text:
Inhenieria
Ti inhenieria iket isu ti panangipakat iti sientipiko, ekonomiko, sosial, ken praktikal a pannakaammo tapno mangidaremdem, mangibangon, ken mangtaripato kadagiti patakder, dagiti makina, dagiti ramit, dagiti sistema, materiales ken dagiti processes. Daytoy ket mabalin a sumakop ti panagusar kadagitipanirigan tapno maaramid, imodelo ken igatad timaysa a maitunos apakailawlawagan iti maysa a problema wenno gandat. Ti disiplina ti inhenieria ket nawatiwat unay, ken buklen dagiti sakop iti ad-adu a naipangpangruna a pagobraan iti inhennieria, nga iti tunggal maysa ket adda pay ti ad-adu a naisangayan a panagiyunayunay iti partikular a lugar iti teknolohia ken dagiti kita iti pannakaipakat.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Inhennieria idiay Wikiquote


c: text/html

text:
Neil Armstrong
Ni Neil Alden Armstrong (Agosto 5, 1930 – Agosto 25, 2012) ket maysa idi nga Amerikano nga astronauta ken ti immuna a tao a nagdappat idiay Bulan. Isu ket maysa pay a aeroespasial nga inheniero, abiador ti marina, agsubsubok a piloto, ken propesor ti unibersidad. Sakbay a nagbalin nga astronauta, ni Armstrong ket mays aidi a opisial iti Marina ti Estados Unidos ken nagserbi idiay Koreano a Gubat. Kalpasan ti gubat, isu ket nagun-odna ti basilerato a degrado idiay Unibersidad ti Purdue ken nagserbi a kas maysa nga agsubsubok a piloto idiay Estasion ti Napardas Unay a Panagpatayab ti Komite ti Nailian nga Agbalbalakad para iti Aeronautika, a tattan ket naamammoan a kas ti Dryden a Sentro ti Panagsukimat ti Panagpatayab, nga idiay ket nakarehistro kadagiti sumurok a 900 a panagpatpatayab. Kalpasan daytoy isu ket nagturpos pay kadagiti panagad-adalna idiay Unibersidad ti Akin-abagatan a California.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biograpiko a Diksionario ti Cambridge (1990). Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan
- Chaikin, Andrew (1995). Ti maysa atao idiay bulan. Penguin books. ISBN 0-14-024146-9.
- Cornish, Scott; Rahman, Tahir, McLeon, Bob, Havekotte, Ken, Reznikoff, John. "Neil Armstrong Signature Exemplars". CollectSpace.com. Naala idi Mayo 14, 2011.
- Francis, French; Burgess, Colin (2007). "Ti Narikut a Panagbaniaga iti Kinatalna, 1965-1969". Iti Anniniwan ti Bulan.
- Hansen, James R. (2005). Immuna aLalaki: Ti Biag ni Neil A. Armstrong. Simon & Schuster. ISBN 0-7432-5631-X.
- Jones, Eric (1995). "One Small Step". Apollo 11 Lunar Surface Journal. NASA. Naala idi May 14, 2011.
- Kranz, Gene (2000). Ti Panakapaay ket saan a Pagpilian: Panagtengngel ti Mision Manipud ti Merkurio aginggana ti Apollo 13 ken ti Kalabesan. Simon & Schuster. ISBN 0-7432-0079-9.
- Nelson, Craig. Kuitis a Lallaki: Ti Epiko a Sarita ti Immuna a Lallaki idiay Bulan. Nagkaykaysa a Pagarian: John Murray, 2009. ISBN 978-1-84854-291-4.
- Smith, Andrew (2005). Panagbirbiruk ti Lallaki a Natnag iti Daga: Tapuk ti Bulan. Bloomsbury. ISBN 0-7475-6368-3.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kirk, Mass Communication Specialist 1st Class Amy; United States Naval Forces Central Command. "Astronaut Legend Neil Armstrong Receives Naval Astronaut Wings". www.cusnc.navy.mil. Naala idi Mayo 14, 2011.
- Sherrod, Robert (Hulio 30, 1975). "Men for the Moon". Dagiti Apollo nga Ekspedision idiay Bulan. NASA.
- Thompson, Milton (Abril 1992). Idiay Igid ti Limbang: Ti Panagpatayab a Programa ti X-15. Washington, D.C.: Smithsonian Books. ISBN 1-56098-107-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Neil Armstrong idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Neil Armstrong idiay Wikiquote

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bise Presidente iti Pilipinas
Ti Bise Presidente iti Pilipinas (Filipino: Pangalawang Pangulo ng Pilipinas, inpormal a kas, "Ang Pangalawang Pangulo" wenno "Bise Presidente" naala manipud ti Espaniol). Daytoy ket isu ti maikadua a kangatuan nga ehekutibo nga opisial ti gobierno iti Pilipinas, kalpasan ti Presidente. Ti opisial a pagtaengan ti Bise Presidente iti Pilipinas ket ti Balay ti Pilipino, Kompleks ti CCP, Pasay.[7]
Dagiti linaon
- 1 Deskrpsion
- 2 Pakasaritaan
- 3 Dagiti rebbeng ken dagiti responsibilidad
- 4 Panagsisinnaruno
- 5 Dagiti gundaway iti opisina
- 6 Dagiti sibibiag a Bise Presidente
- 7 Listaan dagiti Bise Presidente
- 8 Kitaen pay
- 9 Dagiti nagibasaran
- 10 Dagiti silpo ti ruar
Deskrpsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bise Presidente iti Pilipinas ket isu ti umuna kadagiti linia ti panagsasaruno iti Pilipinas , kem agtaken iti Kinapresidente kalpasan ti ipupusay, panagikkat, wenno pannakaikkat babaen ti pannakaidarum ti pangulo ken ti pagbanagan ti pannakabasol iti agdama a panagtakem. Ti puesto ket winaswas idi babaen ti Linteg Militar idi 1972, ken saan idi a nairaman iti kasisigud a testo ti Batay-linteg ti 1973 . Dagiti panagpasayaat iti daytoy a bersion ket nangipasubli ti puesto kadagidi panagbutos idi 1986. Ti agdama a batay-linteg ket mangitaginayon iti daytoy a puesto.
Ti Bise Presidente ket saan a maipada kasla kadagiti sabali a pagilian, ti Bise Presedente ket awan kadagiti opisial a responsibilidad malaksid malaksid kadagiti naikeddeng babaen ti agdama a Presidente. Dagiti tawid ti panagturay ti puesto ket nagtauden manipud ti Mankomunidad iti Pilipinas, ken ti immuna a nagtakem, ni Sergio Osmeña (bayat nga dda dagiti kapada a nainaganan a puesto kadagiti gobierno sakbay ti Umuna a Republika iti Pilipinasc, awan daytoy a puesto babaen ti naikeddeng nga umuna nga opisial a nailian a gobierno a naipatakder idi 1898). Daytoy ket mangiraman ti Bise Presidente a maikkanto ti kangatuan a ranggo a karebbengan ti gabinete.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti pannakawaya[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a naammmuan idi a bise presidente a nagtunton a kas paset ti gobierno et ni Mariano Trías, ti terminona ket nangrugi idi Marso 22, 1897. Isu ket nabutosan idi las-ud dagiti eleksion ti Taripnong a Tejeros, ken kanungpalan idi a nabutosan a bise presidente ti Kangatuan a Konsehal a nangimaton kadagiti tulagan ti Biak na Bato idi 1897. Daytoy a Kangatuan a Konsehal ket awan ti kinaturay, di pay nagturay ti aniaman nga estado, ken inus-usar laeng para iti panagtawar kadagiti Kastila. Daytoy a konsehal ket kanungpalan a nasukatan, ken awan ti adda a kastoy a puesto idi las-ud ti pannakairangarang ti pannakawaya ti pagilian idi 1898, ken addaan idi daytoy ti diktadora a gobierno. Ti opisial nga immuna a pudno a repubika ti pagilian ket napundar idi 1899, ken awan pay daytoy idi ti bise presidente. Embes ket a naserbi ni Trias kadagiti gabinete ni Apolinario Mabini ken ni Pedro Paterno, a kas ministro ti pinansia ken ministro ti gubat. No Trias ket saan a naikedkeddeng a kas Bise Presidente iti Pilipinas gaputa ti Kangatuan a Konsehal ket saan a nangirangarang ti aniaman a naturay nga estado.
Dagiti Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Batay-linteg iti Pilipinas idi 1935 ket nangipatakder ti puesto ti Bise Presidentent, nga awan kadagiti nasken a responsibilidad, yrano mabalin ti Presidente, no kayatna, ken mangidutok ti Bise Presidente iti puesto ti gabinete. Ti immuna a idi a nabutosan iti puesto ti Bise Presidente babaen ti batay-linteg ket ni Sergio Osmeña. Kaduana nabutosan ni Manuel L. Quezon kadagiti immuna a panagbutos iti Pilipinas, ni Osmena ket naikkan idi ti kangatuan a ranggo iti rebbeng ti gabinete iti pannkairugi ti Mankomunidad iti Pilipinas idi Nobiembre 1935. Sakbay ti pannakaway idi 1946, dayta a rebbeng idi ti gabinete ket ti Sekretario ti Pagbagbagaan ti Publiko, ken naireserba laeng idi para iti Bise Gobernador-Heneral (maysa nga Amerikano). Ni Bise Presidente Osmena ket nagtengngel iti daytoy a puesto manipud idi 1935 aginggana idi 1939, ken ti kapadan a rebbeng iti Gabinete ti Gubat idi las-ud ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan
Kalpasan ti pannakawaya, ti kangatuan ti ranggo ti puesto ti gabinete ket nagbalin nga iti Sekretario dagiti Ganganaet a Pannakibiang (daytoy pay kaeng ti agdama a kangatuan a ranngo ti rebbeng ti gabinete iti opisial a protokol), a naited idi kenni Bise Presidente Elpidio Quirino. Ni Bise Presidentet Fernando Lopez ket nagmadi ti rebbeng ti Ganganaet a Pannakibiang idi isu ket nagbain a Bise Presidente ni Quirino idi 1949. Nupay kasta, ni Bise Presidente Carlos P. Garcia ken ni Emmanuel Pelaez ket nagtengngelda pay ti rebbeng ti Ganganaet a Pannakibiang, ti tawidan a naipasubli iti Maikalima a Republika, a ni Bise Presidente Salvador Laurel ken ni Teofisto Guingona, Jr. ket nagtengngelda ti rebbeng ti Ganganaet a Pannakibiang. Ni Gloria Macapagal-Arroyo ket nagserbi a kas Sekretario ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay. Dagiti sabali a puesto ti Gabinete nga awan ti titulo iti Sekretario ket naited idi kenni Joseph Estrada a kas Mangipangulo ti Komision ti Kontra-Krima ti Presidente ken ni Noli de Castro a kas Mangipangulo ti Konsehal ti Koordinasion ti Pagbalayan ken Urbano a Panagrang-ay.
Ti maymaysa kadagiti Bise Presidente iti Maikatlo a Republika, ni Diosdado Macapagal ket saan idi a naikkan ti puesto iti gabinete, gaputa isu ket ti immuna a nabutosan a Bise Presidente a saan a naggapu iti isu met laeng a partido a kas ti imkumbento.
Ni Arturo Tolentino ket nairangarang idi a kas ti elektado a Bise Presidente babaen ti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1986. Isu ket nagsapata a kas Bise Presidente idi Pebrero 16, 1986 sakbay kenni Hepe ti Hustisia a ni Ramon Aquino ngem, gapu ti nadayeg a pammati a dagiti panagbutos ket madi, isu ket saan a pudno a nagserbi a kas Bise Presidente. Kalpasan ti maysa a lawas kalpasan ti panagsapata ni Tolentino, ti makunkuna a Rebolusion ti Bileg ti Tattao ket nangrebba ti panagturay ni Marcos. Idi Pebrero 25, 1986 ni Corazon Aquino ken ni Salvador H. Laurel ketnaisapatada a kas Presidente ken Bise Presidente.[8]
Linia ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti rebbeng ken dagiti responsibilidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Artkulo VII Paset 3 iti Batay-linteg ti 1987 ket agbilin ti kaadda iti Bise Presidente "nga addanto ti kapada a kualipikasion ken ti termino iti opisina a nakabutosanna h, ken ti isu met laeng a kababalin, a kas ti Presidente." Ti Bise Presidente ket mabalin a maikkat manipud ti daytoy a puesto iti isumet laeng a kababalin a kas ti Presidente, ken mabalin a maidutok a kas Kameng ti Gabinete.
Ti Bise Presidente ket nasken amaipan iti opisina babaen ti nadayeg a panagbutos a maaramid iti tunggal maikadua a Lunes iti Mayo (wenno kas sabali a maited babaen ti linteg) para iti termino kadagiti innem a tawen ititengnga ti aladaw ti Hunio 30 ti tawen a nakabutosan ti opisial, ken agpatingganto iti tengnga ti aldaw iti isumet laeng a petsa kalpasan ti innem a tawen. Ti paset 4 ket mangibagbaga a ti Bise Presidente ket saan a mapalubosan nga agserbi ti dua nga agsasaruno a termino, ken no ti aniaman a kaso a ti opisial ket iwagsakna ti puestona iti laud ti terminona, daytoy ket maikeddengto a kas maysa a panagsalingbat iti termino para iti nakabutosanna.
Isupay ket agtakem pay kadagiti rebbeng ken dagiti responsibilidad ti Presidente (a kas Agtigtignay a Presidente) no (1) ti puesto ti Presidente ket saan pay a napili, aginggano addanton napili ken kualipikado, (2) ti Presidente ket natayen wenno permanente a nabaldado, ken agserbinto ti di pay nagpaso a termino, ken/wenno (3) ti Kamkameng ti Gabinete ket mangited iti Presidente ti Senado ken ti Tagabitla ti Kamara ti naisurat a panangirangarang a ti Presidente ket saanen a makaaramid kadagiti reposibilidad ken dagiti rebbengna.
Panagsisinnaruno[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bise presidente ket isu ti umuna iti linia ti panagsasruno ti presidente a kas inbilin ti batay-linteg ti 1987. Ti panagsisinnaruno iti kaso ti inakapasitasion wenno ipupusay ti Presidente iti Pilipinas ket namitlon a napasamak:
- Ti panagtakem ni Sergio Osmeña a kas presidente kalpasan ti ipupusay ni Manuel L. Quezon gapu ti daig idi 1944.
- Ti panagtakem ni Elpidio Quirino idi 1948 kalpsan ti ipupusay ni Manuel Roxas gapu ti atake ti puso.
- Yi panagtakem ni Carlos P. Garcia iti presidente 1957 kalpasan ti pannakatupa ti Eroplano ti Presidente iti Pilipinas a nagsakayan idi ni Ramon Magsaysay.
Ti Bise Presidente ket nagbalinen a Presidente babaen ti panagikkat:
- Ni Gloria Macapagal-Arroyo idi nangituray ti Kanagtuan a Korte a ni Joseph Estrada ket agikkat idi 2001.[9][10]
Dagiti gundaway iti opisina[urnosen | urnosen ti taudan]
Matgedan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti matgedan ti Bise Presidente ket sumakop manipud ti P103,000 to P111,917[11] iti maysa abulan, nga inkeddeng babaen ti Kongreso.
Opisial a pagtaengan[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti naipakasaritaan, ti Bise Presidente ket saan idi a naikkan ti opisial a pagtaengan. Nupay kasta, ti Bise Presidente ket agtengngel pay iti opisina a kakuyogna ti Presidente idiay Ehekutibo a Pasdek (itan ket ti Salas ti Kalayaan ) iiti kompleks ti Palasio Malacañan manipud idi 1935 aginggana idi 1972, idi ti puesto ket winaswas babaen ti linteg militar ti 1973. Idi naipasubli ti puesto, ni Bise Presidente Salvador H. Laurel ket nagtengngel ti opisina idiay dati a Pasdek ti Lehislatibo idiay Abenida Padre Burgos, Manila, aginggana nga iti pasdek ket nagbalin a Nailian a Museo iti Pilipinas. Ti opisina ti Bise Presidente ket naiyalis idiay Philippine International Convention Center, aken manen idiay Sentro ti Pinansia ti PNB idiay Pasay, Metro Manila idi 2005.[12] Ti agdama aBise Presidente a ni Jejomar Binay ket indutokna a ti Balay ti Pilipino idiay Siudad ti Pasay a kas ti opisial a pagtaengan ken ti kangrunaan a pagobraan ti Bise Presidente iti Pilipinas.
Dagiti sibibiag a Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti lima a Bise Presidente ti agdama a sibibiag, ti agdama ken dagiti uppat a dati a Bise Presidente:
-
Joseph Estrada
(babaen ni Fidel V. Ramos)
Naipasngay idi 19 Abril 1937
-
Gloria Macapagal-Arroyo
(babaen ni Joseph Estrada)
Naipasngay idi 5 Abril 1947
-
Teofisto Guingona
(babaen ni Gloria Macapagal-Arroyo)
Naipasngay idi 4 Hulio 1928
-
Noli de Castro
(babaen ni Gloria Macapagal-Arroyo)
Naipasngay idi 6 Hulio 1949
-
Agdama Jejomar Binay
(babaen ni Benigno Aquino III)
Naipasngay idi 11 Nobiembre 1942
Listaan dagiti Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.gov.ph/directory/office-of-the-vice-president/
- ^ http://ovp.gov.ph/speeches.php?id=358
- ^ http://www.abs-cbnnews.com/global-filipino/world/06/30/10/world-leaders-foreign-governments-congratulate-aquino-binay
- ^ http://wiki.answers.com/Q/Is_the_title_His_Excellency_applicable_to_Vice-President_Jejomar_Binay
- ^ http://travel.state.gov/law/legal/treaty/treaty_1503.html
- ^ http://www.abs-cbnnews.com/nation/12/19/10/binay-set-coconut-palace-move
- ^ Ni BP Binay ket naiyalis ti opisinana idiay Coconut Palace idi Marso, Yahoo News, Pebrero 12, 2011.
- ^ Ti Bise Presidente : Ti Ababa a Pakasaritaan, Opisina ti Bise Presidente iti Pilipinas.
- ^ Chan Robles Virtual Law Library: Philippine Supreme Court Decisions On-Line
- ^ Nagikkat ti Daulo iti Pilipinas, Gaou tu Eskandalo - New York Times
- ^ http://www.dbm.gov.ph/wp-content/uploads/2012/03/Manual-on-PCC-Chapter-5.pdf http://www.gov.ph/downloads/2012/04apr/20120430-EO-0076-BSA.pdf
- ^ Quezon.ph: "For trivia-hunters, Benigno S. Aquino III and the presidency" by Manuel L. Quezon III


text:
Calvin Coolidge
Ni John Calvin Coolidge, Jr. (Hulio 4, 1872 – Enero 5, 1933) ket isuidi ti Maika-30 a Presidente iti Estados Unidos (1923–1929).Isu ket mays a Republikano nga abogado manipud idiay Vermont, ni Coolidge ket ngimmato kadagiti politika ti estado ti Massachusetts , ken dimteng a banagbalin a gobernador iti dayta nga estado. Ti panagkukuana ti panawen ti Welga ti Polis ti Boston idi 1919 ket nagipangato kaniana ti nailian nga entablado ken nagited kaniana ti pakaidayawan a tao ti naikeddengan nga aksion. Kalpasan daytoy, isu ket nabutosan akas ti maika-29 a Bise Presidente idi 1920 ken naisaruno a kas ti sinarunona ti Presidente kalpasan ti kelaat nga ipupusay ni Warren G. Harding idi 1923. Isu met laeng ket nabutosan idi 1924, isu ket nakagun-od panakaidayawan a kas maysa a bassit a gobierno a konserbatibo, ken ti maysa a tao a saan unay nga agsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Calvin Coolidge idiay Wikimedia Commons


text:
Reunion.com > Jodi Maisel - Kevin Mallinckrodt > Tressie Maki - Alina Makin
Classmates from Tressie Maki to Alina Makin
Tressie Maki Trevor Maki Trisha Maki Troy Maki Turi Maki Ty Maki Tyler Maki Uno Maki Urho Maki Valerie Maki Vanessa Maki Verna Maki Veronica Maki Vicki Maki Victor Maki Victoria Maki Violet Maki Virginia Maki Wade Maki Walter Maki Wanda Maki Warren Maki Wayne Maki Wendi Maki Wendy Maki Wesley Maki Wilbert Maki Willard Maki William Maki Winifred Maki Winton Maki Yvonne Maki Zachary Maki Zina Maki Anne Maki-jokela Roger Maki-schramm Sindi Maki-tsuruta Adolf Makia Eno Makia Jacob Makia James Makia Lynn Makia Stephen Makia Steve Makia Suelee Makia Susan Makia Tabi Makia Wilson Makia Jason Makia'okalani Macky Makiadi Sama Makiah Mariamma Makiamma Maya Makian Kathleen Makiaokalani James Makiaris Jason Makiaris John Makiaris Mary Makias Teofilo Makiasi Beth Makibbin Dennis Makibbin James Makibbin Michael Makibe Amanda Makic Denis Makic Elvira Makic Ljiljana Makic Mirsad Makic Vahida Makic Jane Makich Debbie Makichuk Gary Makichuk Carol Makida Yves Makidi Theonie Makidis Dea Makidon Heather Makidon Jason Makidon Jennifer Makidon John Makidon Mary Makidon Michael Makidon Patrick Makidon Paul Makidon Susan Makidon Travis Makidon William Makidon Bob Makie Brian Makie Daniel Makie David Makie Debra Makie Donald Makie Donna Makie Francis Makie Heather Makie James Makie John Makie Julia Makie Kevin Makie Kristin Makie Marion Makie Mark Makie Michael Makie Michelle Makie Paul Makie Robert Makie Scott Makie Stephen Makie Steve Makie Steven Makie Todd Makie Wayne Makie Vanessa Makieh John Makieil Christopher Makiej Craig Makiej David Makiej Jennifer Makiej John Makiej Karen Makiej Tarsha Makiej Walter Makiej Leo Makiejus Victor Makiejus Alice Makielski Anthony Makielski Betty Makielski Carrie Makielski Charles Makielski Christine Makielski Cork Makielski Daniel Makielski David Makielski Dennis Makielski Erin Makielski James Makielski Jane Makielski Kelsey Makielski Lena Makielski Monica Makielski Myrna Makielski Pat Makielski Patricia Makielski Paul Makielski Robert Makielski Susan Makielski Thomas Makielski Ward Makielski William Makielski Michael Makieve Sally Makieve Kathleen Makiewicz Lech Makiewicz Maria Makiewicz Marilyn Makiewicz Mark Makiewicz Shinji Makigano Miki Makihara Yukiko Makihara Ana Makihele Dewayne Makihele Jason Makihele Kilisitina Makihele Lopeti Makihele Mafi Makihele Simi Makihele Sio Makihele Sione Makihele Siulolovao Makihele Tesimoni Makihele Tevita Makihele Toni Makihele Vili Makihele William Makihele Sarah Makihira Justin Makii Selineh Makijan Carrie Makijczyk Holly Makijczyk Ritva Makikahma Naka Makiko Benedict Makil Brenton Makil Carol Makil Christopher Makil David Makil Elfreda Makil Elizabeth Makil Eric Makil Felicia Makil Gina Makil Jain Makil Joey Makil Jon Makil Justin Makil Moreno Makil Silby Makil Simon Makil Thomas Makil Tomy Makil Vincent Makil Brandon Makila Jurasme Makilala Albert Makilan Allyn Makilan Ireneo Makilan Jensen Makilan Karen Makilan Maryjane Makilan Benson Makileni Wittness Makileni Alfonso Makiling Candida Makiling John Makiling Kelly Makiling Maria Makiling Maximino Makiling Nancy Makiling Rey Makiling William Makiling John Makilya Ankit Makim Darshan Makim Jayesh Makim Saumil Makim Saurin Makim Danielle Makima David Makima Terry Makima Grace Makimaa Kim Makimaa Sherry Makimaa Veronica Makimii Esteban Makimot Christine Makimoto Grant Makimoto Mark Makimoto Randy Makimoto Robert Makimoto Sue Makimoto Tod Makimoto Aaron Makin Adam Makin Alan Makin Albert Makin Alex Makin Alexander Makin Alice Makin Alina Makin


text:
Taoismo
Iti Taoismo ket maysa nga filosofia ken sursuro nga aggapu idiay China ken iti Tao.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Po-on[urnosen | urnosen ti taudan]
Nairamut iti Taoismo ti kinaugmaan nga pampammati dagiti Intsik, naseknan iti ritual dagiti shaman ken iti pinagpaliiw ken pinagpanunot ti kinabukel iti katutubo ken iti biag. Ni Laozi iti mabigbig nga nangibangon ti Taoismo.
Iti Tao[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti simbolo nga Yin-Yang wenno ugis-ugis iti Taiji, simbolo iti Taoismo ket iladawanna iti dua nga agsinnumbangir nga katutubo iti biag: iti nangisit a turik ti puraw nga likudna ket isu iti bukel nga mangbangon iti kangisitan ken iti puraw nga bukel a mangbangon met iti kapurawan. Kayatna saoen ket iti kalaw-angan, ti pinagsabali ket saan mapukaw ken agnanayon.
Tao Te Ching[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Jollibee
Ti Jollibee ket maysa a ragup dagiti panganan a mangipangpangruna iti prito a manok, burger ken spaghetti, ken a nakabase iti Filipinas. Addaan kadagiti puesto iti 6 a pagilian iti sangalubongan, iti Filipinas, Estados Unidos, Hong Kong, Vietnam, Indonesia ken Brunei jollitops said " jollibee is the best restourant ever.
jollitops start in noverber 1st. Tony Tan Caktiong ken ti familiana iti parlor ti sorbetes iti Cubao ken iti Quiapo idi 1975. Idi agangay dagitoy ti nagbalin nga umuna a pagtagilakuan ti Jollibee. Idi 1978, naipasdek ti Jollibee Foods Corporation ken naincorporada kas maysa a 100% a Filipino a compania. Di agbayag, saan laengen a sorbetes ti idasdasarda, nagiserbida metten iti sandwich ken spaghetti, ket idi kuan dagitoyen ti ad-adda a naglatak ngem ti sorbetes a lakoda. Sinuktanda dagiti parlor ti sorbetes iti panganan, restawran a napanaganan iti jollitops.


text:
Las Vegas
Ti Las Vegas (/lɑːs ˈveɪɡəs/) ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay estado ti Nevada ken ti kondado tugaw ti Kondado ti Clark.[4] Ti Las Vegas ket maysa a naamammoan ti sangalubongan a nagruna apagliwliwaan a siudad para iti panagsugalan, paggatangan, ken dagiti naimas a panganan. Ti siudad ket kinabukbukodanna nga inbagbaga nga isu Ti Pagliwliwaan a Kapitolio iti Lubong, ken daytoy ket nadayegan para kadagiti naipagtitipon a kasino–otel ken dagiti nairamraman a pagliwliwaan. Daytoy ket dumakdakkel a pagretiroan ken pamilia a siudad, ti Las Vegas ket isu ti maika-31 a kaadaun ti populasion a siudad idiay Estados Unidos, nga adda ti populasion ti 2010 esnso iti 583,756. Ti 2010 a populasion ti metropolitano a lugar ti Las Vegas idi ket 1,951,269.[3]
Daytoy ket nabagon idi 1905, ti Las Vegas ket nainkorporado a kas maysa a siudad idi 1911. Idi patingga ti maika-20 a siglo, ti Las Vegas ket isu idi ti kaaduan ti populasion nga Amerikano a siudad a nabangon iti dayta siglo (ti panakaisalsalumina a tinengtengel babaen ti Chicago idi maika-19 a siglo). Ti panagipatuloy para kadagiti nadumaduma a kita ti pagliwliwaan dagiti manakman ket nakagun-od daytoy ti titulo a Basol a Siudad, ken daytoy a panakaimatangan ket nakaaramid ti Las Vegas a nadayeg a lugar para kadagiti pelikula ken programa ti telebision . Adda dagiti nadumaduma a makitkita ti ruar a pabuya ti silaw idiay Kalsada ti Fremont, ken dagiti pay dadduma a lugar iti siudad.
Ti Las Vegas ket kadawyan a mangitudo iti siudad ket mainayon pay dagiti dadduma a lugar ti labes a patingga ti siudad, a naipangpangruna dagiti pagliwliwaan a luglugar ket ti a sideg ti Banda ti Las Vegas, ken sagpaminsan pa ti intero a Tanap ti Las Vegas. Ti 4.2 mi (6.8 km) a bistrad ti Abagatan a Akaba adalan ti Las Vegas a naamaamoan a kas tiStrip ket kaaduan kadagitoy kadagiti saan a nainkorporado a komunidad ti Paradise, Winchester, ken Enterprise.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Balikas ken ti Sarsartidas: Dagiti Parbo a nagan para iti New Orleans ken Las Vegas". VOA News. 2010-03-13. Naala idi 29-01-2012.
- ^ Lovitt, Rob (2009-12-15). "Agtakder kadi ti pudno a Las Vegas?". MSNBC. Naala idi 04-02-2012.
- ^ a b "Bariweswes ti Sapasap a Populasion ken dagiti Panakailasin ti Balay: 2010 a Datos ti Demogrpiko a Bariweswes (DP-1): siudad ti Las Vegas, Nevada". U.S. Census Bureau, American Factfinder. Naala idi Marso 9, 2012.
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
- ^ Joe Schoenmann (Pebrero 3, 2010). "Ti Vegas ket saan nga agmaymaysa ti panagkayatna iti .vegas". Las Vegas Sun.
- ^ "Ti Kondado ket Nagtawen ti 100 Hulio 1, a Nanaganan ti ‘Sentenerio nga Aldaw Day’" (Press release). Kondado ti Clark, Nevada. Hunio 23, 2009. Naala idi Enero 5, 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Las Vegas idiay Wikimedia Commons


text:
Ulysses S. Grant
Ni Ulysses S. Grant (naipasngay a kas ni Hiram Ulysses Grant; Abril 27, 1822 – Hulio 23, 1885) ket isu idi ti Maika-18 a Presidente iti Estados Unidos (1869–1877) kalpasan ti naturay a papelna iti gudua a paset iti Sibil a Gubat. Babaen ni Grant, ti Buyot ti Kappon ket inabakda ti Konpederado a Milisia ken nangiturong daytoy ti panakalpas ti gubat ken ti panagsuko ti buyot ni Robert E. Lee idiay Appomattox. A kas presidente isu ket nangidaulo dagiti Radikal a Republikano kadagiti ganetgetda a mangikkat amin a tugot iti Konpederado a nationalismo ken panagtagabu; isu ket nagballigi a nangdadael ti Ku Klux Klan idi 1871.[1] Ti dayawna ket napaalas babaen kadagiti panakaulit a panagsalaknibna kadagiti naidutok, ken babaen ti nauneg a pangrigrigat ti ekonomia (a tinawtawagan ti "Derraaw iti 1873") a nangturay daytoy ti maikadua a terminona. Nupay ti bukodna a Partido Republikano ket nakisina idi 1872 ken dagiti nagreporma ket nangipabasol kaniana, ni Grant ket nalaka a nabutosan manen. Babaen idi 1874 dagiti kasuppiatna ket nakaalada ti kapigsa ken idi mangrugrugi a pimanaw ti White House idi Marso 1877, dagiti konserbatibo a puraw a Taga-abagatan, a kas dagiti pederal a tropa ket sumansanod, ket nagun-odda nga agtengngel kadagiti amin nga estado iti Abagatan ken ti Panagpatakder manen ket napaay a kas dagiti sibil a karbengan dagiti nangisit ket saan a natalgedan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martinez, James Michael (2007). Dagiti Karpetbagger, Kabaliera, ken ti Ku Klux Klan: Panangidiaya ti Saan a makita nga Imperio idi Pnawen ti Panagpatakder Manen. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0742550780.
|accessdate=masapul ti
|url=(tulong)


text:
Urano
Ti Urano ket isu ti maikapito a planeta manipud ti Init. Isu daytoy ti addaan ti maikatlo a rayos ti planeta ken ti maikapat a kadakkelan a masa ti planeta iti Sistema a Solar. Nainaganan daytoy manipud ti diosen ti Griego iti langit a ni Urano (Taga-ugma a Griego: Oὐpavός), ti amam ni Kronus (Saturno) ken apo ni Zeus (Hupiter). Nupay daytoy ket makita iti mata a kas dagiti klasiko a planeta, daytoy ket saan a naibigbigan a kas maysa a planeta dagiti taga-ugama nga agpalpaliiw gapu ta nalidem ken nabuntog a panagliklikmut na.[11] Ni Apo William Herschel ket nagirangaran ti panakadiskobre na idi Marso 13, 1781, a panakapada ket ti namammuan a pagbeddengan iti Sistema a Solar para iti pinakauna iti moderno a pakasaritaan. Ti Urano ket isu pay ti immuna a planeta a naduktalan babaen ti teleskopio.
Ti Urano ket kapadpadana ti panakabuklan ti Neptuno, ken dagitoy ket aggiddiatda ti kimiko a pakabuklan ngem dagiti daddadakkel a higante nga alingasaw, a Hupiter ken Saturno. Dagiti astronomo ket sagpaminsanda nga inkabkabil iti sabali a kategoria a tinawtawagan a kas dagiti "higante a yelo". Ti tangatang ti Urano, bayat a kapadpada iti kangrunaan a pakabuklan ti hidroheno ken helio ti Hupiter ken Saturno , ket aglaon kadagiti adadu a "yelo" a kas ti danum, amoniako ken meano, ken mairaman dagit tugot dagiti hidrokarbon.[7] Daytoy ti kalamiisan a planetario a tangatang iti Sistema a Solar, nga adda ti kababaan a temperatura ti 49 K (−224 °C). Adda daytoy ti narikut a, nagtutuon nga ule a patakder, a naipanunotan a ti danum ti pakabuklan dagiti nababbaba nga ulep, ken ti metano ti naipanunotan a mangbukel ti ngato a tuon dagiti ulep.[7] Iti panagiddiat, ti uneg ti Urano ket angrunaan a buklen dagiti yelo ken bato.[12]
Kasla dagiti sabali a higante a planeta, ti Urano ket adda ti maysa a singsing a sistema, ti maysa a magnetoesperio, ken dagiti nadumaduma a bulan. Ti Urano a sistema ket adda ti naisangsangayan a panakaaramid kadagiti planeta gaputa ti aksis a panagtayyek ket nagbatuag a nakairig, a gangani iti dalumpinas ti panagtayyekna ti Init. Isu ngarud a dagiti amianan ken abagatan nga ungtona ket naisanglad diay pakakitaan ti ekuador kadagiti kaaduan a planeta.[13] Idi 1986, dagiti ladawan manipud ti Voyager 2 ket nangipakita ti Urano a kas awan ti langana a planeta iti makitkita a lawag nga awan dagiti banda ti ulep wenno dagiti bagio a nakaitaripnongan dagiti sabali a higante.[13] Dagiti naindagaan nga agpalpaliiw ket nakakitada kadagiti senial ti tiempo a panagbalbaliw ken umadadu nga aktibidad ti tiempo kadagiti napalabas a tawen iti panagasideg ti Urano ti bukodna nga ekuinosio. Ti kapardas ti angin idiay Urano ket makaabot ti 250 a metro tunggal maysa a segundo (900 km/h, 560 mph).[14]
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Panakaduktal[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Urano ket kaaduan a napalpaliiw idin sakbay a naduktalan a kas maysa a planeta, ngem sapasap daytoy napagkamalian a kas maysa a bituen. Ti kasapaan a nairehistro a panakakita ket idi 1690 idi ni John Flamsteed napaliiwna ti planeta ti innem a beses, a nangikatologo daytoy a kas ti 34 Tauri. Ti Pranses nga astronomo a ni Pierre Lemonnier ket napaliiwna ti Urano iti sangapulo ket dua a beses idi nagbaetan ti 1750 ken 1769,[15] a mairaman kadagiti nagsasaruno a rabii.
Ni William Herschel ket pinaliiwna ti planeta idi Marso 13, 1781 bayat nga isu ket adda idiay hardin ti balayna idiay 19 New King Street idiay ili ti Bath, Somerset, Inglatera (a tattan ket ti Herschel a Museo iti Astronomia),[16] ngem immuna nga inreportana daytoy (on Abril 26, 1781) a kas maysa a "bandus".[17] Ni Herschel ket "nagaramid kadagiti serie ti panagpalpaliiw iti paralahe dagiti saan nga agkukuti a bituen",[18] a nagus-usar ti bukodna a naidaremdem a teleskopio.
Isu ket nangirehistro ti wanakanna "Idiay pagkapat nga asideg ti Z Tauri ... a ti [a] Nebulusa a bituen wennobandus ngata".[19] Idi Marso 17, nga isu ket nagisurat ti, "Nagbirukak para iti Bandus wenno Nebulusa ket nabirukak a daytoy ket maysa a Bandus, gaputa daytoy ket nagbalbaliw ti lugarna".[20] Idi inpresentana ti dinuktalanna idiay Naarian a Kagimongan, isu ket nagtultuloy a nangikenng nga isu ket nakabiruk ti maysa a bandus bayat a pudno a nangipadpada daytoy ti maysa a planeta:[21]
Ti kapigsa a naikabilko idi immuna a nakitak ti bandus ket 227. Manipud ti panakasanay ammok a ti diametro dagiti saan nga agkutkuti a bituen ket saan a proprsional a naipadakkel kadagiti nangatngato a kapigsa, as planets are; isu ngarud nga ikabilkon ti kapigsa iti 460 ken 932, ken nabirukak a ti diametro ti bandus ket dimmakkel a maipada ti kadakkel ti kapigsa, a kastoy koma, iti panagipagpagarup iti daytoy ket saan nga agkutkuti a bituen, bayat a ti diametro dagiti bituen a nangipadaak ket saan a dimaakkel ti kapadana a pannakaibagi. Ti maipatinayon, ti bandus ket adadu a naipadpadakkel iti las-ud a mabalin a maipalubusan ti lawag, a nagparang daytoy a nanakudrep ken saan a nalawag kadagitoy a nalatak a kapigsa, bayat a dagitibituen nakapreserbada kadati karanigda ken panakailaslasin manipud kadagiti rinibu a panagpalpaliiwko nga ammok a mataginayonda. Ti sumatuno ket mangipakita dagitiinpagpagaruko ket nasayaat a naipatakderan, daytoy ket mangpaneknek ti Bandus a pinalpaliiwan tayo.
Ni Herschel pinakaammoanna ti Naarian nga Astronomo, a ni Nevil Maskelyne, tinainduktalanna ken nakaawat ti nakaalalilaw a sungbat manipud kaniana idi Abril 23: "Diak ti panagtawagko daytoy. Daytoy ket kasla maysa a sapasap a planeta nga aggungunay ti maysa apagtayyekan nga a gangani a sirkulo a kalas ti init ket maysa a Bandus nga aggungunay ti eksentriko nga elipsis. Saanak pay a nakakita ti maysa a koma wenno ipusna".[22]
Bayat a ni Herschel ket nagtultuloy a naganannad a nagpalpalawag tibaro a banagna a kas maysa a bandus, dagiti sabali nga astronomo ket nangrugrugidan a nagipagpagarup a daytoy ket saan a bandus. T Ruso nga astronomo a ni Anders Johan Lexell ket isu idi ti immuna a nagkarkulo ti panagtayyek ti baro a banag[23] ken ti gangani a sirkulo a panagtayyekna ket nagiturong kaniana a nangipatingga a daytoy ket maysa a planeta ken saan a bandus. Ti Berlin nga astronomo a ni Johann Elert Bode ket nagipalawag ti dinuktalan ni Herschel a kas ti "maysa nga aggungunay a bituen a mabalin a maipanunotan a kellaat a di amammo a kasla planeta a banag nga agpalpalikmut ti las-ud iti Saturno".[24] Ni Bode ket nangipatingga a ti gangani a sirkulo a panagtayyekna ket maysa a planeta ken saan a bandus.[25]
Daytoy a banag sapasapen a nawawat a kas maysa a planeta. Babaen idi 1783, ni Herschel ket bukod a nangawat ti daytoy a kinapudno kenni Joseph Banks ti presidente ti Naarian a Kagimongan: "Baabaen dagiti panagpalpaliiw dagiti nalatak nga astronomo idiay Europa maipakita a ti baro a bituen, nga addaak ti dayaw a nangitudo kaniada idi Marso 1781, ket maysa a Primario a Planeta ti bukodtayo a Sistema a Solar."[26] Iti pammadayaw kadagiti nagun-odna, ni Ari George III ket nangited kenni Herschel ti tinawen a tangdan a £200 iti kondison nga isu ket ket umalis idiay Windsor tapno ti Naarian a Pamilia ket maikkanda ti gundaway a mangusar ti teleskopiona.[27]
Panaginagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Maskelyne ket nagsalusod kenni Herschel a "mangited ti astronomiko a lubong ti parabor nga ikkan ti nagan ti planetam, nga isu daytoy ket kabukbukodam, ken dakami ket makapabaklanyan iti annong para iti panakaduktal daytoy."[28] Iti panagisungbat ti kiddaw ni Maskelyne, ni Herschel ket nangikeddeng a mangnagan ti banag ti Georgium Sidus (Bituen ni Georger), wenno ti "Georgiano a Planeta" a pammadayaw ti baro a patronna,a ni Ari George III.[29] Isu ket nangipalpalawag ti daytoy a keddeng iti maysa asurat para kenni Joseph Banks:[26]
Iti napasaw a paset dagiti panawen ti duog a panawen ti naibatay dagiti naibatay ti linteg a panaginagnagan ti Merkurio, Benus, Marte, Hupiter ken Saturno ket naited idi kadagiti Planeta, a kas dagiti nagnagan dagiti nagruna a bannuarda ken dagiti diosen. Iti agdamaga a adadu a pilosopiko a panawen daytoy ket narigrigat a mapalubosan ti isu met laeng apamay-an ken tawagan dagitoy a kas ti Juno, Pallas, Apollo wenno Minerva, para iti nagan ti baro a nainlangitan a bagbagi tayo. Ti umuna a pamanunotan ti aniaman a naisangsangayna a pasamak, wenno namarangmang a mapagteng, ket kasla ti kronolohiana: no ti aniaman a masakbayan a daytoy ket masaludsod, kaano idi a nabirukan daytoy naudi a naduktalan a Planeta? Daytoy ket mabalin a nasayaat a masungbatanto ti, 'Iti panagturay ni Ari George ti Maikatlo'.
Ti insingasing ni Herschel a nagan ket saan anadayeg iti ruar ti Britania, ken dagiti sabsabali a nagnagan ket naisingsingasing idin. Ti astronomo a ni Jérôme Lalande ket nangisingasing a managana ti palaneta iti Herschel a kas pammadayaw ti nakaduktal ti daytoy.[30] Ti Sueko nga astronomo a ni Erik Prosperin ket nangisingasing ti nagan a Neptuno a daytoy ket sinuportaran babaen dagiti astronomo a nagayat ti kapanunotan tapno maipalagip kadagiti panagbaligi ti plota ti Naarian a Marina ti Britania iti panawen ti Rebolusionario a Gubat ti Amerikano babaen ti panagtawag ti baro a planeta iti Neptuno George III wenno Neptuno Gran Britani.[23] Ni Bode ket pinilina ti Urano, ti nai-Latin a bersion ti Griego a dios ti langit, a nbi Ouranos. Ni Bode ket nangisuppiat a kas ni Saturno ket ama idi ni Hupiter, ti baro a planeta ket nasken a managanan kalpasan ti ama ni Saturno.[27][31][32] Idi 1789, ti kumaduaan ni Bode iti Naarian nga Akademia a ni Martin Klaproth ket nanginagan ti baro a a naduktalaan nga elemento ti "uranio" para iti panasuporta ti panagpili ni Bode.[33] Ti dimtengan daytoy, ti singasing ni Bode ket nagbalbalin anawatiwat a naus-usar, ken nagbalin a sapasap daytoy idi 1850 idi ti Opisina ti Nautiko nga Almanak, ti naudi a nabatbati, ket nangisukat ti panag-ususar tis Georgium Sidus iti Urano.[31]
Nomenklatura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Urano ket isu-isu ti planeta a ti naganna ket naala manipud ti Griego a mitolohia ngem ti Romano a mitolohia: ti Griego a "Oὐpavός" ket simmangpet iti Inggles babaen ti Latin nga "Ūranus".[34] Ti panaginagan ti Urano ket "Uraniano".[35] Daytoy ket adda ti dua nga astronomiko a simbolo. Ti immuna a naisingasing, ♅,[d] ket insingasing idi babaen ni Lalande idi 1784. Iti maysa a surat para kenni Herschel, ni Lalande ket nangilawlawag a kas ti "un globe surmonté par la première lettre de votre nom" ("ti maysa a globo a napatoktokan babaen ti umuna a letra ti apelyidom").[30] Ti naudi a naisingasing, ⛢,[e] ket maysa asabali a kita dagiti simbolo para iti Marte ken ti Init gaputa ti Urano ket isu ti Langit idi iti Griego a mitolohia, a naipanpanunotan nga inturayan babaen dagiti nagtitipon a bileg ti Init ken Marte.[36] Kadagiti pagsasao nga Insik, Hapon, Koreano, ken Bietnamis, thi nagan ti planeta ket literal a naipatarus a kas ti langit ari bituen (天王星).[37][38]
Pagliklikmutan ken pagtayyekan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Urano ket maminsan nga aglikmut iti Init iti tunggal maysa nga 84 a tawtawen ti Daga. Ti natimbengan a kaadayuna manipud ti Init ket agarup a 3 a bilion km (agarup a 20 AU). Ti karaniag ti lawag ti init idiay Urano ket agarup a 1/400 iti Daga.[39] Dagiti pagliklikmutanna nga elemento ket immuna a nakarkulo idi 1783 babaen ni Pierre-Simon Laplace.[40] Iti panakasakbayan ti panawen, dagiti madi a naggiddiatan ket nangrugi a naiparparang ti nagbaetan ti naipadto ken dagiti naipalpaliiw a pagliklikmutan, ken idi 1841, ni John Couch Adams ket immuna a nangisingasing a dagiti pagiddiatan ket mabalin a gapu ti grabitasional a panagginnuyod dagiti saan a makitkita a planeta. Idi 1845, ni Urbain Le Verrier ket nangrugrugi kadagiti nawaya a panagsuksukisokna kadagiti pagliklikmutan ti Urano. Idi Septiembre 23, 1846, ni Johann Gottfried Galle ket nakaduktal ti baro a planeta, ket ninaganan daytoy ti Neptuno, iti gangani nga asideg ti naipadto a puesto babae ni Le Verrier.[41]
Ti panagpuspusipos a paset ti panawen ti uneg ti Urano ket 17 nga oras, 14 minutos, nga agpakanawan (retrogrado). A kas dagiti amina a higante a planeta, ti akinngato a tangatangna ket makasanay kadagit napigsa nga angin iti turong ti panagliklikmutan. Kadagiti adda a latitud, a kas ti agarup a dua a pagkatlo a kaadayo manipud ti ekuador aginggana ti abagatan nga ungto, dagiti makitkita a langa ti tangatang ket naparpardasda nga aggungunay, a makaararamid daytoy ti napno a panagtaytayyek iti basbassit ngem 14 nga oras.[42]
Pakbu a pagtayyekan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Urano ket adda ti pakbu a pagtayyekan ti 97.77 a degrado, isu a ti pagliklikmutanna a ket agarup a paralelo ti dalumpinas ti Sistema a Solar. Daytoy ket mangited kadagiti kompleto a panagbalbaliw ti tiempona a saan a maararamid dagiti sabali a nangruna a planeta. Dagiti sabali a planeta ket mabalin a isirmata nga agtayyek a kas ti napakbu nga agtaytayyek a tarampo iti dalumpinas ti Sistema a Solar, bayat a ti Uyano ket agtaytayyek a kas ti napakbu nga agtultulid a bola. Iti asideg ti panawen dagiti Uraniano a solstisio, ti maysa nga ungto ket kankanayon a sanguenna ti Init bayat a dagiti sabali nga ungto liklikudanda. Adda laeng ti akikid a gisla ti lawlaw ti ekuador ti makasanay ti maysa a napardas a siklo ti rabii ken aldaw, ngem no ti Init ket nababa unay iti horisonte a kas la ti polar a rehion ti Daga. Iti sabali a bangir a pagtayyekan ti Urano ti puesto dagiti ungto a panakaisangona ti Init ket baliktad. Ti tunggal maysa nga ungto ket makaala ti agarup a 42 a tawtawen ti agtultuloy a lawag ti init, a sarunuen babaen ti 42 a tawtawen ti kinasipnget.[43] Iti asideg ti pamnawen dagiti ekuinosio, ti Init ket sanguenna ti ekuador ti Urano a mangited ti maysa a paset ti panawen dagiti siklo ti aldaw-rabii a kapadpada a makitkita kadagiti sabsabali a planeta. Ti Urano ket naabotanna ti kinaudi nga ekuinosio idi Disiembre 7, 2007.[44][45]
Ti maysa apagbanagan ti pagtayyekan apuesto ket, iti katimbengan ti las-ud ti tawen, dagiti polar a rehion ti Urano ket makagun-od ti adadu nga enerhia manipud ti Init ngem dagiti rehionna ti ekuador. Uray kasta, ti Urano ket napudpudot idiay ekuadorna ngem dagiti ungtona. Ti panggep a mekanismo a gapuanan daytoy ket di ammo. Ti rason ti naisangsangayan a pakbu a pagtayyekan ti Urano ket saan pay unay a naamammoan, ngem ti kadawyan a panagipagarup ket iti las-ud ti panakaporma ti Sistema a Solar, ti maysa a kapada a kadakkel ti Daga a protoplaneta ket dinungparna ti Urano, a naggappuan ti nadadael a panakpuestona.[46] Ti abagatn nga ungto ti Urano ket gangani a dagus a naiturong idi iti Init idi las-ud ti panawen ti ilalabas a panagtayab tiVoyager 2' idi 1986. Ti panakanagan ti daytoy nga ungto a kas ti "abagatan" ket agus-usar ti panakaipalpalawag nga inkeddeng ti Internasional a Kappon ti Astronomiko, a nainaganan a ti amianan nga ungto ti maysa a planeta wenno satelite ket nasken a ti ungto nga agturturong ti ngato ti saan nga agbalbaliw a dalumpinas ti Sistema a Solar, uray no aniaman ti pagturturungan a panagtaytayyek ti planeta[47][48] Ti sabali pay a taripnong ket sagpaminsan a naus-usa, a ti amianan ken abagatn nga ungto ti maysa a bagi ket naipalpalawagan iti alagaden ti kanawan nga ima a mainaig ti turong ti pagliklikmutan.[49] Iti termino ti daytoy kinaudi a sistema ti nagsasabtan ti amianan nga ungto ti Urano ti adda ti lawag ti init idi 1986.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panagpalpalikmut nga elemento ket itudo na ti Urano a sistema, ken dagiti napardas nga oskulador a kuenta iti umisu a J2000 a panawen. Ti barisentro a kuantidad ket naited ngamin ket, ti panaggiddiat iti planetario a sentro, saan da a makaala kadagiti makita a panagsuksukat ti inaldaw a panag-gunay dagiti bulan.
- ^ Naikarkulo babaen dagiti datos manipud ti Seidelmann, 2007.[5]
- ^ Karkulo ti He, H2 ken CH4 dagiti molar praksion a naibatay ti 2.3% a panagtitipon ti kaadu iti metano aginggana ti hidrogeno ken ti 15/85 He/H2 a kaadu a nairukod iti tropopausa.
- ^ Cf. (saan a nasuportaran ti amin a kita ti letra)
- ^ Cf. (saan a nasuportaran ti amin a kita ti letra)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yeomans, Donald K. (Hulio 13, 2006). "HORIZONS System". NASA JPL. Naala idi Agosto 8, 2007. Idiay sitio, mapan iti "web interface" ken pilien ti "Epemeris a Kita: DAGITI ELEMENTO", "Puntaan a Bagi: Urano a Barisentro" ken "Sentro: Init".
- ^ Seligman, Courtney. "Panagtayyek a Paset ti Panawen ken Kaatiddog ti Aldaw". Naala idi Agosto 13, 2009.
- ^ a b c d e f g h i j Williams, Dr. David R. (Enero 31, 2005). "Kinapudno a Papel tiUrano". NASA. Naala idi Agosto 10, 2007.
- ^ "Ti MeanPlane (Saan a nagbalbaliw a dalumpinas) iti Sistema Solar a lumablabas babaen ti barisentro". Abril 3, 2009. Naala idi Abril 10, 2009. (naipataud babaen ti Solex 10 sinurat babaen ni Aldo Vitagliano; kitaen pay ti Saan a nagbalbaliw a dalumpinas)
- ^ a b c d e f g doi: 10.1007/s10569-007-9072-y
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ a b Munsell, Kirk (Mayo 14, 2007). "NASA: Eksplorasion iti Sistema a Solar: Dagiti planeta: Urano: Dagiti Kinapudno ken Bil-bilang". NASA. Naala idi Agosto 13, 2007.
- ^ a b c d doi: 10.1146/annurev.aa.31.090193.001245
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ doi: 10.1029/JA092iA13p14987
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ doi: 10.1029/JA092iA13p15003
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ Feuchtgruber, H.; Lellouch; Bézard; Encrenaz; De Graauw; Davis; Lellouch, E.; B. Bezard; et al. (1999). "Panakita ti HD iti tangatan iti Urano ken Neptuno: mayasa a baro a panakaala ti D/H a proporsion". Astronomia ken Astropisiko 341: L17–L21. Bibcode:1999A&A...341L..17F.
- ^ "MIRA a Pangpasyar kadagiti Bitbituen a Programa a Panag-adal iti Internet". Monterey a Instituto para iti Panagsukimaty iti Astronomia. Naala idi Agosto 27, 2007.
- ^ doi: 10.1016/0032-0633(95)00061-5
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ a b doi: 10.1126/science.233.4759.43
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ doi: 10.1016/j.icarus.2005.07.022
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ Dunkerson, Duane. "Urano—Maipanggep ti Panakaibaga, Panakabiruk, ken ti Panagipalpalawag Daytoy". thespaceguy.com. Naala idi Abril 17, 2007.
- ^ "Bath Preservation Trust". Naala idi Septiember 29, 2007.
- ^ William Herschel; Watson, Dr. (1781). "Panakalaglagipan ti maysa a Bandus, Babaen ni Mr. Herschel, F. R. S.; nga ikomunikado babaen ni Dr. Watson, Hun. iti Bath, F. R. S". Philosophical Transaksion ti Naarian a Kagimongan ti Londres 71: 492–501. Bibcode:1781RSPT...71..492H. doi:10.1098/rstl.1781.0056.
- ^ Warnakan ti Naarian a Kagimongan ken Naarian nga Astronomiko a Kagimongan 1, 30, inadaw a sasao iti Miner, p. 8
- ^ Naarian nga Astronomiko a Kagimongan MSS W.2/1.2, 23; inadaw a sasao idiay Miner p. 8
- ^ RAS MSS Herschel W.2/1.2, 24, inadaw a sasao ti Miner p. 8
- ^ Warnakan ti Naarian a Kagimongan ken Naarian nga Astronomiko a Kagimongan 1, 30; inadaw a sasa iti Miner p. 8
- ^ RAS MSS Herschel W1/13.M, 14 inadaw a sasao iti Miner p. 8
- ^ a b A. J. Lexell (1783). "Recherches sur la nouvelle planete, decouverte par M. Herschel & nominee Georgium Sidus". Acta Academia Scientarum Imperialis Petropolitanae (1): 303–329.
- ^ Johann Elert Bode, Berliner Astronomisches Jahrbuch, p. 210, 1781, inadaw a sasao iti Miner p. 11
- ^ Miner p. 11
- ^ a b Dreyer, J. L. E., (1912). Dagiti Sientipiko a Papel ni Apo William Herschel 1. Naarian a Kagimongan ken Naarian nga Astronomiko a Kagimongan. p. 100. ISBN 1-84371-022-6.
- ^ a b Miner p. 12
- ^ RAS MSS Herschel W.1/12.M, 20, naadaw nga insao iti Miner p. 12
- ^ "Ti Voyager idiay Urano". Nasa Jpl 7 (85): 400–268. 1986. Naidulin manipud ti kasisigud idi Pebrero 10, 2006.
- ^ a b Francisca Herschel (1917). "Ti kayat a saoen ti simbolo a H+o para it iplaneta nga Urano". The Observatory 40: 306. Bibcode:1917Obs....40..306H. Ad-adu ngem maysa a
|work=ken
|journal=ti nainaganan (tulong)
- ^ a b Littmann, Mark (2004). Dagiti Planeta iti Labes: Panangiduktal ti Akinruar a Sistema a Solar. Courier Dover Publications. pp. 10–11. ISBN 0-486-43602-0.
- ^ Daugherty, Brian. "Astronomy in Berlin". Brian Daugherty. Naala idi Mayo 24, 2007.
- ^ James Finch (2006). "Ti Agpayso a Damag ti Uranio". allchemicals.info: Ti online a rekurso ti kimiko. Naala idi Marso 30, 2009.
- ^ "Urano". Inggles a Diksionario ti Oxford (2 ed.). 1989.
- ^ "Uraniano, a.2 ken n.1". Inggles a Diksionario ti Oxford (2 ed.). 1989.
- ^ "Dagiti simbolo ti planeta". NASA a panagsukimat ti Sistema a Solar. Naala idi Agosto 4, 2007.
- ^ "Dagiti Sailormoon a Termino ken Pakaammo". The Sailor Senshi Page. Naala idi March 5, 2006.
- ^ "Asiatiko nga Astronomia 101". Hamilton Dagiti Agdadamo nga Astronomo 4 (11). 1997. Naala idi Agosto 5, 2007.
- ^ "Sumaruno a Pagsardengan Urano". 1986. Naala idi Hunio 9, 2007.
- ^ George Forbes (1909). "Pakasaritaan ti Astronomia". Naala idi Agosto 7, 2007.
- ^ O'Connor, J J ken Robertson, E F (1996). "Matematiko a panakaduktal dagiti planeta". Naala idi Hunio 13, 2007.
- ^ Peter J. Gierasch ken Philip D. Nicholson (2004). "Uranus". NASA World Book. Naala idi Hunio 9, 2007.
- ^ Lawrence Sromovsky (2006). "Ti Hubble ket natiliwna ti naisangsangayan, a bassit a panakakita ti anniniwan ti Urano". Unibersidad ti Wisconsin Madison. Naala idi Hunio 9, 2007.
- ^ Hammel, Heidi B. (Septiembre 5, 2006). "Ti Urano ket umasidegen ti Ekuinosio" (PDF). Ti reporta manipud ti Pasadena aPanagobra ti 2006.
- ^ "Ti Hubble ket Naduktalanna ti Nasipnget nga Ulep Idiay Tangatang ti Urano". Science Daily. Naala idi Abril 16, 2007.
- ^ Bergstralh, Jay T.; Miner, Ellis; Matthews, Mildred (1991). Urano. pp. 485–486. ISBN 0-8165-1208-6.
- ^ "Reporta ti IAU/IAG a grup ti agobobra kadagiti kartograpiko a nagsasabtan ken dagiti pagtayyekan nga elemento dagiti planeta ken satelite: 2000". IAU. 2000. Naala idi Hunio 13, 2007.
- ^ "Dagiti Kartograpiko a Pagalagadan" (PDF). NASA. Naala idi Hunio 13, 2007.
- ^ "Coordinate Frames Used in MASL". 2003. Naidulin manipud ti kasisigud idi Mayo 5, 2007. Naala idi Hunio 13, 2007.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Miner, Ellis D. (1998). Urano: Ti Planeta, Dagiti Singsing ken dagiti Satelite. New York: John Wiley ken Annak. ISBN 978-0-471-97398-0.
Dagiti silpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Urano idiay Wikimedia Commons
- Ti Urano idiay Europeano nga Ahensia ti Limbang
- Dagiti kinapudno a sabanas ti Urano babaen ti NASA
- Bariweswes ti Urano idiay Sitio a Pagsukisokan ti Sistema a Solar babaen ti NASA
- Dagiti Planeta—Urano Ti alagaden dagiti ubbing iti Urano.
- Ti Urano idiay planetario a warnakan ti ladladawan ti Jet Propulsion Laboratory. (ladladawan)


text:
Ekonomika
Ti ekonomika ket isu ti siensia sosial a mangusig ti produksion, panangiwarwaras, ken panagibus kadagiti tagilako ken dagiti serbisio. Ti termino nga ekonomika ket nagtaud manipud ti Taga-ugma a Griego oἰkovouίa (oikonomia, "panangimaton ti sangkabalayan, administrasion") manipud ti oἶkoς (oikos, "balay") + vόuoς (nomos, "ugali" wenno "linteg"), isunga "dagiti alagaden ti balay wenno sangkabalayan)".[1] Ti politikal nga ekonomia ket isu idi ti nasapsapa a nagan ti suheto, ngem dagiti ekonomista idi kaldawan ti maika-19 a siglo ket nangisingasingda a ti "ekonomika" a kas ti ab-ababa a termino para iti "ekonomiko a siensia" a nagliklik pay ti ak-akikid a politikal nga interesado a kaibuksilan ken kasla kapadpada ti porma iti "matematika", "etika", ken kdpy.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harper, Douglas (Nobiembre 2001). "Online a Diksionario ti Etimolohia – Ekonomia". Naala idi Oktubre 27, 2007.
- ^ • Ni Marshall, Alfred, ken ni Mary Paley Marshall (1879). Ti Ekonomika ti Industria, Macmillan, p. 2.
• Jevons, W. Stanley (1879). Ti Teoria ti Politikal nga Ekonomia, Maika-2 nga ed., Macmillan. p. xiv.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- McCann, Charles Robert, Jr., 2003. Ti Elgar Diksionario dagiti Insasao ti Ekonomika, Edward Elgar. Pangipadasan.
- Pokrovskii, Vladimir N. (2011) Ekonodinamika. Ti Teoria ti Sosial a Produksion, Springer, Berlin.
- Fabian Lindner, Puonan
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Ekonomika idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Ekonomika idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)


text:
Tailandia
Ti Tailandia ( /ˈtaɪlænd/ ty-land wenno /ˈtaɪlənd/;[7] Tailandes: ประเทศไทย, RTGS: Prathet Thai), opisial a ti Pagarian iti Tailandia (Tailandes: ราชอาณาจักรไทย, RTGS: Ratcha Anachak a Tilandés; IPA: [râːt.tɕʰā ʔāːnāːtɕàk tʰāj] ( denggen)), sigud idi a kas ti Siam (Tailandes: สยาม; RTGS: Sayam), ket maysa a pagilian a mabirukan iti sentro iti Indotsína a peninsula idiay Anabagatan a daya nga Asia. Nabeddengan daytoy iti amianan babaen ti Burma and Laos, iti daya babaen ti Laos ken Cambodia, iti abagatan babaen ti Golpo iti Tailandia ken Malaysia, ken iti laud babaen ti Baybay Andaman ken ti akin-abagatn unay nga ungto iti Burma. Dagiti maipapan ti baybay a pagbeddenganna ket mairaman ti Vietnam idiay Golpo iti Tailandia iti abagatn a dayat, ken ti Indonesia ken India idiay Baybay Andanan iti abagatan a laud.
Daytoy a pagilian ket maysa a batay-linteg monarkia, nga idauloan babaen ni Ari Rama IX, ti maikasiam nga ari iti Kamara iti Chakri, nga isu, a nagturay manipud idi 1946, ket isu ti kabayagan nga agserserbi a pangulo iti estado ken ti kabayagan nga agturturay a monarkia iti Tailandés a pakasaritaan.[8] Ti ari ti Tailandia ket natituloan a kas ti Pangulo iti Estado, Pangulo dagiti Siiigam a Buyot, ti Agtengtengngel iti Budista a relihion, ken ti Agsalsalakbnib kadagiti amina Pammati.
Ti Tailandia ket isu ti maika-51 a kadakkelan a pagilian iti lubong iti termino iti dagup a kalawa, nga adda ti kalawa ti agarup a 513,000 km2 (198,000 sq mi), ken isu ti maika-20 a kaaduan ti populasion a pagilian, nga adda ti agarup a 64 a riwriw a tattao. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Bangkok, nga isu daytoy ti politikal, komersio, industria ken kultural a sentro ti Tailandia. Agarup a 75% iti populasion ket etniko a Tilandés, 14% ket iti Insík a kaputotan, ken 3% ket etniko a dagiti Malay;[1] ti nabati ket tagikua dagiti minoridad a grupo a mairaman dagiti Mon, Khmers ken dagiti nadumaduma a turod a tribu. Ti opisial a pagsasao iti daytoy a pagilian ket Tilandés. Ti kangrunaan a relihion ket Budismo, a daytoy ket isansanay babaen ti agarup a 95% iti populasion.
Ti Tailandia ket nakapadas ti napardas a panagrang-ay ti ekomoniana idi nagbaetan ti 1985 ken1995, ken agdama daytoy a baro a naiindustria a pagilan ken maysa a kangrunaaan nga agkokomersio iti ruar. Ti turismo ket adu pay nga agiparawad ti Tilandés nga ekonomia, ken daytoy a pagiian ket balayan kadagiti adu a naamammoan a papanana dagiti turista, a mairaman ti Ayutthaya, Pattaya, Bangkok, Phuket, Krabi, Chiang Mai, Hua Hin ken Ko Samui.[9][10] Adda dagiti agarup a 5.2 riwriw a nalinteg ken di-nalinteg nga emigrante idiay Tailandia,[11] ken daytoy a pagilian ket nakaawis kadagiti ekspatriado manipud kadagiti narang-ay a pagilian.[12]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti opisial a nagan idi ti pagilian ket Siam (Tailandes: สยาม RTGS: Sayam, pannakabalikas [sàjǎːm]) aginggana idi 23 Hunio 1939,[13] idi nasukatan daytoy ti Tailandia. Daytoy ket nanaganan manen ti Siam manipud idi 1945 aginggaa idi 11 Mayo 1949, a kalpasan daytoy ketnanaganan manen ti Tailandia. Daytoy ket naipaletra pay a ka s ti Siem, Syâm wenno Syâma, daytoy ket nainagananen iti Sanskrito a Śyâma (श्याम, a kayatna a saoen ket "nangisit" wenno "kayumanggi"). Dagiti nagan a Shan ken A-hom ket mabalin a sabsabali a kita ti isu met laeng a balikas, ken ti Śyâma ket mabalin a saan nga isu ti nagtaudan ngem ti naadal ken parbo a panakabakaweng.[14]
Ti balikas aThai (ไทย) ket saan, a kas sapasap a naipamattian,a naala manipud ti balikas a Tai (ไท) a kayatna asaoen ket "panagwayawayas" iti pagsasao a Thai; daytoy, nuay kasta, ti nagan ti maysa nga etniko a grupo manipud kadagiti tengnga a tanap (ti Tattao a Thai). Ti maysa a nadayeg a Thai nga eskolar ket nangisuppiat a ti Tai (ไท) ket kaykayatna a saoen laeng ket "tattao" wenno "tao a parsua" gaputa ti panagsuksukisokna ket agiparparang a dagiti rurala luglugar ti balikas a "Tai" ket inus-usar idi embes a ti kadawyan a balikas ti Thai a "kon" (คน) para iti tattao.[15]
Ti Thai ket agus-usar ti panangisao a "daga dagiti nawaya" tapno maiyebkas ti pasindayag iti kinapudno a ti Tailandia ket is-isu laeng ti pagilian idiay Abagatn a daya nga Asia a saan uray kaanoman a nakoloniaan ti Europeano a bileg. Bayat a dagiti Thai a tattao ket kadawyan nga ibagbagaanda ti pagilianda nga agus-usar ti nadayaw a porm a Prathet Thai (Thai: ประเทศไทย), isuda ket kaaduanda nga agususar ti lokal a panagsasao a Mueang Thai (Thai: เมืองไทย) wenno Thai (Thai: ไทย); ti balikas a mueang (Thai: เมือง) a kayatna a saoen ket "pagilian" ngem sapasap nga inus-usar a mangitudo ti siudad wenno ili. Ratcha Anachak Thai (Tailandes: ราชอาณาจักรไทย) a kayatna a saoen ket "Pagarian iti Tailandia" wenno "Pagarian iti Thai".
Iti etimolohiko, dagiti pakabuklanna ket: -Ratcha- (manipud ti Sanskrito raja, a kayatna a saoen ket "ari, naarian, pagturayan") ; -ana- (manipud ti Pāli āṇā, "turay, panagbilin, bileg", a dagitoy ket nanipud ti Sanskrito ājñā, kapadpada ti kayatna a saoen) -chak (manipud ti Sanskrito cakra wenno cakraṃ a kayatna asaoen ket "pilid", ti maysa a simbolo ti bileg ken panagturay). Ti Thai a Nailian a Kanta (Tailandes: เพลงชาติ), a pinartuat ken sinurat babaen ni Peter Feit idi las-ud ti nakaro a "patriotiko" a panawen ti 1930, ket nagitudtudo ti Thai a pagilian a kas ti: prathet-thai (Thai: ประเทศไทย). Ti umuna alinia ti nailian akanta ket: prathet thai ruam lueat nuea chat chuea thai (Thai: ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย) ken naipatarus idi 1939 babaen ni Koronel Luang Saranuprabhandi a kas ti: "Ti Tailandia ket isu ti nagkaykaysaan iti Thai a dara ken bagi."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b CIA World Factbook Thailand, CIA World Factbook.
- ^ ประกาศสานักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จานวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
- ^ Opisina ti Nailian nga Estadistika. "Maika-100 nga anibersario dagiti senso ti populasion iti Tailandia: Populasion ken maikabalayan a senso ti 2010: Maika-11 a senso iti Tailandia" (iti Tailandes), magun-od iti online: [1], naala idi 30 Enero 2012.
- ^ a b c d "Tailandia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". UNDP. 2009. Naala idi 27 Oktubre 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011 – Estadistika a nairaman ti panagrangrang-ay ti nagtagitaoan". Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan. pp. 127–130. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ "Merriam-Webster Online". Merriam-webster.com. 25 Abril 2007. Naala idi 25 Abril 2010.
- ^ "Maysa a Naarian a Bitla dagiti okasion". Worldhop.com a Warnakan. 1996. Naala idi 5 Hulio 2006.
- ^ Ti Tailandi aket ti Banko ti Lubong, ti Banko ti Lubong a panagtaldiap ti pagilian ti Tailandia.
- ^ Ti Guarda, Bariweswes ti Pagilian: Tailandia, 25 Abril 2009.
- ^ TAILANDIA: Dagiti ubbing a Burmes nga emigrante a saan a nakaadal. IRIN Asia. 15 Hunio 2009.
- ^ Narigat a panagadal iti paraiso ti ekspatriado. BBC News. 14 Disiembre 2006.
- ^ Pakasaritaan ti Tailandia (Siam), CSMngt-Thai.
- ^ Eliot, Charles (1921). Ti Gandat a Gutenberg EBook iti Hinduismo ken Budismo, Ti Naipakasaritaan a Panagiladawan, Tom. 3 (iti 3) [EBook #16847]. Londres: Routledge & Kegan Paul Ltd. pp. Kap. xxxvii 1; nagdakamat kadagiti Paammo 189: Ti nagan ket mabirukan kadagiti Champa a sinuratan iti 1050 A.D. ken segun ti Gerini ket agparang idiay Samarade ni Ptolemy = Sâmaraṭṭha. Kitaen ti Gerini, Ptolemy, p. 170. Ngem ti Samarade ket mairukan idiay asideg ti Bangkok ken mabalin nga awan dagiti Tais iti dayta alugar iti dayta apanawen ni Ptolemy; ken Paamo 190: Ken isu pay idiay Tengnga nga Asia a Kustana ket agparang a naadal a panagbakkaweng ti nagan a Khotan, a naaramid tapno maikkan ti kayatna a saoen iti Sanskrito.
- ^ จิตร ภูมิศักดิ์ 1976: "ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาวและขอม และลักษณะทางสังคม ของชื่อชนชาติ" (Jid Phumisak 1976: "Ti Irurumsua para kadagiti Siames a Balikas para iti Thai, Laotiano ken Khmer ken Nakagimongan a Pnakailasin para iti Pagilian a nagnagan")
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tailandia idiay Wikimedia Commons


text:
Internet
Ti Internet ket ti sapasap nga awag kadagiti agsisilpo wenno agkikinnonektar a computer networks a mabalin nga usaren ti publico iti sangalubongan. Maipatulod dagiti datos babaen ti packet switching iti panangaramat iti napagkaykaysaan ti amin a pagrukodan a maawagan iti internet protocol (IP).
Buklen ti Internet ti rinibu nga agduduma a dadakkel man ken babassit a networks a komersial man wenno pang-akademia ken pang-govierno. Awit daytoy ti nadumaduma nga informasion ken serbisio a kas iti surat nga electronica wenno email, online a panagsasarita ken panaggigimong wenno panagpipinnadamag (chat, forum, newsgroup), ken dagiti agsisinnilpo a pampanid ti web ti World Wide Web.


text:
Papa Bonifacio II
Ni Papa Bonifacio II ket isu ti papa manipud idi 530 aginggana idi 532.
Isu ket naipasngay a kas maysa nga Ostrogodo, ti immuna a Hermaniko a papa, ken nakautang ti pannakaidutokna manipud ti impluensia ti Gotiko nga ari a niAtalariko. Ni Bonifacio ket pilili idi ti sinarunona, a ni Papa Felix IV, nga isu idi ket napigsa a simmursurot iti Ariano nga ari, ken saan a nabutbutosan. Para iti maysa apanawen, ni Bonifacio ket nagserbi a kas maysa a papa iti maysa apanagsalisal kenni Kontrapapa Dioscuro, nga isu ket nabutosan kadagiti kaaduan a padi iti Roma. Ni Bonifacio kenni Dioscuro ket nakonsegradoda idiay Roma iti Septiembre 530, ngem ni Dioscuro ket pimmusay kalpasan ti duapulo ket dua nga aldaw.
Romano a kalendario[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Bonifacio isu ti nagsuksukat ti panagibilbilang dagiti tawen iti Huliano a Kalendario manipud iti Ab Urbe Condita iti Anno Domini.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Bonifacio II idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Leon IV
Ni Santo Papa Leon IV ket isu ti papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi Abril 847 aginggana idi 17 Hulio 855.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cheetham, Nicolas, Dagiti Agay-aywan kadagiti Tulbek, New York: Charles Scribner's Sons, 1983. ISBN 0-684-17863-X
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Leon IV idiay Wikimedia Commons
- Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Leon IV
- Opera Omnia babaen ni Migne Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan


text:
Palestina
Ti Palestina (Griego: Πaλaισtίvn, Palaistinē; Latin: Palaestina; Hebreo: פלשתינה Palestina; Arabiko: فلسطين Filasṭīn, Falasṭīn, Filisṭīn) ket maysa a taripnong a nagan, ken dadduma pay, a maus-usar a panagipalpalawag ti heograpiko a rehion a nagbaetan ti Baybay Mediterraneo ken ti Karayan Hordan, ken dagiti sabsabali pay a kaarrubaan na a dagdaga.[1][2][3][4][5][6] Daytoy a rehion ket naamamuan pay a kas ti Daga iti Israel (Hebreo: ארץ-ישראל Eretz-Yisra'el),[7] ti Nasantoan a Daga ken ti Akin-abagatan a Levant,[8] ken napakasaritaan a naamammuan kadagiti sabsabali a nagnagan a mairaman ti Canaan, Zion, Siria Palestina, Akin-abagatan a Siria, Jund Filastin ken Outremer.
Dagiti nagbeddengan iti daytoy a rehion ket nagbalbaliw kadagiti napalabas a pakasaritaan, ken immuna a naipalpalawag iti moderno a panawen babaen ti Tulagan a Pranko-Britaniko a nagbeddengan (1920) ken ti Transjordan a sinurat amangipalgip iti 16 Septiembre 1922, idi agdama ti Britaniko a Bilin para iti Palestina. Tatta nga aldaw, daytoy a rehion ket buklenna ti pagilian iti Israel ken ti Dagiti teritorio ti Palestinia.
Ti Palestina ket itudona pay ti Estado iti Palestina a, manipud ti Panakairangarang iti Panakawaya ti Palestinia idi 1988, ket itudona ti maysa nga estado idiay teritorio ti Palestinia iti 22% iti "hpakasaritaan a Palestina".[9] Tie Estado iti Palestina ket mabigbigan tatta nga aldaw babaen ti agarup a dua a pagkatlo dagiti pagilian ti lubong, nupay daytoy a kasasaad ket saan a mabigbigan babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Israel ken dagiti kangrunaan a Lumaud a pagilian a kas ti Estados Unidos.
inagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Carl S. Ehrlich "Philistines" Ti Oxford a Pagalagadan ti Tattao ken Lig=lugar iti Biblia. Ed. Bruce M. Metzger ken Michael D. Coogan. Oxford University Press, 2001.
- ^ "Pundo a Pangsukisok ti Palestina". Ti Pundo a Pangsukisok ti Palestina. Naala idi 2008-04-04.
- ^ "Palestine:". JewishEncyclopedia.com. Naala idi 2011-09-15.
- ^ Pappe, Ilan (2006). Ti Pakasaritaan ti Moderno a Palestina: Maysa a Daga, Dua a Tattao. Cambridge University Press. ISBN 0-521-68315-7. Naala idi 6 Peb 2011.
- ^ Kramer, Gudrun (2008). Pakasaritaan iti Palestina: Manipud ti Ottoman a Panagsakup aginggana ti Panakabangon ti Estado iti Israel. Princeton University Press. ISBN 0-691-11897-3. Naala idi 6 Peb 2011.
- ^ Ahlstrom, Gosta (1993). Ti Pakasaritaan ti Taga-ugma a Palestina. Augsburg Fortress Publishers. ISBN 0-8006-2770-9. Naala idi 6 Peb 2011.
- ^ Gideon Biger (2004). Dagiti Nagbeddengan ti Moderno a Palestina, 1840-1947. RoutledgeCurzon. passim.
- ^ de Geus, 2003, p. 7.
- ^ Ti agdama a takder ket naibaga babaen ni Mahmoud Abbas iti bitlana idi Septiembre 2011 iti Nagkaykaysa a Pagpagilian: "Idi inamponmi daytoy a programa, agalala kami ti nasakit ken narigat unay nga agpang para iti kadakami amin, naipangpangruna kadagidiay, a mairamanak, napilit a pimmanaw kadagiti balbalayda ken dagiti ili ken purok, a nagaw-awit laeng kadagiti tagikua ken ladingit mi ken dagiti laglagip mi ken dagiti tulbek ti balay mi a mapan kadagiti panagtalaw a kampo ken ti Diaspora idi 1948 Al-Nakba, maysa kadagit kadaksan operasion a panagpagut, panagdadael ken panagikkat iti maysa a natinggaw kennasupnet a kagimongan nga agparparawad iti maysa a pionero ken nangidaulo ti kultural, edukasion ken panagpabaro ti ekonomia iti Arabo a Tengnga a Daya. Nupay kasta, gapu ta namatmati kami iti kappia ken gapu kadagiti kapanunutan mi iti internasional a panakayanaup iti linteg, ken gapu ta adda dagiti katured mi nga agaramid kadagiti narigat a keddeng para kadagiti tattao mi, ken ti panaka-awan ti patingga a hustisia, inkeddeng mi nga inampon ti dalan a minaig a hustisia - ti hustisia a mabalin ken amangan a mabalin amangpalaing ti paset ti nakaro a pakasaritaan ti inhustisia a naitalek kaniami. Isu nga, umannurot kami t panakabangon ti Estado iti Palestina iti laeng 22% iti teritorio iti pakasaritaan ti Palestina - iti amain ti Palestina a Teritorio a sinakup babaen ti Israel idi 1967. [1]


text:
Dick Cheney
Ni Richard Bruce "Dick" Cheney[1] (naipasngay idi Enero 30, 1941) ket nagserbi a kas ti maika-46 a Bise Presidente iti Estados Unidos (2001–2009), babaen ni Presidente George W. Bush.
Naipasngay idiay Lincoln, Nebraska, ni Cheney ket naipangpangruna idi a dimmakkel idiay Sumner, Nebraska, ken Casper, Wyoming.[2] Isu ket nagrugi ti karrerna a kas maysa nga interno para iti Kongresista a ni William A. Steiger, ken dimteng a nagobra ti pakadalananna idiay White House idi panawen ti administrasion ni Nixon kenni Ford, nga idiay ket nagserbi a kas ti kinaudi a kas ti Pangulo ti Opisina ti White House. Idi 1978, ni Cheney ket nabutosan idi ti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idiay Wyoming; isu ket naminlima a nabutusan, ken dimteng a nagbalin a Baut Minoridad a Kamara. Ni Cheney ket napili idi a kas ti Sekretario iti Salaknib idi panawen ti panagpresidente ni George H. W. Bush, a nagtengtengngel ti daytoy a puesto para kadagiti kaaduan a termino ni Bush. Iti daytoy a panawen, ni Cheney ket nangimaton ti 1991 Operasion Desierto a Bagio, ken dagiti nadumaduma pay nga aksion.
Adda ti ruar ti opisina idi panawen ti panagpresidente ni Clinton, ni Cheney ket isu ti mangipagulo ken CEO iti Halliburton a Kompania manipud idi 1995 aginggana idi 2000.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Urayno ti Bise presidente ken ti pamiliana ket balikasenda ti nagan ti pamiliana a nagan a kas ti /ˈtʃiːni/ chee-nee, daytoy ket kadawyan a maibalbalikas a /ˈtʃeɪni/ chay-nee babaen dagiti midia ken ti kaaduan a publiko. Kitaen ti Ni Cheney ket Agtengtengngel ti Padamag kadagiti Republikano a Daulo ti Kamara, Nairangarang idi ti CNN idi Disiembre 5, 2000, Ti Naeksilo a Cheney a Gobierno
- ^ Cheney: Ti Saan a Naibagbaga a Sarita ti Kabilegan ken Kontobersial a Bise Presidente, p. 11
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dick Cheney idiay Wikimedia Commons


text:
Senteno
Ti senteno (Secale cereale) ket ruot a kaaduan a naimulmula a kas bukbukel ken pakan ti ayup nga apit. Daytoy ket kameng ti tribu ti trigo (Triticeae) ken asideg a kabagian ti sebada (Hordeum) ken trigo (Triticum). Ti senteno ket inus-usar para iti arina, tinapay a senteno, serbesa a senteno, dagitidadduma nga aguardiente, dagiti dadduma a vodka, ken pakan ti ayup. Mabalin pay daytoy a sibubukel a makan, babaen ti panaganger kadagit iberi ti senteno, wenno bbaaen ti panadamili, a kapada ti rolled oats.
Tisenteno ket bukel ti sereal ken nasken a saan amaiyallilaw iti [[lolium], nga inus-usar para kadagiti solar, pagaraban, ken garami para kadagiti dingoen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Senteno idiay Wikimedia Commons


text:
Billít
Dagiti billít (klase Aves) ket nadutdotan, napayakan, dua ti sakana, endotermika (nabara ti dara), agititlog, a bertebrado nga ay-ayup. Nga adda dagiti agarup a 10,000 sibibiag a sebbangan, isu dagitoy ti kaaduan a bertebrado a klase dagiti bertebrado a tetrapodo. Amin dagiti agdama a sebbangan ket tagikua ti subklase ti Neornithes, ken agnaed kadagiti ekosistema iti ballasiw ti lubong, manipud ti Artiko aginggana idiay Antartiko. Dagiti sibibiag a bilbillit ket sumakopda kadagiti kadakkel manipud ti 5 cm (2 in) Bee Hummingbird aginggana ti 2.75 m (9 ft) Abestrus. Ti posil a rehistrorecord ket mangituding a dagiti billit ket rimsua iti kaunegan kadagiti terepodo a dinosaurio idi panawen ti Hurasiko a paset ti panawen, idi agarup a 160 riwriw a tawtawen. Dagiti Paleontologo ket maikapanunutanda dagiti billit nga isisu laeng dagiti klado dagiti dinosaurio a nagbiag manipud ti Kretaseo–Paleoheno a pasamak ti panagawan idi 65.5 (Ma).
Dagiti moderno a billit ket naidasig babaen kadagiti dutdot, ti maysa a sippit nga awan ti ngipen, ti panagitlog dagiti natangken ti kontsana nga itlog, ti maysa a nagato a metaboliko a grado, adda ti uppat a kamara a puso, ken ti maysa a nalagan ngem natibker a tultulang. Dagiti amin a sibibiag a sebbangan iti billít ket adda kadagiti payak malaksid laeng ti awan tattan a saan a tumaytayab a moa iti Baro a Selanda. Dagiti payak ket dagiti naparangay a takiag, ken kaaduan kadagiti sebbangan ti billít ket makatayab. Dagiti saan a makatayab a billít ket mairaman dagiti ratida, dagiti pinguino, ken dagiti adu pay a naipagduduma a endemiko a sebbangan ti isla. Dagiti billít ket addaanda kadagiti naisangsangayan a panagpalpa ken panaganges a sistema a dagitoy ket nasayaat a naampon para iti panagtayabt. Adda dagiti dadduma a billít, a naipangpangruna dagiti korbidos ken dagiti loro, ket maysa dagitoy a nasaririt a sebbangan ti ayup; adu dgiti bilbilang iti sebbangan ti billít a napalpalliwan nga agar-aramid ken agus-usar ti ramramit, ken adu kaditi sosial a sebbangan ket mangipakpakita ti kultural a panagiyallawat iti panakaammo kadagiti ballasiw a kaputotan.
Adu kadagiti sebbanagn ket gumon-od iti tinawen nga adayo a panag-akar, ken adu pay dagiti agararamid ti basbassit ken saan nga agnanayon a panag-akar. Dagiti billít ket sosialda; dagitoy ket makisinnaritada nga ugusar kadagiti makita a senial ken babaen kadagiti panagtawag ken kankanta, ken makibinglayda kadagiti sosial nga ugugali, a mairaman ti panagtitinnulongan a panagtaraken ken panaganup, panagpangen, ken panag-ummong dagiti balang. Ti nawatiwat a kaaduan dagiti sebbangan ti billít ket sosial a monagamo, kadawyan para iti maysa a panawen a panagtaraken, ken sagpaminsan pay nga adu a tawen, ngem manmano iti amain a kabibiagda. Adda dagiti dadduma pay a sebbangan a poligamo ("adu kadagiti babbai") wenno, manmano, a poliandriko ("adu kadagiti lallaki") a panagtaraken a sistema. Dagiti itlog ket kadawyan a mayitlog iti maysa nga umok ken mapessaan babaen dagiti nagannak. Kaaduan kadagiti billít ket adda iti napaatiddog a panagaywan kalpasan ti panagpessa.
Adu kadagiti sebbangan ket importante para iti ekonomia, a kaaduan a taudan iti makmakan babaen ti panaganup wenno panagtaraken. Adda dagiti sebbanagn, a naisangsangayan dagiti agkankanta a billit ken dagiti loro, ket nadayeg dagitoy nga abalbalayan nga ayup. Dagiti dadduma pay a panagusar ket maiaraman ti panag-apit iti guano para ti panag-usar nga abuno. Dagiti billít naisangsangayan a piguro iti amin nga aspeto iti kultura ti nagtagitaoan manipud ti relihion aginggana ti daniw ken dagiti nadayeg a musika. Agarup a 120–130 a sebbangan ket nagbalin nga awanen a kas ti nagbanagan iti aramid ti tao manipud idi maika-17 a siglo, ken dagiti gasgasut a naskbayan pay. Iti agdama, agarup a 1,200 a sebbangan dagiti billít ket maipangta ti pannaka-awan babaen dagit inar-aramid ti tao, ngem adda met dagiti ganetget a mararamid para iti panagsalaknib kaniada.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Brands, Sheila (14 Agosto 2008). "Systema Naturae 2000 / Pannakaidasig, Klases Aves". Gandat: Ti Taxonomicon. Naala idi 11 Hunio 2012.


text:
Unicode
Ti Unicode (Ilokano: Nagkaykaysa a kodigo) ket maysa a pangibilangan a Teknikal a pagalagadan para iti maitunos a panagisaup iti panagkodigo ti karakter ken panagtengngel iti testo ti karakter kadagiti kaaduan a sistema ti panagsurat iti sangalubongan. Naipatarubo a naisilpo iti Sangalubongan nga Agasmang ti Karakter a pagalagadan ken naipablaak iti porma a libro a kas iti Ti Pagaladagan ti Nagkaykaysa a Kodigo (Ingglés: The Unicode Standard), ti kinaudi a bersion ti nagkaykaysa a kodigo ket addaan kadagiti 109,000 a karakter a nakasakup kadagiti 93 a sinuratan.


text:
Estado
Ti estado ket maysa a naurnos a politiko a komunidad nga agnanaed babaen ti maysa a gobierno.[1] Dagiti estado ket mabalin a naturay. Ti denominasion nga Estado ken maipakat pay kadagiti pederatibo bnga estado a kaemng dagiti pederala kappon, nga isu daytoy ti naturay nga estado.[1] Adda dagiti estadoa suheto ti akin-ruar a lkaturayan wenno panagsakop a ti pudno a panakaturay ket naisanglad ti sabali nga estado.[2] Ti estdao ket mabalin pay a mausar a mangitudo kadagiti sekular a sangsanga ti gobierno iti kaunegan ti maysa nga estado, a kadawyan a pamay-an tapno maigiddiat kadagiti simbaan ken paisano a patakder (sibil a kagimongan).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "state". Ababanga Inggles a Diksionario ti Oxford (Maika-9 ed.) (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan). 1995. "3 (ken ti pay Estado) a ti naurnoa a politiko a komunidad babaen ti maysa a gobierno; ti maysa a mankomunidad; ti maysa a pagilian. b ti kastoya komunidad nga agporporma ti paset iti pederala republika, a naisangsangayan ti Estados Unidos ti Amerika"
- ^ Kas pagarigan Vichy Pransia ket opisial a mangitudtudo ti kabukbukodanna a kas ti l'État français.


text:
Kappon ti Europa
Ti Kappon ti Europa ket maysa nga ekonomia ken politikal a kappon wenno konpederasion dagiti 27 a naikameng nga estado a nangrunaan idiay Europa.[7]Ti Kappon ti Europa ket nagtaud manipud ti Karbon ken Paslep a Komunidad ti Europa ken ti Komunidad a Komunidad ti Europa, a inpatakder babaen dagiti innem a pagilian idi 1959. Iti mangibabaet a taw-tawen ti Kappon ti Europa ket dimmakkel babaen ti panakaiserrek dagiti baro a naikameng nga estado, ken ti kabilegan baben ti panaginayon iti annuroten a maipanggep kadagiti lugar na. Ti Tulagan a Maastricht ket naipatakder na ti Kappon ti Europa babaen ti agdama a nagan na idi 1993.Ti kaudian a panagpasayaat ti batay-linteg ti Kappon ti Europa, ti Tulagan iti Lisbon ket naipuersaan idi 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Dagiti nagibasaran
- ^ Barnard, Catherine (Agosto 2007). The Substantive Law of the EU: The four freedoms (2 ed.). Oxford University Press. p. 447. ISBN 9780199290352.
- ^ a b "United in diversity". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010. "'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket isu ti pasasao iti Kappon ti Europa. Ti kayat na a saoen ti pasasao ket, babaen ti EU, Dagiti taga Europa ket nagkaykaysaa iti panagtinnulingan para iti kappia ken panagrangrang-ay, ken dagiti sabsabali a kultura, ug-ugali ken pagsasao iti Europa ket nasayaat a tagikua para iti kontinente."
- ^ "Parlamento ti Europa: The Legislative Observatory". Europa (web portal). Komision ti Europa. Naala idi 20 Enero 2010. "ti pasasao 'Nagkaykaysa iti Nagdudumaan' ket maaramid to kadagidiay Parlamento nga opisial a dokumento;"
- ^ Ti New Oxford Amerikano a Diksionario, Maikadua nga Edn., Erin McKean (nagurnos), 2051 pampanid, Mayo 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6.
- ^ "Total population as of 1 Enero". Eurostat. Naala idi 23 Oktubre 2010.
- ^ Puon ti Europa para iti Panagrang-ay iti Panagbiag ken Kasasaad dagiti Panagtrabaho [1]
- ^ "European". Oxford English Dictionary. Naala idi 3 Oktubre 2011. Di ammo a parametro ti
|Quote=di naikaskaso ti (
|quote=maisingasing) (tulong)
- Literatura


text:
Tulong:Panag-usar kadagiti tungtungan a panid
Ti tungtungan a panid (Inggles discussion page) ket maysa a panid a mabalin nga usaren dagiti agur-urnos tapno matungtungan dagiti panagrang-ay ti maysa nga artkulo wenno dagiti dadduma pay a panid ti Wikipedia.
Titungtungan a panid a maitutop ti maysa nga artikulo ket nanaganan ti "Tungtungan:Kas pagarigan", a ti "Kas pagarigan" ket isu ti nagan ti artikulo. Kas pagarigan, ti tungtungan apanid para iti pagtungtungan ti panagparang-ay ti artikulo a Pilipinas ket nanaganan ti Tungtungan:Pilipinas. Ti tungtungan a panid a maitutop ti sabali a nagan ti lugar (namespace) ket mainaganan babaen ti panaginayon ti "tungtungan" kalpasan ti etiketa ti nagan ti lugar (namespace); kas pagarigan, ti tungtungan a panid para iti Wikipedia:Maipanggep ket makunkuna a ti Wikipedia tungtungan:Maipanggep.


text:
Pannakairuam
Ti pannakairuam ket isu ti agtultuloy a panagusar iti mangbaliw ti panagwa a sustansia wenno panagkukua urayno adda dagiti saan a nasayaat a pagbanagan,[1] wenno maysa a neurolohiko a pannkarebkas a pangiturongan kadagiti kastoy a panagkukua .[2]
Dagiti pannkairuam ket mabalin a mangiran ti, ngem saan a limitado iti, panag-abuso ti druga, panag-abuso ti panagwatwat, panag-abuso ti makan, panag-abuso ti sekso, panag-abuso ti kompiuter, ken panagsugal. Dagiti klasiko a pakailasinan ti pannkairuam ket mairaman ti di-nasayaat a panagtengngel kadagiti sustansia wenno panagkukua, panagikaskaso laeng kadagiti sustansia wenno panagkukua, panagtultuloy a panagusar urayno adda dagiti madi a pagbanagan, ken panaglibak.[3] Dagiti ruam ken tabas a mainaig iti pannkairuam ket kadawyan a mailasin babaen ti dagus a gratipikasion (nabiit ti bayagna a gunguna), a mairaman ti natatak a makapasakit a pagbanagan (agbayag a pagbanagan).[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angres DH, Bettinardi-Angres K (Oktubre 2008). "Ti sakit iti pannakairuam: dagiti taudan, agas, ken panagimbag". Dis Mon 54 (10): 696–721. doi:10.1016/j.disamonth.2008.07.002. PMID 18790142.
- ^ Amerikano a Kagimongan para iti Pannakairuam a Medisina (2012). Panagilawlawag ti Pannkairuam.
- ^ Morse RM, Flavin DK (Agosto 1992). "Ti panangilawlawag ti alkoholismo. Ti Nagtipon a Komiet iti Nailian a Konseho iti Alkoholismo ken Panagtalek iti Druga ken ti Amerikano a Kagimongan iti Panagsanay a Medisina tapno Agadal ti Panagilawlawag ken Kammasapulan para iti Panagsukimat ti Puon ti Sakit iti Alkoholismo". JAMA 268 (8): 1012–4. doi:10.1001/jama.1992.03490080086030. PMID 1501306.
- ^ Marlatt GA, Baer JS, Donovan DM, Kivlahan DR (1988). "Dagiti panangkukua ti pannkairuam: etiolohia ken agas". Annu Rev Psychol 39: 223–52. doi:10.1146/annurev.ps.39.020188.001255. PMID 3278676.


text:
Gunglo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian para iti Edukasion, Siensia ken Kultura
Ti Gunglo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian para iti Edukasion, Siensia ken Kultura wenno nalatlatak a naamammuan iti pangyababaan iti Inggles iti UNESCO (Inggles: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Pranses: L'Organisation des Nations unies pour l’éducation, la science et la culture; /juːˈnɛskoʊ/) ket maysa a naipangpangruna nga ahensia iti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN). Ti rebbengna ket ti agkontribusion iti kappia ken katalinaay babaen ti panangiyaddang ti sangalubongan a pagtitinnulongan babaen ti edukasion, siensia, ken kultura tapno mapasayaat ti unibersal a panarespeto ti para iti hustisia, ti alagaden ti linteg, ken dagiti karbengan ti nagtagitaoan a maikuyog dagiti kammasapulan a waya a nairangarang idiay Dokumento ti Linteg ti Nagkaykaya a Pagpagilian.[1] Daytoy ket isu ti timmawid iti Sangalubongan a Komision iti Intelektual a Pagtitinnulongan ti Liga ti Pagpagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakasaritaan ti UNESCO". www.unesco.org. Naala idi 23 Abril 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti UNESCO idiay Wikimedia Commons
- UNESCO.org Opisial a website ti UNESCO


text:
Molière
Ni Jean-Baptiste Poquelin, a naamammuan ti entablada a nagan a Molière, (Pransés a pannakabalikas: [mo.ljɛːʁ]; nabuniagan idi Enero 15, 1622 – Pebrero 17, 1673) ket maysa idi a dramaturgo a Pranses ken aktor nga isuna ket naipanunutan a kas maysa kadagiti kalatakan nga apo iti komedia iti Lumaud a Literatura.[1] Dagiti nalatak a maamammuan nga obra bi Molière ket Le Misanthrope (Ti Misantrop), L'École des femmes (Ti Eskuela para kadagiti Assawa), Tartuffe ou L'Imposteur, (Tartupo wenno ti Managinkukuna), L'Avare (Ti Kuripot), Le Malade imaginaire (Ti Agipagpagarup nga Imbalido), ken Le Bourgeois Gentilhomme (The Burhes a Natakneng a Tao).
Naipasngay iti maysa a nabaknang a pamilia ken nagadal idiay Collège de Clermont (a tattan ket ti Lycée Louis-le-Grand), ni Molière ket naipaganay ti panagrugi ti panagbiag na iti teatro. Sangapulo ket tallo a tawtawen nga isuna ket maysa nga itinerante nga aktor ken daytoy ket nakatulong kaniana ti panagrang-ay ti kabaelan na iti komedia sakbay a nagsursurat, pinagtitipon na ti Commedia dell'arte a banbanag nga inraman na ti kalapatan a Pranses a komedia.[2]


text:
Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
Ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia[1] (kadawyan a naamammuan iti ASEAN /ˈɑːsi.ɑːn/ ah-see-ahn,[2] sagpaminsan a /ˈɑːzi.ɑːn/ ah-zee-ahn)[3][4] ket maysa a heo-politikal ken ekonomiko a gunglo dagiti sangapulo a pagilian a mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia, a naporma idi 8 Agosto 1967 babaen ti Indonesia, Malaysia, ti Pilipinas, Singapur ken Tailandia.[5] Manipud idin, dagiti pannakaikameng ket naipalawa a mangiraman ti Brunei, Burma (Myanmar), Cambodia, Laos, ken Bietnam. Dagiti gandatna ket mairaman ti panngipardas ti idadakkel ti ekonomia, sosial a panagrang-ay, panagrang-ay ti kultura kadagiti kamengna, panagsalaknid ti rehional a kappia ken panagtalinaay, ken dagiti opurtunidad para kadagiti kameng a pagpagilian tapno nakappia a pakitungtungan dagiti paggigiddiatan.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakabuklan". ASEAN. Naidulin manipud ti kasisigud idi 26 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ VOA.gov, Biruken it Timek ti Amerika
- ^ "NLS/BPH: Dadduma pay a sinursurat, Ti ABC a Libro, Ti Alagaden ti Panagbalikas". 8 Mayo 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 12 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ Asean.org, ASEAN-10: Panangsango kadagiti Karit, babaen ni Termsak Chalermpalanupap, Asean.org, ASEAN Opisial a Website ti Sekretariat. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ DEklarasion ti Bangkok. Wikisource. Naala idi 14 Marso 2007.
- ^ Asean.org, Pakabuklan, Asean.org, ASEAN Opisial a website ti Sekretariat. Naala idi 12 Hunio 2006.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia idiay Wikimedia Commons


text:
Honolulu
Ti Honolulu /hoʊnoʊˈluːluː/ ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado iti Hawaii.a[›] Ti Honolulu ket isu ti akin-abagatan unay a kangrunaan a siudad ti Estados Unidos. Nupay kasta ti nagan a "Honolulu" mangipatudo ti urbano a lugar idiay akin-abagatan a daya nga aplaya iti Oahu, ti siudad ken gobierno ti probinsia ket naitipon a kas ti Kondado ti Honolulu a daytoy ket sakupenna ti intero nga isla. Para kadagiti estadistika a kapanggepan, tiOpisina ti Senso ti Estados Unidos ket mabigbiuganna ti urbano a paset iti Honolulu a kas ti senso a nainaganan a lugar.[1] Ti Honolulu ket maysa a kangrunaan a sentro ti busbos kadagiti is-isla iti Taaw Pasipiko. Ti populasion iti Senso-nainaganan a lugar ket 390,738 idi 2010 a senso, bayat a ti populasion iti siudad ken probinsia ket953,207 idi. Ti Honolulu ket isu ti kaaduan ti populasion a kapitolio ti estado a minaig ti populasion ti estado. Iti Pagsasao nga Hawayano, ti Honolulu ket kayatna asaoen ket ti "nalinongan a luek" wenno "ligar a paglinongan". Ti siudad ket isun ti kapitolio dagiti is-isla ti Hawaiia manipud idi 1845 ken nakaala ti pakasaritaan a kabigbigan sakbay ti panag-raut dagiti Hapon idiay Pearl Harbor nga asideg ti siudad idi Disiembre 7, 1941, ken kas isu tinakaipasngayan ni Barack Obama, ti maika-44 ken agdama a Presidente iti Estados Unidos.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siudad nga addaan ti 100,000 wenno adadu pay a populasion idi 2000 a nairanggo babaen ti populasion tunggal maysa a kuadrado milia, 2000 iti abesedario a panagurnos". Opisina ti Senso ti Estados Unidos, Populasion a Panakabingbingay. Hulio 10, 2008. Naala idi Hulio 13, 2008.
- ^ "Sertipikasion ti Panakaipasngay: Barack Hussein Obama II, Agostot 4, 1961, 7:24 PM, Honolulu". Departamento iti Salunat, Estado itif Hawaii. Ti White House. Abril 27, 2011. Naala idi Abril 27, 2011.
- Honolulu, Hawaii
- Dagiti kapitolio ti dati a pagpagilian
- Nanaganan ti senso a lugar idiay Kondado ti Honolulu, Hawaii
- Dagiti kondado a tugaw idiay Hawaii
- Dagiti matagtagitao a lugar a nabangon idi 1809
- Dagiti matagtagitao a lugar idiay Estados Unidos nga adda dagiti Asiatiko Amerikano a kaaduan ti populasion


text:
Prepektura ti Tottori
Ti Prepektura ti Tottori (鳥取県 Tottori-ken?) ket maysa a prepektura iit Hapón a mabirukan idiay rehion ti Chūgoku.[1] Thi kapitoliona ket ti siudad iti Tottori.[2] Isu daytoy ti kabassitan ti populasion a prepektura iti Hapón.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Prepektura ti Tottori" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 990 idiay Liblibro ti Google; "Chūgoku" iti p. 127 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Tottori" iti p. 990 idiay Liblibro ti Google.


text:
Karbón
Ti Karbón /ˈkɑrbən/ (manipud ti Latin: carbo "beggang") ket isu ti kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti C ken atomiko a numero iti 6. A kas kameng iti grupo a 14 idiay periodiko a lamisaan, daytoy ket saan a metal ken tetrabalente—nga agararamid ti uppat nga elektron a magun-od tapno agporma iti kobalente dagiti kimiko a piansa. Adda dagiti masna a rumrumsua nga isotopo, nga addaan ti 12C ken ti 13C a dagitoy ket natalna, a ti 14C ket radioaktibo, nga agrungrungsot nga addaan ti kagudua a biag iti agarup a 5,730 a tawtawen.[9] Ti Karbón ket maysa kadagiti bassit a namammoan nga elemento manipud iti taga-ugma.[10][11]
Adda dagiti dadduma nga alotropo iti karbón a dagiti kalatakan a naamammoan a kas ti grapito, diamante, ken amorpo a karbón.[12] Dagiti maipapan ti bagi a tagikua iti karbón ket kaaduan a nadumaduma nga addan ti alotropiko a porma. Kas pagarigan, ti diamante ket masarsarang unay, ngem ti grapito ket saragasag ken nagisit. Ti diamante ket maysa kadagiti naamammoan a katangkenan a materiales, ngem ti grapito ket nalukneng ken makaporma ti garit iti papel (a ti kasta iti nagan, manipud ti Griego a balikas nga "agsurat"). Ti diamante ket addaan ti nababa unay nga elektriko a konduktibidad, ngem ti grapito ket nasayaat a konduktor. Babaen ti kadawyan a kasasaad, ti diamante ket addan ti kanagatuan a kapudot ti konduktibidad kadagiti amina namammoan a materiales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lide, D. R., ed. (2005). CRC a Libro iti Kimiko ken Pisika (Maika-86 ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ^ Haaland, D (1976). "Grapito-likido-sengngaw talloa punto s presion ken ti densidad iti likido a karbón". Karbón 14 (6): 357. doi:10.1016/0008-6223(76)90010-5.
- ^ Savvatimskiy, A (2005). "Dagiti rukod iti panaglunag a puntos iti grapito ken dagiti tagikua ti likido a karbón (maysa a repaso para iti 1963–2003)". Karbón 43 (6): 1115. doi:10.1016/j.carbon.2004.12.027.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the System of CP". Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the Electronic Transition of the Jet-Cooled CCI Free Radical". Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Karbón: Dagiti binario a kompuesto". Naala idi 2007-12-06.
- ^ Magnetiko a susceptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuesto, iti Libro iti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision, CRC press.
- ^ a b c d e Dagiti tagikua ti diamante, Ioffe Institute Database
- ^ "Carbon – Dagiti masna a rumrumsua nga isotopo". WebElements Periodiko a Lamisaan. Naala idi 2008-10-09.
- ^ "Periodiko a Lamisaan: Petsa ti Panakaduktalan". Chemical Elements.com. Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Linia ti tiempo ti Panakaduktalan ti Elemento". Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Lubong iti Karbón – Interaaktibo a Nano a panagkita iti Siensia ken Inhenniero nga Edukasion (IN-VSEE)". Naala idi 2008-10-09.


text:
Venezuela
Ti Venezuela (i/ˌvɛnəzˈweɪlə/ ven-uh-zwale-uh, lokal: [Beneˈswela]), opisial a tinawtawagan ti Bolivariana a Republika ti Venezuela[1] (Espaniol: República Bolivariana de Venezuela [reˈpuBlika BoliBaˈɾjana ðe Beneˈswela]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga aplaya ti Abagatan nga Amerika. Ti teritorio ti Venezuela ket sakupenna ti agarup a 916,445 kuadrado kilometro (353,841 sq mi) nga adda dagiti nakarkulo a populasion iti 29,105,632. Ti Venezuela ket naikedkeddeng nga estado nga adda iti nangato unay a biodibersidad, nga adda dagiti taengan a sumakup manipud ti Andes a kabambantayan iti laud aginggana ti katuduan a bakir ti Labneng Amasona iti abagatan, babaen dagiti nawatiwat a llanos a tanap ken Karibe nga aplaya iti tengnga ken ti Karayan Delta ti Orinoco iti daya.
Ti Venezuela a kolonia ti España idi 1522 urayno adda dagiti resistansia manipud kadagiti patneng a tattao. Daytoy ket nagbalin a maysa kadagiti immuna nga Espaniol Amerikano a kolonia a nangirangarang ti pannakawayawaya (idi 1811), ngem saan a nakatalged a nangbangon ti pannakawayawaya aginggana idi 1821 (a kas maysa a departmento ti pederal a republika ti Gran Colombia, a nakagun-od ti napno a pannakawayawaya idi 1830).Idi las-ud ti maika-19 a siglo ti Venezuela ket nagsagsagaba ti politikal a diktadura, ken daytoy idi ket tinurturayan babaen dagiti rehional a caudillo (nabileg a tattao ti milisia) iti kaaduan ti maika-20 a siglo. Ti pagilian ket adda idin kadagiti napugsa-pugsay a demokratiko a gobierno idi baetan ti 1945 ken ti agdama nga aldaw; kasla kadagiti kaaduan a pagilian ti Latin nga Amerika, daytoy ket nakasagsagaba kadagiti kudeta ken dagiti milisia a diktadura. Dagiti ekonomiko a siddaaw iti tawtawen ti 1980 ken tawtawen 1990 ket nangiturong ti maysa a politikal a didigra a gapuanan kadagiti sumurok a 3,000 a natnatay kadagiti riribok ti Caracazo iti 1989, ti dua kudeta idi 1992, ken ti panagpabasol kenni Presidente Carlos Andrés Pérez para iti panagtakaw kadagiti publiko a pundo idi 1993. Ti pannakarebba ti talek dagiti adda a partido ket nakakita ti 1998 nga eleksion iti dati nga opisial ti buyot a ni Hugo Chávez, ken ti panangirugi ti Bolivariana a Rebolusion, iti panangrugi ti maysa a 1999 a Konstituente nga Asemblia tapno makasurat ti baro a Batay-linteg ti Venezuela.
Ti Venezuela ket maysa a pederal a presidensial a republika a buklen dagiti 23 nga estado, ti Kapitolio a Distrito (a mangsakup ti Caracas), ken dagiti Pederal nga Agkamkammatalek (a mangsaksakup kadagiti adda ti pantar nga isla ti Venezuela). Ti Venezuela ket agtunton kadagiti amin a Guyanes a teritorio ti laud iti Karayan Essequibo; daytoy a 159,500 kuadrado kilometro (61,583 sq mi) a paset ti daga ket tinawtawagan ti Guayana Esequiba wenno ti Zona en Reclamación (ti "sona nga agdama a tinunton").[2]
Ti Venezuela ket maysa kadagiti urbano unay a pagilian iti Latin nga Amerika;[3][4] kaaduan kadagiti Taga- Venezuela ket agtataengda kadagiti siudad iti amianan, a naipangpangruna idiay kapitoliona, a Caracas, nga isu pay daytoy ti kadakkelan a siudadna. Manipud idi nadukatalan ti lana idi nasapa a maika-20 a siglo, ti Venezuela ket maysan kadagiti mangidaulo nga agilaklako ti lana iti lubong ken adda kadagiti kadakkelan a reserba ti lana. Dati idi a di naparang-ay unay nga aglaklako kadgiti tagilako ti agrikultura a kas ti kape ken kakaw, ti lana ket napardas a nagbalin a kaaduan a nailaklako ken rentas ti gobierno. Ti tawtawen ti 1980 a kaadu unay ti lana ket nangiturongan ti maysa a didigra ti ruar nga utang ken ti maysa a napaut nga ekonmiko a didigra , a nakakita ti panagpangato ti inflacion iti 100% idi 1996 ken ti panakaipangato ti gatad ti kinapanglaw iti 66% idi 1995[5] idi ti (babaen ti 1998) tunggal maysa a tao ti GDP ket natnag iti isu met laeng nga agpang a kas idi 1963, a bimmassit iti pagkatlo manipud iti kangatona idi 1978.[6] Ti pannakaungar dagiti presio ti lana kalpasan ti 2001 ket nagparang-ay ti ekonomia ti Venezuela ken nakaaramidan dagiti sosial a panaggastos, urayno ti nagbanagan ti 2008 a sangalubongan a didigra ti pinansia ket nakakita ti baro a panagpababa ti ekonomia.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1499, ti maysa nga ekspedision nga indauloan babaen ni Alonso de Ojeda ket nagbisita ti aplaya ti Venezuela. Dagiti salingkadang a balay iti lugar ti Danaw Maracaibo ket nangipalplagip ti nabigador a ni Amerigo Vespucci iti siudad ti Benesia, isunga ninagananna ti rehion iti "Veneziola", nga iti kontemporario a Toskano (patneng a pagsasao ni Vespucci) ket kaibuksilanna ti "bassit a benesia".[8] Ti nagan ket nakaala ti agdama a pannakailetrana a kas resulta ti Espaniol nga impluensia,[8] nga iti suldong nga -uela ket maus-usar a kas pangpabassit a termino ti (a kas ti plaza / plazuela, cazo / cazuela); isunga, ti kasisigud kapanunotan ti termino ket mabalin nga iti maysa a "bassit a Benesia".[9] Ti Aleman a termino para iti lugar, a "Klein-Venedig", ket kaibuksilanna pay ti bassit a Benesia.
Urayno kasta, ti Vespucci a sarita ket agtutloy nga isu ti kadayegan ken naaw-awat a bersion ti taudan ti nagan ti pagilian, ti sabali a rason para iti nagan ket naibagbaga ti pangilaglagip ni Martín Fernández de Enciso, ti maysa a kameng ti timpuyogan ni Vespucci ken Ojeda. Iti obrana aSumma de Geografía, inbagbagana a nabirukanda ti maysa a patneng a populasion a nagtawtawag ti bagbagida iti "Veneciuela," a nangisingasing a ti nagan a "Venezuela" ket mabalin a nagtaud manipud ti patneng a lubong.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Venezuela". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 24 Abril 2012.
- ^ website ti Testo ti Tulag iti Nagkaykaysa a Pagpagilian "Tulagan ti Hinebra, Pebrero 17, 1966". Nagkaykayasa a Pagpagilian. Naidulin manipud ti kasisigud idi Mayo 5, 1966. Naala idi Enero 15, 2013.
- ^ "Abagatan nga Amerika". Encarta. Naidulin manipud ti kasisigud idi 21 Abril 2007. Naala idi 13 Marso 2007.
- ^ "Dagiti naikapet a Tabla" (PDF). Dagiti Prospekto ti Urbanisasion ti Lubong: Ti 1999 a Rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 13 Marso 2007.
- ^ Michael McCaughan (4 Enero 2011). Ti Gubat ti Venezuela. Seven Stories Press. p. 32. ISBN 978-1-60980-116-8. Naala idi 16 Abril 2012.
- ^ Kelly, Janet, ken Palma, Pedro (2006), "Ti Sindrome ti Ekonomiko a Pannakapaay ken ti Panagbiruk para iti Panagbalbaliw", iti McCoy, Jennifer ken Myers, David (eds, 2006), Ti Pannakawarwar ti Representatibo a Demokrasia idiar Venezuela, Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. 207 ISBN 0-8018-8428-4
- ^ Venezuela. Lonely Planet. 2004. ISBN 978-1-74104-197-2. ISBN 1-74104-197-X. Naala idi 10 Marso 2007.. p. 177.
- ^ a b Venezuela: Ti Petro-Estado nga Agus-usar kadagiti Maipabaro nga Enerhia: Ti Parawad iti... idiay Liblibro ti Google Babaen ni Germán Massabié
- ^ Thomas, Hugh (2005). Dagiti Karayan ti Balitok: Ti Iyuungar ti Espaniol nga mperio, manipud kenni Columbus aginggana kenni Magellan. Random House. p. 189. ISBN 0-375-50204-1.
- ^ Cuadernos Hispanoamericanos (iti Espaniol). Instituto de Cultura Hispánica (Agencia Española de Cooperación Internacional). 1958. p. 386.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Venezuela idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Venezuela manipud idiay Wikivoyage
- E-Gobierno (Espaniol)
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Venezuela a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong
- Venezuela idiay Dagiti Biblioteka ti UCB ti GovPubs
- Kitaen ti Venezuela idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)
- Venezuela
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- G15 a pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1811
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
(Naibaw-ing manipud idiay Eskósia
)
Ti Eskosia (Eskoses a Gaeliko: Alba ([ˈalˠ̪apə] listen (tulong·paammo))) ket maysa a pagilian a paset iti Nagkaykaysa a Pagarian[11] Ssakupenna ti akin-amianan a pakatlo iti isla iti Gran Britania, makibingbingay ti pagbeddengan iti Inglatera iti abagatan ken nabeddengan babaen ti Baybay Amianan iti Daya, ti Taaw Atlantiko iti amianan ken laud, ken ti Amianan a Kanal ken ti Baybay Irlanda iti abagatan a laud. Ti pay kangrunaan a daga, ti Eskosia ket buklenna pay dagiti 790 nga is-isla a mairaman ti Akin-amianan nga is-isla ken ti Hebrides.
- ^ "Rehistrar-Heneral Tengnga-2005 Karkulo ti Populasioon para iti Eskosia". UK: Gro-Scotland. 16 Pebrero 2010. Naidulin manipud ti kasisigud idi 15 Pebrero 2008. Naala idi 30 Abril 2010.
- ^ "Ti Populasion iti Eskosia ket addaan ti kangatuan manipud idi 1977". STV. 27 Abril 2011. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Dagiti Nailian a Pakabilangan a Gandat ti Eskoses. Dagup ti Domestiko a Produkto dagiti Agdama a Presio iti Eskosia, 2010 Q4. Edinburgh: Gobierno ti Eskoses. 11 Agosto 2010. Naala idi 02 Hulio 2011.
- ^ "Dagiti Napardas a Kinapudo ni Santo Andrew". Scotland.org—The Official Online Gateway. Naala idi 2 Disiembre 2007.
- ^ "St Andrew", Katoliko nga Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
- ^ "St Margaret iti Eskósia", Katoliko nga Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
"Patron a santo", Katoliko nga Online, naala idi November 15, 2011
- ^ "St Columba", Catholic Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
- ^ "Directgov: Pagsasao nga Inggles – Gobierno, dagiti umili ken karbengan". Directgov. Naala idi 23 Agosto 2011.
- ^ "Europeano a Kalintegan a Dokumento para iti Rehional wenno dagiti Minoridad a Pagsasao". Gobierno ti Eskosia. Naala idi 23 Oktubre 2011.
- ^ Macleod, Angus "Ti Gaeliko ket naikkan ti opisial a kasasaad" (22 Abril 2005) The Times. Londres. Naala idi 2 Agosto 2007.
- ^ "ISO 3166-2 Newsletter Date: 2007-11-28 No I-9. "Ti nasukatan a listaan dagiti subdibision a nagnagan ken kodigo dagiti elemento" (Panid 11)" (PDF). Internasional nga Organisasion para iti Pagalagadan dagiti kodigo para iti pannakabagian ti nagnagan dagiti pagilian ken dagiti subdibision – Paset 2: Kodigo dagiti subdibidion ti pagilian. Naala idi 31 Mayo 2008. "SCT Eskoses Pagilian"