text:
Taripato ti salun-at nga naaramid nga usto.
Coronavirus (COVID-19)
Ammuem dagiti impormasion maipapan iti Coronavirus (COVID-19.) Ammuem ti ad-adu ay no kasano a tultulonganmi dagiti miembro ken dagiti provider.
Salun-at ken Kinasaranta
Gundawayam ti interaktibo nga alikamen para iti salun-at ken kinasaranta tapno matulongandaka a mangimanehar kadagiti kondision, sumayaat ti salun-atmo ken makainutka iti kuarta.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Pakaammo iti Saan-a-Panangidumduma
Agtungtungpalkami kadagiti maitutop a Pederal a linteg maipapan iti kalintegan dagiti umili ken saan a mangidumduma gapu iti puli, kolor, nasion a nagtaudan, edad, seks, wenno disabilidad.
Agtalinaed a Nasalun-at Babaen ti Bakuna ti Trangkaso
Ti tinawen a panagpabakuna ket makatulong tapno maliklikan ti trangkaso.
Salaknibam ti bagim ken dagiti adda iti aglawlawmo. Agpabakunaka para iti trangkaso ita.
Agbalin nga Ahente
Abrasaenmi dagiti ahente a kapadam a napasnek nga agtulnog ken mangipaay iti pannakapnek dagiti miembro.


c: text/html

text:
Arte
Ti arte ket ti nadumaduma a kita a sakup dagiti aramid ti tattao ken dagiti nagbanagan kadagiti nga inararamid; daytoy nga artikulo ket mangipatengnga ti isip ti makitkita nga ar-arte, a mairaman ti pnankaparuta kadagiti ladawan wenno banbanag iti lugar a pagobraan a mairaman ti pinintaan, eskultura, panagaramid ti prenta, potograpia, ken dagiti dadduma pay a makitkita amidia. Ti arkitektura ket sagpaminsan pay a mairamraman a kas maysa kadagiti makitkita nga arte; nupay kasta, a kasla iti dekoratibo nga ar-arte, daytoy ket kapanggepan ti panakapartuat kadagiti banag a ti praktikal a panangiraman ti panagusar ket nasken iti pamay-an a dagitoy ket saan a kadawyan para iti pinintaan, kas pagarigan, ti musika, teatro, pelikula, sala, ken dadduma pay a mabuybuya nga ar-arte, ket ti pay literatura, ken dagiti dadduma pay a midia a kas ti interaktibo a midia ket nairamramanda iti nawatwatiwat a panangipalpalawag ti arte wenno ti ar-arte.[1] Manipud idi maika-17 a siglo, ti arte ket naitudtudo a ti ania man a kalaing wenno ti kinalaing ken saan idi a naigidgiddiat manipud kadagiti artesania wenno dagiti siensia, ngem ti moderno a panagusar ti napino nga ar-arte, a dagiti estatiko konsiderasion ket nasken unay, ket sapasap a nailaslasin manipud kadagiti naal-ala a kalaing, wenno ti dekoratibo naipakat nga ar-arte.
Adu kadagiti panagipalplawag ti arte a naisingsingasing babaen dagti pilosopo ken dagiti dadduma pay a nangidasdasig ti arte iti termino ti mimetismo, panagiyebkas, pannakisinnarita ti rikna, wenno dadduma pay a pat-pateg. Idi las-ud ti Romantiko a paset ti panawen, ti arte ket nagbalin a nakitkita a kas ti "maysa a nangruna a ramit ti isip ti tao a naidasig iti relihion ken siensia".[2] Urayno ti panangipalpalawag ti arte ket sinupsuppiat ken nagbalbaliw kadagiti napalabas a panawen, ti sapasap a panangipalpalawag ket nangibagbaga ti kapanunotan ti ahensia ti tao[3] ken ti panagpartuat babaen ti panagpanpanunot ken tekn ikal a kalaing.[4]
Ti katutubo ti arte, ken dagiti mainaig a konsepto a kas ti panagparpartuat ket panagipatpatarus, ket sinuksukimat iti maysa a sanga ti pilosopia a naamammoan a kas ti estetika.[5]
PaammoUrnosen
- ^ "Art, n. 1" [Arte, n. 1]. OED Online (iti Ingles). Oxford University Press. Disiembre 2011. Naala idi Pebrero 26, 2012.
- ^ "Press Statement on The Story of Art" [Insasao a Damdamag Ti Sarita ti Arte]. The Gombrich Archive (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-10-06. Naala idi 2008-11-18.
- ^ Belton, Robert J. (1996). "Art History: A Preliminary Handbook > What is Art?". UBC's Okanagan Campus (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-06-10. Naala idi 2012-11-27.
- ^ "Art" [Arte]. Encyclopedia Britannica (iti Ingles).
- ^ Kennick, W. E. (1979). Art and Philosophy: Readings in Aesthetics [Arte ken Pilosopia: Dagiti Binasbasa iti Estetika] (iti Ingles) (Maika-2 nga ed.). New York: St. Martin's Press. pp. xi–xiii. ISBN 0-312-05391-6.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Arte iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Arte iti Wikiquote (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Naimbag nga oras yo amin kailian nga awan labusna este labasna, sadino man a batug ti langit ti ayanyo wenno suli ti lubong, opssss, suli ti lubong, saan aya a nagtimbukel ti lubong? Ania ngay ti madamag, kakailian. Okey kadi met laeng ti kasasaad yo dita… no dakami ti kas yo kayat nga ammuen kailian, kasla saan….ania ti gapuna a saan? Dikay makadlaw aya. Di, mano a senador ti naikarsel gapu iti maatap a pannakainaigda iti kunniber wenno panagawat iti pasuksok ngem ita, maysa met a senadora ti inarestarda gapu iti maatap a koneksyonna iti maiparit nga agas. Sus santisema a babassit a kunada. Ania ngay itan dagitoy a mapaspasamak, “honorable” kunadansa kadagitoy a madaydayaw ngem apay ngay. Ania itan Kailian, kayong Angkuan, makuna pay ngarud nga honorable ket maarestar payen gapu iti maatap a pannakainaigna iti shabu trade nga iti pay met mismo nga uneg ti kadakkelan a pagbaludan, sus santisema manen!
Ala, panawan tay man pay apagbiit dayta a pagsasaritaan, Kailian ta makadadael iti mood a kunada. Ngem joking aside, kasano pay a makunam nga honorable dagitoy ita ket -kasanun no mapaneknekan a pudno gayam dagitoy a maipabpabasol kenkuana? Ken, adda man gayam malagip tayo Kayong, kumusta met ngatan dagitay nadetinee a senador iti maysa a kampo gapu iti maatap a panagkunniber da..alagipmo dagitay sikat wenno nalatak nga artista a senador nga agingga ita ket nakapupokda pay laeng, Kayong? Ania kadin nga agpasyo ti resulta daydiay? Sus kaasida met. Gapu iti kinaginad ti sestima agingga ita, saan pay laeng a napaneknekan no pudno wenno saan dagiti naipabasol kadakuada. Opssss, anian, kunak a panawan tayo pay laeng dayta a topiko ngem mapan latta met.
Daytoy man ketdi flower festival ti intay pagsasaritaan, Kayong Angkuan. Sus, no nakaumayka koma a nagbuya iti parada dagiti nagsala-sala iti Session Road a nagpababa ken ti float parade a no sadino ket naarkusan iti nagdududma ken nagpipintas a sabong nga adda pay dagiti sikat nga artista a naglugan. Apowww, unayen, Kayong segurado koma a napresko-an met ta utek ken matam a nagbuya ta nabsogda iti agkakapintas a buya. Hahaha, nagpinpintas a buya kunami a ta adda ngarud dagitay artista iti pelikula nga isu met ti maysa nga inarak dagiti nagbuya a dimmayo pay manipud kadagiti nagduduma a lugar, lokal ken ganggannaet a turista dagiti immay ditoy siudad dagiti saleng, Kayong Angkuan. Ket swak na swak ti income a napastrek ti gobierno ti siudad. Dakkel ti napastrek dagiti hotels, inn, transient house ken dadduma a mabalin a pagdagusan. Malaksid pay kadagiti naturog kadagiti luganda ken nagaramid iti tent dagitoy.
Ngem, sus Kayong Angkuan, no ammom la koma ti napasamak kalpasan ti parada, Kayong. Sus, santambak na basura a kunada hahahaha. Agasem ngay ket inton rumuar daytoy a kolum tayo ammok a nalpas to metten ti closing ceremony ti Flower festival. Malaksid kadagiti hotel ken dadduma a pagdadagusan a kimmita, uray iti benneg ti transportasyon ngem sus mariosep met a traffic, adda ngata met laeng nabirukanda? Wenno kimmita da ngata met?
Dagiti gardinero wenno nagmulmula iti sabong ti segurado a kimmita iti dakkel, Kayong Angkuan. Dayta ti ammok ta nangina ti pinaglakoda. Agasem ngay a sabong a nausar kadagiti float, isu nga ay sus, nagasat la dagiti nagasat ngem siak sa met ti agmamalas ngamin, umayen ta pang-or ni Sofing, isu a babayooo!


text:
Georgia (pagilian)
Nagsasabtan: 42°00′N 43°30′E / 42.000°N 43.500°E
Ti Georgia /ˈdʒɔːrdʒə/ (dengngen) (Georgiano: საქართველო Sakartvelo, IPA: [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] (dengngen)) ket maysa a naturay nga estado idiay Kaukaso a rehion ti Eurasia. Daytoy ket mabirukan kadagiti pagtutumpongan iti Akinlaud nga Asia ken Akindaya nga Europa, daytoy ket nabeddenga iti laud babaen ti Nangisit a Baybay, iti amianan babaen ti Rusia, iti abagatan babaen ti Turkia ken Armenia, ken iti abagatan a daya babaen ti Azerbaijan. Ti kapitolio ti Georgia ket Tbilisi. Ti Georgia ket sumakop ti teritorio iti 69,700 km² ket ti populasionna ket gangani ti 4.7 a riwriw. Ti Georgia ket maysa a unitario, semi-presidential a republika, nga adda ti gobierno a nabutosan babaen ti maysa a representatibo a demokrasia.
Idi las-ud ti klasiko apanawen dagiti nawaya pagarian ket naiapabangonda a tattan ket isu ti Georgia. Dagiti pagarian ti Colchis ken Iberia ket nangamponda ti Kristianidad idi kasapaan ti maika-4 a siglo. Ti naipagkaykaysa a Georgia ket nakaabot ti panakapasayaat ti poltika ken ekonomiko idi las-ud ti panagturay ni Ari David IV ken Reina Tamar iti maika-11 ekn maika-12 a sigsiglo. Iti rugi ti maika-19 a siglo, ti Georgia ket inkapet idi baben ti Ruso nga Imperio.[7] Kalpasan ti nabiit a paset ti panawen apanagwaywayas kalpasan ti Ruso a Rebolusion iti 1917, ti Georgia ket sinakupan babaen ti Sobiet a Rusia idi 1921, a nagbalinan daytoy ti Georgiano a Sobiet Sosialista a Republika ken paset ti Kappon ti Sobiet. Kalpasan ti panagwaywayas idi 1991, ti kalpasan ti komunista a Georgia ket nagsagsagaba manipud ti sibil a panaggulogulo ken ekonomiko a didigra iti kaaduan a panawen ti 1990. Daytoy ket nagpaut aginggana ti Rosas a Rebolusion iti 2003, kalpasan ti panagiyamammo ti baro a gobierno kadagiti demokratiko ken ekonomiko a reporma.[8]
Ti Georgia ket maysa a kameng iti Konseho iti Europa ken ti GUAM nga Organisasion para iti Demokrasia ken Ekonomiko a Panagrangrang-ay. Daytoy ket aglaon kadagiti dua a de facto a nawaya a rehion, ti Abhasia ken Abagatan nga Osetia, a nakagun-od ti adda patinggana a sangalubongan a pannakabigbig kalpasan ti 2008 Ruso-Georgiano a Gubat. Ti Georgia ket nagipanpanunot a dagitoy a rehion ket paset ti naturay a teritoriona babaen ti milisia a panagsakop ti Rusia.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Artikulo 1.3", Batay-linteg iti Georgia
- ^ "Artikulo 8", Batay-linteg iti Georgia. Iti pay Abkhazia, ken Abhasia.
- ^ "Dagiti Estadistika ti Georgia" (PDF). GE: Geostat. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2012-08-30. Naala idi Pebrero 11, 2011.
- ^ a b c d "Georgia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi Hunio 5, 2015.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ David M. Lang, Ti Moderno a Pakasaritaan ti Georgia, p. 109
- ^ Parsons, Robert (Enero 11, 2008), "ti napait a panagballigi ni Mikheil Saakashvili", openDemocracy.net. Naala idi Mayo 21, 2008.
- ^ Linteg ti Georgia kadagiti Nasakupan a Teritorio (431-IIs, Oktubre 23, 2008). Ministro ti Estado para iti Panagkaykaysa. Naala idi Disiembre 15, 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Georgia (pagilian) iti Wikimedia Commons
- Georgia (pagilian)
- Kaukaso
- Dagiti pagilian ti Baybay Nangisit
- Akindaya nga Europa
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian


text:
Tropiko ti Kaprikornio
Nagsasabtan: 23°26′16″S 0°0′0″W / 23.43778°S -0.00000°E
Ti Tropiko ti Kaprikornio (wenno ti Akin-abagatan a tropiko) ket ti sirkulo ti latitud nga aglaon ti subsolar a punto iti solstisio ti Disiembre. Daytoy ket isu ti akin-abagatan unay a latitud a ti Init ket mabalin a dagus nga adda iti ngato. Iti akin-amianan a kapadana ket ti Tropiko ti Kanser.
Ti Tropiko ti Kaprikornio ket maysa kadagiti lima a nangruna a sirkulo ti latitud a mangmarka kadagiti mapa iti Daga. Manipud idi 2014, ket latitudna ket 23° 26' 14.440" [1] iti abagatan ti Ekuador, ngem agin-inut a mapmapan nga agpaamianan, iti agdama a gatad iti 0.47 arkosegsegundo, wenno 15 metmetro, tunggal maysa a tawen.[2]
Heograpia ken enbironmento[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tropiko ti Kaprikornio ket ti mangbingbingay a linia a nagbaetan ti Akin-abagatan a Temperado a Sona iti abagatan ken ti tropiko iti amianan. Ti kapada ti akin-amianan a hemisperio ti Tropiko ti Kaprikornio ket ti Tropiko ti Kanser.
Saan a natalinaay ti puesto ti Tropiko ti Kaprikornio, ngem agdumaduma iti narikut a tabas kadagiti napalabas a panawen; kitaen dagiti sirkulo ti latitud para iti pakaammo.
Kasla met ti Tropiko ti Kanser, kaaduan kadagiti lugar iti igid ti Tropiko ti Kaprikornio ket addaan kadagiti namaga wenno namaga bassit a klima, ngem iti Tropiko ti Kaprikornio daytoy a saan a nasayaat a kasasaad ti enbironmento ket kumaro gapu ta idiay Australia ken Akin-abagatan nga Aprika ti tektoniko nga aktibidad ken glasiasion ket saanen a mapaspasamak manipud idi 300 a riwriw a tawtawen a napalabas ti Karbonipero, isu a ti kinamaga ket pakaruen babaen ti dagiti saan unay a nalames a daga. Daytoy ket pagresultaan iti kadawyan nga awan unay a mulmula, a dagiti perenial a karuotan ket mapasamak iti saan a nalames nga agrengrengngat a sekka a dagdaga. Idiay Australia, dagiti lugar iti Tropiko ket addaan kadagiti kaaduan a panagdumaduma ti panagtudtudo iti lubong[3] ken isu a dagiti nabasbasa a lugar ket kadawyan a saan a matalon gapu ta dagiti taudan ti panagsibog ket mamagaanda kadagiti namaga a tawtawen. Idiay akin-abagatan nga Aprika, nga idiay ket mapagtalkan met ti panagtutudo, mabalin met ti agtalon ngem bassit ti maapit urayno agusar kadagiti abuno.
Idiay Abagatan nga Amerika, bayat a dagiti kratob a daga ket gangani a duog a kas idiay Australia ken Akin-abagatan nga Aprika, ti kaadda ti heolohiko nga ubing ken agbalbaliw nga Andes ket mangibaga a daytoy a rehion means ket adda kadagiti akinlaud a bangir ti subtropikal nga antisiklon isu a makaawat ti nabara ken nadam-eg nga angin manipud iti Taaw Atlantiko. Kas resulta, dagiti lugar idiay Brasil a kadenna ti Tropiko ket dagiti nangruna unay a rehion ti agrikultura, ken agpatpataud kadagiti adu a kantidad dagiti apit a kas ti kape, ken ti natural a mulmula ti katuduan a bakir ket intero a napukpukan. Iti ken ti laud ti Andes, nupay kasta, ti Humboldt Current ket mangaramid kadagiti namaga unay a kondision, ken mangpartuat daytoy kadagiti kamagaan a desierto iti lubong, isu nga awan dagiti glasier iti nagbaetan ti Volcán Sajama iti 18˚30'S ken Cerro Tres Cruces iti 27˚S.[4] Gangani nga awan dagiti mula ditoy, ngem idiay akindaya a bakras ti Andes ket makaanayen ti panagtudtudo para iti masibugan ti tudo nga agrikultura.
Iti likmut ti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti Tropiko ti Kaprikornio ket labsanna ti:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Maika-23 a paralelo abagatan
- Maika-24 a paralelo abagatan
- Tropiko ti Kanser
- Sirkulo ti Artiko
- Sirkulo ti Antartiko
- Ekuador
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ obliquity of the ecliptic (Eps Mean)
- ^ Montana State University: Milankovitch Cycles & Glaciation
- ^ Geographical Patterning of Interannual Rainfall Variability in the Tropics and Near Tropics
- ^ Exposure dating of Late Glacial and pre-LGM moraines in the Cordon de Doña Rosa, Northern/Central Chile (~31°S)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tropiko ti Kaprikornio iti Wikimedia Commons


text:
Bandus
Ti bandus wenno kometa ket maysa a nayelo a bassit a bagi ti Sistema a Solary (SSSB), a no asidegen iti Init, daytoy ket mangiparang ti makitkita a koma (ti naingpis, nakusnaw, a temporario nga atmosperio) ken sagpaminsan pay nga adda iti ipus. Dagitoy a penomena ket gapu kadagiti pagbanagan iti solar a radiasion ken ti solar nga angin iti pagtengngaan ti bandus. Dagiti pagtengngan ti bandus ket sumakop manipud ti maysa a bassit a ginasut a metro aginggan kadagiti sangapulo a kilometro a ballasiw ken buklen dagiti nalukay nga urnong iti yelo, tapok ken dagiti bassit a partikula ti bato. Dagiti bandus ket napalplaiwdan a manipud idi taga-ugma a panpanawen.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Schechner, S. J. (1997). Dagiti bandus, Nadayeg a Kultura, ken ti Pannakaipasngay ti Moderno a Kosmolohia. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan..
- Brandt, J.C. ken ni Chapman, R.D.: Pangyuna kadagagiti bandus, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan 2004
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti bandus iti Wikimedia Commons


text:
Hulio 2
Ti Hulio 2 ti maika-183 nga aldaw ti tawen (maika-184 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 182 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1923 – Wisława Szymborska, Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 2012)
- 1929 – Imelda Marcos, politiko iti Filipinas
- 1960 – Maria Lourdes Sereno, nagserbi a kas de facto a Pangulo ti Hustisia ti Kangatuan a Korte ti Filipinas manipud idi 2012 aginggana idi naikkat idi 2018
- 1986 – Lindsay Lohan, Amerikana nga aktres ken kumakanta
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1997 – James Stewart, Amerikano nga aktor (naipasngay 1908)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Hulio 2 iti Wikimedia Commons


text:
ADDA daytay pagsasao nga agkamkamat ti angin no maladawkan a kumamakam iti papanam, kas koma ti meeting place/venue no daytay dumar-ayka koma ti seminar, PRESS conference, hearings, kdpy. Nagrigaten a kamkamakamem a kankanayon ti oras. Adda daytay pagsasao a kunana: ti oras, magmagna, ti tao, maimbierna. Ania daytoy? Ania ti di nasayaat nga ibunga daytoy? Adu ti madadael nga oras. Adu ti rumbeng a maaramid koma. Idi aktibo pay ‘toy numo ti biang kadagiti aramid/pasken (kas koma ti tarripnong) ti writer’s organization a nakaikappengak, masagsagennet ti panagsangpet dagiti pada a kameng a sumangbay iti venue ti taripnong. Maiyalud-od no dadduma ti panangrugi ti pasken/programa/taripnong. No saan, on time a mangrugi. Ngem, ti adatna, no adda sumangpet a kameng (kumamakam), mai-re-echo manen ti immunan a napagsasaritaan. Dakami met a naggapu pay iti adayo, sangkakitamin ti pagorasan. Kasla time bomb a tagtagiurayenmin ti ibebettakna! Wen, agbagkabagkaten ti patongmi. Gawgawidanmin ti bagimi nga agsao ken agpakada ta katengngaan pay laeng ti topiko kas paset ti agenda! Ta kababain met kadagiti pada a kameng! Pagangayanna, mapanawankamin ti pampasahero a jeepney a pagluganak a sumangpet idiay lugarmi. Agarkilakaminton ti tricycle a mangitulnog kadakami. Nawatiwat met ngarud ti kasla sungkaan a dalanmi a rough road!
Sadino kadi ti namunganayan ti Filipino Time? Datayo kadi met laeng a Filipino ti namunganayanna? Limmasag kadin daytoy a kas paset ti kulturatayo a Filipino? Ditayo kadi mabalin nga aturen no kasken ken adda pay pamuspusan? Wenno naaringantayo iti sabali a puli a kinaludludon dagiti appotayo (ancestors)? Ket, nagbalinen a buriktayo a Filipino a mangitaktakder dayta a buriktayo?
Namunganay ti Filipino Time idi Spanish period. Ta dagiti Filipino Indio, no ibilin dagiti Spanish colonizers, saanda nga insegida nga aggunay. Masansan a maladladawda nga aggunay iti kadawyan nga oras a naitadek. Ne, kinasubeg? Kinaadu ngata ti nasnasken a tamingen? Wenno di kayat ti agtallugod kadagiti map-apo? Apay ngata a kasta, kakabsat?
Gapu ngata daytan ti kunkunada a ni Filipino, mabungsot ti tokak a mabaddekanna? Wenno gapu iti kinasubegna?
Ket, adda met ti nadumaduma a lugar a maigidiat iti kababalintayo a Filipino. Adda daytay mangmangngegtayo a Caribbean time, Portuguese time, Italian time ken Brazilian time, a kadawyan a pammalagip iti panangrugi nga agluas iti viaje. Masurot dayta, segun ti naitadek nga oras (scheduled time) nga ipasimudaag ti/dagiti pagorasan, kakabsat.
Malagipko nga idi dakami ti agad-adal, kasemsem unay ‘toy numo ti biang ti sagpaminsan a pannakaladawko. Lagidawek unay ti bagik no diak makamakam ti Flag Raising Ceremony-mi iti tunggal bigat. Siempre, kas patneng a makipagili, napateg nga ipapuso nga aramiden ti akem-nasionalismo, a. Adda ngamin pampanunotek idin a bunga ti biddutko idi agad-adalkami pay iti elementaria. Inyun-unami ti nagparut ti ruot iti aglawlaw ti school building-mi. Iti ababa a pannao, dimin dinar-ayan ti Flag Raising Ceremony. Nupay kasta, inannongmi ti nagtakder idi maipatangatang ti National Anthem!
Ti dimi naliklikan, naammuan ti kassangsangpetna idi nga School Principal-mi a dikami dimmar-ay ti Flag Raising Ceremony. Kapilitan a nag-perform-kami iti playground!
Subliantayo daydiay Filipino Time; Double Time itan! Ket, pudno a narigat, a, ti agdardaras! Ngem, saan ngata a narigrigat ti agur-uray no idasig ti paur-uray, kakabsat? Kastoy ti kunada no kua: matay ti agur-uray; agbiag ti paur-uray!


text:
Maika-65 a paralelo amianan
Ti maika-65 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 65 gradgrado iti amianan iti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Europa, Asia ken Amianan nga Amerika.
Iti daytoy a latitud ti init ket makita para kadagiti 22 nga oras, 2 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 3 nga or-oras, 35 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti paralelo 65° amianan ket lumabas iti:


text:
Système universitaire de documentation
Ti système universitaire de documentation wenno SUDOC ket sistema nga inus-usar babaen dagiti biblioteka kadagiti unibersidad ti Pransia ken dagiti lugar a pagadalan tapno mangilasin, mangsurot ken mangtaripato kadagiti dokumento a tagikuada. Ti katologo, nga aglaon ti ad-adu ngem 8 a riwriw a reperensia, ket mangpalubos kadagiti estudiante ken dagiti agsuksukisok tapno makabirukda kadagiti pakaammo ti biograpia ken lokasion kadagiti sumurok a 3,400 pagdokumentuan a sentro. Daytoy ket tinartaripato babaen ti Agence bibliographique de l'enseignement supérieur.


text:
Atomiko a kadagsen
Ti Atomiko a kadagsen (simbolo: Ar) ket maysa nga awan rukod a maipapan ti bagi a kaadu, ti pannakaibagi iti natimbeng a masa dagiti atomo iti maysa elemento (manipud ti naited a nagtaudan) iti 1/12 iti masa iti maysa nga atomo iti karbon-12 (naamammoan a ti naikaykaysa a paset ti atomiko a masa).[1][2] Ti termino ket naususar, nga awan ti sabali pay a saguday, ti mangitudo ti pagalagadan kadagiti atomiko a kadagsen a naipablaak kadagiti kadawyan a baetan babaen ti Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika (IUPAC)[3][4] ken daytoy ket naipanggepen a maipakat kadagiti kadawyan a materiales ti laboratorio. Dagitoy a pagalagadan nga atomiko a kadagsen ket maimalditda manen kadagiti nadumaduma a liblibros, dagiti komersial a katologo, dagiti karta ken dadduma pay, ken iti tabla dita baba.
Ti termino a "minaig nga atomiko a masa" (iti elemento) ket mabalin pay nga usaren amangilawlawag ti maipapan ti bagia a kaadu, ken kapadpadana daytoy. Ti agtultuloy a panag-usar ti termino nga "atomiko a kadagsen" ket nakaawis kadagiti adu a kontrabersio manipudidi panawen a 1960[5] (kitaen dita baba).
Dagiti atomiko a kadagsen, a saan a kasla dagiti atomiko a masa (dagiti masa dagiti agmaymaysa nga atomo, saan nga iyallilaw iti minaig atomiko a masa), ket saan dagitoy a maipappan ti bagi nga agtultuloy, ngem dagitoy ket agdumaduma manipud kadagiti pagtuladan dagiti elemento a dagitoy ket saan a mononuklidik nga elemento. Daytoy ket gapu dagiti sabsabali nga isotopiko a panakaiwarwaras dagiti nadumaduma a pagtuladan dagiti saan a mononuklidik. Nupay kasta, dagiti pay elemento a masna nga agbukbukel dagiti dua wenno adadu pay a even for elements naturally consisting of two or more nukleido, dagiti atomiko a kadagsen umanayen nga agtultuloy kadagiti "kadawyan" a pagtuladan (dagiti naala kadagiti nagpalikmutan nga awan dagiti naipangpangruna a proseso) a dagitoy ket kamasapulan ti kapangrunaanda iti kimika.
PanagilawlawaganUrnosen
Ti IUPAC a panagilawlawag[1] iti atomiko a kadagsen ket:
Ti maysa nga atomiko a kadagsen (minaig nga atomiko a masa) iti maysa nga elemento manipud ti nainagann a nagtaudan ket isu ti panakaibagi iti natimbeng a masa ti tunggal maysa nga atomo iti elemento iti 1/12 iti masa iti maysa nga atomo iti {sup|12}}C.
Ti panagilawlawag ket ingagarana a innaganan ti "Maysa nga atomiko a kadagsen…", gapu ta dagiti elemento ket adda kadagiti sabsabali a atomiko a kadagsen depende kadagit nagtaudan. Kas pagarigan, ti boro manipud ti Turkia ket adda ti nababbaba nga atomiko a kadagsen ngem ti noro manipud idiay California, gapu ti sabsabali nga isotopiko a nangbukel.[6][7] Nupay kasta, gapu ti kangina ken karigat iti panagusig ti isotopo, kadawyan ti panagusar ti natabulado a kuenta dagiti atomiko a kadagsen a dagitoy ket kadawyan kadagiti kimoko a laboratorio.
Kontobersia a panagnaganUrnosen
Ti panagusar ti nagan nga "atomiko a kadagsen" ket nakaawis kadagiti adu a kontrobersia kadagiti scientista.[5] Dagiti saan a mayat iti daytoy a nagan ket kaykayatda ti termino a "minaig nga atomiko a masa" (saan nga iyallilaw iti atomiko masa). Ti naipangruna a saa a kakaykayatan ket ti atomiko a kadagsen ket saan a maysa a dagsen, ti puersa nga ipeksa ti maysa a banag iti maysa agrabitasional a lugar, a rinukod dagiti paset ti puersa a kas ti newton wenno poundal.
Iti panagsungbat, dagiti agsusuporta ti termino nga "atomiko a kadagsen" agibagbaga a (ken dagiti sabali pay a pagsuppiatan)[5]
- ti nagan ket agtultuloy nga inususar para iti kapadpada a kaadu manipud idi napartuat idi 1808;[8]
- para itikaadu a panawen, dagiti atomiko a kadagsen ket pudno a rinukrukod babaen ti panagganting (a dytoy ket babaen ti grabimetriko a panagusig) ken ti nagan iti maipapan ti bagi a kaadu ket nasken a saan a mabalbaliwan gapu ta dagiti pamay-an iti bukodna a panakaikeddeng ket nabaliwanen;
- ti termino a "minaig nga atomiko a masa" ket nasken a maireserba para iti masa ti maysa a naisangyan a nuklide (wenno isotopo), bayat a ti "atomiko a kadagsen" ket usaren par aiti nadagsenan a timbeng dagiti atomiko a masa kadagiti amin nga atomo ti pagtuladan;
- kadawyan nga adda dagiti makaallilaw a nagnagan dagiti maipapan ti bagi a kaadu a nataginayon para iti naipakasaritaan a rasrason, a kas iti
- elektromotibo a puersa, a daytoy ket saan a puersa
- paganamungan ti bileg, a daytoy ket saan a bileg a kaadu
- molar nga ummongan, a daytoy ket saan a molar a kaadu (ti maysa a kaadu a naiyebkas ti tunggal maysa a paset a bilang iti sustansia)
Mabalin a mainayon a ti atomiko a kadagsen ket kadawyan a saan nga agpayso nga "atomiko", a daytoy ket saan a maipada iti tagikua iti aniaman anga agmaymaysa nga atomo. Ti kapadpada a pagsuppiatan ket mabalin pay para iti saan a mayat a panagusar iti "minaig nga atomiko a masa".
Panagikeddeng ti atomiko a kadagsenUrnosen
Dagiti moderno nga atomiko a kadagsen ket nakarkulo manipud kadagiti narukod a kuenta dagiti atomiko a masa (para iti tunggal maysa a nuklide) ken isotopiko a nangbukel. Dagiti napudno unay nga atomiko a kadagsen ket magun-od[9][10] para kadagiti gangani amain a saan a radioaktibo a nuklide, ngem dagiti isotopiko a nagbuklan ket narigrigat dagitoy a marukod iti nagato a kapudno ken suheto dagitoy ti giddiatan dagiti pagtuladan.[11][12] Para iti daytoy a rason, dagiti atomiko a kadagsen dagiti duapulo ket dua a mononuklidik nga elemento ket naipangpangruna a naamammoanare a dagitoy ket napudno unay – ti maysa a di-agpayso iti maysa a paset laeng iti 38 a riwriw iti kaso iti pluor, ti maysa akinapudo a nangatngato ngem ti agdama a kuenta para iti Avogadro a panagtultuloy (maysa a paset iti 20 a riwriw).
Ti panagkarkulo ket naipakita para iti silikon, a ti atomiko a kadagsenna ket naipangpangruna nga importante iti metrolohia. Ti Silikon ket adda iti katutubo a kas maysa nga laok dagiti tallo nga isotopo: 28Si, 29Si and 30Si. Dagiti atomiko a masa dagitoy a nuklide ket naamammoan nga adda ti kinapudo iti maysa a paset iti 14 a bilion para iti 28Si ken agarup a maysa a paset a bilion para kadagiti dadduma. Nupay kasta ti sakop iti masna a kaadu para kadagiti isotopo ket kasla ti pagalagadan a kaadu ket maited laeng iti agarup a ±0.001% (kitaen ti tabla). Ti panagkarkulo ket
- Ar(Si) = (27.97693 × 0.922297) + (28.97649 × 0.046832) + (29.97377 × 0.030872) = 28.0854
Ti estimado iti di-agpayso ket komplikado,[13] a naipangpangruna a kas ti pagtuladan a panakaiwarwaras ket saan a nasken a simetriko: ti IUPAC a pagalagadan ti atomiko a kadagsen ket naadaw a naisao iti naestimado a simetriko a di-agpayso,[14] ken ti kuenta ti silikon ket 28.0855(3). Ti minaig a pagalagadan iti daytoy a kuenta ket 1×10–5 wenno 10 ppm.
Periodiko a lamisaan babaen ti atomiko a kadagsenUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika (1980). "Dagiti Atomiko a Kadagsen dagiti Elemento 1979" (PDF). Puro ken Naipakat a Kimika. 52 (10): 2349–84. doi:10.1351/pac198052102349.
- ^ Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika (1993). Dagiti kaadu, Paset ken Simbolo iti Maipapan ti bagi a Kimika, maika-2 nga edision, Oxford: Blackwell Siensia. ISBN 0-632-03583-8. p. 41. Elektroniko a bersion.
- ^ Ti kinaudi nga edision daytoy ket ti Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika (2006). "Dagiti Atomiko a Kadagsen dagiti Elemento 2005" (PDF). Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika. 78 (11): 2051–66. doi:10.1351/pac200678112051.
- ^ Ti napabaro a listaan dagiti pagalagadan nga atomiko a kadagsen ket nanamnama a maipablaak idi 2008. Ti IUPAC(Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika) a Komision dagiti Isotopiko a Kaadu ken dagiti Atomiko a Kadagsen ket nangirangarang Naiyarkibo 2009-02-04 iti Wayback Machine idi Agosto 2007 a dagiti pagalagadan nga atomiko a kadagsen dagiti sumaganad nga elemento ket mabaliwan to (dagiti baro a bilang ket naadaw a naisao ditoy): lutesio 174.9668(1); molibdeno 95.96(2); nikel 58.6934(4); iterbio 173.054(5); sink 65.38(2). Ti maitalek a kuenta para iti isotopo a bilang ti gatad iti 40Ar/36Ar (a naserbi daytoy a kas maysa a panagtengngel a panagrukod iti argon–argon a panagpetsa) ket nabaliwan pay idi manipud ti 296.03(53) aginggana ti 298.56(31).
- ^ a b c de Bièvre, P.; Peiser, H. S. (1992). "'Atomiko a Kadagsen'—Ti Nagan, Ti Pakasaritaanna, Panagilawlawagan, ken dagiti Paset" (PDF). Puro ken Naipakat a Kimika. 64 (10): 1535–43. doi:10.1351/pac199264101535.
- ^ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1984). Chemistry of the Elements. Oxford: Pergamon Press. pp. 21, 160. ISBN 978-0-08-022057-4.
- ^ Internasional a Kappon iti Puro ken Naipakat a Kimika (2003). "Dagiti Atomiko a Kadagsen dagiti Elemento Repaso 2000" (PDF). Puro ken Naipakat a Kimika. 75 (6): 683–800. doi:10.1351/pac200375060683.
- ^ Dalton, John (1808). Baro a Sistema ti Kimiko a Pilosopia. Manchester.
- ^ Nailian nga Instituto dagiti Pagalagadan ken Teknolohia. dagiti Atomiko a Kadagsen ken Isotopiko a Nagbuklan para kadagiti Amin nga Elemento.
- ^ a b Wapstra, A.H.; Audi, G.; Thibault, C. (2003), Ti AME2003 Atomiko a Masa nga Ebaluasion (Online nga ed.), Nailian a Nuklear a Sentro ti Datos. Naibatay iti:
- Wapstra, A.H.; Audi, G.; Thibault, C. (2003), "Ti AME2003 atomiko a masa nga ebaluasion (I)", Nuklear a Pisika A, 729: 129–336, Bibcode:2003NuPhA.729..129W, doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.002
- Audi, G.; Wapstra, A.H.; Thibault, C. (2003), "Ti AME2003 atomiko a masa nga ebaluasion (II)", Nuklear a Pisika A, 729: 337–676, Bibcode:2003NuPhA.729..337A, doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.003
- ^ a b Rosman, K. J. R.; Taylor, P. D. P. (1998), "Isotopic Compositions of the Elements 1997" (PDF), Pure and Applied Chemistry, 70 (1): 217–35, doi:10.1351/pac199870010217
- ^ Coplen, T. B.; et al. (2002), "Isotopic Abundance Variations of Selected Elements" (PDF), Pure and Applied Chemistry, 74 (10): 1987–2017, doi:10.1351/pac200274101987
- ^ Meija, Juris; Mester, Zoltán (2008). "Di-agpayso a propagasion iti nagbanagan ti panagrukod ti atomiko a kadagsen". Metrolohia. 45: 53–62. doi:10.1088/0026-1394/45/1/008.
- ^ Holden, Norman E. (2004). "Dagiti Atomiko a Kadagsen ken ti Internasionala Komite—Ti mayasa a Naipakasaritaan a Panagrepaso". Kimika Internadional. 26 (1): 4–7.


text:
Springfield, Illinois
Ti Springfield ket isu ti kapitolio ti Estado ti Illinois ken ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Sangamon ken addaan iti populasion iti 116,250 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy ti maikanem a kaaduan ti populasion a siudad iti estado[5] Isu daytoy ti kadakkelan a siudad idiay sentral nga Illinois. Manipud idi 2013, ti populasion ti siudad ket nakarkulo nga immadu iti 117,006, nga addaan kadagiti sumurok a 211,700 tattao nga agtataeng iti Estadistika a Lugar ti Metropolitano ti Springfield, a mangiraman ti Kondado ti Sangamon ken ti kaarubana a Kondado ti Menard.[6] Ti agdama nga aldaw nga Springfield ket immuna idi a tinagtagitao babaen dagiti Amerikano a Europeano idi naladaw a tawtawen ti 1810, idi asideg a panawen ti panagbalin nga estado ti Illinois. Ti kadayegannga umili ket ni Abraham Lincoln, nga isu ket nagtaeng idiay Springfield manipud idi 1837 aginggana idi 1861, idi isu ket napan idiay White House a kas Presidente.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Barry Popik, Smoky City, barrypopik.com website, March 27, 2005
- ^ Opisial a website
- ^ a b c Springfield Online Naiyarkibo 2007-05-01 iti Wayback Machine Naal idi Abril 13, 2007
- ^ "Springfield (city), Illinois". State & County QuickFacts. U.S. Census Bureau. 8 Hulio 2014. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-07-03. Naala idi 15 Septiembre 2014.
- ^ "2010 Census Data - 2010 Census". 2010.census.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-10-16. Naala idi 2012-03-12.
- ^ "Estimates of Resident Population Change and Rankings: July 1, 2012 to July 1, 2013". U.S. Census Bureau, Population Division. Marso 2014. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Springfield, Illinois iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Springfield, Illinois manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Big Bang
Ti Big Bang a teoria ket isu ti mangalaladag a kosmolohiko a modelo a mangipalpalawag ti nasapa a panagrang-ay iti Law-ang.[1] SEgun ti Big Bang a teoria, ti Law-ang ket maysa idi a napudot unay ken nasedsed a kasasaad a napardas a dimmakkel. Daytoy a napardas a panagpadakkel ket nagbanagan ti panagpalamiis iti Law-ang ken nagbanagan tatta ti ti agtultuloy a panagpadakkelna a kasasaad. Segun kadagiti kinaudi a panagrukod ken dagiti panagpalpaliiw, ti Big Bang ket napasamak idi agarup a 13.75 bilion a tawtawen,[2][3] a gapu daytoy a naipanunotan a ti tawen iti Law-ang.[4][5] Kalpasan ti irurugi a panagpadakkelna manipud iti maysa a singularidad, ti Law-ang ket immanayen a nalamiisan tapno makapalubos ti enerhia a mabaliwan kadagiti nadumaduma a subatomiko a partikulae, a mairaman dagiti proton, dagiti neutron, ken dagiti eledtron. Bayat a dagiti proton ken dagiti neutron a naipagtitipon tapno makaporma kadagiti immuna nga atomiko a katengngaan iti bassit laeng a minuto kalpasan ti Big Bang, makasapul ti rinibo a tawtaen tapno maitipon kaniada kadagiti elektron ken agpartuat kadagiti naelektriko nga agmangngamangnga nga atomo. Ti immuna nga elemento a napataud idi ket ti hidróheno, a nairaman dagiti tugot iti helio ken litio. Ti higante nga ulep kadagitoy nga immuna nga elemento ket nakitinnipon babaen ti grabidad tapno makaporma kadagiti bituen ken dagiti ariwanas, ken dagiti nadagdagsen nga elemento ket nasintesado babaen ti kaunegan ti bitbituen wenno idi las-ud dagiti supernova.
Dagiti paammoUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Wollack, Edward J. (10 Disiembre 2010). "Kosmolohia: Ti Panagadal iti Law-ang". Law-ang 101: Big Bang a Teoria. NASA. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Komatsu, E.; et al. (2009). "Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation". Suplemento Astropsikal a Warnakan. 180 (2): 330. Bibcode:2009ApJS..180..330K. doi:10.1088/0067-0049/180/2/330.
- ^ Menegoni, E.; et al. (2009). "Baro a gawidan dagiti panakaidumaduma iti napino a patakder a talinaay manipud kadagiti CMB anisotropia". Maipapan iti bagi a Panagrepaso D. 80 (8): 087302. arXiv:0909.3584. Bibcode:2009PhRvD..80h7302M. doi:10.1103/PhysRevD.80.087302.
- ^ "Origins: CERN: Dagiti kapanunotan: Ti Big Bang". Ti Exploratorium. 2000. Naala idi 3 Septiembre 2010.
- ^ Keohane, J. (8 Nobiembre 1997). "Ti Big Bang a teoria". Damagen ti maysa nga astropisisista. GSFC/NASA. Naala idi 3 Septiembre 2010.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Big Bang iti Wikimedia Commons


text:
Kanton ti Schwyz
Ti Schwyz (Aleman Schwyz (tulong·pakaammo)) ket maysa a kanton idiay tengnga a Suisa idiay nagbaetan ti Alpes iti abagatan, ti Danaw Lucerna iti laud ken Danaw Zurich iti amaianan, a naipatengnga ti lawlaw ken naipanaganan manipud ti ili ti Schwyz.
Daytoy ket maysa kadagiti nangbangon a kanton ti Suisa; ti Suisa a Pagalagadan nga Aleman a nagan ket, Schweiz, daytoy ket naala manipud ti nagan ti kanton, ken ti wagayway iti Suisa manipud ti bukodna nga eskudo. Para iti pakasaritaan ti nagan, kitaen ti Schwyz. Ti Suiso a Pederal a Dokumento iti Linteg ket maipakita idiay Schwyz. Ti amianan a daya ti ili ti Schwyz ket ti Einsiedeln Abbey.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Land Cover - Kantone und Grossregionen nach 6 Hauptbereichen naala idi 27 Oktubre 2017
- ^ "Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit". bfs.admin.ch (iti Aleman). Swiss Federal Statistical Office - STAT-TAB. 31 Disiembre 2019. Naala idi 6 Oktubre 2020.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kanton ti Schwyz iti Wikimedia Commons


text:
“Ama, pakawanem ida ta saanda nga ammo ti ar-aramidenda.” Maysa kadagiti balikas ni Hesu Kristo idi a nakalansa iti krus iti bantay kalbaryo. Asino kadatayo ti makaammo kadagitoy a balikas ti Mannubbot tayo? Mano kadatayo ti nagbabawi kadagiti nakabasolanna?
Lawas ti ngilin, Semana Santa wenno nangina nga aldaw kas kuna dagiti nagkauna a kaputotan tayo. No diak mariro, tunggal madanun daytoy nga aldaw wenno tiempo maurnong kami amin iti balay ket siuulimek kami. Maiparit ti agtrabaho, aglaaw ken maiparit ti agsida iti karne. Sumagmamano laeng dagitoy kayong nga intay nariingan a kaugalian da Apong Baket ken Apong Lakay kas met laengen kadagiti nagannak kadatayo. No maipigsam laeng ti agsao, kusilapandakan.
Agdengngeg iti radio kadagiti programa nga adda pakainaiganna iti Apo kas koma kadagiti pasyon a kunada. Nakailad ka laeng, mangan agidda, mapan agiwayway, agpainum kadagiti nuang wenno agpakan iti baboy. Dagita laeng ti maaramid idi. Ta dagiti kasapulan iti makalawas, maisaganan. Maiparit ti mapan agpukan-pukan dita, isu a sakbay daytoy a lawas naisagana aminen a kasapulan.
Ngem daytoy ti saludsod, Kayong Angkuan, ania dagiti inka mapalpaliiw itan? Manmanon a makuna dagiti sipapasnek a mang-ngilin iti daytoy a tiempo. Panagkunak kayong ket mano laengen a porsiento, no adda man, tay kunadan a pasa komplimento. Ta kas intay maobserba, no kastoy a tiempo nga isu ti makuna a bakasyon, adu dagiti agawid kadagiti ili wenno probinsiada manipud siudad tapno agbakasion ket ditoyen, Kayong Angkuan. Ditoyen ti pakakitaam a gundawayanda met ti aglang-ay a kunada, videoke ditoy videoke idiay, bartek ditoy bartek idiay. Diosko, pakawanem ida ta saanda nga ammo ti ar-aramiden da. Puera delos buenos a kunada ngem dayta ti kaaduan nga inkam napalpaliiw tunggal ngilin wenno Semana Santa.
Iti sabali met a bangir, nagduduma ti wagas ti panagngilin ta, ti ngamin gapuna Kayong, nagduduma metten ti pammati tayo. Adun dagiti timpuar wenno nabuangay a pammati, isu a saanen a kas idi a dua wenno tallo agingga iti uppat lima laeng dagiti makuna a pammati wenno sekta. Saan a kas ita a saanen a mabilang kadagiti ramay ti ima ken saka iti kaaduna. Kayatna a sawen, kaaduan kadagiti kakabsat a Katoliko ken Protestante ken daddduma pay ti simiasin ket nangbangonda iti sabali a pammati wenno relihyion da. Apay ngata a kasta, Kayong, ania ti kangrunaan a rason? Ammo ken mamati kami nga adda kabukbukodanda a rason no apay, mabalin a saandan a kuntento iti panangipataray dagiti makuna nga opisyal wenno mangimaton kadagitoy iti kapilyada. Adu a rason, Kayong. Kayatna a sawen, Kayong talaga a nasitak-sitaken ti sigud a naurnos a timpuyog tayo no maipapan iti pammati iti Apo a Namarsua iti langit ken daga ken aminen a makita ken saan a makita. Isu a saan laeng a mayaplikar ti sinao ni Kristo Hesus iti krus ngem ketdi, mayaplikar iti uray ania a panawen. Wen, Ama, pakawanem ida ta saanda nga ammo ti ar-aramidenda. Ken agpapan kadagiti opisyal a mangituray kadatayo, adu ti saanda nga ammo ti ar-aramidenda. Kurakot ditoy, kurakot idiay isu a ti rumbeng a maikararag kadakuada ket “Ama, pakawanem ida ta saanda nga ammo ti ar-aramidenda.”
Opssss, kayong Angkuan, delikadon…nalabsak man ti nagis-istoryan ket naglabes manen ti orasko. Dakesen, agawidak pay, narigaten no umaynak manen suroten iti binalsig ni Sofing ta mapan kami pay gayam dumngeg iti siete palabras ita. Babayo, tsuptsup muahmuah.


text:
Hunio 17
Ti Hunio 17 ti maika-168 nga aldaw ti tawen (maika-169 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 197 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1851 – Karl Moritz Schumann, Aleman a botaniko (pimmusay 1904)
- 1911 – Manuel Arguilla, mannurat nga Ilokano (pimmusay 1944)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 2008 – Cyd Charisse, Amerikana nga aktres ken sumasala (naipasngay 1922)


text:
BANNA, Ilocos Norte — Iyarig ni Gob. Imee Marcos a “Mini Tan-ok” iti naisayangkat a “Panag-abuos Festival” iti ili a Banna a sinelebraran ti nasao nga ili idi Abril 10.
Nakipartisiparan daytoy dagiti amin a sangapulo ket pito a barangay iti ili a Banna iti liderato ni Mayor Carly Abadilla.
Dinayaw ti gobernador iti kinalaing dagiti ubbing nga agad-adal iti elementaria ken sekondaria a nagpabuya iti Panag-abuos Festival.
Kuna ti gobernador a makapawayen dagitoy nga ag-perform no adda dagiti mangawis kadakuada nga agpabuya babaen kadagiti dagiti lokal ken gangannaet a turista.
Saan laeng nga iti benneg ti turismo iti dinakamat ti gobernador iti panagsaritana kabayatan ti nasao a selebrasion ngem ti pannakaitandudu pay iti benneg ti pagsapulan.
Daytoy ti rason a ginutigot ni Gob. Marcos dagiti umili nga ad-adda pay a padur-asen dagiti bukodda a produkto kas iti “rice coffee” ken “otap” tapno adda pay nayon a pamastrekan wenno pagtrabahuan dagiti kaprobinsiaan.
Ti panagfiesta iti ili a Banna ket tinawen a maar-aramid ti kada bulan iti Abril a panagadu ti maala a buos kadagiti kayo ti bantay.
Nupay kasta, selebrasion laeng ti naaramid a “Panag-abuos Festival” ita a bulan gapu ta immunan a nagfiesta ti ili a Banna itay napan a bulan ti Disiembre. (PGIN-CMO)


text:
Distrito ti Kamikawa (Tokachi), Hokkaido
Ti Kamikawa (上川郡, Kamikawa-gun) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Tokachi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 18,064 ken ti densidad ti populasion iti 12.32 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,465.97 km².[1]
Dagiti iliUrnosen
PakasaritaanUrnosen
- 1869 – Kalpasan ti pannakapundar dagiti probinsia ken dagiti distrito ti Hokkaido, napundar ti Distrito ti Kamikawa iti Probinsia ti Tokachi.
- Septiembre, 1920 – Nabaliwan dagiti pagbeddengan ti Ili ti Memuro iti Distrito ti Kasai, ti partena daytoy ket nainkorporado iti Ili ti Shimizu
- Septiembre 30, 1951 – Nainkorporado ti Purok ti Mikage iti Ili ti Shimizu (御影村) iti Distrito ti Kasai
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Regions & Cities: Kamikawa. Web-Japan. Naala idi Abril 12, 2012.


text:
Espiritu Santo
Ti Espiritu Santo[1] ket ti kadakkelan nga isla iti pagilian ti Vanuatu, nga addaan iti kalawa iti 3,955.5 km2 (1,527.2 sq mi) ken ti populasion iti agarup a 40,000 segun ti senso idi 2009.[2]
Daytoy ket maitagikua iti purpuro ti Baro a Hebridas iti rehion ti Pasipiko ti Melanesia. Daytoy ket adda iti Probinsia ti Sanma ti Vanuatu. Ti ili ti Luganville, iti abagatan a daya nga aplaya ti Espiritu Santo, ket ti maikadua a kadakkelan a pagtaengan ti Vanuatu ken isu ti probinsial a kapitoliona. Dagiti kalsada ket mapan iti amianan ken laud manipud iti Luganville ngem kaaduan ti isla ket adayo manipud iti limitado a network ti kalsada.
Ti kangatuan a pantok ti Vanuatu ket ti 1879 a metro (6165 foot) a Bantay Tabwemasana iti laud-tengnga nga Espiritu Santo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Manipud iti Espaniol: Espíritu Santo, "Nasantuan nga Espiritu", kadawyan a tinawtawagan a kas Santo.
- ^ 2009 Census Summary release final – Government of Vanuatu


text:
Ouagadougou
Ti Ouagadougou (/ˌwɑːɡəˈduːɡuː/; Mossi: [ˈwaɡᵊdᵊɡᵊ]) ket ti kapitolio ti Burkina Faso ken ti sentro ti administrasion, kumunikasion, kultura ken ekonomia ti pagilian. Daytoy pay ti kadakkelan a siudad ti pagilian, ken agraman iti populasion iti 1,475,223 (manipud idi 2006).[2] Masansan a maipangyababa ti nagan ti pagilian iti Ouaga. Dagiti agtataeng ket tinawtawagan iti ouagalais.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "World Gazetteer". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-01-11. Naala idi 2017-03-16.
- ^ National 2006 census final results Naiyarkibo 2015-07-21 iti Wayback Machine
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ouagadougou iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Ouagadougou manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti gobierno ti Ouagadougou Naiyarkibo 2011-06-29 iti Wayback Machine (iti Pranses)


text:
Spondias
Ti Spondias ket henero dagiti mula nga agsabsabong iti pamilia ti kasoy, Anacardiaceae. Ti henero ket buklen dagiti 17 a naipalpalawag a sebbangan, a 7 ket patneng iti Neotropiko ken agarup a 10 ket patneng iti tropikal nga Asia. Dagitoy ket kadawyan a nanaganan iti Ingles kadagiti hog plums, Spanish plums, libas iti Bikol ken kadagiti dadduma pay a kaso ti nabalitokan a mansanas gapu iti napintas ti marisna a bungada a kapadpada ti mansanas. Dagitoy ket adayo a kabagian ti mansanas. Ti nasaysayaat a kadawyan a nagan ket ti mombins.
Dagitoy ket kankanayon a berde a kaykayo nga agtubo iti katayag ti 25 metro. Dagiti bulong ket agkusikos a naurnos, pinnado, manmano a dua-pinnado wenno simple. Ti bunga ket drupa ken kapada ti bassit a mangga (iti kabagian a henero iti Mangifera), 4–10 cm iti kaatiddog, a maluluom iti duyaw weenno kahel. Daytoy ket addaan iti agmaymaysa a bukel.
Agarup a 10 a sebbangan dagiti Spondias ket agbunga iti makan a bunga ken naimuyunganen para iti panagpataud ti prutas. Dagitoy a bunga ket kankanen dagiti mamalia a mangmangan iti mula ken kankanen pay dagiti ayup a mangmangan iti karne a kas ti ugsa.
Ti teoria a maipanggep ti nagan ti siudad ti Bangkok, Tailandia a ti nagan ket naala manipud iti makok (มะกอก), ti Tailandes a nagan ti prutas iti Spondias dulcis.[2] Ti Spondias pinnata ket tinawtawagan iti Pulicha kaai iti pagsasao a Tamil, a ti kayatna a sawen ket "naalsem a prutas." Daytoy ket tinawtawagan pay iti "Amate Kaai" iti Pagsasao a Kanares, Ambade iti Tulu ken Konkani. Idiay Sri Lanka daytoy ket tinawtawagan iti 'Amberella'.
Ti Malesiaa sebbangan iti Spondias ket binaliwan idi babaen ni Ding Hou idi 1978.[3] Ti kaudian a mabigbigan a sebbangan, Spondias testudinis, ket naipalawag idi 1998.[4]
- Dagiti napili a sebbangan
- Spondias cytherea Sonn.
- Spondias dulcis – Tahitiano a mansanas, Pommecythere (Trinidad ken Tobago)
- Spondias haplophylla
- Spondias indica
- Spondias lakonensis
- Spondias mombin – Duyaw a Mombin, Gully Plum, Ashanti Plum, "Java plum"
- Spondias pinnata
- Spondias purpurea L. – Jocote, Morado a Mombin, Nalabbasit a Mombin, Ciruela, Sarguelas, Sirigwela
- Spondias radlkoferi
- Spondias tuberosa – Umbú, Imbu, Plum ti Brasil
- Spondias venulosa
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Spondias L." Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2009-11-23. Naala idi 2010-02-12.
- ^ "ชั้นและตำบลที่ตั้งวัด", watarun.org, naala idi Marso 29, 2011.
- ^ Flora Malesiana serye 1, 8(3):395-577.
- ^ John D. Mitchell ken ni Douglas C. Daly. 1998. "Ti "tortoise's cajá" – ti baro a sebbangan tiSpondias (Anacardiaceae) manipud iti abagatan a laud ti Amazsonia" Brittonia 50( ):447-451.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Spondias iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Spondias iti Wikispecies


text:
Ayup
Ti ay-ayup ket maysa a kangrunaan a grupo ti nagdumaduma ti sellula a, dagiti eukaryote nga organismo iti panagarian ti Animalia wenno Metazoa. Dagiti plano ti bagi dumtengto nga agbalin a masimpa no isuda rumang-ay, urayno adda dagiti mapan ti pamay-an ti metamorposis kadagiti masakbayan a biagda. Kaaduan kadagiti ayup ket makagunay, a kayatna a sawen ket mabalinda ti kellat nga aggunay ken awan tulong. Dagiti amin nga ayup ket heterotropo, a kayatna sawen ket manganda kadagiti sabali nga organismo wenno dagiti produktoda para iti sostento.
Kaaduan kadagiti naamammuan nga ayup kadagiti pilo ket nagparangda kadagiti rehistro ti posil a kas maipapan ti baybay a sebbanagn idi las-ud ti Kambriano a panagbettak, idi agarup 542 a riwriw a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harzsch, S.; Müller, C. H. (18 Mayo 2007). "A new look at the ventral nerve centre of Sagitta: implications for the phylogenetic position of Chaetognatha (arrow worms) and the evolution of the bilaterian nervous system". Frontiers in Zoology. 4: 14. doi:10.1186/1742-9994-4-14. PMC 1885248. PMID 17511857.
- ^ Annelid phylogeny and status of Sipuncula and Echiura
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Klaus Nielsen. Ebolusion ti ayup: Dagiti Pannakaikabagian dagiti Sibibiag a Pilo (maika-2 nga edision). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2001.
- Knut Schmidt-Nielsen. Pisiolohia ti ayúp: Panangiyampon ken Enbironmento. (maika-5 nga edision). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1997.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ayup iti Wikimedia Commons


text:
Komiks
Ti komiks ket maysa a pamay-an a panangiyebkas a mangiyebkas kadagiti kapanunotan babaen dagiti ladawan, a kankanayon a kakkuyog iti teksto wenno dagiti sabali a porma iti makitkita a pakaammo. Ti komiks ket kankanayon a makaala ti porma kadagiti agsasaruno nga agkukuyog a pangigiddiatan kadagiti sangkabenneg dagiti ladawn. Kankanayon nga adda dagiti teksto a kas dagiti palobo ti bitla, dagiti naisursurat, ken dagiti pagangayan ti uni ("onomatopoeia") a mangipakita ti dialogo, salaysay, wenno dadduma pay a pakaammo. Dagiti elemento a kas ti kadakkel ken ti puesto dagiti sangkabenneg ket mangtengngel ti akkaw ti salysay. Ti panagkartunista ken dagiti kapada a porma ti panangiladawn ket isu dagitoy ti kadawyan a pamay-an ti panagaramid ti ladawan iti komiks; ti fumetti ket maysa a porma nga agus-usar kadagiti potograpiko a ladawan. Dagiti kadawyan a porma ti komiks ket mairaman dagiti benneg ti komiks, editorial ken dagiti makaang-angaw a kartun, dagiti komiks a libro, dagiti grapiko a nobela ken dagiti komiks ti web. Manipud idi naladaw a maika-20 a siglo, dagiti libruen a tomo a kas dagiti grapiko a nobela, dagiti komiks nga album, ken ti tankōbon ket nagbalinda nga immad-au a nadayeg.
Ti pakasaritaan ti komiks ket simmursurot kadagiti nadumaduma a dalan kadagiti nadumaduma a kultura. Babaen idi tengnga ti maika-20 a siglo, ti komiks ket nagbalinen a nadayeg idiay Estados Unidos, lumaud nga Europa (a naisangayan idiay Pransia ken Belhika), ken idiay Hapon. Dagiti Europeano a komiks ket tumugot ti pakasaritaanna kadagiti benneg ti kartun ni Rodolphe Töpffer kadagiti tawen ti 1830, ken rimmang-ay kalpasan ti panagballigi dagiti benneg ti tawtawen ti 1920 a kas ti Tintin. Ti Amerikano a komiks ket rimsua idi a kas maysa a tipkel a pamay-an idi nasapa a maika-20 a siglo iti panagrugi dagiti warnakan a benneg ti komiks; ti magasin a kita dagiti komiks a libro ket isu ti simmaruno idi tawtawen ti 1930. Ti Hapon a komiks ken ti panagkartunista (manga) ket tumugot ti pakasaritanna iti maika-13 a siglo. Dagiti moderno a benneg ti komiks ket rimsua idiay Hapon idi nasapa a maika-20 a siglo iti panagtulad kadagiti benneg ti Akinlaud a komiks, ken babaen idi tawtawen ti 1930, ket kadawyan a nagbalin nadayeg dagiti komiks a magasin ken dagiti urnong ti libro. Ti panawen kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nakakita ti kinadayeg dagiti kartunista a kas ni Osamu Tezuka ken nagiturong ti napardas a panagpaadu ti kadayeg dagiti komiks ti Hapon.


text:
Joseph Stalin
Ni Joseph Vissarionovich Stalin (Ruso: Иocиф BиccapиoHoBич CTaлиH; naipasngay a kas ni Iosif Vissarionovich Dzhugashvili, Ruso: Иocиф BиccapиoHoBич ДжyraшBили; 18 Disiembre 1878 – 5 Marso1953) ket isu idi ti Kangatuan a Ministro ti Kappon ti Sobiet manipud idi 6 Mayo 1941 aginggana idi 5 Marso 1953. Isu ket maysa kadagiti Bolshevik a rebolusionario a nagibangon ti Oktubre a Rebolusion idiay Rusia idi 1917 ken kalpasan daytoy ket nagtenggel ti puesto iti Tengnga a Komite ti Sekretario Heneral iti Partido Komunista iti Kappon ti Sobiet manipud idi 1922 aginggana ti pimmusay idi 1953. Bayat a ti opisina iti Sekretario Heneral ket opisial idi a mabutbutusan ken saan a naipanunutan a ti kanagatuan a puesto ti estado ti Sobiet, ni Stalin ket nakapabael a nagusar iti daytoy ti panagitiponna kadagiti umad-adu a kabilegan a tinengtengngelna kalpasan ti ipupusay ni Vladimir Lenin idi 1924 ken nagininut a nagikkat kadagiti amin a kasupiatna a grupo iti uneg ti Partido Komunista. Daytoy ket mairaman ni Leon Trotsky, ti maysa a sosialista a teorista ken ti kangrunaan a kritiko ni Stalin a dagiti kasapaan a daulo ti Sobiet, nga isu ket naipammagtalaw manipud iti Kappon ti Sobiet idi 1929. A ni Trotsky ket simbolo idi ti permanente a rebolusion, ti konsepto ni Stalin iti sosialismo iti maysa a pagilan ti nagbalina kangrunaan a a pakipatengngaan ti isip kadagiti politiko ti Sobiet.
Idi 1928, ni Stalin ket sinukatanna ti Baro nga Annuroten ti Ekonomia iti panawen ti 1920 iti maysa a naisentro unay nga agbilbilin nga ekonomia ken dagiti Lima aTawen a Plano nagirusat ti maysa a paset ti panawen iti napardas a pangindustrialisasion ken ekonomiko a kolektibisasion iti away. A kas nagbanagan, ti USSR ket napabalin manipud iti maysa nga agrario a kagimongan iti maysa a nalatak a bileg ti industria, daytoy ti batayan para iti irurumsuana a kas ti maikadua a kadakkelan nga ekonomia ti lubong kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.[1] A kas nagbanagan ti napardas nga ekonomiko, sosial ken dagiti politikal a panagbalbaliw iti Stanilista a panawen, riniwriw kadagiti tattao ti naipatulod kadagidiay kampo ti napilit a panagobra,[2] ken riniwriw pay ti naideporta ken naipammagtalaw kadagiti adayo a luglugar iti Kappon ti Sobiet.[2] Ti rugi nga yaalsa ti paset ti agrikultura ket nagsinga ti panagpataud kadagiti makmakan iti nasapa a panawen ti 1930 ken nagpawrawad daytoy ti didigra a Bisin ti Sobiet iti 1932–1933. Idi 1937–38, ti maysa a kampania ti panagsuppiat kaditi naipabasol a kabusor iti Stalinista a turay ket nagpatingga iti Nalatak a Panagpurga, ti maysa a paset ti panawen iti nawatiwat a panagigawid nga adu kadagitoy a ginasut a ribribo a tattao ket pinatay, a mairaman dagiti pannakaibalud dagiti daulo ti Nalabbaga a Buyot iti pannakiramanda kadagiti gandat a panagikkat ti gobierno ti Sobiet.[3]
Idi Agosto 1939, kalpasan ti panakapaay ti panangibangon ti maysa nga Anglo-Pranko-Sobiet a Kumaduaan,[4] Ti USSR ni Stalin ket simrek iti maysa a di-mangriribok a tulag iti Nasi nga Alemania a daytoy ket nagbingbingay kadagiti bikodda a buklan ti impluensia idiay Akindaya nga Europa. Daytoy a tulag ket pimmalubos ti Kappon ti Sobiet a makaala manen kadagiti sigud a teritoriona iti Ruso nga Imperio idiay Polonia, Pinlandia, dagiti Baltiko, Bessarabia ken akin-amianan a Bukovina idi nasapa a paset ti panawen ti Maikadu a a Sangalubongan a Gubat. Kalpasan ti panaglabsing ti Alemania iti daytoy a tulag babaen ti panagraut ti Kappon ti Sobiet idi 1941 ken ti panaglukat ti maysa a Dumaya a Sanguanan, ti Kappon ti Sobiet ket timmipon kadagiti Aliado. Nupay adu kadagiti nadangran ken natay a tattao ken dagiti napukaw a teritoriona it panagrugi a paset iti gubat, ti Kappon ti Sobiet ket nakapasardeng ti panagabanse ti Aksis kadagiti gubat iti Moscow ken Stalingrad. Dimteng a, ti Nalabbaga a Buyot ket nakapan iti Dumaya a Europa idi 1944–45 ken natiliwna ti Berlin idi Mayo 1945. Gapu ta adda ti naisangsangayan a papelna iti panagballigi dagiti Aliado ti panagsupiat ti Alemania,[5][6] ti USSR ket rimsua ken nabigbigan a kas maysa a nalatak a bileg kalpasan ti gubat.[7]
Ni Stalin ket nagidaulo ti Sobiet a delegasion idiay Yalta ken dagiti Potsdam a Konperensia, nga isu ket nagiladawan ti mapa ti kalpasan ti gubat a Europa. Ti komunista a tinurayan dagiti kumanigid a gobierno a matalek iti Kappon ti Sobiet ket nagipatakder idiay Dumaya a Pagkaykaysaan dagiti satelite nga estado a ti USSR ket sumsumrek ti maysa a yaalsa para ti panagturay ti sangalubongan, a kakunkuna a ti Nalamiis a Gubat, iti Estado sUnidos ken ti NATO. Idiay Asia, ni Stalin ket nagibangon ti nasayaat a panakibiang kenni Mao Zedong idiay Tsina ken Kim Il-sung idiay Amianan a Korea, ken ti Stalin a panawen ti Kappon ti Sobiet kadagiti nadumaduma a pamay-an ket maysa a modelo para iti baro a naporma a Republika iti Tsina dagiti Tattao ken Republika iti Korea dagiti Demokratiko a Tattao.
Isu ket nagturay aginggana iti ipupusayna idi 1953, ni Stalin ket nangidaulo ti USSR iti paset ti panawen iti kalpasan ti gubat a panagpabaro, a namarkaan daytoy babaen ti panagturay ti Stalinista nga arkitektura. Ti nagballigi a panagrang-ay ti [nuklear a programa ti Sobiet]] ket nagpakabael iti daytoy a pagilian nga agbalin a makiadua a naarmasan ti nuklear a bileg iti lubong. Ti limbang a programa ti Sobiet ket nairugi a gapu kadagiti gandat a nuklear. Kadagiti kinaudi a tawenna, ni Stalin ket nangirugi pay kadagiti makunkun a a Dagiti Nalatak Gandat ti Patakder iti Komunismo ken ti Nalatak a Plano par aiti Panagbalbaliw iti Masna.
Kalpasan ti ipupusayna, ni Stalin ken ti turayna ket naipato kadagiti nadumaduma nga okasion, ti kaimudingan kadagitoy ket ti Maika-20 a Kongreso iti Partido Komunista iti Kappon ti Sobiet idi 1956, a ti simmaruno kenni Stalin a ni Nikita Khrushchev ket indarumna ti legadona ken nagidaulo kadagiti pamay-an ti de-Stalinisasion iti Kappon ti Sobiet. Dagiti moderno a kapanunotan kenni Stalin iti Ruso a Pederasion ket aglaaok, nga adda dagiti makapapunot kaniana a kas maysa a mangidadanes,[8] ken dagiti dadduma pay ket makitada isuna a kas maysa a mannakabael a daulo.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wheatcroft, S. G.; Davies, R. W.; Cooper, J. M. (1986). Industrialisasion ti Sobiet Naipanunotan manen: Dagiti Preliminario a Nagbanagan maipanggep ti Ekonomia a Panagrangrang-ay a nagbaetan ti 1926 ken 1941. Vol. 39. Panagrepaso ti Pakasaritaan ti Ekonomia. p. 264. ISBN 978-0-7190-4600-1.
- ^ a b Getty, Rittersporn, Zemskov. Dagiti biktima iti Sobiet a Sistema ti Panagdusa kadagiti Sakbay ti Gubgubat a Panawen: Ti Umuna a Panagarngian iti Pakaibatayan iti Arkibo nga Ebidensia. Ti Amerikano a Naipakasaritaan, Tomo. 98, Bilang. 4 (Okt., 1993), pp. 1017–1049.
- ^ Abbott Gleason (2009). Kadua ti Pakasaritaan ti Rusia. Wiley-Blackwell. p.373. ISBN 1-4051-3560-3
- ^ Michael Jabara Carley. Gibus iti 'Ababa, Di-napudno a Dekada': Panakapaay iti Anglo–Pranko–Sobiet a Kumaduaan idi 1939. Dagiti Panagadal ti Europa-Asia, Tomo. 45, Bilang. 2 (1993), pp. 303–341
- ^ Weinberg, G.L. (1995). Panagarmas ti Lubong: Ti Sangalubonganm a Pakasaritaan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 264. ISBN 0-521-55879-4.
- ^ Rozhnov, Konstantin, Sino ti Nangabak ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat?. BBC.
- ^ Superpower politics: change in the United States and the Soviet Union Books.Google.com
- ^ Kasano a sinango ti Rusia dagiti dakes a napalabasna, BBC News (5 Marso 2003)
- ^ Ruso a kinaagtutubo: Ni Stalin ket nasayaat, nasken a pumanaw dagiti emigrante: poll, Reuters (25 Hulio 2007)


text:
Representatibo a demokrasia
Ti Representatibo a demokrasia (wenno di dagus a demokrasia, wenno representatibo a republika) ket ti kita ti demokrasia a napundar iti pamunganayan dagiti nabutosan nga opisial a mangirepresenta iti grupo ti tattao, a maigiddiat iti dagus a demokrasia.[1] Gangani amin dagiti moderno nga Akinlaud nga estilo a demokrasia ket dagiti kita ti representatibo a demokrasia; kas pagarigan, ti Nagkaykaysa a Pagarian ket maysa a batay-linteg a monarkia, ti Irlanda ket maysa nga unitario a parlamentario a republika, ken ti Estados Unidos ket maysa a pederal a republika.[2]
Daytoy ket maysa nga elemento iti isuda a dua a parlamentario ken ti presidensial a sistema ti gobierno ken kadawyan nga inus-usar it maysa nga akinbaba a kamara a kas ti Kamara ti Commons (Nagkaykaysa a Pagarian), Lok Sabha (India) wenno Dáil Éireann (Republika ti Irlanda), ken mabalin a malappedan babaen dagiti panangigawid ti batay-linteg a kas ti maysa nga akinngato a kamara. Naipalawag daytyen babaen dagiti dadduma a politikal a teorista a mairaman da Robert A. Dahl, Gregory Houston ken Ian Liebenberg a kas poliarkia.[3][4] Iti kaunegan daytoy, ti bileg ket addaan kadagiti pannakabagi a binutosan babaen ti tattao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Victorian Electronic Democracy, Final Report – Glossary". 28 Hulio 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 13 Disiembre 2007. Naala idi 14 Disiembre 2007.
- ^ Loeper, Antoine (2016). "Cross-border externalities and cooperation among representative democracies". European Economic Review. 91: 180–208. doi:10.1016/j.euroecorev.2016.10.003 – babaen ti ebscohost.
- ^ Houston, G F (2001) Public Participation in Democratic Governance in South Africa, Pretoria: Human Sciences Research Council HSRC Press
- ^ Dahl, R A (2005) 'Is international democracy possible? A critical view'. In Sergio Fabbrini (editor) Democracy and Federalism in the European Union and the United States: Exploring post-national governance: 195 to 204 (Chapter 13), Abingdon on Thames: Routledge
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Representatibo a demokrasia iti Curlie (iti Ingles)


text:
Baku
Ti Baku (Azerbaijani: Bakı, IPA: [bɑˈcɯ]) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Azerbaijan, ken ti pay kadakkelan a siudad idiay Baybay Kaspio ken ti rehion ti Kaukaso. Ti Baku ket mabirukan iti 28 metro (92 ft) iti baba ti pantar ti baybay, isu a mangaramid daytoy iti kababaan a nailian a kapitolio iti lubong ken ti kadakkelan a siudad iti lubong a mabirukan iti baba ti pantar ti baybay. Daytoy ket mabirukan idiay akin-abagatan nga aplaya ti Peninsula Absheron, iti igid ti Luek ti Baku. Idi rugi ti 2009, ti urbano a populasion ti Baku ket nakarkulo iti sumurok a 2 a riwriw a tattao.[4] Opisial nga agrup a 25 porsiento iti amin a mangtagtagitao ti pagilian ket agtataengda idiay metropolitano a lugar ti Baku.
Ti Baku ket nabingbingay kadagiti sangapulo ket maysa nga administratibo a distrito (raion) ken dagiti 48 nga ili. Kadagitoy ket dagiti ili ken dagiti isla ti Purpuro Baku, ken ti ili ti Oil Rocks a nabangon kadagitisalingkadang idiay Baybay Kaspio, ken 60 km (37 mi) iti kaadayona manipud iti Baku. Ti Akin-uneg a Siudad ti Baku, a mairaman iti Palasio ni Shirvanshah ken ti Torre ti Balasang, ket naisuratda a kas Lugar ti Tawid iti Lubong ti UNESCO idi 2000. Segun ti panangiranggo ti Lonely Planet, ti Baku ket maysa kadagiti 10 a kasayaatan a papanan para iti urbano a biag iti rabii.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Demographia: World Urban Areas – Demographia, 2016
- ^ CIA World Factbook
- ^ Thomas de Waal (2010). The Caucasus: An Introduction. Oxford University Press. p. 16. ISBN 0-19-975043-2.
- ^ "Population by economic and administrative regions, urban settlements at the beginning of the 2009". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-11-14. Naala idi 21 Nobiembre 2009.
- ^ "Travel Picks: Top 10 cities to party the night away". Reuters. 13 Nobiembre 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-11-23. Naala idi 21 Nobiembre 2009.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baku iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Baku manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Tayikistan
Nagsasabtan: 39°N 71°E / 39°N 71°E
Ti Tayikistan (ToҷиkиcToH [tɔd͡ʒikɪsˈtɔn]), opisial a ti Republika ti Tayikistan (Tayiko: ҶyMҳypии ToҷиkиcToH, Çumhuriji Toçikiston/Jumhuriyi Tojikiston; Ruso: Pecпýблиka TaджиkиcTaH, Respublika Tadzhikistan), ket ti kabanbantayan a napalikmutan ti daga a naturay a pagilian idiay Tengnga nga Asia. Nakarkulo nga addaan iti 8 a riwriw a tattao idi 2013, daytoy ti maika-98 a kaaduan ti kaaduan ti populasion a pagilian ken addaan iti kalawa iti 143,100 km2 (55,300 sq mi), daytoy ti maika-96 a kadakkelan a pagilian iti lubong. Daytoy ket bineddengan babaen ti Apganistan babaen ti abagatan, Uzbekistan iti laud, Kirgistan iti amianan, ken Tsina iti daya. Mabirukan ti Pakistan iti abagatan ken insina babaen ti akikid a Koridor ti Wakhan. Ti tradisional a pagtaengan dagiti tattao a Tayiko ket mairaman iti agdama nga aldaw a Tayikistan, Apganistan ken Uzbekistan.
Ti teritorio a mangbukel itan ti Tayikistan ket dati a pagtaengan dagiti nadumaduma a taga-ugma a kultura, mairaman ti siudad ti Sarazm[6] iti Neolitiko ken Panawen ti Bronse, ken kanungpalan idi a pagtaengan dagiti pagarian a tinurturayan dagiti tattao iti nadumaduma a pammati ken kultura, mairaman ti sibilisasion ti Oxus, kultura ti Andronovo, Budismo, Nestoriano a Kristianidad, Soroastrianismo, ken Manikueismo. Ti lugar ket tinurturayan idin babaen dagiti nadumaduma nga imperio ken dagiti dinastia, mairaman ti Imperio ti Akuemenida, Imperio ti Sasanida, Imperio ti Hephtalita, Imperio ti Samanida, Imperio ti Mongol, Imperio ti Timurida, ken ti Imperio ti Rusia. Kas resulta ti pannakawaswas ti Kappon ti Sobiet, nagbalin a nawaya a pagilian ti Tayikistan idi 1991. Ti sibil a gubat ket gangani idi a dagus a nailaban kalpasan ti wayawaya, nagpaut manipud idi 1992 aginggana idi 1997. Manipud idi nagpatingga ti gubat, ti baro a napundar a katalinaay ti polika ken gangganaet a tulong ket nangpalubos ti pagilian a mangpadakkel ti ekonomiana.
Ti Tayikistan ket presidensial a republika a buklen dagiti uppat a probinsia. Kaaduan dagiti 8 a riwriw a tattao ti Tayikistan ket tagikua ti etniko a grupo ti Tayiko ken agsasaoda met iti Tayiko, urayno adu met ti tattao nga agsasao iti Ruso. Dagiti bantay ket mangsakop iti ad-adu ngem 90% iti pagilian. Daytoy ket addaan iti transision nga ekonomia a kaaduan nga agdepdepende kadagiti panangisukat iti kuarta, aluminio ken panagpataud iti kapas.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayat a sawen ti Tayikistan ket "Daga dagiti Tayik". Ti pangsandi iti "-stan" (Persiano: ـستان -stān) ket Persiano para iti "lugar ti"[7] wenno "pagilian"[8] ken ti Tayik ket mabalin a ti nagan ti sakbay ti Islamiko a (sakbay ti maikapito a siglo A.D.) tribu.[9] Segun ti Panagadal ti Pagilian ti Tayikistan idi 1997 ti Biblioteka ti Kongreso, narigat a maibaga ti taudan iti balikas a "Tayik" gapu ta ti termino ket "nairiro kadagiti politikal a suppiat ti maikaduapulo a siglo a maipanggep no ti Turkiko wenno Irani a tattao ket dagiti orihinal a nagtataeng iti Tengnga nga Asia."[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga artikulo ket agilaklak-am iti material ti publiko a dominio manipud kadagiti website wenno dagiti dokumento ti CIA World Factbook.
- ^ "B TaджиkиcTaHe pycckoMy языky BepHyли пpeжHий cTaTyc". Lenta.ru. Naala idi 13 Septiembre 2013.
- ^ [1]
- ^ De Wulf, Martin. "Population Pyramids of the World: Tajikistan 2015". populationpyramid.net. Naala idi 28 Pebrero 2016.
- ^ a b c d "Tajikistan profile at". International Monetary Fund website. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Naala idi 15 Disiembre 2015.
- ^ "Proto-urban Site of Sarazm". UNESCO.org. UNESCO. Naala idi 9 Agosto 2014.
- ^ "What's the Story Behind All the 'Stans?". About.com. Naala idi 10 Agosto 2014.
- ^ "-Stan". Online Etymology Dictionary. Naala idi 10 Agosto 2014.
- ^ a b A Country Study: Tajikistan, Ethnic Background, Library of Congress Call Number DK851 .K34 1997, http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+tj0013%29
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Historical Dictionary of Tajikistan babaen ni Kamoludin Abdullaev and Shahram Akbarzadeh
- Land Beyond the River: The Untold Story of Central Asia babaen ni Monica Whitlock
- Tajikistan: Disintegration or Reconciliation babaen ni Shirin Akiner
- Tajikistan: The Trials of Independence babaen ni Shirin Akiner, Mohammad-Reza Djalili and Frederic Grare
- Tajikistan and the High Pamirs babaen ni Robert Middleton, Huw Thomas and Markus Hauser, Odyssey Books, Hong Kong 2008 (ISBN 978-9-622177-73-4)
- Majority Minoritized by Government: Muslims in Tajikistan (analysis) babaen ni Dr. Ruslan Kurbanov, OnIslam.net. Mayo 19, 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tayikistan iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Tayikistan manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Tayikistan iti UCB Libraries GovPubs
- Tayikistan a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Tayikistan iti Curlie (iti Ingles)
- Bariweswes ti Tayikistan manipud iti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Tayikistan
- Tayikistan
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Tornilio
Ti tornilio ket kita ti pangisirot a nailaslasin babaen ti helikal a kabaliete, a makunkuna iti akinruar a roskas wenno laeng ti roskas, a naiyabungot iti likmut ti silindro. Adda met dagiti roskas ti tornilio a nadaremdem a maikapet iti komplimentario a roskas, a makunkuna iti maysa nga akin-uneg a roskas, ken masansan iti porma iti maysa a tuerka wenno maysa a banag nga addaan iti akin-uneg a roskas a naiporma iti unegna. Dagiti sabali pay a roskas ti tornilio ket nadaremdem a mangpisi ti helikal a kabaliete iti naluklukneng a materiales intono maisengngat ti tornilio. Ti kaaduan a pannakausar dagiti tornilio ket ti panagtengngel ken ti panangipuesto kadagiti banag.
Ti maysa a tornilio ket kankanayon nga addaan iti ulo, a naipangrunaan a naporma iti paset ti maysa nga ungto ti tornilio a mangpalubos daytoy a maipusipos, wenno maipairutan. Ti kadawyan a ramramit para iti panagpairut kadagiti tornilio ket mairaman dagiti birador ken dagiti liabe. Ti ulo ket kadawyan a dakdakkel ngem ti bagi ti tornilio, tapno saan unay a nauneg a mapairutan ti tornilio ngem ti kaatiddogna ken ti panangited ti pakaikapetan a rabaw. Adda met dagiti malaksid; kas pagarigan, dagiti makunkuna iti Ingles a carriage bolt ket addaan kadagiti nasukog nga ulo a saan a naidaremdem a maipairutan; dagiti set screw ket masansan dagitoy nga addaan iti basbassit nga ulo ngem ti akin-ruar a diametro ti tornilio; dagiti J-bolt ket addaan iti ulo a nasukogan a kas ti letra a J a saan a nadaremdem a mapairutan, ngem kadawyan a mailussok iti kongkreto a mangpalubos daytoy a mausar a kas maysa nga angkla a tornilio. Ti silindriko a paset ti tornilio manipud iti bangir ti ulo aginggana ti ungto ket makunkuna iti gurong; daytoy ket mabalina napno a maipairutan wenno sangkapaset laeng.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Smith 1990, p. 39.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Smith, Carroll (1990), Carroll Smith's Nuts, Bolts, Fasteners, and Plumbing Handbook, MotorBooks/MBI Publishing Company, ISBN 0-87938-406-9.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tornilio iti Wikimedia Commons


text:
Dziecinów
Ti Dziecinów [d͡ʑɛˈt͡ɕinuf] ket maysa a purok idiay Kondado ti Otwock, Gmina Sobienie-Jeziory. Daytoy a purok ket sakupenna ti kalawa a 6 km2. Adda daytoy iti agarup a 704 nga agtaeng (2007). Iti daytoy a purok ket mabirukan ti Probinsia a Kalsada nga 801, Probinsia a Kalsada nga 799 ken Probinsia a Kalsada nga 805 ken ti pagay-ayaman a gimongan ti Wisła Dziecinów. Naisanglad daytoy iti asideg ti karayan Vistula. Manipud idi 1975 aginggana idi 1998 daytoy a purok ket adda idiay Probinsia ti Siedlce.


text:
Dinamarka
Nagsasabtan: 56°N 10°E / 56°N 10°E
Ti Dinamarka (Danes: Danmark [ˈd̥ænmɑɡ̊] (dengngen)) opisial a Pagarian ti Dinamarka, ket maysa a batay-linteg a monarkia ken naturay nga estado idiay akin-amianan a Europa ken dua nga autonomo a bukbukodda a pagilian, ti Is-la ti Faroe idiay Amianan nga Atlantiko ken Groenlandia idiay Amianan nga Amerika. Daytoy a pagarian ket unitario nga estado nga addaan iti kabilegan a kas makaal-ala ti turay manipud iti maitutop a Dinamarka aginggana ti Groenlandia ken ti Is-isla ti Faroe; daytoy a pederasion ket maipakunkuna a ti Danés a Pagturayan. Ti maitutop a Dinamarka ket isu ti mangsakup a lugar, a ti hustisia, ehekutibo, ken legislatibo a kabilegan ket idiay da nga agtaeng.[5] Ti Is-isla ti Faroe ket naipalpalawagan a komunidad dagiti tattao iti kaunegan ti pagarian, ken dagiti Groenlandia a tattao ket naipalpalawagan nga addan da ti bukod da a a pangikeddeng[6][7]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Area by region – StatBank Denmark – data and statistics".
- ^ a b c d "Denmark". International Monetary Fund.
- ^ "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Naala idi 23 Marso 2017.
- ^ Hendes Majestæt Dronning Margrethe II – kongehuset.dk (Ti Opisial a sapot a pagsaadan ti Danés a Monarkia) (iti Danes). Naala idi 4 Pebrero 2012.
- ^ Harhoff, Frederik (1993) Rigsfællesskabet (Pagturayan) (iti Danes nga addaan iti Ingles a pakabuklan). Århus: Klim, p. 498. ISBN 87-7724-335-8
- ^ Lov om Færøernes Hjemmestyre (iti Danes). Retsinformation.dk. "§ 1. Færøerne udgør inden for denne Lovs Rammer et selvstyrende Folkesamfund i det danske Rige. I Henhold hertil overtager det færøske Folk ved sin folkevalgte Repræsentation, Lagtinget, og en af dette oprettet Forvaltning, Landsstyret, inden for Rigsenheden Ordningen og Styrelsen af færøske Særanliggender som angivet i denne Lov."
- ^ Lov om Grønlands Selvstyre (iti Danes). Retsinformation.dk. "I erkendelse af, at det grønlandske folk er et folk i henhold til folkeretten med ret til selvbestemmelse, bygger loven på et ønske om at fremme ligeværdighed og gensidig respekt i partnerskabet mellem Danmark og Grønland.


text:
Distrito ti Shakotan, Hokkaido
Ti Shakotan (積丹郡, Shakotan-gun) ket ti maysa a distrito a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 2,947, ken ti densidad ti populasion iti 12.37 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 238.20 km².
Ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Heograpia ken klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Distrito ti Shakotan ket maysa a peninsula a mabirukan idiay akin-abagatan a laud nga playa ti Hokkaido. Ti distrito ket beddenganna ti siudad ti Otaru iti Distrito ti Shiribeshi iti daya ken agarup nga uppat a pulo a milia manipud iti kapitolio ti prepektura iti Sapporo. Ti Distrito ti Shakotan ket maiduma babaen dagiti napadsok a banbantay nga agtayag a kas 1,300 m a nawarwarisan kadagiti tanap a nasayaat a pagtalonan. Agayus dagiti bassit a waig manipud kadagiti bantay a mangited iti danum kadagiti kalugnakan ken alog.
Ti Distrito ti Shakotan ket addaan iti nadam-eg a kontinental a klima. A kas met iti Hokkaido, ti temperatura ti distrito ket nakaro nga agdumaduma, manipud iti kalalainganna, dagiti nadam-eg a kalgaw ken dagiti nakaro a naniebe a panaglalam-ek.
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ekonomia ti distrito ket kaaduan a panagtaltalon, komersial a panagkalap, ken turismo. Ti purok ti Shakotan ket ammo para iti nasayaat a panagkalap iti maritangtang, ngem dagiti napalabas nga aldaw ket nanglimlimitado ti gobierno iti publiko gapu iti nakaro a panagkalap iti maritangtang. Dagiti turista a kaaduan ket manipud iti Sapporo ket mapanda magmagna iti distrito, agbanniit iti ikan, ken nanamenda ti napintas a senario ti peninsula.


text:
BREAKING NEWS: Maysa a pampasahero a jeep,napuoran. Naitaray met a dagos dagiti sakay iti jeep ti balay pagagasan.
Napasamak iti Vehicular Fire Accident iti Abra-Ilocos Norte road, Mudeng, Lapaz, Abra.
Naamammo iti Driver a ni Renato Medrano Balucas 56 years old ken residente iti Barangay Canan, La Paz, Abra. Naamammo met iti duwwa a pasahero a ni Ronaly Toringan Callangan, residente iti Pob. La paz, Abra ken Remedios Beeonilla Lopez, residente iti Brgy Buli, La Paz Abra. Iti pauna a imbestigasyon agbiyabiyahe ti nasao a pampasahero a jeep idin a bigla nga nagpuor ti sangwanan ti jeep.
Report from Damdamag ABRA
#Abra #Lapaz #fire #accident
Blogposts
Check out these related articles.
Wallposts
You might also like these related wallposts.


text:
Jolo
Ti Jolo (Tausūg: Sūg, Filipino: Holo) ket ti Bulkaniko nga isla inti abagatan a laud ti Filipinas ken ti kangrunaan nga isla ti probinsia ti Sulu. Daytoy ket mabirukan idiay Purpuro ti Sulu , iti pagbaetan ti Borneo ken Mindanao, ken addaan iti populasion ti agarup a 300,000 a tattao.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Naarian a Sulu
- "Jolo". Programa ti Global a Bulkanismo (iti Ingles). Instituto ti Smithsoniano.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Heograpiko a datos a mainaig iti Jolo iti OpenStreetMap
Dagiti midia a mainaig iti Jolo iti Wikimedia Commons


text: 4 Ngem simmungbat ni Moises: “No ngay saandak a patien ken saandak a denggen+ ket ibagada, ‘Ni Jehova saan a nagparang kenka.’”2 Kinuna kenkuana ni Jehova: “Ania dayta ig-iggamam?” Insungbat ni Moises: “Baston, Apo.”3 Kinuna ti Dios: “Ipuruakmo iti daga.” Impuruakna iti daga, ket nagbalin nga uleg+ isu a nagsanud ni Moises.4 Kinuna ni Jehova ken Moises: “Tiliwem iti ipusna.” Isu a tiniliwna ket nagbalin a baston idi naiggamanna.5 Kalpasanna, kinuna ti Dios: “Aramidem daytoy tapno mamatida a nagparang kenka ni Jehova a Dios dagidi ammada, ti Dios ni Abraham, ti Dios ni Isaac, ken ti Dios ni Jacob.”+6 Kinuna manen ni Jehova: “Pangngaasim ta isuksokmo ta imam iti badom.” Insuksok ni Moises ti imana ket idi inruarna, pimmuraw a kas iti niebe gapu iti kukutel!+7 Kalpasan dayta kinunana: “Isuksokmo manen ta imam iti badom.” Insuksok ni Moises ti imana ket idi inruarna, awanen ti kukutelna!8 Kinuna ti Dios: “No saandaka a patien ken denggen kalpasan ti umuna a milagro nga inaramidmo, sigurado a patiendanto ti sumaruno nga aramidem.+9 Ngem no saandaka latta a patien ken denggen kalpasan ti dua a milagro, mangalakanto iti danum iti Karayan Nilo ken ibuyatmo iti daga ket agbalinto a dara.”+10 Kinuna ni Moises ken Jehova: “Pakawanennak, Jehova, ngem saanak a nalaing nga agsao sipud pay idi agingga ita a makisarsaritaka iti adipenmo ta nakapuyak nga agsao.”*+11 Kinuna ni Jehova kenkuana: “Asino ti nangaramid iti ngiwat ti tao, wenno asino ti mamagbalin kadakuada nga umel, tuleng, nalawag ti panagkitada, wenno bulsek? Saan aya a siak, ni Jehova?12 Inkan ket tulongankanto nga agsao* ken isurokto ti rumbeng a sawem.”+13 Ngem kinunana: “Pakawanennak, Jehova, ngem pangngaasim ta sabali laengen ti ibaonmo.”14 Nakaunget ni Jehova ken Moises ket kinunana: “Saan aya a kabsatmo ni Aaron+ a Levita? Ammok a nalaing nga agsao. Ket um-umayen a sumabet kenka. Maragsakanto inton makitanaka.+15 Isu a kasaritam ni Aaron ken ibagam dagiti imbagak kenka;+ ket tulongankayto nga agsao+ ken isurokto no ania ti aramidenyo.16 Isunto ti agsao para kenka kadagiti tattao, ken isunto ti agbalin a pannakangiwatmo, ket ibagamto kenkuana ti kuna ti Dios.+17 Itugotmo daytoy a baston ket daytanto ti usarem a mangaramid kadagiti milagro.”+18 Nagsubli ni Moises ken Jetro a katuganganna+ ket kinunana kenkuana: “Palubosannak koma nga agsubli idiay Egipto tapno makitak no sibibiag pay dagiti kakabsatko.” Kinuna ni Jetro ken Moises: “Sige, mapanka.”19 Kalpasanna, kinuna ni Jehova ken Moises idiay Midian: “Agsublika idiay Egipto ta natayen ti amin nga agpangpanggep a mangpatay kenka.”*+20 Innala ni Moises ti asawana ken dagiti annakna sa insakayna ida iti asno, ket nagsublida idiay Egipto. Intugotna met ti baston ti pudno a Dios.21 Kalpasanna, kinuna ni Jehova ken Moises: “Inton makadanonkan idiay Egipto, usarem ti intedko a pannakabalin a mangaramid iti amin a milagro iti sanguanan ni Faraon.+ Ngem ipaluboskonto a sumukir* ni Faraon+ isu a saannanto a palubosan dagiti tattaok a pumanaw.+22 Ibagam ken Faraon, ‘Kastoy ti kinuna ni Jehova: “Ti Israel ket anakko, ti inauna nga anakko.+23 Ibagak kenka, Palubosam ti anakko a pumanaw tapno agserbi kaniak. Ngem no dimo kayat, patayek ti anakmo, ti inauna nga anakmo.”’”+24 Iti pagdagusan nga adda iti igid ti dalan, nagparang ni Jehova+ kenkuana* ket panggepna a patayen.+25 Idi kuan, nangala ni Zipora+ iti natadem a bato* ket kinugitna ti anakna ken impuruakna ti inikkatna a kudil ti anakna kadagiti sakana* ket kinunana: “Agsipud ta maysaka a nobio babaen iti daytoy a dara.”26 Gapu iti dayta, saanen nga inan-ano ti Dios. Kinuna ni Zipora: “‘Maysaka a nobio babaen iti daytoy a dara,’ gapu ta kinugitko ti anakko.”27 Kalpasanna, kinuna ni Jehova ken Aaron: “Sabatem ni Moises idiay let-ang.”+ Isu a napanna sinabat idiay bantay ti pudno a Dios+ ket inagkanna ni Moises.28 Imbaga ni Moises ken Aaron ti amin a kinuna ni Jehova,+ ken ti amin a milagro nga imbilinna nga aramidenna.+29 Kalpasan dayta, inummong da Moises ken Aaron ti amin a panglakayen dagiti Israelita.+30 Imbaga ni Aaron kadakuada ti amin a sinao ni Jehova ken Moises, ket inaramidna dagiti milagro+ iti imatang dagiti tattao.31 Gapu iti dayta, namati dagiti tattao.+ Nagrukob ken nagruknoyda idi nangngegda a tulongan ni Jehova dagiti Israelita+ ken nakitana dagiti rigatda.+


text:
1934
Ti tawen ti 1934 ket kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra G), ti maika-1934 a tawen kadagiti designasion ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika- 934 a tawen ti maikadua a milenio, ti maika-34 a tawen ti maika-20 a siglo, ken ti maika-5 a tawen ti dekada ti tawtawen ti 1930.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 24 – Shirley MacLaine, Amerikana ng a aktres
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 27 – Peter Shaw Ashton, Briton a botaniko
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 22 – Louise Fletcher, Amerikana nga aktres
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 3 – Freddie King, Amerikano a gitarista ken kumakanta iti blues (pimmusay 1976)
- Septiembre 20 – Sophia Loren, Italiana nga aktres
- Septiembre 28 – Brigitte Bardot, Pranses nga aktres, aktibista kadagiti karbengan ti ayup
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 9 – Junior Wells, Amerikano a musikero (pimmusay 1998)
- Disiembre 28 – Maggie Smith, Briton nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 28 – Marie Dressler, Kanadiana nga aktres (naipasngay 1868)


text:
Agduduma a kapanunotan maipapan iti Kristo (25-52)
7 Kalpasanna, intultuloy ni Jesus ti nagdaliasat* iti Galilea ta saanna a kayat ti mapan idiay Judea, gapu ta kayat a patayen dagiti Judio.+2 Ngem asideg idin ti Piesta ti Tabernakulo*+ dagiti Judio.3 Gapuna, kinuna dagiti kakabsatna:+ “Mapanka idiay Judea tapno makita met dagiti adalam ti ar-aramidem.4 Ta saan nga ilimed ti maysa ti aramidna no kayatna ti agbalin a nalatak. No ar-aramidem dagitoy, ipakitam tapno maammuan ti intero a lubong.”5 Kinapudnona, saan idi a mamati kenkuana dagiti kakabsatna.+6 Insungbat ni Jesus: “Saan pay a dimteng ti tiempok,+ ngem mabalinyo nga aramiden dayta iti aniaman a tiempo.7 Awan ti rason a guraennakayo ti lubong, ngem siak, guraennak ta ibagbagak dagiti dakes nga aramidna.+8 Mapankayo iti piesta; ngem saanak pay a mapan iti daytoy a piesta ta saan pay a dimteng ti tiempok.”+9 Kalpasan a naibagana daytoy, nagtalinaed idiay Galilea.10 Idi nakapanawen dagiti kakabsatna a mapan iti piesta, sililimed a napan met ni Jesus.11 Bayat ti piesta, binirbirok dagiti Judio ket kinunada: “Ayanna dayta a tao?”12 Nagiinnarasaas ti adu a tattao. Adda dagiti mangibagbaga: “Isu ket naimbag a tao.” Kuna met ti dadduma: “Saan. Al-allilawenna dagiti tattao.”+13 Awan ti makaitured nga agsao maipapan kenkuana iti sanguanan dagiti tattao ta mabutengda kadagiti Judio.+14 Iti katengngaan ti piesta, napan ni Jesus idiay templo ket nangisuro.15 Nasdaaw dagiti Judio ket kinunada: “Nangal-alaan daytoy a tao iti kasta a kinalaingna iti Kasuratan*+ idinto ta saan met a nagadal kadagiti eskuelaan?”*+16 Insungbat ni Jesus: “Ti isursurok ket saan a naggapu kaniak, no di ket naggapu iti daydiay nangibaon kaniak.+17 Ti asinoman a mayat a mangaramid iti pagayatan ti Dios, maammuannanto no ti isursurok ket naggapu iti Dios+ wenno bukodko a kapanunotan.18 Ti mangisuro iti bukodna a kapanunotan, kayatna ti maidaydayaw; ngem ti agtarigagay a mangidaydayaw iti daydiay nangibaon kenkuana+ ket napudno ken awan kinaulbod kenkuana.19 Saan kadi a ni Moises ti nangted kadakayo iti Linteg?+ Ngem awan kadakayo ti mangtungtungpal iti Linteg. Apay a kayatdak a patayen?”+20 Insungbat dagiti tattao: “Nalugananka iti demonio. Asino koma ti mayat a mangpatay kenka?”21 Kinuna ni Jesus: “Maysa laeng ti inaramidko ket nasdaawkayo amin.22 Gapuna, panunotenyo daytoy: Inted kadakayo ni Moises ti linteg maipapan iti panagkugit+—saan a naggapu dayta kenkuana, no di ket kadagidi ammana+—isu a kugitenyo ti maysa a lalaki uray no sabbath.23 No kugitenyo ti maysa a lalaki iti sabbath tapno matungpalyo ti Linteg ni Moises, makapungtotkayo kadi kaniak ta pinaimbagko ti maysa a lalaki iti sabbath?+24 Isardengyo ti mangukom maibatay iti makitkitayo, no di ket nalinteg koma ti panangukomyo.”+25 Kinuna ti dadduma nga umili ti Jerusalem: “Saan kadi a daytoy ti tao a kayatda a patayen?+26 Kitaenyo! Agsasao iti sanguanan dagiti tattao, ngem awan ti maikunada kenkuana. Saan ngata a siguradon dagiti panguluentayo nga isu ti Kristo?27 Inton umay ti Kristo, awan ti makaammo iti paggapuanna.+ Ngem ammotayo ti naggapuan daytoy a tao.”28 Bayat a mangisursuro ni Jesus idiay templo, imbagana iti napigsa: “Am-ammodak ken ammoyo ti naggapuak. Saanak nga immay iti bukodko a nakem.+ Ti nangibaon kaniak ket pudno, ngem saanyo nga am-ammo.+29 Am-ammok+ Daydiay nangibaon kaniak gapu ta siak ti pannakabagina.”30 Gapuna, inkagumaanda a tiliwen,+ ngem awan ti nakaitured a mangtengngel kenkuana ta saan pay a dimteng ti orasna.+31 Nupay kasta, adu a tattao ti namati kenkuana+ ket kinunada: “Inton dumteng ti Kristo, agaramidto ngata iti ad-adu a pagilasinan ngem iti inaramid daytoy a tao?”32 Nangngeg dagiti Fariseo ti iyar-arasaas dagiti tattao maipapan ken Jesus, isu a nangibaon dagiti panguluen a papadi ken Fariseo kadagiti guardia a mangtiliw* kenkuana.33 Kinuna ni Jesus: “Adda pay bassit a tiempo a makikaduaak kadakayo sakbay a mapanak iti Daydiay nangibaon kaniak.+34 Sapulendakto ngem saandak a masarakan, ket saankayto a makaumay iti ayanko.”+35 Gapuna, kinuna dagiti Judio: “Papanan koma daytoy a tao tapno saantayo a masarakan? Mapan ngata kadagiti Judio a makipagnanaed kadagiti Griego ket suruanna dagiti Griego?36 Ania ti kayat a sawen ti imbagana a, ‘Sapulendakto ngem saandak a masarakan, ket saankayto a makaumay iti ayanko’?”37 Iti maudi nga aldaw, ti kapatgan nga aldaw ti piesta,+ nagtakder ni Jesus ket imbagana iti napigsa: “Umay kaniak ti asinoman a mawaw ket uminum.+38 Ti mangipakita iti pammati kaniak ket agbalin a kas iti kinuna ti kasuratan: ‘Agayus manipud kenkuana ti sibibiag a danum.’”+39 Ti tuktukoyenna ket ti nasantuan nga espiritu, a dandanin awaten dagidiay mamati kenkuana; ta awan pay idi ti espiritu,+ gapu ta saan pay a naipadayag ni Jesus.+40 Kinuna ti dadduma a nakangngeg iti imbagana: “Sigurado a daytoy ti Propeta.”+41 Adda met dagiti nagkuna: “Daytoy ti Kristo.”+ Ngem kinuna ti dadduma: “Saan nga idiay Galilea ti paggapuan ti Kristo.+42 Saan aya a kuna ti kasuratan nga agtaud ti Kristo iti kaputotan ni David+ ken aggapu iti Betlehem,+ iti ili ni David?”+43 Gapuna, timmaud ti nagduduma a kapanunotan maipapan kenkuana.44 Inkagumaan ti dadduma a tiliwen* ngem awan ti nakaitured a mangtengngel kenkuana.45 Idi nagsubli dagiti guardia, insaludsod dagiti panguluen a papadi ken Fariseo: “Apay a saanyo nga inyeg ditoy?”46 Insungbat dagiti guardia: “Awan pay ti tao a kastoy ti panagsaona.”+47 Gapuna, insaludsod dagiti Fariseo: “Naallilawkayo kadi met?48 Adda aya panguluen wenno Fariseo a mamati kenkuana?+49 Ngem dagitoy a saan a makaammo iti Linteg ket nailunod a tattao.”50 Nagsao ni Nicodemo, a maysa met a Fariseo ken napan idi ken Jesus, ket kinunana:51 “Saan nga ukomen ti Lintegtayo ti maysa a tao no di pay nangngegan ti dasigna ken naammuan ti ar-aramidenna, saan kadi?”+52 Insaludsodda kenkuana: “Apay, naggapuka met kadi idiay Galilea? Sukimatem ti kasuratan ket maammuam nga awan ti propeta nga agtaud idiay Galilea.”*


text:
1867
Ti tawen idi 1867 ket kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 17 – Limmabas ti immuna a barko babaen ti Kanal Suez.
- Marso 1 March 1 – Naawat ti Nebraska a kas ti maika-37 nga estado ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 7 – Władysław Reymont, Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1925)
- Hunio 8 – Frank Lloyd Wright, Amerikano nga arkitekto (pimmusay 1959)
- Hunio 28 – Luigi Pirandello, Italiano a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1936)
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 14 – John Galsworthy, Ingles a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1933)
- Agosto 23 – Edgar de Wahl, Baltiko Aleman a manursuro, matematiko, lingguista ken imbentor ti Interlingue (pimmusay 1948)
Oktubre–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 7 – Marie Curie, Naiyanak a Polako a sientista, nagungunaan ti Premio Nobel iti Kemika ken pisika (pimmusay. 1934)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 14 – Jean Auguste Ingres, Pranses a pintor (naipasngay 1780)
- Agosto 25 – Michael Faraday, Ingles a kemiko ken pisiko (naipasngay 1791)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1867 iti Wikimedia Commons


text:
Yuri Gagarin
Ni Yuri Alekseyevich Gagarin (Ruso: Ю́pий AлekcéeBич ГarápиH[1], IPA: [ˈjʉrʲɪj ɐlʲɪˈksʲejɪvʲɪtɕ ɡɐˈɡarʲɪn]; 9 Marso 1934 – 27 Marso 1968) ket maysa idi a Sobiet a piloto ken kosmonauta. Isu idi ti immuna a tao a nagbanniaga a napan idiay akin-ruar a limbang, idi ti Vostok a lugan ti limbang ket nakalpas ti maysa a pagliklikmutan ti Daga idi 12 Abril 1961.
Ni Gagarin ket nagbalin a maysa nga internasional a selebridad, ken nagungunaan idi kadagiti adu a medalia ken dagiti titulo, a mairaman ti Banuar ti Kappon ti Sobiet, ti kangatuan a pammadayaw ti pagilian. Ti Vostok 1 ket nangmarka nga is-isu laeng ti luganna ti limbang, ngem nagserbi a kas reserba a tripulante ti mision ti Soyuz 1 (a kinanungpalan ti didigra a panakaibangga). Kalpasan daytoy ni Gagarin ket nagbalin a deputado a drektor nga agsansanay ti Sentro ti Panagsanay ti Kosmonauta idiay ruar ti Moscow, a kalpasan daytoy ket naipanaganan kaniana. Ni Gagarin ket pimmusay idi 1968 idi ti panagsansanay a MiG 15 a jet a pinilotona ket naibangga.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Yuri Gagarin ket naipasngay idi idiay purok ti Klushino idiay asideg ti Gzhatsk (naipanaganan kenni Gagarin idi 1968 kalpasan idi pimmusay), (itan ket idiay Smolensk Oblast, Russia), idi 9 Marso 1934.[2] Dagiti nagannak kaniana, ket ni Alexey Ivanovich Gagarin ken ni Anna Timofeyevna Gagarina, ket nagtrabtrabahoda iti kolektibo a pagtalonan.[3] Urayno nailaslasinda kadagiti reporta babaen ti nbaliaks a naipatarus ti Inggles a kas "mintalon", isuda idi ket saan a dagiti "mintalon". Ni Anna Timofeevna ket naamammoan idi a kas maysa a nalaeng nga agbasbasa, ken ni Aleksej Ivanovich ket maysa a nalaing a allawagi. Ni Yuri ket isu ti maikatlo kadagiti uppat nga ubbing, ken ti kinauna a kabsatna a babai ket timmulong a nagpadakkel kaniana bayat a dagiti nagannak kaniana ket nagtrabtrabahoda. A kas dagiti riniwriw a tattao idiay Kappon ti Sobiet, ti pamilia a Gagarin ket nagsagsagaba idi las-ud ti panagsakup ti Nazi idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Kalpasan idi ti maysa nga opisial ti Aleman ket innalana ti balayda, ti pamilia ket nangipatakder ti bassit a kalapaw nga idiay ti naggigiananda ti maysa a tawen ken siam a bulan aginggana ti panapatingga ti panagsakup.[4] Dagidi dua a kinauna kakabsatna ket naipammatalawda idiay Nazi nga Alemania para iti panagtagtagabu idi 1943, ken saanda a nagsubsubli aginggana ti kalpasan ti gubat. Idi 1946, ti pamilia ket immalisda idiay Gzhatsk.[4]
Karrer iti Sobiet nga Aero Puersa[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi isu ket maysa nga agtutubo, ni Gagarin nagbalin a nagayayat iti limbang ken dagiti planeta.[5] Kalpasan ti panagbasa ti maysa a tawen idiay teknikal nga Eskuela ti Propesion idiay Lyubertsy, ni Gagarin ket napili idi para iti adu pay a panagsanay iti maysa a nangato a teknikal nga eskuela idiay Saratov. Bayta nga adda idiay, isu ket kimmappon iti "AeroClub", ken nakasursuro nga agpatayab ti maysa a nalag-an a maipatayab a lugan, ti maysa a pagliwliwaanna a nakakapkapanan ti kaaduan a panawenna.
Idi 1955, kalpasan ti panagturposna ti teknikal a panagbasbasaa, isu ket simmrek ti panagpatayab a panagsanay iti milisi idiay Eskuela ti Piloto ti Orenburg. Bayat nga adda idiay naamammuanna ni Valentina Goryacheva, nga isu ti inasawan idi 1957, kalpasan ti panakagun-odna ti piloto a payakna iti maysa a MiG-15. Kalpasan ti panagturpos, isu ket naipatudonan idiay pagpatayab. Isu ket nagbalin a maysa a Teniente iti Aero Puersa ti Sobiet idi 5 Nobiembre 1957; idi 6 Nobiembre 1959 isu ket nakagun-od ti ranggo iti Kangatuan a Teniente.[6]
Karrer iti Sobiet a programa ti limbang[urnosen | urnosen ti taudan]
Panakapili ken panagsanay[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1960, kalpasan ti panabirbiruk ken ti maysa a pamay-an ti panagpili, ni Yuri Gagarin ket napili idi a kinaduaanna dagiti 19 a piloto para iti Sobiet a programa ti limbang. Ni Gagarin ket napilpili par aidi para kadagiti nalalaing a panagsanay a grupo a naamammoan a kas dagiti Sochi nga Innem, a dagitoy ti nagtaudan a nakapilian dagiti immuna a kosmonauta ti Vostok a programa. Ni Gagarin ken dagiti prospektibo a kandidato ket naisuheto kadagiti eksperimento a naidaremdem a mangpadas ti pisikal ken sikolohikal a kaibturda; isu ket napan pay ti panagsanay para iti sumaruno a panagpatayab. Manipud kadagiti duapulo a napilpili, ti dimteng a napili para iti umuna panagpatayab ket ni Gagarin ken ni Gherman Titov gapu kadagiti kalaingda iti las-ud ti kadagiti panagsanayda ken dagiti pay maipapan ti bagi a panakaidasig — ti pagyanan ket limitado idiay bassit a pagmanehuan ti Vostok, ken dagitoy dua a lallaki ket pandekda. Ni Gagarin idi ket 1.57 metro (5 ft 2 in) ti katayagna.[3]
Ipupusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 27 Marso 1968, bayat a kadawyan nga agsasanay iti panagpatayab manipud idiay Pagpatayaban ti Chkalovsky, isu ken ti instruktor ti panagpatayab a ni Vladimir Seryogin ket pimmusay iti maysa a pannakaitupa ti MiG-15UTI idiay asideg ti ili ti Kirzhach. Dagiti bangkay ni Gagarin ken ni Seryogin ke nakremado ken dagiti dapo ket naipunpon kadagiti diding ti Kremlin idiay Nalabbasit a Kuadrado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti umuna a naganna ket sagpaminsan a naitrasliterado ti Yuriy, Youri, ken Yury.
- ^ Hanbury-Tenison, Robin, ed. (2010). Dagiti Nalatak nga Eksplorador. Londres: Thames & Hudson. p. 270. ISBN 978-0-500-25169-0.
- ^ a b Tito, Dennis (13 Nobiembre 2006). "Yuri Gagarin". Oras Europa babaen ti Time.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-03-26. Naala idi 2012-10-05.
- ^ a b Moskvitch, Katia (3 Abril 2011). "Ti Klushino ni Yuri Gagarin: Ti naliplipata a a balay ti naisalaysayan ti limbang". BBC News. Naala idi 4 Abril 2011.
- ^ French, Francis; Burgess, Colin (2007). Into Idiay Naulimek a Baybay: Dagiti Nangiyununa ti Limbang a Panawen, 1961–1965. Lincoln: Unibersidad ti Nebraska Press. p. 2. ISBN 0-8032-1146-5. OCLC 71210133.
- ^ (iti Ruso) "Юpий AлekceeBич ГarapиH". Astronaut.ru. 11 Hulio 2007. Naala idi 30 Marso 2008.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bassin, Mark; Kelly, Catriona, dagiti ed. (2012). Soviet and Post-Soviet Identities. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 140–141. ISBN 1-107-01117-5.
- Gavrilin, Vyacheslav Mikhailovich (1973). Sportsmen of the Soviet Army. Moscow: Novosti Press Agency. OCLC 23374154.
- Siddiqi, Asif A (2000). Challenge to Apollo: The Soviet Union and the Space Race, 1945–1974. Washington, D.C.: NASA. OCLC 48909645. SP-2000-4408. Part 1 (page 1-500), Part 2 (page 501-1011).
- Hall, Rex; Shayler, David (Mayo 2001). The rocket men: Vostok & Voskhod, the first Soviet manned spaceflights. Springer. p. 350. ISBN 1-85233-391-X.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jenks, Andrew L (2012). The Cosmonaut Who couldn't Stop Smiling: The Life and Legend of Yuri Gagarin. Northern Illinois University Press. ISBN 978-0-87580-447-7.
- Cole, Michael D (1995). Vostok 1: First Human in Space. Springfield, NJ: Enslow. ISBN 0-89490-541-4.
- Doran, Jamie; Bizony, Piers (1998). Starman: The Truth Behind the Legend of Yuri Gagarin. London: Bloomsbury. ISBN 0-7475-4267-8.
- "S. P. Korolev. Encyclopedia of life and creativity" – edited by C. A. Lopota, RSC Energia. S. P. Korolev, 2014 ISBN 978-5-906674-04-3
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Yuri Gagarin iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Yuri Gagarin iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Nabigasion ti tawen
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Dokumentasion ti plantilia
[kitaen] [urnosen] [pakasaritaan] [purgaen]
Panagusar[urnosen ti taudan]
Pagarigan para iti "{{Nabigasion ti tawen|2014}}" iti kanawan:
Pagarigan para iti "{{Nabigasion ti tawen|14}}" iti kanawan:
Pagarigan para iti "{{Nabigasion ti tawen|2069}}" iti kanawan:
Pagarigan para iti "{{Nabigasion ti tawen|-817}}" iti kanawan:
Pagarigan para iti "{{Nabigasion ti tawen|1}}" iti kanawan:
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar