text:
Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan
Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan (Ingles: International Monetary Fund wenno IMF) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma paya a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Escobar, Arturo. 1980. Bileg ken Pannakakita: Panagrang-ay ken ti Inbension ken Panangimaton ti Maikatlo a Lubong. Kultural nga Antropolohia 3 (4): 428–443.
20. http://www.clarin.com/politica/gobierno/FMI-advirtio-sancion-Argentina-mostrar_0_349165280.html
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
- Boughton, J. M. Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989, Washington DC, 2001.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan iti Wikimedia Commons
- Opisial a website


c: text/html

text:
1Nayanak ni Jesus iti ili a Betlehem idiay Judea, idi ni Herodes ti agdama nga ari. Saan a nabayag kalpasan ti pannakayanakna, adda mamasirib a lallaki a taga-daya a napan idiay Jerusalem. 2“Sadino ti ayan ti ubing a nayanak nga ari dagiti Judio?” sinaludsodda. “Nakitami ti bituenna a nagparang idiay daya ket immaykami agdaydayaw kenkuana.” 3Idi madamag daytoy ni ari Herodes, napalalo ti pannakariribukna, kasta met ti tunggal maysa a taga-Jerusalem. 4Pinaayabanna ngarud dagiti panguloen a papadi ken mamaestro iti Linteg ket sinaludsodna kadakuada no sadino ti pakayanakan ti Cristo. 5“Iti ili a Betlehem idiay Judea,” insungbatda, “ta daytoy ti insurat ti profeta: 6‘Sika, Betlehem, iti daga ti Juda, Saanka a maudi kadagiti ili iti Juda; Ta tumaudto kenka ti maysa a pangulo A mangaywan iti ilik nga Israel.’” 7Inayaban ngarud ni Herodes dagiti sangaili ket kinasaritana ida iti nalimed. Sinaludsodna kadakuada no kaano ti panagparang ti bituen. 8Iti kasta, imbaonna ida idiay Betlehem ket imbilinna kadakuada, “Inkay sapulen a naimbag ti ubing; no masapulanyo, ipakaammoyonto kaniak tapno innak met agdaydayaw kenkuana.” 9-10 Pimmanawda ket idi addada iti dalan, nakitada manen daydi bituen a nagparang idiay daya. Idi makitada, anian a ragsakda, anian a rag-oda! Indaldalanna ida agingga a nagsardeng iti ngatoen ti balay a yan ti ubing. 11Simrekda iti balay ket nakitada ti ubing ken ni Maria nga inana. Nagparintumengda a nagrukbab kenkuana. Kalpasanna, inruarda dagiti sagsagutda a balitok, insenso ken mirra ket indatonda kenkuana. 12Idi agawidda iti ilida, sabalin a dalan ti nagnaanda ta iti tagtagainep, pinakdaaran ida ti Dios a didan agsubli ken ni Herodes. 13Kalpasan ti ipapanaw dagiti mamasirib, nagparang ken ni Jose ti maysa nga anghel ti Apo, iti maysa a tagtagainep. Kinunana, “Bumangonka; inka ipakni dagiti agina idiay Egipto. Agyankayo sadiay agingga’t ibagak a pumanawkayo. Ta sapulento ni Herodes ti ubing tapno papapatayna.” 14Bimmangon ni Jose, innalana dagiti agina ket nagrubbuatda iti dayta a rabii a napan idiay Egipto. 15Nagyanda sadiay agingga’t ipapatay ni Herodes. Naaramid daytoy tapno matungpal ti insao ti Apo babaen iti profeta, “Manipud Egipto inayabak ti anakko.” 16Napalalo a pungtot ni Herodes idi madlawna a sinikapan dagiti mamasirib. Iti kasta, imbilinna a mapapatay amin nga ubbing a lallaki nga agtawen iti dua wenno nababbaba iti ili a Betlehem ken kadagiti kabangibangna. Naibatay daytoy nga aramid iti kinuna dagiti sangaili maipapan iti panagparang ti bituen. 17Natungpal ngarud ti impadto ni profeta Jeremias: 18“Idiay Rama, nangngeg ti panagikkis, Dungdung-aw ken nasaem a sangsangit; Dungdung-awan ni Raquel dagiti annakna, Agsangsangit ket dina kayat ti maliwliwa, Ta natayda amin a padapada.” 19Kalpasan a natay ni Herodes, nagparang iti tagtagainep ti maysa nga anghel ti Apo ken ni Jose idiay Egipto. 20“Bumangonka,” kinuna ti anghel. “Yawidmon dagiti agina iti daga ti Israel. Natayen dagiti nagpanggep a mangpapatay iti ubing.” 21Bimmangon ngarud ni Jose. Innalana dagiti agina ket nagsublida idiay Israel. 22Ngem idi nadamag ni Jose a ni Arkelao nga anak ni Herodes ti simmukat nga ari ti Judea, nagbuteng a mapan sadiay. Babaen iti tagtagainep, napakdaaran manen ni Jose ket napan iti probinsia ti Galilea. 23Nagtaeng iti ili a maawagan iti Nazaret. Iti kasta, natungpal ti kinuna dagiti profeta, “Maawaganto iti Nazareno.”
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Panawen ti Landok
Ti Panawen ti Landok ket isu ti paset ti panawen a sapasap a napasamak kalpasan ti Panawen ti Bronse, a minarkaan babaen ti adu a panagusar ti landok. Ti nasapa a paset ti panawen iti daytoy a panawen ket nailaslasin babaen ti adu a panag-usar iti landok wenno aserol. Ti pannakaammpo dagiti kastoy a material ket naitumpong kadagiti sabali a panagbalbaliw iti kagimongan , a mairaman iti pagigiddiatan iti panagsanay ti agrikultura. Ti Panawen ti Landok a kas maysa nga Arkeolohiko a termino ket mangibagbaga ti kasasaad iti sibilisasion ken kultura ti tattao nga agus-usar ti landok a kas ti material a ramit ti panagtagbat ken armas.[1] Ti Panawen ti Landok ket isu ti maikatlo a nangruna a paset ti panawen iti sistema ti tallo a panawen a pinartuat babaen ni Christian Thomsen (1788–1865) pata iti panangidasig kadagiti taga-ugma a kagimongan ken dagiti prehistoriko nga agpang iti progreso.[2]
Iti pakasaritaan ti arkeolohia, ti taga-ugma aliteratura iti Panawen ti Landok ket mairaman dagiti kasapaan a naipreserba a testo iti manuskrito t tradision. Ti Sanskrito a literatura ken ti Insik a literatura ket rrimmang-ay idi Panawen ti Landok . Dagiti sabali pay a testo ket mairaman dagiti Avesta a Gatha, ti Veda ti India ken dagiti kaduogan a paset ti Hebreo a Bilia. Ti kangrunaan a langa a mangilasin ti Panawen ti Landok manipud kadagiti sinarunona a panawen ket ti panangipakaammo dagiti alpabetiko a karakter, ken ti dimtengan ti panagrang-ay ti naisurat a sao a nangpakabael ti literatura ken ti historiko a rehistro.[1]
Ti rugi ti Panawen ti Landok idiay Europa ken dagiti kaarubana alugar ket nailaslasin babaen ti naisangayan a porma dagiti implemento, dagiti armas, dagiti persoanal nga ornamento, ken bangbanaga, ken dagiti pay sistema iti naarkosana daremdem, a dagitoy amin ket maigiddiat manipud kadagiti sinaruno ti panawen ti bronse.[1] Ti obra dagiti mammanday iti panagparang-ay kadagiti implemento ken dagiti armas ket pinannday iti sukog, ken, kas ti nagbanagan, ket nagin-inut a pimmanaw manipud dagiti estereotipo a porma dagiti sinarunoda iti bronse, a dagidi ket naidamili, ken ti sistema ti panagarkos, nga idi Panawen ti Bronse ketdagidi laeng nalaka a panagul-ulit dagiti linia a tabas, ket nakaiturongan ti sistema dagiti nasuko a linia ken dagiti agay-ayus a daremdem[1] Ti termino a "Panawen ti Landok" ket addaan laeng ti nababa a pateg ti kronolohia, gaputa saan a nagpapada a nangrugi iti ballasiw ti intero a lubong[3] Dagit ipetsa ken dagiti kontesto ket agdumadumada depende kadagiti rehion, ken ti panagsisinnaruno ti panpanawen ket saan nga agpayso para iti tunggal maysa a paset ti rabaw ti Daga. Adda dagiti lugar, a kas dagiti isla ti Abagatn a Pasipiko, ti uneg ti Aprikaa, ken dagiti paset ti Amianan ken Abagatan nga Amerika, a ti tattao ket dagus a linabsanda ti panag-usar ti bato tapno agusarda ti landok nga awan ti panangibaetan ti panawen ti bronse.[1]
Ti Panawen ti Landok ket isu ti maikatlo iti sistema ti tallo a panawen iti arkeolohia, a mangbingbingay prehistoriko a teknolohia ti tao iti tallo a paset ti panawen:
- Ti Panawen ti Bato
- Ti Panawen ti Bronse
- Ti Panawen ti Landok
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Waldbaum, Jane C. Manipud ti Bronse aginggana ti Landok. Göteburg: Paul Astöms Förlag (1978): 56-8
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e The Junior Encyclopædia Britannica: Ti reperensia a biblioteka iti sapasap a pannakaammo. (1897). Chicago: E.G. Melvin.
- ^ C. J. Thomsen ken ni Jens Jacob Asmussen Worsaae ket isuda ti immuna a nangipakat ti sitema kadagiti artipakto.
- ^ Chisholm, H. (1910). Ti Encyclopædia Britannica. New York: Ti Encyclopædia Britannica Co.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sapasap
- Ti sitio a maipanggep ti Panawen ti Landok ti Britania manipud ti resourcesforhistory.com
- Maipanggep ti Panawen ti Landok it Tsina ken Europa
- Dagiti pablaak
- Andre Gunder Frank ken ni William R. Thompson, Ti nasapa Panawen ti Landok a panagpadakkel ti ekonomia . Amerikano nga Instituto iti Arkeolohia, San Francisco, Ca., Enero, 2004.
- Damdamag
- Dagiti adu a pannakaipunpon ket mangisingasing ti naranggas a pannakapatay iti turod a puerto ti Panawen ti Landok. Dagiti arkeologo ket nakabirukda ti ebidensia ti naranggas a pannakapatay a mangisilpo ti Panawen ti Landok a pannakigubatan idiay turod a puerto idiay Derbyshire. BBC. 17 Abril 2011


text:
Bangkok
Ti Bangkok ket isu ti kapitolio a siudad ken kadakkelan nga urbano a lugar idiay Tailandia. Daytoy ket naamammoan ti Thai a kas ti Krung Thep Maha Nakhon (กรุงเทพมหานคร, naibalikas a kas ti [krūŋ tʰêːp máhǎː nákʰɔ̄ːn] ( denggen)) wenno Krung Thep ( listen), a kayatn a saoen ket "siudad dagiti anghel". Ti Bangkok ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad idiay Tailandia nga adda dagiti agarup a 12 riwriw nga agtataeng a tattao. Ti Bangkok ket maysa idi a bassit pagkomersion idi aasideg ti sabangan ti Karayan Chao Phraya idi las-ud ti Ayutthaya a Pagarian idi maika-15 a siglo. Dayto yket dimmakkel ken nagbalina a lugar ti dua a kapitolio a siudad: ti Thonburi idi 1768 ken ti Rattanakosin idi 1782.
Gapu ti estratihiko a lokasionna idi Abagatan nga Asia, ti Siam (ken kalpasan daytoy ti Tailandia) ket nagbalin a paglapppedan nga estado a nagbaetan dagiti Pranses ken Britaniko a puersa ti kolonia. Ti Bangkok ket nakagun-od ti pakaidiayawan a kas maysa a nawaya, dinamiko, ken makainpluesia a siudad. Tatta nga aldaw, ti Bangkok ket saan laeng a politika, sosial, ken ekonomiko a sentro ti Tailandia, ngem adda pay tipanagidaulo a papel iti panagggatang, komersio, kultura, dagiti arte, edukasion, panagaywan ti salun-at ken pagluganan ti Indotsina a rehion.
Ti panagrang-ay ti puona ti Asia idi panawen ti 1980 ken 1990 ket nangiturong kadagiti adu a multinasional a koporasion a mangpatakder kadagiti rehional a kuartelda idiay Bangkok. Ti siudad tattan ket maysa a nangruna a rehional a puersa itipinansia ken negosio. Ti dumakdakkel nga inpluensian akadagiti politika, kultura, moda ken liwliwa ket mangipakita ti kasasaadna a kas maysa nga Alpha a sangalubongan a siudad.[2] Idi 2009, isu daytoy ti maikadua a kanginaan a siudad idiay Abagatan-Daya nga Asia iti likudan ti Singapura.[3] Dagiti adu a dulon ti ken mabisbisita iti siudad ken no maipatinayon dagiti agdidinnamag ti kinadakesna a distrito ti nalabbaga a silaw ket nakaaramid daytoy a sininimo ti eksotisismo. Ti naipakasaritaan a Nalatak a Palasio, Wat Arun, ken Templo ti Agsadsadag a Buda, ken ti panakinayon ti Khaosan a kalsada ken Soi Cowboy, ket nangruna a papanan dagiti turista idiay kapitolio. Iti panakaitipon nga isu ti ruangan a papanan idiay Laos, Burma, ken Cambodia, daytoy ketmaikadua laeng iti Londres itibilang dagiti tinawen a panagbisbisita.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lugar ti Bangkok ket napetsaan manipud idi maikasangapulo ket lima a siglo, idi daytoy ket maysa apurok idiay laud nga igid ti Karayan Chao Phraya, babaen ti panatugray ti Ayutthaya.Gapu ti estratihiko a lokasionna idiay asideg ti sabangan ti karayan, ti ili ket nagin-inut iti kinapangrunana. Ti Bangkok ket immununa a nagserbi a kas maysa a lugar ti aduana nga adda dagiti pagsammakedan kadagiti dua a bangir ti karayan, ken nagbalin a ti lugar ti maysa a sillong idi1688 nga idiay ti naikapatalawan dagiti Pranses manipud idiay Siam. Kalpasan ti pannakatnag ti Ayutthaya iti Burmes a Pagarian idi 1767, ti kabarbaro a nairangarang nga Ari a ni Taksin ket nangbangon ti kapitoliona idiay ili, a daytoy ti nagbalin a kuartel ti Thonburi a Pagarian.Ni Ari Phutthayotfa Chulalok (Rama I), a simmaruno kenni Taksin, ket inyakarna ti kapitolio idiay daya nga igid ken nangbangon ti Rattanakosin a Pagarian idi 1782. Ti Adigi ti Siudad ket naipatakder idi 21 Abril, a naipanpanunotan a kas ti petsa ti pannakabangon ti agdama a siudad.
Ti ekonomia ti Bangkok ket nagin-inut a dimmakel babaen ti internasional a pagtagilakuan, immuna iti Tsina, ken dagiti nagsubsubli a Lumaud nga agtagtagilako idi nasapa a tengnga ti maikasangapulo ket siam a siglo. A kas ti kapitolio, ti Bangkok ket isu idi ti sentro ti panagpabaro ti Siam idi nakasangsango ti panagtalmeg kadagiti Lumaud a bileg idi naladaw a maikasangapulo ket sian a siglo. Dagiti panagturturay dagiti Ari a ni Mongkut (Rama IV, 1851–68) ken ni Chulalongkorn (Rama V, 1868–1910) ket nakakitkita ti panangiyamaammo ti pison a makina, pagmalditan, perokaril a pagiluganan ken dagiti kammasapulan nga estruktura iti siudad, ken ti pay pormal nga edukasion ken panagaywan ti salun-at. Ti Bangkok nagbalin a sentro ti entabada para kadagiti panasalsalisal ti bileg a nagbaetan ti milisia ket dagiti politikal a napilpili idi ti pagilian ket nagikkat ti patingga a monarkia idi 1932. Daytoy idi ket suheto ti Hapon a panagsakup ken Kimmadduan a panagbomba idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II, ngem napardas a dimmakdakkel kalpasan ti gubat a paset ti panawen a aks ti nagbanagan ti ti tulong ti panagrang-ay ti Estados Unidos ken dagiti ininted ti gobierno a puonan. Ti papael ti Bangkok a aks maysa a papanan dagiti Amerikano a milisia ket nanagirugi ti bukodna nga industri aiti turismo ken ti pay panagtagilako ti sekso. Dagiti di agpapada a panagrang-ay ti urbano ket nangiturongan ti panagdakkel kadagiti di panagpapada ti matgedan ket ti di nakitkita idi panagyakar manipud kadagiti away a lugar idiay Bangkok; ti pupolasionna ket dimmakkel manipud ti 1.8 aginggana iti 3 riwriw idi kaladawan ti 1960 a tawtawen. Kalpasan ti ipapanaw ti Estados Unidos manipud idiay Bietnam, dagiti negosio ti Hapon ket nangisukat a kas dagiti nangidaulo iti puonan, ken ti panagipadakkel ti panagpataud kadagiti maipapan ti panaglako ti ballasiw taaw ket nanagiturong ti pannakaipadakkel ti pinansia a pagtagilakuan idiay Bangkok.[5] Ti napardas nga idadakkel ti siudad ket nagtultuloy kadagiti tawtawen ti 1980 ken dagiti tawtawen ti nasapa 1990, aginggana idi napasardeng babaen ti pinansia a didigra ti Asia ti 1997. Iti dayta a panawenen, adu kadagiti publiko ken sosial a banbanag ti rimrimsua, a mairaman kadagiti pannakasulnot ti inprastruktura a maipakpakita kadagiti nakaro a trapiko ti siudad. Ti papel ti Bangkok a kas ti politikal nga entablado ti pagilian ket agtultuloy a makitkita kadagiti agsasaruno a nadayeg a protesta, manipud kadagiti yaalsa dagiti edtudiante idi 1973 ken ti 1976, ti kontra-milisia a demontrasion idi 1992, ken dagiti nagsasaruno a kontra-gobierno a protesta babaen dagiti "Duyaw a Kamiseta" ken dagiti tignay ti "Nalabbasit a Kamiseta" manipud idi 2008 ket dagiti simmakbay.
Ti administrasion ti siudad ket immuna napormalisado babaen ni Ari Chulalongkorn idi 1906, iti pannakaibangon ti Monthon Krung Thep Phra Maha Nakhon (มณฑลกรุงเทพพระมหานคร) a kas maysa a nailian a pannakabingbingay. Idi 1915 ti monthon ket nagudua kadagiti nadumaduma a probinsia, dagiti administratibo a pagbeddenganna ket adu payen a nabalbaliwan. Ti siudad iti agdama a porma ket napartuat idi 1972 iti pannakaporma ti Metropolitano nga Administrasion ti Bangkok, a naikapasarunuan ti panagtipon ti Probinsia ti Phra Nakhon idiay akin daya nga igid ti Chao Phraya ken ti Probinsia ti Thonburi idiay laud iti las-ud ti napalabas a tawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Heograpia iti Bangkok". Metropolitano nga Administrasion ti Bangkok. Naala idi 2007-09-08.
- ^ "GaWC – Ti Lubong segun ti GaWC 2008". Lboro.ac.uk. 13 Abril 2010. Naala idi 26 Hunio 2010.
- ^ "Dagiti kanginaan a siudad idiay Asia". Dagiti Mayor ti Siudad. Naala idi 26 Hunio 2010.
- ^ "Panagiranggo dagiti kasayaatan a papanan a siudad ti Euromonitor Internasional". Naala idi 26 Hunio 2010.
- ^ Baker & Pongpaichit 2005, pp. 37–41, 45, 52–71, 149–150, 162, 199–204.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bangkok iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Bangkok manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Metropolitano nga Administrasio ti Bangkok
- Turista ti Bangkok - Opisial apagsurotan ti panagbanniaga manipud ti Dibision ti Turismo ti Bangkok


text:
Lehislatibo a distrito iti Mindoro
Ti Lehislatibo a Distrito iti Mindoro ket isu idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Mindoro, iti Asemblia iti Filipinas manipud idi 1907 aginggana idi 1916, ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1916 aginggana idi1935, ti Nailian nga Asemblia ti Filipinas manipud idi 1935 aginggana idi 1941 ken manen iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud 1941 aginggana idi 1949, idi ti Occidental Mindoro ken Oriental Mindoro—dagiti probinsia a nakabingayanda idi Hunio 13, 1950—ket naikkan ti bukodda a pannakabagi.
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^1 Nabutosan a kas pannakabagi ti Probinsia ti Mindoro idi 1949 para iti maikatlo a termino. Automatiko a nagbalin a pannakabagi ti Oriental Mindoro kalpasan ti panagbutos ti pannakabagi ti Occidental Mindoro idi Nobiembre 13, 1951.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
‘Kasapulam ti Panagibtur’
KALPASAN a nabautisaran ni Anita * kas maysa a Saksi ni Jehova, siuulpit a binusor ni lakayna. “Pinawilannak a makigimong ken imparitna pay uray ti panangdakamatko iti nagan ti Dios,” kinuna ni Anita. “Makapungtot ni lakayko uray no ibagak laeng ti nagan a Jehova.”
Sabali manen a pannubok ken Anita ti panangisurona kadagiti annakna maipapan ken Jehova. “Naiparit iti mismo a pagtaengak ti panagdayaw ken Jehova. Saanak a nawaya a mangyadal kadagiti annakko, ken diak maitugot ida iti gimong.”
Kas iti kapadasan ni Anita, maysa a pannubok iti kinamatalek ti maysa a Kristiano ti ibubusor ti pamilia. Kasta met ti nakaro a sakit, ipapatay ti anak wenno asawa, wenno ti panagtallikud ti maysa a miembro ti pamilia ken Jehova. Ngarud, ania ti makatulong iti maysa a Kristiano nga agtalinaed a matalek ken Jehova?
No maipasangoka kadagiti kasta a kasasaad, ania ti aramidem? Kinuna ni apostol Pablo: ‘Kasapulam ti panagibtur.’ (Heb. 10:36) Ngem ania ti makatulong kenka nga agibtur?
AGPATULONGKA KEN JEHOVA
Maysa kadagiti kangrunaan a pamay-an tapno maaddaantayo iti bileg a mangibtur kadagiti pannubok ket ti panagpatulong ken Jehova. Kasta ti inaramid ni Ana. Iti maysa nga aldaw ti Lunes, natay ti lakayna a nakadennana iti 30 a tawen. Kinunana: “Agtawen laeng idi iti 52 ket saanen a nakaawid pay manipud iti trabahona.”
Kasano a nadaeran ni Ana dayta? Nakatulong kenkuana ti panagtrabahona manen gapu ta agkalikagum ti trabahona iti panangipamaysa. Nupay kasta, saan a naan-anay a naikkat ti saem a marikriknana. Kinunana: “Nagpakpakaasiak ken Jehova a tulongannak koma a mangiliwliwag iti pukawko.” Sinungbatan kadi ni Jehova dagiti kararagna? Mamati ni Ana a nasungbatan dayta. Kinunana: “Ti talna a ti Dios laeng ti makaited, binang-aranna ti kararuak ken ti panunotko. Masiguradok a pagungarento ni Jehova ni lakayko.”—Fil. 4:6, 7.
Inkari ti “Managdengngeg iti kararag” nga ipaayna ti amin a kasapulan dagiti adipenna tapno makapagtalinaedda a matalek kenkuana. (Sal. 65:2) Umanamongka kadi a makapabileg iti pammati daytoy a pammatalged? Matulongannaka kadi dayta a mangkita a kabaelam met ti agibtur?
MAKATULONG DAGITI NAKRISTIANUAN A GIMONG
Tultulongan ni Jehova dagiti adipenna babaen iti kongregasion Kristiano. Kas pagarigan, idi naipasango ti kongregasion idiay Tesalonica iti nakaro a pannakaidadanes, indagadag ni Pablo kadakuada: “Itultuloyyo a liwliwaen ti maysa ken maysa ken pabilgen ti maysa ken maysa, a kas iti pudno nga ar-aramidenyo.” (1 Tes. 2:14; 5:11) Babaen ti ayat ken panagtitinnulong, napagballigian dagiti Kristiano idiay Tesalonica dayta a pannubok iti pammatida. Ti panagibturda ket nagsayaat nga ulidan kadatayo ita ken makaisuro tapno makapagibturtayo.
Ti nasinged a pannakigayyemtayo kadagiti kakongregasiontayo tulongannatayo a makapagririnnanud iti “bambanag a makapabileg iti maysa ken maysa.” (Roma 14:19) Nakapatpateg daytoy nangruna kadagiti narigat a kasasaad. Adda dagiti gundaway a naipasango iti rigat ni Pablo, ngem pinabileg ni Jehova nga agibtur babaen kadagiti padana a Kristiano. Kas pagarigan, idi impaw-it ni Pablo ti kablaawna kadagiti kakabsat a taga-Colosas, kinunana maipapan kadakuada: “Nagbalinda a makapabileg a tulong kaniak.” (Col. 4:10, 11) Wen, ti ayatda ken Pablo ti nangtignay kadakuada a mangliwliwa ken mangpabileg kenkuana idi kasapulanna. Mabalin a pinaregta ken pinabilegdaka metten dagiti kakongregasionmo.
SUPORTA DAGITI PANGLAKAYEN
Nangipaay ti Dios iti sabali pay a paggapuan iti tulong iti kongregasion Kristiano—dagiti panglakayen. Dagitoy a nataengan iti naespirituan a lallaki ket agbalinda a kas “paglemmengan a lugar manipud iti angin ken lugar a pakaitalimengan manipud iti natutudo a bagyo, kas barbaresbes ti danum iti awanan danum a pagilian, kas salinong ti maysa a nadagsen a napasdok a bato iti napaksuyan a daga.” (Isa. 32:2) Makapabang-ar a talaga dayta! Ap-aprobetsarem kadi dayta a naayat a probision? Ti pammaregta ken suporta dagiti panglakayen ket makatulong kenka nga agibtur.
Siempre, saan a marisut dagiti panglakayen ti amin a problemam. Imperpektoda a tattao nga “addaan kadagiti isu met laeng a pagkapuyan a kas kadatayo.” (Ara. 14:15) Nupay kasta, adda pagimbaganna no ikararagandatayo. (Sant. 5:14, 15) Maysa a kabsat a lalaki a taga-Italy ti nabayagen nga agib-ibtur iti muscular dystrophy, maysa a sakit a kumarkaro bayat ti panaglabas ti panawen. Kinunana: “Nakatulong kaniak nga agibtur ti panangipateg ken ayat dagiti kakabsat, kasta met ti kanayon nga isasarungkarda.” Mabalin kadi a naan-anay nga aprobetsarem ti naayat a probision ni Jehova—dagiti panglakayen?
TAGINAYONEM TI REGULAR A NAESPIRITUAN A RUTINAM
Adda pay dadduma a masapul nga aramidentayo tapno makapagibturtayo. Ti maysa ket ti panangtaginayon iti regular a naespirituan a rutina. Usigentayo ti kasasaad ti 39 ti tawenna a ni John a nadayagnos nga addaan iti saan a gagangay a kanser. Kinunana: “Panagriknak ket kaslaak la naallilaw gapu ta ubingak pay laeng.” Iti dayta a tiempo, tallo pay laeng ti tawen ti anak ni John. Intuloy ni John: “Kayatna a sawen a saan laeng a ti anakmi ti asikasuen ni baketko no di ket masapul pay nga aywanannak ken kaduaennak iti doktor.” Gapu iti chemotherapy, mapakpaksuyan ken makasarsarwa ni John. Ngem saan la a dayta. Naidalit met ti amana isu a masapul a maaywanan.
Kasano a nadaeran ni John ken ti pamiliana dayta a narigat a kasasaad? “Iti laksid ti pannakapaksuyko, sigsiguraduek a regular latta ti naespirituan a rutinami,” kinunana. “Tinabunuanmi ti amin a gimong, linawas a mangasabakami, ken regular ti panagdaydayaw ti pamiliami uray no narigat dayta para kadakami.” Wen, nakita ni John a ti panangtaginayon iti espiritualidad ti tulbek tapno makapagibtur ti maysa. Ania ti maibalakad ni John kadagiti agpaspasar iti narigat a kasasaad? Kunana: “Bayat nga in-inut nga agmawmaw ti pannakakigtotmo iti sakitmo, ti bileg ken ayat ni Jehova ti mangikkat iti kanayon a panangpampanunotmo iti dayta. Mapapigsanakayo ni Jehova, a kas kaniak.”
Awan duadua a babaen iti tulong ni Jehova, kabaelantayo nga ibturan dagiti narigat a kasasaad a mabalin a maipasango kadatayo ita wenno iti masanguanan. Ngarud, agpatulongtayo ken Jehova, makisinningedtayo kadagiti kakongregasiontayo, agpatulongtayo kadagiti Kristiano a panglakayen, ken taginayonentayo ti regular a naespirituan a rutinatayo. No aramidentayo dagita, agtigtignaytayo maitunos iti sasao ni Pablo: “Kasapulanyo ti panagibtur.”
^ par. 2 Nabaliwan ti dadduma a nagan.


text:
Motiong, Samar
Ti Motiong ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Motiong ket politikal a nabingbingay iti 30 a barbaranggay.[2]
- Poblacion I
- Poblacion I-A
- Angyap
- Barayong
- Bayog
- Beri
- Bonga
- Calantawan
- Calapi
- Caluyahan
- Canvais
- Canatuan
- Candomacol
- Capaysagan
- Caranas
- Caulayanan
- Hinica-an
- Inalad
- Linonoban
- Malobago
- Malonoy
- Mararangsi
- Maypange
- New Minarog
- Oyandic
- Pamamasan
- San Andres
- Santo Niño
- Sarao
- Pusongan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
No Apay a Masapul nga Agbalintayo a Nasantuan
“Masapul nga agbalinkayo a nasantuan.”—LEV. 11:45.
1. Ania ti maitulong kadatayo ti libro a Levitico?
AD-ADU a daras a nadakamat ti kinasanto iti libro a Levitico ngem iti dadduma pay a libro ti Biblia. Gapu ta masapul a nasantuan ti amin a pudno nga agdaydayaw ken Jehova, ti panangtarus ken panangapresiartayo iti libro a Levitico tulongannatayo nga agbalin a nasantuan.
2. Ania ti sumagmamano a naitampok iti Levitico?
2 Ti libro a Levitico ket insurat ni propeta Moises ken karaman iti “amin a Kasuratan” a makagunggona iti panangisuro. (2 Tim. 3:16) Agparang ti nagan ni Jehova iti agarup 10 a daras iti tunggal kapitulo ti Levitico. No matarusantayo ti kababagas daytoy a libro, mapabilegtayo a mangliklik iti aniaman a banag a pakaumsian ti nagan ni Jehova. (Lev. 22:32) Ti kanayon a pannakausar ti sasao a “Siak ni Jehova” iti daytoy a libro ipalagipna a rumbeng nga agtulnogtayo iti Dios. Iti daytoy nga artikulo ken iti sumaruno, ammuentayo ti sumagmamano a napapateg a gameng a masarakan iti Levitico, maysa a sagut ti Dios a makatulong iti panagtalinaedtayo a nasantuan iti panagdayawtayo iti Dios.
NAKALIKAGUMAN TI PANAGBALIN A NASANTUAN
3, 4. Ania ti irepresentar ti pannakabuggo ni Aaron ken dagiti annakna? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
3 Basaen ti Levitico 8:5, 6. Ni Aaron ti pinili ni Jehova nga agbalin a nangato a padi iti Israel, ken dagiti annakna met ti agserbi kas papadi. Ni Aaron irepresentarna ni Jesu-Kristo ket dagiti annakna irepresentarda met dagiti napulotan a pasurot ni Jesus. Ti kadi pannakabuggo ni Aaron irepresentarna met ti pannakadalus ni Jesus? Saan, ta awan basol ni Jesus ken “awan pakapilawanna.” (Heb. 7:26; 9:14) Nupay kasta, ti pannakabuggo ni Aaron ipasimudaagna ti nadalus ken nalinteg a kasasaad ni Jesus. Ania ngarud ti iladladawan ti pannakabuggo dagiti annak ni Aaron?
4 Ti pannakabuggo dagiti annak ni Aaron iladawanna ti pannakadalus dagidiay napili nga agbalin a kameng ti nailangitan a kinapadi. Ti kadi pannakabautisar dagitoy a napulotan ket nainaig iti pannakadalus dagiti annak ni Aaron? Saan, ta ti pannakabautisar saanna a maikkat ti basol. Imbes ketdi, isimbolona ti panagdedikar ti maysa a tao ken Jehova a Dios. Mabugguan dagiti napulotan “babaen ti sao,” ket kaipapanan daytoy a masapul a naimpusuan nga iyaplikarda dagiti pannursuro ni Kristo iti biagda. (Efe. 5:25-27) Iti kasta, makapagbalinda a nasantuan ken nadalus. Ania met ngarud ti kasasaad ti “sabsabali a karnero”?—Juan 10:16.
5. Apay a maibaga a madaldalusan ti sabsabali a karnero babaen ti Sao ti Dios?
5 Dagiti annak ni Aaron saanda nga irepresentar ti “dakkel a bunggoy” ti sabsabali a karnero ni Jesus. (Apoc. 7:9) Masansantipikar ken madaldalusan met kadi dagitoy a bautisado nga indibidual babaen ti Sao ti Dios? Wen. No basbasaenda ti kuna ti Biblia maipapan iti pateg ken bileg ti naiparukpok a dara ni Jesus, mamatida kadagitoy a sasao ket mangipaayda iti “sagrado a panagserbi iti aldaw ken rabii.” (Apoc. 7:13-15) Gapu iti agtultuloy a pannakadalus dagiti napulotan ken ti sabsabali a karnero, ‘matagtaginayonda ti nasayaat a kababalinda.’ (1 Ped. 2:12) Maragsakan la ketdi ni Jehova a makakita iti kinadalus ken panagkaykaysa dagiti napulotan ken ti sabsabali a karnero, a dumdumngeg ken sisusungdo a sumursurot iti Pastorda a ni Jesus!
6. Apay a masapul a kanayon nga usigentayo ti bagitayo?
6 Ti nakalikaguman a pisikal a kinadalus dagiti agserbi kas papadi iti Israel ket adda napateg a kaipapananna iti ili ni Jehova ita. Masansan a madlaw dagiti iyad-adalantayo iti Biblia ti kinadalus dagiti lugar a pagdaydayawantayo kasta met ti nasayaat a panagkawkawestayo. Ipakita ti kinadalus dagiti papadi a masapul a ‘nadalus ti puso’ ti asinoman nga umuli iti arig nangato a bantay ti panagdaydayaw ken Jehova. (Basaen ti Salmo 24:3, 4; Isa. 2:2, 3.) Masapul nga agserbitayo iti Dios buyogen ti nadalus a panunot, puso, ken bagi. Agkasapulan daytoy iti kanayon a panangsukimat iti bagi. No dadduma, mabalin a mariknatayo a kasapulan a mangaramidtayo iti dakkel a panagbalbaliw tapno agbalintayo a nasantuan. (2 Cor. 13:5) Kas pagarigan, ti maysa a bautisado a kabsat a mangigaggagara nga agbuya iti pornograpia isaludsodna koma iti bagina, ‘Ikagkagumaak kadi ti agbalin a nasantuan?’ Kalpasanna, masapul nga agpatulong tapno maisardengna dayta a dakes nga aramid.—Sant. 5:14.
AGBALIN A NASANTUAN BABAEN TI PANAGTULNOG
7. Maitunos iti Levitico 8:22-24, ania nga ulidan ti impakita ni Jesus?
7 Idi naisaad ti kinapadi iti Israel, naikkan iti dara ti kalakian a karnero ti makannawan a lapayag, tangan ti ima, ken tangan ti saka ti Nangato a Padi a ni Aaron ken dagiti annakna. (Basaen ti Levitico 8:22-24.) Daytoy a pannakausar ti dara ipasimudaagna a masapul nga aramiden dagiti papadi ti amin a kabaelanda a mangitungpal iti annongenda. Umasping iti dayta, nangipakita ti Nangato a Padi a ni Jesus iti perpekto nga ulidan kadagiti napulotan ken iti sabsabali a karnero. Dimngeg dagiti lapayagna iti panangiwanwan ti Dios, inusarna dagiti imana a nangitungpal iti pagayatan ni Jehova, ken saan a pulos simmiasi dagiti sakana iti nasantuan a dana.—Juan 4:31-34.
8. Ania ti masapul nga aramiden ti amin nga agdaydayaw ken Jehova?
8 Dagiti napulotan a Kristiano ken ti sabsabali a karnero ni Jesus masapul a surotenda ti kinamatalek ti Nangato a Padida. Amin nga agdaydayaw ken Jehova ket masapul nga agtulnog kadagiti bilin a masarakan iti Sao ti Dios tapno saanda a mapagleddaang ti nasantuan nga espiritu. (Efe. 4:30) Masapul a ‘mangaramidda kadagiti nalinteg a dana [a pagnaan] dagiti sakada.’—Heb. 12:13.
9. Ania ti inyebkas ti tallo a kakabsat a nakipagtrabaho kadagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid, ken kasano a makatulong ti imbagada tapno agbalinka a nasantuan?
9 Usigentayo ti naimpusuan a komento ti tallo a kakabsat nga addaan iti naindagaan a namnama ken pinulpullon a tawen a makipagtrabtrabaho kadagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid. Inkomento ti maysa kadakuada: “Maysa a naisangsangayan a pribilehio ti makipagtrabaho kadakuada. Nakitak nga imperpekto dagitoy a kakabsat nupay napulotanda iti nasantuan nga espiritu. Ngem iti panaglabas dagiti tawen, pinagbalinko a kalat ti agpasakup iti panangidauloda.” Kinuna ti maikadua a kabsat: “Ti teksto a kas iti 2 Corinto 10:5 a maipapan iti ‘panagtulnog iti Kristo’ ket nakatulong kaniak nga agtulnog ken makikooperar kadagiti mangidadaulo. Naimpusuan daytoy a panagtulnogko.” Imbaga met ti maikatlo a kabsat: “Ti panangayat iti ay-ayaten ni Jehova ken ti pananggura iti guraenna, kasta met ti kanayon a panagpaiwanwan ken panangaramid iti bambanag a makaay-ayo kenkuana, ket kaipapananna ti kinatulnog iti organisasionna ken kadagidiay us-usarenna a mangitungpal iti panggepna ditoy daga.” Naammuan daytoy a kabsat a ni Nathan Knorr, a nagbalin a miembro ti Bagi a Manarawidwid, inawatna dagiti punto iti artikulo ti Watch Tower idi 1925 a napauluan iti “Birth of the Nation,” uray no dagita ket kinuestionaran ti dadduma. Inapresiar unay daytoy a kabsat ti kasta a kinatulnog. Ti panangmennamennatayo iti kinuna dagitoy a kakabsat matulongannatayo nga agbalin a nasantuan babaen ti kinatulnogtayo.
NAAN-ANAY NGA AGTULNOG ITI LINTEG TI DIOS MAINAIG ITI DARA
10. Kasano kapateg ti panagtulnogtayo iti linteg ti Dios maipapan iti dara?
10 Basaen ti Levitico 17:10. Imbilin ni Jehova kadagiti Israelita a saanda a kanen ti “aniaman a kita ti dara.” Ti iyaadayo iti dara—dara man ti animal wenno tao—ket makalikaguman met kadagiti Kristiano. (Ara. 15:28, 29) Maamaktayo uray laeng iti panangpanunot nga ‘iturong ti Dios ti rupana maibusor kadatayo’ ken ikkatennatayo iti kongregasionna. Ay-ayentayo ti Dios ken kayattayo a pagtulnogan. Uray maipasangotayo iti situasion a pagpeggadan ti biagtayo, determinadotayo latta a saan a tumulok kadagiti kiddaw ken ibilin dagidiay di makaam-ammo ken Jehova ken saan nga agtultulnog kenkuana. Wen, ekspektarentayo a laisendatayo dagiti tattao gapu iti iyaadayotayo iti dara, ngem determinadotayo koma nga agtulnog iti Dios. (Jud. 17, 18) Ania ti makatulong kadatayo a ‘sititibker a mangikeddeng’ a saantayo a mangan wenno agpayalison iti dara?—Deut. 12:23.
11. Apay a maikunatayo a saan a maysa a ritual laeng ti tinawen nga Aldaw ti Panangabbong?
11 Ti panangusar ti nangato a padi ti nagkauna nga Israel iti dara ti animal iti tinawen nga Aldaw ti Panangabbong tulongannatayo a mangtarus iti panangmatmat ti Dios iti dara. Ti kakaisuna a pakausaran ti dara ket pangabbong iti basbasol tapno magun-od ti pammakawan ni Jehova. Dara ti toro ken ti kalding ti maiparsiak iti sango ti kalub ti lakasa ti tulag. (Lev. 16:14, 15, 19) Babaen iti dayta a dara, pakawanen ni Jehova ti basbasol dagiti Israelita. Kasta met, imbilin ni Jehova a no agparti ti tao iti animal a pagtaraonna, masapul nga iparukpokna ti dara iti daga ken gaburanna iti tapok, “ta ti kararua ti tunggal kita ti lasag isu ti darana.” (Lev. 17:11-14) Maysa laeng kadi daytoy a ritual? Saan. Ti pannakausar ti dara iti Aldaw ti Panangabbong, kasta met ti bilin a panangiparukpok ti dara iti daga, ket maitunos iti immun-una a bilin ni Jehova ken Noe ken kadagiti kaputotanna maipapan iti dara. (Gen. 9:3-6) Imparit ni Jehova a Dios ti panangusar iti dara a pangsustiner iti biag. Ania ti kaipapanan daytoy kadagiti Kristiano?
12. Iti surat ni Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano, kasano a pinagnaigna ti dara ken ti pannakapakawan dagiti basol?
12 Idi nagsurat ni apostol Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano maipapan iti mangdalus a bileg ti dara, inlawlawagna: “Nganngani amin a bambanag madalusanda babaen ti dara sigun iti Linteg, ket malaksid no maiparukpok ti dara awan maaramid a pannakapakawan.” (Heb. 9:22) Imbaga pay ni Pablo a dagiti animal a sakripisio, nupay napateg met, impalagipda laeng kadagiti Israelita a managbasolda ken saan nga umdas dagita tapno naan-anay a maikkat ti basbasolda. Wen, ti Linteg ket “anniniwan ti naimbag a bambanag nga umay, ngem saan a ti mismo a kababagas ti bambanag.” (Heb. 10:1-4) Kasano a nagbalin a posible ti pannakapakawan dagiti basol?
13. Ania ti kaipapanan kenka ti panangidatag ni Jesus iti pateg ti darana ken Jehova?
13 Basaen ti Efeso 1:7. Ti panangisakripisio ni Jesus iti biagna babaen ti situtulok a ‘panangyawatna iti bagina maipaay kadatayo’ ket adda nakapatpateg a kaipapananna iti amin a mangay-ayat kenkuana ken iti Amana. (Gal. 2:20) Ngem ti inaramid ni Jesus kalpasan ti ipapatay ken panagungarna ti talaga a nangluk-at kadatayo, ta dayta ti namagbalin a posible iti pannakapakawan dagiti basoltayo. Intungpal ni Jesus no ania ti inyanniniwan ti Mosaiko a Linteg iti Aldaw ti Panangabbong. Iti dayta nga aldaw, mangala ti nangato a padi iti dara dagiti maidaton nga animal ket sumrek iti Kasasantuan a paset ti tabernakulo, wenno templo, a kasla agidatdatag iti mismo a sanguanan ti Dios. (Lev. 16:11-15) Iti umasping a pamay-an, immuli ni Jesus idiay langit nga awitna ti pateg ti darana ket indatagna dayta ken Jehova. (Heb. 9:6, 7, 11-14, 24-28) Anian a yamantayo ta mapakawan ti basbasoltayo ken madalusan ti konsiensiatayo babaen ti pammatitayo iti dara ni Jesus!
14, 15. Apay a napateg a matarusantayo ken pagtulnogantayo ti linteg ni Jehova maipapan iti dara?
14 Nalawlawag kadi kenka itan no apay nga imbilin ni Jehova a saantayo a mangan iti “aniaman a kita ti dara”? (Lev. 17:10) Maawatam kadin no apay nga ibilang ti Dios a sagrado ti dara? Ti dara irepresentarna ti biag. (Gen. 9:4) Umanamongka kadi a rumbeng nga awatentayo ti panangmatmat ti Dios iti dara ken agtulnogtayo iti bilinna nga adaywan dayta? Ti kakaisuna a pamay-an a maikappiatayo iti Dios ket ti panamatitayo iti daton a subbot ni Jesus ken ti panangbigbigtayo a nakapatpateg ti dara iti Namarsua.—Col. 1:19, 20.
15 Mabalin a di mapakpakadaan a maipasango ti asinoman kadatayo iti maysa a situasion a pakainaigan ti dara. Wenno nalabit kasapulan nga ikeddeng ti maysa a miembro ti pamiliam wenno ti maysa a patpatgem a gayyem no awatenna wenno saan ti pannakayalison ti dara. Kadagita a situasion, masapul met nga agdesision ti maysa no awatenna ti babbabassit a kapaset ti dara (blood fractions) ken no ania a kita ti panangagas ti kayatna. No kasta, nakapatpateg ti panagsukimat ken panagsagana para iti aniaman nga emerhensia, kasta met ti panagkararag tapno masalimetmetantayo ti takdertayo ken saantay a makikompromiso. Ditay la ketdi kayat a pagladingiten ni Jehova babaen ti panangawattayo iti maysa a banag a kondenaren ti Saona! Adu a propesional iti medisina ken dadduma pay a mangitantandudo iti panagpayalison iti dara ti mangiparparegta iti panagdonar iti dara kas pangsalbar iti biag. Nupay kasta, bigbigen ti nasantuan nga ili ni Jehova nga adda kalintegan ti Namarsua a mangibaga iti rumbeng a pakausaran ti dara. Para kenkuana, ti “aniaman a kita ti dara” ket sagrado. Determinadotayo koma nga agtulnog iti lintegna mainaig iti dara. Babaen ti nasantuan a kababalintayo, pampaneknekantayo kenkuana nga ap-apresiarentayo ti mangsalbar-biag a bileg ti dara ni Jesus—ti kakaisuna a dara a mamagbalin a posible iti pannakapakawan ti basol ken iti agnanayon a biag.—Juan 3:16.
NO APAY A NAMNAMAEN NI JEHOVA NGA AGBALINTAYO A NASANTUAN
16. Apay a masapul nga agbalin a nasantuan ti ili ni Jehova?
16 Kinuna ti Dios kadagiti Israelita idi ruk-atanna ida manipud pannakaadipenda idiay Egipto: “Siak ni Jehova a mangipampanaw kadakayo iti daga ti Egipto tapno agbalinak a Dios kadakayo; ket masapul nga agbalinkayo a nasantuan, agsipud ta nasantuanak.” (Lev. 11:45) Manamnama nga agbalin a nasantuan ti ili ti Israel gapu ta nasantuan ni Jehova. Kas Saksi ni Jehova, masapul met nga agbalintayo a nasantuan. Naipaganetget dayta iti libro a Levitico.
17. Ania itan ti makunam maipapan iti Levitico a libro ti Biblia?
17 Sigurado a nagunggonaanka iti panangusigtayo iti sumagmamano a paset ti Levitico ken rimmayray ti apresasionmo iti dayta a naipaltiing a libro ti Biblia. Ti panangmennamennam iti sumagmamano a nakapatpateg nga impormasion a linaon ti Levitico pinaunegna la ketdi ti pannakaawatmo kadagiti makagapu no apay a masapul nga agbalintayo a nasantuan. Ngem ania pay a napapateg a gameng ti masarakantayo iti daytoy a paset ti naipaltiing a Sao ti Dios? Ania pay ti masursurotayo iti dayta maipapan iti panangipaay iti nasantuan a panagserbi ken Jehova? Usigentayo dagitoy iti sumaruno nga artikulo.


text:
AGRIINGKAYO! NO. 2 2016
Ti Biblia—Ordinario Laeng Kadi a Libro?
Adda nasayaat a rason no apay a dayta pay laeng a libro ti kasasaknapan ti pannakaipablaakna ken pannakaipatarusna.
Ti Biblia
—Ordinario Laeng Kadi a Libro?
Apay nga irisgo ti dadduma ti biagda tapno agbasa iti Biblia wenno tapno laeng maaddaan iti Biblia?
No Mangrugin ti Panagbalbaliw iti Bagi ti Anakmo
Adda lima a tips ti Biblia a makatulong tapno nalaklaka a sanguen daytoy narigat a situasion.
Ilawlawag ti Maysa nga Embryologist no Apay a Mamati iti Dios
Mamati idi ni Propesor Yan-Der Hsuuw iti ebolusion, ngem binalbaliwanna ti kapanunotanna idi nagbalin a research scientist.
Panagdandanag
Mabalin a makatulong ti umiso a kita ti panagdandanag, ngem mangted met iti pagdaksan ti di umiso a panagdandanag. Kasanom a mapagballigian dayta?
Nagpipintas a Macaw
Ammuem ti dadduma nga impormasion maipapan kadagitoy a nakapimpintas a billit.
Maipapan iti Relasion
Paneknekan dagiti nabiit pay a panagadal a husto dagiti prinsipio ti Biblia.
Dagiti Features a Makita Online
Naumaakon iti Panagbiagko
Mammartek idi ni Dmitry Korshunov. Ngem rinugianna a basaen ti Biblia iti inaldaw. Apay a nagdakkel ti namalbaliwanna ken nakaragragsak itan?
Simmayaat a Biag iti Pagbaludan
Isalaysay ti dati a balud a ni Donald no kasano a nakatulong ti panagadalna iti Biblia tapno maam-ammona ti Dios, agbalbaliw ken agbalin a nasaysayaat nga asawa.


text:
Napabaro a Pagalagadan ti Gawad Komisyon (Iluko) 2008
Daniel Lucas Nesperos
7/24/2008 11:42:03 PM
Gawad Komisyon 2008
Ti Gawad Komisyon 2008 ket salip iti panagsurat ti daniw ken ababa a sarita iti sangapulo a kadadakkelan a lengguahe iti Filipinas a pakairamanan ti Ilokano (Iluko), Pangasinan (iti pannakitinnulong ti Don Jose Tamayo Foundation), Kapampangan, Bikol, Samar-Leyte, Sugbuanong Binisaya, Hiligaynon, Meranao, ken Tausug, malaksid iti Tagalog a salip iti panagsurat iti ababa a sarita a para kadagiti ubbing. Maangay daytoy kas kas paset ti pannakarambak ti Buwan ng Wikang Pambansa tunggal Agosto. Tarawidwidan dagiti Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino ti pasalip kadagiti nadakamat a rehional a lengguahe iti panangiwanwan ti Komisyon sa Wikang Filipino (KWF).
Dagiti Pagalagadan:
• Silulukat daytoy a salip kadagiti amin nga umili a Filipino malaksid iti pangulo ken kameng ti Komisyon sa Wikang Filipino ken ti Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino ken kadagiti nangabak iti umuna a gunggona iti Gawad Komisyon 2006 ken 2007.
• Masapul nga orihinal ti pakisalip, saan pay a naisalip iti ania man a pasalip ken saan pay a naipablaak iti magasin wenno rimmuar iti Internet. Saan met a maawat ti pakisalip a na-recycle laeng.
• Awan ti ania man a pakabigbigan iti piesa uray pay parbo a nagan ti nangaramid. Adda pormulario a maala kadagiti opisina ti Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino. Maikabil iti naserraan a sobre ti nasungbatan a pormulario iti pannakisalip a kadua ti resume/biodata ti autor. Masapul a manotarioan ti pormulario.
• Para iti daniw:
1. Rukod ken rima: Mabalin nga adda rukod ken rima ti daniw, mabalin met a nawaya.
2. Kaatiddog: Saan nga ab-ababa ngem sangagasut (100) a linia ngem saan met a nasursurok ngem tallo gasut (300) a linia.
3. Tema: Nawaya ti autor a mangpili iti tema iti daniwna.
• Para iti ababa a sarita:
1. Kaatiddog: Saan nga ab-ababa ngem sangapulo (10) a pahina ngem saan a nasursurok ngem tallopulo (30) a pahina.
2. Tema: Nawaya ti autor a mangpili iti tema ti saritana.
• Masapul a maimakinilia wenno maikompiuter (Font 12-Arial), dagiti pakisalip iti doble espasio (ababa a sarita) iti 8 ½ x 11 a bond paper, ken addaan maysa a pulgada a margin iti ngato, baba ken agsumbangir nga igid daytoy. Masapul nga agsasaruno ti bilang dagiti panid a mailanad iti tengnga a baba ti kada panid kas iti 1 ti 20, 2 ti 20, kdpy.
• Masapul a mangisumite ti makisalip iti uppat (4) a hard copy— maysa nga orihinal ken tallo (3) pay a kopia— ken maysa (1) nga electronic file (iti format nga MS Word document; iti diskette wenno CD).
• Maysa laeng a piesa wenno sinurat iti kada kategoria ti mabalin nga idatag ti tunggal makisalip.
• Dagiti premio iti kada kategoria:
Umuna a Gunggona – P15,000.00 ken sertipiko
Maikadua a Gunggona – P10,000.00 ken sertipiko
Maikatlo a Gunggona – P8,000.00 ken sertipiko
Tallo (3) a Konsolasion – P2,000.00 ken sertipiko
• Maikkan amin a sinurat a pakisalip iti Pammaneknek ti Pannakisalip iti aldaw a pannakaited ti sinurat iti opisina ti KWF.
• Pinal ti pangngeddeng dagiti hurado ket saan a mabalin a protestaan. Agbalin a kukua ken idulin ti KWF dagiti amin a mangabak a piesa ket karbenganna nga ipablaak dagitoy ken ipablaak manen no kasapulan nga awan ti awaten a royalty dagiti nagsurat. Mabalin nga alaen ti autor dagiti saan a nangabak a sinuratna kalpasan ti uppat (4) a bulan manipud iti pannakaiwaragawag dagiti nangabak.
• Ipatulod wenno ited a personal ti pakisalip iti Panrehyong Sentro ng Wikang Filipino R-I, CETC Bldg., Mariano Marcos State University, Batac City 2906 Ilocos Norte wenno iti Komisyon sa Wikang Filipino, 2/F Watson Bldg., 1610 J.P. Laurel St., San Miguel, Manila.
• Maawat dagiti pakisalip agingga iti alas singko iti malem iti Setiembre 30, 2008. Para iti dadduma pay nga impormasion, umawag iti Tel no. (077) 792-4141 wenno ag-e-mail iti frances09nicolas@yahoo.com, anib21@gmail.com.
Friday, July 25, 2008
KWF Updated
Napabaro a Pagalagadan ti Gawad Komisyon (Iluko) 2008


text:
Libro a Mapagtalkam—Paset 5
Grecia iti Salaysay ti Biblia
Daytoy ti maikalima iti serye ti pito nga artikulo iti agsasaruno a ruar ti “Agriingkayo!” a mangibinsabinsa iti pito a kabilgan a turay iti lubong a nadakamat iti Biblia. Panggep daytoy nga ipakita a ti Biblia ket mapagtalkan, impaltiing ti Dios, ken mangted namnama nga agpatingga ti panagsagaba gapu iti naulpit a panangituray ti tao iti padana a tao.
IDI maikapat a siglo K.K.P., adda agtutubo a taga-Macedonia nga agnagan Alejandro a nangpalatak iti Grecia * iti historia. Kinapudnona, pinagbalinna ti Grecia a maikalima a kabilgan a turay iti lubong iti salaysay ti Biblia. Idi agangay, isu ket naawagan iti Alejandro a Dakkel. Dagiti immuna nga imperio ket Egipto, Asiria, Babilonia, ken Medo-Persia.
Kalpasan ti ipapatay ni Alejandro, nasinasina ken kimmapsuten ti imperiona. Ngem nagtalinaed ti impluensia ti Grecia babaen ti kultura, lenguahe, relihion, ken pilosopiana uray idi nabayagen a nagpatingga ti napolitikaan nga imperiona.
Agarup 200 a tawen a nasaksakbay, impadton ti Biblia ti maipapan ken Alejandro a Dakkel
Mapagtalkan a Salaysay
Saan a dinakamat ti Biblia nga adda dagiti propeta ti Dios nga aktibo bayat ti alimpatok ti panagturay ti Grecia. Awan met dagiti naipaltiing a libro ti Biblia a naisurat iti dayta a panawen. Nupay kasta, ti Grecia ket naitampok iti padto ti Biblia. Kanayonanna, iti Kristiano a Griego a Kasuratan a gagangay a maaw-awagan iti Baro a Tulag, masansan a madakamat ti Griego nga impluensia. Kinapudnona, iti Israel ti kangrunaan nga ayan ti grupo ti 10 a siudad dagiti Griego a naawagan iti Decapolis. Dayta a nagan ket nagtaud iti Griego a sao a “sangapulo a siudad” ti kayuloganna. (Mateo 4:25; Marcos 5:20; 7:31) Dayta a rehion ket sumagmamano a daras a nadakamat iti Biblia. Dagiti sekular a historia ken dagiti nangayed a rebba dagiti teatro, ampiteatro, templo, ken pagdigusan paneknekanda ti kaadda idi ti Decapolis.
Namin-adu met a dinakamat ti Biblia ti kultura ken relihion dagiti Griego, nangruna iti libro nga Aramid, nga insurat ti mangngagas a ni Lucas. Adtoy ti sumagmamano a pagarigan:
Kas panangdeskribir ti Biblia kadagiti pasamak bayat ti isasarungkar ni apostol Pablo idiay Atenas idi 50 K.P., ti siudad ket “napno kadagiti idolo.” (Aramid 17:16) Pasingkedan dayta dagiti ebidensia manipud iti historia a ti Atenas ken dagiti kaparangetna ket napno kadagiti narelihiosuan nga idolo ken templo.
Sigun iti Aramid 17:21, “amin a taga Atenas ken dagiti ganggannaet nga iti apagbiit agnanaed sadiay awan sabali a pangbusbosanda ti nawaya a tiempoda no di ti panangibaga iti aniaman a banag wenno panagimdeng iti aniaman a banag a baro.” Paneknekan dagiti insurat da Thucydides ken Demosthenes a kaay-ayo dagiti taga-Atenas ti makisarita ken makidebate.
Espesipiko a kinuna ti Biblia a dagiti “Epicureo ken Estoico a pilosopo nakipatpatangda kenkuana [ni Pablo] buyogen ti pannakisupiat,” ken impanda pay idiay Areopago tapno mangngegda ti ad-adu pay nga ibagana. (Aramid 17:18, 19) Nagdinamag ti Atenas gapu iti adu a pilosopona, a pakairamanan dagiti Epicureo ken Estoico.
Tinukoy ni Pablo ti maysa nga altar iti Atenas a nasuratan iti “Maipaay iti Dios a Di Am-ammo.” (Aramid 17:23) Posible a ni Epimenides iti Creta ti nangipaaramid kadagiti altar a maipaay iti dios a di am-ammo.
Iti palawagna kadagiti taga-Atenas, kinotar ni Pablo ti sasao a, “ta annaknatayo met.” Sigun kenkuana, saan la a maysa a dumadaniw ti nangibaga kadagita a sasao no di ket “sumagmamano kadagiti dumadaniw kadakayo.” (Aramid 17:28) Nabatad a da Aratus ken Cleanthes ti tuktukoyenna a Griego a dumadaniw.
Adda ngarud panggapuan ti maysa nga eskolar nga agkuna: “Para kaniak, ti salaysay maipapan iti isasarungkar ni Pablo iti Atenas ket insurat ti maysa a nakaimatang kadagita a pasamak.” Kasta met la ti maibagatayo iti panangdeskribir ti Biblia kadagiti kapadasan ni Pablo idiay Efeso iti Asia Menor. Idi umuna a siglo K.P., napateg latta iti dayta a siudad ti pagano a relihion dagiti Griego, kangrunaanna iti panagdayaw iti diosa a ni Artemis.
Ti templo ni Artemis a maysa kadagiti pito a pagsidsiddaawan iti nagkauna a lubong ket namin-adu a nadakamat iti libro nga Aramid. Kas pagarigan, nadakamat a ti ministerio ni Pablo idiay Efeso ti makagapu a nakapungtot ni Demetrio nga agpampanday iti pirak. Narang-ay ti negosiona a panagaramid kadagiti pirak a sinantemplo ni Artemis. Kinuna ti nakapungtot a ni Demetrio: “Daytoy a Pablo nakaguyugoy iti dakkel a bunggoy ket imbaw-ingna ida iti sabali a kapanunotan, a kunkunana a saan a didios dagidiay inaramid dagiti ima.” (Aramid 19:23-28) Kalpasanna, sinugsogan ni Demetrio dagiti nakapungtot a managderraaw a nangrugi a nangipukkaw: “Naindaklan ni Artemis dagiti taga Efeso!”
Ita, mabalinmo a pasiaren dagiti rebbek ti Efeso ken ti dati nga ayan ti templo ni Artemis. Paneknekan met dagiti nagkauna a kitikit idiay Efeso a dagiti idolo ket naaramid kas pammadayaw iti diosa a ni Artemis ken adda gunglo dagiti mammanday iti pirak nga aktibo iti dayta a siudad.
Mapagtalkan a Padto
Agarup 200 a tawen sakbay ti panawen ni Alejandro a Dakkel, insurat ni Daniel a propeta ni Jehova a Dios maipapan iti panagturay iti lubong: “Adtoy! adda maysa a kalakian dagiti kalding nga um-umay manipud lelennekan ti init iti rabaw ti intero a daga, ket saan a sumagsagid iti daga. Ket no maipapan iti kalakian a kalding, adda nakalatlatak a sara iti baet dagiti matana. Ket nagtultuloy nga immay agingga iti kalakian a karnero nga addaan iti dua a sara. . . . ket agtartaray a timmurong iti dayta buyogen ti nabileg a pungtotna. Ket . . . nangrugi a mangipakita iti panagrurod iti dayta, ket kinabilna ti kalakian a karnero ken binungtolna ti dua a sarana, ket ti kalakian a karnero awanan iti bileg nga agtakder iti sanguananna. Gapuna intumbana dayta iti daga ket impayatpayatna . . . Ket ti kalakian dagiti kalding, iti biangna, nagpalangguad unay; ngem apaman a nagbalin a nabileg, nabungtol ti dakkel a sara, ket adda uppat a timpuar a silalatak a kasukatna, a tumurong iti uppat nga angin ti langlangit.”—Daniel 8:5-8.
(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)
Siuumiso nga impadto ti Biblia dagiti panagsakup ni Alejandro a Dakkel ken ti pannakarpuog ti imperiona
IMPERIO TI GRECIA
GRECIA
EGIPTO
MEDIA
PERSIA
INDIA
Nagaplikaran dagita a sasao? Sumungbat a mismo ni Daniel: “Ti kalakian a karnero a nakitam nga addaan iti dua a sara iladawanna ti ar-ari ti Media ken Persia. Ket ti kalakian a kalding a burboran iladawanna ti ari ti Grecia; ket no maipapan iti dakkel a sara nga adda iti baet dagiti matana, iladawanna ti umuna nga ari.”—Daniel 8:20-22.
Agasem! Bayat nga agturturay pay laeng ti Babilonia a kabilgan a turay ti lubong, impadton ti Biblia a Medo–Persia ken Grecia ti sumaganad nga agsinnaruno a turay. Ket kas iti nadakamaten, espesipiko a kinuna ti Biblia nga “apaman a nagbalin a nabileg,” ti “dakkel a sara”—ni Alejandro—ket “nabungtol” ken sukatan ti uppat a sabsabali pay. Sa innayonna nga awan kadagita ti kaputotan ni Alejandro.—Daniel 11:4.
Detalyado a natungpal dayta a padto. Nagari ni Alejandro idi 336 K.K.P., ket iti las-ud ti pito a tawen inabakna ti nabileg nga ari ti Persia a ni Dario III. Kalpasanna, intultuloy a pinalawa ni Alejandro ti imperiona agingga iti nasapa nga ipupusayna idi 323 K.K.P., iti edad a 32. Awanen ti sabali pay a simmukat ken Alejandro kas naan-anay nga agturay, uray dagiti kaputotanna. Imbes ketdi, ti uppat a kangrunaan a heneralna—da Lysimachus, Cassander, Seleucus, ken Ptolemy—“improklamada ti bagbagida kas ar-ari” ket inturayanda ti imperio, kuna ti libro a The Hellenistic Age.
Bayat dagiti panagsakupna, tinungpal met ni Alejandro ti dadduma pay a padto ti Biblia. Kas pagarigan, impadto da propeta Ezequiel ken Zacarias, a nagbiag idi maikapito ken maikanem a siglo K.K.P., ti pannakadadael ti siudad ti Tiro nga adda iti igid ti baybay. (Ezequiel 26:3-5, 12; 27:32-36; Zacarias 9:3, 4) Insurat pay ketdi ni Ezequiel a ti batbato ken tapok ti Tiro ket maikabil “iti mismo a tengnga ti danum.” Natungpal kadi dagita?
(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)
Tinungpal ni Alejandro ti padto ti Biblia idi inusarna dagiti rebba ti dati a siudad ti Tiro iti kangrunaan a paset ti pagilian tapno makaaramid iti dalan nga agturong iti isla a siudad
KANGRUNAAN A DAGA
Dalan nga intambak ni Alejandro
TIRO
AGDAMA A TIRO
Naigabur a daga iti panaglabas ti tawtawen
Usigem ti inaramid dagiti tropa ni Alejandro idi linakubda ti Tiro idi 332 K.K.P. Innalada dagiti rebba ti dati a siudad ti Tiro iti kangrunaan a paset ti pagilian sada intambak tapno makaaramidda iti dalan nga agturong iti isla a siudad ti Tiro. Nagballigi dayta nga estratehia ket narpuog ti Tiro. “Natungpal dagiti padto maibusor iti Tiro, uray dagiti kabassitan a detalye,” kinuna ti maysa nga eksplorador iti dayta a disso idi maika-19 a siglo. *
Namnama a Mapagtalkam
Dagiti panagsakup ni Alejandro ket saan a nangyeg iti natalna ken natalged a lubong. Kalpasan a sinukimatna ti panawen ti panagturay ti nagkauna a Grecia, kinuna ti maysa nga eskolar: “Awan unay ti nagbaliwan . . . ti kasasaad dagiti ordinario a tattao.” Maulit-ulit dayta a kasasaad iti intero a pakasaritaan ti tao ken pasingkedanna manen ti kinuna ti Biblia a “ti tao dinominaranna ti tao iti pakadangrananna.”—Eclesiastes 8:9.
Nupay kasta, saanto nga agnanayon nga agtultuloy ti dakes a panangituray ta nangipasdeken ti Dios iti gobierno nga adayo a nasaysayaat ngem iti aniaman a mapanunot ti tao. Naawagan dayta iti Pagarian ti Dios. Daytanto ti mangsukat iti amin a turay ti tao, ket tagiragsakento dagiti sakupna ti pudno ken manayon a talna ken talged.—Isaias 25:6; 65:21, 22; Daniel 2:35, 44; Apocalipsis 11:15.
Ti Ari ti Pagarian ti Dios ket awan sabali no di ni Jesu-Kristo. Ayat iti Dios ken iti tattao ti mangtigtignay kenkuana, saan a kas kadagiti agtuturay nga agbibisin iti pannakabalin ken di maseknan kadagiti umili. Kastoy ti impadto ti salmista maipapan ken Jesus: “Ispalennanto daydiay napanglaw nga agpatpatulong, kasta met daydiay naparigatan ken siasinoman nga awanan katulongan. Isu maasianto iti daydiay nanumo ken iti daydiay napanglaw, ket dagiti kararua dagidiay napanglaw isalakannanto. Iti pannakairurumen ken iti kinaranggas subbotennanto ti kararuada.”—Salmo 72:12-14.
Kasta kadi a kita ti Agturay ti kayatmo? No wen, nasayaat no usigem ti Roma—ti maikanem a kabilgan a turay ti lubong iti salaysay ti Biblia. Wen, kabayatan ti turay dagiti Romano a naipasngay ti naipadto a Manangisalakan ken inyukritna ti di pulos malipatan a pasetna iti pakasaritaan ti sangatauan. Pangngaasim ta basaem ti maikanem nga artikulo daytoy a serye a makitamto iti sumaruno a ruar daytoy a magasin.
^ par. 4 Ti Grecia a nadakamat iti daytoy nga artikulo ket tumukoy iti nagkauna a Grecia sakbay ti umuna a siglo. Saan a nainaig dayta iti aniaman a beddeng ti agdama a Grecia.
^ par. 23 Kas impadto ni Ezequiel, ni Ari Nabucodorosor ti Babilonia ti immuna a nangparmek iti Tiro. (Ezequiel 26:7) Kalpasanna, naibangon manen ti siudad. Ti naibangon manen a siudad ti dinadael ni Alejandro, a nakatungpalan ti amin a detalye nga insawang dagiti propeta.


text:
Kategoria:Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 12 a subkategoria, manipud iti 12 a dagup.
*
A
- ► Baybay Andaman (2 P)
B
- Baybay Abagatan Tsina (4 K, 7 P)
- Heograpia ti Bietnam (2 K)
- Heograpia ti Brunei (1 K)
G
- Golpo ti Tailandia (1 K, 5 P)
I
- Heograpia ti Indonesia (4 K)
L
- Luek ti Bengal (1 K, 1 P)
M
- Heograpia ti Malaysia (3 K, 2 P)
- Heograpia ti Myanmar (2 K)
T
- Heograpia ti Tailandia (2 K)
Pampanid iti kategoria "Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia"
Dagiti sumaganad a 5 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 5 a dagup.


text:
Agosto 1-7
SALMO 87-91
Kanta 49 ken Kararag
Panglukat a Sasao (3 min. wenno awan pay)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
“Agtalinaed iti Nalimed a Lugar ti Kangatuan”: (10 min.)
Sal 91:1, 2—Ti “nalimed a lugar” ni Jehova ket mangipaay iti naespirituan a kinatalged (w10 2/15 26-27 ¶10-11)
Sal 91:3—Kas iti managtiliw iti tumatayab, ikagkagumaannatayo a siluan ni Satanas (w07 10/1 26-30 ¶1-18)
Sal 91:9-14—Ni Jehova ti kamangtayo (w10 1/15 10 ¶13-14; w01 11/15 19-20 ¶13-19)
-
Panagkali iti Naespirituan a Gameng: (8 min.)
Sal 89:34-37—Ania a tulag ti tuktukoyen dagitoy a teksto, ken ania nga ilustrasion ti inusar ni Jehova a mangipakita a mapagtalkan dayta? (w14 10/15 10 ¶14; w07 7/15 32 ¶3-4)
Sal 90:10, 12—Kasanotayo a ‘bilangen dagiti aldawtayo iti wagas a magun-odtayo ti puso a masirib’? (w06 7/15 13 ¶4; w01 11/15 13 ¶19)
Ania ti maadalko iti panagbasa iti Biblia ita a lawas maipapan ken Jehova?
Ania dagiti punto iti panagbasa iti Biblia ita a lawas a mausarko iti ministerio?
-
Panagbasa iti Biblia: (4 min. wenno awan pay) Sal 90:1-17
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
Isagana Dagiti Presentasion Ita a Bulan: (15 min.) Pagsasaritaan. Ipabuya ti video ti tunggal pagtuladan a presentasion sa pagsasaritaan dagiti napapateg a punto. Paregtaen dagiti agibumbunannag a mangaramidda iti bukodda a presentasion.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Lokal a kasapulan: (5 min.)
“Panangparang-ay iti Abilidadtayo iti Ministerio—Panangtulong iti Iyad-adalan nga Agdedikar ken Agpabautisar”: (10 min.) Pagsasaritaan. Manginterbiu iti maysa nga agibumbunannag a nakatulong iti iyad-adalanna nga agdedikar ken agpabautisar. Usaren dagitoy a saludsod: Kasanom a tinulongan ti iyad-adalam tapno masursurona nga ayaten ni Jehova? Kasanom a tinulongan ti iyad-adalam a mangragpat kadagiti naespirituan a kalat?
Panagadal ti Kongregasion iti Biblia: (30 min.) ia kap. 21 ¶1-12
Repaso ken Dagiti Maadal iti Sumaruno a Lawas (3 min.)
Kanta 137 ken Kararag


text:
Konklusion
Adda kadi dagiti tiempo a malaglagipmo ti naragsak a pannakikadkaduam idi kadagiti agdaydayaw ken Jehova? Kas koma iti makaparegta a gimong, makapagagar a kombension, nasayaat a kapadasam iti ministerio, wenno naragsak a pannakisaritam iti kapammatiam? Saanmo a nalipatan ni Jehova ken dinaka met linipat. Maragsakan a manglaglagip iti matalek a panagserbim. Magagaran met a tumulong kenka nga agsubli kenkuana.
“Birokekto dagiti karnerok,” kuna ni Jehova, “ken aywanak ida. Mayannurot iti panangaywan daydiay mangpakpakan iti pangenna iti aldaw a kaaddana iti tengnga dagiti karnerona a naiwaras a sisasaknap, kasta ti panangaywanko kadagiti karnerok; ket ispalekto ida manipud kadagiti amin a lugar a nakaiwarawaraanda.”—Ezequiel 34:11, 12.


text:
“Ni Jehova a Diostayo Ket Maymaysa a Jehova”
“Imdengam, O Israel: Ni Jehova a Diostayo ket maymaysa a Jehova.”—DEUT. 6:4.
KANTA: 138, 112
1, 2. (a) Apay a nakalatlatak dagiti sasao iti Deuteronomio 6:4? (b) Apay nga imbaga ni Moises dagita a sasao?
ITI adu a siglo, dagiti innem a sasao iti Hebreo a teksto a Deuteronomio 6:4 ket inusar dagiti Judio kas paset ti naisangsangayan a kararag. Inaldaw nga ikararagda dayta iti bigat ken rabii. Maawagan daytoy a kararag iti Shema, ti umuna a sao iti daytoy a bersikulo. Iti daytoy a kararag, ipakaammo dagiti napasnek a Judio ti naipamaysa a debosionda iti Dios.
2 Dagitoy a sasao ket paset ti palawag ni Moises idi nagpakada iti nasion ti Israel iti kapatagan ti Moab idi tawen 1473 B.C.E. Dandani idin bumallasiw ti nasion iti Karayan Jordan tapno tagikuaenda ti Naikari a Daga. (Deut. 6:1) Kayat ni Moises a panguloda iti 40 a tawen nga agbalinda a natured a mangsango kadagiti pakarigatan nga adda iti sanguananda. Masapul nga agtalekda ken Jehova ken agmatalekda kenkuana kas Diosda. Mabalin a dakkel ti epektona kadagiti tattao dagiti maudi a sasao ni Moises. Kalpasan a dinakamatna ti Sangapulo a Bilin ken ti dadduma pay a linteg nga inted ni Jehova iti nasion, imbaga ni Moises dagiti sasao nga addaan iti nagdakkel nga epekto kadakuada a masarakan iti Deuteronomio 6:4, 5. (Basaen.)
3. Ania dagiti saludsod nga usigentayo iti daytoy nga artikulo?
3 Saan kadi nga ammo dagiti Israelita a kadua ni Moises a nagtataripnong sadiay a ni Jehova a Diosda ket “maymaysa a Jehova”? Siempre, ammoda. Dagiti matalek nga Israelita am-ammoda ken agdaydayawda iti maymaysa laeng a Dios—ti Dios dagiti ammada a da Abraham, Isaac, ken Jacob. No kasta, apay ngarud nga impalagip ni Moises a ni Jehova a Diosda ket “maymaysa a Jehova”? Ti kadi kinamaymaysa ni Jehova adda pakainaiganna iti panangayat kenkuana iti amin a puso, amin a kararua, ken amin a pigsa, kas ibaga ti bersikulo 5? Ken ania ti kaipapanan kadatayo ita dagiti sasao iti Deuteronomio 6:4, 5?
NO APAY A MAYMAYSA NI JEHOVA
4, 5. (a) Ania ti maysa a kaipapanan ti sasao a “maymaysa a Jehova”? (b) Kasano a naiduma ni Jehova kadagiti sabali a dios dagiti nasion?
4 Naisalsalumina. Ti sao a “maymaysa” iti Hebreo ken iti adu a sabali pay a lengguahe ket mabalin a saan laeng a numero ti kaipapananna. Mabalin a kaipapananna ti naisalsalumina, ti kakaisuna. Saan nga ipakpakita dayta nga irasrasonan ni Moises ti ulbod a sursuro maipapan iti tallo a dios. Ni Jehova ti Nangaramid iti langit ken daga, ti Soberano ti uniberso. Awanen ti sabali a pudno a Dios; awanen ti sabali a kas kenkuana. (2 Sam. 7:22) Ngarud, ipalpalagip ni Moises kadagiti Israelita a masapul a ni Jehova laeng ti pagdayawanda. Masapul a saanda a tuladen dagiti tattao iti aglawlawda a nagdayaw kadagiti nagduduma a didiosen. Dadduma kadagitoy nga ulbod a didiosen ket mabigbigbig a mangiturturay iti nagduduma a paset ti nakaparsuaan. Dadduma met ti mangkonkontrol iti partikular a banag.
5 Kas pagarigan, nagdayaw idi dagiti Egipcio iti dios ti init a ni Ra, dios ti langit a ni Nut, dios ti daga a ni Geb, dios ti Nilo a ni Hapi, ken adu pay nga animal nga ibilangda a sagrado. Adu kadagitoy a palso a didiosen ti dinadael ni Jehova babaen ti Sangapulo a Saplit. Ni Baal, ti nalatak a didiosen dagiti Canaanita, a dios ti kinabunga, ket patienda met a dios ti langit, tudo, ken bagyo. Iti adu a lugar, ni met laeng Baal ti kangrunaan a diosda. (Num. 25:3) Masapul a laglagipen dagiti Israelita a ti Diosda, ti “pudno a Dios,” ket “maymaysa a Jehova.”—Deut. 4:35, 39.
6, 7. Ania ti sabali pay a kaipapanan ti “maymaysa,” ken kasano a pinaneknekan ni Jehova nga isu ket “maymaysa”?
6 Nasungdo ken Saan nga Agbaliwbaliw. Ipakita met ti sao a “maymaysa” ti panagkaykaysa ken panagmaymaysa ti panggep ken aramid. Saan nga agbaliwbaliw ni Jehova. Imbes ketdi, kanayon a matalek, nasungdo, ken napudno. Inkarina ken Abraham a tawiden dagiti kaputotanna ti Naikari a Daga, ket nangaramid ni Jehova kadagiti naindaklan a bambanag tapno tungpalenna ti karina. Nupay limmabas ti 430 a tawen, saan a bimmaaw ti determinasion ni Jehova a mangaramid iti dayta.—Gen. 12:1, 2, 7; Ex. 12:40, 41.
7 Ginasut a tawen kalpasanna, imbaga ni Jehova a saksina dagiti Israelita. Kinunana kadakuada: “Siak met laeng Daydiay. Iti kasakbayak awan ti nabukel a Dios, ket iti kalpasak agtultuloy nga awan.” Kinuna pay ni Jehova idi impaganetgetna ti saan nga agbalbaliw a panggepna: “Iti isuamin a tiempo siak met laeng Daydiay.” (Isa. 43:10, 13; 44:6; 48:12) Talaga a nagpaiduma a pribilehio dayta kadagiti Israelita—kasta met kadatayo—ti panagbalin nga adipen ni Jehova, ti Dios a saan nga agbaliwbaliw ken napudno iti amin a daldalanna!—Mal. 3:6; Sant. 1:17.
8, 9. (a) Ania ti kalikaguman ni Jehova kadagiti agdaydayaw kenkuana? (b) Kasano nga impaganetget ni Jesus ti kaipapanan dagiti sasao ni Moises?
8 Wen, impalagip ni Moises kadagiti tattao a ni Jehova ket saan nga agbaliwbaliw ti panagayat ken panangaywanna kadakuada. Gapuna, rumbeng laeng nga isu ti pagdayawanda, isu laeng ti ayatenda iti amin a puso, kararua, ken pigsa. Masapul met idi nga isuro dagiti nagannak dagiti annakda iti amin a gundaway ti maipapan ken Jehova tapno ti idayawda met ket ni laeng Jehova.—Deut. 6:6-9.
9 Gapu ta saan a baliwbaliwan ni Jehova ti pagayatan ken panggepna, nalawag ngarud a saan a nagbaliw agingga ita ti kangrunaan a kalikagumanna kadagiti pudno nga agdaydayaw. Tapno awatenna ti panagdayawtayo, masapul met nga ipaaytayo kenkuana ti naipamaysa a panagdayaw ken ayatentayo iti naan-anay a puso, panunot, ken pigsa. Kinapudnona, dayta ti insungbat ni Jesu-Kristo iti maysa a nagsaludsod. (Basaen ti Marcos 12:28-31.) Gapuna, kitaentayo no kasano a maipakitatayo babaen ti tigtignaytayo a talaga a maawatantayo a “ni Jehova a Diostayo ket maymaysa a Jehova.”
NI JEHOVA LAENG TI PAGDAYAWAM
10, 11. (a) Kasano a maipakitatayo a ni laeng Jehova ti pagdayawantayo? (b) Kasano nga impakita dagiti agtutubo a Hebreo a ni laeng Jehova ti nagdayawanda?
10 Tapno ni Jehova laeng ti maymaysa a Diostayo, masapul nga isu laeng ti pagdayawantayo. Saan a mabalin nga adda sabali a dios a pagdayawantayo wenno saan a mabalin a laokantayo ti panagdayawtayo kadagiti kapanunotan wenno aramid ti sabali a panagdayaw. Masapul a laglagipentayo a ni Jehova ket saan a maysa kadagiti adu a didios; saan met nga isu ti kangatuan ken kabilgan kadakuada. Ni laeng Jehova ti masapul a pagdayawan.—Basaen ti Apocalipsis 4:11.
11 Iti libro a Daniel, mabasatayo ti maipapan kadagiti Hebreo nga agtutubo a da Daniel, Ananias, Misael, ken Azarias. Impakitada a ni Jehova laeng ti pagdaydayawanda. Saanda a nangan kadagiti maibilang a narugit a taraon ken saanda met a nagdayaw iti estatua ni Nabucodonosor a naaramid iti balitok. Nalawag ti impangpangrunada; saanda nga inkompromiso ti panagdayawda.—Dan. 1:1–3:30.
12. No ni Jehova laeng ti pagdayawantayo, ania koma ti annadantayo?
12 Tapno ni Jehova laeng ti pagdayawantayo, masapul a saantayo nga ipalubos ti aniaman a banag a mangagaw iti lugar ni Jehova iti biagtayo. Ania dagitoy a banag? Iti Sangapulo a Bilin, nalawag nga imbaga ni Jehova kadagiti adipenna a masapul a saanda nga agdayaw iti sabali a dios malaksid kenkuana ken masapul a saanda nga agaramid iti aniaman a kita ti idolatria. (Deut. 5:6-10) Ita, adu ti kita ti idolatria, a dadduma kadagitoy ti narigat a mailasin. Ngem saan a nagbaliw ti kalikaguman ni Jehova—isu pay laeng ti “maymaysa a Jehova.” Kitaentayo no ania koma ti kaipapanan dayta kadatayo.
13. Ania ti mabalin a mangagaw iti panagayattayo ken Jehova?
13 Iti Colosas 3:5 (basaen), mabasatayo ti prangka a balakad kadagiti Kristiano maipapan iti mabalin a mangdadael iti naipamaysa a relasionda ken Jehova. Paliiwem ta nainaig ti kinaagum iti idolatria. Ngamin, ti banag a tartarigagayan ti maysa, kas iti kinabaknang wenno luho, mabalin a kontrolenna ti biag ket agbalin a kasla mannakabalin a dios. Ngem no kitaentayo ti intero a bersikulo, nalaka laeng a makita a ti dadduma a dakes nga aramid a nadakamat ket nainaig iti kinaagum, kasta met ti idolatria. No tarigagayantayo dagitoy, nalaka laeng nga agawenna ti panagayattayo iti Dios. Ipalubostayo kadi a dagitoy a banag ti mangkontrol kadatayo ket saanen nga agbalin ni Jehova a “maymaysa a Jehova” kadatayo? Saantayo nga ipalubos dayta.
14. Ania ti impakdaar ni apostol Juan?
14 Impaganetget met ni apostol Juan dayta idi namakdaar a no ti asinoman ayatenna ti bambanag iti lubong—“ti derrep ti lasag ken ti derrep dagiti mata ken ti panangiparammag iti sanikua a pagbiag ti maysa”—“ti ayat ti Ama awan kenkuana.” (1 Juan 2:15, 16) Kaipapanan dayta a masapul a kanayon a sukimatentayo ti pusotayo tapno maammuantayo no magustuantayon dagiti tattao, paglinglingayan, estilo ti panagbadbado ken panaglanglanga iti daytoy a lubong. Wenno gapu iti panagayattayo iti lubong, agreggettayo a manggun-od kadagiti “naindaklan a bambanag,” kas iti nangato nga edukasion. (Jer. 45:4, 5) Dandanitayon sumrek iti naikari a baro a lubong. Gapuna, nagpateg a laglagipentayo dagiti sasao ni Moises! No talaga a maawatantayo ken talaga a patientayo a ni “Jehova a Diostayo ket maymaysa a Jehova,” aramidentayo ti amin a kabaelantayo tapno isu laeng ti pagdayawantayo, nga agserbitayo kenkuana iti wagas nga anamonganna.—Heb. 12:28, 29.
TAGINAYONEN TI PANAGKAYKAYSATAYO KAS KRISTIANO
15. Apay nga impalagip ni Pablo kadagiti Kristiano a ti Dios ket “maymaysa a Jehova”?
15 Ni Jehova kas maymaysa a Jehova kaipapananna met ti panagkaykaysa ken panagmaymaysa ti panggep. Dagitoy a kababalin ti masapul a makita kadatayo nga agserserbi kenkuana. Ti kongregasion Kristiano idi umuna a siglo ket buklen dagiti Judio, Griego, Romano, ken dadduma pay a sabali ti pulina. Nagduduma ti dati a relihion, kaugalian, ken kayatda. Gapu iti dayta, dadduma ti marigatan a mangawat iti baro a pamay-an ti panagdayaw wenno naan-anay a mangikkat iti dati nga ar-aramidda. Nakita ni apostol Pablo a rumbeng nga ipalagipna kadakuada a dagiti Kristiano ket maymaysa ti Diosda, ni Jehova.—Basaen ti 1 Corinto 8:5, 6.
16, 17. (a) Ania a padto ti matungtungpal ita, ket ania ti resultana? (b) Ania ti mabalin a mangdadael iti panagkaykaysatayo?
16 Komusta met ti kasasaad iti kongregasion Kristiano ita? Impakpakauna ni propeta Isaias nga “iti kamaudianan a paset dagiti aldaw,” dagiti tattao iti amin a nasion mapanda iti nangato a lugar ti pudno a panagdayaw ken Jehova. Ibagada: “Isuronatayto [ni Jehova] maipapan kadagiti dalanna, ket magnatayto kadagiti danana.” (Isa. 2:2, 3) Maragsakantayo ta makitatayo a matungtungpal itan daytoy a padto! Kas resultana, adu a kongregasion a buklen ti nagduduma a puli, kultura, ken lengguahe ti mangidaydayaw ken Jehova. Ngem mabalin a mangpataud daytoy a panagduduma iti banag a masapul a pakaseknantayo.
17 Kas pagarigan, ania ti panagriknam kadagiti Kristiano a naiduma ti kulturada? Mabalin a naiduma ti pagsasao, panagbadbado, ugali, ken ti taraon a nakairuamanda. Liklikam kadi ida ket makilangenka laeng kadagiti kapadam iti kultura, puli, wenno pagsasao? Wenno kasano no dagiti nadutokan a mangidaulo iti kongregasion, iti sirkito, wenno iti sanga nga opisina ket ub-ubing ngem sika wenno naiduma ti kultura wenno pulina? Ipalubosmo kadi a dagitoy ti mangdadael iti panagkaykaysa ken panagmaymaysa ti panggep a masapul a makita kadagiti adipen ni Jehova?
18, 19. (a) Ania a balakad ti nadakamat iti Efeso 4:1-3? (b) Ania ti maaramidantayo tapno agtalinaed nga agkaykaysa ti kongregasion?
18 Ania ti makatulong kadatayo tapno maliklikantayo dagita? Nangipaay ni Pablo iti praktikal a balakad kadagiti Kristiano idiay Efeso, maysa a narang-ay a siudad ken nagduduma ti naggapuan ti umilina. (Basaen ti Efeso 4:1-3.) Paliiwem ta immuna a dinakamat ni Pablo dagiti kababalin a kinapakumbaba, kinaalumamay, kinaanus, ken ayat. Mayarig dagitoy iti nalagda nga adigi ti balay tapno agtultuloy a natibker. Malaksid kadagiti nalagda nga adigi, masapul met a kanayon a mamantener ti balay tapno saan nga agrakaya. Imbaga ni Pablo kadagiti Kristiano a taga-Efeso nga ikagumaanda a “salimetmetan ti panagmaymaysa ti espiritu.”
19 Amintayo masapul nga ikagumaantayo a taginayonen ti panagkaykaysa iti kongregasion. Ania ti mabalin nga aramidentayo? Umuna, patanoren ken ipakitatayo dagiti kababalin a dinakamat ni Pablo—kinapakumbaba, kinaalumamay, kinaanus, ken ayat. Sumaruno, ikagumaantayo nga ipakita ti “mamagkaykaysa a singgalut ti talna.” Masapul a tarimaanentayo ti aniaman nga arig birri a pagkapuyan a mabalin a tumaud. No aramidentayo dayta, tumultulongtayo a mangtaginayon iti nagpateg a talna ken panagkaykaysatayo.
20. Kasanotayo a maipakita a maawatantayo a “ni Jehova a Diostayo ket maymaysa a Jehova”?
20 “Ni Jehova a Diostayo ket maymaysa a Jehova.” Nakabilbileg dagita a sasao! Dayta a palagip ti nangpabileg kadagiti Israelita a mangsango kadagiti pakarigatan idi simrek ken tinagikuada ti Naikari a Daga. No ipapusotayo dagita a sasao, bumilegtayo a mangsango iti dandanin umay a dakkel a rigat ken tumulongto kadatayo a mangisagana iti Paraiso. Itultuloytayo ngarud nga ipakita a ni laeng Jehova ti pagdayawantayo babaen ti panangayat ken panagserbitayo kenkuana iti amin a kararua ken babaen ti panangikagumaantayo a mangtaginayon iti panagkaykaysatayo. No itultuloytayo nga aramiden dayta, manamnamatayo a makitatayto a matungpal ti imbaga ni Jesus maipapan kadagidiay ukomenna kas karnero: “Umaykayo, dakayo a binendisionan ni Amak, tawidenyo ti pagarian a naisagana kadakayo manipud iti pannakabangon ti lubong.”—Mat. 25:34.


text:
Medisina
Ti medisina ket isu ti naipakat a siensia wenno panagsanay iti panagsukimat ti puon ti sakit, agas, ken panag-atipa iti sakit.[1] Daytoy ket sumakop kadagiti nadumaduma a panagsanay iti panagaywan ti salun-at a naparang-ay tapno mataripato ket maipasubli it salun-at babaen ti panag-atipa ken panangagas iti sakit kadagiti parsua a tao.
Ti kontemporario a medisina ket mangipakat iti siensia ti salun-at, biomediko a panagsukimat, ken mediko a teknolohia aginggana ti panagsukimat ti puon ti sakit ken agasan dagiti dunor ken saki, kadawyan a babaen ti agas wenno siruhia, ngem babaen pay kadagiti terapia a naindumadumaan a kas ti sikoterapia, dagiti akin-ruar a sanget ken panagguyod, protesis, biolohiko, radiasion ken dadduma pay.
Ti balikas a medisina ket nagtaud manipud ti Latin ars medicina, a tikaibuksilanna ket ti arte ti panangagas.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford a panangipalawag iti "medisina"
- ^ Etimolohia: |Latin: medicina, manipud ti ars medicina "ti mediko nga arte", manipud ti medicus "mangngagas". (Etym.Online) Cf. mederi "ti mangagas", etym. "ammuen ti kasayaatan a kurso para iti," manipud ti PIE *med- "ti mangrukod, patingga. Cf. Griego medos "balakad, plano", Abestiko vi-mad "mangngagas")
- ^ "Medisina" Online a Diksionario ti Etimolohia
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Medisina iti Wikimedia Commons


text:
Agusan del Sur
Ti Agusan del Sur ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Rehion ti Caraga. Ti kapitoliona ket ili ti Prosperidad. Kabeddengna dagiti probinsia ti Agusan del Norte, Surigao del Sur, Davao Oriental, Tanap ti Compostela, Davao del Norte, Bukidnon, ken Misamis Oriental.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Agusan del Sur ket nabingbingay iti maysa a komponente a siudad ken dagiti 13 nga ili.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Kolonialismo
Ti kolonialismo ket isu ti panangibangoni, eksplotasion, panagtaripatu, panagala ken panagpadakkel kadagiti kolonia iti maysa ateritorio babaen ti tattao manipud ti sabali a teritorio. Daytoy ket maysa a pamay-an a ti metropoli ket tuntonenna ti kinaturay iti kolonia, ken ti sosial a patakder, gobierno, ken ekonomia ti kolonia ket binalbaliwan babaen dagiti agkolkolonia manipud ti metropoli. Ti kolonialismo ket maysa nga agsmang ti saan nga agpapada a pannakibiang a nagbaetan ti metropoli ken ti kolonia ken ti ken ti nagbaetan dagii agkolkolonia ken ti patneng a populasion.[1]
Ti Europeano a kolonial a paset ti panawen ket isu idi ti panawen manipud idi tawtawen ti 1500s aginggana ti, ti tawtawen idi 1900 nga idi adda dagiti nadumaduma a bileg ti Europa (a naisangsangayan, ngem saan nga eksklusibo, ti Espana, Portugal, Britania, ti Olanda ken Pransia)ket nangipatakderda kadagiti kolonia idiay Asia, Aprika, ken ti Kaamerikaan. Iti immununa dagiti pagilian ket sinursurotda dagiti mekantilista nga annuroten a naidaremdem a mangpapigsa ti ekonomia ti pagtaenganda manipud ti gastusan dagiti kasuppiatda, isu na dagitoy a kolonia ket kadawyan anapalubosanda nga agtagilako laeng iti ina apagilian. Babaen ti tengnga ti maika-19 a siglo, nupay kasta, ti nabileg nga Imperio ti Britaniko ket nangibbet ti merkantilismo ken dagiti panagiparit ti panaglaklako ket nangipaammo ti pamunganayan ti nawaya apanaglaklako, nga adda laeng ti bassit a panagiparparit wenno dagiti taripa.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti taudan – ti panaka-imbento ti kolonialismo: kitaen ti artikulo ni Ronald Daus, dagiti pinagibasaran ken bibliograpia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cooper, Frederick. Kolonialismo a Naisalsaludsod: Teoria, Pannakaammo, Pakasaritaan (2005)
- Getz, Trevor R. ken Heather Streets-Salter, eds. Moderno nga Imperialismo ken Kolonialismo: Ti Sangalubongan a Perspektibo (2010)
- LeCour Grandmaison, Olivier, Coloniser, Exterminer - Sur la guerre et l'Etat colonial, Fayard, 2005, ISBN 2-213-62316-3
- Lindqvist, Sven, Rariten Amin dagiti Ayup, 1992, New Press; Naiprenta manen nga edision (Hunio 1997), ISBN 978-1-56584-359-2
- Jürgen Osterhammel, Kolonialismo: Ti Teoretikal a Pakabuklan, Princeton, NJ: M. Wiener, 1997.
- Maria Petringa, Brazza, Ti Maysa a Biag para iti Aprika (2006), ISBN 978-1-4259-1198-0
- Stuchtey, Benedikt: Kolonialismo ken Imperialismo, 1450-1950, Online a Pakasaritaan ti Europa, Mainz: Instituto ti Europeano a Pakasaritaan, 2011, retrieved: July 13, 2011.
- Velychenko, Stephen, TI Banag ti Ruso a Kolonialismo idiay Ukranio a Kapanunotan. Agkamkammmatalek nga Identidad ken Panagrang-ay, AB IMPERIO 1 (2002) 323-66 [1].
- Wendt, Reinhard: Turay ti Europeano a Ballasiw-taaw , Online a Pakasaritaan ti Europa, Mainz: Instituto ti Europeano a Pakasaritaan, 2011, Naala idi: Hunio 13, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Liberal a panagsuppiat ti kolonialismo, imperialismo ken imperio(pdf) - babaen ni propesor Daniel Klein


text:
Abagatan nga Ungto
Nagsasabtan: 90°S 0°W / 90°S -0°E
Ti Abagatan nga Ungto, makunkuna pay a kas ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto wenno Naindagaan nga Abagatan nga Ungto, ket maysa kadagiti dua a puntos a ti pakbu a pagtayyekan ti Daga ket pagsabtan ti rabawna. Daytoy ti akin-abagatan unay a puntos ti rabaw ti Daga ken naisanglad idiay kasumbangir a paset ti Daga manipud ti Amianan nga Ungto. Daytoy ket mabirukan idiay kontinente ti Antartika, daytoy ket isu ti pakakitaan ti Estasion ti Abagatan nga Ungto ti Amundsen-Scott ti Estados Unidos , a naipatakder idi 1956 ken isun ti permanente nga adda empleadona nga estasion manipud ti dayta a tawen. Ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto ket nasken a saan nga allilawen iti Abagatan a Magnetiko nga Ungto, nga urayno daytoy ket heograpiko nga asideg, ket naipalpalawag a naibatay iti magnetiko a lugar ti Daga.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Para iti kaaduan a panggep, ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto ket naipalawag a kas ti akin-abagatan a puntos dagiti dua a puntos a ti patayyekan a paglikmutan ti Daga ket agsabat iti rabaw (ti sabali ket ti Heograpiko nga Amianan nga Ungto). Nupay kasta, ti pagtayyekan a paglimutan ti Daga ket pudno a suheto ti bassit unay a 'kalog', isu a daytoy a panangipalawag ket saan a makaanay para iti umiso unay nga obra; kitaen ti Ganay a Polar para iti adu pay a pakaammo.
Dagiti heograpikal a nagsasabtan iti Abagatan nga Ungto ket kadawyan a simple a naited a kas 90°S, gapu ta ti longitudna ket heometrikal a saan a naipalawag ken di maitunos. No kayaten ti longitus, mabalin a maited daytoy a kas 0°. Idiay Abagatan nga Ungto amin a direksion ket sumango iti amianan. Gapu ti daytoy a rason, amin a direksion idiay Ungto ket naited a mainaig iti "grid nga amianan", a mangiturong nga agpaamianan iti igid ti kangrunaan a meridiano.[1]
Ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto ket mabirukan idiay kontinente ti Antartika (urayno daytoy ket saan a kastoy a kaso para iti amin a Pakasaritaan ti Daga gapu ti panaganud ti kontinente). Daytoy ket nakatugaw iti ngato ti awan langa, lupes, naangin, nayelo a banak iti altitud iti 2,835 metmetro (9,301 ft) iti ngato ti pantar ti baybay, ken mabirukan iti agarup a 1,300 km (800 mi) manipud ti kaasitgan a nawaya a baybay iti Luek dagiti Balyena. Ti yelo ket nakarkulo nga agarup a 2,700 metmetro (9,000 ft) a kapuskol idiay Ungto, isu a ti rabaw ti daga iti sirok ti sabanas ti yelo ket pudno nga asideg ti pantar ti baybay.[2]
Ti polar a sabanas ti yelo ket aggungunay iti gatad ti agarup a 10 metmetro iti tunggal maysa a tawen iti direksion ti nagabetan ti 37° ken 40° laud ti grid nga amianan,[3] nga agpababa a mapan idiay Baybay Weddell. Isu a ti puesto ti estasion ken dagiti daduma nga artipisial a langa a mainaig iti heograpiko nga ungto ket agin-inut a maiyanud kadagioti napalabas a panawen.
Ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto ket namarkaan babaen iti Aldaw ti Baro a Tawen a ti bassit a senial ken ti wagayway ti Amerika ket maiyalis, ken maikabil ti baro pasok iti yelo, ken dagitoy ket maipuesto iti tinawen tapno matangdanan ti pananggunay iti yelo.[4] Ti senial ket mangirehistro kadagiti respektibo a petsa idi naabot ni Roald Amundsen ken ni Robert F. Scott ti Ungto, fa sinaruno ti baassit nga insasao iti tunggal maysa a tao, ken mangited ti kangato a kas ti 2,835 metro (9,301 ft).[5][6] Ti agdama a pasok ket addaan kadagiti puesto dagiti planeta, Init, ken ti Bulan idi Enero 1, ken ti pay gambang a bituen a mangmarka iti ungto.[7][8]
Seremonial nga Abagatan nga Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Seremonial nga Abagatan nga Ungto ket ti maysa a lugar a nailasin para kadagiti opurtunidad ti panagretrato idiay Estasion Abagatan nga Ungto. Daytoy ket mabirukan iti likmut ti 180 metro (590 ft) manipud ti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto,[9] ken buklen dagiti metaliko nga espera iti plinto, a napalikmutan babaen dagiti wagayway dagiti signatoria dagiti estado ti Tulag ti Antartiko.
Dagiti historiko a monumento[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tolda Amundsen: Ti tolda a naipatakder babaen ti Norwego nga ekspedision nga indauluan babaen ni Roald Amundsen idi simmangpet idi 14 Disiembre 1911. Daytoy ket agdama a naitabon iti niebe ken yelo idiay asideg ti Ungto. Daytoy ket naidesignado a Historiko a Sitio wenno Monumento (HSM 80), kalapsan ti singasing babaen ti Norwega iti miting ti Sistema ti Tulag ti Antartiko.[10]
Ti Flagpole ti Arhentina: Ti flagpole a naipatakder idiay Heograpiko nga Abagatan nga Ungto idi Disiembre 1965 babaen ti Immuna a Polar nga Ekspedision ti Arhentina ket naidesignadon a kas Historiko a Sitio wenno Monumento (HSM 1) kalpasan ti singasing ti Arhentina iti miting ti Sistema ti Tulag ti Antartiko.[11]
Klima ken aldaw ken rabii[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kitaen pay ti Klima ti Antartika, tengnga ti rabii nga init ken Polar a rabii
Iti las-ud ti akin-abagatan a (austral) panaglam-ek (Marso–Septiembre), ti Abagatan nag Ungto ket saan a makaawat iti lawag ti init, ken manipud ti Mayo aginggana ti Hulio, kadagiti nagbaetan ti paset ti panawen ti sumipnget, daytoy ket kompleto a nasipnget (malaksid ti lawag ti bulan). Iti kalgaw (Septiembre–Marso), ti init ket agnanayon nga adda iti ngato ti horisonte ket agparparang nga aggunay iti sirkulo nga agpakanigid. Nupay kasta, daytoy ket kankanyon nga ababa iti langit, a makabot iti kangato iti 23.5° iti Disiembre. Kaaduan ti lawag ti init a saan a makaabot iti rabaw ket maiballatek babaen ti puraw a niebe. Daytoy a kaawan ti pudot manipud ti init, a mairaman iti nangato nga altitud (agarup a 2,800 metro (9,200 ft)), ket kaibuksilanna a ti Abagatan nga Ungto ket addaan kadagiti maysa a panaglalam-ek a klima iti Daga (ngem saan met nga isu ti kalamiisan; ti rekord ket mapan iti rehion iti asideg ti Estasion Vostok, ken adda pay daytoy idiay Antartika, a naisanglad iti nangatngaton).[12] Dagiti temperatura idiay Abagatan nga Ungto ket ab-ababa ngem ti Amianan nga Ungto, gapu ta ti Abagatan nga Ungto ket mabirukan iti altitud iti tengnga ti masa ti daga ti kontinente, bayat a ti Amianan nga Ungto ket adda iti pantar ti baybay iti tengnga ti taaw (nga agtignay a pagidulinan iti pudot).
Iti tengnga ti kalgaw, no ti init ket makaabot iti kangato iti agarup a 23.5 gradgrado, dagiti nangato a temperatura idiay Abagatan nga Ungto iti Enero ket agpakatengnga iti −25.9 °C (−15 °F). Kalpasan ti innem a bulan nga "aldaw" ket malpasen ken bumabbaba ti init, dagiti temperatura ket lumaiisda met: makaabot dagitoy ti −45 °C (−49 °F) itiilelennek ti init (naladaw a Marso) ken ti ileleggak iti init (naladaw a Septiembre). Iti panaglam-ek, ti natimbeng a temperetura ket agtalinaay iti agarup a −58 °C (−72 °F). Ti kangatuan a temperatura a nairehistro idiay Estasion ti Abagatan nga Ungto ti Amundsen-Scott ket −12.3 °C (9.9 °F) idi Disiembre 25, 2011,[13] ken ti kababaan ket −82.8 °C (−117.0 °F) idi Hunio 23, 1982[14][15][16] (ti kababaan a nairehistro iti ania man a lugar iti Daga ket −89.2 °C (−128.6 °F) idiay Estasin Vostok idi Hulio 21, 1983).
Ti Abagatan nga Ungto ket addaan iti kasla desierto a klima, ken gangani a saan a makaawat iti panagtudtudo. Ti dam-eg ti angin ket gangani a sero. Nupay kasta, dagiti napigsa nga angin ket agpataud kadagiti agpulpul-oy a niebe, ken ti panagpaadu ti niebe ket agdagup iti agarup a 20 cm (7.9 in) iti tunggal maysa a tawen.[17] Ti dati a simboro kadagiti retrato ti estasion ti Amundsen-Scott ket gangani a naitabon gapu kadagiti bagio ti niebe, ken ti pagserrekan iti simborio ket kankanayon a maboldoser tapno makali. Dagiti kinaudi a pasdek ket naipatakder kadagiti salingkadang tapno saan a maitabon dagitoy iti niebe.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Moving the South Pole", NASA Quest
- ^ Amundsen-Scott South Pole Station, National Science Foundation, Office of Polar Programs
- ^ "Where is the real Pole really?". Naala idi 2008-03-25.
- ^ "Marker makes annual move", Antarctic Dom. Enero 8, 2006; McMurdo Station, Antarctica.
- ^ "Sign at the (ever moving) actual geographical South Pole (a few feet away from the Ceremonial Pole)". Pierre R. Schwob Physics/Astronomy. Naala idi 2013-05-25.
- ^ Kiefer, Alex (Enero 1994). "South Pole Marker". Naala idi 2008-03-24.
- ^ Rejcek, Peter. "A good point". Antarctic Sun. Naala idi 19 Pebrero 2013.
- ^ Donenfeld, Jeffrey. "Return to tradition". Naala idi 19 Pebrero 2013.
- ^ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pole-from-air.jpg
- ^ "List of Historic Sites and Monuments approved by the ATCM (2012)" (PDF). Antarctic Treaty Secretariat. 2012. Naala idi 2014-01-07.
- ^ "List of Historic Sites and Monuments approved by the ATCM (2012)" (PDF). Antarctic Treaty Secretariat. 2012. Naala idi 2013-10-04.
- ^ Science question of the week, Goddard Space Flight Center.
- ^ Matthew A. Lazzara (2011-12-28). "Preliminary Report: Record Temperatures at South Pole (and nearby AWS sites…)". Naala idi 2011-12-28.
- ^ Your stay at Amundsen-Scott South Pole Station, National Science Foundation Office of Polar Programs
- ^ "How cold is the Antarctic?". NIWA. Naala idi 2012-08-13.
- ^ "Antarctic Weather". Naala idi 2013-05-25.
- ^ Initial environmental evaluation – development of blue-ice and compacted-snow runways, National Science Foundation Office of Polar Programs, Abril 9, 1993
- ^ "South Pole, Antarctica". WeatherBase. Naala idi 2009-10-07.
- ^ "Antarctica Climate data and graphs". Naala idi 2010-04-10.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Abagatan nga Ungto iti Wikimedia Commons


text:
Posible nga Agbalin a Naragsak ti Pamiliam
Agbalin a naragsak ti panagasawam ken pamiliam no iyaplikarmo dagiti prinsipio ti Biblia.
Introduksion
Mabalin a maaddaanka iti naragsak a panagasawa ken pamilia no iyaplikarmo dagiti praktikal a singasing ti Biblia a mabasa iti daytoy a broshur.
PASET 1
Agpatulong iti Dios Tapno Naragsak ti Panagasawayo
Sumayaat ti relasionyo nga agassawa no isaludsodyo dagitoy.
PASET 2
Agmatalek iti Maysa ken Maysa
Ad-adu pay ti makalikaguman iti kinamatalek iti asawa ngem iti basta panangliklik iti pannakikamalala.
PASET 3
No Kasano a Solbaren Dagiti Problema
Makatulong ti umiso a panangsolbar tapno agbalin a nabileg ken naragsak ti relasionyo nga agassawa wenno agbalin a naliday ken miserable.
PASET 4
Nainsiriban a Panangusar iti Kuarta
Ania ti maaramidan ti panagtalek ken panagbalin a napudno?
PASET 5
No Kasano a Mataginayon ti Natalna a Relasion Kadagiti Kabagian
Maipakitayo a raraemenyo latta dagiti nagannakyo a saan a madadael ti relasionyo nga agassawa.
PASET 6
Dagiti Karit Kadagiti Agdadamo a Nagannak
Ti kadi kaadda ti anak mapabilegna ti relasionyo?
PASET 7
No Kasanoyo nga Isuro ti Anakyo
Saan laeng a pagannurotan ken panangdusa ti ramanen ti disiplina.
PASET 8
No Dumteng ti Trahedia
Agpatulongka.
PASET 9
Dayawenyo ni Jehova kas Pamilia
Kasano nga agbalin a naragragsak ti panagdayaw ti pamiliayo?


text:
Kasla Kadi Linnaaw ti Ministeriom?
NAKAPATPATEG ti ministeriotayo. Ngem adda dagiti saan a mangapresiar iti daytoy. Uray no adda aginteres iti mensahe ti Biblia, saanda a kanayon a makita a kasapulan a makipagadalda kadatayo iti Sao ti Dios.
Kasta ti kapadasan ni Gavin. Makigimgimong idin ngem nagkedked a makipagadal iti Biblia. Kunana: “Bassit ti ammok maipapan iti Biblia, ket diak kayat a maammuanda dayta. Diak ngamin kayat ti maallilaw, ken diak kayat ti makitulag.” Panagkunam, saanto kadin a pulos awaten ni Gavin ti panagadal iti Biblia? Saan! Usigem ti pagimbagan dagiti pannursuro ti Biblia iti maysa a tao. Kinuna ni Jehova kadagiti nagkauna nga adipenna: “Ti sasaok agaruyotto a kas ti linnaaw, kas arimukamok iti rabaw ti ruot.” (Deut. 31:19, 30; 32:2) Ti kasasaad ti linnaaw iladawanna no kasano a matulongantayo ti amin a kita ti tattao iti ministeriotayo.—1 Tim. 2:3, 4.
KASLA LINNAAW A MINISTERIO—KASANO?
Nalamuyot ti linnaaw. In-inut a mabukel ti linnaaw. Maurnong dagiti babassit a tedted ti danum manipud iti sengngaw nga adda iti angin. Dagiti sasao ni Jehova ket ‘nagaruyot kas iti linnaaw’ ta naasi ken naalumamay ti panagsasaona ken ipakitana a matarusanna dagiti adipenna. Matuladtayo ni Jehova no raementayo ti panangmatmat ti sabali a tao. Paregtaentayo dagiti tattao nga agpanunot ken agdesision. Iti kasta, nalaklaka nga awatenda dagiti ibagatayo ken agbalin a mas epektibo ti ministeriotayo.
Makapabang-ar ti linnaaw. Mangbang-ar iti sabsabali ti ministeriotayo no mangpanunottayo iti nagduduma a pamay-an tapno maparayraytayo ti interesda. Ni Gavin, a nadakamat itay, ket saan a napilit nga agadal iti Biblia. Imbes ketdi, ni Chris, ti kabsat nga immuna a nangitukon kenkuana iti panagadal iti Biblia, pinadasna ti nagduduma a pamay-an tapno mayat a makisarita ni Gavin maipapan iti Biblia. Inlawlawag ni Chris nga adda tema ti Biblia ket no maammuanna dayta, ad-adda a maawatanna dagiti mangmangngegna iti gimong. Kalpasanna, imbaga ni Chris a dagiti padto ti Biblia ti nangkombinsir kenkuana a pudno ti Biblia. Gapu iti dayta, namin-adu a nagsaritaanda ti kaitungpalan dagiti padto. Nabang-aran ni Gavin gapu kadagitoy a panagsarita, ket idi agangay, nakipagadalen iti Biblia.
Mangsustiner iti biag ti linnaaw. Kanayon a nabara ti paniempo iti daga ti Israel ket awan ti tudo iti adu a bulan. No awan ti linnaaw, magango ken matay dagiti mula. Ita, adda met naespirituan a tikag kas imbaga ni Jehova. (Amos 8:11) Inkarina nga agbalin a kas “linnaaw manipud ken Jehova” dagiti napulotan nga ebanghelisador bayat nga ipakpakaammoda ti mensahe ti Pagarian, a kadua ti “sabsabali a karnero.” (Mik. 5:7; Juan 10:16) Ipatpategtayo kadi ti mensahe ti naimbag a damag ti Pagarian kas paset ti probision ni Jehova a naespirituan a linnaaw a mangsustiner iti biag?
Bendision manipud ken Jehova ti linnaaw. (Deut. 33:13) Ti ministeriotayo ket bendision kadagidiay umawat iti dayta. Inawat ni Gavin dayta a bendision. Gapu iti panagadalna iti Biblia, nasungbatan ti amin a saludsodna. Nagbiit a rimmang-ay agingga a nabautisaran. Ita, kaduanan ni Joyce a baketna a naan-anay a mangikaskasaba iti naimbag a damag ti Pagarian.
IPATEGMO TI MINISTERIOM
No panunotentayo ti linnaaw, maparegtatayo met a mangipateg iti pannakiramantayo iti ministerio. Kasano? Kasla awan maaramidan ti maysa a tedted ti danum, ngem ti minilion a tedted ti linnaaw mababasana ti daga. Kasta met, kasla awan mamaay ti indibidual a maar-aramidantayo iti ministerio. Ngem ti agtitipon a panagregget ti amin a natulok nga adipen ni Jehova makaipaay iti panangsaksi “kadagiti amin a nasion.” (Mat. 24:14) Agbalin kadi ti ministeriotayo a bendision a naggapu ken Jehova para iti sabsabali? Wen, no ti mensahe nga ikasabatayo ket kas iti linnaaw—nalamuyot, makapabang-ar, ken mangsustiner iti biag!