text:
Jorge Luis Borges
Ni Jorge Francisco Isidoro Luis Borges (24 Agosto 1899 – 14 Hunio 1986), naamammoan a kas ni Jorge Luis Borges (Espaniol: [ˈxorxe ˈlwis ˈborxes]), ket maysa idi nga Arhentino a mannurat ti ababa a sarita, manalaysay, mannaniw ken agipatpatarus a naipasngay idiay Buenos Aires. Dagiti obrana ket arakupenna ti "karakter ti saan a kinapudno kadagiti amin a literatura".[2] Daggiti naindayegan a liblibrona, Ficciones (1944) ken Ti Aleph (1949), ket ururnong dagiti ababa a sarita a naisilsilpo babaen dagiti sapasap a tema a kas dagiti tagtagainep, labirinto, dagiti biblioteka, sarsarming, ay-ayup, piksional a manmannurat, pilosopia, relihion ken Dios. Dagiti obrana ket nakaiparawad iti pilosopiko a literatura ken ti pay pantasia ken dagiti kita ti salamangka a realismo. Ti kita ti ket nagtigtay a sumupiat ti realismo salamangka/naturalismo ti maikasangapulo ket siam a siglo.[3][4][5] Iti kinapudno, ti kritiko a ni Angel Flores, ket isu ti immuna a nagusar ti termino, ket nangiyuna ti panangirugi ti daytoy a tignay iti Historia universal de la infamia (Ti Sangalubongan a Pakasaritaan ti Inpamia) (1935) ni Borges .[6] Adu dagiti eskolar a nagisingasing a ti nagkarkaro a panagbulsek ni Borges ket timmulong kaniana nga agpartuta kadagiti nipabpabaro a simbolo ti literario babaen ti panagpanpanunot.[7] Dagiti naladaw a panakisinnao ti daniwna nga adda dagiti kultural a pigura a kas ni Spinoza, Camões, ken Virgil.
Idi 1914 ti pamiliana ket immalisda idiay Suisa nga idiay ket simmrek a nagadal, a nakagun-od ti baccalauréat manipud ti Collège de Genève idi 1918. Ti pamilian ket kanayonda a nagbanbaniaga idiay Europa, a mairamin kadagiti ipapan idiay España. Idi isubsublina idiay Arhentina idi 1921, ni Borges ket nangrugrugi a nagipabalaak kadagiti daniwna ken dagiti salaysay iti surrealista a literario a warwarnakan. Isu ket nagtrabaho pay a kas bibliotekero ken lektor ti publiko. Idi 1955 isu ket naidutok a kas ti direktor ti Nailian a Publiko a Biblioteka (Biblioteca Nacional) ken propesor ti Literatura idiay Unibersdad ti Buenos Aires. Idi 1961 isu ket naamammoan ti sangalubongan apanakaikaskaso idi nakaawat ti immuna ken maymaysa laeng a Prix Internasional, a nakibinningay ti daytoy a gunguna kenni Samuel Beckett. Idi 1971 isu ket nangabak ti Premio Herusalem. Dagiti obrana ket naipatarus ken nawatiwat a naipabpablaak idiay Estados Unidos ken idiay Europa. Ni Borges ket nalaing kadagiti nadumaduma a pagsasao. Ni Borges ket nangiruknor ti naudi nga obrana, Los Conjurados (Dagiti Konspirador), iti siudad ti Hinebra, Suisa, ken isu idiay, idi 1986, ti nagpilianna a pakatayan.[8]
Ti sangalubongan a pammadayawna ket naipagtitipon idi tawtawen ti 1960, a tinulongan babaen ti "Latino Amerikano a Rang-ay" ken ti panagballigi ti Cien Años de Soledad (Sangagasut a Tawtawen a Pangmaymaysa) ni Gabriel García Márquez.[3] Ti mannurat ken manalaysay a ni J. M. Coetzee ket nangibaga kaniana ti: "Isu, ngem adadu ngem sinoman, ket nagipabaro ti pagsasao ti piksion ken isu ti nanglukat ti dalan ti maysa a naisangsangaya a sankaputotan dagiti Espaniol Amerikano a nobelista."[9]
Dagiti linaon
Biag ken pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa biag ket edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Jorge Luis Borges ket naipasngay iti maysa nga na-edukado a tengnga a klasea pamilia idi Agosto 1899. Nasayaat ti biagda ngem saanda met a nabaknang tapno makataengda idiay puseg ti ili ti Buenos Aires. Isuda ket nagtaengda idiay Palermo, ti napangpanglaw idi a suburbo ti siudad. Ti ina ni Borges, a ni Leonor Acevedo Suárez, ket nagtaud ti maysa a tradisional a taga-Uruguay a pamilia iti "puro" a criollo (Espaniol) a kaputotan. Ti pamilia ti inana ket nairamanda idi kadagidi Europeano a panagtaeng iti Abagatan nga Amerika, ken kankanayo ti inana a nangisarsarita kadagiti kinatured a tigtignayda. Ti 1929 a libro ni Borges a Cuaderno San Martín ket nairaman ti daniw nga "Isidoro Acevedo," a nangilaglagip iti apongna a lalaki, a ni Isidoro de Acevedo Laprida, ti maysa a soldado ti Buyot ti Buenos Aires. Ti kaputotan ti Arhentino nga anogado a ni Francisco Narciso de Laprida, Acevedo ket nakilablaban idi kadagiti gubat iti Cepeda idi 1859, ti Pavón idi 1861, ken ti Los Corrales idi 1880. Ni Isidoro de Acevedo Laprida ket pimmusay ti pulmunia idiay nakaipasngayan a balay ti apokona alalalki a ni Jorge Luis Borges. Ni Borges ket dimmakkel a nakangkangeg ti naiwagwag a maipanggep ti gloria ti pamilia. Ti ama ni Borges, a ni Jorge Guillermo Borges Haslam, ket paset ti kaputotan ti Espaniol, paset a kaputotan ti Portuges, ken guddua nga Inggles, ket anak pay a lalaki ti maysa a koronel. Ni Borges Haslam, nga ti inana ket maysa nga Ingles, ket dimmakkel nga nagsasao iti Ingles idiay balayda ken kankanayon nga innal-alana ti pamialiana a nagbanbaniaga idiay Europa. Ti Inglatera ken Inggles kaaduan a nagusgustuan iti balay ti pamila.
Idi agtawen ti siam, ni Jorge Luis Borges ket inpatarusna ti Ti Naragsak a Prinsipe ni Wilde iti Espaniol. Daytoy ket naipablaak iti maysa a lokal a warnakan, ngen dagidi gayyemna ket inpagarupanda a ti agpayso a nagsurat idi ket ti amana.[10] Ni Borges Haslam ket maysa idi nga abogado ken manursuro ti sikolohia a nagsangsanglad kadagiti literario nga aspirasion. Ti kinun-kuna ni Borges iti amana "nangpadas nga agbalin a maysa a mannurat ken napaay iti daytoy a panagpadas." Nangisurat ti, "kaaduan kadagiti tattaok ket soldadoda ken Ammok a saanakto a kasta, Nababainanak, iti kasapsapaan, a nagayayat iti libro a tao ken saan a tao iti aksion."
Ni Borges ket nsursruan idi idiay balayda aginggana idi agtawen ti sangapulo ket maysa, makasasao ti dua, nagbasbasa iti Shakespeare iti Inggles idi agtawen iti sangapulo ket dua. Ti pamilian ket nagtataeng iti maysa a dakkel a balay nga adda iti maysa nga Inggles a biblioteka nga adda kadagiti sumurok a sanagaribu a tomo ti liblibro; Ni Borges ker nangibagbaga idi a "no masalsaludsod kaniak ti kangrunaan a pasamak iti biagko, Maibagbagak a ti biblioteka ti amak."[11] Ni tattangna ket nagsardeng a nagsansanay iti linteg gaputa saan unayen a makakita a dumtenganto a sakit ti anakna a lalaki. Idi 1914, ti pamilia ket immalisda idiay Hinebra, Suisa, ken nagyanda idiay kadagiti simmaruno a dekada idiay Europa. Ni Borges Haslam ket inagagasan idi babaen ti maysa nga espesialista iti mata idi Hinebra, bayat a ti anakna a lalaki ken ti anakna a babai a ni Norah ket nagbasbasada, nga idiay a nakaadal ti Pranses ni Borges junior. Isu ket nagbasbasa ti Carlyle iti Inggles, ken nangrugrugi a nagbasbasa iti pilosopia iti Aleman. Idi 1917, idi isu ket agtawen iti 18, naamammuanna ni Maurice Abramowicz ken narugi ti maysa a literario a pannakaigayyem a agpautto idi amin a kabibiagna. Isu ket nakagun-od iti baccalauréat manipud idiy Collège de Genève idi 1918.[12][Nota 1] Ti Borges a pamilia ket nangikeddeng, a gapu kadagiti politikal a riribok idiay Arhentina, nagtultuloyda a nangnaed idi Suisia idi las-ud ti gubat, a naggigianda idiay aginggana idi 1921. Kalpasan ti Sangalubongan a Guat I, ti pamilia ket ket naggigianda kadagiti nadumaduma asiudad iti tallo a tawen: ti Lugano, Barcelona, Majorca, Seville, ken Madrid.
Iti dayta apanawen, ni Borges ket nakaduktal kadagiti sinursurat ni Arthur Schopenhauer ken ti The Golem (1915) ni Gustav Meyrink a nagbalinan kadagiti nakaimpluensiaan kadagiti obrana. Idiay Espana, ni Borges ket nagbalin a kameng ti literario a tignay ti avant-garde, kontra-Modernista a Ultraista, nga inpatakder babaen ni Apollinaire ken ni Marinetti, nga aside kadagiti Imagista. Ti immuna adaniwna, "Himno iti Baybay," a naisurat iti estilo ni Walt Whitman, ket naipablaak idi iti magasin a Grecia.[13] Bayat nga adad idi idiay Espana, isu ket nakasarungkar kadagiti naidayegan nga Espaniol a mannurat, a mairaman ni Rafael Cansinos Assens ken ni Ramón Gómez de la Serna.
Nasapa a panagsursurat a pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1921, ni Borges ket nagsubli ken ti pamiliana idiay Buenos Aires. Bassit laeng ti pormal nga edukasionna, awan dagiti kualipikasionna ket bassit laeng dagiti gayyemna. Nangisursurat iti maysa agayyemna a ti Buenos Aires ket "tinurayanen babaen dagiti arriviste, babaen dagiti husto nga agtutbo nga awanan kadagiti maipapan ti isip nga alikamen, ken dagiti balasang a nadekorasionan".Intugotna ti doktrina iti Ultraismo ken nangirugi ti pagsapulanna, a nagipabpablaak kadagiti sureal a daniw ken dagiti salaysay kadagiti literario a warnakan. Idi 1930, ni Nestor Ibarra ket tinawtawaganna ni Borges ti "Nalatak nga Apostol ti Criollismo," a nagramrambak ti rehionalismo ti Latin nga Amerika.[14] Ni Borges ket nangipablaak kadagiti immuna anaipablaak a daniwna, ti Fervor de Buenos Aires, idi 1923 ken nagiparawad ti avant-garde a panagrepaso iti Martín Fierro. Ni Borges ket kimmaddua a nangipatakder kadagiti warnakan ti Prisma, ti warnakan a naiwarwaras babaen ti panagikabil kadagiti kopia kadagiti diding ti Buenos Aires, ken Proa. Iti kinaudi a biagna, ni Borges ket nagbabbabawi kadagitoy a nasapa a pablaak, ken nagpanpadas a gimmatang kadagiti amina a naamammuan a kopia tapno dagitoy ket makednganda a madadael.[15]
Babaen ti tengnga ti tawtawen ti 1930, isu ket nangrugrugi a nagsuksukimat kadagiti eksistensial a saludsod ken piksion. Nagob-obra iti maysa nga estilo a tinawtawagan ni Ana María Barrenechea iti "Irrealidad." Adu pay dagiti dadduma a mannurat ti Latin Amerika, a kas niJuan Rulfo, Juan José Arreola, ken ni Alejo Carpentier, ket nagsuksukimatda paya kadagitoy a tema, a naimpluensiaan babaen ti penomolohia ni Husserl ken ni Heidegger ken ti eksistentialismo ni Jean-Paul Sartre. Iti daytoy nga urat, ti biograpona a ni Williamson ket nangiyunayunay iti pannakadangran iti panangibatay iti maysa a nairaem iti autobiograpiko para iti limaon wenno tono kadagiti naisangsangayan nga obrana: liblibro, pilosopia ken panagpanpanunot ket kaaduan a nagtaudan kadagiti pudno nga inspirasion kaniana a kasla dagiti nasanay a panagbiagna. Manipud ti immuna a pablaak, ni Borges ket kankanayon idi a nagparparawad iti Sur (Abagatan), a nabangon idi 1931 babaen ni Victoria Ocampo. Daytoy idi ti kangrunaan a literario a warnakan ti Arhentina ken timmulong kenni Borges a makabiruk ti pammadayawna.[16] Ni Ocampo ket nagipayammo kenni Borges kenni Adolfo Bioy Casares, ti sabali pay a nadayeg a pigura iti Arhentino a literatura, nga isu ket agbalinto a kankanayon a kummaduan ken gayyemna. Isuda a dua nagsursuratda kadagiti adu nga obra, nga adda babaen dagiti nom de plume H. Bustos Domecq, a mairaman dagiti serie ti detektibo a parodia ken dagiti pantasia a sarsarita. Idi las-ud dagitoy a tawen, ti maysa a gayyem ti pamilia a ni Macedonio Fernández ket nagbalin a nagruna nga impluensia kenni Borges. Dagitoy dua ketnagituronda kadagiti pakisinnaritaan kadagidi café, away a papanan, wenno idiay bassit nga apartamento ni Fernández idiay distrito ti Balvanera district. Isu ket nagparparang iti naganna iti "Dialogo a maipanggep ti Dialogo ni Borges,"[17] a ditoy a nakisinnarita dagitoy dua ti immortalidad ti kararua.
Idi 1933, ni Borges ket nakagun-od ti editorial a pannkaidutok iti literario a suplemento ti warnakan ti Crítica, nga idiay ket immuna a nangipablaak kadagiti pirgis a kalpasanna ket naurnong a aks ti Historia universal de la infamia (Ti Sangalubongan a Pakasaritaan ti Inpamia, 1936). Ti libro ket nangiraman ti dua akita ti panagsurat. Ti immuna ket iti baetan dagiti salaysay a saan a piksion ken dagiti ababa a sarita, a nagus-usar kadagiti maipapaan ti piksion a pamay-ay a mangibaga kadagiti pudno a sarita. Ti maikadua ket buklen dagiti literario a palso, nga immununa nga inpasa ni Borges a kas dagiti pannkaipatarus dagiti annamong manipud ti nadayeg ngem saan unay a nabasbasa nga ob-obra. Kadagiti simmarsaruno a tawen, isu ket nagserbi a kas maysa a literario nga agbalbalakad para iti kamara pagipablaakan iti Emecé Editores ken linawas a nagsursurat kadagiti pablaak para iti El Hogar, a nairuar manipud idi 1936 aginggana idi 1939. Idi 1938, ni Borges ket nakabiruk ti trabaho a kas ti umuna a katakunaynay iti Munisipio a Bilioteka ti Buenos Aires idiay Miguel Cané, ti maysa a nagtrabtrabaho a klase a lugar. Bassit laeng dagiti libro idiay, a naibaga kaniana a ti papangkatologo ti ad-adu ngem sangasut a libro iti tunggal maysa nga aldaw, ket awanen ti maibati a maaramid para kadagiti dadduma nga empleado ken makitanto a kasla dakes daytoy. Ti trabaho ket inaramidna laeng iti maysa nga oras iti tunggal maysa nga aldaw ken dagiti nabati nga orasna ket naggigian idiay sirok iti biblioteka, a nagsursurat kadagiti artikulo, dagiti ababa a sarita ken dagiti pananagipatarus.
Kinaudi a pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ama ni Borges ket pimmusay idi 1938. Daytoy idi ket partikular a tradehia para iti mannurat gapu ta asideg idi dagitoy dua. Idi bisperas ti Paskua iti dayta a tawen, ni Borges ket nagsagaba iti nakaro a dunor iti ulo; idi las-ud iti panangagas, gangani pimmusay isuna iti sepsis. Bayat idi umim-imbag manipud ti aksidente, ni Borges ket nangrugrugi a nangpadpadas iti baro nga estilo iti panagsurat nga isunto iti pagbalinan a nadayeg. Ti immuna a sarita nga insurat kalpasan ti aksidentena, "Pierre Menard, Mannurat Ti Quixote" ket naiparuar di Mayo 1939. Maysa daytoy kadagiti kadayegan nga obrana, ti "Menard" ket mangkita ti kasasaad ti panagsurat, ken ti pay pannakaikabagian a baetan ti maysa a mannurat ken ti bikodna a historikal a kontesto. Ti immuna nga urnosna kadagiti ababa a sarita, ti El jardín de senderos que se bifurcan (Ti Hardin dagiti Tenedor ti Dalan), ket nagparang idi 1941, ken kaaduan a naisurat kadagiti obra a dati a naipablaak idiay Sur. Ti titulo ti sarita ket maipanggep ti Insik a propesor idiay Inglatera, ni Dr. Yu Tsun, a nag-espia para iti Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I, iti maysa a panagpadas a mangpasayaat kadagiti autoridad a ti maysa a taga-Asia a tao ket makabael a mangala ti pakaammo a birbirukenda. Ti kombinasion ti libro ken bugbugto, daytoyket mabalin a mabasa kadagiti adu a waya. Babaen ti daytoy, ni Borges ket awan suppiat a nagparnuay ti hipertesto a nobela ken nangipalawag pay ti teoria iti uniberso a naibatay iti estruktura iti kasta a nobela.[18][19] Dagiti walo a sarita ket nakausar kadagiti ad-adu ngem innem a pulo a pampanid, ti libro ket kadawyan a nasayaat a naawat, ngem ti El jardín de senderos que se bifurcan ket napaay a nakaited kaniana kadagiti literario a premio a ninamnama dagiti sirkulona.[20][21]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Edwin Williamson ket nangisingsingasing iti Borges (Viking, 2004) a ni Borges ket saan idi a nakaturpos iti baccalauréat (pp. 79-80): "isu idi ket mabalin a saan a nagikaskaso iti baccalauréat, gaputa ginurgurana ken nagbutbuteng ti panageksamen. (iti kinapudno, isu ket saan a nakaturpos ti panagadalna ti nanagato nga eskuela)."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ FT.com "Small Talk: José Saramago". "Amin a nabasbasak ket nakaimpluensia kaniak iti aniaman a banag. Urayno naibagak dayta, ni Kafka, Borges, Gogol, Montaigne, Cervantes ket kankanayon kakadua."
- ^ Jozef, Bella. "Borges: linguagem e metalinguagem". Iti: O espaço reconquistado. Petrópolis, RJ: Vozes, 1974, p.43.
- ^ a b (Portuges) Masina, Lea. (2001) "Murilo Rubião, o mágico do conto". In: O pirotécnico Zacarias e outros contos escolhidos. Porto Alegre: L & PM, p5.
- ^ (Portuges)__, "O maravilhoso no Novo Mundo: ecologia e discurso", (1992) Ecologia e discurso. Rio de Janeiro, Tempo Brasileiro pp. 115–129.
- ^ Theo L. D’Haen (1995) "Salamangka aRealismo ken Kalpasan a modernismo: Pannakaikkat ti Sentro kadagiti Pribilihio a Sentro", iti: Louis P. Zamora ken Wendy B. Faris, Salamangka a Realismo: Teoria, Pakasaritaan ken Komunidad. Duhan ken Londres, Unibersidad ti Duke a Pagmalditan pp. 191–208.
- ^ Iti konperensiana ti "Naisalamangka a Realismo iti Espaniol Amerikano" (Nova York, MLA, 1954), nasakbayan a naipablaak iti Hispania, 38 (2), 1955. Nupay kasta, adda dagiti kritiko a mangipanunot kenni Borges iti sinarunona ken saan a maysa apudnoa salamangka realista.
- ^ Iti ababa, ti kinabulsek ni Borges ket nangiturong kaniana a nagparabor ti daniw ken dagiti ababa a salaysay ngem kadagiti nobela. Ferriera, Eliane Fernanda C. "O (In) visível imaginado em Borges". Iti: Pedro Pires Bessa (ed.). Riqueza Cultural Ibero-Americana. Campus de Divinópolis-UEMG, 1996, pp. 313–314.
- ^ Ni Borges iti Biag ken Patay Entrebista babaen ni Amelia Barili
- ^ Coetzee, J.M. "Borges's Dark Mirror", New York a Panagreprepaso ti Liblibro, Tomo 45, Bilang 16. Oktubre 22, 1998
- ^ Harold Bloom (2004) Jorge Luis Borges (Biokritiko ni Bloom) Infobase Publishing ISBN 0-7910-7872-8
- ^ Borges, Jorge Luis, "Dagiti autobiograpiko a notal", The New Yorker, 19 Septiembre 1970.
- ^ Ni Borges ken ti Piksionna: Ti Alagaden iti Isipna ken Arte (1999) Gene H. Bell-Villada, Unibersidad ti Texas a Pagmalditan, p. 16 ISBN 9780292708785
- ^ Wilson, Jason (2006). Jorge Luis Borges. Reaktion Books. p. 37. ISBN 1-86189-286-1.
- ^ Sentro ti Borges, Unibersidad ti Pittsburgh. Naala idi 2010-08-16
- ^ Borges: Dagiti Dadduma a Panagsuksukimat 1937–1952. Napno a Pangyuna babaen ni James Irby. Unibersidad ti Texas ISBN 978-0-292-76002-8 Naala idi 2010-08-16
- ^ "Ivonne Bordelois, "The Sur Magazine" Villa Ocampo Website". Villaocampo.org. Naala idi 2011-08-24.
- ^ Borges, Jorge Luis. Trans. Mildred Boyer ken ni Harold Morland. Dreamtigers. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan, 1985, p. 25.
- ^ Bolter, Jay David; Joyce, Michael (1987). "Hypertext and Creative Writing". Hypertext '87 Papers. ACM. pp. 41–50.
- ^ Moulthrop, Stuart (1991). "Reading From the Map: Metonymy and Metaphor in the Fiction of 'Forking Paths'". Iti Delany, Paul; Landow, George P. Hypermedia and Literary Studies. Cambridge, Massachusetts and London, England: The MIT Press.
- ^ "Borges, Jorge Luis (Vol.32)". enotes. Naala idi 2008-12-03.
- ^ Wardrip-Fruin, Noah & Montfort, Nick (2003). The New Media Reader. MIT Press.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agheana, Ion (1988). The Meaning of Experience in the Prose of Jorge Luis Borges. Frankfurt Am Main: P. Lang. ISBN 0-8204-0595-7.
- Agheana, Ion (1984). The Prose of Jorge Luis Borges. Frankfurt Am Main: P. Lang. ISBN 0-8204-0130-7.
- Aizenberg, Edna (1984). The Aleph Weaver: Biblical, Kabbalistic and Judaic Elements in Borges. Potomac: Scripta Humanistica. ISBN 0-916379-12-4.
- Aizenberg, Edna (1990). Borges and His Successors. Columbia: University of Missouri Press. ISBN 0-8262-0712-X.
- Alazraki, Jaime (1988). Borges and the Kabbalah. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-30684-1.
- Alazraki, Jaime (1987). Critical Essays on Jorge Luis Borges. Boston: G.K. Hall. ISBN 0-8161-8829-7.
- Balderston, Daniel (1993). Out of Context. Durham: Duke University Press. ISBN 0-8223-1316-2.
- Barnstone, Willis (1993). With Borges on an Ordinary Evening in Buenos Aires. Urbana: University of Illinois Press. ISBN 0-252-01888-5.
- Barrenechea, Ana María (1965). Borges the Labyrinth Maker. Edited and Translated by Robert Lima. New York City: New York University Press.
- Bell-Villada, Gene (1981). Borges and His Fiction. Chapel Hill: University of North Carolina Press. ISBN 0-8078-1458-X.
- Bioy Casares, Adolfo (2006). Borges. City: Destino Ediciones. ISBN 978-950-732-085-9.
- Bloom, Harold (1986). Jorge Luis Borges. New York: Chelsea House Publishers. ISBN 0-87754-721-1.
- Bulacio, Cristina; Grima, Donato (1998). Dos Miradas sobre Borges. Buenos Aires: Ediciones de Arte Gaglianone. ISBN 950-554-266-6. Illustrated by Donato Grima.
- Burgin, Richard (1969) Jorge Luis Borges: Conversations, Holt Rhinehart Winston
- Burgin, Richard (1998) Jorge Luis Borges: Conversations, University Press of Mississippi
- De Behar, Block (2003). Borges, the Passion of an Endless Quotation. Albany: State University of New York Press. ISBN 1-4175-2020-5.
- Di Giovanni, Norman Thomas (1995). The Borges Tradition. London: Constable in association with the Anglo-Argentine Society. ISBN 0-09-473840-8.
- Di Giovanni, Norman Thomas (2003). The Lesson of the Master. London: Continuum. ISBN 0-8264-6110-7.
- Dunham, Lowell (1971). The Cardinal Points of Borges. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-0983-1.
- Fishburn, Evelyn (2002). Borges and Europe Revisited. City: Univ of London. ISBN 1-900039-21-4.
- Frisch, Mark (2004). You Might Be Able to Get There from Here. Madison: Fairleigh Dickinson University Press. ISBN 0-8386-4044-3.
- Kristal, Efraín (2002). Invisible Work. Nashville: Vanderbilt University Press. ISBN 0-585-40803-3.
- Laín Corona, Guillermo. "Borges and Cervantes: Truth and Falsehood in the Narration”. Neophilologus, 93 (2009): 421-37.
- Laín Corona, Guillermo. "Teoría y práctica de la metáfora en torno a Fervor de Buenos Aires, de Borges”. Cuadernos de Aleph. Revista de literatura hispánica, 2 (2007): 79-93. http://cuadernosdealeph.com/revista_2007/A2007_pdf/06%20Teor%C3%ADa.pdf
- Lima, Robert (30 Marso 2014). "Borges and the Esoteric". Crítica hispánica. Special issue (Duquesne University) 15 (2). ISSN 0278-7261.
- Lindstrom, Naomi (1990). Jorge Luis Borges. Boston: Twayne Publishers. ISBN 0-8057-8327-X.
- Manguel, Alberto (2006). With Borges. City: Telegram. ISBN 978-1-84659-005-4.
- Manovich, Lev, New Media from Borges to HTML, 2003
- McMurray, George (1980). Jorge Luis Borges. New York: Ungar. ISBN 0-8044-2608-2.
- Molloy, Sylvia (1994). Signs of Borges. Durham: Duke University Press. ISBN 0-8223-1406-1.
- Murray, Janet H., Inventing the Medium, 2003
- Núñez-Faraco, Humberto (2006). Borges and Dante. Frankfurt Am Main: P. Lang. ISBN 978-3-03910-511-3.
- Racz, Gregary (2003). Jorge Luis Borges (1899–1986) as Writer and Social Critic. Lewiston: Edwin Mellen Press. ISBN 0-7734-6904-4.
- Rodríguez, Monegal (1978). Jorge Luis Borges. New York: Dutton. ISBN 0-525-13748-3.
- Rodríguez-Luis, Julio (1991). The Contemporary Praxis of the Fantastic. New York: Garland. ISBN 0-8153-0101-4.
- Sarlo, Beatriz (2007). Jorge Luis Borges: a Writer on the Edge. London: Verso. ISBN 978-1-84467-588-3.
- Shaw, Donald (1992). Borges' Narrative Strategy. Liverpool: Francis Cairns. ISBN 0-905205-84-7.
- Stabb, Martin (1991). Borges Revisited. Boston: Twayne Publishers. ISBN 0-8057-8263-X.
- Sturrock, John (1977). Paper Tigers. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-815746-0.
- Todorov, Tzvetan (1970). Introduction à la littérature fantastique. Paris: Seuil.
- Toro, Alfonso (1999). Jorge Luis Borges. Frankfurt Am Main: Vervuert. ISBN 3-89354-217-5.
- Volek, Emil (1984). "Aquiles y la Tortuga: Arte, imaginación y realidad según Borges". In: Cuatro claves para la modernidad. Analisis semiótico de textos hispánicos. Madrid.
- Waisman, Sergio (2005). Borges and Translation. Lewisburg Pa.: Bucknell University Press. ISBN 0-8387-5592-5.
- Williamson, Edwin (2004). Borges: A Life. New York: Viking. ISBN 0-670-88579-7.
- Wilson, Jason (2006). Jorge Luis Borges. London: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-286-7.
- Woscoboinik, Julio (1998). The Secret of Borges. Washington: University Press of America. ISBN 0-7618-1238-5.
- Mualem, Shlomy (2012). Borges and Plato: A Game with Shifting Mirrors. Madrid and Frankfurt: Iberoamericana/Vervuert. ISBN 978-8484895954.
Dagiti dokumentario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Eduardo Montes-Bradley (Mannurat/Direktor) (1999). Harto The Borges (Feature Documentary). USA: Patagonia Film Group, US.
- Ricardo Wullicher (Direktor) (1978). Borges para millones (Feature Documentary). Arhentina.
- David Wheatley (Direktor) (1983). Profile Of A Writer: Borges and I (Feature Documentary). Arena.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Jorge Luis Borges idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Jorge Luis Borges idiay Wikiquote
- Ronald Christ (1967). "Jorge Luis Borges, Ti Arte ti piksion Bi. 39". Paris Review.
- BBC Radio 4 a pakitungtungan a programa manipud ti In Our Time (BBC Radio 4). (Mangeg iti 45 a minuto)
- Jorge Luis Borges iti Moderno a Lubong
- Sentro nii Borges, Unibersidad ti Pittsburg.
- Dagiti Gayyem ni Jorge Luis Borges Sangalubongan a kagimongan ken dagiti Kumaduaan


c: text/html

text:
Parañaque
Maysa ti Ciudad ti Parañaque kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Kabeddengna iti amianan ti Ciudad ti Pasay, iti amianan-a-daya ti Ciudad ti Taguig, iti abagatan-a-daya ti Ciudad ti Muntinlupa, iti abagatan-a-laud ti Ciudad ti Las Piñas ken iti kaud ti Manila Bay.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nanbingbingay ti Ciudad ti Parañaque iti dua a kongresional a distrito ken 16 a barbaranggay.
Dagiti baranggay iti Distrito 1[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baclaran
- Don Galo
- La Huerta
- San Donisio
- San Isidro
- Sto. Niño
- Tambo
- Vitalez
Dagiti baranggay iti Distrito 2[urnosen | urnosen ti taudan]
- B.F. Homes
- Don Bosco
- Marcelo Green
- Merville
- Moonwalk
- San Antonio
- San Martin de Porres
- Sun Valley

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mula
Ti mulmula, ken tinawtawagan pay a berde a mulmula (Viridiplantae iti Latin), ket dagiti sibibiag nga organismo ti pagarian a Plantae a mairaman dagiti adu ti selula a grupo a kas dagiti agsabsabong a mula, konipera, pako ken lumot, ken dagiti pay, depende ti panagilawlawag, ti berde nga algas, ngen saan a dagiti nalabbasit wenno kayumanggi ruot ti taaw a kas dagiti kuelpo, wenno dagiti kudetdet wenno bakteria.
Dagiti berde mula ket nadidingan ti selula nga adda ti selulusa ken naidasdasig a makaala ti kaaduan nga enerhia manipud ti lawag ti init babaen ti potosintesis nga inus-usar ti kloropila a linaod kadagiti kloroplasto, a dagitoy ti mangited ti marisda a berde. Adda dagiti múla a parasitiko ken mabalin a saan nga agpataud kadagiti kadawyan a dagup ti kloropila wenno potosintesia. Dagiti múla ket naidasigda pay babaen ti seksula a panagpatubo, modular ken awan inggana a panagtubo, ken ti maysa a panagbalbaliw dagiti kaputotan, urayno ti aseksual a panagpatubo ket kadawyan, ken adda dagiti mula maminsan laeng nga agsabong bayat a dagiti dadduma adaanda ti maysa laeng a sabong.
Ti apag-isu a bilang ket narigat a maammuan, ngem , adda dagiti agarup a 300–315 a ribu dagiti sebbangan ti mulmula, a kaaduan kadagitoy ket, adda ti 260–290 a ribu, ket dagiti agbukbukel a mula (kitaen ti tabla dita baba).[2] Dagiti berde a mula ket kaaduan a mangitited ti nawaya nga oksiheno ken kaaduan kadagitoy a batayan dagiti ekolohia ti Dadga, a naipangpangruna iti daga. Dagiti mula a naipalpalawag a kas dagiti bukel, prutas ken nateng ket mangporma kadagiti kammasapulan a makmakan ti tao, ken naipaamo dagitoyen kadagiti napalabas a milenio. Dagiti mula ket pasayaatenda ti biagtayo a kas dagiti sabong ken ornamento. Iti kinaudi adu kadagitoy ket nagserbida a taudan kadagiti kaaduan a medisina ken druga. Ti sientipiko a pabagadal kadagitoy ket naam-ammuan a kas ti botanika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Haeckel G (1866). Generale Morphologie der Organismen. Berlin: Verlag von Georg Reimer. pp. vol.1: i–xxxii, 1–574, pls I–II; vol. 2: i–clx, 1–462, pls I–VIII.
- ^ http://www.iucnredlist.org/documents/summarystatistics/2010_1RL_Stats_Table_1.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mula idiay Wikimedia Commons


text:
Bise Presidente iti Pilipinas
Ti Bise Presidente iti Pilipinas (Filipino: Pangalawang Pangulo ng Pilipinas, inpormal a kas, "Ang Pangalawang Pangulo" wenno "Bise Presidente" naala manipud ti Espaniol). Daytoy ket isu ti maikadua a kangatuan nga ehekutibo nga opisial ti gobierno iti Pilipinas, kalpasan ti Presidente. Ti opisial a pagtaengan ti Bise Presidente iti Pilipinas ket ti Balay ti Pilipino, Kompleks ti CCP, Pasay.[7]
Dagiti linaon
- 1 Deskrpsion
- 2 Pakasaritaan
- 3 Dagiti rebbeng ken dagiti responsibilidad
- 4 Panagsisinnaruno
- 5 Dagiti gundaway iti opisina
- 6 Dagiti sibibiag a Bise Presidente
- 7 Listaan dagiti Bise Presidente
- 8 Kitaen pay
- 9 Dagiti nagibasaran
- 10 Dagiti silpo ti ruar
Deskrpsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bise Presidente iti Pilipinas ket isu ti umuna kadagiti linia ti panagsasaruno iti Pilipinas , kem agtaken iti Kinapresidente kalpasan ti ipupusay, panagikkat, wenno pannakaikkat babaen ti pannakaidarum ti pangulo ken ti pagbanagan ti pannakabasol iti agdama a panagtakem. Ti puesto ket winaswas idi babaen ti Linteg Militar idi 1972, ken saan idi a nairaman iti kasisigud a testo ti Batay-linteg ti 1973 . Dagiti panagpasayaat iti daytoy a bersion ket nangipasubli ti puesto kadagidi panagbutos idi 1986. Ti agdama a batay-linteg ket mangitaginayon iti daytoy a puesto.
Ti Bise Presidente ket saan a maipada kasla kadagiti sabali a pagilian, ti Bise Presedente ket awan kadagiti opisial a responsibilidad malaksid malaksid kadagiti naikeddeng babaen ti agdama a Presidente. Dagiti tawid ti panagturay ti puesto ket nagtauden manipud ti Mankomunidad iti Pilipinas, ken ti immuna a nagtakem, ni Sergio Osmeña (bayat nga dda dagiti kapada a nainaganan a puesto kadagiti gobierno sakbay ti Umuna a Republika iti Pilipinasc, awan daytoy a puesto babaen ti naikeddeng nga umuna nga opisial a nailian a gobierno a naipatakder idi 1898). Daytoy ket mangiraman ti Bise Presidente a maikkanto ti kangatuan a ranggo a karebbengan ti gabinete.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti pannakawaya[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a naammmuan idi a bise presidente a nagtunton a kas paset ti gobierno et ni Mariano Trías, ti terminona ket nangrugi idi Marso 22, 1897. Isu ket nabutosan idi las-ud dagiti eleksion ti Taripnong a Tejeros, ken kanungpalan idi a nabutosan a bise presidente ti Kangatuan a Konsehal a nangimaton kadagiti tulagan ti Biak na Bato idi 1897. Daytoy a Kangatuan a Konsehal ket awan ti kinaturay, di pay nagturay ti aniaman nga estado, ken inus-usar laeng para iti panagtawar kadagiti Kastila. Daytoy a konsehal ket kanungpalan a nasukatan, ken awan ti adda a kastoy a puesto idi las-ud ti pannakairangarang ti pannakawaya ti pagilian idi 1898, ken addaan idi daytoy ti diktadora a gobierno. Ti opisial nga immuna a pudno a repubika ti pagilian ket napundar idi 1899, ken awan pay daytoy idi ti bise presidente. Embes ket a naserbi ni Trias kadagiti gabinete ni Apolinario Mabini ken ni Pedro Paterno, a kas ministro ti pinansia ken ministro ti gubat. No Trias ket saan a naikedkeddeng a kas Bise Presidente iti Pilipinas gaputa ti Kangatuan a Konsehal ket saan a nangirangarang ti aniaman a naturay nga estado.
Dagiti Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Batay-linteg iti Pilipinas idi 1935 ket nangipatakder ti puesto ti Bise Presidentent, nga awan kadagiti nasken a responsibilidad, yrano mabalin ti Presidente, no kayatna, ken mangidutok ti Bise Presidente iti puesto ti gabinete. Ti immuna a idi a nabutosan iti puesto ti Bise Presidente babaen ti batay-linteg ket ni Sergio Osmeña. Kaduana nabutosan ni Manuel L. Quezon kadagiti immuna a panagbutos iti Pilipinas, ni Osmena ket naikkan idi ti kangatuan a ranggo iti rebbeng ti gabinete iti pannkairugi ti Mankomunidad iti Pilipinas idi Nobiembre 1935. Sakbay ti pannakaway idi 1946, dayta a rebbeng idi ti gabinete ket ti Sekretario ti Pagbagbagaan ti Publiko, ken naireserba laeng idi para iti Bise Gobernador-Heneral (maysa nga Amerikano). Ni Bise Presidente Osmena ket nagtengngel iti daytoy a puesto manipud idi 1935 aginggana idi 1939, ken ti kapadan a rebbeng iti Gabinete ti Gubat idi las-ud ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan
Kalpasan ti pannakawaya, ti kangatuan ti ranggo ti puesto ti gabinete ket nagbalin nga iti Sekretario dagiti Ganganaet a Pannakibiang (daytoy pay kaeng ti agdama a kangatuan a ranngo ti rebbeng ti gabinete iti opisial a protokol), a naited idi kenni Bise Presidente Elpidio Quirino. Ni Bise Presidentet Fernando Lopez ket nagmadi ti rebbeng ti Ganganaet a Pannakibiang idi isu ket nagbain a Bise Presidente ni Quirino idi 1949. Nupay kasta, ni Bise Presidente Carlos P. Garcia ken ni Emmanuel Pelaez ket nagtengngelda pay ti rebbeng ti Ganganaet a Pannakibiang, ti tawidan a naipasubli iti Maikalima a Republika, a ni Bise Presidente Salvador Laurel ken ni Teofisto Guingona, Jr. ket nagtengngelda ti rebbeng ti Ganganaet a Pannakibiang. Ni Gloria Macapagal-Arroyo ket nagserbi a kas Sekretario ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay. Dagiti sabali a puesto ti Gabinete nga awan ti titulo iti Sekretario ket naited idi kenni Joseph Estrada a kas Mangipangulo ti Komision ti Kontra-Krima ti Presidente ken ni Noli de Castro a kas Mangipangulo ti Konsehal ti Koordinasion ti Pagbalayan ken Urbano a Panagrang-ay.
Ti maymaysa kadagiti Bise Presidente iti Maikatlo a Republika, ni Diosdado Macapagal ket saan idi a naikkan ti puesto iti gabinete, gaputa isu ket ti immuna a nabutosan a Bise Presidente a saan a naggapu iti isu met laeng a partido a kas ti imkumbento.
Ni Arturo Tolentino ket nairangarang idi a kas ti elektado a Bise Presidente babaen ti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1986. Isu ket nagsapata a kas Bise Presidente idi Pebrero 16, 1986 sakbay kenni Hepe ti Hustisia a ni Ramon Aquino ngem, gapu ti nadayeg a pammati a dagiti panagbutos ket madi, isu ket saan a pudno a nagserbi a kas Bise Presidente. Kalpasan ti maysa a lawas kalpasan ti panagsapata ni Tolentino, ti makunkuna a Rebolusion ti Bileg ti Tattao ket nangrebba ti panagturay ni Marcos. Idi Pebrero 25, 1986 ni Corazon Aquino ken ni Salvador H. Laurel ketnaisapatada a kas Presidente ken Bise Presidente.[8]
Linia ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rebbeng ken dagiti responsibilidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Artkulo VII Paset 3 iti Batay-linteg ti 1987 ket agbilin ti kaadda iti Bise Presidente "nga addanto ti kapada a kualipikasion ken ti termino iti opisina a nakabutosanna h, ken ti isu met laeng a kababalin, a kas ti Presidente." Ti Bise Presidente ket mabalin a maikkat manipud ti daytoy a puesto iti isumet laeng a kababalin a kas ti Presidente, ken mabalin a maidutok a kas Kameng ti Gabinete.
Ti Bise Presidente ket nasken amaipan iti opisina babaen ti nadayeg a panagbutos a maaramid iti tunggal maikadua a Lunes iti Mayo (wenno kas sabali a maited babaen ti linteg) para iti termino kadagiti innem a tawen ititengnga ti aladaw ti Hunio 30 ti tawen a nakabutosan ti opisial, ken agpatingganto iti tengnga ti aldaw iti isumet laeng a petsa kalpasan ti innem a tawen. Ti paset 4 ket mangibagbaga a ti Bise Presidente ket saan a mapalubosan nga agserbi ti dua nga agsasaruno a termino, ken no ti aniaman a kaso a ti opisial ket iwagsakna ti puestona iti laud ti terminona, daytoy ket maikeddengto a kas maysa a panagsalingbat iti termino para iti nakabutosanna.
Isupay ket agtakem pay kadagiti rebbeng ken dagiti responsibilidad ti Presidente (a kas Agtigtignay a Presidente) no (1) ti puesto ti Presidente ket saan pay a napili, aginggano addanton napili ken kualipikado, (2) ti Presidente ket natayen wenno permanente a nabaldado, ken agserbinto ti di pay nagpaso a termino, ken/wenno (3) ti Kamkameng ti Gabinete ket mangited iti Presidente ti Senado ken ti Tagabitla ti Kamara ti naisurat a panangirangarang a ti Presidente ket saanen a makaaramid kadagiti reposibilidad ken dagiti rebbengna.
Panagsisinnaruno[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bise presidente ket isu ti umuna iti linia ti panagsasruno ti presidente a kas inbilin ti batay-linteg ti 1987. Ti panagsisinnaruno iti kaso ti inakapasitasion wenno ipupusay ti Presidente iti Pilipinas ket namitlon a napasamak:
- Ti panagtakem ni Sergio Osmeña a kas presidente kalpasan ti ipupusay ni Manuel L. Quezon gapu ti daig idi 1944.
- Ti panagtakem ni Elpidio Quirino idi 1948 kalpsan ti ipupusay ni Manuel Roxas gapu ti atake ti puso.
- Yi panagtakem ni Carlos P. Garcia iti presidente 1957 kalpasan ti pannakatupa ti Eroplano ti Presidente iti Pilipinas a nagsakayan idi ni Ramon Magsaysay.
Ti Bise Presidente ket nagbalinen a Presidente babaen ti panagikkat:
- Ni Gloria Macapagal-Arroyo idi nangituray ti Kanagtuan a Korte a ni Joseph Estrada ket agikkat idi 2001.[9][10]
Dagiti gundaway iti opisina[urnosen | urnosen ti taudan]
Matgedan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti matgedan ti Bise Presidente ket sumakop manipud ti P103,000 to P111,917[11] iti maysa abulan, nga inkeddeng babaen ti Kongreso.
Opisial a pagtaengan[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti naipakasaritaan, ti Bise Presidente ket saan idi a naikkan ti opisial a pagtaengan. Nupay kasta, ti Bise Presidente ket agtengngel pay iti opisina a kakuyogna ti Presidente idiay Ehekutibo a Pasdek (itan ket ti Salas ti Kalayaan ) iiti kompleks ti Palasio Malacañan manipud idi 1935 aginggana idi 1972, idi ti puesto ket winaswas babaen ti linteg militar ti 1973. Idi naipasubli ti puesto, ni Bise Presidente Salvador H. Laurel ket nagtengngel ti opisina idiay dati a Pasdek ti Lehislatibo idiay Abenida Padre Burgos, Manila, aginggana nga iti pasdek ket nagbalin a Nailian a Museo iti Pilipinas. Ti opisina ti Bise Presidente ket naiyalis idiay Philippine International Convention Center, aken manen idiay Sentro ti Pinansia ti PNB idiay Pasay, Metro Manila idi 2005.[12] Ti agdama aBise Presidente a ni Jejomar Binay ket indutokna a ti Balay ti Pilipino idiay Siudad ti Pasay a kas ti opisial a pagtaengan ken ti kangrunaan a pagobraan ti Bise Presidente iti Pilipinas.
Dagiti sibibiag a Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti lima a Bise Presidente ti agdama a sibibiag, ti agdama ken dagiti uppat a dati a Bise Presidente:
-
Joseph Estrada
(babaen ni Fidel V. Ramos)
Naipasngay idi 19 Abril 1937
-
Gloria Macapagal-Arroyo
(babaen ni Joseph Estrada)
Naipasngay idi 5 Abril 1947
-
Teofisto Guingona
(babaen ni Gloria Macapagal-Arroyo)
Naipasngay idi 4 Hulio 1928
-
Noli de Castro
(babaen ni Gloria Macapagal-Arroyo)
Naipasngay idi 6 Hulio 1949
-
Agdama Jejomar Binay
(babaen ni Benigno Aquino III)
Naipasngay idi 11 Nobiembre 1942
Listaan dagiti Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.gov.ph/directory/office-of-the-vice-president/
- ^ http://ovp.gov.ph/speeches.php?id=358
- ^ http://www.abs-cbnnews.com/global-filipino/world/06/30/10/world-leaders-foreign-governments-congratulate-aquino-binay
- ^ http://wiki.answers.com/Q/Is_the_title_His_Excellency_applicable_to_Vice-President_Jejomar_Binay
- ^ http://travel.state.gov/law/legal/treaty/treaty_1503.html
- ^ http://www.abs-cbnnews.com/nation/12/19/10/binay-set-coconut-palace-move
- ^ Ni BP Binay ket naiyalis ti opisinana idiay Coconut Palace idi Marso, Yahoo News, Pebrero 12, 2011.
- ^ Ti Bise Presidente : Ti Ababa a Pakasaritaan, Opisina ti Bise Presidente iti Pilipinas.
- ^ Chan Robles Virtual Law Library: Philippine Supreme Court Decisions On-Line
- ^ Nagikkat ti Daulo iti Pilipinas, Gaou tu Eskandalo - New York Times
- ^ http://www.dbm.gov.ph/wp-content/uploads/2012/03/Manual-on-PCC-Chapter-5.pdf http://www.gov.ph/downloads/2012/04apr/20120430-EO-0076-BSA.pdf
- ^ Quezon.ph: "For trivia-hunters, Benigno S. Aquino III and the presidency" by Manuel L. Quezon III


text:
Impasug-Ong, Bukidnon
Ti Impasug-Ong ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Impasug-Ong ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Bontongon
- Bulonay
- Capitan Bayong
- Cawayan
- Dumalaguing
- Guihean
- Hagpa
- Impalutao
- Kalabugao
- Kibenton
- La Fortuna
- Poblacion
- Sayawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Guatemala
Ti Guatemala (i/ˌɡwɑːtəˈmɑːlə/ gwah-tə-mah-lə), opisial a ti Republika iti Guatemala (Espaniol: República de Guatemala [reˈpuBlika ðe ɣwateˈmala]), ket maysa a pagilian idiay Tengnga nga Amerika a nabeddengan babaen ti Méhiko iti amianan ken laud, ti Taaw Pasipiko iti abagatan a laud, ti Belis iti amianan a daya, ti Karibe iti daya, ken Honduras ken El Salvador iti abagatan a daya. Ti kalawana ket 108,890 km2 (42,043 mi2) nga addaan ti populasion ti agarup a 13,276,517.
Daytoy ket representatibo a demokrasia, ti kapitoliona ket ti Guatemala de la Asunción, ken naamammoan pay a ti Siudad ti Guatemala. Ti kaadu ti kaimudingan ti biolohia ken ti naisangayan a ekosistema ti Guatemala ket agitited ti panakaidutuken ti Mesoamerika a kas ti biodibersidad a lugar.[4] Ti sigud a Maya sibilisasion ket maysa idi a Mesoamerikano a sibilisasion, a nagtultuloy babaen ti Napalabas a Kalsiko a panawen aginggana ti isasangpet dagiti Espaniol. Dagiti Mayas ket agtaengda idiay Guatemala, Honduras, Belis, ti akin-abagatan a pas-paset iti Méhiko ken akin-amianan a pas-paset iti El Salvador.
Ti Guatemala nagbalin a nawaya manipud ti España idi 1821, a kimmuyog iti Mehikano nga Imperio. Kalpasan ti panakawayana a pagilian, tinurayan daytoy kadagiti seri dagiti diktador, a tinulongan babaen ti Nagkaykaysa a Kompania ti Prutas. Ti kinaudi ti maka-20 a siglo, nakita ti Guatemala a naigulo iti 36 a kaatiddog a tawen a sibil a gubat.Kalpasan iti daytoy a gubat, ti Guatemala ket nakasaksi ti ti panagungar ti ekonomiana ken ti nagballigi a demokratiko a panagbutos. Iti kinaudi a panagbutos, a tinengngel idi 2011, ni Otto Pérez Molina iti Partido Patriotiko, ket nangabak ti kinapresidente.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Aguirre, Lily (1949). Ti daga ti agnanayon a primabera: Guatemala, tinaipintas a pagiliak. Patio Press. p. 253.
- ^ a b c d "Guatemala". Internasional a Pundo ti Panaguartaan. Naala idi Abril 18, 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi Disiembre 22, 2011.
- ^ "biodibersidad a lugar-Mesoamerika-Pakabuklan". Konserbasion Internasional. Naala idi Pebrero 1, 2007.


text:
Kategoria:Pampanid nga agus-usar kadagiti dakamat nga awan ti URL
Awan wenno awan linaon nga
|url= (kasisigud a nailemmeng ti mensahe ti biddut)
Daytoy a mensahe ti biddut ket ireporta laeng babaen ti
{{cite web}} nga awan ti
|url=, blanko wenno saan a nasayaat a naikabil.
Ti mangsolbar iti daytoy a biddut, mangited ti pateg para iti
|url= wenno agusar ti nasaysayaat a maitutop a plantilia a kas ti {{cite book}}, {{cite journal}} wenno sabali a plantilia ti dakamat.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga agus-usar kadagiti dakamat nga awan ti URL.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Kas paset ti pannakatagiben ti kabaybayan iti umuna a distrito ti probinsia, indauluan da Cong. Ryan Luis Singson ken Sinait Mayor Marlon Ines ti panagmula iti mangrove iti igid ti kabaybayan ti Barangay Teppeng, Sinait idi Marso 26. Nakipagpaset iti daytoy a gannuat dagiti agtutubo, bumarangay ken nadumaduma a non-government associations […]
Author Archive | Mancielito S. Tacadena
Operation coastal clean up, naisayangkat
Food terminal, naipasdek iti upland municipality
DEL PILAR, Ilocos Sur – Babaen ti panangpondo ti Department of Agriculture Regional Field Office I, naipasdek ti maysa a food terminal iti Poblacion ditoy nga ili a pagibagsakan kadagiti produkto daytoy nga ili. Nailukat ti nasao a proyekto idi Marso 30 babaen ti panangidaulo da DA Research and Development Chief Ed Gonzales ken Mayor […]
Buntis Day, naangay
VIGAN CITY – Libre a konsultasion, pop smear ken panagdengngeg mainaig iti kinababai ken panagsikogti nagbalin a tampok nga aktibidad iti pannakapaliiw ti Buntis Day a naangay iti Baluarte idi Marso 10. Naisayangkat dagiti aktibidad iti daytoy nga aldaw dagiti masikog babaen ti panagkikinnamayet ti Philippine Obstetrical and Gynecological Society Foundation, Ilocos Sur Medical Society […]
Panggatasan a nuang, mapaadu iti BaRangay demofarm
SAN JUAN, Ilocos Sur – Inrugin ti BaRang-ay demofarm ditoy ti panangpaadu iti morrah buffalo wenno panggatasan a nuang, daytoy ti kinuna itay nabiit ni Dr. Cesar Soller, farm manager ti nasao a demofarm. Kinuna ni Soller a gagem ti programa ti makapataud iti sangagasut a milking carabaos iti las-ud ti tallo a tawen ket […]
Kannawidan Ylocos Festival: A Showcase of Ilocano Culture (Third of 4 parts)
Living treasures of Ilocos Sur were also recognized during the weeklong festivity. Thirty two individuals and groups were included in the list of this year’s awardees. Plaques and cash were given to all the awardees as the provincial government’s approach to persuade them to continue what they are doing and to encourage the younger generation […]
Kannawidan Ylocos Festival: A Showcase of Ilocano Culture
Ilocos Sur has a rich heritage and unique culture. However, it is observed that many of these traditions, songs, dances and other Ilocano culture are no longer familiar with the younger generations. Children of today prefer the modern and novelty dances they see on television shows than the traditional ones. There is a need to […]
Biahe ti eroplano, agtultuloy
VIGAN CITY – Agtalinaed nga adda biahe iti Vigan Airport kalpasan a sinublat ti maysa nga airline ti biahe ti SouthEast Asian Airlines a Manila-Vigan-Manila. Kinuna ni Gov. Luis “Chavit” Singson nga agrubbuat ti Lion’s Air a kas met laeng iti sigud iti alas dos ti malem sadiay Manila nga agpa-Vigan ken agsubli met la […]
Candon City, kampeon iti SIGLAT Awards 2012
CAOAYAN, Ilocos Sur – Kampeon ti Candon City iti Salisal Iladawanna Gaget ti Lumugar, Agsaknap ti Timpuyog (SIGLAT) Awards, kas maysa kadagiti tampok nga aktibidad iti Kannawidan Ylocos a panangselebrar ti Ilocos Sur iti panagwaywayasna a probinsia. Ni Candon City Administrator Grace G. Singson, ti nangibagi ken ni Mayor Allen Singson a nangawat iti pammadayaw […]
Dayag ti Pangasinan, Saniata ti Ylocos 2012
VIGAN CITY – Nakoronaan ni Hannah Ruth Sison manipud iti Carmen, Pangasinan a Saniata ti Ylocos 2012 bayat ti salip ti kinapintas a naangay iti Plaza Salcedo idi Pebrero 3. Inatiw ni Sison, agtawen iti duapulo ket tallo, dagiti 29 a nakabalubalna ket inyawidna ti premio a P100,000.00 ken plake. Napili pay a Best in […]
3 annak ti Sto. Domingo, Fr. Jose Burgos Achievement Awardees
VIGAN CITY – Pito nga annak ti Ilocos Sur ti napadayawan iti Fr. Jose Burgos Achievement Award iti programa a naangay iti Plaza Salcedo idi rabii ti Pebrero 2. Napadayawan da Dr. Lauro Tacbas (edukasion), dati a Diputado Mariano Tajon ken dati a Diputado Salacnib Baterina (serbisio iti gobierno), agpapada a tubo ti Sto. Domingo, […]


text:
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Aleman: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; Agosto 27, 1770 – Nobiembre 14, 1831) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken maysa a nanagruna a pigura iti Aleman nga Idealismo. Ti bukodna a historisista ken idealista a panangibagbaga ti realidad a rebolusionado a Europeano a pilosopia ket maysa idi a nangruna a simmarunuan ti Kontinental a pilosopia ken Marxismo.
Ni Hegel ket nagparang-ay ti komprehensibo a nangibatayan, wenno "sistema", ti Patingga nga idealismo iti pakabilangan iti maysa a naitiptipon ken maiparparang-ay a waya para iti relasion ti isip ken katutubo, ti suheto ken banag ti pannakaammo, sikolohia, ti Estado, pakasaritaan, arte, relihion, ken pilosopia. A naisangsangayan, nga isu ti nangiparang-ay ti konsepto a ti isip wenno espiritu a bukodna anaimanipesto itimaysa nga agsamang kadagiti kontardiksion ken kasuppiatan a nakaipatinggaan ti naitiptipon ken naipagkaykayasa, nga awan ti panagikkat ti anian nga ungto wenno panagipabassit ti maysa kadagiti sabsabali. Dagiti kas pagarigan kadagitoy a kontradiksion ket mairaman ti dagiti nagbaetan ti katutubo ken waya, ken ti nagbaetan ti inmanensia ken transendensia .
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Georg Wilhelm Friedrich Hegel idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Georg Wilhelm Friedrich Hegel idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Georg Wilhelm Friedrich Hegel idiay Wikisource


text:
Pagsasao a Bengali
Ti Bengali (Bengali: বাংলা Bangla [ˈbaŋla] ( denggen)) ket maysa a dumaya nga Indo-Aryan a pagsasao. Daytoy ket patneng ti rehion ti dumaya nga Abagatn nga Asia a naamammoan a kas ti Bengal, a mangbukel ti agdama nga aldaw a Bangladesh, ti Indiano mga estado ti Laud a Bengal, ken dagiti paset ti Indiano nga estado ti Tripura ken Assam. Daytoy ket naisursurat nga inususar ti Bengali a sinuratan. Daytoy ket adda dagiti agarup a 193 a riwriw a patneng ken agarup a 230 a riwriw a dagup dagiti mangisasao,[2] Ti Bengali ket maysa kadagiti kaaduan a mangisasao a pagsasao (nairanggo ti maikanem[3]) iti lubong. Ti Nailian a kanta ken ti Nailian a kanta ti India, ken ti Nailian a kanta ti Bangladesh ket napartuat iti Bengali.
Mairaman kadagiti dadduma a pagsasao ti Dumaya nga Indo-Aryan, ti Bengali ket nagtaud manipud kadagiti Magadhi Prakrit ken Sanskrito a pagsasao. Daytoy tattan ti kangrunaan a pagsasao a naisasao idiay Bangladesh ken isu ti maikadua a kaaduan a maisasao idiay India.[4][5] Amin kadagiti Indo-Aryan a pagsasao a mairaman ti Bengali, Hindi, Marathi, Gujarati, Oriya, Assames ket tinawtawagan dagitoy a kas ti annak ti Sanskrito. Para kadagiti suppiat a panakaimatangan a maipanggep kadagiti kastoy a panagilasin ti nailinia a pakasaritaan a nangiturong ti historisismo (kitaen ti Althusser), mabalin nga agbiruk kadagiti sabal nga artikulo.[6][7] [8]
Ti kaadda ti nabaknang a literario a tawidan a timmaud manipud ti Bengali a Renasimiento, ti Bengali ket nairaman a naibedbed ti maysa a naindumadumaan ti kultura a rehion ken maysa a nangruna a nagiparawad ti Bengali a nationalismo. Idiay dati a Daya a Bengal (tattan ket ti Bangladesh), ti napigsa a pannakaammo ket nangiturong ti Tignay ti Pagsasao a Bengali, nga idi las-ud ti 21 Pebrero 1952, adda dagiti tattao a natnatay kaditi las-ud ti panag-welga tapno makagun-od ti panakabigbig daytoy a kas maysa nga estado a pagsasao idi ti Turayan ti Pakistan ken tapno mataripatu ti panakaisursuratna iti Bengali a sinuratan. Ti aldaw a rinamrambakan a kas ti Aldaw ti Tignay ti Pagsasao idiay Bangladesh, ken nairangarang a kas ti Aldaw ti Sangalubongan nga Ina a Pagsasao babaen ti UNESCO idi 17 Nobiembre 1999.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasla dagiti dadduma nga Akin-daya nga Indo-Aryan a pagsasao, ti Bengali ket rimsua manipud kadagiti akin-daya a dialekto ti Tengnga nga Indo-Aryan iti Indiano subkontinente. Ti Magadhi Prakrit kenPali, dagiti kasapaan a nairehistro a naisasao a pagsasao iti rehion ken ti pagsasao ni Gautama Buddha, ket nagbalin a ti Jain Prakrit wenno Ardhamagadhi "Gudua a Magadhi" iti nasapa a paset ti immuna a milenio CE.[9][10] Ti Ardhamagadhi, a kas kadagit amina a Prakrit ti Amianan nga India, ket nangrugrugi a nagpagpaigid kadagiti nakunkuna nga Apabhraṃśa ("Naddael a gramatika") a pagsasao idi kasakbayan ti immuna amilenio.[11] Ti lokal nga Apabhraṃśa a pagsasao ti akin-daya a subkontinente, ti Purvi Apabhraṃśa wenno Abahatta ("AWan kaipapananna nga Un-uni"), ket dimteng a nagbalin kadagiti rehional a dialekto, a dagitoy met laeng ket nangporma kadagiti tallo a grupo: dagiti Bihari a pagsasao, dagiti Oriya a pagsasao, ken dagiti Assames-Bengali a pagsasao. Adda dagiti agsupsuppiat a dagiti nagsasabtan apuntos ket nasapsapa a napasamak a mabalin nga idi pay laeng 500[12] ngem ti pagsasao ket saan a nagtaltalinaay: adda dagiti naggigiddiat a kitkita ken dagiti mannurat ket kankanayonda a nagsursurat kadagiti nadumaduma a dialekto. Kas pagarigan, ti Magadhi Prakrit ket naipampamattian a nagbalbalin iti Abahatta idi agarup a maika-6 a siglo a nakibingbinglay iti tinaudan ti Bengali para kadagiti napalabas a paset ti panawen.[13]
Kadawyan a dagiti tallo a paset ti panawen ket nainagnaganan iti pakasaritaan ti Bengali:[11]
- Daan a Bengali (900/1000–1400)—dagiti testo ket mangiraman ti Charyapada, dagiti panagraraem a kanta; ti irurumsua dagiti pangsandi Ami, tumi, kdpy.; berbo dagiti inplecsion -ila, -iba, kdpy. Asames (Ahomiya) ket nagsangsanga iti daytoy a paset ti panawen ken ti Oriya sakbay ti paset ti panawen ti (maika-8 a siglo-1300). Dagiti sinuratan ken dagiti pagsasao iti daytoy a las-ud ti panawen ket nangnangruna a naimpluensiaan babaen ti pagsasao a Kamrupi (sinuratan-Kamrupa Prakrit) a kas ti intero a rehion- Assam, ti Bengal ken dagiti paset ti Bihar ken Orissa ket babaen idi ti pagarian ti Kamrupa (a naamammuan itan a kas ti Assam).
- Tengnga a Bengali (1400–1800)—dagiti nangruna atesto ti paset ti panawen ket mangiraman ti Shreekrishna Kirtana ni Chandidas; elision ti balikas a patingga nga ô nga uni; ti pannakaiwarwaras dagiti kompuesto a berbo; Persiano a pannakaimpluensia. Adda dagiti eskolar nga adu pay a mangbingbingay iti daytoy a paset ti panawen iti nasapa ken naladaw a tengnga a paset ti panawen.
- Baro a Bengali (manipud idi 1800)—panagpabassit kadagiti berbo ken dagiti pangsandi, ken dagiti dadduma pay a panagbalbaliw (a kas ti tahar → tar "kukua ti babai"/"kukua ti lalaki"; koriyachilô → korechilo ti lalaki/ti babai adda idi nalpasen).
Naipakasaritaan nga asasideg iti Pali, ti Bengali ket nakakitkita ti iyaadu ti Sanskrito nga impluensia idi las-ud ti Tengnga a Bengali (Chaitanya Mahaprabhu a panawen) ken idi pay las-ud ti Bengal a Renasimiento.[14] Kadagiti moderno nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Abagatan nga Asia, ti Bengali ken dagiti kaarrubana, ti Oriya ken Asames (Ahomiya), idiay daya ket nangruna a nagtartaripatu ti Pali/Sanskrito a batayan ti bokabulario, a kas met ti Marathi idiay tengnga-laud.
Nasken a laglagipen a ti insasao a Hindi ken insasao nga Urdu ket agpadpada iti batayanda. Nupay kasta, ti agdama nga pagalagadan a porma ti literario iti Hindi ket adda dagiti adu a naalala manipud ti Sanskrito a bokabulario, bayat a ti literario a porma ti Urdu ket adu kadagiti binulbulod manipud ti Arabiko ken Persiano.
Aginggana idi maika-18 a siglo, awan kadagiti panagipadpadas a panagdokumento ti gramatika ti Bengali. Ti immuna anaisurat a Bengali a diksionario/gramatika, Vocabolario em idioma Bengalla, e Portuguez dividido em duas partes, ket sinurat idi babaen ti Portuges a misionario a ni Manuel da Assumpção idi baetan ti 1734 ken 1742 bayat idi agserserbi idiay Asienda ti Bhawal.[15] Nathaniel Brassey Halhed, ti Britaniko a gramatiko, ket nagsurat ti moderno a gramatika ti Bengali (Ti Gramatika ti Pagsasao a Bengal (1778)) nga immununa a nagus-usar kadagiti Bengali a kaha iti panagmaldit.[2] Ni Ram Mohan Roy, ti nalatak a Bengali repormer,[16] ket nagsursurat pay ti maysa a "Gramatika ti Pagsasao a Bengali" (1832).[17]
Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti porma ti Choltibhasha , a nagus-usar kadagiti napalaka nga inpleksion ken dadduma pay a panagbalbaliw, ket rimrimsua manipud iti Shadhubhasha (naduduog a porma) a kas ti porma a napilpili para iti naisurat a Bengali.[18]
Ti Bengali ket isu idi ti nakapaitengngaan ti isip, idi 1951–52, iti Tignay ti Pagsasao a Bengali (Bhasha Andolon) idiay idi Daya a Bengal (itan ket ti Banglades).[19] Urayno ti pagsasao a Bengali ket insasao ti kaaduan a populasion ti Daya a Bengal, ti Urdu ket nailehislado idi a kas ti is-isu a nailian apagsasao ti Dominion ti Pakistan.[20] OIdi Pebrero 21, 1952, dagiti nagproprotesta nga estudiante ken dagiti aktibista ket pinaltugan babaen ti milisia ken polis idiay Unibersidad ti Dhaka ken tallo nga ubbing nga estudiante ken dadduma pay a tao ti natnatay.[21] Idi 1999, ti UNESCO ket nangirangarang ti 21 Pebrero a kas ti Aldaw ti Internasional nga Ina a Pagsasao para iti panagbigbig kadagiti natnatay.[22][23] Iti sabali pay a pasamak idi Mayo 19, 1961, dagiti polis idiay Silchar, India, ket pimmatayda ti sangapulo ket maysa a tattao a simmupsuppiat a nagdemonstrado ti lehislasion a nangikeddeng ti panag-usar ti pagsasao nga Asames.[24]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 110,000,000 idiay Bangladesh (2001 a senso), 83 a riwriw idiay India (2001 a senso)[1]
- ^ a b c Pagsasao a Bengali iti Asiatiko a Kagimongan ti Bangladesh 2003
- ^ "Dagiti Pakabuklan nga Estadistika". Ethnologue. 2012. Rank 6. Naala idi 2012-05-23."Bengali". Ethnologue. 2012. Rank 6. Naala idi 2012-05-23.
- ^ "Dagiti pagsasao ti India". Naala idi 2009-09-02.
- ^ "Dagiti Pagsasao a Naurnos nga Agpababa babaen ti Kapigsa - India, Dagiti Estado ken Teritorio ti Kappon - 1991 a SEnso". Census Data Online. Office of the Registrar General, India. p. 1. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-06-14. Naala idi 2006-11-19.
- ^ "দেব ভাষা নিয়ে অতিকথন"
- ^ সরলরেখায় ইন্ডিক ভাষা-ইতিহাস: সমস্যার ইতিহাস (Nailinia a Pakasaritaan ti Pagsasao nga Indic: Adda dagiti Parikut ti Historiograpia)
- ^ বাংলার খোয়াবনামা (Bangla: A Geneaological Fantasy)
- ^ Shah 1998, p. 11
- ^ Keith 1998, p. 187
- ^ a b (Bhattacharya 2000)
- ^ (Sen 1996)
- ^ Abahattha iti Asiatiko a Kagimongan ti Banglades 2003
- ^ Tagore & Das 1996, p. 222
- ^ Rahman, Aminur. "Grammar". Banglapedia. Asiatiko a Kagimongan ti Banglades. Naala idi 2006-11-19.
- ^ Wilson & Dalton 1982, p. 155
- ^ Goudiya Gramatika ni Rammohan Roy
- ^ Ray, S Kumar. "Ti Pagsasao a Bengali ken Patarus". Dagiti Naipatarus nga Artikulo. Kwintessential. Naala idi 2006-11-19.
- ^ Baxter 1997, pp. 62–63
- ^ Ali & Rehman 2001, p. 25
- ^ "Dhaka Medical College Hostel Prangone Chatro Shomabesher Upor Policer Guliborshon. Bishwabidyalayer Tinjon Chatroshoho Char Bekti Nihoto O Shotero Bekti Ahoto". Ti Azad (iti Bengali). 22 Pebrero 1952.
- ^ "Amendment to the Draft Programme and Budget for 2000-2001 (30 C/5)" (PDF). General Conference, 30th Session, Draft Resolution. UNESCO. 1999. Naala idi 2008-05-27.
- ^ "Resolution adopted by the 30th Session of UNESCO's General Conference (1999)". International Mother Language Day. UNESCO. Naala idi 2008-05-27.
- ^ "Awan ti kumadduaan iti BJP, kinuna ti hepe ti AGP". The Telegraph. Naala idi 2006-11-19.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biswas, Sailendra. Samsada Bangala abhidhana. Maika-7 nga ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2004. Nasken ti napakabaelan ti unicode a pagbasabasa.
- Biswas, Sailendra. Samsad Bengali-Inggles a Diksionario. Maika-3 nga ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2000. Nasken ti napakabaelan ti unicode a pagbasabasa.


text:
Plantilia:Cite news
Daytoy a plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket inus-usar a panagpartuat kadagiti panagdakamat para kadagiti artikulo ti damdamag iti prenta, video, audio wenno web.
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Dagiti parametro
- 2.1 Eskritu
- 2.2 COinS
- 2.3 Nasukatanen
- 2.4 Deskripsion
- 2.4.1 Dagiti mannurat
- 2.4.2 Titulo
- 2.4.3 Periodikal
- 2.4.4 Petsa
- 2.4.5 Nagipablaak
- 2.4.6 Edision, tomo
- 2.4.7 Dagiti lokasion a nagtaudan
- 2.4.8 URL
- 2.4.9 Angkla
- 2.4.10 Dagiti panangilasin
- 2.4.11 Insasao
- 2.4.12 Dagiti editor
- 2.4.13 Laysummary
- 2.4.14 Dagiti pagpilian ti panangiparang
- 2.4.15 Nasken ti suskrision wenno rehistrasion
- 3 Datos ti plantilia
- 4 Kitaen pay
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Agkopia ti usaren a blanko a bersion. Amin a nagnagan ti parametro ket nasken a bassit a letra. Usaren ti karakter a "|" (pipa) iti nagbaetan ti tunggal maysa a parametro. Ikkaten amin a parametro a saan a maus-usar tapno maliklikan dagiti wara iti pagurnosan a tawa. Adda met dagiti wadan a mabalin a mangiraman ti agdama a petsa. No saan nga agdama ti petsa,ti panid.
- No ti nagan ti pagikabilan ket nailista iti batong Dagiti nasken daytoy ket nasken para iti pagikabilan iti kanawan.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti artikulo ti damdamag nga addaan iti napammadayawan a mannurat
{{cite news |last=Wolford |first=Ben |date=2013-10-17 |title=Citrus Canker Lawsuit Headed Back to Trial |url=http://www.sun-sentinel.com/news/palm-beach/fl-citrus-canker-ruling-20131016,0,7602285.story |newspaper=Sun Sentinel |location=Fort Lauderdale, Florida |publisher=South Florida Sun-Sentinel |accessdate=2013-10-17}}
- Maiparang a kas:
- Wolford, Ben (2013-10-17). "Citrus Canker Lawsuit Headed Back to Trial". Sun Sentinel (Fort Lauderdale, Florida: South Florida Sun-Sentinel). Naala idi 2013-10-17.
- Ti artikulo ti damdamag nga inpabaak babaen ti ahensia ti damdamag ken awan ti naipammadayawan a mannurat
{{cite news |author=  |title=Bellingham Police Arrest WWU Student in Melee |url=http://blogs.seattletimes.com/today/2013/10/bellingham-police-arrest-wwu-student-in-melee/ |newspaper=The Seattle Times |location=Seattle, Washington |publisher=The Seattle Times Company |agency=Associated Press |date=2013-10-17 |accessdate=2013-10-17}}
- Maiparang a kas:
- "Bellingham Police Arrest WWU Student in Melee". The Seattle Times (Seattle, Washington: The Seattle Times Company). Associated Press. 2013-10-17. Naala idi 2013-10-17.
- Ti artikulo ti damdamag a naarkibo
{{cite news |last=Pank |first=Philip |date=2013-10-18 |title=Families Accuse Network Rail of Cover-Up |url=http://www.thetimes.co.uk/tto/business/industries/transport/article3897709.ece |deadurl=no |newspaper=The Times |location=London |publisher=Times Newspapers |archiveurl=http://www.webcitation.org/6KS5scqfE |archivedate=2013-10-18 |accessdate=2013-10-18}}
- Maiparang a kas:
- Pank, Philip (2013-10-18). "Families Accuse Network Rail of Cover-Up". The Times (London: Times Newspapers). Naidulin manipud ti kasisigud idi 2013-10-18. Naala idi 2013-10-18.
- Ti artikulo ti damdamag a naisurat iti ganganaet a pagsasao
{{cite news |last=Bourmaud |first=François-Xavier |date=2013-10-17 |title=Hollande dans le Bourbier de L'affaire Leonarda |trans_title=Holland in the Quagmire of the Leonarda Case |url=http://www.lefigaro.fr/politique/2013/10/17/01002-20131017ARTFIG00575-hollande-dans-le-bourbier-de-l-affaire-leonarda.php |language=French |newspaper=Le Figaro |location=Paris |publisher=Société du Figaro |accessdate=2013-10-17}}
- Maiparang a kas:
- Bourmaud, François-Xavier (2013-10-17). "Hollande dans le Bourbier de L'affaire Leonarda" [Holland in the Quagmire of the Leonarda Case]. Le Figaro (iti French) (Paris: Société du Figaro). Naala idi 2013-10-17.
- Ti dua a nagsurat nga artikulo ti damdamag nga inadaw nga insasao ken arkibo, naisurat iti ganganaet a pagsasao ket naipablaak manen a kas PDF iti maysa a pakaaamo ti serbisio ti agregasion a nasken ti suskrision
{{cite news |last1=Sueiro |first1=Marcos |last2=Guzman |first2=Lucia |date=2012-05-12 |title=El Crimen de Lucia Barranta Será Juzgado por un Jurado Popular |trans_title=Lucia Barranta's Crime Will Be Judged by a Jury |url=http://www.elmundo.es/elmundo/2013/10/17/espana/6845003888.html |deadurl=yes |format=PDF |language=Spanish |newspaper=El Mundo |location=Madrid, Spain |publisher=Unidad Editorial Información General |archiveurl=http://www.webcitation.org/6KS7JR04T |archivedate=2012-06-22 |accessdate=2012-06-22 |via=Highbeam Research |subscription=yes |quote=Los comparecientes lo harán en calidad de imputados por un delito de homicidio.}}
- Maiparang a kas:
- Sueiro, Marcos; Guzman, Lucia (2012-05-12). "El Crimen de Lucia Barranta Será Juzgado por un Jurado Popular" [Lucia Barranta's Crime Will Be Judged by a Jury] (PDF). El Mundo (iti Spanish) (Madrid, Spain: Unidad Editorial Información General). Naidulin manipud ti kasisigud idi 2012-06-22. Naala idi 2012-06-22 – babaen ti Highbeam Research. (nasken ti suskrision (tulong)). "Los comparecientes lo harán en calidad de imputados por un delito de homicidio."
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Eskritu[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naiyumok a parametro ket agkamkammatalek kadagiti nagannak a parametroda:
- parent
- WENNO: parent2—ket mabalin a mausar imbes nga iti parent
- child—ket mabalin a mausar a kakuyog iti parent (ken di maikaskaso no ti parent ket saan a mausar)
- WENNO: child2—ket mabalin a mausar imbes nga iti child (ken di maikaskaso no ti parent2 ket saan a mausar)
- Iti nakalistaan dagiti parbo a nagan, maysa laeng kadagiti parametro ti mabalin a maipalawag; no adu kadagiti parametro ti parbo a nagan ti maipalawag, maysanto laeng iti maiparang.
Babaen ti kasisigud, dagiti agasmang dagiti pagikabilan ket napatinggaan iti tuldek (.). Daytoy ket mabalin a pilaw no ti maudi a pagikabilan ket agus-usar ti pangyababaan wenno umuna a letra ti nagan nga agpatingga iti tuldek, gapu ta dagiti dua a tuldek ket agiparangto ti (..). Ti laeng solusion ket ti saan a panangiraman ti maudi a tuldek iti pateg para iti agasmang dagiti pagikabilan.
COinS[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket mangisengngat ti metadata ti COinS iti maiparuar a HTML, daytoy ket mangpalubos iti sopwer a panagtaripato ti reperensia a mangala ti bibliograpiko a metadata. Kitaen ti: Wikipedia:COinS. Kas sapasap nga alagaden, maysa laeng a banag ti datos iti tunggal maysa a parametro. Saan a mangiraman ti panangipalawag wenno sabali a testo:
- Usaren ti
|date=27 Septiembre 2007saan a ti
|date=27 Septiembre 2007 (prenta a bersion 25 Septiembre)
Panag-usar kadagiti plantilia iti uneg ti plantilia ti dakamat, ket kadawyan a saan amaisingasing gapu ta adu kadagitoy a plantilia ket manginayon ti adu a HTML wenno CSS a maiparangto iti metadata. Dagiti pay, entidad ti HTML, kas pagarigan ti
,
–, kdpy, ket nasken a saan a mausar kadagiti parametro a mangpataud iti metadata.
Ti metadata ti COinS ket mapartuat kadagitoy a parametro:
|periodical=,
|journal=,
|newspaper=,
|magazine=,
|work=,
|website=,
|encyclopedia=,
|encyclopaedia=,
|dictionary=
|chapter=,
|contribution=,
|entry=,
|article=,
|section=
|title=
|publicationplace=,
|publication-place=
|date=,
|year=,
|publicationdate=,
|publication-date=
|series=
|volume=
|issue=,
|number=
|page=,
|pages=,
|at=
|edition=
|publisher=,
|distributor=,
|institution=
|url=
|chapterurl=,
|chapter-url=,
|contributionurl=,
|contribution-url=,
|sectionurl=
|author#=,
|Author#=,
|authors#=,
|author#-last=,
|author-last#=,
|last#=,
|surname#=
- ti aniaman kadagiti panangilasin (
|isbn=,
|issn=,
|doi=,
|pmc=, kdpy)
Nasukatanen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a parametro ket nasukatanen. Ti panag-usar kaniada ket mangikabil ti panid iti Kategoria:Pampanid nga aglaon kadagiti plantilia ti dakamat nga addaan kadagiti nasukatanen a parametro:
- day · month: Usaren ti date tapno mairaman ti aldaw, bulan ken tawen.
- coauthor · coauthors: Usaren ti last# / first# wenno author wenno authors
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mannurat[urnosen | urnosen ti taudan]
- last: Apelyido ti mannurat. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti authorlink. No ti apelyido ket umuna a maisurat—kas iti Insik—wenno dagiti mannurat ti korporasion, usaren laeng ti last tapno mairaman ti isu met laeng a pormat a kas ti taudan. Dagiti parbo a nagan: last1, author, authors, author1.
- first: Naited wenno umuna a nagnagan ti mannnurat, a maraman (dagi)ti titulo; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Dr. Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti authorlink. Dagiti parbo a nagan: first1. Nasken ti last; ti umuna a nagan ket saan a maiparang no ti last ket awan linaon.
- WENNO: para kadagiti adu a mannurat, usaren ti last1, first1 babaen ti lastn, firstn a ti n ket ti aniamam nga agsasaruno a bilang para iti awan apatingga a bilang dagiti mannurat (kada firstn ket makasapul ti kapada a lastn). Babaen ti kasisigud, no siam dagiti mannurat ti naipalawag, walo laeng ti maipakita ken "et al." ket isu ti maiparang a mangsukat ti naudi a mannurat. Kitaen dagiti parametro ti display a mabaliwan. Dagiti parbo a nagan: author1 babaen ti authorn.
-
- authorlink: Ti adda a titulo ti artikulo ti Wikipedia a maipanggep ti mannurat—saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: authorlink1, author-link, author1-link, author1link.
- WENNO: para kadagiti adu a mannurat, usaren ti authorlink1 babaen ti authorlinkn. Dagiti parbo a nagan: author1-link babaen ti authorn-link.
- coauthors: (di maus-usar)
Nagnagan ti kimmaddua a mannurat. Nasken ti author, authors, wenno lastnIraman dagiti kimmaddua a mannurat iti author wenno authors wenno usaren ti sabali a authorn wenno lastn/firstn tapno mailista dagiti kimmaddua a mannurat.
- No agusar dagiti estilo ti parantetiko a panagreperensia wenno naipangyababaan a nota nga addaan kadagiti plantilia, saan nga agusar kadagiti adu a nagan iti maysa a pagikabilan ta dagiti angkla ket saanto a maipada ti nailinia a silpo.
Titulo[urnosen | urnosen ti taudan]
- title: Titulo ti taudan. Mabalin a masilpo a kas wiki iti adda nga artikulo ti Wikipedia wenno url mabalin a mausar a manginayon ti maysa nga akin-ruar a silpo, ngem saan nga isuda a dua. No maipalawag ti work , ti title ket maiparang kadagiti insasao, no saan maiparang kadagiti italiko.
- trans_title: Ilokano a pannakaipatarus ti titulo no ti nadakamat a taudan ket ganganaet a pagsasao. Maiparang kadagiti kuadrado a pangrikep kalpasan ti title; no maipalawag ti url , ti trans_title ket mairaman iti silpo. Maisingasing ti panag-usar ti parametro ti language .
- Dagiti titulo nga aglaon kadagiti naisangayan a karakter ket saanto a husto a maiparang ken maisilpo malaksid no maikodigo dagitoy a karakter.
- language: Ti pagsasao a nakaisuratan ti taudan, no saan nga Ilokano. Maiparang kadagiti parentesis nga addaan iti "in" sakbay ti nagan ti pagsasao. Usaren ti napno a nagan ti pagsasao wenno kodigo ti ISO 639-1; ti panag-usar ti ISO 639-1 ket manginayon pay ti maitutop a kategorisasion ti pagsasao; saan nga usaren dagiti ikono wenno dagiti plantilia.
Periodikal[urnosen | urnosen ti taudan]
- work: Nagan ti taudan ti periodikal; mabalin a maisilpo a kas wiki no maitutop. Maiparang kadagiti italiko. Dagiti parbo a nagan: journal, newspaper, magazine, periodical.
- issue: No ti pablaak ket maysa kadagiti serie a periodikal a naipablaak. Dagiti parbo a nagan: number.
- department: Kadawyan a departamento iti uneg ti periodikal. Maiparang kalpasan ti title ken adda iti naranas a testo.
- No maisaad, ti work daytoy ket baliwanna ti pannakaporma dagiti parametro:
- Ti title ket di italiko ken marikpan kadagiti insasao.
- Ti chapter ket italiko ken di marikpan kadagiti insasao.
- Ti location ken publisher ket marikpan kadagiti parentesis.
- Ti page ken pages ket di mangipakita ti p. wenno pp.
- Ti edition ket saan a maiparang.
- Ti type ket saan a maiparang.
Petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
- date: Petsa ti nairep-reperensia a taudan. Mabalin a napno a petsa (aldaw, bulan, ken tawen) wenno sangkapaset a petsa (bulan kentawen, panawen ken tawen, tawen). Usaren ti isumet laeng a pormat a kas dagiti petsa ti panangipablaak kadagiti dakamat.[petsa 1] Nasken no ti year ket inus-usar a panagipalplawag kadagiti slpo ti
{{sfn}}kadagiti dakamat ti adu nga obra babaen ti isu met laeng a mannurat iti isumet laeng a tawen.[ad-adu] Saan nga isilpo a kas wiki. Maiparang kalpasan dagiti mannurat ken narikpan kadagiti parentesis. No awan ti mannurat, maiparangto kalpasan ti nangipablaak.
- Para iti pagarup a tawen, pasarunuan iti "
c.", kasla iti daytoy:
|date=c. 1900; para iti awan petsa, inayon a kas
|date=n.d.
- WENNO:
- year: Tawen ti taudan a nairep-reperensia. Nasken dagiti dadduma a tipo dagiti dakamat ti {{sfn}};[ad-adu] no saan usaren ti date.
- month: (di maus-usar)
Nagan ti bulan wenno panawen iti pannakaipablaak.Imbes ket nga usaren ti date .
- origyear: Kasisigud a tawen a pannakaipablaak; maiparang kalpasan ti petsa wenno tawen. Para iti kalawag, pangngaasi a mangited kadagiti pannakaisangayan. Kas pagarigan:
|origyear=Umuna a naipablaak idi 1859wenno
|origyear=Naaramid idi 1904.
- ^ Dagiti pannakaipablaak a petsa kadagiti reperensia iti uneg ti artikulo ket nasken nga agpapada ti pormatna. Daytoy ket mabalin a sabali a pormat manipud ti inusar para iti arkibo ken dagiti pannakaala a petsa.
Nagipablaak[urnosen | urnosen ti taudan]
- publisher: Nagan ti nangipablaak; mabalin a maisilpo a kas wiki no maitutop. Ti nangipablaak ket ti kompania obra a madakdakamat. Saan nga usaren ti parametro ti publisher para iti nagan ti obra (kas ti, libro, ensiklopedia, diario, magasin, warnakan, website). Saan a kadawyan a naus-usar kadagiti periodikal. Dagiti panangidesignado ti korporasion a kas ti "Ltd", "Inc" wenno "GmbH" ket kadawyan dagitoy a saan a mairamraman. Ikkaten ti nagan ti nagipablaak no kapadpada unay a kas ti nagan ti obra (kas pagarigan, Ti The New York Times Co. ket ipablaakna ti diario ti The New York Times , isu nga awan rason a nagannan ti nagipablaak). Maiparang kalpasan ti title; no maipalawag ti work, ti publisher ket marikpanto iti parentesisis.
- place: Heograpiko a lugar ti pablaak; kadawyan a saan a naisilpo a kas wiki; saan nga iraman no ti obra ket mangiraman ti lokasion; kas pagarigan: The Boston Globe, The Times of India. Maiparang kalpasan ti titulo; no maipalawag ti work , ti location ket marikpanto iti parentesis. Dagiti parbo a nagan: location
- publication-place: No maysa kadagiti publication-place, place wenno location ket maipalawag, ti lokasion ket maiparangto kalpasan ti titulo; no maipalawag dagiti publication-place ken place wenno location , ti place wenno location ket maipakita kalpasan ti titulo a napasarunuan iti "written at" ken publication-place ket maipakita kalpasan ti titulo.
- publication-date: Petsa ti pablaak no sabali manipud idi naisurat ti obra. Maiparang laeng no ti year wenno date ket naipalawag ken sabali, no saan ti publication-date ket isu ti mausar ken maiparang a kas date. Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa iti artikulo; saan nga isilpo a kas wiki. Sarunuenna ti publisher; no saan a naipalawag ti work , ti publication-date ket sarunuen babaen ti "published" ken marikpan kadagiti parentesis.
- agency: Ti ahensia ti damdamag a nangited ti linaon; kas pagarigan: Associated Press, Reuters, Agence France-Presse. Mabalin a maisilpo a kas wiki no maitutop.
Edision, tomo[urnosen | urnosen ti taudan]
- edition: No ti pablaak ket addaan ti ad-adu ngem maysa nga edision; kas pagarigan: "Maika-2", "Nabaliwan" kdpy. Maiparang a kas " ed." kalpasan daytoy a pagikabilan, isu a ti
|edition=Maika-2ket agpataud ti "Maika-2 nga ed." Saan a maiparang no naipalawag ti pagikabilan ti periodikal.
- volume: Para iti maysa a pablaak a naipablaak kadagiti nadumaduma a tomo. Maiparang kalpasan dagiti pagikabilan ti title ken series ; maiparang iti napuskol— no di kayat ti napuskol, inayon ti pakaammo ti tomo iti pagikabilan ti title .
Dagiti lokasion a nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- page: Ti bilang ti agmaymaysa a panid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang a sarunuen babaen ti
p.malaksid no maipalawag ti
|nopp=y.
- WENNO: pages: Ti sakop ti pampanid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Isina nga agusar iti en dash (–); isina dagiti saan nga agsasaruno a panid iti koma (,); saan nga usaren tapno mangibaga ti dagup a bilang ti pampanid iti taudan. Maiparang a sarunuen babaen ti
pp.malaksid no maipalawag ti
|nopp=y. Dagiti hyphen ket automatiko a mapagbaliwen kadagiti en dashes; no saan a maitutop dagiti hyphen, kas pagarigan: pp. 3-1–3-15, usaren ti
|at=.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
p.wenno
pp.kadagiti saan a maitutop; kas pagarigan, ti
|page=Aklub ti sanguanan.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
- WENNO: at: Para kadagiti taudan a ti bilang ti panid ket saan a maitutop wenno saan a makaanay. Tuonan babaen ti
|page=wenno
|pages=. Agusar laeng ti maysa kadagiti
|page=,
|pages=, wenno
|at=.
- Kas pagarigan: panid (p.) wenno pampanid (pp.); paset wenno seksion (sec.), batong (col.), parapo (para.); track; oras, minutos ken segundo; tignay, senario, canto, libro, parte, oolio, estansa, aklub tilikud, panangilini a anotnota, indicia, kolopono, berso.
URL[urnosen | urnosen ti taudan]
- url: Ti URL ti lokasion nga online a pakabirukan ti testo ti pablaak. Saan a mausar no ti title ket naisilpo a kas wiki. No maipakat, thi silpo ket mabalin a maitudo iti naisangayan a panid wenno pampanid a naireperensia. Ikkaten dagiti adu a pagsurotan a parametro manipud kadagiti URL, kas iti
#ixzz2rBr3aO94wenno
?utm_source=google&utm_medium=...&utm_term=...&utm_campaign=.... Saan nga isilpo kadagiti aniaman a komersial nga aglaklako ti libro, kasla iti Amazon.com.
- accessdate: Napno a petsa idi naala ti kasisigud nga URL; usaren ti isumet laeng a pormat a kas dagiti sabali a panagala ken dagiti petsa ti arkibo kadagiti dakamat; nasken ti url.[date 1] Saan nga isilpo a kas wiki. Saan a masapul kadagiti panid ti web wenno kadagiti naisilpo a dokumento a saan nga agbaliw; nangruna para iti panag-usar kadagiti panid ti web a kankanayon wenno awan ti petsa a pannakaipablaak. Mabalin a nailemmeng wenno naestilo babaen dagiti nairehistro nga editor.
- archiveurl: Ti URL iti maysa a naarkibo a kopia ti panid ti web, no wenno iti kaso ti url ket agbalin a saan a magun-od. Kadawyan a maus-usar a mangibaga kadagiti serbisio a kas ti WebCite nasken ti archivedate ken url.
- archivedate: Petsa idi naarkibo ti kasisgud nga URL; sarunuen babaen ti kasisigud a testo iti "naarkibo manipud ti kasisigud idi". Usaren ti isumet laeng a pormat a kas dagiti sabali a panagala ken dagiti petsa ti arkibo kadagiti dakamat. Daytoy ket saan a nasken nga isumet laeng a pormat a nausar kadagiti panagdakamat ti petsa ti pablaak.[date 1] Saan nga isilpo a kas wiki.
- deadurl: No sibibiag pay laeng ti URL, ngem naisagana a naarkibo, isaad iti
|deadurl=no. Daytoy ket baliwanna ti urnos ti pannakaiparang a ti titutlo ket mangtalinaay ti kasisigud a silpo ken ti arkibo a silpo iti gibus.
- template doc demo: Dagiti parametro ti arkibo ket mapasingkedanto kadagiti biddut tapno masigurado nga amin dagiti parametro ket mairaman, wenno no saan ti {{citation error}} ket maawaganto. No dda dagiti biddut, dagiti panid ti nangruna, tulong ken plantilia ket maikabil iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat. Isaad ti
|template doc demo=truetapno mabaldado ti kategorisasion; nagruna a maus-usar kadagiti dokumentasion a maiparparang ti biddut.
- format: Pormat ti obra nga inbagbaga babaen tiurl; kas pagarigan: PDF, DOC, wenno XLS; maiparang iti parentesis kalpasan ti title. Ti HTML ket maipagarup a maibaga ken nasken a saan a mainaganan. Sanna a baliwan ti ikono ti silpo ti ruar. Nota: Dagiti ikono ti silpo ti ruar ket saan a mangiraman ti alternatibo a testo; isu a saanda a manginayon ti pormat ti pakaammo para kadagiti marigatan ti panagkita.
- Dagiti URL ket nasken a mangrugi iti nasuportaran a panggep ti URI. Ti
http://ken
https://ket suportaranto amin dagiti pagbasabasa; nupay kasta, ti
ftp://,
gopher://,
irc://,
ircs://,
mailto:ken
news:ket makasapulto ti plug-in wenno akin-ruar a panangipakat ken kadawyan a liklikan daytoy. Ti panagsangaili a nagnagan ti IPv6 ket agdama a saan a masuportaran.
- No dagiti URL kadagiti parametro ti plantilia ti dakamat ket aglaon kadagiti naisangayan a karakter, dagitoy ket saanto a husto a maiparang ken maisilpo. Dagita a karakter ket nasken a porsiento a maikodigo. Kas pagarigan, ti baetan ket nasken a masukatan babaen ti
%20. Ti mangikodigo ti URL, sukatan dagiti sumaganad a karakter iti:
- Dagiti agmaymaysa a tuldek ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, dagiti adu a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas italiko wenno napuskol a panangimarka. Dagiti agmaymaysa a nakulot a pangrikep ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, ti paris a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas doble a pangrikep para iti panangilak-am ti plantilia.
Angkla[urnosen | urnosen ti taudan]
- ref: ID para iti angkla. Babaen ti kasisigud, awan ti angkla a mapataud. Ti kadawyan a nonempty a pateg ti
|ref=IDket agpataud ti maysa nga angkla nga addaan iti naited nga ID; kasla ti mabalin a maisilpo a reperensia a mabalin a puntaan kadagiti silpo ti wiki kadagiti napno a reperensia, naipangpangruna a naserbi iti ababa a dakamat kasla dagiti ababa a nota ken parentetiko a panagreperensia. Ti nangruna a pateg ti
|ref=harvket agpataud ti maysa nga angkla a maitunos iti plantilia ti {{harv}}. Kitaen ti: Dagiti angkla para kadagiti plantilia ti panagreperensia ti Harvard.
Dagiti panangilasin[urnosen | urnosen ti taudan]
- id: Ti naisangayan a panangilasin, inus-usar no awan dagiti nausar a naipakat nga espesialisado a panangilasin; silpo ti wiki wenno usaren ti plantilia no mabalin a maipakat.
Dagitoy a panangilasin ket agpartuat kadagiti silpo ken nadaremdem a mangawat ti agmaymaysa a pateg. Ti panag-usar ti adu a pateg wenno sabali a testo ket mangdadel ti silpo ken/wenno mang-imbalido ti panangilasin.
- arxiv: panangilasin ti arXiv ; kas pagarigan:
arxiv=hep-th/9205027
- asin: Amazon Standard Identification Number
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
ca,
cn,
co.jp,
co.uk,
de,
es,
fr,
it
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
- bibcode: Bibcode; us-usaren dagiti adu a sistema ti datos ti astronomia; kas pagarigan:
1974AJ.....79..819H
- doi: Digital object identifier; kas pagarigan:
10.1038/news070508-7. Mapasingkedan daytoy tapno masigurado a mangrugi iti (
10.).
- doi_brokendate: Petsa a nadadael ti DOI; usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa ti artikulo.
- isbn: International Standard Book Number; kas pagarigan:
978-0-8126-9593-9. (Kitaen ti: Wikipedia:ISBN ken ISBN). Dagiti dash iti ISBN ket pagpilian, ngem kaykayat. Usaren ti pudno a naiprenta nga ISBN wenno iti libro. Usaren ti 13a digit nga ISBN – ken mangrugi ti 978 wenno 979 – no daytoy ket mabalin a magun-od. No ti maiprenta ket ti 10 digit nga ISBN wenno iti libro, usaren daytoy. Dagiti ISBN ket mabalin a mabirukan iti panid iti pakaamo ti nagipablaak – kadawyan nga idiay likudan ti titulo ti panid – wenno iti sirok ti barcode a kas numero a mangrugi iti 978 wenno 979 (dagiti barcode a mangrugi kadagit aniaman a sabali a numero ket saan a dagiti ISBN). Para kadagiti taudan nga addaan iti naduduog a 9 a digit a sistema ti SBN, pasarunuan ti numero iti sero; isu a, ti SBN 902888-45-5 ket nasken a maikabil a kas
|isbn=0-902888-45-5. Saan a pagbaliwen ti 10 a digit nga ISBN iti 13 a digit babaen ti panagnayon laeng ti pasaruno a 978; ti maudi a digit ket panagkarkulo a panangitalek ti digit ken ti panangibaliw laeng kadagiti numero ket mang-imbalido ti ISBN. Daytoy a parametro ket nasken laeng nga agtengngel ti ISBN nga awan ti aniaman kadagiti maipatinayon a karakter. Daytoy ket mapasingkedan iti kaatiddog, dagiti imbalido a karakter – kadagiti sabali ngem ti [0123456789 -] nga addaan iti "X" a maipalubos a kas maudi a karakter iti 10 a digit nga ISBN – ken ti maitutop a husto a digit. Dagiti parbo a nagan: ISBN
- issn: International Standard Serial Number; dagiti walo a karakter ket mabalin a magudua kadagiti dua a grupo ti uppat para iti panag-usar ti hyphen, ngem saan a ti en dash wenno baetan.
- jfm: Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik
- jstor: JSTOR abstrakto; kas pagarigan: "
jstor=3793107" agpataudto ti JSTOR 3793107.
- lccn: Library of Congress Control Number
- mr: Mathematical Reviews
- oclc: OCLC
- ol: Open Library
- osti: Office of Scientific and Technical Information
- pmc: PubMed Central; usaren ti numero ti artikulo para iti napno a testo ti nawaya a repositorio ti artikulo ti warnakan.
- embargo: Petsa a ti pmc ket naipayuna; no daytoy a petsa ket masakbayan, ti pmc ket saanto a maisilpo aginggana iti dayta a petsa.
- pmid: PubMed; agusar ti naisangayan a panangilasin.
- rfc: Request for Comments
- ssrn: Social Science Research Network
- zbl: Zentralblatt MATH
Insasao[urnosen | urnosen ti taudan]
- quote: Maitunos nga insasao a testo manipud ti taudan. Maiparang a naripkpan kadagiti insasao. No maited, ti panangipatingga ti panagdakamat (ti tuldek babaen ti kasisigud) ket mapasardeng, isu a ti insasao ket masapul a manginayon ti panangipatingga a tuldek.
Dagiti editor[urnosen | urnosen ti taudan]
- editor-last: Apelyido ti editor. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti editor-link . A ti apelyido ket kadawyan nga umuna a naisurat a kas iti Insik-wenno para kadagiti mannurat ti korporasion, usaren laeng a kas editor-last tapno mairaman ti isu met laeng a pormat a kas ti taudan. Dagiti parbo a nagan: editor1-last, editor, editors.
- editor-first: Naited wenno nagnagan ti editor, mairaman dagiti titulo; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Dr. Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti editor-link . Dagiti parbo a nagan: editor1-first.
- WENNO: para kadagiti adu nga editor, usaren ti editor1-last, editor1-first babaen ti editor4-last, editor4-first aginggana kadagiti uppat nga editor.
-
- editor-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a maipanggep ti editor—saan a ti website ti editor'; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: editor1-link.
- WENNO: para kadagiti adu nga editor, usaren ti editor1-link babaen ti editor4-link.
- Pannakaiparang:
- No dagiti mannurat: Dagiti mannurat ti umuna, sarunuento babaen ti dagiti editor ken dagiti mairaman nga obra, kalpasanna ti nangruna nga obra.
- No awan dagiti mannurat: Dagiti editor ket agparang sakbay ti mairaman nga obra; ti agmaymaysa nga editor ket sarunuen babaen ti "ed."; dagiti adu nga editor ket sarunuen babaen ti "eds."; ti ad-adu ngem tallo nga editor ket sarunuento babaen ti "et al., eds."
Laysummary[urnosen | urnosen ti taudan]
- layurl: Silpo ti URL iti saan a teknikal a pakabuklan wenno panagrepaso ti taudan; ti titulo ti URL ket naisaad iti "Lay summary". Dagiti parbo a nagan: laysummary.
- laysource: Nagan ti taudan ti laysummary. Maiparang kadagiti italiko ken sarunuen babaen ti endash.
- laydate: Petsa ti pakabuklan. Maiparang kadagiti parentesis.
Dagiti pagpilian ti panangiparang[urnosen | urnosen ti taudan]
- author-mask: Sukatann ti nagan ti umuna a mannurat iti em dashes wenno testo. Isaad ti author-mask iti numeriko a pateg ti n tapno maisaad ti dash n ti nalawa a baetan ti em; isaad ti author-mask iti pateg ti testo tapno maiparang ti testo nga awan ti maipasurot a panangilasin ti mannurat; kas pagarigan, ti "with". Nasken nga iraman pay dagit ipateg para kadagiti amin a mannurat para kadagiti panggep ti metadata. Nangruna a naikeddeng para iti panag-usar kadagiti bibliograpiko nga estilo a dagiti nadumaduma nga obra babaen ti agmaymaysa a mannurat ket agsasaruno a nailista. Saan nga agusar ti listaan a pinataud babaen ti
{{reflist}},
wenno kapada gapu ta awan ti panagtengngel ti urnos a pannakaiparang dagiti reperensia.
- author-name-separator: Agtengngel kadagiti panangisina a nagbaetan ti naudi ken umuna a nagnagan; kasisigud ti baetan ken koma (
,); no adda ti parametro, ngem blanko, ti tuldek a panangisina ket maisaad iti kasisigud; ti baetan ket nasken a maikodigo a kas
.
- author-separator: Agtengngel ti panangisina a nagbaetan dagiti mannurat; kasisigud ti semicolon ken baetan (
;); no adda ti parametro, ngem blanko, ti tuldek a panangilasin ket maisaad iti kasisigud; ti baetan ket nasken a maikodigo a kas
.
- display-authors: Agtengngel kadagiti bilang ti nagnagan ti mannurat a maiparang no maipablaak ti dakamat. Ti mangibalaiw ti maiparang a bilang dagiti mannurat, isaad ti display-authors iti kayat a bilang. Kas pagarigan, ti
|display-authors=2ket agiparangto laeng kadagiti dua a mannurat iti dakamat. Babaen ti kasisigud, amin a mannurat ket maiparang malaksid no adda dagiti siam a mannurat, ti listaanto ti mannurat iti dakamat ket mapasardengto kadagiti walo a mannurat, ken sarunuen babaen ti "et al." Daytoy a panangilaksid ket tuladenna ti daan a bersion ti plantilia para iti kompatibilidad. No ti dakamat ket aglaon kadagiti siam a nagan ti mannurat ken no kayat nga agparang amin dagiti siam a nagnagan ti mannurat, ti "et al." ket mabalin a mapasardeng babaen ti panangisaad ti
|display-authors=9. Dagiti parbo a nagan: displayauthors.
- display-editors: Agtengngel kadagiti bilang ti nagan ti editor no maipablaak ti dakamat. Ti mangbaliw ti maiparang a bilang dagiti editor, isaad ti display-editors iti kayat a bilang. Kas pagarigan, ti
|display-editors=2ket agiparangto laeng kadagiti dua nga editor iti dakamat. Babaen ti kasisigudt, maiparang amin dagiti editor malaksid no adda dagiti uppat nga editor, ti editor iti listaan ti dakamat ket mapasardengto kadagiti tallo nga editor, ken sarunuen babaen ti "et al." Daytoy a panangilaksid ket tuladenna ti daan a bersion ti plantilia para iti kompatibilidad. No ti dakamat ket aglaon kadagiti uppat nga editor ken no kayat nga iparang amin nga uppat a nagnagan ti editor, ti "et al." ket mabalin a mapasardeng babaen ti panangisaad ti
|display-editors=4. Dagiti parbo a nagan: displayeditors.
- lastauthoramp: Sukatann ti panangisina a nagbaetan dagiti listaan ti dua a nagan ti mannurat iti baetan ti ampersand space (
&) no isaad ti aniaman a pateg. Kas pagarigan:
|lastauthoramp=yes
- postscript: Agtengngel iti pangrikep a tuldek para iti dakamat; kasisigud iti tulnek (
.); para iti awan a panangipatingga a tuldek, isaad ti
|postscript=none– ti panangibati nga awan linaon ti
|postscript=ket kapada ti pagbanagan ngem di maipalawag. Di maikaskaso no maipalawag ti quote .
- separator: Agtengngel iti tulnek a mausar a mangisina kadagiti listaan dagiti mannurat, editor, kdpy. Kasisigud iti tulnek (
.); no adda ti parametro, ngem blanko, ti tulnek a panangisina ket maisaad iti kasisigud; ti baetan ket nasken a marikpan a kas
.
Nasken ti suskrision wenno rehistrasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy a parametro ket manginayon ti silpo ti nota iti gibus ti dakamat:
- registration: Para kadagiti taudan ti online a makasapul ti rehistrasion, isaad ti
|registration=yes; pasarunuan babaen ti suskripsion no dagitoy dua ket maisaad.
- subscription: Para kadagiti taudan ti online a makasapul ti suskrisison, isaad ti
|subscription=yes; pasarunuan babaen ti rehistrasion no dagitoy dua ket maisaad.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Cite news
Daytoy a plantilia ket pormatenna ti dakamat ti artikulo ti damdamag iti prenta, video, audio wenno web nga agus-usar ti naited a pakaammo ti taudan (kas iti mannurat, pablaak, petsa) ken dagiti nadumaduma a pagpilian ti panagpormat.


text:
John Steinbeck
Ni John Ernst Steinbeck, Jr. (Pebrero 27, 1902 – Disiembre 20, 1968) ket maysa idi nga Amerikano a mannurat. Isu ket kaaduan a naamammuan para iti nobel a nangabak ti Premio Pulitzer Prize iti Ti Pungtot dagiti Ubas (1939), Daya ti Eden (1952) ken ti nobela tiDagiti Bao ken Lallaki (1937). Isu ket nagsurat kadagiti duapulo ket pito a libro,mairaman dagiti sangapulo ket innem a nobela, innem a saan apiksion a liblibro, ken lima nga urnong dagiti ababa a sarita, ni Steinbeck ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1962.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^
"Ti Premio Nobel iti literatura 1962: Presentasion a bitla babaen ni Anders Österling, Permanente a Sekretario ti Sueko nga Akademia". NobelPrize.org. Naala idi Abril 21, 2008.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- DeMott, Robert ken ni Steinbeck, Elaine A., eds. John Steinbeck, Dagiti Nobela ken Sarsarita 1932–1937 (Biblioteka ti Amerika, 1994) ISBN 978-1-883011-01-7
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti John Steinbeck idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti John Steinbeck idiay Wikiquote


text:
Prepektura ti Fukushima
Ti Prepektura ti Fukushima (福島県 Fukushima-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay Rehion ti Tōhoku idiay isla iti Honshu.[2] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Fukushima.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Immuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Fukushima-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 218 idiay Liblibro ti Google; "Tōhoku" iti p. 970 idiay Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Fukushima" iti p. 218 idiay Liblibro ti Google


text:
John Locke
Ni John Locke FRS ( /ˈlɒk/; 29 Agosto 1632 – 28 Oktubre 1704), kaaduan a naamammoan a kas ti Ama ti Klasiko a Liberalismo,[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Locke, John. Ti Surat a Maipanggep ti Panakaipatuboy Routledge, New York, 1991. p. 5 (Pangyuna)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti John Locke idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti John Locke idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti John Locke idiay Wikiquote


text:
Nagkaykaysa a Pagarian
Ti Reino Unido ti Gran Británia ken ti Irlanda del Norte, mabalin a ma-ipangyababaana a kas Reino Unido (iti Ingles ket: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, ma-ipangyababaan a United Kingdom wenno UK) ket maysa a naturay nga estado a masarakan idiay akin-abagatan a daya ti Europa. Ti teritorio na ket nai-porma iti isla ti Gran Británia, ti akin-abagatan a daya a parte ti isla ti Irlanda, ken iti dadduma a babassit nga isla na asigdan dagitoy.
Ti Reino Unido ket maysa a unitario nga estado na comprendido iti upat na constituyente a kailian: ti Inglaterra (England), Eskósia (Scotland), Gales (Wales), ken ti Irlanda del Norte (Northern Ireland), ken daytoy na estado ket maiturturayan ti maysa a parlamentario a sistema na nai-centro idiay capital na a Londres, ñgem adaan met to tallo a decentralizado na nacional a administacion idiay Belfast, Cardiff, ken Edimburgo (Edinburgh), daguiti capitales ti Irlandia del Norte, Gales, ken Eskósia respectivamente. Ti Reino Unido key maysa ñga monarquia parlamentaria no sadino ket ni Reina Isabel II (Queen Elizabeth II) iti jefe ti Estado. Daguiti Dependencias ti Corona ket daguiti Islas ti Canal ken ti Isla ti Man na haan a parte iti Reino Unido, ñgem daguitoy ket ag-forma iti federacion ken ti Reino Unido. Addan ti Reino Unido ti catorce a Territorios ti Ultramar, amin daguitoy ket vestigios iti dati ñga Imperio Britanico, na idi kalawaan ti territorio na idi 1922 ket sakop na ti maysa-na-upat na parte ti terrestrial na rabaw ti planeta. Ni Reina Isabel II ket agtultuloy na agtaktakder ñga cabeza iti Mancomunidad daguiti Naciones ken jefe ti Estado daguiti ili nga kaarian idiay Mancomunidad.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Awan ti linteg nga nagpasingket nga agbabalin ti God Save the Queen nga opisial a nailian a kanta. It ugali a Britania, dagitoy a kalintegan ket saan a nasken; ti panagyebkas ken panag-usar ket agpakabael nga opisial a nailian a kanta. Ti God Save the Queen ket agserbi pay a ti Naarian a kanta para kadagiti sabsabali a pagilian.
- ^ Naisakup babaen ti Konsilo iti Europa Dokumento ti kalintegan ti Europa para iti Rehional wenno dagiti Minoridad a pagsasao, ti Gales, Eskoses a Gaeliko, Korniko, Irlandes, Eskosés ken ti rehional a kapadpadana nga Ulster nga Eskoses ket opisial a maibigbigana kas iti Rehional wenno Minoridad a pagsasao babaen ti Gobierno ti UK para kadagiti panggepan iti Dokuento ti kalintegan.[3] Kitaen pa ti Dagiti pagsasao iti Nagkaykaysa a Pagarian.
- ^ Dagiti agkamkamatalek a Briton ket agmaneho iti kanigid mailaksid ti BIOT ken Gibraltar.
- ^ ISO 3166-1 alpha-2 dagiti estado nga isu kuma ti GB ken .gb ket naususar idi babaen ti Gobierno, ngem naipasardeng para iti .uk. Ti .eu a pagturayan ket naibingbingay kadagiti sabali a kameng nga estado ti Kappon ti Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Directgov: English language – Government, citizens and rights". Directgov. Naala idi 23 Agosto 2011.
- ^ "Commonwealth Secretariat – UK". Commonwealth Secretariat. Naala idi 23 Agosto 2011.
- ^ "Dokumento ti kalintegan ti Europa para iti Rehional wenno dagiti Minoridad a pagsasao". Scottish Government. Naala idi 11 Disiembre 2010.
- ^ "Populasion ti Nagkaykaysa a Pagarian babaen ti grupo ti etnisidad" (XLS). Senso ti Nagkaykaysa a Pagarian 2001. Opisina para kadagiti Nailian nga Estadistika. 1 Abril 2001. Naidulin manipud ti [natay a silpo] kasisigud idi 2003-12-21. Naala idi 15 Abril 2009.
- ^ "Panagsukat ti populasion". Opisina para kadagiti Nailaian nga Estadistika. 30 Hunio 2011.
- ^ "Senso ti 2001: Karkuloo ti populasion". Opisina para kadagiti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ a b c d "Nagkaykaysa a Pagarian". International Monetary Fund. Abril 2011. Naala idi 8 Mayo 2011.
- ^ "Saan a natimbengan a matgedan". Ti Pagsaadan ti Kinapanglaw. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "2011 a Nagbanagan a Panagrangrang-ay ti Nagtagitaon". United Nations. Naala idi 2011-11-02.
- Dagiti artikulo nga addaan kadagiti natay a silpo iti ruar manipud idi Disiembre 2011
- Nagkaykaysa a Pagarian
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian idiay Europa
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Akin-amianan nga Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti isla ti Britaniko


text:
Kategoria:Heograpia ti Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 11 a subkatkategoria, manipud ti 11 a dagup.
- Heograpia ti Akinlaud nga Asia (4 K, 3 P)
- Heograpia ti Daya nga Asia (1 K)
- Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia (2 K, 2 P)
- Heograpia ti Rusia (3 K)
A
- Apro-Eurasia (3 K, 2 P)
D
- Dagiti bagi ti danum ti Asia (1 K)
- Dagiti porma ti daga ti Asia (3 K)
- Dagiti rehion ti Asia (14 K, 12 P)
S
- Dagiti simang ti pagilian idiay Asia (5 K, 2 P)
Pampanid iti kategoria "Heograpia ti Asia"
Ti sumaganad a 3 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 3 a dagup.