text:
Taaw Atlantiko
Ti Taaw Atlantiko ket ti maikadua a kadakkelan a taaw iti lubong, kalpasan ti Taaw Pasipiko. Daytoy ket addaan iti dagup a kalawa iti agarup a 106,400,000 kuadrado kilometro (41,100,000 sq mi),[1] daytoy ket sakupenna ti agarup a 20 porsiento iti rabaw ti Daga ken agarup a 29 porsiento ti kalawa ti rabaw ti danum. Ti umuna a paset ti naganna ket mangibaga kenni Atlas iti Griego a mitolohia, ken mangaramid ti Atlantiko ti "Baybay ni Atlas".
Ti kaduogan nga ammo a pannakaibaga ti "Atlantiko" ket iti Dagiti Pakasaritaan ni Herodotus idi agarup a 450 BC (Hdt. 1.202.4): ti Atlantis thalassa (Griego: Ἀtλavtὶς θάλaσσa; Ilokano: Baybay ni Atlas). Ti termino nga Etiopiko a Taaw, a naala manipud ti Etiopia, ket naipakat idi iti akin-abagatan nga Atlantiko idi naladaw a maika-19 a siglo.[2] Sakbay idi nakaduktal dagiti Europeano kadagiti sabali a taaw, ti terminoda iti "taaw" ket kapada dagiti danum iti labes ti Lingsat Gibraltar nga ammo itan a kas ti Atlantiko. Dagiti nasapa a Griego ket namatmatida a daytoy a taaw a ket higante a karayan a nangpalikmut ti lubong.
Ti Taaw Atlantiko ket sakupenna ti maysa a nabennat a nasukog iti S a labneng ti longitudinal a maigay-at iti nagbaetan ti Eurasia ken Aprika iti daya, ken ti Kaamerikaan iti Akin-abagatan a Taaw iti abagatan (dagiti sabali a panangipalawag ket mangibagbaga ti Taaw Atlantiko a kas gumay-at nga agpaabagatan iti Antartika). Ti ekuador ket mangbingay daytoy iti Amianan a Taaw Atlantiko ken Abagatan a Taaw Atlantiko. Ti termino a "Sentral nga Atlantiko" ket mangibagbaga ti lugar a nagbaetan ti Abagatan nga Amerika ken Aprika iti amianan ti Ekuador;[3] bayat a heograpiko a paset ti Amianan nga Atlantiko, ti karakterna ket sabali unay kadagiti danum iti amianan a nagbaetan ti Amianan nga Amerika ken Europa.
Dagiti linaon
HeograpiaUrnosen
Ti Taaw Atlantiko ket nabeddengan iti laud babaen ti Amianan ken Abagatan nga Amerika. Daytoy ket maikapet iti Taaw Artiko babaen ti Lingsat Dinamarka, Baybay Greenland, Baybay Norwego ken Baybay Barents. Iti daya, dagiti pagbeddengan ti maitutop a taaw ket ti Europa: ti Lingsat Gibraltar (nga idiay ket maikapet iti Baybay Mediteraneo, ti maysa kadagiti pingir a baybayna, ken iti pasubli, ti Baybay Nangisit, ken dagitoy dua ket sagidenda pay ti Asia) ken Aprika.
Iti abagatan a daya, ti Atlantiko ket tumipon iti Taaw Indiano. Ti 20° a meridiano daya, nga agtartaray iti abagatan manipud ti Rawis Agulhas aginggana ti Antartika ket mangipalawag ti pagbeddenganna. Adda met dagiti turay a mangipakita iti daytoy a gumay-at iti abagatan aginggana iti Antartika, bayat a dagiti dadduma ket mangipakita daytoy a nabeddengan idiay 60° a paralelo babaen ti Akin-abagatan a Taaw.[4]
Iti abagatan a laud, ti Pasahe Drake ket mangikapet daytoy iti Taaw Pasipiko. Ti inaramid ti tao a Kanal Panama ket mangisilpo ti Atlantiko ken Pasipiko. Malaksid dagiti naibaga, dagiti sabali a dakkel a bagi ti danum a kadenna ti Taaw Atlantiko ket ti Baybay Karibe, ti Golpo ti Mehiko, Luek Hudson, ti Taaw Artiko, ti Baybay Mediteraneo, ti Baybay Amianan, ti Baybay Baltiko, ken ti Baybay Keltiko.
Daytoy ket sakupenna ti agarup a 22% iti rabaw ti Daga, ti Atlantiko ket maikadua iti kadakkel kalpasan ti Pasipiko. No mairaman dagiti kadennana a baybay, daytoy ket sakupenna ti maysa a kalawa iti agarup a 106,400,000 kuadrado kilometro (41,100,000 sq mi);[1] no saan nga iraman dagitoy, daytoy ket addaan iti kalawa iti 82,400,000 kuadrado kilometro (31,800,000 sq mi). Ti daga a maatianan idiay Atlantiko ket sakupenna iti uppat a beses ngem dagiti taaw ti Pasipiko ken Indiano. Ti tomo ti Atlantiko no mairaman dagiti kadennana a baybay ket 354,700,000 kunibo kilkilometro (85,100,000 cu mi) ken no awan dagitoy ket 323,600,000 kubiko kilkilometro (77,640,000 cu mi).
Ti natimbeng a kaadalem ti Atlantiko kadagiti kadennana a baybay, ket 3,339 metro (1,826 kadeppa; 10,955 ft); no awan dagitoy ket 3,926 metro (2,147 kadeppa; 12,881 ft). Ti kaadaleman, ti Nauneg a Milwaukee ket 8,380 metro (4,580 kadeppa; 27,490 ft) ken adda daytoy idiay Trinsera ti Puerto Rico. Ti kaakaba ti Atlantiko ket agdumaduma manipud ti 1,538 nautika milia (2,848 km; 1,770 mi) idiay nagbaetan ti Brasil ken Sierra Leone aginggana ti sumurok a 3,450 nautika milia (6,400 km; 4,000 mi) idiay abagatan.
Kinapangruna iti kulturaUrnosen
Ti Taaw Atlantiko ket ninaganan babaen dagiti taga-ugma a Griego kenni Atlas ti Titan wenno ti Banbantay Atlas a nainaganan kaniana;[5][6] dagitoy dua ket mangiraman ti konsepto iti panagsarapa iti langit. Ti trans-atlantiko a panagbanniaga ket addaan iti nangruna a papel iti panagpadakkel ti Akinlaud a sibilisasion kadagiti Kaamerikaan. Ti Atlantiko ket isu ti mangisina ti "Daan a Lubong" manipud ti "Baro a Lubong". Kadagiti moderno a panawen, adda met dagiti panangiyebkas a mangibagbaga iti taaw kadagiti bassit a makaay-ayo a waya a kas ti 'ti Alog, a mangibagbag iti pannakabingbingay iti heograpiko ken kultura a nagbaetan ti Amianan nga Amerika ken Europa, ken naisangayan iti nagbaetan dagiti pagilian nga agsasao iti Ingles kadagiti dua a kontinente. Adu kadagiti tattao a Britaniko a mangibagbaga iti Estados Unidos ken Kanada a kas "ballasiw ti alog", ken iti baliktad.[7]
Ti "Nangist nga Atlantiko" ket mangibagbaga iti papel iti daytoy a taaw iti panagsukog ti pakasaritaan ti nangisit a tattao, a naipangpangruna babaen ti panagtagilako ti aadipen ti Atlantiko. Ti Irlandes a migrasion iti Estados Unidos ket isu ti kaibuksilanna no mausar ti termino a "Ti Berde nga Atlantiko" . Ti termino a "Nalabbasit nga Atlantiko" ket naus-usar idi a panangibaga ti Marxiano a konsepto iti maysa nga Atlantiko nga agtrabtrabaho a klase, ken ti Atlantiko a panagsanay dagiti indihenio nga Amerikano. [8][9][10]
Dagiti panangilasin ti danumUrnosen
Iti katimbengan, ti Atlantiko ket ti kaapgadan a nangruna a taaw; ti kaapgad ti danum ti rabaw iti nawaya a taaw ket sumakop manipud ti 33 aginggana iti 37 a paspaset iti tunggal maysa a ribu (3.3 – 3.7%) babaen ti masa ken agdumaduma iti latitud ken tiempo. Ti panagbawbaw, panagtudtudo, panagayus iti uneg ti karayan ken panagtunaw tii yelo ti baybay ket mangimpluensia kadagiti pateg ti kaapgad ti rabaw. Urayno dagiti pateg ti kababaan a kaapgad ket iti amianan bassit ti ekuador (gapu ti napigsa a tropikal a panagtudtudo), iti sapasap dagiti kababaan a pateg ket adda kadagiti nagato nga altitud ken iti igid dagiti aplaya a sumrekan idiay dagiti dakkel a karayan. Dagiti kaapgadan a pateg ket mapasamak iti agarup a 25° amianan ken abagatan, kadagiti subtropikal a rehion nga adda iti bassit a panagtudtudo ken nakaro a panagbawbaw.
Dagiti temperatura ti rabaw ti danum, nga agdumaduma iti latitud, dagiti sistema ti ayus, ken tiempo ket mangipakita ti pannakaiwarwaras ti latitud iti solar nga enerhia, ken sumakop manipud ti baba ti −2 °C (28 °F) aginggana ti sumrok a 30 °C (86 °F). Dagiti kangatuan a temperatura ket mapasamak iti amianan ti ekuador, ken dagiti bassit a pateg ket mabirukan kadagiti polar a rehion. Kadagiti tengnga a latitud, dagiti lugar ti kangatuan a panagdumaduma dagiti temperatura, dagiti pateg ket mabalin nga aggigiddiat babaen ti 7–8 °C (45–46 °F).
Ti Taaw Atlantiko ket buklen dagiti uppat a nangruna a masa ti danum. Ti Amianan ken Abagatan nga Atlantiko a sentral a dandanum ket mangbukel ti rabaw. Ti sub-Antartiko nga agpatengnga a danum ket gumay-at kadagiti kaadalem iti 1,000 metro (550 kadeppa; 3,300 ft). Ti Adalem a Danum ti Amianan nga Atlantiko ket umabot iti kaadalem iti ad-adu ngem 4,000 metro (2,200 kadeppa; 13,000 ft). Ti Baba a Danum ti Antartiko ket sakupenna dagiti labneng ti taaw kadagiti kaadalem iti ad-adu ngem 4,000 a metmetro.
Iti uneg ti Amianan nga Atlantiko, dagiti ayus ti taaw ket mangisalumina ti Baybay Sargasso, ti dakkel a nabennat a bagi ti danum, nga addaan iti ngato ti natimbeng a kaapgad. Ti Baybay Sargasso ket aglaon kadagiti adu a gatad dagiti ruot ti taaw ken isu pay ti pagbugian para kadagiti is Europeano ngaigat ken ti Amerikano nga igat.
Ti epekto ti Coriolis ket mangibalikoskos ti danum ti Atlantiko iti agpakanawan a direksion, bayat a ti danum ti Abagatan nga Atlantiko ket agbalikoskos nga agpakanigid. Dagiti abagatan nga atab ti Taaw Atlantiko ket semi-diurnal; a dagiti dua nga nangato nga atab ket mapasamak iti las-ud ti tunggal 24 a lunar nga or-oras. Kadagiti latitud ti ngato ti 40° Amianan adda met dagiti mapasamak a panapallayog ti daya-laud.
Nagbeddengan a pagpagilian ken terteritorioUrnosen
Dagiti estado (terteritorio iti italiko) nga addan iti aplaya iti Taaw Atlantiko (malaksid kadagiti Baybay, Baltiko ken Mediteraneo) ket:
EuropaUrnosen
AprikaUrnosen
- Angola
- Benin
- Isla ti Bouvet (NOR)
- Kamerun
- Is-isla ti Kanaria (ESP)
- Kabo Berde
- Demokratiko a Republika iti Kongo
- Guinea Ekuatorial
- Gabon
- Gambia
- Ghana
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Pantar ti Marpil
- Liberia
- Madeira (PRT)
- Mauritania
- Morocco
- Namibia
- Nigeria
- Republika iti Kongo
- Santa Elena, Ascension ken Tristan da Cunha (UK)
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Sierra Leone
- Abagatan nga Aprika
- Togo
- Akinlaud a Sahara (tinunton babaen ti Morocco) (MAR)
Abagatan nga AmerikaUrnosen
Amianan ken Sentral nga AmerikaUrnosen
KaribeUrnosen
- Anguilla (UK)
- Antigua ken Barbuda
- Aruba (NED)
- Bahamas
- Barbados
- Bonaire (NED)
- Britaniko nga Is-isla ti Birhen (UK)
- Is-isla ti Cayman (UK)
- Kuba
- Curaçao (NED)
- Dominica
- Republika a Dominikano
- Guadeloupe (FRA)
- Grenada
- Haiti
- Hamaika
- Martinique (FRA)
- Montserrat (UK)
- Saba (NED)
- Puerto Rico (USA)
- Saint Barthélemy (FRA)
- San Kristobal ken Niebes
- Santa Lucia
- Sint Maarten (NED)
- San Martin (FRA)
- San Vicente ken dagiti Grenadito
- Sint Eustatius (NED)
- Trinidad ken Tobago
- Is-isla ti Turks ken Caicos (UK)
- Is-isla ti Birhen ti Estados Unidos (USA)
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b "The New Encyclopædia Britannica", Volume 2, Encyclopædia Britannica, 1974. p. 294
- ^ George Ripley; Charles Anderson Dana (1873). The American cyclopaedia: a popular dictionary of general knowledge. Appleton. pp. 69–. Naala idi 15 Abril 2011.
- ^ Sentral Atlantiko iti website ti NOAA.
- ^ Limits of Oceans and Seas. International Hydrographic Organization Special Publication No. 23, 1953.
- ^ Merriam-Webster, Merriam-Webster Unabridged, Merriam-Webster.
- ^ Houghton Mifflin Harcourt, American Heritage Dictionary of the English Language (maika-5 nga ed.), Houghton Mifflin Harcourt.
- ^ Example: BBC Click – Episode 4 Abril 2009
- ^ David, Armitage. "The Red Atlantic". Project MUSE. Naala idi 28 Oktubre 2012.
- ^ http://uncpress.unc.edu/books/11603.html
- ^ http://web-facstaff.sas.upenn.edu/~cavitch/pdf-library/Armitage_ThreeConcepts.pdf
BibliograpiaUrnosen
- Winchester, Simon (2010). Atlantic: A Vast Ocean of a Million Stories. HarperCollins UK. ISBN 978-0-00-734137-5.
- Kaaduan iti daytoy nga artikulo ket nagtaud manipud ti sitio ti publiko a dominio ti http://oceanographer.navy.mil/atlantic.html
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Midia a mainaig iti Taaw Atlantiko iti Wikimedia Commons
- Taaw Atlantiko a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Kitaen ti Tataaw iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)
- www.cartage.org.lb


c: text/html

text:
Monday, October 17, 2016
AGTULTULOY A MAIPATUNGPAL TI SOLID WASTE MANAGEMENT ITI ILI
Cabugao, Ilocos Sur – Impakaammo ni Mr. Edgar S. Balangatan, MENRO- Designate ti LGU-Cabugao nga agtultuloy a mapaglalasin dagiti nakolektada a basura para iti maar-aramid a composting ken naipanda iti disposal area. Dagitoy ket pakabuklan ti biodegradable materials (mapagrupsa) a maipan iti Material Recovery Facility (MRF) iti kompania ti Green Innovations and Consultancy Services, Inc. (GICSI), dati nga LGA Tech., Inc., partner-company ti LGU-Cabugao a mamagbalin nga organic fertilizer dagiti makolektada a basura.
Dadduma a namantener ken nagdur-asan a gapuanan ti Kompania a kapartner ti LGU Cabugao iti pannakaisimpa ti basura ket dagiti sumaganad:
1. Staff development tapno maingato ti gapuanan dagiti agtrabaho iti Ecology Center.
2. Napintas nga operasion ti Central Material Recovery Facility (MRF) a pakaus-usaran ti shredded machine iti basura sakbay a maipan iti composting bins/windrows tapno maparupsa ditoy. Maibasar iti report ti GICSI, Inc. iti bulan ti Agosto ken Setiembre 2016, umabot iti 116,450 kilos ti dagup ti nakolekta iti 14 a barangay a pakaibilangan ti NISTC ken dagiti komersial nga establisimiento. Babaen iti rekomendasion ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Environment a maar-aramid payen ti panagkolektada iti basura iti Lipit National High School, Brgy. Lipit, Cabugao, Ilocos Sur.
Kabayatanna, umabot met ti 72,050 kilos a kaibatogan ti 62% iti biodegradable materials ket dagitoy ti naipan iti centralized recycling facility tapno maproseso nga organiko a ganagan.
Iti sabali a bangir, umabot iti 4,100 kilos ti organic fertilizer iti naakas ken naipan iti 50 kilos kada bag. Segun iti katulagan iti nagbaetan ti LGU-Cabugao ken ti kompania, maited dagitoy a produkto ti GCIS iti Munisipio ket maiwaras kadagiti mannalon nga agusar iti organiko a ganagan para kadagiti mulada.
3. Agtultuloy a pannakaipalagip ti panamaglalasin kadagiti mabunag a basura uray manipud iti NISTC Public Market agraman kadagiti pasdek-negosio, pageskuelaan ken kadagiti service barangays iti agdama.
4. Feedback Mechanism - babaen itoy a panagited ti kapanunotan ket maikkan iti gundaway dagiti Stakeholders (maseknan) iti pannakaammo iti panagoperar ti Solid Waste Management Program ti Munisipio iti agdama.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti agtultuloy a pannakaipatungpal ti Solid Waste Management Program ti Munisipio iti liderato ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang babaen iti partnership ti Green Innovations and Consultancy Services, Inc. (GICSI), kapartner ti Local Government Unit (LGU)-Cabugao babaen iti Integrated Solid Waste Program Under Public-Private Partnership Scheme agingga iti agdama. # (Web In-Action)
Dadduma a namantener ken nagdur-asan a gapuanan ti Kompania a kapartner ti LGU Cabugao iti pannakaisimpa ti basura ket dagiti sumaganad:
1. Staff development tapno maingato ti gapuanan dagiti agtrabaho iti Ecology Center.
2. Napintas nga operasion ti Central Material Recovery Facility (MRF) a pakaus-usaran ti shredded machine iti basura sakbay a maipan iti composting bins/windrows tapno maparupsa ditoy. Maibasar iti report ti GICSI, Inc. iti bulan ti Agosto ken Setiembre 2016, umabot iti 116,450 kilos ti dagup ti nakolekta iti 14 a barangay a pakaibilangan ti NISTC ken dagiti komersial nga establisimiento. Babaen iti rekomendasion ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Environment a maar-aramid payen ti panagkolektada iti basura iti Lipit National High School, Brgy. Lipit, Cabugao, Ilocos Sur.
Kabayatanna, umabot met ti 72,050 kilos a kaibatogan ti 62% iti biodegradable materials ket dagitoy ti naipan iti centralized recycling facility tapno maproseso nga organiko a ganagan.
Iti sabali a bangir, umabot iti 4,100 kilos ti organic fertilizer iti naakas ken naipan iti 50 kilos kada bag. Segun iti katulagan iti nagbaetan ti LGU-Cabugao ken ti kompania, maited dagitoy a produkto ti GCIS iti Munisipio ket maiwaras kadagiti mannalon nga agusar iti organiko a ganagan para kadagiti mulada.
3. Agtultuloy a pannakaipalagip ti panamaglalasin kadagiti mabunag a basura uray manipud iti NISTC Public Market agraman kadagiti pasdek-negosio, pageskuelaan ken kadagiti service barangays iti agdama.
4. Feedback Mechanism - babaen itoy a panagited ti kapanunotan ket maikkan iti gundaway dagiti Stakeholders (maseknan) iti pannakaammo iti panagoperar ti Solid Waste Management Program ti Munisipio iti agdama.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti agtultuloy a pannakaipatungpal ti Solid Waste Management Program ti Munisipio iti liderato ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang babaen iti partnership ti Green Innovations and Consultancy Services, Inc. (GICSI), kapartner ti Local Government Unit (LGU)-Cabugao babaen iti Integrated Solid Waste Program Under Public-Private Partnership Scheme agingga iti agdama. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:40 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wednesday, November 9, 2011
BARO NGA AMBULANSIA TI MUNISIPIO, NAISANGPET KEN NABENDISIONAN
Cabugao, Ilocos Sur (Nobiembre 9, 2011) – Nagatang ti baro nga ambulansia ti Gobierno Munisipal ti ili a Cabugao babaen ti panangilungalong da Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken Vice Mayor Danny Q. Gazmen.
Nayalokaran ti pundo a naigatang babaen iti Calamity Fund ti Munisipio ken inesponsoran ni SB Member Carlito S. Pano, M.D., Chairman, Committee on Health ti Sangguniang Bayan.
Kalpasan ti Flag Ceremony, iti imatang ti LGU Family, naikararagan ken binendisionan ni Rev. Fr. Jeric Jaramillo, ti Simbaan Romano Katoliko ti ili ti kabarbaro a lugan-pangserbisio a naiparada iti asideg ti pasdek ti Munisipio.
Imbaga ni Bise Mayor Danny Q. Gazmen a mabalin nga ipadamag kadagiti kailian ti kaadda ti baro nga ambulansia a makiddaw a pakailuganan ti maipaagas a masaksakit. Innayon ti Opisial a maammuan iti annuroten ti pannakausar ti lugan manipud iti Municipal Treasurer’s Office ti Munisipio.
Nagatang ti baro a lugan maigapu iti naiget a pagkasapulan kadagiti emerhensia a pagteng nangruna kadagiti kinapet ti “dengue” a sakit. (JEDSS/Photo Taken, Althone & Alvin)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:03 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Pinabacdao, Samar
Ti Pinabacdao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pinabacdao ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Bangon
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Botoc
- Bugho
- Calampong
- Canlobo
- Catigawan
- Dolores (kasang-an)
- Lale
- Lawaan
- Laygayon
- Layo
- Loctob
- Madalunot
- Magdawat
- Mambog (Kapitoli/Tugaw ti Gobierno)
- Manaing
- Nabong
- Obayan
- Pahug
- Parasanon
- Pelaon
- San Isidro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
KAYANGAN LAKE, CORON ISLAND, PALAWAN. Nupay ad-adda a nalatak ti Boracay a pagpallailangan dagiti turista, saan a paudi ti Coron iti kinapintas ken kinadaeg a naitalimeng kadagiti nadumaduma nga isla ditoy kas iti Kayangan Lake nga ingget talna ken litnaw ti umasul a dan-aw a magustuan unay dagiti turista a paglalangoyan, skuba diving ken snorkeling. Naala ti retrato iti view deck ti Kayangan sakbay ti bumaba a natukadtukad nga agdan nga agturong iti sabali pay a dan-aw. (Jasper A. Espejo)
KAYANGAN LAKE, CORON ISLAND, PALAWAN
By Tawid News Team on May 29, 2017 in Banner Photo


text:
Makan a la Pinoy: Energy bar
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
No-bake granola bar, nakilnet ngem nasarangsang. Daytoy energy bar, trail mix wenno maaw-awagan a “health food” ket aglaon iti whole grain wenno cereal grain, nuts, dried fruits ken diru wenno pampasam-it. Maaramid a namaga a malaokan iti gatas wenno maiporma a bar.
Ti awag a granula wenno granola ket trademark nga inrehistro ti maysa a kumpanya idiay United States idi 19th century. Ti granula ket inimbento idiay Dansville, New York ni Dr. James Caleb Jackson idi 1863 para iti nalatak a health spa sadiay. Aglaon daytoy iti graham flour. Idi dekada 60, na-reinvent daytoy idi panawen ti hippie movement a nangpalatak iti nature-oriented a health food. Ninayonanda daytoy ti prutas ken nuts. Idi dekada 70, nagsasarunon dagiti nangikomersyalisa iti granola, and the rest is history, a kas kunada.
Segun iti panagsukisok ni Jayne Hurley, maysa a nutritionist idiay USA, saan a “health food” ti granola bar, cookies kano daytoy nga agpampammarang a nasayaat iti salun-at. Ngem mabalin latta met a pagbalinen a health food no la ketdi kissayen wenno saanen nga ilaok dagiti ramen a makadangran iti salun-at, kas ti carbohydrate, asukar ken dadduma pay a pampasam-it. Isu nga awagan laengen daytoy iti energy bar ta agpayso met a mangted iti pigsa.
Adda kadakayo a mangtimbeng no agnayon wenno agkissay kayo iti dadduma a ramen daytoy. Mangamong kayo a mang-customize segun iti kayat ken pakausaranyo – kanen iti uneg ti balay, balon iti pannagna, panag-camping ken dadduma pay. Daytoy a resipe ket mangted laeng ti ideya iti adu a posibilidad a mausar a ramen ken pamay-an. Mabalin nga agusar iti maysa wenno adu a kumbinasyon ti nuts: mani, almond, walnut, pili, kasuy, kdpy. Iti whole grain/refined whole grain: corn flakes, rolled oats, quick cooking oats wenno instant oats, barley, quinoa, brown rice, kdpy. Iti prutas, mabalin nga agusar ti pasas, dates, dried mango, dried apricot, kdpy.
Ramen: (makaaramid iti 100 bars)
800 gramo/8 tasa oats
1 kilo rice crispies
1 kilo dates, naibukelan ken naiwa iti babassit
½ kilo pasas
2 tasa mani, nakirog
2 tasa sesame seeds, nakirog
1 kilo chocolate bar wenno chips
2 tasa diru wenno honey syrup
Panangisagana:
1. Ikirog ti oats iti agarup lima a minutos, saan a liwayan a kiwaren tapno agpapada ti pannakalutona ken saan a makset.
2. Iti dakkel a mixing bowl, ikabil amin a namaga a ramen, kiwaren. Ikiwar met ditoy ti diru. Ipaigid pay.
3. No agusar ti chocolate bar, putedputeden wenno iwaen iti naingpes ti cholcolate. Iti double-boiler a kaserola, runawen ti chocolate iti nakapsut nga apuy. No awan ti double-boiler, mabalin nga agusar ti dua a kaserola a nagtuon. Ikkan ti danum ti akinbaba a kaserola, siguraduen a saan a tumukno ti danum iti akinrabaw a kaserola tapno saan a makset ti chocolate. Ikabil ti chocolate chips iti akinrabaw a kaserola. No nagbureken ti danum, pakapsuten ti apuy ti paglutuan. Saan a liwayan a kiwaren. Ikkaten iti rabaw ti napudot a danum no narunawen ti chocolate.
3. Ikiwar ti narunaw a chocolate iti granola mixture. Ikabil ti granola iti baking sheet, tray wenno uray ania a pagikkan a mabalin a pangisukugan. Sedseden daytoy babaen iti ubet ti baso wenno bote. Kaluban iti cellophane ken patangkenen ti granola iti uneg ti refrigerator wenno iti nalamiis a lugar iti agpatnag.
4. Iwaen a bar wenno paatiddog iti rukod a 2 x 3 a pulgada. Balkoten iti cellophane wenno wax paper.# nordis.net


text:
Pagsasao nga Isinai
Ti Isinai wenno Isinay ket ti pagsasao nga Akin-amianan a Luzon a kangrunaan a naisasao idiay probinsia ti Nueva Vizcaya iti akin-amianan a Filipinas. Babaen ti linggusitiko a pannakaidasig, daytoy ket kaaduan a managbaliw ngem dagiti sabali a sasao nga Abagatan–Tengnga a Kordiliera a kas ti Kalinga aginggana iti Itneg wenno ti Ifugao aginggana ti Kankanaey.
Ktaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Isinai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Isinai". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Sapay koma ta haan la nga padas iti maisurat ko ditoy. Narigat nga talaga iti mangrugi ngem sige latta pumadas ken pumadas barbareng ada to la met pagbanagan na.
Timmawagak idiay balay ta agkasangay ni tatay, awag me kenkuana ta isu met iti nakasanayan mi, nanay met kenni nanay (ngamin naiyanak kami amin nga lima nga lallaki idiay Manila balie laeng diay buridek mi nga ni Cely). Haan ko nga nakasarita ni tatay ta ni nanay ti nakaiggem iti cellphone. Kadidiay nga panawen ni nanay ket adda iti karruba ken impadamag na nga natay ni +Auntie Ansing+. Kasta nga talaga iti biag, adda maiyanak ken agkasangay, adda met iti pumusay.
Makaay-ayo ti lagip ko kenni Auntie Ansing gapu na ta no agkasangay yak wenno adda pasken mi (thanksgiving), isuna ti maayaban nga aglualo. Maysa nga paset iti lualo ket it pangnagan na kadagiti kararrua dagiti minatay mi nga lilo/lila iti lilo/lila ti lilo/lila ti lilo/lila to the nth degree. Makuna nga ancestors da nga talaga gapu ta dagiti nagnagan da ket ancient nga talaga ( ap-apo haan dak nga alalyain wen).
Ken no lumabasak idiay balay da ket makitanak pagunniannak a kanayon. Ngamin haan ko nga nakaugallian iti agguni wenno mangibaga nga "Lumabassak pay apo".
Pintasek isuna, kasla ti langlangana kaniak ket iti ideal ko nga "Miss Ilocos", adda feature na nga meztiza gapu ta natirad ti agong na ken kasla Aeta, nangisit wenno dark brown ti kolor na, kulot nga buok ken haan nga natayag. Mabalin haan lang nga ti pisikal nga kababalin na iti makitak kenkuana ngem iti spiritualidad na nga kangrunaan nga mangpappapintas kenkuana para kaniak. Baket nga balasang isuna. Mandiak masiguro ngem ti panagkunak ket 80+ ngatan iti tawen na.
Haan ko lang nga ammo na asino iti sumukat iti napateg nga papel saddiay lugar mo iti Darat, Pinili, Ilocos Norte. Haan ko met nga masiguro no tradisyon pay kadagitoy nga panawen iti agpal-palualo. Baka haanen?
May her soul rest in peace.
Live Life ! Love Life Headline Animator
Saturday, February 02, 2008
Maikadua a Padas - Kasangay, minatay
Sapay koma ta haan la nga padas iti maisurat ko ditoy. Narigat nga talaga iti mangrugi ngem sige latta pumadas ken pumadas barbareng ada to la met pagbanagan na.
Posted by Pete Erlano Rahon at 1:01 AM
Labels: agkasangay, aglualo, Darat, Ilocos Norte, Pinili, pumusay
1 comment:
-
-
ilokanoakmet.blogspot.com is very informative. The article is very professionally written. I enjoy reading ilokanoakmet.blogspot.com every day.
money loans
payday loan
- 10:22 AM


text:
Imbatad ni Mr. Edgar S. Balangatan, AT/MENRO-Designate ti regular a panangmobilisarda kadagiti kaduada iti Munisipio nga agdalus, agsipat ti samek iti agsumbangir ti Kalsada Nasional manipud Brgy. Sagayaden agingga iti Brgy. Pug-os. Isamirada pay nga i-grass cutter dagiti naruot a paset iti baet dagiti pasdek ti opisina. Ikkatenda dagiti nagleppay/nabengbeng a sanga dagiti kayo iti aglawlaw ken ipaknida dagiti makasali a bambanag kadagiti pagnaan/pagdadanonan ti tao ken lugan iti amin a pasilidad-pampubliko ti Poblasion.
Iti sabali a bangir, di met agliway dagiti empleado ti Munisipio a karaman iti panagmantener ti aglawlaw ken ti uneg ti pasdek ti Munisipio. Imbatad ni Foreman Irene Piros a masapada nga agdalus ti kada aldaw ti opisina tapno maisagana a nasayaat ti pagopisinaan ken ti aglawlaw a sangbayan dagiti agopisina ken dagiti umili nga umay iti Munisipio iti agmalem. # (Web In-Action)


text:
Oras ti Tengnga nga Europa
Ti Oras ti Tengnga nga Europa (Central European Time - CET), inus-usar iti kaaduan a parte ti Kappon ti Europa, ket ti pagalagadan nga oras a 1 nga oras nga umun-una iti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Ti timbengan ti oras manipud iti UTC ket mabalin a maisurat a kas +01:00. Ti isu met laeng a pagalagadan nga oras ti UTC+01:00, ket ammo pay a kas ti Oras ti Akintengnga nga Europa (Middle European Time - MET, Aleman: MEZ) ken kadagiti pay sabali a nagan a kas ti Oras ti Berlin, Oras a Pagalagadan ti Romanse, Oras ti Paris wenno Oras ti Roma.[1]
Ti maika-15 a meridiano daya ket ti sentral nga aksis para iti UTC+01:00 iti sistema ti lubong dagiti sona sona ti oras.
Manipud idi 2011 amin a es-estado a kameng ti Kappon ti Europa ket agpalpaliiw iti oras tikalgaw; dagiti agus-usar iti CET iti las-ud ti panaglalamek ket agus-usarda iti Oras ti Kalgaw ti Tengnga nga Europa (Central European Summer Time - CEST) (wenno: UTC+02:00, oras a panagin-inut ti lawag) iti kalgaw (manipud ti kaudian a Domingo ti Marso aginggana iti maudi a Domingo ti Oktubre).


text:
Nakem Conference Maangay iti Unibersidad ti Hawai`i
Ni Aurelio S. Agcaoili, PhD
Coordinator, Ilokano and Philippine Drama and Film Program
Unibersidad ti Hawai`i-Manoa
Honolulu, HI
Iti umuna unay a gundaway, maangay ti kadakkelan a panagtataripnong dagiti nagduduma nga iskolar, akademiko, risertser, mannurat, ken lider kadagiti gannuat a mangilaylayon iti sistematiko a pannakabinsabinsa ken pannakaadal kadagiti bambanag maipapan iti kina-Ilokano ken kina-Filipino iti man Filipinas wenno iti ballasiw-taaw. Maangay ti “Nakem: Imagination and Critical Consciousness in Ilokano Language, Culture, and Politics,” iti Unibersidad ti Hawai`i-Manoa inton Nobiembre 9-12, 2006.
Ilunglungalong ti Ilokano and Philippine Drama and Film Program iti Unibersidad ti Hawai`i babaen ti tulong ti Leeward Community College-Philippine Studies Program, ti Center for Philippine Studies iti Unibersidad ti Hawai`i-Manoa, ti National Foreign Language Resource Center ken ti National Endowment for the Humanities, madiskutir iti Nakem Conference dagiti isyu maipapan iti pagsasao nga Ilokano, ti teoretikal a direksion ti Ilokano studies-Amianan studies, ti maipapan iti kritikal a panaganalisa iti naratib iti pakasaritaan, ti maipapan iti parikut ti identidad kadagiti imigrante nga Ilokano ken Filipino, ti penomenon ti diaspora ken padas nga exilo, ti panagkakammayet dagiti kultura, ti lengguahe nga Ilokano kas maysa a gameng, ti pannakaitandudo ti kultura nga Ilokano ken dagiti nagduduma a wagas ti panagsukisok para iti sistematiko a panagadal maipapan iti kina-Ilokano ken kina-Filipino.
Mairaman kadagiti nagduduma a diskusion ti panel ti pannakatratar dagiti pakaseknan maipapan iti salun-at ken kinaranggas iti taeng, ti politika ti kultura, ti maipapan kadagiti Filipino nga adda iti ballasiw-taaw nga adda iti politika, ti pannakaisuro ti siensia babaen iti lengguahe nga Ilokano, dagiti pamuspusan tapno maistandardisa ti ortograpia ti lengguahe nga Ilokano, ti Ilokano linguistics, ken dagiti babbai iti kur-itan nga Ilokano.
Maawis a mangted iti keynote address ni Dr. Bienvenido Lumbera, Professor Emeritus iti Unibersidad ti Filipinas ken kabaruan a National Artist ti Filipinas iti benneg ti literature.
Manamnama ti panangibunannag ni Dr. Lumbera kadagiti gabenen dagiti lengguahe ken literatura a naggapu kadagiti rehion tapno naynay ti pannakabukel ti nailian a lengguahe ken kultura. Ni Lumbera ti mabigbig a kontemporario nga ama ti kritikal a pannakasukisok kadagiti literatura nga aggapu kadagiti rehion. Inrusuat ni Lumbera ti baro a dana tapno maikkan iti naan-anay a pannakaanalisa dagiti sinurat dagiti Filipino a saan nga usar ti lente ti kinaasinnotayo a kas puli ken komunidad.
Manamnama pay ti pannakaangay kadagiti nagduduma a panel tapno mapagsasaritaan dagiti parikut maipapan iti panagsurat, iti kritisismo, ken iti pannakapasayaat kadagiti manuskrito tapno iti kasta ket magtengda dagiti pagrukodan para iti de-kalidad a sinurat. Ipanguluan dagiti agkakalaing a mannurat iti Filipinas ken iti Hawai`i dagitoy a panel.
Aggapu dagiti partisipante, agdiskurso, ken mannurat iti Filipinas, Australia, Japan, Canada, Hawai`i ken Mainland nga Estados Unidos.
Malaksid ken ni Dr. Lumbera, mangted met da Dr. Lilia Quindoza Santiago ken Dr. Ma. Crisanta Nelmida Flores iti sabali a keynote address iti maikatlo ken maikapat nga aldaw ti kumperensia.
Iti maudi a rabii ti kumperensia, maangay ti maysa a konsierto, “An Evening of Philippine Music and Classics” a pagkataan dagiti dua a kantor a nalatak iti sangalubongan, da tenor a Noel Velasco ken mezzo soprano a Gigi Mitchell Velasco.
Manamnama a daytoy umuna a Nakem Centennial Conference a parte ti makatawen a selebrasion ti sentenario ti idadateng dagiti immuna a sakada iti Hawai`i ket maulitto iti Filipinas agingga nga agbalin daytoy a kumperensia nga institusion iti akademia, iti panagsukisok, ken iti dirkurso ni kina-Ilokano ken kina-Filipino.
Mabasa dagiti sabsabali pay nga impormasion iti daytoy internasional a panagtitipon iti website ti kumperensia, www.philippinesonline.org/nakem.
Coordinator, Ilokano and Philippine Drama and Film Program
Unibersidad ti Hawai`i-Manoa
Honolulu, HI
Iti umuna unay a gundaway, maangay ti kadakkelan a panagtataripnong dagiti nagduduma nga iskolar, akademiko, risertser, mannurat, ken lider kadagiti gannuat a mangilaylayon iti sistematiko a pannakabinsabinsa ken pannakaadal kadagiti bambanag maipapan iti kina-Ilokano ken kina-Filipino iti man Filipinas wenno iti ballasiw-taaw. Maangay ti “Nakem: Imagination and Critical Consciousness in Ilokano Language, Culture, and Politics,” iti Unibersidad ti Hawai`i-Manoa inton Nobiembre 9-12, 2006.
Ilunglungalong ti Ilokano and Philippine Drama and Film Program iti Unibersidad ti Hawai`i babaen ti tulong ti Leeward Community College-Philippine Studies Program, ti Center for Philippine Studies iti Unibersidad ti Hawai`i-Manoa, ti National Foreign Language Resource Center ken ti National Endowment for the Humanities, madiskutir iti Nakem Conference dagiti isyu maipapan iti pagsasao nga Ilokano, ti teoretikal a direksion ti Ilokano studies-Amianan studies, ti maipapan iti kritikal a panaganalisa iti naratib iti pakasaritaan, ti maipapan iti parikut ti identidad kadagiti imigrante nga Ilokano ken Filipino, ti penomenon ti diaspora ken padas nga exilo, ti panagkakammayet dagiti kultura, ti lengguahe nga Ilokano kas maysa a gameng, ti pannakaitandudo ti kultura nga Ilokano ken dagiti nagduduma a wagas ti panagsukisok para iti sistematiko a panagadal maipapan iti kina-Ilokano ken kina-Filipino.
Mairaman kadagiti nagduduma a diskusion ti panel ti pannakatratar dagiti pakaseknan maipapan iti salun-at ken kinaranggas iti taeng, ti politika ti kultura, ti maipapan kadagiti Filipino nga adda iti ballasiw-taaw nga adda iti politika, ti pannakaisuro ti siensia babaen iti lengguahe nga Ilokano, dagiti pamuspusan tapno maistandardisa ti ortograpia ti lengguahe nga Ilokano, ti Ilokano linguistics, ken dagiti babbai iti kur-itan nga Ilokano.
Maawis a mangted iti keynote address ni Dr. Bienvenido Lumbera, Professor Emeritus iti Unibersidad ti Filipinas ken kabaruan a National Artist ti Filipinas iti benneg ti literature.
Manamnama ti panangibunannag ni Dr. Lumbera kadagiti gabenen dagiti lengguahe ken literatura a naggapu kadagiti rehion tapno naynay ti pannakabukel ti nailian a lengguahe ken kultura. Ni Lumbera ti mabigbig a kontemporario nga ama ti kritikal a pannakasukisok kadagiti literatura nga aggapu kadagiti rehion. Inrusuat ni Lumbera ti baro a dana tapno maikkan iti naan-anay a pannakaanalisa dagiti sinurat dagiti Filipino a saan nga usar ti lente ti kinaasinnotayo a kas puli ken komunidad.
Manamnama pay ti pannakaangay kadagiti nagduduma a panel tapno mapagsasaritaan dagiti parikut maipapan iti panagsurat, iti kritisismo, ken iti pannakapasayaat kadagiti manuskrito tapno iti kasta ket magtengda dagiti pagrukodan para iti de-kalidad a sinurat. Ipanguluan dagiti agkakalaing a mannurat iti Filipinas ken iti Hawai`i dagitoy a panel.
Aggapu dagiti partisipante, agdiskurso, ken mannurat iti Filipinas, Australia, Japan, Canada, Hawai`i ken Mainland nga Estados Unidos.
Malaksid ken ni Dr. Lumbera, mangted met da Dr. Lilia Quindoza Santiago ken Dr. Ma. Crisanta Nelmida Flores iti sabali a keynote address iti maikatlo ken maikapat nga aldaw ti kumperensia.
Iti maudi a rabii ti kumperensia, maangay ti maysa a konsierto, “An Evening of Philippine Music and Classics” a pagkataan dagiti dua a kantor a nalatak iti sangalubongan, da tenor a Noel Velasco ken mezzo soprano a Gigi Mitchell Velasco.
Manamnama a daytoy umuna a Nakem Centennial Conference a parte ti makatawen a selebrasion ti sentenario ti idadateng dagiti immuna a sakada iti Hawai`i ket maulitto iti Filipinas agingga nga agbalin daytoy a kumperensia nga institusion iti akademia, iti panagsukisok, ken iti dirkurso ni kina-Ilokano ken kina-Filipino.
Mabasa dagiti sabsabali pay nga impormasion iti daytoy internasional a panagtitipon iti website ti kumperensia, www.philippinesonline.org/nakem.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Padasentayo man met a taldiapan ni national artist Jose Garcia Villa. Naitan-ok isuna a national artist idi 1972 idi panawen ni nagpresidente Ferdinand E. Marcos.
Ngem kunaen met dagiti daddumaa kritiko nga in absentia kano dayta a kina-national artistna ta ad-adda naglatak isuna sadiay Amerika, Kadagiti dadduma kunada a dina inaramat ti kina-Filipinona kadagiti sinursuratna.
Mailadawan kadagiti sinuratna a maysa nga isuna a modernista.
Naiyagus dagiti daniw iti panawen ti Anglo-Saxon.
Ad-adda a nagnunog iti estetika (aesthetic) ken elistista a porma ti daniw.
Saanna a kinayat dagiti tema a mangsagid ti social relevance ken aktibismo. Inlungalongna ketdi a ti arte ket para laeng iti arte.
Liniklikanna a sinurat dagiti local color a mangiladawan koma ti kina-Filipinona wenno kinaorientalna. Ngamin nagnaed isuna sadiay America, a sadiay ti ad-adda naglatakanna. Ngamin iti kinaaddana iti Pinas, naikkat iti unibersidad gapu laeng iti daniwna maipapan iti niog, a maysa kano a sexual poem. (A diak met patien daytoy a banag. Depende ngamin ti interpretasion ken dekonstruksion ti maysa a daniw. Kas koma iti The Tree ni Alfred Joyce Kilmer, adu met iti mangibaga a maysa met daytoya sexual poem no iturong iti dayta a wagas dekonstraksion. Tratarentayto laengen no sumaruno ta ilawlawagko babaen iti tunggal linia.)
Kadagiti sinuratna a dandaniw ken sarita ket maibilang a modernista ta saan pay laeng wenno awan pay laeng kadagita a sinurat iti Literatura Filipiniana idi nasuratnan dagitoy.
Ngem itoy a sinurat, sagidentayo laeng ti bassit a linabag ti pakasaritaanna, ken ti kinaestetika dagiti daniwna.
Ket alaentayo a nga ehemplo daytoy a daniwna a nangilawlawaganna no kasano ken ania ti maysa a daniw segun iti kinaestetiko a parang ken pannakaisurat. Daytoy ti daniwna A:
First, A Poem Must Be Magical
Itoy a daniwna, impaganetgetna no kasano ken kinania ti maysa a daniw.
Daytoy a daniw, inkumparana a ti maysa daniw ket kasla met laeng ti nakaparsuaan.
Madlaw kadagiti binatogna, a no ikumparana ti daniw iti maysa a buya kadagiti nakaparsuaan ket adda ti inkabilna a mangsegunda itoy nga imparangna a kas nayon a gutad ti panangiyaspingna.
Napintas dagiti kakastoy a parang ti daniw. Ket iti literatura Ilokana, maibugasan kadagiti dadduma a dandaniw da Prodie Gar. Padios, Honor Blanco Cabie, Johmar Alvarez, Roland Cabanero, Antonio Yukee, (daydi) Meliton Brillantes ken dadduma pay.
Iladladawan dagitoy a daniw ti nakaparsuaan a kas pakabuklan wenno mangbukel iti maysa a daniw.
Nalabit nga idi un-unana ket mainyannatup la unay ti kakastoy a dandaniw. Pannakaiparang ti buya wenno panangibaskag ken panangipaay iti respeto ti kinapintas ti nakaparsuaan.
Ngem iti panaglabas ti panawen, nagbalin a kasla gagangay laengen dagiti simile ken panangiyasping ti nakaparsuaan iti maysa a daniw ken ti panangdaniw ti pintas ti nakaparsuaan.
Dumur-as met ti daniw.
Agbaliw met ti langa ti daniw.
Agbaliw met ti tema ti daniw.
Nakigamulo ti daniw iti gimong iti pannakigamulo ni mannaniw.
Ket ti estilo ken porma, tema ken ken istraktura ti daniw, lalo iti Dandaniw Ilokana ket simmurot iti taray ti eksena ti daniw Filipiniana, nga isu dayta ti pannakigamulona iti mapaspasamak iti gimong.
Itoy a punto, ti “ti arte ket para iti arte laeng” nga impaganetget ni Villa ket saanen a nasurot ken naikankano.
Uray kadagiti kritiko ket saanda a inanak ti kapanunotan ni Villa. Lalo kadagiti nagserbi a kas pannakamata daytoy a panawen.
Kuna ni Salvador Lopez: “One doesn’t bring the charge against Villa that his poetry lacks social significance—that would be pointless, since he long ago begged to be excused from those preoccupations that today absorb the attention of other writers everywhere. One is bound to complain rather that, after a while, Villa becomes somewhat of a bore…There is something effete and bloodless in the lines of Villa, something that smells of the study and the parlor. There is no wind to it, no sun, no saltiness of earth.”
Kuna ni Lopez a nasken kano iti pannakiramraman ken pannakigamulo ni mannaniw kadagiti mapaspasamak iti gimong.
Kastoy met ti kinuna ni Dr. Ariel Agcaoili, maysa kadagiti kritiko ti dandaniw Iluko:
“Ti daniw, kas aramid, kas panagimutektek ni mannaniw, ket maysa nga aramid a politikal… amin a daniw, amin nga arte, ket addaan iti politika, addaanda iti diskurso maipapan iti bugas ti biag segun ti panirigan ni mannaniw, ni adipen ti arte a di mamingga a mangiparparipirip kadagiti mensahe ti uniberso a makitana.”
Bunga ti biag, kinunana. Ket ania aya ngamin ti bugas ti biag? Saan kadi a dagiti inaldaw-aldaw a mapaspasamak iti gimong ken iti tao? Innayonna pay:
"Awan arte a neutral, nga amin a kita ti arte ket adda latta iti tengnga ti pagbabalubalan, kankanayon a makibibiang, di agsarday ti inna pannakiramraman.”
Anansata, iti biang dagiti dadduma a kritiko a nangiyasping ken nangikompara kada Villa ken Carlos Bulosan, a maysa met laeng a Filipino (Ilokano pay ketdi) a naglalatak sadiay USA a kas maysa a Filipino writer ket ad-adda a makainspirar dagiti sinurat ni Bulosan ta ngamin dagitoy a sinuratna ket napolitikaan wenno maipapan iti kasasaad dagiti imigrante sadiay USA. Kadagiti sinurat Bulosan, saanna laeng nga intag-ay ti kina-Filipinona no dipay ket nailadawan pay ti kinaoriental dagiti sinuratna a naiduma la unay iti tema ken wagas ti pannakaisurat kadagiti literatura iti lumaud.
Nupay kasta, kunada pay a maysa a modernist experimentalist ken maysa nga avant-gardist ni Villa. Pudno la unay daytoy no ikumpara dagiti sinuratna idi ken kadagiti mannurat idi iti pagilian kadagidi a panawen. Ta saan pay la ngarud a mabasa iti pagilian idi dagiti wagas ti panangisuratna kadagiti daniw ken saritana. Isu ngarud a naawagan a modernista iti mannurat a Filipino.
Ngem sadiay met ngarud USA a naglatak ken nakaipablakaan dagiti sinuratna. Ken awananda dagitoy iti mangiladawan iti kina-Filipinona. Nalabit a ginagarana daytoy a wagasna tapno mapataranna ti estetika literatura a kayatna a tun-oyen. Ken nalabit a saanna ngata a kayaten ti masaktan a kas iti napasamak kenkuana a pannakaikkta iti unibersidad. Isu a no agbakasion idi kalatakna iti pagilian ket linklikanna dagiti awis ti inna panaglektiur ken panagsarita iti seminar.
Amin dagitoy nga isyu ket konektado iti panagnunogna iti daniw, imbes a sarita. Ta iti daniw nalaklaka nga ilemmeng ti kinaasino babaen kadagiti metapora. Ngem iti prosa wenno sarita ket tumpuar latta dagiti pagilasinan ti maysa nga oriental writer ken saan.
Ngem sadino man a disso ti ayan ti maysa a Filipino ket Filipinonto latta. Sinuratna man wenno saan ti maipapan ti pagilianna wenno sinuratna man wenno saan ti kina-Filipinona, isu latta nga isu a maitag-ay ti nasion a nagtaudandna.
Kas kinuna ni Timothy Yu, a maysa met kadagiti nangadal kadagiti sinursurat ni Villa:
“…Villa’s rejection of “localism” and social realism in favor of a modernist experimentation with form and syntax that had not been seen before in Filipino letters was the centerpiece of his claim to greatness…”
Ngem iti kangrunaan iti amin sa lamina iti pannakabigbigna a kas mannurat iti USA ket iti itataud ti makunkuna nga Asian American Literature a kas dinakamat met laeng ni Yu, a kunana:
“Villa’s work does seem to exist at the intersection of many of these concerns—national vs. transnational, aesthetics vs. politics, and the like. At the very least it would seem that trying to incorporate him into the discourse of Asian American literature disrupts, for better or worse, our notions of what Asian American literature is or should be…” ##
Saturday, October 23, 2004
NI VILLA KEN TI DANIW-ILUKO
Posted by Ka Iddo at 3:42 PM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Prepektura ti Toyama
Ti Prepektura ti Toyama (富山県 Toyama-ken) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Hokuriku idiay isla ti Honshū.[2] Ti kapitoliona ket ti siudad ti Toyama.[3]
Ti Toyama ket isu ti umuna nga industria a a prepektura idiay Luek ti Toyama a pantar tio Baybay Hapón, ken addaan ti panagtiwan ti indistria itinalaka nga elektrisidad gapu ti kaadu ti danum a rekursos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "富山県の魅力・観光>シンボル". Sapot a pagsaadan ti Prepektura ti Toyama (iti Hapón). Prepektura ti Toyama. Naala idi 9 Septiembre 2011.
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Prepektura ti Toyama" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 991 iti Liblibro ti Google; "Hokuriku" iti p. 344 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Toyama" iti p. 991 iti Liblibro ti Google.


text:
Kategoria:Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Filipinas
Pampanid iti kategoria "Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Filipinas"
Dagiti sumaganad a 136 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 136 a dagup.
A
B
L
M
T
C
H
J
N
- Nailian a Parke dagiti Kueba ti Libmanan
- Nailian a Parke ti Aurora Memorial
- Nailian a Parke ti Banbantay Iglit-Baco
- Nailian a Parke ti Bataan
- Nailian a Parke ti Bulabog Putian
- Nailian a Parke ti Danaw Butig
- Nailian a Parke ti Danaw Pantuwaraya
- Nailian a Parke ti Kuapnit Balinsasayao
- Nailian a Parke ti Minalungao
- Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Guadalupe Mabugnao Mainit
- Nailian a Parke ti Napudot nga Ubbog ti Mado
- Nailian a Parke ti Rungkunan
- Nailian a Parke ti Salikata
- Nailian a Parke ti Turod Bangan
- Nailian a Parke ti Turod Cassamata
- Nailian a Parke ti Turod dagiti Bannuar ti Akin-amianan a Luzon