text:
Holly Hunter
Ni Holly Hunter (nayanak idi Marso 20, 1958) ket maysa nga Amerikana nga aktres ken produser. Para iti panangiladawanna a kas ni Ada McGrath iti pelikula idi 1993 iti The Piano, isu ket nangabak iti Kalaingan nga Aktres, Gunguna ti BAFTA para iti Kalaingan nga Akters iti Pangyuna a Papel, Gunguna ti Nabalitokan a Globo para iti Kalaingan nga Aktres – Drama ti Pelikula, ken ti Gunguna ti Kalaingan nga Aktres ti Cannes. Isu ket nainominado pay para iti Gunguna ti Akademia para iti Kalaingan nga Aktres para iti Broadcast News (1987), ken ti Gunguna ti Akademia para iti Kalaing a Pangsuporta nga Aktres para iti The Firm (1993) ken ti Thirteen (2003).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Holly Hunter". Integrated Authority File. Naala idi Abril 26, 2014.
- ^ http://www.tvrage.com/person/id-59115/Holly+Hunter.
- ^ SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Holly Hunter iti Wikimedia Commons
- Holly Hunter iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Holly Hunter iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Holly Hunter iti Internet Off-Broadway Database


c: text/html

text:
Distrito ti Uryū, Hokkaido
Ti Uryū (雨竜郡, Uryū-gun) ket ti maysa a distrito a nabingbingay iti pagbaetan ti Subprepektura ti Sorachi ken Kamikawa, Hokkaido, Japan.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 18,996 ken ti maysa a densidad ti populasion iti 12.70a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,495.78 km².
Dagiti ili ken dagiti purokUrnosen
Subprepektura ti KamikawaUrnosen
Subprepektura ti SorachiUrnosen
PanagbalbaliwUrnosen
Idi Abril 1, 2010, naiyakar ti Horokanai manipud iti Subprepektura ti Sorachi iti Subprepektura ti Kamikawa. Iti kasta ti Distrito ti Uryū ket paset idin ti Subprepektura ti Kamikawa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
José Rizal
Ni Dr. José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunio 19, 1861 – Disiembre 30, 1896) ket ti nailian a bannuar ti Filipinas. Maysa a maibilang a henio, ni Rizal ket maysa a mannurat, mannaniw, doktor iti medisina, siruhano iti mata, arkitekto, pintor, edukador, ekonomista, etnologo, sientista a mannalon, istoriador, mammartuat, agiwarwarnak, musikero, mitolohista, eskultor, ken sosiolohista. Maysa pay a linguista, ammona ti aganay a 22 a pagsasao.
- Para iti dadduma pay a kaipapanan, kitaen ti Rizal (panangilawlawag).
Napapatay kas martir idi Desiembre 30, 1896 iti Bagumbayan (Luneta) iti Manila, idi kedngan ti turay nga Espaniol a mabitay a mapaltogan, gapu kadagiti pammabasol maipapan iti akemna iti Rebolusion a Pilipino.


text:
Subprepektura ti Oshima
Ti Oshima (渡島総合振興局, Oshima-sōgō-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon. Manipud idi 2004 daytoy ket addaan iti populasion iti 456,621 ken ti kalawa iti 3,715.38 km².
Mabirukan ti Eropuerto ti Hakodate iti Siudad ti Hakodate.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Distrito ti Futami
- Distrito ti Kameda
- Distrito ti Kamiiso
- Distrito ti Kayabe
- Distrito ti Matsumae
- Distrito ti Yamakoshi
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Hakodate, Subprepektura ti Kameda, ken Subprepektura ti Matsumae.
- 1899: Nawaswas ti Subprepektura ti Hakodate. Naiyakar ti Subprepektura ti Kameda iti Hakodate ken nanaganan iti Subprepektura ti Hakodate.
- 1903: Naitipon ti Subprepektura ti Matsumae iti Subprepektura ti Hakodate.
- 1922: Binaliwan ti nagan ti Subprepektura ti Hakodate iti Subprepektura ti Oshima.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Subprepektura ti Oshima manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Hulio 8
Ti Hulio 8 ti maika-189 nga aldaw ti tawen (maika-190 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 176 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1908 – Nelson Rockefeller, Amerikano a negosiante, pilantropo, politiko, maika-41 a Bise Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1979)
PimmusayUrnosen
- 1808 – Friedrich Kasimir Medikus, Aleman a mangngagas ken botaniko (naipasngay 1738)
- 2012 – Ernest Borgnine, Amerikano nga aktor (naipasngay 1917)


text:
Pagsasao a Tai Loi
Ti pagsasao a Tai Loi, ammo pay a kas Mong Lue,ket ti pagsasao a Mon–Khmer ti pamilia ti Palaungiko a naisasao idiay Myanmar, adda met dagiti bassit a gasut idiay Laos ken idiay pay Tsina
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tai Loi iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Tai Loi". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Baro a Selanda
Nagsasabtan: 42°S 174°E / 42°S 174°E
Ti Baro a Selanda (Ingles: New Zealand) (Māori: Aotearoa) ket maysa nga isla a pagilian a mabirukan idiay abagatan a laud ti Taaw Pasipiko. Ti heograpiko a pakabuklan daytoy a pagilian ket buklen ti dua a kangrunaaan a bagi ti dagdaga iti Amianan ken Abagatan nga is-isla ‒ ken dagiti adu pay a babassit nga is-isla. Naisanglad ti Baro a Selanda ti 1,500 kilometro (900 mi) a daya iti Australia ti ballasiw ti Baybay Tasman ken ti agarup a 1,000 kilometro (600 mi) nga abagatan dagiti isla a pagilian ti Pasipiko iti Baro a Kaledonia, Fiji, ken Tonga. Gapu ti kaadayona, isu daytoy ti kaudian a tinagtagitao ti tattao.
Dagiti Polinesio ket tinaenganda ti Baro a Selanda idi 1250–1300 CE ken nakaparang-ayda ti naisangsangayan a Māori a kultura, kendagiti Europeano ket immunada a nakadanon idi 1642 CE. Ti panangiyam-ammo ti patatas ken dagiti maskit ket nangirugi kadagiti yaalsa kadagiti Māori idi las-ud ti kasapaan ti maika-19 a siglo, a nangiturongan dagiti suppiat ti tribu a Maskit a Gubgubat. Idi 1840 dagiti Britaniko ken Māori ket nagpirmada ti maysa a tulagan a nangaramid ti Baro a Selanda a kas maysa a kolonia ti Britaniko nga Imperio. Ti bilang dagiti imigrante ket immad-adu unay ken dagiti suppiat ket kimmaro kadagiti Gubgubat ti Baro a Selanda, a nagbanagan iti adu a panagala kadagiti daga ti Māori idiay tengnga ti Amianan nga Isla. Ti ekonomiko a panagsagsagaba ket sinarunuan babaen dagiti paset ti panawen iti politikal a reporma, nga addan ti ti pannakagun-od ti babbai a makabutos idi las-ud ti tawtawen ti 1890, ken ti maysa a nam-ay nga estado a naipatpatakder manipud idi tawtawen ti 1930. Kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, ti Baro a Selanda ket kimmaddua iti Australia ken ti Estados Unidos iti seguridad a tulagan ti ANZUS, urayno ti Estados Unidos iti kalpasan daytoy, aginggana idi 2010, ket pinasardengna ti tulagan idi ti Baro a Selanda ket nangiparit kadagiti armas a nuklear. Ti Baro a Selandad ket paset ti pannakibingbingayan ti intelihensia kadagiti Angloesperio a pagilian, ti UKUSA a Tulagan. Dagiti Tga-Baro a Selanda ket agragrag-oda ti maysa a kangatuan nga alagaden ti panagbiag iti lubong idi tawtawen ti 1950, ngem idi tawtawen ti 1970 daytoy ket nakakitan ti nakaro a a resesions, a pinakaro babaen kadagiti kellat ti petroleo ken ti iseserrek ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Ekonomiko a Komunidad ti Europa. Ti pagilian ket napan iti nangruna nga ekonomiko a panabalbaliw idi las-ud ti tawtawen ti 1980, a nnagibaliw daytoy manipud iti maysa a protktionista iti maysa a liberalisado a nawaya a panagtagilako nga ekonomia. Dagiti pagtagilakuan ti Baro a Selanda kadagiti eksport ti agrikultura ket immadu a nagdumaduma manipud idi tawtawen ti 1970, nga adda idi ti kaaduan nga eksport ti dutdut ket sinukatan ti babaen ti paggatasan a produkto, karne, ken bino.
Dagiti paammoUrnosen
- ^ Ti "Apo Dios Isalakanmo ti Reina" ket opisial a nailian a kanta ngem mapasap a maus-usar laeng kadagiti naarian ken bise a naarian a paspasamak.[1][2]
- ^ Ti porsiento ti pagsasao ket agnayon ti ad-adu ngem 100% gapu ta adu dagiti tattao nga agsasao ti ad-adu ngen maysa a pagsasao. Saanda nga iraman dagiti saan a mausar a sungbat ken dagiti saan nga agsao ti pagsasao (a kas dagiti ubbing unay nga agsao).
- ^ Ti porsiento ti etnisidad ket agnayon ti sumurok a 100% gapu ta adu dagiti tattao a nainaganan nga ad-adu ngen maymaysa nga etniko a grupo.[3]
- ^ Adda dagiti adu a petsa a mangibaga ti panagwayawayas (kitaen ti Pananagwayawayas iti Baro a Selanda).
- ^ Ti pannakaitutop ti lugar iti Baro a Selanda (malaksid dagiti estuario) dagiti nasakupan ti karayan, dagiti danaw ken dagiti alog, manipud kadagiti bilang ti Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda,[4] ket (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216) = 1.6%. No dagiti nalukatan nga estuario a danum, manglares, ken dagiti naapgadan a mulmula ket mairaman, ti bilang ket 2.2%.
- ^ Ti Is-isla ti Chatham ket addaan iti sabali a sona ti oras, 45 minuto nga umuna ngem ti Baro a Selanda.
- ^ Dagiti teritorio iti Niue, ti Is-isla ti Cook ken Tokelau ket adda bukodda a cctlds, .nu, .ck ken .tk respectively.
Dagiti dakamatUrnosen
- ^ "Dagiti Nailian a Kanta ti Baro a Selanda". Ministro para iti Kultura ken Tinawtawid. Naala idi 17 Pebrero 2008.
- ^ "Pagalagadan para iti panagusar kadagiti Nailian a Kanta ti Baro a Selanda". Ministro para iti Kultura ken Tinawtawid. Naala idi 17 Pebrero 2008.
- ^ Didham, Robert; Potter, Deb; Allan, Jo-anne (Abril 2005). "Pannakaawat ken Panagobra iti Datos ti Etnisidad" (PDF). Estadistika ti Baro a Selanda. ISBN 978-0-478-31505-9. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 25 Nobiembre 2007. Naala idi 19 Septiembre 2010. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ "Ti Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda". Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda 2. Ministro ti Katutubo ti Baro a Selanda. 1 Hulio 2009. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ "Population clock". Statistics New Zealand. Naala idi 22 October 2021.
- ^ "2018 Census population and dwelling counts". Statistics New Zealand. 23 Septiembre 2019. Naala idi 25 Septiembre 2019.
- ^ a b c d "Report for Selected Countries and Subjects: October 2020". International Monetary Fund. Naala idi 21 October 2020.
- ^ "Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2019". Statistics New Zealand. Table 9. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (XLSX) idi 24 February 2020. Naala idi 24 February 2020.
- ^ "Human Development Report 2020" (PDF). United Nations Development Programme. December 15, 2020. Naala idi December 15, 2020.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Alley, Roderic (2008). Ti Baro a Selanda iti Lubong a Pannakibiang iti IV 1990–2005. Unibersidad ti Victoria a Pagmalditan.
- Bain, Carolyn (2006). Baro a Selanda. Lonely Planet. ISBN 1-74104-535-5.
- Garden, Donald (2005). Stoll, Mark (ed.). Australia, Baro a Selanda, ken ti Pasipiko: ti maipapan ti enbiromento a pakasaritaan. Katutubo ken dagiti Kagimongan ti Tao. ABC-CLIO/Greenwood. ISBN 978-1-57607-868-6.
- Kennedy, Jeffrey (2007). "Panangidaulo ken Kultura idiay Baro a Selanda". Iti Chhokar, Jagdeep; Brodbeck, Felix; House, Robert (dagiti ed.). Kultura ken Panangidaulo iti Ballasiw ti Lubong: Ti GLOBO Libro kadagiti Nasayaat a Panagadal kadagiti 25 a Kagimongan. US: Psychology Press. ISBN 978-0-8058-5997-3.
- Hay, Jennifer; Maclagan, Margaret; Gordon, Elizabeth (2008). Dagiti dialekto titi Ingles: Ingles ti baro a Selandah. Unibersidad ti Edinburgh a Pag,malditan. ISBN 978-0-7486-2529-1.
- King, Michael (2003). Ti Penguin a Pakasaritaan ti Baro a Selanda. Baro a Selanda: Penguin Books. ISBN 978-0-14-301867-4.
- Mein Smith, Philippa (2005). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Baro a Selanda. Australia: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-54228-6.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Bateman, David, ed. (2005). Bateman nga Ensiklopedia ti Baro a Selanda (Maika-6 nga ed.). ISBN 1-86953-601-0.
- Sinclair, Keith; Dalziel, Raewyn (2000). Ti Pakasaritaan ti Baro a Selanda. ISBN 978-0-14-029875-8.
- Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda. Opisial a Tinawen a Libro ti Baro a Selanda (tinawen). ISBN 1-86953-776-9 (2010).
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Baro a Selanda iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Baro a Selanda manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Baro a Selanda iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Baro a Selanda
- Portal ti Gobierno ti Baro a Selanda
- Ministro para iti Kultura ken Tawidan
- Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda


text:
Lehislatibo a distrito iti Romblon
Ti Lehislatibo a Distrito iti Romblon ket isu ti pannakabagi ti Probinsia ti Romblon iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1919, ti Romblon ket nairepresenta idi a kas paset ti maikatlo a distrito iti Capiz. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alcantara, Banton, Cajidiocan, Calatrava, Concepcion, Corcuera, Ferrol, Looc, Magdiwang, Odiongan, Romblon, San Agustin, San Andres, San Fernando, San Jose, Santa Fe, Santa Maria
- Populasion (2010): 283,930
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Venezuela
Nagsasabtan: 7°N 65°W / 7°N 65°W
Ti Venezuela (/ˌvɛnəzˈweɪlə/ (dengngen) VEN-uh-ZWALE-uh, lokal: [Beneˈswela]), opisial a tinawtawagan ti Bolivariana a Republika ti Venezuela[1] (Espaniol: República Bolivariana de Venezuela [reˈpuBlika BoliBaˈɾjana ðe Beneˈswela]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga aplaya ti Abagatan nga Amerika. Ti teritorio ti Venezuela ket sakupenna ti agarup a 916,445 kuadrado kilometro (353,841 sq mi) nga adda dagiti nakarkulo a populasion iti 29,105,632. Ti Venezuela ket naikedkeddeng nga estado nga adda iti nangato unay a biodibersidad, nga adda dagiti taengan a sumakop manipud iti Andes a kabambantayan iti laud aginggana ti katuduan a bakir ti Labneng Amasona iti abagatan, babaen dagiti nawatiwat a llanos a tanap ken Karibe nga aplaya iti tengnga ken ti Karayan Delta ti Orinoco iti daya.
Ti Venezuela a kolonia ti Espania idi 1522 urayno adda dagiti resistansia manipud kadagiti patneng a tattao. Daytoy ket nagbalin a maysa kadagiti immuna nga Espaniol Amerikano a kolonia a nangirangarang ti pannakawayawaya (idi 1811), ngem saan a nakatalged a nangbangon ti pannakawayawaya aginggana idi 1821 (a kas maysa a departmento ti pederal a republika ti Gran Colombia, a nakagun-od ti napno a pannakawayawaya idi 1830).Idi las-ud ti maika-19 a siglo ti Venezuela ket nagsagsagaba ti politikal a diktadura, ken daytoy idi ket tinurturayan babaen dagiti rehional a caudillo (nabileg a tattao ti milisia) iti kaaduan ti maika-20 a siglo. Ti pagilian ket adda idin kadagiti napugsa-pugsay a demokratiko a gobierno idi baetan ti 1945 ken ti agdama nga aldaw; kasla kadagiti kaaduan a pagilian ti Latin nga Amerika, daytoy ket nakasagsagaba kadagiti kudeta ken dagiti milisia a diktadura. Dagiti ekonomiko a siddaaw iti tawtawen ti 1980 ken tawtawen 1990 ket nangiturong ti maysa a politikal a didigra a gapuanan kadagiti sumurok a 3,000 a natnatay kadagiti riribok ti Caracazo iti 1989, ti dua kudeta idi 1992, ken ti panagpabasol ken ni Presidente Carlos Andrés Pérez para iti panagtakaw kadagiti publiko a pundo idi 1993. Ti pannakarebba ti talek dagiti adda a partido ket nakakita ti 1998 nga eleksion iti dati nga opisial ti buyot a ni Hugo Chávez, ken ti panangirugi ti Bolivariana a Rebolusion, iti panangrugi ti maysa a 1999 a Konstituente nga Asemblia tapno makasurat ti baro a Batay-linteg ti Venezuela.
Ti Venezuela ket maysa a pederal a presidensial a republika a buklen dagiti 23 nga estado, ti Kapitolio a Distrito (a mangsakup ti Caracas), ken dagiti Pederal nga Agkamkammatalek (a mangsaksakup kadagiti adda ti pantar nga isla ti Venezuela). Ti Venezuela ket agtunton kadagiti amin a Guyanes a teritorio ti laud iti Karayan Essequibo; daytoy a 159,500 kuadrado kilometro (61,583 sq mi) a paset ti daga ket tinawtawagan ti Guayana Esequiba wenno ti Zona en Reclamación (ti "sona nga agdama a tinunton").[4]
Ti Venezuela ket maysa kadagiti urbano unay a pagilian iti Latin nga Amerika;[5][6] kaaduan kadagiti Taga- Venezuela ket agtataengda kadagiti siudad iti amianan, a naipangpangruna idiay kapitoliona, a Caracas, nga isu pay daytoy ti kadakkelan a siudadna. Manipud idi nadukatalan ti lana idi nasapa a maika-20 a siglo, ti Venezuela ket maysan kadagiti mangidaulo nga agilaklako ti lana iti lubong ken adda kadagiti kadakkelan a reserba ti lana. Dati idi a di naparang-ay unay nga aglaklako kadgiti tagilako ti agrikultura a kas ti kape ken kakaw, ti lana ket napardas a nagbalin a kaaduan a nailaklako ken rentas ti gobierno. Ti tawtawen ti 1980 a kaadu unay ti lana ket nangiturongan ti maysa a didigra ti ruar nga utang ken ti maysa a napaut nga ekonomiko a didigra , a nakakita ti panagpangato ti inflacion iti 100% idi 1996 ken ti panakaipangato ti gatad ti kinapanglaw iti 66% idi 1995[7] idi ti (babaen ti 1998) tunggal maysa a tao ti GDP ket natnag iti isu met laeng nga agpang a kas idi 1963, a bimmassit iti pagkatlo manipud iti kangatona idi 1978.[8] Ti pannakaungar dagiti presio ti lana kalpasan ti 2001 ket nagparang-ay ti ekonomia ti Venezuela ken nakaaramidan dagiti sosial a panaggastos, urayno ti nagbanagan ti 2008 a sangalubongan a didigra ti pinansia ket nakakita ti baro a panagpababa ti ekonomia.
EtimolohiaUrnosen
Idi 1499, ti maysa nga ekspedision nga indauloan babaen ni Alonso de Ojeda ket nagbisita ti aplaya ti Venezuela. Dagiti salingkadang a balay iti lugar ti Danaw Maracaibo ket nangipalplagip ti nabigador a ni Amerigo Vespucci iti siudad ti Benesia, isunga ninagananna ti rehion iti "Veneziola", nga iti kontemporario a Toskano (patneng a pagsasao ni Vespucci) ket kaibuksilanna ti "bassit a benesia".[10] Ti nagan ket nakaala ti agdama a pannakailetrana a kas resulta ti Espaniol nga impluensia,[10] nga iti suldong nga -uela ket maus-usar a kas pangpabassit a termino ti (a kas ti plaza / plazuela, cazo / cazuela); isunga, ti kasisigud kapanunotan ti termino ket mabalin nga iti maysa a "bassit a Benesia".[11] Ti Aleman a termino para iti lugar, a "Klein-Venedig", ket kaibuksilanna pay ti bassit a Benesia.
Urayno kasta, ti Vespucci a sarita ket agtutloy nga isu ti kadayegan ken naaw-awat a bersion ti taudan ti nagan ti pagilian, ti sabali a rason para iti nagan ket naibagbaga ti pangilaglagip ni Martín Fernández de Enciso, ti maysa a kameng ti timpuyogan ni Vespucci ken Ojeda. Iti obrana aSumma de Geografía, inbagbagana a nabirukanda ti maysa a patneng a populasion a nagtawtawag ti bagbagida iti "Veneciuela," a nangisingasing a ti nagan a "Venezuela" ket mabalin a nagtaud manipud iti patneng a lubong.[12]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b c d "Venezuela". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 24 Abril 2012.
- ^ "Gini a koepisiente para iti Bolivariana a Republika ti Venezuela". Instituto Nacional de Estadística. 2011.
- ^ "Panangipakita ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan para iti Bolivariana a Republika ti Venezuela". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "Tulagan ti Hinebra, Pebrero 17, 1966" (PDF). Nagkaykayasa a Pagpagilian (PDF). Naala idi Enero 15, 2013. Kitaen ti pateg ti
|archiveurl=(tulong)
- ^ Abagatan nga Amerika. Encarta. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Abril 2007. Naala idi 13 Marso 2007.
- ^ "Dagiti naikapet a Tabla" (PDF). Dagiti Prospekto ti Urbanisasion ti Lubong: Ti 1999 a Rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 13 Marso 2007.
- ^ Michael McCaughan (4 Enero 2011). Ti Gubat ti Venezuela. Seven Stories Press. p. 32. ISBN 978-1-60980-116-8. Naala idi 16 Abril 2012.
- ^ Kelly, Janet, ken Palma, Pedro (2006), "Ti Sindrome ti Ekonomiko a Pannakapaay ken ti Panagbiruk para iti Panagbalbaliw", iti McCoy, Jennifer ken Myers, David (eds, 2006), Ti Pannakawarwar ti Representatibo a Demokrasia idiar Venezuela, Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. 207 ISBN 0-8018-8428-4
- ^ Venezuela. Lonely Planet. 2004. ISBN 978-1-74104-197-2. ISBN 1-74104-197-X. Naala idi 10 Marso 2007.. p. 177.
- ^ a b Venezuela: Ti Petro-Estado nga Agus-usar kadagiti Maipabaro nga Enerhia: Ti Parawad iti..., p. 153, iti Liblibro ti Google Babaen ni Germán Massabié
- ^ Thomas, Hugh (2005). Dagiti Karayan ti Balitok: Ti Iyuungar ti Espaniol nga mperio, manipud ken ni Columbus aginggana ken ni Magellan. Random House. p. 189. ISBN 0-375-50204-1.
- ^ "Cuadernos Hispanoamericanos" (iti Espaniol). Instituto de Cultura Hispánica (Agencia Española de Cooperación Internacional). 1958: 386. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Venezuela iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Venezuela manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- E-Gobierno (iti Espaniol)
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Venezuela a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Venezuela idiay Dagiti Biblioteka ti UCB ti GovPubs
- Venezuela iti Curlie (iti Ingles)


text:
1878
Ti tawen idi 1878 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 28 – Lionel Barrymore, Amerikano nga aktor (pimmusay 1954)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 19 – Manuel L. Quezon, maika-2 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1944)
- Septiembre 9 – Sergio Osmena, maika-4 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1961)
- Disiembre 18 – Joseph Stalin, Daulo ti Kappon ti Sobiet (pimmusay 1953)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 15
- Carlo Blasis, Italiano a sumasala (naipasngay 1797)
- Wilhelm Sulpiz Kurz, Aleman a botaniko (naipasngay 1834)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1878 iti Wikimedia Commons


text:
Sasao nga Apro-Asiatiko
Ti sasao nga Aproasiatiko ken makunkuna pay a Hamito-Semitiko ket nakabuklan iti maysa kadagiti kadakkelan a pamilia dagiti pagsasao, nga addaan kadagiti agarup a 375 a sibibiag a pagsasao.[4] Ti pilo ket naisasao babaen ti sunorok a 300 a riwriw a tattao, a kangrunaan kadagitoy ket naiwarwaras idiay Tengnga a Daya, Amianan nga Aprika, ti Sara ti Aprika, ken dagiti paset iti Sahel.[1]
Kaaduan kadagiti naisasao nga Apro-asiatiko a pagsasao ket ti Arabiko, a mairaman amin dagiti bukodna a sabsabali a kita ti panagsarsarita, nga addaan iti 230 a riwriw a patneng nga agsasao, a kaaduan a maisasao idiay Tengnga a Daya ken Amianan nga Aprika.[5] Ti maikadua a kaaduan dagiti agsasao ket ti Aproasiatika a pagsasao ti pagsasao a Berebere, nga amin dagiti dialektona, a maisasao idiay Morocco, Arhelia, Libya ken ti ballasiw ti amin iti Amianan nga Aprika ken ti Let-ang ti Sahara. Ti Berebere ket maisasao ti agarup a 25 aginggana ti 35 a riwriw a tattao. Dagiti dadduma pay a kaaduan a maisasao nga Aproasiatiko a pagsasao ket dagiti Amariko, ti nailian a pagsasao iti Ethiopia, ng aaddaan ti 18 a riwriw a patneng nga agsasao; ti Somali, a maisasao ti agarup a 12 riwriw a tattao idiay Kalatakan a Somalia; ken Hausa, nga agserserbi a kas lingua franca iti kaaduan a paset iti Sahel, nga addaan kadagiti 25 a riwriw nga agsasao.[4] Ti mapatinayon pay kadagiti pagsasao a naisasao iti tatta nga aldaw, ti Apro-asiatiko ket iramanna dagiti dadduma a taga-ugma a pagsasao, a kas ti Taga-ugma nga Ehipsio, Naibiblia nga Hebreo, ken Akadia.
EtimolohiaUrnosen
Ti sao nga "Aproasiatiko" (kadawyan a nailetra tattan nga Apro-Asiatiko) ket pinartuat babaen ni Maurice Delafosse (1914). Saan a kadawyan nga inus-usar aginggana idi inampon babaen ni Joseph Greenberg (1950) idi sinukatan na ti immuna a sao a "Hamito-Semitiko", kalpasan ti panangipakitanan a ti Hamitiko ket maysa a parapiletio a panakaigrupo. Ti sao a "Hamito-Semitiko" ket maus-usar pay laeng kadagiti akademia nga ug-ugali iti dadduma a pagilian ti Europa. Adu kadagiti mannurat ket suksukatanda ti "Apro-Asiatiko" iti "Aprasian", wenno, pampanunotan dagiti kapanunotan a daytoy ket ad-adu nga Aprikano ngem Asiano, "Afrasan". Dagiti tigga-maysa nga eskolar ket tawtawaganda ti pamilia nga "Erythraean" (Tucker 1966) ken "Lisramic" (Hodge 1972).
Pannakaiwarwaras ken sangsangaUrnosen
Ti pamilia ti pagsasao nga Aproasiatika ket kadawyan a maipanunotan a mairaman dagiti sumaganad a sangsanga:
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Daniel Don Nanjira, Ganganaet nga Annuroten ken Diplomasia ti Aprika: Manipud iti tag-ugma aginggana iti maika-21 a Siglo, (ABC-CLIO: 2010).
- ^ Sands, Bonny (2009). "Ti Dibersidad a Lingguistika iti Aprika". Pagsasao ken Lingguistika a Kompas 3/2 (2009): 559–580, 10.1111/j.1749-818x.2008.00124.x
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Afro-Asiatic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ a b Ethnologue a pamili a nagtaudan dagiti pagsasao nga Apro-asiatiko
- ^ Dagiti Pagsasao iti Lubong
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- NACAL komperensia iti Amianan nga Amerika para iti Lingguistika nga Aproasiatiko
- Ethnologue


text:
Bibai, Hokkaido
Ti Bibai (美唄市, Bibai-shi) ket ti maysa a siudad a mabirukan iti Subprepektura ti Sorachi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 32, 2018, ti siudad ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 22,001, ken ti densidad ti populasion iti 89.2 tunggal maysa a tao km2. Ti dagup a kalawa ket 277.61 km2.
PakasaritaanUrnosen
Naala ti nagan a "Bibai" manipud iti balikas nga Ainu iti "pipa o i", a ti kayatn a sawen ket "lugar (kalugnakan) nga addaan kadagiti [[Cristaria plicatal]s".[3][4]
- 1890 – Napundar ti Purok ti Numakai.
- 1925 – Ti Purok ti Numakai ket nagbalin nga Ili ti Numakai.
- 1926 – Nabaliwan ti nagan ti Numakai iti Bibai.
- 1950 – Ti Ili ti Bibai ket nagbalin a Siudad ti Bibai.
- 1982 – Nakompleto ti penned ti Bibai.
HeograpiaUrnosen
Agayus ti Karayan Ishikari iti laud ti Bibai. Nabangon ti Penned Bibai idiay Karayan Bibai, ti maysa a tributario ti Karayan Ishikari.
Nairehistro ti Danaw Miyajima a kas maysa a kalugnakan babaen ti Kombension ti Ramsar idi 2002.[5]
EdukasionUrnosen
Dagiti high schoolUrnosen
- Hokkaido Bibai Shoei High School
- Hokkaido Bibai Seika High School
Eskuela para kadagiti kasapul iti tulongUrnosen
- Hokkaido Bibai School for Special Needs
PaglugananUrnosen
PerokarilUrnosen
Agtartaray idi ti Sanga ti Minami-Bibai ti Nangruna a Linia ti Hakodate manipud iti Bibai agingggana iti Minami-Bibai.
KalsadaUrnosen
Ti nalinteg a linia ti seksion ti Rota 12 ket isu ti kaatiddogan iti Hapon.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Pagsasao a Liki
Ti pagsasao a Liki, ammo pay a kas Moar, ket ti gangani nga awanen a pagsasao nga Austronesio a naisasao kadagti isla ti probinsia ti Papua, Indonesia.
Kitaen ti sasao a Sarmi para iti panangiyasping kadagiti kabagian a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao a Liki iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Liki iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Liki". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Pagsasao a Karao
Ti Karao (nailetra pay iti Karaw) ket ti pagsasao ti akin-amianan a Luzon, Filipinas. Daytoy ket naisasao idiay akindaya a Probinsia ti Nueva Vizcaya, kadagiti lugar ti Karao, Ekip, ken Bokod. Ti Karao ket naisasao pay idiay akinlaud a Probinsia ti Benguet ken ti akin-abagatan a laud a suli ti Probinsia ti Ifugao. Nagtaud ti nagan ti pagsasao manipud iti baranggay ti Karaw idiay ili ti Bokod, Benguet.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karao iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Karao". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Brahmagupta
Ni Brahmagupta (Sanskrito: ब्रह्मगुप्त; denggen (tulong·pakaammo)) (597–668 AD) ket maysa idi nga Indiano a matematiko ken astronomo a nangisurat kadagiti dua a nangruna nga obra iti matematika ken astronomia: ti Brāhmasphuṭasiddhānta (Husto a Pannakabangon ti Doktrina iti Brahma) (628), ti teoretiko a treatado, ken ti Khaṇḍakhādyaka, ti nasaysayaat a kaserbi a teksto. Adda dagiti dua a rason a naipamattian a ni Brahmagupta ket nagtaud manipud idiay Bhinmal.
Ni Brahmagupta ket isu idi ti immuna a nangited kadagiti alagaden iti panagkarkulo iti sero. Dagiti teksto a sinurat babaen ni Brahmagupta ket binukel dagiti eliptiko a berso, gapu ta daytoy ket kadawyan a naisansanay iti Indianio a matematika, ket kanungpalan nga adda poetiko a pannakangeg iti daytoy. Gapu ta awan dagiti panangitalek a naited, di ammo no kasano ti nataudan dagiti matematika ni Brahmagupta.[1]
Biag ken obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti maikapito ken maikawalo a berso ti Brāhmasphuṭasiddhānta iti kapitulo XXIV ket nangibagbaga a ni Brahmagupta ket sinuratna ti teksto idi agtawen iti iti tallopulo iti Śaka 550 (=A.D. 628) idi las-ud ti panagturay ni Ari Vyāghramukha,isunga mabalintayo ti agala nga isu ket naipasngay idi 598.[2] Dagiti agkomkomentario ket tinawtawaganda isuna a kas maysa a nalatak nga eskolar manipud idiay Bhinmal, ti siudad idiay estado ti Rajasthan iti Amianan a laud ti India.[3] Idi taga-ugma a panpanawen ti Bhillamala ket tugaw idi ti bileg dagiti Gurjar. Ti amana idi ket ni Jisnugupta.[4] Mabalin nga isu ket kaaduan a nagtaeng iti kabibiagna idiay Bhillamala (moderno a Bhinmal idiay Rajasthan) idi las-ud ti turay (ken mabalin a babaen ti patronahe) ni Ari Vyaghramukha. A kas ti resulta, ni Brahmagupta ket kankanayon a tinawtawagan a kas ti Bhillamalacharya, nga isu daytoy, ti manursuro manipud idiay Bhillamala. Isu idi ti daulo ti astronomiko nga obserbatorio idiay Ujjain, ken idi las-ud ti panagtignayna idiay, isu ket nagsurat kadagiti uppat a teksto iti matematika ken astronomia: ti Cadamekela idi 624, ti Brahmasphutasiddhanta idi 628, ti Khandakhadyaka idi 665, ken ti Durkeamynarda idi 672. Ti Brahmasphutasiddhanta (Napasayaat a Treatado iti Brahma) ket isu ti kadayegan nga obrana. Ti historiador a ni al-Biruni (c. 1050) iti librona a Tariq al-Hind ket nangibagbaga a ti Abasida a kalipa ti al-Ma'mun ket addaan iti maysa nga embahada idiay India ken manipud idiay India ti libro ket naiyeg idiay Baghdad a naipatarus idi iti Arabiko a kas ti Sindhind. Daytoy ket sapasap a naipagpagarup a ti Sindhind ket isu ti Brahmasphuta-siddhanta ni Brahmagupta.[5]
Uray no saan a pamiliar idi ni Brahmagupta kadagiti obra dagiti astronomo a sumurot iti tradision ti Aryabhatiya, saan nga mmo no isu ket pamiliar iti obra ni Bhaskara I, ti kontemporaneo.[6] Ni Brahmagupta ket addaan idi kadagiti adu a kritisismo a naiturong iti obra kadagiti karibal a nga astrologo, ken iti bukodna a Brahmasphutasiddhanta ket nabirukan ti maysa a kasapaan a napasingkedan a panagsina kadagiti Indiano a matematiko. Ti panangsina ket kangrunaan idi a maipanggep kadagiti panangipakat ti matematika iti pisikal a lubong, imbes met laeng a maipanggep iti matematika. Iti kaso ni Brahmagupta, dagiti pagsusuppiatan ket kaaduan a nagtaud ti panagpili kadagiti astronomikal a parametro ken dagiti teoria.[6] Dagiti kritiko kadagiti agkaribal a teoria ket agparang kadagiti amina nga immuna a sangapulo a astronomikal a kapitulo ken ti maikasangapulo ket maysa a kapitulo ket intero a naikeddeng iti kritisismo kadagitoy a teoria, ngem awan met dagiti kritisismo nga agparang kadagiti kapitulo ti maikaduapulo ket dua ken maikasangapulo ket walo.[6]
Dagiti dakamat ken pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia ni Brahmagupta
- ^ David Pingree. Senso kadagiti Husto a Siensia iti Sanskrito (CESS). Pilosopiko a Kagimongan ti Amerikano. A4, p. 254., Seturo Ikeyama (2003). Brāhmasphuṭasiddhānta (Kapitulo 1) iti Brahmagupta nga adda iti Komentario ni Pṛthūdhaka, kritikal a naurnos iti Ingles a patarus ken dagiti nota. INSA. p. [S2].
- ^ Seturo Ikeyama (2003). Brāhmasphuṭasiddhānta (Kapitulo 21) iti Brahmagupta nga adda iti Komentario ni Pṛthūdhaka, kritikal a naurnos iti Ingles a patarus ken dagiti nota. INSA. p. [S2].
- ^ Shashi S. Sharma. Matematika ken dagiti Astronomo ti Taga-ugma nga India. Pitambar Publishing.
Isu ket naipasngay idi idiay Bhillamala. Iti taga-ugma apanpanawen daytoy idi ket nalatak a tugaw ti bileg dagiti Gurjar...Jisnu Gupta..
- ^ Boyer (1991). "Ti Arabiko a Hegemonia". Ti Arabiko a Hegemonia. p. 226.
Babaen ti 766 naadalantayo a ti maysa nga astronomiko-matematiko nga obra, nga ammo babaen dagiti Arabo a kas ti Sindhind, ket naiyeg idi idiay Baghdad manipud idiay India. Daytoy ket sapasap a naipagpagarup a daytoy ket isu ti Brahmasphuta Siddhanta, urayno daytoy ket mabalin a a ti Surya Siddhanata. Kalpasan ti manmano a tawen, mabalin nga idi 775, daytoy a Siddhanata ket naipatarus idi iti Arabiko, ken iti nabiit laeng (ca. 780) ti astrolohiko a Tetrabiblos ni Potolomeo ket naipataruis iti Arabiko manipud iti Griego.
- ^ a b c (Plofker 2007, pp. 418–419) Ti Paitamahasiddhanta ket dagus pay a nagreggetan ti sabali a nangruna a siddhanta, nga insurat babaen ti kontemporaneo ni Bhaskara: Ti Brahmasphutasiddhanta (Nasimpa a Treatado ni Brahma) kinompleto babaen ni Brahmagupta in 628. Daytoy nga astronomo ket naipasngay idi 598 ken mabalin a nagtrabaho idiay Bhillamal (nainaganan iti moderno a Bhinmal idiay Rajasthan), idi panagturay (ken mabalin a babaen ti patronahe) ni Ari Vyaghramukha.
Uray no saan nga ammo no ni Brahmagupta ket nakasarak iti obra ti kontemporaneona a ni Bhaskara, isu ket siammo kadagiti sinurat dagiti sabali a kameng ti tradision ti Aryabhatiya, nga awan ti naimbag nga inbaga a maipanggep iti daytoy. Daytoy ket gangani a ti immuna a tugot nga tagikuatayo iti panagsina dagiti Indiano nga astronomo ken matematiko kadagiti karibal, ken sagpaminsan nga antagonistiko nga "es-eskuela." […] daytoy idi ti pannakaipakat kadagiti modelo ti matematika iti pisikal a lubong- iti daytoy a kaso, dagiti panagpili kadagiti astronomikal a parametro ken dagiti teoria—ti nagtaudan dagiti nagsusuppiatan. […]
Dagiti kasta a panagdillaw kadagiti karibal nga obra ket sagpaminsan nga agparang kadagiti amin a paset dagiti umuna a sangapulo nga astronomikal a kapitulo ti Brahmasphutasiddhanta, ken ti maikasangapulo ket maysa a kapitulona ket intero a maipanggep kaniada. Ngem saanda a sumrek kadagiti matematikala kapitulo a naipanggep it ganita ni Brahmagupta (kapitulo 12) ken pulborisado (kapitulo 18). aytoy a pannakisinnina kadagiti matematikal a suheto ket mangiballatek ti maigiddiat a dua a pannakaidasig manipud dagiti "pagobraan ti matematika" ken dagiti "kantidad ti matematika" nini Bhaskar. Imbes ket, ti umuna ket maipanggep kadagiti operasion ti aritmetik a mangrugi iti pananginayon, proporsion, interes, dagiti serye, dagiti pormula para iti kaatiddog, dagiti kalawa, ken dagiti tomo dagiti heometrikal a pigura, ken dagiti nadumaduma a pamay-an kadaggiti praksion—iti ababa, dagiti nadindumadumaan a tarabay para iti panagkarkulo kadagiti ammo a kantidad. Ti maikadua, iti sabali pay a panangibaga, mangipanggep iti tinawtawagan ni Brahmagupta "ti pulborisado, sero, dagiti negatibo, dagiti positibo, dagiti di ammo,ti eliminasion ti akintengnga a termino, panagpabassit iti maysar [naindumadumaan, ti bhavita [ti produkto dagiti dua a di ammo], ken ti kasasaad dagiti kuadarado [maikadua-dagiti ekuasion ti di maikeddeng a grado]" – a daytoy ket, dagiti pamay-an para iti panagpataray dagiti di ammo a kantidad. Daytoy a panangisalumina ket nalawlawag a nairepresenta kadagiti naladladaw nga obra a kas matematika iti "manipesto" ken "di manipesto," : a kas iti masakbayan a tinawtawagan iti "aritmetik" dagiti manipulasion dagiti di ammo a kantidad ken "alhebraiko" a manipulasion iti tinawtawagan iti "bukbukel" wenno dagiti di ammo a kantidad. Ti dati, ket mabalin a mangiraman kadagiti heometriko a problema ken dagiti sabali a topiko a saana sinakupan ababen ti moderno a panangipalawag ti "aritmetik." (Kasla ni Aryabhata, ni Brahmagupta ket irelagadona ti bukodna a tabla ti seno iti maysa nga astronomikal a kapitulo a makasapul kadagiti karkulo, imbes nga ituonna daytoy kadagiti sabali a topiko ti "matematika".)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Plofker, Kim (2007). "Matematika idiay India". Ti Matematika ti Ehipto, Mesopotamia, Tsina, India, ken Islam: Ti Taudan a Libro. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-11485-9.
- Boyer, Carl B. (1991). Ti Pakasaritaan iti Matematika (Maikadua nga Edision nga ed.). John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54397-7.
- Cooke, Roger (1997). Ti Pakasaritaan ti Matematika: Ti Ababa a Kurso. Wiley-Interscience. ISBN 0-471-18082-3.
- Joseph, George G. (2000). Ti Tapingar ti Paboreal. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-00659-8.
- Stillwell, John (2004). Ti Matematika ken ti Pakasaritaanna (Maikadua nga Edision nga ed.). Springer Science + Business Media Inc. ISBN 0-387-95336-1.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biograpia ni Brahmagupta
- Ti Brahma-sphuta-siddhanta ni Brahmagupta Pangyuna iti Ingles, Sanskrito a teksto, Sanskrito ken Hindi a komkomentario (PDF)


text:
Tagtagainep ti Nalabbasit a Kamara
Ti Tagtagainep ti Nalabbasit a Kamara (napalaka nga Insik: 红楼梦; tradisional nga Insik: 紅樓夢; pinyin: Hóng Lóu Mèng; Wade–Giles: Hung Lou Meng), a sinurat babaen ni Cao Xueqin, ket maysa kadagiti Uppat a Nalatak a Klasiko a Nobela iti Tsina. Daytoy ket naisurat idi tengnga ti maika-18 a siglo idi las-ud ti Qing a Dinastia. Daytoy ket naipanpanunotan a maysa a maestra obra iti Insik a literatura ken sapasap a naikedkeddeng a kasayaatan iti binalabala nga Insik. Ti "Redolohia" ket isu ti pagobraan iti panagadal a nairaem para iti dayto nga obra.[1]
Ti titulo ket naipatarus a kas Tagtagainep ti Nalabbasit a Kamara ken Ti Tagtagainep dagiti Nalabbasit a Mansion. Ti nobela ket naiwaras kadagiti kopia ti manuskrito kadagiti nadumaduma a titulo aginggana iti naiprenta a pannakaipablaakna, idi 1791. Ti nobela ket kankanayon pay nga ammo a kas Ti Sarita iti Bato (napalaka nga Insik: 石头记; tradisional nga Insik: 石頭記; pinyin: Shítóu jì). Bayat a dagiti umuna nga 80 a kapitulo ket insurat babaen ni Cao Xueqin, Gao E, nga isu ti nangisagana ti immuna ken maikadua dagiti edision a naiprenta a kaduana ni Cheng Weiyuan idi 1791-2, ket nagnayonda kadagiti 40 a kapitulo tapno makompleto ti nobela.[2]
Ti Nalabbasit a Kamara ket naipammatian a daytoy ket semi-autobiograpiko, a kapadpada ti iyu-ungar ken pannakarunot ti bukod a pamilia ti mannurat a ni Cao Xueqin ken, babaen ti panagpaatiddog, iti Qing a Dinastia.[3] Kas ti pannangisalaysay ti mannurat ti umuna a kapitulo, daytoy ket naikeddeng a pammalagipan kadagiti babai a nakaamammo iti kinaubingna: dagiti gayyemna, kabkabagian ken dagiti katulong. Ti nobela ket naisangayan gapu ta saan laeng iti dakkel a grupo dagiti karakterna ken sikolohiko a sakup, ngem ti pay apag-isu ken naisalaysay a panagpalpaliiw iti biag keb dagiti sosial nga estruktura a kadawyan iti maika-18 a siglo nga aristokrasia ti Insik.[4]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jonathan Spence, Ti Pangbiruk ti Moderno a Tsina (New York: Norton, 1990), 106–110.
- ^ David Hawkes, "Pangyuna," Ti Sarita iti Bato Tomo I (Penguin Books, 1973), pp. 15–19.
- ^ Jonathan D. Spence, Ts'ao Yin [Cao Yin] ken ni Emperador K'ang-Hsir: Aadipen ken Apo (New Haven,: Pagmalditan ti Unibersidad ti Yale, 1966) ket maysa a pangadalan ti apong ni Cao.
- ^ "CliffsNotes, Maipanggep ti Nobela: Pangyuna". Cliffsnotes.com. Naala idi 2011-07-16.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tagtagainep ti Nalabbasit a Kamara iti Wikimedia Commons


text:
Tuyo
Ti tuyo (makunkuna pay a miller's bran iti Ingles)[1] ket isu ti natangken nga akin-ruar nga ukis ti bukel ti sereal. Daytoy ket buklen ti naitiptipon nga aleurona ken perikarpio.
No mairaman ti bungag, daytoy ket nangruna a paset dagiti sibubukel a bukel, ken kankanayon a mapataud a kas maysa a produkto ti panaggiling iti panagpataud kadagiti napapino a bukel. No ti tuyo ket maikkat manipud ti bukbukel, dagiti bukel ket mapukawda dagiti pateg ti taraonda. Ti tuyo ket adda iti ken mabalin a magiling manipud kadagiti ania man a bukel ti sereal, a mairaman ti pagay, mais, trigo, dagiti obena, sebada ken miho.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Wheat Bran". Spiritfoods. 2012. Naala idi 24 Agosto 2012.


text:
Saeculum obscurum
Ti Saeculum obscurum (Latin: ti Nasipnget a Panawen)iket isu ti nagan a naited iti paset ti panawen iti pakasaritaan ti papa idi las-ud ti maika-10 a siglo, idi rugi ti pannakaikabil ni Papa Sergio III idi 904 ken nagpaut kadagiti innem a pulo a tawtawen aginggana iti ipupusan ni Papa Juan XII idi 964. Iti las-ud iti daytoy a panawen, dagiti Papa ket napigsa a naimpluensiaan babaen ti nabileg ken madaksen nga aristokratiko a pamilia, ti Theophylacti, ken dagiti kabagianda.
Paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti paset ti panawen ket immuna idi a naisalumina ken ninaganan babaen ti Italiano a Kardinal ken historiador iti simbaan a ni Caesar Baronius iti bukodna nga Annales Ecclesiastici idi maikasangapulo ket innem a siglo.[1] Ti nangruna a nangalaan ni Baronius para iti daytoy a pakasaritaanna para iti daytoy a paset ti panawen Liutprand ti Cremona. Dagiti dadduma nga eskolar ket pinetsaanda daytoy a paset ti panawen iti nalaw-lawa ken ak-akikid, ken dagiti sabali a termino, a kas ti Pornokarasia (Aleman: Pornokratie, manipud ti pornokratiā ti Griego ti "turay ti pampam").
Ti historiador a ni Will Durant ket nangibagbaga a ti paset ti panawen manipud ti 867 aginggana ti 1049 a kas ti "kasumbangir ti kinapapa".[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Church and Society in a Crisis Age: Tenth and Eleventh Century Europe babaen ni Harlie Kay Gallatin.
- Ti naikabil para iti Liutprand ti Cremona ti Ensiklopedia Katoliko
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dwyer, John C. (1998). Church history: twenty centuries of Catholic Christianity. Mahwah, USA.: Paulist Press. p. 155. ISBN 0-8091-3830-1.
- ^ Durant, Will. Ti Panawen ti Pammati. New York: Simon ken Schuster. 1972. p. 537


text:
Reese Witherspoon
Ni Laura Jeanne Reese Witherspoon (/riːs ˈwɪðərspuːn/; nayanak idi Marso 22, 1976) ket maysa nga Amerikana nga aktres ken produser.[4] Naiyanak isuna idiay Louisiana ken dimakkel idiay Tennessee, inrugi ni Witherspoon ti pagsapulanna a kas maysa nga ubing nga aktres, ken inrugina ti propesionna iti pelikula iti The Man in the Moon (1991), ken nakainominaduanna daytoy iti Gunguna ti Ubing nga Artista.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Reese Witherspoon". Integrated Authority File. Naala idi Abril 9, 2014.
- ^ Internet Movie Database (iti Ingles), panangilasin ti IMDb nm0000702, Wikidata Q37312, naala idi Oktubre 12, 2015
- ^ SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ "Reese Witherspoon Biography (1976-)". FilmReference.com. Naala idi Abril 22, 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Reese Witherspoon iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Reese Witherspoon iti Wikimedia Commons
- Opisial a website
- Reese Witherspoon iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Reese Witherspoon iti AllMovie


text:
VIGAN CITY – 1,052 ti bilang dagiti nabakunaan ita nga aldaw, July 20 iti agtultuloy a Covid19 vaccine rollout iti siudad ti Vigan.
512 ti nabakunaan iti vaccination site idiay Immaculate Concepcion School of Theology idinto nga idiay San Julian Sur Covered Court ket 540 ti nabakunaan.
Kabayatanna, agtaltalinaed a 115 dagiti aktibo a kaso iti siudad ta adda ti tallo a baro a kaso a nainayon; 469 ti nalaingan ta adda ti sangapulo ket dua a newly recovered idinto a sangapulo ket tallo met ti natay ta adda nainayon a maysa.
Nupay kasta, 597 ti total confirmed case, 1,065 ti contacts ken 16 ti suspect.


text:
BAGUIO CITY -Impannakkel ti PDEA-Cordillera ti epektibo a war on drugs iti siudad ti Baguio.
Kasaruno daytoy ti panangpadayaw ti DILG iti Baguio gapu iti nasurok 90% a success rate ti siudad iti kampanya kontra iti iligal a droga.
Sigun kenni PDEA-Cordillera regional director Gil Castro, nangato ti success rate ti siudad iti panakatiliw dagiti adu a high value target a drug personalities a nakalista iti Baguio.
Kinunana a ti kaadu dagiti natiliw a listed high value targets ti maysa a baseline wenno pagbasaran tapnu maibaga no nagballigi ti kampanya kontra iti iligal a droga.
Innayonna nga agtultuloy ti nainget a panangipatungpal ti PDEA, PNP ken NBI kadagiti adbokasiyada kontra iti iligal a droga, partikular ti panangtiliw ken panangpasungbat kadagiti drug personalities; panangduktal ken panangtiliw kadagiti utek ti illegal drug trade iti pagilian ken panangtiliw manen kadagiti mawaywayaan a drug personalities nga agsubli iti sigud nga iligal nga aramid.
Innayon ni Castro a napintas ti kampanya kontra iti iligal a droga iti lokalidad ngem maad-addaan laeng iti parikut no mawayawayaan dagiti matiltilie dagitoy a drug personalities.
Nupay kasta, impasiguradona a tiliwenda metlaeng dagiti nasao nga indibidual no agsubli dagitoy iti sigud nga iligal nga aramid.


text:
Disiembre 21
Ti Disiembre 21 ti maika-355 nga aldaw ti tawen (maika-356 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 10 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1917 – Heinrich Böll, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1985)
- 1929 – Alfredo Lim, Filipino a politiko (pimmusay 2020)
- 1937 – Jane Fonda, Amerikana nga aktres ken aktibista
- 1942 – Hu Jintao, politiko manipud iti Tsina
PimmusayUrnosen
- 1984 – Cornelis Eliza Bertus Bremekamp, Olandes a botaniko (naipasngay 1888)
- 1992 – Albert King, Amerikano a musikero (naipasngay 1923)


text: Ni William Jefferson "Bill" Clinton (naipasngay a kas ni William Jefferson Blythe III; Agosto 19, 1946) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti Maika-42 a Presidente iti Estados Unidos Manipud idi 1993 aginggana idi 2001. Naisunsung iti edad a 46, isu ti maikatlo a kaubingan a presidente. Nagtakem ti gibus ti Nalamiis a Gubat, ken isu ti immuna a presidente kadagiti napardas a nagrang-ay a maladaga a kapututan. Ni Clinton ket nailanad a kas maysa a Baro a Demokrata. Adu kadagiti annurotenna ket naigupit a sentrista ti Maikatlo a Pamay-an a pilosopia a panagturay.


text:
Kategoria:Wikipedia kangrunaan a paammo
Daytoy a kategoria ket naglaon kadagiti pakaammo a panid iti gandat a Wikipedia. Dagitoy ket sapasap a pakaammo para kadagiti agdadamo wenno kabarbaro nga agar-aramat tapno malakaanda ti panagirugi ditoy. Kitaen pay ti tulong ken kategoria a tulong para kadagiti dadduma pay a tul-tulong.
Pampanid iti kategoria "Wikipedia kangrunaan a paammo"
Dagiti sumaganad a 59 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 59 a dagup.
A
- Wikipedia:Agmangngamangnga a nalinteg a pamanunutan
- Wikipedia:Annuroten iti gramatika ken panangiletra
- Wikipedia:Annuroten ti kinapribado
- Wikipedia:Annuroten ti nagan ti agar-aramat
- Wikipedia:Annuroten ti panagikkat
- Wikipedia:Annuroten ti salaknib
- Wikipedia:Annuroten ti Wikimedia
- Wikipedia:Apat
- Wikipedia:Apay nga agaramid ti pakabilangan?
- Wikipedia:Awan ti kasisigud a panagsukimat
- Wikipedia:Awan ti personal a panagdaruros
D
- Wikipedia:Dagiti administrador ti interface
- Wikipedia:Dagiti alagaden ti tungtungan a panid
- Wikipedia:Dagiti biograpia ti sibibiag a tattao
- Wikipedia:Dagiti dawat nga artikulo
- Wikipedia:Dagiti dawat nga artikulo/Nasalakniban a titulo
- Wikipedia:Dagiti karbengan ti kopia
- Wikipedia:Dagiti kiddaw ti panangibanag ti suppiat
- Wikipedia:Dagiti panid a nasken a maipatarus iti Ilokano
- Wikipedia:Dagiti panid a nasken a maipatarus iti Ilokano/Pagalagadan
- Wikipedia:Dagiti panid a nasken a maipatarus iti Ilokano/Plantilia
- Wikipedia:Dagiti pirma
- Wikipedia:Dagiti Wikipedista
- Wikipedia:Damo a danon
- Wikipedia:Daras tuldo
- Tulong:Diperensia
- Wikipedia:Dokumentasion ti plantilia
M
P
- Wikipedia:Pagiwanwanan
- Tulong:Pakabuklan ti inurnos
- Tulong:Pakasaritaan ti panid
- Wikipedia:Pakdaar ti panagurnos
- Wikipedia:Pammadpadakes
- Wikipedia:Panagdakamat kadagiti punganayan
- Wikipedia:Panagisilpo
- Tulong:Panagserrek
- Tulong:Panagurnos
- Tulong:Panagusar kadagiti tungtungan a panid
- Wikipedia:Panangilawlawag
- Wikipedia:Pannakapatalged
- Wikipedia:Pannakatakneng
- Wikipedia:Pungol


text:
Enero 8
Ti Enero 8 ti maikawalo nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 357 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (358 kadagiti bisiesto a tawen).
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1912 – José Ferrer, taga-Puerto Rico nga aktor (pimmusay 1992)
- 1935 – Elvis Presley, Amerikano a kumakanta, gitarista ken aktor iti pelikula (pimmusay 1977)
- 1947 – David Bowie, Ingles a kumakanta (pimmusay 2016)
- 1977 – Amber Benson, artista ken kumakanta iti Estados Unidos


text:
Sasao a Khasi–Khmuiko
Ti sasao a Khasi–Khmuikoket ti nangruna a sanga ti pamilia ti pagsasao ti Austroasiatiko ti Abagatan a daya nga Asia iti panangidasig babaen ni Diffloth (2005).
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti laeng maitutop a pannakaidasig ti Austroasiatiko kadagiti kaudian a tawen ket ti inaramid babaen ni Diffloth (2005), a mangbingbingay iti konseptona idi 1974 iti Mon–Khmer, a nagresultaan ti Khasi–Khmuiko ken Nuklear a Mon–Khmer (kitaen. Ti sasao a Khasi–Khmuiko ket kas dagiti sumaganad:
Nupay kasta, inpalpalagip ni Sidwell (2009, 2011) a ti Khmuiko ken Pakaniko (wenno ti laeng Mangiko) ket agparangda a dagiti nawaya a sanga, ken ti laeng umiso a koneksion ket ti Khasi–Palaungiko.
Naisuppiatan ti gay-at ti kaudian a naipalawag a sanga a Pakaniko, nga adda sangkabassit a mangiraman ti sasao a Mangiko ken dadduma a mangikabil kadagita iti Palaungiko.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Khasi–Palaung". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Diffloth, Gérard 2005. "The contribution of linguistic palaeontology and Austroasiatic". in Laurent Sagart, Roger Blench and Alicia Sanchez-Mazas, eds. The Peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics. 77–80. London: Routledge Curzon.


text:
Nasionalismo
Ti nasionalismo ket maysa a porma ti panagayat iti ili a naibatay manipud ti pannakaikeddeng ti grupo dagiti tao nga addaan iti pagilian. Adda dagiti dua a perspektibo kadagiti taudan ken batayan ti nasionalismo, ti maysa ket ti primordialista a perspektibo a mangilawlawag ti nasionalismo a kas ti maysa a panagpanunot ti taga-ugma ken ti naipagarupan nga ebolusionario a pagduyusan ti tattao tapno mangurnos kadagiti naisangsangayan a panangigrupo a naibatay iti apinidad ti pannakaipasngay; ti sabali pay ket ti modernista a perspektibo a ti nasionalismo a kas ti maysa a baro a penomeno a makasapul kadagiti estruktural a kasasaad ti moderno a kagimongan.[1] Adda dagiti nadumaduma a pannakaipalplawag para kadagiti pakaibuklan ti maysa a pagilian, nupay kasta, dagitoy ket mangiturong kadagiti nadumaduma a nginabras ti nasionalismo. Daytoy ket mabalin a ti pammati ti pannakaumili iti maysa nga estado ket nasken a maipatinggaan iti maysa a puli, kultural, relihioso, wenno pannakailasin ti grupo, wenno ti adu a pakipagilian iti agmaymaysa nga estado ket nasken a buklen ti panangiyebkas a karbengan ken agsansanay ti nailian a pannakailasin urayno babaen dagiti minoridad.[2]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Motyl. Ensiklopedia ti Nasionalismo, Tom. 1: Dagiti Kammasapulan a Tema, 2001, p. 251.
- ^ Kymlicka, Will. (1995). Multkultural a Pannakaumili: Ti Liberal a Teoria dagiti Karbengan ti Minoridad. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 16. ISBN 0-19-829091-8.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Nationalism iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Nationalismo iti Wikimedia Commons


text:
Babai
Ti babai (ad-adu ngem maysa: babbai wenno dagiti babai) ket isu ti a tao a babai wenno manakman a babai a tao. Ti termino a babai ket kadawyan a naibagbaga para iti maysa a manakman a tao a babai, ti termino a balasang ket isu ti kadawyan a termino para iti ubing a babai wenno balasitang. Nupay kasta, ti termino a babai ket isu ti inus-usar a termino a manginagan ti babai a tao, urayno ania ti edad, a kas ti insasao a "Karbengan ti babbai". Dagiti babai ket kadawyanda a makaipasngay, ngem ti babai a nakapanen iti pingga ket saandan a makaanak.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Chafe, William H., "Ti Amerikano a Babai: Ti Agbalbaliw a Sosial, Ekonomiko, Ken Politikal a Pappapelna, 1920–1970", Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1972. ISBN 0-19-501785-4
- Internasionala nga ensiklopedia ti babba ti Routledge, 4 a tomo., ed. babaen ni Cheris Kramarae ken Dale Spender, Routledge 2000
- Bababai iti pakasaritaan ti lubong : ti biograpiko nga ensiklopedia, 17 a tomo., ed. babaen ni Anne Commire, Waterford, Conn. [kdpy.] : Yorkin Publ. [kdpy.], 1999–2002
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Babbai iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Babbai iti Wikiquote (iti Ingles)
- Pakasaritaan
- Relihion


text:
1859
Ti 1859 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ener–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 14 – ti Oregon ket napastrek a kas ti maika-33 nga estado ti Estados Unidos.
Abril–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 25 – nairugi ti panangipatakder ti Kanal Suez.
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Oktubre–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 5 – Pierre Curie, Pranses a pisiko (pimmusay 1906)
- Hunio 24 – Marcela Agoncillo, Filipina a mabigbig a kas ti kangrunaan a nagdait iti immuna ken opisial a wagayway ti Filipinas (pimmusay 1946)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 6 – Verner von Heidenstam, Sueko a mannurat, laureado iti Premio Nobel (pimmusay 1940)
- Agosto 4 – Knut Hamsun, Norwego a mannurat, laureado iti Premio Nobel (pimmusay 1952)
- Oktubre 18 – Henri Bergson, Pranses a pilosopo, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1941)


text:
Marso 26
Ti Marso 26 ti maika-85 nga aldaw ti tawen (maika-86 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 280 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1931 – Leonard Nimoy, Amerikano nga aktor ken direktor (pimmusay 2015)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1923 – Sarah Bernhardt, Pranses nga aktres (naipasngay 1844)
- 2007 – Mikhail Ulyanov, Sobiet-Ruso nga aktor (naipasngay 1927)


text:
2006
Ti 2006 (MMVI) ket maysa a kadawyan a tawen a mangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano. Kapadpadna dagiti tawen a 5766-5767 iti kalendario a Hebreo ken 1426-1427 iti kalendario nga Islamiko. Ti met 2006 ti ket Tawen ti Aso iti kalendario nga Intsik.
Naituding ti 2006 kas:
- Internasional a tawen dagiti desierto ken panag-sertipiko dagiti desierto
- Tawen ni Rembrandt, kas panglaglagip iti maika-400 nga anibersario ti pannakayanak ni Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ti Olánda kalaingan a maika-17 a siglo a pintor.
- Tawen ni Mozart, pannakarambak ti maika-250 a kasangay ti Austriano a kompositor a ni Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart.
- Tawen ni Tesla, pannakarambak ti maika-150 a kasangay ti nalatak a elektroteknisian a ni Nikola Tesla.
- Internasional nga Asperger a tawen, pannakalagip ti maika-100 nga anibersario ti pannakaipasngay ni Dr. Hans Asperger, nakaduktal iti Sindromo ni Asperger.
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 30 – Naguib Mahfouz, Ehipsio a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1911)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 21 – Robert Lockwood Jr., Amerikano a musikero (naipasngay 1915)
- Nobiembre 29 – Victoria Quirino-Gonzalez, Umuna a Balasang iti Filipinas (naipasngay 1931)
- Nobiembre 30 – Rafael Buenaventura, Filipino a mangimaton iti banko (naipasngay 1938)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 26 – Gerald R. Ford, maika-38 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1913)


text:
Bokmål
Ti Bokmål ([ˈbuːkmɔːl], literal a "dila ti libro") ket maysa nga opisial a naisurat nga alagaden para iti Pagsasao a Norwego, a kakuyogna ti Nynorsk. Ti Bokmål ket isu ti kinaynayat a maisurat nga algaden iti Norwego para kadagiti 85–90%[1] a populason idiay Norwega, ken isu ti alagaden a kadawyan a naisursuro kadagiti ganganaet nga estudiante iti pagsasao a Norwego.
Ti Bokmål ket tinartaripato babaen ti maipanggep ti gobierno a Konseho ti Pagsasao a Norwego. Ti nakonkonserbatibo nga ortograpiko nga alagaden a kadawyan a naamammuan a kas ti Riksmål, ket tinartaripato babaen ti saan a maipanggep ti gobierno a Norwego nga Akademia para iti Pagsasao ken Literatura.
Ti immuna a Bokmål nga ortograpia ket opisial a naampon idi 1907 babaen ti nagan a Riksmål kalpasan ti pannakaidur-asna manipud idi 1879.[2] Dagiti arkitekto iti likudan ti reporma ket ni Marius Nygaard kenni Jacob Jonathan Aars.[3] Daytoy idi ket maysa nga inampon iti naisurat a Danes, nga idi ket kadawyan nga inus-usar manipud idi napalabas a pannakaikapponna iti Dinamarka, iti Dano-Norwego a koiné nga insasao babaen ti Norwego nga urbano a babaknang, a naipangpangruna idiay kapitolio. Idi ti dakkel a konserbatibo a warnakan ti Aftenposten ket nangampon ti 1907 nga ortograpia idi 1923, Ti Danes a panagisurat ket saanen a naus-usar idiay Norwega. Ti nagan a Bokmål ket opisial a naampon idi 1929 kalpasan ti proposision a tawagan ti naisurat a pagsasao iti Dano-Norwego ket naabak babaen ti agmaymaysa a butos idiay Lagting (ti kamara idiay parlamento ti Norwega).[2]
Ti gobierno ket saan a mangtartaripato ti maisasao a Bokmål ken mangisingasing a ti normalisado a pannakaibalikas ket nasken a surotenna ti ponolohia ti lokal a dialekto ti agsasa.[4] Urayno kasta, adda met ti naisasao a karuay ti Norwego a kadawyan a nakitkita a kas ti de facto nga alagaden para iti naisasao a Bokmål.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Vikør, Lars. "Fakta om norsk språk". Naala idi 2014-02-09.
- ^ a b Lundeby, Einar. "Stortinget og språksaken". Naala idi 2007-06-12.
- ^ Halvorsen, Eyvind Fjeld. "Marius Nygaard". Iti Helle, Knut (ed.). Norsk biografisk leksikon (iti Norwego). Oslo: Kunnskapsforlaget. Naala idi 6 Pebrero 2010.
- ^ "Råd om uttale". Naala idi 2009-03-15.


text:
Papa Julio I
Ni Santo Papa Julio I, ket isu ti papa manipud idi 6 Pebrero 337 aginggana idi 12 Abril 352.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Santo Papa Julio I" iti 1913 katoliko nga Ensiklopedia.
- Duff, Eamon. Dagiti Santo ken Managbasol: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2001, pp. 30–32. ISBN 0-300-09165-6
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Julio I iti Wikimedia Commons
Orihinal a testo manipud ti maika-9 nga edisi on ti (1880) ti di nainaganan nga ensiklopidia


text:
Papa Marcelo II
Ni Papa Marcelo II (6 Mayo 1501 – 1 Mayo 1555), naipasngay a kas ni Marcello Cervini degli Spannochi, ket isu ti Papa manipud idi 9 Abril 1555 aginggana idi 1 Mayo 1555, nga isu ti nagsukat kenni Papa Julio III. Sakbay a nagbalin a Papa isu ket maysa idi a Kardinal-Padi ti Santa Croce idiay Gerusalemme. Isu ti kinaudi a Papa a nagpili nga agtaginayon ti nakaipasngayan a naganna a kas ti panagturay a naganna kalpasan ti pannakaipangatona. Kalpasan idi pimmusay, nagpauten ti 415 tawtawen sakbay a ti maysa a Papa ket agpili ti nagan nga adda ti ordinal a bilang ti basbassit ngem IV (Juan Pablo I).
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Marcelo II iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Ammom kadi/Septiembre 20
- ... a ni Marie Curie (nailadawan) ket isu ti immuna a babai a nangabak ti Premio Nobel, is-isu pay ti babai a nangabak ti dua a pagobraan, ken is-isu laeng ti nangabak kadagiti nadumaduma a siensia?
- ... a ti Himalaya ket nainaganan manipud ti Sanskrito a balikas ti hima (niebe) ken ālaya (pagtaengan), a literal a maipatarus a kas ti "pagtaengan ti niebe"?
- ... a ni Alexander Pushkin ket nakilablaban idi kadagiti duapulo ket siam a duelo?
- ... a ti Alpes ket ballasiwenna dagiti walo nga Alpino a pagpagilian ti Austria, Eslobenia, Suisa, Listenstain, Alemania, Pransia, Italia, ken Monaco?
- ... a ti Manila ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad iti lubong?


text:
1942
Ti 1942 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 24 – Barbra Streisand, Amerikana kumakanta, aktres, kompositor
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 18 – Paul McCartney, Ingles a musikero ken kompositor
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 1 – Jerry Garcia, Amerikano a musikero (pimmusay 1995)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 8 – Nguyễn Minh Triết, taga-Bietnam a politiko
- Oktubre 11 – Amitabh Bachchan, taga-India nga aktor
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 11 – Jejomar Binay, dati a mayor ti Siudad ti Makati, ken maika-13 a Bise Presidente ti Filipinas
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 6 – Peter Handke, Austriano a mannurat
- Disiembre 21 – Hu Jintao, politiko manipud iti Tsina


text:
Der er et yndigt land
Ti Der er et yndigt land (“Adda nalasbang a daga”) ti (sibil) nailian a danggay ti Dinamarka. Kadagiti pasken a naarian, ti naarian a dangngay a Kong Christian ti maipatokar karaman ti Der er et yndigt land. Iti kadawyan nga aramat, ti umuna a berso ken ti maudi a tallo a binatog ti maikapat a berso ti makankanta. Narasay a mangngeg ti umuna a gudua ti maudi a berso. Maulit a maminsan ti maudi a binatog ti tunggal berso.
Insurat ni Adam Oehlenschläger idi 1819 ti lirika ket addaan iti tagisao nga Latin: Ille terrarum mihi praeter omnes angulus ridet (Horace: “Daytoy a suli ti daga ket ad-adda nga umisem kaniak ngem iti dadduma”). Idi immuna a naipablaak, addan 12 berso ti dangngay, ngem napaiyababa daytoy iti umuna, maikatlo, maikalima, ken maudi a berso kadagiti naud-udi nga edision. Kinomposar ni Hans Ernst Krøyer idi 1835 ti musika. Sumaruno met a nangkomposar kadagiti alternatibo a melodia da Thomas Laub ken Carl Nielsen, ngem ti maysa kadagitoy ket saan a nakagun-od iti nalatak a panangawat, ket kadawyan a saan nga ammo dagiti tattao dagitoy.
Dagiti lirika[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasisigud a lirika a Danes[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bersion tatta nga aldaw ket ab-ababa. Ti kasisigud a naipablaak a bersion ket addaan kadagiti sangadosena a berso:
Der er et yndigt Land,
Det staaer med brede Bøge
Nær salten Østerstrand;
Det bugter sig i Bakke, Dal,
Det hedder gamle Danmark,
Og det er Freias Sal.
Der sad i fordums Tid
De harniskklædte Kæmper,
Udhvilede fra Strid;
Saa drog de frem til Fienders Meen,
Nu hvile deres Bene
Bag Høiens Bautasteen.
Det Land endnu er skiønt,
Thi blaa sig Søen belter,
Og Løvet staaer saa grønt;
Og ædle Qvinder, skiønne Møer,
Og Mænd og raske Svende
Beboe de Danske Øer.
Vort Sprog er stærkt og blødt,
Vor Tro er reen og luttret
Og Modet er ei dødt.
Og hver en Dansk er lige fri,
Hver lyder tro sin Konge,
Men Trældom er forbi.
Et venligt Syd i Nord
Er, grønne Danarige,
Din axbeklædte Jord.
Og Snekken gaaer sin stolte Vei.
Hvor Ploug og Kiølen furer,
Der svigter Haabet ei.
Vort Dannebrog er smukt,
Det vifter hen ad Havet
Med Flagets røde Bugt.
Og stedse har sin Farve hvid
Dit hellige Kors i Blodet,
O Dannebrog, i Strid.
Karsk er den Danskes Aand,
Den hader Fordoms Lænker,
Og Sværmeriets Baand.
For Venskab aaben, kold for Spot,
Slaaer ærlig Jydes Hierte,
For Pige, Land og Drot.
Jeg bytter Danmark ei,
For Ruslands Vinterørkner,
For Sydens Blomstermai.
Ei Pest og Slanger kiende vi,
Ei Vesterlandets Tungsind,
Ei Østens Raseri.
Vor Tid ei staaer i Dunst,
Den hævet har sin Stemme
For Videnskab og Kunst.
Ei Bragis og ei Mimers Raab
Har vakt i lige Strækning
Et bedre Fremtids Haab.
Ei stor, vor Fødestavn,
Dog hæver sig blandt Stæder
Dit stolte Kiøbenhavn.
Til bedre By ei Havet kom,
Ja ingen Flod i Dalen,
Fra Trondhiem og til Rom.
Med hellig Varetægt
Bevare du, Alfader!
Vor gamle Kongeslægt.
Kong Fredrik ligner Fredegod;
Hvor er en bedre Fyrste,
Af bedre Helteblod?
Hil Drot og Fædreland!
Hil hver en Danneborger,
Som virker hvad han kan.
Vort gamle Danmark skal bestaae,
Saalænge Bøgen speiler
Sin Top i Bølgen blaa.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dinamarka: Der er et yndigt land - Ti madengngeg a nailian a kanta ti Dinamarka, nga adda dagiti pakaammo ken lirika
- Papeles ti MP3 (instrumental) - babaen ti Banda ti Kuerpo Marina ti Estados Unidos
- Jørgen Ebert adda dagiti panid a mangiraman kadagiti lirika ti nailian a kanta


text:
Hunio 20
Ti Hunio 20 ti maika-171 nga aldaw ti tawen (maika-172 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 194 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1952 – John Goodman, Amerikano nga aktor
- 1967 – Nicole Kidman, naiyanak idiay Amerika nga Australiana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1933 – Clara Zetkin, Aleman nga aktibista (naipasngay 1857)
- 1993 – Boris Christoff, Bulgaroa kumakanta ti opera (naipasngay 1914)


text:
Llorente
Ti Llorente ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Daya a Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Llorente ket politikal a nabingbingay iti 33 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Babanikhon
- Bacayawan
- Barobo
- Burak
- Can-ato
- Candoros
- Canliwag
- Cantomco
- Hugpa
- Maca-anga
- Magtino
- Mina-anod
- Naubay
- Piliw
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Baranggay 5 (Pob.)
- Baranggay 6 (Pob.)
- Baranggay 7 (Pob.)
- Baranggay 8 (Pob.)
- Baranggay 9 (Pob.)
- Baranggay 10 (Pob.)
- Baranggay 11 (Pob.)
- Baranggay 12 (Pob.)
- San Jose
- San Miguel
- San Roque
- So-ong
- Tabok
- Waso
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Llorente | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Eastern Samar". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Mati
Ti Siudad ti Mati (Cebuano: Dakbayan sa Mati; Tagalog: Lungsod ng Mati), ket maysa a klase a siudad iti probinsia ken isu ti kapitolio iti Davao Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Mati ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Badas
- Bobon
- Buso
- Cabuaya
- Central (Pob.)
- Culian
- Dahican
- Danao
- Dawan
- Don Enrique Lopez
- Don Martin Marundan
- Don Salvador Lopez, Sr.
- Langka
- Lawigan
- Libudon
- Luban
- Macambol
- Mamali
- Matiao
- Mayo
- Sainz
- Sanghay
- Tagabakid
- Tagbinonga
- Taguibo
- Tamisan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Mati | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Davao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Davao Oriental". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Puso
Ti puso ket lungog a piskel nga agbomba iti dara kadagiti amin a basiha ti dara babaen ti maul-ulit, a ritmiko a panagkaretket. Daytoy ket mabirukan kadagiti amin nga ayup nga adda iti maysa a sistema ti panagbalikuskos (a mairaman amin nga bertabrata).[1]
Ti termino a kardiako (a kas iti kardiolohia) a ti kaibuksilanna ket "mainaig iti puso" ken nagtaud manipud ti Griego kapδιά, kardia, para iti "puso".
Ti puso ti bertabrata ket naipangpangruna a buklen iti kardiako a piskel ken dagiti mangikapet a kulanit. Ti kardiako a piskel ket ti maysa nga inboluntario nga estriado a kulanit ti piskel a mabirukan laeng iti daytoy nga organo ken akinrebbeng para iti abilidad ti puso nga agbomba iti dara.
Ti napipia a puso ti tao, ket agpitikpitik iti 72 a pitik iti tunggal maysa a minuto, daytoy ket agpitik iti agarup a 2.5 billon a beses iti las-ud ti pakatengngaan iti 66 a tawen ti panagbiag. Daytoy ket agdagsen iti agarup a 250 aginggana iti 300 gramo (9 iti 11 oz) iti babbai ken 300 aginggana iti 350 gramo (11 iti 12 oz) iti lallaki.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Puso". SeymourSimon.com.
- ^ Kumar; Abbas; Fausto (2005). Robbins ken ni Cotran Patolohiko a Batayan iti Sakit (Maika-7 nga ed.). Philadelphia: Elsevier Saunders. p. 556. ISBN 0721601871.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Puso iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Union ti Europa
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ikabil ti {{Union ti Europa}} iti baba ti artikulo.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Union ti Europa |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Union ti Europa |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Union ti Europa |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Malaysia
Nagsasabtan: 2°30′N 112°30′E / 2.500°N 112.500°E
Ti Malaysia (Panagibalikas a Malayo: [məlejsiə]) ket ti pederal a batay-linteg a monarkia a mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia. Daytoy ket buklen dagiti sangapulo ket tallo nga estado ken dagiti tallo a pederal a teritorio ken addaan iti dagup a masa ti daga iti 330,803 kuadrado kilometro (127,720 sq mi) nga isina babaen ti Baybay Abagatan Tsina kadagiti dua nga agpada iti kadakkel a rehion, ti Malaysia Peninsular ken ti Daya a Malaysia (Borneo ti Malaysia). Ti Malaysia Peninsular ket makibinningay iti daga ken maritimo a pagbeddengan iti Tailandia iti amianan ken dagiti maritimo a pagbeddengan iti Singapur iti abagatan, ti Bietnam iti amianan a daya, ken ti Indonesia iti laud. Ti Daya a Malaysia ket makibinningay iti daga ken dagiti maritimo a pagbeddengan iti Brunei ken Indonesia ken maritimo apagbeddengan iti Filipinas ken Bietnam. Ti kapitolio a siudad ket ti Kuala Lumpur, bayat a ti Putrajaya ket isu ti tugaw ti pederal a gobierno. Iti populasion iti sumurok a 30 a riwriw, ti Malaysia ket ti maika-44 a kaaduan iti populasion iti lubong. Ti akin-abagatan unay a punto ti kontinental nga Eurasia, Tanjung Piai, ket adda idiay Malaysia. Mabirukan iti tropiko, ti Malaysia ket maysa kadagiti 17 megadibersio a pagpagilian, nga agraman kadagiti adu a bilang dagiti endemiko a sebbangan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Malaysian Flag and Coat of Arms" (iti Ingles). Gobierno ti Malaysia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Oktubre 2013. Naala idi 9 Septiembre 2013.
- ^ "Federal Constitution [As of 1 November 2010]" (PDF) (iti Ingles). Attorney General's Chamber of Malaysia. Naala idi 10 Nobiembre 2017.
- ^ "Malaysia" (iti Ingles). Central Intelligence Agency. Naala idi 27 Marso 2014.
- ^ Mackay, Derek (2005). Eastern Customs: The Customs Service in British Malaya and the Opium Trade (iti Ingles). The Radcliffe Press. pp. 240–. ISBN 978-1-85043-844-1.
- ^ "Demographic Statistics First Quarter 2020, Malaysia" (iti Ingles). Department of Statistics, Malaysia. 14 Mayo 2020. Naala idi 12 Hunio 2020.
- ^ "Population Distribution and Basic Demographic Characteristics" (PDF) (iti Ingles). Department of Statistics, Malaysia. p. 82. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 22 Mayo 2014. Naala idi 4 Oktubre 2011.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database, October 2019". IMF.org (iti Ingles). International Monetary Fund. Naala idi 20 Oktubre 2020.
- ^ "Gini Index" (iti Ingles). World Bank. Naala idi 20 Disiembre 2018.
- ^ United Nations Development Programme (2020). Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF) (iti Ingles). pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 16 Disiembre 2020.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Malaysia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Malaysia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Ti Malaysia iti Encyclopædia Britannica
- Malaysia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Malaysia iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Malaysia
- Dagiti pungol nga artikulo ti Malaysia
- Malaysia
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Malayo
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pederal a pagilian
- Pagpagilian ti G15
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1963
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti mankomunidad a monarkia


text:
Pagsasao nga Arameo
Ti Arameo (Klasiko a Siriako: ܐܪܡܝܐ Aramaya) ket pamilia dagiti pagsasao (tradisional a naibagbaga a kas dagiti "dialekto") a tagikua ti pamilia ti Semitiko. A naisangsangayan daytoy, daytoy ket paset ti subpamilia ti Amianan a laud a Semitiko, a mangirama pay ti sasao a Kananea a kasla ti Hebreo ken Penisio. Ti Arameo a sinuratan ket kaaduan idi nga inam-ampon para kadagit sabali a pagsasao ken kaputotan dagiti alpabeto ti Arabiko ken moderno a Hebreo].
Iti las-ud dagiti 3,000-a tawtawen ti naisurat a pakasaritaan,[5] Ti Arameo ket nagserbi kadagiti nadumaduma a kas pagsasao ti administrasion dagiti imperio ken kas pagsasao iti nainlangitan a panagkararag. Daytoy idi ket lingua franca ti Neo Asirio nga Imperio, Neo-Babilonio nga Imperio ken Akuemenida nga Imperio, ti inaldaw a pagsasao ti Israel iti paset ti panawen ti Maikadua a Templo (539 SK – 70 AD), ti pagsasao a a mabalin a kaaduan nga inus-usar babaen ni Hesus [6][7] ti pagsasao ti dakkel a paspaset ti biblikal a liblibro ti Daniel ken Ezra, ken isu ti nangruna apagsasao ti Talmud ken Siriako a Kristianidad, a naisangayan ti Asirio a Simbaan ti Daya, ti Katoliko a Simbaan ti Kaldea, ti Taga-ugma a Simbaan ti Daya, ti Kristiano a Simsimbaan ni Santo Tomas iti India, ti Siriako nga Ortodokso a Simbaan ken ti Maronita a Simbaan.[8] Nupay kasta, ti Hudio Arameo ket maigiddiat idi manipud kadagiti sabali a porma iti panagiletra ken gramatika. Dagiti paset dagiti Nalukot a Manuskrito ti Natay a Baybay ket adda dagitoy iti Hudio ken Arameo a mangipakpakita ti naindumaan a panangiletra iti Hudio, a mainaig iti naindumaan a Hebreo a sinuratan. Ti Arameo ket isu pay idi ti kasisigud a pagsasao ti indihenio a tattao ti Bahrain sakbay tiIslam.[9]
Ti atiddog a pakasaritaan ti Arameo ken ti adu a pakaidumaan ket ti adu a pannakaus-usar ket nakaiturongan ti panagrang-ay kadagiti adu a sanga a karkaruay a sagpaminsap dagitoy a makunkuna kadagiti dialekto, urayno dagitoy ket sabalida metten ken sagpaminsan a naikedkeddengda a kas dagiti pagsasao. Isunga awan ti agmaymaysa, agtaltalinaay a pagsasao nga Arameo; iti tunggal maysa a panawen ken lugar timbes ket nga addaan iti bukodna a kita. Ti ARameo ket naitalinaay a kas liturhika a pagsasao babaen dagiti simbaan ti Dumaya a Kristiano, iti porma iti Siriako, ti karuay nga Arameo a nakaalaan ti Dumaya a Kristianidad, no mabalin wenno saan a dagitoy a omunidad ket nagsasaoda idi wenno ti sabali a porma ti Arameo a kas ti bukodda a bernakular, ngem nagbalbaliw metten it isabali a pagsasao a kas ti nangruna a pagsasao ti komunidad.
Ti Moderno nga Arameo ket naisasao tatta nga aldaw a kas umuna a pagsasao babaen dagiti adu a naiwarwara, kaaduan a bassit, ken kaadun a dagiti nisinsina a komunidad dagiti nagigiddiat a Kristiano, Hudio, ken dagiti Mandeo nga etniko a grupo ti Laud nga Asia[10]—a kaaduan kadagitoy iti Asirio iti porma iti Asirio a Neo-Arameo ken Kaldea Neo-Arameo—nga amin dagitoy ket nangitalinaay ti panag-usar iti kaaduan idi a lingua franca urayno dagiti simmarsaruno a panagsukat ti pagsasao a nasanay kadagiti amin a paset ti Tengnga a Daya. Dagiti pagsasao nga ARameo ket naikeddeng tattan a naisagmak.[11]
Dagiti notaUrnosen
- ^ Imperial nga Arameoc (700–300 BC) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Daan nga Arameo (sakbay ti 700 BC) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Asirio Neo-Arameo iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ "The Aramaic Text in Demotic Script: The Liturgy of a New Year's Festival Imported from Bethel to Syene by Exiles from Rash". JSTOR.
- ^ "Manichaean Aramaic in the Chinese Hymnscroll". Links.jstor.org. Naala idi 2014-03-20.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Aramaic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Ti Arameo ket agparang iti ayan ti nagbaetan ti maika-11 ken maika-9 a siglo SK. Ni Beyer (1986: 11) ket mangisingasing a ti naisurat nga Arameo ket mabalin a napetsaan manipud idi maika-11 a siglo SK, gapu ta nabangon daytoy babaen idi maika-10 a siglo, nga isu ti nangipetsaanna ti kaduogan a sinursurat iti akin-abagatan a Siria. Ni Heinrichs (1990: x) ket nagus-usar ti saan unay a kontrobersial a petsa iti maika-9 a siglo, a daytoy ket addaan iti nalawag ken adu a pannakapasingked.
- ^ Allen C. Myers, ed. (1987). "Aramaic". The Eerdmans Bible Dictionary. Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans. p. 72. ISBN 0-8028-2402-1.
Sapasap a naitunosan a ti Arameo ket sapasap idi a pagsasao ti Israel idi umuna a siglo AD. Ni Hesus ken dagiti disipolona ket nagsasao iti Galileo a dialekto, a nailasin idi daytoy manipud iti Herusalem (Matt. 26:73).
- ^ "What Language Did Jesus Speak?". Markdroberts.com. Naala idi 2014-03-20.
- ^ Beyer 1986: 38–43; Casey 1998: 83–6, 88, 89–93; Eerdmans 1975: 72.
- ^ "Tradition and Modernity in Arabic Language And Literature". J R Smart, J. R. Smart. 2013.
- ^ Heinrichs 1990: xi–xv; Beyer 1986: 53.
- ^ Naby, Eden. "From Lingua Franca to Endangered Language". Assyrian International News Agency. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Beyer, Klaus (1986). The Aramaic language: its distribution and subdivisions. Vandenhoeck und Ruprecht. ISBN 3-525-53573-2.
- Casey, Maurice (1998). Aramaic sources of Mark's Gospel. Cambridge University Press. ISBN 0-521-63314-1.
- "Aramaic". The Eerdmans Bible Dictionary. Grand Rapids, Michigan, USA: William B Eerdmans. 1975. ISBN 0-8028-2402-1.
- Frank, Yitzchak (2003). Grammar for Gemara & Targum Onkelos ((expanded edition) nga ed.). Feldheim Publishers / Ariel Institute. ISBN 1-58330-606-4.
- Heinrichs, Wolfhart, ed. (1990). Studies in Neo-Aramaic. Atlanta, Georgia: Scholars Press. ISBN 1-55540-430-8.
- Nöldeke, Theodor (2001). Compendious Syriac Grammar. Winona Lake: Eisenbrauns. ISBN 1-57506-050-7.
- Richard, Suzanne (2003). Near Eastern Archaeology: A Reader (Illustrated nga ed.). EISENBRAUNS. ISBN 978-1-57506-083-5.
- Rosenthal, Franz (1995). A Grammar of Biblical Aramaic (Maika-6 nga, revised nga ed.). Otto Harrassowitz, Wiesbaden. ISBN 3-447-03590-0.
- Sabar, Yona (2002). A Jewish Neo-Aramaic Dictionary. Harrassowitz. ISBN 978-3-447-04557-5.
- Sokoloff, Michael (2002). A Dictionary of Jewish Babylonian Aramaic. Ramat Gan: Bar-Ilan UP; Johns Hopkins UP. ISBN 965-226-260-9.
- Sokoloff, Michael (2002). A Dictionary of Jewish Palestinian Aramaic (2nd nga ed.). Bar-Ilan UP; Johns Hopkins UP. ISBN 965-226-101-7.
- Stevenson, William B. (1962). Grammar of Palestinian Jewish Aramaic (2nd nga ed.). Clarendon Press. ISBN 0-19-815419-4.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao nga Arameo iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Bintulu
Ti pagsasao a Bintulu ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Borneo. Inbati ni Blust (1974, 2010) a kas maysa a naisina iti kaunegan ti sasao nga Amianan a Sarawakano. Inbaga ti Ethnologue a mablin a kaasitgan iti Baram iti kaunegan dagita pagsasao.[1]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Addaan ti maysa a nawaya a pagserrekan nga urnong ti Paradisec kadagiti rekording ti pagsasao a Bintulu nga inaramid babaen ni Robert Blust.
- Addaan ti Kaipuleohone kadagiti naiyarkibo a material iti Bintulu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Bintulu iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bintulu". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Dagiti pagsasao ti Papua Baro a Guinea
Dagiti pagsasao ti Papua Baro a Guinea ita nga aldaw ket mabilanga iti sumurok a 850. Dagitoy a pagsasao ket insasao dagiti grupo ti tribu iti Papua Baro a Guinea[1] a mangaramid iti daytoy iti kaaduan iti panagdumaduma iti pagsasao a lugar iti daga. Ti opisial a pagsasaona ket ti Tok Pisin, Ingles, Hiri Motu ken Pagsasao a Senias a Papua Baro a Guineano. Ti Tok Pisin,ti maysa a naibatay iti Ingles a kreol, ket adu a maisasao, ken agserbi daytoy a kas lingua franca ti pagilian. Ti Pagsasao a Senias a Papua Baro a Guineano ket nagbalin a ti maika-4 nga opisial a pagsasao idi Mayo 2015, kas insasao a babaen dagiti tuleng a populasion ti amin a paset ti pagilian.
Tok PisinUrnosen
Ti Tok Pisin ket ti pagsasao a kreol a naisasao iti amin a paset ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket maysa nga opisial a pagsasao ti Papua Baro a Guinea ken ti kaaduan a naisasao a pagsasao iti pagilian. Kadagiti parte ti Akinlaud, Golpo, Tengnga, Probinsia ti Oro ken dagiti Probinsia ti Milne Bay, nupay kasta, ti panagusar ti Tok Pisin ket addaan iti ab-ababa a pakasaritaan, ken saan unay nga unibersal, a naipangpangruna dagiti lallakay a tattao.
Uray no ti Ingles ket opisial a pagsasao ti Papua Baro a Guinea,ti Ingles ket insasao laeng babaen ti 1–2% ti populasion.[2]
AlemanUrnosen
Hiri MotuUrnosen
Ti Hiri Motu, ammo pay a kasPolice Motu, Pidgin Motu, wenno simple laeng a Hiri, ket ti napalaka a bersion ti Motu, ti pamilia ti pagsasao nga Austronesio.
Sasao a PapuanoUrnosen
Dagiti kapautan a napundar a pagsasao iti Papua Baro a Guinea ket ammo dagitoy a kas ti sasao a Papuano.
Iti ruar ti Papua Baro a Guinea, ti sasao a Papuano ket naisasao pay idiay Indonesia, Daya a Timor, ken ti Is-isla ti Solomon.
Sasao nga AustronesioUrnosen
Ti tattao nga agsasao kadagiti pagsasao a maitagikua iti pamilia nga Austronesio ket simmangpetda idiay Baro a Guinea idi agarup a 3,500 tawtawen ti napalabas.
Ti sasao nga Austronesio ket adu a naiwarwaras iti ballasiw iti globo, idi-adayo ngem iti Malagasi iti Madagascar, iti ad-adayo iti daya a kas ti Rapa Nui iti Isla Paskua ti Panagungar, ken iti ad-adayo a kas iti amianan a kas ti sasao a Formosano ti Taiwan. Ti Austronesio ket addaan kadagiti nadumaduma a nangruna a sanga, amin malaksid iti maysa ket eksklusibo a mabirukan idiay Taiwan.
LiterasiaUrnosen
64.2% iti populasion ti Papua Baro a Guinea iti agtawen iti laklakay ngem 15 ket literado.[2]
Dagiti notaUrnosen
- ^ Ethnologue: Languages of Papua New Guinea. Idi 2006, inbaga ni Kangrunaan a Ministro Apo Michael Somare a ti "Papua Baro a Guinea ket addaan kadagiti 832 a sibibiag a pagsasao (dagiti pagsasao, saan a dagiti dialekto)" (Statement at the World Leaders Forum, Columbia University, Septiembre 21, 2006; website ti Kangrunaan a Ministro ti Papua Baro a Guinea).
- ^ a b CIA World Factbook: Papua New Guinea
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Gordon, Raymond; G., Jr. (2005). Ethnologue: Languages of the World (Maikalima pulo nga ed.). Dallas, Tex.: SIL International.


text:
Hunio 7
Ti Hunio 7 ti maika-158 nga aldaw ti tawen (maika-159 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 207 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1909 – Jessica Tandy, Ingles-Amerikana nga aktres (pimmusay 1994)
- 1952 – Orhan Pamuk, Turko a mannurat, nagungunaan iti Premio Nobel iti Literatura
- 1959 – Mike Pence, maika-48 a Bise Presidente iti Estados Unidos
PimmusayUrnosen
- 1954 – Alan Turing, Briton a matematiko (naipasngay 1912)
- 1965 – Judy Holliday, Amerikana nga aktres (naipasngay 1921)


text:
Ti panagpuligos ti lubong ket saan a malappedan ti COVID-19, kasta met ti panagdur-as ti benneg ti Edukasion
Ti panagpuligos ti lubong ket saan a malappedan ti COVID-19, kasta met ti panagdur-as ti benneg ti Edukasion.
Naited ngarud dagiti educational tablets a naggapo iti Provincial Government of La Union nga idadauloan iti agay-ayat kadatayo Hon. Francisco Emmanuel “Pacoy” R. Ortega III kadagiti 40 a mangisursuro ditoy ilitayo a Sudipen. Iti mensahe ti aktibo ken naayat nga ina iti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, imbatadna a nakadakdakkel a tulong ti panangkalikagum ti Gobernador a matulungan dagiti mangisursuro tapno adda mausarda para iti baro a sistema ti edukasion a Distance Learning. Mainaig iti daytoy, inpeksa dagiti mangisursuro ti napalaos a panagyamanda iti Gobernador. Impatalged da a saan da a sayangen ti tulong a naipaay kenkuada babaen iti naan-anay pay nga anus ken regta kabayatan ti panagisuroda.


text:
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Aleman: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; Agosto 27, 1770 – Nobiembre 14, 1831) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken maysa a nanagruna a pigura iti Aleman nga Idealismo. Ti bukodna a historisista ken idealista a panangibagbaga ti realidad a rebolusionado a Europeano a pilosopia ket maysa idi a nangruna a simmarunuan ti Kontinental a pilosopia ken Marxismo.
Ni Hegel ket nagparang-ay ti komprehensibo a nangibatayan, wenno "sistema", ti Patingga nga idealismo iti pakabilangan iti maysa a naitiptipon ken maiparparang-ay a waya para iti relasion ti isip ken katutubo, ti suheto ken banag ti pannakaammo, sikolohia, ti Estado, pakasaritaan, arte, relihion, ken pilosopia. A naisangsangayan, nga isu ti nangiparang-ay ti konsepto a ti isip wenno espiritu a bukodna anaimanipesto itimaysa nga agsamang kadagiti kontardiksion ken kasuppiatan a nakaipatinggaan ti naitiptipon ken naipagkaykayasa, nga awan ti panagikkat ti anian nga ungto wenno panagipabassit ti maysa kadagiti sabsabali. Dagiti kas pagarigan kadagitoy a kontradiksion ket mairaman ti dagiti nagbaetan ti katutubo ken waya, ken ti nagbaetan ti inmanensia ken transendensia .
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Plantilia:Citation error
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket agpataud iti maysa a mensahe ti biddut a maiparangto kadagiti plantilia ti dakamat, ken ikategoriana tidkamat a kas nadadael.
Daytoy a plantilia ket agus-usar kadagiti dua a di nanaganan a parametro:
- Ti umuna ket ti mensahe
- Ti makadua ket ti pagpilian ken ti nagan ti plantilia; daytoy ket automatikonto a maisilpo a kas wiki
Ti plantilia ti {{para}} ke mabalin a mausar a mangipakita dagiti parametro.
Amin dagit panid ket ipakitada dagiti mensahe ti biddut. Dagiti panid ti artikulo, tulong ken plantilia ket maikabilto iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat malaksid no maikabil ti
|nocat=true.
Pagarigan[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{biddut}}


text:
1864
Ti tawen ti 1864 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 7 – Isabelo de los Reyes, Filipino a politiko , mannurat ken aktibista (pimmusay 1938)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 29 – Yun Chi-ho, Koreano nga aktibista (pimmusay 1945)


text:
Fredric March
Ni Fredric March (naiyanak a kas ni Ernest Frederick McIntyre Bickel; Agosto 31, 1897 – Abril 14, 1975) ket maysa idi nga Amerikano nga aktor ti entablado ken maysa kadagiti kaselebraduan ken bersatilo nga artista iti Hollywood kadagidi tawen ti 1930 ken kadagidi tawen ti 1940."[1][2] Isu ket nagabak iti Kalaingan nga Aktor para iti Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1931) ken ti The Best Years of Our Lives (1946).
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ http://www.tcm.com/tcmdb/person/121733%7C56086/Fredric-March/
- ^ Obituary Variety, Abril 16, 1975, panid 95.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Fredric March iti Wikimedia Commons
- Fredric March iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Fredric March iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Dagiti ladawan ni Fredric March


text:
Grover Cleveland
Ni Stephen Grover Cleveland (Marso 18, 1837 – Hunio 24, 1908) ket isu idi ti Maika-22 ken maika-24 Presidente iti Estados Unidos. Ni Cleveland ket isu laeng ti presidente a nagserbi ti dua a saan a nagsaruno a termino (1885–1889 ken 1893–1897) ken isu ti agmaymaysa a namindua a naibilang ti panagibilang kadagiti presidente. Isu ti nangabak iti nadayeg a butos para iti presidente ti tallo a beses iti 1884, 1888, ken 1892—ken isu laeng ti Demokrata a nabutosan ti pannakapresidente iti panawen ti politiko a pannakaturay ti Republikano a nagpaut manipud idi 1861 aginggana idi 1913.
Ni Cleveland ket isu idi ti daulo ti nagay-ayat ti negosio a dagiti Bourbon a Demokrata a nagsuppiat kadagiti nagina a taripa, Nawaya a Pirak, panagpabussog, imperialismo ken naited a kuarta a tulong kadagiti negosio, dagiti agtaltalon wenno dagti beterano. Dagiti pannakigubatna para iti politiko a panagreporma ken piskal a konserbatismo ket nagaramid kaniana iti maysa nga ikono para kadagiti Amerikano a konserbatibo ti dayta a panawen.[1] Ni Cleveland ket nakagun-od kadagiti pammadayaw para iti pannakaregtana, pannakawayawaya, integridad, ken panangitalek kadagiti pamunganayan iti klasiko a liberalismo.[2] Ni Cleveland ket saan nabanbannog a nakilaban ti binalintungeg a politiko, pannakisuki, ken manangituray. Ti kinapudno, a kas maysa nga agrepreporma ti pannakaidaydayawna ket napigsa unay idi a ti reporma a payak ti Partido Republikano, a makunkuna a dagiti "Mugwump", ket kaaduan kadagitoy ti pimmanaw ti GOP nga etiketa ken napanda a nagsuporta kaniana idi 1884.[3]
Adda nakapunta a didigra ti pagilian idi isu ket nangrugi ti maidua a terminona idi ti Derraaw iti 1893 ket nakapataud ti nailian a panagsagsagaba a saan a naipasanud ni Cleveland. Daytoy ket nagdadael ti partidona Demokratiko, a daytoy ket naglukat ti dalan para iti maysa a Republikano aguedday idi 1894, ken para iti agrario ken naipirakan a panagagaw ti bikodna a partido Demokratiko idi 1896. Ti nagbanagan daytoy ket ti maysa a panagilinia manen ti politiko a naglippas ti Tallo a Partido a Sistema ken nangirugi ti Uppat a Partido a Sistema ken ti Narang-ay a Panawen.[4]
Ni Cleveland ket nangala kadagiti napigsa a puesto ken napigsa a nadildillaw idi. Ti panakibiangna iti Welga ti Pullman idi 1894 tapno agnanayon nga aggunay dagiti perrokarrilto ket nanggura dagiti nailian a kappon dagiti agob-obra ken nanggura ti partido idiay Illinois; ti panagsuportana iti balitok a pagalagadan ken ti panagsuppiatna ti Nawaya a Pirak ket nangisina kadagiti agrario a payak ti Partido Demokratiko.[5] Ti maysa pay, dagiti kritiko ket umas-asugda nga isu ket adda laeng ti bassit a kapanunotan ken kasla naturturan kadagiti ekonomiko a didigra ti pagilian a panagsagsagaba ken dagiti welga iti maikadua a terminona.[5] Nupay kasta, ti dayawna ti pannakaregta ken nasayaat a karakter ket nalaben kadagiti riribok iti maikadua a terminona. Ti biograpo a ni Allan Nevins ket sinuratna ti kastoy: "ti kalatakan ni Grover Cleveland ket naisanglad ti tipiko ngem saan a dagiti saan a kadaywan a kababalin. Isu ket awan kadagiti sagut nga awan kadagiti rinibo a tattao. Isu ket nagtagikua ti pannakaregta, kinatured, pannakatibker, pannakawayawaya, ken naisangsangayan a kapanunotan. Ngem isu ket nagtagikua kadagitoy ti grado nga awan kadagiti sinoman."[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Grover Cleveland iti Wikimedia Commons


text:
Bibcode
Ti bibcode ket maysa a panagilasin nga inususar babaen dagiti astronomiko a sistema ti datos tapno inagananna dagiti reperensia ti literatura. Ti bibcode ket naiparang-ay a mausar iti SIMBAD ken ti NASA/IPAC Ekstragalaktiko a Batayan ti datos (NED), ngem daytoy ket nawatwatiwaten a maus-usar, kas pagarigan, iti NASA nga Astropisika a Sistema ti Datos.[1][2] Ti kodigo ket adda ti naipatingga a kaatiddog dagiti 19 a karakter ken adda ti porma iti
a ti YYYY ket isu ti uppat a numero a reperensia ti tawen ken ti JJJJJ ket isu ti kodigo a mangipakita ti nakaipablaakan ti reperensia. Iti kaso ti warnakan a reperensia,ti VVVV ket isu ti numero ti tomo,ti M ket mangipakita ti paset ti warkanakan a naikapablaakan ti reperensia (a kas ti, L para kadagiti paset ti letra), ti PPPP ket mangited ti pangrugian a numero ti panid, ken ti A ket isu ti umuna a letra ti apelyido ti immuna a mannurat. Dagiti tuldek (.) ket inus-usar tapno mapunuan dagiti saan a maus-usar a pagikabilan ken tapno maisagapa dagiti pagikabilan kadagiti naitalinaay a kadakelda no dagitoy ket ababa unay; ti panagisagapa ket maaramid iti kanawan para iti panangipablaak a kodigo ket iti kanigid para iti numero ti tomo ken numero ti panid.[1][2] Dagiti kas pagarigan ti kodigo ket dagiti sumaganad:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b M. Schmitz; G. Helou; P. Dubois; C. LaGue; B.F. Madore; H. G. Corwin Jr. & S. Lesteven (1995). "NED and SIMBAD Conventions for Bibliographic Reference Coding". Iti Daniel Egret & Miguel A. Albrecht (dagiti ed.). Information & On-Line Data in Astronomy. Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-3659-3. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Hunio 2011. Naala idi 2011-06-22.
- ^ a b "The ADS Data, help page". NASA ADS. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Oktubre 2007. Naala idi Nobiembre 5, 2007.


text:
Pagsasao nga Awad Bing
Ti pagsasao nga Awad Bing, wenno Biliau, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti agarup a 1,100 a tattao kadagiti pito a purok iti asideg ti Luek Astrolabe, Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea. Gangani amin dagiti agsasao ket makasaoda pay iti Tok Pisin a kas ti maikadua a pagsasaoda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Awad Bing iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Awad Bing". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Papa Lucio I
Ni Santo Papa Lucio I ket isu ti Papa manipud idi 25 Hunio 253 aginggana idi 5 Marso 254.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Lucius". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Lucio I iti Wikimedia Commons
- "Santo Papa Lucio I". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). 1913.
- Opera Omnia