text:
Baybay Tasman
Ti Baybay Tasman (Māori: Te Tai-o-Rehua[1]) ket ti pingir a baybay iti Abagatan a Taaw Pasipiko, mabirukan daytoy iti pagbaetan ti Australia ken Baro a Selanda. Daytoy ket agrukod iti agarup a 2,000 kilometro (1,200 mi) iti kaakaba ken agarup a 2,800 kilometro (1,700 mi) manipud iti amianan aginggana iti abagatan. Ti baybay ket nanaganan iti Olades nga eksplorador a ni Abel Janszoon Tasman, nga isu idi ti immuna a nairehistro nga Europeano a nakasarak iti Baro a Selanda ken Tasmania. Ti Briton nga eksplorador a ni Kapitan James Cook ket kanungpalan nga adu a naglayag iti Baybay Tasman kadagidi tawen ti 1770 a kas paset ti immuna a panaglayag iti eksplorasion.[2]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga ti Baybay Tasman a kas dagiti sumaganad:[3]
Iti laud. Ti linia manipud iti Isla Gabo (iti asideg ti Rawis Howe, 37°30'S) aginggana iti amianan a daya a punto ti Isla East Sister (148°E) kalpasanna iti igid ti maika-148 a meridiano aginggana iti Isla Flinders; iti labes iti daytoy nga isla ti linia a tumaray nga agpadaya iti Vansittart Shoals aginggana iti [Rawis] Isla Barren, ken manipud iti Isla Barren (ti akindaya unay a punto ti [Rawis] Isla Barren) aginggana iti Punto Eddystone (41°S) idiay Tasmania, kalpasanna iti igid ti daya nga aplaya ti Rawis Abagatan Daya, ti akin-abagatan a punto ti Tasmania.
Iti amianan. Ti paralelo 30°S manipud iti aplaya ti Australia ken agpadaya iti ad-adayo a kas ti linia a mangitipon dagiti daya a patingga ti Raw-ang Elizabeth ken ti Abagatan Daya a Bato (31°47′S 159°18′E / 31.783°S 159.300°E) kalpasanna agpaabagatan iti igid iti daytoy a linia a mapan iti Abagatan Daya a Bato [ti maysa nga outlier ti Isla Lord Howe].
Iti amianan a daya. Manipud iti Abagatan Daya a Bato aginggana iti amianan a punto ti Is-isla Tallo nga Ar-ari (34°10′S 172°10′E / 34.167°S 172.167°E) kalpasanna idiay North Cape idiay Baro a Selanda.
iti daya.
- Idiay Lingsat Cook. Ti linia a mangisilpo ti abagatan a patingga idiay Rawis Palliser (Ngawi) ken ti Silaw-taaw idiay Rawis Campbell (Te Karaka).
- Idiay Lingsatt Foveaux (46°45'S). Ti linia a mangisilpo ti Silaw idiay Punto Waipapa (168°33'E) nga agraman iti Daya nga Ulo (47'02'S) iti Isla Stewart (Rakiura).
Iti abagatan a daya. Ti linia a tumaray manipud iti Rawis Abagatan Laud, Isla Stewart, babaen ti The Snares (48°S, 166°30'E) aginggana iti Rawis Amianan Laud, Isla Auckland (50°30′S 166°10′E / 50.500°S 166.167°E), babaen ti daytoy nga isla aginggana iti akin-abagatan a puntona.
Iti abagatan. Ti linia a mangisilpo ti akin-abagatan a punto ti Isla Auckland (50°55′S 166°0′E / 50.917°S 166.000°E) aginggana iti Rawis Abagatan Daya, ti akin-abagatan a punto ti Tasmania.
Kaariping a bagbagi ti danum[urnosen | urnosen ti taudan]
- Amianan: Baybay Coral
- Amianan a daya ken daya: Taaw Pasipiko
- Abagatan ken abagatan a daya: Akin-abagatan a Taaw
- Laud: Lingsat Bass
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rāwiri Taonui. Tapa whenua – naming places – Events, maps and European influences, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, Ministry for Culture and Heritage. ISBN 978-0-478-18451-8. Napabaro idi 1 Marso 2009. Naala idi 24 Pebrero 2011
- ^ "Tasman Sea". Encyclopædia Britannica. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-10-15. Naala idi 7 Pebrero 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Tasman iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Metropolitan iti Estados Unidos
Idiay Estados Unidos ti metropolitan nga estadistika a lugar (Ingles:metropolitan statistical area) wenno (MSA) ket maysa a heograpikal a rehion nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti umili iti kinabukel na ken asideg ti pinakasiglot ti ekonomia na iti amin a lugar. Dagiti kasta a rehion ket saan da a nailintegan a naikappon a kas siudad wenno ili, wenno nailintegan nga administribo a sebbangan a kas probinsia wenno naturay a nakabuklan a kasla dagiti estado. Ti pinakaipalpalawag iti maysa a metropolita a lugar ket sabsabali no ania man ti nagtaudan na. Ti maysa a kayarigan a metropolitan a lugar ket naipa-tengnga iti law-law ti maysa a dakkel a siudad nga addaan ti adu a naraman a sumayen na iti rehion. Nupay kasta, adda met dagiti metropolitan a lug-lugar nga addaan kadagiti ad-adu ngem maysa a siudad nga awan ti maysa laeng nga ili nga ag-iggem ti naraman a mangituray a takder.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pamilia (biolohia)
Iti biolohiko a pannakaidasig, ti pamilia (Latin: familia) ket
- ti taksonomiko a rangngo. Dagiti sabali pay a nalatak nga ammo a ranggo ket ti biag, dominio, pagarian, pilo, klase, urnos, henero, ken sebbangan, a ti pamilia ket umsek iti baetan ti urnos ken henero. Para kadagiti pay nalatak nga ammo a ranggo, adda ti pagpilian iti maysa nga asideg a nababbaba a ranggo, a naibagbaga babaen ti prefix sub-: subpamilia (Latin: subfamilia).
- ti taksonomiko a paset wenno yunit, ti takson, iti kayat a ranggo. Iti dayta a kaso ti ad-adu ngem maysa a ket dagiti pamilia wenno pampamilia (Latin familiae)
- Kas pagarigan: Dagiti Nogale ken dagiti karya ket tagikua ti Juglandaceae, ti pamilia nogale.
No ania ti maitagikua wenno saan a maitagikua iti tunggal maysa a pamilia ket ikeddeng babaen ti maysa a taksonomo. Maipada para iti saludsod ti maysa a naisangayan a pamilia ket mabigbigan. Kankanayon nga awan dagiti pakaitunosan, nga adda dagiti nadumaduma a taksonomo nga agal-ala iti sabsabali a puesto. Awan dagiti alagaden a sursuroten dagiti taksonomo iti panangipalpalawag wenno panagbigbig iti maysa a pamilia. Adda dagiti takson nga adu a naaw-awat, bayat a dagiti dadduma ket manmano a mabigbigan.


text:
Kurów
Ti Kurów [ˈkuruf] (dengngen) ket maysa a purok idiay abagatan a daya iti Polonia, a mabirukan idiay nagbaetan ti Puławy ken Lublin, idiay karayan Kurówka. Daytoy ket kapitolio ti naisina a gmina (munisipalidad) a matawtawagan ti Gmina Kurów, iti kaunegan ti Probinsia ti Lublin. Daytoy a purok ket addaan kadagiti 2,817 nga agtataeng (manipud idi 2015).
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a pannakaammo ti Kurów ket manipud iti dokumento a naited idi 1185, a nangibaga ti simbaan a naipammadayaw kenni Santo Giles ket adda idin iti datoy a lugar. Idi nagbaetan ti 1431 ken 1442 ti purok ket naikkan ti pannakasiudad a naibatay iti Magdeburg a Linteg. A kas maysa a pribado nga ili, daytoy ket sentro ti komersio kadagiti makmakan a nagtaud manipud kadagiti nakapalikmut a luglugar. Adda met dagiti pabrika ti dutdot ken lalat a mabirukan ditoy. Idi maika-16 a siglo, ti Kurów ket maysa a sentro iti Kalbinismo, gupu ta adu dagiti Polako nga Agkakabsat a nagtaeng ditoy. Idi 1660, adu kadagiti nagtaeng ket nagbalinda nga Arianismo.
Kalpasan idi 1660, daytoy nga ili ket bakibinningay ti pakasaritaanna iti intero a rehion. Idi 1795, kalpasan ti maikatlo a pannakabingbingay iti Polonia, ti Kurów ket innala ti Austria. Idi 1809, nagbalin a parte ti Dukado iti Warsaw. Idi 1815, ti Kurów ket nagbalin a paset ti Pagarian ti Polonia. Idi panawen ti Yaalsa ti Nobiembre, idi Pebrero 1831, nangrugi ti bassit a Gubat ti Kurów, idi dagiti tropa ti Polonia babaen ni heneral Józef Dwernicki ket inabakda ti buyot ti Rusia. Idi 1870, kalpasan ti mano a tawen ti Yaalsa ti Enero, ti ili ket napukawna ti dokumento ti linteg a pannakasiudadna, a daytoy ket saanna a naala manen. Manipud idi 1918, ti Kurów ket nagbalin manen a parte ti Polonia.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kurów iti Wikimedia Commons


text:
Surat iti akin-aramid: Manipod mangiturturay a partido agingga’t partido nga naipaigid, dakami nga adda’t Partido Liberal ket madama nga agararamid ti nauneg a pannakaisao kadagiti myembro mi ken dadduma nga maseknan tapno agkakaysa kami nga makabukel iti estratehiko nga pagturungan. Dagitoy dagiti umuna nga kapanunutak kas panagturongtayo iti importante nga ehersisyo nga kas panangamiris ken agturong iti masakbayan nga aksyon.
Iti intero nga lubong, iti kultura ti demokrasya – anus, debate, ken awanan-armas nga kinapudno – ket kumapkapsot ken dagiti tendensiya a naranggas nga panagturay ket agpangpangato. Ditoy Pilipinas, daytoy nga kasasaad ket maysa a paset iti kolektibo nga pannakaabak dagiti lider iti gimong (iti politika, kadagiti relihiyoso, iti negosyo, ken dadduma nga grupo sibiko) tapno mangruk-at iti pagilyan manipod kadagiti panagiggem ti nakaro nga dinastiya a politikal ken pang-ekonomiya, ken tapno baliwan iti nakusel nga demokrasya tayo nga mapan iti maysa nga mangtungpal ti madi pay a napasamak nga promesa ti 1986 nga EDSA People Power Revolt.
No man pay nakaungar ti ekonomya manipod iti nasayud nga panagtakaw ni Marcos iti pagbagasan ti pagilyan, agnanayon pay dagiti kangrunaan nga parikot ti kinakurapay, kinaawan ti panagpapada, ken pannangiparit (exclusion). Iti tengnga ti nagado nga kinaawan ti trabaho, mapwersa dagiti trabahador nga agubra kadagiti narurugit, napeggad, narigat, ken kaadwan ket saan nga permanente nga trabaho (kaadwan idiay ballasiw-taaw) urayno malappedan dagiti karbengan da iti panagtrabaho nga kas agorganisa, iti seguridad ti panagpatingga’t trabaho, ken iti disente nga trabaho. Ti programa nga reporma iti agraryo ket dakkel nga pannakaupay, kadagiti mabisbisinan nga mannalon, kadagiti nakurapay, ken dagiti awanan ti daga/wenno pagsapulan nga adda’t naimbag a pasweldo. Nariwriw iti agnaed kadagiti nagdudugyot a kondisyon nga nganngani awan dagiti kangrunaan a kasapulan tapno mabiag nga adda’t dayaw da. Ado dagiti agbalin nga agpipidot ti basura ken aglako ti maiparit nga droga tapno laeng mabiagda. Agnanayon nga pabor dagiti paglintegan maipapan ti panagbuwis ken dadduma nga pang- ekonomiya (aglalo iti panagpatungpal) para kadagiti nagbabaknang launayen, ken saan nga parehas para kadagiti adda ti middle class ken adda pay iti nababbaba a tukad. Agtultuloy iti sistematiko nga panagtakaw nga mangirareb iti pannabangkrap ti pondo’t pagilyan agraman ti moralidad. Saan nga nagballigi dagiti nagsasaruno nga gubyerno a mangted iti trabaho, makan, pagtaengan, panagtaripato ti salun-at, edukasyon, ken daduma nga serbisyo publiko para kadagiti ordinaryo nga Pilipino. Saan nga naipatungpal iti pagilyan nga Pilipinas iti panangiwaras ti kinabaknang ken makaited iti agpapada nga panaggun-od ti sweldo, oportunidad, ken serbisyo.
Iti uneg ti panawen nga nalpas iti EDSA, ti Partido Liberal ket nagbalin a parte iti napaungar nga demokratiko nga paspasdec (institutions), nangnangruna nga awan panagsabalina maipapan ti ideolohiya kadagiti dadduma nga partido a politikal, kaadwan nga lider na ket naikkat manipod kadagiti peggad nga inaldaw a masangwanan dagiti ordinaryo nga tao.
Kasta met, iti teknolohiya, iti globalisasyon, ken iti panagbaliw ti klima (climate change) ket napardas nga mangsuksukat iti lubong nga kas ammotayo. Dagiti robot ken artificial intelligence ket mangited iti baro nga sakop iti trabaho – ken iti klase ken pakailasenan (identity) nga nakasilpo ditoy. Iti kinakbaknang ngarud iti poder ket kumarkaro nga maummong kadagiti sumagmamano a tao, nga mangperdi iti nakapsot nga pannakareppet ti gimong ken panagtalna iti ekonomiya. Iti nalinis nga angin, iti nalinis nga danom, ken maarado nga daga – nga kangrunaan a kasapulan para iti pannakasalbar ti tattao – ket bumasbassit ken agbalbalin nga nangina a magatang. Iti kombinasyon dagitoy ket kangrunaan nga nangpabaliw iti langa ti politika iti intero nga lubong. Iti panagtipon dagiti nalaka nga telepono ken pannakagun-od ti social media ket nangpalubos kadagiti interesado nga grupo nga nangiruar kadagiti troll armies ken websites nga adda’t palso nga damdamag na nga iso’t nangbukel ti opinyon ngem saan nga pudno, kasta met iti nangimpluwensya kadagiti delikado nga tungtungan kas iti Brexit ken pananglibac ti climate-change ken kadagiti mapaspasamak kaskuma dagiti dadduma nga panagbotos ti pagilyan national elections.
Iti populismo ken iti kabagyan na – iti panangikuspil ti dadduma a puli (racism), pasismo, ken panagsobra wenno extremism – ket gumapo ditoy nga makaburibor a baro nga lubong. Iti kinadesperadoda, dagiti tao ket mapan iti daan, pamilyar, ken nakarkaro nga kinaulpit nga kagagalad iti panagaturay ti politika, maallilaw da nga daytoy iti mangisalbar kanyada manipod iti nalidem nga masakbayan. Iti tulong ti social media, dagiti napadas-ti-panawen nga linteg ti propaganda ket mangpalibeg kadagiti linya nga aggudwa iti kinapudno ken kinaulbod. Iti maysa, daytoy a baro nga teknolohiya ket mangar aramid iti nakarkaro nga kinaawan pasensiya wenno saan ket publiko nga nakurangan ti panangamiris nga mangar-arakup kadagiti nakired a lider nga mangipaay kadagiti banbanag kasukat dagiti nadayaw, ‘disente” a makabael nga agannad.
Maisupiat ditoy nga langa, kasapulan iti Partido Liberal nga mabaliwan iti pakaipapananna.
Iti Partido Liberal ket parte iti nalawa nga tignayan a socio-political nga nangsupyat iti diktadura a Marcos. Ngem iti kinatakneng na iti panangallilaw ken kinakuraddog ket agtultuloy. Tallo pulo nga tawen manipod idi tinalawan ni Marcos ti unget dagiti umili idi 1986, iti bangkay na ket naipunponen kaabay dagiti agpaypayso nga bannuar ti pagilyan, gapo iti baon ni Presidente Rodrigo Duterte. Iti Partido Liberal iti kauunaan nga nangibaga iti nadagop nga pungtot ti pagilyan iti kastoy nga insulto iti pakasaritaan dagiti pasamac (history) tayo.
Ngem nakarkaro pay iti mabalin nga panagsubli’t bileg dagiti Marcos iti partikular, wenno iti naulpit nga panagturay kadagiti sapasap, ti karit iti Partido ket gun-oden ti sibubukel nga hustisya nga maipapan ti gimong. Ti kayat nga sawen daytoy ket dagdagos nga isardeng ken ilinteg dagiti epekto ti politika nga suportado ti agturay (patronage politics) ken aglalo pay, iti naturay nga sistema a geopolitikal maipapan ti gimong ken pang-ekonomiya nga nangpaneknek nga awan ibibyangna daytoy kadagiti kasapulan dagiti tao ken iti masakbayan ti lubong.
Kas Partido nga nagturay iti kalkalpas nga innem a tawen, iti kauunaan nga panawen ti asideg singkwenta a tawen nga nagserbi ti maysa a miyembro na kas Presidente ti Republika, nakabaelan iti panguluan ti Partido Liberal nga mangpabiag kadagiti bukel iti anti-diktadurya, maka-demokrasya (mangsupyat ti tulong ti agturay) nga naimula manipod kalpasan iti EDSA. Sinango na iti nakaro nga kinakurapay ken kinaawan gundaway nga makaala kadagiti serbisyo nga maipapan ti salun-at ken edukasyon babaen, maikadwa dagiti dadduma pay, ti panangpalawa ti programa nga Conditional Cash Transfer, ken iti panangipasa ti Reproductive Health Act ken iti linteg maipapan ti Sin Tax, dagiti buwis manipod kadagitoy ket agtultuloy nga mangpondo iti programa nga Universal Health Care. Iti napigsa nga napasdec na nga mangsupyat ti panagtakaw, buyot para iti panangsungbat ti responsibilidad, ken kampanya para iti mannakilaok nga demokrasya ket nangited iti awan pay nakaaramid nga panagngato ti badyet para kadagiti serbisyo maipapan ti gimong nga awan iti panangngato ti buwis manipod iti sweldo ken iti rebolusyonaryo ken manangwaya nga programa ti Bottom-up Budgeting. Naipakulongna met ti dagiti nalatac a mannanakaw, mairaman iti maysa nga dati a Presidente. Iti natured nga tarigagay na para iti capia mainaig iti Moro Islamic Liberation Front ket nakaurnong ti respeto ken pannakisali iti sangkalungoban a komunidad. Iti aramid na nga nalinis a panaggubyerno ket nangibalin iti Pilipinas nga paborito dagiti gangannaet nga negosyante ken turista. No man pay kasta, dagitoy nga balligi ket naganos pay laeng idi inpasa iti panguluan ti poder mapan iti baro a gubyerno. Agtultuloy a proseso ti demokrasya. Kasapulan ti panawen tapno tumubo dagitoy nga reporma para iti nasisita wenno natalna nga panagapit manipod iti panagdakkel ti ekonomiya ken talna ti politika tapno makaaramid ti nasustansya wenno saan nga makumes nga progreso para iti kinakurapay, kinaawan ti panagpapada, ken pannangiparit (exclusion) – iti uray anya nga administrasyon.
Saan nga maaramid dagitoy iti Partido Liberal laeng. Labes dagiti nagbeddengan (borders) ti pagilyan, kasapulan nga makikadwa daytoy iti sangkalubongan a demokrasya, iti climate defense, ken kapada nga tignayan dagiti aktibista nga mangsangsango kadagiti awan patenggana a problema iti tattao, agrugi iti pannakidangadang para iti kinapudno, ti pinakaimportante nga pundasyon ti hustisya ken kappia. Kasano ngarod nga makaabante ti panguluan ti Partido Liberal? Agpapan iti nalawag a dalan para ti masakbayan, iti Partido ken iti lideratona ket agkasapulan nga agsubli iti napalabas. Kasapulan nga mapantayo iti baba, makisao kadagiti babassit a sektor, ken agbalin nga pudpudno a partido ti tattao. Kasapulan tayo dagiti tao nga mangparegget kadagiti uubbing nga tao, mainayon dagiti maawagan nga millenials, nga agbalin a managtignay nga umili nga siaannugot nga makikadwa a mangtabas iti nasingsingpet nga masakbayan. Kasapulan nga maamwan ken maawatan tayo dagiti dakkel a pagtuokan dagiti tattao ken kinakurapay, ken suktan tayo dagitoy agturong iti kappia ken panagrang-ay. Kasapulan tayo nga ruk-atan dagiti tattao tapno rumang-ayda ken mapadakkel iti middle class. Kasapulan tayo nga usaren dagiti prinsipyo iti mannakitipon a demokrasya ken panagkaykaysa, karbengan dagiti tattao ken hustisya nga maipapan ti gimong, kinasirib nga mangsalaknib iti aglawlaw ken kabaelan nga masustena ti sanikua (sustainability), ken respeto iti panagsasabali (diversity). Ket ditoy nalpas-a-kinapudno tayo, napeligro, ken narikut nga kasasaad, agkaykaysa tayo nga labanan dagiti trolls, naulbod nga damdamag, ken kinaulbod iti naklaro ken napapati nga panagkita iti masakbayan, nga addaan awan-bannog ken nakired a determinasyon, ken addaan kinapudno na naipeksan iti sangaribo a kanito.
Kasapulan nga gandaten iti Partido Liberal ti pangpanggep ken panangpapigsa iti kolektibo nga estratehiya ken aksyon para iti demokrasya a nakasentro kadagiti tattao, dayta ket, demokratiko nga panagtagikua ken kontrol kadagiti sentral ken nasisita para iti panangsustini iti biag: angin, danom, daga, enerhiya, trabaho, panagbalay, panagsalaknib iti salun-at, edukasyon, transportasyon, ken daddumapay. Kasapulan nga aramidenna nga mangdasar iti alternatibo nga sistema maipapan ti gimong ken pang-ekonomiya nga mangited kadagiti kasapulan ti tao ken pagilyan, nga adda’t kapanunotan para iti panangpasubli a kapasidad iti aglawlaw. Maysa a sistema nga mangsupapak kadagiti kangrunaan nga karbengan dagiti umili ken mangbigbig iti panagtagibi da iti law-ang (nature). Maysa a sistema nga mangbigbig nga iti pananakasalbar, iti dignidad, ken iti panangpasayaat iti tao ket nakasilpo iti biag ti komunidad, ken kangrunaan iti biag ti lubong.


text:
Aleksandr Solzhenitsyn
Ni Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn (Ruso: AлekcáHдp ИcáeBич CoлжeHи́цыH, panangibalikas [ɐlʲɪˈksandr ɪˈsaɪvʲɪtɕ səlʐɨˈnʲitsɨn]; 11 Disiembre 1918 – 3 Agosto 2008)[1] ket maysa idi a Ruso a mannurat, sumupsuppiat ken aktibista. Isu ket timmulong ti pannakaammo ti gulag ken ti kampo a sistema ti napilit a panagobra ti Kappon ti Sobiet manipud idi 1918 aginggana idi 1956. Bayat a dagiti sinursurat ket nalaplappedan, isu ket nagsursurat kadagiti adu a liblibro a naisangsangayan ti Ti Gulag a Purpuro ken ti Maysa nga Aldaw iti Biag ni Ivan Denisovich, ti dua a kadayegan nga ammo nga obrana. "Para iti etikal a puersa nga isu ket nagsuksukimat kadagiti saan a maipaay a tawidan ti Ruso a literatura",[2] Ni Solzhenitsyn ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1970. Isu ket naipatalaw manipud idiay Kappon ti Sobiet idi 1974 ngem nagsubli met laeng idiay Rusia idi 1994 kallpasana idi narebba ti Sobiet a sistema.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ B MockBe ckoHчaлcя AлekcaHдp CoлжeHицыH, Gazeta.ru (Ruso)
- ^ "Premio Nobel iti Literatura idi 1970". Pundasion Nobel. Naala idi 17 Oktubre 2008.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Björkegren, Hans, ken Kaarina Eneberg. Aleksandr Solzhenitsyn: Ti Biograpia, Henley-on-Thames: Aiden Ellis, 1973. ISBN 0-85628-005-4.
- Daprà, Veronika. "A.I. Solzhenitsyn: Dagiti Politikal a Sinursurat". Università degli Studi di Venezia, 1991; Prof. Vittorio Strada, Dott. Julija Dobrovol'skaja
- Ericson, Edward E. Jr. ken Klimoff, Alexis. Ti Kararua ken Barot a Siitan: Ti Pangyuna kenni Solzhenitsyn, ISI a liblibro, 2008.
- Mahoney, Daniel J., Aleksandr Solzhenitsyn: Ti Panagpangato manipud iti Ideolohia, Rowman & Littlefield, 2001
- Moody, Christopher. Solzhenitsyn. Edinburgh: Oliver & Boyd, 1973. ISBN 0-05-002600-3
- Nivat, Georges. Le phénomène Soljénitsyne, Fayard, 2009
- Pontuso, James F., Panagraut iti Ideolohia: Politikal a Kapanunotan ni Aleksandr Solzhenitsyn Maika-2 nga ed. Lanham, Md. Lexington Books, 2004. ISBN 978-0-7391-0594-8
- Scammell, Michael. Solzhenitsyn: Ti Biograpia. Londres: Paladin, 1986. ISBN 0-586-08538-6
- Thomas, D.M. Alexander Solzhenitsyn: Ti Siglo iti Biagna. New York 1998, Pagmalditan ti St. Martin. ISBN 0-312-18036-5
- Pogadaev, Victor A. Solzhenitsyn: Tanpa Karyanya Sejarah Abad 20 Tak Terbayangkan, "Pentas", Jil. 3, Bil. 4 Oktubre – Disiembre 2008. Kuala Lumpur, hlm. pp. 60–63
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Aleksandr Solzhenitsyn iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Aleksandr Solzhenitsyn iti Wikimedia Commons
- (iti Ruso) Opisial a website


text:
Pluto
Ti Pluto, pormal a panakaidasig 134340 Pluto (simbolo: [1] ken [2]), ket isu ti maikadua a kadakkelan a naamammoan nga ansisit a planeta iti Sistema Solar (kalpasan ti Eris) ken ti maika sangapulo a kadakkelan a bagi a napalpaliiw a dagus a napakaliklikmutan ti Init. Kasisigud a naidadasig a kas ti makaasiam a planeta manipud ti Init, ti Pluto ket naidasig idi a kas maysa nga ansisit a planeta ken plutoid gapu ti panakaiduktalan a daytoy ket maysa kadagiti dakkel a bagbagi iti uneg ti Kuiper a barikes.
Kasla kadagiti kamkameng iti Kuiper a barikes, ti Pluto ket kangrunaan a nabuklan kadagiti bato ken yelo ken daytoy ket minaig a bassit laeng: agarup a maysa a pagkamnem ti masa iti Bulan ti Daga ken maysa a pagkatlo iti tomona. Addaan daytoy ti eksentriko ken napalikig unay a pagliklikmutan iti 30 aginggana ti 49 AU (4.4–7.4 bilion km) manipud ti Init. Daytoy ket ipanna ti Pluto ti sagpaminsan nga umasideg iti Init ngem ti Neptuno. Manipud idi 2011, daytoy ket 32.1 AU manipud ti Init.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ JPL/NASA (2015-04-22). "What is a Dwarf Planet?". Jet Propulsion Laboratory. Naala idi 2022-01-19.
- ^ John Lewis, ed. (2004). Physics and chemistry of the solar system (2 nga ed.). Elsevier. p. 64.


text:
117th Founding Anniversary iti ilitayo, naangay iti Family Day
Kas maikadua a paset iti panangselebrar iti 117th Founding Anniversary iti ilitayo, naangay iti Family Day. Ditoy a naiyusuat iti Laro ng Lahi nga idauloan ti naayat ken naaktibo nga ina iti ilitayo Mayor Weng a nakipartisiparan dagiti empleado iti munisipyo ken nasional nga ahensia, dagiti school heads ken kakapitanes.
Gagem daytoy nga aktibidad iti panangpapigsa iti panagkakadwa iti tumunggal maysa. Inrakurak ni Mayor Weng a sapay koma ta napingpinget pay ti panagkikinayamet dagiti empleado para idi nadurdur-as ken napnuan bendision a Sudipen.


text:
Kinshasa
Ti Kinshasa (dati idi a Pranses Léopoldville, ken Olandes Leopoldstad (tulong·pakaammo)) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Demokratiko a Republika ti Kongo. Ti siudad ket mabirukan idiay Karayan Kongo.
Daytoy ket dati a lugar ti pagkalapan a purok, ti Kinshasa ket maysa tattan nga urbano a lugar nga adda ti populasion iti 9 a riwriw nga agtataeng.[2] Daytoy ket sangsanguenna ti kapitolio ti kaarrubana a Republika ti Kongo, Brazzaville, a daytoy ket mabalin amakita iti adayo a ballasiw ti nalawa a Karayan Kongo. Ti siudad ti Kinshasa ket maysa pay kadagiti 11 a probinsia ti DRK. Gaputa dagiti administratibo a pagbeddengan ti siudad-probinsia ket sumakop ti nawatiwat a lugar, agarup a 90% ti daga ti siudad-probinsia ket away, ken ti urbano a lugar ket sumakop laeng ti bassit a paset idiay adayo a lumaud a gibus ti siudad-probinsia.[1]
Ti Kinshasa ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay sub-Sahara nga Aprika ken ti maikatlo a kadakkelan iti sibubukel a kontinente kalpasan ti Lagos ken Cairo.[2] Daytoy pay ket ti maikadua a kadakkelan a prankopona nga urbano a lugar iti lubong kalapsan ti Paris, ti Pranses ket isu ti pagsasao ti gobierno, dagiti eskuela, dagiti warnakan, dagiti publiko a serbisio ken nasayaat a komersio iti siudad, bayat a ti Lingala ket inus-usar a kas ti lingua franca kadagiti kalkalsada.[3] No ti agdama turong ket agtultuloy, ti Kinshasa ket mabalin a labsanna ti Paris iti populasion intono 2020.[4] Ti Kinshasa ket mangisailinto ti maika-14 a Francophonie a Konperensia intono Oktubre 2012.[5]
Dagiti agtataeng ti Kinshasa ket ammo a kas dagiti Kinois (iti Pranses ken sagpaminsan iti Ingles) wenno Kinshasans (Ingles).
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siudad ket nabangon a kas maysa a lugar ti komersio babaen ni Henry Morton Stanley idi 1881 ken nanaganan ti Léopoldville a kas pammadayaw kenni Ari Leopoldo II ti Belga, nga isu ti nagtengtengngel ti nawatiwat a teritorio ti tattan ket ti Demokratiko a Republika ti Kongo, a saan daytoy a kas maysa a kolonia ngem bukod a tagikua. Ti lugar ket rimmamg-ay idi adda ti maysa nga iimuna maidaliasatan a puerto idiay Karayan Kongo idiay ngato ti DissuorLivingstone, dagiti serye ti parokpok iti sumurok a 300 kilometro (190 mi) idiay baba ti Leopoldville. Idi kaunaanna, amin a magatgatang a a sumangsangpet babaen ti baybay wenno naipatultulod babaen ti baybaya ket inawawit babaen dagiti portero iti nagbaetan ti Léopoldville ken Matadi, ti puerto idiay baba ti parokpok ken 150 km (93 mi) manipud idiay aplaya. Ti panakalpas ti Matadi-Kinshasa a pagawitan a perokaril idi 1898 ket nangited ti naparpardas ken nasaysayaat a sabali a dalan a manglikaw dagti parokpok ken nangirugi daytoy ti napardas a panagrangrang-ay ti Léopoldville. Babaen ti 1920, ti siudad ket naipangato a kas ti kapitolio ti Belga a Kongo, a nangsukat ti ili ti Boma idiay estuario ti Kongo.
Idi 1965, ti Joseph-Désiré Mobutu ket nangagaw ti bileg idiay Kongo iti maikadua a kudeta ken nangiparugi ti annuroten ti maysa nga "Aprikanisasion" dagiti nagan ti tattao ken luglugar iti pagilian. Idi 1966, ti Léopoldville nanaganan manen ti Kinshasa para iti purok a nagnagan ti Kinchassa a naipatakder idi ti asideg ti daytoy a sitio. Ti siudad ket pimmardas a dimmakkel babaen ni Mobutu, a nakaawawis kadagiti adu a tattao manipud iti ballasiw ti pagilian nga imimmay nga agbirbiruk kadagiti gasatda wenno tumaltalawda manipud kadagiti etniko a gulgulo ti dadduma a lugar. Daytoy ket nangiyeg ti panagbalbaliw ti etniko ken linguistiko a pakabuklan ti siudad. Urayno daytoy ket mabirukan iti teritorio a tinawtawid a tagikua dagiti Bateke ken Bahumbu a tattao, ti lingua franca kadagiti Aprikano a pagsasao idiay Kinshasa tatta nga aldaw ket ti Lingala bayat a ti administratibo ken kangrunaan a naisursurat a pagsasao ket ti Pranses, kitaen pay dagiti ad-adu a paammo dagiti pagsasao ti DRK.
Idi 1974, ti Kinshasa ket nangsangaili ti 'The Rumble in the Jungle' a salisal ti boksing a nagbaetan ni Muhammad Ali ken George Foreman, nga ti daytoy ni Ali ket inabakna ni Foreman tapno maipasubli kaniana ti World Heavyweight a titulo.
Ti Kinshasa ket nagsagsagaba gapu kadagiti sobra nga aramid ni Mobutu, dagiti masa a binalitungeg, nepotismo ken ti sibil a gubat a nakaiturongan ti panakatnagna. Nupay kasta, daytoy ket maysa pay laeng a kultural ken saririt a sentro ti Tengnga nga Aprika, nga adda dagiti rumangrang-ay a komunidad dagiti musikero ken dagiti artista. Daytoy pay ket ti kangrunaan nga industria a sentro ti pagilian, nga agpatpataud kadagiti adu a masna aprodukto a naiyeg manipud iti kaunegan.
Ti Kinshasa ket adda ti nadokumentuan a panakalis ti HIV-1, a napetsaan daytoy manipud idi 1959 ket naduktalan idi ti napreserba a dara ti maysa a lokal a lalaki (kitaen ti taudan ti AIDS).[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Géographie de Kinshasa". Ville de Kinshasa. Naala idi 2012-06-25.
- ^ a b c d e "DemographiaWorld Urban Areas – Maika-8 a Tinawen nga Edision" (PDF). Demographia. Abril 2012. Naala idi 2012-06-25.
- ^ Cécile B. Vigouroux & Salikoko S. Mufwene. "Globalisasion ken kasiglat ti Pagsasao: Perspektibo manipud idiay Aprika, pp. 103 & 109". Naala idi 2012-06-25.
- ^ "Oras a serye t ipopulasion kadagiti 30 a kadakkelan nga urbano nga aglomerasion idi 2011 a nairanggo babaen ti kadakkel ti populasion, 1950–2025" (XLS). Nagkaykaysa a Pagpagilian, Dibison ti Populasion. Naala idi 2012-06-25.
- ^ "XIVe Sommet de la Francophonie". OIF. Naala idi 2012-06-25.
- ^ McNeil Jr, Donald G. (17 Oktubre 2011). "Chimp to Human to History Books: The Circuitous Path of AIDS". The New York Times.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kinshasa iti Wikimedia Commons


text:
Mula
Ti mulmula, ken tinawtawagan pay a berde a mulmula (Viridiplantae iti Latin), ket dagiti sibibiag nga organismo ti pagarian a Plantae a mairaman dagiti adu ti selula a grupo a kas dagiti agsabsabong a mula, konipero, pako ken lumot, ken dagiti pay, depende ti panagilawlawag, ti berde nga algas, ngen saan a dagiti nalabbasit wenno kayumanggi ruot ti taaw a kas dagiti kuelpo, wenno dagiti kudetdet wenno bakteria.
Dagiti berde mula ket nadidingan ti selula nga adda ti selula ken naidasdasig a makaala ti kaaduan nga enerhia manipud iti lawag ti init babaen ti potosintesis nga inus-usar ti kloropila a linaod kadagiti kloroplasto, a dagitoy ti mangited ti marisda a berde. Adda dagiti múla a parasitiko ken mabalin a saan nga agpataud kadagiti kadawyan a dagup ti kloropila wenno potosintesia. Dagiti múla ket naidasigda pay babaen ti seksula a panagpatubo, modular ken awan inggana a panagtubo, ken ti maysa a panagbalbaliw dagiti kaputotan, urayno ti aseksual a panagpatubo ket kadawyan, ken adda dagiti mula maminsan laeng nga agsabong bayat a dagiti dadduma adaanda ti maysa laeng a sabong.
Ti apag-isu a bilang ket narigat a maammuan, ngem , adda dagiti agarup a 300–315 a ribu dagiti sebbangan ti mulmula, a kaaduan kadagitoy ket, adda ti 260–290 a ribu, ket dagiti agbukbukel a mula (kitaen ti tabla dita baba).[5] Dagiti berde a mula ket kaaduan a mangitited ti nawaya nga oksiheno ken kaaduan kadagitoy a batayan dagiti ekolohia ti Dadga, a naipangpangruna iti daga. Dagiti mula a naipalpalawag a kas dagiti bukel, prutas ken nateng ket mangporma kadagiti kammasapulan a makmakan ti tao, ken naipaamo dagitoyen kadagiti napalabas a milenio. Dagiti mula ket pasayaatenda ti biagtayo a kas dagiti sabong ken ornamento. Iti kinaudi adu kadagitoy ket nagserbida a taudan kadagiti kaaduan a medisina ken druga. Ti sientipiko a pabagadal kadagitoy ket ammo a kas ti botanika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Cavalier-Smith, T. (1981). "Eukaryote kingdoms: Seven or nine?". BioSystems. 14 (3–4): 461–481. doi:10.1016/0303-2647(81)90050-2. PMID 7337818.
- ^ Lewis, L.A.; McCourt, R.M. (2004). "Green algae and the origin of land plants". American Journal of Botany. 91 (10): 1535–1556. doi:10.3732/ajb.91.10.1535. PMID 21652308.
- ^ Kenrick, Paul; Crane, Peter R. (1997). The origin and early diversification of land plants: A cladistic study. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press. ISBN 978-1-56098-730-7.
- ^ Adl, S.M.; et al. (2005). "The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists". Journal of Eukaryote Microbiology. 52 (5): 399–451. doi:10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x. PMID 16248873.
- ^ http://www.iucnredlist.org/documents/summarystatistics/2010_1RL_Stats_Table_1.pdf
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Mula iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Paulo ti TemplateData
TemplateData para iti Paulo ti TemplateData
Agisengngat ti ababa a paulo para iti paset ti datos ti plantilia. Inayonna ti panid iti Kategoria:Dagiti plantilia nga agus-usar iti TemplateData.
Panagusar[urnosen ti taudan]
== Datos ti plantilia == {{Paulo ti TemplateData}}  { ... }
Usaren ti
{{Paulo ti TemplateData|Nagan ti plantilia}} no kayat ti pagpilian a nagan a maiparanga para iti plantilia.
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Paulo ti TemplateData
Agisengngat ti ababa a paulo para iti paset ti datos ti plantilia. Inayonna ti panid iti [[:Kategoria:Dagiti plantilia nga agus-usar iti TemplateData]]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Gales
Nagsasabtan: 52°18′N 3°36′W / 52.3°N 3.6°W
Ti Gales /ˈweɪlz/ (dengngen) (Gales: Cymru, panangibalikas [ˈkəm.rɨ] (dengngen)) ket maysa a pagilian a paset iti Nagkaykaysa a Pagarian ken ti isla iti Nalatak a Britania,[1] a nabeddengan babaen ti Inglatera iti daya ken ti Taaw Atlantiko ken Baybay Irlandes iti laud. Adaan ti populasiona ti tallo a riwriw, ken ti kalawa a 20,779 km2 (8,023 sq mi). Ti Gales ket addaan ti sumurok a 1,200 km (750 mi) nga aplaya, a mairaman dagiti is-isla; ti kadakkelan, Anglesey, ken isu pay ti kadakkelan idiay Baybay irlandes. Ti Gales ket maysa a kabanbantayan, a dagiti kangatuan a murdongna iti amianan ken tengnga a luglugar, a kangrunaan idiay Snowdonia, a naglaon daytoy ti Snowdon, ti kangatuanna a pantokna.
PaammoUrnosen
- ^ Naipangiletra pay a "Gymru", "Nghymru" wenno "Chymru" kadagiti sabsabali a naglaon, a ti pagsasao a Gales nga addaan ti panagrugi a panag-umel – kitaen ti Gales a morpolohia.
- ^ Ken ti .eu, a kas paset ti Kappon ti Europa. Ti ISO 3166-1 ket GB, ngem ti .gb ken saan a maus-usar.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Dagiti pagilian iti UK". statistics.gov.uk. Naala idi Oktubre 10, 2008.


text:
On December 5, 2018, during the celebration of the 26th National Children’s Day, Provincial Social Welfare and Development Officer Decimia Cabang urged the parents and every Abreño present at the Capitol Atrium fight the bill lowering the age of criminal liability of children from 15 years old to 13 years old.
“Kayat mi nga iwaragawag iti panangkontra iti pannakaibaba iti age of criminal liability or criminal responsibility because we are advocating restorative justice kadagitoy ubbing tayo,” said Cabang.
“Tulungan da kami kuma a mangkontra iti nasao a bill gapuen ta kas kuna tayo, children are not criminals. Awan kuma iti ubing nga agyan iti uneg ti pagbaludan,” Cabang added.
“Day Care Workers, the community, ken dagiti mangkitkita kadagiti ubbing, tarakenen tayo amin nga ubbing tapno maisuro ida iti nasayaat a dana,” Cabang said. “Child Development Workers, MSWDOs, the barangays, kangrunaan kadagiti nagannak, aywanan tayo dagiti ubbing tayo tapno awanen ti maiwawa ti dalan,” she added.


text:
Karbohidrato
Ti karbohidrato ket maysa nga organiko a kompuesto a buklen laeng ti karbon, hidroheno, ken oksiheno, ken kadawyan iti hidroheno:oksiheno nga atomo a pannakaibagi ti 2:1 (a kas iti danum); iti sabali a pannakaibaga, with the emperika a pormula Cm(H2O)n (a ti m ket mabalin a sabali manipud iti n).[1] Adda dagiti adda a mailaksid; kas pagarigan, desokirribosa, ati asukar a komponente ti DNA,[2] ket addan ti emperika a pormula ti C5H10O4.[3] Dagiti karbohidrato ket teknikal dagitoy a dagiti hidrato ti karbon;[4] iti pannaka-estruktura daytoy ket napudpudno ti pannakakita kaniada a kas dagiti polihidrosia aldehideo ken dagiti ketona.[5]
Ti panangibaga ket kadawyan iti biokimika, nga idiay ket sinonimo ti sakarido. Dagiti karbohidrato (dagiti sakarido) ket nabingbingay kadagiti uppat a pannakaigrupo ti kimiko: dagiti monosakarido, dagiti disakarido, dagiti oligosakarido, ken dagiti polisakarido. Iti sapasap, dagiti monosakarido ken dagiti disakarido, a dagiti ket basbassit (dagiti nababbaba ti molekular a kadagsen) a karbohidrato, ket kadawyan dagitoy a makunkuna a kas dagiti asukar.[6] Ti balikas a sakarido ket nagtaud manipud iti Griego a balikas ti σάkxapov (sákkharon), a ti kaibuksilanna ket "asukar." Bayat a ti sientipiko a nomenklatura dagiti karbohidrato ket narikut, ti nagnagan dagiti monosakarido ken dagiti disakarido ket masansan nga agpatingga ti suldong ti -osa. Kas pagarigan, ti asukar ti ubas ket isu ti monosakarido ti glukosa, asukar ti unas ket isu ti disakarido ti sukrosa, ken ti asukar ti gatas ket isu ti disakarido ti laktosa.
Dagiti karbohidrato ket akin-rebbeng dagiti nadumaduma a papel kadagiti sibibiag ngaorganismo. Dagiti polisakarido para iti panagipenpen ti enerhia (a kas ti almidon ken glukoheno), ken kas dagiti estruktural a komponente (a kas ti selulosa kadagiti mula ken kuitina kadagiti artropoda). Ti 5 tikarbonna a monosakarido ribosa ket maysa a nangruna a komponente dagiti koensima (a kas ti ATP, FAD, ken NAD) ken ti batayan ti henetiko a molekula a naamammuan a kas ti RNA. Ti maikabagian a deoksirribosa ket komponente ti DNA. Dagiti sakarido ket dagiti derabotiboda ket mairaman kadagiti adu ken sabali a nangruna a biomolekula nga addaan kadagiti nangruna a papel iti sistema ti immuno, pertilisasion, panagpawil ti patohenesis, pellapella, ken panagdakkel.[7]
Iti siensia ti makan ken dagiti pay adu nga inpormal a kontesto, ti karbohidrato a panangibaga ket masansan a mangibaga ti ania man a makan a naisangyan a nabaknang iti narikut nga almidon ti karbohidrato (kasla dagiti sereal, tinapay, ken pasta) wenno simple laeng a dagiti karbohidrato, a kas ti asukar (a mabirukan iti sinam-it, dagiti palatipot, ken dagiti dulse).
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Western Kentucky University (Mayo 29, 2013). "WKU BIO 113 Carbohydrates". wku.edu. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-01-12. Naala idi 2013-08-26.
- ^ Eldra Pearl Solomon; Linda R. Berg; Diana W. Martin (2004). Biology. Cengage Learning. p. 52. ISBN 978-0-534-27828-1 – babaen ti google.books.com.
- ^ National Institute of Standards and Technology (2011). "Material Measurement Library D-erythro-Pentose, 2-deoxy-". nist.gov.
- ^ Long Island University (Mayo 29, 2013). "The Chemistry of Carbohydrates" (PDF). brooklyn.liu.edu. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2016-12-25. Naala idi 2013-08-26.
- ^ Purdue University (Mayo 29, 2013). "Carbohydrates: The Monosaccharides". purdue.edu.
- ^ Flitsch, Sabine L.; Ulijn, Rein V (2003). "Sugars tied to the spot". Nature. 421 (6920): 219–20. doi:10.1038/421219a. PMID 12529622.
- ^ Maton, Anthea; Jean Hopkins; Charles William McLaughlin; Susan Johnson; Maryanna Quon Warner; David LaHart; Jill D. Wright (1993). Human Biology and Health. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. pp. 52–59. ISBN 0-13-981176-1.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Karbohidrato iti Wikimedia Commons


text:
Local Special Bodies
Naannayas ti panakaisayangkat iti pannakapili iti mangibagi para iti Local Special Bodies a buklen iti Municipal Development Council, Municipal Peace and Order Council ken Municipal School Board. Ti nasao nga aktibidad ket inisiatiba iti Lokal a Gobierno nga idauloan ti naayat nga ina iti ili, Mayor Weng babaen iti opisina ti Sangguniang Bayan nga ibagian ni VM Melvin G. Macusi a binayabayan ni CSO Desk Officer Edna Alvarez, MPDC Head of Office Susan Natividad kenni MLGOO Moises Sibayan. Daytoy nga aktibidad, malaksid a mandato ti linteg nga maiyataday iti DILG Memorandum Circular No. 2022-083, ket mangpasinged ti relasion ti LGU ken Civil Society Organizations.
Dagiti napili ket representante dan to iti Special Bodies para iti panagplano iti programa ken pagsaysayaatan ti Sudipen.


text:
Naimbag nga aldaw tayo manen kakailian, kaarruba, gagayyem ken saan a gayyem, hehehe, unayen Kayong Angkuan ta uray saanen a gagayyem.
Marikna yo kadi met ti lammin a marikrikna wenno mapaspasaranmi ita ditoy siudad ti saleng? Apowww, nalammin latta kakayong, kaarruba…dita ayanyo, kumusta ti klima dita?
Iti napalabas, natopiko tayo ti maipapan iti basura ket, sapay la koma ta iti masungad a flower festival ket saan met a mapasamak ti kas iti napasamak idiay Metro Manila idi maiparada ti kunada a Black Nazarene a no sadino ket ginabsuon a basura ti imbati dagiti tattao a nangur-uray iti parada. Kas iti sigud, adu ti awan disiplinana iti bagbagina a kasla baboy ti ugalina nga iwarana lattan ti rugitna iti sadino la ditan, apay kayatyo kadi ti maawagan iti baboy?
Kadagiti napalpalabas a flower festival wenno Panagbenga, parikut ti basura nga imbati dagiti nangur-uray iti parade ngem, pagimbaganna laeng, kalpasan ti parada, adda dagiti volunteers nga agpidut kadagiti basura ken adda met ti trak ti basura manipud iti opisina ti gobierno nga akin-sakup iti daytoy ket surotenda a piduten ken sagadan dagiti basura, bisita man wenno mismo a taga-Baguio wenno agindeg iti siudad ket adda met dagiti awan disiplinana, isuda pay ti agiwara, puera delos Buenos a kunada, ngem talaga nga adu’t agug-ugali a baboy.
Ladingiten mi kabarangayan ken kakayong no adda dagiti madalapus iti imbagami ta dayta met ti paliiw tayo, gapu iti kaawan disiplina tayo, madadael ti sigud a pannakaidayaw ti siudad iti napalabas a most greenest and cleanest city ket naawatna pay ti hall of famer iti dayta a pammadayaw. Ngem, kasla nalipatan tayon dayta a pammadayaw ta awanen disiplina tayon. Malagip tayo pay, dinaydayawda idi ti mayor tayo gapu ta mismo nga isu ket agpidut pay iti basura.
Adda malagip tayo ket dayawen tayo unay daydiay a gangannaet wenno foreigner a babai ta nag-viral ti video na gapu ta nakitada nga agpidpidut iti basura idinto ta kadatayo a Pinoy nga agindeg, ditay pay maaramid dayta no di ket datayo pay ti agiwara. Idi damo tayo ti bumaddek ditoy siudad ti Baguio, inar-arapaapkon ti agnaed ditoy, adun ti nadandanun tayo a lugar ngem toy siudad ti saleng ti nagustuan tayo ken arapaaptayo a pagnaedan. Malaksid iti napintas a klima, nadalus ti aglawlaw ken manmanu pay idi ti babbalay ken pasdek, ideal a pagnaedan a kunada. Sipud idin saanen a napunas iti panunotko ti regget ko a makapagnaed ditoy ken pangbuklak iti pamiliak ket saanak a napaay, natungpal dagiti tagtagainepko ngem dagiti daddduma a sirmatak para iti siudad ken masakbayan, nadadael gapu ngarud ta dagiti adu a pinuon ti saleng, nasukatan iti babbalay ken pasdek.
Sabagay kunada a kasta a talaga ti panagdur-as wenno development iti maysa a lugar, adu ti maisakripisio nga agpapan nakainsigudan nga aramid ken panagug-ugali ti maysa a tao. No intay sirmataen ti masakbayan, kasla awanen namnama pay a maisubli ti talaga a kinalamiis ti siudad ken saanen nga agat-saleng ti malang-ab mo no bumangonka iti agsapa ket tumandag ka iti tawa wenno beranda ti balaymo ta asuk metten ti sumabat kenka.
Opssss, kakayong, naimasantayo manen ti nagsasarita ket ne amangan no kita-kitaennak manen ni editor. Ala kastan kakayong, agingga iti sumaruno manen nga intay panagiinnistoria, babayooo tsuptsup muahmuah.


text:
Nicolaas Laurens Burman
Ni Nicolaas Laurens Burman (1734–1793) ket maysa idi nga Olandes a botaniko.
Isu ket anak a lalaki ni Johannes Burman (1707–1780). Sinarunona ti amana iti tugaw ti botanika idiay Athenaeum Illustre ti Amsterdam, ken idiay Hortus Botanicus. Isu ket timmuloy iti panagsurat a kinaduaanna ni Carolus Linnaeus, ken kimmuyog kaniana idiay Unibersidad ti Uppsala idi 1760. Isu ti mannurat kadagiti nadumaduma nga obra a nairaman ti Specimen botanicum de geraniis (1759) ken ti Flora Indica (1768) a kanungpalan a kinompleto babaen ni Johann Gerhard Koenig (1728–1785).
Dagiti nagibasaranUrnosen
- "Nicolaas Laurens Burman". Author Details. International Plant Names Index. 3 Marso 1991.


text:
1923
Ti 1923 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra G).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 29 – Ti Turkia ket nagbalin a republika kalpasan ti pannakawaswas ti Imperio nga Otomano. Nabutosan ni Kemal Atatürk a kas umuna a presidente.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 4 – Conrad Bain, Naiyanak a Kanadiano nga aktor (pimmusay 2013)
- Marso 11 – Agatha Barbara, maika-3 a Presidente ti Malta (pimmusay 2002)
- Abril 25 – Albert King, Amerikano a musikero (pimmusay 1992)
- Mayo 7 – Anne Baxter, Amerikana nga aktres (pimmusay 1985)
- Hulio 2 – Wisława Szymborska, Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 2012)
- Septiembre 9 – Cliff Robertson, Amerikano nga aktor (pimmusay 2011)
- Oktubre 4 – Charlton Heston, Amerikano nga aktor (pimmusay 2008)
- Nobiembre 20 – Nadine Gordimer, Taga-Abagatan nga Aprika a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 2014)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 10 – Wilhelm Röntgen, Aleman a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (naipasngay 1845)
- Marso 8 – Johannes Diderik van der Waals, Danes a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (naipasngay 1837)
- Marso 26 – Sarah Bernhardt, Pranses nga aktres (naipasngay 1844)
- Agosto 2 – Warren G. Harding, maika-29 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1865)


text:
Claveria Covid-19 Update as of November 07, 2021
Naimbag a rabii, Claverianos!
Bimaba iti 23 ti bilang ti aktibo nga kaso ti Covid ditoy ili ita nga aldaw kalpasan nga naglaing idi kalman iti dua nga indibidwal ken kasta met nga tallo pay nga baro nga recoveries iti nainayon tatta nga aldaw. Awan met nainayon nga baro nga kaso sipud di kalman ngem maysa nga death ti nainayon ita a taga Barangay Pata East.
Itultuloy tayo latta ti panagtulnog kadagiti amin nga health protocols tayo tapnon saanen ngumato iti agdama nga bilang. Agyaman ken agan annad tayo amin!


text:
Abagatan nga Osetia
Ti Abagatan nga Osetia wenno Rehion ti Tskhinvali[nb 1] ket ti sangkapaset a mabigbigan nga estado idiay Abagatan a Kaukaso, ken mabirukan daytoy idiay teritorio ti Autonomo Oblast ti Abagatan nga Osetia iti kaunegan ti dati a Republika ti Sosialista a Sobiet ti Georgia.[5]
Nangirangarang ti pannakawaya ti Abagatan nga Osetia manipud iti Georgia idi 1990, ken bukod a tinawtagan iti Republika ti Abagatan nga Osetia. TSimmungbat ti gobierno ti Georgia babaen ti panagwaswas ti autonomia ti Abagatan nga Osetia ken ti panagpadas a mangtengel manen ti rehion babaen ti puersa. Ti panagpakaro ti didigra ket nakaiturongan ti Gubat ti Abagatan nga Osetia 1991–92.[6] Ti pannakilaban ti Georgia kadagiti agtengtengel ti Abagatan nga Osetia ket napasamak kadagiti dua nga okasion, idi 2004 ken 2008.[7] Ti naud-udi a suppiat ket nakaiturongan ti Gubat ti Rusia–Georgia, nga iti dayta a las-ud ket nakaala dagiti puersa ti Osetia ken Rusia iti napno a de facto a panagtengngel ti teritorio ti dati nga Autonomo Oblast ti Abagatan nga Osetia.
Dagiti notaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Nepriznannyye gosudarstva: Yuzhnaya Osetiya" HeпpизHaHHыe rocyдapcTBa: ЮжHaя OceTия [Unrecognized states: South Ossetia]. Geopolitika (iti Ruso). 2014-01-28.
- ^ "Respublika Yuzhnaya Osetiya" Pecпyблиka ЮжHaя OceTия. Ministerstvo inostrannykh del Rossiyskoy Federatsii (iti Ruso). 2014-05-22. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-10-18. Naala idi 2014-07-28.
- ^ "V Yuzhnoy Osetii proiskhodit prirost naseleniya" B ЮжHoй OceTии пpoиcxoдиT пpиpocT HaceлeHия. Respubliki Yuzhnaya Osetiya (iti Ruso). 2016-02-05. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-02-08. Naala idi 2021-10-16.
- ^ Presidential Elections in South Ossetia – Plan B Naiyarkibo 2013-05-09 iti Wayback Machine
Ti immuna a panagbubutos ket kinuyog idi ti reperendum a dagiti Asetio ket mangikeddengda no ti Ruso ket agnalin a maikadua a pagsasao ti Abagatan nga Osetia. Gangani 85 nga 85 porsiento dagiti nagbutbutos ket sinuportaranda ti reperendum.
- ^ USSR Atlas – iti Ruso, Moscow 1984
- ^ Donaldson, Robert H. (2005). The Foreign Policy of Russia: Changing Systems, Enduring Interests (iti Ingles) (3rd nga ed.). Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe. p. 199. ISBN 0-7656-1567-3.
- ^ King, Charles (2008). "The Five-Day War: Managing Moscow After the Georgia Crisis" (PDF). Foreign Affairs (iti Ingles). Vol. 87, no. 6. pp. 2–11. JSTOR 20699368.
- Dagiti libro
- ru:OCETИHCKИЙ BOПPOC [Ossetian Question] (iti Ruso). Tbilisi. 1994.
- Souleimanov, Emil (2013). Understanding Ethnopolitical Conflict: Karabakh, South Ossetia, and Abkhazia Wars Reconsidered (iti Ingles). Basingstoke: Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-137-28023-7.
{{cite book}}: Panagtaripato ti CS1: duplikaduen ti kasisigud ti ref (silpo)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Abagatan nga Osetia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Abagatan nga Osetia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Probinsia
Ti probinsia ket maysa a paset ti teritorio, a kankanayon nga isu ti agnaynayon nga administribo a pannakabingbingay, iti kaunegan ti maysa a pagilian wenno estado.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas a "probinsia" ket naala manipud ti maika-13 a siglo a Daan a Pranses ti "province," a daytoy ket nagtaud met laeng ti Latin a balikas ti "provincia," a mangibagbaga ti pagiturayan ti maysa a mahistrado; a naisangsangayan, iti maysa a ganganaet a teritorio.
Ti mabalin a Latin nga etimolohia ket manipud ti "pro-" ("para iti") ken "vincere" ("tapno agballigi" wenno "mangtengngel iti"). Isunga ti "probinsia" ket maysa idi a teritorio wenno opisio a ti maysa a Romano a mahistrado a tinengtengngel para iti gobiernona. Daytoy ket maipada ti nasapsapa a panag-usar ti Latin para iti pagturayan babaen ti Romano a linteg.


text:
Puebla
Ti Puebla (Panangibalikas nga Espaniol: [ˈpweBla] (dengngen)), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Puebla (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Puebla) ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti Pederal a Distrito, ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 217 nga ili ken ti kapitoliona ket ti sudad ti Puebla.
Daytoy ket mabirukan idiay Daya-Tengnga a Mehiko. Daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti Veracruz iti amianan ken daya, ti Hidalgo, Estado ti Mehiko, Tlaxcala ken Morelos iti laud, ken ti Guerrero ken Oaxaca iti abagatan.
Dagiti taudan ti estado ket mabirukan iti siudad ti Puebla, a pinundar daytoy babaen dagiti Espaniol iti daytoy a ginget idi 1531 tapno maalada ti dalan a pagbaetan ti Siudad ti Mehiko ken ti puerto ti Veracruz.
Idi patingga ti maika-18 a siglo, ti lugar ket nagbalinen a probinsia ti kolonia nga addaan iti bukodna a gonbernador, nga agbalinton nga Estado ti Puebla, kalpasan ti Gubat ti Wayawaya ti Mehikano idi nasapa a maika-19 a siglo. Manipud iti dayta a panawen ti lugaren ket, naipangpangruna iti likmut ti kapitolio a siudad, ket nagtultuloy a dimmakkel ti ekonomiana, kaaduan babaen ti industria, urayno daytoy ket ket lugar idi dagiti nadumaduma a gubat, ti kadayegan ket ti Gubat ti Puebla. Ita nga aldaw, ti estado ket maysa kadagiti kaindustrialisaduan iti pagilian, ngem gapu ti kaaduan a panagrang-ayna ket naikonsentrado idiay Puebla ken dagiti dadduma a siudad, adu kadagiti lugarna iti away ket napanglaw, ken mangpilit kadagiti adu a pumanaw ken mapan idiay Siudad ti Mehiko ken Estados Unidos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Puebla iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Puebla manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Heograpiko a datos a mainaig iti Puebla iti OpenStreetMap
- "Puebla, a state of Mexico". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). 1911.
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Puebla


text:
Wikipedia:Annuroten ti nagan ti agar-aramat
Mabalinmo ti agaramid ti pakabilangan tapno ti naganmo nga agar-aramat ket maipakita a kaariping kadagiti inur-urnosmo. Ti nagan ti agar-aramat ket maysa a waya ti panangipakita no sino ti nagurnos ti maysa a panid. Daytoy ket makatulong kadagiti agar-armat a makitungtung ken makatulong pay ti panangidulin kadagiti rehistro. Mabalinmonton ti agpartuat ti bukodno a panid a naitituluan ti naganmo nga agar-aramat, ken tungtungam a panid, a mabalin a pangibatian dagiti dadduma nga agar-aramat kadagiti mensahe kaniam.
Ti naganmo nga agar-aramat ket mabalin a saan a ti pudno a naganmo, ngem aluadam ken saayatem met ti agpili ti naganmo.
Annuroten dagiti mapakagura a nagan[urnosen ti taudan]
Ti nagan a piliem ket nasken a saan a mapakagura wenno makasungani ti sinoman . Pangngaasi a laglagipem a ti tattao nga agur-urnos ditoy ket naggapuda kadagiti nadumaduma a lugar ken sabsabali a kultura. Kitaen dita baba dagiti alagaden tapno maliklikan ti manggura ti tattao:
- Liklikan nga usaren dagiti nagan ti tattao iti politika, militar wenno relihion wenno dagiti pasamak.
- Liklikan ti agpili kadagiti nagan nga amangan a makapagura. Nasken a ti naganmo ket saan a mangisingasing a sika ket agtengtengel kadagiti puesto iti politika, relihion wenno dagiti pammati a mabalin a makasungani ti dadduma a tao.
- Saanka nga agtulad kadagiti kapadpada a nagan ti sabsabali nga agar-aramat.
- Dagiti makapagura wenno makasungani a nagan ket mabalin a mangpawil wenno mariribokan dagiti dadduma a agar-aramat a tumulong ditoy Wikipedia.
- Adda met dagiti dadduma a nagan a saan a makapagura ngem dagitoy ket makaipakita ti napigsa a panirigan wenno relihioso unay. Dagitoy a nagan ket upayen ngem saan a maiparit ngem mabalin dagitoy a gapuanan kadagiti pannakisinnungat.
- Pangngaasi a saan nga usaren dagiti nagan nga addaan iti "bot" gaputa dagitoy ket mabalin a makaiyallilaw kadagiti agar-aramat a bot nga us-usaren a panagtaripato iti Wikipedia. Dagitoy ket saan a makapagura ngem saan a maipalubos.
- No adda dagiti agreklamo a maipanggep ti naganmo, pangngaasi a panunotem a baliwam. No adu unay ti agar-aramat nga agreklamo, makiddawto a baliwam ken no saanmo nga ikkaten, dagiti administrador ket mabalindanto nga ikkaten nga awan pakdaarna.
- Liklikan ti agpartuat kadagiti panangipaksil a nagan ti agar-aramat.
- Dagiti maigaggagara a makapagura, makasungani wenno bastos unay a nagan ti agar-aramat ken mabalinto nga ikkaten dagiti administrador nga awan pakdaarna.
Kasano ti mangbaliw ti naganmo[urnosen ti taudan]
Ti Ilokano Wikipedia ket agdama nga awan dagiti burokrata a maka-aramid ti tignay a panagsukat ti nagan ti agar-aramat ngem mabalin ti agkiddaw ditoy.
Panagikkat ken panagitipon kadagiti nagan ti agar-aramat[urnosen ti taudan]
Ti Ilokano Wikipedia ket agdama nga awan dagiti burokrata a maka-aramid ti tignay a panagikkat ken panagitipon kadagiti nagan ti agar-aramat ngem mabalin ti agkiddaw ditoy.
Annuroten ti panagusar kadagiti nadumaduma a nagan[urnosen ti taudan]
Awan ti alagaden a mangiparit ti panagusar ti ad-adu ngem maysa a nagan ti nagar-aramat, ngem nasken a saanmo nga usaren dagitoy kadagiti dakes nga aramid. Nasken a saanmo nga usaren ti mamin-adu a panagbutos manipud kadagiti dadduma a naganmo.


text:
Radio
Ti radio ket isu ti awan barot a panagiwaragawag kadagiti senial babaen ti nawaya a limbang babaen ti elektromagnetiko a radiasion iti maysa a prekuensia a kaaduan a nababbabba ngem iti makitkita a lawag, iti sakup ti prekuensia ti radio , manipud iti agarup a 30 kHz aginggana ti 300 GHz.[1] Dagitoy nga allon ket makunkuna nga allon ti radio. Ti elektromagnetiko a radiasion ket agbanniaga babaen kadagiti pamay-an kadagiti agpalpallayog nga elektromagnetiko a lugar a lumabas babaen ti angin ken ti kalwakaw iti limbang.
Ti pakaammo, a kas ti uni, ket naaw-awit babaen ti sistematiko a panagbalbaliw ti (modulasion) dadduma a tagikua kadagiti nairangarang nga allon, a kas dagiti bukodda nga amplitud, prekuensia, paset, wenno kaakaba ti pulso. No ti maysa nga allon ti radio ket mapuntaanna ti maysa nga elektrikal a konduktor, ti agpalpallayog a luglugar ket mangpataud ti agsinsinnublat a koriente iti konduktor. Ti pakaammo kadagiti allon ket mabalin a maala ken maipasubli iti sigud a pormana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Diksionario dagiti Elektronika Babaen ni Rudolf F. Graf (1974). Panid467.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Radio iti Wikimedia Commons
- Radio iti Curlie (iti Ingles)
- "Daytoy ket Radi-O! Salaysay babaen ni Richard Rubin


text:
Sasao a Kayan–Murik
Ti sasao a Kayan–Murik wenno Kayan ket dagiti grupo ti sasao nga Austronesio a naisasao idiay Borneo babaen dagiti Kayan, Punan, ken dagiti mainaig a tattao.
Dagiti sumaganad ket dagiti pagsasao:
- Maitutop a Kayan: Bahau, dagiti nadumaduma a pagsasao a tinawtawagan iti Kayan
- Modang: Modang, Segai (Punan Kelai)
- Muller-Schwaner "Punan": Hovongan, Aoheng, (Punan) Aput, Punan Merah, Kereho-Uheng
- Murik
Nalawag a saan nga inraman babaen ni Robert Blust (1991) ti Kayan manipud iti bukodna a sasao nga Amianan a Borneano. Inikkatna ti Bukat manipud iti Kayan idi 2010.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kayan phrasebook manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Dagiti Kaipuleohone a naiyarkibo a material ti Kayan manipud iti urnong ni Robert Blust (RB2-003-A, RB2-003-C).


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, LA UNION – Ipagpanpannakkel ti probinsia a lima a kandidata manipud La Union ti nairaman kadagiti 35 official candidates nga agsasalisal tapno magun-od ti korona ti 2017 Miss World Philippines.
Naammuan daytoy kalpasan a naiwaragawag dagiti nakapasa iti final screening sadiay New World Hotel, Makati City idi Hulio 29, 2017.
Nabigbig dagiti kandidata nga isuda Ms. Shawntel Michole Cruz (candidate no. 1) manipud Santo Tomas, La Union ken ti madama a Mutia ti La Union-Turismo 2017; Ms. Gabriela Madarieta Ortega (candidate no. 11), ti puon a naggapuanna ket manipud iti probinsia, ken maysa kadagiti top 15 candidates ti Bb. Pilipinas 2017; Ms. Trizha Ocampo (candidate no. 20) manipud Agoo, La Union ken ti Mutia ti La Union 2016; ken ni Ms. Ethel Abellanosa (candidate no.16) a naggapu met iti Agoo, La Union ken nangabak iti Tourism Philippines 2016.
Malaksid kadagiti lima a nasao a kandidata, naammuan a ni Ms. Roshan Flores (candidate no. 4) ket nagubing ditoy siudad gapu ta taga-ditoy ti ina na. Iti Miss World Philippines, nga umuna a pageant a nakisalipanna, isuna ti mangibagi iti Makati City.
Ti Miss World ti maysa kadagiti kadadakkelan a pageant competition iti Pilipinas nga addaan ti tema a “Beauty in Giving.”
Ti Miss World Philippines Pageant ket maangay no Setiembre 3, 2017. Ti makaala ti korona ti mangibagi iti Pilipinas iti Miss World 2017 sadiay China no Nobiembre 18, 2017. Darlene Acosta, PITO-LU / ABN
5 DRUG PERSONALITIES HULI SA BUY-BUST SA BAGUIO, ABRA
CAMP DANGWA, Benguet -- Nahaharap ngayon sa kasong paglabag sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang limang...


text:
Rodrigo Díaz de Vivar
Ni Rodrigo Díaz de Vivar (c. 1040,Vivar del Cid, Burgos – Ica- 10 ti julio, 1099, Valencia) quet maysa ñga hidalgo quen guerrero ñga castellano na mas popular na ma-amammo iti panagan ñga El Cid Campeador, Mio Cid no haan quet El Cid (na nagapu ti maysa nga dialecto ti arabe سيد sīdi, 'señor' o 'apo', quen iti latin vulgar campi doctor o campi doctus, 'tao ñga nalaing na ada idiay campo daguiti guerreros', 'maysa ñga mangamammu daguiti gapo iti panaggugubat'). No literal na ma-traducir iti panagan ñga El Cid iti idioma ñga ilucu quet agbalin daytoy ñga Ti Apo.
Según iti autor ñga musulman ñga andalusi na ni Ibn Bassam (1109):[1]
Daytoy na lalaqui, iti azote ti tiempo na, gapo iti ansia na iti gloria, gapo iti tenacidad ti prudente ñga caracter na, gapo iti heroica ñga panagcatured na, quet maibilang as cas maysa cadaguiti milagros ti Dios.
BiografiaUrnosen
Naianac ni Rodrigo Díaz de Vivar iti inteñgaen ti siglo XI (inteñgaen ti 1048 quen 1050, ti exacto na fecha ti nañganacan na quen haan na maamuan). Iti lugar na naianacan na quet iti lugar na nainaganan tatta a Vivar del Cid, 10 a kilometros agapu Burgos, ti capital ti Castilla. Hijo isuna ni Diego Laínez, na nagapu iti menor a nobleza, quen ni Sancha o Teresa Rodríguez, hija ni Rodrigo Álvarez de Asturias, na nagapu cadaguiti primera a familias ti Castilla.
Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoyUrnosen
ReferenciasUrnosen
- ^ Abu-l-Hasan Alí ibn Bassam, al-Djazira fi mahasin ahl al-Yazira, Dozy R., Recherches sur l'histoire et la littérature de l'Espagne pendant le moyen âge, Paris-Leiden, 1881.


text:
Pablo ti Apostol
Ni Pablo ti Apostol (c. AD 5 – c. AD 67; nadumaduma a tinawtawagan a kas "ti Apostol Pablo" wenno "Santo Pablo"),[3] ken tinawtawagan pay a kas ni Saul ti Tarsus,[4] ket naipagarupan nga isu ti kaimpluensiaan a nasapa Kristiano a misionario. Dagiti naibagbaga a sinursurat babaen ti simbaan (ti Pauline epistles) ket mangporma kadagiti adu a paset ti Baro a Testamento. Ti impluensia iti Kristiano a panagpanpanunot dagiti epistola a naibagbaga a sinuratna ket adu,[5][6] gapo ti pannkaitaripnongna a kas maysa a prominente nga apostol ti Kristianidad idi las-ud ti panangiwarwaras ti Ebanghelio babaenti nasap a komunidad dagiti Kristiano iti ballasiw ti Romano nga Imperio.
PaammoUrnosen
- ^ Pedro ken Pablo . Kadagiti Dappat ni San Pablo . Tarsus . 1. PBS. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Acts 22:3
- ^ a b c Harris, p. 411
- ^ Acts 9:11 "Saul, ti Tarsus"
- ^ "Saul ti Tarsus – naamammoan a kas ni Pablo, ti Apostol ti Pagano". JewishEncyclopedia.com. Naala idi 2012-02-10.
- ^ Oxford a Diksionario ti Kristiano a Simbaan ed. F.L. Lucas (Oxford) naikabil para kenni Pablo
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Pablo ti Apostol iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Pablo ti Apostol iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Pablo ti Apostol iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Siudad ti Tlaxcala
Ti Tlaxcala, opisial a kas Tlaxcala de Xicohténcatl (Espaniol [tla(k)sˈkala] (tulong·pakaammo), sasao a Nahuatl: Tlaxcallān Xīcohtēncatl [tɬaʃˈkalːaːn ʃiːkoʔˈteːŋkatɬ]), ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko iti Tlaxcala ken ti tugaw ti ili iti isu met laeng a nagan. Awan idi ti siudad idi las-ud ti sakbay ti paset ti panawen ti Espaniol ngem binagon idi babaen ti Espaniol a kas sentro ti panag-ebanghelio ken panagturay kalpasan ti Panagrukma ti Espaniol iti Imperio nga Azteca. Daytoy ket naikeddeng idi a kas diosesis ngem kanungpalan a napukaw ti kasasaadna itiPuebla idi bimmassit ti populasionna. Addaan pay laeng ti siudad kadagiti adu a duog a kolonial nga estrukturana a mairaman ti dati a monestario ti Franciskano, ken dagiti pay kabarbaro nga estruktura ti sibiko a kas ti Teatro Xicohténcatl.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Siudad ti Tlaxcala iti Wikimedia Commons


text:
Claveria Covid-19 Update as of August 18, 2021
Idi kalman, Agosto 18,2021 ket nagbalin manen nga 31 ti aktibo nga kaso ditoy ili kalpasan nga nanayunan ti uppat nga baro nga nagpositibo ti agdama nga bilang.
Gapu kadaytoy, ipaganetget ti MIATF ken LGU ti importansya ti panagsurot ti health protocols ken panagruar ti uneg binalayan no nasisita laeng ti intay aramiden. Kasta met nga liklikan tayo paylaeng ti panaguummong tapnon maiwasan panagwaras ti bayrus. Agtitinnulong tayo tapnon maibaba pay ti kaso.
Agyaman ken agan annad tayo amin!


text:
Naiyawat iti micro-livelihood assistance kadagiti sektor ti KALIPI ti Langiden, San Quintin, Pidigan, ken Bangued manipud ti Provincial Social Welfare and Development Office idi kalman sadiay Kapitolyo babaen kenni Mrs. Anita Biato, Population Program II ti Bangued. #asensoabreñoREAD MORE
KALIPUNAN NG LIPING PILIPINA
Panagsapata dagiti kabarbaro nga opisyales ti Kalipunan ng Liping Pilipina Provincial Federation babaen kenni Honorary Chairman Gov. Joy Bernos kabayatan iti naaramid nga orientation iti KALIPI sadiay Kapitolyo idi Nobyembre 27. #asensoabrenoREAD MORE
Let’s Fight Human trafficking
Isardeng ti Human Trafficking! Naangay iti orientation ti Kalipunan ng Liping Pilipino (KALIPI) maipanggep ti Republic Act 9208 wenno ti Anti-Trafficking in Persons Act of 2003 a kas paset ti 18-day Campaign to End Violence Against Women and Children (VAWC) sadiay Kapitolyo idi kalman, Nobyembre 27 manipud kenni Ms. Myrna Ruth Borgonia, MSWDO ti… Read more »READ MORE


text:
Nawaya a sopwer
Ti nawaya a sopwer (Ingles: free software) ket ti wayawaya wenno kinawaya ti maysa nga agar-aramat wenno agus-usar a pagtarayen, kopiaen, iwaras, adalen, baliwan, ken papintasen ti sopwer.
Dakdakamaten ti nawaya a sopwer ti uppat a langa ti wayawaya para kadagiti agar-aramat iti sopwer
- Ti wayawaya a pagtarayen wenno pagandaren ti programa, para iti aniaman a gapu (wayawaya 0)
- Ti wayawaya nga adalen wenno sukisoken no ania dagiti maaramidan ti programa, ket usaren daytoy iti ania man a pakasapulan (wayawaya 1). Masapul ditoy ti kaadda ti pannakastrek iti taudan a kodigo.
- Ti wayawaya a maiwaras manen dagiti kopia tapno makatulong kadagiti kakadua (wayawaya 2).
- Ti wayawaya a pasayaaten ken papintasen pay ti programa, ken ited iti publiko dagiti naaramid a panangpasayaat tapno agnaar ti sibubukel a komunidad (wayawaya 3). taudan a kodigo.
Dagiti mabigbig a pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU, GNU Emacs, GNU C Library
- Operating systems: GNU/Linux, FreeBSD, OpenBSD
- Kernels: Linux, HURD
- Pagbasabasa ti web: Mozilla Firefox
- OpenOffice.org
- Databases: MySQL, PostgresSQL
- Apache
- GNOME, KDE
- Programming language compilers/interpreters: GNU Compiler Collection, PHP, Perl, Python
- MediaWiki (ti sopwer ti Wikipedia)


text:
Albrecht Dürer
Ni Albrecht Dürer (Panangibalikas nga Aleman: [ˈalbʁɛçt ˈdyːʁɐ]; 21 Mayo 1471 – 6 Abril 1528)[1] ket maysa idi a Aleman a pintor, agprenprenta, agkitkitikit, matematiko, ken teoriata manipud idiay Nuremberg. Dagiti imprentana ket nangikeddeng kaniana ti pammadayaw iti ballasiw ti Europa idi isu ket agtawen pay laeng ti duapulo, ken isu ket naipanunotan a kas ti kalatakan nga artista iti Akin-amianan a Renasimiento manipud idin. Dagiti nawatiwat a bagi ti obrana ket mairaman dagiti piraso ti altar ken relihioso nga ob-obra, dagiti nadumaduma a retrato ken bukod a retrato, ken dagiti gambang a kinitkitikit. Dagiti tabas ti kayona, a kas dagiti serye ti Apokalipsis (1498), ket nakatagtaginayon ti ada-du a nanam ti Gotiko ngem dagiti sabsabali nga obrana. Dagiti nadayeg a naam-ammuan nga obrana ket mairaman ti Kabaliero, Patay, ken ti Demonio (1513), San Jeronimo idiay Pagadadalanna (1514)ken ti Melencolia I (1514), nga isu daytoy ket suheto ti nawatiwat a panagusig ken panagipatarusan. Dagiti akuarelana ket nangmarka kaniana a kas maysa kadagiti immuna nga Europeano nga artista ti ladawan ti daga, bayat a dagiti aramidna a natarigagay a tabas ti kayo ket nagpabaro ti pannakapataud ti dayta a medio.
Ti panangipayuna ni Dürer kadagiti klasiko a motif iti Akin-amianan nga arte, baaben kadagiti pannakaammona kadagiti Italiano nga artista ken dagiti Aleman a Hunanista, ket nangitalged ti pammadayawna a kas maysa kadagiti kangrunaan a pigura ti Akin-amianan a Renasimiento. Daytoy ket pinatalgedan pay babaen dagiti teoretiko a tratadona, a nangiraman kadagiti pamunganayan ti matematika, perspektibo ken dagiti umno a rukod.
Nasapa a biag (1471–90)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Dürer ket naipasngay idi 21 Mayo 1471, ti maikatlo nga anak ken maikadua nga anak a lalaki dagiti nagannak kaniana, nga isuda ket addaan kadagiti agarup a sangapulo ket uppat ken sangapulo ket walo nga annak. Ti amana, ni Albrecht Dürer the Elder, ket narang-ay idi a mammanday iti balitok, ken dati nga agnagan iti Ajtósi, nga idi 1455 ket immalis idiay Nuremberg manipud idiay Ajtós, idiay asideg ti Gyula idiay Hungaria.[2] Ti Aleman a nagan a "Dürer" ket naiyulog manipud iti Hungaro ti "Ajtósi".[2] Iti immuna, daytoy idi ket "Türer," a ti kaibuksilanna ket agparpartuat iti ridaw, a daytoy ket "ajtós" iti Hungaro (manipud iti "ajtó", a ti kaibusilanna ket ridaw). Ti ridaw ket naipakita iti eskudo a tinagikua ti pamilia. Ni Albrecht Dürer ti Ub-ubing ket kanungpalanna a binaliwan iti "Türer", ti bersion ti amana iti apelyido ti pamilia, iti "Dürer", tapno maampon ti lokal a dialekto ti Nuremberg. Ni Albrecht Dürer ti Laklakay ket inasawana ni Barbara Holper, ti anak a babai ti apona, idi isu ket nagbalin met nga apo idi 1467.[3]
Ti ninong idi ni Dürer ket ni Anton Koberger, nga isu ket pimmanaw iti panagpanday iti balitok tapno agbalin a mangimaldit ken mangiwarnak iti tawen a naipasngay ni Dürer ken napardas a nagbalin a narang-ay a mangiwarnak idiay Alemania, ken kanungpalan a nagtagikua kadagiti duapulo ket dua a pagimalditan ken addaan met kadagiti adu nga opisina idiay Alemania ken ballasiw taaw. Ti kadayegan a pablaak idi ni Koberger ket ti Nuremberg Chronicle, a naipablaak idi 1493 kadagiti edision ti Alemanken Latin. Daytoy ket naglaon kadagiti awan kapada a 1,809 nga ilustrasion iti kitikit iti kayo (urayno adu met dagiti naulit a panagusar iti isu met laeng a muton) babaen ti pagobraan ti Wolgemut. Ni Dürer ket mabalin a nagobra met kadagitoy, ken mabalin pay a nagobra kadagiti proyekto a nairugi idi isu ket kaduana ni Wolgemut.[4]
Gapu ta ni Dürer ket nangibati kadagiti autobiograpiko a sursurat ken nagbalin a nadayeg idi isu ket agtawen iti tengnga ti duapulo, ti biagna ket nasayaat a nadokumentuan babaen dagiti nadumaduma a taudan. Kalpasan dagiti bassit a tawen iti eskuela, ni Dürer ket nangrugi a nagadal iti batayan ti panagpanday iti balitok ken ti panangiladawan manipud iti amana. Urayno ti amana ket kinaykayatna nga agtuloy iti panagsanayna a kas mammanday iti balitok, isu ket nagipakpakita iti talento ken nangrugi a kas agdadamo ken ni Michael Wolgemut idi isu ket agtawen iti sangapulo ket lima idi 1486. Ti bukod a panangiladawan, ti panangiladawan itipuntos ti plata, ket napetsaan idi 1484 (Albertina, Vienna) "idi ubingak," a naibagbaga iti naudi nga insuratna. Ni Wolgemut idi ti kalaingan nga arista idiay Nuremberg iti dayta a panawen, ken adaan iti dakkel a pagobraan ken agpatpataud kadagiti nadumaduma nga obra iti arte, a naisangayan kadagiti kinitikit iti kayo para kadagiti libro. Ti Nuremberg ket importante idin ken nadur-as a siudad, ti sentro para iti panangipablaak ken dagiti adu a naramen a tagilako. Daytoy ket addaan kadagiti napigsa a pannakaisilpo iti Italia, a naipangpangruna iti Benesia, ti asideg met bassit a distansia iti ballasiw ti Alpes.[4]
Ti Wanderjahre ken pannakiasawa (1490–94)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti pannakalpas iti termino iti panagdadamona, ni Dürer ket sinurotna ti kadawyan nga ugali ti Aleman iti panagala iti Wanderjahre—kasla dagiti sabatikal a tawen —a ti agdadamo ket nakaadal kadagiti kalaing manipud kadagiti artista kadagiti sabali a lugar; ni Dürer ket pumanaw koma kadagiti uppat a tawen. Isu ket pimmanaw idi 1490, ken mabalin a nagtrabaho ken ni Martin Schongauer, ti mangidaulo nga agkitkitikit idiay Akin-amianan nga Europa, ngem pimmusay met iti nabiit sakbay iti isasangpet ni Dürer idiay Colmar idi1492. Saan a nalawag no ani a alugar ti nagbanniagaan ni Dürer kadagiti simmaruno a paset ti panawen, ngem mabalin nga isu ket napan idiay Frankfurt ken idiay Olanda. Idiay Colmar, ni Dürer ket kinablaawan dagiti Schongauer nga agkakabsata lallalki, dagiti mammanday iti balitok a ni Caspar ken ni Paul ken ti pintor a ni Ludwig. Idi 1493 ni Dürer ket napan idiay Strasbourg, ken idiay ket mabalin a nakasanayanna iti panagkitkitikit ni Nikolaus Gerhaert. Ti immuna a bukod a a bagi a pinintaan ni Dürer (itan ket adda idiay Louvre) ket pinintaan idi iti daytoy a panawen, ken tapno mabalin a maipasubli iti nobiana idiay Nuremberg.[4]
Idi nasapa a 1492, ni Dürer ket nagbanniaga idiay Basel tapno aggian iti sabali akabsat a lalaki ni Martin Schongauer, ti mammanday iti balitok a ni Georg.[5] Iti nabiit kalpasan ti panagsublina idiay Nuremberg, idi 7 Hulio 1494, aidi agtawen iti 23, ni Dürer ket inasawana ni Agnes Frey kalpasan ti maysa a pannakitunos a naaramid idi isu ket lumangan. Ni Agnes ket anak a babai idi ti prominente nga agob-obra iti suer iti siudad. Nupay kasta, awan ti annakda a nagresultaan iti daytoy a pannakiasawa.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mueller, Peter O. (1993) Sabali a panagibagbaga ti Den Schriften Albrecht Durers, Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.
- ^ a b Heaton, Mrs. Charles (1881). "The Life of Albrecht Dürer of Nürnberg: With a Translation of His Letters and Journal and an Account of His Works". Seeley, Jackson and Halliday: 29.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong).
- ^ Bartrum, 93, note 1
- ^ a b c Giulia Bartrum, "Albrecht Dürer and his Legacy", British Museum Press, 2002, ISBN 0-7141-2633-0
- ^ Here he produced a woodcut of St Jerome as a frontispiece for Nicholaus Kessler's 'Epistolare beati Hieronymi'. Panofsky argues that this print combined the 'Ulmian style' of Koberger's 'Lives of the Saints' (1488) and that of Wolgemut's workshop. Panofsky:21
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Christine Demele. Dürers Nacktheit – Das Weimarer Selbstbildnis. Rhema Verlag, Münster 2012, ISBN 978-3-86887-008-4
- Bartrum, Giulia. Albrecht Dürer and his Legacy. British Museum Press, 2002. ISBN 0-7141-2633-0
- Campbell Hutchison, Jane. Albrecht Dürer: A Biography. Princeton University Press, 1990. ISBN 0-691-00297-5
- Dürer, Albrecht (translated by R.T. Nichol from the Latin text), Of the Just Shaping of Letters, Dover Publications. ISBN 0-486-21306-4
- Harbison, Craig. "Dürer and the Reformation: The Problem of the Re-dating of the St. Philip Engraving". The Art Bulletin, Vol. 58, No. 3, 368-373. Septiembre 1976.
- Landau David; Parshall, Peter. The Renaissance Print. Yale, 1996. ISBN 0-300-06883-2
- Panofsky, Erwin. "The Life and Art of Albrecht Dürer", Princeton, 1945. ISBN 0-691-00303-3
- Price, David Hotchkiss. Albrecht Dürer's Renaissance: Humanism, Reformation and the Art of Faith. Michigan, 2003. ISBN 9780472113439.
- Strauss, Walter L. (Ed.). The Complete Engravings, Etchings and Drypoints of Albrecht Durer. Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-22851-7.
- Wilhelm, Kurth (Ed.). The Complete Woodcuts of Albrecht Durer, Dover Publications, 2000. ISBN 0-486-21097-9
- Wolf, Norbert. Albrecht Dürer. Prestel, 2010. ISBN 978-3-7913-4426-3
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Albrecht Dürer iti Wikimedia Commons


text:
Oksiheno
Ti oksiheno ket isu ti elemento nga addaan iti atomiko a numero iti 8 ken nairepresenta babaen ti simbolo nga O. Ti naganna ket naala manipud iti Griego a ramut a ὀEύς (oxys) ("asido", literal a "natadem", a mangitudo ti naalsem a nanam iti asido) ken ti -Yevής (-genēs) ("agpadpataud"), gapu ta idi daytoy a nanaganan, addan ti biddut a kapanunutan nga amin nga asido ket makasapul ti oksiheno ti panakabukelda. Iti pagalagadan a temperatura ken presion, ti dua nga atomo iti daytoy nga elemento ket agpiansa tapno agporma ti dioksiheno, maysa daytoy a pusasaw nga asul, awan ti ayamuom, awan ti nanam a diatomiko nga alingasaw nga ti pormulana ket ti O2.
Ti oksiheno ket kameng iti chalcogen a grupo idiay periodiko a lamisaan ken daytoy ket nakaro a reaktibo a saan a metal nga elemento nga aggaggagana nga agporma kadagiti kumadua (a kas dagiti oksido) a gangani kadagiti amin a dadduma nga elemento. Ti oksiheno ket maysa a napigsa nga oksido nga ahente ken daytoy ket addaan iti maikadua a kangatuan ti elektronegatibidad kadagiti amin nga elemento (ti laeng pluor ti addaan iti nagatngato nga elektronegatibidad).[1] Bababen ti masa, ti oksiheno ket isu ti maikatlo a kaaduan nga elemento iti law-ang, kalpasan ti hidróheno ken helio[2] ken ti kaaduan nga elemento babaen ti masa iti rabaw a natangken ti daga, a makaaramid daytoy ti gangani a kagudua iti masa ti rabaw a natangken. Ti nawaya nga Panakaaduan dagiti kimiko nga elemento is too kimikalio unay a reaktibo iti Daga no awan ti photosintetiko nga aksion dagiti agbibiag nga organismo, nga agusar ti enerhia ti lawag ti init tapno agpataud ti elemental nga oksiheno nga agtaud ti danum. Ti elemental nga O2 ket mangrugi laeng nga agpaadu idiay atmospera kalpasan ti ebolusionario a panagparang kadagitoy nga organismo, iti agarup idi a 2.5 a bilion a tawtawen.[3] Ti diatomiko nga oksiheno nga alingasaw ket buklenna ti 20.8% iti tomo iti angin.
Gapu ta buklenna ti kaaduan a masa iti danum, ti oksiheno ket buklenna ti kaaduan a masa kadagiti agbibiag nga aorganismo (kas pagarigan, agarup a dua pagkatlo ti masa ti bagi ti tao). Amin kadagiti kangrunaan a klase iti patakder ti molekula iti sibibiag nga organismo, a kas dagiti protina, dagiti karbohidrato, ken dagiti taba,ket aglaonda ti oksiheno, a kas dagiti pay kangrunaan a kumadua nga inorganiko a mangbukel kadagiti kontsa ti ay-ayup, ngipen, ken tulang. Ti elemental nga oksiheno ket mapataud babaen ti sianobakteria, algas ken mulmula, ken mausar dagitoy iti selular a panaglinget para iti amin a narikut a biag. Ti oksiheno ket makasabidong kadagiti anaerobio nga obligado nga organismo, a dagitoy ket ti kaaduan a porma dagiti nasap a biag iti Daga aginggana ti O2 ket nangrugi nga immadu iti atmospera. Ti maysa pay a porma ti (alotropo) iti oksiheno, osono (O3), ket tumulong dagitoy a mangsalaknib ti biospera manipud iti ultrabioleta a radiasion nga addaan iti nagato a kangato ti daga nga osono a rutap, ngem daytoy ket rugitan iti asideg ti rabaw a daytoy ket produkto iti narugit nga asuk. Iti nagatngato pay a nababa nga orbita ti daga nga altitud nga atomiko nga oksiheno ket adu dagitoy idiay ken daytoy ket punganay pay iti panagrunot parakadagit pagluganan ti limbang.[4]
Ti oksiheno ket nawaya a duktalan babaen ni Carl Wilhelm Scheele, idiay Uppsala, idi 1773 wenno nasapsapa pay, ken ni Joseph Priestley idiay Wiltshire, idi 1774, ngem ni Priestley ket isu ti naikkan ti prioridad gapu ta ti obrana ket immuna a naipablaak. Ti nagan nga oksiheno ket naaramid idi 1777 bababen ni Antoine Lavoisier,a dagiti panag-eksperimentona iti Oksiheno ket nakatulong a nagikkat ti panagtalek ti nalatak idi a plogiston a teoria iti panag-uram ken panag-runot. Ti oksiheno ket pinataud ti industria babaen ti praksional nga alambike iti nalikido nga angin, ti panagusar dagiti seolita nga addaan iti presion a panagsiklo tapno mapaadu ti oksiheno manipud iti agin, elektrolisis iti danum ken dadduma pay a pamuspusan. Dagiti us-usar ti oksiheno ket mairaman kadagiti panagtaud iti asero, dagiti plastik ken dagiti tela; propulsor ti kuitis; oksiheno aterapia; ken suporta ti biag kadgiti eroplano, dagiti submarino, panagbaniaga ti limbang ken dagiti panagbatok ti adalem a danum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "WebElements Periodiko a Lamisaan dagiti Elemento | Oksíheno | Elektronegatibidad". Webelements.com. Naala idi 2011-11-07.
- ^ Emsley 2001, p.297
- ^ "NASA Research Indicates Oxygen on Earth 2.5 Billion Years ago" (Press release). NASA. 2007-09-27. Naala idi 2008-03-13.
- ^ "Panagrunot ti atomiko a oksihena". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-06-13. Naala idi 2009-08-08.


text:
Akin-amianan nga Europa
Ti Akin-amianan nga Europa ket ti akin-amianan a paset ti rehion ti Europa. Iti heograpia, ti akin-amianan nga Europa ket kadawyan a mangbukel ti Islandia, ti Is-isla ti Peroe, Dinamarka, Norwega, Suesia, Pinlandia, Estonia, Letonia ken Lituania, ti Is-isla ti Britaniko (Nagkaykaysa a Pagarian, Republika ti Irlanda, ti Is-isla ti Channel ken ti Isla ti Man) ken Greenland (a paset ti Pagarian ti Dinamarka). Ti Greenland ket heograpiko a mabirukan idiay Amianan nga Amerika ken sagpaminsan pay a mairamraman iti pannakaigrupo iti akin-amianan nga Europa wenno ti Nordiko a pagpagilian, ngem manmano laeng nga iti maitutop nga Eskandinabia . Ti Is-isla ti Britaniko ket sagpaminsan a mairamraman iti Akinlaud nga Europa. Adda met dagiti akin-amianan a paset ti Rusia nga adda iti akin-amianan a paset ti Europa.
Sakbay ti pannakabangon ti Konseho ti Nordiko idi 1952, ti termino a "Nordiko", wenno "Akin-amianan", ket kankanayon idi a maus-usar a mangibaga ti Luterano a Baltiko a pagpagilian ti Estonia ken Letonia, ken dagiti pay akin-amianan a paspaset ti Europeano a Rusia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Akin-amianan nga Europa iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Dagiti pagsasao ti Wikipedia
Naisurat daytoy a Wikipedia iti Ilokano, ken napartuat idi Oktubre 7, 2005. Adu pay dagiti sabali a magun-od a Wikipedia, makita dita baba dagiti Wikipedia ti Filipinas ken dagiti sumagmamano a kadakkelan.
-
Dagiti Wikipedia ti Filipinas
-
1,000,000+ nga artikulo
-
250,000+ nga artikulo
-
50,000+ nga artikulo
Ti listaan dagiti interwiki ditoy ket ilistana laeng dagiti pagsasao ti Filipinas nga addaan iti Wikipedia ken ti listaan dagiti amin a Wikipedia.
No baliwan, pangngaasi a pabaruen met ti Plantilia:Dagiti interwiki ti Umuna a Panid.
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
William Henry Bragg
Ni William Henry Bragg (2 Hulio 1862 – 10 Marso 1942) ket maysa idi a Briton a pisiko, kimiko, matematiko ken aktibo a mannagay-ayam a naisangayan[1] a nakibinningay ti Premio Nobel iti anakna a lalaki a ni William Lawrence Bragg – ti Premio Nobel iti Pisika idi 1915: "para kadagiti serbisioda iti panagusig ti estruktura ti kristal babaen kadagiti pamay-an ti Rayo-ekis".[2] Ti mineral Bragita ket nanaganan kaniana ken ti anakna a lalaki. Isu ket naikabaliero bay idi 1920.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy ket nasangayn pay laeng a a nagun-od, gapu ta awan pay ti nagannakken anak a kombinasion a nakibinningay iti Premio Nobel (iti aniaman a pagobraan). Kadagiti nadumaduma a kaso, ti nagannak ket nangabak ti Premio Nobel, ken kalpasan ti napalabas a tawtawen, ti anak ket nangabak ti Premio Nobel para iti sabali a panagsukisok. Ti kas pagarigan daytoyket ni Marie Curie aken ti anakna a babai a ni Irène Joliot-Curie, nga isuda laeng ti ina ken anak a babai a paris. Adda met dagiti nadumaduma nga ama ken anak a lalaki a paris a nangabak kadagiti sabali a Premio Nobel.
- ^ "Ti Premio Nobel iti Pisika 1915". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-09.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni William Henry Bragg iti Wikimedia Commons


text:
Konserbatismo
Ti konserbatismo (Latin: conservare, "ti mangtaginayon") ket maysa a politikal ken sosial a pilosopia a mangiragpat ti panagtaginayon kadagiti tradisional a sosial a a patakder. Ti tao a sumursurot kadagiti pilosopia ti konserbatismo ket naibagbaga a kas maysa a traditionalista wenno konserbatibo.
Adda dagiti konserbatibo nga agsuksukisok a mangpreserba ti banbanay ti kina-agdama, a mangiyunay-unay ti katalinaay ken panagtultuloy, bayat a dagiti dadduma ket suppiatenda ti modernismo ken agsuksukisok ti panagsubli "ti pamay-an ti banbanag idi".[1][2] Ti immuna anaipatakder a panagusar ti daytoy a termino iti politikal a kontesto ket babaen ni François-René de Chateaubriand idi 1819, kalpasan ti Pranses a Rebolusion.[3] Ti termino, a naipakasaritaan a mainanig iti kanawan a payak ti politika, ket naus-usar idia a mangipalpalawag kadagiti nalawa a sakup ti panirigan.
Ni Edmund Burke, ti maysa nga Anglo-Irlandes a politiko a nagserbi idiay Britaniko a Kamara ti Commons ken simmuppiat ti Pranses a Rebolusion, ket isu ti naipammadayawan a kas maysa kadagiti nangbangon ti konserbatismo idiay Gran Britania.[4] Segun kenni Hailsham, ti dati a mangipangulo ti Partido Konserbatibo ti Britaniko, "Ti konserbatibo ket saan a ti pilosopia ngem daytoy ket kas maysa a wagas, ti agkankanayon a puersa, nga agtigtignay ti awan panawenna a pamay-an iti panagrang-ay ti nawaya kagimongan, ken mangipadpada ti nauneg ken permanente a kammasapulan ti kasasaad ti tao."[5]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iain McLean ken Alistair McMillan, "Konserbatismo", Ababa a Diksionario ti Politika ti Oxford, Maikatlo ngaEdision, "Sagpaminsan a daytoy (konserbatismo) ket insuppiatan idin, a naibatay ti adda a modelo ti kagimongan a naikedkeddeng a nasayaat iti amin a panawen. Daytoy ket makaala ti 'makatignay' a porma, nga agsubsubli a dumngeg ti, ken mangpadpadas a mangaramid manen, dagiti porma ti kagimongan nga add idi ti nasapsapa a paset ti panawen.", Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2009, ISBN 978-0-19-920516-5.
- ^ "Konsebatismo (politikal a pilosopia)". Britannica.com. Naala idi 1 Nobiembre2009.
- ^ Ti Nakabutbuteng nga Allingag iti di-panagibtur ti Pranses a Rebolusion idiay Amerika Tatta nga Aldaw
- ^ BBC: Edmund Burke (1729–1797)
- ^ Viscount Hailsham. Ti Konserbatibo a Kaso. Middlesex: Penguin Books, 1959.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Eccleshall, Robert. Ingles a Konserbatismo manipud idi Panagpabaro: Ti Pangyuna ken Antolohia. London: Unwin Hyman, 1990 ISBN 978-0-04-445346-8
- Hainsworth, Paul. Ti Npatinggaan a Kanawan idiay Lumaud a Europa, Abingdon, OXON: Routledge, 2008 ISBN 0-415-39682-4
- Osterling, Jorge P. Demokrasia idiay Colombia: Klientelista a Politika ken Gerila aPannakigubat. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 1989 ISBN 0887382290, ISBN 9780887382291
- Winthrop, Norman ken Lovell, David W. "Dagiti Nadumaduma aKiat ti Konserbatibo a Teoria". Iti Winthrop, Norman. Liberal a Demokratiko a Teoria ken dagiti Kritikona. Beckenham, Kent: Croom Helm Ltd., 1983 ISBN 0-7099-2766-5, ISBN 9780709927662
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Konserbatismo iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Konserbatismo iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Siudad ti Campeche
Ti San Francisco de Campeche[2] (panangibalikas: [san fɾanˈsisko de kamˈpetʃe]) (Ahk'ìin Pech - /axkʼiːn˥˧ pʰetʃ/ iti Maya Yucatec) ket ti siudad iti Ili ti Campeche iti estado iti igid ti aplaya ti Campeche a mabirukan iti 19°51′N 90°32′W / 19.85°N 90.53°W, iti igid ti Luek ti Campeche iti Golpo ti Mehiko ken ti tugaw ti munisipio ket agserbi pay a kas kapitolio a siudad ti estado. Ti populasion ti sudad ket 220,389 manipud iti senso idi 2010,[3] ken ti ili a pagserbianna a kas tugaw ti munisipio ket addaan iti populasion iti 259,005.[3]
Ti siudad ket napundar iti 1540 babaen ni San Francisco de Campeche ti maysa nga Espaniol a kongkistador, iti kasakbayan a siudad ti Maya iti Can Pech. Ti sakbay ti Columbiano a siudad ket naibagbaga idi nga addaan kadagiti 3,000 a balay key dagiti nadumaduma a monumento, ngem itan ket bassit laengen dagiti naitugotan a tidda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.inegi.org.mx/sistemas/consulta_resultados/iter2010.aspx?c=27329&s=est.
- ^ "Constitucion Politica del Estado de Campeche (kapitulo 10, artikulo 24)" (PDF). Naala idi Agosto 24, 2010.
- ^ a b "Campeche". Catálogo de Localidades. Secretaría de Desarrollo Social (SEDESOL). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-09-11. Naala idi 23 Abril 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Siudad ti Campeche iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Siudad ti Campeche manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Tigbauan
Ti Tigbauan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tigbauan ket politikal a nabingbingay iti 52 a barbaranggay.[2]
- Alupidian
- Atabayan
- Bagacay
- Baguingin
- Bagumbayan
- Bangkal
- Bantud
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Baranggay 5 (Pob.)
- Baranggay 6 (Pob.)
- Baranggay 7 (Pob.)
- Baranggay 8 (Pob.)
- Barosong
- Barroc
- Bitas
- Bayuco
- Binaliuan Mayor
- Binaliuan Menor
- Buenavista
- Bugasongan
- Buyu-an
- Canabuan
- Cansilayan
- Cordova Norte
- Cordova Sur
- Danao
- Dapdap
- Dorong-an
- Guisian
- Isauan
- Isian
- Jamog
- Lanag
- Linobayan
- Lubog
- Nagba
- Namocon
- Napnapan Norte
- Napnapan Sur
- Olo Barroc
- Parara Norte
- Parara Sur
- San Rafael
- Sermon
- Sipitan
- Supa
- Tan Pael
- Taro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Tigbauan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Hunio 20
Ti Hunio 20 ti maika-171 nga aldaw ti tawen (maika-172 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 194 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1952 – John Goodman, Amerikano nga aktor
- 1967 – Nicole Kidman, naiyanak idiay Amerika nga Australiana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1933 – Clara Zetkin, Aleman nga aktibista (naipasngay 1857)
- 1993 – Boris Christoff, Bulgaroa kumakanta ti opera (naipasngay 1914)


text:
Plantilia:Str left
Panagusar
{{Str left| | }}
Mangited ti subkuerdas ti   dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas (ti subkuerdas ket addaan iti kaatiddog iti  ).
No ti   ket imbalido, awan linaon wenno sero, maisubli ti maysa nga awan linaon a kuerdas. No saan a naipalawag, daytoy ket kasisigud iti 1.
Dagit limitasion
- Ti kaatiddog ket aginggana iti 500: Dagiti kaaduan a subkuerdas ket agpatingga iti 500 a kaatiddog, ken saan pay a mangited ti mensahe ti biddut. Dagiti laeng 500 a karakter ti mabalin a maiyaon urayno ti   ket at-atiddog.
- Saan a nagina (saan nga agusar kadagiti sabali a plantilia).
Kas pagarigan
{{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 10 }}→ Lorem ipsu
{{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 1 }}→ L
{{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 0 }}→
{{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | }}→
{{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet }}→ L
{{ Str left | Lorem ipsum dolor sit amet | 40 }}→ Lorem ipsum dolor sit ametLorem ipsum do
{{ Str left | àçé | 2 }}→ àç
- Daytoy a kas pagarigan ket mangipakpakita ti seguridad daytoy a plantilia nga addaan iti pannakaikodigo iti UTF-8 (mabalin daytoy tattan) :
-
Kas pagarigan dagiti limitasion
Amin dagiti limitasion ti panagusar para iti daytoy a plantilia ken naipakita dita baba ket gapuanan babaen ti agdama a pannakaisayangkat ti parser nga annong ti {{padleft:}} nga inusar iti daytoy a plantilia, a saan a mangsagat iti maikatlo a prametrona nga aglaon kadagiti karakter nga inus-usar kadagiti panangitapar ti kuerdas iti nainaganan a bilang ti kaatiddog (daytoy ket agdama a saan nga husto nga agbilang kadagiti karakter a mangiyaon manipud ti kuerdas ti tapar, ken saan a husto a mangrukod ti nasayaat a kaatiddogna; iti pay maipatinayon iti daytoy a parametro ket limitado kadagiti 500 a byte).
Dagiti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita a daytoy a plantilia ket saan a nasayaat no adda kadagiti mabirukan nga entidad ti reperensia ti karakter iti parametrona iti kuerdas:
{{ Str left | a c | 3 }}→ a&n
- Daytoy koma ket agiparang ti "a c", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
{{ Str left | aBc | 3 }}→ a&#
- Daytoy koma ket agiparang ti "abc", ngem ti nainaganan nga entidad ti karakter ket napasardeng bassit, a nangibati ti kaawan ti kaatiddog a mabalin a magun-od para iti naipatingga a "c".
{{ Str left | a c | 3 }}→ a c
- Ti resulta ket husto, a kas nanamnama.
{{ Str left | a c | 3 }}→ a&#
- Daytoy a naudi a kas pagarigan ket kapada koma ti naplabas, ngem saan met.
-
Ti sumaganad a kas pagarigan ket mangipakpakita ti kaadda iti wiki a pannakaisurat a nasken koma a masarang ken di maikaskaso, saan a mangipalubos nga agbalin daytoy a plantilia a kas iti manamnama (to paset ti nowiki ket sinukatan babaen ti naisangayan a kuerdas ti pagsurotan iti epektibo nga oras ti panagpataray ti pateg iti parametro; daytoy naisangayan a (43 kadagit byte a kaatiddog) kuerdas ket mangrugi babaen ti panagtengngel a karakter (a kanungpalanto a masagat manipud ti mapataud a panid ti HTML no agtultuloy nga adda iti resulta iti daytoy a plantilia), ken sarunuan babaen ti "UNIQ" ken dagiti dadduma pay a naisangayan a panagsasaruno ken patinggaan babaen ti "QINU" ken ti kanungpalan a panagtengngel ti karakter; makita bassit dita babba, gapu ta ti naisangayan a kuerdas ket saan a kompleto kalpasan ti pannakapasardeng, ken isu a saanto a maikkat manipud ti maiparuar kadagiti umuna a dua a linia):
{{ Str left | a bc | 3 }}→ abc
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 3 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy.
{{ Str left | a bc | 43 }}→ abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabca
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 43 a byte, ngem ti panagtengngel ti \x07 (BELL) iti maikadua a puesto ket naikkat no mapataud ti HTML a maiparang ditoy, ken ti kanungpalan a \x07 ket naipasardeng.
{{ Str left | a bc | 44 }}→ abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcab
- Daytoy ket epektibo a mangisubli kadagiti 44 a byte, ngem ti kompleto a panagsisinnaruno dagiti 43 a byte ket masagat manipud ti maiparuar a kodigo ti wiki no agpataud ti kanungpalan nga HTML, isunga mabati laeng ti umuna a mangiyuna a karakter ti "a".
{{ Str left | a bc | 45 }}→ abcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabcabc
-
Iti kasumbangir, dagiti komento ti HTML, ken dagiti etiketa ti "noinclude", "includeonly" ken "onlyinclude" iti wiki a pannakaisurat ket nasawiki nasayaat, gaputa dagitoy ket maproseso kadagiti parametro ti plantilia, sakbay a mairaman ken masukatan dagiti parametro:
{{ Str left | a bc | 3 }}→ abc
{{ Str left | a bc | 3 }}→ abc
-
Laglagipen pay a ti nainaganan a kaatiddog ket gapuananto ti pannakatapar ti maikabil a kuerdas babaen ti panag-ulit daytoy, no ti kaatiddog ket dakdakkel ngem ti maikabil a kaatiddog ti kuerdas:
{{ Str left | Abc. | 10 }}→ Abc.Abc.Ab
Datos ti plantilia
TemplateData para iti Str left
Ti plantilia a mangited ti   ti subkuerdas dagiti karakter manipud ti rugi iti makissayan a kuerdas
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Camilo José Cela
Ni Camilo José Cela y Trulock, ket isu ti Umuna a Markes iti Iria Flavia (Panangibalikas nga Espaniol: [kaˈmilo xoˈse ˈθela]; 11 Mayo 1916 – 17 Enero 2002) ket maysa idi a Kastila a nobelista ken mannurat ti ababa a sarita a naikumaduaan ti Kaputotan iti '36 a tignay.
Nagunggunaan isuna ti 1989 Premio Nobel iti Literatura "para ti narang-ay ken napeksa nga insurat a saan a daniw, nga addan iti natengngel a kompasion nga agporma ti panagsuppiat a panagkita iti pannakadanar ti tao".[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Premio Nobel iti Literatura 1989". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-17.


text:
1981
Ti 1981 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
MayoUrnosen
- Mayo 12 – Rami Malek, Amerikano nga aktor
HunioUrnosen
- Hunio 9 – Natalie Portman, Israeli-Amerikana nga aktres
AgostoUrnosen
- Agosto 5 – Tanya Garcia, artista manipud idiay Maynila, Filipinas
NobiembreUrnosen
- Nobiembre 1 – Coco Martin, Filipino nga aktor, direktor ken produser
- Nobiembre 26 – Sheryn Regis, artista manipud idiay Carcar, Cebu
PimmusayUrnosen
- Nobiembre 12 – William Holden, Amerikano nga aktor (naipasngay 1918)