c: text/html

text:
Kimiko nga elemento
Ti maysa a kimiko nga elemento ket maysa a puro a kimiko a sustansia a buklen iti maysa a kita iti atomo a mailasin babaen ti bukodna nga atomiko a numero, a daytoy ket ti bilang dagiti proton iti katengngaanna. Dagiti am-ammo a kas pagarigan dagiti elemento ket mairaman ti karbon, Oksíheno, aluminio, landok, gambang, balitok, Merkúrio, ken buli.
Manipud idi Nobiembre 2011, adda dagiti nainagananen a 118 nga elemento, ti kinaudi ket ti ununseptio idi 2010.[1] Kadagiti 118 a naamammoan nga elemento, dagiti 98 nga immuna laeng ti masna a rimsua iti Daga. Iti kadagitoy, 80 ket natalna, a dagiti dadduma ket radioaktibo, a malunglunsot kadagiti nalaglagaan nga elemento kadagiti nadumaduma a rukod ti oras manipud ti bassit a paset ti segundo aginggana ti bilion a tawtawen. Dagiti elemento a saan a masna a rumsua iti Daga ket parbo a naipataud a kas dagiti sintetiko a produkto dagiti inaramid ti tao a nuklear a panagsumamay.
Ti hidróheno ken helio ket isu dagitoy ti kaaduan nga elemento iti law-ang. Nupay kasta, ti landok ket isu ti kaaduan unay nga elemento (babaen ti masa) a mangbukel ti Daga, ken ti oksíheno ket isu ti sapasap a kaaduan iti ukis iti Daga .[2] Nupay dagiti amin a naamammoan a kikmiko a banag ket binuklan kadagitoy nga elemento, ti kimiko a banag ket buklenna laeng ti agarup a 15% kadagiti banag iti law-ang. Dagiti nabati ket nasipnget a banag, ti maysa a palimed a sustansia a daytoy ket saan a buklaen dagiti kimiko nga elemento gapu ta awanan dadgiti proton, neutron wenno elektron.[3]
Dagiti kimiko nga elemento ket naipanunutan idi a pinarsua babaen dagiti nadumaduma a kosmiko a panagaramid, a mairaman ti hidróheno, helio (ken ti bassit a kaadu ti litio, berilio ken boro) a naaramid manipud ti Big Bang ken kosmiko nga annaraar nga espalasion. Ti panagpataud kadagiti nadagsen nga elemento, manipud ti karnon aginggana kadagiti kadagsenan unay nga elemento, ket mairugi babaen ti estelar a nukleosintesis, ken dagitoy ket naaramid a magun-od para iti sumaganad a solar a sistema ken panagporma dagiti planeta babaen ti supernova, a daytoy ket nagiparuak kadagiti elemento iti law-ang.[4] Ti kaadu unay ti oksiheno, siliko, ken landok iti Daga ket mangipakita kadagti sapasap a panakapataud manipud kadgiti kastoy a bituen, kalpasan dagiti nalaglagan nga alingasaw nga elemento ken dagiti bukodda a kompuesto ket naikkatanen. Bayat a kaaduan kadagiti elemento ket sapasap a makitkita a kas natalna, adda dagiti bassit a masna a panagbalbaliw iti maysa nga elemento iti sabali ket adda rumsua iti tatta a panawen, manipud ti panaglungsot dagiti radioaktibo nga elemento ken dagiti dadduma pay a masna a panagaramid.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Yu. Ts. Oganessian (2010). Panagpabukel iti maysa a Baro nga Elemento nga addaan ti Atomiko a Numero a Z=117. 104 (142502 ed.). Surat ti Pisikal a Panagrepaso. http://prl.aps.org/abstract/PRL/v104/i14/e142502.
- ^ Los Alamos National Laboratory (2011). "Periodiko a Lamisaan dagiti Elemento: Oksíheno". Los Alamos, New Mexico: Los Alamos National Security, LLC. http://periodic.lanl.gov/8.shtml. Naala idi 2011-05-07.
- ^ Oerter, Robert (2006). Ti Teoria iti Gangani nga Amin: Ti Pagalagadan a Modelo, ti Di-maipadpadlaw a Balligi iti Moderno a Pisika. Penguin. p. 223. ISBN 978-0-452-28786-0.
- ^ E. M. Burbidge, G. R. Burbidge, W. A. Fowler, F. Hoyle (1957). "Panagbukel dagiti Elementi kadagiti Bituen". Panagrepaso ti Moderno a Pisika 29 (4): 547–650. Bibcode 1957RvMP...29..547B. doi:10.1103/RevModPhys.29.547.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kapitulo 4
Ituloy ni ari Benjamin ti bitlana—Dumteng ti pannakaisalakan gapu iti Pannubbot—Mamati iti Dios tapno maisalakan—Agnanayon a pannakapunas ti basol babaen ti kinatulnog—Ibinglayanyo dagiti napanglaw iti sanikuayo—Aramidenyo amin a banag babaen iti sirib ken urnos. Agarup 124 s.c.
1 Ket ita, napasamak nga idi maibaga ni ari Benjamin dagiti balikas nga inted ti anghel ti Apo kenkuana, inwarasna dagiti matana iti ummong, ket adtoy nagpakleb dagitoy iti daga, ta simpeg kadakuada ti panagbuteng iti Apo.
2 Ket nakitada dagiti bagida iti nailubongan a kasasaad, a nababbaba pay ngem iti tapok ti daga. Ket sangsangkamaysada a nagpukkaw, a kinunada: O, mangngaasika, ket aramatem kadakami ti manangsubbot a dara ni Cristo tapno magun-odmi ti pannakapakawan ti basolmi, ket maugasan dagiti pusomi; gapu ta mamatikami ken ni Jesucristo, ti Anak ti Dios, a namarsua iti langit ken daga, ken amin a banag; a bumabanto kadagiti annak ti tao.
3 Ket napasamak a kalpasan a naisawangda dagitoy a balikas immay kadakuada ti Espiritu ti Apo, ket napnuanda iti ragsak, ta inawatda ti pannakapakawan dagiti basolda, ken kinatalna ti pakinakemda, gapu iti aglaplapusanan a pammatida ken ni Jesucristo nga umayto, kas iti imbaga kadakuada ni ari Benjamin.
4 Ket linuktan manen ni ari Benjamin ti ngiwatna ket rinugianna ti nagsarita kadakuada, a kinunana: Gagayyem ken kakabsatko, kakabagian ken kakailiak, kayatko manen nga awisen ti imatangyo, tapno denggen ken awatenyo dagiti nabati pay a balikas nga ibagak kadakayo.
5 Ta adtoy, no ti pannakaammo iti kinaimbag ti Dios iti daytoy a kanito ti nangriing kadakayo a mangusig iti kinaubbawyo, ken kinaawan ti pategyo ken pannakaiderraasyo—
6 Kunak kadakayo, no maubogyo ti kinasayaat ti Dios, ken awan umasping a pannakabalinna, ken ti kinasiribna, ken ti kinaanusna, ken ti naunday a panagsagabana a maipaay kadagiti annak ti tao; ken kasta met, ti pannubbot a naisagana manipud iti pannakaparsua ti lubong, tapno iti kasta dumteng kenkuana ti pannakaisalakan a mamataud iti panagtalekna iti Apo, ken masapul a naregta nga agtungpal kadagiti bilin, ket agtultuloy ti pammatina iti unos ti panagbiagna, kayatko a sawen, ti biag ti nainlasagan a bagi—
7 Kunak, a daytoy ti tao nga umawat iti pannakaisalakan, babaen ti pannubbot a naisagana manipud iti pannakaparsua ti lubong nga agpaay iti amin a tao, iti uray ania manipud iti pannakatnag ni Adan, wenno dagiti adda, wenno siasino man nga addanto, agpapan pay iti panungpalan ti lubong.
8 Ket daytoy ti pamuspusan tapno dumteng ti pannakaisalakan. Ket awan ti sabali a pakaisalakanan malaksid iti naibagan; wenno adda uray ania nga annuroten a pakaisalakanan ti tao, malaksid kadagiti annuroten a naibagakon kadakayo.
9 Mamatikayo iti Dios; mamatikayo nga isu, a pinarsuana ti amin a banag, iti langit ken iti daga; mamatikayo nga adda kenkuana amin a kinasirib, ken amin a pannakabalin, iti langit ken iti daga; mamatikayo a saan nga ammo ti tao ti amin a banag nga ammo ti Apo.
10 Ket manen, mamatikayo a nasken ti panagbabawiyo iti basbasolyo ket iwagsakyo ida, ken agpakumbabakayo iti sango ti Dios; ken agkiddawkayo a naimpusuan tapno pakawanennakayo; ket ita, no mamatikayo kadagitoy a banag penkenyo nga aramidenyo ida.
11 Ket kunak manen kadakayo a kas nasaok idin, a no naubogyon ti kinadayag ti Dios, wenno naammuanyon ti kinaimbagna ken napadasyon ti ayatna, ken inawatyon ti pannakapakawan ti basbasolyo, a nangted iti aglaplapusanan a ragsak iti kararuayo, agpapan pay a kasta kayatko a lagipenyo, ken kanayon a laglagipenyo, ti kinaindaklan ti Dios, ken ti kinanumoyo, ken ti kinaimbagna ken ti naunday a panagsagabana a maipaay kadakayo, nga awan kaikarianna a nabiag, ket agpakumbabakayo iti awan umasping a kinapakumbaba, nga inaldaw nga umaw-awag iti nagan ti Apo, ken mangitakder iti natibker a pammati iti dayta umayto, a nagaon iti ngiwat ti anghel.
12 Ket adtoy, kunak kadakayo a kanayonkayonto a naragsak no aramidenyo daytoy, ken mapno iti ayat ti Dios, ken agtultuloy ti pannakapakawan ti basbasolyo; ket umadunto ti ammoyo maipanggep iti dayag ti namarsua kadakayo, wenno iti pannakaammo iti nalinteg ken iti pudno.
13 Ket awanto ti gagemyo nga agpipinnasakit iti tunggal maysa, ngem agbiagkayonto ketdi a sitatalna, ken mangipaay iti tunggal tao ti naikari kenkuana.
14 Ket diyo ipalubos nga agbisin, wenno aglamulamo dagiti annakyo; wenno ipalubos nga aglabsingda iti linteg ti Dios, ken agkakabil ken agaapa ti tunggal maysa, ken agpaay iti sairo, nga isu ti pangulo ti basol, wenno dakes nga espiritu a naibagan dagiti ammatayo a kabusor ti amin a kinalinteg.
15 Ngem isuroyo ida a magna iti dalan ti kinapudno ken kinasimbeng; isuroyo ida nga agpipinnateg, ken agpaay iti tunggal maysa.
16 Ken kasta met, a dakayo ti tumulong kadagiti makasapul iti tulongyo; ibinglayanyo iti taraon nga adda kadakayo dagiti makasapul; ket diyo ipalubos nga agpalama ken umararawdanto kadakayo nga awan kapapayanna, ket baybay-anyonto ida a mapukaw.
17 Nalabit a kunaenyonto: Ti tao ti nangaramid iti kinapimpimanna; gapuna a yadayok ti imak, ket diak ikkan iti makan wenno ibinglayan iti taraon tapno saan nga agruam, ta nalinteg dagiti dusana—
18 Ngem kunak kenka, O tao, siasino man a mangaramid iti kastoy addanto nabileg a panggapuanna nga agbabawi; ket no saan nga agbabawi iti dayta nga inaramidna, mapukawto a mamimpinsan, ket awanto ti lugarna iti pagarian ti Dios.
19 Ta adtoy, saantayo, aya, a makilimlimos amin? Saantayo amin, aya, nga italek iti isu met laeng a Nabiag, nga isu ti Dios, ti amin a sanikua nga adda kadatayo, ti taraon ken pagan-anay, ken ti balitok, ken ti pirak, ken ti amin a kinabaknang nga adda kadatayo
20 Ket adtoy, uray iti daytoy a kanito, aw-awaganyo ti naganna, ken idawdawatyo ti pannakapakawan ti basbasolyo. Ket pinaaynakayo kadin? Saan; imbukbokna ti Espirituna kadakayo, ket nakaragsakanna a pinunno dagiti pusoyo iti ragsak, ken kineppetna dagiti ngiwatyo tapno dikay makasao, ta nalaus unay ti ragsakyo.
21 Ket ita, no ti Dios, a namarsua kadakayo, nga isu ti pangitaltalkanyo iti biagyo ken amin nga adda kadakayo, itedna kadakayo ti ania man a dawatenyo a nalinteg, a sipapammati, a mamati a makaawatkayo, O ngarud, nasken nga agbibinninglaykayo iti taraon nga adda kadakayo iti tunggal maysa.
22 Ket no ukomenyo ti tao nga umar-araraw kadakayo para iti taraonyo tapno saan a maungaw, ket babalawenyo, nakarkaro la ketdi nga amang ti pannakaipakan ti linteg a mangbabalaw kadakayo gapu iti panangipaidamyo iti taraonyo, a saanyo a kukua no di ket kukua ti Dios, nga isu ti akinkukua iti biagyo; nangruna no dikay immararaw, wenno nagbabawi man la koma kadagiti banag a naaramidyo.
23 Kunak kadakayo, asi pay dayta a tao, agsipud ta kakuyogna a mapukaw dagiti sanikuana; ket ita, ibagak dagitoy a banag kadakuada a nasaliwanwan kadagiti banag nga adda iti daytoy a lubong.
24 Ket manen, kunak kadagiti nakurapay, dakayo nga awanan ngem ketdi addaan iti umdas, tapno agbiag iti inaldaw; kayatko a sawen a dakayo amin a saan a nangikaso iti agpalpalama ta awanankayo; kayatko a sawenyo iti pusoyo: saanak a nangted ta awananak, ngem mangtedak no addaanak.
25 Ket ita, no kunaenyo dagitoy a sipupuso, agtalinaedkayo a nadalus, ket no saan makedngankayo; ket nainkalintegan ti pannakakednganyo ta agumanyo ti saanyo pay a naawat.
26 Ket ita, gapu kadagitoy banag a nasaok kadakayo—a, gapu iti panagtultuloy ti pannakaugas ti basbasolyo iti inaldaw, tapno dumatagkayo nga awanan basol iti Dios—kayatko a masapul a mangtedkayo iti sanikuayo kadagiti napanglaw, iti tunggal tao a mayannatup iti adda kenkuana, kas iti panangpakan iti mabisin, panangkawes iti lamulamo, panangsarungkar iti masakit ken panangipaay iti naespirituan ken naindagaan a pakalag-ananda, a mayannatup iti pakasapulanda.
27 Ket penkenyo a maaramid amin dagitoy a banag a nainsiriban ken naurnos; agsipud ta saan a masapul nga agtaray ti tao iti naparpardas ngem iti kabaelanna. Ket manen, nasken a naregta tapno magun-odna ti gunggona; gapuna, amin a banag nasken a naurnos ti pannakaaramidna.
28 Ket kayatko a nasken a laglagipenyo, a siasino man kadakayo ti bimmulod iti kaarrubana, masapul nga isublina ti banag a binulodna, a maibatay iti nakitulaganna, wenno dakayo ti agbasol; wenno mapabasolyo met ti kaarrubayo.
29 Ket kamaudiananna, saanko a maibaga kadakayo ti amin a banag a mabalin a pagbasolanyo; agsipud ta adda dagiti nadumaduma a dalan ken pamuspusan, nga adu unay ket diak ida mabilang.
30 Ngem daytoy laeng ti makunak kadakayo, a no saanyo nga annadan ti bagbagiyo, ken ti pampanunotyo, ken ti sasaoyo, ken ti aramidyo, ken tungpalen dagiti bilin ti Dios, ken panagtultulnogyo iti pammati a nangngeganyo maipapan iti yaay ti Apotayo, agpapan pay iti kamaudianan ti biagyo, masapul a mapukawkayo. Ket ita, O tao, laglagipem, ket saanka a mapukaw.


text: Ni William Jefferson "Bill" Clinton (naipasngay a kas ni William Jefferson Blythe III; Agosto 19, 1946) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti Maika-42 a Presidente iti Estados Unidos Manipud idi 1993 aginggana idi 2001. Naisunsung iti edad a 46, isu ti maikatlo a kaubingan a presidente. Nagtakem ti gibus ti Nalamiis a Gubat, ken isu ti immuna a presidente kadagiti napardas a nagrang-ay a maladaga a kapututan. Ni Clinton ket nailanad a kas maysa a Baro a Demokrata. Adu kadagiti annuroten na ket naigupit a sentrista ti Maikatlo a Pamay-an a pilosopia a panagturay.


text:
Mang Heruino wrote:
burnok5 wrote:
^ puro ka met gayam nga ilocano.. diay urdaneta city kabagis.
Asideg la' dtoy San Jose ken Rizal, bro. Malagip ko, nag sobra traffic ta Urdaneta idi no ma-mapan nak Baguio. Ngem siguro nag-improve met tattan ana?
idi adiay na traffic, ngem tatta nagawidak ti bakasyon last dec-feb 2011 ket agpasyo nag improve metten. pinalawa da diay kalsadan ken adda metten ti stop light na iti intersection. http://urdaneta.proboards.com/index.cgi ... hread=2228
)
kanno ka pay nakadalan idiay ayan me? hehe
iti na traffic tatta ket mapan carmen no agpallamiis kami diay SM rosales


text:
Tengnga a Daya
Ti Tengnga a Daya ket maysa a rehion a mangbukel ti Lumaud nga Asia ken Akin-abagatan nga Áprika. Daytoy a balikas ket naipanunutan a Eurosentriko ken inususar a kapadpada ti Asideg a Daya, iti kasumbangir iti Adayo a Daya.
Ti pakasaritaan iti Tengnga a Daya ket napetsado manipud idi taga-ugma a panawen, ken ti kadagupan ti pakasaritaanna, ti Tengnga a Daya ket sentro daytoyen kadagti kangrunaan a panakibiang iti lubong. No makisasao iti tag-ugma a pakasaritaan, nupay kasta, ti balikas nga Asideg a Daya ket kadawyan a maus-usar. Ti Tengnga a Daya ket isu pay ti pakasaritaan a naggapuan kadagiti kangrunaaan a relihion a kas ti Hudaismo, Kristianidad, ken Islam. Ti Tengnga a Daya ket sapasap nga adda ti maysa a namaga ken napudot a klima, nga adda dagiti nangruna a karayan a mangit-ited kadagti panagsibog tapno makasuporata ti agrikultura kadagiti limitado a luglugar. Adu kadagiti pagilian a mabirukan iti kalikmutan ti Persiano a Golpo ket adda ti adu a kadagupan iti krudo a lana. Iti moderno a panawen ti Tengnga a Daya ket agtagtaginayon a maysa nga estratehia, ekonomia, politika, kultura ken relihion a managrikna a rehion. Ti maipadtu nga idadakkel ti panagrangrang-ay ti Tengnga a Daya ket agarup a 4.1% para iti 2010 ken 5.1% idi 2011.[1]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ IMF WEO Okt. 2010 Naala idi 15-10-2010


text:
Nagtaudan ti liblibro
Daytoy a panid ket agsilpo kadagiti katologo ti biblioteka, dagiti aglaklako ti liblibro, ken dagiti sabsabali pay a taudan ti liblibro a pakabaelan na ti panag-usar ti ISBN 9780674033382 a panag-biruk. No nakadanon ka ditoy iti panag-takla iti numero a panilpo ti ISBN kadagiti panid ti Wikipedia, kitaen dita baba (dagiti adda surat na a "Biruken daytoy a libro") biruken ti kayat a libro nga usaren ti ISBN a numero. Ikabil ti numero nga ISBN iti Porma ti panagbiruk ti ISBN tapno mabaliwan dagita panilpo dita baba.
Palagip: Ti numero ket mangrugi kalpasan ti kolon ti numero nga "ISBN-10:" wenno "ISBN-13:".
Online a testo
- Biruken daytoy a libro idiay Google online a database
- Biruken daytoy a libro idiay Amazon.com (wenno .ca, .cn, .de, .fr, .it, .jp, .uk)
Pilipinas
- Biruken daytoy a libro idiay katologo ti Universidad ti Pilipinas
- Biruken daytoy a libro idiay katologo ti Filipinas Heritage Library
- Biruken daytoy a libro idiay katologo ti LibraryLink Website
- Biruken daytoy a libro idiay katologo ti Philippine E-Lib Portal
- Biruken daytoy a libro idiay katologo ti Filipiniana.net
Dagiti aglaklako ti liblibro iti online
- Biruken daytoy a libro idiay Amazon.com (or .ca, .cn, .de, .fr, .jp, wenno .uk)
- Biruken daytoy a libro idiay Angus & Robertson in Australia
- Biruken daytoy a libro idiay Barnes & Noble
- Biruken daytoy a libro idiay Better World Books
- Biruken daytoy a libro idiay BibliOZ
- Biruken daytoy a libro idiay The Book Depository Free Worldwide Delivery
- Biruken daytoy a libro idiay BookRenter.com
- Biruken daytoy a libro idiay Books-A-Million
- Biruken daytoy a libro idiay Borders Books
- Biruken daytoy a libro idiay Chapters.indigo.ca
- Biruken daytoy a libro idiay Dymocks iti Australia
- Biruken daytoy a libro idiay eBay
- Biroken daytoy a libro idiay Fishpond (Australia ken New Zealand)
- Biruken daytoy a libro idiay GreenTextbooks.org
- Biruken daytoy a libro idiay Guardian Unlimited
- Biruken daytoy a libro idiay Half.com
- Biruken daytoy a libro idiay Livraria Cultura iti Brazil
- Biruken daytoy a libro idiay MPH Bookstore Malaysia
- Biruken daytoy a libro idiay Melbourne University Bookshop (Australia)
- Biruken daytoy a libro idiay National Bookstore
- Biruken daytoy a libro idiay Play.com
- Biruken daytoy a libro idiay Powell's Books
- Biruken daytoy a libro idiay Rediff.com
- Biruken daytoy a libro idiay Strand Book Store (nausaren - NYC)
- Biruken daytoy a libro idiay Waterstones
- Biruken daytoy a libro idiay Flipkart


text:
Pagsasao nga Ilokáno
Ti Ilokano (wenno Iloko, Iluko, Iloco, mabalin met nga Ilocano) ket maysa kadagiti kangrunaan a pagsasao (maikatlo a kadakkelan ti bilang ti agsasao) iti Pilipinas. Daytoy ti pagsasao nga aramat (lingua franca) ti agarup isuamin a pakabuklan ti Amianan a Luzon, nangruna iti Rehion ti Ilocos, iti Tanap ti Cagayan ken iti adu a paset ti Abra, Pangasinan, ken Zambales. Adu met ti agsasao iti Iloko iti Nueva Ecija, Tarlac, Mindoro ken iti dadduma a probinsia iti Mindanao.
Mairaman ti Iloko iti pamilia Austronesiano a nagpuonan dagiti pagsasao kadagiti puro iti Pasipiko ken Umabagatan-a-Daya nga Asia. Kabagian ti Iloko dagiti nadumaduma a dildila kas iti Bahasa Indonesia, Bahasa Melayu, Maori, Hawayano, Malagasi, ken Paiwan.
Adda aganay a walo (8) riwriw ti agus-usar iti Iloko iti Pilipinas.
Adu a paset ti lubong, a napanan ken pagnanaedan dagiti Ilokano, ti pakasarakan met iti dakkel a porsiento dagiti agsasao iti Iloko, kas kadagiti estado ti Hawaii ken California iti Estados Unidos.
[urnosen] Iloko ken Ilokano
Ti awag wenno termino nga "Iloko" ken "Ilokano" awan paggidiatanna no ti pagsasao ti madakdakamat. Ti laeng pagdumaanna ket no dakamaten ti sao wenno pagsasao ken ti tao nga agsasao wenno agus-usar iti pagsasao (kas patneng wenno natibo nga agsasao). Kadawyan nga Iloko wenno Iluko ti awag iti sao wenno pagsasao, ket Ilokano met wenno Ilocano no iti tao.
[urnosen] Panakaidasig ken dialekto
Ti Iloko ket isu ti kakaisuna a sanga ti pamilia linguistika a Kordiliera ti Pilipinas, maibilang nga inauna wenno kabaketan kadagiti pagsasao iti amianan. Kakabsatna ti Pangasinense, Ibanag ken dagiti nadumaduma a pagsasao iti kabambantayan ti Kordiliera.
Dua ti makuna a dialekto ti Iloko: ti maawagan iti “Umamianan” wenno “nauneg nga Iloko,” pagsasao dagiti taga-Ilokos, ken ti “Umabagatan,” a kaaduan a pagsasao dagiti adda iti probinsia ti La Union ken Pangasinan. Agassideg ketdi dagitoy a dialecto. Bassit ti pagdumaanda, ti laeng panangibalikas iti letra nga e.
Maysa laeng ti balikasna daytoy a letra para kadagiti "umamianan"—nakalukat, tengnga’t-sango, ken di nabukel a bokal. Dagiti met "umabagatan" ket dua ti balikasna. Kas kadagiti "umamianan," no ti sao ket ganggannaet ti naggapuananna, wenno nakarikep, ket impalikud, ken di nabukel a bokal, no ti agsarita ket patneng nga Ilokano. Daytoy a panangibalikas ket naiseknan iti pagsasao dagiti sabsabali kas iti Pangasinense ken Kankanaey.
Saan ketdi a madlaw unay dagitoy a naggidiatan kadagiti talaga a patneng nga Ilokano iti man abagatan wenno abagatan nga Ilocos. Madlaw laeng ti naiduma a panangibalikas iti e kadagiti saan a patneng nga Ilokano wenno dagiti nasanay iti Tagalog wenno Ingglés a saan unayen nga agsasao iti Iloko. Wenno dagiti nakasursuro iti Iloko a saan a natibo nga Ilokano (kas pagarigan maysa a natibo a Tagalog wenno Bisayano a nakasursuro nga agsao iti Iloko).
Dagiti patneng nga Ilokano ken umiiloko, maymaysa ti panangisaoda iti letra e kadagiti balikas a kas koma "wen," "met," "bedbed," "ilem," "isem," "panagem," "nakem," "timel," "belleng," "aweng," "palileng," "baket," "ubet," "gawed," "kerret," "siket," "lengleng" "alimuteng," "alsem," "pekkel," "kuribetbet," "pamulinawen" ken dadduma pay.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ SEnso iti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangakabbalayan a Populasion babaen ti Etnisidad, Sekso ken Rehion: 2000


text:
Sinukatan a mainaig iti "Pagsasao nga Ingglés"
Listaan daytoy dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti maysa a napili a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainagan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket napuskol.
21 Nobiembre 2012
20 Nobiembre 2012
- (sabali | saritaan) . . m Nagkaykaysa a Pagarian; 23:33 . . (+2) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (inikkat ti Kategoria:Akin-amianan a Europa; nainayonan ti Kategoria:Akin-amianan nga Europa nga inusar ti HotCat)
- (sabali | saritaan) . . m Nagkaykaysa a Pagarian; 23:33 . . (+2) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (inikkat ti Kategoria:Lumaud a Europa; nainayonan ti Kategoria:Lumaud nga Europa nga inusar ti HotCat)
- (sabali | saritaan) . . m Nagkaykaysa a Pagarian; 23:32 . . (+1) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (inikkat ti Kategoria:Dagiti isla apagilian; nainayonan ti Kategoria:Dagiti isla a pagilian nga inusar ti HotCat)


text:
Awan ti agdama a testo daytoy a panid. Mabalinmo ti agsapul iti kastoy a titulo ti panid kadagiti sabsabali a pampanid, agbirukka, wenno urnosem daytoy a panid.
Kategoria:1751 a panakaipasngay
Naikkaten daytoy a panid. Ti listaan a panaka-ikkat ken panaka-iyalis ti panid ket naikabil dita baba tapno usaren a reperensia.
- 17:01, 15 Oktubre 2012 Inikkat ni Lam-ang (Tungtungan | aramid) ti panid ti Kategoria:1751 a panakaipasngay (D1: Nanumo a panagikkat: Kamali ti panangiletra kitaen ti Kategoria:1751 a pannakaipasngay)
Daytoy a kategoria ket agdama a saan nga aglaon kadagiti panid wenno midia.


text:
Malaysia
Ti Pederasion ti Malaysia wenno Persekutuan Malaysia wenno Malaysia, ket maysa a bangsa iti Abagatan-a-Daya nga Asia. Buklen ti dua a rehion a heograpikal a ginudua ti Baybay Abagatan Tsína:
- Ti Laud a Malaysia wenno Peninsular a Malaysia iti Penisula a Malayo ket makibingay iti beddeng a daga iti amianan iti Thailand ken iti abagatan iti Singapore.
- Ti Daya a Malaysia, a buklen ti pederal a teritorio ti Labuan ken dagiti estado ti Sabah ken Sarawak, ket okuparanna ti akin-amianan a paset ti isla ti Borneo, ken makibeddeng iti Indonesia ken iti Brunei.
[urnosen] Kasilpo iti ruar


text:
Amiananhayn Lumauwalen
Ti Estado iti Amiananhayn Lumauwalen (Aleman: Nordrhein-Westfalen usually shortened to NRW, official short form NW) ket westernmost, iti tattaong moste, ken ekonomikalia nga moste a powerful nga estado iti Deutschland. Amiananhayn Lumauwaalen ket manna a populasion ti aproksimatelia nga 18 de miliong inhabitants, kontributos naghigit ti 22% adda nga Deutschland e gross domestic product ken comprises a land area iti 34,083 km² (13,158 square miles). Amiananhayn Lumauwalen ket situator en laud nga parte iti Deutsch ken shares borders may wennong Belgium en abagatan-laud ken Netherlands en laud ken amianan-laud. It has borders with the German states of Lower Saxony to the north and northeast, Rhineland-Palatinate to the south and Hesse to the southeast.


text:
1804
Ti 1804 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Dominggo iti kalendario a Gregoriano.
[urnosen] Paspasamak
[urnosen] Enero–Hunio
- Enero 1 – Ti Haiti ket nakagun-od ti panakawayawaya manipud ti Pransia ken nagbalin a ti immuna a nagisit a republika, nga isu laeng ti nagballigi yaalsa ti tagabu.
[urnosen] Naipasngay
[urnosen] Pimmusay
[urnosen] Enero–Hunio
- Pebrero 12 – Immanuel Kant, Aleman a pilosopo (naipasngay 1724)
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti 1804 idiay Wikimedia Commons


text:
Ni James Buchanan, Jr. (Abril 23, 1791 – Hunio 1, 1868, Pannakabalikas nga Ingglés: /bjuːˈkænən/) ket isu idi ti Maika-15 a Presidente iti Estados Unidos (1857–1861). Isu ket ti maymaysa laenga presidente manipud idiay Pennsylvania ken ti laeng presidente a saan nakiasawa. Ti kaanakanna a babai a ni Harriet Lane ket isu nagayayam ti papel a kas ti balasang iti balay.
Ni Buchanan (kankanayon a matawtawagan a kas ni Buck-anan babaen dagiti kontemporariona) ket maysa a nadayeg ken napadasan a politiko ket maysa anagballgi nga baogado sakbay a nagbalin a presidente.[1] Isu ket pannakabagi ti Pennsylvania iti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. ken kalpasan daytoy ti Senado, ken nagserbi a kas ti Ministro para iti Rusia babaen ni Presidente Andrew Jackson. Isu pay ket ti Sekretario iti Estado babaen ni Presidente James K. Polk. Kalpasan idi saanna nga inawat ti daton para iti panakaidutok ti Kangatuan a Korte, ni President Franklin Pierce ket nangidutok kaniana ti Ministro para iti Nagkaykaysa a Pagarian, nga ti daytoy a kapasidad ket timmulong a nagburador ti kontrobersial a Waragawag ti Ostend.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Ni Thomas Bailey, Lizabeth Chen ken David Kennedy. Ti Amerikano a Pagpinnintasan. Maika-13 nga Edision. Kompania ti Houghton Mifflin. New York: 2006, p. 415


text:
Papeles:En-us-Laos.ogg
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Daytoy a papeles ket naggapu idiay Wikimedia Commons ken mabalin a mausar kadagiti sabsabali a gandat.
Ti pagipalpalawag na idiay pagipalpalawag a panid ti papeles ket naipakita dita baba.
Pakasaritaan ti papeles
Agtakla iti maysa a petsa/oras tapno makitam ti papeles iti kasisigudna a langa iti dayta nga oras.
Panagusar iti daytoy a papeles
Awan ti pampanid a nakasilpo iti daytoy a papeles.
Sangalubongan a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panag-usar idiay ar.wikipedia.org
- Panag-usar idiay en.wiktionary.org
- Panag-usar idiay pl.wiktionary.org
- Panag-usar idiay ta.wiktionary.org


text:
Planeta
Ti pita wenno planeta ket maysa a nainlaw-angan wenno selestial a bagi a pagliklikmutan ti maysa a bituen wenno tidda ti bituen nga addaan iti naananay a dagsen tapno mapagbalin a nagtimbukel ti bukodna a grabidad, saan unay nadagsen tapno mangrugi iti termonuklear a panaglunag, ken nawadaannan ti kaarrubana a deppaar dagiti marapita wenno planetisimal.[a][1][2]
Ti kaawagan a pita ket kabbaro laeng no ipadpada iti kaawagan a planeta a naggapu pay kadagiti taga-ugma a kapanawenan. Ti balikas a pita ket naadaw manipud iti balikas a Tinggian para iti daga. Daytoy a balikas ket kognado ti Ilokano a balikas a pitak. Daytoy a kaawagan ket napili ta saan met nga awan ti posibilidad nga iti maysa a paset ti law-ang, adda dagiti planeta a maipada iti daga, no sadino ket mabalin a tumaud ti biag.
Ti kaawagan met a planeta ket manipud iti taga-ugma a pagsasao a Griego πλavήtnς aσtήp planētēs astēr a kayat na a saoen ket "agkalkalautang a bituen". Ti balikas wenno makunkuna a planeta ket taga-ugma, nga addaan kadagiti panakaamo ti pakasaritaan, siensia, mitolohia, ken relihion. Napansin dagidi nagkauna a kultura a kasla nailangitan, wenno emisario dagiti Diós. Orihinal nga adda pito a planeta. Daytoy ket relatido iti pammati dagiti Romano a dagiti pito a Dios ket agsisinnukat iti panagbantay kadagiti aramid ti lubong. Ti panagsasaruno dagitoy a dios ket umuna ti Init sumaruno ti Bulan, Márte, Merkúrio, Hupiter, Venus ken Saturno. Basar kadaytoy kadagiti nagan dagiti pito nga aldaw ti lawas malaksid iti Dominggo a naggapu iti Latin a dies Dominicus (ti aldaw ti Apo): Dominggo, Lunes (manipud iti Luna), Martes, Mierkoles, Huebes (ti Hupiter ket Iovi iti kaso a henitibo), Biernes ken Sabado.
Iti agdama, adu pay laeng dagiti mamati iti astrolohia (maysa a panagadal a nagramut iti pammati a nasantoan dagiti planeta), a mangibagbaga a ti kuti dagiti planeta ket pagbaliwen na dagiti biag dagiti tattao no pay supiaten daytoy ti sientipiko a komunidad. Iti panagabanse ti kinaammo a sientipiko, nagsabalin ti panakasirmata dagiti tattao kadagiti planeta, adun dagiti agsusupadi a patta. Uray ita, awan pay ti di-masupiat wenno inkontestado a panakaipalpalawag no ania ti maysa a planeta. Idi 2006, ofisial nga inampom ti Kappon ti Internasional nga Astonomika (IAU) ti maysa a resolusion nga agipalpalawag kadagiti planeta iti uneg ti Sistema a Solar wenno Tutudngan ti Init. Daytoy a panagipalpalawag ket agpadpada a dinaydayaw ken binalbalaw, ken sinupsupiat dagiti sumagmamano a sientipiko.
No pay namin-adun a naisingasing a liklikawen dagiti planeta ti init, idi la maika-17 a siglo a nasuportaran dagiti pamaneknek daytoy a sirmata babaen dagiti immuna a teleskopio nga obserbasion nga astronomikal nga inaramid ni Galileo Galilei. Iti naannad nga analisis ti datos ti obserbasion, naduktalan ni Johannes Kepler a saan a nagtimbukel dagiti lilikawan wenno paliklikmutan dagiti planeta, no di ket arimbuklen wenno eliptikal. Iti isasayaat dagiti aparato ti obserbasion, nakita dagiti astronomo, a kas iti Daga, ket palpalikmuten na dagiti dadduma pay a planeta kadagiti bangking a liligusan wenno pagtayyekan, ken addaan kadagiti agpada a langa dagiti dadduma kas koma gorra ti yelo Ingglés: ice-cap ken dagiti tiempo. Nanipud idi rugi ti Panawen ti Law-ang, naammoan babaen kadagiti obserbasion manipud kadagiti probo wenno panukain (space probes) nga addaan kadagiti agpapada a langa ti Daga ken dagiti dadduma a planeta kas iti bulkanismo, bagio, tektonika ken hidrolohia.
Dagiti planet a ket kadawyan a nabingbingay dagiti dua a nangruna a tipo: dadakkel, nababa ti densidadna a higánte nga alingásaw, ken babbabassit, nabato a maradaga wenno naindagaan a planeta. Iti panagipalpalawag ti IAU, adda walo a planeta iti Sistema Solar. Iti panagsasarunoda manipud iti Init, adda uppat a naindagaan, Merkurio, Venus, Daga, ken Marte, santo uppat a higante nga alingassaw, Hupiter, Saturno, Urano ken Neptuno. Laonen pay ti Sistema Solar ti lima nga ansisit a planeta wenno pita: Ceres, Pluto (ti orihinal a maikasiam a planeta ti Sistema Solar), Makemake, Haumea, ken Eris. Malaksid iti Marte, Venus, Ceres, ken Makemake, amin dagitoy ket liklikawen ti maysa wenno ad-adu pay a natural a satelite wenno allikaw wenno bulan.
Nanipud idi 1992, iti pannakaduktal kadagiti ruar-init a pita wenno extrasolar a planeta (dagiti planeta nga agliklikaw kadagiti sabali a bituen), nagrugi a maawatan dagiti sientipiko nga addaan iti pumada a karakteristika iti Daga dagiti planeta iti sibubukel a Galaxia ti Ariwanas (ti Dalan Gatas wenno Via Lactea wenno Milky Way).
[urnosen] Pakasaritaan
Ti kapanunutan dagiti planeta ket naparang-ay iti pakasaritaanna, manipud kadagiti nailangitan nga agkalkalautang a bituen iti taga-ugma agingga kadagiti maralubong a banag ti panawen a sientipiko. Iraman pay itan ti konsepto saan laeng dagiti lubong iti Sistema Solar, no di ket pati dagiti ginasut kadagiti sabali nga extrasolar a sistema. Dagiti inherente nga ambiguidad iti panagipalpalawag kadagiti planeta ket nagbanag kadagiti adu a sientipiko a kontrobersia.
Iti taga-ugma, binigbig dagiti astronomo dagiti lawag nga agkutkuti iti tangatang. Inawagan dagiti taga-ugma a Griego πλάvnteς ἀσtέpeς (planetes asteres "agkalkalautang a bituen") wenno "πλavήtoι" (planētoi "agkalkalautang") nga iti tatata a panawen ti makunkuna a "planeta".[3] Iti taga-ugma a Gresia, Tsina, Babilonia, ken kadagiti amin a sakbay a moderno a sibilisasion,[4][5] dandani nga agnanayon a namatmatian a ti Daga ti sentro ti law-ang ken amin a sabali a planeta ket palpalikmutan na ti Daga. Ti rason para kadagitoy a persepsion ket kasla agparparang a dagiti bit-bituen ken planeta ket palpalikmuten da ti Daga ti tunggal-maysa nga aldaw,[6] ken ti nalawag a sentido komun a puot a ti Daga ket nalagda ken estable, ken daytoy ketsaan nga agkutkuti ngem nakatalna.
[urnosen] Babilonia
Ti immuna a sibilisasion nga addaan iti nairebbengan a teoria maipapan kadagiti planeta ket dagiti Babilonios, a nagtaeng idiay Mesopotamia idi umuna ken maikasua a mileneos BC.. Ti kalakayan a sibibiag a planetario a testo nga astronomikal ket ti Babilonio a Tableta a Venus iti Ammisaduqa, maysa a kopia iti maikapito siglo SK/BC a listaan dagiti panagpalpaliiw iti panagkutkuti ti planeta a Venus, nga amangan a napetsaan iti kaunaan a maikadua a mileneo BC.Ti MUL.APIN ket maysa a paris iti kuneiporme a tab-tableta a napetsaan manipud idi maika-7 a siglo BC nga agipakita ti panagkuti iti Init, Bulan ken dagiti planeta iti maysa tawen.[7]Dagiti Baboliniko nga Astrologo ket nagaramid da kadagiti nagpaayan iti nagbalin tattan a makunkuna a Lumaud nga Astrolohia.[8]Ti Enuma anu enlil, a naisurat iti panawen a Neo-asirio idi maika-7 a siglo BC,[9]ket naglaon ti listaan dagiti Partaan ket dagiti panakaibagianda kadagiti sabsabali a selestial a penomeno a mairaman dagiti planeta.[10][11]Ti Venus, Márte, Hupiter, ken Saturno ket nainaganan babaen dagiti Baboliniko nga Astrologo. Dagitoy laeng ti naamamuan a planeta aginggana ti panakaparnuay ti teleskópio iti moderno a panawen.[12]
[urnosen] Greko-Romano nga astronomía
Gapu ta saan da nga interesado kadagiti nailangitan a kasla dagiti Babilonios, dagiti taga-ugma a Griego ket immuna a saan da nga inikkan ti kinaipangruna dagiti planeta. Dagiti Pitagóriko idi maika-6 ken maika-5 asiglo BC ket nakaparang-ay da ti bukodda a teoria a maipanggep kadagiti planeta, a nabuklan ti Daga, Init, Bulan, ken dagiti planeta nga nagliklikmut ti maysa a "Tengnga nga Apuy" iti sentro ti Law-ang. Ni Pitágoras wenno ni Parménides ket isuda ti makunkuna nga immuna a nanginaganan ti rabii a bituen ken ti baggák (Venus) nga dagitoy ket maysa nga agpapada.[13] Idi maika-3 a siglo BC, Aristarko iti Samos ket nagitukon ti maysa a heliosentriko a sistema, a segun nga ti Daga ken dagiti planeta ket paliklikmuten da ti init. Nupay kasta, ti heosentriko a sistema ket isu ti nagturay aginggan ti Sientipiko a Rebolusion.
Idi panawen ti umuna siglo BC, idi agdama ti Helenistika a paset ti panawen, dagiti Griego ket nangrugida nga agiparang-ay kadagiti bukodda a panggep iti matematika par aiti panagipadto ti puseto dagiti planeta. Dagityo a kapanggepan, a naibatay iti heometria ngem saan a kas ti aritmetika dagiti Babilonio, ket daytoy ti manglabas to dagiti narigat a teoria ken kasayaat dagiti Babilonio, ken nagbanagan kadagitikaaduan a tignay ti astronomia a napalpaliiw manipud ti Daga nga inususar ti mata laeng. Dagitoy a teoria ket nakaabotda kadagiti kangatuan a panagisao iti Almagesto a sinurat babaen ni Ptolomio idi maika-2 a siglo CE. Nakakomkompleto ti panakaiturayan to modelo ni Ptolomelio a daytoy ket simmukat kadagiti amin nga obra iti astromia ken isu pay laeng ti maitudtudo nga atronomiko a testo para kadagiti i3 a pagilian iti Lumaud a lubong.[14] Kadaiti Griego ken Romano adda dagiti naamammoan a pito a planeta, ti tunggal maysa ketnagipagarup a ti agliklikmut iti Daga segun dagiti narigat a linteg inbaga ni Ptolomio. Dagitoy ket, iti dumakdakkel a panagurnos manipud ti Daga (ti panagurnos ni Ptolomio): ti Bulan, Merkurio, Benus, ti Init, Marte, Hupiter, ken Saturno.[15][14][16]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "IAU 2006 Sapasap a Gimong: Nagbanagan dagiti IAU Resolusion a butos". Kappon ti Internasional nga Astronomiko. 2006. http://www.iau.org/public_press/news/detail/iau0603/. Naala idi 2009-12-30.
- ^ "Ago-obra a Bunggoy dagiti Extrasolar a Planeta (WGESP) iti Kappon ti Internasional nga Astronomiko". IAU. 2001. http://www.dtm.ciw.edu/boss/definition.html. Naala idi 2008-08-23.
- ^ H. G. Liddell and R. Scott, A Greek–English Lexicon, ninth edition, (Oxford: Clarendon Press, 1940).
- ^ Neugebauer, Otto E. (1945). "The History of Ancient Astronomy Problems and Methods". Journal of Near Eastern Studies 4 (1): 1–38. doi:10.1086/370729.
- ^ Ronan, Colin. "Astronomia Sakbay ti Teleskopio". Astronomia idiay in Tsina, Korea ken Hapon (Walker ed.). pp. 264–265.
- ^ Kuhn, Thomas S. (1957). Ti Copernica a Rebolusion. Pagmalditan ti Unibersidad ti Harvard. pp. 5–20. ISBN 0-674-17103-9.
- ^ Francesca Rochberg (2000). "Astronomia ken dagiti Kalendario iti Taga-ugma a Mesopotamia". In Jack Sasson. Dagiti Sibilisasion iti Taga-ugana nga Asideg a Daya. III. p. 1930.
- ^ Holden, James Herschel (1996). A History of Horoscopic Astrology. AFA. p. 1. ISBN 978-0-86690-463-6.
- ^ Hermann Hunger, ed (1992). Astrolohika a reporta kadagiti Assyrian nga ari. Stado Archivo iti Assyria. 8. Helsinki University Press. ISBN 951-570-130-9.
- ^ Lambert, W. G.; Reiner, Erica (1987). "Babylonian Planetary Omens. Part One. Enuma Anu Enlil, Tablet 63: The Venus Tablet of Ammisaduqa". Journal of the American Oriental Society 107 (1): 93–96. doi:10.2307/602955. JSTOR 602955.
- ^ Kasak, Enn; Veede, Raul (2001). Mare Kõiva ken Andres Kuperjanov. ed. "Understanding Planets in Ancient Mesopotamia (PDF)" (PDF). Electronic Journal of Folklore (Museo ti Literaria iti Estonia) 16: 7–35. http://www.folklore.ee/Folklore/vol16/planets.pdf. Naala idi 2008-02-06.
- ^ A. Sachs (Mayo 2, 1974). "Babylonian Observational Astronomy". Philosophical Transactions of the Royal Society of London (Royal Society of London) 276 (1257): 43–50 [45 & 48–9]. Bibcode 1974RSPTA.276...43S. doi:10.1098/rsta.1974.0008. JSTOR 74273.
- ^ Burnet, John (1950). Grigo a philosoia: Thales agingga ti Plato. Macmillan and Co.. pp. 7–11. ISBN 978-1-4067-6601-1. http://books.google.com/?id=7yUAmmqHHEgC&pg=PR4. Naala idi 2008-02-07.
- ^ 14.0 14.1 Goldstein, Bernard R. (1997). "Isalsalakan ti penomena: ti lugar iti likud ti planeta a teoria ni Ptolomio". Warnakan par iti Pakasaritaan iti Astronomia (Cambridge (UK)) 28 (1): 1–12. Bibcode 1997JHA....28....1G.
- ^ "planet, n.". Oxford nga Inggles a Diksionario. 2007. http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50180718?query_type=word&queryword=planet. Naala idi 2008-02-07. Paammo: pilien ti Etimolohia nga etiketa
- ^ Ptolomio; Toomer, G. J. (1998). Almagesto ni Ptolomio. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-00260-6.


text:
Atomiko a numero
Iti kimka ken pisika, ti atomiko a numero (naamammoan pay a kas ti proton a numero) ket isu ti numero dagiti proton a mabirukan idiay pakatengngaan iti maysa nga atomo ken daytoy ngarud ket kapadpada ti karga a numero dagiti katengngaan. Daytoy ket kadawyan a mairepresenta babaen ti simbolo a Z. Ti atomiko a numero ket naisangsangayan nga inaganan ti maysa a kimiko nga element0. Iti maysa nga atomo iti agmangngamangnga a karga, ti atomiko a numero ket kapadpadana ti bilang dagiti elektron.
Ti atomiko a numero, Z, ket saan koma a mairiro iti masa a numero, A, a daytoy ket ti dagup a bilang dagiti proton ken dagiti neutron iti katengngaan iti maysa nga atomo. Dagiti bilang iti neutron, N, ket naamammoan a kas ti neutron a numero iti atomo; isu a ti, A = Z + N. Yantangay a dagiti proton ken dagiti neutron ket addaanda ti agarup nga agpadpada a masa (ken ti masa dagiti elektron ket maliwayan para kadagiti adu a kapanggepan), ken ti masa a kurang ket kadawyan a bassit laeng a no maipada it masa, ti atomiko a masa iti maysa nga atomo ket agarup a kapadpada ti A.
Dagiti atomo nga addaan ti kapadpada nga atomiko a numero a Z ngen addan ti sabalia numero ti neutron N, ngarud ket addaan ti sabali nga atomiko a masa, ket dagitoy ket naamammoan a kas dagiti isotopo. Kaaduan kadagiti masna a rumsua nga elemento ket rumsuada a kas samusam nga isotopo, ken ti kalalainganna nga atomiko a maso kadagitoy a samusam ket agikeddeng kadagiti atomiko a kadagsen dagiti elemento.
Ti kadawyan a simbolo a Z ket naipagarup a naggapu ti balikas nga Atomzahl (atomiko a numeror) iti Aleman .


text:
Kimiko a simbolo
Ti kimiko (wenno atomiko) a simbolo ket maysa a 1- wenno 2-letra nga sangalubongan a nagtitinnulagan a kodigo para iti maysa a kimiko nga elemento, a kadawyan a naala manipud ti nagan ti elemento, a kadawyan daytoy iti Latin.
Ti umuna a letra laeng ti dakkel a letra. Kas pagarigan, ti "He" ket isu ti simbolo pra iti helium (Inggles a nagan, di-amammo idi panawen ti taga-ugma a Romano), ti "Pb" para iti buli (plumbum iti Latin), "W" wenno tungsteno (wolfram iti Aleman, di-amammo idi panawen ti Romano). Dagiti temporario a simbolo a naidutokan kadagiti baro wenno di pay nasintetisado nga elemento ket agus-usar ti 3-letra a simbolo a naibatay kadagiti bukodda nga atomiko a numero. Kas pagarugan, "Uno" ket isu idi ti temporario a simbolo par a iti Hassio nga addaan daytoy ti temporario a nagan iti Unniloctium.
Dagiti kimiko a simbolo ket mabalin mabalin pay a mabaliwan babaen ti panag-usar kadagiti subindise ken superindises tapno maitudingan ti naisangayan nga isotopo iti maysa nga atomo. Ti panakainayon pay, dagiti superindises ket mabalin pay a mausar tapno maitudo ti ionisasion wenno oksidasion a kasasaad iti maysa nga elemento.
Dagiti naikapet a subindise wenno superindises a mangitudo ti maysa a nukleotido wenno molekula ket adda kadagiti sumaganad a kayatna a saoen ken dagiti puesto:
- Ti nukleon a numero (masa a numero) ket maipakita iti kanigid a puesto ti superindises (a kas iti, 14N)
- Ti proton a numero (atomiko a numero) ket mabalin a maitudo iti kanigid a puesto ti subindise (a kas iti, 64Gd)
- No nasken, ti maysa a kasasaad iti ionisasion wenno maysa a natignay a kasasaad ket mabalin a maitudo iti kanawan a puesto ti superindises (a kas iti, kasasaad iti ionisasion Ca2+). Iti astronomia, di-ionisado nga atomiko a hidroheno ket kadawyana naamammoan a kas ti "HI", ken ti na-ionisao a hidroheno ket kas ti "HII".[1]
- Dagiti numero ti atomo iti maysa nga elemento iti maysa a molekula wenno kimiko a kompuesto ket maiparang iti kanawan a puesto ti subindise (a kas iti, N2 wenno Fe2O3)
- Ti maysa a radikal ket maitudo babaen ti maysa a tudekiti kanawan a bakrang (a kas iti, Cl· para iti maysa a klorido a radisal)
Iti Insík ti tunggal maysa a kimiko nga elemento ket addaan ti ideograma, a kadawyan a naaramid para iti daytoy a banag, a kas iti bukodna a simbolo (kitaen ti Dagiti Insik a karakter para iti kimiko nga elemento).
Para kadagiti kompleto a listaan dagiti kimiko nga elemento ken dagiti bukodda a simbolo, kitaen ti:
- Listaan dagiti elemento babaen ti simbolo
- Listaan dagiti elemento babaen ti nagan
- Listaan dagiti elemento babaen ti numero
- Periodiko a lamisaaan dagiti elemento


text:
Martin Luther
Ni Martin Luther (Noviembre 10, 1483–Febrero 18, 1546) ket maysa a teologo nga Aleman, maysa nga Augustiniano a monghe, ken maysa nga ecclesiastical a reformista. Dagiti pannursurona ti nangtignay iti Protestante a Reformasion ken nanggubuay kadagiti doctrina ken cultura dagiti tradision a Lutheranismo ken Protestantismo. Ti awag ni Luther iti Simbaan a panagsubli kadagiti pannursuro ti Biblia ti nangitunda iti pannakabukel dagiti baro a tradision iti uneg ti Cristianidad ken iti Reformasion a Catolico, ti pasungbat ti Romano Catolico kadagitoy a tignay.
Dagiti kontribusion ni Luther iti Lumaud a sibilisasion ket nasursurok pay ngem iti biag ti Simbaan a Cristiano. Dagiti patarusna ti Biblia ti nangirubuat iti pannakabukel ti maysa nga standard a version iti pagsasao nga Aleman, ken nakanayon iti sumagmamano a prinsipio iti arte ti panagipatarus. Dagiti met himno ni Luther ti nanginspirar iti pannakabukel ti congregasional a panagkanta iti Cristianidad. Ti panangasawana idi Junio 13, 1525 ken ni Katharina von Bora, maysa a madre a nangitandudo met iti Protestantismo, ti nangirugi met iti tignay ti clerical a panagasawa iti uneg ti adu a tradision a Cristiano.


text:
Pagsasao a Kapampangan
Ti Kapampangan ket maysa kadagiti 13 a kangrunaan a pagsasao iti Pilipinas a maar-aramat kadagiti provincia ti Pampanga ken Tarlac. Maus-usar met iti sumagmamano a paset ti probinsia ti Nueva Ecija, ti Bulacan, ken Bataan.
Dagiti kaasitgan a kabagian a pagsasao ti Kapampangan ket dagiti pagsasao a Sambal ti probinsia ti Zambales ken Bolinao iti Bolinao, Pangasinan.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Senso iti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangakabbalayan a Populasion babaen ti Etnisidad, sekso ken Rehion: 2000


text:
Plato
Ni Plato (Griego: Πλάtwv Plátōn) (circa May 21? 427 BC – circa 347 BC) ket maysa a naindaklan nga impluensial a klasikal a Griego a filosopo, mannurat ken fundador ti Academia iti Athens. Ni Plato ket estudiante ni Socrates ken isu ti maestro ni Aristotle.
[urnosen] Biografia
[urnosen] Bibliografia
[urnosen] Akinruar a silsilpo
- Dagiti obra ni Plato iti Project Gutenberg
- Mapagduaduaan nga ob-obra iti Project Gutenberg
- "Ni Plato ken ti Teoria dagiti Forma," iti Philosophical Society.com
- Stanford Encyclopedia of Philosophy:
- Other Articles


text:
1984 (Libro)
Ti 1984 (Iti Tawen a Sangaribu siam-a-gasut walopulo-ket-uppat) ket maysa a satirical a novela a political a sinurat ni George Orwell. Agwerret iti novela dagiti pagteng iti biag ken aglawlaw ti maysa a tao iti maysa a sociedad a dystopia wenno nalidem a masakbayan a ti agdama nga estado ket maysa a totalitarian a turay ken partido a mangtengtengel kadagiti umili babaen ti indoctrinasion, propaganda, buteng, ken naaprang a pannusa. Inyam-ammo ti novela ti konsepto ti sitataginayon ken naynay a sisisiput a Dakkel a Manong (Big Brother iti Ingles), a mangibagi iti kinabileg ken kinaturay.


text:
Sinukatan a mainaig iti "Togo"
Listaan daytoy dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti maysa a napili a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainagan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket napuskol.
7 Nobiembre 2012
- (sabali | saritaan) . . m Angola; 17:10 . . (+1) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (inikkat ti Kategoria:Dagiti dati a kolonia ti Potuges; nainayonan ti Kategoria:Dagiti dati a kolonia ti Portugal nga inusar ti HotCat)
6 Nobiembre 2012
- (sabali | saritaan) . . m Abagatan nga Áprika; 15:52 . . (+23) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (patarus)


text:
Ni James Monroe (Abril 28, 1758 – Hulio 4, 1831) ket maysa idi a maikalima a Presidente iti Estados Unidos (1817–1825). Ni Monroe ket isu ti naudi idi nga isu ket Nagipatakder nga Ama iti Estados Unidos, ken ti kinaudi a presidente manipud ti Virginia a dinastia ken ti Republikano a Henerasion.[1] Ti pinakapresidentena ket namarkaan babaen kadagiti "Panawen ti Naimbag a Panakarikna" – ti maysa a paset ti panawen nga adda dagiti bassit laeng a panagriri ti makitipon – ken kalpasan daytoy ti Derraaw iti 1819 ken ti maysa a narungsota debado ti panagawat iti Missouri a Teritorio. Ni Monroe ket kaaduana naamammoan para iti panagirangarangna iti Monroe a Doctrina idi 1823, a nagibaga a ti Estados Unidos ket saanna nga ibturan dagiti sumakbay a panakibiang ti Europa iti Kaamerikaan.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Harlow Unger, James Monroe: Ti Kinaudi a Nangipatakder nga Ama (2009).


text:
Orhan Pamuk
Ni Ferit Orhan Pamuk (naipasngay idi 7 Hunio 1952), naamammuan a ni Orhan Pamuk, ket maysa a Turko a nobelista. Isuna pay ti Robert Yik-Fong Tam a Propesor iti Nagtagitaoan idiay Unibersidad ti Columbia, nga idiay ket agisursuro ti komparatibo a literatura ken mannurat.
Maysa kadagiti kalatakan a mannurat iti Turkia, dagiti obrana ket nakalako ti agarup a sangapulo ket maysa a riwriw a liblibro iti innem a pulo a pagsasao, a makaaramid kaniana ti kaaduan ti nailako iti pagilianna.Ni Pamuk ket nakaawat kadagiti adu a literario a pammadayaw, a mairaman ti Premio Nobel iti Literatura idi 2006, daytoy ti immuna a Premio Nobel a naipangunggunaan iti panakaumilian a Turko.
[urnosen] Bibliograpia
[urnosen] Nobela
- Cevdet Bey ve Oğulları (Ni Cevdet Bey ken dagiti Annakna a Lallaki), 1982
- Sessiz Ev (Iti Naulimek a Balay), 1983
- Beyaz Kale (Iti Puraw a Kastilio), 1985
- Kara Kitap (Iti Nangisit a Libro), 1990
- Yeni Hayat (Iti Baro a Biag), 1995
- Benim Adım Kırmızı (Ti Naganko ket Nalabbasit), 1998
- Kar (Niebe), 2002
[urnosen] Sursurat
- Gizli Yuz (Sekreta a Rupa), pabuya, 1992
- Öteki Renkler (The Other Colors), sursurat, 1999
- İstanbul: Hatıralar ve Şehir (Istanbul: Dagiti Palpalagip ken ti Siudad), panaglaglagip, 2003


text:
Kontinente
Ti maysa a kontinente ket maysa kadagiti kadakkelan a bagbagi ti kadagaan iti Lubong. Dagitoy ket kadawyan da a nainaganan babaen ti taripnong nga adadda ngem ti nainget a pagalagadan, nga addaan dagiti pito a rehion a naipammateg a kas dagiti kontinente—dagitoy ket ti (manipud ti kadakkelan aginggana ti kabassitan): Asia, Áprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Antártika, Europa, ken Australia.[1]
Ti Plata a tektoniko ket isu ti heoliko a panagaramid ken panagadal iti panaggunay, panagdungpar ken panakabingbingay dagiti kontinente, a makunkuna idi a kontinental a panaganod.
Dagiti agnaed idiay Britaniko ken Irlanda ket sagpaminsan da a makunkuna ti Kontinental a Europa, nga daytoy ket, ti kangrunaan a daga ti Europa, a mailaksid ti Is-isla ti Britaniko,[2] Islandia ken dagiti sabsabali pay nga is-isla, a kas "ti Kontinente".
[urnosen] Panakaipalpalawag ken panagaramat
Naipagbibinnagbagaan, a dagiti "kontinente ket maawawatan a dagitoy ket dadakkel, agnanayon, mapagtalken a bagbagi iti daga, nga umno a naisina babaen ti kaatiddag ti danum."[3] Adu kadagiti pito a kadawyan a mabigbigana kontinente ket mnainaganan babaen ti timpuyog ket saan a mapagtalken a bagbagai ti dagdaga a nailasin babaen ti danum. Ti pagalagadan a "dakkel" ket mapan iti arbitrario a panakaidasig: Ti Greenland, nga addan ti rabaw a kalawa a 2,166,086 kuadrado kilometro (836,330 kd mi) ket naipammategan a kas iti kadakkelan nga isla iti lubong, ngem ti Australia, iti 7,617,930 kuadrado kilometro (2,941,300 kd mi) ket makunkuna a maysa a kontinente. Kasta met, ti umno a pagalagadan nga ti tunggal maysa ket nasken nga agnaynayon a bagbagi ti dagdaga ket kadawyan a saan a maipanunutan babaen ti panakairaman iti kontinental a samang ken dagiti Is-isla a Kataawan, ken sinupiat babaen ti panakaidasi ti Amianan ken Abagatan nga Amerika a kas dagitoy ket dua a kontinente; ken/wenno ti Eurasia ken Aprika a kas dagitoy ket dua a kontinente, nga awan ti masna a panakaisina da babaen ti danum. Daytoy nga anomalia ket madanon na ti patingga no ti agnaynayon a bagbagi ti dagdaga iti Europa ken ti Asia ket maipammategan a dagitoy ket dua a kontinente. Dagiti kangrunaan a bagbagi ti dagdag iti lubong ket nasakupan babaen t imaymaysa, agnanayon a taaw ti lubong,a daytoy ket nabingbingay kadagiti kangrunaan a komponente iti taaw babaen dagiti kontinente ken sabsabali a pagalagadan ti heograpiko.[4][5]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "Dagiti kontinente: Ania ti maysa a kontinente?". Nailian a Heograpiko. http://travel.nationalgeographic.com/places/continents/. Naala idi 2009-08-22. "Kaaduan kadagiti tattao ket mabigbigan da dagiti pito a kontinente—Asia, Áprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Antártika, Europa, ken Australia, manipud ti kadakkelan aginggana ti kabassitan—nupay kasta sagpaminsan a ti Europa ken Asia ket naipanunutan a maymaysa a kontinente, ti Eurasia."
- ^ "Encarta Diktionario nga Inggles ti Lubong". Encarta Diktionario nga Inggles ti Lubong. Bloomsbury Publishing Plc.. 2007. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2009-10-31. http://www.webcitation.org/5kwRKDyZ6. Naala idi 2008-08-05.
- ^ Lewis, Martin W.; Kären E. Wigen (1997). Ti Mitolohia dagiti Kontinente: mayasa a Kritiko iti Metaheograpia. Berkeley: Unibersidad iti California a Pagmalditan. p. 21. ISBN 0-520-20742-4, ISBN 0-520-20743-2.
- ^ "Ocean". Ti Ensiklopedia ti Columbia (2006). New York: Pagimalditan ti Unibersidad ti Columbia. Naala idi 20 Pebrero 2007.
- ^ "Panakaiwarwaras iti daga ken danum ditoy a planeta." UN Atlas dagiti Taaw (2004). Naala idi 20 Pebrero 2007.


text:
2006
Ti 2006 (MMVI) ket maysa a kadawyan a tawen a mangrugi iti aldaw ti Dominggo iti kalendario a Gregorian. Kapadpadna dagiti tawen a 5766-5767 iti kalendario a Hebreo ken 1426-1427 iti kalendario nga Islamiko. Ti met 2006 ti ket Tawen ti Aso iti kalendario nga Intsik.
Naituding ti 2006 kas:
- Internasional a tawen dagiti desierto ken panag-sertipiko dagiti desierto
- Tawen ni Rembrandt, kas panglaglagip iti maika-400 nga anibersario ti pannakayanak ni Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ti Olánda kalaingan a maika-17 a siglo a pintor.
- Tawen ni Mozart, pannakarambak ti maika-250 a kasangay ti Austriano a kompositor a ni Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart.
- Tawen ni Tesla, pannakarambak ti maika-150 a kasangay ti nalatak a elektroteknisian a ni Nikola Tesla.
- Internasional nga Asperger a tawen, pannakalagip ti maika-100 nga anibersario ti pannakaipasngay ni Dr. Hans Asperger, nakaduktal iti Sindromo ni Asperger.
- Tengnga a Banko iti Pilipinas, presidente ken tagapangasiwa addaan pimmusay ti pumanaw ni Rafael Buenaventura (idi Nobiembre 30).


text:
Hokusai
Ni Katsushika Hokusai (葛飾 北斎? ?Oktubre 31, 1760 – Mayo 10, 1849)[1] ket maysa idi a Hapon nga artista, ukiyo-e a pintor ken agprenprenta iti Edo a paset ti panawen. Isu ket nainluensian babaen kadagiti pintor a kas ni Sesshu, ken dagiti dadduma nga estilo ti Insik a pinintaan.[2] Isu ket naipasngay idiay Edo (tattan ket ti Tokyo), ni Hokusai ket nasayaat a naamammoan a kas ti mannurat ti imprenta ti muton ti kayo a serie ti Tallopulo a Pakaimatangan ti Bantay Fuji (富嶽三十六景 Fugaku Sanjūroku-kei?, c. 1831) a nagiraman ti sangalubongan a mabigbigana nga imprenta ti, Ti Nalatak nga Allon idiay Kanagawa, a napartuat idi las-ud ti tawtawen ti 1820.
Ni Hokusai ket nagpartuat ti "Taalopulo a Panakaimatangan" a kas panangisungbat kadagiti panag-adu ti domestiko a panagbanbaniaga ken kas paset ti kinabukboikodan a panagragragut ti Bantay Fuji.[3] Iti daytoy a serie, a naisangsangayan ti Ti Nalatak nga Allon a prenta ken Fuji iti Napintas a Tiempo, ti nangipatalged ti pammadayaw kenni Hokusai idiay Hapon ken ti ballasiw taaw. A kas ti inbaga ti historiador a ni Richard Lane, "Isu ngarud, no adda ti maysa nga obra a nakaaramid ti nagan ni Hokusai, idiay Hapon ket ti ballasiw taaw, isu ngata ti monumental a serie ti prenta...".[4] Bayat a dagiti obra ni Hokusai sakbay kadagitoy a serie ket nangruna, saan a nakaala ti nawatiwat a pananakabigbigan aginggana ti daytoy a serie ken nangibati ti napaut a nagbanagan iti lubong ti arte . Iti pay Ti Nalatak nga Allon a prenta ti ti immuna a nakaala, ken agtultuloy a makaala, ti pammadayaw ken kinadayeg iti lumaud a lubon.
[urnosen] Paammo
- ^ Nagata Plantilia:Pn
- ^ Daniel Atkison and Leslie Stewart. "Biag ken Arte ni Katsushika Hokusai" iti Manipud ti Tumtumpaw a Lubong: Paset II: Dagiti Reliebo a Prenta ti Hapon, ti katologo a pabuya a pinataud babaen ti California State University, Chico. Naal aidi Hulio 9, 2007; arkibo apanilpo
- ^ Smith Plantilia:Pn
- ^ Nagata, Seiji. Hokusai: Henio iti Hapon a Ukiyo-e. Kodansha, Tokyo, 1999. Plantilia:Pn
[urnosen] Pinagibasaran
- Lane, Richard. (1978). Dagiti Ladawan ti Tumtumpaw a Lubong, Ti Hapon a Prenta. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 10-ISBN 0192114476/13-ISBN 9780192114471; OCLC 5246796
- Nagata, Seiji (1995). Hokusai: Henio ti Hapon a Ukiyo-e. Kodansha International, Tokyo.
- Smith, Henry D. II (1988). Hokusai: Sangagasut a Panakaimatangan ti Bantay Fuji. George Braziller, Inc., Publishers, New York. ISBN 0-8076-1195-6.
- Weston, Mark (1999). Dagiti Higante ti Hapon: Dagiti Biag dagiti Kainpluensian a Lallaki ken Babbai ti Hapon. New York: Kodansha International. ISBN 1-56836-286-2.
- Ray, Deborah Kogan (2001). "Hokusai : ti lalaki a nangpinta ti maysa a bantay" Frances Foster Books, New York. ISBN 0-374-33263-0
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Katsushika Hokusai idiay Wikimedia Commons


text:
Departamento ti Cundinamarca
Ti Departamento ti Cundinamarca (Departamento de Cundinamarca, Españiol a pannakabalikas: [kundinaˈmarka]) ket maysa a dagiti departamento ti Colombia. Daytoy ket sumakop ti kalawa a 24.210 km,2 ken adda ti populasion iti 2,280,037. Daytoy ket napartuat idi Agosto 5, 1886 babaen dagiti termino ti batay-linteg a nairepresenta iti dayta met laeng a tawen. Ti Cundinamarca ket mabirukan idiay tengnga ti Colombia ken ti kapitolion aket ti Bogotá.
[urnosen] Taudan ti nagan
Ti nagan ti Cundinamarca ket nagtaud manipud ti kundur marqa, ti maysa a patneng a panagiyebkas, a mabalin a naala manipud ti Quechuan a kayatna asaoen ket "umok ti kondor", daytoy ket naus-usar sakbay ti panawen ti Columbia babaen dagiti patneng a tattao ti Ginget ti Magdalena a mangitudo kadagiti asideg a kabanbantayan.
[urnosen] Heograpia
Kaaduan ti Cundinamarca ket adda idiay Dumaya a Kordiliera (Cordillera Oriental), idiay abagatan ti Boyacá, a nabeddengan babaen ti Karayan Magdalena iti laud, nga umababot idiay Karayan Orinoco a labneng itidaya, ket ti pagbeddengan ti Tolima iti abagatan. Ti kapitolio a distrito ti Bogotá ket gangani a napalikmutan babaen ti teritorio ti Cundinamarca ken naporma babaen ti panakakitikit ti Cundinamarca; a nagbaetan daytoy ket dagiti dadduma pay a panakabingbingay, ti agdama a departamento ti Cundinamarca ket basbassit ngem ti kasisigud nga estado.
Ti kapitolio ti Cundinamarca ket ti Bogotá. Daytoy ket naisangsangayan a kaso kadagiti departamento ti Colombia, gaputa ti Bogotá ket saan a legado a paset ti Cundinamarca, nupay kasta daytoy laeng ti departamento a ti kapitoliona ket innaganan babaen ti Batay-linteg (no ti kapitolio ket maiyalis, nasken ti reporma ti batay-linteg tapno maaramid, embes a ti maysa a bilin nga iparuar ti Asemblia ti Cundinamarca). Kadagiti senso, ti populasion para iti Bogotá ken Cundinamarca nailaslasin a nabilbilang; no saan, ti populasion ti Cundinamarca ket agdagup ti 9.5 a riwriw.
[urnosen] Demograpia ken etonograpia
[urnosen] Dagiti munisipalidad nga adda dagiti 50,000 nga agtataeng
[urnosen] Puesto ti populasion ti munisipio
- Umuna Bogotá 6.776.009
- Maika-2 Soacha 398.295
- Maika-3 Fusagasugá 107.259
- Maika-4 Facatativá 106.067
- Maika-5 Zipaquirá 100.038
- Maika-6 Chía 97.444
- Maika-7 Girardot 95.496
- Maika-8 Mosquera 63.584
- Maika-9 Madrid 61.599
- Maika-10 Funza 60.571
Segun ti kinaudi a senso a naaramid idi 2005, adda ti 2,280,037 a tattao nga agtataeng idiay Cundinamarca, malaksid dagiti 6,776,009 manipud idiay kapitolio ti Bogotá. Ti pakabuklandagiti puli ket:
- Dagti mestiso ken puraw (96.28-33%): Dagiti mestiso ket dagiti aglalaok a Europeano-Amerindiano. Ti Bogotá a metropolitano alugar ket adda ti pakasaritaan ti Europeano (saan a limitado ti Espaniol) ken dadduma pay a Latin nga Amerikano a panagalalis.
- Dagiti nangisit nga Aoro-Colombiano (3.33-37%)
- Dagitipatneng/Amerindiano (0.31-34%): Nababa unay a porsiento.
- Roma (Hitano) (0.01%).
- Dagiti Daya nga Asiatiko (0.01%), kadawyan a ti puonan ket Insik. Agarup a 25,000 nga INsik-Colombiano ket agtataeng ti daytoy a departamento.
Ti siudad ti Bogotá ken dagiti munisipalidad ti Soacha, La Calera, Cota, Chia, Madrid, Funza, Mosquera, Fusagasugá, Facatativá ken Zipaquirá ket mangbukel ti agmaymaysa a metropolitano a lugar. aytoy ti kaaduan ti populasion a departamento nga adda dagiti 8 a riwriw nga agtataeng ket ti natimbeng a densidad ti 7,400 nga agtataeng ti tunggal maysa a km², maysa a kanagtuan iti lubong.
[urnosen] Dagiti nangruna a siudad
Ti Cundinamarca ket buklen dagiti 126 a munisipalidad, pito kadagitoy ket adda dagiti nairehistro a populasion ti sumurok ar 100,000 ken mabalin a mailasin a kas dagiti siudad: Bogotá, Soacha, Fusagasugá, Girardot, Facatativá, Zipaquirá and Chia, bayat a tiDistrito ti Bogota District ket adda ti kategoria a kapitolio.
- Ti Bogotá D. C. ket isu ti kadakkelan asiudad, nataengan ken kosmopolitano ti Cundinamarca ken Colombia. Ti ekonomiana ket polisektorial; isu ti kultural, komersio, institusional ken administratibo a kadakkelan idia Colombia ken ti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Ti Kapitolio a Distrito ket nabingbingay iti 20 a lokalidad ken ti populasion idi 2005 ket 6,776,009 nga agtataeng segun ti DANE. Ti siudad ket adda ti metropolitano a lugar a, dagiti dadduma pay ket, mangiraman dagitimunisipalidad ti Soacha, Facatativá Chia ken umababot ti populasion iti 7,881,156 a tattao.
- Ti Girardot: Idiay adayo anga abagatan alaud ken pagbeddengan ti Departamento ti Tolima, ket isu ti kapitolio ti Probinmsia ti Alto Magdalena.
- Ti Fusagasugá ket adda idiay Bogota-Girardot ket maysa nga oras ti tunggal maysa siudad. Isu ti kapitolio ti Probinsia ti Sumapaz.
- Ti Zipaquirá: Urayno daytoy ket paset ti metropolitano a lugar ti Bogotá, daytoy ket maysa akangrunaan a sebtro ti Colombia a salina.
- Ti Bogota Metropolitano aLugar: Buklen dagiti ili ti Soacha, Facatativá, Chia, Madrid, Funza, ken Mosquera, ken dadduma pay.
[urnosen] Dagiti probinsia
Ti Cundinamarca ket adda dagiti 15 a probinsia ken ti Kapitolio a Distrito ti Bogotá (Bogotá D.C.), ken dagus nga agtigtignay a kas ti kapitolio ti Republikaw, kapitolio ti departamento ken a Distrito (wenno Departamento).
- Almeidas
- Ngato a Magdalena (Alto Magdalena)
- Baba a Magdalena (Bajo Magdalena)
- Gualivá
- Guavio
- Tengnga a Magdalena (Magdalena Centro)
- Medina
- Dumaya (Oriente)
- Rionegro
- Tengnga a Savanna (Sabana Centro)
- Lumaud a Savanna (Sabana Occidente)
- Soacha
- Sumapaz
- Tequendama
- Ubaté
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ http://www.dane.gov.co/files/censo2005/regiones/cundinamarca/cundinamarca.pdf Dagiti Estadistika ti Populasion babaen ti DANE
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Cundinamarca idiay Wikimedia Commons


text:
Le Corbusier
Ni Charles-Édouard Jeanneret, a nasaysayaat a naamammoan akas ni Le Corbusier (Pransés a panakabalikas: [lə kɔʁbyzje]; Oktubre 6, 1887 – Agosto 27, 1965), ket maysa idi ngan arktekto, dumidibuho, urbanista, ken mannurat, a nadayegan a kas maysa kadagiti nangipangyuna ti natawtawagan tattan a kas ti moderno nga arkitektura. Isu ket naipasngay idiay Suisa ken nagbalin a maysa a Pranses nga umili idi 1930. Ti karrerna ket nagpaut kadagiti lima a dekada, nga adda dagiti pasdekna a nanbangon kadagiti labes ti Europa, India ken Amerika.
Isu ti nangipangyuna kadagiti panagadal ti moderno a nangato a daremdem ken isu ket nangikeddeng ti panagited ti nasaysayaat a kasasaad ti panagbiag kadagiti napusek a siudad.
Ni Le Corbusier ket nangampon ti parno a naganna idi tawtawen ti 1920, a naipagarup nga innalana manipud ti nagan ti adayo a puonanna, a ni "Lecorbésier."
Isu ket nagunggunaan ti Frank P. Brown a Medalia ken AIA a Balitok a Medalia idi 1961.
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Le Corbusier idiay Wikimedia Commons
- Le Corbusier
- 1887 a pannakaipasngay
- 1965 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay La Chaux-de-Fonds
- Dagiti modernista nga arkitekto
- Kamkameng ti Congrès International d'Architecture Moderne
- Dagiti arkitekto ti maika-20 a siglo
- Purismo
- Dagiti Suiso nga arkitekto
- Dagiti Suiso nga agplanplano ti urbano
- Dagiti Suiso nga agsursurat ti arkitektura
- Dagiti Suiso a dumidibuho ti alikamen
- Dagiti Pranses nga arkitekto
- Modernismo
- Dagiti Pranses nga agplanplano ti urbano
- Dagiti Pranses nga agsursurat ti arkitektura
- Dagiti Pranses a dumidibuho ti alikamen
- Dagiti pimmusay babaen ti panakalmes
- Dagiti teoretiko ti arkitektura
- Dagiti tattao a Prases ti Suiso a kaputotan
- Dagiti urbano a teorista
- Dagiti nagunggunaan ti Naarian a Balitok a Medalia


text:
Tángke
Ti tángke ket maysa a natugutan, a nakalsagan apannakigubatan a lugan a nadesinio para iti sanguanan a linia a panakigubat a mangitipon ti operasional a mobilidad ken dagiti kapabilidad ti taktikal a panagraut ken panagsalaknib. Ti kapigsa ti panagpaltog ket kadawyan a naited babaen ti dakkel a kalibre a kangrunaan a paltog iti agpupusipos a torreta ken ti sekondario a masinggan, a ti nadagsen a kalasag ken ti aniaman a lugar a mobilidad ket mangited ti panagsalaknib para iti tángke ket dagiti tripulatena, a mangpalubos daytoy a makaaramid kadagiti amin nga obra dagiti nakalsagan a tropa idiay gubatan.[1]
[urnosen] Paammo
- ^ von Senger ken Etterlin (1960), Dagiti Nakalsagan a Pannakigubatan a Lugan ti Lubong, p.9.


text:
Diabetes mellitus
Ti Diabetes mellitus, wenno diabetes, ket maysa a grupo iti metaboliko a sakit a ti maysa atao ket adda ti nangato nga asukar ti dara, no gapu ti bagi ket saan nga agpataud ti makaanay nga insulina, wenno gapu dagiti sellula ket saanda asumungbat ti insulina a napataud.[2] Daytoy a nangato nga asukar ti dara ket agpataud ti klasiko a sintoma iti poliuria (kanayon a makaisbo), polpdipsia (panakaaduan a panakawaw) ken polipahia (panakaaduan a mabisin).
Adda dagiti tallo a nangruna akita iti diabetes mellitus (DM). Ti Kita 1 DM ket pagbanagan ti panakapaay ti bagi nga agpataud ti insulina, ken agdama a makasapul titao a mangisumpit ti insulina wenno agusar ti insulina a bomba. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti "nakasapsapul ti insulina a diabetes mellitus" (IDDM) wenno "diabetes ti ubbing". Ti Kita 2 DM ket nagbanagan manipud ti resistansia ti insulina, ti maysa akasaadan a dagiti sellula ket mapaayda ti husto a panagusar ti insulina, a sagpaminsan a nairamraman ti patingga a panagkurang ti insulina. Daytoy a porma ket dati a nakunkuna a kas ti saan nga makasapulan ti insulina a diabetes mellitus (NIDDM) wenno "manakman a panakaada ti diabetes". Ti maikatlo a nagruna a porma, ket ti gestasional a diabetes ket mapasamak no ti masikog a babbai nga awan kadagiti dati a panagsukimat ti puon ti sakit iti diabetes ket makaparan-ay ti nangato nga agpang ti glukos iti dara. Daytoy ket mabalin a sarunuen ti panagrang-ay ti kita a 2 DM.
Dagiti sabali pay a porma ti diabetes mellitus ket mairaman ti naikaisigud a diabetes, a daytoy ket gapu ti henetiko a depekto a panagtubbog ti insulina, ti cystic fibrosis-a mainaig ti diabetes, esteroide a diabetes a gapuanan babaen ti nangato a gatad iti glucocorticoids, ken dagiti nadumaduma a porma iti monogenika a diabetes.
Amin a porma ti diabetes ket mabalinen a maagasan manipud idi ti insulina ket nagbalin a magun-od idi 1921, ken ti kita a 2 a diabetes ket mabalin a matengngel babaen ti medikasion. Ti kita 1 ken kita 2 ken kroniko a kasasaad a saan a maagasan. Dagiti transplante ti pankreas ket napadasen nga adda laeng ti limitado a panakaballigi iti kita 1 DM; ti gastriko a panagiballasiw a pagaoperar ket nagballigi kadagiti adu nga adda ti nakaro ti panaglukmegda ken ti kita 2 DM. Ti gestasional a diabetes ket kadawyan a malaingan kalpasan tipanagiyak. Ti diabetes nga awan ti husto a panakaagasna ket maikagapuana kadagitikomplikasion. Dagiti nakaro komplikasion ket mairaman ti hypoglycemia, diabetiko a ketoacidosis, wenno nonketotic hyperosmolar coma. Ti nakaro napaut a komplikasion ketmairaman ti sakit ti puso ket ururat ti dara, nakaro a sakit ti biel, ken diabetiko retinopatia (panakadadael ti retina). Ti nasayaat a panagagas iti diabetes ket nasken a nagruna, ken ti panagtengngel ti presion ti dara ken ti estilo ti biag a kas ti panagsardeng iti panagsigarilio ken ti panagtaripatu ti nasalun-at a kadagsen ti bagi.
Iti sangalubongan, manipud idi 2012[pabaroen], adda dagiti nakarkulo a 346 a riwriw a tattao nga adda ti kiat 2 a diabetes[3].
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "Diabetes nga Asul a Sirkulo a Simbolol". Internasional a Pederasio ti Diabetes. 17 Marso 2006. http://www.diabetesbluecircle.org.
- ^ Shoback, inurnos babaen ni David G. Gardner, Dolores (2011). Batayan ken klinikal nga endokrinolohia ni Greenspan (Maika-9 ed.). New York: McGraw-Hill Medical. pp. Kapitulo 17. ISBN 0-07-162243-8.
- ^ http://www.npr.org/blogs/health/2012/06/21/155505445/how-to-spot-a-neglected-tropical-disease
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Diabetes mellitus idiay Wikimedia Commons


text:
Deoksiribonukleiko nga asido
Ti Deoksiribonukleiko nga asido (Ingglés: Deoxyribonucleic acid)) DNA) ket maysa a nukleiko nga asido nga aglaon ti henetiko a mangisursuro ti panag-usar iti panagrang-ay ken pamay-an kadagiti amain a naamammoan a sibibiag nga organismo (malaksid kadagitiRNA birus). Ti DNA a paset nga umawawir iti daytoy a henetiko a pakaammo ket makunkuna a dagiti hene. Ken dagiti dadduma pay a panagsasaruno ti DNA ket adda dagiti kapanggepanna a patakder, wenno mairaman ti panagtimbeng ti panag-usar iti daytoy a henetiko a pakaammo. No mairaman dagiti RNA ken dagiti protina, ti DNA ket maysa kadagiti tallo a kangrunaan a makromolekula akammasapulan para kadagiti amain a naamammoan a porma iti biag.
Ti DNA ket buklen dagiti dua nga atiddog a polimero iti naampapaok a paset a tinawtawagan a dagiti nukleotido, nga adda dagiit duri a napartuat dagiti asukar ken pospato a grupgrupo a nagtitipon babaen dagiti bedbed nga ester. Dagitoy dua a baraan ket adda kadagiti dua nga agsumbangir a turong ken isu dagitoy ket kontra-paralelo. Ti naikabit ti tunggal maysa nga asukar ket maysa kadagiti uppata a kita dagiti milekula a makunkuna a nukleobases (inpormal a kas ti, bases). Isu daytoy ti panagsarsaruno kadagitoy nga uppat a nukleobase ti igiid ti duri nga agikodigo kadagiti pakaammo. Daytoy a pakaammo ket mabasa ti panagusar ti henetiko a kodigo, a mangibaga ti panagsarsaruno dagiti amino nga asido iti uneg ti protina. Ti kodigo ket mabasa babaen ti panagkopia dagiti nabennat a DNA idiay minaig a nukleiko nga asido a RNA iti pamay-an a makunkuna a ti transkripsion.
Iti uneg dagiti selula a DNA ket naururnos kadagiti attiddog a patakder a tinawtawagan a dagiti kromosoma. Bayat ti panagbingbingay ti selula dagitoy a kromosoma ket mapaminduanda iti pamay-an ti DNA a panagpamindua, nga agited ti tunggal maysa a selula ti bukodna a kompleto a agasmang dagiti kromosoma. Ti Eukariotiko nga organismo (dagiti ayup, dagiti mula, hongo, ken dagitii protista) ket agidulinda a kaaduan kadagiti bukodda a DNA ti uneg ti tennga ti selula ken dagiti dadduma pay a DNA kadagidiay organulo, a kas ti mitokondria wenno kloroplasto.[1] Iti naigiddiatan, dagiti prokariota(bakteria ken arkuea) ket idulinda laeng ti bukodda DNA iti sitoplasma.Iti uneg dagiti kromosoma, dagiti kromatina a protina a kas dagiti histona a kompakto ekn naurnos a DNA. Dagitoy a kompakto a patakder ket mangiturong kadagiti panagtignay a nagbaetan ti DNA ken dagiti nadumaduma aprotina, a tumultulong a tengngel no ania kadagiti paset ti DNA ti maisuratan.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Russell, Peter (2001). iGenetics. New York: Benjamin Cummings. ISBN 0-8053-4553-1.


text:
Sicilia
Ti Sicilia (Italiano Sicilia [siˈtʃiːlja]; Siciliano: Sicilia Palermitano: [sɪˈʃʲɪːljʌ]) ket isu ti kadakkelan nga isla idiay Baybay Mediteraneo; a mairaman dagiti nakapalikmut a babassit nga isla, daytoy ket mangbukel ti naturay a rehion ti Italia, ti Regione Autonoma Siciliana (Naturay a Rehion ti Sicilia).
Ti Sicilia ket mabirukan idiay tengnga a Mediteraneo. Daytoy ket gumay-at manipud ti ungto ti Apennine a peninsula a nakasinaan daytoy babaen ti akikid a Ilet ti Messina, a mapan idiay aplaya ti Amianan nga Aprika. Ti kangrunaan a dulon daytoy ket ti Bantay Etna, nga iti 3,320 m (10,900 pié) ket isu ti katayagan nga aktibo a bulkan idiay Europa ken maysa kadagiti kaaktiboan iti lubong. Ti isla ket adda ti kayarigan a Mediteraneo a klima.
Ti kasapaan nga arkeolohiko nga ebidensia ti panagtaeng ti tao ti isla ket napetsaan manipud idi kasapaan ti 8000 BC. Iti agarup a 750 BC, ti Sicilia ket nagbalin a maysa a Griego a kolonia ken para kadagiti sumaganad a 600 a tawtawen daytoy ket sitio idi ti Griego-Punico ken Romano-Punico a gubgubat, a naipatingga nga adda ti Romano a panakadadael ti Kartago. Kalpasan ti panakatnag ti Romano nga Imperio idi maika-5 a siglo AD, ti Sicilia ket kankanayon a nabalbaliwan kadagiti nagtengtengngel, ken idi las-ud ti nasapa a Tengnga a Panpanawen daytoy ket tinurayan babaen dagiti Bandalos, Ostrogodos, dagiti Bisantino, dagiti Arabo ken dagiti Normano. Iti kaladawan, ti Pagarian ti Sicilia ket nagpaut ti baetan ti 1130 ken 1816, a pinarparukma kadagiti balangat ti Aragon, España, ti Nasantuan aRomano nga Imperio, ken ti kanunpalan dagiti Borbones, idi ti Pagarian dagiti Dua a Sicilia. Daytoy idi ket naipagkaykaysa kadagiti amian a paset ti Italia idi 1860, ngem ti simmarsaruno a panakarebba ti ekonomiko ket nangiturong ti maysa nga allon ti emigrasion, separatismo, ken ti irurumsua ti Mapia, a dagiti kriminal anga araramidda ket nangikaso kadagiti parikut aginggana ti tatta nga aldaw. Kalpasan ti pannakaipasngay ti Italiano a Republika idi 1946, ti Sicilia ket naikkan ti naipangpangruna a kasasaad a kas maysa a naturay a rehion.
Ti Sicilia ket adda ti nabaknang ken naisalsalumina a kultura, a naipangpangruna iti kapanggepan dagiti arte, musika, literatura, panagluto, architektura ken pagsasao. Ti Sicilia ket agtengtengngel pay ti kinapangruna para iti arkeolohiko ken dagiti taga-ugma a sitio a kas ti Necropolis ti Pantalica, ti Ginget dagiti Templo ken ti Selinunte.
Ti ekonomia ti Sicilia ket adu a nadumaduma. Ti agrikultura a paset ket naisangsangayan kadagiti sitrus a prutas, olibas ken lana ti olibas, ub-ubas ken bino. Ti turismo ken panagilaklako ti daga ket ekonomiko a nangrunam para iti isla. Urayno adda ti dagup ti domestiko a produkto ti tunggal maysa a tao iti agarup a €17,000, daytoy ket adda ti dua a pagkatlo laeng ti katimbengan ti Kappon ti Europa ken maysa kadagiti kabassitan a naparang-ay a rehion ti Italia.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "Statistiche demografiche ISTAT". Demo.istat.it. http://demo.istat.it/str2007/query.php?lingua=ita&Rip=S5&Reg=R19&Pro=P000&Com=&paese=A9999&submit=Tavola. Naala idi 23 Abril 2010.
- ^ "Eurostat - Dagiti Tabla, dagiti Grapiko ken Mapmapa nga Interface (TGM) table". Epp.eurostat.ec.europa.eu. 11 Marso 2011. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1. Naala idi 2 Hunio 2011.
- ^ EUROPA - Press Releases - Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng idi 2008 GDP ti tunggal maysa nga agtateng a sumakop manipud ti 28% iti EU27 a katimbengan iti Severozapaden idiay Bulgaria aginggana ti 343% idiay akin-uneg a Londres
[urnosen] Adu pay a mabasbasa
- Bonacini, Elisa (2007) Il territorio calatino nella Sicilia imperiale e tardoromana (Dagiti Reporta ti Britaniko nga Arkeolohiko, Internasional a Serie: 1694) Archaeopress, Oxford, Inglatera, ISBN 978-1-4073-0136-5, iti Italiano nga adada ti abstrakto nga Inggles
- Chaney, Edward. (2000), "Dagiti Britaniko ken Amerikano nga Agbanbaniaga idiay Sicilia manipud ti walo aginggana ti duapulo a siglo", Ti Ebolusion ti Nalatak a Pasiar, Routledge.
- Spadi, Fabio. (2001) "Ti Rangtay idiay Ilet ti Messina: 'Agipababa' ti Karbengan ti Inosente a Panaglabas?" Internasional ken Comparatibo a Linteg a Pagkatlo 50: 411 ff.
- "Manipud ti Romo aginggana idiay Sicilia: Eroplano wenno Tren?" Eksperto a Balakad ti Panagbaniaga, The New York Times, 7 Pebrero 2008 The New York Times.
- "Ti Italy ket nakaramid kadagiti adu a panakatiliw dagiti mapia". BBC News. 22 Disiembre 2008. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7796096.stm. Naala idi 23 Abril 2010.
- "Ti Mapia ti Sicilia ket Mangisubsubli ti panakasilpo idiay Estados Unidos". Mapia a Damdamag. http://www.mafia-news.com/sicily-mafia-restoring-us-links/. Naala idi 23 Abril 2010.
[urnosen] Dagiti silpo ti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Sicilia idiay Wikimedia Commons


text:
Corazon Aquino
Ni Maria Corazon Sumulong Cojuangco Aquino (Enero 25, 1933 – Agosto 1, 2009), am-ammo kas Cory Aquino, ti Presidente ti Pilipinas manipud 1986 agingga iti 1992. Isu ti umuna a babai a presidente ti Pilipinas, ken iti intero nga Asia. Asawana ni Benigno Aquino Jr., mabigbig a senador nga oposision iti panawen ti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Idi napaltogan ni Benigno Aquino iti Internasional nga Eropuerto (itattan Pannangalubongan nga Eropuerto ni Ninoy Aquino) ti Manila iti panagsublina iti Pilipinas idi Agosto 21, 1983 manipud iti Estados Unidos kas exilo, ni Cory Aquino ti naisaad a pannakalider ti oposision a nanglaban iti rehimen a Marcos agingga a natippuog daytoy iti Rebolusion iti EDSA idi 1986 ket nagbalin a presidente ni Aquino.
[urnosen] Dagiti imahen ni Corazon Aquino
-
Cory Aquino 1986
-
Cory Aquino during a ceremony honoring US Air Force
-
Cory Aquino 1992


text:
Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
Ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian, wenno United Nations (UN) iti English, ket maysa nga internasional nga organisasion a nabangon idi 1945. Awagan ti UN ti bagbagina kas maysa a "global nga asosasion dagiti govierno a mangtimtimon iti kooperasion iti internasional a linteg, internasional a seguridad, ekonomiko a panagrang-ay, ken panagpapada iti kagimongan." Impasdek ti 51 a pagilian ket agpapan iti 2005, addaan iti 1991 a kamkameng a pagilian, a pakairamanan ti agarup isuamin a mabigbig iti sangalubongan nga agwaywayas a nasnasion.


text:
Albert Camus
Ni Albert Camus (Nobiembre 7, 1913 – Enero 4, 1960), mannurat ken pilosopo a Pranses, ket maysa kadagiti kangrunaan ken kalatakan a nangidur-as iti pilosopia iti eksistensialismo (kaduana ni Jean-Paul Sartre). Isu ti maikadua a kaubingan a nangabak iti pammadayaw a Premio Nobel iti Literatura (ni Rudyard Kipling iti kaubingan) idi maawatna daytoy a gunggona idi 1957.
[urnosen] Kabibiag
Naipasngay ni Camus idiay Mondovi, Algeria iti maysa a pamilia a Pranses a nagtalinaed idiay Algeria. Ni nanangna, maysa nga Espaniola. Ni tatangna, maysa a Pranses, ket natay idi 1914, iti Umuna a Sangalubongan a Gubat a kas soldado. Dimmakkel ni Camus iti napanglaw a purok iti siudad ti Algiers sakbay a napan nagbasa idiay Unbersidad ti Algiers, a nangturposanna iti pilosopia.
Nagbalin a kameng isuna iti partido a komunista idiay Pransia idi 1934 (a ginubya ti panakabangon ti gobierno ni Francisco Franco iti Espania) ken iti partido a komunista iti Algiers idi 1936. Nagbalin a mannurat isuna iti maysa pagiwarnak a sosialista idiay Algiers.
Idi 1934, inkasarna ni Simone Hie, ngem apagbiit ti panagdennada ta nagsinada gapu iti pannakikamkamalala ni Simone ken iti pannakailuodna iti morpina. Idi 1940, nagkasar manen ni Camus ket inasawana ni Francine Faure. Nangrugi nga agsurat para ti maysa a magasin idiay Paris. Bayat ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat , immakar idiay Bordeaux ket ditoy ti nangleppasanna iti umuna nga obrana a Ti Ganggannaet ken Ti Mito ni Sisipus.
Nagayyemna ni Jean-Paul Sartre bayat ti gubat, idi nagtrabaho a mannurat ken editor iti pagiwarnak dagiti Pranses a gerilia. Kalpasan ti gubat, nagbalin a kameng ti bunggoy ni Sartre a mangipangato iti eksistensialismo a Pranses.
Idi 1949, nagsubli ti sakitna a sarut ket impaknina ti bagina iti dua a tawen. Idi 1951, impablaakna ti Ti Rebelde a nangiwaksi iti komunismo. Adu iti narurod itoy, agraman ni Sartre.
Ti kangrunaan a kontribusionna iti pilosopia ket ti pamanunotanna nga absurdismo.
Pimmusay ni Camus idi Enero 4, 1960 iti pannakadesgrasiana iti kotse idiay Sens, kaduana iti gayyemna nga agiwarwarnak a ni Michel Gallimard.
[urnosen] Dagiti nalatak nga obrana
[urnosen] Nobela
- Ti Ganggannaet (L'Étranger) (1942)
- Ti Angol (La Peste) (1947)
- Ti Pannakatinnag (La Chute) (1956)
- Maysa a Naragsak nga Ipapatay (La Mort heureuse) (nasapa a version ti Ti Ganggannaet, naipablaak idi 1970 kalpasan ti pannakatayna)
- Ti Umuna a Lalaki (Le premier homme) (saan a nalpas, naipablaak idi 1995)
[urnosen] Ababa a sarita
- Panagtalaw ken ti Pagarian (L'exil et le royaume) (1957)
[urnosen] Saan-a-piksion
- Agsumbangir (L'envers et l'endroit) (urnong, 1937)
- Dangadang (Combat) (1946)
- Ti Mito ni Sisipus (Le Mythe de Sisyphe) (1942)
- Ti Rebelde (L'Homme révolté) (1951)
- Kuadkuaderno 1935-1942 (Carnets, mai 1935 -- fevrier 1942) (1962)
- Kuadkuaderno 1943-1951 (1965)
[urnosen] Drama
- Caligula (impabuya 1945, insurat 1938)
- Ti Saan a Panagkinnaawatan (Le Malentendu) (1944)
- Ti Kasasaad ti Panaglawlaw (L'État de siège) (1948)
- Dagiti Nalintegan (Les Justes) (1949)
[urnosen] Koleksion
- Resistansia, Panagrebelde, ken ti Ipapatay (1961 - Napili a sarsarita)


text:
Tigre
Dagiti tigre (Panthera tigris) ket mamalia iti familia a Felidae, ken maysa iti uppat a kadadakkelan a pusa iti genus a Panthera.
[urnosen] Subspecies
- Iti Tigre ti Siberia (Panthera tigris altaica), maamuan pay nga tigre iti Amur, Manchurian wenno Amianan ti China. Dagiti maipapan nga 400 a nabatbati nga tigre iti daytoy nga kita ket naaklon iti bassit a paset idiay daya ti Russia. Isuda iti kadakkelan nga klase, dagiti lalaki ket agsobra nga 3.7 m ti kaatiddog ken 390 kg ti kadagsen. Addaan iti napuskol nga dutdut, maris iti nakusnaw nga balitok ken basbassit a bilang ti garit. Gapu mapukpukaw iti bilang dagiti Tigre iti Siberia, mabalin nga mabiitda matay amin.
- Iti Tigre ti Abagatan China (Panthera tigris amoyensis)
- Tigre iti Indochina (Panthera tigris corbetti)
- The Tigre iti Sumatra (Panthera tigris sumatrae)
- The Tigre iti Bengal (Panthera tigris tigris)
- The Tigre iti Malaya (Panthera tigris malayensis)
[urnosen] Kasilpo
- ^ Plantilia:IUCN2006 Database entry includes justification for why this species is endangered.
- ^ Save The Tiger Fund | Wild Tiger Conservation


text:
Rodrigo Díaz de Vivar
Ni Rodrigo Díaz de Vivar (c. 1040,Vivar del Cid, Burgos – Ica- 10 ti julio, 1099, Valencia) quet maysa ñga hidalgo quen guerrero ñga castellano na mas popular na ma-amammo iti panagan ñga El Cid Campeador, Mio Cid no haan quet El Cid (na nagapu ti maysa nga dialecto ti arabe سيد sīdi, 'señor' o 'apo', quen iti latin vulgar campi doctor o campi doctus, 'tao ñga nalaing na ada idiay campo daguiti guerreros', 'maysa ñga mangamammu daguiti gapo iti panaggugubat'). No literal na ma-traducir iti panagan ñga El Cid iti idioma ñga ilucu quet agbalin daytoy ñga Ti Apo.
Según iti autor ñga musulman ñga andalusi na ni Ibn Bassam (1109):[1]
Daytoy na lalaqui, iti azote ti tiempo na, gapo iti ansia na iti gloria, gapo iti tenacidad ti prudente ñga caracter na, gapo iti heroica ñga panagcatured na, quet maibilang as cas maysa cadaguiti milagros ti Dios.
[urnosen] Biografia
Naianac ni Rodrigo Díaz de Vivar iti inteñgaen ti siglo XI (inteñgaen ti 1048 quen 1050, ti exacto na fecha ti nañganacan na quen haan na maamuan). Iti lugar na naianacan na quet iti lugar na nainaganan tatta a Vivar del Cid, 10 a kilometros agapu Burgos, ti capital ti Castilla. Hijo isuna ni Diego Laínez, na nagapu iti menor a nobleza, quen ni Sancha o Teresa Rodríguez, hija ni Rodrigo Álvarez de Asturias, na nagapu cadaguiti primera a familias ti Castilla.
[urnosen] Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoy
[urnosen] Referencias
- ^ Abu-l-Hasan Alí ibn Bassam, al-Djazira fi mahasin ahl al-Yazira, Dozy R., Recherches sur l'histoire et la littérature de l'Espagne pendant le moyen âge, Paris-Leiden, 1881.


text:
Ania is a pet name for Anna, used widely in Poland. The meaning of Ania is "grace".
Ania Magdziarz, Ania Czaplinska, Ania Żurowska, Ania Tryzna, Ania Beltran, Ania Fãricã, Ania Łoboda, Ania Faber, Ania Misiewicz, Ania Szygenda, Ania Kozlowska, Ania Pietrzykowska, Ania Żurawska, Ania Skrzyniarz, Ania Bednarek, Ania Wilk-Pham, Ania Matoga, Ania Zakrzewska, Ania Skolimowska, Ania Cywoniuk, Ania Jańczak, Ania Korolczuk, Ania Pomietło, Ania Kowalczyk, Ania Kaminska, Ania Zarebska, Ania Pieczara, Ania Stencel, Ania Łucja Szabla, Ania Zyskowska Burrows, Ania Czychańska, Ania Krakowska, Ania Rzepecka, Ania Aniannes, Ania Jacun, Ania Trusiuk, Ania Radomska, Ania Kołtan, Ania Pehar, Ania Jurek Dobnio, Ania Jędrzejas, Ania Okrucińska, Ania Ćwiklińska, Ania Zieba, Ania Kargul, Ania Dabkowska, Ania Bandurska Oszmiana, Ania Kwitkowska


text:
Pinintaán
Ti Pinintaán ket maysa a pannaksanay iti panangidangep ti pinta, pigmento, maris wenno dadduma pay a banbanag[1] iti maysa a rabaw. Daytoy a banag ket kadawyan a maidangep ti maysa nga arisadsad ti brútsa ngen mabalin pay ti agusar kadagiti sabsabali a banbanag. Iti arte, ti balikas a pintaan ket agipalpalawag ti aramid ken resulta ti panagaramid. Nupay kasta, ti pinintaan ket mabalin pay a mausar ti ruar iti arte a kas maysa a kadawyan a komersio babaen dagiti artesano ken dagiti agipakpatakder. Dagiti pinintaan ket mabalin a mausar a suporta kadagiti rabaw ti diding, papel, mantalóna, kayo, sarming, malapáko, sekka, bulong, gambáng wenno konkréto, ken mabalin pay a mairaman a pagtitiponen dagiti sabsabali a banbanag a mairaman ti darat, sekka, papel, nabalitokan a bulong ket dagiti dadduma pay a banbanag.


text:
GNU
Ti GNU ket maysa a recursive a pannakayababa ti termino a "GNU's Not UNIX." Ni Richard Stallman ti mabigbig a pannakaama daytoy.
Ti projecto a GNU ket nabuangay idi 1984 tapno makapartuat iti sibubukel a sistema a panangpaandar ti nawaya a softwarena iti estilo a kas UNIX: ti sistema a GNU. Ti GNU ket maysa a maulit-ulit nga akronim para iti “GNU's Not UNIX” wenno Ti GNU ket saan met UNIX, ti panangibalikas itoy ket “guh-noo.” Dagiti dadduma pay a langa ti sistema a panangpaandar ti GNU, a mangar-aramat iti kernel ti Linux, ket adu itan ti mangar-aramat. Ngem nupay "Linux" ti ad-adda wenno am-ammo nga awag kadagitoy a sistema, ti umno a panangawag kadagitoy ket sistema a GNU/Linux.
[urnosen] Dagiti mabigbig a projecto ti GNU
- GNU Compiler Collection
- GNU Emacs
- GNU Symbolic Debugger (GDB)
- GNU C Library
- GNOME ("GNU Network Object Model Environment")
[urnosen] Dagiti Lisensia ti GNU
- GNU Sapasap a Publico a Lisensia, para iti software
- GNU Basbassit a Sapasap a Publico a Lisensia, para iti software
- GNU Lisensia ti Nawaya a Documentasion, para iti documentasion
[urnosen] Kitaen met


text:
Baybay
Ti maysa a baybay ket itudo na ti maysa a dakkel a bagi iti naapgad a danum a kaaduan a naikapet ti maysa a taaw. Adda met dagiti bagbagi ti danum a saan a naikapet iti taaw, a kas iti Baybay Kaspiano.
[urnosen] Listaan dagiti baybay
[urnosen] Taaw Atlantiko
[urnosen] Baybay Mediteraneo
[urnosen] Baybay Baltiko
[urnosen] Daduma pay
[urnosen] Taaw Artiko
[urnosen] Akin-abagatan a Taaw
[urnosen] Taaw Indiano
[urnosen] Taaw Pasipiko
[urnosen] Napalikmutan ti daga a baybay
Adda dagiti dadakkel a kinauneg a danaw, kadawyan a naapgad, ket makunkuna da a "baybay".


text:
Uki
Ti uki (wenno oki, pipit, papit, pitsing, vagina iti English, puke iti Tagalog) ket maysa a kasla tubong a pagnaan a nanipud iti matris agturong iti ruar ti bagi dagiti babai a mammal ken marsupial. Iti babai a billit ken dadduma pay a reptilia, ti uki ket isu ti cloaca. Iti babai a tao, ti uki ket maysa a mabennat a piskel a tubong a simmilpo iti vulva iti ruar ti cervix ti matris.
[urnosen] Mabagbagi ti babai a tao
Iti kadawyan a panangisasao, ti termino a "vagina" iti English (nga isu met ti Iloko nga uki) ket masansan a maidakamat iti vulva wenno ti sibubukel a mabagbagi ti babai. Ngem kinapudnona, ti vagina ket isu ti tubong ti uki a masarakan iti uneg ti vulva. Daytoy a tubong (vagina) ti pakapasamakan ti kopulasion wenno panagyot babaen ti panangserrek ditoy ti buto ti lalaki tapno maipugso ti kapsit a mangukop iti itlog ti babai. Dagiti normal a heterosexual a naan-anayen a nataengan a lalaki gagangay a maguyugoy a sexual iti uki nga agresulta iti pannakaabbukay ti sexual nga essem a panggapuan met itatangar ti buto.
Iti met laeng uki ti pakapasamakan ti panagpasngay ti babai, ditoy pagnaan ken ruaran ti maladaga manipud iti matris. No tiempo met ti panagregla ti babai, ti uki ti ruaran dagiti likido ti regla. No met madama ti sexual a panagkanaig, ti uki ken dagiti nakain-inaka a pasetna kas iti muting ti kangrunaan a panipudan ti sexual a panagimas (orgasmo) para iti babai.


text:
Estado
Ti estado ket maysa a naurnos a politiko a komunidad nga agnanaed babaen ti maysa a gobierno.[1] Dagiti estado ket mabalin a naturay. Ti denominasion nga Estado ken maipakat pay kadagiti pederatibo bnga estado a kaemng dagiti pederala kappon, nga isu daytoy ti naturay nga estado.[1] Adda dagiti estadoa suheto ti akin-ruar a lkaturayan wenno panagsakop a ti pudno a panakaturay ket naisanglad ti sabali nga estado.[2] Ti estdao ket mabalin pay a mausar a mangitudo kadagiti sekular a sangsanga ti gobierno iti kaunegan ti maysa nga estado, a kadawyan a pamay-an tapno maigiddiat kadagiti simbaan ken paisano a patakder (sibil a kagimongan).
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ 1.0 1.1 "state". Ababanga Inggles a Diksionario ti Oxford (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan). 1995. "3 (ken ti pay Estado) a ti naurnoa a politiko a komunidad babaen ti maysa a gobierno; ti maysa a mankomunidad; ti maysa a pagilian. b ti kastoya komunidad nga agporporma ti paset iti pederala republika, a naisangsangayan ti Estados Unidos ti Amerika"
- ^ Kas pagarigan Vichy Pransia ket opisial a mangitudtudo ti kabukbukodanna a kas ti l'État français.


text:
Marlene Dietrich
Ni Marlene Dietrich (Aleman a pannakabalikas: [maɐˈleːnə ˈdiːtʁɪç]; 27 Disiembre 1901 – 6 Mayo 1992)[2] ket maysa idi nga Aleman-Amerikano nga aktres ken kumakanta.
Ni Dietrich ket nagtultuloy a nadayeg ti kadagupan nga atiddog a karerna babaen ti panagtultuloy a ti kinabukbokudanna a panagparnuay, iti propesion ken panakailaslasin. Idiay Berlin idi tawtawen ti 1920, isu ket nagtigtignay iti entablado ken dagiti naulimek a pelikula. Ti panagibpabpabuyana akas ni "Lola-Lola" iti Ti Asul nga Anghell, nga inmatonan babaen ni Josef von Sternberg, ket nangiyeg daytoy kaniana ti pammadayaw ken nakaited kaniana ti kontrato iti Paramount Pictures idiay Estados Unidos. Dagiti pelikula ti Hollywood a kas ti Shanghai Express ken Desire ket nangipuonan dagitoy ti kalibnosna ken dagiti naisalsalumina a langana, a daytoy ti nangipatibker ti kinadayegna ken nakaaramid kaniana kadagiti kanagtuan ti bayad nga aktres ti dayta a panawen. Ni Dietrich ket nagbalin nga umili ti Estados Unidos idi 1939,[3] ken ti kadagupan ti Sangalubongan a Gubat II isu ket maysa a nadayeg managliwlia kadagiti sanguanan ti gubat. Urayno isu ket sagpaminsan pay a nagararamid kadagiti pelikula kalpasan ti gubat a tawtawen, ni Dietrich ket kaduan a nagbanbaniaga ti lubong a kas maysa naballigian nga agpabpabuya.
Idi 1999, ti Instituto ti Amerikano a Pelikula ket nanginagan kenni Dietrich ti maikasiam a-kalatakan nga akters ti amin a panawen.
[urnosen] Paammo
- ^ "‘DJANGO UNCHAINED’ PRODUCTION DESIGNER J. MICHAEL RIVA DEAD AT 63". ScreenCrush.com. 8 Hunio 2012. Naidulin manipud ti kasisigud idi 10 Hunio 2012. http://www.webcitation.org/68JdB8piM.
- ^ Flint, Peter B. (7 Mayo 1992). "Marlene Dietrich, 90, Simbolo ti Kinalibnos, Dies". The New York Times. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE6D7163CF934A35756C0A964958260&sec=&spon=&pagewanted=all.
- ^ Ni Dietrich ket nangipakat para iti panakaumili ti Estados Unidos idi 1937 ("Ni Marlene Dietrich ket agbalinto nga umili ti Estados Unidos". Painesville Telegraph, 6 Marso 1937.); napasingkedan daytoy idi 1939 (kitaen ti "Citizen Soon". The Telegraph Herald, 10 Marso 1939. and "Seize Luggage of Marlene Dietrich". Lawrence Journal World, 14 Hunio 1939).
[urnosen] Pinagibasaran
- Bach, Steven (1992). Marlene Dietrich: Biag ken Sa;aysay. Doubleday. ISBN 0-385-42553-8.
- Riva, Maria (1994). Marlene Dietrich. Ballantine Books. ISBN 0-345-38645-0.
- Riva, David J. (2006). Ti Babai a Nakigubgubat: Naipammalagipan ni Marlene Dietrich. Estado nga Unibersidad ti Wayne. ISBN 0-8143-3249-8.
- Spoto, Donald (1992). Asul nga Anghel: Ti Biag ni Marlene Dietrich. William Morrow and Company, Inc.. ISBN 0-688-07119-8.
- Morley, Sheridan (1978). Marlene Dietrich. Sphere Books. ISBN 0-7221-6163-8.
- Carr, Larry (1970). Uppat a Paspasaw a Ruprupa:Ti Ebolusion ken Panagbalbaliw ni Swanson, Garbo, Crawford ken Dietrich. Doubleday and Company. ISBN 0-87000-108-6.
- Walker, Alexander (1984). Dietrich. Harper & Row. ISBN 0-060-15319-9.
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Marlene Dietrich idiay Wikimedia Commons
- 1901 a panakaipasngay
- 1992 nga ipupusay
- Dagiti Amerikana kumakanta
- Dagiti Amerikano nga aktor ti pelikula
- Dagiti Amerikano nga aktor ti radio
- Dagiti Amerikano nga aktor ti telebision
- Dagiti biseksual nga aktor
- Dgaiti biseksual a kumakanta
- Dagiti naipunpod idiay Berlin
- Dagiti kumakanta ti kabaret
- Dagiti Chevaliers ti Ordre des Arts et des Lettres
- Dagiti Commandeurs ti Légion d'honneur
- Dagiti pimmusay manipud ti pannakapaay ti biel
- Dagiti pimmusay a mainaig ti sakit idiay Pransia
- Dagiti alumni ti Ernst Busch nga Akademia dagiti Dramatiko nga Arte
- Dagiti dagiti kabalnista
- Dagiti Aleman nga autobiograpo
- Dagiti kontra pasista nga Aleman
- Dagiti babbai nga Aleman a kumakanta
- Dagiti Aleman nga aktor ti pelikula
- Dagiti Aleman nga immalis idiay Estados Unidos
- Dagiti Aleman nga aktor ti naulimek a pelikula
- Dagiti Aleman nga aktor ti entablado
- Dagiti Kabaliero ti Urno s ni Leopoldo (Belga)
- Dagiti LGBT a musikero manipud idiay
- Dagiti LGBT musikero manipud idiay Estados Unidos
- Dagiti artista ti Liberty Records
- Dagiti naturalisado nga umili ti Estados Unidos
- Tattao manipud idiay Berlin
- Dagiti nagungunaan ti Medalia ti Wayawaya
- Dagiti nangabak ti Premio Tony
- Dagiti panagsilaw a kumakanta
- Dagiti babbai ti Sangalubongan a Gubat II


text:
Cebu
Ti Cebu ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Visayas. Ti Siudad ti Cebu ti kapitoliona. Maysa nga atiddog ken akikid nga isla ti Cebu a nayaplag 225 a kilometro manipud amianan agingga iti abagatan ken napalikmutan ti 167 a babassit na purpuro a pakairamanan ti Isla ti Mactan, Bantayan, Daanbantayan, Malapascua, Olango, Purpuro ti Camotes, ken dadduma pay. Adda ti Cebu iti daya ti Isla ti Negros ken iti met laeng dayaenna ket ti Isla ti Leyte sa iti umabagatan-a-daya ket ti provincia ti Bohol.
Maysa kadagiti karang-ayan a provincia iti Filipinas ti Cebu. Ti metropolitan a paset ti Ciudad ti Cebu (a pakairamanan ti Ciudad ti Mandaue ken Ciudad ti Lapu-Lapu) ket maikadua iti Metro Manila iti kaadu ti populasion iti intero a pagilian.
Addaan ti Cebu iti 47 nga ili ken 6 a ciudad.
[urnosen] Dagiti ciudad
- Ciudad ti Cebu
- Ciudad ti Danao
- Ciudad ti Lapu-Lapu
- Ciudad ti Mandaue
- Ciudad ti Talisay
- Ciudad ti Toledo
[urnosen] Dagiti ili
[urnosen] Silsilpo iti ruar


text:
Henry Wilson
Ni Henry Wilson (16 Pebrero1812 – 22 Nobiembre 1875) ket isuidi ti maika-18 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1873–1875) ken maysa a Senador manipud idiay Massachusetts (1855–1873). Sakbay ken kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, isu ti nagiyuna a Republikano, ken maysa a napigsa a simmuppiat ti panagtagabu. Isu ket nangiruknoy kadagiti enerhiana ti panakadadael ti "Panagtagabu a Bileg" - ti timpuyog dagiti agtagtagikua ti tagabu ken dagiti kumaduanda a politiko a nakitkita dagiti kontra-tagabu nga Amerikano a nagturturay ti pagilian.
Isu ket naikapanunotan a maysa a "Radikal a Republikano". Kalpasan ti Sibil a Gubat, isu ket nagsuporta ti radikal a programa para iti Panangipatakder manen. Idi 1872, isu ket nabutosan a Bise Presidente a kas kadua a timmarayan ni Presidente Ulysses S. Grant, ken nagserbi manipud idi 4 Marso 1873 aginggana idi pimmusay idi 22 Nobiembre 1875.
[urnosen] Pinagibasaran
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Henry Wilson idiay Wikimedia Commons


text:
Thich Quang Duc
Ni Thích Quảng Ðức, (naipasngay idi 1897) ket maysa a Vietnamita a Budista a monghe a nangpuor iti bagbagina iti maysa a makumikom a nagkurusan iti Saigon idi Hunio 11, 1963, kas panangipakita ken panangipariknana iti protestana kontra iti panangtrato ti administrasion ti Kangrunaan a Ministro a ni Ngo Dinh Diem a panangidadanes iti relihion a Budismo.
Ti aramidna a bukod a pananguram iti bagina, nga inulit met ti dadduma kalpasanna, ket nasaksian ni David Halberstam, maysa a reporter ti New York Times, a nangisurat:
Maimatangakto manen daydiay a buya, ngem ti naminsan ket kuston. Sumsumged a tao; in-inut a kumbet ken kumriit ti bagina, ngumisngisit ti ulona a makmakset. Agad-adiwara iti angin ti bang-i ti mapupuoran a lasag ti tao; nakakaskasdaaw man a nagbiit a mauram ti bagi ti tao. Iti likudak mangngegak ti saning-i dagiti agar-aribungbong a Vietnamese. Naklaatak la unay ket diak makasangit, mariribukanak unay ket diak makaikur-it wenno makapagsaludsod, napakigtotanak uray la koma agpanunot... Ket idinto a mapupuoran saanna man laeng a pulos a kinuti ti uray ania a piskelna, di man laeng nangyesngaw iti uray ania nga uni, ti natalna a pakinakemna ket maiduma unay kadagiti agsasangit a tattao iti lawlawna.
Inrurumen ni Madam Nhu, Umuna a Balasang iti Vietnam idi ken maysa nga Katoliko, iti ipapatay ni Quang Duc. Imbagana nga palakpakanna manen no mabuyana iti ipupuor ti maysa nga monghe.
Kalpasan iti pinakatay ni Quang Duc, iti gimong nga Budista idiay Saigon ket pinadasda nga palpasen nga puoran iti nabati nga pusona ngem ad-adda nga timmangken. Kinunada garud nga nasantoan iti pusona ket indulinda iti Banko Reserve ti Vietnam. Iti monasteria ni Duc ket nakadisso iti ruar ti Huế idiay tengnga ti Vietnam.
Daytoy nga ladawan ni Quang Duc ket inaramat iti banda nga Amerikano a Rage Against the Machine iti umuna nga plaka da idi 1992.