text:
KAPITULO 9
Nagtignay a Sisasaririt
1-3. (a) Apay nga adda umad-adani a peggad iti sangakabbalayan ni Abigail? (b) Ania ti maadaltayo iti daytoy naisangsangayan a babai?
NAKITA ni Abigail a madandanagan ti adipenna nga agtutubo a lalaki. Ngamin, adda umad-adani a peggad. Sumungsungaden ti agarup 400 a mannakigubat a desidido a mangpapatay iti amin a lallaki iti sangakabbalayan ni Nabal nga asawa ni Abigail. Apay?
2 Gapu dayta ken Nabal. Nagtignay a siraranggas ken sipapangas, kas iti gagangay. Ngem ita, dina naamiris a ti in-insultuenna ket ti maipatpateg a panguluen ti nasungdo ken nasiglat a buyot dagiti mannakigubat. Ita, napan ken Abigail ti maysa kadagiti agtutubo a trabahador ken nalabit pastor ti arban ni Nabal. Manginanama nga ipamuspusan ni Abigail ti pannakaispalda. Ngem ania koma ti maaramidan ti maysa a babai maibusor iti maysa a buyot?
Ania koma ti maaramidan ti maysa a babai maibusor iti maysa a buyot?
3 Umuna, ammuentay biit ti maipapan iti daytoy a naisangsangayan a babai. Asino ni Abigail? Kasano a rimsua daytoy a parikut? Ania ti masursurotayo iti mapagwadan a pammatina?
‘Nasaririt ken Napintas ti Langana’
4. Ania ti kababalin ni Nabal?
4 Saan nga agkabagay da Abigail ken Nabal. Awanen ti nasaysayaat pay nga agbalin nga asawa ni Nabal, ngem nakalkaldaang ta saan met a nasayaat nga asawa para ken Abigail. Pudno nga adu ti kuartana isu nga imbilangna ti bagina a natan-ok. Ngem ania ti panangmatmat kenkuana ti sabsabali? Awanen ti masarakan a karakter iti Biblia a dakdakes pay ti pannakadeskribirna ngem ni Nabal. Ti kaipapanan ti mismo a naganna ket “Nakuneng,” wenno “Maag.” Kasta ngata ti impanagan dagiti nagannakna idi nayanak, wenno dayta ti naipanagan kenkuana idi agangay? Aniaman ti makagapu, maibagay kenkuana ti naganna. Ni Nabal ket “nagubsang ken dakes iti ar-aramidna.” Naturay ken mammartek isu a kabutbuteng ken kagurgura ti adu.—1 Sam. 25:2, 3, 17, 21, 25.
5, 6. (a) Panagkunam, ania dagiti makaay-ayo a galad ni Abigail? (b) Apay a nakiasawa ni Abigail iti kasta nga awan kaes-eskanna a lalaki?
5 Ngem naiduma ni Abigail ken Nabal. Ti naganna kaipapananna ti “Ni Amak Nagrag-o a Mismo.” Adu la ketdi nga amma ti mangipannakkel iti napintas a balasangda ngem naragragsak nga amang ti masirib nga ama no napintas ti ugali ti anakna. Kaaduanna, dagidiay naparaburan iti napintas a langa dida maamiris ti kinapateg ti panangpatanor kadagiti galad a kas iti kinasaririt, kinasirib, kinatured, wenno pammati. Ngem saan a kasta ni Abigail. Iti Biblia, isu ket napadayawan gapu iti kinasaririt ken kinapintasna.—Basaem ti 1 Samuel 25:3.
6 Nalabit adda dagiti masdaaw no apay a nakiasawa ti kasta a masirib a balasang iti awan kaes-eskanna a lalaki. Laglagipentayo nga adu a panagasawa idi panawen ti Biblia ket napagtutulaganen dagiti nagannak. Ken uray no saan a kasta, napateg latta ti anamong dagiti nagannak. Inanamongan ngata wenno inyurnos pay ketdi dagiti nagannak ni Abigail ti pannakiasawana ken Nabal gapu ta isu ket nabaknang ken nalatak? Napilitanda ngata gapu iti rigat? Aniaman ti rason, saan a nagbalin ni Nabal a nasayaat nga asawa uray kasanot’ kinabaknangna.
7. (a) Ania ti masapul a liklikan dagiti nagannak no kayatda nga isuro kadagiti annakda ti nadayaw a panangmatmat iti panagasawa? (b) Ania ti inkagumaan ni Abigail nga aramiden?
7 Dagiti masirib a nagannak isuroda a naimbag kadagiti annakda ti nadayaw a panangmatmat iti panagasawa. Dida paregtaen dagiti annakda a makiasawa gapu iti kuarta wenno durogan ida a makiinnarem uray ubbingda pay unay a mangibaklay kadagiti annongen ken responsabilidad dagiti nataengan. (1 Cor. 7:36) Nupay kasta, naladawen a panunoten ni Abigail dagita a banag. Aniaman ti makagapu, nayasawan ken Nabal isu nga ikagumaanna nga aramiden ti amin a kabaelanna a mangpasayaat iti kasasaadna.
“Nangibugkaw Kadagiti Pammabalaw Kadakuada”
8. Asino ti ininsulto ni Nabal, ken apay a saan a nasayaat dayta nga inaramidna?
8 Ad-adda pay a pinagbalin ni Nabal a narigrigat ti kasasaad ni Abigail. Ti lalaki nga ininsultona ket awan sabali no di ni David—ti matalek nga adipen ni Jehova a pinulotan ni propeta Samuel, a mangipakita a ni David ti pinili ti Dios a mangsuno ken Saul kas ari. (1 Sam. 16:1, 2, 11-13) Agnanaed ni David iti let-ang a kaduana ti 600 a matalek a mannakigubatna gapu ta ilemlemmenganna ti naimon ken ti manggandat a mangpapatay kenkuana a ni Ari Saul.
9, 10. (a) Inkarkarigatan da David ken dagiti tattaona ti agbiag iti ania a kasasaad? (b) Apay nga inapresiar koma ni Nabal ti ar-aramiden ni David ken dagiti tattaona? (Kitaem met ti footnote iti parapo 10.)
9 Agnanaed idi ni Nabal idiay Maon ngem agtrabtrabaho ken nalabit adda dagana iti asideg ti Carmelo. * Addaan dagita nga ili iti nangato ken naraber a pasto a nagsayaat a pagtaraknan kadagiti karnero. Maipapaarab sadiay ti 3,000 a karnero ni Nabal. Ngem nasamek a kabakiran ti aglawlaw dayta. Masarakan iti abagatan ti nalawa a let-ang ti Paran. Iti met daya, masarakan ti dalan nga agturong iti Asin a Baybay ken lumasat kadagiti langalang nga aduan iti derraas ken kueba. Kadagita a lugar nga inkarkarigatan ni David ken dagiti tattaona ti agbiag babaen ti panaganup iti taraonda ken panangibtur iti adu a narigat a kasasaad ken peggad. Masansan a nakalkalangenda dagiti agtutubo a lallaki nga agpaspastor iti arban ti baknang a ni Nabal.
10 Kasano ti panangtrato dagiti nagaget a soldado kadagiti agpaspastor? Mamin-ano la koma ti pasaray panangilibasda iti karnero a pagtaraonda, ngem dida inaramid ti kasta. Imbes ketdi, kasda la mangsalaknib a pader iti aglikmut dagiti arban ken adipen ni Nabal. (Basaem ti 1 Samuel 25:15, 16.) Adu ti pagpeggadan dagiti karnero ken papastor. Adu ti narungsot nga animal iti aglawlaw ken gapu ta asideg ti makin-abagatan a beddeng ti Israel, masansan a rumaut dagiti bunggoy dagiti ganggannaet a tulisan ken mannanakaw. *
11, 12. (a) Ania dagiti sasao nga inusar ni David a mangipakita iti kinataktika ken panagraem ken Nabal? (b) Ania ti imbaga ni Nabal kadagiti mensahero nga imbaon ni David?
11 Nadagsen la ketdi a responsabilidad ti mangpakan idiay let-ang iti kasta a kaadu. Isu a maysa nga aldaw, nangibaon ni David iti sangapulo a mensahero a mapan agkiddaw iti tulong ni Nabal. Pinili ni David ti kasayaatan a tiempo. Inranana iti naragsak a panawen ti panangpukis kadagiti karnero, a kadawyanna a naparabur ken agpipiesta dagiti tattao. Siaannad met a pinili ni David dagiti sasaona ta nagusar kadagiti nadayaw a termino ken pangkablaaw. Tinukoyna pay ti bagina kas ti “anakmo a David,” a nalabit tapno ipakitana ti panagraemna iti in-inauna kenkuana a ni Nabal. Ania ti reaksion ni Nabal?—1 Sam. 25:5-8.
12 Nakapungtot unay! Sigun iti nadakamat itay nga agtutubo a lalaki a nagipulong ken Abigail, ni Nabal ket “nangibugkaw kadagiti pammabalaw kadakuada.” Imbugbugkaw ni naimut a Nabal ti maipapan kadagiti nabalor kenkuana a tinapay, danum, ken karne. Inumsina ni David kas awan kaes-eskanna ken impadana iti nagtalaw nga adipen. Nalabit umasping ti panangmatmat ni Nabal iti panangmatmat ni Saul a manggurgura ken David. Agpada a maisupadi ken Jehova ti panangmatmatda. Ti Dios ay-ayatenna ni David, ken minatmatanna saan a kas rebelioso nga adipen no di ket kas sumaruno idi nga ari ti Israel.—1 Sam. 25:10, 11, 14.
13. (a) Ania ti damo a reaksion ni David iti pananginsulto ni Nabal? (b) Ania ti ipakita ti prinsipio a nairekord iti Santiago 1:20 maipapan iti reaksion ni David?
13 Nakapungtot ni David idi nagsubli dagiti imbaonna isu nga imbilinna: “Ibarikesyo tunggal maysa ti kampilanna!” Nagtagikampilan met ni David a nangidaulo iti iraraut ti 400 a tattaona. Determinado a mangpapatay iti amin a lallaki iti sangakabbalayan ni Nabal. (1 Sam. 25:12, 13, 21, 22) Natural laeng a makapungtot ni David ngem di umiso ti wagas a panangipakitana iti dayta. Kuna ti Biblia: “Ti pungtot ti tao saanna nga itungpal ti kinalinteg ti Dios.” (Sant. 1:20) Kasano ngarud a maispal ni Abigail ti sangakabbalayanna?
“Mabendisionan Koma ti Kinasimbengmo”
14. (a) Ania ti umuna nga addang nga inaramid ni Abigail a mangilinteg iti di umiso nga inaramid ni Nabal? (b) Ania ti maadaltayo kada Nabal ken Abigail? (Kitaem met ti footnote.)
14 No an-anagen, nakitatayon ti panagdisnudo ni Abigail a mangilinteg iti dayta a nakaro a kamali. Saan a kas ken lakayna a Nabal, isu ket madadaan nga agimdeng. Kastoy ti nasao ti agtutubo nga adipen maipapan ken Nabal: “Nalabes unay ti kinaawan kaes-eskanna a tao a kasasao.” * (1 Sam. 25:17) Nakalkaldaang ta saan a madadaan a nagimdeng ni Nabal gapu iti kinatangsitna. Uray ita, gagangay met ti kasta a kinatangsit. Ngem ammo ti agtutubo nga adipen a naiduma ni Abigail. Dayta ti sigurado a makagapu nga isu ti nangibagaanna iti parikut.
Saan a kas ken lakayna, ni Abigail ket madadaan nga agimdeng
15, 16. (a) Kasano nga impakita ni Abigail nga isu ket kas iti nasayaat nga asawa a babai a nadeskribir iti libro a Proverbio? (b) Apay a maibagatayo a ti inaramid ni Abigail ket saan a panagsukir iti karbengan ni lakayna kas ulo?
15 Nagpanunot ken nagtignay a dagus ni Abigail. Mabasatayo a “madagdagus a nagganat ni Abigail.” Iti daytoy maysa a salaysay, namimpat a nausar ti isu met la a berbo a “nagganat” maipapan kenkuana. Nangisagana iti nagadu a sagut para ken David ken kadagiti kakaduana. Karaman iti dayta ti tinapay, arak, naparti a karnero, kinirog a bukbukel, bibingka a pasas, ken bibingka nga higos. Nalawag a pagaammo ni Abigail ti adda nga abastoda ken nasigo a mangaramid kadagiti annongenna iti sangakabbalayan, kas iti makabael nga asawa a babai a nadeskribir idi agangay iti libro a Proverbio. (Prov. 31:10-31) Impatulodna dagiti sagutna kadagiti pinaunana nga adipenna, sa simmaruno. “Ngem” mabasatayo nga “awan imbagana ken asawana a Nabal.”—1 Sam. 25:18, 19.
16 Kaipapanan kadi dayta a di agpaspasakup ni Abigail iti kinaulo ni lakayna? Saan a pulos. Laglagipem a nagdakes ti panangtrato ni Nabal iti adipen a pinulotan ni Jehova. Mabalin a pakatayan ti adu nga inosente a kameng ti sangakabbalayanna dayta nga inaramidna. No saan nga agtignay ni Abigail, dinto ngata mairaman iti basol ni lakayna? Aniaman ti mapasamak, nasken nga ipangpangrunana ti panagpasakupna iti Dios ngem iti panagpasakupna ken lakayna.
17, 18. Ania ti inaramid ni Abigail idi immasideg ken David? Ania dagiti imbagana, ken apay a nasayaat ti resultana?
17 Di nagbayag, nasabaten ni Abigail da David ken ti buyotna. Ita, nagganat manen. Insigida a dimsaag iti asno ket nagrukob iti sanguanan ni David. (1 Sam. 25:20, 23) Naimpusuan a nagpakpakaasi para ken lakayna ken iti sangakabbalayanna. Apay a makatukay dagiti sinaona?
18 Inakonan a mismo ti biddut ni lakayna sana kiniddaw ken David nga isu laengen a mismo ti pakawanenna. Talaga nga inaminna nga awan kaes-eskan ni lakayna kas kaipapanan ti nagan a Nabal, nalabit tapno iparipiripna a maipababa laeng ti dayaw ni David no tutopanna ti kasta a lalaki. Inyebkasna ti panagtalekna ken David kas pannakabagi ni Jehova ken binigbigna pay a makidangdangadang ni David kadagiti “gubat ni Jehova.” Impasimudaagna met nga ammona ti kari ni Jehova maipapan ken David ken ti panagarina, ta kinunana: “Ni Jehova . . . sigurado a parebbengannakanto a kas panguluen iti Israel.” Kanayonanna, impakaasi ni Abigail ken David a saan nga agaramid iti aniaman a nalabit mangituggod kenkuana a makabasol iti dara wenno nalabit agbalin a ‘pakaigapuan ti panagbariring wenno pannakaitibkol’—a nabatad a tumukoy iti pannakakonsiensia. (Basaem ti 1 Samuel 25:24-31.) Anian a nagimbag ken makatukay a sasao!
19. Ania ti reaksion ni David iti imbaga ni Abigail, ken apay a pinadayawanna ni Abigail?
19 Ania met ngay ti reaksion ni David? Inawatna dagiti sagut ni Abigail sana kinuna: “Bendito koma ni Jehova a Dios ti Israel, a nangibaon kenka itoy nga aldaw a sumabet kaniak! Ket mabendisionan koma ti kinasimbengmo, ken mabendisionanka koma sika a nangpawil kaniak itoy nga aldaw a sumrek iti panagbasol iti dara.” Pinadayawan ni David ni Abigail gapu ta situtured a nagganat a simmabet kenkuana. Binigbigna pay a gapu ken Abigail, nalapdan ti panagbasolna iti dara. “Sumang-atka a sitatalna agingga iti balaymo,” kinuna ni David ken sipapakumbaba nga innayonna: “Immimdengak iti timekmo.”—1 Sam. 25:32-35.
“Adtoy ti Adipenmo a Babai”
20, 21. (a) Apay a maibagatayo a nagsayaat ti inaramid ni Abigail a situtulok a nagsubli ken lakayna? (b) Kasano nga impakita ni Abigail ti tured ken kinasaririt iti panangpilina iti tiempo a makisarita ken Nabal?
20 Idi nagsisinadan, pampanunoten pay laeng ni Abigail ti napasamak. Nabatad met kenkuana ti nagdumaan dayta a matalek ken naasi a lalaki ken ti nauyong nga asawana. Ngem saan a dayta ti nangipamaysaanna iti panunotna. Mabasatayo: “Idi agangay simrek ni Abigail a napan ken Nabal.” Wen nagsubli ken lakayna, ket determinado a mangaramid iti amin a kabaelanna kas asawa. Nasken itan nga ibagana a sinagutanna ni David ken ti kakaduana. Karbengan ni Nabal a maammuan dayta. Nasken met a ni Abigail a mismo ti mangibaga kenkuana—ta ad-adda a nakababain no sabali pay ti pakaammuanna—maipapan iti naliklikan a peggad ti sangakabbalayanna. Ngem dina maibaga a dagus ta madama nga agpadpadaya ni lakayna a kas man la ari ken kasta unay ti pannakabartekna.—1 Sam. 25:36.
21 Impakita manen ni Abigail ti kinatured ken kinasariritna ta inurayna ti sumaganad nga aldaw idi a nausawanen ni Nabal. Mabalin a maawatanna ni baketna ta limpion ti panunotna. Ngem napegpeggad para ken Abigail gapu ta managpungpungtot ni lakayna. Kaskasdi nga imbagana ti amin a napasamak. Ekspektaren ni Abigail a makapungtot ni lakayna ken nalabit agkabil pay, ngem nakatugaw met lattan a di agkutkuti.—1 Sam. 25:37.
22. Ania ti napasamak ken Nabal, ken ania ti maadaltayo maipapan iti kinaulpit ken panangabuso iti uneg ti pamilia?
22 Ania ti napasamak ken Nabal? “Natay ti pusona iti unegna, ket isu nagbalin a kasla bato.” Nalabit naistrok. Nupay kasta, sangapulo pay nga aldaw ti napalabas sakbay a natay ken saan la a maigapu dayta iti sakit. Kunaen kadatayo ti salaysay: “Kinabil ni Jehova ni Nabal, iti kasta natay.” (1 Sam. 25:38) Gapu iti dayta a pannakapapatay ni lakayna, nagpatinggan ti saan a naragsak a pannakiasawa ni Abigail. Nupay saanen a bumallaet ni Jehova babaen iti namilagruan a panangpapatay, dayta a salaysay ket maitutop a palagip a makitkita ni Jehova ti amin a kinaulpit wenno panangabuso iti uneg ti pamilia. Iti inkeddengna a tiempo, kanayon nga ipatungpalna ti hustisia.—Basaem ti Lucas 8:17.
23. Ania pay dagiti bendision nga inawat ni Abigail, ken ania ti mangipakita a saan a nagbalbaliw ti kababalinna?
23 Malaksid a nawayawayaanen iti saan a naragsak a pannakiasawana, adda pay sabali a bendision para ken Abigail. Idi nadamag ni David a natayen ni Nabal, adda dagiti imbaonna a mangidanon iti panggepna a mangasawa kenkuana. “Adtoy ti adipenmo a babai,” kinuna ni Abigail, “kas adipen a mangbuggo iti saksaka dagiti adipen ti apok.” Nalawag a saan a nagbalbaliw ti kababalinna uray no nakiddaw ti pannakiasawana ken David; indiayana pay ketdi ti bagina nga agbalin nga adipen dagiti adipen ni David! Kalpasanna, mabasatayo manen nga isu ket nagganat a napan ken David.—1 Sam. 25:39-42.
24. Ania dagiti parikut a nakaipasanguan ni Abigail kas asawa ni David, ngem ania ti nangibilangan ni David ken Abigail kas panangtuladna iti panangmatmat ti Dios?
24 Di kaipapanan dayta nga awanen a pulos ti nagparikutanna yantangay saan a kanayon a nanam-ay ti biagna iti denna ni David. Ni Ahinoam ket asawa idin ni David, ken sigurado nga adda dagiti problema a kakuykuyog ti poligamia nga inibturan dagiti matalek a babbai kadagidi a tiempo. Kasta met, saan pay nga ari idi ni David; adu pay ti sarangtenna a lapped ken rigat sakbay a makapagserbi ken Jehova iti kasta a saad. Ngem tinulongan ken sinuportaran ni Abigail ni David iti intero a panagbiagna, agingga a naaddaan iti anak a lalaki. Addaan met iti asawa a mangipatpateg ken mangsalsalaknib kenkuana. Naminsan, inispal pay ketdi ni David kadagiti nangkidnap kenkuana! (1 Sam. 30:1-19) Ni David tinuladna ngarud ni Jehova a Dios a mangdungdungngo ken mangipatpateg kadagiti nasaririt, natured, ken matalek a babbai.
^ par. 9 Saan a dayta ti nalatak a Bantay Carmelo iti adayo nga amianan no di ket maysa nga ili iti abagatan a sadiay idi ti nakapasamakan ti salisal iti nagbaetan dagiti propeta ni Baal ken ni propeta Elias. (Kitaem ti Kapitulo 10.) Daytoy a Carmelo ket maysa nga ili a masarakan iti igid ti makin-abagatan a let-ang.
^ par. 10 Nalabit narikna ni David a ti panangsalaknibna kadagiti agtagikua iti dagdaga ken arban ket panagserbi ken Jehova a Dios. Kadagidi a tiempo, panggep ni Jehova a dita ti pagnaedan dagiti kaputotan da Abraham, Isaac, ken Jacob. Maysa ngarud a sagrado a panagserbi ti panangsalaknib iti dayta a lugar manipud kadagiti tulisan ken ganggannaet a rumaut.
^ par. 14 Ti literal a kaipapanan ti termino nga inusar ti agtutubo a lalaki ket “anak ni belial (awan kaes-eskanna).” Sigun iti dadduma a patarus ti Biblia iti dayta a teksto, nainayon ti pannakadeskribir ni Nabal kas maysa a “di pulos dumngeg iti asinoman,” isu nga “awan serserbi ti pannakisarita kenkuana.”


c: text/html

text:
Karayan Amasona
Ti Karayan Amasona[4] (US /ˈæməzɒn/ wenno UK /ˈæməzən/; Espaniol ken Portuges: Amazonas) iti Abagatan nga Amerika ket isu ti maikadua a kaatiddogan [5]a karayan iti lubong ken ti kadakkelan babaen ti panagayus ti danum iti natimbengan a panagayus a dakdakel ngem ti urayno itipon dagiti pito a sumaruno a kadakkelan a karayan (saan a mairaman ti Madeira ken Rio Negro, a dagitoy ket tributario ti Amasona). Ti Amasona, nga adda ti kadakkelan a pagayusan a labneng iti lubong, ti agarup a 7,050,000 kuadrado kilometro (2,720,000 sq mi), a daytoy ket mangidagup para iti agarup a maysa a panglima ti dagup a panagayus ti karayan iti lubong.[6][7]
Kadagiti kangatuan a pakagay-atanna, ti ngato ti nagsasabtan ti Karayan Negro, ti Amasona ket tinawtawagan a Solimões idiay Brasil; nupay kasta, isiay Peru, Colombia ken Ecuador, ken dagiti pay dadduma nga agsasao ti Espaniol a lubong, daytoy a karayan ket sapasap a tinawtawagan ti Amasona idiay agpababa a pagayusanna manipud iti nagsasabtan ti karayan Marañón ken Ucayali idiay Peru. Ti karayan Ucayali-Apurímac a sistema ket naipanunotan a kas ti kangrunaan a taudan ti Amasona.
Ti kalawa ti Amasona ket naidumadumaan ti nagbaetan ti a 1.6 ken 10 kilometro (1.0 ken 6.2 mi) iti ababaw nga agpang, ngem daytoy ket dumakdakkel iti las-ud ti nabasa a tiempo iti 48 kilometro (30 mi) wenno ad-adu pay. Ti karayan ket sumrek ti Taaw Atlantiko iti nalawa a estuario ti agarup a 240 kilometro (150 mi) a kalawa. Ti sabangan ti kangrunaan a sanga ket 80 kilometro (50 mi).[8] Gapu kadagiti nawatiwat a rukrukodna, daytoy ket sagpaminsan a makunkuna a Ti Karayan Baybay. Ti immuna a rangtay ti karayan Amasona a sistema (idiay rabaw ti Rio Negro) ket nalukatan idi 10 Oktubre 2010. Daytoy ket adda idiay ruar ti Manaus.
Dagiti linaon
Lugar a pagayusan ti danumUrnosen
Ti Labneng Amasona, ti kadakkelan iti lubong, ket sakupenna ti agarup a 30% iti Abagatan nga Amerika, ti maysa a kalawa iti agarup a 7,050,000 kuadrado kilometro (2,720,000 sq mi). Daytoy ket maatianan manipud iti laud a mapan iti daya, manipud idiay Iquitos idiay Peru aginggana kadagiti dalan ti ballasiw ti Brasil aginggana idiay Atlantiko. Daytoy ket agala kadagiti danumna manipud iti 5 a gradgrado nga amianan ti latitud aginggana ti 20 a gradgrado nga abagatan ti latitud. Dagiti kaadaywan a taudanna ket mabirukn idiay inter-Andino a banak, nga asideg laeng manipud iti Taaw Pasipiko.
Ti Karayan Amasona ken dagiti tributariona ket nailaslasin babaen dagiti nawatiwat a kabakiran a lugar nga agbalin a malayusan iti tinawen a panagtutudo. Iti tinawen ti karayan ket umadalem ti ad-adu ngem 9 metro (30 ft), a manglaylayus kadagiti nakapalikmut a kabakiran, a tinawtawagan ti várzea ("nalayus a kabakbakiran"). Dagiti nalayusan a kabakiran ti Amasona ket dagiti kaaduan a kas pagarigan iti daytoy a pagtaengan a kita iti lubong.[9] Iti katimbengan ti panawen ti kalgaw, 110,000 kuadrado kilometro (42,000 sq mi) ti daga ket nasakupan ti danum, bayat nga iti nabasa a panawen, ti nalayusan a lugar ti Labeng Amasona ket ngumatngato ti 350,000 kuadrado kilometro (140,000 sq mi).[10]
Ti kaadu ti danum nga ibbatan ti Amasona idiay Taaw Atlantiko ket adu unay: aginggana iti 300,000 kubiko metro kada segundo (11,000,000 cu ft/s) iti panawen ti katuduan, nga adda ti katimbengan ti 209,000 kubiko metro kada segundo (7,400,000 cu ft/s) manipud idi 1973 agingana idi 1990.[11] Ti Amasona ket karebbengan para iti agarup a 20% ti nasadiwa a danum iti Daga a sumsumrek iti taaw .[9] Ti karayan ket agidurduron iti adu a pluma ti nasadiwa a danum iti taaw. Ti pluma ket 400 kilometro (250 mi) ti kaatiddogna ken baetan ti 100 ken 200 kilometro (62 ken 124 mi) a kalawa. Ti nasadiwa a danum, a nalaglag-an, ket agayus ti rabaw ti danum ti baybay, a mangnawnaw ti kaapgad ken mangbalbaliw ti maris ti rabaw ti taaw iti kalaw ti lugar iti 1,000,000 kuadrado milia (2,600,000 km2). Para kadagiti napalabas a siglo dagiti barko ket nagirepreportada a ti nasadiwa a danum idiay asideg ti sabangan ti Amasona nga adayo a makitkita manipud iti daga ket nangipagpagarupda a daytoy ket ti taaw.[7]
Ti Atlantiko ket adda ti makaanay nga allon ken enerhia ti atab a mangawit ti kaaduan kadagiti sedimento ti Amasona a mapan idiay baybay, isu nga ti Amasona ket saan nga agpayso a mangporma iti maysa a delta. Dagiti nalatak a delta iti lubong ket nasalsalakniban amin a bagbagi ti danum, bayat a ti Amasona ket dagus a maatianan kadagiti nagulo nga Atlantiko.[12]
Adda ti masna a panagtitipon a baetan ti Amasona ken dagiti labneng ti Orinoco, ti nakunkuna a kanal Casiquiare. Ti Casiquiare ket maysa a karayan a distributario ti akin ngato nga Orinoco, nga agayayus nga agpa-abagatan idiay Rio Negro, a daytoy met ket agayus idiay Amasona. Ti Casiquiare ket isu ti kadakelan a karayan iti planeta a makisilpo kadagiti dua a kangrunaan a sistema ti karayan, ti nakunkuna a panagsangsanga.
Dagiti taudanUrnosen
Ti Karayan Amasona ket addaan kadagiti serye ti sistema ti karayan idiay Colombia, Ecuador ken Peru, ken adda kadagitoy ket agayus idiay Marañón ken Ucayali, ken dagiti dadduma ket dagus nga idiay maitutop nga Amasona. Dagiti dadduma pay ket mairaman dagiti sumaganad a karayan: Putumayo, Caquetá, Vaupés, Guainía, Morona, Pastaza, Nucuray, Urituyacu, Chambira, Tigre, Nanay, Napo, ken Huallaga.
Ti kaadaywan a taudan ti Amasona ket ammo idi 1996,[13] 2001,[14] 2007,[15] and 2008,[16] a kas waig ti glasier iti naniebe a pantok iti 5,597 m (18,363 ft) a tinawtawagan iti Nevado Mismi idiay Andes ti Peru, ken agarup a 160 km (99 mi) itilaud ti Danaw Titicaca ken 700 km (430 mi) iti abagatan a daya ti Lima. Dagiti danum manipud iti pagsasabtan ti Nevado Mismi ket agayus idiay Quebradas Carhuasanta ken Apacheta, ken agayus met idiay Río Apurímac a daytoy ket tributario ti Ucayali ken kalpasanna ket tumipon iti Marañón tapno mangporma iti matutop nga Amasona. Bayat a ti pagsasabtan ti Ucayali–Marañón ket ti puntos a kaaduan dagiti heograpo ket ti lugar a pangikabilanda ti maitutop nga Amasona, idiay Brasil ti karayan ket ammo iti daytoy a puntos a kas ti Solimões das Águas. Iti ad-adayo pay a paset ti baba ti karayan manipud iti pagsasabtan ket ti pagsabatan dagiti nangisit ti marisna a danum ti Rio Negro iti namarisan iti darat a Rio Solimões, ken para iti sumurok a 6 km (4 mi), dagitoy a danum ket agabayda nga agayus a saan nga aglaok.
Kalpasan ti pagsasabtan idiay Apurímac ken Ucayali, ti karayan ket panawann ti lugar ti Andes ken palikmutan daytoy babaen ti tanap ti layus. Manipud ti daytoy a puntos aginggana idiayMarañón, iti agarup a 1,600 km (990 mi), dagiti kabakiran a bangkag ket asideg iti danum ken napauten a malayus sakbay a ti karayan ket makaabot itikangatuan a gatad iti layusna. Dagaiti ababa a bangkag ti karayan ket lapdan laeng dagiti bassit a turod, ken ti karayan ket sumrek iti dakkel a katuduan a bakir ti Amasona.
Dagiti sistema ti karayan ken dagiti tanap ti layus idiay Brasil, Peru, Ecuador, Colombia ken Venezuela, a dagiti danumda ket agayus idiay Solimões ken dagiti tributarioda, ket tinawtawagan iti "Akinngato nga Amasona". Ti maitutop a Karayan nga Amasona ket kaaduan nga agayus babaen ti Brasil ken Peru. Daytoy ket paset ti pagbeddengan a nagbatean ti Colombia ken Perú, ken addaan kadagiti tribuario nga umabot idiay Venezuela, Colombia, Ecuador, ken Bolivia.
PanaglayusUrnosen
Saan amin dagiti tributario ti Amasona ket aglayus iti agpapada a tiempo iti tinawen. Adu kadagiti sanga ket mangrugi nga aglayus iti Nobiembre ket mabalin nga agtuloy nga aglayus aginggana iti Hunio. Ti panaglayus ti Rio Negro ket mangrugi iti Pebrero wenno maysa ket mangrugi a umababaw iti Hunio. Ti Karayan Madeira ket aglayus ken umababaw kadagiti nasapsap a a bulan ngem dagiti dagiti daduma iti Amasona.
Ti kaadalem ti Amason aiti nagbaetan ti Manacapuru ken Óbidos ket nakarkulo a kas ti nagbaetan ti 20 aginggana iti 26 metro (66 iti 85 ft). Idiay Manacapuru ti kaadalem ti danum ti Amasona ket agarup laeng iti 24 metro (79 ft) iti ngato ti natimbeng a pantar ti baybay. Ad-adu ngem kagudua ti danum iti Amason a iti baba ti karayan ti Manacapuru ket adda iti babab ti pantar ti baybay.[17] Iti kabaan a pasetna ti kaadalem ti Amasona ket agtimbeng iti 20 aginggana iti 50 metro (66 iti 164 ft), kadagiti dadduma a lugar ket ad-adu a kas iti 100 metro (330 ft).[18]
Ti nangruna a karayan ket malayag dagiti dakkel a barko ti taaw a mapmapan idiay Manaus, iti 1,500 kilometro (930 mi) iti ngato ti karayan manipud iti sabangan. Dagiti babbabassit a barko ti taaw iti 3,000 a tontonelada wenno 9,000 a tontonelada[8] ken 5.5 metro (18 ft) a kalado et makaabot iti kaadayo a kas idiay Iquitos, Peru, ken 3,600 kilometro (2,200 mi) manipud iti baybay. Dagiti babbabassit a bangkag ti karayan ket makaabot iti 780 kilometro (480 mi) iti nangatngato ken ad-adayo a kas idiay Puntos Achual. Iti labes iti dayta, dagiti bassit a bangka ket kankanayonda a sumalog idiay Pongo de Manseriche, iti ngato bassit ti Punto Achual.
Ti tinawen a panaglayus ket patauden dagiti atab dagiti allon a tinawtawagan ti "pororoca". Dagiti allon ket mapasamak iti naladaw a paset ti panaglalam-ek iti atab, no ti Taaw Atlantiko ket abutenna ti karayan. Dagiti pagresultaan nga allon ket mabalin nga agtayag kadagiti 4 a metro ken mabalin a lumasat kadagiti 13 kilometro iti kaunegan a daga.[19]
HeograpiaUrnosen
Kadagiti dadduma a puntos ti karayan ket mabingay kadagiti sanga a pumanaw iti nangruna a dalan ti danum, wenno nadumaduma a pagayusan ti danum, ken kadawyan nga atiddog unay, nga addaan iti akin-uneg a daga ken dagiti lateral a kanal, nga amin ket naikapet babaen ti narikut a sistema dagiti natural a kanal, a mangiwa ti ababa, nadalumpinas a dagdaga ti igapó, a dagitoy ket saan a ad-adu ngem 5 metro (16 ft) iti ngato ti ababa a karayan, kadagiti adu nga isla.
Manipud ti ili ti Canaria idiay nalatak a tikor ti Amasona aginggana iti Negro, dagiti nawatiwat a lugar ti daga ket lumnedda iti nagato a danum, nga iti ngato ket agparang laeng dagiti tuktok dagiti kayo ti kabakiran. Idiay asideg ti sabangan ti Rio Negro aginggana idiay Serpa, ken gangani a kasumbangir ti karayan Madeira, dagiti igid ti Amasona ket ababa, aginggana intono umasideg idiay Manaus, ngumatoda tapno agbalinda kadagiti agkupkupin a turod. Idiay Óbidos, ti derraas iti 17 m (56 ft) iti ngato ti karayan ket nalikudan babaen dagiti ababa a turod. Ti ab-ababa nga Amasona ket mabalin idi a maysa a golpo ti Taaw Atlantiko, ken dagiti danumna ket dinalusanna dagiti derraas idiay asideg ti Óbidos.
Agarup laeng a sangapulo a porsiento ti danum ti Amasona ket sumrek a sumalog idiay Óbidos, bassit laeng ti agtaud manipud iti akin-amianan a bakras ti ginget. Ti pagayusan a lugar ti labneng Amasona iti ngato ti siudad ti Óbidos ket agarup a 5,000,000 kuadrado kilometro (1,900,000 sq mi), ken iti baba ti agarup a 1,000,000 kuadrado kilometro (390,000 sq mi) (agarup a 20%), ken eksklusibo iti 1,400,000 kuadrado kilometro (540,000 sq mi) iti labneng ti Tocantins. Ti Karayan Tocantins ket sumrek iti akin-abagatan a paset ti delta ti Amasona.
Kadagiti ab-ababa a gay-at ti karayan, ti amianan nga igid ket buklen dagiti serye ti napadsok, nadalumpinas a turturod para iti agarup a 240 kilometro (150 mi) manipud iti kasumbangir a sabangan ti Xingu ken ad-adayo a kas idiay Monte Alegre. Dagiti a turod ket naguduagudua a kas ti [[Teresa (agrikultura)|teresa] a mabirukan iti nagbaetanda ken ti karayan.
Iti abagatan nga igid, iti ngato ti Xingu, ti linia dagiti ababa a deraas a nagbeddengan dagiti tanap tilayus ket gangani a gumay-at idiay Santarém kadagiti serye ti naulumaymay a bakkog sakbay nga agsikkoda iti abagatan a laud, ken dumenna iti akin-baba a Tapajós, ken tumipon dagiti deraas a mangporma ti pagbaetan ti teresa ti ginget ti karayan ti Tapajós.
SabanganUrnosen
Ti panangipalawag no ania ti eksakto a pakabirukan ti sabangan ti Amasona, ken kasano ti kalawana, ketbanag a pagsusuppiatan, gapu ti pekuliar a heograpia ti lugar. Ti Pará ken ti Amasona ket naisilpo babaen dagiti serye ti pagayusan ti danum ti karayan a tinawtawagan ti furos idiay asideg ti ili ti Breves; iti baetanda ket mabirukan ti Marajó, ti kadakkelan a naipagtitipon a karayan/baybay nga isla iti lubong.
No mairaman ti daga ti sanguanan ti karayan Pará ken ti isla ti taaw ti Marajó, ti estuario ti Amasona ket agarup a 325 kilometro (202 mi) iti kalawa.[10] Iti daytoy a kaso, ti kaakaba ti sabangan ket kadawayn a marukod manipud idiay Cabo Norte, ti rawis a mabirukan iti dagus a daya ti Pracuúba idiay estado ti Brasil iti Amapá, aginggana idiay Ponta da Tijoca idiay asideg ti ili ti Curuçá, idiay estado ti Pará.
Ti ad-adu a konserbatibo a panagrukod a mailaksid ti estuario ti Pará, manipud iti sabangan ti Karayan Araguari aginggana idiay Ponta do Navio idiay akin-amianan nga aplaya ti Marajó, ngem mangited pay laeng ti kaakaba ti sabangan ti Amasona iti sumurok a 180 kilometro (110 mi). No maikeddeng laeng ti nagruna a pagayusan ti danum ti karayan, iti nagbaetan dagiti isla ti Curuá (estado ti Amapá) ken Jurupari (estado ti Pará), ti kaakaba ket bumassit iti agarup a 15 kilometro (9.3 mi).
FaunaUrnosen
Ad-adu ngem maysa a pagkatlo kadagiti amin nga ammo a sebbangan iti lubong ket agnanaed idiay katuduan a bakir ti Amasona,[20] ti higante a tropikal a kabakiran ken labneng ti karayan nga addaan iti maysa a kalawan a gumay-at iti ad-adu ngem 5,400,000 kuadrado kilometro (2,100,000 sq mi). Daytoy ti kabaknangan a tropikal a kabakiran iti lubong kadagiti termino iti biodibersidad. Adda dagiti sumurok a 3,000 sebbangan ti ikan nga agdama a mabigbigan iti labneng ti Amasona, ken adu pay dagiti agdama a madukduktalan iti tinawen.[21] Iti pay maipatinayon kadagiti rinibu a sebbangan ti ikan, ti karayan ket mangsuporta pay kadagiti kappi, algas, ken dagiti pag-ong.
HeolohiaUrnosen
Ti Karayan Amasona ket nagtaud a kas transkontinental a karayan iti Pnawen ti Mioseno idi baetan ti 11.8 riwriw ken 11.3 riwriw a tawtawen iti napalabas ken nakaal aiti agdama a sukogna idi agarup a 2.4 a riwriw a tawtawen iti naplabas.
Ti Amasona ket nagayus idi iti laud a kas paset ti sistema ti karayan ti proto-Amasona-Kongo, manipud iti interior iti agdama nga aldaw nga Aprika idi dagiti kontinente ket nagsilpoda a kas ti akinlaud a Gondwana. Kadagiti sangapulo ket lima a riwriw a tawtawen iti napalabas, naporma dagiti banbantay ti Andes babaen ti panagdinnungpar ti plata ti Abagatan nga Amerika iti plata Nazca. Ti pannakaipanagto ti Andes ken ti pannakaisilpo dagiti kalasag ti bato ti Brasil ken Guyana, ket nanglapped ti karayan ken gapuanan ti Amasona a nagbalin a nawatiwat nga uneg ti daga a baybay. Nagininut daytoy a baybay iti uneg ti daga a nagbalin a dakkel a nalugnak,nasadiwa a danum a danaw ken dagiti agtataeng iti baybay ket nangamponda iti biag iti nasadiwa a danum. Kas pagarigan, dagiti sumurok a 20 a sebbanagn ti pagi, a kaaduan a kaasitgan a kabagian kadagiti mabirukan idiay Taaw Pasipiko, ket mabalin a mabirukan ita nga aldaw kadagiti nasadiwa a danum ti Amasona.
Sangapulo ken sangapulo ket maysa a riwriw a tawtawen iti napalabas, dagiti danum ken nakutikotanda dagiti gubang manipud iti laud ken ti Amasona ket nangrugin nga agayus nga agpadaya, ken nakaiturongan daytoy iti irurumsua ti katuduan a bakir ti Amasona. Idi las-ud dagidi Panawen ti Yelo, dagiti pantar ti baybay ket immababawda ken ti nalatak a danaw ti Amasona ket pimmardas a naatianan ken nagbalin a karayan, ken kanungpalan a nagbalin a ti kadakkelan iti lubong, ken nagayus ti kaaduan a gay-at iti kautuduan a bakir iti planeta.[22]
Dagiti kangrunaan a tributarioUrnosen
Ti Amasona ket addaan kadagiti sumurok a 1,100 tributario, 17 kadagitoy ket sumurok a 1,500 kilometro (930 mi) iti kaatiddog.[23] Dagiti nangruna ket dagiti sumaganad:
Listaan babaen ti kaatiddogUrnosen
- 6,259.2 km (3,889.3 mi) aginggana iti 6,712 km (4,171 mi) – Amasona, Abagatan nga Amerika[24]
- 3,250 km (2,020 mi) – Madeira, Bolivia/Brazil[25]
- 3,211 km (1,995 mi) – Purús, Peru/Brasil[26]
- 2,820 km (1,750 mi) – Yapura, Colombia/Brasil[27]
- 2,639 km (1,640 mi) – Tocantins, Brasil[28]
- 2,627 km (1,632 mi) – Araguaia, Brasil (tributario ti Tocantins)[29]
- 2,400 km (1,500 mi) – Juruá, Peru/Brasil[30]
- 2,250 km (1,400 mi) – Rio Negro, Brasil/Venezuela/Colombia[31]
- 1,992 km (1,238 mi) – Tapajós, Brasil[32]
- 1,979 km (1,230 mi) – Xingu, Brasil[33]
- 1,900 km (1,200 mi) – Karayan Ucayali, Peru[34]
- 1,749 km (1,087 mi) – Guaporé, Brasil/Bolivia (tributario ti Madeira)[35]
- 1,575 km (979 mi) – Içá (Putumayo), Abagatan nga Amerika
- 1,415 km (879 mi) – Marañón, Peru
- 1,370 km (850 mi) – Teles Pires, Brasil (tributario ti Tapajós)
- 1,300 km (810 mi) – Iriri, Brasil (tributario ti Xingu)
- 1,240 km (770 mi) – Juruena, Brasil (tributario ti Tapajós)
- 1,130 km (700 mi) – Madre de Dios, Peru/Bolivia (tributario ti Madeira)
- 1,100 km (680 mi) – Huallaga, Peru (tributario ti Marañón)
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Amazon River iti GEOnet Names Server
- ^ a b "Amazon River". Encyclopædia Britannica.
- ^ Seyler, Patrick; Laurence Maurice-Bourgoin; Jean Loup Guyot. "Hydrological Control on the Temporal Variability of Trace Element Concentration in the Amazon River and its Main Tributaries". Geological Survey of Brasil (CPRM). Naala idi 24 Hulio 2010.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Amasona". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 32. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ [1]
- ^ Tom Sterling: Der Amazonas. Time-Life Bücher 1979, 7th German Printing, p. 19
- ^ a b Smith, Nigel J.H. (2003). Amasona Nasam-it a Baybay: Daga, Biag, ken Danum iti Sabangan ti Karayan. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. pp. 1–2. ISBN 978-0-292-77770-5.
- ^ a b Amasona (karayan) (2007 nga ed.). Microsoft Encarta Online Encyclopedia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 12 Agosto 2007.
- ^ a b "Ti Karayan Amasona ken ti Nalayusan a Kabakbakiran". Sangalubongan a Pundo para iti Katutubo. Naala idi 4 Agosto 2010.
- ^ a b Guo, Rongxing (2006). Dagiti Teritorio a Suppiatan ken Panagtaripatu ti Rekurso: Ti Sangalubongan Polieto. Nova. p. 44. ISBN 978-1-60021-445-5.
- ^ Molinier et al. http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_6/colloques2/42687.pdf
- ^ Penn, James R. (2001). Dagiti Karayan ti Lubong. ABC-CLIO. p. 8. ISBN 978-1-57607-042-0.
- ^ "Source of the Amazon River Identificated (Jacek Palkiewicz)". Palkiewicz.com. 19 Nobiembre 1999. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Explorers Pinpoint Source of the Amazon (National Geographic News)". News.nationalgeographic.com. 21 Disiembre 2000. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Amazon river 'longer than Nile'". BBC News. 16 Hunio 2007. Naala idi 3 Agosto 2010.
- ^ "Studies from INPE indicate that the Amazon River is 140 km longer than the Nile". Brazilian National Institute for Space Research. Naala idi 3 Agosto 2010.
- ^ Junk, Wolfgang J. (1997). The Central Amazon Floodplain: Ecology of a Pulsing System. Springer. p. 44. ISBN 978-3-540-59276-1.
- ^ Whitton, B.A. (1975). River Ecology. University of California Press. p. 462. ISBN 978-0-520-03016-9.
- ^ http://amazingstuff.co.uk/sport/surfing-the-pororoca-2/#.UiXxWDbIVoZ
- ^ "Amazon rainforest fact sheet". Web.worldbank.org. 15 Disiembre 2005. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ Albert, J. S.; Reis, R. E., dagiti ed. (2011). Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes. Berkeley: University of California Press.
- ^ Figueiredo, J.; C. Hoorn, P. van der Ven and E. Soares (2009). "Late Miocene onset of the Amazon River and the Amazon deep-sea fan: Evidence from the Foz do Amazonas Basin.". Geology. 37: 619–622. doi:10.1130/g25567a.1.
- ^ Tom Sterling: Der Amazonas. Time-Life Bücher 1979, 8th German Printing, p. 20
- ^ "Greatest River". Extremescience.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Madeira (river)". Talktalk.co.uk. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Purus River: Information from". Answers.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Japura River (river, South America) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Private Tutor". Infoplease.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Araguaia River (river, Brazil) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Juruá River: Information from". Answers.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Negro River: Information from". Answers.com. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Tapajos River (river, Brazil) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Xingu River". International Rivers. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "HowStuffWorks "The Ucayali River"". Geography.howstuffworks.com. 30 Marso 2008. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- ^ "Guapore River (river, South America) – Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Naala idi 13 Pebrero 2011.
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Amazon". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Midia a mainaig iti Karayan Amasona iti Wikimedia Commons
- Bibliograpia kadagiti Rekurso ti Danum ken Internasional a Linteg Biblioteka ti Kappia a Palasio
- Pakaammo iti Amasona manipud iti Nakaro a Siensia
- Pakaammo ken mapa ti taudan ti danum ti Amasona
- Ti potograpiko ti agpangato a panagbanniaga idi Karayan Amsona Amazon manipud iti sabanganna aginggana iti taudanna
- Sibibiag nga Amasona: Lawag ken Anniniwan a dokumentario ti pelikula a maipanggep iti Karayan Amasona
- Ekosistema ti Karayan Amasona
- Panagsukisok iti impluensia ti Karayan Amasona iti Taaw Atlantiko idiay Unibersidad ti Akin abagatan a California

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Abagatan a Leyte
Ti Abagatan a Leyte ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Maasin, sakupenna ti akin-abagatan a kakapat a paset ti Isla ti Leyte.
Ti isla nga ili ti Limasawa iti abatan ti probinsia ket mapapati kas lugar ti kaunaan a Kristiano a Misa iti Adayo a Daya, idi simmngalad sadiay ni Ferdinand Magellan idi 1521.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Abagatan a Leyte iti 18 nga ili ken 1 a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
Estoria 49: Ti Init Nagintek
KITAEM ni Josue. Kunkunana: ‘Init, agintekka!’ Ket ti init nagintek iti agmalem. Ni Jehova ti nangpasamak iti dayta! Ngem kitaentayo no apay kayat ni Josue nga agtultuloy a sumilnag ti init.
Idi rinugian dagiti lima nga ari a gubaten ida, nagbaon dagiti Gabaonitas ti lalaki ken Josue a dumawat ti tulong. Dagdagus, napan ni Josue ken amin a buyotna. Nagpatpatnag a nagnagnada. Idi nakadanonda idiay Gabaon dagiti buyot dagiti lima nga ari ti agtataraydan. Ket pinagtudo ni Jehova ti dadakkel nga uraro manipud langit, ket ad-adu kadagiti soldado ti matay a matiruan dagiti uraro ngem ti mapapatay ti buybuyot ni Josue.
Makita ni Josue a ti init lumlumneken. Sumipngetton, ket adunto kadagiti kabusor a soldado ti makatalaw. Isut’ gapuna nga indawatna ken Jehova a pagintekenna ti init. Iti kasta mairingpas dagiti Israelitas ti panangabakda ti gubat iti lawag ti aldaw.
Adda 31 amin a dakes nga ar-ari idiay Canaan a manggurgura iti ili ti Dios. Dinanonna ti innem a tawen para ken Josue ken ti buyotna nga inabak ida. Sa, siniguro ni Josue a ti daga ti mabingaybingay kadagidiay tribo nga agkasapulan pay ti teritoria.
Kalpasan ti adu a tawen, natay ni Josue idi agtawen ti 110. La ketdi no isut’ sibibiag ken dagiti gagayyemna, nagtulnog ti ili iti Dios. Ngem idi natayen dagitoy naimbag a tattao, nangrugin nga agaramid ti dakes dagiti tattao ket mariribokda. Iti kasta kasapulanda manen ti tulong ti Dios.
Josue 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; Oc-ocom 2:8-13.
Dagiti Saludsod
- Iti ladawan, ania ti ibagbaga ni Josue, ken apay?
- Kasano a tinulongan ni Jehova da Josue ken ti buyotna?
- Mano a dakes nga ar-ari ti inabak ni Josue, ket mano a tawen ti panangparmekna kadakuada?
- Apay a biningaybingay ni Josue ti daga ti Canaan?
- Mano ti tawen ni Josue idi natay, ket ania ti napasamak kadagiti tattao kalpasanna?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Josue 10:6-15.
Ti pannakaammotayo a pinagintek ni Jehova ti init ken bulan para iti Israel ipanamnamana kadatayo ita ti ania? (Jos. 10:8, 10, 12, 13; Sal. 18:3; Prov. 18:10)
- Basaenyo ti Josue 12:7-24.
Siasino ti talaga a nangparmek kadagiti 31 nga ari iti Canaan, ket apay a napateg daytoy kadatayo ita? (Jos. 12:7; 24:11-13; Deut. 31:8; Luc. 21:9, 25-28)
- Basaenyo ti Josue 14:1-5.
Kasano a nabingaybingay ti daga kadagiti tribu ti Israel, ket ania ti ipasimudaag daytoy maipapan kadagiti tawidtayo iti Paraiso? (Jos. 14:2; Isa. 65:21; Ezeq. 47:21-23; 1 Cor. 14:33)
- Basaenyo ti Uk-ukom 2:8-13.
Kas ken Josue iti Israel, siasino ita ti manglaplapped iti apostasia? (Uk. 2:8, 10, 11; Mat. 24:45-47; 2 Tes. 2:3-6; Tito 1:7-9; Apoc. 1:1; 2:1, 2)


text:
Baku
Ti Baku (Aserbaiyano: Bakı, IPA: [bɑˈcɯ]) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Azerbaijan, ken ti pay kadakkelan a siudad idiay Baybay Kaspio ken ti rehion ti Kaukaso. Ti Baku ket mabirukan iti 28 metro (92 ft) iti baba ti pantar ti baybay, isu a mangaramid daytoy iti kababaan a nailian a kapitolio iti lubong ken ti kadakkelan a siudad iti lubong a mabirukan iti baba ti pantar ti baybay. Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan nga aplaya ti Peninsula Absheron, iti igid ti Luek ti Baku. Idi rugi ti 2009, ti urbano a populasion ti Baku ket nakarkulo iti sumurok a 2 a riwriw a tattao.[3] Opisial nga agrup a 25 porsiento iti amin a mangtagtagitao ti pagilian ket agtataengda idiay metropolitano a lugar ti Baku.
Ti Baku ket nabingbingay kadagiti sangapulo ket maysa nga administratibo a distrito (raion) ken dagiti 48 nga ili. Kadagitoy ket dagit ili ken dagiti isla ti Purpuro Baku, ken ti ili ti Oil Rocks a nabangon kadagitisalingkadang idiay Baybay Kaspio, ken 60 km (37 mi) iti kaadayona manipud iti Baku. Ti Akin-uneg a Siudad ti Baku, a mairaman iti Palasio ni Shirvanshah ken ti Torre ti Balasang, ket naisuratda a kas Lugar ti Tawid iti Lubong ti UNESCO idi 2000. Segun ti panangiranggo ti Lonely Planet, ti Baku ket maysa kadagiti 10 a kasayaatan a papanan para iti urbano a biag iti rabii.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan, 2.5 Population by sex, economic and administrative regions, urban settlements at the beginning of 2012, naala idi Oktubre 2, 2012 Naiyarkibo idi Oktubre 23, 2012 iti Wayback Machine
- ^ Thomas de Waal (2010). The Caucasus: An Introduction. Oxford University Press. p. 16. ISBN 0-19-975043-2.
- ^ "Population by economic and administrative regions, urban settlements at the beginning of the 2009". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Nobiembre 2009. Naala idi 21 Nobiembre 2009.
- ^ "Travel Picks: Top 10 cities to party the night away". Reuters. 13 Nobiembre 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Nobiembre 2009. Naala idi 21 Nobiembre 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Baku iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Baku manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
1 Timoteo 2:1-15
2 Ibalakadko ngarud, umuna iti amin, a dagiti araraw, dagiti kararag,+ dagiti panangibabaet, dagiti panagidaton iti panagyaman, maaramid koma maipuon kadagiti amin a kita ti tattao,+2 maipuon iti ar-ari+ ken kadagidiay amin nga adda iti nangato a saad;+ tapno maitultuloytayo ti agbiag a natalinaay ken naulimek buyogen ti naan-anay a nadiosan a debosion ken kinaserioso.+3 Daytoy ket nasayaat ken makaay-ayo+ iti imatang ti Manangisalakantayo, ti Dios,+4 a ti pagayatanna ket maisalakan koma+ dagiti amin a kita ti tattao+ ken dumtengda iti umiso a pannakaammo+ iti kinapudno.+5 Ta adda maymaysa a Dios,+ ken maymaysa a manangibabaet+ iti Dios+ ken kadagiti tattao,+ maysa a tao, ni Kristo Jesus,+6 a nangted ti bagina kas katupag a subbot nga agpaay iti isuamin+—daytoy ti masaksian kadagiti bukodna a masinunuo a tiempo.7 Maipaay iti panggep daytoy a panangsaksi+ nadutokanak a kas manangaskasaba ken apostol+—ibagbagak ti kinapudno,+ saanak nga agul-ulbod—maysa a mannursuro kadagiti nasion+ no maipapan iti pammati+ ken kinapudno.8 Gapuna tarigagayak nga iti tunggal lugar agtultuloy koma nga agkararag dagiti lallaki, nga itag-ayda ti nasungdo nga im-ima,+ naisina iti pungtot+ ken debdebate.+9 Kasta met a tarigagayak a dagiti babbai arkosanda ti bagbagida iti naimbag-pannakaurnosna a kawes, buyogen ti kinaemma+ ken kinasimbeng ti panunot, saan a kadagiti estilo a panangsallapid iti buok ken balitok wenno kadagiti perlas wenno nangina unay a lupot,+10 no di ket iti wagas a maitutop kadagiti babbai nga agkunkuna nga agraemda unay iti Dios,+ awan sabali, babaen iti naimbag nga ar-aramid.+11 Ti babai agsursuro koma a siuulimek buyogen ti naan-anay a kinamanagpasakup.+12 Saanko nga ipalubos a ti babai mangisuro,+ wenno mangwatwat iti autoridad iti lalaki,+ no di ket agulimek koma.13 Ta ni Adan nabukel nga umuna, kalpasanna ni Eva.+14 Kasta met, ni Adan saan a naallilaw,+ no di ket ti babai naan-anay a naallilaw+ ket nagsalungasing.+15 Nupay kasta, isu maitalimengto a sitatalged babaen ti panagpasngay iti anak,+ no la ket agtalinaedda iti pammati ken ayat ken pannakasantipikar agraman ti kinasimbeng ti panunot.+


text:
May 29, 2016
Lampitaw
LAMPITAW. Nakasaganan ti M/B Godfrey nga aglayag manipud iti pantalan ti ili ti Calayan, Cagayan. Maysa daytoy kadagiti dadakkel a lampitaw nga agbibiahe nga agpa-Aparri, Cagayan a makalaon iti sangagasut a katao malaksid kadagiti dadduma pay a nadadagsen a karga dagiti pasahero. P500 ti plete ti maysa. Sabali latta met ti plete dagiti nadadagsen a karga a kas koma iti irik, bagas, motorsiklo, ken dadduma pay. Nayon ti serbisio daytoy a lampitaw ti mangted iti tinapay wenno biskuit ken nalingta nga itlog kadagiti pasaherona. Ti Calayan ti kadakkelan kadagiti lima nga isla a mangbukel iti Babuyan Islands. Buklen ti ili ti Calayan ti uppat kadagiti isla ti Babuyan: ti Calayan, Camiguin, Dalupiri ken Babuyan. Paset met ti ili ti Aparri ti Fuga, ti maikalima nga isla. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 6, 2016 a bilang.)
May 27, 2016
Kasapulan iti eskuela, saan a basta gatangen lattan, kuna ti EcoWaste
Saan a basta gumatang lattan kadagiti kasapulan iti eskuela ta mabalin nga addaan dagitoy kadagiti kemikal a makapatauda iti kanser.
Imballaag daytoy ti pollution watchdog nga EcoWaste Coalition kalpasan ti pannakapaneknekda iti kaadda ti ramen a makapataud iti kanser a nausar iti pannakapataud dagiti dadduma a kasapulan iti eskuela a magatang iti nadumaduma a tiendaan.
Mismo a ni toxicologist Dr. Erle Castillo ti nangidaulo iti panangibinglay iti impormasion a mainaig iti peggad nga ipaay ti ‘phtalate’ a natakuatanda nga adda iti sumagmamano nga school supplies.
Uppat iti lima nga school supplies nga inamirisda ti positibo iti toxic phthalates a DEHP ken DINP, dagiti kemikal a makaigapu iti hormonal imbalance iti tao. Karaman dagiti ramit nga addaan iti nangato a kemikal ti sumagmamano a bolpen, kapote, plastik nga embelop ken shoulder bag.
(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 6, 2016 a bilang.)
Imballaag daytoy ti pollution watchdog nga EcoWaste Coalition kalpasan ti pannakapaneknekda iti kaadda ti ramen a makapataud iti kanser a nausar iti pannakapataud dagiti dadduma a kasapulan iti eskuela a magatang iti nadumaduma a tiendaan.
Mismo a ni toxicologist Dr. Erle Castillo ti nangidaulo iti panangibinglay iti impormasion a mainaig iti peggad nga ipaay ti ‘phtalate’ a natakuatanda nga adda iti sumagmamano nga school supplies.
Uppat iti lima nga school supplies nga inamirisda ti positibo iti toxic phthalates a DEHP ken DINP, dagiti kemikal a makaigapu iti hormonal imbalance iti tao. Karaman dagiti ramit nga addaan iti nangato a kemikal ti sumagmamano a bolpen, kapote, plastik nga embelop ken shoulder bag.
(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 6, 2016 a bilang.)
Miss Ilocos Norte 2016
MISS ILOCOS NORTE 2016. Ni Roxette Gyle de Roxas iti pannakabalangatna a Miss Ilocos Norte 2016 iti coronation night ti Search for Miss Ilocos Norte a naangay idi Mayo 18 iti Ilocos Norte Centennial Arena. Agtawen iti 19 ken agtayag iti 5’8”, inyalat pay ni Roxette ti Best in Swimsuit and Best in Philippine Terno awards. Napili met a first runner-up ni Jazrell Mae B. Caldito, 20 ti ili ti Solsona; second runner-up ni Gwyneth Shaira Austria, 18, ti Vintar; third runner-up ni Marifil Inessa Tolen, 18, ti Sarrat; ken fourth runner-up ni Celine Joyce B. Martin, 15, ti Laoag City. (John Michael Mugas)
(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 6, 2016 a bilang.)
May 25, 2016
HUNIO 6, 2016
SARITA
4 Awan Nabangles a Tinapay
Juan Al. Asuncion
NOBELA
8 Ti Bastardo (12)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
12 Ni Anti Maring ken ni Triple M (11)
Estela Bisquera-Guerrero
DANIW
6 Panaglibas a Mapan Mars
Mighty C. Rasing
47 Daniw a Para Ubbing
Marlyn Garcia-Del Rosario
SALAYSAY
14 Matuloy Met Laengen ti Pederalismo?
Neyo Mario E. Valdez
18 Pudno a Naidumduma a Probinsia ti Batanes
Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Natalged Kadi Dagiti Mula a Genetically Modified?
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Kimar
38 Gayang ni Lamang
41 Miks & Tiks
KOLUM
17 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
23 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
9 Netizone
10 Tao, Lugar, Pasamak
16 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
22 No Suktam ti Kankanen ti Aso
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Panag-recycle iti Nailet a Kosina
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
May 22, 2016
Nadaldalus a Panagdaing
NADALDALUS A PANAGDAING. Ibilbilag dagitoy a komprador ti kinomprada a sadiwa a munamon manipud kadagiti daklisan iti Caroan, Gonzaga, Cagayan, iti iskrin a naigalut iti kawayan. Nagaramidda ti kastoy a pagbilagan imbes nga ibilagda lattan iti igid ti kalsada ta nadaldalus kano ti maidaing ta saan a matapokan manipud kadagiti agkaralabas nga adu a lugan. Malaksid iti dayta, saan pay a marugitan wenno makan dagiti ayup a kas koma dagiti aso wenno pusa. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 30, 2016 a bilang.)
May 20, 2016
Panagsigarilio, paiparitko iti sibubukel a PH, kuna ni Duterte
Maysa kadagiti panggep nga ipatungpal ni nabotosan a Presidente ti Filipinas Rodrigo A. Duterte ti pannakaipakat iti sibubukel a pagilian ti “no smoking” policy a pakairamanan ti panagsigarilio kadagiti amin a nakubong a lugar a para iti publiko a kas kadagiti bar ken restaurant.
Iti lokal a programa ti telebision a “Gikan sa Masa, Para sa Masa,” kinuna ni Duterte a masapul daytoy para iti pagsayaatan dagiti Filipino.
“No kayatmo a masalakniban ti publiko, masapul nga agbalinka a brutal,” kinuna ‘toy Mayor ti Siudad ti Davao a nangipakat iti naballigi a “no smoking” policy kadagiti amin a lugar a para iti publiko iti siudad.
Innayon ni Duterte nga awan koma ti Filipino a mapilit a makalang-ab iti segunda mano nga asuk ti sigarilio ken awan koma ti mapalubosan nga agaramid kadagiti banag a makadangran iti biag ti sabali.
Mainaig iti daytoy a pakaammo ni Duterte, naragsakan ti HealthJustice Philippines, maysa a public health policy think tank.
“Maragsakankami iti daytoy a planona (ni Duterte) a mamagbalin iti Filipinas nga smoke-free. Iti nabayagen a panawen, nagan-anus dagiti Filipino iti pannakalanglang-abda iti segunda mano nga asuk ti sigarilio iti sadino man. Kinapudnona, 240 a Filipino ti matmatay iti inaldaw gapu kadagiti sakit a mainaig iti panagsigarilio,” kinuna ni Atty. Irene Reyes, managing director ti HealthJustice Philippines.
Malaksid iti panangiparit ni Duterte iti panagsigarilio kadagiti amin a publiko a lugar iti Davao, impaiparitna pay iti siudad ti fireworks display iti isasangbay ti Baro a Tawen.
Iti lokal a programa ti telebision a “Gikan sa Masa, Para sa Masa,” kinuna ni Duterte a masapul daytoy para iti pagsayaatan dagiti Filipino.
“No kayatmo a masalakniban ti publiko, masapul nga agbalinka a brutal,” kinuna ‘toy Mayor ti Siudad ti Davao a nangipakat iti naballigi a “no smoking” policy kadagiti amin a lugar a para iti publiko iti siudad.
Innayon ni Duterte nga awan koma ti Filipino a mapilit a makalang-ab iti segunda mano nga asuk ti sigarilio ken awan koma ti mapalubosan nga agaramid kadagiti banag a makadangran iti biag ti sabali.
Mainaig iti daytoy a pakaammo ni Duterte, naragsakan ti HealthJustice Philippines, maysa a public health policy think tank.
“Maragsakankami iti daytoy a planona (ni Duterte) a mamagbalin iti Filipinas nga smoke-free. Iti nabayagen a panawen, nagan-anus dagiti Filipino iti pannakalanglang-abda iti segunda mano nga asuk ti sigarilio iti sadino man. Kinapudnona, 240 a Filipino ti matmatay iti inaldaw gapu kadagiti sakit a mainaig iti panagsigarilio,” kinuna ni Atty. Irene Reyes, managing director ti HealthJustice Philippines.
Malaksid iti panangiparit ni Duterte iti panagsigarilio kadagiti amin a publiko a lugar iti Davao, impaiparitna pay iti siudad ti fireworks display iti isasangbay ti Baro a Tawen.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 30, 2016 a bilang.)
Museo de Bawang iti Pinili, Ilocos Norte
MUSEO DE BAWANG ITI PINILI, ILOCOS NORTE. Kas sentro ti industria a bawang iti entero a Filipinas, maysa a museum ti nakasagana a luktan ti gobierno lokal ti Pinili, Ilocos Norte a para iti publiko— ti Museo de Bawang— a masarakan iti igid ti national highway iti daytoy maysa kadagiti kaubingan ken kabassitan nga ili ti Ilocos Norte. Malaksid kadagiti exhibit a nakakuribot a bawang ken info board a mangipakpakammo kadagiti nadumaduma nga usar ti bawang a kas medisina ken rekado dagiti naiimas a luto iti Ilokandia, maipakpakita pay ditoy dagiti kadaanan a ramit ni Ilokano iti panagtalon. Iti agsumbangir nga igid, makita pay ditoy dagiti tagilako a naridon a bawang, lasona ken adda pay dagiti naproseso a produkto a kas iti garlic chips, nakabotelia nga inartem a sili ken dadduma pay a lokal a produkto ti probinsia. Kas maysa pay a pagpannakel ti ili, adda pay maysa nga exhibit iti panagabel ken dagiti naidumduma a disenio ti binakul a partuat ni Lola Magdalena Gamayo ti Pinili, maysa a GAMABA (Gawad sa Manlilikha ng Bayan) awardee ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA). (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 30, 2016 a bilang.)
May 18, 2016
MAYO 30 2016
SARITA
4 Balud
Rhea Rose D. Berroy
14 Kaemem Laengen ‘Ta Ngiwatmo
Segundo La. Foronda
NOBELA
8 Ni Anti Maring ken ni Triple M (10)
Estela Bisquera-Guerrero
12 Ti Bastardo (11)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
DANIW
6 Isusuknal
Daniel L. Nesperos
28 Apay?
Alegria Tan-Visaya
47 Daniw a Para Ubbing
Jimmy R. Agustin
SALAYSAY
18 Dua nga Evelyn ken Siak
Linda T. Lingbaoan
26 Natalged Kadi Dagiti Mula a Genetically Modified?
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Kimar
38 Gayang ni Lamang
41 Miks & Tiks
KOLUM
10 Saludsodem ken ni Apo Hues
17 Okeyka, Apong
21 Dear Doc
22 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
9 Netizone
16 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
23 Kasano nga Ibiahe ti Taraken nga Aso?
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Tapno Nalaklaka ti Panangiwakas Kadagiti Aramid iti Kosina
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
May 16, 2016
Blue Lagoon
BLUE LAGOON. Sakbay a dumteng dagiti adu a turista iti nalinak a baybay iti Blue Lagoon a masarakan iti Brgy. Balaoi, Pagudpud, Ilocos Norte, daldalusan dagitoy nga empleado iti maysa a beach resort ti aplaya kadagiti ruot ti baybay ken sumagmamano a plastik a botelia ken plato nga styro a basta lattan inwara dagiti dadduma a nagpipiknik. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 23, 2016 a bilang.)
May 15, 2016
Pannakasalaknib ti nakaparsuaan, napateg iti pannakapataud ti umdas a taraon
Kinuna ni Senator Cynthia Villar nga iti babaen ti panangaywan iti nakaparsuaan, masigurado ti gobierno ti saan a panagkurkurang ti taraon a para kadagiti umili.
Kinuna ni Villar nga iti ania man a patangan maipapan iti seguridad iti taraon ken kaadda ti umanay a rekursos, mainanaig latta ti pannakasalaknib ti nakaparsuaan wenno pannakasalaknib ti daga ken danum a gapu met ti panangitantandudona iti organiko a panagtalon, agrikultura a makaipaay iti umdas a taraon, ken agro-ecology.
Innayon daytoy a kangrunaan koma a maikkan iti pateg dagiti agroecological methods nga agdama a maus-usar tapno mapaadu pay ti apit iti agrikultura iti laksid ti agtultuloy a pannakaungaw dagiti natural a kinabaknang ti pagilian.
Gapu ta umab-aboten iti 38 porsiento ti pannakadaddadael dagiti pagtatalonan iti pagilian, impaganetget ti senadora ti kinapateg ti pannakakissay ti panagusar iti kemikal a ganagan ken insektisidio.
Kinuna pay ti senadora a nangina ti kemikal a pestisidio ken ganagan nga isu pay a mangikabassit iti maganar dagiti mannalon. Gapu iti daytoy, kinunana a maallukoy koma ngarud dagiti mannalon nga agaramid iti bukodda nga organiko a pestisidio ken ganagan, ken maipaayan koma dagitoy iti ramit ken panagsanay tapno maisayangkatda daytoy.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 23, 2016 a bilang.)
Kinuna ni Villar nga iti ania man a patangan maipapan iti seguridad iti taraon ken kaadda ti umanay a rekursos, mainanaig latta ti pannakasalaknib ti nakaparsuaan wenno pannakasalaknib ti daga ken danum a gapu met ti panangitantandudona iti organiko a panagtalon, agrikultura a makaipaay iti umdas a taraon, ken agro-ecology.
Innayon daytoy a kangrunaan koma a maikkan iti pateg dagiti agroecological methods nga agdama a maus-usar tapno mapaadu pay ti apit iti agrikultura iti laksid ti agtultuloy a pannakaungaw dagiti natural a kinabaknang ti pagilian.
Gapu ta umab-aboten iti 38 porsiento ti pannakadaddadael dagiti pagtatalonan iti pagilian, impaganetget ti senadora ti kinapateg ti pannakakissay ti panagusar iti kemikal a ganagan ken insektisidio.
Kinuna pay ti senadora a nangina ti kemikal a pestisidio ken ganagan nga isu pay a mangikabassit iti maganar dagiti mannalon. Gapu iti daytoy, kinunana a maallukoy koma ngarud dagiti mannalon nga agaramid iti bukodda nga organiko a pestisidio ken ganagan, ken maipaayan koma dagitoy iti ramit ken panagsanay tapno maisayangkatda daytoy.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 23, 2016 a bilang.)
Illegal recruitment iti social media, mapasardeng
Kiniddaw ni Labor Secretary Rosalinda Baldoz ti tulong dagiti umili iti kampania ti Philippine Overseas Employment Administration (POEA) kontra kadagiti illegal a recruiter a mangus-usar iti social media.
Kuna ni Baldoz nga us-usarenen dagiti illegal recruiter ti Internet, nangruna ti social media iti panangbiktimada kadagiti agsapsapul iti trabaho. Gapu iti daytoy, kunana nga igetan met ti POEA ti kampaniana kontra kadagitoy babaen ti bileg ti impormasion ken teknolohia iti komunikasion tapno mapakaammuan ken masursuruan ti publiko.
Kuna ni POEA Administrator Hans Leo Cacdac a maysa a katinnulong ti ahensia iti daytoy a kampania ti Sven Group, maysa a digital agency, tapno masalakniban dagiti mangmangged a Filipino kontra iti illegal recruitment ken kadagiti scammer a mangus-usar met iti Internet kadagiti possible a biktimada.
Kuna ni Cacdac nga us-usarenen dagiti illegal recruiter ti Facebook, e-mail ken Twitter tapno maidur-asda ti illegal nga aramidda.
Innayon daytoy a nangrugin ti Sven Group, iti pannakitinnulong ti POEA, a mangisayangkat iti digital media a kampania kontra iti illegal-recruitment a maaw-awagan iti “ediWOW.”
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 23, 2016 a bilang.)
Kuna ni Baldoz nga us-usarenen dagiti illegal recruiter ti Internet, nangruna ti social media iti panangbiktimada kadagiti agsapsapul iti trabaho. Gapu iti daytoy, kunana nga igetan met ti POEA ti kampaniana kontra kadagitoy babaen ti bileg ti impormasion ken teknolohia iti komunikasion tapno mapakaammuan ken masursuruan ti publiko.
Kuna ni POEA Administrator Hans Leo Cacdac a maysa a katinnulong ti ahensia iti daytoy a kampania ti Sven Group, maysa a digital agency, tapno masalakniban dagiti mangmangged a Filipino kontra iti illegal recruitment ken kadagiti scammer a mangus-usar met iti Internet kadagiti possible a biktimada.
Kuna ni Cacdac nga us-usarenen dagiti illegal recruiter ti Facebook, e-mail ken Twitter tapno maidur-asda ti illegal nga aramidda.
Innayon daytoy a nangrugin ti Sven Group, iti pannakitinnulong ti POEA, a mangisayangkat iti digital media a kampania kontra iti illegal-recruitment a maaw-awagan iti “ediWOW.”
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 23, 2016 a bilang.)
Dagiti Daing ni Ading
DAGITI DAING NI ADING. Kalpasan ti nagmalmalem a pannakaibilagna, inakasen ni Ellah Malazzab, 18, ti Caroan, Gonzaga, Cagayan ti indaingna a babassit a bulong-unas wenno bursawit. Reppetenna daytoy ket ilakona iti P20 ti tallo bukel. No por kilo met, malako iti P300 ti maysa wenno dua ramayan ti kadakkelna a bulong-unas. P800 met ti kababassitan a kasla kikit ti kaakabana a bursawit. Nupay balasang daytoy, saanna a samiren ti pudot ti init ken saanna met nga ibain ti agdaing ta ammona a makatulong daytoy iti pamiliana. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 23, 2016 a bilang.)
May 12, 2016
MAYO 23, 2016
SARITA
4 Addanto Aldaw
Remedios S. Tabelisma-Aguillon
NOBELA
8 Ni Anti Maring ken ni Triple M (9)
Estela Bisquera-Guerrero
12 Ti Bastardo (10)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
DANIW
6 Ayabam Dagiti Kannaway
Cherry Hazel Y. Reyes
22 Ipakanko Latta ti Karit
Dexter M. Fabito
28 Sika a Nangsakup iti Ili
Mikael R. Gallego
47 Daniw a Para Ubbing
Marlyn G. Del Rosario
SALAYSAY
14 Ania ti Namnamaentayo iti Administrasion ni Duterte?
Neyo Mario E. Valdez
26 Saganaan ti Epekto ti Panagbaliw ti Klima
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Kimar
38 Gayang ni Lamang
41 Miks & Tiks
KOLUM
10 Saludsodem ken ni Apo Hues
17 Okeyka, Apong
20 Dear Doc
23 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
9 Netizone
16 Biag ni Ilokano
18 Ti Padas a Diakto Malipatan
19 Ania, Agsidsidaka iti Aso?
21 Siled ti Kararag
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Biodegradable Wenno Reusable a Supot ti Usaren?
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
May 10, 2016
Agin-inana a Dadapilan
AGIN-INANA A DADAPILAN. Madlaw a nabayagen a nakumotan daytoy a dadapilan a masarakan iti sakaanan ti bantay iti wangawangan ti Marag, Luna, Apayao. Nagbalinen a kakalamansian ken kamaisan iti asidegna a saan ketdi nga unas madapil a paggapuan ti bennal a maaramid a tagapulot, basi wenno suka. Nalabit saanton a mausar ditoy ti dadapilan ken agbalinto laengen a naimnas a lagip ti panagsilsilamut dagiti ubbing iti malutluto a tagapulot wenno pampannanganda ditoy iti kaskaron. (Rolando A. Seguro, Jr.)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 16, 2016 a bilang.)
Organiko a panagtalon, nasken a masuportaran, kuna ni Sen. Villar
Rumbeng unay a suportaran ti gobierno ti organiko a panagtalon nangruna ket nalawag nga adda bentahe ti Filipinas iti daytoy a tay-ak no maidilig kadagiti kakaarrubana a pagilian iti Souteast Asia, kas kinuna ni Sen. Cynthia Villar.
Kuna ni Villar iti maysa a kombension itay nabiit a maysa nga agrikultural a pagilian ti Filipinas ket ngarud ekspertotayo koma kadagiti mainaig iti agrikultura.
Innayon ‘toy pangulo ti Senate Committee on Agriculture and Food a mabalintayo nga usaren dayta a pagekspertuan tapno ad-adu ti malako ti pagilian a produkto manipud iti talon kadagiti kakaarrubana a pagilian, kas kameng ti Asean Economic Community.
Sagudayen ti Republic Act No. 10068 wenno ti Organic Agriculture Act of 2010, kinuna ni Villar a masapul a di nababbaba ngem lima a porsiento ti agricultural farm iti Filipinas ti mapagbalin nga organiko itoy a tawen.
Kuna ni Villar iti maysa a kombension itay nabiit a maysa nga agrikultural a pagilian ti Filipinas ket ngarud ekspertotayo koma kadagiti mainaig iti agrikultura.
Innayon ‘toy pangulo ti Senate Committee on Agriculture and Food a mabalintayo nga usaren dayta a pagekspertuan tapno ad-adu ti malako ti pagilian a produkto manipud iti talon kadagiti kakaarrubana a pagilian, kas kameng ti Asean Economic Community.
Sagudayen ti Republic Act No. 10068 wenno ti Organic Agriculture Act of 2010, kinuna ni Villar a masapul a di nababbaba ngem lima a porsiento ti agricultural farm iti Filipinas ti mapagbalin nga organiko itoy a tawen.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 16, 2016 a bilang.)
Ladawan ti Agina nga Agta
LADAWAN TI AGINA NGA AGTA ITI PAGTAENGANDA ITI TUROD, LUNA, APAYAO. Tapno maital-o ti panagbiag daytoy a tribu ti Bayugao (Buyugao tribe), napirmaan itay nabiit ti maysa a Memorandum of Agreement on Sustainable Forest Management babaen ti panagkitinnulng ti Departament of Environment and Natural Resources (DENR), gobierno lokal iti Luna, Apayao State College ken ti Vision Help International Care Foundation tapno masursuruan dagitoy a mangtagiben iti kinabaknang iti aglawlawda ken agserbi a pagbiaganda iti naunday a panawen. Idi un-unana a panawen, awan masnop a pagindegan daytoy a tribu gapu iti nakairuamanda a kultura ken pagsapulan. No maibusen ti lames iti karayan wenno bunga ti mula iti bakir nga ayanda, mapanda manen agsapul iti sabali a lugar a pagbiaganda. Ngem babaen ti pannakasursuro dagitoy nga agtaraken kadagiti ayup ken agmula kadagiti nateng a mabalinda pay nga ilako, malaksid ti itutulongda iti gobierno nga agmula iti kayo ken mangsaluad iti nakaparsuaan, manamnama a sumayaat met ti panagbiag dagitoy gapu ta adda payen maipapaay a libre nga educational scholarship grant kadagiti ubbing nga Agta ket isudanto met iti tumulong kadagiti katribuanda iti masakbayan. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 16, 2016 a bilang.)
GF Awards Committee, agawaten iti nominasion para iti Bucaneg Award ken Florentino Award
Dagitoy dua a pammadayaw ti kangatuan a pammadayaw a mabalin a maited ti GUMIL Filipinas, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw, kadagiti mannurat nga Ilokano a nakatulong iti pannakasaluad ken pannakaparang-ay ti Literatura Ilokano.
Malaksid iti nominasion a para kadagitoy dua a pammadayaw, agawat pay ti Komite iti nominasion a para iti Don Cornelio Valdez Award. Maipaay met daytoy nga award kadagiti kameng ti GF a nakaipaay iti naisangsangayan a gapuanan a para iti isasantak ti gunglo.
Intuding ti Awards Committee ti Disiembre 31, 2016 a maudi nga aldaw a panagawatna iti nominasion.
Mapadayawan dagiti mapili nga umawat kadagitoy a pammadayaw iti Dap-ayan 2017: Ti Maika-49 a Nailian a Kombension Dagiti Mannurat nga Ilokano a maangay iti umay a tawen.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 16, 2016 a bilang.)
May 4, 2016
MAYO 16 2016
SARITA
4 Pammadayaw
Dexter M. Fabito
14 Paspasam, Dorot!
Edilberto O. Ulep
NOBELA
8 Ni Anti Maring ken ni Triple M (8)
Estela Bisquera-Guerrero
12 Ti Bastardo (9)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
DANIW
6 Dagitoy Kadi a Mata, Dagitoy Kadi a Bibig, Dagitoy Kadi a Gurong?
Arnold C. Baxa
22 Daydayamudomam Manen ti Dagaang
Romel A. Pascua
31 Ammom La Ngaruden
Neyo Mario E. Valdez
47 Daniw a Para Ubbing
Jimmy R. Agustin
SALAYSAY
24 Dap-ayan 2016: Ne, Umub-ubing Dagiti Agessem iti Lengguahe ken Literatura Dagiti Ilokano!
Leonardo S. Fagaragan
40 Makibagay Koma ni Mannalon iti El Nino
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
26 Miks & Tiks
28 Gayang ni Lam-ang (135)
KOLUM
17 Saludsodem ken ni Apo Hues
19 Dear Doc
20 Okeyka, Apong
32 Haytek!
34 Tips
35 Ading Kosinera
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
42 Padasem Daytoy, Kailian
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
9 Netizone
10 Tao, Lugar, Pasamak
16 Biag ni Ilokano
21 Agkarkaramut ti Tarakenmo a Pusa?
23 Siled ti Kararag
33 Idi Un-unana a Panawen
36 Ammuem Pay Dagitoy
38 Adda Koma Pagrebbengan ti Tunggal Kameng ti Pagtaengan
39 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
May 2, 2016
Intayon Makidaklis!
INTAYON MAKIDAKLIS! Maysa a buya iti panagdaklis iti Caroan, Gonzaga, Cagayan. No kasta nga adda agdaklis, gundawayan met dagiti ubbing ti bakasionda tapno mapanda agpidut kadagiti maregreg nga ikan bayat ti panangsaplitda kadagiti simngat nga ikan iti iket. Sumirok dagitoy iti guyguyoden dagiti tattao nga iket nga ib-ibturanda ti mapulpulingan wenno mabasbasa makapidutda laeng iti yawidda a sidaen wenno ilakoda nga ikan. Saan met a paritan ti akinkukua iti daklis dagiti ubbing. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 9, 2016 a bilang.)
May 1, 2016
Innem nga addang: Kasano ti agbotos itoy a Mayo 9?
Innem nga addang laeng ti rumbeng a laglagipen dagiti mapan agbotos kadagiti baro nga opisial ti pagilian itoy a Mayo 9, 2016.
Iti infomercial ti Commission on Elections (Comelec), naidetalye dagiti innem a simple nga aramiden dagiti botante, kas sumaganad:
1. Ammuen ti voting center ken polling precinct iti voters’ list wenno iti www.comelec.gov.ph.
2. Makipila iti holding area ti bukod a presinto. Umasideg iti Board of Election Inspector (BEI) ket ibaga ti naganmo ken voting precinct number.
3. Dawaten ti balota, folder, marker sa agderetso iti voting area.
4. Iserrek ti balota iti vote counting machine.
5. Agpaikabil iti indelible ink iti ramay ket alaen ken amirisen ti voter’s receipt nga ited ti BEI.
6. Ipisok ti resibo iti voter’s receipt receptacle wenno kahon a nailatang a para iti daytoy.
Kadagiti napalabas a lawas, inkampania ti Comelec dagitoy nasao nga addang babaen ti tulong ti mass media kadagiti shopping mall ken kadagiti terminal ti lugan.
Kuna ni Comelec Chairman Andres Bautista a kalikagumanda a mapan ti botante iti presinto nga adu ti ammona maipapan iti panagbotos; iti kasta, mapalaka ken mapaalisto ti panagbotos.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 9, 2016 a bilang.)
Iti infomercial ti Commission on Elections (Comelec), naidetalye dagiti innem a simple nga aramiden dagiti botante, kas sumaganad:
1. Ammuen ti voting center ken polling precinct iti voters’ list wenno iti www.comelec.gov.ph.
2. Makipila iti holding area ti bukod a presinto. Umasideg iti Board of Election Inspector (BEI) ket ibaga ti naganmo ken voting precinct number.
3. Dawaten ti balota, folder, marker sa agderetso iti voting area.
4. Iserrek ti balota iti vote counting machine.
5. Agpaikabil iti indelible ink iti ramay ket alaen ken amirisen ti voter’s receipt nga ited ti BEI.
6. Ipisok ti resibo iti voter’s receipt receptacle wenno kahon a nailatang a para iti daytoy.
Kadagiti napalabas a lawas, inkampania ti Comelec dagitoy nasao nga addang babaen ti tulong ti mass media kadagiti shopping mall ken kadagiti terminal ti lugan.
Kuna ni Comelec Chairman Andres Bautista a kalikagumanda a mapan ti botante iti presinto nga adu ti ammona maipapan iti panagbotos; iti kasta, mapalaka ken mapaalisto ti panagbotos.
(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 9, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Napanaganan ti gunglo iti “Pug-os, Reppa-ac, Bato Irrigators Association” a nakapilian ni Ex. Brgy. Captain Prudencio Castillo ti Brgy. Reppa-ac a Presidente ket addaanda ti 63 a kameng a mangsuksukay ti 75 ektarias a talon a mapadanuman dagitoy a mini-dams a maaramid iti waig a nangbeltak kadagitoy a barangay.
Imbatad ni Mr. Henry Saliganan, Tesorero ti IA a tallo a disso ti maputtot a paset ti waig. No agpigsa ti tudo, mataya ti danum iti waig imbes nga agtarus iti baybay. In-inut a maibulos daytoy iti kanal a maaramid a kumamang/mangsuportar ti padanum dagiti masakbayanna a taltalon.
Innayon ni Saliganan a no mabunnong ti danum ket agubbog iti babaen dagiti puttot ket saanton a malgangan ti danum dagiti bubon ken mangsolbar ti palalo a kinakiddit ti ubbog iti Brgy. Reppa-ac.
Maangay ti panagmiting ti gunglo iti maikadua a Domingo ti bulan.
Segun ken ni Mr. Obas Bill Y. Baclig, AT/DA-LGU, naiproseson ti Paglintegan ken Rehistrona iti DOLE.
Naisubmiter ti IA Resolusion a mangkiddaw ti pannakaipatungpalen daytoy a proyekto a naidirihe ken ni DA Secretary Proceso J. Alcala babaen ti panangisubmiter ni Federated Farmers President Elmer G. Bromeo iti panagatendarna ti seminar ti DA idiay Manila.
Ti proyekto a SWISA ket naisangrat a pangsolbar ti pagpadanuman dagiti rainfed area kas kadagiti nadakamat a nagkaykaysa a barangay ti Munisipalidad ti Cabugao.
Dadduma nga opisiales ti gunglo: Bert Vicente, Vice President; Teresita Serdenia, Secretary; Analyn Yangat, Sub-Secretary; Henry Saliganan, Treasurer; Reynaldo Saliganan, Auditor; Avelino Castillo ken Victorino Saliganan, P.I.O. # (Web In-Action)


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
1 Timoteo 1:1-20
1 Ni Pablo, maysa nga apostol+ ni Kristo Jesus iti sidong ti bilin ti Dios+ a Manangisalakantayo+ ken ni Kristo Jesus, a namnamatayo,+2 agpaay ken Timoteo,+ maysa a pudpudno nga anak+ iti pammati:Maadda koma ti di kaikarian a kinamanangngaasi, asi, talna manipud iti Dios nga Ama ken ni Kristo Jesus nga Apotayo.+3 Kas iti panangparegtak kenka nga agtalinaedka idiay Efeso idi mapanakon idiay Macedonia,+ kasta met ti aramidek ita, tapno bilinem+ koma ti sumagmamano a saanda a mangisuro iti naiduma a doktrina,+4 wenno uray ipangag dagiti ulbod a sarita+ ken dagiti kapuonan, nga awan tungpalna,+ no di ket mangpataud iti salsaludsod a siraraken imbes a ti panangiburay iti aniaman a banag babaen ti Dios mainaig iti pammati.5 Pudno a ti panggep daytoy a bilin ket ayat+ manipud iti nadalus a puso+ ken manipud iti naimbag a konsiensia+ ken manipud iti pammati nga awanan panaginsisingpet.+6 Babaen ti isisina kadagitoy a banag adda sumagmamano a naisiasi+ nga agturong iti awan kapapay-anna a panagsasarita,+7 a tartarigagayanda ti agbalin a mannursuro+ iti linteg,+ ngem saanda a matartarusan uray ti bambanag a sasawenda wenno ti bambanag a sibibileg nga ipappapilitda.8 Ita ammotayo a ti Linteg nasayaat+ no la ket ti maysa aramatenna dayta a sililinteg+9 iti pannakaammo itoy a kinapudno, a ti linteg maipaalagad, saan a maipaay iti tao a nalinteg, no di ket maipaay kadagiti tattao a nakillo+ ken nagulo,+ kadagiti di nadiosan ken managbasol, kadagiti awanan iti naayat a kinamanangngaasi,+ ken managtabbaaw, kadagiti manangpapatay iti amma ken kadagiti manangpapatay iti inna, kadagiti mananggudas,10 kadagiti mannakiabig,+ kadagiti lallaki a makikaidda iti lallaki, kadagiti manangkumaw, kadagiti managulbod, kadagiti naulbod a managsapata,+ ken iti aniaman a sabali pay a banag a maibusor+ iti makapasalun-at a sursuro+11 maitunos iti nadayag a naimbag a damag ti naragsak+ a Dios, a naitalek kaniak.+12 Agyamanak ken Kristo Jesus nga Apotayo, a nangted kaniak iti pannakabalin, agsipud ta imbilangnak a matalek+ babaen ti panangtudingna kaniak iti maysa a ministerio,+13 nupay sigud a managtabbaawak ken manangidadanes+ ken nakuspag+ a tao. Nupay kasta, naipakitaanak ti asi,+ agsipud ta ignoranteak+ idi ken nagtignayak a buyogen ti kaawan ti pammati.14 Ngem ti di kaikarian a kinamanangngaasi ti Apotayo dimmakkel iti kasta unay+ agraman ti pammati ken ayat a mainaig ken Kristo Jesus.+15 Matalek ken maikari iti naan-anay a panangawat isu ti sao+ a ni Kristo Jesus immay ditoy lubong tapno mangisalakan kadagiti managbasol.+ Siak ti kangrunaan kadagitoy.+16 Nupay kasta, ti rason no apay a naipakitaanak ti asi+ ket tapno babaen kaniak kas ti kangrunaan a kaso maiparangarang koma ni Kristo Jesus ti isuamin a mabayag a panagituredna nga agpaay a pagtuladan dagidiay mangisaad ti pammatida+ kenkuana maipaay iti agnanayon a biag.+17 Ita iti Ari ti kinaagnanayon,+ di agrupsa,+ di makita,+ ti maymaysa a Dios,+ maadda koma ti dayaw ken dayag iti agnanayon ken awan inggana.+ Amen.18 Daytoy a bilin+ italekko kenka, anak, a Timoteo, maitunos kadagiti padles+ a naiturong a mismo kenka, tapno babaen kadagitoy maitultuloymo ti nasayaat a pannakigubat;+19 a salimetmetam ti pammati ken ti naimbag a konsiensia,+ nga inwalin ti sumagmamano+ ket napadasanda ti pannakarba maipapan iti pammatida.+20 Mairaman kadagitoy da Himeneo+ ken Alejandro,+ ket inyawatko ida ken Satanas+ tapno babaen ti disiplina masursuruanda a saan nga agtabbaaw.+


text:
KAPITULO 37
Pinagungar ni Jesus ti Anak a Lalaki ti Balo
PANANGPAGUNGAR IDIAY NAIN
Kalpasan a pinaimbag ni Jesus ti adipen ti opisial ti armada, pimmanaw idiay Capernaum sa napan idiay Nain, siudad a nasurok a 32 a kilometro ti kaadayona nga adda iti abagatan a laud. Kaduana a nagdaliasat dagiti adalanna ken ti adu a tattao. Mabalin a malemen idi nakadanonda kadagiti purok ti Nain. Nasabetda sadiay ti adu a Judio a mapan agipumpon. Aw-awitenda ti bangkay ti agtutubo a lalaki tapno itabonda iti ruar ti siudad.
Nakaro ti ladingit ti ina ti agtutubo a lalaki. Balo la ngaruden, natay pay ti kakaisuna nga anakna. Kalpasan ti ipapatay ni lakayna, napia laeng ta kaduana idi ti dungdungnguenna nga anak. Panunotem ti kinadekketna iti anakna. Nakadepende ngamin ti namnama ken ti nasayaat a masakbayanna iti barona. Ngem natay metten ti anakna. Asino itan ti mangkadua ken mangsuportar kenkuana?
Idi nakita ni Jesus ti babai, naasian gapu iti nakaro a ladingitna ken ti nakalkaldaang a kasasaadna. Sidudungngo ken impanamnamana kenkuana: “Dikan agsangsangit.” Ngem saan la a dayta ti inaramidna. Inasitganna ken sinagidna ti nangipaiddaanda iti bangkay. (Lucas 7:13, 14) Gapu iti dayta, nagsardeng dagiti agladladingit nga umili. Nasdaawda ket mabalin nga insaludsodda, ‘Ania ti kayatna a sawen, ken ania ti aramidenna?’
Komusta met ngay dagiti nagdaliasat a kadua ni Jesus a nakakita kadagiti nakaskasdaaw nga inaramidna a nangpaimbag kadagiti masakit? Agparang a saanda pay idi a nakita ni Jesus a nangpagungar. Nupay adda idin napasamak a panagungar, kabaelan ngata ni Jesus ti mangpagungar? (1 Ar-ari 17:17-23; 2 Ar-ari 4:32-37) Kinuna ni Jesus: “Barok, bumangonka!” (Lucas 7:14) Bimmangon ti lalaki ket nagsao! Inyawat ni Jesus ti agtutubo iti inana a kasta unay ti siddaaw ken ragsakna. Gapuna, saanen nga agmaymaysa ti balo.
Idi nakita dagiti tattao a talaga a sibibiag ti agtutubo, indaydayawda ti Manangted-Biag, ni Apo Jehova. Kinunada: “Addaantayon iti maysa a mannakabalin a propeta.” Natarusan ti dadduma ti kaipapanan ti nakaskasdaaw nga inaramid ni Jesus. Kinunada: “Naasian ti Dios iti ilina.” (Lucas 7:16) Nagdinamag a dagus daytoy a nakaskasdaaw a pasamak kadagiti lugar nga adda iti aglawlawna ken nalabit uray iti Nazaret nga ili ni Jesus a 10 a kilometro ti kaadayona. Nagdinamag pay dayta iti abagatan, idiay Judea.
Adda pay laeng iti pagbaludan ni Juan a Mammautisar, ken interesado unay kadagiti nakaskasdaaw a banag a kabaelan nga aramiden ni Jesus. Impadamag kenkuana dagiti adalanna dagiti milagro ni Jesus. Ania ti reaksionna?


text:
Plantilia:Nasayaat a panagusar ti saan a nawaya
NOTA: Daytoy a plantilia ket saanna a sukatan ti {{Gapu ti saan a nawaya a panagusar}} a nasken iti panid ti deskripsion ti ladawan tapno maipalawag iti waya a maitunos iti kriteria ti saan a nawaya linaon ti Wikipedia.
Ikabil daytoy a plantilia kadagiti panid ti deskripsion ti ladawan dagiti saan a nawaya ladawan a saan a maisakop iti maysa a sakop ti maawat a katkategoria ti nawaya a linaon iti Wikipedia:Saan a nawaya a linaon#Ladladawan wenno Wikipedia:Saan a nawaya a linaon#Sigpit ti audio.
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Nasayaat a panagusar ti saan a nawaya
Daytoy a plantilia ket nasken nga usaren iti panid ti deskripsion dagiti saan a nawaya a ladawan a saan a maitunos iti maysa a sakop ti maawat a katkategoria ti saan a nawaya a linaon. Daytoy a ket '''saanna''' a sukatan ti gapu ti saan a nawaya a panagusar a nasken iti panid ti deskripsion ti ladawan tapno maipalawag iti waya a maitunos iti kriteria ti saan a nawaya linaon ti Wikipedia.
Dagiti parametro ti plantilia
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Jeremias 5:1-31
5 Mapankayo agsursor kadagiti kalsada ti Jerusalem ket kitaenyo, ita, ken ammuenyo, ken kadagiti publiko a plasana sumapulkayo no makasarakkayo iti maysa a tao,+ no adda asinoman nga agar-aramid iti kinahustisia,+ asinoman nga agsapsapul iti kinamatalek,+ ket isu pakawanekto.2 Uray no kunaenda: “Kas sibibiag ni Jehova!” kaskasdi agsapsapatada iti bin-ig a kinaulbod.+3 O Jehova, saan aya a dagita matam naiturongda iti kinamatalek?+ Kinabilmo ida,+ ngem saanda a nagsakit.+ Tinalipuposmo ida.+ Nagkedkedda nga umawat iti disiplina.+ Pinagbalinda dagiti rupada a natangtangken ngem iti napasdok a bato.+ Nagkedkedda nga agbaw-ing.+4 Uray siak kinunak: “Sigurado a nababada a klase. Nagtignayda a simamaag, ta saanda nga inkankano ti dalan ni Jehova, ti panangukom ti Diosda.+5 Mapanakto kadagidiay naindaklan ket makisaoak kadakuada;+ ta isuda naimutektekanda ti dalan ni Jehova, ti panangukom ti Diosda.+ Sigurado nga isuda sangsangkamaysa a tinukkolda ti sangol; pinugsatda dagiti galut.”+6 Dayta ti makagapu a kinabil ida ti maysa a leon manipud iti bakir, ag-agawan a mismo ida ti maysa a lobo ti desierto a tantanap,+ ti maysa a leopardo agtalinaed a siririing kadagiti siudadda.+ Tunggal maysa a rummuar manipud kadakuada marangrangkay. Ta dagiti salungasingda immadu; dagiti aramidda a di kinamatalek nagbalin a nakaad-adu.+7 Kasano a mapakawanka gapu itoy mismo a banag? Dagiti bukodmo nga annak pinanawandak, ket agsapsapatada+ babaen ti saan a Dios.+ Ket pinempennekko ida,+ ngem intuloyda ti nakikamalala,+ ket mapanda a sagtunggal buyot iti balay ti balangkantis a babai.8 Nagbalinda a kabkabalio a nakemmeg iti seksual a panagmaya, nga addaan kadagiti nabileg nga ukel-ukel. Garaigianda tunggal maysa ti asawa a babai ti kaduana.+9 “Saan aya a rebbeng a makikuentaak gapu kadagitoy mismo a banag?” kuna ni Jehova.+ “Wenno saan aya a ti kararuak agibales a mismo iti maysa a nasion a kas iti daytoy?”+10 “Sumang-atkayo a maibusor kadagiti intar ti puon ti ubasna ket mangdadaelkayo,+ ngem dikay mangtalipupos a naan-anay.+ Ikkatenyo dagiti bumarusbos a saringitna, ta saan ida a kukua ni Jehova.+11 Ta ti balay ti Israel ken ti balay ti Juda di bumurong a nakilangenda a sigugulib kaniak,” kuna ni Jehova.+12 “Inlibakda ni Jehova, ket kunkunaenda, ‘Isu awan.+ Ket awanto ti didigra a dumteng kadatayo, ket awanto ti makitatayo a kampilan wenno nakaro a bisin.’+13 Ket dagiti met laeng mammadto agbalinda nga angin, ket ti sao awan kadakuada.+ Kastanto ti maaramid kadakuada.”14 Gapuna daytoy ti kinuna ni Jehova, ti Dios ti buybuyot: “Gapu ta sasawenyo daytoy a banag, adtoy pagbalinek nga apuy ti sasaok iti ngiwatmo,+ ket daytoy nga umili pedpedasonto a kayo, ket sigurado nga alun-onennanto ida.”+15 “Adtoy iyegko kadakayo ti maysa a nasion manipud iti adayo,+ O balay ti Israel,” kuna ni Jehova. “Maysa dayta a manayon a nasion.+ Maysa dayta a nasion iti nabayagen a tiempo, maysa a nasion a ti pagsasaona saanmo nga ammo, ket saanmo a mangngeg buyogen ti pannakaawat no ania ti sawenda.16 Ti tagubanda kas iti maysa a silulukat a lugar a pagitabonan; isuda amin nabileg a lallaki.+17 Sigurado nga ibusendanto met ti anim ken ti tinapaymo.+ Dagiti tattao ibusendanto ti annakmo a lallaki ken ti annakmo a babbai. Ibusendanto dagiti arbanmo ken dagiti pangenmo. Ibusendanto ti ubasmo ken ti kayom a higos.+ Babaen ti kampilan burakendanto dagiti nasarikedkedan a siudadmo a pagkamkammatalkam.”18 “Ket uray kadagidiay nga aldaw,” kuna ni Jehova, “saankonto nga itungpal ti panangtalipupos kadakayo.+19 Ket mapasamakto a kunaenyo, ‘Gapu iti ania a kinapudno a ni Jehova a Diostayo inaramidna kadatayo amin dagitoy a banag?’+ Ket masapul a kunaem kadakuada, ‘No kasano a pinanawandak ket nagserbikayo iti ganggannaet a dios iti dagayo, kastanto ti panagserbiyo kadagiti sangsangaili iti maysa a daga a saanyo a kukua.’”+20 Ibagayo daytoy iti balay ni Jacob, ket ipablaakyo dayta idiay Juda, a kunaenyo:21 “Denggenyo, ita, daytoy, O nakuneng nga ili nga awanan puso:+ Adda matmatada, ngem saanda a makakita;+ adda laplapayagda, ngem saanda a makangngeg.+22 ‘Saankayo kadi nga agbuteng uray kaniak,’+ kuna ni Jehova, ‘wenno saankayo kadi nga agrigat iti nakaro gapu kaniak a mismo,+ a nangipasdek iti darat kas beddeng maipaay iti baybay, maysa a di nakedngan ti kapautna nga alagaden a saanna a maballasiw? Nupay agpallangatok a mismo dagiti dalluyonna, kaskasdi a saanda nga agballigi; ket nupay agbalinda a naariwawa, kaskasdi a saanda a maballasiw dayta.+23 Ngem daytoy a mismo nga ili naaddaan iti nasungit ken rebelioso a puso; simiasida ket agtultuloyda a magna iti turongenda.+24 Ngem saanda a kinuna iti pusoda: “Pagbutngantayo koma, ita, ni Jehova a Diostayo,+ Daydiay mangipapaay ti bayakabak ken ti tudo iti otonio ken ti tudo iti primavera iti panawenna,+ Daydiay mangsaluad uray kadagiti naibilin a lawas ti panagani maipaay kadatayo.”+25 Dagiti bukodyo a biddut pinapanawda dagitoy a banag, ket dagiti bukodyo a basol inggawidda kadakayo ti naimbag.+26 “‘Ta iti tengnga ti ilik adda nasarakan a nadangkes a tattao.+ Agsisiimda, a kasla no kumleb dagiti agtiltiliw iti tumatayab.+ Nangipakatda iti makadadael a silo. Tattao ti tiliwenda.27 No kasano a ti maysa a tangkal napno kadagiti agtaytayab a parsua, kasta a dagiti balayda napno iti panangallilaw.+ Dayta ti makagapu a nagbalinda a dakkel ket nakagun-odda iti kinabaknang.+28 Limmukmegda;+ nagbalinda a nasileng. Naglippiasda met iti dakes a bambanag. Awan legal a kaso nga inrupirda,+ uray ti legal a kaso ti awan amana nga ubing,+ tapno magun-odda ti balligi;+ ket ti pannakaukom dagidiay napanglaw saanda a tinaming.’”29 “Saan kadi a rebbeng a makikuentaak gapu kadagitoy mismo a banag,” kuna ni Jehova, “wenno saan kadi a rebbeng a ti kararuak agibales a mismo+ iti maysa a nasion a kas itoy?30 Maysa a makapamalanga a kasasaad, mismo a nakaal-alingget a banag, ti naadda iti daga:+31 Dagiti met laeng mammadto pudno nga agipadtoda iti kinaulbod;+ ket no maipapan iti papadi, mapanda mangparukma sigun kadagiti pannakabalinda.+ Ket inayat a kasta ti bukodko nga ili;+ ket ania ti aramidenyonto iti pagnguduanna?”+


text:
1. Ti Sarita ni Teresa dela Cruz, agay-ayat
UMUNA PAY LAENG a makitaka, Padre Deus, inay-ayatkan. Ayat a nagramut iti liday a naimutektekak kadagiti matam. Ania aya a misterio ti ipempempenmo dita pusom ta lumtuad latta a lumtuad dayta a liday?
Uray idi umuna unay a makitaka, Padre Deus, ammok lattan. Idi kinunam kaniak nga I want out, Teresa, I want out, ammokon nga addada dagiti ansisit ken mangmangkik nga agin-indeg dita barukongmo. My Church is a prison-house, kinunam. Idi mangngegko dayta kenka, ammok lattan. Ammokon nga ay-ayatenka. Gapu ta ammom ti kaririknam iti laksid ti kinapadim. Gapu ta ammom ti agbalin a tao iti laksid ti panangalun-on kenkan dagiti santo ken santa iti simbaan.
No, Padre Deus, no, kinunak kenka. Iti umuna a gunbdaway, inrakurakko met ti im-imetek a luksaw a bunga dagiti adu unayen a disappointmentko iti simbaan. Sometimes, I pray for disturbance. Ikararagko, kas iti maysa a kararag nga insagutmo idi kaniak iti daydi retreat a nakatiliwan ti rikna ti maysa ken maysa kadata: Disturb me, O Lord, disturb me. In the face of the dogmatization of the truth of my life, disturb me O Lord.
No, Padre Deus, you are wrong. The red cross on your habit, the one on your breast, is a web of your own creation. That is your very prison.
Ibagak kenka ita: It was love that made me understand your sorrow. And mind you, I don't have to be a catechist to be able to do that.
It was love that made me see more of your pain. I had to be pained to see that.
And that longing I have long kept in my heart. For you. Just for you. And for no one else.
Inay-ayatkan uray no ammok met nga ay-ayamento manen ni daksanggasat nga ayat daytoy pusok.
Iti kaano man, awanto lattat' kaibatogak iti dayta nga ayat a masansan a linaon dagiti pangasabam. Anian! Ta asinoak koma iti simbaanmo, Padre Deus?
Asinoak iti naindaklan nga awag ti Namarsua kenka?
Asinoak iti gimong a paggargarawam a ditoy ket kasingin ni ayat ti panaginkukuna, a ditoy ket katukad ti pammakawan ti pirak?
Ay, wen, masirayak ita: Ti pannakikamalala ti Sao iti sao dagiti mannakimisa nga agtuturay? Ilalaenka, Padre Deus. Ilalaenka. Isut' gapuna nga ay-ayatenka.
Iti kada Domingo a panagsermonmo, nagaweng ketdin ti panagballatek dagiti balikasmo-dagiti sibibiag a balikas ni ayat a mangsudak iti nakem, mangallilaw iti rikna tapno mamatika nga adda latta nabati a kaimudingan ti puso nga addaan iti di agkupas nga ayat iti baet dagiti sangaribu ket maysa a batibat a nangabalbalay iti kinatao.
Nangabalbalay iti kinatao kunak-ken ulit-ulitek. Ta dayta ngarud ti pakabuklan dagiti arapaap a binukelta manipud kadagiti nagkaadu a pangngadua. Saksi dagitoy a pangngadua dagiti umel nga ulimek a msansan a sumuknor iti barukong. Idi kunaek kenka: deus, kasanon no mailaw-anta, nakitak iti suli dagiti malmalday a matam ti maysa nga anniniwan ni buteng nga awanan iti nagan. Anniniwan laeng ni buteng, Padre Deus, ket naparugmakan! Uray ti puraw a sotanam idi, naganniniwan, ket iti apagdarikmat, kasla man daytoy manto a mangiwarwaragawag iti panagtabon ti maysa nga ayat ken ti bunga dayta nga ayat. Inibitak daydi a kanito, maysa nga ibit nga awan anug-og, maysa nga ibit nga umel. Ngem ibit met nga agkamang iti lagip, iti nagtagisugat a lagip. Kas ita. Kas ita, Padre Deus.
2. Ti Lalaki iti Altar
NO APAY KETDI nga impaayko kenka ti maysa nga ayat nga ammok nga agbanag laeng iti maysa a pammumpon dagiti agsasalisal a rikna, Teresa.
Numan pay adda met laeng dagiti kasingin a buteng dagiti maruk-atan a rugso iti panaginnala ti dua a kararua, diak ammo no ania a misterio ti mangidurduron kaniak tapno birokenka kadagiti arapaap.
Birbirokenka, Teresa, iti maila unay a siled. Maila iti bara. Maila iti garkgak kalpasan ti panaglantip dagiti puso nga agbirbirok latta iyti pannakapnek. Kalpasan ti pannakapaksiat dagiti immabuyo a rugso ken derrep, pagsaritaanta no kua ti pannakawayawaya ti dogmatisado a simbaan a kagiddan ti pannakawayawayata met iti karsel dagiti di latta maipeksa a rikna, ayat, kararag. Aggigiddan ti pannakawayawaya, Teresa. Kaano man dinto innunaan. Isu a rumuk-atta iti pannakaruk-at dagiti nabaludsen nga elemento ti pammati.
Birbirokenka, Teresa, kadagiti maipumpon a malem iti brbariok, kadagiti mailakasa a kararag iti katengngaan ti rabii a pannakisarsaritak iti din sa met sumungsungbat a Dios.
Apay nga awanka, Teresa, kadagiti kanito a masapulko unay dagiti pammaregta manipud kadagiti misuot nga inka no kua ilibak tapno isemannak? Saan a ganggandiong dagiti isemmo, ammok. Isu nga adda no kua rason no apay a nasken nga agbiagak iti laksid dagiti liday.
Ar-arapaapenka, Teresa, iti panangar-arapaapko met laeng iti Dios. Ar-arapaapek dagiti iduldulinmo nga umbi ken dungngo ken kinamannakaawat. Ar-arapaapek ti gitebgiteb iti saklotmo, ti kugtar ti maysa a nabiag, ti alikuteg ti ubing a gumawgawwawa met laeng iti ayat. Kas kaniak. Kas kenka. Datayo a tallo. Datayo a tallo nga agpalpalimos iti ayat.
Iti arapaapko, mabukel ti isem ti maladaga a Deus, tinawidna ti singin a kallidmo, Teresa. Tinawidna met ti panguloten a buokko. Ken dagiti induldulinko a kalbario.


text:
Bruno Mars
Ni Peter Gene Hernandez (naiyanak idi Oktubre 8, 1985), kadawyana naam-ammuan babaen ti entablado a nagan a Bruno Mars, ket maya nga Amerikano a kumakanta-mannurat ti kanta ken agpadpataud ti plaka. Dimakkel idiay Honolulu, Hawaii babaen dagiti musikero a pamilia, ni Mars nangrugi nga agraramid ti musika idi ubing pay laeng. Nagpabpabuya kadagiti sabsabali a beddeng ti musika idiay ilina iti amin a kinaubingna. Nagturpos isuna iti nangato a pagadalan ken immalis ken napan idiay Los Angeles, California tapno masurotanna ti karrerna iti musika. Ni Mars ket nagpadpataud kadagiti kankanta para kadagiti sabsabli nga artista, timmipon isuna ti timpuyog ti panagpataud ti The Smeezingtons.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ De Castro, Cynthia (Enero 5, 2011). "Bruno Mars: Ti Fil-Am nga Artista nga addaan iti Sangalubongan a Pannakaararaw". Warnakan ti Asia. AJ Press Los Angeles. Naala idi Enero 7, 2011.


text:
piman: naiparangen ti husto a koloryo, ket dagiti tao ken sumarsaruno, isudanto ti agwingiwing iti aramidyo…sayang dagidi binangonyo a kastillo iti tay-ak ti literatura…narpuogen manong!!
27 Feb 09, 22:06
piman: rimmuaren ti rugit kinataoyo, panawento ti awan sardayna a mangpuor kadakayo, wala na kayong bisa..oy!!
27 Feb 09, 22:04
piman: rinukerkayo!! uray ania pay a panangbuggoyo ti bagbagiyo, kaslakay tabbel nga uray bugnawam, takkinto latta!!
27 Feb 09, 19:13
jbelmes: sino kadagiti baketko ti ibagbagam, junio….
27 Feb 09, 19:02
junio: idolok ni ari solomon kunam, julio, kasano ngaruden no adda makaidanon ken baketmo maipapan iti daytoy? todasmo. baka putedanna ka . karawaen ta baka no awanen.
27 Feb 09, 18:59
isay: ti laeng dakesna iti ibagbagam, isabelo, adda ngrud ibidinsiam? ala, iruarmo tapno malamaw dagiti naganomalya. no awan ibidinsia nga maitedmo, sayang laeng ta katay mo
27 Feb 09, 18:19
Isabelo: Daytoy ti kontobersia, agpayso ngata nga adda nagkunniber iti 11 million iti ISECO 64KV a proyekto iti Isabela? Kitaenyo man no agpayso daytoy.
27 Feb 09, 16:30
jbelmes: boto, idolok ngamin ni HARING SOLOMON ket…kastay kunadan, awan serserbi ti kinagaget no maymaysa met ti baket!
27 Feb 09, 16:28
jbelmes: boto, apay pangasinan la aya ti ammom nga ayanna aya. No adda man madamagmo nga anomaliak. Maymaysa laeng…mahiligak ngamin ti beauty ni Eva. ADDA KADI IREKOMENDAM!
27 Feb 09, 16:06
pokdit: Rebbeng na lang nga maimbestigaran dayta anomalya ti Balay Ti Gumil ta di sayang ti milnilyon nga kwarta ti mannurat!
27 Feb 09, 16:05
pokdit: No talaga na natured ni Abrew agarmid met ti websiote wenno blog na ta dita nga iposte na dayta nga surat na no dina kayat nga ipabasa. Di met aya kayatna nga maiwaras ti emailsna?
27 Feb 09, 16:03
uray anat kunkunayo: adda dagiti bambanag a kasapulan a maipalawag. kas iti imbaga ni apo julio maipapan iti balay idiay suso. nabayagen nga adda saosao. Ti impormasion nga inted ni Apo Julio ti ad-adda koma a mapati.
27 Feb 09, 15:53
peterlajulian: Adda inforward kaniak ni Errol Abrew. Inforwardna met daytoy iti Bannawag. Adda ken Cles no ipablaakna. Dawatenyo man ken ni Cles nga ipablaakna wenno iforwardna kadakayo, no ipalubos ni Abrew.
27 Feb 09, 15:32
buto: GUAPO KANO MET NI JULIO DIKA MAN AGPANGAS JAJAJAJA! AMMO KADI NI BAKET MO DIAY PANGASINAN NGA ADU TI KAMALALAM DITA DUBAI?
27 Feb 09, 15:19
crab mental: see it for yourself http://labanmannurat.proboards.com/index.cgi?action=display&board=general&thread=22&page=1
27 Feb 09, 15:17
Burnay: huhuhuhu.hustonan kadi. Diay ketdi gumatang ti Stock ti Manila Bulletine ti kitaentayo. Ta no stock holdertayonton, nalakanto lattan a dalusan dagiti BALANG a ruot iti Bannawag!
27 Feb 09, 15:11
jbelmes: lateg, awn ti tsiksko. Isuda laeng ti manglallalaki kaniak….jajajaja. Saankan nga umapal no AWAN TI GUAPOM!
27 Feb 09, 14:51
Ali Mango 1: Peter ipablaak mo man ditoy ta kunam nga surat ni Errol Abrew ken ni Rey Duque?
27 Feb 09, 14:43
apoasit: Nakababain ti kastuyin tala agaapa ken agung unget ta ammoyo nga mannurat nga Ilocanos! Dikay la agbain laklakayan kayun!
27 Feb 09, 14:42
apoasit: A[p mit adda manin sabali nga kalaban ni Pitir? Tatta ni mit Duque ken barkada na nga iskulars?
Ilokano writers, 10Standard
piman: naiparangen ti husto a koloryo, ket dagiti tao ken sumarsaruno, isudanto ti agwingiwing iti aramidyo…sayang dagidi binangonyo a kastillo iti tay-ak ti literatura…narpuogen manong!!


text:
Honolulu
Ti Honolulu /hoʊnoʊˈluːluː/ ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado iti Hawaii.a[›] Ti Honolulu ket isu ti akin-abagatan unay a kangrunaan a siudad ti Estados Unidos. Nupay kasta ti nagan a "Honolulu" mangipatudo ti urbano a lugar idiay akin-abagatan a daya nga aplaya iti Oahu, ti siudad ken gobierno ti probinsia ket naitipon a kas ti Kondado ti Honolulu a daytoy ket sakupenna ti intero nga isla. Para kadagiti estadistika a kapanggepan, tiOpisina ti Senso ti Estados Unidos ket mabigbiuganna ti urbano a paset iti Honolulu a kas ti senso a nainaganan a lugar.[1] Ti Honolulu ket maysa a kangrunaan a sentro ti busbos kadagiti is-isla iti Taaw Pasipiko. Ti populasion iti Senso-nainaganan a lugar ket 390,738 idi 2010 a senso, bayat a ti populasion iti siudad ken probinsia ket953,207 idi. Ti Honolulu ket isu ti kaaduan ti populasion a kapitolio ti estado a minaig ti populasion ti estado. Iti Pagsasao nga Hawayano, ti Honolulu ket kayatna asaoen ket ti "nalinongan a luek" wenno "ligar a paglinongan". Ti siudad ket isun ti kapitolio dagiti is-isla ti Hawaiia manipud idi 1845 ken nakaala ti pakasaritaan a kabigbigan sakbay ti panag-raut dagiti Hapon idiay Pearl Harbor nga asideg ti siudad idi Disiembre 7, 1941, ken kas isu tinakaipasngayan ni Barack Obama, ti maika-44 ken agdama a Presidente iti Estados Unidos.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siudad nga addaan ti 100,000 wenno adadu pay a populasion idi 2000 a nairanggo babaen ti populasion tunggal maysa a kuadrado milia, 2000 iti abesedario a panagurnos". Opisina ti Senso ti Estados Unidos, Populasion a Panakabingbingay. Hulio 10, 2008. Naala idi Hulio 13, 2008.
- ^ "Sertipikasion ti Panakaipasngay: Barack Hussein Obama II, Agostot 4, 1961, 7:24 PM, Honolulu" (PDF). Departamento iti Salunat, Estado itif Hawaii. Ti White House. Abril 27, 2011. Naala idi Abril 27, 2011.
Dagit isilpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Honolulu iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Honolulu manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a sitio ti Siudad ken Kondado ti Honolulu