text:
Apay a Masapul nga ‘Agtultuloytayo nga Agbantay’?
“Saanyo nga ammo no ania nga aldaw nga umay ti Apoyo.”—MAT. 24:42.
KANTA: 136, 129
1. Iyilustrarmo no apay a napateg ti panagbalin a nasiput iti oras ken no ania ti mapaspasamak iti aglawlawtayo. (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
FIVE, four, three, two, one! No makitatayo dagita iti iskrin iti entablado, ammotayo a masapul nga agtugawtayon tapno matagiragsaktayo ti maipatokar a musika a tanda ti panangrugi ti sesion iti kombension. Panawenen tapno imdengantayo a naimbag dagiti nagpintas a musika nga insagana ti Watchtower orchestra, ken kangrunaanna, tapno maisagana ti panunot ken pusotayo a dumngeg kadagiti palawag. Ngem kasano no agpagnapagna wenno makisarsarita ti dadduma kadagiti gagayyemda a saanda a madmadlaw a mangrugin ti programa? Nalawag a saanda a nasiput iti oras ken no ania ti mapaspasamak iti aglawlawda—addan iti entablado ti tserman, maipatpatokaren ti musika, ken nakatugawen dagiti tattao. Makatulong dayta nga eksena tapno makitatayo ti kinapateg ti panagbalin a nasiput iti dakdakkel a pasamak iti asidegen a masanguanan. Ania dayta?
2. Apay nga imbaga ni Jesus kadagiti adalanna nga ‘agtultuloyda nga agbantay’?
2 Idi imbaga ni Jesu-Kristo ti “panungpalan ti sistema ti bambanag,” imparegtana kadagiti adalanna: “Agtultuloykayo a kumita, agtultuloykayo a siririing, ta saanyo nga ammo no kaano ti naituding a tiempo.” Kalpasan dayta, maulit-ulit nga imbalakad ni Jesus kadakuada: “Agtultuloykayo nga agbantay.” (Mat. 24:3; basaen ti Marcos 13:32-37.) Ipakita met ti salaysay ni Mateo a pinakdaaran ni Jesus dagiti pasurotna nga agtalinaedda nga alerto: “Agtultuloykayo nga agbantay, ngarud, agsipud ta saanyo nga ammo no ania nga aldaw nga umay ti Apoyo. . . . Paneknekanyo a sisasaganakayo, agsipud ta iti oras a saanyo nga ipagarup nga isu dayta, ti Anak ti tao umay.” Kinunana manen: “Agtultuloykayo nga agbantay, ngarud, agsipud ta saanyo nga ammo ti aldaw wenno uray ti oras.”—Mat. 24:42-44; 25:13.
3. Apay a masapul nga ipangagtayo ti pakdaar ni Jesus?
3 Kas Saksi ni Jehova, masapul nga ipapusotayo ti pakdaar ni Jesus. Ammotayo nga agbibiagtayon iti maudi a paset ti “tiempo ti panungpalan” ket dandanin mangrugi ti “dakkel a rigat”! (Dan. 12:4; Mat. 24:21) Makitkitatayo dagiti makapadanag a gubgubat, umad-adu dagiti immoral ken managdakdakes, maal-allilaw dagiti tattao gapu iti relihion, adu ti agbisin, adu ti matmatay gapu iti sakit, ken adu dagiti ginggined a mapaspasamak iti intero a lubong. Ammotayo nga itungtungpal dagiti adipen ni Jehova ti panangikasaba iti Pagarian iti sadinoman. (Mat. 24:7, 11, 12, 14; Luc. 21:11) Magagarantayo a mangur-uray iti iyaay ti Apo ken ti pannakaitungpal ti pagayatan ti Dios.—Mar. 13:26, 27.
UMAB-ABABAN TI TIEMPO
4. (a) Apay a maikunatayo nga ammon ni Jesus no kaano a mapasamak ti Armagedon? (b) Nupay saantayo nga ammo no kaano a mangrugi ti dakkel a rigat, ania ti masiguradotayo?
4 Ammotayo nga adda naikeddeng nga oras iti panangrugi ti tunggal sesion ti kombension. Ngem aniaman ti aramidentayo, saantayo a masigurado ti eksakto a tawen, nangnangruna ti aldaw ken oras, a panangrugi ti dakkel a rigat. Idi adda ni Jesus ditoy daga, kinunana: “Maipapan iti dayta nga aldaw ken oras awan ti asinoman a makaammo, uray dagiti anghel ti langlangit wenno uray ti Anak, no di laeng ti Ama.” (Mat. 24:36) Ngem adda itan ni Kristo idiay langit ken nadutokanen a makigubat iti lubong ni Satanas. (Apoc. 19:11-16) No kasta, ammon ni Jesus no kaano a mapasamak ti Armagedon. Ngem saantayo nga ammo. Masapul ngarud nga agtultuloytayo nga agbantay agingga nga umay ti dakkel a rigat. Inkeddengen ni Jehova no kaano ti eksakto nga idadateng ti panungpalan. Dandanin ti dakkel a rigat, ket “saanto a maladaw” ti panangrugina! (Basaen ti Habakuk 2:1-3.) Kasanotayo a masigurado dayta?
5. Mangted iti pagarigan a mangipakita a kanayon a matungpal dagiti padto ni Jehova iti eksakto a tiempo.
5 Kanayon a matungpal dagiti padto ni Jehova iti eksakto a tiempo! Panunotem ti eksakto a tiempo a panangispalna kadagiti Israelita manipud kadagiti Egipcio. Tuktukoyen ni Moises ti Nisan 14, 1513 B.C.E. idi kinunana: “Iti ngudo ti uppat a gasut ket tallopulo a tawen, naaramid a mismo itoy met laeng nga aldaw nga amin dagiti buyot ni Jehova rimmuarda manipud daga ti Egipto.” (Ex. 12:40-42) Nangrugi ti 430 a tawen idi nangrugi ti tulag ni Jehova ken Abraham idi 1943 B.C.E. (Gal. 3:17, 18) Idi agangay, kinuna ni Jehova ken Abraham: “Maammuamto a sigurado a ti bin-im agbalinto a ganggannaet nga agnanaed iti daga a saanda a kukua, ket kasapulanto nga agserbida kadakuada, ket dagitoy sigurado a parigatendanto ida iti uppat a gasut a tawen.” (Gen. 15:13; Ara. 7:6) Nalawag a nangrugi ti 400 a tawen a pannakaparigat idi 1913 B.C.E., idi linais ni Ismael ti mapuspusot idi a ni Isaac, ket nagpatingga dayta idi pimmanaw dagiti Israelita iti Egipto idi 1513 B.C.E. (Gen. 21:8-10; Gal. 4:22-29) Wen, uppat a gasut a tawen sakbayna, inkeddeng ni Jehova ti tiempo nga isalakanna dagiti adipenna!
6. Apay a masiguradotayo nga isalakan ni Jehova dagiti adipenna?
6 Ni Josue ti maysa kadagiti naispal manipud Egipto. Impalagipna iti Israel: “Pagaammoyo unay iti amin a pusoyo ken iti amin a kararuayo nga awan napaay a maysa a sao manipud iti amin a naimbag a sasao a sinao kadakayo ni Jehova a Diosyo. Pimmudnoda amin maipaay kadakayo. Awan uray maysa a sao kadakuada ti napaay.” (Jos. 23:2, 14) Masiguradotayo a tungpalen met ni Jehova ti karina nga isalakannatayo inton dakkel a rigat. Nupay kasta, no kayattayo ti saan a mairaman iti pannakadadael daytoy a sistema, masapul nga agtultuloytayo nga agbantay.
NAGPATEG TI PANAGBALIN A MANAGBANTAY ITI PANNAKAISALAKAN
7, 8. (a) Ania ti akem dagiti parabantay idi un-unana, ket ania ti masursurotayo iti dayta? (b) Mangted iti pagarigan iti mabalin a mapasamak no nakaturog dagiti parabantay bayat ti panawen ti panagbantayda.
7 Adda masursurotayo manipud iti nagkauna a tiempo maipapan iti kinapateg ti panagbalin a managbantay. Napalawlawan idi kadagiti nangato a pader dagiti dadakkel a siudad, kas iti Jerusalem. Dagiti pader ti mangsalaknib iti siudad manipud kadagiti manangraut. Adda met dagiti nangato a torrena a pagsiputan wenno pagpaliiwan iti aglawlaw. Aldaw ken rabii nga agpuesto dagiti parabantay kadagiti pader ken ruangan. Pakdaaranda dagiti agnanaed iti siudad iti aniaman a peggad. (Isa. 62:6) Biag ti nakataya, isu a masapul nga agtalinaed a siririing ken alerto dagiti parabantay.—Ezeq. 33:6.
8 Kinuna ti Judio a historiador a ni Josephus nga idi 70 C.E., nastrek dagiti soldado a Romano ti Torre ti Antonia, maysa a paset ti pader ti Jerusalem, gapu ta nakaturog dagiti parabantay kadagiti ruangan! Sinerrek dayta dagiti Romano ket napanda pinuoran ti templo. Dayta ti pagpatinggaan ti kakaruan a rigat a napasaran ti Jerusalem ken ti nasion dagiti Judio.
9. Ania ti saan nga ammo ti kaaduan a tattao ita?
9 Addaan iti “parabantay” ti kaaduan a nasion ita. Adda dagiti soldado nga agbambantay kadagiti beddeng ti pagilian ken agus-usar met ti dadduma kadagiti haytek a surveillance system. Bambantayanda ti asinoman a sumrek iti teritoriada ken dagiti kabusor a mamagpeggad iti pagilianda. Nupay kasta, dagiti laeng peggad manipud kadagiti gobierno nga inaramid ti tao wenno tattao ti masiputan dagitoy a “parabantay.” Saanda nga ammo ti kaadda ti nailangitan a Pagarian ti Dios ken ti ar-aramidenna babaen ken Kristo ken ti aramidento dayta iti dandanin pannakaukom ti amin a nasion. (Isa. 9:6, 7; 56:10; Dan. 2:44) Ngem no agbalintayo nga alerto ken managbantay iti naespirituan, nakasaganatayto inton dumteng dayta nga aldaw ti panangukom.—Sal. 130:6.
SAAN KOMA A MASINGA TI PANAGBANTAYMO
10, 11. (a) Ania ti masapul a pagannadantayo, ken apay? (b) Apay a patiem nga im-impluensiaan ti Diablo dagiti tattao tapno saanda nga ikankano dagiti padto iti Biblia?
10 Panunotem ti parabantay nga agpatnag a siririing. Nabannog ken makaturturogen no dandanin malpas ti panagbantayna. Kasta met, bayat nga umas-asidegtayo iti panungpalan daytoy a sistema ti bambanag, ad-adda a narigat para kadatayo ti agtalinaed a siririing. Makapaladingit no saantayo a makapagtultuloy nga agbantay! Usigentayo ita ti tallo a banag a no saantayo a naannad, posible a mamagbalin kadatayo a saan nga alerto ken nasiput.
11 Pukpukawen ti Diablo ti interes dagiti tattao iti naespirituan. Sakbay unay ti ipapatay ni Jesus, namitlo a pinakdaaranna dagiti adalanna maipapan iti “agturay iti daytoy a lubong.” (Juan 12:31; 14:30; 16:11) Ammo ni Jesus nga agtultuloy a kullaapan ti Diablo ti panunot dagiti tattao tapno saanda a marikna ti kinaganat ti tiempo nga ipakpakita dagiti padto ti Dios maipapan iti masanguanan. (Sof. 1:14) Us-usaren ni Satanas ti sangalubongan nga imperio ti palso a relihion a mangbulsek iti pampanunot dagiti tattao. Ania ti madmadlawmo no makisaritaka iti dadduma? Saan kadi a ti Diablo “binulsekna ti pampanunot dagiti di manamati” maipapan iti um-umayen a panungpalan daytoy a sistema ti bambanag ken ti kinapudno nga agturturayen ni Kristo iti Pagarian ti Dios? (2 Cor. 4:3-6) Kasano kasansan a mangngegmo a kuna dagiti tattao, “Saanak nga interesado”? Adu ti saan nga interesado no ibagatayo ti pagtungpalan daytoy a lubong.
12. Apay a saantayo koma nga ipalubos a maallilawnatayo ti Diablo?
12 Agtultuloyka koma nga agbantay uray saan nga interesado dagiti tattao. Ammom no anianto ti mapasamak. Insurat ni Pablo kadagiti padana a Kristiano: ‘Ammoyo nga umay ti aldaw ni Jehova,’ ken innayonna, “kas iti mannanakaw iti rabii.” (Basaen ti 1 Tesalonica 5:1-6.) Impakdaar ni Jesus: “Agtalinaedkayo a nakasagana, agsipud ta iti oras a saanyo nga ipagpagarup umay ti Anak ti tao.” (Luc. 12:39, 40) Dandanin allilawen ni Satanas dagiti tattao a patienda nga adda “talna ken talged.” Impluensiaanna ida a panunotenda a nasayaat ti mapaspasamak iti lubong. Datayo ngay? No ‘agtalinaedtayo a siririing ken sipupuot,’ saantayto a pakakigtotan ti aldaw ti panangukom a kas iti iyaay ti “mannanakaw.” Gapuna, masapul nga inaldaw a basaentayo ti naisurat a Sao ti Dios ken utobentayo ti ibagbaga ni Jehova kadatayo.
13. Kasano nga ap-apektaran ti espiritu ti lubong dagiti tattao, ket kasanotayo a maliklikan dayta a makadangran nga impluensia?
13 Mangpaturog iti naespirituan ti espiritu ti lubong. Adu a tattao ti makumikom kadagiti inaldaw nga aktibidadda isu a saanda a “sipapanunot iti naespirituan a kasapulanda.” (Mat. 5:3) Kanayon a pampanunotenda dagiti material a bambanag a mangpennek iti “derrep ti lasag ken ti derrep dagiti mata.” (1 Juan 2:16) Kasta met, gapu iti industria ti paglinglingayan, pagay-ayat dagiti tattao ti ‘panagragragsak,’ ket kumarkaro dayta iti tinawen. (2 Tim. 3:4) Gapuna, imbaga ni Pablo kadagiti Kristiano a masapul a saanda koma nga agplano a “nasakbay maipaay kadagiti derrep ti lasag,” a dayta ti mangpaturog iti naespirituan.—Roma 13:11-14.
14. Ania a pakdaar ti masarakantayo iti Lucas 21:34, 35?
14 Imbes nga agpaimpluensiatayo iti espiritu ti lubong, ti koma espiritu ti Dios ti mangimpluensia iti biagtayo. Babaen iti dayta, nalawag nga imbaga ni Jehova dagiti bambanag a mapasamak iti masanguanan. [1] (1 Cor. 2:12) Ngem ammotayo a mabalin a dagiti gagangay a bambanag ti mamagbalin iti maysa a saan a siririing iti naespirituan, ket mabalin a masinga dagiti naespirituan nga aktibidadtayo. (Basaen ti Lucas 21:34, 35.) Mabalin nga uyawendatayo ti dadduma gapu ta agtultuloytayo nga agbantay, ngem saantayo koma a liplipatan ti kinaganat ti panawen. (2 Ped. 3:3-7) Imbes ketdi, masapul a kanayon a makigimongtayo a kadua dagiti kapammatiantayo, ta sadiay nga adda ti espiritu ti Dios.
15. Ania ti napasamak kada Pedro, Santiago, ken Juan, ket kasano a mabalin a mapasamak met dayta kadatayo?
15 Ti kinaimperpektotayo mabalin a pakapuyennatayo nga agtalinaed nga alerto. Ammo ni Jesus a ti imperpekto a tao nalaka laeng a tumulok kadagiti pagkapuyanna. Usigentayo ti napasamak iti rabii sakbay a mapapatay ni Jesus. Tapno mataginayonna ti kinatarnawna, kiniddawna nga isu ket patibkeren ti nailangitan nga Amana. Imbaga ni Jesus kada Pedro, Santiago, ken Juan nga ‘agtultuloyda nga agbantay’ bayat ti panagkararagna. Ngem saanda a nakita ti kinaserioso dayta. Imbes nga agbantayda para iti Apoda, timmulokda iti tarigagay ti lasagda ket nakaturogda. Nabannog met idi ni Jesus, ngem nagtalinaed a siririing ken nagkarkararag iti Amana. Kasta met koma ti inaramid dagiti kakaduana.—Mar. 14:32-41.
16. Sigun iti Lucas 21:36, kasanotayo nga ‘agtalinaed a siririing’ kas imbilin ni Jesus?
16 Saan laeng a basta panagtarigagay a mangaramid iti umiso ti kasapulan tapno ‘agtalinaedtayo a siririing’ iti naespirituan. Sumagmamano nga aldaw sakbay ti napasamak iti hardin ti Getsemani, imbaga ni Jesus kadagiti isu met laeng nga adalan nga agkararagda ken Jehova. (Basaen ti Lucas 21:36.) Gapuna, tapno makapagtultuloytayo nga agbantay iti naespirituan, masapul met a kanayon nga alertotayo iti panagkararag.—1 Ped. 4:7.
IPAKITAYO A MANAGBANTAYKAYO
17. Kasanotayo a masigurado a nakasaganatayo iti dandanin mapasamak iti masanguanan?
17 Gapu ta imbaga ni Jesus a ti panungpalan ket umay ‘iti oras a saantayo nga ipagarup nga isu dayta,’ saan ngarud nga ita ti panawen tapno maturogtayo iti naespirituan; saan a panawen tapno gun-odentayo dagiti tartarigagayan ti lasagtayo nga ilusion ken arapaap nga ituktukon ni Satanas ken ti lubongna. (Mat. 24:44) Babaen iti Biblia, ibaga kadatayo ti Dios ken ni Kristo ti isagsaganada para kadatayo iti masanguanan ken no kasano a makapagtultuloytayo nga agbantay. Masapul koma a sipapanunottayo iti espiritualidadtayo, iti relasiontayo ken Jehova, ken iti panangipangpangrunatayo iti Pagarian. Masapul koma a nasiputtayo iti tiempo ken paspasamak tapno makapagsaganatayo iti aniaman a mapasamak. (Apoc. 22:20) Biagtayo ti nakataya!
^ [1] (parapo 14) Kitaen ti kapitulo 21 ti libro nga Agturturayen ti Pagarian ti Dios!


c: text/html

text:
1Kamaudiananna, kakabsat, ikarkararagandakami tapno agtultuloy nga agsaknap a sipapardas ti mensahe maipapan iti Apo ket maitan-ok a kas met iti panangitan-okyo. 2Idawatyo met nga ispalennakami ti Dios kadagiti nakillo ken dakes a tattao. Ta saan nga amin a tattao ket mamati iti mensahe. 3Ngem mapagtalkan ti Apo. Papigsaen ken salaknibannakayto iti Managdakdakes. 4Ti Apo ti mangted iti dakkel a panagtalekmi kadakayo nga aramidenyo ken itultuloyyo nga aramiden dagiti ibagami kadakayo. 5Sapay koma ta idalannakayo ti Apo iti naun-uneg a pannakaawat iti panagayat iti Dios ken iti panagibtur nga ipaay ni Cristo. 6Kakabsat, iti nagan ni Apo Jesu-Cristo, ibilinmi kadakayo nga adaywanyo dagiti amin a nasadut a kakabsat a di mangtungpal kadagiti imbalbalakadmi kadakuada. 7Pagaammoyo unay a rebbengyo a tuladen ti inaramidmi. Saankami a nasadut idi addakami iti dennayo. 8Awan ti inawatmi a tulong a dimi binayadan. Ngem nagtrabaho ken nagbannogkami ketdi. Nagtrabahokami iti aldaw ken rabii tapno dikam agbalin a pakadagsenan ti uray siasinoman kadakayo. 9Inaramidmi daytoy a pagtuladanyo, saan a gapu ta awan ti kalinteganmi a dumawat iti masapulmi, no di ket pagtuladanyo. 10Bayat ti kaaddami iti dennayo, imbagbagamin idi kadakayo, “Ti saan nga agtrabaho, saan a pakpakanen.” 11Kunami daytoy ta nadamagmi nga adda kano sumagmamano a nasadut kadakayo. Awan kano ti ar-aramidenda no di la bumibiang iti aramid ti sabali a tao. 12Iti nagan ni Apo Jesu-Cristo, ibilinmi kadagitoy a tattao ket ballaaganmi ida nga agbiagda kas maiparbeng ken manggedda iti pagbiagda. 13Ngem dakayo, kakabsat, masapul a dikayo mauma nga agaramid iti naimbag. 14Nalabit nga adda maysa dita a dinto agtungpal iti imbagami iti daytoy a surat. Tandaananyo ti kasta a tao ket diyo ikankano tapno mabainan. 15Ngem diyo ibilang a kabusor. Bagbagaanyo ketdi a kas maysa a kabsat. 16Sapay koma ta ti Apo a mismo a paggapuan ti talna, ikkannakay iti talna iti amin a tiempo ken iti amin a kasasaad. Adda koma ti Apo kadakay amin. 17Siak a mismo ti akinsurat iti daytoy: Pakomusta nga aggapu ken ni Pablo. Kastoy ti panangfirmak iti tunggal suratko. Kastoy ti panagsuratko. 18Ti parabur ni Apotayo a Jesu-Cristo adda koma kadakay amin.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KAPITULO 49
Nangasaba Idiay Galilea ken Sinanayna Dagiti Apostol
MATEO 9:35–10:15 MARCOS 6:6-11 LUCAS 9:1-5
NANGASABA MANEN NI JESUS IDIAY GALILEA
IMBAONNA DAGITI APOSTOL A MANGASABA
Nasaknapen ti nangasabaan ni Jesus iti agarup dua a tawen. Panawen kadin tapno bumannayat ken agrelaks? Saan. Palawaen pay ketdi ni Jesus ti ministeriona babaen ti ipapanna “iti amin a siudad ken purok [ti Galilea], ket nangisuro kadagiti sinagoga ken inkaskasabana ti naimbag a damag maipapan iti Pagarian ken pinaimbagna ti amin a kita ti sakit.” (Mateo 9:35) Ti nakitana ti nangkombinsir kenkuana a mangpalawa iti trabaho a panangasaba. Ngem kasano a maitungpalna daytoy?
Bayat ti panagdaliasat ni Jesus, nakitana a kasapulan dagiti tattao ti naespirituan a pannakapaimbag ken liwliwa. Kaslada karnero nga awan ti pastorna, nalalatan ken nabaybay-an. Naasian kadakuada ket kinunana kadagiti adalanna: “Adu ti anien ngem bassit ti agani. Ipakaasiyo ngarud iti Apo ti panagani a mangibaon kadagiti agani iti talonna.”—Mateo 9:37, 38.
Ammo ni Jesus no ania ti makatulong. Inayabanna ti 12 nga apostol ket pinagpaparisna iti sagdudua, isu nga innem a parisda a mangasaba. Kalpasanna, binilinna ida: “Dikay mapan iti kalsada dagiti nasion, ken saankayo a sumrek iti aniaman a siudad dagiti Samaritano; no di ket birokenyo laeng dagiti napukaw a karnero iti Israel. Inkayo ket ikasabayo: ‘Asidegen ti Pagarian ti langit.’”—Mateo 10:5-7.
Ti Pagarian nga ikasabada ket ti dinakamat ni Jesus iti modelo a kararag. “Asidegen ti Pagarian,” kayatna a sawen, addan ti dinutokan ti Dios nga Ari, ni Jesu-Kristo. Ngem ania ti mangpaneknek a dagiti adalanna ti pannakabagi ti Pagarian? Inikkan ida ni Jesus iti pannakabalin a mangpaimbag kadagiti masakit ken mangpagungar pay kadagiti natay nga awan bayadna. Kasano ngaruden a maipaay ti kasapulan dagiti apostol, kas ti taraonda iti inaldaw?
Imbaga ni Jesus kadagiti adalanna a saanda nga agisagana iti material a kasapulanda iti panangasabada. Saanda nga agitugot iti balitok, pirak, wenno gambang. Saanda pay a mangitugot iti supot ti taraon wenno pagsukatanda wenno sandalias iti panagdaliasatda. Apay? Impanamnama ni Jesus kadakuada: “Maikari ti trabahador a maikkan iti taraon.” (Mateo 10:10) Dagiti umawat iti mensaheda ti mangipaay iti kasapulan dagiti adalan. Kinuna ni Jesus: “No mapankayo iti maysa a lugar ken adda umawat kadakayo, agyankayo iti balayna agingga a pumanawkayo sadiay.”—Marcos 6:10.
Nangted met ni Jesus iti bilin no kasano nga ikasabada kadagiti bumalay ti mensahe ti Pagarian. Kinunana: “No sumrekkayo iti balay, kablaawanyo dagiti bumalay. No awatendakayo, agtalinaed koma kadakuada ti talna nga inkablaawyo; ngem no saan, agtalinaed koma kadakayo ti talna. No saandakayo nga awaten wenno denggen, pampagenyo ti tapok kadagiti sakayo ket pumanawkayo iti dayta a balay wenno siudad.”—Mateo 10:12-14.
Mabalin pay ketdi a saan nga awaten ti intero a siudad wenno purok ti mensaheda. Ania ngarud ti mapasamak iti dayta a lugar? Imbaga ni Jesus a maukomdanto. Inlawlawagna: “Laglagipenyo a nalaglag-an ti dusa ti Sodoma ken Gomorra ngem ti dayta a siudad inton Aldaw ti Panangukom.”—Mateo 10:15.


text:
Unibersidad iti Hawai'i
Ti Unibersidad iti Hawaiʻi a Sistema, nangayed a ti Unibersidad iti Hawaiʻi ken nalatak a siaammo a kas UH, ket maysa a publiko, a pagadalan ti babai wenno lalaki a kolehio ken sistema a Unibersidad nga gatinong nga asosiado, lisensiatura, maestro ken doktora a grad-grado nga gatarus kadagiti tallo nga unibersidad a kampus, maysa a panagsanay ti panagbiruk ti trabaho, dagiti tallo a sentro a unibersidad, uppat sentro ti edukasion ken sabsabali pay a panasukisok a pas-pasdek a naiwarwaras iti labes kadagiti innem nga is-isla iti estado iti Hawai'i iti Estados Unidos.


text:
“Kaslaka met laengen maikkan iti award.” Inkidag ni Estrella. Dinillawna man ngatan ti kawesko. Kadduak a mangisursuro iti distrito ti San Tiburcio. Nagasgasat ketdi ta iti sentro ti assignmentna. Ngem kadatao, masapul pay la nga umuli iti bantay tapno laeng madanon ti pagadalan a yan dagiti ubbing.
Wen, maysaak a mangisursuro iti Licungan Primary School.
Immisemak laeng iti kinunana, nalipatan nan sa nga awarding ceremonies a talaga ti okasion ita. Ta iti daytoy nga aldaw, mapadayawan ti mangisursuro a modelo gapu iti napintas a gapuanan ken naaramidanda iti benneg iti edukasion.
“Apay ngata met nga i-require pay laeng ni Mr. Laurente nga umaytayo amin ditoy programa ket mabalin met a saan.” Kinuna manen ni Estrella. Ni Mr. Laurente a kunana ket isu ti agdama a division superintendentmi. Ti naganna ket Valeriano.
“Ti panangkita kano iti modelotayo tapno isu ti tuladen—as if…”
“Ket rumbeng koma a saan la maymaysa ti maikkan ti award. No sangapulo koma, bareng mairamanak met nga agrampa dita ngato with matching kaway-kaway.”
‘Tagtagarin ket mangrugin ti programa, timmakderen ti emceetayo.” Indussagko kenni Estrella ket dimakkel ti subsobna.
Timmakder ti emcee a nakaarwat iti lavender a casual a gown. Am-ammok ti rupana, ngem diak ammon ti naganna. Classmate ko idi. Idi kimmita kaniak ket inisemanak.
“Naimbag nga aldaw padak a mangisursuro. Iti daytoy nga aldaw, rambakantayo ti 88th Founding Anniversary ti dibisiontayo ken ti panakapadayaw iti Most Outstanding Teacher of the Year. Wen, iti daytoy nga aldaw, padayawantayo ti naisangsangayan a mangisursuro a nakaipaay iti kangatuan a kalidad iti propesion ti kina-maestra. Isuna ti mangisursuro a di nangisukat ti bannog, rigat ken sakripisio iti kuarta ken gin-awa. Inikkanna dagiti ubbing iti lawag a naiwawa iti pagsiriban.
Ngem tapno naan-anay a malukatan daytoy a programatayo iti daytoy nga aldaw, tumakdertayo amin iti panglukat a kararag a sarunuento metten iti panakakanta iti nailyan a kansiontayo.”
Napalabas
NARIKNAK ti kunada nga agtatapaw a ragsak idi maipaima kaniak ti maysa a surat a naggapu iti dibisionmi. Ti ahensia a nagtaudanna ket Ministry of Education. Agtawenak iti 23. Volunteer teachernak idi iti San Antonio Elementary School. Pagadalan a masarakan iti kaaruba ti barangaymi.
Nailanad iti surat a mapanak iti distritomi ta ibagada no sadino ti papanak a pagisuruan.
Balonko ti regget ken ragsak, napanak iti opisina ni Ms. Esmeralda Cristobal. Pinasungadannak met iti nasam-it nga isem kagiddan iti panangibalikasna iti : “Congratulations Ms. Edelina Sayged.”
Ngem diak ammo no nagbingngi ti isemko wenno naglabaga ketdi ti pingpingko idi imbaga a ti pagisuruak ket iti Licungan Primary School.
“Sadino daydiay, Ma’am.” Ammok a kabanbantayan daytoy a lugar—sursurong a kunada. Ket segun iti sarsarita, maysa nga aldaw ti pagpagnaen sakbay a makadanon. Diak ammo no eksaherado ngem maymaysa ti kayatna sawen, dagiti maipurpurwak ditoy ket dagiti mangisursuro nga addaan iti anus ken gagem kas maysa a maestra (mabalin pay a kunaen a dagiti kagurgurada a maestra). Ta no aginmamaestraka laeng, sigurado nga agikkatka.
Diak met malagipen no kasano ti panangsungbat idi kaniak ti district supervisormi. Ti ammok laengen ket idi adanakon iti balay nga agpakpakada kada Amang Kulas ken Inang Toning.
Saan nga agsangsangit ngem ammok a nadagsen ti barukong ni Inang.
“Mabalinmo ti agbabawi, adu pay ti gundaway a para kenka.” Kunana.
“Ti panagbabawi ket saan a nasapataan, Inang. Kaykayatko nga arakupen ti sinapataak.”
“Toning, ti rumbeng a panunotem ket ti kina-indaklan ta anakmo ta ti pangisurruana ket iti maysa a lugar a rumbeng a maikkan iti edukasion. Ti isurom sadiay ket dagiti agkasapulan, saan ket dagiti agngayangay laeng.”
“Agyamanak, Amang, maawatannak.”
“Inton bigat ket itulodka, nakkong.” Kinitana ti asawana. “Toning, tulongam ta anakmo a mangisagana kadagiti gargaretna ket naan-anay a maestran iti yuulina idiay Licungan.”
Aldaw ti Domingo idi nagrubbuatkami kenni Amang. Napanak pay naki-worship iti kapiliami sakbay a napankami. Kayatko a bussogen iti ispiritual ti kinataok tapno iti kasta ket natibkerek; bareng isursurotna ti emosion ken pisikalko.
Dua a darakkel a bag, sabali laeng ti dua a karton nga intugotko. Kinasapulan ni Amang ti tulong dagiti kasinsinko a da Anton ken Arky tapno maidanon dagitoy iti pangsabtan kaniak dagiti agnanaed iti Licungan.
Idi addakamin idiay Sawwangan, uppat a tangkiran a lalaki ti nagpakaammo nga isuda kano ti mangsabat kaniak. Nagyamanak kadakuada, inyam-ammok ni Amang ken dagiti dua a kasinsinko.
“Makaammoka la koman, Basti a mangsalaknib iti balasangko. Ipaimak kenkan ti seguridadna.” Kinuna ni Amang iti natangken a bosesna. Ammok nga ingagarana a pinalalaki ti bosesna.
“Wen, Apo, awan ti mangan-ano kenni Ma’am Edel idiay Licungan. Agserbi isuna iti masakbayanmi gapuna a serbianmi met isuna iti agdama.”
Sakbay a pimmanaw ni Amang, kinasaritanak iti nalapat. Sumarot dagiti naamaan a balikasna. No gayam umadayoka ket mariknam dagiti kaipapanan ti tunggal binatog. Adu ti pammalagipna kaniak, ngem maymaysa laengen ti malagipko ita.
“Dios ti kumuyog, Anak.”
Ket timmalikudak, simmurotak kadagiti uppat a taga-Licungan a nangawit kadagiti ramit, abasto ken gargaretko.
“Adayo kadi ti Licungan?” Indamagko idi adda ngata sangapulo a minutos a magmagnakami.
“Asideg laeng, Ma’am.” Kinuna ti maysa kadakuada nga idi agangay ket naammuak ti naganna nga Arsing.
Nakaangesak, ta biddut gayam ti nangnangegkon a sarita iti kinaadayo ti barangayda.
Ngem diak napanunot a taga-banbantay gayam ti kinasaritak. Ket ti asideg kadakuada ket tallo nga oras a magmagna. Ket no ti kas kaniak a di sanay a magna, a maminpat nga agsardeng, alaenna gayam ti lima nga oras.
Umuli iti bakras, kumalipkip iti bato, aguyas iti teppang ken lumagto kadagiti bato: daytoy ti dana nga agturong iti Licungan.
Diak binilangen no mano a bantay ti inulimi. Nakarkaro a diak binilang no namin-anoak a nagkararag ta kayatkon a makadanonkami.
“Asidegen?” Iti maminsan pay ket dinamagko manen. Mangrugin a kanen ti sipnget ti lawag. Kas maysa a balasang ket adda latta danagko, nangruna ket lalaki dagiti kadduak. Ngem kunada met ketdi a dida pulos manggundaway, uray mangiggem la koma iti ima. Ngem pagdanagak pay ket amanganto ketdi adda dagiti NPA a masalawanmi.
Diak ammo no pumudno ti mapanunotko, ta idi nakasalogkami iti maysa a karayan ket agin-inanakami, idi nangegko laengen dagiti karasakas ken arimpadek ti sumurok-kumurang 10 nga NPA.
“Kakaddua, marabiankayon.” Kinuna ti maysa nga amasona a nakaiggem iti M-16. Kas madlawak ket isu ti mangidadaulo kadakuada.
“Wen, Ka Lorna, sinukonmi ngamin ti kabarbaro a mangisuro iti pagadalantayo. Ni Ma’am Sayged.” Insungbat ni Basti nga awan man laeng ti naaripapak a panagbutengna.
“Nagsayaat a damag. Dakkel a tulong kadatayo ni Ma’am tapno mamuli ti panpanunottayo… saan laeng dagiti ubbing.” Kinitanak. “Ammok ti marikriknam, Ma’am, ngem dika madanagan, ta sabali ti aramidmi iti madamdamagmo iti baba.”
Ngem saan latta a mapukaw ti danag iti barukongko. Nangruna ket makitak dagiti igamda a nagdarakkelan.
Nakaangesak idi timmakderkami kada Arsing.
“Sige, Ka Lorna, yun-unamin. Ket ne, amangan no diminton makita ti dalanmi.”
“Ala, annadanyo ni Ma’am Edel, ipaayyo kenkuana ti panangilala ken panangtaripato.”
“Pakadayawanmi nga ipaay dayta kenkuana, Ka Lorna.”
“Sige ngarud, Apo, mapankamin.” Kinunak.
Pinaludipak ti rupa ni Ka Lorna idi pumanawkamin. Naamo ti rupana. Agtayag la ngata iti 5 flat, ket nupay pamudawen ngem adu garungyad iti rupana. Idi nasiputanna ti panangkitak ket inisemanak a kasla ketdin naalanan ti riknak a diakto ibagbaga kadagiti military nga adda nakitak nga NPA.
“Asidegtayon, Ma’am, bassit la nga anusen.” Kinuna ni Basti.
“Kasano ti kayatmo a sawen. Oras kadi pay a magmagnatayo?” Naidamagko.
Immisem, tinangadna ketdi ti bantay nga adda iti sanguananmi ket intudona daydiay.
“Iti dayta a bantay, Ma’am, maminsan laengen nga anges ket nakaulitayon.”
Nagyamanak, ta makitkitak dagiti kasla raniag sadiay a gapuanan ngatan ti panaglutlutodan iti pangrabii. Ket no makitkitakon, kayatna sawen, asidegen.
Nagnaak… agingga a nabannogak manen nga umul-uli. Mangallilaw gayam ti mata no dadduma. Nakurang maysa nga oras daydiay nga inulimi sakbay a nakadanonkami iti purokda.
Sinabatdakami dagiti agindeg iti lugarda. Nakurang sangagasutda ngata, agraman dagiti ubbing. Diakon inikkan importansia ti kinadungritda ken ti pay-odda. Ta ad-adda ti bannogko ti nariknak. Diak pay ket ammo no naalak pay ti immisem.
“Pagdagusak, Apo?” Isu ti malagipko nga indamag.
Nangitayag ti imana ti maysa a babai nga agtawen ngata iti trentay singko. Nagpasango sa innalawatna ti bag nga ig-iggamak.
“Idiay balay, Ma’am. Siak ni Imelda. Ala, umaykan ta aginanaka, ammok a nabannogkan.
Sinurotko ni Imelda, linabsanmi ngata ti tallo a balay idi nagsardeng iti batog ti balayda. Ti diding ken ti datarna ket naaramid kadagiti natablon a kayo. Napuskol ketdi ti panakaaramidna. Immunegkami ket nakitak ti salas ken ti kusina a sangsangkamaysa.
“Daytoy ti balaymi, Ma’am, ala, paspasensiaamon.”
“Awan problema kaniak, agpapada laeng ti kasasaadtayo. Sadino ngay ti pagturogak?”
Timmakder ket tinurongna ti maysa a kuarto a ti ruanganna ket maysa a lupot. Idi makaunegkami, nanindi daytoy iti lampa ket nakitak ti kuarto nga awanan iti kama. Kayatna sawen, iti datar a naaplagan iti ikamen ti pagiddaak.
Iti dayta a rabii, diakon kinabaelan a ginuyod ti ules iti napalaus a bannog, insigida a nairidepak iti maysa a gangganaet a pagtaengan. Diak narikna ti kersang ti datar a tabla.
SANGAPULO ket pito nga ubbing: innem a babai ken uppat a lalaki—dagitoy ti isurok iti grade one. Iti malem ket dagiti grade two a sangapulo ket waloda. Nagbassiten, kunkunak iti nakemko. Ngem ad-adda a nakatiliwan ti imatangko iti di pay nalabaan a kawesda.
Tunggal maysa ket pinatakderko tapno yam-ammoda ti bagida. Natulnogda ketdi a nangibaga kadagiti naganda.
“My name is Alesandra Buy-ongan, I am ten years old, I thank you.” Kinuna ti maysa nga ubing sa nagsublin iti tugawna.
“A, e, Alesandra. Dikan sa pay nagdalus iti imam. Ammoyo class, no umaykayo iti school, masapul a neat kayo. Agdigoskayo. Saan nga atiddog ti kukoyo ta ngumisit ta napunno ti daga. Pagumokan dayta ti makunkuna a germs.” Cleanliness ti ibagbagak.
Timmakder ni Alesandra sana kinita dagiti kukona. Makasangsangit ngata ta kasla nangegko ti panagsinglotna.
“Ma’am, sorry, nagdigosak met itay, ngem nakuyasyasak ngamin itay agpakastoykami.”
“Sadino ti naggapuanyo, ket ditoy met iti arubayan ti schooltayo.”
“Siak ngamin Ma’am ket naggapu pay idiay Takneng, alas sais ti parbangon idi nangrugikami a magna ta pagisu a nadanonmi ti flag raising ceremony.”
Naammuak agangay, nga agriingda gayam dagitoy nga ubbing iti alas singko ti parbangon a kagiddan (wenno umun-una pay) dagiti dadakkelda. Agisaganada kadagiti balonenda a kamote wenno saba, alas sais iti parbangon ket rugianen ti agarup sangapulo ket lima nga ubbing ti magna iti bimmituka a dalan nga umay ditoy, lasaten ti tallo a rangtay, kumalipkip iti bantay tapno laeng makasambot iti basa. Daytoy ti kaasitgan a pagadalan kadakuada—ti magna iti maysa ket kaguddua nga oras.
Nasirnaat pay laeng ita. Ket kasanon no panagtutudon?
Kasla siak ti nabainan iti sanguanan ni Alesandra.
Ti sakripisiok nga immuli ditoy nga agisuro ket awan gayam iti kitkitda tapno laeng umayda agadal. Sa ita, dildillawek pay ti kinarugit ti kukoda.
Iti panaglabas ti aldaw, natakuatak a ti panangisuro kadagiti ubbing ditoy ket saan laeng iti panagbasa iti ABAKA wenno ‘A is for Apple’, wenno 1 plus 1 equals two. Wenno panangisuro kadakuada iti kanta a Bayang Magiliw ken panangikabisa iti Panatang Makabayan.
Ti adal ket saan iti bibig a rummuar no di ket maimula iti pusoda. A maammuanda a ti letra ket lawag ken ti numero ket biag.
Ket maragsakanak ta dengdenggendak.
Ket bareng mautobda a ti lubong ket saan laeng a pagpatakderan ti kalapawda.
Saanen a nagbalin a buribor dagiti aldaw nga aglabas kaniak. Nautobko a ti propesion ket saan a trabaho, no di ket karbengan ken rebbengen.
No panawen ti panagtutudo a mapupokda iti tallo a bulan ta awan ti makalasat iti dakkel a karayan. Mapupokak met iti uneg iti tallo a bulan. Ket no agsidada iti pusi ti balatong wenno utong a nalaokan iti uggot ti kamote wenno sayote. Isu met kaniak.
Naimas met—iti damona, ngem nairuam met laeng ti dilak iti nalab-ay a raman.
Ket no tiempo ti panagaani… makianiak met.
“Nee, Ma’am, nakaiggemka met ti gumpay. Dimo kunaen a makigapaska met kadakami ditoy bantay.” Ni Manong Mandong ti nagkuna. Baro pay. Ngem saan nga agar-arem kaniak. Maestranak ngamin kano.
Iti ulok ket ti payabyab a kawayan a kasla ulo ti uong ti panakaaramid. Iti imak a nakaiggem ti kumpay ket ti polo a long sleeves tapno di unay magarungyadan iti natadem a dawa ken bulong ti pagay. Inpagatangko daytoy kenni Amang.
“Awan met kuaek, Manong. Maan-ano, aya, a mawatwat dagitoy ramayko ken mabalikkog met bassit daytoy bukotko.” Insungbatko. “Ken, ikkandakto ti bulnosko, wen. Iyawidkonto ta ipasawko kenni Amang idiay baba.”
“Ay ket, saandaka a pawilan iti kalikagummo, Ma’am. Ala man ngarud, tapno iti kasta ket maisuronakami iti umno a panaggapas.”
“Awan ti maisurok kadakayo iti panagtalon, ta adda iti ramay ti panagtalon. Sikayo ketdi ti mangigiya kaniak. An-anusandak ta nabuntogak.”
No iladawak ti panakipasetko kadakuada… naragsak. Ta isu la daytoyen ti linglingayko. Ta ania koma ti lailang ditoy ket awan met ti mall a mapasiar. Awan ti baybay a paglanguyan. Awan ti computer a pag-internetan. Daytoy laeng ti rikus ti biag ti maysa a mangisursuro iti sursurong: makariing iti bigat ket mangan—agisuro iti bigat ket mangan—agisuro iti malem—agawid iti alas kuatro, ket mangan.
Iti rabii ket agtangtangadakto laengen a mangkitkita kadagiti bituen ta awan metten aramidek. No mannaniwak koma ket adun a daniw ti naaramidko gapu iti kinaraniag ti bituen ditoy surong.
Awan telebision, awan radio, awan pagiwarnak—awan ti koriente.
Aw-awagak daytoy a panagbiag iti—serenidad.
Nairuamak kadi met laeng daytoy a wagas ti panagbiag? Ti sungbatko—wen.
No agawidak ket ginabsuon ti ipasarabok kada Amang ken Inang. Adda lima kaban ti irik. Maysa a sako ti abokado. Maysa a sako ti papaya. Adda pay pinya. Sayote, kamote, orkidias ket dadduma pay. Ay wen, dagiti kardis, balatong, ken utong.
No idi damo ket binulannak nga agawid, ngem idi bumayag ket tunggal tallo a bulan. Ket no agdinnakkel ti danum iti Amburayan ket innem a bulanen. Ayna, nagdarakkelanen ti gurongko iti kaaddak ditoy. Bay-amman ta make-up ken foundation.
Diak koman napupuotan ti kabayagko ditoyen ngem idi nagsaritakami kenni Estrella iti maysa a seminar nga inatendaranmi.
“Apay ngay nga awan met laengen ti madamagko a panag-long tablemo.” Kinunana.
Long table? Ket kasano nga agkasarnak no awan met kaayan-ayatko. Asino ngarud ti mangarem kaniak no aggigianak met iti banbantay. Dagiti babbaro sadiay ket managbabainda met amin. Ipagarupda a diosanak a masapul laeng a dayawen, saan ket nga asawaen. Duldogda.
Mano tawenkon? Ay, diak kayat a lagipen. Ti kaaddak iti surong ket nasuroken a duapulo a tawen. Ngem iti langa… diak ammo no rumbeng a pabasulek ti kinangato ti lugar a pagisursuruak ta simmabunganay metten dagiti gurongko, nakersang payen dagiti kudilko ta mairumak metten a maki-ammoyo. Ket toy barukongko, dakkel koma a ngem dulpak metten.
Ket ti saludsod, mangasawanak pay ngata? Ay, ti rumbeng a saludsod ket no adda pay mangarem kaniak santo mangasawa kaniak.
“Friend, dika metten nagtagari,” indusag ni Estrella.
“Dandanin, Estrel… abaykanto wen.”
Kalpasan daydi a siminar, dimteng kaniak ti maysa a gasat. Papaayabannak ni Ms. Cristobal a district supervisormi. Adda kano napintas a damagna para kaniak.
“Mano tawenen nga agisursuron idiay Licungan Primary School, Miss Sayged?”
“23 years, Ma’am.”
“Adda kadi diary nga insuratmo bayat iti panaggianmo sadiay?”
“Awan Ma’am.”
“You should have. You know, saan amin ket naikkan iti opportunity a makaisuro kas pudno a maestra. Ket iti dayta a banag, I respect you a lot.”
“Thank you, Ma’am.” Daytoy lattan ti malagipko a naisungbat. Kastoy a talagan sa ti adda masteralna, nalaing a kumurimes ti balikas. Ammona ti rumbeng nga isawang tapno maingato ti morale ti maysa a tao nupay daytoy ket padagsen koma kenkuana.
“Ania mariknam no ibagak nga i-transferkan iti pagisuruam. Maragsakanka kadi wenno maladingitan?”
“Ma’am!” Diak ammo ti isungbatko. Saannak nakasagana iti kastoy a pagteng. Ita ngatan nga agdesisionnak. Ket no itan, panawanak kadin ti kuartok idiay Licungan Primary School; dagiti ubbing nga isursurok sadiay. Di ketdin, idi damo ket daytoy ti tagtagiurayko. Ti pumanaw iti nasulinek a lugar ket mapanak iti yan ti pudpudno a lubong.
“Kas namnamaek, dika a makatagari. Ammok ngamin a ti panagisurom sadiay ket saan a gapu iti adalmo a masapul nga yadalmo kadakuada… no di ket ti kinataom a nagsulbod sadiay. Sometimes, ti dimo kayat iti damo ket isu ti dimo kayat panawan iti udina. Dayawenka la unay Miss Sayged. Ngem dika madanagan, ikkanka ti panawen tapno usigen a nalaing ta riknam.”
“Thank you, Ma’am.” Timmakderak. Agpakadaak koman idi adda ti impakamakamna.
“Ngem gayam, dimo liplipatan ti Foundation Anniversary ti divisiontayo ken ti panakapadayaw iti Most Outstanding Teacher of the Year. Miss Sayged, you presence is highly anticipated.”
“Thank you, Ma’am.”
Agdama
KET ita, kayatko nga awagan ti Most Outstanding Teacher iti divisiontayo. A teacher who holds distinction in her career by providing the children and youth with her innermost dedication. A truly model for us teachers. Ti naganna ket gagangay ngem nagaweng. Saan a namulitan iti aniaman a mantsa, impakatna ti silaw a di nadepdep uray iti nasipnget a panawen.
Ladies and gentlemen… I am honored to present to you, the Most Outstanding Teacher of Year… Miss… Marissa Valdez iti Santa Cruz Community School!”
Timmakder amin a guest nga adda iti sango, timmakder dagiti kaab-abayko a mangisursuro, ket timmakderak met tapno padayawan ti modelo a mangisursuromi iti daytoy a tawen.
Manipud iti sango a tugaw ket timmakder ni Miss Valdez. Nakakawes iti casual a long dress, maris nangisit. Anian a pintasna.
“Oy, tumakderka met, a.” Kinunak kenni Estrella a di pay gayam timmakder.
“Hmm, apay koma a tumakderak ket para kaniak, saan nga isu ti Most Outstanding Teachertayo. Nagigian met laeng iti Central School a nagisursuro. Nagindodonar metten kadagiti lamisaan ken tugaw para iti pagadalan. Nabaketan a balasang ket agretiron iti daytoy sumaruno a tawen… isu kanon ti pagibasaran ti Outstanding Teacher.” Nagkuribibi.
“Ket asino koma?”
“Ket sika, a, koma…”
Diak ammo no mangpaspasablog laeng kaniak ni Estrella—ngem naragsakanak.
Diakon sinaludsod no apay. Ti ketdi malagipko, ket dagiti estudiantek idiay Licungan Primary School nga ammok a masmasdaaw no apay nga awanak ita.
Ngem di bale, addanakto metten inton bigat a mangisuro kadakuada.
GIBUS


text:
CANDON CITY. Maysa a guardia ti beerhouse ti nagreport iti pulisia idi daytoy ti kinabkabil ti innem a lalaki a di nabigbig.
Ti biktima ket managan Rickson Gambito, 25 anios, residente iti Oaig Daya, Candon City ken security guard iti Jhovels 2 Videoke Bar iti barangay Paras. Dagiti suspek ket saan a nabigbig.
Iti pulongna iti pulisia, adda isuna nga agbanbantay idi dagiti di nabigbig a customer ti nangkabil kenkuana iti awan aniaman a rason.
Kalpasanna, naglibas dagitoy a naglugan iti traysikel a green nga addaan plaka QJ-8428.


text:
San Juan- Nalisianna dagiti bala iti adu a pagbabakalan a nasagangna bayat ti kaaddana iti serbisio military ngem saanna a nalisian ti maysa a retirado a soldado ti bala ti igam ti nakasubangna.
Nagsagaba iti tallo a tama ti kalibre .45 ni Antonio Villarin, 48, a nakapuntaan ti tengnged, abaga ken makinkanawan a saka daytoy kalpasan a paltogan isuna ni FO3 Rolly Pascua, 40, maysa a fireman idi Pebrero 10.
Napasamak ti insidente ti pammaltog iti Brgy. Bacsil a lugar dagiti dua.
Basar iti initial a police blotter, pinuted ti biktima ti sanga ti mula a dates ti ina ti masuspetsa sana imbelleng daytoy iti paraangan ti masuspetsa. Iti daytoy a gundaway, nagsubang ti biktima ken masuspetsa agingga a napan innala ni Pascua ti paltogna iti uneg ti balayda sana pinaltogan iti namitlo ti retirado a soldado.
Dagus a naitaray ti biktima iti Suero Clinic and Hospital iti ili ti Cabugao tapno mataming idinto a boluntario met a simmuko ti masuspetsa iti kuerpo ti polisia iti nadakamat nga ili. (NBN Vigan)


text:
Baybay Ceram
Ti Baybay Ceram weno Baybay Seram (Indones: Laut Seram) ket maysa kadagiti nadumaduma a bassit a baybay iti nagbaetan dagiti naiwarwaris nga is-isla iti Indonesia. Daytoy ket seksion ti Taaw Pasipiko ken addaan iti kalawa iti agarup a 12,000 kilometro kuadrado a mabirukan iti pagbaetan ti Buru ken Seram, dagiti dua nga isla a tinawtawagan idi iti Abagatan a Molucca. Dagitoy nga isla ket patneng a habitat dagiti mula a napauten a kinaynayat para kadagiti usarda a kas rekado, a kas dagiti moskada, klabo, ken pimienta, ken dagiti baybay a mangpalikmut kaniada ket masingangar a dalan dagiti barko. Ti Baybay Ceram ket habitat pay dagiti nadumaduma a sebbangan ti tropikal a goby ken dagiti dadduma nga ikan. Kasla met dagiti sabali a a bassit a baybat ti Indonesia, ti Baybay Ceram ket nabato ken tektoniko unay nga aktino.
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ti Baybay Ceram a kas maysa kadagiti danum ti Purpuro Daya nga India. Iplawag ti IHO dagiti patinggana a kas dagiti sumaganad:[1]
Iti amianan ken amianan a daya. Ti linia manipud iti Tanjong Dehekolano, ti akindaya unaya patingga ti Is-isla Soela [Sula] aginggana iti akinlaud unay a patingga ti Obi, iti igid ti akin-abagatan nga aplayana aginggana iti Tanjung Serammaloleo iti akindaya unay a patinggana, kalpasanna babaen dagiti Isla ti Tobalai, Kekeh, Pisang ken Kofiau aginggana iti Tanjong Sele (1°26′S 130°55′E / 1.433°S 130.917°E), ti akinlaud a punto ti Baro a Guinea, ken mapan iti aplaya ti Karufa (3°51.5′S 133°27′E / 3.8583°S 133.450°E).
Iti abagatan a daya. Ti linia manipud iti Karufa, Baro a Guinea, aginggana iti akin-abagatan a daya unay a patingga ti pulau Adi, kalpasanna iti tanjung Borang, ti akin-amianan a punto ti pulau Nuhuyut [Kai Besar] (5°17′S 133°09′E / 5.283°S 133.150°E).
Iti abagatan a laud ken abagatan. Manipud iti akin-amianan a punto ti pulau Nuhuyut (Groot Kai) babaen ti Is-isla Watubela ken Gorong aginggana iti akin-abagatan a daya unay a patingga ti Ceram, iti gid ti akin-amianan nga aplayana aginggana iti Tanjung Tandurubesar , ti amianan a laud a puntot, kalpasanna ti linia aginggana iti Tanjung Baturuhan, ti akin-abagatan unay a patingga ti Buru [Buru], ken iti igid ti aplaya a mapan iti Tanjung Palpetu, ti amianan a laud a punto ti Isla.
Iti laudt. Ti linia manipud iti Tanjung Palpetu aginggana iti Tanjung Waka, ti akin-abagatan a punto ti pulau Sanana, babaen iti daytoy nga isla agingga iti akin-amianan a puntona, kalpasanna iti ballasiw ti Lingsat Mangoli aginggana iti abagatan nga aplaya ti Mangole (Is-isla Sula) iti [1°56′S 125°55′E / 1.933°S 125.917°E].
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Fairbridge, R. E. (1966). The Encyclopedia of Oceanography. New York: Halsted.
- Wang, James C. F. (1992). Handbook on Ocean Politics and Law. New York: Greenwood Press.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.


text:
Banayoyo, Ilocos Sur- “Naikamangkon iti konseho mainaig ti problema ti vehicullar accident a masansan a mapaspasamak iti masakupan ti Bayoyo, Ilocos Sur.” Daytoy ti nabatad a kinuna ni P/Insp. Federico Calibuso, hepe ti polisya iti daytoy nga ili.
Ti interview iti Radyo DZTP kenkuana, naammuan nga addan ti kopya ti resolusyon nga intedna iti opisina ti konseho tapno adalenda a nasayaat ken maipaayan ti solusyon ti masansan nga adda ti mapasamak a vehicullar accident.
Ti linaon ti surat nga inpasana iti opisina ti SB ket pakaseknan ti pannakitinnulong iti lokal a gobierno ken police kasta metten ti pannakadamat iti biang ti DPWH.
Umuna, masilawan ti paset iti kalsada a nasipnget kangrunaanna iti ayan ti masansan a pakapaspasamakan ti aksidente.
Kasta metten ti pannakaaramat kadagiti brgy. Tanods.
Pannakaikabil pay ti sign boards kadagiti pasetna iti kalsada a masansan a sadiay ti pakapaspasamakanna ti aksidente.
Naamuan pay kenni PI Calibuso, ti pannaka-check-up kadagiti drivers license kasta metten ti rehistro kadagiti lugan a dumaldalyasat iti kalsada a masakupan iti ili a Banayoyo.
Naammuan pay kenkuana, kaadduanna kadagiti motorsiklo dagiti involved ti aksidente kasta metten kaawan ti desiplina kadagiti dadduma a drivers a dagiti ti karaman ti aksidente.
Jeff Baredo


text:
Candon City. Lima a tao ti natiliw a mapapati nga agar-aramid ken aglaklako kadagiti peke a shampoo ditoy Candon City babaen kadagiti panakabagi ti linteg iti raid a naisayangkat.
Dagiti natiliw ket da Roselyn Fructoso, 34 anios; Jarry Antero, 34; Gina Canayong, 38; Corazon Garcia, 48, agpapada a residente iti Malambing street, Novaliches Quezon City ken ni Mark Rodel Lapisara, 24 anios, residente met iti Pilar Abra.
Dagiti suspek ket natiliw babaen iti search warrant nga insayangkat dagit pulis iti room 307 iti Candon Lodge, Candon City a nagupaan dagiti nasao a suspek.
Natiliw kadakuada dagiti naduma-duma a plastic container, plastic cover, pagpunggaan, iti naduma-duma a klase ti shampoo partikular dagiti plastic a kukua ti unilever. Adda pay naala a puraw a liquid wenno substance a daytoy ti inaramidda a shampoo tapno iyalisda kadagiti plastic.
Natiliw dagitoy ket naipan iti kuerpo iti pulisia para iti naan-anay a panakaimbestigar kadakuada.
dannyboy


text:
Why not… imbes a magna a kasla supemodel, nagpintas met a kitaen ti maysa a kandidate ti pageant a rumampa iti catwalk babaen iti saliw ti tadek.
Ken yes, imbes a dagiti revealing outfit, nagmayat met a buyaen dgiti candidates in their ingay ken tapes dagiti girls, ken wanes kadagiti boyz. Adda attraction latta metten dagiti dadduma a props kas koma ti ukbong, pana, etc.
Maayatanak ken magustuak la unay ti Baggak Ken Bagnos Ylocos 2012 bayat iti ipaparang dagiti 14 a Balasang Ti Away ken 12 a Baro Ti Away. Isuda dagiti maaw-awagan iti IP’s bayat beauty contest a nairanta laeng kadagiti kameng ti tribu ti Ilocos Sur.
“Its a unique beauty contest,” quoted from one sir June Balbin, maysa kadagiti judge iti elimination round.
Kayatna sawen, its not a typical beauty contest, knowing tribal beauty ket tay kunada a chubby a rupa, simmabungay a legs, saan unay a natayag, ken dakkel a gurong. Nupay kadagitoy a gundaway ket addan nagbaliwan ti physical ti kaadduan gapu iti inter-marriage.
Ngem of course, gimmatas a kudil, nangisit nga atiddog a buok, nabukel a mata ken dimples iti pingping.
Ti beauty contest ke maysa laeng kadagiti showcase iti Begnas itoy a tawen. Added attraction a kunada, agsipud ta malaksid itoy, naaramid pay ti ritual ti tatapayen (maparti ti baboy tapno makita ti vile ti baboy, no napintas ti positionna, it means nagasat, ngem no madi, madi ti kayatna a sawen).
After ti ritual, naaramiden ti rambak iti plaza, sala iti tadek, tallibeng, sayao iti panaguni dagiti gangsa.
Ang then ti maysa kadagiti kaganasan a parte, he he, ti aggigiddan a pannangan. Ket agsipud ta tribu, ubbak ti saba ti maaramat a plato. Awan ti plato, awan kutsara, awan tinidor. Dagiti mangan, regardless ti estado ti gimong, agbuggo iti ima, agkammet a mangan.
Of course, awan ti exempted, isu nga da Cong. Ryan Singson, BFAR director Asis Perez, PCA Administrator Euclides Forbes, ken dadduma pay a bisita ket nagkammetda.
Haan a bale kada Atty. Robert Tudayan, nga organizer ti Begnas itoy a tawen, ket anak ti IP, hmmm… uray metten dagiti taga-NCIP ket nakigiddanen iti pannangan, ken uray siak metten, he he.
“First time ko a nagtadek.” Kuna ni Cong. Singson iti bitlana. Ket ngata, uray da Atty Perez ken Atty Forbes.
Naituloy ti programa idiay gymnasium, unstoppable a cultural dances from different communities iti 2nd district ti Ilocos Sur. Dagiti graceful steps dagiti babai, ken nataraki a kudtar dagiti lalaki iti maka-inspire nga uni ti gangsa. Dagiti ubing a mangibiag iti tradision, dgiti babaket ken lalakay a nangisuro kadakuada.
Traditional games kas koma ti ginnuyodan, sunay, kadang-kadang ken dadduma pay ti naituloy iti malem.
Ken siempre, iti rabii ti Baggak ken Bagnos Ylocos 2012.
Begnas ket rambak ti panagyaman. Nalabon ti apit itoy a tawen. Napintas ti nasagrap. Ti panagarbisna iti bigatna ti nangipasimudaag iti bendision kadagiti amin a tribu ti probinsia.


text:
INDONESIA
Maysa a Pudno nga Anak ni Sara
Titi Koetin
NAYANAK 1928
NABAUTISARAN 1957
ABABA A PAKASARITAANNA Maysa a kabsat a sitataktika a nangtulong iti bumusbusor nga asawana tapno maammuanna ti kinapudno.—Kas insalaysay ti anakna a ni Mario Koetin.
NADUNGNGO ken mannakigayyem ni nanangko ken ipatpategna ti Biblia. Idi naam-ammona ni Gertrud Ott, a maysa a misionera idiay Manado, North Sulawesi, dagus a nakipagadal iti Biblia ken inawatna ti kinapudno. Ngem ti tatangko a ni Erwin, a prominente ken nangato ti posisionna iti banko ken idi agangay nagbalin a chairman iti Jakarta Stock Exchange, ket nakaro ti panangbusorna iti baro a pammati ni nanangko.
Naminsan, inikkan ni Tatang ni Nanang iti ultimatum.
“Agpilika! Ti relihionmo wenno siak?” imbugkawna.
Nagpanunot a naimbag ni Nanang. Sa kalmado nga insungbatna, “Pilienkayo a dua—sika ken ni Apo Jehova.”
Napaulimek ni Tatang, ken bimmaaw ti pungtotna.
Idi agangay, saannan a parparitan ni Nanang gapu ta ay-ayatenna unay ken maap-apresiarna ti kinasirib ken pannakaawatna.
Nupay kasta, il-iliwen ni Nanang a makadua ni Tatang iti pudno a panagdayaw. Kalpasan nga inkararagna dayta, nalagipna a magusgustuan ni Tatang ti agsursuro kadagiti lengguahe isu a nangidispley iti balaymi kadagiti teksto iti Biblia iti Ingles. “Kayatko ti lumaing nga agsao iti Ingles,” kinuna ni Nanang. Ammona a magusgustuan ni Tatang ti agdengngeg kadagiti agsasao iti publiko isu nga agpatulong no kua kenkuana nga agpraktis iti pasetna iti Teokratiko nga Eskuelaan ti Panagministro ket kayatna met. Managpadagus ni Tatang isu nga impakada ni Nanang no mabalinda a padagusen iti balay ti manangaywan iti sirkito ket impalubosna met. Ken gapu ta ipatpategna ti pamiliana, imbaga ni Nanang a baka kayatnakami a katugaw kadagiti Nakristianuan a kombension isu nga um-umay ni Tatang.
Ti kinaanus ken naannad a panangikagumaan ni Nanang ti in-inut a nanglunag iti puso ni Tatang. Idi agangay, immakar ti pamiliami idiay England. Nakigimgimong ni Tatang ken nagbalin a gayyemna ni Brother John Barr, a nagbalin a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova. Iti dayta met la a tawen, nabautisaran ni Tatang ket uray la timmukno iti langit ti ragsak ni Nanang. Iti sumarsaruno a tawen, ad-adda pay nga inayatna ni Nanang.
Naemma, narespeto, ken natibker ti espiritualidad ni Nanang. Naparparegta dagiti makaam-ammo kenkuana
Kuna ti dadduma a gagayyem ti pamiliami a ni Nanang ket kas ken Lidia, maysa a managpadagus a Kristiano a babai idi umuna a siglo. (Ara. 16:14, 15) Ngem para kaniak, ad-adda a makitak kenkuana ni Sara, a naimpusuan a nagpasakup ken Abraham nga asawana. (1 Ped. 3:4-6) Naemma, narespeto, ken natibker ti espiritualidad ni Nanang. Naparparegta dagiti makaam-ammo kenkuana. Dagiti nasayaat nga impakpakitana ti nakatulong ken Tatang nga umawat iti kinapudno. Para kaniak, ni Nanang ket maysa a pudno nga anak ni Sara.
Ammuem ti Ad-adu Pay
MASANSAN A MAISALUDSOD
Pagsisinaen Kadi Wenno Pabilgen Dagiti Saksi ni Jehova Dagiti Pamilia?
Maakusaran no dadduma dagiti Saksi ni Jehova a pagsisinaenda dagiti pamilia. Ngem talaga kadi a dagiti Saksi ti pagtaudan ti di panagkikinnaawatan?


text:
Interview: Mr. Shean Tumacdang
District Supervisor of DepEd: Suyo
Education Supervisor on Culture and Arts
Divison of Ilocos Sur
Saludsod: Overview iti programa
Sean: Iti benneg ti Department of Education, division of Ilocos Sur, ipakaammomi ti kabarbaro nga eskuelaan, one of its kind not only in the division but entire country—that we have an indigenous school a para kadagiti indigenous people, nangnangruna iti tribu ti Bago.
Itay bulan ti Hunio ket nalukatanen iti pre-school ken grade one ti Bago Tribe School of Living Tradition and Cultural Heritage, a ditoy dagiti annak ti Bago ket agadalda, mangalada ti regular a klase iti elementaria ngem adda pay ti mainayon iti asignaturada nga isu daytoy ti cultural values ken basic computer.
Kayatna sawen, dagiti ubbing ket saanda pumanaw iti kannawidan, no di ketdi idiayda a mangrugi tapno sumarsaruno ket adalenda pay ti baro a teknolohiya.
Tapno nalaklaka a maawatan, iti daytoy a pagadalan, dagiti ubbing ket nakatapis ken nakabaagda ngem naka-laptopda.
Daytoy a pagadalan ket para kadagiti annak ti Bago iti intero a Filipinas, nangnangruna dagiti agnaed iti probinsia ti Ilocos Sur. Daytoy ket adda iti uneg iti DVBS wenno programa ni Gobernador Deogracias Victor Savellano. Iti agdama ket isu ti mangpaspasuweldo iti dua a titser, pangur-urayan iti item a maestra manipud iti DepEd.
Mabangon pay ditoy Urzadan ti classroom dagiti ubbing, ngem saanda agbasa iti tipikal a kuarto. No di ketdi, mapatakder dagiti kadaanan a balbalay ti Bago ket idiay nga agadalda.
Iti agamang, saan nga irik ti maikabil sadiay, no di ket dagiti computer. Daytoy a pagadalan ket mapatakder tapno mapagtalinaed ti kaugalian ken kannawidan ti Ilocos Sur.
Danny: Sabali kadi daytoy Ilocos Sur Special School for Culture and Arts?
SEAN. Daytoy met Ilocos Sur Special High School for Culture and Arts ket maysa manen a pagadalan nga adda met iti lakon iti Suyo National High School, for the time being, a ditoy ket addaanda iti major, nga isu ti ethnic music and ethnic dances a ditoy ket adalenda dagiti kannawidan a salsala ken kankanta dagiti Appotayo iti upland and lowland Ilocos Sur agsipud ta ditoy ket mayadal kadagiti ubbing babaen iti major subjects.
Tapno inton agbasada iti naduma-duma nga unibersidad, dagitoy nga ubbing ket mabalin a makastrekda iti kolehiyo a mangi-offer iti anthropology courses, ethnic musicology, theater and arts ken dadduma pay. Daytoy ket special high school kadagiti gifted children. I-offer to pay ditoy school ti curriculum para iti panagsurat ti Ilocano literature tapno makapatanortayo iti agsurat iti Bannawag, kasta met iti panagarte kas koma iti Zarzuela Ilocana kas maysa nga offer iti High School for the Arts.
Yawismi kadagiti kakailian ditoy Ilocos Sur a dagiti nalalaing nga ubing iti musika ken arte ket ibaonyo ta iti sumaruno a panagbabasa ta dagiti 27 nga ubbing, ag-second yeardan, ket ag-open kami manen iti maysa a section iti first year. Daytoy apo ket saan a mabali ti transferee. Masapul a mangrugi iti first year. Inton aggraduarda, addanto ipabuyada ta saan la a test ti mang-measure iti ubing no di ket isu mismo ket agpabuya iti inaramidna a kanta iti inaramidna a sala.
DANNY: Asino dagiti mangisursuro?
SEAN: Daytoy numo ket mangipab-publish iti libro, the unpublish Bago Songs in the Province of Ilocos Sur nga isu ti research toy numo iti nasurok sangapulo ket lima a tawen. Tapno iti kasta ket ma-offer tayo daytoy a curriculum iti annak iti Ilocos Sur, nangruna iti upland, ta nabaknangtayo iti kultura a rumbeng nga ipreserba nga intayo met ipakita ken ipabuya iti pagiliantayo a Filipinas.
Maisuroda iti panagtugtog iti naduma-duma nga instrumento, ritual ke sala iti probinsia ti Ilocos Sur. Ta no adda sumangpet a bisitatayo ket kayatda a kitaen no ania ti kultura ti Ilocos Sur, makitada dayta babaen kadagiti annaktayo.
DANNY: Ania dagiti qualifications?
SEAN: Iti Bago Tribe School of Living Traditions, masapul nga anak ti Bago. Ngem iti Ilocos Sur Special High School for the Arts, masapul nga anak ti Ilocos Sur. Ditoy Ilocos Sur ngamin, daytoy laeng iti special high school, iti dadduma a probinsia ket addan. Datayo ket karugrugitayo itay June ta inyasidegmin keni gobernador iti panakayemplementarna.
Under DepEd daytoy ngem babaen iti suporta ti gobernador.
DANNY: Sabali kadi daytoy iti programa ti NCCA
SEAN: Yes, actually, ti School of Living Traditions ti NCCA ket pada met laeng ti gagemna a mangpreserba iti living tradition, ngem daytoy ket adda iti DepEd ta malaksid iti regular nga elementaria ken sekondaria, adda dagitoy special subjects iti asignaturada. Daytoy ket panangisagana kadakuada, tapno inton rummuarda ket saan laeng a physics, geometry, math no di ket pakairamanan ti ugali ken kababalin dagiti taga-Ilocos sur.
Adu dagiti cultural values nga adalentayo, kas koma, no adda nabuslon a kanem ket agpadigotayo.
National ti nangaramid ti curriculum iti eskuela, ngem daytoy ket Ilocos Sur mismo ti nangaramid.
Sumarsarunonto ti panagabel, panagaramid ti basi, burnay ken dadduma pay, tapno adda latta ti mangitultuloy iti daytoy a kulturatayo.


text:
KULTURA, AGRIKULTURA KEN TURISMO, TAMPOK ITI MAIKA-5 A KANNAWIDAN YLOCOS FESTIVAL
Ladawan: Dante Tacata, Ricardo Raguini, Victor Rapanut
Teksto: Manciel Tacadena
3. PARTUAT KEN PATANOR. Ramramanan ni Gov. Chavit Singson ti malunggay ice cream manipud iti San Ildefonso, Ilocos Sur maysa kadagiti nailako iti makalawas a trade fair. Manipd idi nairugi ti parambak ti Ilocos Sur idi 2008, adun a produkto iti talon, makmakan ken alikamen iti pagtaengan ti naitampok iti agri and trade fair. Maysa daytoy a wagas tapno maitandudo dagiti OTOP ti nadumaduma nga ili. Adda met dagiti maawis a negosiante manipud sabsabali a probinsia a makipaset iti Partuat ken Patanor.
4. ARI TI BASI. Pinagmulumog laeng ni Ernesto Riguera ti Brgy. IV, Vigan City ti sangabote a basi tapno maideklara nga ari ti basi bayat ti salip iti Kinnalaing a Mangan/Uminum iti maikadua nga aldaw ti Kannawidan. Malaksid iti basi adda pay pasalip iti kaaduan iti makan a kornik, empanada, shellfish cracker, balikutsa, kalamay, opia, bibingka, tinubong, longganisa ken bagnet. Amin a nangabak naipaayan iti P5,000 a premio.
5. KANNAWIDAN A SALA. Dagiti met estudiante iti elementaria ken Highschool ti nagsasalip iti Traditional Tribal Ritual, Choir, drum and lyre, street dancing showdown, traditional music ensemble, dance drama, traditional folk dance ken contemporary dance.
6. PANAGSUBLI ITI NAPALABAS. Da Bise gobrnador DV Savellano ken Ms. Dina Bonnavie bayat ti naangay a costume party iti Vigan Plaza Hotel. Nagpipinnakita iti kadaanan a pagan-anay dagiti amin a dimmar-ay iti pangrabii a nakaipatayaban dagiti kadaanan a tokar ken kankanta bayat ti pannanngan.
8. BAYANIHAN DANCE COMPANY. Nabusatan ti umuna a rabii ti Kannawidan babaen ti panagpabuya ti Bayanihan Dance Company. Impabuyada dagiti nadumaduma a native dances iti Pilipinas iti sanguanan dagiti Ilokano a nagbuya iti presentation. Nangangay pay ti grupo iti libre a Trainors Training Workshop para kadagiti mangisursuro iti music ken physical education.
9. ABEL FASION SHOW. Nairampa dagiti bado a naaramid manipud iti tela nga abel bayat ti Pabuya ti Abel a Bado idi Pebrero 1. Dinisenio da Dita Sandico-Ong, Junty Martinez ken dagiti miembro ti Ilocos Sur Designers Gulid dagiti bado a naiparang, maysa daytoy a wagas ti gobierno probinsial nga idauluan ni Gov. Chavit Singson tapno maitandudo ti abel, maysa kadagiti living treasure ti Ilocos Sur.
11. SANIATA TI YLOCOS.Nakoronaan ni Hannah Ruth Sison manipud iti Carmen, Pangasinan kas kas Saniata ti Ylocos 2012 bayat ti salip ti kinapintas idi Pebrero 3. Inatiw ti dayag nga agtawen iti duapulo ket tallo dagiti 29 a nakabalubalna tapno iyawidna ti premio a P100,000 ken plake. Napili pay isuna a Best in Gown kalpasan nga irampana ti abel a gown a dinesinio ni Raymund Arce a napili met kas Best Designer. Napili met kas Saniata ti Ylocos World nga addaan iti premio a P75,000 ni Jannie Loudette Alipo-on manipud iti San Fernando City, La Union. Iti talent portion idi Enero 30, napili pay isuna kas Star of the Night. Naisaan met ti korona kas Saniata ti Ylocos Environment ken ni Mary Candice Ramos ti Sto. Domingo, Ilocos Sur idinto a Saniata ti Ylocos Model of the World-Philippines ni Reina Mae Maerina ti Villasis, Pangasinan. Agpada dagitoy nga immawat iti P50,000. Nagpuesto kas first runner-up ni Jennica Ollero ti Tubao, La Union malaksid a napili pay daytoy kas Miss Photogenic ken Ilocano’s Choice. Ni met Kate Ann Goza ti Bautista, Pangasinan ti nagbalin a second runner-up a napili pay kas Best in Swimsuit. Naipaay met ti sabali pay a minor awards kada May Ann Naguit ti Bugallon, Pangasinan ken Miss Congeniality ni Rochelle Cadiente ti Magsingal, Ilocos Sur.
17.200000
120.450000
Like this:
Like Loading...


text:
Andrés Bonifacio
Ni Andres Bonifacio y Castro, (Nobiembre 30, 1863 - Mayo 10, 1897), ket maysa a dadaulo iti rebolusion iti Filipinas maibusor iti kolonial a panagturay dagiti Espaniol, ti kaunaan a panagalsa iti Asia kontra iti kolonial a turay a Europeo. Idi 1892, binangon ni Bonifacio ti Katipunan, maysa a nalimed a rebolusionario a tignay. nga idi agangay ket isu ti nagbalin a bugas ti Rebolusionario nga Armada ti Filipinas. Iti pannakaipasdek ti Katipunan, naam-ammo ni Bonifacio kas Ama ti Rebolusion. Naawagan met kas El Supremo ni Bonifacio kas daulo ti Katipunan.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Kasano ti Pannakisaritak iti Nagannakko Maipapan Kadagiti Ipapaannurotda Kaniak?
Ti kasapulam: Abilidad a makisarita
Ti pannakisarita ket napateg nga instrumento a
makatulong iti sabsabali tapno maawatandaka.
makatulong kenka tapno maawatam no apay a di mapagustuan ti kayatmo.
No talaga a kayatmo a nawaya a maaramidmo ti kayatmo a kas iti maysa a nataengan, rumbeng laeng a sursuruem ti nasaysayaat a pannakisarita. Kasano?
Sursuruem a kontrolen ti emosionmo. Ti panagteppel ket kasapulan iti nasayaat a pannakisarita. Kuna ti Biblia: “
Isuamin nga espirituna ti iyesngaw ti maysa a maag, ngem daydiay masirib patalnaenna dayta agingga iti kamaudianan.”
Ania ti punto? Liklikam ti agreklamo, agpasugnod, agdabugdabug, wenno agipanalbaag iti ridaw. No kasta ti aramidem, mas estriktuandaka
Ikagumaam a tarusan ti kapanunotan ti nagannakmo. Kas pagarigan: Ipapantayon a didaka palubosan dagiti nagannakmo a mapan iti maysa nga okasion. Imbes nga agririka, mabalin nga isaludsodmo:
“No ngay adda kaduak a nataengan ken mapagtalkan a gayyem?”
Mabalin a saan latta a patgan dagiti nagannakmo ti kiddawmo. Ngem no maawatam dagiti pakaseknanda, nalabit adda maisingasingmo nga anamonganda.
Padakkelem ti panagtalek kenka dagiti nagannakmo. Panunotem ti maysa a tao nga immutang iti banko. No regular nga agbayad, magun-odanna ti panagtalek ti banko ken mabalin a dakdakkelto ti ipautangda kenkuana.
Kasta met laeng idiay balayyo. Utangmo kadagiti nagannakmo ti panagtulnogmo. No saanka a kanayon a natulnog, dika masdaaw no bumassit wenno interamente a mapukaw ti panagtalekda kenka.
Ngem no paneknekam a mapagtalkandaka
Ammuem ti Ad-adu Pay
Saludsod nga Iyimtuod ti Agtutubo, Tomo 1
Ti dadduma kadagiti topiko a nailawlawag ket maipapan iti arak ken droga, seksual a moralidad, pannakideyt ken panaginnarem.


text:
Pagtuladan a Presentasion
TI PAGWANAWANAN
Saludsod: Panagkunayo, nasaysayaat ngata ti lubong no suroten amin a tattao daytoy a prinsipio?
Teksto: Heb 13:18
Tukon: Paregtaennatayo ti Biblia nga agbalin a mapagtalkan iti amin a gundaway. Isu nga apektaran ti kinamapagtalkan ti amin a paset ti biagtayo. Dayta ti topiko daytoy a ruar ti Pagwanawanan.
TI PAGWANAWANAN (makinlikud a panid)
Saludsod: Kayatko a maammuan ti opinionyo iti daytoy a saludsod. [Basaen ti umuna a saludsod.] Adda dagiti mamati a no mataytayo, adda banag a sumina kadatayo nga agtultuloy nga agbiag. Patien met ti dadduma a ti ipapatay ti pagpatinggaan ti amin. Dakayo ngay, ania ti patpatienyo?
Teksto: Ec 9:5
Tukon: Ilawlawag daytoy nga artikulo ti ad-adu pay maipapan iti ibagbaga ti Biblia iti daytoy a topiko. Pangngaasiyo ta basaenyo ket pagsaritaantayto inton sumaruno.
NAIMBAG A DAMAG MANIPUD ITI DIOS
Tukon: Immayak ta kayatko nga ibaga ti maipapan iti ituktukonmi a libre a panagadal iti Biblia. Ipakita daytoy a broshur no sadino iti Bibliayo ti pakasarakan kadagiti sungbat dagiti napapateg a saludsod.
Saludsod: Napadasanyo kadin a binasa ti Biblia? Kayatko nga ipakita no kasano kalaka dagiti leksion iti daytoy a broshur. [Pagsaritaan ti saludsod 1 iti leksion 2.]
Teksto: Apo 4:11
MANGARAMIDKA ITI BUKODMO A PRESENTASION
Tuladen ti format kadagiti nadakamat a pagtuladan iti panangaramid iti bukodmo a presentasion.


text:
"Papang Tulungannak Man a Sapulen ti Exodus."
"Papang pakadanunan dagiti sabong ti pan-aw no ikayab ti angin?"
Daytoy manen ti dinamag ti anakko kaniak. Banag a diak ninamnama. Madamana gamin a kurkur-itan ti puzzle a naglaunan dagiti nagan ti libro ti daan a testamento.
"Itayab ti angin iti milia-milia, kadagiti turturod, bambantay, kapanagan ken agraman iti danum.
Agdissoda sadiay a kas gangannaet. Awanan biag, awanan nagan ken kaipapanan. Ngem iti tiempo ti matutudo maigamerda iti daga ket mangruginto nga agrusing."
"Kasano a managanda iti pan-aw no kaspangarigan agdissoda iti kadanuman? Saanda kadi a malmes?"
"Agbalinda a kas gabat. No sadinno ti agus ti danum addada sadiay. Ngem saan amin a panawen ket nadawel ti danum. Aglinak met daytoy. Ket dita misagudda iti ig-igid."
"Adda pay kadi namnama nga agsublida iti naggapuananda, 'Pang?"
"No gamin nakapagramuten ken nakapagpaadun iti nagdissuanna, marigatanton nga agsubli pay."
"Ngem mabalbalin pay kadi?"
"Depende iti turong ti angin, nakkong. Dagitinto laengen sabongda ti makapagsubli."
"Papang tulungannak man a sapulen ti Exodus."
Ginuyodna ti imak ket intedna kaniak ti lapis tapno kurmur-itak.
June 20, 2011
*diak kukua ti ladawan, copyright ketdi ti akinkukua.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ay-ayatek a kakabsatko, daytoy a komperensia ti mangitanda iti 49 a tawenko manipud pay idi nakanunonganak, idi Oktubre 4, 1963, kas miembro ti Korum dagiti Sangapulo-ket-dua nga Apostol. Napaut a panawen ti uppat-a-pulo-ket-siam a tawen. Nupay kasta, iti adu a wagas, kasla ababa unay ti panawen manipud idi nagtakderak iti pulpito iti Tabernacle a nangtedak iti umuna unay a bitlak iti sapasap a komperensia.
Adun ti nagbalbaliwan manipud pay idi Oktubre 4, 1963. Agbibiagtayo iti naidumduma a panawen iti pakasaritaan ti lubong. Nakaad-adu dagiti paraburtayo. Ngem no dadduma narigat a kitaen dagiti problema ken panagliway iti aglawlawtayo ken saankay a maupay. Natakuatak nga imbes a panunotentayo dagiti negatibo, no kitaentayo a naimbag ken ibilangtayo dagiti parabur iti biagtayo, agraman dagiti kasla babassit, no dadduma saan a makita a bendision, agbalintayo a naragragsak pay.
Iti pannakaamirisko iti napalabas a 49 a tawen, adda sumagmamamo a natakuatak. Maysa ditoy ti saan a mabilang a padasko a saan a nasken a dagitay maibilbilang a naidaddaduma. Kinapudnona, iti panawen a napasamakda, kasla nakabasbassit ken gagangayda laeng. Ngem, no kitaenyo a nasayaat, pinabaknang ken pinaraburanda dagiti biag---nangnangruna ti bukodko a biag. Isingasingko nga aramidenyo met ti kastoy---nga amirisenyo ti biagyo ket kitaenyo nangnangruna kadagiti parabur, dadakkel ken babassit, a naawatyon.
Iti panangtaliawko iti napalabas a biagko kanayon a mapatpatibker ti pannakaammok a mangmangngegan ken masungsungbatan dagiti kararagtayo. Pamiliartayo iti kinapudno a masarakan iti 2 Nephi iti Libro ni Mormon: “Panggep dagiti tao ket tapno maaddaanda iti ragsak.”1 Paneknekak a kaaduanna dayta a ragsak ti umay no bigbigentayo a makasaritatayo ti Nailangitan nga Amatayo babaen ti kararag ken dagita a kararag ket mangngegan ken masungbatanto---nalabit a saan a no kasano ken kaano a masungbatanda, ngem dagitoy ket masungbatandanto ti Nailangitan nga Ama a makaammo ken mangipatpateg kadatayo nga awan pagkuranganna ken agtarigagay iti pagragsakantayo. Saan kadi nga inkarinan kadatayo, “Agpakumbabaka; ket kibinennakanto nge iturong ti Apo a Diosmo, ket itdennanto kenka ti sungbat dagiti kararagmo”?2
Iti sumaruno a sumagmamano pay a minuto a naited kaniak, kayatko nga iburay ti bassit a padasko a nakangngegan ken nakasungbatan dagiti kararagko, no pampanunotek, nangisangbay kadagiti parabur iti biagko kasta met iti biag dagiti dadduma pay a tao. Ti inaldaw a diurnalko, nga indulinko iti unos dagitoy a tawen, ket nakatulong a nangipaay iti sumagmamano a banag a diakon malagip pay.
Iti nasapa a panawen ti 1965, natudingannak a dumar-ay kadagiti komperensia ti stake ken mangangay iti dadduma pay a miting iti intero a lugar ti South Pacific. Daytoy ti umuna nga isasarungkarko iti dayta a paset ti lubong, ken daytoy ti panawen a diak kaano man malipatan. Adu ti naespirituan a padas a napasamak iti daytoy nakatudingak nga aramid bayat ti pannakipagkitak kadagiti lider, miembro, ken misionario.
Idi dumteng ti aldaw ti Sabado ken Domingo, Pebrero 20 ken 21, addakami iti Brisbane, Australia, tapno mangangay kadagiti sesion ti regular a komperensia ti Brisbane Stake. Kabayatan dagiti miting iti Sabado, nayam-ammoak iti district president manipud iti kabangibang a lugar. Nakilamanoak kenkuana, nariknak unay a masapul a makasaritak isuna tapno balakadak, ken tapno idawatko kenkuana no makuyognak iti kabigatanna iti sesion iti agsapa ti Domingo tapno maipatungpalko daytoy.
Kalpasan ti sesion iti Domingo, naaddaankami iti gundaway a makapagsarita. Napagsaritaanmi maipapan ti adu a pagrebbenganna kas district president. Bayat ti panagsarsaritami, nariknak a kasapulan a balakadak isuna maipanggep iti aramid a misionario ken no kasano a makatulong isuna ken dagiti miembrona kadagiti full-time a misionario iti panagtrabahoda iti lugarna a masakupan. Idi agangay naammuak nga agkarkararag daytoy a tao tapno matarabay iti daytoy a banag. Para kenkuana ti isasarungkarmi ket naisangsangayan a pammaneknek gapu ta dagiti kararagna ket dinengngeg ken nasungbatan. Kasla gagangay daytoy a panagkitami ngem ti maysa a patiek ket tinarabaynak ti Espiritu ken nakaaramid daytoy iti naidumduma a panagbalbaliw iti biag dayta a district president ken iti panangidaulona, iti biag dagiti miembrona, ken iti balligi dagiti misionario idiay.
Kakabsatko, masansan a maipatungpal dagiti panggep ti Apo no ikasotayo ti pannarabay ti Espiritu. Mamatiak a no ad-adda nga agtignaytayo iti inspirasion ken dagiti parikna nga umay kadatayo, ad-adda a pagtalkannatayo ti Apo kadagiti aramidna.
Nasursurok, kas nadakamatko kadagiti mensahek idi, a di kaano man itantan ti maysa a parikna. Iti maysa a gundaway adun a tawen ti naglabas, bayat ti panaglanglangoyko iti daan a Deseret Gym iti Salt Lake City nakariknaak iti inspirasion a mapan iti University Hospital tapno sarungkarak ti naimbag a gayyemko a dina maigaraw dagiti luppona gapu iti tumor, ken ti operasion a naaramid kenkuana. Dagus a pinanawak ti pool, nagpellesak, ket saan a nabayag napanakon tapno sarungkarak daytoy naimbag a lalaki.
Idi makadanonak iti siledna, natakuatak nga awanen ti tao idiay. Nagsaludsodak ket naammuak a nalabit a masarakak isuna iti lugar ti swimming pool ti ospital, iti lugar a nakausaran ti physical therapy. Kasta ngarud ti napasamak. Napan idiay a nakalugan iti wheelchairna ken is-isuna laeng ti adda idiay. Adda isuna iti adayo a bangir ti pool, asideg ti adalem a pasetna. Inawagak isuna, ket pinagandarna ti wheelchairna tapno umasideg a kumablaaw kaniak. Naragsak ti panagsaritami, ket kinuyogko isuna a nagsubli iti siledna iti ospital, a nangtedak kenkuana iti pammendision.
Idi agangay naammuak manipud iti gayyemko a madagdagsenan unayen isuna iti dayta nga aldaw ket pinampanunotna nga agpakamatay laengen. Nagkararag tapno magin-awaan ngem nariknana a saan a nasungbatan dagiti kararagna. Napan iti pool a pampanunotenna a daytoy ti wagas a mamaggibus iti rigatna---babaen ti panangiturongna iti wheelchairna iti adalem a paset ti pool. Simmangpetak iti dayta a napeggad a kanito, kas sungbat iti ammok a maysa nga inspirasion manipud iti ngato.
Nagbiag pay ti gayyemko iti ad-adu pay a tawen---tawtawen a napnuan iti ragsak ken panagyaman. Naragsakanak gapu ta nagbalinak a maysa a ramit kadagiti ima ti Apo iti dayta napeggad nga aldaw iti swimming pool.
Iti sabali pay a gundaway, bayat ti panagawidmi ken ni Sister Monson kalpasan ti isasarungkarmi kadagiti gagayyem, nariknak a nasken a mapankami iti ili---adu a milia pay ti kaadayona---tapno sumarungkar iti maysa a baket a balo a nagnaed iti wardmi iti naminsan. Zella Thomas ti naganna. Iti dayta a panawen, naggigian iti maysa a balay a pagaywanan. Iti dayta nasapa a malem nakitami isuna a nakakapkapsuten ngem sitatalna a nakaidda iti katrena.
Nabayagen a bulsek ni Zella, ngem nailasinna a dagus dagiti timekmi. Sinaludsodna no mabalin nga itdek kenkuana ti pammendision, a kinunana pay a nakasaganan a matay no kayat ti Apo a pagsublien iti pagtaenganna. Adda maysa a nasam-it, natalna nga espiritu iti siled, ken ammomi amin nga ababa laengen ti nabati pay nga orasna iti daytoy a biag. Inigganan ni Zella ti imak ket kinunana a nagkararag a sipapasnek tapno umayak a mangsarungkar kenkuana ken ipaayan iti pammendision. Imbagak kenkuana nga immaykami gapu iti direkta nga inspirasion manipud iti Nailangitan nga Amatayo. Inagkak ti mugingna, nga ammok a nalabit a diakton makita pay isuna iti daytoy a biag. Kasta ngarud ti napasamak, gapu ta pimmusay isuna iti kabigatanna. Ti pannakaitedko iti sumagmamano a liwliwa ken talna iti nasingpet a Zellami ket maysa a bendision kenkuana ken bendision kaniak.
Ti gundaway nga agbalin a bendision iti biag ti sabali a tao ket masansan a sumangbay a saan a ninamnama. Iti maysa a nakalamlamiis a rabii ti Sabado kabayatan ti panawen ti lam-ek ti 1983–84, nagbiahekami ken ni Sister Monson iti sumagmamano a milia a mapan iti bantay tanap ti Midway, Utah, a yan ti maysa a pagtaenganmi. Ti temperatura iti dayta a rabii ket minus 24 degrees Fahrenheit (–31°C), ken kayatmi a penken no nasayaat met laeng ti pagtaenganmi idiay. Kinitami ket naammuanmi a nasayaat met laeng, isu a pimmanawkamin nga agsubli iti Salt Lake City. Dikami pay nakaadayo iti sumagmamano a milia iti highway idi nagsardeng nga agandar ti luganmi. Naan-anay a naisadsadkamin idiay. Manmano a lamminenak, no kasta man, kas iti pannakalamminko iti dayta a rabii.
Sikekedked nga inrugimi ti nagna a napan iti kaasitgan nga ili, humagibis dagiti lugan a lumabas kadakami. Iti kamaudiananna nagsardeng ti maysa a lugan, ket indiaya ti maysa a barito a tulongannakami. Natakuatanmi idi agangay a limmaput ti diesel fuel iti tanke ti gas ti kotsemi gapu iti lamiis, a nangpabalin nga imposible a mapaandarmi pay ti kotsemi. Intulodnakami daytoy nasingpet a barito nga agawid iti pagtaenganmi iti Midway. Pinanggepko a bayadan isuna iti impaayna a serbisio ngem siaaayat a pinagkedkedanna. Imbagana nga isu ket maysa a Boy Scout ket kayatna ti agaramid iti naimbag. Inyam-ammok ti bagik kenkuana, ket impeksana ti panagyamanna iti gundawayna a makatulong. Iti panangipapanko nga agarup agtawen isuna iti edad ti misionario, sinaludsodko kenkuana no adda dagiti planona nga agserbi iti mision. Imbagana a saanna pay a masigurado no ania ti kayatna nga aramiden.
Iti kabigatan ti Lunes, sinuratak daytoy a barito ket nagyamanak kenkuana iti kinasayaatna. Iti suratko inallukoyko isuna nga agserbi iti full-time a mision. Inragpinko ti maysa a kopia dagiti librok ket inugedak dagiti kapitulo maipapan iti serbisio a misionario.
Kalpasan ti makalawas tinawagannak iti telepono ti ina ti barito ket imbagana a ti anakna ket maysa a kalaingan nga agtutubo a lalaki ngem gapu kadagiti nadumaduma nga impluensia iti biagna, napukaw ti nabayagen a tarigagayna nga agserbi iti mision. Imbagana a nagayuno ken nagkararagda iti amana tapno agbalbaliw ti pusona. Inkabilda ti naganna iti listaan dagiti ikararagan ti Provo Utah Temple. Ninamnamada a no kaskasano, iti maysa a wagas, masagid koma ti pusona para iti pagsayaatan ket agsubli iti tarigagayna nga agmision ket agserbi iti Apo a sipupudno. Kayat ti ina a maammuak a para kenkuana dagiti pasamak iti dayta a nalamiis a rabii kas maysa a sungbat dagiti kararagda para iti anakna a lalaki. Kinunak, “umanamongak kenka.”
Kalpasan ti sumagmamano a bulan ken ad-adu pay a pannakisarita iti daytoy a barito, naragsakankami unay ken ni Sister Monson a dumar-ay iti missionary farewellna sakbay ti ipapanawna a mapan iti Canada Vancouver Mission.
Naigundaway kadi laeng a nagsarak dagiti dalanmi iti dayta nalamiis a rabii ti Disiembre? Diak mamati a naigundaway laeng. Ketdi, mamatiak a ti panagkitami ket maysa a sungbat kadagiti naimpusuan a kararag da nanang ken tatangna para iti anakda a lalaki nga ipatpategda.
Manen, kakabsatko, ammo ti Nailangitan nga Amatayo dagiti kasapulantayo ket tulongannatayo no kiddawentayo Kenkuana ti tulongna. Mamatiak nga awan ti pakaseknantayo a nakabasbassit wenno awan pategna. Adda ti Apo kadagiti detalye ti biagtayo.
Kayatko nga igibus babaen iti panangisaritak ti maysa a kallabes a padas a naadddan iti epekto kadagiti ginasut a tattao. Napasamak daytoy iti parambak iti kultura para iti Kansas City Temple, lima pay laeng a bulan ti napalabas. Maitulad kadagiti adu a mapaspasamak iti biagtayo, iti dayta a panawen daytoy ket kasla maysa pay a padas a nakaurnosan ti amin a banag. Nupay kasta, idi maammuak dagiti kasasaad nga adda pakainaiganna iti parambak iti kultura iti rabii sakbay ti pannakaidaton ti templo, naamirisko a saan a gagangay ti pabuya iti dayta a rabii. Ketdi, naidaddaduma daytoy.
Kas kadagiti amin nga okasion iti kultura a naangay a mainaig kadagiti pannakaidaton ti templo, nagensayo dagiti agtutubo ti Kansas City Missouri Temple District iti pabuyada iti nagsisina a grupo kadagiti bukodda a lugar. Ti plano ket agkikitada amin iti dakkel a maupaan a municipal center iti bigat ti Sabado ti panagpabuya tapno maammuanda no kaano ken sadino ti serkanda, sadino ti pagtakderanda, no kasano ti kadakkel ti giwang iti nagbabaetanda ken ti tao a sumaruno kadakuada, kasano ti rummuar iti umuna a kadsaaran, ken dadduma pay---adu a detalye a nasken a maalada a dagus kabayatan ti agmalem a buklen ti nadumaduma a buya tapno mapapintas ken mapasayaat ti maudi a pabuya.
Adda maysa laeng a dakkel a problema iti dayta nga aldaw. Ti sibubukel a produksion ket agpannuray kadagiti nakarekord a paset a maipakitanto iti dakkel a screen a maawagan iti Jumbotron. Dagitoy nairekord a paset ket napateg unay iti sibubukel a produksion. Saanda laeng a pinagsisilpo amin dagitoy, ngem ti tunggal naka-televised a paset ti isu ti pangirugi iti sumaruno a pabuya. Dagiti video a paset ket napateg unay tapno maipatungpal ti sibubukel a produksion. Ket saan a gumana ti Jumbotron.
Sidadanag a nagtitinnulong dagiti technician a nangrisut iti problema idinto nga agur-uray dagiti agtutubo, ginasgasut kadakuada, a naibusen ti napateg nga oras ti panagensayo. Kasla imposible a marisut ti kasasaad.
Ti nagsurat ken ti direktor ti parambak, ni Susan Cooper, ket inlawlawagna idi agangay: “Bayat ti panangpadasmi iti sabasabali a plano, ammomi a saan nga omobra daytoy. …Bayat ti panangkitami iti iskediul, ammomi a saanmin a kabaelan pay daytoy, ngem ammomi nga adda kadakami ti maysa kadagiti kaindaklan a pigsa iti kadsaaran iti baba---dagiti 3,000 nga agtutubo. Kasapulanmi ti bumaba ket ibaga [kadakuada] no ania ti mapaspasamak ken makaalakami iti pigsa iti pammatida.”3
Maysa nga oras laengen sakbay a mangrugi a sumrek iti center dagiti agbuya, nagparintumeng dagiti 3,000 nga agtutubo iti suelo ket naggigiddan a nagkararagda. Inkararaganda a maparegta koma dagiti tao a mangtartarimaan iti Jumbotron tapno maammuanda no ania ti nasken a tarimaanenda iti daytoy; indawatda iti Nailangitan nga Amada a tulonganna ida a makaaramid iti saanda a kabaelan nga aramiden gapu ta awanen ti oras.
Kuna ti maysa a nagsurat maipapan iti daytoy kalpasanna, “Maysa a kararag a dinto kaano man malipatan dagiti agtutubo, saan a gapu ta natangken ti suelo, ngem gapu ta tinunaw ti Espiritu dagiti tulangda.”4
Saan a nabayag immasideg ti maysa kadagiti technician a nangibaga kadakuada a natakuatanen ken naaturen ti problema. Kinunana a suerte ti pannakasolbarna, ngem nasaysayaat nga ammo dagita amin nga agtutubo ti pudno a gapuna.
Idi sumrekkami iti municipal center iti dayta a rabii, awan ti ammomi maipapan kadagiti napasamak a parikut iti dayta nga aldaw. Idi agangay laeng a naammuanmi ti maipapan dagitoy. Nupay kasta, nasaksianmi ti nakapimpintas ken napasayaat a pabuya---maysa kadagiti kapintasan a nabuyakon. Nagraniag kadagiti agtutubo ti nagloriaan, nabileg nga espiritu a narikna ti amin a dimmar-ay. Kasla ammoda no sadino ti serkanda, sadino ti pagtakderanda, ken no kasano ti pannakidanggayda iti dadduma pay nga agpabuya nga adda iti lawlawda. Idi naammuan a nagkurang ti oras tapno agensayo ken adu kadagiti pabuyada ti saan pay a naensayo ti sibubukel a grupo, napasiddaawak. Awan ti nakaammo. Pudno a ti Apo ti nangpunno iti pagkurangan.
Agingga ita diak pulos agsardeng a masdaaw iti wagas ti Apo iti panangparegtana ken panangiturongna iti amin a banag maipanggep iti pagarianna ken addaan iti panawen a mangted iti inspirasion maipanggep iti maysa a tao---wenno maysa a parambak ti kultura wenno maysa a Jumbotron. Ti kinapudno a kabaelanna, nga aramidenna, ket maysa a pammaneknek kaniak.
Kakabsatko, adda ti Apo iti unos ti panagbiagtayo. Ay-ayatennatayo. Kayatna a bendisionannatayo. Kayatna a kiddawentayo ti tulongna. Bayat ti panangtarabayna ken panangiturongna kadatayo ken bayat ti idedengngegna ken isusungbatna kadagiti kararagtayo, makasaraktayto itn ragsak ditoy ken ita a tartarigagayanna para kadatayo. Ammotayo koma dagiti bendisionna iti biagtayo, ikararagko iti nagan ni Jesucristo, ti Mangisalakantayo, amen.


text:
DAGITI MASURSUROK ITI BIBLIA
DAGITI MASURSUROK ITI BIBLIA
Oras nga Agay-ayam Wenno Agtalna
Isurom kadagiti babassit nga ubbing no ania ti aramidenda no addada iti lugar a pagdaydayawan.
Kanayonan Manipud iti Daytoy a Koleksion
Ti Tallo a Hebreo
Tulongam ti anakmo a mangtarus no apay a saan a nagdayaw da Sidrac, Mesac, ken Abednego iti estatua nga impaaramid ti ari.
Ti Baby a ni Jesus
Isurom iti bassit pay nga anakmo ti maipapan iti pannakayanak ni Jesus.
Ti 12 nga Apostol
Tulonganyo ti anakyo a mangikabesa iti nagnagan dagiti apostol ni Jesus.


text:
TI PAGWANAWANAN DISIEMBRE 2015
Posible a Maawatam ti Biblia
Napanunotmo kadin, ‘Apay a narigat a maawatan ti Biblia?’
TOPIKO ITI AKKUB
Apay a Nagpateg a Maawatam ti Biblia?
Adu ti mangresrespeto iti daytoy a nasantuan a libro ngem dida ammo no kasano a makatulong daytoy kadakuada.
TOPIKO ITI AKKUB
Libro a Maikari nga Adalen
Adda uppat a banag a mangipakita a nadisenio ti Biblia a nalaka a maawatan ti amin a tao.
TOPIKO ITI AKKUB
Panangbirok iti Tulong Tapno Maawatan ti Biblia
No nadisenio ti Biblia a nalaka a maawatan, apay a kasapulam latta ti tulong tapno maawatam dayta?
Panaginsisingpet! Agpatingganto Pay Ngata?
Pinanawam kadi ti politika, relihion, wenno lubong ti komersio gapu iti panaginsisingpet a nakitkitam?
Ammoyo Kadi?
Talaga kadi a dagiti Judio a napan idiay Jerusalem idi Pentecostes 33 C.E. ket naggapu iti “tunggal nasion nga adda iti baba ti langit”? Ania dagiti nagdagusan dagiti rinibu a mapmapan idi idiay Jerusalem tapno agselebrar kadagiti piesta dagiti Judio?
Ni Pedro Kadi ti Immuna a Papa?
Ania ti kayat a sawen ni Jesus idi imbagana: “Sika ket Pedro. Iti rabaw daytoy a bato, bangonekto ti iglesiak”?
OUR READERS ASK
Ania ti Di Umiso Kadagiti Kaugalian iti Krismas?
No naggapu kadagiti pagano dagiti kaugalian iti Krismas, dayta kadin ti rason nga isardeng ti maysa a selebraran dagita?
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Apay nga awaten ti Dios dagiti mangay-ayat iti kinapudno?
Dagiti Features a Makita Online
Agtunos Kadi ti Siensia ken ti Biblia?
Adda kadi naisurat iti Biblia a saan a maitunos iti siensia?


text:
ni samuel f. corpuz iti gumil convention idiay cagayan idi abril 2003
kastan, ninong sammy...
belated, wen, naladaw daytoyen a dakamat wenno kasla elehia ken ni ninong sammy, apo Samuel F. Corpuz, kaprobinsiaan a mannurat, tangsit ti Vizcaya literati a makuna, primera klase a nobelista, maestro, mannalon, politiko, tatang...
"tanud, natay d kalman ni mang sammy. awanen tay hgante, tay la ansisit t nabati."
dayta ti inteks kaniak ni atanudko a dln
(Daniel L. Nesperos) iti 4:18PM ti agosto 26. nakigtotak nupay napaisemak iti angaw ni atanud maipapan iti "higante" ken "ansisit" a kayatna a sawen higante iti literatura ilokana nga isu ni (daydi) apo corpuz (diak la masinunuo no sinno met ti "ansisit" nupay adda pamalpalatpatak, diak ibagbagan ditoy ta baka ket makabasbasolak, hehe!).
ania metten, inteksko met, apay a nagadu ti nagkameng ita a tawen iti GUMIL Langit
? (gumil langit, kunkunami man iti imaginary a gunglo dagiti pimmusayen a mannurat nga ilokano; wenno saan la nga imaginary ta ania ti ammotayo, a sibibiag pay, no adda ketdi met a talaga gungloda wenno chapter ti gumil iti ayanda ita a lugar, dimension, level, wenno kasasaad?) wen, ta itoy laeng 2004, nagsasaruno a pimmusay da Appo Antonio Sanchez Encarnacion ti ilocos sur, William Alvarado ti pangasinan, ni Meliton Brillantes ti cagayan, Bagnos Cudiamat ti baguio, sa ni apo corpuz ti nueva vizcaya. bin-ig a bangolan, beterano, malalaki, multi-awarded dagitoy a mannurat nga ilokano, saan ken saanto a kompleto ti historia ti literatura ni ilokano no awan wenno saan a madakamat ti biag, nagan ken gapuananda. nakadakdakkel a pukaw ita iti literatura nga iloko ti ipupulangdan iti namarsuada.
ninong ti awagko ken daydi ninong sammy ta maysa isuna kadagiti nanganak iti kasar kaniami ken jane
. inkarkarigatanda ken ninang estrella ti immay dimmanon idiay ballesteros a nagkasaranmi idi 1996.
immuna a nakita, nakasarang, nakapatangko ni ninong sammy idi 1994, no diak agpalia iti lagip. agpasalipkami iti iti GUMIL Nueva Vizcaya (salip para agdadamo ken propesional a mannurat babaen ti ayuda ti national commission for culture and the arts (NCCA)) ket ni apo corpuz ti maysa kadagiti pilimi nga aghurado. dimi idi ammo no sadino ti pakasarakan kenkuana ta maipagarup nga "aglemlemmeng" wenno "nagpaing" kadagiti a panawen. awan kano met iti solano, awan kano met idiay bintawan. nadamagmi nga adda idiay quirino, idiay cabarroguis. rinantami ngarud a danonen, este, sapulen idiay cabarroguis. uppatkami a napan: siak, ni apo Ruperto Manuel a presidente ti GNV, ni apo John Buhay a vp ti GNV, sa ni apo Leander Domingo executive editor ti Valley Journal
(a pagpapaayak met idi kas editor).
apo, ta ti la nagdamdamaganmi idiay cabarroguis dida met ammo wenno am-ammo ni ninong sammy! ti la nakadandanonmi wenno nadandanonmi a tattao ken parparaangan/in-inaladan...
agalasdos san iti malem idi maisar-ongkami iti public market ti cabarroguis. nagdamagdamagkami latta. agingga nga adda nakaipatuldo kadakami iti lokasion ti abong kano ni apo corpuz. ne, dayta 'tay balasangna, ne! intudo 'tay nagsaludsodanmi iti maysa nga ubing a babai nga agtawen ngata iti lima wenno innem. ket isu, sinurotmin ti ubing nga agsarsarungaddeng a kasla maamak kadakami. intundanakami iti panameken a karuotan ken kaleddaan iti adayo a sikigan ti market site. panameken met ti bassit a desdes, madlaw a saan unay a mabadbaddekan ta tinagiruot. idi kuan matuparmin ti "abong" ni apo corpuz...
no labsen ti agsao, kasla dagitay makeshift nga apon ti squatters iti manila ti "hideout" ni ninong sammy. kasdiay metten kailet ken... wen, kasdiay metten kawara, wenno nawarwara pay ngata, hehe! naammuanmi iti udina a nairanta a kasdiay daydiay nga abong, hideout wenno hideaway a talaga, naigagara a kasdiay ti langana ken kawarana ta isu ngarud ti trip ti maysa a henio nga artist a kas ken ni apo corpuz (nalabit a kas kaniak, saan a makakonsentreyt nga agsurat no saan a nawara wenno agkaiwara ti libro, magasin, papel, abasto, dugmon, lunglungan, paglutuan, etc., etc.)
kasla metten nakakita iti al-alia ni apo corpuz idi mapasungadannakami. adda kasla tadem iti lasin ken talangkiaw dagiti matana a nangilap-ilap iti no siasino dagitoy nadudursok a dimteng, nagbasakbasak iti umokna nga agsursurat. ngem nasuktan iti agraraay nga isem ken bigta a katawa ti inyabrasana iti sangpetmi idi agpakaammo ken ipakaammomi ti bagbagimi ken ti misionmi. ania pay, di napakpakadaan--saanna a pakpakadaan ti aniaman a yaay ti sinno a dayo, estranghero--ti kaaddami ket nadanonmi ngarud ni apo corpuz iti natural a a kaaddana wenno kasasaadna iti abongna: saan a nakapagsagana a nagpustora koma wenno indalimekna ti ramramitna wenno ti bagbagina: nadanonmi a nadanonmi iti gagangay a tagibalay nga aruatenna, ket pakawanennak ni ninong ta ibagak ditoy, a saan sa pay nagsagaysay idi wenno nakadigos, hehehe! gapu ta di naurnos ti pangatiddogen idin a buokna ken barbasna. which is just natural and so peculiar met iti dadduma wenno kaaduan nga artists nga awan bibbibiangna iti bagina wenno aglawlawna no kasta a karget wenno kahighna ti agsurat.
ay, ket, pinnadamag dayta, estoria, estoria, tungtong, tungtong (diak malagipen ngem kas gagangay nagkakapekami met, a, iti kape a nangisit sa, ken puraw wenno 'tay kasla isbo ti aggurigor ti marisna a kape, hehe, agua de pataranta tapno naim-imas ti saritaan). idiay a nilektiurannakami ni ninong sammy iti nakaad-adu, nakaad-adalem nga ammo ken otoritina iti literatura. in fact, maysa a klasrum daydiay abongna ni apo corpuz: complete with a blackboard and chalks, books, visual aids (saan a karkardayo ta maysa a maestro iti haiskul ni ninong sammy ket maestra met ni baketna) ket idi dimtengkami di pay naerase iti blakbord ti sumagmamano a sentences iti ingles a naammuammi a manipud iti sursuratenna kano a nobela iti ingles--a dagitoy a sentences ket inda ad-adalen nga agabbaket wenno sangapamilia, ikritkritik ken an-analisarenda a sentence by sentence wenno by paragraphs iti blakbord dagiti sursuraten ni ninong sammy!
madama idi a maiserserye (wenno kalkalpasna, diak malagipen) ti nobelana a "Prenda"
iti bannawag
. impakita ni apo corpuz kadakami ti nakapuspuskol nga orihinal, agpirpirpiren, a manuskrito ti nasao a nobela ket nasdaawkami ta nasuratna pay la gayam daytoy idi 1960s! nagadu ti chapter ti orig a nobela (iti chapter wenno panangchapter a rukod ti manuskrito ti bannawag
), sabali a version ti naiserye iti bannawag ta nayababa laeng daytoy a no ar-arigen kasla sinopsis laeng no maidilig iti orihinal! saan pay ketdi a "Prenda"
siempre ti orihinal a titulona (diak man malagipen itan ti nabasak nga orig a titulo ti orig a nobela, kaslan sa "Quezada"
).
iti ababa a "lecturena" iti surat ken panagsuratan (agkamkamatkami iti oras ta adayo pay ti pagawidanmi idiay vizcaya ket sapay agipangpangta ti pul-oy nga ibayakabakna ket baka awanton malugananmi) a naiballaballaet iti ti la adda a napagsasaritaanmi, ababa nga agpayso ngem agingga kadagitoy diak malipatan ken diak pulos a lipaten, inyemphasize a nalaing ni apo corpuz ti kinanasisita ti details iti sarita wenno nobela. details iti deskripsion la unay, iti karakterisasion, iti panangiladawan, panangiparang iti tao, lugar, pasamak, pisikal a langa-buya-karakteristik ti uray kabassitan a bambanag a makita, maramanan, maangot, mangngeg, marikna. ket idi kuan impalgak ni apo corpuz no ania la unay, aya, ti usarna wenno purposena no apay nga adda daydiay nakakuadro a ladawan a pinta ti maysa a nalatak a filipino a pintor (diak man malagipen no sinno, ngem saan sa a ni amorsolo, kasla ni felix hidalgon sa) iti maysa a nakabaro at saya a balasang iti rabaw ti bassit a lamisaan a yan ti daan a makiniliana. nakapatpateg gayam ti akemna daytoy a ladawan iti pangsursuratna! daydiay a painting (reproduksion a painting) a no kuan ket lakana a makita wenno masirpat kabayatan nga agsursurat (ta adda la ngarud iti sanguananna) ti mangipalpalagip kenkuana: details, details, details!
a nasken a detaliado ti amin nga inna isurat nangruna no lirikal a panangidetalye. innala ni apo corpuz ti ladawan ket impakitana kaniami a nalaing, dinayaw ken impamatmatna kaniami ti kinadetaliado ti pannakaipinta ti nasao a painting: uray ti kababassitan a nakain-inaka a borda ti baro at saya wenno terno ti babai ket nalawag ken detaliado a naipinta ti pintor, saan a bastabasta a nagpinta lattan iti bastabasta a terno--kas kakomplikado dagitay idesdesinio kas pagarigan ni pitoy moreno a terno ni imelda marcos!
"masapul a kasta met kadetaliado ti panagsurat ken panangisuratyo," inyunay-unay ni apo corpuz, "saan a basta kastoy, kasta, kasdiay kunayo lattan! idescribeyo ti specific details ti karakter wenno pagteng wenno bambanag iti aglawlaw ti karakter wenno pagteng!" wen met, show ngamin, a, don't tell lattan. isu a no madlawyo, kadagiti nobela ni apo corpuz a kas iti "Bassit a Balay ni Brader Orly," "Hari," "Bakir, Lotus, wenno Diro," "Bituen ken Sadiri," "Mom Kari," "Awis ti Sab-ong"
ken dadduma pay ket nakapatpatak ti panangiladawanna kadagiti tao ken lugar ken pasamak--no idescribena koma ti balay, maammuam amin a rukod ken kalawa ti lotena wenno no ania a kayo wenno material ti naaramat. adda diak malipatan nga eksena iti nobelana a "Bakir, Lotus, wenno Diro,"
tay eksena nga agmanmaneho iti dyip (owner-type a dyip sa) daydiay kangrunaan a karakter a lalaki a kaduana ti kangrunaan a karakter a babai, naibinsa sadiay in motion an in emotion ken in action and in inaction ti panagdrive ti lalaki iti nalubo, naruburob, nasang-at-nasalog a pangipeten a kalsada: nailadawan ti panagiwes, panagpakannawan-panagpakannnigid ti manibela, ti panagakar-akar ti kambio iti rhytmical a stop-go-wait-go-stop-go-wait-go staccato iti danggay ti panagaccelerate iti gas ken iti preno ken adu pay.
maysa met a diak malipatan a nadakamat ni ninong sammy ti maipapan iti taray wenno development/progression ti plot wenno balabala ti sarita wenno nobela. kunana nga adda dua a kita wenno tipo ti taray ti estoria depende iti plot ken character wenno iti harmony ti plot ken characters a mangibunga iti action: linear ken cumulative development. no linear, dirdiretso, saan nga agsasanga, saan a complicated a plot, saan a complicated ti characteristics ti characters. no met cumulative, which is the best kano, kasla 'tay nangipuruakka iti bato iti maysa a nalinaay a lipnok a nangbuangay ken nangparnuay iti ripples nga agpalpalawa nga agpalpalawa in circular movement/action, complicated ti plot, agsasanggala ti pagteng a sanguen wenno masarakan dagiti character. ad-adda a makita ti effectiveness ti cumulative development iti nobela ngem iti sarita ketdi. ket isu a dagiti nobela ni apo corpuz, from simple to complex, komplikado ti plotda, adu ken umad-adu ti pakigasanggasatan dagiti karakter, rumikrikut ken umir-irteng dagiti pagteng ken situation, historic wenno epical ti proportion wenno scope a natural laeng met iti maysa a makuna a "damn, great novel" a kas koma iti "One Hundred Years of Solitude"
ni Gabriel Garcia Marquez wenno ti "Dangadang"
ni apo Aurelio S. Agcaoili nga adu ti karakter ket tapno di mayaw-awan ti reader masapul no kua a konsultaem sagpaminsan wenno kankanayon ti naiprovide a family tree/timeline ti nobela. isu a naidumduma dagiti nobela ken ababa a nobela ni apo corpuz. uray pay ti dialogs wenno panagpapatang, panarsarita dagiti karakter ket unique iti dadduma nga iloco novels, kunaek a mala-Charles Dickens a panagdaydayalog.
isu a napnapnekkami nga agkakadua idi agawidkamin. adu ti naammuanmi, adu ti naadalmi iti mano la nga oras a kinadennami ti "higante." sulit ti bannogmi a nangsapsapul kenkuana.
itan, immunan ni ninong sammy. damagmi nga adu ti nabatina a nobela a nalpasen ken pangted. nakalkaldaang. kaniak, panggepko pay ketdi koma nga apan danonen wenno sapulen manen ta planomi idi iti atila
nga isu koma ti maysa a hurado iti salip ti puturistiko a sarita. naudi la daydin a pananakitatayo idi immay iti gumil kombension idiay callao
. itan, agkokombensiondan nga agnanayon iti gumil langit. (aysi, saan met ngarud a kalakala wenno kas karina kadatayo ita ditoy GUMIL Filipinas ti agkameng koma wenno mapan makikombension iti gumil langit tapno makita ken makadennatay' manen dagiti immunan a kagumilan!)
tagtagisayangek laeng manen sa saanak a nakapan iti massayag wenno pumpon ni ninong sammy. sulit latta koma ti bannog a mapan ngem diak naammuan no nakaimassayaganna wenno nakaipumpunanna. namrayak laengen a binasbasa manen ti sumagmamano a paset ti kaudian a nobelana ("Awis ti Sab-ong"
) a naibannawag. sulit a sulit latta ta habang nga ulit-uliten a basbasaen dagiti sinurat ni ninong sammy, mas ad-adda a masagrap ti pintek ken birtudna. a kas iti panangulit-ulitko no kua a manglaglagip latta iti kapapatgan a literary advices a nasagrapko kenkuana iti daydiay a maysa a malem idiay cabarroguis aganay a sangapulo a tawenen ti napalabas. ta adun ti naitulongda kaniak dagidiay nga advices. sulit a talaga, ninong!
kabayatanna, adtoy ti pakaammo/obituario iti bannawag
iti ipupusay ni apo corpuz
Premiado a mannurat ti Bannawag, pimmusay
Pimmusay ni Samuel F. Corpuz, mannurat ti Bannawag, gapu iti coronary heart disease ken pulmonary mass itay Agosto 25 iti edadna a 65.
Nalatak a nobelista, nangab-abak ni SFC, tubo ti Solano, N.V., iti adu a pasalip iti panagsuratan nga intuyang ti Bannawag, GRAAFIL, GABS, ETTI, ken dadduma pay.
Maysa nga agrikultor ken mangisursuro sakbay a nagkapitan iti barangay. Agsursurat iti Ingles ken iti Iluko, adu a sarita, nobela ken salaysayna ti naipablaak iti Graphic ken iti Bannawag.
Inulila ni SFC ti kaingungotna a ni dati nga Estrella Castillo Gonzales ken dagiti pito a bungada, da Honesto, Arlyn, Johnalyn, Samuel Jr., Fares, Orlando, ken Estrella Victoria.


text:
AGRIINGKAYO! ABRIL 2013
Panagpatingga ti Kinaranggas iti Pagtaengan
Ti panagadal iti Biblia ti nakatulongen iti adu a naranggas a tattao nga agbalin a nasingpet ken nadayaw.
Damdamag iti Lubong
Karaman a suheto: Ti kaunaan nga artipisial a pangal a naaramid iti 3-D printer ken ti agpegpeggad nga ekolohia ti Antarctica.
TULONG PARA ITI PAMILIA
No Kasano a Maliklikan ti Makapasakit a Sasao
Ania ti mabalinmo nga aramiden no nabaybay-anyo nga agassawa a ti makapasakit a sasao ti nangdadael iti relasionyo?
INTERBIU
“Kombinsidoak a ti Biag ket Dinisenio ti Dios”
Basaem no apay a binaliwan ti maysa a sientista ti panangmatmatna iti Biblia, iti ebolusion, ken iti nagtaudan ti biag.
TOPIKO ITI AKKUB
Panagpatingga ti Kinaranggas iti Pagtaengan
Kasano a makatulong dagiti prinsipio ti Biblia uray kadagiti kararanggasan a tattao tapno makapagbalbaliw?
LUGLUGAR KEN TATTAO
Panagpasiar Idiay Indonesia
Ammuem ti kultura ken kostumbre dagitoy nainggayyeman, naanus, nadayaw, ken managpadagus nga umili.
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Salun-at
Ammuem ti kuna ti Biblia maipapan iti sakit ken panangagas.
Al-alisto a Malukatam ti Website-mi!
Dagiti QR codes ket addan iti magasin nga Agriingkayo! tapno nalaklaka a malukatan ti website-mi.
Dagiti Features a Makita Online
Ania ti Aramidem no Adda Mang-bully Kenka?
Awan gaway ti dadduma a mabul-bully. Ilawlawag daytoy nga artikulo ti mabalin nga aramiden tapno sumayaat ti situasion.
Da Jacob, Esau, ken ti Gisado
Am-ammuem da Jacob ken Esau! I-download-yo daytoy a ladawan para iti aktibidad ti pamilia, i-print-yo ken koloran.