text:
Antonio Vivaldi
Ni Antonio Lucio Vivaldi (4 Marso 1678 – 28 Hulio 1741), a nabiengasan ti il Prete Rosso ("Ti Nalabbasit a Padi") gapu ti nalabbasit a buokna, ket maysa idi a Benesiano Barok a komposer, padi, ken birtuoso a biolinista, a naipasngay idiay Benesia. Isu ket mabigbigan a kas maysa kadagiti kalatakan a Barok a kompositor, ti inpluensiana ti las-ud ti kabibiagna ket nawatiwat iti kadagupan ti Europa. Ni Vivaldi ket nagruna anamammoan para iti panagpartuat kadagiti instrumento a tokar, a naipangpangruna para iti biolin, ken dagiti pay sagrado a koro nga obobra ken dagiti sumorok a 40 nga opera. Ti kadayegan anaamammoan nga obrana ket ti serie dagiti biolin a tokar a naamammoan a kas ti Ti Uppat a Tiempo.
Adu kadagiti pinarpartuatna ket naisurat para kadagiti musika ti babbai a kadkadua iti Ospedale della Pietà, ti kamara dagiti napanawan nga ububbing a nagtarabahoan ni Vivaldi manipud idi 1703 aginggana idi 1715 ken manipud idi 1723 aginggana idi 1740. Ni Vivaldi ket nagballigi pay ti panakaentablada kadagiti operana idiay Benesia, Mantua ken Vienna. Kalpasan ti pakayamammona kenni Emperador Karlos VI, ni Vivaldi napan idiay Vienna a nagnamnama nga isu ket maipangruna. Ti Emperador ket pimmusay kalpasan idi simmangpet ni Vivaldi, ken ti komposer ket natay nga agpalpalama, nga awan ti natalinaay a pagtaudan ti matgedan.
Ngem ti musika ni Vivaldi ket nasayaat a naawawat idi la-ud ti kabibiagna, ngem daytoy ket naapday ti kinadayegna aginggana idi adda ti nasiglat a panagpabaro idi umuna a gudua ti maika-20 a siglo. Tatta nga aldaw, ni Vivaldi ket mairanggo kadagiti kadayegan ken nawatiwat a nairehistro a Barok a komposer.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo
Taudan / Adu pay a mabasbasa
- Brizi, Bruno, "Maria Grazia Pensa" iti Musika ken Sursurat, Tomo. 65, Tomo. 1 (Ene., 1984), pp. 62–64
- Bukofzer, Manfred (1947). Musika iti Barok a Panawen. New York, W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-09745-5.
- Cross, Eric (1984). Panagrepaso iti I libretti vivaldiani: recensione e collazione dei testimoni a stampa by Anna Laura Bellina;
- Formichetti, Gianfranco Venezia e il prete col violino. Vita di Antonio Vivaldi, Bompiani (2006), ISBN 88-452-5640-5.
- Heller, Karl Antonio Vivaldi: Ti Nalabbasit a Padi ti Benesia, Amadeus Press (1997), ISBN 1-57467-015-8
- Kelly, Sarah Bruce, Ti Annina ti Nalabbasit a Padi, 2009 Bel Canto Press, ISBN 978-0-578-02566-7
- Kelley, Sarah Bruce, Vivaldi's Muse, 2011 Bel Canto Press, ISBN 978-0-9836304-0-1
- Kolneder, Walter Antonio Vivaldi: Dagiti Dokumento ti Biagna ken Obobra, C F Peters Corp (1983), ISBN 3-7959-0338-6
- Quick, Barbara, Dagiti Birhen ni Vivaldi (nobela), HarperCollins (2007), ISBN 978-0-06-089052-0.
- Robbins, H.C., Vivaldi: Boses iti Barok, Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan, 1996 ISBN 0-226-46842-9
- Romijn, André. Dagiti Nailemlemmeng a Dangngay: Ti Nalimed a Biag ni Antonio Vivaldi, 2007 ISBN 978-0-9554100-1-7
- Selfridge-Field, Eleanor (1994). Benetiano nga Instrumento a Musika, manipud kenni Gabrieli aginggana kenni Vivaldi. New York, Dover Publications. ISBN 0-486-28151-5.
- Talbot, Michael, Antonio Vivaldi, Insel Verlag (1998), ISBN 3-458-33917-5
- Talbot, Talbot: "Antonio Vivaldi", Grove Music Online, ed. L. Macy (Naala idi 26 Agosto 2006), (umannamon a panagserrek)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Antonio Vivaldi iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Haan nga nagbayag ket siyak metten ni Super Lolo ta haan kanu nga agkakatunos dagidiyay kawes ko nga segundo mano.
Kar-ruba mi ni Lakay Amplaying (wen may wayp is awey, aym playing!).
Uliteg ko da Lakay Prasko ken Tangad, kapitan ti baryo mi ni Lakay Puyot, nagserbi nga mayor ni Apo Herodes, kabasat daydi Nanang ko ni Uncle Dugal.
Tallo-nga-Domingo daydi diyos ti alwad na nga Amang Lakay.
Idiyay CLSU, kanayon nga isuot ni Bagis Daniel diyay t-shirt na nga American Tiki-Tiki isu nga napanaganan nga Tiki-Tiki.
Ni Lala Mantelibano ti object of affection ni Bagis Lala idi madama ti mental torture na; kayo met ti inarem ni Bagis Kayo.
Mandiyak ammo nu apay napanaganan ni Bagis Pandag nga kasta.
Ngem Ni Bagis Rambo ket nabirnasan ta dakkel ngamin ti pannakabagbagi na.
Sika ngay, anya met ti istorya ti birnas mo?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Albania
Ti Albania (i/ælˈbeɪniə/ al-BAY-nee-ə, Albanes: Shqipëri/Shqipëria; Gheg nga Albanés: Shqipnia), opisial a naamamuan a ti Republika iti Albania (Albanes: Republika e Shqipërisë mabalikasan a Panangibalikas nga Albanes: [ɾɛpuˈblika ɛ ʃcipəˈɾiːs]), ket maysa a naturay nga estado idiay Abagatna daya nga Europa. Nabeddengan daytoy babaen ti Montenegro iti amianan a laud, ti Kosovo iti amianan a daya, ti Republika iti Macedonia iti daya ken Gresia iti abagatan ken abagatan a daya. Addan daytoy ti pantar idiay Baybay Adriatiko iti laud, ken idiay Baybay Ionian iti abagatn a laud. Daytoy ket basbassit ngem 72 km (45 mi) manipud idiay Italia, iti ballasiw ti Ilet iti Otranto nga agisilpo ti Baybay Adriatiko idiay Baybay Ionian.
Ti Albania ket kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, NATO, ti Organisasion para iti Talinaay ken Panagtitinnulong iti Europa, Konseho ti Europa, Organisasion ti Sangalubongan a Komersio, Organisasion iti Islamiko a Pagtitinnulongan ken maysa kadagiti kameng a nangbangon iti Kappon para iti Mediterraneano. Ti Albania ket maysa a mabalina kandidato para iti pnakaipan ti Kappon ti Europa manipud idi Enero 2003, ken pormal a nangidangep para iti panagkameng ti Kappon ti Europa idi 28 Abril 2009.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti Griego: ti daga ken dagiti tattao manipud idi gubat. James Pettifer. Penguin, 2000. ISBN 978-0-14-028899-5
- ^ 2011 a Senso
- ^ a b c d "Albania". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 1 Nobiembre 2011.
- ^ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Hulio 2010. Naala idi 1 Septiembre 2009.
- ^ "Human Development Report 2010" (PDF). United Nations. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ "Ti Albania nangidangep para iti panag-kameng iti Kappon ti Europa". BBC News. 28 Abril 2009. Naala idi 29 Abril 2009.
- Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Albania
- Albania
- Balkan
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti republika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1912
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Usain Bolt
Ni Usain St. Leo Bolt (naiyanak idi 21 Agosto 1986) ket Hamaikano nga umu-umsiak. Naikeddeng nga isu ti kapardasan a tao, ken isu ti immuna a tao a nagtengngel kadagiti rekord iti lubong iti 100 a metmetro ken 200 a metmetro manipud kadagiti panagrukod ti napno nga automatiko nga oras ket nagbalin a nasken idi 1977. Iti pannakakakikikuyogna kadagiti katimpuyoganna, isu ket nangisaad pay iti rekord iti 4×100 a metmetro relay. Isu ti agdama a kampeon ti Olimpiada kadagitoy a tallo a salisal, ti immuna a tao a nangabak kadagiti innem a medalia iti Olimpiada iti panagimsiak, ken ti namin sangapulo ket maysa a kampeonato iti Lubong. Isu ti immuna a nakagun-od iti "doble doble" babaen ti pannangabakna kadagiti titutlo ti 100 m ken 200 m kadagiti nagsasaruno nga Olimpiada (2008 ken 2012),[1] ken pinalaingna daytoy babaen ti immuna a "doble triple" (mairaman kadagiti relay ti 4×100 m).[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Elliott, Helene (10 Agosto 2012). "Usain Bolt gets a legendary double-double in Olympic sprints". Los Angeles Times. Naala idi 10 Agosto 2012.
- ^ "London 2012 Day 15: Bolt does the double – triple". Naala idi 12 Agosto 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Usain Bolt iti Wikimedia Commons
- Opisial a website
- Usain Bolt iti Twitter
- Linia ti panawen ni Usain Bolt babaen ti The Daily Telegraph


text:
Albany, New York
Ti Albany (i/ˈɔːlbəniː/) ket isu ti kapitolio ti Estado ti New York ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Albany. Ti siudad ket agarup a 135 milmilia (220 km) iti amianan ti Siudad ti New York. Ti Albany ket mabirukan idiay laud a bangkag ti Karayan Hudson, iti agarup a 10 milmilia (16 km) iti abagatan iti pagsabtanna iti Karayan Mohawk. Ti populasion ti Siudad ti Albany ket 97,856 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010. Ti Albany ket asideg ti pannakikaduana kadagiti siudad a kaarrubana iti Troy, Schenectady, ken Saratoga Springs a mangporma daytoy iti rehion a tinawtawagan iti Kapitolio a Distrito. Ti kaaduan iti daytoy a lugar ket buklen ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano ti Albany-Schenectady-Troy. Ti populasion ti dayta a lugar idi 2010 ket 870,716, ti maikapat a kadakkelan nga Estadistikal a Lugar ti Metropolitano idiay New York ken ti maika-58 iti pagilian.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ United States Census Bureau, in World Almanac and Book of Facts 2012, p. 612. Largest U.S. Metropolitan Areas by Population, 1990-2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Albany, New York iti Wikimedia Commons


text:
Aix-en-Provence
Ti Aix-en-Provence (Panangibalikas a Pranses: [ɛksɑ̃pʀovɑ̃s]; Probensal Ositano: Ais de Provença iti kadawyan a klasiko, wenno Ais de Prouvènço iti kadawyan a Mistralian, panangibalikas [ˈajz de pʀuˈvɛⁿsɔ]),[1] wenno ti laeng Aix (panangibalikas: [ɛks]; "Ex", mediebal Ositano Aics), ket maysa a siudad a komuna idiay akin-abagatan a Pransia,nga adda ti 30 km (19 mi) ti amianan iti Marseille. Daytoy ket rehion iti Provence-Alpes-Côte d'Azur, idiay departamen to iti Bouches-du-Rhône, a daytoy ket maysa a subprepektura. Ti populasion ti Aix ket agarup a 143,000. Dagiti agtataeng ket natawtawaganda a kas dagiti Aixois wenno, ti saan a naamammoan unay a kas dagiti, Aquisextains.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aix (Aquae Sextiae) ket nabangon idi 123 BC babaen ti Romano a konsul a ni Sextius Calvinus, nga isu ket nangited ti naganna kadagiti ubbogna, kalpasan ti panakadadael ti kaarrubana a Gallic nga oppidum idiay Entremont.[2][3] Idi 102 BC ti kaarrubaanna ket lugar idi ti Gubat iti Aquae Sextiae idi dagiti Romano babaen ni Gaius Marius ket inabakna ti Cimbri ken dagiti Teutones, nga adda dagiti adu anagpakamatay kadagiti natiliw a babbabi, a naibagbaga kadagiti Romano a sarsarita iti Hermaniko a kinatured.[4]
Idi maika-4 a siglo AD daytoy ket nagbalin a metropolis iti Narbonensis Secunda. Daytoy ket sainakupan dagiti Bisigodo idi 477. Iti simmaruno a siglo , ti ili ket inul-ulit a sinamsam babaen dagiti Pranko ken dagiti Lombard, ket sinakupan dagidi Saraseno idi 731 ken babaen ni Charles Martel idi 737. Ti Aix, idi las-ud ti Tengnga a Panawen ket isu idi ti kapitolio ti Provence, ken saan a nakabut ti mabalin a kinarang-ayna aginggan idi kalpasan ti maika-12 a siglo, nga idi, babaen dagiti kamara ti Aragon ken Anjou, daytoy ket nagbalian ng aartistiko a sentro ken tugaw ti panagadal.
Ti Aix ket naipan idiay balangat ti Pransia ken amin a pase ti Provence idi 1487, ken idi 1501 ni Luis XII ket nangibangon idiay ti parlamento iti Provence, a daytoy ket adda aginggana idi 1789. Idi maika-17 ken 18 a sigsiglo, ti ili ket tugaw idi ti Intendansia iti Provence.
Ti agdama nga arkeolohiko a panagkalkali idiay Ville des Tours, ti maysa a mediebal a suburbio iti Aix, ket nakakalida kadagiti tidda iti maysa a romano nga ampiteatro.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nupay kasta, no adda ti preposision nga a ~ à 'to', dagiti porma ket as Ais ~ à-z-Ais [aˈzaj]
- ^ Encyclopædia Britannica Maikasangapulu ket maysa Edision, artikulo Aix.
- ^ « Histoire d'Aix », site de l'office du tourisme d'Aix-en-Provence.
- ^ cf Jerome, letra cxxiii, Kenni Ageruchia, 8, 409 A.D.
- ^ Théâtre antique d’Aquae Sextiae (Pranses)
- Busquet, Raoul (1954). Histoire de la Provençade des origines à la révolution française. Editions Jeanne Lafitte. ISBN 2-86276-319-5.
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "nasken ti nagan ti artikulo". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- INSEE
Dagiti silpo ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Aix-en-Provence iti Wikimedia Commons


text:
1984 (Libro)
Ti 1984 (Iti Tawen a Sangaribu siam-a-gasut walopulo-ket-uppat) ket maysa a satirical a novela a political a sinurat ni George Orwell. Agwerret iti novela dagiti pagteng iti biag ken aglawlaw ti maysa a tao iti maysa a sociedad a dystopia wenno nalidem a masakbayan a ti agdama nga estado ket maysa a totalitarian a turay ken partido a mangtengtengel kadagiti umili babaen ti indoctrinasion, propaganda, buteng, ken naaprang a pannusa. Inyam-ammo ti novela ti konsepto ti sitataginayon ken naynay a sisisiput a Dakkel a Manong (Big Brother iti Ingles), a mangibagi iti kinabileg ken kinaturay.


text:
Chicago
Ti Chicago ket ti makatlo a kaaduan ti populasion a siudad idiay Estados Unidos kalpasan ti Siudad ti New York ken Los Angeles. Daytoy ket addaan kadagiti 2.7 riwriw nga agtataeng,[1] daytoy ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado ti Illinois ken ti Tengnga a laud ti Amerika. Ti metropolitano a lugarna ket masansan a tinawtawagan iti Chicagoland, ken daytoy ket pagtaengan dagiti 9.5 a riwriw a tattao ken daytoy ti maikatlo a kadakkelan idiay Estados Unidos.[2] Ti Chicago ket isu ti tugaw ti kondado ti Kondado Cook.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Sangalubongan nga Eropuerto ti O'Hare nga addaan iti uneg ti nainayon a patingga dagiti siudad ti Chicago ken gumay-at daytoy manipud ti Cook aginggana iti bassit a paset ti Kondado DuPage.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places Over 50,000, Ranked by July 1, 2012 Population: April 1, 2010 to July 1, 2012". U.S. Census Bureau. Mayo 2013. Naala idi Disiembre 5, 2013.
- ^ factfinder2.census.gov
- ^ "Idi 1946, ti Chicago nanggun-od ti daga para iti Eropuerto ti O'Hare, ken mairaman daytoy ti paset iti amianan a daya ti DuPage." Steph McGrath, "DuPage County" Encyclopedia of Chicago chicagohistory.org
- ^ "Tapno maipagtitipon ti panagtengngel iti lugar ti eropuerto, ti Chicago ket innayonna idi Marso 1956, a mairaman ti akinlaud nga igid, idiay Kondado DuPage." Amanda Seligman "O'Hare" Encyclopedia of Chicago chicagohistory.org


text:
Para kadagidiay saan unay nga managsukain ti comments ket saan pay a nakabasa kadagiti tungtungan nga madama idtoy nga topic, kayat ko man nga ipaladawan dagitoy nga dan daniw ti bago.
Ket dyay Lakay nga gayyem ko kinunana pay…
“mabuteng nga umay dagiti appok ditoyen.
kasla kano aggin-gined ken giyera, makigkigtot dagiti ubbing no adda
manalbuong nga bomba idiay daya,
agikkis dagiti billit, ken agsangit
dagiti kalding ken nuang,agbirok ti pagtarayan da.
“Apay aya nga itulok da, amin a manakabalin ti palasyo,
kabutbuteng nga aramid,
kinunada progreso, awan met latta.”
Agsaludsod manen diyay ubing…
“Laki, dayta rainbow, adda kadi
treasure na diyay ipus na?”
“Wen a, kinuna na, dayta makit-kitam aya, dayta puraw nga bantay
nga ipus na, dayta laeng tawid mi apok, ngem takawen dan sa…”
Makasangit dyay gayyem ko,
Lakay ngem nababa ti lua na.
Hohohoho, makasangitak sa met.
Ay wen, Apo,Isalakanna kami koma.
~Apo Lakay
ay ay sidong ilay apay ngay nga kastoy metten ti pagbanbanagan ti ili mi napudot no kalgaw nalammin no naangin ay ay sidong ilay nakabasol kamin san nga nagitalkan daydi lalakay nga mangsalaknib ti aglawlaw ay wen aya! Isuro na kam ngarud ti inkam aramiden iturong nakam ngarud ti pagsayaatan tapno di mi ilako ti iloko toy napateg nga lugar ti kabaguan ay ay ay sidong maay!
ayannantay dumadaniw nga tubo ti bario ala sika man met ti agsalidummay hahahah!
~kimat
Maysa nga aldaw, kalpasan ti bannog ken arado,
diay kantina nagpondo,
basi ken mani, ti sanguanan mi,
ahhh nagimasen, biag ti kallapaw,
banbantay di kalgaw,
diak malipatanen…
Ket manen dyay gayyem a lakay,
agistorya ti sangsangit
ken kapannunutan…
“Diyay ubing “, kinunana,
Adu-ado’t makitkita na…
“Laki, dayta dakkel a Tao,
Ni Apo Dios aya?
Nagrukbam ti amin,
Pinulbusan da’t puraw,
Pinunasan da’t dalan na,
Apay aya?”
“Ala nagpintasen, sarrukod dyay Tao
Sanga-sanga, kumilap-kilap
Adda pay nguso na,
Hahaha, ipakpakita da,
Igatangan dak met a Laki,
Maysa nga kasta”.
“Ngem napintas kadi
Dayta nga bagi?
Kabuteng na amin, agsarukoden,
Bileg met pagna na,
Adda kadi dakes nga aramid na?
Ay wen, bassit nga ulo,
Bassit nga mata,
Ngem dakkel nga panunot,
Dakkel a namnama.
Apo Isalakannakami.
~apo lakay


text:
Senegal
Nagsasabtan: 14°N 14°W / 14°N 14°W
Ti Senegal i/ˌsɛnɨˈɡɔːl/ (Pranses: le Sénégal), opisial a ti Republika ti Senegal (République du Sénégal, IPA: [ʁepyblik dy seneɡal]), ket maysa a pagilian idiay akinlaudnga Aprika. Ti naganna ket naggapu iti Karayan Senegal a nakabeddenganna iti daya ken amianan. Ti Senegal ket nabeddengan ti ruar babaen ti Taaw Atlantiko iti laud, ti Mauritania iti amianan, ti Mali iti daya, ti Guinea ken Guinea-Bissau iti abagatan; ti uneg ket ganganina a napalikmutan Ti Gambia, iti amianan, daya ken abagatan, malaksid ti ababa nga aplaya ti Taaw Atlatiko ti Gambia. Ti Senegal ket sakupenna ti kalawa ti daga iti gangani a 197,000 kuadrado kilometro (76,000 sq mi), ket adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 13 a riwriw. Ti klima ket tropiko nga addaan ti dua a tiempo: ti namaga a tiempo ken ti panagtutudo a tiempo.
Ti Dakar, ket isu ti kapitolio a siudad iti Senegal, mabirukan daytoy idiay lumaud unay anga ungto ti pagilian idiay peninsula Cap-Vert. Ti agarup a 500 kilometro(300 mi) manipud ti aplaya, idiay Taaw Atlantiko, ket naisanglad ti Is-isla ti Cape Verde. Idi agdama ti maika-17 a siglo ken maika-18 a siglo, adun dagiti nadumadumama a puerto ti komersio, a tagikua dagiti nadumaduma nga imperio, ti naipatakder kadgiti igid ti pantar. Ti ili ti St. Louis ket nagbalin a kapitolio iti Pranses a Laud nga Aprika (Afrique occidentale française, wenno AOF) sakbay a naiyakar idiay Dakar idi 1902. Ti Dakar ti kalpasan daytoy ket nagbalin a kapitolio idi 1960 iti panawen iti panagwaywayas manipud ti Pransia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ « La langue officielle de la République du Sénégal est le Français. Les langues nationales sont le Diola, le Malinké, le Pulaar, le Sérère, le Soninké, le Wolof et toute autre langue nationale qui sera codifiée. » − Extrait du site officiel du Example gouvernement sénégalais
- ^ ANSD (Pranses)
- ^ a b c d "Senegal". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 20 Abril 2012.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Senegal
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- G15 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Marxismo
Ti Marxismo ket maysa nga ekonomiko ken sosiopolitikal a sangalubongan a panirigan ken pamay-an ti sosioekonomiko a panagsukimat a naibatay ti materialista panangipatarus ti naipakasaritaan a panagrang-ay, ti dialektiko a panirigan ti sosial a panagbalbaliw, ken ti maysa a panagusig kadagiti klase a pannakibiang iti kaunegan ti kagimongan ket dagitipannakaipakatda kadagiti panagusig ken panagdillaw ti panagrang-ay ti kapitalismo. Idi tengnga aginggan ti naladaw a maika-19 a siglo, ti intelektual a panagrang-ay ti Marxism o idi ket inpayuna babaen dagiti dua nga Aleman a pilosopo, a ni Karl Marx ken Friedrich Engels. Dagiti Marxista a panagusig ken metolohia ken nakaimpluensia kadagiti adu a politikal nga ideolohia ken dagiti sosial a tignay kadagiti napalabas a pakasaritaan. Ti Marxismo ket buklenna ti maysa nga ekonomiko a teoria, ti sosiolohiko a teoria, ti [[Marxista a pilosopia|pilosopiko a pamay-an] ken ti rebolusionario a panirigan ti sosial a panagbalbaliw.[1] Awan ti naipatingga a Marxista a teoria; Ti Marxista a panagusig ket naipakaten kadagiti nadumaduma a suheto ken nabalbaliwanen kadagiti lasud ti dalan ti panagparang-ay tapno adda dagiti nadumaduma a teoria ti Marxista.[2]
Ti Marxismo ket naibatay iti materialista a pannkaaawat ti naigimongan a panagrang-ay, a nagal-ala manipud ti punto s a nagrugianna kadagiti kammasapulan a tignay ti ekonomia a kasapulan babaen ti kagimonagan ti tao tapno makaited kadagiti materiales a kasapulanna. Ti porma ti ekonomiko nga organisasion, wenno moda ti produksion, ket naawawat nga isu ti batayan manipud ti kaaduan ti dadduma a sosial a penomena — a mairaman dagiti sosial apannakibiang, politikal ken dagiti legado a sistema, moralidad ken ideolohia — a rimmuar (wenno babaen kadagiti kaaduan a naimpluensiaanda). Dagitoy a sosial a pannakibinag ket mangporma ti superestruktura, para iti pannakaporma ti ekonomiko a sistema a pangibatayan. No dagiti puersa ti produksion (a kangrunaan ti teknolohia) ket mapasayaat, dagiti adda a porma ti sosial nga organisasion ket agbalin a saan a nasayaat ken pasardenganna ti adu pay a panagprogreso. Dagitoy a saak a kinasayaat ket kabukbukodanda apagbalinen dagitoy a kas dagiti sosial a panagsuppiat iti porma ti salisal ti klase.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ sosial asiensia : Dagiti Marxista nga impluensia - Britannica Online Encyclopedia
- ^ Wolff and Resnick, Richard ken Stephen (Agosto 1987). Ekonomia: Ti Marxiano kontra ti Neoklasiko. Ti Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. 130. ISBN 0801834805.
Ti Marxiano a teoria (agmaymaysa) ket sinukatan dagiti Marxiano a teoria (ad-adu ngem maysa).
- ^ Panagipadpada dagiti Sistema iti Duapulo ket Maysa a Siglo, 2003, babaen ni Gregory ken Stuart. P.62, Teoria ti Panagbalbaliw ni Marx. ISBN 0-618-26181-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Marxismo iti Wikimedia Commons


text:
Confucius
Ni Confucius (551–479 BCE)[1] ket maysa idi nga Insik a manursuro, editor, politiko, ken pilosopor ti Primabera ken Otonio a paset ti panawen ti Insik a pakasaritaan. Ti pilosopia ni Confucius nangiyunay-unay ti personal ken gobarnamental a moralidad, kinaagpayso ken dagiti sosial a pannakibiang, hustisia ken kinapasnek. Dagiti simmursurot kaniana ket nakaibinglayda kadagiti dadduma nga eskuela idi las-ud ti Sangagasut nga Es-eskuela ti Panunot a panawen ngem isuda ket napasardeng a maiparabor dagitiLegalistas idi las-ud ti Qin a Dinastia. Kalpasan ti panagballigi ti Han iti Chu kalpasan ti panakarebba tif Qin, dagiti kapanunotan ni Confucius ket nakagun-od ti opisial a panakakayat ken kaaduan a naiparparang-ay iti sistema a naamammoan a kas ti Confucianismo.
Ni Confucius ket tawidan a naipammadayawan a nagsurat wenno nagurnos kadagiti adu a Insik a klasiko a testo a mairaman kadagiti amin a Lima a Klasiko, ngem dagiti moderno nga eskolar ket nagan-annadda a mangidakdakamat ti naisangsangayan a panagipatalgedan kenni Confucius . Dagiti aporismoa maipanggep kadagiti sursurona ket naurnong idiay Analeta, ngem kadagiti adu laeng tawtawen kalpasan ti ipupusayna.
Dagiti pamunganayan ni Confucius ket adda dagiti nakaibatayn ti sapasapa nga Insik a tawidan ken pammati. Isu ket nangikampeon ti napigsa a kinatulnog iti pamilia, panagraem kadagiti puonan, panarespeto kadagiti manakman babaen dagiti annakda (ken iti tawidan a pannakaipatarus) ti asawa a lallaki baben dagiti asawada. Isu ket nangisingasing pay a ti pamilia a kas batayan ti umno a gobierno. Isu ket nnagiyunayunay ti nadayeg a naamammoan a pamunganayan ti "Saanmo nga aramiden dagiti saamo a kayat a maramid kenka", ti maysa a nasapa bersion ti Nabalitokan nga Alagaden.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Confucius iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Confucius iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Confucius iti Wikisource (Ingles)


text:
Adam Smith
Ni Adam Smith (5 Hunio 1723 – 17 Hulio 1790) ket maysa idi a Eskoses a moral a pilosopo ken maysa a pionero ti politikal nga ekonomia. Maysa kadagiti kangrunaan a pigura ti Eskoses a Panagpalawag,[1] Ni Adam Smith ket nadayeg a naamammoan para kadagiti dua a klasiko nga obrana: Ti Teori a dagiti Moral a Sentimento (1759), ken Ti Panagsukimat ti Panggep ken Gapuanan ti Baknang dagiti Pagilian (1776). Ti kinaudi, ket kadawyan anaipangyababaan ti Ti Baknang ti Pagpagilian, ket naipanpanuotan nga isu ti bukodna a magnum opus ken ti immuna a moderno nga obra ti ekonomia. Ni ket nadakamatan a kas ti ama ti moderno nga ekonomia ken agdama pay laeng a maysa kadagiti kaimpluensiaan nga agpanpanunot iti pagobraan ti ekonomia tatta nga aldaw.[2] Idi 2009, ni Smith ket nanaganan idi a maysa kadagiti 'Kalatakan nga Eskoses' iti amin a panawen, iti maysa abutos nga inpataray ti Eskoses a kanal ti telebision STV.[3]
Ni Smith ket nagadal ti sosial a pilosopia idiay Unibersidad ti Glasgow ken idiay Kolehio ti Balliol idiay Unibersidad ti Oxford, nga isu idiay ket maysa kadagiti immuna nga estudiante a nakaimbag manipud ti libre a panagdadal nga inpatakder babaen ti kailianna ti Glasgow a ni John Snell. Kalpasan a nagturpos, isu ket nangibitla ti nagballigi a serie kadagiti publiko a lektura idiay Edinburgh, a nagiturong kaniana a makitinnulong kenni David Humeidi las-ud ti Eskoses a Panagpalawag. Ni Smith ket gimmun-od ti kina-propesor idiay Glasgow a nangisursuro ti moral a pilosopia, ken iti las-ud ti daytoy a panawen isu ket nagsurat ken nangipablaak Ti Teoria dagiti Moral a Sentimento. Iti naladladaw a kabibiagna, isu ket nangala ti puesto ti panagisursuro a nangpalubos kaniana nga agbaniaga iti amin a Europa, nga idiay a naamamonna dagiti intelektual a daulo ti panawenna. Ni Smith idin ket nagsubli idiay pagtaenganna ken nagob-obra anagsursurat kadagiti simmarsaruna a sangapulo a tawen ti Ti Baknang ti Pagpagilian, a nangipablaak daytoy idi 1776. Isu ket pimmusay idi 1790 iti tawen a 67.
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Nalatak nga AAgpanpaunot ti Eskoses a Panagpalawag".
- ^ Davis, William L, Bob Figgins, David Hedengren, ken Daniel B. Klein. "Dagiti Propesor ti Ekonomia' Dagiti Kakkaykayatan a Agpanpanunot ti Ekonmia, Dagiti Warnakan, ken dagiti Blog," Econ Journal Watch 8(2): 126-146, Mayo 2011.[1]
- ^ Ti Kalatakan nga Eskoses STV. Naala idi 31 Enero 2012
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butler, Eamonn (Marso 2007). Adam Smith – Maysa a Pangyuna. Instituto dagiti Ekonomiko a Pannakibiang. ISBN 0-255-36608-6.
- Copley, Stephen (Marso 1995). Baknang ti Pagpagilian ni Adam Smith: Dagiti Baro nga Interdisiplinario a Salaysay. Unibersidad ti Manchester a Pagmalditan. ISBN 0-7190-3943-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig kenni Adam Smith iti Wikisource (Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Adam Smith iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Adam Smith iti Wikimedia Commons


text:
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Ni Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Aleman: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; Agosto 27, 1770 – Nobiembre 14, 1831) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken maysa a nanagruna a pigura iti Aleman nga Idealismo. Ti bukodna a historisista ken idealista a panangibagbaga ti realidad a rebolusionado a Europeano a pilosopia ket maysa idi a nangruna a simmarunuan ti Kontinental a pilosopia ken Marxismo.
Ni Hegel ket nagparang-ay ti komprehensibo a nangibatayan, wenno "sistema", ti Patingga nga idealismo iti pakabilangan iti maysa a naitiptipon ken maiparparang-ay a waya para iti relasion ti isip ken katutubo, ti suheto ken banag ti pannakaammo, sikolohia, ti Estado, pakasaritaan, arte, relihion, ken pilosopia. A naisangsangayan, nga isu ti nangiparang-ay ti konsepto a ti isip wenno espiritu a bukodna anaimanipesto itimaysa nga agsamang kadagiti kontardiksion ken kasuppiatan a nakaipatinggaan ti naitiptipon ken naipagkaykayasa, nga awan ti panagikkat ti anian nga ungto wenno panagipabassit ti maysa kadagiti sabsabali. Dagiti kas pagarigan kadagitoy a kontradiksion ket mairaman ti dagiti nagbaetan ti katutubo ken waya, ken ti nagbaetan ti inmanensia ken transendensia .
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni Georg Wilhelm Friedrich Hegel iti Wikisource (Ingles)


text:
Liga ti Arabo
Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (Arabiko: جامعة الدول العربية Jāmiʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya), sapasap a tinawtawagan ti Liga ti Arabo (Arabiko: الجامعة العربية al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya), ket maysa a rehional a gunglo dagiti Arabo nga estado iti kaunegan ken lawlaw ti Amianan nga Aprika ken Abagatan a laud nga Asia. Daytoy ket naporma idiay Cairo idi 22 Marso 1945 kadagiti immen a kameng: Ehipto, Irak, Transhordania (renamed Hordania idi 1949), Lebanon, Saudi Arabia ken Siria. Ti Yemen ket timmipon a kas kameng idi Mayo 1945. Iti agdama, ti Liga ket addaan kadagiti 22 a kameng, nupay ti pannakibinglay ti Siria ket napasardeng manipud idi Nobiembre 2011 a kas maysa a nagbanagan iti represion iti las-ud ti agdama a yaalsa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Liga dagiti Arabo nga Estado iti Wikimedia Commons
- http://qatarconferences.org/arableaguesummit2013/arabic/
- (Arabiko) Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (opisial a sitio).


text:
KAPITULO 9
Arayyuan i Seksual nga Immoralidad
“Pallikuran nu i . . . paggannug, marakay nga appana-panono, nepattaggan nga pakkaraga na baggi, pakkaraga nga mangngua tu marakay, anna pakkelug. Ta i pakkelug ay pammakakua ta ari tu kurug nga dios.”—COLOSAS 3:5.
1, 2. Anni i neyappan ni Balaam tape mepay ta peligro i totolay ni Jehova?
MINAY i gumaggimmanangò ta paboritona nga pabbannuekan. Egga kayàna nga gafutan nga klase na manangò. Mappili yaya tu mepangngò nga appan tapus ikazzàna i bannuè ta danum. Nappasa i piga minuto, magguyuguyu i pagataw yari tu takkutanna ngana i galùna. Magayayà yaya ta ammuna nga fustu i neyusana nga appan.
2 Turi 1473 B.C.E., egga lalaki nga mangngagan tu Balaam nga mannononò tu makasta nga appan. Appananna i totolay na Dios nga nakkampu ta Tanà na Moab, aranni ta Nepromesa nga Davvun. Kakkagianna nga profeta yaya ni Jehova, ngem ta kakuruganna napagan laman yaya tape igeg i Israel. Ngem megafu ta uffun ni Jehova, bendision i navuyà ni Balaam. Megafu ta determinado yaya nga malà i pagána, ninonòna nga awayyana nga si Jehova mismu i mangigeg ta Israel nu matenta i totolay na Dios nga magangngua tu madammò nga liwà. Megafu tatun, nakanonò yaya tu iyappanna—i alembong nga babbay ta Moab.—Numeros 22:1-7; 31:15, 16; Nepakannammu 2:14.
3. Kunnasi tam makagi nga efektibo i appan ni Balaam?
3 Efektibo kari i appanna? Wan. Rinivu nga Israelita i nangagà ta appanna—natagà ira ta “seksual nga immoralidad ta ána na Moab.” Zinayarayoda paga lagu i dios ira na Moab kunne na gapa ta kannamanama nga si Baal na Peor, nga dayarayawadda gukaban na immoral nga pattadday na lallaki anna babbay. Megafu tatun, 24,000 nga Israelita i natay ta lugar nga aranni ta Nepromesa nga Davvun. Daka-dakal nga trahedia yatun!—Numeros 25:1-9.
4. Ngatta rinivu nga Israelita i natagà ta silu na immoralidad?
4 Ngatta nesimmu yaw nga trahedia? Aru nga Israelita i napeggan tu marake nga futu megafu ta minarayyu ira kani Jehova, i mismu nga Dios nga namaliag nira ta Ehipto, namakan nira ta tana-tanà, anna i nanangngal nira tape makadde ira ta nepromesa nga davvun. (Hebreo 3:12) Netura ni apostol Pablo: “Ariattam gapa magangngua tu seksual nga immoralidad, kagitta na kingngua na karuan nga nakangngua tu seksual nga immoralidad, tape laman matagà, 23,000 ta tangaggaw.” *—1 Corinto 10:8, NW.
5, 6. Ngatta makoffun nittam i netura meyannung ta liwà na Israel ta Tanà na Moab?
5 Napakaru i magigiammu na aripan ira na Dios ta netura ta Numeros netallugaring ta aranni ngana ira ta nepromesa nga davvun. (1 Corinto 10:11) Angngariganna, masingan ta pakkaraga ta sekso na totolay i kagitta na pakkaraga na Moabita gari, ngem mas grabe paga. Kada dagun, rinivu nga Cristiano i matagà ta silu na immoralidad—parehu nga silu nga natagatan na Israelita ira. (2 Corinto 2:11) Kagitta ni Zimri nga awan tu pasiranna nga nangilelevù tu Midianita ta kampu na Israelita, karuan gapa nga mevulu-vulu ta totolay na Dios kasali i karuan nga bawtisado nga Cristiano i nabbalin tu marake nga influwensia ta kongregasion.—Numeros 25:6, 14; Judas 4.
6 Masingammu kari nga mepa-arubakka ta situasion nga kagitta na nesimmu ta Tanà na Moab? Meripi-ripàmu kari ngana i bendisiommu—i nabayag nga ininnaggammu nga napabagu nga mundo? Nu wan, kuammu i ngamin nga mawayyam tapenu makapattalupaddiakka ta ayâ na Dios gukaban na panuttulmu ta bilinna: “Ibita nu i maggannug.”—1 Corinto 6:18.
ANNI I SEKSUAL NGA IMMORALIDAD?
7, 8. Anni i seksual nga immoralidad? Anni i efektona yatun ta magaggangngua?
7 Ta Biblia, tukuyan na termino nga “seksual nga immoralidad” (Griego, por·neiʹa) i ari tu mepangngò nga seksual nga relasion na ari nga magatawa. Kasali tatun i pakidallaw, prostitusion, anna seksual nga relasion na ari magatawa, pati oral anna anal sex anna panammì ta pribadu ira nga parte na baggi na ari tu atawam; kunne na gapa i bestialidad anna i seksual nga relasion na parehu nga babay onu lalaki. *
8 Mananawag i kagian na Biblia: Ari nga mattalupaddian ta Cristiano nga kongregasion anna ari makalawà tu mannanayun nga inangò danuri magaggangngua tu seksual nga immoralidad. (1 Corinto 6:9; Nepakannammu 22:15) Mas grabe paga i efektona nira mismu—kawan na pattalò anna respeto ta baggi, magulu nga familia, pakkakonsensia, awan ta plano nga pabbussì, takì tuange ta patay. (Bibbigammu i Galacia 6:7, 8.) Ngatta kuammu gapa i gannug nga marresulta tu puru daddam? Ari nga nanonò yatun na magaru nige nga kuadda i ollu nga mali nga dakkuà—i pornograpia.
PORNOGRAPIA—MATTUPPAL TA SEKSUAL NGA IMMORALIDAD
9. Ngatta marake i pornograpia?
9 Ta aru nga nasion, masingan i pornograpia ta diariu, musika, anna TV anna ta aru nga Internet site. * Kagian na karuan nga ari tu marake yatun. Kurug kari? Kinaladdug yatun! Megafu ta pornograpia, neyugali na karuan i masturbasion anna “kappasiran nga ganna-gannug nga kapagustuan na baggi da,” nga marresulta tu pagadikto ta sekso, immoral nga pakkaraga, kadaral na familia, anna paddiborsio. * (Roma 1:24-27; Efeso 4:19) Segun ta tadday nga researcher, kagitta na kanser i pagadikto ta sekso. Kinagina: “Maggrabe anna mawwara yatun. Mariga malsa anna mariga moruan.”
10. Kunnasi tam iyaplika i prinsipio ta Santiago 1:14, 15? (Innammu gapa i kahon nga Nu Kunnasi Nga Nabbalin nga Marenu ta Moral.)
10 Ikonsidera i netura ta Santiago 1:14, 15: “Ngem matenta i tolay nu melogo anna pammagurayan na pakkaraga na ta marakay ira nga gannug. Nu yaw nga pakkaraga ay minatto ngana ta futu na, marresulta ta katagarulian. Ay nu madammo ngana i katagarulian, marresulta ta patay.” Yatutta nu egga manonòmu nga marake, mawag tu insigida nga alsammu ta nonòmu! Angngariganna, nu makasingakka tu makatenta ira nga letratu, insigida nga likurammu, patayammu i computer, onu iyalìmu i chanel na TV. Kuammu i ngamin nga kawagan tape ari ka nga matenta na immoral nga pakkaraga nige paga nga maggrabe yatun!—Bibbigammu i Mateo 5:29, 30.
11. Kunnasi tam mepasingan i pattalò kani Jehova nu labanattam i marake ira nga pakkaraga?
11 Megafu ta mas ammu ni Jehova i baggi tam anne nittam mismu, egga makasta nga rasonna nga manabarang: “Pallikuran nu i . . . paggannug, marakay nga appana-panono, nepattaggan nga pakkaraga na baggi, pakkaraga nga mangngua tu marakay, anna pakkelug. Ta i pakkelug ay pammakakua ta ari tu kurug nga dios.” (Colosas 3:5) Kurug tu mariga nga kuan yatun. Ngem daddammattam tu egga minaggiddu anna mapasensia nga nelangitan nga Yama tam nga pappoffunattam. (Salmo 68:19) Insigida nga umaranni ka sa nu marake i mattallung ta nonòmu. Ipakimallòmu i “ari nga maguku-gukug nga pakapangngua,” anna ikagumammu i mannonò tu tanakuan.—2 Corinto 4:7; 1 Corinto 9:27; innammu i kahon nga “ Kunnasì Meyimmang i Marake nga Annangngua?”
12. Anni i itaddaggan na “futu” tam? Ngatta mawag nga immugurattam yatun?
12 Netura ni Solomon: “I pinaka-importante ta ngamin, immugurammu i futum, ta yatun i paggafuan na inangò.” (Proverbio 4:23) Itaddaggan na “futu” tam i kata-katoletam—nu sinni talaga ittam ta arubang na Dios. Fuera paga tatun, nakadepende ta pagimamma ni Jehova ta “futu” tam, ari tu ta pagimamma na tanakuan i pangalawà tam tu mannanayun nga inangò. Kunnatun i kasimplena. Kunnatun gapa i kaseriosona. Nakipakkasinabban si Job ta matana tape ari yaya makkaraga tu marake ta babay. (Job 31:1) Anni kastana nga ehemplo para nittam! Nepasingan gapa na salmista i kunnatun nga appanonò turi ta nakimallò: “Iyarayyum i matà ta gannug ira nga awan tu kwenta da.”—Salmo 119:37.
ARI MASIRIB NGA PAPPILI NI DINA
13. Sinni si Dina? Ngatta ari nga masirib i pappilina tu kokkofun?
13 Nagigiammu tam ta Kapitulo 3 nga masikan i influwensia nittam na kakavulu tam—makasta onu marake. (Proverbio 13:20; bibbigammu i 1 Corinto 15:33.) Daddammattam si Dina, i anà ni Jacob. Maski nu makasta pamadakal na maganàna sa, ari masirib nga nakikofun yaya ta Canaanita nga babbay. Kagitta ira na Moabita nga nepallò i ka-immoralda. (Levitico 18:6-25) Ta mata na lallaki nga Canaanita, kasali si Sikem—“i pinaka-respetadu” ta familiana—magustuan gapa ni Dina i magangngua tu immoral.—Genesis 34:18, 19.
14. Kunnasi nga narresulta tu trahedia i ari masirib nga pappili ni Dina tu kokkofun?
14 Turi ta nasingan ni Dina si Sikem, awayyana nga awan ta nonòna i mangngua tu immoral. Ngem kingngua laman ni Sikem i gagangay nga kukukuan na Canaanita ira nu makatagenò ira tu seksual nga pakkaraga. Awan ngana tu sesserbi na pammanakì ni Dina, ta ginafù yaya ni Sikem anna finuersana yaya nga mangngua tu immoral. Kabalinna yatun, inayâ gapa ni Sikem si Dina ngem ari na ngana mavurran yatun i kingnguana sa. (Bibbigammu i Genesis 34:1-4.) Ari laman nga si Dina i nafektan ta marake nga nesimmu. Megafu ta ari fustu nga pappilina tu kokkofun, natturunug i trahedia nga nangipasiran ta interu nga familiana.—Genesis 34:7, 25-31; Galacia 6:7, 8.
15, 16. Kunnasi ittam mapeggan tu kurug nga sirib? (Innammu gapa i kahon nga Teksto ira nga Pannonopan.)
15 Nakagigiammu laman si Dina tu leksion turi ta nesimmu i marake sa. Ngem ari tu mawag nga maekspiriensa mabbi danuri mangayâ anna manuttul kani Jehova i marake nigèda nga makagigiammu. Megafu ta maggigginna ira ta Dios, piliadda i “lumakag kavulu i masirib.” (Proverbio 13:20a) Yari tu malippawàda “i interu nga dalan na mapia” anna malillitadda i problema anna ziga-riga.”—Proverbio 2:6-9; Salmo 1:1-3.
16 Mawag tu karagatattam nga mapeggan tu sirib nga naggafu ta Dios gukaban na kanayun nga pakimallò anna malappò nga pagigiammu ta Biblia anna publikasion ira nga naggafu ta matalò anna masirib nga aripan. (Mateo 24:45; Santiago 1:5) Importante gapa i pappakalinno, nga masingan ta sigga-paran nga pamarulò ta tabarang ira na Biblia. (2 Patul Ira 22:18, 19) Angngariganna, awayya nga akseptan na tadday nga Cristiano i prinsipio nga minangngilogò anna desperadu i futùna. (Jeremias 17:9) Ngem nu mepa-arubang yaya ta situasion nga arianna nakapaddesision tu masirib, sigga-pakalinno kari nga alawatanna i espesipiko anna meddu nga tabarang nga makoffun sa?
17. Anni nga situasion i awayyana luttuag ta familia? Kunnasi nga makiergo i yama ta anàna?
17 Nonopammu yaw nga situasion. Ari nga pinamavulunan na yama, i maginganay nga anàna anna i Cristiano nga bagitolay nga mallawan ira nga awan tu tanakuan nga kavulùda. Simibbag i anàna: “Pa, awan kari tu pattalòmu niakan? Awan gamma tu kuammi nga marake!” Awayyana nga ayatanna si Jehova anna awan gamma tu intensionna nga mangngua tu marake, ngem makagi kari nga lumalakag yaya “ta [makadios] nga kinasirib”? Ara-arayyuanna kari i seksual nga immoralidad? Onu nelloko yaya nga mattalò ta “[mismu] nga futuna”? (Proverbio 28:26) Awayyam mannonò tu tanakuan paga ira nga prinisipio nga makoffun nira.—Innammu i Proverbio 22:3; Mateo 6:13; 26:41.
INARAYYUAN NI JOSE I SEKSUAL NGA IMMORALIDAD
18, 19. Anni nga tentasion i zimittal kani Jose anna kunnasina nga inarubang yatun?
18 Si Jose ay masippo nga mabbing nga wagi ni Dina ta yama. Ayatanna si Jehova anna inarayyuanna i seksual nga immoralidad. (Genesis 30:20-24) Ta kabbinna, nasinganna mismu i resulta na ari masirib nga kingngua na manangna. Siguradu nga nakoffun yatun sa, anna i pakkaragàna nga mattalupaddian ta ayâ na Dios turi ta “inaggaw” nga sinenta yaya na atawa ni Potifar. Tadday laman yaya nga aripan ta Ehipto, yatutta awan tu lallagurena nga basta ngana laman manaw! Mawag nga masirib anna magutù nga arubanganna i situasion. Pakatotoli nga nammanakì yaya ta atawa ni Potifar tapus pinanawanna.—Bibbigammu i Genesis 39:7-12.
19 Nonopammu: Nu agga-nonò ni Jose i atawa ni Potifar onu i meyannung ta sekso, makapattalupaddian kari yaya nga matalò? Awayyana nga ari. Imbes nga agga-nonòna i marake, tinagibalor ni Jose i relasionna kani Jehova nga masingan ta kinagina ta atawa ni Potifar: “Ari vuluvuga nga neyetù niakan na yafù i maski anni fuera nikaw, megafu ta atawanaka. Yari tu kunnasì nga makuà yaw nga kinamarakè anna ta kakuruganna, makaliwà ta Dios?”—Genesis 39:8, 9.
20. Kunnasi nga minaniobra ni Jehova i ganna-gannug meyannung kani Jose?
20 Nonopammu i ayayà ni Jehova ta pakasinganna ta mabbing nga si Jose nga nattalupaddian nga matalò ta kagaggaw maski nu arayyu ta familiana. (Proverbio 27:11) Turi kua, minaniobra ni Jehova i ganna-gannug tape ari laman nga makalawan ta affukutan si Jose ngem mabbalin paga nga administrador na makan anna mekadua ta katannangan ta Ehipto! (Genesis 41:39-49) Talaga nga kurug i kinagi na Salmo 97:10 meyannung ta mangayâ ira ta Dios: “Tangngallan [ni Jehova] i inango na totolay na; ta pakawayya na marakay ay paliaran na ira”!
21. Kunnasi nga netaddaggan na bagitolay nga wagi ta Africa i moral nga prinsipiona?
21 Ta maddaggun, aru nga masesserbi ta Dios i mangipasingan nga ‘kalussoda i marake anna ayatadda i mapia.’ (Amos 5:15) Manonò na bagitolay nga wagi ta Africa nga kinagi na klasmeytna nga babay nga maki-sex sa nu uffunanna yaya ta test da ta matematika. “Insigida nga nammanakì ngà ta kayàna,” kinagina. “Gukaban na pattalupaddian nga matalò, ariakku nawawan i dignidad anna respeto ta baggì nga mas nabalor anne ta vulawan anna pira.” Fustu tu mangiyawa i liwà tu “manganannuan nga pagayaya” ngem maruddu nga grabe nga takì i katalìna. (Hebreo 11:25) Fuera paga tatun, balabaddi laman yatun nga pagayayà nu mekumpara ta mannanayun nga pagayayà nga resulta na kanayun nga pattuppal kani Jehova.—Proverbio 10:22.
ALAWATAN I UFFUN NA MINAGGALLALLÒ NGA DIOS
22, 23. (a) Mapakoma panò paga i Cristiano nga nakakua tu madammo nga liwà? Ipakanawag. (b) Sinni i makoffun ta nakaliwà?
22 Megafu ta imperfekto tam, mappuppursigi tam ngamin tape malabanan i nepattaggan nga pakkaraga anna tape makua tam i fustu ta pagimamma na Dios. (Roma 7:21-25) Masingi-singan yaw ni Jehova megafu ta “ammu na tu gavu ittam laman.” (Salmo 103:14) Ngem nu karuan, awayyana tu makakua tu madammo nga liwà i tadday nga Cristiano. Mapakoma panò yaya na Dios? Siempre gapa! Ngem magga apitanna lagapa i marake nga vunga na kingnguana, kagitta na nesimmu kani Patul David. Ngem “minammakoma” i Dios, sigga-paran nga pakomanna danuri napafutuan nga mabbabawi anna ‘mangikagi ta nakaliwatadda.’—Salmo 86:5; Santiago 5:16; bibbigammu i Proverbio 28:13.
23 Fuera paga tatun, nangiyawa paga i Dios ta kongregasion Cristiano tu ‘regalu ta totolay ira’—pastor ira nga manakam ta espiritual nga kualipikado anna agga-paran nga manguffun. (Efeso 4:8, 12; Santiago 5:14, 15) Gakkagda nga uffunan i nakaliwà nga metoli i makasta nga relasionna ta Dios anna mapeggan tu “pakalippawa” tapenu arianna ngana kuan uli i nakaliwatanna.—Proverbio 15:32.
‘MAPEGGAN TU NONÒ’
24, 25. (a) Kunnasi nga nepasingan na bagitolay ta Proverbio 7:6-23 nga “awan tu nonòna”? (b) Kunnasi tam nga ‘mapeggan tu nonò’?
24 Nakagi ta Biblia i meyannung ta tolay nga “awan tu nonòna” anna i tolay nga ‘egga pakalippawàna.’ (Proverbio 7:7) Megafu ta arianna kuruga malippawà i estandarte ni Jehova anna kurang tu ekspiriensa ta passerbi sa, awayyana tu makkamali ira ta paddesision. Kagitta na bagitolay nga nakagi ta Proverbio 7:6-23. Liminakag lagapa ta dalan maski nu ammúna nga egga i prostitute tari, tapus turi ta nassimmu ira, sinentana yaya yari tu nakaliwà. Ngem i ‘napeggan tu nonò,’ usitakkanna tu mapia i kata-katolena gukaban na regular nga paggigiammu tu Uvovug na Dios kunne na gapa ta pakimallò. Maski nu imperfekto, kuanna i ngamin nga mawayyana tape mekunnay ta estandarte na Dios i appana-panonò, pakkaraga, emosion, anna i gakkagna ta pattolay. Yari tu ‘ayatanna i baggina mismu’ anna “makaleg tu mapia.”—Proverbio 19:8.
25 Iyavùmu ta baggim: ‘Kumbinsido ngà kari talaga nga matunung i estandarte na Dios? Talaga kari nga mangurug ngà nga marresulta tu kurug nga pagayayà i panuttul tatun?’ (Salmo 19:7-10; Isaias 48:17, 18) Nu egga maski baddi laman nga paddudam, alsammu yatun. Nonopammu tu mapia i resulta na ari nga panuttul ta dorob na Dios. “I pia na Yafu ay en-nu mismu nga kakkapan” gukaban na pattolay mekunnay ta kinakurug. Masingammu paga i pia ni Jehova nu pannuammu i nonòmu tu mepangngò nga ganna-gannug—kurug, matunung, marenu, anna makemmemmi. (Salmo 34:8; Filipos 4:8, 9) Makasiguraduka nga durante nga kuammu yaw, mas nga umunag i ayâmu ta Dios, mas ayatammu i ayatanna, anna ikalussaw i kalussona. Ari tu perfekto si Jose. Ngem narayyuanna i seksual nga immoralidad megafu ta nepamavulunna nga tudduan anna igiya yaya ni Jehova ta unag na aru nga dagun, anna kayàna nga mapagayayà i Dios. Paray nakuan tu kunnatukka gapa.—Isaias 64:8.
26. Anni i importante nga topiko i magigiammu ta tumunug?
26 Kingngua na Dios i pribado ira nga parte na baggi tam tape maggaka tam anna paggafuan na pagayayà na magatawa, ari nga paggalaggayaman. (Proverbio 5:18) Magigiammu ta tumunug nga dua nga kapitulo i pagimamma na Dios ta pagatawa.
^ par. 4 Nelagum ta bilang ta libru na Numeros i 1,000 nga lallaki nga “lider ira” na totolay nga pinatay na ukum ira, anna danuri direkta nga pinatay ni Jehova.—Numeros 25:4, 5.
^ par. 7 Para ta kepakanawag na termino nga kinaritta anna kappasiran nga kondukta, innammu i “Mga Tanong Mula sa mga Mambabasa” ta Ang Bantayan, Hulyo 15, 2006, nga nepublisa na Saksi ni Jehova.
^ par. 9 Tukuyan na termino nga “pornograpia” i letratu, pabbibbigan, rekording onu aktual nga pakiergo onu pakibbida nga gakkagna nga sikkagan i seksual nga pakkaraga. Kasali ta pornograpia i makatenta anna bastus ira nga letratu onu eksena na dua onu aru paga nga totolay.
^ par. 9 Nepakanawag i termino nga masturbasion ta artikulo ta Apendise nga, Affutammu i Masturbasion.


text:
Ania ti Baro?
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Ania ti Masapul a Maammuak Maipapan iti Arak?
Ammuem no kasanom a maliklikan ti panangsukir iti linteg, pannakaperdi ti reputasion, seksual a pannakaabuso, pannakaadikto, ken ipapatay.
NO. 1 2017 Depression Kadagiti Tin-edyer—Ania ti Makagapu ken Makatulong?
Makapadanag ti napartak nga iyaadu dagiti madaydayagnos nga adda depression-na a tin-edyer. Ania dagiti makatulong iti daytoy a problema?
WORKSHEET
Uminumka Kadi iti Arak?
Makatulong kenka daytoy a worksheet nga agplano no adda mangpilit kenka nga uminum.
SERYE
Petr Muzny: Ilawlawag ti Maysa a Propesor ti Abogasia No Apay a Mamati iti Dios
Nayanak isuna bayat ti panagturay ti Komunista a gobierno. Maibilang a nakakatkatawa ti ideya maipapan iti Namarsua. Ammuem no ania ti nangbalbaliw iti kapanunotanna.
SERYE
Monica Richardson: Ilawlawag ti Maysa a Doktor No Apay a Mamati iti Dios
Pinagduaduaanna no ti panaganak ket maysa a milagro wenno no adda ti nangdisenio iti dayta. Ania ti nagbalin a konklusionna gapu iti kapadasanna kas maysa a doktor?
SERYE
Massimo Tistarelli: Ilawlawag ti Maysa a Roboticist No Apay a Mamati iti Dios
Ti kasta unay a panangipategna iti siensia ti nangiturong kenkuana nga agduadua iti pammatina iti ebolusion.
SERYE
Introduksion iti Kanta ni Solomon
Ti di agkupas nga ayat ti Sulamita iti maysa a pastor ket nailadawan kas “gil-ayab ni Jah.” Apay?
AGBALINKA A GAYYEM NI JEHOVA
Dinisenio ni Jehova Dagiti Nagpipintas a Bambanag!
Ania dagiti inaramid ni Jehova a makitam iti ladawan?
PEBRERO 2017 TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION)
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Abril 3-30, 2017.
AGBALINKA A GAYYEM NI JEHOVA
Ti Nagan ni Jehova
Mamin-ano a mabasa ti nagan ti Dios iti Biblia?
ANIA A TALAGA TI ISURSURO TI BIBLIA? (GIYA ITI PANAGADAL)
No Kasano nga Agbalin a Naragsak ti Biag ti Pamiliayo (Paset 1)
Ania ti sekreto ti naragsak a panagasawa? Adalem a naimbag dagiti patpatiem, sukimatem dagiti isursuro ti Biblia, ken sursuruem nga ilawlawag dagiti patpatiem babaen ti panangusarmo iti daytoy a giya iti panagadal.


text:
Natarnaw latta ni lagip.
Nagkalkalak man kadagiti napempem a files. Dagiti dadduma, sobra wenno tedda dagiti anay a diak nadlaw iti irarautda. Nagduduma a hard copy files. Dagiti nakakallalagip ken saanen a malagip wenno nalipatanen..Ti regget a nangdurog kadatao nga anusan a saggaysaen a miraen dagiti sinurat a tedda dagiti anay ket ti kinaadda ti daniw a sapsapulek iti nabayag a diak malagipen iti nangidulinak. Saanko nga ammo no sadino ti nangisekseksekak. Daniw a nangilukat iti ridaw ti panagsuratan. Wenno nangiduron no apay a mannuratak. Nga idi agangay, nasarakak daytoy a daniw a nairagpin kadagiti files dagiti daan a dandandiw. Isu man daytoy.
Tallo A Sarindaniw Ti M/V Don Juan
I. SIAK KEN DAGITI PASAHEROS
wen kunak, saan kunada
saan kunak, wen kunada
wen kunak, wen kunada
saan kunak, saan kunada.
Ah, nagduduma a kapanunotan,
Nagduduma a prisipyo!
Iti maysa a suli;
“Anak, aganuska ta awan kuarta tayo…”
Panunot ti anak; “Diosko, kaasiannakami!”
Iti sabali a suli;
“’Nia boss, ikkakon?”
Nakaisem lang ti boss, ngem adda palimed kadagiti matana…
Ah, adu pay dagiti sayangguseng;
dagiti nakadidillaw ken mailimlimed
dagiti maawatan ti kaaduan ken saan
dagiti manglalais ken mangal-allukoy
No dadduma, malaokan ti saibbek ti aglawlaw;
ti ngayemngem, kemkem ti sangi
dagiti ikkis ken garakgak
ken di maungpot agayus a lua…
Ngem adda isem tunggal tugot ti lua
Ta adda dagiti Narra a pasaheros
A sidadaan a mangiyawat ti imada, isuda
Dagiti mangipatpateg ti M/V DON JUAN.
II. KENKA PILOTO
Tengliem ta timon, dimo baybay-an
Kitaem, tanangem iti pangiturongam
Dimo iseman dagiti uwak a makitam
Laisem ti inda ikaskasaba
Ta ditayto maidungpar tangrib iti masanguanan
Dika agpungtot kibor daluyon
Ta pasetda iti nakaparsuaan
Anusam, pakirdem ta panunotmo, ta sikat’ piloto
A mangitunda kadakami iti PARAISO NI JUAN.
III. M/V DON JUAN
Kayarigam baggak iti agsapa…
ta adu ti mangisem kenka
ti mangdayaw kenka
ta ngamin dagiti rimatmo agraraira!
Kayarigam maysa a kulalanti…
nga addaan silaw iti kasipngetan
(iti deppaar sika lang ti addaan)
adu ti mayat a mangikot kenka
gapu kadagiti natakuatanda kenka
ta uray bassitka man, addaanka
kadagiti gameng ti Namarsua!
Ngem ita, kayarigam sikat nga artista…
addaka iti sirkulasyon iti amin a pagiwarnak
(iti uneg ken ruar ti M/V Don Juan)
adu unay ti intriga kenka
(dagiti parbo ken saan)
matmatmatandaka, buybuyaendaka
iti pananglayagmo.
Ngem ti kinapudno…
dagiti met lang naglugan kenka
dagiti pasaheros ken dadduma a mangimaton
ta mangbutaw ta bakrangmo
tapno maitanemka iti lansad ti taaw!
Ket kunami…
Diosko, tulongam koma ti M/V DON JUAN!
Enero 27, 1986
Banco Filipino
22-24 Session Road
Baguio City 0201
Makaisemak. Agraraay ti tinagapulotan nga isem ta addan iti nasurok a duapulo uppat a tawen daytoy a daniw. Nabayag metten a nakapempen. Nagmaris news print ti sigud a nakapudpudaw a kopun ban a nakaimakiniliaanna. Maris Milo ti sigud nga Alaska a papel. Kasta kadin ti kapaut ti naglabasanna a tawen? Makapaisem a talaga, aglalo no ita, no intay amirisen a nalaing dagiti binatog ti daniw, lukagenna met ti napalabas. Amintayo ket pasaheros ti M/V Don Juan.
Natarnaw latta ni lagip, lalo no sublian no apay a naisar-ong datao iti lubong a saanko a ninamnama, a saanko a kiniddaw ken lalo a saanko nga inarapaap. Natarnaw ni lagip ta kaiyariganna man dayta a daniw ti nakalawlawa a ridaw a nangpastrek kaniak tapno agbasakbasakak man iti saanko a lubong. Iti ababa a pannao, naisar-ongak laeng. Wenno aksidente ti napasamak a simrekak iti lubong a diak inarapaap.
Kinopiak a kastan ti pannakaisuratna ti daniw. Diay pannakaisuratna idi iti makinilia, isu lattan. Ania ti kayat a sawen ti daniw? Saan a daydiay ibagbagana ti talaga a kayatna a sawen. Adda sabali ken central idea ti daniw. Adda ngamin ti daniw a daydiay ibagbagana ket saan nga isu ti direkta a kaipapananna. Naidalan iti pangngarig wenno pangiyarigan iti kayatna a sawen. Ta kasta ngamin dagiti dadduma a daniw. Saanda nga ibaga a diretso ti kayatda nga ibaga no di iyarigda laeng. No utoben, uray met ti gagangay a panagpapatang ket maisapit daydiay panangiyarig ti kayat nga ibaga. Saanda nga isawang a direkta no di ket iyarig laeng.
Kas koma dagitoy, adda tallo a nadakamat iti daniw: siak ken dagiti pasaheros, ti piloto, ken ti M/V Don Juan. No amirisen a nalaing, M/V Don Juan ket dakdakamatenna ti pagiliantayo. Isu ti kaipapananna. Ti “Siak Ken Dagiti Pasaheros” ket dagiti mismo nga umili, ket ti piloto ket ti mangidaulo ti pagilian. Naaramid daytoy a daniw, a dagiti dandaniw Iluko ket kaaduan a dagiti pay laeng nalaka a maawatan wenno direkta ti dakdakamatenna.
Nupay saan a daytoy ti kaunaan a sinuratna a daniw ti author, ta nagputputar met idin iti dandaniw ngem saanna impaipablaak (siguro a ket ti rason, dina ammo iti agimakinilia, he-he!), ta kalpasan a nakaputar ket umanayen ‘diay nariknana nga inyebkasna laeng ti marikriknana, kapanunotanna, sirmata, kdp. Naisurat dagita iti short hand. Isu a daytoy kaunaan a daniwna a naikontes ken naimakinilia. Ti author ket saan a mannaniw wenno mannurat. Pinadasna laeng iti nagsurat a tinugketugkelan nga in-inut ti makinilia pangpalabasanna met ti oras kalpasan a nagbasabasa iti nagduduma komiks, nagduduma a magazine ken kangrunaanna ti Bannawag. Imbusonna ti kopia, kalpasanna, awanen. Kasla awan aniamanna no adda man banagenna wenno awan. Ti importante, ti author ket naiyebkasna ti riknana, kapanunotanna, paliiw, panirigan, kdp.
Naklaat laengen ti author idi nakaawat iti surat, a daytoy a daniwna, nangabak iti maikalima a puesto. Nangabak? Ania kasano a napasamak? Saan a makaidna. Kasla di mamati. Kasla di nakapappapati ngem pudno. Ket tapno pumudno, immatendar iti GUMIL Convention 1986 sadiay Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur. Inawatna ti premio ken ni Apo Romulo G. Basuel. Mano? PhP150.00. Dakkel a gatad daytan idi a panawen kunam sa, ngem saan nga importante ti gatad ti premio no di ket ti surat a nakailanadan a nangabak. Ken nanglukat ti ridaw a makigamulo iti GUMIL ken agbalin a premiado a mannurat.
Kangrunaanna, nangited iti panagbalbaliw iti biagna gapu kadagiti panirigan a nasken a saluadan. Nailamina iti dayta a surat ti makagutugot rikna a kinuna iti udina: I am looking forward, in the future, that you will be participating more contest in at any professional category. And, of course, I wish you luck of your writing undertakings.
Pinirmaan ni Amado I. Yoro, Founder & Chairman, Dakilang Ugat Awards. Ti nasao a pasalip ket babaen iti pannakitinnulong ti GUMIL Sinait babaen iti panangidaulo ni Romulo G. Basuel.
Ita, addaanen iti sumagmamano nga awards ti author, a pakaibilangan ti 1st Prize a Paligsahan sa Tula 1998 ng Homelife Family Magasin ken 1st Prize Palanca Awards 2000 iti Ilokano category.
Natarnaw latta ti lagip. Iti agdama, siak daytoyen…ti manglaglagip. @
Wednesday, September 22, 2010
Natarnaw latta ni lagip
Natarnaw latta ni lagip.


text:
Suso
Ti termino a suso, aam-ammo pay kas Latin a mamma iti anatomia, ket ti akingngato a vetral a rehion ti barukong ti maysa nga ayup partikular dagiti mammalia, a pakairaman ti tao. Kasta met a dagiti suso ket paet ti bagi ti mamali nga ayup nga addaan iti organo nga agpatubbog iti gatas a maaramat a pangpakan kadagiti maladaga.
Ngem uray ti lalaki a tao ket addaan met iti suso a nakayanakan nga addaan met kadagiti kagrunaan a pagtubbogan ti gatas. Ngem nupay addaan ti lalaki dagiti gladula ti mammaria nga agpataud iti gatas, saan a maaramat dagitoy nupay iti sumagmamano a kaso ket adda dagiti lalaki nga agpammukel dagiti susoda, a maawagan iti gynecomastia.
Dagiti suso ket nabungon iti kudil; tunggal suso ket addaan iti mungay a linikmut ti areola. Ti areola ket addaan maris a lumabbaga wenno ngumisit a kayumanggi, awanan buok, ken addaan kadagiti glandula a sebaceous. Dagiti daddadakkel a glandula a mammaria iti uneg ti suso ti pagtaudan ti gatas, addaanda iti sumagmamano a lobule, ket ti tunggal suso ket addaan 10-20 a lactiferous a pagayusan a mangpatubbog iti gatas kadagiti lobule a mangitunda iti mungay a no sadino dagiti pahayusan ket addaan bukodna a paglukatan.


text:
Iti Welcome Address, impeksa ni Mr. Fidel Sinampaga, LAYPIC Leader ti pannakaawis ti sangka-simbaanan ti IFI-Cabugao a mangimatang iti kulminasion ti Mayflower Festival 2013 a tinawen a maar-aramid iti Simbaan-Aglipayano kas panagpipinnatalged, panangpairut ti panagsisinninged ken panangpataud ti pundo a mangpasayaat ti Simbaan.
Nakikaysa ken kinoronaan da Vice Mayor Danny Q. Gazmen ken MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ni Reyna Jenby Grace Somera 1st a nangituray kadagiti pito a prinsesa a da: 1st Princess Christine Mae Paras; 2nd Princess Remalyn Segui; 3rd Princess Jenny Basuil; 4rth Princess Kriza Mae Suniega; 5th Princess Winnielyn Saupan; 6th Princess Roxette Sapinoso; ken 7th Princess Nicole Tabangin.
Makaparay-aw met dagiti naiballaet nga intermission number dagiti Youth of Iglesia Filipina Independiente (YIFI) ken iti IFI Cabugao Choir babaen kadagiti moderno a sala ken panagtokar ti banda.
Imbanda dagiti nagannak dagiti Sashes kadagiti Prinsesa idinto ta da Mr. & Mrs. Jufel Glenn Somera ti nangted ti Sash ken Capa ken ni Reyna Jenby Grace 1st. Nakoronaan met dagiti Prinsesa babaen kadagiti natudingan a sangaili iti dayta nga okasion.
Iti Mensahe ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen, kimmablaaw ken nagyaman iti pannakaawisda iti okasion ti Simbaan IFI. Innayonna a napateg met kadakuada ti Simbaan gapu ta nakipagbangon dagiti appoda a lallakay iti pannakaipasdek daytoy a pammati.
Dinayaw ti Bise Mayor iti natanipkel a panagtitipon dagiti Parishioners ken iti panagkaykaysada iti aniaman nga igannuatda a mangpasayaat ti sektorda.
Ni Ms. Arcelie Sonido 1st ti Outgoing Queen.
Nangipaay ti Closing Remarks ni Rev. Fr. Joseph Badua, Parish Priest ket kimmablaaw ken nagyaman met kadagiti Parishioners, Opisiales ti LAYPIC, WOPIC ken YIFI iti pannakabuangay daytoy nga aktibidad. Pinagyamananna pay ti LGU-Cabugao nga imbagian ni Vice Mayor & Mrs. Danny Q. Gazmen iti pannakikaysada ken tultulongda kadagiti programa ken aktibidades ti Simbaan-Aglipayano iti Cabugao, Ilocos Sur.
Nagpaay nga Emcee da Mrs. Judelyn Marzo, Mrs. Myrna Jara ken ni Mrs. Mayflor Sumoba. # (Web In-Action)


text:
Sanskrito
Ti Sanskrito (संस्कृतम् saṃskṛtam [sə̃skɹ̩t̪əm], kasisigud a ti संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk, "napasayaat a panagbitla"), ket maysa a naipakasaritaan nga Indo-Aryan a pagsasao, ti nangruna a liturhiko a pagsasao ti Hinduismo ken maysa a literio ken eskolar a pagsasao iti Hainismo ken Budismo.[note 1] Tatta nga aldaw, daytoy ket nailista a kas maysa kadagiti 22 a naiprograma a pagsasao ti India[3] ken opisial a pagsasao ti estado ti Uttarakhand.[4] Ti Sanskrito ket adda ti naisangsangayan a puesto iti Indo-Europeano a panagadadal.
Ti klasiko a Sanskrito ket isu ti pagalagadan a rehistro a kas ti naikabil idiay gramatiko ti Pāṇini, idi agarup a maika-4 a siglo BCE. Ti puestona kadagitikultura ti Kalatakan nga India ket mainaig iti Latin ken Griego idiay Europa ken kaaduan a nainpluensiaana dagiti moderno a pagsasao ti Indiano a subkontinente, a naisangsangayan ti India, Pakistan, Sri Lanka ken Nepal.
Ti sakbay a Klasiko a porma ti Sanskrito ket naamammoan a kas ti Vedic a Sanskrito, a ti pagsasao ti Rigveda ket isu ti kadaanan ken adda ti arkaiko a lessaad a panakapreserba, daytoy ti kadaanan a bugas a napetsaan manipud idi 1500 BCE.[5] Daytoy ket mangpakabael ti Rigvedic a Sanskrito a kas maysa kadagiti kadaanan a panakaitalekan ti aniaman a pagsasao ngaIndo-Irani, ken ti maysa a kasapaan anaitalekan a kameng ti pagsasao a pamilia ti Indo-Europeano, ti pamilia a mangiraman ti Inggles ken kaaduan kadagiti Europeano a pagsasao.[6]
Ti korpus ti Sanskrito a literatura ket buklen ti nabaknang a tawidan ti daniw ken drama ken ti pay sientipiko, teknikal, pilosopikol ken dagiti dharma a testo. Ti Sanskrito ket agtultuloy a nawatiwat a maus-usar a kas maysa a seremonial a pagsasao kadagiti relihioso a ritos ti Hindu ken ti Budista a panakasanay a porma ti imno ken dagiti mantra. Ti naisasao a Sanskrito ket maus-usar pay laeng kadagiti bassit a tinawtawid nga instituto iti India ken adda dagiti adu a panagpadas iti panagpabaro.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Budismo: malaksid ti Pali, kitaen ti Budiata a Hibrido a Sanskrito
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Comparative speaker's strength of scheduled languages − 1971, 1981, 1991 and 2001". Senso ti India, 2001. Office of the Registrar and Census Commissioner, India. Naala idi 31 Disiembre 2009.
- ^ Banerji, Suresh (1971). Ti kadua ti Sanskrito a literatura: a sumaksakop ti panawen kadagti sumurok a tallo a ribu a tawtawen, nga aglaon ti ababa apabnagibagbaga kadagiti mannurat, obra, karakter, teknikal a termino, heograpiko a nagan, mito, sarsarita, ken duapulo ket dua nga apendises. p. 672. ISBN 978-81-208-0063-2.
- ^ "Batay-linteg ti India Art.344(1) ken Art.345" (PDF). Web.archive.org. 2007-10-04. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (PDF) idi 2007-10-04. Naala idi 2012-04-05.
- ^ "Ti Sanskrito ket maikadua nga opisial a pagsasao idiay Uttarakhand – The Hindustan Times". Hindustantimes.com. 2010-01-19. Naala idi 2012-04-05.
- ^ Macdonell (2004:?)
- ^ Burrow (2001:?)


text:
Alhebra
Ti alhebra ket maysa kadagiti akaba a paset iti matematika, a kakuyogna ti teoria ti numero, heometria ken ti panagusig.
Para kadagiti naipakasaritaan a rason, ti balikas nga "alhebra" ket adda dagiti nadumaduma a mainaig a kaibuksilan iti matematika, a kas iti agmaymaysa a balikas wenno adda dagiti pannakabael.
- A kas ti agmaymaysa a balikas nga awan iti artikulo, ti "alhebra" ket manginagan kadagiti akaba a paset ti matematika.
- A kas ti agmaymaysa a balikas nga adda iti artikulo wenno ad-adu ngem maysa, ti "alhebra" ket mangibaga ti naisangayan a estruktura ti matematika. Kitaen ti alhebra (teoria ti singsing) ken alhebra iti tuon iti maysa a lugar.
- No adda dagiti pannakabael, adda met laeng ti isu a pannkailasin:
- No awan ti artikulo, ti kaibuksilanna ket kas paset ti alhebra, kasla ti linear nga alhebra, elementaria nga alhebra (dagiti alagaden ti manipulasion ti simbolo a naisursuro kadagiti elementario a kurso iti matematika a kas paset ti primaria ken sekondaria nga edukasion),wenno abstrakto nga alhebra (ti panagadal ti kadagiti estruktura ti alhebra).
- No adda ti maysa nga artikulo, ti kaibuksilanna daytoy ket maysa a pagarigan iti abstrakto nga estruktura, kasla ti Lie nga ahebra wenno ti maysa nga asosiatibo nga alhebra.
- Kankanayon a dagitoy dua a kaibuksilan ket adda para iti isu met laeng a pannakabael, kasla iti sentensia iti: Komutatiba nga alhebra ket isu ti panagadal kadagitikomutatiba a singsing, a ti amin ket komutatiba nga alhebra iti tuon ti intero a numero.
- Sagpaminsan pay a ti "alhebra" ket inus-usar a mangibaga kadagiti operasion ken pamay-an a mainaig iti alhebra iti panagadal ti estruktura a saan atagikua iti alhebra. Kas pagarigan ti ahebra iti inganat inggana a serie ket mabalin a mangibaga kadagiti pamay-an para iti panagbilang nga adda dagiti serie a saan nga agus-usar kadagiti kapanunotan iti inganat inggana a sumatorio, dagiti patingga ken panagsasabtan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyer, Carl B. (1991), Ti Pakasaritaan ti Matematika (Maikadua ngaEdision nga ed.), John Wiley & Sons, Inc., ISBN 0-471-54397-7
- Donald R. Hill, Islamiko a Siensia ken Inhennieria (Unibersidad ti Edinburgh a Pagmalditan, 1994).
- Ziauddin Sardar, Jerry Ravetz, ken ni Borin Van Loon, Panangiyam-ammo iti Matematika (Totem Books, 1999).
- George Gheverghese Joseph, Ti Tapingar ti Pabareal: Dagiti Saan Europeano a Ramut ti Matematika (Penguin Books, 2000).
- John J O'Connor ken ni Edmund F Robertson, Dagiti Pakasaritaan aTopiko: Pagsurotan ti Alhebra. Iti Arkibo ti MacTutor a Pakasaritaan ti Matematika]] (Unibersidad ti St Andrews], 2005).
- I.N. Herstein: Dagiti Topiko iti Alhebra. ISBN 0-471-02371-X
- R.B.J.T. Allenby: Dagiti Singsing, dagiti Lugar ken dagiti Grupo. ISBN 0-340-54440-6
- L. Euler: Dagiti Elemento ti Alhebra, ISBN 978-1-899618-73-6
- Asimov, Isaac (1961). Realm of Algebra. Houghton Mifflin.


text:
Herbert Hoover
Ni Herbert Clark Hoover (Agosto 10, 1874 – Oktubre 20, 1964) ket isu idi ti Maika-31 a Presidente iti Estados Unidos (1929–1933). Ni Hoover idi ket kasisigud a maysa a propesional ti panagmina nga inhenniero ken mannurat. A kas ti Sekretario ti Komersio ti Estados Unidos idi panawen ti 1920 babaen ni Presidente Warren Harding ken Calvin Coolidge, isu ket nangiparang-ay kadagiti pagkakaduaan a nagbaetan ti gobierno ken negosio babaen ti paset ti "ekonomiko a panagpabaro". Idi panagbutos ti presidente idi 1928, ni Hoover ket nalaka a nangabak ti Republikano a nominasion, urayno awan ti sigud a pannakasanayna ti nabutosan nga opisina. Ni Hoover ket isu ti kinaudi a sekretario ti gabinete a nabutosan a Presidente ti Estados Unidos, ken ti maysa laeng kadagiti dua a Presidente (kaduana ni William Howard Taft) a nabutosan nga awan ti sigud nga elektoral a pannakasanayna wenno nangato a ranggo ti milisia. Ti Amerika ket nabaknang ken optimistiko iti dayta a panawen ken daytoy ket nangipan ti guedday a panagballigi ti kinasuppiatna a ni Al Smith.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:Herbert Hoover iti Wikimedia Commons


text:
1804
Ti 1804 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 1 – Ti Haiti ket nakagun-od ti panakawayawaya manipud ti Pransia ken nagbalin a ti immuna a nagisit a republika, nga isu laeng ti nagballigi yaalsa ti tagabu.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 12 – Immanuel Kant, Aleman a pilosopo (naipasngay 1724)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1804 iti Wikimedia Commons


text:
Rimmuaren ti 2nd printing ti KARAPOTE, antolohia ti 13 a nasuerte a sarita ni Ariel S. Tabag. Ken addaan dayoty iti baro nga akkub (cover).
SANGKABASSIT NGA INTRO (manipud iti autor):
NASUERTE, kunak, kadagiti sarita a nairaman iti daytoy nga antolohia ta manmano met ti ababa a sarita nga Ilokano ti mailibro. No apay a 13, gapu ta mamatiak nga awan iti numero ti kinamalas.
Manipud iti 2003 agingga iti 2010 a nasurat dagiti sarita a nairaman iti daytoy a libro nupay naipablaak iti 2011 ti “Ti Balay”. Iti ababa a pannao, nasurat dagitoy a sarita kabayatan ti umuna a dekada a panagsursuratko (naipablaak iti Bannawag ti umuna a saritak idi 2001) nga ibilangko met nga umuna nga addangko iti literatura. Kas naibagbagakon, kayatko la unay a mailibron dagitoy tapno maidalimanekkon, ken maibinglayko manen, ket marugiakon man metten ti maikadua a dekada wenno yaaddang.
Sumagmamano kadagitoy ti nangabak kadagiti salip, ken naipablaaken kadagiti antolohia nga impablaak ti GUMIL Filipinas. Ngem nairamanda iti daytoy a libro gapu ta mamatiak, karamanda iti 13 a nasusuerte a sarita a nasuratko.
Kinutik bassit dagiti sarita manipud iti orihinal a pannakaipablaakda iti Bannawag. Kas iti panangipatarusko amin a dayalogo a Tagalog iti Ilokano. Naamirisko a naglasatda met laengen iti “panagsagatko”— manipud iti pannakangngeg, pannakarikna, pannakapanunot— isu nga insuratko ida iti wagas kas piksionista a managpartuat kadagiti karakter ken situasion, nupay naibasar met latta iti posibilidad ken kinapudno.
Inurnosko met ti libro wenno pinagsasaganadko dagiti sarita segun iti tiempo ti pannakaisuratda tapno matakuatanyo met a mangbasa, Appo a managbasa, ti panagdur-asko— no adda man— kas mannurat.
Dios ti agngina, ket sapay koma ta adda maagsawyo kadagitoy a partuat.
ARIEL S. TABAG
Quezon City
Abril 4, 2011
Published by GUMIL Metro Manila and NCTabag
Foldcote, 154 pages.
P250.00 malaksid iti pagipatulod
No interesado, agorder iti
asseng(dot)tabag@gmail(dot)com


text:
Sékso
Ti maaw-awagan a sex wenno sékso ket maysa kadagiti dua a kategoria ti kita ti sebbangan (species) a mamagnayon kadagiti henetiko a tagikuada tapno makapartuatda manen (panagpaadu), iti maysa a proseso a maawagan iti henetiko a rekombinasion. Gagangay a ti maysa a sebbangan ket addaan dua a sékso: lalaki ken babai.
Sékso iti pagarian ti ayup[urnosen | urnosen ti taudan]
Sumagmamano kadagiti sebbangan, a kas iti alumbayad (alinta iti dadduma), uyokan, ken bannagaw, ket kabalinanna nga agpada ti seksual ken aseksual a panagpaadu. Iti urnos nga insekto a Hymenoptera, a pakaibilangan dagiti uyokan, ti reyna (maysa a babai) ket mabalinna nga ikeddeng no perilisado wenno saan ti itlog nga iruarna. Dagiti pertilisado nga itlog ket agbalin a babbai a trabahador (no maikkan iti kadawyan a taraon bayat ti panagpessada) wenno kas reyna (no mataraonan iti royal jelly). Dagiti met saan a pertilizado nga itlog, nga addaan laeng iti kagudua a bilang ti kromosoma no ipadpad kadagiti pertilisado nga itlog, ket agbalin a lallaki nga uyokan. Iti dadduma met a sebbangan a kas koma iti alumbayad, ti tumunggal maysa ket maysa a hermaphrodite, addaan nga agpada kadagiti organo iti sékso a lalaki ken babai.
Kadagiti mammal, billit, ken dadduma pay dagiti sebbangan, ti sékso ket mailangaan babaen dagiti sékso kromosoma, a maawagan iti X ken Y kadagiti mammal, ken Z ken W iti bilbillit.
Sékso iti saan nga ayup a species[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mula ket kaaduanna a hermaphrodite, ngem daytoy a pangawag ket nadaras a parigaten dagiti panagduduma iti panaggigidiat ti séksualidad. Kas kadagiti ay-ayup, adda met laeng dua a pakaidasiganda a gamete, maawagan met la dagiti mula kas lalaki ken babai. Kadagiti agsabsabong a mula, dagiti sabong ti mangimet iti gamete. Iti sumagmamano a kaso, dagiti sabong ket mabalin nga addaan laeng iti maymaysa a kita ti gamete idinto a dagiti dadduma ket addaan iti dua a kita.
Kadagiti sabali a kita iti adu-ti-selulana a biag (kas koma iti dasig ti fungus a Basidiomycota) dagiti pakailasinan a seksual ket ad-adda a komplikado ket mabalin a pakairamanan ti ad-adu pay ngem dua a sékso.
Sékso kadagiti tao[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti tattao, ti sékso ket ti gagangay a pannakailasin iti kaaduan a biolohikal ken sosial a pakaisangratan, kas koma a ti maysa a tao ket maysa laeng a babai wenno lalaki. Nupay kasta, iti pannakaad-adal ken pannakasuksukisok ti kinababai ken kinalalaki, lumawlawag a ti panangidasig wenno ti panangilasin iti sékso ket adda iti adu nga agpang a mabalin nga nainnakaparsuaan, biolohiko, sosial, sikolohikal ken dadduma pay.
Makita iti baba dagiti nadumaduma a paggidiatan ti lalaki ken babai a tao.


text:
Charles Thomson Rees Wilson
Ni Charles Thomson Rees Wilson (14 Pebrero 1869 – 15 Nobiembre 1959) ket maysa idi nga Eskoses a pisiko ken meteorolohiko a nagungunaan iti Premio Nobel iti Pisika para iti panagparnuayna iti kamara ti ulep.
Dagiti linaon
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Wilson ket naipasngay idi idiay parokia ti Glencorse, Midlothian ti mannalon a ni John Wilson, ken ti inana a ni Annie Clerk Harper. Kalpasan idi pimmusay ti amana idi 1873, ti pamiliana ket immalis idiay Manchester. Isu ket nagadal idiay Kolehio ni Owen, nagadal iti biolohia ken nagnamnama nga agbalin a mediko. Kalpasanna, isu ket napan idiay Kolehio Sidney Sussex, Cambridge nga idiay ket nagbalin nga interesado iti pisika ken kimika.[1]
Kalpasan iti dayta, ni Wilson ket nagay-ayat a nag-interesado iti meteorolohia, ken idi 1893 isu ket nangrugrugi a nagadal kadagiti ulep ken dagiti tagikuada. Isu ket nagtrabaho met bassit iti obserbatorio idiay Ben Nevis, nga idiay ket nagaramid kadagiti obserbasion iti panagporma ti ulep. Nangpadas met nangtulad ti epekto iti basbassit a gantingan iti laboratorio idiay Cambridge, ken nangpadakkel ti naangep nga angin iti uneg ti narikepan a kamara. Kalpasanna, isu ket nag-eksperimento iti panagpartuat kadagiti ipus ti ulep iti kamarana a pinataud babaen dagiti ion ken radiasion. Para iti panagparnuay ti kamara ti ulep isu ket nagungunaan iti Premio Nobel idi 1927.
Inasawa ni Wilson ni Jessie Fraser idi 1908, ti anak a babai ti ministro manipud idiay Glasgow, ken dagiti agassawa ket addan iti uppat nga annak. Isu ket pimmusay idiay asideg ti Edinburgh, ken kadua met idi ti pamiliana.
Nakaam-ammuan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti abut ti bulkan ti Wilson iti Bulan ket kimmadduan a nainaganan kaniana, ni Alexander Wilson ken ni Ralph Elmer Wilson.
Dagiti pormasion ti Panagababaw ti Ulep ni Wilson, a rumsua kalpasan ti dakkel a panagbettak, ket nainaganan pay kaniana.
Ti Kagimongan Wilson, ket nainaganan pay maniana.
Dagiti arkibo ni Charles Thomson Rees Wilson ket tinartaripato babaen ti Ar-arkibo ti Unibersidad ti Glasgow.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Wilson, Charles Thomson Rees (WL888CT)". A Cambridge Alumni Database. University of Cambridge.
- Asimov's Biographical Encyclopedia of Science and Technology, Isaac Asimov, 2nd ed., Doubleday & C., Inc., ISBN 0-385-17771-2.


text:
Opera
Ti opera ket maysa a kadagiti porma ti arte a dagiti kumakanta ken dagiti musikero agipabuya iti dramatiko nga obra a mangitiptipon ti (tinawtawagan ti libreto) ken puntos ti musika, ken kadawyan iti tetrikal a lugar ti senario.[1] Ti opera ket mangiraman kadagit iadu nga elemento iti naisasao a teatro, a kas ti panagtignay, [[Teatriko a senario|scenario], ken dagiti pagan-anayken sagpaminsan amairamramin ti sala. Ti panangipabuya ket kadawyan a naited iti maysa a kamara ti opera, a kakuyog babaen ti maysa nga orkestra wenno basbassit a grupo ti musika.
Ti opera ket paset ti Lumaud a trdision ti klasiko a musika.[2] Daytoy ket nangrugi idiay Italia idi gibus ti maika-16 a siglo (iti napukaw a Dafne ni Jacopo Peri, a pinataud idiay Florencia idi 1598) ken idi kuan ket naiwarwaras iti amin a paset ti Europa: Ni Schütz idiay Alemania, ni Lully idiay Pransia, ken ni Purcell idiay Inglatera ket isuda amin ket timmulong iti pannakaipatakder kadagiti bukodda a tradision idi maika-17 a siglo. Idi maika-18 a siglo, ti Italiano nga pera ket nagtultuloy a nagturturay iti kaaduan ti Europa, malaksid idiay Pransia, nangaw-awis daytoy kadagiti ganganaet a kompositor a kas ni Handel. Ti opera seria ket isu idi ti kadayawan a porma ti Italiano nga opera, aginggana idi sinuppiat ni Gluck iti artipisialidadna kadagiti bukodna nga opera a "reporma" idi tawtawen ti 1760. Ita nga aldaw ti kadayegan a pigura iti naladaw a maika-18 a siglo nga opera ket ni Mozart, nga isuna ti nangirugi ti opera seria ngem saan a nadayeg para kadagiti bukodna nga Italiano a komedia nga opera, a naipangpangruna ti Ti Pannakaiasawa ni Figaro (Le Nozze Di Figaro), Don Giovanni, ken Così fan tutte, ken ti pay Ti Naenkantado a Pluta (Die Zauberflöte), ti maysa a dulon iti Aleman a tradision.
Ti immuna apagkatlo ti maika-19 a siglo ket nakakita ti nagato apuntos ti estilo a bel canto, nga adda ni Rossini, Donizetti ken ni Bellini ken isuda amin ket nagpartuat kadagiti obra a naipabpabuya pay tatta nga aldaw. Nakakita pay daytoy ti isasangpet ti Grand Opera a pakakitkitaan kadagiti obra ni Auber ken ni Meyerbeer. Ti tengnga aginggana ti naladaw a maika-19 a siglo ketisu idi ti "nabalitokan a panawen" ti opera, nga indauloan ken tinurayan babaen ni Wagner idiay Alemani aken ni Verdi idiay Italia. Ti kinadayeg ti opera ket nagtultuloy babaen ti verismo a panawen idiay Italia ken ti kontemporaneo Pranses nga opera babaen kenni Puccini ken ni Strauss idi nasap a maika-20 a siglo. Idi las-ud ti maika-19 a siglo, kadagiti kapadpada nga operatiko a tradision ket rimmuar idiay tengnga ken akin-daya a Europa, a naipangpangruna idiay Rusia ken Bohemia. Ti maika-20 a siglo ket nakakitkita kadagiti adu nga eksperimento kadagiti moderno nga estilo, a kas ti atonalidad ken serialismo (Schoenberg ken ni Berg), Neoklasisismo (Stravinsky), ken ti Minimalismo (Philip Glass ken ni John Adams). Iti ikaka-adu ti panagrekord a teknolohia, dagitikumakanta a kas ni Enrico Caruso ket nagbalinda a naamammuan kadagiti agbuybuya iti labes ti sirkulo dagiti nagay-ayat ti opera. Dagiti opera ketnaipabpabuyada pay iti (ken naisurat para iti) radio ken telebision.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti dadduma a panangipalawag ti opera: "dramatiko a panangipabuya wenno komposision a ti musika ket maysa a kammasapulan a paset, ken sanga ti arte a maipanggep iti" (Concise Oxford English Dictionary); "aniaman a dramatiko nga obra a mabalin a makanta (wenno iti masansan ket maisasao) iti maysa alugar ti pagipabuyaan, a naidisso iti kasisigud a musika para kadagiti kumakanta (kadawyan iti panag-anay) ken dagiti instrumentalista" (Amanda Holden, Viking Opera Guide); "maipapan iti musika nga obra para iti entablado nga addaan kadagit agkankanta a karakter, a nagtaud kadagiti nasap a tawtawen ti maika-17 a siglo" (Pears Cyclopaedia, 1983 ed.).
- ^ Dagiti maipada a porma ti arte manipud kadagiti nadumaduma paset ti lubong, ken kaaduan kadagitoy ket antigo ti tinaudan , ken dagitoy pay ket sagpaminsan a tinawtawagan ti "opera" babaen ti analohia, ken kadawyan a naunaan ti maysa a pangilasin a mangipakpakita ti rehion (kas pagarigan, opera ti Insik). Dagitoy a nawaya atradision ket saan a derabatibo ti Lumaud nga opera, ngem dagiti naisangyan aporma ti musikal a teatro. Ti opera ket saan nga isu laeng ti kita ti Lumaud a musikal a teatro: iti antigo a lubong, ti Griego a drama ket mangipakpakita ti panagkanta ken instrumental a panagidayyeng; ken kadagiti moderno a panawen, dagiti dadduma pay a porma a kas ti musikal ket nagparparang pay.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Opera iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: dagiti akinruar a silpo
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo nga aglaon kadagiti silpo ti ruar.
Akinruar a silpo iti
| =
Daytoy ket mapasamak no ania man kadagiti agtengtengel ti titulo a parametro ti dakamat ti CS1 wenno CS2 – ti
|title=,
|chapter=,
|publisher=,
|work= wenno dagiti ania man a parbo a nagan: ti
|journal=,
|magazine=,
|newspaper=,
|periodical= ken
|website= – ket agtengngel ti maysa nga akinruar a silpo (URL). Dagiti akinruar a silpo kadagitoy a parametro ket dadaelenda ti metadata ti dakamat ket mabalin a taudan dagiti nadumadumaa mensahe ti biddut.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, ikkaten ti akin-ruar a silpo manipud iti naibaga a parametro. Ikeddeng nga ikabil ti akin-ruar a silpo iti nasaysayaat a maitunos a parametro:
- para iti
|chapter=, ti URL ket mabalin a maitagikua iti
|chapter-url=.
- para kadagiti dadduma a parmetro, mabalin a maitagikua iti
|url=.
Dagiti panid nga addaan iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: dagiti akinruar a silpo.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid dagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Taungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia taungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Pampanid iti kategoria "Dagiti biddut ti CS1: dagiti akinruar a silpo"
Dagiti sumaganad a 2 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 2 a dagup.


text:
Kasano iti Agsurat iti Daniw a Sestina?
Maysa kadagiti inarapaapko a suraten ket ti daniw a sestina. Porma a sestina. Nabayagen a panggep ngem maituntunkua. Tagipintasek dagiti sestina dagiti dua a mabigbigbig a mannaniw, da Francis Macansantos, perennial lecturer iti Dumaguete Workshops ken Palanca awardee iti daniw ken ni Zenaida French, dekana iti UP in the Visayas ken premiado a mannaniw.
Kunkunak, mangsuratakto met. Lalo ket dumket met ti kinalastogko no dadduma ket kunaek met a sestina only!
A kunam la ketdin no nalaka iti agaramid iti sestina.
Okey, pinadasko iti nagaramid. Ngem iti nagmalmalem a nakasango iti kompiuter, awan iti napagbalinko a sestina. Idinto a no ti free verse no kasayudna ket dipay maorasan.
Nagbasabasaak kadagiti daniw. Pangkondision ti utek. Duapulo met a gluthapos ti natomar ken inaldaw ta mani a ngingutngot para iti sidap ti utek. Uppat nga aldaw a kondision. Okey na! Ngem nagmalmalemak latta iti sango ti kompiuter, awan iti naaramidko a sestina!
Kalpasan iti dua nga aldaw, inulitko manen, ngem saanko a kinabaelan iti nagaramid.
Nabainanak pay ketdin iti bagik. Narigat met gayam ti agaramid iti sestina!
Ngem saan a mabalin a diak a makaaramid. Pilitekto, kunkunak iti bagik.
Ket dimteng ti pasamak a dandanin nadiklawit ni Patay ti tengngedko. Naimbag la ketdin ta iti lima a tawen a panagpapaayko a kas medical columnist, adda met ti napidutko a hanggap a pinangsarapak iti wasiwas ti kumpay ti nakadalungdong a rurog.
Ket sakbay nga agballigi daytoy a nabileg a rurog, aramidekon ti sestina. Amangan no maitugotko pay iti tanemko daytoy nga arapaap.
Nagpa-Ilocosak. Tapno agsapul iti ramot ti nalabaga a pan-aw. Yuuuk, uray dika gayam a mamati no addan dagiti dua a sakam iti ngarab ti tanem nasken ti pananglamot ti bukod a sao. Awan met ngata ti mapukaw kaniak. Nabileg kano nga agas ti acute GI bleeding ti ramot ti nalabaga pan-aw. No sadino ti pangsapulan dayta a ruot. Wen, adu ti pan-aw ngem narigat a sapulen ti nalabaga ta saanda a lumaok kadagiti gagangay a pan-aw. Naisalumina wenno naisina wenno simminada iti kaadduan. Nagtubo dagitoy iti igid ti karayan ken iti nadam-eg a daga kas iti paliiwko.
Iti panagawidko pinanggepko iti agputar ti sestina iti uneg ti lugan. Nangbalonak iti sangapad a papel, blue ken red ballpen. Rinugiak ti nagikur-it. Sakbayna inresertsko manen no kasano iti agaramid iti sestina.
Addaan iti rhythmic pattern. Maysa nga excellent format ti sestina. Addaan iti innem a linia iti kadagiti umuna nga innem nga istansa. Ken tallo a sagdudua a binatog nga istansa a paraipusna.
Nalaka a, kunam? Wen, no dayta laeng a pattern, nalaka. Ngem ti rigatna ngarud ket ti rhythmic pattern daytoy. Daydiay maudi a balikas dagiti binatog ti umuna nga istansa ket isu met laeng ti maudi a balikas ti binatog dagiti sumaruno nga istansa ngem iti nagsasabalin a lugar.
Kastoy man ne ti rhythmic pattern ti original sestina:
1st stanza: 123456
2nd stanza: 615243
3rd stanza: 364125
4th stanza: 532614
5th stanza: 451362
6th stanza: 246531.
7th stanza: 25
8th stanza: 43
9th stanza: 16
Maudi a balikas ti binatog ti kayat a sawen dagita a numero.Dayta met laeng nga urnos ti urnosna kadagiti istansana.
Di kad narigat nga aramiden, saan? Nalaklaka nga adayo ti villanelle, sonnet ken dadduma pay a porpormas ken rhythmic pattern.
Karuprupa daytoy a sestina ti Pantoum.Agkasinsinda ngata. Pinadasko met namindua iti nagaramid iti pantoum ngem diak met nagballigi.
Nalpas ti lima pad paper iti kakukur-it, awan pay la ti nagbalikas a daniw. Nakadanonkamin iti San Fernando, awan pay laeng ti nagbalikas a daniw. Maysa ket kagudua nga oras ti napalabas.
Apay a sestina idinto ta mabalin met nga ay-ayamen dayta a porma? Limteng iti mugingko. Wen met a, dayta met ti aramidko no kua, baliwak dagiti rhythmic pattern. Manipud iti sestina a porma, makaaramidka iti porma a sabali, impetteng ti isipko. Wen, aya?
Binaliwak ti rhythmic pattern. Ngem isu nga isu ti napasamak. Awan iti mabukelko a sestina. Adda kamin iti Tagudin wenno tallo nga orasen a nasurok iti napalabas, saanak a makapagbalin.
Inkidemkon. Simmeksek iti utekko ti leksion iti Del Carnegie maipapan iti word correlation. No ekspertoka iti word correlation, saanka a paudi iti daniw. Ta panagay=ayam iti balikas ti word correlation kasta met ti daniw.
“Kasano pay a makastrek ‘diay anakmo no intugotmo met ta tulbek!” makarurod pay ti balkat a babai a nangmisuot iti kaduana a lalaki, a pagarupek nga agassawada. Nagpalikodda.
Makasinga met ti panagpanunot dagitoy a tattao, kunkunak payen ti bagik. No sumangkakuog met a laklakayan ta itugotna ti tulbek, ingngayemngemko met. Tulbek, hmmmn…
Tulbek? Tulbek! Wen ti tulbek! Wen, apay a diak a napanunot a dagus? Kasapulan ti tulbek tapno nalaka iti agsurat iti sestina!
Ania a tulbek? Keyword!
Panunoten wenno isurat nga umuna dagiti keyword wenno dagiti maudi a balikas dagiti binatog. Dagita ti keyword!
Okey ngarud. Nasken ti kinaadda ti keyword. Ngem ania koma nay? Nagkidemak manen. Ti met tungtongan dagiti dua a lallakay iti sanguanak a tugaw ti nangituonak ti isipko. Dimngegak iti tungtunganda. Inkeddengko nga agtaud kadakuada dagiti keyword. Maipapan iti pulitika, iti agdama a pulitika ti tungtonganda. Inkeddengko a no ania daydiay iradiesda a balikas isu ti adawek a keywords.
Nakapidutak iti innem a keywords nga isu iti insuratko, a kastoy:
Sarwa – 1
Batonlagip – 2
Trono – 3
Kuada – 4
Ay-ayamda – 5
Korona – 6
Saankon a sinurot ti usual rhytmic pattern ti original sestina. Total adda met dagiti mannaniw a di simmurot kadayta a pattern. Sestina-Iluko met daytoy a! Bukodko met a sestina.
Inkur-itko nga umuna dagiti rhythmic pattern. Ket kastoy ti inaramidko.
1st stanza: 123456
2nd stanza: 516432
3rd stanza: 246153
4th stanza: 531642
5th stanza: 162543
6th stanza: 654321
7th stanza: 34
8th stanza: 25
9th stanza: 61
Kasta a rhythmic pattern: dua a sagdudua: 2 ken 3 ken nagbinnaliktad met dagiti umuna ken maikanem kadagiti sag-iinnem nga stanza; ket kadagiti tallo a maudi nga stanza, no sumaren ida, agtotal iti 7. Bigbigen ken adalen a nalaing dagiti rhythmic pattern. Mayat met ngatan a rhythmic pattern, ania? Artistic met, saan? Ta arte met ti daniw, kunamsa! Ket maysa nga artist ti poet. Saan laeng a kadagiti balikas ti pakasarakan iti arte no dipay ket kadagiti binatog wenno rhythmic pattern.
Okey! Nakapueston dagiti keywords. Dagiti laengen mangnayon iti aramidek. Konsentret: agpupudot dagiti dua a lallalay nga agis-istoria ti maipapan iti pulitika. Nasken nga agpupudotak met. Mabusor. Masuron. Kasuronko met dagiti kasuronda.Kondisionen.Kinitak ti relok. Rinugiak ti nagikur-it. Iti uneg laeng ti tallopulo a minutos, nalapasen ti sestina!
Ket nasuratko daytoy a daniw iti uneg ti Partas. Nagganas ti agay-ayam kadagiti balikas! Uray iti uneg ti pampasahero a lugan!
Nalaka met la gayam ti agaramid ti sestina no urnosem nga umunan dagiti keywords! Kasla agigup iti digo ti saluyot ken rabong ken sabidukong a nasagpawan iti tinuno a paltat! Kasla agsurat iti gagangay a damag para iti police beat.
Daytoy man ne, ti inaramidko.
Dagiti Kappi iti Batonlagip
Ti sarming ket binurak ti sarwa
Dagiti kappi nga aggiginnuyodan iti batonlagip
Mabatbatibatda a simumulagat kadagiti trono
Saanda a malagip a dida kua ti pagarupda a kuada
Ket ti pinniltakan iti rupa iti sabali ti ay-ayamda
Ket pilitda a gun-oden ti balangkantis a korona.
Ti panangtiritir kadagiti tengged ti ay-ayamda
Ket tunggal lamotenda a sarwa ken bukodda a sarwa
Itandudoda ken idirdir-i a kas korona
Ket nagbugsoten nabaddekanda a pagarupda a kuada
Iti poder, iti kongreso ken iti senado a pagarupda trono
Isuda dagiti kappi nga aggiginnuyodan iti batonlagip
Essemanda nga ilamina iti muging ti batonlagip
Ket tapno agnanayon a matugawanda ti kuada
Nasken nga agtalinaed kadakuada ti korona
Uray no pakanenda dagiti babassit iti bukodda a sarwa
Iti tunggal kumpas dagiti ramay nga ay-ayamda
Isu nga agiinnagawda kadayta essemanda a trono
No koma puniandat’ ulila a dulang ti ay-ayamda
A kas inaramid pudpudno a nakatugaw iti trono
Awan koman iti mangan pay iti sarwa
Awan metten ti agessem iti korona
Ta iti tunggal maysa addanton kuada
Nga isu dayta ti pudpudno a tugot ken batonlagip
Ngem kaykayatda iti mangan iti sarwa
Kaykayatda iti agiinnagaw iti korona
Kaykayatda agkikinnaruskos iti batonlagip
Awan iti mayat a paatur iti ay-ayamda
Kasda arrabas nga aniaman a madalapus kuada
Ngem nangisit unay dayta gamgamenda a trono
Ta maburakto dayta a korona
Agpatingganto dayta nga ay-ayamda
Ket awanto a pulos mabati a kuada
Into bumaba ti adda iti pudno a trono
Matunawton dagita ginamgamda a batonlagip
Ta taraonda ti sarwa ti sabali ken bukodda a sarwa
Agsarsarwa dagiti agay-ayam iti trono
Ta ti batonlagip a korona ket kuada
Ti sarwa ti batonlagip
Ti korona nga ay-ayamda
Ket dagiti agay-ayam iti korona
Nanganda ken nagpakanda iti sarwa
Imblodfaceko man dagiti keywords.
Ti imasna iti agaramid iti daniw, kailian, ket saan laeng a ti panagay-ayam kadagiti balikas no dipay ket iti panagay-ayam kadagiti rhythmic pattern.
Padasem ti agaramid iti sestina a dimo insurat nga umuna dagiti keywords ket urayka la agkamulaw nga agaramid. Ngem no isuratmo nga umuna dagiti keywords ken dagiti posision dagiti keywords, nalaka la gayam ti agaramid.
Padasenyo met, kailian. Agaaramidkayo iti awanan iti keywords ken ti addaan iti keywords ket takuatenyo ti misterio ti daniw no apay nga adu dagiti agduyos ken mangipatpateg iti daniw. Uray no saan a maipablaak ti nasuratmo a daniw, umanayen daydiay satisfaction a mangited iti kired,sirmata ken namnama iti biag. Dayta satisfaction ket pannakapnek kadagiti babassit a banag a saan nga ikaskaso wenno saan nga ik-ikkan ti kaadduan. Kaaduan kunak, ta adu koman ti mannaniw.
Kas iti nasaotayon idi, ti maysa a mannaniw ket co-creator ti Namarsua, ta agparsua met iti kinapintas ti mannaniw babaen kadagiti linagana a balikas ken binatog. Saan laeng a balikas no dipay ket binatog.
Nagganas ti agay-ayam kadagiti balikas ania? Iramanmo metten ti agay-ayam kadagiti binatog ken rhythmic pattern. Rugiamon ti agsurat iti SESTINA…
Urayek ta ipablaakta iti Tawid, wen? ##
Wednesday, October 04, 2006
Kasano Ti Agaramid iti Sestina?
Kasano iti Agsurat iti Daniw a Sestina?
7 comments:
- abril said...
-
welkam back, mang jim! anian a nagbaknang 'toy lektiurmo, manong, sabali manen a sirib a nasakdo iti nauneg a bubonmo! ituloymo latta ti agiburay, manong. anian ta uray masaksakitka, agputputarka latta! anian!
- 10:12 AM
- rva said...
-
nagsayaaten, aya, mang jim, ta addan naputarmo a sestina! nabayag metten nga ambisionko dayta. ngem maitongtongkua met. diak masango, makakulkol utek. isu a nagpatingga la iti villanelle dagiti naaramidko idi.
- 10:41 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
abril: agyamanak, ading abril... wen, nagpabaya kunada man...kasta ti kuna ti doktorko, sanak pay kinatosan... ngem ita laeng met a napasamak a naghaybladak ket nagtakki met dataon iti fressh a dara...nagkritikal la ket ngarud ti red blood count -- (rbc) ken hematocrit... imbag ta maysaak a medical columnist..ta no saan...
roy: wen, roy, kasta gayam ti sekreto ti sestina, nasken nga ipuestomon nga umuna dagiti keywords, nalaklaka nga aramiden...agyamanak kadagiti agassawa a nakaluganak, lalo ti balakat a bababai a mangung-unget ti lakayna, hehehe...pakairanudan met dagiti babassit abanag ken pagteng kadagiti parikut,saan?
ngem panagkunak, medio narigrigat bassit ti pantoum... iti sestina, maysa laenga balikas ti ipuesto idinto ta ti pantoum ket binatog .. pindasko naminduan ngem diak pay la a nagballigi... siguro a kewt nasken a takuaten ti panglakagan nga umuna...
- 6:57 AM
- ariel said...
-
so, you are back. kunakto pay: agpapadatayo a dakes a ruot! ngem, kabsat, dakkel a pagyamanan ti isusublim--maysa daytoy a bara biag ken baro a komitment para iti kur-itan ken arte ken aminen.
- 2:23 AM
- ariel said...
-
Jim:
Saanen a kayat ti Tawid daytay seryek maipapan iti Ilokano language--last of three parts, kunada metten ket agtultuloy met ti panagpostko iti blogko. Welcome back!
- 2:29 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
agtuloy, ka ariel, diak la naedit, hehehe... diak naiteks iti webmaster ta awan kuriente idiay makati gapu ken ni milenyo isu a naladaw pay ti poste...
- 6:59 AM
- ariel said...
-
nagsayaaten--at least, with some of us involved--engaged--in this discourse, barbaren makabiroktayonto iti nawatiwat ken nawaya a dana nga agtungpal iti kayattayo a mapasamak. sapay koma ta kasta. ken awan karbengantayo nga agsakit, ala!
- 8:58 AM


text:
nagpintas daytay patarus ni gayyem joel
iti maika-13 a poema ni pablo neruda iti "Veinte poemas de amor y una canción desesperada".
addaytoy, natignayak met, manen, a mangipatarus met iti neruda. panggepko koma ngamin nga ipatarus amin iti iloko ti veinte poemas ken 'diay cancion. binusatak
iti kapopularan, ti maika-20 a poema. ngem diak metten maitultuloy, agtaltalinaed lattan a pangted. marigatanak ngamin. saan a basta met nga obra daytoy agipatarus. kaska met la agputputar. saan a maliklikan ti panangtedmo iti bukodmo a reading, pamanunotan, interpretasion iti ipatarusmo a texto. nangruna no agduma ti lugar, kultura, aglawlaw ken panawen ti agipatpatarus iti maipatpatarus. ikarigatam a tiliwen ti intension ken expektasion ti autor ken ti sinurat. no kua, agtinnag a literal no di maaluadan. no kua ,kayatmon a bukodan ti texto ta no kua, tagikukuaennaka metten a maminpinsan ti texto, makitam ti bagim iti/kadagiti persona.
ti rigatna pay, iti daytoy panagdurdursok datao a mangyiloko iti sumagmamano a daniw ni neruda, kasla ketdi segunda mano ti texto a pakakumikomak. wen, ta patarus met laeng daytoy nga english manipud iti orihinal nga español ni neruda. pagdaksanna ta saanko nga inkaskaso wenno inyul-ulo ti sabjeksko idi nga spanish 101 ken 102 iti colegio. wen, naabotak pay ti spanish subjects iti college (no apay ketdi ngamin nga inikkatdan, a! kasano pay ita a maawatan ken maapresiar kas pagarigan dagiti orihinal a texto kas pagarigan da rizal, morga, recto ken dagiti nalatak nga españoles ken/wenno latino americanos a mannurat a kas kada neruda, marquez, lorca, mistral?). diak man ammo ta naipasak met dagidi a sabjekko ngem awan a pulos simrek iti ulok. pagay-ayatko ti agbasa iti español a texto ken cancion ngem diak maaw-awatan. malaksid laeng ciempre iti manmano nga español a balikas a gagangayen a maar-aramat iti iloko wenno filipino. immuna a nagbalawak iti daytoy a kunaek a disabilidad ti pinoy iti cultura ken/wenno lenguahe nga español idi naglatak ti grupo dagiti ubbing a puerto ricans a kumakanta a menudo
(di ngata ammo dagiti agtutubo itan a ni sikat a sikat a ricky martin
ket sigud a kameng ti menudo, isu idi ti kaubingan iti grupo idi im-immay pay ti menudo iti filipinas, cute nga ubing idi ket itan hunk na hunk metten!), ta adda cancionesda nga spanish, aysiay, diak met maawatan! aglalo manen idi mangngegko dagiti spanish songs ni julio iglesias
wenno ni jose feliciano
, kunkunak inkabesak met la koma dagidi spanish subjectsko!
ngem sabalinton a saritaan man dayta maipapan iti patarus ken panagipatarus, is-ispanis, menmenudo...
adtoy man ngarud ti dua pay nga inyilokok a neruda (ti umuna ket isu ti primera poema iti "veinte..." ket ti met maikadua a daniw, diak masinunuo no ania a coleccion ti naggapuanna [adda naalak nga orig spanish ti sumagmamano a libro ni neruda kas iti "cien sonetos de amor," "canto general," "residencia en la tierra," el libro de las preguntas"
ngem diak masapulan. ania ketdi koman, a, aya no ammok ti agespaniol, numuna ta diak makasarak iti english version dagitoy a colleccion!] contrast daytoy a daniw mangiparangarang iti marxista a a nakem ken pakinakem ni neruda iti immuna a romantico a daniwna):
Bagi ti Babai
Bagi ti babai, puraw a turturod, puraw a lupluppo,
kaska la maysa a lubong, sisusuko a nakaidda.
Tukodennaka 'toy narusanger a bagi ti mannalon
ket lumagto ti anak manipud iti tukot ti daga.
Agmaymaysaak a kas iti usok. Linibasandak dagiti billit,
ket ginabsuonannak ti rabii iti nasabrak a panangsakupna.
Minulika a kas igam tapnon maalawko ti bagbagik,
kas maysa a bala iti panak, maysa a bato iti palsiitko.
Ngem dumteng ti oras ti panagibales, ket ay-ayatenka.
Bagi ti kudil, ti lumot, ti mailiwan ken napalet a gatas.
O dagiti baso ti barukong! O dagiti mata ti kaawan!
O dagiti derosas a sabong iti rusok! O dayta timekmo, nabannayat ken naliday!
Bagi ti babai, agtalinaedak iti asim
Ti wawko, ti awan inggana nga essemko, ti agbaliwbaliw a dalanko!
Nalidem a lanlansad-karayan a pagsaysayasayan ti agnanayon a wawko
ken pakaan-anudan ti kettangko, ken ti di mamingga a saem.
Dagiti Diktador
Adda angot a nagtalinaed iti kaunasan:
napaglalaok a dara ken bagi, maysa a kumutikot
a petalo a makapaalidukdok.
Iti nagbabaetan dagiti pinuon ti niog napno dagiti tanem
iti nasnaspig a tultulang, iti di makauni a sakuntip-patay.
Agbitbitla ti nakain-inaka a diktador
addaan dakkel a kallugong, balitok a sallapid, ken kuelio.
Sumilsilap a kas relo ti bassit a palasio
ket dagiti garakgak a de-guantes
no kuan ballasiwenda dagiti pasilio
ket kaduaenda dagiti natay a timek
ken dagiti kaikalkali nga asul a ngiwngiwat.
Saan a makita ti panagsangsangit, kas iti mula
a ti bukbukelna awan sardengna nga agtintinnag iti daga,
a ti dadakkel ken bulsek a bulbulongna agbiag uray awan lawag.
Dumakdakkel ti gura rukod iti rukod,
das-al iti das-al, iti nakaam-amak a danum ti lipnok,
addaan iti subsob a napno iti nana ken ulimek.