text:
Baguio
Ti Siudad ti Baguio ket maysa a primera a klase a siudad iti probinsia ti Benguet iti isla ti Luzon iti Filipinas. Impasdek kas siudad dagiti Amerikano idi 1900 ken pinusgan ti Asemblia ti Filipinas kas Kalgaw a Kapitolio iti Filipinas idi Hunio 1, 1903. Iti kada kalgaw, mapan ti Gobierno iti Filipinas iti Baguio ket idiay a matarawidwidan ti pagilian. Adda Mansion ti Presidente, dagiti opisina ti Korte Suprema ken Lehislatibo iti Baguio. Ti met laeng Siudad ti Baguio ti nagyanan ti opisina ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (Kordiliera Administratibo a Rehion wenno KAR).
Sakupen ti Siudad ti Baguio ti 49 a kuadrado kilometro ti naturod a dagdaga iti maysa a banak nga aganay a 1,500 metro ti kangatona iti akin-abagatan a laud a deppaar ti kabambatayan ti Kordiliera a Tengnga iti amianan a Luzon. Pinalawlawan ti probinsia ti Benguet a sigud a nakaipasetanna kas maysa nga ili sakbay a napagbalin kas agwaywayas a siudad. Kabeddeng ti Baguio ti ili ti Tuba iti abagatan ken laud, ti Itogon, Benguet iti daya, ken ti La Trinidad a kapitolio ti Benguet iti amianan.
Tallo ti kangrunaan a dalanan a sumang-at iti Baguio, ti Kalsada Kennon a mangrugi iti Rosario, La Union, ti Kalsada Marcos manipud iti Agoo, La Union, ken ti Kalsada Naguilian manipud Bauang, La Union.
Dagiti maar-aramat a pagsasao iti Baguio ket Ilokano, Ingles, Kankana-ey, Ibaloi, Itogon, Tagalog, Pagsasao nga Intsik, Aleman, Olandés, ken Koreano.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Baguio iti 129 a barbaranggay.[2]
- Apugan-Loakan
- Asin Road
- Atok Trail
- Bakakeng Central
- Bakakeng North
- Happy Hollow
- Balsigan
- Bayan Park West (Bayan Park)
- Bayan Park East
- Brookspoint
- Brookside
- Cabinet Hill-Teacher's Camp
- Camp Allen
- Camp 7
- Camp 8
- Campo Filipino
- City Camp Central
- City Camp Proper
- Country Club Village
- Cresencia Village
- Dagsian, Upper
- DPS Area
- Dizon Subdivision
- Quirino Hill, East
- Engineers' Hill
- Fairview Village
- Fort del Pilar
- General Luna, Upper
- General Luna, Lower
- Gibraltar
- Greenwater Village
- Guisad Central
- Guisad Sorong
- Hillside
- Holy Ghost Extension
- Holy Ghost Proper
- Imelda Village
- Irisan
- Kayang Extension
- Kias
- Kagitingan
- Loakan Proper
- Lopez Jaena
- Lourdes Subdivision Extension
- Dagsian, Lower
- Lourdes Subdivision, Lower
- Quirino Hill, Lower
- General Emilio F. Aguinaldo
- Lualhati
- Lucnab
- Magsaysay, Lower
- Magsaysay Private Road
- Aurora Hill Proper
- Bal-Marcoville (Marcoville)
- Quirino Hill, Middle
- Military Cut-off
- Mines View Park
- Modern Site, East
- Modern Site, West
- New Lucban
- Aurora Hill, North Central
- Sanitary Camp, North
- Outlook Drive
- Pacdal
- Pinget
- Pinsao Pilot Project
- Pinsao Proper
- Puliwes
- Pucsusan
- MRR-Queen Of Peace
- Rock Quarry, Lower
- Salud Mitra
- San Antonio Village
- San Luis Village
- San Roque Village
- San Vicente
- Santa Escolastica
- Santo Rosario
- Santo Tomas School Area
- Santo Tomas Proper
- Scout Barrio
- Session Road Area
- Slaughter House Area
- Sanitary Camp South
- Saint Joseph Village
- Teodora Alonzo
- Trancoville
- Rock Quarry, Upper
- Victoria Village
- Quirino Hill, West
- Andres Bonifacio (Lower Bokaw
- Legarda-Burnham-Kisad
- Imelda R. Marcos (La Salle)
- Lourdes Subdivision, Proper
- Quirino-Magsaysay, Upper (Upp
- A. Bonifacio-Caguioa-Rimando
- Ambiong
- Aurora Hill, South Central
- Abanao-Zandueta-Kayong-Chugum
- Bagong Lipunan (Market Area)
- BGH Compound
- Bayan Park Village
- Camdas Subdivision
- Palma-Urbano (Cari?o-Palma)
- Dominican Hill Mirador
- Alfonso Tabora
- Dontogan
- Ferdinand (Happy Homes-Campo)
- Happy Homes (Happy Homes-Lucban)
- Harrison-Claudio Carantes
- Honeymoon (Honeymoon-Holy Ghost)
- Kabayanihan
- Kayang-Hilltop
- Gabriela Silang
- Liwanag-Loakan
- Malcolm Square-Perfecto
- Manuel A. Roxas
- Padre Burgos
- Quezon Hill, Upper
- Rock Quarry, Middle
- Phil-Am
- Quezon Hill Proper
- Middle Quezon Hill Subdivision
- Rizal Monument Area
- SLU-SVP Housing Village
- South Drive
- Magsaysay, Upper
- Market Subdivision, Upper
- Padre Zamora
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Baguio ket mabirukan iti 5,200 pie ti ngato ti lessaad ti baybay, ken naiyumok iti kaunegan ti kabambantayan ti Tengnga a Kordiliera iti akin-amianan a Luzon. Ti siudad ket napalikmutan babaen ti probinsia ti Benguet. Daytoy ket sakupenna ti bassit a lugar iti 57.5 kuadrado kilometro (22.2 kd mi). Kaaduan iti naparang-ay a paset ti siudad ket naipatakder iti di nadalumpinas, turod a rabaw ti daga ti akin-amianan a paset. Idi nagaramid ti plano ni Daniel Burnham para iti siudad, inaramidna ti munisipio a kas puntos a reperensia ti pagpatinggaan a gay-at ti siudad iti 8.2 kilometro (5.1 mi) manipud iti daya aginggana iti laud ken iti 7.2 kilometro (4.5 mi) manipud iti amianan aginggana iti 2 kilometro (1.2 mi) iti abagatan. Daytoy ti kangatuan a nangruna a siudad iti Filipinas iti termino ti kangato. Ni Andy Chen ket nagsurat iti maipanggep ti Heograpia ti Baguio idi 1910.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Baguio ket mangipakita ti klima ti subtropikal a kabambantayan babaen ti pannakaidasig ti klima ti Köppen. Ti siudad ket ammo para iti kalalaingan a klimana. Gapu ti daytoy ti Baguio ket nabirngasan a kas ti "Kalgaw a Kapitolio ti Filipinas". Gapu ti kangatona, ti temperatura ti siudad ket 8 a grado Celsius a nababbaba no maipada ti napipia a temperatura iti amin a paset ti pagilian.[4] Ti napipia a temperatura ket sumakop manipud iti 15 aginggana ti 23 grado Celsius. Kadawyan daytoy a nababbaba iti las-ud ti naladaw ken nasapa a bulbulan ti tawen. Ti kababaan idi a nairehistro a temperatura ket 6.3 grado Celsius idi Enero 18, 1961. Daytoy ket maigiddiat ti amin a panawen a kangato iti 30.4 grado Celsius a nairehistro idi Marso 15, 1988 idi las-ud ti El Niño a tiempo idi 1988.[5] Ti Baguio ket manmano laeng a malabsanna ti 26 grado Celsius uray iti las-ud ti kapudotan a paset ti tawen.
Kasla met laeng dagiti siudad nga addaan iti klima ti subtropikal a kabambantayan, ti Baguio ket madmadlaw a makakitkita ti bassit a panagtudtudo iti las-ud ti namaga tiempo. Nupay kasta, ti siudad ket addaan iti adu unay a panagtudtudo iti las-ud ti ti tiempo ti tudo, kadagiti bulan ti Hulio ken Agosto ti addaan iti napipia ti ad-adu ngem 1,000 mm (39 in) a tudo. Ti Baguio ket agpipia ti sumurok a 4,500 mm (177 in) iti tinawen a tudo.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Baguio | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ CAR Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ "Panagbanniaga a Pakaammo ti Siudad ti Baguio, Filipinas". Asia Travel. Naala idi 26 Pebrero 2013.
- ^ Basilan, Jacquelyn; Khristine Love Vicente (17 Disiembre 2008). "Baguio wakes up to coldest morn in 2008". Breaking News / Regions. Philippine Daily Inquirer. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Disiembre 2008. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ "Weatherbase: Baguio, Dagiti Rekord ken dagiti Napipia ti Filipinas". Weatherbase. Naala idi 22 Nobiembre 2011.
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


c: text/html

text:
“Daytoy a balay a naturongmi, balay yo ikit nga am-ammomi, ditoy ngatan ti pakagulpianmi, nawadwad nga aginaldomi.” Sus, Paskuan a talaga iti di mabayag. Mamin-anu la nga aglabas ti aldaw ania kailian ngem ala, sakbay nga intay ituloy ti agkanta iti pang-aginaldo, kablaawandakayo man pay iti naimbag nga oras tayo amin kailian, Kayong Angkuan. Mag-an tayo kadagiti batug tayo a langit. No dakami met ti kas yo damagen, naguapo tayo latta iti dua a digos ngem ni editor Thom este mas maguapo gayam ngem datayo, labiktad este baliktad metten, hahaha.
Ngem agurayka man ta mangray-aw tayo man ketdi. Kumatawa tayo no makakatawa kayo, a. Iti naminsan nagrana kami ken Pare Jun iti opisina ti ABN, aburido la unay ket nagpatulong kaniak. Ket kunana:
Jun: Chairman Gusting, tulongannak man, dakkel a problema.
Gus: Sika ketdi ti tao nga agruprupa iti problema. [then] Ania kadi manen dayta. No panggepmo ti umutang, awan kuartak ita.
Jun: Ngem puera rabak Chairman Gusting, tallo a rabiin a diak makaturturog.
Gus: Apay manen?
Jun: Pampanunotek ngamin no pangalaak iti pagbayadko kadagiti utangko kada Editor Thom ken tay Bombay a nakautangak iti hulugan.
Gus: Nalaka laeng dayta a solbaren, pare Jun.
Jun: Kasano, Chairman Gusting?
Gus: Ibagam kadagiti nakautangam nga awan pay pagbayadmo tapno isuda met ti di makaturog!
Wahahahahaha, agtakawa kayo met ah…
Ania, Kayong nakaisem ka met laeng. Sus, patalastas laeng daydiay ta makitak ket nakaer-erteng ti kuretret ta piligis ti mugingmo ken kaska la natupakan iti langdet este kasuoran a kuna ni ikit Juana. Ti kadi pay laeng saan a pannakatuloy ti barangay election ti pampanunotem? Ayna, Kayong, nabiit laengen nga urayen dayta. Manu bulan laeng ti aglabas Mayon ton. Ti ketdi aramidem, agmulaka itan. Kayat ko a sawen kundi parangka metten kadagiti kaaduan ti tao kas kom iti KBL, ammom met laeng ti KBL? Saan a ti sigud a partido ni Apo Lakay dayta a kilusang bagong lipunan ngem ketdi dayta ti partido dagiti makuna a trapo? Oh dimo kunaen a dimo manen ammo ti kaipapanan ti trapo, sus ka Kayong ken dakayo a Kakayong ko, adu gayam ti saanyo nga ammo maipapan kadagita. Ala, unaen tayo ti KBL, isu dagita dagiti kandidato wenno agpangpanggep nga agkandidato a kaaduanna a makitam iti kasaran, binyag, ken lamayan–KBL a kunada… hahaha. Kasta ah, kumatawa ka met nga uray tuppol kan. Ket ti met trapo kunam? Sus, saan a tay pagpunas a trapo dayta ngem ketdi ti kayatna asawen ket Traditional Politician… kaaduanna a dagita dagitay am-ammodaka laeng ken kumare kas kada kumpare da amin a tao no tiempo ti basingkawel.
Ngem, saan pay a dayta ti pagsaritaanta Kayong. Ngem ketdi, dagiti naglabas a parikut iti nagduduma a paset ti pagilian nangruna iti Marawi City. Adu ti maragsakan ta naggibus met laengen ti aganay lima bulan a riribuk idiay. Ngem kas makitam met ti nagbanagan ti nasao a siudad, Kayong Angkuan, kasanuda ngata a bumangon dagiti kailiantayo idiay? Kasano ngata nga agpaskua dagiti opisyales tayo no makitada ti nagbanagan daydiay a siudad? Ti nagbanagan dagiti kadaraantayo a Muslim ken Kristiano iti daydiay a lugar? Ngem, ala, baliwan tayto man la ti aginnistoryan ta yawidko pay daytoy manteka a ginatangko. Ala, babayo… tsuptsupmuahmuah.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SIGLAT TI MANNALON NGA ABRENIO: Dua a nurse ti napagturpos ni Belen Blanco Blanza, 58, naed ti Angad, Bangued gapu iti gaget ken regtana iti panagtalon. Nupay maysa a single parent, saan a lapped daytoy iti panangisakadna kadagiti uppat nga annakna. Manipud iti kagudua nga ektaria, nakapundar ni Nanang Belen iti 3.2 ektaria a talon gapu iti panagtalon ken seed growing wenno panagpatanur ti de-kalidad a bin-i ti pagay wenno certified seeds iti tulong ti OPAG ken Department of Agriculture (DA).
Ti mapatanurna a bin-i ket gatgatangen ti PhilRice iti nanginngina a presio kumpara iti normal a pagay. Kanayunanna, dakkel pay ti naitulong ti organic farming gapu ta bimmassit ti gastosna iti panagtalon a saanen a kasapulan a gumatang iti komersial a bogaso.
Nakaipatakder payen ni Nanang Belen iti learning site a manarimaan itan ti pannakaiproseso ti accreditationna iti DA. Kinunana a kayatna met nga isuro kadagiti padana a mannalon maipanggep ti organic farming gapu ta nasayaat daytoy iti salun-at ken iti aglawlaw. Kasta met ti panagpatanur ti napintas a bin-i tapno umadu ti apit dagiti padana a mannalon.


text:
Eswatini
Nagsasabtan: 26°30′S 31°30′E / 26.500°S 31.500°E
Ti Eswatini (Swazi: eSwatini [ɛswáˈtʼiːni], Ingles: Eswatini), opisial a ti Pagarian ti Eswatini (Swazi: Umbuso weSwatini, Ingles: Kingdom of Eswatini) ken ammo pay a kas ti Swaziland (opisial a nanaganan manen idi 2018), ket ti napalikmutan iti daga pagilian iti Akin-abagatan nga Aprika. Daytoy ket beddengan babaen ti Mozambique iti amianan a daya ken ti Abagatan nga Aprika iti amianan, laud ken abagatan. Iti saan a dakdakkel ngem 200 kilometro (120 mi) iti amianan aginggana iti abagatan ken 130 kilometro (81 mi) iti daya aginggana iti laud, ti Eswatini ket maysa kadagiti kabassitan a pagilian iti Aprika; uray no kastoy, agdumaduma ti klimana ken topograpia, a sumakop manipud iti nalamiis ken kabambantayan a highveld aginggana iti napudot ken namaga a lowveld.
Ti populasion ket kaaduan a dagiti etniko a Swazi. Ti pagsasao ket Swazi (siSwati iti patneng a porma). Pinundar dagiti Swazi ti pagarianda idi tengnga ti maika-18 a siglo babaen ti panangidaulo ni Ngwane III.[7] Ti pagilia ken dagit Swazi ket nakaala ti naganda manipud ken ni Mswati II, ti maika-19 a siglo nga ari a ti turayna iti teritorio ti Swazi ket naipadakkel ken naikaykaysa; dagiti agdama a pagbeddengan ket naaramid idi 1881 iti las-ud ti Karibuso para iti Aprika.[8] Kalpasan ti Maikadua a Gubat ti Boer, ti pagarian, babaen ti nagan a Swaziland, ket maysa idi a Protektorado ti Briton manipud idi 1903 aginggana idi nakagun-od iti wayawaya idi 6 Septiembre 1968.[9] Idi Abril 2018 nabaliwan ti opisal a nagan manipud iti Pagarian ti Swaziland iti Pagarian ti Eswatini, a mangipada daytoy iti kadawyan a panagusar iti Swazi.[10]
Ti gobierno ket maysa nga absoluto a diarkia, a pagkadduan a turayan babaen ni Ngwenyama ("Ari") Mswati III ken Ndlovukati ("Reyan nga Ina") Ntfombi Tfwala manipud idi 1986.[11][12] Ti immuna a naibaga ket administratibo a daulo ti estado ken mangidutok kadagiti kangrunaan a ministro iti pagilian ken dagiti bilang dagiti pannakabagi kadagiti kamara (ti Senado ken Kamara ti Asemblia) iti parlamento ti pagilian, bayat a ti naudi a naibaga ket ti nailian a daulo ti estado, nga agserbi a kas mangako kadagiti fetish ti rito iti pagilian ken mangidaulo iti tinawen a rito ti Umhlanga. Matengngel dagiti panagbubutos kada lima a tawen tapno maikeddeng ti kaaduan ti Kamara ti Asemblia ken ti Senado. Ti agdama a batay-linteg ket naampon idi 2005. Ti Umhlanga, a matengngel iti Agosto/Septiembre,[13] ken ti incwala, ti sala ti ari a matengngel iti Disiembre/Enero, ket isu dagitoy ti kangrunaan a pasamak iti pagilian.[14]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ ""World Population prospects – Population division"". population.un.org. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.
- ^ ""Overall total population" – World Population Prospects: The 2019 Revision" (xslx). population.un.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.
- ^ "Swaziland Releases Population Count from 2017 Census". United Nations Population Fund Eswatini (iti Ingles). 17 Nobiembre 2017. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Agosto 2018. Naala idi 7 Agosto 2018.
- ^ a b "Report for Selected Countries and Subjects". International Monetary Fund (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2020-06-08. Naala idi 2019-09-10.
- ^ World Bank Group (2014). "Swaziland – Country Partnership Strategy Fy2015-2018" (iti Ingles). Naala idi 8 Marso 2015.
- ^ United Nations Development Programme (2018). "Human Development Indices and Indicators: 2018 Statistical Update" (PDF) (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2018-09-17. Naala idi 2021-07-10.
- ^ Bonner, Philip (1982). Kings, Commoners and Concessionaires (iti Ingles). Cambridge University Press. pp. 9–27. ISBN 0-521-24270-3.
- ^ Kuper, Hilda (1986). The Swazi: A South African Kingdom (iti Ingles). Holt, Rinehart and Winston. pp. 9–10.
- ^ Gillis, Hugh (1999). The Kingdom of Swaziland: Studies in Political History (iti Ingles). Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-30670-2.
- ^ "UN Member States". United Nations (iti Ingles). 30 Mayo 2018. Naala idi 30 Hunio 2018.
- ^ Tofa, Moses (16 Mayo 2013). "Swaziland: Wither Absolute Monarchism?". Pambazuka News (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Oktubre 2014. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ "Swaziland: Africa′s Last Absolute Monarchy". Deutsche Welle (iti Ingles). 14 Hulio 2014. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ Patricks, Richard M. (Hulio 2000). "Cultural Resources – Swazi Culture – The Umhlanga or Reed Dance". Swaziland National Trust Commission (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-04-26. Naala idi 2019-09-10.
- ^ Patricks, Richard M. (Hulio 2000). "Cultural Resources – Swazi Culture – The Incwala or Kingship Ceremony". Swaziland National Trust Commission (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-04-26. Naala idi 2019-09-10.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Eswatini iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Eswatini manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Eswatini a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Eswatini iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Swaziland


text:
Kategoria:Kamerun
Pampanid iti kategoria "Kamerun"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
- Dagiti mankomunidad a republika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika


text:
Papa Vitaliano
Ni Santo Papa Vitaliano (Italiano: Papa Vitalianus) ket isu ti Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi 30 Hulio 657 aginggana idi 27 Enero 672.
Isu ket naipasngay idi idiay Segni, Lazio, ti anak a lalaki ni Anastasio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Vitalianus". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Vitaliano iti Wikimedia Commons


text:
Akinlaud nga Europa
Ti Akinlaud nga Europa ket ti rehion a mangbukel kadagiti akinlaud a pagilian ti Europa. Bayat a ti termino ket addaan iti heograpiko a kontesto, ti sabali pay a pannakaipalawag idi las-ud ti Nalamiis a Gubat (agarup idi 1945-1991) ket ti panangipalawag kadagiti pagilian a mainaig iti Kappon ti Akinlaud nga Europa (1954–2011; itan ket paset ti Kappon ti Europa (KE)), ti panagsalaknib a kumadduaan a naaramid idi 1948 babaen dagiti saan a komunista a pagpagilian ti Europa idi las-ud ti Nalamiis a Gubat, ken kasumbangir met dagiti pagilian ti Akindaya a lapped (wenno Tulag ti Warsaw). Dagiti pagilian a maipapan iti kultura ken heograpia a mainaig kadagiti sabali a rehion ti Europa a nangliklik ti impluensia ti Sobiet idi las-ud ti Nalamiis a Gubat ket kadawyan a nairaman, bayat a dagiti akinlaud a kameng ti dati nga Akindaya a Lapped (malaksid ti Akindaya nga Alemania) ket saan a nairaman Ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) ket ikeddengna a mangbukel ti Akinlaud nga Europa kadagiti siam laeng a pagpagilian, urayno ti Rehional a Grup-grupo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket iramanna dagiti pagilian ti Europa manipud ti inkeddeng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a Akin-amianan ken Akin-abagatan nga Europa iti bukodna a Akinlaud nga Europa ken Dadduma a Grupo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Making of Europe, ISBN 0-14-015409-4, babaen ni Robert Bartlett
- Crescent and Cross, ISBN 1-84212-753-5, babaen ni Hugh Bicheno
- The Normans, ISBN 0-7524-2881-0, babaen ni Trevor Rowley
- 1066 The Year of the Three Battles, ISBN 0-7126-6672-9, babaen ni Frank McLynn
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Akinlaud nga Europa iti Wikimedia Commons


text:
Subprepektura ti Hiyama
Ti Subprepektura ti Hiyama (檜山振興局, Hiyama-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon a mabirukan idiay Peninsula ti Oshima iti bangir ti Baybay ti Hapon. Daytoy ket iramanna ti Isla Okushiri. Daytoy ket napundar idi 1897.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Distrito ti Hiyama
- Assabu
- Esashi (kapitolio)
- Kaminokuni
- Distrito ti Kudō
- Distrito ti Nishi
- Distrito ti Okushiri
- Setana
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Hiyama.
- 2005: Naitipon ti Ili ti Kumaishi (Distrito ti Nishi) iti Ili ti Yakumo (Distrito ti Yamakoshi, Subprepektura ti Oshima) ken naiyakar itiSubprepektura ti Oshima. Iti isu met laeng a panawen, ti Subprepektura ti Hiyama ket nabingbingay iti amianan ken abagatan.
- 2014: Nawaswas ti Linia Esashi (manipud iti Estasion Kikonai agingga iti Estasion Esashi). Isu a ti Subprepektura ti Hiyama ket nagabli a ti kaikaisuna a subprepektura nga awanan iti perokaril.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Hiyama Subprefecture manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Kawes
Ti kawes ket isu ti sagut ken tela a material nga inus-usar a panangibado iti bagi. Ti panagusar ti kawes ket kadawyan nga inus-usar laeng dagiti parsua a tao ken daytoy ket maysa a kalangaan kadagiti gangani amin a kagimongan ti tao. Ti kaadu ken kita ti kawes nga inus-usar ket agdepdependa iti pisikal , sosial ken heograpiko a panangimutektek . Adda met dagiti kita ti kawes a naisangsangayan no ti tao ket lalaki wenno babai, ngem daytoy ket saan a maipakat kadagiti makunkuna iti Inggles a cross dresser.
Ti maipapan iti bagi, ti kawes ket agserbi kadagiti adu a panggep: daytoy ket mabalin nga agserbi a kas salaknib manipud kadagiti elemento, ken mabalin a mangpasayaat ti pannakatalged iti las-ud dagiti makadangran a tignay a kas ti pannagna kadagiti masna nga enbironmento ken panagluto. Daytoy ket mangsalaknib ti nagkawes kadagiti narusanger a rabaw, dagiti makadursok a mula, dagiti kagat ti insekto, dagiti puris, siit ken daludok babaen ti panangited ti sarikedked a baetan ti kudil ken ti enbironmento. Dagiti kawes ket mabalin a manginsula kadagiti kondision ti lamiis wenno pudot.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Kawes iti Wikimedia Commons


text:
Roald Amundsen
Ni Roald Engelbregt Gravning Amundsen (Panangibalikas a Norwego: [ˈɾuːɑl ˈɑmʉnsən]; 16 Hulio 1872 –c. 18 Hunio 1928) ket maysa idi a Norwego nga eksplorador dagiti polar a rehion. Isu ket nangidaulo ti Antartika a ekspedision (1910-12) a panagduktal ti Abagatan nga Ungto idi Disiembre 1911 ken isu idi ti immuna a daulo ti ekspedision a (di nasupiatan) a nakaabot ti Amianan nga Ungto idi 1926.[2][3] Isu ket ammo pay a kas ti immuna a nanglasat ti Amianan a laud a Pagnaan (1903-06). Isu ket napukaw idi Hunio 1928 bayat a nakibingbinglay a kas paset ti panagisalakan a mision. Ni Amundsen, a kaduana da Douglas Mawson, Robert Falcon Scott, ken Ernest Shackleton, ket nangruna idi a daulo ti ekspedision idi las-ud ti Natured a Panawen ti Antartika nga Eksplorasion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nota
- Dagiti nagibasaran
- ^ "Kondado ti Østfold, Borge idiay Borge, Rehistro ti parokia (opisial) nr. I 6 (1861–1874), Dagiti rehistro ti pannakaipasngay ken panagbuniag 1872, panid 114". Naala idi 25 Hulio 2012.
- ^ "Roald Amundsen and the 1925 North Pole Expedition". Historynet.com. Naala idi 11 Marso 2010.
- ^ "Roald Amundsen". PBS.org. Naala idi 11 Marso 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Roald Amundsen iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Roald Amundsen iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
1868
Ti tawen idi 1868 ket ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
PaspasamakUrnosen
- Hulio 25 – Ti Wyoming ket nagbalin a teritorio ti Estados Unidos.
- Oktubre 28 – Nangipakat ni Thomas Edison ti immuna a patentena, ti elektriko nga agirehistro ti butos.
- Nobiembre 2 – Sona ti oras: Opisial a nangampon ti Baro a Selanda ti nailian a mangpaliiw ti pagalagadan nga oras.
- Disiembre 25 – Ni Presidente ti Estados Unidos Andrew Johnson ket nangited iti awan kondision a pammakawan kadagiti amin a rebelde iti Sibil a Gubat.
NaipasngayUrnosen
- Abril 4 – Felipe G. Calderón, Filipino nga abogado ken politiko (pimmusay 1908)
- Abril 10 – George Arliss, Ingles nga aktor (pimmusay 1946)
- Septiembre 16 – Albert William Herre, Amerikano a soologo (pimmusay 1962)
- Oktubre 12 – Mariano Trías, immuna a de facto a Bise Presidente ti Filipinas iti rebolusionario a gobierno (pimmusay 1914)
- Nobiembre 9 – Marie Dressler, Kanadiana nga aktres (pimmusay 1934)
- Nobiembre 22 – John Nance Garner, Bise Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1967)
PimmusayUrnosen
- Hunio 1 – James Buchanan, maika-15 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1791)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1868 iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Tulongandak/dok
Daytoy ket isu ti mesahe ti kahon ti
{{Tulongandak}}.
No masapulmo ti tulong, mabalinmo nga ikabil daytoy a plantilia idiay tungtungam a panid, ken isuratmo ti saludsodmo iti babana. Kalpasanna addanto tumulong kaniam.
Ti kas pagarigan ket makita dita baba no ania ti nasken nga ikabilmo idiay tungtungam a panid - ti ababa a paulo, kalpasanna ti plantilia, ken kalpasanna ti saludsodmo:
==Kasano ti panagusar iti daytoy?== {{Tulongandak}} Ti saludsodmo. ~~~~
Dagiti uppat a tilde "~~~~" ket automatiko a mangnayon ti pirmam, isu daytoy ti naganmo nga agar-aramat ken ti petsa.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Distrito ti Kamikawa (Teshio), Hokkaido
Ti Kamikawa (上川郡 (天塩国), Kamikawa-gun (Teshio no kuni)) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Kamikawa, Hokkaido, Hapon. Adda met maysa a distrito iti isu met laeng a nagan, ti Distrito ti Kamikawa (Ishikari), iti isu met laeng a subprepektura. Idi 1869, idi ti Hokkaido ket nabingbingay kadagiti 11 a probinsia ken kadagiti 86 a distrito, daytoy a Distrito ti Kamikawa ket naikabel babaen ti Probinsia ti Teshio. Ti nagan ket naala manipud iti lokasionna kadagiti taudan ti danum ti Karayan Teshio, bayat a ti sabali a Distrito ti Kamikawa ket nanaganan kadagiti taudan ti danum ti Karayan Ishikari. Adda pay maikatlo a distrito iti daytoy a nagan iti Hokkaido, kitaen ti Distrito ti Kamikawa (Tokachi).
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 19,531 ken ti densidad ti populasion iti 11.21 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,742.85 km².


text:
Sideways
Iti Sideways (Ilokano: Impabakrang) ket maysa a komedia ken drama idi 2004, insurat ken inturong babaen ni Alexander Payne a naibatay iti nobela ni Rex Pickett (ISBN 0-312-32466-9).
Pakabuklan ti istoria[urnosen | urnosen ti taudan]
Inakem ni Paul Giamatti ni Miles, maysa a mannurat a saan maipablaak, maestro iti Ingles iti maikawalo a grado, ken maysa a managayat iti arak ti bino. Kinuyogna ni gayyemna a Jack Thomas Haden Church), maysa nga aktor a dandani agkasar, a agbaniaga iti maysa lawas idiay kaubasan ti Santa Ynez, California. Ni Miles ket kayatna laeng iti aginom ken agayayam iti golf, ngem ni Jack ket planona nga agiyot iti babbae a kasanguanan nga agkasar. Idi madanonda iti papananda, maamammoda iti dua a babbai (Virginia Madsen ken Sandra Oh) a mangsabali iti biag ni Miles.


text:
Pagsasao a Naueti
Ti pagsasao a Naueti (naisurat pay a kas Nauoti, Nauete ken Nauweti) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti 15,045 (senso idi 2010) a tattao kadagiti subdistrito ti Uato-Lari, Uatucarbau ken Baguia iti akin-abagatan a daya ti Daya a Timor. Adda dagiti 1,062 Naueti nga agtataeng idiay Baguia.
Daytoy ket asideg a kabagian dagiti tallo pay a pagsasao a naisasao idiay Timor, ti Waima'a, Kairui ken Midiki. Ni Geoffrey Hull ti maysa nga Australiano a lingguista ket isu ti nagaramid iti akronimo iti Kawaimina tapno mangibaga kaniada a kas lugar ti dialekto ngem nasaysayaat a maawatan ida a kas dagiti sabali a pagsasao. Ti Olandes a lingguista a ni Aone Van Engelenhoven ket nangipakat ti etiketa iti sasao nga Akindaya nga Ekstra-Ramelaiko.
Iti estruktura, daytoy ket nakaro a naisinsina a pagsasao a Malayo-Polinesio. Nupay kasta, iti sangkabassit a sakup ti bokabulariona ket Papuano, gapu ti pannakaiyasidegna iti Makasae, a mangpalikmut ket kaduana iti Naueti. Adda pay dagiti saan a basbassit ngem dua a dialekto ti Naueti, ti Uatolari ken ti Uatocarbau-Baguia Naueti, ti naud-udi a naibaga ket maisalumina babaen dagiti sangkabassit a bokabulario ken babaen pay dagiti alopono ti [g] iti /w/ sakbay dagiti mabukel a paaweng (kas ti /wono/ 'war' ket maibalikas a [wono] iti Uatolari ngem ti [gono] iti Uatocarbau ken Baguia).


text:
Liga ti Arabo
Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (Arabiko: جامعة الدول العربية Jāmiʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya), sapasap a tinawtawagan iti Liga ti Arabo (Arabiko: الجامعة العربية al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya), ket maysa a rehional a gunglo dagiti Arabo nga estado iti kaunegan ken lawlaw ti Amianan nga Aprika ken Abagatan a laud nga Asia. Daytoy ket naporma idiay Cairo idi 22 Marso 1945 kadagiti immen a kameng: Ehipto, Irak, Transhordania (nanaganan iti Hordania idi 1949), Lebanon, Saudi Arabia ken Siria. Ti Yemen ket timmipon a kas kameng idi Mayo 1945. Iti agdama, ti Liga ket addaan kadagiti 22 a kameng, nupay ti pannakibinglay ti Siria ket napasardeng manipud idi Nobiembre 2011 a kas maysa a nagbanagan iti represion iti las-ud ti agdama a yaalsa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Liga dagiti Arabo nga Estado iti Wikimedia Commons
- http://qatarconferences.org/arableaguesummit2013/arabic/
- (iti Arabiko) Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (opisial a sitio).


text:
Wikipedia:AutoWikiBrowser
Ti AutoWikiBrowser (masansan a naipangyababaan ti AWB) ket isu ti semi automatiko nga editor ti MediaWiki para iti Windows XP ken dagiti pay naud-udi, nadaremdem daytoy tapno makaaramid mangpapardas ken mangpalaka kadagiti makabannog ken maul-ulit nga obra. Daytoy ket kasla pagbasabasa nga automatiko a manglukat ti panid kalpasan no maidlin ti naudi. No maisentar a maaramid, daytoy ket mangisingasing kadagiti pangsukat (kadawyan a ti panagporma) a sapasap laeng kadaggiti nangruna a pangsuksukat.
Iti agdama, ti AWB ket mabalin a makapartuat ti listaan dagiti panid manipud ti agmaymaysa wenno nadumaduma a kategoria, ti "dagiti nakasilpo ditoy", ti wiki a silsilpo iti panid, ti testo iti papeles, ti Google a pangbiruk, ti bambantayan ti agar-aramat, wenno dagiti kontribusion ti agar-aramator. Ti AWB adda pay kadagiti naitiptipon a programa tapno agkita kadagiti database dumps Wikipedia . Ti pagurnosan a kahon ti AWB ket suportaranna ti Microsoft Text Services Framework para iti panag-usar ti panagadlaw ti bitla/dagiti panangikat ti surat-ima.


text:
Baybay Ceram
Ti Baybay Ceram weno Baybay Seram (Indones: Laut Seram) ket maysa kadagiti nadumaduma a bassit a baybay iti nagbaetan dagiti naiwarwaris nga is-isla iti Indonesia. Daytoy ket seksion ti Taaw Pasipiko ken addaan iti kalawa iti agarup a 12,000 kilometro kuadrado a mabirukan iti pagbaetan ti Buru ken Seram, dagiti dua nga isla a tinawtawagan idi iti Abagatan a Molucca. Dagitoy nga isla ket patneng a habitat dagiti mula a napauten a kinaynayat para kadagiti usarda a kas rekado, a kas dagiti moskada, klabo, ken pimienta, ken dagiti baybay a mangpalikmut kaniada ket masingangar a dalan dagiti barko. Ti Baybay Ceram ket habitat pay dagiti nadumaduma a sebbangan ti tropikal a goby ken dagiti dadduma nga ikan. Kasla met dagiti sabali a a bassit a baybay ti Indonesia, ti Baybay Ceram ket nabato ken tektoniko unay nga aktino.
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ti Baybay Ceram a kas maysa kadagiti danum ti Purpuro Daya nga India. Ipalawag ti IHO dagiti patinggana a kas dagiti sumaganad:[1]
Iti amianan ken amianan a daya. Ti linia manipud iti Tanjong Dehekolano, ti akindaya unay a patingga ti Is-isla Soela [Sula] aginggana iti akinlaud unay a patingga ti Obi, iti igid ti akin-abagatan nga aplayana aginggana iti Tanjung Serammaloleo iti akindaya unay a patinggana, kalpasanna babaen dagiti Isla ti Tobalai, Kekeh, Pisang ken Kofiau aginggana iti Tanjong Sele (1°26′S 130°55′E / 1.433°S 130.917°E), ti akinlaud a punto ti Baro a Guinea, ken mapan iti aplaya ti Karufa (3°51.5′S 133°27′E / 3.8583°S 133.450°E).
Iti abagatan a daya. Ti linia manipud iti Karufa, Baro a Guinea, aginggana iti akin-abagatan a daya unay a patingga ti pulau Adi, kalpasanna iti tanjung Borang, ti akin-amianan a punto ti pulau Nuhuyut [Kai Besar] (5°17′S 133°09′E / 5.283°S 133.150°E).
Iti abagatan a laud ken abagatan. Manipud iti akin-amianan a punto ti pulau Nuhuyut (Groot Kai) babaen ti Is-isla Watubela ken Gorong aginggana iti akin-abagatan a daya unay a patingga ti Ceram, iti gid ti akin-amianan nga aplayana aginggana iti Tanjung Tandurubesar , ti amianan a laud a punto, kalpasanna ti linia aginggana iti Tanjung Baturuhan, ti akin-abagatan unay a patingga ti Buru [Buru], ken iti igid ti aplaya a mapan iti Tanjung Palpetu, ti amianan a laud a punto ti Isla.
Iti laud. Ti linia manipud iti Tanjung Palpetu aginggana iti Tanjung Waka, ti akin-abagatan a punto ti pulau Sanana, babaen ti daytoy nga isla agingga iti akin-amianan a puntona, kalpasanna iti ballasiw ti Lingsat Mangoli aginggana iti abagatan nga aplaya ti Mangole (Is-isla Sula) iti [1°56′S 125°55′E / 1.933°S 125.917°E].
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Fairbridge, R. E. (1966). The Encyclopedia of Oceanography. New York: Halsted.
- Wang, James C. F. (1992). Handbook on Ocean Politics and Law. New York: Greenwood Press.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.


text:
Baybay ti Marmara
Ti Baybay ti Marmara /ˈmɑːrmərə/ (Turko: Marmara Denizi, Griego: Θάλaσσa tou Mapuapά), ammo pay a kas ti Baybay ti Marmora wenno ti Baybay Marmara, ken iti konteksto ti klasiko a kinaugma a kas ti Propontis (Griego: Πpoπovtίς), ket ti baybay ti uneg ti daga, nga intero nga addaan kadagiti pagbeddengan ti Turkia a mangikapet iti Baybay Nangisit aginggana iti Baybay Egeo, isu a mangisina daytoy iti kadagiti parte ti Turkia iti Asia ken Europa. Ti lingsat ti Bosporo ket mangikapet daytoy iti Baybay Nangisit ken ti lingsat ti lingsat ti Dardanelo aginggana iti Egeo. Ti Bosporo ket mangisina pay iti Istanbul kadagiti bangirna iti Asia ken Europa. Ti baybay ket addaan iti kalawa iti 11,350 km² (280 km x 80 km)[1] ken ti kaadaleman a partena ket umabot iti 1,370 m (4,490 ft).
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangala ti nagan ti baybay manipud iti isla ti Marmara a nabaknang kadagiti rekurso ti marmol, manipud iti Griego iti uάpuapov (marmaron), "marmol".[2]
Ti Griego a taga-ugma a nagan ti baybay ket Propontis a naala manipud iti pro- (sakbay) ken pontos (baybay), a naala gapu ta dagiti Griego ket naglayagda iti daytoy tapno maabutda ti Baybay Nangisit, ti Pontos. Iti [[Griego a mitolohia], ti bagio iti Propontis ket nangisubli kadagiti Argonauta iti isla a pinanawanda ken nangrugian daytoy iti gubat a pinatay ni Jason wenno ni Heracles ni Ari Cyzicus, a nakaallilawanna kadagiti kabursorna a Pelasgian enemies.[3]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kaapgad ti rabaw ti baybay ket agpakatengnga iti agarup a 22 a parte iti tunggal maysa a ribu ken naapapgad daytoy bassit ngem ti Baybay Nangisit ngem agarup laeng a a dua a pagkatlo kadagiti taaw. Naapapgad ti danum iti sirok ti baybay ken agpakatengnga ti kaapgadna iti agarup a 38 a parte iti tunggal maysa a ribu — ken maipada daytoy iti Baybay Mediteraneo. Daytoy a nangato ti densidadna a naapgad a danum, kas iti Baybay Nangisit, ket saan a mapan iti rabaw. Ti danum manipud kadagiti karayan ti Susurluk, Biga (Granicus) ken Gonen ket mangpabassit pay ti kaapgad ti baybay, ngem basbassit ti impluensiana ngem ti Baybay Nangisit. Gapu ta bassit laeng ti daga idiay Tracia nga agayus nga agpaabagatan, gangani amin dagitoy a kayrayan ket agayus manipud iti Anatolia.
Ti baybay ket aglaon iti purpuro ti Is-isla Prinsipe ken Isla Marmara, Avşa ken Paşalimanı.
Ti abagatan nga aplaya ti baybay ket nakaro a nalennekan, ken mairaman ti Golpo ti Izmit (Turko: İzmit Körfezi), ti Golpo ti Gemlik (Turko: Gemlik Körfezi) Golpo ti Bandırma (Turko: Bandırma Körfezi) ken ti Golpo ti Erdek (Turko: Erdek Körfezi).
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpikodagiti patingga ti Baybay ti Marmara a kas dagiti sumaganad:[4]
- Iti laud. Ti patingga ti Dardanelo iti Baybay Egeo [Ti linia a mangisilpo iti Kum Kale (26°11'E) ken Rawis Helles].
- Iti amianan a daya. Ti linia a mangisilpo iti Rawis Rumili iti Rawis Anatoli (41°13'N).
Dagiti ili ken dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti siudad iti aplaya ti Baybay ti Marmara ket mairaman ti:
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay ti Marmara nga umas-asideg iti Yassıada
Pannakakita ti Baybay ti Marmara manipud iti Yeşilköy
Pannakakita ti Baybay ti Marmara manipud iti Kadıköy
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baybay ti Marmara
- ^ Henry Marmaron; George Liddell; Robert Scott. "A Greek-English Lexicon". Perseus. Naala idi Enero 12, 2009.
- ^ Carlos Parada. "Greek Mythology Link". Naala idi Abril 30, 2001.
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi Pebrero 7, 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay ti Marmara iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Karao
Ti Karao (nailetra pay iti Karaw) ket ti pagsasao ti akin-amianan a Luzon, Filipinas. Daytoy ket naisasao idiay akindaya a Probinsia ti Nueva Vizcaya, kadagiti lugar ti Karao, Ekip, ken Bokod. Ti Karao ket naisasao pay idiay akinlaud a Probinsia ti Benguet ken ti akin-abagatan a laud a suli ti Probinsia ti Ifugao. Nagtaud ti nagan ti pagsasao manipud iti baranggay ti Karaw idiay ili ti Bokod, Benguet.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karao iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Enero 21
Ti Enero 21 ti maika-21 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 344 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (345 kadagiti bisiesto a tawen).
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1922 – Paul Scofield, Ingles nga aktor (pimmusay 2008)
- 1949 – Trương Tấn Sang, maika-7 a presidente ti Bietnam
PimmusayUrnosen
- 1924 – Vladimir Lenin, Ruso a rebolusionario ken immuna a Premier ti Kappon ti Sobiet (naipasngay 1870)
- 1950 – George Orwell, Ingles a mannurat (naipasngay 1903)


text:
Pagsasao a Kuan
Ti pagsasao a Kuan (Kuanhua 宽语), ket ti maysa a saan a nasayaat a naidasig a pagsasao nga Austroasiatiko nga insasao babaen dagiti agarup a 1,000 a tattao idiay Kondado ti Jinghong, Xishuangbanna, Yunnan, Tsina. Insingasing ni Li (2005) a daytoy ket maysa a pagsasao a Mangiko.[2] Dagiti sabali pay a mabalin a pakaikabagian ket mairaman ti Palaungiko ken Khmuiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kuanhua iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ 李云兵 / Li Yunbing. 2005. 布赓语研究 / Bugeng yu yan jiu (A Study of Bugeng [Bugan]). Beijing: 民族出版社 / Min zu chu ban she.


text:
Pagsasao a Seimat
Ti pagsasao a Seimat ket maysa kadagiti tallo a sasao nga Akinlaud nga Is-isla Almiralidad, dagiti dua a sabali ket ti Wuvulu-Aua ken ti awanen a Kaniet. Ti pagsasao ket insasao babaen dagiti agarup a 1000 a tattao idiay Ninigo ken ti Is-isla Anchorite iti akinlaud a Probinsia ti Manus ti Papua Baro a Guinea.[2] Daytoy ket addaan iti urnos ti balikas iti SVO.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Seimat iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ a b Reporta ti Ethnologue para itiSeimat
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti arkibo ti Kaipuleohone kadagiti rekording ken naisurat a material para iti Seimat


text:
OPM Music, masapul nga itandudo ken suportaran – Bituin Escalante
BMF-2020-CHAMPION-ANNOUNCEMENTDownload VIGAN CITY - Al-allukoyen ti singer a ni Bituin Escalante dagiti agtutubo iti agdama nga ad-adda a...
Online voting ti BMF 2020, nangrugin
VIGAN CITY - Ka- Bombo ken ka- Starnation, tapnu maikkan iti naan-anay a partisipasyon dagiti umili a nahilig iti musika, nangruna ti...
Atlanta, Georgia, ‘last minute option’ ti Miss Universe organization para ti Miss Universe2019
VIGAN CITY - Saan nga immannugot ti grupo dagiti babbai idiay South Korea nga idiay a maisayangkat ti Miss Universe beauty pageant...
Maysa kadagiti 12 finalists ti Bombo Music Festival 2020, mangnamnama nga agsinnubliyananda ti dati...
VIGAN CITY - Mangnamnama ni Jose L. G. Fuentes a taga- Sitio Bato, Casile, Consolacion, Cebu a nu mangngeg ti dati a...
Presidente Rodrigo Duterte, kinantyawan na ni Mayor Chavit Singson gapu ti nagwaras a video...
VIGAN CITY - Kinantyawan ni Presidente Rodrigo Duterte ni Narvacan Mayor Luis “Chavit” Singson gapu iti nagwaras a video na iti internet...
3 a pagilian, pakairamanan ti Pilipinas, initial bidders para ti panag-host ti Miss Universe...
VIGAN CITY - South Korea, Pilipinas ken Dubai dagiti tallo a pagilian nga inisyal nga agi-innagaw iti panaghost ti Miss Universe 2019....
18 a kandidata ti Binibining Pilipinas 2019, bimmisita ditoy Ilocos Sur
VIGAN CITY - Sangapulo ket walo a kandidata ti Binibining Pilipinas 2019 iti simmangpet ditoy probinsiya idi May 21 ta umay...
Bilang dagiti exhibitors a nakipaset ti Binatbatan Food and Trade Fair itatta a tawen,...
VIGAN CITY - Adda dagiti exhibitors a saan a nakipaset iti Binatbatan Food and Trade Fair ti Vigan City itatta a...
Tourism Secretary, nasangaili iti panaglukat ti Caniaw Heritage Tourism Park
VIGAN CITY - Nasangaili ni Tourism Secretary Bernadette Romulo Puyat iti panaglukat ti Caniaw Heritage Tourism Park idiay Sitio Caniaw, Barangay Taleb,...
Mr. and Ms. Abra 2019, nakoronaan
VIGAN CITY- Nakoronaan idi naminsan a rabii kas Mr. Abra 2019 ni Mr. Bangued a ni John Paul Coanillo ken Ms. Abra 2019 met ni...


text:
Lehislatibo a distrito iti Basilan
Ti Lehislatibo a Distrito iti Basilan ket isu ti pannakabagi ti Probinsia ti Basilan iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Basilan ket paset idi ti pannakabagi ti Departamento ti Mindanao ken Sulu manipud idi 1916 aginggana idi 1935, Ti Probinsia ti Zamboanga manipud idi 1935 aginggana idi 1953, ti Zamboanga del Sur manipud idi 1953 aginggana idi 1973 aginggana idi napartuat a probinsia ti Basilan. Iti daytoy a panawen, narakrak ti Kongreso ti Filipinas ken ti Basilan ket nairugrugi a nairepresenta idi nagbalin a paset ti pannakabagi ti Rehion IX idi las-ud ti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Immuna daytoy a nagbutos ti bukodna apannakabagi idi 1984.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Isabela, Siudad ti Lamitan
- Dagiti ili: Akbar, Al-Barka, Hadji Mohammad Ajul, Hadji Muhtamad, Lantawan, Maluso, Sumisip, Tabuan-Lasa, Tipo-Tipo, Tuburan, Ungkaya Pukan
- Populasion (2010): 293,322
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Sasao a Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio
Ti sasao a Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio (CEMP) ket mangporma ti sanga ti Nuklear a sasao a Malayo-Polinesio a mangbukel kadagiti sumurok a 700 a pagsasao. Ti tradisional a pannakabingbingay ti Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio ket ti Tengnga a Malayo-Polinesio ken Akindaya a Malayo-Polinesio. Nupay kasta, ti Tengnga a Malayo-Polinesio ket naipakitan nga umiso daytoy a klado, ken ti Akindaya a Malayo-Polinesio ket saan a nasayaat a nasuportaran.
Dagiti Tengnga a pagsasao ket naisasaoda idiay Basbassit a Sunda ken Is-isla Maluku ti Baybay Banda, iti maysa a lugar nga asideg a maitunos kadagiti probinsia ti Indonesia ti Daya a Nusa Tenggara ken Maluku ken ti pagilian ti Daya a Timor (malaksid ti Sasao a Papuano ti Timor ken dagiti kaarrubayan nga isla), ngem mapmapan iti pagsasao a Bima iti akindaya kagudua ti Isla ti Sumbawa iti probinsia ti Laud a Nusa Tenggara ken ti sasao a Sula ti Purpuro Sula idiay abagatan a laud a suli ti probinsia ti Amianan a Maluku. Dagiti nangruna nga isla iti daytoy a rehion ket ti Sumbawa, Sumba, Flores, Timor, Buru, ken Seram. Ti kangrunaan a maipapan iti bilang a pagsasao ket ti Nggahi Mbojo (Bimanese), Manggarai iti akinlaud a Flores, Uab Meto iti Laud a Timor, ken ti Tetum, ti nailian a pagsasao ti Daya a Timor.
Dagiti Tengnga a pagsasao ket mabalin a mangporma ti pannakaisilpo. Dagitoy iti kaaduan a parte ket saan a nasayaat a napasingkedan, ngem saanda nga agparang a mangbukel iti agtutunos a grupo. Adu kadagiti naisingasing a panangipalawag ti Tengnga a Malayo-Polinesio ket mabirukan kadagiti nakaro a heograpia iti lugar. Isu nga adda dagiti lingguista a mangikeddeng daytoy a pannakaisilpo; ti konserbatibo a pannakaidasig ket mabalin a mangikeddeng ti Tengnga a Malayo-Polinesio iti maysa a nalaka a termino para kadagiti sasao a Tengnga–Akindaya a saan nga Akindaya a Malayo-Polinesio (Grimes 1991). Dagiti pagsasao iti daya ti Flores ken dagiti kaarrubayan nga isla, a kas ti Savu, ket addaan kadagiti nangruna a dakkel a gatad ti mabalin a batayan a bokabulario ti saan nga Austronesio (Würm 1975), ngem amin dagiti Tengnga a Malayo-Polinesio ket agparangda nga adaan iti saan nga Austronesio a subestrato a mangisalumina kaniada.
Ti sasao nga Akindaya a Malayo-Polinesio ket gumay-at manipud iti aplaya ti Halmahera iti ballasiw ti Pasipiko. Dagita ket kapada nalawag a kas maysa a grupo: segun kenni Malcolm Ross, "awan ebidensia" a dagita dua a sanga, ti Halmahera–Cenderawasih (Abagatan a Halmahera – Laud a Baro a Guinea) ken Oceaniko, ket mangporma ti eksklusibo a klado iti kaunegan ti Malayo-Polinesio.[1] Nupay kasta, dagiti dua nga agmaymaysa a sanga ket nasayaat a naipalawag ket maaw-awat.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Gapu ti saan a nasayaat a suporta para kadagiti dakkel a pannakaigrupo, adda dagiti nailista a sangkabassit a grupo ditoy ket probisional.
- Sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio.
- Sasao a Sumba–Flores, naisasao idiay ken iti likmut ti is-isla ti Sumbawa (akindaya), Sumba, ken ti akinlaud–tengnga a Flores iti Basbassit a Sunda.
- Sasao a Flores–Lembata, naisasao idiay Basbassit a Sunda, iti akindaya a Flores ken dagiti bassit nga isla iti dagus a daya ti Flores.
- Sasao a Selaru, naisasao idiay Is-isla Tanimbar ti Indonesia.
- Sasao a Kei–Tanimbar, naisasao idiay Kei ken Is-isla Tanimbar ti akin-abagatan a Maluku, ken iti amianan a bangir ti Peninsula ti Bomberai.
- Sasao nga Aru, naisasao idiay Is-isla Aru iti Indonesia.
- Sasao a Tengnga a Maluku, nagruna a naisasao idiay Seram, Buru, Ambon, Kei, ken ti Is-isla Sula.
- sasao a Timoriko, wenno Timor–Babar, naisasao kadagiti isla ti Timor, ti kaarruba a Wetar, ken (depende iti pannakaidasig) ti Is-isla Babar iti daya.
- Pagsasao a Kowiai, naisasao idiay Peninsula ti Bombera iti Baro a Guinea.
- Pagsasao a Teor-Kur, naisasao idiay asideg ti Isla Kei, Indonesia.
- Sasao nga Akindaya a Malayo-Polinesio.
- Sasao a Halmahera–Cenderawasih, mabirukan kadagiti isla ken kadagit igid ti aplaya ti Baybay Halmahera iti probinsia ti Amianan a Maluku ti Indonesia ken ti Luek Cenderawasih kadagiti probinsia ti Papua ken Laud a Papua.
- Sasao nga Oceaniko, naisasao idiay Polinesia, iti pay kaaduan ti Melanesia ken Mikronesia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fay Wouk ken Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.


text:
Pagsasao nga Ewage
Ti pagsasao nga Ewage, ammo pay a kas Notu, ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Probinsia ti Oro, idiay "ipus" ti Papua Baro a Guinea. Ti kinaykayat a nagan ket agdepdepende iti rehion. Dagiti dua a dialektona ket ti Sose/Sohe (Akinlaud a Tantanap Orokaiva) ken Ifane/Ihane (Akindaya a Tantanap Orokaiva) (Smallhorn 2011:47).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ewage iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- Smallhorn, Jacinta Mary. 2011. The Binanderean languages of Papua New Guinea: reconstruction and subgrouping. Canberra: Pacific Linguistics.


text:
Hunio
Ti Hunio ket isu ti maika-6 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga al-aldaw. Ti Hunio ket ti bulan nga addaan kadagiti kaatiddogan nga oras iti lawag ti init idiay Akin-amianan a Hemisperio ken dagiti kaababaan nga oras iti lawag ti init idiay Akin-abagatan a Hemisperio. Ti Hunio idiay Akin-amianan a Hemisperio ket ti tiempo a kapada iti Disiembre idiay Akin-abagatan a Hemisperio ken iti baliktadna. Idiay Akin-amianan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a kalgaw ket 21 Hunio (ti meteorolohikal a kalgaw ket mangrugi iti 1 Hunio). Idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a panaglalam-ek ket 21 Hunio (meteorolohikal a panaglalam-ek ket mangrugi iti 1 Hunio).
Iti rugi ti Hunio, lumgak ti init iti konstelasion ti Tauro; iti patingga ti HUnio, lumgak ti init iti konstelasion ti Gemini. Nupay kasta, gapu ti presesion dagiti ekuinokso, ti Hunio ket mangrugi a ti init ket adda iti astrolohikal a senial ti Gemini, ken agpatingga nga adda ti init iti senial ti astrolohia iti Kanser.
Etimolohia ken pakasaritaanUrnosen
Ti Latin a nagan para iti Hunio ket Junius. Nangit-ited ni Ovidio kadagiti nadumaduma nga etimolohia para iti nagan iti Fasti, ti daniw a maipanggep iti kalendario a Romano. Ti umuna ket ti bulan ket nanaganan kenni Romanano a diosa a ni Juno, ti diosen ti pannakiasawa ken ti asawa ti kangatuan a dios a ni Hupiter; ti maikadua ket ti nagan a nagtaud manipud iti latin a balikas iti iuniores, a ti kayatna a sawen ket "ub-ubing", a maigiddiat met iti maiores ("lallakay") para iti nagan ti sinaruno a bulan iti Mayo (Maius).[1]
Iti taga-ugma a Roma, ti paset ti panawen manipud iti tengnga ti Mayo aginggana iti tengnga ti Hunio ket naikeddeng idi a saan a nasayaat para iti pannakiasawa. Kinuna ni Ovidio a nagkonsulta iti Flaminica Dialis, ti nangato a babai a padi ni Hupiter, iti panggep a panangisaad ti petsa iti panagkallaysa iti anakna a babai, ken nabalakadan idi nga aguray intono kalpasan ti Hunio 15.[2] Nupay kasta, inpaltiing ni Plutarko a ti intero a bulan ti Hunio ket nasaysayaat idi para kadagiti panagkallaysa ngem ti Mayo.[3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Hunio iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Hunio iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Panawen ti Bronse
Ti Panawen ti Bronse ket isu ti paset ti panawen a nailaslasin babaen ti panagusar ti gambang ken dagiti alloy ti bronse ken ti proto a panagsurat, ken dagiti dadduma pay a langa iti urbano a sibilisasion.
Ti Panawen ti Bronse ket isu ti maikadu a nangruna a paset ti panawen ti sistema ti tallo a panawen, a kas ti naisingasing kadagiti moderno a panawen babaen ni Christian Jürgensen Thomsen, para kadagiti panangidasig ken panagadal kadagiti taga-ugma a kagimongan. Ti maysa ataga-ugma a sibilisasion ket mabalin a maikabil iti Panawen ti Bronse babaen ti panaglunag ti bukodna a gambang ken ti panangitiponna iti lata, wenno babaen ti panagtagilako para iti bronse manipud kadagiti sabali a lugar a pagipataudan. Dagiti oro ti gambang ken lata ket narasayda, a kas ti naipakpakita a kaawan ti dagiti bronse a lata idiay Akinlaud nga Asia sakbay ti maikatlo a milenio BCE. Iti libong, ti Panawen ti Bronse ket sapasap a sinusurotna ti Neolitiko a paset ti panawen, ngem dagiti dadduma paset ti lubong, ti Panawen ti Gambang ket nagserbi a kas ti nagdaliasatan manipud iti pannakaipan ti Neolitiko iti Pnawen ti Bronse. Urayno ti Panawen ti Asero ket sapsap a sinursurot ti Panawen ti Bronse, kadagiti dadduma lugar, ti Panawen ti Asero ket dagus a simmagpaw iti Neolitiko itiruar ti rehion malaksid ti Sub-Sahara nga Aprika nga idiay ket nawaya a naparang-ay.[1]
Dagiti kultura ti Panawen ti Bronse ket nagigiddiatda kadagiti panagrang-ay iti immuna a pangsurat. Segun ti arkeolohiko nga ebidensia, dagiti kultura idiay Ehipto (hieroglipo), ti Asideg a Daya (kuneiporme), Tsina (eskritu ti orakulo a tulang)—ken ti Mediteraneo, iti Misenio a kultura (Linear B)—ket addaanda idi kadagiti mabalina sistema ti panagsurat.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Panawen ti Bronse iti Wikimedia Commons


text:
Socrates
Ni Socrates (Griego: Ewkpάtnς, Taga-ugma Griego a pannakabalikas: [sɔːkrátɛːs], Sōkrátēs; c. 469 SK – 399 SK)[1] ket maysa idi a Klasiko a Griego a Taga-Atenas a pilosopo. Isu ket naipammadayawan a kas maysa kadagiti nangbangon ti Lumaud a pilosopia, isu ket maysa nga enigmatiko a pigura a kangrunaan a naamammoan ti pannakailaglagipan kadagiti simmarsaruno a klasiko a mannurat, a naipangpangruna kadagiti sinursurat ti estudiantena a ni Plato ken Xenophon, ken dagiti pabuyana akontemporario a ni Aristophanes. Adu kadagiti mangitunton a dagiti dialogo ni Plato ket isu kadagiti kaaduan a komprehensibo a pannakailaglagipan kenni Socrates a nabatbati manipud iti kinaugma.[2]
Dagiti paammoUrnosen
- ^ "Socrates". 1911 Encyclopaedia Britannica. 1911. Naala idi 2007-11-14.
- ^ Sarah Kofman, Socrates: Dagiti Binalabala ti maysa a Pilosopo (1998) ISBN 0-8014-3551-X
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Socrates iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Socrates iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga del Sur
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Zamboanga del Sur, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Zamboanga del Sur iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Zamboanga del Sur ket paset idi ti pannakabagi ti Departamento ti Mindanao ken Sulu manipud idi 1916 aginggana idi 1935 ken ti Probinsia ti Zamboanga manipud idi 1935 aginggana idi 1953, idi nakagun-od ti bukodna a pannakabagi. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IX manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, daytoy ket nagbutos kadagiti 3 a sapasap a pannakabagi, bayat a dati a paset idi ti Siudad ti Zamboanga, ken naikkan idi ti bukodna a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti tallo a kongresional a distrito aginggana idi 2001, idi napabassit iti dua a kongresional a distrito idi ti pannakaisina ken pannakapartuat ti bukodna a maikatlo a kongresional a distrito a kas ti probinsia ti Zamboanga Sibugay.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Pagadian
- Dagiti ili: Aurora, Dumingag, Josefina, Labangan, Mahayag, Midsalip, Molave, Ramon Magsaysay, Sominot, Tambulig, Tukuran
- Populasion (2010): 572,813
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bayog, Dimataling, Dinas, Dumalinao, Guipos (nabangon idi 1991), Kumalarang, Lakewood, Lapuyan, Margosatubig, Pitogo, San Miguel, San Pablo, Tabina, Tigbao, Vincenzo A. Sagun
- Populasion (2010): 386,872
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Mindanao ken Sulu
- Lehislatibo a distrito iti Basilan
- Lehislatibo a distrito iti Zamboanga
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Zamboanga
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga Sibugay
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Plantilia:Str letter
0
Daytoy ti meta-plantilai ti {{str letter}}.
Daytoy ket mangala iti kuerdas a kas parametro, ken mangisubli iti kaatiddogna kadagiti immuna a letra.
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
No awan linaon ti parametro wenno saan a maipalawag, daytoy ket maikeddeng a sero iti kaatiddog:
{{str letter}}mangusibli iti 0
{{str letter|}}mangusibli iti 0
{{str letter| }}mangusibli iti 0
Ti panagbilang ket singaen babaen dagiti bilang, dagiti simbolo, ken dagiti pangtuldek:
{{str letter|12345}}mangusibli iti 0
{{str letter|abcdef?}}mangusibli iti 6
{{str letter|abc def}}mangusibli iti 3
{{str letter|ABcD123}}mangusibli iti 4
{{str letter|abc, def}}mangusibli iti 3
{{str letter|abc(def)}}mangusibli iti 3
{{str letter|abc xyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyz}}mangusibli iti 3
{{str letter|ÁbČĐÈęFğ}}mangusibli iti 8
{{str letter|NR a reference }}mangusibli iti 2
{{str letter|abcdefghijklmnopqrstuvwx}}mangusibli iti 24
{{str letter|abcdefghijklmnopqrstuvwxyz}}mangusibli iti 26
Dagiti nagibasaran[urnosen ti taudan]
- ^ maysa a nagibasaran
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Gobierno ti Hapon
Ti gobierno ti Hapon ket maysa a batay-linteg a monarkia a ti kabilegan ti Emperador ket awan patingnga. Kas maysa a seremonial a daulo, naipalpalawag isuna babaen ti 1947 a batay-linteg a kas "ti simbolo iti estado ken iti panagkaykaysa dagiti tattao". Ti bileg ket tengtenglen babaen ti Kangrunaan a Ministro iti Hapón ken dagiti dadduma paya a nabutosan a kam-kameng iti Dieta, a ti katurayan ket karbengan a naited kadagiti tattao a Hapon.[1] Ti Emperador ket agtignay a kas ti daulo iti estado kadagiti diplomatiko nga okasion. Ni Akihito ket isu ti agdama nga emperador ti Hapon. Naruhito, Nabalangatan a Prinsipe ti Hapon, ket isu ti nailinia a sumurono iti trono.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "TI Batay-linteg ti Hapon". Kamara dagiti Konsehal iti Nailian a Dieta ti Hapon. 1946-11-03. Naala idi 2007-03-10.


text:
Hulio 4
Ti Hulio 4 ti maika-185 nga aldaw ti tawen (maika-186 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 180 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga aldaw ti rambakan ti kawayaan ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1872 – Calvin Coolidge, Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1933)
- 1927 – Gina Lollobrigida, Italiana nga aktres
- 1928 – Teofisto T. Guingona, Jr., maika-13 a Bise Presidente ti Filipinas
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1891 – Hannibal Hamlin, maika-15 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1809)
- 1896 – Marcelo H. del Pilar, Filipino a mannurat ken agiwarwarnak (naipasngay 1850)
- 1913 – Tomás del Rosario, Filipino a politiko (naipasngay 1857)


text:
Doha
Ti Doha (Arabiko: الدوحة, ad-Dawḥa wenno ad-Dōḥa, panangibalikas [adˈdawħa], literal: "ti dakkel a kayo") ket ti kapitolio a siudad ti Katar ken mabirukan idiay aplaya ti Golpo Persiano, daytoy ket addaan iti populasion ti 796,947 in 2010.[1] Ti Doha ket ti kadakkelan a siudad ti Katar, nga addaan iti sumurok a 60% iti populasion ti pagilian ket agtataeng idiay Doha wenno dagiti nangpalikmut a suburbona, adaytoy pay ti sentro ti ekonomia ti pagilian. Daytoy ket maysa pay kadagiti ili ti Katar.
Ti Doha ket agserbi pay a kas tugaw ti gobierno ti Katar. Ti Doha ket ayan ti Siudad ti Edukasion, ti maysa a lugar a nairegget iti panagsukisok ken edukasion. leum Conference in Doha in December 2011.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Census 2010". Qatar Statistics Authority. 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 9 Hulio 2013. Naala idi 2013-07-25.
- ^ "Welcome to the 20th World Petroleum Congress". 20wpc.com. Naala idi 2013-07-29.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Doha iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Doha manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Pakaaammo ken Pakasaritaan ti Doha


text:
Gregor Mendel
Ni Gregor Johann Mendel (Hulio 20, 1822[1] – Enero 6, 1884) ket maysa idi nga agsasao ti Aleman a Silesiano[2][3] a sientista ken Agostino a prayle a nagbalin a nalatak idi pimmusay a kas ti nagpundar ti baro a siensia ti henetika. Ni Mendel ket nangipakpakita ti tawid dagiti naisangayan a kababalin kadagiti mula a pisum sativum ket sumursurot kadagiti naisangayan a tabas, nga itan ket naibagbaga a kas dagiti linteg ti Mendeliano a tawid. Ti natukok a kinapangruna ti obra ni Mendel ket saan a nabigbigan aginggana idi sikko ti maika-20 a siglo, idi ti nawaya a pannakaduktal manen kadagitoy a linteg a nakairugian ti siensia ti henetika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Hulio 20 ket isu ti kasangayna; ti masansan a naibagbaga ket ti Hulio22, ti petsa ti panagbuniagna. Biograpia ni Mendel iti Mendel Museo
- ^ "Gregor Mendel".
- ^ "Mendel, Mendelismo ken Henetika".
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Gregor Mendel iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Gregor Mendel iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Plantilia:Pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia
Daytoy ket isu ti plantilia ti {{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia}}.
Daytoy ket mabalin nga ikabil iti ngato ti pampanid ti /pangsubok ti plantilia.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Iti kalakaan a kaso, daytoy a plantilia ket saan a makasapul kadagiti parametro.
{{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia}}
Mabali ti manginagan ti silpo iti mainaig a panid ti pagipadasan babaen ti panagusar ti parametro ti sandbox link:
{{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia|sandbox link=../AlternateSandboxName}}
Mabalin pay ti manginagan a ti sabali a teksto ket nasukatan para iti balikas a 'pagipadasan' a maipakpakita iti plantilia nga agus-usar ti parametro ti sandbox name:
{{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia|sandbox link=../pagipadasan2|sandbox name=maikadua a pagipadasan}}
Dagiti amin a parametro[urnosen ti taudan]
{{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia|nagan ti plantilia|category = | sandbox link = | sandbox name = | subpage-name = }}
- 1 (saan a nanaganan nga umuna a parametro): Napno a nagan ti plantilia nga agdama a subokan iti panid, a mairaman ti pasakbay ti Plantilia:. No maikkat, ti kasisigud ket ti batayan a panid dagiti pangsubok a panid. Agaluad a saan nga usaren kadagiti aniaman nga umun-una wenno sumursurot a baetan iti daytoy a parametro, gaputa maapektaran ti pannakaiparang ti silpo ti plantilia.
- category: Kategoria ket panagurnos a tekla para kadagiti pangsubok a panid imbes a ti kasisigud iti
[[Kategoria:Dagiti pagsubokan ti plantilia|{{PAGENAME}}]]. No agus-usar ti daytoy a parametro, dagiti doble a kuadrado a pangrikep ken ti pasakbay ti Kategoria: ket nasken. Ti mangpasardeng ti kategoria, usaren ti
category=nga awan ti aniaman a pateg a sumaruno.
- sandbox link: Ti panid a pakaisilpuan ti pagipadasan kadagiti puntaan ti mensahe. Mabalin a ti patingga a nagan ti panid, wenno relatibo kadagiti subokan a panid. Ti kasisigud ket ../pagipadasan.
- sandbox name: Ti teksto a maipakita para iti silpo ti pagipadasan. Ti kasisigud ket pagipadasan.
- subpage-name: Awanen. Agkuyog nga iyasentarna dagiti parametro ti sandbox link ken sandbox name. Ti pateg ket nasuldongan iti ../ para iti silpo ti pagipadasan, isu a nasken a nagan ti panid a relatibo ti batayan a panid. Kas pagarigan,
subpage-name=pagipadasan3ket kapada ti
sandbox link=../pagipadasan3 | sandbox name=pagipadasan3.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{dokumentasion}} - Maikabil iti baba dagiti plantilia ken dagiti /pagipadasan a pampanid.
- {{pakdaar ti pagipadasan ti plantilia}} – Maikabil iti baba dagiti /pagipadasan a pampanid no ti {{dokumentasion}} ket saan a mausar.
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Papa Zacarias
Ni Santo Papa Zacarias (Griego: Zacharias) ket isu ti Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi 741 aginggana idi 752.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Zacarias iti Wikimedia Commons
- Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Zachary". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "St. Zacharias". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti


text:
Pagsasao nga Oksitano
Ti Oksitano (Pranses: [ɔk.si.tɑ̃]; Oksitano: [utsiˈta]),[5] ammo pay a kas lenga d'òc babaen dagiti patneng a mangisasao (Oksitano: [ˈleŋɡɔ ˈðɔ(k)]; Pranses: langue d'oc), ket pamilia ti Pagsasao a Romanse a naisasao idiay akin-abagatan a Pransia, Ginginget ti Oksitano ti Italia, Monaco, ken Val d'Aran ti Espania : dagiti rehion a masansan a di opisial a makunkuna a kas ti Occitania. Daytoy ket naisasao pay iti lingguistiko nga enclave ti Guardia Piemontese (Calabria, Italia). Ti Oksitano ket kaputotan ti naisasao a Latin a pagsasao ti Romano nga Imperio, ken dagiti pay pagsasao a kas ti Katalan, Pranses, Italiano, Portuges, Rumano ken Espaniol. Daytoy ket opisial a pagsasao ti Katalonia (naamammuan iti Aranes idiay Val d'Aran).[6] Ti kaasitgan a kabagian ti Oksitano ket ti Katalan.[7] Manipud idi Septiembre 2010, ti Parlamento ti Katalonia ket inkeddengna a ti Aranes Oksitano ket isu ti opisial a kinaykayat a pagsasao para iti panagusar idiay Val d'Aran.
Iti pakasaritaan, dagiti termino a Limousin (lemosin), Languedociano (lengadocian), Gascon ken kalpasanna ti Provençal (provençal, provençau wenno prouvençau) ket inus-usaren a kas tradisional a sinonimo para iti napno nga Oksitano; ita nga aldawen, ti “Provençal” ket nagruna laengen a maawatan a kas maysa nga dialekto nga Oksitano nga insasao idiay Provence.[8]
Ti napaut a panagbiag ti Oksitano ket maidudua. Segun ti Nalabbasit a Libro ti Madanar a Sasao ti UNESCO ,[9] uppat kadagiti innem a nangruna a dialekto ti Oksitano (Provençal, Aubernes, Limousin ken Languedociano) ket naikeddeng dagitoy a nakaro a madanar, bayat a dagiti nabatbati a dua (Gascon ken Vivaro-Alpino) ket naikeddeng a nalagwagdan a madanar.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fabrice BERNISSAN (2012). "Combien l'occitan compte de locuteurs en 2012 ?", Revue de Linguistique Romane, 76 (12/2011-07/2012), pp. 467-512
- ^ « De fait, le nombre des locuteurs de l’occitan a pu être estimé par l’INED dans un premier temps à 526 000 personnes, puis à 789 000, » ("Iti kinapudno, ti bilang dagiti agsasao ti Oksitano ket kinarkulo idi babaen ti Instituto ti Demograpia ti Pransia iti 526,000 a tattao, ken 789,000") Philippe Martel, "Qui parle occitan ?" itiLangues et cité n°10, Disiembre 2007.
- ^ "Dagiti insasao iti CLO iti Lingüistica Occitana (online a panagrepaso dagiti Oksitano a lingguistika)" (PDF). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2018-07-30. Naala idi 2014-01-23.
- ^ "Congrès permanent de la langue occitane / Congrès permanent de la lenga occitana – Un nouvel organisme de régulation de l'occitan au service des usagers et des locuteurs". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-01-27. Naala idi 2014-01-23.
- ^ Dagiti rehional a pannakabalikas: occitan = [u(t)siˈtaⁿ, u(t)siˈtɔ, ukʃiˈtɔ].
- ^ A kas naibagbaga iti bukodna a naaprobaran nga Annuroten ti Autonomia. Kitaen ti Artikulo 6.5 iti Parlament-cat.net, teksto iti Annuroten ti Katalonia ti 2006 (PDF)
- ^ Smith ken ni Bergin. Old Provençal Primer, p. 9.
- ^ Dalby, Andrew (1998). "Oksitano". Diksionario dagiti Pagsasao (1st nga ed.). Bloomsbury Publishing plc. p. 468. ISBN 0-7475-3117-X. Naala idi 8 Nobiembre 2006.
- ^ Atlas dagiti Pagsasao, UNESCO
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Orbilat.com – Pakabuklan ken gramatika ti Oksitano
- Occitanet.free.fr – alagaden ti pagsasao


text:
Kategoria:Guinea Ekuatorial
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan laeng iti sumaganad a subkategoria.
Pampanid iti kategoria "Guinea Ekuatorial"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1968


text:
Tsokolate
Ti tsokolate ket ti naproseso, kadawyan a nasam-it a makan a napataud manipud ti bukel ti tropikal a kayo ti Theobroma cacao. Ti kakaw ket naimuyonganen kadagiti napalabas a tallo a milenio idiay Mehiko, Tengnga nga Amerika ken Akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Ti kasapaan a nadokumentuan a panag-usar ket idi 1100 SK. Ti kaaduan ti Mesoamerikano a tattao ket nagar-aramidda ti mainum a tsokolate, a mairaman dagiti Aztec, nga isuda ket nagar-aramid iti mainum a naamammuan a kas ti xocolātl [ʃo'kolaːt͡ɬ], ti balikas ti Nahuatl a ti kaibuksilanna ket "napait a danum". Ti bukbukel ti kayo ti kakaw ket adda ti nakaro a nanam iti kinapait, ken mabalin a nabubodan tapno makananam ti kasta.
Kalpasan ti panagibubod, ti bukbukel ket mabilag, madalusan, ken kalpasanna ket matuno, ken maikkat ti kontsa tapno mapataud ti bagas ti kakaw. Magilingto dagiti bagas ti kakaw iti masa ti kakaw, ti puro a tsokolate iti nakersang a porma. Gaputa daytoy a masa tikakaw ket kadawyan a maipatubboog ken masukog nga adda wenno awan dagiti nailalaok, daytoy ket tinawtawagan ti arak a tsokolate. Ti arak ket mabalin a maproseso kadagiti dua a komponenete: dagiti solido ti kakaw ken mantekilia ti kakaw. Ti saan a nasam-itan a panangiyurno a tsokolate (napait a tsololate) ket nangruna nga aglaon kadagiti solido ti kakaw ken mantekilia ti kakaw kadagiti nadumaduma a proporsion. Kaaduan kadagiti makmakan a tsokolate tatta nga aldaw ket isu ti porma ti nasam-it a tsokolate, ti panagtitipon dagiti solido ti kakaw, mantekilia tikakaw weeno dadduma pay taba, ken asukar. Ti gatas a tsokolate ket isu ti nasam-it a tsokolate nga aglaon ti tinimok ti gatas wenno kondensada a gatas. Ti puraw a tsokolate ket aglaon ti mantekilia ti kakaw, asukar, ken gatas ngem saan nga aglaon kadagiti solido ti kakaw.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Tsokolate iti Wikimedia Commons
- Tsokolate iti Curlie (iti Ingles)
- Kanen dagiti Dios
- Glosario dagiti termino ti tsokolate
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Chocolate". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
Wikipedia:Nagan ti espasio ti proyekto
Ti nagan ti espasio ti proyekto wenno nagan ti espasio ti Wikipedia ket nagan ti espasio a mangbukel kadagiti panid nga addaan iti pakaammo wenno tungtungan a maipanggep iti Wikipedia. Ti numero ti nagan ti espasio ket uppat (4).
Dagiti panid iti daytoy a nagan ti espasio ket kankanayon a mangrugi iti pasaruno wenno pasakbay iti Wikipedia:. Mabalin pay a maabot dagitoy babaen ti parbo a nagan iti WP: wenno ti pagalagadan ti (para iti ania man a sitio ti MediaWiki) pasakbay iti Project:.


text:
(1)Ti panagbayad ti share capital ket normal para kadagiti miembro ti maysa nga kooperatiba. Ti maysa nga tao nga kayat na nga agmember ti kooperatiba ket masapul nga mangited ti contribution na nga ti awag ket share capital.
Ti maysa ngamin nga kooperatiba ket boluntaryo nga pangkakadwa dagiti miembro nga sipupuso nga mangited ti contribution da para ti capital nga usaren ti kooperatiba para iti negosyo na ket no napintas ti turong to ti negosyo, addan to maisuibli a kas gun-od da.
(2)Kas miembro ti BENECO, nga maysa nga kooperatiba, datayo nga consumers ket masapol ngarud nga agbayad iti share capital na.. No kayat mo ti ma adda an ti kuryente, masapol nga agmember ka ti BENECO. Ket no member ka, masapul nga agbayad ka ti share capital.
(3)Apay nga tatta laeng? Agpayso nga idi ket awan ti mabayadan nga share capital ta ti BENECO ket non-stock and non-profit. Ngem dakayo nga member consumers mismo ti nag botos idi AGMA idi June, 2019, nga agregister tayo iti CDA. Ket sigun iti RA 9520, no agrehistro ti maysa nga kooperatiba iti CDA, kayat na nga saowen ket:
(4)Enya aya ti pangusaran da dita share capital? Mausar ti share capital a kas common fund nga usaren ti BENECO para iti negosyo daytoy. The Board of Directors to ti agdecide no enya nga negosyo ti papanan na a kas capital. Ket no addan to galansya dita nga negosyo, ket agsubli kanyayo a kas dibidendo.
(5)Mabalin ba nga iwithdraw dayta nga share capital? Wen. No nagdecide to jay member nga putuden na jay supply ti kuryente na ken haan nan a kayat nga agmember iti BENECO.
4 South Drive
Baguio City 2600


text:
1812
Ti tawen idi 1812 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 6 – Melchora Aquino, Filipina a rebolusionario (pimmusay 1919)
- Hulio 9 – George Henry Kendrick Thwaites, Ingles a botaniko ken entomologo (pimmusay 1882)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1812 iti Wikimedia Commons


text:
2009
Ti tawen idi 2009 (MMIX) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra D), ti maika-2009 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-9 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-9 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-10 ken maudi a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2000.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 6 – Francis Magalona, Filipino a rapper (naipasngay 1964)
- Hunio 25 – Michael Jackson, kumakanta iti Estados Unidos iti Amerika (naipasngay 1958)
- Hulio 5 – Godofredo S. Reyes, Filipino a politiko ken mannurat (naipasngay 1918)
- Agosto 1 – Corazon Aquino, maika-11 a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1933)
- Agosto 18 – Kim Dae-Jung, maika-15 a Presidente ti Abagatan a Korea (naipasngay 1924)
- Agosto 31 – Eraño Manalo, Iglesia ni Cristo (naipasngay 1925)
- Disiembre 17 – Jennifer Jones, Amerikana nga aktres (naipasngay 1919)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 2009 iti Wikimedia Commons


text:
Dandanaw Pandin ken Yambo
Ti Pandin ken Yambo ket dagiti agsingin nga abut ti bulkan a danaw a mangisina iti akikid a pirgis ti daga. Isuda ket parte ti sistema ti Pito a Dandanaw iti San Pablo, ken mabirukan dagitoy idiay Brgy. San Lorenzo iti Siudad ti San Pablo iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Naibagbaga a ti Danaw Pandin ket ti "di pay naas-asak" kadagiti pito a danaw ti San Pablo.[1]
Danaw Pandin[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pandin ket addaan iti kalawa iti 20.5 nga ektaria ken iti kaadalem iti 30480 a metro. Daytoy ket addaan iti nakarkulo a tomo iti 6,600 kubiko metro iti pagpenpenan iti danum.
Naikeddeng ti Pandin nga oligotropiko gapu ti kaadu iti biag a mula ken ikan.
Danaw Yambo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Yambo ket addaan iti kadawyan a kalawa iti rabaw iti 28.5 nga ektaria.
Ti Yambo, kas met ti Pandin ket aikeddeng nga oligotropiko, ken nasayaat a paglanguyan, pagpasiaran, ken pagpiknikan.
Leyenda ti Dandanaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Naibagbaga idi a dagitoy dua a danaw ket nanaganan kadagiti dua nga aginnnayat. Segun iti leyenda, ti maysa a napintas a babai nga agnagan iti Pandin ket nailunod idi a saan nga agbaddek iti daga, no koma, adda dakes a maaramid kaniana. Ni Yambo, ti napeklan a kaayan-ayatna, ket di ammo dayta a lunod ken pinabaddekna iti daga, kalpasanna adda terible nga uni a sinaruno babaen ti agrengngat a panagdayengdeng iti daga ken ti nakaro a panagtudo a kanungpalan a nagbaliw iti lugar kadagiti agsingin a danaw a maisina manipud iti tunggal maysa kaniada babaen ti labus a pirgis ti daga.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Inquirer.net (naala idi 17 Marso 2009)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heograpiko a datos a mainaig iti Danaw Pandin iti OpenStreetMap
- Heograpiko a datos a mainaig iti Danaw Yambo iti OpenStreetMap


text:
Tulong:Salaknib
Depende ti agpang ti salaknib, ti panagurnos iti panid ket nagawidan kadagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat, wenno dagiti administrator. Kadawyan laeng a masalakniban dagiti panid a, para iti ania man a rason, ket naisangayan a kankanayon a mabandalismo, nailak-am kadagiti mensahe ti panid weeno adu ti nakailak-amanna a panid. No kayatmo ti agipadas itipanagurnos iti Wikipedia, pangngaasi a padasen idiay pagipadasan ti Wikipedia.
Para iti adu pay a pakaammo no sino ti nagsalaknib iti panid ken no ania ti rason, kitaen:
- Ti tungtungan a panid iti nasalakniban a panid
- Ti listaan ti salaknib
- Ti annuroten ti salaknib
Kaaduan iti pampanid ti Wikipedia ket temporario laeng a nasalakniban, tapno mapawilan dagiti asinnungat a panagurnos wenno matengngel iti bandalismo. Mabalinmonto manen nga urnosen ti panid intono mabaiit a maikkat ti salaknibna. Iti agdama, pangngasi a tuntungan dagiti panagbaliw a kayatmo a maaramid iti tungtungan a panid iti maibagbaga a panid. Nupay kasta adda met dagiti bassit a kita ti panid nga agnanayon a nasalakniban:
- Ti Umuna a Panid ken amin dagiti panid ken dadduma a ladladawan a nairaman iti dayta, babaen ti salaknib ti sariap
- Dagiti panid iti nagan ti espasio ti MediaWiki, nga aglaon kadagiti mensahe ti sistema ken testo ti interface ti agar-aramat
- Dagiti panid nga addan iti naipalawag iti nainkalintegan a balikas, a kas ti sapasap a renunsia ken ti annuroten ti panangilisensia
- Dagiti plantilia a nailak-am kadagiti adu a panid, a kas ti
{{tl}}ken
{{ambox}}, a mbalin a puntaan dagiti panagraut ti serbisio
- Dagiti ladawan a mabalin a kayat a puntaan para iti bandalismo, a kas ti Papeles:Wiki.png.
No makaduktalka ti panid a nasalakniban ken nalipatanen, mabalinmo ti agkiddaw a mangikkat iti salaknibna babaen ti panagipablaak iti Wikipedia:Kiddaw para iti panagsalaknib ti panid. No ti panid ket nabiit laeng a nasalkniban, mabalin a nasaysayaat nga umuna nga aguray kadagiti basbassit nga aldaw, malaksid no adda naabutanen a resolusion iti tungtungan a panid.
No mapanunotmo a ti panagurnos ket nasken a maaramid iti nasalakniban a panid, pangngaasi nga umuna a tungtungan ti panagbaliw iti tungtungann a panid. No ti panid ket nasalakniban-bassit laeng, ti nakastrek nga agar-aramat ket makaaramidto ti nasken a pangbaliw. No ti panid ket napno a nasalakniban, mabalinmo nga usaren ti plantilai ti
{{urnosen ti nasalakniban}} tapno mapakaammuan dagiti administrador Wikipedia a makaaramidto iti panagbaliw.


text:
Agtultuloy ti intayo panagited ti tulong kadagiti nagpositibo ti covid ken ti pamilya da
Agtultuloy ti intayo panagited ti tulong kadagiti nagpositibo ti covid ken ti pamilya da iti amin nga barangays ket personal nga napan nagiyawat ti LGU Claveria babaen ti opisina ti MSWD ken MDRRM iti food/family packs nga good for 14 days para kadagitay madi pay naikkan ken baro nga nagpositibo.
Malaksid ti ayuda nga makan, nagited pay ti Gobyerno Lokal ti 1 set of oxygen tank with regulator and cannula iti walo nga barangays nga addaan ti kangatuan nga kaso ti Covid ti ili isuda ti Centro 1, Centro 2, Centro 3, Centro 4, Centro 5, Centro 6, Centro 7 ken Centro 8. Dagitoy naibunong nga oxygen tank ket importante para kadagiti pasyente nga agcomplain nga marigatan aganges wennu haan nga makaanges ken maang angsan , agsakit t barukong nga maigapo ti covid ken sabali pay nga sakit.
Gapu ta makita ti LGU ti importansya t oxygen nga “life saving commodities” nangruna ita nga kaadu ti kaso, nangala pay ti additional oxygen tank set nga naipan ti MIU ken RHU tapnon no kasapagarigan agkasapulan ti dadduma barangays ket adda mausar.


text:
Leonardo da Vinci
Ni Leonardo da Vinci (Abril 15, 1452 – Mayo 2, 1519) ket maysa nga Italiano a Renasimiento nga arkitekto, musikero, anatomista, mammartuat, inheniero, kumikitikit, heometero, ken pintor. Maaw-awagan kas arketipo ti "tao a Renasimiento" ken kas unibersal a henio, ni Leonardo ket nalatak kadagiti nainlaingan a pinintaanna, kas iti Ti Maudi a Pangrabii ken ti Mona Lisa. Am-ammo pay kas nangdisenio iti naruay nga inbension a nangsakbay iti moderno a teknolohia. Adu met ti naitulongna iti pannakaidur-as ti panagadal iti anatomia ken astronomia.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Leonardo da Vinci iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Leonardo da Vinci iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Pakasaritaan ti panid
15 Hunio 2018
17 Hulio 2014
25 Abril 2014
Kopia urnos (bassit)m
+33
Ni Lam-ang ket inyalisna ti panid Dumaya a Sona ti Oras idiay Akindaya a Sona ti Oras: nasaysayaat a titulom
10 Septiembre 2013
→Dagiti nagibasaran: gramatika/panangiletra, replaced: Pinagibasaran → Dagiti nagibasaran using AWBm
+5
10 Abril 2013
13 Disiembre 2012
inikkat ti Kategoria:Canada; nainayonan ti Kategoria:Kanada nga inusar ti HotCatm
inikkat ti Kategoria:Sona ti oras; nainayonan ti Kategoria:Dagiti sona ti oras nga inusar ti HotCatm
+7


text:
Riyadh
Ti Riyadh (panangibalikas /ɹɨˈjɑːd/; Arabiko: الرياض naisuratan a Ar Riyāḍ panangibalikas [ʔɑrːiˈjɑːdˤ], Ilokano: Dagiti Hardin) ket isu ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad iti Saudi Arabia. Isu pay daytoy ti kapitolio iti Probinsia ti Riyadh, ken naikameng daytoy kadagiti pakasaritaan a rehion iti Najd ken Al-Yamama. Naisanglad daytoy iti tengnga iti Peninsula Arabiano iti maysa a dakkel nga altiplano, ken pagnaedan daytoy dagiti 5,254,560 a tattao, ken ti urbano a sentro iti rehion nga addaan iti populasion iti aganay a 7 riwriw a tattao. Ti siudad ket nabingbingay kadagiti 15 a distrito ti munisipio, a tinartaripato babaen ti Munisipalidad ti Riyadh nga indauluan babaen ti mayor iti Riyadh, ken ti Panagrangrang-ay a Turay ti Riyadh, nga indauluan babaen ti Gobernador iti Probinsia ti Riyadh, ni Prinsipe Sattam bin Abdulaziz. Ti agdama a mayor iti Riyadh ket ni Abdul Aziz ibn Ayyaf Al-Miqrin ken isu ket naidutok idi 1998. Ti Riyadh ket addaan iti unibersidad para kadagiti babbbai ken daytoy ket ti kadakelan iti lubong, ti Unibersidad ti Prinsesa Nora bint Abdulrahman.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "هيئة تطوير مدينة الرياض توافق على طلبات مطورين لإنشاء 4 مشاريع سياحية وترفيهية" (iti Arabiko). 4 Abril 2019. Naala idi 24 Mayo 2019.
- ^ MILLER, DAVID. "Ti Saudi Arabia ket nanglukat iti unibersidad para kadagiti bababi a daytoy ket kadakkelan iti lubong". Naala idi 17 Enero 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Riyadh iti Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Dokumentasion ti plantilia
Dagiti plantilia (Ingles: templates) ket nabileg a langa ti MediaWiki, ngem maka-allilaw kadagiti baro nga agus-usar ken dagita pay nalaing nga agus-usar ket marigatanda met a maka-awat kadagiti narikut a plantilia. Dagiti plantilia ket nasken nga addaanda kadagiti kumuyog a dokumentasion tapno mapasayaat ti pannakausarda ken pannakaawat. Ti dokumentasion ti plantilia ket agipalawag kadagiti anianan a ma-aramid ken kasano ti panagusar. Daytoy ket nasken a nalaka koma a maawatan dagiti agus-usar tapno dagiti agus-usar nga awan ti pannakaammoda kadagiti narikut a pannakaisurat ti plantilia - mairaman pay dagiti nalaing nga agus-usar ket makaipatengngaanda iti isip kadagiti sabali pay a pakayasentaran - ken malakaanda a mangusar dagitoy. Daytoy ket naipangpangruna nga agpayso kadagiti kankanayon a maus-usar a plantilia.
Ania ti ikabilUrnosen
Ti dokumentasion ti plantilia ket masakopna koma dagitoy:
- Ti kangrunaan a panggep iti plantilia: no ania ti aramidenna ken no saan a nalawag, nupay daytoy ket nasken a maaramid. No adda pay dagiti plantilia nga addaan ti kapadpadana a nagan wenno panggep, nasayaat nga ibaga dagidiay, tapno mabassitan ti madi a panagusar.
- Dagiti parametro iti plantilia: no nainumero, nanaganan wenno saan a masapul a maikabil, ken no isu, no ania dagiti kinasigud a pateg ken no ania ti banagda. No ti parametro ket makaala laeng dagiti limitado nga agasmang a pateg wenno sanna a mabalin, kas pagarigan, no mabalinna laeng nga usaren ti: "wen", "saan" wenno maysa a numero, daytoy ket masapul a maipalpalawag.
- Dagiti kas pagarigan a panagusar: ibaga ti ania a husto a wikitext a mabalin nga usaren ken ti resulta a maaramid. Ti wikitext ket mabalin a maikulong iti
… a pagyanan, tapno nalaka maawatan ken
nalaka a makopia a kas daytoy. No ti plantilia ket mabalin nga usaren iti dadduma pay a banbanag, no adda wenno awan ti parametro, kas pagarigan, agited kadagiti naisakop a kas pagarigan. Ti nasayaat a panagaramid ket iparang ti plantilia idiay dokumentasion a mamin-adu, nga addaan ti sabsabali a parametro iti tunggal maysa ken ilista dagiti parametro nga nausar iti tunggal maysa a panagusar. Ti plantilia:Xpd daytoy ket maaramid a saan a maikabil ti panagtawag ti plantilia iti mamindua iti wikitext.
- Dagiti kategoria a silpo, no maitunos. Kasla ti dokumentasion, dagitoy ket masapul a mailukongda iti
… a pagyanan. Adu dagiti kategoria ti plantilia a magun-od.
- Dagiti datos ti plantilia, tapno agparang dagiti parametro ti plantilia no usaren ti VisualEditor. Kitaen ti panid ti TemplateData para iti panangipalpalawag iti daytoy ken kitaen met ti pagsursuruan ti TemplateData tapno masursuro ti panag-upartuat kadagitoy.
Ti dokumentasion ti plantilia ket maikabkabil idiay subpanid ti plantilia, nga maiparang idiay gibus iti panid ti plantilia. Daytoy ket ilasinna kadagiti nakirut a kodigo ti plantilia idiay dokumentasion, a maikabil iti dokumentasion a nalaklaka nga urnosen. Palubosanna daytoy no masapul a salakniban ti plantilia, bayat a palubosanna ti amin nga agurnos ti dokumentasion.
Ti panag-dokumentasion iti panid ti plantilia ket masapul nga agnanayon a marikpan iti
…  a pagyanan, tapno saan nga agparang no usaren ti plantilia iti sabali a panid. Ti teksto idiay panid ti plantilia ket agnayon ti kaadu a teksto nga aramiden no iparang ti plantilia, nga aglimitado ti pannakaaramid a rason. Ti panagikabil ti dokumentasion idiay subpanid (subpage) ket liklikanna daytoy. (Dagiti nagaramid ti MediaWiki ket isuda ti nagpatalked iti daytoy a rason).
Kasano ti agaramid ti subpanid ti dokumentasionUrnosen
Ti dokumentasion a subpanid ti plantilia ket masapul a managanan ken maikabuklan nga agusar ti kadawyan a pagtuladan, tapno agpapada dagitoy.
No ti pamay-an ti plantiliam ket nanaganan iti
Plantilia:X. Agaramid ti subpanid nga addaan ti nagan iti
Plantilia:X/dok. Kitaen dagiti salaysay idiay {{Subpanid ti dokumentasion}} wenno kopiaem dagiti sumaganad a wikitext tapno makairugika kadagiti dokumentasion:
{{Subpanid ti dokumentasion}} == Panagusar == == Kas pagarigan == == Datos ti plantilia == == Kitaen pay ==  {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|pagipadasan||   }}
Ti akin-ngato a linia ket agiparang ti mensahe a mangipalawag ti agdama a panid ket mangisilpo iti panid ti plantilia.
Isengngat ti dokumentasion kalpasan ti akinngato a linia ken dagiti kategoria iti baba dagiti maitunos a linia ti komento – ibati met ti komento, tapno ti tbas ket maipreserba no maurnos ti panid iti masakbayan. Ti subpanid ti plantilia ket iyasentarna ti {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}, a mangisigurado a ti
Plantilia:X ket husto a maurnos iti "X" ken saan nga iti "T", isu a saan a naserbi wenno nasayaat ti aginayon ti {{PAGENAME}} a tekla ti panagurnos kadagiti kategoria. Dagiti mainaig a plantilia, panid ti annuroten, dagiti gandat, ken dadduma pay pakaammo ket mabalin nga isilpo babaen ti pananginayon idiay paset ti "Kitaen pay".
Idulin ti subpanid ken kalpasanna agsubli iti plantilia, iti daytoy a kas pagarigan ket ti
Plantilia:X. Urnosen ti plantilia ken ikabil dagiti sumaganad iti gibus ti kodigo ti plantilia:
[--Maudi a linia para iti kodigo ti plantilia--]
{{Dokumentasion}}

Importante: Siguraduen a ti panglukat a
ket dagus a mangrugi kalpasan ti kinaudi a karakter ti kodigo ti plantilia wenno teksto ken saan nga iti baro a linia, wenno dagiti aniaman a sumaganad a baetan. No saan, dagiti sobra a baetan ket maisengngatto iti baba ti plantilia no mausar, ken kadawyan daytoy a saan a kinaykayat.
No ti plantilia ket nasalaknibanen, kiddawen ti administrador a mangaramid daytoy wenno wenno agkiddaw ti panagurnos babaen ti panagusar ti
{{Nasalakniban}} idiay tungtungan a panid ti plantilia. No ti dokumentasion ken dagiti kategoria ket adda metten iti maysa a paset, rikpan iti paglaonan iti
... , iyalismo ida iti sabpanid ti dokumentasion (nga idiay ket naskenda a narikpan ti
... ), gapu ta nasaysayaat a saan nga isina ti dokumentasion kadagiti sabsabali a panid.
Kitaen payUrnosen
- {{Dokumentasion}} – Ilak-amna dagiti dokumentasion iti panid ti plantilia, ken mangited kadagiti silpo ti panagkita, panagurnos ken pakasaritaan ti dokumentasion
- {{Subpanid ti dokumentasion}} – Mangipalawag no ania ti pagsurotan ti dokumentasion, ken mangisilpo iti nadokumentuan a panid
ken

- {{Template reference list}}
- Wikipedia:Dagiti nariesgo unay a plantilia
- Wikipedia:Pagipadasan ti plantilia ken pangsubok a kaskaso


text:
Wikipedia:Panagdakamat kadagiti punganayan
Ti dakamat, pinagibasaran wenno reperensia, ket ti linia ti teksto a mangisalsalumina a manginagan ti taudan:
Dagiti dakamat ket nangruna a paset ti aniaman nga artikulo ti Wikipedia, nga agserserbi a manginagan kadagiti mapagtalkan a taudan a nakaibatayan ti artikulo. Kadagiti kaaduan a kaso dagiti dakamat ket maiparang iti porma dagiti nota iti baba ti artikulo, ngem dagitoy ket mabaln met nga agparang iti bagi ti artikulo. Dagiti dakamat a naipakpakita babaen ti bilang a sobeskritu wenno dagiti sabali pay a pamay-an iti linia ti teksto ket tinawtawagan kadagiti nailinia a dakamat
Ti annuroten ti pannakapatalged ti Wikipedia ket makasapul kadagiti nailinia a dakamat para iti aniaman a material a makarit wenno makaritto, ken amin dagit insasao, iti aniaman nga espasio iti artikulo. Nupay kasta, maibalbalakad nga amin dagiti editor ket mangited kadagiti dakamat para iti amin a material a mainayon iti Wikipedia; ti amiaman a metrial nga awan punganayan ket mabalin a makarit wenno kanungpalan a maikkat.