text:
Komentario ni Melvin F. Bandonil
Ti kinaawan ti serioso a pannakapataud iti pundasion ti pannakaisalakan kadagiti tumaud a didigra ket maitugotan pay laeng. Daytoy ti rason no apay nga adda, nga adu dagiti biktima kalpasan ti nakaam-ames a kalamidad. A kas iti napasamak nga impaay ni monster typhoon Yolanda. Ti kinaawan ti serioso a panangtrato itoy ket agbanag a nakaay-ay-ay ti pagtungpalan. Nupay adda dagiti addang a naiwaywayat, saan a sapasap ti pannakasurot dagita nga addang. Adda nagkitakit wenno naggudeng a sumurot wenno adda dagiti nangitungtongkua a mangaramid.
Adu ngamin nga isyo dagiti tumaud isu nga adu ti aggudeng ken agkitakit a sumurot. Nakurang ti pinget dagiti agrebbeng a mangipagna itoy. Nupay naiteden ti ballaag ti idadateng ti narungsot unay a bagyo ken maiparbeng laeng a nasken ti madagdagus a panagturong kadagiti evacuation centers wenno nadesignaran a natalged a kamangan tapno maliklikan iti nakaro nga ibungana, ngem ti pait ken rigatna, adu latta ti saan a nagtungpal itoy. Adu ti saan a nangikaskaso wenno iti mas narikrikut a situasion saanda a namati iti posible a pakaisagmakan.
Apay nga adu ti saan a nagtungpal? Dagiti dadduma, kaykayatda ti agtalinaed kadagiti balbalayda ta saanda a kayat a panawan dagiti sanikuada ta iti kanito a maisibetda sumaruno dagiti nagtagitampong a baribar ti bitukana. Kasano ngarud a panawam ti balaymo, kunada met. Isaruagda metten a, ti taal ken napinget a pakinakem, naipaugalin a nagbalin a kababalin, a makaammo ditan wenno bahala na! Ta ania ngarud ti maayna a makalasatka iti bagyo ngem saan iti bagyo nga itden dagiti lokoloko? Dayta ti narigat a partena.
Mapagduaduaan pay laeng ti kinaadda dagiti addang a mangirakurak iti aramiden no adda mapadpadaanan a napigsa a bagyo, lalo kadagiti lugar a saan unay a daldalapusen ti bagyo. Ngem kasanon no dumteng ti ginggined wenno ania la ditan a parnuay ti natural ken man-made a kalamidad? Nakasagana kadi wenno sisasagana kadi amin nga umili?
Panawenen ti panangiyadal, panangipaay kadagiti impormasion no kasano a maliklikan ti saan a kaimudingan a pasamak wenno maksayan man laeng koma ti nakana a panagsagaba. Nasken ngarud ti panagsakbay.
Ania dagiti aramiden?
Kasapulan unay ti madagdagus a sandalan inkaso a dumteng, kellaat man wenno saan, ti mapadpadaanan a didigra. Kasapulan dagiti aktibidad a mangipaay, mangprobitsar iti pundasion tapno maikabassit no di man mapunas iti listaan dagiti mapukaw a biag ken maksayan dagiti madadael a sanikua. Kagiddan itoy ti panangbuangay iti natalged a komunidad a pagnaedan dagiti umili nga addaan urnos ken kooperasion.
Aramiden koma daytoy saan nga iti mammaminsan laeng a gundaway no di ket derederetso, kankanayon, agnanayon nga aramid tapno maadal pay ti inna idudur-as. Aramid a nasisita la unay nga ipatungpal. Liklikan koma ti panagtignay gapu laeng iti pannakaarbis no di pay ket pannakatudo ti pundo a nailatang itoy, ta lumaksid daytan iti napudpudno a rason ti pannakabuangayna.
Ti agtuloytuloy a panagplano kadagiti aramiden a maiyataday iti tumaud, posible a tumaud a pagam-amkan ket maitutop la unay nga ikkan iti naan-anay a preperensia. Ti panangbuangay kadagiti umili, gunglo, grupo wenno indibidual a sidadaan a sumaranay iti panawen iti panagkasapulan ket dakkel a banag, lalo pay no maipaayanda iti maitutop a trening. Kalpasan ti didigra, ti rehabilitasion ken ibabangon manen iti pannakatikleb ti maikkan iti imatang. No adda panagsanay, kasapulan ngarud met ti pannakapaadda kadagiti nasisita a kasapulan a kas gamitan iti panangisalakan wenno panagsaranay saan laeng a dagiti maiggaman a gamigam no di ket uray dagiti equipment, transportasion ken dadduma pay a mangparang-ay daytoy a lungalong. Maitutop a maallukoy ti koordinasion tunggal maysa.
Usigen, apay nga adda dagiti lugar a nagnaan iti narungsot unay a Bagyo Yolanda ken ti storm surge nga awan a pulos ti naksay a biag ken bassit laeng dagiti nadadael a sanikuada, kas kadagiti tallo nga isla iti Molacaboc Sagay City, Negros Occidental ken maysa nga isla sadiay Leyte? Gapu ta addaanda iti panagkaykaysa ken kooperasion, saanda a dinadael dagiti kayo a bakawan (mangroves) nga isu ti nagesrbi a sarapada iti saplit ti napigsa nga angin ken panangbalkot kadakuada ti storm surge.
No adda trening, sisasagana a kankanayon no kasano nga ipatungpal tunggal aramid; maadalan tunggal umili a sidadaan nga agtungpal iti maitutop nga aramiden ken maikkat dayta ugali nga itutubngar wenno kinaadda iti rason a personal wenno ania la ditan a saan nga iyaannugot.
Panawenen nga iwagat dagiti saan a makatulong iti pannakaliklik iti nadagem a kalamidad.#


c: text/html

text:
Sarita ni Salvador A. Espejo
Maika-17 a Paset
Nalamiis ti puyupoy a sumabatsabat iti traysikel a naglugananna ngem alusiisen ni Randolf. Ita pay laeng, aglalaok ti rikna nga immapon kenkuana. Gagar? Amak? Ngem no mabalin, guyodenna ti oras tapno madanonna ti lugar a pagsarakanda ken ni Margret.
Insaruagna ti panagkitana iti daya, iti paset a di magaw-at ti lawag ti silaw ti traysikel. Sipnget ken lawag? Iti daytoy a rabii, parmeken ti sipnget ti lawag iti pannakaitugkel ti gayang ni ayat iti nabaknang a barukong ti biag. Maysa a simbolismo?
Ngem saan a maipalawag ni Randolf no apay nga alusiisen. Adda agparparikna kenkuana a dina maibuksilan. Adda kadi pakainaigan daytoy iti otel a pagsarakanda ken ni Margret?
Manen, simmiplot iti panunotna ti imbalikas ti datdatlag a lalaki iti babai a kinasinnarakna iti surong ti karayan: Positibo ti isasangpet dagiti martilio.
Kapkapnekanna itan a saan a martilio ti maisanglad. Code laeng daytoy. Ti laeng pakaisangratanna ti makaawat. Maar-aramat dayta kadagiti mailibas a kargamento. Esmagling? Ngem ania?
Kas nakuna ni Manang Pacing, nagaammoda laeng ken ni Margret bayat ti panagbiahe ti eroplano nga agpa-Pilipinas. Panagkitana ket saan a nairanrana laeng ti panagpa-Ilokos ni Margret. Posible nga ammona nga adda maangay a konbension iti Peñablanca ket nakiam-ammo ken ni Manang Pacing tapno maawis iti taripnong.
Ngem ania koma ti gagara ni Margret iti Kailokuan? Iti panangamirisna, saan a nakapappati nga ibaon ti editorna tapno adalenna ti kultura ken kaugalian dagiti Ilokano. No plaka koma, nadudogen dagiti sinurat maipapan iti kultura ken kaugalian dagiti Ilokano. Adda kadi pay dagiti saan a nasurat maipapan iti Kailokuan?
Saan ngata nga adda naun-uneg a gagara ni Margret iti Cagayan? Ngem ania?
Di napupuotan ni Randolf, nakadanon gayamen iti paradaan dagiti traysikelan iti Tuguegarao. Nagdalapdapen ti sipnget ngem ti nangisit a mantona ket dina nabaelan a sinallukoban dagiti nagsindin a narangrang a bumbilia a nangsilnag kadagiti nadumaduma a pasdek-negosio.
Dimsaag ni Randolf sa nagplete. Dinamagna no sadino ti pakasarakan iti Nikolai Inn.
“Ammok daydiay, Manong. No kayatmo, itulodka sadiay,” manutsutil ti isem ti drayber a nagkuna.
“Sige, itulodnak sadiay,” insungbat ni Randolf.
Bayat ti panagdaliasat ti traysikel iti puseg ti siudad ti Tuguegarao, namrayan ni Randolf a binuya dagiti malabsanda. Damona a maadakan ti siudad, ngem panagkitana, ket narang-ay metten a siudad ti Tuguegarao.
Nagmenor ti traysikel iti sanguanan ti tallo-kadsaaran a pasdek. Napatak a mabasa ti Nikolai Inn a naimuntar iti parupa ti otel.
“Dimo isardeng iti sango. Ilabesmo,” imbilin ni Randolf.
Nakalawlawa ti isem ti drayber a nagtungpal.
Dimsaag ni Randolf sa nagplete. Nagtalangkiaw. Nasapa pay ngem narasayen dagiti agpaspasiar a tattao. Nupay kasta iti ballasiw ti kalsada, adda sumagmamano a restobar.
Nagmattider ni Randolf iti abay ti poste ti koriente idinto nga insaruagna ti matana iti pasdek. Dua a babbai ti nakatugaw iti likudan ti information desk.
Tinawaganna ni Margret babaen ti selpon.
“Addaak iti sango ti Nikolai Inn,” kinuna ni Randolf. “Ania a number ti kuartom?”
“Ow, diak ninamnama a makaumayka a dagus,” insungbat ni Margret. “Rimmuarak biit. Adda pay as-asikasuek.”
“Umayak ditan yanmo.”
“Pagbiitak laeng. Mga 30 minutes. Inka agpalabas iti oras dita asideg a restobar. Agserbesaka, pangur-urayam kaniak.”
“Ok,” kinuna ni Randolf sana inserra ti selpon.
Bimmallasiw iti kalsada ni Randolf sa simrek iti restobar. Manmano ti kustomer iti uneg. Nasapa pay ngamin.
Pinilina ti lamisaan iti suli. Manipud ditoy, nawaya a makitana dagiti rummuar ken umuneg iti otel.
Nagorder iti beer iti immasideg a serbidora.
“Ania ti kayatmo a pulotan, sir?” kinuna ti serbidora.
“Beer laeng,” insungbatna.
Naibbusnan ti beer nga inin-inutna nga ininom ngem awan pay ni Margret.
Kinitana ti oras iti pungupunguanna. Alas otson ti rabii.
Nagorder iti sabali a beer ken pulotan a lechon kawali. Napia la a pamedpedna iti bisinna.
Magudduanan ti botelia ngem awan pay ni Margret. Napanan daydiay a babai? dina naaluadan ti nagsakuntip.
Manen, simngay iti panunotna ti suspetsana nga adda laglagaen ni Margret ngem dina matiliw no ania dayta.
Nagkiriring ti selponna. Ni Margret.
“Mautoyankan?” sinaludsod ti balasang. “Umayakon.”
“Kayarigak ti ubing a mangur-uray iti regalo ni dadina daytoy marikriknak ita,” kinuna ni Randolf.
“Adda pagsasao: Ti makaanus, makauray iti grasia,” kinuna ni Margret.
Timmammidaw ti isem iti bibig ni Randolf. Daytan ti kasam-itan a balikas a nagaon iti bibig ti balasang!
Ngem kellaat a napunas ti isemna idi mairupaanna ti maysa kadagiti dua a lalaki a nagsaruno a rimmuar iti otel. Ni Marco!
Apay nga adda ni Marco iti Nikolai Inn?
(Maituloyto)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maikalima a Gunggona...
Sarita ni MELITON GAL. BRILLANTES
(Parbo a Nagan: Kapitan Osmon)
"LEO, bagaam dagiti kaduata a tanod. Agkokomperensiatayo 'ton bigat dita outpost. Ipakaammok kadakayo ti kuna ni kapitan a bilin kano ni Apo Mayor."
"'Nia ti oras ti komperensia, tsip?"
"Alas nuebe iti bigat."
"Walotayo a tanod idi, tsip, ngem pitotay laengen. Agikkat kanon ni mang Timot alias Maligno."
"Apay kano nga agikkat?"
"Kunana man nga awan kanot' maganabna. Ta ditay kano met agsueldo a tanod. Narigat kano ti agpuyat nga agpatrulia. Sa kunana pay, tsip, nga isu koma ti rumbeng a hepe a saan ket a sika. Dimo la ibagbagan kenkuana ti imbagak, tsip. Pudno met a sinaona ti kasta."
"Apay kano nga isu koma ti bepe?"
"Graduado kano iti high school. Idinto a grado saiska kano laeng. Apay, tsip, a kagurguranaka ni mang Maligno?"
"Kagurguranak, Leo. Ngamin kastoy ti gapuna, denggem, a. Asideg iti balayda 'diay sanganayon a bangkagko. Nagmulaak dita ti mais. Ngem sinigud a kinaraykay ken linamut dagiti naruay a manokda dagiti mulak. Imbagak ken Timot nga ipupokna pay la koma dagiti manokda. Wen, kunana. Isu a binaliwak iti nagmula iti mais iti bangkagko. Ngem anian ta rineyd manen dagiti manokda dagiti mulak. Gapu iti suronko, nagiwarisak iti kilabban a nalaokan iti sabidong iti bangkag. Ti resulta, napalllat amin dagiti manok!"
"Nadlawko a nakaro ti gura ni mang Maligno kenka, tsip."
"Anak ti kusipet a kullaaw! No aniat' kayatna, di ibagana ta agpinnadaskami? Apay, kettatak, 'ya?"
"Bassit metten 'toy gin. Yibustan, tsip. Sumipngeten. Diak pay nayapon 'diay nuangko."
"Sigi, pagguaduaanta. Kalainganna ti nainumta a para abre gana a kunada. Pay ta agbayadak. Kapid Lucia, mano amin 'toy nainum ken pinulotanmi?"
"Benti kuatro ti gin sa benti ti dinakdakan. Bali kuarinta kuatro pisos."
"Niy, yunakon, tsip."
"Sigi, Leo. Lagipem a bagaan dagiti kakaduata, wen?"
"Wen, tsip."
"URAY ta addatay aminen, irugitayon ti komperensia."
"Adda pay awan, isip. Ni Timot Maligno."
"'Gikkat kanon ni Maligno kas kuna ni Leo, Tomas."
"Wen, kakadua. Tallo nga aldawen ti napalabas iti panangibaga ni mang Maligno nga agikkaten a tanod. Leo, 'bagam kadagiti padam a tanod ti sinaok kenka, kunana pay."
"Ala, ania ngarud no kastat' kunana? Adda ngamin tao a kas ken ni Maligno a ti la bukodna a pagimbagan ti napateg kenkuana. Dina kayat ti agsakripisio iti pagimbagan ti lugarna. Ibagak man daytoy kadakayo, kakadua: saan kad' a ti panagsaksakripisiotayo nga agpuypuyat nga agpatrulia ket dedikasiontayo iti ay-ayatentayo a barangay?"
"Pudno 'ta kunam, tsip."
"Daytoy pay kakadua: Kusto a saantay a naibutos a tanod a kas ti kapitan ken konsilman. Dinutokannatayo laeng ni Apo Kapitan. Dakes sa man nga ugali ti tao no pagkedkedanna iti mangipaay iti serbisiona iti pagimbagan ti barangayna. No kas pagarigan ta awan ti agdisnudo a mangipaay i ti tulongna iti lugarna, ay-ay payen ti pagilian. Bueno, mapantayo iti kangrunaan a pagsasaritaantayo, patgek a kakadua. Iti malem 'di kalman, immay ni Apo Kapitantayo 'diay nanumo a pagtaenganmi. Nasaona a kuna kano ni Apo Mayortayo a masapul nga agalerto dagiti barangay tanod ken dagiti opisiales ti barangay. Ti gapuna: ti agdindinamag a panagraira dagiti managdadakes kadagiti amin a paset ti probinsiatayo. Kadagiti ili, kadagiti siudad-probinsia ken kadagiti barangay.
"Ti makagapu ngamin iti panagraira dagiti mannibrong, isu ti agdama a kinarigat ti panagbiag. Maipagarup nga addan dagiti pamilia a dandani didan maisaang ti bangada. Wenno dandanin dida mangan iti mamitlo iti inaldaw. Dagitoy a nagbalinen a managdakdakes, isuda dagitay makuna nga uray ti tadem ket kaptenda. Saanda met a bumdeng a pumatay no isut' lapped ti pagayatanda a kas iti panagtakaw kadagiti napapateg, kas kadagiti dingo a baka, nuang ken kalding.
"Isu dayta ti kayat a sawen ni Apo Mayortayo a nasken nga agalibtaktayo ta di la ket mamin-ano no makasangailitayo kadagiti nadadangkok a tulisan, dagitay awan a pulos panagbutengda iti Dios ken iti hustisia ti tao. Isu a nasken ngarud nga agsakripisiotayo, agridamtayo iti panangaywantayo iti komunidadtayo a Cawcawwati. Aniat' makunayo, kakadua?"
"Tsip, kasanon no adda tulisan a sumrek iti lugartayo nga addaanda iti paltog? Aniat' isarangtayo nay? Ti batutatayo?"
"Kustoka, Itong. Maatiwtay iti uray la nga no konso paltog dagiti makainkuentrotay' a tulisan. Ngem sapay koma ta awan ti paltogda. Panagkunak, idiay Metro Manila laeng ti yan dagiti mannibrong a nabibileg ti armasda. Kas kadagitay kidnaper ti babaknang a tattao ken holdaper kadagiti banko, ken no ania payen a dakes nga aramid a pakaiggaman dagita a tulisan iti nawadwad a kuarta."
"Nagalas nga agpayso ti mapaspasamak idiay Metro Manila, 'nia, tsip? Kas mangmangngeg iti radio, ti kinarigat nga agpayso ti panagbiag itan ti gapu iti yaadu dagiti kriminal. Amang a nasaysayaat ti panagbiag idi ni Marcos ti presidente. Matandaanak a ti maysa a doliar ket uppat a pisostayo ti katukadna idi. Ket iti panagpresidente ni Erap, manon a pisostayo ti maysa a doliar? Sa ita, manon ken ni GMA?"
"Kusto 'ta kunam, Maning. Ngem panagkunak, saan sa man a da Erap idi ken ni GMA ita ti akinbasol no apay a rumigat a rumigat ti ekonomia ti pagilian. Kas ammotayo, nakabilbileg ti kabaelan dagiti tallo a kadadakkelan a kompania ti gasoline iti pagilian. Kas pay ti korporasion ti elektrisidad, ken dadduma pay a kompania a mangipapaay iti pagrigatan ti sibubukel a pagiliantayo."
"Este, tsip. Medio naliklikantay san ti nasken a pagpapatangantayo." "Aywen sa, brad Cardo! Pasensiakan, pasensiakayon. Nagbalinak sa la bassit a kas iti pastor nga ammona iti agbabai ken uminum. Angawko laeng. Bassit met laeng ket ti topikuentayo. Ti koma kunak, kakadua, rugiantayo ngaruden a saetan ti panagrondatayo. Saan a kas iti napalpalabas nga agrondatayo no kayattayo, saan no saan. No mabalin, irugitayon 'ton sumaruno a rabii. Aniat' makunayo, kakabsat, okey met lang kadakayo?"
"No para kaniak, okey, tsip. Kasano kadi, daguptay a pito a tanod , aggugrupotayo kadi nga agpatrulia?"
"No para kaniak, kakadua, nasaysayaat no mapagkadua ti grupo. Ti umuna a grupo ket uppat. Tallo iti maikadua. Mabalin ti kasdiay, kakadua?"
"Mabalin, tsip. Dutokam latta ngaruden no sino dagiti agkakagrupo."
"Sige. Iti umuna a grupo, ni Leo, ni Maning ken ni Cardo. Iti maikadua: siak, da Tomas, Dora ken Itong. Istidi a kastan."
"Tsip, ania ngarud a grupo ti umuna nga agronda inton sumaruno a rabii a kas kinunam itay?"
"Kua, dakayo, Leo, Maning ken Cardo. Ngem dikayto koma aguper iti tianggi, wen?"
"Wen, tsip. No kayatmi man iti lumidok, mangalakami lattan iti sangaboti nga itugottugotmi nga agronda."
"MAKALAWASEN sipud rinugiantayo iti agpatrulia, Maning, Cardo. Awan met ti masalawantayo a tulisan. Parbangon manen. Niy, ta nagmayat man ti kiraykiray dagiti bituen iti nakadaldalus a law-ang?"
"Apay, Leo, gumanatka kadi a makasalawtay koma iti mannibrong?"
"Saan met, g'yem Cardo. Ngem saan kad' a tulisan ti rantatayo a sarsaraken? Ngem ditay koma makasarak 'tay addaan iti palibong."
"Kakadua, adda tallo a lallaki idiay, niy! Naggapuda 'diay yan ti balay da Netnet."
"Sabtentay ida. Kasla gargaraw ti agtutubo ti gargarawda."
"Dakayo gayam, Ambo, Littik ken Birot. Apay 'ta manok nga iggemmo, Littik? Tinakawyon sa met?"
"Haan, angkel Leo. Dinawatmi ken ni insin Netnet. Inkam agruruskaldo 'diay balaymi."
"Kasta? Makaammokayo, a, Littik. No adda agderraaw a napukawan iti manok, dakayon ti akimbasol. Sigi, inkayon!"
"'Kami ngaruden, angkel."
"'Nia ngatat' taultaulan dagiti aso 'diay purok 'diay igid ti karayan? Agpakasdiaytay man, kakadua."
"Niy, ta nagulimek metten dagiti aw-aw. Hantay mapanen idiay. Numona ta adda nasamek a mapagnaan. Amangan no makagattayo ti uleg. Nagita ti uleg ditoy puroktayo. Nadaras a matay ti makagat."
"Naaskaytay aminen a parte 'toy purok. Di mabayag, agbannawagton. Intay aginana 'diay outpost."
"Wen. Makadungdungsa pay ketdi dataon. Naibullaaw man dataon nga agpuyat."
"O, daytan ti outpost. Agduapulo tawenen a nakatakder dita. Kasla ibagbaga 'toy outpost nga isu ket naipasdek babaen iti inisiatibo daydi Apo nagmayor Juan Dinalipan."
"Di maatiw 'toy outposttayo kadagiti outpost iti kabangibang a barbarangay. Nagmayat man ti pannakaisurat ti 'Tanod Outpost, Barangay Cawcawwati, San Isidro, Cagayan,' niy."
"Kakadua, panagkunak, awan ngata metten ti sumrek a tulisan ditoy iti kastoy nga oras. 'Tayon ket makakakapeakon."
"Ala, 'tay ngaruden."
"Adda met wanerwer ti kuliglig 'ta kabalbalayan. Ni ngata mang Maligno. Sapaennan sa ti mapan agsakada ti lakoda 'diay ili."
"Maayatan a mangpaandar-andar ti kuligligna a naikaha gapu ta baro. Agdua a bulan pay laeng sipud ginatangna."
"KABURIK, Ampo, Mukong ken Kimmot. Nabayagen daydi pannakatakawtayo iti kuliglig, saan?"
"Agurayka, kaburik Luglog. Nagurdo unay ti binalikasmo a pannakatakawtayo. Ngamin, nupay napeklantayo a mannibrong, dayawentay met bassit ti bukodtay a bagi wenno kinatao."
"Kasano koma ngarud iti panangibalikasko, aber?"
"Ayket, kastoy koma, a: Nabayagen daydi pannakaigasattayo a nakaala iti dekaha a kuliglig. Ita, ituloymon, kaburik."
"Masapul a makaigasattay' koma manen a makatakaw, ay, makaala, kunak koma, iti kuliglig. Nangruna no baro ta nanginngina ngem 'tay daanen. Bassiten ti nabati iti daydi nabagik iti maikadua a naglakuantayo iti kuliglig. 'Bag ta nainut nga aggasto ni baket. 'Moyo, ungtannak ni baket no 'da yawatko kenkuana a kuarta. Ibagana a tinakawko. Saan, kunak met. Awan met masapulanen a panggedan ngamin. Isu a kapilitan nga agbalin datao a tulisan."
"Masapul ngarud nga agaskaytay manen nga agbisto iti alaentay a kuliglig. Aldaw iti ipapantayo panagbisto. Narikut no iti rabii amangan no masalawandatayo dagiti tanod. Saan a kadagiti kabangibang a purok ti pagtakawantayo. Nasisiaaat no dagiti adayo ditoy puroktayo tapno ditay mabisto."
"'Tay pay la dita tianggi. Manammigiltayo."
"Mangalatay lattan iti dua a bilog. 'Diay balay ti paginumantayo. Adda sangakaserola nga adobo a manok a pulotantayo."
"Awan ammok a manokyo, Luglog. Nangalaam ti inadobom?"
"Kapuyka man, Mukong? Awan kad' makitkitam a manok iti langlangalang?"
"O, daytan ti tianggi, Kimmot. Dua boti ti alaem."
"Nana Ondang, gumatangak man ti dua boti a gin."
"Bayad a dagus, a, barok, ket pagsakadak no bigat."
"Diak met imbaga nga utangek, mader. O, daytoy, lima gasut a pisos ni Ninoy Tapaya."
"Awan lat' basbassit, barok?"
"Dakdakkel ti adda, mader."
"Bukel a ribu? Ayket adu man ti makukuartam, barok?"
"Inabakko 'diay galliera 'di kalman, mader."
"O, daytoy ti supli ti lima gasut."
"'Tayon dita balay. Agpuestotayo iti kosina."
"KABURIKKO ida. Bassiten 'toy lidokentayo. Adu pay ti pulotan.Aguraykayo ta pumalabrasak man!"
"Alaman ngarud, kaburik Luglog. O, ikkamon!"
"O, kaburikko ida a padak a naaangdod/ Intay man riknaen ti naimnas nga ilalasat iti karabukob/ Ni ading Migueling/ Sa ti panagpababana iti barukong/ A kas makabang-ar nga anem-em/ Iti pitikpitik ti puso!"
"Haha! 'Da met gayam mannaniw a mannibrong, aya? Kaano pay nga agbasbasat' Bannawag daytoy a tulisan?"
"Apay, Mukong, ti kadi la agbasbasat' Bannawag ti makabael a dumaniw? Lilongko iti dapan 'di Idro Bucaneg, kunam sa?"
"Sino dayta nga Idro?"
"Isut' ari dagiti mannaniw nga Ilokano."
"O, kitaenyo! Ditay nadlaw nga immulog ni Kimmot. Adda iggemnan a dua boti, niy!"
"Ay, ket no maibustay dayta, bali sagsangabotitayon ti nainum. Ala, ket manso latta ngarud, a!"
"Nakitayo daytoy?"
"Niy, paltog met dayta, Luglog. Trenta otso a paltik. Danao wenno Ilokos?"
"Ilokos. Ginatangko iti am-ammok a taga Ilokos nga aglaklakot' buneng, getteng ken kumpay. Ita la nga ipakitak kadakayo, kaburik. Kagatgatangko la 'di naminsan nga aldaw."
"Nasiaat ta addan armastayo no intay agoperasion. Aluadam laeng, kaburik, no makita ti autoridad. Ammotayo a nadagsen ti basol ti agikut iti awan lisensiana a paltog."
"Kusto 'ta kunam, kaburik Kimmot. Ngem sakbay a maalada 'toy paltikko, dalebek pay ida nga umuna."
"No di sikat' dalebenda, a, Luglog."
"BATANGTAY' ti agronda ita. Dagasentay' ni Tsip."
"Adda idiay paraanganda, niy. Ur-urayennatay sa."
"Tsip, agrondatayon."
"Kua, kakadua. Dakayo kad' pay la a tallo ti agronda. Masakit ngamin ti tagibimi."
"Wen, tsip. Inkamin."
"Sigi. Aganuskayo koma."
"Adun a rabiitayo a nagronda. Awan met ti masalamaan a tulisan. Ngem no adda man koma masalamaantayo, sapay koma ta awan paltogda. Batuta ken buneng la ti armastayo."
"Ibagatayto man ketdi ken ni Apo kapitan ta ibulodannatayo ti paltog ni Apo Mayor."
"Wen nga agpayso. Mayat met ngata ni Mayor ket."
"Adda met lisensiado a paltog ni Kapitan ket. 'Tay 9mm kano daydiay."
"LUMIDOKKAM' la bassit 'ti gin, inangmi a reyna 'toy tianggi tapno naparparagsitkami nga agpatrulia."
"Dakayo gayam, Leo, Maning ken Cardo. Batangyo ti agronda?"
"Wen, inangmi. Da Tsip Panda, Tomas, Dora ken Itong ti nagronda 'di rabii."
"Nasiaat no rinabii nga adda agpatrulia. Agdindinamag ti kaadda dagiti mannanakaw a sumsumrek kadagiti barbarangay, annakko. Agalada kano iti baka ken nuang. Uray pay kalding. Kasanon no maalada ti kakaisuna a nuang ti maysa a nakurapay a mannalon? Sapay koma ken ni Apo Birhen Santa Maria ta awan ti maisar-ong a tulisan ditoy puroktayo, annakko."
"Sapay koma, inangmi. Alaket, ikkanakamin, a, ti sangabotelia a gin ken templana a kok."
"Pay ta manglukatak ngaruden ti gin ken kok, annakko."
"Ditoykami latta ruaren, inangmi."
"Aganuskayo nga agpatrulia, annakko. Dakkel ti maitultulongyo kadakami a kapurokanyo."
"Nabayagan a naanuskami, inangmi."
"KABURIK Luglog, kaano ti panagoperasiontayo? Agdaigen 'toy bolsak. Masapul a makargaan koman iti mabiit. Agngangabit metten ti ekonomia ti kosinami."
"Nasken a makontaktay' pay ti pangidilantayo satay' mapan alaen ti nabistoyo a kuliglig. 'Tay nakasaganan ti pagbayadda ti kayatko. Diak kayat ti nabayag a transaksion."
"Alaket, uray itan mapankamin ken ni Mukong. Nagadu a pagluganan."
"Sigi, inkay ngaruden."
"SATAYTO la agpatrulia no adalemen ti rabii, kadua a Tomas, Doro ken Itong. Ditoytay' balay nga agpalabas ti oras."
"Wen, tsip. Awan ngata met ti agtulisan iti sarsardam."
"Sigi, no aniat' kayatyo, gin wenno kape, addada dita lamisaan."
"Namaymayat ti gin ta pagpasanikar ti rikna."
"No maibustay 'ta kuatro kantos, adalemton ti rabii."
"Naim-imbag sa no mapantayon, kakadua. Baka makaturogtay ketdi. Itugottayo 'ta gin."
"Wen, a, no isut' kunam, tsip."
"'Tayon!"
"Niy, adda wanerwer ti kuliglig nga umas-asideg ditoy kabalbalayan."
"Ni Timot Maligno ti kunak dayta. Nakitak ti iruruarda ken ni baketna itay tagilnekan ti init. Siguro napanda nagsakada ti tagilako ti tianggida 'diay ili."
"Ayni, isuda nga agpayso."
"Susta di pay naguni ni Maligno. Kaslatay met la pungdolen a linabasanda lattan!"
"Kasano nga aguni ni Maligno ket kagurgurana ngarud ni tsip."
"Tsip Pando. Adda sumungad nga uppat a lallaki. Amangan no tulisan ketdi dagitan."
"Sabtentay' ida. Lenteantay' ida no asidegtayon kadakuada."
"Nasaysayaat sa no urayentay ida ditoy, tsip. Aglingedtayo ditoy outpost. Kellaatentayto ida a lentean."
"Sigi ngarud. Ammok a didatay' pay nadlaw. Aglingedtayon."
"Asutentay' ti bunengtayon sakbay a makaasidegda."
"Sinokayo? BANG!
"Agtaraytayon, kakaburik! Adda bunengda!"
"Kamatentay ida, kakadua!"
"Saan, tsip, ket 'da paltogda!"
"Nasugatanak, kakadua!"
"Napuntaanka, Tomas?"
"Wen, isip, 'toy kanigid a luppok!"
"'Tay ipadoktor 'diay ili, kakadua! Doro, Itong, inkay sublaten ti kuliglig ni Kapitan wenno ni Leo!"
"Wen, tsip! 'Tan, Itong!"
"Paspasanyo, a, ket no maadasan ti dara ni Tomas!"
"Naut-ot 'toy sugatko, tsip."
"Gagangay ti masugat, Tomas. Saan siguro a nakaruar ti bala. Niy, addan wanerwer ti kuliglig."
"Tsip. Ni Apo Kapitan ti agmaneho iti kuligligna."
"Kap, nasken nga ipantayo ni Tomas idiay ili."
"Tulonganyo a makalugan ni Tomas."
"Wen, Kap."
"O, lumugankay' met a tallon ta mapantayon!"
"Itodom ti tarayna, Kap, ket naut-ot kano ti sugat ni Tomas!"
"Itodtodok ngaruden. Tulisan la ketdi dagidiay nakainkuentroyo!"
"Sigurado, Kap! 'Bag ta naminsan la a nagputok ti adda paltogna. Nagbuteng idi nadlawnan sa nga adda bunengmi!"
"Annayko! Nagut-ot ketdin, 'ya, 'toy sugatko!"
"Pakirdem 'ta riknam, Tomas! Dika pagbalinen a babai 'ta bagim!"
"No pudno met a nakaro ti ut-otna, kapitan!"
"No 'da paniom, isubom ta pagngarietam a kagaten tapno dimo unay marikna ti ut-ot."
"BAKET, itemplaannak man ti kape. Marigatanak a magna a mapan dita kosina. Nasakit 'toy sugatko."
"Nasisiaat sa, lakay, no agikkatkan a tanod. Dandani met naibuisen ti biagmo. No dakes koma ti gasatmo, kasanokamin kadagiti tallo a babassit pay a putotmo? 'Bag laeng ta da Apo Mayor ti nagbayad iti ospital."
"No agikkatak a tanod, baket, ibaganton dagiti kapurokan a nalakaak a nagtarkok. Diak kayat nga ibagada ti kasta. Ta saanak a tarkok wenno takrot. Ti serbisiok, maipaay iti pamiliak ken kadagiti kalugaran."
"Niy, adda agap-apo iti sango ti balay, lakay."
"Alaket pastrekem ida, a, baket."
"Sumrekkami kadi lattan!"
"Dakayo gayam, kakadua a tanod. Agtugawkayo, a!"
"Komustaka, kadua. Nasayaaten 'ta sugatmo?"
"Medio lumalaingen, tsip."
"Gaputta nasugatanka, Tomas, agikkatka ket ngatan a tanod?"
"Ay, saan, tsip! Saanak a tarkok tapno agikkatak!"
"Kasta, a, ti lalaki! Kas iti tagitadien a teksas a no masugatan ket ad-addan ti uyongna!"
"Baket, itemplaam man ti kape da tsip Pando, Itong, Doro, Leo, Maning ken Cardo."
"AGPABAYO ti rantatayo. Ngem naibayagtay met unayen, a, Maning, Cardo."
"Naimasantay' met ngamin iti nagbuya idiay pagpiestaan. Adalemen ti rabii, niy. No koma itay nakapabayotayon ket nagawidtayon, di pay koma nakalnek ti init itay nakasangpettayo 'diay purok."
"Uray ta napartak 'toy kuliglig ni Leo a lugantayo."
"Batangtay pay ketdi ti agronda ita a rabli. Ipagarup siguro ni tsip Pando a nakadiutitayon."
"Sakbay a pimmanawtayo a nagpaili itay malem, nalagipko a diutitayo no rabii. Isu nga uray narabiyantayo, okey latta. Ken uray ta adda kaniak ti 9mm nga impabulod ni Apo Mayor. Malagipko ngamin daydi pannakapaltog ni Mang Tomas."
"Addan sa aglima bulanen ti napalabas sipud napaltogan ni Tomas."
"Niy, ket addatay met gayamen iti serkan ti puroktayo!"
"Aguray, idurduron dagidiay uppat a lallaki ti naikaha a kuliglig, a! Niy, nadlawdatayon isu nga alisto ti maysa a nangpaandar iti motor!"
"Ken kasta unayen ti alistoda a limmugan. Patarayendan ti kuliglig, niy! Lumisida met iti panagsasabettayo!"
"Tulisan la ktedi dagita. Ibueltam, mang Leo, ta kamatentay' ida!"
"Wen. Man ta agpaputokak iti pang-warning! Pasarangam ida ita lentem, Cardo!"
"Niy, addda paltog nga iggem 'diay maysa!" BANG! BANG!
"Niay, lumabanda! Pay ta tiruek met ida!" BANG! BANG! BANG!
"Ayni, 'da natnag! Din sa napuruan. Ngem di sinardengan ti nagmaneho! Ilugantayo. Mabalin nga agsaksi itoy a pasamak!" BANG! BANG!
"Hey! Dandanin ti pispisko, dakayo! Putokam latta ida, Leo!"
"Wen. Alistuanyo nga ikarga 'ta tulisan ta ituloytay' a kamaten dagidiay tallo!" BANG! BANG! BANG!
"Ay, napuntaak ti drayber, kakadua! Niy, natnagen! Nagsardeng metten ti kuliglig! Ngem sumirig manen kadatayo ti adda paltogna! Kumlebkayo!" BANG!
"Annay!"
"Apay, napuntaanka, Maning?"
"Nadamgisan 'toy kanigid a takiagko!"
"Kakadua, saanen nga aguni 'diay ipatpaturongna a paltog. Awan ngatan ti balana!"
"Kukuatay' ngarud idan! Pay ta kargaak ti bala 'toy paltog!"
"Ay, 'tay gayam kuliglig ni Maligno 'toy tulisanenda!"
"Iluganyo ida nga uppat dita. Manehuem, Cardo. Mapantayo 'diay headquarters ti polisia! Din sa met nakaro ti sugat dagita dua a tulisan."
"TANGAY nayawattayon dagiti tulisan kadagiti autoridad, ken nalpas metten ti pannakaimbestigartayo, agawidtayon. Agtarustay iti yan da Apo Kapitan. Cardo, manehuem 'ta kuliglig ni mang Maligno!"
"'Nia ngata ti masao ni Maligno iti panangisalakantayo iti kuligligna? Barbaro pay ngamin isu a nakursonadaan dagidiay a tulisan."
"Niay, agalas tres gayamen iti parbangon ditoy relok!"
"Sanabali. Dakkel ti imbag a nagun-odtayo a kas tanod, kakadua.
"NAGSAYAATEN. Uppat a tulisan ti natiliwyo. Ken naipanyo pay idan idiay headquarters ti polisia. Ama, iti biangko laeng, dayawek, dayawenkayo, Leo, Maning ken. Cardo, a kas malalaki a tanod iti barangaytayo! Nasayaat koma no adda met ditoy da Pando, Tomas, Doro ken Itong. Uray ni Timot Maligno."
"'Nak 'yaban ida, Kap."
"Sige man. Baket, mangisaganaka man ti kape! 'Bag man, Leo, ta naitugotmo ti paltog?"
"Nagparikna kaniak nga adda dakes a mapasamakmi isu nga intugotko ti paltog."
"Addakamin, kapitan. Ania ti kuna ni Cardo a nasken a pagpapatangantayo?"
"Napateg unay unay, Pando. Denggenyo ti estoriaen da Leo, Maning ken Cardo. Sige, simpuonenyo ti napasamak."
"TOMAS, bagaam dagiti kaduata a tanod. Mapantayo idiay barangay hall. Adda kano nasken unay nga ibaga ni Apo Kapitan."
"Wen, tsip. Kaano ti ibagak a kaaddatayo iti barangay hall?"
"Inton agalas dies. Awan pay alas nuebe."
"Sigi ngarud, tsip."
"ADDAKAYO aminen?"
"Wen, Kapitan."
"Sige, agpuestokayon nga agtugaw. Ipakaammok ti nagsaritaanmi ken ni Apo Mayor idi malem kalman. Napanak a mismo idiay balayda ta pinaayabannak. Inreport kenkuana ti polisia ti napasamak. Napalalo a ragsak ni Mayor iti naaramidan da Leo, Maning ken Cardo. Kunana a mangangaytayo iti programa inton Sabado. Huebes ita. Ditoy kano barangay hall ti pagprogramaan. Kuna pay ni Mayor nga ikkanna ti gunggona a kuarta ken sertipiko da Leo, Maning ken Cardo."
"Bigat kadi ti rugi ti programa, kapitan?"
"Wen. Alas dies. Kalpasan ti programa, sanguentayto ti pangngaldaw. Aggapu iti restauran ti taraon, kas kuna ni Mayor."
"Kapitan, adda met dua a kahon ti serbesa ditoy?"
"Ket kalamlammiisanda. Kairuruar manipud iti ref. Insaganak nga umuna a pagselebrartayo iti naaramidan da Leo, Maning ken Cardo. Ala, tunggal maysa mangalan iti inumenna."
"O, 'nia pay ti urayentayo, kakadua?"
"Yunamon ti tumukma iti boti, Tsip Pando."
"Ayne, addaka met, Timot Maligno! Ilayonmon, a, ti sumrek!"
"Wen, Kapitan." "Mangalaka metten ti beermo" "Wen, Kapitan."
"Addan sa nasken nga ibagam, Timot?"
"Adda ngarud, Kapitan."
"Ala ket ibagamon, a."
"Umayko koma yebkas ti nalaus a panagyamanko iti pannakasalaknib ti kuligligko. Ken kangrunaanna, Kap, kayatko nga agsubliak a kas tanod. No mabalin pay, a."
"Ayket nagsayaaten? 'Nia ti makunayo, Appo a tatanod?"
"Sika man, Tsip Pando ti mangibaga ti makunatayo."
"Alawen, 'pay ketdin a saan? Maragsakankami, Apo Kapitan, no agsubli manen a kaduami ni mang Timot Maligno." ###


text:
sona, impeachment, con-ass, federalism
sona, impeachment, con-ass, federalism...
makauma. sulasu.
masadutak ita nga agikur-it iti opinionko maipapan kadagitoy nga issue. maumaak.
no kayatyo, basaenyo ti 127-panid a 2005 SONA Technical Report ket makaammokayon a mangbukel iti opinionyo. no mamati ken mamatpatikayo pay laeng itoy a rehimen wenno saanen.
what's else is new met ngamin kadagitoy a sonsona? formalities la dayta sonsona. uray ket koma di ipakdaar ti nakatugaw a presidente ti state of the nation, ammotay' metten no ania a talaga ti agdama a kasasaad ken sasaaden ti pagilian ken dagiti umili. apay pay laeng dagitoy? what's the big deal a kunada? a nasken nga ikkantay' iti importansia? manen, kasla la speech dayta ti maysa a kandidato a napnapno iti adu a kari, napno iti adu a palangguad ken adu a fantasia. patpatientay' kadi pay? adda kadatayon a mismo nga umili ti pannakaammo ken pannakapadas iti pudpudno a kasasaad ti pagilian. awan iti dayta sonsona ni gloria. nangruna nga awan iti dayta tsona ni ping lacson. nangruna nga awan iti dayta sonia ni erap. wenno koma iti dayta a sona ni abat. adu la amin!
no met kayatyo a maammuan no apay a kayat a yimpeach ti oposision ni gloria, basaenyo ti 54-panid nga Amended Impeachment Complaint nga impasada iti kongreso idi kalman. kitaenyo man no adda a talaga napigsa wenno nadagsen a grounds wenno violations iti philippine constitution ni glora tapno rebbengna laeng a maimpeach?
ngem kas naexpektar, saan a naipasa iti senado ti nasao nga impeachment complaint dagiti diputado. ta dida met natungpal ti 2/3 ti intero a kongreso wenno 79 a congressman a masapul a mangyendorso iti reklamo. 41 laeng ti nagpirma. 'su nga awan, a, latta ta kontrolado met ni gloria arroyo ti kongreso piman.


text:
CANDON CITY. Maysa a bakla ti mapapati a biniktima ti kinadeytna a lalaki a nakapukawan ti selpon ken kuartana.
Nagpulong iti polis ni Rex Angco, 34, taga-Manila ngem temporario nga agnaed iti barangay Paras nga intaray ni Dexter Cabatu, 18, residente iti Oaig Daya, ditoy siudad ti dua a selponna a Samsung A8250 ken 3315 ken agarup P9,000 a kuartana.
Iti inbestigasion ti polis, nagsarak ti biktima ken suspetsa iti periaan ket nagtulagda a mapanda agdeyt iti Candon South Central School.
Segun iti biktima, kalpasan ti panagdeytda, dinan nasarakan ti shortsna a naggianan ti selpon ken kuartana. (Danny Antalan)


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Nakaawat ti kapolisan ditoy iti pulong manipud iti maysa a residente iti Barangay Namnama, Sinait, Ilocos Sur a tinagbat ti maysa a pastor ti kalib-inna idi malem ti Disiembre 6.
Iti pulongna iti polis, kinuna ni Ednalyn Amoroso y Idigpio, 38, naasawaan, ken residente iti nadakamat a barangay a tinagbat ni Marlon Yoro, 38, naasawaan, pastor iti Evangelist Church of Church ken residente iti Barangay Katipunan, ditoy met laeng nga ili, ti kalib-inna a ni Algar Joseph Bangalan y Ragudo, 32, a nakaputdan dagiti sumagmamano a ramayna ken puon ti nakayospitalanna.
Iti panagimbestiga dagiti polis, idi binisita ni Yoro ti kapiliana a masarakan iti nadakamat a barangay, karkariaren ni Bangalan dagiti apongna ket pinagtalna ti pastor.
Kinarit ketdi ti biktima ti suspek nga agboksingda.
Idi aggawid ti pastor ken dagiti annakna, kinamat ida ni Bangalan a nakaiggem iti pala ket kinabilna ni Yoro.
Mapapati nga innala ni Yoro ti bolo iti uneg ti traysikelna sana tinagbat ti biktima.#


text:
CANDON CITY – Naisalakan dagiti polis ti maysa nga ubing a babai a nakidnap sadiay Metro Manila babaen ti operasion nga inwayatda idi parbangon ti Hunio 7 maikontra iti kidnapper a natiktikan a naglemmeng iti maysa a barangay ditoy siudad.
Inaresto dagiti operatiba ni Wilson Galdones y Garanfill, 22, awanan asawa, construction worker iti mismo a balayna sadiay Barangay Calongbuyan, Candon City idi agarup 3:30 ti parbangon ti nadakamat a petsa.
Segun iti report, natalna a simmuko ni Galdones kadagiti polis.
Kasta met a naikustodia Candon City police station ti ubing a kinidnap ti suspek para iti umisu a dokumentasion sakbay a naipaima iti Anti-Kidnapping Group para iti maiyataday a disposision.
Maipalagip nga idi Mayo 28, 2016, kinidnap ni Galdones ti biktima a nailemmeng iti nagan a Nene, 11, ken residente iti Barangay 162, Ignacio Compound, Caloocan City, Manila.
Nasurok makalawas ti napalabas manipud idi nakidnap ti biktima sakbay a nagpositibo ti hot pursuit operation dagiti elemento ti kapolisan, partikular ti Anti-Kidnapping Group Luzon Field Unit, Camp Crame, Quezon City nga indauluan ni Police Inspector Alicia Cecilia Merciales ken Police Inspector Roger Ariel Giwagiw.
Babaen ti impormasion manipud iti maysa a kameng ti Barangay Intelligence Network/Lambat Sibat, naammuan dagiti operatiba a nagpakni ni Galdones kalpasan ti panagkidnapna iti Barangay Calungboyan, Candon City.
Idi agarup ala una ti parbangon ti Hunio 7, nakikoordinar ti Anti-Kidnapping Group iti Candon police station nga indauluan ni Police Senior Inspector Fermin Farro ken RIUK-1 para iti pannakatiliw ni Galdones iti nagpaknianna a barangay.
Ket idi agarup 3:00 ti parbangon iti dayta met la a petsa, inwayat ti nagtitipon a bunggoy ti kapolisan ti operasion a nagresulta iti pannakakemmeg ni Galdones ken iti pannakaisalakan ti ubing a kinidnapna.(TNM Team)


text:
Meycauayan
Ti Siudad ti Meycauayan ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Meycauayan ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Bagbaguin
- Bahay Pare
- Bancal
- Banga
- Bayugo
- Calvario
- Camalig
- Hulo
- Iba
- Langka
- Lawa
- Libtong
- Liputan
- Longos
- Malhacan
- Pajo
- Pandayan
- Pantoc
- Perez
- Poblacion
- Saluysoy
- Gasak
- Tugatog
- Ubihan
- Zamora
- Caingin
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SANTA, Ilocos Sur – Awan ti pagbaliwan ti singir iti makunsomo dagiti consumers a danum, daytoy ti pagtaktakderan dagiti opisial ti water district ditoy.
Kinuna ni Santa Water District manager Rogelio Cardenas nga awan ti pagbaliwan ti bayad ti connection fee a P1,200 ken P80 kada 10 cubic meters kada bulan.
Insingasing sakbayna ni Konsehal Marino Corpuz nga ibaba koma ti water district ti bayadan dagiti agus-usar iti danum iti P50 manipud iti P80 kada 10 metro kubiko tapno mapalag-anan met dagiti consumers.#


text:
Demokratiko a Republika iti Kongo
Nagsasabtan: 2°52′48″S 23°39′22″E / 2.88°S 23.656°E
Ti Demokratiko a Republika iti Kongo (Pranses: République démocratique du Congo) ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Tengnga nga Aprika. Isu daytoy ti maikadua a kadakkelan a pagilian idiay Aprika babaen ti kadakkel ken ti maika-11 a kadakkelan iti lubong. Nga addan ti populasion ti sumurok 71 a riwriw,[1] ti Demokratiko a Republika iti Kongo ket isu ti maika-19 a kapusekan ti populasion iti lubong, ti maikapat a kapusekan ti populasion idiay Aprika, ken isu pay ti kapusekan ti populasion a pagilian nga agsasao iti Pranses.
Naibeddengan iti Republika ti Tengnga nga Aprika ken Abagatan a Sudan iti amianan; Uganda, Rwanda, ken Burundi iti daya; Zambia ken Angola iti abagatan; ti Republika iti Kongo, ti Angola nga enklabe iti Cabinda, ken ti Taaw Atlantiko iti laud; ken naisina manipud ti Tanzania babaen ti Danaw Tanganyika iti daya.[1] Daytoy a pagilian ket adda sumrekan na iti taaw babaen ti 40-kilometro (25 mi) nabistrad nga aplaya iti Atlantiko idiay Muanda ken agarup a 9 km a kalawa ti sabangan ti Karayan Kongo a mapan idiay Gopo ti Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Central Intelligence Agency (2011). "Kongo, Demokratiko a Republika iti". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. Naala idi 2011-10-05.
- ^ a b c d "Demokratiko a Republika iti Kongo". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "GINI index". World Bank. Naala idi 30 Hulio 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Demokratiko a Republika iti Kongo
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Di pay ammo ti kinaasino ti nagmaneho iti van a nangsapgid iti maysa a motorsiklo a nakasugatan ti nagmaneho iti aksidente a napasamak iti national highway ti Barangay Becquez ditoy nga ili idi agsapa ti Disiembre 28.
Naiyospital iti Tagudin General Hospital ni Amor Dasalla y Ramuanja, 59, balo, nagmaneho iti Honda XRM motorcycle gapu iti sugatna iti ulona kalpasan a sinapgid ti maysa a Mitsubishi Adventure van, maris berde ti luganna idi alas 7:00 ti agsapa ti nadakamat nga aldaw iti nasao a barangay.
Iti inisial nga inbestigasion, naggapu ti motorsiklo manipud iti amianan ket agpaabagatan koma ngem mapapati a di nakita ti biktima ti sumungad nga agpaabagatan met a van a puon ti nakasapgidan ti van iti kutit ti motorsiklo ken nakaikrasan ti lugan iti kalsada.
Saan a sinardengan ti drayber ti van ti biktima no di ket timmakias iti nakapasamakan ti aksidente.
Nangisayangkat ti polis ditoy iti checkpoint ken pinakaammuanda dagiti kaarruba a police stations iti La Union ngem nakalusot ti di pay nabigbig a drayber ti van.
Sakbayna, maysa nga aksidente ti napasamak iti national highway a nakainbolbaran ti maysa a van ken motorsiklo a nakatayan ti motorista idi malem ti Disiembre 25.
Naireport a naitaray ni Ricky Galleso y Alcantara, residente iti Barangay Allangigan Segundo, Candon City, iti Sta. Lucia District Hospital ngem saanen a naidanon a sibibiag pay.
Nabigbig met ti drayber ti Kia Vesta van a ni Artemio Claridad y Lopez, 45, naasawaan, residente iti Barangay Tampugo, Tagudin, Ilocos Sur.
Naammuan iti report a mapapati nga inobertekan ti Honda Wave a motorsiklo a minaneho ni Galleso ti van a minaneho ni Claridad iti national highway a sakup ti Barangay Saoat, Sta. Cruz, Ilocos Sur ngem nasapgidna ti makannigid a paset ti van a nagresulta iti saan a pannakakontrol ti biktima iti manibela ken nakadungparanna iti kongkreto a barrier iti igid ti kalsada.
Nakaro dagiti dunor a sinagrap ni Galleso a puon ti nakatayanna. Pirmi a nadadael ti motorsiklona.
Boluntario a simmuko ni Claridad iti polis ti Sta. Lucia.#


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Mapapati a nakursunadaan dagiti di nabigbig a suspek nga intaray ti motorsiklo ti maysa a residente iti Barangay Sinabaan ditoy nga ili sada imbati iti kaparanget nga ili.
Nagreport iti polis ni Teofilo Cabalo, Jr. y Raguindin, residente iti Barangay Sinabaan ditoy nga ili, a mapukpukaw ti motorsiklona nga imbatina iti nadakamat a lugar idi agarup 11:30 ti rabii ti Nobiembre 25 ket idi sublienna awanen daytoy iti naakaikabilanna.
Idi agarup 7:45 ti bigat, nasarakan dagiti nagtipon nga elemento dagiti polis ti Sta. Catalina ken San Vicente ti motorsiklo a naabandona iti di matatao a lugar sadiay Barangay Bantaoay, San Vicente ket impanda iti police station ti Sta. Catalina.#


text:
Thursday, January 19, 2012
RAMIT PARA AGRIKULTURA , NAAWAT TI LIMA NGA ASOSASION TI MANNALON
Cabugao, Ilocos Sur – Lima a rehistrado nga asosasion ti mannalon a masakupan ti DA-LGU ti immawat iti tallo a klase ti makinaria a ramit (3 a Hand Tractor with heavy duty trailer, 1 a Lakas Kuliglig Thresher, ken 1 a Taro Rice Reaper) manipud iti Farm Mechanization Facility Program ti Department of Agriculture, Regional Field Unit 01 babaen iti 85-15 % equity scheme (85% iti dagup a mabayadan ti bagi ti DA-RFU 01 idinto ta 15% met ti LGU) ita a Enero 19, 2012. Sakbayna, natudingan dagiti pannakabagi ti asosasion a napan nangilugan kadagiti nadakamat a makinaria manipud idiay DA-ATI Provincial Center, Batac City, Ilocos Norte.
Naidagas dagiti makinaria a ramit iti Munisipio ket kinita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken binayabay da Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada ti DA-LGU ken ABC President, Rizal Brgy. Captain Teddy U. Soller a nangimatang ti panangyawid dagiti opisiales ti asosasion dagitoy a makinaria a nagun-odda babaen iti panangtarabay ken panangtulong ti Gobierno Munisipal kadakuada.
Dagitoy a nagun-od dagiti asosasion ti mannalon ket resulta ti naregget a panangpatibkerda ti asosasionda ken panangsurotda iti programa ti Gobierno Munisipal ken DA-RFU 01 tapno mayagpang ken mayadaptar iti kasasaadda a mannalon iti dumurdur-as a teknolohia iti benneg ti Agrikultura a makasakup kadakuada. # (Insurat ni JOED S. SAJONIA)
Dagiti sumaganad ti nagan ti asosasion ken ti nagun-odda a ramit a makinaria:
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:24 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Immuna ti Parada ti Police Mobile Patrol sa iti Float nga ayan ti Imahen ni San Markos Ebanghelista a Patron ti ili a binayabay dagiti kameng ti Parish Pastoral Council iti Simbaan Romano Katolika.
Simmaruno dagiti Municipal Officials nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang agraman dagiti Department/Section Heads/dagiti Personnel ti LGU-Cabugao.
Nangrugi ti Parada iti Shell nga asideg ti NISTC Public Market, Cabugao, Ilocos Sur ken nagpatingga idiay Cabugao Central Park (CCP) Auditorium, Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur.
Buklen ti Parada iti innem a Cluster Barangay ket agkakangayed dagiti Float a sinaruno dagiti nagparada a nakabuklan iti grupo ti 33 a barangay ti ili nga imatonan dagiti Kapitanes-da.
Kalpasan ti Parada, naaramid ti panagpabuya dagiti Players ti University of Luzon Drum & Bugle Corps iti Compound ti CCP ket reprep ti nagbuya.
Naisaganad ti Electrofire Dance iti entablado ken iti Firedance iti ruar ti Auditorium ket nanaynayonan manen iti adu a nagsangpet nga umili nga agbuya iti CCP.
Kangrunaan a namagpikapik iti kanito ket iti napaut a Fireworks a a nasindian iti CCP Compound ken nagsaknap iti tangatang.
Naisaruno ti Konsierto ti banda a nangparag-o kadagiti nagbuya ken iti panagkanta/panagpabuya ni Filipino Singer Darren Espanto agraman dagiti kakaduana ket naray-aw unay dagiti amin a nagbuya iti CCP Compound. # (Web In-Action)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Saanen nga iti langalang no di iti resort wenno otel itan ti pangiwayatan dagiti drug personality iti tagilakoda.
Kasta met nga asmang itan a lalaki ken babai ti aglako iti droga kas patalgedan iti dua a nagsina a buy bust operations nga inwayat ti kapolisan iti San Juan ken ditoy nga ili idi Enero 6.
Uppat nga aldaw nga under surveillance ti nagtitipon nga elemento ti PDEA RO1, PIB, PAIDSOTG ISPPO ken Caoayan Police Station iti babaen ti PDEA Control Number 10003-012016-0013 ni Eleazar Rosario y Tala, 35, naasawaan, tricycle driver, ken residente iti Brgy. Tamag, Vigan City, ken ni Mae Contreras y Famorca, 32, balasang, ken residente iti Brgy. V, Vigan City a nagtsek-in iti maysa a resort ditoy nga ili ket idi napatalgedanda nga iti uneg ti kuarto ti pakaang-angayan ti transaksion iti droga, inwayatda ti drug operation idi agsapa ti Enero 6 a nagresulta iti pannakakemmeg dagiti suspek.
Nagpuesto dagiti operatiba iti nadumaduma a puesto bayat ti igagatang ti kaduada a poseur-buyer iti droga kadagiti suspek iti uneg ti kuarto ti Alad Bar Resort sadiay Barangay Naguillan, ditoy nga ili ket apaman a nagsenias daytoy a nakumpleton ti transaksion, dagus a sinerrekda dagiti suspek.
Aglibas koma ti maysa kadagiti suspek ngem naipiskot dagiti polis iti kuarto nga up-upaanda.
Nakakumpiska dagiti polis iti dua a pedaso a heat sealed plastic transparent sachet containing white crystalline substance a masuspetsa a shabu, 2 rolio ti aluminum foil, 2 nga elongated aluminium foil, 2 a cellular phone a naaramat iti transaksion, improvised glass totter a nabatian iti masuspetsa a shabu residue, stainless forceps, stainless a getteng, stainless tong, lighter, ken P1,010.00 iti nadumaduma a denominasion.
Segun iti polis, nakalista ni Rosario a drug personality ket natiliwenn iti kallabes iti panagsukisok dagiti polis iti balayna iti Vigan City.
Nawayawayaan ni Rosario ta nagpiansa.
Iti pannakaisurat daytoy, naikustodia dagiti suspek agraman dagiti nakumpiska iti iti drug bust operation.
Kabayatanna, asmang manen a lalaki ken babai ti naipalab-og iti buy bust operation sadiay Barangay Lapting, San Juan idi agarup 12:00 ti tengnga ti rabii ti daytoy met laeng a petsa.
Innaganan dagiti polis dagiti suspek a da Michael Ugalde y Cortez, 30, naasawaan, konduktor, ken residente iti Barangay San Lucas, Magsingal, Ilocos Sur, ken ti kumplotna a babai a maysa a Charmaine Pira y Bermudez, 23, awanan asawa, ken residente iti Burgos, Ilocos Norte.
Nakakumpiska dagiti operatiba iti ikut dagiti suspek iti dua a heat sealed transparent plastic sachet a naglaon iti mapapati a shabu, 3 babassit a heat sealed a plastic sachet nga addaan residue, glass tooter, 28 a bala para caliber 22, 2 nga improvised lighter, P500.00 a nausar a buy bust money wken dua a P100.00 peso bill ken Euro Motorcycle nga awanan iti numero.
Naikustodia dagiti suspek agraman dagiti nakumpiska iti ikutda iti CIDG Ilocos Sur.#


text:
Francisco Sionil José
Ni F. Sionil José wenno Francisco Sionil José (naiyanak idi Disiembre 3, 1924) ket maysa nga Ilokano a mannurat iti Ingles ken maysa kadagiti mabigbig a kalatakan a nobelista ken piksionista iti Inggles iti Filipinas ken pati iti Asia.
Naiyanak iti marigrigat a pamilia nga Ilokano iti Rosales, Pangasinan, ti lugar ti kaaduan kadagiti nobela ken saritana, nagbasa iti Unibersidad iti Santo Tomas kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ngem nagsardeng nga agbasa ket sinangona ti panagsurat ken panagiwarnak. Kadagiti simmaruno a tawtawen, nagbalin a mannurat ti nadumaduma a literario ken warnakan a pablaakan, nangirugi iti maysa a pagipablaakan, ken binangonna ti sanga iti Filipinas ti PEN, maysa nga internasional a gunglo dagiti mannurat.
Dagiti sinuratna manipud pay idi dekada 60, no matipontipon amin ket agbalin a kas epiko a ti kaadu ken kasaknap ti sakupna ket itandudona ni Jose iti pantok ti panagsuratan iti Ingles iti Filipinas. Ngem kangrunaanna, ti naynay a panangiganetgetna iti ar-arep-ep dagiti Filipino iti nailian a panagwaywayas ken naingimongan a husticia ti mangpatalged iti pateg dagiti obrana.
Iti lima-a-novela nga obramaestrana, ti Pannakigasanggasat iti Rosales, a buklen ti Po-on, Tree (Ilokano: Kayo), My Brother, My Executioner (Ilokano: Kabsatko, Mammitayko), The Pretenders (Ilokano: Dagiti Manglimlimo), ken Mass (Ilokano: Masa), imbislinna ti pakasaritaan ti Filipinas kabayatan nga es-estoriaenna dagiti kabibiag dagiti kaputotan dagiti Samson a dagiti personal a biagda ket nakabinggas iti pannakidangadang ti pagilian para iti hustisia ken wayawaya.
Dagiti obrana[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nobela iti Pannakigasanggasat iti Rosales
Lima-a-nobela a serie a mangsakup iti tallo a siglo ti pakasaritaan ti Filipinas, a maiwarwarwas ken mabasbasa iti sanngalubongan ken naipatarus iti aganay a 22 a pagsasao.
- Po-on
- Tree
- My Brother, My Executioner
- The Pretenders
- Mass
Internasional nga edision dagiti nobela a Rosales
- Dusk
- Don Vicente
- The Samsons
Dadduma pay a nobnobela
- Gagamba The Spider Man
- Viajero
- Siniserye
- Ben Singkol
- Ermita
Novella
- Three Filipino Women
Koleksion ti ababa a sarita
- God Stealer and Other Short Stories
- Puppy Love and Other Short Stories
- Olvidon and Other Stories
- Platinum: Ten Filipino Stories
- Waywaya: Eleven Filipino Short Stories
Daniw
- Questions
Saan-a-piksion
- In Search of the Word
- We Filipinos: Our Moral Malaise, Our Heroic Heritage
- Soba, Senbei and Shibuya: A memoir of post-war Japan
Dagiti naawatna a pammadayaw[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pammadayaw a Pakalaglagipan ken Ramon Magsaysay iti Panagiwarnak, Literatura ken Arte ti Managpartuat a Komunikasion (1980)
- Pammadayaw a Nailian nga Artista iti Literatura (2001)
- Pablo Neruda Sentenario a Premio (2004)
- Pammadayaw a Palanca


text:
CERVANTES, Ilocos Sur -Kamaudiananna, kalpasan ti tallopulo ket innem a tawen ken innem a presidente ti Pilipinas, nagsilpon ti Cervantes, Ilocos Sur ken Mountain Province. Daytoy ket kalpasan a nainaguraran ti Aluling Bridge idi Abril 11 daytoy a tawen.
Nabirngasan iti probinsia a kas “Longest Bridge” gapu ta nagpaut iti nasurok a tallo a dekada sakbay ti pannakairingpasna, nakaragragsak dagiti lumugar a nangimatang iti pannakailukatna idi Abril 11 babaen ti panangidaulo ni Governor Luis “Chavit” Singson ken panangbayabay dagiti dadduma pay nga opisial a pakaibilangan da dati a Deputy House Speaker Eric Singson, Vice Governor Deogracias Victor Savellano, Congressman Ryan Singson, Congressman Eric Owen Singson, pannakabagi ti Department of Public Works and Highways, kontratista ken dadduma pay nga opisial ti probinsia ken daytoy nga ili.
“Appo nga amma ken innami a nagkuna nga amangan no saanyon a masaksian ti pannakaileppas daytoy a rangtay, adtoyen ti arapaaptayo a rangtay. Agyamantayo kadagiti amin a timmulong iti pannakairingpas daytoy,” kinuna ni Mayor Benjamin Maggay bayat ti inagurasion a naangay iti mismo a sirok ti rangtay.
Karaman kadagiti dimngeg iti panagbitla ni Maggay dagiti nataenganen a lumugar nga idi kanikatallupulo ket tallo a tawen a narugian ti pannakaipatakder ti rangtay ket agkabannuagda pay laeng.
Kas mabasa iti inbitasion para iti nasao a rangtay, narugian daytoy idi 1977.
Kinuna met ni Gov. Singson nga iti pannakaileppasen ti Aluling Bridge, dakkel ti maaramidan daytoy iti panagsantak ti komersio iti ili a Cervantes gapu ta nadardarasen a maibiahe dagiti produkto nga aggapu kadagiti ili ti Mountain Province.
Sigud a kabisera ti sub-province ti Amburayan ti ili a Cervantes ket ditoy ti pagdudupudopan dagiti komersiante ken turista. Aganay laeng a dua nga oras manipud ditoy sa madanon ti ili ti Sagada a daydaywen dagiti turista gapu kadagiti nangayed a kuebana ken hanging coffins.
Kabayatanna, karaman met a nailukat iti daytoy nga aldaw ti Catcateng Bridge a mamagsilpo iti Cervantes ken ti ili a Quirino kasta metten ti napabaro a pasdek ti Bessang Pass Memorial Hospital. (Mancielito S. Tacadena)


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Menor de edad pay laeng ngem agitarayen iti motorsiklo.
Naidatag ti menor de edad a nailinged iti nagan a Jerry, residente iti Barangay Salimcub ditoy nga ili, iti kuerpo ti polis ti Candon City agsipud ta nasukalan iti ikutna ti XRM motorcycle a kukua ni Rodrigo Ponsoy, residente iti Barangay San Agustin, Candon City.
Naammuan iti report nga imparking ti biktima ti luganna iti uneg ti paraanganda ngem awanen iti kabigatanna.
Narekobre ti nasao a motorsiklo babaen ti panangitip dagiti barangay officials iti Salincub iti polis nga adda ti lugan iti ikot ti suspetsa.#


text:
SANTA, Ilocos Sur – Ania ti panggep daytoy lalaki ta agdakdakiwas a nagtagiarmas iti pagkuarian iti Barangay Banaoang ditoy nga ili?
Aniaman dayta, posible nga agkakaso ni Bonifacio Pigao y Bustique, residente iti nadakamat a barangay gapu iti mapapati a panagikutna iti armas bayat ti panagdakiwasna iti quarry site a sakup ti Barangay Banaoang ditoy nga ili idi agarup 11:10 ti aldaw ti Oktubre 19.
Nagresponde dagiti polis kalpasan a nakaawatda iti tawag manipud iti selpon iti kaadda dagiti armado a tattao iti quarry site ngem timmaray ti suspek idi makitana ida sana nga impalladaw ti mapapati a paltogna.
Kinamat dagiti polis ti suspek ngem nakalibas daytoy.
Nakarekobre dagiti polis ti maysa a cal. 45, American Classic II, government model, Springfield Armory Geneseo II, USA nga addaan serial number 110369 nga addaan maysa a bala iti chamber ken maysa a magazine assembly a nagkarga iti 7 a bala; shoulder pouch a naglaon iti binocular; petaka ken dadduma pay nga aruaten ken maysa a Honda TMX motorcycle a maris nalabaga.#


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Mapapati a nasusungeg daytoy suspetsa iti leksio a dengdenggen ti biktima a maipatpatangatang ket imbilinna ti pannakaiddep ti radio ngem idi saan a naipangpangag, ditan ti nagramutan ti riri ken pananggandat ti suspek a mangtagbat iti biktima.
Nabigbig ti biktima a ni Robert Quitoriano y Bisquera, 46, naasawaan, mannalon, idinto a nainaganan ti suspek a ni Rommel Gonzales y Barsatan, 41, naasawaan, agpada a residente iti Barangay Bungro, ditoy nga ili.
Kas maibatay iti police journal, idi agarup 8:20 ti rabii ti Mierkoles Santo, agdengdengngeg ni Quitoriano iti leksio iti radio idi immasideg ni Gonzales sana imbilin ti pannakaiddep ti radio. Mapapati a nakainom iti arak ni Gonzales.
Idi saan nga intaltalek ni Quitoriano, narurod ni Gonzales ket naggawid. Idi nagsubli, nakaarmasen ti suspek iti bolo ket kellaatna a dinarup ti biktima ngem nakagammat daytoy iti pagtungo ket daytoy ti pinangsalaknibna iti bagina.
Idi tagbaten ni Gonzales ni Quitoriano, ginammatan ti biktima ti bolo ket nagludonda iti daga a nagresulta iti pannakadunor ti makannigid a middle finger ti suspek.
Naipan da Gonzales ken ni Quitoriano iti Magsingal District Hospital para iti pannakaagasda sa kalpasanna naipan ti suspek iti police station para iti umisu a disposision.
Impaima ni Pia Mae Gonzales y Oandasan, 15, anak ti suspek, ti bolo kadagiti nagresponde a polis.


text:
Salaysay ni Melvin Bandonil
No madakamat ti nagan a Ponso Pilato, maipalagip kadatayo ti maysa nga agturay a nangbuggo iti imana iti danum kas panangipakitana nga awan ti basolna iti pannakasentensia ni Jesus a matay iti krus no di ket responsibilidad dagiti Hudeo.
Inaramid dayta ni Ponso Pilato agsipud ta nupay makitana nga awan ti basol ni Jesus, amkenna met ti mabalin a mapasamak no mapagurana dagiti Sanhedrin ken pariseo a nangsugsog kadagiti Hudeo a mangiyikkis iti pannakailansa ni Jesus.
Ngem asino ni Ponso Pilato? Ni Ponso Pilato (Pontius Pilate wenno Pontius Pilatus) ti maikalima a procurator ken nangsukat ken ni Valerius Gratus idi A.D. 26. Ti Judea idi ket sakop ti Roman Empire ni Emperor Tiberius. Nagtakem ni Pilato manipud iti AD 26-36, kadagitoy a panawen ti panangaskasaba ni San Juan Bautista (St. John the Baptist) ken ni Jesucristo.
Kas procurator, Ponso Pilato ti makaammo amin a mapasamak iti Judea. Isu ti addaan iti otoridad. Isu nga idi kinondena dagiti pariseo ken Sanhedrin ni Jesus, naisaklang iti sanguanan ni Pilato.
Ngem nagamak ni Pilato a mapasamak ti riribuk iti Judea, isu a pinatganna ti kiddaw dagiti pariseo, Sanhedrin ken dagiti umili. Sinurotna ti pagayatan dagiti nagisaklang. Napasamak ngarud ti pannakailansa ni Jesus iti krus.
Kas kangatuan iti turay ti Judea, nalaka laeng koma ti panangibilinna a mawayawayaan ni Jesus. Ngem agpeggad met no kua ti posisionna a kas procurator no agdarum dagiti pariseo ken Sanhedrin iti emperio ket mapatapuak pay iti takemna. Iti panangipalubosna ti pannakailansa ni Jesus, naprotektaran met ni Pilato ti takemna.
Saan a nalawag ti nagtaudan a pamilia ni Pilato. Ngem adu dagiti mangibagbaga a maysa a PILEUS – wenno nawayawayaan a tagabo. Ditoy kano a naadaw ti naganna a Pontius Pilatus. Ti panagta-kemna a kas procurator ket maigapu iti maysa a tao a nabileg ken maimpluensia, ni Sejanus.
Kas procurator ti Judea, nagnaed iti palasio ni Herodes a masarakan iti Caesarea. Addaan daytoy iti soldado nga agdagup iti tallopulo a ribu manipud iti Jerusalem.
Narungsot, saanna nga ammo ti mangngaasi. Isu a kabusor dagiti Judeo ti inna panagturay. Pinapatayna pay dagiti Galileans a madama nga agidatdaton (Lucas 13:1). Daytoy ti nangdegdeg iti pananggura dagiti umili kenkuana. Ngem nasikap ni Pilato, awan ti asinoman a palubosanna a mangidanon iti saan a naimbag a damag maipapan kenkuana iti emperor ta papatayenna daytoy.
People power ti nangpatapuak kenkuana babaen kadagiti umili ti Samaria. Maysa ngamin nga impostor ti nangirakrakurak iti damag a ni Pilato ti nakadiskubre iti sagrado a sasakyan nga indulin ni Moses idiay Bantay Gerizim. Awan met ti kinapudnona dayta a banag. Napunnuan dagiti Samaritan, ket nagarmasda a rimmaut iti palasio a yanna ket napasamak ti nadara a ranget. Nagpulong pay dagiti Samaritans ken ni Vitellius ti Syria iti kinadakes ti panagtakemna.
Gapu kadagiti nagsasamusam a reklamo maikontra iti panagtakemna, napaayaban sadiay Roma tapno sungbatanna dagiti alegasion a basbasolna iti sanguanan ni Emperor Tiberius. Ngem sakbay a nakagteng iti Roma, natayen ni Emperor Tiberius.
Saan a nalawag ti kabibiagna kalpasan itoy a pasamak. Ngem kuna ti maysa a historian nga agnagan iti Eusebius a nagtultuloy ti saan a nasayaat a panagbiagna, a rason ti inna panagpakamatay.
Inawagan dagiti umili ti bangkayna a Mors Pilati. Intapuakda ti bangkayna iti Karayan Tiber. Ngem mapapati a nadisturbo ti danum iti kinaadda ti bileg ti demonio. Inikkat dagiti umili ti bangkayna ket impanda idiay Vienne sada intapuak iti Dan-aw ti Lausanne. Ditoy a naaramid ti monumentona. Ngem tagimalasen latta dagiti umili ti kinaaddana dita isu nga inyalisda manen bangkayna sada intapuak iti bassit a dan-aw iti nasulinek a bantay iti asideg ti Lucerne. Inawaganda ngarud a Bantay ni Pilato dayta naudi a nakaidulinan ti bangkayna.#


text:
VIGAN CITY – Pinadayawan ti gobierno probinsial dagiti kameng ti Bureau of Fire Prevention ti Sinait gapu iti alisto a panangisalakanda iti maysa a biktima ti aksidente a napasamak idi bulan ti Disiembre itay napalabas a tawen.
Maipalagip a nainbolbar iti daytoy nga aksidente idi Disiembre 5, 2013 ti lugan ni Vice Gov. Deogracias Victor Savellano ket naipit ti drayber ti sabali a lugan.
Segun ken ni Gov. Ryan Singson, mismo a naimatanganna ti nadaras a panagresponde dagiti kameng ti BFP ti Sinait ket naakkalda ti naipit a drayber ti lugan a nainbolbar iti nasao nga aksidente.
“Napardas ti panagrespondeda, ammoda ti protocol, well trained isuda ket alisto a naakkalda ti victim ken naitaray iti ospital isu nga awan ti casualty,” kinuna ti gobernador.
Kinuna met ni SF01 Darwin Cabacungan, deputy fire marshal, ken team leader ti grupo a nagresponde iti naireport nga aksidente saan laeng a pammadayaw a para kadakuada no di pay pammadayaw iti sibubukel nga ili ti Sinait.
Malaksid iti sertipiko ti pammadayaw, immawat pay ti Sinait BFP iti cash award.#


text:
NAWAYAWAYAANEN ni sigud a Presidente ken agdama a Pampanga Representative Gloria Macapagal Arroyo kalpasan ti uppat a tawen a pannaka-hospital arrest-na sadiay Veterans Memorial Medical Center. Inabsuelton ti Korte Suprema ti kaso ni GMA a plunder gapu iti kinakurang ti ebidensia.
Impila ni Ombudsman Conchita Carpio Morales ti kaso idi Hulio 13, 2012 gapu iti mapapati nga illegal a pannakagasto ti P366 million Intelligence Fund ti Philippine Charity Sweepstakes Office iti las-ud ti tallo a tawen manipud 2008 – 2010 idi presidente pay ni GMA.
Adu pay dagiti dadduma a kaso a naipila kontra kenkuana kalpasan ti terminona a presidente gapu ta awananen iti immunity from suit. Lima pay a kaso ti plunder ti naipila kontra ken GMA ngem amin dagitoy ket naibasura gapu met laeng ti kinakirang ti ebidensia. Naidarum pay ni GMA iti kaso nga electoral sabotage gapu ti mapapati a pannakikumplotna iti panagsuitik iti national election iti daydi Maguindanao Governor Andal Ampatuan Sr. ken Election Supervisor Lintang Bedol, ngem nakapagpiansa idin isuna para iti temporario a wayawayana.
Nagduduma ti reaksion dagiti umili iti pannakawayawaya ni GMA kalpasan nga inyetnag ti Korte Suprema ti pangngeddeng a nangabsuelto kenkuana. Adda dagiti naragsakan gapu ta maas-asianda iti kasasaad ti salun-at ti sigud a presidente nangruna kadagiti a mamati nga inosente isuna kadagiti kaso a nakaidarumanna.
Maysa kadagiti makasuron iti pannakaabsuelto ni GMA ket ni sigud a Presidente Benigno Aquino III a kabayatan ti administrasionna ket inkagumaanda a maidarum ken maikulong ti sinarunona a presidente. Nagbalin pay ni GMA a laddet ken rason kadagiti adu a problema a sinango ti Aquino Administration. Nagtalinaed pay idi ni Aquino a tuleng iti kiddaw a palubosanda ni GMA a mapan agpaagas sadiay ballasiw-taaw gapu iti sagsagabaenna a sakit iti tengngedna.
Mairaman kadagiti makasuron iti pannakaabsuelto ni GMA ket da Ombudsman Morales ken Senator Leila De Lima a sigud a Secretary of Justice a napinget a nagimbestigar ken nangpatibker ti kaso kontra iti sigud a presidente. Agapila man ti Office of the Ombudsman iti Korte Suprema, ngem iti kadagupan dagiti 11 a pimmabor kontra kadagiti uppat a saan a kimmanunong iti desision ket narigaten nga agbaliw ti pangngeddengda.
Para kadagiti napeklan a loyalista ni Aquino, dakkel a tubeng ti pannakaabsuelto ni GMA iti kampania ti gobierno kontra ti kurapsion ken kunniber iti pagilian gapu ta maibilang ti sigud a presidente a kangatuan a nakasuan ken nakulong iti agdama a panawen gapu iti kaso a plunder a saan a mabalin a mapiansaan. Mamatida a kalpasan ken GMA ket mabalin a sumaruno a makapagpiansa wenno maabsueltonto pay dagiti dua a nakakulong a sigud a senador a da Jinggoy Estrada ken Ramon Revilla Jr. Pinalubosan ti Korte Suprema a makapagpiansa ni sigud a Sen. Juan Ponce Enrile gapu iti humanitarian consideration gapu iti kinalakaynan. Nakulong dagiti tallo a sigud a senador gapu ti pannakainaigda iti P10 billion pork barrel scam.
Masmasdaaw dagiti adu nga umili ta awan pay makabulan kalpasan ti panagsukat ti administrasion ket inabsuelton ti Korte Suprema ni GMA. Nairanrana laeng ngata daytoy wenno nagbudeng a nangiyetnag ti Korte Suprema ti desision-na idi ni Aquino pay ti presidente? Nairanta met ngata a naiparuar ti desision iti termino ni Presidente Rodrigo Duterte ta uray idi mayor pay laeng, kas sigud a prosecutor ket mamati a nakurang ti ebidensia kontra ken ni GMA? Saan a mailibak nga iti agdama a Duterte Administration ket adda dagiti kameng ti gabinete a nagserbi ken nasinged ken GMA.
Ti pannakawayawaya ni GMA ket ipaduyakyakna ti saan a patas a pannakaipakat ti hustisia iti pagilian. Nadaras ti pannagna dagiti kaso dagiti adda nabileg a kapetna, ngem naginad ken malungsot met iti pagbaludan dagiti awanan-gaway nga akusado wenno kombiktado. (Eden A. Alviar)


text:
Marcello Mastroianni
Ni Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni, (Panangibalikas nga Italiano: [marˈtʃɛllo mastroˈjanni]; 28 Septiembre 1924 – 19 Disiembre 1996) ket maysa idi nga Italiano nga aktor iti pelikula. Dagiti porminente a pelikulana ket mairaman ti La Dolce Vita; 8½; La Notte; Divorce, Italian Style; Yesterday, Today and Tomorrow; Marriage Italian-Style; The 10th Victim; A Special Day; City of Women; Henry IV; Dark Eyes; ken Stanno tutti bene. Dagiti pammadayawna ket mairaman dagiti Premio ti Akademia ti Briton a Pelikula, dagiti premio ti Kalaingan nga Aktor iti Piesta ti Pelikula ti Cannes ken dagiti dua a Premio ti Nabalitokan a Globo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12556886j; data.bnf.fr; naala idi: 10 Oktubre 2015.
- ^ a b German National Library; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, Integrated Authority File, panangilasin ti GND 118731653, naala idi 17 Oktubre 2015, Q36578 ti Wikidata
- ^ a b Find a Grave; naala idi: 9 Oktubre 2017; ID ti nangitaneman ti: 7180.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Marcello Mastroianni iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig kenni Marcello Mastroianni iti Wikimedia Commons


text:
Maurisio
(Naibaw-ing manipud iti Maurisius)
Katkategoria:
- Maurisio
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti dati a kolonia ti Pransia
- Dagiti dati a kolonia ti Olanda
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1968
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Itay nabiit, 12 a tattao ti daksanggasat a natay gapu iti pannakaidungpar ti naglugananda a bus iti puon ti akasia sadiay Barangay Palina, Pugo, La Union. Naawanan iti preno ti lugan ket saan a nakontrol ti drayber ti manibela. Taga-St. Peter Parish sadiay Sta. Rosa, Laguna dagiti pasahero ket kagapgapuda iti Baguio City a nag-visita iglesia.
Maysa ngamin a napateg a tradision iti katolisismo ti visita iglesia no kastoy a panawen ti Semana Santa. Maysa a popular a debosion iti pammati daytoy a mangrugi iti Mierkoles de Kurkuros. Maysa a napateg unay a kannawidan a nangrugi pay laeng idi un-unana a panawen.
Ta ania ngamin aya ti makunkuna a visita iglesia?
Dagiti Kastila ti nangiyam-ammo iti Kristianismo iti pagilian. Nagtaud a mismo kadagiti Kastila ti kannawidan a visita iglesia. Dagiti Kastila a kolonisador ti pagilian idi ti kaunaan a nangiyam-ammo daytoy a praktis iti Semana Santa. Nagtaud daytoy a praktis idi pay un-una a panawen ti Kristianismo. Namunganay daytoy sadiay Roma a sentro ti Katolisismo. Mapasamak ti isusuknal ken panagmeditasion kadagiti dadakkel a pito a basilica iti Roma a kas iti The Saint John Lateran, St. Peter, Saint Mary Major, Saint Paul Outside the Walls, St. Lawrence Outside the Walls, Holy Cross in Jerusalem ken iti St. Sebastian Outside the Walls. Ti naudi ket sinukatan ni Pope John Paul II babaen ti Sanctuary of the Madonna of Divine Love idi tawen 2000. Daytoy ti namungayan ti visita iglesia.
Kadatayo a Filipino nga addaan iti nauneg a pammati saan laeng a maipapan iti isusuknal ken panagkararag kadagiti naituding a suknalan a simbaan, babaen ti visita iglesia, naikkantayo pay iti naun-uneg ken napaspasnek a rason ti isusuknal. Isu daytoy ti pangiwayattayo iti meditasion kadagiti sangapulo ket uppat nga station of the cross. Kada suknalan, mapasamak ti dua a meditasion ti station of the cross. Apagisu a malpas ti meditasion ti station of the cross no pito dagiti simbaan a suknalan.
Saan laeng a ti pagilian a mapaspasamak daytoy a practice no di iti intero a sangalubongan ti Katolisismo. Gagangay a mapasamak iti kabukbukodan a lokalidad daytoy lalo iti kaaldawan ti Huebes Santo agingga iti tengnga ti rabiina.
Ta ania ngamin ti itden daytoy a pasamak iti pammati?
Iparangarang ti visita iglesa ti kinaadalem ti pammati dagiti deboto. Saan a parparawpaw a pammati no di ket naigameren iti lasag ken dara. Saanen a maikkat no di ket lalo pay nga umamnut ti pammati iti tinawen a debosion. Ket itoy a yaamnut ti pammati, lalo pay a tumibker ti relasion ken Apo Jesucristo ken lalo a lumawag ti pagturongan iti masakbayan.
Nupay maysa daytoy a tradision wenno popular devotion, patibkerenna ti pammati nga agayat ken agserbi. Marikna ti kinaadda ti Dios kadaytoy a panangpatibker iti pammati. Kasapulan ti amin a nasken a patibkeren ti pammati.
Ta kas mabasa iti Efeso 2:8, “Ta gapu iti parabur ti Dios, naisalakankayo babaen ti pammati. Saanyo a bukod nga aramid no di ket sagut ti Dios.” #


text:
Friday, August 18, 2017
ZONE MEET 2017, MAANGAY ITI UPPAT A DISSO
Cabugao, Ilocos Sur – Maangay ti Zone Meet iti uppat a Sona ti pageskuelaan ti Cabugao DepED District iti Agosto 18, 2017.
Dagiti disso ti pageskuelaan a nakaangayan ti sport selection ket iti sumaganad: Zone 1, Salapasap Elementary School, Brgy. Salapasap, Cabugao, Ilocos Sur; Zone II, Namruangan Elementary School, Brgy. Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur; Zone III, Sagayaden Elementary School, Brgy. Sagayaden, Cabugao, Ilocos Sur ken ti Zone IV, Sisim Elementary School, Brgy. Sisim, Cabugao, Ilocos Sur.
Dagiti sports events a pagpartisiparan dagiti nakapilian dagiti atleta nga agsasalipto para iti District Meet ket iti Baseball/Softball; Volleyball; Badminton; Football; Table Tennis; Chess; Athletics ken Scrabble.
Ti Zone Meet ket naituding a pakaangayan a pangipakitaan ti kabaelan dagiti ubbing nga adda potensialna iti panagay-ayam iti nadumaduma nga sports events iti las-ud ti napagtitipon a pagadalan. Dagitoyto ti mangibagi iti maangay a District Meet iti Cabugao DepED ken iti nangatngato a tukad wenno agpang ti pagsasalipan dagiti agad-adal iti elementaria.
Kangrunaan a mangtarawidwid kadagiti mapasamak nga sports activities iti Cabugao DepED babaen iti Opisina ti District PESS Coordinator. # (Web In-Action)
Dagiti disso ti pageskuelaan a nakaangayan ti sport selection ket iti sumaganad: Zone 1, Salapasap Elementary School, Brgy. Salapasap, Cabugao, Ilocos Sur; Zone II, Namruangan Elementary School, Brgy. Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur; Zone III, Sagayaden Elementary School, Brgy. Sagayaden, Cabugao, Ilocos Sur ken ti Zone IV, Sisim Elementary School, Brgy. Sisim, Cabugao, Ilocos Sur.
Dagiti sports events a pagpartisiparan dagiti nakapilian dagiti atleta nga agsasalipto para iti District Meet ket iti Baseball/Softball; Volleyball; Badminton; Football; Table Tennis; Chess; Athletics ken Scrabble.
Ti Zone Meet ket naituding a pakaangayan a pangipakitaan ti kabaelan dagiti ubbing nga adda potensialna iti panagay-ayam iti nadumaduma nga sports events iti las-ud ti napagtitipon a pagadalan. Dagitoyto ti mangibagi iti maangay a District Meet iti Cabugao DepED ken iti nangatngato a tukad wenno agpang ti pagsasalipan dagiti agad-adal iti elementaria.
Kangrunaan a mangtarawidwid kadagiti mapasamak nga sports activities iti Cabugao DepED babaen iti Opisina ti District PESS Coordinator. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:21 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
VIGAN CITY – Kiniddaw dagiti traysikelan ti pannakalukat dagiti kalsada iti aglawlaw ti Plaza Burgos iti aldaw ti Sabado ken Domingo iti daytoy tiempo ti matutudo.
Kangrunaan a rason dagiti traysikelan iti daytoy a kiddawda ti pannakabasa dagiti pasahero ken dagiti turista ta magmagnada a mapan sumuknal wenno agpasiar iti Simbaan ni San Pablo.
Marikpan ti aglawlaw ti Plaza Burgos kadagiti behikulo babaen ti maysa nga ordinansa kas paset iti pedestrianization iti daytoy a paset ti siudad tapno nawaywaya dagiti turista ken sangsangaili nga agpasiar ditoy iti Sabado ken Domingo.#


text:
Makan a la Pinoy: Pagpag
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Ti karbengan iti makaanay a taraon kas karbengan tao ket pormal a binigbig ti United Nations in the Universal Declaration of Human Rights idi 1948, kas paset ti karbengan iti disente a pagrukodan ti panagbiag.
Ngem uray pay saan a pormal a binigbig ti aniaman nga institusion rumbeng laeng a mangan ti tao iti umno ken umdas a taraon tapno agbiag ken maituloyna ti rebbengenna iti maysa a kagimongan.
Ngem ti kinarigat ti biagtayo itatta, nasayaaten no dagiti nakurapay ket makapangan iti mamitlo iti maysa nga aldaw, laksid pay dita no umno wenno makaanay ti kankanenda tapno agtalinaed a nasalun-atda.
Gapu iti saan a serioso a panangsango ti gobierno iti programana maipangged iti kinatalged iti taraon kas ti pangmabayagan a programa iti agrikultura ken natalged a pagtrabahuan kas ti panangibangon ti nailian nga industria nga agpartuat iti pagteggedan ti umili, mangipamuspusan latta ni nakurapay tapno mailasat ti bagi ken pamiliana iti bisin. Basta adda la ketdi pamedped iti bisin ket mabalinen, kas kunada.
Idiay Metro Manila, adda ti maaw-awagan a pagpag, ‘tay tedtedda wenno nagtulangan dagiti kustomer iti restaurant/fast food nga imbellengdan ket alaen met dagiti awanan makan. Ipagpagda (isu a naawagan a pagpag) daytoy tapno maregreg dagiti rugit ken mabugguan. Mailuto manen dagitoy tapno matay kano ti mikrobiona.
Magbabachoy ti awag kadagiti agsuksukain iti pagpag. Nakapanunot met dagiti dadduma nga aramiden a negosyo daytoy ket ilutoda dagiti mapagpagda sadanto ilako kadagiti kaarrubada. Dagiti nagkinnitan dagiti kustomer iti restaurant a tultulang ti baboy ken manok nga adda pay met bassit nabatbati a karnena ket mailuto nga adobo, caldereta wenno maikkan ti arina a breading ken maiprito kas fried chicken.
Ti pannangan ti pagpag ket saan a nasayaat iti salun-at ta amangan no adda maala ditoy a sakit wenno masabidongan ti mangan. Ngem ania ngay, kunada, igasanggasaten ngem ta matay a nakamulagat a nabisinan.
Masungbatan koma ti problema iti pangkabiagan no maituloy ti peace talks iti baet ti GRP ken NDFP ta ti matungtong ket ti Comprehensive Agreement on Socio-Economic Reforms (CASER). Kas kinuna ni Fidel Agcaoili, chair ti NDFP peace panel, iti maysa nga interview, ti CASER “ti mangipatungpal iti pudno a reporma iti daga, mangidatag ti pundasion para iti nailian nga industrialisasion, mangisigurado iti proteksion iti aglawlaw ken nasirib a manangusar iti natural a kinabaknang, ken dadduma pay.”
Kaykayat ngata ti agdama a gobierno nga agmirmiraut la nga agnanayon ti gagangay nga umili a Pilipino? Uray ta isuda ket saan? # nordis.net


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Namalaybalay dagiti personnel ti rural health unit ditoy nga ili a nagbakuna kadagiti ubbing para pangontra iti kamuras.
Nabakunaan dagiti ubbing iti pangontra iti measles, mumps ken rubella wenno maaw-awagan iti German measles iti daytoy a panagbalaybalay ti RHU ditoy babaen ti pannakitinnulong dagiti barangay health workers ken barangay nutrition scholars.
Nabakunaan ditoy dagiti ubbing nga agtawen iti manipud iti maysa agingga iti lima a kangrunaan a dalapusen ti measles, mumps ken rubella virus.
Programa daytoy a nagbinnuligan ti Department of Health ken iti lokal a gobierno ditoy nga idadauluan ni Mayor Amado “Lito” Tadena.#


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Sangapulo nga ili ti nairaman iti election watch list ti kapolisan ditoy probinsia, daytoy ti inwaragawag ti PNP provincial director ditoy itay nabiit.
Kinuna ni Police Senior Supt. Eduardo Dopale, provincial director, a karaman iti election watch list ti ili a Caoayan, Cervantes, Sta. Catalina, Sta. Maria, Sto. Domingo, San Emilio, Del Pilar ken Sugpon.
Segun ken ni Dopale, nairaman dagitoy nga ili iti election watch list agsipud ta napudot ti politika kadagitoy a lugar iti napalpalabas nga eleksion.
“Dagitoy nga ili ti ikkantayo iti prioridad nangruna iti peace and order no mangrugi ti campaign period,” kinuna ni Dopale.
Idi madakamat ti reaksion ni Mayor Mario Tugade iti pannakairaman ti Caoayan iti election watch list ti provincial police office idinto a saan met a napudot ti politika iti ilida, kinuna ni Dopale nga iti napalabas nga eleksion, adda rekordna (Caoayan) nga “intense political rivalry”, isu nga adda iti listaan dagiti masipsiputan nga ili.
Iti eleksion idi 2007, nagsango para iti kinamayor ni Tugade ken ni dati a konsehal ti Vigan City Germie Singson-Goulart, kabsat ni Deputy National Security Adviser Luis “Chavit” Singson. Inabak ti agdama a mayor ni Goulart.
Kandidato manen ni Goulart para mayor ket kasangona ni Atty. Tito Tugade, kabsat ni Mayor Tugade nga agturposen iti maikatlo a terminona.
Nupay kasta, inyunay-unay ni Dopala a saan pay a hot spot dagitoy nga ili iti baet a masipsiputanda ken awan pay ti maibilang a hot spot iti probinsia.
Impakaammo pay ni Dopale a piton a tao ti natiliwan a nagsalungasing iti election gun ban. Lima kadagitoy ti natiliwan nga agikut iti paltog idinto a dua ti nakumpiskaan iti replica ti paltog.
Segun ken ni Dopale, parehas ti pannusa a maipakat kadagiti matiliwan iti paltog ken toy gun kabayatan ti election gun ban.
Kinunana a naipilan ti kaso maikontra kadagiti nagsalungasing iti daytoy a paglintegan ti Comelec.#


text:
Makan a la Pinoy: Quekiam
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Quekiam
Ti quekiam wenno ti ammotayo a kikiam a popular ditoy pagilian ket ‘tay mailaklako iti igid ti kalsada nga adda iti kariton. Kadawyan daytoy a kakuyog ti fish balls, squid balls ken chicken balls. Aglanglanga daytoy a kasla sausage ngem natirad ti agsumbangir nga ungtona.
Ngem ti orihinal a quekiam ket naggapu iti China. Naaramid daytoy manipud iti giniling a karne ti baboy ken pasayan a nabalkot iti bean curd sheet wenno tawpe. Adda laeng rigrigatna a sapulen ti paggatangan ti tawpe. Nabayag nga agbirbiroak ti paggatangan ti tawpe ngem iti laeng nabiit a nakasapolak iti uneg ti tiendaan ti Baguio, iti abay ti bagsakan ti natnateng iti Hangar Market.
Ramen:
½ kilo giniling a karne ti baboy
¼ kilo pasayan
1 carrot, tinadtad iti pino
2 sibuyas, tinadtad iti pino
3 ngipen a bawang, tinadtad iti pino
¼ tasa gawgaw
1 kutsarita asin
1 kutsara asukar
1 kutsarita five spice powder
8-10 tawpe
mantika
Panangisagana:
1. Paglaoken amin a ramen malaksid iti tawpe.
2. Bingayen ti mixture iti agkawalo wenno agkasangapulo. Balkoten a kasla lumpia ti tunggal gudua iti maysa pidaso a tawpe. Uliten daytoy agingga mabalkot amin.
3. Paalibungbongan wenno pasengngawan iti 15 minutos. Adawen ken pabaawan.
4. Iprito iti adu a mantika (deep fry). Ngem no saan pay a kanen a dagus mabalin nga ibenben iti freezer iti uneg ti makabulan. Ikabil iti freezer bag wenno pagikkan a makaluban ken ibenben iti freezer.
5. Idasar nga adda sawsawanna a sweet-sour sauce wenno mabalin a pangsagpaw iti ginisa a pansit wenno noodle soup.
Five spice powder
Adda ti magatang kadagiti spice stores a five-spice powder, ngem no awan ti masarakanyo paglaoken dagiti sumaganad:
3 kutsara a cinnamon powder
6 nga star anise wenno 2 kutsarita anise seeds
1 ½ kutsarita fennel seeds
1 ½ kutsarita Szechuan pepper wenno 1 ½ kutsarita paminta
¾ kutsarita cloves powder
Paglaoken amin nga spices ken pulbosen babaen iti almiris wenno spice grinder. Adu ti pagbalinanna daytoy. Mabalin nga ilebben iti makaluban a garapon ken ikabil iti uneg ti refrigerator tapno agbayag.# nordis.net


text:
VIGAN CITY – Inaprobaran ti sangguniang panlungsod ditoy ti maysa a resolusion a mangted otorisasion ken ni Mayor Eva Marie S. Medina a sumrek iti katulagan iti Department of Labor and Employment para iti pannakaipasdek ti NEGO Kart project ditoy siudad.
Sinaguday ti resolusion nga nagbuligan nga indatag da SPM Janina M. Fariñas ken SPM Loreto A. Quibilan ti pannakitulag ni Mayor Medina iti DOLE nga ibagian ni Regional Director Grace V. Ursua tapno maipasdek ti NEGO Kart project iti siudad para iti livelihood dagiti ambulant vendors nga aglaklako iti fishball, bibingka ken dadduma pay a merienda iti siudad.
Kinuna ni Fariñas a kas sagudayen ti MOA, agdagup iti P15,000.00 ti maited tunggal ambulant vendors – P12,000.00 ti para iti NEGO Kart, P2,500.00 ti maiyalokar para iti working capital ken P500.00 para iti panagsanayda.
Innayonna nga agtaud ti 80% iti mabusbos iti DOLE idinto a 20% ti ibaklay ti city government.
Mapili dagiti taga-Vigan City a resipiente iti nasao a proyekto babaen ti City Social Welfare and Development Office. Nupay kasta, ti gobierno ti siudad ti mang-assess ken mangirekomenda kadagiti aglako a makasapul unay iti pagsapulan.
Addan nabuangay a verification committee para kadagiti indigent a residente ditoy Vigan City a binukel dagiti miembro dagiti nadumaduma a nongovernment organizations ken dagiti empleado ti city government.
Paset pay ti programa ti panangtulong ti city government kadagiti resipiente a mangala iti permitda.
Kinuna pay ni Fariñas nga agsanayto dagiti resipiente iti NEGO Kart project iti business skills ken entrepreneurship ket mangnamnama nga agballigi dagitoy iti negosioda.
Sangsangkamaysa dagiti konsehal a nanganamong iti nasao a resulosion.#


text:
SANTA, Ilocos Sur – Nalmes ni Theoderico Gasatan y Bautista, 41, awanan asawa, ken residente iti Barangay Rancho, ditoy nga ili idi 1:00 ti malem Enero 12.
Segun iti inbestigasion simmurot ni Gasatan kadagiti kaduana a mangngalap tapno agala iti ipon idiay karayan iti Brgy Calungboyan; ngem iti panagawidda, simro ti sakitna a kissiw. Gapu ta iti ungto ti balsa ti nagtugawanna natinnag ket nayanod daytoy iti karayan.
Idi maawatmi daytoy a report, saan pay a nasarakan ti bangkay ni Gasatan ket birbiroken pay laeng ti nagtipon a kameng ti MDRRMC, RHU-Santa ken Coast Guard a nakabase iti Narvacan, Ilocos Sur.


text:
Hulio 4
Ti Hulio 4 ti maika-185 nga aldaw ti tawen (maika-186 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 180 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga aldaw ti rambakan ti kawayaan ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1872 – Calvin Coolidge, Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1933)
- 1927 – Gina Lollobrigida, Italiana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1891 – Hannibal Hamlin, maika-15 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1809)
- 1896 – Marcelo H. del Pilar, Filipino a mannurat ken agiwarwarnak (naipasngay 1850)
- 1913 – Tomás del Rosario, Filipino a politiko (naipasngay 1857)


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Maysa manen a retirada nga empleada ti nagbalin a biktima ti Budol-Budol Gang idi sardam ti Hunio 15 a nakapukawanna iti kuarta ken alahasna.
Nagpulong ni Angelita Bernal y Rebollido, 66, naasawaan, retirada nga empleada ti gobierno, ken residente iti Barangay Las-ud, ditoy nga ili, a linoko ti dua a babbai a nagpammarang nga aggatgatang iti alahas ket intaray dagitoy ti kuarta ken alahasna.
Segun iti polis, sa laeng nagpatulong ni Bernal iti police station idi agarup 7:45 ti sardam ti nadakamat a petsa ta sana laeng naduktalan a linoko gayam dagiti dua a suspek idi agarup 7:15 iti dayta met la a sardam.
Ngem iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, napasamak ti pammallaibo idi agarup 7:55 ti bigat iti dayta nga aldaw.
Segun iti polis, inasitgan ti dua a babai ni Bernal bayat ti kaaddana iti public market a masarakan iti Poblacion Este ditoy nga ili ket inyam-ammoda ti bagida a kas Kathy, maysa a nars, ken Ms. Go, aggatgatang iti alahas.
Nakumbinsi dagiti suspek ni Bernal a mangisukat kadagiti alahasna kasukat dagiti rineppet a papel de bangko nga impasirip dagiti suspek a naikabil iti maysa a clutch bag.
Pinaipisok dagiti suspek ken ni Bernal dagiti alahas ken kuartana iti maysa a clutch bag sada inyawat iti biktima tapno iggamanna.
Kalpasan ti panagpapatangda, limmuganda amin iti kotse ket ditoy nga imbaga dagiti dua a babai nga aggawid ni Bernal idinto nga inkarida a bisitaenda ti biktima iti ala una ti dayta met la a malem.
Inur-uray ni Bernal dagiti suspek agingga iti pasado alas siete ti sardam ket idi saan latta a nagparang dagitoy, puersado a linuktanna ti clutch bag ket ditoy a naduktalanna a naglaon laeng daytoy kadagiti narugos a pappapel.
Segun ken ni Bernal, intaray dagiti suspek ti kuartana a P14,000.00; $150 (P7,500.00); ken dagiti alahasna a Saudi Saudi gold ring nga agbalor it P7,000); dua a singsing nga addaan rhinestones nga agbalor amin iti P7,000.00; dua a di pay ammo ti pategda a balitok ken perlas a kuentas; maysa a pendant Saudi gold a di pay ammo ti balorna ken dua paris ti balitok nga aritos a di pay ammo ti balorda.
Iti kallabes, kaadduanna a dagiti nataengan a


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Napilaan iti kaso a panaglabsing iti RA 9165 ti maysa a mapapati a drug pusher iti opisina ti provincial prosecutor, Vigan City itay lawasna.
Maipalagip a pinalab-ogan dagiti nagtitipon nga elemento ti Bantay Municipal Police Station, ISPAIDSOTG, PIB, PDEA, ISSET, CIDT – Ilocos Sur, ken iti pannakikammayet ti PDEA RO1, ni Kenneth Pascua y Parra, 38, balo, residente iti Zone 3, Bantay, Ilocos Sur babaen iti buy bust operation nga insayangkatda iti barangay road a sakup ti Calvario Street, Zone 3, Bantay idi malem ti Hulio 6.
Dagus nga inaresto dagiti polis ni Pascua kalpasan a nakagatang iti heat sealed plastic sachet a nagkarga iti mapapati a shabu ken naiyawat ti nagpammarang a buyer ti marked money a P500.00.
Nakakumpiska pay dagiti polis iti ikut ni Pascua iti maysa nga elongated heat sealed sachet a naglaon iti mapapati a shabu, selpon a Samsung, ken maysa nga improvised lighter.
Naipatuloden iti PNP Crime Laboratory dagiti nakumpiska dagiti polis a mapapati a droga para iti pannakaamirisda.#


text:
MAYSA a gakat a napinget ita a konkontraen dagiti media organizations ditoy pagilian ti Right of Reply bill a pinutar ni Sen. Aquilino Pimentel, Jr.
Sagudayen daytoy a gakat nga ipatangatang wenno ipablaak dagiti media firms ti sungbat ti maysa nga indibidual kadagiti estoria wenno komentario nga iti pammanunotanna ket bangking, saan a pudno ken saan a maikanatad para kenkuana.
No patien ni Pimentel, nairanta ti gakat a “mangsalaknib kadagiti tattao kadagiti palso wenno saan a pudno nga artikulo iti media a mangilugar kadakuada iti dakes a lawag wenno mangpadakes kadakuada, nairanta man wenno saan.”
Segun pay iti senador a babaen ti nasao a gakat, maikkan ti indibidual iti gundaway a mangsungbat kadagiti kritisismo wenno komentario maikontra kadakuada iti pumadpad nga oras wenno espasio a naaramat idi naipatangatang wenno naipablaak dagitoy.
Nakarkaro pay ti bersion ti Kamara iti daytoy a gakat ta adda pay naiproponer a pannusa kadagiti publisher wenno editor-in-chief ti publikasion, wenno iti akinkukua wenno station manager iti maysa a broadcast station no saanda nga ikkan iti patas a pannakatratar ti nakritikar wenno nababalaw nga indibidual.
Mabalin nga iti panirigan ni Pimentel, pagsayaatan ti media ti Right to Reply bill. Ta no kano maikkan ti nakritikar a tao iti gundaway a mangsungbat iti pammabalaw kenkuana, malapdan ti posible a pannakaatake dagiti kameng ti media, iti man warnakan wenno iti broadcast. Kuna ni Pimentel a mabalin a maiduron nga agaramid ti maysa a tao iti kinadamsak no iti kapanunotanna, saan a maikkan iti patas a pannakatratar ti media iti pumadpad nga oras a pannakaipatangatangna wenno espasiona iti warnakan.
Raemenmi ni Sen. Pimentel. Masirib nga abogado. Idi tiempo ti Martial Law, isu ti maysa kadagiti salaknib dagiti biktima a nalabsing ti kalinteganda a kas tao ken iti kinawaya ti prensa.
Ngem makunami a saanen a kasapulan daytoy a gakatna agsipud ta maysa a basic right ti kalintegan a sumungbat ket polisia wenno pagrebbengan ti aniaman a pagiwarnak wenno broadcast ken TV firms nga ited ti pumadpad a gundaway iti maysa a tao a mangsungbat wenno manglibak iti kritisismo wenno pammabalaw a naibato kenkuana.
Uray awan daytoy a gakat, pagrebbengan dagiti warnakan ken broadcast stations ken telebision nga alaen ti biang ti indibidual tapno sungbatanna dagiti kritisismo wenno pammabalaw maikontra kenkuana.
Iti panagkitami, napeggad ketdi daytoy a gakat para kadagiti kameng ti media a pakaibilangan daytoy a pagiwarnak, agsipud ta ikkaten daytoy ti kinawaya ti prensa a mangbabalaw wenno mangkritikar kadagiti tattao, nangruna kadagiti politiko ken nangato nga agtuturay nga agliway, aglabsing wenno agabuso iti pagrebbenganda.
Saan a maikkat ti suspetsami a naputar daytoy a gakat tapno laeng maikkan dagiti politiko iti libre nga espasio ken oras iti pagiwarnak wenno radio stations ken telebision ken tapno makontrolda ti opinion ti publiko.#


text:
BAGUIO CITY — Agtultuloy ti panagbirok dagiti rescuers iti babai a turista a naireport a mapukpukaw iti Sumaguing Cave manipud pay idi Domingo.
Kinuna ni Sagada Municipal Disaster Risk Reduction and Management Officer Robert Pangod nga agtuloy ti search operation ken ni Eufrocinia “Irene” Manaois, turista a taga-Pangasinan, uray maparigatan dagiti rescuers nga agbatok agsipud ta nagdinakkel ti underground water level iti kueba ken awan ti teknikal nga expertise dagiti divers nga agbatok iti kaunegna a 154 metro.
Mapapati a naiyanud ni Manaois idi nagdinakkel ti underground water gapu iti monsoon rains.
Karaman ni Manaois kadagiti 30 a turista a pakaibilangan ti 13 nga estudiante a Japanese a nakubong iti Sumaguing Cave gapu iti flashflood.
Malaksid ken ni Manaois, naisalakan amin dagiti 30 a turista ket naipanda iti ospital para iti pannakatamingda.
Nupay kasta, rimmuaren dagitoy malaksid ti maysa nga agpalpalaing pay laeng iti St. Theodore’s Hospital iti Sagada.
Kabayatanna, inreport ni Acting OCD-CAR Regional Director ken CDRRMC Chairman Andrew Alex Uy a mabirbirok pay ni Rosalino Calantay, 32, baro, ken residente iti Barangay Amtuagan, Tubo, Abra, ken ni Monching Bakidan ti Natonin, Mountain Province.
Naiyanud ni Calantay bayat ti panagbantayna ti asarna iti karayan idi Agosto 18 a kangitingitan ti Bagyo Maring idinto a mapapati a nalmes ni Bakidan iti panagballasiwna iti Karayan Chico sadiay Bontoc.
Sakbayna, indeklara ti lokal a gobierno ti Benguet ken daytoy siudad iti pannakasuspenso latta ti klase manipud iti pre-school agingga iti high school gapu iti agtultuloy a maibuyat a napigsa a tudo.
Segun iti Cordillera Disaster Risk Reduction Management Council iti baet a nakapanawen ni Bagyo Maring iti pagilian, ginuyodna latta ti angin-Habagat a nangibuntog kadagiti tudo gapuna a naparuk-atan ti sobra a danum iti Ambuklao ken Binga dam sipud pay idi Lunes, Agosto 19.
Nupay kasta, kinuna ni Benguet Governor Nestor Fongwan a nainget a siputanda ti pannakaibulos dagiti danum kadagiti dua a dam tapno saan a mangitunda iti layus iti probinsia ti Pangasinan. (Karaman ti report ni Redjie Melvic M. Cawis, PIA Cordillera)


text:
Dalem
Ti dalem ket maysa a nangruna nga organo nga adda kadagiti bertebrata ken dagiti dadduma pay nga ayup. Adda daytoy kadagiti adu nga annong, a mairaman ti panagikkat iti rugit, biosintesis ti protina, ken ti panagpataud kadagiti biokimiko a nasken para iti pannakalpa. Tidalem ket nasken para iti panagbiag; awan ti agdama a waya a mangsukat para iti nabayag a kaawan ti annong ti dalemm, ngem adda met dagiti baro a pamay-an ti dialisis ti dalem a mabalin a mausar iti nabiit.
Daytoy nga organo ket adda ti nangruna a papel iti metabolismo ken adda dagiti nadumaduma nga annong iti bagi, a mairaman ti panagipenpen ti glukoheno, panagrungsot kadagiti nalabbasit a selula ti dara, sintesis ti protina ti plasma, panagpataud ti hormona, ken panagikkat ti rugit. Daytoy ket adda iti baba ti diapragma itipusong a rehion ti tian. Daytoy ket agpataud iti apro, ti maysa nga alkalino a kompuesto a tumolong iti pannakalpa babaen ti emulsipikasion kadagiti lipido. Ti nangato ti pannakaipangruna dagiti kulanit ti dalem ket mangtimbeng kadagitinadumaduma iti adu ti tomona a biokimiko a reaksion, a mairaman ti sintesis ken ti pannakaburak dagiti bassit ken narikut a molekula, nga adu kadagitoy ket nasken para kadagiti nangruna nga annong.[1]
Ti terminolohia a mainaig iti dalem ket kanayon a mangrugi iti hepar- wenno hepat- manipud ti Griego a balikas ti dalem, hēpar (ἧπap, ramut hepat-, ἡπat-).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Anthea Maton; Jean Hopkins; Charles William McLaughlin; Susan Johnson; Maryanna Quon Warner; David LaHart; Jill D. Wright (1993). Biolohia ti Tao ken Salun-at. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. OCLC 32308337.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dalem iti Wikimedia Commons


text:
Bulkan Mayon
Ti Bulkan Mayon ket maysa a bulkan idiay Filipinas iti probinsia ti Albay, asiddeg ti 15 kilometro iti amianan a laud iti Siudad ti Legazpi. Maidasig daytoy a bantay a estratobulkan ket iti naitutop a balisongsongna ket naaramid gapu iti nagsisinnublat a layus a piroklastiko ken pinagayus ti lava. Ti Mayon ket isu ti kasaetan a bulkan ti Filipinas. Amangan a mamin-47 a bimtak ti naudi a 400 a tawen.
Ti Mayon ket naidisso ti sengngat ti Plato a Eurasia ken ti Filipinas, ti beddeng a pinagsabatan ti plata ti kontinente a nalaglag-an ken ti plato ti taaw a nadagdagsen. Sarikedkedan ti plato ti kontinente a ilemmes ti plata ti taaw ket ti magma ti agbukel no matunaw dagiti batbato.
Panagpussuak ti Mayon[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1616: ti umuna a naammuan a panagpussuak ti Mayon
- 1766: nailenned ti ili ti Cagsawa ti dapu ken tepra ket ti torre ti kampanilia ti simbaan laeng ti nabati ti rabaw.
- 1897: pito nga aldaw a nagpussuak, kaatiddogan kadagiti naisuraten a pinagsaet ti Mayon
- 1984: awan ti maammuan a natay gapu iti panagbakwit ti 73,000 a tattao, manipud ti panagpakauna ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas
- 2006: kaudian a panagpussuak ti Mayon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b de Ferranti, Jonathan; Aaron Maizlish. "Dagiti Bantay iti Filipinas – Dagiti 29 a Paltok ti Banbantay nga addaan ti Nalatak a Paltok iti 1,500 metro wenno nasursurok". Naala idi 2011-01-31.
- ^ Mayon, Sangaubongan a Programa ti Bukanismo, Smithsonian Institution.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bulkan Mayon iti Wikimedia Commons


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Maysa nga agtawen iti siam nga ubing a babai ti mapapati a minolestia ti kalugaranna a lalaki ditoy nga ili.
Iti inisial nga inbestigasion ti polis, agay-ay-ayam ni Baby (parbo a nagan), agtawen iti 9, residente iti Pinipin ditoy idi inawis ni Wilson Javillo, kalugaranna, nga agdigosda iti baybay.
Mapapati a nagkedked ti ubing ngem binagkat ti suspek nga impan iti baybay sada nagdigos.
Bayat ti panagdigosda, mapapati nga impaiggem ti lalaki ti mabagbagina idinto nga inap-aprosanna dagiti pribado a paset ti ubing.
Binallaagan ti suspek ti biktima a dina ibagbaga ti naaramid ngem nagpulong ti ubing kadagiti nagannak kenkuana.
Insigida a nagpulong dagiti nagannak iti polis.


text:
Papa Constantino
Ni Papa Constantino (664 – 9 Abril 715) ket isu ti papa manipud idi 708 aginggana idi 715. No malaksid ni Kontrapapa Constantino, isu laeng ti papa a nangala ti "napintas" a Dumaya a nagan ti maysa nga emperador. Iti daytoy a las-ud ti paset ti panawen, ti panagturayan a nagan ket isu pay ti inus-usar babaen dagiti emperador ken patriarka.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Constantinus". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Ekonomou, Andrew J. (2007), Ti Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga Impluensia iti Roma ken ti kinapap manipud kenni Gregorio aginggana kenn Zacarias, A.D. 590–752, Lexington: Lexington Books, ISBN 0-7391-1977-X
- Mann, Horace K. (1913). "Pope Constantine". Iti Herbermann, Charles. Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton Company.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Constantino iti Wikimedia Commons