text:
Bamako
Ti Bamako ket ti kapitolio ken kadakeklan a siudad ti Mali, ken addaan iti populasion iti 1.8 a riwriw (senso idi 2009, probisional). Idi 2006, daytoy ket nakarkulo idi a ti kapardasan a dumakdakkel a siudad idiay Aprika ken ti maikanem a kapardasan iti lubong.[3] Daytoy ket mabirukan idiay Karayan Niger, idiay asideg dagiti parokpok a mangisina ti akinngato ken tengnga atantanap ti Niger idiay akin-abagatan a laud a parte ti pagilian.
Ti Bamako ket ti administratibo a sentro ti pagilian. Ti maitutop a asiudad ket maysa a cercle. ti puerto ti karayan ti Bamako ket mabirukan iti asideg ti Koulikoro, ken maikuyog pay dagiti nangruna a rehional a sentro ti panagtagilako ken komperensia. Ti Bamako ket ti maikapito a kadakkelan nga urbano a sentro ti Laud nga Aprika kalpasan ti Lagos, Abidjan, Kano, Ibadan, Dakar, ken Accra. Locally manufactured goods include textiles, processed meat, and metal goods. Commercial fishing occurs on the Niger River.
Ti nagan aBamako (Bàmakɔ̌ iti Bambara) ket nagataud manipud iti balikas a Bambara a ti kayatna a sawen ket "ipus ti buaya".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Coupe du Maire du District : Le Stade reçoit son trophée". L'Essor, 24 Septiembre 2008
- ^ "Population of Bamako, Mali". Mongabay.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 25 Mayo 2015. Naala idi 25 Mayo 2015.
- ^ "City Mayors: World's fastest growing urban areas (1)". Naala idi 25 Mayo 2015.
- ^ "SUDANESE IMPOSE SENEGAL BOYCOTT; Traders Told to Use Port in Ivory Coast – Move Is Aimed at Dakar's Trade". New York Times, 3 Septiembre 1960
- Pascal James Imperato. Historical Dictionary of Mali. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ – London (1986) ISBN 0-8108-1369-6
- Ross Velton. Mali: The Bradt Travel Guide. Guilford, Connecticut: Globe Pequot Press, 2000.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Bamako manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Bamako iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Nanabtuog ti maysa a masuspetsa a drug pusher babaen ti buy bust operation nga insayangkat dagiti polis iti Barangay Baclig ditoy nga ili idi bigat ti Pebrero 11.
Pinalab-ogan dagiti nagtipon nga elemento ti PAIDSOTG ken polis Cabugao nga indauluan ni PCI Sosimo Racho ken PCI William Nerona ken babaen ti koordinasion ti PDEA, RO1 babaen ti buy bust operation ni Juancho Savedra y Sarte, 48, naasawaan, ken residente ti Sitio Callaguip, Barangay Baclig, Cabugao ket nasamsamda iti ikut daytoy ti dua a bassit a heat sealed plastic sachet a naglaon iti masuspetsa a shabu nga agdagsen iti sumurok kumurang .2 grams, dua a sag-P500 a marked money, 1 cellpohone Nokia ken 2 disposable lighters.
Nairekord babaen ti video ti panangisayangkat dagiti polis iti panagsukimat iti bagi ni Savedra babaen ti CORE TV ken iti panangimatang dagiti barangay officials.
Naipan ti suspek iti Provincial Police Office, Bulag para iti maikanatad a disposision.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Monday, November 10, 2014
PANNAKAMANTENER TI SALUN-AT, BALAKAD TI DOKTOR
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Nobiembre 6, 2014, imbatad ni Dr. Bernardino M. De Gracia, OIC Municipal Health Officer ti ili a Cabugao nga iti isasangbay ti nalam-ek a bulan ken panawen ket pumigsa dagiti sintomas ti sakit ket kumapuy ti resistansia gapu iti lamiis ken dadduma pay a mangpakapsut ti immunity.
Innayon ni Dr. De Gracia a pannangan ti balanse a taraon, regular a panagwatwat, panagdaldalus (arubayan, bagi) ken idian ti stress ken negatibo a rikrikna tapno agtultuloy a masumra ti tumaud a sakit.
Insupusop pay ti Doktor ti Medisina nga awan ti makaperpekto iti mataginayon a salun-at ngem dakdakkel ti posibilidadna nga agtalinaed ti kinasalun-at ti tao no aramiden dagiti nadakamatna a pormula ti panagpasalun-at.
Inapresiar manen ti Municipal Health Officer ti nasayud a panagkakammayet dagiti sektor a mangitantandudo ti salun-at ken sanitasion nangruna iti barangay babaen iti suporta ti LGU-Cabugao ta napintas ti resulta dagiti report a mapan iti Opisinada iti pannakataming ti salun-at ken panangsarapa kadagiti tumaud a saan a nakaro a saksakit iti agdama. # (Web In-Action)
Innayon ni Dr. De Gracia a pannangan ti balanse a taraon, regular a panagwatwat, panagdaldalus (arubayan, bagi) ken idian ti stress ken negatibo a rikrikna tapno agtultuloy a masumra ti tumaud a sakit.
Insupusop pay ti Doktor ti Medisina nga awan ti makaperpekto iti mataginayon a salun-at ngem dakdakkel ti posibilidadna nga agtalinaed ti kinasalun-at ti tao no aramiden dagiti nadakamatna a pormula ti panagpasalun-at.
Inapresiar manen ti Municipal Health Officer ti nasayud a panagkakammayet dagiti sektor a mangitantandudo ti salun-at ken sanitasion nangruna iti barangay babaen iti suporta ti LGU-Cabugao ta napintas ti resulta dagiti report a mapan iti Opisinada iti pannakataming ti salun-at ken panangsarapa kadagiti tumaud a saan a nakaro a saksakit iti agdama. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:00 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Maysa a motorsiklo nga addaan sidecar wenno kurong-kurong ti nasarakan a naabandona iti maysa a sitio iti Barangay Cuancabal, ditoy nga ili idi agsapa ti Septiembre 28.
Intawag ni Barangay Captain Rolando Savedra Savellano iti police station a maysa a Yamaha RHZ 100 motorcycle nga addaan sidecar ti nasarakan a naabandona iti Sitio Cabaraoan ti nadakamat a barangay idi agarup 5:00 iti agsapa ti Septiembre 28.
Saan pay nga ammo no asino ti akinkukua iti kurong-kurong.
Suspetsa ti kapolisan nga intaray dagiti di am-ammo a suspek ti lugan sada pinanawan iti Sitio Cabaraoan.#


text:
Thursday, March 22, 2012
Go, Brittney!
Basketbolista a babai. Nalaing nga agi-dunk. 6 pie 8 pulgada ti tayagna. Dayta ni Brittney Yevette Griner ti Baylor team. Naiyanak idi Oktubre 18, 1990. Agad-adal iti Baylor University iti Waco, Texas.
Ti panangidakdakna iti bola iti labanda kontra iti Florida Gators idi Marso 20, 2012 ti nangibilanganda kenkuana a maikadua a babai a nakaidakdak iti bola iti NCAA Women's Basketball Tournament.
(Photos: courtesy of Yahoo. )
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Santol
Ti santol (Sandoricum koetjape) ket tropikal a bunga a naimuyongan idiay Abagatan a daya nga Asia.
Dagiti linaon
Taudan ken pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti santol ket naipamatian a patneng ti Indotsina ken Peninsular a Malaysia, ken naipayam-ammo ken nagbalinen a naturalisado idiay India, Borneo, Indonesia, ti Is-isla ti Maluku , Maurisius, ken ti Filipinas. Daytoy ket kadawyan a naimuyongan kadagitoy amin a rehion ti ken ti bungbunga ket adu iti panawen ti tiempona kadagiti lokal ken sangalubongan a pagtagilakuan.
Lokal a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Filipinas: santol (manipud ti taudan a nagan)
- Tailandes : krathon (กระท้อน, [kratʰɔ́ːn]) wenno sathon (สะท้อน); ken ti pay ma tong (มะต้อง) wenno ma tuen (มะตื๋น) idiay Akin abagatan a Tailandia
- Malay: kecapi, kelampu, ranggu , sentul
- Birmano: သစ်တို thi' tou [θɪʔ tò]
- Pranses: faux mangoustanier, santol
- Khmer: កំពីងរាជ (ក្រពេញរាជ, លោះ) [kɑmpɨɲ riec]
- Lao: ໝາກຕ້ອງ [mȁːktɔ̂ːŋ]
- Singhales: donka
- Indones: kecapi, ketuat, sentul
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti dua a kita ti bunga ti santol ken sigud idi a naipagpagarup a dua a sabali a sebbangan, ti duyaw ken ti nalabbasit. Ti paggiddiatan ti maris ket adda iti maris dagiti laklakay a bulong sakbayda nga agtinnag. Ti nalabbasit ket kaaduan nga ad-adu ken ti lumabbasit a nalaokan ti berde a maris ti bulong ket mangnayon ti pannakaisangayan ken kapintas ti kayo. Dagiti bunga ket kasla ti kadakkel, sukog ken kudil dagiti melokoton, nga addaan bassit ti lumabbasit a marisna. Dagitoy dua a kita ket addaan ti kudil a mabalin nga adda ti naiingpis wenno napuskol ukis, segun ti kita. Daytoy ket kadawyan a naimas a makan ken adda met dagiti sabali a kultibar a mabalin nga aglaon ti kasla a gatas a tubbog. Ti akin-tengnga a lasagna iti asideg ti bukbukel ket mabalin a nasam-it wenno naalsem ken aglon kadagiti bukel a saan a makan. Kadagiti dadduma pay a kita ti akin-ruar a kudil ket napuspuskol ken ti nangruna a makan a partena ken adda ti nanama a kas dagiti melokoton a maitipon ti ti nanam ken linabag dagiti mansanas. Dagiti akin-ruar a kudil ti dadduma ket naing-ingpis ken natangtangken ken ti akin-uneg a lasagna a mangpalikmut kadagiti bukel ket mabalin a makan. Dagitoy ket mabalin a naalsem kadagiti daduma a kultibar ken gapuana ti napabassit a panagkayat ti daytoy a kayo. Dagiti napasayaat a kita ket nakapaadu ti kapuskol ti makan nga akin-ruar a lasagna ken mabalin a makan babaen ti panagkutsara ken maibati laeng ti ukisna, ken mabalin a mangpaadu ti panagkayat ti santol iti sangalubongan.
Maibunga daytoy kadagiti napardas nga agtubtubo a kayo a mabalin a makaabot ti 150 a pie ti katayagna. Daytoy addan ti naparagpagan a bulog ken de-rosas wenno duyaw-berde a sabsabong iti kaatiddog ti agarupa 1 a sentimetro].
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naluom a bunga ket maburas babaen ti panagkalay-at ti kayo kenno burasen babaen ti ima wenno mabalin pay a sibbolen. Ti lasagna ket mabalin a makan a naata wenno isawsaw ti suka weeno asinan. Daytoy ket mabalin pay a maluto. Ti maigad a lasagna ket lutlutuen iti getta ket malaokan ti karne ti baboy ken sili ken masidsida daytoy idiay Bicol, Filipinas. Ti bukbukel ti santol ket saana mayat a makat ken mabalin a makapisang kadagiti bagis ti no maalimon.[3]
Iti Tailandes a panagluto ti bunga ti santol ket inus-usar a panagaramid ti som tam no daytoy ket darangidang pay laeng. Daytoy pay ti nangruna a rekado ti santol ken karne ti baboy (แกงหมูกระท้อน)[4] ken dagiti santol ken lagdaw a Thai curry (แกงคั่วกระท้อนกุ้ง).[5]
Ti tarikayo ti kayo ket naserbi para iti panagbangon, gapu ti kaaduna daytoy ken kalaka a maobra ken mapasileng. Nasayaat pay daytoy a paglinongan a kayo. Dagiti bulong ken ukis ti kayona ket naus-usar a pangngagas a kas ti kataplasma. Dagiti nadumaduma a parte ti mula ket mabalin nga usaren a panagsuppiat ti inplamasion,[6] ken adda met dagiti kimiko a tubbog manipud ti santol ket ungkay a nakaipakpakita ti anti-kanser a tagtagikua iti in vitro.[7] Dagiti tubbog ti santol manipud ti bukbukelna ket adda pay dagiti kontra-insekto a tagikua.[8]
Panangmuyong[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket kayo dagiti rehion ti tropikal a nadam-eg ken agtubo manipud ti kangato ti lessaad ti baybay iti 3,000 pie ti ngato a lessaad ti baybay. Daytoy ket nasaysayaat nga agtubo kadagiti nauneg ken organiko a daga, ken ti tudo a naiwarwaras iti amin a paset ti tawen. Daytoy ket mabalinna met nga ibturan dagiti namaga a paset ti tiempo. Ti kaadayo ti baet dagiti panagmula kada maysa ket 20 aginggana ti 25 pie. Daytoy ket nasken ti panagabuno iti dua a beses ti kada tawen tapno nasaysayaat a dumakkel. Kadaywan a dagiti pinatubo ti bukel a kayo ket agbunga kalpasan ti 5 wenno 7 a tawen, ngem adda met dagiti kultibar nga agbunga kalpasan ti 3 wenno 4 a tawen. Ti santol ket maysa a nalaing nga agbunga a kayo. Ti nataengan a kayo ket agbunga ti baetan dagiti 18,000 ken 24,000 a prutas iti tunggal maysa a tawen. Idiay Puerto Rico daytoy ket agbungbunga kadagiti bulan ti Agosto ken Septiembre.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Sandoricum koetjape (Burm. f.) Merr.". online a database ti Germplasm Resources Information Network (GRIN). Naala idi Hunio 19, 2011.
- ^ Julia F. Morton. "Santol". Center for New Crops & Plant Products,Purdue University. Naala idi Hunio 19, 2011.
- ^ Manomaipiboon, Anan; Ngamsirimas, Boonchai; echapongstorn, Suphakarn; Suppawattanabodee, Busaba (2004). "Gastrointestinal Complications from Ingested Santol Seeds". Vajira Medical Journal. 48 (1): 1–10.
- ^ แกงหมูกระท้อน
- ^ แกงคั่วกระท้อนกุ้ง
- ^ Rasadah, M.A.; Khozirah, S.; Aznie, A.A.; Nik, M.M. (2004). "Anti-inflammatory agents from Sandoricum koetjape Merr". Phytomedicine. 11 (2–3): 261–3. PMID 15070182. doi:10.1078/0944-7113-00339.
- ^ Kaneda, N; Pezzuto, JM; Kinghorn, AD; Farnsworth, NR; Santisuk, T; Tuchinda, P; Udchachon, J; Reutrakul, V (1992). "Plant anticancer agents, L. Cytotoxic triterpenes from Sandoricum koetjape stems". Journal of natural products. 55 (5): 654–9. PMID 1517737.
- ^ Limonoid antifeedants from seed of Sandoricum koetjape
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Santol iti Wikimedia Commons
- Hortikultural a Pakaammo
- Panid ti GRIN


text:
Presidente
Ti presidente ket maysa a daulo iti maysa nga organisasion, kompania, timpuyog, kappon ti komersio, unibersidad, wenno pagilian.
Iti etimolohia, ti presidente ket isu ti mangiturong, isu ti agtugtugaw a mangidaulo (manipud ti Latin a pre- "sakbay" + sedere "agtugaw"; a nakaited ti termino a praeses). Iti kasisigud, ti termino ket nangitudtudo iti mangiturturong nga opisial iti seremonia wenno timpuyogan (a kas ti, mangipangulo), ngem tattan ket kadawyan daytoy a mangitudtudo iti maysa nga opisial. Kadagiti dadduma pay a banag, ti "Presidente" tatta nga aldawen ket maysa a sapsap a titulo para kadagiti daulo ti estado kadagiti kaaduan a republika, urayno dagitoy ket nadayeg a nabutosan, napili babaen ti lehislatura wenno babaen ti espesial nga elektoral a kolehio.
Dagiti presidente a kas daulo ti estado[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti presidente kadagiti demokratiko a pagilian[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti presidente kadagiti pagilian nga adda ti maysa a demokratiko wenno representatibo a porma iti gobierno ket kadawyanda a mabutosan para iti naisangsangayan a paset ti panawenna ken dagiti dadduma pay a kaso mabalinda a mabutosan manen babaen ti isu met laeng a pamay-an a naikadutokanda, a kas ti. kadagiti adu a pagilian, dagiti periodiko a nadayeg a panagbutos. Dagiti bileg a naited kadagiti kastoy a presidente adu kadagiti paggidiatanda. Adda dagiti panakapresidente, a kas ti Irlandia, ket kaaduan apangseremonia laeng, ngem dagiti dadduma pay a sistema ket mangitedda ti Presidente kadagiti adu a bileg a kasla dagiti panagidutok ken panagikkat kadagiti Kangrunaan a Ministro wenno dagiti gabinete, ti bileg a mangirangarang ti gubat, ken dagiti bileg ti beto iti lehislasion. Kadagiti adu a pagilian ti Presidente ket isu pay ti Nangruna a Komandante iti siiigam a buyot ti pagilian, ngem daytoy manen ket mabalin a sumakop manipud kadagiti seremonia a papel aginggana ti adu a katurayan.
Dagiti estado nga adda ti presidente a sistema iti gobierno, ti presidente ket mangisanay dagiti pamay-an iti Daulo iti Estado ken Daulo iti Gobierno, a kas dagiti mangidagus ti ehekutibo a sanga ti gobierno.
Dagiti presidente iti daytoy a sistema ket mabalinda a naidagusan a nabutosan babaen ti nadayeg a butos wenno saan a dagus a panagbutos babaen ti maysa nga elektoral a kolehio wenno dagiti sabali pay a demokratiko a nabutosan a bagi.
Idiay Esatdos Unidos, ti presidente ket saan a dagus a nabutosan babaen ti Elektoral a Kolehio a binuklan dagiti agpilpili a pili babaen dagiti agbutbutos iti panagbutos ti presidente. Iti kaaduan kadagiti estado ti Estados Unidos, ti tungngal maysa nga elektura ket maikeddeng ti panagbutos para iti nainaganan a kandidato a naikeddeng babaen ti nadayeg a butos kadagiti tungngal maysa nga estado, tapno dagiti tattao, iti panagbutos para iti tungngal maysa nga elektura, ken kasla pagbanaganare ti panagbutos para iti kandidato. Nupay kasta gapo kadagiti nadumaduma a rason dagiti bilang ti elektura maiparabor iti tungngal maysa a kandidato ket mabalin a saan a maibagay iti nadayeg a butos. Isu a dagiti uppat nga asideg a panagbutos ti presidente ti Estados Unidos (1824, ti 1876, ti 1888, ken ti 2000), ti kandidato nga adda kadagiti kaaduan a nadayeg a butos ket naabak ti butos.
Idiay Mehiko, ti presidente ket dagus a mabutosan para iti innem a termino baben ti nadayeg a butos. Ti kandidato a managabak kadagiti kaaduan a butos ket mapili a presidente uray no awan ti patingnga a kaaduan. Ti presidente ket mabalin a saanen a makaala iti sabali a termino. Dagiti 2006 a Mehikano a panagbutos ket adda dagiti nakarit a panakibinglay, dagiti elektoral a nagbanagan ket mangipakita ti bassit a naggiddiatan a nagbaetan kadagiti dua a kaaduan a nakaala iti butos a kandidato ken ti naggiddiatan ket agarup laeng a 0.58% a dagup ti butos. Ti Pederal Elektoral a Tribunal ket nangirangarang ti napili a Presidente kalpasan ti kontrobersial a leppas ti panagbutos a pamay-an.
Idiay Brasil, ti presidente ket dagus a mabutosan para iti upat a tawen atermino baben ti nadayeg a butos. Ti maysa a kandidato ket nasken nga adda ti 50% kadagiti pudno a butos. No awan ti kandidato a makagun-od ti kaaduan kadagiti butos, addanto ti maysa a panagbutos manen a nagbaetan dagiti dua a kandidato. Manen, ti maysa a kandidato ket makasapul ti maysa a kaaduan iti butos tapno mapili. Idiay Brasil, ti presidente ket saan a mabalin a mabutosan ti ad-adu ngem dua nga agsasaruno a termino, ngem awan ti limitado ti bilang iti termino nga agserbi ti maysa a presidente.
Adu kadagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika, Tengnga nga Amerika, ken Aprika ket agsurot ti presidente a modelo.


text:
Pidigan, Abra
Ti Pidigan ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pidigan ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Alinaya
- Arab
- Garreta
- Immuli
- Laskig
- Naguirayan
- Monggoc
- Pamutic
- Pangtud
- Poblacion East
- Poblacion West
- San Diego
- Sulbec
- Suyo (Malidong)
- Yuyeng
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 23 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Tuloyna)
Iti telebision, adda latta met a maipadpadamag dagitoy a kinamanakem dagiti drayber. Adda dita ti tsuper a nangisubli iti bag ti pasaherona a naglaon iti rinibu a pisos. A mangpappapintas iti imahen ti pagilian kadagiti turista.
Ket itay laeng nabiit, ditoy ilimi a Ballesteros, maysa met a traysikel drayber ti nangisubli iti napidutna a rutayrutay a bassit a bag. A naglaon iti rinibu a pisos.
Addaak iti health center kadayta a Pebrero 26. Iti nagparkingak, adda dita ti uppat a traysikel drayber a mangur-uray iti pasaheroda nga intulodda iti center tapno patudokda dagiti kayyanak nga ubbingda (kas kaniak).
Idi kuan, maysa manen a drayber ti dimteng. Idi malasinna ti maysa kadagiti nadanonko a drayber, “Nagkapsutka, yos!” kinunana a dagus. “No siak, a, ket diakon insubli!”
Naammuak a kadayta a Pebrero 24 (Domingo), nagpaili ti “nakapsut” a drayber kalpasan ti dua aldaw a dina panagbiahe tapno gumatang iti sidada. Kapigsa ti tudo. Idi kuan, iti igid ti kalsada, adda kano nakitana a rutrot/rutayrutay ken bassit a bag. Kasla kados ti langana ngem laeng ta nairanta a naipaaramid a maisakbat.
Gapu ta nakita ni “nakapsut a drayber” a kasla nalagda met pay laeng ti sakbatanna, sinardenganna daytoy (a labsalabsan laeng dagiti tao ken padana a drayber) tapno pidutenna. Panggepna ngamin nga alaen ti sakbatanna tapno isukatna iti kadosna a mapugpugsaten. Apagpidutna, impuruakna lattan iti uneg ti luganna ket nagawiden. Saan a nagpasahero ta gumatang la ngarud iti sidada ti rantana.
Idi makagteng iti balayda, linuktanna ti bag. Anian a siddaawna ta nareppet metten a saglilima gasut ken sagsasangaribu ti linaonna. Uray la napamulagat iti dakkel. Adda pay listaan a nakasurat iti dina maawatan a lengguahe nga iti abay dagitoy ket ti nadumaduma a gatad. Simrek a dagus iti panunotna a mabalin a dagiti kakabsat a Muslim ti akinkukua iti bag. Dagitoy ti agpapautang kadagiti negosiante idiay ili ken iti kabangibang nga ili.
Di ninamnama ni “nakapsut” a drayber ti dimteng a pasamak kenkuana. Inalusiis. Kadayta laeng a kanito a nakakita ken nakaiggem iti kasta a kantidad. Ania ti aramidenna? Uray saanen nga agbiahe iti makatawen, saanto la ketdi nga agbisin ti pamiliana. Numona ket nagrigat ti agpasada iti kaaduda a drayber ket nagbassit met ti ilimi. Inayon pay ditan ti nagadun nga agus-usar kadagiti motor iti panagpailida.
“Awan met linaonna, kinunam koma lattan, a!” kinuna manen ni kassangpet a drayber ken ni Nakapsut. “Mabalin nga adda nakauna kaniak a nakapidut ket imbattalna lattan nga isu met ti napidutko.”
Natuntonanda ni Nakapsut ta adda gayam nakakita kenkuana a nangpidut iti rutrot a bag nga inladawan ti “napukawan” kadagiti tattao a masabatna idiay ili; ken kadagiti drayber nga agur-uray iti pasahero (ta nairana a dapon kadayta nga aldaw).
“Wenno saan,” insarurong met ti maysa, “innalam koma a dagus ti linaonna samo met la imbattal idiay plasa.”
“Simrek met dagita iti panunotko,” kinuna ni Nakapsut. “Ngem talaga a diak kabaelan. Makonsensiaak. Baka ket no anianto ti katukadna dayta iti pamiliak. Baka no agsakitda wenno madisgrasiaak. Yad-adayom, Apo…”
Napaisemak iti kinuna ni Nakapsut. Ngem napatamedak iti sinaona. Kangrunaanna, iti inaramidna a panangisubli iti kuarta a napidutna (a kukua nga agpayso dagiti kakabsat a Muslim). Wen, saan nga isu ti “nakapsut.” Ti ketdi durog ti nakapsut. Isu? Natibker. Napigsa. Ta saan a pinasulisog iti sileng ti pirak! Kudos kenkuana!
Wen, saan nga agpayso a rason dayta kinakurapay tapno agaramidtayo iti di maiparbeng. Ken uray kasano ti kinakiro ti aglawlaw, makasalawtayo met latta kadagiti nabalitokan ti panagpuspusona. Saantayo koma ngarud a sapasapen amin a drayber.
Ta taoda met nga addaan iti kabukbukodan a panunot a maisupadi kadagiti kakaduada. Ikararagtayo ketdi nga umadu koma ketdi dagitoy a napudno, manakman, ken mapagtalkan a kas ken ni Nakapsut.#


text:
nangina dagiti maisursursor a masakbayan,
sagmamano kadi itan ti sangkaatado a sirib?
di maud-udan dagiti aglaklako adu a pakasaritaan.
sangsangkayapuyan ti pateg ti mabenditaan a nagan,
sangsangkasakmol laeng ti mailimos iti panagibit
nangina dagiti maisursursor a masakbayan.
agmaya pay met dagiti karabukob ken tian
ket masikog dagiti santa a pangarkararagan ittip.
di maud-udan dagiti aglaklako adu a pakasaritaan.
awan pay ketdin maidaton a mamaen wenno badang
barbareng mangaasi dagiti agsingsingir iti buis.
nangina dagiti maisursursor a masakbayan.
sagmamano pay itan ti sangareppet a sentenial?
di la kadi mabalin ti umutang uray sangkasigit?
di maud-udan dagiti aglaklako adu a pakasaritaan.
napungo iti rosario dagiti ima ken saka ti mangisalakan,
awan serbi ti atang ta namutittit pay laeng ti langit.
nangina dagiti maisursursor a masakbayan,
di maud-udan dagiti aglaklako adu a pakasaritaan.


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Aganay 400 a trainors ken coaches manipud iti agduduma a pagadalan iti Ilocos Sur ti nakalpas iti umuna a module ti Fitness Agility and Speed Training (FAST) a naangay iti Quirino Stadium idi Agosto 28.
Nagpaay a trainor/lecturer ni coach Jim Saret iti daytoy a panagsanay dagiti trainors ken coaches.
Nakiddaw kadagiti partisipante nga itultuloyda ti iyaatendarda kadagiti sumarsaruno pay a modules ken panangipakatda kadagiti nasursuroda tapno makapatanor ti probinsia kadagiti de kalidad nga atleta.
Mangangay ti gobierno probinsial iti maysa a torneo tapno makita ti resulta ti training.#


text:
VIGAN CITY – Naisayangkat ti ground breaking ti renobasion ti Quirino Stadium itay Pebrero bayat ti panangrambak ti probinsia iti Kannawidan Ylocos Festival manipud Enero 29 agingga iti Pebrero 4, 2014.
Kinuna ni Gov. Ryan Singson a marugian kalpasan ti Kannawidan Festival ti pannakarenobar ken konstruksion ti Quirino Stadium tapno “addanto maited ti provincial government a maysa manen nga inprastruktura a pagdur-asantayo ken agbalin nga economic enterprise.”
Segun ken ni Singson, moderno ti maipatakder a Quirino Stadium, artificial turf ti field ken rubberized ti pagtarayan.
Kinuna ni Singson a mapunduan ti umuna a phase ti proyekto iti P80 milion ket mapasimpanto ti aglawlaw ti stadium.
Kinuna ti ubing a gobernador a tagtagainepna ti pannakaisayangkat manen ti IRAA iti probinsia a kas iti napalabas.
Kinunana nga apaman a malpas ti stadium, maysa manen daytoy a maipagpannakkel ti probinsia nga inprastruktura.#


text:
Ngem kabigatanna, nagsubli ni Arnel. Adda iggemnan a half pad a papel, dua a notebook a kabarbaro ken maysa a lapis.
Kunakto met a mairemedioyo no makangngegkayo ket!
“Saanak koman agbasa sir, ngem immay ni Ma’am Krisanta. Kinasaritana da Inang ken ni Tatang, intedna pay daytoy.
Dika nasdaaw iti imbaga ni Arnel ta saan a daydiay ti umuna a gundaway nga inaramid dayta ni Krisanta.
Masmasdaawka ta iti sangkapirgis a sueldona, maisamirana pay laeng ti gumatang kadagiti kasapulan dagitoy nga ubbing. Uray iti uneg ti klasena iti grade 3 ken 4, adu dagiti ginatgatangna a visual aids a pangnaynayonna iti panagisurona.
Ti ket ayatna ta no sumangpet, adda daan a kawes nga isangpetna, adda pay dagiti daan a libro a no sadino la’t nangal-alaanna.
He he, impagarupmo a kayatnaka nga artapan. Gapuna a kasapulan met a kasaritam.
Addan sa ketdi ambisionmo, Miss Dumacling. Agwarwarasen ti damag ti kinamanagparaburmo. Ibagam latta tapno siak ti mangiduron kenka, tapno dika matinnag iti derraas.
Maasianak ngamin kadakuada John, ammom metten, awan ti mabalinda a pangalaan ditoy.
Miss Dumacling, uray nag-classmate ta idi high school, irespetonak latta met a headyo ditoy, a.
Kasta aya… SIR!
Ti ar-aramidem ket panangkunsinti… saan a panangtulong. Agbalinda a nakadepende kenka ket saan a napintas a mapasamak dayta.
Nakarkaro a saan a napintas nga agsardengda nga agbasa agsipud ta awan ti kasapulanda, sir. Nakarkaro nga agbalinda a nengneng no sitayo mismo ti mangiduron kadakuada iti kinakawaw… SIR! Ket awan serbina ti kina-titsertayo no sitayo mismo ti mangiduron kadakuada iti kina-ignorante.
Nabagas dagita a balikasmo, Miss Dumacling. Ngem maawatam koma met, a maymayat nga agtalinaed dagitoy a tattao ditoy, ta iti gundaway a maramananda ti biag ti baba, pagraramanandanto… kasla ken ni Imelda!
Apay nga iramramanmo dagitoy nga umili iti inaramid ni Imelda iti panangtuntonn iti arapaapna? Isu ti gagemna daydiay, ket iniggamanna ti gundaway a nakitana. Ket sika ngarud, ania ti makunam iti bagim… a nakaramanka laeng iti bassit a turay iti pagadalan ket ipagarupmo a sikan ti ari nga addaan sarukod a balitok. Mr. Bangaoil, ti panagbalin a mangisursuro ket saan laeng a panangisuro iti uneg ti klase kadagiti ubbing, ti manursuro ti mangmuli kadakuada no ania ti pagbanaganda iti masakbayan ken ti aglawlawda. Birbirokek ti sigud a ni Juan ngem naiwawan sa. Saan laeng a ni Imelda ti mabalin a mangbukel iti biagmo. Bagbagaam ta bagim, ta kakaasika nga agbibiag iti napalabas. Excuse me, Mr. Bangaoil.
Idi rimmuar ni Krisanta iti classroommo, dika ammo no ania ti rupam iti daydiay a gundaway. Adda met gayam uyong kaniana. Ngem ad-adda ti mariknam a pannakapabainmo. Agpayso a maymaysaka a nakangngeg, ngem nakarkaro ti mariknam ta babai nga addaan puso ti nangibalikas.
Ngem, agurayka, tumakderka metten iti panagtugawmo iti nagrungarong a ramut ti akasia. Asideg la ngaruden ti papanam. Maysa la a pug-awen ket makadanonkanton.
Ala, magnaka, Juan, ta nagasgasatka, ta ditoy a lugar ti nangisuruam. Nagasgasatka manen ta ni Miss Dumacling ti maysa kadagiti nagbalin a co-teachermo. Di magatadan ti kinamaestrana.
Uyy, addaytan ti payuh. Addadtoytan.
Ket nee, masabetmo pay ni Ama Angkuan a mapan gayam agkali iti kamote iti inumana a bantay. Lumakayen ti tatang ni Krisanta ngem nakidser latta
“Naimbag a bigatmo, sir…”
“Kasta met, Ama. Ngem wen sa, kasla maymayat a denggen ti naganko lattan ngem tay sir a sumanirsir. John, kunam lattan, Ama Angkuan. Nasamsam-it iti lapayag man.”
Nagngursiit ket ngarud ti lakay; anian, numona ta nadudog san iti mama ti ngipenna ta nakangisngisit metten.
“Ay wen gayam, sir, adda naalak nga alingo idi kalman, ikkankanto iti etag.”
“Pagisu Ama, adda linaonna toy bagko, ngem dimo ibagbaga ken Ma’am Krisanta, wen? Mayat daytoy, innalak idiay Tagudin idi kalman. Nasanger la ketdi.”
Nalawlawa manen ti ngursiit ni Ama Angkuan.
Ngem agurayka, dandanin mangrugi ti flag raising ceremony. Ayna, naladawka latta met, dayta ngamin, naadduam manen ti nanglagip iti napalabas.
Ay, imbag la ketdin, ni Krisanta gayam.
Gurayka, mayat met ti hairpin iti buokna. Bagbagayna man. Wenno ita laeng ngata a madlawam a napintas ni Krisanta.
Ngem agurayka, addadtoyta metten, usto metten ti panangliwliwam iti bagim. Kinasarsaritanak iti panagmaymaysam tapno dika laeng matuokan iti nawatiwat a dalan. Inka ket tumakder dita sango ta kadduaem ni Krisanta. Ayna, mayat man ti paludipna iti pannakakitana kenka. Ket adda simmiray a bassit nga isem iti bibigna.
Bimmang-ar ket ngarud ti riknam iti daytoy nasalemsem a bigbigat ti Battawang.#


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Nakasuan ti maysa a lalaki gapu iti panagtakawna iti dua a pagtagilakuan iti uneg ti tiendaan ditoy nga ili idi Agosto 15, 2010.
Nakasuan ni Jayson Viorge y Tenidor, 22, residente iti Barangay Miramar, Magsingal, Ilocos Sur kalpasan a nasukalan a nagtakaw iti Valle’s Farm Supply iti P500 ken iti Marina’s Farm Supply iti P300.
Segun iti inbestigasion, nadlaw ti maysa a guardia ti kaadda ti suspek ti bobeda ti Valle’s Farm Supply ket kinordonda iti kaduana ti pagtagilakuan sada nangayab iti polis a nagtungpal iti pannakatiliw ti suspek.#


text:
Panagsikog
Ti panagsikog ket isu ti panagpaagneb ken ti panagrang-ay iti maysa wenno ad-adu pay a kaputotan, a naamammuan akas ti maysa ngapara wenno maratubo, iti aanakan iti babai . Iti panagsikog, mabalin nga adda dagiti adu a gestasion, a kas iti kaso dagiti singin wenno tallo a singin. Ti panagpasngay ket kadawyan a mapasamak iti agarup a 38 lawas kalpasan ti pannakanaig; ti babai nga adda ti siklo iti panagregla a kaatiddog ti uppat a lawas, daytoy ket agarup a 40 a lawas manipud ti rugi ti kinaudi a normal a paset tipanawen a panagregla (LNMP). Ti panagsikog ti tao ket isu ti kaaduan nga inad-adal kadagiti amin a mamalia a panagsikog. Ti pannkanaig ket magun-od baben ti séksual a panaginnala wenno teknolohia ti natulongan a reproduksion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Panagsikog ti tao iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Panagsikog iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Ti
ket ti maikadua a kadakkelan a Taaw Atlantiko taaw iti lubong, kalpasan ti Taaw Pasipiko. Daytoy ket addaan iti dagup a kalawa iti agarup a 106,400,000 kuadrado kilometro (41,100,000 sq mi), daytoy ket sakupenna ti agarup a 20 porsiento iti rabaw ti Daga ken agarup a 29 porsiento ti kalawa ti rabaw ti danum. Ti umuna a paset ti naganna ket mangibaga kenni Atlas iti Griego a mitolohia, ken mangaramid ti Atlantiko ti "Baybay ni Atlas".
Ti kaduogan nga ammo a pannakaibaga ti "Atlantiko" ket
Dagiti Pakasaritaan ni Herodotus idi agarup a 450 BC (Hdt. 1.202.4): ti Atlantis thalassa (Griego: Ἀtλavtὶς θάλaσσa; Ilokano: Baybay ni Atlas). Ti termino nga Etiopiko a Taaw, a naala manipud ti Etiopia, ket naipakat idi iti akin-abagatan nga Atlantiko idi naladaw a maika-19 a siglo. Sakbay idi nakaduktal dagiti Europeano kadagiti sabali a taaw, ti terminoda iti "taaw" ket kapada dagiti danum iti labes ti Kipet ti Gibraltar nga ammo itan a kas ti Atlantiko. Dagiti nasapa a Griego ket namatmatida a daytoy a taaw a ket higante a karayan a nangpalikmut ti lubong.
Ti Taaw Atlantiko ket sakupenna ti maysa a nabennat a nasukog iti S a labneng ti longitudinal a maigay-at iti nagbaetan ti
Eurasia ken Aprika iti daya, ken ti Kaamerikaan iti Akin-abagatan a Taaw iti abagatan (dagiti sabali a panangipalawag ket mangibagbaga ti Taaw Atlantiko a kas gumay-at nga agpaabagatan iti Antartika).
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
... a ni
Lord Byron (nailadawan) ket nakilaban idiay Griego a Gubat ti Wayawaya ken rinaraeman ti tattao idiay Gresia a kas nailian a bannuar? ... a ti
ket maysa idi a penal a kolonia ken isu ti immuna a kolonia ti Britaniko idiay Sydney Australia? ... a ti
ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Atenas Gresia ken makunkuna pay a kas ti duyan ti Akinlaud a sibilisasion? ... a ti
("Ti Libro dagiti Ari") ket buklen dagiti agarup a 60,000 berso ken isu ti nailian nga epiko ti Shahnameh Iran ken dagiti mainaig pay a kagimongan? ... a ni ket isu ti immuna a nagbaniaga ti akin-ruar a limbang? Yuri Gagarin
Pakaimatangan ti
Paris
iti sumipnget a naala idiay torre ti Maine-Montparnasse.
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat! Ipatpategmo kadi ti kina-
Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a proyekto:


text:
Australia
Nagsasabtan: 27°S 133°E / 27°S 133°E
Ti Australia ( /əˈstreɪljə/), opisial a ti Mankomunidad iti Australia,[9] ket maysa a pagilian idiay Akin-abagatan a Hemisperio a nabuklan ti kangrunaan a daga iti kontinente iti Australia ken dagiti is-isla iti Tasmania ken dadduma pay a babassit nga isla idiay Indiano ken Taaw Pasipiko. Daytoy ket isu ti maikanem a kadakkelan a pagilian babaen ti dagup a kadakkel. Dagiti kaarrubana a pagilian ket mairaman ti Indonesia, Daya a Timor ken Papua Baro a Guinea iti amianan; ti Is-isla ti Solomon, Vanuatu ken Baro a Caledonia iti amianan-daya; ken Baro a Selanda iti abagatan-daya.
Para kadagiti 40,000 a tawtawen[10] sakbay ti Europeano a panagtaeng idi naladaw a maika-18 a siglo, ti Australia ket tinaengan idi babaen dagiti patneng nga Australiano,[11] a naikameng ti, maysa wenno ad-adu ti agarup a 250 a grupgrupo ti pagsasao.[12][13] Kalpasan ti panakadukatal babaen dagiti Olandes nga eksplorador idi 1606, ti akin-daya a kagudua ti Australia' ket tinunton babaen ti Gran Britania idi 1770 ken tinagtagitao babaen ti penal a pagluganan idiay kolonia ti Baro nga Abagatan a Gales manipud idi 26 Enero 1788. Ti populasion ket nagin-inut a dimmakkel kadagiti simmarsaruno a dekada; ti kontinente ket nasuksukimat ken nanayonan ti lima a naipatakder a bukod nga agturturay a Balangat a kolkolonia.
Idi 1 Enero 1901, dagitoy nga innem a kolonia ket napederado, a nangporma ti Mankomunidad ti Australia. Manipud iti Pannakapederasion, ti Australia ket nakataripato ti natalinaay a liberal a demokratiko a sistema ti politika nga agpamay-ay a kas maysa a pederal a parlamentario a demokrasia ken batay-linteg a monarkia. Ti pederasion ket buklen dagiti innem nga estado ken nadumaduma a terteritorio. Ti populasion a 22.7 a riwriw [14] ket adu a naipatengngaan a dagidiay Akindaya nga estado ken kaaduan nga urbanisado.
Daytoy ket maysa a nangato a narang-ay a pagilian, ti Australia ket isu ti maika-13 a kadakkelan nga ekonomia iti lubong ken addaan iti maikanem a kangatuan ti matgedan ti tunggal maysa a tao iti lubong. Ti panaggastus ti Australia iti militar ket isu ti maika-13 a kadakkelan iti lubong. Addaan daytoy iti maikadua a kangatuan ti pagsurotan ti panagrangrang-ay ti nagtagitaoan iti lubong, ti Australia ket nangato a mairanggo kadagiti adu a sangalubongan a panagipadpada ti nailian a pannakaaramid, a kas ti kasayaat ti biag, salun-at, edukasion, waya ti ekonomiko, ken ti panagsalaknib ti sibil a wayawaya ken dagiti karbengan ti politika.[15] Ti Australia ket maysa a kameng ti G20, OECD, WTO, APEC, UN, Mankomunidad dagiti Pagilian, ANZUS, ken ti Sangkatipunan dagiti Isla ti Pasipiko.
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Australia ket addan ti maysa a naarian a kanta, "God Save the Queen (or King)
(Ilokano: Apo Isalakanmo ti Rena)", a daytoy ket may-ayam no adda dagiti kameng iti Naarian a pamilia no addada idiay Australia. Kadagiti dadduma pay a maibagay a linaon, ti nailian a kanta ti Australia, "Advance Australia Fair", ket isu ti maay-ayam.[1]
- ^ a b Ti Ingles ket awan ti de jure a kasasaad.
- ^ a b Adda dagiti babassit a paggiddiatan manipud kadagiti tallo a sona ti oras, kitaen ti Oras idiay Australia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy ket Pammadayaw – Dagiti Simbolo – Ti Nailian a Kanta iti Australia ken DFAT – "Ti Nailian a Kanta ti Australia"; "Dagiti Nailian a Simbolo" (PDF). Parliamentary Handbook of the Commonwealth of Australia (maika-29 nga ed.). 2002. Naala idi 7 Hunio 2007.
- ^ Ti Macquarie a Diksionario
- ^ Collins Ingles a Diksionario. Bishopbriggs, Glasgow: HarperCollins. 2009. p. 18. ISBN 978-0-00-786171-2.
- ^ "Populasion a pagurasan". Australian Bureau of Statistics website. Mankomunidad ti Australia. Naala idi 6 Enero 2012. Ti populasion a karkulo ket inaldaw nga automatiko a makarkulo iti 00:00 UTC ken naibatay iti datos a naala manipud iti pagorasan ti populasion iti petsa a naipakita iti dakamat.
- ^ Plantilia:Census 2006 AUS
- ^ a b c d "Australia". IMF website. Washington, D.C.: Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "OECD Economic Surveys: Norway 2012".
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Batay-linteg ti Australia". ComLaw. 1 Hunio 2003. Naala idi 5 Agosto 2011.
3. Ket kalintegan to para iti Reina, nga addaan ti nabagbagaan iti Pribado a Konsilo,nga iparangarang babaen ti proklamasion a, ti daytoy ken kalpasan ti maysa nga aldaw a daytoy ket naidutoken, a saan a naladladaw ngem maysa a tawen ti mapalabas kalpasan ti pannakaipasa iti daytoy a Tignay, dagiti tatao ti Baro nga Abagatan a Gales, Victoria, Abagatan nga Australia, Queensland, ken Tasmania, ken no ti Apo ket napaneknekan a dagiti tatao iti Akinlaud nga Australia ket umannurot, ket agkaykaysa da iti Pederal a Mankomunidad iti Australia.
- ^ Wade, Nicholas (22 Septiembre 2011). "Ti Australiano nga Aborihen a Buok ket Mangibagbaga ti Sarita ti Migrasion ti Nagtagitaoan". The New York Times.
- ^ Dagiti Australiano nga Aborihen ken dagiti Europeano ket Nairamutanda idiay Aprika – idi 50,000 a tawtawen
- ^ "Australian Social Trends". Australian Bureau of Statistics website. Mankomunidad ti Australia. Naala idi 6 Hunio 2008.
- ^ Michael Walsh. 'Pakabuklan dagiti patneng a pagsasao ti Australia iti Suzane Romaine (ed) Pagsasao idiay Australia (Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1991) ISBN 0-521-33983-9
- ^ "Population clock". Australian Bureau of Statistics website. Commonwealth of Australia. Naala idi 15 Agosto 2014. The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.
- ^ "Australia: World Audit Democracy Profile". WorldAudit.org. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 13 Disiembre 2007. Naala idi 5 Enero 2008.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Denoon, Donald, et al. (2000). Ti Pakasaritaan ti Australia, Baro a Selanda, ken ti Pasipiko. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-17962-3
- Davison, Graeme; Hirst, John; Macintyre, Stuart (1999). Ti Oxford a Kumaduaan ti Australiano pakasaritaan. Melbourne, Vic.: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-553597-9.
- Emily Kngwarreye – Dagiti Pinintaan (awan ti mannurat a naited) (1996). North Ryde NSW: Craftsman House / G + B Arts International. ISBN 90-5703-681-9
- Germaine, Max (1990). Dagiti Artista ken dagiti Palko ti Australia. Roseville, Vic.: Craftsman House. ISBN 976-8097-02-7.
- Goad, Philip and Julie Willis (eds) (2011). Ti Ensiklopedia ti Australiano nga Arkitektura Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, Port Melbourne, Victoria. ISBN 9780521888578
- Hughes, Robert (1986). Ti Makadangran nga Aplaya: Ti Epiko a Panakabangon ti Australia. Knopf. ISBN 0-394-50668-5.
- Johnson, Vivien (2007). Papunya a Pinintaan: Manipud ti Desierto. Canberra: Nailian a Museo ti Australia. ISBN 978-1-876944-58-2.
- Jupp, James (2001). Ti Australiano a tattao: ti ensiklopedia ti pagilian, tattaona, ken dagiti punganayanda. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-80789-1.
- Macintyre, Stuart (2000). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Australia. Cambridge, U.K.: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan ISBN 0-521-62359-6
- McCulloch, Alan; Susan McCulloch, Emily McCulloch Childs (2006). Ensiklopedia ti Australiano nga Arte ni McCulloch. Fitzroy, VIC: Aus nga Edison dagiti Arte a naitaripnong ti The Miegunyah Press. ISBN 0-522-85317-X
- Powell JM (1988). Ti Naipakasaritaan a Heograpia ti Moderno nga Australia: The Restive Fringe. Cambridge, U.K.: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-25619-4
- Robinson GM, Loughran RJ, ken Tranter PJ (2000) Australia ken Baro a Selanda: ekonomia, kagimongan ken enbironmento. Londres: Arnold; NY: OUP; 0340720336 papel 0-340720328 natangken.
- Smith, Bernard; Smith, Terry (1991). Australian painting 1788–1990. Melbourne, Vic.: Unibersidad ti Oxford a Pag,alditan. ISBN 0-19-554901-5.
- Teo, Hsu-Ming; White, Richard (2003). Kultural a Pakasaritaan idiay Australia. Unibersidad ti Baro nga Abagatan a Gales a Pagmalditan. ISBN 0-86840-589-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Australia iti Wikimedia Commons
- Maipanggep ti Australia manipud ti sapot a pagsaadan ti Departamento ti Ganganaet a Pannakibiang ken Komersio
- sapot a pagsaadan ti Gobierno ti Australia (pederal, es-estado ken terteritorio)
- sapot a pagsaadan ti Gobierno ti Australia
- Parlamento ti Australia: Siasinoman (mairaman dagiti daulo ti estado)
- Opisina dagiti Estadistika ti Australia
- portal dagiti organisasion ti komunidad
- Australia
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1901