text:
Pakdaar Apo!
Maawis kayo amin nga lumaok kadaytoy baro nga internet service nga ma-aw-awagan ng Forvo (http://forvo.com/languages/ilo/).
Ania kadi ti Forvo?
Narugian idi napalabas a tawen 2007 kas maysa a maibukbukudan (personal) nga proyekto. Kadagitoy nga panawen adda dua ribo (2,000) nga agususar iti agtitinnulong kadaytoy nga proyekto. Makuna nga ti Forvo iti lugar ti minilyon nga naibalekas nga sarita iti orihinal nga lengguwahe. Maayaban tayo nga “Be a part of this cultural phenomenon now!”.
I-klik daytoy nga website para iti review ti Forvo
http://www.downloadsquad.com/2008/07/16/forvo-helps-you-speak-like-a-native/1#c13237374
Nirugiak nga mangted (submit) iti sao nga Iloco ken nirugiak iti letra nga A. Sumarono nga aramidek ket ited ti panakabalikas na. Kadagiti interesado nga lumaok mabalin nga mangrugi iti sabali nga letra tapno ma-cover tayo dagiti nadumaduma nga alpabeto ken sao nga Iloko. Ngem umuna amin ket ag-pamiyembro kayo.
Magustuak daytoy nga proyekto gapuna ta interesado ak nga makasursuro kadagiti nadumaduma nga lengguwahe. Napintas daytoy nga pamuspusan tapno haan mga malipatan iti Iloco ket masursurwan on-line dagiti mayat nga agadal iti lengguwahe tayo.
Isu ngarud intayon ag-Forvo…
Nadumaduma pay:
Kadagiti miyembro wenno saan pay nga miyembro iti BlogCatalog, maawis kayo ditoy apo:
http://www.blogcatalog.com/group/ilocano-bloggers
Live Life ! Love Life Headline Animator
Friday, July 18, 2008
intayon ag-Forvo
Posted by Pete Erlano Rahon at 9:30 PM 0 comments Links to this post
Labels: blogcatalog, forvo, ilocano, ilocano bloggers
Monday, May 19, 2008
Ilocano.org misses me
I got an email from ilocano.org.
Gosh, blush... the last time I was with the group was sometime, an eon back...
So I need to revive my membership. I have another ilocano portal that I have not visited for sometime. Surely this blog post is the latest of the long time ago since I posted... bd baaadd...
Anyway here is the emaiL:
Hello, peterahon!
We've noticed that you haven't been active on Ilocano.org Community Forums for quite some time now, and we miss you!
Could we not tempt you back?
If you don't remember your password, you can request it here: http://www.ilocano.org/communit
We hope to see you soon. :)
Kindest Regards,Ilocano.org Community Forums
And so logging in and exploring what the site offers here below is an embed of Ilocano rap songs that I also added in my widget box:
Although I find it reminiscent of Andrew E's songs and rap style, that really became so popular in Ilocos during its heyday, I laud these musicians for doing their best to popularize the language and I do support it. I hope though to hear more Iloko music in other original form and styles. Lovely to hear an Iloko bossa nova or jazz maybe...
wow there is also a reggae version... fantastic!
whew... goood thing I got an email and revisit to this blog...
Posted by Pete Erlano Rahon at 7:47 AM 1 comments Links to this post
Labels: ilocano, ilocano rap music, reggae iloko music
Saturday, February 02, 2008
Agbasaak sa laengen?
Gabby Silang
2/16/2005 9:45:00 PM
Agbasaak sa laengen? Daytoy ti kanayon nga irason ko na masadot nga agsurat. Naamiris ko nga kayat ko nga agbalin nga mannurat manipud idi mangrugiak nga agsurat iti makuna a journal. Morning Pages ni Julia Cameron iti libro na nga The Artists Way iti pinadas ko nga technic. Binigat ang agsuratak ti 3-kabulong iti A4 size nga bond paper manipud pay idi 2001 aginggana kadagitoy nga aldaw.
Ngem naduktalak haan gayam nga asi-asi iti agsurat kangrunaan na iti nasayaat nga panurat. Nalakaak nga agsurat iti journal gapu ta freeflowing wenno stream of consciousness iti isur-surat ko. Isurat ko aniaman iti simrek iti panunot ko, no maminsan agsurat latta kasla automatic iti imak. Adu iti biddut ko nga agsurat. Kangrunaan na iti lengguwahe. Ilokano kadi, duwa, talo, nga sao maragitan nakon (aglalo iti daytoy nga umuna nga padas ko). Filipino, nalaklakan sa ta isu met sao me iti panagdakkel mi iti Ilocos (naiyanak ak idiay Manila), ngem narrabaw lang nga pagsasao. Ingles, isu iti aramat ko nga agsurat iti journal ngem problemak iti makariro nga grammar.
Isu nga agbasaak laengen! Haan ko nga isyu iti disiplina iti panagbasa manipud idi 2002 nga imayak ditoy Saudi Arabia kas OFW. Kada bulan masapul nga magunudak iti reading quota nga uppat (4) nga libro. Isu nga kada tawen adda limapulo (50) nga libro iti mabasak.
Naganas ti agbasa. Maka-inspire dagiti manurat isu nga nakamay-mayat nga panunuten iti pumadas nga agsurat. Nasaayat siguro nga mangngegan ken mabasa met iti sabali dagiti eksperiensiak nga naidumduma. Lallalo nga makaay-ayo no maibaga dagiti agbasa iti pagpadaan iti naiusarat ko iti kabibiag da. Kapintasan na unay para kadagiti dadduma nga mannurat nga maibkas da iti bagi da para kenkuada (expressing for their own sake and sanity). Maysa kadagit eskwela iti panunot (School of Thoughts) nga iti umuna nga responsibilidad iti mannurat ket iti bagi da, wenno iti arte/musa da (art and muse), sumaruno laeng iti sabali nga tao wenno iti agbasa kenkuada.
Idi makitak iti Iluko.com iti internet, nag-downloadak iti sarsarita ken salaysay. Maka-katkatawaak nga agbasbasa ta nakaadado dagiti beddal ko. Iti daytoy nga umana a padas ko nga agsurat, idi rugiak daytoy nga salaysay ket nakarigrigatak nga agtipa iti keyboard iti laptap (notebook) ko, haan nga automatic. Ngem iti panagpatuloy ko nga agtipa, ala ket umado met gayam iti makunak ken makasuroak met gayyam nga agsurat. Kasla magic nga sumigsiglatak nga makapanunot, agbalikas, agtipa ito sao wenno maisarita.
Agbasa kunak sa? Agpasyo tarigagay ko nga ado iti mabasak. Gimatangak pay iti libro no kasano iti napardas a panagbasa (Speed Reading) ngem haan ko pay nga nasursurwan. Ta nagmayat sa nga namnamen dagiti prosa ken agtaga-inep iti aldaw (daydream) kadagiti paset nga maka-ayayo iti nobela. Sigud idi mapasayaat ni Gutenberg iti printing press ket naka-adado nga talaga iti rumbeng nga mabasa. Ken manipud idi napatuar iti internet nakalaklaka iti ag-download iti makuna nga e-books wenno digitized nga libro aglalo dagiti Classics.
Nadumaduma iti libro a kas met iti kinaduma-duma iti agbasbasa. No iti panagbasa ket mabalin nga mainaganan babaen iti interes wenno panggep iti agbasbasa,mabalin da nga mainaganan a kas iti sumaganad: adda agbasbasa nga tarigagay da nga ma-entertain (leisure driven) wenno mapaliiw iti libre ng oras da; dagiti dadduma kayat da nga adu iti maamuan (information/knowledge driven) da tapno adda maibaga da kadagiti kapatpatang da; addaan met agbasbasa nga kasla addiction (compulsive driven) da iti agbasa; ken kaaduan na iti natalneg nga agbasbasa ket dagiti mannurat met laeng nga suportaran da, i-criticize da, i-celebrate da, ken i-patronize da iti aramid iti pada da a mannurat (critical & purpose driven). Kas makuna, agbasa dagiti mannurat tapno manayunan da iti naan-anay nga inspirasyon, siglat, ken estilo nga agsurat.
Ania iti basbasaek? No naganak iti makuna a genre (klase iti isinurat), magustuak iti fiction aglalo dagiti Classics. Para kaniak mayat siguro nga mapadas ko nga mabasa ito makuna nga canon (literary tradition), dagiti naiuna nga naisurat manipud idi maiuso iti libro. Aglalo ta dagitoy nga libro aginggana ita ket nabileg iti importansiya da. Agbasaak met kadagiti modern fiction (aglalo kadagiti bestsellers da Robert Fulghum, Paulo Coelho, James Clavell, kdpy.) ken non-fiction.
Maysa nga libro nga nabasak ket napaulwan iti The New Lifetime Reading Plan (The Classic Guide to World Literature, Revised and Expanded) nga insurat da Clifton Fadiman ken John S. Major. Kunaen iti mannurat nga ti libro ket naisurat tapno punuen na iti kapanunutan dagiti agbasbasa nga nainayad ken inut-inut, haan ang insapilitan kadagiti kangrunaan nga pampanunot, pakinakem, rikna, ken imahinasyon, dagiti nalatak nga mannurat iti sangalubungan. Daytoy nga libro ket mangted iti salaysay wenno backgrounder kadagiti nadumaduma nga libro sipud pay idi immuna nga panawen. Maysa nga madillaw ko iti daytoy nga libro ket iti kaawanan iti paboritok nga Al eman nga mannurat nga ni Herman Hesse ( nagsurat iti Sidhharta, Narcissus and Goldmund, Stepenwolf). Uray pay no kasta, napateg daytoy nga libro kasla appetizer para kadagiti mahilig nga agbasa wenno mangrugi nga agbasa iti napintas nga literatura.
Kapada daytoy nga libro ket iti insurat ni Cory Bell nga Literature: A Crash Course, agpada da nga nang-usar iti makuna nga chronological approach iti panangipakita da iti panagdur-as iti literatura. Gapu iti kinabassit iti libro ni Bell, limitado iti panakasalaysay dagiti napapateg nga libro ken mannurat nga inna nadakamat. Maysa daytoy nga libro nga naananay nga suplementaryo kadagiti mannurat ken managbasa nga maamuan dagiti importante a paset iti panurat (literatura) iti naduma-duma a panawen.
Interes ko nga talaga iti agbasa! Isu nga kayat ko met nga maduktalan dagiti nadumaduma nga kapatgan nga libro tapno addaan nak iti direksiyon no ania iti rumbeng nga basaek, ta nakaad-ado iti mabasa isu nga masapul nga agpiliak. Ngem maysa nga nalatak nga playwright ni Edward Albee nga nagkuna nga, Read the greatest stuff but read the stuff that isnt so great, too. Kunaen da ngarud kasano nga mai-kumparam iti napintas nga panurat kadagiti naalas no haan ka met nga makabasa iti haan nga kapintasan nga panurat. Iti napintas kuna da ngarud ket aglalo nga pumintas no maiabay kadagiti naalas.
Inspirasyon ko met kas agsursuro nga agbalin nga mannurat iti kinuna ni Anna Quindlen, For some reading begets rereading and rereading begets writing, iti libro na nga How Reading Changed My Life. Nangabak isuna iti Pulitzer Prize Award para iti kolum na nga Private and Public iti New York Times. Insalaysay na iti regget na nga agbasa manipud idi ubbing pay isuna agingga ita nga nagbalin isuna nga mannurat. Innayon na pay nga dua laeng iti dalan iti panagbalin nga manurat, One is to write, the other is to read. Iti maudi a passet iti libro, nangilista isuna kadagiti nadumaduma nga Top Ten List na nga lib-libro a kunaen na nga arbitrary ken capricious iti panagpili na.
Isu nga aggagetek nga agbasa barbareng agbalinak to met nga mannurat ! Ngarud sinurot ko met nga maaddaan iti personal ko nga Reading Plan. Adda kwadernok (notebook) nga nangi-listaak kadagiti mannurat ken pa-ulo ito nadumaduma ang insurat da manipud iti panawen dagiti Griyego aginggana iti 1900 a siglo. Maragsakannak nga makita no maadaan iti check mark iti listaak. Pangep ko nga makabasa uray maysa lang kadagiti kangrunaan nga libro dagitoy nabibileg nga mannurat.
Kasano nga basaek amin daytoy? Isu ngarud nga kayat ko koma nga masursurwan iti Speed Reading. Haanak pay met nga nabaknang tapno matagikuak amin dagitoy nga libro, maysa nga biblioteka iti masapul ng maipatakder ko no maurnong ko amin daytoy nga libro (maysa kadagiti tarigagay ko). Agyamanak lang ta addaan internet. Haan ko nga problema nga gatangek amin daytoy nga libro ta adun iti na-download ko nga e-books (digitized books) manipud ti website ti Project Gutenberg. Sumagmamano met iti nadengngeg ko nga nobela ta mabalin nga basaen iti Microsoft Reader dagiti e-books. Isu nga no addaak iti opisina agububra a kas koma encoding maalak pay iti agdengngeg kadagiti nobela. Wenno no awan unay maubra kanayon nga nakamulagatak iti screen ti computer (ngem saan met nga agtiptipa iti keyboard), agbasbasaak nukua iti nobela. Kaslaak la bagtit nga makakatkatawa wenno makasangsangit kadagiti istorya. Alaek pay iti oras iti panangan nga agbasa manen iti nobela.
Don Quixote ni Miguel Cervantes iti umuna nga nobela nga nabasak a kas e-book nabuntog daytoy nga libro. Gapuan sa iti nakapirdian iti matak, ta masapul kon ita ti agantiokos tapno makikitaak iti adayu (myopia). Isu nga tatta agdenggeg laengen, kitak iti screen no sumagmamano nga kanito no madengngegak dagiti napipintas nga prosa.
Napateg nga gameng ko iti notebook computer ko (isu nga Precious ti nagan na), ag-downloadak manipud iti internet kadagiti nadumaduma nga salaysay, reviews, critic ken dadduma pay nga mabasa. Isu nga aglalo nga immado iti basaek. Kangrunaan nga website a pasyarak ket ti aldaily.com (Arts and Literature Daily). Addaanak pay nadumaduma nga subscriptions iti e-groups, wenno online discussion groups panggep iti panagbasa, panagsurat, ken sabali pay nga interes ko iti literatura. Ti Barnes and Nobles University ket addaan libre nga on-line courses iti nagduduma nga libro nga ilaklako na. Mabalin ka agsurat iti komentaryo ken opinyon mo iti libro nga adadalen ken makipag-patang (discuss) kadagiti padam nga estudyante ken iti mangisursuro iti kurso. No iti literatura iti Pilipinas iti pagsasaritaan, ti website ni Ian Icasocot iti kangrunaan nga papanan. Iti umuna nga website nga nakitak ken nabasak nga naisurat iti Iluko ket ti website nga napaulwan iti Sinurat/Akda . Maragsakanak la unay idi madanon ko met daytoy portal ito Iluko.com.
Dakkel nga talaga ti maitulong iti internet tapno aglalo nga maawatak iti basbasaek nga libro. No haan ko nga magatang iti Cliff Notes iti libro nga basbasaek pasyarek iti website da. Aglalo idi basaek iti Ulysses ni James Joyce (considered by The Modern Library (USA) as the No. 1 novel of the 20th Century), aginggana ita pappadasek nga amirisin no ania nga talaga iti pakaituronan iti nobela na. Gapu iti internet na gduduma nga reviews iti nabasak pangep kadaytoy nga nobela. Adda agkuna nga rumbeng nga agsao (oral) iti panagbasa kadaytoy nga nobela. Kuna da pay nga addo iti nangirugi nga agbasa kadaytoy nga libro ngem haan da nga naturpos nga basaen gapu iti kinarigat nga maawatan. Isu nga kinarit ko iti bagik nga basaen daytoy nga nobela. Nalpas kon ngem haan ko unay maawatan, agyamanak lang iti tulong iti Cliff Notes ta nasurotak bassit iti nobela. Panggep ko nga basaen manen daytoy nga nobela, pagiddanek nga basaen ken denggen iti audio-book nga version na.
Gapu ta addaanak iti reading quota kada bulan mas tarigagay ko nga ado iti mabasak ngem diay makuna nga reading between the lines. Isu nga maysa nga estratehiyak nga namnamen dagiti prosa ket iti kaadaak iti literary notes. Bungonek ti libro iti bond paper a kas protkesiyon iti nalaka nga aglinget nga imak ken isun to met iti puraw nga abong iti pagsuratak kadagiti bulong iti napintas a paset iti nobela. Inton maturpos ko iti nobela i-encode ko dagitoy nga prosa ket inayon ko iti kolesiyon ko kadagiti dadduma pay nga literary notes ko. Ikonsiderak nga sacred ken napateg nga taripatwen nga nasyaat dagiti libro, isu nga haanak nga ag-komento ken agsurat kadagiti bulong iti libro (magustuan na unay ni Ms. Librarian iti aramid ko). Mayat met nga ganasen dagiti sumaruno nga agbasa dagiti librok kas iti panangganas ko kadakuada.
Ambisyoso iti planok nga koleksiyon iti libro. Dagitoy ket dagiti insurat ken nangabak iti nadumaduma nga pasalip iti literatura kas kadagiti: Nobel Prize Literary Laureate, Man Booker Prize Award, Pulitzer Prize Award, US National Book Award, kdpy; dagiti libro iti nalalaing nga manurat nga Filipino (Ilocano, Tagalog, Bicolano, Cebuano, Phil-ams, etc ); kdpy. Iti panagsublik iti Pilipinas, kangrunaan nga basaek to dagiti nobela dagiti Filipino nga mannurat. Ipaglastog ko nga kunaen nga nabasak iti sumagmamano nga nobela ni Sionil Jose isuna laeng naisurat dagitoy iti Ingles.
Ni adun sa met iti nasaritak (wenno natangtangawtaw ko!), makapagsuratak sa met gayam, straightforward nga pagsasao, ngem tarigagayak nga makapagsuratak to met iti makuna nga literary prose, sumarunon ton, isu ngarud nga agbasaak pay lang, okey.
(No ada komento iti naisurat mabalin nga ma-e-mail iti manurat: gabbysilang1@yahoo.com)
Riyadh, KSA
2005
(I-repost daytoy nga salaysay nga naggapu idiay iluko.com)
Posted by Pete Erlano Rahon at 2:23 AM 2 comments Links to this post
Maikadua a Padas - Kasangay, minatay
Sapay koma ta haan la nga padas iti maisurat ko ditoy. Narigat nga talaga iti mangrugi ngem sige latta pumadas ken pumadas barbareng ada to la met pagbanagan na.
Timmawagak idiay balay ta agkasangay ni tatay, awag me kenkuana ta isu met iti nakasanayan mi, nanay met kenni nanay (ngamin naiyanak kami amin nga lima nga lallaki idiay Manila balie laeng diay buridek mi nga ni Cely). Haan ko nga nakasarita ni tatay ta ni nanay ti nakaiggem iti cellphone. Kadidiay nga panawen ni nanay ket adda iti karruba ken impadamag na nga natay ni +Auntie Ansing+. Kasta nga talaga iti biag, adda maiyanak ken agkasangay, adda met iti pumusay.
Makaay-ayo ti lagip ko kenni Auntie Ansing gapu na ta no agkasangay yak wenno adda pasken mi (thanksgiving), isuna ti maayaban nga aglualo. Maysa nga paset iti lualo ket it pangnagan na kadagiti kararrua dagiti minatay mi nga lilo/lila iti lilo/lila ti lilo/lila ti lilo/lila to the nth degree. Makuna nga ancestors da nga talaga gapu ta dagiti nagnagan da ket ancient nga talaga ( ap-apo haan dak nga alalyain wen).
Ken no lumabasak idiay balay da ket makitanak pagunniannak a kanayon. Ngamin haan ko nga nakaugallian iti agguni wenno mangibaga nga "Lumabassak pay apo".
Pintasek isuna, kasla ti langlangana kaniak ket iti ideal ko nga "Miss Ilocos", adda feature na nga meztiza gapu ta natirad ti agong na ken kasla Aeta, nangisit wenno dark brown ti kolor na, kulot nga buok ken haan nga natayag. Mabalin haan lang nga ti pisikal nga kababalin na iti makitak kenkuana ngem iti spiritualidad na nga kangrunaan nga mangpappapintas kenkuana para kaniak. Baket nga balasang isuna. Mandiak masiguro ngem ti panagkunak ket 80+ ngatan iti tawen na.
Haan ko lang nga ammo na asino iti sumukat iti napateg nga papel saddiay lugar mo iti Darat, Pinili, Ilocos Norte. Haan ko met nga masiguro no tradisyon pay kadagitoy nga panawen iti agpal-palualo. Baka haanen?
May her soul rest in peace.
Posted by Pete Erlano Rahon at 1:01 AM 1 comments Links to this post
Labels: agkasangay, aglualo, Darat, Ilocos Norte, Pinili, pumusay


c: text/html

text:
Makan
Ti makan (wenno taraon, kanen, sida) ket isu ti aniaman a sustansia[1] nga ibusen tapno mangted ti nutrision a suporta para iti bagi. Daytoy ket kadawyan a manipud kadagiti mula wenno ayup, ken aglaon kadagiti kammasapulan a nutrimento, a kas dagiti karbohidrato, dagiti taba, dagiti protina, dagiti bitamina, wenno dagiti mineral. Ti sustansia ket kanen ti maysa nga organismo ken maipanto kadagiti selula ti organismo tapno makapataud iti enerhia, a mangtalinaay ti biag, wenno agparugso ti idadakkel.
Iti pakasaritaan, ti tao ket gumun-od ti makan babaen kadagiti dua a pamay-an: ti panaganup ken panagburas, ken agrikultura. Ita nga aldaw, kaaduan ti enerhia ti makan nga ib-ibusen babaen ti populasion ti lubong ket ipaay babaen ti industria ti makan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Collingham, E. M.: Ti Raman ti Gubat: Maikadua a Gubat ti Sangalubongan ken ti Pannakigubat para iti Makan (2011)
- Katz, Solomon: Ti Ensiklopedia ti Makan ken Kultura, (Scribner, 2003)
- Marion Nestle: Politika ti Makan: Kasano a ti Industria ti Makan ket Impluensianna ti Nutrision ken Salun-at, Dagiti Pagmalditan ti Unibersidad ti California, nabaliwan ken naipadakkel nga edision idi 2007, ISBN 0-520-25403-1
- Mobbs, Michael: Matalinaay a Makan Sydney: NewSouth Publishing, 2012. ISBN 9781920705541
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Makan iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Heograpia ti Filipinas
Ti Filipinas ket ti maysa a purpuro a mangbukel kadagiti agarup a 7,107 nga isla[5] nga addaan iti dagup a kalawa ti daga iti agarup a 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi).[6] Dagiti 11 a kadakkelan nga isla ket aglaon iti 94% iti dagup a kalawa ti daga. Ti kadakkelan kadagitoy nga isla ket ti Luzon iti agarup a 105,000 kuadrado kilometro (40,541 sq mi). Ti sumaruno a kadakkelan nga isla ket ti Mindanao iti agarup a 95,000 kuadrado kilometro (36,680 sq mi). Ti purpuro ket agarup a 800 kilometro (500 mi) manipud iti nangruna a daga ti Asia ken mabirukan iti pagbaetan ti Taiwan ken Borneo.
Ti purpuro ti Filipinas ket nabingbingay kadagiti tallo a grupo ti isla: ti Luzon, Visayas, ken Mindanao. Ti is-isla ti Luzon ket mairaman met ti Luzon, Palawan, Mindoro, Marinduque, Masbate, Romblon, Catanduanes, Batanes ken Polilio. Ti Visayas ket ti grupo dagiti isla iti tengnga a Filipinas, ti kadakkelan kadagitoy ket ti: Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte, Samar, Siquijor, Biliran ken Guimaras. Ti is-isla ti Mindanao ket mairaman met ti Mindanao, ti Dinagat, Siargao, Camiguin, Samal, ken mainayon ti Purpuro Sulu, a kangrunaan a buklen ti Basilan, Sulu, ken Tawi-Tawi.
Pisikal a heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti purpuro ti Filipinas ket mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia iti puesto a a nakaituronganna a nagablin a pagtutumponga ti kultura – ti lugar a nagtitignayan dagiti Malayo, Hindu, Arabso, Insik, Espaniol, Amerikano, ken dagiti dadduma pay tapno agpanday ti naisangayan a panaglalaok ti kultura ken puli. Ti purpuro ket addaan iti bilang iti agarup a 7,107 is-isla;[5] ken ti pagilian ket mangtunton iti maysa nga eksklusibo a sona ti ekonomia iti 200 nautika milia (370 km) manipud kadagiti aplayana. Sakupen ti Filipinas iti maysa a lugar a gumay-at iti 1,850 kilometro (1,150 mi) manipud iti agarup a maikalima aginggana kadagiti maikaduapulo a paralello amianan ti latitud. Ti dagup a kalawa ti daga ket nalawlawa bassit ngem iti 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi). Aproksimado laeng iti 1,000 kadagiti islana ti natagtagitao, ken basbassit ngem kagudua kadagitoy ket dakdakkel ngem 2.5 kuadrado kilometro (1 sq mi). Sangapulo ket maysa nga is-isla ket mangbukel iti 95 a porsiento iti masa ti daga ti Filipinas, ken dua kadagitoy — ti Luzon ken Mindanao — ket respektiboda nga agrukod iti 105,000 kuadrado kilometro (40,541 sq mi) ken 95,000 kuadrado kilometro (36,680 sq mi). Isuda, ken no maikuyoda kadagiti rimpuok ti isla iti Visayas iti pagbaetanda, ket mangirepresenta ti tallo a kangrunaan a rehion ti purpuro a nailasin babaen dagiti tallo a bituen iti wagayway ti Filipinas. Ti Filipinas ket insinsina babaen ti baybay, a mangited iti daytoy ti maysa kadagiti kaatiddogan nga aplaya iti ania man a pagilian iti lubong.
Iti aplaya ti akindaya a Mindanao ken ti Trinsera ti Filipinas, nga agpababa iti kaadalen iti 10,430 metro (34,220 ft). Ti Filipinas ket parte ti sistema ti arko ti akinlaud a Pasipiko nga inlaslasin babaen dagiti aktibo a bulkan. Kadagiti kangrunaan a pantok ket ti Bantay Mayon iti asideg ti Siudad ti Legazpi, Bulkan Taal iti abagatan ti Manila, ken Bantay Apo iti Mindanao. Amin dagiti isla ti Filipinas ket makasansanay kadagiti gingined. Ti kabambantayan ti akin-amianan a Luzon, wenno Kordiliera Sentral, ket agtayag iti pagbaetan ti 2,500 metro (8,200 ft) ken 2,750 metro (9,020 ft), ken, no maikuyogda iti Sierra Madre iti akin-amianan a daya a parte ti Luzon ken ti banbantay ti Mindanao, ket agpasindayaw kadagiti katuduan a bakir a mangited iti pagtaengan dagiti nadumaduma a grupo ti tribu ti banbantay. Ti katuduan a bakir ket mangited pay ti nasayaat a habitat para kadagiti ad-adu ngem 500 a sebbangan dagiti billit, a mairaman ti agila ti Filipinas, dagiti 1,100 a sebbangan ti orkidia, ken dagiti 8,500 a sebbangan dagiti mula nga agsabsabong.
Ti adu a sistem ti karayan ti pagilian ket ti Karayan Pulangi, nga agyus idiay Karayan Mindanao (Rio Grande de Mindanao); ti Agusan, iti Mindanao nga agyus iti amianan iti Baybay Mindanao; ti Cagayan iti akin-amianan a Luzon; ken ti Pampanga, nga agyus iti abagatan manipud iti daya a Tengnga a Luzon idiay Luek Manila. Ti Laguna de Bay, iti daya ti Luek Manila, ket ti kadakkelan a danaw ti nasadiwa a danum idiay Filipinas. Adda dagiti nadumaduma a karayan a naus-usar para iti bileg ti hidroelektiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "nscb.gov.ph". Philippine government agency.
- ^ "The Philippines". Government of the Philippines.
- ^ "About the Philippines". Philippine Embassy to the United States of America.
- ^ "More islands, more fun in PH". CNN Philippines. Pebrero 20, 2016. Naala idi Pebrero 20, 2016.
- ^ a b Ti gobierno a ti Filipinas ket sapasap a mangkarkulo ti bilang dagiti isla a kas 7,107.[1][2][3] Dagiti dadduma a taudan kadagiti nadumaduma apanawen ket nangipablaak kadagiti karkulo kadagiti nadumaduma a pigura.[4]
- ^ "The Philippines". Official Gazette. Government of the Philippines.


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
Genesis 37:1-36
37 Ket ni Jacob nagtultuloy nga agnaed iti daga a nagnanaedan kas ganggannaet ni amana,+ idiay daga ti Canaan.+2 Daytoy ti pakasaritaan ni Jacob.Ni Jose,+ idi sangapulo ket pito ti tawenna, agay-aywan iti karnero a kadua ti kakabsatna iti tengnga ti arban,+ ket, yantangay ubing pay laeng, kaduana ti annak ni Bilha+ ken ti annak ni Zilpa,+ ti assawa ni amana. Gapuna ni Jose nangyeg ken amada iti dakes a damag maipapan kadakuada.+3 Ket ni Israel inayatna ni Jose nga ad-adda ngem iti amin a sabsabali pay nga annakna,+ agsipud ta isu idi ti anak iti kinalakayna; ket addaan iti nagayad, garitgaritan a kasla kamisadentro a kawes a naaramid maipaay kenkuana.+4 Idi nakita ti kakabsatna nga isu inayat ni amada nga ad-adda ngem iti amin a kakabsatna, rinugianda a guraen,+ ket saanda a makapagsao a sitatalna kenkuana.+5 Idi agangay naaddaan ni Jose iti tagtagainep ket imbagana iti kakabsatna,+ ket nakasarakda iti kanayonan a rason tapno guraenda.6 Ket kinunana kadakuada: “Imdenganyo, pangngaasiyo, daytoy tagtagainep a natagtagainepko.+7 Ala ket, adtoy agrepreppettayo kadagiti binettek iti tengnga ti talon idi nga adtoy ti binettekko bimmangon ken kasta met a nagtakder a sililinteg ket adtoy dagiti binettekyo linawlawda ken nagruknoyanda ti binettekko.”+8 Ket rinugian a kunaen kenkuana ti kakabsatna: “Pudno kadi nga agarikanto kadakami?+ wenno, Pudno kadi a dominarannakamto?”+ Gapuna nakasarakda iti kabbaro a rason tapno guraenda gapu kadagiti tagtagainepna ken gapu iti sasaona.9 Kalpasan dayta naaddaan iti sabali pay a tagtagainep, ket insalaysayna iti kakabsatna ket kinunana: “Adtoy naminsan pay a naaddaanak iti tagtagainep, ket adtoy ti init ken ti bulan ken ti sangapulo ket maysa a bituen agrukruknoyda idi kaniak.”+10 Kalpasanna insalaysayna dayta iti amana kasta met iti kakabsatna, ket rinugian a babalawen ni amana ken kunaen kenkuana:+ “Ania ti kaipapanan daytoy tagtagainep a natagtagainepmo? Pudno kadi a siak ken kasta met ni inam ken ti kakabsatmo umaykamto ket agruknoykami kenka agingga iti daga?”11 Ket nagimon kenkuana ti kakabsatna,+ ngem sinalimetmetan ni amana ti sao.+12 Ti kakabsatna napanda ita tapno ipaarabda ti arban ni amada idiay asideg ti Siquem.+13 Idi agangay ni Israel kinunana ken Jose: “Saan aya a ti kakabsatmo agay-aywanda kadagiti arban idiay asideg ti Siquem? Umayka, ket ibaonka kadakuada.” Gapu itoy kinunana kenkuana: “Adtoyak!”+14 Gapuna kinunana kenkuana: “Inka, pangngaasim. Kitaem no ti kakabsatmo natalged ken nakaradkadda ken no ti arban natalged ken nakaradkad, ket iyegannak iti damag.”+ Iti kasta imbaonna manipud iti nababa a tanap ti Hebron,+ ket napan a nagturong idiay Siquem.15 Idi agangay isu nasarakan ti maysa a lalaki ket adtoy agallaalla idi iti tay-ak. Idin nagimtuod kenkuana ti lalaki, a kunkunana: “Ania ti sapsapulem?”16 Iti daytoy kinunana: “Ti kakabsatko ti sapsapulek. Ibagam kaniak, pangngaasim, Sadino ti pangay-aywananda kadagiti arban?”17 Ket intuloy ti lalaki: “Pimmanawdan ditoy, agsipud ta nangngegko a kunkunada, ‘Mapantayo idiay Dotan.’” Gapuna sinurot ni Jose ti kakabsatna ket nasarakanna ida idiay Dotan.18 Ala ket, isu naimatanganda iti adayo, ket sakbay a makaasideg kadakuada rinugianda ti nangisikat a sisisikap maibusor kenkuana tapno papatayenda.+19 Gapuna kinunada iti maysa ken maysa: “Adtoy! Sumungsungad dayta a managtagtagainep.+20 Ket ita umaykayo ket papatayentayo ket itapuaktayo iti maysa kadagiti bito;+ ket kunaentayto nga isu inalun-on ti maysa a nadamsak nga atap nga animal.+ Kalpasanna kitaentayo no anianto ti pagbalinan dagiti tagtagainepna.”21 Idi a nangngeg daytoy ni Ruben isu pinadpadasna nga ispalen iti imada.+ Gapuna kinunana: “Saantayo a kabilen a papatayen ti kararuana.”+22 Ket intultuloy ni Ruben a kunaen kadakuada: “Dikay mangibuyat iti dara.+ Itapuakyo iti daytoy a bito nga adda iti let-ang ket dikay iyunnat kenkuana ti nadawel nga ima.”+ Ti panggepna isu ti panangispal kenkuana iti imada tapno isublina ken amana.23 Gapuna naaramid nga apaman a nakagteng ni Jose iti kakabsatna, inuksobanda ni Jose iti nagayad a kawesna, ti mismo a nagayad a garitgaritan a kawes a sikakapet idi kenkuana;+24 a kalpasan dayta isu innalada ket intapuakda iti bito.+ Iti dayta a tiempo awan nagyan ti abut; awan danum iti dayta.25 Kalpasanna nagtugawda tapno manganda iti tinapay.+ Idi intangwada dagiti matada ket kimmitada, ay ket, adtoy adda sangkakuyogan a managbiahe nga Ismaelita+ nga um-umay manipud Galaad, ket dagiti kamelioda siaawit iti labdanum ken balsamo ken natutot nga ukis ti kayo,+ nga addada iti dalanda tapno isalogda dayta idiay Egipto.26 Gapu itoy kinuna ni Juda iti kakabsatna: “Ania ti magunggona no kas pagarigan pinapataytayo ti kabsattayo ket inlemmengtayo ti darana?+27 Umaykayo ket ilakotayo kadagiti Ismaelita,+ ket ditay ipatay kenkuana ti imatayo.+ Uray ket, isu kabsattayo, lasagtayo.” Gapuna immimdengda iti kabsatda.+28 Ita dagiti lallaki, dagiti Midianita a komersiante,+ lumablabasda idi. Ngarud inaon ken inngatoda ni Jose iti bito+ ket kalpasanna inlakoda ni Jose kadagiti Ismaelita iti duapulo a kapisi a pirak.+ Iti kamaudiananna, dagitoy impanda ni Jose idiay Egipto.29 Idi agangay nagsubli ni Ruben iti bito ket adtoy awan ni Jose iti bito. Gapu itoy rinay-abna dagiti kawesna.+30 Idi nagsubli kadagiti dadduma a kakabsatna inyebkasna: “Awanen ti ubing! Ket siak—sadino ngaruden ti papanak?”+31 Nupay kasta, innalada ti nagayad a kawes ni Jose ket nangpartida iti maysa a kalakian a kalding ket maulit-ulit nga insawsawda ti nagayad a kawes iti dara.+32 Kalpasan dayta impatulodda ti nagayad a garitgaritan a kawes ket impaipanda ken amada ket kinunada: “Daytoy ti nasarakanmi. Sukimatem,+ pangngaasim, no isu ti nagayad a kawes ti anakmo wenno saan.”+33 Ket sinuksukimatna dayta ket inyebkasna: “Isu ti nagayad a kawes ti anakko! Maysa la ketdi a nadamsak nga atap nga animal ti nangalun-on kenkuana!+ Sigurado a ni Jose narangrangkay!”+34 Iti dayta rinay-ab ni Jacob dagiti kagayna ket nangikapet iti tinakpil iti padingpadingna ket nagtultuloy a nagleddaang gapu iti anakna iti adu nga aldaw.+35 Ket amin nga annakna a lallaki ken amin nga annakna a babbai timmaktakderda tapno liwliwaenda,+ ngem nagkitkitakit a paliwliwa ket kunkunana:+ “Ta bumabaakto a sileleddaang iti anakko idiay Sheol!” Ket nagtultuloy a sinangitan ni amana.36 Nupay kasta, isu inlako dagiti Midianita idiay Egipto ken ni Potifar nga opisial ti palasio ni Faraon,+ ti panguluen dagiti para-guardia.+


text:
Saturday, April 30, 2011
BALIKBAYANS KEN TURISTA, KINAMAKAMDA TI SEMANA SANTA KEN PANAGPIESTA TI CABUGAO
Nagdadarison dagiti nagsangpet a balikbayans ken turista a naggapu iti Mainland, USA, Hawaii, dadduma a pagilian ti Asia ken Europa kasta met dagiti naggapu iti Kamanilaan iti kasakbayan a lawas ti Semana Santa (Abril 18-22).
Sakbayna, bimmisita dagiti agassawa, Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. ken Mrs. Jerlie Seguban-Cobangbang sadiay abroad ket inkanayonda ti nagawis ti kakailianda a bumisita met iti ili a nakayanakan ken naggapuanda.
Gapu itoy, immadu ti kimmarayo ken natignay dagiti Cabugaoenians nga agnanaed iti abroad ket kaaduan ti nagawid kadakuada tapno makipagrambakda ti panagpiesta ti ilida iti bulan ti Abril 2011.
Pinaboran ti napintas a paniempo ti panagpasiar, pannakiinniliw, ken pannakipagselebrar dagiti balikbayans ken turista. Saan met a nakraayan ti naruay a nagsalinong kadagiti beach resorts, cottages, hotels ken beaches iti igid ti kabaybayan ti ili ken nagpasiar pay kadagiti kabangibang a tourist sites kangrunaan iti Baluarte Resorts ken Heritage City of Vigan.
Iti pannakamantener ti linak ken talna kabayatan ti selebrasion a nangpatalged ti rikna dagiti bisbisita, pinadayawan ti Gobierno Lokal iti kapolisan ti ili ti Cabugao babaen ti panangtarawidwid ni P/Inspector William Nerona.
Naaramid ti Ragsak Cabugao Festival: Search Bb. Cabugao 2011, Abril 27; Balik-Cabugao, Abril 25; Search for Cabugao Lolo and Lola, Little Mr. & Ms. Day Care, Abril 26; Cabugao Jobs Fair, Abril 27; Marching Band Competition, Abril 28; Championship, Basketball Tournament, Abril 29.
Napnek dagiti balikbayans a nakisosial kadagiti rabii ti Piesta ken nakiinniliw kadagiti patpatgenda ken kakabagianda sakbay a nagawidda. “Umaykam’to manen, Kaka!” sangkakunada. (Insurat ni Joed Sajonia/Anara-ar)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:18 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Anthony Hopkins
Ni Philip Anthony Hopkins, (naiyanak idi 31 Disiembre 1937), ket Gales nga aktor iti pelikula, entablado, ken telebision, kompositor ken pintor. Kalpasan ti panagturpos manipud iti Royal Welsh College of Music & Drama idi 1957, isu ket nagsanay iti Royal Academy of Dramatic Art idiay Londres, ken nasiim idi babaen ni Laurence Olivier a nagawis kaniana a tunipon iti Royal National Theatre. Idi 1968, immuna a nagpapel iti pelikula iti The Lion in Winter, ken nagpapel a kas ni Ricardo I.
Naikeddeng isuna a kas maysa kadagiti kalatakan a sibibiag nga aktor,[2][3][4] Ni Hopkins ket kaaduan nga ammo iti panangiladawanna kenni Hannibal Lecter iti The Silence of the Lambs, a nagabakanna iti Kalaingan nga Aktor, ti pangsaruno daytoy a Hannibal, ken ti pangsakbay iti Red Dragon. Dagiti dadduma pay a pelikulana ket mairaman ti The Mask of Zorro, The Bounty, Meet Joe Black, The Elephant Man, Magic, 84 Charing Cross Road, Bram Stoker's Dracula, Legends of the Fall, Thor, The Remains of the Day, Amistad, Nixon, The World's Fastest Indian, Instinct, ken ti Fracture.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ German National Library; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, Integrated Authority File, naala idi 9 Abril 2014, Q36578 ti Wikidata
- ^ "Hopkins 'greatest British actor'". London: BBC. 16 Agosto 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Disiembre 2008. Naala idi 29 Oktubre 2008.
- ^ "Anthony Hopkins Biography". Tiscali.co.uk. 29 Oktubre 2008. Naala idi 29 Oktubre 2008.
- ^ "Anthony Hopkins". The Guardian. UK. Naala idi 29 Oktubre 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Anthony Hopkins iti Wikimedia Commons


text:
txtm8t: isu nga inaldawyo latta nga bisitaen ti sitiona tano sumru ket pumasabog lattan, jajaja! no dikay kanayon a bumisita baka maliwayanyo ti pasabogna a bangad ni la julian ken duke, jejeje
2 Apr 09, 21:01
txtm8t: isu nga inaldawyo latta nga bisitaen ti sitiona tano sumru ket pumasabog lattan, jajaja! no dikay kanayon a bumisita baka maliwayanyo ti pasabogna a bangad ni la julian ken duke, jejeje
2 Apr 09, 20:57
txtm8t: intext kaniak ni nilsun. nagadu kanu ti bumbana, dina kanon magabenanan nga padulluogen. isu nga sagsaggaysaenna la pasabogen ta no gulpi ket madi baka kano no pati isuna ket makuret
2 Apr 09, 20:20
dennis: ala, man, ric nga inegges, sungbatam man ti agdakdakiwas a damag a kabitmo ni gladys menor?
2 Apr 09, 20:19
dennis: gapu iti gurana kada agcaoili ken tugade padaksennan ti bucaneg awardee
2 Apr 09, 20:17
dennis: pudno kadi a kabbalayna ni gladys menor? baboy ka met gayam ric!
2 Apr 09, 20:16
dennis: gumigis ti isem ita ni ric agnes ta naikalatnan ti panglabanna ken agcaoili. kunam no asino nga agindadalus ngem inegges met gayam isuna
2 Apr 09, 19:33
HEADLINE: INIGGESEN T GUMIL FILIPINAS< KUNA NI RIC AGNES http://daligconjournal.weebly.com
2 Apr 09, 19:32
HEADLINE: “Inigesen ti GUMIL Filipinas, kuna ni Ric Agnes http://daligconjournal.weebly.com
2 Apr 09, 10:27
boyba: adda ngata manen nangabak nga ilocano iti gawad surian sa tula 2009? awan sa pay met resultana
2 Apr 09, 08:05
Ongikngik: Ti masir-sirip ko iti blog ti sponsor ket 14 wenno 5 nga sarita laeng ngen ti inted na iti huradu nga pagplilian da. Nasayaat no addantu mabasa a komentario huradu tapno awan ti duadua.
2 Apr 09, 08:03
Ongikngik: Kas arkus laengen ti kaadda ti huradu? Adda koma komentaryo dagiti huradu tapno mabasa tayu no kasano ti panagpilida kadagiti 22 a sarita! no nabasa da met la amin?
2 Apr 09, 08:01
Ongikngik: kasanu ita nga makuna nga “saan nga naimpluwensyaan” dagiti huradu no napilin nga umuna ti sponsor dagiti “pinili” da nga mangabak?
2 Apr 09, 08:01
Ongikngik: kunak to pay Saliperu “coincidental” nga ti pili ti sponsor isu metla nga isu ti pili ti huradu! no anagen yo ti blosg ti RFAAFIL ti sponsor ti immuna nga nagpili sana inted dagijay 5sariita iti jads
2 Apr 09, 07:44
parti3: saan nga agsususrut ti sawsaw-en ni Errol iti atiddug nga surat na nga kasla nobela nga maituloy tuloy. Masdaawak no kasano nga editor-in-chief kano? dina pay maedit ti bukudna nga surat?
2 Apr 09, 07:42
Anli: Botosan yo kadi manen ni Baldovino Valdez nga GF President? Wennu ni Bulong manen? Happy GUMIL convention!
2 Apr 09, 07:38
seer: Saan laketdi Duque ti nangsurat dayta TROSO. Ni met Antalan dayta KANOR KEN SIAK ta adda nabassak idin nga salaysay na iti Bannawag nga kasta met laeng.
2 Apr 09, 07:29
sabir: Napalalu nga talaga ti kinapangas dayta Abrew. Kasta nga surat ti kayat na nga ipablikar iti Bannawag nagatiddog ken napno iti apas, rungsut ken sakit ti nakem? Djuna bagbagaam man ta bise presidentem
2 Apr 09, 04:08
Part 3: nia met nga rungsotnan ni abrew. duwwaduwwaenna ti kalabanna. puonay a panangpadaringungona ken cles ditoyen, he-he http://daligconjournal.weebly.com
1 Apr 09, 20:46
bitin5: sana kit ar-aramaten, a, pag-adbertaysan toy dadapilan. bag ta i-ban ni roy. kayatnan sa mit a kompetensiaenen
Ilokano writers, 19Standard
txtm8t: isu nga inaldawyo latta nga bisitaen ti sitiona tano sumru ket pumasabog lattan, jajaja! no dikay kanayon a bumisita baka maliwayanyo ti pasabogna a bangad ni la julian ken duke, jejeje


text:
Wen ili nga innak nakaipasngayan
A timmaudan panunot ken adu a kapadasan
Nu subliak ti naglabas a panawen nga adda nak iti dennam
Nawadwad ti makan iti adu a parabur iti nakaparsuaan
Adu ti bunga daguiti kayo ken lames kadaguiti waig ken pekkan
Daguiti bakir a taeng ti alingo, ugsa ken abuyo ket malagip ku
Panaganup ket pagbiagan ti adu a kapatad ku
Nadalus a danum diay waig a pagdidigusan ket mabalin pay a paginuman
Nalamiis ti angin uray panawen pay iti igaaw
Ta uray bulan iti Abril ket napuskol pay ti linnaaw
Daguita ket palagip lang iti agdama a sasaaden ti umili
Pagbasaran a mangtakuat iti pudno a takder daguiti maingel
Daguiti naaddaan iti tured a nangadal ti ramut ti risiris daguiti dasig
Daguiti nagpanunot iti pamuspusan iti wagas iti panangsalaknib
Daguiti nawaya nga agtignay a mangsirpat iti masakbayan
Daguiti addaan iti talek iti bileg ti panagkaykaysa
Ken kadaguiti dadaulo nga a mangar-aramat iti demokrasya a kalasag
Wen ilik ket sublian ka ita a nawaya
Inawen nak kuma tapnu rumkuas nak to manipod iti daga
Salimengmengam kuma daguiti bukel tapnun napintas to ti busel da
Daguiti rangkis ket saan mu kuma itulok a marba
Daguiti naiwawa ket salinungam ida kadaguiti nagango a sanga
Urnungem ta nakiddit nga ubbog mu tapnun agdaranudor to a bumaba
Daguiti ringngat ket aglunit to nu mabasa iti ling-et ti daga
Agiikkis to daguiti ayup, agsalanto daguiti sanga ken addanton saniweng ti angin
Ket agleggak to ti rigat ta sulnipan ti agbannawag a panagwaywayas


text:
May 29, 2016
Lampitaw
LAMPITAW. Nakasaganan ti M/B Godfrey nga aglayag manipud iti pantalan ti ili ti Calayan, Cagayan. Maysa daytoy kadagiti dadakkel a lampitaw nga agbibiahe nga agpa-Aparri, Cagayan a makalaon iti sangagasut a katao malaksid kadagiti dadduma pay a nadadagsen a karga dagiti pasahero. P500 ti plete ti maysa. Sabali latta met ti plete dagiti nadadagsen a karga a kas koma iti irik, bagas, motorsiklo, ken dadduma pay. Nayon ti serbisio daytoy a lampitaw ti mangted iti tinapay wenno biskuit ken nalingta nga itlog kadagiti pasaherona. Ti Calayan ti kadakkelan kadagiti lima nga isla a mangbukel iti Babuyan Islands. Buklen ti ili ti Calayan ti uppat kadagiti isla ti Babuyan: ti Calayan, Camiguin, Dalupiri ken Babuyan. Paset met ti ili ti Aparri ti Fuga, ti maikalima nga isla. (Roselyn C. Campano)
(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 6, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tuesday, March 29, 2016
SELEBRASION TI SEMANA SANTA 2016, NAGLEPPAS
Cabugao, Ilocos Sur – Natalna ken nasolemnidad ti rugi ti selebrasion ti Semana Santa kadagiti umili ti Cabugao, Ilocos Sur (Marso 16, 2016-Marso 27, 2016). Iti kangitingitan dagiti “Nangina nga Aldaw” ket naipamaysada ti nagselebrar iti sidong ti pamilia, gagayyem ken kakabagianda.
Naaramid ti Estasion Heneral idi malem ti Martes Santo, Marso 16, 2016 ket naaramid ti libut babaen kadagiti Parishioners ti Iglesia Romano Katolika ken ti Iglesia Filipina Independiente (IFI).
Iti unos dagiti aldaw a masakupan ti Semana Santa, agtultuloy a natalna ti kasasaad dagiti umili ken naannayas ti turong ti trapiko iti amin a direksion a pagaaduan ti tao: iti Simbaan, Kalsada Nasional ken idiay Tiendaan.
Kanaig daytoy, iti pannaki-amad ti Web In-Action, imbatad ti Cabugao Municipal Police Station a naannayas ti pannakaipakat ti Summer Vacation (SUMVAC 2016) ken iti akem ti Tourist Assistance Center ti Kapolisan kasta metten iti “Lakbay Alalay” Program ti Department of Public Works Highway-Region 1 (DPWH-1) a kakammayetna ti Land Transportation Office (LTO), Philippine National Police (PNP) ken Local Government Units (LGUs) iti nagsisina nga station iti Holy Week break manipud Marso 21 agingga iti Marso 28, 2016.
Innayon ni Engr. Nestor B. Somera, MDRRMC Officer a naki-koordinarda met kadagiti law enforcing groups iti pannakitinnulongda iti maipapan iti First Aid ken Rescue Team nangruna kadagiti Coastal Barangay a disso dagiti Tourist Destinations ken Beach Resort a napanan dagiti Turista ken B akasionista kadaytoy a selebrasion ti Holy Week 2016. # (Web Situational Report)
Naaramid ti Estasion Heneral idi malem ti Martes Santo, Marso 16, 2016 ket naaramid ti libut babaen kadagiti Parishioners ti Iglesia Romano Katolika ken ti Iglesia Filipina Independiente (IFI).
Iti unos dagiti aldaw a masakupan ti Semana Santa, agtultuloy a natalna ti kasasaad dagiti umili ken naannayas ti turong ti trapiko iti amin a direksion a pagaaduan ti tao: iti Simbaan, Kalsada Nasional ken idiay Tiendaan.
Kanaig daytoy, iti pannaki-amad ti Web In-Action, imbatad ti Cabugao Municipal Police Station a naannayas ti pannakaipakat ti Summer Vacation (SUMVAC 2016) ken iti akem ti Tourist Assistance Center ti Kapolisan kasta metten iti “Lakbay Alalay” Program ti Department of Public Works Highway-Region 1 (DPWH-1) a kakammayetna ti Land Transportation Office (LTO), Philippine National Police (PNP) ken Local Government Units (LGUs) iti nagsisina nga station iti Holy Week break manipud Marso 21 agingga iti Marso 28, 2016.
Innayon ni Engr. Nestor B. Somera, MDRRMC Officer a naki-koordinarda met kadagiti law enforcing groups iti pannakitinnulongda iti maipapan iti First Aid ken Rescue Team nangruna kadagiti Coastal Barangay a disso dagiti Tourist Destinations ken Beach Resort a napanan dagiti Turista ken B akasionista kadaytoy a selebrasion ti Holy Week 2016. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:14 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ti pannakaisalakan kadi ket babaen laeng ti pammati wenno babaen ti pammati ken ti naimbag nga aramid?
Saludsod: Ti pannakaisalakan kadi ket babaen laeng ti pammati wenno babaen ti pammati ken ti naimbag nga aramid?
Sungbat: Mabalin a daytoy ti kapatgan a saludsod iti amin a panagadal maipapan iti Dios ken iti Cristianismo. Daytoy a saludsod ti nakaigapuanan ti pannakapabaro – ti panagsisina ti Protestante ken Simbaan nga Katoliko. Ti sungbat pay iti daytoy a saludsod ti tulbek tapno maamuan ti Biblikal nga Cristianismo ken dagiti kulto wenno ti saan a pudno a pammati ti Cristianismo. Ti pannakaisalakan kadi ket babaen laeng ti pammati, wenno babaen ti pammati ken naimbag a aramid? Siak kadi ket naisalakan babaen laeng ti panamati kenni Jesus, wenno kasapulak ti mamati kenni Jesus ken agaramid pay ti sumagmamano a banag tapno naan-anay a maisalakanak? Ti sungbat ti saludsod no babaen laeng ti pammati wenno pammati ken dagiti naimbag nga aramid magun-ud ti pannakaisalakan ket nakarkaro pay a pinarigat ti sumagmamano a versiculo iti Biblia nga kasla nagrigat a pagtunosen. No iparis ti Taga-Roma 3:28 ken Taga-Galacia 3:24 iti Santiago 2:24, mapaliiw nga kasla adda pagdumaanna iti isursuro ni Pablo (pannakaisalakan babaen laeng ti pammati) ken ti isursuro ni Santiago (pannakaisalakan babaen ti pammati ken aramid).
Ti kinapudno, saan a agsungani ti isursuro ni Pablo kenni Santiago. Ti puntos nga saan a pagkikinnaawatan a pagarupen dagiti dadduma ket ti relasyon iti nagbaetan ti pammati ken aramid. Natibker ti pagtaktakderan ni Pablo nga ti pannakaisalakan ket babaen laeng ti pammati (Taga-Efeso 2:8-9) Idinto ta rumrumuar iti saritaan ni Santiago nga ti pannakaisalakan ket babaen ti pammati nga adda kadduana nga aramid. Daytoy a parikut ket naikkan ti sungbat babaen ti naananay a panagadal no anya nga talaga ti kayat a sawen ni Santiago. Supsupiaten ni Santiago ti pammati ti maysa a tao nga adda pammatina ngem awanmet ti bungana a naimbag nga aramid (Santiago 2:17-18). Impaganetget laeng ni Santiago ti pannangikalintegan nga ti pudno a namati kenni Cristo ket agbungbunga ti baro a biag ken naimbag nga aramid (Santiago 2:20-26). Saan a kunkunaen ni Santiago nga ti pannakaisalakan ket babaen ti pammati ken aramid, no diket no ti maysa a tao ket naisalakanen, sigurado a makita dagiti naimbag nga aramid iti panagbiagna. No ti maysa a tao ket tagikuaenna nga isu ket maysa a namati, ngem awanmet dagiti naimbag nga aramid nga makita iti panagbiagna – mabalin nga awanpay ti pudno a panamatina kenni Cristo (Santiago 2:14, 17, 20, 26).
Kasdiay met ti kunkunaen ni Pablo kadagiti suratna. Dagiti naimbag nga bunga a rumbeng nga makita iti biag ti maysa a namati ket nakasurat iti Taga-Galacia 5:22-23. Kalpasan ti panagkunana a datayo ket naisalakan babaen ti pammati ken saan a babaen ti aramid (Taga-Efeso 2:8-9), impakaammo kadatayo ni Pablo nga datayo ket pinarsua tapno agaramid ti naimbag (Taga-Efeso 2:10). Mangnamnama ni Pablo pada ni Santiago nga adda panagbalbaliw a napasamak iti biagtayo, “Maysa a baro a parsua ti siasinoman a mainaig ken ni Cristo. Naglabasen dagiti daan a banag ket dimtengen dagiti baro” (2 Taga-Corinto 5:17)!
Saan nga agsunagni ti isursuro da Pablo kenni Santiago maipapan iti pannakaisalakan. Kitkitaenda laeng ti maysa a pagsasaritaan iti agduduma a sirmata. Inyunay-unay laeng ni Pablo nga ti pannakaisalakan ket babaen laeng iti pammati kabayatan inyunay-unay met ni Santiago ti kinapudno nga ti panamati kenni Jesu-Cristo ket sigurado nga agbunga kadagiti naimbag nga aramid.
Agsubli iti kasangoan a panid ti Ilocano
Ti pannakaisalakan kadi ket babaen laeng ti pammati wenno babaen ti pammati ken ti naimbag nga aramid?


text:
Naitampok iti selebrasion dagiti naipresenta dagiti Grade Levels a kaaduan iti nagduduma ti klasena a sala nga adda pannakainaigna ti Tema ti Buwan ng Wika.
Iti nasao a programa, naigiddan ti sorpresa a panangipamatmat ti sibubukel a Teaching Force ti nasao a pagadalan babaen ti panang-welcomeda ti panagtakem ni Mrs. Sajonia a kas kabarbaro a Principal ti nasao a pagadalan.
Bininsabinsa ni Ms. Jenny Savellano, Grade 6 Teacher ti kasasaad ti biag ni Mrs. Sajonia ken iti umartap a kinapintas ti record ti katugtugaw a Principal kas mangisursuro ken pangulo ti pagadalan.
Nagyaman unay ni Mrs. Sajonia kadaytoy a pammadayaw/panangsarabo a naited kenkuana. Imbatadna a nagturpos iti elementaria ditoy a pageskuelaan, Cabugao South Central School ket dakkel a pakaidayawanna ken karit para kenkuana a mapagserbianna a sidudur-as ti nagbasaanna nga eskuela. # (Web In-Action)


text:
Online a Biblia | BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
1 Samuel 31:1-13
31 Ita dagiti Filisteo makiruprupakda idi iti Israel,+ ket nagtalaw dagiti lallaki ti Israel manipud sanguanan dagiti Filisteo, ket nagtultuloyda a napasag a napapatay+ idiay Bantay Gilboa.+2 Ket dagiti Filisteo nagtalinaedda a siaasideg ken Saul ken iti annakna; ket dagiti Filisteo kamaudiananna pinapatayda ni Jonatan+ ken ni Abinadab+ ken ni Malqui-sua,+ annak ni Saul.3 Ket kimmaro ti panagrurupak maibusor ken Saul, ket dagiti bumibiat, dagiti pumapana, nasarakanda isuna iti kamaudiananna, ket sinugatan iti nakaro dagiti bumibiat.+4 Idin kinuna ni Saul iti agaw-awit iti armasna: “Asutem ta kampilanmo+ ket salputennak iti dayta, tapno saan koma nga umay dagitoy a di nakugit+ a lallaki ket sigurado a salputendak ket pagpalaluandak.” Ket saan idi a timmulok ti agaw-awit iti armasna,+ agsipud ta mabuteng iti kasta unay. Gapuna innala ni Saul ti kampilan ket rinugmaanna dayta.+5 Idi nakita ti agaw-awit iti armasna a natayen ni Saul,+ ngarud rinugmaanna met ti bukodna a kampilan ket natay a naikanunong kenkuana.+6 Iti kasta ni Saul ken ti tallo nga annakna ken ti agaw-awit iti armasna, uray dagiti amin a tattaona, natayda a sangsangkamaysa iti dayta nga aldaw.+7 Idi a dagiti lallaki ti Israel nga adda iti rehion ti nababa a tanap ken adda iti rehion ti Jordan nakitada a nagtalaw dagiti lallaki ti Israel, ket natayen ni Saul ken ti annakna, ngarud rinugianda a panawan dagiti siudad ket nagtalawda,+ a kalpasan dayta immay dagiti Filisteo ket nagnaedda kadakuada.+8 Ket naaramid iti sumaganad nga aldaw nga, idi immay dagiti Filisteo tapno bakasanda dagiti napapatay,+ nasarakanda ni Saul ken ti tallo nga annakna a napasag idiay Bantay Gilboa.+9 Ket pinutedda ti ulona+ ken inuksobda ti kabalna ket nagbaonda iti daga dagiti Filisteo iti intero nga aglikmut tapno pakaammuan+ ti balbalay dagiti idoloda+ ken dagiti umili.10 Kamaudiananna inkabilda ti kabalna+ iti balay dagiti ladawan ni Astoret,+ ket ti bangkayna inlansada iti pader ti Bet-san.+11 Ket no maipapan kenkuana, nangngeg dagiti agnanaed iti Jabes-galaad+ ti inaramid dagiti Filisteo ken Saul.12 Dagus a timmakder amin dagiti maingel a lallaki ket napanda iti intero nga agpatnag ket innalada ti bangkay ni Saul ken dagiti bangkay ti annakna manipud pader ti Bet-san ket immayda iti Jabes ket pinuoranda ida sadiay.+13 Kalpasanna innalada dagiti tulangda+ ket intabonda+ ida iti sirok ti kayo a tamarisko+ idiay Jabes, ket nagay-ayunarda iti pito nga aldaw.+


text:
Amanita
Addaan 600 a sebbang iti genus nga Amanita, maysa iti kasabidongan nga familia ti uong. 95% kadagiti matmatay gapuanan iti pinnakasabidong ti uong ket aggapu iti Amanita, ket 50% kadagitoy ket aggapu iti kallugong ti natay. Iti kapigsaan nga gita wenno toxin iti Amanita ket ti alpha-amanitin.
Adu met nga klase iti naikuyog ti Amanita nga mabalin a makan. Iti dadduma nga cultura, dagiti dakdakkel nga sebbang ti Amanita it mailaklako. Kas parigan ket iti Amanita zambiana idiay tengnga ti Africa, A. basii idiay Mexico, A. caesarea diay Europa ken A. chepangiana idiay Abagatan-Daya ti Asia. Iti dadduma nga uong ket mausar a pangmaris iti sawsaw ken dagiti lutuen, kas iti nalabasit a A. jacksonii, uong manipud iti laud ti Canada agingga laud ti Mexico.
Pagarigan:
- Amanita citrina - sinan-kallugong ti natay
- Amanita fulva - grisette (mabalin a makan)
- Amanita muscaria - uong ti ngilaw
- Amanita pantherina - uong ti panther
- Amanita phalloides - kallugong ti natay
- Amanita porphyria
- Amanita virosa - naranggas nga anghel (daytoy nga nagan ket mausar pay iti Amanita bisporigera, Amanita ocreata ken Amanita verna)


text:
Jose Rizal
- Para iti dadduma pay a kaipapanan, kitaen ti Rizal (panangilawlawag).
Ni Dr. José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunio 19, 1861 – Disiembre 30, 1896) ket ti nailian a bannuar ti Filipinas. Maysa a maibilang a henio, ni Rizal ket maysa a mannurat, mannaniw, doktor iti medisina, siruhano iti mata, arkitekto, pintor, edukador, ekonomista, etnologo, sientista a mannalon, istoriador, mammartuat, agiwarwarnak, musikero, mitolohista, eskultor, ken sosiolohista. Maysa pay a linguista, ammona ti aganay a 22 a pagsasao.
Napapatay kas martir idi Desiembre 30, 1896 iti Bagumbayan (Luneta) iti Manila, idi kedngan ti turay nga Espaniol a mabitay a mapaltogan, gapu kadagiti pammabasol maipapan iti akemna iti Rebolusion a Pilipino.


text:
SIUDAD TI VIGAN, Mayo 24 (PIA) — Talaga a raniag ti masakbayan dagiti agindeg ti Vigan wenno Biguenos dagiti pagsapulan nga it-ited kadakuada ti gobierno ti siudad nga idadauluan ni Mayor Eva Marie S Medina. Daytoy ti programa a mangpadpadas a mangikkat ti kinapanglaw ken panagbisin iti ciudad.
Segun ti opisina ti mayor iti maikalima nga addang ti programa adda manen nainayon a 30 nga agindeg a naikkan ti nagduduma a pagsapulan kas ti sari-sari store,mini carinderia, panagpasada ti tricycle, panagtaraken ti baboy, kalding, baka, manok; panaglako ti uging, bagas, barbecue, fishball, kikiam, longaniza, frozen foods, nagduduma a kankanen, natnateng, dried fish, ken panagaramid kadagiti nagduduma a produkto ti ikan.
Dagiti barangay a naikkan ti pagsapulan wenno livelihood dagiti residente ket Barangay IV, VII, VIII, San Pedro, San Jose, Bulala, Paratong, Capangpangan, Baraca, Ayusan Sur, ken Tamag.
Segun kenni Shela Perido, maysa a naasawaan nga addaan ti dua nga annak nga addan iti umuna ken maikatlo a grado, napintas daytoy a programa ti gobierno ti siudad ta dakkel a tulong ti inaldaw-aldaw a panagbiagda ti itdenna. Isuna ket naikkan ti pagsapulan a panaglako ti bagas, natnateng, ikan ken karne. Inawatna manipud kenni Mayora Medina a napan iti mismo a balayda idi napan a tawen, ti duwa a kaban a bagas, maysa a bisikleta nga addaan sidecar, maysa a styropore frozen foods bag, ken kuwarta a paggatangna ti dadduma pay a lakuna iti inaldaw.
Sakbay daytoy addan tallo a tawen nga aglaklako, agaw-awit, agipagpagna kadagiti barangay iti siudad. No dadduma kadduana pay ti dua nga annakna. Ngem gapu ti tulong ti gobierno ti siudad addan bisikleta a paglugananda, saannan nga aw-awiten ti tagilakona. Naaddaan payen ti pagpuonan ken dua a kaban a bagas nga inlakona. (ANL/ICR-PIA 1 Ilocos Sur)


text:
Sarita Para Ubbing ni Jobert M. Pacnis
IDI un-unana a panawen, adda dua a kuton nga aggayyem, da Bakiki ken Karrakarra. Best friend-da. Agnaed dagitoy iti abut iti puon ti narukbos a mangga. Ditoy, naragsak ti panagsarsaritada no awan trabahoda.
Soldado ti pagarian dagiti kuton nga iturayan ni Ari Abuos da Bakiki ken Karrakarra. Atiddog dagiti saka ni Karrakarra ken dakkel ti bagina. Ni met Bakiki, naparaburan iti babassit ken napipino a saka. Pimmanait ti bagina. Guddua laeng no idilig ken ni Karrakarra. Ngem ti kinabassitna, us-usarenna no adda inda karupak. Nalaka laeng ngamin nga aglemmeng a manglib-at.
Kas napudno nga aggayyem, ti sakit ti maysa, sakitda a dua. Kanayon nga agkuykuyogda.
Iti pagarian, adu ti umap-apal kada Bakiki ken Karrakarra. Nagagetda nga agpadpada. Ni Ari Abuos, awan ti makunana. Isuda ti kaaduan ti maisangsangpet a taraon no kua! Kanayon a daydayawen ti ari ida.
Maysa nga agsapa, nagrubbuat manen dagiti aggayyem tapno annongenda ti trabahoda. Masapul nga adu ti mayawidda a taraon aglalo ket dandani manen agpasngay ti reyna.
Nagsaruno a rimmuar dagiti aggayyem iti kuartoda. Immuna ni Bakiki, simmaruno ni Karrakarra. Tunggal masabatda a kuton, kainnungoda. Pangkablaawda daytoy iti tunggal maysa.
Tinalantan dagiti aggayyem ti dalanda a mapan iti pagalaanda ti taraon. Pagtaengan daytoy ti maysa a mannalon. Adu ti taraon a maal-alada. Ta adda latta met iwarsi kadakuada ti kameng ti pamilia. Saandan a masapul ti mangilibas iti pagbagasan wenno kadagiti tedtedda.
Nakasangon iti dulang ti pamilia a nadanonda. Natan-awan dagiti aggayyem ti tinuno a dalag ken liningta nga igat a masida. Urayda la a napasanapsap, napanganga. Umas-asuk met innapuy a milagrosa.
“Umaykayon dakayo a di-makitkita,” kinuna ti ama ti pamilia. Insawangna daytoy kalpasan a nakapagkararagda. “Ramananyo daytoy naisagana.” Nangkiddis iti masida. Nangpirit iti innapuy sana indisso iti suli.
Napaisem da Bakiki ken Karrakarra. Di pay laeng nalipatan dagiti tao ti inuugma a pammatida. Sabagay, agpayso man met nga adu ti di-makitkita. Iti aglawlaw, addada laeng dita.
Saan a dagus nga innala dagiti aggayyem ti naidisso a taraon. Pinagbayagda bassit tapno dida makabkabasol. Narigaten no bibigda ti agkabbibaw. Pagpiestaanto la ket ida dagiti managuyaw.
Agin-innawen ti ina ti pamilia idi in-inut nga arudoken dagiti aggayyem ti bunagenda a taraon. Ngem saggaysada laeng ti imbaklay nga innapuy. Dose amin dagitoy. Subliandanto dagiti dadduma a naurnong.
Nagpanunot ni Bakiki. No dua laeng ti mabagkatda nga aggayyem iti tunggal biahe, ammona ngaruden no mamin-anoda nga agsublisubli. Siguradona, didanto pay mabannog. Ta saksakada ti naandur. Ken inayon payen ti lasag ti lames a bunagenda. Mamindua met ngata a daytoy sublianda.
Kasta a kasta ti galad dagiti agpagayam. Dida marikna ti bannog basta para iti pagarian. Ta nupay kaskasano, dida met makurkurangan. Taraon, abunaw iti lamisaan. Di kayat ni Ari Abuos a dagiti soldadonat’ mabisinan.
Ngem iti maysa nga aldaw, kellaat nga adda napanunot ni Bakiki. Inyumanna iti gayyemna a nasudi.
“Gayyem, adda ibagak kenka,” kinunana. “Ngem daytoy, a, ket para laeng kadata.”
“Ania dayta, gayyem?” magagaran ni Karakara a nagdamag. Intugawna pay iti iddana a papag.
“Nabayagen a panawen nga agserserbita iti pagarian,” intungtung-ed ni Bakiki. “Rumbeng laeng nga alaenta ti talaga a katukad ti bannogta,” inna indusngi.
“Aniat’ kayatmo a sawen, gayyem? Inka man lawlawagen…” nakudkod ni Karrakarra ti ulona. Uray la nagbullabullad dagiti matana.
Imbaga ni Bakiki ti planona. Ket di mamati ni Karrakarra iti nangngegna.
“Alla, gayyem, madi dayta!” intubngarna. “Pananggundaway ti kasta.”
“Pagbambannoganta met, gayyem,” impilit latta ni Bakiki. Kinilladanna ti iduldulinna a dulsi.
“Uray pay!” impetteng ni Karrakarra. “No maammuan ti ari, dakeska.”
“Siak latta ngaruden, gayyem, no madika. Ngem, ne, awan ti agipulpulong, a?”
(Adda tuloyna)


text:
Dagiti kurso ken panagsanay a naisagut babaen ti TESDA ket iti Electrical Installation Skills, Meat Processing Skills, ken Catering Services Skills. Nangrugi ti panagsanay idi Disiembre 17 sa nagpatingga iti Disiembre 21, 2011 (5 aldaw).
Naangay ti Commencement Exercises idi Disiembre 28, 2011 iti Turod Barangay Hall, Barangay Turod, Cabugao, Ilocos Sur a no sadino a ditoy ket inimatangan dagiti lumugar ti Barangay Turod, bisita, sangaili, opisiales ti Barangay ken nadumaduma nga Ahensia ken iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Paset ti Mensahe ni Mayor Ediboy ti panangkablaaw ken panangbigbigna ti kabaelan dagiti nagturpos. Dinayaw ti Alkalde ti talek ken pammati nga impakita ti dua a barangays iti TESDA kasta met iti RAFC (Regional Agricultural Development Council) nga idauluan ni Mr. Vincent Adorna nga agipaaprobar ti kakastoy a panagsanay. Anag ti mensahe ti Mayor a dagitoy a nagun-odda a kurso ket naisagutan ti tunggal nagturpos iti nasayaat a masakbayanna, pamiliana, komunidad ken ti Gobierno gapu ta agbalinda a produktibo nga umili no mausarda dagitoy a sirib ken kabaelan a nagun-odda.
Pammasingked daytoy a gannuat, nangisagut ni Mayor Ediboy iti saggaysa a pliers ken cutter kadagiti nagturpos iti Electrical Installation Course ken imbatadna a pangrugian daytoy a programa nga agallatiwto met laeng kadagiti dadduma a barangays tapno maikkan ti kurso-teknikal ti amin nga umili a makabael nga agadal kadagitoy.
”Nagasatkayo ditoy Cabugao ta adda kas ken ni Mayor Edgardo Cobangbang, Jr. a mayor-yo a makataliaw kadagiti aginteresado ken di nakangato ti adalda a maikkan ti kurso-teknikal,” impeksa met ni Mr. Joel M. Pilotin, Provincial Director, TESDA-Ilocos Sur.
Innayon ti Direktor ti TESDA a naipanawen ken kasapulan dagitoy a kurso ken panagsanay kadagiti pasdek-negosio ken uray iti panagtrabaho iti abroad. Adda manen ti TESDA ditoy Cabugao gapu iti pammati ken panangyasideg ti LGU-Cabugao iti opisinana. Kunana pay a pangrugian ti 5 nga aldaw a naited a panagsanay. Ngem maalubog koma iti pagsasao: “Education is a continuous process!”
“Kasapulan a maipakat ti inadalda ken sursuruenda ti agbalin nga nalaing/epektibo iti naadalda a trabaho ken nasayaat a pannakilangenda kadagiti kostumer/klienteyo tapno agballigikayo a mangisapul,” impaganetget pay ni Direktor Pilotin.
Iti sabali a bangir, kasla Santa-Klaus ti kayarigan ni RAFC President Vincent Adorna a dimteng ditoy Cabugao a nakipagmiting kadagiti 10 a Farmers Associations a nagaplikar ti farm equipments a pakairamanan ti mini-tractors ken uppat a Multi-purpose Drying Pavement (MPDP) nga ited ti DARFU-1 sakbay a nagatendar iti Commencement Exercises.
Imbatad ni President Adorna a nagpaay a kas rangtay iti pannakaaprobar dagitoy a makinaria ken pasilidad babaen ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy.
“Mayor Ediboy is a man of action, word of honor and achiever of this time,” panangrugi ni RAFC Adorna iti panagmensahena.
Ti kinamanagtalek ken napintas a kasasaad ti asosasion dagiti mannalon ti maysa a kangrunaan a pagbasaranna a nangaprobar kadagiti nakalikagumanda a makinaria ken pasilidad.
Impaganetget ni RAFC Adorna nga asosasion ti pangyawatanda kadagitoy a makinaria a programa ti Departamento ti Agrikultura. Agdalan iti opisinada dagiti resolusion nga aggapu kadagiti mannalon ket isuda ti mangyendorso iti opisina wenno Ahensia a mangted kadagitoy.
Ingunamgunam pay ni RAFC Adorna a kasapulan a mannakikinnaawatan ken mannakitinnarabay kas iti LGU-Cabugao ti kasapulan a mangtarabay kadagiti asosasion tapno maipatalged ti partnership, equity ken superbision dagiti maited a makinaria.
Iti agdama, 85 % ti equity nga aggapu iti Gobierno (DA-RFU 1) ken 15% met ti aggapu iti Farmer Association (LGU).
Nagpaay a Trainor da Dr. Gloria Tuzon iti Meat Processing Skills, Mr. Harod D. Solis, Catering Services Skills, ken Mr. Nelson Bajet, Electrical Installation Skills. # (Insurat ken rinetrato ni JOED S. SAJONIA)


text:
Bamban, Tarlac
Ti Bamban ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Bamban ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Anupul
- Banaba
- Bangcu
- Culubasa
- Dela Cruz
- La Paz
- Lourdes
- Malonzo
- San Nicolas (Poblacion)
- San Pedro
- San Rafael
- San Roque
- San Vicente
- Santo Niño
- Virgen de los Remedios (Pacalcal)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tarlac". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Maisagsaganan ti dua nga antolohia dagiti ababa a sarita iti Tagnawa Series a proyekto a panagipablaak ti GUMIL Filipinas nga iwardas ti Editorial Committee ti gunglo.
Umuna ti Tagnawa 3, antolohia dagiti speculative fiction nga Ilokano nga editen da Roy V. Aragon, direktor ti GF ken chairman ti nasao a komite, ken Ariel S. Tabag, poetry editor ti Bannawag ken sekretario-heneral ti GF; ken maikadua, ti Tagnawa 4, ti antolohia dagiti ababa a sarita nga Ilokano dagiti babbai a mannurat nga editen da Linda T. Lingbaoan-Bulong, Sherma E. Benosa, ken Rhea Rose D. Berroy.
Maikatlo ken maikapat dagitoy a libro, kas panagsaganadda, iti Tagnawa Series, a manamnama a mairuar iti umay a tawen, 2017.
Pagalagadan iti panagidatag iti Tagnawa 3:
1. Dua a sarita ti idatag. Nasaysayaat no di pay naipablaak ti idatag ngem mabalin met no naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen wenno iti Internet. No naipablaaken, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Maysa laeng ketdi a sarita ti mairaman, ken segun iti pangngeddeng dagiti editor. Karbengan dagiti editor ti di mangiraman kadagiti maidatag a sarita a di makapatar iti pagrukodanda, ken iti sabsabali pay a makaigapu.
2. Speculative fiction ti idatag a sarita. Kayatna a sawen, ania man a sarita maipanggep iti pantasia, di nakappapati ngem pudno, magic realism, science fiction, supernatural fiction, superhero fiction, ken alternate history.
3. Mapakuyogan dagiti sarita iti pakasaritaan ti biag ti autor, karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail). Pakuyogan iti kaudian a retrato iti .jpeg a file format.
4. Ipatulod iti e-mail dagiti sarita, iti rvaragon@gmail.com wenno iti asseng.tabag@gmail.com.
5. Masapul a maawat dagiti sarita iti di naladladaw ngem Oktubre 31, 2016.
6. Agdalan dagiti sarita iti nainget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti libro makabulan kalpasan ti naituding a deadline.
7. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor babaen dagiti e-mail address iti ngato.
Pagalagadan iti panagidatag iti Tagnawa 4:
1. Silulukat ti antolohia iti amin a babbai a mannurat. Dua a sarita ti idatag. Nasaysayaat no di pay naipablaak ti idatag ngem mabalin met no naipablaaken iti magasin, wenno dadduma pay a babasaen wenno iti Internet. No naipablaaken, masapul nga adda notasion iti baba ti sinurat mainaig iti detalye ti pannakaipablaak daytoy. Maysa laeng ketdi a sarita ti mairaman iti antolohia, ken segun iti pangngeddeng dagiti editor. Karbengan dagiti editor ti di mangiraman kadagiti maidatag a sarita a di makapatar iti pagrukodanda.
2. Uray ania a sarita ti idatag, nawaya ti tema a suraten, ken iti tradisional man wenno eksperimental a wagas. Nupay kasta, maikkan iti importansia dagiti sarita a mangtratar iti pakaseknan ti babbai, gender issues kas iti gender equality ken gender sensitivity, kdp.
3. Mapakuyogan dagiti sarita iti pakasaritaan ti biag ti autor, karaman dagiti contact information (adres, numero ti telepono/selpon, e-mail). Pakuyogan iti kaudian a retrato iti .jpeg a file format.
4. Ipatulod iti e-mail dagiti sarita, iti matronatres@yahoo.com, sherma.benosa@gmail.com, wenno rhearoseberroy@gmail.com. Mabalin pay nga ited babaen ti private message iti Facebook account dagiti editor.
5. Masapul a maawat dagiti sarita iti di naladladaw ngem Oktubre 31, 2016.
6. Agdalan dagiti sarita iti nainget a panagarisit dagiti editor. Mapakaammuan dagiti autor a mairaman iti libro makabulan kalpasan ti naituding a deadline.
7. Para iti dadduma pay a detalye, makiuman kadagiti editor babaen dagiti e-mail address iti ngato.
(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 10, 2016 a bilang.)


text:
DANIW TI PANANGORONA
Ni A. Solver Agcaoili
(INDANIW ITI 2009 GUMIL HAWAII CULTURAL FESTIVAL, PAGODA HOTEL INTERNATIONAL BALLROOM, HONOLULU, HAWAI’I
NADAYAW A TALLAONG ING-INGUNGOTEK IDA
ADDATAYO AMIN DITOY A SANGAPADA ITA
DATAYO A TESTIGO DAYTOY A KINANGAYED
DATAYO NGA ADIPEN TI ARABAI TI TALGED
TA ITI DAYTOY A RABII KET RABII TI BALLIGI
PANANGITALEK ITI REYNA TI KORONA TI KARI
BILEG A NAPNUAN PINTAS KAS ITI SAPASAP
TI PADAPADA NGA AYAT NGA INTAY IPASAGRAP
KENKA A REINA GLORIA NGA INGGET SUDI
KENKA MET REINA MELITA NGA IGGENT ASI
KADUAYO REINA EMMA A TI PUSO NAUMBI
ITI BARUKONGYO A NAPNO TI PANNAGIBI
KET BAY-ANDAK MARARAEM, APPO A TALLAONG
IPALUBOSYO NGA AGLUGAYAK KADAGITI SABONG
PANGNGARIG AMIN-AMIN NGA AN-ANEK-EK
DATAYO AMIN A MAKAAMMO ITI SASAINNEK
TA ITA A RABII ITI NGAYED DAYTOY A BUYA
A PAGRARAGSAKANTAY AMIN A SANGAPADA
DATAYO MANGSAKSI ITI PANNAKAKORONA
KADAGITI MANGIRUPRUPIR ITI KARIRIKNA
TA ASINNO KOMA NO DI MET LAENG DATAYO
TI AGRAMBAK NAIMBAG UNAY A GASATTAYO
TA TI REINA NGA ARABII KADAGITI RABIITAYO
ISU MET LAENG IMNAS NGA IDADDADUMATAYO
KAS KADAGITI REINA A NAPUSAKSAK
KAS KADAGITI SABONG UBING A BIGBIGAT
NAGDIGOS KADAGITI DIAMANTE A LINNAAW
PAKABUKLAN TI NAPAAMO NGA AR-ARARAW
KENKA ARI A BABAI NGA ITI PODER IKOT
KUKUAM TA KUKUAM BURTIA ITI PARIKUT
SUNOTAM NGA IWARAS DAGITI BIRTUD
TAPNO DITOY ARPADMI INKAM IBALUD
IBALUDMI TI GASAT A NASAYAAT
SAMINTO TAGIKUKUAEN TI RIMAT
KAS RAYA DAGITI SILAW ITA A DARIKMAT
KAS AGNANAYON A RAY-AW KET SIPSIPAT
NGARUD GAGAYYEMMI KEN PAPAGAYAM
KADUAENDAK NGA AGLUGAY, AGLAK-AM
PANANGILALAEM DAYAW TI REINA ITAN
ITI DAYTOY A TARIPNONG MABALANGATAN
KADAGITI REINA AMINTAYO NGA AGLUGAY
KADAKUADA NGA AGKURNO RUMBENG UNAY
TAPNO ITI KASTA MAISURAT TARIGAGAY
MAIMARKA LAGIPTAYO A NAKIDANGGAY
TARIPNONGTAYO A MANGMINGMINGMING ITA
TI NAKALLALAGIP A BUYA DAYTOY A PADAYA
SALAENTAYO KETDI AMINTAYO A PADAPADA
SALA TI PANTOK NAGKAADU A KATKATAWA
KENKA REINA A GLORIA AGKURNOKAMI
ISAGUTMI KENKA SAGUT DAYTOY A RABII
IDULINMO KOMA ITI SULSULINEK TI PANUNOT
KAS PANGLAGLAGIPMO KADAKAM A BUYOT
KADAKAYO A REINA A NALASBANG
KENKA REINA MELITA A TI ISIP KAMANG
SIKA TI TAKLINMI ITI INALDAW-ALDAW
PANGITEDAN NAIDADDADUMA A DAYAW
KENKA MET REINA NGA EMMA ITI SIBAY
SIKA’T PAULO NARUAY NGA ANDINGAY
ITI PANUNOTMI NGA IMULA’T SAGUDAY
TAPNO BARUKONG AMINKAM AGRANG-AY
DAKAYO AMIN TI INKAM PAGULIDANAN
DAKAYO AMIN TI INKAM PAGKAMANGAN
DAYTOY NANGAYED A RABII’T SAKSI
TI LINGLINGAY DAYTOY A TARIPNONGMI
ISAGUTMI KORONA TI DAYAW TI TALLAONG
KET ISUBLIYO KADAKAMI TI PAMENDISION
ITI KASTA KET MAULIT-ULIT RAGRAG-O
AGAPON TA AGAPON ITI UMOK TI PUSO
NAIMBAG A RABII KADAKAYO A SANGAPADA
PADAK IDA A BABAONEN NASUDI A REREINA
PADAK A PABABAON ITI DAYAGDA
PADAK NGA AGTAMED ITI KORONA


text:
Naguurnong dagiti mannalon ken nagatendar iti Field Day Site ket immuna a pinasiarda ti nakaimulaan ti Arize Bigante, TH 82 ken Malakas iti kataltalonan sada nagsubli iti pakaangayan ti programa a pagipresentaranda kadagiti datos ti wagas ti panangpatan-ayda kadagiti nadakamat a klase ti pagay.
Iti naangay a programa, impeksa ni Pug-os Brgy. Captain Arnold V. Yangat ti yaman ken ragsakda a mangabrasa kadagiti programa ti DA ken LGU’s kadagiti mannalon iti barangayda.
Napusgan ni Mr. Bert Vicente a nagipresenta ti Barangay Pug-os idinto ta ni Mr. Benjamin Castillo ti Barangay Namruangan. Natalged ti riknada a nagilawlawag ta ammodan a pimmasada iti 6.5 tonelada/ektaria nga ideal a maapit iti maysa nga ektaria itoy a panagmulada ti Hybrid Rice. Timmaud a salsaludsod ket iti panangdamagda ti kaaduan a sekretoda no kasano a nakaapit dagiti farmer-cooperators manipud iti 7 tons agingga iti 10 tons ti kada ektaria partikular ni Mr. Henry Saliganan ti Barangay Pug-os a nakaala ti 99% .
Dinayaw da OIC Director Ibea ken Provincial Agriculturist Butacion daytoy a resulta ken nagapuanan ti grupo. Ti pannakalaw-asda ti inapit iti 6.5 Tons per hectare nga ideal a pagbasaran ket mangipakita ti nadur-as nga implementasion ti programa ti panagmulaan ti Hybrid nga itantandudo ti Ahensia ken LGU’s ditoy ili a Cabugao, segun kadagiti opisiales ti DA.
Nagyaman met dagiti farmer-cooperators ket kiniddawda ti pannakaaramid manen ti Farmers Field School (FFS) iti sumarsaruno a panagmumula ti pagay a tinung-edan a dagus ti DA-RFU 1 ken DA Provincial Office.
Indauluan ni Mr. Elmer G. Bromeo, Lead Farmer Cooperator ti Barangay Pug-os ken agdama a Farmers’ Federated President iti panagyamanda kadagiti opisiales ti DA, padana a mannalon ken cooperators, bisita, kakapitanes ken iti panangtartarabay kadakuada ti Gobierno Munisipal ken DA-LGU babaen ti liderato da Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken Mrs. Zenaida S. Andrada, Municipal Agriculturist iti naan-anay a panagballigi daytoy a pasamak. # (JOED SABIO SAJONIA)


text:
Timek Ti Barangay
BGY. BARAN, BALLESTEROS, CAGAYAN
Iti ili a Ballesteros ket bukbuklen iti 19 a Barangay, iti lauden na a paset ket masarakan ti barangay Baran, maysa kadagiuti kaadaywan a barangay ti sakupen ti Ili a Ballesteros, nalawa iti pagtatalunan ket ditoy ti maysa kadaguiti pagtataudan ti nadumaduma a produkto ti agrikultura.
Kas maysa a sentro ti agrikultura iti Ili a Ballesteros masapul na ngarud daytoy ti natalged ken napintas a dalan tapnu naalisto ti panakairuwar ti apit nu tiyempo ti panagaani. Daytoy ngarud ti maysa kadaguiti pakaseknan daguiti mannalon ken agindeg iti nasao a barangay, ngarud kas ama iti barangay Baran, nakita ngarud toy ama ken nagaget a lider, Bgy. Captain Joseph S. Mendoza daytoy nga iyununnoy daguiti mannalon ken kalugaran na, inyasideg ngarud toy nagaget nga ama kada mayor Valen ken Vice – mayor Vincent Unite daytoy a pakaseknan gapu kadakuada inkamang da ngarud daytoy a problema iti ama ti Gobyerno Ti Umili ni Gob. Alvaro “Bong” T. Antonio ken Bise-gobernador Leonides Fausto.
Iti saan a nagbayag naisayangkat ti road widening iti nasao a barangay a kumamang iti bgy. Mabuttal ket rumwar iti prubinsyal road nga agturong iti sentro ti ili a Ballesteros.
Napintasen ti dalan nga agturong iti uneg ti barangay kasta met daguiti dalan a mapan iti kataltalunan ket nawayan a makadalyasat ti uray ania a klase ti lugan a pagiluganan kadaguiti mairuwar a produkto. Dakkel daytoy a pagnam ayan daguiti tatao ken mannalon.
Adu pay daguiti proyekto ken napintas a plano ni kap. Mendoza iti Bgy. Baran nu man pay agdadamo pay laeng a mangimaton iti pagpandayan linteg iti nasao a barangay makita ti kinapudno na iti serbisyo publiko. Nakuna na pay, sapay la koma ta agtultuloy ti suporta ti ama ti prubinsya kasta met da mayor ken bise – mayor Unite iti barangay baran tapno agtultuloy ti panakaisayangkat daguiti adu a proyekto ken napipintas a plano para iti pagsayaatan ti barangay Baran.


text:
Moises—Nagbiag Idi Wenno Sarsarita?
Moises—Nagbiag Idi Wenno Sarsarita?
NAIPASNGAY ni Moises iti sidong ti pangta ni patay. Ti ilina ket paset ti grupo dagiti agakar-akar a pamilia a nagnaed idiay Egipto a kadua ti amada a ni Jacob, wenno Israel, tapno malasatanda ti panagbisin. Iti pinulpullo a tawen, sitatalna a nakipagnaedda kadagiti kaarrubada nga Egipcio. Ngem pagammuan ta dimteng ti nakaam-amak a panagbalbaliw. Kuna ti maysa a mabigbigbig a historikal a report: “Adda timmaud iti Egipto a maysa a baro nga ari . . . Ket kinunana kadagiti tattaona: ‘Adtoy! Dagiti umili iti annak ti Israel ad-aduda ken nabilbilegda ngem datayo. Umaykayo! Makilangentayo a sisasaldet kadakuada, ta amangan no umaduda.’ ” Ania ti planoda? Malapdan ti iyaadu dagiti Israelita babaen ti panangaramid kadakuada nga “adipen a maikuskuspil” ken kalpasanna imbilinna kadagiti Hebreo a komadrona a patayenda ti aniaman nga ubing a lallaki a paltotenda. (Exodo 1:
Ti agassawa nga Israelita a da Amram ken Jocabed “saanda a nagbuteng iti bilin ti ari.” (Hebreo 11:23) Nagpasngay ni Jocabed iti anak a lalaki a nadeskribir idi agangay kas “nadibinuan ti kinalibnosna.” * (Aramid 7:20) Nalabit nabigbigda a parparaboran ti Dios daytoy nga ubing. Iti aniaman a kasasaad, dida kayat a mapapatay ti anakda. Uray no agpeggad ti mismo a biagda, inkeddengda nga ilemmeng ti ubing.
Kalpasan ti tallo a bulan, ni Moises ket saanen a mailemmeng ti dadakkelna. Gapu ta awanen ti sabali a pamuspusanda, kastoy ti inaramidda: Inkabil ni Jocabed ti maladaga iti bassit a papiro a bilog sa pinatapawna iti Karayan Nilo. Dina ammo a rugrugianna idin dagiti pasamak tapno maaddaan ni Moises iti dakkel nga impluensia iti historia!
Makakombinsir Aya Dagitoy a Pasamak?
Adu nga eskolar ti mangibaga a sarsarita laeng dagitoy a pasamak. “Ti agpayso,” kuna ti Christianity Today, “awan ti nasarakan nga uray bassit laeng a nakabakab nga ebidensia maipapan [kadagiti tawen] a nagnaed ti annak ni Israel idiay Egipto.” Nupay mabalin nga awan dagiti direkta nga ebidensia, nagadu ti saan a direkta nga ebidensia a pudno ti salaysay ti Biblia. Kuna ni James K. Hoffmeier, a maysa nga Egiptologo (mangad-adal kadagiti bambanag maipapan iti nagkauna nga Egipto), iti librona nga Israel in Egypt: “Dagiti nakabakab nga impormasion nalawag nga ipakitada a dagiti umili iti Levant [dagiti pagilian a kabangibang ti makindaya a Mediteraneo], masansan a mapanda idi idiay Egipto nangruna no dakes ti paniempo gapu iti tikag . . . Isu a manipud 1800 agingga iti 1540 K. K. P., ti Egipto ket maysa a makaallukoy a lugar a papanan dagiti Semitiko (a pakairamanan ti Hebreo, Aramaiko, ken Arabe) ti pagsasaoda nga umili iti makinlaud nga Asia.”
Kasta met a nabayagen a mabigbigbig nga umiso ti panangiladawan ti Biblia iti panangtagabo ti Egipto. Ipadamag ti libro a Moses
Agpayso met ti deskripsion ti Biblia iti bassit a bilog nga inusar ni Jocabed. Kuna ti Biblia a dayta ket naaramid iti papiro, a sigun iti Commentary ni Cook, “gagangay nga us-usaren dagiti Egipcio iti panagaramidda kadagiti nalag-an ken napartak a bilog.”
Nupay kasta, saan aya a makakombinsir nga ibilin ti maysa nga agturay iti nasion ti awanan-asi a panangpapatay kadagiti maladaga? Palagipannatayo ti eskolar a ni George Rawlinson: “Nasaknap . . . ti panangikisap kadagiti maladaga iti nadumaduma a tiempo ken lugar, ken naibilang laeng a bassit a banag.” Kinapudnona, adda dagiti nakaam-amak a rineprep a panangpapatay uray iti moderno a tiempo. Mabalin a nakaam-amak ti salaysay ti Biblia, ngem makakombinsir dayta.
Naampon iti Sangakabbalayan ni Faraon
Saan a naiparna laeng ti nagtungpalan ti maladaga ni Jocabed. ‘Inkabilna [ti bilog] iti tengnga dagiti runo idiay igid ti karayan Nilo.’ Mabalin a daytoy ti lugar a namnamaenna a pakasarakan iti dayta. Nalabit daytoy ti lugar a kanayon a pagdigusan ti anak ni Faraon. *
Dagus nga adda nakakita iti bassit a bilog. “Idi linuktan [ti anak a babai ni Faraon] dayta nakitana ti ubing, ket adtoy ti ubing a lalaki agsangsangit. Iti kasta nakarikna iti panangngaasi kenkuana, nupay kinunana: ‘Maysa daytoy kadagiti annak dagiti Hebreo.’ ” Inkeddeng ngarud ti prinsesa ti Egipto nga amponenna. Nabayagen a nalipatan ti aniaman nga impanagan ti dadakkelna kenkuana. Ita, isut’ mabigbigbig iti intero a lubong babaen iti impanagan ti nangampon kenkuana
Ngem nakappapati kadi nga amponen ti prinsesa ti Egipto ti kasta nga ubing? Wen, ta isuro ti relihion dagiti Egipcio a maikalikagum dagiti naasi nga aramid tapno makapan ti maysa a tao idiay langit. No maipapan iti mismo a panangampon, kuna ti arkeologo a ni Joyce Tyldesley: “Makipatas dagiti babbai nga Egipcio kadagiti lallaki. Agpada dagiti kalinteganda iti linteg ken iti ekonomia, sigun iti prinsipio, ken . . . dagiti babbai mabalinda ti agampon.” Maysa a kadaanan a papeles maipapan iti panagampon paneknekanna ti panangampon ti maysa a babai nga Egipcio kadagiti adipenna. No maipapan iti pannakatangdan ti ina ni Moises nga agtagibi, kuna ti The Anchor Bible Dictionary: “Ti pannakatangdan ti ina ni Moises a mangtagibi kenkuana . . . ipasimudaagna a dayta met la nga urnos ti masursurot kadagiti tulagan ti panagampon idiay Mesopotamia.”
Ket gapu ta naampon, mailimed kadin ti pudno a kinatao ni Moises kas di nasayaat ti pakasaritaanna a Hebreo? Kasta ti imparang dagiti pelikula ti Hollywood. Ngem naiduma ti ipamatmat dagiti Kasuratan. Ni manangna a Miriam, sisisirib nga inyurnosna a ni Moises ket tagibien a mismo ti inana a ni Jocabed. Sigurado a daytoy a managbuteng iti Dios a babai dina inlimed ti kinapudno manipud iti anakna! Ket tangay idi un-unana, masansan a mapasuso dagiti annak iti sumagmamano a tawen, umdas ti tiempo ni Jocabed a mangisuro ken Moises maipapan ‘iti Dios ni Abraham, Isaac, ken Jacob.’ (Exodo 3:6) Dayta a naespirituan a pamuon ti nakatulong ken Moises, ta kalpasan a naited iti anak a babai ni Faraon, “nasursuruan ni Moises iti isuamin a kinasirib dagiti taga Egipto.” Saan a mapatalgedan ti kunaen ti historiador a ni Josephus a naragpat ni Moises ti ranggo a heneral iti pannakigubat iti Ethiopia. Ngem ibaga ti Biblia a ni Moises ket “mannakabalin idi iti sasao ken ar-aramidna.” *
Idi agtawenen iti 40, sisasaganan ni Moises nga agbalin a prominente a lider idiay Egipto. Mabalin a naaddaan koma iti pannakabalin ken kinabaknang no nagtalinaed iti sangakabbalayan ti ari. Pagammuan ta adda napasamak a nangbalbaliw iti biagna.
Naidestiero Idiay Midian
Maysa nga aldaw, ‘naimatangan ni Moises ti maysa nga Egipcio a mangkabkabil iti maysa a Hebreo a maysa kadagiti kakabsatna.’ Adu a tawen a tinagiragsak ni Moises ti pannakitimpuyogna kadagiti Hebreo ken Egipcio. Ngem idi nakitana ti padana nga Israelita a makabkabil
Nagbiit ken din maibabawi ti panagtignay ni Moises: “Idin pinapatayna ti Egipcio ket inlemmengna iti kadaratan.” (Exodo 2:12) Inaramidna daytoy saan a “maigapu iti kellaat a pungtot,” kas kinuna ti maysa a kritiko. Nupay di umiso, mabalin a dayta ti panagtignay a buyogen ti pammati iti kari ti Dios a maispalto ti Israel manipud Egipto. (Genesis 15:
Iti kasla nakaun-unday nga 40 a tawen, nagbiag ni Moises kas nanumo a pastor, ta awanen ti namnamana nga agbalin a manangisalakan. Ngem maysa nga aldaw, inturongna ti arban ni Jetro iti asideg ti Bantay Horeb. Nagparang ken Moises sadiay ti anghel ni Jehova babaen iti sumsumged a bassit a kayo. Panunotem ti eksena: “Iruarmo ti ilik nga annak ti Israel manipud Egipto,” imbilin ti Dios. Ngem nagkedked ni Moises idi simmungbat iti Dios. “Siasinoak tapno mapanak koma ken Faraon ket kasapulan nga iruarko ti annak ti Israel manipud Egipto?” Imbagana pay ketdi ti personal a pagkapuyanna a di umiso nga inladawan dagiti agar-aramid iti pelikula: Nabatad nga agbeddal nga agsao. Naiduma unay ni Moises kadagiti bannuar iti nagkauna a sarsarita! Ti 40 a tawen a panagipastorna ti namagpakumbaba ken namagbalin kenkuana a naanus. Nupay awan panagtalek ni Moises iti bagina, agtalek ti Dios a sisasaganan a mangidaulo!
Panangispal Manipud Egipto
Pimmanaw ni Moises idiay Midian ket napan iti sanguanan ni Faraon, tapno kiddawenna a mawayawayaan ti ili ti Dios. Idi nagkedked ti nasukir nga agturay, dimteng ti sangapulo a saplit. Nagresulta ti maikasangapulo a saplit iti ipapatay dagiti inauna iti Egipto, isu a ti naabak a Faraon winayawayaanna met laeng dagiti Israelita.
Nalatak dagitoy a pasamak kadagiti kaaduan a managbasa. Ngem adda kadi aniaman a historikal a pasamak kadagitoy? Kuna ti dadduma a tangay saan a nainaganan ti Faraon, mabalin a parparbo laeng dayta. * Nupay kasta, ni Hoffmeier, a nadakamat itay, kunana a masansan a saan a dakamaten dagiti mannurat nga Egipcio ti nagnagan dagiti kabusor ti Faraon. Kunana: “Sigurado a bigbigen dagiti historiador a pudno ti pannakigubat ni Thutmose III iti Megiddo nupay saan a nailanad dagiti nagan ti ari ti Cades ken Megiddo.” Ibaga ni Hoffmeier a saan a nainaganan ti Faraon gapu iti “naimbag a narelihiosuan a rason.” Maysa pay, babaen ti saan a panangiraman iti nagan ti Faraon, ti salaysay iturongna ti atension iti Dios, saan a ken Faraon.
Nupay kasta, saan a mamati dagiti kritiko a napasamak ti ipapanaw ti nagadu a Judio manipud Egipto. Kuna ti eskolar a ni Homer W. Smith a ti kasta nga ipapanaw ti nagadu a tao “sigurado a nakalatlatak koma iti pakasaritaan ti Egipto ken Siria . . . Ad-adda a ti sarsarita maipapan iti ipapanaw ket ballikug ken parparbo laeng a salaysay maipapan iti ipapanaw ti sumagmamano a Judio idiay Egipto sada napan idiay Palestina.”
Agpayso nga awan ti nasarakan a rekord ti Egipto maipapan iti kastoy a napasamak. Ngem saan nga agkedked dagiti Egipcio a mangbalbaliw iti historikal a rekord no ti kinapudno ket pakaibabainan wenno maibusor iti napolitikaan a pagimbaganda. Idi nagturay ni Thutmose III, kayatna nga ikkaten ti pakalaglagipan ti sinarunona a ni Hatshepsut. Kuna ti Egiptologo a ni John Ray: “Napunas dagiti suratna, nalikmut iti pader dagiti poste a pakalaglagipan kenkuana, nalipatan dagiti monumentona. Saan nga agparang ti naganna kadagiti historikal a rekord.” Napasamak met ti kakasta a panangbalbaliw wenno panangilemmeng kadagiti nakababain a banag iti moderno a panawen.
Yantangay awan dagiti nakabakab nga ebidensia maipapan iti panagdaliasat idiay let-ang, masapul a laglagipentayo nga agakar-akar dagiti Judio. Saanda a nagibangon kadagiti siudad; saanda a nagmula. Nalabit dagiti laeng tugotda ti imbatida. Ngem mabasatayo iti Biblia a mismo dagiti makakombinsir nga ebidensia a napasamak dayta a panagdaliasat. Matuktukoy dayta iti intero a nasantuan a libro. (1 Samuel 4: 8; Salmo 78; Salmo 95; Salmo 106; 1 Corinto 10:
Awan duadua ngarud a nakappapati ken agpayso ti salaysay ti Biblia maipapan ken Moises. Ngem nakabaybayagen a nagbiag. Kasano a maimpluwensiaan ni Moises ti biagmo ita?
[Footnotes]
^ par. 3 Ti literal a kaipapananna ket “napintas iti Dios.” Sigun iti The Expositor’s Bible Commentary, mabalin a ti ebkas saanna laeng a tuktukoyen dagiti pisikal a kalidad ti ubing no di ket “dagiti kalidad ti pusona.”
^ par. 11 “Kadawyan nga ugali idiay kadaanan nga Egipto” ti panagdigus iti Nilo, kuna ti Commentary ni Cook. “Madaydayaw ti Nilo kas maysa a nagtaudan . . . ni Osiris, ken addaan iti naisangsangayan a pannakabalin a mangipaay iti biag ken kinabunga gapu iti danumna.”
^ par. 12 Daytoy a nagan ket pagdedebatean dagiti eskolar ti etimolohia wenno pakasaritaan ti nagtaudan ti maysa a sao. Iti Hebreo, ti Moises kaipapananna ti “Naalaw; Naispal iti Danum.” Inkalintegan ti historiador a ni Flavius Josephus a ti Moises ket nagtipon a dua a sasao ti Egipto a “danum” ken “naispal” ti kaipapananna. Itatta, mamati met ti dadduma nga eskolar a ti nagan a Moises ket nagtaud idiay Egipto ngem mamatida a nalabit ti kaipapananna ket “Anak.” Ngem daytoy a panagrason ket naibasar iti agkaasping nga uni ti sao a “Moises” ken ti dadduma a nagan dagiti Egipcio. Tangay awan ti sigurado a makaammo iti pannakaibalikas ti kadaanan a sao a Hebreo wenno Egipcio, pugpugto laeng dagita a teoria.
^ par. 14 Kuna ti libro nga Israel in Egypt: “Ti intero nga ideya a napadakkel ni Moises iti sangakabbalayan ti ari ket kasla sarsarita. Ngem no sukimaten ti sangakabbalayan ti ari iti pakasaritaan ti New Kingdom (pakasaritaan ti Egipto iti maika- 18 agingga iti maika- 20 a dinastia idi agarup 1550 agingga idi 1070 K. K. P.) ipamatmatna nga agpayso dayta. Rinugian ni Thutmose III . . . ti kadawyan nga ar-aramidenna idi a panangipan kadagiti prinsipe ti naparmek nga ar-ari ti makinlaud nga Asia idiay Egipto tapno masanay dagitoy iti wagas ti panagbiag dagiti Egipcio . . . Isu a gagangay nga adda dagiti ganggannaet a prinsipe ken prinsesa iti sangakabbalayan ti ari ti Egipto.”
^ par. 22 Kuna ti dadduma a historiador a ni Thutmose III ti Faraon idi panawen ti ipapanaw dagiti Israelita manipud Egipto. Dadduma ti mangibaga a ni Amenhotep II, Ramses II, ken dadduma pay. Gapu ta saan a naurnos ti kronolohia dagiti Egipcio, saan a masinunuo no siasino daytoy a Faraon.
[Box/Picture on page 5]
Pannakaalaw ni Moises
Kunaen dagiti kritiko a ti pannakaalaw ni Moises manipud Karayan Nilo ket kasla kaasping ti nagkauna a sarsarita maipapan ken Ari Sargon iti Akkad a maysa nga estoria nga ibaga ti dadduma nga immun-una ngem iti estoria ni Moises. Saritaenna met ti maysa a maladaga nga adda iti basket a naalaw iti karayan.
Nupay kasta, adu dagiti agkakaasping a pasamak iti historia. Ket saan a karkarna idi a kas ti pagarupentayo ti panangikabil iti maysa a maladaga iti karayan. Kuna ti Biblical Archaeology Review: “Laglagipentay koma a ti Babilonia ken Egipto ket kagimongan nga agpadpada nga adda iti takdang ti karayan ket ti panangikabil iti maladaga iti nagalagalaan a basket ti mabalin a naim-imbag a pamay-an ti panangibelleng iti maladaga ngem ti panangibelleng lattan kenkuana iti basuraan, a gagangay idi a mapasamak. . . . Ti estoria maipapan iti pannakasarak ken panagbalinna a natan-ok ti mabalin a tema ti sarsarita, ta kanayon nga adda mapasamak a kasta iti pudno a biag.”
Kuna ni Nahum M. Sarna iti librona nga Exploring Exodus, a nupay adda dagiti pagaspingan, “adu a napapateg a banag” ti nagdumaan ti estoria ti pannakaipasngay ni Moises ken ti “Sarsarita ni Sargon.” Saan ngarud a makakombinsir ti kunaen dagiti kritiko a ti salaysay ti Biblia ket nagtaud iti sarsarita dagiti pagano.
[Box/Picture on page 8, 9]
Asino ti Nagsurat iti Umuna a Lima a Libro ti Biblia?
Gagangay a ni Moises ti mapadayawan nga autor ti umuna a lima a libro ti Biblia a maawagan iti Pentateuko. Mabalin a nakagun-od ni Moises iti impormasion nga immun-una pay ngem kadagiti historikal a surat. Ngem mamati ti adu a kritiko a saan a pulos nga insurat ni Moises ti Pentateuko. “Nalawlawag pay ngem ti silnag ti init a saan nga insurat ni Moises ti Pentateuko,” kinuna ti maika-17 a siglo a pilosopo a ni Spinoza. Iti maudi a kagudua ti maika-19 a siglo, ti Aleman nga eskolar a ni Julius Wellhausen pinaglatakna ti teoria a “naibasar kadagiti rekord”
Imbaga ni Wellhausen a kanayon nga inusar ti maysa nga autor ti personal a nagan ti Dios a Jehova. Ti sabali nga autor inawaganna ti Dios nga “Elohim.” Ti sabali pay maipagarup nga insuratna dagiti alagaden ti saserdote iti Levitico, ket ti sabali pay insuratna ti Deuteronomio. Nupay daytoy a teoria ket pinati ti dadduma nga eskolar iti pinulpullo a tawen, ti libro a The Pentateuch, nga insurat ni Joseph Blenkinsopp, awaganna ti pagarup ni Wellhausen “a makariro” a teoria.
Ilawlawag ti libro nga Introduction to the Bible, ni John Laux: “Ti Documentary Theory a naibasar iti pagarup ti maysa a tao ket mabalin nga agpannuray iti pagayatan dayta a tao wenno palso nga interamente. . . . No agpayso ti Documentary Theory, mabalin a dagiti Israelita ket biktima ti awan serserbina a panangallilaw idi impalubosda a surotenda ti nainget unay a linteg. Mabalin a daytoy ti kadakkelan a ballikug a napasamak iti intero a pakasaritaan ti lubong.”
Kuna ti sabali pay nga argumento a ti nadumaduma nga estilo ti pannakaisurat ti Pentateuko ti pammaneknek nga adu ti autor. Nupay kasta, kuna ni K. A. Kitchen iti librona nga Ancient Orient and Old Testament: “Awan ti kaipapanan ti nagduduma nga estilo ti pannakaisurat. Iparangarang laeng dagitoy ti nagduduma a tema.” Masarakan met ti nadumaduma nga estilo ti panagsurat “kadagiti nagkauna a surat a di mapagduaduaan a maymaysa ti nangisurat.”
Nakapuy ti argumento a ti pannakausar ti nagduduma a titulo ti Dios ket pammaneknek nga adu ti autor. Iti bassit laeng a paset ti Genesis, maawagan ti Dios a “ti Kangatuan a Dios,” “Namataud ti langit ken daga,” “Soberano nga Apo Jehova,” “Dios ti panagkita,” “Dios a Mannakabalin-amin,” “Dios,” “ti pudno a Dios,” ken “ti Ukom iti intero a daga.” (Genesis 14:
Nabataden ti kinakapuy daytoy a panagrason no mayaplikar kadagiti kagiddanna a naisurat. Iti maysa a nabiit pay a libro maipapan iti Gubat Sangalubongan II, ti kangrunaan a ministro ti gobierno ti Alemania naawagan a “Führer,” “Adolf Hitler,” wenno basta “Hitler” iti baet laeng ti sumagmamano a panid. Adda kadi asinoman a makaitured a mangibaga a daytoy ipamatmatna nga adda tallo a nadumaduma nga autor?
Nupay kasta, umad-adu latta ti nadumaduma a teoria ni Wellhausen. Mairaman kadagitoy ti teoria nga imbaga ti dua nga eskolar maipapan iti autor a kankanayon a nangusar iti personal a nagan ti Dios a Jehova. Saanda laeng nga inlibak a ni Moses ti nangisurat no di ket imbagada a ti nangisurat ket “maysa a babai.”
[Picture]
Sipapakumbaba nga inlanad ni Moises ti biddutna tapno maidayawna ti Dios
[Ladawan iti panid 7]
Lamina iti maysa a tanem idiay Egipto a mangiladawan kadagiti tagabo nga agar-aramid iti ladrilio
[Credit Line]
Erich Lessing/Art Resource, NY