text:
Plantilia:Cite web
Daytoy a plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket inus-usar a panagpartuat kadagiti panagdakamat para kadagiti taudan ti web a saan a nailasin babaen ti sabali a plantilia ti CS1.
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Dagiti pagarigan
- 3 Dagiti parametro
- 3.1 Eskritu
- 3.2 COinS
- 3.3 Nasukatanen
- 3.4 Deskripsion
- 3.4.1 Dagiti mannurat
- 3.4.2 Titulo
- 3.4.3 Petsa
- 3.4.4 Nangipablaak
- 3.4.5 Dagiti serie
- 3.4.6 Dagiti lokasion a nagtaudan
- 3.4.7 URL
- 3.4.8 Angkla
- 3.4.9 Dagiti panangilasin
- 3.4.10 Insasao
- 3.4.11 Dagiti editor
- 3.4.12 Laysummary
- 3.4.13 Dagiti pagpilian a panangiparang
- 3.4.14 Nasken ti suskrision wenno rehistrasion
- 4 Kitaen pay
Panagusar
Agkopia ti usaren a blanko a bersion. Amin a nagnagan ti parametro ket nasken a bassit a letra. Usaren ti karakter a "|" (pipa) iti nagbaetan ti tunggal maysa a parametro. Ikkaten amin a parametro a saan a maus-usar tapno maliklikan dagiti wara iti pagurnosan a tawa. Adda met dagiti wadan a mabalin a mangiraman ti agdama a petsa. No saan nga agdama ti petsa,ti panid.
- No ti nagan ti pagikabilan ket nailista iti batong Dagiti nasken daytoy ket nasken para iti pagikabilan iti kanawan.
Panagpili kadagiti baetan ti {{Cite web}} ken {{Cite news}}
Sakbay idi 2014,dagiti editor ket nakasapsapulda a mangikeddeng no agusar iti {{Cite web}} wenno {{Cite news}} a naibatay kadagiti langada. Nupay kasta idi 2014, kaaduan kadagiti naggigiddiatan a nagbaetan dagitoy dua aplantilia ket naikkaten.
Manipud idi 29 Hulio 2016, ti{{Cite web}} ken ti {{Cite news}} ket addaanda kadagiti sumaganad a paggiddiatan:
- Ti {{Cite news}} ket mabalin a mausar para kadagiti offline (papel) a taudan bayat a ti {{Cite web}} ket agpataud iti biddut ti awan nga URL no awan ti maited nga URL
- Ti {{Cite news}} ket awatenna dagiti parametro ti
|issue=ken
|volume=bayat a saan nga awaten ti {{Cite web}}
Ngem no maited kadagiti isu met laeng nga umiso a parametroda, ti iparuarda ket eksakto nga isu met laeng:
Dagiti pagarigan
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |last=Doe |first=John |publisher=Open Publishing |date=30 Abril 2005 |website=Encyclopedia of Things |access-date=22 Enero 2017}}
- Doe, John (30 Abril 2005). "My Favorite Things, Part II". Encyclopedia of Things. Open Publishing. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |last=Doe |first=John |date=30 Abril 2005 |website=Encyclopedia of Things |access-date=22 Enero 2017}}
- Doe, John (30 Abril 2005). "My Favorite Things, Part II". Encyclopedia of Things. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |last=Doe |first=John |date=30 Abril 2005 |access-date=22 Enero 2017}}
- Doe, John (30 Abril 2005). "My Favorite Things, Part II". Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |last=Doe |first=John |access-date=22 Enero 2017}}
- Doe, John. "My Favorite Things, Part II". Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |access-date=22 Enero 2017}}
- "My Favorite Things, Part II". Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.nfl.com/rulebook/digestofrules |title=Digest of Rules |publisher=National Football League |access-date=22 Enero 2017}}
- "Digest of Rules". National Football League. Naala idi 22 Enero 2017.
Panagusar ti pormat
{{cite web |url=http://www.indiapost.gov.in/Pdf/Customs/List_of_Psychotropic_Substances.pdf |title=List of psychotropic substances under international control |publisher=International Narcotics Control Board |format=PDF |access-date=22 Enero 2017}}
- "List of psychotropic substances under international control" (PDF). International Narcotics Control Board. Naala idi 22 Enero 2017.
Ganganaet a pagsasao ken naipatarus a titulo
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Honi soit qui mal y pense |last=Joliet |first=François |date=30 Abril 2005 |access-date=22 Enero 2017 |language=Pranses |trans-title=Shame on those who think evil of it}}
- Joliet, François (30 Abril 2005). "Honi soit qui mal y pense" [Shame on those who think evil of it] (iti Pranses). Naala idi 22 Enero 2017.
Panagusar ti silpo ti mannurat
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |last=Doe |first=John |author-link=John Doe |publisher=Open Publishing |date=30 Abril 2005 |website=Encyclopedia of Things |access-date=22 Enero 2017}}
- Doe, John (30 Abril 2005). "My Favorite Things, Part II". Encyclopedia of Things. Open Publishing. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Our Favorite Things |last1=Doe |first1=John |last2=Smith |first2=Peter |last3=Smythe |first3=Jim |publisher=Open Publishing |date=30 Abril 2005 |website=Encyclopedia of Things |access-date=22 Enero 2017}}
- Doe, John; Smith, Peter; Smythe, Jim (30 Abril 2005). "Our Favorite Things". Encyclopedia of Things. Open Publishing. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Index of Sharp Things |publisher=Open Publishing |date=30 Abril 2005 |website=Encyclopedia of Things |access-date=22 Enero 2017}}
- "Index of Sharp Things". Encyclopedia of Things. Open Publishing. 30 Abril 2005. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Index of Sharp Things |date=30 Abril 2005 |website=Encyclopedia of Things |access-date=22 Enero 2017}}
- "Index of Sharp Things". Encyclopedia of Things. 30 Abril 2005. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Index of Sharp Things |date=30 Abril 2005 |access-date=22 Enero 2017}}
- "Index of Sharp Things". 30 Abril 2005. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf |title=List of psychotropic substances under international control |date=30 Abril 2005 |format=PDF |access-date=22 Enero 2017 |language=Griego}}
- "List of psychotropic substances under international control" (PDF) (iti Griego). 30 Abril 2005. Naala idi 22 Enero 2017.
Panagusar ti "archiveurl" ken "archivedate" (ken ti pagpilian a "deadurl") para kadagiti panid ti web a naarkibo
{{cite web |url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf |title=List of psychotropic substances under international control |date=30 Abril 2005 |format=PDF |access-date=22 Enero 2017 |archive-url=http://web.archive.org/web/20050907150136/http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf |archive-date=7 Septiembre 2005}}
- "List of psychotropic substances under international control" (PDF). 30 Abril 2005. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (PDF) idi 7 Septiembre 2005. Naala idi 22 Enero 2017.
{{cite web |url=http://joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi?archive=currnews&story=20060405-01shore.htm |title=Interview with Maggie Downs |date=31 Marso 2006 |publisher=The Desert Sun |archive-url=http://72.14.207.104/search?q=cache:JAxf4v-pQmgJ:joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi%3Farchive%3Dcurrnews%26story%3D20060405-01shore.htm |archive-date=26 Abril 2006 |dead-url=no}}
- "Interview with Maggie Downs". The Desert Sun. 31 Marso 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 26 Abril 2006.
{{Cite web |url=http://www.wunderground.com/global/stations/03772.html |title=London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Heathrow Airport) |publisher=The Weather Underground, Inc. |access-date=22 Enero 2017 | archive-url=http://www.webcitation.org/5yo0HaAk7 |archive-date=19 Mayo 2011 |dead-url=no}}
- "London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Heathrow Airport)". The Weather Underground, Inc. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Mayo 2011. Naala idi 22 Enero 2017.
Panagusar ti naadaw nga insasao
{{cite web |url=http://www.webexhibits.org/daylightsaving/c.html |title=Daylight saving time: rationale and original idea |website=WebExhibits |year=2008 |access-date=22 Enero 2017 |quote=... Lord Balfour came forward with a unique concern: 'Supposing some unfortunate lady was confined with twins ...'}}
- "Daylight saving time: rationale and original idea". WebExhibits. 2008. Naala idi 22 Enero 2017.
... Lord Balfour came forward with a unique concern: 'Supposing some unfortunate lady was confined with twins ...'
Dagiti parametro
Eskritu
Dagiti naiyumok a parametro ket agkamkammatalek kadagiti nagannak a parametroda:
- parent
- WENNO: parent2—ket mabalin a mausar imbes nga iti parent
- child—ket mabalin a mausar a kakuyog iti parent (ken di maikaskaso no ti parent ket saan a mausar)
- WENNO: child2—ket mabalin a mausar imbes nga iti child (ken di maikaskaso no ti parent2 ket saan a mausar)
- Iti nakalistaan dagiti parbo a nagan, maysa laeng kadagiti parametro ti mabalin a maipalawag; no adu kadagiti parametro ti parbo a nagan ti maipalawag, maysanto laeng iti maiparang.
Babaen ti kasisigud, dagiti agasmang dagiti pagikabilan ket napatinggaan iti tuldek (.).
COinS
Daytoy a plantilia ket mangisengngat ti metadata ti COinS iti maiparuar a HTML, daytoy ket mangpalubos iti sopwer a panagtaripato ti reperensia a mangala ti bibliograpiko a metadata. Kitaen ti: Wikipedia:COinS. Kas sapasap nga alagaden, maysa laeng a banag ti datos iti tunggal maysa a parametro. Saan a mangiraman ti panangipalawag wenno sabali a teksto:
- Usaren ti
|date=27 Septiembre 2007saan a ti
|date=27 Septiembre 2007 (prenta a bersion 25 Septiembre)
Panag-usar kadagiti plantilia iti uneg ti plantilia ti dakamat, ket kadawyan a saan amaisingasing gapu ta adu kadagitoy a plantilia ket manginayon ti adu a HTML wenno CSS a maiparangto iti metadata. Dagiti pay, entidad ti HTML, kas pagarigan ti
,
–, kdpy, ket nasken a saan a mausar kadagiti parametro a mangpataud iti metadata.
Ti metadata ti COinS ket mapartuat kadagitoy a parametro:
|periodical=,
|journal=,
|newspaper=,
|magazine=,
|work=,
|website=,
|encyclopedia=,
|encyclopaedia=,
|dictionary=
|chapter=,
|contribution=,
|entry=,
|article=,
|section=
|title=
|publicationplace=,
|publication-place=
|date=,
|year=,
|publicationdate=,
|publication-date=
|series=
|volume=
|issue=,
|number=
|page=,
|pages=,
|at=
|edition=
|publisher=,
|distributor=,
|institution=
|url=
|chapterurl=,
|chapter-url=,
|contributionurl=,
|contribution-url=,
|sectionurl=
|author#=,
|Author#=,
|authors#=,
|author#-last=,
|author-last#=,
|last#=,
|surname#=
- ti aniaman kadagiti panangilasin (
|isbn=,
|issn=,
|doi=,
|pmc=, kdpy)
Nasukatanen
Nasukatanenn dagiti parametro ti coauthor ken coauthors. Ti panagusar kadagitoy ket mangikabil ti panid iti Kategoria:Pampanid nga aglaon kadagiti plantilia ti dakamat nga addaan kadagiti nasukatanen a parametro. Usaren ti last# / first# wenno author wenno authors. No mausar dagiti coauthor · coauthors para iti et al, imbes ket nga usaren ti display-authors=etal.
Deskripsion
Dagiti mannurat
- last: Apelyido ti bugbugtong a mannurat. San nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren tiauthor-link. Para kadagiti mannurat ti korporado cwenno dagiti mannurat nga addaan laeng iti maysa a nailista a nagan babaen ti taudan, usaren ti last wenno maysa kadagiti parbo a nagannna (kas ti
|author=Bono). Dagiti parbo a nagan: last1, surname, surname1, author, author1.
- author: daytoy a parametro ket inus-usar a mangtengngel ti kompleto a nagan ti bugbugtong a mannurat (umuna ken apelyido) wenno mangtengngel ti korporado a mannurat. Daytoy a parametro ket nasken koma a saan nga agtengngel kadagiti nagan iti ad-adu ngem maysa a mannurat.
- first: Naited wenno umuna a nagan ti mannurat; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti author-link. Dagiti parbo a nagan: first1, given, given1. Masapul ti ti last; ti umuna anagan ket saanto a maiparang no awan linaon ti last.
- WENNO: para kadagiti adu amannurat, usaren ti last1, first1 aginggan iti lastn, firstn a ti ayan ti n ket ti ania man nga agsasaruno a bilangpara iti imaysa nga awan patingga a bilang dagiti mannurat (ti tunggal maysa a firstn ket makasapul iti maitunos a lastn). Kitaen ti dagit parametro ti display tapno mabalin no mano ti bilang dagiti mannurat iti maiparang. Dagiti parbo a nagan: surname1, given1 aginggana iti surnamen, givenn, wenno author1 taginggana iti authorn. Para iti maysa a mannurat ket ti maysa a mainayon a mannurat ti instituto, mabalin nga usaren ti
|first1=...
|last1=...
|author2=....
- author-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia article a maipanggep iti mannurat—saan a ti website ti mannurat; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: author-link1, authorlink, authorlink1, author1-link, author1link.
- WENNO: para kadagiti adu mannurat, usaren ti author-link1 aginggana iti author-linkn. Dagiti parbo a nagan: authorlink1 aginggana iti authorlinkn, wenno author1-link taginggana iti authorn-link, wenno author1link aginggana iti authornlink.
- name-list-format: iparangna dagiti mannurat ken dagiti editor iti estilo ti Vancouver no maisaad iti
vancken no ti listaan ket agusar kadagit parametro ti
last/
firstpara iti listaan ti nagan wenno nagnagan
- vauthors: insina ti kaw-it a listaan dagiti nagan ti mannurat iti estilo ti Vancouver; rikpan kadagiti doble a parentesis dagiti nagan mannurat ti korporado ken institusion:
|vauthors=Smythe JB, ((Megabux Corporation))
- author-link ken author-mask - mabalin nga usaren para kadagitiagmaymaysa a nagan iti
|vauthors=kas naipalawag dita ngato
-
- authors: Nawaya a porma kadagitinagan ti mannurat; ti panagusar iti daytoy a parametro ket saan a maisingasing gapu ta saan a makaited iti metadata ti dakamat; saan a parbo a nagan ti last
- coauthors: (nasukatanen)
Nagnagan ti coauthors. Masapul ti author, authors, wenno lastnIraman ti coauthors iti author wenno authors wenno agusar ti sabali nga authorn wenno lastn/firstn tapno mailista dagiti coauthors.
- translator-last: Apelyido ti agipatpatarus. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti translator-link. Dagiti parbo a nagan: translator1, translator1-last, translator-last1.
- translator-first: Dagiti naited a nagan wenno umuna a nagan ti agipatpatarus. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti translator-link. Dagiti parbo a nagan: translator1-first, translator-first1.
- WENNO: para kaadgiti adu nga agipatpatarus, usaren ti translator-last1, translator-first1 aginggana ititranslator-lastn, translator-firstn a ti ayan ti n ket ti ania man nga agsasaruno nga awan patinggana a bilang dagiti agipatpatarus (each translator-firstn masapul ti maitunos a translator-lastn). Dagiti parbo a nagan: translator1-last, translator1-first aginggana ti translatorn-last, translatorn-first, wenno translator1 aginggana ti translatorn.
- translator-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a maipanggep iti agipatpatarus—saan a ti website ti agipatpatarus; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: translator-link1, translator1-link.
- WENNO: para kadagiti adu nga agipatpatarsu, usaren ti translator-link1 aginggana iti translator-linkn. Dagit iparbo a nagan: translator1-link aginggana ti translatorn-link.
- collaboration: Nagan ti grupo dagiti mannurat wenno dagiti koloborador; masapul ti author, last, wenno vauthors a mangilista ti maysa wenno ad-adu kadagiti nangruna mannurat; sarunuenna ti author name-list; sukatanna ti 'et al.' iti author name-list.
- others: Tapno mairehistro dagiti kontributor iti obra, a maraman dagit iilustrador. Para iti pateg ti parametro, isurat tiInyilustrado babaen ni John Smith.
- Nota: No agus-usar kadagiti estilo ti naipangyababa a notnota iti baba wenno parentetiko a panangireperensia kadagiti plantilia, saan nga agusar kadagiti adu a nagan iti maysa a pagikabilan gapu ta ti angkla ket saan a mangiyasping iti nailinia a silpo.
Titulo
- title: Titulotitaudan a panid iti website. Maiparang kadagiti insasao. No naipalawag ti script-title, ti title ket agtengngel ti nairomanisado a transliterasion ti titulo ti script-title.
- script-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin (Arabiko, Insik, Siriliko, Griego, Hebreo, Hapon, Koreano, Bietnamis, kdpy); surotenna ti transliterasion a naipalawag iti title. Maabalin a mapasakbayan iti maysa a kodigo iti dua a karakter ti ISO 639-1 tapno makatulong iti husto a panangiparang ti eskritu kadagiti pagbasabasa:
... |title=Tōkyō tawā |script-title=ja:東京タワー |trans-title=Tokyo Tower ...
-
- trans-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin. Mangiparang kadagiti kudrado a pangrikep kalapasan ti title; mairaman ti trans-title iti silpo. Maisingasing ti panagusar ti parametro ti language.
- script-title: Kasisigud a titulo para kadagiti pagsasao a saan nga agusar iti alpabeto a naibatay ti Latin (Arabiko, Insik, Siriliko, Griego, Hebreo, Hapon, Koreano, Bietnamis, kdpy); surotenna ti transliterasion a naipalawag iti title. Maabalin a mapasakbayan iti maysa a kodigo iti dua a karakter ti ISO 639-1 tapno makatulong iti husto a panangiparang ti eskritu kadagiti pagbasabasa:
- Dagiti titulo nga aglaon kadagiti naisangayan a karakter ket maiparang ken saanda a husto a maisilpo malaksid no maikodigo dagita a karakter.
- Daytoy a parametro ket nasken ken mangipataud ti maysa a biddut no saan a maipalawag. Dagiti biddut kadagiti panid ti nangruna, tulong ken plantilia ket maikabil iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat. Isaad ti
|template-doc-demo=truetapno mabaldado ti kategorisasion; nangruna a maus-usar para iti dokumentasion a mangipakpakita ti biddut.
- website: Titulo ti website; mabalinamaisilpo a kas wiki. Maiparang kadagiti italiko. Parbo a nagan: work
- type: Mangited ti maipatinayon a pakaammo a maipanggep ti tipo ti midia iti taudan; pormat iti kaso ti sentensia. Maiparang iti parentesis a sumaruno iti titulo. Kas pagarigan: Tesis, Polieto, aklub ti CD, Pablaak ti warnakan. Parbo a nagan: medium.
- language: Ti pagsasao a nakaisuratan ti taudan. Maiparang kadagiti parentesis nga agraman iti "iti" sakbay ti nagan tipagsasao wenno nagnagan. Ti panagusar ti napno anagan ti pagsasao wenno ti kodigo ti ISO 639-1. No ti taudan ket agusar iti ad-adu ngem maysa a pagsasao, ilista dagitoy akas magmaymaysa, nga insina babaen ti kaw-it, kas ti
|language=Pranses, Aleman. Ti panagusar kadagiti nagan ti pagsasao wenno dagiti kodigo tipagsasao a mabigbigan babaen ti Wikimedia ket manginayon ti panid iti maitunos a kategoria ti Kategoria:Dagiti taudan manipud iti ganganaet a pagsasao ti CS1; saan nga agusar kadagiti plantilia wenno dagiti silpo ti wiki. Nota: No ti pagsasao ket "Ilokano" (wenno "ilo"), awan ti pagsasao amaiparang iti dakmat. Noa: No dua wenno ad-adu dagiti pagsasao ti mailista idiay, saanen a masapul nga iraman ti "ken" sakbay ti maudi a pagsasao. Ti "ken" ket automatiko nga isengngat babaen ti plantilia.
Petsa
- date: Petsa ti nairep-reperensia a taudan. Mabalin a napno a petsa (aldaw, bulan, ken tawen) wenno sangkabassit a petsa (bulan ken tawen, tiempo ken tawen, wenno tawen). Agusar ti pormat a kas dagiti isabali a petsa ti pablaak kadagiti dakamat.[date 1] Nasken no ti year ket mausar a panangipalawag kadagiti silpo ti
{{sfn}}kadagiti nadumaduma a dakamat babaen ti isu met laeng a mannurat iti isu met laeng a tawen.[adu pay] Saan nga isilpo a kas wiki. Maiparang kalapsan dagiti mannurat ken narikpan kadagiti parentesis. No awan ti mannurat, maiparangto kalpasan ti nangipablaak. Para kadagiti maawat a pormat ti petsa, kitaen ti Tulong:Panagdakamat nga Estilo 1 § Dagiti petsa.
- Para iti aproksimado atawen, pasarunuan iti "
c.", lkasla daytoy:
|date=c. 1900.
- Para iti awanan iti petsa, wenno "di napetsado",inayon akas
|date=n.d.
- year: Tawen ti taudan a narep-reperensiaan. Maisingasing ti panagusar ti
|date=malaksid no masabat amin dagiti sumaganad a kondision:
- Ti plantilia ket agus-usar iti
|ref=harv, wenno ti plantilia ket
{{citation}}, wenno
|mode=cs2
- Ti pormat ti
|date=ket YYYY-MM-DD.
- Ti dakamat ket makasapul ti panangipalawag ti
CITEREF.
- Ti plantilia ket agus-usar iti
- orig-year: Kasisigud a pannakaipablaak a tawen; maiparang kalpasan ti petsa wenno tawen. Tapno nalawlawag, pangngaasi a mangited kadagiti espesipidad. Kas pagarigan:
|orig-year=Immuna a naipablaak idi 1859wenno
|orig-year=Naaramid idi 1904. Parbo a nagan: origyear
- df: pormat ti petsa; isaadna dagiti maiparang a petsa iti naibaga a pormat; saan a mangsuporta kadagiti sakup ti petsa wenno dagiti natiempuan a petsa. Mangawat iti maysa a pateg a mabalin a maysa kadagitoy:
dmy– isaad dagiti petsa ti pannakaipablaak iti pormat ti aldaw bulan tawen; saan a mabaliwan dagiti access- ken archive-date;
mdy– kas dita ngato para iti pormat ti bulan aldaw, tawen
ymd– kas dita ngato para iti pormat ti umuna ti tawen a numeriko ti YYYY-MM-DD
dmy-all– isaad dagiti petsa ti pannakaipablaak, access-, ken archive-date iti pormat ti aldaw bulan tawen;
mdy-all– kas dita ngato para iti pormat ti bulan aldaw, tawen
ymd-all– kkas dita ngato para iti pormat ti umuna ti tawen a numeriko ti YYYY-MM-DD
-
- ^ Dagiti petsa ti pannakaipablaak kadagiti reperensia iti kaunegan ti maysa nga artikulo ket naskenda nga adadan iti agpapada a pormat. Kitaen ti MOS:DATEUNIFY.
Nangipablaak
- publisher: Nagan ti nangipablaak; mabalin a maisilpo a kas wiki no maitutop. Ti nangipablaak ket ti kompania obra a madakdakamat. Saan nga usaren ti parametro ti publisher para iti nagan ti obra (kas ti, libro, ensiklopedia, diario, magasin, warnakan, website). Saan a kadawyan a naus-usar kadagiti periodikal. Dagiti panangidesignado ti korporasion a kas ti "Ltd", "Inc" wenno "GmbH" ket kadawyan dagitoy a saan a mairamraman. Ikkaten ti nagan ti nagipablaak no kapadpada unay a kas ti nagan ti obra (kas pagarigan, Ti The New York Times Co. ket ipablaakna ti diario ti The New York Times , isu nga awan rason a nagannan ti nagipablaak). Maiparang kalpasan ti title.
- place: Heograpiko a lugar ti pablaak; kadawyan a saan a naisilpo a kas wiki; saan nga iraman no ti obra ket mangiraman ti lokasion; kas pagarigan: The Boston Globe, The Times of India. Maiparang kalpasan ti titulo; no maipalawag ti work , ti location ket marikpanto iti parentesis. Parbo a nagan: location
- publication-place: No maysa kadagiti publication-place, place wenno location ket maipalawag, ti lokasion ket maiparangto kalpasan ti titulo; no maipalawag dagiti publication-place ken place wenno location , ti place wenno location ket maipakita kalpasan ti titulo a napasarunuan iti "written at" ken publication-place ket maipakita kalpasan ti titulo.
- publication-date: Petsa ti pablaak no sabali manipud idi naisurat ti obra. Maiparang laeng no ti year wenno date ket naipalawag ken sabali, no saan ti publication-date ket isu ti mausar ken maiparang a kas date. Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa iti artikulo; saan nga isilpo a kas wiki. Sarunuenna ti publisher; no saan a naipalawag ti work , ti publication-date ket sarunuen babaen ti "published" ken marikpan kadagiti parentesis.
- via: Nagan ti nangited iti linaon (no sabali manipud iti nangipablaak). Ti via ket saan a pangsukat para iti publisher, ngem magited iti adu pay a salasay. Daytoy ket mabalin a mausar no ti nagited ti linaon ket mangirepresenta ti taudan iti pormat a saan nga ti kasisigud (kas ti NewsBank]), no ti naited nga URL ket saan a mangipalawag ti identidad ti nangited, no awan ti magun-od nga URL wenno DOI (EBSCO), no ti nangited ket agkiddaw iti atribusion, wenno kas nakiddaw iti WP:The Wikipedia Library (kas ti Credo, HighBeam). Kitaen pay dagiti parametro ti registrasion ken suskrision.
Dagiti serie
- series wenno version: No ti taudan ket paset dagiti serye, kasla ti serye ti libro wenno warnakan no ti pannakaibilang ti pablaak ket nairugi manen.
Sabali a nagan: ahensia.
Dagiti lokasion a nagtaudan
- page: Ti bilang ti agmaymaysa a panid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang a sarunuen babaen ti
malaksid no maipalawag ti
p.
|nopp=y.
- WENNO: pages: Ti sakop ti pampanid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Isina nga agusar iti en dash (–); isina dagiti saan nga agsasaruno a panid iti koma (,); saan nga usaren tapno mangibaga ti dagup a bilang ti pampanid iti taudan. Maiparang a sarunuen babaen ti
malaksid no maipalawag ti
pp.
|nopp=y. Dagiti hyphen ket automatiko a mapagbaliwen kadagiti en dashes; no saan a maitutop dagiti hyphen, kas pagarigan: pp. 3-1–3-15, usaren ti
|at=.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
wenno
p.
kadagiti saan a maitutop; kas pagarigan, ti
pp.
|page=Aklub ti sanguananwenno
|pages=passim.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
- WENNO: at: Para kadagiti taudan a ti bilang ti panid ket saan a maitutop wenno saan a makaanay. Tuonan babaen ti
|page=wenno
|pages=. Agusar laeng ti maysa kadagiti
|page=,
|pages=, wenno
|at=.
- Kas pagarigan: panid (p.) wenno pampanid (pp.); paset wenno seksion (sec.), batong (col.), parapo (para.); track; oras, minutos ken segundo; tignay, senario, canto, libro, parte, oolio, estansa, aklub tilikud, panangilinia a notnota, indicia, kolopono, berso.
URL
- url: Ti URL ti lokasion nga online a pakabirukan ti teksto ti pablaak. Saan a mausar no ti title ket naisilpo a kas wiki. No maipakat, thi silpo ket mabalin a maitudo iti naisangayan a panid wenno pampanid a naireperensia. Ikkaten dagiti adu a pagsurotan a parametro manipud kadagiti URL, kas iti
#ixzz2rBr3aO94wenno
?utm_source=google&utm_medium=...&utm_term=...&utm_campaign=.... Saan nga isilpo kadagiti ania man a komersial nga aglaklako ti libro, kasla iti Amazon.com. Dagiti imbalido nga URL, a mairaman dagiti aglaon kadagiti baetan, ket pagresutaan iti maysa a mensahe ti biddut.
- access-date: Napno apetsan no ti linaon nga intudo babaen ti url ket naudi idi a napasingkedan tapno mangsuporta iti teksto iti maysa nga artikulo; saan nga isilpo a kas wiki; masapul ti url; usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa dagiti panagserrek ket panangiyarkibo kadagiti dakamat.[date 1] Saan a masapul para kadagiti naisilpo a dokumento a saan nga agbaliw. Kas pagarigan, saan a nmasapul ti access-date para kadagiti silpo dagiti kopia ti naipablaak a pappapel t ipanagsukisok babaen ti DOI wenno ti naipablaak a libro, ngem saan nasken nga usaren para kadagiti silpo kadagiti artikulo ti damdamag kadagiti komersial a website (dagioty ket mabalinda nga agbaliw mannipud kadagiti panawen, urayno dagiti ket naipalaakda pay iti pisikal a medium). Laglagipen a ti access-date ket ti petsa a ti URL ket nakita idi a saan laeng a mabalin, ngem ti panagsuporta ti panangiregget a madakdakamat (a saan amabalin a maaramid ti agdama a bersion). Mabalin a nailemmeng wenno naestilo babaen dagiti nairehistro nga editor. Parbo a nagan: accessdate.
- archive-url: Ti URL ti maysa a naarkibo a kopia ti panid ti web, no wenno iti kaso a ti kasisigud nga URL ket saan a mabalin a magun-od. Kadawyan a maus-usar a mangibaga kadagiti serbisio a kas ti WebCite ken Internet Archive; masapul ti archive-date ken url. Parbo a nagan: archiveurl.
- archive-date: Petsa idi naiyarkibo ti kasisigud nga URL; inunaan babaen ti kasisigud a teksto iti "naiyarkibo manipud iti kasisigud idi". Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa ti panagserrek ken arkibo kadagiti dakamat. Daytoy ket saan a nasken nga isu met laeng a pormat a nausar para kadagiti petsa ti panangipablaak.[date 1] Saan nga isilpo a kas wiki. Parbo a nagan: archivedate.
- dead-url: No ti URL ket agdama pay a mabalin,ngem napasakbayan a naiyarkibo, isaad ti
|dead-url=no. Daytoy ket mangbaliw ti pannakaiparang ti urnos a ti tiitulo ket mangitalinaay ti kasisigud a silpo ken ti naiyarkibo a silpo iti gibus.No ti kasisigud nga URL ket nasukatanan para kadagiti panggep iti spam, patalastas, wenno saan a nasayaat a mausar, ti panangisaad ti
|dead-url=unfitwenno
|dead-url=usurpedketssanto a mangisilpo ti kasisigud nga URL iti maiparang a dakamat; masapul pay laeng ti
|url=. Dagiti sabali pay a maawat a pateg ket ti y, yes, wenno true. Parbo a nagan: deadurl.
- template-doc-demo: Dagiti parametro ti arkibo ket mapasingkedanto kadagiti biddut tapno masigurado nga amin dagiti parametro ket mairaman, wenno no saan ti {{citation error}} ket maawaganto. No adda dagiti biddut, dagiti panid ti nangruna, tulong ken plantilia ket maikabil iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat. Isaad ti
|template-doc-demo=truetapno mabaldado ti kategorisasion; nagruna a maus-usar kadagiti dokumentasion a maiparparang ti biddut.
- format: Pormat ti obra nga inbagbaga babaen ti url; kas pagarigan: PDF, DOC, wenno XLS; maiparang iti parentesis kalpasan ti title. Ti HTML ket maipagarup a maibaga ken nasken a saan a mainaganan. Sanna a baliwan ti ikono ti silpo ti ruar. Nota: Dagiti ikono ti silpo ti ruar ket saan a mangiraman ti alternatibo a teksto; isu a saanda a manginayon ti pormat ti pakaammo para kadagiti marigatan ti panagkita.
- Dagiti URL ket nasken a mangrugi iti nasuportaran a panggep ti URI. Ti
http://ken
https://ket suportaranto amin dagiti pagbasabasa; nupay kasta, ti
ftp://,
gopher://,
irc://,
ircs://,
mailto:ken
news:ket makasapulto ti plug-in wenno akin-ruar a panangipakat ken kadawyan a liklikan daytoy. Ti panagsangaili a nagnagan ti IPv6 ket agdama a saan a masuportaran.
- No dagiti URL kadagiti parametro ti plantilia ti dakamat ket aglaon kadagiti naisangayan a karakter, dagitoy ket saanto a husto a maiparang ken maisilpo. Dagita a karakter ket nasken a porsiento a maikodigo. Kas pagarigan, ti baetan ket nasken a masukatan babaen ti
%20. Ti mangikodigo ti URL, sukatan dagiti sumaganad a karakter iti:
- Dagiti agmaymaysa a tuldek ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, dagiti adu a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas italiko wenno napuskol a panangimarka. Dagiti agmaymaysa a nakulot a pangrikep ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, ti paris a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas doble a pangrikep para iti panangilak-am ti plantilia.
Angkla
- ref: ID para iti angkla. Babaen ti kasisigud, awan ti angkla a mapataud. Ti kadawyan a nonempty a pateg ti
|ref=IDket agpataud ti maysa nga angkla nga addaan iti naited nga ID; kasla ti mabalin a maisilpo a reperensia a mabalin a puntaan kadagiti silpo ti wiki kadagiti napno a reperensia, naipangpangruna a naserbi iti ababa a dakamat kasla dagiti ababa a nota ken parentetiko a panagreperensia. Ti nangruna a pateg ti
|ref=harvket agpataud ti maysa nga angkla a maitunos iti plantilia ti {{harv}}. Kitaen ti: Dagiti angkla para kadagiti plantilia ti panagreperensia ti Harvard.
Dagiti panangilasin
- id: Ti naisangayan a panangilasin, inus-usar no awan dagiti nausar a naipakat nga espesialisado a panangilasin; silpo ti wiki wenno usaren ti plantilia no mabalin a maipakat.
Dagitoy a panangilasin ket agpartuat kadagiti silpo ken nadidesinio a mangawat ti agmaymaysa a pateg. Ti panagusar ti adu a pateg wenno sabali a teksto ket mangdadel ti silpo ken/wenno mangimbalido ti panangilasin. Iti sapasap, dagiti parametro ket naskenda mangiraman laeng ti karuay a parte ti panangilasin, kas ti
rfc=822 wenno
pmc=345678.
- arxiv: panangilasin ti arXiv ; kas pagarigan:
arxiv=hep-th/9205027(before April 2007) or
arxiv=0706.0001or
arxiv=1501.00001(manipud iti Abril 2007). Saab nga iraman dagiti nakaro a pagpaatiddog ti papaeles kas ti ".pdf" wenno ".html".
- asin: Amazon Standard Identification Number; no ti umuna a karakter ti pateg ti asin ket digit, usaren ti isbn.
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
au,
br,
ca,
cn,
co.jp,
co.uk,
de,
es,
fr,
it,
mx
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
- bibcode: Bibcode; us-usaren dagiti adu a sistema ti datos ti astronomia; kas pagarigan:
1974AJ.....79..819H
- doi: Digital object identifier; kas pagarigan:
10.1038/news070508-7. Mapasingkedan daytoy tapno masigurado a mangrugi iti (
).
10.
- doi-broken-date: Petsa idi nabirukan ti saan amabalin a DOI iti http://dx.doi.org. Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa iti artikulo. Dagiti parbo a nagan: doi_brokendate, doi-inactive-date
- eissn: International Standard Serial Number para iti elektroniko a media iti serial apablaak; mabalin a sinaen dagiti walo a karaktere kadagiti dua a grupo ti uppat babaen ti panagusar ti hyphen, ngem saan a maysa nga en dash wenno baetan. Parbo a nagan: EISSN
- hdl: panangilasin ti Handle System para kadaggiti digital a banag ken dadduma pay a rekurso iti Internet. Parbo a nagan: HDL
- isbn: International Standard Book Number; kas pagarigan:
978-0-8126-9593-9. (Kitaen ti: Wikipedia:ISBN ken ISBN). Dagiti dash iti ISBN ket pagpilian, ngem kaykayat. Usaren ti pudno a naiprenta nga ISBN wenno iti libro. Usaren ti 13 a digit nga ISBN – ken mangrugi ti 978 wenno 979 – no daytoy ket mabalin a magun-od. No ti maiprenta ket ti 10 digit nga ISBN wenno iti libro, usaren daytoy. Dagiti ISBN ket mabalin a mabirukan iti panid iti pakaammo ti nagipablaak – kadawyan nga idiay likudan ti titulo ti panid – wenno iti sirok ti barcode a kas numero a mangrugi iti 978 wenno 979 (dagiti barcode a mangrugi kadagiti ania man a sabali a numero ket saan a dagiti ISBN). Para kadagiti taudan nga addaan iti naduduog a 9 a digit a sistema ti SBN, pasarunuan ti numero iti sero; isu a, ti SBN 902888-45-5 ket nasken a maikabil a kas
|isbn=0-902888-45-5. Saan a pagbaliwen ti 10 a digit nga ISBN iti 13 a digit babaen ti panagnayon laeng ti pasaruno a 978; ti maudi a digit ket panagkarkulo a panangitalek ti digit ken ti panangibaliw laeng kadagiti numero ket mang-imbalido ti ISBN. Daytoy a parametro ket nasken laeng nga agtengngel ti ISBN nga awan ti ania man kadagiti maipatinayon a karakter. Daytoy ket mapasingkedan iti kaatiddog, dagiti imbalido a karakter – kadagiti sabali ngem ti [0123456789 -] nga addaan iti "X" a maipalubos a kas maudi a karakter iti 10 a digit nga ISBN – ken ti maitutop a husto a digit. Dagiti parbo a nagan: ISBN
- ismn: International Standard Music Number; kas pagarigan:
979-0-9016791-7-7. pagpilian dagiti hyphen wenno dagiti baetan iti ISMN. Usaren ti ISMN iti pudno a nakaiprentaan wenno iti obra. Daytoy a parametro ket nasken laeng nga agtengngel ti ISMN nga awanan iti ania man a maipatinayon a karkarakter. Daytoy ket makitkita iti kaatiddog, dagiti imbalido a karakter – dagiti ania man malaksid dagiti numero, dagiti baetan, ken dagiti hyphen – ken ti maitutop a check digit. Parbo a nagan: ISMN
- issn: International Standard Serial Number; dagiti walo a karakter ket mabalin a pagsinaen kadagiti dua a grupo iti uppat babaen ti panagusar ti hyphen, ngem saan nga itimaysa a en dash wenno maysa a baetan. Parbo anagan: ISSN
- jfm: Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik
- jstor: reperensia a numero ti JSTOR; kas pagarigan: ti
jstor=3793107ket agpataud iti JSTOR 3793107.
- lccn: Library of Congress Control Number. No adda, dagiti pasakbay nga alpabeto a karakter ket naskenda a bassit a letra.
- mr: Mathematical Reviews
- oclc: OCLC; Online Computer Library Center ti WorldCat
- ol: panangilasin ti Open Library; saan nga iraman ti "OL" iti pateg.
- osti: Office of Scientific and Technical Information
- pmc: PubMed Central; usaren ti numero ti artikulo para iti napno a teksto ti nawaya a repositorio ti artikulo ti warnakan, kas ti
pmc=345678.Saan nga iraman ti "PMC" iti pateg. Kitaen pay ti parametro ti pmid, dita baba; dagitoy dua ket dagiti sabali a panangilasin.
- embargo: Petsa a papanan ti pmc nga agdama; no daytoy a petsa ket adda iti masakbayan, saanto a maisilpo ti pmc aginggana iti dayta a petsa.
- pmid: PubMed; agusar ti naisangayan a panangilasin. Kitaen pay ti parametro ti pmc, dita ngato; dagitoy dua ket dagiti sabali a panangilasin.
- rfc: Request for Comments
- ssrn: Social Science Research Network
- zbl: Zentralblatt MATH
Insasao
- quote: Maitunos nga insasao a testo manipud ti taudan. Maiparang a naripkpan kadagiti insasao. No maited, ti panangipatingga ti panagdakamat (ti tuldek babaen ti kasisigud) ket mapasardeng, isu a ti insasao ket masapul a manginayon ti panangipatingga a tuldek.
Dagiti editor
- editor-last: Apelyido ti editor. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti editor-link . A ti apelyido ket kadawyan nga umuna a naisurat a kas iti Insik-wenno para kadagiti mannurat ti korporasion, usaren laeng a kas editor-last tapno mairaman ti isu met laeng a pormat a kas ti taudan. Dagiti parbo a nagan: editor-last1, editor-surname, editor-surname1, editor1-last, editor, editor1.
- editor: Daytoy a parametro ket inus-usar a mangtengngel ti kompleto a nagan ti agmaymaysa nga editor (umuna ken apelyido). Daytoy a parametro ket nasken a saan nga agtengngel kadagitinagan iti ad-adu ngem maysa nga editor.
- editor-first: Naited wenno nagnagan ti editor, mairaman dagiti titulo; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Dr. Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti editor-link . Dagiti parbo a nagan: editor-first1, editor-given, editor-given1, editor1-first.
- WENNO: para kadagiti adu nga editor, usaren ti editor-last1, editor-first1 aginggana iti editor-lastn, editor-firstn (Dagiti parbo a nagan: editor-surnamen wenno editorn-last; editor-givenn wenno editorn-first; editorn). Para iti agmaymaysa nga editor ken timaysa nga institusional nga editor, mabalin ngausaren ti
|editor-first1=...
|editor-last1=...
|editor2=....
-
- editor-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a maipanggep ti editor—saan a ti website ti editor'; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: editor1-link.
- WENNO: para kadagiti adu nga editor, usaren ti editor-link1 aginggana iti editor-linkn (parbo anagan editorn-link).
- name-list-format: iparangna dagiti mannurat iti estilo ti Vancouver no maisaad iti
vancken no tilistaan ket agusar kadagiti parametro ti
last/
firstpara iti listaan ti nagan wenno nagnagan.
- veditors: ti insina ti kaw-it a nagnagan ti editor iti estilot i Vancouver; rikpan kadagiti doble a parentesis dagit nagan ti korporado ken institusion:
|veditors=Smythe JB, ((Megabux Corporation))
-
-
- editor-linkn ken editor-maskn - mabalin a mausar para kadagiti agmaymaysa a nagan iti
|veditors=, a kas naiplawag dita ngato
- editor-linkn ken editor-maskn - mabalin a mausar para kadagiti agmaymaysa a nagan iti
- editors: Dagiti nawaya a porma dagiti nagan ti editor; saan a maisingasing ti panagusar daytoy a parametro; saan a parbo a nagan ti editor-last
- Pannakaiparang:
- Usaren ti display-editors tapno matengngel ti kaatiddog ti maiparang a listaan ti nagan ti editor ken ti manginagan no mairaman ti ti "et al.".
- No adda dagiti mannurat: Umuna dagiti mannurat, sarunuen babaen ti nairaman nga obra, kalpasanna "Iti" ken dagiti editor, kalpasanna ti nangruna nga obra.
- No awan dagiti mannurat: Agparang dagii editor sakbay ti nairaman nga obra; ti agmaymaysa nga editor ket sarunuen babaen ti "ed."; dagiti adu nga editor ket sarunuen babaen ti "dagiti ed."
Laysummary
- lay-url: Silpo ti URL iti saan a teknikal a pakabuklan wenno panagrepaso ti taudan; ti titulo ti URL ket naisaad iti "Lay summary". Parbo a nagnagan: lay-summary, laysummary.
- lay-source: Nagan ti taudan ti laysummary. Maiparang kadagiti italiko ken sarunuen babaen ti maysa nga endash. Parbo a nagan: laysource.
- lay-date: Petsa ti pakabuklan. Maiparang kadagiti parentesis.. Parbo a nagan: laydate.
Dagiti pagpilian a panangiparang
- mode: Isaadna ti elemento ti panangisina, ti kasisigud a pagpatinggaan a pangtuldek, ken ti naisangayan a kapitalisasion segun ti pateg a naited. Para iti
|mode=cs1, ti elemento a panangisina ket tuldek-kaw-it (
;); ti pagpatinggaan a pangtuldek ket tuldek(
.); no maitunos, dagiti umuna a letra dagiti naisangayan a balikas ket maipadakkel a letrai('Naala idi..'). Para iti
|mode=cs2, ti elemento a panangisina ket kaw-it (
,); saan a mainayon ti pagpatinggaan a pangtuldek; no maitunos, dagiti umuna a letra dagiti naisangayan a balikas ket sannda a maipadakkel a ('naala idi...'). Tapno matuonan ti ti pagpatinggaan a pangtuldek, usaren ti postscript.
- author-mask: Sukatanna ti nagan ti umuna a mannurat kadagiti em dash wenno teksto. Isaad ti author-mask iti numeriko a pateg iti n tapno maisaad ti dash n kadagiti kalawa ti baetan ti em; isaad ti author-maskiti pateg ti teksto tapno maiparang ti teksto nga awanan iti maipasurot a panangisina ti mannurat; kas pagarigan, "iti". Nasken pay laeng nga inayon dagit ipateg para kadagiti amin a mannurat para kadagiti panggep ti metadata. Kangrunaan a naikeddeng a mausar kadagiti bibliograpia wenno dagiti estilo ti bibliograpia a dagiti adu a nga obra babaen ti agmaymaysa a mannurat ket agsasarunoda a nailista a kas naipangyababa a notnota iti baba. Saan nga usaren iti listaan a pinataud babaen ti
{{reflist}},
wenno iti kapada gapu ta awan kontrol ti urnos a pannakaiparang dagiti reperensia. Mabali pay nga usaren ti editor-mask ken translator-mask iti isu met laeng a waya.
- display-authors: Mangtengngel iti bilang dagiti maiparang a nagan ti mannurat no maipablaak ti dakamat. Ti mangbaliw ti bilang dagit imaiparang a mannurat, isaad ti display-authors iti kayat a bilang. Kas pagarigan, ti
|display-authors=2ket mangiparang laeng dagiti umun a dua a mannurat iti maysa a dakamat. Babaen ti kasisigud, maiparang amin dagiti mannurat. Ti
|display-authors=etalket iparangna amin dagiti mannurat iti listaan a sarunuen babaen ti et al. Dagiti parbo anagan: displayauthors.
- display-editors:Mangtengngel iti bilang dagiti maiparang a nagan ti editor no maipablaak ti dakamat. Ti mangbaliw ti bilang dagiti maiparang a mannurat, isaad ti display-editors iti kayat a bilang. Kas pagarigan,
|display-editors=2ket mangiparang laeng dagiti umuna a dua nga editor iti maysa a dakamat. Babaen ti kasisigud, maiparang amin dagiti editor.
|display-editors=etalket iparangna amin dagiti editor iti listaan a sarunuen babaen ti et al. Dagiti parbo a nagan: displayeditors.
- last-author-amp: Baliwan ti panangisina iti pagbaetan dagiti dua a naudi a nagan iti listaan ti mannurat iti baetan ampersand baetan (
&) no isaad iti
y,
yes, wenno
true. Pagarigan:
|last-author-amp=yes
- postscript: Mangtengngel ti pagpatinggaan a pangtuldek para iti dakamat; kasisigud iti tuldek (
.); para iti awanan iti pagpatinggaan a pangtuldek, inaganan ti
|postscript=none– ti panangibati nga awan linaon iti
|postscript=ket kapada ti saan a panangiraman daytoy, ngem saan a nalawag. Di ikaskaso no maipalawag ti quote.
Nasken ti suskrision wenno rehistrasion
Dagitoy a parametro ket manginayon ti silpo ti nota iti gibus ti dakamat:
- registration: Para kadagiti taudan ti online a makasapul ti rehistrasion, isaad ti
|registration=yes(wenno
y, wenno
true); pasarunuan babaen ti suskripsion no dagitoy dua ket maisaad.
- subscription: Para kadagiti taudan ti online a makasapul ti suskrisison, isaad ti
|subscription=yes(wenno
y,wenno
true); pasarunuan babaen ti rehistrasion no dagitoy dua ket maisaad.
Ti panangisaad ti
|registration= wenno
|subscription= iti ania man a pateg malaksid iti
y,
yes, wenno
true ket agpataudto iti mensahe ti biddut.
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


c: text/html

text:
Kasano No Kayatkon ti Agsardeng nga Ageskuela?
Kastoy ti aramidem
Masapul nga interesadoka nga agsursuro. Panunotem a naimbag no apay nga ages-eskuelaka. Pudno nga adda dagiti asignatura nga awan ti makitam a pategna ita. Ngem ti panangadal iti nadumaduma nga asignatura pabaknangenna ti pannakaawatmo iti lubong nga adda iti aglawlawmo. Tulongannaka nga ‘
agbalin nga amin a bambanag iti amin a kita ti tattao,’ ken ipaayannaka iti abilidad a makisarita kadagiti tattao a nadumaduma ti kasasaadna. (1 Corinto 9:22) Uray kaskasano, maparang-ayna ti abilidadmo nga agpanunot, banag a makagunggona unay kenka inton agangay.
Masapul a tarusam ti mannursuro. No makaboring ti mannursuro, ti ad-adalenyo ti pangipamaysaam iti atensionmo, saan nga isuna. Laglagipem a namin-adun wenno ginasut pay ketdin a daras nga insursuro ti maestro wenno maestram ti isu met laeng a leksion iti nadumaduma a klase. Isu a nalabit saanen a kas iti damo ti gagarna a mangisuro.
Balakad: Aginotarka, siraraem nga agsaludsodka, ken ipakitam nga interesadoka iti leksionyo. No aramidem dayta, tuladendakanto dagiti kaeskuelaam.
Masapul nga umiso ti panangmatmatmo kadagiti abilidadmo. Ti eskuelaan mabalin nga iruarna dagiti nalmeng nga abilidadmo. Insurat ni Pablo ken ni Timoteo: “
Parangrangem a kas apuy ti sagut ti Dios nga adda kenka.” (2 Timoteo 1:6) Nabatad nga addaanen ni Timoteo iti sumagmamano a sagut ti nasantuan nga espiritu. Ngem ti “sagut” a naited kenkuana ket masapul a maasa tapno saan nga aglati. Siempre, ti laingmo ket saan a direkta nga inted ti Dios kenka. Nupay kasta, addaanka kadagiti saguday nga awan kadagiti sabsabali. Makatulong ti panageskuela tapno matakuatam dagiti abilidad nga adda gayam kenka.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Siasinoak?
Uppat a pamay-an tapno maammuam ti kinasiasinom ken dagiti maitakderam a prinsipio.
Kasano a Mapagballigiak Dagiti Pakarigatak iti Eskuelaan?
Adu ti pagtaudan ti stress iti eskuelaan. Ammuem ti lima nga addang a mangkissay iti stress.
No Kasanoka nga Agballigi iti Panageskuelam—Agbalinka nga Interesado
Ania dagiti sumagmamano a mangtignay kenka a mangipasnek iti panageskuelam?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bagac, Bataan
Ti Bagac ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bagac ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan (Poblacion)
- Banawang
- Binuangan
- Binukawan
- Ibaba
- Ibis
- Pag-asa (Wawa-Sibacan)
- Parang
- Paysawan
- Quinawan
- San Antonio
- Saysain
- Tabing-Ilog (Poblacion)
- Atilano L. Ricardo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bagac, Bataan iti Wikimedia Commons
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sapasap a Paammo ti Bagac Bataan


text:
Dagiti “Temporario nga Agnanaed”—Nagkaykaysa iti Pudno a Panagdayaw
“Dagiti ganggannaet isudanto dagiti mannalonyo ken dagiti agaywan kadagiti kaubasanyo. Ket no maipapan kadakayo, mapanaganankayto iti papadi ni Jehova.” —ISA. 61:5, 6.
1. Ania ti panangmatmat ti dadduma a tattao kadagiti ganggannaet, ngem apay a di nainkalintegan dayta?
KAS nadakamat iti napalabas nga artikulo, aramaten ti dadduma ti sao a “ganggannaet” kas panangipababa, a mangipasimudaag iti panangumsi, wenno pananggura pay ketdi. Kinaawan panagraem ti panangibilangda a nababbaba dagiti tattao iti sabali a nasion. Panangipakita met dayta a dida bigbigbigen ti realidad. Kuna ti bokleta a The Races of Mankind: “Ti nagduduma a puli ti tao ket agkakabsat sigun iti Biblia.” Nupay agduduma ti langa dagiti agkakabsat, kaskasdi nga agkakabsatda latta.
2, 3. Ania ti panangmatmat ni Jehova kadagiti ganggannaet?
2 Siempre, sadinoman ti pagnanaedantayo, adda latta dagiti ganggannaet. Kasta met ti kasasaad idi dagiti Israelita, nga addaan naisangsangayan a relasion ken Jehova a Dios gapu iti Linteg ti tulag. Nupay limitado ti kalintegan dagiti saan nga Israelita, kaskasdi a nakalikaguman kadagiti Israelita a tratuenda ida a siraraem ken awanan panangidumduma. Anian a nagsayaat nga ulidan a nasken a tuladen! Rumbeng a saan a mangidumduma dagiti pudno a Kristiano. Apay? Kinuna ni apostol Pedro: “Iti kinapudnona makitak a ti Dios saan a mangidumduma, no di ket iti tunggal nasion anamonganna ti tao nga agbuteng kenkuana ken agaramid iti kinalinteg.”—Ara. 10:34, 35.
3 Nagunggonaan dagiti ganggannaet iti pannakikaduada kadagiti Israelita. Dayta ti pagayatan ni Jehova, kas impasimudaag ni apostol Pablo idi agangay maipapan ken Jehova: “Isu aya ti Dios dagiti Judio laeng? Saan aya a kadagiti met tattao iti nasnasion? Wen, kadagiti tattao iti nasnasion met.”—Roma 3:29; Joel 2:32.
4. Apay a maikuna nga awan ti ganggannaet iti “Israel ti Dios”?
4 Idi inaramid ti Dios ti baro a tulag, ti nasion ti Israel ket sinuktan ti kongregasion dagiti napulotan a Kristiano kas naisangsangayan nga ili ti Dios. Gapuna, mayanatup a naawagan dayta iti “Israel ti Dios.” (Gal. 6:16) Iti daytoy a baro a nasion, kas inlawlawag ni Pablo, “awan ti Griego wenno uray Judio, pannakakugit wenno uray di pannakakugit, ganggannaet, Escita, adipen, siwayawaya a tao, no di ket ni Kristo ti amin a bambanag ken adda iti isuamin.” (Col. 3:11) Ipakita dayta a sasao nga awan ti maibilang a ganggannaet iti kongregasion dagiti napulotan a Kristiano.
5, 6. (a) Ania ti mabalin a tumaud a saludsod maipapan iti Isaias 61:5, 6? (b) Siasino dagiti “papadi ni Jehova” ken “dagiti ganggannaet” a dinakamat ti Isaias? (c) Ania a trabaho ti agpada nga ar-aramiden dagitoy a dua a grupo?
5 Mabalin a pampanunoten ti dadduma no ania ti matuktukoy iti Isaias kapitulo 61, a naglaon iti padto a matungtungpalen iti kongregasion Kristiano. Dakamaten ti bersikulo 6 iti dayta a kapitulo a dagidiay agserserbi ket “papadi ni Jehova.” Ngem dakamaten ti bersikulo 5 nga adda “dagiti ganggannaet” a tumultulong kadagiti “papadi.” Ania ti kayat a sawen daytoy?
6 Dagidiay a “papadi ni Jehova” ket isu dagiti napulotan a Kristiano a karaman iti “umuna a panagungar” nga agbalinto a “papadi ti Dios ken ni Kristo, ken makipagturaydanto kenkuana kas ar-ari iti sangaribu a tawen.” (Apoc. 20:6) Adu met a matalek a Kristiano ti addaan iti naindagaan a namnama. Tultulonganda dagidiay agserbinto idiay langit ken sisisinged a makitimtimpuyogda kadakuada. Ngem kasla ganggannaetda gapu ta saanda a paset ti “Israel ti Dios.” Siraragsak a supsuportaran ken makipagtrabtrabahoda kadagiti “papadi ni Jehova,” kas ‘mannalon’ ken ‘agaywan kadagiti kaubasan.’ Wen, tultulonganda dagiti napulotan a mangipadayag iti Dios babaen ti panangasaba ken panangisuroda iti sabsabali maipapan iti kinapudno. Dagiti napulotan ken ti “sabsabali a karnero” agpadpada nga iranranudda ti kinapudno ken sidudungngo nga ipaspastoranda dagiti agtarigagay nga agserbi iti Dios iti agnanayon.—Juan 10:16.
“TEMPORARIO NGA AGNANAED” KAS KEN ABRAHAM
7. Kasano a dagiti Kristiano ita umaspingda ken Abraham ken iti dadduma pay a matalek a lallaki idi ugma?
7 Kas nadakamat iti napalabas nga artikulo, dagiti Kristiano ket kasla ganggannaet, wenno temporario nga agnanaed, iti nadangkes a lubong ni Satanas. Umaspingda kadagiti matalek a lallaki idi ugma—pakairamanan ni Abraham—a naikuna a ‘ganggannaet ken temporario nga agnanaed iti daga.’ (Heb. 11:13) Aniaman ti namnamatayo iti masanguanan, mabalin a maaddaantayo iti nasinged a relasion ken Jehova kas ken Abraham. Kinuna ni Santiago a “‘ni Abraham naaddaan iti pammati ken Jehova, ket naibilang dayta kenkuana kas kinalinteg,’ ket isu naawagan ‘gayyem ni Jehova.’”—Sant. 2:23.
8. Ania a kari ti naited ken Abraham, ken ania ti panangmatmatna iti dayta?
8 Inkari ti Dios a babaen ken Abraham ken kadagiti kaputotanna, mabendisionanto amin a pamilia iti daga, saan laeng a maysa a nasion. (Basaen ti Genesis 22:15-18.) Nupay adayo pay idi a matungpal daytoy a kari ti Dios, kanayon a nagtalek ni Abraham iti dayta. Iti nasurok a kagudua ti panagbiagna, nagakar-akar a kaduana ti pamiliana. Ngem kaskasdi a tinaginayonna ti nasinged a pannakigayyemna ken Jehova.
9, 10. (a) Kadagiti ania a pamay-an a matuladtayo ni Abraham? (b) Ania nga awis ti idandanontayo kadagiti tattao?
9 Nupay saan nga ammo ni Abraham no kasano kabayag ti panagurayna sakbay a matungpal ti kari ti Dios, saan a bimmaaw ti ayat ken debosionna ken Jehova. Kanayon a pinampanunotna dayta a kari ket saan a nagnaed a permanente iti maysa a nasion. (Heb. 11:14, 15) Nagsayaat a tuladentayo ti ulidan ni Abraham babaen ti simple a panagbiagtayo ken ti saantay a panangipamaysa iti pananggun-od iti material a sanikua, kinalatak, wenno propesion! Apay koma a tarigagayantayo ti normal a biag iti maysa a sistema nga asidegen nga agpatingga? Apay koma nga ilalaentayo ti bambanag a temporario laeng? Mangnamnamatayo iti banag nga adayo a nasaysayaat ken siaanus nga urayentayo ti pannakatungpal dagiti kari ti Dios.—Basaen ti Roma 8:25.
10 Iyaw-awis pay laeng ni Jehova kadagiti tattao iti amin a nasion nga awatenda dagiti bendision nga inkarina nga ited babaen iti bin-i ni Abraham. Ket dagiti napulotan a “papadi ni Jehova,” kasta met ti sabsabali a karnero a “ganggannaet,” idandanonda dayta nga awis kadagiti tattao iti intero a lubong iti nasurok nga 600 a lenguahe.
AYATEN TI TATTAO ITI AMIN A NASION
11. Ania ti imbaga ni Solomon mainaig kadagiti tattao iti nasnasion?
11 Maitunos iti kari ni Jehova ken Abraham, imbaga ni Solomon nga agdayawto ken Jehova dagiti tattao iti amin a nasion. Idi indedikarna ti templo ken Jehova idi 1026 B.C.E., sipapasnek nga inkararagna: “Kasta met iti ganggannaet, a saan a paset ti ilim nga Israel ken pudno nga umay manipud adayo a daga gapu iti naganmo (ta mangngegdanto ti maipapan iti naindaklan a naganmo ken ti maipapan iti napigsa nga imam ken ti maipapan iti siuunnat a takiagmo), ket isu pudno nga umay ket agkararag a sisasango iti daytoy a balay, sika umimdengka koma manipud langlangit, ti naipasdek a disso a pagnanaedam, ket aramidemto ti maitunos iti isuamin nga umawagan kenka ti ganggannaet; tapno amin dagiti ili ti daga maammuanda ti naganmo tapno agbutengda kenka a kas met laeng ti panagbuteng ti ilim nga Israel.”—1 Ar. 8:41-43.
12. Apay nga ibilang dagiti tattao a karkarna wenno “ganggannaet” dagiti Saksi ni Jehova?
12 Ti maysa a ganggannaet ket asinoman nga agpaspasiar wenno agnanaed iti sabali a pagilian. Kasta ti kasasaad dagiti Saksi ni Jehova. Kangrunaan a supsuportaranda ti Pagarian ti Dios idiay langit ken ti Arina a ni Jesu-Kristo. Isu a naan-anay a neutralda iti politika, uray no ibilang ida dagiti tattao kas karkarna iti kagimongan.
13. (a) Kasano a masursurotayo a saan nga ibilang ti maysa a tao kas ganggannaet? (b) Adda kadi asinoman a ganggannaet sigun iti orihinal a panggep ni Jehova? Ilawlawagmo.
13 No dadduma, nalaka a malasin dagiti ganggannaet gapu iti panagsasao, kustombre, panaglanglanga, wenno panagkawkawesda. Ngem adayo a napatpateg ti banag a pagpapadaan dagiti tattao iti amin a nasion ngem kadagiti nagdudumaanda. Gapuna, maibilang a ganggannaet ti maysa a tao gapu laeng ta naiduma iti sumagmamano a wagas. No iwaksitayo iti isiptayo dagitoy a nagdudumaan, awan ti ibilangtayo a “ganggannaet.” No ti intero a lubong ket maysa laeng a pagilian nga iturturayan ti maysa a gobierno, awan koman ti ganggannaet. Kinapudnona, ti orihinal a panggep ni Jehova ket agkaykaysa amin a tattao kas maysa a pamilia nga idadauluan ti maysa a panangituray—ti turay ti Dios. Adda kadi tattao iti amin a nasion a mangtagtagiragsak ita iti kasta a kasasaad?
14, 15. Kas grupo, ania ti nasursuro nga apresiaren dagiti Saksi ni Jehova?
14 Agbibiagtayo iti managimbubukod ken nasionalistiko a lubong. Ngem makaparagsak a maammuan nga adda dagiti indibidual a mangay-ayat kadagiti tattao iti aniaman a nasion. Siempre, saan a kaskarina a balbaliwan ti panangmatmattayo iti sabali a tattao. Kastoy ti komento ni Ted Turner a nangbuangay iti TV network a CNN maipapan iti pannakipagtrabahona kadagiti nalalaing nga indibidual manipud iti nadumaduma a nasion: “Nagsayaat ti panagkakaduami. Nasursurok nga ibilang dagiti tattao ti sabali a pagpagilian saan a kas ‘ganggannaet,’ no di ket kas pada nga umili iti planetatayo. Ibilangko itan ti sao a ‘ganggannaet’ kas makaipababa ket nangaramidak iti paglintegan kadagiti empleadok iti CNN a saanda nga usaren dayta a sao iti programa iti telebision wenno iti uneg ti opisina. Imbes ketdi, mausar koma ti sao nga ‘internasional.’”
15 Kas grupo, dagiti laeng Saksi ni Jehova ti talaga a mangtultulad iti panangmatmat ti Dios maipapan iti amin a tattao iti nadumaduma a nasion. Nasursuroda a matmatan dagiti tattao sigun iti panangmatmat ni Jehova, isu a nabalbaliwan ti panangmatmat ken panagriknada kadagiti tattao a naiduma ti nasionalidadda. Imbes a pagatapanda, dida pagtalkan, wenno guraenda pay ketdi dagidiay sabali ti nasionalidadna, nasursuroda nga apresiaren ti nagduduma a langa ken abilidad dagiti tattao. Ap-apresiarem kadi ti nagpaiduma a maar-aramidan dagiti Saksi ni Jehova ken ti nagsayaat nga epekto daytoy iti pannakilangenmo iti sabsabali?
LUBONG NGA AWANAN GANGGANNAET
16, 17. Kasanoka a magunggonaan inton matungpal ti Apocalipsis 16:16 ken Daniel 2:44?
16 Iti din agbayag, ti amin a nasion makidangadangdanto ken Jesu-Kristo ken kadagiti anghelna iti maudi a gubat maibusor iti turay ti Dios, ti gubat nga “iti Hebreo maaw-awagan iti Har–Magedon.” (Apoc. 16:14, 16; 19:11-16) Nasurok a 2,500 a tawenen ti napalabas, napaltiingan ni propeta Daniel a mangipadto iti pagbanagan dagiti gobierno ti tao a di maitunos iti panggep ti Dios. Insuratna: “Iti kaaldawan dagidiay nga ar-ari mangipasdekto ti Dios ti langit iti maysa a pagarian a saanto a pulos madadael. Ket ti met laeng pagarian saanto a mayawat iti aniaman a sabali nga ili. Rumekennanto ken pagpatinggaenna amin dagitoy a pagarian, ket dayta agtalinaedto agingga kadagiti tiempo a di nakedngan.”—Dan. 2:44.
17 Mailadawam kadi ti riknam inton matungpal dayta a padto? Awanton ti pagbeddengan dagiti nasion a makagapu nga adda maibilang a ganggannaet. Aniaman a nagdudumaan iti pisikal a langa ket pammaneknek laeng iti nakaskasdaaw a kinanadumaduma dagiti parsua ti Dios. Dayta a makapagagar a namnama ti mangtignay koma kadatayo a mangitultuloy a mangaramid iti amin a kabaelantayo a mangidayaw iti Namarsuatayo, ni Jehova a Dios.
Segseggaam kadi ti tiempo inton awanen ti pagbeddengan dagiti nasion ken awanton ti makuna a “ganggannaet”?
18. Ania dagiti nabiit pay a panagbalbaliw a mangipakita nga awan ibilbilang dagiti Saksi ni Jehova kas ganggannaet?
18 Nainkalintegan kadi a patien ti kasta a sangalubongan a panagbalbaliw? Wen, makapagtalektayo a mapasamak dayta. Uray ita, awanen ti ibilbilang dagiti Saksi ni Jehova kas “ganggannaet,” ta saan a napateg kadakuada ti nasionalidad dagiti kapammatianda. Kas pagarigan, napagmaymaysa itay nabiit dagiti babbabassit a sanga nga opisina tapno nalaklaka a maimatonan dagita ken mas epektibo dagiti urnos ti panangikasaba iti naimbag a damag ti Pagarian. (Mat. 24:14) Saan a nagbalin a lapped ti panagduduma ti nasionalidad iti pannakaaramid dagitoy a desision. Dayta pay ti maysa a pammaneknek a ti introno ni Jehova kas Agturay, ni Jesu-Kristo, madaman a pagkaykaysaenna dagiti tattao iti nadumaduma a pagilian. Ket din agbayag, “an-anayenna ti panagballigina” a mangikkat iti amin a pagbeddengan dagiti nasion.—Apoc. 6:2.
19. Ania ti naaramidan ti ili ni Jehova gapu iti nasin-aw a pagsasao?
19 Nagduduma ti pagilian ken pagsasao dagiti Saksi ni Jehova, ngem itantandudoda ti nasin-aw a pagsasao, nga isu ti kinapudno. Daytoy ti tulbek ti nalagda a panagkaykaysada. (Basaen ti Sofonias 3:9.) Agkaykaysada kas sangalubongan a pamilia nga agnanaed ditoy lubong ngem naisinada iti agdama a nadangkes a sistemana. Daytoy a nagkaykaysa a pamilia ket pakpakauna laeng ti baro a lubong—maysa a lubong nga awanton ti maibilang a ganggannaet. Naragsakto ti tunggal maysa a makaimatang iti kinaagpayso dagiti sasao a nakotar iti publikasion a nadakamat itay: “Ti nagduduma a puli ti tao ket agkakabsat sigun iti Biblia.”—The Races of Mankind.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Ania ti Masapul a Maammuak Maipapan iti Arak?
Saan nga iparit ti Biblia ti kalkalainganna a panaginum basta ipalubos dayta ti linteg. Ngem iparitna ti panagbartek.—Salmo 104:15; 1 Corinto 6:10.
Ngem kasano ngay no pilitendaka nga uminum iti situasion a saan nga ipalubos ti linteg wenno dagiti nagannakmo?
Panunotem ti mapasamak kalpasanna
Panunotem ti aramidem
Ti kuna dagiti padam nga agtutubo
Panunotem ti mapasamak kalpasanna
Mabalin a panunoten ti dadduma a kakaduam a kasapulan ti arak iti panagragragsak. Ngem ania ti mabalin a mapasamak kalpasan ti panaginumyo?
Malabsingmo ti linteg. Depende iti lugar a paggigianam, mabalin nga agmultaka, makasuanka, maala ti lisensiam, pagtrabahuendaka iti komunidad, wenno maibaludka pay ketdi no uminumka iti arak ngem saan nga ipalubos ti linteg.—Roma 13:3.
Maperdi ti reputasionmo. Dadaelen ti arak ti kinasimbeng ti panunotmo. No nakainumka, mabalin a makaibaga wenno makaaramidka kadagiti banag a mabalin a pagbabawyamto. (Proverbio 23:31-33) Gapu iti social media, mabalin a dakkel ken mabayag ti epekto dagiti ar-aramidem iti reputasionmo.
Nalakaka a mabiktima. No nakainumka, mabalin a nalakaka laeng a mabiktima iti panangkabil wenno seksual a pannakaabuso. Al-alistodaka met a maimpluensiaan, a mabalin nga agresulta iti di nasayaat wenno illegal nga aramid.
Maadiktoka. Sigun iti dadduma a research, dakdakkel ti posibilidadna a maadikto ti maysa no ubing a nangrugi nga uminum iti arak. No uminumka tapno malabanam ti stress, liday, wenno pannakaboring, mabalin a narigrigatton a maisardengmo ti aginum.
Ipapatay. Iti nabiit pay a tawen, maysa ti matay iti kada 52 a minuto idiay United States gapu iti panagmaneho a nakainum. Iti uneg ti lima a tawen, nasurok a 1,500 ti natay nga agtawen iti 21 iti kada tawen gapu iti panagmaneho a nakainum. Uray saanka a nakainum, delikado no makiluganka iti maysa a nakainum.
Panunotem ti aramidem
Maliklikam dagiti grabe ken nasaem nga epekto ti di umiso a panaginum no panunotem a nasaksakbay ti aramidem.
Prinsipio ti Biblia: “Nasaldet [wenno, masirib] daydiay nakakita iti didigra ket rugianna ti aglemmeng.” (Proverbio 22:3) Saan a nasayaat ti uminum sakbay nga agmaneho wenno makiramanka iti aktibidad nga agkasapulan iti naan-anay a konsentrasion.
Ti aramidek: ‘Uminumak laeng no addaakon iti husto nga edad ken iti maitutop a situasion.’
Prinsipio ti Biblia: ‘Adipennakayo ti pagtultulnoganyo.’ (Roma 6:16) No uminumka gapu laeng ta umin-inum dagiti kakaduam, agpakpakontrolka kadakuada. No met uminumka tapno laeng saanka a maboring wenno tapno malabanam ti stress, ipakpakita dayta a saanmo a sursuruen no kasano a sanguen dagiti problemam.
Ti aramidek: ‘Diak ipalubos a pilitendak nga uminum dagiti kakaduak.’
Prinsipio ti Biblia: “Dika makikadua kadagiti nakaro ti panagin-inumna.” (Proverbio 23:20.) Mabalin a dimo masurot ti inkeddengmo nga aramiden no saan a nasayaat dagiti pakikadkaduaam. Isagsagmakmo ti bagim no makikaduaka kadagiti nalabes ti panagin-inumna.
Ti aramidek: ‘Diak makikadua kadagidiay nalabes ti panagin-inumna.’
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Arak? Basol Kadi ti Panaginum iti Arak?
Kinapudnona, ibagbaga ti Biblia nga adda dagiti nasayaat nga ipaay ti arak ken dadduma pay nga inumen a de alkohol.
Ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Arak
Ammuem dagiti prinsipio ti Biblia a makatulong kenka a maaddaan iti balanse a kapanunotan maipapan iti arak.


text:
Unibersidad ti Pilipinas, Diliman
Ti Unibersidad ti Filipinas, Diliman, (University of the Philippines, Diliman wenno U.P. Diliman) ket ti kangrunaan a campus ken ti kadakkelan nga agwaywayas nga unibersidad iti Sistema ti Unibersidad ti Filipinas. Masarakan iti Diliman, Siudad ti Quezon iti Metro Manila, ididiayana dagiti kurso iti nawaya nga ar-arte, siensia sosial, linteg, panagnegosio ken ekonomia, siensia a nakaparsuaan, inhenieria, musisa, napino nga arte, ken dadduma pay. Ti unibersidad ti mangididiaya iti kaaaduan a kurkurso a graduado ken saan pay a graduado kadagiti amin nga unibersidad iti Filipinas.
Iti agdama, adda aganay a 25,000 nga estudiante iti kolegio iti unibersidad, 5,000 kadagitoy ti graduado nga estudiante ket saan pay a graduado dagiti nabati.
Buklen ti unbersidad dagiti daddakkel a kolegio a kas kadagiti sumaganad:
- Programa dagiti Panagadal ti Arkeolohia
- Kolegio ti Arkitektura
- Kolegio dagiti Arte ken Letra
- Instituto ti Kreatibo a Panagsurat
- Sentro a maipapan ti Asia
- Instituto ti Turismo ti Asia
- Kolegio ti Panagtarawidwid iti Negosio
- Eskuela ti Ekonomiko
- Kolegio ti Edukasion
- Kolegio ti Inhenieria
- Departmento ti Siensia ti Kompiuter
- Departmento ti Inheniera ti Elektrikal ken Elektroniko
- Nailian a Sentro para kadagiti Panagdal ti Transportasion
- Nailian a Sentro ti Hidrauliko
- Kolegio ti Napino nga Arte
- Kolegio ti Ekonomiko ti Balay
- Kolegio ti Kinetiko Nagtagitaoan
- Instituto dagiti Panagadal Islamiko a Panagadal
- Ekuela ti Panagobra ken dagiti Industrial a Pannakibiang
- Kolegio ti Linteg
- Instituti ti Biblioteka ken Siensia ti Pakaammo
- Kolegio ti Komunikasion ti Masa
- Instituto ti Pelikula
- Kolegio ti Musika
- Nailian a Kolegio ti Panagtarawidwid a Publiko ken Panagturay
- Kolegio ti Siensia
- Nailian nga Instituto dagiti Siensia ti Heolohiko
- Nailian nga Instituto ti Pisika
- Kolegio dagiti Siensia Sosial ken Pilosopia
- Kolegio ti Sosial nga Obra ken Panagdur-as ti Komunidad
- Eskuela ti Estadistika
- Sentro ti Panangimaton ti Teknolohia
- Eskuela ti Urbano ken Rehional a Panagplano


text:
Papa Clemente VII
Ni Papa Clemente VII (26 Mayo 1478 – 25 Septiembre1534), naipasngay a kas ni Giulio di Giuliano de' Medici, ket isu idi ti kardinal manipud idi 1513 aginggana idi 1523 ken isu ti Papa manipud idi 1523 aginggana idi 1534.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Corkery, James ken Thomas Worcester, Ti Kinapaoa manipud idi 1500: Manipud ti Italiano prinsipe aginggana ti Sangalubongan a Pastor, (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2010), 29.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Clemente VII iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti Sumario iti What Can the Bible Teach Us?
Listaan dagiti bersikulo iti Biblia a mangsungbat kadagiti importante a saludsod.
1. Asino ti Dios?
Ipakita ti Biblia ti kinasiasino ti Dios ken ti riknana kadatayo.
2. Ti Biblia—Libro a Naggapu iti Dios
Ania ti naidumduma iti daytoy a nagkauna a libro?
3. Ania ti Kayat ti Dios Para Kadagiti Tattao?
Ilawlawag ti Biblia no apay a nagrigat ti biag, ken no kasano a solbaren ti Dios ti problema.
4. Asino ni Jesu-Kristo?
Ni Jesus ket saan laeng a basta maibilang a napateg a tao iti historia.
5. Ti Subbot—Kapatgan a Regalo ti Dios
Ti kasayaatan a panangipakita ti Dios iti ayatna ket mangted kadatayo kadagiti manayon a pagimbagan.
6. Papanantayo No Mataytayo?
Gapu iti pannursuro ti Biblia maipapan iti ipapatay, nawayawayaantayo kadagiti ulbod a pannursuro maipapan iti Dios.
7. Addanto Panagungar!
Ni patay kadi ti pagpatinggaan ti amin?
8. Ania ti Pagarian ti Dios?
Minilionen ti nangikarkararag nga umay koma ti Pagarian ti Dios. Ngem ania dayta?
9. Dandani Kadin ti Panungpalan ti Lubong?
Matungtungpal itan dagiti padto ti Biblia!
10. Ti Kinapudno Maipapan Kadagiti Anghel
Kayatdatayo a tulongan ti dadduma nga anghel; kayat met ti dadduma a maiturongdatayo iti pagdaksantayo.
11. Apay a Nakaro ti Panagrigrigat?
Apay nga ipalpalubos ti Dios nga agtultuloy ti panagrigrigat?
12. Kasano nga Agbalinka a Gayyem ti Dios?
Adda naayat nga awis ti Dios kadatayo.
13. Respetuem ti Regalo a Biag
Napateg iti Dios ti kapanunotantayo iti biag ken dara.
14. Posible nga Agbalin a Naragsak ti Pamiliayo
Adda napateg a papel ti tunggal miembro ti pamilia.
15. Ti Panagdayaw nga Awaten ti Dios
Amin kadi a relihion ket agturong iti pudno a Dios?
16. Piliem a Pagdayawan ti Dios
Dagiti desisiontayo iti biag apektaranda ti relasiontayo iti Dios.
17. Ti Pribilehiotayo nga Agkararag
Isursuro ti Biblia a napateg ti panagkararag ken no kasano ti agkararag iti Dios.
18. Masapul Kadi nga Idedikarko ti Biagko iti Dios ken Agpabautisarak?
Ania dagiti agsasaruno a masapul nga aramidem sakbay nga agpabautisarka?
19. Agtalinaedka a Nadekket ken Jehova
Tulongannatayo ti Dios nga agtalinaed a napudno kenkuana.


text:
Madalag, Aklan
Ti Madalag ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Madalag ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alaminos
- Alas-as
- Bacyang
- Balactasan
- Cabangahan
- Cabilawan
- Catabana
- Dit-Ana
- Galicia
- Guinatu-an
- Logohon
- Mamba
- Maria Cristina
- Medina
- Mercedes
- Napnot
- Pang-Itan
- Paningayan
- Panipiason
- Poblacion
- San Jose
- Singay
- Talangban
- Talimagao
- Tigbawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aklan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 1 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Aklan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 1 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kinaalumamay—Pakakitaan iti Kinasirib
Nag-doorbell ni Antonia, maysa a caregiver, ket adda babai a simmungbat. Ininsulto ken pinagsasawan ti babai ni Antonia ta saan a nasapa a simmangpet tapno aywananna ti baketen a nanang ti babai. Saan a naladaw ni Antonia ngem siaalumamay a nagpadispensar iti babai.
ITI simmaruno nga ipapan ni Antonia, pinagsasawan manen ti babai. Ania ti inaramid ni Antonia? “Nagrigat dayta a situasion,” kinunana. “Makapasakit ti panagsasaona.” Ngem nagpadispensar manen ni Antonia, ken imbagana iti babai a maawatanna ti rigat a mapaspasaranna.
No sika ni Antonia, ania ngata ti inaramidmo? Agbalinka ngata a kalmado? Marigatanka ngata a mangkontrol iti emosionmo? Sigurado a saan a nalaka ti agbalin a kalmado iti kasta a kasasaad. No ma-stress-tayo wenno adda mamagpungtot kadatayo, talaga a nakarigrigat ti agbalin a kalmado.
Ngem iparegta ti Biblia kadagiti Kristiano nga agbalinda a naalumamay ken kalmado. Kinapudnona, inaig ti Sao ti Dios ti kinaalumamay iti sirib. “Siasino ti masirib ken mannakaawat kadakayo?” insaludsod ni Santiago. “Ipakitana koma manipud iti nasayaat a kababalinna dagiti aramidna buyogen ti kinaalumamay a kukua ti sirib.” (Sant. 3:13) Kasano a ti kinaalumamay ken panagbalin a kalmado ket sirib manipud ngato? Ken ania ti makatulong tapno mapatanortayo dagita a kababalin?
TI PAGSAYAATAN TI NAALUMAMAY A KABABALIN
Pabaawen ti naalumamay a kababalin ti pungtot. “Ti maysa a sungbat, no naalumamay, pagbaw-ingenna ti pungtot, ngem ti sao a makapasakit parnuayenna ti unget.”—Prov. 15:1.
Ti panagpungtot ket ad-adda laeng a mangrubrob iti situasion. (Prov. 26:21) Ngem ti naalumamay a sungbat, kaaduanna a pakalmaenna ti situasion. Malunagna pay ketdi ti puso ti nauyong a tao.
Napadasan dayta ni Antonia. Gapu ta naalumamay ti sungbatna, nagsangit ti babai. Inlawlawag ti babai a nagadu ngamin ti problemana. Nagsayaat ti impakita ni Antonia, ket nairugina nga iyadalan ti babai—gapu iti panagbalinna a kalmado ken mannakikappia.
Naragsaktayo no naalumamaytayo. “Naragsak dagiti naalumamay ti kababalinda, yantangay tawidendanto ti daga.”—Mat. 5:5.
Apay a naragsak dagiti naalumamay? Adu a dati a nauyong ti naragsak itan ta inkagumaanda ti agbalin a naalumamay. Simmayaat ti panagbiagda, ket ammoda nga addaanda iti nasayaat a masakbayan. (Col. 3:12) Ni Adolfo, a manangaywan iti sirkito idiay Spain, malagipna ti biagna sakbay a naammuanna ti kinapudno.
“Awan idi ti direksion ti biagko,” kuna ni Adolfo. “Nalakaak la idi nga agpungtot, isu a kabutengdak uray ti dadduma a gagayyemko ta nauyong ken naranggasak. Idi kuan, adda namagbalbaliw kaniak. Iti maysa a rambol, innem ti bagsolko ket dandaniak naadasan iti dara.”
Ngem ita, babaen iti sao ken aramid, isursuron ni Adolfo ti panagbalin a naalumamay. Magusgustuan dagiti tattao ta mannakigayyem ken nasingpeten. Kuna ni Adolfo a maragsakan ta nakapagbalbaliw. Ken agyamyaman unay ken Jehova ta isu ket nagbalin a naalumamay.
Makaparagsak ken Jehova ti panagbalin a naalumamay. “Agmasiribka, anakko, ket pagrag-oem ti pusok, tapno makaipaayak iti sungbat iti daydiay mangrurrurod kaniak.”—Prov. 27:11.
Ni Jehova ket arigna rurruroden ti kangrunaan a kabusorna, ti Diablo. Adda koma karbengan ti Dios nga agpungtot gapu iti kasta a pananginsulto, ngem ibaga ti Biblia a “nabannayat [wenno, saan a nalaka] nga agpungtot” ni Jehova. (Ex. 34:6) No ikagumaantayo a tuladen dayta a kababalin ti Dios ken ti kinaalumamayna, maipakitatayo ti kinasirib a mangparagsak ken Jehova.—Efe. 5:1.
Napeggad daytoy lubong a pagbibiagantayo. Makapulapoltayo dagiti tattao a “napalangguad, natangsit, managtabbaaw, . . . manangparpardaya, awanan panagteppel, narungsot.” (2 Tim. 3:2, 3) Ngem saan koma a dagita ti manglapped iti maysa a Kristiano a mangpatanor iti naalumamay a kababalin. Palagipannatayo ti Sao ti Dios a “ti sirib manipud ngato [ket] . . . natalna, nainkalintegan.” (Sant. 3:17) No agbalintayo a mannakikappia ken mannakaawat, maipakitatayo nga addaantayo iti nadiosan a sirib. Dayta a sirib ti mamagbalin kadatayo a naalumamay ken kalmado no adda mamagpungtot kadatayo. Dayta met ti mangpasinged pay kadatayo iti Gubuayan ti awan patinggana a sirib, ni Apo Jehova.


text:
1869
Ti 1869 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – ni Ulysses S. Grant ket sinarunona ni Andrew Johnson a kas ti maika-18 a Presidente iti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 22 – Emilio Aguinaldo, umuna a Presidente iti Pilipinas (pimmusay 1964)
- Abril 16 – Gregorio S. Araneta, Filipino nga abogado ken negosiante (pimmusay 1930)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 2 – Mohandas Karamchand Gandhi, politiko a daulo ti India, Ama iti Pagilian (pimmusay 1948)
- Nobiembre 22 – André Gide, Pranses a mannurat ken Nobel a laureado (pimmusay 1951)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1869 iti Wikimedia Commons


text:
Orani, Bataan
Ti Orani ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
TI ili ti Orani ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Bagong Paraiso (Poblacion)
- Balut (Poblacion)
- Bayan (Poblacion)
- Calero (Poblacion)
- Paking-Carbonero (Poblacion
- Centro II (Poblacion)
- Dona
- Kaparangan
- Masantol
- Mulawin
- Pag-asa
- Palihan (Poblacion)
- Pantalan Bago (Poblacion)
- Pantalan Luma (Poblacion)
- Parang Parang (Poblacion)
- Centro I (Poblacion)
- Sibul
- Silahis
- Tala
- Talimundoc
- Tapulao
- Tenejero (Poblacion)
- Tugatog
- Wawa (Poblacion)
- Apollo
- Kabalutan
- Maria Fe
- Puksuan
- Tagumpay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Orani.Org
- Sapasap a Paammo ti Orani, Bataan


text:
PAKASARITAAN TI BIAG
Nagbalin a Gayyemko ti Dios ken ni Nanang
“APAY koma a saanmo a kayat a dayawen dagiti inapom?” dinamag ni nanangko. “Saanmo kadi nga ammo a nagbiagka gapu kadakuada? Saanka kadi nga agyaman? Kasano a matallikudam dagiti kaugalian nga impatawidda kadatayo iti adun a henerasion? No saanmo a padayawan dagiti inapotayo, kasla ibagbagam nga awan serserbi ti panagdayawtayo.” Idi kuan, nagsangiten ni Nanang.
Saan a kasta ti panagsasao ni Nanang. Kinapudnona, imbagana pay ketdi nga agadalak iti Biblia, ngem inaramidna laeng dayta kas nasayaat a pamay-an ti panagkedkedna tapno saan nga agadal. Kanayon nga agtultulnogak kenkuana, ngem ita marigatanak a mangtungpal iti kayatna. Ngem masapul a saankon a suroten ti kayatna tapno maparagsakko ni Jehova. No awan ti tulong ni Jehova, saanko a naaramidan dayta.
PANAGBALIN A KRISTIANO
Kas iti adu a tattao ditoy Japan, Budista ti relihionmi. Ngem kalpasan ti dua a bulan a pannakipagadalko kadagiti Saksi ni Jehova, ammokon a pudno ti Biblia. Idi naammuak nga adda nailangitan nga Amak, kayatko la unay a maammuan ti maipapan kenkuana. Idi damo, maragragsakankami nga agsarita ken Nanang maipapan kadagiti maad-adalko. Iti Domingo, nakigimongak metten iti Kingdom Hall. Idi umad-adun ti naammuak, imbagak ken Nanang a saankon a kayat ti makiraman kadagiti ritual dagiti Budista. Bigla a nagbaliw ti ugalina. Kinunana: “Pakaibabainantayo no adda maysa iti pamilia a saan a mangipateg kadagiti inapotayo.” Impapilitna nga isardengkon ti makigimong ken agadal iti Biblia. Diak impagarup a maibaga ni Nanang dayta! Kasla saan nga isun ti nanangko.
Iti Efeso kapitulo 6, naadalko a kayat ni Jehova nga agtulnogak kadagiti nagannakko. Immayon ni Tatang iti kayat ni Nanang. Idi damo, pinanunotko a no agtulnogak kadakuada, umannugotda met iti kayatko ken agkakappiakami latta. Iti dayta a tiempo, kasapulan nga agsaganaak iti panageksamenko para iti hayskul. Inaramidko ngarud ti imbagada iti tallo a bulan, ngem inkarik ken Jehova a makigimongak kalpasan dayta.
Ngem adda dua a dakes a resulta ti desisionko. Umuna, impagarupko a saan nga agbaliw ti regtak iti tallo a bulan. Ngem dagus a kimmapuy ti espiritualidadko ken bimmaaw ti ayatko ken Jehova. Maikadua, imbes a pagustuan da Nanang ken Tatang ti kayatko, ad-adda ketdi nga imbagada nga isardengkon ti amin a mainaig iti pudno a panagdayaw.
TULONG KEN IBUBUSOR
Idiay Kingdom Hall, adu ti naam-ammok a busbusoren met ti pamiliada. Impatalgedda kaniak a tulongannak ni Jehova. (Mat. 10:34-37) Impaganetgetda a siak ti kangrunaan a makatulong tapno maisalakan ti pamiliak. Gapuna, sipapasnek a nagkararagak tapno makapagpannurayak ken Jehova.
Nagduduma ti panangbusor kaniak ti pamiliak. Agpakaasi ni Nanang sa adu pay ti pangay-ayona. Kaaduanna a nagul-ulimekak. No agsaoak, masansan nga agapakami gapu ta ipapatimi ti kayatmi. Mabigbigko ita a mabalin a nataltalna koma ti kasasaad no inkabilangak idi ti rikrikna ken patpatien ni Nanang. Ninayonan dagiti nagannakko ti trabahok tapno addaak a kanayon iti balaymi. No dadduma, saandak a pastreken iti balaymi wenno saandak nga ibatian iti makan.
Nagpatulong pay ni Nanang iti dadduma tapno kombinsirendak. Kinasaritana ti maestrok ngem saan a nakibiang. Intugotnak pay iti manedyerna tapno kombinsirennak nga awan ti nasayaat a maited ti amin a relihion. Iti balaymi, tinawagan ni Nanang dagiti kabagianmi sa nagsangsangit a nagpatulong. Marurodak iti dayta, ngem iti gimong imbaga dagiti panglakayen a panunotek a no ibagbaga ni Nanang ti kasasaadmi, dina mapupuotan a makaskasabaanna dagiti pangibagbagaanna.
Kalpasanna, problemak pay ti panagadalko iti unibersidad. Kayat dagiti nagannakko a maaddaanak iti nasayaat a biag ken napintas a trabaho. Saanmi a mapagsasaritaan a natalna ti panagadalko, isu a namin-adu a nagsuratak kada Nanang ken Tatang tapno ilawlawagko dagiti panggepko. Gapu iti pungtotna, binutbutengnak ni Tatang: “No pampanunotem a makasarakka iti trabaho, masapul nga adda mabirokam inton bigat, ta no awan pumanawkan!” Inkararagko dayta ken Jehova. Kabigatanna, idi addaak iti pangasabaan, dua a kakabsat a babbai ti nangitukon iti trabaho nga isurok dagiti annakda. Saan a naragsakan ni Tatang iti daytoy ket saannakon a kinasarsarita ken saannakon nga inkaskaso. Imbaga ni Nanang a kaykayatna pay nga agbalinak a kriminal imbes nga agbalinak a Saksi ni Jehova.
Tinulongannak ni Jehova a mangbalbaliw iti panagpampanunotko ket ammok no ania ti aramidek
Adda idi dagiti tiempo a pinampanunotko no talaga a kayat ni Jehova a sukirek ti pagayatan dagiti nagannakko. Ngem idi nagkararagak ken inutobko dagiti teksto maipapan iti ayat ni Jehova, nakitak ken naawatak a ti panangbusorda kaniak ket maigapu iti pannakaseknanda kaniak. Tinulongannak ni Jehova a mangbalbaliw iti panagpampanunotko ket ammok no ania ti aramidek. Kasta met, no kanayonak a mangasaba, ad-adda a pagay-ayatko dayta. Wen, nagbalin a kalatko ti agpayunir.
PANAGSERBI KAS PAYUNIR
Idi naammuan ti dadduma a kakabsat a babbai a kayatko ti agpayunir, imbalakadda nga urayek pay a bumaaw ti pungtot dagiti nagannakko. Inkararagko a maaddaanak iti sirib, nagsukimatak, inusigko dagiti motibok, ken nakisaritaak kadagiti nataengan a kakabsat. Nagdesisionak a kayatko a paragsaken ni Jehova. Kasta met, uray no itantanko ti agpayunir, mabalin a saan latta nga agbaliw ti kababalin dagiti nagannakko.
Nagpayunirak idi addaakon iti maudi a tukad ti hayskul. Kalpasan ti sumagmamano a panawen a panagpayunirko, inkeddengko ti agserbi iti lugar nga addaan iti dakdakkel a panagkasapulan. Ngem saan a kayat da Tatang ken Nanang nga umadayoak isu a nagurayak agingga nga agtawenak iti 20. Kasta met, tapno saan nga agdanag ni Nanang, kiniddawko iti sanga nga opisina nga idestinodak iti makin-abagatan a paset ti Japan a sadiay adda kakabagianmi.
Iti panagserbik iti dayta a lugar, maragsakanak ta nagpabautisar ti sumagmamano kadagiti inyadalak. Nagadalak met iti Ingles ta kayatko pay a palawaen ti ministeriok. Iti kongregasionko, adda dua a kakabsat a lallaki nga special pioneer. Nakitak ti regtada ken ti panangtulongda iti dadduma isu a kayatko met ti agbalin nga special pioneer. Iti dayta a tiempo, namindua a nagsakit iti nakaro ni Nanang. Namindua met a nagawidak tapno aywanak. Nasdaaw iti dayta ket simmingpet.
ADU A BENDISION TI NAAWATKO
Kalpasan iti pito a tawen, nakaawatak iti surat ken Atsushi, maysa kadagiti special pioneer a nadakamat itay. Imbagana nga agsapsapul iti agbalin nga asawana ket dinamagna no ania ti makunak. Awan ti romantiko a riknak ken Atsushi ken diak napanunot a magustuannak. Makabulan kalpasanna, imbagak a kayatko nga ad-adda nga agam-ammokami. Naammuanmi nga adu gayam ti pagpadaanmi. Kayatmi ti agtultuloy nga agserbi iti amin-tiempo ken situtulokkami a mangawat iti aniaman a kita ti panagserbi. Idi agangay, nagkasarkami. Maragsakanak unay ta immatender iti kasarmi da Nanang ken Tatang ken ti sumagmamano a kabagianmi.
Bayat nga agserserbikami kas regular pioneer, nadutokan ni Atsushi kas suno a manangaywan iti sirkito. Idi agangay, nabendisionankami manen. Nadutokankami kas special pioneer sa idi agangay, nadutokan a manangaywan iti sirkito ni lakayko. Kalpasan a nabisitami iti umuna a gundaway ti amin a kongregasion iti sirkito a pagserserbianmi, nakaawatkami iti tawag manipud iti sanga nga opisina. Dinamagda no kayatmi ti agserbi kas manangaywan iti sirkito idiay Nepal.
Diak ammo no kayat dagiti nagannakko a mapanak iti kasta ti kaadayona a lugar isu a tinawagak ida. Ni Tatang ti nakasungbat ket kinunana: “Napintas a lugar ti papanam.” Makalawas sakbayna, adda gayam gayyem ni Tatang a nangted kenkuana iti libro maipapan iti Nepal, ket pampanunoten pay gayam ni Tatang a nasayaat a pagpasiaran dayta.
Bayat a naragsak nga agserserbikami kadagiti mannakigayyem a Nepalese, adda manen bendision a naawatmi. Mainayon iti sirkitomi ti Bangladesh. Asideg dayta iti Nepal ngem adu ti nagdumaanda. Agduduma ti kasasaad ti teritoriami. Kalpasan iti lima a tawen, nagsublikami ditoy Japan ket tagtagiragsakenmi ti agserbi iti sirkito.
Adu ti nasursurok maipapan ken Jehova bayat ti panagserbimi iti Japan, Nepal, ken Bangladesh. Nagduduma ti kaugalian ken kultura dagita a pagilian ken uray dagiti tattao. Nakitak no kasano nga ay-aywanan ni Jehova ti tunggal maysa, awatenna ida, tulonganna ken bendisionanna ida.
Iti kapadasak, adu a bendision ti naawatko. Naam-ammok ni Jehova, agserserbiak kenkuana, ken addaanak iti nagsayaat nga asawa. Inwanwannak ti Dios a mangaramid kadagiti umiso a desision, ket addaanak itan iti nasayaat a relasion kenkuana ken iti pamiliak. Gapu ken Jehova, nasingedkami manen nga aggayyem ken Nanang. Agyamanak unay ta nagbalin a gayyemko ti Dios ken ni nanangko.


text:
Nailian a parke
Ti nailian a parke ket parke nga inus-usar para kadagiti panggep ti konserbasion. Masansan daytoy a reserba ti natural, semi-natural, wenno napadur-as a daga nga inrangarang wenno tagikua ti naturay nga estado. Urayno dagiti agmaymaysa a pagilian ket aggigiddiatda a mangikeddengda dagiti bukodda a nailian a parke, adda met ti sapasap a kapanunotan: ti panagay-aywan ti naatap a katutubo para iti posteridad ken kas simbolo ti nailian a pasindayag.[1] Iti pay maipatinayon, ti maysa a sangalubongan a gunglo, ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo (IUCN), ken ti bukodn a Komision ti Lubong iti Nasalakniban a Luglugar, ket nangipalawag ti "Nailian a Parke" a kas ti bukodna a Kategoria II a kita dagiti nasalakniban a lugar. Bayat a dagiti kapanunotan para iti daytoy a kita ti nailian aparke ket datin a naisingasing, ti Estados Unidos ti immuna a nagbangon ti kastoy, ti Nailian a Parke ti Yellowstone, idi 1872. Ti kadakkelan a nailian a parke iti lubong a makasabat ti panangipalawag ti IUCN ket ti Nailian a Parke ti Akin-amianan a daya ti Greenland, a nabangon idi 1974. Segun ti IUCN, adda metten dagiti 6,555 a nalian a parke iti sangalubongan manipud idi 2006 a makaabot iti daytoy a kriteria. Ti IUCN ket agdama pay laeng a matungtung kadagiti parametro ti panangipalawag ti nailian a parke.[2]
Dagiti nailian a parke ket gangani dagitoy a nakalukat kadagiti agbisbisita.Kaaduan dagiti nailian a parke ket mangited ti pagliwliwaan iti ruar ken dagiti oportunidad ti panagkampo ken dagiti pay panagadal a naikari a mangpaadal ti publiko iti kinapangruna ti konserbasion ken dagiti natural a siddaaw iti daga a pakabirukan ti nailian a parke.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Europarc Federation (eds.) 2009, Living Parks, 100 Years of National Parks in Europe, Oekom Verlag, Munchen
- ^ "Pakasaritaan dagiti Nailian a Parke". Gunglo dagiti Turay ti Nailian a Parke. Naala idi 12 Nobiembre 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nailian a parke iti Wikimedia Commons


text:
NADISENIO KADI?
Ti Kapasidad ti DNA nga Agipempen iti Impormasion
MAKAARAMID dagiti agkomkompiuter iti nagadu a digital data a maipempen ken mabalin a mausar manen no kasapulan. Mangnamnama dagiti sientista a mabaliwanda ti agdama a pamay-an ti panagipempen iti digital nga impormasion babaen iti panangtuladda iti DNA—ti adda iti nakaparsuaan a nasaysayaat nga amang a sistema iti panagipempen iti impormasion.
Usigem: Ti DNA nga adda kadagiti sibibiag a selula ket naglaon iti binilion a biolohikal nga impormasion. “Mabalintay a maala dayta iti tultulang dagiti burboran a dadakkel nga elepante . . . ken anagen dayta,” kinuna ni Nick Goldman iti European Bioinformatics Institute. “Nakabasbassit met dayta, nasedsed ken di agkasapulan iti bateria wenno koriente tapno makaipempen isu a nalaka nga idulin ken ibiahe.” Mabalin kadi nga ipempen iti DNA ti impormasion nga inaramid ti tao? Wen, sigun kadagiti managsirarak.
Dagiti sientista ket nagaramid iti artipisial a DNA a naglaon kadagiti text, images, ken audio files, no kasano a makaipempen iti impormasion ti digital media. Idi agangay, 100% ti kinaumiso ti naipempen nga impormasion a nairuar manen dagiti managsirarak. Babaen iti dayta a pamay-an, mamati dagiti sientista a dumtengto ti aldaw a ti 1 a gramo ti artipisial a DNA ket makaipempen iti impormasion a linaon ti agarup 3,000,000 a CD. Amin dagitoy nga impormasion ket mabalin met nga idulin iti ginasut no saan man a rinibu a tawen. Posible pay ketdi nga ipempen iti daytoy a sistema ti digital archive ti intero a lubong. Gapu iti dayta, ti DNA ti maawagan a “kasayaatan a hard drive” wenno alikamen a pagipempenan.
Ania ti makunam? Babaen kadi iti ebolusion a timmaud ti kapasidad ti DNA nga agipempen iti impormasion? Wenno nadisenio dayta?


text:
Plantilia:Salaysay
Daytoy a plantilia ket inus-usar a panagaramid ti nalawag ng aestilo ti pakabuklan.
Daytoy ket inus-usar kadagiti seksion nga addaan pay iti sabali artikulo iti suheto.
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Nalaka a panagusar
{{salaysay|PAGE1}}→Para kadagiti adu pay a salaysay iti daytoy a topiko, kitaen ti PANID1.
- Agraman iti ad-adu ngem maysa nga artikulo
{{salaysay|PANID1|PANID2|PANID3}}→
- Agraman iti topiko
{{salaysay|topic=TOPIKO|PANID1|PANID2}}→
- Amin dagiti parametro
{{salaysay|topic=TOPIKO|PANID1|PANID2#SEKSION|selfref=yes|category=no}}→Para kadagiti adu pay a salaysay iti TOPIKO, kitaen ti PANID1 ken PANID2 § SEKSION.
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Daytoy a palntilia ket mabalin a mangala iti ania man a bilang dagiti saan a nanaganan a parametro (nasken ti saan a basbassit ngem maysa), ken dagitoy ket dagiti puntaan a panid. Dagiti silpo kadagiti kategoria ken dagit ipapeles ket automatikoda a matalawan iti colon trick, ken dagiti silpo kadagiti seksion ket automatikoda a mapormat a kas panid § seksion, imbes a ti kasisigud ti MediaWiki iti panid#seksion.
Iti pay maipatinayon, daytoy a plantilia ket mangawat kadagiti sumaganad a nanaganan a parametro:
topic- ti nagan ti topiko. No saan a mainaganan daytoy, ti mausar ket ti teksto ti "daytoy a topiko".
selfref- no maisaad iti "yes", "y", "true" wenno "1", manginayon ti klase ti CSS iti "selfref". Daytoy ket inus-usar a mangibaga ti bukod a reperensia iti Wikipedia. Kitaen ti {{selfref}} para iti adu pay a pakaammo.
category- no maisaad iti "no", "n", "false", wenno "0", pasardengenna ti pagsurotan a kategoria ti biddut (Kategoria:Dagiti plantilia ti hatnote nga addaan kadagiti biddut). Daytoy ket addaan iti epekto no mapataud ti maysa a biddut.
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
{{salaysay|Artikulo}}→Para kadagiti adu pay a salaysay iti daytoy a topiko, kitaen ti Artikulo.
{{salaysay|topic=ti topiko|Artikulo}}→Para kadagiti adu pay a salaysay iti ti topiko, kitaen ti Artikulo.
Dagiti biddut[urnosen ti taudan]
No awan ti maited a nagan ti panid, ti plantilia ket mangiparuar iti sumaganad a mensahe:
- Biddut: awan ti nagan ti panid a nainaganan (tulong).
No makitam daytoy a mensahe ti biddut, daytoy ket maysa kadagiti uppat a rason:
- Awan dagiti parametro a nainaganan (ti kodigo idi ti plantilia ket
{{salaysay}}). Pangngaasi nga imbes nga usaren ti
{{salaysay|panid}}.
- Adda met dagiti parametro a nainaganan, ngem saan a nairaman ti nagan ti panid. Kas pagarigan, ti teksto ti plantilia ti
{{salaysay|selfref=yes}}ket agpataudto iti daytoy a biddut. Pangngaasi nga imbes nga usaren ti (kas pagarigan)
{{salaysay|panid|selfref=yes}}.
- Nainaganan ti nagan ti panid, ngem aglaon iti maysa a senial ni equals ("="). Ti senial ti equals ket addaan iti espesial a kaibuksilan iti kodigo ti plantilia, ken gapu iti daytoy, daytoy ket saan a mabalin a mausar kadagiti parametro ti plantilia a saan a mangibaga iti nagan ti parametro. Kas pagarigan, ti kodigo ti plantilia ti
{{salaysay|2+2=4}}ket agpataudto iti biddut. Tapno mabalin daytoy, mabalinmo a nalawag nga ibaga ti nagan ti parametro babaen ti panagusar ti
1=sakbay ti nagan ti panid, kasla daytoy:
{{salaysay|1=2+2=4}}.
- Pinadasmo a dagus a sinerrekan ti Modulo:Salaysay babaen ti panagusar ti
{{#invoke:salaysay|details|teksto}}. Ti panagusar ti #invoke iti daytoy a waya ket nabaldadon para iti rason ti panagpataray. Pangngaasi nga imbes ket nga usaren ti
{{dsalaysay|teksto}}.
No makitam daytoy a mensahe ti biddut ken saanka a sigurado ti aramidem, pangngaasi nga agipablaak idiay [[Plantilia tungtungan:Salaysay], ken addanto tumulong kaniam.
Dagiti panid nga aglaon iti daytoy a mensahe ti biddut ket masurotan iti Kategoria:Dagiti plantilia ti hatnote nga addaan kadagiti biddut.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Wikipedia:Dagiti logo
Adu kadagiti ladawan ti logo wenno tatak ket naus-usar iti Wikipedia ket maawat para iti Wikipedia ti agusar kadagiti logo a tagikua dagiti sabali para kadagiti panggep ti ensiklopedia. Adda met dagiti tallo a panggep iti panag-usar ti logo. Ti umuna, kadawyan kadagitoy ket dagiti ladawan a saan a nawaya, ken isu a ti pannakausarda ket nasken nga amannurot para iti saan a nawaya a linaon ken, iti pannakaisangayan, ti kriteria ti saan a nawaya a linaon. Iti makadua, dagiti logo ket kadawyan dagitoy a marka ti pabrika ken isu a ti pannakausarda ket nawaya a maigawidan dagiti panggep ti karbengan ti kopia. Iti maikatlo, adda met dagiti editorial aparikut a maipanggep iti panagkappon iti neutral a panirigan ken ti panagpili ti matunos a logo ken representasion.
Ti ensiklopediko a gapu para iti panangiraman ti logo ket kapada ti gapu para iti panangiraman kadagiti ladawan ti nadayeg nga aktor: kaaduan kadagiti agar-aramt ket makariknada a dagiti ladawan ket mangited ti nasayaat a pakaammo a maipanggep iti tao a narigat met a maipalawag iti testo laeng. Dagiti logo ket nasken a maiyannugot a kas dagiti ladawan para iti naited nga entidad. Saan a kas ti tattao, nupay kasta, a kadawyan a mabalin ti mangala ti retrato iti dayta a tao, dagiti logo ket nasalakniban ti linteg to karbengan ti kopia ken marka ti pabrika isu a saan a masukatan babaen ti kompleto a nawaya nga alternatibo.


text:
Ania ti Pagarian ti Dios?
Para kenka, dayta kadi ket . . .
banag nga adda iti pusom?
simboliko a sasao?
maysa a gobierno idiay langit?
TI KUNA TI BIBLIA
“Mangipasdekto ti Dios ti langit iti maysa a pagarian a saanto a pulos madadael.”—Daniel 2:44, Baro a Lubong a Patarus.
“Adda ubing a lalaki a naited kadatayo! Ket isunto ti mangituray kadatayo.”—Isaias 9:
TI MAIPAAYNA KENKA NO PATIEM DAYTA
Matulongannaka a mismo ti maysa a nalinteg a gobierno.—Isaias 48:17, 18.
Iti asidegen a baro a lubong, perpektonto ti salun-atmo ken naragsakto ti biagmo.—Apocalipsis 21:3, 4.
MAPAGTALKANTAYO KADI TI KUNA TI BIBLIA?
Wen, gapu iti dua a rason:
Impakita ni Jesus dagiti aramidento ti Pagarian ti Dios. Insuro ni Jesus kadagiti pasurotna nga ikararagda nga umay koma ti Pagarian ti Dios ken maaramid koma ti pagayatan ti Dios ditoy daga. (Mateo 6:9, 10) Impakita ni Jesus no kasano a masungbatanto dayta a kararag.
Bayat ti kaaddana ditoy daga, pinakan ni Jesus dagiti mabisin, pinaimbagna dagiti masakit, ken pinagbiagna manen dagiti natay! (Mateo 15:29-38; Juan 11:38-44) Kas ti Agturayto iti Pagarian ti Dios, nangipaay ni Jesus iti nasayaat a panirpatan iti aramidento dayta a Pagarian kadagiti iturayanna.—Apocalipsis 11:15.
Paneknekan dagiti kasasaad ti lubong nga asidegen ti Pagarian ti Dios. Impadto ni Jesus a sakbay nga iyeg ti Pagarian ti talna ditoy daga, maparigatto ti lubongtayo kadagiti gubat, bisin, ken ginggined.—Mateo 24:3, 7.
Makitkitatayon a mismo dagita a kasasaad. Makapagtalektayo ngarud nga asidegen a pagpatinggaen ti Pagarian ti Dios amin dagita a problema.
PANUNOTEM
Anianto ti kasasaad ti biag iti panagturay ti Pagarian ti Dios?
Sungbatan dayta ti Biblia iti SALMO 37:29 ken ISAIAS 65:21-23.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Talna Ditoy Daga—Kasano a Mapasamak?
Ammuem no kasano nga inkari ti Dios nga iyegna ti talna ditoy lubong babaen ti Pagarian.
Ania ti Panggep ti Dios Para iti Daga?
Ilawlawag ti Biblia no apay a pinarsua ti Dios ti daga, no kaano nga agpatingga ti panagsagaba, ken no ania ti agur-uray iti masanguanan para iti daga ken dagiti agnaed iti dayta.


text:
Mankomunidad ti Pagpagilian
Ti Mankomunidad ti Pagpagilian, kadawyan a tinawtawagan a kas ti Mankomunidad ken dati a tinawtawagan ti Britaniko a Mankomunidad, ket maysa a intergobernamental a gunglo dagiti 54 a nawaya nga estado a kameng. Amin a kameng malaksid ti Mozambique ken ti Rwanda ket paset idi ti Britaniko nga Imperio, a naka-aramidan ti Mankomunidad.
Dagiti estado a kaemng ket agtitinnulongda iti kaunegan a batayan dagiti sapasap a pateg ken dagiti gandat, a kas naibagbaga iti Deklarasion ti Singapur. Dagitoy ket mangiraman ti panagiyaddang ti demokrasia, dagiti karbengan ti nagtagitaoan, nasayaat a panaturay, ti alagaden ti linteg, waya ti agmaymaysa a tao, egalitarianismo, nawaya panagtagilako, multilateralismo ken kappia ti lubong.[1] Ti Mankomunidad ket saan a maysa a politikal a kappon, ngem maysa a intergobernamental a gunglo nga addaan kadagiti pagilian nga addan kadagiti nadumaduma a sosial, politikal ken ekonomiko a pakaaamuan ken naikedkeddeng nga agpapada iti kasasaad. Kadgiti pakikuyogan ti pagbibingayan a paeteg, ti Mankomunidad ket makibinningay kadagiti napigsa a pannakisilpo iti panagtagilako; ti panagtagilako kadagiti sabali a kameng ti Mankomunidad ket naipakpakita nga agpakatlo aginggana iti kagudua kadagit saan a naikameng.[2]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Deklarasion ti Singapur kadagiti Pamunganayan ti Mankomunidad ti 1971". thecommonwealth.org. SEkretariat ti Mankomunidad. 22 Enero 1971. Naala idi 29 Hulio 2011.
- ^ "Dagiti kameng ti Mankomudad ti ket agganganasda ti aginggan ti 50 porsiento nga pangatiwan ti panagtagilako". Kagimongan ti Naarian aMankomunidad. Naala idi 3 Pebrero 2013.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- K C Wheare, Ti Batay-Linteg nga Estruktura ti Makomunidad, Clarendon Press, 1960. ISBN 0-313-23624-0.
- W D McIntyre, Ti Alagaden ti KOntemporario a Mankomunidad, Palgrave, 2001. ISBN 0-333-96310-5.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- N Mansergh, Ti Mankomunidad iti Lubong, Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan, 1982. ISBN 0-8020-2492-0.
- R J Moore, Panagaramid ti Baro a Mankomunidad, Clarendon Press, 1988. ISBN 0-19-820112-5.
- (Pranses) C A Auplat, Les ONG du Commonwealth contemporain: rôles, bilans et perspectives, L'Harmattan, Paris, 2003. ISBN 2-7475-5513-5.
- Timothy M Shaw, Mankomunidad: Inter- and Non-State Contributions to Global Governance, Routledge, 2008. ISBN 978-0-415-35120-1 (hbk); ISBN 978-0-415-35121-8 (pbk).