text:
Salaysay ni Eden A. Alviar
NAGBALLAAGEN ti Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration ti panagsagrap tatta ti Pilipinas iti La Niña phenomenon wenno nakaro a matutudo a tiempo kalpasan ti panagsagaba ti pagilian iti El Niño phenomenon wenno napalalo a tikag. Itoy a panawen, saan a maliklikan dagiti napigsa nga angin, layus, panagreggaay dagiti bantay, pannakakurukor ti daga, ken dadduma pay a didigra a pangta iti biag ken sanikua dagiti tattao.
Gagangayen a tinawen laslasaten dagiti adu a bagyo ti Pilipinas nangruna iti Amianan a Luzon ta iti mismo nga abayna iti Pacific Ocean ti pakain-inawan dagiti bagyo. Dua pay laeng a nakapsut a bagyo ti simrek iti Philippine area of responsibility ita a tawen ngem addan dagiti Abagatan a lugar ti pagilian a naglak-am iti layus gapu iti napigsa a tudo. Maibasar iti record ti PAGASA, kadawyan nga agdagup iti 19 – 20 a bagyo dagiti sumsumrek iti pagilian iti tinawen. Kadawyanen a 6 – 9 a bagyo dagiti lumasat iti daga iti tinawen, kaaduan kadagiti bagyo ket lumasat laeng iti baybay.
Iti kaadu dagiti dumalan a bagyo iti pagilian iti tinawen, kasinginen iti panagbiag dagiti Pilipino ti panagsagabada ti rigat ken trahedia iti kastoy a panawen. Daytoy ti gapu a nabukel ti National Disaster Risk Reduction Management Council ken dagiti kaaspingna kadagiti rehion, siudad ken ili tapno mapabassit wenno mapalag-an ti epekto dagiti bagyo ken kalamidad iti intero a Pilipinas.
TI NDRRMC ket ti sigud a National Disaster Coordinating Council, maysa a konseho a buklen dagiti nagduduma nga ahensia ti gobierno pakairamanan ti pannakabagi ti pribado a sektor. Nabukel daytoy babaen ti Republic Act 10121 of 2010 “An Act Strengthening The Philippine Disaster Risk Reduction Management System.”
Idi Pebrero 2010, napagbalin ti sigud nga NDCC ket napagbalin nga NDRRMC, nareorganisar ken napalawa ti masakupanna. Dagiti mangidaulo ti NDRRMC: Chairperson – Secretary of Department of National Defense; Vice Chairperson for Disaster Preparedness – Secretary of Interior and Local Government; Vice Chairperson for Disaster Response – Secretary of Department of Social Welfare and Development; Vice Chairperson for Disaster Prevention and Mitigation – Secretary of the Department of Science and Technology; Vice Chairperson for Disaster Rehabilitation and Recovery – Director-General of the National Economic Development Authority.
Miembro met iti NDRRMC dagiti sekretario ti amin a departamento ken kameng ti gabinete, ken mangidaulo kadagiti nagduduma nga ahensia pakairamanan pay ti Chairman, Commission on Higher Education; Chief of Staff, Armed Forces of the Philippines; Chief, Philippine National Police; Commandant, Philippine Coast Guard; Secretary-General of the Philippine Red Cross; Commissioner of the National Anti-Poverty Commission – Victims of Disasters and Calamities Sector; Chairperson, National Commission on the Role of Filipino Women; Chairman, Housing and Urban Development Coordinating Council; Executive-Director of the Climate Change Office of the Climate Change Commission; President, Government Service Insurance System; President, Social Security System; President, Philippine Health Insurance Corporation; President of the Union of Local Authorities of the Philippines; President of the League of Provinces in the Philippines; President of the League of Municipalities in the Philippines; President of the League of Cities in the Philippines; President of the Liga ng Mga Barangay; Uppat a representative ti Civil Sector Organizations; maysa a representative ti Private Sector, ken Administrator of the Office of Civil Defense
Sagudayen pay ti Republic Act 10121 a dagiti local government unit iti intero a pagilian ket mangbukelda kadagiti lokal nga opisina ti DRRMC iti rehion, probinsia, munisipalidad, siudad ken barangay. Kas pannakaima dagiti LGU, responsibleda iti panagaramid ken panagisayangkat ti Local Disaster Risk Reduction and Management Plan mayataday iti gannuat ti NDRRMC iti benneg ti Disaster Preparedness, Response, Prevention and Mitigation, ken Rehabilitation and Recovery.
Dagiti lokal nga opisina ket addaanda iti Chief DRRM Officer a tulongan dagiti Administrative and Training, Research and Planning, Operations and Warning Officers. Dagitoy nga opisina ket rumbeng nga addaan kadagiti search and rescue and emergency medical services squads ken command-control-and-communications centers. Rumbeng nga addaanda pay kadagiti nasanay a personnel ken kompletoda kadagiti napateg nga alikamen.
Kabayatan ti Aquino Administration, inwayat ti NDRRMC ti ‘Zero Casualty Target’ no tiempo dagiti bagyo babaen ti panagsagsagana ti gobierno ken panangballaag kadagiti umili, ngem saan a nagun-od daytoy a panggep. Nagadu ketdi dagiti natay bayat ti Bagyo Yolanda idi duprakenna ti pagilian idi Nobiembre 2013 nangruna sadiay Eastern Visayas. Nagkamtud dagiti lokal a DRRMC iti panagsagana ken panangballaagda kadagiti masakupanda ta saanda nga impagarup ti kangato dagiti aluyo wenno storm surge a ginubuay ti nakapipigsa a bagyo, ken nakellaat met dagiti biktima ta saanda a ninamnama ti kinadawel ni Bagyo Yolanda.
Iti panagakem ni Presidente Rodrigo Duterte, ken dagiti kabarbaro a mangidaulo ti NDRRMC a da Defense Secretary Delfin Lorenzana, ken OCS Executive Director Ricardo Halad, manamnama a maipababa wenno mapalag-an ti peggad nga itden dagiti bagyo no agridam ken agtignay amin dagiti maseknan a Disaster Risk Reduction Management Council kadagiti rehion, ili ken siudad.
Ngem uray no kasano ti kinapinget ti NDRRMC ken lokal a DRRMC no dagiti tattao nga agpeggad ket saanda nga ammo ti agkamang iti Dios, ken dida ammo ti dumngeg ken agtungpal iti ballaag ken balakad dagiti agpapaay kadagitoy nga ahensia ti gobierno ket adunto latta dagiti mabiktima kadagiti bagyo ken didigra a sumangbay iti pagilian.#


c: text/html

text:
Talaga a sinaganaan ken ginastuan dagiti partisipante daytoy Longganisa Streetdancing competition kas makita kadagiti inaruatda a costume idinto a makaay-ayo ti isem ken naglap-it ti lung-ay dagitoy sabali nakisalip a grupo bayat ti panagsalada iti sanguanan ti Vigan City hall. Tinawen nga ang-angayen ti Vigan City government ti Longganisa Streetdancing Competition kas tampok ti selebrasion ti panagsubli ti Vigan a maysa a siudad idi Enero 22, 2001.
You are here: Home › Archive › Media › Banner Photo › LONGGANISA FESTIVAL

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VIGAN CITY – Pati dadael a relo, takawen payen dagiti mannibrong.
Nasukalan ni Mark Antony Rafanan y Rabanal, 20, baro ken native ti Barangay Barukbok, Sta. Marcela, Apayao, Cagayan ken agdama nga agnaed iti Barangay IX, Vigan City bayat ti akto a panagtakawna iti Watch Clinic and Service Shop a masarakan iti akimbaba a kadsaaran ti public market ditoy idi agarup alas 11:50 ti rabii ti Nobiembre 21.
Bayat ti panagrekorida ni Celestino Arce y Castro, 47, naasawaan, ken duty watchman ti tiendaan, nasalamaanna ti suspek a mangkurkurimes kadagiti linaon ti kabinet ti nasao a shop ket idi tiliwenna koma, nagtaray daytoy.
Kinamat ni Arce ti suspek agingga a naipiskotna ket impanna iti police station.
Narekobre dagiti polis iti ikut ni Rafanan ti dua a matartarimaan a relo, nagduduma a sensilio iti nadumaduma a currency ken maysa a mechanical tester.#


text:
Thursday, November 27, 2014
WATER RATIONING, MAIPATUNGPAL MANEN
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Nobiembre 25, 2014, imbatad dagiti Waterworks Staff nga idauluan ni Superintendent Engr. Nestor B. Somera a madama manen ti iskemada (wagasda) iti water rationing iti maseknan a barangay a masakupan ti Cabugao Waterworks.
Impalgakda a kumiddit ti ubbog a suplay a mausar gapu ta maikonsidera latta ti “climate change adaptation” kas kadagiti sumaganad a makagapu:
1. Makamat ti agtartaray a danum iti Aquifer (kaunggan nga urat ti ubbog iti uneg ti daga) ta adu ti bubon iti aglawlaw a mangkunnot ti ubbog nga usaren ti tao a pagpadanumda iti mulada ken dadduma pay a pakausaranda.
2. Apektado ti lokalidad iti napalpalabas a napasamak a ginggined segun iti na-sientipikuan a panagsukisok.
3. Maapektaran ti rukod ti ubbog maigapu iti napigsa nga “evaporation” ti linabag ti suplay kadagiti tributario.
Kabayatanna, kankanayon met a mamonitor dagiti watershed area/pasilidad ti potable springs a mangsakup iti Water Sources kas iti Magarang Spring Falls idiay Barangay Cacadiran, Cabugao, Ilocos Sur ken iti Roma-Kinalian Springs a masarakan iti Brgy. Maradodon ken Catucdaan kas panagsaganadda tapno makita latta ti pagan-annayasan ti linia ti suplay a danum.
Insupusopda nga adda pay adu a makagapu ngem kangrunaan ket iti panagbalbaliw ti panawen ta kada tawen nga adda mapasamak a panagbaliw a maigapu iti climate change. # (Web In-Action)
Impalgakda a kumiddit ti ubbog a suplay a mausar gapu ta maikonsidera latta ti “climate change adaptation” kas kadagiti sumaganad a makagapu:
1. Makamat ti agtartaray a danum iti Aquifer (kaunggan nga urat ti ubbog iti uneg ti daga) ta adu ti bubon iti aglawlaw a mangkunnot ti ubbog nga usaren ti tao a pagpadanumda iti mulada ken dadduma pay a pakausaranda.
2. Apektado ti lokalidad iti napalpalabas a napasamak a ginggined segun iti na-sientipikuan a panagsukisok.
3. Maapektaran ti rukod ti ubbog maigapu iti napigsa nga “evaporation” ti linabag ti suplay kadagiti tributario.
Kabayatanna, kankanayon met a mamonitor dagiti watershed area/pasilidad ti potable springs a mangsakup iti Water Sources kas iti Magarang Spring Falls idiay Barangay Cacadiran, Cabugao, Ilocos Sur ken iti Roma-Kinalian Springs a masarakan iti Brgy. Maradodon ken Catucdaan kas panagsaganadda tapno makita latta ti pagan-annayasan ti linia ti suplay a danum.
Insupusopda nga adda pay adu a makagapu ngem kangrunaan ket iti panagbalbaliw ti panawen ta kada tawen nga adda mapasamak a panagbaliw a maigapu iti climate change. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
San Miguel, Leyte
Ti San Miguel ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Miguel ket politikal a nabingbingay iti 21 a barbaranggay.[2]
- Bagacay
- Bahay
- Bairan
- Cabatianuhan
- Canap
- Capilihan
- Caraycaray
- Libtong (East Poblacion)
- Guinciaman
- Impo
- Kinalumsan
- Lukay
- Malaguinabot
- Malpag
- Mawodpawod
- Patong
- Pinarigusan
- San Andres
- Santa Cruz
- Santol
- Cayare (West Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi Septiembre 15, 2016.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dagiti tattao a Sama-Bajau
Ti Sama-Bajau ket mangibagbaga kadagiti nadumaduma a grupo ti etniko ti Austronesio iti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia wa dagiti nagtaudanda manipud iti akin-abagatan a Filipinas. Ti nagan ket kolektibo a mangibagabga iti mainaig atattao a kadawyan a nagtawtawag iti bagbagida a kas ti Sama wenno Samah; wenno ammo laeng babaen dagiti eksonimo a kas Bajau (nailetra pay akas Badjao, Bajaw, Badjau, Badjaw, Bajo wenno Bayao) ken Samal wenno Siyamal (i naud-udi ke naikedeng a makapasagid). Kadawyanda nga agtataeng iti ayan ti baybay a panagbiag, ken agus-usarda ti bassit a naitarikayo paglayagan a bangka a kas ti perahu (layag iti Meranau), djenging, balutu, lepa, pilang, ken vinta (wenno lepa-lepa). Adda met dagiti grupo ti Sama-Bajau a patneng iti Sabah ket maammuan pay ida para kadagiti tradisional a kultura ti kabalio.
Dagiti Sama-Bajau ket tradisionalda a manipud kadagiti adu nga isla ti Purpuro ti Sulu idiay Filipinas, dagiti lugar ti igid ti baybay ti Mindanao, akin-amianan ken akindaya a Borneo, ti Celebes, ken iti amin a paset dagiti akindaya nga isla ti Indonesia.[5] Idiay Filipinas, kakuyogda a naigrupo iti kadada iti relihion a tattao a Moro. Iti kaunegan dagiti naudi a 50 a tawen, adu kadagiti Filipino a Sama-Bajau ket immakarda iti kaarruba a Malaysia ken ti akin-amianan nga is-isla ti Filipinas, gapu ti suppiat idiay Mindanao.[6] Manipud idi 2010, isuda idin ti maikadua a kadakkelan a grupo ti etniko iti estado ti Malaysia ti Sabah.[1][7]
Sagpaminsan a tinawtawagan dagiti Sama-Bajau a kas dagiti "HItano ti Baybay" wenno "Nomadiko ti Baybay", dagiti termino a naus-usaren para kadagiti saan a mainaig a grupo iti kapada a tradisonal a panagbiag, a kas dagiti Moken ti Birmano-Tailandes ti Purpuro Mergui ken dagiti Orang Laut ti akin-abagatan a daya ti Sumatra ken ti is-isla Riau ti Indonesia. Ti moderno nga agparuar a pannakaiwarwaras dagiti Sama-Bajau manipud iti nadadaan a matagtagitao a luglugar ket mabalin a mainaig iti panagdur-as ti panagtagilako iti baybay iti pipino ti baybay (trepang).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Total population by ethnic group, administrative district and state, Malaysia" (PDF). Department of Statistics, Malaysia. 2010. pp. 369/1. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 27 Pebrero 2012. Naala idi 12 Oktubre 2014.
- ^ https://joshuaproject.net/people_groups/10582/ID
- ^ https://joshuaproject.net/people_groups/12978/BX
- ^ "What Language do the Badjao Speak?". Kauman Sama Online. Sinama.org. Naala idi 23 Pebrero 2013.
- ^ Lotte Kemkens. Living on Boundaries: The Orang Bajo of Tinakin Laut, Indonesia (PDF) (Tesis). University of Utrecht. Naala idi 21 Marso 2011.
- ^ "The Bajau, the Badjao, the Samals, and the Sama People". Naala idi 3 Disiembre 2012.
- ^ "Sabah's People and History". Government of Sabah. Naala idi 25 Marso 2015.
The Kadazan-Dusun is the largest ethnic group in Sabah that makes up almost 30% of the population. Dagiti Bajau, wenno ammo pay a kas dagiti "Cowboy ti Daya", ken dagiti Murut, ti tattao ti turod ken dagiti napalabas nga agan-anup iti ulo, ket respektibo a dagiti maikadua ken maikatlo a kadakkelan a grupo to etniko idiay Sabah. Dagiti sabali pay nga indihenio a tribu ket mairaman ti Bisaya, Malayo a Brunei, Bugis, Kedayan, Lotud, Ludayeh, Rungus, Suluk, Minokok, Bonggi, dagiti Ida'an, ken adu pay. Iti pay maipatinayon iti dayta, dagiti Insik ket mangbukel pay ti nangruna a saan nga indihenio a grupo iti populasion.
Liblibro[urnosen | urnosen ti taudan]
- François-Robert Zacot (2009). "Peuple nomade de la mer ,les Badjos d'Indonésie", éditions Pocket, collection Terre Humaine, Paris


text:
VIGAN CITY – Adda posibilidad a lumakanto ti elektrisidad a bayadan dagiti residente ditoy no matuloy ti gannuat a maipatakder ti maysa a biomass power plant ditoy siudad.
Inaprobaran ti sangguniang panlungsod ditoy ti maysa a resolusion a mangited iti autoridad ken ni Mayor Eva Marie S. Medina a sumrek iti memorandum of agreement iti Pacific Ecology and Environment Inc. para iti pannakaisayangkat ti maysa a feasibility study no operational ken natalged ken adda umdas a suplay ti koriente no maipasdek ti maysa a biomass power plant kas alternatibo a pagtaudan ti elektrisidad ditoy siudad.
Maipalaon iti MOA nga awan ti magastos ti city government iti pannakaisayangkat iti feasibility study iti nasao a planta a maipasdek iti babaen ti iskema a build-operate-transfer.
Kinuna ni Mayor Eva Marie S. Medina a kasapulan nga acceptable ti MOA iti biang ti city government ken iti Pacific Ecology and Environment Inc. ken maipalaon nga adda timetable ti pannakabangon ti nasao a planta ken allowable ti klase ti fuel nga aramaten daytoy.
“Dakkel a banag daytoy iti city government ta maipalakana (planta) ti koriente agsipud ta saanton a maymaysa no di duanton ti provider a pagpilian dagiti kalugarantayo,” kinuna ni Medina.
Sakbayna, nangbuangay ni Medina iti task force nga indauluan ni Vice Mayor Franz Ranches ken nagkamengan da Konsehal Audie Agdamag, City Planning and Development Office Victor Fieldad, City Environment Officer Glen Concepcion a makinegosiar iti Pacific Ecology and Environment Inc. para iti pannakaisayangkat iti maysa a panangadal no feasible ti gannuat a maipasdek ti maysa a biomass power plant iti siudad.
Kinuna ni Vice Mayor Franz Ranches a no makita iti feasibility study nga operational ti biomass power plant, sabalinto manen a katulagan ti serken ti city government ken ti Pacific Ecology and Environment Inc. santo maipatakder daytoy iti babaen ti build-operate-transfer scheme.
Kinuna ni Ranches a malaksid nga environment-friendly ti nasao a planta, agusar pay iti agricultural waste a maikonbert nga elektrisidad.
“… Nalaklakanto ti koriente a bayadan dagiti agnaed iti Vigan City,” kinuna ni Ranches.


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – May a paltog, balbala ken kapsula ti nakumpiska dagiti polis iti insayangkatda a panagsukisok iti maysa a pagtaengan iti Barangay Anonang ditoy nga ili idi Pebrero 6.
Nakumpiska iti balay ni Zaldy Butay y Quirit iti nadakamat a barangay ti maysa a cal .45 nga addaan marking nga Armscor ken SN P928795, 2 a magasin, 21 a balbala, ken 19 a kapsula ti cal .45. Awan ni Butay idi masukisok ti balayna.
Kuna dagiti kabagian ni Butay nga adda lisensia ti paltog ngem awan ti maipakitada a dokumento.
Sinaksian dagiti barangay officials ti panagsukisok dagiti polis. Addan iti kustodia dagiti polis citoy dagiti nakumpiska para iti dokumentasion ken disposision.#


text:
CANDON CITY – Aganay P300,000 ti ngimmatuan ti ticket collection ti tiendaan publiko ditoy siudad idi 2009 no ikumpara iti napalabas a tawen, daytoy ti impakaammo ni Albert Abaya, market administrator bayat ti interbio kenkuana ti DZTP Radio Tirad Pass itay nabiit.
Segun ken ni Abaya, agdagup iti P3,464,505 ti nasingiran ti tiendaan idi 2009 idinto a P3,191,801 ti nasingiranna idi 2008 wenno immadu iti P272,704.
Kinuna ti market administrator nga iti tawen 2009, ti bulan ti Mayo ti kangatuan iti nasingiran ti tiendaan nga immabut iti P311,715 iti makabulan idinto a kababaan ti bulan ti Oktubre nga immabut laeng iti P235, 885.
“Nangatngato ti nasingiran idi Mayo agsipud ta iti daytoy a bulan ti panagsangpet dagiti produkto-agrikultura, idinto a saanen a ti tiendaan ti nagbayadan dagiti naglako ti prutas ken paputok iti Disiembre,” panangilawlawag ni Abaya..
Kinuna ni Abaya a ti Oktubre ti kababaan ti nasingirda agsipud iti idadalapus ti bagyo Pepeng a nakaapektaran dagiti negosio iti siudad.
Ti koleksion iti 2009 manipud iti entrada ti kangatuan pay laeng no ikumpara kadagiti napalpalabas a tawen, kinuna ni Abaya.#


text:
VIGAN CITY – Inwaragawag ni Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano ti pannakairugi ti Katuday, Saba, ken Marunggay (KASAMA) project bayat ti maysa a seminar dagiti barangay nutrition scholars iti provincial capitol idi Hunio 16.
Segun ken ni Savellano, inunana a pinakaammuan dagiti kameng ti BNS mainaig iti nasao a programa ta dagitoy ti ad-adda a maseknan iti nutrision kadagiti amin a barangay iti probinsia.
“Ammok nga agbalin nga epektibo daytoy a proyekto no addakayo a kaduami a mangipakaammo kadagiti bumarangay,” kinuna ti gobernador.
Naipakaammo iti launching dagiti baro a barayti ti saba, katuday ken marunggay a napintas a maimula, no kasano a taripatuen ida, dagiti benepisio a mabalin a maala iti panagmula kadagitoy ken dagiti nutrision nga itdenda.
Puntiria ti gobierno probinsial a maimula ti katuday, saba ken marunggay a nainsaknapan babaen ti panangmanehar ti BaRangay Demofarm.
Kabayatanna, nagdalan dagiti mangtartarawidwid iti turismo iti probinsia ken kadagiti nadumaduma nga ili iti Ilocos Sur iti tallo nga aldaw a seminar idi Hunio 16-18 babaen ti panagkinnammayet ti gobierno probinsial ken ti Departamento ti Turismo iti rehion uno.
Karaman kadagiti partisipante iti nasao a panagsanay dagiti kameng ti Ilocos Sur Provincial Tourism Office ken dagiti municipal ken city tourism officers/coordinators dagiti ili ken siudad iti probinsia. Naiyadal iti seminar ti tourism reception and tour guiding techniques.
Kas paset ti seminarda, nakipaset dagiti partisipante kadagiti naisagana a modules tapno dagitoy ti ipakatda kadagiti masakupanda ken makaisaganada iti epektibo a programa tapno maitandudo dagiti napipintas ken napnuan pakasaritaan a lugar iti ilida a mabalin a pasiaren dagiti turista, lokal man wenno ganggannaet.
Nagpaay a resource speakers iti tallo nga aldaw a panagsanay da Henry Pingol para iti effective customer service ken Bien Claravall iti basic tour guiding techniques.#


text:
Amianan a Kalimantan
Ti Amianan a Kalimantan (Indones: Kalimantan Utara) ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket mabirukan idiay parte ti Indonesia nga isla ti Borneo. Ti teritorio itan a mangbukel ti probinsia ket addaan iti agarup a populasion iti 525,000 segun ti senso idi 2010;[1] ti kaudian nga opisial a karkulo (manipud idi Disembre 2013) ket 628,331.
Ti Amianan a Kalimantan ket pagbeddenganna dagiti estado ti Malaysia iti Sabah iti amianan ken ti Sarawak iti laud, ken babaen ti probinsia ti Indonesia ti Daya a Kalimantan iti abagatan.
Daytoy ket nabangon idi 25 Oktubre 2012, daytoy ti kabaruan a probinsia ti Indonesia. Daytoy ket sakupenna ti kalawa iti 72,275.12 a kilometro kuadrado. Ti teritorio ti probinsia ket parte idi ti Daya a Kalimantan.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biro Pusat Statistik, Jakarta, 2011.
- ^ House Agrees on Creation of Indonesia's 34th Province: 'North Kalimantan'


text:
Pinlandia
Nagsasabtan: 64°N 26°E / 64°N 26°E
Ti Pinlandia i/ˈfɪnlənd/ ( Pinlandes: Suomi; Sueko: Finland (tulong·paammo)), opisial a kas ti Republika ti Pinlandia,[6] ket maysa a Nordiko a pagilian a mabirukan idiay Fennoscandia a rehion iti Akin-abagatan nga Europa. Nabeddengan babaen ti Suesia iti laud, Norwega iti amianan ken Rusia iti daya, nga ti Estonia ket naidasag iti amiananna a nagballasiwan ti Golpo ti Pinlandia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idi ket semi-presidential a republika, tattan ket parlamentario a republika babaen ni David Arter, ti Umuna a nangidaulo iti Politika idiay Unibersidad ti Aberdeen, nga idiay "Dagiti Skandinabiano a Politika Tatta nga Aldaw" (Manchester University Press, nabaliwan idi 2008), inadaw na ni Jaakko Nousiainen idiay "Manipud iti semi-presidentialismo aginggana iti parlamentario a gobierno" iti Pagadalan ti Eskandinabiano a Politika 24 (2) p95–109 a kas dagiti sumaganad: "Awan ti nakaibatayan para iti epiteto a 'semi-presidential'." Ti bukod a naipatingga ni Arter ket bassit a makariri laeng: "Ti pannakaampon ti baro a batay-linteg idi 1 Marso 2000 ket kayatna a sawen nga ti Pinlandia ket saanen a kaso a kas semi-presidential a gobierno ngem iti laeng naibassitan a kapanunutan iti situasion nga ti nasikat a nabutusan ti maysa a nagtalinaed a turay ti presidente ket addaan a kadua ti kangrunaan a ministro ken gabinete nga isuda ket resposible iti parlamento (Elgie 2004: 317)". Babaen ti Pinlandes a Batay-linteg, ti Presidente ket awanan ti posibilidad nga agturay iti gobierno no awan ti pammasingkedna nga aggapu iti ministerio, ken awan ti kabileganna a paawanen ti parlamentario babaen ti bukod a kakaykayatan. Ti Pinlandia ket pudno a naipakabagi babaen ti bukod na a Kangrunaan a Ministro, ken saan a babaen ti Presidente, idiay Konseho dagiti Daylo iti Estado ken ti Gobierno iti Kappon ti Europa.
- ^ "Väestö 30.11.2011" (iti Pinlandés). Estadistika ti Pinlandia. 30 Nobiembre 2011. Naala idi 2 Enero 2012.
- ^ a b c d "Finland". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 5 Enero 2014.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Republika ti Pinlandia",wenno "Suomen tasavalta" iti Pinlandés, "Republiken Finland" iti Sueko, ken"Akin-amianan a Sami: Suoma dásseváldi" iti Sami, ket isu ti protokol nga atiddog a nagan, ngem daytoy ket saan a naipalpalawag ti linteg. Ti lehislasion ket maibigbiganna laeng ti ababa a nagan.
- Pinlandia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Nordiko a pagilian
- Akin-amianan nga Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1918


text:
Plantilia:Pakdaar
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti kahon ti mensahe to {{pakdaar}}.
Daytoy a plantilia ket nasken a saan unay a mausar kadagiti artikulo, ken nasken a mausar laeng para kadagiti nangruna a komentario a maipanggep ti artikulo a saan a mabalin a maiparang iti naisangsangayan a plantilia. Dagiti saan unay a nangruna a komentario ket imbes a nasken a maikabil iti tungtungan ti artikulo.
Daytoy a kahon ti mensahe ket mabalin pay a mausar kadagiti sabali a panid, a kas ti ngato ti tungtungan dagiti panid ti gandat. Dagidiay a panid ti pakabalinan daytoy iti kaaduan a pannaka-usar.
Daytoy a kahon ket automatiko nga agbaliw iti estilo depende no ania a panid ti pakaiparanganna. No daytoy ket agusar kadagiti naiyalagad nga estilo ti kahon ti mensahe para kadagiti nadumaduma a kita ti panid.
Dagiti artikulo[urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti artikulo (umuna nga espasio). Ti kas pagarigan a kodigo ket makita dita baba:
{{pakdaar|Ikabil ti teksto ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti maysa a pagpilian a teksto ti parametro ti header ket mabalin a mainayon. Kasla daytoy:
{{notice|header=Teksto ti paulo|Ikabil ti teksto ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti kahon ti mensahe ket mabalin pay a mangala ti parametro ti image , ngem saan daytoy a maisingasing no ti kahon ket mausar kadagiti artikulo. Kitaen dita baba no kasano ti agusar iti daytoy a parametro.
Dagiti tungtungan a panid[urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti tungtungan a panid. No dagiti panid ket mangrugi iti "Tungtungan:", "Agar-aramat tungtungan:", "Papeles tungtungan:" ken dadduma pay. Makita dita baba manen ti batayan a kahon:
{{pakdaar|Ikabil ti teksto ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti parametro ti header ket mabaln pay kadagiti tungtungan a panid. Ngem adda laeng ti maysa a parametro a mabalin kadagiti tungtungan a panid, ti parametro ti small parameter. Kasla ti maikita dita baba:
{{pakdaar|small=yes|header=Teksto ti paulo|Ikabil ti teksto ditoy.}}
A kas makitkita, ti "small=yes" ket mangpataud ti basbassit a kahon a tumpaw iti kanawan nga addaan ti basbassit a ladawan ken basbassit a kadakkel ti teksto.
Padasen met ti parametro ti image. Kasla ti makita dita baba:
{{pakdaar|small=yes|image=Stop hand nuvola.svg |header=Teksto ti paulo|Ikabil ti teksto ditoy.}}
Ladawan ken dagiti panid ti kategoria[urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti ladawan.:
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti kategoria.:
Dadduma pay a panid[urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti dadduma pay a panid, kasla dagit ipanid a mangsugi iti "Agar-aramat:", "Wikipedia:", "Tulong:" ken dadduma pay.
{{pakdaar|Ikabil ti teksto ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti kshon ket mabalin pay a mangala ti parametro ti image. Kasla ti makita dita baba:
{{pakdaar|image=Stop hand nuvola.svg|Ikabil ti teksto ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Dagiti parametro ti header kenimage ket mabalin nga agpareho dagitoy a mausar.
Panag-usar kadagiti akin-ruar a silpo[urnosen ti taudan]
Iti kaaduan a kaso, dagiti akinruar a silpo ket mabalin a mausar iti plantilia nga awan kadagiti ania man a parikut. Nupay kasta, dagiti silpo nga aglaon ti equal sign ( = ) ket saan dagitoy a nasayaat a mabasa, gapu ta amin nga adda iti kanigid ti equal sign ket maipatarus a kas nagan ti parametro. Ti makita dita baba ket isu ti maisingasing a panagsolbar daytoy a parikut:
{{pakdaar|1=Ti sumaruno ti daytoy a parametro, ti ''equal sign'' iti akinruar a silpo ket nasayaatto a mabasa.}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{konsenso}} – para kadagiti topiko a naibatay para kadagiti panagala ti konsenso
- {{ballaag}} – para kadagiti nangruna a ballaag
- {{agaluad}} – para kadagiti mensahe a mangitudo kadagiti nakaro a problema
- {{ambox}} – ti aniaman a kita dagiti kahon ti mensahe; adda dagiti adu a dokumentasionna para kadagiti nadumaduma a pagpilian
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
VIGAN CITY – Naiwarasen kadagiti mannalon ditoy dagiti certified seeds, daytoy ti naammuan manipud iti mayora ti siudad ditoy.
Kinuna ni Mayor Eva Marie S. Medina a 25% laeng ti imbaklay dagiti mannalon a gastosda iti certified seeds agsipud ta naggapu ti 50% iti national government ken 25% a counterpart ti gobierno ti siudad ditoy.
Impakaammo ti mayora a naiwaras metten dagiti libre a ganagan kadagiti mannalon sakbay ti pannakaited dagiti certified seeds.
Kinuna ti mayora a nasaysayaat met laeng no adda 25% nga ibaklay dagiti mannalon iti gastosda iti certified seeds tapno ammoda nga ilalaen dagiti addang nga ar-aramiden ti city government para kadakuada.#


text:
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
(Maikatlo a paset)
(Naipablaak pay laeng daytoy idi 2003, nasuroken a sangapulo a tawen ti napalabas, ngem gapu kadagiti isyo a limtuad pakainaigan iti kur-itan wenno kurdidtan, ken ortogapia wenno ortografia, ipablaakmi manen. (Editor)
TI KUR-ITAN, KURDITAN, ORTOGRAPIA, ORTOGRAFIA
(Maikatlo a paset)
Sinurat ni Jaime M. Agpalo, Jr.
MAYSA ni Arsenio Salvador kadagiti bigbigek a kalawaan iti creative mind a mannurat nga Ilokano. Kasla burayok a di maatianan ti creative mind daytoy a tao. Diak pay ngata makakikit. Kunam la no petpetna ti sibubukel a lubong ta kankanayon a baro dagiti idea nga agtaud iti plumana. Wen, umapalak man kenkuana. Saan laeng a basta baro ti idea nga idatagna no di pay nakabilbileg a kumpet iti muging ti asinoman. Kasla magneto a saan a maliklikan a basaen.
Publisher iti pagiwarnak sadiay probinsia ti Quirino ken Isabela ken iti Baguio City. Barangay Bulletin. Barangay Journal, dagita ti nagan ti pagiwarnakna. Bangolan a mannurat iti Bannawag. Bangolan a radio scriptwriter. Isu ti nangputar iti nalatak a serialized iti radio ken naipelikula a napauluan iti “Zhimatar.”
No mabalbalin, saan nga agsurat ni Arsenio kadagiti naintagalogan (Ilukogalog), a kas kadagitoy: naglinis (nagdalus) kumusta (mag-an), aso (angilan) ken dadduma pay. Adda latta daydiay termino a patneng nga Iluko a katukad dagiti naintagalogan wenno nain-inglisan a balikasna.
Manipud iti English (Iluklish): titser (mannursuro), sori (ladingitek), may pren (gayyem), ken dadduma pay
Nagkaduakami ken Manong Arsing (awagko kenkuana) iti Mt. Province Broadcasting Corporation a kas radio scriptwriter manipud idi 1991-1997.
“Nauuneg dagiti balikasna, diak a maawatan!” reklamo ti madre nga editormi. Ta adda met editormi kadagiti script, kunayon sa. No saan a mabalin, ma-reject met ket maisubli.
Nariri met a madre.
“Adda met target audiencena, sister. Dagiti lallakay ken babbaket. Isuda ti makaawat kadagiti balikasna. Maymayat ta balanse,” inrasonko.
Iti panagsarsaritami ken Manong Arsing maipapan iti ortograpia, nadakamatna dagiti nalalaing a mannurat idi a kas kada Leon C. Pichay, Mariano Guerlan ken dadduma pay a di simmurot iti naintagalogan, nain-inglisan ken nainkastilaan a balikas.
Kunana (Mang Arsing) a no mabalin la koma, dagiti maparnuay nga Iluko ket manipud met laeng iti Iluko a saan ket a nagtaud manipud iti English ken Tagalog wenno aniaman a lengguahe.
Kas pagarigan koma, dagitoy:
Iluklish/Spanish, etc. Pure Iluko
1) monumento (English); batonlagip (Pure Iluko)
2) panyo (Spanish); lupnas (lupot a pagpunas) (Pure Iluko)
3) titser (English); mannursuro (Pure Iluko)
4) baso (Spanish); buyoming (buyuboy a sarming) (Pure Iluko)
5) kumusta (Tagalog); mag-an (Pure Iluko)
6) linis (Tagalog); dalus (Pure Iluko)
7) Tengkio, tenkio (English); agyamanak (Pure Iluko)
8) Hora (Spanish); lawel (Pure Iluko)
9) minuto (?); kanito (Pure Iluko)
10) Segundo (?); darikmat (Pure Iluko)
Ken adu pay dagiti termino iti Iluko a nasken a pure Iluko laeng koma ti pagtaudanna met laeng a saan a dagiti ganggannaet a lengguahe. Total, kunana, adda met kaimudingan dagitoy a balikas iti Iluko, apay nga umadawtayo pay laeng kadagiti ganggannaet?
“Nasaok met daytoyen ken ni Apo Juan SP. Hidalgo, Jr.,” kunana pay idi. “Ania ti makunam?” inkidagna kaniak.
Ania ngarud ti makunak nay? Ingngilangilko laengen ti isemko. Adda kad’ karbengan nga agkomento ti agdadamo a mannurat maipapan iti ortograpia? Nakurang pay a sangadram a danum ti ininumko isu a nagulimekak lattan.
(Adda tuloyna)


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Natay ti maysa a motorista idinto a grabe dagiti sugat ti kasakayna gapu iti pannakidinnungpar ti luganda iti maysa a ten wheeler truck iti national highway a sakup ti Barangay San Juan ditoy nga ili idi sardam ti Oktubre 25.
Naideklara nga awanen ti biag ni Orlando Manzano Orillos, 41, naasawaan, ken residente iti Barangay Napaset, Balaoan, La Union idi maidanon iti Sta. Lucia District Hospital.
Naitaray met iti nasao nga ospital ni Arlene Corpuz, kasakay ni Manzano, ken residente iti Barangay Al-alludig, Santiago, Ilocos Sur sa naiyalis iti Candon City Hospital para iti pannakaagasna.
Saan a naan-ano ni Florencio Mangrubang Agradi, 51, naasawaan, drayber ti Isuzu ten-wheeler truck, ken residente iti Barangay 51-A, Nangalisan, Laoag City nupay nakaro ti dadael ti sungo ti luganna.
Iti panagimbestiga dagiti polis, agdaldaliasat ti Euro Sport Motorcycle a minaneho ni Manzano iti national highway a sakup ti Barangay San Juan ket inobertekanna ti maysa a bus iti nagpikuran ngem nasabatna ti ten-wheeler truck a minaneho ni Mangrubang a puon ti panagdinnungpar dagiti dua a lugan.
Gapu iti impact, naikras dagiti biktima iti dayaen a linia ti kalsada a nagtungpal iti pannakadundunor dagiti nadumaduma a paset ti bagida.
Intaray dagiti nagresponde a polis dagiti biktima iti Sta. Lucia District Hospital ngem naideklara ni Manzano a dead on arrival.
Boluntario a simmuko ti drayber ti ten-wheeler truck kadagiti nagresponde a polis ket naikustodia iti police station para iti pannakaimbestigana ken umisu a disposision.#


text:
CANDON CITY – “Awan ti shortage ti bagas!”
Daytoy ti pammasingked ni Deputy Speaker Eric Singson mainaig iti agdama a problema iti bagas ken ti nalabes a panagnginana kadagiti napalabas a lawas.
Kinuna ni Singson a saan nga agkurkurang ti bagas gapu ta nagangkat ti pagilian iti napalpalabas idinto a dimmakkel ti produksion ket adda umdas a kanen ti populasion ti Filipinas.
Kinuna ti deputy speaker nga adda krisis iti bagas gapu ta kayat laeng dagiti tattao ti makagatang iti adu a bagas iti nalaka a presio.
Indagadag pay ti diputado a kasapulan ti pannakailatang ti dakdakkel a pondo iti National Food Authority tapno adda naan-anay a paggatangna iti irik kadagiti mannalon ken pakairamanan payen ditoy iti importasion ti bagas.
“Kasapulan ti dakdakkel a pondo ti NFA para iti panang-subsidize iti bagas,” kinuna ni Singson idinto nga innayonna a no saan a kastoy ti maaramid, sobra unayen ti kinangina ti presio ti bagas a magatang kadagiti merkado publiko.
Kabayatanna, adu nga umili ti mamati nga awan ti shortage ti bagas ditoy Amianan, ngem ngimmato ti presio ti bagas gapu iti panag-panic buying dagiti aggatgatang gapu iti amakda a maawananda iti gatangen kadagiti tiendaan..
Kanaig daytoy, sumagmamano a lokal nga opisial ti mangikalkalikagum nga iyad-adu ti NFA ti outlets a paglakuanna ta nalaklaka ti bagas nga ilakona.(Danny Antalan)


text:
Marinduque
Ti Marinduque ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion a MIMAROPA iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Boac. Adda ti Marinduque iti nagbaetan ti Luek Tayabas iti amianan ken ti Baybay Sibuyan iti abagatan. Masarakan ti Quezon iti laud, ti Mindoro iti daya, ken ti Romblon iti amianan.
Nalatak ti probinsia gapu iti tinawen a maang-angay a Piesta Moriones a daydaywen dagiti turista.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Marinduque iti 6 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan ti Heograpia a Kodigo ti Filipinas
- Datos ti heograpia a mainaig iti Marinduque iti OpenStreetMap


text:
VIGAN, Ilocos Sur – Nailunsad ti milk feeding program itay nabiit tapno mapabassit ti bilang dagiti ubbing nga agkurkurang iti nutrision.
Kinuna ni Gov. Ryan Singson a nailunsad daytoy a programa iti sumagmamano nga ili iti First District a pakaibilangan ti Caoayan ken Magsingal ngem maikalawanto daytoy tapno mairaman dagiti nadumaduma nga ili iti maikadua a distrito.
Kinuna ti gobernador a proyektona pay la daytoy idi diputado iti umuna a distrito ngem itultuloyna daytoy kas gobernador ket karamanen dagiti ili iti maikadua a distrito.
Kinuna ni Singson nga umuna a prioridad a programana ti edukasion isu a nangipatakder iti 47 a pagadalan ken nagiwaras kadagiti school supplies.
“No adda school rooms, ken school supplies, masapul nga adda met inspirasion dagiti ubbing a mapan agbasa ket isu daytoy ti milk feeding program,” kinuna ni Singson.
Kinuna ti gobernador a gumatang pay ti gobierno probinsial kadagiti panggatasan a baka tapno adda pagtaudan ti gatas nga inumen dagiti ubbing.#


text:
CANDON CITY – Dua a grupo dagiti lallaki ti nagriri bayat ti panaginumda iti maysa a balay a puon ti panagpaputok ti maysa kadagiti nainbolbar iti riribuk.
Segun iti report, boluntario nga insuko ni Jon-Jon Gabayan y Disu, 34, naasawaan, OFW ken residente iti Barangay Paras, Candon City, kadagiti nagresponde a polis ti maysa a Glock 17 Gen 4 Austria cal 9MM ken addaan iti magasin a nagkarga iti 6 a bala a mapapati nga imputokna iti kangitingitan ti komosion a pinarnuay ti saanda a panagkinnaawatan iti sabali a grupo.
Sabali pay ti M-16 rifle a nagmarka iti Colt AR-15 nga addaan SN 241298 nga addaan iti long magazine a nagkarga iti 22 a bala ti inruarna manipud iti Mitsubishi Montero.
Iti panagimbestiga dagiti polis, adda saan a nagkinnaawatan ti grupo ti suspek kem maysa a Ronaldo a.k.a. “F4” ket napasamak ti komosion agingga iti adda nagkanalbuong.
Nakasarak dagiti inbestigador iti maysa a kapsula ti 9MM iti nakapasamakan ti riribuk.
Naipan ti suspek agraman dagiti paltogna iti police station para iti maikanatad a disposision.#


text:
Tuesday, May 23, 2017
SUPLAY TI NATENG ITI MERKADO, OK PAY LAENG
Cabugao, Ilocos Sur – Maibatay iti pammaliiw dagiti mangtartarabay kadagiti agmulmula ti nateng ket natural a bumassit koma ti suplay ti nateng iti merkado ti ili a Cabugao kadagitoy a bulbulan ngem agsipud ta nagaget dagiti mannalon nga agmula no la ketdi adda iti pagsibogda uray idi katikagna ket kaykayatan pay dagiti agtan-ay a nateng ta mayat ti tiempo nangruna dagiti nabiit a naapit a kas iti utong ken balatong.
Apaman a naapitda ti immuna a naimulada ket isarunoda manen ti agmula iti namnamaenda a mayataday iti tiempo a klase ti nateng uray kadagiti masigsig-atan a paset ti dagada.
Kabayatanna, adu met ti nakaisapa iti panagmulada iti agduduma a nateng ngem nadaras a
nagatang iti Tiendaan ken iti babaen kadagiti Vegetable Traders ket naliklikan pay iti kellaat a panagbaba ti presio ta nagbalanse ti masasao a “supply and demand” ket namantener ti presio a nakasubbotan dagiti mannalon iti inusarda a kapital iti panagmulada.
Kabayatanna, kaaduan a mangsulnit iti panagkiddit ti suplay iti merkado ket iti nasaknapen a panagaammo dagiti vegetable market traders iti nadumaduma a lugar a paglaklakuanda.
Dagitoy nga inisiatiba ket resulta ti agtultuloy a panangtarabay ti Gobierno Munisipal kadagiti agmulmula ti nateng nangruna iti pannakatulong dagiti asosasion kadagiti barangay tapno adda latta a mainayon iti pagtaraon a kasapulan ti nasalun-at nga umili. # (Web Situational Report)
Apaman a naapitda ti immuna a naimulada ket isarunoda manen ti agmula iti namnamaenda a mayataday iti tiempo a klase ti nateng uray kadagiti masigsig-atan a paset ti dagada.
Kabayatanna, adu met ti nakaisapa iti panagmulada iti agduduma a nateng ngem nadaras a
nagatang iti Tiendaan ken iti babaen kadagiti Vegetable Traders ket naliklikan pay iti kellaat a panagbaba ti presio ta nagbalanse ti masasao a “supply and demand” ket namantener ti presio a nakasubbotan dagiti mannalon iti inusarda a kapital iti panagmulada.
Kabayatanna, kaaduan a mangsulnit iti panagkiddit ti suplay iti merkado ket iti nasaknapen a panagaammo dagiti vegetable market traders iti nadumaduma a lugar a paglaklakuanda.
Dagitoy nga inisiatiba ket resulta ti agtultuloy a panangtarabay ti Gobierno Munisipal kadagiti agmulmula ti nateng nangruna iti pannakatulong dagiti asosasion kadagiti barangay tapno adda latta a mainayon iti pagtaraon a kasapulan ti nasalun-at nga umili. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:18 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
VIGAN CITY- Panggep ti City Agriculture and Fisheries Council ditoy siudad ti agparti ken aglako iti karne ti baboy iti nababbaba a presio ngem dagiti tagilako dagiti meat vendors iti tiendaan publiko ditoy.
Daytoy ti naipalaon iti report ni Committee on Agriculture Chair Andres Adriatico iti Konseho ditoy siudad itay nabiit, mainaig iti napagnunummuan iti miting nga inangay ti CAFC itay nabiit.
Kinuna ni Adriatico a mismo a ti CAFC ti aggatang iti baboy manipud kadagiti hog raisers ditoy siudad, partienna daytoy sana ilako iti presio a P150 kada kilo.
Mailaklako iti karne ti baboy iti tiendaan publiko ditoy iti P160 kada kilo.
Kinuna ni Adratico a daytoy ti napagnunummuan iti nasao a miting iti sanguanan ti saan a panangtungpal dagiti meat vendors ti karida nga ipababada ti presio ti lakoda a karne ti baboy iti kanito a bumaba ti presio dagiti magatang a baboy.
Innayon ti konsehal a limmaka ti mailako a live weight a baboy ket rumbeng koma nga ipababa metten dagiti meat vendors ti presio ti lakoda a karne iti tiendaan.
Iti napalabas, ingngato lattan dagiti meat vendors ti lakoda a karne ti baboy iti P160 kada kilo iti baet nga awan pay ti pammalubos manipud iti konseho ditoy.
Insubli dagiti meat vendors ti presio ti karne ti baboy iti P150 kada kilo kalpasan a nagballaag ti konseho a makasuanda iti panaglabsing iti linteg gapu iti dida pananguray a maaprubaran ti petisionda.
Nupay kasta, inaprubaran met laeng ti konseho ti pannakaipangato ti presio ti karne ti baboy a mailako iti tiendaan iti P160 kada kilo.
Kinuna ni CAFC Chair Mel Aquino nga impadasda ti nagparti iti baboy idi Hulio 29 ngem impauragada kadagiti empleado ditoy siudad agsipud ta awan pay paglakuenda iti puestoda iti tiendaan.
Manamnama a mapinal ti napagnunummuan ken nasaysayud nga operasion ti panagnegosio ti CAFC babaen ti sabali pay a miting.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Kumpetision iti negosio ti mapapati a makagapu iti pannakapaltog itay nabiit ti dua a lugan ti maysa a negosiante ditoy.
Iti pulongna iti polis, kinuna ni Rudy Javillo, 41, egg dealer ken residente iti Barangay Abuor ditoy , a madama a matmaturogda idi makariingda iti nagsasagannad a putok ti paltog.
Idi agsukimat, natakuatanna a napaltogan dagiti dua a trakna nga Isuzu Canter, addaan plaka ACK-408 ken CKU-897 babaen kadagiti saan a nabigbig a suspek.
Nakaala dagiti polis iti crime scene iti kapsula ti carbine cal. 30.
Impalgak ti biktima a kompetision iti negosio ti posible a motibo kas maibasar iti maysa a text a naawatna kalpasan ti insidente.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Nangisayangkat ti Bureau of Fire Protection iti fire drill iti maysa nga ospital ditoy itay nabiit.
Sumagmamano a residente ti nakigtot ta kasla pudno nga adda mapaspasamak nga uram gapu iti wengweng dagiti fire truck a nagsardeng iti sango ti Suero General Hospital a rumrummuaran iti asuk.
Kinuna ni Senior Fire Officer Marlon Quebral, hepe ti BFP ditoy, nga inangayda ti fire drill kas paset ti panagalertoda iti Fire Prevention Month a maselselebraran iti bulan ti Marso.
Kalpasan laeng ti fire drill, nagresponde dagiti bumbero iti maysa a pudpudno nga uram iti Barangay Rizal ditoy nga ili.#


text:
Nagbuntog a Proseso
Maladingitankami unay iti super buntog a pannakaipagna iti pannakatarimaan kadagiti siled-eskuelaan wenno pannasukat kadagiti nadadael a bilding , nangruna la unay kadagiti eskuelaan iti makinlaud a paset ti Pangasinan. Saan a maawatan no apay a naginad unay ti proseso. Saandakami ngarud a mababalaw no iti panagkitami, adda ti saan a nasayaat nga aramid iti pannakaipagnana kadagiti papeles. Kadakami a biang, maysan a ginelgel a baraniw daytoy.
Lalo a saanmi a maawatan, nga itoy a pangseserrek dagiti ubbing, saan a kadagiti siled-eskuealaan ti yanda pagsursuruan no di ket kadagiti sirok iti kayo, iti uneg ti kapilia, pasaray pay agkalubbon ti dua a klase iti uneg ti bassit a siled, ken uray sadino ditan a mangsulnit ti nakaay-ay a pasamak.
Iti panagkitami, lalo iti inkam panagbuya iti telebision, adda pay ti sibubukel nga eskuelaan ti saanen a mabalin a pagadalan ta no saan a naitayab dagiti atep dagiti bilding, narban dagiti didingna wenno makitan nga uray koral ti ayup ket saanen a mabalin a pagyanan. Iti rigatna, madama manen ti eskuela dagiti ubbing ngem saan a kadagiti siled-eskuelaan ti yanda no di sadino la ditan.
Iti daytoy a mapaspasak, makunami a saanen a maikanatad. Saanen a makaited iti pammaregta nga agadal dagiti ubbing. Saanen a makaited iti inspirasion ken manggutugot kadagiti ubbing a mas lalo pay a gesdanda iti agiskuela ken igaedda iti agadal.
Iti inrekomendar ti United Nations Education, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) masapul a maaddaan laeng koma ti maysa a siled iti ratio a 1:25-30 wenno iti kada siled masapul laeng a duapulo ket lima agingga iti tallopulo nga estudiante/pupil. Ngem iti mapaspasamak, saanen a masurot ta awanen ti siled. Isu a makumi a saanen a conducive to learning.
Kasano koma a maigaed dagiti ubing iti agiskuela? Kasano pay a maay-ayo dagiti ubbing no ultimo tugaw wenno pangiparabawan ti papel a pagsuratan ket awan? Siempre, adda ditan ti ngayemngem a maipasngay. Adda ditan ti laladut a sumrek. Saanen a maiyulo ti isursuro da titser. Sumapitto pay iti pannakasinga kadagiti mabuya no diman makaited iti saan a pannakaikonsentret iti maisursuro.
Adda koma ti alternatibo a sistema wenno pangur-urayan a maproseso dagiti dokumento iti panangpabaro kadagiti bilding wenno klasrom, adda ti nasayud a maipakat a mangsulnit ti pagkurangan.
Kas iti pannakaammomi, addaan ti DepEd iti 3.5 billion pesos a budget para laeng iti pannakaipasedek dagiti bilding ken pannakatarimaan dagiti nadadael. Agdagup iti 158.2 billion pesos ti budgetna iti daytoy a tawen 2009. Nupay makuna a bassit laeng ti budget ti panangtarimaan, panangbangon kadagiti klasrom rumbeng laeng koma a maiprayoridad dagiti lugar a dinalapus ti bagyo, nangruna kadagiti lugar a nasulinek ken narigat ti lugan lalo no katutudo.
Saan koma a baybay-an dagiti ubbing nga agsagaba gapu iti pannaklabaybay-a. Saan koma nga ipalubos a mas lalo pay a dumakkel ti bilang dagiti saan nga agis-iskuela nga ubbing gapu laeng iti kinaawan iti siled nga inda pagsursuruan.
Laglagipen, a dagiti ubbing iti sumaruno a lider a nasken a mamuli iti nasayaat a nga adal ken sursuro.@
Friday, July 03, 2009
Nagbuntog a Proseso
3 comments:
- FBLorenzana said...
-
mustan Sir?
Makasurat kayo iti Ibaloi wenno Kankanaey, ania Sir?
Prof. Sonny Villafania of dalityapi.com has a poem for translation. For the sake of Pangasinan Language, I am supporting his efforts.
Mabalin nga itranslateyo Sir? Daytoy ti linkna: http://www.dalityapi.com/2009/04/in-many-tongues-sonnet-to-pilgrim-soul.html
- 5:20 PM
- Ka Iddo said...
-
ammok ni sonny ta nagsursurat iti tagalog ken pangasinense iti dalityapi ken sinu[ortarak dagiti proyektona...
itoy a kiddaw, iti agdama, diak pay maited agsipud iti kasasaad... dua nga oras laeng ti panawen nga agkompiuter, ad-adda nga alaen ti recovery program ti orasko iti agmalem... ngem nupay kasta, kadagiti masaludsod, sadadaanak a mangipaay...
- 7:16 AM
- FBLorenzana said...
-
agyamanak Ka Iddo. Ammok nga am-ammoyo ni ni Prof. Villafania isu a kiniddawko kadakayo nga itranslateyo daytay anlongna he he. Naindaklan a proyekto.
Agpalaing kayo Sir. Sapay la koma ta agsubli di dati a kasasaadyo.
You are inlcluded in our family prayers...
- 9:29 PM


text:
By Freddie G. Lazaro, PIA 1, Ilocos Norte BATAC CITY – Locals marked the 147th birth anniversary of Ilocano freedom fighter General Artemio Ricarte also known as Vibora during the Philippine revolution of 1896. The Philippine Vetarans Affairs Office (PVAO) and the Batac city government jointly organized the event which started with a mass, […]
Archive | History
Mysteries behind Luna’s “The Parisian Life”, revealed
By Rey T. Arcangel, Jr, PGIN-CMO Artworks of the greatest Filipino painter and patriot Juan Luna continue to fascinate and mystify modern audiences with a new wave of interpretation which reveals mysteries surrounding his masterpieces. Professor Eric Zerrudo, an expert on cultural heritage and museum development, and Ilocos Norte’s consultant on Heritage Conservation revisited the […]
Share:
Balligi ni Pinoy iti Bessang Pass, rumbeng nga ipagpannakkel ken selebraran ti sibubukel a Pilipinas
News Feature: Ni Imelda C. Rivero, PIA 1, Ilocos Sur SINAIT, Ilocos Sur – Ti pannakatiliw ken ni Heneral Tomoyuki Yamashita babaen kadagiti taga-Ilokos, saan a babaen dagiti Amerikano, ti masapul a selebraran ti gobierno nasional. Ti panagballigi dagiti Pilipino iti Battle of Bessang Pass idi Hunio 14, 1945 ket masapul nga ikkan ti […]
Share:
ESSAY: The Philippine National Anthem: product of revolution
The Philippine National Anthem is a product of revolution, a response to the need of the revolutionary times that gave birth to it. And this need arose in 1898, when the revolution against Spain was in its second year and a Filipino victory was in sight. Gen. Emilio Aguinaldo astutely recognized the need for national […]
Share:
Gomburza: biktima iti yaalsa iti Cavite idi 1872 (Maudi a paset) Ni Rosevelita Alejon
Pannakatay dagiti padi iti garrote PEBRERO 16, 1872. Nairuar da Padre Mariano Gomez, Padre Jose Burgos, ken Padre Jacinto Zamora iti nakaibaludanda ket dimmatagda iti sanguanan ti agturay a nadelegaran a mangibasa iti pannusada. Malaksid a matayda babaen ti garote, imbilin pay ni Gobernador Heneral Rafael Izquierdo a malabusan dagiti tallo a padi. Ngem saan […]
Share:
Gomburza: biktima iti yaalsa iti Cavite idi 1872 (Tuloyna)
Agdadata a saan a naited kadagiti akusado ti karbenganda a mangpaneknek nga inosenteda iti pammabasol maikontra kadakuada iti panagusig. Agpayso, adda nadutokan a mangdepensa kadagiti “rebelde” ngem makuna a kattiliw amin dagitoy agsipud ta naikkanda laeng iti maysa nga aldaw a mangisagana iti depensa dagiti naidarum. Kasta met a mapaliiw a mapagduaduaan ti testimonia dagiti […]
Share:
Gomburza: biktima iti yaalsa iti Cavite idi 1872 (Tuloyna)
Inaramat ni Gobernador -Heneral Rafael Izquierdo y Gutierrez ti yaalsa iti Cavite a nangpaaresto kadagiti masuspetsa a nangidaulo wenno nangsuportda iti daytoy. Karaman kadagiti naaresto dagiti Pilipino a papadi a da Fr. Jose Burgos, Fr. Zamora, Fr. Gomez, ken Agustin Mendoza, Don Feliciano Gomez, Don Antonio Regidor, Joaquin Pardo de Tavera, Don Enrique Paraiso, D. […]
Share:
Gomburza: biktima ti yaalsa iti Cavite idi 1872 (Maikadua a paset)
Taldiapantayo ti ababa a pakasaritaan dagitoy tallo a martir a padi. Fr. Jose Burgos Naiyanak ni Fr. Jose Burgos iti Vigan, Ilocos Sur idi Pebrero 9, 1837. Dadakkelna da Jose Burgos, maysa nga opisial a Kastila, ken Florencia Garcia, mestisa. Uray idi ubing pay, makitan ti ik-ikutan ni Jose a sirib. Ti inana ti immuna […]
Share:
Gomburza: biktima ti yaalsa iti Cavite idi 1872 (Umuna a paset)
Naplano ti yaalsa dagiti soldado a Filipino ken dagiti padada a rebelde babaen ti panangrautda iti dua a sarikedked dagiti Kastila ti Manila ken Cavite. Ngem saan a natungpal ti nagtulagan dagiti dua a grupo a nagtunged iti pannakapaay ti yaalsa. Daytoy pay ketdi ti ginundawayan dagiti agtuturay a Kastila a nangikallawit iti nagan dagiti […]
Share:
SALAYSAY. Fr. Jose Burgos – Martyr Priest (1837-1872)
FATHER JOSE BURGOS was born in Vigan, Ilocos Sur, on February 9, 1837, to a Spanish lieutenant in the militia of Ilocos Sur, and Florencia Garcia, a native of Vigan. Upon his father’s death, young Jose was sent to Manila to study. He enrolled at the San Juan de Letran College; and being an orphan […]


text:
GALIMUYOD, Ilocos Sur – Kas panagyamanna iti adu a parabur nga imburay dagiti didiosen, inwayat ti lokal a gobierno ditoy ti ritual a Begnas (bendision nga agnanayon) iti panaglukat ti panagpiesta daytoy nga ili idi Marso 18.
Iti panangidaulo ni Mayor Jessie Balingsat, dagiti panglakayen, ken ni Benjamin Martin, paludan (padi ti tribu), indaton dagiti umili ti maysa a baboy ken manok iti maysa a bantay iti Barangay Calongbuyan a pakasarakan iti bato a pagpatayan. Ditoy nga indirdir-i dagiti kameng ti tribu a Tinguian ti nagan ni Kabunian (Dios sadi Langit) ken Lumawig (Dios a nagtagilasag a nagpakita kadagiti immuna a kaputotanda) ket dinawatda ti agtultuloy a bendision dagitoy a didiosen iti ilida ken ti agnanayon nga ubbog a mangtaginayon met iti kaputotanda.
Karaman ti ritual ti pannakaipakita ti pito a simbolo ti pammatida a kas iti kalasag (talged), bato (naggapuan ti ubbog), gayang (panagkikinnaasi), pana (panagiinnayat), sarukang (panagkaykaysa/kararag), dakulap (linteg/panagayat ti Dios), ken runo (gunggona ken biag nga agnanayon).
Segun ken ni Ama Benjamin Martin, ti 78 ti tawenna a paludan, saan a rumbeng a paritan dagiti sekta ti relihion ti panangisayangkatda iti ritual ti Begnas ta nupay awan daytoy iti Biblia, ti met Dios ti pagdaydayawanda a saan ket a ti sairo a kas ibagbaga ti dadduma.
“Maymaysa laeng ti Dios a pagdaydayawantayo. Sabali laeng ti awagmi ken ti wagas ti panagdaydayawmi kenkuana. Rumbeng nga irespeto dagiti Kristiano dagiti kannawidanmi ket saan koma a rumbeng a maipapaigidkami,” kinuna ni Martin.
Kinuna ti lakay a maysa daytoy a gapu no apay a simmina ti Galimuyod iti Candon idi nagbalinen a Kristiano dagiti agnaed ditoy ta mariknada ti diskriminasion kadakuada a saan a nayat nga agpabuniag.
Kinuna met ni Mayor Jessie Balingsat a bibiagenda daytoy a tradision ti pulida tapno mataginayon uray awanton dagiti lallakay. Kayat ti agkabannuag a mayor nga ipamatmat dagiti agtutubo a kameng ti tribuda ti kinapateg ti nakainsigudan a tradisionda.
“Idi 1999 ti naudi a panangisayangkat ti ili iti Begnas. Dakkel a talaga a gapu ti panangikalikagum dagiti sekta a maisardeng daytoy isu a kasla maaw-awanen daytoy. Sapay koma ta saan a mapasakitan dagiti sekta a komunkontra iti panangisublimi iti daytoy a paset ti kulturami,” kinuna ni Balingsat.
Indawat pay ti mayor ti kooperasion dagiti ubbing ken agtutubo ken sursuruenda no kasano nga isayangkat ti ritual ti Begnas agraman dagiti kanta, sala ken panagtokar iti instrumento ti tribu tapno saan a mapukaw daytoy a pakaam-ammuan ti tribuda.#


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Saanen a naiyabot ti biag ti maysa a lalaki kalpasan a mapapati a dinungpar ti minaneho a motorsiklona ti maysa a dyip iti national highway a sakup ti Barangay Guimod ditoy nga ili iti rabii ti Agosto 2.
Binigbig ti pamiliana ti biktima a ni Regelio Tamag, residente iti Magsingal, Ilocos Sur, iti nakaipananna a puneraria.
Segun iti report, mapapati a kimmaut ti motorsiklo ti biktima iti linia ti para pasahero a dyip a minaneho ni Kevin Somera, 22, residente iti Bacunero, Sto. Domingo, Ilocos Sur a puon ti nagdinnungparanda.#


text:
VIGAN CITY – Agdagup iti 20 nga inna ditoy ti nakipartisipar iti simultaneous breastfeeding nga insayangkat ti Department of Health iti sapasap a pagilian itay Agosto 6.
Daytoy nga aktibidad ket paset ti selebrasion iti World Breastfeeding Month a maang-angay iti bulan ti Agosto a panangipromot ti gobierno a ti tubbog ti suso ti kasayaatan a pangtaraon iti maladaga.
Nagkikinnamayyet ti city government, opisina ti social welfare development ken ti Technical Education Skills Development Authority iti pannakaisayangkat ti nasao nga aktibidad .
Idi Mayo, agdagup iti 16,000 nga inna ti naggigiddan a nagpasuso ket nairekord daytoy iti Guinness Book of Records.#


text:
Komentario ni Eden A. Alviar
MAMINSAN pay a pinaneknekan ti Commission on Appointments ti bilegna iti panangibasura dagiti kameng ti Interim Appointments ni Social Welfare and Development Secretary Judy Taguiwalo.
Adu dagiti masayangan iti pannakaibasura ti appointment ni Taguiwalo gapu iti kabaelanna ken kinangato ti integridadna uray pay mabigbig nga aktibista ken naggapu iti makanigid a grupo a nabalud idi panawen ti diktadora a rehimen.
Nalag-an nga inaklon ni Taguiwalo ti pannakaibasura ti appointmentna. Ngem kayatna koma a maammuan no ania ti pudno a gapuna iti laksid a nasayaat met ti performance ken awan ti kontrobersia ti departamento nga indauluanna.
Uray no nagbotos dagiti kameng ti CA babaen ti secret balloting, patien ni Taguiwalo a kaaduan dagiti nangibasura iti appointment-na ket dagiti kongresista a kameng ti CA gapu ta adun kadagiti miembro a senador ti umanamong iti pannakadutokna. Saanen a natuloy ti pannakabilang ti botos dagiti kameng ti CA apaman a nakabilangda iti 13 a botos kadagiti 25 a miembro wenno simple majority. Mamati ni Taguiwalo a saan a pimmabor kenkuana dagiti kongresista gapu iti pagtaktakderanna maikontra kadagiti congressional insertions iti pondo ti DSWD ta dayta ket nalimed a pork barrel fund nga indeklaran idi 2015 ti Korte Suprema nga illegal. Innayonna nga adda dagiti kongresista a kalikagumanda nga isuda ti manggamulo kadagiti congressional insertions. Impalgakna a maysa pay a gapu iti pannaka-reject ti appointment-na ket ti saanna a yaanamong iti Tax Reform Bill a mangipangato iti buis dagiti kangrunaan a produkto ken serbisio ta apektaranna ti kabibiag dagiti umili nangruna dagiti marigrigat.
Naminliman a naitantan ti appointment ni Taguiwalo sakbay ti pannakaibasurana. Nominado isuna dagiti adda iti makanigid a grupo. Adda dagiti mangipagarup a ti pannakakanselar ti peace talk iti nagbaetan ti gobierno ken ti Communist Party of the Philippines ket dakkel ti epektona iti pannakapaayna a makaala iti majority votes para ti kompirmasionna.
Maikatlon ni Taguiwalo a Cabinet Secretary a dinutokan ni Presidente Rodrigo Duterte a naibasura iti nasurok laeng a makatawen a panagtakemna.
Idi Mayo 3, 2017, imbasura met ti CA ti appointment ni sigud nga Environment and Natural Resources Secretary Gina Lopez kalpasan ti namitlo a daras a pannaka-bypass-na. Mapapati a saan a nakompirmaran ni Lopez gapu ti pagtaktakderanna kontra iti illegal a panagminas ken panangpaserrana kadagiti adu a mining sites ken pannakanselarna kadagiti permits ken kontrata a nakarurodan dagiti adu a negosiante ken politiko nga adda interesna iti panagminas ket nag-lobby-da iti Kongreso. Kalpasan ti pannaka-reject ti appointment ni Lopez, adu a pro environmentalist dagiti naupay ken nagprotesta ta mamatida iti kabaelan ken dedikasionna iti pannakasaluad ti aglawlaw ken nakaparsuaan.
Idi Marso 8, 2017, ginibusan met ti CA ti Interim Appointment ni Foreign Affairs Secretary Perfecto Yasay gapu ti panaglibakna iti American citizenship-na.
Narurod kenkuana dagiti kameng ti CA gapu iti panangilibakna nga isuna ket naminsan a tinallikudanna ti kina-Pilipino-na idi nagbalin a US citizen, ket nagar-aramat pay ti US passport.
Adu a Pilipino dagiti masayangan iti pannakaibasura iti appointments da Taguiwalo ken Lopez gapu iti nangato a performance, kualipikasion ken integridadda a nangidaulo kadagiti departamento a nagpaayanda. Adu dagiti nangkritikar iti CA no apay a kasdiay iti panggeddengda, ken no ania ti nagibasaranda iti pannakaibasura ti appointment dagiti dua a babbai a cabinet secretary. Mamatida a nagbotos dagiti kaaduan a kameng ti CA gapu kadagiti bukodda nga interes ken saan a para ti sapasap a pagimbagan dagiti umili.
Naidumduma ti CA iti agdama a Kongreso no maidilig kadagiti naglabas nga administrasion, ta iti laeng las-ud ti 14 a bulan a panagtakemda ket tallo a cabinet secretary dagiti naibasura ti appointment-na.
Iti naglabas, addan dagiti dua a Presidential appointees nga imbasura ti CA dagiti appointment-da. Na-reject met idi 2009 ti appointment ni Ricardo Saludo, dati a Civil Service Commission Chairman a dinutokan ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo idi 2008. Napapati a naibasura ti appointment-na gapu iti saanna a pannakisango kadagiti kongresista maipapan kadagiti kaso pakaseknan ti CSC.
Idi 1993, imbasura met ti CA ti appointment ni Ramon del Rosario Jr., kas Secretary of Finance a dinutokan ni Presidente Fidel Ramos. Napapati a naibasura ti pannakadutok ni Del Rosario gapu iti conflict of interest a kaadda dagiti investment-na iti San Miguel Corporation, ken panag-lobby ti negosiante a ni Lucio Tan gapu iti gannuatna a pannakapainget ti tax collection a mangapektar ti kompania ni Tan.
Nabukel ti CA iti uneg ti Kongreso kas sagudayen ti Article VII, Section 16 ti 1987 Constitution a mangkompirma kadagiti opisial a nominado ti Presidente. Sakupenna dagiti nagduduma a posision tapno maipakat ti “check and balance” iti gobierno. Sakup ti CA ti panangaprobar ti appointments dagiti: heads of executive departments; ambassadors, public ministers and consuls; officers of the Armed Forces from the rank of colonel or naval captain; regular members of the Judicial and Bar Council; chairman and commissioners of the Civil Service Commission; chairman and commissioners of the Commission on Elections; chairman and commissioners of the Commission on Audit; members of the Regional and Consultative Commissions; ken chief of Philippine National Police.
Saan met nga agdalan iti kompirmasion iti CA dagiti bureau heads ken commissioners dagiti departamento, ken dagiti deputy director general agpababa iti senior superintendent a kameng ti PNP, uray no nairaman dagiti karangkoda iti AFP ken kapadada ti saad dagiti dadduma a posision nga agdalan iti kompirmasion.
TI CA ket buklen ti Senate President kas Ex Officio Chairman, 12 a senador ken 12 a kameng ti House of Representatives. Dagiti miembro ti Kamara ket mapili maibasar iti mayanatup a pannakabagi dagiti partido iti politika wenno party-list. Ti Chairman ket makabotos laeng no agtabla dagiti botos dagiti pumabor wenno saan a pumabor kadagiti makompirmaran.
Nasayaat ti panggep ti CA tapno maarisit dagiti itta ken rumbeng nga agakem kadagiti nangato a posision iti gobierno a dinutokan ti Presidente. Ngem agparparang a dagiti dadduma a kameng ti CA ket saan a patas wenno saan nga umno dagiti pagbasaranda iti panangsagat kadagiti nominado nga agserbi iti gobierno ta makalusot dagiti saan a maiparbeng ngem masagat met dagiti nasayaat koma nga agserbi kadagiti umili.#


text:
Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
NAAN-ANAYEN ti panagpakada ti Tawen 2015. Addatayon iti Tawen 2016— tawen ti kunkunada a fire monkey segun iti pammati dagiti Tsino. Ti saludsod, kumpleto kadi pay dagiti paset ti bagitayo itoy a tawen? Kumpleto kadi pay ti pamiliatayo? Wenno maysa kadagiti biktima dagiti paputok wenno palpalibang itay pinasangbaytayo ti Baro a Tawen?
Agingga ita, diak latta maawatan no apay a di maikkat dayta panagpaputok wenno panagpalibang a paset ti tradision iti panangpasangbay iti baro a tawen. No kitaen iti ania man nga anggulo, awan ti makitak a pagimbagan daytoy nga aramid. Bin-ig ketdi a perwisio, pakadadaelen ti ipaayna.
Pangbugaw kadagiti dakes nga espiritu ken malas? Ania koma ti koneksionna? Sanko a pulos a mautob ti lohika daytoy a pammati.
Ita, rumbeng kad’ pay a saggaysaen dagiti pagdaksan ti panagpaputok?
Kadagiti estasion ti radio ken telebision, ken pati iti print media, naynay a maibagbaga, mayan-anunsio dagitoy a pagdaksan ta uray kaskasano, maikabassit koma dagiti agbalin a biktima, wenno naan-anayen a maawan ti biktima. Ngem tuleng (wenno agintutuleng?) latta ti kaaduan kadatayo.
Umuna kadagitoy a pagdaksan ti pannakadangran dagiti ipatpateg iti biag. Umayamuom pay laeng ti espiritu ti Paskua, adun dagiti mabuybuya, madamdamagtayo a biktima ti paputok. No di maputdan dagiti ramay, ima, wenno sakada, addada dita dagiti mabulding, mapuoran ti bagida; ken ti kadaksan ti amin, addada dagiti matmatay. Anian a pannakasayang ti biag! Iti ayat a masarabo ti Baro a Tawen a sigagarbo, masapul pay a maisakripisio ti naindaklan a sagut ti Dios— ti kakaisuna a biagtayo.
Maikadua a pagdaksan ti panagpalibang ti pannakadadael dagiti naipundar. Riniwriw a sanikua ti padapuen ti puor a parnuayen ti paputok. Ket mano a pamilia ti mabati a “homeless”? Mano nga ubbing ti mabati a nakaay-ay-ay iti panangsaraboda iti Baro a Tawen?
Sabidong, pannakasabidong— dayta pay ti nakakaskas-ang nga epekto ti paputok. Iti maparnuay nga asuk dagitoy, adu a kailian ti kumaro ti/dagiti sagsagabaenda a sagubanit kangrunaan dagiti adda angkitna. Ta saanda met a malemmengan ti asuk a sumrek iti pagtaenganda. Ket addada dagiti maipadpadamag a maisapa ti ipapanawda gapu itoy.
Ti sabidong nga itden dagiti paputok, saan laeng a datayo a tao ti agsagrap. Mairaman ditan ti nakaparsuaan. Ket kas paset ti panaglabatiba, panagdalus daytoy, maparnuay dagiti kalamidad a datayto met laeng ti agsagaba iti udina.
Kaano ngarud a maadalantayo?
Daytoy a tradision, patiek la unay a parnuay dagiti negosiante. Nangparnuayda idi un-unana kadagitoy a pammati a pangpasuerte ti panagpalpalibang. Pangbugaw iti malas.
Ngem makaparnuaytayo met kadagiti napipigsa nga uni, no agpayso dayta a pammati, a saan nga agaramat kadagiti banag a makadangran. No ania ket ngamin ti adda iti panunottayo no maminsan.
Kanayon a maibagbaga a mabalin a patiten dagiti planggana, kaldero, ken lata kas pangbugiaw kadagiti dakes nga espiritu. Wenno agusar iti torotot nga adayo a nataltalged ngem kadagiti paputok. Ngem kaykayattay latta dagiti paputok a makadangran!
Ta paseten ti kultura daytoy ket narigat a maikkat! Kasla kurang ti selebrasion no awan daytoy.
Ngem, ala, ipanunotantayo dagitoy a sursuroten/ pammatitayo tunggal sarabuentayo ti Baro a Tawen. Saan ngata a negsosio ti adda iti likudan dagitoy?
Mangrugi kadagiti pampasuerte a masapul kano a maaddaanka. Maisuot dagitoy wenno yarkos kadagiti pagtaengan. Ayna, saan nga asi-asi ti gatadda. Asino ngarud ita dagiti suertien ti biagda? Saan ngata a dagiti negosiante?
Iti astrolohia, kunada, adu ti seknan ti suerte ita a tawen. Kas koma laeng dagiti nayanak ti Tawen ti Kabalio. Adda kano pettat a sumangbay a grasia. Mabalin a gapu iti panagtaya iti lotto wenno sweepstakes. Wenno hueteng!
(Adda tuloyna)


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Susik a natibnokan iti arak ti nakagapu iti pannakagerret ti tengnged ti maysa a mannalon a puon ti nakatayanna idi sardam ti Abril 9 sadiay Sitio Caloocan, Barangay Libtong, ditoy nga ili.
Kanaig daytoy, nakasuan iti murder ni Virgilio Barnachea Cuaresma, 66, naasawaan, retirado a PNP member ket naiyendorso ti kaso iti Opisina ni Associate Provincial Prosecutor, Vigan City a nai-docket iti I-03-IN Q-17D-00071.
Sakbay ti nasao nga insidente, naireport a nagriri da Robert Barnachea Lucena, 42, naasawaan, mangngalap ken residente iti nadakamat a barangay ken ti kayongna.
Saan a nailanad iti blotter no ania ti nakagapu iti panagsubang dagiti dua. Ngem mapapati a nakainom ni Barnachea iti dayta a sardam.
Segun iti report, nakita ti biktima ti suspek nga adda iti Vicky’s Store ket inasitganna sana dinamag no ania ti problema daytoy.
Mapapati nga idi nakita ti biktima nga adda armas ti retirado a polis, naggawid iti balayda sa nangala iti bolo ket sinurotna ti suspek iti pagbasketbolan.
Ditoy a napasamak ti panagkabil dagiti dua a nagtungpal iti pannakabagsol ti tian ti biktima.
Nagtaray nga immadayo ti suspek ngem sinurot ti biktima agingga a nakusbo daytoy iti daga.
Iti daytoy a punto, nagsubli ti suspek ket mapapati a ginerretna iti namindua ti tengnged ti biktima sa naglibas.
Naitaray ti biktima iti Ilocos Sur District Hospital, Barangay Bio, ngem naideklara a dead on arrival.
Naaresto met ti suspek ket naipan iti police station para iti dokumentasion ken umisu a disposision.
Saan a narekobre dagiti polis ti kitchen knife nga inusar ti suspek. (Tawid News)


text:
Kamalman iti dayta a petsa, naisaganad nga immay immawat dagiti mannalon ti maikatlo a nayeskediul a pakabuklan ti sangapulo ket maysa a barangay a kas iti Brgy. Pug-os, Namruangan, Daclapan, Bungro, Salapasap, Salomague, Sabang, Dardarat, Marga-ay, Quezon ken Turod.
Sag-dudua a pack a Hybrid Rice 182 (Ryan Rice) ti maited iti tunggal naka-ID a Farmer babaen iti panangiyawat dagiti pannakabagi ti DA-LGU nga idauluan ni Acting Municipal Agriculturist Robert S. Savella. Naurnos ti pannakaiwaras ti nasao a subsidized seeds kadagiti mannalon agsipud ta makilinia dagiti mannalon iti batog ti lamisaan a mangasikaso iti pannakaited ti isakadada iti agited ti bukel.
Kinuna ni Mr. Savella nga adda met latta dagiti mannalon a saan a nakaumay maigapu iti di napakpakadaan a makagapu wenno adda nainkalintegan a rasonda ket mismo nga isudanto ti umay mangala iti maited kadakuada a bukel.
Iti bigat dayta a petsa, nakidanggay dagiti Opisiales ti Munisipio nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a binayabay da SBM Danny Q. Gazmen; Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Josefina S. Vallejo ken ni ABC President, Brgy. Captain Thaddeus “Teddy” U. Soller kabayatan iti pannakaiwaras dagiti bukel kadagiti mannalon. # (Web In-Action)


text:
“MARINELLE…” naiyesngaw ti baro.
“Di maiparbeng ti agdarasudos, kunak manen. Di maitutop nga aramid. Maspak ti tao a marud-ak kadayta,” nabagas ti perreng ni Marinelle. “Nasken a planuen ken adalen a nalaing ti aniaman nga ikeddeng sakbay nga aramiden.”
Dakkel ti panagkedked ti balasang iti proponer ni Jerry nga agkallaysadan. Total, aguppaten a tawen nga inda agayan-ayat. Agpadada nga agedad iti duapulo ket tallo.
Nagabayda a nagtugaw iti kasla luppo a gabat iti rabaw ti tangrib. Saanda nga inkaskaso ti umapgad nga ibuybuyog ti puyupoy.
“Maamakak…” imbaw-ing ni Jerry dagiti paningkitenna kadagiti agung-ungor a dalluyon nga agburak kadagiti katangriban iti Paraiso ni Juan. Nauneg ti sennaayna a pinug-awan ti umapgad a puyupoy. Sumirsiripen ti init iti tuktok ti bantay iti dayaenda.
Ti Virgin of Waves iti pantok ti dakkel ken nangato a tangrib ti nakaipigketan dagiti paningkiten ni Marinelle. Ti rebulto ket immuntar dita ti Ari ti Pelikula a ni Fernando Poe, Jr. idi nagsiutingda iti pelikula a napauluan iti “Alupihang Dagat” ken nagbidaanda ken ni Elizabeth Oropesa tapno adda ti pakalaglagipan ti ili a Narvacan kenkuana.
Tinaldiapan ni Jerry ti relo iti kannigid a pungupunguanna. No aggapudan iti simbaan iti Domingo, agdiretso metten ditoy Paraiso ni Juan dagiti agayan-ayat. Paboritoda a tugawan dayta gabat a naibalagbag iti rabaw ti katangriban.
“Ania koma ti pagamkam?” imperreng ti balasang, ngem manutsutil ti isemna.
“Diak kayat a mapukawka iti biagko…”
“Kastaak met a…!” nagkatawa ni Marinelle sa nagsadag ken ni Jerry kalpasan a simmallabay. Sumileng ti pagat-abaga a buokna ken ti kayumanggi a kudilna. Kasla naipigket ti maong a suotna iti nawasnay ken nasippukel a luppo ken gurongna. Ad-adda a kimmarit ti plastar ti barukongna iti kumepkep a nalabaga a tisiertna. Ngem kangrunaan ti amin, awit dagiti matana ti raniag ti nakatangkayagen nga init.
Agkabarangayanda iti Barangay San Antonio — iti Sitio Cabatu ti balasang ken iti Sitio La Loma met ti baro. Dagiti laeng nakadippa a kinelleng ken ti eskuela elementaria iti abaga ti kalsada probinsial ti nagbaetan dagiti dua a sitio. Nagkaeskuelaan dagitoy agayan-ayat iti elementaria ken iti sekundaria. Isu nga asideg ti rikna ti tunggal maysa.
Agpadada a saan a nakapagkolehio. Ni Marinelle, nagadal nga agpukis, agkulot, ag-pedicure ken ag-manicure ken nakastrek iti maysa a beauty shop iti tiendaan ti Narvacan. Ni Jerry, impamaysanan ti agtrabaho iti bangkag.
Uliten koma manen ni Jerry ti arungaingna iti balasang, ngem dinan naulit ta naipigket dagiti paningkitenna iti kuponban a napandagan iti kasla gemgem a nakirsang a bato. Naminlima ngatan a tinaldiapanna daytoy ken minulmolan ti mugingna no asino iti nangpandag kadayta nakupin a kuponban iti bato. Ginaw-atna sana binidingna. Inukradna ti nagkapat a kupin ngem awan ti nakasurat. Saanna a masinuo ti kaadda ti kuponban iti rabaw ti tangrib. Ngem binalabala ti utekna, a nalabit nga inkabil dita dagiti agtutubo a nadanonda itay.
“Agurnongta pay. Nasaysayaat met laeng no adda urnongta sakbay a sanguenta dayta a banag. Narigat ti agassawa nga awan ti pagtugawanna a kunada. Namaymayat met laeng no adda dulin a sidadaan a kauten. Ti agsakbay, maarus pay. Adu urnongmon?” inyisem ti balasang sana kinuddot ti kannawan a luppo ti baro.
Kasla narunaw nga asin iti panagrikna ni Jerry. Dina kinabaelan ti perreng ti balasang. Adtoyen ti agdadata a kinapudno. Awan ti urnongna. Apagisu laeng a nasubbotna ti gastosna iti panagmulana iti lasona ken bawang. Kasla napespes ti pusona iti bain. Nagulimek. Adda sugnodna iti lubong a di kinabaelan nga inalay-ayan ti nauneg nga anges.
“Adda urnongko a bassit,” inwang-it ni Marinelle ti pagatsiket a buokna nga ap-aplawan ti puyupoy. Ay-ayamen met ni Jerry ti ginaw-atna a kuponban. “Isu a nasken nga agurnongka met. No addanton naan-anay nga urnongta, satanto panunoten ti panagkallaysa. Nairut ti aangsan ti agassawa nga awan iti pagtugawanda. Patiek dayta ta balakad dagiti nagannak kaniak. Amin a balakadda ket mamatiak ta dadakkelko ida. Ad-adu ti nainum a danum dagiti nagannak isu nga ammoda ti pagsayaatan dagiti annakda. Maawatannak koma.”
Immanges iti nauneg ni Jerry. Timmakder. Adayo ti turong dagiti matana kalpasan a binulosanna manen ti nauneg a sennaay. Ay-ayamen pay laeng ti kanawan nga imana ti kopunban.
Timmakder met ni Marinelle. Nainayad ti panangdutdotna iti agkupasen a kupon nga ay-ayamen ni Jerry.
“Apay a linukotlukotmo?” kinuna ti baro.
Nabagas ti isem ti balasang sana imbarsak ti kuponban iti mangrugin nga agburak a dalluyon. Linukotlukot ti dalluyon ti kuponban a nagburak iti dakkel a tangrib iti masanguananda. Sinaruno manen ti maysa pay a sabuag ti dalluyon. Didan nasiputan no sadino ti nangitaneban ti dalluyon iti kopunban.
Tinaliaw ni Jerry ti balasang. Agsalsaludsod dagiti matana.
“Ti darasudos, maiyarig kadaydiay a kuponban. Maarinebneb. Namak payen no di makalung-aw? Kasta ti kaiyarigan ti ibagbagak kenka a panagsakbay. Maawatannak kadi…?”
Immanges iti nauneg ni Jerry. Nagtung-ed nga immisem. Nagpinnetpetda. Ket binuyada manen dagiti nadawel a dalluyon.
(Adda tuloyna)


text:
Tehran
Ti Tehran (Persiano: Tehrān Tehrān; تهران panangibalikas [tehˈɾɒːn]), sagpaminsan pay ti panagiletra a kas ti Teheran, ket isu ti kapitoliol iti Iran ken Probinsia ti Tehran. Nga adda ti nakarkulo a populasion iti 8,429,807;[3][4] daytoy ket isu pay ti kadakkelan nga urbano a lugar ken siudad ti Iran, ti kadakkelan a siudad idiay Akinlaud nga Asia ken ti maika-19 a kadakkelan a siudad iti lubong.
Iti maika-20 ken maika-21 a sigsiglo, ti Tehran ket suheto idi daytoy kadagiti adu a panagalaalis ti tattao manipud kadagiti lawlaw ti Iran.[5] Ti siudad ket ibalayanna dagiti adu a naipakasaritaan a meskita, simsimbaan, dagiti sinagoga ken dagiti Soroastriano a apuy a templo. Ti kontemporario a Tehran ket maysa a moderno a siudad a mangipakpakita kadagiti adu a pasdek, a ti Azadi (wayawaya) Torre ken ti Milad a Torre ket nagbalin a kabukbukodan a simbolo ti Tehran. Idi 2008 ti Tehran ket isu idi ti kalakaan a kapitolio iti lubong ken ti maikadua a kalaakaan a siudad ti lubong a naibatay ti pagsurotan ti pateg ti panagbiag, a nagipresenta ti kasayaatan a pateg para iti kuarta ti lubong.[6][7][8][9][10] Daytoy ket maika-19 iti lubong babaen ti populasion ti siudad,[11] maika-56 babaen ti GDP ken maika-29 babaen ti populasion iti bukodna a metropolitano a lugar.[12] Iti kadagupan ti pakasaritaan ti Iran, ti kapitolio ket naminadon a naiyalalis, ken ti Tehran ket isu ti maika-32 a nailian a kapitolio ti Iran. Ti Persiano ket isu ti patneng a pagsasao ti siudad, a naisasao babaen ti agarup a 98% iti populasion.[13] Ti kaaduan a tattao idiay Tehran ket inagananda dagiti bagbagida a kas dagiti Persiano.[14][15] Iti sakbay ti Islamiko ken kasapaan nga Islamiko a panawen, ti Tehran ket tinawtawgan idi a kas ti Ray (nga isu daytoy ti Avesta a rummuar iti porma [16] ti Ragha).
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tehran ket naipakasaritaan a naamammoan idi a kas ti Ray a daytoy ket etilolohiko a naikapet iti Daan a Persiano ken Avesta Rhaga.[17] Ti siudada ket maysa idi a kangrunaan a lugar dagiti Irani nga agsasao kadagiti Medes ken Akeminida. Iti Soroastriano Avesta, Widewdat, i, 15, ti Ragha ket naibaga a kas ti maikasangapulo ket dua a sagrado a lugar a pinartuat babaen ni Ahura-Mazda.[18] Kadagiti Daan a Persiano a sinuratan (Behistun 2, 10–18), ti Ragha ket agaparparang a kas maysa a probinsia . Manipud ti Ragha, ni Darius ti Natan-ok ket nangipatulod kadagiti timmulong iti amana a ni Wishtaspa, nga isu idi ket nagparparukma kadagiti gulo idiay Parthia (Behistun 3, 1–10).[18] Ti Damavand a bantay a mabirukan idiay asideg ti siudad ket agparparang pay idiay Shahnameh a kas ti lugar a nangibedbedan ni Freydun ti dragon a gayyemna a ni Zahak. Iti Persiano a mitolohiko ken dagii sarsarita a pasamak.[19] Ni Kayūmarṯ, ti Soroastriano a kapdpada ti tao a parsua ken ti immuna nga ari iti Shahnameh, ket naibagbaga idi a nagtaeng idiay Damāvand.[19] Kadagitoy a sarsarita, ti pundasion ti siudad iti Damavand ket naipaamdayaw idi kaniana.[19] Ni Arash, ti pumapana a nangisakripisio ti bagina babaen ti panagitedna amin akapigsana iti pana a nangmarka ti nagbaetan ti Iran ken Turan, ket nangipunta ti pananna manipud idiay Banaty Damāvand.[19] Daytoy a Persiano a sarsarita ket tinawen aramrambakan iti Tiregan a piesta. Ti maysa anadayeg a rambakan ket naireporta idi a tinengtengngel idiay siudad ti Damavand idi 7 Šawwāl 1230/31 Agosto 1815, nga iti daytoy a las-ud dagiti tattao ket nagramrambakda ti anibersario ti ipupusay ni Zahhak.[19] Kadagiti Soroastriano a sarsarita, ti tirano a ni Zahak ket kanungpalan a patayento babaen ti Irani a bannuar a ni Garšāsp sakbay kadagiti kinaudi nga aldaw.[19] Kadagiti dadduma a Tengnga a Persiano a testo, ti Ray (Ragha) ket naited a kas ti nakaipasngayan a lugar ni Zoroaster[20] ngem dagiti moderno a historiador ket sapsapda nga agikabkabil ti lugar a nakaipasngayan ni Zoraster idiay Khorasan. Iti maysa a Persiano a tawid, ti naisarsaritaan nga ari a ni Manūčehr ket naipasngay idi idiay Damavand.[19]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sentro ti Estadistika ti Iran – 2006 a Senso
- ^ "Microsoft PowerPoint – Day1_2_Network, Transit & Travel Demand Modelling in Iran Using EMME2" (PDF). Naala idi 2010-11-12.
- ^ "Lubong: dagiti kadakkelan a siudad ken ili ken dagiti estadistika ti populasionda". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-01-10. Naala idi 5 Agosto 2010.
- ^ 7,711,230 iti 2,267,892 a sangkabalayan manipud iti 2006 a senso: "Senso ti Islamiko a Republika iti Iran, 1385 (2006)". Islamiko a Republika iti Iran. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (Excel) idi 2010-11-16.
- ^ "Tehran (Iran) : Pangyuna – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2012-05-21.
- ^ Babaen ni Les Christie, CNNMoney.com staff writer (2007-03-06). "Dagiti kanginaan a siudad iti lubong – Mar. 5, 2007". Money.cnn.com. Naala idi 2010-09-25.
- ^ "Sukisok: Walo kadagiti sangapulo a kanginaan a siudad ket adda idiay Europa". Dagiti Ekonomia ti Lubong. 2007-03-06. Naala idi 2010-09-25.
- ^ "Dagiti Kanginaan aSiudad iti Lubong (EIU)". Dagiti Mayor ti Siudad. 2008-06-17. Naala idi 2010-09-25.
- ^ "Ti Tehran ket agtultuloy nga isu ti kalakaan a siuda iti lubong kadagiti 124 a nasukisok asiudad". Payvand.com. Naala idi 2010-09-25.
- ^ "Dagiti 10 a Kalakaan a Siudad iti Lubong". Housingnepal.com. 2009-02-28. Naala idi 2010-09-25.
- ^ "Dagiti Urbanisasion a Prospekto iti Lubong: Ti 2009 a Rebision ti Populasion a Nakaibatayan ti Datos". Esa.un.org. Naala idi 2010-09-25.
- ^ "Dagiti kadakkelan nga urbano a lugar idi 2006 (1)". Dagiti Mayor ti Siudad. Naala idi 2010-09-25.
- ^ Mareike Schuppe, "Panangisango iti Panagdakkel idiay Tehran: Dagiti Estratehia iti Panagrang-ay nga Alagaden", GRIN Verlag, 2008. pp 13: "Iti sabali pay ngem Persiano, adda dagiti Azeri, Armenio, Hudio ken Apgani a komunidad idiay Tehran. Dagiti kaaduan nga agtaeng idiay Tehran ket agsasaoda ti Persiano (98.3%)"
- ^ "Chand Darsad Tehranihaa dar Tehran Bedonyaa Amadand"(Mano a porsiento dagiti Tehrani ket naipasngay idiay Tehran)-Ti pudno a senso nga inaramid babaen ti Unibersidad iti Tehran – Sosiolohi a Deparatmento, naala idi Disiembre, 2010 [1][2][3][4][5]
- ^ Mohammad Jalal Abbasi-Shavazi, Peter McDonald, Meimanat Hosseini-Chavoshi, "Ti Pertilidad a Panaglasat idiay Iran: Rebolusion ken Panagiputot", Springer, 2009. pp 100–101: "Ti umuna a kategoria ket 'Tengnga' a ti kaaduan dagiti tattao ket agsasao ti Persiano nga etniko a Fars (dagiti probinsia iti Fars, Hamedan, Isfahan, Markazi, Qazvin, Qom, Semnan, Yazd ken Tehran..."
- ^ George Erdösy, "Dagiti Indo-Aryan iti taga-ugma nga Abagatan nga Asia: Pagsasao, naibanagan a kultura ken etnisidad", Walter de Gruyter, 1995. p. 165: "Dagiti mabalin alumaud a lugar a nagnagan ket dagiti sumaganad: Raya-, nga isu pay ti taga-ugma a nagan iti Mediano Raga dagiti Achaemenid a sinurtan (Darius, Bisotun 2.13: "ti daga idiay Media a tinawtawagan a Raga") ken ti moderno a Ray nga abagatan ti Tehran "
- ^ Chahryar Adle, Bernard Hourcade, "Téhéran: capitale bicentenaire", Institut français de recherche en Iran, 1992. p. 22
- ^ a b V. Minorsky, C.E. Bosworth, "Al-Rayy", Ensiklopedia ti Islam, Baro nga Edision, tom 8:471–473
- ^ a b c d e f g A. Tafazolli, "Iti Irani a Mitolohia" iti Ensiklopedia Iranika
- ^ Vesta Sarkhosh Curtis, Sarah Stewart, "Panakaipasngay ti Persiano nga Imperio", I.B.Tauris, 2005. p. 37
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tehran iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Ti pannakapasayaat ti salun-at, edukasion, inprastraktura ken ti panangtulong iti sektor agrikultura nga ayan ti 40% a marigrigat ti kangrunaan a tutokan ni dati a Senate Pres. Manny Villar no isu ti mapili a presidente ti pagilian.
Daytoy ti impatalged ni Las Pinas Congressman Cynthia Villar, asawa ni presidentiable Manny Villar bayat ti naangay a Pastors and Church Leaders Consultation iti University of Northern Philippines a naangay ditoy a siudad idi Hulio 24.
Imbataden ni Villar ti panagkandidatona kas presidente ti pagilian inton umay a tawen.
“Saan a maikari ti asawak a maminpinsan a mabaliwanna ti bureaucracy ngem maipasiguradok a saanto a maimbolbar kadagiti anomalia ken agtrabahonto tapno maipaay dagiti kasapulan a serbisio dagiti umili aglalo kadagiti marigrigat,” kinuna ni Cong. Villar.
Kinuna ni Dip. Villar a gapu ta addaan ti asawana iti bukod a kuarta, saanna a kasapulan ti umasideg ken makikompromiso kadagiti negosiante wenno dadduma pay nga indibidual tapno makaur-or iti pondo nga usarenna iti kampania.
Mainaig iti C5 road a mapapati a nakaimbolbaran ni Sen. Villar, kinuna ti diputada nga awan ti napasamak a double insertion ken overpricing iti dagada a dimmalanan ti kalsada.
Kinunana a dua a sag-P200 million ti pategna a fly-over ti naaramid kas inlawlawag ti Department of Budget and Management, Public Works and Highways ken ni Senate Pres. Juan Ponce Enrile ken saan nga inawat ni Villar ti bayad ti lotena a nagnaan ti kalsada a base iti zonal value daytoy.
Kinuna ti diputada a ti agtultuloy a panagpayakpak ti popularidad ni Sen. Villar kadagiti surbey ti mangipakita a saan a patien dagiti umili dagiti maibatbato a kontrobersia iti asawana.
Kabayatanna, insuro ni Bishop Fred Magbanua ti Jethro Principle, wenno kasano ti pumili iti kandidato babaen ti prinsipio ti Biblia kadagiti timmabuno iti konsultasion.
Sinaggaysa dagiti partisipante nga inikkan iti grado dagiti siam a presidentiables a da Jejomar Binay, Noli de Castro, Francis Escudero, Bayani Fernando, Richard Gordon, Loren Legarda, Mar Roxas, Gilberto Teodoro, ken Manuel Villar segun iti kapabilidad, kinamanagbuteng iti Dios, kinamapagtalkan ken kinapudno.
Segun iti bishop, ti kandidato a makagun-od iti kangatuan a grado maibasar itoy a prinsipio ti rumbeng nga ibutos dagiti umili inton umay a panagpipili.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Dua a nagsaruno a buy bust operation ti insayangkat dagiti nagtitipon a grupo dagiti polis iti dua a masuspetsa nga aglaklako iti droga ditoy nga ili idi agsapa ti Enero 23 a nakasamsamanda iti mapapati a maiparparit nga agas.
Immuna nga insayangkatan iti buy bust operation dagiti nagtipon nga elemento ti PDEA Region 1, PAIDSOTG ISUR PPO, nga indauluan ni PCI Sosimo Raquepo Racho ken ti Sta Maria police station nga indauluan ni PSInsp. Federico Donato Calibuso idi agarup 9:50 ti bigat ti Enero 23 ni Alma Directo y Cruz, 35, awanan asawa ken residente ti Barangay Baliw-Laud, ditoy nga ili a nagresulta iti pannakakumpiskada iti vulcanizing shop ti suspek iti nadakamat a barangay iti dua a babassit a heat sealed plastic sachet a mapapati a naglaon iti shabu nga agdagsen iti .1 gramo nga agbalor iti P1,180.00; maysa a P500; ken 5 a sag-P100.
Naidatagen iti provincial prosecutor’s office, Vigan City ti kaso a panaglabsing iti RA 9165 maikontra ken ni Directo.
Iti agarup alas 11:00 ti bigat iti dayta met laeng a petsa, nangisayangkat ti nasao met laeng a grupo iti sabali a buy bust operation maikontra ken ni Enrie Mendoza III y Manuel, aka Arrie, 36, naasawaan, clerk iti Provincial Agrarian Reform Office ken residente iti Barangay Poblacion Norte, ditoy met laeng nga ili ket nagresulta iti pannakakumpiskada iti tallo a babassit a heat sealed plastic sachet a naglaon iti mapapati a shabu nga agdagsen iti .2 grams nga agbalor iti P2,360.00, marked money a P1,000 iti met laeng vulcanizing shop ni Alma Directo iti Barangay Baliw.
Naipan ti suspek iti Sta. Maria police station para iti umisu a disposision.
Naidatag metten ti kaso a panaglabsing iti RA 9165 maikontra ken ni Mendoza.
Kabayatanna, nangisayangkat dagiti nagtipon nga elemento ti ISPAIDSOTG, ISUR PPO, PIB ken ti Candon City police station nga indauluan ni PSI Providencio Calibuso babaen ti direkta a superbision ni Chief of Police, PSupt. Marlo Castillo ken babaen ti koordinasion ti PDEA RO1 iti panagsukisok iti balay ti maysa a managan Joel Pascua y Custodia, 37, baro, ken residente iti Barangay San Isidro, Candon City ket nakakumpiskada iti maysa a kayo a paso a naglaon iti masuspetsa a napagango a bulong ti marihuana, 2 a disposable lighters, 62 a silulukat a transparent plastic sachet, maysa nga strip ti aluminum foil ken maysa a rolio ti aluminum foil.
Naipan ti suspek agraman dagiti nakumpiska kenkuana iti police station ti Candon City para iti umisu a dokumentasion ken naipresenta iti maseknan a korte idinto a naidatag dagiti mapapati a droga iti crime lab ti PNP iti Bulag, Bantay, Ilocos Sur para iti pannakaamirisda.
Sinaksian dagiti opisial ti barangay ti nasao a panagsukisok nga inyisio ni Judge Francisco Ante, Jr..#


text:
VIGAN CITY – Nagiwaras ti city government nga idadauluan ni Mayor Eva Marie S. Medina kadagiti tolda, kaldero ken sound system para kadagiti barangay ken pagadalan ken Kalipi sadiay Vigan City Convention Center ditoy siudad idi Enero 5.
Kinuna ni City Veterinarian Dr. Liborio Arca a saggaysa a tolda ken sound system dagiti naited kadagiti 39 a barangay iti siudad ken saggaysa met a sound system ti para kadagiti amin a pagadalan a maaramatda no adda pasken wenno dakkel nga aktibidad iti lugarda.
Naited met dagiti kaldero para iti Kalipi.
Mismo a dagiti barangay captains ti immawat kadagiti tolda ken sound system.
Nagtaud ti pondo para dagiti nagatang a tolda ken sound system manipud iti city development fund.#


text:
VIGAN CITY – Gapu iti naballigi a makalawas a homecoming, medical, educational and cultural mission nga insayangkat ti Ilocos Surian Association of Hawaii kadagiti sumagmamano nga ili iti Ilocos Sur ken Ilocos Norte, impatalged ti co-chairman nga agtultuloy daytoy a gannuatda para iti pagsayaatan dagiti kakailianda ditoy Filipinas.
Daytoy ti impalgak ni sigud nga State Representative Felipe ‘Jun’ Abinsay bayat ti interbio kenkuana ti DZTP Radio Tirad Pass ti Candon City ken ti Tawid News Magasin itay nabiit.
Kinuna ni Abinsay, co-chair ti ISAH homecoming mission, a karaman iti planoda ti pannakibuligda iti GILAS, maysa nga organisasion a nakabase iti Manila, tapno maikonektarda dagiti pagadalan iti pagilian babaen ti internet.
Bayat ti mission, nakipatang dagiti lider ti ISAH kadagiti lokal nga opisial dagiti pagadalan para iti pannakaipatungpal ti nasao a gannuat.
Kinuna ni Abinsay a babaen ti internet connection, magun-od dagiti estudiante ken mangisursuro ti nalawa nga impormasion a maala manipud iti internet.
Innayon ni Abinsay ti panagirusatda iti adopt-a-school wenno scholarship program tapno matulongan dagiti ubbing iti panagbasada.
“Siak mismo, naggapunak iti Cabaroan Daya (Vigan), ket adda inadopt ko nga elementary school a nagbasaak… adda met dagiti iskolarko,” kinuna ni Abinsay.
Karaman a simmangpet ditoy probinsia idi Dis. 18-23 ti grupo ti ISAH nga idadauluan ni Mr. Danny Villaruz ti nasurok 40 a dodoktor ken medical professionals manipud iti Honolulu, the mainland USA, ken nakitiponan dagiti doktor ken medical students ti University of Sto.Tomas School of Medicine, local physicians ken dentists. ket nangisayangkatda kadagiti medical mission iti Vigan City, Cabugao, Santa, Santiago ken Banayoyo.
Nangisayangkat pay ti asosasion kadagiti nadumaduma a pasalip kas iti Ilocos Sur Idol, Ilocos Sur Got Talent, Chess ken dadduma pay ken nagpaeksamenda kadagiti agbasbasa iti elementaria ken sekundaria para iti scholarship program ti nasao a gunglo.
Nasurok a $225,000 ti pategna dagiti agas ken multi-vitamins nga insangpet ti ISAH a nagtaud manipud kadagiti lokal, nasional, international pharmaceutical companies, dagiti dodoktor ken dadduma pay a charitable organizations.
Nangisayangkat pay ti grupo iti medical mission iti Pasuquin ken Bacarra, Ilocos Norte.
Kinuna ni Abinsay a planoda ti panakipartnerda iti Gawad Kalinga tapno matulongan dagiti karirigatan ti panagbiagna babaen ti panangaramidda iti maysa a village a paggianan dagiti awan pagtaenganna nga umili.
“Tumultulong ti Gawad Kalinga kadagiti kapanglawan kadagiti napanglaw ket kitkitaenmi ti panagipasdekmi iti maysa a village para kadagiti tattao nga awan ti pagtaenganna,” kinuna ni Abinsay.
Nupay kasta, kinuna ni Abinsay a long range plan daytoy ket saan nga insigida a maipatungpal ngem namnamaenna a maragpat daytoy babaen ti panagtitinnulong ti ISAH.
“Saan nga immediate plan no di ket long-range plan daytoy… sapay koma ta iti masakbayan, maipatungpalmi,” kinuna ni Abinsay.#


text:
Babaen ti programa ti Coastal Resource Management (inter-agency) nga idauluan ti Gobierno Munisipal, ti DA-LGU ti nangmobilisar kadagiti nadumaduma a sektor a tumulong iti linawas a pannakadalus ti igid ti baybay kadagitoy a nadakamat a barangays nangruna ta kasibsibet dagiti bagyo a nangpataud ti wara ken rugit.
Nupay kasta, maipatungpal latta ti panagdaldalus iti igid ti baybay manipud ti bulan ti Enero agingga iti Disiembre tapno mapreserbar ti breeding area dagiti ikan, imbatad ni Mr. Edgar S. Balangatan, Municipal Technologist ken Municipal Environment and Natural Resources Officer-Designate ti LGU-Cabugao.
Segun kada Mr. Robert Savella ken Mrs. Milagros Ramirez-Paz, agpada a Municipal Technologists ken Fisheries Coordinator ti LGU-Cabugao, makitintinnulong dagiti gunglo ti mangngalap, Konseho ti Barangay, Rural Improvement Club (RIC), 4-H Club, Benepisiario ti 4’Ps ken agbasbasa nga ubbing iti pannakaipakni dagiti rugit ken maidaknir a kayo ken bulbulong iti igid ti baybay.
Naaramid ti nasaknap a panagdalus ti grupo idi Setiembre 7 sadiay Barangay Dardarat, Setiembre 9 sadiay Barangay Daclapan, ken Setiembre 10 sadiay Barangay Salapasap. Linawas met ti maaramid a panagdalus ti grupo iti parte ti Barangays Pug-os, Sabang, Namruangan ken Salomague.


text:
SARRAT, Ilocos Norte – Dua nga aldaw kalpasan ti panagtakawda iti maysa a bodega ti softdrinks a nagtungpal iti pannakapapatay ti dua a police officers, nagudas bayat ti pannakipinnaltogda ti dua kadagiti uppat a suspek a naipiskot dagiti operatiba iti insayangkatda a pursuit operation iti Barangay 19 ditoy nga ili sakbay ti tengnga ti aldaw ti Hulio 5.
Nagudas dagiti suspek a da Justine Amugawen ken Albert Amugawen bayat ti pannakirangetda kadagiti nagtipon nga elemento ti Ilocos Norte Provincial Police Office, Sarrat Police Station, CIDT, RID ken R101 iti babaen ti direkta a superbision ni Police Senior Supt. Marlou C. Chan.
Inaresto met dagiti polis iti dayta met laeng nga operasion dagiti dua pay a suspek a nainaganan Jaime Macadangdang ken Arnel Bannacas.
Narekobre dagiti operatiba kadagiti suspek ti dua a caliber .45 pistol ken kuarta nga agdagup iti P59,545.00 ken napapateg nga alahas a paset ti tinakaw dagitoy iti Coca Cola storage building iti Barangay Lydia, Marcos, Ilocos Norte idi Hulio 3.
Saan pay a nainaganan ti maikalima a suspek a nangisayangkat iti panagtakaw iti Coca Cola storage building idi Hulio 3 a nangkayaskasanda iti P500,000.
Iti immun-una a report manipud iti PPO ditoy, apaman a naawat ti Marcos police station ti maysa a tawag a nangireport iti panagtakaw iti warehouse ti Coca Cola, nagresponde da Police Insp. Naldo A. Aromin, officer in charge, SPO2 Danny M. Ballesteros ken kakaduada a polis ket kinamatda dagiti suspek a naglibas iti kabambantayan a paset ti Sitio North Parola ti nasao a barangay.
Mapapati a sumungsungad pay laeng dagiti polis ngem pinaputokan ida dagiti suspek a nakatiruan ni Ballesteros. Nagpaut ti ranget iti 25 minutos a nagtungpal iti pannakagudas ni Aromin ken maysa a mapapati a kadua dagiti nagtakaw.
Nakarekobre dagiti polis manipud iti natay iti dua a backpacks a naglaon kadagiti assorted nga aruaten, alahas, petaka ken pouch a naglaon kadagiti sensilio nga agdagup iti P2,000. sumagmamano a bills nga agdagup iti P1,280 a kuarta, maysa a homemade 12 gauge pistol ken Nokia a selpon.
Segun ken ni Chan, kameng dagiti suspek iti notorious a Gubiangan Group nga agisaysayangkat kadagiti robbery-hold-up iti Region 1, 2 ken Cordillera.#


text:
Inton 2010 pay laeng ti eleksion para iti kinapresidente, bise presidente, ken para senador iti pagilian. Para iti nasional a puesto, inton pay la Nobiembre daytoy a tawen ti impakdaar ti Commission on Elections a panagipila dagiti politiko iti kandidaturada. Ngem ita pay, mangrugin a matutuleng ken masusungeg dagiti umili kadagiti infomercials kadagiti nadumaduma a telebision ken mairita kadagiti pasken ken tarpaulin kadagiti kalkalsada iti siudad a mangibambando iti rupa ken gapuanan dagiti lokal ken nasional nga opisial a nangiparipiripen ken adda panggepna nga agkandidato para iti nangato a posision iti eleksion inton 2010.
Kitaentayo dagiti sumagmamano nga infomercials a nabuyatayo ken madama pay a maipatpatangatang kadagiti nadumaduma a telebision iti pagilian:
*Maysa nga opisial ti gobierno a mangibagbaga a kasapulan a nakasagana dagiti umili no adda dumteng a kalamidad
*Maysa a senador a mangibagbaga kadagiti dua nga ubbing a nasapa a naipako iti trabaho a sidadaan a makirupak maipuon kadakuada
*Sabali pay a senador a mangibagbaga a naggapu iti marigrigat a kasasaad, ngarud, madadaan a tumulong kadagiti marigrigat.
*Maysa nga opisial ti gobierno nga agkaiwara dagiti tarpaulin a nakaikabilan ti rupana a mangibagbaga iti pannakitakunaynay dagiti umili kadagiti paglintegan iti kalsada
*Maysa a nangato nga opisial ti gobierno a mangibagbaga nga ok ti departamento nga idauluanna.
Ibaga la ketdi dagitoy nga opisial a saanda nga agkamkampania ta dida pay impila ti kandidaturada.
Siguro, ipagarup dagitoy nga opisial a muttaleng amin dagiti umili a saan a makailasin a maysa daytoy a panangsalikawkaw iti Election Code a mangiparit ken mangdusa iti panagsalungasing iti nasapa a panagkampania.
Saan a mailibak a nangina dagiti infomercials a maipabuya kadagiti telebision iti sumagmamano laeng a minuto wenno segundo. Ti saludsod: naggapuan dagiti binusbosda para kadagitoy nga infomercials?
Nasayaat no nagtaud ti nabusbos iti bulsada. Ngem kasanon no pondo ti opisinada ti nagtaudanna?
Laglagipen koma dagitoy nga opisial a nagtaud iti buis dagiti umili dagiti pondo a nailatang para iti opisinada. Naited dagita a pondo iti ahensia nga idauluanda tapno maisubli kadagiti umili babaen ti panangitedda iti nasayaat a serbisio.
Suportaranmi ti impila ni Sen. Miriam Defensor-Santiago a resolusion a mangpaimbestiga kadagitoy nga infomercials uray iti baet a siguraduenmi nga awan dumur-asanna. No apay, dayta pugtom, kaparis ti agay-ayuyang iti panunotmi.
Ngem iti biangmi, no maaramat ti pondo ti gobierno para laeng iti pagimbagan ti maysa a tao, maysa daytoy a malbersasion iti kuarta dagiti tattao.#