text:
July 29, 2016
Kalpasan ti tallo a tawen: Adda umdas a bagas para iti pagilian, kuna ni Piñol
Mamati ni Department of Agriculture (DA) Secretary Manny Piñol a kalpasan ti tallo a tawen, addan umdas a bagas ken dadduma pay a produkto iti agrikultura para iti pagilian.
Kuna ni Piñol a naidatagen ti plano ken ni Presidente Rodrigo Duterte no kasano a magun-od daytoy.
Segun iti Sekretario, masapul ti 64-bilion a pisos a badyet para iti nasao a plano.
Nupay maibilang ti panagangkat iti bagas kas pangdarasan a solusion iti tiempo ti El Niño ken La Niña, no itultuloy daytoy kadagiti kadawyan a tiempo, maapektaran dagiti mannalon ket mabenepisiaran dagiti negosiante ken kartel.
Kas solusion, panggep ni Piñol a tuladen ti ar-aramidenda idiay Mindoro a dagiti 14,000 a mannalon, pagtitinnulonganda a talonen ti 400 ektaria a daga ket direkta a mabenepisiaranda iti bukodda nga apit.
Inggunamgunamna met a nakasagana ti departamento a mangipabulod iti 1-bilion a pisos nga awanan interes iti tunggal probinsia iti pagilian nga addaan kadagiti nalalawa a di masuksukay a dagdaga a pakaipadasan daytoy a proyekto.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 8, 2016 a bilang.)
Kuna ni Piñol a naidatagen ti plano ken ni Presidente Rodrigo Duterte no kasano a magun-od daytoy.
Segun iti Sekretario, masapul ti 64-bilion a pisos a badyet para iti nasao a plano.
Nupay maibilang ti panagangkat iti bagas kas pangdarasan a solusion iti tiempo ti El Niño ken La Niña, no itultuloy daytoy kadagiti kadawyan a tiempo, maapektaran dagiti mannalon ket mabenepisiaran dagiti negosiante ken kartel.
Kas solusion, panggep ni Piñol a tuladen ti ar-aramidenda idiay Mindoro a dagiti 14,000 a mannalon, pagtitinnulonganda a talonen ti 400 ektaria a daga ket direkta a mabenepisiaranda iti bukodda nga apit.
Inggunamgunamna met a nakasagana ti departamento a mangipabulod iti 1-bilion a pisos nga awanan interes iti tunggal probinsia iti pagilian nga addaan kadagiti nalalawa a di masuksukay a dagdaga a pakaipadasan daytoy a proyekto.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 8, 2016 a bilang.)
AGOSTO 8, 2016
SARITA
4 Ni Amy, ni Lanie
Rhea Rose D. Berroy
NOBELA
8 Baknangtan, Kayong! (9)
D.S. Bulong
12 Ti Bastardo (19)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
DANIW
6 Café Bantay
Ria Rebolledo
47 Daniw a Para Ubbing
Roselyn C. Campano
SALAYSAY
14 Ti Ili nga Addaan iti Sangapulo ken Walo a Dissuor
Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Saantayo a Tagibassiten ti Kalunay
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Kimar (36)
38 Lam-ang (149)
41 Miks & Tiks
KOLUM
10 Saludsodem ken ni Apo Hues
17 Dear Doc
23 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
29 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
9 Netizone
16 Biag ni Ilokano
19 Naggapuan Dagiti Kannaway, Inang?
20 Kasano a Sursuruan ti Aso?
21 Siled ti Kararag
22 Wanted: Napasnek a Nagannak
28 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Siguraduen a Natalged ti Taraon nga Idasar iti Pamilia
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
July 23, 2016
Adda Kuarta iti Water Lily
ADDA KUARTA ITI WATER LILY. Naisem latta dagitoy nga inna iti pagtaengan iti Siudad iti Laoag gapu ta uray nakisang ti pamastrekan no kastoy a matutudo, mapanda agala kadagiti agkaiwara a water lily iti karayan (a mangabbed iti ayus gapu iti kinaalisto dagitoy nga umadu) ket babaen ti maipapaay a panagsanay (skills training), mapagbalinda dagitoy a bag, tsinelas, payabyab ken dadduma pay. Naganar daytoy a pamastrekan gapu ta kaay-ayo dagiti turista a gatangen dagiti nasao a partuat manipud iti water lily. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
Kissayanyo ti trabahomi, kiniddaw dagiti mannursuro
Kiniddaw ti maysa a grupo dagiti mannursuro ken ni Education Secretary Leonor Briones a maikabassit koma dagiti trabaho a klerikal dagiti mannursuro tapno manayonan ti orasda a mangisuro kadagiti ubbingda.
Kiniddaw ti Teachers Dignity Coalition nga addaan iti 30,000 a kameng a nasken koma a marepaso dagiti agdama a naipaakem a trabaho kadagiti mannursuro aglalo kadagiti adda kadagiti eskuela ti gobierno tapno ad-adu ti orasda a makilangen kadagiti estudianteda.
Sakbay daytoy, kiniddaw ti Alliance of Concerned Teachers (ACT) ti panangibasuran ti DepEd iti Results-based Performance Management System (RPMS) ken ti Learners’ Information System a mangparparigat laeng kadagiti mannursuro.
Agpada dagitoy a programa a nayimplementar iti panawen ni dati a DepEd Secretary Armin Luistro.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
Kiniddaw ti Teachers Dignity Coalition nga addaan iti 30,000 a kameng a nasken koma a marepaso dagiti agdama a naipaakem a trabaho kadagiti mannursuro aglalo kadagiti adda kadagiti eskuela ti gobierno tapno ad-adu ti orasda a makilangen kadagiti estudianteda.
Sakbay daytoy, kiniddaw ti Alliance of Concerned Teachers (ACT) ti panangibasuran ti DepEd iti Results-based Performance Management System (RPMS) ken ti Learners’ Information System a mangparparigat laeng kadagiti mannursuro.
Agpada dagitoy a programa a nayimplementar iti panawen ni dati a DepEd Secretary Armin Luistro.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
Tagnawa Series 3 ti GUMIL Filipinas, maisagsagana
Maisagsaganan ti maikatlo a libro a paset ti proyekto a panagipablaak ti GUMIL Filipinas, ti Tagnawa Series, nga iwardas ti Editorial Committee ti gunglo. Antolohia daytoy ti ababa a sarita nga editen da Roy V. Aragon, direktor ti GF ken chairman ti nasao a komite, ken Ariel S. Tabag, poetry editor ti Bannawag ken sekretario-heneral ti GF. Manamnama a mairuar ti libro iti 2017.
Pagalagadan iti panagidatag:
1. Dua a sarita ti idatag. Nasaysayaat no di pay naipablaak ti idatag ngem mabalin met no naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen wenno iti Internet. No naipablaaken, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Maysa laeng ketdi a sarita ti maipablaak, ken segun iti pangngeddeng dagiti editor. Karbengan dagiti editor ti di mangipablaak kadagiti maidatag a sarita a di makapatar iti pagrukodanda, ken iti sabsabali pay a makaigapu.
2. Speculative fiction ti idatag a sinurat. Kayatna a sawen, ania man a sarita maipanggep iti pantasia, di nakappapati ngem pudno, magic realism, science fiction, supernatural fiction, superhero fiction, ken alternate history.
3. Mapakuyogan dagiti sinurat iti pakasaritaan ti biag ti autor (saan nga at-atiddog ngem maysa wenno dua a parapo), karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail). Pakuyogan iti kaudian a retrato iti .jpeg a file format.
4. Ipatulod babaen ti e-mail dagiti sinurat iti rvaragon@gmail.com wenno iti asseng.tabag@gmail.com.
5. Masapul a maawat dagiti sinurat iti di naladladaw ngem Oktubre 31, 2016.
6. Agdalan dagiti sinurat iti naiget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti libro makabulan kalpasan ti naituding a deadline.
7. Maipablaak dagiti libro iti wagas a tagnawa, wenno panidna, bayadanna. Masuktanto ketdi iti libro a ti bilangna, agbatay iti kaibatogan ti naitagnawa a gatad.
8. Karbengan dagiti editor nga editen dagiti sinurat a naidatag.
9. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor babaen dagiti e-mail address iti ngato.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
Pagalagadan iti panagidatag:
1. Dua a sarita ti idatag. Nasaysayaat no di pay naipablaak ti idatag ngem mabalin met no naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen wenno iti Internet. No naipablaaken, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Maysa laeng ketdi a sarita ti maipablaak, ken segun iti pangngeddeng dagiti editor. Karbengan dagiti editor ti di mangipablaak kadagiti maidatag a sarita a di makapatar iti pagrukodanda, ken iti sabsabali pay a makaigapu.
2. Speculative fiction ti idatag a sinurat. Kayatna a sawen, ania man a sarita maipanggep iti pantasia, di nakappapati ngem pudno, magic realism, science fiction, supernatural fiction, superhero fiction, ken alternate history.
3. Mapakuyogan dagiti sinurat iti pakasaritaan ti biag ti autor (saan nga at-atiddog ngem maysa wenno dua a parapo), karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail). Pakuyogan iti kaudian a retrato iti .jpeg a file format.
4. Ipatulod babaen ti e-mail dagiti sinurat iti rvaragon@gmail.com wenno iti asseng.tabag@gmail.com.
5. Masapul a maawat dagiti sinurat iti di naladladaw ngem Oktubre 31, 2016.
6. Agdalan dagiti sinurat iti naiget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti libro makabulan kalpasan ti naituding a deadline.
7. Maipablaak dagiti libro iti wagas a tagnawa, wenno panidna, bayadanna. Masuktanto ketdi iti libro a ti bilangna, agbatay iti kaibatogan ti naitagnawa a gatad.
8. Karbengan dagiti editor nga editen dagiti sinurat a naidatag.
9. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor babaen dagiti e-mail address iti ngato.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
July 21, 2016
Relokasion sakbay ti demolision – Duterte
Inkari itay nabiit ni Presidente Rodrigo Duterte kadagiti informal settler iti sibubukel a pagilian nga awan ti iwayat ti gobierno a demolision agingga nga awan ti nakasagana a relokasion kadagiti maapektaran a pamilia.
Kinuna ni Duterte a saan nga umannugot a madadael ti balay ti maysa a pamilia nga awanan iti masnop a papanan.
Kuna ni Duterte nga agbirok pay iti kuarta tapno adda pondo ti relokasion dagiti maawanan iti pagnaedan.
Innayon ni Duterte a masapul a maurnos ti ekonomia ti Filipinas tapno makatulong daytoy kadagiti umili nangruna kadagiti marigrigat.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
Kinuna ni Duterte a saan nga umannugot a madadael ti balay ti maysa a pamilia nga awanan iti masnop a papanan.
Kuna ni Duterte nga agbirok pay iti kuarta tapno adda pondo ti relokasion dagiti maawanan iti pagnaedan.
Innayon ni Duterte a masapul a maurnos ti ekonomia ti Filipinas tapno makatulong daytoy kadagiti umili nangruna kadagiti marigrigat.
(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2016 a bilang.)
AGOSTO 1, 2016
SARITA
4 Alimbadaw
Juan Al. Asuncion
14 Gil-ayab
Juan S.P. Hidalgo, Jr.
NOBELA
8 Baknangtan, Kayong! (3)
D.S. Bulong
12 Ti Bastardo (18)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
DANIW
6 Para Sarapa
Jake F. Ilac
47 Daniw a Para Ubbing
Elmer Gamulo
SALAYSAY
26 Saganaantayo ti Umay a La Nina
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Kimar (35)
38 Lam-ang (148)
41 Miks & Tiks
KOLUM
17 Dear Doc
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
29 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
10 Netizone
16 Biag ni Ilokano
20 Paan-anawa Dayta Asom?
21 Siled ti Kararag
22 Saan nga Agpada ti Kindergarten ken Grado Uno
28 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Natalged a Panagidulin Kadagiti Tedda a Taraon
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
July 17, 2016
Taraken a Malaga
TARAKEN A MALAGA. Pakpakanen ni Arnold Miranda iti bulong ti marunggay dagiti tarakenna nga annak ti rabbitfish, wenno am-ammo a malaga iti Amianan a Luzon ken kitong wenno kitang iti Mindanao, a naipupok iti fishcage iti Brgy. Nagtupacan, Pamplona, Cagayan. Mayakarto dagitoy iti dakdakkel a fishcage inton dumadakkeldan. Kas nakunana, mabalin pay kano nga ipakan ti balangeg ken dadduma a nalulukneng a nateng. Inton dumaddadakkel dagiti an-annak, puruakannanto idan iti commercial feeds. Malaksid iti tilapia, adun a residente ti Brgy. Nagtupacan ti agtartaraken iti malaga ta amang a nanginngina daytoy. Basbassit pay ti magastos iti pagpakan ta libre dagiti ipakanda a nateng. Uppat agingga iti lima a bulan sa mabalinen a kalapen dagitoy. Dua a klase ti malaga ti kangrunaan a matartaraken iti pagilian nangruna iti Pangasinan, Davao ken daya a Visayas, ti Siganus guttatus (turikturikan iti naranghado) ken Siganus vermiculatus (turikturikan iti puraw). Nabaybayag a dumakkel ti Siganus guttatus ngem naramraman ti lasag daytoy. (Dexter M. Fabito)
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 25, 2016 a bilang.)
‘Endo,’ kayat ti Dept. of Labor a maisardeng
Kas paset ti addang a mangpaisardeng iti contractual employment iti pagilian, kinuna ni Dept. of Labor and Employment (DOLE) Secretary Silvestre Bello III a binilinnan dagiti rehional a direktor ti DOLE nga ilistada dagiti amin nga aktibidad a mainaig kadagiti kontraktual a mangmangged iti sakupda, nangruna kadagiti illegal a porma daytoy a kas iti ‘endo’ wenno end of contract.
Innayon ni Bello a kalpasan ti nasao nga imbentario, iwayatda ti naiget a pannakaipatungpal dagiti probision ti linteg maipapan iti ‘endo’ ken contractualization.
Iti babaen ti ‘endo,’ maulit-ulit ti empleado a magibusan ti kontratana sa met laeng maawat iti isu met laeng a trabaho iti isu met laeng a kompania, ngem awanan iti posibilidadna nga agbalin a regular.
Kuna ni Bello a saan a mapanuynoyan ti kastoy iti babaen ti panangidaulona. Innayonna nga iti umuna a 100 nga aldaw ti panangidaulona iti departamento, target daytoy a maibaba ti kontraktualisasion iti 50 a porsiento.
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 25, 2016 a bilang.)
Innayon ni Bello a kalpasan ti nasao nga imbentario, iwayatda ti naiget a pannakaipatungpal dagiti probision ti linteg maipapan iti ‘endo’ ken contractualization.
Iti babaen ti ‘endo,’ maulit-ulit ti empleado a magibusan ti kontratana sa met laeng maawat iti isu met laeng a trabaho iti isu met laeng a kompania, ngem awanan iti posibilidadna nga agbalin a regular.
Kuna ni Bello a saan a mapanuynoyan ti kastoy iti babaen ti panangidaulona. Innayonna nga iti umuna a 100 nga aldaw ti panangidaulona iti departamento, target daytoy a maibaba ti kontraktualisasion iti 50 a porsiento.
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 25, 2016 a bilang.)
GUMIL Filipinas, agawaten iti manuskrito para iti Pasnaan 7
Agawaten ti GUMIL Filipinas (GF), ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw kadagiti aplikante a fellow iti 7th Pasnaan Ilokano Writers’ Workshop (Pasnaan 7) a manamnama a maangay inton Nobiembre iti maysa a pagadalan iti Pangasinan.
Masapul a mangidatag ti tunggal aplikante babaen ti e-mail iti portfolio ti ania man kadagiti sumaganad: (a) uppat a daniw; (b) dua nga ababa a sarita, (c) uppat a daniw a para ubbing, (d) dua a sarita a para ubbing, (e) dua a personal a salaysay, (f) storyline para iti nobela ken dua a chapter daytoy. Masapul a nakasurat iti Ilokano dagiti nadakamat a sinurat ken addaan iti title page a nakailanadan ti nagan iti pluma ken linaonna (table of contents). Masapul a nakasurat ti nasao a portfolio iti Word format.
Malukonan dagiti manuskrito iti sabali a Word file a naglaon iti pudno a nagan ti autor, adres, pakakontakan a numero, e-mail address, ababa a pakasaritaan ti biag (bionote) ken kabaruan nga ID picture, ken may-e-mail iti gumil.filipinas@gmail.com; usaren ti paulo (subject) a “Pasnaan 7.”
Sangapulo a fellow ti mapili a maipaayanto iti libre nga akomodasion.
Aggibus ti panagidatag iti aplikasion inton Septiembre 15, 2016. Para iti ad-adu pay nga impormasion, umawag wenno ag-text iti 0921-602-1938 (AST) wenno ag-e-mail iti gumil.filipinas@gmail.com. (Pasnaan 7 Secretariat)
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 25, 2016 a bilang.)
Masapul a mangidatag ti tunggal aplikante babaen ti e-mail iti portfolio ti ania man kadagiti sumaganad: (a) uppat a daniw; (b) dua nga ababa a sarita, (c) uppat a daniw a para ubbing, (d) dua a sarita a para ubbing, (e) dua a personal a salaysay, (f) storyline para iti nobela ken dua a chapter daytoy. Masapul a nakasurat iti Ilokano dagiti nadakamat a sinurat ken addaan iti title page a nakailanadan ti nagan iti pluma ken linaonna (table of contents). Masapul a nakasurat ti nasao a portfolio iti Word format.
Malukonan dagiti manuskrito iti sabali a Word file a naglaon iti pudno a nagan ti autor, adres, pakakontakan a numero, e-mail address, ababa a pakasaritaan ti biag (bionote) ken kabaruan nga ID picture, ken may-e-mail iti gumil.filipinas@gmail.com; usaren ti paulo (subject) a “Pasnaan 7.”
Sangapulo a fellow ti mapili a maipaayanto iti libre nga akomodasion.
Aggibus ti panagidatag iti aplikasion inton Septiembre 15, 2016. Para iti ad-adu pay nga impormasion, umawag wenno ag-text iti 0921-602-1938 (AST) wenno ag-e-mail iti gumil.filipinas@gmail.com. (Pasnaan 7 Secretariat)
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 25, 2016 a bilang.)
July 14, 2016
HULIO 25, 2016
SARITA
4 Maria Clara
Rhea Rose D. Berroy
NOBELA
8 Ti Bastardo (17)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
12 Baknangtan, Kayong! (2)
D.S. Bulong
DANIW
6 Mangga
Roy V. Aragon
47 Daniw a Para Ubbing
Levita B. Baclig
SALAYSAY
14 Uray Ditana No Mapakawanka, Kunam?
Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Nasustansia ti Azolla a Kanen ti Dingo
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Kimar (34)
38 Lam-ang (147)
41 Miks & Tiks
KOLUM
10 Saludsodem ken ni Apo Hues
17 Dear Doc
23 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
29 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
9 Netizone
16 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
19 Ania, Agitaray iti Tsinelas ‘Ta Asom?
21 Napateg ti Kindergarten
22 Ipakattayo Man ti “Anus Dungngo”
28 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Naibotelia a Danum?
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
July 11, 2016
Iti Rigat ken Nam-ay
ITI RIGAT KEN NAM-AY. Mapan agpakat iti sigay iti baybay ditoy Taggat Norte, Claveria, Cagayan dagitoy nagaget nga agassawa a mangngalap. Panagkalap ti kangrunaan a panggedan dagiti agindeg itoy a paset ti ili a Claveria. Bassit ti lima (5) kilo nga ikan a masangatanda no kastoy a kalinakna. Agbatay met ti presio iti klase ti ikan a maalada a kadawyan a di bumaba iti sangagasut (P100.00) a pisos ti kada kilo. (Raquelito B. Cenal)
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 18, 2016 a bilang.)
Gobierno, makainut iti P5B no maigiddan ti eleksion ti barangay ken SK iti ConCon
Lima a bilion agingga iti innem a bilion.
Daytoy ti mapattapatta a gatad a mainut ti gobierno no maiggidan ti eleksion ti barangay ken Sangguniang Kabataan iti pannakapili dagiti kameng ti Constitutional Convention (Con-Con), segun ken ni Commission on Elections (Comelec) Chairman Andres Bautista.
No adda eleksion iti Oktubre itoy a tawen a para iti barangay ken SK sa addanto manen eleksion iti Enero a para kadagiti kameng ti Con-Con, kuna ni Bautista nga ababa unay ti nagbaetan dagitoy.
Nupay kasta, kuna ketdi ni Bautista a bukodna laeng a kapanunotan daytoy.
Daytoy ti mapattapatta a gatad a mainut ti gobierno no maiggidan ti eleksion ti barangay ken Sangguniang Kabataan iti pannakapili dagiti kameng ti Constitutional Convention (Con-Con), segun ken ni Commission on Elections (Comelec) Chairman Andres Bautista.
No adda eleksion iti Oktubre itoy a tawen a para iti barangay ken SK sa addanto manen eleksion iti Enero a para kadagiti kameng ti Con-Con, kuna ni Bautista nga ababa unay ti nagbaetan dagitoy.
Nupay kasta, kuna ketdi ni Bautista a bukodna laeng a kapanunotan daytoy.
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 18, 2016 a bilang.)
July 6, 2016
HULIO 18, 2016
SARITA
4 Pagtaengan
Jobert M. Pacnis
NOBELA
8 Baknangtan, Kayong! (1)
D.S. Bulong
12 Ti Bastardo (16)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
DANIW
6 Panagur-uray
Freddie Pa. Masuli
47 Daniw a Para Ubbing
Marlene F. Diculen
SALAYSAY
14 Umayen ti Panagbalbaliw!
Neyo Mario E. Valdez
26 Nasamay ti Sesbania a “Green Manure” ti Pagay ken Mais
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Lam-ang
38 Kimar
41 Miks & Tiks
KOLUM
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
23 Haytek!
24 Padasem Daytoy, Kailian
29 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
9 Netizone
10 Tao Lugar Pasamak
18 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
22 Sadiwa Wenno Naluto?
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Dadduma Pay a Pakasarakan iti Mikrobio
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
July 3, 2016
Nagimaskan, Pinia!
NAGIMASKAN, PINIA! Panagpipinia manen ket maay-ayatan ni Lilibeth Ustare Andres iti yan ti bunton dagiti nalabon nga apitda a pinia iti Brgy. Maburil (Cabanabaan area), Ballesteros, Cagayan. Kangrunaan a mula dagiti bumarangay kadagiti bakras ti bantay itoy a deppaar ti pinia a mailaklako ti tallo iti sangagasut a pisos iti kas iti nailadawan. Nasam-it ken natubbog dagiti pinia nga agtaud ditoy. Pagaayat nga angkaten dagiti biahero. (Jobert M. Pacnis)
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 11, 2016 a bilang.)
July 2, 2016
Addan sueldo ken benepisio dagiti mangngalap – DoLE
Kas iti maysa a regular a mangmangged, umawat itan dagiti trabahador dagiti komersial a pagkalap iti minimum a sueldo ken dadduma pay a benepisio, kalpasan a nangiruar ti Department of Labor and Employment (DoLE) iti maysa a baro a Department Order.
Impakaammo ni DoLE Secretary Rosalinda Baldoz a narugian a naipakat itay napalabas a bulan ti D.O. No. 156-16 Series of 2016 nga agkuna nga amin nga agtrabtrabaho kadagiti komersial a bilog wenno lugan iti taaw a pagkalap, nasken nga umawat kadagiti benepisio a kas iti aw-awaten dagiti padada a mangmangged iti takdang.
Kuna ni Baldoz a dakkel a pagnam-ayan daytoy dagiti mangngalap iti industria ti komersial a panagkalap gapu ta sagudayen ti nasao a department order dagiti istandard iti panagtegged, kas iti minimum a sueldo, holiday ken premium pay, overtime pay, night shift differential pay, paid service incentive leave, ken 13th month pay.
Malaksid kadagiti benepisio, masapul a siguraduen pay dagiti kompania ti komersial a panagkalap a dagiti mangngalapda ket agtawen iti 18 agpangato ken nakapasada kadagiti kasapulan a medical screening.
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 11, 2016 a bilang.)
Impakaammo ni DoLE Secretary Rosalinda Baldoz a narugian a naipakat itay napalabas a bulan ti D.O. No. 156-16 Series of 2016 nga agkuna nga amin nga agtrabtrabaho kadagiti komersial a bilog wenno lugan iti taaw a pagkalap, nasken nga umawat kadagiti benepisio a kas iti aw-awaten dagiti padada a mangmangged iti takdang.
Kuna ni Baldoz a dakkel a pagnam-ayan daytoy dagiti mangngalap iti industria ti komersial a panagkalap gapu ta sagudayen ti nasao a department order dagiti istandard iti panagtegged, kas iti minimum a sueldo, holiday ken premium pay, overtime pay, night shift differential pay, paid service incentive leave, ken 13th month pay.
Malaksid kadagiti benepisio, masapul a siguraduen pay dagiti kompania ti komersial a panagkalap a dagiti mangngalapda ket agtawen iti 18 agpangato ken nakapasada kadagiti kasapulan a medical screening.
(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 11, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Charles W. Fairbanks
Ni Charles Warren Fairbanks (Mayo 11, 1852 – Hunio 4, 1918) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas maysa a Senador manipud idiay Indiana manipud idi 1897 aginggana idi 1905 ken ti maika-26 a Bise Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1905 aginggana idi 1909.
Isu ket naipasngay iti maysa kabana ti madera idiay asiden ti Delaware, Ohio, ti kaputotan ni Fairbanks ket masurotan manipud kadagiti Puritano a kimmuykuyon kenni Oliver Cromwell, a ni Jonathan Fayerbankes ti immuna a kemen ti pamilia a nakaabot ti Amerika idi 1632. TAnak ti maysa nga agar-aramid ti kariton, idi ubing ni Fairbanks nakitkitana ti balayda a kas paglemmengan dagiti timaltalawa tagabu. Kalpasan a nagturpos dagiti away a pagadalan ken nagob-obra ti talon, ni Fairbanks ket nagadal idiay Unibersidad ti Ohio Wesleyan, nga idiay ket nagturpos idi 1872. Bayat nga adda idiay, ni Fairbanks ket kumaduaan idi nga magur-urnos iti warnakan ti eskuela a kaduan ni Cornelia Cole, nga isu ket inasawana kalpasan ti panagturposda iti dayta nga eskuela.[1]
Naipanaganan ti Fairbanks, Alaska kenni Charles W. Fairbanks.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harvey, Opisiala Panagpatpatuloy iti Nailian a Taripnong ti Republikano, 1904, pp 23 - 32, Kasisisgud manipud idiay Unibersidad ti Harvard, Nadigitalisado idi Okt 26, 2007
- ^ http://www.senate.gov/artandhistory/history/resources/pdf/charles_fairbanks.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Charles W. Fairbanks iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)
ITI Facebook, para kenkuana, maysa a dakkel a tulong itoy a panawen tapno makasakdo kadagiti napapateg nga impR-masion a mabalin nga usarenna iti naannayas a panagbiagna.
Dayta ti sangkalagipna manipud pay idi naaddaan iti FB account a saanna pay a bukod nga inaramid. Wen, maysa kadagiti gagayyemna ti nangar-aramid iti accountna, manon a tawen ti naglabas.
Ta saan ngarud a naayat iti social media. Umanayen ti internet a katulonganna nga agsukisok kadagiti bambanag a narigatna a sungbatan; pagbuyaanna (no adda panawenna) kadagiti dokumentario (a malibtawanna gapu iti nadumaduma a rason) dagiti telebision; ken pag-email-anna kadagiti sinuratna.
Ngem gapu iti kiddaw ti panawen, napilitan met laeng a nangbukel iti FB accountna iti tulong ti gayyemna. Wen, pudno ‘tay kunada: wants will sooner become a needs.
Iti FB, nagbalin metten a pagubbogan dagiti impormasion a makatulong iti inaldaw a panagbiag. No maminsan, naparpardas payen ditoy ti damag. Masapul laeng nga arisiten a naimbag dagitoy ta adu itan dagiti peke a damdamag nga iwarwaras dagiti awan maara-midna a tattao, dagiti mabaybayadan tapno pabangloenda ti maysa a lider wenno opisial para iti sabali pay a gagemna a mangrienda kadagiti adda iti babaenna.
Ti kinaannadna nga agkomen-to iti FB, saan gayam a pammasingked a saanto a makadalapus, makapikar ken makasagang kadagiti nangednged ti panagut-utekna.
Sumagmamano metten a tawen ti napalabas idi nagbibinggawanda iti FB. Mainaig idi daytoy iti maysa a pakaseknanna iti insalipna a salaysay. Nagsaludsod laeng no apay a naipablaak daydi a salaysayna idinto nga awan pammalubosna ta entryna ngarud dayta iti pasalip (a di gayam natuloy gapu iti di panagkikinnaawatan dagiti napusgan a mangimaton).
Iti dayta a saludsodna, nagaambonandan iti FB. Agkakasakit dagiti imbatbatoda kenkuana. Saan kano a napintas ti insalipna, ania koma ti pagngawngawanna? Di kano ketdi agyaman ta naipablaak pay iti magasin a konektado iti nagpasalip.
Apay ngarud nga impablaakda no saan a napintas ken di mabalin a sinurat?
Kunada pay: apay, siguradona kadin a mangabak ti sinuratna no natuloy koma ti pasalip?
Anian a nagngednged ti panagut-utekda a nagkuna kenkuana dayta. Apay, imbagana kadi a mangabak? Kaniana laeng, no saan koma a natuloy dayta a pasalip nga impablaakda pay ti pagannurotanna, apay a saanda a napakaammuan a nakaipatuloden kadagiti entryda? Wenno impablaak latta koma met ti saan a pannakatuloy ti pasalip. Maysa pay, apay nga impablaakda lattan ti entryna nga awan man laeng ti panangi-pakadada.
Dita a napaneknekanna nga adu latta dagiti nangednged ti panagut-utekna uray nagsimple laeng a banag ti pagsasaritaan. Adu latta ti makisagsagpaw a saanna nga ammo ti isyu. Kaniada, ti napateg, matulonganda ti gayyemda uray saan a nakabatay iti kinapudno. Pakikisama, dayta laeng.
Nasayaat koma no maipokus iti isyu ti saritaan. Awan ti personalan. Ngem saan!
Pinagbalinna laengen a pagadalan daydi a napagtengna. Linipatnan ti napalabas. Binay-anna lattan a makapanunot dagidi nakasupangetna iti social media.
NAGBALIN ngarud a naannad kadagiti simmaruno nga aldaw iti panagkomentona kadagiti post uray pay kadagiti makuna a kaim-immuanna. Think before you click, kas kuna ‘tay maysa a patigmaan. Agingga ngamin iti mabalin, saannan a kayat a maulit pay ti napagtengna.
Ngem pagdaksanna, nasutil a talaga ti panawen, gasat, darikmat no dadduma.
Iti panag-facebook-na kadayta nga aldaw, limmabas iti wall-na ti maysa a post. Am-ammona ti nag-post— nakadinnakulapna idin iti maysa a kombension dagiti mannurat, naundayen a panawen ti naglabas. Ken gayyemna iti social media.
Wen, maysa a mannurat ti nag-post!
Kas nakaugalianna, binasana ti nai-post. Naammuanna a naipablaak idin ti nasao a salaysay iti maysa a pagiwarnak iti Kailokoan.
Iti panangpadalanna kadayta a sinurat, naisagud ti imatangna iti maysa a termino a nausar (nga adda pay kaibatoganna a sarita iti Ingles). Nalawag a kuna ti nagsurat nga ambilical (umbilical koma) cord ti kadkadua. Ala, maawatan no dayta maysa a letra ti yan ti biddut. Mabalin a kunaen a clerical error laeng (ngem adayo unay ti ‘a’ iti ‘u’).
(Adda tuloyna)


text:
Monday, July 11, 2016
ORGANIKO GANAGAN, AGTULTULOY A MAADAPTAR
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action idi Hulio 8, 2016, imbatad ni Mr. Nathaniel Galamgam, Municipal Organic Production Focal Person, iti paanakaadaptar/pannakapaadu ti “African Night Crawler” nga alinta a pupokda kadagiti Vermicompost Bin iti Brgy. Baclig ken Barangay Turod Patac, Cabugao, Ilocos Sur a disso dagiti nakaitedan ti pamuonan nga alinta.
Innayon ni Mr. Galamgam a kasapulan koma a regular ti panag-harvest-da iti naurnong a rugit dagiti alinta tapno masuplayan dagiti aggatang a mannalon/indibidual iti produksionda (takki ti alinta) tapno maparegtada a mangtulad ken tapno adda usarenda a pagabuno iti pagtatalonan ken pagnatenganda.
Ti Vermiculture/Vermicomposting Project ti DA-LGU ket panggepna a patuladan/tignayen ken ipakita iti epekto ti organiko a ganagan iti mula a pagay ken nateng ken kas pangannurot iti sinaguday ti Akta Republika 10068 (Organic Agriculture Act 2010) a linteg a mangipatungpal iti Organic Agriculture ket agbalin a kapartner ti DA iti LGU iti implementasion ti nadakamat a linteg.
Iti agdama, ti nadakamat a Vermicompost Production ti DA-LGU ket agpapaay a modelo ket imatmatonan met ni Mr. Obas Bill Y. Baclig, Municipal Organic Production Coordinator ti Vermicompost/Vermiculture Bin iti Municipal Plant and Nursery.
Kabayatanna, sagsagrapenen dagiti mannalon ti ili a Cabugao iti naikumit ti LGA Technology, Inc., kapartner ti LGU-Cabugao iti Solid Waste Management Program ti napagbalin nga organiko nga abuno iti pannakausar ti agrupsa a basura babaen iti proseso nga inaramid ti nasao a kompania. Naiyuna a naikkan dagiti 35 nga Asosasion ti mannalon ti ili a Cabugao iti sag-40 a bags ti organic fertilizer babaen ti panangiyallawat ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang kadagiti dadaulo ti mannalon kalpasan iti miting dagitoy.
Paset daytoy iti panangkomplementar iti programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ti pannakaitandudo ti Organic Agriculture iti Sektor dagiti mannalon iti Cabugao, Ilocos Sur iti agdama. # (Web In-Action)
Innayon ni Mr. Galamgam a kasapulan koma a regular ti panag-harvest-da iti naurnong a rugit dagiti alinta tapno masuplayan dagiti aggatang a mannalon/indibidual iti produksionda (takki ti alinta) tapno maparegtada a mangtulad ken tapno adda usarenda a pagabuno iti pagtatalonan ken pagnatenganda.
Ti Vermiculture/Vermicomposting Project ti DA-LGU ket panggepna a patuladan/tignayen ken ipakita iti epekto ti organiko a ganagan iti mula a pagay ken nateng ken kas pangannurot iti sinaguday ti Akta Republika 10068 (Organic Agriculture Act 2010) a linteg a mangipatungpal iti Organic Agriculture ket agbalin a kapartner ti DA iti LGU iti implementasion ti nadakamat a linteg.
Iti agdama, ti nadakamat a Vermicompost Production ti DA-LGU ket agpapaay a modelo ket imatmatonan met ni Mr. Obas Bill Y. Baclig, Municipal Organic Production Coordinator ti Vermicompost/Vermiculture Bin iti Municipal Plant and Nursery.
Kabayatanna, sagsagrapenen dagiti mannalon ti ili a Cabugao iti naikumit ti LGA Technology, Inc., kapartner ti LGU-Cabugao iti Solid Waste Management Program ti napagbalin nga organiko nga abuno iti pannakausar ti agrupsa a basura babaen iti proseso nga inaramid ti nasao a kompania. Naiyuna a naikkan dagiti 35 nga Asosasion ti mannalon ti ili a Cabugao iti sag-40 a bags ti organic fertilizer babaen ti panangiyallawat ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang kadagiti dadaulo ti mannalon kalpasan iti miting dagitoy.
Paset daytoy iti panangkomplementar iti programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ti pannakaitandudo ti Organic Agriculture iti Sektor dagiti mannalon iti Cabugao, Ilocos Sur iti agdama. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:11 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Panggep dagiti agparpartuat kadagiti dekoriente a lugan ti panangpartuatda iti 6,000 a baro a dekoriente a dyip ken traysikel iti uneg ti tallo a tawen manipud iti agdama a 400 a yunit nga agtartaray ita kadagiti kalsada iti pagilian nangruna iti Kamanilaan.
Kuna ti Electric Vehicle Association of the Philippines (EVAP) a napagnunumuan a mangpartuatda iti 5,000 nga e-trike ken 1,000 nga electric jeepney kalpasan ti patangan iti nagbaetanda iti Department of Trade and Industry (DTI) itay nabiit a nangtaminganda iti EV Roadmap Action Plan.
Kinuna ni Rommel Juan, presidente ti EVAP, nga umad-adu ti interesado a maaddaan iti dekoriente a lugan gapu ta ‘environment-friendly’ dagitoy.
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 11, 2016 a bilang.)


text:
Daytoy ket naraepan iti Bigante a manamnama a mangyeg ti napintas nga apit tapno adda pagtuladan dagiti mannalon a saan pay a nakasurot ti baro a teknolohia ti panagpagay.
Imbatad ni Mr. Edgar S. Balangatan, AT-MENRO-Designate a naikagumaanda latta ti mangipaay ti Demo-Farm nga isuda a mismo ti agtaming tapno in-inut a mapatuladan dagiti mannalon nga agus-usar ti kadaanan a bin-i ken wagas ti panagtalon.
Nupay kasta, naobserbar ni MENRO Balangatan a manmanon ti kakastoy ti panagtalonna iti Munisipalidad agsipud ta nawarasan ti amin a barangay a nalawa ti pamagayanna ti demo-farm nga inlunsad ti LGU-Cabugao ken DA-RFU 1 a nangimpluensia ti aglawlaw. # (Web In-Action)


text:
(Pakauna iti libro nga Alimpatok, Antolohia Dagiti Erotiko a Daniw Dagiti Ilokano.)
NO
an-anagen, karaman no di man kangrunaan kadagiti nakaparsuaan a pettat a rikna
ti panagrugso. Mabalin a kunaen nga umun-una iti panagbisin, panagkalikagum iti
bileg, iti dayaw, iti ayat para ken manipud iti sabali a tao.
Daytoy
met a panagrugso, matun-oyan ti kaipapananna iti pannakapnekna, iti alimpatok.
Kadawyan met a kunatayo iti Ilokano a panagimas ti alimpatok. Ngem saan met a
gagangay a panagyala lattan daytoy. Saan nga iti tunggal panagyala, adda
alimpatok. Ngarud, saan laeng a biolohikal wenno karnal a patangan daytoy.
Ad-adda pay a politikal, ken, siempre, pakanaigan ti karirikna, ti esensia ti
agparis, a maidaton iti tunggal maysa.
Nupay
sumagmamanon dagiti benneg iti arte iti Ilokandia ti nangtratar iti maipanggep
iti sex, wenno erotika wenno panagalimpatok, saan nga ania a naibambando iti
literatura a no adda man, daytay kunada a paspasirip laeng. (Nupay iti musika,
ad-adda a dagitay “makapaisem a kinabastos” a kita ti erotika.) Umuna, gapu iti
limitado a pablaakan. Maikadua, gapu ta makumikom dagiti mannurat iti sabsabali
pay a pakaseknan iti literatura ken iti lengguahe.
Ngem
nakunamin iti ngato, maibilang a kangrunaan a nakaparsuaan a rikna ti
panagrugso nga agtalimudok iti alimpatok. Rebbengna ken maikari laeng ngarud a
maipaayan met iti naisangsangayan a panangtratar wenno panangitestamento.
Isu ti
gapuna daytoy a libro dagiti dandaniw.
Ngem ti
pammatimi ket nupay maysa a nakaitalimudokan ti matratar kas tema wenno topiko
ket sexualidad maipanggep iti rikna, essem, rugso, wenno gartem, ket saan a
maliklikan a dakamaten wenno iladawan ti sexual act a mismo, saan ketdi a
bin-ig a kinauttog, kinaderrep, kinaraas ti nasken a maidaniw wenno madaniwan.
Kayatmi a sawen, saan koma nga agbanag a pornograpia wenno explicit ken graphic
la unay ti description wenno panangipabuya iti panaginnala wenno iti
panangipasimudaag iti carnal knowledge. Daytoy eroticismo ket ad-adu nga
iparangarangna ti rikna, karirikna, panagrinnikna iti subtle a wagas wenno
artistiko/dramatiko a panangiparikna— ta daniw la ket ngarud dagitoy, ket ti
daniw, patienmi, ket napnuan rikna— no agdaniwka, mangipariknaka, mangriknaka,
makipagriknaka. Dika makaputar iti makuna a daniw no awananka iti
rikna/panagrikna, no awanan daytoy iti rikna— rikna man nga agayat wenno
paayat, ayat, wen, ayat nga isut’ taudan ken pakaigapuanan no apay nga adda
makuna nga erotiko, no apay nga adda dayta a rikna a marikna kenkuana manipud
kenka, kenka manipud kenkuana: eros.
Sakbay
koma a ngumato ti kiday ti kagimongan, makunami man a nangyuna (trailblazer)
wenno naidumduma daytoy a libro iti natured a panangtratarna iti karirikna nga
erotiko, heterosexual man wenno homosexual (ta masapul met itan nga
agtamedtayo, kas liberal thinkers met a mannaniw a kontemporaneo, kadagiti
gender sensitive nga isyu— uray pay, wenno nangruna, iti literatura— ta
panawenna metten a seriosuen koma ni mannurat nga Ilokano nga agsursurat iti
bukodna a lengguahe, ti gay literature a makunkuna).
Iti
nalawlawag a pannao, nupay maysa daytoy a romansa, manamnama nga agtunged
daytoy iti nawadwada a panangtratar pay dagiti Ilokano maipapan iti karirikna
nga erotiko. Babaen koma dagitoy nairaman a dandaniw manipud kadagiti natutured
a mannaniw, makitatayo ti arte (sining) iti maysa a common-place ngem saan a
mapagtutungtongan nga aramid. Kastoy man ngarud ti kuna ni Paulo Coelho,
mararaem ken nalatak nga autor, iti maysa a nobelana nga Eleven Minutes: “When
the passion is intense, then sex joins in to complete the dance, but it is
never the principal aim.” Ngarud, ti sex saan nga isu ti panggep nga iladawan
dagitoy a daniw no di ketdi ti passion, wenno ti nabileg a rikna a dinto
maisina iti panaginnala.
Dagiti
Editor
Mayo 16,
2012
ALIMPATOK
Antolohia
Dagiti Erotiko A Daniw Dagiti Ilokano
Inedit da
Roy V. Aragon, Mighty C. Rasing ken Ariel S. Tabag
Paperback
c2012
P200
Para kadagiti order, iturong iti
asseng(dot)tabag(at)gmail(dot)com


text:
Indise Dagiti Topiko Ti Pagwanawanan 2014
A mangipakita iti petsa ti ruar a nagparangan ti artikulo
BIBLIA
BIBLIA BALBALIWANNA TI BIAG
Lablabanak a Bukbukodko ti Kinaawan Hustisia ken Kinaranggas (A. Touma), 8/1
Nausar ti Biblia a Pangsungbat iti Tunggal Saludsod (I. Lamela), 4/1
Ti Kari a Paraiso a Daga Binalbaliwanna ti Biagko! (I. Vigulis), 2/1
DADDUMA PAY
Gubat a Nangbalbaliw iti Lubong (Gubat Sangalubongan I), 2/1
Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? 10/1, 11/1
Linteg ti Dios iti Israel Nainkalintegan ken Di Mangidumduma? 9/1
Pamay-an Dagiti Nagkauna nga Agaramid iti Barko a Di Mastrek ti Danum, 7/1
Tallo nga Agsapsapul iti Kinapudno idi Maika-16 a Siglo, 6/1
DAGITI SAKSI NI JEHOVA
Agbannawag ti Lawag iti Pagilian a Pagsingisingan ti Init (Japan), 11/15
Maika-100 a Tawen ti Makapabileg-Pammati a Pabuya (Photo-Drama), 2/15
JEHOVA
Apay nga Ipalpalubosna a ti Nabileg Irurumenna ti Nakapuy? 2/1
JESU-KRISTO
MAADAL NGA ARTIKULO
100 a Tawenen a Panagturay ti Pagarian—Ania ti Naaramidanna Kenka? 1/15
Agbalintayo Koma a Nasantuan iti Amin a Kababalintayo, 11/15
Agserbika ken Jehova Sakbay a Dumteng ti Narigat nga Al-aldaw, 1/15
Kas ken Jehova Kadi ti Panangmatmatmo iti Pagkapuyan ti Tao? 6/15
Makidangdanggayka Kadi iti Umab-abante nga Organisasion ni Jehova? 5/15
Ni Jehova—Manangipaay iti Kasapulantayo ken Manangsalaknib Kadatayo, 2/15
Panagaramid iti Nainsiriban a Desision Bayat ti Kinaagtutubo, 1/15
Sangsangkamaysa a Sanguen ti Panungpalan Daytoy a Lubong, 12/15
Sisusungdo nga Agserbi iti Dios iti Laksid ti “Adu a Rigat,” 9/15
Tulongan ti Sabsabali a Mangragpat iti Naan-anay a Potensialda, 6/15
NAKRISTIANUAN A BIAG KEN GALGALAD
PAKASARITAAN TI BIAG
Amin-Tiempo a Ministerio—Nangituronganna Kaniak (R. Wallen), 4/15
Dagiti Diak Malipatan iti Panagserbik iti Pagarian (M. Olson), 10/15
SALSALUDSOD DAGITI AGBASBASA
Awan ‘mangasawa wenno uray mayasawa’ iti naindagaan a panagungar? (Lu 20:34-36), 8/15
Jehova palpalubosanna a mabisinan dagiti Kristiano? (Sal 37:25; Mt 6:33), 9/15
Kasano a madutokan dagiti panglakayen, ministerial nga adipen? 11/15


text:
Wednesday, November 21, 2012
MAMULAAN TI MUNICIPAL TECHNO-DEMO ITI BRGY. SAGAYADEN
Cabugao, Ilocos Sur – Narugian ti pannakamula ti Municipal Techno-Demo ti LGU Cabugao iti Brgy. Sagayaden (Norte), Cabugao, Ilocos Sur babaen kadagiti Personnel ti DA-LGU Cabugao nga indauluan ni Mrs. Ester P. Aguimbag, AT ken Mr. Nathaniel Galamgam, Caretaker.
Mamulaan ti Techno-Demo iti nateng ken mais ita a Dry Season Crop 2012-2013 (Nobiembre-Mayo). Immuna a naimula ti Klasika 2 F 1 ti hybrid ti klasena a mais (diket) a manamnama a naipanawen ti pannakapatanorna agingga iti pannakaapitna iti umay a Tawen 2013.
Ti Municipal Techno-Demo ket agtultuloy a pakaimulaan dagiti kabaruanan a bin-i (hybrid) iti mais, nateng ken pagay tapno adda pangripiripan dagiti mannalon ti aglawlaw iti baro a wagas ti panagmula, hybrid a bin-i a mangingato ti matgedan ni mannalon no tuladenna daytoy. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:27 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Friday, June 24, 2011
Insangpet ti Angin (Daniw: by Jo Vitales)
Kas man inyar-arasaas ti angin
Bayat pinangdalaposna 'toy pingping
A nangamoy ditoy arinkuloten
Atiddog a buok ket sika iti talyawek
Wen, naimatangak dayta anniniwan
Iti malikudan iti kabus a bulan
Induronnaka nga umay ditoy sidong
Inpal-it ipos ti allawig a dimmanon
Dimmagaska iti kanito a panagmaymaysak
Agep ti nalamiis nga angin iti nariknak
Naidennes ditoy bimmangkay a bibig
Nga intabon iti kinaliday ket nagungarak
Indiayam dagita imam ket binataknak
Iti apros a nangbibineg nangted pigsa
I'toy marmarpuog a barukong addan ragsak
A sinangpetan maililiwan a kaayan-ayat
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Nailian a Biblioteka ti Suesia
Ti Nailian a Biblioteka ti Suesia (Sueko: Kungliga biblioteket, KB, kaibuksilan ket "ti Naarian a Biblioteka") ket ti nailian a biblioteka ti Suesia. Daytoy ket agurnong ken agipreserba kadagiti amin a domestiko a materiales kadagiti naiprenta aken audio-bisual iti Suesia, ken dagiti pay linaon iti gunglo ti Suesia a naipablaak iti ballasiw taaw, adda pay daytoy kadagiti nangruna nga urnong iti literatura kadagiti sabali a pagsasao.
Dagiti urnong[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti urnong ti Nailian a Biblioteka ket buklen dagiti ad-adu ngem 18 a riwriw a banbanag,[1] a mairaman dagiti libro, dagiti poster, dagiti retrato, dagiti manuskrito, dagiti diario ken dadduma pay. Ti urnong ti audio-bisual ket buklen dagiti ad-adu ngem 7 a riwriw nga or-oras ii nairekord a materiales.
Ti pay Nailian a Biblioteka ket biblioteka a pagsukisokan ti nagtagitaon, nga addaan kadagiti urnong ti ganganaet a literatura kadagiti adu a sakop dagiti suheto a mairaman ti arkeolohia, pakasaritaan, dagiti panagadal ti literatura, ken pakasaritaan ti arte. Ti biblioteka ket aglaon pay ti urnong dagiti 850 nalawa a sabanas ti papel iti Suesia manipud idi 1852.[2]
Ti Nailian a Biblioteka ket aggatang pay iti literatura a maipanggep iti Suesia kadagiti naisurat iti ganganaet a pagsasao ken dagiti obra dagiti Suiso a naipablaak iti ballasiw taaw, ti kategoria nga ammo a kas suecana. Ti Nailian a Bibloteka ket nagur-urnosen kadagiti floppy disk, dagiti CR-ROM, ken dagiti sabali pay nga elektroniko a pagepenpenan a midia manipud idi tengnga ti tawtawen ti 1990, a mairaman dagiti e-libro, dagitie-warnakan, dagiti website, ken dagiti dadduma pay a dihital a material.
Idi 1953, ti Nailian a Biblioteka ket gimmatang kadagiti adu a dagup ti Ruso a literatura manipud idiay Leningrad ken Moscow. Dagitoy a libro ket nangporma ti batayan iti biblioteka Eslabo idiay Stockholm. Dagitoy a plano ket naipagtitipon iti maysa a tulagan a naaramid idi 1964 a nagbaetan ti Biblioteka Lenin idiay Moscow ken ti Nailian a Biblioteka a dagiti respektibo a biblioteka ket timmulag a makisinnukat iti literatura kadagit pagilianda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Our Collections - Kungliga biblioteket". Naala idi 2013-02-10.
- ^ "The Old People Mill". World Digital Library. 1852. Naala idi 2013-06-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nailian a Biblioteka ti Suesia iti Wikimedia Commons
- Nailian a Biblioteka ti Suesia, opisial a sitio iti Ingles


text:
Idiay Aragan ES, impaay ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ti mensahena ti panangkablaawna kadagiti nagturpos, nagannak, ni Mrs. Naty Baclig-Somera, Class 1976, a Guest Speaker, Barangay Officials nga idauluan ni Brgy. Captain Modesto Ronque ken bisita a naitallaong iti pasamak ti eskuela.
Dinakamat ni Mayor Ediboy ti kinadur-asen ti Brgy. Aragan gapu ta nagaget dagiti liderda. Innayonna nga arigna napagsisilpon ti sementado a kalsadada ken napintas pay ti kammayet ti bumarangay, nagannak ken opisialesda iti panangpasayaatda iti pagadalanda. Innayon pay ti Alkalde a maragsakan iti makitkitana a pannakaidur-as ti edukasion ditoy a deppaar a seniales ti napintas a pagturongan ti barangay ken iti ili a Cabugao iti masakbayan.
Dinayaw met ni Public Schools District Supervisor Mrs. Helen V. Siruno ti ganetget ti teachers ken Brgy. Officials ket manamnama a mapatgan ti kalikagumda a pannakaited ti nayon a mangisursuro ditoy a pagadalan. Impeksa ti Superbisor ti kinaalibtakda ditoy a pagadalan gapu ta ditoy ti umayan ti adu nga agbasa manipud iti kaarruba a barangay.
Makapakulding-rikna met ti mensahe ni Mrs. Naty Baclig-Somera, Guest Speaker, ket sinimpuonna ti kasasaadna a nagbasa ditoy Aragan.Iti adu a nagdur-asan ti Barangay Aragan, intedna iti kredito ken ni Kapitan Ronque ken iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy iti naan-anay a kinaprogreson ti barangay nangruna iti pagadalan. Indawatna iti Alkalde ti tulong ti Gobierno Lokal iti pannakasemento koma ti sango ti eskuela. Impaagsep pay ni Mrs. Somera iti nadigem a pammagbagana kadagiti nagturpos ken pammakiredna kadagiti nagannak ken mangisursuro nga agsaksakripisio iti panagsisip ti adal dagiti ubbing.
Iti sabali a bangir, naaramid met ti Closing Program iti Dardarat Elementary School iti dayta met laeng a petsa. Nagpaay a Guest Speaker ni Forester Jimson S. Solatre, Class 1984, nagbasa ditoy a pagadalan. Napaut ti panagsaritana a nangipeksaanna ti panagyamanna kadagiti nagisuro kenkuana ken pammagbagana kadagiti nagturpos no kasano a gaw-aten ti balligi ti adal.
Pinadayawan ni Mayor Ediboy ti kredensial ti Guest Speaker kas patanor daytoy a pagadalan a pagsarmingan/pagtuladan dagiti nagturpos. Innayon ti Alkalde a taginayonen pay koma ti pagadalan kas premiado nga eskuelaan iti benneg ti panagmulmula iti arubayan iti benneg ti Regional Level ti DepEd.Kinablaawan ti Mayor dagiti nagturpos, nagannak, titser, barangay officials nga idauluan ni Kapitan Danny Garcia. Dinakamat pay ni Mayor Ediboy ti pannakidanggay met ni Ret. Dist. Supervisor Rudy Vallejo iti kaaldawan ti panagturpos dagiti ubbing iti nadumaduma a pageskuelaan ti ili.
Panangituloy ken panangipasnek nga ag adal ti anag ti mensahe da Dist. Supervisor Helen V. Siruno ken SB Member Vicky S. Serna a nangted met ti mensaheda kadagiti nagturpos. Kadakuada, saan a lapped ti rigat ti biag. Dagitoy ket pannubok a sarangeten ti agadal ket kalpasanna, balligi ti inda magun-od. Naaramid dagitoy nga eskediul ti Closing Programs a naballigi ken napnuan kaipapanan kadagiti nagturpos, nagpagraduar ken lumugar kadagita a barangay ken makatulong iti turongen ti napintas a masanguanan ti ili a Cabugao.Ti Teaching Staff ti Aragan ES ket idauluan ni Ms. Greta R. Luzano, Officer-in-Charge idinto ta ni Mr. Donato G. Sajor, Head Teacher 3 ti Dardarat ES. # (Web In-Action)
Nagan ti Eskuela Bilang ti Nagturpos
Aragan ES 14 ti Grade 6 ken 15 ti Kindergarten
Dardarat ES 14 ti Grade 6 ken 21 ti Kindergarten


text:
Datu Odin Sinsuat, Maguindanao
Ti Datu Odin Sinsuat ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Odin Sinsuat ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Ambolodto
- Awang
- Badak
- Bagoenged
- Baka
- Benolen
- Bitu
- Bongued
- Bugawas
- Capiton
- Dados
- Dalican Poblacion
- Dinaig Proper
- Dulangan
- Kakar
- Kenebeka
- Kurintem
- Kusiong
- Labungan
- Linek
- Makir
- Margues
- Mompong
- Nekitan
- Sapalan
- Semba
- Sibuto
- Sifaren (Sifaran)
- Tambak
- Tamontaka
- Tanuel
- Tapian
- Taviran
- Tenonggos
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
1) Ken ni Brenda iti Quezon City “Adda koma met syllabus a…!”
2) Ni Dexter ti Mt. Province: “Mayat-mayat piman no maibaga baga nga umuna ti syllabus…”
3) Mrs. Miranda, Santiago, Isabela: “Good idea, but where is the syllabus?”
SUNGBAT: Ala ngarud, apo, agyamanak unay iti singasingyo, adtoyen…
4) Lovelyn, La Union – “Ilokano Language and literary a, koma…”
SUNGBAT: Iti sumaruno met a dayta, iti Ilokano 112 ti pakaiyadalanna.
5) Kada Kathy ti Navotas, Dex ti Cagayan, Emil ti Ilocos Norte, LJC ti Washington, agyamanak unay iti pammadayawyo nga agserbi a kas pigsa tapno agtultuloy daytoy a sinurat…
Kadagiti amin a nag-react babaen iti email, agyamanak unay kadakayo iti imbadangyo a pagpintasan daytoy a sinurat… ‘la ngaruden…!
Adtoy ti silabus
=========================================================
TAWID NEWSMAGASIN
ILOKANO KEN LITERATURA
UMUNA A SEMESTRE TP 2007-2008
SILABUS
I. Kowd ti Kurso ILO 101
Nagan ti Kurso Arte ti Komunikasyon
Bilang ti Yunit 3 a yunit
Nasisita a Kasapulan uray awan
II. Deskripsion ti Kurso:
Daytoy a sinurat ket iparangna ti uppat a kapanagan ti komunikasion--- ti panagsao, panagdengngeg, panagbasa ken panagsurat. Mailawlawag no ania ti kinapateg ti lenguahe a kas instrumento iti tunggal Ilokano tapno makidangadang iti biag a naurnos ken nasamay a kas iti kidkiddawen ti riyalidad nga inna paggargarawan.
Babaen iti pannakipaset ken pannakiadal iti panagsurat maipaayan iti immatang iti tunggal maysa iti kinapateg ti lenguahe a kas kangrunaan nga instrumento iti pannakikomunikasion.
III. Panggep:
1) Maipakita ken maamoan ti “kinaania” ken “kinakasano” ken “kinaapay” ti lenguahe a tapno maawatan dagiti dadduma pay nga usarna.
2) Mapalaing ken maasa ti kabaelan dagiti agadal iti pannakikomunikasyon tapno maiyebkasna ti kapanunotanna ken
riknana babaen iti nasamay a wagas babaen iti lohikal ken kritikal a panagpampanunot tapno epektibo iti pannakigamulona iti pannakasolbar kadagiti parikut-sosial, parikut-ekonomia ken, parikut-pulitika iti gimong ken iti sibubukel a pagilian.
3) Mapadur-as ti ammo iti pannakaawat, panangidasig ti kaipapanan,
panagsukisok ken panagamiris ken, panangipaay iti kinapateg iti nangngeg ken iti nabasa tapno agserbi a mangiwanwan iti panagaramid iti umno ken makapnek a keddeng.
4) Maikkan iti immatang dagiti banag a para iti tao a kas iti nasionalismo, managamiris a panagpampanunot, ken kinapudno iti sidong ti intektual ken ispiritual
5) Masursuro ken maurnos iti ammo maipapan iti Gramatika Ilokana*
(*Itoy a sinurat, adaptaren ti author ti Gramatika Filipino a kas pangibasaran iti urnos ti Gramatika Ilokana ngem ti papolar a sistema gapu iti iray ti kinaasideg dagiti terminolohia, kinawaya ti pangiyebkas ken pannakaisurat.)
IV. Dagiti Linaonna: Bilang ti oras : (awan, ta modular laeng daytoy)
1) Ti Komunikasion
a. dagiti nagduduma a wagas ken proseso iti pannakikumonikasion
b. dua a wagas ti komunikasion
c. Panggep ti komunikasion
d. Kinapateg ti komunikasion
e. dagiti ramen ken proseso ti komunikasion
f. Dagiti nagtaudan ti komunikasion
2) Ti Lenguahe
a. Dagiti nagduduma a treoria maipapan iti lenguahe
b. Dagiti tallo a teoria ti lenguahe niDavid berlo
c. Ti kinadayag ti lenguahe
d. Ti kinapateg ti lenguahe
Amirisen ken pagadalan ti pakasaritaan ti panagbaliwbaliw ti pakasaritaan ti lenguahe ni Ilokano, karaman ti ispeling ken gramatika – ti daan, ti papolar ken ti naibasar iti agdama a Gramatika Filipino.
3) Ti arte ti idedengngeg
a. ti kinapateg ti idedengngeg
b. ti nadumaduma a wagas iti idedengngeg
c. dagiti nasamay nga idedengngeg
d. dagiti elemento a makaimpluensia iti idedengngeg
e. dagiti uppata wagas ti nasamay nga idedengngeg
4) Ti arte panagsao
a. ti kinapateg iti panagsao
b. ti dayag iti nalaing nga agsao
c. ti kasapulan iti nasamay a panagsao
d. dagiti ramen a kasapulan iti agsao
5) Ti arte pannakisarita
a. ti kinapateg ti pannakisarita
b. ti kinapateg iti kinaadda iti padas iti pannakisarita
c. ti dayag ti nasamay ken nawaya a pannakisarita
d. dagiti di umno nga aramiden iti pannakisarita
6) Ti arte panagbasa
a. ti kinapateg iti panagbasa
b. ti tallo a kapanagan ti panagbasa
c. dagiti dadduma a wagas tapno maawatan ti binasa
d. dagiti lapped iti panagbasa
7) Ti arte ti panagsurat
a. dua a kita iti panagsurat
b. dagiti addang iti panagsurat
c. dagiti klase ti sinurat
d. ti panagisalaysay
e. ti panangiladawan
f. ti panangikalintegan
g. ti panangibunannag
8) Ti arte ti diskurso
a. ti panggep ti diskurso
b. dagiti ramen ti diskurso
c. dagiti rumbeng nga ammoen sakbay ti panagdiskurso
d. dagiti uppat a wagas iti nasamay a panagdiskurso
e. dagiti klase ti diskurso
Agsurat ti diskurso ket usaren ti napagadalan.
Pagibasaran iti grado ti diskurso
Kinapintas 40%
Timek ken panangisawang 30%
Ekspresion/Kumpas 20%
Personalidad 10%
____
100%
V. Dagiti singasing nga aramiden
panagbasabasa
panagsurat iti diskurso
panangisao/panagisawang ti diskurso
panagaramat kadagiti nadumduam a teknolihia
panagdengngeg iti lektiur (no adda)
panagsukisok
pannakigamulo iti komunidad
makisarita/agsarita
g. dumngeg iti radio
e. agbuya iti telebision
VI. Wagas iti panagrado*
Kas kasapulan iti kurso (no daytoy ket maiydal iti uneg ti klasrum)
a. atendans 10%
b. partisipasion 20%
c. examinasion
1. kwizes 20%
2. prelim, midterm, faynal 30%
d. dagiti proyekto ken asaynment 20%
_______
Total 100%
* uray no di masurot daytoy no modular ti sistema ti panagadal. Mabalinen ti passed ken failed. Kasta met ti excellent agingga iti failed. Kedngan ti instructor ken yendorsona iti dean wenno board para iti approval. Ketdi, kadagiti dadduma nga eskuelaan, addaanda grado a kas keddeng ti instructor.
VII. Dagiti pagibasaran
1) Daytoy ti parikut ta awan iti nasurat iti bukodtayo a dila
2) Dagiti sinurat iti internet maipapan iti bukod a dila
* Maisurat pay iti baba ti nagan ti tser ken dekano/a a kas testemonia.
Sunday, July 29, 2007
ILOKANO 101
1) Ken ni Brenda iti Quezon City “Adda koma met syllabus a…!”
Sunday, July 15, 2007
ILOKANO 101
Ti Arte Ti Komunikasion
No dadduma, kailian, mapampanunotko, apay ngata a saan a mabalin nga usaren dagiti rehional a lenguahe a para iti eskuelaan. Apay ngata aya? Idi ubbingkami, idi dakami iti elementaria, adda met dagiti sumagmamano a libro. Kastoy idi ti malagipko: A- aba; B- baka, K- kaka, D – daga; E - Eba ken dadduma pay. Ket kasla saluyot a, iti panangiyebkas kadagita ta pangrugian laeng met ti balikas dagita a letra ti alpabeto. Uray man ket apputenyo iti panio wenno dakulap dagita mata ket kabisado a, ta alanganen met a maiyaw-awanak man iti bukod met a dila.
Itoy a sinurat, kailian, maysa man laeng nga eksperimento iti innak aramiden wenno suraten. pagiinnadalan. Apay ngata no maisuro met ti bukodtayo a dila iti eskuelaan, saan laeng nga iti elementaria ken hayskul no dipay ket iti kolehio wenno unibersidad.
Ti parikut ket ti kinaawan kadagiti dua a banag a kapapatgan iti panagadal a buklen dagitoy a dua:
1) mangisuro
2) adalen
MANGISURO – nagadu a titser nga Ilokano, isu nga awan iti parikut ti panagkunak itoy. Ta amin, uray iti eskuelaan, iti man kolehio, hayskul ken elementaria ket agsaoda met iti Iluko a kas panangilawlawagda iti kayatda nga ipalawag kadagiti estudianteda lalo no dagitoy ket adda bassit gingginad iti linaon ti “coco shell” dagiti adalan, nasken wenno di maliklikan ni titser iti agsao iti Iluko iti laeng ayatna a maipaawatna, maipasagepsepna a nalaing iti kayatna nga ilawlawag kadagiti estudiantena.
ADALEN – a libro, manuskrito, ken dadduma pay a sinurat a reperensia para itoy a panagadal wenno kunaen lattan a kurso. Ta awan met ngarud ita dagiti sinurat a maipapan iti “Arte ti Komunikasion – Ilokano 101” nga adalen wenno pagadalan la koma maipapan iti komunikasion iti Ilokano.
Kas iti nakunakon, adda idi libro a naisurat iti bukod a dila ngem nagpatingga laeng iti para iti elementaria. Awan iti hayskul (nasalawko) lalo iti kolehio.)
Agsipud ta awan met ngarud iti maisuratkon itoy a kolumko, napapanawen ngatan iti intay man met panageksperimento kadagiti banag a possible a maisuro ken maisuronto kadagiti kolehio ken unibersidad.
Ta kas iti pangaammotayon, ti Ilokano Course ket maisursuron kadagiti unibersidad, a kas koma kadagiti state university iti amianan ken iti University of Hawai’i in Manoa (paging Dr. Ariel S. Agcaoili, pudno kadi?)
Isu man daytoy ita iti kayatko a tumboken. Mangipaaytayo man iti maysa a panagadal-eksperimental maipapan iti komunikasion.
Ala, ipapanmo laeng a binalbaltik ngata manen ti mugingko, hehehe, ngata a, wen, nalabit, ken nalabit pay a, ket apay a di aramiden no kayat nga aramiden ti maysa a banag a possible met pagimbagan ken adda pakainaigan ti mayat nga agsursuro.
Tapno awan iti makuna ti kaaduan, ania, saan met ngata a komplikado ti innak idayag ta naadalen daytoy a komunikasion babaen iti English ken iti Filipino. Kasla refresher course laeng daytoy iti communication arts wenno sining komunikasyon.
Iti laeng nagdumaanda, kailian, ket itoy innak suraten ken ilawlawag ket naaramat iti bukodtayo a dila.
Isu nga inawagantayo met iti Ti Arte iti Komunikasion – Ilokano 101.
Rugiantayo ngaruden. No adda ti nagbiddutan, mabalinyo latta nga ited ti komentario ken panirigan tapno maatur.
Laglagipen koma nga arte ti komunikasion daytoy. Nga isu iti intay umuna nga itopiko, no ania ti arte ti komunikasion.
Rugiantayo ngaruden!!
==========================================================================================================================
TI ARTE ITI KOMUNIKASION
Daytoy a sinurat ket iparangna ti uppat a kapanagan ti komunikasion--- ti panagsao (agsasao), panagdengngeg (dumngeg), panagbasa ken panagsurat. Mailawlawag no ania ti kinapateg ti lenguahe a kas instrumento iti tunggal umili tapno makidangadang iti biag a naurnos ken nasamay a kas iti kidkiddawen ti riyalidad nga inna paggargarawan.
Awanen iti sabali pay a motibo daytoy a sinurat no di laeng iti panangiparang iti maysa nga eksperimental a sinurat a pakaiparangan iti possible a mapagadalan no di man isu ti usat ken busat wenno buena mano wenno panigo iti panagadal iti Arte ti Komunikasion – Ilokano 101. Basta laeng maaddaan iti pakaiparangan a possible met maisuro ti kurso nga Ilokano iti pagadalan kadagiti unibersidad ken kolehio. Ehemplo laeng daytoy a modular. Posible a napimpintas nga amang dagiti aramidento (no addanto met mangaramid). Posible a mas sistematiko ken nalaklaka a maawatan iti panangilawlawagna.
No Lenguahe no kunatayon a ket isu daytoyen iti pannakikomunikasion iti maysa a tao iti bagina, ad-adu ngem maysa a tao (grupo) wenno iti tallaong.
Ta ania ngamin aya dayta a kumonikasion? Sadino aya iti nagtaudanna? Apay a napaadda dayta a kumonikasion? Ania ti maitedna dayta a komunikasion iti biag ti tao ken dagiti amin a nagbiag?
Isu daytoy iti intay man padasen nga adalen. Napintas met a taldiapan dagiti banag a napalabas a saan met a daan wenno kabarbaro nga isyu idi kalman. Iti ababa a pannao, panagadal manen no ania ti arte ti komunikasion. (Ta naadal met daytoy iti English 101 ken Filipino 101).
Saan laeng met a tao iti addaan iti kumunikasion, no dipay ket dagiti ayup, tumatayab, agkarkarayam ken dadduma pay a nagbiag a kas iti ikan ken dadduma pay nga agnanaed iti danum ket addaanda met iti kumonikasion tapno agkikinaawatanda. Adda ti mangited iti mensahe ket ilawlawagna dayta a mensahe babaen iti balikas wenno senias wenno ania man ditan a channel a possible a pagnaan ti mensahe. Kadagiti met immawat iti mensahe, maikkanda iti aksion ken reaksion iti inawatda a mensahe. Ket no adda ti aksion ken reaksion, mapasamak la ngarud iti huntahan, balitaktakan wenno diskusion kunam man laengen tapno nalawlawag. Mapasamak iti panagsasarita wenno panagtutungtong.
PANANGILAWLAWAG TI ARTE TI KUMONIKASION.
KUMONIKASION
1) Ti komunikasion ket manipud iti balikas a Latin, “COMMUNIS” a kayatna a sawen ket para iti amin. (No amin kunanan ket awanen iti labasna wenno naikuspil wenno naitsepuera. Amin.) Ta kas mabasa met laeng iti diksionario ni Mr. Webster, ti pannakikomunikasion ket kasapulan iti panangiyebkas ti mensahe (balikas wenno senias), panangited ti mensahe babaen iti epektibo ken kasamayan unay a wagas. (No dayta kasamayan no kunan a, ket saan a negatibo a banag NO MABALBALIN. Ta adda kadi met aya, makuna a nasamay a wagas nga inaramid iti sinasabrak? Isu a no nasamay no kuna, daydiay awanan iti damsak ket kinasabrak a wagas. Daytay makaay-ayo iti agsumbangir a partido wenno iti amin a maseknan iti mensahe. Ta iti maysa a kurso, saan a maisuro dagiti negatibo a wagas. No kayat iti agsursuro, dagiti laeng makuna a positibo ken nalinteg a wagas. Saan a karaman ditoy a sinurat dagiti negatibo. Ta uray ngata iti Filipino 101 ken English 101 ket dida isuro ti negatibo nga aspeto. Surotentayo met dayta a wagas iti Ilokano 101.)
2) Isu met laeng daytoy iti pannakitaripnong ken panangiyasideg ti bagi ken pannakikinnaawatan iti nangited ti mensahe iti umawat iti mensahe.
3) Mensahe kunatayo. Ngarud maysa a daytoy a proseso iti panangited ken panangawat iti ti/dagiti mensahe babaen iti berbal wenno di berbal. (Berbal, isu dayta ti panangaramat ti lenguahe wenno sao, iti aniaman a wagas ken pamuspusan. Ti di berbal ket isu dayta iti senias ken ania man a wagas a ken panglakagan a saan a nadamakamat iti berbal a wagas.)
4) Arte ti komunikasion. Iti English isu daytoy ti art of communication. Sining Pangkomunikasyon iti Filipino. Daytoy ket pakaibilangan dagiti nagduduma nga estilo ken wagas payen a, iti pannakikokumonikasion tapno maaddaan iti nasamay, makapnek ken naan-anay a panangipaawat iti kapanunotan wenno idea.
5) Kas iti kuna man ni Aristole: “…Tapno maaddaan iti nasamay a wagas ti komunikasion, kasapulan laeng iti simple a ramen: Ti Mangited iti mensahe ken Ti Umawat iti Mensahe.
TI MANGITED ITI MENSAHE – isu dayta umuna nga agsao wenno agsenias
TI UMAWAT ITI MENSAHE – ket ti/dagiti dimngeg ken isunto met iti sumungbat iti makunada iti inawatda a mensahe.
DADDUMA A WAGAS ITI PROSESO ITI KOMUNIKASION.
1) Intrapersonal a komunikasion.
Ania daytoy nga intrapersonal? Isu daytoy iti pannakisarita ti maysa a tao iti bagina met laeng. Wen met a! Kasarita met ti maysa a tao ti bagina kunam man!
Dagitoy man dagiti ehemplo a wagas:
No manglaglagip – amangan no kunana: “Nagbiddutak idiay a.” Wenno kunana iti bagina met laeng: “Yes, korekko!” wenno ania la ditan a pannakisarita ti maysa a tao iti bagina, a paikaramananen iti maipapan iti parikut ken ragsak, ayat ken gura, balligi ken pannakaapaay, dagiti panggep a nalimed ken bulgar, ken dadduma pay a wagas ken pamuspusan basta ti tao ket kasasaona laeng ti bukodna a bagi.
2) Interpersonal a komunikasion
Daytoy a klase ti komunikasion ket mangiladladawan iti pasamak iti kinaadda iti DUA a tao wenno maysa a TAO nga agsasao iti ummong ti sumagmamano laeng a bilang (ti tao).
Ehemplo:
A) agtungtungtong a dua a tao. Agsasao daydiay maysa, dumdumngeg met daydiay maysa. Daydiay agsasao iti mangit-ited iti mensahe wenno idea idinto ta daydiay dimngeg ket isu iti umawat iti mensahe wenno idea. Ket inton nalpas nga agsao ti nangited ti mensahe wenno idea, mangited met ita iti aksion wenno reaksion wenno ania ditan ti masaona met ti immawat kadayta a mensahe wenno idea. Mapasamaken ti makunkuna a diskusion nga isu dayta iti makunkuna a komunikasion.
B) maysa a tao nga agsasao wenno mangit-ited iti mensahe wenno idea iti sumagmamano a bilang ti tattao. Inton malpas nga agsao dayta a mangit-ited iti mensahe wenno idea, sumublat met ita nga agsao ken mangited iti aksion ken reaksion dagiti dimngeg kenkuana. Itoy a punto, mapasamaken iti komunikasion iti nagbabaetanda.
C) Iti interpersonal a komunikasion ket ti mangtenneb, mangbukel no diman isu iti manginaw ken mangiyanak iti RELASION ti maysa a tao iti PADANA a tao ken iti gimong.
3) KOMUNIKASION ITI PUBLIKO – Iladawan daytoy a komunikasion iti mapaspasamak a panagsasao ti maysa a TAO iti sanguanan dagiti adu a TATTAO.
Ania daytoy? Isu daytoy ti diskurso wenno agdisdiskurso. Adda ti dumdumngeg kadayta a maysa a tao ngem saan a sumungbat dagitoy adda iti tallaong no di laeng ti agpalakpak ti aramidenda wenno tumakderda nga agpalakpak (standing ovation) kalpsan iti diskurso.
Dadduma pay: recital, poetry reading, short story telling, short story reading, saribitniw (declamation) ken dadduma pay a wagas.
2 A WAGAS TI KOMUNIKASION
1) BERBAL – daytoy ket maaramat iti letra babaen iti pangisurat wenno iti panagsao.Wen man, maaramat met a, ti letra dagiti sao tapno naurnosda nga isawang.
2) DI BERBAL – daytoy dagiti ekspresion iti rupa, gunay dagiti paset ti bagi ken rupa babaen iti senias.
BERBAL – panagsisinnao, babaen iti surat, mabasa iti audio, iti telepono ken kapadana, iti chat iti internet (aramaten ti microphone wenno awan), ken dadduma pay a pakaaramatan iti letra.
DI BERBAL – adu dagiti wagas ditoy ta nagaduduma met ti ekspresion ti rupa, paset ti bagi ken dadduma pay a saan akaraman iti berbal.
Ehemplo: no nagsuyaab --- ammomon a makaturturog; no kiniddayan ni manong ni ading balasang sana iniseman, adda ti mensahe a kayatna nga idanon; no nakarupanget ken nakamisuot a simmango kenka, ammomon a kaguranaka dayta a tao; no minulagatan ti nagannak ti anak a bangad, kayatna a sawen dayta a pagsarsardengenda ti anak a di agbangad; no nagtuktok ti pasahero, ammon ni drayber a “para” ti kayat a sawen ti pasahero ket dumsaagen; iti galiera wenno pallotan, senias laeng ti usaren dagiti kristo kadagiti tumataya kadakuada; no agrungrungaab ti ubing nga ap-apputenna ti ngiwatna, nalabit (nalabit- di sigurado) a daytoy ket agsakit iti ngipenna; ken dadduma pay a senias ken tignay ken gunay ti paset ti bagi ken parnuay ti maysa a tao a kas senias ken panagkikinnaawatanna iti maysa a tao wenno grupo…. (ADDA TULOYNA…)
Wednesday, July 11, 2007
Iloko Creative Writing Update
Napintas ti feedback, kailian! Adu kano dagiti nagenrol, ket sumagmamano kadagiti naggapu iti government line agencies a kas iti DFA, GSIS, CSC, ken DTI !
"We hope that our course picks up as we move further," kuna man ni Ms. Djuna, ti nalibnos coordinator.
This is a joint undertaking of the DMMMSU-Open University System and the Sir Pelagio Alcantara Development (SPADE) Foundation in cooperation with GUMIL San Fernando City and GUMIL La Union.
For further details, email dmmmsu_ous@dmmmsu.edu.ph or visit our website at http://www.dmmmsu.edu.ph/ous. Or contact the office at tel. nos. (072)2427762, 2423608 or fax us (072) 2423608. (DMMMSU-Open University System).
'La ngaruden!
Tuesday, July 10, 2007
Iloko Creative Writng
Iloko creative writing course takes off at DMMMSU
A new course on Iloko Creative Writing starts on July 14, 2007 at the Don Mariano Marcos State University-Open University System in the City of San Fernando, La Union.
According to University President Ernesto R. Gapasin and OUS Director Concepcion O. Bederio, the course kicks off with an opening program at 8:30 am at the OUS Function Hall. The theme of the program is “Ti Literatura Iloko: Pangrugian a Mangadal ken Mangipateg.
Award-winning Iloko writer, staunch advocate and noted Hawaii Fil-Am Observer columnist Ariel S. Agcaoili, shall be the guest of honor and speaker. The guest of honor also coordinates for the Ilokano and Philippine Drama and Film Program of the University of Hawaii at Manoa, Honolulu and president of the Nakem Conferences International.
This training course is composed of six modules as follows: Introduction to Iloko Creative Writing; Learning the Basics of Iloko Grammar; How to Write an Iloko Short Story; How to Write an Iloko Poetry; How to Write an Iloko Feature and How to Develop Saribitniw.
The strategy of the course as a distance learning package is multi-mode, multi-media, modular instruction with face-to-face interaction. Enrollees will not only benefit from learning Iloko Creative Writing, but would further help develop Iloko literature's continued evolution.
The pioneering Ilokano resource persons include: Dr. Ariel S. Agcaoili, Juan S. P. Hidalgo, Jr., Edilberto H. Angco, Manuel S. Diaz and Djuna R. Alcantara. Two young blood lecturers shall join the pool of resource speakers in the later part of the course.
For further details, email dmmmsu_ous@dmmmsu.edu.ph or visit our website at http://www.dmmmsu.edu.ph/ous. Or contact the office at tel. nos. (072)2427762, 2423608 or fax us (072) 2423608. (DMMMSU-Open University System)


text:
Saturday, December 31, 2011
Sunday, December 18, 2011
Friday, November 18, 2011
Tuesday, November 15, 2011
Sunday, October 23, 2011
Friday, October 21, 2011
Thursday, September 29, 2011
Sunday, September 11, 2011
Tuesday, August 23, 2011
Friday, August 5, 2011
Sunday, July 31, 2011
Saturday, July 16, 2011
Sunday, July 10, 2011
Friday, July 1, 2011
Tuesday, June 28, 2011
Dayta't gungunam a katugangan! (Sarsarita: Alex Barut)
(ITI DI MABAYAG, AR-ARASAAS METTEN TI MANGMANGEGMI ITI KAABAYMI A KUARTO. IDI AGANGAY, AGRANITRIT METTEN TI KAMA ITI AYAN DA MANNY KEN LANIE. KASLA KANTA NGA ADDA RITMO, TEMPO, NANGATO KEN NABABA A TONO. NO DADDUMA ADDA DI MAIGAWID, MAIP-IPIT NGA ANANGSAB, NAUNEG NGA ANGES KEN MATIPTIPED A WANAGWAG! ITI DI MABAYAG, NANGEGMIN TI AGKAKAMAKAM NGA ANGES A KAS MAN LA AGEN-ENSAYO A MAKILUMBA ITI 100-M DASH PARA ITI OLYMPICS!)
Damok pay la idi ti mapan agpasyar kenni Diana ket nakaad-adun ti request ni katugangak a babai. Abus man pay ta lumalamot ken gamrud, arabas pay! Ayna apo ta no koma la diak agar-arem idi ken baketko ket matibabko. Bungangera pay ngamin! Ken ne, numero uno a biangot aginggana ita! No koma la mabalin nga ikugtarko! Ayna pasubsobak la koma! Mabainak la ngamin ken katugangak a lalaki ta agsupadida iti ugali!
"Ana ti intugotmo a makan, barok? Mumalem ngaminen ket diak pay nagmeryenda. Uray koma met la pandesal a. Wenno mangtedka lattan ti igatang dita ta mangbaonak lattan ti mapan dita tiangge ni Ka Ikang. Dayta lang a ta nangina bassit ti lakona!"
Kinarawak ti bulsak. Ne ket tay met la pagpletek sa daytoy nabatin. Pordios! Agbasbasaak pay la ngamin idi ket awan met ti adu a kuartak! Tapno maka-first base-ak, inkidemkon a tay P50.00. Ana pay no di nagnagnaak a nagawid! Ayna letsem a baket, diak pay naikamang, namaysaannakon! Nagkakamakam ti tanabutobko.
Kanayon a kasdiay ti ar-aramiden ni katugangak no kasta a mapanak agpasyar. Idi la ngarud ta napasungbatko ni Diana, ad-addan nga ad-adu ti dawatenna. Rabakem ta ibagana pay a mangitugotak kadagitay bunga ti karabasa, tarong, kamatis, parya, sili (kumpleto a para pakbet). Dinamagna pay no adu ti tarakenmi a manok a native ket adda kunak a ket dimmawat pay! Pati panagikarkarison ni tatangko ti kayo nadakamatna ta uray ket bayadanna kano met. Inbagak ken tatang ke na-tenkyu a diay sangakarison a kayo.
Gapu ta madlawko nga abusoen la unay ni katugangak dayta nga aramidna, nagkiddawak met.
"Mabalin nga awisek toy balasangyo ‘diay balay? Ag-birthday ngamin ni adingko ket kayatko met isuna nga imbitaran. Adda paskenmi nga agrabrabii. Maturog to idiay balayen!"
"Mabalin latta, barok ngem sumurot daytoy adingna! Ammok aya no ana ti aramidem ita anakko! Danny, barok, inkanto kuyogen ni manangmo ta mapan kano makibirtdey. Agawidkayto met la a masapa ton bigat."
"Diak kayat, adda met papanko pakibirthdey-an, tay bestfriendko!"
"Saan ngarud a mabalin nga umay. Diak kayat!"
"Alan a nana uray ta umay met da Manny ken Lanie, ken dagitay dadduma a gagayyemmi. (Da Manny ken Lanie ket aggayyem da met. Isuda met ti paborito ni katugangak a friends ni Diana). Maturogda met diay balay!"
"Ala wen, basta umay da Manny ken Lanie! Laglagipem, barok, nadalus a palubosak ta anakko, ket dapat a nadalus met la nga agsubli!"
"Apo met ni nana, siak to pay. Ammok nga ilalaen ta anakyo. Dikayo madanagan."
Immay ngarud ni Diana diay balay. Alas 8:00 pay lang iti rabii, nalpasen ti pa-birthday! Nagbati met nga agpayso da Manny ken Lanie idiay balay! Gapu ta dua ti kuarto diay balaymi idiay ngato, isu ti nagturoganmi. Dua kami ken Manny idiay maysa a kuarto ket dua met da Diana ken Lanie idiay bangir a kuarto. Idiay baba met ti ayan ti pamilyak.
Adu nga istorya ti inobrami. Saankami a makaturog. Kinuna ni Manny nga agurayak biit ta adda ibagana ken Lanie. Iti di mabayag, immay ni Diana iti kuartok. Nagkaidda met da Manny ken Lanie idiay bangir a kuarto.
Kasla diak ammo ti ibagak idi ta umay makikaidda ni Diana kaniak. Kasla mabainak. Madlawko, kasla mabain met ni Diana. Nagsarsaritakami iti medyo nabayag. Napagsarsaritaanmi maipanggep ti panagraduarmi iti kolehiyo ta maysa la a bulanen ket agraduarkamin nga agpada.
Iti di mabayag, ar-arasaas metten ti mangmangegmi iti kaabaymi a kuarto. Idi agangay, agranitrit metten ti kama iti ayan da Manny ken Lanie. Kasla kanta nga adda tempo, ritmo, nangato ken nababa a tonona ti mangmangegmi. No dadduma, adda napigsa di maigawid nga anangsab, nauneg nga anges ken kasla matiptiped a wanagwag! Iti di mabayag, nangegmi ti agkakamakam nga anges a kas man la makilumlumba iti 100-m dash!
Alusiisennak metten. Kuti met a kuti ni Diana. Diak metten maigawid ti riknak. Mabainak koma ngem kas met la diakon kabaelan ti adda a maririknak! Awan sinsarita, nagkarayam dagiti imak. Nariknak met nga awan ti panagkedked ni Diana. Nagranitrit met ti katre! Napaikkis ni Diana! Naspak ti rayaraya! Naabrotkon! Naabrotkon! Inabakkon ni katugangak! Diak ammo no namin-ano idi a naulit ti napasamak ta tunggal agranitrit ti kama da Manny ken Lanie, ikumpasmi met ken Diana. Napintas la unay ti panagdanggay dagiti ritmo ti ranitrit!
Kabigatanna, napankon intulod ni Diana. Diak idi maiperreng dagiti matak kenni katugangak. Agnernerbiosak.
"Sumrekka a barok. Ana ti intugotmo?"
"A-e kua nana, a-awan."
"Ne ket awan la nabatbati diay birthdaymon? Uray koma met la kukod a wenno lalat!"
"Ton maminsan, nana."
"Ton maminsan?. Laglagipem dayta. Isuratko ditoy kalendaryo! Ala sumrekka ngaruden! Agpagatangka ngarud uray biskuit ditan a!"
Ayna apo aya. No koma la mabalin a pasubsobak daytoy a baket! Ngem ala, agan-anusak pay laeng. Uray ta nasubbotko met idi rabiin!
Napalabas ti makabulan, kuna ni Diana a saan kano metten a madatngan!
Nagdanagak ta sigurado kano a malmaloen ni nanangna no maammuanna ti pudno.
Nagtulaganmi ngarud nga agkasarkamin iti mabiit. Awan babawik iti napasamak, ngem ni Diana kasta unay ti danagna! Kasano ngaruden ket adu met ngarud ti dawdawaten ti babai-an no kasta a mangul-uli ti lalakian! Awan met la ngarud ti uray ni singko a naiduldulinmi ta pinagbasak ngarud!
Nupay mabutengak koma a mangipudno kada tatang, awan ti pagpiliak. Ana pay, napankamin nangalualod a kunada ta San Nicolasen a!
"Mano met a kadisso ti maikarim barok? Mano met ti iggemmo ita a kuarta? Adda karisonmo? Dagitay alahas? Para trahe-de-boda? Bado ti abay?"
" Awan a nana ta ammoyo met a karadraduarmi iti kolehiyo."
"No awan dagita ket awan ngarud kasar a mapasamak!"
"No isu't kunayo a ket awan mabalinmi!"
"Awan laengen? Uray ana? Ne ket kasla dawatem met latta ta anakmin?"
"Awan a talaga, nana."
"Agawidkayo ngaruden! Litsi! umaykayo mangas-asawa nga ima-ima? Ana ngarud to ti ipakanmo ita anakko? Ta duggongmo?"
Nagsangit ni Diana. Dina pay siguro inpudno a masikog isuna. Naasianak. Siniimmi met ti panawen. Kadandanonmi payla idiay balaymi, adda metten a simmaruno da katugangak. Kasla agkukurrot a manok ti langa ni katugangak a babai. Isuda met ti umay mangas-asawan. Ikamatda ta anakdan. Uray kano hues lattan. Uray kano awan padayan. Ti nasken ket agkasarkami kanon. Nabaliktad ti pasamak!
Napasamak ti kasar iti hues. Ti pagdaksanna, idiay balayda katugangak ti kayatda a pagyananmi iti umuna a bulan. Ala wen kunak lattan a!
Damo a rabii. Nagiddakami iti kuartoda katugangak. Immakarda ti kuarto ta napinpintas kano la bassit daytoy kuartoda a pagiddaanmi tapno awan kano ti makunkunak. Naulimek ti aglawlaw. Dagiti laeng dandani di mangeg nga arasaas ken maip-ipit nga areng-eng ti adda! Kasano a di maip-ipit ti areng-eng ket kaabaymi ta kuarto ni katugangak! Plywood la ti baetna. Kurtina la ti rikep ta ridaw ti kuarto! Ayna apo. Diak maiconcentrate! Diak maipeksa! Diak pay maipigsa! Nakalinlinay a panagragsak!
Addakam ngatan iti katengngaan ti biahe idi aguni ni katugangak!
"Annakko, alaek man la tay arinola dita a ket diak met naiyakar itayen. Ala no nakaturogkayon, umayko latta alaenen! "
"Ayna! Sinalbag a baket!" Indayamudomko iti unegko. Ana pay no di kasla kan pay idi matmaturogkamin uray saan. Kinapudnona ket awan a pulos ti pagan-anaymi iti dayta a gundaway!
Simrek ngarud ni katugangak. Nagdayamudom. "Apaunay ket dagitoy nga ubbingen ta dida pay ammo nga iplastar ta ulesda ket naglamiis. Lamiisen dagita dapanda a numona ket dida pay nagpajama! Di ngata aya ammo daytoy manugangko a lalamiisen toy balasangko."
Ammok a lalamiisen ni baketko ken kanayon a nakapajama no maturog. Isu kano ti nairuam kenkuana. Ngem nakapajama koma ngarud ita ket kaapura ti panaglangoymi. Di pay ket marigatanen a sumunson a mangsuba iti napigsa nga agos nakapajama. Ngem ne madanaganak amangan ta guyuden ni katugangak ti ules ket iplastarna. Ket husto ti nagpingki iti panunotko. Addaytan ti ima ni katugangak. Iniggamannan ti murdong ti ules. Guyodennan! Ginuyodnan! Daytan! Lining-etak a nalamiis ti tiempo! Ayna nagbainen! Nagbainen Apo! Naimbag laengen ta naigawidko ti ules. Naibaba laeng agingga iti siketko! Naigawidko! Dandanin nalukaisan ti nakatudo a palimedko!
Nagdayamudom manen ni katugangak. "Dikay met ngamin agun-uni ita. Ammok ngarud a siririing kayo! Ammok ngarud a kua.....Litsi. Sarsardam pay la ngamin! Dikay ket la makauray a makaturog datao sakay agkua....Basta awan nakitak!"
Kadagita a gundaway, naganninek iti panunotko di planomi a mapan ag-honeymoon diay Baguio. Bulodenmi tay van tay mistro nga uliteg ni baketko. Napintas ti dalan manipud Ilocos Norte agingga iti katengngaan ti puon ti sang-atan nga agpa-Baguio. Iti sang-atan adda dagiti paset ti dalan a nagreggaay ket saan pay a naikkat amin dagiti daga ken pitak. Nupay kasta, mabalin met latta nga ituloy ti biahe. Ngem ne kumanalpaak ti pilaw a madalanan dagiti pilid. Agwarasiwis pay dagiti pitak. Pasaray mailumlom ti ligay ket narigat nga makarukuas ta sumurot met ti napigket a daga no kasta nga ibuslonko ti gasolina. Iti likud, adda met ni katugangak a kasta unay ti tanabutobna. Tunggal aglippaak ti ligay, apputenna dagiti lapayagna. Kasla kano mapleng a dina maawatan ti uni a parnuayen ti panaglippak ken pannakasulnot ti mailumlom a ligay! Nakamurareg pay ta kasla kano dina kayat a makita ti napitak a dalan. Nagtultuloy latta ti adayo a panunotko.
Naisikil ni baketko ti rusokko ket bigla a nalagipko nga addaak gayam iti pudpudno a biahe a diak pay nalpas. Intuloymi ngarud ti naputed a pudpudno a biahe. Ngem nasidap nga adda tultulengna dagiti lapayag ni katugangak. Ammok lattan nga inngatona ti ulona, inpidegna dagiti lapayagna iti plywood a division ti nagbaetan ti kuartomi. Malagipna ngata met a idi kaal-alseman ken kagatgatelanna pay lang!
"Ne, ania aya dayta kankanenyo annakko? Nagimas siguro ta sumanapsap kay pay. Agpadawat kayo man met...," inyumbi ni katugangak.
"Tupig ken baduya nanang, ngem awanen," insungbat ni baketko.
Iti saan a nagbayag ket naungpot met laengen ti pudno a biahe. Bigla a nasukto ti kambio. 'Plok', natinggaw ti pannakasuktona.
"Ne, adda pay inumenyo a Pipsi.' Diyo pay ammo nga in-inayaden a lukatan, litsi." indayamudom ni katugangak.
MAYSA nga aldaw,inbaga ni katugangak a mapanda aglaba dita amianan ti ili ti San Nicolas ta nagadu ti naurnong a murengda karaman dagitay badomi. Nairana nga agsikkil tay siket ni katugangak a lalaki. Kapilitan a siak ti nagdrive tay karag-karag a tricycle. Inbaga ni katugangak a tulongak kano nga agigelgel ngem ditana. Inpambarko nga innak agpasada tapno adda igatangko ti merienda ken pangaldawna. Subliak to lattan inton namnamaek a malpasna ti aglaba. Gapu ta mayat ti annayas ti pasada, diak napupuotan a tallo oras gayamen ti napalabas!
Ag-ala una idin ta innak yawid ni katugangak! Sumungsungadak pay kasta unay a tanabutobnan! "Apaunay ti bayagmon! Patayem met datao ti bisin! Adda ginatangmo a makan dita?"
"Awan, nana. Naenjoyak met ti nagpasadan ta adu ngamin ti pasaheros." Gapu iti ganganatko, nalipatak metten ti gimmatang ti meryenda ni katugangak. Diak met malagip itayen a nabisinan isuna ta diak met mabisin gapu ta napanak met nagkaldo ti karne’t kalding ken nanganak pay ti innapuy ta nagimas pay ngamin tay pinapaitan! Nagburkirad ketdi a husto toy pusegko!
Iti dalanmi nga agawid, tanabutob a tanabutob ni katugangak. Gapu ta masuronak ingulpik a pinataray tay tricycle sako inpreno ta adda met agob-overtake a bus a masabatmi. Kasta unay ti riyaw ni katugangak ta nagdugol diay mugingna a naitibab iti sarming ti tricycle! Rabakem ta kasla napan nakirinnupak diay MGM ta Las Vegas ti kamuor diay mugingna! Medyo nagduling pay ket ti kitanan. Maysa pay, naiburais pay dagiti linabaanna!
Inagawaanna a pinidut dagitay naiwara a linabaanna a kabulon ti adu a sao-sao.
"Agsublita diay karayan ta inta met la balnawan dagiti linabaan. Apaunay ka ketdin. Tarantado ka la unay nga agmanmaneho. Kayatnak sa met ngamin a patayen. Ayna uray kastoyak a sao-sao ket adu pay la ti maaramidko. Apay ti kunam didakto kasapulan no aganak ta asawam!"
Awan sinsao-sinsarita. Nagsublikami diay karayan. Timmulongak a nagigelgel. Idi malpas agawidkam koman ngem adda nakita ni katugangak a pajama a nakadisso iti igid ti karayan. Kabarbaro pay laeng. Pinidutna.
"Ne apay nga alaenyo dayta nana ket baka agsubli diay akinkukua?"
"Apay koma ket a diak alaenen ket ne nagpintas. Kabarbaro pay. No ngay adda makakita a sabalin di pay ket isu ti agbuenasen! Kukuak daytoyen napia la sukat ti bannog ken bisinko a nagsubli ditoy. Talaga a para kaniak daytoy!"
Karabiyanna, nakitak metten a suot-suot ni katugangak tay pajama. Napintas met nga agpayso. Bagayna!
Kabigatanna, makitak a kasta unay ti kanuskos ni katugangak iti luppo, gurong, patong karaman sa pay ket ti sellangnan! Sumaruno a bigat, ne ket nagadu met ti nagtubo a budo-budonan. Ne ket agtitimbukel metten! Ana daytan? KURAD?!!!!!!!!!!!! Ayna apo, mangaasika! Ay maariekak ken katugangakon. Agawidak la ketdi diay balaymin! Yawidko ni baketkon. Apay koma ketdi a diak agawiden ket no ngarud met mairaman ta sellangko nga agkuraden!
Napalabas ti dua a tawen,adda manen sabali a naaramid ni katugangak kaniak! Nasurok metten a maysa ti tawen ni Juniorko! Kaalikutegna. Paggugustona tay ay-ayam a kabkabalio. Ta uray no kasta unay ti bannogko no sumangpetak nga aggapu diay pagobraak ket ipapilitna latta nga agkabkabaliokami ket siak ti pagbalinenna a kabalyo! Uray no rabrabii no makalagip pagkabalyoannak. Magustuanna pay ket a baot-baoten toy patongko no kasta a nakasakay.
Iti naminsan a rabii, nalagipko met a siak ti agkabalyo! Panpanurnorekon ti katengngaan ti dalan nga agturong iti maysa a paraiso! Nakaan-annayas ti taray ti kabaliok. No biglaek a yagyagan pasaray makigtot ket agbuatit ngem napintas latta ti tarayna. Idi kuan nakapuot ni Junior. "Papa bayo-bayo man. Sakay-bayo!" Napan a sigud iti likudko. Ti ammona talaga nga agay-ayamak nga ti kabkabalio. Wen madama a talaga ti panagkabalyok!
"Sige bilis bayo bilis bayo-bayo!"
Idi diak maigawiden, bigla a nagsikkil dagiti sakak. Saan ngarud a napintas ti pannakagkumpas ti ritmo ti biahek ken ti biahe ni Juniorko. Diak napakpakadaan, natnag ni junior! ‘PAK. BLAGGG!’ Rungaab a dagus. Ikkis a kasta unay! Nabuak ni katugangak!
"Ana't kinua ta apokokon! Kitaenyo met a nasayaat a!"
Kunam pay nagtaray a dagus ni katugangak deretso ditoy kuarto. Pinasgedna a dagus ti silaw! Timmakderak met a dagus a sitatakder pay toy maysa a juniorko. Kasta unay ti panangitudo toy maysa a juniorko ken katugangak! Anian a bainko! Apaunayen! Marunawak ti bain nupay saan a mabain daytoy maysa a juniorko ta kasta met unay ti rungsotna! Kasla ibagbagana kenni katugangak, “Pumanawka man pay la ditoy! Biangot a baket! Isturbo! Puor ti kararuak!”
Kunam pay nagtaray a dagus ni katugangak deretso ditoy kuarto. Pinasgedna a dagus ti silaw! Timmakderak met a dagus a sitatakder pay toy maysa a juniorko. Kasta unay ti panangitudo toy maysa a juniorko ken katugangak! Anian a bainko! Apaunayen! Marunawak ti bain nupay saan a mabain daytoy maysa a juniorko ta kasta met unay ti rungsotna! Kasla ibagbagana kenni katugangak, “Pumanawka man pay la ditoy! Biangot a baket! Isturbo! Puor ti kararuak!”
Manipud idin diakon kinayat pay ti naturog iti bwisit a kuarto ni katugangak! Nabayag ngarud a dikam napan diay balay da katugangak. Kasta unay kano ti lidayna. Mail-iliw kano unayen kadakami. Ti pay dakesna, limmalo kano tay kuradna!
Monday, June 27, 2011
Inspirasyonmo Dagiti Naglabas (Daniw: by Alex Barut)
Adun ti nagpasaram a klase ni ayat
Adda dagitay naragsak
Ngem kas man la ad-adu tay naliday
Ngem saanka a simmuko
No di ketdi inbilangmo dagitoy a karit
Pinagbalinmo ida nga inspirasyonmo.
Ta tunggal saning-i a sumngaw
Kadagita marmarbibi a bibigmo
Kaibatoganna ti maysa a rimat
A mangsilnag
Desdes nga agturong
Iti tuktok ti bantay
Tapno matannawagam
Ti kaadalman
A puseg ti kabakiran
A nangitanemam
Dagidi naragsak a kalman
Isu nga ita kayatmo
A kalien dagitoy
Ta isudan ti naisangsangayan
A gamengmo
Tapno iti kasta
Maputar ken malagam
A naannayas
Dagiti nasudi
Ken natinggaw a balikas
Ket ita maysakan a pagtamdan
Naan-anay, napnoan talugading
A mannaniw!
Sunday, June 26, 2011
Siram (Daniw: by Jo Vitales)
Gumilgil-ayab manen
Bimmalitok nga apoy
Agay-ayam a mangsiram
Ungto dita sadyam
Inna man salasalaan
Tapno isibbam dayta sagut
Rayray a makapurar kadagita matam
Mangallilaw dita kinapungayna
Mangmurmuray ti kinaliday
Iti agdungdungsan a sardam
Dita umap-apoy a buya
Nabara nga awis; essem
Agkayamakam nga agkarayam
Dagita naalikuteg a ramramay
Umaynan uramen dayta gimmarami
Bagi a nasarangsang; dumam-eg
A mulmulan iti apoy nga agay-ayam
Madepdep 'ta darangna iti apag-apaman
Friday, June 24, 2011
Naidasay ti Namnama (Daniw: by Alex Barut)
Kawaw, kalangakang, agtatapaw
Dagidi nasged nga arapaap
Nagbalin amin a tagtagainep
Naidasay ni namnama.
Sika ti aminko
Ti arapaapko
Ti rasonko nga agbiagNgem sadinno ti ayanmo?
Naatap ti ridep
Nagpanes ti sardam
Makatitileng dagiti saning-i
Iti salemsem ti agpatnagAgsagubanit ti agsapa.
Tumangkayag ti init
Ngem diak marikna ti bara
Ta sika ti bara a mamagtaray
Matmaturog a dara
Nalidem latta ti aldaw
Ti agmalem agsagaba manen
Iti saem punial ni dawel.
Insangpet ti Angin (Daniw: by Jo Vitales)
Kas man inyar-arasaas ti angin
Bayat pinangdalaposna 'toy pingping
A nangamoy ditoy arinkuloten
Atiddog a buok ket sika iti talyawek
Wen, naimatangak dayta anniniwan
Iti malikudan iti kabus a bulan
Induronnaka nga umay ditoy sidong
Inpal-it ipos ti allawig a dimmanon
Dimmagaska iti kanito a panagmaymaysak
Agep ti nalamiis nga angin iti nariknak
Naidennes ditoy bimmangkay a bibig
Nga intabon iti kinaliday ket nagungarak
Indiayam dagita imam ket binataknak
Iti apros a nangbibineg nangted pigsa
I'toy marmarpuog a barukong addan ragsak
A sinangpetan maililiwan a kaayan-ayat
Thursday, June 23, 2011
Sebsebannak (by: Jo Vitales)
Situtodyo ti duduogan a bulan
Nakakidem a mangar-arikap
Pakabuklan iti umas-asideg
Lamo-lamo nasidap a sardam
Sumabat dagiti umarakiyak
Tumanektek a saltek iti taleb
Manglukip iti nakaarpaw nga ules
Mangipabuya iti kinalibnosna
Ti dagaangen a pammagik
Maisirsiram rimat iti bitbituen
Paaklolo kenka a sebsebam
Ket sibogam kadagita agek
Alipunosem iti ar-areng-eng
Agtunglab iti agsasagannad
Nga as-asog a mangparmek
Dita umap-apoy a gagar ni ayat..
Wednesday, June 22, 2011
Diak Naikari a Para Kenka (by: Alex Barut)
Ubbing ta pay
Ngem nabukelen
Ditoy pusok
Naidumdumaka.
Iti naminsan kinunak
Nga ay-ayatenka
Ngem immisemka
Timmarengtengka.
Naminsan manen
Nagsarakta
Kinunak manen
Nga ay-ayatenka.
Ti sungbatmo:
“Ladingitek
Sumapulka’t sabali
A mangay-ayat met kenka.”
Iti apagkanito
Nagsina dagiti dalanta
Nagsagabaak liday
Ta dikan makita.
Iti sekundarya
Nagtumpong manen
Dagiti dalanta
Timmingra toy rikna.
Linaglagipta
Di kinaubingta
Adu nga isem
Adu a katawa.
Iti di mabayag
Nagsabat riknata
Ayan-ayatta
Sinangalta.
Iti kolehiyo nagsina manen
Dagiti dalanta
Inayatka latta
Ngem nagduduaka.
Kinunam: “Ladingitek
Sumapulkan ‘ti sabali
A mangipateg
Mangay-ayat kenka.”
Binukodak ti liday
Nagsagabaak
Naganusak
Intalimengka ditoy pusok.
Kalpasan ti kolehiyo
Nagtumpong manen
Dagiti dalanta
Nagkatrabahoanta.
Nagsabat manen
Nagsina a riknata
Di ayat a napukaw
Naisublida, rimmangpaya.
Tapno saanen
Nga agsina pay
Dagiti dalanta
Natinong ti kallaysa.
Naglantip dagiti bibig
Puso ken kararuata
Di mailadawan
Naidumduma a ragsak.
Kalpasan ti kallaysa
Ti hotel tinurongta
Puraw a kotse
Ti naglugananta.
Diak mailadawan ti riknak
Kasta met kenka
Naginnadayo
Dagiti imatangta.
Nagulimekak
Nagulimekka
Iti apagapaman
Naburak dayta.
Kas kapardas
Iti kimat
Ti naglugananta
Nadesgrasya.
Minatmatanka
Ta bagim
Linapunos
Bukodmo a dara.
Iti saggaysa a balikas, kinunam:
“Sumapulkan to ti sabali
Diak nairanta
A para kenka.”
Iti Maudi a Gundaway (by: Alex Barut)
Inkarik kenka a dikanto pagsangiten,
Pagsangiten nga uray iti maminsan laeng
Ammok ti saemna, naut-ot,
Naut-ot a kas naipalok a punial
Ngem ikkannak man pay iti gundaway,
Gundaway a mangpunas napait a luluam.
Ngem no talaga nga awanen,
Awanen ti kaimudingak pay
Sakbay nga innak agpakada
Agpakada a maminpinsan
Dawatko nga iti maminsan,
Maminsan laeng a gundaway
Agkak dagita bibigmo,
Bibigmo nga ingget sam-it
Ta napia la a pakalaglagipak,
Pakalaglagipak pudno nga innak inay-ayat.
Friday, June 17, 2011
EARN EXTRA INCOME FROM YOUR WEBSITE
Here is the address: http://bux2get.com/_964ed8a9.hTry to see how fast you can make money in matter of minutes....
tm
ALEXANDER R. BARUT, PhD
Friday, June 10, 2011
Alusiisen ti Rabii (by: Alex Barut)
Ti lawag in-inut
nga agpakada ket alun-onen
ti sipnget, tumingtinggaw
lanitek ti di mabannog a pagorasan.
Agkarayam ti lamiis
ket sumgar ti rikna
naulimek ita ti katre
malaglagipka.
Ti naulit-ulit a panagranitrit
panagallo-allon ti ules
dumgesda latta ita a rabii
alusiisenak.
Ar-arapaapek dagiti areng-eng
ken agkakamakam nga anangsab
masapa ita a maturog ti rabii
ket iti maminsan manen
danggayanta dagiti ranitrit.
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ISO 639-3
Dagiti ISO 639-3:2007, a kodigo a pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao — Paset 3: Alpha-3 a kodigo para iti nalawa a panagsakop dagiti pagsasao, ket maysa nga internasional a pagalagadan para kadagiti kodigo ti pagsasao iti ISO 639 a serie. Ti pagalagadan ket agipalawag dagiti tallo a letra a kodigo para iti panaginaganan dagiti pagsassaos. Ipaatiddogna dagiti ISO 639-2 nga alpha-3 a kodigo nga adda ti panggep a mangsakop kadagiti amin nga ammo a masna a pagsasao. Ti pagalagadan ket naipablaak idi babaen ti ISO idi 2007-02-05.[1]
Naipanggep a panagusar daytoy kadagiti nalawa sakop dagiti maiyatanup ket ti nalawa, a naipangpangruna dagiti sistema ti kompiuter nga adu dagiti pagsasao a nasken a masuportaran. Pakabaelanna daytoy ti mabalin a kompleto a pannaka-enumerasion kadagiti pagsasao, a mairaman dagiti sibibiag ken awanen, a taga-ugma ken naaramid, nangruna ken bassit, naisurat ken di-nasuratan.[1] Nupay kasta, saan nga agiraman kadagiti naaramid manen a pagsasao a kas ti Proto-Indo-Europeano.[2]
Nalatak nga agasmang daytoy ti ISO 639-1 ken dagiti agmaymaysa a pagsasao iti ISO 639-2. ISO 639-1 ken ISO 639-2 a pakipatengngaan ti isip kadagti kangrunaan a pagsasao, a kanayon a nairepresenta iti dagup a bagi iti literatura iti lubong. Gaputa ti ISO 639-2 ket agiraman pay kadagiti urnong ti pagsasao ken ti Paset 3 ket saan, ti ISO 639-3 ket saan a maysa a nalatak nga agasmang iti ISO 639-2. A dagiti B ken T a kodigo ket adda iti ISO 639-2, ti ISO 639-3 ket agusar kadagiti T-a kodigo.
Kas pagarigan:
Manipud idi Abril 2012, ti pagalagadan ket naglaon kadagiti 7776 a naikabil.[3] Dagiti naurnong a pagsasao ket naibatay kadagiti nadumaduma a nagtaudan a mairaman: dagiti agmaymaysa a pagsasao nga adda iti 639-2, dagiti moderno a pagsasao manipud ti Ethnologue, dagiti naidumduma a pakasaritaan, dagiti taga-ugma a pagsasao ken dagiti parbo a pagsasao manipud kenni Anthony Aristar iti Listaan ti Lingguista ken dagiti pagsasao pay a naitalek iti uneg ti panawen a panagkomentario ti publiko.
Ti panagbalbaliw manipud ti ISO 639-1 iti ISO 636-3 ket mabalin a maaramid babaen ti panag-uasar kadagiti datos nga adda iti listaan dagiti kodigo ti ISO 639-1.
Dagiti linaon
Kodigo a lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Gapu ta ti kodigo ti tallo a letra nga alpabetiko, ti kangatuan a bilang a patingga dagiti pagsasao a mairepresenta ket 26 × 26 × 26 = 17576. Gapu ta ti ISO 639-2 ket agipalpalawag kadagiti naipangpangruna a kodigo (4), ti naireserba a sakop (520) ken dagiti B-laeng a kodigo (23), dagiti 547 a kodigo a saan a mausar idiay paset 3. Isu nga ti kababaan a bilang ti patingga a mairepresenta ket 17576 − 547 = 17030.
Ti kangatuan a patingga ket bumababa pay no agikkat kadagiti naurnong a pagsasao a naipalpalawag idiay 639-2 ken dagiti pay maipalawag idiay ISO 639-5.
Dagiti makro a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti 56 a pagsasao iti ISO 639-2 a naipanunutan a, para iti kapanggepan iti pagalagadan, a dagitoy ket "makro a pagsasao" iti ISO 639-3.[4]
Adu dagitoy ket makro a pagsasao nga awan kadagiti agmaymaysa a pagsasao a naipalpalawag babaen ti ISO 639-3 iti kodigo nga agapang iti ISO 639-2, a kas iti 'ara' (Sapasap nga Arabiko). Dagiti dadduma pay a kas iti 'nor' (Norwego) ket adda iti bukodda a dua nga agmaymaysa a paset ('nno' (Nynorsk), 'nob' (Bokmål)) nga adda idiay ISO 639-2.
Kayatna a saeen nga adda dagiti pagsasao (a kas iti 'arb', Paglagadan nga Arabiko) a nausig babaen ti ISO 639-2 a dagitoy ket dialekto iti maysa a pagsasao ('ara') ket adda idiay ISO 639-3 kadagiti naisangayan a linaon a naipanunutan a kas agmaymaysa a pagsasao.
Daytoy ket panagpadas ti panagtulag kadagiti nadumaduma a mabalin a lingguistiko a naisangayan manipud kadagiti dadduma, ngem dagitoy ket natrato babaen kadagiti mangisasao a kas dua a porma iti isu met laeng a pagsasao, a kas iti kaso iti diglossia.
Kas pagarigan:
Kitaen ti [5] para iti kompleto a listaan.
Dagiti naurnong a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti "naurnong a kodigo ti pagsasao nga elemento ket maysa a panaginagan nga agirepresenta ti maysa a grupo dagiti agmaymaysa a pagsasao a saan a maibagbaga a maysa a pagsasao iti ania man a kontesto."[6] Dagitoy a kodigo ket saan nga apag-isu nga agirepresenta iti naisangayan a pagsasao wenno makro a pagsasao.
A ti ISO 639-2 ket mairaman ti tallo a letra a panaginagan para kadagiti naurnong a pagsasao, dagitoy a pagsasao ket saan a mairaman manipud ti ISO 639-3. Iti kasta ti ISO 639-3 ket saan a nalatak nga agpang iti ISO 639-2.
Ti ISO 639-5 ket agipalawag ti tallo a letra dagiti naurnong a kodigo para dagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti grupo.
Panagusar iti ISO 639-3[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ethnologue, Lingguista a Listaan,
- IETF nga etiketa ti pagsasao
- Naituding a kas maysa a pagsasao TLD (lcTLD) [1] [2]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO 639-3 a Panagrehistro a Turay
- FAQ idiay website ti Biblioteka iti Kongreso ti Estados Unidos
- Lingguista a Listaan - Listaan dagiti Taga-ugma ken Awanen a Pagsasao
- panangipalpalawag babaen ni Håvard Hjulstad
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b ISO 639-3 kasasaad ken maala (iso.org)
- ^ Kita dagiti agmaymaysa a pagsasao - Dagiti taga-ugma a Pagsasao (sil.org)
- ^ ISO 639-3 Kodigo nga agasmang
- ^ Kaatiddog iti denotasion: Dagiti makro a pagsasao (sil.org)
- ^ Dagiti Panagmapa ti Makro a pagsasao (sil.org)
- ^ Kaatiddog it denotasion: Dagiti Naurnong a Pagsasao (sil.org)


text:
Henryk Sienkiewicz
Ni Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz (Polako: [ˈxɛnrɨk ˈadam alɛˈksandɛr ˈpʲus ɕɛŋˈkʲevʲit͡ʂ]; naamammuan pay iti parbo a nagan iti "Litwos" [ˈlitfɔs]; 5 Mayo 1846 – 15 Nobiembre 1916) ket maysa idi a Polako nga agiwarwarnak, nnagabak ti Premio Nobel a nobelista, ken pilantropo. Isu ket kaaduan a nailaglagipan para kadagiti bukodna a naipakasaritaan a nobela.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig kenni Henryk Sienkiewicz iti Wikimedia Commons
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Henryk Sienkiewicz iti Wikiquote (iti Ingles)
- Obra ni Henryk Sienkiewicz iti Proyekto Gutenberg
- Dagiti obra ni Henryk Sienkiewicz iti Internet Archive