text:
January 30, 2013
Komusta ti MTB-MLE?
Komusta ti MTB-MLE?
Ni PRESCILLANO N. BERMUDEZ
ITI panaglukat dagiti pagadalan iti School Year 2012-2013 a damo a pannakaipakat ti pannakausar ti nakayanakan a pagsasao iti pannakaisuro dagiti agad-adal wenno ti mother tongue based-multilingual education (MTB-MLE), adu ti naragsakan, nangruna dagiti ubbing nga agad-adal ta nalakan a maawatanda ti isursuro ti maestrada. Mairaman ditan ti apokomi a kaserserrek a Grade I iti Juan C. Laya Memorial School ditoy San Manuel, Pangasinan nga ilimi a nagkuna idi dinamagmi no ania ti padasna iti umuna nga aldawna iti eskuela a kas Maikamaysa, “Naglaka met gayam ti ag-Grade 1.”
Nupay kasta, akuen met dagiti nakasarsaritami a titser ditoy ilimi nga agkarkarawada, no labsen ti agsao, no kasano ken no ania ti nasayaat nga aramidenda tapno pumudno ti tarigagay ti MTB-MLE a mangpasayud iti panagadal babaen ti pannakaaramat ti nakayanakan a dila.
No agparikut dagiti mangisursuro iti MTB-MLE kadagiti disso a pagnaedan dagiti Ilokano, nakarkaro pay ti panagparikut dagiti mangisursuro iti nakayanakan a pagsasao kadagiti disso nga aglalaok dagiti pupils-da. Daytoy ti natakuatanmi iti pannakipatpatangmi ken ni Mrs. Blanche G. Cayaban, Teacher III iti Rizaluna Elementary School iti Brgy. Rizaluna, Cordon, Isabela. Ilokano ti kaaduan nga agnanaed iti Cordon. Ngem gapu ta dumna daytoy pagserkan nga ili iti probinsia ti Isabela manipud Manila iti Nueva Vizcaya ken Ifugao, dagiti tribu a dumna iti Cordon, ageskuela dagiti annakda iti pagadalan primaria iti patad nga as-asideg ngem dagiti bukodda a pagadalan iti kabambantayan. Mairaman ditoy ti Rizaluna Elementary School. Nupay makapagsao dagiti katutubo iti Cordillera iti Ilokano, nabatad a saan a daytoy ti nakayanakanda a pagsasao. “Awan pagpilianmi – mairamanda iti panangisuromi iti nakayanakantayo a pagsasao,” kinuna ni Mrs. Cayaban.
Patienmi a maysa a pagparikutan dagiti mangisursuro ti limitado nga ammoda iti umno nga ispeling ken grammar ti lengguahe nga Ilokano a pinakaro pay dagiti nabatad a biddut a linaon dagiti MTB-MLE Grade 1 Learner’s Material (Units 1 & 2) Ilokano nga insagana a mismo ti Instructional Materials Council Secretariat (IMNCS) ti Department of Education.
Daytoy tallo a volume a workbook ti kangrunaan ita a maar-aramat iti pannakaisuro ti MTB-MLE iti Rehion I ken II.
Adtoy ti sumagmamano a biddut a nadlawmi kadagiti workbook:
Biddut nga ispeling. Kas koma iti balikas nga “agipurwak” nga “agipuruak” koma a kas maibatay iti Tarabay iti Ortograpia ti Pagsasao nga Ilokano nga inruar ti Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) ken impablaak ti Bannawag.
Dimi met mautob no apay a ti balikas a “patugotan,” nagbalin a “patuggutan” (nadoble ti letra g) iti workbook.
Sabali laeng dagiti biddut iti panagusar kadagiti ligatura “a” ken “nga” ken iti panagusar kadagiti letra “o” ken “u” (a kas makita met laeng iti patuggutan).
Ken biddut pay ti panagaramat iti paudi wenno suffix. Iti Ilokano, a maigidiat iti maar-aramid iti Filipino, kanayon a maisilpo ti paudi iti stem word, kas koma “addaantayo,” saan ket nga “addaan tayo.”
Biddut, kunami ta saan a sinurot dagiti workbook dagiti pagannurotan iti ortograpia ken gramatika Ilokana a nabayagen a sursuroten dagiti mannurat nga Ilokano. No adda man pagannurotan a sinurot dagiti nangsurat kadagiti workbook, nasayaat koma no ipakitada met.
Adu pay dagiti biddut kadagiti workbook a nadlawmi ket nabatikami ngarud a nagngatangata no kasano a mailangoy dagiti titser ti MTB-MLE.
Ala, wen, adda naikahon a pakaammo iti maudi a bulong ti MTB-MLE Grade 1 Learner’s Material ILOKANO nga agkidkiddaw iti yaawag iti IMCS no adda saludsod ken makuna kadagiti linaon dagiti workbook. Ngem ania koma ti pagimbagan nga ibunga dagiti makuna iti linaon dagiti workbook – kas kadagiti sumagmamano a nadakamat iti ngato? Madaman a maar-aramat dagiti workbook a pannakabiblia ita dagiti mamaestra iti MTB-MLE!
Makapaladingit nga akuen ti kinapudno a maisungani iti nadarisay a panggep a pannakaisuro ti umno a pannakaisurat ken pannakaammo iti umno nga ortograpia ken gramatika Ilokana ti maisursuro ken maipaspasagepsep ita kadagiti agad-adal. Naliklikan koma daytoy no naipabasa koma nga immuna dagitoy kadagiti school head iti Region I ken Region II a pakaibilangan dagiti mabigbig ken matalek a mannurat nga Ilokano. –O
(Naipablaak iti Bannawag, Pebrero 11, 2013 a bilang.)
Posted by Asseng at 1:04 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Paltog ken balbala ti nakumpiska dagiti polis iti insayangkatda a panagsukisok iti maysa a pagtaengan iti Barangay Ambucao ditoy nga ili idi bigat ti Abril 16.
Nakakumpiska dagiti nagtitipon nga elemento ti RID PRO1, PIB Ilocos Sur PPO, ISPPSC ken Santiago MPS nga indauluan ni PCI Sosimo Raquepo Racho iti balay ni Nardito Abana y Abella, 62, naasawaan, boat maker ken residente iti Barangay Ambucao ditoy nga ili, iti maysa a cal 38 revolver (paltik) ken pito a bala para iti nasao a paltog.
Sinaksian dagiti barangay officials ti nasao a panagsukisok a pinirmaan ni Judge Sixto Diompoc ti RTC Branch 72, Narvacan, Ilocos Sur.
Naipan ti suspek iti police station para iti maikanatad a disposision.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
UTC+09:30
Ti UTC+09:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:30.
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas alagaden nga oras (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australia - Sentral nga Alagaden nga Oras (ACST)
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Australia's Main Time Zones". Timeanddate.com. Naala idi 29 Disiembre 2011.


text:
Papa Gregorio III
Ni Santo Papa Gregorio III[1] (pimmusay idi 28 Nobiembre 741) ket isu ti papa manipud idi 11 Pebrero 731 aginggana idi 28 Nobiembre 741. Ti kinapapana, a aks ti sinarunona, ket nadisturbo babaen ti ikonoklasta a kontrobersia iti Bisantino nga Imperio, ken babaen ti agdama a panagabanse dagiti Lombardo, iti awan barengbarengna a panagawag ti pannakibiang ni Carlos Martel.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Santo Gregorio III" iti 1913 Katoliko nga Ensiklopedia.
- Levillain, Philippe, Ti Kinapapa: Gaius-Proxies, Routledge (2002)
- Duffy, Eamon, Dagiti Santo ken Mammadakes: Ti Pakasaritaan dagiti Papa (1997)
- Treadgold, Warren, Ti Pakasaritaan ti Bisantino nga Estado ken Kagimongan (1997)
- Mann, Horace K., Dagiti biag dagiti Papa iti Nasapa a Tengnga a Panpanawen, Tomo I: Dagiti Papap babaen ti Lombardo turay, Paset 2, 657-795 (1903)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Gregorio III idiay Wikimedia Commons


text:
Premio Nobel iti Pisika
Ti Premio Nobel iti Pisika (Sueko: Nobelpriset i fysik) ket maminsan a maipagunguna ti makatawen babaen ti Naarian a Sueko nga Akademia dagiti Siensia. IMaysa daytoy kadagiti lima a Premio Nobel a napundar babaen ti nakem ni Alfred Nobel idi 1895 ken naipagungunann manipud idi 1901; dagiti sabali pay ket ti Premio Nobel iti Kimika, Premio Nobel iti Literatura, Premio Nobel ti Kappia, ken Premio Nonel iti Sikolohia ken Medisina. Ti immuna a Premio Nobel iti Pisika ken naipangunguna kenni Aleman a Wilhelm Conrad Röntgen, "iti pannakabigbig kadagiti ektraordinario a serbisio nga inramidna babaen ti panagduktal iti naisangsangayan nga rayo-ekis." Daytoy a gunguna ket inadministro babaen ti Pundasion ti Nobel ken kaaduan a naikedkeddeng a ti kadayawan a gunguna a maawat iti sientista iti pisika. Daytoy ket maipresenta idiay Stockholm iti tinawen a seremonia iti Disiembre 10, ti anibersario ti ipupusay ni Nobel.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Premio Nobel iti Pisika idiay Wikimedia Commons
- "Amin a Nobel a Laureado iti Pisika"
- "Dagiti Seremonia ti Gunguna ti Premio Nobel"
- "Ti Premio Nobel iti Pisika"
- "Ti Medalia ti Premio Nonel para iti Pisika ken Kimika"


text:
Asturias, Cebu
Ti Asturias ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Asturias ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Agbanga
- Agtugop
- Bago
- Bairan
- Banban
- Baye
- Bog-o
- Kaluangan
- Lanao, Asturias
- Langub
- Looc Norte
- Lunas
- Magcalape
- Manguiao
- New Bago
- Owak
- Poblacion
- Saksak
- San Isidro
- San Roque
- Santa Lucia
- Santa Rita
- Tag-amakan
- Tagbubonga
- Tubigagmanok
- Tubod, Asturias
- Ubogon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bakir
Ti bakir wenno kabakiran, ket maysa a lugar nga adda iti nasamek a kaykayo. Kasla dagiti siudad, daytoy ket segun kadagiti nadumaduma a pananagipalpalawag iti kultura, no ania iti maikeddeng a bakir ket adu ti pagdumadumaanna iti kadakkel ken adda dagiti nadumaduma a pannakaidasig segun no kasano ti nakaibuklan ti bakir.[1] Ti bakir ket kadawyan a ti maysa a lugar nga adu ti kayona ngem ti aniaman a natayag a nasamek iti mulmula ket mabalin a maipanunotan a bakir, uray dagiti adda iti sirok ti danum a kas dagiti bakir ti kelp, wenno ti saan a mula a kas ti fungi,[2] ken bakteria. Dagiti bakir ti kayo ket abbonganna ti agarup a 9.4 porsiento iti rabaw ti Daga (wenno 30 porsiento iti dagup a kadakkel ti daga), urayno idi ket ad-adu ti inabbonganda (agarup a 50 porsiento iti dagup a kadakkel ti daga). Dagityo ket agannongda a kas dagiti pagtaengan para kadagiti organismo, mangtimbeng ti hidrolohiko a panagayus, ken mangkonserba iti daga, a mangbukel daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan nga aspeto iti biospera.
Ti kadawyan a bakir ti kayo ket buklen iti ngato a balawbaw (balawbaw wenno akin-ngato a tuon ti kayo) ken ti sub-boske. Ti sub-boske ket kaaduan pay a nabingbingay kadagiti tuon ti babassit a kayo, tuon ti yerba, ken ti tuon ti lumot ken dagiti mikrobio iti daga. Kadagiti narikut a kabakiran, adda pay ti nasayaat a naipalplaawag nga akin-baba a tuon ti kayo. Dagitibakir ket sentro kadagiti amin a a biag ti tao gaputa dagitoy ket mangited ti maysa nga agdumaduma a sakop dagiti rekurso: agipenpendad iti karbon, makatulonda iti panagtimbeng ti klima ti planeta, sagatendad ti danum ken pasayaatenda dagiti masna a pakadangran a kas dagiti layus. Dagiti bakir ket aglaonda pay iti agarup a 90 porsiento iti naindagaan a biodibersidad iti lubong.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lund, H. Gyde (coord.) 2006. 'Dagiti pannakaipalplawag iti bakir, Panagtarikayo, Panagaramid ti bakir, ken Panagmula iti kayo'. Gainesville, VA: Dagiti Serbisio ti Pakaamo iti Bakir. Magun-od manipud ti: ComcastNet-gyde.
- ^ Stamets, Paul (2005). Mycelium Running. Ten Speed Press. p. 35. ISBN 1-58008-579-2.
- ^ Reporta iti Sibibiag a Planeta idi 2010. 2010. Naala idi 19 Abril 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bakir idiay Wikimedia Commons


text:
Clarin, Misamis Occidental
Ti Clarin ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Clarin ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Bernad
- Bito-on
- Cabunga-an
- Canibungan Daku
- Canibungan Putol
- Canipacan
- Dalingap
- Dela Paz
- Dolores
- Gata Daku
- Gata Diot
- Guba (Ozamis)
- Kinangay Norte
- Kinangay Sur
- Lapasan
- Lupagan
- Malibangcao
- Masabud
- Mialen
- Pan-ay
- Penacio
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Poblacion IV
- Segatic Daku
- Segatic Diot
- Sebasi
- Tinacla-an
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Macrohon, Abagatan a Leyte
Ti Macrohon ket maysa a maikapat klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Macrohon ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.[2]
- Aguinaldo
- Amparo
- Buscayan
- Cambaro
- Canlusay
- Flordeliz
- Ichon
- Ilihan
- Laray
- Lower Villa Jacinta
- Mabini
- Mohon
- Molopolo
- Rizal
- Salvador
- San Isidro
- San Joaquin
- San Roque
- Sindangan
- Upper Villa Jacinta
- Asuncion
- Bagong Silang
- Danao
- Guadalupe
- San Vicente Poblacion
- Santo Niño
- San Vicente (Upper San Roque)
- Santa Cruz (Pob.)
- Santo Rosario (Pob.)
- Upper Ichon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bulkan Mayon
Ti Bulkan Mayon ket maysa a bulkan idiay Pilipinas iti probinsia ti Albay, asiddeg ti 15 kilometro iti amianan a laud iti Siudad ti Legazpi. Maidasig daytoy a bantay a estratobulkan ket iti naitutop a balisongsongna ket naaramid gapu iti nagsisinnublat a layus a piroklastiko ken pinagayus ti lava. Ti Mayon ket isu ti kasaetan a bulkan ti Pilipinas. Amangan a mamin-47 a bimtak ti naudi a 400 a tawen.
Ti Mayon ket naidisso ti sengngat ti Plato a Eurasia ken ti Pilipinas, ti beddeng a pinagsabatan ti plata ti kontinente a nalaglag-an ken ti plato ti taaw a nadagdagsen. Sarikedkedan ti plato ti kontinente a ilemmes ti plata ti taaw ket ti magma ti agbukel no matunaw dagiti batbato.
Panagpussuak ti Mayon[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1616: ti umuna a naammuan a panagpussuak ti Mayon
- 1766: nailenned ti ili ti Cagsawa ti dapu ken tepra ket ti torre ti kampanilia ti simbaan laeng ti nabati ti rabaw.
- 1897: pito nga aldaw a nagpussuak, kaatiddogan kadagiti naisuraten a pinagsaet ti Mayon
- 1984: awan ti maammuan a natay gapu iti panagbakwit ti 73,000 a tattao, manipud ti panagpakauna ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- 2006: kaudian a panagpussuak ti Mayon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b de Ferranti, Jonathan; Aaron Maizlish. "Dagiti Bantay iti Pilipinas – Dagiti 29 a Paltok ti Banbantay nga addaan ti Nalatak a Paltok iti 1,500 metro wenno nasursurok". Naala idi 2011-01-31.
- ^ Mayon, Sangaubongan a Programa ti Bukanismo, Smithsonian Institution.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mayon idiay Wikimedia Commons


text:
Adam Smith
Ni Adam Smith (5 Hunio 1723 – 17 Hulio 1790) ket maysa idi a Eskoses a moral a pilosopo ken maysa a pionero ti politikal nga ekonomia. Maysa kadagiti kangrunaan a pigura ti Eskoses a Panagpalawag,[1] Ni Adam Smith ket nadayeg a naamammoan para kadagiti dua a klasiko nga obrana: Ti Teori a dagiti Moral a Sentimento (1759), ken Ti Panagsukimat ti Panggep ken Gapuanan ti Baknang dagiti Pagilian (1776). Ti kinaudi, ket kadawyan anaipangyababaan ti Ti Baknang ti Pagpagilian, ket naipanpanuotan nga isu ti bukodna a magnum opus ken ti immuna a moderno nga obra ti ekonomia. Ni ket nadakamatan a kas ti ama ti moderno nga ekonomia ken agdama pay laeng a maysa kadagiti kaimpluensiaan nga agpanpanunot iti pagobraan ti ekonomia tatta nga aldaw.[2] Idi 2009, ni Smith ket nanaganan idi a maysa kadagiti 'Kalatakan nga Eskoses' iti amin a panawen, iti maysa abutos nga inpataray ti Eskoses a kanal ti telebision STV.[3]
Ni Smith ket nagadal ti sosial a pilosopia idiay Unibersidad ti Glasgow ken idiay Kolehio ti Balliol idiay Unibersidad ti Oxford, nga isu idiay ket maysa kadagiti immuna nga estudiante a nakaimbag manipud ti libre a panagdadal nga inpatakder babaen ti kailianna ti Glasgow a ni John Snell. Kalpasan a nagturpos, isu ket nangibitla ti nagballigi a serie kadagiti publiko a lektura idiay Edinburgh, a nagiturong kaniana a makitinnulong kenni David Humeidi las-ud ti Eskoses a Panagpalawag. Ni Smith ket gimmun-od ti kina-propesor idiay Glasgow a nangisursuro ti moral a pilosopia, ken iti las-ud ti daytoy a panawen isu ket nagsurat ken nangipablaak Ti Teoria dagiti Moral a Sentimento. Iti naladladaw a kabibiagna, isu ket nangala ti puesto ti panagisursuro a nangpalubos kaniana nga agbaniaga iti amin a Europa, nga idiay a naamamonna dagiti intelektual a daulo ti panawenna. Ni Smith idin ket nagsubli idiay pagtaenganna ken nagob-obra anagsursurat kadagiti simmarsaruna a sangapulo a tawen ti Ti Baknang ti Pagpagilian, a nangipablaak daytoy idi 1776. Isu ket pimmusay idi 1790 iti tawen a 67.
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Nalatak nga AAgpanpaunot ti Eskoses a Panagpalawag".
- ^ Davis, William L, Bob Figgins, David Hedengren, ken Daniel B. Klein. "Dagiti Propesor ti Ekonomia' Dagiti Kakkaykayatan a Agpanpanunot ti Ekonmia, Dagiti Warnakan, ken dagiti Blog," Econ Journal Watch 8(2): 126-146, Mayo 2011.[1]
- ^ Ti Kalatakan nga Eskoses STV. Naala idi 31 Enero 2012
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butler, Eamonn (Marso 2007). Adam Smith – Maysa a Pangyuna. Instituto dagiti Ekonomiko a Pannakibiang. ISBN 0-255-36608-6.
- Copley, Stephen (Marso 1995). Baknang ti Pagpagilian ni Adam Smith: Dagiti Baro nga Interdisiplinario a Salaysay. Unibersidad ti Manchester a Pagmalditan. ISBN 0-7190-3943-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ob-obra a mainaig ti Adam Smith idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Adam Smith idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Adam Smith idiay Wikimedia Commons


text:
Kanton iti San Galo
Ti Kanton iti San Galo (Aleman: Kanton St. Gallen (tulong·paammo)) ket maysa a santon idiay Suisa. Ti San Galo ket mabirukan idiay amianan a daya iti Suisa. Daytoy ket sumakop ti kalawa a 2,026 km², ken adda ti populasion (manipud idi 31 December 2011) iti 483,101.[2], ti populasion ket mangiraman kadagiti 97,461 a ganganaet, wenno ti agarup a 20.9% iti dagup ti populasion.[3] Ti kapitoliona ket ti San Galo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ a b Opisina ti Estadistika ti Kanton iti San Galo Wohnbevölkerung (bis 2011) (Aleman) Naala idi 1 Mayo 2012
- ^ Pederal a Departamento dagiti Estadistika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobiembre 5, 2008.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti San Galo idiay Wikimedia Commons


text:
Tagapul-an, Samar
Ti Tagapul-an ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tagapul-an ket politikal a nabingbingay iti 14 a barbaranggay.[2]
- Baquiw
- Balocawe
- Guinbarucan
- Labangbaybay
- Luna
- Mataluto
- Nipa
- Pantalan
- Pulangbato
- San Vicente
- Sugod (Pob.)
- Suarez (Manlangit)
- San Jose (Pob.)
- Trinidad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Danaw Tanganyika
Ti Danaw Tanganyika ket maysa nga Aprikano a Nalatak a Danaw. Daytoy ket nakarkulo nga isu ti maikadua a kadakkelan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong babaen ti tomo, ken ti maikadua akaadaleman, kalpasan ti Danaw Baikal idiay Siberia;[3] isu pay daytoy ti kaatiddogan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong. Ti danaw ket nabingbingay kadagiti uppat a pagilian – ti Burundi, Demokratiko a Republika iti Kongo (DRK), Tanzania ken Zambia, a ti DRK (40%) ken Tanzania (46%) ket kaaduan nga agtagtagikua iti danaw. Ti danum ket agayus idiay sistema ti Karayan Kongo ken agpatingga idiay Taaw Atlantiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yohannes, Okbazghi (2008). Water resources and inter-riparian relations in the Nile basin. SUNY Press. p. 127.
- ^ a b "DANAW TANGANYIKA". www.ilec.or.jp. Naala idi 2008-03-14.
- ^ "~ZAMBIA~". www.zambiatourism.com. Naala idi 2008-03-14.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Danaw Tanganyika idiay Wikimedia Commons
- Danaw Tanganyika
- Dagiti Nalatak a Danaw ti Aprika
- Dagiti danaw ti Ginget ti Nalatak a Rengngat
- Dagiti danaw ti Burundi
- Dagiti danaw ti Demokratiko a Republika iti Kongo
- Dagiti danaw ti Tanzania
- Dagiti danaw ti Zambia
- Pagbeddengan ti Burundi–Demokratiko a Republika iti Kongo
- Pagbeddengan ti Demokratiko a Republika iti Kongo–Tanzania
- Pagbeddengan ti Burundi–Tanzania
- Pagbeddengan ti Tanzania–Zambia
- Pagbeddengan ti Demokratiko a Republika iti Kongo–Zambia
- Dagiti sangalubongan a danaw ti Aprika
- Dagiti tallo a puntos a pagbeddengan


text:
Plantilia:Spaces
Daytoy a plantilia ket agpataud ti maymaysa wenno dagiti ad-adu a saan a matukkol a ("
").
- Eskritu
{{spaces|N}}
a ti pagpilian a parametro ti N ket isu ti kayat a bilang dagiti agsasaruno a saan a matukkol nga espasio (numeriko, nga addaan ti sakop ti 1 wenno dakdakkel).
{{spaces}}
agpataud ti maymaysa a saan a matukkol nga espasio. Mabalin ti agusar ti {{nbsp}} (a mangibaw-ing iti daytoy a plantilia) a kas apat para iti maymaysa a saan a matukkol nga espasio.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Spaces
Mangisengngat ti maysa wenno dagiti ad-adu a saan a matukkol nga espasio.


text:
Ni James Monroe (Abril 28, 1758 – Hulio 4, 1831) ket maysa idi a maikalima a Presidente iti Estados Unidos (1817–1825). Ni Monroe ket isu ti naudi idi nga isu ket Nagipatakder nga Ama iti Estados Unidos, ken ti kinaudi a presidente manipud ti Virginia a dinastia ken ti Republikano a Henerasion.[1] Ti pinakapresidentena ket namarkaan babaen kadagiti "Panawen ti Naimbag a Panakarikna" – ti maysa a paset ti panawen nga adda dagiti bassit laeng a panagriri ti makitipon – ken kalpasan daytoy ti Derraaw iti 1819 ken ti maysa a narungsota debado ti panagawat iti Missouri a Teritorio. Ni Monroe ket kaaduana naamammoan para iti panagirangarangna iti Monroe a Doctrina idi 1823, a nagibaga a ti Estados Unidos ket saanna nga ibturan dagiti sumakbay a panakibiang ti Europa iti Kaamerikaan.
- ^ Harlow Unger, James Monroe: Ti Kinaudi a Nangipatakder nga Ama (2009).


text:
Potograpia
Ti potograpia (manipud ti Griego ti photos- para iti "lawag" ken ti -graphos para iti "panangiladawan") ket isu ti arte, siensia, ken panagsanay ti panagpartuat kadagiti napaut a ladawan babaen ti panangirehistro ti lawag wenno dadduma pay nga elektromagnetiko a radiasion, itikimiko babaen dagiti pamay-an ti sensitibo ti lawag a materiales a kas ti potograpiko a pelikula, wenno elektroniko babaen dagiti pamay-an ti maysa a sensor ti ladawan.[1] Kadawyan a dagiti lente ket inus-usar tapno pakipatengngaan ti lawag nga agballatek wennomaiparuar manipud kadagiti nbanag iti maysa a pudno a ladawan iti sensitibo ti lawag a rabaw iti uneg ti kamera iti las-ud ti napanawenan a pakailatakan. Ti resulta iti maysa nga elektroniko a sensor ti ladawan ket maysa a elektriko a karga ititunggal maysa a pixel, nga isu daytoy ti elektroniko a maproseso ken maipenpen iti maysa a papeles a porma ti ladawan para iti panagidaya wenno panagproseso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Spencer, D A (1973). The Focal Dictionary of Photographic Technologies. Focal Press. p. 454. ISBN 978-0133227192.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Potograpia idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Potograpia idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Pakasaritaan ti Lubong iti Potograpia manipud Ti Pakasaritaan ti Arte.


text:
Burgos, Isabela
Ti Burgos ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Burgos ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Bacnor East
- Bacnor West
- Caliguian
- Catabban
- Cullalabo del Norte
- Cullalabo del Sur
- Dalig
- Malasin
- Masigun East
- Raniag
- San Antonino
- San Bonifacio
- San Miguel
- San Roque
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Martin I
Ni Papa Martin I, naipasngay idi idiay asideg ti Todi, Umbria, iti lugar a tinawtawagan tattan a kabirgasna (Pian di San Martino), ket isu ti papa manipud idi 649 aginggana idi 653, isu ti simmaruno kenni Papa Teodoro I idi 5 Hulio 649.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Martin I idiay Wikimedia Commons
- Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Martin I
- Santo Papa Martin I iti Pagsurotan dagiti Patron a Santo
- Papa Matrin I


text:
Papa Celestino V
Ni Papa Santo Celestino V (1215 – 19 Mayo 1296), ket naipasngay idi a kas ni Pietro Angelerio (segun kadagiti sabali a taudanAngelario, Angelieri, Angelliero, wenno Angeleri), ken makunkuna pay a kas ni Pietro da Morrone,ket nabutosan a kas ti Papa idi tawen ti 1294 iti naudi a saan a conclave a panagbutos ti papa iti pakasaritaan ti Romano Katoliko aSimbaan. Isu ket nadayegan gapu ti panagikkatna ti kinapapa. Awanen ti sumarsaruno a nangala ti nagan a Celestino.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Celestino V idiay Wikimedia Commons


text:
Shanghai
Ti Shanghai (Insík: 上海; Shanghainese: Zånhae; Mandarin pinyin: Shànghǎi) ket isu ti kadakkelan a siudad babaen ti populasion iti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) [3][4] ken ti kadakkelan a maitutop a siudad babaen ti populasion iti lubong.[5] Maysa daytoy kadagiti uppat a probinsia nga agpang a munisipalidad iti PRC, nga adda ti dagup ti populasion iti sumurok a 23 a riwriw manipud idi 2010. Daytoy ket maysa a sangalubongan a siudad, nga adda inpluensia iti komersio, kultura, busbos, midia, moda, teknolohia, ken pagluganan. Daytoy ket maysa a kangrunaan a busbos a ssentro[6] ken ti kasingarngaran a pagikabilan a puerto iti lubong.[7]
Mabirukan daytoy idiay Karayan Yangtze a Delta idiay dumaya a Tsína, ti Shanghai ket nakatugaw idiay wangawangan iti Karayan Yangtze iti tengnga ti paset iti pantar ti Tsína. Ti munisipalidad ket pagbeddenganna dagiti probinsia ti Jiangsu ken Zhejiang iti laud, ken nabeddengan ti day babaen ti Baybay Daya a Tsína.[8]
Maysa daytoy idi a pagkalapan ken abel nga ili, ti Shanghai ket dimmakkel ti kinapangrunanna iti maika-19 a siglo gapu ti panakabigbigan a Europeano para iti bukodna a naiparabor a lokasion ti puerto ken makapataud nga ekonomia. Daytoy a siudda ket maysa kadagiti nalukatan a ganganaet a pagkomerioan kalpasan ti panagabak dagiti Britaniko iti Tsína iti immuna nga opio a gubat ken ti simmaruno a 1842 a Tulag iti Nanking a nagpakabael ti panagipatakfder iti Internasional a Pagtaengan ti Shanghai . Daytoy siudad ket rimmang-ay a kas ti sentro iti komersio a nagbaetan ti daya ken laud, ken nagbalin daytoy ti kalaingan a sentro ti busbos iti Pasipiko nga Asia iti panawen a 1930.[9] Nupay kasta, ti panagala ti Partido Komunista iti kangrunaan a daga idi 1949, bimassit ti panag-impluesia ti siudad. Iti panawen ti 1990, dagiti ekonomiko a reporma nga inyamammo babaen ni Deng Xiaoping ket nagbanagan iti napeksa a panagrangrang-ay ti siudad, a daytoy ket nakaited ti panagsubli iti busbos ken ganganaet a puonan iti siudad.[10]
Ti Shanghai ket maysa a nalatak a papanan dagiti turiata ken naamammoan daytoy kadagiti naipakasaritaan a dulon a kas dagiti Ti Bund, Siudad a Templo ti Dios ken ti Yuyuan a Hardin, ken ti pay dakkel ken dumakdakkel pay a linia ti langit ti Pudong . Nailawlawagan daytoy a kas ti "obra maestra" iti dumakdakkel a ekonomia ti kangrunaan a daga ti Tsína.[11][12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kalawa ti daga". Dagiti Kangrunaan a Kinapudno. Munisipal a Gobierno ti Shanghai. Naala idi 19 Hulio 2011.
- ^ "Danum a rekursos". Dagiti Kangrunaan a Kinapudno. Munisipal a Gobierno ti Shanghai. Naala idi 19 Hulio 2011.
- ^ Chan, Kam Wing (2007). "Dagiti Panakariro ken Parikut ti Panagadal dagiti Siudad ti Tsína: Panakilawlawag, Estadistika, ken Pagbanagan". Dagiti Eurasiano a Heograpia ken Ekonomia 48 (4): 383–412. doi:10.2747/1538-7216.48.4.383. Naala idi 13 Septiembre 2011., p. 395.
- ^ "Ania kadi dagiti kadakkelan ken kabaknagan a siudad iti Tsína?". Uninbersidad iti Akin-abagatan a California.
- ^ "Dagiti siudad: kadakkelan (nga awan dagiti nakapalikmut a suburbano a lugar)". Geohive. Naala idi 13 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Panagsalisal ti Puesto iti Londres a kas maysa a Sangalubongan a Sentro ti Busbos".
- ^ "Ti Shanghai ket labsanna ti S'pore a aks ti kasingarngaran apuerto iti lubong". Straits Times. Enero 8, 2011. Naala idi Septiembrer 14, 2011.
- ^ "Heograpiko a Lokasion". Dagiti Kangrunaan a Kinapudno. Munisipal a Gobierno ti Shanghai. Naala idi Septiembre 14, 2011.
- ^ Scott Tong (October 2009). "Shanghai: Sangalubongan aSentro ti Busbos? Aspirasion ken kina-agpayso, ken dagiti tagapniden para iti Hong Kong". Hong Kong a Warnakan. Naala idi 17 Oktubre 2011.
- ^ "Naipakasaritaan a Panagbalbaliw". Shanghai.gov.cn. 1949-05-27. Naala idi 2011-12-11.
- ^ Hunt, Katie (21 Mayo 2008). "Shanghai: Ti kapitalista nga obra maestra ti Tsína". BBC News. Naala idi 7 Agosto 2008.
- ^ "Iti Shanghai... ken Suzhou". Ti Hindu a Komersio a Linia. 27 Enero 2003. Naala idi 20 Marso 2008.
- Shanghai
- Dagiti nawaya a siudad
- Dagiti metropilitano a lugar idiay Tsina
- Dagiti munisipalidad ti Repbulika dagiti Tattao ti Tsina
- Dagiti nataengan nga aplaya a lugar idiay Tsina
- Dagiti nataengan a lugar a nabangon idi maika-10 a siglo
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Tsina
- Tulag iti Nanking
- Karayan Yangtze Delta


text:
Ifugao
Ti Ifugao ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Ti ili ti Lagawe ti kapitoliona. Kabeddengna ti Benguet iti laud, ti Mountain Province iti amianan, ti Isabela iti daya, ken ti Nueva Vizcaya iti abagatan.
Masarakan iti Ifugao ti nalatak a Natukantukad a Pagtatalonan iti Banaue, nga isu ti kangrunaan a paspasiaren dagiti turista iti probinsia.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ifugao ket addaan iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Maragondon, Cavite
Ti Maragondon ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maragondon ket nabingbingay a politikal iti 27 barbaranggay.[2]
- Caingin Pob. (Baranggay III)
- Bucal Calamba
- Bucal II
- Bucal III A
- Bucal IV A
- San Miguel I A (Caputatan)
- Garita I A
- Mabato
- Talipusngo
- Pantihan I (Balayungan)
- Pantihan II (Sagbat)
- Pantihan III (Pook na Munti)
- Pantihan IV (Pook ni Sara)
- Patungan
- Pinagsanhan I A
- Poblacion I A
- Poblacion II A
- Tulay Silangan
- Layong Mabilog
- Bucal III B
- Bucal IV B
- Garita I B
- Pinagsanhan I B
- Poblacion I B
- Poblacion II B
- San Miguel I B
- San Miguel I C
- Mafi II
- Tulay Kanluran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bremen
Ti Siudad a Munisipalidad ti Bremen (Aleman: Stadtgemeinde Bremen, Aleman a pannakabalikas: [ˈbʁeːmən] ( denggen)) ket maysa a Hanseatika a siudad idiay amianan a laud ti Alemania. Daytoy ket maysa a komersio ken industria a siudad nga adda dagiti nangruna a puerto idiay Karayan Weser, ti Bremen ket paset ti Bremen-Oldenburg a metropolitano a lugar (2.4 a riwriw a tattao). Ti Bremen ket isu ti maikatlo a kaaduan ti populasion a siudad idiay Akin amianan nga Alemania ken ti maikasangapulo idiay Alemania.
Ti Bremen ket adda ti 60 km (37 mi) iti abagatan manipud ti sabangan ti Karayan Weser idiay Baybay Amianan. Nga adda ti Bremerhaven idiay asideg ti sabangan, dagitoy dua ket buklenda dagiti estado ti Bremen (opisial a nagan: Freie Hansestadt Bremen - Nawaya a Hanseatika a Siudad ti Bremen).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti senial ti karro nga HB nga adda ti 1 a letra ken 4 a numero ket naireserba para kadagiti panagrehistro ti karro idiay Bremerhaven.


text:
Plantilia:Str left
Dagiti linaon
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Str left| | }}
Mangited ti subkuerdas ti   dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas (ti subkuerdas ket addaan it ikaatiddog iti  ).
No ti   ket imbalido, awan linaon wenno sero, maisubli ti maysa nga awan linaon a kuerdas. No saan a naipalawag, daytoy ket kasisigud iti 1.
Dagit limitasion[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti kaatiddog ket aginggana iti 500: Dagiti kaaduan a subkuerdas ket agpatingga iti 500 a kaatiddog, ken saan pay a mangited ti mensahe ti biddut. Dagiti laeng 500 a karakter ti mabalin a maiyaon urayno ti   ket at-atiddog.
- Inexpensive (uses no other templates).
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 10 }} → Lorem ipsu
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 1 }} → L
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 0 }} →
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | }} →
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet }} → L
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 40 }} → Lorem ipsum dolor sit ametLorem ipsum do
- {{ Str left | àçé | 2 }} → àç
- Daytoy a kas pagarigan ket mangipakpakita ti seguridad daytoy a plantilia nga addaan iti pannakaikodigo iti UTF-8 (mabalin daytoy tattan) :
Kas pagarigan dagit limitasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagit limitasion ti panag-usar para iti daytoy a plantilia ken naipakita dita baba ket gapuanan babaen ti agdama a pannakaisayangkat ti parser nga annong ti {{padleft:}} nga inusar iti daytoy a plantilia, a saan a mangsagat iti maikatlo a prametrona nga aglaon kadagiti karakter nga inus-usar kadagiti panangitapar ti kuerdas iti nainaganan a bilang ti kaatiddog (daytoy ket agdama a saan nga husto nga agbilang kadagiti karakter a mangiyaon manipud ti kuerdas ti tapar, ken saan a husto a mangrukod ti nasayaat a kaatiddogna; iti pay maipatinayon iti daytoy a parametro ket limitado kadagiti 500 a byte).
Dagiti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita a daytoy a plantilia ket saan a nasayaat no adda kadagiti mabirukan nga entidad ti reperensia ti karakter iti parametrona iti kuerdas:
-
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&n
- Daytoy koma ket agiparang ti "a c", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
- {{ Str left | aBc | 3 }} → a&#
- Daytoy koma ket agiparang ti "abc", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
- {{ Str left | a c | 3 }} → a c
- Ti resulta ket husto, a kas nanamnama.
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&#
- Daytoy a naudi a kas pagarigan ket kapada koma ti naplabas, ngem saan met.
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&n
Ti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita ti kaadda iti wiki a pannakaisurat a nasken koma amasarang ken di maikaskaso, saan a mangipalubos nga agbalin daytoy a plantilia a kas iti manamnama (to paset ti nowiki ket sinukatan babaen ti naisangayan a kuerdas ti pagsurotan iti epektibo nga oras ti panagpataray ti pateg iti parametro; daytoy naisangayan a (43 kadagit byte a kaatiddog) kuerdas ket mangrugi babaen ti panagtengngel a karakter (a kanungpalanto a masagat manipud ti mapataud a panid ti HTML no agtultuloy nga adda iti resulta iti daytoy a plantiliae), ken sarunuan babaen ti "UNIQ" ken dagiti dadduma pay anaisangayan a panagsasaruno ken patinggaan babaen ti "QINU" ken ti kanungpalan a panagtengngel ti karakter; makita bassit dita babba, gaputa ti naisangayan a kuerdas ket saan a kompleto kalpasan ti pannakapasardeng, ken isunga saanto a maikkat manipud ti maiparuar kadagiti umuna a dua a linia):
-
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 3 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy.
- {{ Str left | a bc | 43 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabca
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 43 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy, ken ti kanungpalan a \x07 ket naipasardeng.
- {{ Str left | a bc | 44 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcab
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 44 a byte, ngem ti kompleto a panagsisinnaruno dagiti 43 a byte ket masagat manipud ti maiparuar a kodigo ti wiki no agpataud ti kanungpalan nga HTML, isunga mabati laeng ti umuna a mangiyuna a karakter ti "a".
- {{ Str left | a bc | 45 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabc
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
Iti kasumbangir, dagiti komento ti HTML, ken dagiti etiketa ti "noinclude", "includeonly" ken "onlyinclude" iti wiki a pannakaisurat ket nasawiki nasayaat, gaputa dagitoy ket maproseso kadagiti parametro ti plantilia, sakbay a mairaman ken masukatan dagiti parametros:
-
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
Laglagipen pay a ti nainaganan a kaatiddog ket gapuananto ti pannakataar ti maikabil a kuerdas babaen ti panag-ulit daytoy, no ti kaatiddog ket dakdakkel ngem ti maikabil a kaatiddog ti kuerdas:
-
- {{ Str left | Abc. | 10 }} → Abc.Abc.Ab
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Str left
Ti plantilia a mangited ti   ti subkuerdas dagit ikarakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas


text:
Pamplona, Negros Oriental
Ti Pamplona ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pamplona ket nabingbingay a politikal kadagiti 16 a barbaranggay.[2]
- Abante
- Balayong
- Banawe
- Datagon
- Fatima
- Inawasan
- Magsusunog
- Malalangsi
- Mamburao
- Mangoto
- Poblacion
- San Isidro
- Santa Agueda
- Simborio
- Yupisan
- Calicanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wimbledon
Nagsasabtan: 51°26′1.48″N 0°12′50.63″W / 51.4337444°N 0.2140639°W
Dagiti Kampeonato ti Wimbledon wenno simple laeng a ti Wimbledon (saan pay a pormal a tinawtawagan "Ti Britaniko a Nawaya"), ket isu ti kaduogan ken kangayedan a torneo iti tenis iti lubong, ken nawatiwat a naipanpanunotan a daytoy ti kadakkelan ken ken ti kadayawan.[1][2][3][4] Daytoy ket tinengtengngel idiay Timpuyogan ti Amin nga Inglatera idiay Wimbledon, Londres manipud idi 1877. Daytoy ket maysa kadagiti uppat a Grand Slam a torneo ti tenis, dagiti tallo pay a nangruna ket ti Australiano a Nawaya, Pranses a Nawaya ken ti Estados Unidos a Nawaya. Ti Wimbledon ket isu-isu pay laeng ti Kangrunaan a maay-ayam iti ruot, ti kasisigud a rabaw ti ay-ayam, nga isu daytoy ti nangited ti kasisigud a nagan iti "karuotan a tenis".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Clarey, Christopher (7 Mayo 2008). "Tradisional a Kamaudianan: Ni Nadal kenni Federer". The New York Times. Naala idi 17 Hulio 2008. "Federer said[:] 'Kayatak ti maki-ay-ayam kaniana, a naipangpangruna ditoy Wimbledon, ti kadayawan a torneo nga adda.'"
- ^ Will Kaufman & Heidi Slettedahl Macpherson, ed. (2005). "Tenis". Ti Britaniko ken Kaamerikaan. 1 : Kultura, Politika, ken pakasaritaan. ABC-CLIO. p. 958. ISBN 1-85109-431-8. "daytoy umuna a kampeonato ti tenis, a kalpasan daytoy ket nagbalin iti Torneo ti Wimbledon ... ket agtultuloy a kas ti kadayawan a pasamak iti lubong."
- ^ "Ti dayaw ti Wimbledon ken no apay a naipanpanunotan nga isu ti kadayawan". iloveindia.com. Naala idi 14 Septiembre 2010.
- ^ "Ni Djokovic inpalplawagna ti Wimbledon a kas "ti kadayawan a pasamak"". BBC News. 26 Hunio 2009. Naala idi 14 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Wimbledon idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Marikina
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Marikina, ket isu dagiti distrito ti umuna ken maikadua, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Siudad ti Marikina iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna a distrito ti Probinsia ti Rizal. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A iti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Daytoy ket naigrupo idi iti Pasig manipud idi 1984 aginggana idi 1986 para iti pannakabagi ti Kadawyan a Batasang Pambansa, a kas paset ti distrito ti Pasig-Marikina. Ti Marikina ket naikkan ti bukodna a pannkabagi iti naipasubli a Kamara dagiti Pannkabagi idi 1987, ken nabingbingay idi kadagiti dua a distrito kalpasan ti pannakabalbaliw ti (Republika Tignay Blng. 9364) iti naikanlintegan a dokumento ti siudad (RA 8223) ken naaprobaran idi Disiembre 15, 2006.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Barangka, Calumpang, Industrial Valley Complex, Jesus de la Peña, Malanday, San Roque, Sta. Elena, Sto. Niño, Tañong
- Kalawa: 9.03 km²
- Populasion (2007): 166,797
Maikadu a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Concepcion Uno, Concepcion Dos, Fortune, Marikina Heights, Nangka, Parang, Tumana
- Kalawa: 13.62 km²
- Populasion (2007): 257,813
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Sydney
Ti Sydney ( /sɪdni/)[3] ket isu ti estado a kapitolio ti Baro nga Abagatan a Gales ken ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Australia. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a daya nga aplaya ti Baybaya Tasman ti Australia . Manipud idi Hunio 2010, ti kalatakan a metropolitano a lugar ket adda ti agarup a populasion ti 4.6 a riwriw a tattao.[1] Dagiti agtataeng ti Sydney ket tinawtawgan a kas dagiti Sydneysiders wenno taga-Sydney, a mangbukel ti kosmopolitano ken internasional a populasion.[4]
Daytoy a lugar ket isu ti immuna a Britaniko a kolonia idiay Australia, ti Sydney ket nabangon idi 1788 idiay Luek ti Sydney babaen ni Arthur Phillip, komodoro ti Umuna a plota a kas maysa a penal a kolonia.[5] Ti siudad ket naipatakder kadagiti turturod a napakalikmutan ti Puerto Jackson a sapasap a naamammoan a kas ti Sangladan ti Sydney, nga adda idiay ti ikonoko a Kamara ti Opera ti Sydney ken ti Rangtay ti Sangladan ket prominente a nailanglangaan. Ti kalikudan a lugar ti metropolitano a lugar ket napalikmutan babaen dagiti nailian a parke, ken dagiti aplaya a rehion ket mangipakpakita kadagiti adu a luek, karayan, waig ken dagiti aplaya a mairaman ti nadayeg a Aplaya Bondi ken Aplaya Manly. Iti kaunegan ti siudad ket adda dagiti naindayegan a parke, a mairaman ti Parke Hyde ken ti dagiti Naarian a Botaniko a Hardin.
Ti Sydney ket kankanayon a nangato a nairangranggo kadagiti pagiranggoan t siudad iti lubong. Daytoy ket nagisangaili kadagiti nangruna mga pasamak ti internasional nga ay-ayam, a mairaman ti Dagiti Ay-ayam ti Britaniko nga Imperio ti 1938 ken ti Kalgaw nga Olimpiada ti 2000. Ti kangrunaan nga eropuerto nga agserserbi ti Sydney ket ti Eropuerto ti Sydney[6] ken ti kangrunaan a puerto ti siudad ket ti Sangladan ti Sydney.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Radio karbon a panagipetsa ket mangisingasing a ti rehion ti Sydney ket nataenganen babaen dagiti patneng nga Australiano kadagiti 30,000 a tawtawen.[7]
Dagiti tawidan a patneng nga agtataeng ti Look Sydney ket dagiti Cadigal a tattao, a dagiti dagada ket gumay-at idi manipud ti abagatan ti Puerto Jackson aginggana idiay Petersham.[8] Bayat a dagiti karkulo ti populasion sakbay ti isasangpet ti Immuna a Plota idi 1788 ket agtultuloy a naisuppiatan, agarup a 4,000–8,000 nga Aborihen a ttao ket nagtaengda idiay rehion ti Sydney sakbay ti immuna a panakaiyasideg dagiti Britaniko a nagtataeng. Ti Britaniko ket tinawtawaganda dagiti patneng a tattao ti "Eora",[9] gapu no damagen ti naggapuanda, ti sungbat dagitoy a tao ket: "Eora", a kayatna asaoen ket "ditoy", wenno "manipud ti daytoy a lugar" iti pagsasaoda.[8] Adda idi dagiti taalo a grupo ti pagsasao idiay rehion ti Sydney, a dagitoy ket nabingbingay kadagiti dialekto nga insasao dagiti basbassit a sankaputotan. Dagiti kangrunaan a pagsasao idi ket ti Darug (ti Cadigal, dagiti kasisigud a nagtaeng iti Siudad ti Sydney, ket nagsasaoda ti aplaya adialekto ti Darug), Dharawal ken Guringai. Ti tunggal sankaputotan ket addaanda ti teritorio, ti lokasion ti tunggal maysa ateritorio ket maikeddeng kadagiti magun-od a rekurso. Urayno ti urbanisasion ket kaaduan a nakadadael kadagiti ebidensia kadagitoy a pagtaengan a kas dagiti kontsa ti pagibellengan ti rugitan, dagiti bilang dagiti kinitikit ti bato ti Sydney, dagiti gedged ken bato nga arte ket agtultuloy a makitkita idiay Hawkesbury a gubang ti labneng ti Sydney.[10]
Idi 1770, ti Britaniko a kapitan ti baybay a ni Teniente James Cook ket simmanglad idiay Luek Botaniko idiay Kurnell Peninsula. Ditoy ti immuna a nakaiyasidegan ni Cook ti maysa nga Aborihen a komunidad a naamammoan a kas ti Gweagal.[11] Babaen ti panagiblin ti Britaniko a gobierno, ti pagtaengan dagiti napabasul ket binangon idi babaen ni Arthur Phillip, wa simmangpet idiay Luek Botaniko kadagiti plota ti 11 a barko idi 18 Enero 1788. Daytoy a sitio ket naikeddeng idi a saan a nasayaat a pagtaengan, gapu ti nakamlat a daga ken ti kaawan pagalaan ti mainum a danum. Ni Phillip simmaruno a binagonna ti kolonia manipud ti maysa nga adadayo a look iti aplaya, aidiay Look Sydney idiay Puerto Jackson idi 26 Enero 1788. Ti opisial a panangirangarang ti pannakabangon ken panagnagan ti Sydney ket napasamak idi gangani a dua alawas idi 7 Pebrero 1788. Ti kasisigud a nagan ket naikeddeng a kas ti Albion, ngem ni Phillip ket ninagananna ti pagtaengan manipud ti Britaniko a Sekretario ti Kamara, a ni Thomas Townshend, Apo Sydney, iti panakabigbigan ti papel ti Sydney ti panagited ti dokumento a bilin a mangipalubos kenni Phillip a mangbangon ti kolonia.[12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "3218.0 - Rehional a Panagdakkel ti Populasion, Australia, 2010-11". Australiano nga Opisina dagiti Estadistika. 30 Marso 2012. Naala idi 13 Abril 2012.
- ^ Australiano nga Opisina dagiti Estadistika (17 Marso 2008). "Explore Your City Through the 2006 Census Social Atlas Series". Naala idi 19 Mayo 2008.
- ^ Diksionario ti Macquarie ABC. The Macquarie Library Pty Ltd. 2003. p. 1000. ISBN 1-876429-37-2.
- ^ "Panagdaremdem para iti Dibersidad: ti Adu ti Kulturana a Siudad". 1995 Dagiti Nagbanagan ti Konperensia ti Sangalubongan a Dibersidad ti Kultura, Sydney. Deparatmento ti Imigrasion ken Panakaumili ti Gobierno ti Australia.
- ^ >Arthur Phillip. "Ti Panagbaniaga ni Gobernador Phillip idiay Luek ti Botany".
- ^ "Dagiti Naala a Rehistro ti Heograpiko a Nagnagan: Sydney (Kingsford Smith) Eropuerto". Rehistro ti Heograpiko a Nagnagan (GNR) ti NSW. Taripnong ti Heograpiko a Nagnagan ti Baro nga Abagatan a Gales]]. Naala idi 28 Septiembre 2010.
- ^ Macey, Richard (15 Septiembre 2007). "Naisurat manen dagiti pakasaritaan ti nagtataeng: maipasubli ti 30,000 a tawtawen". The Sydney Morning Herald. Naala idi 15 Septiembre 2007.
- ^ a b Siudad ti Sydney. Siudad ti Sydney Patneng a Pakasaritaan ti Look Sydney
- ^ Kohen, J. L. 2000. Immuna ken Naudi a tattao: Aborihen Sydney. In J. Connell (Ed.). Sydney ti irurumsua ti gobal a siudad. pp 76–95. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan ISBN 0-19-550748-7, pp 76–78, 81–82, 83
- ^ Elder, Bruce (7 Septiembre 2007). "Pakasaritaan a disso ti bato". Ti Tawen (Melbourne). Naala idi 18 Oktubre 2007.
- ^ "Maysada idi a Mannakigubat". Sydney Morning Herald. 11 Nobiembre 2002. Naala idi 21 Disiembre 2008.
- ^ "Dagiti 10 a Tattao a Nangsukog tiSydney". Sydney Morning Herald. 27 Nobiembre 2008. Naala idi 21 Disiembre 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sydney idiay Wikimedia Commons
Dagiti midia a mainaig ti Akitektura ti Sydney idiay Wikimedia Commons
- Sydney
- Dagiti kapitolio a siudad ti Australia
- Dagiti siudad idiay Baro nga Abagatan a Gales
- Dagtii aplaya a siudad idiay Australia
- Dagiti nangsangaili a siudad kadagiti Ay-ayam ti Mankomunidad
- Dagiti nangsangaili a siudad kadagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada
- Dagiti metropolitano a lugar ti Australia
- Dagiti matagtagitao a lugar a nabangon idi 1788
- Dagiti puerto a siudad idiay Australia
- 1788 a panagbangbangon idiay Australia


text:
Papa Juan Pablo II
Ni Papa Juan Pablo II (Mayo 18, 1920—Abril 2, 2005), naipasngay kas Karol Józef Wojtyła (/KA-rol YU-zef voy-TI-wa/), ket maysa a Papa manipud Oktubre 16, 1978 agingga iti ipupusayna idi 2005. Isu ti maika-264 a Papa iti pakasaritaan ti Simbaan a Katoliko. Isu met ti kaunaan a Papa a saan nga Italiano kadagiti napalabas a 455 a tawen. Isu idi ti maikadua a kapautan a nagserbi a papa iti moderno a pakasaritaan, kas maysa a Polako, ti immuna a saan nga Italiano manipud idi ni Papa Adriano VI, a pimmusay idi 1523. Isu ket opisial a nagbalin a ni Santo Juan Pablo II idi Abril 2014.
Ni Papa Juan Pablo II ket isu pay ti nangselebrar iti kanonisasion ti umuna a santo a Pilipino a ni San Lorenzo Ruiz, kasta met ken ni Pedro Calungsod.
Ni Papa Juan Pablo II ket mabigbigan a kas timmulong a nangipatingga ti turay ti komunista idiay patnengna a Polonia ken kanungpalan iti amin nga Europa.[1] Ni Papa Juan Pablo II ket kaaduana a nagparang-ay kadagiti relasion ti Simbaan a Katoliko iti Hudaismo, Islam, ti Akindaya a Simbaan ti Ortodokso, ken ti Komunion ti Anglikano. Isu ket nangitakder kadagiti insursuro ti Simbaan kadagiti artipisial a kontrasepsion ken ti ordinasion ti babbai, sinuportaranna ti Maikadua a Konseho ti Batikano ti Simbaan ken ti repormana, ken nagtengngel kadagiti nainget a takder iti ortodokso a Katoliko.
Iti pakasaritaan, isu ket maysa kadagiti kaaduan a nagbanbanniaga a daulo iti lubong, ken nagbisbisita kadagiti 129 a pagilian idi las-us ti kinapapana. A kas paset ti nangruna a panangiyunay-unayna iti unibersal a panagtawag iti kinasanto, isu ket nagbiatipikadao ti 1,340 a tattao ken nangkanoninado kadagiti 483 a santo, ken ad-adu ngem ti naipagtitipon a dagup dagiti sinarunona idi las-ud dagiti napalabas a lima a siglo. Babaen idi panawen ti ipupusayna, isu ket nanginaganenn ti kaaduan iti Kolehio dagiti Kardinal, nangkonsekrado wenno katulong a nangkonsekrado ti adu a bilang dagiti obispo iti lubong, ken nagordinado kadagiti adu a bilang dagiti padi.[2] Ti maysa a kangrunaan a gandat ti kinapapana ket ti mangbaliw ken ti pannakaipuesto manen ti Simbaan a Katoliko. Ti kalikagumanna idi ket ti "pannakaikabil ti Simbaanna iti puso dagiti baro a elihioso a kumaduaan a mangitipon Hudio, Muslim ken Kristiano iti nalatak nga [relihioso] armada."[3][4]
Ti gapuanan ti kanonisasion ni Papa Juan Pablo II ket nangrugi idi 2005 idi kalkalpas ti ipupusayna nga addaan iti naiwagsak a tradisional a lima a tawen a panagur-uray. Idi 19 Disisembre 2009, ni Juan Pablo II ket nairangarang a Naranga babaen ti simamruno kaniana a ni Papa Benedicto XVI ken nabiatipikado idi 1 Mayo 2011 kalpasan ti Kongregasion para kadagiti Gapuanan dagiti Santo ket nangigupit ti maysa a mirakulo kaniana, ti pannakaagas ti maysa a Pranses a madre manipud ti sakit ni Parkinson. Ti maikadua a mirakulo a naigupit iti naladaw a papa,ket naaprobaran idi 2 Hulio 2013 ken pinasingkedan babaen ni Papa Francisco kalpasan ti dua nga aldaw. Ni Papa Juan Pablo II ket nakanonisado idi 27 Abril 2014 ken kakuyogna met ni Papa Juan XXIII.[5] Kasla met kenni Juan XXIII, ti aldaw ti rambakanna ket kadawyan a naselebraran iti petsa iti ipupusayna, ngem iti anibersario iti inaugurasion iti kinapapana, 22 Oktubre 1978.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lenczowski, John. "Public Diplomacy and the Lessons of the Soviet Collapse", 2002
- ^ David M. Cheney (29 Hulio 2012). "Papa Juan Pablo II (Bl. Karol Józef Wojtyła)". [Catholic-Hierarchy]. Naala idi 4 Agosto 2012.
- ^ Cristina Odone — Catholic Herald", 1991
- ^ Uri Geller — The Jewish Telegraph, 7 Hulio 2000
- ^ "Reporta: Kinuna ni Papa Francisco a ni Juan Pablo II ken Makanonisado intono Abril 27". National Catholic Register. 3 Septiembre 2013. Naala idi 6 Septiembre 2013.
- ^ "Vatican declares Popes John Paul II and John XXIII saints". BBC News (British Broadcasting Corporation). 2014-04-27. Naala idi 2014-04-27.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Papa Juan Pablo II kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Juan Pablo II idiay Wikimedia Commons
- Juan Pablo ti Nalatak nga Unibersidad ti Katoliko
- Ti website ti Santa Sede
- Ti Pammadayaw kenni Papa Juan Pablo II iti Okasion ti Pannakabiatipikadona
- Transision ti Pappa - Arkibo ti Web ti 2005


text:
Roald Amundsen
Ni Roald Engelbregt Gravning Amundsen (Pannakabalikas a Norwégo: [ˈɾuːɑl ˈɑmʉnsən]; 16 Hulio 1872 –c. 18 Hunio 1928) ket maysa idi a Norwego nga eksplorador dagiti polar a rehion. Isu ket nangidaulo ti Antartika a ekspedision (1910-12) a panagduktal ti Abagatan nga Ungto iidi Disiembre 1911 ken isu idi ti immuna a daulo ti ekspedision a (di nasupiatan) a nakaabot ti Amianan nga Ungto idi 1926.[2][3] Isu ket naamammoan pay a kas ti immuna a nanglasat ti Amianan a laud a Pagnaan (1903-06). Isu ket napukaw idi Hunio 1928 bayat a nakibingbinglay a kas paset ti panagisalakan a mision. Ni Amundsen, a kaduana ni Douglas Mawson, Robert Falcon Scott, ken Ernest Shackleton, ket nangruna idi a daulo ti ekspedision idi las-ud ti Natured a Panawen ti Antarika nga Eksplorasion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nota
- Dagiti nagibasaran
- ^ "Kondado ti Østfold, Borge idiay Borge, Rehistro ti parokia (opisial) nr. I 6 (1861-1874), Dagiti rehistro ti pannakaipasngay ken panagbuniag 1872, panid 114.". Naala idi 25 Hulio 2012.
- ^ "Roald Amundsen and the 1925 North Pole Expedition". Historynet.com. Naala idi 11 March 2010.
- ^ "Roald Amundsen". PBS.org. Naala idi 11 March 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Roald Amundsen idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Roald Amundsen idiay Wikiquote
- 1872 a pannakaipasngay
- 1928 nga ipupusay
- Dagiti nagunggunaan ti Balitok a medalia ti Kongreso
- Dagiti eksplorador ti Antartika
- Dagiti eksplorador ti Kanada
- Dagiti eksplorador ti Artiko
- Dagiti Norwego nga eksplorador
- Tattao manipud idiay Fredrikstad
- Dagiti biktima dagiti aksidente wenno pasamak ti panagpatayab
- Dagiti Kabaliero ti Nadayag a Krus ti Urnos ni San Olav
- Dagiti napukaw nga agpatpatayab


text:
Pagarian (biolohia)
Iti biolohia, ti pagarian (Latin: regnum, pl. regna) ket isu ti taksonomiko a ranggo, a mabalin nga isu ti kangatuan a ranggo wenno iti kabarbaro a sistema ti tallo a dominio, ti ranggo ti baba ti dominio. Dagiti pagarian ket nabingbingay kadagiti babbabassit a grupo a tinawtawagan ti pila (iti soolohia) wenno dagiti pannakabingbingay iti botanika.
Iti agdama, dagiti libro manipud idiay Estados Unidos ket agus-usar iti sistema kadagiti innem a pagarian (Animalia, Plantae, Fungi, Protista, Archaea, ken Bakteria) bayat a ti Britaniko, Australiano ken Latin nga Amerikano a liblibro ket mabalin a mangipalawag kadagiti lima a pagarian (Animalia, Plantae, Fungi, Protoctista, ken Prokaryota wenno Monera). Adda pay dagiti kinaudi a pannakaidasig a nalawag a nanglikud iti termino a "pagarian", a nangibagbaga a dagiti tradisional a pagarian ket saan a Monopiletiko, a kas ti saan a mangbukel kadagiti amin a kaputotan iti sapasap a tinaudan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Busuanga, Palawan
Ti Busuanga ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Busuanga ket nabingbingay kadagiti 14 a barbaranggay.[2]
- Bogtong
- Buluang
- Cheey
- Concepcion
- Maglalambay
- New Busuanga (Pob.)
- Old Busuanga
- Panlaitan
- Quezon
- Sagrada
- Salvacion
- San Isidro
- San Rafael
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti Monologo ti Uki
Ti Dagiti Monologo ti Uki (English: The Vagina Monologues) ket maysa nga adu-a-parang ken pagteng a drama a sinurat ni Eve Ensler. Immuna a naiparang idi 1996 ket nangabak iti Pammadayaw nga Obie. Ni Ensler a mismo ti orihinal a nagparang iti drama, inakemna dagiti nadumaduma a babbai nga agbibiag a mangibagbaga (kadagiti agbuybuya) iti kapadasan ken kapanunotanda maipapan iti bukodda nga uki.
Pakabuklan ti drama[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dagiti Monologo ti Uki ket buklen ti agduduma a bilang dagiti monologo a basbasaen ti agduduma a bilang ti babbai. Kada monologo ket mainaig iti uki, maipapan man iti panagyot, ayat, pannakarames, pannakadangran, panagsalsal, panagimas, wenno ti gagangay a pisikal nga aspeto ti bagi ti babai. Ti naynay a tema iti obra ket ti uki kas gamigam ti panangpabileg iti kinababai, ken ti ultimo a pannakaibagi ti kinababai ken kinaindibidualidad.


text:
Catanduanes
Ti Catanduanes ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Bicol iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Virac.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Catanduanes ket addaan iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bagamanoc
- Baras
- Bato
- Caramoran
- Gigmoto
- Pandan
- Panganiban (Payo)
- San Andres (Calolbon)
- San Miguel
- Viga
- Virac
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan ti Heograpia a Kodigo ti Pilipinas - Catanduanes
- DILG Regional Office No. 5 (Bicol Region)
- Region V Local Government Units
- DILG Region V Provincial Offices


text:
Nalatak a Depresion
Ti Nalatak a Depresion ket isu idi ti nakaro a sangalubongan nga ekonomiko a depresion iti dekada a sinaruno ti Sangalubongan a Gubat II. Ti pannakaitutop ti Nalatak a Depresion ket nagdumaduma kadagiti pagilian, ngem kaaduan kadagiti pagilian ket nangrugi idi 1930 ken nagpaut aginggana idi tawtawen ti 1930 wenno idi tengnga ti tawtawen ti 1940.[1] Daytoy idi ti kapautan, kaaduan, ken kakaruan a depresion iti maika-20 a siglo.[2]
Iti maika-21 a siglo, ti Nalatak a Depresion ket nkadawyan nga inus-usar a kas pagarigan no kasno ti kakaro ti panagsuek ti ekonomia ti lubong.[2] Ti depresion ket nangrugi idiay Estados Unidos, kalpasan ti panagsuek dagiti presio ti kapuonan a mabalin a nangrugi idi Septiembre 4, 1929, ken nagbalin a damdamag iti sangalubongan gapu ti pannakatupa ti paglakuan ti kapuonan idi Oktubre 29, 1929 (a naamammuan iti Nangisit a Martes).
Ti Nalatak a Depresion ket adda dagiti nakadadael a pataud kadagiti pagilian a nabaknang ken napanglaw. Ti personal a matgedan, renta ti buis, dagiti ganansia ken dagiti presio ket simmuek, bayat a ti sangalubongan a panagtagilako ket simmuek babaen ti ad-adu ngem 50%. Dagiti awan ti trabahona idiay Estados Unidos ket ngimmato iti 25%, ken adda dagiti pagilian a ngimmato iti nagatngato ngem 33%.[3]
Dagiti siudad iti sangalubongan ket narigatanda unay idi,a naipangpangruna kadagiti nagkamkammatalek iti nadagsen nga industria. Dagiti panagpadakder ket napasardeng kadagiti adu a pagilian. Nagsagaba ti panagtalon kadagiti away a luglugar idi natnag dagiti presio ti apit babaen ti agarup a 60%.[4][5][6] Gapu ti isasango ti panagsuek iti makasapul ken bassit unay a sabali a taudan dagiti trabaho, dagiti lugar nga agkamkammatalek kadagiti kangrunaan a paset ti industria a kas dagiti kangrunaan a pagapitan, panagmina ken panagtarikayo ket isu dagitoy it kaaduan a nagsagaba.[7]
Adda dagiti ekonomia a nangrugrugi a nakaungar babaen idi tengnga ti tawtawen ti 1930. Tikaaduan kadagiti pagilian, ti negatibo a pataud ti Nalatak a Depresion ket nagpaut aginggana ti gibus ti Maikadu a a Sangalubongan a Gubat.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John A. Garraty, Ti Nalatak a Depresion (1986)
- ^ a b Charles Duhigg, "Depression, You Say? Check Those Safety Nets", New York Times, Marso 23, 2008
- ^ Frank, Robert H.; Bernanke, Ben S. (2007). Dagiti Pamunganayan ti Makroekonomika (3rd nga ed.). Boston: McGraw-Hill/Irwin. p. 98. ISBN 0-07-319397-6.
- ^ "Commodity Data". US Bureau of Labor Statistics. Naala idi 2008-11-30.
- ^ Cochrane, Willard W. (1958). Dagiti Presio ti Panagtalon, Mito ken Kinapudno. p. 15.
- ^ "Ekonomiko a Panagsukisok idi 1932–33". Liga ti Pagpagilian: 43.
- ^ Mitchell, Dekada ti Depresion
- ^ Garraty, Great Depression (1986) ch1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nalatak a Depresion idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Renunsia dagiti pangngagas
Ti Wikipedia ket naglaon kadagiti adu nga artikulo a maipanggep ti pangngagas a topiko; yantangay, awan ti warantia nga aniaman a naaramid a dagitoy nga artikulo ket napudno. Awan ti aniaman a talged a ti sarita a nailaon wenno nadakamat iti artikulo a naibagbaga iti pangngagas a banag ket agpayso, apag-isu, naitumpongan, wenno napabaro. Ti kaaduan kadagitoy nga artikulo ket naisurat, iti paset wenno sibubukel, babaen kadagiti propesional. Nupay ti sarita a naaramid a maipanggep ti pangngagas ket agpayso, mabalin a saan maidangep kenka wenno ti sintomam.
Ti pangngagas a pakaammo a naited ditoy Wikipedia, ket sapasap a kita ken saan a mabalin a pagsukat kadagiti balakad iti mangngagas a propesional (kas pagarigan, ti maikari a mangngagas/doktor, nars, parmasia, kimiko ken dadduma pay). Ti Wikipedia ket saan a doktor.
Awan kadagiti agmaymaysa nga agararamid, agpatpataray ti sistema, agparparang-ay, wenno dagiti padrina iti Wikipedia wenno sinoman a naikapet iti Wikipedia ket makaala ti responsibilidad para kadagiti aniaman a nagbanagan iti panagpadas a panag-usar wenno panag-ampon ti aniaman a pakaammo wenno dakes a pakaammo a naitanggaya iti daytoy a sapot ti pagsaadan.
Awan iti Wikipedia.org wenno aniaman a gandat ti Wikimedia Foundation Inc., ti rumbeng a mapanunot a panagpadas ti agited wenno agipaay ti pangngagas a pakimakem wenno agub-obra iti pannakasanayan ti pangngagas.


text:
Papa Nicolas I
Ni Papa Nicolas I (c. 800 – 13 Nobiembre 867), wenno San Nicolas ti Natan-ok, ket nagturay manipud idi 24 Abril 858 aginggana idi pimmusay. Isu ket nailaglagipan a kas ti maysa a nagitiptipon kadagiti turay ken bileg ti papa, a nagipekpeksa ti impluensia iti naipakasaritaan a panagrang-ay ti kinapapa ken ti puestona kadagiti Kristiano a pagpagilian iti Lumaud a Europa. Ni Nicolas ket nangipatpatalged a ti papa ket nasken nga adda ti dagup a pangturay kadagiti amin a Kristiano, uray dagiti naarian, kadagiti banag iti pammati ken dagiti moralidad.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Durant, Will. Ti Panawen ti Pammati. New York: Simon ken Schuster. 1972. Kapitulo XXI: Panagsupsuppiat ti Kristianidad 529–1085. p. 517–551
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Nicolas I idiay Wikimedia Commons


text:
Departamento ti Guaviare
Ti Guaviare (Españiol a pannakabalikas: [ɡwaˈBjaɾe]) ket maysa a departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan a tengnga a rehion ti daytoy a pagilian. Ti kapitoliona ket ti San José del Guaviare. Ti Guaviare ket napartuat idi Hulio4, 1991 babaen ti baro a Batay-linteg ti Colombia. Manipud idi ti dayta a puntos, daytoy ket nailian a teritorio nga agtigtignay a kas maysa a Komisaria, a nailaslasin manipud ti teritorio idi ti Komisaria ti Vaupés idi Disiembre 23, 1977.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Nukak, ket maysa nomadiko a tribu a saan pay a naammuan aginggana idi 1988, ket agtataengda idiay Guaviare.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Datos y Cifras del Guaviare". Gobernacion del Guaviare. 2009.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Guariare, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 248. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Guaviare idiay Wikimedia Commons
- (Espaniol) Sapot ti pagsaadan ti Teritorial-Enbironmental a Sistema ti Pakaammo ti Colombiano nga Amasona SIAT-AC


text: 1Pudno ti sasawek ket diak agulbod ta kukuanak ni Cristo. Paneknekan met ti konsensiak nga iturayan ti Espiritu Santo a diak agul-ulbod 2no ibagak a napalalo ti ladingitko. Saan a maep-ep ti saem ti pusok 3gapu kadagiti kailiak, isuda a kabagian ken kadaraak! No mabalin la koma, uray siak laengen ti ilunod ti Dios ken maisina ken ni Cristo gapu kadakuada. 4Israelitada, ket pinagbalin ti Dios ida nga annakna. Inranudna ida iti gloriana. Nakitulag kadakuada ket intedna ti Lintegna. Adda kadakuada ti pudno a panagdaydayaw. Inawatda dagiti karina. 5Kaputotan ida dagiti amma, ket kadaraanda ni Cristo no maipapan iti lasag. Madaydayaw koma iti agnanayon ti Dios a mangituray iti amin! Amen. 6Diak kunaen nga awan nagbanagan ti kari ti Dios, agsipud ta saan nga amin nga Israelita ket pinili ti Dios. 7Saan met nga amin nga annak ni Abraham ket annak ti Dios. Kinuna ti Dios ken ni Abraham, “Dagiti annak ni Isaac ti maibilang a kaputotam.” 8Kayatna a sawen a saan nga amin nga annak ni Abraham ket maibilangda nga annak ti Dios. Dagiti laeng naipasngay kas mayannurot iti kari ti Dios ti maibilang a napudpudno nga annakna. 9Ta kastoy ti inkari ti Dios: “Agsubliakto iti naituding a tiempo ket aganakto ni Sara iti lalaki.” 10Saan la a dayta. Maymaysa ti ama dagiti dua a lallaki nga annak ni Rebecca—isu ni Isaac a kapuonantayo. 11-12 Ngem tapno maipakita a ti pannakapili ti maysa kadakuada ket mayannurot iti panggep ti Dios, kinuna ti Dios ken ni Rebecca sakbay a naipasngay dagiti annakna, “Agserbinto ti inauna iti inaudi.” Kinunana daytoy sakbay nga adda inaramidda a naimbag wenno dakes. Nalawag ngarud a ti panagpili ti Dios naibatay iti bukodna a nakem, saan nga iti aniaman nga inaramidda. 13Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Inayatko ni Jacob, ngem ginurak ni Esau.” 14Ania ngarud ti makunatayo? Mangidumduma kadi ti Dios? Saan! 15Ta kinunana ken Moises, “Kaasiak ti kayatko a kaasian, makipagriknaak iti kayatko a pakipagriknaan.” 16Ngarud, ti panangpili ti Dios iti maysa a tao saan a maibatay iti pagayatan wenno aramid ti tao, no di iti kaasi ti Dios. 17Ta kuna ti Nasantoan a Surat iti Faraon nga ari ti Egipto, “Pinagbalinka nga ari tapno sika ti mangipakita iti pannakabalinko ken mangipakaammo iti naganko iti entero a lubong.” 18No kasta ngarud, kaasian ti Dios ti kayatna a kaasian, ket patangkenenna ti ulo ti kayatna a patangkenen. 19Nalabit a kunanto kaniak ti maysa kadakayo, “No kasta met laeng, apay ngarud a pabasolen ti Dios ti tao? Siasino aya ti makalapped iti pagayatan ti Dios?” 20Ngem siasinoka kadi, tao, a sumungbat iti Dios? Saan a kuna ti nadamili iti nangdamili kenkuana, “Apay nga inaramidnak a kastoy?” 21Kinaagpaysona, adda kalintegan ti agdamdamili a mangusar iti daga iti kayatna a pangusaran. Adda kalinteganna a mangaramid iti isu met laeng a nagamay a daga iti dua a damili: ti maysa agpaay iti naisangsangayan nga okasion, ket ti sabali, iti gagangay a pannakaaramat. 22Kasta met ti inaramid ti Dios. Kayatna nga ipakita ti pungtotna ken ipakaammo ti pannakabalinna. Ngem nabayag nga inan-anusanna dagiti nakaiturongan ti pungtotna, isuda a dandanin madadael. 23Kayatna pay nga iparangarang ti awan umasping a kinadayagna. Imbingayna ti kinadayagna kadatayo a kaasianna, datayo nga insaganana nga umawat iti daytoy. 24Ta datayo ti inayabanna, saan laeng a dagiti Judio, no di pay ket dagiti Hentil. 25Kastoy ti kuna ti Dios iti libro ni Oseas: “Dagiti saanko idi a tattao, awagakto ida a ‘Tattaok.’ Ti nasion a saanko idi nga inayat, awagakto ida nga ‘Ay-ayatek.’ 26Ket iti mismo a lugar a nakaibagaan kadakuada, ‘Saan a dakayo dagiti tattaok,’ maawagandanto sadiay nga annak ti sibibiag a Dios.” 27Ipukkaw ni Isaias maipapan iti Israel: “Uray pay no kasla kaa-du ti darat ti baybay ti kaadu dagiti Israelita, bassitto laeng ti maisalakan kadakuada. 28Apagbiitto a leppasen ti Apo ti panangukomna iti sangalubongan.” 29Kas kuna idi ni Isaias, “No ti Apo a Mannakabalin-amin dinatay inteddaan iti annak, nagbalintayo koma a kas iti siudad ti Sodoma, ket linak-amtayo koma ti linak-am ti siudad ti Gomorra.” 30Ania ngarud ti kunatayo? Kunatayo a dagiti Hentil, nupay dida inkagumaan ti agbalin a nalinteg iti sangoanan ti Dios, napalintegda met babaen iti pammati. 31Ngem idinto a binirbirok dagiti Israelita ti linteg a mangpalinteg kadakuada iti sangoanan ti Dios, saanda a nasarakan. 32Apay a dida nasarakan? Gapu ta saanda a binirok babaen iti pammati, no di ket babaen kadagiti aramidda. Naitibkolda iti “bato a pakaitibkolan” 33a saritaen ti Nasantoan a Surat: “Kitaenyo, nangikabilak idiay Sion iti bato a pakaitibkolan dagiti tattao, Maysa a bato a pakatnaganda. Ngem dinto maibabain ti siasinoman a mamati kenkuana.”


text:
Rugby
Ti rugby ket estilo ti putbol a mangibagbaga kadagiti dua nga agdama nga ay-ayam, ti liga ti rugby ken ti kappon ti rugby. Urayno dagitoy dua ket naisangayanda nga aggidiat kadagiti nadumaduma aporma ti rugby – ti kappon ti rugby ken ti liga ti rugby – ket makibinningayda kadagiti batayan nga alagaden ti ay-ayam, nga isu ti panagala ti bola iti ngatuen ti linia tapno makapuntos ti panagpadas, dagiti alagaden iti tunngal maysa aporma ket adu ti pagiddiatanda.
Ti rugby a putbol ket naparang-ay manipud ti bersion ti putbol nga inay-ayam idiay Eskuela ti Rugby ken maysa idi kadagiti nadumaduma a bersion ti putbol nga inay-ayam kadagiti publiko nga eskuela ti Inggles idi las-ud ti maika-19 a siglo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rugby idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Dagiti logo
Adu kadagiti ladawan ti logo wenno tatak ket naus-usar iti Wikipedia ket maawat para iti Wikipedia ti agusar kadagiti logo a tagikua dagiti sabali para kadagiti panggep ti ensiklopedia. Adda met dagiti tallo a panggep iti panag-usar ti logo. Ti umuna, kadawyan kadagitoy ket dagiti ladawan a saan a nawaya, ken isu a ti pannakausarda ket nasken nga amannurot para iti saan a nawaya a linaon ken, iti pannakaisangayan, ti kriteria ti saan a nawaya a linaon. Iti makadua, dagiti logo ket kadawyan dagitoy a marka ti pabrika ken isu a ti pannakausarda ket nawaya a maigawidan dagiti panggep ti karbengan ti kopia. Iti maikatlo, adda met dagiti editorial aparikut a maipanggep iti panagkappon iti neutral a panirigan ken ti panagpili ti matunos a logo ken representasion.
Ti ensiklopediko a gapu para iti panangiraman ti logo ket kapada ti gapu para iti panangiraman kadagiti ladawan ti nadayeg nga aktor: kaaduan kadagiti agar-aramt ket makariknada a dagiti ladawan ket mangited ti nasayaat a pakaammo a maipanggep iti tao a narigat met a maipalawag iti testo laeng. Dagiti logo ket nasken a maiyannugot a kas dagiti ladawan para iti naited nga entidad. Saan a kas ti tattao, nupay kasta, a kadawyan a mabalin ti mangala ti retrato iti dayta a tao, dagiti logo ket nasalakniban ti linteg to karbengan ti kopia ken marka ti pabrika isu a saan a masukatan babaen ti kompleto a nawaya nga alternatibo.


text:
Cabiao, Nueva Ecija
Ti Cabiao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabiao ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bagong Buhay
- Bagong Sikat
- Bagong Silang
- Concepcion
- Entablado
- Maligaya
- Natividad North (Poblacion)
- Natividad South (Poblacion)
- Palasinan
- San Antonio
- San Fernando Norte
- San Fernando Sur
- San Gregorio
- San Juan North (Poblacion)
- San Juan South (Poblacion)
- San Roque
- San Vicente
- Santa Rita
- Sinipit
- Polilio
- San Carlos
- Santa Isabel
- Santa Ines
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
2005
Ti 2005 ket maysa a gagangay a tawen mangrugi iti Sabado kas mayannurot iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 2 - Napartuat ti Wikipedia iti pagsasao nga Ilokáno
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a tawen ket napili a:[urnosen | urnosen ti taudan]
- World Year Of Physics 2005 ti International Union of Pure and Applied Physics
- Sangalubongan a tawen iti Microcredit ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
- Sangalubongan a tawen iti Ayayam ken Physical Education ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
- Tawen dagiti voluntario ni Gordon Brown, Chancellor of the Exchequer ti UK
- Tawen iti Eucharist ni Papa Juan Pablo II
- Tawen ti pinagadal iti Foreign Language ti Kongreso ti Estados Unidos
- Tawen dagiti Veterano ti Canada


text:
Baler, Aurora
Ti Baler ket maysa a maika-4 a klase ken isu ti kapitolio nga ili iti probinsia ti Aurora iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baler ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Buhangin
- Calabuanan
- Obligacion
- Pingit
- Reserva
- Sabang
- Suclayin
- Zabali
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aurora". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Aurora". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Mosambike
- Mosambike
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Daya nga Aprika
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Datu Montawal, Maguindanao
Ti Datu Montawal (dati idi a Pagagawan) ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Montawal ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Balatungkayo (Batungkayo)
- Bulit
- Bulod
- Dungguan
- Limbalud
- Maridagao
- Nabundas
- Pagagawan
- Talapas
- Talitay
- Tunggol
- Katitisan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
"Dumngeg kadagiti makaabbukay a kanta ti iluko a naputar ken nagaun iti kalikagum ti puso. Dagitoy ti naitalimeng iti kaunggan tapno maikkan anges ti sonata ti kalman ken maibinggas iti agdama a mamalukay iti irteng ti rikna. No maminsan, pitingenna ti kaunggan ket lukaisanna ti linabag ti kalman nangruna no mainaig ken ni Ayat. Agbalin met a nota ti tunggal anges ket sika a mismo ti mangtempla iti kuerdas ni Ayat iti kayatmo nga ayug tapno rummuar ti napimpintas a himno ken rima ti biag..."
Nov 1, 2009
Rimmuaren ti "Nalayog Nga Arapaap"
Rimmuaren kadagiti music outlet iti Filipinas ken ballasiw taaw ti baro nga albumda Vhen Bautista [Price of Ilocano Songs/a.k.a. Chino Romero] Melo Santiago a maaw-awagan pay iti The Mellow Songtress, ti "Nalayog Nga Arapaap." Makuna a balligi ti nasao nga album ta uray idi saan pay a rimmuar iti merkado, adun ti nakangngeg ken nakabuya ti film clip dagiti dadduma a kanta iti internet.
Naipalaon iti album ti "American Drean" [Avelino Bautista- Eliseo B. Contillo], "Caregiver" [Avelino Bautista- Rudy Ram. Rumbaoa], "Agnanayonto't Ragsak" [Avelino Bautista- Eliseo B. Contillo], "Bagito a Hawayano" [Avelino Bautista- Benny Guiang Rieta], "Agawidakon" [Avelino Bautista- Benny Guiang Rieta], "Pannubok" [G. Baker- A. Bautista], "Intugkelnan ti Sippitna" [Avelino Bautista- Eliseo B. Contillo], "Gapu Kenka O Musika" [Avelino Bautista], "Siksika't Aminko" [Avelino Bautista- Fr. Jose S. Adriano], "Murmuray Iti Hawaii" [Avelino Bautista], "Agkikibintayo Koma" [Avelino Bautista- Benny Guiang Rieta], "Abalayan" [Avelino Bautista], "Isbo La Ti Inana" [Avelino Bautista], "Beinte Kuatro Oras" [Avelino Bautista], "Rimat Dagiti Bituen" [Avelino Bautista], "Biag A Naranga" [Avelino Bautista] ken "Idolo" [Avelino Bautista- Rudy Ram. Rumbaoa].
Executive Producer ni Buddy Cruzado, Producer ti "The Lucky 7" Kumpletos Rekados 4-UR Afternoon Delight Fan Club Hawaii, Production Coordinator ni Mely Teologo, inurnos ni Jun Velasco ti musika, Minus One lay-in ni Danny Velasco, naiplaka idiay PM Recording Studio, ni Ruben Remperas ti Recording Technician, Vocal Supervision ni Eliseo B. Contillo ken Cover Design ni Roginearts. Manufactured ken Ekslusibo a nagiwaras babaen ti Aquarious Record and Tapes, Manila, Philippines.
No kalikaguman ti agorder iti baro nga album, kontaken ti
Vhen Bautista a.k.a Chino Romero
Aweng Music Production Aweng Music Publishing Aweng Records USA
12828 Spring Mountain Drive Rancho Cucamonga,CA 91739
Telepono bilang 1-626-6432984 wenno +639195011963/email: vhenbautista@yahoo.com/awengrecords@yahoo.com
Melo Santiago +639076172704
wenno Rudy Ram. Rumbaoa iti rumbaoar001@hawaii.rr.com/[808]214-7884
___________________________________________________________________


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga del Sur
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Zamboanga del Sur, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Zamboanga del Sur iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Ti Zamboanga del Sur ket paset idi ti pannakabagi ti Departamento ti Mindanao ken Sulu manipud idi 1916 aginggana idi 1935 ken ti Probinsia ti Zamboanga manipud idi 1935 aginggana idi 1953, idi nakagun-od ti bukodna a pannakabagi. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IX manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, daytoy ket nagbutos kadagiti 3 a sapasap a pannakabagi, bayat a dati a paset idi ti Siudad ti Zamboanga, ken naikkan idi ti bukodna a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti tallo a kongresional a distrito aginggana idi 2001, idi napabassit iti dua a kongresional a distrito idi ti pannakaisina ken pannakapartuat ti bukodna a maikatlo a kongresional a distrito a kas ti probinsia ti Zamboanga Sibugay.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Pagadian
- Dagiti ili: Aurora, Dumingag, Josefina, Labangan, Mahayag, Midsalip, Molave, Ramon Magsaysay, Sominot, Tambulig, Tukuran
- Populasion (2007): 538,578
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bayog, Dimataling, Dinas, Dumalinao, Guipos, Kumalarang, Lakewood, Lapuyan, Margosatubig, Pitogo, San Miguel, San Pablo, Tabina, Tigbao, Vincenzo A. Sagun
- Populasion (2007): 375,761
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Basilan
- Lehislatibo a distrito iti Zamboanga
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Zamboanga
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga Sibugay
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Adda dagiti mangayat iti literatura, idinto ta adda met dagiti saan unay a mangayat. Natural laeng daytoy. Adda ti paggugusto ken kaay-ayo nga adayo ken kabaliktad ti panagraman ti sabali. Adda kabukbukodan a panagraman tunggal maysa. Awan ti maaramidan dita. Isu daytoy ti topiko nga intay pagsasaritaan, dagiti bambanag no apay a makaay-ayo ti literatura no ikumpara kadagiti sabali pay a pagduyosan.
Pagwerretenna ti literatura ti utek. Isu a no kayatmo ti agpasiar iti yuyeng a kayatmo, literatura ti basaem ta itayabnaka dayta imahinasionmo. Ipannaka iti kayatmo a papanan. Ket no addaanka iti agong ti mannurat nakarkaro manen nga ad-adu ti pakairanudam a pagimbagan – iti man pantok ni balligi ken iti pinansial a makapnek iti pirpirmi, karamanen dita ti yaadu ti am-ammom ken makaam-ammo kenka, umadu dagiti gagayyem ken agraem kenka gapu iti naidumduma a talugadingmo. Dumteng kenka ti naresga ken nasalun-at nga aglawlaw. No nawerret ti utek, ipaayna ti adu a banag a makapaganetget.
Isuro ti literatura ti tao a mangisagana a mangsango iti aniaman a situasion a dumteng – kellaat man wenno saan – ken agbalin nga eksperto iti komunikasion. Isurona no ania ti komunikasion ken kasano a pakairanudan. Ta ti tao a dina ammo ti pasikutsikot ti komunikasion, dina met ammo ti agsurat ken mangapseptar kadagiti sinurat. Namnamaem a nawerret ti utek ti tao nga eksperto iti komunikasion ket ammona met nga isurat dagitoy iti pakairanudanna ken iti pakairanudan ti amin.
Isurona ti literatura ti tao no kasano ti agdasig ken aganalisar. Ti makiinnabuyog iti aniaman a bambanag, ti panangtimbang ken panangamiris iti agsumbangir tapno makapataud iti kapkapnekan a bunga ket maresolba dagiti timpuar a lapped a mangsinga ti dur-asan; manggutugot nga agsaludsod kadagiti namnamaen a nakudrep a ladawan tapno maited iti nalawlawag a kaipapanan; aganalisar ken agdasig kadagiti detalye tapno maibuksil ti ad-adda pay a pannakaawat; ken dadduma pay a pakairanudan itoy a banag ta daytoy nga abilidad ken talento ket maibilang a kangrunaan a kasapulan iti biag.
Ipaganetget ken isuronatayo a bennaten pay ti pannakaawattayo. Ti addaan iti at-atiddog a kordon ket ad-adayo kenkuana ti indulto a pakaitebbagan ken pakaikursongan; isuronatayo a mangkita ti lubong a kas iti panagkita dagiti sabali ti lubong ken ti lubong ti sabali. Isuronatayo ti literatura no ania ti aramidentayo tapno at-atiddog ti pannakaawattayo. Napateg unay daytoy, ta no nangednged ti pannakaawattayo kadagiti bambanag a nasken unay, ababa ken nailet unay ti espasio a paggargarawan. Isu nga atitiddog ti pannakaawat dagiti mannurat ta ti literatura ti gapuna nga addaanda iti nawaya ken naraniag a lubong.
Isuronatayo ti literatura a maaddaan iti alerto a pannakaammo kadagiti kabarbaro a kapanunotan ken idea ken no kasano nga usaren dagitoy para iti bukod a pakairanudan ken pakairanudan ti kaadduan ken isu amin nga awan ti labasna. Dagiti kabarbaro a kapanunotan ken idea ti ridaw dagiti makapnek a panagbalbaliw ti biag. Dagiti kabarbaro nga idea wenno kapanunotan ti mangpabaro ken mangbalbaliw ti amin.
Kaipapanan. Dagiti bunga ti literatura ket isuronatayo a mangammo iti kaipapanan dagiti amin nga ar-aramidentayo; gutugotennatayo a mangammo no ania ti naun-uneg a kaipapanan ti biag babaen kadagiti ar-aramidentayo; isu a maipaay met ti ad-adu pay a panagamiris nga isu ti mangmuli kadagiti kababalin, ugali, agraman dagiti kapanunotan a pakairanudan; iti kasta, maaddaantayo iti tured, pigsa ken pinget a makibalubal ken mangisikkir ti presensia iti daytoy a lubong. Iti ababa a pannao, maaddaantayo iti biag a napnuan kaipapanan.
Ited ti literatura ti naidumduma a panagbaniaga. Babaen ti panagpasiar kadagiti nadumaduma a lugar – nga addaan iti nagsasabali a kultura, tradision, pammati, aw-awid, aramid, naisalsalumina ken kabukbukodan a kinabaknang ken dadduma pay. Agpasiar babaen ti mystical, pantasia, adbentura, kinapudno wenno realismo, iti nakabutbuteng, iti lubong ti katataw-an ken al-alia, iti mahika ken dadduma pay. Maammuantayo amin dagitoy ken mapanan uray babaen laeng ti intay panagbasa iti bunga ti literatura.
Makaited iti inspirasion ken ganaygay ti literatura. Kalpasan ti pannakabasa iti bunga ti literatura ket maaddaanka met iti motibasion a mangaramid wenno mangsurot iti kas ti nabasam no di man iduronnaka a mangaramid, mangtulad wenno mangparnuay iti nasaysayaat ken napimpintas pay. Ket gapu ta addaankan iti inspirasion, addan kadagiti dakulapmo ti balligi iti amin a gannuat.
Makaited iti nagduduma a riknatTi literatura – sumangbay kenka kabayatan ti inka panagbasa – naragsak, naliday, iti panawen ti gura ken ayat, iti sakit ken salun-at, iti nasipnget ken nalawag, iti napait ken nasam-it a biag ken dadduma pay.
Sumagmamano laeng dagitoy ti pakairanudantayo iti literatura.#


text:
Mitolohia
Ti termino a "mitolohia" ket mabalin a mangitudo ti panagadal kadagiti mito (e.g., komparatibo a mitolohia), wenno ti maysa a bagi wenno urnong dagiti mito (ti mythos, a kas ti, Inca a mitolohia).[1] Kadagiti polkloristika, ti myito ket maysa a sagrado a naratibo a kadawyan a mangipalplawag no kasano ti lubong wenno nagtagitaoan ket rimsua iti agdama a porma,[2] nupay kasta, iti nawatiwat a kapanunotan, ti balikas ket mabalin a mangitudo ti aniaman a tradisional a sarita.[3] Ni Bruce Lincoln ket nangipalpalawag ti mito a kas ti "ideolohia iti naratibo a porma".[4] Dagiti mito ket kadawyan a mangiraman dagiti datdatlag a karakter ken bigbigen babaen dagiti agturturay wenno dagiti padi. Dagitoy ket rimsua manipud kadagiti nakaro unay a pannakaibagbaga kadagiti nalaglagip wenno naipakasritaan a paspasamak, a kas ti alegoria para iti wenno personipikasion ti masna a penomena, wenno ti maysa a panangipalplawag ti ritos. Dagiti ket naiyebekas a mangibagbaga ti relihioso wenno naipanpanunotan a pannkasanay, tapno mangipatakder kadagiti panagkukua a modelo, ken ti panagisuro.
Dagiti nasapa a kasuppiat a pannakaidasig ti Griego amitos babaen ni Euhemerus, Phaedrus ni Plato , ken Sallustius ket naparang-ay idi babaen ti neoplatoniko ken pina-ungar babaen dagiti Renasimeineto a mitograpo a kas iti Theologia mythologica (1532). Ti maika-19 a siglo a komparatibo a mitolohia ket nangipatpatarus manen ti mito a kas ti ebolusion para iti siensia (E. B. Tylor), "sakit ti pagsasao" (Max Müller), wenno ti madi a pannakaipatarusan ti nasalamangkaan a ritos (James Frazer). Dagiti naud-udi a pannakaipatpatarus ket nanglikud ti nangsuppiatan a baetan ti mito ken siensia, a kas dagiti Jungiano nga arkeotipo, ti "metapo rti espiritual a potensialidad" ni Joseph Campbell, wenno ti natalna a mental nga arkitektura ni Lévi-Strauss. Ti irteng a nagbaetan ti komparatibo a pangbiruk para iti monomito ni Campbell wenno Ur-mito keneskeptisimo ti taudan ti laww-ang ti antropolohikal a mitolohista ket nangmarka ti maika-20 a siglo. Ti pay maipatinayon, ti moderno a mythopoeia a kas dagiti pantasia a nobela, manga, ken urbano a sarita, nga adda dagiti makibinglay kadagiti artipisial a mito a nabigbigbigan a kas piksion, ket mangsuporta ti kapanunotan ti mito a kas agtultuloy a sosial a panagsanay.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kirk, p. 8; "myth", Encyclopædia Britannica
- ^ Dundes, Pangyuna, p. 1
- ^ Kirk, "Defining", p. 57; Kirk, Mito, p. 74; Simpson, p. 3
- ^ Lincoln, Bruce (2006). "Ti maysa a Nasap a Darikmat iti Diskurso ti "Terorismo": Dagiti Pannakailaglagipan iti maysa a Sarita manipud kenni Marco Polo". Komparatibo a Panagadadal iti Kagimongan ken Pakasaritaan 48 (2): 242–259. "Iti kaaduan a kinapudno, ti mitiko a diskurso ket mangipanggep kadagiti appo a kategoria nga adda kadagiti adu a mangibatbatay: dagiti agpang ti kosmos, dagiti naindagaan a heograpia, dagiti sebbangan ti mula ken ayup, dagiti lohikal a kategoria, ken dagiti maipadpada kadagitoy. Dagiti kapanggepanda nga agserbi a mangurnos kadagiti pannakaikabagian kadagitoy a kategoria keb ti panangihustisia ti pagsasarunnuan dagitoy, a mangipakpatakder ti kinasayaat (wenno ti pannkasapul) iti lubong a ti langit ket adda iti ngato ti Daga, ti leon ken ti ari dagiti ayup, ti naluto ket naimimas ngen ti naata."
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mitolohia idiay Wikimedia Commons
- Leonard, Scott. "Ti Pakasaritaan ti Mitolohia: Paset I". Estado nga Unibersidad ti Youngstown


text: 1Ket kinunana kaniak, “Kastoy ti isuratmo iti anghel ti iglesia idiay Sardis: “Daytoy ti mensahe nga aggapu iti addaan kadagiti pito nga espiritu ti Dios ken kadagiti pito a bituen: Ammok dagiti aramidmo. Ammok nga agdindinamag a sibibiagka, ngem ti kinapudnona, nataykan! 2Isut’ gapuna nga agriingka ket papigsaem ti adda pay kenka sakbay a matayka a mamimpinsan. Ta masarakak nga adda pay la pagkurangan dagiti inar-aramidmo iti imatang ti Diosko. 3Ngarud, laglagipem dagiti nasursuro ken nangngegmo. Tungpalem ida ket agbabawika kadagiti basbasolmo. No dika agriing, umayakto kenka a kas iti mannanakaw—dimonto ammo no ania ti oras nga isasangpetko. 4“Ngem ti sumagmamano kadakayo dita Sardis, pinagtalinaedyo a nadalus ti pagan-anayyo. Makipagnakayto kaniak a sikakawes iti puraw ta maikarikayo. 5Kastoyto ti pannakakawes ti agballigi, ket diakto punasen ti naganna iti libro ti biag. Ipaduyakyakkonto ti naganna iti sangoanan ni Amak ken dagiti anghelesna nga isu ket kukuak. 6“No adda pannakaawatyo, denggenyo ngarud ti sao ti Espiritu kadagiti iglesia.” 7“Kastoy ti isuratmo iti anghel ti iglesia idiay Filadelfia: “Daytoy ti mensahe ti nasantoan ken napudno. Ig-iggamanna ti tulbek a kukua idi ni David. No adda ilukatna, awan ti makairikep, ket no adda rikpanna, awan ti makailukat. Kunana: 8Ammok dagiti aramidmo. Kitaem, nangikabilak iti sangom iti silulukat a ruangan nga awan ti makairikep. Ammok a bassit ti pannakabalinmo. Nupay kasta, tinungpalmo ti pannursurok ket nagtalinaedka a napudno kaniak. 9Denggem, no maipanggep iti bunggoy nga agdaydayaw ken ni Satanas, dagita nga ulbod ken agpamarang a Judioda, ibaonko ida kenka tapno agrukbabda iti sakaanam ket maammoandanto amin nga ay-ayatenka. 10Agsipud ta tinungpalmo ti bilinko, nga anusam nga ibturan ti panagsagaba, aywanankanto met inton dumteng ti riribuk a pakasuotan ti amin a tao iti sangalubongan. 11Umayak iti mabiit. Saluadam ngarud ti adda kenka tapno awan ti mangagaw iti gunggonam. 12“Ti agballigi, pagbalinekto a maysa kadagiti adigi iti templo ti Diosko, ket agyanto sadiay iti agnanayon. Ikitikitkonto kenkuana ti nagan ti Diosko ken ti nagan ti siudad ti Diosko, ti baro a Jerusalem a bumabanto manipud langit ken aggapu iti Diosko. Ikitikitkonto met kenkuana ti baro a naganko. 13“No adda pannakaawatyo, denggenyo ngarud ti sao ti Espiritu kadagiti iglesia.” 14“Kastoy ti isuratmo iti anghel ti iglesia idiay Laodicea: “Daytoy ti mensahe nga aggapu ken ni Amen, ti matalek ken napudno a saksi, ti pangrugian ti amin a pinarsua ti Dios: 15Ammok ti ar-aramidem. Ammok a saanka a nalamiis wenno napudot. Tarigagayak unay a nalamiis wenno napudotka koma. 16Ngem agsipud ta saanka a napudot ket saanka met a nalamiis, ituprakanto! 17“Kunam a nabaknang ken narang-ayka ket adda amin a masapulmo. Ngem dimo ammo a daksanggasat ken kakaasika. Napanglawka. Lamolamoka. Bulsekka. 18Ngarud, ibalakadko kenka a gumatangka kaniak iti balitok a nagugoran iti apuy tapno bumaknangka. Gumatangka met iti puraw a pagan-anay a pagkawesmo tapno saan a makita ti nakababain a kinalamolamom. Gumatangka pay iti agas ta matam tapno makakitaka. 19Babalawek ken dusaek ti amin nga ay-ayatek. Agregtaka ngarud ket agbabawika kadagiti basbasolmo. 20Denggem, addaak nga agtatakder iti ruar ket agtuktuktokak iti ruangan. No adda makangngeg iti timekko ket luktanna ti ruangan, sumrekakto iti balayna ket agkalanglangkamto a mangan. 21“Ti agballigi, ikkakto iti kalintegan nga agtugaw iti dennak iti tronok, kas kaniak a nagballigi, ket ita, agtugtugawak iti abay ni Amak iti tronona. 22“No adda pannakaawatyo, denggenyo ngarud ti sao ti Espiritu kadagiti iglesia.”