text:
SAANNAN nga inuray ti dadduma pay a sawen ni Enrico. Kasano nga ipalawagna? A, dinto met la maawatan ti anakna.
“Dandanidakan umay sukonen, manong,” impasabat ni Mang Angkuan. “Madanagankami ta di met la agsardengen ti bayakabak. Agdinakkel la ketdi ti karayan.”
Tiningiting ni Ama Crispulo ti agus. Napigsa ti guyod ti koriente ngem kabaelanna pay nga iturong ti bangka.
Naiballasiwna da Mang Angkuan. Ngem impadpad-engna ti agawid. Pagaammona nga adda sumangpet a naamitan iti tudo iti dalan.
Pudno, madamdama, nagsasarutsot a simmangpet dagiti tagaballasiw.
Nagsublisubli a nagiballasiw kadakuada. Saan nga agpulsot dagiti madanagan ken aggangganat nga itulodna.
Pumigpigsa ti bayakabak. Napuskolen ti panagrikna ni Ama Crispulo iti rupana a gayanggayangen dagiti tinukel ti tudo. Naslepen ti barukongna a di nabaelan nga inkaluya ti annanga ken sumuknoren ti lamiis iti susuopna.
Nakaanges iti nalukay idi makadissaag ti kaudian a pasahero. Inunnatna ti siketna. Pattapattana a dandanin alas singko. Napigsan ti agus ket marigatanen a mangtimon iti bangka.
Agbuelta koman nga agawid idi makangngeg iti pukkaw iti likudan. Nalasinna ni Emily. Narusepen.
“Iballasiwnak man, tata,” kinuna ni Emily. “Pannak gumatang iti agas ni amang. Kimmaro manen. Pannakairanrananan.”
“Ala, lumuganka ngaruden,” saanen a nagpangadua.
Nakadanonda iti ballasiw. Pinidut ni Ama Crispulo ti tali a naigalut iti sungo ti bangka sa timmapuak ket dinagdagusna nga imparaut iti puon ti kamantiris.
“Agsublika a dagus,” impakamakamna. “Mangrugin nga agdinakkel ti karayan.”
“Wen, tata,” insungbat ni Emily. Arintarayen a nagturong iti pagurayan iti lugan nga agpaili.
Nagtugaw ni Ama Crispulo iti nagrungarong a ramut ti kamantiris. Imbakalna ti panagkitana kadagiti gabat nga abalbalayen ti agus. Kasla rinibu a lames nga agpisawpisaw iti rabaw ti danum dagiti tinukel ti tudo.
Nakitemna ti bibigna idi mapasikiganna ti nakapakleb a bangka ni Enrico iti sidiran ti teppang. Nagpardasen ti panagtulid ti duapulo a tawen, naitanamitimna. Kasla idi kalman laeng nga agbutbuteg ni Enrico a sumabatsabat kenkuana iti sang-atan. Ita…
Nayangadna ti rupana idi makangngeg iti danapeg iti kabatuan. Ni Enrico.
“Sinurotka ta dika met sumangpeten, amang,” kinuna ni Enrico. “Malemen. Agawidtan.”
“Ur-urayek ni Emily,” insungbat ni Ama Crispulo. “Napan gimmatang iti agas idiay ili. Simro manen ti nasakit ni amangna.”
“Napeggesen ti agus. Dimon maiturong ti bangka.”
“Masapul nga iballasiwko. Kasapulan ni amangna ti agas.”
Adda nagbanurbor iti nagpikoran. Madamdama agtartarayen ni Emily a simmungad. Umanangsab a nagsardeng iti sanguananda.
“Intan, tata,” kinuna ni Emily.
Kinawikaw ni Ama Crispulo ti tali sana pinalugan ti balasang. Pidutenna koma ti gaud ngem ti ramay ni Enrico ti natukmaanna.
“Agbatikan, amang,” kinuna ni Enrico. “Siakon ti mangiballasiw kenkuana.”
“Kabaelak pay,” insungbatna.
Ngem saan nga inibbatan ni Enrico ti gaud. Nabayag a naglantip dagiti matada.
“Maawatak ti panagaripapam, amang,” kinuna ni Enrico. “Ngem saanakon nga ubing. Kabaelakon a ballasiwen ti bukodko a karayan.”
In-inut a limmukay dagiti ramay ni Ama Crispulo.
Kasla nataringguyod ti mata ni Ama Crispulo iti buya iti sanguananna. Dina ninamnama ti naimatanganna. Sabalin ti Enrico a makibakbakal iti napigsa nga agus: ladawan ti naan-anay a lalaki nga addaanen iti bukod a panagtalek ken tibker-pakinakem, saguday a dina nakita iti kallabes.
Kellaat a nagrisud kenkuana ti kinapudno. Adda panaglupos nga idateng ti panawen iti biag ti maysa a parsua a mangted iti baro a kaipapanan iti kinataona iti panangtuntonna iti langit a kaibatoganna.
Imbakalna ti panagkitana iti ballasiw. Nakatakdangen da Enrico. Nakarikna iti talged. Ammonan a kabaelan ni Enrico a sarangten ti narungsot a karayan.
INDISSO ni Ama Crispulo ti awitna a karton. Inyangadna ti rupana. Sumirsiripen ti init iti muging ti Bantay Balugao.
Timmaliaw idi maitubong iti lapayagna ti nasarangsang a katawa da Enrico ken Soledad. Nakatapungor ni Soledad. Adda awitna a panakkelen a bag. Malaksid iti dakkel a tampipi a baklayna, nagbitbit ni Enrico iti baki a nagyanan ti sangaasmang a manok a pangrugianda a taraknen. Ita ti yaakar dagiti agassawa iti pagtaenganda.
Inkarga ni Enrico dagiti gargaretda iti bangka.
“Awan met la ti nalipatam, baket?” inamadna.
“Awanen,” insungbat ni Soledad.
“Inkamin, amang,” impakada ni Enrico.
Pinisel ni Ama Crispulo ti abaga ti anakna. “Dios ti kumuyog kadakayo, annakko,” kinunana.
Tinulongan ni Enrico ni baketna a limmugan. Induronna ti bangka sa simmagpat. Rinugianna ti aggaud. Madamdama pay, un-unorenen ti bangka ti karayan.#


c: text/html

text:
Mansanas
Ti mansanas (manipud ti Espaniol: Manzana) ket isu ti pomo a bunga ti kayo ti mansanas, iti sebbanagan ti Malus domestica iti rosas a pamilia (Rosaceae). Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan a naimuyongan nga agbungbunga a kayo, ken ti kaaduan a naamammuan iti aniaman a kamkameng ti [henero]] ti Malus nga inus-usar babaen ti tattao. Dagiti mansanas ket dumakkelda kadagiti bassit, nga agtintinnag ti bulong a kaykayo. Daytoy a kayo ket nagtaud manipud diay Tengnga nga Asia, nga idiay ket mabirukan pay laeng dagiti naatap a tinaudanna a Malus sieversii. Dagiti mansanas ket naimuyonganen kadagiti napalabas a rinibu a tawen idiay Asia ken Europa, ken naisangpet idiay Amianan nga Amerika babaen dagiti kolonista a Europeano. Dagiti mansanas ket adda idin kadagiti mitolohia ken dagiti relihion kadagiti adu a kultura, a mairaman ti Nordika, Griego ken dagiti Kristiano a tradision. Idi 2010, ti [henoma]] a bunga ket naala ti kodigona, nakaiturongan daytoy ti baro a pannakaawat dagiti panagtengngel ti sakit ken ti panagpili ti panagmula iti panagpataud ti mansanas.
Adda dagiti ad-adu ngem 7,500 a naamammuan a kultibar dagiti mansanas, nagbanagan daoytoy kadagiti adu a sakop ti kinaynayat a pakailasinan. Dagiti nadumaduma a kultibar ket naararamid para kadagiti nadumaduma a raman ket panag-usar, mairaman daytoy iti panagluto, nasadiwa a pannangan ken panagpataud ti cider.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Malus pumila auct.". Germplasm Resources Information Network (GRIN) online database. Naala idi 2012-01-04.
- ^ "Pyrus malus L.". Germplasm Resources Information Network (GRIN) online database. Naala idi 2012-01-29.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mansanas iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Mansanas iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Organismo
Iti biolohia, ti maysa nga organismo ket ti aniaman nga agkakasigkay a sibibiag a sistema (a kas ti ayup, fungus, mikro-organismo, wenno mula). Iti saan a basbassit a sumagmamano a porma, amin a kita dagiti organismo a makabael iti panagsungbat iti panagtignay, reproduksion, idadakkel ken panagrang-ay, ken ti panagtaripato iti homeostasis a kas maysa a natalinaay a sibubukel.
Ti maysa nga organismo ket mabalin nga uniselular (maymaysa a selula) wenno, iti kaso a kas dagiti tao, buklen dagiti trilion kadagiti selula a naigrupo kadagiti naipangpangruna a kulapot ken dagiti organo. Ti termino a multiselular (adu a selula) ket mangipalawag ti aniaman nga organismo a buklen dagiti ad-adu ngem maysa a selula.
Amin dagiti sibibiag nga organismo iti Daga ket nabingbingayda kadagiti eukariote ken dagiti prokariote a naibatay ti kaadda wenno kaawan kadagiti husto a pagtengngaan kadagiti selulada. Dagiti prokariote ket mangirepresenta kadagiti dua a nagsisina a dominio, ti Bakteria ken Archaea. Dagiti eukariotiko nga organismo, nga adda dagiti nabedbedan iti kulanit a tengnga ti selula, ket aglaon pay kadagiti organulo, a nainganan kadagiti mitochondria ken (iti mulmula) kadagiti plastid, sapasap dagitoy a naipanpanunotan a nagtaud manipud iti endosimbiotiko a bakteria.[1] Dagiti [fungus]], dagiti ayup ken dagiti mula ket kas pagarigan dagiti sebbangan a eukariote.
Idi 2002 ni Thomas Cavalier-Smith ket nangisingasing ti maysa a klado, Neomura, a naigrupo dagitoy ti Archaea ken Eukaria. Ti neomura ket naipanpanunotan a nagggapu manipud iti Bakteria, a kaaduan a naisangsangayan manipud iti Aktinobakteria.[2] Kitaen ti Pannakaisanga nga urnos ti maipapan ti bakteria a pila.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino nga "organismo" (Griego ὀpYavισuός – organismos, manipud iti Taga-ugma a Griego ὄpYavov – organon, "instrumento, implemento, ramit, organo iti kaipanunotan wenno aprehension"[3]) ket immuna a nagparang iti pagsasao nga Ingles idi 1701 ken nakaala daytoy ti agdama a pannakaipalpalawagna babaen idi 1834 (Inggles a Diksionario ti Oxford). Daytoy ket dagus a maikabagian iti termino nga "organisasion". Adda ti maysa a napaut a tradision iti panangipalpalawag kadagiti organismo a kas dagiti agbukbukod nga agur-urnos a parsua.[4]
Adda metten dagiti adu nga agdama a kontrobersia a maipanggep ti kasayaatan a panangilawlawag ti organismo[5] kenno agpayso a daytoy wenno ti kastoy a panangipalplawag ket nasken.[6] Nadumaduma a parparawad[7] ket dagiti sungbat kadagiti singasing a ti kategoria iti "organismo" ket mabalin a makaanay iti biolohia.[8]
Semantika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas nga organismo ket mabalin a nalawa a maipalawag a kas maysa nga asemblia dagiti molekula nga agtigtignay a kas ad-adu wenno basbassit a natalinaay a sibubukel a mangipakpakita kaditi tagikua iti biag. Nupay kasta, adu kadagiti taudan ket nagisingsingasing kadagiti panangipalplawag a mangikkat kadagiti birus ken dagiti teoretiko a mabalin mga inaramid ti tao a porma dagiti saan nga organiko a biag.[9] Dagiti birus ket agkamkammatalekda iti biokimiko a makina iti maysa nga agsangsangaili a selula para iti reproduksion.
Ti Reperensia nga Online ti Chambers ket mangitited ti nalawa a panangilawlawag: "ti aniaman a sibibiag nga estruktura, a kas ti maysa a mula, ayup, fungus wenno bakteria, a makabael iti panagdakkel ken reproduksion".[10]
Kadagiti adu a selula a termino, ti "organismo" ket kadawyan a mangilawlawag ti sibubukel a pagsasarunuan a pannakaaramid kadagiti sitema (kas pagarigan sirkulatorio, panaglupma, wenno reproduktibo) a dagitoy ket urnong ti organo; dagitoy ket, dagiti urnong ti kulanit, a dagitoy ket naaramid met kadagiti [selula (biolohia)|selula]]. Kadagiti daduma a mula ken ti nematodo Caenorhabditis elegans, dagiti agmaymaysa a selula ket dagiti totipotente.
Ti nalatak nga organismo ket ti maysa nga organismo a mangbukel kadagiti adu nga agmaymaysa nga agkakadua nga agtigtignay a kas maysa nga agtigtignay wenno sosial a paset.
Saan a maipapan ti selula a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti birus ket kadawyan a saan a naipanpanunotan a dagitoy ket organismo gaputa saanda a makabael iti autonomo a reproduksion, idadakkel wenno metabolismo. Daytoy a kontrobersia ket problematiko gaputa adda dagiti dadduma maipapan ti selula nga organismo a saanda met a makabael iti nnawaya a panagbiag (ngem saan nga iti nawaya a metabolismo ken panagpaadu) ken agbiag a kas dagiti obligatorio nga intrasekular a parasitiko. Urayno dagiti birus ket addaanda laeng kadagiti bassit a ensima ken dagiti molekula nakailaslasinan dagiti sibibiag nga organismo, awan dagitoy ti bukodda a metabolismo ken saanda a makasintesar ken makaurnos kadagiti organiko a kompuesto a mangporma kaniada. Isun a daytoy ket mangisina ti autonomo a reproduksion ket mabalinda laeng a pasibo a matuladan babaen ti makina iti agsangsangaili a selula. Iti daytoy a kapanunotan dagitoy ket kapadpadada ti inanimado a banag. Bayat a dagiti birus ket saanda nga agsarsaranay ti nawaya a metabolismo, ken isunga kadawyanda a saan a naibilbilang a kas dagiti organismo, addaanda met kadagiti bukodda a puonan ken isuda ket agbaliw babaen kadagiti kapadpada a mekanismo a pangibalbaliwan dagiti organismo.
Ti kadawyan a suppiat iti panagsuporta kadagiti birus a kas dagiti sibibiag ng aorganismo ket ti abilidadda a mapan it iebolusion ken agpaadu babaen ti kabukbukodan a panangaramid. Adda dagiti dadduma a sientista a sumupsuppiat a dagiti birus ket saanda nga agbalbaliw, wenno bukbukodda a makapaaduno. Iti kinapudno, dagiti birus ket agbaliwda babaen dagiti mangsangsangaili kaniada a selula,a ti kaibuksilanna ket adda iti ti kimmadduan nga ebolusion dagiti birus ken dagiti agsangsangaili a selula. No awan dagiti agsangsangaili a selula, ti maipapan ti birus nga ebolusion ket imposible. Daytoy ket saan nga husto kadagiti selula. No awan dagiti birus, ti turong ti ebolusion ket mabalin a sabali; nupay kasta, ti abilidad nga agbaliw ket saan a mabanagan. Iti met reproduksion, dagiti birus ket dagupda nga agkamkammatalek iti makina ti agsangsangaili tapno makapaaduda.[11] Ti pannakaduktal ti maipapan kadagiti birus a megagenom nga adda dagiti puonan a panagkodigo para iti enerhia ametabolismo ken sintesis ti protina ket nangsungrod ti suppiat a maipanggep no dagiti birus ket tagikua iti puon ti biag. Ti kaadda dagitoy a puonan ket mangisingsingasing a dagiti birus ket makabaelda kadagiti napalabas nga agmetabolisado. Daytoy ket nabirukan iti kalpasanna a dagiti puonan a panagkodigo para iti enerhia ken protina a metabolismo ket adda ti maipapan ti selula a taudan. Mabalin a dagitoy ket nakaaldad babaen ti horisontal a pannkaiyakar ti puonan manipud kadagiti maipapan ti birus a nagsangsangaili.[12]
Ti sabali pay a nasayaat a suppiat iti panangilaksid kadagiti birus iti puon ti biag ket ti polipiletiko a taudan.[13] Dagiti birus ket saanda a makibinningay ti homologo a pannakailasinan kadagti maipapan ti selula nga organismo, wenno dagiti dadduma pay a birus. Gaputa daytoy ket imposible nga agsubli a suroten ti maipapan ti birus nga ebolusion iti kinaudi nga unibersal a kaputotan, daytoy pay ket imposible a maikabilda iti puon ti biag, wa daytoy ket naibatay iti puonan ti homologo
Dagiti Nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ T.Cavalier-Smith (1987) Ti taudan dagiti eukariote ken arkaebakterial a selula, Dagiti Salaysay ti Akademia dagiti Siensia iti New York 503, 17–54
- ^ T. Cavalier-Smith (2002) Ti neomura ataudan iti arkaeobakteria, ti negibakterial a ramut iti unibersal a kayo ken maipapan ti bakteria a megaklasipikasion. Ti Internasional a Warkan iti Sistematiko ken Ebolusionario a Mikrobiolohia 52, 7–76 PMID 11837318.
- ^ ὄpYavov, Henry George Liddell, Robert Scott, Ti Griego-Inggles a Leksikon, iti Perseus
- ^ Kant I., Panagdillaw iti Panagukom: § 64.
- ^ Dupré, J. (2010). "Ti polihenomiko nga organismo". Sosiolohiko a Panagrepaso. 58 (s1): 19–31. Folse 3rd, H. J.; J. Roughgarden (2010). "Ania kadi ti agmaymaysa nga organismo? Ti adu nga agpang a perspektibo ti panagpili.". Ti Mamitlo a panagrepaso ti biolohia. 85 (4): 447. ISSN 0033-5770. Pradeu, T. (2010). "Ania kadi ti organismo? Ti maysa nga immunolohiko a sungbat". Pakasaritaan ken Pilosopia dagiti Siensia ti Biag. 32: 247–268. Gardner, A.; A. Grafen (2009). "Panagtiliw ti superorganismo: ti pormal a teoria iti grupo a panagampon". Warnakan iti Ebolusionario a Biolohia. 22 (4): 659–671. Michod, R E (1999). Dagiti Darwiniano a dinamiko: dagiti ebolusionario a panagdaliasat iti kababalin ken panagmaymaysa. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-05011-9. Queller, D. C; J. E Strassmann (2009). "Labes ti kagimongan: ti ebolusion iti organismalidad". Dagiti Pilosopiko a Panagisinnukat iti Naarian aKagimongan B: Dagiti Biolohiko a Siensia. 364 (1533): 3143. doi:10.1098/rstb.2009.0095. Santelices, B. (1999). "Mano kadi dagiti kita dagiti agmaymaysa?". Dagiti pagduyosan iti Ekolohia ken Ebolusion. 14 (4): 152–155. Wilson, R (2007). "Ti bilolohiko apagarup iti agmaymaysa". Stanford nga Ensiklopidia iti Pilosopia.
- ^ Pepper, J. W; M. D Herron (2008). "Ti kadi bilolohia ket makasapul ti maysa a konsepto ti organismo?". Dagiti Biolohiko a Panagrepaso. 83 (4): 621–627. PMID 18947335. doi:10.1111/j.1469-185X.2008.00057.x. Wilson, J (2000). "Ontolohiko a panagparti: dagiti konsepto nga organismo ken bilolohik a panagisapasap". Pilosopia ti Siensia: 301–311. JSTOR 188676.
- ^ Bateson, P. (2005). "Ti panagsubli ti sibubukel nga organismo". Warnakan iti Biosiensia. 30: 31–39.
- ^ Dawkins R. (1982) Ti Naipaatiddog a Penotipo. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ "organismo". Inggles a Diksionario ti Oxford (online nga ed.). 2004.
- ^ "organismo". Maika-21 a Siglo a Diksionario ti Chambers (online nga ed.). 1999.
- ^ Moreira, D.; López-garcía (2009). "Dagiti sangapulo a rason tapno ilaksid dagiti birus manipud iti kpuon ti biag.". Dagiti Panagrepaso ti Katutubo. Mikrobiolohia. 7 (4).
- ^ Moreira, D.; López-garcía (2009). "Dagiti sangapulo a rason tapno ilaksid dagiti birus manipud iti puon ti biag.". Dagiti Pangrepaso ti Katutubo. Microbiology. 7 (4).
- ^ Moreira, D.; Lopez-Garcia (2009). "Dagiti sangapulo a rason tapno ilaksid dagiti birus manipud iti puon ti biag.". Dagiti Panagrepaso ti Katutubo. Mikrobiolohia. 7 (4).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- BBCNews: 27 Septiembre 2000, No ti kella ket saan unay a napuskol Citat: "Ti kaibuksilanna ket adda dagiti kababaan a parsua dagiti pagarian ti mula ken ayup, a kas ti kella ke and amiba, ken mabalin a naduduog ngem ti naipagpagarup"


text:
SANTA, Ilocos Sur – No saan nga agtignay dagiti agtuturay, adda posibilidad a mapukaw iti mapa daytoy a munisipalidad gapu iti pannakakurukor dagiti barangay ditoy nangruna iti tiempo ti panagtutudo ken idadalapus dagiti bagyo.
Kinuna ni Mayor Jayjay Bueno a pagbutbutnganna la unay ti panagpukaw ti ilida gapu iti tallo a puersa a mangliplipit iti Santa kas iti South China sea, ti Abra river ken ti danum nga aggapu iti kabambantayan.
“Dagitoy ti pakaigapgapuan ti agtultuloy a pannakakissay ti land area ti ili,” kinuna ti mayor bayat ti pannakiuman kenkuana ti DZTP itay nabiit.
Kanaig daytoy, pinasiar itay nabiit ni Department of Public Works and Highways Secretary Victor Domingo, kaduana da House Deputy Speaker Eric Singson ken dadduma pay nga opisial ti DPWH Region I, da Bueno ken dagiti kameng ti sangguniang bayan ditoy dagiti kalsada a dinadael ti Bagyo Pepeng ditoy nga ili kasta met ti maar-aramid a rangtay iti Banaoang.
Impatalged ni Domingo ti pannakasimpa ti national highway a sakup ti Magsaysay District iti daytoy nga ili tapno nasaysayud ti panagbiahe nga agturong iti Ilocos Norte.
Adda maar-aramat a detour iti dayaen ti narba a kalsada ngem pribado a daga daytoy.
Segun iti maysa nga opisial ti DPWH, dakkel a pondo ti mabusbos iti pannakatarimaan ti nasao a kalsada agraman ti seawall ket manamnama nga aggapu ti loan iti sabali a pagilian.
Pinasiar ti sekretario ti maar-aramid a rangtay iti Banaoang a manamnama a maluktan iti bulan ti Disiembre.
Kinuna ni Bueno a mapattapatta a makurukor iti tinawen ti manipud iti 10 kadapan agingga iti 20 kadapan iti land area ti Santa ket nalawlawa pay no napipigsa dagiti bagyo a sumangbay.
Dinakamat ti mayor dagiti coastal barangays a pakairamanan ti Basug, Cabangaran ken Manueva a kilometro ti kaadayoda idi iti Karayan Abra ngem iti agtultuloy a pannakakurokorda, adda payen dagiti naiyanud a balbalay ken napukaw a kataltalonan.
“Santa would cease to exist as a municipality… no more source of livelihood for the people of Santa… and no Santa to speak of… mawawala na ang identity ng mga tao dito,” insungbat ni Bueno idi madamag no ania ti maysa kadagiti pagbutbutnganna a mapasamak no saan nga insigida a mataming daytoy a problema.#


text:
CANDON CITY – Impanamnama ni Mayor Allen Singson ti panagtultuloy ti suporta ti city government kadagiti marigrigat nga agbasbasa iti elementaria, sekundaria ken kolehio iti siudad ditoy.
Kinuna ni Singson a nasurok a 200 dagiti iskolar ti city government a pabpabasaenna iti kolehio.
Iti met high school, agtultuloy ti P500 a pinansial a tulong kadagiti taga-Candon nga agbasa iti first year iti man publiko wenno pribado a pagadalan.
Iti met elementaria, libre a maiwaras dagiti bags, ken school supplies dagiti sumrek iti Grade I.
Kinuna ni Singson a maisagsaganan dagiti maiwaras a libre a bags, ken school supplies kas iti papel, notebook, lapis, krayola, eraser ken dadduma pay a kasapulan dagiti agbasa iti Grade 1.
Nangrugi ti klase idi Hunio 15, ket nagbalin a nasayud ti umuna a klase iti Candon City Division.#


text:
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Saan nga agkupas ti karisma dagiti dandaniw uray iti panagraira ti kabaruanan a teknolohia. Saan a nabati wenno pinanawan ti teknolohia. Adda latta a katakunaynay ti baddek ti panawen. Adda latta a makipaspaset iti gunay ken pagturongan ti tao. Ti daniw adda iti amin a panawen.
Ta saan nga agmawmaw dagiti nabalitokan a pampanunot a mangibunga iti naraniag a masakbayan. Agnanayondanto latta a naibudi iti biag ti tao; aniaman a kasasaad, iti panawen ti ragsak wenno liday, iti panawen ti kalamidad wenno talinaay, iti panawen ti isem wenno misuot ken dadduma pay, addanto latta dagiti dandaniw. Ta mismo a biag ket maysa a daniw.
No intay taldiapan ti nakakaskas-ang a napasamak itay napan a tawen sadiay Japan, agaligagawtayo pay a manglagip. Ta kalpasan ti ginggined, sinaruno ti pannakaisaruag ti tidal wave wenno higante nga aluyo ket pinunasna a naminpinsan ti rupa ti lugar. Limmaok pay a nayon ti pagam-amkan ti radieson ti nadadael a nuclear reactor sadiay Fukushima Prefecture.
Anian a delubio a linak-amda. Anian a kinadamsak ti nakaparsuaan!
Ngem naidumduma ti kinatao dagiti Hapon, natibker a sumaranget kadagiti pannubok ti biag. Saan a bastabasta lattan paibalat kadagiti kalamidad, sipipingetto latta a tumakder, makidangadang nga awanan panaginkukuna ken addaan latta iti positibo a panirigan. Saan a mabasa a naiyurit iti rupada ti kanibusanan wenno ultimo ti amin no di ket imbilangda laeng ti napasamak a kalamidad a pettat ken di mapakpakadaan a pagteng iti biag ti tao.
Ta iti biag ti tao, saan a pagduaduaan ti idadateng dagiti kalamidad a parnuayen ti nakaparsuaan. Saan met a mapakpakadaan. Basta kellaat lattan a dumteng. Awanan ballaag. Isu a saan nga ammo no kaano a dumteng wenno mapasamak dayta a kalamidad – ken no ania daytoy.
Dimteng dayta a kalamidad a nangdayyeg iti narang-ay a pagilian. Adu ti nadadael a sanikua, adu dagiti daksanggasat a di nakalasat, adu dagiti nadadael nga imprastruktura ken dagiti dadduma a disso, saanen a mabalin pay a pagindegan ta nagbalinen a kadanuman. Inayon pay ti pannakadadael ti planta nuclear a nagipangta iti nakarkaro pay a kalamidad, ti radiation.
Pudno la unay a makapasainnek ti nakaladladingit a buya a maimatangan.
Ammoyo kadi no ania ti maysa a panangagasda iti linak-amda a delubio?
Dandaniw!
Wen, dagiti dandaniw a mangited iti tibker ken pinget tapno mapanawanda ti saem nga imbunga ti napalabas a kalamidad. Sangsangkamaysada, manipud iti agtawen iti uppat agingga iti agtawen iti siam a pulo a nakipartisipar ket inyikkisda ti riknada nga umalut-ot iti nakaitebbaganda a didigra.
Sakbay a dimteng ti nakaam-ames a kalamidad, nagsuratdan kadagiti dandaniw ket inda inurnong dagitoy. Naipablaak dagiti dadduma iti Blue Window Magasin. Inawaganda dagiti dandaniwda iti “Our Words, from Children in Fukushima” a nangipaay iti naidumduma a kinaragsak ken namnama.
Kalpasanna, dimteng ti kalamidad. Pinunasna ti rupa ti lugar. Ngem saan a napunas ti riknada – dagiti dandaniwda – dagiti balikasda.
Uray ita a panawen ti iPhone ken iPad, saan a lapped kadakuada ti mangibunannag iti marikriknada. Babaen ti libre nga application nga idownload ti iPad wenno iPhone naurnong manen dagiti dandaniwda – “Our Words, from Children in Fukushima” nga inaramid ni Akihiro Takahashi.
(Adda tuloyna)


text:
Sumbawa
Ti Sumbawa ket ti maysa nga isla idiay Indonesia, iti tengnga ti Is-isla Basbassit a Sunda, iti Lombok iti laud, ti Flores iti daya,ken Sumba iti ad-adayo nga abagatan a daya. Daytoy ket parte ti probinsia ti Laud a Nusa Tenggara, ngem adda agdama nga addang nga inar-aramid ti gobierno ti Indonesia a mangaramid daytoy a kas bukod a probinsia.[1]
Ti Sumbawa ket addaan iti kalawa iti (mairaman dagiti bassit nga isla) iti 15,448 kuadrado kilometro wenno 5,965 kuadrado milia (tallo a beses iti kadakkel ti Lombok) nga addaan iti agdama a populasion (Enero 2014) iti agarupa a 1.39 a riwriw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jakarta Post, 14 Nobiembre 2013
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Sumbawa iti Wikimedia Commons


text:
Sasao a Kainantu–Goroka
Ti sasao a Kainantu–Goroka ket ti pamilia ti sasao a Papuano a binagon babaen ni Arthur Capell idi 1948 iti nagan a Kabambantayan Daya. Mangpormada iti bugas a pamilia ti Kabambantayan Daya Baro a Guinea ni Stephen Wurm idi 1960 (ti nagtaudan ti Trans–Baro a Guinea), ken maysa dagitoy kadagiti kadakkelan a sanga ti Trans–Baro a Guinea iti panangidasig idi 2005 ni Malcolm Ross.
Dagiti linaon
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti konstituente ti pamilia a Kainantu ken Goroka ket nalawag nga umiso a grupo, ken inkeddeng ni William A. Foley a naipundar ti identidadda a TNG. Nupay kasta, ti internal a pannakaidasig ket impresionalistiko laeng.
- Pamilia a Goroka
- Pamilia a Kainantu
Dagiti pangsandi a nakonstrukto manen para iti proto-Kainantu–Goroka, proto-Kainantu, ken proto-Goroka ket kas dagiti sumaganad:
Dagiti posesibo a porma ket dagiti sumaganad:
proto-Kainantu–Goroka
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sasao a Kabambantayan Daya a Baro a Guinea, ti maysa a pannakaipadakkel ti Kainantu–Goroka iti Wurm 1975 a pinanawan babaen ni Ross gapu ti kaawan iti panangitipon a morpolohiko a datos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kainantu–Goroka". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson. Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0858835622. OCLC 67292782.


text:
Sabali manen a nasaem a bukol iti lulonan ken dakkel a siit iti karabukob ni Pinoy ti deklarasion ti Estados Unidos a makatawen a ban iti licensure examination para kadagiti amin a physical therapist iti Philippines, Egypt, Pakistan ken India kalpasan a natakuatanda a saan a naragpat dagitoy dagiti allagaden ti Federation of State Boards of Physical Therapy (FSBPT). Ti FSBPT ket buklen ti 53 a physical therapy licensing authorities a mangannong iti licensure exam para kadagiti physical therapist iti Estados Unidos ken iti sabali a pagilian a mangayat nga agtrabaho sadiay. Ti makatawen a ban ket nagapekto ken nangrugi ita a tawen ken posible nga aggibus inton umay a tawen 2011, no la ket suroten ti pagilian amin nga allagaden ken rekomendasion ti FSBPT.
Napasamak ti pannakabalusingsing dagiti allagaden ti FSBPT idi 2007 kalpasan a natakuatanda a ti St. Louis Review Center (SLRC) iti pagilian ket kinopiada dagiti dadduma a parte ti National Physical Exam (NPTE) idi 2005 ken 2006 a kas review questions kadagiti reviewersda. Ti National Bureau of Investigation ti nangaramid iti nainget a panagusisa iti alegasion.
Ngem inrason ti SLRC a saan a nainkalintegan ti deklarasion ti Estados Unidos ta bukodda a research dagitoy a saan ket a kas iti alegasion a leakage kadagiti kallabes nga exam. Ken maysa, inwaragawag ni Dr. Roger Tong-an, presidente ti SLRC, nawaya met a magatang kadagiti bookstores sadiay Estados Unidos dagitoy a questionnaires nga isu ti impaaramatda kadagiti reviewersda. Inkalintegan ti SLRC ti biang ken sasaadenna iti maysa a remote conference a nakairamanan dagiti pannakabagi ti Philippine Overseas Employment Administration (POEA), Department of Labor and Employment (DOLE) ken dagiti opisial ti Review Center of the Philippines (RCP). Ngem trinato latta ti Estados Unidos ti kastoy a kaso a kas exam leakage.
Awan ti naaramidan ti SLRC ken RCP itoy a pangngeddeng. Nupay kasta, panggep ketdi dagiti naapektaran ken mangkitkita iti pagsayaatan dagiti amin a physical therapist ken dadduma pay a maseknan ti agapela iti Estado Unidos nga itedna koma ti konsiderasion ti pannakaibabawi ti pangngeddengda, kas maibasar iti agdadata a kinapudno.
Adu dagiti nageksamen iti nangdillaw ken nangbabalaw iti review center ta simmipnget la ket ngarud ti namnamada a makapagtrabaho sadiay Estados Unidos. Namnaminsan a pinunas daytoy nga enkandalo ti American Dream a nabayag a tinagtagibida.
Kaanonto aya nga agpatingga dagiti kontrobersia ken isyo a mangirareb kadagiti licensure examination?
Maipalagip nga idi 2006, nagbalin a sentro ti kontrobersia ti pagilian iti sangalubongan gapu iti mapapati a leakage ti eksamen iti nursing. Mapapati a naipaima kadagiti nageksamen ti sungbat dagiti saludsod iti Test III wenno ti Medical Surgical Nursing ken ti Test V wenno Psychiatric Nursing, sumagmamano nga aldaw sakbay ti eksaminasion. Immuna a napasamak ti leakage iti Baguio sa nagwaras iti sibubukel a pagilian. Gapu itoy, nagriri ti kaaduan a nageksamen, ti Philippine Nurses Association ken ti asosasion dagiti dean ti nursing dagiti nadumaduma a kolehio ken unibersidad. Gapu itoy, inkapilitan a naisayangkat manen ti eksamen iti Test III ken Test V ngem gastosen ti gobierno. Ket idi Enero 21 iti daytoy a tawen, inayonan ti Court of Appeals (CA) ti pangngeddeng ti Professional Regulation Commission (PRC) a pannakakansela ti lisensia dagiti examiners a naimbolbar itoy a kaso.
Inrason ti CA a minansaan ti test leakage scandal ti integridad ken nangipaay iti panagduadua iti “fitness and competency of the entire Philippine nursing industry, which for years has sought to prove to the world that our country can produce competent, reliable and trustworthy health care professionals.”
Iti daytoy a pangngeddeng ti Court of Appeals, mabalin a naalay-ayan bassit ti kontrobersia a pinarnuay ti eskadalo ti leakage ti eksamen dagiti nars.
Ngem maallangon pay ngata ti CA babaen dayta a desision ti narabngis a dayaw dagiti nakaruar iti eksamen nga awan a pulos ti nakainbolbaranda iti nasao a kontrobersia?
(Adda tuloyna)


text:
By Julie Beth Balite
VIGAN CITY – Naangay ti candidates’ forum a nakipartisiparan dagiti siam nga agtarigagay a para presidente ti University of Northern Philippines ditoy idi Hulio 25.
Iti nasao a forum, imbaskag dagiti kandidato dagiti kualipikasionda ken dagiti bisionda mainaig iti pagadalan no isuda ti mapili a presidente.
Karaman dagiti kandidato ti innem nga insider a pakaibilangan da Dr. Ferdinand Lamarca, dati a vice president for planning, research and extension; Dr. Gilbert Arce, dati a dean ti office of student affairs; Dr. Ceferina Ambre, dati a dean ti graduate school; Dr. Ramon Razote, director ti office of production and auxillary services ken dati a dean ti College of Business Administration and Accountancy; Dr. Ocarna Figuerres, dean ti college of teacher education; ken Dr. Alfredo Rabena, dati a director ti research and development ken tallo nga outsider a pakaibilangan da Dr. Enrie Mendoza, dati a presidential assistant for Region I, Office of the President of the Philippines; Dr. Honorio Buccat, DMMMSU vice president for academic affairs; ken Dr. Medardo de Guzman, dati a hepe ti polis ken part time instructor iti North Luzon Philippines State College (dati a UNP Candon).
Manamnama a mapili iti mabiit ti baro a presidente a mangsukat ken ni Dr. Lauro Tacbas a nagtakem a pangulo ti unibersidad iti sangapulo ket tallo a tawen.
Naipasdek ti UNP babaen ti maysa a linteg a pinutar daydi Cong. Floro Crisologo, kaingungot ni dati a Gov. Carmeling Pichay Crisologo ken ina ni First District, Quezon City Congressman Vincent “Bingbong”.#


text:
Is-isla ti Solomon
Nagsasabtan: 8°S 159°E / 8°S 159°E
Ti Is-isla ti Solomon (/ˈsɒləmən ˈaɪləndz/ ( denggen)[4]) ket maysa a naturay nga estado idiay Osiania, daya iti Papua Baro a Guinea, a nabuklan kadagiti agarup a sangaribo nga is-isla. Sakupanna daytoy ti kadakkel ti daga iti 28,400 kuadrado kilometro (11,000 sq mi). Ti kapitoliona ket ti, Honiara, ken mabirukan daytoy idiay isla iti Guadalcanal. Ti pagilian iti Is-isla ti Solomon ket kameng iti Mankomunidad dagiti Pagilian.
Ti Is-isla ti Solomon ket addaan dagiti pammati a nagnaedan babaen dagiti Melanesiano a tattao para kadagiti ribribu a tawtawen. Ti Kastila a managdaliasat a ni Álvaro de Mendaña ket isu ti immuna a simmamglad idiay Is-isla ti Solomon idi 1568 ken ninagananna dagitoy ti Islas Salomón. Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nangibangon ti maysa protektorado iti kadagitoy nga is-isla idi 1893. Idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat addan dagiti narungsot a panagsusuppiat a nagbaetan dagiti Amerikano ken dagiti Hapon iti Is-isla ti Solomon a kampania iti 1942–45, a mairaman ti Gubat iti Guadalcanal.
Ti bukod a panagturay ket naala idi 1976 ken ti panakawayawayas ket naala met kalpasan ti dua a tawen. Ti Is-isla ti Solomon ket maysa a batay-linteg a monarkia nga addaan ti Reina ti Is-isla ti Solomon , a ti agdama ket ni Isabel II, a kas ti daulo ti estado. Ni Gordon Lilo Darcy ket isu ti maika-11 ken agdama a Kangrunaan a Ministro ti Is-isla ti the Solomon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Pannakibiang Dibison ti Populasion (2009). "Prospekto ti Sangalubongan a Populasion, Tabla A.1" (PDF). 2008 revision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2009-03-12.
- ^ a b c d "Is-isla ti Solomon". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Batay-linteg iti Is-isla ti Solomon (1978)". Paclii.org. Naala idi 2011-07-07.
- Is-isla ti Solomon
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti bulkaniko nga arko nga isla
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Melanesia
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1978
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Sumagmamano a Kapanunotan iti Panaggibus ti Tawen
Nabayag met bassit manipud diay naudi a panagblogko ditoy Parmata.Blogspot.com. Nakaad-adu met ngamin ti pakakumikoman ken no ania la dita dagiti proyekto a maipatto kaniak. Di pay masango dataon ti agikur-it iti sarita, piman!
Adda met ketdi a naipablaak a sumagmamano a saritak iti kallabes a bulbulan. No diak agkamali, adda metten lima a sarita a naputarko ti naipablaak iti Bannawag. Dua kuadakada ti napadayawan a nangabak iti Premio Reynaldo A. Duque. Napadayawan iti umuna a gunggona diay “Tiket” idinto a Maikadua a Gunggona met diay “Dagiti Doliar ni Ben.” Naipablaak met ti “Iti Tuktok ti Lubong,” “Positibo,” ken “Kaarruba.”
Mamatikay man wenno saan, nasuratko dagitoy a sarita iti unos laeng ti dua ket gudua a bulan—idi Abril ken Mayo 2010! Kinaritko ketdi ti bagik nga agsurat iti sarita kalpasan a natiliwko met laeng ti sikreto ti panagsurat iti daytoy a porma ti literatura.
Idi damo ngamin, puro daniw ti sursuratek. Panagkunak, diak marigatan a dumaniw. Ngem tunggal padasek idi ti agsurat iti sarita, na a ta bumdengak met ta diak ammo ti istrukturana ken diak ammo no kasanon panangsangalko!
Di bale, naalakon ti basic skill a masapulko tapno makapagsuratak iti sarita. Rumbengko laengen nga asaen daytoy a pannakaammok ken itultuloyko pay ti agsurat, mapadayawanak man iti gunggona dagiti pasalip wenno saan.
---------
Simple laeng ti agbiag. Masansan ngamin, adu ti itukit ti biag a pakaringgoran ken pakadanagantayo. Inton kuan, mariknatayon ti bannog ken pannakapukaw ti kappia iti puso ken panunot. Kasta ketdi ti napasamak kaniak iti daytoy a tawen. Gapu ta adu unay dagiti commitmentsko, kasla awanen panawen tapno agpampanunotak ken utobek ti kasasaadko iti biag.
Pagyamanak laeng iti Namarsua ta aggibus ti maysa a tawen ket sukaten ti sabalin a tawen. Saan a malapdan ti yaadanik iti masakbayan. Kararagko laeng nga agtultuloy koma ti kinaimbag ni Apo Dios ket masursurok met ti agpili kadagiti nasayaat nga aramid ken ganuat.
Iti iseserrek ti 2011, adu dagiti commitments nga ibbatak. Piliek laengen dagiti pagay-ayatko la unay nga aramiden, kas koma iti panagsurat iti daniw, sarita ken salaysay. Barbareng a, mabaelak ti agsurat ditoy blogko iti linawas tapno makitayo met gagayyem ti biag ni Ilocano in the City.


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Naideklara nga awanen ti biag ti maysa baro a dinungpar ti maysa a van sadiay Barangay Aggay ditoy nga ili idi rabii ti Nobiembre 28.
Naglibas ti drayber ti di pay ammo a lugan kalpasan a nadungparna ni Jeffrey Ragon, 33, baro, mailman ti Globe, ken residente iti nadakamat a barangay.
Kinuna ni Frances Azada y Jurado, 19, ken residente iti Barangay Pagpandayan Vigan nga agpalaud a direksion ti van ket idi makadanon iti pagkurbaan, nagiwes-iwes a puon ti nakadungparanna iti biktima a magmagna iti dayta a kanito iti abaga ti kalsada.
Naitaray ni Ragon iti Metro Vigan Cooperative Hospital iti Bantay ngem indeklara ti doktor a nangtaming kenkuana a dead on arrival iti ospital.
Nupay nangiwayat ti kapolisan ditoy iti hot pursuit operation, saandan a nakamatan pay ti naglibas a lugan.#


text:
ISO 3166-1
Ti ISO 3166-1 ket paset ti panangiyalagad ti ISO 3166 nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), ken mangipalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan dagiti pagilian, dagiti agkamkammatalek a teritorio, ken dagiti espesial a lugar iti heograpiko nga intersado. Ti opisial a nagan ti alagaden ket ti Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti pagpagilian ken dgaiti subdibisonda – Paset 1: Kodkodigo ti pagilian. Daytoy ket mangipalawag kadagiti tallo nga agasmang dagiti kodigo ti pagilian:[1]
- ISO 3166-1 alpha-2 – dua letra a kodkodigo ti pagilian a kaaduan a maus-usar kadagiti tallo, ken kaaduan a maus-usar para kadagiti pagilian a kodigo ti kangatuan a pagturayan ti Internet (adda met dagiti bassit a saan a mairaman).
- ISO 3166-1 alpha-3 – tallo letra a kodigo ti pagpagilian a mangpalubos ti nasaysayaat a bisual a pannakainaig a nagbaetan dagiti kodigo ken ti nagnagan ti pagilian ngem ti dagiti kodigo ti alpha-2.
- ISO 3166-1 numeric – tallo a numero a kodkodigo ti pagilian a kapada dagiti napadur-as ken tinartaripato babaen ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagiliann, a nasaysayaat iti sinuratan (sistema ti panagsurat) nawaya, isu a naserserbi para iti tattao wenno dagiti sitema nga agus-usar kadagiti saan a Latin a sinuratan.
Ti alpabetiko a kodkodigo ti pagilian ket su dagitoy ti immuna a nairaman iti ISO 3166 idi 1974, ken ti numeriko a kodkodigo ti pagilian ket isuda ti immuna a nairaman idi 1981. Dagiti kodigo ti pagilian ket naipablaakdan a kas ISO 3166-1 manipud idi 1997, idi ti ISO 3166 ket naipadakkel kadagiti tallo a paset, a ti ISO 3166-2 ket mangipalpalawag kadagiti kodigo para kadagiti subdibision ken ti ISO 3166-3 ket mangipalplawag para kadagiti dati a pagilian.[2]
Kas ti kaaduan a naus-usar nga internasional nga alagaden , ti ISO 3166-1 ket naiyasentar kadagiti sabali nga alagaden babaen ti dagiti internasional a gunglo[3] tapno maipalubos ti mangpalaka ti pagsisinnukatan ti tagilako ken pakaaammo.[4] Nupay kasta, daytoy ket saan nga isu-isu nga alagaden para kadagiti kodigo ti pagilian. Dagiti sabali a kodigo ti pagilian nga inus-usar babaen dagiti adi nga internasional a gunlo ket sangkapaset wenno dagup a saan a maiyasping iti ISO 3166-1,[5] urayno adda met kadagitoy ket asideg a maipada kadagiti kodigo ti ISO 3166-1.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO 639 – Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti sasao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ISO 3166 – FAQs – Sapasap a salsaludsod". Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO).
- ^ "Development of ISO 3166". ISO.
- ^ "Implementation of ISO 3166-1". ISO.
- ^ "You and ISO 3166". ISO.
- ^ "Links". ISO.
Dagiti taudan ken silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166, (ISO)
- Nagnagan ti pagilian ken dagiti elemento ti kodigo — listaan dagiti kodigo ti alpha-2
- SAlagaden a Pagilian wenno Kodkodigo ti lugar para iti Panag-usar ti Estadistika, Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Pagpagilian wenno luglugar, kodkodigo ken dagiti pangyababaan — listaan ti kodkodigo ti alpha-3 ken numeriko (bassit laeng dagiti teritorio a naikabil kadagiti kodigo ti ISO 3166-1 ken saan a naikabil iti daytoy a listaan)


text:
MARAMBAKAN iti Pilipinas tunggal Marso iti tinawen kas Fire Prevention Month babaen ti bileg ti Presidential Proclamation No. 115 – A nga inyetnag daydi Presidente Ferdinand Marcos gapu kadagiti adu a mapaspasamak nga uram ita panagrugi ti kalgaw ken kabara ti tiempo a makaapektar iti itataud daytoy a didigra a gapu ti pannakaibuisen iti adu a biag ken pannakapuor dagiti napateg a sanikua.
Ita a tawen, marambakan ti Fire Prevention Month iti tema a “Ligtas na Pilipinas ang ating hangad, pag-iingat sa sunog ay sa sarili ipatupad” a mangipaganetget a tunggal umili ket addaan iti akem ken responsibilidad a mangsaluad ken manglapped ti pannakapasamak ti uram.
Naikkan ti Bureau of Fire Protection iti salinong ti Department of Interior and Local Government kas ahensia a manglapped ken mangdepdep kadagiti makadidigra nga uram; agisayangkat kadagiti makaigapu; mangipakat kadagiti paglintegan, ken mangisayangkat kadagiti emergency medical and rescue services. Natudingan pay ti BFP a mangisayangkat kadagiti programa ken aktibidad a mangipalagip wenno mangipakaammo kadagiti tattao ti panagannad ken panangsaluad iti uram.
Iti laksid ti tinawen a pannakarambak ti Fire Prevention Month, nakasagana kadi ti BFP a mangibaklay ti akem ti ahensia no tumaud dagiti nakaro nga uram nangruna kadagiti dadakkel a siudad nga ayan dagiti adu a natatayag a pasdek. Adda kadin naan-anay a panagsanay ken firetrucks ken alikamen dagiti bombero tapno epektibo ti panagrespondeda kadagiti uram? Maipakpakat kadi a nasayaat dagiti linteg ken pagannurotan tapno malapdan ti itataud ti uram?
Amin a naindaklan nga uram a nangkettel iti adu a biag ken nagpadapo kadagiti napateg a sanikua ket nangrudi iti rissik wenno bassit nga apuy a saan a nasigudan a nadepdep. Mabalin a timmaud ti uram gapu iti aksidente wenno saan a naigagara, ken adda met dagiti nairanta wenno Arson a maysa a krimen.
Maibasar kadagiti imbestigasion ti BFP kadagiti napaspasamak a naindaklan nga uram iti nagduduma a paset ti Pilipinas, kadawyanen a gapu daytoy nga insidente ket pinataud ti saan nga umno a panagaramat iti linia ti elektrisidad. Adda dagiti overloaded a linia ti elektrisidad wenno nabaybay-an a nakasaksak ken bimtak a dekoriente nga alikamen, ken dagiti panagaramat dagiti nasindian a kandela ken de-gas a pagsilawan.
Masansan a gapu ti uram ket ti panagaramat dagiti saan a nasayaat ti kalidadna nga alikamen a dekoriente nangruna dagiti saan a dimmalan iti product-standard kas kadagiti Christmas lights iti panawen ti Paskua. Adun dagiti napaspasamak nga uram iti tiempo ti Paskua ken sakbay ti Baro a Tawen gapu kadagiti irresponsible a panagaramat iti paputok ken fireworks. Mairaman pay a gapu dagiti uram ket ti pannakabaybay-a dagiti ubbing nga agay-ayam iti posporo ken apuy.
Iti laksid ti agtultuloy a kampania ti BFP tapno malapdan ti itataud ti uram, adu latta dagiti mapaspasamak a kastoy nga insidente a ti gapuna ket pinataud ti koriente a mabalin a naliklikan koma no dagiti amin a tattao ken maseknan nga ahensia ti gobierno ket aramidenda dagiti akemda.
Nagraira latta ti pannakailako dagiti sub-standard a dekoriente nga alikamen ken material para iti koneksion ti elektrisidad. Ngem ania ti ar-aramiden ti BFP, Department of Trade and Industry ken dagiti law enforcement agencies kas ti Philippine National Police wenno National Bureau of Investigation tapno matiliw dagiti agparpartuat ken aglaklako kadagitoy a sub-standard wenno peke a produkto? Agurayda pay ti pormal a reklamo sada agtignay uray pay agdadatan ti pannakailakoda kadagiti pagtagilakuan? Apay nga adda latta dagiti baro a balay, pasdek ken establisimiento a makapasa kadagiti Building Safety Code nga agdalan iti inspeksion ti BFP ken dagiti pannakabagi dagiti akinsakup a lokal a gobierno?
Rebbengna a maipabaklay koma kadagiti agserserbi iti BFP, DTI, PNP, NBI ken dagiti lokal a gobierno iti naan-anay nga akem ken bileg a mangtiliw ken mangkompiskar kadagiti peke ken sub-stardard a produkto nga agaramat iti koriente tapno saandan a mailako iti publiko. Ngem ania ti ar-aramiden dagitoy nga ahensia mainaig kadagitoy a produkto?
Agtultuloy ti panaggatang dagiti kustomer gapu ta naallilawda a ti produkto a ginatangda ken nasayaat ti kalidadna wenno gapu iti kalaka ti presioda. Saanda a maamiris a dakkel a sugal ken peggad ti ar-aramidenda a mabalin a mangipusta ti biag ken dagiti sanikua a nagrigatanda.
Lagipen koma dagiti Pilipino a ti karungsotan nga uram a napasamak iti pagilian ken maysa iti intero a lubong ket ti Ozone Disco tragedy sadiay Quezon City idi Marso 18, 1996. Naibuis iti dayta nga uram dagiti 162 a biag dagiti agtutubo a kaaduanna ket estudiante ken agturpos koma iti dayta a panagserra ti klase. Napusek ti club kadagiti agarup 300 a kustomer nga agraragsak uray agingga laeng koma iti 100 ti kapasidadna. Ginundawayan dagiti agtutubo ti promo ti club a 50% a diskuento ken P100 a drink-all-you-can iti serbesa.
Maibasar iti imbestigasion ti BFP ken Senado, nagtaud ti rissik ti apuy iti DJ booth gapu iti mapapati a faulty electrical wiring idi sakbay ti tengnga ti rabii. Impagarup dagiti kustomer a ti rissik iti booth ket special effect sparks ngem gimmil-ayab ti apuy a nadaras a nagwaras iti uneg ti club. Nagiinnuna a nagtaray dagiti nag-panic a kustomer iti main door, ngem saanda a naluktan babaen ti panangiduronda ta nadisenio ti rikep a maguyod laeng nga agpauneg.
Adu a leksion ti maadaw iti trahedia iti Ozone Disco a nalapdan koma ti pannakaibuis dagiti adu a biag gapu iti kasasaad ken disenio ti club – ti panagawat iti kustomer iti ad-adu ngem ti kapasidad ti club; ti saan nga umno a disenio dagiti rikep ti ridaw a rebbengna koma a mabalin nga iduron wenno guyoden; ken kinakurang dagiti warning signs ken fire exits. Kangrunaan nga adal iti dayta a trahedia ket ti pannakalabsing ti Building Safety Code a no laeng koma dagiti maseknan nga ahensia ti gobierno ket impatungpalda ti linteg ket saan koma a nagtinnag iti nakaro a didigra dayta nga uram. Ngem gapu iti panagbaybay-a iti trabaho, panagawat iti pasuksok, kunniber ken kurapsion dagiti agserserbi iti gobierno ket napasamak ti trahedia.
Maimula koma iti panunot dagiti tattao ti panagannad a kanayon iti uram ta pangta daytoy iti biag ti tao. Pudno a nasaysayaat pay ti matakawan ngem ti mauraman ta uray nisnis ket mapuoran.


text:
Maria Lourdes Sereno
Ni María Lourdes Sereno (naiyanak a kas ni María Lourdes Punzalan Aranal idi Hulio 2, 1960) ket isu ti maika-24 a Pangulo ti Hustisia ti Kangatuan a Korte ti Filipinas. Iti edad a 52, isu ti maikadua a kaubingan ken ti immuna a babai a mangipangulo ti pagukoman.[1]
Idi Agosto 2010, isu ket naidutok a Katakunaynay a Hustisia ti Kangatuan a Korte ti Filipinas, thi immuna a naidutok iti Kangatuan a Korte babaen ni Presidente Benigno Aquino III. Ni Sereno ket isu ti kaubingan a naidutok iti Kangatuan a Korte manipud ni Manuel Moran idi 1945, ngem isu ket linabsan babaen ni Marvic Leonen idi 2012 iti edad a 49, ken ti maika-13 a babai a naidutok a kas Hustisia ti Kanagtuan a Korte.[2] a kas ti baro a Pangulo ti Kanagtuan a Korte, a nangsukat kenni Renato Corona, nga isu ket naikkat iti opisina idi Mayo 2012 kalpasan ti pannakapabasolna iti maysa a panangikkkat a darum.[3]
Isu ket naisaad nga agretiro intono 2030, kalpasan ti 20 a tawtawen iti opisina (18 a tawtawen a kas Pangulo ti Hustisia), babaen kadagiti kammasapulan iti Batay-linteg ti 1987.
Pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Sereno ket naipasngay idi Hulio 2, 1960 idiay Manila iti ama a patneng ti Siasi, Sulu, ken iti ina a nagserbi a kas manursuro iti publiko nga eskuela. Isu ket nakagun-od iti titulo iti grado ti ekonomia idiay Unibersidad ti Ateneo de Manila idi 1980, ken ti graduan ti Titulo ti Linlinteg manipud idiay Kolehio ti Linteg ti Unibersidad ti Filipinas, ken nagturpos a kas balediktoriano ti klasena idi 1984. Isu ket nakagun-od pay ti Master ti Linlinteg manipud idiay Eskuela ti Linteg ti Unibersidad ti Michigan idi 1993. Iti panawen ti pannakaidutokna, ni Sereno ket Ehekutibo a Direktor idi ti Sentro ti Annuroten ti Instituto ti Panangimaton ti Asia, Isu pay ket Presidente idi ti Accesslaw Inc., ken nagisursuro idiay Kolehio ti Linteg ti Unibersidad ti PIlipinas para kadagiti 19 a tawtawen, ken nagserbi nga agbalbalakad para iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Banko ti Lubong, ken Ahensia ti Estados Unidos para iti Internadional a Panagrang-ay.[4]
Ni Sereno ket inasawana ni Mario Jose Sereno ti Siudad ti Davao ken adda dua nga anakda. Ni Sereno ket nagserbi a kas kimmaddua a konsehal kenni HustisiaFlorentino Feliciano iti kaso ti Fraport idiay Singapur a ti Republika ti Filipinas ket nagabak iti kaso.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Conde, Chichi (Agosto 24, 2012). "Sereno is new Chief Justice". Interaksyon. Naala idi Agosto 24, 2012.
- ^ "Briefer on the appointment of Maria Lourdes Aranal Sereno to the Supreme Court". Official Gazette. Agosto 13, 2010. Naala idi Agosto 24, 2012.
- ^ "Statement of Presidential Spokesperson Edwin Lacierda: On the new Chief Justice of the Supreme Court of the Philippines". Official Gazette. Agosto 24, 2012. Naala idi Agosto 24, 2012.
- ^ Torres, Tetch (Agosto 24, 2012). "Sereno appointed as new Chief Justice". Philippine Daily Inquirer. Naala idi Agosto 24, 2012.
- ^ de Santos, Jonathan (Agosto 24, 2012). "PH gets first ever lady Chief Justice in Lourdes Sereno". Yahoo! News. Naala idi Agosto 24, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Maria Lourdes Sereno iti Wikimedia Commons


text:
Baybay ti Okhotsk
Nagsasabtan: 55°N 150°E / 55°N 150°E
Ti Baybay ti Okhotsk (Ruso: OxóTckoe Mópe, tr. Okhotskoye More; IPA: [ɐˈxotskəɪ ˈmorʲɪ]; Hapon: オホーツク海 Ohōtsuku-kai) ket ti pingir a baybay iti akinlaud a Taaw Pasipiko,[1] a mabirukan iti pagbaetan ti Peninsula Kamchatka iti daya, ti Is-isla Kuril iti abagatan a daya, ti isla ti Hokkaidō iti abagatan, ti isla ti Sakhalin iti laud, ken ti atiddog a gay-at ti akindaya nga aplaya ti Siberia (mairaman ti Is-isla Shantar) iti laud ken iti amianan. Ti akin-amianan a daya suli ti Golpo Shelikhov. Ti baybay ket nanaganan babaen iti Okhotsk, ti immuna a pagtaengan ti Rusia iti Adayo a Daya.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay ti Okhotsk ket sakupenna ti kalawa iti 1,583,000 kuadrado kilometro (611,000 sq mi), ken addaan iti agpakatengnga a kaadalen iti 859 metro (2,818 ft) ken ti kaadalem iti 3,372 metro (11,063 ft). Daytoy ket naikapet iti Baybay ti Hapon iti dua a bangirna iti Sakhalin: iti laud babaen ti Golpo Sakhalin ken ti Golpo ti Tartaria; iti abagatan, babaen ti Lingsat La Pérouse.
Iti panaglalam-ek, agbalin a narigat ti panaglayag iti Baybay ti Okhotsk, wenno mabalin pay nga imposible, gapu ti pormasion dagiti dakkel a pebnned ti yelo, gapu ti kaadu a gatad ti nasadiwa a danum manipud iti Karayan Amur a mangipababab ti kaapgad a pagresultaan iti ingangato ti panagyelo apunto ti bayaby. Ti pannakaiwarwaras ken kapuskol dagiti penned ti yelo ket agdepdepende kadagiti adu a banag: ti lokasion, ti tiempo iti tawen, dagiti anud ti danum, ken dagiti temperatura ti baybay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kon-Kee Liu; Larry Atkinson (Hunio 2009). Carbon and Nutrient Fluxes in Continental Margins: A Global Synthesis. Springer. pp. 331–333. ISBN 978-3-540-92734-1. Naala idi 29 Nobiembre 2010.


text:
Ni Benigno Simeon "Ninoy" Aquino, Jr. (Nobiembre 27, 1932–Agosto 21, 1983) ket maysa a kangrunaan nga oposisionista a politiko iti Filipinas kabayatan ti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Napaltogan isuna iti Internasional nga Eropuerto ti Manila (Pannangalubongan nga Eropuerto ni Ninoy Aquino itan) idi agawid manipud iti panagnaedna kas pammagtalaw iti Estados Unidos. Daytoy nga asasinasion, a naipabasol iti rehimen a Marcos, ti nangrugian ti pannakatippuog ti diktadoria ni Marcos, a nagingga iti Rebulosion iti EDSA idi Pebrero 1986 a nakaigapuan met ti pannakaipatugaw kas presidente ni Corazon Aquino, balo ni Aquino.
- ^ Ti kasisigud a panagturay aginggana idi Disiembre 30, 1973 a bnabitin gapu tu Pannakairangarang ti Linteg Militar idi Septiembre 23, 1972.


text:
Silaba
Ti silaba ket maysa a paset iti organisasion para iti panagsisinnaruno dagiti uni iti bitla. Kas pagarigan, ti balikas a danúm ket buklen ket buklen dagti dua a silaba: da ken úm. Ti silaba ket kadawyan a naaramid iti maysa a nukleus ti silaba (kadawyan a maysa a bokal) nga adda iti pangpilian a rugi ken dagiti kanungpalannga igid (kadawyan a dagiti konsonante).
Dagiti silaba ket kanayon a naipanpanunotan a ti ponolohiko a "panagaramid" kadagiti balikas. Makaimpluensiada kadagiti ritmiko iti maysa a pagsasao, its prosodia, ti poetiko a metrona ket dagiti tabas ti bayatna.
Ti silabiko a panagsurat ket nagrugi kadagiti ginasut a tawen ti kasakbayan kadagiti immuna a letra. Dagiti kasapaan a nairehistro a silaba ket adda kadagiti tableta a naisurat iti agarup a 2800 BC idiay Sumeriano a siudad iti Ur. Daytoy a panagsinnukat manipud kadagiti piktograma kadagiti silaba ket tinawtawagan idin a ti "kapangrunaan a panagpasayaat iti pakasaritaan ti panagsurat".[1]
Ti balikas a mangbukel iti maymaysa a silaba (a kas iti dua) ket tinawtawagan iti monosilaba (ken nakunkuna a monosilabiko). Dagiti maipada a termino ket mairaman ti disilaba (ken disilabiko) para iti balikas nga adda dagiti dua a silaba; trisilaba (ken trisilabiko) para kadagiti balikas nga adda dagiti tallo a silaba; ken polisilaba (ken polisilabiko), a mangitudo iti balikas nga adda dagiti ad-adu ngem tallo a silaba wenno ti aniaman a balikas nga adda iti ad-adu ngem maysa a silaba.
Dagti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Geoffrey Blainey, Ti Ababa a Pakasaritaan iti Lubong, p.87, dinakamat ni J.T. Hooker et al., Panagbasa ti Napalabas: Taga-ugma a Panagsurat manipud ti Kuneiporme aginggana iti Abesedario, Britaniko a Museo, 1993, Ch. 2
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- HowManySyllables.com – Diksionario ti Silaba a mangpalubos ti panagkita dagiti bilang ti silaba iti aniaman a balikas iti Inggles
- Online Lyric Hyphenator – Ilasinna dagiti Inggles a testo kadagiti silaba
- Adda kadi ti kaunegan nga estruktura dagiti silaba? Ania ti kasasaadda iti ponolohia? CUNY a Timpuyogan ti Ponolohia


text:
Lehislatibo a distrito iti Aklan
Ti Lehislatibo a Distrito iti Aklan ket isu ti pannakabagi ti probinsia ti Aklan iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Sakbay ti panagbutos ti bukodna a pannakabagi idi 1957, ti probinsia ket nairepresenta idi a kas paset dagiti maikadua ken maikatlo a distrito ti Capiz. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion VI.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili: Altavas, Balete, Banga, Batan, Buruanga, Ibajay, Kalibo, Lezo, Libacao, Madalag, Makato, Malay, Malinao, Nabas, New Washington, Numancia, Tangalan
- Populasion (2010): 535,725
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Niccolò Machiavelli
Ni Niccolò di Bernardo dei Machiavelli (Italiano: [nikoˈlɔ makjaˈvɛli]; 3 Mayo 1469 – 21 Hunio 1527) ket maysa idi nga Italiano a historiador, politiko, diplomatiko, pilosopo, humanista ken mannurat a naikuartel idiay Florencia idi laud ti Renasimiento. Isu idi kadagiti adu a tawtawen ket maysa nga opisial iti Florentino a Republika, nga adda dagiti responsibilidad iti diplomatiko ken milisia a panakibiangw. Isu idi ti nangbangon ti moderno a politikal a siensia, ken ti adu pay a naipangpangruna ti politikal nga etika. Isu ket nagsursurat pay kadagiti komedia, kankanta ti karnibal, ken daniw.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Niccolò Machiavelli iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Niccolò Machiavelli iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Niccolò Machiavelli iti Wikisource (iti Ingles)


text:
NALPASEN ti eleksion ti barangay. Ammon no asino dagiti nangabak. Kasta met kadagiti Sangguniang Kabataan wenno SK.
Ngem sigurado a di pay nalpas ti diskusion, ti pinnapilit, ti panagramaram ti adu a saosao. Kangrunaan ti di panangaklon a naabak— a nasuitik laeng.
Iti historia ti politika iti pagilian, saan a maik-ikkat dayta nga ugali dagiti maseknan a kandidato. Uray payen iti kababaan nga agpang ti politika.
Wenno naabak ta nanguarta ti kalaban. Naabak ta namutbuteng ti kasupanget.
Adda pay dagiti agprotesta iti pannakaabakda. Uray gumastosda iti dakkel para iti pannakabilang manen dagiti botos. Kayatda nga ipaneknek nga isuda ti pudpudno a pinili dagiti botante.
No saan, maparnuay ti awang, di panagkikinnaawatan iti tunggal maysa. Ti rigatna, itoy a barangay eleksion, arigna agkakabagian dagiti nagtaray.
Ngem gapu iti politika, aggiginnura, agaapa, agsisinnikat itan ti kaaduanna.
Linnibbi, minnisuot tunggal agsisinnabat.
Kasla ketdin daytoy a politika ti kaskenan la unay iti agdama. Biag payen, piman, ti maidatdaton gapu itoy.
Ala, wen, wagas daytoy a panangpili kadagiti rumbeng nga agserbi kadatayo. Kalintegan ti tunggal maysa dayta. Masapul a maakemna dayta nga obligasionna kas umili.
Maysa pay, iti eleksion, maikkat dagiti saan a rumbeng nga adda dita nga agturay. Suktan kadagiti maikari. Mapili dagiti namnamaen nga agserbi, saan a paserbian.
Ti nakas-ang, uray pay kagurgura ti kandidato wenno ti agdama nga agtakem, inton dumteng ti panagpipili, maisurat latta ti naganna.
Ania ngarud, nabileg ti nasikkil a papel a maipaima kasakbayan ti panangimaldit kadagiti kayat nga agserbi.
No apay ngamin a maakas dagiti prinsipio iti timek ti nasikkil a papel a maipapetpet. Nabilbileg ngem iti isip; baliwanna ti pakasaritaan ti panagpipili.
Kasano ngarud a dumteng ti panagdur-as no kadagitoy a panawen, kasta latta ti agar-ari?
Rigat ti panagbiag ti makagapu, dayta ti agparparang. Saan nga awaten ti asino man ti maipaima no adda umisu a mateggedan ti tunggal pagtaengan. Ngem no et-et-etanto pay laeng ti rigat, saan a di masisirap iti adda a mayawat kenkuana.
Saan met ketdi nga amin. Adu latta dagiti adda prinsipiona. Umawat man, ibotosnanto latta ti kapkapnekanna.
Ta narigat no saan nga awaten ta sigurado a masaktan ti kandidato. Ipatonanto lattan a saan nga imbotos. Markadoka kenkuanan.
Ngem biagen latta koma ti prinsipio uray awaten ti naipapetpet. Apay, ammonto kadi pay ti kandidato no saan nga imbutos? Alaenda kad’to pay laeng met ti impapetpetda no maabakda?
Saanen a rumbeng a dagulliten koma a dagiti bumusbos iti dakkel iti eleksion, sigurado a subbotendanto inton addada iti takem. Kurabandanto uray dagiti maregmeg koma a para kadagiti babassit. Saanda a palusposan.
Ngem no apay a malipatantayo daytoy a kinapudno!
Ta nagmayat met ngamin ti umawat ti uray igatang la ti sangakilo a bagas.
Pangramanan iti kuarta dagiti kandidato!
Mairason pay: saandakanto manen nga am-ammo dagita no nakatugawda. Uray asino ti mapagpagasatan. Isu nga awaten ketdi dagiti maikaradap a grasia!
Di kad’ saan latta a mapungpungtil ti kinnuartaan nga aramid!
Iti kalkalpas nga eleksion, ania manen dagiti istoria a nabukel? Mano manen nga agkakadaraan ti narakrak ti relasionda?
Ti eleksion, panagpili iti mangituray, ti mangibagi iti tunggal maysa para iti masakbayan. Saan a kanito a pannakadadael ti langenlangen ti tunggal maysa.
Aglalo ta iti maysa a barangay, arigna agkakabagian dagiti agnanaed dita. Kasano laengen no iti nagbassit a populasionna, awan pay laeng ti ayat iti nagbabaetan ti tunggal maysa? Kasano a maragpat ti natalna ken narang-ay a barangay no kasta?
No nalpas ti eleksion, awaten a sipupuso ken sitatakneng ti resulta. Awaten no naabak. Awaten no naabak ti sinuportaran.
Nalabit, saan pay a panawen a pagserbian dagiti kalugaran. Ken adu ti wagas a mabalin nga agserbi no dayta a talaga ti gagem iti panagkandidato. Dina kayat a sawen a dika makapagserbi no saanka nga agturay.
Iti ketdi pannakaabak, utoben ti bukod a bagi. Ania ngata ti di nangayatan kenka dagiti kalugaran malaksid iti saanmo a pananguarta?
Wen, iti pannakaabak, maaddaan iti panawen a mangadal iti kinatao. Saan nga amin, saandaka a nalagip nga imbotos ta awan ti naipapetpet kadakuada.
Adda lablabitna nga adda ugali wenno aramid a dida magustuan. Ket dayta ti rumbeng nga ammuen. Baliwan apaman a maduktalan.
Mangabaruanan, kasta koma.
Ad-adda a makaaddang ti maysa a lugar no apaman a malpas ti eleksion, agtutunos a dagus dagiti nagbabalubal. Lipatenda dagiti bambanag a naparnuay idi kangitingitan ti kampania.
Koma, naabak man, ipakitana latta ti suportana. Saan a daytay agbalin a numero a kritiko nga awan met pagbatayanna. Wenno daytay agbalinto a riribuk iti lugar. Wenno agbalin a mitsa ti riribuk.
Kunaennanto: awan met maaramidan dagiti nakatugaw. Kapuyda! Ti la agpadpadakkel ti sapsapinan ti aramidda. Ken agaw-awat iti sueldo a dida kaikarian!
Ipamatmat ketdi ti naimpusuan a panangawat iti resulta. Yukrad dagiti dakulap iti ania man a tulong a mabalin a maipaay para iti barangay—saanna a kayat a sawen nga iti pinansial a banag no di ket kadagiti simple a kapanunotan a mabalin a pagpangalan dagiti nakatugaw.
Kadagiti met umili, lipaten metten dagiti paspasamak kabayatan ti kampania. Paset la dayta ti basingkawel. Agtutunos ketdipar iti lugar a paggargarawan.
Laglagipen a dagiti kandidato, awan ti permanente a kalaban kadakuada. Kasupanget ita, iti masanguanan, nasinged a gayyem, kadua/katiket iti basingkawel.
No kasta kadakuada, ad-adda koma kadagiti umili. Saan a dayta aggiginnura kalpasan ti eleksion.
Pagaammo a dagiti supporters ti ad-adda nga agpipinnaskad no kasta a basingkawel. Dida mapanunot no maminsan nga us-usaren laeng ida ti kandidato a supsuportaranda.
Sa maysa, kas nakunan, agkakabagian arigna dagiti agnaed iti maysa a barangay. Ania koma ti serbina no aggiginnura ti tunggal maysa gapu laeng iti eleksion?
Ad-adda a mairarem ti lugar iti kasta nga aramid.
ITA ta nalpas ngaruden ti eleksion, leppasen aminen a di panagkikinnaawatn. Mangrugi manen. Agkibin iti panagrang-ay.
Kangrunaanna, italimudok ti imatang kadagiti napagasatan. Kitaen no ar-aramidenda met laeng ti trabahoda. Dayta ti maysa kapatgan a papel kas maysa nga umili.
Saan nga agbalin nga umel wenno bulsek kadagiti makita a maikaniwas. Agtimek. Saan a pabekkel. Kasano man a kinanumo, adda maaramidan ti tunggal maysa iti arapaap a panagdur-as ti lugar.
Dayta ti rebbengen!
Saan ket a dayta aggiginnura gapu iti basingkawel. Agbalin a napudpudno a makipagili.


text:
Panagbasa iti medisina, libre iti 8 nga eskuela ti gobierno
Mabalinen dagiti kualipikado ken maikari nga estudiante a Filipino a kayatda ti agbalin a doktor ti agbalin nga iskolar kadagiti napili a kolehio ken unibersidad ti gobierno (SUC), kas impakaammo ti Komision ti Nangatngato nga Edukasion (CHED) itay nabiit.
Babaen ti nailatang a 317.1-milion a pisos manipud iti badyet iti 2017 a para iti libre a tuision dagiti estudiante iti medisina kadagiti walo nga SUC para iti tawen-pagadalan 2017-2018, kuna ti CHED a libre amin a bayadan iti tuision dagiti mangala iti kinadoktor.
Dagiti walo nga SUC: University of Northern Philippines, Mariano Marcos State University, Cagayan State University, Bicol University, West Visayas State University, University of the Philippines-Leyte, Mindanao State University ken University of the Philippines-Manila.
Kinuna ni CHED Commissioner ken spokesperson Prospero de Vera a nalpasen ti Departamento ti Badiet ken Panagiwardas (DBM) dagiti annuroten ken pagalagadan iti pannakayimplementar (IRR) ti nasao a pundo a tulong kadagiti estudiante.
Kinuna ni De Vera a dagiti sigud ken baro nga estudiante iti medisina a Filipino iti walo nga SUC, makaalada iti subsidy iti libre a tuision babaen ti programa a Cash Grants to Medical Students Enrolled in State Universities and Colleges (CGMS-SUCs).
(Naipablaak iti Hulio 3, 2017 a bilang ti Bannawag.)


text:
Makan a la Pinoy: Pinasenggawan nga ikan
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Kamayatan a pasengngawan wenno pang-steam nga ikan ket dagitay puraw ti lasagna ken nalukneng kas ti lapu-lapu, tilapia ken pampano. Ti inusar ko ditoy ket siopao nga ikan. Saanko nga ammo no ania ti awagda iti lokal ngem siopao ti kuna dagiti aglaklako iti tiendaan Baguio.
Addaan laeng iti lima a ramen daytoy a resipe tapno simple ken nalaka nga iluto nangruna dagiti awan unay hiligna nga agluto.
Ramen:
2 pidaso nga ikan
1 pulgada a laya
sibuyas
Asin
Paminta
Panangisagana:
1. No gumatang iti ikan, pasiksikan ken padalusanen iti tiendera/tiendero tapno menusen iti trabaho. Saan nga iwaen tapno sibubukel ken napintas ti langana.
2. Ukisan ti laya ken iw-iwaen a paatiddog a kasla palito. Kasta met ti aramiden iti sibuyas.
3. Seksekan ti sibuyas ken laya ti tian ti ikan ngem mangibati ti iparabaw bayat a pasengngawan.
4. Sapsapuan ti asin ken paminta ti intero nga ikan. Ikabil ti ikan iti malukong ken parabawan iti laya ken sibuyas.
5. Pasengngawan iti 30 minutos wenno agingga maluto ti ikan.
6. Idasar nga adda siwsiwanna a patis wenno soy sauce a naperresan ti kalamansi wenno dalayap.# nordis.net


text:
Ania iti Kristiano?
Saludsod: Ania iti Kristiano?
Sungbat: Ti pagkitaan iti cababagas ti sarita nga insurat ni Webster ket kunkunana nga iti Kristiano ket “maysa nga tao nga mangiparparangarang iti panamati na kenni Jesus nga Mangisalakan na wenno panamati iti relihiyon nga dagiti adal ket insuro ni Jesus.” Nasayaat daytoy nga panangipataros iti kayat na nga sawen ti sao nga Kristiano, ngem saan nga umdas daytoy nga panangipataros no anya ti pudpudno nga Kristiano manipud iti isursuro ti Biblia.
Ti sao nga Kristiano ket tallo nga ulit nga inaramat idiay Baro a Tulag (Aramid 11:26; Aramid 26:28; 1 Pedro 4:16). Dagiti Adalan Ni Jesu- Cristo ket immuna nga inawagan nga “ Kristiano“ idiay Antiokia (Aramid 11:26) gapu kadagiti garaw,aramid ken pagsasao da nga kasla kenni Cristo. Daytoy ti kaunaan nga inusar dagiti saan nga namati nga taga Antiokia maysa nga awag nga makadadael tapno katawaan da gatiti Kristiano. Ti literal nga taros na daytoy ket “kukua ni Cristo” wenno “adalan ni Cristo” nga kasla iti panangipataros idiay pagkitaaan ti cababagas ti sarita ni Webster.
Daksan gasat ti panaglabas iti panawen, ti sao nga “Kristiano” ket kasla naawan ti pategna ken gagangay nga ususaren dagiti tattao nga relihiyoso wenno agtaltalek kadagiti naimbag nga aramid da nga saan met nga pudno nga naipasngay manen ti espiritu tapno agbalin nga adalan ni Jesu-Cristo. Adu ti tao nga saan nga namati ken nagtalek kenni Jesu-Cristo nga pagarupen da nga Kristiano da gapo ta agsimsimba da wenno agnanaed iti “Kristiano” nga Ili. Ngem ti papan iti simbaan, ti panagsirbi kadagiti tao nga napangpanglaw kenka, wenno panagbalin nga naimbag nga tao ket saan nga makatulong kenka tapno agbalin ka nga Kristiano. Kuna ti maysa nga “Ebanghelista,” “ti papan iti simbaan ket saan nga makapagpabalin nga Kristiano ti maysa nga tao kasla iti saan mo nga panagbalin nga lugan no mapan ka idiay garahe.” Ti panagbalin nga miyembro ti simbaan, awan langan na nga tumabuno kadagiti aramid nga panagdaydayaw ti simbaan ken panangted ti abuloy, dagitoy nga araramid ti tao ket awan ti kabaelan na nga pagbalinen nga Kristiano ti masya nga tao.
Ti biblia ket isursuro na nga dagiti naimbag nga aramid tayo ket saan nga makatulong tapno datayo ket awaten ti Dios. Kunkunaen ti Tito 3:5, “Saan a gapu iti aniaman a nasayaat nga inaramidtayo no di ket gapu iti asina kadatayo. Wen, naisalakantayo babaen iti panangugasna iti danum, ket gapu iti daytoy,naipasngaytay iti baro a biag babaen iti Espiritu Santo.” Ti Kristiano ket maysa nga tao nga naipasngay manen iti Espiritu Santo (Juan 3:3; Juan 3:7; 1 Pedro 1:23) ken nangitaklin ti pammati ken panagtalek kenni Jesus-Cristo para iti pannakaisalakanna. Ti surat ni Pablo kadagiti taga Efeso 2:8 ket agkunkuna, “Ta gapu iti parabor ti Dios, naisalakantayo babaen iti pammati. Saan nga insalakan ti bagiyo gapu iti inaramidyo. Insagut kadakayo ti Dios ti pannakaisalakanyo tapno awan ti mangipasindayag iti daytoy.” Ti pundo nga Kristiano ket nagbabawi kadagiti basol na ken nangitaklin iti pammati ken panagtalek na kenni Jesu-Cristo laeng awanen ti sabali pay. Iti panagtalek na ket saan nga nakataklin iti panagtulnog iti relihiyon,ti listaan dagiti naimbag nga aramid wenno listaan ti maiparit ken saan nga maiparit nga aramiden.
Ti pudno nga Kristiano ket maysa nga tao nga nangitaklin iti pammati ken panagtalek iti persona ni Jesu-Kristo ti kinapundo nga Isu ket natay idiay krus tapno mabayadan dagiti basbasol ket nagbiag manen iti maikatlo nga aldaw tapno magunud ti ballaygi maisupiat iti pannakatay ken intedna iti biag nga agnanayon kadagiti amin nga nagtalek Kenkuana. Kunkuna iti Juan 1:12, “Ngem adda met dagiti immawat ken namati kenkuana, isu’t gapuna nga inikkanna ida iti kalintegan nga agbalin nga annak ti Dios.” Ti pudno nga Kristiano ket maysa nga pundo nga anak ti Dios,karaman iti pamilya ti Dios, ken maysa nga tao nga innikkan ti baro a biag ken Cristo. Ti pagilasinan iti maysa nga pudno nga Kristiano ket panagayat iti pada nga tao ken natulnog kadagiti Sasao ti Dios (1 Juan 2:4; 1 Juan 2:10).
Nagdesisyon ka kadi para ken Cristo gapu iti nabasam ditoy? No kasta, maidawat a pindutem iti baba ti "Inawat ko ni Cristo ita nga aldaw".
Agsubli iti kasangoan a panid ti Ilocano
Ania iti Kristiano?


text:
Ibn Battuta
ibn Baṭūṭah (Arabiko: أبو عبد الله محمد بن عبد الله اللواتي الطنجي بن بطوطة), wenno Ibn Battuta (ابن بطوطة), naamammoan pay a kas ni Shams ad-Din[1] (Pebrero 25, 1304–1368 wenno 1369), ket maysa idi a Bereberes a Muslim a Morokano nga ekplorador, a naam-ammuan para kadagiti bariwawa a panagbanbanniaga, a dagiti pannakaigapuna ket naipablaak iti Rihla (lit. "Baniaga"). Iti sumurok a paset ti panawen ti tallopulo a tawen,isu ket binisitana ti kaaduan nga mmo a Islamiko a lubong ken ti pay saan a Muslim a dagdaga; dagiti panagbanbanniagana ket mairaman dagiti panagbisitana ti Amianan nga Aprika, ti Sara ti Aprika, Laud nga Aprika, Akin-abagatan nga Europa ken Akindaya nga Europa iti Laud, ken ti Tengnga a Daya, Abagatan nga Asia, Tengnga nga Asia, Abagatan a daya nga Asia ken Tsina iti Daya, ti kaadayo a manglabes ti pagkatlo ti naasideg a kontemporariona a ni Marco Polo. Ni Ibn Battuta ket naipanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan nga agbanbaniaga iti amin a panawen.[2] Isu ket nagbaniaga ti adadu ngem 75,000 milia (121,000 km), ti maysa a bilang a saan a nalablabsan ti sinoman nga eksplorador aginggana ti iyuumay ti ti Alibuob a Panawen kadagiti 450 a tawtawen a simmakbay.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b A.S. Chughtai (Marso 1990). "Ibn Battuta - ti nalatak nga agbanbaniaga". Muslim a teknolohista. Naala idi Abril 1, 2011.
- ^ Nehru, Jawaharlal (1989). Panagtaldiap ti Pakasaritaan ti Lubong. Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxford. p. 752. ISBN 0-19-561323-6. Kalpasan ti panagiparaigid ti bariwawa a dalan ni Panagbanbanniaga ni Ibn Battuta, insurat ni Nehru ti: "Daytoy ket rehistro ti baniaga a naisalsalumina ti tatta nga aldaw nga adda dagiti adu a pakaimbagan.... Iti ania man a pasamak, ni Ibn Battuta ket mabalin a maysa kadagiti nalatak nga agbanbaniaga iti amin a panawen."


text:
Pebrero 2
Ti Pebrero 2 ti maika-33 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 332 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (333 kadagiti bisiesto a tawen).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1960 – Matt K. Miller, Amerikano a dramaturgo, aktor ken komidiante
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1907 – Dmitri Mendeleev, Ruso a kemiko (naipasngay 1834)
- 1970 – Bertrand Russell, Ingles a lohiko ken pilosopo, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1872)
- 1996 – Gene Kelly, Amerikano nga aktor (naipasngay 1912)
- 2014 – Philip Seymour Hoffman, Amerikano nga aktor (naipasngay 1967)


text:
Wednesday, January 9, 2013
AGDUDUMA A BUKEL TI NATENG, IPAAY TI DA KEN LGU
Cabugao, Ilocos Sur – Nangipaay ti Department of Agriculture-Regional Field Unit (DA-RFU 1) iti agduduma a bukel ti nateng a maisemilia idiay Municipal Greenhouse ken maited nga imula dagiti kabarbaro a kameng ti 4 P’s (Pantawid Pamilyang Pilipino Program) ken Barangay Nutrition Scholar (BNS) kadagiti barangay iti Munisipalidad.
Inimatangan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a kaduana da Assistant Provincial Agriculturist Editha Castillo, SB Member Benedict M. Savellano ken ni Mrs. Ester P. Aguimbag, High Value Commercial Crops Municipal Coordinator iti pannakaruk-at dagitoy a bukel idi Enero 8, 2013 iti mismo a Munisipio.
Mayataday daytoy a proyekto a pagkammayetan ti DA-RFU 1 ken LGU-Cabugao a maipatungpal iti Munisipalidad tapno agtultuloy a matulongan dagiti nakurapay a kaamaan a mangpataud ti imulada kadagiti pagmulaanda ti nateng a mangkomplementar ti programa ti nutrision iti Munisipio.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Enero 9, 2013, insupusop ni Mrs. Ester P. Aguimbag iti nasayud a pannakaipatungpal daytoy a programa kadagiti maseknan a household members tapno maaddaanda iti agtultuloy a backyard gardening ti nateng. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:33 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Monday, August 3, 2015
6-DAY TRAINING NGA IWAYAT TI PSA, NARUGIAN DITOY CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Maangay ti 6-Day Training dagiti 34 nga Enumerators (agcensus) ti ili a Cabugao, Ilocos Sur iti Municipal Conference Building ditoy nga ili a mangrugi iti Agosto 3 agingga iti Agosto 8, 2015 babaen iti panangigannuat ti Philippine Statistics Authority (PSA) babaen ti mandato ti Republic Act 10625 wenno Philippine Statistical Act of 2013.
Kalpasan ti nasao a panagsanay, maideployto dagitoy a Trainees mangrugi inton Agosto 10 agingga iti Setiembre 6, 2015 babaen ti panangtarabay ti PSA ken ti LGU-Cabugao.
Iti panangrugi ti panagsanay, naaramid ti ababa a programa. Kalpasan ti Invocation ken Acknowledgment of Participants, nangipaay ti Mensahe ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Kimmablaaw iti amin ken nagyaman ni Mayor Ediboy kadaytoy a naited a gundaway kadagiti kailianna a makipaset iti trabaho nga igannuat ti Philippine Statistics Authority (PSA). Pinabileg ti Ama ti ili dagiti Trainees nga ipamatmatda ti kabaelanda nga agtrabaho agsipud ta itaktakderda ti nagan ti ilida kadaytoy a maipaakem kadakuada.
Impalagip ti Ama ti Ili a nadayaw ken napintas ti pannakilangenda kadagiti klienteda a kasapulan daytoy a kasasaad iti trabahoda.
Naisaganad ti Orientation a pakabuklanna ti Overview of POPCEN 2015; Purpose of the Training; ken Discussion of Schedule.
Iti Training Proper, naibinsa ti Enumerator’s Manual a sinagudayna ti Introduction; The Role of Census Enumerator ken ti Census Concepts and Definition para iti Day 1, Agosto 3, 2015.
Naglektiur dagiti PSA Staff nga idauluan ni Mr. Melchor Saliganan Bautista, Supervisor.
Nagsarita met ni Vice Mayor DJ Savellano ken nakikaysa dagiti kakaduana iti Konseho Munisipal iti rugi ti panagsanay. Nakipaset met Day 1 ti panagsanay ni Mrs. Rosario S. Abara, Municipal Civil Registrar ti ili a Cabugao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:55 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kuna ni UN Special Representative on Violence Against Children Marta Santos Pais nga ad-adu koma pay ti tignay a mangsalaknib kadagiti ubbing kontra iti bullying a mangbikbiktima ita iti minilion nga ubbing iti sangalubongan.
Kuna pay ni Pais a gapu iti panagbalbalin ti social media a kas paset ti biag dagiti ubbing, agbalbalinen a nayon a pakaseknan ti cyber-bullying a mangyasideg kadagiti ubbing iti peggad ti pannakaabuso iti wagas nga al-alisto ken nasaksaknap.
Kuna ni Pais nga ad-adda a maapektaran iti bullying dagiti ubbing nga addaan iti disabilidad ken dagiti sangsangpet iti baro a lugar a pagnaedanda ken dagiti agbakbakuit.
(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 2, 2015 a bilang.)


text:
Elektron
Ti elektron (simbolo: e−
) ket maysa a subatomiko a partikula nga addaan ti negatibo nga elementario a kuriente a karga. Awan dagiti naamammoan a komponente wenno substruktura; iti sabali a baliks, daytoy ket kadawyan a naipanunutan a maysa a elementario a partikula. Ti elektron ket addan ti maysa a masa ti agarup a 1/1836 iti proton. Ti intrinsiko nga angular a darikmat (tayyek) iti elektron ket maysa a semientero a kuenta dagiti paset iti ħ, a kayatna a saoen a daytoy ket maysa a permion. Ti kontrapartikula iti elektron ket makunkuna a positron; kapadpadada daytoy ti elektron malaksid ti panag-awit ti kuriete ken dagiti dadduma a karga itikasumbangirna a senial. No ti maysa nga panagdungpar ti elektron iti maysa a positron, dagitoy dua a partikula ket baka dagupda a madadael, nga agpataud dagiti gama nga annaraar a poton. Dagiti elektron, a tagikua ti immuna a kaputotan iti lepton a pamilia ti partikula, a makibinglay iti grabitasional, nga elktromagnetiko ken nakapsot a pakipagtinnulongan.[5] Dagiti elektron, a kas dagiti amin a banag, ket addaan ti pakabuklan a mekaniko a tagikua dagiti dua a partikula ken dagiti allon, isu a dagitoy ket makidinnungpar kadagiti sabali a partikula ken mabalin a maidiprassion a kas iti lawag. Nupay kasta, daytoy a panagdua ket kasayaatan a maipakita ti panag-eksperimento kadagiti elektron, gapu ti kabassit unay ti masa. Gapu ti elektron ket maysa ap ermion, awan ti dua nga elektron ti makasakup ti agpadpada a kasasaad ti pakabuklan, babaen ti Pauli a panakailaksid a pamunganayan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The fractional version’s denominator is the inverse of the decimal value (along with its relative standard uncertainty of ×10−13 u). 4.2
- ^ Ti karga ti elektron ket negatibo iti elementario a karga, nga addaan ti positibo a kuenta para iti proton.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dahl, P.F. (1997). Kilap dagiti annaraar iti katodo: Maysa a pakasaritaan ti Elektron ni J J Thomson. CRC a Pagmalditan. p. 72. ISBN 0-7503-0453-7.
- ^ Buchwald, J.Z.; Warwick, A. (2001). Dagiti pakasaritaan iti Elektron: Ti Panakaipasngay ti Mikropisika. Pagmalditan ti MIT. pp. 195–203. ISBN 0-262-52424-4.
- ^ Thomson, J.J. (1897). "Annaraar a Katodo". Pilosopiko a Magasina. 44: 293.
- ^ P.J. Mohr, B.N. Taylor, and D.B. Newell (2011), "Ti 2010 CODATA a Kuenta nga Italek iti Kangrunaan a Pisikal a Patuloy" (Web Bersion 6.0). Dagitoy a datos ket pinarang-ay babaen ni J. Baker, M. Douma, ken S. Kotochigova. Magun-od: http://physics.nist.gov/constants [Huebes, 02-Hun-2011 21:00:12 EDT]. Nailian a Pagadalan dagiti Pagalagadan ken Teknolohia, Gaithersburg, MD 20899.
- ^ Anastopoulos, C. (2008). Partikula wenno Allon: Ti Ebolusion iti Kosepto iti Banag iti Moderno a Pisika. Princeton University Press. pp. 236–237. ISBN 0-691-13512-6.


text:
Papa Anacleto
Ni Santo Papa Anacleto ket isu ti maikatlo a Romano a Papa (kalpasan ni San Pedro ken San Lino). Isu ket nailista pay a kas ni Papa Cleto ken ti kinapapana ket naminsan idi a nagudua iti Cleto ken Anacleto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Anacleto iti Wikimedia Commons
- Sursurat a naigupit kenni Papa Anacleto/Cleto
- Ti Kagimongan ni Santo Papa Anacleto, ti gunglo ti Nawaya a Katoliko idiay Estados Unidos


text:
Kangrunaan a nangiturongan ni Balanga Bishop Ruperto Santos iti ballaagna dagiti Filipino nga agnanaed iti Amerika, kangrunaanna iti Latin America (Abagatan nga Amerika), a naireport a nakapasamakan ti kaaduanna a nakapet ti nasao a bayrus.
Ti lamok nga Aedes (Aedes mosquito) ti mapabpabasol nga agiwarwaras iti nasao a bayrus. Daytoy met laeng ti maitudtudo nga agiwarwaras iti dengue, chikungunya ken yellow fever.
Mairaman kadagiti sintoma daytoy ti gurigor, skin rash ken conjunctivitis a gagangay nga agpaut iti dua agingga iti pito nga aldaw.
Iti agdama, addan 23 a pagilian a naireport nga addaan kadagiti kaso ti Zika.
Kangrunaan a naapektaran ti Brazil, a naireport nga addaanen iti 3,700 a kaso ti microcephaly, maysa a depekto iti kayanak a maladaga (bassit ti ulona ken saan a nasayaat ti pannakaporma ti utekna) a maitudtudo a gapu iti Zika virus.
Iti biang ti Department of Health ti Filipinas, kuna ni DOH Spokesperson Lyndon Lee Suy nga iti wagas ti pannakayakar ti bayrus manipud iti tao a mapan iti sabali a tao, adda latta posibilidadna a makadanon ti bayrus iti sadino man a pagilian, a pakairamanan ti Filipinas.
(Naipablaak iti Bannawag, Pebrero 15, 2016 a bilang.)


text:
Topograpiko a kalatak
Iti topograpia, ti kalatak wenno prominensia ket mangidasig ti katayag ti pantok ti bantay wenno turod babaen ti bertikal a kaadayo a nagbaetanna ken ti kababaan a linia ti sukog a mangilikmut daytoy ken awan ti nangatngato a pantok. Daytoy ti rukod ti kawaya ti pantok .Ti nangruna a kababaan a puntos ket ti naisangayan a puntos iti daytoy a linia ti sukog ken ti nagannak a tuktok ket ti nagatngato a bantay ken napili segun kadagiti nadumaduma a obyektibo a kriteria.
Dagiti linaon
Dagiti panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Babaen ti taripnong, ti kalatak ti Bantay Everest, ti katayagan a bantay iti lubong, ket maala a mangipada ti kangato iti pantokna iti ngato ti lessaad ti baybay. Malaksid iti daytoy nga espesial a kaso, adda met dagiti nadumaduma nga agpapada a panangipalawag:
- Ti kalatak ti tuktok ket ti katayag ti pantok ti tuktok iti ngato ti kababaan a linia ti sukog a manglikmut daytoy ken awan ti nagatngato a patingga.
- No ti kalatak ti tuktok ket P metmetro, ti pannakapan iti pantok iti aniaman a nagatngato a langa ti daga, bumaba ti maysa a tao iti saan a basbassit ngem P metmetro. No ikuyog ti taripnong para iti Bantay Everest, daytoy ket mangibaga a ti kalatak iti aniaman nga isla wenno kontinental a nangato a puntos ket kapada ti kangatona iti ngato ti lessaad ti baybay.
- Para iti tunggal maysa a pantok (wenno aniaman a dalan) a maikapet iti tuktok ti nagatngato a langa ti daga, biruken ti kababaan a puntos iti dayta pantok. Daytoy ket isunto ti kababaan a puntos (a makunkuna pay a puntos ti silia wenno bessang). Ti nangruna a kababaan a puntos ket naipalawag a kas ti kangatuan kadagitoy a kababaan a puntos, iti igid dagiti amin a pagsilpuan a pantok. (No ti tuktok ket ti kangatuan a puntos iti masa ti daga, ti kangrunaan a kababaan a puntos ket ti taaw, ken ti kalatak ti tuktok ket kapada ti kangatona.) Ti kalatak ket ti paggiddiatan a nagbaetan ti kangato iti tuktok ken ti kangato ti nangruna a kababaan a puntos.
- No koma ti lessaad ti baybay ket agpanagto iti kababaan a lessaad a ti tuktok ket agbalinto a ti kanagtuan a puntos iti maysa nga isla. Ti kalatak dayta a tuktok ket ti katayag iti dayta nga isla. Ti nangruna a kababaan a puntos ket mangirepresenta ti maudi nga ismo a mangikapet ti isla iti nagatngato nga isla, sakbay nga agsina dagitoy.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit isilpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kalatak ti K2
- Nagannak a tuktok ti website a maipanggep ti kalatak ti bantay, nga addaan kadagit listaan ken/wenno mapmapa a mangsakop ti intero a lubong aginggana iti 1500m a kalatak (dagiti "ultra").


text:
Inlawlawag ni DSWD Secretary Dinky Soliman nga awan pakainaigan ti departamento iti ania man a raffle iti babaen ti text message.
Kuna ni Soliman a saan a mangmangted iti kuarta a kas premio iti Pantawid Pamilya Program ken awan met ti Noy-Noy Aquino Foundation 4Ps Pantawid Pamilyang Pilipino Program.
Indawat pay ni Soliman a saan koman a sungbatan dagiti umili ti text message; ketdi, dagus nga ireportda daytoy iti kaasitgan nga opisina ti DSWD wenno ag-text iti Pantawid Pamilya Grievance Text Hotline: 0918 912 2813.
(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 21, 2015 a bilang.)


text:
October 4, 2015
Sinanglaw ti Candon
SINANGLAW TI CANDON. Bigbigat pay laeng ngem agpipilan dagitoy a kostumer iti maysa a pagsinanglawan iti San Antonio, Candon City tapno maramananda ti pagdidinnamagan ti kinaimasna a sinanglaw iti siudad. Iti P35 laeng iti kada malukong, mapnekkan iti napudot ken nakaramraman a napaalseman bassit a kaldo ti nalauya a naguneg ken laslasag ken kudil ti ulo ti baka, a matempla iti sadiwa a pinespes/papait sa mawarakiwakan iti nair-irap a lasona. Nasken a masapaka tapno saanka a maibusan iti daytoy a nalatak a pagsinanglawan ta awan pay alas dies iti bigat, naipuni aminen ti nailuto a sinanglaw a para iti dayta nga aldaw. Ti sinanglaw ti maysa kadagiti kalatakan a delicacy iti Ilocos Sur a kadua ti empanada, ukoy ken longganisa ti Vigan. (Teksto: Roy V. Aragon/ Retrato: Cles B. Rambaud)
(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 12, 2015 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Naangay ti Field Day & Graduation iti malem ti Marso 5, 2014 iti Rang-ay Building, Brgy. Reppa-ac, Cabugao, Ilocos Sur. Iti umuna a paset ti programa ket naipakita ti resulta ti panagadal ken panagmulada ti mais babaen ken ni Mr. Catalino C. Serdenia. FFS Participant, Presentor. Kalpasan ti Invocation ken pannakakanta ti National Anthem ken ti Cabugao Hymn, naaramid ti Panatang Maka-Palay babaen ti panangidaulo ni Mr. Leandro C. Castro, FFS Participant.
Binagi ni Mr. Nereo S. Daproza, AT, Municipal Rice Program Coordinator ken FFS Facilitator iti nangiyam-ammo kadagiti Sangaili ken nagpartisipar.
Iti Opening Remarks, imbagian ni Kagawad Fredel Tito N. Castillo ni Brgy. Captain Jun C. Basquez. Kinablaawanna dagiti padana nga agturpos ken dagiti Opisiales ti DA Region, OPAG-Ilocos Sur ken ti DA-LGU Cabugao a timmalantan.
Nangipaay ti napateg nga Impression da Mr. Avelino S. Castillo ken ni Ms. Teresita C., Serdenia, agpada nga FFS Participants.
Kalpasan iti Intermission Number dagiti aggraduar, impresentar ni Mr. Obas Bill Y. Baclig, AT, FFS Co-Facilitator dagiti agturpos iti adal a mannalon. Kinompirmar ida ni Ms. Wilma A. Ibea, OIC, Ilocos Norte Research and Experiment Center (INREC). Pinagyamanan ni Mrs. Ibea iti agtultuloy a napintas a pannakikammayet ti LGU-Cabugao kadagiti programa ti DA-RFO 1 kas kadaytoy a panagadal. Kinablaawan ti DA Official dagiti nagturpos ken nangtarabay manipud iti LGU-Cabugao. Kangrunaan nga anag ti panagmensahena ket isu ti pannakanayon koma manen daytoy a naballigi a panagadal ken panagmulada ket kiniddawna ti agtultuloy a kooperasion ti amin a maseknan tapno agballigi latta dagiti programa a mangpasayaat pay ti panagbiag dagiti mannalon iti barangay ti ili a Cabugao.
Kalpasan a naited dagiti Certificates, nag-Closing Remarks ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada. Nagpaay met nga Emcee da Mr. Edward C. Castillo, Mrs. Violeta G. Savella ken ni Mr. Nereo S. Daproza. # (Web In-Action)


text:
V. S. Naipaul
Ni Vidiadhar Surajprasad "V. S." Naipaul (/ˈnaɪpɔːl/ wenno /naɪˈpɔːl/; naiyanak idi 17 Agosto 1932) ket maysa a taga- Trinidad-Britaniko a mannurat iti Indo-Trinidadiano a tawidan iti Bhumihar Brahmin[1] a naamammuan para kadagiti nobelana a nangipatengnga iti isip iti legado iti kolonialismo iti Britaniko nga Imperio. Isu ket nagsurat pay kadagiti obra a saan a piksion, a kas dagiti panagsursurat ti panagbanniaga ken dagiti salaysay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ni Karnad ket alaenna ti Naipaul, tinawtawganna iti 'tuleng iti uni'". News Track India. 2012-11-03. Naala idi 2012-11-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni V. S. Naipaul iti Wikiquote (iti Ingles)
- Kitaen ti V. S. Naipaul iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
Nagatendar ditoy dagiti Opisiales ken miembros ti nadumaduma nga asosasion dagiti mannalon, mangngalap, vegetable growers, livestock traders, RIC, 4-H Club, mango growers, cooperatives, umili ti Cabugao ken kameng ti nadumaduma pay a sektor ti kagimongan.
Naiballaet dagiti intermission numbers a naggapu iti 4-H Club iti nadumaduma a barangay.
Nangted met ti Mensahe iti Piesta ni Diputado Ryan Luis V. Singson a nagatendar a kaduana ti sibubukel a Party Slate ti Nacionalista Party-Ilocos Sur ken iti kapisi ti pusona a ni Mrs. Patricia “Pats” Savellano-Singson.
Imbinsa ni Congressman Ryan dagiti darepdepna a mainayon pay a pagsayaatan iti ili a Cabugao ken iti sangaprobinsiaan ket kunana a bitibiten koma ti kaaduan ti Team Ryan.
Kagiddan itoy, naaramid ti proklamasion ti Slate ti NPC-Bileg iti Munisipal a benneg ken iti NP-Bileg iti Probinsial ken Kongresional babaen ti panangideklara ni agdama a Diputado Ryan Luis V. Singson, Gubernatorial Candidate ti Ilocos Sur.
Nagpabuya met dagiti Team Ryan and Ronald V. Singson Dancers ken nagitedda ti give-aways kalpasanna kadagiti agbuybuya.
Nagpabuya pay dagiti kameng ti Rural Improvement Club (RIC) iti nadumaduma a barangay iti pan angidaulo ni Mrs. Grenalyn P. Amoroso a Presidente-da kasta met dagiti pannakabagi ti dadduma nga asosasion.
Naiballaet ti Raffle Draw ket immuna a bimmunot ti sagsangapuloda a nagan da Vice Governor Deogracias Victor B. Savellano ken Congressman Ryan Luis V. Singson.
Kalpasanna, naited dagiti sertipiko/ premio kadagiti mannalon/asosasion a nakagun-od ti pammadayaw kadagiti nadumaduma a kategoria a napagsasalipan iti Agriculture and Fishery Day.
Nakipaset iti nasao a selebrasion da Ex-Congressman Ronald V. Singson, Board Member Jerry V. Singson, Board Member Christian “Basi” Purisima, Board Member Atty. Ismael Baterina, Board Member Constante Oandasan, Sinait Ex-Mayor Edgar I. Yabes, Cabugao Ex-Vice Mayor Atty. Rex Augustus S. Morales, Congressman Eric Owen G. Singson, 2nd District, Ilocos Sur ken ADA Party List Candidate, kasta met ni Cabugao Ex-Mayor Andrea Soller-Tan.
Nakikaysa met dagiti Opisiales ti 33 a barangays nga idauluan ni ABC President, Brgy. Captain Teddy U. Soller, MSWDO Officer Mrs. Lydia S. Gazmen, Ms. Eugene A. Briones, BSWM-Manila, Kamkameng ti Konseho Munisipal nga idauluan ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen ken ni Hon. Deogracias Jose “DJ” H. Savellano.
Nagpaay nga Emcee da Mr. Christian Allen Ubaldo ken ni Mrs. Grenalyn P. Amoroso. # (Web In-Action)


text:
August 21, 2016
Maipabalon ken ni Presidente Marcos
MAIPABALON KEN NI PRESIDENTE MARCOS. Ni Magdalena Gamayo, 93, ti Pinili, Ilocos Norte, ti mangisagsagana ita, kaduana dagiti padana a mangngabel iti nasao nga ili, iti abel a puraw nga ules ken supot ti pungan a para ken ni Presidente Ferdinand E. Marcos a maitabon iti mabiit iti Libingan ng mga Bayani, kas inkeddeng ni Presidente Rodrigo Duterte. “Maragsakanak ta siak ti napili a mangaramid iti maipabalon ngem maladingitanak met ta kasla agar-aramidak manen iti maipabalon kadagiti tattao a napateg kaniak iti biag,” kinuna ‘toy “sibibiag a gameng ti pagilian” (2012 National Living Treasure Awardee) iti benneg ti panagabel, iti pannakalagipna a kastoy met laeng ti inaramidna idi pimmusay ti balasangna ken ti kaingungotna iti biag. (Freddie G. Lazaro)
(Naipablaak iti Agosto 29, 2016 a bilang.)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kinomendaran ni Mayor Ediboy ti gapuanan ken akem ti tunggal maysa a katinnulong ti Munisipio a mangipakat kadagiti pagrebbengan a mangpatalingenngen ti kasasaad dagiti umili.
Kangrunaan a nataming ket iti aramidenda no dumteng ken kalpasan ti kalamidad/didigra nangruna kadagiti barangay. Nabukel ti Action Plan a mangibagnos ti akemda ket maisubmiter daytoy iti opisina ti MLGOO.
Trinatar ni Engr. Nestor Somera, Focal Person ti MDRRMC ti pannakapaaktibo ti Barangay Risk Reduction Manangement Council (BRRMC) a katinnulong ti Munisipio a mangammo ken mangtaming kadagiti pakaseknan dagiti tao iti panawen ti kalamidad.
Inlawlawag pay ni Engr. Somera ti kaipapanan ti RA 10121, Philippine Disaster Risk Reduction Management Act of 2010 a mangipaganetget ti panangipatungpal ti amin nga LGU’s ti pagilian iti sinaguday daytoy a linteg. # (Web In-Action)


text:
Departamento ti Cesar
Ti Departamento ti Cesar (Espaniol: Departamento del Cesar) wenno Cesar ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay amianan ti pagilian idiay Karibe a rehion, a nabeddengan iti amianan babaen ti Departamento ti La Guajira, ti laud babaen ti Departamento ti Magdalena ken Departamento ti Bolivar, ti abagatan babaen ti Departamento ti Santander, ti laud babaen ti Departamento ti Amianan a Santander, ken ti daya babaen ti pagilian ti Venezuela (Estado ti Zulia). Ti kapitolio ti departamento ket ti siudad ti Valledupar.[3]
Daytoy a rehion ket immuna a natagtagitao babaen dagiti patneng a tattao a tinawtawagan a kas dagiti Euparíes idiay Ginget ti Upar ken Guatapuríes idiay Ginget ti karayan Cesar, ti mairaman kadagitoy ket ti Orejones a tagikua dagiti Tupe, Acanayutos a tagikua ti Motilones ken Alcoholados a tagikua ti Chimilas. Ti immuna a Europeana a nagsuksukimat idi ket ti Espaniol a Kapitan a ni Pedro de Vadillo, ngem ti Aleman a ni Ambrosio Alfínger ket naranggas a nagparukma ti rehion idi 1532.[4] Idi 1550 ti purok ti Valle de Upar ket binagon idi babaen ni Hernando de Santana ken ni Juan de Castellanos.[5]
Idi 1813, ni María de la Concepción Loperena ket nagirangarang ti panakawayawaya idiay Valledupar ken nangidaton ti 300 a kabkabalio kenni Simon Bolivar. Idi 1829 ti Valledupar ket nagbalin a maysa a kanton ti probinsia ti Santa Marta. Babaen ti linteg a 15 iti 1850, ti Valledupar ket naisina idi manipud ti Santa Marta ken nagbalin a probinsia ti Valledupar. Idi 1857 daytoy ket nagbalin a probinsia ti estado ti Magdalena ken babaen ti Linteg iti Disiembre 29, idi 1864 daytoy ket nagbalin a departamento ti Valledupar a tagikua ti estado ti Magdalena.Idi Disiembre 27, 1967 ti departamento ti Cesar ket opisial a napartuat.[4]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Cesar ket binukel babaen dagiti 25 a munisipalidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Departamento: Información general". Gobernación del Cesar. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Pebrero 2013.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ (iti Espaniol) Valledupar opisial asapot ti pagsaadan ti, Kapitolio ti Departamento ti Cesar
- ^ a b (iti Espaniol) Heograpiko nga Instituto ni Agustin Codazzi: Pakasaritaan ni Cesar
- ^ LABLAA: Departamento ti Cesar; Pakasaritaan
- Dangon Ovalle, Jaime (Nobiembre 1987), El Cesar, Hijo del Amor, Valledupar: Departamento del Cesar.
- Gutierrez Hinojosa, Tomas Dario (2000), Valledupar Musica de una Historia, Bogota: Editorial Grijalbo LTDA, ISBN 958-639-175-2
- Araujonoguera, Consuelo (2002), Trilogia Vallenata, Colombia: Proyecto Editorial Babilonia, ISBN 958-33-3360-3
- Castro Trespalacios, Pedro (1979), Culturas Aborigenes Cesarences e Independencia de Valle de Upar, Bogota: Casa de la Cultura de Valledupar
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Departamento ti Cesar iti Wikimedia Commons
- Cesar 30 Años de Progreso – Gobernacion del Cesar (1997) polieto
- Opisial a website ti Departamento ti Cesar