text:
TI BALBAL
Sarita Ni Ma. Theresa Buenaventura Santos
KASLA adda peggad a pakdaar ti managgaysa ken natinggaw a pulikkaaw ti aglikuslikos a puek. Nalamiis ti kuldit ti puyupoy. Nupay awan ti makita a nakasindi, nalaokan ti agat-kandela ti bang-i dagiti malunglungsot a garami iti talon ken ti bang-i ti agattemtem.
Ti ngata natibong ken makasidduker a taguob ti aso ti mangipapaay iti banugbog ti barukong ti babai a magmagna iti panipngeten a bit-ang nga agturong iti kabalbalayan ti Sitio La Loma. Agarup a lima a gasut a metros ti bit-ang manipud iti sungaban agingga iti umuna a balay; ket kasla mangliwengliweng a gukayab daytoy gapu iti bulbulong ken sangsanga dagiti nadumaduma a kayo a nangpayong iti bit-ang. Itay pay laeng sumrek iti sungaban, ipatpatiten ti babai ti plaslait iti kanigid a dakulapna, ngem talaga a saan nga aggangat, ket pabpabasolenna ti bagina iti pannakalipatna a gumatang iti baro a bateria ta idi pay la naminsan a lawas a kuridemdemen daytoy.
No kua, sardengan ken taliawen ti babai no sadino ti yan dagiti managgaysa a kiririt dagiti andidit ken riari; ket pasaray pampagenna met ti barukongna no kasta a kumayab ti angin; wenno saan, a kas itay, dandani la napaikkis iti kellaat a panagkayab ken panagikkis ti dakkel a panniki iti maysa a sanga ti tsiko iti igid ti dalan.
Tinangad ti babai ti nakuyem a langit, ngem, iti nakemna, nasken a makagteng iti balayda. Alas onse ti rabii itay dumsaag iti bus a naglugananna manipud Manila. Agarup duapulo a minutosen nagnagna manipud iti highway.
Kellaat a nagkayab dagiti bulong ti saba ken bulong ti paris makapuno, ket napariaw ti agtutubo babai iti kellaat nga ungor iti masanguananna.
Nupay apagapaman laeng, namira pay laeng ti agtutubo ti agtatapaw a banag nga umap-apuy dagiti matana. Nupay adda inulesan ti lagaw ti babai, napanunotna ti tumaray nga agsubli iti naggapuanna, ngem, naladawen ti amin, nalugobanen ti datdatlag a parsua, ket ti ikkis-paarayat ti agtutubo a babai nga agbakasion koma manipud iti panagiskuelana ii kabisera inalun-onen ti sipnget.
BIGBIGAT pay laeng, nagkayamkamen ti damag iti purok. Kas iti paraangan da Linda a kagayyeman ni Didith, agbebessag ‘toy balasang nga agipadamag ken agsagsagad kadagiti nagango bulbulong iti paraangan ti inana.
“Nakaam-ames, nanang ti napasamak ken ni Didith idi rabii. Wakwak ti barukongna, ket segun ti nangawtopsia kenkuana, awan kano ti dalem ken ti pusona!”
“Ni Didith nga anak ni Mari Sianang?”
“Wen, Nang! Ayyapo, apay metten a kasta ti napasamak? Pudnonsa metten nga agraira ‘tay damag maipapan iti aswang, ‘nang!”
“Pudno kadi dayta nga ibagbagam?”
“Wen! Nang, pudno kadi nga adda aswang?”
Saan a nakatimek ti ina. In-inut ti itatangtadna, napaut ken agtantanamitim…
MAYSA PAY a baket ti biktima, kalpasan ti tallo nga aldaw. A basta lattan nasarakanda daytoy a ngilngilawen iti kabigatanna iti bangsal ti kalapawna. Bugtong ngamin nga agnanaed iti ungto ti purok iti teppang ti karayan.
Naglagawen dagiti pumurok. Ammodan a saan la ketdi a gagangay a kriminal ti nakastrek iti lugarda.
Ket iti maysa a sumipnget a nabartek ni Iban a kaayan-ayat daydi Didith nga umuna a biktima, inkeddeng daytoy nga agtutubo iti agrekorida iti purok iti agpatnatg. Inkarina nga insangsangit iti sanguanan ti bangkay ni Didith nga ibalesna ti ipapatay ti kaayan-ayatna, ken saan a patien ‘toy baro nga aramid ti aswang no di ket ti sindikato nga aglaklako-aggatang kadagiti lalaem a kas ti puso, dalem, pali, bato, ken dadduma pay. Ilako daytoy a sindikato kadagiti ospital; ket kapigsaan kano a paglakoanda dagiti opital iti ballasiw taaw. Uray iti massayag ti baket a maikadua a biktima, adu manen ti nakangngeg iti insawang ni Iban nga anupenna no asino man dayta a kriminal. Ket daytoyen ti rabii nga inna panagsingir. Bitbitna ti baby armalaitna a napno ti bala ti nakasalpak a magasinna ken adda pay dua a magasin napno met laeng iti bala a nakabulsa iti agsumbangir a bulsa iti likud ti pantalonna. Iti panaglikuslikosna kadagiti kabalbalayan, saan la ket ngarud a nagtalna dagiti aso, nga ad-adda la ket ngarud a nangidateng iti tension kadagiti umili. Ngem, agparparikna ken ni Iban nga umatake ita a rabii ti kriminal gapu ta mapaliiwna nga iti laksid dagiti taul ti aso a malabsanna, adda met dagiti sumagmamano a taguob kadagiti asidegna a balbalay a kasla ketdin aglikuslikos met daytoy a kas iti aramidna. Nagsagana ta namnamaenna nga aniaman a kanito ket agsabatda a dua.
Nupay kabus, sangkatipping laeng ti sumirsirip a paset ti bulan iti nangisit nga ulep. Nupay nalamiis ti angin-amian, uksob ti nasabang a bagi ni Iban, ket imparautna iti kanawan a takiagna ti kordon ti paltogna.
Nakagteng iti tengnga ti plasa ti purok. Iti aglawlaw, saanen a taul ti mangngegna no di ket agsisinnungbaten a natibong ken makapaalliaw a taguob.
Wen, iti sangabotelia ti sammigel a nainum ni Iban, mariknanan ti kiamkiam kadagiti matana ta saan unay a managinum iti nasanger. Mariknana ti liliteng dagiti lapayagna ket nagmattider iti tengnga ti basketball court tapno amirisenna ti aglawlaw.
Pagammuan, nakangngeg ti dakkel a kayabkab iti likudanna. Impaturongna ti paltogna nga itay pay la nagrubuat a nagkasa. Pinindotna ti pin tapno agawtomatik. Ngem awan ti nakitana. Adda manen ti payagpag iti likudanna, kellaat a timmallikud, ket nakitana ti kutit ti agtatapaw iti angin a banag nga agturong iti tuktok ti kakaisuna a niog a mula ni Tang Tonio iti asideg ti ungto ti basketball court.
Nakarikna iti sidduker ni Iban. Isu kadi dayta ti kriminal, kunana iti bagina. Ngem iti sabali a suli ti panunotna, saan a mamati nga isu dayta ti kriminal. Napasublina ti simbeng ti panunotna. Pinukkawan ni Iban ti datdatlag iti tuktok ti niog. Pinukkawanna a kinarit.
Iti maysa kadagiti palatang ti niog, agpalpallayog ti datdatlat a parsua a kasna met tingtingitingen ti inalat ni Iban.
Idin saan a mauray ni Iban ti datdatlag a parsua, pinaratupotnan daytoy; rumrumik dagiti mata ni Iban ken agtigtigerger dagiti laslasagna iti pungtotna a nalakagip iti nakaskas-ang a nagbanagan ni Didith ken ti baket a maikadua a biktima. Naibus ti sangamagasin. Sinalpakanna manen ti maysa. Inkasana, ngem idi ipaturongna ti paltogna, adtoyen ti kasla kimat a yaasideg ti datdatlag a parsua. Nginarietan ni Iban nga impis-it ti gatilio ket ad-addan a napisang ti ulimek ti Sitio La Loma; ket sakbay a maiyibus amin ni Iban ti bala ti paltogna, nagtuliden ti ulona iti semento a pagbabasketbolan…
Ket naannad ti darumog a pannagna ti sabali pay a parsua nga itay pay laeng nga agpalpaliiw, kalpasan iti yaadayo ti Balbal.
SAAN A NAGTAKTAK Linda, maysa kadagiti baak a balasang iti purok, sinarakna ni Rino Mistiko, ti ammona nga eksperto ti paranormal science ken mysticism, ken Presidente ti Mystical Society of the Northwestern Philippines. Naam-ammona ni Rino ta estudiante ni Linda ti “Some Mystical Adventures” iti Rosecruix University. Kameng pay ‘toy soltera iti Women Psychic of Northern Philippines ken ti Spirit Questors. Namin-anon a daras a siniripna ti kinasino ti kriminal, ket ammona a datdatlag unay daytoy ken dina kabaelan ti bilegna.
“Agtatapaw, kunam, Linda?” Pinirit ni Rino imingna, sumreken iti limapulo ti edadna, agtayag iti lima kadapan ken walo a pulgada iti kalalainganna a pammagi. Nabannayad nga agtigtignay.
“Wen, manong.” Inwang-it ni Linda ti ulona ket nagallon ti pagatsiket a nakataytayaengteng ti ngisitna a buok, timpuar ti wayas a kallid iti simmantamaria a rupa, agtayag daytoy iti lima kadapan ken lima a pulgada, iti pangrapisen, saan a paudi iti kinapintas ngem kinaykayatna iti nagsoltera ngem ti mangtimud kadagiti asug dagiti naruay idi a nagrayo kenkuana ta ngamin kayatna nga ipamaysa ti naisangsangayan a talugading nga adda kenkuana, ti kinamistisismo: a di met napaay, adun iti padasna maipapan kadagiti datdatlag a bambanag, ngem impangpangrunana ti eksorsismo.
“Ditay’ masigurado dayta,” kuna ni Zeny, nga asawa ni Rino, ken nangidisso iti sangaplatito a patopat ken agal-alingasaw a kape a barako. Paningkiten, morena ken kataytayagna ti mistiko.
“Ania koma dagiti deskripsion kenkuana, no kunam a siniripmo?”
“Awan ti payakna, ngem agtayab.” Insungbat ni Linda, kalpasan iti panangigupna ti kape. “Nakatadtadem ti akaba ken atiddog a dilana.”
“Taltallo met laeng ti ammok a monster nga agtatapaw ditoy Northern Philippines: ti Irikan, maysa a fairy monster; ti Saddok, kapamilia dagiti sting ray monsters; ken ti Balbal,” manglanglangit ni Rino a nagkuna.
“Nalabit a maysa kadagitan, a, “ kuna ni Linda nga inayunan met ni Zeny.
“No maysa nga Irikan, maparmek laeng dayta babaen iti sikolohia; no saddok met, nalaka laeng a parmeken, ngem napeggad la unay…” pinug-awan ni Rino ti riang ti barukongna gapu iti dagaang iti dayta nga agalastres ti malem.
“Ket no Balbal, nay?” kuna ni Linda, ngem ni Zeny ti turong dagiti matana ta itudtudo ni Zeny ti kanigid a sintidona a kasla agpampanunot. “Alaek ‘diay nangisit a libro,” kunana met laeng sa nagdardaras a simrek iti siledda nga agassawa, sa met la nagdardaras a rimuar.
“Kasta! Kasta ti langana!” intudo ni Linda ti ladawan iti maysa kadagiti panid ti libro a linukatan ni Zeny. Saan a maisina ni Linda ti panagkitana iti ladawan ti balbal: nagatiddog ti dilana a nasurok maysa a metro ken aglapad iti gudua a pie. Tao lattan ngem, saan a dutdotan. “Pinaltogan ti maysa kadagiti biktimana, ngem kumtat ti bala, adda pay ti nangpadas a nanggayang.”
“Nasken nga adalen pay nga umuna ti kababalinna, ngamin kabaelan daytoy datdatlag a parsua a balbaliwan ti bagina: billit, uray ania a tumatayab. Dagiti laeng tumatayab. Ken paboritona taraon ti dalem ken puso, tao wenno dingo.” Insakuntip ni Rino.
“Ti nabasak iti maysa a libro, ket kasla kano adda kabuteng ti Balbal iti daga, isu nga agtatapaw. Rino….” Saan a natuloy ni Zeny ti kayatna a sawen, ta nagsabat dagiti matada ken ni Rino ket nabagas dagiti balikas a nagtaud kadagiti matada a duada laeng iti makaawat…
KABUS. Kasla dara ti lawag ti bulan , ngem, saan man la a mabuteng ni Rino a nakatakder iti maysa a bakante a solar iti arubayan dagiti kabalbalayan. Sipud pay idi alas-otso iti rabii, adda ditan a nakatakder. Gagangay laeng ti kawesna, nakasapatos iti goma, nakadalikepkep a mangur-uray iti Balbal. Ngem itay, alas dies, a dina mauray ti Balbal, nangaramid iti dakkel a temtem, sana intugkel iti daga ti gayang.
Umas-asideg dagiti taguob dagiti aso. Immalikuteg dagiti mata ni Rino. Nakangngeng ti kayabkab iti ngatuenna. Addaytan ti Balbal! Nagbatay iti nagango a sanga ti kapasanglay iti asideg. Saan a nagkir-in ni Rino. Naipigket dagiti matana iti Balbal nga agarup agtayag iti lima kadapan ken pito a pulgada iti kalalainganna a pammagi ken kasla mangpalpaliiw met kenkuana.
Babaen iti mental telepathy, inkallatik ni Rino ti mensahena iti Balbal: Umasidegka! Umasidegka! Saanka a kabuteng!
Ket addaytan ti Balbal. In-inut nga umasideg. Sa kellaat a nagsuek a nangiruar ti natadem a dilana tapno rugmaanna ni Rino. Linissian ni Rino ti pettat nga ipapatay, sana kinellaat ti nangparut ti nakatugkel a gayang ket naisurot ti nakilnet a daga a naipgket iti tadem ket induyokna iti barukong ti Balbal.
Nagungor ti ayup a kasla marigatan unay, nagtirtiritir iti daga. Itugkel ni Rino ti gayang, tapno kumpet ti nakilnet a daga, sana iduyok iti Balbal. Inulit-ulit ni Rino a dinuduyok, agingga natay.
Masmasdaaw ni Linda, a rimuar manipud iti naglingedanda ken ni Zeny. “Apay a nalsuk ti bagina, ket no paltoganda ken gayangen ket saan?”
“Ammom no apay nga agtatapaw ti Balbal? Agsipud ta kabutengna ti daga. Amirisem, kasla lalaki a tao, labus, isuna laeng ta kasla agul-ulo a billit, adda dua a sakana, ngem apay a dina ibaddek kadagiti daga? Ngamin, kabilang isuna kadagiti floating monsters a no maisagidda iti daga ket masaktanda unay. Ti daga ti kontra ti biagda…adu dagiti floating monsters nga intayto masagang iti panagtulid ti panawen….####
*** Naipablaak iti TAWID NEWSMAGASIN idi Nobiembre -12, 2001.
Monday, August 29, 2011
TI BALBAL
TI BALBAL
Thursday, August 04, 2011
Ti Diborsio iti Philippine Lit
Adda, aya met, diborsio iti Philippine Literature?
Adda met a. Nabayagen. Diak pay laeng naiyanak ket addan a nasurat daytoy iti Philippine Lit.
Philippine lit? Kayatmo a sawen, iti literatura?
Kasta ngarud. Saan a paatiw dagiti piksionista aniaman a topiko iti pagsasaritaan, lalo dagiti Ilokano, ta insuratdan dagitoy a kas bunga ti panunotda no di man reaksionda iti napapanawen nga isyu ti gimong. Ta dagiti piksionista ti timek ti gimong. Idi un-unana a panawen, idi saan pay la datao a naiyanak, addan daytoy a linteg ti diborsio; gapu ta addan daytoy a linteg, saan a nakalibas iti muging ni piksionista ket insuratna ti makapasainnek a resulta ti paliiwna, inggamerna iti putarna a piksion dayta a napaliiwna iti gimong a pagnanaedanna. Dayta ita ti nagbalin a lasag ken dara ti Literatura Filipiniana wenno Philippine lit.
Makapangato ti kiday ken makapalibbi met ibagbagam. Kasano koma a naaddaan itan ti Philippine Lit iti diborsio?
Ti maipapan ti diborsio ti dakkel unay a pakainaigan ti sarita, ta nagtaud ditoy ti kangrunaan a topiko iti nadakamat a sarita.
Sarita? Saan a nobela wenno drama?
Wen, sarita. Sarita a makapasainnek. Sarita nga agsasainnek. Saan laeng a dagiti dua – dagiti agassawa a bida iti sarita ti nakarikna iti nakaro unay a liday ken sainnek no dipay ket dagiti agbasbasa wenno nangbasa iti sarita, naiyallatiw kadakuada ti marikrikna dagiti agbibiag iti sarita. Narikna dagiti nagbasa ti narikna dagiti agbibiag iti sarita. Kasta ti kabileg ti sarita.
Nabileg ngarud a sarita, no kasta.
Wen. Ta kadagiti forum kadagiti nadumaduma a website ken blog nga innak nagpaspasiaran, nakiangtotan ken nakibiangotan iti topiko maipapan iti sarita, saan nga agpapada ti opinion dagiti nakabasa no ania ti nagbanagan ti babai iti sarita. No daytoy ket nagpakamatay wenno nagbibiag a maymaysana wenno saan a masinuo ti nagbanaganna ta saan nga insurat ti author no di ket inaramatna ti open ending a klase ti panangigibus ti sarita – a kayatna a sawen, awan iti imparangna a paggibusan no di ket nangited laeng iti posible a mapasamak babaen iti panangdeskribirna ti aglawlaw ken iti masakbayan. Napintas nga ending wenno paggibusan ti sarita ta naibiang dagiti agbasbasa – babaen iti panangituloydan a mismo ti basbasaenda – no ania ti reading-da wenno pannakaawatda ket balido amin dagitoy. Daytoy ti nadakamat a topiko ti sarita – saan nga iti nobela wenno ania a genre ti sinurat no di ket iti sarita. Nadakamat wenno nausar daytoy iti Philippine Lit in English.
Philippine Literature in English? Ania ti kayatmo a sawen?
Ti Philippine Lit, dua ngamin a klase daytoy iti agdama a panawen, ti nasurat iti English ken Filipino – puera pay laeng dagiti rehional a sinurat itoy. Iti agdama kunak, ta dayta iti panawenna. Ta idi panawen dagiti Kastila wenno idi un-un-unana a panawen, dua latta met ti literatura, ti naisurat iti Spanish ken Tagalog. Isu nga adda dagiti sinurat iti Philippine Lit a nasurat iti sao dagiti Kastila, ta sinakopnatayo la ngarud dagiti Kastila idi.
Asino ngarud ti author kadayta a sarita?
Ilokano! Ta nalaing a mannurat ni Ilokano, saan kadi? Aniaman a panawen ket adda latta isuna a makiramraman wenno makipaset itoy a tay-ak ti pagsiriban.
Wen, met ketdi a. Pudno la unay dayta kunam a nalalaing dagiti mannurat nga Ilokano, idi man panawen ti Kastila ken dadduma pay a panawen.
Iti agdama, dakkel manen nga isyu iti panagtata wenno rimmimbaw ti saritaan ket maipapan iti kinaadda koma ti pagilian iti diborsio (divorce) ta ngamin, malaksid iti Vatican a sentro ti Katolisismo, ti laengen pagilian ti kakaisuna a pagilian nga awanan iti diborsio. Napapanawen (kanon) iti pannakaadda met iti diborsio iti pagilian, segun kadagiti agpunpundar iti linteg a mangidurduron itoy, a kas ti Gabriela Women’s Party babaen kada Luzviminda C. Ilagan ken Emerenciana A. de Jesus a nangipila iti kongreso ti House Bill No. 1799 a maawagan iti “An Act Introducing Divorce in the Philippines.”
Saan, aya, nga addan ti annulment process ti pagilian? Pannakawaswas ti bisa ti sinapataan a kallaysa?
Wen, addan. Ngem maiduma ti annulment iti diborsio. Iti annulment, nangina unay, nagastos ket saan a kabaelan a maragpat ti gagangay nga umili wenno kaadduan nga umili, ta iti bayad laengen iti abogado ket saanen a bumaba iti one hundred thousand pesos; isu a para laeng kadagiti babaknang daytoy a linteg. Iti annulment, saan a mabalin a mangasawa manen dagiti napalugodan itoy a linteg no daytoy ket ikeddeng ti korte. Iti diborsio, kabaelan ti amin ken mabalinna manen iti makiaasawa ti maseknan itoy. Daytoy ti pagtaktakderan dagiti agar-aramid iti linteg a mangidardarirag itoy a banag.
Okey, nalawag. Ngem ti saan a nalawag, awan ti linteg iti pagilian maipapan iti diborsio ta madamada pay la ngarud a pagdedebatean dayta a banag, a kas kunam, no rumbeng a maaddaan ti pagilian wenno saan. Kasano itan a naaddaan ti topiko a diborsio iti Philippine Lit?
Beri gud kuestion. Ngem saanko met nga imbaga a diborsio iti Philippine laws wenno diborsio iti paglintegan ti pagilian, in general, saan kadi?
No saan, ania ngarud?
Babaen kadagiti customary laws.
Customary laws?
Dagiti linlinteg a naparnuay babaen iti nagtitinnawidan ti puli – maysa nga aw-awid a mapalugodan daytoy babaen kadagiti naikeddeng nga alagaden itoy. A kas koma iti customary laws dagiti Ibaloi (Ivadoi kadagiti dadduma nangnangruna iti makindaya ken makin-amianan a paset ti Benguet).
Ania dagitoy nga alagaden?
No nagkasar dagiti agassawa babaen iti customary laws, mawaswas met laeng ti bisa ti kallaysada babaen met laeng iti customary laws. Sa la mawaswas ti bisa iti kallaysada no daytoy ket saanda a naaddaan iti anak iti las-ud iti pito a tawen. Dayta ti alagaden iti customary laws dagiti Ibaloi. Dayta ti diborsio iti customary laws. Iti Philippine Lit naisuraten daytoy a topiko ti sarita. Ta kas kadagiti immun-unan a naibagbagatayo, ti literatura ket konsensia ti gimong wenno ladawan iti gimong iti dayta a panawen. No adda ti diborsio iti customary laws, nasurat metten daytoy a kas lasag ken dara ti Philippine Lit. Putar dayta ti maysa nga Ilokano.
Adda kadi pagibasaran a sinurat wenno pagbatayan iti diborsio kadayta a topiko ti sinurat, a kas pammaneknek ti kinaadda ti diborsio?
Adda a, siempre. Mabasa daytoy iti website ti National Commission for the Culture and Arts, a sinurat ni Wasing Sacla, foremost Ibaloi ethnic historian, nag-board member iti namitlo a daras sa kalpasanna, nagbalin manen a vice governor iti Probinsia ti Benguet. Kastoy man ti kunana: "A couple who wish to divorce due to infertility of either one of the partners is allowed by the law. A husband who divorces a wife without any valid reason will have to leave all properties to the children and the wife, this is another law." Iti met damdamag iti telebision, ti TV Patrol idi Hunio 9, 2011, inlawlawag met ti maysa a lakay ti customary laws dagiti Ibaloi maipanggep iti diborsio. Agpada ti lakay ken ni Sacla ti interpretasion daytoy a customary laws ken agpadada met laeng a panglakayen dagiti Ibaloi. Adda pay linteg ti gobierno idi un-unana a mangsakop itoy.
Adda aya? Kaano dayta a linteg?”
Iti explanatory notes nga indatag dagiti Gabriela partylist representatives, mabasa daytoy, “Historically, divorce had been part of our legal system. In the beginning of the 16th century, before the Spanish colonial rule, absolute divorce was widely practiced among ancestral tribes such as the Tagbanwas of Palawan, the Gadangs of Nueva Vizcaya, the Sagadans and Igorots of the Cordilleras, and the Manobos, B’laans and Moslems of the Visayas and Mindanao islands. Divorce was also available during the American period, starting from 1917 (under Act No. 2710 enacted by the Philippine Legislature), and during the Japanese occupation (under Executive Order No. 141) and after, until 1950.
No kasta ngarud, addan ngem naikkat daytoy idi 1950.
Wen. Ta mabasa iti explanatory note: It was only on August 30, 1950, when the New Civil Code took effect, that divorce was disallowed under Philippine law. Only legal separation was available. The same rule was adopted by the Family Code of 1988, which replaced the provisions of the New Civil Code on marriage and the family, although the Family Code introduced the concept of "psychological incapacity” as a basis for declaring the marriage void.” Dagitoy ti mangipaneknek ti kinaadda ti diborsio iti pagilian.
Asino ngarud dayta a mannurat? Taga-ano? Ania ti paulo dayta a sinuratna?
Ni Amador Daguio. Naiyanak sadiay Ilocos Norte. Dimmakkel sadiay ili ti Lubuagan, Kalinga, (saan a Lubuagan, Mt. Province a kas nailanad kadagiti dadduma sinurat, ta saan nga ili ti Mt. Province ti Lubuagan no di ket ili ti Probinsia ti Kalinga). Mannursuro idi sadiay University of the East. Ti sinuratna ket napauloan iti “The Wedding Dance.” Naisurattayon ti maipapan itoy, iti daytoy met la a kolum ti maipapan daytoy a sarita ni Daguio. Ngem saantayo a nadakamat no ania ti topiko no di ket kasano laeng a sinuratna ken kaimudinganna ti sarita iti literatura.
Kasano ngarud a mainaig ti topiko ti sarita ni Daguio iti topiko maipapan iti agdama a nabara nga isyu ti diborsio?
Agsipud ta insina ni Awiyao, ti bida a lalaki iti sarita, ti asawana a ni Lumnay, sa nakikallaysa ken ni Madulimay. Iti customary laws dagiti Ibaloi, napasamaken ti diborsio; ti diborsio a denepinar ni Sacla ken ti panglakayen a nainterbiu iti telebision ken ti explanatory note dagiti partylist representatives.
Ania ngarud ti implikasion a pinaruar wenno imparang ti sarita a kas iti pakaseknan ti diborsio?
Iti sarita, agpada dagiti maseknan a partido (dagiti nagsina nga agassawa) nga agsagaba iti nakana a sainnek ken di mailadawan a liday. Ti nasipnget nga uneg ti abongda ket iladawanna laeng iti mapasamak a nasipnget a lubongda iti inda panagsina – ta madaman idi iti ragragsak iti pannakikallaysa ni Awiyao kenni Madulimay. Nasipnget ti lubongda a dua – a sigud nga agassawa a nagdiborsio. Iti isyu ti diborsio iti agdama a panawen, makuna met nga umarngi kadayta a pasamak nga adda iti makarikna iti sainnek ken nakaro a liday – no di isuda a dua, ti maysa kadakuada. Iti ababa a pannao, ti proseso a maaw-awagan ti diborsio ket dakkel ti epektona iti pakasaritaan iti panagtipon ti lalaki ken babai a kas agassawa.
Ania dayta nga epekto?
Mabasa iti Mateo 19:6, “Saan a pagsinaen ti tao ti pinagtipon ti Dios.” Ti saan a pannakaadda iti anak wenno saanda a maparaburan iti anak dagiti agassawa ket narabaw a rason tapno inda agsina. Adda met dagiti pamuspusan pay tapno maliklikan dayta a pagteng, a kas koma iti panangadaptarda iti anak – ta adu met dagiti agur-uray itoy a proseso ken nangaramiden itoy ket lalo pay a rimmagsak ti panagdenna dagiti agassawa. Isu a narabaw unay a rason iti diborsio dayta saanda a pannakaadda iti anak ket mapasamak iti nakana unay a liday ti naisina a baog, a kas iti nailadawan iti sarita ni Daguio.
Ngem saan met laeng nga iti saan a pannakaadda iti anak ti balido a rason iti pannakapasamak ti diborsio.
Wen. No iti Ibaloi customary laws, wenno isina ken idiborsio ti asawa a lalaki ti babai, ibatina amin a sanikuada iti asawa a babai ken kadagiti annakda.
Ngem kasanon dagiti dadduma a rason, a kas koma iti kinadamsak wenno pannakairurumen ken pannakadangdangran ti babai wenno ti lalaki?
Dayta ti isiksikkir dagiti mangayat iti dibosio iti agdama, ken nasken la unay a matingiting a nalaing. Iti daytoy a punto, bay-antayon a dagiti agilinlinteg wenno agpanpanday ti linteg iti makaammo kadayta a banag; ken maysa, lumaksiden ti isyu tungtongantayo. Agsaritatayo laeng maipanggep iti topiko – ti topiko ti sarita ni Amador Daguio. Agsaritatayo laeng maipanggep ti literatura. Agsaritatayo laeng iti isyu maipanggep iti kinaadda ti doborsio a kas topiko ti sarita idi un-unana a panawen. @


c: text/html

text:
PAKASARITAAN TI BIAG
Panagbalin nga “Amin a Bambanag iti Amin a Kita ti Tattao”
“No agpabautisarka, panawankayo!” Kasta ti impangta ni tatangko ken ni Nanang idi 1941. Ngem nagpabautisar latta ni Nanang kas simbolo ti dedikasionna ken Apo Jehova. Pimmanaw ngarud ni Tatang, ket walo laeng ti tawenko idi.
SAKBAY dayta, interesadoak idin iti kinapudno iti Biblia. Adda dagiti naibatay iti Biblia a publikasion a naawat ni Nanang, ket magusgustuak dagiti linaonda, nangruna dagiti ladawan. Saan idi a kayat ni Tatang nga isuro kaniak ni Nanang dagiti maad-adalna. Nupay kasta, adu dagiti saludsodko isu nga iyadalannak idi ni Nanang no awan ni Tatang. Idi agangay, inkeddengko metten nga idedikar ti biagko ken Jehova. Nabautisaranak idiay Blackpool, England idi 1943. Agtawenak idi iti sangapulo.
PANANGRUGI ITI PANAGSERBI KEN JEHOVA
Manipud idin, kanayonkamin nga agkadua ken Nanang a mangasaba. Agusarkami iti ponograpo a mangidanon iti mensahe ti Biblia. Napadiwakal daytoy ken agdagsen iti 4.5 a kilo. Panunotenyo laengen ti maysa a bassit nga ubing a kas kaniak a mangbagbagkat iti dayta!
Kayatkon ti agpayunir idi 14 ti tawenko. Kuna ni Nanang a kasaritak nga umuna ti servant to the brethren (maawagan itan iti manangaywan iti sirkito). Insingasingna nga agsursuroak iti dadduma a trabaho tapno masuportarak ti panagpayunirko. Kasta ngarud ti inaramidko. Kalpasan ti dua a tawen a panagtrabahok, nakisaritaak iti sabali a manangaywan iti sirkito maipapan iti panagpayunir. Kinunana: “Wen, mayat dayta!”
Isu nga idi Abril 1949, inlakomi ken Nanang dagiti alikamenmi iti pagab-abanganmi sa immakarkami idiay Middleton, nga asideg iti Manchester, ket nagpayunirkami sadiay. Kalpasan ti uppat a bulan, nangpiliak iti kaduak nga agpayunir. Insingasing ti sanga nga opisina nga umakarkami iti kabbaro a kongregasion idiay Irlam. Nagpayunir met ni nanangko iti sabali a kongregasion a kaduana ti maysa a kabsat a babai.
Uray no 17 laeng ti tawenko idi, mangidadauloakon ken ti kaduak kadagiti gimong ta manmano ti kualipikado a kakabsat iti kabbaro a kongregasion nga ayanmi. Idi agangay, naawisak nga umakar iti Buxton Congregation, ta manmano ti agibumbunannag ken agkasapulan iti tulong. Kanayon nga imbilangko a pannakasanay dagidi a kapadasak para kadagiti responsabilidad iti masanguanan.
Idi 1951, impasak ti aplikasionko para iti Watchtower Bible School of Gilead. Ngem idi Disiembre 1952, naayabanak nga agsoldado. Nakisaritaak a saandak koma nga iraman gapu ta maysaak a ministro, ngem saan a pinatgan ti korte ket nasentensiaanak a maibalud iti innem a bulan. Idi addaak iti pagbaludan, naawatko ti imbitasion para iti maika-22 a klase ti Gilead. Isu nga idi Hulio 1953, nagbiaheak nga agpa-New York babaen ti barko a Georgic.
Apagsangpetko, naatenderak ti 1953 a New World Society Assembly. Kalpasanna, nagluganak iti tren a mapan idiay South Lansing, New York, nga ayan ti eskuelaan. Awan idi ti makukuartak ta karuruarko iti pagbaludan. Idi nakadissaagakon, nagluganak iti bus nga agpa-South Lansing, ket dimmawatak iti padak a pasahero iti 25 cents a pagpletek.
PANNAKAIBAON ITI SABALI A PAGILIAN
Dakkel ti naitulong ti Gilead School tapno ‘agbalinak nga amin a bambanag iti amin a kita ti tattao’ iti panagmisionerok. (1 Cor. 9:22) Tallokami—ni Paul Bruun, Raymond Leach, ken siak—a naibaon iti Pilipinas. Adu a bulan nga inuraymi ti visa-mi. Kalpasanna, naglugankami iti barko a limmabas idiay Rotterdam, Mediterranean Sea, Suez Canal, Indian Ocean, Malaysia, ken Hong Kong—47 nga aldaw nga addakami iti taaw! Nakasangpetkami met laeng iti Manila idi Nobiembre 19, 1954.
Masapul a makibagaykamin kadagiti tattao ken lugar, ken sursuruenmi pay ti lengguahe. Nupay kasta, damo a naibaonkami iti maysa a kongregasion iti Quezon City, nga adu kadagiti residente ti agsasao iti Ingles. Isu a kalpasan ti innem a bulan, bassit laeng ti nasursuromi a Tagalog. Ti simmaruno a nakaibaonanmi ti nagbalin a solusion dayta a problema.
Maysa nga aldaw idi Mayo 1955, idi kagapgapumi iti pangasabaan, nasangpetanmi ken Brother Leach dagiti naisobre a surat iti kuartomi. Naammuanmi a maibaonkami kas manangaywan iti sirkito. Agtawenak laeng idi iti 22, ngem daytoy nga annongen ti nangted kaniak iti gundaway nga ‘agbalin nga amin a bambanag iti amin a kita ti tattao.’
Kas pagarigan, imparangko ti umuna a palawagko iti publiko kas manangaywan iti sirkito iti sango ti maysa a tiendaan iti maysa a purok. Idi agangay, naammuak a kaugalian gayam idi iti Pilipinas a maiparang ti palawag publiko iti publiko a lugar! No bisitaek idi dagiti kongregasion iti sirkito, agpalawagak kadagiti dap-ayan, palengke, sango ti munisipio, pagbasketbolan, parke, ken kaaduanna, kadagiti kalsada. Naminsan, iti siudad ti San Pablo, diak nakapagpalawag iti sango ti palengke ta nagtudo iti napigsa isu nga insingasingko kadagiti mangidadaulo a kakabsat nga idiay lattan Kingdom Hall ti pagpalawagak. Idi nalpasen, dinamagda no maireport dayta kas palawag publiko ta saan met a naangay iti publiko a lugar!
Kanayon idi nga iti balay dagiti kakabsat ti pagdagusak. Nanumo laeng ti balayda ngem kanayon a nadalus. Masansan nga iti datar a naaplagan iti ikamen ti pagturogak. Awan ti rikep dagiti banyo isu a nasursurok ti nanakman nga agdigus iti ruar. Jeep ken bus ti paglugluganak, ken no dadduma, agbarko wenno agbangkaak a mapan iti dadduma nga isla. Iti amin a tawen a panagserbik, diak pulos naaddaan iti lugan.
Nakatulong ti panangasaba ken panangbisitak kadagiti kongregasion tapno masursurok ti ag-Tagalog. Awan ti pormal a klase a nagsursuruak, ngem nakasursuroak babaen ti panangdengngegko kadagiti kakabsat iti panangasaba ken gimong. Kayatdak a tulongan dagiti kakabsat, ket maap-apresiarko ti panangisuroda ken ti kinaanusda.
Bayat ti panaglabas ti panawen, masapul manen nga agaramidak iti ad-adu pay a panagbalbaliw gapu kadagiti baro nga annongen. Idi 1956, bimmisita ni Brother Nathan Knorr, ket nadutokanak a mangipagna iti pammalubos ti gobierno para iti nasional a kombension. Awan pay idi ti kapadasak isu nga adda dagiti naayat a timmulong kaniak. Kalpasan ti nakurang a makatawen, adda manen nayurnos a nasional a kombension ket bimmisita ni Brother Frederick Franz, a naggapu iti sangalubongan a hedkuarter. Iti panagserbik kas manangaywan iti kombension, nakitak a mannakibagay ni Brother Franz kadagiti tattao. Naragsakan dagiti kakabsat idi nakitada a naka-barong Tagalog ni Brother Franz bayat nga agpalpalawag.
Kasapulak manen ti makibagay idi nadutokanak kas manangaywan iti distrito. Iti daydi a tiempo, masansan nga ipabuyami ti The Happiness of the New World Society iti publiko a lugar. No dadduma, umarak dagiti insekto ta magustuanda ti silaw ti projector ket maurnongda iti unegna. Marigatankamton a mangdalus! Saan a nalaka ti mangyurnos iti panagpabuya, ngem makaparagsak a makita ti nagsayaat a reaksion dagiti tattao bayat a maam-ammuanda ti trabaho ti organisasion ni Jehova iti intero a lubong.
Sinugsogan dagiti padi a Katoliko dagiti lokal nga opisial tapno saandakami a palubosan nga agasamblea. No dadduma, batingtingenda ti kampana ti simbaan no asideg iti simbaan ti pagasambleaan. Ngem rimmang-ay latta ti trabaho, ket adu a tattao kadagita a lugar ti agdaydayaw itan ken Jehova.
ANNONGEN NGA AGKASAPULAN ITI AD-ADU PAY A PANAGBALBALIW
Idi 1959, nakaawatak iti surat a mangibagbaga a nadutokanak nga agserbi iti sanga nga opisina. Adu manen ti masapul a sursuruek. Idi agangay, naibaonak a bumisita iti dadduma a pagilian (maaw-awagan idi iti zone visit). Iti maysa kadagita a panagbisita, naam-ammok ni Janet Dumond, a misionera idiay Thailand. Nagsinsinnuratkami iti sumagmamano a tiempo ket nagkasarkami idi agangay. Nasurok a 51 a tawenen a naragsak nga agserserbikami kas agassawa.
Naaddaanak iti pribilehio a mangbisita kadagiti adipen ni Jehova iti 33 a pagilian. Agyamyamanak ta nakatulong dagiti immun-una a pribilehiok a mangisagana kaniak a makibagay iti nagduduma a karit iti pannakilangen iti agduduma a kita ti tattao! Nakatulong dagitoy a panagbisita tapno ad-adda pay a lumawa ti pannakaawatko ken tapno makitak no kasano ti panangipateg ni Jehova iti amin a kita ti tattao.—Ara. 10:34, 35.
PANANGARAMID ITI PANAGBALBALIW AGINGGA ITA
Nakaragragsak ti makipagserbi kadagiti kakabsat iti Pilipinas! Dandani maminsangapulo nga ad-adun ti agibumbunannag ita ngem idi simmangpetak ditoy. Agserserbikami pay laeng ken Janet iti sanga nga opisina ti Pilipinas ditoy Quezon City. Uray no nasurok nga 60 a tawenkon ditoy, masapul a nakasaganaak latta a mangaramid iti panagbalbaliw aniaman ti kiddawen ni Jehova. Gapu kadagiti nabiit pay a panagbalbaliw iti organisasion, masapul nga agtalinaedkami a nalaka a makibagay kadagiti kakabsat ken bayat nga agserserbikami iti Dios.
Inkagumaanmi nga awaten ti aniaman a nakitami a pagayatan ni Jehova, ket dayta pay laeng ti karagsakan a panagbiag. Pinagreggetanmi met nga aramiden dagiti kasapulan a panagbalbaliw ken pagserbian dagiti kakabsat. No la ket ta pagayatan ni Jehova, determinadokami nga agbalin nga “amin a bambanag iti amin a kita ti tattao.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nagpaay a Hurado ti salip dagiti pannakabagi ti LGU-Cabugao nga indauluan ni Municipal Information Officer Dario Roy Siruno.
Friday, August 17, 2012
SISIM NATIONAL HIGH SCHOOL NAGSELEBRAR TI BUWAN NG WIKA
Nagselebrar ti Sisim National High School iti Buwan ng Wika nga addaan ti tema: “Tatag ng Wikang Filipino, Lakas ng Pagka-Pilipino” idi Agosto 16, 2012.
Ti nasao nga selebrasyon ket panagsagsagana ti panakipaset ti nasao nga pagadalan para iti Division level a selebrasyon ti Buwan ng Wika a maangay inton Agosto 28, 2012 sadiay Sn Sebastian National High School, Sn Vicente, Ilocos Sur.
Iti bigat naangay ti Paligsahan sa Paggawa ng Poster, Pagsulat ng Sanaysay ken Tagisan ng Talino. Kasta met a naangay ti culminating program ti aldaw.
Indauluan ni Rachelle Serna, II- Charity,Kalihim ti Samahang Pilipino, ti panglukat a kararag kalpasan na kinanta ni Danica Sablay Grade VII- Hyacinth ti Awiting Makabayan. Inpaay met ni Melvin Dacuyan, II- Charity, SSG-Supreme Student Government President ti Panglukat a sarita.
Naibaet iti kontes ti panagkanta.Inapresyar ni Mrs Rosemelinda D. Baclig, Officer In-Charge ti kina aktibo dagiti estudyante a nakipagpartisipar ken ti kinagaget dagiti kakaduana a mangisursuro a nangbuangay ti nasao a programa. Kasta pay nga inbatad na a iti kastoy nga aktibidades ket gundaway tapno maipakita dagiti iduldulin a talento ken laing dagiti agad adal.
Nagpaay a Hurado ti salip dagiti pannakabagi ti LGU-Cabugao nga indauluan ni Municipal Information Officer Dario Roy Siruno.
Nagpaay a Hurado ti salip dagiti pannakabagi ti LGU-Cabugao nga indauluan ni Municipal Information Officer Dario Roy Siruno.
Pangwakas na Talumpati ti inted ni G.Roger Dacanay, School Filipino Coordinator. Nagpaay nga emcee ni Gng Grace Presto-Rimaso, Tagapayo Samahang Filipino. # (Rosemelinda D. Baclig)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:11 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS | ISAIAS 38-42
Mangted ni Jehova iti Bileg iti Daydiay Nabannog
Tapno makapagtalinaed ti agila iti adu nga oras iti tangatang, usarenna dagiti thermal wenno kasla poste nga agpangpangato a nabara nga angin. No makabirok ti agila iti thermal, sumakay iti dayta isu nga agpangato nga agpangato. No madanonnan ti maysa a partikular a kangato, umakar iti sumaruno a thermal sa maulit ti proseso
Ti kasla naglaka a panagtayab ti agila ket nagpintas a mangiladawan no kasano a maitultuloytayo ti panagdaydayawtayo babaen iti bileg nga it-ited ti Dios


text:
Vagina Monologues (Chapter 03)
Ti Vagina Workshop
(*Bengngat Ingles)
Ti ukik ket maysa a tirem, maysa a natimbukel a derosas a tirem nga agluklukat ken agserserra, agluklukat ken agserserra. Ti ukik ket maysa a sabong, maysa nga eksentriko a tulip, ti tengnga ket nauneg, ti angotna ket delikado, dagiti petalo nakain-inaka ngem nalagda.
Saanko nga ammo idi daytoy. Ita laeng a nasursurok iti workshop. Nasursurok daytoy iti babai a mangimatmaton iti workshop ti uki, maysa a babai a mamati kadagiti uki, a makakitkita kadagiti uki, maysa a babai a mangtultulong kadagiti sabali pay a babbai tapno makitada dagiti bukodda nga uki babaen ti panangkitada kadagiti uki dagiti sabali a babbai.
Iti umuna a panaggiinnadal, imbaga kadakami ti babai a mangimatmaton iti workshop a mangidrowingkami iti bukodmi a “kakaisuna, napintas, ken pabuloso nga uki.” Kasta ti awagna. Kayatna a maamuan no ania ti langa ti kakaisuna a napintas a pabuloso nga ukimi. Maysa a babai a masikog ti nangidrowing iti dakkel a nalabaga a ngiwat nga agririaw ken pagruruaran dagiti sensilio. Maysa a kuttungi a babai ti nangidrowing iti maysa a bandehado nga addaan iti arkos a Devonshire. Siak, nangidrowingak iti maysa a nagdakkelan a nangisit a tuldek a pinalawlawan dagiti (squiggly) a linia. Kasukat ti nangisit a tuldek ti nangisit a buttaw iti law-ang ket dagiti babassit nga agsisinnaruno a linia ket dagiti tattao wenno bambanag wenno dagiti rekisito nga atom a mapukaw sadiay. Idi, panagkunak ket ti ukik ket maysa laeng nga anatomikal a kinakawaw a bigla-bigla nga agsakmal kadagiti partikulo ken obheto manipud kadagiti lawlawna.
Diak napanunot ti ukik babaen kadagiti praktikal wenno biolohikal a termino. Kas pagarigan, diak nakita daytoy a kas banag a nakakakabit kaniak.
Iti workshop, imbagada kadami ti panangkitami kadagiti ukimi babaen kadagiti sarming a maiggaman. Kalpasan ti nakaal-alikaka a panagam-amirismi, imbagada kadakami ti panagreportmi iti grupo no ania ti nakitami. Ibagak kadakayo nga aginggana ita amin nga ammok maipapan iti uki ket nakabase iti imbagbaga dagiti sabsabali wenno parpartuat laeng. Uray no naminsan, diak pay nakita dayta a banag. Di pay immapay kaniak a kitaek. Ti ukik ket adda a para kaniak ngem adda iti sabali nga abstrakto a kanaigan. Kasla man di maibagay kas iti panangkitkitami kadagiti ukimi iti dayta a workshop a nakatugawkami iti aggilgilap nga asul nga ikamenmi, iggem-iggemmi dagiti bukodmi a sarming. Impalagip daytoy kaniak ti padas dagidi nagkauna nga astronomer kadagiti primitibo a teleskopioda.
Idi damo, diak mairuam iti panangkitak iti ukik. Kasla man laeng daytay umuna a daras a pannakakitam iti panangpartida iti ikan ket madiskobrem daigti sabali pay a nadara a nangsangasanga a lubong iti uneg, iti uneg ti kudil. Kasla para kilaw, nakadardara, nakalanglangto. Ket ti nagsidsiddaawak unay ket dagiti palunapin. Palunapin iti uneg dagiti palunapin, manglukat kadagiti sabali pay a palunapin.
Pinagsiddaawnak ti ukik. Idi dumteng ti batangko nga agsao iti workshop, diak makapagsao. Napaumelak. Nakariingakon itay kuna ti babai a mangimatmaton iti workshop a “siddaaw ti uki.” Kayatko laeng idi ti agidda iti ikamenko, nakakayang, ken agam-amiris iti ukik iti agnanayon.
Napimpintas ngem daytay Grand Canyon, duogan ken napno iti grasia. Naaddaan iti kinainosente ken langto ti umno a hardin nga Ingles. Nakakatkatawa, talaga a nakakatkatawa. Pinagkatkatawanak. Mabalinna ti aglemmeng ken agbirok, aglukat ken agserra.
Kalpasanna, inamad kadakami ti babai a mangimatmaton iti workshop no mano kadakami ti nakapadasen iti alimpatok. Dua a babbai ti mababain a nangitayag kadagiti imada.
Diak ingngato ti imak, ngem namin-adun a napadasak ti alimpatok. Diak ingngato ti imak ta aksidente laeng dagitoy nga alimpatok. Napasamak laeng kaniak. Napasamak kadagiti tagainepko, ket makariingak a sisiddaaw. Kadarrato a mapasamak dagitoy iti danum, kaaduanna iti pagdigosan. Naminsan iti Cape Cod.
Napasamakda kadagiti kabalio, kadagiti bisikleta, no dadduma iti treadmill iti gym. Diak intag-ay ti imak nupay napadasakon ti nagalimpatok gapu ta diak ammo ti pamusposak tapno makapagalimpatokak. Panagkunak idi a maysa daytoy a mistikal a banag, a maysa a salamangka. Diak kayat ti makibibiang iti kastoy. Panagriknak ket di umiso a makiramramanak—mangranranta, mannakibiang. Kasla man Hollywood. Mapukaw ti sorpresa, ken ti misterio. Dakesna, ti problema ket napukawen ti sorpresa iti naglabas a dua a tawen. Diakon napadasan ti aksidente a panagalimpatok iti nabayag a panawen, ket nagbalawak. Isu nga addaak iti vagina workshop.
Ket dimteng ti kanito nga agpada a kinabutbuteng ken dinardarepdepko. Imbaga ti babai a mangimatmaton iti workshop nga alaenmi manen dagiti sarmingmi tapno birokenmi dagiti mutingmi, dagiti bagas ti ukimi. Addakami sadiay, dakami a grupo dagiti babbai, nakaidda, nakaidda kadagiti ikamenmi, agbirbirok kadagiti dissomi, kadagiti lugarmi, kadagiti rasonmi, ket diak ammo ta pagammuan ta nangrugiak nga agsangit. Maigapu ngata ti bain. Maigapu ngata iti pannakaammok a masapulen nga ibbatakon ti pantasia nga adda sabali a mangimaton iti biagko, mangpili iti direksionko, mangted kaniak iti alimpatok. Mariknak ti idadateng ti panagbalaw. Ti aggiddan a buteng ken pannakaamiris a linikliklikak a biroken ti bukodko a muting, ti bagas ti ukik, ti panangirasrasonko nga aramid daytoy ti kaaduan ken dagiti konsumerista gapu ta, ti kinapudnona, nagbutenganak nga awananak iti muting, awananak iti bagas ti uki, nagbutengak a maysaak kadagiti awanan iti kabaelan, maysa kadagiti naglamiis, natay, nagserra, kimriit, raman-apricot, nasugpet—O Diosko. Nakaiddaak sadiay nga iggemko ti sarmingko, aggawgaw-at babaen kadagiti ramayko ket ti laeng maisipko ket maipapan iti panawen a sangapuloak ket napukawko iti danaw daytay singsingko a balitok nga addaan iti emerald. Batokak a batok iti uneg ti danaw, dagiti imak agbirbirok kadagiti batbato ken lames ken kalub dagiti botelia ken dagiti bambanag a nakagalgalis, ngem awan ti singsingko. Nagbalawak. Ammok a madusaak.
Nakita ti babai a mangimatmaton iti workshop ti kasla agmauyong a panagar-arikapko kadagiti balikas, ti panagling-etko, ken ti nauneg a panagangesko. Inasitgannak. Imbagak kenkuana “Awanen. Awanen. Napukawkon ti mautingko, ti bagas ti ukik. Diak koma inusar idi naglangoyak.” Nagkatawa ti babai a mangimatmaton iti workshop. Nainayad nga inaprosanna ti mugingko. Imbagana a ti muting, a ti bagas ti ukik ket maysa a banag a ni kaano man ket diak mapukaw. Sika dayta, kinunana, sika iti pakabuklam. Isu daytay doorbell ti balaymo ket ti balaymo met laeng. Diak masapul a biroken. Siak a mismo dayta.
Siak a mismo. Siak a mismo ti mutingko, ti bagas ti ukik. Siak a mismo ti mutingko, ti bagas ti ukik. Nagiddaak ket nagkidemak. Imbabak ti sarming. Binuyak ti bagik a nagampayag, nagtapaw iti ngatuen ti bagik. Binuyak ti bagik iti naannayas a panagsublik ken panagserrekko manen iti bagik. Kaslaak maysa nga astronot a sumsumrek manen iti ikub ti daga. Naulimek daytoy nga iseserrek manen, naulimek ken nakaal-alikaka. Naglagtoak ken natnagak, natnagak ken naglagtoak. Nagtengko dagiti lasagko ken darak ken selulak ket napanak iti ukik. Pagammuan nagalisto ket apagpagisu. Nakabarbaraak ken agrugrugso ken nakasagana ken ubing ken sibibiag. Kalpasanna, di kumitkita, sikikedem, impanko ti ramayko iti daytayen a siak. Adda pigerger idi damo, pigerger a nangikaasi nga agbatiak. Aginnga a ti pigerger ket nagbalin a ginggined, maysa a panagbettak, dagiti palunapin nagguguduada sadanto manen aggugudua. Nagbalin a duogan nga ingganat-sirpatan ti lawag ken ulimek ti ginggined, a nanglukat iti lubong ti musika ken marmaris ken kinainosente ken ar-araraw, ket nakariknaak iti koneksion, aw-awagak ti koneksion idinto a nakaiddaak a di makaidna iti bassit nga asul nga ikamenko.
Maysa a tirem ti ukik, maysa a tulip, maysa a panungpalan. Dumdumtengak no kasta a rugrugiak ti pumanaw. Ti ukik, ti ukik, siak.
(*Bengngat Ingles)
Ti ukik ket maysa a tirem, maysa a natimbukel a derosas a tirem nga agluklukat ken agserserra, agluklukat ken agserserra. Ti ukik ket maysa a sabong, maysa nga eksentriko a tulip, ti tengnga ket nauneg, ti angotna ket delikado, dagiti petalo nakain-inaka ngem nalagda.
Saanko nga ammo idi daytoy. Ita laeng a nasursurok iti workshop. Nasursurok daytoy iti babai a mangimatmaton iti workshop ti uki, maysa a babai a mamati kadagiti uki, a makakitkita kadagiti uki, maysa a babai a mangtultulong kadagiti sabali pay a babbai tapno makitada dagiti bukodda nga uki babaen ti panangkitada kadagiti uki dagiti sabali a babbai.
Iti umuna a panaggiinnadal, imbaga kadakami ti babai a mangimatmaton iti workshop a mangidrowingkami iti bukodmi a “kakaisuna, napintas, ken pabuloso nga uki.” Kasta ti awagna. Kayatna a maamuan no ania ti langa ti kakaisuna a napintas a pabuloso nga ukimi. Maysa a babai a masikog ti nangidrowing iti dakkel a nalabaga a ngiwat nga agririaw ken pagruruaran dagiti sensilio. Maysa a kuttungi a babai ti nangidrowing iti maysa a bandehado nga addaan iti arkos a Devonshire. Siak, nangidrowingak iti maysa a nagdakkelan a nangisit a tuldek a pinalawlawan dagiti (squiggly) a linia. Kasukat ti nangisit a tuldek ti nangisit a buttaw iti law-ang ket dagiti babassit nga agsisinnaruno a linia ket dagiti tattao wenno bambanag wenno dagiti rekisito nga atom a mapukaw sadiay. Idi, panagkunak ket ti ukik ket maysa laeng nga anatomikal a kinakawaw a bigla-bigla nga agsakmal kadagiti partikulo ken obheto manipud kadagiti lawlawna.
Diak napanunot ti ukik babaen kadagiti praktikal wenno biolohikal a termino. Kas pagarigan, diak nakita daytoy a kas banag a nakakakabit kaniak.
Iti workshop, imbagada kadami ti panangkitami kadagiti ukimi babaen kadagiti sarming a maiggaman. Kalpasan ti nakaal-alikaka a panagam-amirismi, imbagada kadakami ti panagreportmi iti grupo no ania ti nakitami. Ibagak kadakayo nga aginggana ita amin nga ammok maipapan iti uki ket nakabase iti imbagbaga dagiti sabsabali wenno parpartuat laeng. Uray no naminsan, diak pay nakita dayta a banag. Di pay immapay kaniak a kitaek. Ti ukik ket adda a para kaniak ngem adda iti sabali nga abstrakto a kanaigan. Kasla man di maibagay kas iti panangkitkitami kadagiti ukimi iti dayta a workshop a nakatugawkami iti aggilgilap nga asul nga ikamenmi, iggem-iggemmi dagiti bukodmi a sarming. Impalagip daytoy kaniak ti padas dagidi nagkauna nga astronomer kadagiti primitibo a teleskopioda.
Idi damo, diak mairuam iti panangkitak iti ukik. Kasla man laeng daytay umuna a daras a pannakakitam iti panangpartida iti ikan ket madiskobrem daigti sabali pay a nadara a nangsangasanga a lubong iti uneg, iti uneg ti kudil. Kasla para kilaw, nakadardara, nakalanglangto. Ket ti nagsidsiddaawak unay ket dagiti palunapin. Palunapin iti uneg dagiti palunapin, manglukat kadagiti sabali pay a palunapin.
Pinagsiddaawnak ti ukik. Idi dumteng ti batangko nga agsao iti workshop, diak makapagsao. Napaumelak. Nakariingakon itay kuna ti babai a mangimatmaton iti workshop a “siddaaw ti uki.” Kayatko laeng idi ti agidda iti ikamenko, nakakayang, ken agam-amiris iti ukik iti agnanayon.
Napimpintas ngem daytay Grand Canyon, duogan ken napno iti grasia. Naaddaan iti kinainosente ken langto ti umno a hardin nga Ingles. Nakakatkatawa, talaga a nakakatkatawa. Pinagkatkatawanak. Mabalinna ti aglemmeng ken agbirok, aglukat ken agserra.
Kalpasanna, inamad kadakami ti babai a mangimatmaton iti workshop no mano kadakami ti nakapadasen iti alimpatok. Dua a babbai ti mababain a nangitayag kadagiti imada.
Diak ingngato ti imak, ngem namin-adun a napadasak ti alimpatok. Diak ingngato ti imak ta aksidente laeng dagitoy nga alimpatok. Napasamak laeng kaniak. Napasamak kadagiti tagainepko, ket makariingak a sisiddaaw. Kadarrato a mapasamak dagitoy iti danum, kaaduanna iti pagdigosan. Naminsan iti Cape Cod.
Napasamakda kadagiti kabalio, kadagiti bisikleta, no dadduma iti treadmill iti gym. Diak intag-ay ti imak nupay napadasakon ti nagalimpatok gapu ta diak ammo ti pamusposak tapno makapagalimpatokak. Panagkunak idi a maysa daytoy a mistikal a banag, a maysa a salamangka. Diak kayat ti makibibiang iti kastoy. Panagriknak ket di umiso a makiramramanak—mangranranta, mannakibiang. Kasla man Hollywood. Mapukaw ti sorpresa, ken ti misterio. Dakesna, ti problema ket napukawen ti sorpresa iti naglabas a dua a tawen. Diakon napadasan ti aksidente a panagalimpatok iti nabayag a panawen, ket nagbalawak. Isu nga addaak iti vagina workshop.
Ket dimteng ti kanito nga agpada a kinabutbuteng ken dinardarepdepko. Imbaga ti babai a mangimatmaton iti workshop nga alaenmi manen dagiti sarmingmi tapno birokenmi dagiti mutingmi, dagiti bagas ti ukimi. Addakami sadiay, dakami a grupo dagiti babbai, nakaidda, nakaidda kadagiti ikamenmi, agbirbirok kadagiti dissomi, kadagiti lugarmi, kadagiti rasonmi, ket diak ammo ta pagammuan ta nangrugiak nga agsangit. Maigapu ngata ti bain. Maigapu ngata iti pannakaammok a masapulen nga ibbatakon ti pantasia nga adda sabali a mangimaton iti biagko, mangpili iti direksionko, mangted kaniak iti alimpatok. Mariknak ti idadateng ti panagbalaw. Ti aggiddan a buteng ken pannakaamiris a linikliklikak a biroken ti bukodko a muting, ti bagas ti ukik, ti panangirasrasonko nga aramid daytoy ti kaaduan ken dagiti konsumerista gapu ta, ti kinapudnona, nagbutenganak nga awananak iti muting, awananak iti bagas ti uki, nagbutengak a maysaak kadagiti awanan iti kabaelan, maysa kadagiti naglamiis, natay, nagserra, kimriit, raman-apricot, nasugpet—O Diosko. Nakaiddaak sadiay nga iggemko ti sarmingko, aggawgaw-at babaen kadagiti ramayko ket ti laeng maisipko ket maipapan iti panawen a sangapuloak ket napukawko iti danaw daytay singsingko a balitok nga addaan iti emerald. Batokak a batok iti uneg ti danaw, dagiti imak agbirbirok kadagiti batbato ken lames ken kalub dagiti botelia ken dagiti bambanag a nakagalgalis, ngem awan ti singsingko. Nagbalawak. Ammok a madusaak.
Nakita ti babai a mangimatmaton iti workshop ti kasla agmauyong a panagar-arikapko kadagiti balikas, ti panagling-etko, ken ti nauneg a panagangesko. Inasitgannak. Imbagak kenkuana “Awanen. Awanen. Napukawkon ti mautingko, ti bagas ti ukik. Diak koma inusar idi naglangoyak.” Nagkatawa ti babai a mangimatmaton iti workshop. Nainayad nga inaprosanna ti mugingko. Imbagana a ti muting, a ti bagas ti ukik ket maysa a banag a ni kaano man ket diak mapukaw. Sika dayta, kinunana, sika iti pakabuklam. Isu daytay doorbell ti balaymo ket ti balaymo met laeng. Diak masapul a biroken. Siak a mismo dayta.
Siak a mismo. Siak a mismo ti mutingko, ti bagas ti ukik. Siak a mismo ti mutingko, ti bagas ti ukik. Nagiddaak ket nagkidemak. Imbabak ti sarming. Binuyak ti bagik a nagampayag, nagtapaw iti ngatuen ti bagik. Binuyak ti bagik iti naannayas a panagsublik ken panagserrekko manen iti bagik. Kaslaak maysa nga astronot a sumsumrek manen iti ikub ti daga. Naulimek daytoy nga iseserrek manen, naulimek ken nakaal-alikaka. Naglagtoak ken natnagak, natnagak ken naglagtoak. Nagtengko dagiti lasagko ken darak ken selulak ket napanak iti ukik. Pagammuan nagalisto ket apagpagisu. Nakabarbaraak ken agrugrugso ken nakasagana ken ubing ken sibibiag. Kalpasanna, di kumitkita, sikikedem, impanko ti ramayko iti daytayen a siak. Adda pigerger idi damo, pigerger a nangikaasi nga agbatiak. Aginnga a ti pigerger ket nagbalin a ginggined, maysa a panagbettak, dagiti palunapin nagguguduada sadanto manen aggugudua. Nagbalin a duogan nga ingganat-sirpatan ti lawag ken ulimek ti ginggined, a nanglukat iti lubong ti musika ken marmaris ken kinainosente ken ar-araraw, ket nakariknaak iti koneksion, aw-awagak ti koneksion idinto a nakaiddaak a di makaidna iti bassit nga asul nga ikamenko.
Maysa a tirem ti ukik, maysa a tulip, maysa a panungpalan. Dumdumtengak no kasta a rugrugiak ti pumanaw. Ti ukik, ti ukik, siak.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sanskrito
Ti Sanskrito (संस्कृतम् saṃskṛtam [sə̃skɹ̩t̪əm], kasisigud a ti संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk, "napasayaat a panagbitla"), ket maysa a naipakasaritaan nga Indo-Aryan a pagsasao, ti nangruna a liturhiko a pagsasao ti Hinduismo ken maysa a literio ken eskolar a pagsasao iti Hainismo ken Budismo.[note 1] Tatta nga aldaw, daytoy ket nailista a kas maysa kadagiti 22 a naiprograma a pagsasao ti India[3] ken opisial a pagsasao ti estado ti Uttarakhand.[4] Ti Sanskrito ket adda ti naisangsangayan a puesto iti Indo-Europeano a panagadadal.
Ti klasiko a Sanskrito ket isu ti pagalagadan a rehistro a kas ti naikabil idiay gramatiko ti Pāṇini, idi agarup a maika-4 a siglo BCE. Ti puestona kadagitikultura ti Kalatakan nga India ket mainaig iti Latin ken Griego idiay Europa ken kaaduan a nainpluensiaana dagiti moderno a pagsasao ti Indiano a subkontinente, a naisangsangayan ti India, Pakistan, Sri Lanka ken Nepal.
Ti sakbay a Klasiko a porma ti Sanskrito ket naamammoan a kas ti Vedic a Sanskrito, a ti pagsasao ti Rigveda ket isu ti kadaanan ken adda ti arkaiko a lessaad a panakapreserba, daytoy ti kadaanan a bugas a napetsaan manipud idi 1500 BCE.[5] Daytoy ket mangpakabael ti Rigvedic a Sanskrito a kas maysa kadagiti kadaanan a panakaitalekan ti aniaman a pagsasao ngaIndo-Irani, ken ti maysa a kasapaan anaitalekan a kameng ti pagsasao a pamilia ti Indo-Europeano, ti pamilia a mangiraman ti Inggles ken kaaduan kadagiti Europeano a pagsasao.[6]
Ti korpus ti Sanskrito a literatura ket buklen ti nabaknang a tawidan ti daniw ken drama ken ti pay sientipiko, teknikal, pilosopikol ken dagiti dharma a testo. Ti Sanskrito ket agtultuloy a nawatiwat a maus-usar a kas maysa a seremonial a pagsasao kadagiti relihioso a ritos ti Hindu ken ti Budista a panakasanay a porma ti imno ken dagiti mantra. Ti naisasao a Sanskrito ket maus-usar pay laeng kadagiti bassit a tinawtawid nga instituto iti India ken adda dagiti adu a panagpadas iti panagpabaro.
PaammoUrnosen
- ^ Budismo: malaksid ti Pali, kitaen ti Budiata a Hibrido a Sanskrito
DakamatUrnosen
- ^ "Comparative speaker's strength of scheduled languages − 1971, 1981, 1991 and 2001". Senso ti India, 2001. Office of the Registrar and Census Commissioner, India. Naala idi 31 Disiembre 2009.
- ^ Banerji, Suresh (1971). Ti kadua ti Sanskrito a literatura: a sumaksakop ti panawen kadagti sumurok a tallo a ribu a tawtawen, nga aglaon ti ababa apabnagibagbaga kadagiti mannurat, obra, karakter, teknikal a termino, heograpiko a nagan, mito, sarsarita, ken duapulo ket dua nga apendises. p. 672. ISBN 978-81-208-0063-2.
- ^ "Batay-linteg ti India Art.344(1) ken Art.345" (PDF). Web.archive.org. 2007-10-04. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2007-10-04. Naala idi 2012-04-05.
- ^ "Ti Sanskrito ket maikadua nga opisial a pagsasao idiay Uttarakhand – The Hindustan Times". Hindustantimes.com. 2010-01-19. Naala idi 2012-04-05.
- ^ Macdonell (2004:?)
- ^ Burrow (2001:?)


text:
Lian, Batangas
Ti Lian ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lian ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bagong Pook
- Balibago
- Binubusan
- Bungahan
- Cumba
- Humayingan
- Kapito
- Lumaniag
- Luyahan
- Malaruhatan
- Matabungkay
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Prenza
- Puting-Kahoy
- San Diego
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Wagayway ti California
Ti Oso a Wagayway ket isu ti opisial a wagayway iti estado iti California. Ti nasakbayan daytoy a wagayway ket naipatayab idi 1846 a Gulo iti Oso a Wagayway a makunkuna metten nga Oso a Wagayway.
Ti agdama a wagayway[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna nga opisial a bersion iti Oso a Wagayway ket naampunan babaen ti Lehislatura iti Estado iti California ken napirmaan a kas linteg babaen ni Gobernador Hiram Johnson idi 1911 a kas isu ti opisial a naiestaduan a wagayway..[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The Statutes of California and Amendments to the Codes passed at the Thirty-Ninth Session of the Legislature 1911, Chapter 9, p. 6


text:
Gloria Macapagal Arroyo
Ni Gloria Macapagal Arroyo (naiyanak idi Abril 5, 1947), ti maika-14 a Presidente ti Filipinas ket agdama nga Kongresista iti maikadua a distrito ti Tarlac. Isu ti maikadua a babai a presidente ti Filipinas (kaunaan ni Corazon Cojuangco Aquino) ken ti umuna a babai a nag-bise presidente (idi 1998). Anak ni sigud a Presidente Diosdado Macapagal.
Nagbalin a presdiente ni Arroyo idi 2001 gapu iti Maikadua a Rebolusion ti EDSA a nakapatapuakan ni Presidente Joseph Estrada iti poder ken takem gapu kadagiti pammabasol iti korupsion iti gobiernona. Iti eleksion idi 2004, nangabak ni Arroyo kas presidente (inabakna ni aktor a Fernando Poe, Jr. a kapigsaan a kinabalubalna) iti baet ti adu a sayangguseng maipapan iti maatap a panagsuitik iti botos, kangrunaan ditoyen ti naibutaktak a "Hello, Garci" tapes a maipagarup a patangan iti panagsuitik da Arroyo ken dadduma pay a politiko ken personalidad ken ni sigud a komisioner ti Komision iti Eleksion (COMELEC) Virgilio Garcillano.
Idi 2005, napili ni Arroyo kas maikapat a kabibilegan a babai iti sangalubongan iti magasin a Forbes.
Idi Pebrero 24, 2006, inyetnagna iti pagilian ti maysa nga kasasaad nga emerhensia kas sungbat iti naiwaragawag a napaay a panangrabsut iti turay (kudeta) ti maipagarup a nagkukumplot a sumagmamano nga opisial ken kamkameng a soldado ti Siiigam a Buyot ti Filipinas ken sumagmamano a kameng ti politikal a suppiatan ken dagiti maatap a Komunista.
Dagiti linaon
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagadal ni Gloria iti elementaria ken nangato nga eskuela idiay Kumbento ti Asumsion (Assumption Convent). Kalpasan ti nangato nga eskuela, napan isuna idiay Washington, D.C., Estados Unidos a nagadal isuna idiay Pagadalan iti Ganganaet a Serbisio ti Edmund A. Walsh iti Unibersidad ti Georgetown. Nagbalin a kaklase idiay ni Bill Clinton, a nagbalin a presidente ti Amerika. Ni Gloria ket kankanayon a maysa kadagiti kalalaingan iti klaseda a nangted kaniana ti estado a "dean's lister". Nagsubli isuna idiay Filipinas idi 1968 ken nagbasa iti kurso nga Ekonomika idiay Kolehiyo ti Asunsion (Assumption College). Idi 1978, nakaala isuna iti "Master's Degree" ti kurso nga Ekonomika idiay Unibersidad ti Ateneo ti Manila. Idi 1985 nalpasna ti "Grado ti Doktor" iti ekonomika idiay Unibersidad ti Filipinas.
Isuna ket nagsuro iti kurso nga Ekonomiko idiay Kolehio ti Asunsion ken iti Unibersidad ti Ateneo iti Manila. Nagbalin met laeng isuna a "Nangipangulo" iti Departamento iti Ekonomiko kadagidiay naibaga nga eskuelaan. Idi 1987, inaramid ni Presidente Corazon Aquino a Katakunaynay a Sekretario iti Departamento iti Pagkalakal ken Industria. Pinangatoda iti ranggona ken nagbalin nga Undersekretario malpas iti dua a tawen.
Senador[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1992, sumrek isuna iti lubong iti politika ken timmaray nga senador. Maikasangapulo ket tallo isuna iti kaaduan iti butos a nangted kaniana iti panagturay a tallo nga tawen. Idi 1995 timmaray man a Senador isuna ken nagbalin a Senador iti maikadua a panagturay ken isuna iti kaaduan iti butos.


text:
Piskel
Ti piskel ket isu ti naalumaymay a kulanit a mabirukan kadagiti kaaduan nga ayup. Dagiti selula ti piskel ket aglaon kadagiti pilamento ti protina nga aguyas kadagitoy iti tungngal maysa, nga agpataud ti panagkaretket a mangbaliw ti kaatiddog ken ti sukog ti selula. Ti annong ti piskel ket agpataud ti puersa ken gunay. Dagitoy ket kangrunaanda nga akinrebbeng para iti panagtaripato ken panagbalbaliw ti postura, panaggunay, ken ti pay panaggunay dagiti akin-uneg nga organo, a kas ti panagkaretket ti puso ken ti panaggunay ti makan babaen ti sistema ti pangalpaan babaen ti peristalsismo.
Dagiti kulanit ti piskel ket nagtaud manipud ti mesodermo a tuon dagiti embrioniko [tuon ti mikrobio|selula ti mikrobio]] iti proseso a tinawtawagan iti miohenesis. Adda dagiti tallo a kita ti piskel, tultulang, puso, ken nalamuyot. Dagiti tignayda ket mabalin a maidasig a kas boluntario wenno inboluntario. Dagiti piskel ti puso ken dagiti nalamuyot a paiskel ket agkaretketda nga awan ti rikna a panagpanpanunot ken kinunkuna daytoy nga inboluntario.
Dagiti piskel ket kaaduan a nabilegan babaen ti oksidasion dagiti taba ken dagiti karbohidrato, ngem naus-usar pay dagiti anaerobiko a tignay ti kimiko, a naisangsangayan babaen dagiti napardas nga aggutgutta a pennet. Dagitoy a tignay ti kimiko ket agpataud kadagiti molekula ti adenosin tripospato (ATP) nga inus-usar a mangpaandar ti panagggunay dagiti ulo ti miosina
Iti Inggles ti termino a muscle ket naal amanipud ti Latin a musculus a ti kaibuksilanna ket "bassit a bao" baka mabalina ti sukog dagiti piskel wenno gapu ti panagkaretket dagiti piskel ket kapada ti bao nga agkutkuti ti sirok ti kudil.[1][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Dagiti piskel iti Wikimedia Commons


text:
Segun ken ni Mr. Ronel M. Ubaldo, District PESS Coordinator nga inaramidda ti kabaelanda a nagmonitor iti pay-ayam iti dua nga aldaw, panangkita ti dadduma pay a kasapulan ken pakaseknan dagiti Atleta ken Bisita ken pannaki-koordinarda kadagiti nadumaduma nga event personnel ti PRISAA Meet a natudingan a mangkita iti pagan-annayasan ti pay-ayam ken dagiti nakipartisipar/nagbuya kadaytoy.
Nakapundo latta met dagiti Ambulansia/Lugan ti LGU-Cabugao a kadua dagiti mangimanmanehar dagiti nakadeploy a Nurses Aide ken MDRRMC Members iti nadumaduma a paset ti pagay-ayaman a mangaksion iti aniaman a makasapul iti tulong ti First Aid ken Medikal iti pakaseknan kadagiti agdama a paay-ayamda.
Agtultuloy met a nakitinnarabay dagiti kameng ti Kapolisan, Blue Boys, ken Barangay Tanod/BPATS iti pannakamantener ti urnos ti Trapiko ken iti panag-ruar-sumrek ti lugan ken tao a mapan iti asideg ti pagbuyaanda.
Kabayatanna, aktibo met a nakigamulo iti pay-ayam dagiti Officiating Officials ti DepED-Ilocos Sur a nangkita iti pannakatarawidwid dagiti major events a naaramid iti game area.
Naregta met dagiti Announcer/Presentor iti School Stage iti Cabugao Institute a mangipakpakaammo iti pagdurdur-asan ti salip, panagsagana dagiti sumaruno nga agsalip a Cluster ken dagiti nangatiw a Team kalpasanna.
Buklen dagiti Officiating Officials ti Tournament Managers ken kakaduada iti benneg ti Elementaria ken High School iti tunggal event.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action kadagiti Tournament Managers ti dadduma nga Event iti Nobiembre 21, 2014, kinuna ni Mr. Pepe Adame, Tournament Manager ti Sepak Takraw a maiduma ti Cabugao District Athletic Oval ta malaksid a napintas ti buya ti pagay-ayaman ket naurnos ken mannakitinnulong ti Host Municipality ti Cabugao kadagiti delegasion a nakipartisipar iti kompetision.
“Very supportive ti LGU ken ni Mayor ta naikkantayo ti napintas a pagay-ayaman. Talaga met nga sportsminded dagiti Opisiales ditoy ket agyamyamankami ta nupay addakami iti public schools ket nadutokankami nga officiating official ti PRISAA Meet ket agkikitatayonto manen inton Provincial Meet,” imbatad met ni Mr. Francis Rabago, Tournament Manager ti Secondary Level.
“Awan ti makunamin. Very hospitable ken naragsakkayo a sinangbayanmi ditoy Cabugao, Apo!” insupusop met ni Mr. Hermogenes Escobar, Tournament Manager ti Basketball.
Manamnama nga iti nagmalem a pay-ayam iti Nobiembre 21, 2014 ket maam-ammuanen dagiti agballigi a Cluster iti tunggal event kadaytoy a dinnayo ken dagiti mapili nga Atleta ken Coaches a makilaok iti masungad nga 2014 Ilocos Sur Division Sports Competition (Provincial Meet) iti masakupan ti Unit V inton Disiembre 1-5, 2014. # (Web In-Action)


text:
QUALITY CORN ACHIEVERS. Naisem ni Governor Ryan Luis Singson (tengnga) a nangawat iti plake ti pammigbig manipud iti Department of Agriculture gapu iti pannakapadayaw ti Ilocos Sur a kas National Quality Corn Achiever iti 2016 iti seremonia a naangay iti The Farm, Koronadal City, South Cotabato idi Nobiembre 16, 2016. Kadua ni Gov. Singson iti ladawan da Oscar Tobia, Outstanding Provincial Corn Coordinator ken ni Constante Botacion, Outstanding Provincial Agriculturist . (Retrato manipud iti Gov. Ryan Singson Fan Page)
QUALITY CORN ACHIEVERS
By Tawid News Team on December 5, 2016 in Banner Photo


text:
KAPITULO 10
Napan Idiay Jerusalem ti Pamilia ni Jesus
NAGSALUDSOD KADAGITI MANNURSURO TI DOSE TI TAWENNA A NI JESUS
TINUKOY NI JESUS NI JEHOVA KAS “AMAK”
Primavera idi. Tiempo dayta a mapan ti pamilia ni Jose idiay Jerusalem, a kaduada dagiti gagayyem ken kakabagianda. Tinawen nga ar-aramidenda dayta. Mapanda sadiay ta sigun iti Linteg, masapul a selebraranda ti Paskua. (Deuteronomio 16:16) Agarup 120 a kilometro ti kaadayo ti Jerusalem manipud Nazaret. Okupado ken naragsak ti amin iti dayta a tiempo. Ni Jesus, nga agtawen idin iti 12, ket magagaranen iti piesta ken iti gundaway a makapan manen iti templo.
Para ken Jesus ken iti pamiliana, ti Paskua ket saan laeng a maysa nga aldaw nga okasion. Kalpasan ti kaaldawan ti Paskua, mangrugi ti pito nga aldaw a Piesta ti Tinapay nga Awan Lebadurana. (Marcos 14:1) Maibilang daytoy a paset ti Paskua. Agbayag iti agarup dua a lawas ti intero a panagdaliasatda manipud Nazaret, ti panagyanda idiay Jerusalem, ken ti panagawidda. Ngem iti daytoy a tawen, nabaybayag bassit gapu iti napasamak ken Jesus. Mainaig dayta iti problema a naammuan iti panagawidda manipud Jerusalem.
Bayat ti panagdaliasatda, impagarup da Jose ken Maria a kadua ni Jesus dagiti gagayyem ken kakabagianda a sangsangkamaysa nga agdaldaliasat nga agpaamianan. Ngem idi naginanada iti rabii, saanda a mabirokan ni Jesus. Isu a binirokda kadagiti kakaduada ngem saanda a nasarakan. Mapukpukaw ti anakda! Nagsubli ngarud da Jose ken Maria idiay Jerusalem tapno birokenda ni Jesus.
Nagmalmalem a binirbirokda ngem saanda a nakita. Saanda met a nasarakan iti maikadua nga aldaw. Iti maikatlo nga aldaw, nabirokanda met laeng ti anakda iti maysa kadagiti siled ti templo. Nakitada a nakatugaw ni Jesus iti nagtetengngaan ti sumagmamano a mannursuro a Judio. Dumdumngeg, agsalsaludsod, ken masmasdaaw kenkuana dagiti agdengdengngeg gapu iti pannakaawatna.
“Anakko, apay nga inaramidmo daytoy?” insaludsod ni Maria. “Madandanagankamin ken amam a mangsapsapul kenka.”—Lucas 2:48.
Nasdaaw ni Jesus ta saanda nga ammo no sadino ti ayanna. “Apay a sapsapulendak?” dinamagna. “Diyo kadi ammo a masapul nga addaak iti balay ni Amak?”—Lucas 2:49.
Idi nagkikitadan, simmuroten ni Jesus kada Jose ken Maria a nagawid idiay Nazaret ket intultuloyna ti nagtulnog kadakuada. Nagtultuloy a dimmakkel ken simmirib. Nupay ubing pay ni Jesus, maragragsakan ti Dios ken dagiti tattao kenkuana. Wen, manipud kinaubingna, impakita ni Jesus ti nagsayaat nga ulidan iti panangyun-una kadagiti naespirituan a bambanag ken panagraem kadagiti nagannakna.


text:
Friday, April 8, 2016
EMERGENCY SHELTER ASSISTANCE, INTED TI DSWD R01 GAPU ITI TYPHOON EGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Inawat ti 179 a recipients nga umili a nadadaelan ti pagtaenganda kadagiti kallabes a panagbagyona babaen iti panangited ti Department of Social Welfare and Development (DSWD) a naidalan iti LGU-Cabugao idi Abril 7, 2016 iti Cabugao Conference Building, Cabugao, Ilocos Sur.
Buklen dagiti immawat dagiti maseknan ti totally-damaged (10 a katao) ken 169 a bilang ti partially-damaged ti balayda. Sag-P10,000 ti inawat ti totally-damaged idinto ta P5,000 ti partially-damaged.
Nasangaili ti Munisipio dagiti Paying Team ti DSWD Regional Office 1 ken tinulongan dagiti Staff ti MSWDO nga idauluan ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen iti pannakaurnos dagiti papeles dagiti nag-claim nga umili sakbay nga inawatda ti mabatayanda a gatad.
Sakbay a nairugi ti Pay-out ket kimmablaaw ken nagyaman ni Mrs. Gazmen. Inlawlawagna ti pakabuklan ti Emergency Shelter Assistance (ESA) ti DSWD Region 1 ket pagyamananna iti agtultuloy a panagtarabay ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kasta metten kadagiti Opisiales ti DSWD ta adda daytoy a saranay kadagiti nadadaelan ti balayda iti naglabas a Bagyo Egay.
Nagsarita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. Kimmablaaw ken nagyaman iti daytoy a dimteng manen a tulong manipud iti nasional a gobierno a naidalan iti rehion, probinsial ken munisipal a benneg. Innayon ni Mayor Ediboy a daytoy ti mangipakita a dagiti empleado, department heads ken naelektaran nga opisiales ti munisipio ket ammoda a tuntonen ti pundo a sumangpet para kadagiti kailianda nga aggatad ti P945,000 a direkta nga awaten dagiti benepisiario.
Insupusopna a daytoy a kabaelanda a mangpasangpet ti pundo ket maigapu iti napintas a kammayetda nga Opisiales ti Gobierno Lokal nangruna iti MSWDO nga idauluan ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen.
Imbatad manen ti Ama ti ili iti mariknana a ragsak ta ammoda a tuntonen ti karbenganda a serbisio iti sidong dagiti maseknan nga Ahensia.
Iti pannakiuman ti Web In-Action kadagiti immawat ti tulong ket impeksada ti nalaus a panagyamanda iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy kasta metten iti DSWD ta makatulong a dakkel kadakuada daytoy nga inawatda a gatad. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:47 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ti Pugot iti Kayo a Bangar
UBING pay laeng ti kidem a rabii. Karugrugi pay laeng dagiti kuriat, riari ken andidit iti agkonsierto. Tumanaguob met ni Labang. Namintallon a binugtak ni Tinay nga asawa ni Siso ngem saan nga agsardeng nga agtaguob.
“Papanam kadi Siso, lakay? Isagsaganam met dayta lampam?”
“Innak man agsilaw idta igid ti baybay, baket. Napia la a sidaen no bigat ti madilamotan. No adda ti kawadwadanna, di adda ti inka isursor nga ilako.”
“Igid ti baybay, kunam?”
“Wen. Apay ngarud a dimmakkel dayta mulagatmo?”
“Dika mapmapaniti batog ti dakkel a bangar, lakay. Delikado sadiay. Isarsarakmo dayta karadkadmon!”
“Apay ket a delikadon nay? Ket no sadiay ti yan dagiti adu a pusit! lalona no kastoy a panagsasabong ti bangar, kaaduna pay ti kurita ken laki!”
“Adda kano pugot nga aggigian idiay!”
“ Pugot?Mamatika met! Napugot amin a mangngalap a! Adda ketdin napudaw a bumabatok met?”
“Dika mamati?”
“Natural! Minamauyong laeng dayta, ania?”
“’Su a no dimo kayat ti pabagbagaan.”
“Ammom, baket, adda ti suspetsak a parnuay laeng dayta.”
“Ania koma ti rason a parnuay, aber?”
“Ket tapno masolo ti nangparnuay dayta a saosao ti agsilaw ken agkalap sadiay batog ti bangar. Ta sadiay ngamin ti yan ti apon dagiti ikan, kurita, pusit ken laki!”
“Ket no nakita kano da Pari Andong ken Pari Mario idi rabii! Nagbato kano pay!”
“Ket daydiay agipadpadamag a ti naginpupugot, ania la ketdin. Binatona ida, ket kustonay met ti tarayen dagiay dua a kikiok, he-he!”
Saanen a naigawid ni Tinay ti asawana.
Awan pay ti maysa nga orasna ket dandanin napno ti alat ni Siso. Kunkunana iti bagina a nakatiamba. Dadakkel dagiti rugso ken malaga a nasilawanna. Panaenna dagitoy no saan a mabalin nga usaren ti takkabanna.
Nakaangot iti kasla nakadangdangro. Ngem dina inkaskaso. Ad-adda ketdi ti ragsakna nga agsilaw.
“Agawaam lalaki ta ibingayannakto.” Nabangag ti timek.
Tinaliaw ni Siso ti naggapuan ti timek. Limmabba ti ulona. Dimmakkel dagiti mulagatna. Timmakder dagiti dutdutna. Maysa a dakkel a parsua. Dutdutan. Adda ammalna tabako. Nagaatiddog ti kuko dagiti ramay dagiti saka ken imana. Kasla kadakkel ti putan ti kumpay dagiti matana a nakalablabbaga a kunam la no kuneho. Nakadangdangro.
“M-maysa a pugot?”
Naggarakgak ti datdatlag a parsua.
Ket simiagen ni Siso.
“No kunakto met ngamin kenka! Dikanto met ngamin mamatpati ita, ania nay?” Masemsem ni Tinay ta nalukag ti pannaturogna. Simmangpet ni Siso nga agpaypayegpeg ti butengna. Naiyawidna ketdi ti lampa ken ti nakalapanna ngem dina malagipen no dinno ti nakabatian ti takkaban ken ti panama.
“Apay met itan nga adda ti agparparang a di katatawan iti igid ti baybay?”
“Kuna ni Apong Ullang a no kastoy a panagsasabong ti bangar, ket agparang dagiti pugot. Kaay-ayoda ngamin dagiti pugot a pagapunan ti agsabsabong a bangar.”
“Kasta?”
“Wen. Ket kuna pay ni Apong Ullang a mangngagas ket kaay-ayo kano dagiti pugot ti angot ti sabong ti bangar.”
“Ket no nagbangsit!”
“Nabangsit met dagiti pugot, saan kadi? No nabangsit ti parsua, di kaay-ayona met ti bangsit!”
Iti sumaruno a rabii, maysa pay a kapurokan ni Siso ti saan met a mamati. Igawgawid met ni Lita ni Milio a lakayna. Ngem nagpilit latta ti ama dagiti tallo nga ubbing.
“Imbag la a balonen dayta anakmo a mapan agiskuela.”
“Ngem saan nga idiay yan ti bangar a! Nagdinamag la ngaruden ti kinaada ti agparparang sadiay!”
“Ket saanak met a mapan sadiay!”
Ngem nagulbod laeng daytoy iti asawana. Nagderetso ketdi a napan iti batog ti bangar. Ket sadiay, nagpiesta iti inna panagpana ken panagtakkab iti ikan, pusit ken kurita ken laki.
Ngem kabayatan iti ganasna nga agkalap, nagparang kenkuana ti pugot. Uray la agtigerger ti butengna a simmangpet iti balayda.
“Pagdaksanna ket ti bangad ken ulbod, ta maisarsarak ti karadkadna!” Indillaw ni Lita ken ni Milio.
Nagdinamag iti pannakasarak da Siso ken Milio ti pugot. Aminen ket mabuteng nga umasideg pay iti yan ti bangar. Uray iti tengnga ti aldaw ket likliklikanen dagiti pumurok ken dagiti amin a makaammo iti umasideg iti bangar.
“Nakatugaw iti tangrib iti igid, pari Siso! Adda pay ti ammalna a tabako.”
“Kasta met ti pannakakitak kenkuana, Pari Milio.”
“Mabutengakon nga agsilaw iti rabii. Amangan no ilemmesnak pay.”
“Uray siak. Iti laengen aldaw nga agkalapak.”
“Ania ngata iti nasayaat nga aramiden tapno mapapanaw daydiay a pugot, pari? Sayang, nakalamlames pay ngarud sadiay a lugar!”
“Ngarud a.”
“Ania ngata pari no kasaota ni Apong Ullang?”
“Nga?”
“Agdamagta a no kasano a patakiasen daydiay a pugot!”
Sinarak da Siso ken Milio ti baket a mangngagas.
“Pugot, kunayo?”
“Wen, apong.”
“Iti yan ti bangar?”
“Wen, apong. Nakalamlames pay ngarud sadiay.”
“Ania a bulan ita aya?”
“Lenned, apong.”
“Ti nagan ti bulan ti kayatko a sawen.”
“Nobiembre, apong. Agtapos pay ketdin a”
“Panawen ngarud ti panagsasabong ti bangar. Isu nga adda manen dagita a pugot.”
“Kasano a papanawen, apong?”
“No kayatyo la ketdi ken kabaelanyo, isurok kadakayo ti aramidenyo.”
Nagtinnaliaw dagiti agkumpari.
“No siak laeng a bukbukod, mabutengak!”
“Lalo kaniak a.”
“Di dakayo a dua a!”
Nagpinnerreng manen dagiti agkumpari.
“Rabii wenno aldaw, apong?”
“Agsapa. Iti eksakto a sumingising ni apo Init iti panangiwayatyo ti kontra pugot!”
Nariwet pay ngem nagsaraken dagiti agkumpari. Inturturedda ti napan iti igid ti baybay. Sumingising ti init idi immasidegda iti puon ti bangar. Eksakto a masilnagan ti raya ti init ti puon ti bangar idi inwayatda ti medios iti panangpapanaw iti pugot.
“Naimbag la ketdin, Pari Siso ta adda pay la ti iduldulinko a kuadrado a lansa.”
“Wen ngarud pari. Naimbag la unay a.”
“Tallo kano, pari. Ket patrayanggulo iti panangipalokta.”
“Ipalokmo ngaruden dagita, pari, ta irugik metten a pintaan iti iti krus ti puon. Puraw ti ipintak. Napalalo no agparangto pay laeng ti pugot!”
Nagtulagan dagiti dua nga agkumpari iti agkalap iti karabianna. Nangitugotda iti sagduduada nga alat a pagikabilan iti masilawanda. Adda pay ti supotda.
Naragsakan unay dagiti agkumpari ta adu ti nakalapanda. Napnapno dagiti pagikabilanda.
Saan metten a nagparang ti pugot.
Idi kinasao ni Siso ni apong Ullang no apay a saan nga nagparang kadakuada ti pugot, kuna ti baket a mangngagas: “Kabuteng ti pugot ti kuadrado a lansa. Ken ti puraw a krus. Saanyo kadi a mapaliw a dagiti duduogan a kayo ket makakitakayo iti naipalok a kuadrado a lansa?”
Nangtungtung-ed ni Siso.
“Daytoy ti rason no apay a makakitatayo iti kuadrado a lansa a naipalok kadagiti dadakkel a pinuon ti kayo. Nalabit nga adda ti naggigidian dita a pugot ket pinapanaw dagiti umili.”
Nakakitakayo kadi metten iti kayo a napalokan iti kuadrado a lansa? Saankayo itan a masdaaw kadayta . #
Saturday, March 27, 2010
Ti Pugot iti Kayo a Bangar
3 comments:
- Ka Iddo said...
-
naragsak a panagbasa
- 4:47 PM
- pornspy said...
-
get your daily dose of adult entertainment,with no annoying pop up ads only@
http://hornywebspy.blogspot.com/
- 9:27 PM
- savita said...
-
PART TIME HOME JOBS | DO OFFLINE DATA ENTRY JOB
Is your search for a home job always ends in some kind of SCAM OR FRAUD? If so, don’t loose heart, because visionjobcare.com brings you, 100% genuine and legitimate home jobs. Do offline data entry at home, submit the job through email and get paid handsomely every month. Millions already Joined & Benefitted with our service. For more details E-mail us at support.visionjob@gmail.com
Visit Us at http://www.visionjobcare.com/XXX.html
- 5:12 PM


text:
Datu Salibo, Maguindanao
Ti Datu Salibo ket maysa nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Salibo ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Alonganan
- Andavit
- Balakanan
- Buayan
- Butilen
- Dado
- Damabalas
- Duaminanga
- Kalipapa
- Liong
- Magaslong
- Masigay
- Pagatin
- Pandi
- Penditen
- Sambulawan
- Tee
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Libro
Ti libro ket maysa nga agasmang ti naisurat, naimaldit, nailustrado, wenno dagiti blanko a sabanas, a naaramid iti tinta, papel, pergamino, wenno dagiti sabali para material, a kadawyan a naibedbed dagitoy iti maysa a bangir. Ti agmaymaysa a sabanas iti kaunegan ti maysa a libro ket makunkuna a ti bulong, ket ti tungngal maysa a bangir ti bulong ket makunkuna a ti panid. Ti libro a napataud ti elektroniko a pormat ket naamammoan a kas ti elektroniko a libro (e-libro).
Dagiti libro ket mabalin a mangitudo kadagiti obra ti literatura, weeno ti nangruna a pannakabingbingay kadagiti kastoy nga obra. Iti biblioteka ken pakaammo a siensia, ti libro ket tinawtawagan a kas ti monograpo, tapno mailasin manipud kadagiti serial a periodikal a kas dagiti magasin, dagiti [[akademiko a warnaka} wenno diario. Ti bagi dagiti amin a naisurat nga obra a mairaman dagiti libro ket literatura. Kadagiti nobelal ken sagpamisan pay dagiti kita ti liblibro (kas pagarigan, dagiti biograpia), ti libro ket mabalin a mabingbingay kadagiti nadumaduma a dadakkel a paset, a makunkuna pay a kas dagiti libro (Libro 1, Libro 2, Libro 3, ken dadduma pay). Dagiti mangay-ayat ti libro ket sapasap a tinawtawagan a kas dagiti bibliopilo wenno, ti inpormal, a kas ti managbasbasa — ti nagayayat nga agbasbasa kadagiti libro.
Ti lugar a paggatangan ken paglakkuan ti liblibro ket ti pagtagilakuan ti libro. Dagiti libro ket mabalin a mabulod manipud kadagiti biblioteka. Ti Google ket nagkarkulo a manipud idi 2010, adda dagiti agarup a 130,000,000 a naisangsangayan a titulo ti naipablaaken.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Liblibro ti Lubong, tumakderka tapno maibilangka!Kadakayo amin a 129,864,880.". Iti Kaunegan ti Google a Liblibro. Agosto 5, 2010. Naala idi 2010-08-15.
Kalpasan no ilakksid tayo dagiti serial, mabalintayonton a bilangen dagiti amin a libro ti lubong. Adda dagiti 129,864,880 kadagitoy. Nga aginggana no Dominggo.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Liblibro iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Liblibro iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Pavia, Iloilo
Ti Pavia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pavia ket politikal a nabingbingay iti 18 a barbaranggay.[2]
- Aganan
- Amparo
- Anilao
- Balabag
- Purok I (Pob.)
- Purok II (Pob.)
- Purok III (Pob.)
- Purok IV (Pob.)
- Cabugao Norte
- Cabugao Sur
- Jibao-an
- Mali-ao
- Pagsanga-an
- Pandac
- Tigum
- Ungka I
- Ungka II
- Pal-agon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Iloilo". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)