taray ti sarita, iti man direkta a panagibales wenno iti indirekta a wagas. Basta maipapan iti bales ken binnales.
4. Whodunit – no asino iti nangaramid wenno akimbasol dayta a naidaya a parikut, isu ti takuaten daytoy a sarita, a kas iti crime story, ken dadduma pay.
5. Ship of fools – dagiti met di maiparbeng nga aramid: no mannanakaw, matakawan met ti asawana wenno asino la ditan a kasingedna; no aglako iti shabu ti nalimed a trabahona, agbalin met a drug addict ti anakna, ken dadduma pay: nagtema iti “no ania ti inaramidmo iti padama tao, isu met laeng iti mapasamak kenka.”
6. Journey --- dagiti sarita a kas kadagiti Ugly Duckling, Cinderella ken dadduma pay ken dadduma pay.
7. Alice in Wonderland plot pattern - balabala par a iti surealism stories. Dagiti sarita a nagpasamak iti tagainep:
8. Panagballigi --- dagiti balabala para iti succes ken didactic stories
9. surealism -- bunga ti tagainep wenno parmata
10. stream of consciousness --- agtaud dagiti pasamak iti isip ti karakter
Sumagmamano laeng dagitoy dagiti plot pattern. Ngem, ti importante ket LOGIC, a kayatna a sawen ket ti author ket ammona ti mapaspasamak, kabisadona dagiti agbibiag, ti lugar, ti panawen ken ti dayalogo ken no ania dagiti iladladawanna.
TI MAIKADUA A PALIIW
2. SINANTATAO NGA AGBIBIAG --- Naa, daytoy ti kangrunaan a sakit ti mannurat, mangrugi man nga agsurat ken uray dagiti bangolanen. Wen, uray dagiti bangolan ket daytoy met ti sakitda. Uray siak ket daytoy ti kangrunaan a sakitko met, lalo no naisarwag ti sadutirissen a ket, nalpas. Uray dagiti nangab-abak a sarita kadagiti pasalip, ket adda latta dagiti sarita a sinantatao dagiti agbibiagna. Nagadu ketdin dagiti bangolan a daytoy ti sakitna. At least, inramanko ti bagik ditoy; ket adtoy dagiti natakuatak a rason:
1. naimasan a nagistoria kadagiti pasamak, a kas iti risiris, ti aglawlaw, iti trick and ploy,
2. atiddog a rugi, ket idi agbalaw, adun a panid ti naisurat.
3. agkurang iti pannakaammo iti kinaasino dagiti agbibiag: iti ugali, langa, edad, kasasaad iti gimong, ken dadduma pay.
4. saan a naipangruna ti kinaadda ti sabali nga agbibiag
5. ken dadduma pay.
Intay ngarud adalen dagitoy naidatag no apay a timpuar dagitoy a sakit:
1) NAIMASAN A NAGISTORIA:
A) kadagiti pasamak --- nagistoria lattan a kasla impasalaysayna ti pasamak. Basta naibagana a ni Pedro ti bida, isu lattan a ni Pedro ti bida. Ket kontrabida met ni Atong ken ni Illo.
Ket nagadu ketdin, dagiti sarita, uray kadagiti nangabak kadagiti pasalip a nagisalaysay lattan kadagiti pasamak ngem nalipatanna dagiti bidana. Nakapokus ti immatang ti author iti pasamak ket nalipatanna dagiti agbibiag, importanten kenkuana ti nagan ken propesion ken estado iti gimong ti agbibiagna:
“Ania ti langana? Dangkaw? Butiog? Ania ti edadna? Napudaw kadi? Diak nakita a kas tao ti agbibiag,” kuna ni Reynaldo A. Duque, iti komentona iti sarita a naworkshop (nagsisinnublatan a binasa dagiti naki-workshop ti sarita) iti Carlos Palanca Literary and Seminar Workshop a napasamak iti St. Louis University, Baguio City. “Nadlawyo?” sanakami sinaggaysa a minatmatan.
Ni RAD ti nag-moderator.
Da Clarito de Francia, Bagnos Cudiamat, Pedrito Sanidad iti nangsirip iti nagkapsutan ti sarita idinto a siak ti nangsirip iti nagpigsaan sarita. Kalpasan a indatag ti moderator ti analysisna kadagiti nadatag a komento (nagpigsaan ken nagkapsutan) impasarunona a dinamag no ania ti langa dagiti karakter. Ket awan iti nakatimek kadakami. Uray dagiti nangsirip iti nagkapsutan ti sarita ket dida nasirip dayta a banag. Siakto pay ket nadlaw dayta, ngamin makaay-ayo dagiti pasamak ken nakabilbileg ken naidumduma dagiti balikas ti author a taga-Abra ken propesora iti English iti SLU.
Itoy a kaso, nairayo ti author iti pasamak ket nabay-an ti ladawan dagiti agbibiag.
B) naituon iti/kadagiti risiris -- kalpasan a naiparipirip ti risiris (conflict situation) iti main plot, sinaruno a dagus dagiti risiris iti sub-plot. Isu a nagangayanna, pasig a risiris nga umatipukpok daytan. Ket urayka la maangsanen nga agbasa iti irut ken makapagagaren a risrisiris. Urayka nagtik-ab iti kinaadu ti risirisna.
Ngem no adda ti nagdamag no ania ti langa ti dagiti karakter, no napudaw wenno dimmalem ti kudilna, dangkaw wenno pandek, kasla tukak bunton wenno bat-og. ket saanen a maibaga. Ngamin ket nakatuon iti risiris ti sarita ket nalipatan ti langa ken kababalin ti/dagiti agbibiag. Basta sinubuan lattan ni author dagiti dear readers iti “madaydayaw ken mararaem” ti bida.
C) Naimamasan ngamin ti author a nagiladawan iti aglawlaw, a sinaruno ti pasamak, ken ti risiris. Panagiladawan daytan nga umatipukpok ngem nalipatan ladawan ken kababalin dagiti agbibiag.
D) Ket no ti trick and ploy nga usaren ket nailukat babaen kadagiti ladawan ti aglawlaw, sa naisaruno ti panangiparipirip ti trick an ploy, sa manen isaruno ti risiris, malipatanen ni author ti bida ken dagiti agbibiag.
Iti ababa a pannao managlipat met ti author, ken adda ti sakitna a sadutiris ken sulitis.
2) ATIDDOG A RUGI -- no ti rugi ket awan a dagus ti “malutluto” a balabala, kasla fishing espeditionen ti napasamak. Iti panagbalaw iti kinaatiddog ti rugi, siempre, agkamat daytoy iti espasio ket pagangayanna, saanen a narukod dagiti eksena ket naisakripisio ti langa, kababalin ken ugali dagiti agbibiag.
3. AGKURANG ITI PANNAKAAMMO DAGITI AGBIBIAG --- ngamin, sakit ti mannurat ket umanayen a ni Pedro ti bida, a nakidinnanogan ken Juan a kontrabida, a naabak idi un-una ni Pedro. Inabuso ni Juan ni Pedro, ngem iti udina bimmales ni Pedro, impakatna ti kinalaingna iti karate ket kakaasi ni Juan. Agingga laengen dita, ta gibusnan ti sarita. Saan a naiparang ti laing, kababalin, langa, ken kasasaad iti gimong ti bida wenno dagiti agbibiag.
Iti dagup dagitoy, a kinakurang, makuna met ngarud nga agkurang iti CHARACTERIZATION ti sarita.
Apay a kastoy ti napasamak? Malipatan ni author dagiti agbibiag?
Impluensia daytoy ti napalabas, kuna man ni Karen Bernardo iti napintas a salaysayna a napauloan iti “Characterization in Literature” a mabasa http://www.storybites.com/characterization.htm:
“An important component of modern fiction is characterization. Historically, realistic characterization has only intermittently been considered an essential part of good writing; in eras when allegory and didacticism become more important than realism, characterization generally goes out the window.”
Napakarealistiko itan dagiti sarita-Iluko. Manmanon dagiti mangtaming didactic ken humanism.
Importante ngaminen iti panangibaga ti pasamak, risiris ngem nalipatan nga agdadata met a kinapudno wenno tao dagiti agbibiag. Ngamin kadagiti un-unana a sarita ket mabalin nga agtaud iti outside world wenno deux machine ti solbar ti parikut ti sarita. Ngem kadagitoy a panawen a naipangruna ti realismo saanen a maikantad a kastoy ti pannakataming dagiti agbibiag. Nasken met nga ipaayan ida iti atension tapno agdadata ti kinapudno. No pudno a tao ti agbibiag, uray metten dagiti pasamak ket agdadata metten a nakapudpudno ken nakapappapati.
Ta kasano aya ngamin agiparang ti characterization kadagiti character?
Kastoy man ti masursurot a napaliiwko:
1) ipakita ken ideskribir ti katataona.
Ehemplo:
Nabun-as nga agtutubo, iti edad ni Marinelle a sangapulo ket lima, addaan iti namsek a barukong, nasippukel a luppo ken patong ken addaan met iti atiddog a buok nga agingga iti siketna. Agtayag iti lima a kadapan ken innem a pulgada iti immal-o a pammagi. Nasam-it ti isemna. Adda ti nagabay a sallapiding ken bugtong a kallid iti kanigid a pingpingna iti simmantamaria a rupana. Lumabaga dagiti mukodna. Sakasaka a magmana ita a bigat iti igid ti baybay.
2) panangiparang a kabuyog ti aksion
Ehemplo: Usaren met laeng daydiay immuna nga ehemplo.
Kasla nakakikitaak iti diosa nga immulog iti aplaya ita a bigat, a ti bimmalitok a darang ti init ket makitak iti pagasiket a buok ni Marinelle, nga ay-ayamen ti puloy manipud iti nakaturog a baybay; diak nagawidan iti nagtilmon, iti edadko nga innem a pulo, kinaykayatko a baroak kamman ta essemak ti awis dagita aginiin a namsek a patong ken luppo ken binegkes ti nakipet ken nakiting a puraw a siorts ken dagita nay awis ti karit ti kakasla marasua a barukong wenno siak kamman daytoy puraw a kadararatan nga agpappapas a mangag-agek kadagiti dumerosas a labus a dapanna; iti panagsabat dagiti matami iti itatalliawna, kasla inikutan ti simmantamaria a rupana ti amin amin a kinadaeg iti panagsalip ti dayag ti bugtong a sallapiding ken ti bugtong a kallid iti kanigid a dumrerosas a pingpingna; saanen a mailangaan iti edadna a sangapulo ket lima iti tayagna a lima a kadapan ken lima a pulgada iti lap-it ti widawid dagiti nawasnay ken muldotan a takiagna; ket sutil a talaga ti pul-oy ta yar-arsaasna kadagiti sarangko a kasla magmagna a fried chicken iti lap-it ti immal-o a pammagi; iti mugingko, binang-esak ti agatpinadis...!
Adda ti aksion ti karakter a ni Marinella ken ti sumarsaruno kenkuana a lakay. Maibugasan ditoy a ti ni Marinelle ti kangrunaan a karakter ket nararrator (1st person participant) ti akem ti lakay. Maibugasan pay ditoy a mannabako ti asawa ti lakay
3) panangdeskribir ti linaon ti muging karakter --- wenno agtaud a mismo iti karakter ti characterization --- iti eksena met laeng da Marinelle ken ti lakay, ituloytayo laeng:
“Sinalbagka met! Awan ti modom a lakay, durgi!” Ket tinupraan pay ni Marinelle ti sangok, “’Pay a sarsarunoennak, ha? Kayatmo ta idarumka iti act of lasciviousness?” Napasardengak ta diak masabat dagiti kumilaw a matana iti inna panagbaniekes.
Iti laksid iti kinapintas iti panangiladawan ti narrator (lakay), nalaad gayam ti kababalin ni Marinelle. Uray dinto ibaga ti lakay daytoy a kinalaad ti ugali ni Marinelle ta mismon a nagtaud kenkuana dayta a characterization.
4) babaen iti sabali a persona -- wenno reaksion ti sabali
Ehemplo: (iti met laeng eksena da Marinelle ken ti lakay)
Kasla appan ti banniit ti panagkitak ken ni Marinelle ita a bigbigbigat a magmagna a nakasiorts iti nakipet ken nakiting a puraw ken sakasaka iti bibig ti danum. Kasla appan ti banniit nga allilaw ti ngaretnget.
“Uray pintasna amin a pintas, apong, no matapobrento met laeng, agbaakak laeng!” Kuna ni Ilong nga apokok, a diak payen nadlaw iti yaasidegna, ken kaedadan ni Marinelle. Saan a kinabaelan ti bimmalitok a raya ti init a paraniagen dagiti mata ti apokok ket pinekkelko ti kanawan nga abagana.
Itoy nga ehemplo ti characterization, adda ti sabali a nangibaga iti kababalin ken ugali ti character. Uray saan metten nga ibaga ti lakay iti panagayonna iti baro ta umanayen dayta pekkel a kas panangayon ti reaction ti sabali a characterization
Ket iti ababa a pannao, no sumaen dagitoy a panangilatag ti characterization dagiti agbibiag ti sarita, kasatoy dagiti wagas: ideskribir ti narrator, ideskribir ti narrator a kabuyogna ti aksion, nagtaud a mismo iti karakter, ken adda ti nangibaga dayta a characterization.
Ngarud, babaen man iti direkta ken indirekta a panangiparang, ti characterization ket wagas wenno tekniko tapno maliklikan a dagiti karakter ket sinantatao.
Termino kadagiti agbibiag:
1. STATIC CHARACTER--- saan a pulos nga agbaliw iti katataona, prinsipiona ken paniriganna iti biag agingga iti gibus ti sarita. Naynay a masarakan dagitoy kadagiti character stories a nangiladawan iti kinatakneng.
2) DYNAMIC CHARACTER --- agbaliw ti katataona, prinsipio ken paniriganna iti biag iti gibusna. Naynay daytoy a character kadagiti plot pattern a ship of fools
3) ANTAGONIST -- kontrabida
4) PROTAGONIST -- bida: ti makinsarita, masarsarsarita, sarsaritaen,
5) STEREOTYPE -- kasla mannequin wenno sinantatao
6) CONFIDANTE -- katalek, pagtalkan, pangitalkan ti bida ti linaon ti mugingna
7) SYMPHATETIC -- makaay-ayo ti impluensia ti karakter
8) UNSYMPHATETIC -- di makaay-ayo iti impluensia ti karakter
9) VIEWPOINT CHARACTER --- ti sarsariaentayo (kas iti ehemplo, ni Marinelle), ket aglabas amin ken ni Marinelle a saritaentayo, awanen iti sabali pay ta isu ti FOCUS ti sarita.
SALUDSOD: maiyaplikar kadi met ti arte iti characterization? Ti arte a kas show don’t tell?
SUNGBAT:No kabaelam la ketdi, aramidem a. Ngem napeggad daytoy no agtutunnal ta mangulaw laeng. Nupay kasta, inaramid daytoy da JSP Hidalgo, Jr. ken ni Agustin DC Rubin
Ken ni Hidalgo, napintas ti karakterna a ni Jaime Castro: ti dina pannagna iti nadaras -- a kayatna a sawen, naannad, agpanunot nga umuna, natakneng ti karakter..
Ken ni Rubin: kastoy man idi inladawanna ti langit: awan ti makitak a nagango a bulong, a kayatna a sawen, biag nga agnanayon wenno awan ti matay
Dagiti laeng makuna a managimutektek a mannurat iti makaaramid daytoy. Dagiti naannad kadagiti balikasda: a no agiladawanda ket adda ti sabali a kaipapanan dagiti ibagbagada, nga isu dayta ti bunga ti arte.
Ti sarita a kas bunga ti arte. ##
(adda pay tuloyna)
Tuesday, June 13, 2006
KOMENTARIO KEN PANIRIGAN # 2
SUNGBAT ITI PALIIW NI JSP HIDALGO, JR. --part- 2
1 comment:
- jim agpalo, jr. said...
-
tenkio ken ni joe padre iti isasarungkarna ditoy... ag-emailka manen kabsat, ta agsubli ti emailko kenka...
- 1:27 PM


text:
Apay nga Agtataripnongtayo Tapno Agdayaw?
“Agpipinnanunottayo koma iti maysa ken maysa . . . , a saantay a baybay-an ti panagtataripnongtayo.”—HEB. 10:24, 25.
KANTA: 20, 119
1-3. (a) Kasano nga impakita dagiti Kristiano a magagaranda a makigimong? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Ania ti usigentayo iti daytoy nga artikulo?
IDI agtawen laeng iti 17 ni Corinna, naaresto ni nanangna ken naipan iti kampo a pagtrabahuan idiay Soviet. Idi agangay, naipan met ni Corinna idiay Siberia, a rinibu a milia ti kaadayona iti pagtaenganda. Natrato a kasla adipen. No dadduma, napilit nga agtrabaho iti ruar a nakalamlamiis ken awan ti napuskol a badona. Iti laksid dagita a narigat a kasasaad, porsegido ni Corinna ken ti sabali a kabsat a babai a tumabuno iti gimong iti kongregasion.
2 “Panawanmi ti pagtrabahuanmi iti rabii,” kinunana, “sa magmagnakami a mapan iti estasion ti tren a 25 a kilometro (15 a milia) ti kaadayona. Pumanaw ti tren iti alas dos iti parbangon, ket innem nga oras nga aglugankami sa dumsaagkami ket magmagnakami iti 10 a kilometro (6 a milia) a mapan iti paggigimongan.” Sulit kadi ti panagbiaheda? Kuna ni Corinna: “Iti gimong, adalenmi ti Pagwanawanan ken agkantakami kadagiti kanta ti Pagarian. Makapabileg ken makaparegta unay iti pammatimi daytoy a kapadasanmi.” Nupay tallo nga aldaw a saan a makasubli ni Corinna ken ti kaduana, saan a nadnadlaw ti makinkukua iti pagtrabahuanda nga awanda.
3 Kanayon nga impateg dagiti adipen ni Jehova dagiti panagtataripnongda. Kalpasan a nabuangay ti kongregasion Kristiano, rinugian dagiti pasurot ni Jesus nga impamaysa ti bagbagida iti panagtataripnong a sangsangkamaysa. (Ara. 2:42) Siempre, kayatmo met a regular a makigimongka iti kongregasion. Ngem maipaspasango ti amin a Kristiano kadagiti lapped. Mabalin a marigatantayo a makigimong gapu iti trabaho, okupado nga eskediul, wenno iti pannakabannogtayo iti inaldaw nga aktibidadtayo. Ania ti mangtignay kadatayo tapno mapagballigiantayo dagitoy a lapped ket kanayon a makigimongtayo? [1] Kasano a matulongantayo dagiti iyad-adalantayo iti Biblia ken ti sabsabali a makakita iti kinapateg ti pannakigimong? Iti daytoy nga artikulo, usigentayo ti walo a rason nga agtataripnongtayo tapno agdayaw. Mabingbingay dagitoy a rason iti tallo a grupo: no ania ti epektona kenka, no ania ti epektona iti sabsabali, ken no ania ti epektona ken Jehova ti pannakigimongmo. [2]
NO ANIA TI EPEKTONA KENKA
4. Kasano a ti pannakigimongtayo makatulong kadatayo nga agsursuro maipapan ken Jehova?
4 Makasursurotayo kadagiti gimong. Tunggal gimong iti kongregasion makasursurotayo maipapan iti Dios a ni Jehova. Kas pagarigan, iti agarup dua a tawen, inadal ti kaaduan a kongregasion ti libro nga Umadanika ken Jehova iti Panagadal ti Kongregasion iti Biblia. Saan kadi a dayta a panagadal kadagiti kualidad ti Dios, kasta met ti naimpusuan a komento dagiti kakabsat tinignaynaka nga ad-adda a mangayat iti nailangitan nga Amatayo? Immadu met ti pannakaammotayo iti Sao ti Dios gapu iti panagimdengtayo a naimbag kadagiti palawag ken panagbasa iti Biblia, ken panagbuya kadagiti demostrasion. (Neh. 8:8) Kas pagarigan, panunotem dagiti naespirituan a gameng a naammuam iti linawas a panagsaganam ken panagimdengmo kadagiti tampok iti panagbasa iti Biblia!
5. Kasano a natulongannaka dagiti gimong a mangyaplikar kadagiti naadalmo iti Biblia ken mangpasayaat iti panangasabam?
5 Masursurotayo kadagiti gimong no kasano nga iyaplikar dagiti prinsipio ti Biblia iti amin a paset ti biagtayo. (1 Tes. 4:9, 10) Kas pagarigan, nadisenio ti Panagadal iti Pagwanawanan tapno maipaay ti kasapulan dagiti adipen ti Dios. Adda kadi artikulo a naadal iti Panagadal iti Pagwanawanan a nangtignay kenka a mangusig kadagiti kalatmo, mangpakawan iti padam a Kristiano, wenno mangpasayaat iti kalidad dagiti kararagmo? Ti gimong iti tengnga ti lawas suruannatayo no kasano nga agballigitayo iti ministerio. Masursurotayo no kasano nga ikasaba ti naimbag a damag ken no kasano a sieepektibo nga isuro dagiti prinsipio ti Biblia.—Mat. 28:19, 20.
6. Kasano a maparegtanatayo dagiti gimong ken makatulong kadatayo nga agtalinaed a natibker?
6 Maparegtatayo kadagiti gimong. Daytoy a sistema ti bambanag pakapuyennatayo iti mental, emosional, ken iti naespirituan. Ngem dagiti gimong iti kongregasion paregtaen ken pabilgendatayo. (Basaen ti Aramid 15:30-32.) Iti kaaduan a gimongtayo, adalentayo ti kaitungpalan ti padto ti Biblia. Kas resultana, bumileg ti pammatitayo a matungpal dagiti kari ni Jehova iti masanguanan. Siempre, saan laeng a dagiti agpalpalawag ti mangparegta kadatayo. Maparegtatayo met kadagiti naimpusuan a komento ken panagkanta dagiti padatayo a Kristiano. (1 Cor. 14:26) Ken no makisaritatayo kadagiti kakabsattayo sakbay ken kalpasan dagiti gimong, mariknatayo a pasetnatayo ti kongregasion ken mabang-arantayo.—1 Cor. 16:17, 18.
7. Apay a nakapatpateg nga addatayo kadagiti gimongtayo?
7 Kadagiti gimong, maiwanwantayo babaen ti nasantuan nga espiritu. Kinuna ni Jesu-Kristo: “Daydiay addaan lapayag denggenna koma ti kunaen ti espiritu kadagiti kongregasion.” (Apoc. 2:7) Wen, iwanwanwan ni Jesus ti kongregasion Kristiano babaen ti nasantuan nga espiritu. Kasapulantayo ti nasantuan nga espiritu tapno malabanantayo ti sulisog, tapno agbalintayo a natured iti ministerio, ken tapno makaaramidtayo kadagiti nainsiriban a desision. Aprobetsarentayo koma ti amin a probision agraman dagiti gimong iti kongregasion tapno maawattayo dayta nga espiritu!
NO ANIA TI EPEKTONA ITI SABSABALI
8. Kasano a makatulong kadagiti kakabsattayo no makitadatayo iti gimong ken no mangngegda nga agkomento ken agkantatayo? (Kitaen ti kahon a “Kanayon nga Agawid a Nasaysayaat ti Riknana.”)
8 Kadagiti gimong, maaddaantayo iti gundaway a mangipakita kadagiti kakabsat nga ay-ayatentayo ida. Panunotem a naimbag dagiti rigat a masapul nga ibturan ti dadduma a kakabsat iti kongregasionmo. Di pakasdaawan nga insurat ni apostol Pablo a maseknantayo koma iti maysa ken maysa. Kalpasanna, inlawlawag ni Pablo a maipakitatayo a maseknantayo no “saantay a baybay-an ti panagtataripnongtayo a sangsangkamaysa.” (Heb. 10:24, 25) No makigimongka, ipakpakitam a maikari nga ipaayam iti tiempo, atension, ken pannakaseknan dagiti kapammatiam. Kasta met, maparegtam dagiti padam a Saksi kadagiti naimpusuan a komentom ken panagkantam.—Col. 3:16.
9, 10. (a) Ilawlawagmo no kasano a makatulong dagiti sasao ni Jesus iti Juan 10:16 tapno matarusantayo no apay a napateg nga agtataripnongtayo nga agkakabsat. (b) No regular a makigimongtayo, kasano a matulongantayo ti maysa nga inlaksid ti pamiliana?
9 Kadagiti gimong, maikaykaysatayo kadagiti kapammatiantayo. (Basaen ti Juan 10:16.) Inyarig ni Jesus ti bagina iti pastor, ket inyarigna dagiti pasurotna iti arban ti karnero. Panunotem: No adda dua a karnero iti turod, adda met dua a karnero iti kapatagan, ken agar-arab ti maysa iti sabali a lugar, ibagatayo kadi a maysa nga arban dagiti lima a karnero? Kinapudnona, agkakadua ti arban ti karnero nga ay-aywanan ti maysa a pastor. Kasta met, saantayo a masurot ti Pastortayo no igagaratayo nga isina ti bagitayo. Masapul a makitaripnongtayo iti dadduma a Kristiano tapno pasettayo ti “maymaysa nga arban” nga ay-aywanan ti “maymaysa a pastor.”
10 No makigimongtayo, tumultulongtayo iti panagkaykaysatayo kas agkakabsat. (Sal. 133:1) Dadduma a kapammatiantayo ti inlaksid dagiti nagannakda ken kakabsatda. Ngem inkari ni Jesus a maaddaanda iti naespirituan a pamilia a mangayat ken mangaywan kadakuada. (Mar. 10:29, 30) No regular a makigimongka, nalabit agbalinka nga ama, ina, kabsat a lalaki, wenno kabsat a babai kadagitoy a kakabsat! Saan kadi a dayta ti mangtignay kadatayo tapno ikagumaantayo nga atenderan ti amin a gimong?
NO ANIA TI EPEKTONA KEN JEHOVA
11. Kasano a ti pannakigimong tulongannatayo a mangipaay ken Jehova ti maikari kenkuana?
11 No makigimongtayo, ipapaaytayo ken Jehova ti maikari kenkuana. Kas Namarsua kadatayo, maikari ni Jehova iti dayaw, dayag, ken panagyaman. (Basaen ti Apocalipsis 7:12.) No agkararag, agkanta, ken agkomentotayo maipapan ken Jehova kadagiti gimongtayo, ipapaaytayo ti maiparbeng unay kenkuana—ti panagdayawtayo. Ipategtayo ti pribilehio a mangidayaw iti Daydiay adun ti inaramidna para kadatayo.
12. Ania ti marikna ni Jehova no agtulnogtayo iti bilinna a makigimongtayo?
12 Ni Jehova maikari met iti panagtulnogtayo. Imbilinna kadatayo a saantayo a baybay-an ti panagtataripnongtayo, nangruna bayat daytoy tiempo ti panungpalan. Maragsakan ni Jehova no situtulok nga agtulnogtayo iti dayta a bilin. (1 Juan 3:22) Ammona ken ipatpategna ti panagreggettayo nga agatender iti tunggal gimong.—Heb. 6:10.
13, 14. Kasano a sumingedtayo ken Jehova ken ni Jesus kadagiti gimong?
13 No makigimongtayo, ipakpakitatayo ken Jehova a kayattayo ti suminged kenkuana ken iti Anakna. Kadagiti gimongtayo, isursuronatayo ti Naindaklan nga Instruktor babaen ti Saona, ti Biblia. (Isa. 30:20, 21) Uray dagiti saan a Saksi a makigimong, mabalin a kunada: “Ti Dios pudno nga adda iti tengngayo.” (1 Cor. 14:23-25) Bembendisionan ni Jehova dagiti gimong babaen ti nasantuan nga espirituna ken iwanwanwanna ti naibatay iti Biblia a programa a panangisuro. Gapuna, kadagiti gimong, im-imdengantayo ti timek ni Jehova ken marikriknatayo ti naayat a panangaywanna. Iti kasta, sumingedtayo kenkuana.
14 Kinuna ni Jesus: “No sadino nga adda dua wenno tallo a naguurnong iti naganko, sadiay addaak iti nagtengngaanda.” (Mat. 18:20) Gapuna, agaplikar ti imbaga ni Jesus kadagiti gimongtayo. Kas ulo ti kongregasion, ni Kristo “magmagna iti nagtetengngaan” ti kongregasion dagiti adipen ti Dios. (Apoc. 1:20–2:1) Panunotem! Direkta a pabpabilgennatayo ni Jehova ken ni Jesus kadagiti Nakristianuan a gimong. Ania ti mapanunotmo a rikna ni Jehova no makitana a magagarantayo a suminged kenkuana ken iti Anakna?
15. Kasano a ti pannakigimongtayo ipakitana iti Dios a kayattayo ti agtulnog kenkuana?
15 No makigimongtayo, ipakpakitatayo a supsuportarantayo ti kalintegan ti Dios a mangituray. Nupay imbilin ni Jehova a makigimongtayo, saannatayo a pilpiliten nga agtulnog. (Isa. 43:23) Gapuna, adda kadatayo a mangipakita ken Jehova no kasano kapudno ti panagayattayo kenkuana ken no kasano katibker ti panangsuportatayo iti panangiturayna. (Roma 6:17) Kas pagarigan, mabalin a pilitennatayo ti amotayo nga aglangan iti gimong gapu iti trabahotayo. Mabalin a butbutngennatayo ti gobierno a pagmultaen, ibalud, wenno nakarkaro pay ti aramidenna no agtataripnongtayo tapno agdayaw. Wenno mabalin a maallukoytayo nga aglinglingay imbes a makigimongtayo. Kadagitoy a situasion, masapul nga agdesisiontayo: Siasino ti pagserbiantayo? (Ara. 5:29) No pilientayo a suportaran ti kinasoberano ni Jehova, maparagsaktayo ti pusona.—Prov. 27:11.
ITULTULOYMO TI MAKITARIPNONG
16, 17. (a) Kasanotayo nga ammo a nakapatpateg dagiti gimong para kadagiti Kristiano idi umuna a siglo? (b) Ania ti komento ni Brother George Gangas maipapan kadagiti Nakristianuan a gimong?
16 Saan laeng a basta nagtataripnong dagiti nagkauna a Kristiano iti apagbiit a tiempo kalpasan a napasamak ti milagro idi Pentecostes 33 C.E. Intuloyda nga impamaysa ti bagbagida iti sursuro dagiti apostol ken iti panagtataripnong a sangsangkamaysa. (Ara. 2:42) Ti Griego a sao a naipatarus nga impamaysada ti bagbagida kaipapananna ti panagibtur wenno panangitultuloy iti napasnek a panagregget. Iti sidong ti turay ti Roma ken ti ibubusor dagiti lider ti relihion, saan a nalaka para kadagidiay a Kristiano ti makigimong. Ngem nagtultuloyda.
17 Ita, adu nga agserserbi ken Jehova ti mangap-apresiar kadagiti Nakristianuan a gimong. Kinuna ni George Gangas, a nagserbi kas miembro ti Bagi a Manarawidwid iti nasurok a 22 a tawen: “Para kaniak, ti pannakitaripnong kadagiti kakabsat ti maysa kadagiti kararagsakan a paset ti biagko ken mangparparegta kaniak. Agingga a mabalin, kaykayatko ti umuna a sumangpet iti Kingdom Hall ken maudi a pumanaw. Maragragsakanak no kasarsaritak dagiti kakabsat. No kaduak ida, mariknak a kaduak ti pamiliak, iti naespirituan a paraiso.” Kinunana pay: “No kasano a ti kompas kanayon a nakatudo iti amianan, kasta met ti tarigagayko a makigimong.”
18. Ania ti makunam kadagiti gimongtayo, ket ania ti determinasionmo?
18 Kasta kadi met ti makunam maipapan iti panagtataripnongtayo tapno agdayaw ken Jehova? Ngarud, determinadoka koma nga agibtur ken agtultuloy nga agregget tapno regular a makigimongka. Iti kasta, maipakitam nga umanamongka ken Ari David a nagkuna: “Jehova, inayatko ti pagnaedan iti balaymo.”—Sal. 26:8.
^ [1] (parapo 3) Dadduma a kapammatiantayo ti saan a regular a makigimong gapu kadagiti kasasaad a saanda a makontrol, kas iti nakaro a sakit. Masiguradoda a maawatan ni Jehova ti situasionda ken apresiarenna unay ti amin-kararua a panagdayawda. Dagiti panglakayen matulonganda dagitoy a kakabsat a magunggonaan kadagiti naespirituan a programa, nalabit babaen ti panangirekordda kadagiti gimong wenno i-hook-up dagita babaen ti telepono.
^ [2] (parapo 3) Kitaen ti kahon a “No Apay a Makigimongtayo.”


text:
‘Rumagragpatka’ Kadi?
MADANDANAGAN ni Fernando. * Imbaga ti dua a panglakayen a kayatda isuna a kasarita iti pribado. Kinasaritada idin kalpasan ti sumagmamano nga ibibisita ti manangaywan iti sirkito. Inlawlawagda met idin kenkuana no ania ti masapul a parang-ayenna tapno makualipikar para iti kanayonan a pribilehio. Iti panaglabas ti tiempo, pinampanunot ni Fernando no madutokanto pay ngata kas panglakayen. Ita, nalpas manen ti ibibisita ti manangaywan iti sirkito. Ania ngata ti ibaga kenkuana dagiti panglakayen?
Dimngeg ni Fernando bayat nga agsasao ti maysa kadagiti panglakayen. Dinakamat ti panglakayen ti 1 Timoteo 3:1 ken imbagana a naawatdan ti surat ti pannakadutokna kas maysa a panglakayen. Nasorpresa ni Fernando ket sinaludsodna, “Ania ti kinunayo?” Inulit ti kabsat ti imbagana, ket immisem ni Fernando. Kalpasanna, idi naipakaammo iti kongregasion ti pannakadutokna, naragsakan amin a kakabsat.
Dakes kadi ti agtarigagay iti pribilehio iti kongregasion? Saan. Sigun iti 1 Timoteo 3:1, “no ti asinoman a lalaki ragragpatenna ti akem a manangaywan, tartarigagayanna ti nasayaat nga aramid.” Adu a Kristiano a lallaki ti nangyaplikar iti dayta ket rimmang-ayda iti naespirituan agingga a nakualipikarda kadagiti pribilehio iti kongregasion. Kas resultana, nabendisionan ti ili ti Dios iti pinullo a ribu a kualipikado a panglakayen ken ministerial nga adipen. Ngem gapu iti irarang-ay dagiti kongregasion, kasapulan ti ad-adu a kakabsat a lallaki a rumagpat iti kanayonan a pribilehio. Ania ti umiso a pamay-an a maaramidanda dayta? Ken rumbeng kadi a dayta ti sangkapanunot dagidiay agtartarigagay nga agbalin a manangaywan, kas ken Fernando?
ANIA TI KAIPAPANAN TI ‘RUMAGPAT’?
Ti Griego a sao iti Biblia a naipatarus a ‘rumagpat’ kaipapananna ti napasnek a panagtarigagay wenno gumaw-at. Mayarig dayta iti maysa a tao a mangikagkagumaan a manggaw-at iti makaatrakar a bunga ti maysa a kayo. Ngem ti iraragpat dina kayat a sawen ti siaagum a pananggaw-at iti pribilehio nga agbalin a “manangaywan.” Apay a saan? Gapu ta ti kalat dagidiay talaga nga interesado nga agserbi kas panglakayen ket tapno mangipaay iti “nasayaat nga aramid” imbes a gumun-od iti posision.
Adu kadagiti kualipikasion a nainaig iti daytoy a nasayaat nga aramid ti nailista iti 1 Timoteo 3:2-7 ken Tito 1:5-9. Maipapan kadagita a nangato a pagalagadan, inlawlawag ti nabayagen a panglakayen nga agnagan iti Raymond: “Ti kapatgan kaniak ket ti kinataotayo. Napateg ti kinalaing nga agpalawag ken mangisuro, ngem napatpateg ti nasayaat a reputasion, natimbeng a panagug-ugali, nasimbeng a panunot, kinaurnos, kinamanagpadagus, ken kinanainkalintegan.”
Ti kabsat a pudpudno a rumagragpat ipakitana a nasayaat ti reputasionna babaen ti panangliklikna iti aniaman a kita ti panagkusit ken kinarugit. Natimbeng ti panagug-ugalina, nasimbeng ti panagpampanunotna, naurnos, managpadagus, ken nainkalintegan. Iti kasta, agtalek dagiti kakabsat iti panangidaulona ken ammoda a tulonganna ida no adda parikutda. Gapu ta managpadagus, maparparegtana dagiti agtutubo ken dagiti kabbaro iti kinapudno. Ipaayanna met iti liwliwa ken tulong dagiti masakit ken nataenganen a kakabsat gapu ta isu ket managayat iti kinaimbag. Patanorenna dagitoy a kualidad, saan a tapno laeng madutokan a panglakayen, no di ket tapno magunggonaan ti sabsabali. *
Maragsakan ti bagi dagiti panglakayen a mangipaay iti balakad ken pammaregta iti kabsat a rumagragpat iti pribilehio. Ngem isu ti masapul nga agtignay tapno maragpatna dagiti kualipikasion. Kinuna ni Henry a maysa nga eksperiensiado a manangaywan: “No rumagragpatka, ikagumaam a paneknekan a kualipikadoka.” Dinakamatna ti linaon ti Eclesiastes 9:10: “Isuamin a masarakan ta imam nga aramiden, aramidem buyogen ti mismo a bilegmo.” Sana kinuna: “Aniaman ti annongen nga ipaay kenka dagiti panglakayen, aramidem ti amin a kabaelam. Tagipatgem ti amin a trabaho a maited kenka iti kongregasion, uray panagwalis laeng. Inton agangay, madlawdanto ti panagreggetmo.” No kayatmo ti agbalin a panglakayen iti masanguanan, aggaggagetka ken mapagtalkanka koma iti amin nga aspeto ti sagrado a panagserbim. Agbalinka koma a napakumbaba saan ket a napannakkel.—Mat. 23:8-12.
IWAKSIM TI DI UMISO A PANAGPAMPANUNOT KEN TIGTIGNAY
Gapu ta kayat ti dadduma ti maaddaan iti pribilehio iti kongregasion, mabalin nga ipadlawda dayta kadagiti panglakayen wenno padasenda pay ketdi nga impluensiaan ti bagi dagiti panglakayen. Adda met dagidiay agsakit ti nakemna no balakadan ida dagiti panglakayen. No adda kasta a riknam, isaludsodmo iti bagim, ‘Ti kadi laeng pagimbagak ti pampanunotek, wenno kayatko a pagserbian ken aywanan dagiti karnero ni Jehova?’
Laglagipen koma dagiti rumagragpat iti pribilehio ti maysa pay a makalikaguman kadagiti panglakayen—ti ‘panagbalin nga ulidan iti arban.’ (1 Ped. 5:1-3) Tapno maaramidan dayta ti maysa nga indibidual, masapul a liklikanna ti agpanunot ken agtignay a sisisikap. Sursuruenna ti aganus ken agibtur, adda man pribilehiona wenno awan pay. Ngem saanna a kayat a sawen a no agbalin a panglakayen ti maysa ket awanen ti pagkapuyanna. (Num. 12:3; Sal. 106:32, 33) Nupay ‘awan [makitana] nga aniaman a banag maibusor iti bagina,’ mabalin nga adda negatibo a makuna ti sabsabali maipapan kenkuana. (1 Cor. 4:4) Isu a no balakadandaka dagiti panglakayen manipud iti Biblia, dika koma masuron. Imbes ketdi, dumngegka ken ikagumaam nga iyaplikar ti balakadda.
KASANON NO NABAYAGEN NGA AGUR-URAYKA?
Iti panagrikna ti dadduma a kakabsat, kasla nakabaybayagdan nga agur-uray. No adun a tawen a ‘ragragpatem ti akem a manangaywan,’ matuokanka kadi nga aguray no dadduma? No kasta, usigem dagitoy a naipaltiing a sasao: “Ti inanama a maitantan pagsakitenna ti puso, ngem ti banag a tinarigagayan maysa a kayo ti biag.”—Prov. 13:12.
Mabalin a maupay ti maysa no kasla saanna a maragragpat ti tartarigagayanna a kalat. Kasta idi ti narikna ni Abraham. Inkari ni Jehova a maaddaan iti anak a lalaki, ngem adun a tawen ti limmabas ket awan met laengen ti anakda ken Sara. (Gen. 12:1-3, 7) Lakayen idi inkararagna: “Soberano nga Apo Jehova, ania ti itdemto kaniak, yantangay agtultuloy nga awananak iti putot . . . Saannak nga inikkan iti [anak].” Impasigurado manen ni Jehova a matungpalto ti karina a maaddaan ni Abraham iti anak. Ngem agarup 14 a tawen pay ti limmabas sa tinungpal ti Dios ti karina.—Gen. 15:2-4; 16:16; 21:5.
Napukaw kadi ni Abraham ti rag-ona nga agserserbi ken Jehova bayat ti panagur-urayna? Saan. Dina pulos pinagduaduaan ti kari ti Dios. Intultuloyna ti mangnamnama. Insurat ni apostol Pablo: “Kalpasan a nangipakita ni Abraham iti kinaanus, nagun-odanna daytoy a kari.” (Heb. 6:15) Idi agangay, binendisionan ti Mannakabalin-amin a Dios daytoy a matalek a lalaki iti labes ti ninamnamana. Ania ti maadalmo ken Abraham?
No adun a tawtawen a tartarigagayam ti agserbi kas panglakayen ngem saanka pay a nadutokan, itultuloymo ti agtalek ken Jehova. Dimo ipalubos a mapukaw ti rag-om nga agserserbi kenkuana. Kastoy ti kuna ni Warren nga adun a kakabsat a lallaki ti natulonganna a rumang-ay iti naespirituan: “Kasapulan ti panawen tapno makita no kualipikado nga agbalin a panglakayen ti maysa a kabsat. Iti panaglabas ti tiempo, in-inut a makita dagiti abilidad ken kababalin ti maysa babaen ti tigtignayna ken ti panangitungpalna kadagiti maited kenkuana nga annongen. Patien ti dadduma a naballigida no maikkanda iti pribilehio wenno annongen. Ngem saan nga umiso ti kasta a panangmatmat ken mabalin nga agresulta dayta iti nalabes a pannakaseknan iti pribilehio. Maibilangka a naballigi no matalekka nga agserserbi ken Jehova, sadinoman ti ayanmo ken aniaman ti ar-aramidem.”
Nasurok a sangapulo a tawen ti inuray ti maysa a kabsat sakbay a nadutokan a panglakayen. Kastoy ti imbagana a naadalna iti Ezequiel kapitulo 1: “Iturturong ni Jehova ti karuahena, ti organisasionna, iti kapartak a kayatna. Ti napateg ket saan a ti tiempo a pampanunotentayo no di ket ti tiempo a pampanunoten ni Jehova. No maipapan iti panagserbi kas panglakayen, saan a siak ti napateg—no ania ti kayatko wenno ti arapaapko a pagbalinan. Amangan no ti kayatko ket saan gayam nga isu ti kayat ni Jehova a para kaniak.”
No tartarigagayam ti agbalin a Kristiano a manangaywan, ikagumaam a ragpaten dayta babaen ti pannakitinnulongmo a mangparayray iti naragsak nga espiritu ti kongregasion. No matektekanka nga agur-uray, dika koma maupay ket agan-anuska. Kinuna ni Raymond a nadakamat itay: “Awan ti pannakakontento ti tao nga ambisioso. Dagidiay matektekan nga aguray dida marikna ti rag-o iti panagserbi ken Jehova.” Naan-anay a patanorem ti bunga ti espiritu ti Dios, nangnangruna ti kinaanus. Ikagumaam a pasayaaten ti espiritualidadmo babaen ti panangadalmo iti Kasuratan. Nayonam ti panawenmo a mangikasaba iti naimbag a damag ken mangyadal iti Biblia kadagiti interesado. Idauluam ti pamiliam kadagiti naespirituan nga aktibidad ken iti panagdaydayawyo kas pamilia. Tagiragsakem ti makilangen kadagiti kakabsat iti kongregasion. Naragsakkanto bayat a ragragpatem ti kalatmo.
Ti panagregget a rumagpat kadagiti pribilehio iti kongregasion ket maysa a bendision manipud ken Jehova. Saan a kayat ni Jehova ken ti organisasionna a maupay dagidiay rumagragpat iti pribilehio. Suportaran ken bendisionan ti Dios dagiti amin a nadalus ti motibona nga agserbi Kenkuana. Wen, “awan rigat nga inayonna” kadagiti amin a bendision nga ipapaayna.—Prov. 10:22.
Uray no medio nabayagen a rumagragpatka iti pribilehio, adda latta maaramidam nga irarang-ay iti naespirituan. Bayat a patpatanorem dagiti kasapulan a kualidad ken supsuportaram ti kongregasion ken saanmo met a baybay-an ti pamiliam, saanto a lipaten ni Jehova ti amin a panagreggetmo nga agserbi kenkuana. Sapay koma ta kanayon a pagragsakam ti agserbi ken Jehova, aniaman ti annongen a maited kenka.
^ par. 2 Nabaliwan dagiti nagan iti daytoy nga artikulo.
^ par. 8 Dagiti prinsipio a nadakamat iti daytoy nga artikulo ket agaplikar met kadagidiay agtarigagay nga agserbi kas ministerial nga adipen. Dagiti kualipikasion a masapul a ragpatenda ket masarakan iti 1 Timoteo 3:8-10, 12, 13.