text:
Dusa iti patay
Ti dusa iti patay wenno ti panakabitay ket maysa a legado a pamay-an a ti maysa a tao ket patayen babaen ti estado a kas pammadusa para iti krima. Ti bilin ti ukom a ti maysa a tao ket maipadusa ti kastoy a pamay-an ket maysa a patay a sentensia, bayat ti panagipatay ti tao ket maysa a panagbitay. Dagiti krima a mabalin a pagbanagan iti panakabitay a naam-aamuan a kas dagiti kapital a krima wenno kapital a basol. Ti termino kapital ket nagtaud manipud ti Latin capitalis, literal a ti "maipapan ti ulo" (a mangitudtudo ti panagbitay babaen ti panagputol).[1]
Ti dusa iti patay ket naar-aramiden idi babaen dagiti adu a kagimongan (ti maysa analatak a nailakssidan ket ti Kievan Rus); iti agdama adda dagiti 58 a pagilian nga agararamid kadagiti kastoy, ken 97 a pagilian ti nagikkat kadagitoy (dagiti nabati ket saanda a nagus-usaren iti sangapulo a tawen wenno saanda a mangipalubos malaksid kadagiti naisangsangayan a pasamak a kas ti panawen ti gubat).[2] Daytoy ket banag iti aktibo a kontrobersia kadagiti nadumaduma a pagilian ken estado, ken dagiti puesto ket aggigiddiat iti kaunegan timaysa a politiko nga ideolohia wenno rehion ti kultura. Kadagiti kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Artikulo 2 ti Dokumento iti linteg dagiti Kammasapulan a Karbengan iti Kappon ti Europa ket agiparit ti panagusar iti dusa iti patay.[3]
Iti agdama ti Amnistia Internasional ket mangipanpanunot a kaaduan kadagiti pagilian ket abolitionista.[4] Ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket nangampon, idi 2007, 2008 ken 2010, ti di napatapatan a resolusion a timmawtawag para iti maysa a sangalubongan a panagpasardeng ti panagbitay, nga adda ti panagsirmata ti dumtengan a pannakaikkat.[5] Nupay adu kadagiti pagilian ti nagikkat ti dusa iti patay, sumurok a 60% ti populasion iti lubong ket agtaengda kadagiti pagilian a mangar-aramid para laeng ti panagbitay, a kas ti Republika dagiti tattao iti Tsina, India, ti Estados Unidos ken Indonesia, dagiti uppat a kaaduan ti agtaeng a pagilian ti lubong, nga agtultuloy nga agipakpakat ti dusa iti patay (urayno idiay India, Indonesia ken dagiti adu nga estado ti Estados Unidos ket sagpaminsanda laeng nga us-usaren).Tungngal maysa kadagitoy a pagilian ket simmuppiatda a nagbutos ti resulosion ti Sapasap nga Asemblia.[6][7][8][9][10][11][12][13][14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo
- ^ Kronenwetter 2001, p. 202
- ^ "Dagiti abolitionista ken retentionista a pagilian | Amnesty International". Amnesty.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "Dokumento iti linteg dagiti Kammasapulan a Karbengan iti Kappon ti Europa" (PDF). Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "Amnistia Internasional". Amnesty.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "panagpasardeng ti panagbitay". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 15 Nobiembre 2007. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "Asia Times Online – Ti kasayaatan a pagdamagan manipud idiay Abagatan nga Asia". Atimes.com. 13 Agosto 2004. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "Coalition mondiale contre la peine de mort – Dagiti Indonesio nga aktibista ket makasanguda ti umad-adu a dusa iti patay – Asia – Pasipiko – Actualités". Worldcoalition.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "No serious chance of repeal kadagitoy nga estado nga agus-usar ti panagbitay". Egovmonitor.com. 25 Marso 2009. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ AG Brown ket kinunanan a surotenna ti linteg iti panagbitay
- ^ "lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty". Fox News. 7 Abril 2010. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "ti panagbitay ket saan nga asideg a mapatinggaan idiay Estados Unidos". International Herald Tribune. 29 Marso 2009. Naidulin manipud ti kasisigud idi 16 Marso 2009. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "Ti panagikkat ti Panagbitay ket saan a maaramid a kinunana ti kontra-patay nga aktibista". Axisoflogic.com. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "Ti baro a Texas? Ohio's death penalty examined – Campus". Media.www.thelantern.com. Naala idi 23 Agosto 2010.
- ^ "TI PANAGBITAYIDIAY HAPON-FIDH > Karbengan ti Nagtagitaoan para iti Amin / Les Droits de l'Homme pour Tous". Fidh.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
Bibliograpia
- Kronenwetter, Michael (2001). Dusa iti Patay: Ti Reperensia a Manual (2 nga ed.). ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-432-9.


c: text/html

text:
Panagkukua
Ti panagkukua ket isu ti sakup kadagititignay ken dagiti kadkadawyan nga ugali babaen dagiti organismo, dagiti [[sistema], wenno dagiti parbo nga entidad a makuyog kadagiti bukodda nga enbironmento, a mairaman dagiti dadduma asistema wenno dagiti organismo nga adda ken ti pay pisikal nga enbiromento. Daytoy ket isu ti panagsungbat iti sistema wenno organismo kadagiti nadumaduma a panangitignay wenno maar-aramid, urayno dayto ket akin-uneg wenno akin-ruar, [[siaammo]wenno saan a siaaammo, nalawag wenno saan a nalawag, ken boluntario wenno saan a boluntario.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kategoria:Dagiti pungol nga artikulo ti sasao nga Austronesio
Dagiti pungol wenno saan pay a nalpas wenno nakompleto nga artikulo. Makatulongka iti Wikipedia babaen ti panangnayon wenno panangtarimaan iti kadagitoy nga artikulo. Ti agikabil iti artikulo iti daytoy a kategoria usaren ti plantilia ti {{Au-pagsasao-pungol}}.
Pampanid iti kategoria "Dagiti pungol nga artikulo ti sasao nga Austronesio"
Ti sumaganad a 34 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 34 a dagup.
P
- Pagsasao a Boholano
- Pagsasao a Bolinao
- Pagsasao a Cebuano
- Pagsasao a Dabawenio
- Pagsasao a Filipino
- Pagsasao a Ga'dang
- Pagsasao a Hiligaynon
- Pagsasao a Kankana-ey
- Pagsasao a Kapampangan
- Pagsasao a Maguindanao
- Pagsasao a Malayo
- Pagsasao a Maranao
- Pagsasao a Mariveleño
- Pagsasao a Masbatenio
- Pagsasao a Sambal
- Pagsasao a Surigaonon
- Pagsasao a Tagalog
- Pagsasao a Tausug
- Pagsasao a Tetum
- Pagsasao a Waraywaray
- Pagsasao nga Ibanag
- Pagsasao nga Ibatan
- Pagsasao nga Isinai
- Pagsasao nga Itawis
- Pagsasao nga Itneg


text:
Liliw, Laguna
Ti Liliw ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Liliw ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Bagong Anyo (Poblacion)
- Bayate
- Bubukal
- Bongkol
- Cabuyao
- Calumpang
- Culoy
- Dagatan
- Daniw (Danliw)
- Dita
- Ibabang Palina
- Ibabang San Roque
- Ibabang Sungi
- Ibabang Taykin
- Ilayang Palina
- Ilayang San Roque
- Ilayang Sungi
- Ilayang Taykin
- Kanlurang Bukal
- Laguan
- Rizal (Poblacion)
- Luquin
- Malabo-Kalantukan
- Masikap (Poblacion)
- Maslun (Poblacion)
- Mojon
- Novaliches
- Oples
- Pag-Asa (Poblacion)
- Palayan
- San Isidro
- Silangang Bukal
- Tuy-Baanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Calvin Coolidge
Ni John Calvin Coolidge, Jr. (Hulio 4, 1872 – Enero 5, 1933) ket isuidi ti Maika-30 a Presidente iti Estados Unidos (1923–1929).Isu ket mays a Republikano nga abogado manipud idiay Vermont, ni Coolidge ket ngimmato kadagiti politika ti estado ti Massachusetts , ken dimteng a banagbalin a gobernador iti dayta nga estado. Ti panagkukuana ti panawen ti Welga ti Polis ti Boston idi 1919 ket nagipangato kaniana ti nailian nga entablado ken nagited kaniana ti pakaidayawan a tao ti naikeddengan nga aksion. Kalpasan daytoy, isu ket nabutosan akas ti maika-29 a Bise Presidente idi 1920 ken naisaruno a kas ti sinarunona ti Presidente kalpasan ti kelaat nga ipupusay ni Warren G. Harding idi 1923. Isu met laeng ket nabutosan idi 1924, isu ket nakagun-od panakaidayawan a kas maysa a bassit a gobierno a konserbatibo, ken ti maysa a tao a saan unay nga agsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Calvin Coolidge idiay Wikimedia Commons


text:
Melokoton
Ti melokoton (Prunus persica) ket ti agtintinnag ti bulongna a kayo, patneng ti Amianan a laud ti Tsina, iti rehion a nagbaetan ti Labneng Tarim ken dagiti amianan a bangkirig ti banbantay Kunlun Shan, nga idiay iti immuna a naidomestikado ken naimuyongan.[2] Daytoy ket agbunga iti prutas a natubbog ken makan a tinawtawagan pay met iti melokoton. Ti nagan ti sebbangan iti persica ket mangibagbaga iti adu a pannakaimuyonganna idiay Persia, ken kanungpalan met a naimula idiay Europa. Daytoy ket tagikua iti henero ti Prunus, iti pamilia ti Rosaceae. Ti melokoton ket nairaman a naidasig iti almendras iti subhenero ti Amygdalus, maisalumina daytoy manipud kadagiti sabali a subhenero babaen ti naguritan a bukel.
Ti Tsina ket isu ti kaaduan nga agpatpataud iti melokoton iti lubong.[3]
Ladladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Prunus persica". The Plant List. Version 1. 2010. Naala idi 29 Nobiembre 2012.
- ^ Faust, M.; Timon, B. L. (2010). "Origin and Dissemination of Peach". Horticultural Reviews. p. 331. doi:10.1002/9780470650585.ch10. ISBN 9780470650585.
- ^ http://www.whichcountry.co/top-10-largest-producers-of-peach-in-the-world/
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Melokoton idiay Wikimedia Commons


text:
Dissuor Victoria
Ti Dissuor Victoria wenno Mosi-oa-Tunya (Tokaleya Tongga: Agkanagruod nga Ulep) ket dissuor a masakaran iti abagatan ti Aprika iti Ayus a Zambezi nagbaetan kadagiti paglilian a Zambia ken Zimbabwe.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipagarup ket ni David Livingstone, misionero ken eksplorador nga eskoses, ti immuna a Europeano a nakita ti dissuor. Itatta ti nagkitaanna ket napanaganan ti 'Puro a Livingstone', puro a masarakan iti Zambia. Daytoy a puro met kais-isu a daga a mapagnaan iti tengnga ti dissuor.[1] Pinanaganan ni Livingstone ti dissuor iti 'Dissuor a Victoria' tapno madayawanna ni Reyna a Victoria. Ngem, am-ammo pay met ti 'Mosi-oa-Tunya' ta nalatak, isu nga nailistaan iti World Heritage List babaen dagiti dua a nagan.[2]
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Livingstone Tourism Association (Inggles)
- ^ World Waterfalls Website inala idi 1 March 2007


text:
Neuötting
Ti Neuötting ket maysa nga ili ti distrito ti Altötting, idiay Bavaria, Alemania. Daytoy ket naisanglad idiay Inn, 2 km nga amianan ti Altötting, agarup a 70 km nga amianan ti Salzburg, 80 km nga abagatan a laud ti Passau ken agarup a 100 km a daya ti Munich. Daytoy ket maysa apagsardengan ti linia ti perokaril a nagbaetan ti Munich ken Simbach.
Langa ti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Neuötting ket adda ti maysa a kuadrado ti ili ti naisangsangayan nga estilo nga Inn-Salzach, a mairaman dagiti dua a torre ti tunggal maysa a gibus. Idi las-ud ti Tengnga aPanawen daytoy ket maysa idi a nagruna a pagkomersion nga ili para iti asin ken bukbukel, ken adda ti bukodna a menta. Daytoy ket kuartel pay ti milisia para kadgiti puersa ti Bavaria tapno matengngelda ti Mühldorf am Inn, ti maysa kasuppiatan nga ili a tinurayan ti Obispo iti Salzburg. Dagiti lugar a bisitaen ket ti dakkel a Gotiko a simbaan ni Santo Nikolas, ti museuo ti ili, ken ti kinaudi a napasaysayaat a kuadrado ti ili, a mabalin a paggatangan ken panganan ti ruar.
Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Spielmanns- und Fanfarenzug Neuötting e. V. (SPFZ) ket nabangon idi 1960 ken nagtoktokarda kadagiti martsa akanta iti naipakasaritaan nga uniporme ti milisia manipud ti tawen nga 1820.
- Ti Faschingsgesellschaft Neuötting e. V. ket nabangon idi 1975 a kas maysa nga opisial nga asosasion. Bayat a ti timpuyogan ket adda ti nabaybayag a pakasaritaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Fortschreibung des Bevölkerungsstandes". Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung (iti Aleman). 31 Disiembre 2011.


text:
Tubao, La Union
Ti Tubao ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay ti Tubao ti 18 a barbaranggay.[2]
- Amallapay
- Anduyan
- Caoigue
- Francia Sur
- Francia West
- Garcia
- Gonzales
- Halog East
- Halog West
- Leones East
- Leones West
- Linapew
- Magsaysay
- Pideg
- Poblacion
- Rizal
- Santa Teresa
- Lloren
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sual, Pangasinan
Ti Sual ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sual ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Baquioen
- Baybay Norte
- Baybay Sur
- Bolaoen
- Cabalitian
- Calumbuyan
- Camagsingalan
- Caoayan
- Capantolan
- Macaycayawan
- Paitan East
- Paitan West
- Pangascasan
- Poblacion
- Santo Domingo
- Seselangen
- Sioasio East
- Sioasio West
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)]


text:
Plantilia:FULLROOTPAGENAME
Plantilia:FULLROOTPAGENAME
Alaen ti napno a ramut a nagan ti panid iti agdama wenno naited a panid. Daytoy ket kapadpada ti plantilia {{FULLBASEPAGENAME}}, ngem agisubli ti ramut ti panagsasaruno ti panid embes a ti nagannak. Kadagiti nagan ti espasio nga awan dagiti subpanid, mabalin a mangisubli daytoy ti naited a nagan ti panid wenno {{FULLPAGENAME}}.
Daytoy a plantilia ket mabalin a pangisukat.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{FULLROOTPAGENAME}}→ Plantilia:FULLROOTPAGENAME
{{FULLROOTPAGENAME|}}→ Plantilia:FULLROOTPAGENAME
{{FULLROOTPAGENAME|Wikipedia:Dap-ayan/Teknikal}}→ Wikipedia:Dap-ayan
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
FULLROOTPAGENAME
Ti meta plantilia a mangala ti nagan ti panid ken agisubli ti ramut a nagan ti panidna (mairaman ti nagan ti espasio).


text:
Moncada, Tarlac
Ti Moncada ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Moncada ket nabingbingay a politikal iti 37 a barbaranggay.[2]
- Ablang-Sapang
- Aringin
- Atencio
- Banaoang East
- Banaoang West
- Baquero Norte
- Baquero Sur
- Burgos
- Calamay
- Calapan
- Camangaan East
- Camangaan West
- Camposanto 1 Norte
- Camposanto 1 Sur
- Camposanto 2
- Capaoayan
- Lapsing
- Mabini
- Maluac
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poblacion 4
- Rizal
- San Juan
- San Julian
- San Leon
- San Pedro
- San Roque
- Santa Lucia East
- Santa Lucia West
- Santa Maria
- Santa Monica
- Tolega Norte
- Tolega Sur
- Tubectubang
- Villa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tarlac". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Example.com
Ti Example.com, example.net, ken example.org ket maysa nga maikadua level a domain names reservo iti Internet Engineering Task Force through RFC 2606, Benneg 3,[1] para gumamit a dokiumentasion ken dagiti example. Ti domain a example.edu ket ka similarlia a reserveo iti Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) pannakabangon idi 2000.
References[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ RFC 2606, Reserved Top Level DNS Names, D. Eastlake, A. Panitz, The Internet Society (June 1999)


text:
Bulkan Mayon
Ti Bulkan Mayon ket maysa a bulkan idiay Pilipinas iti probinsia ti Albay, asiddeg ti 15 kilometro iti amianan a laud iti Siudad ti Legazpi. Maidasig daytoy a bantay a estratobulkan ket iti naitutop a balisongsongna ket naaramid gapu iti nagsisinnublat a layus a piroklastiko ken pinagayus ti lava. Ti Mayon ket isu ti kasaetan a bulkan ti Pilipinas. Amangan a mamin-47 a bimtak ti naudi a 400 a tawen.
Ti Mayon ket naidisso ti sengngat ti Plato a Eurasia ken ti Pilipinas, ti beddeng a pinagsabatan ti plata ti kontinente a nalaglag-an ken ti plato ti taaw a nadagdagsen. Sarikedkedan ti plato ti kontinente a ilemmes ti plata ti taaw ket ti magma ti agbukel no matunaw dagiti batbato.
Panagpussuak ti Mayon[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1616: ti umuna a naammuan a panagpussuak ti Mayon
- 1766: nailenned ti ili ti Cagsawa ti dapu ken tepra ket ti torre ti kampanilia ti simbaan laeng ti nabati ti rabaw.
- 1897: pito nga aldaw a nagpussuak, kaatiddogan kadagiti naisuraten a pinagsaet ti Mayon
- 1984: awan ti maammuan a natay gapu iti panagbakwit ti 73,000 a tattao, manipud ti panagpakauna ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- 2006: kaudian a panagpussuak ti Mayon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b de Ferranti, Jonathan; Aaron Maizlish. "Dagiti Bantay iti Pilipinas – Dagiti 29 a Paltok ti Banbantay nga addaan ti Nalatak a Paltok iti 1,500 metro wenno nasursurok". Naala idi 2011-01-31.
- ^ Mayon, Sangaubongan a Programa ti Bukanismo, Smithsonian Institution.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mayon idiay Wikimedia Commons


text:
Jollibee
Ti Jollibee ket maysa a ragup dagiti panganan a mangipangpangruna iti prito a manok, burger ken spaghetti, ken a naikuartel idiay Pilipinas. Addaan kadagiti puesto iti 6 a pagilian iti sangalubongan, iti Pilipinas, Estados Unidos, Hong Kong, Bietnam, Indonesia ken Brunei. Ni Tony Tan Caktiong ken ti pamiliana iti parlor ti sorbetes iti Cubao ken iti Quiapo idi 1975. Idi agangay dagitoy ti nagbalin nga umuna a pagtagilakuan ti Jollibee. Idi 1978, naipasdek ti Jollibee Foods Corporation ken naikorporada kas maysa a 100% a Pilipino a Kompania. Di agbayag, saan laengen a sorbetes ti idasdasarda, nagiserbida metten iti sandwich ken spaghetti, ket idi kuan dagitoyen ti ad-adda a naglatak ngem ti sorbetes a lakoda. Sinuktanda dagiti parlor ti sorbetes iti panganan, ti panganan a napanaganan iti jollitops.


text:
(UPDATE) BAGUIO CITY - Nagbalin nga agresibo ken emosyonal ti panagtataripnong dagiti dadaulo ti Baguio Central School, kameng ti pulisya, City Social Welfare and Development Office (CSWDO) ken ti pamilya ti pimmusay a Grade 3 pupil kalpasan nga aksidente a natamaan ti baseball bat ti ulo daytoy.
Iti naangay a taripnong, impetteng ti pamilya ti biktima a kayat dagitoy a maamuan no sino dagiti responsable ken rumbeng a madusa iti nasao nga insidente.
Sigun iti lolo ti biktima, maipasidong iti legal a proseso ti kaso ken no saan a maidalan iti amicable settlement ket maidanun daytoy iti korte tapnu dagitoy ti agdesisyon no adda ti rumbeng a mapabasol ken madusa iti napasamak nga insidente.
Nupay kasta, inlawlawag dagiti dadaulo ti nasao a pagadalan nga awan ti maitudo dagitoy nga indibidual tapnu mapabasol iti ipupusay ti biktima, gaputa maibasar iti imbestigasyon dagiti pulisya ket homocide by accident ti napasamak.
Maipalagip nga immunan a kinuna ti CSWDO a naipasidong iti debriefing ken counseling dagiti nakakita iti nasao nga insidente karaman ti estudyante nga aksidente a nakapang-or iti ulo ti bikitma gaputa posible a na-truma dagitoy.


text:
Tsokolate
Ti tsokolate ket ti naproseso, kadawyan a nasam-it a makan a napataud manipud ti bukel ti tropikal a kayo ti Theobroma cacao. Ti kakaw ket naimuyonganen kadagiti napalabas a tallo a milenio idiay Mehiko, Tengnga nga Amerika ken Akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Ti kasapaan a nadokumentuan a panag-usar ket idi 1100 SK. Ti kaaduan ti Mesoamerikano a tattao ket nagar-aramidda ti mainum a tsokolate, a mairaman dagiti Aztec, nga isuda ket nagar-aramid iti mainum a naamammuan a kas ti xocolātl [ʃo'kolaːt͡ɬ], ti balikas ti Nahuatl a ti kaibuksilanna ket "napait a danum". Ti bukbukel ti kayo ti kakaw ket adda ti nakaro a nanam iti kinapait, ken mabalin a nabubodan tapno makananam ti kasta.
Kalpasan ti panagibubod, ti bukbukel ket mabilag, madalusan, ken kalpasanna ket matuno, ken maikkat ti kontsa tapno mapataud ti bagas ti kakaw. Magilingto dagiti bagas ti kakaw iti masa ti kakaw, ti puro a tsokolate iti nakersang a porma. Gaputa daytoy a masa tikakaw ket kadawyan a maipatubboog ken masukog nga adda wenno awan dagiti nailalaok, daytoy ket tinawtawagan ti arak a tsokolate. Ti arak ket mabalin a maproseso kadagiti dua a komponenete: dagiti solido ti kakaw ken mantekilia ti kakaw. Ti saan a nasam-itan a panangiyurno a tsokolate (napait a tsololate) ket nangruna nga aglaon kadagiti solido ti kakaw ken mantekilia ti kakaw kadagiti nadumaduma a proporsion. Kaaduan kadagiti makmakan a tsokolate tatta nga aldaw ket isu ti porma ti nasam-it a tsokolate, ti panagtitipon dagiti solido ti kakaw, mantekilia tikakaw weeno dadduma pay taba, ken asukar. Ti gatas a tsokolate ket isu ti nasam-it a tsokolate nga aglaon ti tinimok ti gatas wenno kondensada a gatas. Ti puraw a tsokolate ket aglaon ti mantekilia ti kakaw, asukar, ken gatas ngem saan nga aglaon kadagiti solido ti kakaw.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Tsokolate idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Tsokolate iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Kanen dagiti Dios
- Glosario dagiti termino ti tsokolate
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Chocolate". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
Kanton iti Solothurn
Ti Solothurn (Aleman: Solothurn (tulong·paammo)) ket maysa a kanton idiay Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay amianan a laud ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Solothurn.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Estadistika ti Kanton iti Solothurn, MS Excel a dokumento – Bevölkerungsbestand nach Gemeinden 31.12.2011 (Aleman) Naala idi 29 Mayo 2012
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Solothurn idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo/Marso 7
Ti Karayan Amasona iti Abagatan nga Amerika ket isu ti maikadua a kaatiddogan a karayan iti lubong ken ti kadakkelan babaen ti panagayus ti danum iti natimbeng a panagayus a dakdakel urayno itipon dagiti pito a sumaruno a kadakkelan a karayan iti lubong. Ti Amasona ket addaan iti kadakkelan a pagayusan a labneng iti lubong, ti agarup a 7,050,000 kuadrado kilometro (2,720,000 kuadrado milia), a daytoy ket mangidagup para iti agarup a maysa a panglima ti dagup a panagayus ti karayan iti lubong.
Kadagiti kangatuan a pakagay-atanna, ti ngato ti nagsasabtan ti Karayan Negro, ti Amasona ket tinawtawagan a Solimões idiay Brasil; nupay kasta, idiay Peru, Colombia ken Ecuador, ken dagiti pay dadduma a paset ti lubong nga agsasao iti Espaniol, daytoy a karayan ket sapasap a tinawtawagan iti Amasona kadagiti agpababa a pagayusanna manipud ti nagsasabtan ti karayan Marañón ken Ucayali idiay Peru. Ti sistema ti karayan Ucayali-Apurímac ket naipanpanunotan a kas ti kangrunaan a taudan ti Amasona.
Ti kalawa ti Amasona ket naindumadumaan iti nagbaetan ti 1.6 ken 10 kilometro (1.0 ken 6.2 mi) iti ababaw nga agpang, ngem daytoy ket dumakdakkel iti las-ud ti nabasa a tiempo iti 48 kilometro (30 mi) wenno ad-adu pay. Ti karayan ket sumrek iti Taaw Atlantiko iti nalawa nga estuario iti agarup a 240 kilometro (150 mi) iti kalawa. Ti sabangan ti kangrunaan a sanga ket 80 kilometro (50 mi). Gapu kadagiti nawatiwat a rukrukodna, daytoy ket sagpaminsan a makunkuna a kas Ti Karayan Baybay.


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo/Marso 10
Ti Bantay Everest ket isu ti kangatuan a bantay iti Daga. Daytoy ket addaan ti pantok iti 8,848 metro (29,029 kadapan) iti ngato ti pantar ti baybay. Daytoy ket mabirukan idiay Mahalangura a parte ti Himalaya. Ti internasional a pagbeddengan a nagbaetan ti Tsina ken Nepal ket gumay-at ti pudno a puntos ti pantok. Ti bukodna a massif ket mangiraman kadagiti kaarrubana a pantok ti Lhotse, 8,516 metro (27,940 kadapan); Nuptse, 7,855 mwtro (25,771 kadapan); ken Changtse, 7,580 metro (24,870 kadapan).
Idi 1856, ti Nalatak a Trigonometriko a Panagsukimat ti Britaniko nga India ket nangibangon ti immuna a naipablaak a kangato ti Everest, ken ammo dayto idi a kas ti Pantok XV, iti 29,002 kadapan (8,840 metro). Idi 1865, ti Bantay Everest ket naikkan ti opisial a nagan babaen ti Naarian a Kagimongan ti Heograpiko kalpasan ti panangisingasing babaen ni Andrew Waugh, ti Britaniko a Heneral nga agsuksukikamat ti India. Ni Waugh ket ninagananna ti bantay manipud ti sinarunona a puesto, ni Apo George Everest. Urayno dagiti Tibetano ket tinawtawaganda idin ti Everest a kas ti "Chomolungma" kadagiti napalabasen a sigsiglo, ni Waugh ket saanna idi nga ammo daytoy gapu ta ti Nepal ken Tibet ket narikpan idi manipud kadagiti ganganaet a tattao.


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo/Marso 15
Ni Fyodor Dostoyevsky (11 Nobiembre 1821 – 9 Pebrero 1881) sagpaminsan a naitransliterado iti Dostoevsky, ket maysa idi a Ruso a mannurat kadagiti nobela, dagiti ababa a sarita ken dagiti salaysay. Dagiti literario nga obra ni Dostoyevsky ket nagsuksukisok ti sikolohia ti nagtagitaoan iti nariribukan a politikal, sosial ken espiritual a kontesto iti maika-19 a siglo a Rusia. Urayno ni Dostoyevsky ket nangrugrugi a nagsursurat kadagiti libro idi tengnga ti 1850 a tawtawen, ti kaaduan a nalaglagip nga obrana ket nanipud kadagiti naud-udi a tawtawen, a mairaman ti Krima ken Dusa, Ti Maag ken Dagiti Karamazov nga Agkakabsat a Lallaki. Isu ket nagsurat kadagiti sangapulo ket maysa a nobela, tallo a nobella, sangapulo ket pito nga ababa a nobela ken tallo a salaysay, ken kankanayon akakuen dagiti kritiko a kas maysa kadagiti kalatakan ken kaaduan a prominente a sokolohista iti literatura a lubong.
Ni Dostoyevsky ket naipasngay ken dimmakkelwas idiay ospital ti Mariinsky Moscow, Rusia. Naipayamma idi ubing iti Ingles, Pranses, Aleman ken Ruso a literatura, ken dagiti pay banbanig a sarsarita ken salaysay.


text:
Plantilia:Str left
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Str left| | }}
Mangited ti subkuerdas ti   dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas (ti subkuerdas ket addaan iti kaatiddog iti  ).
No ti   ket imbalido, awan linaon wenno sero, maisubli ti maysa nga awan linaon a kuerdas. No saan a naipalawag, daytoy ket kasisigud iti 1.
Dagit limitasion[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti kaatiddog ket aginggana iti 500: Dagiti kaaduan a subkuerdas ket agpatingga iti 500 a kaatiddog, ken saan pay a mangited ti mensahe ti biddut. Dagiti laeng 500 a karakter ti mabalin a maiyaon urayno ti   ket at-atiddog.
- Saan a nagina (saan nga agusar kadagiti sabali a plantilia).
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 10 }} → Lorem ipsu
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 1 }} → L
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 0 }} →
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | }} →
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet }} → L
- {{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 40 }} → Lorem ipsum dolor sit ametLorem ipsum do
- {{ Str left | àçé | 2 }} → àç
- Daytoy a kas pagarigan ket mangipakpakita ti seguridad daytoy a plantilia nga addaan iti pannakaikodigo iti UTF-8 (mabalin daytoy tattan) :
Kas pagarigan dagiti limitasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti limitasion ti panagusar para iti daytoy a plantilia ken naipakita dita baba ket gapuanan babaen ti agdama a pannakaisayangkat ti parser nga annong ti {{padleft:}} nga inusar iti daytoy a plantilia, a saan a mangsagat iti maikatlo a prametrona nga aglaon kadagiti karakter nga inus-usar kadagiti panangitapar ti kuerdas iti nainaganan a bilang ti kaatiddog (daytoy ket agdama a saan nga husto nga agbilang kadagiti karakter a mangiyaon manipud ti kuerdas ti tapar, ken saan a husto a mangrukod ti nasayaat a kaatiddogna; iti pay maipatinayon iti daytoy a parametro ket limitado kadagiti 500 a byte).
Dagiti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita a daytoy a plantilia ket saan a nasayaat no adda kadagiti mabirukan nga entidad ti reperensia ti karakter iti parametrona iti kuerdas:
-
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&n
- Daytoy koma ket agiparang ti "a c", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
- {{ Str left | aBc | 3 }} → a&#
- Daytoy koma ket agiparang ti "abc", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
- {{ Str left | a c | 3 }} → a c
- Ti resulta ket husto, a kas nanamnama.
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&#
- Daytoy a naudi a kas pagarigan ket kapada koma ti naplabas, ngem saan met.
- {{ Str left | a c | 3 }} → a&n
Ti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita ti kaadda iti wiki a pannakaisurat a nasken koma a masarang ken di maikaskaso, saan a mangipalubos nga agbalin daytoy a plantilia a kas iti manamnama (to paset ti nowiki ket sinukatan babaen ti naisangayan a kuerdas ti pagsurotan iti epektibo nga oras ti panagpataray ti pateg iti parametro; daytoy naisangayan a (43 kadagit byte a kaatiddog) kuerdas ket mangrugi babaen ti panagtengngel a karakter (a kanungpalanto a masagat manipud ti mapataud a panid ti HTML no agtultuloy nga adda iti resulta iti daytoy a plantilia), ken sarunuan babaen ti "UNIQ" ken dagiti dadduma pay a naisangayan a panagsasaruno ken patinggaan babaen ti "QINU" ken ti kanungpalan a panagtengngel ti karakter; makita bassit dita babba, gapu ta ti naisangayan a kuerdas ket saan a kompleto kalpasan ti pannakapasardeng, ken isu a saanto a maikkat manipud ti maiparuar kadagiti umuna a dua a linia):
-
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 3 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy.
- {{ Str left | a bc | 43 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabca
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 43 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy, ken ti kanungpalan a \x07 ket naipasardeng.
- {{ Str left | a bc | 44 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcab
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 44 a byte, ngem ti kompleto a panagsisinnaruno dagiti 43 a byte ket masagat manipud ti maiparuar a kodigo ti wiki no agpataud ti kanungpalan nga HTML, isunga mabati laeng ti umuna a mangiyuna a karakter ti "a".
- {{ Str left | a bc | 45 }} → abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabc
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
Iti kasumbangir, dagiti komento ti HTML, ken dagiti etiketa ti "noinclude", "includeonly" ken "onlyinclude" iti wiki a pannakaisurat ket nasawiki nasayaat, gaputa dagitoy ket maproseso kadagiti parametro ti plantilia, sakbay a mairaman ken masukatan dagiti parametro:
-
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
- {{ Str left | a bc | 3 }} → abc
Laglagipen pay a ti nainaganan a kaatiddog ket gapuananto ti pannakatapar ti maikabil a kuerdas babaen ti panag-ulit daytoy, no ti kaatiddog ket dakdakkel ngem ti maikabil a kaatiddog ti kuerdas:
-
- {{ Str left | Abc. | 10 }} → Abc.Abc.Ab
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Str left
Ti plantilia a mangited ti   ti subkuerdas dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas


text:
Plantilia:Navbox
Ti plantilia ti {{navbox}} ket mangpalubo sti nalaka a panangiyasentar ti pagdaliasatan a plantilia babaen ti panangited iti maysa wenno ad-adu a listaan dagiti silpo. Daytoy ket addaan kadagiti kasisigud nga estilo a mabalin kadagiti kaaduan a plantilia ti pagdaliasatan. Mabalin met daytoy a baliwan dagiti kasisigud nga estilo, ngem saan a maisingasing. Ti panagusar daytoy a plantilia, wenno maysa kadagiti kabagian a plantilia ti "Navbox", ket nangruna a maisingasing para iti panagpapada kadagiti pagdaliasatan a plantilia, ken para iti kalaka ti panagusar.
Dagiti linaon
Panagusar
Pangngaasi nga ikkaten dagiti parametro a saan a maus-usar.
{{Navbox | name = {{subst:PAGENAME}} | title = | listclass = hlist | state = {{{state|}}} | above = | image = | group1 = | list1 = | group2 = | list2 = ... | group20 = | list20 = | below = }}
Listaan dagiti parametro
Ti navbox ket agus-usar ti bassit a letra kadagiti nagan ti parametro, a kas makitkita dita kanawn a kahon. Ti nasken a parametro ti name ken title ket agpartuatto ti naglinia ti maysa a kahon no maikkat dagiti sabali a parametro.
Ti parametro ti "group1" (kdpy.) ket pagpilian laeng ken saan a nasken, ken dagiti pay paset a nainaganan ti "above/below".
Ti batayan ken dagiti kadawyan a parametro ket dagii sumaganad (kitaen ti baba para iti napno a listaan):
name –ti nagan ti plantilia.
title –testo iti baras ti titulo, a kas ti: [[Kas pagarigan a titulo]].
listclass –ti klase ti CSS para kadaguitiselula ti listaan, kadawyan daytoy a
hlistpara kadagiti listaan a horisontal. Mabalin pay nga usaren ti bodyclass para iti sibubukel a kahon.
state –panagtengngel no ti kahon navbox ket naukrad wenno narebba.
titlestyle –ti estilo ti CSS para iti baras ti titulo, a kas ti:
background: gray;
groupstyle –ti estilo ti CSS para iti grupo dagiti selula, a kas ti:
background: #eee;
above –testo nga agparang iti ngato ti paset ti grupo/listaan (mabaln a listaan dagiti amin a silpo ti wiki).
image –ti maysa a pagpiliana ladawan iti kanawan, naikodigo a kas ti sibubukel a ladawan. Daytoy ket kadawyan ng arkos laeng, isu a nasken a maikodigo a kas
[[Pepeles:XX.jpg|80px|link=|alt=]].
imageleft –ti maysa apagpilian iti kanigid (ikodigo a kapada ti parametro ti "image").
groupn –ti testo ti kanigid a bangir sakbay ti list-n (no saan nga ikabil ti group-n , ti list-n ket mangrugi iti kanigid ti kahon).
listn –testo a mangilista kadagiti silpo ti wiki nga agus-usar ti pormat ti listaan ti wiki.
below –pagpilian a testo nga agparang iti babab ti paset ti grupo/listaan.
Tabas ti tabla
Awan kadagiti parametro ti ladawan, ngato ken baba
Ti tabla a patauden babaen ti {{Navbox}} nga awan kadagiti parametro ti image, above ken below (ti kolordapo a maris ti listaan ket nainayon laeng para iti kas pagarigan a panangipakita):
Awan ti kadagiti parametro ti ladawan, ngato ken baba
Ti tabla a patauden babaen ti {{Navbox}} bga awan kadagiti parametro ti image, above ken below (ti kolordapo a maris ti listaan ket nainayon laeng para iti kas pagarigan a panangipakita):
Addaan kadagiti parametro ti ladawan ken awan ti parametro dagiti grupo
Ti tabla a patauden babaen ti {{Navbox}} nga awan kadagiti parametro ti image, imageleft, lists, ken awan kadagiti parametro ti groups, above, below (ti kolordapo a maris ti listaan ket nainayon laeng para iti kas pagarigan a panangipakita):
Mabalin dagiti editor ti agipadas kadagiti panid ti pagipadasan (urnosen | dip) ken pangsubok a kaskaso (urnosen) iti daytoy a plantilia.
Pangngaasi nga ikabil dagiti kategoria idiay /dok a subpanid ken dagiti interwiki idiay Wikidata. Dagiti subpanid daytoy a plantilia.


text:
Plantilia:Case preserving encode
%7B%7B%7B1%7D%7D%7D
Daytoy ket ti meta plantilia ti {{case preserving encode}}.
Daytoy a plantilia ket inus-usar ti uneg dagiti plantilia ti {{sec link}}, {{sec link auto}}, ken {{sec link image}}. (Ken mabalin a maus-usar pay kadagiti sabali a plantilia.)
Daytoy a plantilia ket inus-usar maikaodigo ti URL dagiti panid ti wiki para kadagiti akin-ruar a silpo a mapan kadagiti sabali a wiki ti MediaWiki. Gaputa ti bukod a panagkodigo ti URL ti MediaWiki ket saan a mabalin no agaramid kadagiti silpo kadagiti sabali a wiki ti MediaWiki.
Daytoy a plantilia ket ipreserbana ti kaso ti umuna a karakter , ken husto nga ipreserbana ti nagan ti espasio.
Panagusar
- {{Case preserving encode|São Paulo}} mangited ti S%C3%A3o_Paulo
- {{Case preserving encode|são Paulo}} mangited ti s%C3%A3o_Paulo


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
Ar-Gumhuriyat Misr al-Arabiyah.ogg
جُمْهُورِيِّة مَصْرالعَرَبِيَّة
gumhūriyyat maṣr al-‘arabiyyah
English:
"The Arab Republic of Egypt" in Arabic. The letter ǧīm (ج), often pronounced
j
, is here pronounced
g
(see
w:Gimel#Arabic ǧīm
).
Petsa
23 Oktubre 2011
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Uploaded and recorded by
TFighterPilot, a Hebrew speaker, according to MSA.
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 10:56, 7 Nobiembre 2011 2.4 s (18 KB) Mahmudmasri Reverted to version as of 09:26, 16 August 2011 because the newer one lacks the /ʕ/, this is closer to the realist pronunciation
15:24, 21 Oktubre 2011 2.8 s (34 KB) TFighterPilot Even better
09:26, 16 Agosto 2011 2.4 s (18 KB) TFighterPilot Corrected to fit MSA.
15:49, 30 Enero 2006 2.7 s (31 KB) Peter Isotalo New version
04:15, 5 Marso 2005 3.1 s (37 KB) Karmosin {{GFDL}} Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay cs.wikiversity.org
Panagusar idiay de.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay eo.wikipedia.org
Panagusar idiay fi.wikipedia.org
Panagusar idiay frr.wikipedia.org
Panagusar idiay fr.wikipedia.org
Panagusar idiay fur.wikipedia.org
Panagusar idiay he.wikipedia.org
Panagusar idiay is.wikipedia.org
Panagusar idiay it.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wikipedia.org
Panagusar idiay nds-nl.wikipedia.org
Panagusar idiay nl.wikipedia.org
Panagusar idiay pcd.wikipedia.org
Panagusar idiay rm.wikipedia.org
Panagusar idiay roa-tara.wikipedia.org
Panagusar idiay sr.wikipedia.org
Panagusar idiay zh-yue.wikipedia.org
Panagusar idiay zh.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Bantay Panay
Ti Bantay Panay, ket napigsa a solpatariko nga estratobulkan idiay Pilipinas.
Dagiti linaon
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bantay Panay ket mabirukan idiay abagatan ti Danaw Taal, idiay probinsia ti Batangas, iti Rehion IV, isla ti Luzon, Pilipinas.
Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan a patingga ti Peninsula ti Calumpang a mangporma ti akinlaud a bangir ti Luek Batangas, iti latitud 13.723°N (13°43'24"N), longitud 120.893°E (120°53'36"E).
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Panay ket kabakiran, ababa, nga andesitiko nga estratobulkan, idiay akinlaud a bangir ti Luek Batangas, a mabalin a daytoy ket nagiwangan a kaldera a pinunno babaen ti baybay. Daytoy ket agtayag iti 501 metrro (1,644 kadapan) asl.
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naudi nga aktibidad ti panagbettak ket naipagarup a Pleistoseno, agarup a 500,000 a tawtawen ti napalabas.[2]
Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kita ti bato ket kaaduan nga andesita, iti tektoniko ti Bantay Panay ket naisanglad iti pagsabtan ti dua a nangruna a rehional a pagduyosan, ti Lineamento ti Bataan ken ti Lineamento ti Palawan-Macolod.
Ti Luek Batangas, a mangiraman ti Bantay Panay ket mabalin a limned a kaldera,.
Pannakailista[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Instituto ti Smithsoniano ket ilistana ti Bantay Panay a kas Pleistoseno - Pumaroliko.[2]
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (Phivolcs) ket ilistana ti Bantay Panay a kas di aktibo.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- Bulkan
- Singsing ti Apuy ti Pasipiko


text:
Bantay Matutum
Ti Bantay Matutum ket maysa nga aktibo a bulkan, nga agarup a 5.7 km iti kaadayo manipud idiay Acmonan, Tupi, Abagatan a Cotabato, Pilipinas.[4][5]
Dagiti linaon
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Matutum ket mabirukan idiay probinsia ti Abagatan a Cotabato, iti isla ti Mindanao, idiay abagatan ti Pilipinas, iti heograpikal a nagsasabtan 6°22'N, 125°06.5'E.[2]
Daytoy ket 15 km nga amianan ti Polomolok, ken agarup a 30 km amianan-amianan a laud ti Siudad ti General Santos
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Matutum ket maysa nga estratobulkan nga agtayag iti 2,286 metto asl nga addaan ti diametro ti baba iti 25 km.[5]Daytoy ket addan kadagiti 2 a napudot nga ubbog a tinawtawagan ti Acmonan ken Linan, 5.7 km iti laud-abagatan a laud ti bulkan. Ti asideg ti bulkan ket dagiti sanguanan ti Landayao, Tampad, ken Albulhek ken laud amin dagitoy ti bulkan, ken ti Magolo iti amianan.
Adda dagiti nasayaat a napreserba a 320 metro ti kalawa nga abut ti bulkan idiay pantok ti bulkan . Ti abut ti bulkan ket nagiwangan babaen dagiti tallo a baw-ang ken aguneg daytoy ti 120 metro ken ti datarna ket napusek a kabakiran.[2]
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bukanologo ket namatmatida a ti Bantay Matutum ket mabalin nga ddaan ti preatiko a panagbettak idi Marso 7, 1911.[5]
Ti Bantay Matutum ket maysa kadagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas. Amin dagitoy ket paset ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Pilipinas
- Mindanao
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- Bulkan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b de Ferranti, Jonathan; Maizlish, Aaron. "Banbantay ti Pilipinas - 29 a Panpantok ti Bantay nga addaan ti Prominensia iti 1,500 metro wenno nangatngato". Naala idi 2009-01-09.
- ^ a b c "Bariweswes ti Global a Bulkanismo iti Bantay Matutum". Nailian a Museo ti Masna a Pakasaritaan (Smithsoniano). Naala idi 2008-10-28.
- ^ "Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS) Panid ti Bulkan Matutum". Departamento ti Siensia ken Teknolohia (Pilipinas). Naala idi 2009-06-19.
- ^ "Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas (PHIVOLCS)". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas. Naala idi 2009-01-28.
- ^ a b c "Bariweswes ti Matutum iti PHIVOLCS". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas. Naala idi 2009-01-28.


text:
Manila
Ipatalos yo pa ya ed salitan Pangasinan. Sarag yon dagdagan o bawasan. Salamat.
Say Siyudad na Manila (English: City of Manila; Filipino: Lungsod ng Maynila) sakey kabesera na siyudad ed rehion Metro Manila, Filipinas.
Saray logan
Historiya[edit | edit source]
Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espana idi inturayanna ti Pilipinas iti nasurok a tallo a siglo.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a raya wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Raya Sulayman ken Raya Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Raya Lacandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunay, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Muigel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Felife II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Pilipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.
Idi 1898, sinakup ti Vereinigte Staaten ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti iudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
Saray distrito[edit | edit source]
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Port Area.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandakan, Port Area, San Andreas Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andreas ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampalok.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Port Area, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Chinatown ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a butuen nga otel, ken shopping malls.
Ragay ed siyudad walay 897 ya baranggay kasarayan walay 16 ya distrito.
Saray image[edit | edit source]
Saray too diad Manileño[edit | edit source]
- Alfredo Lim, mayor
- German Moreno, Walang Tulugan with the Master Showman
- Isko Moreno, bise-mayor
- Jauy da Lion (Joey de León), aktor, kanta tan model
- Lea Salonga, kanta
- Manuel Villar, dagat-basura campaign
- Vic Sotto, aktor tan kanta


text:
Geoffrey Chaucer
Ni Geoffrey Chaucer ( /ˈtʃɔːsər/; c. 1343 – 25 October 1400), naamaamuan a kas ti Ama ti Inggles a literatura, ket nawatiwat a naipanpanunotan nga isu ti kalatakan nga Inggles a mannaniw ti Tengnga a Panpanawen ken isu idi ti immuna a mannaniw a naipunpon idiay Suli ti Mannaniw ti Westminster Abbey. Bayat nga isu ket nakagun-od ti dayaw iti las-ud ti kabibiagna a kas maysa a mannurat, pilosopo, alkimiko ken astronomo, a nagararamid kadagiti sientipiko a tratado iti astrolabio para iti agtawen ti sangapulo nga anakna a lalaki a ni Lewis, ni Chaucer ket nagtartaripatu pay ti aktibo a karrer iti sibil a serbisio a kas maysa a burokrata, kortesano ken diplomatiko. Kadagiti adu nga obrana, a mairaman ti Ti Libro ti Dukesa, ti Kamara ti Dayaw, ti Sarita ti Nasayaat a Babbai ken Troilus ken Criseyde, isu ket naindayegan a naamammuan tatta nga aldaw para iti Dagiti Sarita ti Kanterberi. Ni Chaucer ket maysa a nangruna a pigura iti panagrang-ay ti panakalehitimado ti bernakulo, Tengnga nga Inggles, iti panawen dagiti naturay a literario a pagsasao iti Inglatera ket Pranses ken Latin.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chaucer: Dagiti Rehistro ti Biag, Martin M. Crow kenClair C. Olsen. (1966)
- Hopper, Vincent Foster, Dagiti Kantenberi a Sarita ni Chaucer (Napili): Ti maysa nga Interlinear a Panakaipatarus, Edukasional a Serie ni Barron, 1970, ISBN 0-8120-0039-0
- Morley, Henry, Ti Umuna a Panakailadawan ti Inggles a literatura, Cassell & Co., 1883, manipud ti Unibersidad ti Harvard
- Skeat, W.W., Ti Kompleto nga Obobra ni Geoffrey Chaucer. Oxford: Clarendon a Pagmalditan, 1899.
- Speirs, John, "Ti Mangararamid a Chaucer", Londres: Faber ken Faber, 1951
- Ti Igid ti Karayan a Chaucer, maika-3 nga ed. Houghton-Mifflin, 1987 ISBN 0-395-29031-7
- Ward, Adolphus W. (1907). Chaucer. Edinburgh: R. & R. Clark, Ltd.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Geoffrey Chaucer idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Geoffrey Chaucer idiay Wikiquote
- Geoffrey Chaucer
- Dagiti panakaipunpon idiay Westminster Abbey
- Dagiti Sarita ti Kantenberi
- Dagiti Inggles nga astrologo
- Dagiti Inggles a katulong ti sibil
- Dagiti Inggles a mannaniw
- Dagiti Laureado a Mannaniw ti Britaniko
- Dagiti mediebal a mannaniw
- Dagiti kameng ti Parlamento ti Inglatera (sakbay ti-1707)
- Dagiti mannaniw ti Tengnga nga Inggles
- Dagiti pisonomista
- Dagiti Inggles a Kristiano
- Tattao manipud idiay Siudad ti Londres
- Dagiti mannurat manipud idiay Londres
- Dagiti mannurat ti maika-14 a siglo
- Tattao nga Inggles ti maika-14 a siglo
- 1343 a pannakaipasngay
- 1400 nga ipupusay


text:
Piano
Ti piano ket instrumento ti musika a maay-ayam nga agusar ti teklado. Daytoy ket kaaduan a maus-usar iti klasikal ken musika a jazz para kadagiti solo panagpabuya, grupo a panag-usar, musika ti kamara ken akompania ken para iti panagpartuat ken ensayo. Urayno ti piano ket saan a nalaka a mabagkat ken masansan a nangina, ti bersatilidadna ket kadayegna ket nakaaramid daytoy ti maysa kadagiti kaaduan a naamammuan nga intrumento ti musika iti lubong.
Ti piano ket kadawyan nga adaan iti kayo a kaha a mangpalikmut ti kaha ti aweng ken dagiti metal a a kuerdas. Dagiti metal a kuerdas ket mapuntaan (babaen dagiti akin-uneg a naikabit a muton ti kayo) no dagiti tekla ket maipababa a mapandagan. Ngem no ti naisangayan a tekla ket ibbatan ti agpiano, ti panagpigerger ti kuerdas ket agsardengto, ken kanungpalan a mangpasardeng ti uni nga araramiden dayta a tekla. Ti nota ket mabalin a maipaatiddog babaen ti panag-usar kadagiti pedal (kadawyan a dagiti piano ket addaan kadagiti dua wenno tallo a pedal) a naikabit iti bababa ti piano iti asideg ti saka ti agpiano.
Ti panagpandag ti tekla iti teklado ti piano ket gapuanan ti nataparan a (kadawyan nga iti pieltro) a martilio ti mangpunta kadagiti paslep a kuerdas. Dagiti martilio ket agballatekda, ken dagiti kuerdas ket agtuloyda nga agpigerger iti bukodda a prekuensia ti aweng.[1] Dagitoy a panagpigerger ket maipan babaen ti rangtay iti kaha ti aweng a nasaysayaat a panangisilpo ti akostika nga enerhia iti angin. Napigpigsanto ti uni ngem ti dagus a mapataud dagiti kuerdas. No maibbatan ti kuerdas, ti apagador ket mangpasardeng ti panagpigerger ken uni ti kuerdas.
Ti balikas a piano ket naipangyababaan manipud ti porma ti pianoforte (PF), ti Italiano a balikas paara it intrumento (a nagtaud met manipud kadagiti dati a termino ti gravicembalo col piano e forte ken fortepiano). Dagiti Italiano a termino ti musika iti piano ken forte ket mangibaga ti "naalumaymay" ken "napigsa",[2] iti daytoy a kontesto a mangibagbaga kadagiti paggigiddiatan iti kapigsa ti uni a patauden ti instrumento a maisungbat iti sag-id kadagiti tekla ti agpiano: ti kinapardas ti panagpandag ti tekla, kapigsa ti puersa a panagpunta ti martilio kadagiti kuerdas, ket napigpigsanto ti uni iti nota a mapataud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John Kiehl. "Hammer Time". Panangipakita a Gandat ti Wolfram.
- ^ Percy A. Scholes (1975), Oxford a Kakuyog iti Muska, maikasangapulo nga ed., Oxford ken New York: Oxford Unibersidad ti Pagmalditan ISBN 0 19 311306 6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti piano idiay Wikimedia Commons


text:
Panawen ti Pannakapalpalawag
Ti Panawen ti Pannakapalpalawag (wenno simple laeng a ti Pannakapalpalawag wenno Panawen ti Rason) ket maysa idi a kultural a tignay dagiti nasaririt a taos idi maika-17 ken maika-18 a sigsiglo, nga immuna a nangrugi idiay Europa ken kalpasanna kadagidiay Amerikano akolonia. Ti panggepna daytoy idi ket ti mangreporma ti kagimongan iti panang-usar ti rason, panagkarit kadagiti kapanunotan a naisadsad iti tradision ken pammati, ken agpasayaat ti pannakaammo babaen ti sientipiko a pamay-an. Daytoy ket nangiyaddang ti sientipiko a kapanunotan, panagduda ken nasaririt a pannakisinnukat ken nangsungat ti kaniaw,[1] awan anus ken adda dagiti panag-abuso ti bileg babaen ti simbaan ken ti estado. Dagiti kapanunotan ti Pannakapalpalawag ket addaan ti nangruna a nagbanagan iti kultura, politika, ken dagiti gobierno iti Lumaud a lubong.
Nangrugrugi daytoy idi agarup a 1650 aginggana ti 1700, daytoy ket rinugian babaen dagiti pilosopo a kas ni Baruch Spinoza (1632–1677), John Locke (1632–1704), Pierre Bayle (1647–1706), Voltaire (1694–1778) ken pisiko a ni Isaac Newton (1643–1727).[2] Dagiti nangturturay a prinsipe ket kanknayonda a nangilagda ken nagpatan-ay kadagiti pigura ken nangpadasda pay a nangipakat kadagiti kapanunotanda iti gobierno a tinawtawagan idi a kas ti naipalawagan nga absolutismo. Ti Sientipiko a Rebolusion ket asideg a naikapet iti Pannakapalpalawag, gapu ta dagiti naduktalanna ket nangbaliw kadagiti adu a tradisional a konsepto ken nangipayammo kadagiti baro a perspektibo iti katutubo ken ti lugar ti tao iti kauneganna. Ti Pannakapalpalawag ket rimmang-ay aginggana idi agarup a 1790–1800, kalpasanna daytoy ti panangiyunay-unay tu rason ket sinukatan ti panangiyunay-unay iti rikna ti Romantisismo, ken ti maysa a Kontra-Pannakapalpalawag ket nakagun-od ti kadayeg.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kors, Alan Charles. Ensiklopedia ti Pannakapalpalawag. Oxford: Oxford UP, 2003. Prenta.
- ^ Sootin, Harry. "Isaac Newton." New York, Messner(1955).
- ^ Casey, Christopher (Oktubre 30, 2008). ""Grecian Grandeurs and the Rude Wasting of Old Time": Britain, the Elgin Marbles, and Post-Revolutionary Hellenism". Foundations. Volume III, Number 1. Naala idi 2009-06-25.


text:
Ido
Ti Ido ( /ˈiːdoʊ/) ket maysa a pagsasao a napartuat nga adda iti pagtungpalan nga agbalin a maysa a sangalubongan a maikadua a pagsasao para kadagiti agsasao iti nadumaduma linguistiko a pundo. Ti Ido ket naisangayan a naidaremdem a kas kadawyan a gramatika, ortograpia, ken leksikograpia, ken iti amin ket nalaka a maadal ken mausar. Iti puot, ti Ido ket naidasig a kas maysa a naisangalen nga internasional a katakunaynay a pagsasao.
Ti Ido ket napartuat idi 1907 para iti essem a panagreporma ti nasirmata a pakapawilan iti Esperanto, ti maysa a pagsasao a napartuat para iti isu met laeng a kapanggepan idi nasapsapa met laeng a 20 a tawen. Ti nagan ti pagsasao ket nasurotan ti nagtaudanna iti Esperanto a balikas nga ido, a kayatna a saoen ket "anak",[2] gapu ta datoy a pagsasao ket maysa nga "anak" iti Esperanto. Kalpasan ti pannakapunganay daytoy, ti Ido nakaala kadagiti suporta manipud kadagiti sumagmamano a komunidad ti Esperanto, ngem ti sumaganad a kellaat nga ipupusay idi 1914 iti maysa kadagiti kangrunaan a nangipatakder, a ni Louis Couturat, naapday ti kalatakanna. Adda dua a rason ti gapuanan daytoy: umuna, ti irurumsua iti adu a panagsisina gapu kadagiti agsalsalisal a reporma a gandat; ken maikadua, ti maysa a sapasap a kaawanan ti siaammo iti Ido a kas maysa a kandidato para iti maysa nga internasional a pagsasao. Dagitoy a tiped ket nagpakapsot iti daytoy a tignay ken saan a nakaala manen ti pannakadarikmat aginggana idi bumangon ti internet.
Ti Ido ket agus-usar kadagiti kapadpada a 26 a letra a kas ti Inggles nga abesedario nga awan dagiti diakritiko. Nakaala kadagiti bokabulariona manipud ti Pranses, Italiano, Espaniol, Inggles, Aleman, ken Ruso, ken nalaka a maawatan kadagiti nagadal ti Esperanto.
Adda dagiti adu nga obra iti literatura a naipatarus iti Ido, a mairaman ti Ti Bassit a Prinsipe ken ti Ebanghelio ni Lukas. Manipud idi 2000, adda ti agarup nga 100–200 nga agsasao ti Ido iti lubong.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Blanke (2000), nadakat idiay Sabine Fiedler "Prasiolohia kadagiti naplano a pagsasao", Prasiolohia / Phraseologie, Walter de Gruyter 2007. pp. 779.
- ^ "Esperanto-Inggles a Diksionario". Naala idi 12 Pebrero 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ido idiay Wikimedia Commons


text:
Victoria, Laguna
Ti Victoria ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Victoria ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.[2]
- Banca-banca
- Daniw
- Masapang
- Nanhaya (Poblacion)
- Pagalangan
- San Benito
- San Felix
- San Francisco
- San Roque (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Hinduismo
Ti Hinduismo (हिन्दू धर्म; am-ammo pay kas Sanātana Dharma - सनातन धर्म, ken Vaidika-Dharma - वैदिक धर्म) ket maysa a relihioso a tradision iti sangalubongan a naibasar iti Vedas. Ti Hinduismo ket direkta a naggapu iti Vedic nga Indo-Iranian a relihion. Sakupenna ti naruay a tradision a relihioso nga agduduma ti pannakapaliiw ken pannakaipakatda, ken adu nga aggigidiat a seksekta ken pilpilosopia. Adu ken agduduma dagiti didiosen a pagrukrukbaban dagiti mamati. Agduduma met segun iti rehion wenno lugar dagiti pammati, kodigo ken prinsipio. Narigat a masurotanen no nagrugian ti Vediko a relihion, ngem iti panangkarkulo dagiti agsuksukisok, mabalin a nangrugi ti Hinduismo manipud 3102 BCE agingga iti 1300 BCE.
Ti Hinduismo ti maikatlo a kadakkelan a relihion iti lubong. Addaan daytoy iti aganay a 1 bilion a pasurot a 98% kadagitoy a Hindu ket masarakan iti India. Iti pagilian a Nepal, ti ofisial a relihion ti estadoda ket Hinduismo.


text:
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 14:24, 31 Oktubre 2004 0.8 s (10 KB) Tsca Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay cy.wikipedia.org
Panagusar idiay de.wiktionary.org
Panagusar idiay en.wiktionary.org
Panagusar idiay es.wikipedia.org
Panagusar idiay fr.wiktionary.org
Panagusar idiay is.wikipedia.org
Panagusar idiay ja.wikipedia.org
Panagusar idiay koi.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wiktionary.org
Panagusar idiay pl.wiktionary.org
Panagusar idiay ro.wikipedia.org
Panagusar idiay ro.wiktionary.org
Panagusar idiay ru.wiktionary.org
Panagusar idiay tr.wikipedia.org
Panagusar idiay tr.wiktionary.org
Panagusar idiay ur.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Rabong
Ti rabong ket dagiti masida a tubo kadagiti adu a sebbangan ti kawayan a mairaman ti Bambusa vulgaris ken ti Phyllostachys edulis. Dagitoy ket naus-usar kadagiti nadumaduma a luto ken digo iti Asia. Dagitoy ket nailaklako kadagiti nadumaduma a naproseso a a sukog, ken mabalin a magatang a nasadiwa, nabilag, wenno nailata.
Dagiti maap-apit[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti nadumaduma a tubo ti sebbanagn ti kawayan a maap-apit a masida:[1]
- T i Phyllostachys edulis (孟宗竹, 江南竹) agpataud kadagiti dakkel a rabong aginggan iti 2.5 a kilo. Ti rabong daytoy a sebbangan ket tinawtawagan kadagiti sabsabali a nagan depede no ania ti panawen a pannakaapitda.
- Ti kalamiisan arabong (冬筍, 鞭筍) ket basbassit dagitoy, aginggana dagitoy ti 1 kg iti kadagsen iti tunggal marsa a maapit a tubo. Nalukneng ti lasagna, naimas ken nangruna a matagtagilako; dagitoy ket maap=apit iti Nobiembre ken Disiembre idiay Taiwan.
- Dagiti "nabudo" a rabong (毛竹筍) ket dakdakkel dagitoy, ngem gapu ti katangken ken kapait ti ramanda, dagitoy ket sapasap nga inus-usar kadagiti mabilbilag a rabong. Dagitoy ket maap=apit iti baetan ti Marso ken Mayo idiay Taiwan.
- Ti Phyllostachys bambusoides (桂竹) ket agpataud kadagiti rabong a narapis ken adda ti atiddog ken nasikkil a lasag. Kadawyan daytoy a nasadiwa a masidsida, ken maaramid pay dagitoy kadagiti mabilbilag a rabong.
- Ti Dendrocalamus latiflorus (麻竹) ket agpataud kadagiti rabong a dakkel nga addan ti lasag a kasla sagut ken natangken. Isunga dagitoy ket nasayaat para kadagti delata ken mabilbilag.
- Ti Bambusa oldhamii (綠竹) ket agpataud kadagiti na[ateg a rabong a dadakkel, nalukneng ken nabanglo ti lasagna. Dagitoy ket kadawyan a nailaklako a sadiwa ket ti tiempona ket iti baetan ti naladaw a primabera ket nasapa nga otonio. Ti pannakagun-od dagitoy ket depende to lokal a klima. Dagitoy a rabong ket mabalin pay a magun-od a nailata no sanna a tiempo.
- Ti Bambusa odashimae (烏腳綠竹) ket naikedkeddeng a kapada ti B. oldhamii, ngem napatpategan gapu ti nasarangsang a lasagna a kapada ti peras ti Asia.
- Ti Fargesia spathacea (箭竹) ket agpataud kadagiti nananam nga atiddog,naingpis, ken nalukneng a rabong ken mabalin a masida a nasadiwa wenno nailata.
- Ti Bambusa blumeana (刺竹) ket agpataud kadagiti saan unay a nasayaat a rabong nga addaan tinakersang ken nalukay alinabag ngem dagiti dadduma rabong ken masidsida dagitoy no saan a tiempo dagiti sabali idiay Taiwan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rabong idiay Wikimedia Commons


text:
Deskripsion
De-Nordrhein-Westfalen.ogg
pronunciation of "Nordrhein-Westfalen"
Petsa
15 Mayo 2009
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Achim Raschka ( ) talk
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true
Panaglisensia [ urnosen ]
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ket agipablaak babaen kadagiti sumaganad a lisensia:
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true
Mabalinmo ti agpili kadagiti lisensia a kaykayatmo. Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 23:33, 15 Mayo 2009 2.3 s (26 KB) Achim Raschka {{Information| |Description=pronunciation of "Nordrhein-Westfalen" |Source=own work |Date=2009-05-15 |Author=~~~ |Permission=see below |other_versions= }} {{Aussprache|Nordrhein-Westfalen}} == Licensing == {{self2|GFDL|cc-by-sa-2.5,2.0,1.0}} [[Category: Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay bn.wikipedia.org
Panagusar idiay de.wikipedia.org
Panagusar idiay de.wiktionary.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wiktionary.org
Panagusar idiay es.wiktionary.org
Panagusar idiay fa.wikipedia.org
Panagusar idiay gl.wikipedia.org
Panagusar idiay ja.wikipedia.org
Panagusar idiay ku.wiktionary.org
Panagusar idiay pa.wikipedia.org
Panagusar idiay pl.wiktionary.org
Panagusar idiay ru.wikiversity.org
Panagusar idiay sw.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Kategoria:Dagiti artikulo
Daytoy ti kangatuan nga agpang para kadagiti amin nga artikulo iti Wikipedia. Saan a dagus nga agparang dagiti artikulo iti daytoy a kategoria, ngem agparang kadagiti nababbaba nga agpang ti subkategoria.
Adda ditoy ti dua a sistema ti subkategoria a pannakaidasig tapno mapasayaat ti panagbiruk.
- Ti umuna a sitema ket naurnos babaen ti Kategoria:Dagiti kammasapulan a kategoria. Dagitoy ket naidasig babaen ti pannakaibatay dagiti kangrunaan pannakaammuan ti nagtagitaon.
- Ti maikadua a sistema ket naurnos babaen ti Kategoria:Pannakaidasig dagiti kangrunaan a topiko. Dagitoy ket naidasig babaen ti ad-adu pay a pannakaisalaysay kadagiti pannakaammuan ti nagtagitaon.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 3 a subkatkategoria, manipud ti 3 a dagup.


text:
Plantilia:Tulongandak
Daytoy ket isu ti mesahe ti kahon ti
{{Tulongandak}}.
No masapulmo ti tulong, mabalinmo nga ikabil daytoy a plantilia idiay tungtungam a panid, ken isuratmo ti saludsodmo iti babana. Kalpasanna addanto tumulong kaniam.
Ti kas pagarigan ket makita dita baba no ania ti nasken nga ikabilmo idiay tungtungam a panid - ti ababa a paulo, kalpasanna ti plantilia, ken kalpasanna ti saludsodmo:
==Kasano ti panagusar iti daytoy?== {{Tulongandak}} Ti saludsodmo. ~~~~
Dagiti uppat a tilde "~~~~" ket automatiko a mangnayon ti pirmam, isu daytoy ti naganmo nga agar-aramat ken ti petsa.


text:
Bolivia
Iti Republica ti Bolivia ket maysa nga pagilian iti continente ti Abagatan nga America. Kaaruba iti Bolivia iti Brazil idiay amianan ken daya, Paraguay ken Argentina iti abagatan, ken Chile ken Peru iti laud.
- Bolivia
- Pagpagilian ti Komunidad ti Andes
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1825
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Sakit
Ti sakit ket isu ti saan a normal a kondision nga umapay ti bagi iti maysa nga organismo. Daytoy ket kankanayon a maiyallilaw a kas maysa a mediko a kondision a mainaig kadagiti naisangayan sintoma ken dagiti senial. Daytoy ket mabalin a gapuanan babaen dagiti banag a kasisigud a nagtaud manipud kadagiti akin-ruar a taudan, a kas ti makaalis a sakit, wenno mabalin a gapuanan babaen ti akin-uneg a pannakapaay iti annong, a kas dagiti autoimmuna a sakit. Kadagiti tao, ti "sakit" ket kadawyan a nawatiwat a naus-usar a mangitudo iti aniaman a kondision a gapuanan ti ut-ot, pannakapaay iti annong, tuok, dagiti sosial a parikut, wenno pannakatay iti tao a nasakitan, wenno dagiti kapadpada a parikut para kadagiti tao a maalisan. Iti nawatwatiwat a kapanunotan, daytoy ket sagpaminsan pay a mangiraman kadagiti dunor, disabilidad, dagiti kirokiro, dagiti sindroma, dagiti pannakaalis, dagiti nailasin a sintoma, dagiti saan a kadawyan a panagkukua, ken dagiti saan a kadawyan a panagdumadumaan iti estruktura ken annong , bayat a dagiti sabali a kontesto ken para kadagiti sabali a panggep dagitoy ket mabalin a maipanunotan a saan a malasin a katkategoria. Dagiti sakit ket kadawyan nga apektaranna ti tao a saan laeng iti pisikal, ngem ti pay panagrikna, a ti pannakaalis ken iti panagbiag kadagitoy nga adu a sakit ket makabaliw ti perspektibo ti maysa a tao iti biag ken ti bukodda a personalidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sakit idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Sakit idiay Wikiquote
- Dagiti Topiko ti Salun-at


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Inarestar ti Sudipen PNP ti tallo a tricycle driver a naaktuwan nga agay-ay-ayam ti baraha iti mismo nga paradaan ti lugan idiay ili ti Sudipen, La Union.
Pakaibilangan ditoy da Alberto Arcega, 31, baro, Brgy Ilocano, Kevi Caboan, 33, Stewart Magmoyao, agpada a residente ti Old Central ti nasao nga ili.
Linabsing dagitoy ti Municipal ordinance a maiparit ti agsugal iti parking area kabayatan iti panaguray dagitoy ti pasahero.
Nakumpiskar kadakuada ti baraha ken taya a P150.00.


text:
Estoria 16: Ni Isaac Nangala ti Nasayaat nga Asawa
AMMOM kadi no asino ti babai nga adda iti retrato? Rebecca ti naganna. Ket ti lalaki a maiyam-ammo kenkuana isu ni Isaac. Ni Rebecca agbalin nga asawana. Kasano a napasamak daytoy?
Kayat ni Abraham nga ama ni Isaac a makaala ti nasayaat nga asawa para iti anakna. Gapuna inawaganna ti adipenna ket kunana: ‘Kayatko nga agsublika kadagiti kakabagiak idiay Haran ket iyalaam ni Isaac nga anakko ti asawana.’
Dagus a nangala ti adipen ni Abraham ti sangapulo a kamelio ket napanen. Idi asidegen idiay Haran nagsardeng iti bubon. Oras idi a dagiti babbai ti siudad sumakdoda idiay bubon. Ket nagkararag ken Jehova ti adipen ni Abraham: ‘Sapay koma ta ti babai a mangsakdo ti danum para kaniak ken dagiti kamelio isu met ti piliem nga agbalin nga asawa ni Isaac.’
Idi kuan umayen ni Rebecca a mangala ti danum. Idi dimmawat daydiay adipen ti mainum kenkuana, isut’ inikkanna. Kalpasanna nangted ti danum kadagiti amin a mawawan a kamelio. Nadagsen a trabaho dayta, ta adut’ danum nga inumen dagiti kamelio.
Kalpasan daytoy, isu ti sinaludsodan ti adipen ni Abraham no asino ti nagan ni amana. Sinaludsodna met no mabalinna ti umian idiay balayda. Kuna ni Rebecca: ‘Ni Betuel ti amak, ken adda lugar a paggianam idiay balaymi.’ Ni Betuel ket kaanakan ni Abraham. Gapuna nagyaman ti adipen ni Abraham ken Jehova gaput’ panangiturongna kenkuana kadagiti kabagian ni Abraham.
Iti dayta a rabii imbaga ti adipen ni Abraham ken ni Betuel ken ni Laban a kabsat ni Rebecca no apay nga immay. Immanamongda a dua a kumuyog ni Rebecca kenkuana ket agbalin nga asawa ni Isaac. Situtulok met ni Rebecca a mapan. Iti sumaruno nga aldaw rinugianda ti atiddog a biahe nga agturong Canaan.
Idi sumangpetda rumabiin. Nakita ni Rebecca a magmagna ni Isaac iti kataltalonan. Isut’ maragsakan a makakita ken ni Rebecca. Ni Sara a nanangna ti tallo a tawen a natayen, ket isut’ maladingitan pay. Ngem ita inayat ni Isaac unay ni Rebecca, ket isut’ maragsakan manen.
Genesis 24:1-67.
Dagiti Saludsod
- Siasino ti lalaki ken ti babai iti ladawan?
- Ania ti inaramid ni Abraham tapno makaala iti agbalin nga asawa ti anakna, ken apay?
- Kasano a nasungbatan ti kararag ti adipen ni Abraham?
- Kasano a nagtignay ni Rebecca idi inanamongan ni Laban ti pannakiasawana ken ni Isaac?
- Ania ti nangparagsak manen ken ni Isaac?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Genesis 24:1-67.
Ania dagiti nagsayaat a galad nga imparangarang ni Rebecca idi naam-ammona ti adipen ni Abraham iti bubon? (Gen. 24:17-20; Prov. 31:17, 31)
Ti urnos ni Abraham para ken ni Isaac ket mangipaay iti ania a nagsayaat nga ehemplo kadagiti Kristiano ita? (Gen. 24:37, 38; 1 Cor. 7:39; 2 Cor. 6:14)
Apay nga iwayaantayo ti agmennamenna, kas iti inaramid ni Isaac? (Gen. 24:63; Sal. 77:12; Fil. 4:8)


text:
Calabria
Ti Calabria (pannakabalikas [kaˈlaːbrja]; kadagiti Calabriano a dialekto: Calabbria wenno Calavria, iti kinaugma ket naamammoan a kas ti Bruttium wenno -dati- a kas tiItalia, ket maysa a rehion isiay akin-abagatan nga Italia, nga abagatan ti Napoles, a mabirukan idiay "ramay ti saka" ti Italiano a Peninsula. Ti kapitolio a siudad ti Calabria ket ti Catanzaro. Ti kaaduan ti populasion a siudad ti Calabria ket ti Reggio, ken daytoy pay ti tugaw ti konsilo ti gobierno ti Calabria.
Daytoy key nabeddengan iti amianan babaen ti rehion ti Basilicata, iti abagatan a laud babaen ti rehion ti Sicilia, iti laud babaen ti Baybaya Tirreno,ken iti daya babaen ti Baybay Honiko. Ti rehion ket sakupenna ti15,080 km2 (5,822 sq mi) ken adda ti populasion ti sumurok a 2 a riwriw. Ti demonimo ti Calabria iti Inggles ket ti Calabrian (Italiano: calabrese). Kadagiti taga-ugma apaset ti panawen ti nagan a Calabria ket inus-usar idi ti akin-abagatan a peninsula ti Apulia a nakunkuna pay a kas ti mikod ti Italia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1
- ^ EUROPA - Press Releases - Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng idi 2008 GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a sumakop manipud ti 28% aginggana ti EU27 a katimbengan idiay Severozapaden idiay Bulgaria aginggana ti 343% idiay kaunegan a Londres
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Arlacchi, Pino, kenJonathan Steinberg. Mafia, Dagiti Agtaltalon ken Dagiti Nalatak nga Estado: Kagimongan iti Tinawtawid a Calabria (2009)
- Dal Lago, Enrico, ken Rick Halpern, eds. Ti Amerikano nga Abagatan ken ti Italiano a Mezzogiorno: Salaysay iti Komperatibo a Pakasaritaan (2002) ISBN 0-333-73971-X
- Dunston, Lara, kenm Terry Carter. Dagiti Agbanbaniaga ti Calabria (Dagiti Agbanbaniaga - Thomas Cook) (2009), pagsurotan a libro
- Moe, Nelson. Ti Panakaimatangan manipud idiay Vesuvius: Italiano a Kultura ken ti Akin-abagatan a Saludsod (2002)
- Schneider, Jane. Akin-abagatan a Saludsod ti Italia': Orientalismo iti Maysa a Pagilian (1998)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Calabria idiay Wikimedia Commons


text:
LAOAG CITY – Balligi a natiliw idiay Solano, Nueva Viscaya ti maysa a lalaki a wanted iti kaso a rape idiay Dingras Ilocos Norte.
Tiniliw dagiti kameng ti PNP-Dingras babaen iti tulong ti PNP Solano ni George Corales, taga Brgy. Mandaloque, Dingras babaen iti bileg ti warrant of arrest a pinaruk-atan ni Judge Perla Querubin.
Kuna ni Chief Inspector Teddy Rosqueta, Chief of Police ti dingras, a sangapulo a tawen a naglemmeng ni Corales kalpasan a naakusaran a nangrape iti maysa a 16 ti tawen na a menor de edad a taga Brgy. Mandaloque met laeng.
Kuna ni Rosqueta a sakbay a natiliw ni Corales ket dua a pulis ti naipatulod idiay Solano tapno mangisayangkat ti surveillance iti akusado apaman a nakaawat da ti impormasyon nga aglemlemmeng ti akusado iti nasao a lugar.


text:
LAOAG CITY – Agngangabit ken patay iti agdama iti Mariano Marcos Memorial Hospital and Medical Center iti Batac City ti maysa a guwardia kalpasan a pinaltogan ti pada na a guwardia.
Nabigbig ti biktimaa a ni Eugene Domingo, taga Marag Valley, Apayao ngem agdama nga agnaed iti Brgy San Agustin, iti ili ti San Nicolas ken maysa a guwardia ti maysa a kompanya iti nasao nga ili.
Nabigbig ti suspek a ni Rodolfo Bolseco, agtawen ti 19, maysa met laeng a guwardia ti maysa a kompanya ti ili ti San Nicolas, taga Baggao, Cagayan ngem agdama nga agnaed iti Brgy San Agustin.
Segun ti palawag ti suspek idi simmuko kenni Provincial Security Guard Chief, Ret Chief INsp. Romeo Rumbaoa, immuna a nagriri ti suspek ken ti maysa a guwardia a ni Ferdinand Medrano.
Idi mapan koma agpatulong kenni Domingo ket isu metten ti dinanogdanog ti biktima nga nagsagabaan ti rupa na ti pasa nga nangitunda ti panagsipnget ti panagkita na ket napaltogan na ni Domingo usar ti service firearm na a maysa a 12-gauge shotgun.
Dagus a naitaray iti Gov Roque Ablan Sr Memorial Hospital iti ciudad ti Laoag ti biktima ngem naiyakar iti Mariano Marcos Memorial Hospital and Medical Center iti ciudad ti Batac.
Ti suspek ket adda metten iti kustodiyar ti PNP San Nicolas bayat a maiwaywayat ti naiget nga imbestigasyun iti insidente.


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Maysa nga agrup-rupsan a bangkay iti nasarakan idi rabii manipud iti maysa a pagtaengan idiay Barangay San Felipe, San Juan, La Union.
Ti nasao a bangkay ket nabigbig a ni Jose Marcito, 66-anyos, addaan ti asawa ken mapapati a pimmusay lima nga aldawen ti napalabas.
Maibasar iti nakalap nga impormasyon ti Bombo Radyo La Union, posible a natay iti nasao a lakay gaputi sag-sagabaen na a hypertension ken asthma.
Naamwan nga agmaymaysa ti biktima iti nasao a balay kalpasan a nagluas ti misis na a nagturong idiay Manila, tallo a lawasen ti napalabas.
Kabayatanna, pattien iti pamilya na nga awan ti foul play iti pannakatay ni Narciso.
Iti bangkay ket dagus a naiturong iti maysa a punerarya.


text:
Basilicata
Ti Basilicata (Pannakabalikas nga Italiano: [baziliˈkaːta]), naamammoan pay a kas ti Lucania, ket maysa a rehion idiay abagatan ti Italia, a nabebbdengan ti Campania iti laud, ti Apulia (Puglia) iti amianan ken daya, ken ti Calabria iti abagatan, nga adda ti maysa nga ababa nga abagatan a laud nga aplaya idiay Baybay Tirreno a nagbaetan ti Campania idiay amianan a laud ken ti Calabria idiay abagatan a laud, ken ti maysa nga atatiddog idiay abagatn adaya idiay Golpo ti Taranto idiay Baybaya Honiko a nagbaetan ti Calabria idiay abagatan a laud ken Apulia idiay amianan adaya. Ti rehion ket mabalin a maipanunotan a kas ti "sumrekan" iti Italia, a ti Calabria ket pamay-an a kas ti "ramay ti saka" ken ti Apulia a kas ti "mukod". Ti rehion ket sakupenna ti agarup a 10,000 km2 ken idi 2010 adda daytoy ti populasion ti basbassit ngemh 600,000. Ti rehional a kapitolio ket ti Potenza. Ti rehion ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti Potenza ken ti Matera.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1
- ^ EUROPA - Press Releases - Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtateng idi 2008 a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a sumakop manipud ti 28% iti EU27 a katimbengan idiay Severozapaden idiay Bulgaria aginggana 343% idiay Akin-uneg a Londres
5. Woetzel, Tina, Dagiti Italiano nga Imigrante, Iuniverse, 2004.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Basilicata idiay Wikimedia Commons


text:
Rehion ti San'in
Ti Rehion ti San'in (山陰地方 San'in Chihō?) ket maysa a lugar idiay abagatan a laud iti Honshū, ti kangrunaan nga isla iti Hapón. Buklenna daytoy iti akin-amianan a paset iti rehion ti Chūgoku, a sumago daytoy iti Baybay iti Hapón.[1]
Dagiti linaon
Panakaala ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a San'in iti Pagsasao a Hapón ket buklen dagiti dua a kanji a karakter. Ti umuna, 山, "bantay", ken ti maikadua, 陰 ket mangitudo ti "yin" iti yin ken yang. Ti kayatna a saoen daytoy a nagan ket ti akin-amianan, ti nalinong a bakrang ti banbantay a maigiddiat ti yang "akin-abagatan, naiinit" rehion ti San'yō iti abagatan.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna apakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti San'in rket addaan dagiti adu a natidtidda a Paleolitiko ken Jōmon a panawen (14,000 – 300 BC), ngem dagti natidtidda ti Yayoi a panawen (300 BC – 250 AD) ket isu dagitoy ti kadakkelan idiay Hapón. Dagiti Mukibanda Yayoi tidtidda idiay baba ti baba ti banbantay iti Bantay Daisen[2] kadagiti siudad iti Daisen kenYonago, Prepektura ti Tottori ket isu dagitoy ti kadakkelan iti Hapón.[3] Daytoy a lugar bassit pay laeng a nakali, ngem daytoy ket agipakpakita a ti San'in ket maysa idi a rehional a sentro iti kabilegan iti dayta a panawen. Ti mitolohia iti Shinto a relihion ket kaaduan a naibatay ti ligar ti Izumo iti dayta a rehion,[4] ken ti Izumo-taisha, wenno Izumo a Nalatak nga Altar idiay Izumo, Prepektura ti Shimane, ket maysa kadagiti taga-ugma ken kangrunaan a Shinto nga altar idiay Hapón.[5] Ti dumaya apaset ti Prepektura ti Shimane ket addaan pay ti kultural ken ekonomia apanakaikapet iti kangrunaan a daga ti Asian manipud kadagiti nasapa a panawen.[4]
San'indō[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti San'in maipada iti San'indō (山陰道?), maysa kadagiti gokishichidō, wenno lima a probinsia ken pito a lawlaw a naibangon idi Asuka a Panawen (538 – 710) babaen ti linteg a sistema ti Ritsuryo.[6] Ti San'indō ket mangitudo ti agmaymaysa a taga-ugma a heograpiko a rehion, ngem daytoy ket maysa pay a kangrunaan a kalsada iti daytoy a rehion a mangikapet ti kapitolio ti Kyoto.[7] Ti San'in buklenna ti sakbay ti Meiji a probinsia a luglugar ti Tamba, Tango, Tajima, Inaba, Hōki, Izumo, Iwami ken Oki.[8][9]
San'indō a dalan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nupay ti San'indō a dalan ket inusar para kadagiti lohistiko ti milisia kadagiti sabsabali a suppiatan kalpasan ti Asuka a panawen, kangrunaan daytoy a nagserbi a kas maysa a dalan para kadagiti mapan ken umay a panagiluganan dagiti naimbagan iti daytoy a rehion. Daytoy a pagdalaanan ket naabutna ti kangatuan a kangrunaanna iti [Edo a panawen]] (1603 – 1867) nga idi ti Tokugawa shogunato ket nagporma kadagiti dalanna ken dagiti shukuba a puesto nga estasion. Ti daimyō a rehional nga agturturay ket nagusar ti San'indō para kadagiti sankin kotai a nasken a panagbanniaga idiay Edo.
Moderno a panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti San'in ket awan ti administratibona a turay. Iti moderno a Hapón a panagusar, sapasap a mangitudo daytoy kadagiti prepektura iti Shimane, Tottori ken ti akin-amianan a lugar iti Yamaguchi.[6] Ti akin-amianan a luglugar ti prepektura iti Hyōgo ken Kyōto ket sagpaminsan a mairaman pay iti rehion.[10] Ti Hapón a Dalan 9, ti San'in a Napardas a pagdalanan, ken ti JR a Laud a San'in a Kangrunaan a Linia ket surotenna ti naipakasaritaan a dalan iti San'indō, ken dagiti tidda iti shukuba, adu kadagitoy ti nasayaat a napriserba, a nabati iti dayto a rehion.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti San'in ket addan ti atiddog a pantar iti igid ti Baybay Hapón a gumay-at iti nga agpaabagatan ti Chūgoku a Banbantay iti igid ti kaatiddog iti daytoy a rehion. Daytoy a lugar ket kaaduan a kabanbantayan nga addan ti bassit a tanap.[6] Nupay ti klima ti rehion ti San'in ket saan a narusanger a kas iti rehion ti Hokuriku iti amaianan, ti kalamiisan ket naipadumaan baben ti kaadu ti niebe ken panagtudtudo a kadawyan kadagiti lugar idiay Baybay Hapón.[9]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti San'in ket adayo kadagiti idustria ken kultura a pusod iti Hapón, ken ekonomia daytoy a rehion ket saan a naiparang-ay a a kasla dagiti sabali a rehion iti Hapón. [6] Ti ladawan ti daga ket nabati a kas ti away ken awanan ti industria unay, ken dagiti urbano a lugar iti daytoy a rehion ket desentralisado.[9] Ti Tottori ken Shimane ket isu dagitoy ti kabassitan ti populasion a prepektura iti Hapón, ken ti populasion ket naparpardas a lumaklakay ngem dagiti sabali a paset ti Hapón. Dagiti siudad iti daytoy a rehion nga addaan ti sumurok a populasion ti 100,000 ket isu laeng dagiti prepektura a kapitolio iti Tottori ken Matsue, ken ti kinaudia a Yonago, ken Izumo,ti maysa a siuda a nabuklan manipud kadagiti babassit a siudad ken purok kalpsan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Ti pataud nga agrikultura iti rehion ti San'in, nupay kasta, ket nagato latta. Ti nalawa a pantar ken kabanbantayan a luglugar ket nasalakniban a kas nailian, prepektural, lken munisipal a parke, ken dagitoy ket nalataka papanan dagiti turista.
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti rehion ti San'in ket naukonekta babaen ti JR West linia ti perrokerril ken kalkalsada, ngem dagiti pagluganan ket saan pay a naparangrang-ay no maipada kadagiti sabsabali a rehion iti Hapón. Agdama dagiti gandat a mangikonekta iti daytoy a rehion kadagiti nalawlawa a paset ti kalkalsada iti Hapón.[9]
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "San'in" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 817 idiay Liblibro ti Google; Titsingh, Isaac. (1834). Annales des empereurs du japon, p. 65. idiay Liblibro ti Google
- ^ "Mukibanda-iseki (妻木晩田遺跡)". Nihon Rekishi Chimei Taikei (日本歴史地名大系. Tokyo: Shogakukan. 2012. Naala idi 2012-04-07.(Hapon)
- ^ Muki-Banda Remains
- ^ a b "Tone-gawa". Nihon Kokugo Daijiten (日本国語大辞典). Tokyo: Shogakukan. 2012. Naala idi 2012-02-28.(Hapon)
- ^ "Kurayoshi a Tanap". Ensiklopedia iti Hapón. Tokyo: Shogakukan. 2012. Naala idi 2012-04-12.
- ^ a b c d "Rehion ti San'in". Ensiklopedia iti Hapón. Tokyo: Shogakukan. 2012. Naala idi 2012-04-13.
- ^ Titsingh, Isaac. (1834). Annales des empereurs du japon, p. 65. idiay Liblibro ti Google
- ^ Titsingh, p. 65 n3. idiay Liblibro ti Google
- ^ a b c d "美保湾 (Miho-wan)". Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ). Tokyo: Shogakukan. 2012. Naala idi 2012-04-15.(Hapon)
- ^ "山陰地方 (San'in chihō)". Dijitaru daijisen. Tokyo: Shogakukan. 2012. Naala idi 2012-04-15.(Hapon)


text:
Kategoria:Dagiti kapitolio
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 7 a subkatkategoria, manipud ti 7 a dagup.
A
- Dagiti kapitolio idiay Abagatan nga Amerika (2 K, 2 P)
- Dagiti kapitolio idiay Amianan nga Amerika (2 K, 2 P)
- Dagiti kapitolio idiay Aprika (2 K, 5 P)
- Dagiti kapitolio idiay Asia (7 K, 20 P)
D
- ► Dagiti dati a nailian a kapitolio (4 P)
E
- Dagiti kapitolio idiay Europa (7 K, 22 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti kapitolio"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng ti sumaganad a panid.


text:
Karl Marx
Ni Karl Heinrich Marx (5 Mayo 1818 – 14 Marso 1883) ket maysa idi nga Aleman a philosopo, ekonomista, sosiolohista, historiador, agiwarwarnak, kenrebolusionario a sosialista. Dagiti kapanunutanna ket adda dagiti naipangpangruna a papel ti panagrangrang-ay iti siensia sosial ken ti sosialista a tignay ti politiko. Isu ket nagipablaak kadagiti nadumaduma a liblibro iti dagup a kabibiagna, a ti kalatakan ket ti Ti Komunista a Warragawag (1848) ken Kapital (1867–1894); adu kadagiti abrana ket kumaduaan nga insurat ti gayyemna ken kailiana a rebolusionario a sosialisata a ni, Friedrich Engels.[4]
Isu ket naipasngay iti nabaknang a tengnga a klase a pamilia idiay Trier, a dati a ti Prusiano a Renania a makunkuna tattan a ti Renania-Palatinado, ni Marx ket nagadal idiay Unibersidad iti Bonn ken ti Unibersidad iti Berlin, nga isu ket naginterasado iti pilosopiko a kapanunutan iti Katutubo a Hegeliano. Idi 1836, isu ket nakitulag a makiasawa kenni Jenny von Westphalen, nga inasawana idi 1843. Kalpasan ti pinagadalna, isu ket nagsurat para iti maysa a radikal a warnakan idiay Cologne, ken nangrugrugi a nagobra ti teoriana iti dialektiko a materialismo. Isu ket immakar idiay Paris idi 1843, isu ket nangrugi a nagsursurat para kadagiti radikal a warnakan. Naamammoanna ni Engels idiay Paris, ken dagitoy dua ket nagtinnulogda kadagiti serie dagiti liblibro. Isu ket naipammagtalaw idiay Brussels, isu ket nagbalin a nangyuna apigura iti Liga ti Komunista, sakbay a nagsubli idiay Cologne, nga isu ket nangipatakder ti bukodna a warnakan. Idi 1849 nipammagtalaw manen ken immakar idiay Londres a kaduana ti asawana ken dagiti annakna. Idiay Londres, nga idiay ket pimmanglaw ti pamiliana, ni Marx ket nagtultuloy a nagsursurat ken nagannurot kadagiti teoriana a maipanggep ti kasasaad ti kagimongan ken no kasano pammatina a mangparang-ay, ken nagkampania para iti sosialismo ket isu ket nagbalin a maysa a naisangsangayan a pigura iti Internasional nga Asosiasion dagiti Agob-obra a tao.
Ti teoria ni Marx a maipanggep ti kagimongan, ekonomia ken politiko—a naumnong a tinawtawagan akas ti Marxismo—ket agibagbaga nga amin a kagimongan ket agparang-ay babaen ti dialektiko iti klase a panagsagsagaba: ti maysa a panagsuppiat a nagbaetan ti agtagikua a klase a daytoy ti agtengngel ti panagpataud ken ti nababbaba a klase nga agpataud kadagiti panagobra para iti dayta a sanikua. Isu ket naregget a kritiko iti agdama a sisio ekonomiko a porma iti kagimongan, kapitalismo, nga isu ket tinawtawaganna daytoy ti "diktadora iti burguesia", nga isu ket namatmati a daytoy ket pinatpatarya dagiti babaknang a klase a puro laeng para iti bukodda a pagimbagan, ken nagipadto a, a kas dagiti naplabas a sosio ekonomiko a sistema, a daytoy ket agpataudto kadagiti nakinuneg nga irteng a mangiturong ti bukodna a pannakadadael ken sikatanto babaen ti baro a sistema, ti sosialismo.[5] Isu ket nakisuppiat a babaen ti sosialismo a kagimongan daytoy ket turayan babaen dagiti agob-obra a klase a tinawtawaganna a ti "diktadora iti proletariado", ti "estado dagiti agob-obra" or "workers' democracy".[6][7] Isu ket namatmati a ti sosialismo, a daytoy, ket masukatanto babaen ti awan ti estado, a awan ti klase a kagimongan a tinawtawagan a komunismo. A mairaman pay ti pamatmatina ti di maliklikan iti sosialismo ken komunismo, ni Marx ket aktibo a nangilablaban para iti panakaisayangkat dayta dati, a nagsuppiat a dagiti sosial a teorista ken dagiti awan ti gundawayna a tattao ket naskenda nga agaramid kadagiti naurnos a tignay ti rebolusionario tapno rebbaenda ti kapitalismo ken mangisangpet ti panagbalbaliw ti sosio ekonomiko.[8][9]
Dagiti rebolusionario a sosialista a gobierno nga agtaltalek ti Marxista a konsepto ket nagala kadagiti nadumaduma a pagpagilian iti maika-20 a siglo, a nagiturong daytoy ti panakaporma kadagiti kastoy a sosisalista nga estado a kas ti Kappon ti Sobiet idi 1922 ken ti Republika dagiti Tattao iti Tsína idi 1949. Adu kadagiti kappon dagiti agob-obra a partido iti sabgalubongan ket naimpluensiaan pay babaen kadagiti Marxista a kapanunutan. Adu dagiti nadumaduma ken sabsabali a teoretiko a kita ti naparang-ay idi, a kas ti Leninismo, Stalinismo, Trotskyismo ken Maoismo. Ni Marx ket kadawyan a nakakamat, kenni Émile Durkheim ken Max Weber, a kas maysa kadagiti tallo a kangrunaan nga arkitekto iti moderno a siensia sosial.[10] Ni Marx ket naipalpalawagan a kas maysa kadagiti kaimpluensian a pigura iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[11][12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mehring, Franz, Karl Marx: Ti Pakasaritaan ti Biagna (Routledge, 2003) pg. 75
- ^ John Bellamy Foster. "Teoria iti Metaboliko a Rengngat ni Marx: Klasiko a Pundasion para iti Enbironmento a Sosiolohia", Amerikano a Warnakan iti Sosiolohia, Tomo. 105, Bilang. 2 (Septiembre 1999), pp. 366-405.
- ^ Allen Oakley, Panagkritiko iti Politiko nga Ekonomia ni Marx: 1844 to 1860, Routledge, 1984, p. 51.
- ^ "Karl Marx – Stanford nga Ensiklopedia iti Pilosopia".. Immuna a naipablaak idi Mar 26 Agosto 2003; nga adu a pannakabalbaliw idi Lunes 14 Hunio 2010. Naaa idi 4 Marso 2011.
- ^ Baird, Forrest E.; Walter Kaufmann (2008). From Plato to Derrida. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Prentice Hall. ISBN 0-13-158591-6.
- ^ Karl Marx: Critique of the Gotha Program (Marx/Engels Selected Works, Volume Three, pp. 13–30;)
- ^ Iti Surat manipud kenni Karl Marx a para kenni Joseph Weydemeyer (MECW TYomo 39, p. 58; )
- ^ Craig J. Calhoun (2002). Teori ati Klasiko a sosiolohiko. Wiley-Blackwell. pp. 23–24. ISBN 978-0-631-21348-2. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ Wheen, Francis (2002). Karl Marx: Ti Maysa a Biag. New York: Norton. Introduction.
- ^ "Max Weber – Stanford nga Ensiklopedia iti Pilosopia".
- ^ "Ni Marx ti 'kalatakan nga agpanpanunot' iti milenio". BBC News World Online. 1 Oktubre 1999. Naala idi 23 Nobiembre 2010.
- ^ Hart, Michael H. (2000). Ti 100: Panagranggo kadagiti Kaimpluensiaan a Tao iti Pakasaritaan. New York: Citadel. ISBN 0-89104-175-3.


text: Ni Andrew Jackson (Marso 15, 1767 – Hunio 8, 1845) ket isu idi ti maikapito a Presidente iti Estados Unidos (1829–1837). A naikuartel idiay prontera ti Tennessee, ni Jackson ket maysa idi a politiko ken heneral ti buyot a nagparukma dagiti Creek Indiano idiay Gubat iti Horseshoe Bend (1814), ken dagiti Britaniko idiay Gubat iti New Orleans (1815). Isu ket maysa a polarisador a pigura a nagituray ti Maikadua a Partido a Sistema idi panawen tie 1820 ken 1830, a kas nga presidente, dinadaelna ti ti nailian abanko ken inyakarna dagiti kaaduan a tribu dagiti Indiano manipud ti Abagatan a daya ken inpanna ida idiay laud ti Karayan Mississippi. Dagiti nagagar a sumursurot kanaiana ket nagpartuat ti moderno aPartido Demokratiko. Thi 1830–1850 paset tipanawen a kalpasan daytoy ket nagbalin a kas ti panawen iti Jacksoniano a demokrasia.[1]


text:
Pagsasao a Madura
Ti Madura ket pagsasao dagiti tattao a Madura iti Isla ti Madura ket iti dumaya a Java, Indonesia; daytoy ket naisasao pay dagiti agkaaruba a bassit nga Is-isla ti Kangeans ken Is-isla ti Sapudi, ken dagiti pay imigrante kadagiti sabali a paset ti Indonesia, idiay lugar ti Tapal Kuda ("sapatos ti kabalio") iti kaarrba ti Java (a mangbukel ti Pasuruan, Surabaya, Malang aginggana iti Banyuwangi), ti Is-isla ti Masalembu, ken uray pay idiay Kalimantan. Ti Kangean a dialekto ket mabalin a sabali a pagsasao. Daytoy ket tradisional a naisurat iti Habanes a sinuratan, ngem ti Latin a sinuratan ket isu itan ti kadawyan a maus-usar. Dagiti bilang ti agsasao, urayno bumasbassiten, ket nakarkulo iti agarup a 8-13 a riwriw. Dagiti pannakaisilpo a nagbaetan ti sasao a Bali–Sasak ken Madura ket ad-adu a makitkita iti "lnababa" a porma (kadawyan a porma). Adda met dagiti kadawyan a balikas a nagbaetan dagit ipagsasao a Madura ken Filipino ken dagiti pay nagbaetan ti Madura ken Banjar. Adda met dagiti nadumaduma a dialekto.
Dagiti linaon
Ponolohia ken morpolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Madura ket addaan iti ad-adu a konsonante ngem dagiti kaarubana a pagsasao gapu ti kaawan boses a di naaspirado, awan boses nga aspirado, ken nabosesan nga un-uni. Kapada met daytoy ti Habanes, daytoy ket addaan iti paggidditan a nagbaetan ti dental ken dagiti panagsardeng ti albeolar (urayno ti retropleha) .[2] Dagiti pangnagan ket saan a maiballatek iti henero ken ad-adu ngem maysa\maipa-adu babaen ti reduplikasion. Ti batayan nga urnos ti balikasna ket SVO. Ti negasion ket maiyebkas babaen ti panangikabil ti partikula sakbay ti berbo, pangilasin wenno pananginagan a panangisao. Kadagiti met sabali met a kapadana a pagsasao, adda met dagiti sabali a negatibo a partikula para kadagiti sabali a kita ti negasion.
Dagiti kadawyan a balikas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lalaki: lalake
- Babai: babine
- WEn: iya
- Saan: enja
- Danum: aeng
- Init: are
- Tallo: tello'
- Siak: Engko'
- Sika: be'na
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti 100 La Kadakkelan a pagsasao idi 2007
- ^ Stevens, Alan (2001) "Madurese", iti Facts About the World's Languages, Jane Garry (ed.) & Carl Rubino (ed.), New York: H. W. Wilson
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Davies, William D. 2010. Ti gramatika ti Madura. Berlin: De Gruyter Mouton.