text:
NAILUBONGAN A PANAKAIPAKDAAR DAGITI KALINTEGAN TI TAO
[Preamble]
Idinto ta bigbigen iti naisigsigud a dayaw ken panagpapada ken ti di maipaidam nga kalintegan dagiti amin a puli tao nga batayan ti wayawaya, hustisya ken ikakapya ti lubong.
Idinto ta iti saan nga panangi-kan-kano ken lalaisen dagiti kalinteganti tao nga nagbanag iti panagsupiat a maibusor iti konsensya ti sangkataw-an, ken iti idadateng iti meysa nga lubong a laklak-amen dagiti tao ti wayawaya a panagsao ken pammati ken awanen ti panagamak ken panagrigrigat nga inda nga inar-arapa-ap nga impakdaar dagiti kadawyan a tao.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan, tapno saan a mapilitan ti tao nga mangriribok a maibusor ti kinaulpit ken pannakaidadanes, masapul nga masalakniban babaen kadagiti annuroten ti linteg.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan tapno maiwanwan ti panag-giginnayem a nasayat dagiti amin nga pagilyan.
Idinto ta dagiti umili kadagiti Nagkaykaysa nga Pagilyan ket pinasingkedanda iti Tsarter dagiti pammatida nga kalintegan madaydayaw ken panangipateg iti kinatao ken dagiti panagpapada ti kalintegan dagiti lalaki ken babbai ken panangeddeng nga mangiwanwan ti gimong ken ti nasayaat a pagbasaran iti panagbiag a siwawaya.
Idinto ta dagiti miembro ti Estado nagkarida nga agtungpal iti pannakitinnulongda kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan iti panakaitandudo ti panagdayaw iti sangalubongan ken panangammo dagiti kalintegan ti tao ken dagiti kangrunaan nga panagwayawaya.
Idinto ta iti meysa nga kadawyan a panakaawat dagitoy nga kalintegan ken wayawaya ket isu't kinapateg nga naan-anay a pannaka-amiris iti deytoy nga kari.
Ita, ngarud inpakdaar ti Asemblia Heneral dagitoy Nailubongana Panangipakdaar dagiti kalintegan ti dao nga kas meysa nga pagbasaran a magun-odan dagiti amin a tattao ken dagiti amin nga pagilyan, iti panggep iti tunggal meysa ken iti tunggal paset a bagi iti gimong, a sal-salimet-metanda deytoy nga Pakdaar a kanayon iti isipda ken kabaelan da babaen ti panangisiguro tapno maiwanwan ti edukasyon ti panagdayaw kagitoy nga kalintegan ken wayawaya ken babaen kadagiti gannuat a mangparang-ay kadagiti umili ken ti sangalubongan tapno maipatal-ged kadakuada iti sapasap ken naan-anay nga panakabigbig ken panakaammo, nga agpada dagiti umili kadagiti teritoryo nga adda iti babaen iti sakopda.
Artikulo 1
Amin nga tao nga sibibiag ket naiyanak a siwawayawaya ken addaan iti agpapada nga dayaw ken kalintegan. Naikkanda ti panagikalintegan ken konsensya a nasken ti panagtitinnulong iti meysa ken meysa iti espiritu nga nainkak-absatan.
Artikulo 2
Maikairi iti tunggal meysa kadagiti amin nga kalintegan ken wayawaya nga intuyang deytoy nga Panangipakdaar, nga awan ti maidaddaduma ania man a kita ti puli, kulor, lalaki man wenno babai, pagsasao, pammati politikal wenno dadduma pay a kapanunotan, umili wenno iti nagtaudan, sanikua, panakaiyanak wenno sabsabali pay nga kasasaad.
Meysa pay, awan ti maidaddaduma nga aramid maipapan ti batayan politikal, hurisdiksyonal wenno kasasaad iti nailubongan nga pagilyan, wenno teritoryo iti adda nga ayan ti tao, agwayawaya man a sitatalek, di nga makapagwayawaya wenno adda iti babaen kadagiti aniaman a sabsabali pay a naikeddeng a panagturay.
Artikulo 3
Iti tunggal meysa adda kalinteganna ti biag, nga agwayawaya ken kinatalged nga kas tao.
Artikulo 4
Awan iti siasinoman a mapilit nga agserbi wenno paadipen. Maiparit iti aniaman nga kita a panagpaadipen ken pananginegosyo kadagitoy.
Artikulo 5
Awan ti siasinoman a mangparigat iti nalabes wenno mangranggas nga saan nga makatao wenno pananglalais wenno dusa.
Artikulo 6
Tunggal meysa addaan kalintegan a bigbigen sadinoman iti ayanna nga kas meysa nga tao iti sangnguanan ti linteg.
Artikulo 7
Agpapada dagiti amin iti sangnguanan ti linteg ken awan iti siasinoman a maidaddaduma, agpapada nga salkniban ti linteg. Maikari dagiti amin, nga agpapada a masalkniban nga maibusor iti aniaman a panangidaddaduma ken ilalabsing iti daytoy nga Pakdaar a maibusor iti aniaman nga panakagar-gari iti kasta nga panangidaddaduma.
Artikulo 8
Adda kalintegan iti tunggal meysa nga makibiang kadagiti rumbeng a panangeddeng kadagiti pangukoman ti umili maipapan kadagiti aramid a panangsalungasing kadagiti kangrunaan a kalintegan a naited kenkuana babaen ti konstitusyon ken babaen iti linteg.
Artikulo 9
Awan iti siasinoman a maikabil iti babaen ti di nga nainkalintegan a pannakaaresto, panangikulong wenno ibelleng iti sabali nga lugar.
Artikulo 10
Maikari iti tunggal meysa iti naan-anay nga panagpapada ken rumbeng iti nalatak nga panakabista nga siwawayawaya ken awan iti idaddaduma ti pangukoman ti panangeddeng dagiti kalinteganna ken pagrebbenganna ken aniaman nga darum a kriminal nga maibusor kenkuana.
Artikulo 11
- Iti tunggal meysa nga napabasol adda kalinteganna nga maibilang nga awan iti basolna agingga't saan nga mapaneknekan a nakabasol iti maipanggep iti linteg iti panakabistana nga nalatak nga adda kenkuana dagiti amin a gundaway a masapul nga mangikalintegan iti bagina.
- Awan iti siasinoman nga makedngan a nakabasol iti aniaman nga aramidenna wenno panagliwayna nga saan a nakabasol babaen iti linteg iti umili wenno linteg ti sangalubongan idi nga naaramid deyta. Wenno saan met a madusa iti nadagdagsen ngem iti deydi impatayda nga basol nga naaramidna.
Artikulo 12
Awan ti panakibiang iti siasinoman nga mangituray iti bagi, pamilya, pagtaengan wenno ti panagsisinnurat wenno pananglalais iti dayaw ken nagan. Tunggal meysa adda kalinteganna a tulongan ti linteg a maibusor iti kasta nga panakibiang wenno pananglalais.
Artikulo 13
- Iti tunggal meusa adda kalinteganna nga umakar nga siwawayawaya ken makapagtaeng iti uneg a saksakupen iti tunggal estado.
- Adda kalintegan ti siasinoman a pumanaw ken mapan iti sadinoman a pagilyan ken agsublinto manen.
Artikulo 14
- Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga dumawat ken umawat iti asaylum iti sabsabali nga pagilyan nga gapu ti pannaka-usig.
- Deytoy nga kalintegan ket di nga maaramat no iti panangu-sig ket talaga a banag a basol nga di nga politikal wenno aramid a maisuppiat kadagiti banag ken dagiti annuroten a maikontra iti Nagkaykaysa nga Pagilyan.
Artikulo 15
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipag-ili.
- Awan iti siasinoman ti mabalin nga mangikkat iti panakipagilim wenno ti kalintegam nga mangsukat ti panakipagilim.
Artikulo 16
- Dagiti lalaki ken babbai nga addaan iti husto nga tawen, nga awan iti aniaman a naikeddeng nga makaigapu iti puli, panakipag-ili wenno relihiyon, kalintegan nga maaddaan iti asawa ken maaddaan iti pamilya. Agpada nga adda kalintegan nga ikasar, kabayatan ti panakaikasar ken panagsin-ninada.
- Maikasarda laeng nga awan ti manglapped no naan-anay ti pammalubosda nga dua.
- Sigud nga adda iti pamilya ken isu't batayan a paset ti gimong ket kaikarianna a salakniban ti gimong ken ti Estado.
Artikulo 17
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga maaddan ti bukod na nga sanikua kasta me ti panakitimpuyogna kadagiti sabsabali.
- Awan iti sasinoman iti mabalin a mangala iti sanikuam.
Artikulo 18
Iti tunggal meysa addaan ti wayawaya nga agpanunot, konsensya ken relihiyon. Kabilang deytoy nga kalintegan iti wayawaya a mangsukat iti relihiyonna wenno pammati ken pangwayawaya, agmeymeysa man wenno makipurok kadagiti sabsabali iti publiko wenno iti pribado nga mangipakita iti relihiyonna wenno pammati iti sursuro, aramid, panagdayaw ken panangangay.
Artikulo 19
Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga agpanunot nga siwawayawaya ken agsao, kabilang deytoy nga wayawaya nga takderanna iti kapanunotanna nga awan ti makibibiang ken mangsapsapul, mangawat ken ibagina iti inpormasyon ken kapanunotan babaen ti aniaman a media nga saan nga ikabkabilangan dagiti yan nga pagsasarakan.
Artikulo 20
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makitipon-tipon ken makitimpuyog nga sikakapya.
- Awan ti siasinoman nga mabalin a piliten nga sumali ti meysa nga timpuyog.
Artikulo 21
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipaset iti panagturay iti pagilyan nga mismo nga isu wenno babaen kadagiti pinili nga mangiparangarang.
- Kalintegan iti tunggal meysa nga umili nga agserbi nga padapada iti pagilyanna.
- Iti pagayatan iti umili isu't pakaibatayan a panagturay iti gobierno, daytoy nga pagayatan ket maipakita iti panawen a panagbotos ken kinapudno iti eleksyon nga nailubongan ken agpapada iti kalintegan nga agbotos a sililimed wenno babaen iti kas pamuspusan a panagbotos a siwawaya.
Artikulo 22
Tunggal meysa ket kas meysa nga miembro iti gimong, nga adda kalinteganna iti kinatalged ti gimong ken kaikarianna nga maawatan iti babaen a kabaelan ti umili ken pannakitinnulong ti sangalubongan a mayannatop ti organisasyon ken kinabaknang ti tunggal Estado iti panabiag, sosyal ken dagiti kalintegan kultural nga nasken ti kinatak-nenga ken ti wayawaya a panangpasayaatna iti kinataona.
Artikulo 23
- Tunggal meysa kalinteganna ti agtrabaho, nga agpili iti pagsapulan iti umno ken mayannugot nga kasasaad ti panagtrabaho ken panakasalaknib a maibusor iti kaawan a panggedan.
- Awan ti siasinoman nga maidaddaduma, kalintegan ti tunggal meysa iti agpapada nga bayad ken agpapada nga panagtrabaho.
- Iti tunggal meysa nga makitegged adda kalinteganna iti rumbeng ken naan-anay a bayad nga makaanay iti bagina ken ti pamilyana, iti maikari a kinatakneng ti panagbiag ken nasken nga adda pay sabsabali nga pamuspusan a mangsalaknib ti gimong.
- Kalintegan iti tunggal meysa iti mangbukel ken makikaddua nga makipagkeykeysa kadagiti mangmangged tapno masalakniban ti pagimbaganna.
Artikulo 24
Kalintegan iti tunggal maysa ti aginana ken agliwliwa agraman ti nainkalintegan a naikeddeng nga oras ti panagtrabaho ken adda bayad dagiti aldaw ti piesta.
Artikulo 25
- Tunggal meysa adda kalinteganna iti meysa a pagbasaran ti panagbiag a naan-anay a para iti salun-at ken paginbagam iti bagina ken ti pamilyana, agraman taraon, lupot nga pagkawes, balay ken dagiti agas a masapul a makapa-imbag, panagserbi ti gimong, ken kalintegan ti kinatalged no maawanan iti trabaho, panagsakit, pannakaawan ti mabalbalinan, nabalo, lumakayen wenno bumaketen nga awanen ti pagsapulan ken dadduma pay, no dumteng dagiti pasamak nga saan nga ninam-nama.
- Dagiti inna ken dagiti ubbing ket kaikarianda iti naisangsangayan nga panangaywan ken tulong. Amin nga ubbing addaan ti agpapada nga kalintegan ti panakasalaknib iti gimong nagkasar man wenno saan dagiti nagan-nak kadakkuada.
Artikulo 26
- Tunggal meysa ket addaan kalintegan iti edukasyon. Iti edukasyon a libre, uray man laeng iti elementarya ken dagiti kangrunaan a tukad. Iti edukasyon iti nababa nga pagadalan ket kapilitan. Iti edukasyon teknikal ken propesyonal ket naiwayang kadagiti amin ken ti edukasyon a nangat-ngato ket magun-odan iti amin a maibatay iti kinalaing.
- Iti edukasyon ket nasken a maisuro a nalaing a mangpaimbag ti kinatao ken mangpabileg iti panagdayaw kadagiti kalintegan ti tao ken dagiti batayan a wayawaya. Iwanwanna daytoy ti panagkikinnaawatan, panagtitinnulong ken panaggiginnayem kadagiti amin a pagilyan, dagiti maipapan ti puli, wenno relihiyon ken dagiti aramiden pay iti Nagkeykeysa nga Pagilyan a mangtalinaed ti kapya.
- Iti umuna nga kalintegan dagiti nagan-nak ket isu ti panang-pilida iti kita ti edukasyon a maited kadagiti annakda.
Artikulo 27
- Iti tunggal meysa adda kalinteganna a makipaset a siwawaya iti panagbiag kultural iti purok tapno agrag-sak kadagiti sine ken tapno maibingayna ti pagrang-ayan ti sientipiko ken dagiti maited nga pagimbagan deytoy.
- Tunggal meysa adda kalintegam a, mangsalaknib iti moral ken dagiti kayat nga maarwat nga banag nga aggapu kadagiti aniamana mayannatop iti siensia wenno panaka-arkos nga isu iti akin-aramid.
Artikulo 28
Tunggal meysa ket maikari iti maysa nga gimong ken ti nailubongan a kinatalna nga isu dagiti kalintegan ken wayawaya nga nailanad iti deytoy a Pakdaar nga nasken a maamiris a naan-anay.
Artikulo 29
- Tunggal meysa adda pagrebbenganna iti komunidad nga agmaymaysa a siwawaya ken mabalin a naan-anay a pagimbagan ti kanataona.
- Ti panangaramat kadagiti kalintegan ken wayawaya, tunggal meysa naikeddeng laeng iti adda iti babaen a panangeddeng ti linteg iti panggep a panakabigbig ken panagraem kadagiti kalintegan ken wayawaya dagiti sabsabali ken ti nagtitipunan nga umno nga kasapulan ti moralidad, urnos ti umili ken ti sapasap nga pagimbagan iti meysa nga naindemokrataan a gimong.
- Dagitoy a kalintegan ken panagwayawaya ket saan koma a banag nga maaramat a maikontra kadagiti pangpanggepen ken dagiti prinsipyo kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan.
Artikulo 30
Awan iti deytoy nga Pakdaar ti mabalin a naipatarus a kas ti pangilaw-lawag ti siasinoman nga Estado, grupo, tao, aniaman a kalintegan iti aniaman nga aramiden wenno panangiwayat iti aniaman nga pangpanggepen a mangdadael ti aniaman kadagiti kalintegan ken wayawaya a naituyang iti deytoy.


c: text/html

text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL
Ti silpo ti wiki ket naikabil iti titulo ti URL
Dagiti silpo ti wiki a naiparang iti dakamat ket dagiti panagtitipon dagiti panagtengngel a parametro ti url, ti
|url=,
|chapterurl=, kdpy., nga adda dagiti panagtengngel a parametro ti titulo, ti
|title=,
|chapter=, kdpy. Dagiti panagtengngel a parametro ti titulo ket mabalin a maisilpo a kas silpo ti wiki iti sabali nga artikulo ti Wikipedia ngem saan a mabalin no adda maipada a panagtengngel a parametro ti url iti dakamat. No rumsua daytoy a kasasaad, mapasardeng ti silpo ti wiki, di maikaskaso ti wiki markup, ken dagiti maiparang a silpo ti dakamat iti akin-ruar a sitio.
Adda met dagiti plantilia a mangpataudto ti kastoy a biddut no dagitoy ket paset ti parametro nga agtengtengel ti titulo. Ti biddut ket rumsua no ti plantilia ket agpataud ti naisilpo ti wiki a silpo a linaon. Kas pagarigan, dagiti plantilia ti
{{lang}} ket mangiruar ti naisilpo ti wiwki a kategoria. Dagiti plantilia dagiti panagtengngel a parametro ti url ken mabalin pay a mangdadael ti COinS a metadata ti dakamat. A kas sapasap nga alagaden, liklikan ti agusar kadagiti plantilia dagiti parametro nga agtengtengel ti titulo malaksid no ammom ti pagbanagan ti plantilia ket intero a makita (
{{!}} ken ti kapadpada).
Daytoy a kita ti biddut ket mabalin pay a rumsua kadagiti plantilia a naibatay ti panangilasin (
{{cite doi}}, kdpy.). No kastoy ti mapasamak, ti mensahe ti biddut ket maipakita iti artikulo ngem ti biddut ket pudno a mabirukan iti plantilia a naibatay ti panangilasin.
Ti mangsolbar iti daytoy a biddut, ikkaten dagiti silpo ti wiki manipud ti parametro nga agtengtengel ti titulo a naikeddeng nga akin-ruar a naisilpo wenno ikkaten ti akin-ruar nga URL, a mangpalubos nga agbalin dagiti akin-uneg a silpo a kas manamnama. No dagiti plantilia nga agpatpataud ti silpo ti wiki ket nangruna iti dakamaten, iruar dagitoy iti plantilia ti CS1 ngem ibati dagitoy iti uneg dagiti etiketa ti
...  iti dakamat. Adda met dagiti pamay-an a maited babaen dagiti plantilia a mabalin pay a magun-od babaen dagiti parametro ti CS1.
Ti mangsolbar kadagiti biddut kadagiti plantilia a naibatay ti panangilasin, ti plantilia ket nasken a maurnos tapno masimpa ti biddut. Agal-aluad no agurnos kadagitoy a plantilia gaputa dagiti plantilia ti dakamat a naibatay ti panangilasin ket masansan dagitoy a maus-usar kadagiti adu nga artikulo.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BAGUIO CITY - Nainget ita a bambantayan ti Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) iti Baguio General Hospital wenno BGH ti maysa a lalaki a mapapati a kameng ti maysa a highway robbery gang a Tulin Group.
Sigun kenni Marlon Tayaban, Chief ti Major Crimes Investigation Unit, CIDG, nagpabigbig daytoy iti nagan a Randy Garcia iti BGH ngem iti affidavit dagiti makaam-ammo kenkuana ket nabigbig daytoy a ni Randy delos Santos, 38-anyos ken residente ti Pilar Street, Kaingin Road, Longos, Malolos City, Bulacan.
Naamuan a manarimaan ti panagpaimbag ti suspek iti BGH kalpasan a naipasidong iti operasyon gapu iti nasagrapna a dunor iti napasamak a vehicular accident sadiay Rosales, Pangasinan.
Kinuna ni Tayaban a sumangsango ti suspek iti nagtutuon a kaso ti robbery with homicide, robbery ken robber with frustrated homicide.
Naamuan a ti Tulin Group a remnant dagiti immuna a nawaswas a grupo ti responsable iti nasurok 60 a kaso ti nagduduma a robbery sadiay Metro Manila, Region 1,2,3,4 ken 5 no sadino, bukbuklen daytoy dagiti Ilonggo, Bisaya, taga-mindanao, Ilokano ken kaaduan ket Bicolano bayat a ti biktimada ket dagiti kliyente nga agiruar ti dakkel a gatad ti kwarta manipud iti bangko.
Impannakkel pay ni Tayaban a natiktikan ti suspek nga adda iti siudad ti Baguio babaen iti tulong ti lokal a pulisya ken iti kooperasyon dagiti maseknan nga umili


text:
Liechtenstein
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Listenstain)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Katkategoria:
- Liechtenstein
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti prinsipalidad
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Aleman
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado ti Aleman a Konpederasion
- Dagiti estado ti Konpederasion ti Rin
- Dagiti estado ti Nasantuan a Romano nga Imperio
- NUTS 1 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- NUTS 2 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- NUTS 3 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1866
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Wikipedia:Pannakapatalged
Iti Wikipedia, ti panakapatalged ket kaibuksilanna a ti tattao nga agbasbasa ken agur-urnos ti ensiklopedia ket mabalinda a kumita a ti dayta a pakaammo ket nagtaud ti maysa a mapagtalkan. Ti Wikipedia ket saan nga agipabpablaak ti kasisigud a panagsukimat. Ti linaonna ket maikeddengan babaen ti nasakbayan a naipablaak a pakaammo nga adda ngem babaen ti kabukbukodan a pammati dagiti mannurat. Uray no sika ket siguradoka nga adda ti maysa a kinapudno, daytoy ket nasken a mapatalgedan sakbay a mainayonmo daytoy.[1] No dagiti mapatalgedan a taudan ket di umanamong, dagiti suppiatda ket nasken a mairepresenta manipud ti agmangngamangnga a nalinteg a pamanunutan.
Amin a banag iti nangruna a lugar ti Wikipedia, a mairaman amin nga adda kadagiti artikulo, dagiti listaan ken dagiti panangipalpalawag a titulo,ket nasken a mapatalgedan. Amin nga inadaw a sasao ken dagiti aniaman a banag a dagiti panakapatalgedanna ket naisuppiatan wenno mabalin a suppiaten, ket nasken a makairaman ti maysa a nailinia a dakamat a dagus a mangsuporta ti banag. Ti aniaman a banag a makasapul ti taudan ngen awan ti taudanna ket mabalin a maikkat, ken dagiti awan taudanna a maisuppiatan a banag a maipanggep ti sibibiag a tattao ket nasken a mapardasan a maikkat. Ti Panakapatalged, Awan ti kasisigud a panagsukimat ken Agmangngamangnga a nalinteg a pamanunutan ket dagiti bugas nga annuroten ti linaon ti Wikipedia. Dagitoy agtitinnulonga a mangikeddeng ti linaont, tapno dagiti agur-urnos ket maawatanda dagiti kangrunaan a puntos ti amin a tallo. Dagiti artikulo ket naskenda pay a tumungpal iti annuroten ti karbengan ti kopia.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy a pamunganayan ket naipakasaritaanen ken nalataken a naiyebkas iti daytoy a panid ti annuroten a kas "ti pagibatayan para iti panakkairaman ket ti panakapatalged, saan a ti pudno". Kitaen ti salaysay ti, Panakapatalged, saan a ti pudno (Ingles).


text:
Mangmangted Kadi Dagiti Saksi ni Jehova iti Apagkapullo?
Saan, saan a mangmangted dagiti Saksi ni Jehova iti apagkapullo. Ti trabahomi ket masupsuportaran babaen kadagiti boluntario a donasion a di nainaganan ti naggapuanna. Ania ti apagkapullo, ken apay a saan a mangmangted iti kasta dagiti Saksi ni Jehova?
Ti bilin a mangted iti apagkapullo, wenno 10% iti sanikua ti maysa, ket karaman iti Linteg a naited iti nagkauna a nasion ti Israel. Ngem nalawag nga ibaga ti Biblia a dayta a Linteg
Imbes a mangted dagiti Saksi ni Jehova iti inkapilitan nga apagkapullo ken sagut, tultuladenda dagiti nagkauna a Kristiano ken supsuportaranda ti ministerioda iti dua a pamay-an: babaen ti panangasaba ken panangisuroda nga awan sueldoda ken babaen ti boluntario a panagdonarda.
Gapu iti dayta, sursurotenmi ti bilin ti Biblia kadagiti Kristiano: “Tunggal maysa aramidenna koma kas iti inkeddengna iti pusona, saan nga iti nadagsen a rikna wenno mapilpilit, ta ti Dios ayatenna ti naragsak a manangited.”


text:
Relihion
Ti relihion ket maysa nga urnong dagiti dagiti kutural a sistema, dagiti pammati a sistema, ken dagiti panirigan ti lubong a mangipanggep ti nagtagitaon tii espiritualidad ken, sagpaminsan, kadagiti moralidad.[nota 1] Dau kadagiti relihion ket adda dagiti salaysay, dagiti simbolol, dagiti tinawtawid ken sagrado a naipakasaritaan a maipanggepan a mangited ti kayat a saoen ti biag wenno mangipalpalawag ti puonan iti biag wenno ti law-ang. Dagitoy ket mangimaton kadagiti moralidad, etiko, relihioso a linteg wenno ti maysa a kinaykayat a kita ti biag manipud kadagiti kapanunotanda a maipanggep ti kosmos ken katutubo ti tao.
Ti balikas arelihion ket sagpaminsan a maisuksukat iti pammati wenno pammati a sistema, ngem ti relihion ket maigiddiat manipud ti pribado a pammati gaputa daytoy ket adda ti sosial nga aspetona.[1] Adu kadagiti relihion ket adda kadagiti naurnong a panagkukua, padi, ti maysa a panagipalpalawagan a mangbukel ti panakaikappon wenno panakaikameng, kadagiti kongregasion iti naisangsangayan a tao, kadawyan a taripnong wenno dagiti serbisio para kadagiti kapanggepan iti panagraem kadagiti dios wenno para iti kararag, dagiti nasantuan a lugar (masna wenno arkitektura), ken/wenno dagiti nasantuan a sinuratan. Ti panaksanay ti relihion ket mabalin a mangiraman pay dagiti sermon, panagirukbab kadagiti araramiden ti maysa a dios wenno dagiti dios, dagiti sakripisio, dagiti piesta, padaya, talimudaw, panakaitapog, dagiti punpon a serbisio, dagiti matrimonia aserbisio, meditasion, musika, arte, sala, dagiti publiko a serbisio, wenno dagiti dadduma pay nga aspeto iti kultura ti tao. Nupay kasta, adda dagiti kas pagarigan ti relihion nga adda bassit wenno awan kadagitoy nga aspeto ti patakder, pammati, wenno panaksanay.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti relihion (manipud ti Daan a Pranses relihion "relihioso a komunidad," manipud ti Latin religionem (nom. religio) "panagraem ti nasagraduan, panagdayaw kadagiti dios,"[2] "obligasion, ti piansa a nagbaetan ti tao ken dagiti dios"[3]) ket naala manipud ti Latin a religiō, dagiti patingga a nagtaudan ket saan a naamammoan. Maysa a posibilidad ket ti panakaala manipud ti panakapamindua *le-ligare, a naipatarus a nasurot manipud ti Cicero a nangikapet ti lego "agbasa", a kas ti re (manen) + lego iti kapanunotan nga "agpili", "aramidem manen" wenno "aganannadka a mangusig". Dagiti moderno nga eskolar a kas ni Tom Harpur ken Joseph Campbell ket mangipabor ti panakaala manipud ti ligare "piansa, ikapet", a mabalin a nanipud ti maysa a pasaruno a re-ligare, a kas ti re (manen) + ligare wenno "ti mangikapet manen," nga inaramid daytoy a prominente babaen ni San Agostino, kalpasan ti panakaipatarus iti Laktansio.[4][5] Ti midiebal a panag-usar ket isumbangirna ti urnos iti panagitudo ti piansa dagiti komunidad a kas dagiti monastiko nga ur-urnos: "mangmangegmi ti 'relihion' iti Nabalitokan a Toson,itimays a kabaliero iti relihion iti Avys'".[6]
Segun ti pilologo a ni Max Müller, ti ramut ti Inggles a balikas a "relihion", ti Latin religio, ket kasisigud nga inususar a kayatna a saoen ket "panagraem para iti Dios wenno dagiti dios, ti naannad a panagpanpanunot kadagiti nasantuan a banbanag, pietas" (a niCicero ket adadu pay a pakaala a kayatna a saoen ket "salukag").[7][8] Max Müller nga inlaslasin dagiti adu a kultura ti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Ehipto, Persia, ken India, a kas adda dagiti agpadpada nga estruktura ti bileg iti daytoy a puntos ti pakasaritaan. Ti matawtawagan tatta nga aldawen a taga-ugma a relihion, a tinawtawaganda laeng idin a ti "linteg".[9]
Adu kadagiti pagsasao nga adda dagiti balikas a mabalin a maipatarus a kas ti "relihion", ngem mabalin nga us-usarenda dagitoy ti sabsabali a pamay-an, ken adda dagiti awanan ti balikas para iti relihion. Kas pagarigan, ti Sanskrito a balikas a dharma, a sagpaminsan a maipatpatarus a kas "relihion", ket kayatna pay a saoen ket linteg. Kadagiti klasiko nga Abagatan nga Asia, ti panagadal ti linteg ket buklenna dagiti konsepto a kas ti penitensia babaen ti kinatulnog ken seremonial ken ti pay naipakat a tinawtawid. Ti mediebal a Hapon idi ununana ket adda kapadpadana a panagkappon a nagbaetan ti "imperial a linteg" ken unibersall wenno "Buda a linteg", ngem kalpasan dagitoy ket nagbalinda a nawaya taudan ti bileg.[10][11]
Awan ti pudno a kapadpada ti "relihion" iti Hebreo, ken Hudaismo ken saan a mangilasin ti nagbaetan ti relihioso, nailian, panakapuli, wenno etniko a kinasiasino.[12] Maysa kadagiti panakatengnga a konseptona ket ti "halakha", sagpaminsan a naipatpatarus a kas ti "law"", a mangiyalagad ti panagsanay ken pammati ken dagiti adu nga aspeto iti inaldaw a biag.
Ti panag-uasar kadagiti sabsabali a termino, a kas ti panagannugot ti Dios wenno Islam ket maipapan kadagiti naisangsangayan a pakasaritaan ken bokabulario.[13]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Durkheim, E. (1915) Dagiti Elementario a Porma iti Relihioso a Biag. Londres: George Allen & Unwin.
- ^ Plantilia:OEtymD
- ^ Abababa nga Inggles a Diksionario ti Oxford
- ^ Iti Ti Pagano a Kristo: Panakaala manen ti Napukaw a Lawag. Toronto. Thomas Allen, 2004. ISBN 0-88762-145-7
- ^ In Ti Bileg iti Mito, nga adda ni Bill Moyers, ed. Betty Sue Flowers, New York, Anchor Books, 1991. ISBN 0-385-41886-8
- ^ Johan Huizinga, Ti Panakaapday ti Tengnga a Panawen (1919) 1924:75.
- ^ Max Müller, Masna a Relihion, p.33, 1889
- ^ Lewis & Short, Ti Latin a Disksionario
- ^ Max Müller. Pangyuna ti siensia iti relihion. p. 28.
- ^ Kuroda, Toshio ken Jacqueline I. Stone, nagipatarus. "Ti Imperial a Linteg ti Budista a Linteg." Hapon a Warnakan iti Relihioso a Panagadadal 23.3-4 (1996)
- ^ Neil McMullin. Ti Budismo ken ti Estado iti Maikasangapulo ket innem a siglo a Hapon. Princeton, N.J. : Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 1984.
- ^ Hershel Edelheit, Abraham J. Edelheit, Pakasaritaan iti Sionismo: Ti manual ken Diksionario, p.3, agdakdakamat kenni Solomon Zeitlin, Dagiti Hudio. Puli, Pagilian, wenno Relihion? ( Philadelphia: Dropsie Kolehio a Pagmalditan, 1936).
- ^ Colin Turner. Ti Islam nga awan ti Allah? New York: Routledge, 2000. pp. 11-12.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bayat a ti relihion ket narigat a maipalpalawagan, ti maysa a pagalagadan a modelo iti relihion, a maus-usar kadagiti relihioso a panagadadal a kurso, ket indiaya idi babaen ni Clifford Geertz, a tinawtawaganna a "kultural asistema" (Clifford Geertz, Ti Relihion a kas maysa a Kultural a Sistema, 1973). Ti maysa a panagdillaw ti modelo ni Geertz babaen Talal Asad ket inkategoriana ti relihion a kas "maysa nga antropoholiko a kategoria." (Talal Asad, TI Pnakapatakder iti Relihion a kas maysa nga Antropolohiko a Kategoria, 1982.)
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Saint Augustine; Dagiti Konpesar ni Santo Agostino (John K. Ryan translator); Imahen (1960), ISBN 0-385-02955-1.
- Descartes, René; Dagiti Meditasion iti Umuna Pilosopia; Bobbs-Merril (1960), ISBN 0-672-60191-5.
- Barzilai, Gad; Linteg ken Relihion; Ti Internasional a Biblioteka dagiti Salaysay iti Linteg ken Kagimongan; Ashgate (2007),ISBN 978-0-7546-2494-3
- Durant, Will (& Ariel (saan a naipammadayawan)); Ti Dumaya Tawtawiden tayo; MJF Books (1997), ISBN 1-56731-012-5.
- Durant, Will (& Ariel (saan a naipammadayawan)); Ni Caesar ken Kristo; MJF Books (1994), ISBN 1-56731-014-1
- Durant, Will (& Ariel (saan a naipammadayawan)); Ti Panawen ti Pammati; Simon & Schuster (1980), ISBN 0-671-01200-2.
- Marija Gimbutas 1989. Ti Pagsasao ti Diosen. Thames ken Hudson New York
- Gonick, Larry; Ti Karikatura aPakasaritaan ti Law-ang; Doubleday, tom. 1 (1978) ISBN 0-385-26520-4, tom. II (1994) ISBN#0-385-42093-5, W. W. Norton, tom. III (2002) ISBN 0-393-05184-6.
- Haisch, Bernard Ti Teoria ti Dios: Dagiti Law-ang, Sero puntos a luglugar, ken Ania ti Kapanggepan ti Amin -- tungtungan ti siensia a suppiatan ti relihion (Pangyuna), Red Wheel/Weiser, 2006, ISBN 1-57863-374-5
- Lao Tzu; Tao Te Ching (Victor H. Mair nangipatpatarus); Bantam (1998).
- Marx, Karl; "Pangyuna iti Parawad iti Panagdillaw iti Pilosopia ti Karbengan ni Hegel", Deutsch-Französische Jahrbücher, (1844).
- Saler, Benson; "Panangipanunotan ti Relihion: Agtaltalinaay nga Antropologo, Dagiti Transendente a Patneng, ken dagiti Di-nabedbedan a Kategoria" (1990), ISBN 1-57181-219-9
- The Holy Bible, King James Version; Baro Bilioteka ti Amerikano (1974).
- The Koran; Penguin (2000), ISBN 0-14-044558-7.
- Ti Taudan ti Sibibiag ken Ipupusay, Dagiti Mito ti Arprikano a Pnakapartuat; Heinemann (1966).
- Dagiti Daniw ti Langit ken Impierno manipud ti Taga-ugma a Mesopotamia; Penguin (1971).
- Ti Almanak ti Lubong (tinawen), World Almanac Books, ISBN 0-88687-964-7.
- Ti Serotonin a Sistema ken maysa nga Spiritual Kapadasan - Amerikano a Warnakan ti Sakiatria 160:1965-1969, Nobiembrer 2003.
- Batay Linteg ti Estado suNidos
- Dagiti napili nga obra Marcus Tullius Cicero
- Ti Almanak ti Lubong (para kadagiti bilang ti kumappon kadagiti nadumaduma a relihion), 2005
- Relihion [Umuna nga Edision]. Winston King. Ensiklopedia iti Relihion. Ed. Lindsay Jones. Tom. 11. maika-2 nga ed. Detroit: Macmillan Reference USA, 2005. p7692-7701.
- Dagiti Relihion ti Lubong kenSosial nga Ebolusion dagiti sibilisasion ti Daan a Lubong nga Oikumene: Ti Perspektibo ti Ballasiw a Kultura babaen ni Andrey Korotayev, Lewiston, NY: Edwin Mellen Press, 2004, ISBN 0-7734-6310-0.
- Brodd, Jefferey (2003). Dagiti Relihion ti Lubong. Winona, MN: Saint Mary's Press. ISBN 978-0-88489-725-5.
Iti relihion a panagipalpalawagan:
- Ti immuna a nagruna nga inadal: Durkheim, Emile (1976) Dagiti Elementario a Porma ken ti Relihioso a Biag. Londres: George Allen & Unwin (iti Pranses 1912, Naipatarus ti Inggles idi 1915).
- Wilfred Cantwell Smith Ti Kayat a Saoen ken Gibus iti Relihion (1962) dagiti nota a managwat ti kosepto iti relihion a kas maysa nga ideolihiko a komunidad ken sistema dagiti doktrina, a naparang-ay idi maika-15 ken maika-16 a siglo CE.
- Maysa a distilasion iti kategoria ti Lumaud a polkloriko iti relihion: Geertz, Clifford. 1993 [1966]. Ti relihion a kas maysa a sistema ti kultura. pp. 87–125 in Clifford Geertz, Ti Interpretasion dagiti Kultura: Dagiti Napili a Salaysay. Londres: Fontana a Pagmalditan.
- Ti panagtignay a panagipalpalawag: Wallace, Anthony F. C. 1966. Relihion: Ti antropolohiko a Panakaimatangan. New York: Random House. (p. 62-66)
- Maysa nga agdama aPakabuklan: Ti Sientipiko a Panagipalpalawagan iti Relihion. Babaen ni Ph.D. James W. Dow.
- Origines de l'homme - De la matière à la conscience, Yves Coppens, De Vive Voix, Paris, 2010
- La preistoria dell’uomo, Yves Coppens, Jaka Book, Milano, 2011
Dagiti Panagadadal ti Relihion kadagiti naisangsangayan a heograpiko a lugar:
- A. Khanbaghi. Ti Apoy, ti Bituen ken ti Krus: Dagiti Minoridad a Relihion iti Mediebal ken Nasapa a Moderno nga Iran (IB Tauris; 2006) 268 a pampanid. Sosial, politiko ken pakasaritaan ti kultura dagiti minoridad a relihion ti Iran, c. 226-1722 AD.


text:
Dominio a publiko
Dagiti obra iti dominio a publiko ket dagiti nagpason a karkarbengan ti intelektual a tagikua,[1] awanen iti obligasion iti linteg,[2] wenno saanen a maipakat. Dagiti kaspagarigan ket mairaman dagiti obra ni Shakespeare kenni Beethoven, kaaduan kadagiti nasapa a naulimek a pelikula, ti pormula ti pisika ni Newton, ken ti nabilegan a panagpatayab.[1] Ti termino ket kadawyan a saan a maipakakat kadagiti kasasaad a ti nagpartuat iti obra ket agtagikua pay laeng kadagiti natidda a karbengan, nga iti daytoy a kaso ket ti panag-usar iti obra ket naibagbaga a kas "nalisensiaan" wenno "addaan iti pammalubos".
Gapu ta dagiti karbengan ket naibatay iti pagilian ken agdumaduma, ti obra ket mabalin a suheto kadagiti karbenagn iti maysa a pagilian ket saan iti sabali. Adda met dagiti karbengan nga agdepdepende kadagiti rehistro babaen iti tunggal maysa a pagilian, ken ti kaawan iti rehistro iti naisangayan a pagilian, no nasken, ket mangibaga ti dominio a publiko a kasasaad iti dayta a pagilian.
Ti dominio a publiko ket maysa kadagiti tradisional a pammatalged iti linteg ti karbengan ti kopia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Boyle, James (2008). The Public Domain: Enclosing the Commons of the Mind. CSPD. p. 38. ISBN 978-0-300-13740-8.
- ^ Graber, Christoph B.; Nenova, Mira B. (2008). Intellectual Property and Traditional Cultural Expressions in a Digital Environment. Edward Elgar Publishing. p. 173. ISBN 978-1-84720-921-4.


text:
Rehion ti Shin'etsu
Ti Shin'etsu (信越地方 Shin'etsu Chihō?) ket maysa a heograpikal a rehion iti Hapon.[1]
Daytoy a lugar ket buklenna dagiti daan a probinsia iti Shinano ken Echigo. Uray no daytoy ket pinagtitipon a nagnagan kadagitoy dua a probinsia, daytoy a rehion ket aglaon pay ti Isla ti Sado manipud ti Probinsia ti Sado. Mabirukan daytoy idiay moderno nga aldaw a prepektura dagiti Nagano ken Niigata.
Panagkadua a panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a Shin-Etsu ket naus-usar dagiti minaig a multinasional a kompania ti kimiko.[2]
Ti Shin'etsu a Kangrunaan a Linia ket paset iti Perokarril ti Hapon a serbisio nga agpatpataray manipud ti Shinonoi nga Estasion idiay Prepektura ti Nagano aginggana idiay Niigata nga Estasion idiay Prepektura ti Niigata,.[3]
Idi 1926, ti Shinetsu Elektrisidad a Kompania ket nagdudumaaan a kas ti Shin'etsu Nitrohenio nga Abuno.[4]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hashimoto, Mitsuo. (1990). Heolohia iti Hapón, p. 94. idiay Liblibro ti Google
- ^ Shin-Etsu Chemical, pakasaritaan ti kompania; ekstrakto, "Shin-Etsu Chemical Co., Ltd. nangrugi iti panagtitipon dagiti danum ti Prepektura ti Nagano (Shinano-a lugar) ken ti apog a bato ti Prepektura ti Niigata (Echigo-a lugar).... Ti 'Shin' ti kompania ket naggapu iti Shinano ken'Etsu' a naala manipud ti Echigo."
- ^ Perrokarril ti Hapón, Shinetsu a linia; naala idi 2011-07-18
- ^ Molony, Barbara. (1990). Teknolohia ken Nailasin a Puonan: Ti sakbay a gubat Kimiko nga Industri ati Hapón, p. 137. idiay Liblibro ti Google
- Hashimoto, Mitsuo. (1990). Heolohia iti Hapón . Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. 10-ISBN 079230909X/13-ISBN 9780792309093; OCLC 123220781


text:
Rehion ti Tōhoku
Ti rehion ti Tōhoku (東北地方 Tōhoku-chihō?) ket maysa a heograpiko a lugar iti Hapón. Tdaytoy a rehion ket sakupenna ti amianan a daya a paset iti Honshu, ti kadakkelan a isla iti Hapón. Daytoy a rehion ket buklen dagiti innem a prepektura (ken): Akita, Aomori, Fukushima, Iwate, Miyagi ken Yamagata.[1]
Ti Tōhoku ket maysa daytoy a maipatpatiway a rehion, nga addaan kadagiti napinpintas a ladladawan ngen narusanger a klima. Idi maika-20 a siglo, ti turismo ket nagbalin a kangrunaan nga industria iti rehion ti Tōhoku.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tōhoku" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 970 idiay Liblibro ti Google.


text:
Listaan dagiti kadakkelan a siudad iti Estados Unidos
Daytoy ket listaan dagiti lima a kadakkelan a siudad ti estado iti Estados Unidos babaen ti kaaudu ti umili iti senso iti 2010. Dagiti kapitolio ti estado ke naitudo iti in nakairig letra. Dagiti sabali ngem ti Hawaii, ti sensu ti naibaga a lugar ket saan a naikabil.
Paammo 1: Ti laeng naikappon a lugar idiay Hawaii ket ti siudad ken probinsia ti Honolulu. Ti maysa a paset, ti distrito ti Honolulu, ket makunkuna a siudad para iti panagusar nga estadistika, uray no awanan ti gobierno a sumina iti siudad ken probinsia a sibubukel. Ti Opisina ti Senso ti Estados Unidos naipalpalawag na a ti Honolulu ket naibaga a senso ti lugar a mairaman ti distrito ti Honolulu. Kasta met ti Hawaii, ti kadakkelan a senso ti lugar ket nairanggo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Alabama – Place. GCT-PH1. Population, Housing Units, Area, and Density: 2000. U.S. Census Bureau. Naala idi 2008-09-28.[natay a silpo]
- ^ "Estimates 2006 Alaska city total population". United States Census Bureau, United States Department of Commerce.
- ^ "Annual Estimates of the Population for Incorporated Places in Arizona". United States Census Bureau. 2007-06-28. Naala idi 2008-06-06.


text:
C. S. Lewis
Ni Clive Staples Lewis (29 Nobiembre 1898 - 22 Nobiembre 1963), naamammoan a kas ni C. S. Lewis ken naamammoan dagiti gayyem ken pamiliana a kas "Jack", ket maysa idi a nobelista, mannaniw, akademiko, mediebalista, literio a kritiko, mannalaysay, teologo ken Kristiano nga apolohetika manipud idiay Belfast, Irlanda. Naamammoan isuna kadagiti obrana a kangrunaan dagiti Dagiti Screwtape a Surat, Dagiti Kronika iti Narnia ken tiTi Limbang a Trilohia ken ti saan a piksion, a kas ti Kristianidad laeng, Dagiti mirakulo ken Ti Parikut iti Sakit.


text:
ISO 4217
ISO 4217 ket isu ti alagaden nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad, a mangilasin ti panangikeddeng ti kuarta, dagiti kodigo ti pagilian (alpha ken numeriko), ken mangirepensia kadagiti bassit nga unit kadagiti tallo a tabla:
- Tabla A.1 – Agdama a kuarta ken listaan ti kodigo dagiti pundo[1]
- Tabla A.2 – Agdama a kodkodigo dagiti pundo[2]
- Tabla A.3 – Listaan ti kodkodigo para kadagiti naipakasaritaan a denominasion dagiti kuarta ken punpundo [3]
Dagiti tabla, pakasaritaan ken dagiti agdama a pagtutungtungan ket tinartaripato babaen ti SIX Interbank Clearing.[4]
Ti listaan ti kodigo ti ISO 4217 ket inus-usar iti panagbanko ken negosio iti sangalubongan. Kadagiti adu a pagilian dagiti kodigo ti ISO para kadagit kadawyan a kuarta ket pubiko nga adu ti makaammo a dagiti gatad ti panangisukat a naipablaak kadagiti warnakan wenno naipablaak kadagiti banako ket agus-usarda laeng kadagitoy a panangilasin kadagiti nadumaduma a kuarta, imbes a ti naipatarus a nagnagan ti kuarta weeno dagiti saan a nalawag a simbolo ti kuarta. Dagiti kodigo ti ISO 4217 ket inus-usar kadagiti baliete ti eroplano ken dagiti baliete ti internasional a tren tapno maikkat dagiti aniaman a saan a nalawag a maipagggep iti presio.


text:
Wikipedia:Tulong para iti midia
Adda dagiti dadduma nga artikulo ti Wikipedia a naglaon ti uni wenno mabuya a pap-papeles. Ti kaipanggepan iti daytoy a panid ket ipalpalawagan na ti panagpaay-ayam ti uni ken mabuya a pappapeles a mabirukan iti Wikipedia.
Dagiti papeles a midia ket mabalin a may-ayam iti ania man a komputer. Nupay kasta, ti komputer mo ket nasken nga addaan ti husto a software. No ti komputer mo ket saan nga automatiko nga agpaay-ayam kadagitoy a papeles no itaklam ida, makapabaelam babaen ti panagikarga ken panagikabil ti nawaya a software manipud ti internet.
Dagiti uni a papeles iti Wikipedia ket kadawyan nga agus-usar kadagiti gandat ti Ogg nga Vorbis a porma tii uni, ken dagiti mabuya a papeles ket agus-usar da ti Ogg Theora a porma. Saan dagitoy a kadawyan a maus-usar a porma ti midia, ngem dagitoy ti inusar tapno maliklikan dagiti mabalin a problema kadagiti napatente a porma, a kasla iti MP3 wenno MPEG.


text:
Agkamkammatalek a teritorio
Ti agkamkammatalek a teritorio, agkamkammatalek a lugar wenno pammagtalkan ket isu ti teritorio a saan nga agtagikua ti napno a politikal a waywaya wenno kinaturay a kas naturay nga estado ngem agtultuloy nga adda iti ruar ti politikal a panagtengngel ti mangtengtengel nga estado ti integral a lugar.[1]
Ti pammagtalken ket sapasap a nailaslasin manipud kadagiti subnasional nga entidad ta saanda a naikeddeng a paset ti integral a teritorio ti agturturay nga Estado. Ti subnasional nga entidad ket kadawyan a mangirepresenta ti pannakabingbingay ti maitutop nga Estado, bayat nga iti gkamkammatalek a teritorio ket masansan nga agtalinaay adu a degrado ti autonomia manippud ti agtengtengngel nga Estado. Iti naipakasaritaan, kaaduan kadagiti kolonia ket naikeddengda idi a pammagtalken dagiti nagtengtengngel kaniada nga Estado. Kaaduan kadagitoy ket nagbalindan a nawaya, babaen ti pannakatipon kadagiti nawaya akaarubada a pagilian, wenno timmiponda kadagiti nagparukma nga estado. Dagiti agkamkammatalek a nabatbati ket sapasap dagitoy a mangtaltalinaay ti nangato unay a degrado ti politikal nga autonomia. Urayno dagiti agkamkammatalek ket mangtaltalinaayda ti degrado ti autonomia, saan amin a dagiti autonomo nga entidad ket maikedkeddeng a kas dagiti agkamkammatalek.[2]
Adu kadagiti politikal nga entidad ket addan iti nangruna apuesto a bigbigan babaen ti sangalubongan a tulagan wenno tulagan a nagbanagan iti naisangayan nga agpang ti autonomia wenno pagigiddiatan kadagiti alagaden ti imigrasion. Dagitoy ket sagpaminsan[3] a naikedkeddeng a dagiti agkamkammatalek,[4] ngem opisial a naikedkeddeng babaen dagiti agtengtengngel nga estado kaniada a kas dagiti integral a paset ti estado.[3]Kas pagarigan ti Åland (Pinlandia), Hong Kong (Tsina), ken Macau (Tsina).[5]
Dagiti linaon
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga artikulo ket agilaklak-am ti banag ti publiko a pagturayan manipud kadagiti sapot a pagsaadan weno dagiti dokumento ti CIA World Factbook.
- ^ Resolusion 1514 ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- ^ Mangimaton a Konseho ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- ^ a b Maika-15 a Timpuyogan ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian - Ti Sistema ti Panagimaton ken Dagiti Teritorio ti Saan a Bukod nga Agturturay (pampanid:509-510)
- ^ Listaba.com
- ^ The World Factbook. Cia.gov. Naala idi 2013-07-12.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- George Drower, Britain's Dependent Territories, Dartmouth, 1992
- George Drower, Overseas Territories Handbook, TSO, 1998


text:
Sinukatan a mainaig iti "Berlin"
Daytoy ket listaan dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti naisangayan a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainaganan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket dagiti napuskol.
25 Marso 2015
- (dip | hist) . . m Plantilia:Yesno; 17:15 . . (+15) . . Lam-ang (Tungtungan | aramid) (baliwan ti pannakaikategoria)
- (Listaan ti naiyalis); 17:13 . . Ni Lam-ang (Tungtungan | aramid) ket inyalisna ti panid Plantilia:Yesno iti Plantilia:Wensaan (patarus ti titulo)


text:
Hamburg
Ti Hamburg ( /ˈhæmbɜrɡ/; Pannakabalikas nga Aleman: [ˈhambʊɐ̯k], lokal a pannakabalikas [ˈhambʊɪç]; Ababa nga Aleman/Ababa a Sahon: Hamborg [ˈhaˑmbɔːx]), opisial a ti Nawaya ken Hanseatiko a Siudad ti Hamburg, ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Alemania, ti maikasangapulo ket lima nga Alemania nga estado, ken ti maikanem a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa.[2] Ti siudad ket pagtaengan dagiti sumurok a 1.8 a riwriw a tattao, bayat a ti Hamburg Metropolitano a Rehion (a mairaman dagiti paset dagiti kaarruba a Pederal nga Estado ti Ababa a Sahonia ken Schleswig-Holstein) ket adda ti sumurok a 5 a riwriw nga agtataeng. Daytoy ket mabirukan idiay karayan Elbe, ti pouerto ti Hamburg ket isu ti maikadua a kadakkelan a puerto idiay Europa (kalpasan ti puerto ti Rotterdam) ken maikasangapulo ket maysa iti lubong.
Ti opisial a nagan ti Hamburg, a Nawaya ken Hanseatiko a Siudad ti Hamburg (Aleman: Freie und Hansestadt Hamburg),[3] ket mangitudtudo ti pakasaritaan ti Hamburg a kas kameng ti mediebal a Hanseatiko a Liga, a kas maysa a nawaya nga imperial a siudad ti Nasantuan a Romano nga Imperio, ken ti Hamburg maysa a siudad-estado ken maysa kadagiti sangapulo ket innem nga Estado ti Alemania.
Ti Hamburg ket maysa a kangrunaan a sentro ti pagluganan idiay Akin-amianan nga Alemania ken maysa kadagiti kabaknangan a siudad idiay Europa. Daytoy ket nagbalin a ken industria a sentro, nga adda dagiti paktoria ket pasdek a tagikua ti Airbus, Blohm + Voss ken Aurubis. Ti agiwarwaragawag ti radio ken telebision a Norddeutscher Rundfunk ken agipabpablaak a kas ti Gruner + Jahr ken Spiegel-Verlag ket mangipatakder ti kangrunaan a media nga industria idiay Hamburg. Iti dagup, adda dagiti sumurok a 120,000 a negosio.
Ti siudad ket maysa a kangrunaan a para kadagiti domestiko ken ballasiw taaw nga agbisbisita; ti Hamburg ket mairanggo ti maika-16 iti lubong para iti pannakatagtagitao idi 2011,[4] ken, idi 2010, ti siudad ket nairanggo a maika-10 iti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ti estdao". Portal ti Opisina dagiti Pederal nga Estadistika ti Alemania. Naala idi 2012-03-03.
- ^ "Dagiti kadakkelan a siudad ti Europa". Dagiti Estadistika dagiti Mayor ti Siudad. Naala idi 2009-12-29.
- ^ Batay-linteg ti Hamburg Verfassung der Freien und Hansestadt Hamburg (Maika-11 nga ed.), 1952-06-06, naala idi 2008-09-21 (Aleman)
- ^ http://www.mercer.com/qualityoflivingpr#city-rankings
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Hamburg idiay Wikimedia Commons
- Hamburg
- Dagiti estado a siudad
- Dagiti Aleman a kapitolio ti estado
- Dagiti imperial a nawaya a siudad
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Alemania
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Baybay Amianan
- Dagiti matagtagitao a lugar idi maika-9 a siglo
- Dagiti estado ti Alemania
- Dagiti estado ti Aleman a Konpederasion
- Dagiti estado ti Aleman nga Imperio
- Dagiti estado ti Nasantuan a Romano nga Imperio
- Dagiti estado ti Amianan nga Aleman a Konpederasion
- Dagiti estado ti Weimar a Republika
- Dagiti Turko a komunidad idiay Alemania
- Kamkameng ti Hanseatiko a Liga


text:
Estoria 70: Ni Jonas ken ti Dakkel nga Ikan
KITAEM ti tao idiay danum. Dayta ikan ti mangalun-on kenkuana! Ammom kadi no asino daytoy a tao? Jonas ti naganna. Kitaentayo no kasanot’ pannakaipanna iti adu a riribok.
Ni Jonas ket mammadto ni Jehova. Di nagbayag kalpasan ipapatay ni Eliseo a kuna ni Jehova ken Jonas: ‘Inka idiay Nineve. Nagdakes dagiti tattao idiay, ket kayatko a kasaom ada iti dayta’
Ngem madi a mapan ni Jonas. Naglugan iti sasakayan nga agturong iti kasungani ti Nineve. Di naragsakan ni Jehova ket pinagbagyona ti napigsa. Nagbuteng dagiti tattao a lumneden ti sasakayanda. Immawagda kadagiti didiosda iti tulong.
Kalpasanna, kuna ni Jonas kadakuada: ‘Agdaydayawak ken Jehova. Itartarayak ti paar-aramid ni Jehova kaniak.’ Gapuna insaludsod dagiti tattao: ‘Aniat’ aramidenmi tapno sumardeng ti bagyo?’
‘Ipalladawdak iti baybay,’ kuna ni Jonas. Di kayat nga aramiden dagiti tattao dayta, ngem dumakes unayen ti bagyo a gapu itoy intapuakdan ni Jonas. Dagdagus, nagsardengen ti bagyo.
Ni Jonas ti inalun-on ti dakkel nga ikan. Ngem saan a natay. Iti tallo nga aldaw ken tallo a rabii isut’ adda idiay tian ti ikan. Maladingitan unay ni Jonas a di nagtulnog ken Jehova a napan idiay Nineve.
Nagkararag ni Jonas ken Jehova maipaay iti tulong. Ket ni Jehova impaipugsona iti ikan ni Jonas iti namaga a daga. Kalpasan dayta, napanen ni Jonas idiay Nineve. Di kadi isuro daytoy kadatayo ti kinapateg ti intay panangaramid aniaman nga ibaga ni Jehova kadatayo?
Libro ti Biblia a Jonas.
Dagiti Saludsod
- Siasino ni Jonas, ket ania ti imbaga ni Jehova nga aramidenna?
- Gapu ta saanna a kayat ti mapan idiay pangibabaonan kenkuana ni Jehova, ania ti inaramid ni Jonas?
- Ania ti imbaga ni Jonas nga aramiden dagiti tattao tapno sumardeng ti bagyo?
- Kas makitam iti ladawan, ania ti napasamak idi naitapuaken ni Jonas iti danum?
- Mano nga aldaw nga adda ni Jonas iti tian ti ikan, ket ania ti inaramidna sadiay?
- Napanan ni Jonas idi impugso ti dakkel nga ikan, ket ania ti isuro daytoy kadatayo?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Jonas 1:1-17.
Ania ti nabatad a karirikna ni Jonas maipapan iti annongenna a mangasaba kadagiti taga Nineve? (Jon. 1:2, 3; Prov. 3:7; Ecl. 8:12)
- Basaenyo ti Jonas 2:1, 2, 10.
Kasano a ti kapadasan ni Jonas ipanamnamana kadatayo a sungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo? (Sal. 22:24; 34:6; 1 Juan 5:14)
- Basaenyo ti Jonas 3:1-10.
Ni Jonas ket inusar latta ni Jehova nupay nagkedked idi a mangitungpal iti annongenna. Kasanotayo a maparegta iti daytoy? (Sal. 103:14; 1 Ped. 5:10)
Iti kapadasan ni Jonas kadagiti taga Nineve, ania ti maadaltayo maipapan iti panangukom kadagiti tattao iti teritoriatayo? (Jon. 3:6-9; Ecl. 11:6; Ara. 13:48)


text:
AGRIINGKAYO! PEBRERO 2015
Makatulong Pay Laeng Kadi ti Biblia Agingga Ita?
Usigem ti uppat a prinsipio nga isursurona a mangpaneknek a makatulong pay laeng agingga ita ti Biblia a kas idi naisurat dayta.
Makatulong Pay Laeng Kadi ti Biblia Agingga Ita?
Idi pimmanaw ni Hilton iti balayda, impagarup dagiti nagannakna a din pulos agbalbaliw. Ngem idi nagsubli kalpasan ti 12 a tawen, nagdakkelen ti nagbaliwanna nga uray la dida nailasin. Ania ti napasamak?
Dagiti Di Agkupas a Prinsipio—Kinamapagpiaran
No inawat ni Raquel ti pasuksok, alisto la koma nga immadu ti kuartana, ngem nariknana a napatpateg nga amang ti nagun-odanna babaen ti panagkedkedna kadagita.
Dagiti Di Agkupas a Prinsipio—Panagteppel
Ania ti nakatulong iti lalaki nga agnagan iti Cassius a mangkontrol iti naranggas a kinamanagpungpungtotna?
Dagiti Di Agkupas a Prinsipio—Kinamatalek iti Asawa
Nasursuro ti maysa a babai manipud iti nasaem a kapadasanna ti kinapateg ti panagbalinna a matalek ken lakayna. Masalbar pay ngata ti relasionda nga agassawa?
Dagiti Di Agkupas a Prinsipio—Ayat
Ti ayat ket masansan a dakamaten ti Biblia, ngem manmano a tumukoy dayta iti romantiko nga ayat wenno seksual a rikna.
Maipapan iti Salun-at
Paneknekan dagiti kabaruan a damdamag a husto ti Biblia no maipapan iti salun-at.
Sirib a Mangsalaknib
Ania ti kaipapanan ti proverbio iti Biblia a kastoy ti kunana: “Masapul nga aramaten ti baknang ti kuartana tapno maispal ti biagna, ngem awan ti mangisikat iti napanglaw”?
No Agsaludsod ti Anakmo Maipapan iti Ipapatay
Uppat a pamay-an a makatulong kenka a mangsungbat kadagiti saludsodda ken mangisuro no kasanoda nga iliwliwag ti riknada no adda matay nga ay-ayatenyo.
No Apay nga Immikkat ti Maysa a Padi iti Relihionna
Basaem dagiti inaramid ni Antonio Della Gatta tapno agbalin a nasingsinged ti relasionna iti Dios.
Ti Mesias
Ammom kadi nga impadto ti Biblia a matay ti Mesias sakbay nga iringpasna ti akemna?
Ti Pangato ti Pilkona a Murdong ti Payak Dagiti Agampayag a Tumatayab
Babaen ti panangtuladda iti diseniona, nakainut dagiti inheniero ti eroplano iti 7,600 a milion a litro a jet fuel iti makatawen.
Dagiti Features a Makita Online
Agmasiribka iti Panangusarmo iti Social Network
Ag-enjoy-ka ngem agan-annadka no maki-connect-ka kadagiti gagayyemmo online.
Makaparagsak ti Mangted
Adu ti pamay-an a mabalinmo ti mangted iti sabsabali. Ania dagiti ammom a pamay-an?


text:
Liga ti Arabo
Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (Arabiko: جامعة الدول العربية Jāmiʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya), sapasap a tinawtawagan ti Liga ti Arabo (Arabiko: الجامعة العربية al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya), ket maysa a rehional a gunglo dagiti Arabo nga estado iti kaunegan ken lawlaw ti Amianan nga Aprika ken Abagatan a laud nga Asia. Daytoy ket naporma idiay Cairo idi 22 Marso 1945 kadagiti immen a kameng: Ehipto, Irak, Transhordania (renamed Hordania idi 1949), Lebanon, Saudi Arabia ken Siria. Ti Yemen ket timmipon a kas kameng idi Mayo 1945. Iti agdama, ti Liga ket addaan kadagiti 22 a kameng, nupay ti pannakibinglay ti Siria ket napasardeng manipud idi Nobiembre 2011 a kas maysa a nagbanagan iti represion iti las-ud ti agdama a yaalsa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Liga dagiti Arabo nga Estado idiay Wikimedia Commons
- http://qatarconferences.org/arableaguesummit2013/arabic/
- (Arabiko) Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (opisial a sitio).


text:
Botanika
Ti botanika, siensia dagiti mula, wenno biolohia ti mula (manipud ti Taga-ugma a Griego Botάvn botane, "pagaraban, ruot, wenno lamut ti ayup" ken ti manipud ti Bόσkeιv boskein, "agpakan wenno agarab"), ket maysa a disiplina ti biolohia, ket isu ti siensia iti biag ti mula.[1][2][3] Iti tinawtawid, daytoy a siensia ket mangiraman ti panagadal dagiti hongo, algas, ken dagiti birus. Ti maysa a tao nga agadadal ti botánika ket matawtawagan a kas ti maysa a botaniko.
Ti botanika ket maabbonganna ti nawatiwat a panagsakup kadagiti sientipiko a displina a mairaman ti patakder, panagtubo, panagpatubo, metabolismo, panagrang-ay, saksakit, dagiti tagikua ti kimiko, ken dagiti ebolusionario a maikabagian dagiti taksonomiko a grupgrupo. Ti botanika ket nangrugi dagiti nasapa a panagganetget ti nagtagitaon ti panagilasin dagiti makan, makaagas ken makasabidong a mulmula, a mangaramid daytoy ti kadaanan a sanga iti siensia. Iti tattan a panawen, dagiti botaniko ket adadalenda dagiti agarup a 400,000 a sebbangan dagiti sibibiag nga organismo.
Dagiti nangrugrugian ti moderno nga estilo a panagidasig a sistema ket mabalin a matugotan kadagiti panawen ti 1500-1600 nga dagidi nadumaduma a panagipadas ket naaramid tapno maidasig a sientipiko dagiti mulmula. Kadagiti maika-19 ken maika-20 a siglo, adda dagiti nangruna a pamay-an a naparang-ay para iti panagadal dagiti mulmula, a mairaman ti mikroskopia, panagbilbilang dagiti kromosoma, ken dagiti panagusig iti kimiko ti mula. Kadagiti napalabas a dua a dekada iti maika-20 a siglo, ti DNA ket naus-usar pay ti kaaduan a kinapudno ti panagidasig kadagiti mula.
Ti botanika a panagsukisok ket mangipatengnga ti isip kadagiti populasion ti mula a grupgrupo, ebolusion, pisiolohia, patakder, ken dagiti sistematiko. Dagiti adda ti baaba a displina ti botanika ket mairaman ti agronomia, panagadal ti kabakiran, hotikultura, ken paleobotanika. Dagiti kangrunaan a sientista iti pakasaritaan ti botánika ket mairaman ni Theophrastus, Ibn al-Baitar, Carl Linnaeus, Gregor Johann Mendel, ken ni Norman Borlaug.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a botanika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pakasaritaan iti botánika ket mairaman dagiti taga-ugma a sinursuratan ken dagiti panakaidasig dagiti mulmula a mabirukan kadagiti nadumaduma a kultura. Ti kas pagarigan dagiti nasapa nga obra ti botánika ket nabirukan kadagiti taga-ugama a nasantuan a testo manipud idiay India, dagiti taga-ugma a Zoroastrian a sinursuratan,[4] ken dagiti taga-ugma nga obra dagiti Insik.
Ti moderno a botanika ket tugotenna ti ramutna manipud kadagiti napalabas a duapulo ket tallo a siglo, manipud ti Ama iti Botánika, a ni Theophrastus (c. 371–287 BC), ken maysa nga estudiante ni Aristotle. Isu ket nagparnuay ken nangipalpalawag kadagiti adu a pamunganayan iti moderno a botanika.[5] Dagiti dua a kangrunaan nga obrana, ti Panagsalsalusod kadgiti Mula ken Dagiti Gapuanan dagiti Mula ket buklen dagiti kangrunaan a parawad ti siensia ti botánika ti antigo a panawen ken dagiti Tengnga a Panawen, ken nagtengtenggel daytoy a puesto para kadagiti sangapulo ket pito a siglo kalpasan a naisurat dagitoy.[5][6] Ken manipud pay ti Gresia, ni Pedanius Dioscorides, iti tengnga ti umuna a siglo, ket nagsurat ti De Materia Medica, ti lima a tomo nga ensiklopedia a maipanggep kadagiti yerba a medisina a nawatiwat a nabasbasa para kadagiti sumurok a 1,500 a tawtawen.[7] Dagiti obra manipud ti mediebal a Muslim a lubong ket mairaman ti Nabatean Agriculture ni Ibn Wahshiyya, ti Libro dagiti Mula ni Abū Ḥanīfa Dīnawarī (828-896) , ken Dagiti Pannakaidasig ti Daga ni Ibn Bassal. Idi kasapaan ti maika-13 a siglo, ni Abu al-Abbas al-Nabati, ken ni Ibn al-Baitar (d. 1248) ket nagsuratda pay idi kadagiti maipanggep ti botanika.[8][9][10]
Nasapa a moderno a botanika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aleman a mangngagas a ni Leonhart Fuchs (1501–1566) ket maysa idi kadagiti "tallo nga Aleman nga ama ti botanika", a kimmaddua ni Otto Brunfels (1489–1534) ken Hieronymus Bock (1498–1554) (tinawtawagan pay ti Hieronymus Tragus).[11][12]
Ni Valerius Cordus (1515–1544) ket nagsursurat ti maysa a pharmacopoeia iti agpapaut a kinapangruna, ti Dispensatorium idi 1546.[13] Ni Conrad von Gesner (1516–1565) ken Nicholas Culpeper (1616–1654) ket nangipablaakda pay kadagiti yerba a nagsaksakup kadagiti pangngagas nga usar ti mulmula. Ni Ulisse Aldrovandi (1522–1605) ket naikedkeddeng idi a ti "ama ti masna apakasaritaan", a nairamraman ti panagadal ti mulmula. Idi 1665, a nagus-usar ti nasapa a mikroskopio, ni Robert Hooke ket nakaduktal kadagiti selula, ti maysa atermino nga inaramidna, iti tapun, ken ti nabiit a panwen kalpasan daytoy kadagiti sibibiag a kulanit.[14]
Idi las-ud ti maika-18 a siglo, dagiti sitema ti panakaidasig ket naparang-ay a maipada kadagiti diagnostiko a tulbek, a dagiti taxa ket naiparbo a naigrupo kadagiti agparis. Ti panagsasaruno dagiti tulbek ket kaykanayon a di mainaig kadagiti bukodda a masna wenno phyletic a pannakaigrupo.[15] Babaen ti maiak-18 a siglo dagiti immadadu a bilang ti baro a mulmula ket simmangpet idiay Europa manipud kadagiti baro a naduktalan a pagilian ken dagiti Europeano a kolonia ti sangalubongan ken adu dagiti bilang ti mulmula a nagbalin a mnagun-od para iti panagadal. Dagiti botaniko nga alagaden manipud ti daytoy a paset ti panawen ket manmanu aeng a nailadladawan.[16] Idi 1754 ni Carl von Linné (Carl Linnaeus) ket nangbingbingay kadagiti Pagarian ti mula kadagiti 25 iti maysa a taksonomia nga adda ti maysa nga alagaden a binomio a sistema ti panaginagan para kadagiti sebbangan ti ayup ken mula. Isu ket nagus-usar ti dua a paset a panaginagan nga ti immuna a nagan ket nangirepresenta ti henero ken ti maikadua ket dagiti sebbangan.[17] Maysa kadagiti panangidasig ni Linnaeus, ti Cryptogamia, ket nangiramraman kadagiti amin a mula nga dda kadagiti nailemmeng a reproduktibo a paspaset (dagiti lumot, dagiti hepatika ken dagiti pako), ken algas ken fungi.[18]
Ti immad-adu a pannakaaammo ti anatomia, morpolohia ken dagiti siklo ti biag, ket nangiturong ti pannakaibanagan nga adda dagiti adadu pay a masna a pakkayatan a baetan ti mulmula ngem ti seksual a sistema nga inbagbaga ni Linnaeus. Ni Adanson (1763), de Jussieu (1789), ken ni Candolle (1819) ket nagisingsingasingda amin kadagiti nadumaduma a pagpilian ti masna a sistema a nawatiwat a nasursurot. Dagiti kapanunotan ti masna apanagpili a kas maysa amekanismo ti ebolusion ket nakasapsapul kadagiti panagampon iti Candollea a sistema, a nangirugrugi kadagiti panagadal iti ebolusionario pakikabagian ken dagiti pilohenetiko a panakaidasig ti mulmula.[19][20]
Ti botanika ket nalatak a naiparparudso babaen ti panagparang ti immuna a "moderno" a libro, a Grundzuge der Wissenschaftlichen ni Matthias Schleiden, a naipablaak iti Inggles idi 1849 a kas Dagiti Pamunganayan ti Sientipiko a Botánika.[21] Ni Carl Willdenow ket nagsuksukisok ti pakaikapetan a baetan ti pannakaiwarwaras ti bukel ken distribusion, ti kasasaad ti pakaigungluan ti mula, ken ti pagbanagan ti heolohiko a pakasaritaan. Ti selula a pagtengngaan ket naduktalan idi babaen ni Robert Brown idi 1831.[22]
Moderno a botanika[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti adu a bilang ti baro a pannakaammo a nagtaud manipud ti panagadal ti modelo a mulmula a kas ti Arabidopsis thaliana. daytoy karuotan a sebbangan ti pamilia ti mustasa (Brassicaceae) ket maysa idi kadagiti immuna a mula nga adda dagiti bukodna a naipasarsaruno a henoma. Ti panangipasursaruno iti henoma ti pagay (Oryza sativa), ti bassit laeng a henomana , ken ti maysa a dakkel nga internasional a komunidad ti aksuksukisok ket nakaaramid ti pagay a kas maysa a nangruna a modelo ti sirial/ruot/monocot.[23] Ti sabali pay a sebbanagn ti ruot, ti Brachypodium distachyon ket maysa pay nga eksperimental a modelo para iti pannakaawat ti henetiko, ti maipapana ti selula ken maipapan ti molekula a biolohia.[24] Dagiti sabali paya a nangruna a maipapan ti komersio a taraon a kas ti trigo, mais, sebada, senteno, perlas a miho ken toyo ket naipasarsaruno paya dagiti henomada. Adda kadagitoy ket narigat a maipasaruno gaputa addaanda ti adadu ngem dua a haploid (n) dagiti paris ti kromosoma, ti maysa a kasasaad a kas ti polyploidy, a kadawyan iti pagarian ti mula. Ti maysa aberde nga Algas, Chlamydomonas reinhardtii, ket maysa a modelo nga organismo a naikeddeng a nangruna iti panagpasayaat ti pannakaaamo ti biolohia ti selula.[25]
Idi 1998 ti Angiosperm Phylogeny Group ket nangipablaak ti maysa a pilohenia dagiti agsabsabong a mula a naibatay kadagiti panagusig ti panagsasaruno ti DNA manipud kadagiti kaaduan a pamilia ti agsabsabong a mula. Akas ti nagbanagan daytoy nga obra, adu kadagiti saludsod no ania dagiti pamilia ti mangirepresenta ti kasapaan a sangsanga dagiti angiospermae ket nasungbatan itan. Ti panagsuksukisok no kasano a mainaig dagiti sebbanagan ti mula iti tunggal maysa ket mangpalubos kadagiti botaniko a mangpasayaat a makaawat ti pamay-an ti ebolusion dagiti mula.[26] Urayno ti panagadal dagiti modelo a mula ken ti umadadu a panagusar ti ebidensia ti DNA, adda pay laeng dagiti agdama nga obra ken pakisinnaritaan manipud kadagiti taksonomiko no kasano ti kasayaatan a panangidasig ti mulmula kadagiti nadumaduama ataxa.[27]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Liddell & Scott 1940.
- ^ Gordh & Headrick 2001, p. 134.
- ^ Online a Diksionario ti Etimolohia 2012.
- ^ Iyer 2009, p. 117.
- ^ a b Greene, Edward Lee (1909). Dulon dagiti pakasaritaan ti botanika: ti panagadal dagiti naisangsangayan a panawen iti panagrangrang-ay iti siensia ti botánika : paset 1, Sakbay ti 1562 A.D.. Smithsonian Institution. pp. 140–142.
- ^ Bennett, Charles E.; Hammond, William A. (1902). Dagiti Karakter ni Theophrastus [Pangyuna]. Longmans, Green, ken Co. p. 30.
- ^ Mauseth 2003, p. 532.
- ^ Dallal 2010, p. 197.
- ^ Panaino 2002, p. 93.
- ^ Levey 1973, p. 116.
- ^ Nailian a Museo ti Gales 2007.
- ^ Yaniv & Bachrach 2005, p. 157.
- ^ Sprague 1939.
- ^ Waggoner 2001.
- ^ Scharf 2009, pp. 73–117.
- ^ Scharf 2009, pp. 73–74.
- ^ Capon 2005, pp. 220–223.
- ^ Hoek, Mann & Jahns 2005, p. 9.
- ^ Ereshefsky 1997, pp. 493–519.
- ^ Gray & Sargent 1889, pp. 292–293.
- ^ Morton 1981, p. 377.
- ^ Harris 2000, pp. 76–81.
- ^ Devos & Gale 2000.
- ^ Unibersidad ti California-Davis 2012.
- ^ Ben-Menahem 2009, p. 5370.
- ^ Chase et al. 2003, pp. 399–436.
- ^ Capon 2005, p. 223.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Botánika idiay Wikimedia Commons
- Dagiti batayan ti datos ti Botánika idiay Instituto ti Hunt para iti Botaniko a Dokumentasion
- Dagiti napintas ti kalidadna a ladawan ti mulmula ken dagiti paamo a maipapan kadagitoy manipud idiay Katoliko nga Unibersidad ti Leuven
- Pakaamo a Network ti patneng a Mula
- Datos a batayan ti mula ti USDA
- Ti Virtual a biblioteka ti Botanika


text:
Zen
Ti Zen ket maysa a eskuelal iti Mahayana a Budismo[nota 1] a naparang-ay idiay Tsina idi las-ud ti maika-6 a siglo a kas Chán. Manipud idi Tsina, ti Zen nagpa-abagatan a naiwarwaras idiay Bietnam, iti Amianan a daya idiay Korea ken iti daya idiay Hapon.[2]
Ti balikas a Zen ket naal amanipud ti Hapon a pannakabalikas iti Tengnga nga Insik a balikas ti 禪 (dʑjen) (Moderno a Mandarin: Chán), ken daytoy met ket naala manipud ti Sanskrito a balikas ti dhyāna,[3] ken mabalin a maipatarus a kas ti "panagsagepsep" wenno "kasasaad ti meditasion".[4]
Ti Zen ket mangiyunay-unay ti pannaka-ala iti panagpalawag ken ti personal a panangiyebkas iti dagus a panirigan kadagiti Budista a sursuro.
Dagiti sursuro ti Zen ket mairaman dagiti nadumaduma a taudan ti Mahāyāna a kapanunotan, a naipangpangruna ti Yogācāra, ti Tathāgatagarbha Sutras ken Huayan.[5][6] Ti Prajñāpāramitā a literatura [7] ken, ti basbassit a Madhyamaka ket impluensial pay dagitoy.
Dagiti linaon
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Dumoulin ket nangisursurat iti pangyunaan iti "Zen. Ti Pakasaritaan. Unuma a paset: India ken Tsina": "Zen (Chin. Ch'an, maysa a pangyababaan iti ch'an-na, a mangitrasliterado iti Sanskrito iti Dhyāna (Devanagari: ध्यान) wenno iti Pali a kapadpadana iti Jhāna (Sanskrito; Pāli झान) , dagiti termino a kaibuksilan ti "meditasion") ket isu ti nagan iti maysa a Budista nga eskuela ti Mahayana iti meditasion manipud idiay India ken naipan idiay Tsina. Daytoy ket nailaslasin babaen ti panagsanay iti meditasion iti lotus a saad (Hapon., zazen; Tsina., tso-ch'an ken ti panag-usar iti koan (Tsina., kung-an), ken babaen pay babaen ti panagpalawag a pannakasanay itisatori[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dumoulin-A 2005, p. xvii.
- ^ Harvey 1995, p. 159–169.
- ^ Dumoulin 2005-A, p. xvii.
- ^ Kasulis 2003, p. 24.
- ^ Dumoulin 2005-A, p. 48.
- ^ Lievens 1981, p. 52–53.
- ^ Dumoulin 2005-A, p. 41–45.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naipablaak a taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abe, Masao; William R. LeFleur (nagipatarus) (1989), Ti Zen ken ti Lumaud a Panunot, Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan
- Abe, Masao; Heine, Seteven (1996), Ti Zen ken dagiti Komperatibo a Panagadal, Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan
- Aitken, Robert (1994), Pangyuna iti "Budista a Biblia", Boston, Massachusetts: Beacon Press
- Anderson, Reb (2000), Panagtakder: Ti Meditasion ti Zen ken Dagiti Alagaden ti Bodhisattva, Rodmell Press
- Arokiasamy, Arul M. (2005), Zen: Pannakariing iti Kasisigud a Rupam, Chennai, India: Thiruvanmiyur
Dagiti taudan ti web[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- D.T. Suzuki, Dagiti salysay iti Zen a Buismo, Dagiti immuna a serie (1927), Dagiti maikadua a serie (1933), Dagiti maikatlo a serie (1934)
- R. H. Blyth, Ti Zen ken dagiti Klasiko a Zen, Dagiti 5 a tomo (1960–1970; dagiti naiprenta manen nga obra manipud idi 1942 aginggana idi tawtawen ti 1960)
- Alan Watts, Ti Waya ti Zen (1957)
- Lu K'uan Yu (Charles Luk), Ch'an and Zen Teachings, 3 a tomo (1960, 1971, 1974), Ti Panangiyebkas iti Isip: Ti Ruar ti Panagsuro (1974)
Growing roots
- Paul Reps ken Nyogen Senzaki, Lasag ti Zen , Tultulang ti Zen (1957)
- Philip Kapleau, Dagiti Tallo nga Adigi ti Zen (1966)
- Shunryu Suzuki, Zen nga Isip, Isip dagiti Agdadamo (1970)
- Katsuki Sekida, Panagsanay ti Zen: Dagiti Pamay-an ken Pilosopia (1975)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Zen idiay Wikimedia Commons
- thezensite
- Online a Biblioteka ti Zen a Budismo
- Karta dagiti (Asiano) Zen nga eskuela


text:
Pierre, South Dakota
Ti Pierre (/ˈpɪər/ (Lakota: čhúŋkaške;[1] "puerto") ket isu ti kapitolio ti Estado ti South Dakota ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Hughes.[2] Ti populasion ket 13,646 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy iti maikadua a kabassitan ti populasion a kapitolio ti estado kalpasan ti Montpelier, Vermont. Daytoy ket nabangon idi 1880 idiay Karayan Missouri a kasumbangir ti Fort Pierre. Ti Pierre ket isun ti kapitolio manipud idi nakagun-od ti pannaka-estado ti South Dakota idi Nobiembre 2, 1889, ken napili daytoy iti lokasionna iti heograpiko a sentro ti estado. Ti Fort Pierre ket nanaganan met para kenni Pierre Chouteau, Jr..
Ti Pierre ket isu ti kangrunaan a siudad ti Estadistikal a Lugar ti Mikropolitano ti Pierre, a mangiraman kadagiti amin a kondado ti Hughes ken Stanley.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ullrich, Jan F. (2014). New Lakota Dictionary (2nd nga ed.). Bloomington, IN: Lakota Language Consortium. ISBN 978-0-9761082-9-0.
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pierre, South Dakota idiay Wikimedia Commons


text:
Bataan
Ti Bataan ket maysa a probinsia iti Pilipinas a nangokupar iti intero a Peninsula ti Bataan iti Luzon ket paset ti rehion ti Tengnga a Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Balanga. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zambales ken Pampanga iti amianan. Sangsanguen ti peninsula ti Baybay Abagatan Tsína iti laud ket launenna ti Luek Manila iti daya.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Bataan iti maysa a komponente a siudad ken 11 nga ili.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Apay a Napasamak ti Holocaust? Apay a Saan nga Inatipa Dayta ti Dios?
Ti adu a mangyim-imtuod iti daytoy a saludsod ket nagsagaba iti nakaro a pukaw ken saan laeng a sungbat ti sapsapulenda no di ket liwliwa. Patien dagiti dadduma a ti Holocaust ti kadadaksan nga inaramid ti tao, isu a narigatda a patien nga adda Dios.
Gagangay a di umiso a kapanunotan maipapan iti Dios ken iti Holocaust
Di umiso: Saan a rumbeng a kuestionarantayo ti Dios no apay nga impalubosna ti Holocaust.
Umiso: Dagiti tattao a dakkel ti pammatina iti Dios ket nagsaludsod no apay nga impalubosna ti kinadakes. Kas pagarigan, insaludsod ti mammadto a ni Habakuk iti Dios: “Apay nga ipakitam kaniak ti adu a rigat ken kinadakes? Nalikmutak iti pannakadadael ken kinaranggas.” (Habakuk 1:3, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Saan a nakapungtot ti Dios ken ni Habakuk no di ket impailanadna dagiti saludsodna iti Biblia tapno mabasa ti amin.
Di umiso: Saan a maseknan ti Dios iti panagsagaba ti tao.
Umiso: Kagura ti Dios ti kinadakes ken ti resultana a panagsagaba. (Proverbio 6:16-19) Idi kaaldawan ni Noe, ‘nasaktan ti puso’ ti Dios gapu iti kinaranggas a nagsaknap iti daga. (Genesis 6:5, 6) Awan duadua a nasaktan met unay ti Dios gapu iti Holocaust.—Malakias 3:6.
Di umiso: Ti Holocaust ket pannusa ti Dios kadagiti Judio.
Umiso: Pudno nga impalubos ti Dios a dadaelen dagiti Romano ti Jerusalem idi umuna a siglo. (Mateo 23:37–24:2) Ngem manipud idin, awanen ti aniaman nga etniko a grupo nga anamongan wenno dusaen ti Dios. Iti panangmatmat ti Dios, “awan ti pakaigiddiatan dagiti Judio kadagiti Hentil.”—Roma 10:12, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Di umiso: No adda naayat ken mannakabalin a Dios, linapdanna koma ti Holocaust.
Umiso: Nupay saan a ti Dios ti pakaigapuan ti panagsagaba, ipalubosna dayta no dadduma ngem temporario laeng.—Santiago 1:13; 5:11.
Apay nga impalubos ti Dios ti Holocaust?
Ti rason no apay nga impalubos ti Dios ti Holocaust ket kas met laeng iti rason nga impalubosna ti amin a panagsagaba ti tao: tapno marisut ti nabayagen a moral nga isyu. Silalawag nga ipakita ti Biblia a ti Diablo, saan ket a ti Dios, ti mangiturturay iti lubong ita. (Lucas 4:1, 2, 6; Juan 12:31) Nupay naan-anay nga ilawlawag ti artikulo a nainaig iti daytoy a topiko no apay nga impalubos ti Dios ti panagsagaba, adda dua a napateg a kinapudno iti Biblia a makatulong a mangilawlawag no apay nga impalubos ti Dios ti Holocaust.
Makin-pagayatan iti Holocaust? Imbaga ti Dios iti immuna a tao, da Adan ken Eva, no ania ti kayatna nga aramidenda ngem saanna ida a pinilit nga agtulnog. Isuda ti nangikeddeng no ania ti naimbag ken dakes, ket ti dakes a pilida—a pinili met dagiti tattao iti intero a historia—ti nangyeg iti nagkas-ang a resulta iti sangatauan. (Genesis 2:17; 3:6; Roma 5:12) Umiso ti kinuna ti libro nga Statement of Principles of Conservative Judaism: “Ti kaaduan a panagsagaba iti lubong ket resulta ti di umiso a panangusartayo iti naited a wayawayatayo a mangngeddeng.” Imbes nga ikkaten ti Dios ti wayawaya dagiti tattao a mangngeddeng, inikkanna ida iti gundaway a mangiturong iti bukodda nga addang.
Kabaelan ken kayat ti Dios a punasen ti amin a dakes a resulta ti Holocaust. Inkari ti Dios a pagungarenna dagiti minilion a natay, agraman dagiti biktima iti Holocaust. Ikkatennanto met ti saem a narikna dagiti nakalasat iti Holocaust gapu kadagiti makapakintayeg a kapadasanda. (Isaias 65:17; Aramid 24:15) Ti ayat ti Dios iti sangatauan ti mangipatalged a tungpalennanto dagitoy a karina.—Juan 3:16.
Adu kadagiti natay iti Holocaust ken dagiti nakalasat iti dayta ti nakataginayon iti pammatida ken naaddaan iti kaipapanan ti biagda idi natarusanda no apay nga impalubos ti Dios ti kinadakes ken no kasano nga ikkatennanto dagiti dakes a resultana.


text:
Andrew Johnson
Ni Andrew Johnson (Disiembre 29, 1808 – Hulio 31, 1875) ket isu idi ti Maika-17 a Presidente iti Estados Unidos (1865–1869). A kas ti Bise Presidente iti Estados Unidos idi 1865, isu ket simmaruno a presidente kalpasan ti panakapapatay ni Abraham Lincoln. Ni Johnson ket isu idi ti nagtakem ti rugi ken nasuppiatan a Panagpatakder manen a panawen iti Estados Unidos kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano. Dagiti panagpatakder manen nga annuroten ni Johnson ket napaay a mangidegdega kadagiti karbengan dagiti Nawayaan a tagabu, ken isu ket nabileg a rinaut ti politiko a nanipud kadagiti Republikano, a nagpatinggaan daytoy ti panakaidarumna babaen ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos; ngem isu ket pinakawan laeng babaen ti Senado ti E.U..
Ni Johnson, ket napanglaw a naipasngay ken iti Eskosen ken Irlandes a kaputotan, isu ket nagbalian nga agturay a mannait ket binukbukodanna ti nagadal, nagasawa ken nagannak ti lima. Isu ket nagserbi a kas konsehal ken kas Mayor iti Greeneville, Tennessee ken nagtugaw iti kamara iti Tennessee a lehislatura. Isu ket nagtugaw ti lima a nagsasaruno a termino iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken dua a termino a kas Gobernador iti Tennessee, iti amin a kas maysa a Demokratiko. Ti signatura ken ken kinaykayatanna a lehislatibo iti estado ken pederal ket ti panakairuar iti Panagtagikua ti Daga a Tignay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Amerikano a Presidente: Andrew Johnson: Biag ti Pamilia". Miller a Sentro iti Publiko a Panakibiang idiay Unibersidad iti Virginia. Naidulin manipud ti kasisigud idi Abril 29, 2009. Naala idi Mayo 26, 2009.
- ^ Milton, George Fort (1930). Ti Tawen iti Gura: Andrew Johnson ken Ti relihion dagiti Radikal. New York: Coward-McCann. p. 80-790. ISBN 1-4179-1658-3. OCLC 739916. "As for my , daytoy ket doktrina ti Biblia, a kas naisursuro ken naisansanay babaen ni Hesukristo."


text:
Rutherford B. Hayes
Ni Rutherford Birchard Hayes (Oktubre 4, 1822 – Enero 17, 1893) ket isu idi ti Maika-19 a Presidente iti Estados Unidos (1877–1881). A kas presidente, isu ti nangimaton ti panakalpas iti Panagipatakder manen ken ti iseserrek ti Estados Unidos iti Maikadua a Rebolusion ti Industria. NI Hayes ket maysa nga agrepreporma a nangrugi kadagiti ganetget a nangiturong ti reporma a sibil a serbisio ken nagipadas ti, napaay, a panagtunos dagiti panagsina a nangiturong ti Sibil a Gubat ti Amerikano idi nasapsapa a limapulo a tawtawen.
Isu ket naipasngay idiay Delaware, Ohio, ni Hayes ket nagsanay ti linteg idiay Lower Sandusky (tattan a ti Fremont) ken paradawat ti siudad iti Cincinnati manipud idi 1858 aginggana idi 1861. Idi nangrugi ti Sibil a Gubat, ni Hayes ket pinanawanna ti naballigi a karrrer ti politiko tapno sumrek ti Kappon ti Buyot. Isu ket nasugatan ti namin lima a beses, ken nakaro a nasugatan idiay Gubat ti Abagatan a Bantay, isu ket nakagun-od ti dayaw para iti kinatured iti gubatan ken naipangato ti ranggo iti komandante heneral. Kalpasan ti gubat, isu ket nagserbi idiay Kongreso ti Estados Unidos manipud idi 1865 aginggana idi 1867 a kas maysa a Republikano. Ni Hayes ket pimmanaw idiay Kongreso tapno agtaray para iti Gobernador iti Ohio nga isu ket nabutosan ti dua a termino, a nagserbi manipud idi 1867 aginggana idi 1871. Kalpasan ti panakagibus ti maikadua a terminona, isu ket nagituloy ti panagsanayna iti linteg, ngem nagsubli met laeng iti politiko idi 1875 tapno agserbi ti terminona akas gobernador.
Idi 1876, ni Hayes ket nabutosan a kas presidente iti maysa kadagiti nakaro a kasuppiatan ken naisupapak a panagbutos ti Amerikano a pakasaritaan. Urayno isu ket naabak ti nadayeg a butos kenni Samuel J. Tilden ti Demokrata , ni Hayes ket nangabak ti kinapresidente babaen ti kabassitan a paggidiatan kalpasan ti panaggungguna kaniana ti Komision ti Kongreso ti nasuppiatan a duapulo nga elektoral a butos. Ti nagbanagan daytoy ket ti Kompromiso iti 1877, a dagiti Demokrata ket immannurotda ti panakabutos ni Hayes ket inawatna ti panakalpas ti panagsakop ti milisia iti Abagatan.
Ni Hayes ket namatmati iti meriokratiko a gobierno, agpapada a panakatrato nga awan ti panakairebbeng ti puli, ken ti panagparang-ay babaen ti edukasion. Isu ket nagbilin kadagiti pederal a tropa ti mangpatalna ti Nalatak a Welga ti Perrokarril iti 1877 ken nagbilin kaniada nga agsanod kadagiti Akin-abagatan a kapitolio iti panakalpas ti Panagipatakder manen. Isu ket nangisayangkat ti nalanay a reporma a serbisio sibil a nangpatakder ti pundasion para kadagiti reporma ti panawen ti 1880 ken 1890. Ni Hayes ket nagtaginayon ti karina a saan nga agtaray para iti panagbutos manen. Isu ket nagretiro idiay balayna idiay Ohio ken nagbalin a nangipatakder kadagiti sosial ket edukasional a reporma.


text:
James K. Polk
Ni James Knox Polk ( /ˈpoʊk/ "poke"; Nobiembre 2, 1795 – Hunio 15, 1849) ket isu idi ti maika-11 a Presidente iti Estados Unidos (1845–1849). Ni Polk ket naipasngay idiay Kondado ti Mecklenburg, North Carolina.[1] Isu ket nagtaeng ken nangirepresenta pay ti Tennessee. Isu ket maysa a Demokratiko, ni Polk ket nagserbi a kas ti maika-17 a Tagabitla iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos (1835–1839) ken Gobernador iti Tennessee (1839–1841). Ni Polk ket isu ti surpresa a (nangisit a kabali) kandidato para iti presidente idi 1844, nga inabakna ni Henry Clay iti kasuppiatna a Partido Whig babaen ti panagikarina a mangikapet ti Texas. Ni Polk ket daulo idi ti Jacksoniano a Demokrasia iti panawen ti Maikadua a Partido a Sistema.
Ni Polk ket isu ti naudi a napigsa a sakbay ti Sibil a Gubat a presidente, ken isu ti kaasapaan nga adda dagiti nabati a naala a retrato idi agdama a nagtaken ti opisina. Isu ket naamammoan para iti panagbalballigina iti ganganaet a panakibiang. Isu ket nangipangta ti gubat iti Britania iti kapanggepana a banag no sino ti agtagikua ti Pagilian ti Oregon, ngem nagsanod met laeng ken nakbinningbingay ti panagtagikua iti daytoy a rehion iti Britania. Idi linikudan ti Mehiko ti panagikapet ti Amerika ti Texas, ni Polk ket nangidaulo iti puro a panagballigi iti Mehikano-Amerikano a Gubat, a daytoy ket nakaited ti Estados Unidos kadagiti kaaduan ken agdama a Abagatan a laud. Isu ket nagtalged ti panakaipasa iti Walker taripa iti 1846, nga adda kadagit nababa a gatad a nagpaayat iti patnengna nga Abagatan, ken isu ket nangipatakder ti panguartaan a sistema a nagpaut aginggana idi 1913.
Ni Polk ket namatmati a ti panaglukat iti Akademia ti Marina E.U. ken ti Smithsonian Institution, ti panangrugi para iti Washington a Monumento, ken ti panakairuar kadagiti immuna a selio idiay Estados Unidos.
Isu ket nagikari nga agserbi laeng iti maysa a termino ken saan a timmaray a mapabutosan manen. Isu ket pimmusay iti bayabgubong idi ti tallo a bulan a pannakalpas ti terminona.
Dagiti eskolar ket kinaykayatda nga inranggo iti listaan dagiti kalatakan a presidente para iti abilidadna nga agidisso kadagiti panungpalan ken ti panaggun-odna iti amin. Ni Polk tinawtawagan a ti "di amammo unay a naibanagan presidente"[2] iti Estados Unidos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Knox Polk manipud ti PresidentialAvenue.com
- ^ Ti Nataliwaywayan a Presidente manipud ti TheDailyBeast.com


text:
Wikipedia:Damo a danon
Ti Wikipedia ket maysa nga ensiklopedia a pagtitinnulongan a bukbuklen ken tagtaginayonen dagiti agbasbasa ditoy. Maysa daytoy a wiki a mabalin a baliwan ti uray sinoman. Babaen ti panangpindut iti buton wenno tab ti urnosen iti ngatuen ti kada panid, mabalinmo a baliwan wenno nayonan ken limpiaen dagiti ania man nga artikulo iti Wikipedia (malaksid kadagiti nasalakniban a panid a dagiti laeng administrador ti mabalin a makabaliw wenno mangpunas).
Panangsiwarak iti Wikipedia
Aglaon ti Wikipedia iti nakaad-adu a pempen ken nakatiponan ti inpormasion maipapan iti agduduma a topiko. Sarungkaran ti pakabuklan dagiti artikulo tapno masukisok dagiti agsasabali a topiko. No adda topiko a dimo masarakan ken awan pay iti Wikipedia, mapan laeng iti naisangrat a panid a pagdadanonan ket biruken dagiti pagsaludsodan wenno pagipakdaaran idiay. Wenno saan, mabalin ti mangnayon iti baro a topiko kadagiti dawat nga artikulo.
Mabalin met a mangibati iti komentario wenno makuna maipapan kadagiti artikulo babaen kadagiti panid ti a pagtutungtongan. Mabalin met ti mangpili iti kayat a rugian wenno nayonan nga artikulo kadagiti artikulo a maipatarus iti amin a pagsasao iti Wikipedia.
Panangbalbaliw iti panid
Awan ti kualipikasion a masapul ken saan a nasken ti sumrek no kayatmo iti mangirugi wenno mangbaliw iti maysa nga artikulo. Ngem nasaysayaat met laeng nga agrehistroka tapno adda maymaysa a nagan wenno birngas nga ar-aramatem ken ammomi a mapagtalkan dagiti sinabaliam nga artikulo. Adu ngamin iti awan ammona iti internet no saan nga agdadael.
Usaren laeng ti Wikipedia a kas kadagiti sabali pay nga ensiklopedia. No makakitaka iti parikut wenno biddut iti panangiletra ken gramatika wenno no nakiro ti pannakaisurat ti artikulo, nawayaka a mangbaliw ken mangtarimaan ti maibatay iti bukod nga annuroten iti grammatika ken panangiletra a masursurot ditoy Ilokano Wikipedia. Di bumdeng a pangurnos iti panid. No patien a mabalin pay a pasayaaten ken papintasen ti maysa nga artikulo, aramiden latta. No met agputputar iti artikulo, di agaripapa wenno agdanag amangan no adu ti kammali wenno biddut. Ti napateg ket adda narugian wenno nainayon a panid. No adda biddut, addanto dagiti kadua a madadaan a mangatur.
Adda dagiti pagannurotan ditoy Wikipedia a mabalin nga umuna a basaen ken adalen, nangnangruna ti maysa ti annuroten ti agmangngamangnga a nalinteg a panirigan (Ingles: neutral point of view wenno NPOV) nga awan ti ay-ayonan a maymaysa a kapanunotan a kayatna a sawen, nasken nga awan ti idumduma wenno ilaklaksid ti maysa nga artikulo ket masapul a laonen ken ibagianna amin dagiti agsumbangir wenno agduduma a panirigan ti amin.
Dagiti lisensia ket babaen ti CC-BY-SA 3.0 ken GNU Free Documentation License (GFDL) ti amin a karbengan iti amin-amin a maipan/naipan iti Wikipedia. Patpatalgedan dagitoy a lisensia a patinayon a maiparangkap a nawaya ti Wikipedia iti agnanayon (kitaen dagiti karbengan iti panagipablaak para iti ad-adu pay nga inpormasion).
Kitaen met dagiti panid ti pagtulongan tapno masungbatan a dagus dagiti saludsodmo.


text:
Columbus, Ohio
Ti Columbus (/kəˈlʌmbəs/) ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Estado ti Ohio. Daytoy ti maika-15 a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos ken addaan iti populasion iti 822,553 (karkulo idi 2013). Daytoy ti bugas ti siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropilitano ti Columbus, Ohio (MSA), a mangbukel iti lugar dagiti sangapulo a kondado.[1] Babaen ti modelo ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano (MSA), daytoy ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar idiay Ohio, ken kapadpadana ti MSA ti Cleveland MSA ken naud-udi bassit manipud ti MSA ti Cincinnati (mangiraman kadagiti paset ti Kentucky ken Indiana).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2 counties added to Columbus metro area" Columbus Dispatch. 2013. Naala idi Abril 16, 2014.
- ^ "Table 1. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2010 to July 1, 2012" (CSV). 2012 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. Marso 2013. Naala idi Marso 17, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Columbus, Ohio idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Columbus, Ohio manipud idiay Wikivoyage


text:
Wagayway iti Méhiko
Ti wagayway iti Méhiko (Españiol: Bandera de México) ket maysa a nakatakder a tallo a maris iti berde, puraw, ken nalabbaga nga addan ti nailian nga eskudo iti tengnga ti puraw a baras. Bayat a ti kayat na a saoen dagiti maris ket nabaliwan kadagiti napalabas a panawen, dagitoy a tallo a maris ket naampon babaen ti Méhiko sumagad ti pannakawayawayas na manipud iti España idi Gubat ti Panakawayawayas, ken ti simmaruno Umuna nga Emperio iti Mehikano. Ti agdama a wagayway ket naampon idi 1968, ngem ti sibubukel a tabas ket naus-usaren manipud idi 1821,nga idi naaramid ti Immuna a Nailian a Wagaygay.


text:
Ti Maudi a Pangrabii (Leonardo da Vinci)
Ti Ti Maudi a Pangrabii (Ingles: The Last Supper), (Italiano: Il Cenacolo wenno L'Ultima Cena) ket maysa a mural a pinintaan nga obra ni Leonardo da Vinci para iti patronna a ni Duke Lodovico Sforza. Ipakitana ti buya ti Maudi a Pangrabii iti maudi nga al-aldaw ni Jesus kas nadakamat iti Biblia. Ti pintura ket naibasar iti Juan 13:21, a no sadino ket impakdaar ni Jesus a maysa kadagiti 12 a disipulona ti mangliputto Kenkuana. Ti pintura ket maysa kadagiti kalalatakan ken kanginginaan iti lubong; ngem maigidiat iti dadduma a pinintaan, saan a natagikua daytoy ta saan a mayakar manipud iti nakaimuntaranna a pader.


text:
Svalbard
Ti Svalbard ket maysa a purpúro idiay Artiko, a nagbuklan ti kaamianan a paset iti Norwega. Mabirukan daytoy iti amianan iti kangrunaan a daga ti Europa, ti tengnga a nagbaetan ti kangrunaan a daga ti Norwega ken ti Amianan nga Ungto. Dagitoy a grupo ti is-isla ket nakasakup da manipud ti 74° aginggana ti 81° amianan a latitud (ti kaunegan ti Artiko a Sirkulo), ken manipud ti 10° aginggana ti 35° daya longitud. Ti Spitsbergen ket isu ti kadakkelan nga isla, a sarunuen babaen ti Nordaustlandet ken Edgeøya. Ti administribo a sentro ket ti Longyearbyen, ken dagiti pagtaengan ket mairaman ti Ruso a pagminaan a komunidad ti Barentsburg, ti pagsukisokan a komunidad iti Ny-Ålesund ken ti pagminaan a lugar iti Sveagruva. Ti purpuro ket tinurayan babaen ti Gobernador iti Svalbard.
Dagit is-isla ket immuna da a maususar a kas balienero a kampo idi maika-17 ken maika-18 a siglo, a ti kalpasan na ket pinanawan da dagitoy. Ti Panagmina ti karbon ket nagrugi iti damo ti maika-20 a siglo, ken addaan dagiti permanente a komunidad ti naipabangon. Ti Tulag a Spitsbergen iti 1920 ket maibigbigan na ti Noewego a panakaturay, ken ti 1925 Svalbard a Tignay ket nagpabalin ti Svalbard a napno a paset iti Pagarian iti Norwega. Daytoy a tignay ket isu pay ti nagpabangon ti Svalbard a kas nawaya a sona ti ekonomia ken maysa a demilitarisado a sona. Ti Norwego a Store Norske ken ti Ruso nga Arktikugol ket isuda laeng dagiti agminmina a kompania ti nabati kadagitoy nga is-isla. Ti panagsukisok ken turismo ket isun ti nagbalin a kangrunaan nga industria. Dagiti dua a kangrunaan a pasilidad ti panagsukisok ket ti Unibersidad a Sentro idiay Svalbard ken ti Svalbard Global Seed Vault. Awan dagiti kalkalsada a mangisilpo kadagitoy a pagtaengan; embes ket,agususar da ti niebe a pagluganan, eroplano, ken banbanka nga agserserbi a pagloganan kadagitoy a komunidad. Ti Eropuerto ti Svalbard , Longyear ket agserserbi a kas ti kangrunaan a pagsangladan kadagiti dadduma a paset ti Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti populasion kadagiti pagtaengan. Svalbard". Dagiti estadistika ti Norwega. 22 Oktubre 2009. Naala idi 24 Marso 2010.
- ^ "The .bv and .sj kangtuan nga agpang a pagturayan". Norid. Naala idi 24 Marso 2010.


text:
Henri Matisse
Ni Henri-Émile-Benoît Matisse (Pannakabalikas a Pranses: [ɑ̃ʁi matis]; 31 Disiembre 1869 – 3 Nobiembre 1954) ket maysa idi a Pranses nga artista, a naamaamon kadagiti panag-ususarna ti maris ken ti nakaay-ayos ken ti kasisigud a panagiladladawanna. Isu ket maysa idi a dibuhante, agprenprenta, ken eskultor, ngem isu ket nangruna a naamammoan a kas maysa a pintor.[1] Ni Matisse ket sapasap a naipanunotan, a mairaman ni Picasso ken ni Marcel Duchamp, a kas maysa kadagitoy a tallo nga artista a timmulong a nangipalawag ti rebolusionario a panagrangrang-ay kadagiti plastik ng arte kadagiti ilulukatan a dekada ti mika-20 a siglo, a nangikeddeng para kadagiti naisangsangayan a panagrangrang-ay ti pinintaan ken eskultura.[2][3][4][5] Urayno isu ket imununa a nanaganan a kas maysa a Paube (naatap nga ayup), babaen ti tawtawen ti 1920 isu ket immad-adu a kinabkablaawan a kas maysa a mangitengtengngel ti klasiko a tawidan iti Pranses a pinintaan.[6] Ti kalaingna ti panagiyebkas a pagsasao ti maris ken panagiladawan, a naipakpakita iti bagi ti obra a simmakup kadagiti sumurok a gudua a siglo, ket nakaala kaniana ti pammadayaw a kas maysa a mangiyuna a pigura iti moderno nga arte.[7]
Dagiti linaon
Nasapa a biag ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Matisse ket naipasngay idi idiay Le Cateau-Cambrésis, Nord, Pransia, t kaunaan nga anak a lalaki ti nabaknang nga aglaklako ti bukbukel.[8] Isu ket dimmakkel idiay Bohain-en-Vermandois, Picardie, Pransia. Idi 1887 isu ket napan idiay Paris tapno agadal ti linteg, nagtrabtrabaho a kas maysa nga administrado r ti korte idiay Le Cateau-Cambrésis kalpasan ti pananakagun-odna ti kualipikasionna. Isu ket immuna a nangrugrugi a nagpinta idi 1889, idi nangisangpet ti inana kadagiti kammasapulan ti panagpinta idi las-ud ti panawen ti panagpalplaing kalpasan ti atake iti apendicitis. Isu ket nakaduktal ti "maysa a kita ti paraiso" a kas ti inpalpalawagna kalpasan daytoy,[9] ken nangikeddeng nga isu ket agbalin a maysa nga artista, a nakaro ti pannkapapaay ti amana.[10] Idi 1891, isu ket nagsubli idiay Paris tapno agadal ti arte idiay Académie Julian ken nagbalin nga estudiante ni William-Adolphe Bouguereau ken Gustave Moreau. Idi ununana isu ket nagpinpinta kadagiti natalna a biag ken dagit iladawan ti daga iti maysa atradisional nga estilo, a kadagitoy ket nakagun-od ti nasayaat a kalaing. Ni Matisse ket naimpluensiaan idi babaen kadagii obra dagiti nasapsapa nga apo a kas ni Jean-Baptiste-Siméon Chardin, Nicolas Poussin, ken ni Antoine Watteau, ken dagiti pay moderno nga artsita a kas ni Édouard Manet, aken babaen ti Hapon nga arte. Ni Chardin ket maysa idi kadagit dinaydayawan a pintor ni Matisse; a kas maysa nga estudiante ti arte isu ket nagaramid kadagiti kopia ti uppat a pinintaan ni Chardin idiay Louvre.[11]
Idi 1896 ken 1897, ni Matisse ket binisitana ti Australiano a pintor a ni John Peter Russell idiay isla ti Belle Île idiay pantar ti Bretaña. Ni Russell ket nangipayammo kaniana ti Impresionismo ken ti obra ni van Gogh, nga isu ket gayyem idi ni Russell ngem saan pay unay a nalatak ti dayta apaset ti panawen. Ti estilo ni Matisse ket kompleto a nagbalbaliw, ken kinunkunana intonokua ket "Ni Russell ket isu idi ti nagsursuro kaniak, ken ni Russell ket nangipalplaawag ti teoria ti maris kaniak" Idi 1896 ni Matisse ket nangipabpabuya kadagiti lima a pinintaan idiay salon ti Société Nationale des Beaux-Arts, dua kadagitoy ket ginatang babaen ti estado.[12]
Iti modelo a ni Caroline Joblau, adda anakna idi a babai, a ni Marguerite, a naipasngay idi 1894. Isi 1898 inasawana ni Amélie Noellie Parayre; isuda a dua ti nangpadakkel kenni Marguerite ken adda dua nga anakda a lalaki, ni Jean (naipasngay idi 1899) ken ni Pierre (naipasngay idi 1900). Ni Marguerite ken Amélie ken kankanayonda a nagserbi a kas dagit imodelo para kenni Matisse.[13]
Idi 1898, iti panagbalbalakad ni Camille Pissarro, isu ket napan idiay Londtes tapno agadal kadagiti pinintaan ni J. M. W. Turner ken napan iti maysa a panagbanniaga idiay Corsica.[14] Kalpasan ti isusublina idiay Paris idi Pebrero 1899, isu ket kimmadua nagobra kenni Albert Marquet ken naamammuanna ni André Derain, Jean Puy,[15] ken ni Jules Flandrin.[16] Ni Matisse ket inrebrebna ti bagina kadagiti obra ti sabsabali ken nakaututan manipud ti panaggatgatang kadagiti pinintaan nga obra dagiti rinaraemna. Ti obra nga inbitinna idiay balayna ket mairaman ti maysa a yeso a busto babaen ni Rodin, ti maysa a pinintaan babaen ni Gauguin, ti maysa nga inladawan babaen ni van Gogh, ken ti Tallo nga Agdigdigos ni Cézanne. Iti kapanunotan ni Cézanne iti maipapan ti ladawan nga estruktura ken maris, ni Matisse ken nakabiruk ti kangrunaan a pangparugsona.[15]
Adu kadagiti pinintaan ni Matisse manipud idi 1898 aginggana idi 1901 ket naararamid nga agus-usar iti Dibisionista a pamay-an nga inamponna kalpasan ti panagbasana ti salaysay a "D'Eugène Delacroix au Néo-impressionisme" ni Paul Signac.[14] Dagiti pinintaanna ti 1902–03, ti maysa apaset ti panawen iti panagsagsagaba ti material para iti maysa nga artista, ket maipadpada a naladingit ken mangipakpakita ti maysa a pannakasegga nga adda iti porma. Kalpasan ti panagaramidna ti immuna a panagpadasna iti panagkitikit, ti maysa a kopia kenni Antoine-Louis Barye, idi 1899, isu ket nangipasnek iti enerhiana iti panagobra iti sekka, a lineppasna ti Ti Aadipen idi 1903.[17]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Myers, Terry R. (Hulio–Agosto 2010). "Matisse on the Move". The Brooklyn Rail.
- ^ "Tate Modern: Matisse Picasso". Tate.org.uk. Naala idi 13 Pebrero 2010.
- ^ Adrian Searle (7 Mayo 2002). "Searle, Adrian, Ti Naidarikmatan, nakaap-aprang a panagipabuya, The Guardian, Martes 7 Mayo 2002". Guardian (UK). Naala idi 13 Pebrero 2010.
- ^ "Trachtman, Paul, Matisse ken Picasso, Smithsonian, Pebrero 2003". Smithsonianmag.com. Naala idi 13 Pebrero 2010.
- ^ "Ti pagisbuan ni Duchamp ket kalaingan kadagiti panagsuksukimat". news.bbc.co.uk. 1 Disiembre 2004. Naala idi 10 Disiembre 2010.
- ^ Wattenmaker, Richard J.; Distel, Anne, et al. (1993). Dagiti Nalatak a Pranses a Pinintaan manipud ti Barnes a Pundasion. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-679-40963-7. p. 272
- ^ Magdalena Dabrowski Departamento ti Maikasangapulo ket siam a Siglo, Moderno, ken Kontemporario nga Arte, Ti Metropolitano a Museo ti Arte Taudan: Henri Matisse (1869–1954) | Tematiko a Salaysay Essay | Heilbrunn Linia a Pagorasn ti Arte a Pakasaritaan | Ti Metropolitano a Museo ti Arte Naala idi 30 Hunio 2010
- ^ Spurling, Hilary (2001). Ti Di Ammo a Matisse: Ti Biag ni Henri Matisse: Ti Nasap a Tawtawen, 1869–1908. Unibersidad ti California a Pagmalditan, 2001. ISBN 0-520-22203-2. pp. 4–6
- ^ Leymarie, Jean; Read, Herbert; Lieberman, William S. (1966), Henri Matisse, Konsilo ti Arte ti UCLA, p.9.
- ^ Bärbel Küster. "Arbeiten und auf niemanden hören." Süddeutsche Zeitung, 6 Hulio 2007. (Aleman)
- ^ Spurling, Hilary. Ti Di Ammo a Matisse: Ti Biag ni Henri Matisse, ti Nasap a Tawtawen, 1869–1908. p.86. naala iti online idi 15 Hulio 2007
- ^ Henri and Pierre Matisse, Cosmopolis, Blng 2, Enero1999
- ^ Marguerite Matisse Naala idi Disiembre 13, 2010
- ^ a b Oxford Art Online, "Henri Matisse"
- ^ a b Leymarie, Jean; Read, Herbert; Lieberman, William S. (1966), Henri Matisse, Arte a Konsilo ti UCLA, p.10.
- ^ [1] iti panid 23 ti Google Book Link
- ^ Leymarie, Jean; Read, Herbert; Lieberman, William S. (1966), Henri Matisse, Arte a Konsilo ti UCLA, pp.19–20.
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alfred H. Barr, Jr., Matisse: Ti Artena ken Publikona New York: Ti Museo ti Moderno nga Arte, 1951. ISBN 0-87070-469-9; ISBN 978-0-87070-469-7.
- F. Celdran, R.R. Vidal y Plana. Trianggulo : Henri Matisse – Georgette Agutte – Marcel Sembat Paris, Yvelinedition, 2007. ISBN 978-2-84668-131-5.
- Raymond Escholier. Matisse. Ti Retrato ti Artista ken ti Lalaki. London, Faber ken Faber, 1960.
- Lawrence Gowing. Matisse. New York, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1979. ISBN 0-19-520157-4.
- David Lewis. "Matisse ken ti Bisansio, wenno, Mangibilbilin ti Mekanisasion" iti Modernismo/modernidad 16:1 (Enero 2009), 51–59.
- John Russell. Matisse, Ama ken Anak, inpablaak babaen ni Harry N. Abrams, NYC. Kaebengan ti kopia ni John Russell 1999, ISBN 0-8109-4378-6
- Pierre Schneider. Matisse. New York, Rizzoli, 1984. ISBN 0-8478-0546-8.
- Hilary Spurling. Ti Di-Amammo a Matisse: Ti Biag ni Henri Matisse, Tom. 1, 1869–1908. Londres, Hamish Hamilton Ltd, 1998. ISBN 0-679-43428-3.
- Hilary Spurling. Matisse ti Maestro: Ti Biag ni Henri Matisse, Tom. 2, Ti Panagrukma ti Maris 1909–1954. Londres, Hamish Hamilton Ltd, 2005. ISBN 0-241-13339-4.
- Alastair Wright. Matisse ken ti Suheto ti Modernismo Princeton, Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 2006. ISBN 0-691-11830-2.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nancy Marmer, "Ni Matisse ken ti Estratehia ti Panagarkos," Artforum, Marso 1966, pp. 28–33.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Henri Matisse idiay Wikimedia Commons
- Dagiti eskultor ti maika-20 a siglo
- 1869 a pannakaipasngay
- 1954 nga ipupusay
- Dagiti alumni ti Académie Julian
- Dagiti pimmusay manipud ti myocardial infarction
- Paubismo
- Dagiti Pranses a pintor
- Dagiti Pranses nga agprenprenta
- Dagiti Pranses nga eskultor
- Dagiti pinintaan babaen ni Henri Matisse
- Dagiti moderno a pintor
- Tattao manipud idiay Le Cateau-Cambrésis
- Tattao ti Edwardiana a panawen
- Dagiti kalpasan nga impresionista a pintor
- Eskuela ti Paris


text:
fidel wrote:
pacpacbang wrote:
binulod ko dagitay naballitokan a pagsasaom Ka-Fidel; ado ti naparagsak na nga Ilocano nga naiwaras ti nadumaduma a paset ti lubong; inemail ko ngamin, maayatan da launay nga baliksen ulit ti sarita a Ilocano; uray matiritir kano ti dila da ta nabayag a di agsarsarita ti ilocanon...
...nasayaat met, bro ta impadigom kadagiti kadaraan iti ballasiw-taaw amanganto ket no malipatanda ti nakaiyanakanda a pagsasao...
wen man, ta ngamin nu nagnaed dat sabali a nasyonen ket madi ammo dagiti annak da ti agsao ilocanon. ngem maragsakan da talaga sika; ta nu dati haan da malagip ag-email ket simmungbat da edi nabasa da datay impadigo tayo...


text:
Papeles:Coat of arms of Schleswig-Holstein.svg
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Panagusar iti papeles
Ti sumaganad kadagiti 2 a silpo ti pampanid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panagusar idiay ace.wikipedia.org
- Panagusar idiay af.wikipedia.org
- Panagusar idiay als.wikipedia.org
- Panagusar idiay an.wikipedia.org
- Panagusar idiay ar.wikipedia.org
- Panagusar idiay ast.wikipedia.org
- Panagusar idiay az.wikipedia.org
- Panagusar idiay az.wiktionary.org
- Panagusar idiay bar.wikipedia.org
- Panagusar idiay be-x-old.wikipedia.org
- Panagusar idiay be.wikipedia.org
- Panagusar idiay bg.wikipedia.org
- Panagusar idiay bn.wikipedia.org
Kitaen ti adu pay a global a panagusar iti daytoy a papeles.