text:
Pagsasao a Georgiano
Ti Georgiano (ქართული ენა, panangibalikas [kʰartʰuli ɛna]) ket isu ti patneng pagsasao dagiti Georgiano ken ti opisial a pagsasao iti Georgia, a pagilian idiay Kaukaso.
Ti Georgiano ket isu ti kangrunaan a pagsasao kadagit iagarup a 4 a riwriw a tattao idiay Georgia, ken dagiti pay 500,000 iti ballasiw taaw. Isu daytoy ti literario a pagsasao para kadagiti amin a subgruppo iti Georgiano nga etniko, a mairaman dagiti makasao kadagiti sabsabali a Kartbeliano (Abagatn a Kaukasiko) a pagsasao: Dagiti Svan, dagiti Mingrelian, ken dagiti Laz. Ti Hudio-Georgiano ket maisasao pay babaen dagiti mainayon a 20,000 idiay Georgia ken 65,000 kadagiti sabsabali pay a lugar (a kangrunaan dagiti 60,000 idiay Israel).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Price (1998:80)


c: text/html

text:
Jacob
-
Dagiti balikas a pangaskasabana kadagiti kakabsatna. Kinarikiarna ti lalaki a nagpanggep a mangrimbaw kadagiti doktrina ni Cristo. Sumagmamano a balikas maipanggep iti pakasaritaan dagiti tao ni Nephi.
- Kapitulo 1
Ikagumaan da Jacob ken Jose nga allukoyen dagiti tao a mamati ken ni Cristo ken mangsalimetmet kadagiti bilinna—Matay ni Nephi—Agraira ti kinadangkes kadagiti Nephite. Agarup 544–421 S.C.
- Kapitulo 2
Tallikudan ni Jacob ti ayat iti kinabaknang, kinapalangguad, ken kinarugit ti dayaw—Mabalin a sapulen ti tao ti kinabaknang a pangtulongda iti padada a tao—Saan a sarurongan ni Jacob ti awanan iti pammalubos a panagasawa iti adu—Pakaragsakan ti Apo ti kinadalus ti dayaw dagiti babbai. Agarup 544–421 S.C.
- Kapitulo 3
Umawat dagiti natarnaw ti panagpuspusona iti makaay-ayo a balikas ti Dios—Rimbawan ti kinalinteg dagiti Lamanite dagiti Nephite—Mamallaag ni Jacob iti maibusor iti panagdederrep, panaggartem iti lasag, ken kada basol. Agarup 544–421 S.C.
- Kapitulo 4
Agdaydayaw amin dagiti propeta iti Ama iti nagan ni Cristo—Kaasping ti panangidaton ni Abraham ken ni Isaac ti Dios ken ti Bugbugtong nga Anakna—Nasken nga itunos dagiti tao ti bagbagida iti Dios babaen ti pannubbot—Saanto a patien dagiti Hudio ti pamuon a bato. Agarup 544–421 S.C.
- Kapitulo 5
Adda pannakainaig ti panangadaw ni Jacob ken ni Zenos iti pangngarig dagiti mula ken balang a kayo ti olibo—Kaarngida ti Israel ken dagiti Gentil—Mapattapatta ti pannakasayyasayya ken panagkaykaysa ti Israel—Mayarngi dagiti Nephite ken Lamanite ken dagiti amin a balay ti Israel—Maisilponto dagiti Gentil iti Israel—Pagangayanna mapuoranto ti bangkag. Agarup 544–421 S.C.
- Kapitulo 6
Mapasublinto ti Apo ti Israel kadagiti maudi nga aldaw—Sa mapuoranto ti lubong—Nasken a sumurot dagiti tao ken ni Cristo tapno mailiklikda iti dan-aw ti apuy ken asupre. Agarup 544–421 S.C.
- Kapitulo 7
Ilibak ni Sherem ni Cristo, makisinnuppiat ken ni Jacob, agsapul iti tanda, ken masaplit iti Dios—Masao amin dagiti propeta ni Cristo ken ti pannubbotna—Binusbos dagiti Nephite dagiti aldawda a kas agallaalla, nayanakda iti panagrigrigat, ken kagurgura dagiti Lamanite. Agarup 544–421 S.C.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bokmål
Ti Bokmål ([ˈbuːkmɔːl], literal a "dila ti libro") ket maysa nga opisial a naisurat nga alagaden para iti Pagsasao a Norwego, a kakuyogna ti Nynorsk. Ti Bokmål ket isu ti kinaynayat a maisurat nga algaden iti Norwego para kadagiti 85–90%[1] a populason idiay Norwega, ken isu ti alagaden a kadawyan a naisursuro kadagiti ganganaet nga estudiante iti pagsasao a Norwego.
Ti Bokmål ket tinartaripato babaen ti maipanggep ti gobierno a Konseho ti Pagsasao a Norwego. Ti nakonkonserbatibo nga ortograpiko nga alagaden a kadawyan a naamammuan a kas ti Riksmål, ket tinartaripato babaen ti saan a maipanggep ti gobierno a Norwego nga Akademia para iti Pagsasao ken Literatura.
Ti immuna a Bokmål nga ortograpia ket opisial a naampon idi 1907 babaen ti nagan a Riksmål kalpasan ti pannakaidur-asna manipud idi 1879.[2] Dagiti arkitekto iti likudan ti reporma ket ni Marius Nygaard kenni Jacob Jonathan Aars.[3] Daytoy idi ket maysa nga inampon iti naisurat a Danes, nga idi ket kadawyan nga inus-usar manipud idi napalabas a pannakaikapponna iti Dinamarka, iti Dano-Norwego a koiné nga insasao babaen ti Norwego nga urbano a babaknang, a naipangpangruna idiay kapitolio. Idi ti dakkel a konserbatibo a warnakan ti Aftenposten ket nangampon ti 1907 nga ortograpia idi 1923, Ti Danes a panagisurat ket saanen a naus-usar idiay Norwega. Ti nagan a Bokmål ket opisial a naampon idi 1929 kalpasan ti proposision a tawagan ti naisurat a pagsasao iti Dano-Norwego ket naabak babaen ti agmaymaysa a butos idiay Lagting (ti kamara idiay parlamento ti Norwega).[2]
Ti gobierno ket saan a mangtartaripato ti maisasao a Bokmål ken mangisingasing a ti normalisado a pannakaibalikas ket nasken a surotenna ti ponolohia ti lokal a dialekto ti agsasa.[4] Urayno kasta, adda met ti naisasao a karuay ti Norwego a kadawyan a nakitkita a kas ti de facto nga alagaden para iti naisasao a Bokmål.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Vikør, Lars. "Fakta om norsk språk". Naala idi 2014-02-09.
- ^ a b Lundeby, Einar. "Stortinget og språksaken". Naala idi 2007-06-12.
- ^ Halvorsen, Eyvind Fjeld. "Marius Nygaard". Iti Helle, Knut. Norsk biografisk leksikon (iti Norwego). Oslo: Kunnskapsforlaget. Naala idi 6 Pebrero 2010.
- ^ "Råd om uttale". Naala idi 2009-03-15.


text:
Dominio (biolohia)
Iti biolohiko a taksonomia, ti dominio (tipay superregnum, nalatak a pagarian, imperio, wenno regio) ket isu ti kangatuan a taksonomiko a ranggo dagiti organismo iti taksonomiko a sistema ti Woese (sagpaminsan nga adda iti nalatak apagarian ti Neomura), a nagatngato ngem ti pagarian. Segun ti sistema ti tallo a dominio ni Carl Woese, a naipayam-ammo idi 1990, ti Puonan iti Biag ket buklen dagiti tallo a dominio: Archaea, Bakteria kenEukarya.[1] Ti pannakaurnos ti taksa ket mangipaltiing ti kammasapulan a paggigiddiatan kadagitireflects the fundamental differences in the henoma.
Dagiti alternatibo a pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti alternatibo a pannakaidasig ti biag a naisingsingasing ket mairaman ti:
- Ti sistema ti dua nga imperio wenno 'sistema ti nalatak a dominio, nga adda ti kanagtuan nga agpang a pannkaigrupo iti Prokaryota (wenno Monera) ken Eukaryota.[2][3]
- Ti sistema ti tallo a dominio (Bakteria, Archaea, Eukarya) nga adda dagiti lima a nalatak a grupo iti Eukarya (Unikonta, Excavata, Chromalveolata, Rhizaria ken Archaeplastida)[2][4][5]
Awan kadagitoy a tallo a sistema nga agdama a mangiraman ti awan selula a biag. Manipud idi 2011 adda nagsasaritaan a maipanggep dagiti nukleositoplasmiko a dakkel a DNA a birus a mabalin a ti maikapat a sanga ti dominio iti biag, ti panirigan a sinuportaran dagiti agsuksukisok idi 2012 a nangipalplawag kadagiti abstraktoda, "Ti pannakaduktal kadagiti higante a birus nga adda iti henoma ken pisikal a kadakkel a maipada kadagiti selular nga organismo, dagiti tidda ti protina a patarus ti makina ken dagiti naisangayan ti birus a parasitiko (virophages) ket nakapartuat kadagiti saludsod a maipanggep kadagiti taudanda. Dagiti ebidensia ket mangikedkeddeng para iti pannakaitiponda kadagiti sangalubongan a pilohenomiko a panagadal ken ti kosiderasionda a kas maysa a naisangayn ken taga-ugma a a porma iti biag." Dagitoy ket agtultuloyda, "Dagiti resulta ket tumawtawag para iti panagbalbaliw a waya ti pannakaipagarupan kadagiti birus. Dagitoy ket mabalin a mangirepresenta iti naisangayan a porma iti biag nga adda idin wenno kimmaduaan nga adda iti kinaudi nga unibersal a sapasap a tinaudan (LUCA) ken buklen ti nangruna a paset ti bioespera iti planeta."[6]
Dagiti birus[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti agdama awan kadagitoy a tallo a sistema ti mangiraman ti saan a selular a biag. Manipud idi 2011 adda met dagiti nakisinnaritaan a maipanggep kadagiti birus a nukleositoplasmic a dakkel a DNA a mabalin nga isonto ti maikauppat a sanga ti dominio ti biag, ti maysa apanirigan a sinuportaran babaen dagiti agsuksukimat idi 2012 a nangipalawag ti abtraktoda, "Ti pannakaduktal kadagiti higante a birus nga addaan ti henoma ken pisikal a kadakkel a maipada kadagiti selular nga organismo, dagiti tidda ti protina a makina ti panagipatarus ken dagiti naisangayan ti birus a parasitiko (virophages) ket nakapartuat kadagiti makasikap a salusod a maipanggep ti nagtaudanda. Dagiti nagay-ayat ti ebidensia para iti pannakairamanda para kadagiti panagadal ti sangalubongan a pilohenetiko ken ti pannakaikeddengda a kas maysa a naisangayan ken duog a porma ti biag." Nga intuloyda ket, "Dagiti resulta ket tumawtawag para iti panagbalbaliw iti waya a panangipagarup kadagiti birus. Mabalin a dagitoy ket mangirepresenta ti maysa a naisangayan a porma ti biag a mabalin a saan nga inunaan wenno kimmuyog a nagbiag iti naudi nga unibersal a kadawyan a tinaudan (LUCA) ken mangbukel ti nangruna unay a paset ti biospera ti bukod tayo a planeta."[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Woese C, Kandler O, Wheelis M (1990). "Mapan iti masna asitema dagiti organismo:singasing para kadagiti dominio ti Archaea, Bakteria, ken Eukarya.". Proc Natl Acad Sci USA. 87 (12): 4576–9. Bibcode:1990PNAS...87.4576W. PMC 54159. PMID 2112744. doi:10.1073/pnas.87.12.4576. Naala idi 11 Pebrero 2010.
- ^ a b Mayr, Ernst (1998). "Dua nga imperio wenno tallo?". Proc Natl Acad Sci USA. 95 (17): 9720–9723. Bibcode:1998PNAS...95.9720 Kitaen ti
|bibcode=length (tulong). PMC 33883. PMID 9707542. doi:10.1073/pnas.95.17.9720. Naala idi 5 Septiembre 2011.
- ^ Cavalier-Smith, T. (2004). "Adda laeng dagiti innem a pagarian iti biag" (PDF). Proc. R. Soc. Lond. B. 271 (1545): 1251–62. PMC 1691724. PMID 15306349. doi:10.1098/rspb.2004.2705. Naala idi Abril 29, 2010.
- ^ Campbell, N. A., et al. (2008) "Biolohia." Maika-8 nga edision. Person International Edition, San Francisco
- ^ Holt, Jack R. kenni Carlos A. Iudica, (2010) "Taksa iti biag." Naala idi Septiembre 3, 2011.
- ^ Nasir, Arshan; Kim, Kyung Mo; ken ni Caetano-Anolles, Gustavo, "Dagiti Higante a birus ket kimmadduaan nga adda kadagiti selular a tinaudan ken mangirepresenta ti maysa a naisangayan a nalatak a grupo a mairaman dagiti nalatak a pagarian ti Archaea, Bakteria ken Eukarya." BMC Ebol Biol. 2012; 12: 156. Naipablaak iti online 2012 Agosto 24. doi: 10.1186/1471-2148-12-156
- ^ Nasir, Arshan; Kim, Kyung Mo; aken ni Caetano-Anolles, Gustavo, "Dagiti higante a birus ket kimmuyog a nagbiag kadagiti selular a tinaudan ken mangirepresenta ti maysa a naisangayan a supergrupo a kakuyogna dagiti superpagaria nga Arkea, Bakteria ken Eukaria." BMC Evol Biol. 2012; 12: 156. Naipablaak iti online 2012 Agosto 24. doi: 10.1186/1471-2148-12-156


text:
Minglanilla, Cebu
Ti Minglanilla ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Minglanilla ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Cadulawan
- Calajo-an
- Camp 7
- Camp 8
- Cuanos
- Guindaruhan
- Linao
- Manduang
- Pakigne
- Poblacion Ward I
- Poblacion Ward II
- Poblacion Ward III
- Poblacion Ward IV
- Tubod
- Tulay
- Tunghaan
- Tungkop
- Vito
- Tungkil
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Maysa a barge ti naisadsad iti katangriban iti paset ti Barangay Suso ditoy nga ili idi parbangon ti Hunio 21.
Segun iti report, kukua ti Arpene Pratama Ocean Line ti nagkarga iti graba ken uging a barge a mapapati a naggapu iti Indonesia ken agturong iti Sual, Pangasinan.
Mapapati a guyguyoden ti tugboat a Benowa ti barge ngem napugsat ti kable a puon ti nakabatianna iti taaw.
Segun kadagiti lumugar, nakangegda iti napigsa a kanabraag ket idi agsukimatda, nakitada ti barge a naisadsad iti katangriban.#


text:
CANDON CITY – Maysa a lalaki ti natay gapu iti panangbagsol kenkuana babaen ti kinabilna a kalugaranna iti barangay Balingaoan, ditoy.
Nabigbig ti biktima a managan Juan Sagun y Angaangan, 54, mannalon, residente iti nadakamat a lugar idinto a nainaganan ti suspetsa a ni Rey Anga-angaan, 39, kalugaranna met laeng.
Naammuan iti imbestigasion dagiti pannakabagi ti linteg a nagsarak dagitoy iti maysa a kasaran ket naaddaanda iti nabara a diskusion.
Nagawid ti suspek ngem sinaruno ti biktima sa mapapati a pinang-orna ti suspetsa. Inuksot ti suspetsa ti kutsiliona ket binagsolna ti biktima iti namin-adu a daras.
Naitaray ti biktima iti ospital iti San Fernando, La Union ngem natay daytoy. Naipan met ti suspetsa iti St. Martin de Porres Hospital gapu iti sugat a linak-amna, sa insuko ni Barangay Kapitan Rolando Galicia iti polis.
Adda datin a susik dagiti dua.#


text:
Salaysay ni Jaime M. Agpalo, Jr.
(Maudi iti dua a paset)
Dimteng ti pammabalaw manipud iti maysa a foundation gapu iti pannakaaramat ti balikas a tawid. Inlawlawagmi a daytoy ti inaprobaran a mismo ti Department of Trade and Industry manipud iti tallo a prioridad a nagan. Ken maysa, ti nagan ti foundation ken ti maysa a babasaen ket agduma ti statusda.
Agsipud ta marigatan a makaala iti sponsors ken advertisers ti magasin, napagbalin a pagiwarnak, kas Tawid News Magasin.
Dimteng manen ti sabali a pannubok. Nagriri dagiti dadduma a pagiwarnak ta saan kano a mabalin a patarayen ti maysa a publisher ti dua a pagiwarnak iti maysa a probinsia. Bilin dayta ti Korte Suprema a suroten iti pannaki-bidding kadagiti judicial notices ken dadduma pay a legal proceedings. Naaramid ti reorganization kadagiti dua a pagiwarnak. Tapno maliklikan ti adu a pammabalaw, agtalinaed ti kinaadda iti patas a trato iti linteg wenno annuroten.
Napasamak ti saan a panagtutunos dagiti kakadua iti pannakapataray ti SC, ngem saanak a nakibiang. Kimmayakayak, ta iti sasaadek a kas contributor, maitutop a dagiti laeng sinurat ti pakibiangak. Dimteng ketdi ti punto nga agsardengak laengen nga agsurat. Kinasapulak ti balakad dagiti gagayyem. Inurnongko amin a balakad, tinimbang ken inamirisko. Kiniddawko ti pannarabay ti Mannakabalin. Sinurotko ti nadagdagsen a pitik ti nairut a pannakigayyem.
Dua a pagayam ti nangkuestion, nga ania koma ti maalak ket saanak met nga agsueldo, idinto ta sueldo ti ited iti bangir a partido? Wen, aya? Ngem nautobko a saan a kaso ti kompensesion daytoy no di ket pannakigayyem. Adda nagkaduaanmi ken Mang Badong, ket dayta ti nasken a takderak. Total, dakkel ti mapastrekko iti B&J Writing Services, puera pay dagiti bukodko nga awat a serbisio. Kumitkita ti pagtagilakuanmi iti nateng ken prutas. Ti income a para iti pamilia ken gastosen dagiti uppat nga annak nga agiskuela ket saan a parikut.
Intuloyko ti narugiak iti TNM. Ti parikut, ket iti bangir a partido, kanayon ti awisda, ngem inserrakon dagiti lapayag. Diakon inkaskaso ida.
Dagiti dua a nadekket a komparik ti nakadlaw, ket kunada: naganmo met la aminen a makita, adda saan a nasayaat nga impression iti kasta a banag. Inayonan met dagiti dadduma pay a gagayyem, Baguio journalist dagitoy ken agsursuratda pay iti national dailies. Nagusarak iti adu a nome de plume, nga aramatko idi addaak iti radio.
Sinangbayannak manen iti parikut, ti awis a panagsublik iti dati a trabahok iti radio, ngem saanen a kas iti sigud no di ket maysan a contractual. Dagiti laengen dadduma a translation ken sumagmamano a creative writing ti inawatko.
Idi agangay, addan 2k nga honorarium iti TNM, pagbayad iti internet.
2007 idi dimteng ti nakaro unay parikut kadagiti bangad nga annak a naibarkada kadagiti street gangs. Diak ammo no nagkurangak iti pammagbaga, tarabay wenno nabaybay-ak ida gapu iti pannakakumikomko iti innak panagsursurat? Narigat metiti mangisuro babaen kadagiti dakulap. Ti ultimo remedio, nagsubliak iti eskuelaan a pangipakitaak iti kinapateg ti edukasion. Nautobko pay nga ituon laengen ti panawenko iti pakaseknan ti pamilia. Naisipko a pagtalinaeden ti kolumko iti 10 a tawen a pannakimuli iti TNM. Nanayonan iti 500 ti honorarium, ken sabali pay iti isu met la a gatad.
2009 idi simmangbay ti kasisipngetan a paset ti biagko. Naeres amin a linaon ti muging. Nasken a subliak dagiti tugot tapno masurotak ti umno a desdes uray no agkaradapak a mangibaklay ti nabantot a krus. Nakarkaro ti simmangbay a parikut iti ikakaro ti sipnget, ket nabaybay-ak ti panagsurat; ti kidem a rabii ket saandak a binay-an dagiti kakabsatko.
Liman a tawenen ti napalabas, ngem adu pay iti diak a mapasubli. Itay nabiit sabali manen a klase ti therapy.
Ilelennek. Apay a dumteng ti ilelennek? Wen, ngem siguradoak, tapno maipasngay ti sabali manen nga agsapa.
Kaanonto ngata nga agngudo iti innak panagsurat? No pinal ti ikeddeng ti aniaman a rason ken panawen…#


text:
Ni Tatang Lakay
(Tuloyna)
Simmurot ni Cristal iti grupo dagiti mannakigubat. Bayat ti pannakiludonna kadakuada, napaneknekanna a kabutbuteng dagiti tattao ti demonio a panguloda.
Madamag laeng dagiti tattao ti isasangbayna iti lugarda, dagdagusendan ti agkurus sada itantanamitim: “Adaywandakami, demonio!”
Ti demonio ti kapigsaan ken kabilegan nga amo iti lubong,” nakuna ni Cristobal iti bagina.
Maysa nga aldaw, bayat ti panagdaliasat dagiti mannakigubat, nalabsanda ti krus iti nagsangaan ti dalan. Dinagdagus ti demonio ti simmiasi iti dalan tapno adaywanna ti krus.
“Apay a kasdiay ti inaramidmo?” dinamag ni Cristobal.
Nagulimek iti nabayag ti sairo sakbay a simmungbat. “Adda idi lalaki nga agnagan iti Hesus a nailansa iti krus,” inlawlawagna. “No makitak ti pagilasinanna, mabutengak ket dagdagusek nga adaywan.”
“Nabilbileg ken naturturay ngarud ni Hesus ngem sika,” kinuna ni Cristobal. “Panawanka ngarud ket birokek ni Hesus, asinoman isuna.”
Nabayag manen a nagkatangkatang ni Cristobal iti panangsapulna ken ni Hesus. Adu dagiti nagsalsaludsodanna no pakasarakanna kenkuana. Adu met dagiti nakadamdamag iti dayta a nagan ngem saanda a maipatuldo no sadino ti pakasarakan kenkuana. Ketdi nadlaw ni Cristobal a tunggal madakamat ti nagan a Hesus, agtamed dagiti tattao ket napatalgedan ti riknana a daytoyen ti kapigsaan ken kabilegan nga amo a pagserbianna.
Kalpasan ti naunday a panagsapulna, nasalaw ni Cristobal ti maysa a relihioso nga ermitanio a nangpasangbay kenkuana.
“Birbirokek ni Hesus. Pakasapulak kenkuana tapno agserbiak kenkuana?” sinaludsod ni Cristobal.
“Ania ti ammom maipapan ken ni Hesus?” sinaludsod ti ermitanio.
“Iti panagsapsapulko iti kapigsaan ken kabilegan nga amo, napaneknekak nga uray ti demonio ket agbuteng kenkuana. Panagkunak, isu ti sapsapulek a pagserbian nga amo.|”
“Saanka pay a sisasagana nga agserbi ken ni Hesus. Tapno maaramidmo dayta, kasapulan nga agayunaka,” kinuna ti ermitanio.
Kinuna ni Cristobal, “Diak maaramid dayta. Agkiddawka iti sabali.”
“Ala ngarud,” kinuna ti ermitanio, “agriingka a masapa iti bigat ket agkararagka iti mabayag.”
“Pangaasim,” kinuna ni Cristobal, “dika kadi makabirok iti nasaysayaat nga aramidek? Diak makapagkararag iti mabayag.”
Nagpanunot ti ermitanio sana kinuna, “Ala wen. Natayag ken napigsaka. Bumabaka ken agnaedka iti igid ti karayan ket iballasiwmo nga ibaklay dagiti agkasapulan. Iti dayta a wagas, makapagserbika ken ni Hesus. Mangnamnamaka nga agparangto kenka iti maysa nga aldaw.”
Nagpatakder ni Cristobal iti bassit ngem naimeng a kalapaw iti asideg ti karayan ket babaen ti tulong ti kawayan a sarukod, imbaklayna nga imballasiw dagiti nabaknang ken napanglaw iti napegges a karayan.
Maysa a rabii, kabayatan ti nargaan a pannaturogna nakangeg iti timek ti bassit nga ubing nga umaw-awag kenkuana. Bimmangon ni Cristobal. Nagturong iti karayan. Ubing a lalaki ti nadatnganna iti igid ti karayan.
“Cristobal, iballasiwnak koma,” kinuna ti ubing.
Saanen a nagpangadua pay ni Cristobal. Imbaklayna ti ubing iti abagana ket rinugianna ti bimmallasiw iti karayan. Umad-adalem ti karayan, dumagdagsen ti ubing. Iti unos ti panagbiagna, ita laeng a mapadasanna ti agibaklay iti ingget dagsen, kaarigna kadagsen ti lubong. Iti umuna a gundaway iti biagna, nakarikna ni Cristobal iti panagbuteng. Mabuteng a dina maiballasiw ti ubing iti karayan.
Kamaudiananna, impakatna amin a kabaelanna nga immaddang agingga iti naiballasiwna ti ubing iti karayan.
Napnuan alikaka nga indissona ti ubing iti teppang. Inyiladna lattan iti daga gapu iti nakaro a paksuyna.
Tinaldiapanna ti ubing ket kinunana, “Annugotek a dandanika di naiballasiw… Panagriknak, awitko ti dagsen ti sibubukel a lubong iti abagak.”
Kinuna ti ubing, “Dayta nga agpayso ti inaramidmo. Siak ni Hesus a pagserbiam iti lubongmo. Pinarnuayko ti lubong ket iti panangibaklaymo kaniak, inawitmo metten ti lubong. Ket tapno mapaneknekan a pudno daytoy, itugkelmo ti sarukodmo iti daga iti asideg ti kalapawmo ket inton bigat, agbulong, agsabong ken agbunga.” Nagpukawen ti ubing.
Kabigatanna, nakita ni Cristobal nga adda bulong, sabong ken bunga ti sarukodna. Ammonan a nagserbianna ti katan-okan ken kabilegan nga amo iti sangalubongan.#


text:
SAN ILDEFONSO, Ilocos Sur – Inreport idi Enero 12 ni Barangay Captain Vicente Palomares y Palomares, nataengan, naasawaan, ken residente iti Bungro, San Ildefonso, Ilocos Sur ti pannakatakaw ti water pump nga addaan marka a “COBICO”, kukua ti National Irrigation Administration, ken agbalor iti P50,000.00.
Segun kenni Brgy. Captain Palomares, inusarna ti water pump a nagpalayas iti talonna nga masarakan iti boundary ti Poblacion East ken Bungro iti San Ildefonso idi bigat ti Enero 10 aginggana pimmanaw iti malem ti Enero 11. Iti kabigatan ti Enero 12, nagsubli ni Palomares kaduana ti kaanakanna iti talonda tapno iyawid ti water pump ngem saandan nga nasarakan daytoy. Mapapati nga tinakaw ti pump dagiti saan pay a nainaganan suspek idi rabii ti Enero 11.
Pinadas a biroken ni Barangay Captain Palomares ken dagiti kaduana nga tanod ti mapukpukaw a water pump ngem napaayda.
Under investigation pay laeng daytoy nga kaso.


text:
Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
PABIGAT. Dadagsen. Krus nga ibakbaklay. Babantot iti biag.
Kasta ti kunaem kadagiti mangngagas (doktor) no nabuyamon ti maysa nga ads ti Bureau of Internal Revenue a rimmuar itay nabiit.
Wen, a, ta iti nasao nga ads, awit ti maysa a mannursuro ti maysa a doktor bayat ti panagisurona. Iti likudan, makita ti dakkel a gidiat ti baybayadanda a tax wenno buis. Ni manursuro a nagbassit ti sueldona, dakdakkel nga amang ti baybayadanna a buis ngem iti doktor a dakdakkel ti paspastrekenna iti inaldaw.
Baliktad, sa pay la balinsuek?
Iti iruruar daytoy nga ads, dagus a nagsao ti Philippine Medical Association (PMA) iti panangidaulo ni Dr. Leo Olarte. Unfair, saan a maikanatad dayta, kasta ti punto nga impeksa ti grupoda.
Saan kano amin a mangngagas ket dakkel ti sueldoda. Wenno dakkel ti mapaspastrekda. P15,000 – P20,000 kano laeng iti binulan aglalo dagiti adda kadagiti government hospitals. Ket kas kadagiti ordinario nga empleado, regular met a ma-buisan ti sueldoda.
Dakkel daytoy a tungpa kadagiti adda iti tay-ak ti medisina aglalo ket adda dayta addang nga iwaywayat ti PMA a makikaykayammet iti BIR tapno maurnos dayta isyo ti buis dagiti mangngagas. Ken tapno madalusanen ti madi a damag iti biangda.
Iti biang ti BIR, inkalinteganna daytoy nga adsda. Namunganay kano daytoy nga ideya iti reklamo a maaw-awatda nga adu kadagiti mangngagas ti di mangmangted iti resibo kadagiti singsingirenda kadagiti pasiente.
No kasta, saan ngarud a maideklara daytoy a napastrekda. Saan met ngarud a mairaman a mabuisan a kas sagsagudayen ti linteg.
Iti groseria, wenno no gumatangtayo, kalintegantayo nga ordinario nga umili ti dumawat iti resibo ti binayadantayo no aggataden daytoy iti P25 agpangato. Ken iti uray ania a transaksion a pakainaigan ti serbisio ken produkto a maga-tadan.
Iti pannakaresibo dagitoy ba-bassit a banag, masigurado met ti pannakabuisna a pangalaanto met ti gobierno iti pondo para kadagiti proyekto nga isayangkatna para met laeng kadagiti umili.
Di kad’ uray kasano ti kinanumo ti maysa nga umili ket dakkel latta ti maitulongna no ammona ti kalinteganna!
Ngem iti sabali a bangir, saan kano a nainkalintegan daytoy nga ads ta ibabana met la unayen ti kinatao dagiti maseknan. Kasla ketdin isudan dagiti kadadaksan a taxpayers iti pagilian.
“Ipamatmat laeng ti ads,” nga asino man a di agbaybayad iti husto a buis, dadagsen kadagiti napudno iti pagrebbenganda. Ken ti datos a nausar, naibase iti pudno a pasamak. Saan a pammarpardaya laeng,” kuna ni Kim Henares, komisioner ti BIR,
Itoy a punto, di kad’ umir-irteng latta ti pasamak a pinarnuay ti ads. Awan ti agpaabak iti agsumbangir a partido.
Segun met iti maysa a panangarisit iti mapaspaspasamak, ti kano problema iti pagilian, dagiti dadduma nga opisial iti gobierno. Panagriknada kano, kasda la ari ken reyna— nakarkaro pay. Dida ikankano ti rikna dagiti madalapusda.
Kas pammaneknek, adu kadagiti adda iti pagbaludan, iti police blotter, ti saan man laeng a nadengngeg ti puntoda sakbay a nasentensiaanda. Naikursongda lattan dita a dida man la naikkan iti gundaway a mangikalintegan iti bagbagida— ta adu ngarud dagiti naturay (kasla ari ken reyna) a nakaam-ammo lattan.
Ay-ay latta ni nanumo nga umili wenno dagiti makuna nga adda iti marginalized society.
(Adda tuloyna)


text:
Dingalan, Aurora
Ti Dingalan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dingalan ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.[2]
- Aplaya
- Butas Na Bato
- Cabog (Matawe)
- Caragsacan
- Davildavilan
- Dikapanikian
- Ibona
- Paltic
- Poblacion
- Tanawan
- Umiray (Malamig)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aurora". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Aurora". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
General Tinio, Nueva Ecija
Ti General Tinio ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti General Tinio ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Bago
- Concepcion
- Nazareth
- Padolina
- Pias
- San Pedro (Poblacion)
- Poblacion East
- Poblacion West
- Rio Chico
- Poblacion Central
- Pulong Matong
- Sampaguita
- Palale
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
1975
Ti 1975 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni Charlie Chaplin ket kinabaliero babaen ni Isabel II.
- Hunio 4 – Nakagun-od ti wayawaya ti Mozambique manipud iti Portugal.
- Hulio 5 – Nakagun-od ti wayawaya ti Kabo Berde kalpasan dagiti 500 a tawen a panagturturay ti Portugal.
- Hulio 6 – Ti Komoros ket nagirangarang ken naikkan iti wayawaya manipud iti Pransia.
- Hulio 12 – Ti Santo Tomas ken Prinsipe ket nangirangarang ti pannakawaya manipud iti Portugal.
- Septiembre 16 – Nakagun-od ti wayawaya ti Papua Baro a Guinea manipud iti Australia.
- Nobiembre 11 – Nakagun-od ti wayawaya ti Angola manipud iti Portugal.
- Nobiembre 14 – Pinanawan ti Espania ti Akinlaud a Sahara.
- Nobiembre 20 – Ni dati a Gobernador ti California Ronald Reagan ket simrek iti salisal iti Republikano a nominasion iti presidente, ken kimmarit iti agdama a Presidente Gerald Ford.
- Nobiembre 25 – Nakagun-od ti wayawaya ti Surinam manipud iti Pagarian ti Olanda.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 5 – Bradley Cooper, Amerikano nga aktor
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 4 – Angelina Jolie, Amerikana nga aktres
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 7 – Charlize Theron, taga-Abagatan nga Aprika nga aktres
- Agosto 12 – Casey Affleck, Amerikano nga aktor ken direktor ti pelikula
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 30 – Marion Cotillard, Pranses nga aktres
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 5 – Kate Winslet, Ingles nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 13 – Ivo Andrić, Serbo-Kroata a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1892)
- Marso 14 – Susan Hayward, Amerikana nga aktres (naipasngay 1917)
- Marso 16 – T-Bone Walker, Amerikano a gitarista (naipasngay 1910)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 14 – Fredric March, Amerikano nga aktor (naipasngay 1897)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 10 – George Paget Thomson, Ingles a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (naipasngay 1892)
- Septiembre 20 – Saint-John Perse, Pranses a diplomata ken mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1887)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 30 – Gustav Ludwig Hertz, Aleman a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (naipasngay 1887)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1975 iti Wikimedia Commons


text:
Indauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang dagiti namasangbay kadagiti Bisita ken naregget dagiti kameng ti Salomague Elementary School Marching Band a nangpasungad kadagiti sangaili.
Di mabayag, naaramid ti Opening Program iti Compound ti Puerto. Nag-Welcome Message ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang Kimmablaaw ken nagyaman iti amin a naitaripnong iti programa. Kinuna ni Mayor Josh Edward a nagasat ti isasangbay dagiti sangaili manipud iti Hawaii kas panangipamatmat iti agtultuloy a napintas a panaglangen, pannakapatibker iti singensinged dagiti Opisiales ken kadaraan nga Ilokano ken Filipino iti Estado ti Hawaii ken dagiti umili iti Cabugao.
Innayon ni Mayor Josh Edward a naimbag unay a mataliaw ken mabigbig dagiti sakripisio dagiti Sakada a nakaigapuan ti pannakagun-od ti balligi dagiti kailian iti agsumbangir a lugar. Daytoy a seremonia ti panangbigbig iti naballigi a gapuanan dagiti Sakada ket napintasto met nga ipadanon dagiti Delegado kadagiti kadaraan a Filipino inton agsublida idiay Hawaii.
Simmaruno a nag-mensahe ni Governor David Y. Ige. Kimmablaaw ken nagyaman ta nabara ti panangsarabo dagiti umili ti Cabugao, Ilocos Sur nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Dinakamatna ti pateg iti nairut a panagkadua ti Estado ti Hawaii ken ti ili a Cabugao ket mapatpatibker latta babaen iti panagbisita iti agsumbangir.
Binigbig ni Governor Ige ti nagkaadu a kontribusion ken gapuanan dagiti Filipino uray met dagiti Ilokano nga agindegen iti Estado a nangrugian iti ipapan dagiti Sakada ditoy a lugar. Innayonna a napateg met a bigbigen daytoy nga impatawid dagiti nagkauna a Filipino ket naigameren iti identidadda iti pakasaritaa ken Kultura iti Estado ken pakabuklan metten ti naglaok a pakakitkitaan iti napintas a panagtipon iti puli ti Filipino ken iti dadduma a Puli iti Hawaii. Imbatad pay ti Gobernador iti pateg ti sakripisio, gapuanan ken panangpadayaw kadagiti Sakada a nakaigapuan iti adu a balligi dagiti Ilokano iti Hawaii ken iti naggapuanda nga ili.
Simmaruno ti Floral Offering iti Monumento ti Sakada babaen iti panangidaulo da MayorJosh Edward; Governor David Y. Ige ken ti kaingungotna, ni Ms. Dawn Amano-Ige; Opisiales ti FCCH nga idauluan ni Mr. Brandon de la Cruz; ken ti Consul General iti Hawaii a binayabay ni Kagawad Perla de la Cruz ti Brgy. Salomague.
Kalpasan ti Floral Offering ken Group Picture, inted dagiti nagsangaili dagiti bags a naglaon iti token kadagiti amin a kameng ti Delegasion iti Estado ti Hawaii banag a nakaragsakan met unay dagiti agawid a Bisita.
Nagatendar met dagiti kameng ti Sangguniang Barangay ken ti BPATS iti Barangay Salomague nga idauluan ni Barangay Captain Eliseo R. Serrano.
Nakikaysa met da SBM Danny Q. Gazmen ken ni ABC President Thaddeus “Teddy” U. Soller.
Tinokaran ti Salomague Elementary School Marching Band iti panagrubuat/panagluas dagiti Bisita nga agturong idiay Vigan City. Paset iti itineraria-da nga immay ditoy Ilokos ti ili a Cabugao, Ilocos Sur; Laoag City; Vigan City ken mapanda pay iti Cebu City, segun iti napagdamagan a kameng ti Delegasion.
Nagpaay nga Emcee ni Mr. Arvin Jay Manauis, Staff, Office of the Mayor. # (Web In-Action)


text:
Naluktan ti miting babaen iti panangidaulo ti ababa a kararag ni Forester Jaime Sonido, Sr. ti CENRO. Nangipaay ti pannakaibinsa ti panggep ti grupo ti DENR babaen ken ni Senior Environment Management Specialist Antonio P. Ridulme, CENRO-Vigan City. Innayon ti opisial a maikatlo daytoyen a daras a matratar ti ICM Plan ket naudi ti workshop a naaramid a nangitedan ti tunggal maysa iti expertise-da iti panagplano. Naisaruno a dagus ti pannakaiparang ti pakabuklan ti ICM Plan babaen ken ni Ms. Graziel Gonzales.
Detaliado ti panangibasa ken panangilawlawag ni Ms. Gonzales ket naipalubos nga agsarita/agkomento ti asinoman a partisipante iti sinaguday ti plano a naipakita iti Powerpoint. Nagpaay ni Forester Darwin Ablang, pannakabagi ti DENR Regional Office a mangigiya iti “Critiquing and Open Forum” a parte ti miting. Nabiag ti diskusion dagiti nagpartisipar a nagresulta iti nasayud a pannakarebisar ti dadduma a paset ti ICM Plan.
Kinarit ni Forester Ablang dagiti pannakabagi ti coastal barangays ti Munisipalidad ti Cabugao nga idur-asda pay ti lugarda ta dakkel ti potensialna iti Ecotourism maigapu iti Mangrove Plantation ken dadduma pay a rekursos naturales a pakabuklanna.
Maulit ti pannakarebisar ti ICM Plan, maidatag iti Sangguniang Bayan para iti pannakaadaptarna a pagalagadan babaen ti panangaprobar ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a mangitantandudo ti pannakasaluad ken pannakapasayaat dagiti Coastal Barangays ti Munisipalidad.
Nupay kasta, mapagnanamingan dagiti nagatendar a maipatungpal ti maaprobaran nga ICM Plan inton Tawen 2014 agsipud ta agpatingga inton Tawen 2013 pay laeng ti Coastal Resources Management (CRM) a maipatpatungpal iti Munisipalidad ti Cabugao iti agdama. # (Web In-Action)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Mangipasdek ti Department of Public Works and Highways iti assistance center kadagiti nadumaduma a lugar iti probinsia a tumulong kadagiti motorista ken agdaldaliasat nangruna iti panangselebrar iti Semana Santa.
Isayangkat ti DPWH ti Lakbay-Alalay Program manipud Abril 6-13 kas panagtungpal ti pammilin ni Sekretario Hermogenes Ebdane a maipasdek dagiti assistance center a mangipaay iti assistance kadagiti makasapul iti tulong iti panagbiaheda iti probinsia.
Adda met kaarngi nga assistance center nga ipasdek ti Philippine National Police ken non-government organizations iti igid ti kalsada iti nadumaduma nga ili a tumulong kadagiti bakasionista ken turista a makasapul iti tulong iti dalan.#


text:
BAGUIO CITY – Tallo a miembro ti grupo nga agtaktakaw kadagiti bangko nangruna kadagiti pawnshops ken jewelry stores ti nanabtuog iti ima dagiti pannakabagi ti linteg itay nabiit kas paset ti panagtungpal ti kapolisan ditoy iti pammilin ti PNP chief a pannakapugipog dagiti organisado a grupo ti krimen iti pagilian.
Iti maysa a presscon a naangay iti police office ditoy siudad itay Enero 7, impresenta ni PRO-Cordillera Regional Director Isagani Nerez iti media dagiti naaresto a kameng ti Acetylene Gang, grupo dagiti agtaktakaw ti bangko babaen ti panangputedda iti bolt, a pakaibilangan da Requinio Dacmeg y Bulanit, 36, natibo iti Sagada, Mountain Province; Randy Pelkeng y Damitan, 37, ken James Yayak y Batungan ,44, agpada a taga-La Trinidad, Benguet.
Naaresto dagiti suspek iti nagsisina a manhunt operations nga insayangkat dagiti operatiba ti PRO-Cor.
Kinuna ni Nerez, naaresto ni Dacmeg idi Enero 1 sadiay Saint Theodore Hospital a nakaipaagasanna kalpasan ti pannakipinnaltogna kadagiti polis a mangaresto kenkuana kas maibasar iti warrants of arrest nga inyisio dagiti korte ti Olongapo City, Zambales ken Cavite.
Natiliw met idi Enero 6 da Pelkeng ken Yayak iti El Pacifico Pension House a masarakan iti Sta. Cruz, Manila kalpasan ti makabulan a surveillance operation dagiti polis.
Segun iti polis, sumangsango ni Dacmeg iti kaso a robbery ken illegal a panagikut iti paltog iti korte ii Cavite, Olongapo City ken Zambales; ni Pelkeng iti robbery iti Vigan City, Ilocos Sur; ken ni Yayak iti robbery sadiay Roxas City, Capiz.
Kinuna ti regional director a nupay nakabase iti Cordillera dagiti tallo a naaresto a kameng ti Acetyline Gang, agop-opera ti grupo iti sapasap a pagilian ket kangrunaan a taktakawanda dagiti pawnshops ken paglakuan kadagiti alahas.
Ti grupo dagiti suspek ti mapapati a nangisayangkat iti panagtakaw iti maysa a pagsaldaan iti Isabela ken iti pannakagandat a matakawan dagiti dua a pawnshop iti Baguio idi Disiembre itay napan a tawen.
Kinuna ni Nerez a babaen ti pannakikoordinarda kadagiti nadumaduma a police stations iti probinsia, munisipal, ken siudad kangrunaan a puntiriada ti pannakaitudo dagiti amin a tattao a nainbolbar kadagiti panagtakaw, protektorda man pinansier wenno utek.
Innayon ni Nerez nga adda pay nabuangay nga espesial nga investigation task force a mangtutok iti kaso ti Acetylene Gang.
Kinuna pay ni Nerez nga agtultuloy ti panagtrabahoda para iti napigpigsa a relasionda kadagiti nadumaduma a barangay iti rehion para iti pannakaipasdek iti sistema ti depensa maikontra kadagiti kriminal agingga iti tukad ti komunidad.# (Karaman ti report ni Carlito C. Dar, PIA-CAR)


text:
VIGAN CITY – Boluntario a simmuko iti otoridad itay nabiit ti maysa a dati a kameng ti New People’s Army nga agsusukot ti kasona iti korte ditoy probinsia kalpasan ti serye a negosasion dagiti kabagian ken gagayyemna ken iti initiatibo ti hepe ti Provincial Intelligence Branch ti Ilocos Sur.
Boluntario a simmuko ni Joel Ujano y Almazan, 38, natibo ti Barangay Maratudo, Magsingal, Ilocos Sur, dati a miembro ti Execom KLG Villar ken adda iti babaen ti watchlist ti SYP Austin, KLG North East, agpada a grupo dagiti lokal a terorista nga agdakdakiwas iti Ilocos Cordillera Regional Committee (ICRC), kadagiti elemento ti PIB-Ilocos Sur PPO, RID PRO1, RPSB1, RIU1, CIDT-Ilocos Sur, ISPPSC, 73rd MICO, 702nd Brigade-Phil Army, PCR-Ilocos Sur, ken police stations ti Candon City, Sta. Cruz, Sta. Lucia, Cabugao ken Magsingal iti babaen iti overall supervision ni Senior Supt. Reynaldo M. Tamondong, OIC, iti simple a seremonia a naangay iti provincial capitol idi malem ti Enero 20.
Mismo nga inimatangan ni Governor Ryan Luis Singson, Department of Interior and Local Government Provincial Director Agnes De Leon, Provincial Social Welfare and Development Officer Ferdinand Concepcion, Provincial Legal Officer Atty. Gigi Tesoro ken CO of 73rd MICO Captain Ian Galera ti isusuko ni Ujano iti otoridad.
Babaen iti initiatibo ni Police Chief Inspector Honesto T. Lazo, Jr., acting chief ti PIB Ilocos Sur, nairusat ti serye a negosasion dagiti kabagian ken gagayyem para iti naannayas nga isusuko ni Ujano.
Adda nakapatong a P500,000.00 a gunggona manipud iti DND-DILG para iti pannakatiliw ni Ujano.
Dati a kameng ti NPA, sumangsango ni Ujano iti agsusukot a kaso iti RTC Candon City ken Cabugao, Ilocos Sur a pakaibilangan ti arson a nai-docketed iti CC No. 2406-C; murder a nai-docket iti babaen ti CC No. 2407-C ken CC No. 2408-C; robbery, nai-docket babaen ti CC No. 2405-C, panaglabsing iti PD 1613 a nai-docket iti CC No. 3020-C; frustrated murder a nai-docket iti babaen ti CC No. 2223-KS.
Nakalista pay ti akusado a dati a kameng ti NPA ken No. 1 iti Sibat Priority Target, Provincial Level.
Naipaiman ni Ujano iti Ilocos Sur provincial jail, Bantay, Ilocos Sur.#


text:
Cabugao, Ilocos Sur - Ti Municipal Government ti Cabugao, Ilocos Sur nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang babaen iti implementing arm-na nga iti Municipal Disaster Risk Reduction Management Council (MDRRMC) ket nangaramid ti earthquake drill sadiay Lipit National High School, Barangay Lipit, Cabugao, Ilocos Sur idi Hunio 29, 2017.
Babaen iti uni ti alarma, dagiti estudiante ken agad-adal iti Lipit National High School ken ti Lipit Elementary School kas panagsaganadda ket naikkanda iti pammilin a rummuarda kadagiti kuartoda ket simmaruno a nagtignay dagiti kameng ti search and rescue personnel operation team a buklen dagiti kameng ti Cabugao Rescue a mangbukel ti MDRRMC nga idauluan ni LDRRMC Officer Engr. Nestor B. Somera a nagturong kadagiti kuarto a pangkitaanda kadagiti nagakem a biktima iti ginggined a nairekord iti Richter Scale 7.2.
Tinulongan dagiti kameng ti Municipal Police Station nga idauluan ni COP Police Chief Inspector Augusto P. Cabello, Jr. ken iti Bureau of Fire Protection (BFP)-Cabugao nga idauluan ni Fire Marshal Elmer C. Acapuyan ken kasta metten a tinaming dagiti kameng ti Medics nga ibagian dagiti Personnel iti RHU-Cabugao dagiti natakuatan/nairuar a biktima ket naipanda iti Stage Area ken iti Incident Command Post. Napakatan iti First Aid dagiti biktima a kas koma iti nadidigra iti leg injury; eye injury; unconscious and shallow breathing; wound arm; ken fractured leg. Dagiti nakaro ti pannakadangranna ket nailuganda iti dua nga agur-uray nga ambulansia tapno maipan iti ospital. Sistematiko iti gunay dagiti Rescuers a nagmobilisar iti pasamak.
Kabayatanna, ti ceremonial venue iti national drill ket naangay idiay Davao City babaen iti panangidaulo ni DILG Officer-in-Charge Catalino S. Cuy.
Naipaganetget iti sapasap iti pannakipasetda iti information drive a masasao a “Bida ang Handa Campaign” babaen iti panangiyuna iti Office of Civil Defense (OCD) itatta a Tawen 2017.
Ti “#BidaAngHanda” ket opisial a “hashtag” ita a tawen ti 2017 National Simultaneous Earthquake Drill (NSED).
Ti #BidaAngHanda campaign ket panggepna a tukayen ti partisipasion iti sapasap babaen pay iti pannakausar ti social media babaen iti posting; photo wenno video para iti panagsagana babaen iti pagsasao nga: “Magda-DUCK-COVER-HOLD kami sa June 29, 2PM! Dahil bida ang handa!”.
Naballigi ken natunos dagiti estudiante ken agad-adal agraman dagiti mangisursuro kadagitoy a pageskuelaan a nakikaysa kadagiti nangipatungpal iti earthquake drill iti Munisipio ti Cabugao. # (Web In-Action)


text:
Dagiti Masansan a Masaludsod
Impormasion Maipanggep iti Aldaw ti Eleksion (Election Day Information)
Saludsod: Sadino ti lugar a pagbotosak?
Sungbat: Maammuam no sadino ti lugar a pagbotosam babaen ti panangtawagmo kadakami iti 808-453-VOTE (8683).
Saludsod: Adda kadi karbengak nga ag-time off wenno agkiddaw a pumanawak biit iti trabahok tapno makapagbotosak iti Aldaw ti Eleksion?
Sungbat: No mairana nga agtrabahoka iti Aldaw ti Eleksion, maited kenka ti gundaway a maikkan iti agingga iti dua nga agsaruno nga oras a kaawan iti trabaho tapno makapagbotoska. Dagiti botante ket saan a mabalin a mapatawanda iti dusa, saan a mabalin a mai-reschedule wenno mabaliwan ti normal nga oras a kaaddada iti trabaho, wenno saan a mabalin a makissayan ti sueldo wenno bayadda gapu iti dayta a kaawanda iti trabaho.
Ti nasao a paglintegan ket saan ketdi a maipakat kadagiti empleado a ti oras ti panagtrabahoda ket iramanna dayta a panawen nga agsaruno a dua nga oras bayat a silulukat dagiti lugar a pagbotosan no dagiti empleado ket saan nga agtrabtrabaho para iti employerna. Silulukat dagiti lugar a pagbotosan manipud iti alas 7:00 iti bigat agingga iti alas 6:00 iti malem.
Nayonam ti ammom maipanggep iti kaawan iti trabaho para iti panagbotos iti aldaw ti eleksion (time off for voting).
Saludsod: Ania ti identipikasion wenno pammaneknek iti kinaasinok nga itugotko iti lugar a pagbotosan?
Sungbat: Dagiti maakseptar nga identipikasion ket mairaman dagitoy: maysa a balido nga I.D. nga addaan iti retratom (kas koma Lisensia nga Agmaneho, I.D. nga inted ti Estado), maysa a kopia ti agdama a pakakitaan iti nagbayadan iti serbisio utilidad (a kas iti telepono wenno danum), deklarasion ti banko (bank statement), paycheck, wenno dadduma pay a dokumento a naggapu iti gobierno a mangipakita iti nagan ken adresmo.
Saludsod: Ania nga oras a silulukat dagiti lugar a pagbotosan iti Aldaw ti Eleksion?
Sungbat: Silulukat dagiti lugar a pagbotosan manipud iti alas 7:00 iti bigat agingga iti alas 6:00 iti malem. No addaka pay laeng iti pila iti alas 6:00 iti malem, mapalubosanka latta nga agbotos.
Saludsod: Awan ti naaw-awatko nga amarilio a kard (yellow card).
Sungbat: Kontaken ti makasakup iti lugar nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) tapno maammuam no ania ti istatus wenno anian ti napasamak iti maited koma kenka a Pakaammo iti Botante ken Kompirmasion iti Adres (Voter Notification and Address Confirmation wenno Yellow Card).
Saludsod: Nasken kadi nga agbotosak agbatay iti partido a nakaikamengak?
Sungbat: Saan a kasapulan nga ideklarar dagiti botante no ania ti pilida a partido sakbay ti panagbotosda. Nupay kasta, nasken a maammuan dagiti botante a mangang-angay ti Hawaii iti eleksion primaria (single party primary election) a ditoy, agpili dagiti botante kadagiti kandidato manipud iti maymaysa laeng a partido a pilida. No ania a partido ken no asino dagiti kandidato a pinili ti kandidato, agtalinaed dayta a palimed, kas maibatay iti Konstitusion ti Estado ti Hawaii.
Saludsod: Ania ti aramidek no kayatko a baliwan ti partidok?
Sungbat: Dagiti indibidual ket nasken a direkta a kontakenda dagiti partido politikal (political parties) para iti ad-adu nga impormasion maipanggep iti panagkameng.
Saan a kasapulan nga ideklarar dagiti botante no ania ti pilida a partido sakbay ti panagbotosda. Ti Konstitusion ti Estado ti Hawaii, salaknibanna ti kinasekreto ti kinaasino ti imbotos, agraman ti partido politikal a pinili ti botante.
Saludsod: Awanakto no Aldaw ti Eleksion. Kasano a makabotosak?
Sungbat: Mabalinmo ti agkiddaw iti maikoreo a balota babaen ti panangkompletom iti Aplikasion Para iti Absentee (Absentee Application) ken isubmitirmo daytoy iti makasakup kenka nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office). Mabalinmo pay ti agbotos a nasapsapa kadagiti lugar a masapa a pagbotosan (early walk-in location) – a dagiti petsa ken lokasion dagitoy ket maituding/maangay sakbay dagiti eleksion.
Nayonan ti ammo maipanggep iti maisapsapa a panagbotos (early voting).
Saludsod: Ania ti pagdumaan ti Eleksion Pluralidad kontra iti Eleksion Mayoridad?
Dagiti Eleksion Pluralidad
Kadagiti eleksion a madesidir babaen ti pluralidad, ti kandidato a makagun-od iti kaaduan a botos ket isu ti mangabak iti eleksion. Saan a nasken a makagun-od ti kandidato iti naituding a porsiento ti kadagupan dagiti botos tapno mapili.
Dagiti Eleksion Mayoridad
Mailawlawag ti Mayoridad a kas: “Di nakurkurang ngem 50% dagiti botos a manayonan iti maysa wenno ti bilang nga ad-adu ngem ti kagudua ti dagup dagiti naitinnag a botos.”
No awan ti kandidato a nakaala iti mayoridad dagiti botos, dagiti dua a kandidato a nakaala iti kangatuan a botos ti aglaban iti eleksion heneral, ket ti mangabak, isu daydiay makaala iti kaaduan a botos (pluralidad).
Adda Pay Saludsodmo? Kontakten ti Opisina Dagiti Eleksion (Office of Elections wenno ti makasakup kenka nga Opisina ti Clerk (Clerk’s Office).
Rehistrasion ti Botante Babaen ti Online (Online Voter Registration)
Saludsod: Ania daytoy rehistrasion ti botante babaen ti online?
Sungbat: Ti rehistrasion ti botante babaen ti online ket ipaayna kadagiti kualipikado a residente ti gundaway a makapagparehistro nga agbotos wenno mangpabaro iti rehistrasionda gapu ta nagbaliwen ti adres ken naganda babaen ti panangusarda iti natalged a website.
Saludsod: Kasano a makapagparehistroak nga agbotos babaen ti online?
Sungbat: Tapno makapagparehistro babaen ti online, bisitaen ti https://olvr.hawaii.gov. Nasken a makaitedka iti Lisensia nga Agmaneho iti Hawaii wenno ID nga inted ti Estado, ken ti Numero ti Social Security-m. No dimo maited dagitoy, mabalinmo ti mangisubmitir iti papel a Pormulario ti Rehistrasion ti Botante ken Permanente a Panagbotos Babaen ti Koreo (Voter Registration & Permanent Absentee Application) babaen ti panangibusonmo, wenno personal nga idatagmo.
Saludsod: Adda kadi naituding a maudi nga aldaw (deadline) para iti panagparehistro nga agbotos babaen ti online?
Sungbat: Ti maudi nga aldaw a panagparehistro babaen ti online ket 30 nga aldaw sakbay ti eleksion iti alas 4:30 iti malem. Dagiti maudi nga aldaw a panagparehistro para iti 2016 ket dagiti sumaganad:
Eleksion Primaria: Hulio 12, 2018
Eleksion Heneral: Oktubre 9, 2018
Saludsod: Natalged kadi met laeng ti agparehistro babaen ti online?
Sungbat: Wen. Ti sistema ti rehistrasion ti botante babaen ti online ket manmanteneren ti Hawaii State Government Private Cloud, ken imatmatonan ti Office of Information Management and Technology.
Saludsod: Kasano a maproseso ti aplikasionko?
Sungbat: Ti sistema nga online ket kasapulanna a mangted ti aplikante iti pammaneknek ti kinaasinona a kas koma iti Lisensia nga Agmaneho iti Hawaii wenno ID nga inted ti Estado, ken Numero ti Social Security, a maberipikarto (maammuan no husto wenno saan) babaen ti datos wenno impormasion nga aggapu iti database ti Departamento ti Transportasion, a manmanteneren ti Department of Information Technology ti Siudad ken County ti Honolulu.
Apaman a maawatna ti aplikasion, repasuen ken aprobaranto ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office).
Saludsod: Automatiko kadi a rehistradoak a botante apaman a maisubmitirko ti aplikasionko babaen ti online?
Sungbat: Saan. Maysa a nalaka a wagas a panagisubmitir iti impormasion ti panagparehistro a botante babaen ti online. Apaman a maawatna ti aplikasion, repasuen ken aprobaranto ti akinsakup kenka nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office).
Saludsod: Mapakaammuanakto kadi apaman a makapagparehistroak?
Sungbat: Wen. Ti impormasion nga inlanadmo iti aplikasionmo ket beripikaren ti makasakup kenka nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office). Addanto maipatulod kenka a postcard a mangpakaammo kenka (notification postcard) a mangberipikar iti istatus ti rehistrasionmo a kas botante sakbay ti eleksion.
No ti impormasion maipanggep kenka ket saan a maberipikar, mapakaammuankanto no kasano a kompletuem ti rehistrasionmo a kas botante.
Saludsod: Makabotosak kadi babaen ti online?
Sungbat: Saan.
Saludsod: Kompidensial wenno di maammuan ti sabali dagiti impormasion a mailanad iti rehistrasion ti botante?
Sungbat: Ipalubos laeng ti paglintegan ti Hawaii ti pannakairuar ti sumagmamano nga impormasion maipanggep iti botante kadagiti indibidual wenno organisasion ngem para kadagiti mausar laeng iti eleksion. Ti laeng maipubliko ket ti nagan ti botante, distrito/presinto, ken ti istatus ti rehistrasionna a kas botante.Dagiti Narebisar a Paglintegan ti Hawaii (HRS §11-97)
Rehistrasion ti Botante (Voter Registration)
Saludsod: Ania ti aramidek tapno makapagparehistroak nga agbotos?
Sungbat: Mabalinmo ti agparehistro babaen ti online, wenno babaen ti panangisubmitirmo iti Pormulario ti Rehistrasion ti Botante ken Permanente a Panagbotos Babaen ti Koreo (Voter Registration & Permanent Absentee Application) babaen ti korero wenno personal nga idatagmo.
Nayonan ti ammom maipanggep iti rehistrasion ti botante (voter registration).
Salusod: Kasano a maammuak a rehistradoakon a botante?
Sungbat: Mabalin a maberipikarmo ti rehistrasionmo a kas botante babaen ti online babaen ti panangtedmo iti Lisensiam nga Agmaneho iti Hawaii wenno ID nga inted ti Estado, ken ti Numero ti Social Security-m.
Mabalinnaka pay a kontaken (contact us) iti 808-453-VOTE (8683). Dagiti agnaed kadagiti kakaarruba nga isla (Neighbor Islands) ket mabalinda ti tumawag a libre (toll free) iti (800) 442-VOTE (8683). Nasken a nakasaganaka a mangited iti naganmo, adres ti residensiam, ken petsa ti pannakayanakmo tapno maberipikar ti istatus wenno kasasaadmo a kas botante.
Saludsod: Nasken kadi nga agparehistroak sakbay ti tunggal eleksion?
Sungbat: Saan, ta apaman a maysakan a rehistrado a botante, saanen a nasken nga agparehistroka manen para iti tunggal eleksion. Ti panagparehistro manen (re-registration) ket kasapulan laeng no immakarka wenno legal a pinabaliwam ti naganmo.
Saludsod: Maysa a makipagili wenno sititsen ti U.S. Citizen nga agnanaed iti ballasiw-taaw, kasano ti panagparehistrok tapno makabotosak?
Sungbat: Para iti impormasion no kasano a makapagparehistroka ken no kasano a makaalaka iti balota, bisitaen ti Dagiti Militar ken Adda iti Ballasiw-taaw a Botante (Military and Overseas Voters).
Saludsod: Addaak iti military, kasano a makaalaak iti balota?
Sungbat: Para iti impormasion no kasano a makaalaka iti balota a maikoreo (absentee ballot), bisitaen ti Dagiti Militar ken Adda iti Ballasiw-taaw a Botante (Military and Overseas Voters).
Saludsod: Kasano ti panangalak iti maysa a dokumento a mangipaneknek a rehistradoak nga agbotos iti Hawaii?
Sungbat: Tapno makaalaka iti sertipiko ti rehistrasionmo a kas botante, kontaken ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) a nakairehistroam nga agbotos.
Saludsod: Kasano ti panangpakanselarko iti rehistrasionko a kas botante?
Sungbat: Tapno mapakansela wenno mapaikkatmo ti rehistrasionmo a kas botante, kontakem ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) a nakairehistroam nga agbotos.
Saludsod: Agtawenakon iti 16, mabalin kadin nga agparehistroak nga agbotos?
Sungbat: Ipalubos ti paglintegan ti estado ti maisapsapa a panagbotos (pre-registration) kadagiti agtawen iti 16, ngrem masapul nga agtawenkanton iti 18 iti aldaw ti eleksion tapno mapalubosanka nga agbotos.
Panagbotos Babaen ti Koreo (Voting by Mail)
Saludsod: Sadino ti ayan ti balotak a naikoreo (mail ballot)?
Sungbat: Tapno maammuam no ti balotam ket naibuson, naawat ken naakseptar kontakem ti makasakup iti lugaryo nga Opisina ti Klerk (Clerk’s Office).
Saludsod: Kaano a maipatulod kadagiti botante dagiti balota a maikoreo (mail ballots)?
Sungbat: Ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office).ket ibusonna dagiti balota agarup 20 nga aldaw sakbay ti eleksion.
Saludsod: Ti mail ballot-ko ket saan a simmangpet, napukaw, wenno nadadael. Ania ti aramidek?
Answer: Kontaken ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) maipanggep iti napasamak iti mail ballot-mo wenno agkiddawka iti sukat a balota (replacement ballot).
Saludsod: Kasano ti panagkiddaw iti sukat a balota?
Sungbat: Kontaken ti Opisina ti Klerk (Clerk’s Office) ket agkiddawka iti sukat a balota.


text:
VIGAN CITY – Maiyussuat inton umay a tawen ti Barangay Comprehensive Advancement Program and Transformation (BCAPT), maysa a capability program a manggandat a mangpapintas iti kalidad ti serbisio dagiti mangidaulo iti barangay iti lugarda.
Segun ken ni Gov. Deogracias Savellano, babaen ti nasao a programa, pumigsa, sumayaat ken agbalin dagiti barangay officials a responsible a service providers ken agbalin nga epektibo a local a mangimaton iti panangituray.
Mairugi ti BCAPT inton Enero 2010, magudua iti 10 batches nga addaan iti 50 a partisipante kada klase, ken agpaut iti lima nga aldaw ti crash course para iti epektibo a panangituray iti barangay.#


text:
Sinurat ni Jose Ed. Sajonia
UMABOTEN iti maysa a milenio kalpasan a naideklara ti opisial a pannakabigbig ti wayawaya ti pagiliantayo a Pilipinas idiay Kawit, Cavite manipud iti panangsakup dagiti nagsaganad a rehimen ti baniaga a gobierno. Nupay simmaruno a naaramid ti pannakaipabus-oy ti “self-governance” babaen iti nabannayat a proseso, makuna kadi a naan-anayen ti panagwayastayo?
Agsisinggalut ti kapanunotan itoy a banag ngem agdadata met a kaaduan nga aspeto ti pannakaipataray ti gobierno nasional ket agdepende pay laeng kadagiti dadakkel nga agpupuonan.
Naideklara a National Flag Week manipud Mayo 28, 2014 agingga iti Hunio 12, 2014 ngem no usigentayo ti naun-uneg a kaipapanan ti wayawaya, agintek la unay iti pammigbig kadagiti bannuartayo iti kasta la unay a panangsalaknibda iti pannakaisikkir ti kalintegantayo nga agwayawaya tapno maaramidtayo dagiti namnamaentayo a makapasayaat iti kasasaadtayo iti amin nga aspeto ti narikut a panagbiag. Nagameran iti risiris, panagibtur, andur ken kinatured iti pananggun-odtayo iti napateg a wayawaya. Ngem nabaelantayo ngata a susteneren dayta a panagwayas iti panaglabas ti panawen tapno maibaga a makasolotayo ken makatakdertayo iti bukodtayo a saka?
No ar-arigen ket awan ti pagilian a makuna a makapagwaywayas a kabukbukodanna iti agdama gapu ta pasettayo iti globalisasion kangrunaan iti benneg ti ekonomia a nangapekto ken nangimpluensia iti kasasaadtayo a makisinnurot iti padatayo a pagilian tapno saantayo a mabati iti dalan.
Adu nga aspeto ti mabalin nga ikonsidera kas iti kasasaad ti politika, kultura, kleriko (relihion) ken seguridad ngem numero uno ti ekonomia a pakainaigan ken pakaisinggalutan dagiti dadakkel a pakaseknan ken problematayo iti kagimongan.
Segun iti maysa nga agpalpaliiw, maysa kadagiti mangirarem kadatayo iti agdama ket dagiti utang ti pagilian manipud kadagiti internasional nga institusion a nakasublatantayo iti kallabes ken agtultuloy latta agingga iti agdama. Iti laengen interes daytoy a makolekta ket mapasatantayo unayen iti dakkel a mangapekto kadagiti napapateg a serbisio iti kagimongantayo. Iti adatna, kasla awan pay laeng ti plano ti gobierno nasional a mangin-inut wenno uray koma no installment nga agbayad iti nautangtayo a doliares. Iti pakasaritaan ti nasnasion ti lubong, napasamak ti pannakarugpo ti maysa a pagilian maigapu kadagiti baklayna nga utangna! Maliklikanto laeng daytoy a senario kadagiti sumagsaganad a henerasion no agbalaw itan dagiti agtuturaytayo ket tinnagandan ti bagi dagiti utangtayo a saan ket a mait-ited nga uting-uting ti interes.
Iti daytoy laeng a panirigan, saantayon a nawaya nga agbibiag ta dakkel ti sungsungbatantayo iti sabali a pagilian ta saantayo met daytoy a maiyaleng-aleng wenno maliklikan a di bayadan dagiti utangtayo.
Hanabale ti kultura ken relihion ta no ar-arigen ket nagsina ti Estado ken Relihion ket bukod ti maysa a tao a tingitingen ti kayatna a papanan. Medio kasta met laeng iti kultura maigapu iti komplikado a kasasaad ita iti lubong a pinarnuay ti moderno ken materialistika a a panagbiag.
Iti sabali a bangir, agsadag met laeng ti kinatalingenngen ti politikatayo iti kasasaad ti kaaduan a tao, no kontentoda kadagiti sagsagrapenda a serbisio kas ituding ti panangannurotda iti linteg-heneral ti maysa a nasion agsipud ta isuda ti mangmangted iti asin iti gobierno ken isuda ti nangipasdek iti dayta a gobierno.
Nupay kasta, agkanaig met laeng ti politika ken seguridad (internal), ta no kasano ti kasimpa ti politika ket kasta met laeng iti seguridad malaksid kadagiti pagteng a mapasamak iti ruar (“external”) ta di magawayan dagitoy gapu iti epekto ti komplikado nga internasional a linteg.
Ti saan a pannakagaway ti pagiliantayo a mangipapilit iti beddeng ti teritoriona ti gapuna nga agkamangtayo iti makagaway a mangisalakan kadatayo. Banag a mai-prayoridad a pagkikinnaawatan ti agsumbangir babaen iti pang-ekonomiko ken pang-seguridad a katulagan a ditoy a maitalitayo iti sabali a pannakakontrol.
Tunggal Pilipino ket usigenna koma ti kaipapanan dagitoy a pagteng ti pagiliantayo. Agpayso a mananamtayo ti kaipapanan ti indibidual a “wayawaya” wenno kabukbukodan a panaggaraw ken panangsagrap kadagiti “unlimited wants” iti ekonomikal a kasasaad ti panagbiag ngem nakataya ita ti pagiliantayo iti dakdakkel a problema maipanggep iti seguridad, politika, ekonomia ken sosial a pakaseknan nga agtunged iti dakkel a saludsod: pudno kadi nga adda kadatayon ti naan-anay a pannakawayawaya?#


text:
VIGAN CITY – Saan a naidemot ti provincial health officer no di ket napabileg ti pagrebbenganna tapno maited ti nasaysayaat a serbisio ti salun-at iti probinsia.
Daytoy ti reaksion ni Gov. Deogracias Victor Savellano mainaig iti mapapati a pannakaikkat itay nabiit ni Dra. Carmeliza Singson a kas hepe iti Gabriela Silang General Hospital.
“Saan a nai-demote ni Dra. Carmeliza Singson no di ket napapigsa ti rolena kas provincial health officer,” kinuna ni Gov. Deogracias Victor Savellano bayat ti pannakiinnuman dagiti reporters ti DWRS kenkuana itay nabiit.
Inlawlawag pay ti gobernador nga iti structure ti opisina ti salun-at iti probinsia ni Dra. Singson ti kangatuan kas provincial health officer a mangkita kadagiti amin a district hospitals ket dinawatna iti doktora ti panagtitinnulongda tapno maited ti napimpintas a serbisio kadagiti tattao.
“Dagiti mangibagbaga a naidemot ni Dra. Singson ken Dr. Quedado ket dina maawatan ti pannagnana,” impasagid pay ti gobernador.
Nupay kasta, dina innaganan no asino daytoy.
“…It’s about time nga agtignayak kas gobernador… nasayaat a kitaentayo amin nga isyo, pagkasapulan ken problema… ket once for all, pagtitinnulongan ti amin manipud iti hepe, servers agingga iti kababaan nga empleado,” kinuna ti gobernador.
Dinesignaran itay nabiit ni Savellano ni Dr. Winston Aguirre a kas officer in charge ti Gabriela Silang General Hospital ken tinudinganna ni Dr. Singson a mang-supervise kadagiti amin a district hospitals iti probinsia.
Kinunana a rumbeng laeng a maikkan ti Gabriela Silang General Hospital iti hepe.
Namentener ni Dr. Pablo Quedado a hepe ti Narvacan District Hospital. Sakbayna, assistant chief ti operations iti Gabriela Silang General Hospital ni Quedado.
Kinuna ni Savellano nga iti assessment manipud iti Department of Health, regional office, naibinsabinsa dagiti pagkurangan ti Gabriela Silang General Hospital kasta met nga iti biangna, adda tinudinganna nga agmonitor iti Gabriela ken kadagiti district hospitals tapno maammuan ti pudno a kasasaad dagiti district hospitals iti probinsia.
Kinuna ni Savellano a di pulos naikkat ti talekna ken ni Dra. Singson, pinapigsana pay ketdi ti pagrebbenganna kas provincial health oficer.
Kinuna ti gobernador nga agsasabali ti sistema a nakitana kadagiti district hospitals idinto nga impaganetgetna a “kas maysa a pamilia, dapat maymaysa ti sistema tapno nadardaras ti pannagnana, nadardaras ti pannakaiyussuat kadagiti serbisio a pagkasapulan dagiti tattao.”
Kinuna ni Savellano nga iti mitingda dagiti dodoktor, awan met ti impakitada a sakit ti nakemda sana innayon nga “adda ngata nangkiwkiw kadakuada.”
“Ti bottom line, papigsaentayo dagiti serbisio nga agpaay kadagiti kailiantayo,” kinuna ti gobernador.#


text:
BURGOS, Ilocos Sur – Inaresto ti nagtipon a polis-Sto. Domingo ken polis-Burgos ti maysa a security guard a maag-agasan iti Northside Doctors Hospital sadiay Barangay Guimod, Bantay, Ilocos Sur idi malem ti Hunio 17.
Inaresto dagiti polis ni Saturnino Cabjuan, Jr., y Bacolod, 38, ken residente iti Barangay Manaboc, Burgos, Ilocos Sur babaen ti bileg ti mandamio de aresto nga inyisio ni Judge Sixto Diompoc ti RTC Branch 72, Narvacan, Ilocos Sur.
Sumangsango ni Cabjuan iti kaso a frustrated murder nga addaan Criminal Case No. 3110-N ket rekomendado nga agpiansa iti P200,000.00.
Nayospital ni Cabjuan agsipud ta nagbalin a biktima ti pammaltog sadiay Barangay Cabaritan, Sto. Domingo, Ilocos Sur idi agsapa ti Hunio 15.
Naikustodia ti biktima iti police station ti Burgos para iti dokumentasion ken disposision.#


text:
BAGUIO CITY – Rinibu a fingerlings ti Japanese Koi ti naikarga iti lagoon iti Burnham idi Agosto 10 kas paset ti programa ti city government a mangbiag iti daytoy a nalatak a pagpallailangan dagiti turista ditoy siudad.
Segun iti maysa a konsehal, ad-adu a turista ti maawis nga agpasiar iti Burnham Park ken aglugan iti banka iti lagoon gapu ta nakargaanen daytoy iti lames nga addaan iti nadumaduma a maris.
Ti Lion’s Club ti Baguio ti nangidonar kadagiti nasao a lames, kasta met iti pannakataraon dagitoy.#


text:
July 6, 2017
Dagiti Ikan a Masarakan Kadagiti Kadilian
DAGITI IKAN A MASARAKAN KADAGITI KADILIAN (isdang bato iti Tagalog) nga ilaklako ni Leo Costales, 29, manipud iti San Vicente, Sta. Ana, Cagayan kadagiti turista a mapmapan iti Nangaramoan Beach iti nasao nga ili. Bangbangan, raggaragga, mul, love, ken laplap-it dagitoy nga ikan a komkompraenna kadagiti padana met laeng a mangngalap. Agpateg iti 150-P200 pisos ti sangakilo dagitoy nga ikan. Malaksid kadagitoy, aglaklako pay ni Leo iti sadiwa ken daing a munamon. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 17, 2017 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tuesday, November 25, 2014
SINUKAAN STALL, MAKATULONG A PAGBIAGAN
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman iti Web In-Action idi Nobiembre 25, 2014, imbatad ni Brgy. Captain Valentin S. Tuyor, Jr. ti Barangay Bonifacio a napapintas dagiti stall iti pagurayan ti lugan iti Kalsada Nasional a batog ti Cabugao South Central School babaen met laeng iti inisiatiba dagiti aglaklako ken ti barangay. Kalikagumanda a napintas a mabuybuya ti pakaipanan dagiti lakoda nga inaldaw tapno ad-adda pay a maatrakar dagiti aggatang/agbibiahe malaksid ta naimas dagiti agduduma ti klasena a makan a nakadiaya ditoy a pagtagilakuan.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket napundar babaen iti kooperasion dagiti aglaklako ken dagiti Opisiales ti Brgy. Bonifacio ta malaksid nga agpaay a waiting shed dagitoy a puesto ket mangipaay met iti livelihood assistance kadagiti aglaklako ta manipud met laeng iti bigat agingga iti malem nga usarenda daytoy nga espasio, segun pay ken ni Kapitan Tuyor.# (Web In-Action)
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket napundar babaen iti kooperasion dagiti aglaklako ken dagiti Opisiales ti Brgy. Bonifacio ta malaksid nga agpaay a waiting shed dagitoy a puesto ket mangipaay met iti livelihood assistance kadagiti aglaklako ta manipud met laeng iti bigat agingga iti malem nga usarenda daytoy nga espasio, segun pay ken ni Kapitan Tuyor.# (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:00 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sarita ni Danilo S. de Guzman
Maudi a paset
Napartak ti isasangbay ti napukkawan ket ti met pannakapungkitna iti tayana iti jueteng ti impasungadna. Tinayaanna pay kano iti singkuenta pesos, di ket beinte mil pisos koma met ti bilbilangenna nga inabak. Nagbiddut laeng ket ti panangsumadana kadagiti numero ti naitagtagainepna a nasukalan iti sikapna a baket.
Nasukalan iti sikapna a baket? Kellaat a dimteng manen kaniak ti karkarna a rikna, a kasla adda iparparipiripna a pasamak wenno big event a makunkuna. Diak ammo, ngem masinuok nga adda italtalukatik ti mugingko, ngem saanko a matarusan.
Nalagipko ti nabasak a libro. No maminsan, gumana kano ti extra sensory perception ti tao ngem no saanna pay a naadal no kasano a basaen dagiti paripirip a sumangbay, saanna a matiliw.
“Hi-hi-hi!” inggarikgik manen ni Nang Masang. “Ti dangngan a bakbaketan!” Inyad-addana ti naggarikgik ket nagmalangakami no ania manen dayta a nakaray-awanna.
“Isupotmo man kadi, ta dimo ket ibulbulsa lattan ‘ta warekwarek!” Nagbungisngis a nakasiput iti panangibulsa ni Nang Filing iti warekwarek. “Ikurkurimedna manen ti mangibulsa, awan met ti dumlaw a mangilasin iti pangramanan met ni Kumpari Saming!”
Dagus nga inyawatan ni Nang Ising iti plastik a supot.
“Dayta a!” binagi met ni Uliteg Sebing.
Sangakammet a dakkel ti insupot ni Nang Filing. Imbagada a nayonanna ngem nagkedked daytoy ta naimis kano met ni Tang Saming, umanayen nga adda pangramananna met.
Nagtultuloy ti ragragsakmi a pumurok. Managparanud ni Ikit Banang isu a naragsakkami a sangapurokan. Nagtultuloy latta ti ragragsak. Agingga a timmadog ti sumipnget.
Adda nagsardeng a traysikel. Ni amang a napan nakimisa ken nakitienda. Nakamisuot a nagturong iti sanguanan ti tiangge.
Bigla a simmangbay manen ti karkarna a marikriknak. Dakesen!
Awan ti makatimek kadakami lalo idi nagunget a dagus ni amang. Pinagungtanna ni Ikit Banang. Agdikar manen ti hayes blad ni amang! Maatakento ket ngata.
“Ania met dayta nga aramidmon, Banang, mangibabainka a talaga! Nagpaw-it gayam ni Loida iti kuarta a para iti pamiliana, inyawat ni Roger nga ahente ti door to door delivery kenka ta impapilitmo nga alaen ngem saanmo metten nga inted iti manugangmo!”
Nalippay amin nga abaga. Adda pay ti mangisubo koma, ngem gapu iti nagngegna, kasla kadagsen iti singkuenta tonelada ti kutsara. Awan ti makatimek, am-ammon dagiti kapurokan no ni amang ti makaunget. Ti rumaman iti saritaan, mairaman a mapagungtan.
“Tinagikuam metten ti kuarta a dimo man la impakaammo! Saandaka met nga im-imutan dagita annakmo ken mamanugangmo no mangibagaka la ketdi a nasayaat kadakuada!”
Awan latta ti makatimek.
“Ala, agtimekka man! Arrabisenka man a bakbaketan! Bimmakbaketanka la a mangibabain, punieta! Dayta ti impulong ni Roger kaniak, ket madanagan payen ta amangan no mapagungtan pay! Pasig la a dinadagmel ti ammom!”
Idi impalawlawko ti panagkitak, ti likudan laengen dagiti babbaket ti makitak. Ni Amang met ngamin, kill joy. Dina la inlugar met ti pammagbagana ken ni Ikit. Dina la maiyuttot a talaga daytoy kakaisuna a pakababalawan iti kababalinna.
“Apay a kasta ti ugalim! Agsaksakripisio dagiti annakmo tapno laeng sumayaat ti biagda a sangapamilia ngem dimo met ida a badangan!”
Nasiputak ti in-inut nga ipapanaw dagiti lallaki a pakairamanan ni Uliteg Sebing.
“Dimonto pay nga ammo a badangan nga agubra iti talon ken bangkagyo ni lakaymo ta dayta met makisugsugal ti ammom! Mangibabainka a talaga, Banang! Adda aya, maitedna a pagsayaatan ti sugal? Pagsiatan a, isu! Isu a minalem nga agpapainumka!”
In-inut a timmakder ni Ikit Banang. Makaliblibbi. Nakadumog ken agin-inayad a kunam la no agturong iti death chamber.
Tumanabutob met ni amang a nangbitbit iti dua a dadakkel a plastik a tienendana.
Tinaliawko ni Nang Ising iti uneg ti tianggena. Agsursurat daytoy iti kuadernona ken nakadumog a kasla awan ti bibiang ti lubong iti inna ar-aramiden.
Tinaliawko ni Olan a nagturong iti paradipad ti tiangge.
“Daytay man plastik a supotmo dita, Nang Ising!”
Pinerrengko ti kataebak.
“Isupotko man laengen daytoy nabatbati a warekwarek ta imbag a pagraranudanda met idiay balay!”
“Wen, a! Nagawid metten dagiti kakaduayo nga agse-session. Adda pay met kagudua a bote, ti linaon ti sammigel, ibusenyon a!” imbalakad ni Nang Filing.
“Ahu! Saanen!” insungbat ni Olan nga agkatkatawa. “Nag-ingel unay a sammigel dayta nga imparanud ni Nang Banang! Amangan no mabangungot pay datao!”
Nagkakatawakami.#


text:
Papa Celestino V
Ni Papa Santo Celestino V (1215 – 19 Mayo 1296), ket naipasngay idi a kas ni Pietro Angelerio (segun kadagiti sabali a taudanAngelario, Angelieri, Angelliero, wenno Angeleri), ken makunkuna pay a kas ni Pietro da Morrone,ket nabutosan a kas ti Papa idi tawen ti 1294 iti naudi a saan a conclave a panagbutos ti papa iti pakasaritaan ti Romano Katoliko aSimbaan. Isu ket nadayegan gapu ti panagikkatna ti kinapapa. Awanen ti sumarsaruno a nangala ti nagan a Celestino.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Celestino V iti Wikimedia Commons


text:
Pintuyan, Abagatan a Leyte
Ti Pintuyan ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pintuyan ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Badiang
- Balongbalong
- Buenavista
- Bulawan
- Canlawis
- Catbawan
- Caubang
- Cogon
- Dan-an
- Lobo
- Mainit
- Manglit
- Nueva Estrella Sur
- Poblacion Ibabao
- Poblacion Ubos
- Ponod
- Son-ok I
- Tautag
- Nueva Estrella Norte
- Ponciano D. Equipilag
- San Roque
- Santa Cruz
- Son-ok II
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni Vice Governor Jeremias “Jerry” Singson nga iti biangna, saan a kumporme iti gannuat a maipasdek ti maysa a probinsia manipud kadagiti upland municipalities iti Ilocos Sur.
“… No siak ti pagsaludsodam, kaykayatko (ngata) no adda third district. Saan koma a sumina iti probinsia dagiti upland (municipalities) nga agbalinda a maysa a probinsia,” kinuna ni Singson ken ni Jun Ramos bayat ti pannakiuman daytoy kenkuana a naipatangatang iti radio.
Naidanon itay nabiit iti sangguniang panlalawigan bayat ti sessionda ti awag kadagiti upland municipalities a mangsuporta iti pannakaipasdek ti maysa a probinsia dagiti Bago.
Maysa a resolusion ti indatag ni Mayor ti Suyo Elpidio Bistoyong iti hunta probinsial itay Enero 17 a panagsessionna a mangaw-awag kadagiti upland municipalities iti panangsuportada iti pannakaipasdek ti Bago province para iti pannakaidur-as dagiti il-ili nga adda iti kabambantayan.
Ngem kinuna da Bokal Robert Tudayan ken Bokala Rosario Gironella, agpada a nagtaud iti upland municipalities a masapul a maadal pay ti resolusion ken santo laeng mataming kalpasan ti pannakakonsulta amin dagiti agtuturay iti upland municipalities.
Iti napalabas, adda tignay a mangisina kadagiti upland municipalities nga agbalin a maikatlo a distrito ti Ilocos Sur ngem awan ti dimmur-asanna.
Kangrunaan nga areng-eng dagiti mangipagpagna iti gannuat iti pannakabuangay ti maikatlo a distrito a buklen dagiti upland municipalities ti kapaliiwan a nabuntog ti asenso dagitoy no maikumpara kadagiti il-ili iti patad.
Adda 14 nga upland municipalities a karaman iti maikadua a distrito ti Ilocos Sur.
Buklen ti 19 nga il-ili ti maisingsingasing a mangbukel iti kabarbaro a probinsia ti Kabagoan. (Basaen ti salaysay iti panid 3 – Ed.) Karaman ditoy ti 14 nga interior nga ili ti Ilocos Sur kas iti Cervantes, San Emilio, Quirino, Gregorio del Pilar, Lidlidda, Suyo, Sugpon, Sigay, Alilem, Burgos, Banayoyo, Salcedo, Nagbukel ken Galimuyod; ti Sudipen ken Bagulin iti La Union; ken ti ili ti Tubo, Luba ken Villaviciosa iti Abra.
Kinuna ni Singson nga “awan ti dakesna dagita nga arapaap wenno tagtagainep wenno gannuat” ngem innayonna nga iti “numo toy biang laeng, mas kompurmeak koma no third district of Ilocos Sur ti upland municipalitiestayo.”
Kinuna ti bise gobernador nga adunto a panagsisinnukat iti kapanunotan ken panagiinnadal ti maiwayat mainaig iti nasao a resolusion.#


text:
SANTA, Ilocos Sur – Dua a menor de edad ti natay idi nakidinnungpar ti motorsikloda iti maysa a public utility vehicle iti national highway a sakup ti Barangay Taleb ditoy nga ili idi malem ti Marso 28.
Naipadamag a natay iti aksidente iti Bantay ni Guiller Barbosa y Donato, 14, ken ti inlubbonna a ni Raymark Bisarra y Rosario, 15.
Segun iti police blotter, agpalaud a direksion ti Honda Wave motorcycle a minaneho ni Barbosa, residente iti Zone 1, Taleb, Bantay, ket mapapati nga inobertekanna ti maysa a van a nakaparada iti abaga ti kalsada ngem kimmaut iti linia ti PUV Kia Pregio a minaneho ni Edwin Pespes y Robillon, 33, naasawaan, ken residente iti Brgy. Boquig, Bantay, Ilocos Sur, nga iti dayta a kanito ket agpadaya.
Mapapati a nagpreno ni Pespes tapno saanda nga agdinnungpar ngem napasamak latta ti pannungpar ket kas resulta, nagsagrap iti nakaro a dundunor da Barbosa ken ti insakayna a ni Raymark Bisarra y Rosario, 15, ken residente met laeng iti Zone 1, Taleb, Bantay.
Naitaray dagiti dua iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem naideklarada nga awanen ti biagda. Awan ti helmet dagiti dua idi napasamak ti aksidente.
Naipan met ti drayber ti PUV iti Gabriela Silang General tapno maagasan sa naipan iti Bantay Police Station para iti maikanatad a disposision.
Iti kaudian a damag, naisaklangen ni Pespes iti kaso a reckless imprudence resulting to double homicide and damage to property.
Kabayatanna, idi agarup 9:20 ti rabii ti Marso 29, dinungpar ti Honda Dazz a minaneho ni Melvin Villasillo y Tabil, 20, ti maysa a nakaparking nga owner type jeep iti makannawan nga abaga ti national highway a sakup ti Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur.
Gapu iti pigsa ti pannungpar, nagsagrap ni Villasillo kadagiti dunor iti nadumaduma a paset ti bagina ken iti makannawan a sakana ket naitaray iti Suero General Hospital sa naiyalis iti Gabriela Silang General Hospital, Vigan City a nakaideklaraanna a dead on arrival.
Naiyospital met ti insakayna a kabsatna a ni Ranny Villasillo y Tabil, 5 gapu ta agalenna ti ulona ken nasakit ti makannawan a takiagna.#


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Saan pay nga ammo ti motibo ken ti kinaasino ti nangpaltog iti maysa a barangay kagawad ti Barangay Pacis ditoy nga ili idi malem ti Mayo 30.
Iti report manipud iti kapolisan ditoy, pinaltogan dagiti nakasakay iti motorsiklo ni Barangay Kagawad Mariano Impelido, Jr. y Villa, 48, bayat ti panagdaliasatna nga aggawid iti kalsada a sakup ti Barangay Jordan idi agarup 3:21 ti malem ti nadakamat a petsa.
Mapapati a sinurot dagiti di nabigbig a suspek ni Impelido idi aggawid a nakalugan iti MXC 125 a motorsiklona ket pinaltoganda ti biktima iti sumagmamano a beses a nakatiruan ti nadumaduma a paset ti bagi daytoy.
Intaray ni Ferdinand Ines, Sr. y Reyes, 64, mannalon, ken residente met laeng iti Barangay Pacis ti kagawad iti Corpuz Clinic and Hospital.
Naiyalis ti biktima iti Don Mariano Marcos Memorial Hospital and Medical Center, Batac City para iti naan-anay a pannakaagasna.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti uppat a kapsula a mapapati a nagtaud iti cal. 45 iti crime scene.
Agtultuloy ti panagimbestiga dagiti polis mainaig iti nasao a pammaltog. (Tawid News)


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Nasurok nga uppat a ribu a mannalon ti winarasan ti gobierno munisipal iti hybrid seeds kas paset ti programa ni Mayor Edgar Cobangbang a mangpadur-as iti agrikultura ditoy nga ili.
Segun iti opisina ti municipal agriculture ditoy, agdagup iti 4,026 dagiti mannalon ti naikkan iti libre a hybrid seeds ket mismo nga isuda ti immawat kalpasan nga impakitada ti IDda a mangpaneknek nga agtaltalonda.
Segun iti maysa a mannalon, maragsakan iti naited a libre a hybrid seeds ket nupay adda ladladaw ti pannakaibunongna, aramatenna daytoy iti sumaruno a cropping.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Agtultuloy latta dagiti kaso ti pammapatay ditoy probinsia iti laksid ti pammilin ti provincial director ditoy a pannakaiwayat ti naing-inget a kampania kontra kriminalidad.
Dua pay a nagsina a pammapatay a nakagudasan ti maysa a badigard ti politiko ken maysa a fish dealer ti naipadamag a naisayangkat itay nabiit.
Napapatay ni Dante Solar, 42, residente iti Barangay Dardarat, Cabugao, Ilocos Sur, personal a badigard ti maysa a politiko iti malem ti Hunio 13 iti Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur babaen dagiti uppat a lallaki a naglugan iti dua a motorsiklo.
Naideklara a natayen ni Solar idi maidanon iti Pira Clinic and Hospital a nakaitarayanna.
Iti inisial nga inbestigasion, naisayangkat ti pammapatay iti asideg ti Octagon cockpit iti Barangay Baclig ditoy nga ili bayat a nakalugan ni Solar iti likudan ti drayber ti maysa a traysikel.
Segun iti report, dua a motorsiklo ti nagluganan dagiti uppat a suspek a nangpaltog ken ni Solar. Naglibas dagiti di pay nabigbig a suspek iti di ammo a direksion.
Nakasarak dagiti inbestigador iti uppat a kapsula manipud iti kalibre 45 iti nakapasamakan ti crime scene.
Personal a badigard ni naabak a para mayor Dr. Chita Cordero, asawa ni Mayor Diocaesar Suero nga agturposen ti terminona iti daytoy Hunio 30.
Kitkitaen dagiti polis no adda pakainaigan iti politika ti nasao a pammapatay.
Kabayatanna, maysa a fish dealer ti napapatay iti sanguanan ti tiendaan ti Barangay San Jose ditoy nga ili idi parbangon ti Hulio 14.
Saanen a naidanon iti ospital ti biag ni Adorado Garote, 52, naasawaan, residente iti Barangay Dunglayan, Santa Maria, Ilocos Sur, gapu iti sugatna iti ulona.
Segun iti report, madama a daldalusan ni Garote ti luganna nga Izuzu Elf idi immasideg ti di pay nabigbig a lalaki ket pinaltoganna ti biktima a nakapuntaan ti makannigid a matana.
Kalpasan ti pammaltog, naglugan ti suspek iti agur-uray a motorsiklo, kaduana ti sabali pay a kaduana a mapapati a look-out iti pannakaisayangkat ti krimen ket naglibasda iti saan pay nga ammo a direksion.
Kalibre 45 ti naaramat iti pammapatay kas maibasar iti kapsula a narekobre iti nakapasamakan ti krimen.
Naitaray ni Garote iti Central Ilocos Hospital ngem naideklara nga awanen ti biagna.
Madama ti inbestigasion no ania ti motibo iti pammapatay.
Itay nabiit, imbilin ni Police Senior Supt. Eduardo Dopale, Jr. kadagiti amin a hepe ti polis iti probinsia ti naing-inget a kampania kontra iti kriminalidad iti sanguanan dagiti nagsasaruno a pammapatay iti probinsia.
Imbilin pay ni Dopale a maipakat ti proactive anti-criminality campaign kas iti naing-inget a pannakaiwayat ti police checkpoint nangruna kadagiti agkalubbon a nakamotorsiklo, no plate no travel policy, Operation Kapkap Bakal kadagiti amin a paginuman ken maximum police visibility nangruna kadagiti lugar a nakapasa-makan kadagiti pammapatay.
Agdagup iti 23 dagiti kaso ti pammapatay iti bulan ti Abril ken Mayo a nakaaramatan iti paltog idinto a 6 laeng ti nasolbar kadagitoy wenno iti 26.08 a crime solution efficiency.#


text:
Yot
Ti yot (panagyot) wenno iyot wenno panaginnala, panagkanaig, panaginnayat (English: copulation, sexual intercourse; Tagalog: kantot, pagtatalik) ket ti panagtipon wenno panagnaig dagiti akinruar a sexual a mabagbagi ti dua nga organismo nga ay-ayup para iti panagpaadu a sexual ken para iti akin-uneg a fertilisasion (ti pannakapataba ti itlog iti uneg dagiti organismo. Dagiti dua nga organismo ket mabalin nga agduma a sex wenno maysa a hermaphroditico a kas koma iti bisukol).
Maysa a pagarigan ti ay-ayup a makapagpaadu babaen ti internal a fertilisasion ket dagiti insekto. Ti babai nga insekto a makiinnala ket awatenna ti kapsit manipud iti kimmot ti lalaki nga insekto.
Adu met nga ay-ayup ti agpaadu babaen ti akinruar a fertilisasion, kas kadagiti nababa a vertebrate (kas iti paltat) ken kaaduan nga amphibian. Dagiti akintengnga a vertebrate (dagiti lames) a sabsabali ngem iti paltat, dagiti reptilia ken kaaduan a bilbillit, ket agpaaduda babaen ti akinruar a fertilisasion babaen ti panagyot a cloacal. Saan a kas kadagiti nangatngato a vertebrate nga agsipol babaen ti uki.
Iti tao ken dagiti kanaigna a hominid, ad-adda a maipakat ti termino a "yot" wenno "panagyot" wenno "coitus". Idinto nga ad-adda a maaramat dagiti termino a "sipol" wenno "panagsipol" wenno "panagdakay" no kadagiti ayup. Iti nalawlawa a kontexto, ti termino a "sexual a panaginnala wenno panagkanaig" ket mabalin a dumakamat wenno maipapan iti nadumaduma nga aramid a sexual.


text:
Renasimiento
Ti Renasimiento, manipud ti Pranses: Renaissance "pannakaipasngay manen", Italiano: Rinascimento, manipud ti rinascere "maipasngayto")[1] ket maysa idi a kultural a tignay a gimmay-at iti agarup a paset ti panawen manipud idi maika-14 aginggana ti maika-17 a siglo, a nangrugi idiay Italia idi Naladaw a Tengnga a Panpanawen ken ti kalpasanna ket naiwarwaras iti amin a paset ti Europa. Urayno ti kaada ti papel ken ti inbension ti maiyakar a kita ti metal ket nangipardas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan manipud idi naladaw a maika-15 a siglo, dagiti panagbalbaliw ti Renasimimiento ket saan nga agpapada a napadas iti ballasiw ti Europa.
A kas kultural a tignay, daytoy ket nangsakop ti pannakapasayaat iti Latin ken dagiti bernakular a literatura, a nagrugi idi maika-14 a siglo iti pannkaipangato ti panagadal a naibatay kadagiti klasikal a taudan, nga inpammadayaw dagiti kontemporario kenni Petrarch, ti panagrang-ay ti nailinia a perspektibo ken dadduma pay a pamay-an iti panangipakita ti nasaysayaat a masna a realidad iti pinintaan, ken ti nagininut ngem adu a pannakaiwarwaras ti reporma ti edukasion.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Diksionario ti Online nga Etimolohia: "Renasimiento"". Etymonline.com. Naala idi 2009-07-31.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burckhardt, Jacob Ti Sibilisasion ti Renasimiento idiay Italia (1860), ti nadayeg a klasiko; naiyaon ken testo apanagbiru ti 2007 nga edision; ken ti pay kompleto a testo ti online
- Reynolds, L. D. ken ni Wilson, Nigel Dagiti Agsursurat ken dagiti Eskolar: Ti pagsurota ti tranmision iti Griego ken Latin a Literatura Clarendon a Pagmalditan, Oxford, 1974


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Maysa a negosiante a mapapati a miembro ti motornapping group ti inaresto dagiti nagtitipon nga elemento ti kapolisan sadiay Barangay Cabuloan, ditoy nga ili idi malem ti Abril 25.
Inaresto dagiti elemento ti CIDG Ilocos Sur, ISPIB, ISPPSC, HPG ken Sta. Catalina police station ni Odysee Abril Mantilla y Reutotar, 30, naasawaan ken residente iti nadakamat a barangay babaen ti bileg ti warrant of arrest nga inyisio ni Judge Corpuz B. Alzate ti RTC Branch 21, Vigan City.
Nakasaklang iti kaso a carnapping iti nadakamat a korte a naipababaen iti Criminal Case No. 8184-V, nairekomenda ni Mantilla nga agpiansa iti P180,000.00 para iti temporario a wayawayana.
Segun iti polis, kameng ni Mantilla iti Samboy Motornapping Group (saan a nakalista) ken nakalista a drug personality ti Sta. Catalina.
Naikustodia ni Mantilla iti CIDG para iti dokumentasion sakbay ti pannakaipaimana iti maseknan a korte.#


text:
Sinurat ni Jose Ed. Sajonia
(Umuna a paset)
ITI LAKSID ti kadakkel ti ilgat ti sektor-edukasion iti national budget, agingga ita ket saan pay a maiyintek ti husto a programa ti Edukasion a mangsolbar iti nakaro a kinakisang ti oportunidad ken nangruna unay ti nakusep a panangkagat ti ubbing iti kurikulum a kanayon a mayataday iti kabaelanda. Sakbay a mabukel ti K to 12, addad’ta idin dagiti problema ti agkurang nga eskuela ken titser ken kanaigna a pakaseknan. Saan pay a nasolbar dagitoy a problema agingga iti agdama. Saan ngata a mangpadagsen manen daytoy iti narebisar a programa ti edukasion? Sigurado nga ipatungpal ti agdama nga administrasion ti prinsipio ti K to 12 ta ita pay ket nagrekrutdan iti baro a titser ken naruay ti tignay ti DepEd a mangnayon iti siled a pagbasaan iti elementaria ken haiskul iti probinsia.
Ala, ket maseknantayo amin kadaytoy a gannuat ti gobierno para kadagiti sumarsaruno a henerasion. Kangrunaan a puntiriaen ti K to 12 ti kabaelan ti agad-adal tapno iti maikalima a tawenna iti elementaria ken haiskul ket maikkan ti adal iti praktikal nga arte ken bokasional a kasapulan ita dagiti industria a saan ket a kurso-akademiko (four-year degree) nga agliblibbiangen ti kaadu ti nakaturpos nga awan ti pagsapulanda. Imbag ta adda ti abroad a pagkamangan dagiti desperado a de kurso. Nupay kasta, dakkel ti ambag ti OFWs iti pannakamantener ti matgedan ti turay. Ngem agpatingga kadi lattan a ti ladawan ti Pinoy ket patagtagabo iti sabali a tao ken pagilian?
Kuna ti maysa nga agpalpaliiw a domdominarantayo ti laing ken siglat iti sports iti sangalubongan. Uray iti imbension ken akademiko a tay-ak ti pagsiriban saantay met a paudi. Ngem apay no kasasaad ti panagbiag ken panangrienda ti gobierno ket maud-uditayo? Innayonna a siguro a nagramut ti pannakaedukartayo ken ti nagsasanggala a kultura a nakaigamerantayo gapu iti pannakakolonisartayo iti sabali a pagilian iti mano a siglo.
Ngem adda namnama a maipaspasir iti pannakaipakat ti K to 12. Nagnaming ti DepEd, TESDA ken CHED a probitsarenda dagiti materiales ken kasapulan a maaramat iti maikalima a tawen ti panagadal dagiti ubbing. Ditoy ngamin a maipokus ti kabaelan ti ubing iti pagduyosanna a kaaduan kadagitoy ket dagiti maadal a teknikal, bokasional ken praktikal nga abbaba a panawen ti pannakairingpas ngem nasamay a pangisapul ti pagbiag. No mangged ti amin a tattao gapu ta adda nadayaw a trabaho nga aramidenna ket umadu ti negosio ket bumaknang ti ekonomia ti gobierno.
Iti sabali a bangir, ita pay, mainayon nga awit ti kaibatogan ti kaaduan nga umili ti kaipapanan ti saggaysa a tawen a mainayon iti elementaria ken haiskul. Kuna met ti DepEd a nasamay daytoy a pormula tapno manayonan ti tiempo wenno panawen a busbosen ti ubing nga agadal ket lumalaing ken ad-adu ti masursuroda. Epektibo ngata?
Iti ekker dagiti edukador, ipettengda a napintas daytoy a programa ta yapalda ti Pilipinas iti sabsabali a pagilian a nangadaptaren ti kas iti K to 12 a sistemada ti edukasion. Narigat kanon no mauttotantayo ti nagsaknapen a sistema, sangkakunada.
Pagdiligem: idiay Western Countries ken Europa, napigsa ti subsidy nga ited ti gobiernoda iti sektor ti Edukasion. Kontrolado ti gobiernoda ti pagadalan. Saanda nga agingatngato iti tuision ken matrikula. Ti gobierno ti manglitup iti pagkurangan/pagkasapulan dagiti pagadalan, saan ket a maipabaklay iti umili. Ditoy pagiliantayo, Edukasion ti maikadua laeng a kadakkelan ti ilgat iti national budget. Ad-adda ketdi a maburiboran ti nagannak ta nagadu a pakontribusion ken sabali ti pisikal a pannakipartisiparda iti panagobra iti eskuela.
Kababaan a pagbasaran ti panagadal ti ubing. Mangrugi iti Nursery, itan a. Santo Pre-school (kindergarten). Day Care ti masakupan ti LGU. Daytoy 20 a bulan a nagpokusan ti panawen ti nagannak (no masangona koma wenno magaget a tumulong a mangisuro) ken ti maestro/maestra a mangisuro ti umisu a panagsao, panaglasin, panagbasa ti letra ken numero: sapsapado a panawen tapno naan-anay a nakasagana ti ubing para iti Grado Uno.
Ngem iti kababaan a surbey, adu ti ubbing a masadut nga agiggem/mangiyuged ti lapisna ta ay-ayam ti nakairuaman ti sentidona. Kaaduan a mabaybay-an dagiti nagannak ta ipatudonna metten ti amin iti titser ti ubing: a kasla ketdin obligasionna amin ti agisuro ti ubing gapu ta masuelduanen. Kenkuana, maitedna la ket ti taraon ken makaludonna a ket kusto daytan. Daytoy ti tipikal a senario ti ubing a nasadut nga agadal.
(Adda tuloyna)


text:
PROKLAMASION TI VIGAN KAS MAYSA ITI NEW7WONDERS CITIES OF THE WORLD. Nagrag-o dagiti agtuturay ti Vigan nga indauluan da Mayor Eva Marie S. Medina, ni nag-Mayor Ferdie Medina, Vice Mayor Lourdes Baquiran ken dagiti konsehal iti siudad, agraman da dati a Gobernador Luis “Chavit” Singson, Gov. Ryan Singson ken supporters idi naideklara ti Vigan a maysa kadagiti nabutosan iti New7Wonders Cities of the World. (Retrato, pammadayaw ti Vigan City Government)
You are here: Home › Archive › Media › Banner Photo › PROKLAMASION TI VIGAN KAS MAYSA ITI NEW7WONDERS CITIES OF THE WORLD