text:
Anamongannatayo ti Dios no Agmatalektayo
“Agbalin a tumutulad kadagidiay a babaen ti pammati ken kinaanus tawidenda dagiti kari.”—HEB. 6:12.
KANTA: 86, 54
1, 2. Ania a karit ti naipasango ken Jefte ken iti balasangna?
NALPASEN ti nabayag a panagdandanagna nga agur-uray. Nabang-aran ti balasang idi nakitana ni tatangna a natalged a nagawid manipud iti paggugubatan. Timmaray a simmabat kenkuana ken maragragsakan iti panangabakna. Ngem imbes a makipagragsak ni tatangna babaen iti kanta ken sala, pinisangna ti namansaan iti dara a badona ket insangitna: “Ay, anakko! Pudno a pinagparintumengnak [wenno, pinagladingitmo daytoy pusok].” Kalpasanna, imbagana dagiti sasao nga agnanayon a mangbalbaliw iti biag ken arapaap ti balasangna a normal a biag. Nupay kasta, imbes nga agladingit, nagsayaat ti insungbatna ken amana. Pinaregtana a tungpalenna ti karina ken Jehova. Ipakita ti sungbatna a nabileg ti pammatina. Agtalek nga aniaman a kiddawen ni Jehova ket pagsayaatanna. (Uk. 11:34-37) Naragsakan la ketdi ni tatangna ken maipagpannakkelna ti anakna ta ammona a maragsakan ni Jehova iti kinatulok ti balasangna a mangsuporta iti desisionna.
2 Nagtalek ken nagpannuray ni Jefte ken ti managbuteng iti Dios a balasangna iti panangimaniobra ni Jehova kadagiti bambanag, uray no narigat nga aramiden dayta. Kombinsidoda a napatpateg ti pananggun-od iti anamong ti Dios ngem ti aniaman a panagsakripisio.
3. Apay a makatulong kadatayo ita ti ulidan ni Jefte ken ti balasangna?
3 Ammotayo a saan a kanayon a nalaka ti agtalinaed a matalek ken Jehova. Kinapudnona, masapul a ‘makidangadangtayo a sipipinget maipaay iti pammati.’ (Jud. 3) Tapno makapagtalinaedtayo a matalek, usigentayo dagiti karit a napagballigian ni Jefte ken ti balasangna. Kasano a nakapagtalinaedda a matalek ken Jehova?
AGTALINAED A MATALEK URAY NAKARO TI IMPLUENSIA TI LUBONG
4, 5. (a) Ania ti imbilin ni Jehova kadagiti Israelita idi simrekda iti Naikari a Daga? (b) Sigun iti Salmo 106, ania ti napasamak kadagiti Israelita gapu iti panagsukirda?
4 Mabalin nga inaldaw a malaglagip ni Jefte ken ti balasangna dagiti dakes a pagbanagan ti saan a panagmatalek ken Jehova. Agarup 300 a tawen ti napalabasen, naibilin kadagiti inapoda nga ikisapda ti amin a pagano nga agnanaed iti Naikari a Daga. (Deut. 7:1-4) Gapu iti panagsukir dagiti Israelita, naimpluensiaanda kadagiti dakes nga aramid dagiti Canaanita isu a nagdayawda kadagiti ulbod a didiosen ken nagaramidda iti immoralidad.—Basaen ti Salmo 106:34-39.
5 Gapu ta nagsukirda, napukawda ti anamong ken pannalaknib ni Jehova. (Uk. 2:1-3, 11-15; Sal. 106:40-43) Narigatan la ketdi dagiti managbuteng iti Dios a pamilia nga agtalinaed a matalek ken Jehova kadagidi a tiempo! Nupay kasta, kuna ti Biblia nga adda dagiti nagmatalek, kas kada Jefte ken ti balasangna, kasta met da Elcana, Anna, ken Samuel, a determinado a nanggun-od iti anamong ti Dios.—1 Sam. 1:20-28; 2:26.
6. Ania dagiti impluensia ti lubong ita, ket ania ti masapul nga aramidentayo?
6 Agbibiagtayo iti lubong nga adda dagiti tattao nga agpampanunot ken agtigtignay a kas iti nagkauna a Canaan—itantan-okda ti pannakidenna ken kinaranggas ken iparparegtada ti materialismo. Nangipaay ni Jehova kadatayo kadagiti nalawag a pakdaar kas iti inaramidna kadagiti Israelita tapno masalaknibantayo iti kasta nga impluensia. Makasursurotayo kadi kadagiti nagkamalian dagiti Israelita? (1 Cor. 10:6-11) Masapul a pagreggetantayo nga ikkaten ti aniaman a panagpampanunot a kas kadagiti Canaanita. (Roma 12:2) Ipakpakitatayo kadi a matalektayo babaen ti panagreggettayo a mangaramid iti kasta?
AGTALINAED A MATALEK URAY ADU TI PAKAUPAYAN
7. (a) Ania ti inaramid dagiti kailian ni Jefte kenkuana? (b) Ania ti inaramid ni Jefte?
7 Idi kaaldawan ni Jefte, gapu iti panagsukir dagiti Israelita, nagbalinda nga adipen dagiti Filisteo ken dagiti Ammonita. (Uk. 10:7, 8) Nupay kasta, saan laeng a dagiti kabusor a nasion ti nakasubokan ni Jefte no di ket sinubok pay dagiti kakabsatna ken dagiti panguluen ti Israel. Gapu iti imon ken gura, ni Jefte ket pinapanaw dagiti kakabsatna iti ama, ken naipaidam kenkuana ti kalinteganna nga agtawid kas inauna. (Uk. 11:1-3) Nupay naulpit ti panangtratoda kenkuana, saan nga impalubos ni Jefte a maapektaran ti kababalinna. Imbes a saanna nga ikankano dagiti panglakayen iti Israel idi nagpatulongda kenkuana, tinulonganna ida. (Uk. 11:4-11) Ania ti mabalin a nangtignay ken Jefte a mangipakita nga isu ket naespirituan a tao?
8, 9. (a) Ania dagiti prinsipio iti Mosaiko a Linteg a mabalin a nakatulong ken Jefte? (b) Ania ti kapatgan ken Jefte?
8 Saan laeng a nalaing a mannakigubat ni Jefte. Ammona met no kasano a nakilangen ti Dios iti Israel. Gapu ta ammo ni Jefte ti pakasaritaan ti Israel, nalawag kenkuana no ania ti umiso ken di umiso iti imatang ni Jehova. (Uk. 11:12-27) Dagiti nadiosan a prinsipio nga adda iti Mosaiko a Linteg ti nangsukog iti panagpampanunot ken puso ni Jefte. Ammona a kagura ni Jehova ti agimula iti sakit ti nakem ken ammona a kidkiddawen ti Dios a masapul nga agiinnayat dagiti adipenna. Ibaga pay ti Linteg a masapul nga ipaay ti maysa ti kasapulan ti sabsabali, uray daydiay “manggurgura” kenkuana.—Basaen ti Exodo 23:5; Levitico 19:17, 18.
9 Mabalin a tinulad met ni Jefte ti ulidan dagiti matalek a kas ken Jose, a nangipakita iti asi kadagiti kakabsatna uray no “rinugianda a guraen.” (Gen. 37:4; 45:4, 5) Mabalin a ti panagutobna kadagita nga ulidan ti nakatulong ken Jefte a mangaramid iti makaay-ayo ken Jehova. Sigurado a nasaktan ni Jefte gapu iti inaramid dagiti kakabsatna, ngem saan a nagsardeng a nagserbi ken Jehova ken kadagiti adipenna. (Uk. 11:9) Napatpateg ken Jefte ti panangidepensa iti nagan ni Jehova ngem ti aniaman a saan a pagkikinnaawatan. Determinado nga agbalin a matalek ken Jehova a nagresulta iti pagimbaganna ken iti dadduma.—Heb. 11:32, 33.
10. Tapno makapagtignaytayo kas Kristiano ita, kasano a makatulong kadatayo dagiti nadiosan a prinsipio?
10 Ipalubostayo kadi a ti kapadasan ni Jefte ti mangtignay kadatayo? Mabalin a napadasantayon nga inupaynatayo ti padatayo a Kristiano wenno saan a nasayaat ti panangtrato ti dadduma a kakabsat kadatayo. No kasta, saantayo koma nga ipalubos a dagita a pakasuotan ti mangpasardeng kadatayo a makigimong wenno agserbi ken Jehova ken kanayon a makikadua iti kongregasion. No tuladentayo ni Jefte, makatulong met kadatayo dagiti pagalagadan ti Dios tapno madaerantayo dagiti saan a nasayaat a kasasaad ken agtultuloy nga agbalintayo a naimbag nga ulidan.—Roma 12:20, 21; Col. 3:13.
TI SISASAGANA A PANAGSAKRIPISIO IPAKITANA TI NABILEG A PAMMATI
11, 12. Ania ti inkari ni Jefte, ket ania ti ramanen dayta?
11 Ammo ni Jefte a kasapulanna ti tulong ti Dios tapno mawayawayaan ti Israel iti panangadipen dagiti Ammonita. Inkarina ken Jehova a no pangabakenna iti gubat, ipaayna kenkuana kas “daton a mapuoran” ti umuna a rummuar iti balayna inton makaawid manipud paggugubatan. (Uk. 11:30, 31) Ania ti ramanen dayta a daton?
12 Kagura ni Jehova ti panangidaton iti tao. Nalawag ngarud a saan a panggep ni Jefte a literal nga idaton ti asinoman. (Deut. 18:9, 10) Sigun iti Mosaiko a Linteg, naan-anay a maipaay ken Jehova ti daton a mapuoran, isu a ti kayat a sawen ni Jefte ket ipaayna dayta a tao tapno ipamaysana ti agserbi iti Dios. Kaipapananna a permanente nga agserbi iti tabernakulo. Immanamong ni Jehova iti kondision ni Jefte ket tinulonganna a nangparmek kadagiti kabusor. (Uk. 11:32, 33) Ngem asino ti maipaay iti Dios kas “daton a mapuoran”?
13, 14. Ania ti ipakita dagiti sasao ni Jefte a nairekord iti Uk-ukom 11:35 maipapan iti pammatina?
13 Panunotem ti eksena a nadakamat iti rugi ti artikulo. Idi nagsubli ni Jefte manipud iti paggugubatan, rimmuar ti dungdungnguenna a balasang, ti kakaisuna nga anakna! Masubok itan ni Jefte. Tungpalenna ngata ti karina ket itedna ti balasangna tapno agserbi iti tabernakulo iti intero a panagbiagna?
14 Dagiti manen nadiosan a prinsipio ti nangiwanwan ken Jefte a mangaramid iti umiso a desision. Nalabit linagipna ti mabasa iti Exodo 23:19 a nangibilin kadagiti adipen ti Dios a situtulok nga ipaayda ti kasayaatan ken Jehova. Ibaga met ti Linteg a no agkari ti maysa, masapul a tungpalenna. Kunana: “No . . . ti maysa a tao agkari ken Jehova . . . , masapul a saanna a salungasingen ti saona. Rebbeng nga aramidenna ti maitunos iti amin a rimmuar iti ngiwatna.” (Num. 30:2) Kas iti matalek a ni Anna a mabalin a kapanawenanna, masapul a tungpalen ni Jefte ti karina uray ammona a maisakripisio ti masakbayanna ken uray ti masakbayan ti balasangna. Awanen ti sabali nga anakna; ti laeng balasangna ti namnamaenna tapno maaddaan kadagiti annak a mangitultuloy iti naganna ken ti tawidna iti Israel. (Uk. 11:34) Nupay kasta, mabasa iti Uk-ukom 11:35 ti imbaga ni Jefte: “Linuktak ti ngiwatko ken Jehova, ket saanko a kabaelan ti tumallikud.” Ti kinamatalekna ket nangyeg iti bendision ken anamong ti Dios uray no dakkel ti insakripisiona. Kasta koma kadi met ti inaramidmo?
15. Ania ti inkari ti kaaduan kadatayo, ken kasano a mapaneknekantayo a matalektayo?
15 Idi indedikartayo ti biagtayo ken Jehova, inkaritayo a naan-anay nga aramidentayo ti pagayatanna. Ammotayo a masapul nga agsakripisiotayo tapno matungpaltayo ti inkaritayo. Ngem nangnangruna a masubok ti kinatulnogtayo no makiddaw nga aramidentayo ti saantayo a magustuan iti damo. No agsakripisiotayo ken agserbitayo iti Dios uray no narigat dayta kadatayo, pampaneknekantayo a matalektayo. Kanayon a napatpateg dagiti bendision a maawattayo ngem ti aniaman a sakripisio nga impaaytayo, kasanoman karigat dayta. (Mal. 3:10) Ngem ti ngay panagsakripisio ti balasang ni Jefte?
16. Ania ti reaksion ti balasang ni Jefte iti kari ni tatangna? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
16 Mabalin a saan a nalaka para iti balasang ni Jefte nga awaten dagiti pagbanagan ti kari ni tatangna. Naiduma daytoy iti kari ni Anna, nga indedikarna ti anakna a ni Samuel nga agserbi iti tabernakulo kas maysa a Nazareo. (1 Sam. 1:11) Ti maysa a Nazareo mabalinna ti makiasawa ken maaddaan iti pamilia. Ngem ti balasang ni Jefte ket maysa a naan-anay a “daton a mapuoran,” isu a saanna a mabalin ti makiasawa ken maaddaan iti pamilia. (Uk. 11:37-40) Kas balasang ti naballigi a panguluen ken lider iti Israel, mabalin koma a maited kas asawa ti kasayaatan a lalaki iti Israel. Ngem agbalinto laengen a nanumo nga adipen iti tabernakulo. Ania ti inaramidna? Impakitana nga inyun-unana ti panagserbi ken Jehova idi kinunana: “Amak, no linuktam ti ngiwatmo ken Jehova, aramidem kaniak ti maitunos iti rimmuar iti ngiwatmo.” (Uk. 11:36) Insakripisiona ti gagangay a tarigagayna a maaddaan iti asawa ken annak tapno maitandudo ti pudno a panagdayaw. Kasano a matuladtayo ti kinamanagsakripisiona?
17. (a) Kasano a matuladtayo ti pammati ni Jefte ken ti balasangna? (b) Kasano a maparegtanaka dagiti sasao iti Hebreo 6:10-12 nga agbalin a managsakripisio?
17 Rinibu nga agtutubo a Kristiano a lallaki ken babbai ti situtulok a saan a mangasawa wenno makiasawa wenno saan a maaddaan iti annak ita tapno naan-anay a makapagserbida ken Jehova. Dagiti nataengan mabalin nga isakripisioda met ti tiempoda a makikadua kadagiti annak ken appokoda tapno makapagtrabaho kadagiti proyekto a panagibangon wenno ageskuela iti School for Kingdom Evangelizers ken tapno agserbi kadagiti lugar nga addaan iti dakdakkel a panagkasapulan kadagiti agibumbunannag iti Pagarian. Dadduma ti nangitantan kadagiti personal a bambanag tapno makiramanda kadagiti kampania a panangasaba bayat ti panawen ti Memorial. Dagita a naimpusuan a panagserbi ket mangyeg iti napalalo a ragsak ken Jehova. Saannanto pulos lipaten ti panagbannog ken ayat nga impakitada kenkuana. (Basaen ti Hebreo 6:10-12.) Mabalin kadi a mangaramidka iti ad-adu pay a panagsakripisio tapno naan-anay a makapagserbika ken Jehova?
DAGITI MASURSUROTAYO
18, 19. Ania ti masursurotayo manipud iti salaysay ti Biblia maipapan ken Jefte ken iti balasangna, ken kasano a matuladtayo ida?
18 Nupay adu a rigat ti napasaran ni Jefte, impalubosna a ti panagpampanunot ni Jehova ti mangiwanwan kadagiti desisionna iti biag. Saan a nagpaimpluensia kadagiti tattao nga adda iti aglawlawna. Saanna nga impalubos a dagiti pakaupayanna ti mangpakapuy iti determinasionna nga agtalinaed a matalek. Gapu iti situtulok a panagsakripisiona ken iti panagsakripisio ti balasangna, binendisionan ida ni Jehova, ken inusarna ida a mangitandudo iti pudno a panagdayaw. Iti tiempo nga adu ti nagsukir kadagiti pagalagadan ti Dios, ni Jefte ken ti balasangna tinungpalda latta dagita.
19 Iparegta kadatayo ti Biblia nga ‘agbalintayo a tumutulad kadagidiay a babaen ti pammati ken kinaanus tawidenda dagiti kari.’ (Heb. 6:12) Kas ken Jefte ken ti balasangna, agbiagtayo koma maitunos iti napateg a kinapudno nga ipakita ti panagbiagda: Ti kinamatalek mangyeg iti anamong ti Dios.


c: text/html

text:
1Kinapudnona, kakabsatko, saanak a nagsao a kas iti panagsaok kadagiti tattao nga addaan iti Espiritu. Nagsaoak kadakayo a kas nailubongan a tattao ken kas ubbing iti nakristianoan a pammati. 2Gatas ti impainumko kadakayo, ta diyo pay mabalin ti mangan iti natangken a taraon. Agpapan ita, saankayo pay a nakasagana iti daytoy 3ta agbibiagkayo pay laeng a kas tattao iti lubong. Wen, ipaneknek ti panagiinnapal ken panagriririyo a nainlubongankayo, nga agbibiagkayo kas mayannurot iti alagaden ti lubong. 4No adda agkuna kadakayo, “Pasurotnak ni Pablo,” ket adda met agkuna, “Pasurotnak ni Apolos,” diyo kadi iparparangarang a tattaokay iti lubong? 5Siasino aya ngamin da Apolos ken Pablo? Agpadpadakami nga agserserbi iti Dios. Babaen kadakami, namatikayo. Aramiden laeng ti tunggal maysa kadakami ti intalek ti Apo. 6Siak ti nangitukit iti bukel. Ni Apolos ti nagsibug. Ngem ti Dios ti nangpadakkel iti mula. 7Saan a nasken no siasino ti agmula wenno ti agsibug. Ti Dios ti nasken agsipud ta isu ti mangpadakkel iti mula. 8Awan giddiat ti agmula ken ti agsibug. Gunggonaanto ti Dios ida segun ti inaramid ti tunggal maysa. 9Ta agkakaduakami nga agserserbi iti Dios, ket dakayo ti talonna. Dakayo pay ti pasdek a binangon ti Dios. 10Babaen iti panangaramatko iti insagut ti Dios kaniak, nagtrabahoak a kas maysa a nalaing nga agpatpatakder. Impasdekko ti fondasion, ket sabali met a tao ti agpatakder iti rabawna. Ngem naannad koma ti panagpatakder ti tunggal maysa. 11Ta inkabilen ti Dios ni Jesu-Cristo a kas maymaysa ken kakaisuna a fondasion, ket awanen sabali. 12Adda agaramat iti balitok, pirak wenno dagiti napateg a bato iti panagpatakderda iti rabaw ti fondasion. Kayo, ruot wenno garami ti usaren met ti dadduma. 13Ngem makitanto ti klase ti trabaho ti tunggal tao inton iparangarang ti Aldaw ni Cristo. Ta babaen iti apuy iti dayta nga aldaw, makitanto ti trabaho ti tunggal tao; masubokto iti apuy ket maammoanto ti pudno a klasena. 14Magunggonaanto ti tao no makalasat iti apuy ti binangonna iti rabaw ti fondasion. 15Ngem no mauram ti trabaho ti maysa a tao, mapukawnanto. Nupay kasta, maisalakanto met laeng ngem kasla nakalasat iti apuy. 16Awan duadua nga ammoyo a dakayo ti templo ti Dios, ket agtalinaed ti Espiritu ti Dios kadakayo. 17Ngarud, ti siasinoman a mangdadael iti templo ti Dios, dadaelento met ti Dios. Ta nasantoan ti templo ti Dios, ket dakayo a mismo ti templona. 18Awan koma ti mangallilaw iti bagina. No adda kadakayo ti mangipagarup iti bagina a masirib, babaen iti alagaden ti lubong, agbalin koma a maag tapno agbalin a napaypayso a masirib. 19Ta minamaag iti imatang ti Dios ti ibilang ti lubong a kinasirib. Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Ipalab-og ti Dios dagiti mamasirib iti kinasikapda.” 20Kunana pay, “Ammo ti Apo nga awan kaes-eskan ti panunot dagiti mamasirib.” 21Ngarud, di koma pagpasindayag ti tao ti kabaelanna nga aramiden. Kinapudnona, kukuayo ti amin: 22Ni Pablo, ni Apolos, ni Pedro, daytoy lubong, biag ken patay, ti agdama ken ti masakbayan. Wen, kukuayo amin dagitoy. 23Kukuanakayo ni Cristo, ket ni Cristo kukua ti Dios.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dara
Ti dara ket ti likido iti bagi kadagiti ayup a mangiyeg kadagiti kammasapulan a sustansia a kas dagiti taraon ken oksiheno kadagiti selula ken mangipaadayo kadagiti metaboliko a rugit a produkto manipud kadagitoy a selula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruars[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Dara iti Wikiquote (Ingles)
- Midia a mainaig iti Dara iti Wikimedia Commons
- Dagiti grupo ti dara ken dagiti Antiheno ti Nalabbasit a Selula.


text:
Amadeo, Cavite
Ti Amadeo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amadeo ket nabingbingay a politikal iti 26 barbaranggay.[2]
- Banaybanay
- Bucal
- Dagatan
- Halang
- Loma
- Maitim I
- Maymangga
- Minantok
- Pangil
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay X (Pob.)
- Baranggay XI (Pob.)
- Baranggay XII (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- Baranggay VI (Pob.)
- Baranggay VII (Pob.)
- Baranggay VIII (Pob.)
- Baranggay IX (Pob.)
- Salaban
- Talon
- Tamacan
- Buho
- Minantok Silangan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Calvin Coolidge
Ni John Calvin Coolidge, Jr. (Hulio 4, 1872 – Enero 5, 1933) ket isuidi ti Maika-30 a Presidente iti Estados Unidos (1923–1929).Isu ket mays a Republikano nga abogado manipud idiay Vermont, ni Coolidge ket ngimmato kadagiti politika ti estado ti Massachusetts , ken dimteng a banagbalin a gobernador iti dayta nga estado. Ti panagkukuana ti panawen ti Welga ti Polis ti Boston idi 1919 ket nagipangato kaniana ti nailian nga entablado ken nagited kaniana ti pakaidayawan a tao ti naikeddengan nga aksion. Kalpasan daytoy, isu ket nabutosan akas ti maika-29 a Bise Presidente idi 1920 ken naisaruno a kas ti sinarunona ti Presidente kalpasan ti kelaat nga ipupusay ni Warren G. Harding idi 1923. Isu met laeng ket nabutosan idi 1924, isu ket nakagun-od panakaidayawan a kas maysa a bassit a gobierno a konserbatibo, ken ti maysa a tao a saan unay nga agsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:Calvin Coolidge iti Wikimedia Commons


text:
Karkarakter nga Insik
Dagiti karakter nga Insik ket dagiti logograma nga inus-usar a panagsurat iti Insik (mabalin a tinawtawagan dagitoy iti hanzi[2] 汉字/漢字 "Han a karakter") ken Hapon (kanji). Dagiti kastoy a karakter ket inus-usar pay, ngem saan a kankanayon, iti Koreano (hanja), ken dati nga inus-usar iti Bietnamis (chữ Hán), ken dagiti pay sabali apagsasao. Dagiti Insik a karakter ket buklen ti kaduogan nga agtultuloy nga inus-usar a sistema ti panagsurat iti lubong.[3][4][5] Babaen ti kasasaad ti pannkaiwarwaras a pang-usar idiay Tsina ken Hapon, dagiti Insik a karakter ket dagiti kaaduan a naampon a sistema ti panagsurat iti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sawndip Sawdenj (古壮字字典; Diksionario dagiti Taga-ugma a karakter ti Zhuang), Dagiti Etnisidad a Panagipablaak ti Guangxi (广西民族出版社), 1989. ISBN 7-5363-0614-8 / ISBN 9787536306141. Nota: Ti karakter para iti "saw", ⿰書史, ket nasken koma a maymaysa a karakterir,nga adda ti radikal a 書 iti kanigid, ken 史 radikal iti kanawan. Iti kapada, ti "ndip" (⿰立生) ket maymaysa a karakter, a binuklan dagiti radikal ti 立 ken 生. Iti agdama, adda dagiti pannakaipatingga ti panangiparang kadagiti logograma a Zhuang itiUnicode, gaputa dagitoy ket saan a nasuportaran.
- ^ Potowski, Kim (2010). Dibersidad ti panagsasao idiay Estados Unidos. Cambridge: Unibersidad ti CambridgePress. p. 82. ISBN 978-0-521-74533-8.
- ^ "Dagiti Simbolo ti Insik a panagsurat". Kwintessential. Naala idi 2010-03-20.
- ^ "Pakasaritaan ti Insik a panagsurat a Naipakpakita kadagiti Museo". CCTV online. Naala idi 2010-03-20.
- ^ Jane P. Gardner & J. Elizabeth Mills. "Panagbanniaga idiay Daya nga Asia". Everything.com, F+W Media. Naala idi 2010-03-20.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti Insik a Karakter iti Wikimedia Commons


text:
Mankayan, Benguet
Ti Mankayan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Benguet iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Mankayan ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.[2]
- Balili
- Bedbed
- Bulalacao
- Cabiten
- Colalo
- Guinaoang
- Paco
- Palasaan
- Poblacion
- Sapid
- Tabio
- Taneg
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Benguet". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Benguet". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wikipedia:Annuroten ti salaknib
Ti Wikipedia ket naaramid ti lawlaw ti pamunganayan a ti sinoman ket maka-urnos, ken isu a daytoy ket gandat nga gatagikua kadgiti kaaduan a pampanid a nasken a nawaya para iti pannaka-urnos ti publiko, tapno ti sinoman ket makanayon kadagiti banag ken agsimpa kadagiti biddut. Nupay kasta adda dagiti naisangsangayan a pasamak, gapu ti naisangsangayan a naipatudonan a ti panakalukat ti panag-urnos ket pagbanagan ti pannakadadael, adda dagiti sagmamaysa a panid a nasken a suheto dagiti pannakaiparit (kadaywan a temporario laeng) no sino ti mabalin nga agbaliw kaniada. Ti panagikabail kadagitoy a panagiparit kadagiti panid ket makunkuna a salaknib.
Ti salaknib ket mabalin a maipakat kadagiti panid, wenno maikkat, babaen dagiti administrador ti Wikipedia, urayno ti sinoman nga agar-aramat ket mabalinna ti agkiddaw kadagitoy nga aramid. Ti salaknib ket mabalin nga agnanayon, wenno agpaso iti naipatudo nga oras.
Ti kadaywan a masarsarungkaran a kitkita ti salaknib ket dagiti napno a nasalakniban, a kayatna a sawen ket mabalin laeng a baliwan dagiti administrador, ken nasalakniban-bassit, a kayatna a sawen ket mabalin a baliwan laeng babaen dagiti agar-aramat a nakastrek ken adda kadagiti pakabilangan a napasingkedan (a kadawyan nga automatiko a maaramid kalpasan ti uppat nga aldaw). Dagiti sabali pay a porma ti salaknib ket naibagbaga dita baba. Dagiti nasalakniban a panid ket kadawyan a namarkaan ti simbolo ti bassit a kandado iti suli ti kanawan a ngato; dagiti nadumaduma a maris ti kandado ket mangipakita kadagiti nadumaduma a kita ti panagsalaknib, a kasla ti naipakita idiay akinkanawan a kahon.
Daytoy nga annuroten ket isalaysayna nga ipalawag dagiti kita ti salaknib ken dagiti pamay-an para iti salaknib ti panid ket pannakikkat ti salaknib, ken dagiti rason para iti nasken saan a nasken a pannakaipakat.
Dagiti linaon
- 1 Dagiti kita ti salaknib
- 1.1 Napno a nasalakniban
- 1.2 Nasalakniban-bassit
- 1.3 Nasalakniban iti pannakapartuat
- 1.4 Nasalakniban iti pannakaiyalis
- 1.5 Nasalakniban iti panagikarga
- 1.6 Dagiti aramid ti opisina
- 1.7 Nasalakniban iti sariap
- 2 Dagiti magun-od a plantilia
Dagiti kita ti salaknib[urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a teknikal a pagpilian ket magun-od dagiti administrador para iti salaknib ti panid:
- Napno a nasalakniban pawilanna ti panagurnos babaen ti sinoman malaksid dagiti administrador. Dagiti napno a nasalakniban a papeles ti midia ken saan a mabalin a suratan manen babaen ti baro a panagipan.
- Nasalakniban-bassit pawilanna ti panagurnos babaen dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat nga adda dagiti pakabilanganda a saan a napasingkedan.
- Nasalakniban iti pannakapartuat pawilanna ti maysa a panid (kadawyan a dagiti dati a naikkat) manipud ti pannakapartuat manen (makunkuna pay a "naasinan").
- Nasalakniban iti pannakaiyalis salaknibanna ti laeng panid manipud kadagiti panagiyalis.
- Nasalakniban iti panagikarga salaknibanna ti papeles manipud ti panagipan manen ngen saanna a salakniban ti panid ti papeles manipud ti panagurnos.
Ti ania man a kita ti salaknib wenno panagikkat ti salaknib ket mabalin a kiddawen idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagsalaknib ti panid. Dagiti panagbalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket nasken a maidiaya kadagiti maitutop a tungtungan a panid, ken aramid no saan a kontrobersial wenno adda konsenso para iti kaniada.
Malaksid ti kaso dagiti aramid ti opisina (kitaen dita baba) wenno dagiti panid iti nagan ti espasio ti MediaWiki (kitaen dita baba), dagiti administrador ket mabalinda nga ikkaten ti salaknib ti maysa a panid no ti rason ti pannaksalaknibda ket saanen a maipakat, no nalpasen ti narasonan a paset ti panawen, ken no awanen ti nasken konsenso ti agtultuloy a pannakasalaknib ti panid. Ti panagdamag ti administrador a sigud a nagsalaknib ti panid ket maibalakad kadagiti saan a nalawag a pasamak. Ti listaan dagiti panagsalaknib ken panagikkat ti salaknib ket magun-od idiay Espesial:Listaan/salaknib.
Napno a nasalakniban[urnosen ti taudan]
Ti napno a nasalakniban a panid ket mabalin laeng nga urnosen babaen dagiti administrador. Ti pannakasalakinb ket mabalin a para iti naisangsangayan nga oras wenno mabalin nga ingganat inggana.
Ti panagibalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket maisingasing iti bukodna a tungtungan a panid, wenno ti sabali a lugar para iti pagtungtungan. Dagiti administrador ket mabalinda ti mangsukat ti nasalakniban nga artikulo a mangballatek ti konsenso. Ti panagikabil ti plantilia ti
{{urnosen ti nasalakniban-napno}} idiay tungtungan a panid tapno makaala ti pannakapansin kadagiti administrador para iti panagigargaret ti saan a kontrobersial a panagibalbaliw.
Dagiti panagsupiat ti linaon[urnosen ti taudan]
Dagiti panid a makasansanay kadagiti agsinnungat a panagurnos, ti temporario a napno a panagsalaknib ket makapilit kadagiti partido a makitungtutung dagiti panagurnosda idiay tungtungan a panid, a ditoy ket makaabotda ti konsenso. Dagiti naisalsalumina a pasamak iti panagsuppiat ti panagurnos, ken ti agnanayon a panagsuppiat ti panagurnos babaen dagiti naisangsangayan nga agar-aramat, ket mabalin a nasaysayaat a maaramid babaen ti pannakaserra, tapno saan a mapawilan ti kadawyan a panag-urnos babaen dagiti dadduma nga agar-aramat.
No agsalaknib iti maysa a panid gapu ti panagsuppiat ti linaon, dagiti administrador ket kadawyanda a salakniban ti agdama a bersion, malaksid no ti agdama a bersion ket aglaon kadagiti linaon a nalawag nga aglablabsing kadagiti annuroten ti linaon, a kas ti bandalismo, panaglabsing ti karbengan ti kopia, wenno panaglabsing ti dayaw dagiti sibibiag a tao. Gaputa ti panagsalaknib ti agdama a bersion ket sagpaminsan a magunggunaan ti panagsinnungat a panagurnos babaen ti panangipatakder ti maysa a naisuppiatan a panagbalbaliw, dagiti administrador ket mabalinda nga isubli ti daan a bersion ti panid sakbay a nangrugi ti panagsuppiat ti panagurnos no adda ti nalawag a puntos daytoy. Dagiti panid a nasalakniban babaen ti panagsinnungat a panagurnos ket nasken a saan a maurnos malaksid kadagiti panagbalbaliw a saan a kontrobersial wenno para kadagiti adda ti nalawag a konsenso (kitaen dita ngato).
Dagiti administrador ket nasken a saanda a salakniban wenno ikkaten dagiti salaknib tapno mapaimbag ti bukoddda a puesto kadagiti nasuppiatan a linaon.
Bandalismo[urnosen ti taudan]
Ti panagisagana a panagsalaknib kadagiti artikulo ket saan a maitutop ti nawaya a katutubo ti Wikipedia. Dagiti nabiit a paset ti panawen ti napno a panagsalaknib ket maus-usar kadagiti manmano a kaso no adu dagiti bilang ti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket maus-usarda ti agtaltalianed a panagraut ti bandalismo iti maysa nga artikulo. Ti agtagtaginayon a panagbandalismo, wenno mabalin a masakbayan a panagbandalismo para kadagiti adu ti trapikona nga artklulo, ket manmano nga agited ti batayan para iti napno a panagsalaknib. Ti bassit a panagsalaknib ket maus-usar para kadagiti artikulo.
Agnanayon a nasalakniban[urnosen ti taudan]
Adda met dagiti luglugar ti Wikipedia ket agnanayon a nasalakniban babaen ti sopwer ti MediaWiki. Ti nagan ti espasio ti MediaWiki, a magilawlawag dagiti paset ti interface ti pagsaadan, ket napno a nasalakniban; saan a mabalin nga ikkaten dagiti administrdor ti pannakasalaknib dagitoy. Iti maipatinayon, ti CSS ti agar-aramat ken dagiti JavaScript a panid, a kas ti Agar-aramat:Kaspagarigan/monobook.css ken Agar-aramat:Kaspagarigan/cologneblue.js, ket automatiko a napno a nasalakniban. Dagiti laeng pakabilangan a mairaman kadagitoy a panid wenno dagiti administrdor ti mabalin a mangurnos kadagitoy. Daytoy a panagsalaknib ket maipakat ti ania man nga subpanid nga adda ti ".css" wenno ".js" a pagpaatiddog, no adda kapadpadana a MediaWiki a kudil wenno awan. Dagiti administrador ket mabalinda a baliwan dagitoy a panid, kas pagarigan, ti panagikkat kadagiti eskritu ti agar-aramat a di umno nga inus-usar.
Iti maipatinayon kadagiti dagus a naikodigo a panagsalaknib, dagiti sumaganad ket kadawyanda nga agnanayon a nasalakniban:
- Dagiti panid a napanirigan unay, a kas ti Umuna a Panid.
- Dagiti panid a nasken a saan a mabalbaliwan gapu ti karbengan ti kopia wenno legado a rason, a kas ti sapasap a renunsia.
- Dagiti panid a kanayon unay a nailak-am, a kas ti
{{tl}}wenno
{{ambox}}, tapno mapawilan ti bandalismo. Daytoy ket mairaman kadagiti ladawan wenno plantilia a naususar kadagiti napanirigan unay wenno kanayon unay a mairamraman a panid.
- Dagiti papeles ket agnanayonda a nasalakniban ti pannakaiyalis, ngem dagiti administrador ket mabalinda nga iyalis.
Nasalakniban-bassit[urnosen ti taudan]
Ti bassit a panagsalaknib ket pawilanna dagiti panagurnos babaen dagiti saan a nakarehistro (IP a pagtaengan), ken dagiti pay panag-urnos manipud kadagiti ania man a pakabilangan a saan nga automatiko a napsingkedan (nasken nga uppat nga aldaw ti kadaanan ti pakabilangan) wenno napasingkedan.
Dagiti kastoy nga agar-aramat ket mabalinda ti agkiddaw ti panagurnos iti maysa a nasalakniban bassit a panid babaen ti panagkiddaw kadagitoy idiay tungtungan a panid, nga ususaren ti plantilia ti
{{Urnosen ti nasalakniban-bassit}} no nasken ti makaala ti pannakaimatangan. No ti panid a masalsaludsod ken ti bukodna a tungtungan a panid ket nasalaknibanda, pangngaasi nga aramiden ti panagkiddaw idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagurnos.
Pagsurotan para kadagiti administrador[urnosen ti taudan]
Dagiti admistrador ket mabalinda nga ipakat ti ingganat inggana a panagsalaknib bassit ti panid a suheto ti adu ken agtagtaginayon a bandalismo wenno panaglabsing iti annuroten ti linaon (a kas dagiti biograpia ti sibibiag a tattao, agmangngamangnga a puntos ti panirigan). Ti panagsalaknib bassit ket nasken a saan nga usaren ti panagsakbay a pamay-an ti panagsuppiat ti bandalismo a saan pay a rimsua, wenno usaren a kas maysa a pibilihio dagiti nakarehistro nga agar-aramat kadagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat kadagiti (agpayso) panagsuppiat ti linaon.
Iti panagtaginayon, dagiti administrador ket mabalinda ti agipakat ti temporario a panagsalaknib bassit kadagiti panid a:
- Suheto ti adu ngem temporario a bandalismo wenno panagriri (kas pagarigan, gapu ti panangimatangan ti midia) a ti panagserra ti agmaymaysa nga agar-aramat ket saan a mabalin a mapili.
- Suheto ti panagsuppiat ti panag-urnos nga amin dagiti nairaman a partido ket saan a nakarehistro wenno baro nga agur-urnos (a kas ti, kadagiti kaso a ti napno a pangsalaknib ket isu ti maipakat). Daytoy ket saan amaipakat no mairaman dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.
- Suheto ti bandalismo wenno agsinnungat a panagurnos a dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ket agar-aramidda ti IP a panaglagto babaen ti panagusar ti nadumaduma a kompiuter, nga agal-ala kadagiti baro a pagtaengan babaen ti panag-uar ti dinamiko nga IP panaggun-od, wenno dagiti pay sabsabali a panagala ti kastoy a pagtaengan a kas ti IP a pagtaengan a panagsipsiput.
- Dagiti tungtungan a panid ti artikulo, no dagitoy ket suheto ti agtgtaginayon a pangriribok. Ti kastoy a panagsalaknib ket nasken a manmano laeng nga usaren gapu ta pawilanna dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ken baro a nakarehistro nga agar-aramat manipud ti panakibinglay kadagiti tungtungan. Ti panid ken ti tungtunganna a panid ket nasken a saan a masalakniban ti agpada nga oras. No ti panid ken ti tungtungan a panid ket agpadada a nasalakniban ket kayatmo ti agkiddaw iti panagurnos, pangngaasi nga agkiddawka ti panagurnos idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagurnos.
- Dagiti tungtungan a panid dagiti naserraan nga IP a pagtaengan nga inus-usar ti agnanayon a saan nga umno a panagurnos, a mairaman ti agnanayon a panagabuso iti {{ikkaten ti serra}} a plantilia, wenno ti agtultuloy a saan a sibil wenno dakes a panagisasao. Ti salaknib ket nasken maitutop iti paset ti panawen tapno saan a masurokan ti kaatiddog ti pannakaserra. Dagiti administrador ket mabalinda a pilien ti panagsukat ti pannakaikabil ti serra ti agar-aramat tapno imbes a maserraan ti agar-aramat ti panagurnosda ti tungtunganda a panid, gapu ta saan a nasken ti panagipada ti pannakaserra a paset ti panawen ti salaknib ti panid a paset ti panawen iti daytoy a pamay-an.
Nasalakniban iti pannakapartuat[urnosen ti taudan]
Dagiti administrador ket mabalinda a pawilan ti pannakapartuat ti panid babaen ti panagsalaknib ti interface. Daytoy nasayaat para kadagiti artikulo a naikkaten ngen agtultuloy a maparpatuat manen. Daytoy a panagsalaknib ket sensetibo ti kadakkel ti letra. Ti listaan dagiti nasalakniban a titulo ket mabirukan idiay nasalakniban a titulo.
Dagiti panagisakbay a panagiparit kadagiti baro a titulo ti artikulo ket naaramid babaen ti sistema ti mensahe ti panagiparit ti titulo, ken mangpakabael ti nasaysayaat a salaknib nga adda suporta para kadagiti subkuerdas ken dagiti kadawyan a panangiyebkas.
Dagiti panid a nasalakniban iti pannakapartuat ket sagpaminsan a makunkuna a kas dagiti "naasinan". Dagiti agkontribusion nga agayat ti pannakapartuat kadagiti naasinan a titulo nga adda dagiti nasaysayaat a linaon ket mabalinda ti agdamag kadagiti administrador wenno usaren ti pamay-an ti panagrepaso ti panagikkat.
Nasalakniban iti pannakaiyalis[urnosen ti taudan]
Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid ket saan a mabalin a maiyalis kadagiti baro a titulo malaksid a babaen dagiti administrador. Dagiti salaknib ti pannakaiyalis ket kadawyan a naipakat kadagiti:
- Dagiti panid a suheto ti agnanayon a panagiyalis dagiti panid a bandalismo.
- Dagiti panid a suheto a panaginagan ti panid a suppiatan.
- Dagiti adu unay a napanirigan a panid nga awan dagiti rasonna a maiyalis, a kas ti Pagmadlawan dagiti administrador.
Dagiti napno a nasalakniban a panid ket nasalaknibanda pay ti panakaiyalis.
A kas ti napno a panagsalaknib, ti panagsalaknib gapu ti panagsuppiat ti panag-urnos ket nasken a saan a gapuanan ti panagusig a lagdaan iti agdama a nagan. No ti panagsalaknib ti panagiyalis ket maipakat kalpasan ti panagkiddaw ti pannakaiyalis a tungtungan ti panid ket nasken a masalakniban iti likasionna sakbay a nairugi ti panagkiddaw a pannakanaiyalis.
Nasalakniban iti panagikarga[urnosen ti taudan]
Dagiti nasalakniban iti panagikarga ti papeles ket saan a mabalin a masukatan kadagiti baro a bersion malaksid a babaen dagiti administrador. Ti salaknib ti panagikarga ket saanna a salakniban ti panid dagiti papeles manipud ti panagurnos. Ti panagsalaknib ti panagikarga ket mabalin a maipakat babaen ti administrador;
- Kadagiti papeles a suheto ti agnanayon a panagikarga iti bandalismo.
- Kadagiti papeles a suheto ti nagsuppiatan a nagbaetan dagiti agur-urnos.
- Kadagiti papeles a nasken a saan a masukatan, a kas dagiti ladawan a maususar kadagiti interface wenno nairaman iti Umuna a Panid.
A kas ti napno a panagsalaknib, dagiti administrador ket nasken a saanda nga agparabor iti maysa a bersion kadagiti sabali, ken ti salaknib ket nasken a saan a panagusig a lagdaan ti agdama a bersion ti imahen. Malaksid kadagiti papeles a nasalakniban gapu ti panagikarga iti bandalismo.
Dagiti aramid ti opisina[urnosen ti taudan]
A kas naitabas kadagiti aramid ti opisina , ti papmpanid ket mabalin a salakniban babaen dagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia a panagsungbat kadagiti pilaw a kas ti karbengan ti kopia wenno dagiti pammadakes a naisasao. Dagitoy ngaaramid ket patuonenna ti konsenso ti komunidad. Dagiti administrador ken nasken a saan nga agurnos wenno ikkaten ti salaknib dagiti kastoy a panid nga awan ti pammalubos manipud kadagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia.
Nasalakniban iti sariap[urnosen ti taudan]
Ti sariap a panagsalaknib ket napno a salaknibanna ti panid, ken automatikona nga igay-at ti napno a salaknib iti aniaman a nailak-am. Daytoy ket mairaman kadagiti plantilia ken modulo, dagiti ladawan ken dagiti dadduma pay a midia a naibalay iti Ilokano Wikipedia. Dagiti papeles a naipenpen idiay Commons ket saan a masalakniban babaen ti sariap a salaknib, ken nasken a temporario a maipan iti Ilokano Wikipedia wenno masalakniban idiay Commons. Ti sariap a salaknib:
- Ket nasken laeng a mausar tapno mapawilan ti bandalismo no maikabil ti mapanirigan unay a panid a kas ti Umuna a Panid.
- Ken magun-od laeng para kadagiti napno a nasalakniban a panid; daytoy ket nabaldado para kadagiti nasalakniban bassit a panid gapu ta adda mairepersentana a biddut ti sekuridad. Kitaen ti Bugzilla:8796 para iti adu pay a pakaammo.
- Daytoy ket saan a dagus; daytoy mabalin ti mano nga oras sakbay a mabanagan. Kitaen ti Bugzilla:18483 para iti adu pay a pakaammo.
- Sapasap daytoy a dagus a saan a maipakat kadagiti plantilia, gapu ta daytoy ket saan nga agsalaknib kadagiti pannakairaman ti uneg dagiti
nga etiketa wenno pannakairaman nga agdepende kadagiti parametro ti plantilia, ngem daytoy ket salaknibanna ti subpanid ti dokumentasion ti plantilia.
Dagiti magun-od a plantilia[urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a plantilia ket mabalin nga ikabil dita ngato dagiti panid a mangipakita a dagitoy ket nasalakniban:


text:
Wikipedia:Ipagarup ti naimbag a pammati
Ti panagipagarup ti naimbag a pammati ket kammasapulan a pamunganayan iti Wikipedia. Daytoy ti pannangipagarup a dagiti urnos ti agur-urnos ken dagiti komentario ket naaramid iti naimbag a pammati. Kaaduan ti tattao ket padasenda ti tumulong ken saanda nga agdadael ditoy. No dagitoy ket saan a pudno, ti gandat a kasla ti Wikipedia ket saanto nga agballigi manipud idi nairugi. Daytoy nga alagaden ket saan a mangtunton kadagiti agur-urnos nga agtuloyda nga agipagarup ti naimbag a pammati iti kaada kadagiti nalawag nga ebidensia kadagiti bandalismo. Ti panangipagarup ti naimbag a pammati ket saan a mangiparit ti pannakitungtung ken panagdillaw. Ngem nasken a dagiti agur-urnos ket saanda nga igupit dagiti tignay a madildillaw iti kinadakes, malaksid no adda dagiti naisangayan nga ebidensia iti kinadakes.


text:
SIERRA LEONE KEN GUINEA
Nagustuak ti Sierra Leone
Cindy McIntire
NAYANAK 1960
NABAUTISARAN 1974
ABABA A PAKASARITAANNA Misionera sipud idi 1992. Nagserbi iti Guinea ken Senegal ket ita, iti Sierra Leone.
DUA a lawas pay laeng sipud idi simmangpetak, nagustuakon ti Sierra Leone. Masmasdaawak ta laklakaen a susuonen dagiti tattao dagiti nadadagsen a karga. Adu ti tattao ken an-animal iti aglawlaw. Agaayam ken agsasala dagiti ubbing kadagiti kalsada, agdadanggay ti palakpak dagiti imada ken tanaktak dagiti sakada. Nagduduma ti kolor, musika, ken maar-aramid iti aglawlawko.
Panangasaba ti magusgustuak unay ditoy. Managpasangbay dagiti taga-Sierra Leone kadagiti ganggannaet. Adda panagraemda iti Biblia ken ipangpangagda ti mensahena. Masansan a pastrekendak kadagiti pagtaenganda. No agpakadaakon, dadduma ti mangitulod kaniak agingga iti kalsada. Dagitoy a makaay-ayo a kualidad ti nakatulong tapno madaerak dagiti babassit a problema, kas iti agkurkurang a danum ken panagawan ti koriente.
Gapu ta balasangak, salsaludsoden no dadduma dagiti tattao no malmaldayak met. Kinapudnona, adu ti ar-aramidek isu nga awan ti tiempo a nalidayak. Makagunggona unay ti biagko.


text:
Us-usarem Kadi a Naimbag ti Imahinasionmo?
ANIA ti agdagsen laeng iti 1.4 a kilo ngem makuna a “kakomplikaduan pay laeng a banag a nadiskobretayo iti uniberso”? Ti utek ti tao. Talaga a makapaamanga dayta! Bayat nga ad-adalentayo dayta, umun-uneg met ti apresasiontayo kadagiti “nakaskasdaaw” nga aramid ni Jehova. (Sal. 139:14) Panunotem laengen ti maysa a banag a kabaelan nga aramiden ti utektayo—ti imahinasion. Ania ti imahinasion? Depinaren dayta ti maysa a diksionario kas “abilidad ti panunot a mangiladawan wenno mangbukel iti ideya maipapan kadagiti baro ken makaparagsak a bambanag, wenno bambanag a saanmo pay a napadasan.” Iti dayta a depinasion, saan kadi a makunam a kanayon nga us-usarem ti imahinasionmo? Kas pagarigan, adda kadi nangngegmo wenno nabasam a maipapan iti maysa a lugar a saanmo pay a napanan? Saanmo kadin a mailadawan dayta a lugar gapu ta saanmo pay a napanan? Kinapudnona, no mapanunottayo dagiti banag a saantayo a makita, mangngeg, maramanan, marikna, wenno maangot, us-usarentayo ti imahinasiontayo. Tulongannatayo ti Biblia a mangtarus a naaramid ken naparsua ti tao iti ladawan ti Dios. (Gen. 1:26, 27) Ngarud, saan kadi nga ipakita dayta nga arigna addaan met ni Jehova iti imahinasion? Gapu ta nakita ti Dios a maikaritayo a maaddaan iti kasta nga abilidad, namnamaenna nga usarentayo dayta a mangtarus iti pagayatanna. (Ecl. 3:11) Kasanotayo a mausar a naimbag ti imahinasiontayo a mangtarus iti pagayatanna, ken ania dagiti di umiso a pakausaran ti imahinasion a masapul a liklikantayo?
DI UMISO A PAKAUSARAN TI IMAHINASION
(1) Panagar-arapaap iti saan a maitutop a tiempo wenno saan nga umiso a bambanag.
Saan a dakes ti agarapaap. Kinapudnona, adda pammaneknek a makagunggona pay ketdi ti panagarapaap. Nupay kasta, ibaga ti Eclesiastes 3:1 a ‘tunggal banag adda tiempona,’ isu a bigbigentayo a posible a makaaramidtayo kadagiti bambanag iti saan a maitutop a tiempo. Kas pagarigan, no ipalubostayo nga agtawataw ti panunottayo bayat ti gimong wenno bayat ti personal a panagadaltayo iti Biblia, makatulong kadi wenno makasinga ti imahinasiontayo? Namakdaar ni Jesus maipapan iti peggad ti panangpampanunot kadagiti di umiso a bambanag, kas iti panagarapaap kadagiti immoral a bambanag. (Mat. 5:28) Mabalin a dadduma a bambanag a pampanunotentayo ket saan a makaay-ayo ken Jehova. Ti panangpampanunot kadagiti immoral a banag ket mabalin a mangituggod iti panangaramid kadagita. Dimo koma ipalubos a ti imahinasionmo ti mangyadayo kenka ken Jehova!
(2) Panangpampanunot a makaipaay iti manayon a talged ti material a kinabaknang.
Kasapulantayo ken mausartayo dagiti material a bambanag. Ngem maupaytayo laeng no panunotentayo a dayta ti makaipaay iti pudpudno a kinatalged ken kinaragsak. Insurat ti masirib a lalaki a ni Solomon: “Ti napapateg a bambanag ti nabaknang isuda ti nabileg nga ilina, ket iti ar-arapaapna kaslada mangsalaknib a pader.” (Prov. 18:11) Kas pagarigan, usigentayo ti napasamak idi nalayus ti nasurok a 80 a porsiento ti Manila, Pilipinas gapu iti napigsa ken saan nga agsarsardeng a tudo idi Septiembre 2009. Nakalisi kadi dagiti addaan iti adu a sanikua? Kinuna ti maysa a baknang nga adu ti napukawna, “Gapu iti layus, patas ti kasasaad ti amin, ta agpada a narigatan ken nagsagaba dagiti nabaknang ken napanglaw.” Nalaka laeng a panunoten a makaipaay iti pudno a salaknib ken natalged a biag dagiti material a bambanag. Ngem saan nga agpayso dayta.
(3) Panagdanag kadagiti bambanag a mabalin a saan a mapasamak.
Imbalakad ni Jesus a saantayo unay “maringgoran.” (Mat. 6:34) Ti maysa a managdandanag ket adu unay ti pampanunotenna. Mabalin a nalaka laeng a masayang ti pigsatayo no pagdandanagantayo dagiti awan pay a problema wenno saan pay ketdi a mapasamak. Ibaga ti Biblia a ti kasta a panagdanag ket agresulta iti pannakaupay ken depresion pay ketdi. (Prov. 12:25) Nagpateg nga iyaplikartayo ti balakad ni Jesus babaen ti saan unay a panagdanag ken babaen ti panangasikaso laeng kadagiti dumteng a pakaseknan iti inaldaw.
UMISO A PAKAUSARAN TI IMAHINASION
(1) Panangkita a nasaksakbay kadagiti peggad ken panangliklik kadagita.
Paregtaennatayo ti Biblia nga agbalin a masirib ken agpanunot a nasaksakbay. (Prov. 22:3) Babaen ti panangusartayo iti imahinasiontayo, mabalin a maammuantayo ti pagbanagan dagiti desisiontayo sakbay nga aramidentayo dagita. Kas pagarigan, no naawiska iti maysa nga okasion, kasano a makatulong ti imahinasionmo nga agaramid iti desision no mapanka wenno saan? Kalpasan a naammuam no siasino dagiti naawis, kaadu ti bisita, ken sadino ken kaano a maangay, panunotem: ‘Ania ngata ti mabalin a mapasamak sadiay?’ Mapanunotmo kadi a dayta nga okasion ket makagunggona ken maitunos kadagiti prinsipio ti Biblia? Gapu iti imahinasion, mabalin a mailadawanmo iti panunotmo dagiti mapasamak. Matulongannaka ti imahinasionmo nga agaramid kadagiti nainsiriban a desision tapno maliklikam dagiti kasasaad a makadangran iti espiritualidadmo.
(2) Panangpanunot no kasano a risuten dagiti narigat a problema.
Ramanen met ti imahinasion ti “abilidad a mangsango kadagiti problema.” Ipapanmo nga adda saanyo a nagkinnaawatan iti maysa a kakongregasionmo. Kasanom nga asitgan ti kabsatmo tapno agkappiakayo? Adu ti masapul nga ikabilangam. Ania ti pamay-anna a makisarita? Kaano ti kasayaatan a tiempo tapno pagsaritaanyo ti problema? Ania dagiti sasao ken tono ti timek nga usarem? No pagandarem ti imahinasionmo, mabalin a maensayom a nasaksakbay iti panunotmo ti nagduduma a pamay-an tapno marisut ti problemayo ket piliem ti ammom a kasayaatan a pamay-an ken ammom nga awatenna. (Prov. 15:28) Ti kasta a panangpanunot a nasaksakbay no kasano a risuten dagiti narigat a kasasaad ket makatulong tapno mataginayon ti talna iti kongregasion. Sigurado a nagsayaat dayta a pakausaran ti imahinasion.
(3) Panangpasayaat iti panagbasam ken panagadalmo iti Biblia.
Napateg ti inaldaw a panagbasa iti Biblia. Nupay kasta, saan laeng a ti kaadu ti mabasatayo iti inaldaw ti napateg. Masapul a makitatayo dagiti praktikal a leksion iti paset ti Biblia a basbasaentayo ken matignaytayo a mangyaplikar kadagita. Ad-adda a maawatantayo ti daldalan ni Jehova no basaentayo ti Biblia. Makatulong ti imahinasiontayo tapno maaramidtayo dayta. Kasano? Babaen ti panangadalmo iti libro a Tuladenyo ti Pammatida. No basaentayo dagiti salaysay iti dayta a libro, matignay ti imahinasiontayo a mangiladawan iti pakasaritaan ken kasasaad ti tunggal karakter ti Biblia. Arigna makitatayo dagiti pasamak, mangngegtayo dagiti uni, maangottayo dagiti nabanglo a sayamusom, ken matarusantayo ti rikna dagiti karakter ti Biblia. Kas resultana, masursurotayo dagiti napateg a leksion ken makapabileg a sasao manipud iti salaysay ti Biblia a mabalin a sigud nga ammotayon. No kasta ti panangusartayo iti imahinasiontayo bayat ti panagbasa ken panagadaltayo iti Biblia, agbalin a makagunggona dayta.
(4) Panangpatanor ken panangipakita iti pannakipagrikna.
Ti pannakipagrikna ket nagsayaat a kualidad a nadepinar kas pannakarikna iti pusotayo ti saem a marikrikna ti sabali a tao. Gapu ta ni Jehova ken ni Jesus impakitada ti pannakipagrikna, nagsayaat no tuladentayo ida. (Ex. 3:7; Sal. 72:13) Kasano a mapatanortayo dayta a kualidad? Maysa kadagiti kaepektibuan a pamay-an tapno mapatanortayo ti pannakipagrikna ket babaen ti panangusar iti imahinasiontayo. Mabalin a saantayo pay napadasan ti mapaspasaran ti maysa a kapammatiantayo. Ngem mabalinmo nga isaludsod iti bagim: ‘No siak ti adda iti kasta a kasasaad, ania ngata ti riknak? Ania ti kasapulak?’ No usarentayo ti imahinasiontayo a mangsungbat kadagitoy, ad-adda nga agbalintayo a mannakipagrikna. Talaga a sumayaat ti kasasaad ti panagbiagtayo kas Kristiano no ipakitatayo ti pannakipagrikna, iti man ministerio ken iti pannakilangentayo kadagiti kakabsat.
(5) Panangiladawan iti kasasaad ti biag iti baro a lubong.
Napno ti Biblia iti adu a detalye a mangiladawan iti kasasaad ti biag iti inkari ti Dios a baro a lubong. (Isa. 35:5-7; 65:21-25; Apoc. 21:3, 4) Naipakita dagita kadagiti publikasiontayo babaen kadagiti nagpipintas a ladawan. Apay? Gapu ta dagiti ladawan tignayenna ti imahinasiontayo ken makatulong kadatayo a mangiladawan iti bagitayo a mangtagtagiragsak kadagitoy a naikari a bendision. Awanen ti nasaysayaat pay a makaammo no kasano kabileg ti imahinasion ngem ni Jehova, ti Namarsua iti dayta. No usarentayo dayta a mangpanunot kadagiti kari ni Jehova, ad-adda nga agtalektayo a matungpal dagita ken makatulong kadatayo tapno agtalinaedtayo a matalek, bayat nga ibturantayo dagiti adu a pakasuotan ti biag.
Siaayat nga impaay ni Jehova kadatayo ti nakaskasdaaw nga abilidad, ti imahinasion. Makatulong daytoy kadatayo nga agserbi a naan-anay kenkuana iti inaldaw a panagbiagtayo. Ipakitatayo koma ti panagyamantayo iti Nangted iti daytoy nagsayaat a sagut babaen ti panangusar a naimbag iti inaldaw.


text:
Irosin, Sorsogon
Ti Irosin ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Irosin ket politikal a nabingbingay iti 28 a barbaranggay.[2]
- Bagsangan
- Bacolod (Poblacion)
- Batang
- Bolos
- Buenavista
- Bulawan
- Carriedo
- Casini
- Cawayan
- Cogon
- Gabao
- Gulang-Gulang
- Gumapia
- Santo Domingo (Lamboon)
- Liang
- Macawayan
- Mapaso
- Monbon
- Patag
- Salvacion
- San Agustin (Poblacion)
- San Isidro
- San Juan (Poblacion)
- San Julian (Poblacion)
- San Pedro
- Tabon-Tabon
- Tinampo
- Tongdol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sorsogon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Sorsogon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Agimtuod Dagiti Agtutubo
Ania ti Rumbeng a Panangmatmatko iti Naikeddeng nga Oras ti Panagawidko?
Adda napananyo nga aggagayyem ket adalemen ti rabii idi makaawidka. Nasalungasingmon ti curfew wenno ti oras ti panagawidmo nga inkeddeng ti dadakkelmo, ket masapul itan a sanguem ida. Bumdengka a sumrek iti balayyo. ‘Sapay koma ta nakaturogen da Tatang ken Nanang,’ kinunam iti bagim. Inin-inayadmo a linuktan ti ridaw ngem addada met gayam a mangpaspasungad kenka. Nakatakderda a kumitkita iti relo ken agur-urayda iti irasonmo.
NAIPASANGOKA kadin iti kasta a situasion? Napadasam kadin ti nakisinnungbat kadagiti nagannakmo gapu ta matmatam a nasapa unay ti curfew nga inkeddengda kenka? Kinuna ti 17 anyos a ni Debora: “Medio natalged met ti lugar a pagnanaedanmi, ngem madanagan unayen dagiti nagannakko no diak pay nakaawid iti pasado alas dose ti rabii.” *
Apay a nagrigat ti agtungpal iti curfew? Dakes kadi ti agtarigagay iti dakdakkel a wayawaya? Ania ti aramidem no nainget ti curfew?
Dagiti Problema
Makapasuron unay dagiti curfew, nangruna no kasla limitaranda ti pannakikaduam kadagiti gagayyemmo. Kinuna ti 17 anyos a ni Natasha: “Talaga a marurodak iti naikeddeng nga oras ti panagawidko. Naminsan, nupay ammo dagiti nagannakko a kaduak ti sumagmamano a gagayyemko nga agbuybuya iti pelikula iti asideg laeng ti balaymi, tineleponuandak ketdin tapno ammuenda no apay a diak pay la a nakaawid. Dua a minuto laeng met a naladawak iti curfew nga inkeddengda kaniak!”
Adda pay sabali a problema nga imbaga ti maysa a balasang nga agnagan iti Stacy. Kinunana: “Namnamaen da Nanang ken Tatang a nakaawidakon sakbay a maturogda. No naladawak, masangpetak no kua ida a natektekan unay ken masursuron.” Ania ngay ti mapasamak kalpasanna? Kinuna ni Stacy: “Konsiensiaendak. Makapasuron unay dayta. Diak maawatan no apay a dida latta maturogen!” Ti kasta a di panagkinnaawatan ket mangpatanor iti kas iti narikna ti 18 anyos a ni Katie. Kinunana: “No la koma ta adda panagtalek kaniak dagiti nagannakko, diak koman kasla pilpiliten ida nga ikkandak iti ad-adu a wayawaya.”
Nalabit maawatam ti rikna dagiti agtutubo a kadakdakamat. No kasta, isaludsodmo iti bagim daytoy:
Apay a pagaayatko no awanak iti pagtaenganmi? (Kur-itam ti sungbatmo.)
- Mariknak a nawayaak.
- Mabang-aranak iti pakasikorak.
- Makapagkakaduakami kadagiti gagayyemko.
Normal laeng dagita a makagapu. Gagangay laeng ti panagtarigagay iti ad-adu a wayawaya bayat nga agmatmataenganka ken makapabang-ar ti nasayaat a paglinglingayan. Paregtaennatayo met ti Biblia a makigayyemtayo kadagiti tattao a naimbag ti impluensiada. (Salmo 119:63; 2 Timoteo 2:22) Ngem marigatanka a mangaramid iti dayta no kanayon nga addaka lattan iti pagtaenganyo!
Kasano ngarud a matagiragsakmo ti kasta a wayawaya no kasla nainget unay ti curfew nga inkeddeng kenka dagiti nagannakmo? Usigem dagitoy.
Umuna a karit: Mariknam a kaska la ubing gapu iti naikeddeng nga oras ti panagawidmo.
Malagip ni Andrea nga agtawenen iti 21: “Kaslaak la ubing a mangisturbo iti rabii ti tunggal maysa tapno laeng adda nasapa a mangitulod kaniak iti panagawidko.”
Ti makatulong:
Ipapanmon a damom ti mangala iti lisensia nga agmaneho. Iti dadduma a lugar, no dimo pay nadanon ti masnup nga edad, adda dagiti lugar ken oras a dimo mabalin ti agmaneho ken adda dagiti dimo mabalin nga ilugan. Gapu kadi iti dayta ket dimon kayat ti mangala iti lisensia ket irasonmo: “Uray diak agmanmanehon no limitadonto met laeng ti wayawayak”? Siempre, saan! Matmatam latta a dakkel a balligi no makaalaka iti lisensia.
Umasping iti dayta, ikagumaam a matmatan a ti curfew nga inkeddengda kenka ket pagilasinan ti irarang-aymo a mangiturong kenka iti umiso a direksion. Ti koma panunotem ket saan a dagiti dimo maaramidan no di ket ti wayawaya a tagtagiragsakem. Saan kadi a nawaywayaka ita ngem idi ub-ubingka pay?
No apay nga epektibo dayta:
Nalaklaka ti agtungpal iti curfew no matmatam dayta kas oportunidad imbes a lapped. No agtungpalka ita iti dayta, nalabit nga ad-adunto a wayawaya ti ited kenka dagiti dadakkelmo inton agangay.
Maikadua a karit: Dimo maawatan no apay a nagsapa ti curfew nga inkeddengda kenka.
Ni Nikki a narigatan met idi nga agtungpal iti curfew, kunana: “Impagarupko idi a basta pagay-ayat laeng ni Nanang ti mangaramid kadagiti pagannurotan nga awan ti gapgapuna.”
Ti makatulong:
Iyaplikarmo ti prinsipio ti Proverbio 15:22, a kastoy ti kunana: “Adda pannakapaay dagiti gakat no sadino nga awan ti kompidensial a saritaan, ngem iti kinaadu dagiti manangbalakad adda maitungpal.” Sikakalma a makisaritaka kadagiti nagannakmo maipapan iti dayta. Padasem nga ammuen no apay a dayta ti oras ti curfew nga inkeddengda. *
No apay nga epektibo dayta:
Mabalin a maawatam dagiti dadakkelmo no maammuam dagiti rasonda. Kinuna ni Stephen: “Imbaga kaniak ni tatangko a di makaturog iti rabii ni Nanang agingga a dinak makita a natalged a nakaawid. Diak man la pulos napanunot idi dayta.”
Laglagipem: Kanayon a nasaysayaat no sitatalna a pagsasaritaan dagiti bambanag ngem ti makisubang, a sigurado a di nasayaat dagiti resultana. Kinuna ni Natasha a nadakamat itayen: “Nakitak a no makapungtotak, lallalo laeng nga ingetandak dagiti nagannakko kadagiti dadduma pay a kayatko nga aramiden.”
Maikatlo a karit: Mariknam a kasla kontrolado ti biagmo.
No dadduma, kunaen dagiti nagannakmo a pagimbagam dagiti pagannurotan iti pagtaengan, a mabalin a pakairamanan ti curfew. “No ibaga kaniak dagiti dadakkelko dayta, panagriknak ket dida kayat nga agaramidak iti bukodko a desision wenno iyebkasko ti opinionko,” kinuna ti 21 anyos a ni Brandi.
Ti makatulong:
Nasayaat no surotem ti balakad ni Jesus a nailanad iti Mateo 5:41: “No ti asinoman iti turay pilitennaka nga agserbi iti maysa a milia, kumuyogka kenkuana iti dua a milia.” Inyaplikar da Ashley ken ni manongna ti prinsipio dayta a teksto. Kuna ni Ashley: “Masansan nga ikagumaanmi a nakaawidkamin 15 a minuto a nasapsapa ngem iti curfew-mi.” Mabalinmo kadi met ti mangipasdek iti kalat nga umasping iti dayta?
No apay nga epektibo dayta:
Naragragsaktayo a mangaramid iti maysa a banag no kayattayo nga aramiden dayta saan la a gapu ta masapul nga aramidentayo dayta! Ken panunotem daytoy: No ikeddengmo ti agawid iti nasapsapa bassit, sika ti mangkonkontrol iti panawenmo. Kanayonanna, mabalin a malagipmo daytoy a prinsipio: “Ti naimbag nga aramidmo ket, saan a kasla mapilpilit, no di ket iti sibubulos a nakemmo.”
No nasapa ti panagawidmo, dumakkel ti panagtalek kenka dagiti nagannakmo ket masansan nga agresulta dayta iti panangipaayda kenka iti ad-adu a wayawaya. Nadlaw ti agtawen iti 18 a ni Wade: “No magun-odmo ti panagtalek dagiti nagannakmo, ad-adu a wayawaya ti itedda kenka.”
Isuratmo ti maysa pay a karit a maigapu iti curfew nga inkeddengda kenka.
․․․․․
Ania ti makatulong tapno mapagballigiam dayta?
․․․․․
Iti panagkunam, apay a mabalin nga epektibo dayta?
․․․․․
Dumtengto la ketdi ti tiempo a suminakanton iti pagtaenganyo isu a nakawaywayakanton. Iti agdama, agan-anuska. “Mabalin a saan a maipapaay ti kayatmo a naan-anay a wayawaya, ngem no masursurom ti sumurot kadagiti pagannurotan, saan nga agbalin a miserable ti kinaagtutubom,” kuna ni Tiffany nga agtawen itan iti 20.
^ par. 4 Nabaliwan dagiti nagan iti daytoy nga artikulo.
^ par. 21 Para kadagiti singasing, kitaem ti artikulo nga “Agimtuod Dagiti Agtutubo . . . Apay a Nagadu ti Nasken nga Annurotek?” iti Disiembre 2006 a ruar ti Agriingkayo!
UTOBEM DAYTOY
- Kasano a ti curfew nga inkeddeng dagiti dadakkelmo ket pakakitaan ti pannakaseknanda kenka?
- No napadasamon ti nagawid a naladladaw ngem iti naikeddeng, kasano a mapasublim ti panagtalek kenka dagiti nagannakmo?


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Ti
, naisurat a kas ti Hangul Han-geul idiay Abagatan a Korea, ken ammo pay a kas ti Chosŏn'gŭl idiay Amianan a Korea, ket isu ti patneng nga alpabeto ti pagsasao a Koreano. Daytoy ket napartuat idi las-ud ti Joseon a Dinastia idi 1443, ken isu pay laeng ti opisial nga abesedario ti Korea.
Ti Hangul ket maysa nga agpayso nga abesedario nga addaan kadagiti 24 a konsonante ken bokal a letletra. Nupay kasta, imbes a maisursurat nga agsasaruno a kas ti Latin nga abesedario, dagiti letra ti Hangul ket naigrupoda kadagiti kuadro, a kas ti 한
han, a ti tunggal maysa ket maisurat ti maysa a silaba. Urayno ti silaba a 한 han ket kasla agmaymaysa a karakter, daytoy ket buklen ti tallo a letra: ㅎ h, ㅏ a, ken ㄴ n. Ti tunggal maysa a silabiko a kuadro ket buklen ti dua aginggana ti lima a letra, a mairaman ti saan a basbassit ngem maysa konsonante ken maysa a bokal . Dagitoy a kuadro ket maurnosda iti horisontal manipud ti kanigid nga agpakanawan wenno agtakder manipud ti baba. Dagiti bilang ti mabalin a kuadro ket 11,172, ngem adda dagiti basbassit a mabalin a silaba iti Koreano, ken saan a rumsua amin dagiti mabalin a silaba.
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
... a ti bagi ti tao ket aglaon ti agarup a 3% babaen ti kadagsen ti
nitroheno (nailadawan)? ... a ti
iti 17,075,400 kuadrado kilometro (6,592,800 kd mi), ket isu ti kadakkelan a pagilian iti lubong? Rusia ... a ti
ket isu ti kadakkelan ken akin-abagatan unay kadagiti Isla ti Mariana? Guam ... a ti
ket matawtawgan pay daytoy a kas ti "Nalabbaga a Planeta? Marte ... a ti
ket isu ti pakasaritaan a naggapuan kadagiti kangrunaaan a relihion a kas ti Tengnga a Daya Hudaismo, Kristianidad, ken Islam?
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina- Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the
local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a proyekto:


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Agkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia
Agbirok iti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti petsa ti sumaruno a tinawen a Memorial
Agbirok iti kombension dagiti Saksi ni Jehova
Bumisita iti maysa kadagiti sanga nga opisinami
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba
Australia
Watchtower Bible and Tract Society of Australia
PO Box 280
INGLEBURN NSW 1890
AUSTRALIA
+61 2-9829-5600
Oras ti Opisina
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 5:00 p.m.


text:
Kategoria:Dagiti pilosopiko a konsepto
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 6 a subkategoria, manipud iti 6 a dagup.
D
- Dagiti konsepto iti epistemolohia (1 K, 1 P)
- Dagiti konsepto ti estetika (1 K, 1 P)
- ► Dagiti konsepto ti etika (3 P)
- ► Dagiti konsepto ti lohika (2 P)
- Dagiti konsepto ti metapisika (7 K, 5 P)
- Dagiti sosial a konsepto (5 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti pilosopiko a konsepto"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.


text:
NADISENIO KADI?
Ti Tengnged ti Kuton
AGBILBILIB dagiti mechanical engineer iti abilidad ti gagangay a kuton nga agbagkat kadagiti adayo a nadagdagsen ngem iti mismo a bagina. Kayat a maawatan dayta dagiti engineer iti Ohio State University, U.S.A., isu nga iti tulong ti kompiuter, nagaramidda iti modelo ti dadduma a parte ti bagi ti kuton, ti estrukturana, ken ti panaggunayna. Naaramid dagiti modelo babaen kadagiti X-ray cross-sectional images (micro CT scans) ken babaen ti panangtuladda iti puersa nga iruruar ti kuton no adda bagbagkatenna.
Ti tengnged ti kuton ket importante unay a parte ti bagina, ta dayta ti mangawit iti amin a dagsen ti am-ammalanna. Dagiti soft tissue iti tengnged ti kuton ket nakakonektar iti natangken a makinruar a paset ti bagi ken ulona. “Ti disenio ken estruktura daytoy a koneksion iti nagbaetan ti soft tissue (nalukneng a tisyu) ken ti natangken a makinruar a paset ti bagi ken ulo ti kuton ket nagpateg para iti panagandar ken trabaho ti joint ti tengngedna,” kuna ti maysa kadagiti researcher. “Ti naidumduma a pamay-an ti panagkinnonektar ti natangken ken nalukneng a banag ti posible a nangpatibker iti dayta a koneksion, ken mabalin a ti kasta a pannakadisenio ti makagapu a kabaelan ti joint ti tengnged ti kuton nga awiten ti nadagsen a banag.” Mangnamnama dagiti researcher a ti nalawag a pannakaawatda iti panagandar ken trabaho ti tengnged ti kuton ket makatulong tapno sumayaat pay ti panangdisenioda kadagiti robot.
Ania ti makunam? Gapu kadi iti ebolusion a napaadda ti komplikado ken nakatibtibker a tengnged ti kuton? Wenno adda nangdisenio iti dayta?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Naparsua Kadi ti Biag?
Napateg no ania ti patpatiem maipapan iti nangrugian ti biag.


text:
Charice
Ni Charmaine Clarice Relucio Pempengco (naiyanak idi Mayo 10, 1992 idiay Siudad ti Cabuyao, Laguna, Filipinas), kaaduan nga ammo babaen ti nagan a Charice, ket Filipina a kumakanta a nagsikat babaen ti YouTube. Kinunkuna idi babaen ni Oprah Winfrey a kas "ti katalentuan nga ubing a babai iti lubong",[1] immuna isuna a nangipablaak ti internasional nga album ti estudio ti Charice idi 2010. Ti album ket napan a maika-8 iti Billboard 200, ken ngaramid kenni Charice ti immuna a taga-Asia a solo a kumakanta iti pakasaritaan nga addaan iti Top 10 iti chart ti album ti Billboard 200.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The Most Talented Girl in the World". Oprah.com. Septiembre 9, 2008. Naala idi Hunio 3, 2013.
- ^ "Filipina singer Charice joins 'Glee'". International Business Times. Naala idi Hulio 3, 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Charice iti Wikimedia Commons


text:
1Anak ti Dios ti siasinoman a mamati a ni Jesus isu ti Cristo, ket ti siasinoman nga agayat iti maysa nga ama, ayatenna met ti anak dayta nga ama. 2No ayatentayo ti Dios ken tungpalentayo dagiti bilbilinna, daytoy ti pakaammoantayo nga ayatentayo dagiti annak ti Dios. 3Ta no ayatentayo ti Dios, kayatna a sawen a tungpalentayo dagiti bilbilinna. Saan a narigat a tungpalen dagiti bilbilinna, 4agsipud ta amin nga anak ti Dios maparmekna ti lubong. Ket babaen iti pammatitayo, agballigitayo a mangparmek iti lubong. 5Siasino ti makaparmek iti lubong? Awan sabali no di ti mamati a ni Jesus ket Anak ti Dios. 6Ni Jesu-Cristo ti immay babaen iti danum ken iti dara. Immay, saan laeng nga iti danum, no di ket iti danum ken iti dara. Paneknekan met laeng ti Espiritu a pudno daytoy, agsipud ta pudno ti Espiritu. 7Tallo ti mangpaneknek: 8ti Espiritu, ti danum ken ti dara. Ket agpapada ti ibagada. 9Mamatitayo iti pammaneknek ti tao. Ngem natibtibker ti pammaneknek ti Dios, ket intedna daytoy a pammaneknek maipapan iti Anakna. 10Ngarud, siasinoman a mamati iti Anak ti Dios adda kenkuana daytoy a pammaneknek. Ngem ti di mamati iti Dios, pinagbalinna nga ulbod ti Dios, ta dina pinati ti pammaneknekna maipapan iti Anakna. 11Daytoy ngarud ti pammaneknek: Inikkannatayo ti Dios iti biag nga agnanayon, ket masarakan daytoy a biag iti Anakna. 12Ti tao a pagtaengan ti Anak, agtaeng met kenkuana ti biag; ti saan a pagtaengan ti Anak ti Dios, saan met nga agtaeng kenkuana ti biag. 13Insuratko dagitoy kadakayo a mamati iti nagan ti Anak ti Dios, tapno maammoanyo nga addaankayo iti biag nga agnanayon. 14Ditayo bumdeng nga umasideg iti Dios agsipud ta ammotayo nga itedna ti aniaman a dawatentayo no la ket mayannurot iti pagayatanna. 15Ket no ammotayo a denggennatayo iti aniaman a dawatentayo, ammotayo met nga awatentayo ti aniaman a dawatentayo kenkuana. 16-17 No makita ti siasinoman kadakayo ti kabsatna nga agbasol iti saan nga agtungpal iti patay, masapul nga ikararaganna iti Dios a mangted kenkuana iti biag. Agpaay daytoy kadagiti dadduma pay a nagbasol iti saan nga agtungpal iti patay. Basol ti amin a kita ti kinadakes. Ngem adda basol nga agtungpal iti patay, ket adda met basol a di agtungpal iti patay. 18Ammotayo a di agbasol ti anak ti Dios, ket saan a dangran ti Managdakdakes, ta salakniban ti Anak ti Dios. 19Ammotayo a kukuanatayo ti Dios, nupay iturturayan ti Managdakdakes ti entero a lubong. 20Ammotayo nga immayen ti Anak ti Dios, ket inikkannatayo iti pannakaawat tapno maammoantayo daydiay a pudno. Addatayo kenkuana a pudno, wen, addatayo ken ni Jesu-Cristo nga Anakna. Isu ti pudno a Dios ken ti biag nga agnanayon. 21Annakko, annadanyo dagiti saan a pudno a dios.
Copyright
Learn More


text:
Lumboy
Ti lumboy wenno lungboy, ket maysa a kankanayon a berde a tropikal a kayo iti agsabsabong a mula ti pamilia ti Myrtaceae. Ti lumboy ket patneng iti Banglades, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka, ti Filipinas, ken Indonesia.
Daytoy a kayo ket naipayammo idiay Florida, Estados Unidos idi 1911 babaen ti USDA, ken dayton kadawyan daytoyen a naimulmula idiay Surinam ken idiay Trinidad ken Tobago. Idiay Brasil, a naipayammo manipud idiay idi las-ud ti kolonisasion ti Portugal, daytoy ket naiwarwarasen kadagiti naatap a luglugar, gaputa dagiti bungan ket kankanayon a kinaynayat dagiti nadumaduma a patneng a billit. Dagitoy a sebbangan ket naikedkeddeng a makararaut idiay Hawaii, Estados Unidos.[1] Daytoy ket maiparit pay a maimula idiay Sanibel, Florida.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Lumboy iti Wikimedia Commons


text:
1955
Ti 1955 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 6 – Rowan Atkinson, komediante, aktor ken mannurat manipud idiay Inglaterra
- Enero 28 – Nicolas Sarkozy, maysa a politiko manipud idiay Pransia
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 22 – Valdis Zatlers, maysa a politiko manipud idiay Letonia
- Marso 30 – Marilou Diaz-Abaya, Filipina a direktor ti pelikula (pimmusay 2012)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 10 – Mel Tiangco, maysa a personalidad iti telebision iti Filipinas
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 13 – Whoopi Goldberg, Amerikana nga aktres ken komidiante
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 30 – James Dean, Amerikano nga aktor (naipasngay 1931)


text:
KAPITULO 7
Ipatpategmo Kadi ti Biag a kas iti Panangipateg ti Dios?
“Adda kenka ti ubbog ti biag.”—SALMO 36:9.
1, 2. (a) Ania a napateg a sagut ti inted ti Dios kadatayo? (b) Apay a nangnangruna a napateg ita ti panangtarus ken panangyaplikar kadagiti prinsipio ti Biblia?
ADDA di magatadan a sagut nga inted kadatayo ti nailangitan nga Amatayo—ti biagtayo kas adda panunotna a tattao a makabael a mangyanninaw kadagiti galad ti Dios. (Genesis 1:27) Gapu iti dayta a nagpateg a sagut, maawatantayo no kasano nga agpaay iti pagimbagantayo dagiti prinsipio ti Biblia. No iyaplikartayo dagita, agbalintayo a naespirituan ti panagpampanunotna a tattao a mangay-ayat kenni Jehova ken ‘masanay dagiti pannakabalin ti pannakaawattayo a mangilasin agpadpada iti umiso ken di umiso.’—Hebreo 5:14.
2 Nangnangruna a napateg ita ti panangtarus ken panangyaplikar kadagiti prinsipio ti Biblia. Ngamin, nagbalinen a narikut unay ti lubong isu a saan a masaklaw dagiti adda a linteg ti tunggal kasasaad a mabalin a rumsua iti inaldaw a panagbiagtayo. Pudno unay daytoy no iti benneg ti medisina, nangruna no mainaig kadagiti produkto ken proseso a mausar ti dara. Napateg daytoy a banag kadagiti amin nga agtultulnog ken Jehova. Ngem no matarusantayo dagiti nainaig a prinsipio ti Biblia, makaaramidtayo kadagiti nainsiriban a desision a maawat ti konsiensiatayo ken mamagtalinaed kadatayo iti ayat ti Dios. (Proverbio 2:6-11) Usigentayo ti dadduma kadagitoy a prinsipio.
SAGRADO TI BIAG KEN DARA
3, 4. Kaano ti damo a panangdakamat ti Biblia iti kinasagrado ti dara, ken ania dagiti prinsipio a nakaibatayan ti kinasagrado ti dara?
3 Damo nga impalgak ni Jehova ti panagkanaig ti biag ken dara, agraman ti kinasagradoda, kalpasan unay ti panangpatay ni Cain ken Abel. “Imdengam!” kinuna ti Dios ken Cain. “Ti dara ni kabsatmo um-umkis kaniak manipud iti daga.” (Genesis 4:10) Iti imatang ni Jehova, ti dara ni Abel irepresentarna ti biagna, a siraranggas a nakettel. Maikuna ngarud nga um-umkis iti Dios ti dara ni Abel ket dumawdawat iti panagibales.—Hebreo 12:24.
4 Kalpasan ti Layus idi kaaldawan ni Noe, pinalubosan ti Dios dagiti tattao a mangan iti lasag dagiti animal ngem saanda a kanen ti dara. Kinuna ti Dios: “Ti laeng lasag agraman ti kararuana—ti darana—dikay kanen. Ken, malaksid iti dayta, singirekto ti dara dagiti kararuayo.” (Genesis 9:4, 5) Agpaay daytoy a bilin kadagiti amin a kaputotan ni Noe agingga iti kaaldawantayo. Pasingkedan dayta ti kababagas ti imbaga ti Dios ken Cain—a ti dara irepresentarna ti kararua, wenno biag, ti amin a parsua. Paneknekan met dayta a bilin a ni Jehova, ti Gubuayan ti biag, singirennanto dagiti amin a tao nga awanan panagraem iti biag ken dara.—Salmo 36:9.
5, 6. Kasano nga impakita ti Mosaiko a Linteg a sagrado ken napateg ti dara? (Kitaem met ti kahon a “ Panangraem iti Biag Dagiti Animal.”)
5 Naibatad met iti Mosaiko a Linteg dagita a dua a nagpateg a kinapudno. Kuna ti Levitico 17:10, 11: “No maipapan iti asinoman a tao . . . a mangan iti aniaman a kita ti dara, pudno unay nga iturongkonto ti rupak maibusor iti kararua a mangmangan iti dara, ket pudno a gessatekto iti tengnga dagiti kailianna. Ta ti kararua ti lasag adda iti dara, ket siak inkabilko dayta iti rabaw ti altar maipaay kadakayo tapno mangaramid iti panangabbong maipaay kadagiti kararuayo, agsipud ta ti dara ti mangaramid iti panangabbong babaen ti kararua nga adda iti dayta.” *—Kitaem ti kahon a napauluan “ Ti Mangabbong a Bileg ti Dara.”
6 No saan a mausar iti altar ti dara ti naparti nga animal, maibukbok dayta iti daga. Iti ngarud simboliko a wagas, maisubli ti biag iti Gubuayanna. (Deuteronomio 12:16; Ezequiel 18:4) Ngem imutektekam ta saan a naibilin kadagiti Israelita a masapul a siertuenda nga awan a pulos ti mabati nga uray sangkabassit laeng a dara iti lasag ti animal a kanenda. No la ket ta umiso ti pannakaparti ken pannakapadara ti animal, nadalus ti konsiensia ti maysa nga Israelita no kanenna dayta yantangay naipakita ti umno a panagraem iti Gubuayan ti biag.
7. Kasano nga impakita ni David ti panagraemna iti kinasagrado ti dara?
7 Ni David, ‘maysa a lalaki a naanamongan iti puso ti Dios,’ naawatanna dagiti prinsipio a nakaibatayan ti linteg ti Dios maipapan iti dara. (Aramid 13:22) Naminsan, idi mawaw unay ni David, sinarakusok ti tallo kadagiti taona ti kampo dagiti kabusor, simmakdoda iti bubon ket impanda kenkuana ti danum. Ania ti reaksion ni David? “Inumekto kadi ti dara dagiti lallaki a napan nangirisgo kadagiti kararuada?” insaludsodna. Iti imatang ni David, kasna la inumen ti dara dagiti taona a nangirisgo iti biagda no inumenna ti danum. Uray ngarud no mawaw, “imbukbokna [ti danum] nga agpaay ken Jehova.”—2 Samuel 23:15-17.
8, 9. Idi naipasdek ti kongregasion Kristiano, nagbaliw kadi ti panangmatmat ti Dios iti dara ken biag? Ilawlawagmo.
8 Agarup 2,400 a tawen kalpasan ti bilin a naited ken Noe maipapan iti dara ken agarup 1,500 a tawen kalpasan a napatalgedan ti Linteg ti tulag, pinaltiingan ni Jehova ti bagi a manarawidwid ti nagkauna a kongregasion Kristiano a mangisurat iti kastoy: “Ti nasantuan nga espiritu ken dakami inanamonganmi ti saanen a panangnayon pay iti dadagsen kadakayo, malaksid kadagitoy nasken a banag, nga itultuloyyo ti umadayo iti bambanag a naisakripisio kadagiti idolo ken iti dara ken iti bambanag a nabekkel ken iti pannakiabig.”—Aramid 15:28, 29.
9 Nalawag a naawatan ti nagkauna a bagi a manarawidwid a sagrado ti dara ket kas iti idolatria wenno pannakiabig, maibilang a basol ti di umiso a panagusar iti dara. Kasta met laeng ti takder dagiti pudno a Kristiano ita. Maysa pay, gapu ta agpapaiwanwanda kadagiti prinsipio ti Biblia, makaay-ayo ken Jehova dagiti desisionda no kadagiti banag a mainaig iti panagusar iti dara.
MEDIKAL A PANNAKAUSAR TI DARA
10, 11. (a) Ania ti panangmatmat dagiti Saksi ni Jehova iti panangyalison iti dara ken kadagiti kangrunaan a paset ti dara? (b) Mainaig iti dara, maipapan kadagiti ania a nalabit agduduma ti kapanunotan dagiti Kristiano?
10 Maawatan dagiti Saksi ni Jehova a ti ‘iyaadayo iti dara’ kaipapananna ti di panagpayalison iti dara ken di panagdonar wenno panagidulin iti bukodda a dara a mausar iti panangyalison. Gapu iti panagraemda iti linteg ti Dios, saanda met nga awaten dagiti uppat a kangrunaan a paset ti dara: red cells, white cells, platelets, ken plasma.
11 Kadagitoy a tiempo, dagiti uppat a kangrunaan a paset ti dara ket mabalin a bingay-bingayen pay iti babbabassit a paset a mausar iti nadumaduma a pamay-an. Mabalin kadi nga awaten ti maysa a Kristiano dagiti kasta a babbabassit a paset ti dara? Ibilangna kadi dagita kas “dara”? Adda iti tunggal maysa a mangikeddeng iti dayta. Kasta met laeng no maipapan iti hemodialysis, hemodilution, cell salvage, ken dadduma pay a medikal a proseso a mausar ti bukodmo a dara, no la ket ta saan a naidulin dayta.—Kitaem ti artikulo iti Apendise a “Babassit a Kapaset ti Dara ken Dagiti Pamay-an ti Panagopera.”
12. Kasano ti rumbeng a panangmatmat ken panangtamingtayo kadagiti banag nga agpannuray iti konsiensia?
12 Napateg kadi ken Jehova dagiti banag nga agpannuray iti personal a desision? Wen, ta maseknan unay iti pampanunot ken motibotayo. (Proverbio 17:3; 21:2; 24:12) Gapuna, kalpasan a nagpaiwanwantayo kenni Jehova ken nagsukimat a naimbag maipapan iti maysa a kita ti agas wenno pamay-an ti panangagas, nasken nga ipangagtayo ti konsiensiatayo a sinanay ti Biblia. (Roma 14:2, 22, 23) Siempre, saan a rumbeng nga idesisionandatayo dagiti dadduma ken saantay met nga isaludsod, “Ania ti aramidem no sika ti adda iti kasasaadko?” Kadagita a banag, ti tunggal Kristiano rumbeng nga ‘awitenna ti bukodna nga awit.’ *—Galacia 6:5; Roma 14:12; kitaem ti kahon a napauluan “ Ibilangko Kadi a Sagrado ti Dara?”
DAGITI LINTEG NI JEHOVA IYANNINAWDA TI NAAMAAN NGA AYATNA
13. Ania ti ipalgak dagiti linteg ken prinsipio ni Jehova maipapan kenkuana? Iyilustrarmo.
13 Dagiti linteg ken prinsipio a masarakan iti Biblia ipalgakda a ni Jehova ket masirib a Lehislador (Managipaulog iti Linteg), ken naayat nga Ama a maseknan unay iti pagimbagan dagiti annakna. (Salmo 19:7-11) Nupay saan a naited kas reglamento medikal ti bilin nga ‘umadayotayo iti dara,’ salaknibannatay dayta kadagiti komplikasion a mainaig iti panangyalison iti dara. (Aramid 15:20) Kinapudnona, sigun iti adu a doktor, ti panagopera a di agusar iti dara ti kasayaatan pay laeng a moderno a wagas ti panangagas. Kadagiti pudno a Kristiano, paneknekan laeng dagiti kasta a panagrang-ay ti di matukod a sirib ken naamaan nga ayat ni Jehova.—Isaias 55:9; Juan 14:21, 23.
14, 15. (a) Ti ayat ti Dios kadagiti tattaona ket nayanninaw kadagiti ania a linteg? (b) Kasanom a mayaplikar dagiti prinsipio a nakaibatayan dagita a linteg maipapan iti kinatalged?
14 Ti pannakaseknan ti Dios iti pagimbagan dagiti tattaona iti nagkauna nga Israel ket nayanninaw iti adu kadagiti lintegna. Kas pagarigan, imbilinna kadagiti Israelita a no mangbangonda iti balay, barandiliasanda ti atepna tapno maliklikan dagiti aksidente, yantangay adu idi ti pakausaran ti atep. (Deuteronomio 22:8; 1 Samuel 9:25, 26; Nehemias 8:16; Aramid 10:9) Imbilin met ti Dios a saanda a bay-an a nakabulos dagiti napeggad a toro. (Exodo 21:28, 29) Ti di panangikankano kadagitoy a bilin ket nakaro a kinaawan panagraem iti pagimbagan dagiti sabsabali ken mabalin a makabasol ti maysa iti pammapatay.
15 Kasanom a mayaplikar dagiti prinsipio a nakaibatayan dagitoy a linteg? Panunotem a naimbag ti maipapan iti luganmo, panagmanmanehom, dagiti animal a tarakenmo, ti pagtaengam, ti pagtrabahuam, ken ti paglinglingayam. Iti dadduma a pagilian, dagiti aksidente ti kangrunaan a pakatkatayan dagiti agtutubo, masansan a gapu ta irisrisgoda ti biagda. Nupay kasta, dagiti agtutubo nga agtarigagay nga agtalinaed iti ayat ti Dios ipatpategda ti biag ken saanda a pagpalpaliwaan dagiti napeggad nga aktibidad. Saanda a simamaag a panunoten nga awan ti pakaan-anuan dagiti agtutubo. Imbes ketdi, tagtagiragsakenda ti kinaagtutuboda babaen ti panangliklikda iti peggad.—Eclesiastes 11:9, 10.
16. Ania a prinsipio iti Biblia ti mainaig iti aborsion? (Kitaem ti footnote.)
16 Napateg iti imatang ti Dios uray ti biag ti di pay naipasngay nga ubing. Iti nagkauna nga Israel, no madangran ti masikog a babai a pakaigapuan ti ipapatayna wenno ti ubing nga adda iti saklulona, ti Dios ibilangna ti tao a nangdangran iti babai kas mammapatay ket madusa iti “kararua iti kararua.” * (Exodo 21:22, 23) Kada tawen, di mabilang dagiti di pay naipasngay nga ubing a maketkettel ti biagda, a ti adu kadagitoy ket gapu iti personal nga interes ken nalulok a moralidad. Panunotem laengen ti rikna ni Jehova a makakita iti kasta a mapaspasamak!
17. Kasanom a maliwliwa daydiay nagparegreg idi dina pay ammo dagiti pagalagadan ti Dios?
17 Ngem kasanon no ti maysa a babai ket nagparegreg wenno impaikkatna ti sikogna idi saan pay nga agad-adal iti Biblia? Pa kawanen pay ngata ti Dios? Wen! Ti tao nga agbabawi a naimpusuan manamnamana ti pammakawan ni Jehova maibatay iti naiparukpok a dara ni Jesus. (Salmo 103:8-14; Efeso 1:7) Kinapudnona, kinuna a mismo ni Kristo: “Immayak agayab, saan a kadagiti nalinteg a tattao, no di ket kadagiti managbasol tapno agturongda iti panagbabawi.”—Lucas 5:32.
IWAKSIM TI GURA!
18. Kasano nga ipalgak ti Biblia ti mismo a pakaigapuan ti adu a pammapatay?
18 Saan laeng a ti di panangdangran kadagiti sabsabali ti kalikaguman ni Jehova no di pay ket ti panangiwaksi iti pusotayo iti mismo a pakaigapuan ti adu a pammapatay—ti gura. “Tunggal maysa a manggura iti kabsatna mananggudas [wenno, mammapatay],” insurat ni apostol Juan. (1 Juan 3:15) Ti kasta a tao ket saanna laeng a basta kagura ti kabsatna no di ket kayatna a matay koman. Mabalin a maiparangarang ti gurana babaen ti nagdakes a pammardaya wenno pammabasol a no koma ta pudno ket maikari iti panangukom ti Dios. (Levitico 19:16; Deuteronomio 19:18-21; Mateo 5:22) Anian a nagpateg ngarud nga iwaksitayo ti aniaman a gura nga adda iti pusotayo!—Santiago 1:14, 15; 4:1-3.
19. Kasano ti panangmatmat ti maysa a tao nga agpapaiwanwan kadagiti prinsipio ti Biblia kadagiti teksto a kas iti Salmo 11:5 ken Filipos 4:8, 9?
19 Dagiti mangipatpateg iti biag a kas iti panangipateg ni Jehova ken agtarigagay nga agtalinaed iti ayatna liklikanda met ti amin a kita ti kinaranggas. Kuna ti Salmo 11:5: ‘Asinoman a mangay-ayat iti kinaranggas pudno unay a guraen ti kararua ni Jehova.’ Saan laeng a maipapan dayta iti personalidad ti Dios no di ket naglaon iti prinsipio a mangiwanwan kadatayo. Gutugotenna dagiti mangay-ayat iti Dios a mangliklik iti aniaman a paglinglingayan a mangitantandudo iti kinaranggas. Kasta met, gapu ta ni Jehova “ti Dios ti talna,” dagiti adipenna masapul a punnuenda ti panunot ken pusoda kadagiti makaay-ayo, nadalus, ken nadayaw a banag, a mangyeg iti talna.—Filipos 4:8, 9.
ADAYWAM DAGITI ORGANISASION A NAKABASOL ITI DARA
20-22. Ania ti takder dagiti Kristiano no maipapan iti lubong, ken apay?
20 Iti imatang ti Dios, nakabasol iti dara ti intero a lubong ni Satanas. Riniwriw a tattao, a pakairamanan ti adu kadagiti adipen ni Jehova, ti pinapatay dagiti napolitikaan a sistemana, a nailadawan iti Biblia kas narurungsot nga animal. (Daniel 8:3, 4, 20-22; Apocalipsis 13:1, 2, 7, 8) Dagita nga arig animal a napolitikaan a sistema ket tultulongan dagiti negosiante ken sientista nga agar-aramid kadagiti nakaam-amak nga armas, ket dakkel ti makuartada iti panangaramidda kadagita. Pudno unay a “ti intero a lubong adda iti pannakabalin daydiay nadangkes.”—1 Juan 5:19.
21 Gapu ta “saan a paset ti lubong” dagiti pasurot ni Jesus no di ket salsalimetmetanda ti neutral a takderda no maipapan iti politika ken kadagiti gubat, saanda a pumatay a mismo ken saanda a makipaset kadagiti organisasion a nakabasol iti dara. * (Juan 15:19; 17:16) Ken kas panangtulad ken Kristo, saanda nga agibales a siraranggas no idadanes ida dagiti sabsabali. Imbes ketdi, ipakitada ti ayat kadagiti kabusorda, nga ikararaganda pay ketdi ida.—Mateo 5:44; Roma 12:17-21.
22 Kangrunaan iti amin, saan a makikalam-it dagiti pudno a Kristiano iti “Babilonia a Dakkel,” ti sangalubongan nga imperio ti palso a relihion ken ti kangrunaan a nakabasol iti dara. Kuna ti Biblia a “nasarakan kenkuana ti dara dagiti mammadto ken dagiti sasanto ken dagidiay amin a napapatay ditoy daga.” Dayta ti gapuna a napakdaarantayo: “Rummuarkayo kenkuana, tattaok.”—Apocalipsis 17:6; 18:2, 4, 24.
23. Ania ti kayat a sawen ti iruruar iti Babilonia a Dakkel?
23 Saan laeng a basta panagikkat iti palso a relihion ti kayat a sawen ti iruruar iti Babilonia a Dakkel. Kaipapananna met ti pananggura kadagiti dakes nga aramid a pampanuynoyan wenno sipapanayag nga itantandudo ti palso a relihion—kas iti imoralidad, pannakibiang iti politika, ken panagragut a bumaknang. (Salmo 97:10; Apocalipsis 18:7, 9, 11-17) Anian a masansan a mangituggod dagitoy nga aramid iti pammapatay!
24, 25. (a) Maibatay iti ania a kaasian ti Dios ti agbabbabawi a tao a nakabasol iti dara? (b) Ania ti ipalagip kadatayo daytoy nga urnos idi panawen ti Biblia?
24 Idi saantayo pay nga agdaydayaw ken Jehova, naibilangtayo a nakabasol iti dara gapu iti panangsuportatayo iti sistema ni Satanas. Nupay kasta, nagun-odtayo ti asi ti Dios ken ti naespirituan a pannalaknibna gapu ta nagbalbaliwtayo, impakitatayo ti pammati iti daton a pangsubbot ni Kristo, ken indedikartayo ti biagtayo iti Dios. (Aramid 3:19) Dayta a pannalaknib ipalagipna kadatayo dagiti siudad a pagkamangan idi panawen ti Biblia.—Numeros 35:11-15; Deuteronomio 21:1-9.
25 Kasano ti pannakaipatungpal dayta nga urnos? No saan nga inggagara a nakapatay ti maysa nga Israelita, mapan agpakni iti maysa kadagiti siudad a pagkamangan. Kalpasan a mausig ken makedngan dagiti kualipikado nga ukom ti kasona, ti tao nga aksidente a nakapatay ket masapul nga agtalinaed iti siudad a pagkamangan agingga iti ipapatay ti nangato a padi. Kalpasanna, mabalinnanton ti agnaed iti sadinoman. Anian a naisangsangayan a pakakitaan iti asi ti Dios ken iti dakkel a panangipategna iti biag ti tao! Umasping dagita a siudad a pagkamangan iti probision ti Dios, maibatay iti daton a pangsubbot ni Kristo, a mangsalaknib kadatayo iti ipapatay gapu iti di inggagara a pananglabsing iti bilin ti Dios maipapan iti kinasagrado ti biag ken dara. Ipatpategmo kadi dayta a probision? Kasanom a maipakita ti panangipategmo? Ti maysa a pamay-an ket babaen ti panangawismo kadagiti sabsabali a mangawat iti pannalaknib ti Dios, nangruna gapu ta sipapardas nga umad-adanin ti “dakkel a rigat.”—Mateo 24:21; 2 Corinto 6:1, 2.
IPATEGMO TI BIAG BABAEN TI PANANGIKASABAM ITI PAGARIAN
26-28. Kadagiti ania a pamay-an nga umasping ti kasasaadtayo ita iti kasasaad ni propeta Ezequiel, ken kasanotayo a makapagtalinaed iti ayat ti Dios?
26 Ti kasasaad ti ili ti Dios iti kaaldawantayo ipalagipna ti kasasaad ti nagkauna a propeta a ni Ezequiel, nga insaad ni Jehova kas agwanawan a mangipakaammo kadagiti pakdaar ti Dios iti Israel. “Masapul a denggem ti sao ket ipaayam ida iti pammakdaar manipud kaniak,” kinuna ti Dios. No baybay-an ni Ezequiel ti rebbengenna, sungsungbatanna ti dara dagidiay mapapatay no madusa ti Jerusalem. (Ezequiel 33:7-9) Ngem natulnog ni Ezequiel ket awan ti dara a sungsungbatanna.
27 Iti kaaldawantayo, asidegen nga agpatingga ti intero a lubong ni Satanas. Gapu ta kasta, ibilang dagiti Saksi ni Jehova nga obligasion ken pribilehio ti panangiwaragawag iti “aldaw ti pammales” ti Dios bayat nga ipakpakaammoda ti mensahe maipapan iti Pagarian. (Isaias 61:2; Mateo 24:14) Naan-anay met laeng kadi a makiramramanka iti daytoy a nagpateg a trabaho? Sipapasnek nga intungpal ni apostol Pablo ti trabahona a panangasaba. Dayta ti gapuna a naikunana: “Nadalusak iti dara dagiti amin a tattao, ta saanko a minedmedan ti panangibaga kadakayo iti isuamin a pammatigmaan ti Dios.” (Aramid 20:26, 27) Anian a nagsayaat nga ulidan a tuladentayo!
28 Siempre, tapno agtalinaedtayo iti nabara ken naamaan nga ayat ni Jehova, saan nga umdas ti basta panangtulad iti panangmatmat ni Jehova iti biag ken dara. Nasken met nga agtalinaedtayo a nadalus, wenno nasantuan, iti imatangna, kas makitatayo iti sumaganad a kapitulo.
^ par. 5 Maipapan iti kuna ti Dios a “ti kararua ti lasag adda iti dara,” kastoy ti komento ti pagiwarnak a Scientific American: “Nupay agpayso a ti dara irepresentarna ti biag, pudno dagita a sasao uray iti literal nga anag: ti tunggal kita ti selula ti dara ket nasken iti biag.”
^ par. 12 Kitaem ti Agosto 2006 nga Agriingkayo!, panid 3-12, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
^ par. 16 Kuna dagiti agad-adal kadagiti sao a naaramat iti Biblia a “saan laeng a ti pannakadangran ti babai ti tuktukoyen ti sasao” a mabasa iti Exodo 21:23. Imutektekam met nga awan ti ibagbaga ti Biblia maipapan iti no mano nga aldawnan ti sikog a pangibatayan ni Jehova iti pangngeddengna.
^ par. 21 Kitaem ti Kapitulo 5, “No Kasano ti Agtalinaed a Saan a Paset ti Lubong.”
^ par. 70 Kitaem ti artikulo iti Apendise a “Babassit a Kapaset ti Dara ken Dagiti Pamay-an ti Panagopera” para iti detalyado nga impormasion.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Apay a Masapul nga Agbalintayo a Nasantuan
Makatikaw wenno makauma kadi kenka ti libro a Levitico? Adda napapateg a gameng a linaon ti Levitico a makatulong kenka nga agbalin a nasantuan iti panagdayawmo.