text:
Putbol
Ti gunglo ti putbol, kaaduan a namammoan a ti putbol wenno saker, ket maysa a isport nga ayayamen ti nagbaetan ti dua a timpuyog iti sangpulo ket maysa a agayayam nga addaan ti nagtimbukel a bola. Iti panagbuelta ti maika-21 a siglo, daytoy nga ayayam ket inayayam ti sumurok a 250 a riwriw nga agay-ayayam kadagiti 200 a pagilian, nga isu daytoy ti kalatakan nga isport iti lubong.[1][2][3][4] Daytoy nga ayayam ket inayayam iti maysa a rektanggulo a pagayayaman iti ruot wenno berde a parbo a karuotan, nga addan ti maysa a pagtungpalan iti tengnga iti tunggal maysa kadagiti ababa a kagibusan. Ti banag iti daytoy nga ay-ayam ket ti agiskor babaen ti panagipaturong ti bola idiay pagtungpalan ti kasupiat.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagtaldiap iti Saker". Encyclopædia Britannica. Naala idi 4 Hunio 2008.
- ^ Guttman, Allen (1993). "Ti Panakaisaknap dagiti Isports ken ti Parikut iti Kultura nga Imperialismo". Iti Eric Dunning; Joseph A. Maguire; Robert E. Pearton (dagiti ed.). Ti Panagaramid ti Isports: Ti maysa a Panagipadpada ken Panagargian a Panagparang-ay. Champaign: Kinetiko ti Nagtagitaoan. p. 129. ISBN 0-88011-624-2.
daytoy nga ayayam ket narigat unay a gapuanan a saan a nawaya a naimbento babaen kadagiti adu a kultura ngem daytoy ket nalaka laeng a a mayayamg tapno nagbalin a kalatakan nga isport iti lubongDi naikaskaso ti di ammo a parametro ti
|chapterurl=(tulong); Makasapul ti
|access-date=iti
|url=(tulong)
- ^ Dunning, Eric (1999). "Ti panagrang-ay ti saker a kas maysa nga ayayam iti lubong". Dagiti maibanagan ti isport: Sosiolohiko a Panagadal ti Isport, Ranggas ken Sibilisasion. Londres: Routledge. p. 103. ISBN 0-415-06413-9.
Ti agdama a panawen ti maika-20 a siglo, ti saker ket rimsua a kas ti kalatakan a timpuyog nga isport iti lubongDi naikaskaso ti di ammo a parametro ti
|chapterurl=(tulong); Makasapul ti
|access-date=iti
|url=(tulong)
- ^ Mueller, Frederick; Cantu, Robert; Van Camp, Steven (1996). "Dagiti Timpuyog nga Isport". Didigra a Panakasugat iti Nangato a Pagadalan ken dagiti Kolehio nga Isport. Champaign: Kinetiko ti Nagtagitaoan. p. 57. ISBN 0-87322-674-7.
Ti Saker ket isu ti kalatakan nga isport iti lubong ken maysa nga industria a naipategan iti sumurok a US$400 bilion iti dagup ti lubong. 80% iti daytoy naipataud idiay Europa, ngem ti kalatakna daytoy ket umadado idiay Estados Unidos. Nakarkulo a daytoy ket addaan dagiti 22 a riwriw nga agayayayam iti saker iti lubong idi rugi iti 1980, ken daytoy a bilang ket umadado. Idiay Estados Unidos ti saker ket maysa a kangrunaan nga isport kadagiti nangato a pagadalan ken kolehio nga agpangDi naikaskaso ti di ammo a parametro ti
|chapterurl=(tulong); Makasapul ti
|access-date=iti
|url=(tulong)


c: text/html

text:
Bangar, La Union
Ti Bangar ket maysa a maika-3 klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bangar ket nabingbingay iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agdeppa
- Alzate
- Bangaoilan East
- Bangaoilan West
- Barraca
- Cadapli
- Caggao
- Consuegra
- General Prim East
- General Prim West
- General Terrero
- Luzong Norte
- Luzong Sur
- Maria Cristina East
- Maria Cristina West
- Mindoro
- Nagsabaran
- Paratong Norte
- Paratong No. 3
- Paratong No. 4
- Central East No. 1
- Central East No. 2
- Central West No. 1
- Central West No. 2
- Central West No. 3
- Quintarong
- Reyna Regente
- Rissing
- San Blas
- San Cristobal
- Sinapangan Norte
- Sinapangan Sur
- Ubbog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagadalan[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti ili ti Bangar ket addaan iti agarup kompleto nga elementaria iti kada baranggay ken uppat nga eskuwelaaan para iti nangato a pagadalan. Kadakkelan iti Dona Francisca Lacsamana de Ortega Memorial National High School (DFLOMNHS) wenno aw-awagan da a FLOS ken iti annex na nga maaw-awagan a Casa Cristo Annex. Kasta met a ditoy nga ili a makita iti Regional Science High School. Adda pay iti Saint Christopher Academy a pribado nga elementaria ken nangato a pagadalan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Bangar | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mais
Ti mais ket dakkel nga agbukbukel a mula a minuyongan babaen dagiti patneng a tattao idiay Mesoamerika kadagiti prehistoriko a panawen. Ti adu ti bulongna nga ungkay nga agpatpataud kadagiti salapi nga aglaon ti bukel, a tinawtawagan kadagiti maripegpeg. Dagiti maripegpeg ti mais ket inus-usar iti panagluto a kas atole. Dagiti Olmec ken dagiti Maya ket minuyonganda dagiti nadumaduma a kita kadagiti amin a Mesoamerida, linutluto, giniling wenno naproseso babaen ti nikstamalisasion. Idi rugi ti agarup a 2500 BC, ti apit ket naiwarwaras iti kaaduan ti Kaamerikaan.[1] Ti rehion ket nakaparang-ay kadagiti pagtagilakuan a naibatay dagiti sobra ken dagiti nadumaduma a kita dagiti maapit a mais. Kalpasan ti isasangpet dagiti Europeano iti Kaamerikaan idi naladaw a maika-15 ken nasapa a maika-16 a sigsiglo, dagiti eksplorador ken agtagtagilako ket nangipanda kadagiti mais idiay Europa ken impakaammoda kadagiti sabsabali a pagilian. Ti mais ket naiwarwaras kadagiti dadduma a pset iti lubong gapu ti abilidadna nga agtubo kadagiti nadumaduma a klima. Dagiti nabaknang iti asukar a kita a tinawtawagan iti nasam-it a mais ket kadawyan dagitoy a tinaltalon a maipakan iti tao, bayat a dagiti kita ti talon a mais ket inus-usar a pangipakan kadagiti ayup.
Ti mais ket isu ti kaaduan a naimulmula nga apit ti bukbukel iti Kamerikaan, nga adda dagiti 332 a riwriw a metriko tonelada a tinawen a tinaltalon idiay Estados Unidos. Agarup a 40% iti apit — 130 riwriw a tonelada — ket inus-usar para iti mais nga etanol.[2] Ti Transhenetiko a mais (henetiko a nabaliwan a mais) ket nakabuklan ti 85% kadagiti mais a naimulmula idiay Estados Unidos idi 2009.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Roney,John. "Dagiti Rugi ti Agrikultura ti Mais." Archaeology Southwest. Tomo 23, Blng. 1, Kalamiisan ti 2009, p. 4
- ^ "US Approves Corn Modified for Ethanol". The New York Times. Pebrero 11, 2011.
- ^ Dagiti Henetiko a nabalbaliwan a mula: Sangalubongan a Lugar ti Panagtalon ti Mais GMO Compass, Marso 29, 2010, naala idi Agosto 10, 2010
- Aureliano Brandolni, Andrea Brandolini. Il mais idiay Italia: storia naturale e agricola XII+370 pampanid ken 80 a namarisan a pampanid. CRF press. Bergamo, Italia, 2006.
- Ferro, D.N. ken ni Weber, D.C. Panagtaripato kadagiti Peste ti Nasam-it a Mais idiay Massachusetts
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Mais iti Wikimedia Commons


text:
Sasao a Bisaya
Ti Bisaya wenno Binisaya ket ti grupo dagiti pagsasao ti Filipinas a maikabagian iti Tagalog ken Bikol, amin dagitoy a tallo ket parte ti sasao a Tengnga a Filipino. Kaaduan kadagiti pagsasao a Bisaya ket naisasao iti sibubukel a seksion ti Visayas iti pagilian, ngem naisasao pay dagitoy idiay Rehion ti Bicol (naipangpangruna idiay Masbate), dagiti isla ti Luzon, a kas dagiti mangbukel ti Romblon, kaaduan dagiti lugar ti Mindanao ken ti probinsia ti Sulu a mabirukan idiay abagatan a laud ti Mindanao. Adda met dagiti agtataeng idiay Metro Manila nga agsasao pay iti Bisaya.
Sumurok a 30 dagiti pagsasao a mangbukel ti pamilia ti pagsasao a Bisaya. Ti pagsasao a Bisaya a kaaduan ti mangisasao ket ti Cebuano, ken insasao daytoy babaen dagiti 20 a riwriw a tattao a kas patneng a pagsasao idiay Tengnga a Visayas, dagiti parte ti Akindaya Visayas, akindaya a Rehion ti Isla ti Negros ken ti kaaduan ti Mindanao. Dagiti dua pay a sabali a kaaduan nga ammo a sasao a Bisaya ket ti Hiligaynon (Ilonggo), ken insasao daytoy babaen dagiti 7 a riwriw a tattao iti kaaduan ti Akinlaud a Visayas, akinlaud a Rehion ti Isla ti Negros ken ti SOCCSKSARGEN ken ti Waray-Waray, nga insasao babaen dagiti 3 a riwriw a tattao idiay Akindaya Visayas.
Nomenklatura[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti patneng nga agsasao iti sasao a Bisaya, a naipangpangruna iti Cebuano, Hiligaynon ken Waray ket ibagada ti nagan ti pagsasaoda iti lokal a nagan, ngem babaen pay iti Bisaya wenno Binisaya, a ti kayatna a sawen ket pagsasao a Bisaya. Daytoy ket makaallilaw wenno pakaiturongan iti pakaallilawan gapu ta dagiti sabali a pagsasao ket mabalinda a matawagan iti Bisaya babaen dagiti respektibo a mangisasao uray no dagiti pagsasaoda ket agsinnaranay a maawatan. Nupay kasta, dagiti pagsasao anaidasig iti kaunegan ti pamilia ti pagsasao a Bisaya ngem patneng a naisasao iti ruar ti Visayas ket saanda nga agus-usar iti bukod a reperensia iti Bisaya wenno Binisaya. Dagiti agsasao iti Masbatenio, Romblomanon, Surigaonon ken Butuanon, ti termino a Bisaya ket kadawyan a mangibaga iti Cebuano wenno Hiligaynon. Gapu ta dagiti Tausug ket kaaduanda a Muslim, ti paniriganda ti termino a Bisaya a kas relihioso a termino a mangibagbaga kadagiti Filipino a Kristiano (kaaduan a mangibagbaga a Cebuano ken/wenno Hiligaynon gapu ta isuda ket dagiti agkaarruba a pagsasao).
Awan pay dagiti napaneknekan a pasamak a mangpasingked kadagiti taudan ti Bisaya. Nupay kasta, adda maysa nga etniko a grupo idiay Malaysia ken Brunei a mangtawtawag iti bagida iti isu met laeng a nagan. Nupay kasta, dagitoy a grupo ti etniko ti Filipinas ket nasken a saan a maiyallilaw kadagita adda idiay Borneo.
Akin-uneg a panangidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ited ni David Zorc ti sumaganad nga akin-uneg a panangidasig para iti sasao a Bisaya (Zorc 1977:32).[2] Dagiti lima a kangrunaan a sanga ket ti Abagatan, Cebuano, Sentral, Banton, ken Laud. Nupay kasta, ibagbaga ni Zorc a ti pamilia a pagsasao a Bisaya ket ad-adu a kasla iti maysa a lugar ti dialekto imbes a maysa nga agsmang dagiti dagus a malasin a pagsasao. Ti sasao nga Abagatan a Bisaya ket naikeddengda nga immuna a nagbalwbaliw, sinaruno babaen ti Cebuano ken kalpasanna dagiti nabati a sanga. Iti pay seksioin ti Visayas, ti probinsia ti Romblon ket isu ti kaaduan iti lingnguistiko a dibersidad, gapu ta dagiti pagsasao manipud kadagiti tallo a nangruna a sanga ti Bisaya ket naisasaoda idiay malaksid kadagiti indihenio a Romblomanon ken Banton.
Naipangpangruna ti Baybayanon ken Porohanon ket addaanda iti subestrata iti Waray-Waray, a mangipakita iti ad-adu a pannakaiwarwaras ti Waray sakbay dagiti agsasao ti Cebuano ket nangrugrugida a nagpaadu a nangrugi manipud kadagidi tawtawen ti tengnga ti 1800.[3]
Ti dagup dagiti 36 a karuay ket nailista dita. Dagiti agmaymaysa a pagsasao ket namarkaanda babaen dagiti italiko.
- Bisaya
- 1. Abagatan (naisasao idiay akin-amianan a daya nga aplaya ti Mindanao)
- Butuan-Tausug
- Surigao
- Surigaonon
- Tandaganon
- 2. Cebuano (naisasao idiay Cebu, Bohol, Siquijor, Akindaya a Negros, akinlaud a Leyte ken akin-amianan, akin-abagatan a daya ken ti akin-amianan a laud a parparte ti Mindanao)
- 3. Sentral (naisasao iti ballasiw iti kaaduan a rehion ti Bisaya)
- Warayan (naisasao idiay akindaya a Leyte, Biliran ken Samar)
- Periperal
- Hiligaynon (Ilonggo) (naisasao idiay akindaya a Panay ken Guimaras, Akinlaud a Negros ken abagatan-sentral a Mindanao)
- Capiznon
- Bantayanon
- Porohanon
- Ati
- Romblon (isu pay ti nagan ti probinsia)
- Bisakol
- 4. Asi (naisasao idiay akin-amianan a laud a Probinsia ti Romblon)
- 5. Laud
- Aklan (naisasao idiay akin-amianan a laud a Panay)
- Karayan
- Amianan-Sentral (naisasao idiay Isla Tablas ken ti akin-abagatan nga ungto ti Mindoro)
- Inonhan (ti pagsasao ket maikabagian iti Karayan)
- Kuyan (naisasao kadagiti purpuro iti laud ti Panay ken Romblon ken ti pay akin-abagatan nga ungto ti Mindoro)
- Caluyanon
- 1. Abagatan (naisasao idiay akin-amianan a daya nga aplaya ti Mindanao)
Ti katakunaynay a pagsasao ti Eskayano ket gramatiko a Bisaya, ngem awanan iti bokabulario a Bisaya (wenno Filipino).
Panangidasig ti Ethnologue[urnosen | urnosen ti taudan]
Idasig ti Ethnologue dagiti 25 a pagsasao a Bisaya kadagiti lima a subgrupo:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bisayan". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Zorc, David Paul. The Bisayan Dialects of the Philippines: Subgrouping and Reconstruction. Canberra, Australia: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University, 1977.
- ^ Lobel, Jason. 2009. Concise Encyclopedia of Languages of the World, 914-917. Oxford: Elsevier.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Sasao a Bisaya manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Urnong ni Robert Blust ti Kaipuleohon a mairaman dagiti material iti Bisaya.


text:
Wikipedia:Wikidata
Ti Wikidata ket maysa a gandat ti Wikimedia tapno agpartuat ti maysa a nawaya ken pagtitinnulongan a batayan ti datos. Manipud idi Pebrero 2013[pabaroen], ti gandat ti Wikidata ket nagiyalalis kadagiti silpo ti pagsasao manipud kadagiti artikulo idiay sentral a batayan ti datos tapno mapalaka ti panagtaripato.
Ti Ilokano Wikipedia ket mabalinen nga agusar kadagiti silpo a naipenpen idiay Wikidata. Kas pagarigan, dagiti silpo ti pagsasao nga agparparang iti kanigid a baras ti Wikidata ket nagtaud manipud ti d:Q2013.
Iti kasakbayan, ti Wikidata ket mangiramanto kadagiti nadumaduma a kita kadagiti pakainaiganan dagiti datos, a kas dagiti pakaammo a mausar kadagiti infobox.
Dagiti silpo ti pagsasao (Paset 1)Urnosen
Ti tungngal maysa a Wikipedia a panid nga adda ti naikabkabil idiay Wikidata ket agus-usar kadagiti silpo a naipenpen idiay tapno maipakita dagiti silpo ti pagsasao a maiparparang dita kanawan a batong. Dagiti sigud a silpo ti pagsasao a naisurat iti wiki a teksto iti maysa a panid ket mabalin pay laeng a mabigbigan wenno mausar, ken patuonennna laeng ti pakaammo para iti dayta a pagsasao (no adda) manipud idiay Wikidata.
No ti maysa nga artikulo ket naisilpo idiay Wikidata, daytoyen ket iparangna amin a silpo a nailista idiay, ket mainayon kadagiti silpo a naisurat iti wiki a teksto iti artikulot. Kadagiti suppiat a kaso, wenno naikedkeddeng a panaggiddiat, a baetan ti lokal a silpo ken ti maysa a silpo ti Wikidata para iti maysa a naited a pagsasao, ti lokal a silpo ket isu ti maiparang; dagiti silpo ti Wikidata kadagiti sabali a pagsasao ket maiparangda pay.
No ti maysa nga artikulo ket saan pay a naisilpo manipud idiay Wikidata, daytoy ket agiparang laeng kadagiti silpo a naisurat ti wiki a teksto iti artikulo, a kasla met laeng idi. Addanto dagiti kaskaso,addanto dagiti banag ti Wikidata a maipada iti artikulo, ngem ti artikulo ti Ilokano a Wikipedia ket saan pay a naikapet wenno naikameng ti daytoy. Kadagiti masakbayan a panagtartaripato iti Wikidata, dagitoy a banag ket masimpanto.
Panangimaton kadagiti silpo ti pagsasao iti WikidataUrnosen
Dagiti baro nga artikuloUrnosen
- S1. Kaparpartuatko ti maysa nga artikulo iti XEN; Ammokon nga adda dagiti artikulo kadagiti Wikipedia ti |Inggles|Tagalog iti daytoy met laeng a suheto a tinawtawagan ti XSW. Kasanoak nga agpartuat ti Interwiki a silpona daytoy?
- Mapanka idiay Wikidata.
- Iti kangrunaan a pagpilian (iti kanigid ti kudil a Vector) birukem ti "Banag babaen ti titulo".
- Pindutem ti "Banag babaen ti titulo".
- Iti agpakita a panid, ikabil ti kodigo ti pagsasao (kas pagarigan, en para iti Inggles) ken ti nagan ti panid idiay Wikipedia a kapadpadana (XSW). Kalpasan daytoy pindutem ti Biruken.
- No addan ti banag, mapanka iti baba ti banag, pindutem ti "agnayon", ikabilmo ti nalukatan a pagikabilan ti kodigo ti sitio (ilo para iti Ilokano) ken ti nagan ti artikulo a pinartutamo (XEN). Kalpasan daytoy pinduten ti "idulin". Nalpaskan.
- No awan daytoy a banag, partuatem daytoy babaen ti panagpindut ti "agpartuat ti maysa a banag", agiabilka ti nagannna (XEN) ken ti deskripsion ti banag. Kaplasan daytoy inayon ti kodigo ti pagsasao a kas ti naibagbaga dita ngato.
- No agplaplanoka nga agnayon kadagiti silpo ti pagsasao, mabalinmo nga usaren ti gadget a "slurpInterwiki", mabalin a magun-od datoy kadagiti gadget ti Wikidata. Kalpasam a napakabaelan ti gadget, ken addakan iti panid ti banag, pindutem ti "Agala kadagiti interwiki" kadagiti pagpilian dita kanigid.
Dagiti naiyalalis nga artikuloUrnosen
- S2. Kaiyal-alisko iti artikulo iti YEN idiay NEY, ken amin dagiti silpo ti interwiki ket saanen a maiparparang. Ania kadi ti aramidek?.
- Mapanka idiay Wikidata ken biruken ti banag para iti YEN a kas ti naipalpalawag idiy S1.
- Iti panid ti banag, birukenm ti Ilokano a silpo ti interwiki, pindutem ti urnosen, sukatam YEN iti NEY, ken idulinmo no nalpaskan.
- Laglagipen a daytoy ket mabayag pay sakbay nga agparang ti Ilokano a panid. Mabalinmo a purgaen ti panid tapno daytoy ket dagus nga agparang.
Dagiti saan nga husto a silpo ti interwikiUrnosen
- S3. Kakitkitak laeng a ti artikulo a ZEN ket naisilpo iti saan nga husto nga artikulo ti XSW kadagiti Wikipedia ti Aleman|Pranses|Inggles. Kasano ti panangpasayaatko daytoy?
- Idiay paset dagiti silpo ti interwiki ti artikulo ti ZEN pinduten ti simbolo ti panagsurat iti baba dagiti silpo ti interwiki. Daytoy ket mangipan kenka idiay Wikidata para iti banag ti ZEN.
- Idiay "Listaan dagiti panid a naisilpo ti daytoy a banag" a paset ti banag iti Wikidata, birukem ti Aleman a naikabil iti XSW.
- Pindutem ti "urnosen" a buton ti naikabil ken pindutem ti "ikkaten".
- Ulitem daytoy kadagiti saan nga husto a naikabkabil.
- No saan nga agparang ti simbolo ti pangsurat iti Wikipedia ti Ilokano, t banag ket saan pay a nainayon iti Wikidata. No kasta daytoy, surotem ti S1 dita ngato.
Adadu ngem maysa a pamilia ti interwikiUrnosen
- S4. Nakitkitak laeng a dagiti artikuloiti ilo:YEN, en:YDE ken fr:YFR ket nagkakaduada a naisilpo, ken ti cs:YCS ken hu:YHU ket nagkakaduada a naisilpo. Nga amin dagitoy a lima nga artikulo ket ket addada iti agpapada a suheto. Kasano ti panagbirukko ken panagitipon kadagitoy iti Wikidata?
- Mabalinmo dagitoy a naikabkabil a kas ti naipalplawag iti S1 dita ngato – iti daytoy a kaso, mabalinmo a padasen tid:Special:ItemByTitle/en/YEN ken d:Special:ItemByTitle/cs/YCS; no saan amabalin daytoy, padasem ti agbiruk kadagiti sabali a titulo kadagiti sabali a Wikipedia, kadagiti kaso mabalin ti banag ket napartuaten para iti maysa a titulo, ngem ti artikulo ket saan pay a nasilpuan.
- No makabirukka ti dua a banag, ikkatem amin a silpo manipud iti maysa (sapasap a ti adda ti ab-ababa a numerona iti Q , ngem mabalin nga usaren ti sabali no adda dagiti addu a naisilpo nga artikulo), ken kiddawem a maikkat ti sabali.
- No makabirukka ti maysa a banag, inayonmo dagiti silpo a panngepen ti artikulo.
- No saanka a makabiruk kadagit ibanag, agpartuatka ti banag para kadagita lima nga artikulo, a kas ti naipalplawag iti S1 dita ngato.
- Iti sapasap, a kas panagraenm kadagiti dadduma nga agur-urnos ken agbasbasa kadagiti kakabsattayo a gandat, nasaysayaat no mapanaka agnayon kadagiti awan silpo kadagiti artikuloda.
- Mabalinmo dagitoy a naikabkabil a kas ti naipalplawag iti S1 dita ngato – iti daytoy a kaso, mabalinmo a padasen tid:Special:ItemByTitle/en/YEN ken d:Special:ItemByTitle/cs/YCS; no saan amabalin daytoy, padasem ti agbiruk kadagiti sabali a titulo kadagiti sabali a Wikipedia, kadagiti kaso mabalin ti banag ket napartuaten para iti maysa a titulo, ngem ti artikulo ket saan pay a nasilpuan.
Panaginayon kadagiti baro a silpo ti interwikiUrnosen
- S5. Iti artikulo nga adda ti bukodna apannkaikabil iti Wikidata , ken dagiti silpona ket nabayagen nga inikkat babaen ti bot wenno tao, ken adda nagnayon iti Pangasinan a silpo ti interwiki. Ani akadi ti aramidek?
- Kitaem no adda ti artikulo iti Pangasinan ken adda met laeng iti isu a topiko;
- No adda, ikeddengmo a daytoy ket maysa a panagkiddaw nga inayon ti Pangasinan a silpo ti pagsasao iti Wikidata, surotem ti S1.
- No saan nga adda, ikkatem ti silpo ti pagsasao.
Dagiti agnanayon a suppiatUrnosen
- S6 Ar-aramidek amin dagitoy, ngem kankanayok a makakitkita kadagiti suppiat kadagit sabali a wiki.
- Mapanka idiay Wikipedia tungtungan:Wikidata#Dagiti interwiki a suppiat ken ibagam dagitoy idiay. Masimpanto dagitoy wenno maipatulod idiay d:WD:IWC tapno daytoy ket mabalain nga ikaskaso kadagiti agar-aramat ti sabali a Wikipedia.
- No masapulmo iti tulong, mapanka agsaludsod ditoy.
Panangiyalis kadagiti silpo ti pagsasaoUrnosen
Dagiti lokal a silpo ti pagsasao kadagiti panid ti Wikipedia ket mabalin a matalgedan a maikkat no ti lokal a listaan ken ti listaan ti Wikidata let agpadpada. Laglagipen a ti saan a naipalpalawag a pagikkat kadagiti silpo ti pagsasao ket mabalin nga gaparang a kas maysa a bandalismo. Tapno mapawilanka amaipasubli, mangibatika ti maysa a pakabuklan (summary) no agikikkatka kadagiti lokal a silpo, a nasaysayaat no isilpom daytoy a panid.
Iti sapasap, daytoy ket nasay-sayaat nga ikkaten dagiti silpo ti artikulo ti Wikipedia no dagitoy ket naisilpodan idiay Wikidata. (Mabalinmo a makita no ti panid ket "naisilpon" iti Wikidata babaen ti kaada ti teksto nga "Urnosen dagiti silpo" ti baba ti listaan dagiti pagsasao.) Gaputa daytoy ket dagiti amianan a nabatbati a silpo ti interwiki ket kankanayonda a tutnan ti barbaro a pakaammo a maitited ti Wikidata. Mabalin pay a makitkita a dagiti kadakkel ti panid ket bumassitda no maikkat dagiti atiddog a listaan dagiti interwiki. Nupay kasta, nasken a saanmo nga ikkaten dagiti silpo no saanmo paya napasingkedan a nakopiadan idiay Wikidata. Adda dagitoy nga obra ket agdama nga ar-aramiden babaen dagiti bot..
Semi-automatiko a panagipan kadagiti silpoUrnosen
Dita baba ket dagiti pamay-an a mabalin a mausar tapno mabaliwan dagiti silpo iti kasla automatiko a pamay-an, a mangpabassit kadagiti pannakaaramid kadagiti biddut bayat nga agiyal-alis kadagiti silpo:
- Mabalinmo nga inayon ti JavaScript idiay bukodmo a common.js a panid, a mangpalubos kenka, no agur-urnoska iti maysa a panid, ti panagpindut ti buton nga "agikkat kadagiti interwiki" , a mangikkat amin kadagiti silpo ti pagsasao a nakopian idiay Wikidata:
mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair_rand/checksitelinks.js&action=raw&ctype=text/javascript');
- Ti slurpInterwiki ket maysa a gadget ti Wikidata a mabalin a mausar iti semi-automatiko a panagala kadagiti silpo manipud ti artikulo. Kitaen dagiti gadget ti Wikidata.
Ti manual a panaginayon kadagiti silpoUrnosen
Ti sumaganan a pamay-an ket isu ti pangunaan a waya ti panag-urnos kadagiti silpo ti pagsasao:
- Mapanka iti banag ti Wikidata. Adda dagiti dua a pamay-an a panagaramid daytoy:
- Pindutem ti kolordapo a silpo ti "urnisen dagiti silpo" iti baba ti "Sabsabali a pagsasao" a baras
- Mapanka idiay d:Special:ItemByTitle ken birukem ti panidmo
- Ipadam dagiti silpo iti artikulo
- Urnosem dagiti silpo idiay Wikidata.
- Ti umuna ket para iti kodigo ti pagsasao
- Ti maikadua ket ti silpo ti pagsasao
- A ti silpo ti [urnosen] ket agparang ken adda dagiti tallo a pagpilian: idulin, ikkaten, ken ukasen
- Ti idulin ket inus-usar no kompletokan a nalpas a nagsuksukat kadagiti pakaammo
- Ti kompleto nga ikkaten ket mangikkat ti naikabil manipd ti batayan ti datos.
- Ti ukasen ket mangukas ken mangbaliw ti interface
- Inayon amin nga awan a silpo iti Wikidata ni nasken.
- No nalpasen a naikabil amin a silpo, padasem a kitaen ti bersion ti artikulo iti Wikipedia a naikkat amin a silpo ti pagsasao, ken ipadam ti agdama abersion ti artikulo. Kitaem dagii adda a paggiddiatan a baetan dagiti agparparang a teksto. No awan, mapatalgedanen a maikkat dagitoy. No adda dagiti paggiddiatan, mabalinmo a saannga ikkaten ti maigiddiat a silpo, wenno, ti nasaysayaat, agsublika nga agurnos idiay Wikidata, ken ikkatem idia manipud iti artikulo.
Mainaig a pakaammoUrnosen
Dagiti mangipakpakita ti kasasaad dagiti artikuloUrnosen
Dagiti nasayaat nga artikulo ken dagiti nailaslasin nga arikulo kadagiti sabali a Wikipedia ket naibagnaga babaen ti maysa a bituen a kaariping ti silpo ti pagsasao. Daytoy a bituen ket naararamid babaen ti plantilia. Ti Wikidata ket saan pay nga agipenpen kadagitoy a pakaammo, dagitoy a plantilia ket nasken a saan a maikaat ngem dagiti silpo ti pagsasao ti plantilia ket mabalien a maikkat.
Panaglapped kadagiti silpo ti WikidataUrnosen
Ti maysa nga artikulo ket mabalin a kompleto a malappedan dagiti silpo ti Wikidata babaen ti panagusar ti salamanka abalikas ti {{noexternallanglinks}}. Ti salamangka a balikas ket manglapped pay dagiti naisangsangayan laeng a silpo ti pagsasao, iti porma iti "{{noexternallanglinks:es|fr|it}}", a manglapped kadagiti silpo ti Espaniol, Pranses, ken Italiano.
Sakup dagiti silpo ti pagsasao ti WikidataUrnosen
Ti komunidad ti Wikidata ket nakitunosda iti RFC nga amin a nagan a lugar (namespaces) kadagiti gandat ti Wikipedia a saan a mairaman ti "Agar-ramat" ket mabalin a maipenpen idiay Wikidata. Ti kaibuksilanna daytoy ket dagiti interwiki a silpo para dagiti kategoria, plantilia, ken dagiti annuroten apanid ti Wikipedia ket mabalin a maipenpen idiay Wikidata ken mabalin a lokal a maikkat. Para iti kas pagarigan ti banag ti Wikidata a mangitudtudo ti Wikipedia a nagan a lugar, kitaen ti Q4654925, a mangitudtudo ti Wikipedia:Portal ti komunidad.
Kaudian a balbaliwUrnosen
Dagiti panagibalbaliw iti Wikidata a mainaig kadagiti artikulo iti daytoy a Wikipedia ket agparangto idiay kaudian a Balbaliw no ti pagpilian ket mapakabaelan babaen ti agar-aramat. Kitaen ti Special:Preferences#mw-prefsection-rc.
Infoboxes (Paset 2)Urnosen
Manayonanto
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
- Nagruna a panid ti Wikidata idiay Wikidata
- Wikidata idiay Meta-Wiki


text:
Sasao nga Akin-abagatan a Mindoro
Ti sasao nga Akin-abagatan a Mindoro (Abagatan a Mangyan) ket maysa kadagiti dua a rimpuok dagiti pagsasao nga insasao babaen ti tattao a Mangyan ti Isla ti Mindoro idiay Filipinas.
Dagiti pagsasao ket ti Buhid, Tawbuid, ken Hanuno'o.
Dagitoy laeng dagiti bassit a pagsasao iti Filipinas nga agtultuloy a naisurat kadagiti indihenio a sinuratan, ngem kaaduan kadagitoy ket para iti daniw.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "South Mangyan". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Barbian, Karl-Josef. 1977. The Mangyan languages of Mindoro. Cebu City: University of San Carlos.


text:
Coronavirus ti maysa a sakit a mabilang a nakabutbuteng gapu ta alisto a mangkettel ti biag iti maysa tao apaman a kimpet daytoy kenkuana, segun kadagiti eksperto medikal.
Daytoy a coronavirus ti agraira iti agdama idiay China ken kadagiti nadumaduma a pagilian. Ginasut a tatta-o idiay China iti natayen ken rinibu pay kadakuada ti agsagsagaba iti nasa-o a sakit.
Ditoy bukodtay a pagilian a Pilipinas, addan pasyente– maysa Chinese man a naggapu idiay Wuhan, China ti konpirmado a pimmusay idiay Metro Manila gapu ti maipagarup a panagsagabana ti nasa-o a coronavirus, segun ti official report ti Department of Health.
Ditay mababalaw dagiti naruay a kakailiantayo nga agsidduker ti riknada iti daytoy a damag gapu ta ti ballaag a mismo ti DOH ket very dangerous disease ti coronavirus nga alisto a maiyakar iti pada a tao babaen ti close contact, linnangen, ken panagpupolapol.
Nalawag ti rakurak ni Health Secretary Francisco Duque III a haan nga airborne disease ti coronavirus. Haan a maipalpalais iti angin iti mikrobiona.
Kas pagarigan, kinunana, a nu nagba-eng wenno naguyek ti maysa a carrier ti coronavirus ket haanna nga inappot usar koma ti panyo wenno tissue paper ti agongna wenno ngiwatna, mabalin a maiyakar didiay sakit babaen ti maiparsiak a katay wenno buteg nga agdisso iti rupa ti asideg kenkuana a tao kas ti droplets a malang-abna ken maipaunegna ti mikrobio a mapan iti barana nga agtennag a coronavirus acute respiratory disease.
Sapay koma ta maespaltayo ditoy probinsya tayo nga Ilocos Norte ken sibubukel nga Amianan iti daytoy a klase ti sakit.
Rumbeng ngarud nga agnanayon tayo a naan-nad a mangsaluad ti salun-at tayo babaen ti napeklan a panagdaldalus, haan laeng a ti personal hygiene tayo nu diket pay iti aglawlaw.
Suroten tayo a naimbag amin dagiti healthy tips ken warning nga yetnag ti DOH kontra ti coronavirus tapno maiyadayo tayo iti ania man a peggad mainaig iti daytoy a killer disease.#


text:
Danaw Tanganyika
Ti Danaw Tanganyika ket maysa nga Aprikano a Nalatak a Danaw. Daytoy ket nakarkulo nga isu ti maikadua a kadakkelan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong babaen ti tomo, ken ti maikadua akaadaleman, kalpasan ti Danaw Baikal idiay Siberia;[3] isu pay daytoy ti kaatiddogan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong. Ti danaw ket nabingbingay kadagiti uppat a pagilian – ti Burundi, Demokratiko a Republika ti Kongo (DRK), Tanzania ken Zambia, a ti DRK (40%) ken Tanzania (46%) ket kaaduan nga agtagtagikua iti danaw. Ti danum ket agayus idiay sistema ti Karayan Kongo ken agpatingga idiay Taaw Atlantiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yohannes, Okbazghi (2008). Water resources and inter-riparian relations in the Nile basin. SUNY Press. p. 127.
- ^ a b "DANAW TANGANYIKA". www.ilec.or.jp. Naala idi 2008-03-14.
- ^ "~ZAMBIA~". www.zambiatourism.com. Naala idi 2008-03-14.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Danaw Tanganyika iti Wikimedia Commons
- Danaw Tanganyika
- Dagiti Nalatak a Danaw ti Aprika
- Dagiti danaw ti Ginget ti Nalatak a Rengngat
- Dagiti danaw ti Burundi
- Dagiti danaw ti Demokratiko a Republika ti Kongo
- Dagiti danaw ti Tanzania
- Dagiti danaw ti Zambia
- Pagbeddengan ti Burundi–Demokratiko a Republika ti Kongo
- Pagbeddengan ti Demokratiko a Republika ti Kongo–Tanzania
- Pagbeddengan ti Burundi–Tanzania
- Pagbeddengan ti Tanzania–Zambia
- Pagbeddengan ti Demokratiko a Republika ti Kongo–Zambia
- Dagiti sangalubongan a danaw ti Aprika
- Dagiti tallo a puntos a pagbeddengan


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan
Darsen a mapan agbiruk
Tapno mailista ti panid iti daytoy a kategoria, saan nga urnosen daytoy a panid ti kategoria. Imbes ket nga urnosen ti panid a kayatmo nga ilista. Mabalin nga ikabil ti iti baba ti panid, wenno no pagtaripatuan daytoy a kategoria, mabalin nga adda mangpunno a [[Kategoria:Pakpakdaar ti panagurnos/Nagan ti espasio/Kategoria]] plantilia. Kitaen ti pakaammo ti kategoria para iti adu pay a pakaammo.
Inus-usar daytoy a plantilia kadagiti mensahe ti sistema. Dagiti panagbaliw iti daytoy ket gapuanan dagiti dagus a panagbaliw iti interface ti agar-aramat iti Wikipedia. Tapno maliklikan ti nakaro a pannakagulo, nasken nga umuna a masubokan dagiti ania man a panagbaliw kadagiti subpanid ti /pagipadasan wenno /pangsubok ti plantilia, wenno iti bukodmo a pagipadasan. Mabalinton a mainayon dagiti nasubokan a panagbaliw iti maysa a panagurnos iti daytoy a plantilia. Pangngaasi a pakitungtungan dagiti ania man a panagbaliw iti panid ti tungtungan sakbay nga isayangkat.
Daytoy a plantilia ket namarkaan iti ID ti CSS ken nagan ti klase CSS ti
".category-namespace-editnotice", tapno dagiti editor ket makaipakatda iti bukodda a panangiduma ti CSS no kayatda. Tapno mailenmmeng daytoy a mensahe, inayon ti kodigo nga adda dita baba:
# category-namespace-editnotice {
display : none !important ;
}
idiay
Special:Mypage/skin.css.


text:
Kategoria:Dagiti danaw ti Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 9 a subkategoria, manipud iti 9 a dagup.
B
- Dagiti danaw ti Burundi (1 K, 1 P)
D
- Dagiti Nalatak a Danaw ti Aprika (2 K, 2 P)
- Dagiti danaw ti Demokratiko a Republika ti Kongo (1 K, 1 P)
G
- Dagiti danaw ti Ginget ti Nalatak a Rengngat (1 K, 1 P)
K
- Dagiti danaw ti Kenya (1 K, 1 P)
T
- Dagiti danaw ti Tanzania (2 K, 2 P)
U
- Dagiti danaw ti Uganda (1 K, 1 P)
Z
- Dagiti danaw ti Zambia (1 K, 1 P)


text:
Pinguino
Dagiti pinguino (urnos Sphenisciformes, pamilia Spheniscidae) ket dagiti grupo ti akuatiko, di makatayab a billit a kaaduan nga agnanaed idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ken naisangayan idiay Antartika.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Williams, Tony D. (1995). The Penguins – Spheniscidae. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-854667-X.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pinguino iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Sphenisciformes iti Wikispecies


text:
Nanoteknolohia
Ti nanoteknolohia ket ti panangipaturong iti banag iti maysa nga atomiko ken molekular a gantingan. Ti kasapaan a naiwarwaras a pannakaipalawag ti nanoteknolohia[1][2] ket nangibagbaga iti naisangayan a teknolohiko a gandat ti apag-isu a panangiturong dagiti atomo ken dagiti molekula para iti pabrikasion kadagiti bassit usit a gantingan a produkto, mangibagbaga pay itan a kas ti molekular a nanoteknolohia. Ti nasapsapasap a panangilawag ti nanoteknolohia ket sinarunuan idi nga impatakder babaen ti Initiatibo ti Nailaina a Naoteknolohia, a nangipalpalawag a ti nanoteknolohia a kas ti panangiturong ti banag iti saan a basbasit ngem maysa a dimension a kadakkel manipud iti 1 aginggana ti 100 nanometro. Daytoy a pannakaipalawag ket makaanninaw ti kinapudno a dagiti kuantum mekanikal a pagbanagan ket nangruna iti daytoy a gantingan ti kuantum a pagturayan , ken isu a ti panagipalpalawag ket immalis manipud iti naisangayan a teknolohiko a gandat iti maysa a kategoria ti panagsukisok a mangiraman amin a kita ti panagsukisok ken dagiti teknolohia a mangirebbeng kadagiti naisangayan a tagikua ti banag a rumsua iti babab ti naited a batayan ti kadakkeld. Isunga kadawyan daytoy a makitkita ti ad-adu ngem maysa a porma "dagiti nanoteknolohia" ken ti "nanogantingan a teknolohia" a mangitudo iti adu a sakup ti panagsukisok ken dagiti pakat a ti kadawyan nga ugali ket ti kadakkel. Gapu kadagiti nadumaduma a mabalin a pakaipakatan (mairaman ti industrial ken militar), dagiti gobierno ket napuonanda kadagiti riniwriw a doliar iti panagsukisok ti nanoteknolohia. Babaen ti bukodna nga Inisiatibo ti Nailian a Nanoteknolohia, ti Estados Unidos ket nagpuonan kadagiti 3.7 bilion a doliar. Ti Kappon ti Europa ket nagpuonan kadagiti 1.2 bilion ken ti Hapon kadagiti 750 riwriw a doliar.[3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Drexler, K. Eric (1986). Dagiti Makina ti Pannakapartuat: Ti Iyuumay ti Panawen ti Nanoteknolohia. Doubleday. ISBN 0-385-19973-2.
- ^ Drexler, K. Eric (1992). Dagiti Nanosistema: Molekular a Makina, Panagpataud, ken Komputasion. New York: John Wiley & Sons. ISBN 0-471-57547-X.
- ^ Ipakat ti nanotek aginggana iti industrial, agri a maiparuar, The Daily Star (Banglades), 17 Abril 2012.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Nanoteknolohia iti Wikimedia Commons
- Nanoteknolohia iti Curlie (iti Ingles)


text:
John Nance Garner
Ni John Nance Garner IV (22 Nobiembre 1868 – 7 Nobiembre 1967), ket maysa idi nga Amerikano a politiko a Demokratiko ken maysa nga aboga manipud idiay Texas. Isu ket maysa idi a pannakabagi ti estado manipud idi 1898 aginggana idi 1902, ken Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1903 aginggana idi 1933. Isu idi ti maika-44 a Tagabitla ti Kamara idi 1931–1933. Idi 1932, isu ketnabutosan a kas ti maika-32 a Bise Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1933 aginggan idi 1941. Isu ket maysa a konserbatibo a Taga-abagatan, ni Garner ket sinuppiatan dagiti panagtugaw a welga dagiti kappon ti agobobra ken ti kurang a panaggastu ti Baro a Tulag. Isu ket nakisina kenni Presidente Franklin D. Roosevelt idi kasapaan ti 1937 gapu ti banag a pabnagpadakkel ti Kangatuan a Korte, ken timmulong ti panakapaay daytoy iti panakaibatayan a daytoy ket agipatengnga unay ti adu a bileg para iti Presidente.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni John Nance Garner iti Wikimedia Commons


text:
Lehislatibo a distrito iti San Juan-Mandaluyong
Ti awan itan a maymaysa a distrito ti Lehislatibo a Distrito iti San Juan-Mandaluyong ket isu idi ti pannakabagi dagiti ili ti San Juan ken Mandaluyong iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ken ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1987 aginggana idi 1995, idi ti Mandaluyong ket nagbalin nga urbano unay a siudad ken naikkan ti bukodna a pannakabagi idi 1994.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Maika-110 a meridiano laud
Ti 110° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-110 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-70 a meridiano daya.
Idiay Kanada, ti meridiano ket mangporma ti pagbeddengan a nagbaetan ti Nunavut ken ti Amianan a laud a Terteritorio iti amianan ti paralelo 70° amianan. Kasisigud idi a ti 110°L key ti naikeddeng a kas ti Maikapat a meridiano para iti Dominion nga Agrimensura ti Daga, ngem gapu kadagiti saan nga umiso a panay-an iti agrimensura iti dayta a panawen, ti meridiano ket naikabil bassit a gasut a metmetro iti laud iti daytoy a longitud. Ti Maikapat a Meridiano ket isun ti intero a pagbeddengan a nagbaetan ti Alberta ken Saskatchewan manipud idi 1905.
Idiay Estados Unidos, ti meridiano ket mangporma ti pagbeddengan iti historiko ken ekstralegado a Teritorio ti Jefferson.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-110 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:


text:
1Nakapasamak iti isu met laeng a lugar nga adda iti maysa a manangriribok a managan iti Siba a putot ni Bikri, a Benjaminita. Pinuyotanna ti trumpeta ket kinunana, “Awan ti bingaytayo kenni David, kasta met nga awan ti tawidtayo iti putot ni Jesse. Agawid ketdin ti tunggal maysa iti pagtaenganna diay Israel.”
2Isu a pinanawan amin dagiti Israelita ni David ket sinurotda ni Siba a putot ni Bikri. Ngem sinurot dagiti tattao ti Juda ti ari, manipud iti Jordan agingga idiay Jerusalem.
3Idi dimteng ni David iti palasiona idiay Jerusalem, innalana dagiti sangapulo nga adipen nga assawana nga imbatina a mangtaripato iti palasio, ket pinagnaedna ida iti balay a nainget ti pannakabantayna. Impaayna dagiti masapsapulda, ngem saannan a kinaidda pay ida. Isu a naiserraanda agingga iti aldaw nga ipapatayda, nagbibiagda a kasda la balo.
4Ket kinuna ti ari kenni Amasa, “Ummongem dagiti amin a tattao ti Juda iti unos ti tallo nga aldaw; masapul nga addaka met ditoy.”
5Isu a napan inayaban ni Amasa dagiti amin a tattao ti Juda, ngem nagtalinaed isuna iti nabaybayag ngem iti ingkeddeng ti ari a tiempo nga imbilinna kenkuana.
6Isu a kinuna ni David kenni Abisai, “Ita, nakarkaronto pay a kinaranggas ti aramiden ni Siba a putot ni Bikri kadatayo ngem ti inaramid ni Absalom. Ikuyogmo dagiti adipen ti apom, dagiti soldadok, ket kamatenyo isuna, ta di ket mangbirok kadagiti natalged a siudad ket makalibas isuna iti panagkitatayo.”
7Simmaruno ngarud kenkuana dagiti tattao ni Joab, a kaduada dagiti Cheretita ken dagiti Peletita ken dagiti amin a maingel a mannakigubat. Pinanawanda ti Jerusalem tapno kamatenda ni Siba a putot ni Bikri.
8Idi addadan idiay ayan ti dakkel a bato idiay Gabaon, dimteng ni Amasa a sumabat kadakuada. Nakaaruat ni Joab ti kalasag a pakigubat, a pakaibilangan ti barikes iti siketna nga addaan iti nakakaluban a kampilan a nakagalot iti daytoy. Iti panpannagnana nga agpasango, natnag ti kampilan.
9Isu a kinuna ni Joab kenni Amasa, “Naimbag kadi ti amin kenka, kasinsinko?” Siaayat nga iniggaman ni Joab ti barbas ni Amasa babaen iti kannawan nga imana tapno agkanna isuna.
10Saan a nadlaw ni Amasa ti imuko nga adda iti kannigid nga ima ni Joab. Dinuyok ni Joab ti buksit ni Amasa ket natnag dagiti bagisna iti daga. Saanen nga inulit pay a dinuyok ni Joab isuna, ket natay ni Amasa. Isu a kinamat ni Joab ken ni Abisai a kabsatna ni Siba a putot ni Bikri.
11Ket nagtakder iti abay ni Amasa ti maysa kadagiti tattao ni Joab, ken kinuna ti lalaki, “Siasinoman nga umanamong kenni Joab, ken siasinoman a para kenni David, surotenna ni Joab.”
12Naidasay ni Amasa a nadigos iti darana iti tengnga ti dalan. Idi nakita ti lalaki a nagtalinaed a nakatakder dagiti tattao, binagkatna ni Amasa manipud iti dalan ket impanna iti tay-ak. Inabbonganna ti lupot isuna gapu ta nakitana a ti tunggal tao a lumabas ket agtakder.
13Kalpasan a naibagkat ni Amasa manipud iti dalan, simmurot amin dagiti tattao kenni Joab a mangkamat kenni Siba a putot ni Bikri.
14Linabsan ni Siba dagiti amin a tribu ti Israel a nagturong iti Abel, iti Bet Maaca, ken kadagiti amin a daga ti Berites, a naguummong ken kimmamat met kenni Siba.
15Nakamatanda isuna ket pinalawlawanda isuna idiay Abel ti Bet Maaca. Pinalawlawanda iti nabunton a daga ti igid ti pader ti siudad. Minaso dagiti amin nga armada a kadua ni Joab ti pader tapno marba daytoy. Ket nagpukkaw ti maysa a masirib a babai iti siudad,
16“Dumngegka, pangaasim ta dumngegka, Joab! Umasidegka kaniak tapno makatungtongka.”
17Isu nga immasideg ni Joab kenkuana, ket kinuna ti babai, “Sika kadi ni Joab?” Simmungbat isuna, “Siak,” Ket kinuna ti babai kenkuana, “Denggem ti sao daytoy adipenmo.” Insungbatna, “Dumdumngegak.”
18Ket nagsao ti babai, “Masansan a maibaga idi un-unana a tiempo, 'Pudno a no dumawatka ti pammagbaga idiay Abel,' ket sulbaren dayta a pammagbaga ti parikutmo.
19Dakami ti siudad a maysa kadagiti katatalnaan ken kapupudnoan iti Israel. Padpadasenyo a dadaelen ti siudad nga ina iti Israel. Apay a kayatyo nga alun-onen ti tawid ni Yahweh?”
20Isu a simmungbat ni Joab ket kinunana, “Saan a kasta, saan a kasta kaniak, a rumbeng nga alun-onek wenno dadaelek.
21Saan a pudno dayta. Ngem adda ti lalaki a naggapu iti turod ti pagilian ti Efraim, a managan ti Siba a putot ni Bikri, ket intag-ayna ti imana a maibusor iti ari, maibusor kenni David. Isukoyo isuna, ket pumanawak iti siudad.” Kinuna ti babai kenni Joab, “Maipuruak ti ulona kenka iti ngatoen ti pader.”
22Ket napan ti babai kadagiti amin a tattao nga ammona. Pinutedda ti ulo ni Siba a putot ni Bikri, ket impurwakda daytoy kenni Joab. Kalpasanna, pinuyotanna ti trumpeta ket pinanawan dagiti tattao ni Joab ti siudad, nagawid ti tunggal maysa iti pagtaenganna. Ket nagsubli ni Joab idiay Jerusalem iti ayan ti ari.
23Ita, ni Joab ti nangidadaulo kadagiti amin nga armada ti Israel, ken ni Benaias a putot ni Jehoyada ti nangidaulo kadagiti Cheretites ken kadagiti Peletites.
24Ni Adoram ti nangidaulo kadagiti tattao nga agtrabaho nga ingkapilitan, ket ni Jehosafat a putot ni Ahilut ti tagailista.
25Ni Siva ti sekretario ken da Zadok ken Abiatar dagiti papadi.
26Ni Ira a Jairita ti panguloen a ministro ni David.


text:
Golpo ti Venezuela
Ti Golpo ti Venezuela wenno Golpo ti Coquibacoa (ammo pay a kas Golpo ti Coquivacoa) ket ti golpo ti Baybay Karibe a bineddengan babaen ti dagiti estado ti Venezuela iti Zulia ken Falcón ken babaen ti DEpartamento ti Guajira, Colombia. Ti 54 km (34 mi) a lingsat ket mangikapet daytoy iti Danaw Maracaibo iti abagatan.
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Golpo ket mabirukan iti amianan ti Abagatan nga Amerika, iti pagbaetan ti Peninsula Paraguaná iti Estado ti Falcón idiay Venezuela ken ti Peninsula Guajira idiay Colombia ken naikapet daytoy iti Danaw Maracaibo tbabaen ti maysa a pagdaliasatan a kanal. Adda agdama a suppiat asaan pay a nasolbar a pagbaetan ti Colombia ken Venezuela a maipanggep iti golpo, urayno adda metten dagiti agpaut kadagiti dekada a negosasion nga inar-ramid babaen ti bilateral a komision.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket naduktalan babaen dagiti taga-laud idi 1499 idi ti maysa nga ekspedision nga indauluan babaen ni Alonso de Ojeda nga isu ket kinuyog babaen ni Amerigo Vespucci, ket sinukisokda dagiti aplaya ti Venezuela ken nagur-urnong kadagiti pakaammo ken nanginagan kadagiti baro a daga, dayta a naibagbaga nga ekspedision ketsimmangpet iti golpo kaplasan ti ilalabas babaen ti Antila ti Olanda ken ti Peninsula ti Paraguaná.
Dagiti teritorial a danum ket naisuppiatan pay a maipanggep iti golpo. Ti suppiat ti pagbeddengan kalpasan ti wayawaya ti Colombia ken Venezuela manipud iti Espania idi maika-19 a siglo. Ti imperio ti Espania ket saan a nangmarka ti lugar gapu ta dagiti ndehenio a grupo ti Wayuu ket nagresistansiada iti lugar. Nasolbaren ti suppiat iti daga idi 1941, ngen ti maritimo ket saan pay a nasolbar.
Kinapangruna iti ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nangruna a banag a mangited iti kinapangruna dagitoy a danum ket gapu iti pannakaikapetna iti Baybay Karibe ken Danaw Maracaibo, ti maysa a nangruna a taudan ti petrolo para iti Venezuela. Isu a ti golpo ket makatulong a mangisilpo kadagiti bubon ken dagiti repineria idiay Danaw Maracaibo kadagiti pagtagilakuan iti lubong.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Golpo ti Venezuela iti Wikimedia Commons


text:
Jean-Paul Sartre
Ni Jean-Paul Charles Aymard Sartre (Hunio 21, 1905 – Abril 15, 1980) ket maysa a Pranses nga eksistentialista a pilosopo, dramaturgo, nobelista ken agdildillaw iti literatura.
Napili a kas mapadayawan iti Premio Nobel iti Literatura idi 1964, ngem saanna nga inawat ti premio ta imbatadna a naynay a pagkedkedkedanna dagiti opisial a pammadayaw ken gapu ta dina kayat ti mairaman kadagiti institution.
Kabibiag[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obrana[urnosen | urnosen ti taudan]
- L'imagination (Panagipagpagarup: Kapanunutan a Panagdillaw), 1936
- La transcendance de l'égo (Ti Panagsagudayan iti Agum) 1937
- La nausée (Alidukdok), 1938
- Le mur (Ti Taleb), 1939
- Esquisse d'une théorie des émotions (Panagiladawan ti Teoria dagiti Rikna), 1939
- L'imaginaire (Ti Panagipagpagarup), 1940
- Les mouches (Dagiti Ngilaw), 1943 - maysa a moderno a bersion ti Oresteia
- L'être et le néant (Pada a tao ken Panakaawan), 1943
- Réflexions sur la question juive (Antisenito ken Hudio; literario a, Dagiti Panagpanpanununot iti Hudio a Salusod), 1943
- Huis-clos (Awan ti Rummuaran]]), 1944
- Les Chemins de la liberté (Dalanan ti Panakawaya) trilohia, a naglaon kadagiti:
- Morts sans sépulture (Dagiti Nangabak, literatio, Panakapatay nga awan ti panakaitabon), 1946
- L'Existentialisme est un humanisme (Eksistentialismo ken Humanismo), 1946
- La putain respectueuse (Ti Siraraem a Pampam) 1946
- Qu'est ce que la littérature? (Ania iti literatura?), 1947
- Baudelaire, 1947
- Dagiti Kasasaad, 1947–1965
- Les mains sales (Dagiti Narugit nga Ima), 1948
- "Orphée Noir" (Nangisit nga Orpeo), pangyuna ti Anthologie de la nouvelle poésie nègre et malgache. inurnos babaen ni Léopold Sédar Senghor, 1948
- Le diable et le bon dieu (Ti Sairo ken ti Naimbag nga Apo), 1951
- Les jeux sont faits (Ti Ay-ayam ket Sumaruno), 1952
- Santo Sena, Aktor ken Martir, 1952
- Eksistentialismo ken dagiti Rikna ti Nagtagitaoan, 1957
- Les séquestrés d'Altona (Dagiti Naipato iti Altona), 1959
- Critique de la raison dialectique (Panagdildillaw iti Dialektiko a Rason), 1960
- Panagbirbiruk para iti Pamay-an (Inggles a patarus para iti umuna a sarita ti Panagdildillaw, Tomo I) 1962
- Les mots (Dagiti Balikas), 1964
- "Pakauna" iti libro ni Frantz Fanon a Dagiti Nakakaasi iti Daga
- L'idiot de la famille (Ti Maag iti Pamilia), 1971–1972 - ken ni Gustave Flaubert
- Cahiers pour une morale(Libro para kadagiti Etiko), 1983, 1947-48 paammo kadagiti etiko
- Les carnets de la drôle de guerre: Nobiembre 1939 - Marte 1940 (|Dagiti Diario ti Gubat: Dagiti kuaderno manipud kadagiti palso a gubat 1939-1940), 1984, dagiti kuaderno manipud kadagit panawena kapadasan ni Sartre iti Palso a Gubat iti 1939-1940
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Sartre's Debt to Rousseau" (PDF). Naala idi 2 Marso 2010.


text:
Hunio 10
Ti Hunio 10 ti maika-161 nga aldaw ti tawen (maika-162 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 204 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1940 – Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Norwega ket simmuko kadagiti puersa ti Alemania.
- 1940 – Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Italia key nangrugi ti napaay a panagrautna iti Pransia.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1910 – Howlin' Wolf, Aprikano-Amerikano a musikero iti blues (pimmusay 1976)
- 1915 – Saul Bellow, Kanadiano-Amerikano a nobelista, laureado ti Premio Nobel (pimmusay idi 2005)
- 1922 – Judy Garland, Amerikana nga aktres ken kumakanta (pimmusay idi 1969)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 323 BC – Alehandro ti Natan-ók, ari ti Macedonia (naipasngay idi 356 BC)
- 1949 – Sigrid Undset, Norwego a mannurat, laureado ti Premio Nobel (naipasngay idi 1882)
- 1967 – Spencer Tracy, Amerikano nga aktor (naipasngay 1900)
- 2012 – Dolphy, komediante manipud idiay Pilipinas (naipasngay idi 1928)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Hunio 10 iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti probinsia ti Filipinas
Ti probinsia ti kangrunaan a paset ti lokal a turay iti Filipinas. Addaan ti Filipinas iti agdama iti aganay a 81 a probinsia a nagrupogrupo iti 18 a rehion. Ti probinsia ket buklen dagiti siudad ken ili.
Ti gobernador ti mangidaulo iti maysa a probinsia kas opicial nga ehekutibo. Idauluan met ti bise gobernador ti lehislatura ti probinsia a buklen dagiti kameng ti Hunta ti Probinsia a maawagan iti bokal.
Ti kada probinsia ket addaan maysa wenno ad-adu pay a kongresional a distrito nga ibagian ti deputado iti Kongreso ti Filipinas. Kada distrito ket addaan met kadagiti bokal a pannakabagi iti Hunta ti Probinsia.
Ti Metro Manila, a yan ti kapitolio a siudad ti pagilian (Manila), ket saan a nabenneg wenno maawagan kas probinsia nupay addaan dagiti bukod nga il-ili ken siudad.
Probinsial a turay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti turay iti probinsia ket addaan iti ehekutibo ken lehislatibo a sangsanga. Ti bileg ti pangukoman ti maysa a probinsia ket adda iti babaen ti panangtarawidwid ti Korte Suprema ti Filipinas. Maysa nga agwaywayas a paset ti probinsial a turay, ket addaan direkta a panangrienda kadagiti pakaseknan ti probinsia. Babaen met ti Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno (DILG) a makinaig ken makibiang ti Presidente ti Filipinas.
Listaan dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota:
- Amin a pigura ti populasion ken kalawa ti daga ket mairaman dagiti nawaya a siudad manipud kadagiti probinsia. Iti daytoy a tabla, naibilangda a kas paset ti ayanda a grupo ti probinsia para kadagiti heograpiko ken estadistika a panggep, ngem iti kinapudno dagitoy ket umuna nga agpang nga entidad.
- Ti Metro Manila ket nairaman para iti panangipada urayno daytoy ket saan a probinsia ngem maysa nga administratibo a rehion.
- 1 Dagiti petsa ket mabalin a mangibaga ti pannakaprobinsia a kas pannakabangon idi panawen dagiti Kastila, panawen dagiti Amerikano, wenno babaen dagiti Tignay ti Republika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ken Tinawen ken dagiti Gatad nga Idadakkel para iti Filipinas ken dagiti Rehionna, Probinsia, ken dagiti Urbano Unay a Siudad" (PDF). Senso ken Sangkabalayan a Populasion idi 2010. Opisina ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ "Listaan dagiti probinsia". PSGC Interaaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Butuan.
- ^ Ti Cabadbaran ket naaramiden nga isu ti opisial a kapitolio ti probinsia, babaen ti Republika Tignay Blng. 8811. Nupay kasta, ti tugaw ti probinsial a gobierno ket adda pay laeng ti proseso a maiyal-alis manipud idiay Butuan, ken idiay pay laeng ti pagtengngelan ti opisina ti gobierno.
- ^ Ti probinsia ket mangitalinaay pay ti sabali a sentro ti gobierno idiay Luna, ken adu idiay nga agtengngel ti opisina dagiti nailian ketn probinsiala gobierno. Ahensia ti Pakaaamo iti Filipinas - Nabangon idiay Luna ti sentro ti gobierno ti Apayao
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Isabela.
- ^ Ti siudad ti Siudad ti Isabela ket serbian babaen dagiti opisina Rehion IX.
- ^ Probinsia ti Basilan: Kalawa ti Daga
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Baguio.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti [[|Naga]].
- ^ Ti probinsial a gobierno ti Cavite ket nalawag a nangibaga a ti Imus ket isu ti probinsiala kapitoliona, bayat a ti tugaw ti gobierno ti probinsia ket ti Trece Martires. Opisila a Website ti Probinsia ti Cavite - Dagiti Nadaras a KInapudno Ti Imus ket isu ti kapitolio ti Cavite — Maliksi
- ^ Dagiti bilang ket mairaman dagiti nawaya a siudad ti Cebu, Lapu-Lapu ken Mandaue.
- ^ a b c d e f g Gaputa ti gobierno ti probinsia ket agtengngel ti opisina iti kaunegan ti nawaya a siudad, iti pagbanaganna ti probinsia ket mangtalinaay ti tugaw ti gobierno iti ruar ti bukodna a pagturayan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Davao.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Iloilo.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Siudad ti Santiago.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Iligan.
- ^ Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao, Departamento iti Agrikultura: Lanao del Sur (Ti pateg a naited idiay NSCB ket mabalin a saan a husto.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman dagiti nawaya a siudad ti Ormoc ken Tacloban.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Cotabato.
- ^ Probinsial a Gobierno ti Maguindanao: Ababa a Bariweswes (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 972,904 ha (NSCB); 6,565 km² (Historical Dictionary of the Philippines); 5,176.1 km² (NAMRIA))
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Cagayan de Oro.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Bacolod.
- ^ Ti probinsial a gobierno ket agdam apay laeng a mangtartaripato kadagiti pakultad iti dati a kapitolio ti Cabanatuan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Puerto Princesa.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Angeles.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya asiudad ti Dagupan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Lucena.
- ^ Ti probinsial a gobierno ket inyalisnan dagiti operasionna idiay Antipolo manipud idiay Pasig, urayno awan pay ti lehislasion iti nailian nga agpang ti naikeddenga a mangbigbig ti baro a kapitolio. Yehey! News - Board wants Antipolo officially named capital of Rizal
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti General Santos.
- ^ Probinsia ti Sulu: Ababa a Bariweswes (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 343,699 ha (NSCB 2007), 175,460 ha (NSCB 2000), 167,377 ha (NAMRIA))
- ^ Ti Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika ket bigbigenna ti Bongao ken ti Panglima Sugala a aks dagiti kapitolio ti rehion. Nupay kasta, ti kapitolio ti proninsia ket mabirukan idiay Bongao, ti de facto a tugaw ti gobierno.
- ^ Agwaywayas a REhion iti Muslim a Mindanao, Departamento iti Agrikultura: Tawi-Tawi (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 362,655 ha (NSCB 2007), 120,876 ha (NAMRIA), 1,197 km² (Deparamento iti Turismp), 999 km² (Mapcentral))
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya siudad ti Olongapo.
- ^ Figures include the independent city of Zamboanga.


text:
Papa Anastasio III
Ni Papa Anastasio III (pimmusay idi Hunio 913) ket isu ti Papa manipud idi Abril 911 aginggana idi Hunio 913, ket naipasngay idi a kas maysa a Romano. Isu ket maysa a natakneng a Romano, ni Luciano, ket sagpaminsan a nabigbigan nga isu ti amana, ngem adda dagiti sabali a taudan a nangibagbaga nga isu ket anak ti ruar a lalaki ti sinarununa a ni Papa Sergio III (904–911).
Awan dagiti nairehistro a para kenni Papa Anastasio III, a ti pontipikadona ket adda idi las-ud ti paset ti panawen a ti Roma ken ti Kinapapa ket adda ti kabilegan ni Teofilacto, Konde ti Tusculum, ken ti asawana a ni Theodora, nga isuda ti nangikeddeng ti panagkandidato ni Anastasio. Babaen ti panaturayna dagiti Normando ti Rollo ket naibanghelioda.
Isu ket naipunpon idiay Basilika ni San Pedro.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Anastasius". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Anastasio III iti Wikimedia Commons


text:
Sistema ti immuno
Ti sistema ti immuno ket maysa a sistema dagiti biolohiko nga estruktura ken dagiti proseso iti kaunegan ti maysa nga organismo a mangsalaknib kadagiti sakit. Tapno nasayaat nga agannong , ti maysa a sistema ti immuno ket nasken a makaduktal kadagiti adu a kita dagiti ahente, manipud kadagiti birus aginggana kadagiti parasitiko nga igges, ken mangilasin kaniada manipud kadagiti bukod ti organismo a nasalun-at a kulanit.
Dagiti patoheno ket mabalinda ti napardas nga agbaliw ken umampon, ken isu a makaliklikda ti pannakaduktal ken neutralisasion babaen ti sistema ti immuno, nupay kasta, dagiti nadumaduma a mekanismo ti depensa ket agbalbaliwda met tapno mabigbiganda ket madadaelda dagiti patoheno. Uray dagiti simple a uniselular nga organismo a kas ti bakteria ket agtagikuada ti rudimentario a sistema ti immuno, kadagiti porma iti ensima a mangprotekta kadagitoy kadagiti pannakaalis ti bakteriopago. Dagiti dadduma pay a batayan a mekanismo ti immuno ket nagbalbaliw kadagiti taga-ugma nga eukaryote ken nabatbatida kadagiti moderno a nagtataudanda, kasla dagiti mula ken dagiti insekto.


text:
Sofronio Española
Ti Sofronio Española ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sofronio Española ket nabingbingay kadagiti 9 a barbaranggay.[2]
- Abo-abo
- Iraray
- Isumbo
- Labog
- Panitian
- Pulot Center
- Pulot Interior (Pulot II)
- Pulot Shore (Pulot I)
- Punang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Sofronio Española | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Mimaropa Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "MIMAROPA". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Setana, Hokkaido
Ti Setana (せたな町, Setana-chō) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Hiyama, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 8,091, ken ti densidad ti populasion iti 13 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 638.67 km².
HeograpiaUrnosen
Mabirukan ti Setana iti akin-abagatan a Subprepektura ti Hiyama Subprefecture ken sanguenna ti Baybay ti Hapon. Agayus ti Karayan Shiribeshi-Toshibetsu iti uneg ti tengnga ti ili.
Ti kaikaisuna a talon iti angin iti baybay ti Hapon ket mabirukan idiay Setana,[3] nupay kasta, daytoy ket addaan laeng kadagiti dua turbina.[4]
Dagiti kaarruba nga iliUrnosen
- Subprepektura ti Hiyama
- Subprepektura ti Oshima
- Subprepektura ti Shiribeshi
PakasaritaanUrnosen
Idi Septiembre 1, 2005, sinagepsep ti Setana (瀬棚町) ti ili ti Kitahiyama, ken ti ili ti Taisei, tapno agablin a ti baro a naipadakkela nga ili ti Setana (せたな町).
- 1902; Ti Purok ti Setana (Distrito ti Setana) ken ti Purok ti Kudo (Distrito ti Kudo) ket nagbalinda a Maikadua a Klase a Purok.
- 1906: Ti Purok ti Higashisetana (Distrito ti Setana) ken ti Purok ti Futoro (Distrito ti Futoro) ket nagbalinda a Maikadua a Klase a Purok.
- 1921: Ti Purok ti Setana ket nagbalin nga Ili ti Setana.
- 1923: Napundar ti Purok ti Kaitorima (Distrito ti Kudo).
- 1953: Ti Purok ti Higashisetana ket nagbalin nga Ili ti Higashisetana.
- 1955:
- Nagtipon ti Ili ti Higashisetana ken Purok ti Futoro tapno mangporma iti baro nga Ili ti Kitahiyama (Distrito ti Setana).
- Nagtipon ti Purok ti Kudo ken Purok ti Kaitorima tapno mabngporma iti baro aPurok ti Taisei (Distrito ti Kudo).
- 1966: Ti Purok ti Taisei ken nagbalin nga Ili ti Taisei.
- 1987: Nawaswas ti Linia ti Setana.
- 2005: Naitipon ti Ili ti Setana, Ili ti Kitahiyama, ken Ili ti Taisei tapno mangporma iti baro nga Ili ti Setana (Distrito ti Kudo).
Kabsat a siudadUrnosen
EdukasionUrnosen
- Dagiti High school
- Hokkaido Hiyamakita High School[5]
Nadayeg a tattao manipud iti SetanaUrnosen
- Kitaseumi Hiromitsu, dati a sumo wrestler
- Daiju Hisateru, dati a sumo wrestler
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ "Offshore wind farms planned," Japan Times, Mayo 9, 2010; naala idi Disiembre 13, 2010.
- ^ Kawasaki Heay Industries page on Setana installation, naala idi Pebrero 11, 2011
- ^ Hokkaido Hiyamakita High School
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Setana, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
José Burgos
Ni Jose Apolonio Burgos, (Pebrero 9, 1837-Pebrero 15, 1872), ket maysa nga Filipino-Espaniol a padi a kasali iti tallo a papadi a maaw-awagan iti "Gomburza" a binitay dagiti autoridad nga Espaniol iti Filipinas iti Bagumbayan, Manila idi maika-19 a siglo, iti pammabasol a kakumplotda iti Panagalsa iti Cavite nga inrusuat dagiti bumusbusor iti kolonial a turay nga Espaniol idi Enero 20, 1872 (da Padre Mariano Gomez ken Padre Jacinto Zamora dagiti kakaduana).
Nayanak ni Padre Burgos iti Vigan, Ilocos Sur. Maysa nga opisial nga Espaniol ti amana, ni Don Jose Tiburcio Burgos ken maysa a mestisa ti inana a ni Florencia Garcia. Nagbasa iti Colegio de San Juan de Letran ken iti Unibersidad ti Santo Tomas a nakagun-odanna iti tallo a umuna graduado a grado nga addaan pammadayaw, dua a a masterado a grado ken dua a doktorado a grado. Inannongna ti umuna a misana iti Intramuros, Manila.
Dagiti sinurat nga obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Zaide, Gregorio F. (1984). Philippine History and Government. National Bookstore Printing Press.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni José Burgos iti Wikimedia Commons


text:
Maika-10 a paralelo abagatan
Ti maika-10 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 10 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Taaw Indiano, Australasia, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Ti paset a pagbeddengan ti Brasil ken Peru ket naipalawag babaen iti daytoy a paralelo.
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 10° a paralelo abagatan ket lumabas iti:


text:
Banga, Abagatan a Cotabato
Ti Banga ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Banga ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Benitez (Pob.)
- Cabudian
- Cabuling
- Cinco (Barrio 5)
- Derilon
- El Nonok
- Improgo Village (Pob.)
- Kusan (Barrio 8)
- Lam-Apos
- Lamba
- Lambingi
- Lampari
- Liwanay (Barrio 1)
- Malaya (Barrio 9)
- Punong Grande (Barrio 2)
- Rang-ay (Barrio 4)
- Reyes (Pob.)
- Rizal (Barrio 3)
- Rizal Poblacion
- San Jose (Barrio 7)
- San Vicente (Barrio 6)
- Yangco Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Banga | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Soccsksargen Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion XII (Soccsksargen)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion XII (Soccsksargen)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion XII (Soccsksargen)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion XII (Soccsksargen)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti South Cotabato". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Rehion Metropolitano ti Santiago
Ti Rehion Metropolitano ti Santiago (Espaniol: Región Metropolitana de Santiago) ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ti kaikaisuna a anaserraan ti daga nga administratibo a rehion ti Chile ken aglaon iti nailian a kapitolio ti pagilian, ti Santiago. Kaaduan kadagiti sentro ti komersio ken administrasion ket mabirukan iti daytoy a rehion, ken mairaman ti nangruna a sangalubongan nga eropuerto ti Chile, ti Arturo Merino Benítez.
Iti kalawa iti 15,403.2 km2 (5,947 sq mi) ken ti populasion iti sumurok a 7 a riwriw, daytoy ti kabassitan iti Chile babaen ti kalawa, kaaduan ti populasion ken kapusekan iti populasion ti rehion. Daytoy pay ti kaikaisuna a rehion ti pagilian nga awanan iti panangilasin iti numeral iti Romano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.censo2017.cl/wp-content/uploads/2017/12/Cantidad-de-Personas-por-Sexo-y-Edad.xlsx; naala idi: Enero 7, 2018.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Rehion Metropolitano ti Santiago iti Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Rehional a Gobierno ti Metropolitano ti Santiago (iti Espaniol)


text:
Monocotyledon
Ti Monocotyledons kadawyan a maibagbaga a kas dagiti monocot, (Lilianae sensu Chase & Reveal) ket dagiti agsabsabong a mula (angiospermae), dagiti bukel ket kadawyan nga aglaon laeng iti maysa nga embryoniko a bulong, wenno cotyledon. Buklen dagitoy ti maysa kadagiti nangruna a grupo a tradisional a nakabingbingayan dagiti agsabsabong a mula, dagiti nabati nga agsabsabong a mula ket addaanda kadagiti dua a cotyledon ken isu a naidasigda a kas dagiti dicotyledon, wenno dicots. Nupay kasta, ti panagsukisok a molekular a pilohenetiko ket nakaipakitan a bayat dagiti monocot ket mangbukel iti maysa a monopiletiko a grupo wenno klado (buklen amin dagiti kaputotan iti maysa a sapasap a tinaudan), saan met a kasta dagiti dicotyledon. Dagiti monocotyledon ket ganganida a kankanayon a mabigbigan a kas maysa a grupo, ngem addaan kadagiti nadumaduma a taksonomiko a ranggo ken adda kadagiti nadumaduma a sabali a nagan. Ti sistema ti APG III ti 2009 ket bigbigenna ti maysa a klado a tinawtawagan "monocots" ngem saan a mangikeddeng daytoy iti maysa a taksonomiko a ranggo.
Dagiti monocotyledon ket mangiraman kadagiti agarup a 60,000 a sebbangan. Ti kadakkelan a pamilia iti daytoy a grupo (ken kadagiti agsabsabong a mula) babaen dagiti bilang ti sebbangan ket dagiti orkidia (pamilia ti Orchidaceae), nga agraman kadagiti ad-adu ngem 20,000 a sebbangan. Agarup a kagudua a kaadu ti sebbangan ket maitagikua kadagiti pudno a ruot (Poaceae), nga iti ekonomia, dagitoy ket kangrunaan a pamilia dagiti monocotyledon. Iti agrikultura ti kaaduan kadagiti mapataud a biomasa ket agtaud kadagiti monocotyledon. Dagitoy ket saan laeng a mangiraman dagiti nangruna a bukbukel (bagas, trigo, mais, kdpy.), ngem dagiti pay pakana a ruruot, unas, ken dagiti kawayan. Dagiti sabali pay a nangruna iti ekonomia nga apit a monocotyledon ket mairaman dagiti nadumaduma a palma (Arecaceae), dagiti saba kendagiti plantain (Musaceae), dagiti laya ken dagiti kabagianda, turmeric ken cardamom (Zingiberaceae), asparagus (Asparagaceae), pinia (Bromeliaceae), water chestnut (Cyperaceae), ken dagiti leek, sibuyas ken bawang (Amaryllidaceae). Adu kadagiti masetas ket dagiti monocotyledon nga epiphytes. Iti pay maipatinayon kaaduan dagiti hortikultural a bagas, dagiti naimuyongan a mula para kadagiti sabongda, kas ti lilies, dagiti daffodil, dagiti lirio, amaryllis, dagiti canna, bluebells ken dagiti tulipa, ket dagiti monocotyledon.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idi 1964, insingasing ni Takhtajan a dagitiklase a mairaman dagiti Monocotyledon, ket pormalda a managana iti pangsuldong iti -atae, tapno ti pamunganayan ti tipipikasion ket agresulta iti Liliatae para kadagiti monocotyledon.[6] Ti singasing ket pormal a naipalawag itdi 1966 babaen da Cronquist, Takhtajan ken Zimmermann,[1] a nagtaudan ti deskriptor iti "liliates".
- ^ Mangited ti Tropicos iti nasapsapa nga autoridad, J.H. Schaffn. 1911[7]
- ^ Igupit ni Cronquist[1] daytoy a termino kenni De Candolle a kas DC. 1818 Syst. 1: 122[12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti datos a mainaig iti Monocots iti Wikispecies
Dagiti midia a mainaig iti Monocotyledon iti Wikimedia Commons


text:
Trigonometria
Ti trigonometria (manipud iti Griego trigōnon "trianggulo" + metron "rukod"[1]) ket isu ti sanga ti matematika a mangadal kadagiti trianggulo ken dagiti pannakaikabagian a nagbaetan dagiti kaatiddog ti sikiganda ken dagiti anggulo a nagbaetan dagiti sikiganda. Ti trigonometria ket mangipalawag kadagiti trigonometriko nga annong, a mangipalawag kadagitoy a pannakaikabagian ken adda iti pannakaipakat iti sikliko a penomena, a kas dagiti allon. Ti pagobraan ket nagbalbaliw idi las-ud ti maikatlo a siglo SK a kas sanga ti heometria a kaaduan nga inus-usar para kadagiti astronomiko a panagadal.[2] Daytoy pay ti pundasion ti praktikal nga arte ti agrimensura.
Dagiti batayan ti trigonometria ket masansan dagitoy a maisursuro iti eskuela a kas nailasin a kurso wenno paset ti prekalkulo a kurso. Dagiti trigonometriko nga annong ket addan wenno maiwarwarasen kadagiti paset ti puro a matematika ken naipakat a matematika a kas ti Fourier a panagusig ken ti ekuasion ti allon, ken dagitoy met ket kammasapulan kadagiti adu a sanga ti siensia ken teknolohia. Ti timmbukel a trigonometria ket agadal kadagiti trianggulo kadagiti timbukel, dagiti rabaw ti agtaltalinaay a positibo a panagkillo, iti immindayon a heometria. Daytoy ket kammasapulan iti astronomia ken panaglayag. Ti trigonometria kadagiti rabaw iti negatibo a panagkillo ket paset ti hiperboliko a heometria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "trigonometria". Online a Diksionario ti Etimolohia.
- ^ R. Nagel (ed.), Ensiklopedia ti Siensia, Maika-2 nga Ed., The Gale Group (2002)
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyer, Carl B. (1991). A History of Mathematics (Maika-2 nga nga ed.). John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54397-7.
- Christopher M. Linton (2004). From Eudoxus to Einstein: A History of Mathematical Astronomy . Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Weisstein, Eric W. "Trigonometric Addition Formulas". Wolfram MathWorld. Weiner.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Trigonometria iti Wikimedia Commons
- Khan Academy: Dagiti nawaya a lektura iti trigonometria


text:
Fernando Lopez
Ni Fernando López, Sr. (Abril 13, 1904 – Mayo 26, 1993) ket maysa idi a Filipino nga estadista. Kameng idi ti impluensial a Pamilia López iti Iloilo, ni Fernando López ket nagserbi a kas Bise Presidente kadagiti tallo a termino, babaen ni Presidente Elpidio Quirino (1949–1953) para kadagiti Liberal ken ni Ferdinand Marcos (1965–1969 ken 1969–1972) para kadagiti Nacionalista.
Nasapa biag ken karrer[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni López ket naipasngay idi Abril 13, 1904 idiay Siudad ti Iloilo, Iloilo kada Benito López ken Presentación Hofileña. Ti pamilia López ket isuda ti kabaknangan ken impluensial a pamilia iti probinsia.
Ni López ket nagadal iti nangato nga eskuela idiay Colegio de San Juan de Letran, ken nagturpos idi 1921. Kalpasanna isu ket nagadal ti linteg idiay Unibersidad ti Santo Tomas, isu ket nakagun-od ti Titulo ti grado ti Linlinteg idi 1925. Kalpasan ti pannakaipasana ti eksaminasion ti kinaabogado, isu ket saan a nagsanay iti pribado ngem tinulonganna ti laklakay a kabsatna a lalaki a mangtaripato ti negosio ti pamiliana.
Idi 1945, idi away pay iti pannakasanay iti politika, ni López ket pinili idi ni Presidente Sergio Osmeña a kas kandidato ti mayor ti Siudad ti Iloilo. Idi 1947, isu ket timmaray para iti Senador ken nangabak iti eleksion.
Ni López ket maysa idi kadagti nagpundar ti Kolehio ti Iloilo ken ti Unibersidad t FEATI idiay Manila.
Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna a termino[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1949, isu ket nagbalin a bise presidente babaen ni Presidente Elpidio Quirino ken isu pay ti sekretario ti agrikultura, ken nagserbi aginggana idi 1953. Isu ket nabutosan manen a kas senador, ken nabutosan manen idi 1959.
Maikadua ken maikatlo a termino[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1965, kakuyogna a timmaray ni Ferdinand Marcos ken nangabak a kas ti bise presidente. Isu ket nabutosan manen idi 1969. Babaen idi nairangarang ti linteg militar idi 1972, ti pamilia López ket saanen a kinayat ni Marcos ken pinunterian ti diktatoria gapu ta ti dununsiasionda ti korupsion ni Marcos. Napunteriannada pay gapu ti politikal nga impluensia ti pamilia, gapu ta kameng dagitoy ti napauten nga oligarkia. Ti puesto tibise presidente ket nawaswas idi, ken ti pamilia López ket kaaduan a naikkat kadagiti tagikuada ti politika ken ekonomia.
Kinaudi a biag ken ipupusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi 1986 aginggana idi 1993, isu ket nagbalin a Mangidaulo ti Philippine Holdings ken ABS-CBN ken Honorario a Mangidaulo ti FHL Holdings.
Isu ket pimmusay idi Mayo 26, 1993, ti nabalo nga asawana ni Mariquit Javellana ket addaanda kadagiti innem nga annak, ni Yolanda, Fernando, Jr.(Junjie), Alberto (Albertito), Emmanuele, Benito ken ni Mita. Isu ket addaan kadagiti 21 nga appo, isuda ket ni Dondie, Andy, Alan ken ni Butch (MONTELIBANO), Fernando III (Henry Lopez), Bettina, Cecilia, Alberto Jr., Melissa, Regina, Roxanne, Rolenda, Rowena, Raphaela, Rebecca, Benjamin (LÓPEZ), Miguel ken ni Alfonso, Tito ken ni Celine (LÓPEZ), ken ni Panchito (PUCKETT).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Petsa a pannakapasingked ti Batay-linteg ti 1973, babaen ti Proklamasion ti Presidente Blng. 1102 babaen ni Presidente Ferdinand E. Marcos
- ^ (Binakante ni Marcos ti opisina ti bise presidente idi naiparuar ti batay-linteg ti 1973.)
- ^ Awan idi ti bise presidente a naidutok kalpasan idi nagtakem a Presidente ni Quirino manipud kenni Roxas, gapu ta daytoy ket saan a nasken babaen ti Batay-linteg ti 1935


text:
1896
Ti 1896 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 – Ti Utah ket naawat a kas ti maika-45 nga estado ti Estados Unidos.
- Enero 5 – Ti maysa nga Austriano a diario ket nangireporta a ni Wilhelm Röntgen ket nakaduktal iti kita ti radiasion a kanungpalan nga a mmo a kas dagiti Rayo-ekis.
Oktubre–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 30 – José Rizal, Filipino nga eskolar ken mannaniw, ket pinatay babaen dagiti turay ti Espaniol idiay Filipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 4 – Carlos P. Garcia, Maika-8 a Presidente ti Filipinas. (pimmusay 1971)
- Disiembre 16 – Anna Anderson, impostor a nagtunton nga isu ni Nalatak a Dukesa ti Rusia (pimmusay 1984)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 4 – Marcelo H. del Pilar, Filipino a mannurat ken agiwarwarnak (naipasngay 1850)
- Disiembre 10 – Alfred Nobel, Sueko nga imbentor ti dinamita ken nagpartuat iti Premio Nobel (naipasngay 1833)
- Disiembre 30 – Dr. Jose Rizal, nailian a bannuar iti Filipinas (naipasngay 1861)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1896 iti Wikimedia Commons


text:
Tags
Ti Ti Ti
Assistir Ti Ti Ti, Assistir Programa de TV Ti Ti Ti Grátis, Veja o Programa Ti Ti Ti, Assista ao vivo Online Ti Ti Ti, Ver Online Ti Ti Ti Capítulo completo Episódio grátis, Assista Ti Ti Ti Online, Assistir Ti Ti Ti, Assistir Programa de TV
Ti Ti Ti Grátis, Veja o Programa Ti Ti Ti, Assista ao vivo Online Ti Ti Ti, Ver Online Ti Ti Ti Capitulo
completo Capitulo grátis, Assista Ti Ti Ti Online, Assistir Ti Ti Ti, Assistir Programa de TV Ti Ti Ti Grátis, Veja o Programa Ti Ti Ti, Assista ao vivo Online Ti Ti Ti, Ver Online Ti Ti Ti Episódio completo Episódio grátis, Assista Ti Ti Ti Online, Assistir Ti Ti Ti, Assistir Programa de TV Ti Ti Ti, Veja o Programa Ti Ti Ti, Assista ao vivo Online Ti Ti Ti, Ver Online Ti Ti Ti Episodio completo Episodio grátis, Assista Ti Ti Ti Online, Assistir Ti Ti Ti online, Ver Ti Ti Ti grátis, Assistir Ti Ti Ti completo, Ver Ti Ti Ti episódio completo, Ti Ti Ti personagens, Ti Ti Ti Capítulos, Ti Ti Ti HD, Ti Ti Ti com elenco de ,Ti Ti Ti novela, Ti Ti Ti resumo, Ti Ti Ti história, Ti Ti Ti audiência, Assistir novela Ti Ti Ti ao vivo agora, Assistir Ti Ti Ti online grátis,
Assistir série Ti Ti Ti online


text:
Dover, Delaware
Ti Dover ket isu ti kapitolio ken ti maikadua a kadakkelan a siudad[2] iti Estado ti Delaware. Daytoy ket tugaw pay ti Kondado ti Kent, ken ti kangrunaan a siudad ti Estadistika ti Metropolitano a Lugar ti Dover, Delaware ken mangsakop daytoy iti amin a Kondado ti Kent. Daytoy ket mabirukan idiay Karayan St. Jones idiay aplaya a tanap ti Karayan Delaware. Daytoy ket ninaganan idi babaen ni William Penn para iti Dover idiay Kent, Inglatera. Manipud idi 2010, ti siudad ket addaan iti populasion iti 36,047.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dover". Geographic Names Information System (iti Ingles). United States Geological Survey.
- ^ "Populations of Delaware (DE) Cities - ranked by Population Size". Naala idi Hunio 12, 2013.
- ^ "stageplanning.delaware.gov". Stateplanning.delaware.gov. Naala idi 2011-11-14.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dover, Delaware iti Wikimedia Commons


text:
Māori ti Is-isla Cook
Ti Māori ti Is-isla Cook ket ti maysa a pagsasao a Daya a Polinesio. Daytoy ti opisial a pagsasao ti Is-isla Cook ken maysa daytoy nga indihenio a pagsasao ti Dominio ti Baro a Selanda. Ti Māori ti Is-isla Cook ket asideg a kabagian iti Māori ti Baro a Selanda ngem naiduma a pagsasao. Ti Māori ti Is-isla Cook ket simple laeng a tinawtawagan iti Māori iti lugar a saan a nasken a maipalawag manipud iti Māori ti Baro a Selanda, ngem ammo pay daytoy a kas Māori Kuki Airani, wenno iti adda kontrobersiana a Rarotongano. Tinawtawagan pay dagiti adu a taga-Is-isla Cook iti Te reo Ipukarea, ti literal a kayatna a sawen ket "ti pagsasao ti Tinaudan a Pagtaengan a daga".
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rarotonga iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Tongareva (Penrhyn) iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Rakahanga-Manihiki iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ http://www.stats.govt.nz/Census/2013-census/profile-and-summary-reports/ethnic-profiles.aspx?request_value=24709&tabname=Languagesspoken
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Rarotongan". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Penrhyn". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Rakahanga-Manihiki". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Tengnga nga Asia
Ti Tengnga nga Asia wenno Sentral nga Asia ket isu ti bugas a rehion ti kontinente ti Asia ken gumay-at manipud iti Baybay Kaspio iti laud aginggana ti Tsina iti daya ken manipud iti Apganistan iti abagatan aginggana ti Rusia inti amianan. Lokal pay a matawtawagan daytoy "dagiti 'stan" (gapu ta dagiti innem a pagilian a kadawyan a naikeddeng nga adda iti rehion ket addaan iti nagnagan nga agpatingga iti Persiano a pangsuldong iti "-stan", a ti kaibuksilanna ket "daga iti")[1] ken daytoy ket masakupan iti nalawlawa a kontinente ti Eurasia.
Kadagiti moderno a kontesto, amin a panangilawlawag ti Tengnga nga Asia ket mangiraman kadagitoy lima a republika iti dati a Kappon ti Sobiet:ti Kazakhstan (pop. 17.9 milion), Kyrgyzstan (5.8 milion), Tajikistan (8.0 milion), Turkmenistan (5.2 milion), ken Uzbekistan (30.2 milion), para iti dagup ti populasion iti 67.1 millon manipud idi 2013–2014. Ti Apganistan (pop. 31.1 milion) ket sagpaminsan pay a mairamraman.
Adda met dagiti nadumaduma a panangilawlawag iti husto a komposisionna, ken awan ti maymaysa a panangilawlawag iti unibersal a maawat. Urayno no daytoy a saan a panagikeddeng iti panangilawlawag kadagiti pagbeddenganna, addaan met daytoy iti nangruna a kadagupan a pannakaidumaan. Para iti maysa, ti Tengnga nga Asia ket historikal nga asideg kadagiti nomadiko a tattaona ken ti Kalsada Seda.[2] Kas resulta, daytoy ket nagtignay a kas pagsasabtan para iti panaglasat ti tattao, tagilako, ken dagiti kapanunotan a nagbaetan ti Europa, Laud nga Asia, Abagatan nga Asia, ken Daya nga Asia.[3]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti bilang ti kalawa ket naibatay iti naipagtitipon a luglugar kadagiti lima a pagilian idiay Tengnga nga Asia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Paul McFedries (2001-10-25). "stans". Word Spy. Naala idi 2011-02-16.
- ^ Steppe Nomads and Central Asia
- ^ Dagiti Agbanbanniaga iti Kalsada Seda
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Bibioteka: Sentral kadagiti politika, unibersidad, kultura, pagsasao, ekdpy.
- Ruangan ti tengnga nga Asia Proyekto ti UNDP ken CER, tinaripato babaen ni N. Talibdjanov (manipud idi 2003).
- Modernidad, Estado ken Kagimongan idiay Tengnga nga Asia: Ti Tarabay iti Panagsukisok
- Sapasap a Mapa ti Tengnga nga Asia: I iket historiko a mapa manipud idi 1874


text:
BAGUIO CITY -Nakemmeg ti tallo nga indibidual a pakairamanan ti maysa a ganganaet kalpasan a natiliwan dagitoy nga agiklaklako iti imported a napagango marijuana kadagiti otoridad a nagserbi buyer. Naipatungapal ti buybust operation sadiay Purok 2, Gibraltar, Baguio City idi kalman. Nabigbig met dagiti suspek a da Troy Adalim Mencio Jr., Daniel Paul Castro ken… Continue reading Ganganaet ken dua a kadwana, natiliw iti buy-bust operation ditoy Baguio City
Tag: Baguio City
Panggep a panakaibangon ti waste to energy project sadiay Sablan, Benguet, sumangsango iti parikot
BAGUIO CITY -Inaklon ni Baguio City Mayor Benjamin Magalong a sumangsangoda ita iti parikot seknan iti panggep ti lokal a gobyerno a panankaipasdek ti environmentally-friendly a waste-to-energy iti maysa a pribado a lote sadiay Sablan, Benguet. Sigun ken Mayor Magalong, agingga iti agdama ket saan pay a nakapagdesisyon dagiti maseknan nga indibidual iti nasao a… Continue reading Panggep a panakaibangon ti waste to energy project sadiay Sablan, Benguet, sumangsango iti parikot
50% iti target population ti Baguio City, nabakunaanen kontra Covid-19
BAGUIO CITY – Maragsakan ni Baguio City Mayor Benjamin iti maar-aramidan ti lokal a gobyerno tapno mabakunaan dagiti umili kontra iti Covid-19. Iti eksklusibo nga interview kenkuana ti Bombo Radyo, kinunana a dumanon itan iti 50% kadagiti mapunpuntirya nga umili iti Baguio City ti naan-anayen a nabakunan. Sigun iti datos, dumanon iti 66.32% ti immawat… Continue reading 50% iti target population ti Baguio City, nabakunaanen kontra Covid-19
Baguio City, panggepna a mangibangon iti bukodna nga oxygen facility
BAGUIO CITY – Panggep ti lokal a gobierno ti Baguio City a mangibangon iti pasilidad a mangpataud iti suplay ti oxygen para kadagiti pasiente ti COVID19. Iti eksklusibo a panakiuman ti Bombo Radyo Baguio kenni Engr. Bonifacio De la Pena, city administrator, kinunana a makipatpatang ita ti siudad kadagiti oxygen providers iti pagilian para iti… Continue reading Baguio City, panggepna a mangibangon iti bukodna nga oxygen facility
50% iti populasyon dagiti PWDs iti Baguio City, nabakunaanen kontra COVID19
BAGUIO CITY – Mapatta-patta a 50 a porsiento wenno kagudua iti populasyon dagiti Persons with Disabilities iti siudad ti Baguio ti naan-anayen a nabakunaan kontra COVID19. Iti panakipatang ti Bombo Radyo Baguio, inlawlawag ni Samuel Aquino manipud iti Persons with Disability Affairs Office iti mayor’s office a karaman kadagiti nabakunaan a PWDs ket dagiti essential… Continue reading 50% iti populasyon dagiti PWDs iti Baguio City, nabakunaanen kontra COVID19
90% nga personnel ti General Services Office, nakaawaten iti bakuna kontra COVID-19
BAGUIO CITY- Dumanon iti 90 a porsiento kadagiti personnel ti General Services Office (GSO) ti naan-anayen a nabakunaan kontra iti COVID-19. Sigun kenni GSO Head Eugene Buyucan, buklen dagiti nabakunaan dagiti garbage collectors, volunteers pakairamanan dagiti gumatgatang iti recyclables iti transfer station ti syudad. Kinunana a kaaduan kadagitoy ket fully vaccinated malaksid laeng kadagiti naipaayan… Continue reading 90% nga personnel ti General Services Office, nakaawaten iti bakuna kontra COVID-19
Biahe ti bus iti Baguio City a paturong sadiay Region 1 ken dadduma pay a lugar, saan pay a mapalubosan
BAGUIO CITY- Impetteng ni City Administrator Engr. Bonifacio dela Peña a saan pay a maisubli ti operasyon dagiti bus a paturong sadiay Region 1 ken iti dadduma a lugar. Sigun kenkuana, gapu paylaeng daytoy iti agbalbaliw a pagalagadan a maipatpatungpal kasaruno ti agtultuloy a pannakailista ti siudad iti nangato a kaso ti COVID-19. Maipalagip a… Continue reading Biahe ti bus iti Baguio City a paturong sadiay Region 1 ken dadduma pay a lugar, saan pay a mapalubosan
80 a units ti body cameras, manamnama nga maipa-ima iti Public Order and Safety Division (POSD) intun Disiembre
BAGUIO CITY – Manamnama a maaddaanen dagiti personnel ti Public Order and Safety Division (POSD) iti body cameras inton umay a Disyembre iti agdama a tawen. Sigun kenni POSD Deputy Head Daryl Kim Longid, manarimaan ti koordinasyonda kadagiti pribado a kompanya para iti pannakagatang dagiti body cameras. Kinunana a dumanon iti 80 a units ti… Continue reading 80 a units ti body cameras, manamnama nga maipa-ima iti Public Order and Safety Division (POSD) intun Disiembre
Baguio City, agtalinaed iti GCQ status iti baet ti agtultuloy a panagngato ti kaso ti COVID-19 iti lokalidad
BAGUIO CITY – Agpaut pay iti maysa ken kagudua a bulan ti panagngato ti kaso ti COVID-19 iti siudad ti Baguio. Inwaragawag daytoy ni Mayor Benjamin Magalong kagiddan ti panangdakamatna nga addan ti Baguio iti maikapat a lawas iti panagngato ti kaso ti nasao a sakit. Maipalagip a nangrugi idi Agosto 20 ti agdama a… Continue reading Baguio City, agtalinaed iti GCQ status iti baet ti agtultuloy a panagngato ti kaso ti COVID-19 iti lokalidad
Ekonomiya ti Baguio City, agsagsagaban gapu iti pandemya , sigun iti City Administrator
BAGUIO CITY -Imbutaktak ni Baguio City Administrator Engr. Bonifacio Dela Pena nga agsagsagaba ita ti ekonomiya ti siudad gapu iti agdama a pandemya. Sigun kenni Dela Pena, dakkel ti nagbalin nga epekto iti ekonomiya ti pannakaipatungpal ti naing-inget a pagalagadan kadagiti travellers a nangitunda iti panakakissay ti bilang dagiti turista a sumangsangbay ditoy siudad. Dinakamatna… Continue reading Ekonomiya ti Baguio City, agsagsagaban gapu iti pandemya , sigun iti City Administrator


text:
Sasao a Muna–Buton
Ti sasao a Muna–Buton ket dagiti grupo dagiti pagsasao a naisasao kadagiti isla ti Muna ken Buton iti aplaya ti probinsia ti Abagatan Daya a Sulawesi, Indonesia.
Dagiti pagsasaoUrnosen
Segun ti Ethnologue 16/17 dagiti sumaganad ket dagiti pagsasao:
- Nuklear Muna–Buton
- Tukangbesi–Bonerate: Tukang Besi (Popalia), Bonerate
Ti Busoa ken Kaimbulawa ket saanda a naisangayan a naidasig.
Ti sabali pay a mabalin a pagsasao a Buton ket ti Hukumina, a naisasao idi idiay Isla Buru ngem mabalin a tidda iti maysa a daan a migrasion manipud iti Buton.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Muna–Buton". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Paradisec
Ti Pacific and Regional Archive for Digital Sources in Endangered Cultures (Paradisec) ket ti proyekto a mangsuporta ti obra kadagiti naisagmak a pagsasao ken dagiti kultura ti Pasipiko ken ti rehion iti likmut ti Australia. Ti Paradisec ket paset ti komudidad ti sangalubongan dagiti arkibo ti pagsasao (Delaman ken ti Open Language Archives Community). Ti kangrunaan a regget ti Paradisec ket ti mangisigurado a dagiti naisangayan a rekording dagiti babassit a pagsasao ket mapreserba para iti masakbayan, ken tapno dagiti agsuksukisok ket maikeddengda ti masakbayan a pannakaserrek kadagiti materialda manipud kadagiti sabali nga agsuksukisok, dagiti kameng ti komunidad, wenno ti sinoman nga addaan iti interisado kadagiti kasta a material.


text:
Sangaribo ket Maysa a Rabrabii
Ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii (Arabiko: كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb alf laylah wa-laylah) ket urnong dagiti Laud ken dagiti sarita ti Abagatan nga Asia ken the folk a salaysay a naurnong iti Arabiko idi las-ud ti Nabalitokan a Panawen ti Islamiko. Daytoy ket kankanayon nga ammo iti Ingles a kas ti Arabian Nights, manipud iti immuna nga edision ti pagsasao nga Ingles (1706), a nangipakita iti titulo a kas Ti Liwliwa ti Arabiano a Rabrabii.[1]
Ti obra ket naurnong kadagiti adu a napalabas a siglo babaen dagiti nadumaduma a mannurat, dagiti nagipatpatarus, ken dagiti eskolar iti ballasiw ti Laud, Tengnga, Abagatan nga Asia ken Amianan nga Aprika. Dagiti sarita ket tugotanna dagiti ramutda iti taga-ugma ken mediebal nga Arabiko, Persiano, Indiano, Ehipsio ken Mesopotamia a literatura. Iti naisangayan, adu kadagitoy a sarita ket kasisigud a folk a sarsarita manipud iti panawen ti Kalipato, bayat a dagiti dadduma, a naipangpangruna ti kuadro nga istoria, ket kaaduan a mabalin a naala manipud iti Persiano nga obra ti Pahlavi Hazār Afsān (Persiano: هزار افسان, lit. Ti Sangaribo a Sarsarita) ken paset met a nangitalek kadagiti Indiano nga elemento.[2]
Ti sapasap kadagiti amin nga edision ti Rabrabii ket ti umuna a kuadro a sarita ti nagturturay a ni Shahryār (manipud iti Persiano: شهريار, a ti kaibuksilanna ket "ari" wenno "nagturay") ken ti asawana a ni Scheherazade (manipud iti Persiano: شهرزاد, a mabalin a ti kaibuksilanna ket "iti natakneng a kaputotan"[3]) ken ti panagkuadrado a ramit a naitiptipon kadagiti amin a sarsarita. Dagiti istoria ket mangrugi manipud iti daytoy a sarsarita; adda dagiti naikuadrado iti kaunegan dagiti sabali a sarsarita, bayat a dagiti dadduma ket mangrugi ken agpatingga iti bukodda a pakatunosan. Adda dagiti edison nga aglaon laeng kadagiti bassit a gasut a rabrabii, bayat a dagiti dadduma ket mangiraman kadagiti 1,001 wenno ad-adu pay.
Adda dagiti istoria Ti Rabrabbi, a naisangsangayn ti "Nakakaskasdaaw a Lampara ni Aladdin", "Ni Ali Baba ken dagiti Uppat a pulo a Mannanakaw" ken ti "Dagiti Pito a Panagbanbaniaga ni Sinbad ti Aglaylayag", bayat a naikeddeng a dagitoy ket pudno ti Tengnga a Daya a sarsarita, dagitoy ket saan idi a paset Ti Rabrabii kadagiti Arabiko a bersion, ngem nainayon dagitoy iti urnong babaen ni Antoine Galland ken dagiti dadduma pay nga Europeano nga agipatpatarus.[4] Ti nakaparang-ay ken nabaknang a dandaniw ken dagiti poetiko a bitla, dagiti kansion, kankanta, dagiti panagdungdung-aw, dagiti himno, panaglimlimos, panagdaydayaw, panagpagpakaasi, burburtia ken dagiti anotasion nga inted babaen ni Scheherazade wenno dagiti karakter ti saritana ket naisangayan iti Arabiko a bersion iti libro. Adda dagiti ababa nga aglaon laeng ti maysa a linia, bayat a dagiti dadduma ket aglaon kadagiti ad-adu ngem sangapulo a linia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti pannakailadawan ti panid ti titulo iti Grub St nga Edision iti Yamanaka ken ni Nishio (p. 225)
- ^ Marzolph (2007), "Arabiano a Rabrabiis", Ensklopedia iti Islam, I, Leiden: Brill.
- ^ Adda dagiti eskolar a pagallilawan no ania ti husto a porma ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ni Scheherazade,kitaen ti ti nota iti bukod nga artikulo ti wiki ni Scheherazade a maipanggep ti daytoy a banag
- ^ John Payne, Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara ken Dadduma pay a Sarsarita, (Londres 1901) ket mangited kadagiti salaysay ti pannakasarak ni Galland iti 'Hanna' idi 1709 ken ti pannakaduktal iti Bibliothèque Nationale, Paris, dagiti dua nga Arabiko a manuskrito nga aglaon ti Aladdin ken dagiti dua pat a nainayon a sarsarita. Testo iti "Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara"
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Arabiano a Rabrabii iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Boris Pasternak
Ni Boris Leonidovich Pasternak (Ruso: Бopи́c ЛeoHи́дoBич ПacTepHák; 10 Pebrero [D.E. 29 Enero] 1890–30 Mayo 1960) ket maysa idi a nobelista, mannaniw, ken agipatpatarus ti literatura iti pagsasao a Ruso. Idiay katutubo na a Rusia, ti antolohia ni Pasternak a Ti Kabsat ko a Babai, Ti Biag ko, ket maysa kadagiti kaimpluensian nga urnong a naipablaak iti Pagsasao a Ruso. Ken dagiti teatriko nga impatarusna a Goethe, Schiller, Pedro Calderón de la Barca, ken William Shakespeare ket agnanayon a nasiglat kadagiti agbuybuya a Ruso.


text:
Kategoria:Cyprus
Pampanid iti kategoria "Cyprus"
Dagiti sumaganad a 2 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 2 a dagup.
- Dagiti pagilian idiay Asia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian nga isla
- Is-isla ti Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- NUTS 1 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti republika


text:
GNU
Ti GNU ket maysa a rekursibo a pannakayababa ti termino a "GNU's Not UNIX." Ni Richard Stallman ti mabigbig a pannakaama daytoy.
Ti proyekto a GNU ket nabuangay idi 1984 tapno makapartuat iti sibubukel a sistema a panangpaandar ti nawaya a sopwerna iti estilo a kas UNIX: ti sistema a GNU. Ti GNU ket maysa a maulit-ulit nga akronimo para iti “GNU's Not UNIX” wenno Ti GNU ket saan met UNIX, ti panangibalikas itoy ket “guh-noo.” Dagiti dadduma pay a langa ti sistema a panangpaandar ti GNU, a mangar-aramat iti kernel ti Linux, ket adu itan ti mangar-aramat. Ngem nupay "Linux" ti ad-adda wenno am-ammo nga awag kadagitoy a sistema, ti umno a panangawag kadagitoy ket sistema a GNU/Linux.
Dagiti mabigbig a proyekto ti GNU[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU Compiler Collection
- GNU Emacs
- GNU Symbolic Debugger (GDB)
- GNU C Library
- GNOME ("GNU Network Object Model Environment")
Dagiti Lisensia ti GNU[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU Sapasap a Publiko a Lisensia, para iti sopwer
- GNU Basbassit a Sapasap a Publiko a Lisensia, para iti sopwer
- GNU Lisensia ti Nawaya a Dokumentasion, para iti dokumentasion