text:
Panangaywan Kadagiti Nataenganen a Nagannak
“Babassit nga annak, agayattayo koma, saan nga iti sao wenno babaen iti dila, no di ket iti aramid ken kinapudno.”—1 JUAN 3:18.
1, 2. (a) Aniada a problema ti pakaipaspasanguan ti adu a pamilia, ken ania dagiti tumaud a saludsod? (b) Kasano a makapagsagana dagiti nagannak ken annak iti panagbalbaliw ti kasasaad?
MABALIN a nasaem a panunoten a dagiti nagannakmo, a dati a napigsa ken nawaya a makaaramid iti kayatda, ket saandan a maaywanan ti bagbagida. Mabalin a ni Tatang wenno Nanangmo ket natumba ken natukkol ti tulang ti patongna, dinan ammo ti ar-aramidenna ken dinan ammo ti pappapananna, wenno natakuatan nga adda nakaro a sakitna. Iti sabali a bangir, mabalin met a marigatan dagiti nataenganen a mangawat a kimmapuyen ti salun-atda wenno nagbaliwen ti kasasaadda, nangnangruna no limitadon ti maaramidanda. (Job 14:1) Ania ti mabalinmo a maitulong? Kasano ida a maaywanan?
2 Kuna ti maysa nga artikulo maipapan iti panangaywan kadagiti natataengan: “Nupay saan a kaskarina a pagsasaritaan dagiti problema mainaig iti panaglakay ken panagbaket, ti pamilia nga agplano a nasaksakbay ket mas nakasagananto a mangaramid iti umiso a desision mainaig iti pannakaaywan ti nataenganen a kapamiliada.” Napateg ti kasta a panagsasarita yantangay saantayo a maliklikan ti panaglakay ken panagbaket. Nupay kasta, mabalintayo ti agsagana ken mangaramid iti nasayaat a desision. Usigentayo no kasano a makapagtitinnulong dagiti kameng ti pamilia iti kasta a situasion.
SAGANAAN TI ‘MAKADIDIGRA NGA AL-ALDAW’
3. Ania ti mabalin nga aramiden dagiti pamilia no kasapulanen dagiti nagannak ti tulong? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
3 Dumteng ti panawen a saanto unayen a maasikaso dagiti natataengan ti bagbagida ket kasapulandan ti tulong. (Basaen ti Eclesiastes 12:1-7.) No mapasamak dayta, panunoten koma dagiti nagannak ken annak no ania ti kasayaatan nga aramidenda. Nasayaat ngarud a pagsasaritaan ti pamilia no kasanoda a makapagtitinnulong, no ania dagiti kasapulan, ken no ania dagiti surotenda a pamay-an. Ikagumaan koma ti amin ti agbalin a realistiko, nangruna dagiti nagannak, ken nawayada koma a mangyebkas iti rikriknada. Mabalinda a pagsasaritaan no natalged met laeng nga agtultuloy nga agnaed dagiti nagannak iti bukodda a pagtaengan. * Wenno usigenda no ania ti maitulong ti tunggal maysa. (Prov. 24:6) Kas pagarigan, baka adda dagidiay mabalin nga agaywan iti inaldaw idinto ta pinansial a suporta met ti ipaay ti dadduma. Bigbigen koma ti tunggal maysa nga adda amin maitulongda; ngem mabalin nga inton agangay, agbaliw ti batang nga aramiden ti tunggal maysa.
4. Siasino ti mabalin a pagpatulongan dagiti kameng ti pamilia?
4 Iti rugrugi pay laeng ti panangaywanmo iti nagannakmo, ammuem a naimbag ti kasasaadna. No adda sakitna nga in-inut a kumarkaro, ammuem no anianto dagiti posible a mapasamak. (Prov. 1:5) Kontakem dagiti ahensia ti gobierno a mangipapaay iti tulong kadagiti natataengan. Ammuem dagiti programa iti lugaryo a makatulong ken makaipaay iti nasaysayaat a panangaywan. Gapu ta pampanunotem dagiti masanguanan a panagbalbaliw iti pamiliam, mabalin a makariknaka iti nakaro a ladingit wenno danag. Iyebkasmo ti rikriknam iti pagtaltalkam a gayyem. Ngem kangrunaan iti amin, yebkasmo ken Jehova ti linaon ta pusom. Maipaayannaka iti talna ti panunot a kasapulam tapno agballigika iti aniaman a situasion.—Sal. 55:22; Prov. 24:10; Fil. 4:6, 7.
5. Apay a nasayaat no nasaksakbay nga ammuen dagiti mabalin a pilien a panangaywan para kadagiti natataengan?
5 Ti dadduma a natataenganen ken ti pamiliada nasaksakbay nga ammuenda no anianto ti pilienda a panangaywan. Kas pagarigan, tingitingenda no praktikal a makipagnaed ti nagannak iti maysa nga anakna, agnaed iti nursing home (balay a pagtaraknan kadagiti nataengan), wenno baka adda sabali pay a pagpilian. Iti kasta makapagsaganada para iti “riribuk ken makapasakit a bambanag” a mabalin a mapasaranto dagiti natataengan. (Sal. 90:10) No saan nga agplano ti maysa a pamilia, mabalin a matartarantada nga agdesision inton tumauden dagiti problema. Saan a dayta ti kasayaatan a “tiempo a panagdesision,” kuna ti maysa nga eksperto. Iti kasta a kasasaad, nalabit tensionado dagiti kameng ti pamilia, ken mabalin a tumaud dagiti di pagkikinnaawatan. Ngem no nasaksakbay nga agplanotayo, nalaklakanto ti ag-adjust iti aniaman a masanguanan a panagbalbaliw.—Prov. 20:18.
6. Kasano a magunggonaan dagiti nagannak ken annak no pagsasaritaanda ti pannakaaywan dagiti nagannak?
6 Mabalin a saan a kaskarina ti makisarita kadagiti nagannakmo maipapan iti pagyanandanto ken iti posible a panagbalbaliw. Ngem adu ti agkuna a nakatulong idi agangay ti kasta a panagsasarita. Apay? Gapu ta no awan pay ti problema, nalaklaka a maawatan ti tunggal maysa ti kapanunotan ti dadduma ken makaaramidda kadagiti praktikal a plano. Natakuatanda a ti nasaksakbay a panagsasarita matulonganna ti tunggal maysa a mangyebkas iti opinionna buyogen ti ayat ken konsiderasion, ket nalaklaka ti agdesision inton kasapulanen dayta. Uray no kayat dagiti nataengan ti agbukbukod agingga’t mabalin, makatulong latta nga ibagada kadagiti annakda ti kayatda a pannakaaywan no bilang kasapulanto.
7, 8. Aniada a topiko ti nasayaat a pagsasaritaan dagiti kameng ti pamilia, ken apay?
7 Nagannak, bayat ti kasta a diskusion, ibagayo iti pamiliayo ti tarigagayyo, ti adda a kuartayo, ken dagiti kayatyo a pamay-an ti pannakaaywan. Iti kasta, makaaramidda iti nasayaat a desision para kadakayo no bilang diyon kabaelan ti agdesision. Nalabit kayatda a raemen dagiti tarigagayyo ken aramiden ti amin a kabaelanda tapno makapagbukbukodkayo agingga a kabaelanyo. (Efe. 6:2-4) Kas pagarigan, ekspektarem kadi nga alaennaka ti maysa kadagiti annakmo tapno makipagnaedka iti pamiliana, wenno adda pay sabali a namnamaem? Agbalinka koma a realistiko ken bigbigem a mabalin a naiduma ti kapanunotan ti dadduma nga annakmo. Mabalin a saan a dagus a maawatan ti tunggal maysa ti kapanunotan ti sabali.
8 Maliklikan ti adu a parikut no adda panagplano ken panagsasarita. (Prov. 15:22) Karaman iti dayta ti panagsasarita maipapan iti medikal a pannakaaywan ken ti kayatmo a pamay-an. Nasayaat a pagsasaritaan ti pamilia dagiti punto iti Durable Power of Attorney for Health Care (DPA) nga us-usaren dagiti Saksi ni Jehova. Adda karbengan ti tunggal maysa a makaammo, ken umawat wenno agkedked, kadagiti magun-odan a panangagas. Dakamaten ti DPA dagiti tarigagay ti maysa a tao mainaig iti salun-atna. Ti napilina a health-care representative (no ipalubos ti linteg) isu ti mangaramid kadagiti mayanatup a desision para kenkuana. Nasayaat no dagiti karaman ket addaanda iti kopia iti dayta a dokumento inkaso a kasapulan dayta. Ti dadduma a nataengan iragpinda dagita a kopia iti testamentoda ken iti dadduma pay a napateg a dokumento, a kas ti insurance, banko, dagiti ahensia ti gobierno, ken dadduma pay.
DAGITI ARAMIDEN NO AGBALBALIW TI KASASAAD
9, 10. Kaano nga ad-adda a kasapulan dagiti nagannak ti tulong dagiti annakda?
9 Iti adu a kaso, kaykayat dagiti nagannak ken annak a nawaya dagiti nataengan a mangaramid iti kayatda agingga’t mabalin. Nalabit kabaelanda pay laeng ti agluto, agdalus, agtomar iti agas, ken makikomunikar. Iti kasta, maipasiguradoda nga awan ti rumbeng a pagdanagan dagiti annakda. Ngem iti panaglabas ti tiempo, mabalin a kasapulan a tumulong dagiti annak no nakapsuten dagiti nagannakda, a nalabit didan kabaelan ti mapan makitienda wenno nagbalindan a managlilipat.
10 Ti maysa a lakay wenno baket ket mabalin a dinan ammo ti ar-aramidenna, naliday, saannan a mapupuotan ti panagrugitna, wenno nakapsuten ti panagdengngeg, panagkita, ken memoriana. No tumaud ti kakasta a problema, mabalin a makatulong ti panagpaagas. Dagus koma a maipadoktorda apaman a mangrugi dagiti kasta a sintomas. Baka kasapulan a dagiti annak ti mangaramid iti daytoy. Nalabit nasayaat no irugida nga ibaklay ti dadduma a personal a responsabilidad ti nagannak a dati a kabaelanna nga aramiden. Tapno masigurado a maipaayan dagiti nagannak iti kasayaatan a pannakaaywan, baka kasapulan a dagiti annak ti agbalin a pannakangiwat, sekretario, drayber, ken dadduma pay.—Prov. 3:27.
11. Ania ti mabalin nga aramiden tapno nalaklaka a maka-adjust dagiti nagannak iti aniaman a panagbalbaliw?
11 No saan a marisut dagiti parikut dagiti nagannakmo, mabalin a kasapulan a mabaliwan ti pannakaaywanda wenno ti pagyananda. Nalaklakada a maka-adjust no saan unay a dakkel ti panagbalbaliw. No kas pagarigan adayo ti pagtaengam, umanay ngatan ti regular nga isasarungkar ti maysa a Saksi wenno maysa a kaarruba sananto ipakaammo kadakayo nga agkakabsat ti kasasaad dagiti nagannakyo? Paraluto ken paradalus laeng kadi ti kasapulanda? Ti kadi bassit a pannakaretubar ti pagtaengan ket makatulong tapno nalaklaka ken nataltalged ti panagkutida, panagdigusda, ken dadduma pay nga aramidenda? Amangan no paraaywan laeng ti kasapulan. Ngem no saanda a natalged nga is-isuda, masapul nga adda permanente a kaduada. Aniaman ti situasion, ammuem no ania dagiti serbisio a maipapaay iti lugarda. *—Basaen ti Proverbio 21:5.
NO ANIA TI INARAMID TI DADDUMA
12, 13. Kasano a maitultuloy dagiti annak a padayawan ken aywanan dagiti nagannakda nga adayo ti pagnanaedanda?
12 Siempre, kayattayo a natalged ken komportable dagiti nagannaktayo gapu ta ipatpategtayo isuda. Nataltalged ti riknatayo no ammotayo a nasayaat ti pannakaaywan dagiti dadakkeltayo. Ngem gapu iti dadduma pay nga obligasion, adayo ti paggigianan ti adu nga annak. No kasta ti kaso, agbakasion dagiti annak tapno sumarungkar ken tumulongda nga agaywan ken agasikaso kadagiti trabaho iti balay. Maiparikna dagiti annak nga ipatpategda dagiti nagannakda babaen ti regular a panagtawag iti telepono—uray inaldaw no posible—panagsurat, wenno panag-e-mail.—Prov. 23:24, 25.
13 Aniaman ti situasion, masapul nga ikeddeng ti maysa a pamilia no kasano a maaywanan dagiti nagannak iti inaldaw. No adayo ti pagtaengam ken Saksi dagiti nagannakmo, mabalin a makisaritaka kadagiti panglakayen iti kongregasionda, ket damagem no ania ti maisingasingda. Dimo met liplipatan nga iraman dagiti dadakkelmo kadagiti kararagmo. (Basaen ti Proverbio 11:14.) “Dayawem ni amam ken ni inam” uray no saanda a Saksi. (Ex. 20:12; Prov. 23:22) Siempre, saan nga agpapada ti desision ti tunggal pamilia. Innala ti dadduma dagiti nagannakda iti pagtaenganda wenno bimmirokda iti asideg a pagyananda. Ngem saan a kanayon a posible dayta. Saan met a kayat ti dadduma a nagannak ti makikabbalay kadagiti annakda. Kaykayatda ti agbukbukod ta saanda a kayat ti agbalin a makapadagsen. Kabaelan met ti dadduma a nagannak ti mangsueldo iti mangaywan kadakuada iti mismo a pagtaenganda ket mas kaykayatda ti kasta.—Ecl. 7:12.
14. Ania dagiti mabalin a tumaud a problema dagiti kangrunaan nga agay-aywan?
14 Iti adu a pamilia, kaaduanna a maipabiang ti pannakaaywan dagiti nagannak iti maymaysa nga anak, daydiay kaasitgan iti pagtaenganda. Ngem balansien koma dagiti kangrunaan a paraaywan ti panangasikasoda iti kasapulan dagiti nagannakda ken iti kasapulan ti bukodda a pamilia. Siempre, adda limitasion ti tiempo ken pigsa ti tunggal indibidual ken mabalin nga agbaliw ti kasasaad ti agay-aywan. Isu a nasken a mausig ti agdama nga urnos. Adu kadi unay ti responsabilidad ti maysa nga anak? Adda kadi maaramidan ti dadduma nga annak tapno ad-adda a makatulongda, nalabit sumublatda nga agaywan?
15. Ania ti mabalin nga aramiden tapno saan a mapaksuyan dagiti agay-aywan?
15 No kanayon a kasapulan a maasistiran dagiti nataengan a nagannak, adda posibilidad a mapaksuyan ti paraaywan. (Ecl. 4:6) Dagiti naayat nga annak ikagumaanda nga aramiden ti amin a kabaelanda para kadagiti nagannakda, ngem mabalin a mabannogda met. Agbalin koma a realistiko dagiti annak a kastoy ti kasasaadna, ket dida bumdeng nga agpatulong. Mabalin a ti laeng kasapulan ket ti sagpaminsan a pannakitinnulong tapno saanen a kasapulan a maipan dagiti nagannak iti nursing home.
16, 17. Aniada a narigat a kasasaad ti mabalin a maipasango kadagiti annak bayat nga ay-aywananda dagiti nataenganen a nagannakda? Ania ti makatulong kadakuada? (Kitaen met ti kahon a “Maragsakan nga Agaywan.”)
16 Makapaupay a makita dagiti nasaem nga epekto ti panaglakay ken panagbaket kadagiti ipatpategtayo a nagannak. Adda gundaway a makarikna dagiti agay-aywan iti liday, panagsikor, pannakapaay, panangpabasol iti bagi, pannakasuron, ken mabalin pay ketdi nga agsakit ti nakemda. No dadduma, mabalin a makaisawang ti nataengan a nagannak iti nasakit a sao wenno baka saan unay a managyaman. Ditay koma dagus a masaktan no mapasamak ti kasta. Kuna ti maysa a sikologo: “Ti kasayaatan nga aramidem no makariknaka iti kasta, nangnangruna no dika komportable, ket ti panangadmitirmo iti dayta. Dimo koma kasuron ti bagim no kasta ti mariknam.” Ibagam iti asawam, iti sabali a kapamiliam, wenno iti mapagtalkam a gayyem no ania ti marikriknam. Makatulong kenka ti kasta a pannakisarita tapno maawatam ti marikriknam ken agtalinaedka a balanse.
17 Mabalin a dumteng ti tiempo a saanen a kabaelan ti pamilia nga itultuloy nga aywanan iti pagtaenganda ti patpatgenda a nagannak. Nalabit kasapulanen nga ipanda iti nursing home. Maysa a kabsat a babai ti gistay inaldaw a mangbisita ken nanangna iti nursing home. Kunana: “Saanmin a kaya nga aywanan ni Nanang iti 24 nga oras iti inaldaw. Dimi koma kayat nga ipan iti nursing home ta nasakit ti riknami. Ngem dayta ti kasayaatan para kenkuana iti maudi a bulbulan ti panagbiagna, ket immanamong met iti dayta.”
18. Ania ti manamnama dagiti agay-aywan kadagiti nagannakda?
18 Mabalin a narikut ken narigat ti panangaywan kadagiti nataenganen a nagannak. Nagduduma ti situasion isu a saan nga agpapada dagiti solusion. Ngem babaen ti naannad a panagplano, kooperasion ti pamilia, nasayaat a komunikasion, ken kangrunaan iti amin, naimpusuan a panagkararag, kabaelam nga itungpal dagiti responsabilidadmo a mangpadayaw kadagiti patpatgem. No kasta ti aramidem, kontentoka ta ammom a maipapaay kadakuada ti panangaywan ken atension a kasapulanda. (Basaen ti 1 Corinto 13:4-8.) Kapatgan iti amin, natalna ti panunotmo ken manamnamam a bendisionannaka ni Jehova bayat nga ikagkagumaam a padayawan dagiti nagannakmo.—Fil. 4:7.
^ par. 3 Ti desision dagiti nagannak ken annak ket mabalin nga agdepende iti kultura iti lugarda. Iti dadduma a lugar, gagangay ken kaykayat dagiti miembro ti pamilia ti agkakabbalay uray addan bukodda a pamilia wenno kayatda a kanayon nga agkikitada.
^ par. 11 No agbukbukod dagiti nagannakmo iti pagtaengan, siguraduem nga adda bukod a tulbek dagiti paraaywan tapno makastrekda latta no adda emerhensia.


c: text/html

text:
Cyperus papyrus
Ti Cyperus papyrus ket sebbangan ti akuatiko a mula nga agsabsabong a tagikua ti rono a pamilia ti Cyperaceae. Daytoy ket nalukneng hierba a perenial, a patneng ti Aprika, ken mangporma kadagiti takder ti natayag a kasla rono a mulmula ti kalugnakan iti ababaw a danum.
Ti rono ti papiro (ken dagiti asideg a kabagianna) ket addaan iti atiddog a pakasaritaan it panagus-usar babaen ti tattao, a naipangpangruna kadagiti Ehipsio, daytoy pay ti taudan ti papel a papiro, ken dagiti pasetna ket mabalin pay a makan, ken dagiti nalaka a tumpaw a sanga ket mabalin a maaramid kadagiti bangka. Daytoy ket masansanen a naimuyongan a kas maysa a masetas.
Ti C. papyrus[1] ken ti ansisit a kultibar C. papyrus 'Nanus'[2] ket nakagun-od ti Gunguna ti Dayaw ti Hardin ti Naarian a Kagimongan ti Hortikultura.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cyperus papyrus AGM". Naarian a Kagimongan ti Hortikultura. Naala idi 2012-10-16.
- ^ "Cyperus papyrus 'Nanus' AGM". Naarian a Kagimongan ti Hortikultura. Naala idi 2012-10-16.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Cyperus papyrus iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagayawan, Lanao del Sur
Ti Pagayawan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pagayawan ket nabingbingay a politikal kadagiti 18 a barbaranggay.[2]
- Ayong
- Bandara Ingud
- Bangon (Former Poblacion)
- Biala-an
- Diampaca
- Guiarong
- Ilian
- Madang
- Mapantao
- Ngingir
- Padas
- Paigoay
- Pinalangca
- Lumbac
- Rangiran
- Linindingan
- Kalaludan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Aleksandr Solzhenitsyn
Ni Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn ( /soʊlʒəˈniːtsɨn/;[1] Ruso: AлekcáHдp ИcáeBич CoлжeHи́цыH, panangibalikas [ɐlʲɪˈksandr ɪˈsaɪvʲɪtɕ səlʐɨˈnʲitsɨn]; 11 Disiembre 1918 – 3 Agosto 2008)[2] ket maysa idi a Ruso a mannurat, sumupsuppiat ken aktibista. Isu ket timmulong ti pannakaammo ti gulag ken ti kampo a sistema ti napilit a panagobra ti Kappon ti Sobiet manipud idi 1918 aginggana idi 1956. Bayat a dagiti sinursurat ket nalaplappedan, isu ket nagsursurat kadagiti adu a liblibro a naisangsangayan ti Ti Gulag a Purpuro ken ti Maysa nga Aldaw iti Biag ni Ivan Denisovich, ti dua a kadayegan nga ammo nga obrana. "Para iti etikal a puersa nga isu ket nagsuksukimat kadagiti saan a maipaay a tawidan ti Ruso a literatura",[3] Ni Solzhenitsyn ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1970. Isu ket naipatalaw manipud idiay Kappon ti Sobiet idi 1974 ngem nagsubli met laeng idiay Rusia idi 1994 kallpasana idi narebba ti Sobiet a sistema.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ See inogolo:pannakabalikas ti Aleksandr Solzhenitsyn.
- ^ B MockBe ckoHчaлcя AлekcaHдp CoлжeHицыH, Gazeta.ru (Ruso)
- ^ "Premio Nobel iti Literatura idi 1970". Pundasion Nobel. Naala idi 17 Oktubre 2008.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Björkegren, Hans, ken Kaarina Eneberg. Aleksandr Solzhenitsyn: Ti Biograpia, Henley-on-Thames: Aiden Ellis, 1973. ISBN 0-85628-005-4.
- Daprà, Veronika. "A.I. Solzhenitsyn: Dagiti Politikal a Sinursurat". Università degli Studi di Venezia, 1991; Prof. Vittorio Strada, Dott. Julija Dobrovol'skaja
- Ericson, Edward E. Jr. ken Klimoff, Alexis. Ti Kararua ken Barot a Siitan: Ti Pangyuna kenni Solzhenitsyn, ISI a liblibro, 2008.
- Mahoney, Daniel J., Aleksandr Solzhenitsyn: Ti Panagpangato manipud ti Ideolohia, Rowman & Littlefield, 2001
- Moody, Christopher. Solzhenitsyn. Edinburgh: Oliver & Boyd, 1973. ISBN 0-05-002600-3
- Nivat, Georges. Le phénomène Soljénitsyne, Fayard, 2009
- Pontuso, James F., Panagraut iti Ideolohia: Politikal a Kapanunotan ni Aleksandr Solzhenitsyn Maika-2 nga ed. Lanham, Md. Lexington Books, 2004. ISBN 978-0-7391-0594-8
- Scammell, Michael. Solzhenitsyn: Ti Biograpia. Londres: Paladin, 1986. ISBN 0-586-08538-6
- Thomas, D.M. Alexander Solzhenitsyn: Ti Siglo iti Biagna. New York 1998, Pagmalditan ti St. Martin. ISBN 0-312-18036-5
- Pogadaev, Victor A. Solzhenitsyn: Tanpa Karyanya Sejarah Abad 20 Tak Terbayangkan, "Pentas", Jil. 3, Bil. 4 Oktubre – Disiembre 2008. Kuala Lumpur, hlm. pp. 60–63
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Aleksandr Solzhenitsyn iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Aleksandr Solzhenitsyn iti Wikimedia Commons
- (Ruso) Opisial a website


text:
Le Corbusier
Ni Charles-Édouard Jeanneret-Gris, kaaduan pay nga ammo idi a kas ni Le Corbusier (Pranses: [lə kɔʁbyzje]; Oktubre 6, 1887 – Agosto 27, 1965), ket maysa idi a Suiso-Pranses nga arkitekto, dumidibuho, pintor, urbanista, mannurat, ken maysa kadagiti pionero iti natawtawagan itan iti moderno nga arkitektura. Isu ket naipasngay idi idiay Suisa ken nagbalin nga umili ti Pransia idi 1930. Ti karrerna ket nagpaut kadagiti lima a dekada, nga addaan kadagiti naipatakder a pasdekna iti amin a paset ti Europa, India, ken Amerika.
Isu ket nangiregregget iti panangited ti nasaysayaat a kasasaad ti panagbiag kadagiti napusek a siudad, ni Le Corbusier ket impluensial idi iti urbano a panagplano, ken nagpundar a kameng idi ti Congrès international d'architecture moderne (CIAM). Ni Corbusier ket nangisagana ti kangrunaan a plano para iti naplano a siudad ti Chandigarh idiay India, ken nagkontribusion kadagiti naisangayan a desinio para kadagiti nadumaduma a pasdek idiay.
Dagiti linaon
Nasapa a biag ken edukasion, 1887–1914[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket naipasngay a kas ni Charles-Édouard Jeanneret-Gris idiay La Chaux-de-Fonds, ti bassit a siudad idiay kanton Neuchâtel idiay akin-amianan a laud ti Suisa, diay Banbantay Jura, iti agarup a 5 kilometro (3.1 mi) iti ballasiw ti pagbeddengan manipud idiay Pransia. Isu ket nagbasa iti kindergarten a nagus-usar kadagiti Fröbeliano a pamay-an.
Ti ubing a Jeanneret ket nagay-ayat kadagiti bisual nga arte ken nagadal idiay Eskuela ti Arte ti La-Chaux-de-Fonds babaen ni Charles L'Eplattenier, nga isu met ket nagadal idiay Budapest ken Paris. Ti nagisuro kaniana idi iti arkitektura idiay Eskuela ti Arte ket ni arkitekto René Chapallaz, nga isu ket addaan iti dakkel nga impluensia kadagiti kasapaan a desinio iti balay ni Le Corbusier.
Kadagiti nasapa a tawenna isu ket nasansan a tinawtalawanna iti probinsial nga atmosperio iti ilina babaen ti panagbibiahe idiay Europa. Idi Septiembre 1907, isu napan idiay Italia ken daytoy ti immuna a panagbanniagana iti ruar ti Suisa; kalpasanna iti dayta a panawen ti panaglalam-ek nagbanniaga babaen ti Budapest ken napan idiay Vienna nga idiay ket naggian kadagiti uppat a bulan ken nasarakanna ni Gustav Klimt ken ni Josef Hoffman.[1] Idi agarup a 1908, isu ket nagbanniaga idiay Paris, nga idiay ket nakabiruk iti trabaho idiay opisina ni Auguste Perret, ti Pranses a pionero iti napatibker a konkreto. Ti panagbiahena idiay Italia ken iti panagtrabahona idiay opisina ni Perret ti nangrugian iti panagpormana kadagiti bukodna a kapanunotan a maipanggep iti arkitektura. Idi baetan ti Oktubre 1910 ken Marso 1911, isu ket nagtrabaho idiay asideg ti Berlin para iti naindayegan nga arkitekto a ni Peter Behrens, nga idiay ket mabalin a naammuanna Ludwig Mies van der Rohe ken ni Walter Gropius. Isu ket nagbalin a nalaing nga agsao iti Aleman. Iti ania man a kaaduan iti las-ud iti daytoy a panawen, ti panagbisitana ti Monestario dagiti Kartuho iti Ginget ti Ema ti nakaro a nakaimpluensia iti pilosopiana iti arkitektura iti amin a paset ti panagbiagna. Isu ket namatmati nga amin a tattao ket addaanda iti opurtunidad nga agtaeng iti napintas ken nakappia a kas dagiti monghe a nakitana kadagiti santuario iti monestario dagiti Kartuho.
Kalpasanna idi 1911, isu ket nagbanniaga idiay Balkan ken binistana ti Serbia, Bulgaria, Turkia, ken Gresia, ken nagpunno iti gangani a 80 a libro ti panangiladawan kadagiti panangiyugis dagiti nakitkitana a mairaman dagiti adu a panangiladawan ti Partenon, a dagita a pormo ket ket dinaydayawna iti obrana iti Vers une architecture idi 1923.
Nasapa karrer, 1914–1920[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I, ni Le Corbusier ket nagisuro idiay daan nga eskuelana idiay La-Chaux-de-Fonds, ken saan a nagsubsubli idiay Paris aginggana idi nagpatingga ti gubat. Idi las-ud dagitoy nga uppat a tawen idiay Suisa, isu ket nagobra kadagiti panagadal iti teoritikal nga arkitektura a nagus-usar kadagiti moderno a pamay-an.[2] Kadaitoy ket ti proyektona para iti Balay Dom-Ino (1914–15). Daytoy a modelo ket nangisingasing iti maysa a nawaya a plano ti kadsaaran a buklen dagiti baldosa ti konkreto a sinuportaran ti bassit a bilang dagiti naingpis a batong ti napatibker a konretor iti likmut dagiti igid, nga addaan iti agdan a mangited ti pagserrekan iti tunggal maysa nga agpang iti maysa a bangir ti plano ti kadsaaran.
Daytoy a desinio ket nagbalin a pundasion kadagiti kaaduan nga arkitekturana kadagiti simmaruno a sangapulo a tawen. Kalpasanna isu ken ti kasinsinna a ni Pierre Jeanneret (1896–1967), ket nagtagikuada iti bukodda a panagsanay iti arkitektura, ti panagkaddua a nagpaut aginggana kadagiti tawen ti 1950, ken nasalingbat metkadagiti tawen ti Sangalubongan a Gubat II, gapu kadagiti naglalaok a puesto ni Le Corbusier iti turay ti Vichy.
Idi 1918, naammuan ni Le Corbusier ti Kubista a pintor a ni Amédée Ozenfant, nga iti kaniana ket nakakita iti naikabagianna nga espiritu. Ni Ozenfant ket nangawawis kanina nga agpinta, ken dagitoy odua ket nangrugida iti paset ti panawen a panagtinunolong. Nangtallikudda iti Kubismo kas makapaunget ken "romantiko", dagitoy dua nga agparis ket timmiponda a nangipablaak ti amipestoda iti, Après le cubisme ken nagipatakder ti baro nga artistiko a tignay, ti Purismo. Ni Ozenfant ken ni Le Corbusier ket binagonda ti warnakan ti Purista ti L'Esprit nouveau. Isu ket nasayaat a gayyem ti Kubista nga artista a ni Fernand Léger.
Naampon ti parbo a nagan, 1920[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti umuna apablaak ti warnakan, idi 1920,ni Charles-Edouard Jeanneret ket inamponna ti Le Corbusier (ti maysa a nabaliwan a porma iti nagan ti apongna a lalaki iti inana, Lecorbésier) a kas parbo a nagan, ken nagipaltinng iti pammatina a ti sinoman ket maimbentoda iti bagbagida. Ti panagampon iti bugbugtong a nagan tapno mailasin iti bukod a bagi ket nadayeg idi babaen dagiti artista kadagiti adu a pagobraan iti las-ud ti dayta a panawen, ken naipangpangruna idiay Paris.
Idi nagbaetan ti 1918 ken 1922, saan a nagipatakder iti ania man ni Le Corbusier, isu ket nagkonsentrado kadagit iganetgetna iti teoria ti Purista ken panagpinta. Idi 1922, isuket ti kasinsinna a ni Pierre Jeanneret ket nanglukatda iti estudio idiay Paris idiay 35 rue de Sèvres.[2]
Dagiti teoretikal a panagadalna ket napasayaaten kadagiti nadumaduma a modelo ti balay iti agmaymaysa a pamilia. Kadagitoy idi ket ti Maison "Citrohan", ti sabali a panangiletra iti Pranses a nagan ti agpatpataud iti karro a Citroën, para kadagiti moderno nga industrial a pamay-an ken dagiti material nga inyad-addang a mausar babaen ni materials Le Corbusier para iti balay. Ditoy, ni Le Corbusier ket nagisingasing iti tallo a kadsaaran nga estruktura, nga addaan iti doble a katayag a salas, dagiti kuarto iti maikadua a kadsaaran, ken ti kosina iti maikatlo a kadsaaran. Ti atep ket paggiannanto babaen ti maysa a terasa ti init. Iti ruar, ni Le Corbusier ket nangikabil iti agdan tapno mangited iti pagserrekan iti maikadua a kadsaaran manipud ti kabaan nga agpang. Ditoy, kas met dagiti sabali a proyekto manipud ti daytoy a paset ti panawen, isu pay ket nagdesinio kadagiti sanguanan tapno mairaman ti dakkel ken saan a nalappedan nga aray dagiti tawa. Ti balay ket nagusar iti rektangular a plano, nga addaan kadagiti ruar a diding a napunno kadagiti tawa ngem nabati a kas puraw ken dagiti naestuko nga espasio. Ni Le Corbusier ken ni Jeanneret ket inbatida ti ruar a kas estetiko a naispalan, nga iti ani man a maiyalsi nga alikamen ket naaramid kadagiti kuadro ti tubo a metal. Dagiti silaw ket kadawyan a buklen ti bugbugtong, dagiti lamolamo a bumbilia. Dagiti diding ti uneg ket naibatida pay a puraw. Idi nagbaetan ti 1922 ken 1927, ni Le Corbusier ken ni Pierre Jeanneret ket nagdesinioda kadagiti kasta a pribado a balbalay para kadagiti kliente iti kaarrubayan ti Paris. Idiay Boulogne-sur-Seine ken ti maika-16 a distrito ti Paris, ni Le Corbusier ken ni Jeanneret ket nagdesinio ken binangonda ti Villa Lipschitz, Maison Cook, Maison Planeix, ken ti Maison La Roche/Albert Jeanneret, nga itan ket mangibalay ti Fondation Le Corbusier.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Foundation Le Corbusier". Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Choay, Françoise (1960). Le Corbusier. George Braziller, Inc. pp. 10–11. ISBN 0-8076-0104-7. (nasken ti suskrision (tulong)).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sarbjit Bahga, Surinder Bahga (2014) Le Corbusier and Pierre Jeanneret: The Indian Architecture, CreateSpace, ISBN 978-1495906251
- Behrens, Roy R. (2005). Cook Book: Gertrude Stein, William Cook and Le Corbusier. Dysart, Iowa: Bobolink Books. ISBN 0-9713244-1-7.
- Brooks, H. Allen (1999) Le Corbusier's Formative Years: Charles-Edouard Jeanneret at La Chaux-de-Fonds, Paperback Edition, University of Chicago Press, ISBN 0-226-07582-6
- Eliel, Carol S. (2002). L'Esprit Nouveau: Purism in Paris, 1918 – 1925. New York: Harry N. Abrams, Inc. ISBN 0-8109-6727-8
- Curtis, William J.R. (1994) Le Corbusier: Ideas and Forms, Phaidon, ISBN 978-0-7148-2790-2
- Frampton, Kenneth. (2001). Le Corbusier, London, Thames and Hudson.
- Jencks, Charles (2000) Le Corbusier and the Continual Revolution in Architecture, The Monacelli Press, ISBN 978-1-58093-077-2
- Jornod, Naïma and Jornod, Jean-Pierre (2005) Le Corbusier (Charles Edouard Jeanneret), catalogue raisonné de l'oeuvre peint, Skira, ISBN 88-7624-203-1
- Von Moos, Stanislaus (2009) Le Corbusier: Elements of A Synthesis, Rotterdam, 010 Publishers.
- Weber, Nicholas Fox (2008) Le Corbusier: A Life, Alfred A. Knopf, ISBN 0-375-41043-0
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Le Corbusier iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Le Corbusier iti Wikiquote (Ingles)
- Pundasion Le Corbusier – Opsial a sitio


text:
Papa Esteban VII
Ni Papa Esteban VII (?– c. 15 Marso 931)[1] ket isu ti Papa manipud idi Pebrero 929 aginggana idi Marso 931. Isu ket kandidato ti naindaksan a Marozia, ti pontipikadona ket napasamak idi las-ud ti paset ti panawen a tinawtawagan ti Saeculum obscurum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Archibald Bower, TI Pakasaritaan dagiti Papa: manipud ti pundasion ti Ssede ti Roma aginggana ti A.D. 1758 (1845), pg. 311
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Esteban VII iti Wikimedia Commons


text:
Charlie Chaplin
Ni Charles Spencer "Charlie" Chaplin, KBE (16 Abril 1889 – 25 Disiembre 1977) ket mays aidi nga Inggles a komoko nga aktor, direktor ti pelikula ken komposer a nalatak a namammoan para kadagiti obrana idi panawen ti maulimek a pelikula.[2] Isu ti nagbalin a kalatakan anga artista ti pelikula iti sangalubongan sakbay ti panakalpas ti Umuna a Sangalubongan a Gubat. Ni Chaplin ket nagusar ti panagitultulad, bulbullagaw ken dagiti dadduma pay nga inararamid a makitkita a komedia, ken nalaing nagtultuloy aginggina idi panawen ti panagsasao, ngem bimmassit ti kaadu dagiti pelikulana manipud idi gibus ti panawen ti 1920. Ti kadayegan a papelna ket isu idi ti Ti Baliudung, nga immuna nga inay-ayamna idiay Keystone a komedia a Dagiti Lumba ti Karro ti Ubbing idiay Benisia idi 1914.[3] Manipud idi Abril 1914 ti maysa a pagpulipunan Duapulo a Minutos iti Ayat ken dagiti sumakbay isu ket nagsursurat ken nagiturturong kadagiti pelikulanaon, manipud idi 1916 isu ket nagpadpataud pay kadagitoy, kenmanipud idi 1918 isu ket nagisursurat pay kadagiti musika para kadagitoy. A kumaduaanna ni Mary Pickford, Douglas Fairbanks ken D. W. Griffith, isu ket kimmaddua a nagipatakder ti Nagkaykaysa nga Ar-artista idi 1919.[4]
Ni Chaplin ket maysa kadagiti kalaingan nga agparpartuat ken nakaimpluensia a personalidad iti panawen ti naulimek a pelikula. Isu ket naimpluensian babaen ti sinarunona a , ti Pranses a komidiante ti naulimek a pelikula a ni Max Linder, a nagiruknoyanna ti maysa kadagiti pelikulana.[5]Nagpaut ti panagobobrana iti panaglinglingay iti 75 a tawtawen, manipud ti Biktoriano nga entablado ken ti salaan ti musika idiay nagkaykaysa a Pagarian a kas maysa nga ubing nga agpabpabuya, aginggan aidi gangani matayan idi agtawen ti 88. Ti nadayeg a publiko ken pribado a biagna ket liklikmuten ti panagraraem ken kontrobersia. Ni Chaplin ket nakilaslasin kadagiti kanigid a payak ti politika idi panawen ti McCarthy a panawen ken isu ket dimteng a napilit a nagsubli idiay Europa manipud idi 1952.
Idi 1999, ti Amerikano nga Instituto ti Pelikula ket nagiranggo kenni Chaplin ti maika-10 a kalatakan kadagiti amain a panawen a lalaki ti sarita ti pelikula.[6] In 2008, Martin Sieff, iti panagrepaso ti libro a Chaplin: Ti Biag, a nagisurat: "Ni Chaplin ket saan laeng a 'dakkel', isu ket maysa ahigante. Idi 1915, isu ket rimmuar ti napirpirgis ti gubat a lubong nga isu ket nagisangsangpet ti daton iti komedia, katkatawa ken bang-ar bayat a pispisangenna ti bukodna abagi babaen ti Umuna a Sangalubongan a Gubat. Kadagiti sumaganad a 25 a tawtawen, babaen ti Nalatak a Panagsagsagaba ken ti irurumsua ni Adolf Hitler, isu ket nagtalinaay nga agtrabtrabaho. ... Maduduaan no adda ti asinoman ti kaaduan a nakaited ti panaglinglingay, nam-ay ken bang-ar kadagiti kaaduan a tattao idi kaaduan a masapsapulanda".[7] Ni George Bernard Shaw ket tinawaganna ni Chaplin a "ti maymaysa ahenio a rimmuar ti industria ti pelikula".[8]
Dagiti linaon
Nasapa a tawtawen (1889–1913)[urnosen | urnosen ti taudan]
Napalabas ken panagsagsagaba idi ubing[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Charles Spencer Chaplin ket inpasngay idi 16 Abril 1889 ni Hannah Chaplin (née Hannah Harriet Pedlingham Hill, 1865–1928) ken Charles Chaplin Sr. (1863–1901). Awan ti opisial a a rehistro i panakaipasngayna, ngem ni Chaplin ketnaipamatian nga isu ket naipasngay idiay East Street, Walworth, idiay Abagatan a Londres.[9][note 1] Ti inana ken amana ket nagasaawada sakbay ti uppat a tawen, nga iti daytoy a panawen ni Chaplin Sr. ket nagbalin nga isu ti legado a nagayaywan ti anak ti ruar ni Hannah, Sydney John (1885–1965).[12][note 2] Idi panawen ti panakaipasngayna, dagiti nagannak kenni Chaplin ket nagiliwliwada iti tinawtawid a musika a pagsalaan: Ni Hannah, ti anak a babai ti maysa a sapatero,[13] ket adda ti nababa a ken napaay a karreer ti naentablado a naganna a kas ni Lily Harley,[14] bayat a ni Charles Sr., anak ti maysa nga agparparti,[15] ket nagtrabaho a kas maysa a nadayeg a kumakanta.[16] Ti pamilia a Chaplin ket nagsisinada idi agarup a 1891;[17] ken kalpasan ti maysa a tawen, ni Hannah ket nagipasngay ti maikatlo nga anakna—ni George Wheeler Dryden—a pinutotan babaen ti mangliwliwa ti musika a salaan a ni Leo Dryden. Ti ubing ket innala babaen ni Dryden idi agedad ti innem a bulan, ken saanen a nagparparang ti kabibiag ni Chaplin para kadagiti sumakbay a 30 a tawtawen.[18]
Dagiti paammo ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- ^ T maysa a MI5 nga inbestigasion idi 1952 ket saanda a nakabiruk ti aniaman a rehistro ti panakaipasngay ni Chaplin.[10] Ti biograpo ni Chaplin a ni David Robinson ket nangipaammo a saan a nakakaskasdaaw a dagiti nagannak kaniana ket napaayda a nangirehistro ti panakaipasngayna: "Umanayen idi ti, a naisangsangayan kadagiti para kadagiti artista ti musika ti salaan, nga agtultuloy nga imal-alis (no nagasatanda) manipud kadagiti ili, ti panagitungtungkuada wenno panakalipatda iti daytoy a pormalidad; idi dayta a panawen dagiti dusa ket ket saan a nainget wenno saan a naipilpilit."[9] Iti 2011 a surat a naipatulod kenni Chaplin iidi panawen ti 1970 ket nangitunton daytoy nga isu ket naipasngay ti maysa a Hitano a karabana idiay Black Patch Park idiay Smethwick, Staffordshire. Ti anak a lalaki ni Chaplin a ni Michael ket nagisingasing nga ti pakaammo ket naisangsangayn para iti amana no apay nga induldulinna daytoy a surat.[11]
- ^ Ni ydney idi agtawen ni Hannah Chaplin iti 19; ti biolohiko nga amana ketdi naamammoan. Ni Hannah Chaplin ket inbagana kadagiti annakna nga isu ket ti agararamid ti libro nga agnagan ti Hawkes, ngem daytoy ket saan a mabalin a mapasinkedan. Ti sertipikado ti panakaipasngay ni Sydney ken ti rehistro ti panakabuniganna ket naikkat ti nagan ti amana.[13]
- Dagiti nagibasaran
- ^ "Numo para iti Babai ti Paris : Drama iti Gasat (1923)". IMDB. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 18 Nobiembre 2010. Naala idi 22 Hunio 2007.
- ^ Obituario Variety Obituaries, 28 Disiembre 1977.
- ^ Blanke, David (2002). Ti panawen a 1910. American popular culture through history (illustrado nga ed.). Westport, CT: Greenwood Publishing Group. p. 226. ISBN 978-0-313-31251-9.
- ^ Haupert, Michael (2006). Ti Industria ti Palpaliwa. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. p. 242. ISBN 978-0-313-32173-3.
- ^ Kelly, Shawna (2008). Dagiti Agpatpatayab iti Nasapa a Hollywood (nailadawan nga ed.). Mount Pleasant, SC: Arcadia Publishing. p. 16. ISBN 978-0-7385-5902-5.
- ^ "AFI's 100 YEARS...100 STARS". Amerikano nga Instituto ti Pelikula. 16 Hunio 1999. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 22 Agosto 2008. Naala idi 4 Hunio 2010.
- ^ Sieff, Martin.Washington Times -Books 21 Disiembre 2008
- ^ Walsh, John (25 Nobiembre 2009). "Ti Dakkel a Saludsod: Nasken kadi nga adda Museo a pammadayaw para kenni Charlie Chaplin, ken ania ti legadona? – Damdamag, tattao". The Independent. UK. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 18 Nobiembre 2010. Naala idi 21 Abril 2010.
- ^ a b Robinson, p. 10.
- ^ "MI5 a papeles: Ni kadi Chaplin ket maysa a ken natawtawagan ti Thornstein?". The Telegraph. 17 Pebrero 2012. Naala idi 11 Abril 2012.
- ^ "Ni Charlie Chaplain ket naipasngay iti maysa a Midland a pamilia ti hitano'". Express and Star. 18 Pebrero 2011. Naala idi 17 Pebrero 2012.
- ^ Robinson, p. 4 para iti panagasawa, p. 3. para itipanakaipasngay ni Sydney, p. 19 para iti legado a responsibilidad ni Charles Chaplin Sr. kenni Sydney.
- ^ a b Robinson, p. 3.
- ^ Robinson, pp. 5–7.
- ^ Weissman (2009), p. 10.
- ^ Robinson, pp. 9–10, 12.
- ^ Robinson, p. 13.
- ^ Robinson, p. 15.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bloom, Claire (1982). Limelight and After. Londres: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-78051-4.
- Brownlow, Kevin (2010). The Search for Charlie Chaplin. London: UKA Press. ISBN 978-1905796243.
- Chaplin, Charles (2003). My Autobiography. London: Penguin Classics. ISBN 0-141-01147-5.
- Epstein, Jerry (1988). Remembering Charlie. Londres: Bloomsbury. ISBN 0-7475-0266-8.
- Kuriyama, Constance B. (1992). "Chaplin's Impure Comedy: The Art of Survival". Film Quarterly. University of California Press. 45 (3): 26–38.
- Louvish, Simon (2010). Chaplin: The Tramp's Odyssey. Londres: Faber and Faber. ISBN 978-0571237685.
- Lynn, Kenneth S. (1997). Charlie Chaplin and His Times. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-684-80851-X.
- McCaffrey, Donald W. (ed.) (1971). Focus on Chaplin. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall, Inc. ISBN 013-128207-7.
- Maland, Charles J. (1989). Chaplin and American Culture. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0691028605.
- Mast, Gerald (1985). A Short History of the Movies: Third Edition. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-281462-1.
- Raksin, David; Berg, Charles M. (1979). ""Music Composed by Charles Chaplin": Auteur or Collaborateur?". Journal of the University Film Association. University of Illinois Press. 31 (1): 47–50.
- Robinson, David (1986). Chaplin: His Life and Art. Londres: Paladin. ISBN 0-586-08544-0.
- Weissman, Stephen M. (1999). "Charlie Chaplin's Film Heroines". Film History. Indiana University Press. 8 (4): 439–445.
- Weissman, Stephen M. (2009). Chaplin: A Life. London: JR Books. ISBN 978-1611450408.


text:
Kudil
Ti kudil ket isu ti naalumaymay a pannakabungon dagiti bertebrata. Dagiti dadduma pay a pannakabungon ti ayup a kas ti akin-ruar a rurog ti artropoda ket adda ti sabali a taudan ti panagrang-ay, estruktura ken kimiko a pakabuklan. Ti pangnagan a kutaneo ket ti kaibusilanna ti "maipapan iti kudil" (manipud ti Latin cutis, kudil). Kadagiti mamalia, ti kudil ket isu ti kadakkelan nga organo iti sistema ti integumentario a binuklan dagiti tuon iti ektodermo a kulanit, ken mangsalaknib kadagiti piskel, tultulang, ken dagiti ligamento ken dagiti akin-uneg nga organo.[1] Ti sabali a kita ti kudil ket adda met kadagiti ampibia, dagiti reptilia, ken dagiti billit.[2] Amin dagiti mamalia ket addan kadagiti buok ti kudilda, uray dagiti marino a mamamlia a kasla agparparang nga awan buokda. Ti kudil ket makitignay iti enbironmento ken isu ti umuna a linia iti depensa manipud kadagiti akin-ruar a banag. Kas pagarigan, ti kudil ket addaan ti nanruna a papael iti panagsalaknib ti bagi kadagiti patoheno[3] ken ti adu unay a pannakapukaw ti danum.[4] Dagiti dadduma pay nga annongna ket dagiti insulasion, panagtimbeng ti temperatura, panagrikna, ken ti panagpataud kadagiti poliko ti bitamina D. Ti nakaro a nadadael a kudil ket mabalin a maagasan babaen ti panagporma ti kulanit ti piglat.Ti kapuskol ti kudil ket agdumaduma manipud kadagiti lokasion iti maysa nga organismo. Kas pagarigan iti tattao , ti kudil a mabirukan iti sirok dagiti mata ken ti paraigid ti kalub ti mata ket isu ti kaingpisan a kudil iti bagi iti 0.5 mm a kapuskol, ket maysa daytoy kadagiti umuna a lugar a makaipakita kadagiti senial iti panaglakay. Ti kudil dagiti palad ken dagiti dapan iti saka ket 4 mm ti kapuskolna ken isu dagitoy ti kapuskolan a kudil iti bagi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagaywan ti Kudil" (repaso), Health-Cares.net, 2007
- ^ Alibardi L. (2003). Pannaka-ampon iti daga: Dagiti kudil ti reptilia a maipada kadagiti ampibia ken dagiti endotermo nga amniota. J Exp Zoolog B Mol Dev Evol. 298(1):12–41. PMID 12949767
- ^ Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. (2008).Ti kudil: ti maysa a nangruna a bangen. Exp Dermatol. 17(12):1063–72. PMID 19043850
- ^ Madison KC. (2003). Bangen nga annong ti kudil: "la raison d'être" iti epidermis. J Invest Dermatol. 121(2):231-41. doi:10.1046/j.1523-1747.2003.12359.x PMID 12880413


text:
Pagtuladan a Presentasion
AGRIINGKAYO!
Saludsod: Kayattayo amin ti agbalin a nasalun-at. Panagkunayo, ania ti mabalintayo nga aramiden tapno saantayo nga agsakit?
Teksto: Pr 22:3
Tukon: Ilawlawag daytoy a ruar ti Agriingkayo! dagiti mabalintayo nga aramiden a panagannad tapno saantayo nga agsakit.
ISURO TI KINAPUDNO
Saludsod: Ti Dios kadi ti makingapuanan iti panagsagabatayo wenno adda sabali?
Teksto: Job 34:10
Kinapudno: Pulos a saan a ti Dios ti makingapuanan iti panagsagabatayo. Imbes ketdi, agsagabatayo gapu iti Diablo, gapu iti di umiso nga ar-aramid dagiti tattao, ken no dadduma, gapu ta addatayo iti di umiso a lugar iti di umiso a tiempo. No agpasartayo iti rigat, tulongannatayo ti Dios. Talaga nga ipatpategnatayo.
APAY NGA ADALEM TI BIBLIA? (Video)
Saludsod: Panagkunayo, ti Dios kadi ti mangkonkontrol iti lubong? [Palubosan a sumungbat.] Baka masorpresakayo iti ibagbaga ti Biblia. Dayta ti ilawlawag daytoy ababa a video. [Ipabuya ti video.]
Tukon: Ilawlawag ti kapitulo 11 daytoy a libro no apay nga ipalpalubos ti Dios ti panagsagaba ken no ania ti aramidennanto. [Itukon ti libro nga Isursuro ti Biblia.]
MANGARAMIDKA ITI BUKODMO A PRESENTASION
Tuladen ti format kadagiti nadakamat a pagtuladan iti panangaramid iti bukodmo a presentasion.


text:
TULADENYO TI PAMMATIDA | REBECCA
“Situtulokak a Mapan”
LUMLUMNEKEN ti init. Kitkitaen ni Rebecca ti katurturodan ken nabato nga aglawlaw. Sumagmamano a lawasen nga agbibiaheda ket nairuam met laengen nga agsakay iti kamelio nga aglaglag-oy ti pannagnana. Adayo isunan iti dimmakkelanna a lugar a Haran—ginasut a kilometro iti amianan a daya. Mabalin a dinanton pulos makita ti pamiliana. Sigurado a nakaad-adu ti saludsod iti panunotna maipapan iti agbalinto a biagna—aglalo ta dandanin makadanon iti papananna.
Limmabas ni Rebecca ken ti kakaduana iti adu a lugar iti Canaan ket addadan iti lugar a narigrigat a lasaten—ti Negeb. (Genesis 24:62) Posible a nakakita ni Rebecca kadagiti karnero. Mabalin a natikag daytoy a lugar isu a saan a nasayaat a talonen, ngem addaan daytoy iti nalawa a pagpaaraban. Daytoy a ruta ket kabesado ti lakay a mangidadaulo iti panagbiaheda. Saanen a makauray ti lakay a mangibaga iti naimbag a damag iti apona—agbalinen nga asawa ni Isaac ni Rebecca! Ngem pampanunoten la ketdi ni Rebecca no anianto ti biagna iti lugar a papananna. Ania ngata ti itsura ken ugali ni Isaac nga agbalinto nga asawana? Dida pay pulos nagkitkita! Maragsakanto ngata inton agkitada ken Rebecca? Ken anianto ngata ti marikna ni Rebecca?
Iti adu a lugar ita, kasla saan a normal ti naitulag a panagasawa. Ngem gagangay dayta iti dadduma a lugar. Aniaman ti kulturam, mabalin a maibagam nga awan pulos ideya ni Rebecca iti papananna. Talaga ngarud a natured isuna ken addaan iti natibker a pammati. Kasapulantayo dagita a kababalin no adda dagiti mapasamak a panagbalbaliw iti biagtayo. Adda pay nagsasayaat a kababalin ni Rebecca a manmano a makita iti dadduma.
“SUMAKDOAKTO MET ITI DANUM MAIPAAY KADAGITI KAMELIOM”
Nangrugi ti dakkel a panagbalbaliw iti biag ni Rebecca iti maysa a pasamak a kasla normal laeng kenkuana. Mabalin a dimmakkel iti asideg wenno iti mismo a Haran a siudad iti Mesopotamia. Naiduma dagiti nagannakna iti kaaduan nga umili ti Haran. Saanda a daydayawen ti dios ti bulan a ni Sin. Imbes ketdi, ni Jehova ti Diosda.—Genesis 24:50.
Dimmakkel ni Rebecca a nakapimpintas a balasang, ngem saan la a basta napintas. Nagaget pay ken desente a balasang. Nabaknang ti pamiliada ta addaanda kadagiti adipen, ngem saan a natrato a kasla prinsesa. Nairuam iti nadagsen a trabaho. Kas iti adu a babbai idi panawenna, adda dagiti nadagsen a trabahona, a pakairamanan ti panagsakdo iti danum para iti pamiliada. No mumalemen, awitenna ti karamba sa mapan iti ubbog.—Genesis 24:11, 15, 16.
Maysa a malem, idi napnon ti karambana, adda lakay a timmaray nga immasideg kenkuana. Kinuna ti lakay: “Ikkannak, pangngaasim, iti sangkasimsim a danum manipud iti karambam.” Simple dayta a kiddaw ken nadayaw ti pannakaibagana. Nadlaw ni Rebecca nga adayo ti naggapuan ti lalaki, isu a dagus nga imbabana ti karambana ket pinainumna ti lalaki iti makapabang-ar ken nalamiis a danum agingga a napnek. Nakitana met ti 10 a nakaparintumeng a kamelio ti lalaki nga adda iti asideg, ngem di pay nakargaan ti pagpainuman kadagiti animal. Nadlawna a kitkitaen isuna ti lalaki, ket kayatna ti agbalin a naparabur agingga a kabaelanna. Isu a kinunana: “Maipaay met kadagiti kameliom sumakdoakto iti danum agingga a malpasda nga uminum.”—Genesis 24:17-19.
No nadlawmo, saan la nga imbaga ni Rebecca a painumenna dagiti kamelio no di ket penkenna pay ida. No makain-inum la unay ti maysa a kamelio, mabalin a nasurok a 95 a litro a danum ti mainumna! Isu a no makain-inum la unay ti 10 a kamelio, adu nga oras koma a nagsaksakdo ni Rebecca. Ngem kas iti napasamak, kasla saan met a makain-inum unay dagiti kamelio. * Ammo kadi dayta ni Rebecca idi imbagana a painumenna dagiti kamelio? Saan. Kayatna ti agboluntario, ken maragragsakan pay ketdi nga agtrabaho iti nadagsen no kasapulan tapno maipakitana a kayatna a tulongan ti lakay a dina am-ammo. Inawat ti lakay ti tulongna, ket binuybuyana a naimbag ni Rebecca bayat nga agtartaray a mapan iti ubbog tapno agsakdo sa agsubli manen tapno kargaanna ti paginuman ti animal.—Genesis 24:20, 21.
Nalawag no ania ti kayat nga isuro kadatayo ti inaramid ni Rebecca. Agbibiagtayo iti panawen a nagkaro ti panagimbubukodan dagiti tattao. Kas naipakpakauna, dagiti tattao ket ‘managayatto iti bagbagida’ ken dida kayat ti mangipakita iti kinaimbag para iti sabsabali. (2 Timoteo 3:1-5) Tapno saan a maimpluensiaan dagiti Kristiano iti dayta nga ugali, nagsayaat no panunotenda a naimbag ti estoria ti Biblia maipapan iti dayta a balasang a nagsublisubli iti bubon.
Sigurado a nadlaw ni Rebecca ti panangpalpaliiw kenkuana ti lakay. Ngem awan ti madi nga intension ti lakay. Masmasdaaw laeng ken maragragsakan. Idi nalpasen ni Rebecca, rinegaloan ti lakay iti napapateg nga alahas! Idi kuan, dinamagna: “Makin-anak kenka? Ibagam kaniak, pangngaasim. Adda kadi aniaman a lugar iti balay ni amam a pangbusbosanmi iti rabii?” Idi imbaga ni Rebecca ti maipapan iti pamiliana, lallalo a naragsakan ti lakay. Ket mabalin a gapu iti ragsak ni Rebecca, imbagana pay: “Agpadpada nga adda garami ken adu a taraon kadakami, kasta met ti maysa a lugar a pangbusbosan iti rabii.” Saan a simple nga awis dayta, ta adda pay sabali a kakadua ti lakay. Kalpasanna, nagtaray nga immun-una ti balasang tapno ibagana ken ni nanangna ti napasamak.—Genesis 24:22-28, 32.
Nalawag a napadakkel ni Rebecca a managpadagus. Dayta pay ti maysa a kababalin a saanen nga ipakpakita ti kaaduan ita—maysa pay a rason tapno tuladentayo ti pammati daytoy a nasayaat ti panagpuspusona a balasang. Ti koma pammatitayo iti Dios ti mangtignay kadatayo nga agbalin a managpadagus. Managpadagus ni Jehova a Dios ta naparabur iti amin, ket kayatna a kasta koma met dagiti agdaydayaw kenkuana. No naparaburtayo uray kadagidiay mabalin a dinto pulos makasubad kadatayo, parparagsakentayo ti nailangitan nga Amatayo.—Mateo 5:44-46; 1 Pedro 4:9.
“MASAPUL NGA IYALAAM TI ANAKKO ITI ASAWA”
Asino ti lakay nga adda iti bubon? Isu ket adipen ni Abraham, a kabsat ti lolo ni Rebecca. Siaayat ngarud a pinadagus ti tatang ni Rebecca a ni Betuel iti balayda. Mabalin nga Eliezer ti nagan daytoy nga adipen. * Indasaranda iti makan, ngem saan a nangan agingga a naibagana ti rantana. (Genesis 24:31-33) Mabalin a mailadawantayo a magaggagaran a manges-estoria iti nakitana nga ebidensia nga iturturong ken bembendisionan ti Diosna a ni Jehova ti importante a misionna. Kasano a kasta?
Panunotem ti eksena bayat nga ages-estoria ni Eliezer ket dumdumngeg met a naimbag ni Betuel a tatang ni Rebecca ken ti manongna a ni Laban. Imbagana a ni Abraham ket binendisionan ni Jehova a Dios iti kasta unay idiay Canaan, ken naaddaan da Abraham ken Sara iti anak a lalaki nga agnagan iti Isaac, nga isu ti agtawid iti amin. Inikkan ni Abraham daytoy nga adipen iti importante a mision: Agbirok iti agbalin nga asawa ni Isaac kadagiti kakabagian ni Abraham idiay Haran.—Genesis 24:34-38.
Pinagkari ni Abraham ni Eliezer a saan a mangala iti babai a Canaanita nga agbalin nga asawa ni Isaac. Apay? Saan ngamin a resrespetuen wenno daydayawen dagiti Canaanita ni Jehova a Dios. Ammo ni Abraham nga addanto panawen a dusaen ida ni Jehova gapu iti kinadakesda. Saan a kayat ni Abraham a maipada ti ipatpategna nga anak a ni Isaac kadagita a tattao ken maimpluensiaan kadagiti dakes nga aramidda. Ammona met nga adda nagpateg a papel ti anakna iti pannakatungpal dagiti kari ti Dios.—Genesis 15:16; 17:19; 24:2-4.
Intultuloy nga inyestoria ni Eliezer nga idi simmangpet isuna iti bubon iti asideg ti Haran, nagkararag ken Jehova a Dios. Inkararagna a ni Jehova koma ti mangpili iti agbalin nga asawa ni Isaac. Kasano? Indawatna a mapan koma iti bubon ti balasang a pilien ti Dios. No dumawat ni Eliezer iti mainum, agboluntario koma ti balasang a mangpainum saan la a kenkuana no di pay ket kadagiti kameliona. (Genesis 24:12-14) Ket asino ti napan iti bubon ken eksakto a nangaramid iti dayta? Ni Rebecca! Panunotem laengen no ania ti nariknana no nangngegna koma ti inyestoria ni Eliezer kadagiti kapamiliana!
Natignay ti puso da Betuel ken Laban iti estoria ni Eliezer. Kinunada: “Nagtaud ken Jehova daytoy a banag.” Kas iti kulturada, intulagda a mayasawa ni Rebecca ken ni Isaac. (Genesis 24:50-54) Ngem kayatna kadi a sawen a sumurot lattan ni Rebecca iti dayta a katulagan?
Sumagmamano a lawas sakbayna, insaludsod ni Eliezer: “Anian no ti babai saanto a kumuyog kaniak?” Insungbat ni Abraham: “Siwayawayakanton iti pagrebbengan kaniak babaen ti sapata.” (Genesis 24:39, 41) Uray iti pamilia ni Betuel, maikabkabilangan ti desision ni Rebecca. Magagaran la unay ni Eliezer a mangileppas iti misionna isu a kabigatanna, indawatna nga ikuyognan ni Rebecca nga agsubli idiay Canaan. Ngem kayat ti pamilia ni Rebecca a makipagyan pay kadakuada ti balasangda iti uray 10 laeng nga aldaw. Kamaudiananna, kastoy ti napagsasaritaanda: “Ayabantayo ti balasang ket agimtuodtayo.”—Genesis 24:57.
Masapulen a mangaramid ni Rebecca iti nakapatpateg a desision. Ania ngata ti desisionna? Pagustuanna ngata ti rikrikna da tatang ken manongna, nga ipakaasina a saanen a sumurot ken Eliezer? Wenno ibilangna a pribilehio nga adda pasetna kadagiti pasamak a nalawag nga iturturong ni Jehova a Dios? Idi simmungbat, impakitana no ania ti riknana iti daytoy a bigla ken mabalin a makapadanag a panagbalbaliw iti biagna. Imbagana: “Situtulokak a mapan.”—Genesis 24:58.
Talaga a nagpaiduma ti kababalinna! Ita, agduduma ti kaugaliantayo maipapan iti panagasawa, ngem adu latta ti maadaltayo ken ni Rebecca. Ti kapatgan kenkuana ket ti pagayatan ni Jehova a Diosna, saan a ti kayatna. No maipapan iti panagasawa ita, kasayaatan latta ti balakad ti Biblia—maipapan iti panangpili iti pakiasawaan wenno no kasano ti agbalin a nasayaat nga asawa. (2 Corinto 6:14, 15; Efeso 5:28-33) Talaga a nagsayaat no tuladentayo ti inaramid ni Rebecca ken aramidentayo ti pagayatan ti Dios.
“SIASINO DAYDIAY A LALAKI?”
Sinuportaran ti pamilia ni Betuel ti dungdungnguenda a balasang. Kalpasanna, kimmuyogen ni Rebecca kada Eliezer, kaduana ni Debora a nangay-aywan kenkuana, ken ti dadduma pay nga adipen a babai. (Genesis 24:59-61; 35:8) Idi kuan, adayodan iti Haran. Adayo ti nabiaheda—800 a kilometro wenno nasursurok pay, ken mabalin nga immabut iti tallo a lawas. Mabalin a narigat dayta. Adun ti nakitkita ni Rebecca a kamelio ngem ditay maibaga a nalaing nga agsakay iti kamelio. Ibaga ti Biblia a pumapastor ti pamiliada, saanda a negosiante a nairuam nga agsakay iti kamelio. (Genesis 29:10) Kaaduanna nga agreklamo dagiti agdadamo nga agsakay iti kamelio uray no apagbiit laeng ta saanda a komportable.
Aniaman ti napasamak, sigurado a maragragsakan ni Rebecca a mangammo manipud ken Eliezer iti ad-adu pay maipapan ken ni Isaac ken iti pamiliana. Iladawam nga addada iti paginuduan ket es-estoriaen kenkuana ni Eliezer ti kari ni Jehova a Dios iti gayyemna a ni Abraham. Iti linia ti pamilia ni Abraham, addanto patauden ti Dios a pakabendisionan ti amin a tattao. Panunotem laengen ti siddaaw ni Rebecca idi naammuanna a matungpalto ti kari ni Jehova a Dios babaen ken Isaac nga agbalinto nga asawana, ken siempre, babaen met kenkuana!—Genesis 22:15-18.
Dimteng met laengen ti aldaw a nailadawan iti rugi daytoy nga artikulo. Bayat nga addadan idiay Negeb ken rumabiin, adda nakita ni Rebecca a lalaki a magmagna. Kasla nauneg ti pampanunoten ti lalaki. Dagus a “dimsaag [ni Rebecca] iti kamelio,” a mabalin a dina payen inuray nga agparintumeng ti kamelio, sa insaludsodna ken Eliezer: “Siasino daydiay a lalaki a magmagna iti tay-ak a sumabet kadatayo?” Idi naammuan ni Rebecca nga isu dayta ni Isaac, nagdalungdong ket inabbonganna ti ulona. (Genesis 24:62-65) Apay? Nalawag a panangipakita dayta iti respeto iti agbalinto nga asawana. Mabalin a panunoten ti dadduma ita a kadaananen dayta. Ngem kinapudnona, makasursurotayo amin iti kinapakumbaba ni Rebecca, ta asino koma kadatayo ti saan a maay-ayo iti dayta a nagpintas a kababalin?
Ni Isaac nga ag-40 ti tawennan ket agladladingit pay laeng gapu iti ipapatay ni nanangna a Sara, tallo a tawenen ti napalabas. Maibagatayo ngarud a nadungngo ken naayat a lalaki ni Isaac. Anian a bendision para iti kasta a lalaki ti maaddaan iti nagaget, managpadagus, ken napakumbaba nga asawa! Ania ti simmaruno a napasamak? Kuna ti Biblia: “Nagayat kenkuana” ni Isaac.—Genesis 24:67; 26:8.
Uray iti panawentayo ita, a 3,900 a tawenen ti limmabas, nalakatayo laeng a magustuan ni Rebecca. Adda kadi rason tapno ditay magustuan ti kinatured, kinagaget, kinamanagpadagus, ken kinapakumbabana? Ubing man wenno nataengan, lalaki wenno babai, adda asawana wenno awan, nagsayaat a tuladentayo ti pammati ni Rebecca!
^ par. 10 Rumabii idin. Awan ti imbaga ti salaysay a nagtalinaed ni Rebecca iti ubbog iti mano nga oras. Ken awan met ti pakakitaan a nakaturogen dagiti kapamiliana idi napainumnan dagiti kamelio wenno adda napan nangkita kenkuana no apay a nakabaybayag iti ubbog.
^ par. 15 Saan a nainaganan ni Eliezer iti daytoy a salaysay, ngem mabalin nga isu ti adipen. Naminsan, implano ni Abraham nga ipatawid ken Eliezer ti amin a kinabaknangna no bilang ta saan a maaddaan iti anak. Sigurado ngarud a ni Eliezer ti kalakayan ken pagtaltalkan unay nga adipen ni Abraham. Kasta met laeng ti pannakadeskribir ti adipen iti daytoy a salaysay.—Genesis 15:2; 24:2-4.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Posible Kadi a Maparagsaktayo ti Dios?
Maammuantayo ti sungbat no adalentayo ti kapadasan da Job, Lot, ken David, a nakaaramid met kadagiti serioso a kamali.


text:
KAPITULO 15
Pagrag-oam ti Napinget a Panagtrabahom
‘Ti tunggal tao makitana koma ti imbag iti isuamin a napinget a panagtrabahona.’—ECLESIASTES 3:13.
1-3. (a) Ania ti rikna ti adu no maipapan iti trabahoda? (b) Ania a panangmatmat iti trabaho ti iparparegta ti Biblia, ken ania dagiti saludsod nga usigentayo iti daytoy a kapitulo?
ADU ita ti saan a naragsak iti trabahoda. Gapu ta saanda a kaay-ayo ti trabahoda, nadagsen ti riknada nga agtrabaho nga inaldaw iti adu nga oras. Kasano a dagiti kasta ti kaririknada ket magutugot a mangipateg ken mangtagiragsak iti trabahoda?
2 Iparparegta ti Biblia ti positibo a panangmatmat iti napinget a panagtrabaho. Ibagana kadatayo a maibilang a sagut ti trabaho ken dagiti resultana. Insurat ni Solomon: “Ti tunggal tao mangan ken pudno nga uminum ken makakita iti imbag iti isuamin a napinget a panagtrabahona. Dayta ti sagut ti Dios.” (Eclesiastes 3:13) Gapu ta ay-ayatennatayo ni Jehova ken isu ket kanayon a maseknan iti pagimbagantayo, kayatna a tagiragsakentayo ti trabahotayo ken lak-amentayo ti nagbannogantayo. Tapno agtalinaedtayo iti ayatna, nasken nga agbiagtayo a mayannurot iti panangmatmatna ken kadagiti prinsipiona maipapan iti trabaho.—Eclesiastes 2:24; 5:18.
3 Iti daytoy a kapitulo, usigentayo ti uppat a saludsod: Kasanotay a matagiragsak ti napinget a panagtrabahotayo? Ania dagiti trabaho a saan a maiparbeng kadagiti Kristiano? Kasanotay nga agbalin a natimbeng no maipapan iti panggedantayo tapno saan a mabaybay-an dagiti naespirituan nga aktibidadtayo? Ken ania ti kapatgan a trabaho a mabalintay nga aramiden? Ngem, usigentay pay nga umuna ti maipapan kadagiti dua a kangrunaan a trabahador iti uniberso—ni Jehova ken ni Jesu-Kristo.
TI KASAYAATAN A TRABAHADOR KEN TI NASIGO A TRABAHADOR
4, 5. Kasano nga ipakita ti Biblia a nabunga a trabahador ni Jehova?
4 Ni Jehova ti Kasayaatan a Trabahador. Kuna ti Genesis 1:1: “Idi punganay, ti Dios pinarsuana ti langlangit ken ti daga.” Kalpasan ti panangparsua ti Dios kadagiti amin a mainaig iti daga, kinunana a “nasayaat unay” dagiti gapuananna. (Genesis 1:31) Iti sabali a pannao, kapkapnekanna ti amin nga inaramidna ditoy daga. Yantangay ni Jehova “ti naragsak a Dios,” awan duadua a naragsakan unay iti nakaad-adu a gapuananna.—1 Timoteo 1:11.
5 Pulos a di sumarsardeng nga agtartrabaho ti nagaget a Diostayo. Nabayag kalpasan a naparsua ti daga ken amin nga adda iti dayta, kinuna ni Jesus: “Ni Amak agtultuloy nga agar-aramid agingga ita.” (Juan 5:17) Ania ti ar-aramiden ti Ama? Manipud iti nailangitan a taengna, awan duadua nga agtultuloy nga iwanwanwan ken ay-aywananna ti sangatauan. Nangpataud iti “baro a parsua,” dagiti napulotan iti espiritu a Kristiano a makipagturay ken Jesus idiay langit. (2 Corinto 5:17) Itartrabahona ti pannakaibanag ti panggepna iti sangatauan—a dagidiay agayat kenkuana maaddaanda iti gundaway nga agbiag nga agnanayon iti baro a lubong. (Roma 6:23) Maragsakan la ketdi unay ni Jehova kadagiti resulta daytoy a trabahona. Minilionen dagiti nangipangag iti mensahe maipapan iti Pagarian. Isuda dagiti tattao nga inyasideg ti Dios ken nangbalbaliw iti kabibiagda tapno agtalinaedda iti ayatna.—Juan 6:44.
6, 7. Kasano a napaneknekan a maysa ni Jesus a nagaget a trabahador manipud pay idi punganay?
6 Nagaget a trabahador ni Jesus manipud pay idi punganay. Sakbay a nagbiag ditoy daga kas tao, nagserbi ni Jesus kas “nasigo a managobra [wenno, trabahador]” ti Dios idi pinarsua ni Jehova ti amin a banag “iti langlangit ken iti rabaw ti daga.” (Proverbio 8:22-31; Colosas 1:15-17) Idi adda ditoy daga, saan a nagbaliw ti kinagagetna nga agtrabaho. Idi ubing pay, nasursurona ti agkarpintero, isu a naawagan iti “allawagi.” * (Marcos 6:3) Nadagsen ken agkasapulan iti kinasigo dayta a trabaho, nangruna ta awan pay idi dagiti pagtistisan, tiendaan a paggatangan kadagiti masapsapul ti karpintero, ken dagiti de koriente a remienta. Mailadawam kadi iti panunotmo ni Jesus a mapan iti kabakiran tapno agpukan iti kayo a kasapulanna sana ipan iti pagtrabahuanna, agipatpatakder kadagiti balay—a mangisagsagana ken agikabkabil kadagiti awanan, agar-aramid kadagiti ridaw ken uray tugaw, lamisaan, ken dadduma pay? Awan duadua a naragsakan ni Jesus iti naanep ken nasigo a panagtrabahona.
7 Naisangsangayan ti kinaanep ni Jesus a nangitungpal iti ministeriona. Daytoy a kapatgan a trabaho ti nakakumikomanna iti unos ti tallo ket kagudua a tawen. Gapu ta kayatna nga adu a tattao ti makasabaanna, awan ti sinayangna a panawen. Nasapa a bumangon ken mangaskasaba pay laeng uray no rabiin. (Lucas 21:37, 38; Juan 3:2) Napan ni Jesus “iti siniudansiudad ken iti pinuronpurok, nga ikaskasabana ken idekdeklarana ti naimbag a damag ti pagarian ti Dios.” (Lucas 8:1) Nagnagna kadagiti natapuk a dalan iti adu a kilometro tapno idanonna ti naimbag a damag kadagiti tattao.
8, 9. Apay a maikunatayo a napnek ni Jesus iti napinget a panagtrabahona?
8 Napnek kadi ni Jesus iti naanep a panangitungpalna iti ministeriona? Wen! Isu ket nangimula kadagiti bin-i ti kinapudno maipapan iti Pagarian ket nagtubo ken dimmakkel dagitoy agingga a mabalinen nga anien. Ti panangaramid ni Jesus iti trabaho ti Dios ti nangpakpakired kenkuana ken imbilangna dayta kas taraonna nga uray la a situtulok a lumangan a mangan tapno laeng maitungpalna dayta. (Juan 4:31-38) Panunotem ti pannakapnek a sigurado a nariknana idi nga iti ngudo ti ministeriona ditoy daga, sipupudno a maikunana iti Amana: “Pinadayagka ditoy daga, yantangay naturposko ti trabaho nga intedmo kaniak nga aramidek.”—Juan 17:4.
9 Nalawag ngarud a da Jehova ken Jesus dagiti kangrunaan a trabahador a naragsakan iti napinget a panagtrabahoda. Ti ayattayo ken Jehova tignayennatayo a ‘mangtulad iti Dios.’ (Efeso 5:1) Ti ayattayo ken Jesus gutugotennatayo a ‘mangsurot a sisisinged kadagiti addangna.’ (1 Pedro 2:21) Intay ngarud usigen ita no kasanotay met a matagiragsak ti napinget a panagtrabahotayo.
NO KASANOTAY A MATAGIRAGSAK TI NAPINGET A PANAGTRABAHOTAYO
10, 11. Ania ti makatulong kadatayo a maaddaan iti positibo a panangmatmat iti trabahotayo?
10 Iti biag dagiti pudno a Kristiano, adda lugar ti panggedan. Kayattayo a maragsakan ken mapnektayo iti trabahotayo, ngem mabalin a pudno a maysa a karit daytoy aglalo no saantay a kaay-ayo ti panggedantayo. Kasanotay a matagiragsak ti trabahotayo iti sidong dagiti kasta a kasasaad?
11 Babaen ti positibo a panangmatmat. Saantay a kanayon a mabaliwan ti kasasaadtayo, ngem mabalintay a baliwan ti panangmatmattayo. Ti panangutob iti panangmatmat ti Dios matulongannatayo a maaddaan iti positibo a panangmatmat iti trabaho. Kas pagarigan, no maysaka nga ulo ti pamilia, panunotem a ti trabahom, uray no nanumo laeng, ket makatulong kenka a mangsustento iti pamiliam. Saan ngarud a bassit a banag iti imatang ti Dios ti panangaywan kadagiti patpatgem iti biag. Kuna ti Biblia a daydiay di mangasikaso iti pamiliana ket “dakdakes ngem ti tao nga awanan pammati.” (1 Timoteo 5:8) No panunotem a babaen ti trabahom ket matungpalmo ti inted ti Dios a responsabilidadmo, mabalin a makariknaka iti pannakapnek ken mabigbigmo nga adda kapapay-an ti trabahom, banag a nalabit saan a marikna dagiti katrabahuam.
12. Kadagiti ania a wagas a makagunggona ti panagbalin a nagaget ken mapagpiaran iti panggedantayo?
12 Babaen ti panagbalin a nagaget ken mapagpiaran. Makagunggona ti agbalin a nagaget ken nasigo iti trabahotayo. Dagiti nagaget ken nasigo a trabahador ket masansan nga ilalaen unay dagiti amoda. (Proverbio 12:24; 22:29) Kas pudno a Kristiano, masapul met a mapagpiarantayo iti panggedantayo. Ditay agtakaw iti kuarta, materiales, wenno oras a kukua ti pagpapaayantayo. (Efeso 4:28) Kas nakitatayo iti napalabas a kapitulo, makagunggona ti kinamapagpiaran. Nalaka a pagtalkan ti empleado a pagaammo a mapagpiaran. Mapaliiw man ti amotayo wenno saan ti kinaaneptayo nga agtrabaho, makariknatayo iti pannakapnek ta ammotayo nga addaantayo iti “napudno a konsiensia” ken maay-ayotayo ti Dios nga ay-ayatentayo.—Hebreo 13:18; Colosas 3:22-24.
13. Ania ti mabalin a resulta ti nasayaat a konduktatayo iti panggedan?
13 Babaen ti panangbigbig a pakaidayawan ti Dios ti konduktatayo. No salimetmetantayo ti nangato nga estandarte ti Nakristianuan a kondukta iti panggedantayo, sigurado a mapaliiw dayta dagiti dadduma. Ania ti resultana? ‘Maarkosantayo ti sursuro ti Manangisalakantayo, ti Dios.’ (Tito 2:9, 10) Wen, no nasayaat ti konduktatayo, mabalin a maatrakar dagiti dadduma iti wagas ti panagdayawtayo. Panunotem laengen ti riknam no akseptaren ti katrabahuam ti kinapudno gapu iti nasayaat a konduktam iti panggedan! Kangrunaan iti amin, utobem daytoy: Adda kadi pay mas makapnek ngem ti pannakaammom a ti nasayaat a konduktam ket pakaidayawan ni Jehova ken mangparagsak iti pusona?—Proverbio 27:11; 1 Pedro 2:12.
NAINSIRIBAN A PANANGPILI ITI TRABAHO
14-16. No maipapan iti panangpili iti panggedan, ania a dua a napateg a saludsod ti nasken nga usigentayo?
14 Saan a detalyado a dinakamat ti Biblia no ania a panggedan ti mabalin wenno saantay a mabalin nga awaten. Di kayat a sawen daytoy a mabalintay nga awaten ti uray ania lattan a trabaho. Matulongannatayo ti Biblia a mangpili iti makagunggona ken nadayaw a trabaho a makaay-ayo iti Dios ken mangliklik iti panggedan a di makaay-ayo kenkuana. (Proverbio 2:6) Iti panangpili iti panggedan, adda dua a napateg a saludsod nga usigentayo.
15 Kondenaren kadi ti Biblia daytoy a trabaho? Nalawag a kondenaren ti Biblia ti panagtakaw, panagulbod, ken ti panagaramid kadagiti idolo. (Exodo 20:4; Aramid 15:29; Efeso 4:28; Apocalipsis 21:8) Pagkedkedantayo ti aniaman a panggedan a mangkalikagum kadatayo nga agaramid kadagiti kasta a banag. Gapu ta ay-ayatentayo ni Jehova, pulos a ditay awaten ti trabaho nga adda pakainaiganna kadagiti aramid a maisalungasing kadagiti bilin ti Dios.—1 Juan 5:3.
16 Daytoy kadi a trabaho ket nalawag nga ikalam-itnatayo iti dakes nga aramid wenno pagbalinennatayo a promotor ti dakes nga aramid? Usigem ti maysa a pagarigan. Saan a dakes ti agtrabaho kas resepsionista. Ngem no ngay naidiaya iti maysa a Kristiano ti kasta a trabaho iti klinika a pagpaaborsionan? Pudno a saan a paset ti trabahona ti direkta a panangasistirna iti aborsionista. Nupay kasta, saan kadi a ti regular a trabahona sadiay ket adda pakainaiganna iti taray ti negosio ti maysa a klinika a pakaaramidan ti aborsion—maysa nga aramid a kondenaren ti Sao ti Dios? (Exodo 21:22-24) Gapu ta ay-ayatentayo ni Jehova, ditay kayat ti maikalam-it kadagiti aramid a kondenaren ti Biblia.
17. (a) Ania dagiti rumbeng a tingitingentayo no maipapan iti panangpili iti panggedan? (Kitaem ti kahon a “ Rumbeng Kadi nga Awatek Daytoy a Trabaho?”) (b) Kasano a matulongannatayo ti konsiensiatayo a mangaramid kadagiti desision a makaay-ayo iti Dios?
17 Adu a saludsod maipapan iti panggedan ti masungbatan babaen ti naannad a panangutob kadagiti sungbat dagiti dua a napateg a saludsod a naidatag iti parapo 15 ken 16. Kanayonanna, adda dadduma pay a rumbeng a tingitingentayo no maipapan iti panangpili iti panggedan. * Ditay namnamaen a mangipasdek ti klase matalek nga adipen kadagiti paglintegan a mangsaklaw iti amin a situasion a mabalin a tumaud. Ditoy a kasapulantayo ti nauneg a pannakaawat. Kas naadaltayo iti Kapitulo 2, masapul a sursuruan ken sanayentayo ti konsiensiatayo babaen ti panangadal no kasano nga iyaplikar ti Sao ti Dios iti inaldaw a panagbiagtayo. No nasanay ti ‘pannakabalin ti pannakaawattayo’ “babaen iti panangusar,” matulongannatayo ti konsiensiatayo a mangaramid kadagiti desision a makaay-ayo iti Dios ken tumulong kadatayo nga agtalinaed iti ayatna.—Hebreo 5:14.
PANAGTALINAED A NATIMBENG NO MAIPAPAN ITI TRABAHO
18. Apay a saan a nalaka ti agtalinaed a natimbeng iti naespirituan?
18 Ti panagtalinaed a natimbeng iti naespirituan ket saan a nalaka kadagitoy “maudi nga aldaw,” kadagitoy “napeggad a tiempo a narigat a pakilangenan.” (2 Timoteo 3:1) Pudno a maysa a karit ti panagsapul ken panangmantener iti panggedan. Kas pudno a Kristiano, bigbigentayo ti kinapateg ti napinget a panagtrabaho tapno maipaaytayo dagiti kasapulan ti pamiliatayo. Ngem no ditay agannad, mabalin a makatubeng kadagiti naespirituan nga aktibidadtayo dagiti pakaringgoran iti panggedan wenno ti makaakar a materialistiko a panagpampanunot ti lubong. (1 Timoteo 6:9, 10) Intay usigen no kasanotayo a makapagtalinaed a natimbeng, a ditay maliwayan “ti napatpateg a bambanag.”—Filipos 1:10.
19. Apay a rumbeng nga agtalektayo a naan-anay ken Jehova, ken ania ti maliklikantayo no addaantayo iti kasta a panagtalek?
19 Agtalekka a naan-anay ken Jehova. (Proverbio 3:5, 6) Saan kadi a rumbeng laeng nga agtalektayo kenkuana? Wen ta isu ket maseknan kadatayo. (1 Pedro 5:7) Ad-adda nga ammona dagiti kasapulantayo, ken saan nga ababa ti imana. (Salmo 37:25) Nasayaat ngarud nga ipangagtayo daytoy a palagip ti Saona: “Ti wagas ti panagbiagyo siwayawaya koma iti panagayat iti kuarta, bayat a mapnekkayo iti agdama a bambanag. Ta kinuna [ti Dios]: ‘Saankanto a pulos panawan ket saankanto a pulos baybay-an.’” (Hebreo 13:5) Adu dagiti agserserbi iti amin a tiempo a makapaneknek a kabaelan ti Dios nga ipaay dagiti kasapulantayo. No naan-anay nga agtalektayo a dinatay baybay-an ni Jehova, ditay unay maringgoran maipapan iti pagbiag ti pamiliatayo. (Mateo 6:25-32) Ditay ipalubos a mabaybay-antayo dagiti naespirituan nga aktibidadtayo, kas ti panangikasaba iti naimbag a damag ken pannakigimong, gapu iti sekular a trabaho.—Mateo 24:14; Hebreo 10:24, 25.
20. Ania ti kayat a sawen ti simple a mata, ken kasanom a mataginayon ti kasta a panangmatmat?
20 Pagtalinaedem a simple ti matam. (Mateo 6:22, 23) Ti panangtaginayon iti simple a mata kaipapananna a saantay nga aramiden a komplikado ti biagtayo. Ti simple a mata ti maysa a Kristiano ket nakaturong iti maymaysa a panggep—ti panangaramid iti pagayatan ti Dios. No umiso ti nakaiturongan ti matatayo, saantayo nga agragut a maaddaan iti trabaho a pakaawatantayo iti nangato a sueldo ken saantay a tarigagayan ti nasaliwanwan a panagbiag. Saantay met a gamden ti di paudi kadagiti kabaruan ken kapintasan a material a banag a kayat nga ipapati ti lubong ti komersio a kasapulantayo tapno agbalintayo a naragsak. Kasanom a mapagtalinaed a simple ti matam? Liklikam ti di kasapulan a panagutang. Saanka nga agurnong kadagiti sanikua a mangibus iti panawen ken atensionmo. Ipangagmo ti balakad ti Biblia a mapnektayo koman “no adda pagtaraon ken pagkawestayo.” (1 Timoteo 6:8) Pagbalinem a simple ti panagbiagmo aginggat’ mabalin.
21. Apay a nasken a mangipasdektayo kadagiti prioridad, ken ania ti rumbeng nga ipangpangrunatayo?
21 Ipangpangrunam dagiti naespirituan a banag. Yantangay limitado ti mabalintay nga aramiden, nasken a mangipasdektayo kadagiti prioridad, ta no saan, mabalin a maibus ti napateg a panawentayo kadagiti saan unay a napateg a banag ket awanen ti panawentayo kadagiti napatpateg a banag. Ania ti rumbeng nga ipangpangrunatayo? Adu ditoy lubong ti mangipangpangruna iti nangatngato nga edukasion gapu ta kayatda ti maaddaan iti napigsa a panguartaan a karera iti daytoy a sistema. Nupay kasta, indagadag ni Jesus kadagiti pasurotna nga ‘itultuloyda a sapulen nga umuna ti pagarian.’ (Mateo 6:33) Wen, kas pudno a Kristiano, ti Pagarian ti Dios ti kangrunaan iti biagtayo. Ti wagas ti panagbiagtayo—a saklawenna dagiti pangngeddeng, kalat, ken aramidtayo—rumbeng nga ipakitana a dagiti banag mainaig iti Pagarian ken ti pagayatan ti Dios ket napatpateg kadatayo ngem kadagiti material a banag ken nailubongan a gannuat.
KINAPINGET ITI MINISTERIO
22, 23. (a) Ania ti kangrunaan a trabaho dagiti pudno a Kristiano, ken kasanotay a maipakita a napateg kadatayo daytoy a trabaho? (Kitaem ti kahon a “ Rag-o ken Pannakapnek ti Inyeg Kaniak ti Desisionko.”) (b) Ania ti determinasionmo no maipapan iti sekular a trabaho?
22 Yantangay ammotayo nga agbibiagtayon iti arinunos ti panawen ti panungpalan, ipamaysatayo ti atensiontayo iti kangrunaan a trabaho dagiti pudno a Kristiano—ti panangasaba ken panangaramid kadagiti adalan. (Mateo 24:14; 28:19, 20) Kas iti Ulidantayo a ni Jesus, kayattayo ti agbalin a naagawa iti daytoy makaispal iti biag a trabaho. Kasanotay a maipakita a napateg kadatayo daytoy a trabaho? Ti kaaduan kadagiti adipen ti Dios ket naimpusuan a makiramraman iti trabaho a panangasaba kas agibumbunannag iti kongregasion. Adda met dagidiay agserserbi kas payunir wenno misionero. Gapu ta mabigbigda ti kinapateg dagiti naespirituan a kalat, adu a nagannak ti mangiparparegta kadagiti annakda nga aramidenda a karera ti amin-tiempo a serbisio. Maragragsakan met la kadi dagiti naregta a manangiwaragawag iti Pagarian iti napinget a panangitungpalda iti ministerioda? Wen! Ti amin-kararua a panagserbi ken Jehova ket sigurado a mangyeg iti rag-o, pannakapnek, ken aglaplapusanan a bendision.—Proverbio 10:22.
23 Adu kadatayo ti nasken nga agtrabaho iti adu nga oras tapno maipaaytayo dagiti material a kasapulan ti pamiliatayo. Laglagipem a kayat ni Jehova a matagiragsaktayo ti napinget a panagtrabahotayo. No itunostayo ti panagpampanunot ken dagiti aramidtayo iti panangmatmat ken kadagiti prinsipiona, mapnektayo iti trabahotayo. Nupay kasta, determinadotayo koma a pulos a ditay palubosan ti sekular a trabaho a mangsinga iti kangrunaan a trabahotayo—ti panangipakaammo iti naimbag a damag maipapan iti Pagarian ti Dios. No daytoy a trabaho ti ipangpangrunatayo iti biagtayo, ipakpakitatayo ti ayattayo ken Jehova ket iti kasta agtalinaedtayo iti ayatna.
^ par. 6 Ti Griego a sao a naipatarus kas “allawagi” ket naikuna a “maysa a sapasap a termino para iti agar-aramid kadagiti balay wenno muebles wenno uray ania a naaramid iti kayo.”
^ par. 17 Para iti detalyado a pannakasalaysay dagiti banag a nasken nga usigen mainaig iti panggedan, kitaem Ti Pagwanawanan, Abril 15, 1999, panid 28-30, ken Enero 15, 1983, panid 20 (Hulio 15, 1982, panid 26, iti Ingles).
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasano ti Agbalin a Pudpudno a Naballigi
Lima a makatulong a pamay-an tapno pudpudno nga agballigika.


text:
Appenzell Ausserrhoden
Ti Appenzell Ausserrhoden (Aleman: Appenzell Ausserrhoden (tulong·paammo);) ket maysa a kanton idiay Suisa. Ti tugaw ti gobierno ken parlamento ket adda idiay Herisau, ti ukom a turayan ket adda idiay Trogen. Ti Appenzell Ausserrhoden ket mabirukan idiay amianan a daya ti Suisa, a mangibeddeng dagiti kanton ti San Galo ken Appenzell Innerrhoden.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Appenzell Ausserrhoden iti Wikimedia Commons


text:
Pilo
Iti biolohia, ti pilo [nota 1] ket isu ti taksonomiko a ranggo ti baba ti pagarian ken ngato ti klase. Iti tradision, iti botanika ti termino a "pannakabingbingay" ket inus-usar embes nga iti "pilo", urayno idi 1993 ti Internasional a Kongreso ti Botaniko ket inawatna ti panangilasin a "pilo".[1][2] Ti pagarian nga Animalia ket aglaon kadagiti agarup a 35 a pilo; ti pagarian ti Plantae ket aglaon kadagiti 12 a pilo. Iti agdama a panagsuksukimat iti pilohenetika ket makabirbiruk kadagiti pannakaikabagian a baetan dagiti pilo, a nailaon iti dakdakkel a kladistika, kasla iti Ecdysozoa ken Embryophyta.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti termino ket inaramid babaen ni Haeckel manipud ti Griego a k φῦλov phylon, "puli, kaputotan," mainaig iti φuλή phyle, "tribu, sankaputotan."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siensia ti biag". Ti Tinawtawid a Baro a Diksionario ti Amerikano American iti Kultura a Literasia (maikatlo nga ed.). Houghton Mifflin Company. 2005. Naala idi 2008-10-04.
Dagiti pilo iti pagarian ti mula ket kankanayon a tinawtawagan kadagiti pannakabingbingay wenno dibision.
- ^ Berg, Linda R. (2007-03-02). Pangyuna it iBotanika: Mulmula, Tattao, ken ti Enbironmento (2 nga ed.). Cengage Learning. p. 15. ISBN 9780534466695. Naala idi 23 Hulio 2012.


text:
BAGUIO CITY - Nasarakan ti bangkay ti saan pay a nabigbig lalaki a maatap a biktima ti "summary execution" sadiay Rocks Shield, Badiwan, Poblacion, Tuba Benguet idi malem kalman.
Sigun kenni PCI Jim Hilario, dadaulo ti Tuba Muncipal Police Station, nasarakan ti maysa a minero ti nasao a bangkay a nakatali dagiti ima daytoy iti likodna.
Ti lalaki ket nakabado iti nangisit a maong pants, sweatshirt, ken nangisit met laeng a rubber shoes.
Sigun met kenni PSupt. Rodrigo Leal, medico legal officer ti SOCO, marunrunoten ti bangkay a nasarakan.
Kinunana a nagsagrap daytoy iti tama ti paltog iti barukong, tiyan ken iti likod daytoy.
Naiturong ti bangkay sadiay Bahay Damayan para iti posible a panakabigbig daytoy.


text:
Benigno Aquino III
Ni Benigno Simeon Cojuangco Aquino III[1][2] (pannakabalikas [bɛˈniɡno aˈkino] iti kaaduan a pagsasao iti Filipinas, (naiyanak idi Pebrero 8, 1960), ken ammo pay a kas ni Noynoy Aquino wenno PNoy, ket maysa a Pilipino a politiko nga isu ti maika-15 a Presidente ti Filipinas manipud idi Hunio 2010 aginggana idi Hunio 30, 2016.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Senator Benigno S. Aquino III". Senado ti Filipinas.
- ^ "Panagtawag ti Presidente ti Filipinas – Benigno S. Aquino III" (PDF).
- ^ "Ni Aquino ket nagiari ti hustisia a kas Presidente ti Filipinas – Yahoo! News". 2010-06-09. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2010-06-15.
- ^ "Gibus a balota ti Kongreso". INQUIRER.net. 2010-06-08. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2010-08-22.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig kenni Benigno Aquino III iti Wikimedia Commons
- Noynoy Aquino Website


text:
Elberon, New Jersey
Ti Elberon ket maysa a saan a nainkorporado a komunidad a paset ti Long Branch idiay Kondado ti Monmouth, New Jersey, Estados Unidos.
Dagiti nadayag a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agdama a nadayag a tattao ken dagiti dati a nagtataeng ti Elberon ket mairaman ni:
- Mel Ferrer (1917–2008), aktor, naipasngay idi idiay Elberon.[1]
- George Tuttle Brokaw (1879-1935), Amerikano nga abogado ken deportista; immuna nga asawa niu Clare Boothe Luce ken ama ti isu-isu nga anakna.


text:
Henry Wilson
Ni Henry Wilson (16 Pebrero1812 – 22 Nobiembre 1875) ket isu idi ti maika-18 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1873–1875) ken maysa a Senador manipud idiay Massachusetts (1855–1873). Sakbay ken kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano, isu ti nangiyuna a Republikano, ken maysa a napigsa a simmuppiat iti panagtagabu. Isu ket nangiruknoy kadagiti enerhiana iti pannakadadael ti "Panagtagabu a Bileg" - ti timpuyog dagiti agtagtagikua ti tagabu ken dagiti kumaduanda a politiko a nakitkita dagiti kontra-tagabu nga Amerikano a nagturturay ti pagilian.
Isu ket naikapanunotan a maysa a "Radikal a Republikano". Kalpasan ti Sibil a Gubat, isu ket nagsuporta ti radikal a programa para iti Panangipatakder manen. Idi 1872, isu ket nabutosan a Bise Presidente a kas kadua a timmarayan ni Presidente Ulysses S. Grant, ken nagserbi manipud idi 4 Marso 1873 aginggana idi pimmusay idi 22 Nobiembre 1875.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:Henry Wilson iti Wikimedia Commons


text:
GMA Network
Ti Global Media Arts (GMA) Network, Incorporated (dati a Greater Manila Area) ket maysa a kangrunaan a network ti telebision iti Filipinas. Agipabpabuya kadagiti programa a paglinglingayan ken damdamag babaen iti uppat a pulo ket siam (49) nga estasion, uppat nga estasion nga kakadua ken tallo pulo ket uppat (34) nga estasion ti radio iti intero a pagilian. Daytoy a network ket mabuya met iti sangalubongan babaen ti GMA Pinoy TV.
Ni Atty. Felipe R. Gozon ti agdama a Mangipangulo ken CEO.


text:
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Baro a Benneg Para iti Panangirugi iti Saritaan
Sipud Enero 2016, ti makinlikud a panid ti publiko nga edision ti Pagwanawanan ket addaan iti benneg nga “Ania ti Kuna ti Biblia?” Nadisenio daytoy a baro a benneg a tumulong kadatayo a mangirugi iti saritaan mainaig kadagiti topiko iti Biblia. Ti pormat daytoy ket kapada dagiti tract-tayo. Addaan daytoy iti saludsod a mangala iti kapanunotan a sarunuen ti sungbat ti Biblia, agraman dagiti kanayonan a punto a mapagsasaritaan.
Ti nasayaat a panagsasarita mainaig kadagiti topiko iti Kasuratan ket masansan nga agresulta iti panangyadal iti Biblia. Usarenyo daytoy a baro a benneg a tumulong iti ad-adu pay a tattao a mangpennek iti naespirituan a bisinda.—Mt 5:6.
NO KASANO NGA USAREN:
Saludsoden ti opinion ti bumalay iti maysa kadagiti saludsod
Dumngeg ken agyaman iti sungbatna
Basaen ti teksto nga adda iti “Ti Kuna ti Biblia,” sa damagen no ania ti makunana iti teksto. No isu ket nawaya, itultuloy ti saritaan, nga usaren ti punto nga adda iti “Ania Pay ti Maammuantayo iti Biblia?”
Itukon ti magasin
Iyurnos ti panagsarungkar tapno pagsaritaan ti maikadua a saludsod


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Korea
Sindumangok-ro 73, Gongdo-eup
Anseong-si, Gyeonggi-do
REPUBLIC OF KOREA
+82 31-690-0033
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 2 oras
Trabaho iti Opisina
Tinawen nga agim-imprenta iti 18 milion a magasin iti 6 a lengguahe ken agipatpatulod iti 850 tonelada a literatura ken magasin. Agipatpatarus iti lengguahe a Korean ken Korean Sign Language. Agar-aramid kadagiti video recording iti Korean Sign Language.


text:
Basol Kadi ti Agsugal?
Sungbat ti Biblia
Uray no saan a detalyado nga inlawlawag ti Biblia ti maipapan iti panagsugal, maawatantayo kadagiti prinsipio ti Biblia nga ibilang ti Dios a basol ti panagsugal.
Agsugal ti maysa a tao gapu iti kinaagum, banag a kagura ti Dios. (1 Corinto 6:9, 10; Efeso 5:3, 5) Mangnamnama dagiti sugador a maabak ti dadduma tapno mangabakda iti kuarta, ngem ibaga ti Biblia a dakes ti napalalo a panangtarigagay iti sanikua wenno kukua ti dadduma.
—Exodo 20:17; Roma 7:7; 13:9, 10.
Ti panagsugal, uray iti bassit laeng a kantidad, ket mabalin nga agresulta iti makadadael a panagayat iti kuarta.
—1 Timoteo 6:9, 10.
Kaaduanna nga agdepende dagiti sugador iti gasat, wenno suerte, wenno kadagiti pampammati (pamahiin iti Tagalog). Ngem ibilang ti Dios dagita a patpatien kas kita ti idolatria, a saan a maitunos iti panagdaydayaw kenkuana.
—Isaias 65:11.
Irekomenda ti Biblia ti nagaget a panagtrabaho, imbes a ti panagtarigagay a maalam ti banag a dimo man la nagbannogan. (Eclesiastes 2:24; Efeso 4:28) Dagidiay mangsursurot iti balakad ti Biblia ket ‘mangan iti taraon a mateggedda [wenno, nagbannoganda] a mismo.’
—2 Tesalonica 3:10, 12.
Mabalin a riingen ti panagsugal ti saan a nasayaat a pannakikompetensia, banag a maikontra iti Biblia.
—Galacia 5:26.
^ par. 3 Ti panagsugal ket espesipiko laeng a nadakamat iti Biblia idi pinagbibinnunotan, wenno “pinagsisinnugalan” dagiti Romano a soldado ti lupot ni Jesus.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasanom a Kontrolen ti Panaggastom
Usigem ti 6 a praktikal a singasing a makatulong kenka a mangliklik iti aglablabes a panaggasto.
Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?
Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.


text:
Masinloc, Zambales
Ti Masinloc ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Zambales iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Masinloc ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Baloganon
- Bamban
- Bani
- Collat
- Inhobol
- North Poblacion
- San Lorenzo
- San Salvador
- Santa Rita
- Santo Rosario
- South Poblacion
- Taltal
- Tapuac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zambales". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Temperatura
Ti temperatura ket isu ti numeriko a panagrukod ti pudot wenno lamiis. Ti panagrukodna ket ti panagtakuat ti radiasion ti pudot wenno partikula wenno kinetiko nga enerhia, wenno babaen ti adu a panagkukua ti maysa a termometriko a material. Daytoy ket mabalin a makalibrado kadagiti nadumaduma a gantingan ti temperatura, Celsius, Fahrenheit, Kelvin, kdpy. Ti kammasapulan a pisikal a panangipalawag ti temperatura ket maited babaen ti termodinamika.
Dagiti panagrukod babaen ti bassit a termometro, wenno babaen ti panagduktal ti radiasion ti pudot, ket mabalin a mangipakita a ti temperatura ti maysa a bagi ti material ket mabalin nga agdumduma manipud kadagiti panawen wenno luglugar iti kauneganna. Kas pagarigan, ti kimat ket mabalin a mangipapudot ti bassit a paset ti tangatang a napudpudot ngem ti rabaw ti Init.[1] No dagiti panagbalbaliw ket mapasamak a napardas , wenno bassit unay ti baetanda, iti kaunegan ti maysa a bagi, daytoy ket mabalin nga imposible ti mangaiplawag ti temperaturana.
Iti kaunegan ti maysa a bagi a saan a makisinnukat ti enerhia wenno banag kadagiti kaarubayanna, ti temperatura ket gaganay nga agbalin nga agpapada iti espasio kadagiti mapalabas a panawen. No ti dalan a salputen laeng iti pudot ket nakalukat ti baetan ti dua a bagbagi, ti enerhia ket kankanayon a maidagdagus a mangiyalis a kas pudot manipud ti napudpudot a bagi iti nalamlamiis. Ti kapardas ti pannakaiyalis ket depende iti termal a konduktibidad iti dalan wenno ti pagbeddengan a baetanda . Ti baetan ti dua a bagbagi nga addaan ti agpada a temperatura, awan ti agayus a pudot. Dagitoy a bagi ket makunkuna nga adda iti termal nga ekuilibrio.
Ti kinetiko a teoria ket makaidaton ti napateg ngem limitado a pakabilangan iti panagkukua dagiti material kadagiti mikroskopiko a sistema. Daytoy ket mangipakita ti patingga a temperatura a kas kapadpada ti pateg ti natimbeng a kinetiko nga enerhia dagiti pugto a mikroskopiko a panaggunay dagiti bukodda a konstituento a mikroskopiko a partikula a kas dagiti elektron, dagiti atomo, ken dagitimolekula.
Ti teoretiko a kalamiisan a temperatura ket makunkuna iti patingga a sero. Daytoy ket mabalin a masabat ngem saan a mabalin amaabutan iti pudno a pisikal a sistema. Daytoy ket maibagbaga babaen ti 0 K iti Kelvin a gantingan, −273.15 °C iti Celsius a gantingan, ken −459.67 °F iti Fahrenheit a gantingan. Iti banag a patingga a sero, dagiti panaggunay dagiti mikroskopiko a konstituente ket bassit laeng .
T temperatura ket nangruna kadagiti amin a a pagobraan ti masna a siensia, a mairaman ti pisika, heolohia, kimika, dagiti atmosperiko a siensia ken biolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chang, Hasok (2004). Inventing Temperature: Measurement and Scientific Progress. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-517127-3.
- Zemansky, Mark Waldo (1964). Temperatures Very Low and Very High. Princeton, N.J.: Van Nostrand.
- T. J. Quinn (1983), Temperature, Academic Press, Londres.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Temperatura iti Wikimedia Commons
- Ti maysa nga elementaria a pangyuna iti temperatura (Ingles)
- Ania kadi ti Temperatura? (Ingles)
- manipud ti Estado nga Unibersidad ti Oklahoma (Ingles)
- Ti natimbeng a tinawen a temperatura babaen ti pagilian (Ingles)


text:
ISO 639-5
Ti ISO 639-5:2008 "Dagiti kodigo para iti representasion ti nagnagan ti sasao—Paset 5: Alpha-3 a kodigo para kadagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti grupo" ket maysa a sangalubongan nga alagaden nga inpablaak babaen ti ISO. Daytoy ket naparang-ay babaen ti Teknikal a Komite tiee 37 ISO , Subkomite ti 2, ken immuna a naipablaak idi Mayo 15, 2008. Daytoy ket paset dagiti serie dagiti alagaden ti ISO 639.
Dagiti linaon
Dagiti kolektibo a kodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ISO 639-5 ket ipalawagna dagiti kodigo ti alpha-3 (3-a letra), a tinawtawagan kadagiti "kolektibo a kodigo," a mangilasin dagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti grupo. Manipud idi Agosto 29, 2008 a pannakaipabaro ti ISO 639-5, ti alagaden ket nangipalawag kadagiti 114 a kolektibo a kodigo. Ti Biblioteka iti Kongreso ti Estados Unidos ket mangtartaripato ti listaan dagiti kodigo ti Alpha-3 a buklen ti ISO 639-5.[1]
Ti alagaden ket sanna a sakupen amin dagiti pamilia ti pagsasao nga us-usaren dagiti lingguista. Dagiti pagsasao a nasakop babaen ti kodigo ti grupo ket mabalin a saan a lingguistiko a maikabagian, ngem mabalin nga adad iti heograpikoa pannakaikabagian, wenno kategoria apannakaikabagian (a kas ti Tattao a Kreol).
Ti laeng sitio nga addaan ti kompleto a listaan dagiti kodigo ti pagsasao ken dagiti grupo ket ti Sitio ti Multitree Ti Gandat ti MultiTree, a patpatarayen babaen ti listaan ti linggguista The LINGUIST List. Ngem dagitoy a kodigo ket saan a paset ti sistema ti ISO, ken agus-usar kadagiti uppat (saan a tallo) a letra. Gaputa dagitoy ket nalawag a sabali manipud kadagiti kodigo ti pagsasao, adda dagiti sitio a nagkaykayat kadagitoy, urayno dagitoy ket saan nga alagaden.
Pannakaikabagian kadagiti sabali a paset ti ISO 639[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti kodigo kadagiti kodigo ti ISO 639-5 ket mabirukan iti alagaden a "kodigo ti Alpha-3" ti ISO 639-2 . Ti ISO 639-2 ketaglaon kadagiti kodigo para kadagiti dadduma nga agmaymasa a sasao, adda met dagiti kodigo ti makro a pagsasao ti ISO 639 , ken dagiti dadduma pay a kolektibo a kodigo; ti aniaman a kodigo a mabirukan iti ISO 639-2 ket mabalin pay a mabirukan iti ISO 639-3 wenno ISO 639-5.
Dagiti kodigo dagiti pagsasao, dagiti pamilia, wenno grupo iti ISO 639-2 ket mabalin a ti kita ti "grupo" (g) wenno "nabati a grupo" (r). Ti "grupo" ket buklen dagiti nadumaduma nga agkakabagian a sasao; ti "nabati a grupo" ket grupo dagiti nadumaduma nga agkakabagian a pagsasao a nakailaksidan dagiti dadduma a naisangayan a pagsasao. Nupay kasta, iti ISO 639-5, ti "nabati a grupgrupo" ket saan a mangilaksid kadagiti aniaman a pagsasao. Gaputa ti ISO 639-2 ken ISO 639-5 ket agus-usarda ti agpada a kodigo iti Alpha-3, ngem saanda a kankanayon a manginagan ti isu met laeng a listaan dagiti pagsasao para iti aniaman a naited a kodigo, dagiti pagsasao iti kodigo ti Alpha-3 ket manginagan iti di nikeddeng malaksid no ammo a ti kodigo ket naus-usar iti kontesto iti ISO 639-2 wenno ISO 639-5.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komite nga immuna a pangyuna a pannakaaramid ti ISO 639-5 ket naipablaak idi Pebrero 23, 2005. Voting on the draft terminated on July 5, 2005; the draft was approved.
In 2006, the target publication date for the final standard was set at October 30, 2007. Idi las-ud ti agpang ti pannakaaprobar ti alagaden, ti ISO kanungpalan a pannakaaramid ti sangalubongan a balota ti alagaden ket saan idi a nairugi aginggana idi Pebrero 8, 2008. Ti panagbutosket nagpatingga idi Abrill 10, 2008 ("agpang 50.60").
Ti alagaden ket naipablaak idi Mayo 15, 2008.
Ti maysa a pabaro ket naipablaak idi Agosto 29, 2008.
Dagiti parikut[urnosen | urnosen ti taudan]
Daksanggasat met, a ti agasmang ti kodigo ti ISO 639-5 ket mangirepresenta laeng ti bassit usit a gatad dagiti pannakaigrupo ti pagsasao iti lubong, a kas makita babaen ti panangipada kadagiti maus-usar iti sitio ti MultiTree, nga asasideg daytoy iti pannakalpas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehistrasion a Turay ti ISO 639-5". Network Development & MARC Standards Office. Biblioteka iti Kongreso. Pebrero 18, 2009. Naala idi Agosto 23, 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Internasional nga Organisasion para ti Panangiyalagad
- Dagiti kodigo ti ISO 639-5 a naurnos babaen ti Panangilasin
- Ti Gandat ti MultiTree
- "Reporta ti Rehistrasiona Turay ti ISO 639 2004–2005" (PDF). www.niso.org. National Information Standards Organization. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (PDF) idi Septiembre 28, 2006.
- Constable, Peter (Agosto 20, 2004). "Ania ti plano para iti ISO 639-3 ken RFC 3066 ter?". ietf-languages (Listaan ti panagibuson). Naala idi Agosto 23, 2010.
- http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=39536 —WEbsite ti ISO para iti panaggatang ti kopia ti alagaden ti ISO 639-5