c: text/html

text:
/1 Tacast la unay ti panagayat ti Dios iti lubong; nga intedna ti Anacna a Bugbugtong, tapno amin a mamati kencuana, saan a mapucaw, no di ket adda biagna nga agnanayon. Ngem ti Dios ipatalgedna ti ayatna cadatayo, agsipud ta idinto a managbasoltayo pay laeng, ni Cristo natay gapu cadatayo. Ket casangoanan ti rambac ti pascua, idi nga ammo ni Jesus a ti horasna dimtengen tapno manipud itoy lubong umalis ken Ama, idinto nga inayatna dagiti taona nga addada ditoy lubong idi, inayatna ida agingga iti panungpalan. Ni Jehova nagparang caniac iti nabayagen a pannawen, a kinunana, Wen, siac nagayatac kenca iti agnanayon a panagayat: gapuna a babaen ti kinamanangngaasi inyasidegca. Ken aggapu ken Jesu-Cristo, ti matalec a mamanecnec, ti inauna nga anac cadagiti natay, ken ti agturay cadagiti ar-ari ditoy daga: Iti daydiay mangdungdungngo cadatayo, ken nangluc-at cadatayo cadagiti basbasoltayo iti darana met laeng.
/2 Ket amin daytoy, naaramid tapno matungpal ti sinao ti Apo, nga inaramatna di mammadto, a cuncunana: Adtoy ti maysa a virgen agsicugto ket aganacto iti maysa a lalaki, Ket panaganandanto iti Emmanuel; a no mayulog cayatna a saoen: Ti Dios adda cadatayo. Ket awan duadua, dackel ti palimed ti kinasanto: Daydi naiparang iti lasag, Napanecnecan iti espiritu, Nakita dagiti angel, Naicascasaba cadagiti nacion, Napapati ditoy lubong, Naipangato sadi gloria. Ni Jesus cunana kencuana: Nabayag nga aldaw nga addaac cadacayo, ket dinac nailasin, Felipe?. Ti nacakita caniac, nakitana ni Ama, Apayapay a cunaem: Ipakitam cadacami ti Ama? Dica patien aya nga addaac ken Ama ket ni Ama adda caniac?. Idi punganay adda ti Verbo, ket ti Verbo adda iti Dios, ket ti Verbo isu, Dios. Ket daydi a Verbo nagbalin a lasag, ket nakipaggian cadatayo: (ket nakitami ti dayagna, a cas la iti dayag ti Bugbugtong nga Anac ti Ama), napno ti parabur ken pudno.
/3 Ta kencuana agtaeng ti naananay a Kinadios a sibubukel. Idi agsasao pay laeng, adtoy, ti maysa nga ulep a naraniag a lininunganna ida; ket adtoy ti maysa a timec iti ulep a kinunana: Daytoy isu ti Anacco a dungdungoec, isu a pacaayaywac: isu ti denggenyo. Ket simmungbat di angel a nagcuna kencuana: Ti Espiritu Santo umayto kenca, ket ti pannacabalin ti Cangatoan salinungannacanto; gapuna met a ti Santo a mayanacto kenca managanto Anac ti Dios. Uray siasino a mangipaduyacyacto a ni Jesus isu ti Anac ti Dios, agtaeng kencuana ti Dios, ket isu agtaeng iti Dios. Ta nayanac ti maysa nga ubing cadatayo, maysa nga anac a lalaki ti naited cadatayo; ket ti panangituray maiparabawto iti abagana: ket ti naganna magaladanto iti Nacascasdaaw, Mamagbaga, Mannacabalin a Dios, Agnanayon nga Ama, Pricipe ti Cappia.
/4 Cuna kencuana ni Jesus: Siac ti panagungar ken ti biag: ti mamati caniac, uray no matay, agbiagto pay. Kinuna manen, ngarud ni Jesus cadacuada; Pudno, pudno cunac cadacayo, siac ti ruangan dagiti carnero. Ni Jesus kinunana cadacuada: Siac ti tinapay ti biag: ti umay caniac, saanto nga agbisin; ket ti mamati caniac, uray caano saanto a mawaw. Dacayo naganendac ti Mannursuro ken Apo: ket naimbag ti panagcunayo: ta siac a pudno. Kinuna cadacuada ni Jesus: Pudno, pudno, cunac cadacayo, idi casangoanan ti pannacayanac ni Abraham, addaacon. Bayat ti caaddac ditoy lubong, siac ti silaw ti lubong. Ket kinunana cadacuada: Dacayo taga babacayo, siac taga ngatoac; taga ditoy a lubongcayo; siac saanac a taga ditoy a lubong.
/5 Agpataawca ket iwayatyo dagiti iketyo ta cumalapcay pay. Ket simmungbat ni Simon ket kinunana kencuana: Mannursuro, nagbannogcami a nagpatpatnag ket awan ti naalami; nupay casta gapu iti saom iwayatco. Ket idi nga inaramidda daytoy, nacasacawda ti adu unay nga ican, ket nabesbessang dagiti iketda. Ket inbilinna cadagiti adu a tao nga agtugawda iti carootan, ket innalana dagiti lima a tinapay ken dagiti dua nga ican ket intangadna dagiti matana iti langit, binendicionanna; ket pinispisina, ket intedna dagiti tinapay cadagiti adalan, ket dagiti adalan intedda cadagiti adu a tao. Ket nanganda amin, ket nabsogda, ket inacupda dagiti pispisi a natda, sangapulo ket dua nga alat a napno. Ket dagidi nangan aglimariboda a tattao, malacsid dagiti babai ken ubbing. Ket adtoy dagiti dua a bulsec, a situtugawda iti igid ti dalan, idi nangngegda a ni Jesus lumablabas, nagickisda a cuncunada: Caasiannacami, Apo, Anac ni David. Ket ni Jesus, simnec ti asina, inaprusanna dagiti matada ket naigiddato nga nacakitada; ket simmurotda kencuana.
/6

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OPISIAL A PALAWAG—1
Nailanad kadagiti naiwaras a damag a para iti kasapulan iti politika, manipud iti Siudad ti Salt Lake, a naipablaak iti sapasap, nga agkuna a ti Utah Commission, iti kallabes a pakaammoda iti Sekretario ti Interior, a maik-ikkan pay la iti pateg ti panagasawa iti adu ket agdagup iti uppat-a-pulo wenno ad-adu pay ti natulag iti Utah manipud iti kallabes a Hunio wenno bayat ti kallabes a tawen, kasta met nga insuro dagiti dadaulo ti Simbaan iti diskursoda iti publiko, inggunamgunam ken pinaregtada ti pannakaituloy ti kannawidan a poligamia—
Siak, ngarud, kas Presidente ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, adtoy, iti kapasnekan a wagas, nga ipakdaarko a saan a pudno dagitoy a pammabasol. Saanmi nga isursuro ti poligamia wenno panagasawa iti adu, wenno palubosan ti asino man nga agaramid iti kastoy, ket diak annugoten nga adda naaramid nga uppat-a-pulo man wenno ania a bilang iti uneg dayta a panawen kadagiti Templomi wenno iti sadino man a lugar iti Teritorio.
Adda maysa a pasamak a naipadamag, a nagkuna a naaramid ti kallaysa dagiti maseknan iti Endowment House, iti Siudad ti Salt Lake, iti Panagtutubo ti 1889, ngem diak naammuan no asino ti nangakem iti seremonia; awan ti ammok iti ania man a napasamak iti daytoy a banag. Kas bunga daytoy nasao a pasamak iti Endowment House, babaen ti panangiwanwanko, saanen a nataktak ti pannakaikkatna.
Agsipud ta nangipaulog ti Kongreso kadagiti paglintegan a mangipawil iti panagasawa iti adu, nga impakaammo ti korte a paset ti konstitusion dagita a paglintegan, adtoy ngarud nga ipakdaarko ti panggepko nga agtungpal kadagita a paglintegan, ket aramatek ti bilegko kadagiti kameng ti Simbaan nga idauluak tapno agtungpalda met.
Awan kadagiti pannursurok iti Simbaan wenno kadagiti kaduak, bayat ti naagapad a panawen, a mangipamatmat ti pannakayunay-unay wenno mangikalikagum iti poligamia; ket no asino man nga Elder ti Simbaan ti nakaaramat iti pagsasao nga agparparang a mangiparipirip iti ania man a kasta a pannursuro, madagdagus ti pannakaaturna. Ket ipakdaarko ita iti publiko nga ibalakadko kadagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw a liklikanda ti mangannong iti ania man a kallaysa nga iparit ti paglintegan ti daga.
Indiaya ni Presidente Lorenzo Snow ti sumaganad:
"Isingasingko, kas pammigbig ken ni Wilford Woodruff a Presidente ti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, ken ti kakaisuna a tao iti daga iti agdama a panawen nga agiggem kadagiti tulbek iti pannakapasingked dagiti ordinansa, nga awatentayo nga isu a talaga ti napusgan babaen ti saadna a mangiruar iti Manipesto a naibasa iti bistatayo, ken napetsaan iti Septiembre 24, 1890, ken iti pannakatipuntipon ti Simbaan iti Sapasap a Taripnong, awatenmi ti palawagna maipanggep iti panagasawa iti adu a kas naturay ken di masalungasing."
Sangsangkamaysa ti butos a nangayon iti naaramid a singasing.
DAGITI NAADAW KADAGITI TALLO A MENSAHE NI
PRESIDENTE WILFORD WOODRUFF
MAIPAPAN ITI MANIPESTO
Dinto pulos kaano man ipalubos ti Apo kaniak wenno asino man nga agtakder a Presidente daytoy a Simbaan a maiturongkayo iti pakayaw-awanan. Awan iti programa. Awan iti panunot ti Dios. No panggepek ti kasta, ikkatennak ti Apo iti lugarko, ket kasta met ti aramidenna iti asino man a mangpanggep a mangiturong kadagiti annak ti tattao iti pakayaw-awananda manipud iti orakulo ti Dios ken manipud iti pagrebbenganda. (Maikanem-a-pulo-ket-maysa a Maikadua-iti-tawen a Sapasap a Taripnong ti Simbaan, Lunes, Oktubre 6, 1890, iti Salt Lake City, Utah. Naipakaammo iti Deseret Evening News, Oktubre 11, 1890, p. 2.)
Awan ti aniamanna no asino ti agbiag wenno asino ti matay, wenno asino ti matudingan a mangidaulo iti daytoy a Simbaan, nasken nga idauloda babaen ti pammaregta ti Mannakabalin a Dios. No saanda nga aramiden iti kasta a wagas, didanto pulos maaramid....
Adda sumagmamano a paltiingko iti kallabes, ket napategda unay kaniak, ket ibagak kadakayo no ania ti imbaga kaniak ti Apo. Palubosandak a mangiseksek iti panunotyo no ania ti maaw-awagan iti manipesto...
Imbaga kaniak ti Apo a pagsaludsodak dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, ken imbagana pay kaniak a no dumngegda iti ibagak kadakuada ken sungbatanda ti saludsod a maipaay kadakuada, babaen ti Espiritu ken bileg ti Dios, agpapada ti sungbatda, ken agpapada ti pammatida maipanggep iti daytoy a banag.
Daytoy ti saludsod: Ania ti kasayaatan a dana a suroten dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw—ti mangituloy iti gagem a mangaramid iti panagasawa iti adu, a mailabsing iti paglintegan ti pagilian ken iti isusuppiat ti innem-a-pulo a milion a tao, ken pakaigapuan ti pannakasamsam ken pannakapukaw dagiti amin a Templo, ken ti pannakapasardeng dagiti amin nga ordinansa kadagitoy, para man kadagiti sibibiag wenno natay, ken ti pannakaibalud ti umuna a Panguluen ken dagiti Sangapulo-ket-dua ken dagiti amma ti kaamaan iti Simbaan ken ti pannakasamsam dagiti bukod a sanikua dagiti tao (pakaipuonan amin dagitoy ti pannakaisardeng ti aramid); wenno, kalpasan ti panangaramid ken panagpasar iti adda kadatayo babaen ti ikakanunongtayo iti daytoy a pagbatayan a mangtallikud iti aramid ket agtungpaltayo iti paglintegan, ket babaen ti panagtungpal mabati dagiti Propeta, Apostol ken amma iti pagtaengan, tapno maiwardasda dagiti tao ken maasikasoda dagiti pagrebbenganda iti Simbaan, ken kasta met a mabati dagiti Templo kadagiti ima dagiti Santo, tapno maasikasoda dagiti ordinansa ti Ebanghelio, kadagiti man sibibiag ken dagiti natay
Impakita kaniak ti Apo babaen ti parmata ken paltiing ti awan kurangna a mapasamak no saantayo nga isardeng daytoy nga aramid. No saantayo nga insardeng, nalabit nga awan koman ti kapay-anyo ... asino man kadagiti tao iti daytoy a templo iti Logan; ta maisardeng la ketdi dagiti amin nga ordinansa iti intero a daga ti Zion. Agturay ti riribuk iti intero nga Israel, ket adu la ketdi ti tao a maibalud. Mapasamak la ketdi ti riribuk iti intero a Simbaan, ket mapilitantayo koma a mangisardeng iti aramid. Ita, ti saludsod ket, no nasken a maisardeng iti kastoy a wagas, wenno iti wagas nga impakita ti Apo kadatayo, ket mabati a nawaya a tattao dagiti Propetatayo ken Apostol ken amma, ken dagiti templo kadagiti ima dagiti tao, tapno iti kasta masubbot dagiti natay. Adun kadakuada ti nawayawayaan manipud iti pagbaludan a balay iti lubong ti espiritu babaen dagitoy a tao, ket maituloyto kadi wenno maisardeng ti trabaho? Daytoy a saludsod ti idatagko kadagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw. Nasken a kednganyo iti bagbagiyo. Kayatko a sungbatanyo iti bagbagiyo. Diakto sungbatan; ngem kunak kadakayo a dayta a mismo ti kasasaad ti yantayo a tattao no saantayo a sinurot ti dana a yantayo ita.
...Nakitak ti naan-anay a mapasamak no awan ti banag a naaramid. Nabayagen nga adda kaniak daytoy nga espiritu. Ngem kayatko a sawen daytoy: Nabalinak koma a binaybay-an a mapukaw dagitoy a templo kadagiti imatayo; nabaelak koma nga impaibalud ti bagik, ket binay-ak a napan sadiay ti tunggal tao, no saannak a binilin ti Dios iti langit a mangaramid iti inaramidko; ket idi dimteng ti oras a pannakabilinko a mangaramid iti dayta, nalawag aminen kaniak. Napanak iti sango ti Apo, ket insuratko ti imbaga kaniak ti Apo nga isuratko...
Ibatik daytoy kadakayo, a pagpanunotan ken amirisenyo. Agtartrabaho ti Apo kadatayo. (Iti Taripnong ti Istaka ti Cache, iti Logan, Utah, Domingo, Nobiembre 1, 1891. Naipadamag iti Deseret Weekly, Nobiembre 14, 1891.)
Ibagak ita kadakayo ti naipakita kaniak ken no ania ti inaramid ti Anak ti Dios iti daytoy a banag.... Napasamak koma amin dagitoy a banag, a kas iti kaadda ti Mannakabalin a Dios, ket saan a naited dayta a Manipesto. Ngarud, narikna ti Anak ti Dios a baybay-anna dayta a banag a maidatag iti Simbaan ken iti lubong para kadagiti bukodna a panggep. Impaulog ti Apo ti pannakabangon ti Zion. Impaulogna ti pannakaileppas daytoy a templo. Impaulogna a maited kadagitoy a tanap ti kabambantayan ti pannakaisalakan dagiti sibibiag ken natay. Ken impaulog ti Mannakabalin a Dios a nasken a saan a pengdan daytoy ti Sairo. No maawatanyo dayta, dayta ti tulbek daytoy. (Manipud iti diskurso iti maikanem a sesion ti pannakaidaton ti Templo ti Salt Lake, idi Abril 1893. Naimakinilia a Pangidaton a Serbisio, Archives, Church Historical Department, Salt Lake City, Utah.)


text:
Yot
Ti yot (panagyot) wenno iyot wenno panaginnala, panagkanaig, panaginnayat (English: copulation, sexual intercourse; Tagalog: kantot, pagtatalik) ket ti panagtipon wenno panagnaig dagiti akinruar a sexual a mabagbagi ti dua nga organismo nga ay-ayup para iti panagpaadu a sexual ken para iti akin-uneg a fertilisasion (ti pannakapataba ti itlog iti uneg dagiti organismo. Dagiti dua nga organismo ket mabalin nga agduma a sex wenno maysa a hermaphroditico a kas koma iti bisukol).
Maysa a pagarigan ti ay-ayup a makapagpaadu babaen ti internal a fertilisasion ket dagiti insekto. Ti babai nga insekto a makiinnala ket awatenna ti kapsit manipud iti kimmot ti lalaki nga insekto.
Adu met nga ay-ayup ti agpaadu babaen ti akinruar a fertilisasion, kas kadagiti nababa a vertebrate (kas iti paltat) ken kaaduan nga amphibian. Dagiti akintengnga a vertebrate (dagiti lames) a sabsabali ngem iti paltat, dagiti reptilia ken kaaduan a bilbillit, ket agpaaduda babaen ti akinruar a fertilisasion babaen ti panagyot a cloacal. Saan a kas kadagiti nangatngato a vertebrate nga agsipol babaen ti uki.
Iti tao ken dagiti kanaigna a hominid, ad-adda a maipakat ti termino a "yot" wenno "panagyot" wenno "coitus". Idinto nga ad-adda a maaramat dagiti termino a "sipol" wenno "panagsipol" wenno "panagdakay" no kadagiti ayup. Iti nalawlawa a kontexto, ti termino a "sexual a panaginnala wenno panagkanaig" ket mabalin a dumakamat wenno maipapan iti nadumaduma nga aramid a sexual.


text:
Henri Bergson
Ni Henri-Louis Bergson (Pransés a panakaibalikas: [bɛʁksɔn] 18 Oktubre 1859 – 4 Enero 1941) ket maysa a kangrunaan a Pranses a pilosopo, a kangrunaan a nakaimpluensia iti immuna a kagudua iti maika-20 a siglo.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Hancock, Curtis L. (Mayo 1995). "Ti panakaimpluensia ni Plotinus iti Pammadillaw iti Emperiko a Siensia ni Berson". In R. Baine Harris. Neoplatonismo ken Kontemporario a a Kapanunotan. 10. Kongreso iti Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal a naaramid idi Mayo 1995 idiay Uniberdidad ti Vanderbilt, Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal. Albany: Estado nga Unibersidad iti Pagmalditan ti New York. p. 139ff. ISBN 0-7914-5275. "A ti pilopsopia ni Henri Bergson ket kangrunaan a naimpluensian dagiti doktina ni Plotinus ket nainaganan kadagiti panagisursuro ni Bergson ti Plotinus ken dagiti kapadpadana a kasta a pilosopia. Daytoy a panakaimpluensia ket adun a tinungtungtungan babaen dagiti kontemporario ni Bergson, a kas ni Emile Bréhier ken Rose-Marie Rossé-Bastide. [...]"


text:
Tagbanwa nga abesedário
Ti Tagbanwa, a makunkuna pay nga Apurahuano, ket maysa kadagiti patneng a pang-surat idiay Pilipinas. Ti Tagbanwa a pagsasao, ket maysa a Pasasao nga Austronesia, nga addaan ti 8, 000 nga agsasao idiay katengngaan ken amianan a rehion iti Palawan, matmatayen daytoy a pagsasao, ngamin ket dagiti kaputotan ti ub-ubbing iti Tagbanua agadadal da ti Cuyonon ken Tagalog.
[urnosen] Nagtaudan
Ti Tagbanwa a sinuratan ket inus-usar idiay Pilipinas aginggana idi maika-17 a siglo. Asideg a maikabagian ti Baybayin, namatmati a naggapu iti Kawi a sinuratan iti Java, Bali ken Sumatra, nga dagitoy ket, nagtaud iti Pallava a sinuratan, maysa kadagiti umabagatan nga India a sinuratan a naggapu iti Brahmi.[1]
[urnosen] Dagiti langa
Ti Tagbanwa ket maysa nga agus-usar ti tanda nga adesedário nga ti tunggal maysa a konsonante ket addaan ti bokal nga /a/. Dagiti sabali pay a bokal ket nainaganan da iti sabsabali a letra, iti marka wenno tan-tanda. No ti bokal ket agparang nga umuna kadagiti balikas wenno maysa a bukod da, itakderan da dagiti sabsabali a letra.
Ti Tagbanwa ket kadawyan a naisurat iti kawayan iti agtakder a tukol manipud iti baba a mapan iti ngato ken agpa-kanigid a mapan iti kanawan. Daytoy nabasbasa a nakailad a linia manipud iti kanigid a mapan iti kanawan.[1]
[urnosen] Nagkaykaysa a kodigo
Ti Tagbanwa a sinuratan ket nainayon iti Nagkaykaysa a kodigo a Pagalagadan idi Marso, 2002 iti naipablaak a bersion a 3.2.
Ti nagkaykaysa a kodigo ti Tagbanwa ket U+1760–U+177F. Ti maris a dapo ket agituldo ti saan a nainaganan a pun-puntos ti kodigo:
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ 1.0 1.1 Omniglot: Tagbanwa. Naala idi Agosto 28, 2008.


text:
Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan
Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (Ingles: The Human Development Index (HDI)) ket naibuklan ti estadistika nga inususar ti panagi-ranggo babaen ti agpang ti "panagrang-ay ti nagtagitaoan" ken ilasin na ti "nangato unay a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "nangato a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "katimbengan a panagrang-ay ti nagtagitaoan", ken "nababa a panagrang-ay ti nagtagitaoan" kadagiti pagilian. Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan ket maysa a panagipadpada a panagrukod itikabayag ti panag-biag, literasia, edukasion, ken pagalagadan iti panagbiag para kadagiti pagilian ti sangalubongan. Maysa daytoy a panagrukod ti kasasaad ti biag, nangnangruna kadagiti nam-ay ti ubbing. Ususaren ti pinagilasin no ti maysa a pagilian ket narang-ay, agrangrang-ay, wenno saan unay a narang-ay, ken ti panagrukod dagiti nagbanagan dagiti annuroten ti ekonomia iti kababalin ti biag. Adaan pay dagiti HDI dagiti estado, siudad, ken dadduma pay babaen dagiti lokal nga oeganisasion wenno kompania.


text:
Kristianidad
Ti Kristianidad (manipud ti Taga-ugma a Griego: Xpισtιavός Christianos[1]) ket maysa a namatmati ti maysa a dios ken Abraham a relihion[2] a naibatay iti biag panursuro ni Hesus a kas ti nairepresenta dagiti kanonikal nga ebanghelio ken dagiti dadduma pay a sinursuratan ti Baro a Tulag.[3] Ti panursurot ti pammati a Kristiano ket naamammoan a kas dagiti Kristiano.[4]
Dagiti Kristiano ket sapasap a namatmati kenni Hesus ket isu ti Dios Anak, ti Dios a nagbalin a tao ken ti mangisalakan ti nagtagitaoan. Gapu iti daytoy, dagiti Kristiano ket sapasapa a mangikungkuna kenni Hesus a ka ni Kristo wenno Mesias.[5] Ti ministro ni Hesus, sakripisio a panakatay, ken ti simmaruno a panagungar, ket kadawyan a maikunkuna a kas ti Ebanghelio a mensahe ("naimbag a damag"). Iti ababa, ti Enbanghelio ket damag iti Dios ti agnanayon a panagabak ti Ama kadagiti dakes ,[6] ken ti kari iti Pannakisalakan ken agnanayon a biag par iti amin a tattao, baben ti nailangitan a grasia.[7]
Iti sanaglubongan dagiti tallo a kadakkelan a grupo iti Kristianidad ket ti Romano Katoliko a Simbaan, ti simbaan ti Dumaya nga Ortodokso, ken dagiti nadumaduma a denominasion iti Protestantismo. Ti Katoliko Romano ken Dumaya nga Ortodokso a patriarkado ket nagsisinada iti Daya–Laud a panagsisina iti 1054 AD, ken ti Protestantismo ket rimsua manipud ti Panagreporma a Protestante iti maika-16 a siglo, a nakisina manipud ti Simbaan a Romano Katoliko.[8]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Xpισtιavός "Kristianos" ket maysa a termino a naipayammo Acts 26:28 ti panagilawlawag kadagiti sumursurot kadagiti sursuro ni Hesukristo
- ^ Ti kasaaad ti Kristianidad a kas maysa a namatmati ti maysa a dios ket napaneknekan iti, kendagiti nadumaduma pay a nagtaudan, ti Katoliko nga Ensiklopedia (artikulo "Monotheism"); William F. Albright, Manipud ti Bato a Panawen iti Kristianidad; H. Richard Niebuhr; About.com, Rekusos dagiti MOnoteismo a Relihion; Kirsch, Dios a sumupiat kadagiti Dios; Woodhead, Maysa a Pangyuna ti Kristianidad; Ti Columbia nga Electroniko nga Ensiklopedia Monoteismo; Ti Baro a Diksionario iti Kultural a Panakaaamo ti panagbasa ken panagsurat, monoteismo; Baro a Diksionario iti Teolohia, Paul, pp. 496–99; Meconi. "Pagano a Monoteismo iti Naladaw a Taga-ugma". p. 111f.
- ^ BBC, BBC—Relihion ken dagiti Etiko566, Kristianidad
- ^ The term "Kristiano" (Griego Xpισtιavός) ket immuna nga inusar para iti panakareperensia kadagiti disipulo ni Hesus idiay siudad iti Antioch[Acts 11:26] idi agarup a 44 AD, a kayatna a saoen ket "dagiti sumursurot kenni Kristo ". Ti nagan ket inted babaen dagitisaan a Hudio nga agtaeng idiay Antioch, baka ngata daytoy ket para iti panagsuron, kadagiti didipulo ni Hesus. Iti Baro a Tulag dagiti nagan babaen a pinagtawtawagan kaniada ket "kakabsat", "ti mammmati", "napili", "dagiti santo", "namatmati". Ti kasapaan a nairehistro a panagusar ti termino a "Kristianidad" (Griego Xpισtιavισuός) ket babaen ni Ignasio iti Antioch, idi agarup a 100 AD. Kitaen ti Elwell/Comfort. Tyndale Diksionariuo ti Biblia, pp. 266, 828
- ^ Briggs, Charles A. Ti kammasapulan a Kristiano a pammati: ti nagtaudan, pakasaritaan ken panagipatarus dagiti Apostol ken kredo ti Nisea. Annakni C. Scribner, 1913. Books.Google.com
- ^ N. T. Wright, manipud ti Glosario iti Para iti Amin a serie, babaen ti artikulo a "Dagiti panagilawlawag ti Ebanghelio" ni Wright: "Ti kapanunutan iti 'naimbag a damag...'" "...ket kayatna a saoen ti inururay ti nabayag a panagballigi ni YHWH kadagiti kadaksan ken panagisalakanna kadagiti taona." http://thegospelcoalition.org/blogs/trevinwax/2008/09/04/gospel-definitions-nt-wright/
- ^ Surat para kadagiti Romano 6:23: "Para kadagiti tangdan iti basol ket panakatay, ngen ti nawara a regalo manipud ti Dios ket agnanayon a biag kenni Apo Hesukristo."
- ^ S. T. Kimbrough, ed (2005). Ti Ortotodokso ken Wesleyana nga Ekritura Scriptural a panagawawat ket pannakasanay. St Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-88141-301-4. http://books.google.com/books?id=q-vhwjamOioC&pg=PA23&dq=anagignoskomena#v=onepage&q=anagignoskomena&f=true.


text:
2012
Ti 2012 ket maysa a tupuak a tawen a mangrugi iti Dominggo iti kalendario a Gregorian. Isu ti maika-2012 a tawen iti Kadawyan a Panawen (ingles: Common Era (CE)) ken Anno Domini (AD) a patudonan; ti maika-12 a tawen iti maika-3 a milenium ken iti 21 a siglo; ken ti maika-3 iti 2010 a sangapulo a tawen.
Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian a Sapasap a Gimong (ingles: United Nations General Assembly) ket nangiparangarang a ti 2012 ket Sangalubongan a Tawen iti Mannakitinnulong.
[urnosen] Paspasamak
[urnosen] Enero
- Enero 13 - Enero 22 - Ti umuna a Panawen ti lamlam-ek nga Olimpiada dagiti Kinaagtutubo a maaramid to idiay Innsbruck, Austria.
[urnosen] Pebrero
[urnosen] Marso
[urnosen] Abril
[urnosen] Mayo
[urnosen] Hunio
[urnosen] Hulio
[urnosen] Agosto
[urnosen] Septiembre
[urnosen] Oktubre
[urnosen] Nobiembre
[urnosen] Disiembre
[urnosen] Pimmusay
- Febrero 11 - Whitney Houston, agkanta ken panawen iti hotel se Beverly Hills, California (nayanak idi 1963.)


text:
Mozilla Firefox
Ti Mozilla Firefox (sigud nga am-ammo kas "Phoenix" sa iti nabiit ket "Mozilla Firebird") ket maysa a nawaya, cross-platform, grapikal a web browser a pinartuat ti Mozilla Foundation ken ginasut a voluntario. Sakbay ti pannakairuar ti versionna a 1.0 idi Noviembre 9, 2004, ti Firefox ket nalataken ken idaydayaw ti adu a taga-media, a pakairamanan ti Forbes ken ti Wall Street Journal. Iti mapan a 25 a riwriw a download iti 99 nga aldaw laeng kalpasan ti pannakairuarna, nagbalin ti Firefox a maysa kadagiti kaaduan a maar-aramat a libre ken nawaya ken open source a software, nangruna kadagiti agus-usar kadagiti pagtaengan. Idi Octobre 19, 2005, ti Firefox ket addaanen iti 100 a riwriw a download, 344 nga aldaw laeng kalpasan ti pannakairuar ti version 1.0.
[urnosen] Pakasaritaan
Rinugian da Dave Hyatt ken Blake Ross a trinabaho ti projecto a Firefox project kas maysa nga experimental a sanga ti projecto a Mozilla. Namatida a dagiti komersial a pakasapulan ti Netscape ket makaapekto iti browser a Mozilla. Tapno malapdanda ti nakitada nga ibubussog unay ti software ti Mozilla Suite, nangpartuatda iti nasimsimple a browser (a naawagan idi damo iti Phoenix, nga itan ket Firefox), a pinanggepda a mangsukat iti Mozilla Suite. Ni Ben Goodger ita ti agpapaay a kangrunaan a mangbukbukel iti Firefox.
[urnosen] Kitaen met


text:
Ti Uni ti Musica
Ti Ti Uni ti Musica (English: The Sound of Music) ket maysa a Broadway a musical ken maysa a pelicula a naibatay iti libro a The Von Trapp Family Singers a sinurat ni Maria von Trapp. Linaonna ti adu a nalatak a kankanta a kas iti "Edelweiss", "My Favorite Things", "Climb Every Mountain", "Do-Re-Mi", "Sixteen Going On Seventeen," "The Lonely Goatherd", ken "The Sound of Music."
Ti pelicula a nairuar idi 1965 ket inturong ni Robert Wise ken nagbidaan da Julie Andrews a nagakem kas Maria ken Christopher Plummer a nagakem kas Kapitan von Trapp. Nagun-od ti pelicula ti pammadayaw a Kapintasan a Pelicula ken Kalaingan a Direktor iti Pammadayaw nga Oscar.


text:
Baybayin
Ti baybayin ket maysa a kita ti panag-surat (a ma-amamoan iti Nagkaykaysa a kodigo (Ingglés: Unicode) a sinuratan a Tagalog; kitaen dita baba),sakbay ti panawen dagiti Kastila, daytoy ket kameng ti Brahmic a sinuratan nga inus-usar idi maika-16 a siglo.[1]Agtultuloy daytoy nga inus-usar idi agdama a panag-kolonisation dagiti Kastila inggana idi maika-19 a siglo.
Ti sao a Baybay ket kayat na a saoen a kas "panangiletra" iti pagsasao a Tagalog. Adu ti panaka-dokumentasion na daytoy babaen dagiti Kastila. Adu pay dagiti agkunkuna a daytoy ket naigapu iti Alibata,[2] ngem daytoy a nagan ket saan nga husto. (Ti sao nga "Alibata" ket naaramid babaen ni Paul Rodríguez Verzosa kalpasan ti panag-urnos na dagiti letra iti Arabiko nga abesedário[3] alif, ba, ta (alibata), nga inikkat ti letra nga “f”." )
Dagiti barbaro a sinuratan idiay Pilipinas ket naulogan manipud iti Baybayin, ti Hanunó'o, Buhid, Tagbanwa ken Kapampangan a sinuratan.
Ti Baybayin ket maysa kadagiti sanga-dosena wenno agmaymaysa a sistema ti panag-surat nga inus-usar idiay Abagatan a daya nga Asia, a ganggani amin ket abugida.
[urnosen] Pakabuklan
[urnosen] Nagtaudan
Ti Baybayin ket nalatakan dagiti Kastila a padi a ni Pedro Chirino idi 1604 ken Antonio de Morga idi 1609 a naamamoan ti kaaduan, ken sapasap nga inus-usar kadagiti kinabukod a sinur-surat, dandaniw, ken dadduma pay. Babaen kenni William Henry Scott, addaan dagiti datu manipud idi 1590 a saan a makapirma kadagiti pangpasingked wenno dagiti sapata, ken dagiti saksi a saan a makapirma kadagiti kasuratan ti daga iti panawen a 1620.[4]Awan dagiti pakakitaan no kaano idi ti ania nga akbang iti panakaaamo da ti agkurdit, ken awan dagita pakasaritaan ti sistema ti panagsurat. Addaan dagiti innem a teoría a maipanggep dagiti nagtaudan iti Baybayin.
[urnosen] Kawi
Ti Kawi ket nagtaud idiay Java, ken inus-usar iti labes a kaaduan iti Malay a Purpuro.
Ti Gambang a plato ti Laguna a Naisuratan ket isu ti kasapaan a nasuratan a dokumento a nabirukan idiay Pilipinas.
Daytoy ket maysa a nainkalintegan a dokumento a naisuratan iti petsa a Saka iti panawen a 822, nga agpadpada iti Abril 21, 900 AD . Naisurat daytoy iti Kawi a sinuratan iti sabsabali a Daan a Malay a naglaon kadagiti dinawat a balikas manipud iti Sanskrit ken addan pay ti bassit a saan a Malay a bokabulario a ti nagtaudan ket saan a nalawag iti baetan ti Daan a Javanese ken Daan a Tagalog. Maysa a kapanunutan iti kasta, yantangay ti Kawi ket isu ti kasapaan a nasaksian iti panagsurat idiay Pilipinas, ngarud ket baka nagtaud manipud iti Kawi.
Ti maikadua a kas pagarigan iti Kawi a sinuratan ket makita idiay Marpil a Selio ti Butuan, ngem saan a napetsado daytoy.
Adda maysa a burnay a pakaipupónan , a makunkuna a "Calatagan a Banga" a mabirukan idiay Calatagan, Batangas ket naisuratan kadagiti karakter a nakakapasdaaw a kapadpada ti Baybayin, ken natuntonan a naisurat idi 1300 AD. Yantangay ti kapudno iti daytoy ket saan pay a napasingkedan.
[urnosen] Daan a Sumatra "Malay" a sinuratan
Ti maysa pay a kapanunutan ket naibagbagana a ti sinuratan wenno dagiti sinuratan nga inusar ti panagsurat kadagiti maysa a Malay a pagsasao ket naampon ken nagbalin a Baybayin. Ti mays a naisangayan ket ti Pallava a sinuratan manipud idiay Sumatra ket nasaksian a manipud iti maika-7 a siglo [1].
[urnosen] Sulawesi
Ti Bugis-Makassarese a sinuratan ket isu ti nagtaudan ti Devanagari. Ti nakapanunutan iti daytoy ket addaan ti bersion iti daytoy a sinuratan nga inpakaammo idiay Pilipinas babaen ti Bengal a naparang-ay a kas Baybayin.
[urnosen] Cham
Kanungpulanna, addaan ti nasapa a Cham a sinuratan manipud idiay Champa nga tattan ket isu ti abagatan a Vietnam ken abagatan a daya a Cambodia ket baka naipaammo wenno dinawat ken naampon a Baybayin.
[urnosen] Pakaidumaan
Daytoy a sistema ti panagsurat ket maysa nga abugida a sistema nga agus-usar ti pagkaduaen a konsonante ken bokal. Ti tunggal maysa a karakter, a naisurat iti naibatayan kaniana a porma, ket addaan ti konsonante a naggibusan nga addaan ti bokal nga "A". Tapno makaaramid ti konsonante a naggibusan nga addaan ti sabali a bokal nga uni, ti maysa a marka ti ket maikabil ti ngato wenno ti baba ti konsonante (ti agaramid ti "E" wenno "I" nga uni) wenno iti baba ti konsonante (ti agaramid ti "O" wenno "U" nga uni). Daytoy a marka ket makunkuna a kudlit. Ti kudlit ket saan a maidagep kadagiti agkaykaysa a bokal. Dagiti bokal ket addan da kadagiti bukod da a marka ti sinuratan. Addaan laeng maysa a tanda para iti D wenno R, isu da amin ket maysa a disso kadagiti mabalin nga uni ti panagbalikas ti panagsao nga us-usaren ti pannakaibalikas ti maysa a rukod ti uni, daytoy iti kaaduan a pagsasao iti Pilipinas, nga ti D ket rumsua nga umuna, kanungpulan, mangrugian ti konsonante wenno lippasan ti konsonante a pagiananda ken ti R iti nagyan ti katengngaan. Daytoy nga alagaden ti gramatika ket addaan pay a naususar iti agdama a pagsasao a Filipino, no ti d ket nagbaetan ti dua a bokal, agbalin a r, a kas iti balikas a dangál ken marangál, wenno dunong ken marunong, ken ti pay raw para iti daw ken rin para iti din a kalpasan dagiti bokal.[1] Daytoy a sabsabali a sinuratan ket saan nga maus-usar para iti Ilokano, Pangasinan, Bikolano, ken sabsabali a pagsasao iti Pilipinas, ngamin ket dagitoy a pagsasao ket addan da ti nailasin a tantanda para iti D ken R.
[urnosen] Dua nga estilo ti panagsurat
[urnosen] Estilo sakbay ti panawen a Kastila
Iti kasisigud a porma ti Baybayin a sinuratan, ti agkaykaysa a konsonante ket saan a mainaganan a maisangsangayan; yantangay, ti kasta a konsonante ket saan a naisursurat, ken ti agbasbasa ket agikabil ti awan a konsonante babaen ti linaon. Kas pagarigan, dagiti letra a n ken k iti balikas a bundók ket naikkat da, tapno ti panangiletra ket bu-do.
[urnosen] Estilo Virama a kudlit
Ti kasisigud a panagsurat ket narigat unay para kadagiti Kastila a padi nga agipatpatarus ti liblibro iti nakayanakan a pagsasao. Ngamin iti daytoy, ni Francisco López ket nagpaamo ti bukod na a kudlit idi 1620 a nangikkat ti bokal nga a. Daytoy a kudlit ket addaan ti porma a "+" a senial,[5]a naibantay iti Kristianidad. Daytoy krus a kudlit ket agrebbeng a kas iti virama iti Devanagari a sinuratan iti India. Iti kinapudno, ti Unicode ket tawtawagen na ti kudlit iti Tagalog a Senial a Virama. Kitaen dita ngato iti paset ti Pakaidumaan.
[urnosen] Ti "Nga" a karakter
Maysa a karakter ti nagdagep ti "nga". Ti agdama a bersion iti abedesario a Filipino ket addaan pay laeng ti "ng" dua a letra a mangisaup iti maysa a balikas (Ingles:digraph), viz ti maysa a letra a nabuklan ti ti dua a karakter.
[urnosen] Ti Tuldék
Dagiti balikas a naisurat iti Baybayin ket naisurat iti agsasaruno a panagayos, ken ti addan a tuldek ket ti maysa a nakatakder a linia, wenno dagiti agparis a dua a nakatakder a linia. Dagitoy a linia ket maus-usar a kas maysa a koma, tulnek, wenno dua a sabsabali a balikas.[1]
[urnosen] Panag-usar
Ti Baybayin ket napakasaritaan nga inus-usar kadagiti lugar nga agsasao iti Tagalog ken iti basbasit iti Kapampangan. Ti panaka-usar na ket nagsaknap na iti Ilokano idi dagiti Kastila ket indegdegan da ti panagusar ti Biblia. Dagiti maikabagian a sinuratan a kas iti Hanunóo, Buhid, ken ti Tagbanwa ket agdama pay a maus-usar iti daytoy nga aldaw, a mairaman ti Kapampangan a sinuratan.
[urnosen] Dagiti karakter
[urnosen] Ti panaka-urnos dagiti karakter
Idiay Doctrina Cristiana, dagiti letra ti Baybayin ket naisurat a kastoy A O/U E/I H P K S L T N B M G D/R Y NG W.[6]
[urnosen] Nagkaykaysa a kodigo
Ti Baybayin ket nainayon iti Unicode a Pagalagadan idi Marso, 2002 iti panakaipablaak ti bersion a 3.2.
Ti Unicode a paset ti Baybayin, a natawagan ti Tagalog, ket U+1700–U+171F. Ti dapo a maris a lugar ket ipatukdo na ti saan a nainaganan a kodigo a punpuntos:
[urnosen] Dagiti kas pagarigan
[urnosen] Ti Ama Namin
(Kasakbayan a-Kudlit)
- ᜀᜋᜈᜋᜒ
- ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜃ
- ᜐᜊᜑᜒᜀ ᜅᜎᜋᜓ
- ᜋᜉᜐᜀᜋᜒᜀᜃᜑᜒᜀᜋᜓ
- ᜐᜓᜇᜀᜎᜓᜂᜋᜓ
- ᜇᜒᜆᜓᜐᜎᜓᜉ᜵ᜉᜈᜐᜎᜅᜒ
- ᜊᜒᜌᜋᜓᜃᜋᜒᜅᜌᜓᜀᜀᜋᜒᜃᜃᜁᜐᜀᜀ
- ᜀᜉᜆᜏᜒᜋᜓᜃᜋᜒᜐᜀᜋᜒᜋᜅᜐᜎ
- ᜉᜈᜉᜉᜆᜏᜈᜋᜒ
- ᜐᜋᜅᜈᜃᜃᜐᜎᜐᜀᜋᜒ
- ᜀᜑᜓᜏᜋᜓᜃᜋᜒᜁᜉᜑᜒᜆᜓᜎᜓᜐᜆᜓᜐᜓ
- ᜀᜁᜀᜌᜋᜓᜃᜋᜒᜐᜎᜑᜈᜋᜐᜋ
- ᜐᜉᜃᜁᜌᜓᜀᜃᜑᜒᜀ᜵ᜀᜃᜉᜌᜒᜑ
- ᜀᜀᜃᜇᜃᜒᜎᜀ᜵ᜋᜉᜃᜁᜎᜋ᜶
[urnosen] Ti Amami
(Kalpasan a-Kudlit)
- ᜀᜋ ᜈᜋᜒᜈ᜔,
- ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜆ᜔ ᜃ,
- ᜐᜋ᜔ᜊᜑᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜅᜎᜈ᜔ ᜋᜓ;
- ᜋᜉᜐᜀᜋᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜃᜑᜒᜀᜈ᜔ ᜋᜓ;
- ᜐᜓᜈ᜔ᜇᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜎᜓᜂᜊ᜔ ᜋᜓ
- ᜇᜒᜆᜓ ᜐ ᜎᜓᜉ, ᜉ ᜈᜅ᜔ ᜐ ᜎᜅᜒᜆ᜔.
- ᜊᜒᜄ᜔ᜌᜈ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜅᜌᜓᜈ᜔ ᜅ᜔ ᜀᜋᜒᜅ᜔ ᜃᜃᜈᜒᜈ᜔ ᜐ ᜀᜏ᜔-ᜀᜏ᜔;
- ᜀᜆ᜔ ᜉᜆᜏᜒᜈ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜐ ᜀᜋᜒᜅ᜔ ᜋᜅ ᜐᜎ;
- ᜉ ᜈᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜉᜉᜆᜏᜇ᜔ ᜈᜋᜒᜈ᜔ ᜐ ᜋᜅ ᜈᜄ᜔ᜃᜃᜐᜎ ᜐ ᜀᜋᜒᜈ᜔;
- ᜀᜆ᜔ ᜑᜓᜏᜄ᜔ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜁᜉᜑᜒᜈ᜔ᜆᜓᜎᜓᜆ᜔ ᜐ ᜆᜓᜃ᜔ᜐᜓ,
- ᜀᜆ᜔ ᜁᜀᜇ᜔ᜌ ᜋᜓ ᜃᜋᜒ ᜐ ᜎᜑᜆ᜔ ᜅ᜔ ᜋᜐᜋ.
- [ᜐᜉᜄ᜔ᜃᜆ᜔ ᜁᜌᜓ ᜀᜅ᜔ ᜃᜑᜒᜀᜈ᜔, ᜀᜅ᜔ ᜃᜉᜅ᜔ᜌᜒᜑᜈ᜔, ᜀᜆ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜃᜇᜃᜒᜎᜀᜈ᜔, ᜋᜄ᜔ᜉᜃᜌ᜔ᜎᜈ᜔ᜋᜈ᜔.]
- ᜀᜋᜒᜈ᜔/ᜐᜒᜌ ᜈᜏ.
[urnosen] Sangalubongan a Panakairangarang dagiti Karbengan ti Nagtagitaoan
(Ingglés: Universal Declaration of Human Rights)
- ᜀᜅ᜔ ᜎᜑᜆ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜆᜂ ᜀᜌ᜔ ᜁᜐᜒᜈᜒᜎᜅ᜔ ᜈ ᜋᜎᜌ ᜀᜆ᜔ ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ ᜐ ᜃᜅᜎᜈ᜔ ᜀᜆ᜔ ᜃᜉᜆᜈ᜔‖ ᜐᜒᜎ ᜀᜌ᜔ ᜉᜒᜈᜄ᜔ᜃᜎᜓᜂᜊᜈ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜊᜓᜇ᜔ᜑᜒ ᜀᜆ᜔ ᜇᜉᜆ᜔ ᜋᜄ᜔ᜉᜎᜄᜌᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜁᜐᜆ᜔ᜁᜐ ᜐ ᜇᜒᜏ ᜈᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜃᜃᜉᜆᜒᜈ᜔‖
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ 1.0 1.1 1.2 Baybayin, ti Taga-ugma a Naisuratan iti Pilipinas. Naala idi Septiembre 04, 2008.
- ^ M.c. Halili (2004). Philippine history. Rex Bookstore, Inc.. pp. 47. ISBN 9789712339349. http://books.google.com/books?id=gUt5v8ET4QYC.
^ C. Duka (2008). Struggle for Freedom' 2008 Ed.. Rex Bookstore, Inc.. pp. 32–33. ISBN 9789712350450. http://books.google.com/books?id=4wk8yqCEmJUC.
- ^ Baybayin History, baybayin.com, Naala idi Mayo 23, 2010.
- ^ Scott 1984, p. 210
- ^ Tagalog script. Naala idi Septiembre 02, 2008.
- ^ Doctrina Cristiana


text:
Manila
Ti Siudad ti Manila (Tagalog: Maynila) ket ti ngulo nga ili ti Pilipinas. Masarakan ti ili wenno siudad iti akindaya a playa ti Luek ti Manila iti akinlaud a paset ti Luzon, iti sungaban ti Karayan a Pasig. Kabeddeng ti Manila dagiti siudad ken il-ili iti Metro Manila, ti Navotas ken Siudad ti Caloocan iti amianan, Siudad ti Quezon iti amianan-a-daya, San Juan ken Siudad ti Mandaluyong iti daya, Siudad ti Makati iti abagatan-a-daya, ken Siudad ti Pasay iti abagatan.
Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espania idi inturayanna ti Pilipinas iti nasurok a tallo a siglo.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a rajah wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Rajah Sulayman ken Rajah Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Rajah Lakandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunei, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Miguel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Philip II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Pilipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.
Idi 1898, sinakup ti Estados Unidos ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti iudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
[urnosen] Dagiti distrito
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Port Area.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandacan, Port Area, San Andres Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andres ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampaloc.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Port Area, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Chinatown ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a butuen nga otel, ken shopping malls.
Addaan ti siudad iti 897 a baranggay kadagiti 16 a distritona.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "America has come a long way since December 7, 1941". Sarasota Herald-Tribune. http://news.google.com/newspapers?id=oB4hAAAAIBAJ&sjid=r2QEAAAAIBAJ&pg=3674,4959021&dq=pearl+of+the+orient+manila&hl=en. Naala idi 2010-06-18.
- ^ "'PERLAS ITI DAYA' NAIKKATAN KADAGITI MAKMAKAN; TI Manila, Sakbay ti Pearl Harbor, Ket narang-ay idi--Dagiti pagsangladanna ket maysa kadagiti kasayaatan pakipatengngaan ti isip para kadagiti dua a panagraut Ni Osmena Sinarununa ni Quezon". New York Times. 1945-02-05. http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00D1FFE345C1B7B93C7A91789D85F418485F9. Naala idi 18-06-10. "Ti Manila, napa-moderno ken naipangato ti kasasaadna iti metropolis babaen ti kalaing ti panaka-inhenniero ti Amerikano, sakbay ti Pearl Harbor ket maysa a siudad kadagiti 623,000 a nagtaeng, iti uneg ti sangapulo ket uppat a kuadrado milia."
[urnosen] Kasilpo iti ruar
- Satellite nga ala ti Manila iti Google Maps
- 2010 a Senso a Pakaammo ti Pilipinas (Ingglés) naala idi 21 Abril 2012


text:
GMA Network
Ti Global Media Arts (GMA) Network, Incorporated( dati nga Greater Manila Area) ket maysa nga kangrunaan a network ti pantelebisyon iti Pilipinas. Agipabpabuya kadagiti programa nga pang-linglingay ken damdamag babaen iti upat a pulo ket siyam (49)nga istasyon, uppat nga istasyon nga ka-affiliate ken tallo pulo ket uppat (34) nga istasyon ti radyo iti intero nga pagilian. Daytoy nga network ket mabuya met iti sanga lubungan babaen ti GMA Pinoy TV.
Ni Atty. Felipe R. Gozon ti agdama nga Chairman at CEO.
[urnosen] Logos
- GMA Rainbow Network
- GMA Rainbow Satellite
File:GMA Rainbow satellite.jpg
- GMA Where You Belong
- Current Logo (2002-present)
[urnosen] Official
Template:Networks in the Philippines


text:
Abraham Lincoln
Ni Abraham Lincoln i/ˈeɪbrəhæm ˈlɪŋkən/ (Pebrero 12, 1809 – Abril 15, 1865) ket isu idi ti maika-16 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi Marso 1861 aginggana ti pinakapatay na idi Abril 1865. Isuna ket nagballigi a nangimaton ti pagilianna ti panaglasat ti nalatak a maipapan ti batay-linteg, milisia, ken kinamoralidad a didigra – ti Sibil a Gubat ti Amerikano – naitagoyonan na ti Kappon, bayat a pinasardengna ti pannakaadipen, ken nagiragpat ti panakapabaro ti ekonomiko ken panagbusbos. Isuna ket nataraudi iti napanglaw a pamilia idiay lumaud a prontera, ni Lincoln ket pinagadalanna idi ti bukodna a bagi. Nagbalin nga abogado ti away, maysa a lehislatura ti estado ti Illinois, ken maysa a naminsan a nagturay a kameng iti Kamara dagiti Panakabagi iti Estados Unidos, ngen napaay isuna kadagiti dua a panagpadas na a mabutosan iti Senado iti Estados Unidos.
Kalpasan ti panagsuppiat na ti panakipalawa iti pannakaadipen idiay Estados Unidos kadagiti rupir ti kampania ken bitbitla na,[1] ni Lincoln ket naipatalgedan na ti nominasion a Republikano ken nabutosan a presidente idi 1860. Sakbay a nagtakem ni Lincoln idi Marso, pito kadagiti akin-abagatan nga adipen nga estado ket naiparangarang da iti isisina ken nagpormada ti Konpederasion. Idi nangrugi ti gubat nga ti Konpederado a panagraut idiay Kota Sumter idi Abril 12, 1861, ni Lincoln ket nagurnong kadagiti milisia ken polikal a rukrukod iti dayta a gubat, a ti panggepanna ket ti panagtungpal ti panagtitipon ti pagilian. Isu ket nabileg a nagaramid kadagiti kabilegan ti gubat, a mairaman ti panagibalud ken pannakataktak nga awan ti tribunal kadagiti ginasut a nasuspetsa ti isisina. Isu ti nagipawil kadagiti Britaniko ti pammigbig iti Konpederasion babaen ti kalaing na ti panagtengngel ti Trent a pagbiangan idi kinaudian ti 1861. Isu ti nagsayasay ti Waragawag ti Panakawayawayaan idi 1863 ken nagipatalged ti pankairuar ti Maikasangapulo ket tallo nga enmienda ti Batay-linteg iti Estados Unidos, daytoy ket isu ti panakaikkat ti pannakaadipen.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Goodwin, p. 91; Holzer, p. 232.
[urnosen] Kasilpo iti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Abraham Lincoln idiay Wikimedia Commons


text:
Helio
Ti Helio ( /ˈhiːliəm/ hee-lee-əm) ket isu ti kimiko nga elemento nga addaan ti atomiko a numero iti 2 ken atomiko a kadagsen iti 4.002602, a nairepresentea babaen ti simbolo a He. Daytoy ket saan a namarisan, awan ti ayamuom, awan nti naman, saan a makasabidong, nalpay, monatomiko nga alingasaw a mangidaulo kadagiti natakneng nga alingasaw a grupo iti periodiko a lamisaan. Ti puntos a panagburekna ken panakatunaw ket dagitoy ti kababaan kadagiti elemento ken rumsua laeng a kas maysa nga alingasaw malaksid kadagiti patingga a kasassaad.
Ti helio ket isu ti maikadua a kalaganan nga elemento ken ti maikadua a kaaduan unay nga elemento iti mapalpaliiw a law-ang, nga adda daytoy ti agarup a 24% iti dagup ti elemental a masa, a daytoy ket adadu ngem mamin 12 ti masa no mairaman amin dagiti kadagsenan nga elemento. Ti kaaduna ket kapadpada kadagiti bilang ti bukod tayo nga Init ken idiay Hupiter. Daytoy ket gaou ti nangato unay a panagbedbed ti enerhia (tumgngal maysa a nucleon) iti helio-4 a maipada kadagiti sumaruno a taloo nga elemento kalpasan ti helio. Daytoy helio-4 panagbedbed ti enerhia ketisu pay ti pakakakadawyanna akas maysa a produkto iti nuklear panaglunag ken radioaktino a panaglungsot. Kaaduan ti helio iti law-ang ket helio-4, ken namatmatian a naporma idi agdama ti Big Bang. Adda dagiti baro a helio nga agdama a maparpatuat a kas resulta iti nuklear a panaglunag iti hidroheno dagiti bituen.
Ti helio ket naipanaganan ti Griego a Dios iti Init, a ni Helios. Immuna a naduktalan a kas di-amammo a duyaw nga espektral a linia a pirma iti lawag ti Init iti agdama ti maysa a solar nga eklipse idi 1868 babaen ti Pranses nga astronomo a ni Jules Janssen. Ni Janssen ket kumaduaan a naipadayawan a nakaduktal ti elemento a mairaman ni Norman Lockyer idi agdama ti solar nga eklipse iti 1868, kenni Lockyer ket isu idi ti immuna a nangituding a ti linia ket gapu ti baro nga elemento, a daytoy ket ninagananna. Ti pormal a panakaduktal iti daytoy nga elemento ket naaramid idi 1895 babaen dagiti dua a Sueko a kimiko, ni Per Teodor Cleve kenni Nils Abraham Langlet, a nakabiruk ti helio a sumsumngaw manipud ti mineral ti uranio a klabeita. Idi 1903, adda dagiti adu a reserba iti helio a nabirukan iti masna a lugar ti alingasaw kadagiti paset iti Estados Unidos, nga isu ti kadakkelan nga agipapaay iti alingasaw iti tatta nga aldaw.
Ti Helio ket inu-usar iti kriohenia (isu daytoy ti kaaduan a panagusar, a magususar iti agarup a pagkapat kadagiti napataud), a naisangsangayan ti panagpalamiis kadagiti nalatak a konduktor a batombalani, a ti kangrunaan a komersial a panagararamat ket dagiti MRI a panagmingmingan. Dagiti sabali a panag-usar ti industria ti helio ket ti maysa a panag-presion ken panag-purga nga alingasaw, a kas maysa a panagsalaknib ti atmosperio ti arko a panaglanag ken ti panagaramid a kas ti panagpatubo kadagiti kristal a panagaramid kadagiti siliko a barkilios ket gapuan para iti kagudua kadagiti napataud nga alingasaw. Ti maysa pay a naamammoan a pana-usar ngem bassit laeng daytoy ket ti panag-awit nga alingasaw kadagiti palobo ken dirihible.[2] Akas iti aniaman nga alingasaw nga aggiddiat ti densidad manipud ti angin, ti panagsay-up ti bassit a tomo iti helio ket temporario a baliwanna ti ti timek ti tao. Iti sientipiko a panagsukisok, ti panagkukua dagiti dua a likido a paset iti helio-4 (helio I ken helio II), ket naisangsangayan kadagiti agsuksukisok nga agadadal kadagiti kabuklan ti mekaniko (a naisangsangayan ti tagikua iti nalatak a panagayos) ken dagiti agbirbiruk ti penomena, a kas dagiti nalatak a konduktibidad, dayta temperatura ti kaasitgan iti patingga a sero a maipataud ti banag.
Ditoy Daga kadawyan daytoy a manmano—0.00052% babaen ti tomo iti tangatang. Kaaduan ti naindagaan a helio nga adda iti tatta nga aldaw ket napartuat babaen ti masna a radioaktibo a panaglungsot decay kadagiti nadagsen a radioaktibo nga elemento (torio ken uranio), a kas dagiti alpa a partikula nga isengngaw babaen kadagitoyo a panaglungsot a naglaon kadagiti helio-4 a katengngaan. Daytoy a radioheniko a helio ket napalab-og iti masna nga alingasaw iti kaadu iti 7% babaen ti tomo, a dagitoy ket komersial a naala babaen ti nababa a temperatura a panagilasin a makunkuna a kapirgis a panagdaldalus.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Magnetiko a suseptibilidad dagiti elemento inorganiko a kompuesto, iti Libro ti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision, CRC a pagmalditan.
- ^ Helio: Iti ngato, Iti ngato ken Iti adayo? Melinda Rose, Photonics Spectra, Okt. 2008. Naala idi Peb. 27, 2010. Para iti adadu pay autorisadongen daan a 1996 a pie chart nga agipakpakita ti panag-usar ti helio ti U.S. babaen ti sektor,nga agipakpakita ti kapadpadan met laeng a resulta, kitaen ti chart a naaramid idiay "Panagaramat" a paset iti daytoy nga artikulo.


text:
Ti Latin ket maysa nga pagsasao nga Indo-Europeano na umuna nagpagsasao se rehion ti pumapalibot iti Ciudad ti Roma na tinatawag na Latium.
Addaan iti pagsasao iti Filipinas, ditoy provincia se Luzon mula Bataan, Nueva Ecija, Quezon, Laguna ken Kavite, ken Visayas mula Cebu ken Leyte.
[urnosen] PInagibasaran
- ^ "Schools". Britannica (1911 ed.).
- ^ Opus Fundatum Latinitas ket maysa a paset ti Simbaan a Katoliko, ken timbengan na ti Latino iti pagraeman dagiti kasasaad a kas opisial a pagsasao ti Papa ken ti panag-usar babaen ti Katoliko a klergia.


text:
fidel wrote:
...malagipyo ni nagsenador, malalaki nga ilokano a ni apo camilo osias?,
...kunana idi a mas mayat a marneb diay barko ngem ti suako... Agingga ita panpanunotek no ania kayat a sawen daydi apo osias...
Adda pelikula na di kadi daydi Dios ti alwad na nga Camilo Osias. Ni Eddie Garcia ti timmakder nga Osias. Naingel, natured nga ally ni Dios ti alwad na nga apo F. Marcos idiay Zamboanga, di kadi kabagis. Wen, ket nangeg ko met idi pay tawen 70s
dayta nga kinuna daydi Dios ti alwad na nga Osias " Saan a bale nga lumned ti barko saan la ketdi daytoy suako". Nakayruwaman na ngamin ti agsuako. Ania met kabagis fidel ti 'wild guess' mo panggep daytoy kinuna daydi Dios ti alwad na nga Osias? Siguro no mabuya tayo diay pelikula na mabirukan tayo ti sungbat na.
...no pugtuak ti kayatna sawen...kasla paset laeng ti angawna a mangpakatawa iti tallaong ta managsuako ket ngarud. Ngem no anagek a nalaing, kasla kayatna a sawen nga iti biang dagiti ilokano, napateg ti tabako iti biagda, maysa mangipaneknek iti panagpatanorda iti virginia a tabako, ket iti daytoy a produkto, agliksabda iti ado a pirak. Kasla ngamin saan a kumpleto ti biag ti maysa a mannalon nga ilokano no saan nga agpatanor iti virginia a tabako..


text:
1.UMUNA A LINTEG
TI DIOS AY-AYATENNAKA KEN ADDA NAKAKASKASDAAW A PLANONA KENKA.
(Dagiti versiculos nga linaon daytoy a librito ket mabasa iti nasantoan a Biblia.)
Ti Ayat Ti Dios
"Gapu iti kasta unay a panagayat ti Dios iti lubong. intedna ti kakaisuna nga Anakna tapno ti siasinoman a mamati kenkuana saan a matay no di ket maaddaan iti biag nga agnanayon." (Juan 3:16)
Ti Plano Ti Dios
(Ni Cristo ti agsasao) "Immayak tapno maaddaanda iti biag nga awan pagkuranganna." (Juan 10:10) Apay a kaadduan kadagiti tattao ket saanda nga mapadasan ti biag nga nawadwad ken awan pagkuranganna?
Agsipud ta....
2. MAIKADUA A LINTEG
TI TAO MANAGBASOL KEN NAISINA ITI DIOS. ISUT GAPUNA NGA DINA MAAMMOAN KEN MAPADASAN TI AYAT KEN PLANO TI DIOS ITI BIAGNA.
Ti Tao Managbasol
"Nagbasol amin a tao ket adayoda iti panangisalakan ti Dios." (Roma 3:23)
Ti tao naparsua tapno makilangenlangen iti Dios; ngem gapu iti kinasukirna, pinilina ti biag nga bukbukodna, ket ti pannakilangenlangenna iti Dios naputed Ti naimbubukodan a pakinakem ti tao ken ibubusorna iti Dios, ket isut kuna ti Biblia a basol.
Ti tao Naisina
"Ta patay ti bayad ti basol." (Naespirituan a pannakaisina iti Dios) (Roma 6:23)
Ti Dios nasantoan ket ti tao managbasol. Naiyadayo ti tao iti Dios. Kanayon a padpadasen ti tao nga gun-uden ti Dios ken ti nawadwad a biag babaen iti bukodna a pigsa kas iti panagsingsingpet ken ti reliyon ngem dina kabaelan.
Ti Maikatlo a linteg ipalawagna ti sungbat daytoy nga parikut.
3. MAIKATLO A LINTEG
NI JESU-CRISTO LAENG TI INTED TI DIOS A NANGIKARO ITI BASOL TI TAO. BABAEN KENKUANA MAAMMOAM KEN MAPADASAM TI AYAT KEN PLANO TI DIOS ITI BIAGMO.
Natay Gapu Kadatayo
"Ngem impakita ti Dios ti ayatna kadatayo: Idi managbasol tayo pay laeng, natay ni Cristo gapu kadatayo." (Roma 5:8)
Nagungar Nanipud Kadagiti Natay
"Inyawatko kadakayo ti kangrunaan nga inawatko: a natay ni Cristo gapu kadagiti basoltayo, a kas kuna ti Nasantoan a Surat; naitanem ken nagungar iti maikatlo nga aldaw, kas kuna iti Nasantoan a Surat; nagparang ken ni Pedro, sa kadagiti sangapulo ket dua nga apostoles. Kalpasanna, nagparang iti naminsan kadagiti nasurok a limagasut a kakabsattayo...." (I Corinto 15:3-6)
Ni Cristo Laeng Ti Dalan
"Siak ti dalan, ken ti pudno, ken ti biag; awan ti makapan iti Ama no di magna kaniak" insungbat ni Jesus. (Juan 14:6)
Rinangtayan ti Dios ti pannakaisina ti tao kenkuana babaen ti panangibaonna iti Anakna, ni Jesu-Cristo. tapno matay iti lugar tayo ken bayadanna ti supapak ti basbasoltayo.
Ngem saan nga umanay ti pannakaammotayo kadagitoy tallo nga linlinteg...
4. MAIKAPAT A LINTEG
MASAPUL A TUNGGAL MAYSA KADATAYO AWATEN TAYO NI JESU-CRISTO A KAS PERSONAL A MANGISALAKAN KEN APO, TAPNO MAAMMOAN KEN MAPADASTAYO TI AYAT KEN PLANO TI DIOS ITI BIAGTAYO.
Masapul nga awaten tayo ni Cristo
"Ngem kadagiti amin nga immawat kenkuana, inikkanna ida iti kalintegan nga agbalin nga annak ti Dios." (Juan 1:12)
Awatentayo ni Cristo Babaen ti Pammati
"Ta gapu ti parabur ti Dios, naisalakankayo babaen ti pammati. Saanyo a bukod nga aramid no di ket sagut ti Dios. Awan ti mabalinyo a pagtangsit ta saanyo nga aramid." (Efeso 2:8,9)
Awatentayo Ni Cristo Babaen ti Personal a Panangawis
(Ni Cristo ti agsasao) "Denggem, agtakderak iti ruangan (ti biag) ket agtuktokak. No adda siasinoman a makangngeg iti timekko ket luktanna ti ruangan, sumrekakto." (Apokalipsis 3:20).
Ti panangawat ken Cristo isut panangtallikud ti basol ken panagsubli iti Dios, panagtalek ti pammakawana ken pagbalinennatayo a tao a kas mayannurot ti pagayatanna. Saan nga umdas ti pannakaammo kadagiti sasaona wenno ti pannakapadas ti naisangsangayan nga rikna. Tarigagayan tayo nga awaten ni Cristo iti biag tayo babaen ti pammati.
Ania kadagitoy ti mangiladawan ti biagmo ita?
Ania ti kayatmo nga mangiladawan ti biagmo?
Ti sumaruno ilawlawagna no kasano ti panangawatmo ken Cristo.
MABALINMO NGA AWATEN NI CRISTO ITA MET LAENG BABAEN TI KARARAG A NAPASNEK KEN ADDAAN PAMMATI
(Ti panagkararag isu ti pannakisao ti Dios)
Ammo ni Apo Dios ta pusom. Saan nga dagiti isawangmo nga saom ti kitaen ti Dios, no di ket ti tarigagay ti pusom. Daytoy a kararag ti mabalinmo a suroten.
"Apo Jesus, masapulka. Luktak ita ti ruangan ti biagko tapno awatenka a kas personal nga mangisalakanko ken Apo. Agyamanak ti panangpakawanmo kadagiti basbasolko. Sika Apo ti mangituray ti biagko ket pagbalinennak met a tao a kas mayannurot ti pagayatam. Amen."
Daytoy kadi a kararag ket iyebkas na ti tarigagay ta pusom?
No kasta, mabalinmo nga ikararag daytoy a kararag ita met laeng, ket ni Cristo sumrek iti biagmo a kas ti inkarina.
NO KASANO TI PANNAKAAMMOM ITI KAADDA NI CRISTO TI BIAGMO.
Bayat ti panagkararagmo, sipapasnekka kadi nga nangawat ken Cristo dita biagmo? No napudno ti panagkararagmo, ket pinastrekmo ni Jesus iti biagmo babaen ti pammati, sadinno ti ayan ni Cristo itan kenka? (Apocalipsis 3:20) Kinuna ni Jesus nga sumrek iti biagmo. Agulbud ngata kenka? Kasano't pannakaammom a sinungbatan ti Dios ti kararagmo? (Ti Dios ken ti Saona mapagtalkan).
INKARI TI BIBLIA TI BIAG NGA AGNANAYON KADAGITI AMIN NGA UMAWAT KENNI CRISTO.
"Daytoy ngarud ti pammaneknek: Inikkannatayo ti Dios ti biag nga agnanayon ket masarakan daytoy a biag iti Anakna. Ti mangikut iti Anak, ikutanna met daytoy a biag; ti saan a mangikut iti Anak ti Dios, saanna met nga ikutan daytoy a biag. Insuratko dagitoy kadakayo a mamati iti nagan ti Anak ti Dios, tapno maammoanyo nga adda biagyo nga agnanayon." (I Juan 5:11-13)
Agyamanka a kanayon iti Dios gapu ti kaadda ni Cristo iti biagmo ken ti saanna a panangpanaw kenka uray kaanoman (Hebreo 13:5). Mabalinmo nga maammoan a ni Cristo addan a makipagnaed kenka ken addan biagmo nga agnanayon manipud panangawatmo ken Cristo kas inkarina. Di na kanto allilawen.
Napateg nga balakad...
DIKA AGTALEK TI RIKRIKNA
Ti kari ti Dios iti Biblia ti pagtalgedan tayo. Ti Cristiano agbiag babaen ti pammati wenno panagtalek iti Dios ken ti Saona. Ti rikrikna agbaliw ngem ti Dios ken ti Saona saan nga agbaliw. Ti trak nga adda ti baba ipakitana ti relasyon ti PUDNO (ti Dios ken ti Saona). PAMMATI (panagtalektayo iti Dios ken ti Saona), ken RIKNA (bunga ti pammati ken panagtulnog tayo) (Juan 14:21)
Ti trak agtaray addaman wenno awan ti trailer. Ngem awan mamaayna no ti trailer padasenna nga guyuden ti trak. Kasta met kadatayo nga Cristiano Saantayo nga agtalek kadagiti rikrikna, ngem agtalek tayo iti kinamatalek ti Dios ken kadagiti karkarina manipud iti Nasantoan nga Saona.
ITA TA INAWATMON NI CRISTO
Iti kanito a panangawatmo ken Cristo babaen ti pammati, adu nga banbanag ti napasamak kenka:
- 1. Simrek ni Cristo iti biagmo. (Apocalipsis 3:20, Colosas 1:27)
- Napakawanen dagiti basbasolmo. (Colosas 1:14)
- Nagbalinka nga anak ti Dios. (Juan 1:12)
- Adda biagmon nga agnanayon. (Juan 5:25)
- Nangrugika nga agbiag kas nangparsuaan ti Dios Kenka. (Juan 10:10, 2 Corinto 5:17, I Tesalonica 5:18)
Adda kadi mapanunutmo a banag nga naimimbag a maaramid kenka ngem iti panangawatmo ken Cristo? Kayatmo kadi ti agyaman ken Apo Dios babaen ti panagkararag gapu ti inaramidna kenka? Ti panagyamanmo iti Dios iparangarangmo ti pammatim.
BALBALAKAD NGA AGPAAY ITI NACRISTIANOAN NGA IDADAKKEL
Ti naespirituan nga idadakkel ket isut bunga ti panagtalek ken ni Jesu-Cristo. "Ti nalinteg a tao ket agbiag babaen ti pammati." (Galatia 3:11). Ti panagbiag babaen ti pammati pabilgenna ti panangitalekmo iti Dios iti amin nga paset ti biagmo. Dagiti sumaganad makatulongda iti naespirituan nga idadakkel:
- 1. Agkararagka ti inaldaw-aldaw. (Juan 15:7)
- Inaldaw nga basaem ti Biblia, isu ti Sao ti Dios (Aramid 17:11) Irugim ti Ebangelio ni San Juan.
- Agtulnogka iti Dios nga kankanayon (Juan 14:21).
- Agsaksika babaen ti sao ken aramid (Mateo 4:19, Juan 15:8).
- Italekmo iti Dios iti isu amin nga paset ti biagmo (I Pedro 5:7).
- Pagturayem ti Espiritu Santo iti biagmo nga kankanyon ken iti panagsaksim (Galacia 5:16,17, Aramid 1:8).
TI PATEG TI PUDNO NGA SIMBAAN
Ti Hebreo 10:25, balakadanna tayo nga saan tayo nga baybay-an "ti panaggigimong...." Ti sumagmamano nga sungrod mapuoranda nga narubrub, ngem mangilasinka ti maysa ket maiddep ti apoyna. Kasta met ti relasyon tayo kadagiti dadduma nga Cristiano. No saanka pay nga naikameng iti maysa nga iglesia, saanmo nga urayen nga awisendaka. Sarungkaram ti asideg nga iglesia a ni Cristo ti maitantan-ok, maidaydayaw, ken maisursuro ti Saona. Irugim ita nga lawas ket dika liwliwayan ti makigimong.


text:
Prepektura ti Okinawa
Ti Prepektura ti Okinawa (沖縄県 Hapón: Okinawa-ken?, Okinawa: Uchinaa-ken) ket maysa kadagiti akin-amianan unay a prepektura ti Hapón.[1] Buklen daytoy kadagiti ginasut nga Is-isla ti Ryukyu iti maysa a kawar iti 1,000 kilometro (620 mi) a kaatiddog, a maigay-at iti abagatan a laud manipud ti Kyūshū (ti akin abagatan unay kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapón) aginggana idiay Taiwan. Ti Naha a kapitolio ti Okinawa, ket mabirukan idiay akin-abagatan a paset iti Isla ti Okinawa.[2] Ti naisuppiatan nga Is-isla ti Senkaku (Mandarin: Is-isla ti Diaoyu) ket naiturayan a kas paset iti Prepektura ti Okinawa.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okinawa-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 746-747 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Naha" iti p. 686 idiay Liblibro ti Google.


text:
Bulan (kalendario)
Ti bulan ket maysa a kita ti pinagrukud iti oras, us-usaran daytoy kadagiti kalendario nga immuna a nainbento idiay Mesopotamia, nabingbingay ti tawen ti sangapulo ket dua a bulan.
[urnosen] Dagiti kita ti bulan
Dagiti sumaganad ket kita ti bulan nga addaan laeng ti kangrunaan na iti astronomia.
[urnosen] Sidereal a bulan
Makunkuna daytoy a sidereal a bulan ngamin ta ti manu nga oras nga makapan nga agsubli ti Bulan (Ingles:Moon) iti naikkan a nagyanan dagita bituen (Latin:sidera): 27.321661 al-aldaw (27 aldaw 7 oras 43 minutos 11.5 segundo).
[urnosen] Tropikal a bulan
Daytoy ket basbassit met laeng a pinagrukud ti bulan. Basbasit nga oras ti pinagsubli ti Bulan kadagiti naikkan a nagyanan dagita bituen: 27.321582 al-aldaw (27 aldaw 7 oras 43 minutos 4.7 segundo).
[urnosen] Anomalistic a bulan
Daytoy ket at-atiddog met a pinagrukud ti bulan, ti kinaatiddog na ket: 27.554551 al-aldaw (27 aldaw 13 oras 18 minutos 33.2 segundo).
[urnosen] Draconic a bulan
Daytoy ket makunkuna pay a 'draconitic' a bulan,[1] ken makunkuna pay a nodical a bulan. Addaan ti pinagrukod na daytoy a: 27.212220 al-aldaw (27 aldaw 5 oras 5 minutos 35.8 segundo).
[urnosen] Synodic a bulan
Daytoy addaan ti pinagrukod na a: 29.530589 al-aldaw (29 aldaw 12 oras 44 minutos 2.9 segundo).
[urnosen] Dagiti ka-atiddog ti bulan
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Linton, Christopher M. (2004). Manipud iti Eudoxus to Einstein: pakasaritaan iti matematikal nga astronomia. Nagipablaak: Cambridge University Press. p. 7.


text:
Panggep a panag-numero ti telepono
Ti panggep a panag-numero ti telepono ket maysa a kita iti panag-numero a pamuspusan nga inus-usar iti telekomunikasion tapno maikkan dagiti numero ti telepono kadagiti agsuskribir ken ti panagidalan dagiti panagtawag ti maysa a reddek ti telepono. Ti maysa a nametmet a panggep a panag-numero, a kasla ti mabirukan idiay Amianan nga Amerika, ket pasirukan na ti maysa a agtatalinaed a dagup ti kaatiddog dagiti numero. Ti maysa a naluktan a panggep a panggep ti panag-numero ket addaan ti langa a sabsabali iti kaatiddog dagiti numero ti telepono.
Ti maysa a panggep a pang-dial ket bangonen na ti manamnama a numero ken ti pagtuladan kadagiti dihitos para kadagiti numero ti telepono. Daytoy ket agiraman kadagiti kodigo ti pagilian, kodkodigo a panagserrek, kodkodigo ti lugar ken dagiti kombinasion dagiti dihitos a nai-dial.


text:
Pransia
Ti Republika ti Pransia (Pransés: République française [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]), kadawyan a makunkuna a Pransia (Ingglési/ˈfræns/ franss wenno /ˈfrɑːns/ frahnss; Pransés: [fʁɑ̃s] ( denggen)), ket maysa a unitario a semi-presidensial a republika idiay Lumaud a Europa nga addan dagiti ballasiw taaw a teritorio ken is-isla a mabirukan kadagiti sabali a kontinente ken idiay taaw Indiano, Pasipiko, ken Atlantiko. Ti Metropolitano a Pransia ket igay-at na manipud idiay Baybay Mediteraneo aginggana idiay Kanal Inggles ken ti Baybay Amianan, ken manipud ti Rhine aginggana ti Taaw Atlantiko. Makunkuna daytoy a kas iti l’Hexagone ("Ti heksagono") gapu ti heometriko a tabas dagiti teritorio na. Isu daytoy ti kadakkelan a pagilian iti lumaud nga Europa ken kukua na ti maikadua a kadakkelan a eksklusibo a sona ti ekonomia iti lubong, nga agsaksakup ti 11,035,000 km2 (4,260,000 kd mi), maikadua laeng daytoy iti Estados Unidos a (11,351,000 km2 / 4,383,000 kd mi).
Kadagiti napalabas a 500 tawtawen,[14] Ti Pransia ket maysa a nangruna a kabikegan nga addan ti napigsa a kultura, ekonomia, milisia ken politikal a impluensia idiay Europa ken iti sangalubongan. Idi maika-17 ken maika-18 a siglo, ti Pransia ket nag-kolonia kadagiti nalatak a paset iti Amianan nga Amerika ken Abagatan a daya nga Asia; idi maika-19 ken nasapa a maika 20 a siglo, ti Pransia ket nagaramid ti maikadua a kadakkelan nga imperio iti dayta a panawen, a mairaman ti dakkel a paset iti Amianan, Laud ken Tengnga nga Áprika, Abagatan a daya nga Asia, ken adu pay a Karibe ken Is-isla ti Pasipiko.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Ti nagan daytoy a pagilian kadagiti rehional a pagsasao ket mairaman ti:
- Alemaniko nga Aleman: Französisch Republik;
- Basko: Frantziako Errepublika;
- Breton: Republik C'hall;
- Katalán: República Francesa;
- Korseka: Republica Francese;
- Olandés: Franse Republiek;
- Arpita: Rèpublica francêsa;
- Aleman: Französische Republik;
- Norman: Républyique fraunceise;
- Ositana: Republica Francesa;
- Picard: République franchoèse
- ^ (Pransés) Ministère de la culture et de la communication – Délégation générale à la langue française et aux langues de France. "DGLF – Langues régionales et " trans-régionales " de France". Culture.gouv.fr. http://www.culture.gouv.fr/culture/dglf/lang-reg/methodes-apprentissage/1langreg.htm. Naala idi 27 Enero2010.
- ^ 3.0 3.1 Sibubukel a teritorio iti Republika iti Pransia, a mairaman amin ti ballasiw taaw a departamento ken dagiti teritorio, ngem saan a mairaman tiPranses a teritorio iti Terre Adélie idiay Antártika nga ti panakaturay ket nasuspende manipud ti panagpirma ti Antártiko a Tulag idi 1959.
- ^ (Pransés) Datos nga Nailian a Pagadalan ti Heograpiko ti Pranses.
- ^ Datos a Rehistro ti Daga ti Pranses, a mairaman dagiti nanaw, dagiti alog ken dagiti glasier a dakdakkel ngem 1 km² (0.386 sq mi wenno 247 acre) as well as the estuaries of rivers.
- ^ (Pransés) INSEE, Gobierno iti Pransia. "Population totale par sexe et âge au 1er janvier 2011, France métropolitaine". http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=0&ref_id=bilan-demo&page=donnees-detaillees/bilan-demo/pop_age2.htm. Naala idi 20 Enero 2011.
- ^ 7.0 7.1 7.2 Metropolitano a Pransia laeng.
- ^ 8.0 8.1 8.2 8.3 "Pransia". Internasional a Pundo ti Panguartaan.
- ^ Insee – Revenus-Salaires – Les niveaux de vie en 2008. Insee.fr. Naala idi 2011-12-26.
- ^ "REporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011" (PDF). Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ Sibubukel iti Republika ti Pransia mailaksid dagiti ballasiw taaw a teritorio idiay Taaw Pasipiko.
- ^ Ballasiw taaw a teritorio ti Pranses Pransia laeng idiay Taaw Pasipiko.
- ^ Mainayon ti .fr, dudduma pay nga Internet TLD ti inususar kadagiti ballasiw taaw a Pransia départements ken dagiti teritorio: .re, .mq, .gp, .tf, .nc, .pf, .wf, .pm, .gf and .yt. Ti Pransia ket agususar pay ti .eu, a nakibingbingay kadagiti kamkameng ti Kappon ti Europa. Ti .cat domain ket inususar idiay dagiti agsasao ti Katalan a teritorio.
- ^ Encarta. MSN. 2008. Dagiti Nalatak a Kabilegan. Naala idi21 Disiembre 2010.


text:
Ciudad ti Dumaguete
Ti Ciudad ti Dumaguete ket maysa a maikatlo a klase a ciudad iti provincia ti Negros Oriental iti Pilipinas. Ti ciudad ti kapitolio, kangrunaan a sangladan ken kadakkelan a ciudad ti Negros Oriental. Masarakan ti ciudad iti tantanap ti abagatan-a-daya a playa ti Isla ti Negros iti asideg ti sungaban ti Karayan Banica. Kabeddengna iti amianan ti ili ti Sibulan, iti abagatan ti ili ti Bacong, ken iti laud ti ili ti Valencia. Iti daya ti ciudad ket ti Baybay Mindanao ken ti Kipet ti Tañon.
Am-ammo ti Ciudad ti Dumaguete kas ili ti universidad gapu iti kaadda ti 7 nga universidad ken colegio iti ciudad. Adda iti ciudad ti nalatak nga Universidad ti Silliman, ti kaunaan nga universidad iti ruar ti Manila ken ti kaunaan a Protestante a pagadalan iti Filipinas.
[urnosen] Dagiti barangay
Nabingbingay ti Ciudad ti Dumaguete iti 30 a barbarangay.
[urnosen] Dagiti litrato
-
-
Jollibee Ciudad ti Dumaguete


text:
Taaw Pasipiko
Nagsasabtan: 0°N 160°W / 0°N 160°W
Ti Taaw Pasipiko (manipud iti Latin a nagan a Mare Pacificum, "nalinak a baybay", nga inyawag ti Portuges a mannaliasat a ni Fernando Magellan) ti kadakkelan a bagi ti danum iti lubong. Sakupenna ti apagkatlo ti rabaw ti Daga, addaan iti kalawa a 179.7 riwriw a kuadrado kilometro (69.4 a riwriw kuadrado milia).
Addaan ti Taaw Pasipiko iti agarup 25,000 nga is-isla a kaaduan a masarakan iti abagatan ti ekuador.
Masarakan iti lumaud a pingpingir ti Taaw Pasipiko ti adu a baybay, ti kadadakkelan ket dagiti Baybay Celebes, Baybay Coral, Baybay Daya a Tsina, Baybay ti Hapon, Baybay Abagatan Tsína, Baybay Sulu, Baybay Tasman, ken Baybay a Duyaw.


text:
Vladimir Lenin
Ni Vladimir Ilyich Lenin (Ruso: BлaдиMиp Илbич ЛeHиH (tulong·paammo); 22 Abril [D.E. 10 Abril] 1870 – 21 Enero 1924) ket maysa idi a Ruso a Marxista a rebolutionario ken omunista a politiko nga isu ti nangidaulo ti Oktubre a Rebolusion iti 1917. A kas maysa adaulo iti Bolsheviks, indauloanna ti estado ti Sobiet idi pakauna a tawen iti (1917–1924), idi nakilaban tapno makaipatakder ti panagtengngel iti Rusia iti Sibil a Gubat ti Rusia ken nagobra a nagpartuat ti maysa a sosialista a sistema ti ekonomia.
A kas maysa a politiko, ni Lenin ket maysa idi a naikamo nga orador, a kas maysa a sientista ti politika dagiti adu a teoriana ken dagiti pilosopiko a panagrangrang-ay iti Marxismo ket nagpataud ti Marxismo–Leninismo, ti pragmatiko a Ruso a panakaiyatanup iti Marxismo.[1]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ TpиyMф и Tpareдия - И. B. CTaлиH: пoлиTичeckий пopTpeT. (Panagballigi ken Trahedia - I. V. Stalin : Politikal a Panakailadawan) ДMиTpий BoлkoroHoB (Dmitriy Volkogonov). Libro 1, Paset 1, PP. 95 - 114. HoBocTи Publications. Moscow. 1989.


text:
Paskua
Ti Paskua (Chabacano: Pascua Deutsch: Weihnachten; English: Christmas; Espaniol: Navidad), ket maysa a tinawen a fiesta a pammalagip ti pinakaipasngay ken pammadayaw kenni Jesucristo,[1][2] kadawyan a naselebraran daytoy iti Disiembre 25[3]a kas relihion ken kultural a fiesta kadagiti sangabilion a tattao iti sangalubongan. Adu payen dagiti saan a Kristiano nga agselselebbrar iti daytoy a fiesta.[4][5]
Saan nga ammo ti husto nga aldaw a pinakayanak ni Jesus ket naikabil met dagiti agsarsarita a ti baeten ti 7 ken 2 BC. Idi ka-ununa ken tennga a maika-4 a siglo, ti Aglaud a Simbaan a Katoliko ket isuda ti immuna a nagikabil ti Paskua iti Disiembre 25, daytoy a petsa ket inawat met idi ti Daya.[6]
Ti kinasigud a petsa a pinag-fiesta dagiti Agdaya a Kristiano ket Enero 6, ken daytoy pay laeng ti aldaw a pinag-selebrar iti pagilian nga Armenia, a daytoy ket publiko a fiesta. Ti tawen a 2011, addan ti aggiddiat a 13 nga al-aldaw ti baetan ti Kalendario a Julian ken ti kadawyan nga inus-usar a Kalendario a Gregorian. Dagiti agus-usar ti kalendario a Julian ket selebraran da iti Disiembre 25 ken Enero 6 nga iti kaaduan a tattaoo ket Enero 7 ken Enero 19. Iti daytoy a rason, ti pagilian nga Etiopia ket selebraran da ti Paskua a kas Kriastiano a kapistaan ken fiesta a publiko nga iti kalendario a Gregorian ket ti petsa nga Enero 7.
[urnosen] Ti nagtaudan ti nagan
Ti nagtaudan ti nagan a Paskua iti Ingles a Christmas ket naggapu iti dua a balikas a masao a "Christ's Mass" (literal a patarus ti Ilokano ket Misa ni Kristo), daytoy a sarita ket immuna a naisurat idi 1038. Naala daytoy iti pagsasao a Tennga nga Ingles Christemasse ken pagsasao a Daan nga Ingles Cristes mæsse, nga immuna a naisurat idi 1038. Ti "Cristes" ket naggapu iti pagsasao a Griego Xpισtός Christos ken "mæsse" ket naggapu iti pagsasao a Latin missa.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Christmas. Naala idi 2008-10-06.Archived 2009-10-31.
- ^ "Christmas",1913.
- ^ Ramzy, John. "The Glorious Feast of Nativity: 7 January? 29 Kiahk? 25 December?". Coptic Orthodox Church Network. http://www.copticchurch.net/topics/coptic_calendar/nativitydate.html. Naala idi Enero 17, 2011.
- ^ Why I celebrate Christmas, by the world's most famous atheist – DailyMail. Disiembre 23, 2008. Naala idi 2010-12-20.
- ^ Non-Christians focus on secular side of Christmas — Sioux City Journal. Naala idi 2009-11-18.
- ^ The Chronography of 354 AD. Part 12: Commemorations of the Martyrs – The Tertullian Project. 2006. Naala Nobiembre 24, 2011.


text:
Internet
Ti Internet ket ti sapasap nga awag kadagiti agsisilpo wenno agkikinnonektar a computer networks a mabalin nga usaren ti publico iti sangalubongan. Maipatulod dagiti datos babaen ti packet switching iti panangaramat iti napagkaykaysaan ti amin a pagrukodan a maawagan iti internet protocol (IP).
Buklen ti Internet ti rinibu nga agduduma a dadakkel man ken babassit a networks a komersial man wenno pang-akademia ken pang-govierno. Awit daytoy ti nadumaduma nga informasion ken serbisio a kas iti surat nga electronica wenno email, online a panagsasarita ken panaggigimong wenno panagpipinnadamag (chat, forum, newsgroup), ken dagiti agsisinnilpo a pampanid ti web ti World Wide Web.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
ilokano (Ilocano)
- Ita ti intero a daga nagtultuloy nga addaan maymaysa a pagsasao
ken addaan maymaysa a pakabuklan ti sasao.
- Ket naaramid nga iti panagbambaniagada nga agpadaya natakuatanda
iti kamaudiananna ti maysa a ginget a tanap iti daga ti Sinar, ket
nagnaedda sadiay.
- Ket rinugianda a kunaen, tunggal maysa iti sabali: "Umaykayo! Agaramidtayo
kadagiti ladrilio ket gebbaentayo ida babaen iti panangpuor." Gapuna
ti ladrilio nagserbi a bato maipaay kadakuada, ngem ti bitumen nagserbi
nga argamasa maipaay kadakuada.
- Kinunada ita: "Umaykayo! Ibangonantayo ti bagbagitayo ti maysa a siudad
ken kasta met ti maysa a torre a ti tuktokna dumanon iti langlangit, ket
mangaramidtayo iti agdindinamag a nagan maipaay iti bagbagitayo, ta amangan
no maiwarawaratayo iti isuamin a rabaw ti daga."
- Ket ni Jehova bimmaba tapno kitaenna ti siudad ken ti torre nga
imbangon ti annak ti tattao.
- Kalpasan dayta kinuna ni Jehova: "Adtoy! Maymaysada nga ili ket adda
maymaysa a pagsasao maipaay kadakuada amin, ket daytoy ti rugianda nga
aramiden. Ay ket, ita awan ti banag a mabalinda a panunoten nga aramiden
a didanto kabaelan a ragpaten.
- Umayka ita! Bumabata ket sadiay riribukenta ti pagsasaoda tapno saanda
a mabalin nga imdengan ti pagsasao ti maysa ken maysa."
- Iti kasta inwarawara ida ni Jehova manipud sadiay iti isuamin a rabaw
ti daga, ket nagin-inut a simmardengda a mangbangon iti siudad.
- Dayta ti makagapu a napanaganan iti Babel, agsipud ta sadiay riniribuk
ni Jehova ti pagsasao ti intero a daga, ket inwarawara ida ni Jehova manipud
sadiay iti isuamin a rabaw ti daga.
From: Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan
Information about the Ilocano language
Tower of Babel in Austronesian languages
Cebuano,
Dawan,
Hawaiian,
Ilocano,
Indonesian,
Kadazandusun,
Malagasy,
Malay,
Māori,
Sakao,
Samoan,
Tagalog,
Tuvaluan
Tower of Babel in other languages
Learn Chinese Characters with the Omniglot Chinese app


text:
Prepektura ti Akita
Ti Prepektura ti Akita (秋田県 Akita-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay Rehion ti Tōhoku iti Akin-amianan a Honshu, ti kangrunaan nga isla iti Hapón.[2] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Akita.[3]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Immuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Dagiti probinsia ken prepektura" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 780 idiay Liblibro ti Google; "Tōhoku" iti p. 970 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Akita" iti p. 20 idiay Liblibro ti Google.


text:
Kanton iti Zurich
Ti Kanton iti Zurich (Aleman: Kanton Zürich (tulong·paammo)) ket addaan ti populasion a (manipud idi Disiembre 2010) iti 1,371,007.[2] Daytoy a kanton ket mabirukan idiay abagatan a daya iti Suisa ken ti siudad iti Zürich ket isu ti kapitoliona. Ti opisiala pagsasao ket Aleman, ngem dagiti tattao ket agsasao da ti lokal a Suiso nga Aleman a dialekto a Züritüütsch.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ 2.0 2.1 Opisina ti Estadistika iti Kanton iti Zurich (Alemán) naala idi 29 Marso 2011


text:
Planeta
Ti pita wenno planeta ket maysa a nainlaw-angan wenno selestial a bagi a pagliklikmutan ti maysa a bituen wenno tidda ti bituen nga addaan iti naananay a dagsen tapno mapagbalin a nagtimbukel ti bukodna a grabidad, saan unay nadagsen tapno mangrugi iti termonuklear a panaglunag, ken nawadaannan ti kaarrubana a deppaar dagiti marapita wenno planetisimal.[a][1][2]
Ti kaawagan a pita ket kabbaro laeng no ipadpada iti kaawagan a planeta a naggapu pay kadagiti taga-ugma a kapanawenan. Ti balikas a pita ket naadaw manipud iti balikas a Tinggian para iti daga. Daytoy a balikas ket kognado ti Ilokano a balikas a pitak. Daytoy a kaawagan ket napili ta saan met nga awan ti posibilidad nga iti maysa a paset ti law-ang, adda dagiti planeta a maipada iti daga, no sadino ket mabalin a tumaud ti biag.
Ti kaawagan met a planeta ket manipud iti taga-ugma a pagsasao a Griego πλavήtnς aσtήp planētēs astēr a kayat na a saoen ket "agkalkalautang a bituen". Ti balikas wenno makunkuna a planeta ket taga-ugma, nga addaan kadagiti panakaamo ti pakasaritaan, siensia, mitolohia, ken relihion. Napansin dagidi nagkauna a kultura a kasla nailangitan, wenno emisario dagiti Diós. Orihinal nga adda pito a planeta. Daytoy ket relatido iti pammati dagiti Romano a dagiti pito a Dios ket agsisinnukat iti panagbantay kadagiti aramid ti lubong. Ti panagsasaruno dagitoy a dios ket umuna ti Init sumaruno ti Bulan, Márte, Merkúrio, Hupiter, Venus ken Saturno. Basar kadaytoy kadagiti nagan dagiti pito nga aldaw ti lawas malaksid iti Dominggo a naggapu iti Latin a dies Dominicus (ti aldaw ti Apo): Dominggo, Lunes (manipud iti Luna), Martes, Mierkoles, Huebes (ti Hupiter ket Iovi iti kaso a henitibo), Biernes ken Sabado.
Iti agdama, adu pay laeng dagiti mamati iti astrolohia (maysa a panagadal a nagramut iti pammati a nasantoan dagiti planeta), a mangibagbaga a ti kuti dagiti planeta ket pagbaliwen na dagiti biag dagiti tattao no pay supiaten daytoy ti sientipiko a komunidad. Iti panagabanse ti kinaammo a sientipiko, nagsabalin ti panakasirmata dagiti tattao kadagiti planeta, adun dagiti agsusupadi a patta. Uray ita, awan pay ti di-masupiat wenno inkontestado a panakaipalpalawag no ania ti maysa a planeta. Idi 2006, ofisial nga inampom ti Kappon ti Internasional nga Astonomika (IAU) ti maysa a resolusion nga agipalpalawag kadagiti planeta iti uneg ti Sistema a Solar wenno Tutudngan ti Init. Daytoy a panagipalpalawag ket agpadpada a dinaydayaw ken binalbalaw, ken sinupsupiat dagiti sumagmamano a sientipiko.
No pay namin-adun a naisingasing a liklikawen dagiti planeta ti init, idi la maika-17 a siglo a nasuportaran dagiti pamaneknek daytoy a sirmata babaen dagiti immuna a teleskopio nga obserbasion nga astronomikal nga inaramid ni Galileo Galilei. Iti naannad nga analisis ti datos ti obserbasion, naduktalan ni Johannes Kepler a saan a nagtimbukel dagiti lilikawan wenno paliklikmutan dagiti planeta, no di ket arimbuklen wenno eliptikal. Iti isasayaat dagiti aparato ti obserbasion, nakita dagiti astronomo, a kas iti Daga, ket palpalikmuten na dagiti dadduma pay a planeta kadagiti bangking a liligusan wenno pagtayyekan, ken addaan kadagiti agpada a langa dagiti dadduma kas koma gorra ti yelo Ingglés: ice-cap ken dagiti tiempo. Nanipud idi rugi ti Panawen ti Law-ang, naammoan babaen kadagiti obserbasion manipud kadagiti probo wenno panukain (space probes) nga addaan kadagiti agpapada a langa ti Daga ken dagiti dadduma a planeta kas iti bulkanismo, bagio, tektonika ken hidrolohia.
Dagiti planet a ket kadawyan a nabingbingay dagiti dua a nangruna a tipo: dadakkel, nababa ti densidadna a higánte nga alingásaw, ken babbabassit, nabato a maradaga wenno naindagaan a planeta. Iti panagipalpalawag ti IAU, adda walo a planeta iti Sistema Solar. Iti panagsasarunoda manipud iti Init, adda uppat a naindagaan, Merkurio, Venus, Daga, ken Marte, santo uppat a higante nga alingassaw, Hupiter, Saturno, Urano ken Neptuno. Laonen pay ti Sistema Solar ti lima nga ansisit a planeta wenno pita: Ceres, Pluto (ti orihinal a maikasiam a planeta ti Sistema Solar), Makemake, Haumea, ken Eris. Malaksid iti Marte, Venus, Ceres, ken Makemake, amin dagitoy ket liklikawen ti maysa wenno ad-adu pay a natural a satelite wenno allikaw wenno bulan.
Nanipud idi 1992, iti pannakaduktal kadagiti ruar-init a pita wenno extrasolar a planeta (dagiti planeta nga agliklikaw kadagiti sabali a bituen), nagrugi a maawatan dagiti sientipiko nga addaan iti pumada a karakteristika iti Daga dagiti planeta iti sibubukel a Galaxia ti Ariwanas (ti Dalan Gatas wenno Via Lactea wenno Milky Way).
[urnosen] Pakasaritaan
Ti kapanunutan dagiti planeta ket naparang-ay iti pakasaritaanna, manipud kadagiti nailangitan nga agkalkalautang a bituen iti taga-ugma agingga kadagiti maralubong a banag ti panawen a sientipiko. Iraman pay itan ti konsepto saan laeng dagiti lubong iti Sistema Solar, no di ket pati dagiti ginasut kadagiti sabali nga extrasolar a sistema. Dagiti inherente nga ambiguidad iti panagipalpalawag kadagiti planeta ket nagbanag kadagiti adu a sientipiko a kontrobersia.
Iti taga-ugma, binigbig dagiti astronomo dagiti lawag nga agkutkuti iti tangatang. Inawagan dagiti taga-ugma a Griego πλάvnteς ἀσtέpeς (planetes asteres "agkalkalautang a bituen") wenno "πλavήtoι" (planētoi "agkalkalautang") nga iti tatata a panawen ti makunkuna a "planeta".[3] Iti taga-ugma a Gresia, Tsina, Babilonia, ken kadagiti amin a sakbay a moderno a sibilisasion,[4][5] dandani nga agnanayon a namatmatian a ti Daga ti sentro ti law-ang ken amin a sabali a planeta ket palpalikmutan na ti Daga. Ti rason para kadagitoy a persepsion ket kasla agparparang a dagiti bit-bituen ken planeta ket palpalikmuten da ti Daga ti tunggal-maysa nga aldaw,[6] ken ti nalawag a sentido komun a puot a ti Daga ket nalagda ken estable, ken daytoy ketsaan nga agkutkuti ngem nakatalna.
[urnosen] Babilonia
Ti immuna a sibilisasion nga addaan iti nairebbengan a teoria maipapan kadagiti planeta ket dagiti Babilonios, a nagtaeng idiay Mesopotamia idi umuna ken maikasua a mileneos BC.. Ti kalakayan a sibibiag a planetario a testo nga astronomikal ket ti Babilonio a Tableta a Venus iti Ammisaduqa, maysa a kopia iti maikapito siglo SK/BC a listaan dagiti panagpalpaliiw iti panagkutkuti ti planeta a Venus, nga amangan a napetsaan iti kaunaan a maikadua a mileneo BC.Ti MUL.APIN ket maysa a paris iti kuneiporme a tab-tableta a napetsaan manipud idi maika-7 a siglo BC nga agipakita ti panagkuti iti Init, Bulan ken dagiti planeta iti maysa tawen.[7]Dagiti Baboliniko nga Astrologo ket nagaramid da kadagiti nagpaayan iti nagbalin tattan a makunkuna a Lumaud nga Astrolohia.[8]Ti Enuma anu enlil, a naisurat iti panawen a Neo-asirio idi maika-7 a siglo BC,[9]ket naglaon ti listaan dagiti Partaan ket dagiti panakaibagianda kadagiti sabsabali a selestial a penomeno a mairaman dagiti planeta.[10][11]Ti Venus, Márte, Hupiter, ken Saturno ket nainaganan babaen dagiti Baboliniko nga Astrologo. Dagitoy laeng ti naamamuan a planeta aginggana ti panakaparnuay ti teleskópio iti moderno a panawen.[12]
[urnosen] Greko-Romano nga astronomía
Gapu ta saan da nga interesado kadagiti nailangitan a kasla dagiti Babilonios, dagiti taga-ugma a Griego ket immuna a saan da nga inikkan ti kinaipangruna dagiti planeta. Dagiti Pitagóriko idi maika-6 ken maika-5 asiglo BC ket nakaparang-ay da ti bukodda a teoria a maipanggep kadagiti planeta, a nabuklan ti Daga, Init, Bulan, ken dagiti planeta nga nagliklikmut ti maysa a "Tengnga nga Apuy" iti sentro ti Law-ang. Ni Pitágoras wenno ni Parménides ket isuda ti makunkuna nga immuna a nanginaganan ti rabii a bituen ken ti baggák (Venus) nga dagitoy ket maysa nga agpapada.[13] Idi maika-3 a siglo BC, Aristarko iti Samos ket nagitukon ti maysa a heliosentriko a sistema, a segun nga ti Daga ken dagiti planeta ket paliklikmuten da ti init. Nupay kasta, ti heosentriko a sistema ket isu ti nagturay aginggan ti Sientipiko a Rebolusion.
Idi panawen ti umuna siglo BC, idi agdama ti Helenistika a paset ti panawen, dagiti Griego ket nangrugida nga agiparang-ay kadagiti bukodda a panggep iti matematika par aiti panagipadto ti puseto dagiti planeta. Dagityo a kapanggepan, a naibatay iti heometria ngem saan a kas ti aritmetika dagiti Babilonio, ket daytoy ti manglabas to dagiti narigat a teoria ken kasayaat dagiti Babilonio, ken nagbanagan kadagitikaaduan a tignay ti astronomia a napalpaliiw manipud ti Daga nga inususar ti mata laeng. Dagitoy a teoria ket nakaabotda kadagiti kangatuan a panagisao iti Almagesto a sinurat babaen ni Ptolomio idi maika-2 a siglo CE. Nakakomkompleto ti panakaiturayan to modelo ni Ptolomelio a daytoy ket simmukat kadagiti amin nga obra iti astromia ken isu pay laeng ti maitudtudo nga atronomiko a testo para kadagiti i3 a pagilian iti Lumaud a lubong.[14] Kadaiti Griego ken Romano adda dagiti naamammoan a pito a planeta, ti tunggal maysa ketnagipagarup a ti agliklikmut iti Daga segun dagiti narigat a linteg inbaga ni Ptolomio. Dagitoy ket, iti dumakdakkel a panagurnos manipud ti Daga (ti panagurnos ni Ptolomio): ti Bulan, Merkurio, Benus, ti Init, Marte, Hupiter, ken Saturno.[15][14][16]
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ "IAU 2006 Sapasap a Gimong: Nagbanagan dagiti IAU Resolusion a butos". Kappon ti Internasional nga Astronomiko. 2006. http://www.iau.org/public_press/news/detail/iau0603/. Naala idi 2009-12-30.
- ^ "Ago-obra a Bunggoy dagiti Extrasolar a Planeta (WGESP) iti Kappon ti Internasional nga Astronomiko". IAU. 2001. http://www.dtm.ciw.edu/boss/definition.html. Naala idi 2008-08-23.
- ^ H. G. Liddell and R. Scott, A Greek–English Lexicon, ninth edition, (Oxford: Clarendon Press, 1940).
- ^ Neugebauer, Otto E. (1945). "The History of Ancient Astronomy Problems and Methods". Journal of Near Eastern Studies 4 (1): 1–38. doi:10.1086/370729.
- ^ Ronan, Colin. "Astronomia Sakbay ti Teleskopio". Astronomia idiay in Tsina, Korea ken Hapon (Walker ed.). pp. 264–265.
- ^ Kuhn, Thomas S. (1957). Ti Copernica a Rebolusion. Pagmalditan ti Unibersidad ti Harvard. pp. 5–20. ISBN 0-674-17103-9.
- ^ Francesca Rochberg (2000). "Astronomia ken dagiti Kalendario iti Taga-ugma a Mesopotamia". In Jack Sasson. Dagiti Sibilisasion iti Taga-ugana nga Asideg a Daya. III. p. 1930.
- ^ Holden, James Herschel (1996). A History of Horoscopic Astrology. AFA. p. 1. ISBN 978-0-86690-463-6.
- ^ Hermann Hunger, ed (1992). Astrolohika a reporta kadagiti Assyrian nga ari. Stado Archivo iti Assyria. 8. Helsinki University Press. ISBN 951-570-130-9.
- ^ Lambert, W. G.; Reiner, Erica (1987). "Babylonian Planetary Omens. Part One. Enuma Anu Enlil, Tablet 63: The Venus Tablet of Ammisaduqa". Journal of the American Oriental Society 107 (1): 93–96. doi:10.2307/602955. JSTOR 602955.
- ^ Kasak, Enn; Veede, Raul (2001). Mare Kõiva ken Andres Kuperjanov. ed. "Understanding Planets in Ancient Mesopotamia (PDF)" (PDF). Electronic Journal of Folklore (Museo ti Literaria iti Estonia) 16: 7–35. http://www.folklore.ee/Folklore/vol16/planets.pdf. Naala idi 2008-02-06.
- ^ A. Sachs (Mayo 2, 1974). "Babylonian Observational Astronomy". Philosophical Transactions of the Royal Society of London (Royal Society of London) 276 (1257): 43–50 [45 & 48–9]. Bibcode 1974RSPTA.276...43S. doi:10.1098/rsta.1974.0008. JSTOR 74273.
- ^ Burnet, John (1950). Grigo a philosoia: Thales agingga ti Plato. Macmillan and Co.. pp. 7–11. ISBN 978-1-4067-6601-1. http://books.google.com/?id=7yUAmmqHHEgC&pg=PR4. Naala idi 2008-02-07.
- ^ 14.0 14.1 Goldstein, Bernard R. (1997). "Isalsalakan ti penomena: ti lugar iti likud ti planeta a teoria ni Ptolomio". Warnakan par iti Pakasaritaan iti Astronomia (Cambridge (UK)) 28 (1): 1–12. Bibcode 1997JHA....28....1G.
- ^ "planet, n.". Oxford nga Inggles a Diksionario. 2007. http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50180718?query_type=word&queryword=planet. Naala idi 2008-02-07. Paammo: pilien ti Etimolohia nga etiketa
- ^ Ptolomio; Toomer, G. J. (1998). Almagesto ni Ptolomio. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-00260-6.


text:
(Naibaw-ing manipud idiay Quezon City
)
Monumento ni Manuel L. Quezon ken ti Presidencia ti Ciudad ti Quezon
Wagayway iti Ciudad ti Quezon
Ti Ciudad ti Quezon ket isu ti sigud a capitolio ti Filipinas. Masarakan iti isla ti Luzon, ti Ciudad ti Quezon ket maysa kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila, ti Nailian a Kapitolio a Rehion (National Capital Region wenno NCR). Naipanagan ken ni Manuel L. Quezon, ti presidente ti Mankomunidad ti Filipinas, a nangbangon iti ciudad a kas sukat ti Manila a capitolio ti pagilian.
kabeddeng ti ciudad ti Ciudad ti Manila iti abagatan-a-laud, ti Ciudad ti Caloocan ken Ciudad ti Valenzuela iti laud ken amianan-a-laud, ti San Juan ken ti Ciudad ti Mandaluyong iti abagatan, ken ti Ciudad ti Marikina ken Ciudad ti Pasig iti abagatan-a-daya. Iti amianan, iti ballasiw ti Karayan Marilao, ket ti Ciudad ti San Jose del Monte iti provincia ti Bulacan, ket iti met daya ket dagiti ili ti Rodriguez ken San Mateo iti provincia ti Rizal.
[urnosen] Pakasaritaan
Sakbay pay a nabukel ti Ciudad ti Quezon, adda babassit nga il-ili iti lugar. Isu dagitoy ti Francisco del Monte, Novaliches, ken Balintawak.
Idi nasapa a 1900s, inarapaap ni Presidente Manuel L. Quezon ti maysa a ciudad nga agbalinto a capitolio ti Filipinas, kas sukat ti Manila. Idi 1938, binukel ni Quezon ti People's Homesite Corporation ket ginatangda ti 15.29 km² kalawana a daga amnipud iti nalalawa a dagdaga iti Diliman ti familia Tuason. Impasa kas linteg ti Nailian nga Asemblea ti Mankomunidad ti Filipinas ti Acta Mankomunidad 502 nga am-ammo kas “Annuroten ti Ciudad ti Quezon” a sigud a naisingasing a kas Ciudad ti Balintawak. Babaen ti panangidaulo da Diputado Narciso Ramos (ama ni sigud a Presidente Fidel V. Ramos) ken Diputado Ramon Mitra, Sr. inanamongan ti asemblea a maipanagan ken ni Quezon ti baro a ciudad. Idi Octobre 12, 1939, pinirmaan kas linteg ni Quezon ti gakat a namagbangon iti Ciudad ti Quezon.
kalpasan ti Maikadua a Gubat iti Sangalubongan, idi Julio 17, 1948 pinirmaan ni Presidente Elpidio Quirino ti Acta Republica Numero 333 a namagbalin iti Ciudad ti Quezon kas capitolio ti republica.
Idi Noviembre 7, 1975 iti pannakaipatungpal ti Decreto Presidensial Numero 824 ni Presidente Ferdinand Marcos, naipasdek ti Metro Manila ket nagbalin ti Ciudad ti Quezon a kas maysa kadagiti 17 a ciudciudad ken il-ili ti Metro Manila. Iti sumaruno a tawen, iti Decreto Presidensial Numero 940 ni Marcos, naisubli ti capitolio ti republica iti Manila, idi Junio 24, 1976.
[urnosen] Dagiti barangay
[urnosen] Silpo iti ruar