text:
Papa Pelagio II
Ni Papa Pelagio II ket isu ti Papa manipud idi 579 aginggana idi 590.
Isu ket katutubo ti Roma, ngem mabalin nga isu ket kaputotan nga Ostrogodo, gapu ta ti nagan ti amana idi ket Winigild.
Ni Pelagio ket nagkidkidaw ti tulong manipud ti kenni Emperador Mauricio a sumuppiat kadagiti Lombardo, ngem dagiti Bisantino ket saanda a timmultulong, a nagpilit daytoy kenni Pelagio a "gimmatang" ti maysa a panagkappia ken simmupiat kadagiti Pranko, a nagraut ti Italia, ngem pimmanawda met laeng kalpasan ti panagsuksok babaen dagiti Lombardo.
Ni Pelagio nagob-obra a nangipangato ti kleriko a biag a di mangasawa, ken nangited kadagiti nainget nga alagaden iti daytoy a banag a naipagarup a nainget unay babaen ti simmaruno kaniana a ni Papa Gregorio I, ken nangbalbaliwa iti daytoy.
Idi las-ud ti kinapapana, ti obispo ti Milan, a nagsardeng a nagkomulgar iti Roma iti Panagsisina dagiti Tallo a Kapitulo, ket nagsubli ti napno a panagkomulgar idi agarup ti 581, bayat a dagiti dadduma nga opbispo idiay Akin-amianan nga Italia ket nagbatbatida iti pannakisina.
Ni Pelagio ket nagbilbilin ti panangipatakder ti Basilica di San Lorenzo fuori le Mura, ti simbaan nga santuario idiay lugar nakamartiran ni San Lorenzo. Idi las-ud ti panagturayna, dagiti Visigodo ti Espania ket nagkombertidoda, ngem isu ket nakasangsango pay kadagiti suppiatan iti Sede ti Konstantinopla para iti panagampon iti titulo ti "Patriarka nga Ekumeniko," a namatmatian ni Pelagio a mangdadael ti panagturay ti papa.
Ni Pelagio ket nabiktima iti peste a nangdadael iti Roma idi patingga ti 590.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Papa Pelagio II" iti 1913 Katoliko a Simbaan.
- Duffy, Eamon. Dagiti Santo ken Managdakes: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2001. pp 62–63. ISBN 0-300-09165-6
- Maxwell-Stuart, P. G. Salaysay dagiti Papa: Ti Kinaturay a Rehistro ti Kinapapa manipud kenni San Pedro aginggana iti Agdama, Thames & Hudson, 2002, p. 47. ISBN 0-500-01798-0.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Pelagio II iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Abril 30
Ti Abril 30 ti maika-120 nga aldaw ti tawen (maika-121 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 245 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1777 – Carl Friedrich Gauss, Aleman a matematiko, astronomo, ken pisiko (pimmusay 1855)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1956 – Alben W. Barkley, maika-35 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1877)
- 1983 – Muddy Waters, Amerikano a musikero (naipasngay 1913)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kayatyo a makisao iti maysa a tao maipanggep iti panagkararag ken panangagas ti Siensia Cristiana?
Para iti ad-adu pay nga impormasion wenno uray ania a kita ti saludsod kontakendakami:
Sapasap a Saludsod
Email / Telepono:
iti Iluko: info@ChristianScience.com
iti Ingles: info@ChristianScience.com / +1 617 450 2000
Pangiturongan iti Surat
The First Church of Christ Scientist
210 Massachusetts Avenue
Boston, MA 02115
USA
Vill du ha information om medlemskap?
Suratan (email) ti Opisina ti Eskribiente iti Clerk@ChristianScience.com tapno:
Adalen ti ad-adu pay maipanggep iti panagmiembro iti Ti Ina a Simbaan
Dawaten ti numeroyo a miembro
Ipakaammo kadakami ti baro nga email, pangipatulodan a lugar, wenno numero iti telepono


text:
Pagiwarnak ken Aktibidades
Adalen iti Biblia
Ti Biblia isu adda iti puso ti panangaramat iti Siensia Cristiana. Ti Science and Health with Key to the Scriptures [Siensia ken Salun-at agraman Tulbek kadagiti Eskriptura] ngainsurat ni Mary Baker Eddy, isu ti kadua a teksto-a-libro. Iti tunggal lawas, maysa a baro nga Adalen agraman sasao manipud ti Biblia ken “Siensia ken Salun-at” a mangidiaya iti praktikal, a makapasalun-at a kapanunotan a mayaplikar kadagiti pagsasaritaan a sangsanguen dagiti tattao iti inaldaw. Mayaplikar dagitoy nga espiritual a kinapudno iti dagdagus kadagiti maisaknap a pagsasaritaan a kas ti krimen, pakaseknan iti aglawlaw, gubat, ken kinakurapay.
Dagiti Silulukat-a-linya (Online) a Gimong iti Ingles
Kaduaendakami kadagiti silulukat-a-linya a mapasamak iti Ingles agraman gimong iti simbaan iti Domingo ken Miyerkules, ti Tinawen a Miting iti Ti Ina a Simbaan, ken dadduma pay.
The Herald of Christian Science
Agbasa kadagiti artikulo maipanggep iti panangagas ti Siensia Cristiana agraman dagiti agdama a panangilawlawag iti panangagas a bunga iti panangad-adal iti The Herald of Christian Science [Ti Herald iti Siensia Cristiana] ken iti JSH-Online.
Damag iti entero a lubong
The Christian Science Monitor [Ti Monitor iti Siensia Cristiana], inpasdek ni Mary Baker Eddy iti tawen 1908 tapno “awan dangran nga uray siasino a tao, no di ket bendesionan ti sangkataoan.” Itdenna ti kasapulan a panunot, ibalansena ti saklaw dagiti damdamag iti entero a lubong nga isu kas alerto iti panagprogreso ken kari kas iti panagsagaba ken ringgor. Iraman ti Monitor ti maysa a website (CSMonitor.com), maysa a linawas a pagwarnakan, ken maysa nga inaldaw nga edision iti digital, Monitor Daily (Ingles amin).


text:
Pebrero 22
Ti Pebrero 22 ti maika-53 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 312 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (313 kadagiti bisiesto a tawen).
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1732 – George Washington, umuna a presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1799)
- 1943 – Horst Köhler, presidente ti Alemania
- 1971 – Lea Salonga, Filipina-Amerikana a kumakanta ken aktres
PimmusayUrnosen
- 1914 – Mariano Trías, immuna a de facto a Bise Presidente ti Filipinas iti rebolusionario a gobierno (naipasngay 1868)


text:
The Plant List
Ti The Plant List ket ti listaan dagiti botanikal a nagan dagiti sebbangan ti mulmula a pinartuat babaen ti Royal Botanic Gardens, Kew ken ti Missouri Botanical Garden ken nairugi idi 2010.[1] Naikeddeng idi daytoy a komprehensibo a rehistro iti amin nga ammo a nagnagan dagiti sebbangan ti mula kadagiti amin a mapalabas a panawen.
Idi Oktubre 2012, nairugi ti pangsaruno a proyekto iti World Flora Online nga addaan idi iti gandat a mangipablaak iti maysa nga online ti flora iti amin nga ammo a mulmula babaen intono 2020.[2]
Adda pay maysa a komplimentario aproyekto a tinawtawagan iti International Plant Names Index (IPNI), a nairaman pay ti Kew. Ti IPNI ket mangigandat a mangited kadagiti salaysay iti pablaak ken saan nga aggandat a mangikeddeng no ania dagiti maawat a nagan dagiti sebbangan. Dagiti kabarbaro a naipablaak a nagan ket automatikoda a mainayon manipud iti IPNI iti World Checklist of Selected Plant Families, ti maysa a database a nakaibatayan ti Plant List.
Dagiti nabirukan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Plant List ket addaan kadagiti 1,064,035 a sientipiko a nagnagan ti mula iti ranggo ti sebbangan.[3] 350,699 ket dagiti maawat a nagnagan ti sebbangan, a maitagikua kadagiti 642 pamilia ti mula ken dagiti 17,020 a henero.[4] Mangawat ti Plant List kadagiti agarup a 350,699 a naisangayan a sebbangan, nga agraman kadagiti 470,624 a sinonimo para kadagita a sebbangan, a mangisingasing nga adu kadagita a sebbangan ket naibagbagadan babaen ti ad-adu ngem maysa a nagan. Manipud idi 2014, Nakaikeddeng ti Plant List nga adda pay dagiti 243,000 a nagan a 'di nasolbar', a ti kayatna a sawen ket saan pay a nakedngan dagiti botaniko no sabalida a sebbangan wenno duplikado dagiti 350,699 a naisangayan a sebbangan.
Pannakadlaw iti publiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi nairugi ti The Plant List idi 2010 (ti International Year of Biodiversity), daytoy ket nakaawis iti pannakadlaw iti midia para iti komprehensibo nga arngianna. Nangitampok ti Fox News ti bilang dagiti sinonimo a nabirukan, a mangisingasing a daytoy ket naipaltiing iti maysa a "nakasidsiddaaw a kaawan" ti dibersidad iti daga."[5] Nakaawis pay ti Plant List iti pannakadlaw para iti panangipatakder iti obra ni Charles Darwin ti maysa nga Ingles a naturalista, nga isuna idi 1880s ket nangirugi ti listaan iti mula a tinawtawagan iti Index Kewensis (IK). Nanginayon ti Kew iti maysa a pagtengngaan iti 6,000 a sebbangan iti tinawen manipud idi immuna a naipablaak ti IK a nagraman kadagiti 400,000 a nagan dagiti sebbangan.[5] Nupay kasta, ti IK (babaen idi 1913 nagliklik a nagaramid iti taksonomiko a pangngeddeng kadagiti dakamatna) ket agdama a naipatpataray a kas parte ti IPNI imbes nga iti Plant List.[6]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australian Plant Census
- Australian Plant Name Index
- Global Strategy for Plant Conservation
- International Plant Names Index
- Wikispecies
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "World's Largest Plants Database Assembled". discovery.com. 2010.
- ^ "Website of the World Flora Online Consortium". The World Flora Online Consortium. Naala idi Marso 10, 2019.
- ^ "Summary Statistics". The Plant List. Naala idi Hunio 27, 2014.
- ^ "US, British scientists drew up the comprehensive list of world's known land plants". CBC.
- ^ a b "World's Plant Life Far Less Diverse Than Previously Thought". Fox News. 30 Disiembre 2010.
- ^ "About the Index Kewensis". International Plant Names Index. 2004.


text:
Disiembre 30
Ti Disiembre 30 ti maika-364 nga aldaw ti tawen (maika-365 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay maysa nga aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1865 – Rudyard Kipling, Britaniko a mannurat, Nobel a laureado (pimmusay 1936)
- 1948 – Hermogenes Ebdane, Jr., Filipino a politiko
- 1958 – Lav Diaz, Filipino a direktor ti pelikula
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1896 – Jose Rizal, nailian a bannuar iti Filipinas (naipasngay 1861)
- 2014 – Luise Rainer, naiyanak nga Aleman nga aktres (naipasngay 1910)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Abagatan a Cotabato
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Abagatan a Cotabato, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Abagatan a Cotabato ken ti nawaya asiudad ti Siudad ti General Santos iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Abagatan a Cotabato ket paset idi ti pannakabagi ti Cotabato aginggana idi 1965 ken ti Rehion XI manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 3 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagit itallo a leghislatibo a distrito, ngem naipabassit kadagiti dua a lehislatibo a distrito idi 1995, idi napartuat ti Probinsia ti Sarangani manipud ti teritoriona. Idi panagbubutos ti 2007 , ni Manny Pacquiao ket nagballigi a nagtaray para iti pannakabagi ti Distrito ti Abagatan a Cotabato.
Umuna a distritoUrnosen
- Siudad: General Santos
- Dagiti ili: Polomolok, Tampakan, Tupi
- Populasion (2010): 774,456
Maika-2 a distritoUrnosen
- Siudad: Koronadal
- Dagiti ili: Banga, Lake Sebu, Norala, Santo Niño, Surallah, Tantangan, T'boli
- Populasion (2010): 590,830
Maika-3 a distrito (awanen)Urnosen
Maymaysa a distrito (awanen)Urnosen
- Buklen dagiti probinsia ti Sarangani ken Abagatan a Cotabato, ken ti nadokumentuan ti linteg a siudad ti General Santos
Sapasap (awanen)Urnosen
- Buklen dagiti agdama a probinsia ti Sarangani ken Abagatan a Cotabato, ken ti nadokumentuan ti linteg a siudad ti General Santos
Kitaen payUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, LA UNION – Maysa a National Trophy ken cheque nga aggatad ti P4 milion ti awaten ti probinsia kas 2016 National Rice Achievers Awardee inton maika-23 ti Mayo 2017 sadiay Philippine International Convention Center (PICC) iti Pasay, Metro Manila.
Manamnama a dumar-ay tapno umawat iti nakuna a pammadayaw da Governor Francisco Emmanuel R. Ortega III, Assistant Provincial Agriculturist Myrna O. Picazo ken Rural-Based Organization Provincial Focal Person Justino F. Casuga.
Ti La Union ket nabigbig kas national awardee kalpasan nga inpakaammo ti National Screening and Evaluation Team (NSET) manipud iti Department of Agriculture (DA) ti resulta babaen ti maysa a surat ti panagkablaaw iti email ti opisina ti gobernador.
Kalpasan daytoy ti nagsasaganad nga evaluation ken assessment kadagiti nagduduma a paset ti Provincial Rice Program (PRP) idi 2016. Nairehistro ti probinsia ti pakabuklan a 175,373 metric tons iti rice production nga adda 1.95porsyento a ngimatuanna no maidilig iti tawen 2015 a 172,000 metric tons. Ngimmato met ti contribution iti regional rice production nga 9.71% kumpara iti 9.68% idi 2015.
Ti nangatngato a rice production ket maigapu iti awan sarday a suporta ti probinsial a gobierno ti La Union (PGLU) kadagiti mannalon babaen ti panangipaay kadagiti mausar iti panagtalon, panangited kadagiti soil ameliorants ken foliar fertilizers, red rice production babaen ti organic agriculture program, trichoderma production, vermicomposting, farmers capacity-building sessions, ken transfer of technologies iti regular Farmer’s Field School (FFS).
Kadwa ti La Union nga umawat iti pammadayaw dagiti probinsia ti Pangasinan, Nueva Vizcaya, Bulacan, Nueva Ecija, Compostela Valley, ken Lanao del Norte. Mario Eliseo O. Casimiro, Governor’s Press Corps / ABN
5 DRUG PERSONALITIES HULI SA BUY-BUST SA BAGUIO, ABRA
CAMP DANGWA, Benguet -- Nahaharap ngayon sa kasong paglabag sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang limang...


text:
November 29, 2017 abradeskcms Releases
Panagsapata dagiti kabarbaro nga opisyales ti Kalipunan ng Liping Pilipina Provincial Federation babaen kenni Honorary Chairman Gov. Joy Bernos kabayatan iti naaramid nga orientation iti KALIPI sadiay Kapitolyo idi Nobyembre 27. #asensoabreno
Panagsapata dagiti kabarbaro nga opisyales ti Kalipunan ng Liping Pilipina Provincial Federation babaen kenni Honorary Chairman Gov. Joy Bernos kabayatan iti naaramid nga orientation iti KALIPI sadiay Kapitolyo idi Nobyembre 27. #asensoabreno
Panagsapata dagiti kabarbaro nga opisyales ti Kalipunan ng Liping Pilipina Provincial Federation babaen kenni Honorary Chairman Gov. Joy Bernos kabayatan iti naaramid nga orientation iti KALIPI sadiay Kapitolyo idi Nobyembre 27.
#asensoabreno


text:
Hinunangan
Ti Hinunangan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hinunangan ket nabingbingay a politikal iti 40 a barbaranggay.[2]
- Ambacon
- Badiangon
- Bangcas A
- Bangcas B
- Biasong
- Bugho
- Calag-itan
- Calayugan
- Calinao
- Canipaan
- Catublian
- Ilaya
- Ingan
- Labrador
- Lumbog
- Manalog
- Manlico
- Matin-ao
- Nava
- Nueva Esperanza
- Otama
- Palongpong
- Panalaron
- Patong
- Poblacion
- Pondol
- Salog
- Salvacion
- San Pablo Island
- San Pedro Island
- Santo Niño I
- Santo Niño II
- Tahusan
- Talisay
- Tawog
- Toptop
- Tuburan
- Union
- Upper Bantawon
- Libas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Hinunangan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Southern Leyte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Kategoria:Dagiti pagsurotan a kategoria
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 200 a subkategoria, manipud iti 681 a dagup.(napalabas a panid) (sumaruno a panid)
A
- Amin a di naikategoria a pampanid (awan linaon)
- Amin a pampanid a nasken a madalusan (1 K, 1 P)
- Amin a panangilawlawag a pampanid (303 P)
- Amin a plantilia ti baw-ing (2 K, 3 P)
C
- Cite Q - di ammo a mannurat (1 P)
- CS1 (3 K)
- CS1: pateg ti atiddog a tomo (47 P)
D
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNC (1 K, 205 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNE (1 K, 1,048 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNF (1 K, 1,475 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti EMU (1 K, 124 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti FAST (1 K, 1,261 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti GND (1 K, 1,969 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti HDS (1 K, 237 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti ISNI (1 K, 1,438 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti J9U (1 K, 1,791 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LCCN (1 K, 1,951 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LNB (1 K, 563 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NDL (1 K, 1,067 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NKC (1 K, 1,624 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLA (1 K, 779 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLG (1 K, 442 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLK (1 K, 604 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NSK (1 K, 432 P)
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NTA (1 K, 998 P)


text:
Isla Romblon
Ti Romblon ket maysa kadagiti nangruna a tallo nga isla ti Probinsia ti Romblon idiay Filipinas; dagiti dua a sabali ket ti Isla Sibuyan ken Isla Tablas. Mabirukan ti isla iti kaunegan ti Baybay Sibuyan, ken adda iti turay ti ili ti Romblon, ti tugaw ti gobierno para iti probinsia ti Romblon.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti immuna a nangtagtagitao iti Romblon ket dagiti tribu ti Negrito ti Panay ken dagiti tribu ti Mangyan ti Mindoro. Ti pannakaduktal dagiti agbitbitin a lungon ken artistiko a material kadagiti kueba iti isla ti Banton ket mangipakita ti kaadda iti nabaknang ken ugma a sibiisasion ken Aborihinal a kultura.[1]
Idi 1582, inrehistro ni Miguel de Loarca ti nagan ti isla a kas "Lomlon" wenno "Doblon".[2] Iti lokal a dialekto ti Visaya, ti kayat a sawen ti balikas ket ti agup-upa a billit iti umuokna. Daytoy ket ammo pay idi a kas Domblon sakbay idi naampon ti agdama a naganna.[1]
Idi 1635, naibanghelisado ti isla ti Romblon babaen dagiti padi ti Rekolekto nga Espaniol ken nagbalin a dependensia ti Kaptania Heneral ti Filipinas. Ti naportipikado a simbaanda ket isu itan ti agdama a katedral ti Romblon. Dua a pagsammakedan ti binagonda, ti San Andrés ken Santiago, ken dagitoy itan ket narebbadan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Romblon". Philippine Information Agency. Republic of the Philippines. Naala idi Hunio 23, 2017.
- ^ "Romblon: Population Expected to Double in 41 Years". Philippine Statistics Authority. Republic of the Philippines. Septiembre 3, 2002. Naala idi Hunio 23, 2017.


text:
Calamba, Laguna
Ti Calamba ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Laguna iti Filipinas. Kabeddengna dagiti ti Siudad ti Cabuyao iti amianan, Los Baños iti daya, dagiti ili ti Santo Tomas ken Talisay ti probinsia ti Batangas iti abagatan, ken iti laud ti ili ti Silang ken ti Siudad ti Tagaytay iti provincia ti Cavite. Iti amianan-a-laud ket ti Dan-aw ti Laguna.
Sakbay a nagbalin nga ili ti Calamba, sigud dayoty a paset ti Tabuco, am-ammo itan a Cabuyao. Napagbalin nga agwaywayas a pueblo ti Calamba idi Agosto 28, 1742.
Idi Abril 21,2001, naanamongan babaen iti plebesito, ti panagbalin kas siudad ti sigud nga ili ti Calamba.
Ti Calamba ti nakaipasngayan ni Jose Rizal, ti nailian a bannuar ti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addan ti Siudad ti Calamba iti 54 a barbaranggay.[2]
- Bagong Kalsada
- Banadero
- Banlic
- Barandal
- Bubuyan
- Bucal
- Bunggo
- Burol
- Camaligan
- Canlubang
- Halang
- Hornalan
- Kay-Anlog
- Laguerta
- La Mesa
- Lawa
- Lecheria
- Lingga
- Looc
- Mabato
- Makiling
- Mapagong
- Masili
- Maunong
- Mayapa
- Paciano Rizal
- Palingon
- Palo-Alto
- Pansol
- Parian
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Baranggay 6 (Poblacion)
- Baranggay 7 (Poblacion)
- Prinza
- Punta
- Puting Lupa
- Real
- Sucol
- Saimsim
- Sampiruhan
- San Cristobal
- San Jose
- San Juan
- Sirang Lupa
- Tulo
- Turbina
- Ulango
- Uwisan
- Batino
- Majada Labas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Calamba | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Calamba, Laguna iti Wikimedia Commons
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
James Cook
Ni Kapitan James Cook, FRS, RN (7 Nobiembre1728[NB 1] – 14 Pebrero 1779) ket maysa idi a Britaniko nga eksplorador, nabigador, kartograpo, ken kapitan ti Naarian a Marina. Ni Cook ket nagaramid kadagiti naisalaysayan a mapa ti Newfoundland sakbay a napan kadagiti tallo a panagbanbaniaga ti Taaw Pasipiko, nga iti las-ud ti daytoy ket nakagun-od ti immuna a Europeano a panakaiyasideg ti akin-daya nga aplaya ti Australia ken ti Is-isla ti Hawaiia, ken ti immuna a nairehistro a panagbaniaga ti likmut ti Baro a Selanda.
Ni Cook ket nakikappon ti agtagtagilako a marina a kas maysa nga agtutubo ken nakikappon ti Naarian a Marina idi 1755. Isu ket nakasanay ti gubat idiay Gubat ti Pito a Tawtawen, ken dimteng a nagsuksukimat ken nagmapmapa ti kaaduan a pagserrekan ti sabangan ti Karayan San Lorenzo idi las-ud ti panagsillong ti Quebec. Daytoy ket nangtulong a nangiyeg kenni Cook ti pnakaikaskaso ti Almirantasgo ken Naarian a Kagimongan. Daytoy panakaikaskaso ket dimteng ti nnagruna adarikmat iti karrer ni Cook ken ti turong ti ballasiw taaw a panagsuksukimat ti Britaniko, ken daytoy ti nangrugian ti panakomisionna idi 1766 a kas ti agbilbilin ti HM Bark Endeavour para iti umuna kadagiti tallo a panagbanbaniaga ti Pasipiko.
Kadagiti tallo a panagbanbaniaga ni Cook ket naglaylayag kadagiti rinibu a milia ti ballasiw kadagiti kaaduan a saan a naikarta a luglugar iti lubong. Isu ket nagimapa kadagiti daga manipud ti Baro a Selanda aginggan ti Hawaii idiay Taaw Pasipiko iti nsaysayaat a panakasalaysay ken ti gantingan a saan pay idi a nagun-od. Idi nagrangrang-ay kadagiti panagbanbaniagana ti panagduktal isu ket nagsukimat ken naginagan kadagiti langa t idaga, ken isu ti immuna a nagirehistro kadagiti isla ken aplaya kadagiti Europeano a mapa. Isu ket nangipakpakita kadagiti laok t kalaing ti panaglayag, ti kalaingan a panagsukimat ken kartograpo a laing, ti kinaturedna ken ti abilidadna a mangidaulo kadagiti saan a nasayaat a kondisionp.
Ni Cook ket napatay idi idiay Hawaii idi nakilablaban kadagiti Hawayano idi las-ud ti maikatlo a panagsukimat a baniaga iti Pasipiko idi 1779. Isu ket nangibati ti legado ti sientipiko ken heograpiko a pannakaammo a dagitoy ket makaimpluensia kadagiti simmarsaruno kaniana iti las-ud ti maika-20 a siglo ken adda dagiti adu a sangalubongan a pakailaglagipan a naidaton kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daan nga estilo a petsa: 27 Oktubre
Nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni James Cook (kategoria) iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni James Cook iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Saint-Rémy-de-Provence
Ti Saint-Rémy-de-Provence (Provençal Oksitano: Sant Romieg de Provença iti klasiko ken Sant Roumié de Prouvènço iti Mistraliano a panangibagbaga) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Saint-Rémy-de-Provence ket mabirukan idiay 20 km (12 mi) nga abagatan ti Avignon, iti amianan ti kabanbantayan ti Alpilles.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima idiay Alpilles ket naipanunotan a Mediteraneo. Ti panaglalam-ek ket naalumaymay ken namaga, ken ti kalgaw ket napudot ken namaga. Ti kangatuan a natimbeng a nairehistro a temperatura iti Hulio ken Agosto ket 29 °C (84 °F), ket ti kababaan iti Disiembre ken Enero ket 3 °C (37 °F). Ti katuduan ket ti bulan ti Enero nga adda ti natimbeng a 7 nga aldaw ti panagtudtudo, a no maipada ti Hulio, ti kamagaan abulan, nga adda ti natimbeng a 2 nga alaldaw a panagtudtudo. Ti rehion ti Alpilles ket makaawat ti ad-adu a panagtudtudo ngem ti Pranses a Rivera, nga 1–2 cm nga ad-adu iti tungngal maysa a tawen.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Saint-Rémy-de-Provence iti Wikimedia Commons


text:
Pe̍h-ōe-jī
Ti Pe̍h-ōe-jī (pannakabalikas [peʔ˩ ue˩ dzi˨] (dengngen), naipangyababaan iti POJ, literal a bernakular a panagsurat, ammo pay a kas ti Romanisasion ti Simbaan) ket maysa nga orthograpia nga inus-usar iti panagsurat kadagitikaruay ti Insik nga Akin-amianan a Min, a naisangayan iti Taiwanes nga Akin-amianan a Min ken Amoy Hokkien. Daytoy ket inparang-ay babaen dagiti Akinlaud a misionario wa nagtrabtrbaho kadagiti diaspora tiInsik idiay Abagatan a daya nga Asia idi maika-19 a siglo ken pinasayaat babaen dagiti misionario a nagtrabtrabaho idiay Xiamen ken Tainan, daytoy ket agusar iti nabaliwan nga alpabeto a Latin ken dagiti nadumaduma a diakritiko tapno mangirepresenta ti naisasao a pagsasao. Kalpasan ti immuna a panagballigi idiay Fujian, ti POJ ket nagbalin nga adu a naus-usar idiay Taiwan ken, idi tengnga ti maika-20 a siglo, addaan idin dagiti agarup a 100,000 pa tattao a literado iti POJ. Adda dagiti adu a gatad ti napataud iti daytoy a sinuratan iti naimaldit a material, relihiouso ken sekular, a mairaman ti immuna a diario ti Taiwan, ti Damdamag ti Simbaan ti Taiwan.
Iti panagturay ti Hapon ti Taiwan (1895–1945) napasardeng daytoy iti pannakausar ken ti Pe̍h-ōe-jī ket nakasango kadagiti adu pay a panangigawid idi las-ud ti panawen ti linteg militar ti Kuomintang (1947–1987). Idiay Fujian, bimmassit ti panagusar kalpasan ti pannakabangon ti Republika ti Tattao ti Tsina (1949) ken idi nasapa a maika-21 a siglo ti sistema ket saanen a kadawyan a maus-usar idiay. Dagiti Kristiano a taga-Taiwan, dagiti saan a patneng nga agad-adal iti Akin-abagatan a Min, ken dagiti managayat a patneng nga agsasao idiay Taiwan ket isuda dagiti agtultuloy nga agus-usar ti Pe̍h-ōe-jī. Ti napno a patneng a suporta ti kompiuter ket naparang-ay idi 2004, ken dagiti agar-aramat ket mabalindan nga awagan dagiti kita ti letra, dagiti pamay-an ti panagikabil, ken dagiti adu nga online a diksionario. Adda metten dagiti rimmuar a kasupiat a sistema ti panagsurat, ken adda agdana a debato iti kaunegan ti tignay ti nailian a dila ti Taiwanese no ania koma a sistema ti mausar. Dagiti bersion ti pe̍h-ōe-jī ket naaramiden para kadagiti nadumaduma a karuay ti Insik, a mairaman ti Hakka ken Teochewnga Akin-abagatan a Min.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayat a sawen ti nagan a pe̍h-ōe-jī (napalaka nga Insik: 白话字; tradisional nga Insik: 白話字) ket "bernakular a panagsurat", a daytoy ket dagiti naisurat a karakter ket mangirepresenta iti inaldaw nga insasao a pagsasao.[1] Ngem ti nagan a bernakular a panagsuratket mabalin pay a maipakat kadagiti adu a kita ti panagsurat, ti romanisado ken naibatay iti karakter, ti termino a pe̍h-ōe-jī ket kadawyan a maitunos iti isitema ti romanisasion ti Akin-abagatan a Min a pinarang-ay babaen dagiti Presbiteriano a misionario iidi maika-19 a siglo.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Klöter (2005), p. 90.
- ^ Klöter (2002), p. 1.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pe̍h-ōe-jī iti Wikimedia Commons


text:
Hunio 30
Ti Hunio 30 ti maika-181 nga aldaw ti tawen (maika-182 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 184 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1911 – Czesław Miłosz, Naipasngay a Polako a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 2004)
- 1917 – Susan Hayward, Amerikana nga aktres (pimmusay 1975)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1919 – John William Strutt, maika-3 a Baron Rayleigh, Ingles a pisiko (naipasngay 1842)


text:
Ifugao
Ti Ifugao ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Ti ili ti Lagawe ti kapitoliona. Kabeddengna ti Benguet iti laud, ti Mountain Province iti amianan, ti Isabela iti daya, ken ti Nueva Vizcaya iti abagatan.
Masarakan iti Ifugao ti nalatak a Payo iti Banaue, nga isu ti kangrunaan a paspasiaren dagiti turista iti probinsia.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ifugao ket addaan iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Turismo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maammuan iti Ifugao a pagpasyaran gapu iti Payo iti Banaue, Hungduan, Mayoyao ken Kiangan. Nailista dagitoy a kas World Heritage List ti UNESCO idi 1995.[8]
Panglaglagip para iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Kiangan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ CAR Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Ifugao". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
- ^ Malig, Jojo (Hunio 26, 2012). "Philippine rice terraces no longer in danger". ABS-CBN News. Naala idi Agosto 23, 2020.


text:
Pagsasao a Tagol
Ti pagsasao a Tagol ket insasao babaen dagiti Tagol (tanap) a subgrupo ti tattao a Murut, ken agserbi a kas ti lingua franca ti sibubukel a grupo. Daytoy ket tagikua ti subdibision ti Borneano ti pamilia ti pagsasao ti Austronesio. Ti tattao a Tagol Murut ket mabirukan idiay Sabah ken Sarawak, ken kadawyan a dagiti lugar iti likmut ti Lawas, Limbang, ken iti igid dagiti pagbeddengan a lugar a pagbingayan ti Brunei ken Indonesia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tagal Murut iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Tagal Murut iti Ethnologue (Maika-11 nga ed., 1988).


text:
Sri Lanka
Nagsasabtan: 7°N 81°E / 7°N 81°E
Ti Sri Lanka (Sinhala: ශ්රී ලංකා Śrī Laṃkā; Tamil: இலங்கை Ilaṅkai), opisial a ti Republika ti Demokratiko a Sosialista ti Sri Lanka, ket ti maysa a pagilian nga isla iti Abagatan nga Asia, a mabirukan idiay Taaw Indiano iti abagatan a laud ti Luek ti Bengal ken iti abagatan a daya ti Baybay Arabiano. Daytoy ket maisina manipud iti subkontinente Indiano babaen ti Golpo ti Mannar ken ti Lingsat Palk. Ti lehislatibo a kapitolio, ti Sri Jayawardenepura Kotte, ket ti maysa a suburbo ti komersial a kapitolio ken kadakkelan a siudad, ti Colombo.
Ti nadokumentuan a pakasaritaan ti Sri Lanka ket gumay-at kadagiti 3,000 a tawen, nga addaan iti ebidensia dagiti pre-historiko a pagtaengan ti tao a napetsado iti saan a naladladaw ngem 125,000 a tawtawen.[12] Daytoy ket addaan iti nabaknang a tawid iti kultura ken ti umuna nga ammo a sursurat iti Budista ti Sri Lanka, ti Pāli Canon, ket napetsado iti Maikapat a konseho ti Budista idi 29 SK.[13][14] Ti heograpiko a lokasionna ken dagiti adalen a pangsangladan ket nakaaramid daytoy iti nalatak a kinapangrunma manipud iti panawen ti taga-ugma a Kalsada Seda aginggana iti moderno a Maritimo a Kalsada Seda.[15][16][17]
Ti Sri Lanka ket ammo idi manipud iti rugi ti kolonial a panagturay ti Britaniko kas Ceylon. Rimsua ti maysa a nasionalista a tignay ti politika iti pagilian idi nasapa a maika-20 a siglo tapno makala iti politikal a wayawaya, a naidaton idi 1948; ti pagilian ket nagbalin a republika ken inamponna ti agdama a naganna idi 1972. Ti kaudian a pakasaritaan ti Sri Lanka ket napilawan iti a 30 a tawtawen a gubat sibil, a nagpatingga idi inabak ti Siigam a Buyot ti Sri Lanka ti Dagiti Tigre ti Liberasion ti Tamil Eelam (LTTE) idi 2009.[18]
Ibaga ti agdama abatay-linteg a ti sistema ti politika ket maysa a republika ken maysa nga unitario nga estado a turayan babaen ti maysa a semi-presidensial a sistema. Daytoy ket addaan idi iti napaut a pakasaritaan iti sangalubongan a pannakitulag, kas mays a nagpundara kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Panagtitinnulong (SAARC), ken maysa a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti G77, ken ti Tignay ti Di Nailiania. Kakuyogna ti Maldibas, ti Sri Lanka ket maysa laeng kadagiti dua a pagilian ti Abagatan nga Asia naigatad iti "nangato" iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (HDI), a ti gatad ti HDI ken ti matgedan tunggal maysa a tao ket ti kangatuan kadagiti pagilian ti Abagatan nga Asia.[11] Ti batay-linteg ti Sri Lanka ket bigbigenna a ti Budismo ti "kangrunaan a lugar", uray no saanna met nga ibaga a kas maysa a relihion ti estado. Ti Budismo ket naikkan iti nangruna a pribilihio iti batay-linteg ti Sri Lanka.[19]
Ti isla ket ayan dagiti adu a kultura, pagsasao ket dagiti etnisidad. Ti kaaduan ti populasion ket manipud iti etnisidad a Sinhales, bayat a ti dakkel a minoridad dagiti Tamil ket nagpapelda pay iti maysa makaimpluensia a papel iti pakasaritaan ti isla. Dagiti Moro, dagiti Burgher, dagiti Malayo, Insik, ken dagiti aborihinal a Vedda ket dagiti pay addan a grupo iti isla.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Department of Official Languages".
- ^ "South Asia ::SRI LANKA". CIA The World Factbook. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-12-24. Naala idi 2018-06-06.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Silani". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 558. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Department of Census and Statistics Sri Lanka
- ^ "Census of Population and Housing 2011 Enumeration Stage February – March 2012" (PDF). Department of Census and Statistics – Sri Lanka. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 6 Disiembre 2013. Naala idi 15 Hulio 2014.
- ^ "World Economic Outlook Database, Oktubre 2016". International Monetary Fund. Naala idi 20 Mayo 2017.
- ^ "IMF economies data – GDP per capita".
- ^ "IMF economies data – GDP".
- ^ "IMF economies data – GDP per capita".
- ^ "Gini Index". World Bank.
- ^ a b "2016 Human Development Report Statistical Annex" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. p. 211. Naala idi 12 Agosto 2016.
- ^ Roberts, Brian (2006). "Sri Lanka: Introduction". Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice. ISBN 978-971-561-607-2.
- ^ Jack Maguire (2001). Essential Buddhism: A Complete Guide to Beliefs and Practices. Simon and Schuster. p. 69. ISBN 978-0-671-04188-5.
... the Pali Canon of Theravada is the first known collection of Buddhist writings ...
- ^ "Religions – Buddhism: Theravada Buddhism". BBC. 2 Oktubre 2002.
- ^ Bandaranayake, Senake (1990). "Sri Lankan Role in the Maritime Silk Route". Sri Lanka and the silk road of the sea. p. 21. ISBN 978-955-9043-02-7.
- ^ British Prime Minister Winston Churchill described the moment a Japanese fleet prepared to invade Sri Lanka as "the most dangerous and distressing moment of the entire conflict". – Commonwealth Air Training Program Museum, The Saviour of Ceylon
- ^ "A Brief History of Sri Lanka". www.localhistories.org. Naala idi 14 Agosto 2017.
- ^ Reuters Sri Lanka wins civil war, says kills rebel leader Naiyarkibo 2015-10-16 iti Wayback Machine reuters (18 Mayo 2009). Naala idi 18 Nobiembre 2012.
- ^ "Sri Lanka's Constitution of 1978 with Amendments through 2015" (PDF). constituteproject.org. Naala idi 29 Oktubre 2017.
- ^ "Vedda". Encyclopædia Britannica. Naala idi 15 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Sri Lanka iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Sri Lanka manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a websiteti Gobierno ti Sri Lanka
- Sri Lanka
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Pagpagilian ti G15
- Dagiti pagilian nga isla
- Is-isla ti Taaw Indiano
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti sosialista nga estado
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1948
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Tamil
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Pannakaisilpo (lingguistika)
Iti naipakasaritaan a lingguistika, ti maysa a pannakaisilpo ket ti maysa a grupo dagiti agkakabagian a pagsasao a nabukel no ti maysa a proto-pagsasao ket agsisina kadagiti network dagiti dialekto nga agin-inut a maigiddiat kadagiti sabali a pagsasao.[1]
Ti termino ket inpayammo babaen ni Malcolm Ross iti panagadalna iti sasao nga Akinlaud nga Oceaniko (Ross 1988). Daytoy ket maigiddiat iti maysa a pamilia, a rumsua no ti komunidad ti bitla ti proto-pagsasao ket maisina kadagiti grupo nga isolado manipud iti tunggal maysa kaniada, imbes a mangbukel iti maysa a network.[2]
PamunganayanUrnosen
Dagiti pannakaisilpo ket mabukel no dagiti pagsasao ket naipakasaritaanda a rumsua manipud iti dibersipikasion iti maysa a nasapsapa a lugar ti dialekto. Dagiti kamengna ket mabalin a nagbaliw uray no nakibinningay kadagiti simmaruno nga inobasion, wenno dagitikasta a dialekto ket mabalin a naipan a naiyasideg ken isu a nagtipon.[a] Iti ania man a lugar ti dialekto, dagiti inobasion ket pagbibingayan iti pagbaetan dagiti agkakaarruba a dialekto kadagiti agtutumpong a langa. Dagiti langa ti panagtutumpong dagiti inobasion ket agtultuloy nga adda iti panawen a panagbaliw ti lugar ti dialekto iti pannakaisilpo.
Segun iti komparatibo a pamay-an, ti maysa a grupo dagiti pagsasao nga eksklusibo a makibinningay iti agasmang dagiti inobasion ket mangbukel iti maysa a "(heneolohiko) subgrupo". Ti maysa a pannakaisilpo ket kadawyan a mailasin babaen ti kadda dagiti agtutumpong a subgrupo.[3] Saan a mangipalubos ti modelo ti kayo para iti kadda dagiti agtutumpong a subgrupo ken isu a saan a nasayaat a mangirepresenta kadagiti pannakaisilpo, a nasaysayaatda a maarngian babaen ti panagusar iti modelo ti allon.[4][5]
Ti kladistiko nga arngian a puonan ti modelo ti kayo ket makasapul iti sapasap a taudan iti tunggal maysa a subgrupo tapno agtultuloy manipud kadagiti tunggal maysa nga agkakabagian a pagsasao ken saan a makabael a makibinningay iti ania man nga inobasion kaniada kalpasan iti "pannakaisinada". Daytoy a panangipagarup ket awanan manipud kadagiti arngian dagiti pannakaisilpo da Ross ken François. Dagiti heneolohiko a subgrupoda ket addaanda pay kadagiti pagsasao a nagtaud manipud iti sapasap a tinaudan, kas naipalawag babaen ti maysa nga agasmang dagiti eksklusibo a nagbibingayan nga inobasion, ngen dagiti sapasap a tinaudan ket mabalin a saan a diskreto a naisina manipud kadagiti kaarrubana. Kas pagarigan, ti kadena dagiti dialekto {A B C D E F} ket mabalinda a mapan kadagiti nadumaduma a lingguistiko nga inobasion, adda dagiti mangbaliw iti {BCD}, dagiti dadduma ket mangbaliw iti {CDE}, ken mangbaliw pay dagiti dadduma iti {DEF}.[5] Dagiti tunggal maysa kaniada pay dagiti agasmang ti dialekto ket agsinnaranayda idi a maawatan iti panawen dagiti inobasion, amin ket makita a kas mangbukel kadagiti sabali a pagsasao. Kadagitoy ket ti Proto-BCD ket isunto ti tinaudan a pagsasao iti subgrupo ti BCD, ti Proto-CDE titinaudan apagsasao ti CDE ken dadduma pay. Para iti pagsasao a nagtaud manipud iti dialekto a D, daytoy ket dagusto a maitagikua kadagiti tallo nga "agtutumpong a subgrupo" (BCD, CDE ken DEF).
Kadagiti arngian ti kayo ken pannakaisilpo, dagiti heneolohiko a subgrupo ket naingetda a naipalawag babaen ti nagbibingayanda a tawid manipud iti sapsap a tinaudan. Iti nalaka a pannakaibaga, uray no dagiti kayo ket mangibaga nga amin dagiti proto-pagsasao ket nasken a diskreto a maisina, ti modelo ti pannakaisilpo ket liklikanna dayta a panagipagarup.
Tinunton pay ni François a ti maysa kayo ket mabalin a maikeddeng a maysa nga espesial a kaso iti maysa a pannakaisilpo nga amin dagiti subgrupo ket mabalinda a naiyumok ken temporario a naurnos manipud iti kaakabaan ken kaakikidan.[3]
Dagiti pagariganUrnosen
Ti maysa pagarigan iti pannakaisilpo ket ti maysa a binukel ti sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio iti Baybay Banda (ti maysa a Baybay iti Abagatan a Molucca iti Indonesia).[6] Ti sasao a Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio ket kadawyanda a nabingbingay kadagiti dua a sanga, ti Tengnga a Malayo-Polinesio ken ti Akindaya a Malayo-Polinesio, iti tungngal maysa ket addaan kadagiti naisangayan a mangipalawag a langa a mangikaysa kaniada ken mangislasin iti tunggal maysa kaniada. Nupay kasta, ti Proto-Akindaya ken ti Proto-Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio ket mabalin a makonstrukto manen (ti kabsat ken ti nagannak ti Tengnga a Malayo-Polinesio), ti pannakakonstrukto manen ti maysa a pagsasao a Proto-Tengnga a Malayo-Polinesio, a naisangayan manipud iti Proto-Tengnga-Akindaya a Malayo-Polinesio ket saan a mabalin.
Mabalin nga iti tunggal maysa dagiti dua a sanga ti Tengnga a Malayo-Polinesio ket duogda kas ti Akindaya a Malayo-Polinesio ngem napanda nakisinnukat kadagiti langa nga itan ket naikeddeng a mangipalawag kaniada a kas pamilia. Dagiti langa a kadawyan iti Akindaya a Malayo-Polinesio ket mabalin a maipagarup nga adda iti tunggal maysa a tinaudan a pagsasao, ngem saan a kasta ti kaso para iti Tengnga a Malayo-Polinesio.
Daytoy a senario ket saan a gapuanan iti pananglikud iti sapasap a tinaudan ti sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio. Daytoy re-interpretasion laeng iti tawen ti panagkabagian a naduduog a kas ti pannakikabagianda iti Akindaya a Malayo-Polinesio.
Insingasing ni François (2014, p. 171) a kaaduan kadagiti pamilia ti pagsasao iti lubong ket pudnoda a dagiti pannakaisilpo a naaramid kadagiti panagtutumpong, saan a naiyumok, a subgrupo. Indakamatna ti sasao nga Oceaniko ti akin-amianan a Vanuatu ken dagiti pay adda iti pamilia ti Fiji ken ti Polinesia ken dagiti pay seksion ti Pama-Nyungan, Athabaskan, Semitiko, Sinitiko, ken Indo-Europeano
Iti kaunegan ti Indo-Europeano, Indo-Aryano, Akinlaud a Romanse ken Alemaniko, ket mangbukelda pay kadagiti pannakaisilpo iti bukoddda.
Dagiti notaUrnosen
- ^ Ross's concept of a linkage differs from R. M. W. Dixon, who posits that over long periods, unrelated languages in contact may converge until they appear to be related.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "I use the term linkage to refer to a group of communalects [i.e. dialects or languages] which have arisen by dialect differentiation" (Ross 1988, p. 8).
- ^ "I use the term family to refer to a group of communalects which have diversified from a single language by separation, rather than by dialect differentiation" (Ross 1988, p. 8).
- ^ a b Kitaen ti François (2014:171–172).
- ^ Kitaen ti Heggarty, Maguire & McMahon (2010), François (2014).
- ^ a b Kitaen ti Lynch, Ross & Crowley (2002:92–93)
- ^ "Banda Sea". Encyclopædia Britannica Online (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-03-19. Naala idi 2007-01-15.
Dagiti taudanUrnosen
- François, Alexandre (2014). "Trees, Waves and Linkages: Models of Language Diversification" (PDF). Iti Bowern, Claire; Evans, Bethwyn (dagiti ed.). The Routledge Handbook of Historical Linguistics (iti Ingles). London: Routledge. pp. 161–189. ISBN 978-0-415-52789-7.
- Heggarty, Paul; Maguire, Warren; McMahon, April (2010). "Splits or waves? Trees or webs? How divergence measures and network analysis can unravel language histories". Philosophical Transactions of the Royal Society B (iti Ingles). 365: 3829–3843. doi:10.1098/rstb.2010.0099. PMC 2981917.
- Lynch, John; Ross, Malcolm; Crowley, Terry (2002). The Oceanic Languages (iti Ingles). Richmond, Surrey: Curzon. ISBN 978-0-7007-1128-4.
- Ross, Malcolm D. (1988). Proto Oceanic and the Austronesian languages of Western Melanesia. Pacific Linguistics C-98 (iti Ingles). Canberra: The Australian National University. doi:10.15144/PL-C98. hdl:1885/145428.


text:
Pagsasao a Cree
Ti Cree /ˈkriː/[3] (ammo pay a kas Cree–Montagnais–Naskapi) ket ti maysa a Algonkiana nga insasao babaen dagiti agarup a 117,000 a tattao iti ballasiw ti Kanada, manipud iti Amianan a laud a Terteritorio ken Alberta aginggana iti Labrador, ken mangaramid daytoy nga aborihinal a pagsasao iti kaaduan ti bilang a mangisasao idiay Kanada.[1]Urayno adu dagiti agsasao iti kaunegan iti daytoy nga adu a kita ti lugar, ti laeng rehion a ti Cree ket addaan iti ania man nga opisial a kasasaad ket idiay Amianan a laud a Terteritorio, ken kakuyogna dagiti walo nga aborihinal a pagsasao.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Statistics Canada: 2006 Census
- ^ Dagiti opisial a pagsasao ti Amianan a laud a Terteritorio (mapa)
- ^ Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh


text:
Sasao nga Austronesio
Ti sasao nga Austronesio ket dagiti pamilia ti pagsasao nga adu a naiwarwaras iti amin a paset ti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, Madagascar ken dagiti isla ti Taaw Pasipiko, nga adda met dagiti bassit a kameng iti kontinental nga Asia. Ti sasao nga Austronesio ket naisasao babaen dagiti agarup a 386 a riwriw a tattao, a mangaramid daytoy iti maikalima a kadakkelan a pamilia ti pagsasao babaen dagiti bilang ti agsasao, kalpasan laeng ti sasao nga Indo-Europeano, ti sasao a Sino-Tibetano, ti sasao a Niger-Kongo, ken ti sasao nga Aproasiatiko. Daytoy ket maipada iti Indo-Europeano, Niger–Kongo, ken Aproasiatiko a kas maysa kadagiti kasayaatan a nabangon a pamilia ti pagsasao. Dagiti kangrunaan a sasao nga Austronesio nga addaan iti kaaduan a bilang dagiti agsasao ket ti Malayo (Indones ken Malaysio), Habanes, ken Filipino (Tagalog).
Ni Otto Dempwolff ket isu idi ti immuna a nagsukisok nga ekstensibo a nagsukimat iti Austronesio babaen ti panagusar ti komparatibo a pamay-an. Ti sabali pay nga Aleman, ni Wilhelm Schmidt, ket isu ti nagaramid iti balikas ti Aleman iti austronesisch[1] a nagtaud manipud iti Latin iti auster "abagatan nga angin" ken mainayon ti Griego iti nêsos "isl". Ti nagan nga Austronesio ket naporma idi manipud kadagiti isu met laeng a taudan. Ti pamilia ket naitunos a nanaganan, gapu ta ti kaaduan a sasao nga Austronesio ket naisasao kadagiti isla: bassit laeng dagiti pagsasao, a kas ti Malayo ken ti sasao a Chamiko, ket dagiti indihenio iti nangruna a daga ti Asia. Adu kadagiti sasao nga Austronesio nga addaan iti bassit unay nga agsasao, ngem dagiti kangrunaan a sasao nga Austronesio ket insasao babaen dagiti sangapulo a riniwriw a tattao ken ti maysa a pagsasao nga Austronesio, ti Malay, ket insasao babaen dagiti 250 a riwriw a tattao, a mangaramid daytoy iti maika-8 a kaaduan ti nangisasao a pagsasao iti lubong. Duapolo wenno ad-adu pay kadagiti pagsasao nga Austronesio ket opisial kadagiti respektibo a pagilianda (kitaen ti listaan dagiti kangrunaan ken opisial a sasao nga Austronesio).
Dagiti nadumaduma a taudan ket aggigiddiatda nga agbilang, ngem ti Austronesio ken Niger–Kongo ket dagiti dua a kadakkelan a pamilia ti pagsasao iti lubong, iti tunggal maysa ket addaan iti maysa a pagkalima iti dagup dagiti pagsasao a nabilang iti lubong. Ti heograpikal a gay-at ti Austronesio ket maysa idi a kadakkelan iti ania man a pamilia ti pagsasao sakbay ti pannakaiwarwaras ti Indo-Europeano iti kolonial a paset ti panawen, a mangsakop manipud iti Madagascar aginggana idiay akin-abagatan a daya nga aplaya ti Aprika aginggana iti Isla ti Paskua ti Panagungar idiay akindaya a Pasipiko. Ti Hawayano, Rapa Nui, ken Malagasi (a naisasao idiay Madagascar) ket dagiti adda iti ruar ti heograpia ti pamilia ti Austronesio.
Segun kenni Robert Blust (1999), ti Austronesio ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a nangruna a sangsanga, amin malaksid iti maysa kadagitoy ket eksklusibo a mabirukan idiay Taiwan. Ti sasao a Formosano ti Taiwan ket naigrupoda kadagiti ad-adu ngem siam nga umuna nga urnos dagiti subgrupo ti Austronesio. Amin dagiti pagsasao nga Austronesio ket naisasao iti ruar ti Taiwan (mairaman iti pagsasao a Yami) ket tagikua ti sanga ti Malayo-Polinesio, a sagpaminsan a tinawtawagan iti Ektra-Formosano.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Narikut ti akin-uneg nga estruktura ti sasao nga Austronesio. Ti pamilia ket buklen dagiti adu nga agpapada ken asideg nga agkakabagian a pagsasao nga adu a dagiti bilang ti lugar ti dialekto, isu a narigat daytoy a mabigbig dagiti pagbeddengan a pagbaetan dagiti sanga. Nupay kasta, nalawag daytoy a ti kalatakan a dibersidad ti henelohia ket mabirukan kadagiti sasao a Formosano ti Taiwan, ken ti kabassitan ti dibersidad ket kadagiti is-isla ti Pasipiko, a mangsuporta ti pannakaiwarwars ti pamilia manipud iti Taiwan wenno Tsina. Ti immuna a komprehensibo a panangidasig a mangipaltiing iti daytoy ket ni Dyen (1965).
Ti seminal nga artikulo ti panangidasig ti Formosano—ken, babaen ti pagpaatiddog, ti kangatuan nga agpang nga estruktura ti Austronesio—ket idi Blust (1999). Dagiti prominente a Formosanista dagiti lingguista nga espesialista iti pagsasao a Formosano) ket adda problemada kadagiti dadduma a salaysayna, ngem agtultuoloy a ti punto ti reperensia para kadagiti agdama a panagusig iti lingguistika, ken kas ti naipakita dita baba. Ti sasao a Malayo-Polinesio ket kankanayon a mairaman iti sanga nga Akindaya a Formosano n ni Blust gapu ti panagtalinaay a panagbibingay iti proto-Austronesio ti *t, *C aginggana iti /t/ ken *n, *N aginggana iti /n/, ti panangiyalisda iti *S aginggana iti /h/, ken dagiti bokabulario a kas ti *lima "lima" a saan a napasingkedan kadagiti sabali a sasao a Formosano.
Adda dagiti agparang a dua a nalatak a migrasion ti sasao nga Austronesio a napardas a nagsakop kadagiti dakkel a lugar, a nagresultaan dagiti nadumaduma a lokal a grupo nga addaan iti bassit a dakkel a gantingan nga estruktura. Ti immuna idi ket ti Malayo-Polinesio, a naiwarwaras idiay Filipinas, Indonesia, ken Melanesia. Ti sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio ket agpapadada a saan a gapu iti kaasideg iti panagkakabagian iti henelohia, ngem imbes ket a gapu dagiti napigsa a sub-estrato manipud kadagiti saan nga Austronesio a pagsasao. Ti maikadua a migrasion ket iti sasao nga Oceaniko idiay Polinesia ken Mikronesia (Greenhill, Blust & Gray 2008) .
Iti pay maipatinayon iti Malayo-Polinesio, sangapulo ket tallo kadagiti pamilia a Formosano ket aduda a maaw-awat. Ti pagsusuppiatan ket maipatengnga kadagiti panagkakabagian a pagbaetan dagitoy a pamilia. Iti panangidasig a naipakita ditoy, ti Blust (1999) ket isilpona dagiti dua a pamilia iti grupo nga Akinlaud a Tantanap, dua pay iti grupo nga Akinlaud a Formosano, ken tallo iti maysa a grupo ti Akindaya a Formosano, bayat a ti Lee (2008) ket isilpona pay dagiti lima a pamilia iti grupo nga Akin-amianan a Formosano. Awaten ti Austronesian Basic Vocabulary Database (2008) ti Akin-amianan, paayenna ti Akindaya, isilpona ti Tsouiko ken Rukai (dagiti dua a nakaro a managbaliw a pagsasao), ken isilpona ti Malayo-Polinesio iti Paiwan iti grupo a Paiwaniko. Ti Ross (2009) pagsisinaenna ti Tsouiko, ken ibagbagana a ti Tsou, Rukai, ken Puyuma ket maipanda iti ruar dagiti panagkonstrukto manen iti Proto-Austronesio.
Dagiti sabali pay a panagadal ket nangipresentada iti ponolohiko nga ebidensia para iti naipabassit a pamilia a Paiwaniko ti Paiwaniko, Puyuma, Bunun, Amis, ken Malayo-Polinesio, ngem daytoy ket saan a naipaltiing iti bokabulario. Ti tattao ti Akindaya a Formosano a Basay, Kavalan, ken Amis ket agbibingayda iti langa ti pagtaengan a nangibagbaga a nagtaudda manipud iti maysa nga isla a tinawtawagay iti Sinasay wenno Sanasay (Li 2004) . Ti Amis, iti naipangpangruna, ket mangitaltalinaayda a nagtaudda manipud iti daya, ken natratoda idi babaen ti Puyuma, nga isu dagiti kaduada a nagtataeng, a kas agserserbi a grupo (Taylor 1888) .[2]
Blust (1999)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Austronesio
(agpakanawan manipud iti abagatan a laud)
- Pagsasao a Thao, AKA Sao. Dagiti dialekto a Brawbaw ken Shtafari.
- Tengnga nga Akinlaud a Tantanap
- Pagsasao a Babuza: dagiti dialekto a Taokas, Poavosa; daan a pagsasao a Favorlang.
- Pagsasao a Papora-Hoanya: dagiti dialekto a Papora, Hoanya.
- Pagsasao a Saisiyat: dagiti dialekto a Taai ken Tungho.
- Pagsasao a Pazeh AKA Kulun.
- Pagsasao nga Atayal.
- Pagsasao a Seediq: AKA Truku ken Tarok.
- Akin-amianan (sasao a Kavalaniko).
- Pagsasao a Basay: dagiti dialekto a Trobiawa ken Linaw–Qauqaut.
- Pagsasao a Kavalan.
- Pagsasao a Ketagalan, wenno Ketangalan.
- Tengnga (Ami).
- Pagsasao a Siraya.
- Dagiti dialekto ti Mantauran, Tona, ken Maga ti Rukai ket managbaiwda.
Li (2008)[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a panangidasig ket mangitalinaay ti Akindaya a Formosano ni Blust, ken mangikaykaysa dagiti sabali nga akin-amianan a pagsasao. Insingasing ni Li ti tinaudan a Proto-Formosano (F0) ken ipadana daytoy iti Proto-Austronesio (PAN), ken surotenna iti modelo ti Starosta (1995).[3][4] Ti Rukai ken Tsouiko ket nakitkitada a kas nakaro a managbaliw,[3] uray no ti puesto ti Rukai ket nakaro a kontrobersial.[5]
- F0: Formosano = Austronesio
- Mantauran
- Maga–Tona, Budai–Labuan–Taromak
- F1
- Tengnga (Tsouiko)
- Tsou
- Akin-abagatan a Tsouiko
- F2
-
-
Austronesian Basic Vocabulary Database (2008)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy a panagsukimat ket mangibati iti Akin-amianan a Formosano ni Li, ngem pagsisinaenna ti Daya a Formosano ni Blust, ken mangisingasin a ti Paiwan ket mabalin nga asi-asideg iti Malayo-Polinesio. Pagkaykaysaenna pay daytoy ti Tsouiko ken Rukai, dagiti dua a kaaduan a managbaliw a pagsasao iti Li.
- Austronesio
Daytoy ket maysa a nalawag, nga ababa nga agpang a pannakaigrupo
Dagitoy a grupo ket naisilpoda iti maysa a nakarkulo a 97% a probabilidad.
- Thao (ammo pay a kas Sao. Dagiti dialekto a Brawbaw, Shtafari)
- Akinlaud a Tantanap
- Babuza (ammo pay a kas Favorlang. Dagiti dialekto a Taokas, Poavosa)
- Papora-Hoanya (dagiti dialekto a Papora, Hoanya)
- Saisiyat (dagiti dialekto a Taai, Tungho)
- Pazeh (ammo pay a kas Kulun)
- Atayaliko
Sabali pay nga ababa nga agpang a pannakaigrupo
- Sakizaya
- Nataoran (Amianan nga Amis)
- Amis
Ti Tsou ken Rukai ket naisilpoda iti kalalainganna a kompidensia, nakarkulo iti 85% a probabilidad.
- Tsouiko
- Rukai (dagiti dialekto a Mantauran, Tona, ken Maga ket managbaliwda)
- Siraya (dagiti dialekto a Taivoan, Makatao)
Naisilpo ti Malayo-Poliensio ken Paiwan iti ababa nga agpang a kompidensia (74%).
- Paiwan (akin-abagatan nga ungto ti Formosa)
- Malayo-Polinesio
Ross (2009)[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 2009, insingasing ni Malcolm Ross ti baro a pannakaidasig ti pamilia ti pagsasao nga Austronesio a naibatay iti morpolohiko nga ebidensia manipud kadagiti nadumaduma a sasao a Formosano.[6] Insingasing a dagiti agdama a panagkonstrukto manen para iti Proto-Austronesio ket pudno a maitunos iti maysa nga agpakatengnga nga agpang, nga iterminona iti "Proto-Nuklear nga Austronesio". Iti naipangpangruna, ti panangidasig ni Ross ket saan a mangsuporta ti panagkaykaysa ti sasao a Tsouiko, imbes ket nga inkeddengna a ti sasao nga Akin-abagatan a Tsouiko ti Kanakanavu ken Saaroa ket sabalida a sanga. Daytoy ket mangsuporta ti tunton ni Chang (2006) a ti Tsouiko ket saan nga umiso a grupo.[7]
- Austronesio
- (Managbaliw dagiti dialekto a Mantauran ken Tona–Maga)
- Saan a naibagbaga dagiti subdivision, malaksid iti Saaroa–Kanakanabu a kas sabali manipud iti Tsou.
Tsart iti panangiyasping ti Austronesio[urnosen | urnosen ti taudan]
Dita baba ket ti tsart a mangiyasping ti listaan dagiti bilang ti 1-10 ken dagiti sangapulo ket tallo a balikas iti sasao nga Austronesio; a naisasao idiay Taiwan, ti Filipinas, ti Is-isla Marianas, Indonesia, Malaysia, Chams wenno Champa idiay Tailandia, Cambodia, ken Bietnam, Daya a Timor, Papua, Baro a Selanda, Hawaii, Madagascar, Borneo ken Tuvalu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ John Simpson; Edmund Weiner, dagiti ed. (1989). Official Oxford English Dictionary (OED2) (Dictionary). Oxford University Press. p. 22000.
- ^ "The Tipuns... are certainly descended from emigrants, and I have not the least doubt but that the Amias are of similar origin; only of later date, and most probably from the Mejaco Simas [that is, Miyako-jima], a group of islands lying 110 miles to the North-east.... By all accounts the old Pilam savages, who merged into the Tipuns, were the first settlers on the plain; then came the Tipuns, and a long time afterwards the Amias. The Tipuns, for some time, acknowledged the Pilam Chief as supreme, but soon absorbed both the chieftainship and the people, in fact the only trace left of them now, is a few words peculiar to the Pilam village, one of which, makan (to eat), is pure Malay. The Amias submitted themselves to the jurisdiction of the Tipuns."
- ^ a b Li, Paul Jen-kuei. 2008. "Time perspective of Formosan Aborigines." In Sanchez-Mazas, Alicia ed. Past human migrations in East Asia: matching archaeology, linguistics and genetics. Taylor & Francis US.
- ^ Starosta, S. 1995. "A grammatical subgrouping of Formosan languages." In P. Li, Cheng-hwa Tsang, Ying-kuei Huang, Dah-an Ho, and Chiu-yu Tseng eds. Austronesian Studies Relating to Taiwan, pp. 683–726, Taipei: Institute of History and Philology, Academia Sinica.
- ^ "The position of Rukai is the most controversial: Tsuchida... treats it as more closely related to Tsouic languages, based on lexicostatistic evidence, while Ho... believes it to be one of the Paiwanic languages, i.e. part of my Southern group, as based on a comparison of fourteen grammatical features. In fact, Japanese anthropologists did not distinguish between Rukai, Paiwan and Puyuma in the early stage of their studies" (Li 2008: 216).
- ^ Ross, Malcolm. 2009. "Proto Austronesian verbal morphology: A reappraisal." In Alexander Adelaar and Andrew Pawley (eds.). Austronesian historical linguistics and culture history: a festschrift for Robert Blust. Canberra: Pacific Linguistics.
- ^ Chang, Henry Yungli. 2006. "Rethinking the Tsouic Subgroup Hypothesis: A Morphosyntactic Perspective." In Chang, H., Huang, L. M., Ho, D. (eds.). Streams converging into an ocean: Festschrift in honor of Professor Paul Jen-Kuei Li on his 70th birthday. Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica.
- ^ Ti binulod a balikas ti Sanskrito iti "Ekasila" : ti kayat a sawen ti "Eka" ket 1, ti kayat a swenti "Sila" ket "adigi", agparang ti "princsipio" iti bitla a Sukarno
- ^ a b Iti inskripsion a Kedukan Bukit agparang ti numeral tlu ratus a kas tallo gasut, tlu a kas tallo, iti http://www.wordsense.eu/telu/ ti balikas a telu ket maibagbaga a tallo iti Malayo, uray no karkarna unay a maus-usar ti telu.
- ^ Ti binulod a balikas ti Sanskrito iti "Trisila" : ti kayat a sawen ti "Tri" ket 3, ti "Sila" ket "adigi", agparang ti "prinsipio" iti bitla ti Sukarno
- ^ Ti binulod a balikas ti Sanskrito: ti Pancasila ken dagiti 5 prinsipio ti sukarno a n aiplawag ditoy: Pancasila (politika), ti kayat a sawen ti "Panca" ket 5, ti kayat a sawen ti "Sila" ket "adigi", "prinsipio".
- ^ Ti Lapan ket ammo a pangyababaan iti Delapan.
- ^ Siman Widyatmanta, Adiparwa. Vol. I dan II. Cetakan Ketiga. Yogyakarta: U.P. "Spring", 1968.
- ^ Zoetmulder, P.J., Kamus Jawa Kuno-Indonesia. Vol. I-II. Terjemahan Darusuprapto-Sumarti Suprayitno. Jakarta: PT. Gramedia Pustaka Utama, 1995.
- ^ [1] Javanese alphabet, pronunciation, and language (Aksara Jawa), http://www.omniglot.com/writing/javanese.htm
- ^ Ti binulod a baliaks ti Sanskrito: ti kayat a sawen ti "Panca" ket 5, iti nagandagiti disc ti kanta ti Siti Nurhaliza, ti kayat a sawen ti "Pancawarna": "5 a marmaris".
- ^ [2]
- ^ Cook, Richard (1992). Peace Corps Marshall Islands: Marshallese Language Training Manual (PDF), pg. 22. Naala idi Agosto27, 2007
- ^ Percy Chatterton, (1975). Say It In Motu: An instant introduction to the common language of Papua. Pacific Publications. ISBN 978-0-85807-025-7
- ^ Iti inskripsion ti Kedukan Bukit agparang ti numeral ti Tlu ratus a kas Tallo a gasut, ti Tlu a kas Tallo, in http://www.wordsense.eu/telu/ ti baliaks a Telu ket naibagbaga kas Tallo iti Pagsasao a Malayo ken Indones ngem karkarna ti panagusar iti Telu.
- ^ s.v. kawan, Old Javanese-English Dictionary, P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982
- ^ s.v. hañar, Old Javanese-English Dictionary, P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982
- ^ s.v. kami, this could mean both first person singular and plural, Old Javanese-English Dictionary, P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982
- ^ a b c d e f g h i Javanese English Dictionary, Stuart Robson and Singgih Wibisono, 2002
- ^ Manipud iti Espaniol "galgo"
- ^ Manipud iti Espaniol "nuevo"
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bengtson, John D., The "Greater Austric" Hypothesis, Association for the Study of Language in Prehistory.
- Blust, R. A. (1983). Lexical reconstruction and semantic reconstruction: the case of the Austronesian "house" words. Hawaii: R. Blust.
- Cohen, E. M. K. (1999). Fundaments of Austronesian roots and etymology. Canberra: Pacific Linguistics. ISBN 0-85883-436-7
- Marion, P., Liste Swadesh élargie de onze langues austronésiennes, éd. Carré de sucre, 2009
- Pawley, A., & Ross, M. (1994). Austronesian terminologies: continuity and change. Canberra, Australia: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University. ISBN 0-85883-424-3
- Sagart, Laurent, Roger Blench, and Alicia Sanchez-Nazas (Eds.) (2004). The peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics. London: RoutledgeCurzon. ISBN 0-415-32242-1.
- Tryon, D. T., & Tsuchida, S. (1995). Comparative Austronesian dictionary: an introduction to Austronesian studies. Trends in linguistics, 10. Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-012729-6
- Wittmann, Henri (1972). "Le caractère génétiquement composite des changements phonétiques du malgache." Proceedings of the International Congress of Phonetic Sciences 7.807-10. La Haye: Mouton.
- Wolff, John U., "Comparative Austronesian Dictionary. An Introduction to Austronesian Studies", Language, vol. 73, no. 1, pp. 145–56, Mar 1997, ISSN 0097-8507
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blust's Austronesian Comparative Dictionary
- Austronesian Basic Vocabulary Database – ABVD (contains over 650 Austronesian Languages)
- Swadesh lists of Austronesian basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
- Summer Institute of Linguistics site showing languages (Austronesian and Papuan) of Papua New Guinea.
- Austronesian Language Resources (awanen? naiyalis?) (Naiyarkibo 2004-11-22 iti Wayback Machine)
- Spreadsheet of 1600+ Austronesian and Papuan number names and systems – ongoing study to determine their relationships and distribution
- Languages of the World: The Austronesian (Malayo-Polynesian) Language Family
- 南島語族分布圖


text:
José Alejandrino
Ni José Cándido Alejandrino y Magdangal (Disiembre 1, 1870 – Hunio 1, 1951) ket maysa kadagiti Filipino a heneral idi las-ud ti Yaalsa ti Filipino ken ti Gubat ti Filipino-Amerikano. Isu pay ket maysa a senador ti Maika-12 a Senatorial a Distrito ti Filipinas.[2]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiyanak ni Alejandrino iti nabaknang a pamilia manipud iti Arayat, Pampanga, idi Disiembre 1, 1870 idiay Manila. Isu ket immuna a nagadal idiay Ateneo Municipal de Manila, ken dgaiti kontemporaneona ket mairamanda José Rizal, Juan Araneta, Cayetano Arellano, ken Apolinario Mabini, ken dadduma pay. Nagun-odna ti grado ti Bachelor of Arts idiay Unibersidad ti Santo Tomas, ken napan nagadal idiay Espania idiay Unibersidad ti Ghent, nga isu ket nagturpos a nakaala idi grado iti inheniera ti kimika.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Senators Profile - Jose Alejandrino - Senate of the Philippines".
- ^ "List of Previous Senators". Senate of the Philippines. Naala idi Abril 1, 2007.
- ^ "José Alejandrino". Senate of the Philippines. Naala idi 22 May 2012.


text:
Pagsasao a Zazaki
Ti Zazaki, makunkuna pay a Zaza, Kirmanjki, Kirdki ken Dimli, ket maysa a pagsasao nga Indo-Europeano ken kangrunaan a maisasao idiay akindaya a Turkia. Ti pagsasao ket paset ti amianan a laud a grupo ti Irani a paset ti pamilia ti Indo-Europeano, ken tagikua ti Zaza-Gorani ken grupo ti dialekto a Kaspio.[2] Ti Zazaki ket makibingay kadagiti adu a langa, estruktura, ken bokabulario iti Gorani. Ti Zazaki ket adda pay dagiti pannakaipadana iti Talyshi ken dagiti dadduma a pagsasao a Kaspio.[3] Segun ti Ethnologue (ania dagiti siudad [Paul 1998][3]), ti bilang dagiti agsasao ket adda iti baetan ti 1.5 ken 2.5 a riwriw (mairaman dagiti dialekto). Segun ti Nevins, ti bilang dagiti agsasao ti Zazaki ket adda iti baetan ti 2 ken 4 a riwriw.[4]
Dagiti nota
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zazaki iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Kirmanjki (Akin-amianan a Zazaki) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Dimli (Akin-abagatan a Zazaki) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ ]Iranica Urayno kasta, dagiti pagsasaoda ket nakapreserba kadagiti nadumaduma nga isoglosses kadagiti dialekto ti rehion ti akin-abagatn a Kaspio, ken ti lugarna iti grupo ti dialekto a Kaspio iti Irani ti Amianan a laud ket nalawag.
- ^ a b Ti puesto ti Zazaki Kadagiti Laud nga Irani a pagsasao babaen ni Paul Ludwig
- ^ http://www.fas.harvard.edu/~lingdept/IndexicalityWorkshop/anandnevins04.pdf


text:
Thomas Jefferson
Ni Thomas Jefferson (Abril 13, 1743 (Abril 2, 1743 O.S.) – Hulio 4, 1826) ket maysa idi nga Amerikano a Nangipatakder nga Ama, ti kangrunaan a nagsurat iti Pannakirangarang ti Panakawaya (1776) ken ti maikatlo a Presidente iti Estados Unidos (1801–1809). Idi rugi ti Amerikano a Rebolusion, Isu ket nagserbi iti Kontinental a Kongreso, a kas pannakabagi ti Virginia ken nagserbi pay a kas ti panawen ti gubat a Gobernador iti Virginia (1779–1781). Kalpasan ti gibus ti gubat, manipud iti tengnga idi 1784 ni Jefferson ket nagserbi a kas maysa adiplomatiko, a naipuesto idiay Paris, tapno makatulong a makitulag kadagiti komersio a tulagan. Idi Mayo 1785, isu ket nagbalin a ti Ministro ti Pransia iti Estados Unidos. Ni ket isu ti immuna a Sekretario iti Estado iti Estados Unidos 1790–1793) a nagserbi babaen ni presidente George Washington. Kalpasan ti panagikkatna iti daytoy nga opisina, a kaduna ti gayyemna a ni James Madison isu ket nagurno sti Demokratiko-Partido Repbulikano. Isu ket nabutosan a kas Bise-Presidente idi 1796, babaen ti kasuppiatna ani John Adams, ni Jefferson a kaduana ni Madison ket nalimed a nagisurat ti Resolusion ti Kentucky ken Virginia, a daytoy ket nangpadas nga agukas kadagiti Ganganaet ken Sedisiona Tignay.
Nabutosan a kas presidente a tinawtawagan ni Jefferson a kas ti Rebolusion iti 1800, immatunanna ti nakapia panagsukat ti bileg, ginatangna ti nawatiwat a Louisiana a Teritorio manipud iti Pransia (1803), ken nangipatulod ti Lewis ken Clark Ekspedision (1804–1806) tapno masukisok ti baro a laud. Ti maikadua a terminona ket adu kadagiti sikor iti taengan, a kas ti napaay a panagliput a tribunal ti dati a Bise Presidente a ni Aaron Burr, ken panagpakaro ti sikor iti Britania. Nga adda ti panakigubat ti Britani akenni Napoleon, isu ket nangipadas kadagit nakarit a panakigubat ti ekonomiko kaniada; nupay kasta, dagiti embargo a lintena ket ad-adu pay a nakadadael ti Amerikano a komersio ken ti ekonomia. Ni Jefferson ket kadawyan a naigatad kadagiti eskolar a panagsukisok a kas maysa kadagiti kalatakan a presidente iti Estados Unidos, urayno manipud idi maika-20 a siglo, adu kadagiti historiador ket umad-adu a dumildillaw para kadagiti pannakpaayna nga agtignay iti domestiko a panagtagabu.[1][2]
A kas daulo ti Panaglawlawag, ni Jefferson ket maysa a erudito a mangisasao ti lima a pagsasao ken naragut idi ti siensia, panagputar, arkitektura, relhion ken pilosopia, ti panagputar a nagniturong kaniana a nagipatakder ti Unibersidad iti Virginia kalpasan ti panagpresidentena. Isu ket nagdaremdem ti buokodna a dakkel a iti maysa a 5,000 hetri a plantasion idiay asideg ti Charlottesville, Virginia, a ninagananna ti Monticello. Bayat nga isu ket saan a maysa nga orador, isu idi ket saan a naumuma nga agsursurat ken nakisinnurat kadagiti makaimpluensia a tattao iti Amerika ken Europa.
Nupay a ni Jefferson ket nagtagikua kadagiti tagabu isu ket agnanayon a nagsuppiat ti panagtagabu iti dagup a abiagna[3] ken naipanunutanna a daytoy ket kasupaditi linlinteg ken masna.[4] Isu ti nagidaulo ti Amerika a panagsuppiat iti sangalubongan a komersio ti panagtagabu, ken nagnayon ti kontra-tagabu nga artikulo iti kasisigud a burador iti Panagirangarang ti Panakawayawaya. A kas ti Presidente, isu ket nagpirma ti [[Tignay a Mangpawil ti Panagimportar dagiti Tagabu] ]idi Marso 2, 1807. Ni Jefferson ket nakibingbingay ti sapasap a panagkita kadagiti panawenna a dagiti Aprikano ket nakapkapsut a puli. A kas paset iti Virginia a napili nga agmulmula ken agmulmul ati tabak, isu ket nagtagikua kadagiti ginasot a tagabu.[5][6] Idi 1820 isu ket napisa a simmuppiat iti Missouri a Kompromiso, nga isu ket nakakitkita iti daytoy a kas maysa a di nasayaat a naipanunutan a maniobra ti politiko a daytoyto ket mangbingay ken mangdangran ti irurumsua ti Kapppon.[7][5] Ni Jefferson ket pribado a nagsagsagaba ti kompatibilidad ti panagtagikua ti tagabu ken dagiti kaumnuan iti Amerikano a Rebolusion.
Kalpasan ti ipupusay ti awanana ti sangapulo ket maysa atawen a ni Martha Jefferson, idi 1782, ni Jefferson ket saanen a nakiassawa; ti panakiaasawana ket nakapataud ti innem nga annak, a dua laeng kadagitoy ti nagbiag ken limmakay. Idi 1802 adda rimmuar a panagpabasol nga isu ti agama kadagiti annak ti ti maysa a tagabuna a ni Sally Heming. Idi 1998, ti DNA a panagsubok ket adda nakapakita a naipadpada a bnagbaetan ti kinaudi nga anak ni Sally Heming ken ti lalakei a linia ti pamilia ni Jefferson. No dagitoy nga annak ket pinutotan babaen ni Jefferson, wenno maysa kadagiti kabagianna, ket nabati a suppiatan dagiti historiador.
Nasapa a biag ken karrer[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket ti maikatlo kadagiti sangapulo nga annak, Ni Thomas Jefferson ket naipasngay idi Abril 13, 1743 (Abril 2, 1743 O.S.){{#tag:ref|Ti panakaipasngay ken ipupusay ni Thomas Jefferson ket naited nga inususar ti [[kalendario a Gregoriano]. Nga isu ket naipasngay idi ti Britania ken dagiti koloniana ket agususarda pay laeng ti kalendario a Huliano, dagiti kontemporario a rehistro ken panteonna ket nagrehistro a ti panaakaipasngayna ket idi bril 2, 1743.|group="Note"}} iti balay ti pamiliana idiay Shadwell, Kondado ti Goochland , Virginia, a tattan ket paset iti Kondado ti Albemarle.[8] Ti amana ket ni Peter Jefferson, maysa nga agmulmula ken agtagtagabu, ken maysa nga agrimensor.[9] Mabalin nga isu ket nanipud iti Gales a kapuotan, uray no daytoy ket saan pay a nalawlawagan.[10] Ti inana ket ni Jane Randolph, anak a babai ni Isham Randolph,ti maysaa a kapitan ti barko ken sagpaminsan nga agmulmula. Ni Peter ket Jane nagassawada idi 1739.[11] Ni Thomas Jefferson ket bassit laenga nagayayat ken saan a nangikaskaso iti bukodna a kaputotan ken ammona laeng ti kaada ti apongna a lakay manipud iti amana.[10]
Sakbay ti balo a lalaki a ni William Randolph, maya a nabayag a gayyem ni Peter Jefferson, ket pimmusay idi 1745, intudinganna ni Peter a kas ti mangasikaso ken mangtaripato ti Tuckahoe a Plantasion ken mangaywan kadagiti uppat nga annakna. Iti dayta a tawen dagiti Jeffersons ket immalisda idiay Tuckahoe, isu ditoy ti nagatenganda kadagiti simmaruna apito a tawen sakbay a nagsublida idiay Shadwell idi 1752. Ditoy ti nasapa a nakalaglagipan ni Thomas Jefferson, nga isu ket inawawit iti rabaw ti pungan babaen ti maysa a tagabu iti panawen nga iyaalisda idiay Tuckahoe.[12] Ni Peter Jefferson ket pimmusay idi 1757 ken ti estado ti Jefferson ket nabingbingay kadagiti dua nga annak a lalaki ni Peter; ni Thomas kenni Randolph.[13] Ni Thomas ket nakatawid iti agarup a 5,000 acre (2,000 ha; 7.8 sq mi) iti daga, a mairaman ti Monticello ken dagiti agarup a 20-40 a tagabu. Isu nagala ti panagtengngelna iti daytoy a tagikua kalpasan a nagtawen iti 21.[14]
Idi Oktubre 1, 1765, idi ni Jefferson ket nagtawen ti 22, ti bakbaket a kabsatna a babai a ni Jane ket pimmusay iti tawen a 25.[15] Isu ket napan iti nasudi a panagladladingit, nga isu ket naglidliday payen babaen ti panakaawan ti kabsatna a babai a ni Mary, a nakiassawa idin ti adu a napalabas a tawen kenni Thomas Bolling, kenni Martha, nga idi Hulio ket nakiassawa kenni Dabney Carr.[15] Dagitoy dua ket nagtaengda iti pagtaengan ti assawada. Ti ububing laeng a kabsat a babbai ni Jefferson a ni Elizabeth, Lucy, ken ti dua a maladaga, ket ti adda a nabati ti balayda. Nakaala ti panagliwliwana kadagiti ubbing a kakabsatna, ngamin ket saanda a nakaited kaniana kadagiti maipapan ti isip a panagsuppiat a kas dagiti bakbaket a kabsatna.[15] Segun ti historiador a ni Ferling, bayat idi dumakdakkel ni Jefferson ket nagsagsagaba ti tarumpingay ken panakabaybay-an a banag a daytoy ti nagbanagan ti ermitanio a panagbiag idi limmakay.[16]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chernow 2004, p. 589.
- ^ Wood 2006, pp. 95–99.
- ^ Peterson, 1960 p.188
- ^ "Ni Thomas Jefferson ken ti Panagtagabu". Monticello.org. 2010-12-02. Naala idi 2012-05-04.
- ^ a b "Ni Thomas Jefferson ken ti Panagtagabu". Monticello.org. 2010-12-02. Naala idi 2012-05-04.
- ^ Ferling 2000, p. 135.
- ^ Peterson, 1970 pp.995-98
- ^ Malone 1948, p. 3, 430.
- ^ Malone 1948, p. 4.
- ^ a b Malone 1948, pp. 5–6.
- ^ Malone 1948, pp. 13–14.
- ^ Malone 1948, pp. 19–21, 428.
- ^ Malone 1948, pp. 31–33.
- ^ Malone 1948, pp. 437–440 Ti husto a kaadu iti daga ken tagabu a tinawid ni Jefferson ket karkulo laeng. Ti immuna arehistro ni Jefferson a naaramid a maipanggep ti panagtagikua ti tagabu, ket idi 1774, nga isu idi ket nagtagikua ti 41.
- ^ a b c Henry Stephens Randall, Ti biag ni Thomas Jefferson. p 41
- ^ Ferling 2000, pp. 36–37.


text:
Alpes
Ti Alpes, maysa kadagiti kalatakan a sistema ti kabambantayan ti Europa, ket gumay-at ti agarup a 1,200 kilometro (750 mi) ti ballasiw dagiti walo nga Alpino a pagpagilian manipud idiay Austria ken Eslobenia iti daya, ti Suisa, Listenstain, Alemania, Pransia iti laud ken ti Italia ken Monaco iti abagatan.[1] Ti Alpes ket naporma kadagiti napalabas a ginasut a riwriw a tawtawen idi nagdidinnungpar dagiti Aprikano ken Eurasiano a tektoniko a plato; ti nakaro a panakaipandangan a gapuanan babaen ti pasamak a resulta ti marina a sedimentasion a nagpangpangato ken nakupkupin kadagiti nangato a pantok ti bantay a kas ti Mont Blanc ken ti Matterhorn. Ti Mont Blanc ket sakupenna ti Pranses–Italiano a pagbeddengan, ken iti 4,810.45 m (15,782 ft) ket ti kangatuan a bantay iti Alpes. Ti rehion ti Alpino a lugar ket aglaon kadagiti adu a pantok a nangatngato ngem 4,000 m (13,123 ft), a nakunkuna a kas ti "uppat a ginasut".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Alpino a Taripnong". Dagiti Alpino a Konperensia. Naala idi Agosto 3, 2012
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Alpes iti Wikimedia Commons
- Satelite a ladawan ti Alpes, naala idi 31 Agosto 2005 babaen ti MODIS a naikarga idiay Terra
- Opisial a website ti Programa ti Alpes iti Limbang Daytoy a pinunduan ti programa ti Kappon ti Europa a kimmuyog a nagbayad kadagiti panagdaliasat a gangandat iti rehion ti Alpes.


text:
Maika-3 a milenio
Iti konteporanio a pakasaritaan, ti maika-3 a milenio ket paset ti panawen a segun dagiti opisial a taudan, a kas ti Obserbatorio ti Marina ti Estados Unidos, ket nangrugi idi Enero 1, 2001, ken agpatingga intono Disiembre 31, 3000, iti kalendario a Gregoriano.[1] Ni Stephen Jay Gould ket nangisuppiat a saan a mabalin ti mangikeddeng no ti milenio ket nangrugi idi Enero 1, 2000, wenno Enero 1, 2001.[2] Ti Associated Press ket nangireporta a ti maikatlo a milenio ket nangrugi idi Enero 1, 2001, ngem nangireporta pay a dagiti panagrambak idiay Estados Unidos ket saan unay a nakaro idi rugi ti 2001, no maipada idi rugi ti 2000.[3] Daytoy ti makatlo a paset ti panawen iti maysa a sangaribu a tawtawen iti Anno Domini wenno Kadawyan a Panawen.
Daytoy a milenio ket agdama nga agprogprogreso, dagiti dua a dekadana, dagiti napalabas a 2000 a tawtawen ken ti agdama a 2010 a tawtawen, ket suheto ti panangikaskaso dagiti historiador. Ti nabati a paset ti maika-21 a siglo ken dagiti at-atiddog ti ternimona a pagduyosan ket nasuksukimat iti masakbayan a panagad-adal.
Sigsiglo ken dekdekada[urnosen | urnosen ti taudan]
Nadayeg a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tattao iti daytoy a paset ket naurnos segun ti Heoisbangan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Obserbatorio ti Marina ti Estados Unidos, "Ti Maika-1 a siglo ken ti 3Maika-3 a milenio:Kaanoda a nangrugi?" Naiyarkibo 2019-10-02 iti Wayback Machine (Washington, DC, Hunio 14, 2011).
- ^ Stephen Jay Gould, Salsalusoden ti Milenio: Alagaden ti Rasionalista iti Pudno nga Arbitrario a Panagpababa a Panagbilang (New York: Harmony Books, 1999), ch 2.
- ^ Associated Press, "Y2K It Wasn't, but It Was a Party", Los Angeles Times, Enero 1, 2001.
- ^ Adda debado no ti 2000 ket isu ti naudi a tawen ti maika-2 a milenio.


text:
Departamento ti Antioquia
Ti Antioquia (Panangibalikas nga Espaniol: [anˈtjokja]) ket maysa kadagiti 32 departamento ti Colombia, a mabirukan idiay tengnga nga akin-amianan a laud a paset ti Colombia nga adda ti akikid a paset a panakaibeddengan ti Baybay Karibe. Kaaduan ti teritoriona ket kabambantayan nga adda dagiti ginget, a kaaduan dagitoy ket paset ti Andes a kabanbantayan. Ti Antioquia ket paset idi ti adu a panakabingbingay ti teritorio dagiti dati a pagilian a napartuat iti agdama nga aldaw a teritorio ti Colombia, ken sakbay ti Batay-linteg ti Colombia iti 1886, ti Estado ti Antioquia ket maysa idi a naturay a gobierno.
To departamento ket sumakop ti kalawa ti agarup a 63,612 km² (24,427 kd mi), ken adda ti populasion ti 5,819,358 (2006 a karkulo); 6,6 a riwriw (2010 a karkulo). Ti Antioquia ket kabeddengna ti Departamento ti Córdoba ken ti Baybay Karibe iti amianan, ti Chocó iti laud, iti daya pagbeddenganna dagiti departamento ti Bolivar, Santander ken Boyaca, ken ti abagatan dagiti departamento ti Caldas ken Risaralda.
Ti Medellín ket isu ti kapitolio a siudad ti Antioquia, ken isu ti maikadua a kadakkelan a siudad iti pagilian. Dagiti dadduma pay a nangruna nga ili ket ti Santa Fe de Antioquia, ti daan a kapitolio a mabirukan idiay Cauca, ken Puerto Berrío idiay Magdalena.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Gobierno ti Antioquia". Gobernación de Antioquia, República de Colombia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-11-16. Naala idi 2013-12-11.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Antioquia, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 45. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Antioquia iti Wikimedia Commons


text:
Iti lubong napno iti ringgor ken nabingay-bingay a relihion, genyuin a pannakaawat iti nagbaetan dagiti tattao nga aggidiat iti panamati ken naglabasan, no maminsan kasla a kas manmano a kas isu napateg unay. Umadu dagiti natultulad a wagas. Dagiti mammati ti relihion masansan a maibagada a narigat a kitaen ti napalabas a paggidiatanda. Dagiti nangilawlawag iti saan a maipapan iti nasantuan a banag masansan a tipontiponenda amin a panamati nga agmaymaysa akasda la nga agpapada.
Dagiti pumada a lapped isuda kadawyan a maipada iti publiko a pannakaawat iti Siensia Cristiana. Ti umuna a tukad nga agturong iti dakdakkel a pannakaawat,kas ti simbaan a warnakan a napauloan Pannakisarita iti Lubong naitudo iti sumagmamano a dekada a napalabas, isu masansan a ti “panangdalus iti maysa a nagusu-guso a ruot iti sirok ti dakkel a kayo iti nagbiddut a konsepto” (Ti Hunta dagiti Mangidaulo iti Siensia Cristiana,1972).
Ti Tinong iti Warnakan ti Siensia Cristiana naaddaan iti pannakisarita iti lubong manipud idi immun-una a tawtawen iti simbaan. Ti panangdalus kadagiti nagbiddut a konsepto iti Siensia Cristiana a mabalin a manglapped iti genyuin a pannakaawat isu adda iti puso ti trabahoda. Iti panangipasdek iti opisina ti Tinong, ti nangsukain iti simbaan, Mary Baker Eddy, insurona a daytoy a trabaho maiaramid “iti maysa a Cristiano a wagas” (Church Manual [Manual ti Simbaan], p. 97). Ti gandat isu saan nga irikos wenno itandudo iti maysa a publiko a ladawan, no di ket mangsaksi iti kinapudno. Ti espiritu isu dayta iti panangpasalun-at saan a pananguyaw kadagiti di umanamong.
Ti trabaho ti Tinong iti Warnakan isu naisurat iti Artikulo XXXIII iti Manual ti Simbaan. Ti opisina iti Mangidaulo ti Tinong iti Warnakan isu masarakan iti Boston, Massachusetts, ken adda ti ad-adu pay ngem sangagasut a Tinong iti Warnakan a nadutokan iti tinawen nga agserbi iti lokalidad, iti entero a lubong. Ti inaldaw a trabaho mabalin a mairaman ti panagsurat, panagsao wenno panagsungbat kadagiti agad-adal iti teolohia, akademik, autor, dagiti miembro ti warnakan, dagiti agad-adal, opisiales ti salun-at wenno dagiti agar-aramid ti linteg, ngem iti napudpudno a panangilasin, ti panangitag-ay ken panagpasalun-at iti nagbiddut a pannakaawat ken nagbiddut a konsepto ti publiko agraman amin a Cristiano Sientipiko nga iti babaen ti ayatda a nacristo, tumulong a mangibingay iti napudno a buya iti Siensia Cristiana iti lubong.
Pangaasi ta umasidegkayo iti lokal a Tinongyo tapno adalen no kasanokayo a mabalin a tumulong.


text:
Dagiti ili ti Hapon
Ti Hapon ket addaan kadagiti tallo nga agpang ti gobierno: ti nailian, prepetural, ken munisipal. Ti pagilian ket nabingbingay kadagiti 47 a prepektura. Ti tunggal maysa a prepektura ket buklen dagiti nadumaduma a munisipalidad, nga addaan kadagiti 1,719 a dagup (dagiti pigura idi Enero 2013) [1]. Adda dagiti uppat a kita dagiti munisipalidad idiay Hapon: dagiti siudad, dagiti ili, dagiti purok ken dagiti espesial a barrio (ti ku ti Tokyo). Iti Hapon, daytoy a sistema ket ammo a kas shikuchōson (市区町村), nga iti tunggal maysa a kanji iti balikas ket mangirepresenta kadagiti uppat a kita ti munisipalidad.
Ti kasasaad ti munisipalidad, no daytoy ket purok, ili wenno siudad, ket maikeddeng babaen ti prepektural a gobierno. Iti sapasap, ti purok wenno ili ket mabalin a manipangato iti siudad no ti populasionna ket umado iti ngato ti limapulo a ribu, ken ti siudad ket maipababa (ngem saan a nasken) iti ili wenno purok no ti populasionna ket bumassit iti baba ti limapulo a ribu. Ti kabassitan ti populasion a siudad, ti Utashinai, Hokkaidō, ket addaan laeng iti populasion iti uppat a ribu, bayat nga ti ili iti isu met laeng a prepektura, ti Otofuke, Hokkaidō, ket addaan iti gangani nga uppat a pulo a ribu nga agtataeng.
Adda met dagiti dadduma a naidesignado a siudad ket addaanda pay kadagiti ad-adu nga administratibo a pannakabingbingay, ken ammo pay dagitoy a kas dagiti barrio. Ngem, saan met a kasla dagiti espesial a barrio ti Tokyo, dagitoy a barrio ket saanda a munisipalidad.
Dagiti sumaganad a pagarigan dagiti 19 a naidesignado a siudad:
- Fukuoka, ti kaaduan ti populasion a siudad iti rehion ti Kyūshū
- Hiroshima, ti masingangar nga agpatpataud a siudad iti rehion ti Chūgoku ti Honshū
- Kobe, ti nagruna a puerto idiay Akin-uneg a baybay a mabirukan idiay tengnga ti Honshū idiay asideg ti Osaka
- Kitakyūshū, ti siudad ti sumuro bassit iti maysa a riwriw nga agtataeng idiay Kyūshū
- Kyoto, dati a kapitolio, historiko a sentro ti agdurdur-as a moderno a siudad
- Nagasaki, ti puerto idiay isla ti Kyūshū
- Nagoya, sentro ti nangruna a rehion ti pagpataudan ti karro idiay akindaya nga aplaya ti Honshū
- Osaka, ti dakkelnga agpatpataud a siudad idiay aplaya ti Akin-uneg a baybay ti Honshū
- Sapporo, ti kadakkelan a siudad idiay Hokkaidō
- Sendai, ti kangrunaan a sentro ti amianan a day a Honshū (ammo pay a kas ti rehion ti Tōhoku)
- Yokohama, ti puerto a siudad iti abagatan bassit ti Tokyo
Ti kapitolio ti Tokyo ket awanen iti kasasaad a kas siudad. Ti Prepektura ti Tokyo ket buklen dagiti 23 nga espesial a barrio, ti tunggal maysa ket siudad, ken dagiti pay dadduma nga adu a siudad, dagiti ili ken uray pay dagiti purok idiay nangruna a daga ti Hapon ken dagiti kaarrubayan nga isla. Ti tunggal maysa kadagiti 23 nga espesial a barrio ti Tokyo ket nainkalintegan a kapada iti maysa a siudad, ngem sagpaminsan a dagiti 23 nga espesial a barrio no sibubukel ket maikeddeng a kas maysa a siudad. Para iti adu pay a pakaaamo iti dati a siudad ti Tokyo, kitaen ti Siudad ti Tokyo; para iti pakaammo a maipanggep iti agdama nga aldaw a Prepektura ti Tokyo, kitaen ti Tokyo.
Kitaen ti Listaan dagiti siudad idiay Hapon para iti kompleto a listaan dagiti siudad.
Kitaen pay: Dagiti bugas a siudad ti Hapon
Saan a munisipalidadUrnosen
Ti isu met laeng a kanji a mangidesignado iti ili (町) ket sagpaminsan pay a maus-usar para kadagiti adres dagiti seksion iti maysa nga urbano a lugar. Kadagiti manmano a kaso, ti munisipal a purok ket mabalin nga aglaon ti maysa a seksion nga addaan iti isu met laeng a kita ti designasion. Urayno ti kanji ket agpada, awan kadagitoy nga agmaymaysa a seksion ket munisipalidad. Iti sagpaminsan, ti nagan ti seksion ket tidda manipud iti gappei, ti sistema dagiti nadumaduma nga agkakaarruba a komunidad a nagtitipon tapno mangporma iti dakdakkel a munisipalidad, a dagiti daan a nagan ti ili ket naibati para iti seksion ti baro a siudad, urayno ti pagresultaan a baro a siudad ket mabalin nga addaan iti kompleto a sabali a nagan.
Dagiti subprepektura ket dagiti sanga ti opisina dagiti prepektura ken saan dagitoy a munisipalidad.
Dagiti distrito ket saanda nga agdama a munisipalidad ngem dagiti nagan dagiti grupo dagiti ili ken dagiti purok.
Dagiti probinsia ket saanda nga agdama a munisipalidad ngem (gangani a saanen a maus-usar) dagiti nagan dagiti heograpikal a rehion a kapada dagiti prepektura.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Lokal a Gobierno ti Hapon Konseho dagiti Lokal a Turay para kadagiti Internasional a Pannakibiang 2010 (Naala idi pebrero 4, 2013)
- "Dakkel a Sistema ti Siudad ti Hapon"; grapiko a mangipakita dagiti kita ti siudad ti Hapon iti p. 1 [PDF 7 iti 40]


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, LA UNION – Inawagan ti probinsial a gobierno ti La Union ti Provincial Task Force Against Emerging & Re-Emerging Diseases idi Septiembre 13, 2017 iti La Union Technology and Livelihood Development Center (LUTLDC) tapno pagtungtongan ti pananglapped a maiwaras ti Avian influenza ken Japanese encephalitis iti probinsia.
Nagserbi kas honorary chairman ni Gov. Francisco Emmanuel R. Ortega III kabayatan a ni Dr. Hector T. Beñas, provincial health officer, ti timmakder a team leader.
Nakasentro ti nasao a taripnong iti updates maipapan iti Avian flu, Japanese encephalitis, ken sabali pay a vector-borne diseases. Nakipaset ditoy dagiti mangidadaulo kadagiti ospital, kameng ti La Union Provincial Police Office (LUPPO), ken dagiti pannakabagi ti nagduduma pay nga ahensia.
Kinuna ni Beñas a ti maitutop a pakaammo ket kasapulan tapno malapdan ti pannakaiwaras ti makaallilaw a damdamag ken maliklikan ti panic wenno panagbuteng dagiti umili.
Impakaammo ni Beñas a ti Malaria Elimination Hub iti Naguilian District Hospital (NDH) ket asidegen nga agbalin a fully operational. Kasapulan daytoy tapno maideklara a Malaria free ti La Union, kunana.
Impanamnama ti provincial health officer a mapasingkedan pay ti surveillance ken reporting ti task force tapno maipangato ti monitoring ken dagus nga agtignay no addaman ti outbreak ti sakit.
Nagserbi met kas main speaker ni Dr. Rosario Pamintuan, mangidadaulo iti Regional Epidemiology Surveillance Unit-Department of Health (RESU-DOH) iti Region I. Kinunana nga amin dagiti naireport a naapektaran ti Avian flu sadiay Pampanga ken Nueva Ecija ket nag-negatibo iti laboratory testing. Siniguradona a maibasar iti kaudian a report iti pagilian, zero cases ti pannakayakar ti nasao a sakit iti tao.
Ti Provincial Task Force Against Emerging & Re-Emerging Diseases ket nabukel idi 2010 tapno malapdan ti Dengue outbreak. Sipud idi, dakkel ti bimmabaan ti kaso ti Dengue iti probinsia. Iti agdama, ti task force ti naikkan ti akem a makigubat iti amin a klase ti saksakit ken lapdan ti pangta dagitoy iti masakbayan. MARCEL A. FLORENTINO, PITO-La Union / ABN
5 DRUG PERSONALITIES HULI SA BUY-BUST SA BAGUIO, ABRA
CAMP DANGWA, Benguet -- Nahaharap ngayon sa kasong paglabag sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang limang...


text:
David Hilbert
Ni David Hilbert, ForMemRS[1] (Aleman: [ˈdaːvɪt ˈhɪlbɐt]; Enero 23, 1862 – Pebrero 14, 1943) ket maysa idi nga Aleman a matematiko. Isu ket nabigbigan a kas maysa kadagiti kaimpluensiaan ken dagiti unibersal a matematiko iti maika-19 a siglo ket ti nasapa a maika-20 a sigsiglo. Ni Hilbert ket isu ti nakaduktal ken nangirang-ay kadagiti nawatiwat a sakop kadagiti kammasapulan a kapanunotan kadagiti adu a pagobraan, a mairaman ti di agdumaduma a teoria ken ti aksiomasisasion iti heometria. Isu pay ti nangiyannurot ti teoria dagiti limbang ni Hilbert,[3] maysa kadagiti pundasion ti maiyannnong a panagusig.
Ni Hilbert ket nangampon ket naessem a nangiyaddang ti disso a teoria ni Georg Cantor ken dagiti transpinito a bilang. Ti nadayeg a kas pagarigan iti panangidaulona iti matematika iti 1900 a presentasionna kadagiti urnong ti problema a nangidisso ti dalan para kadagiti adu a panagsukisok ti matematika iti maika-20 a siglo.
Ni Hilbert ken dagiti estudiantena ket nangipadawat iti adu iti panangipatakder iti kinainget ken panagiranga-ay kadagiti nangruna a ramit nga inus-usar iti moderno a maipapan ti matematika a pisika. Ni Hilbert ket ammo a kas maysa kadagiti nagpundar iti teoria ti paneknek ken matematikal a teoria, ken ti pay maysa kadagiti immuna a nangilasin ti baetan ti matematika ken metamatematika.[4]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Weyl, H. (1944). "David Hilbert. 1862–1943". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 4 (13): 547–526. doi:10.1098/rsbm.1944.0006.
- ^ Richard Zach, "Programa ni Hilbert", Ti Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia.
- ^ "David Hilbert". Encyclopædia Britannica. 2007. Naala idi 2007-09-08.
- ^ Zach, Richard (2003-07-31). "Programa ni Hilbert". Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia. Naala idi 2009-03-23.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni David Hilbert iti Wikimedia Commons


text:
Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan
Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan (Ingles: International Monetary Fund wenno IMF) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma pay a a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Escobar, Arturo. 1980. Bileg ken Pannakakita: Panagrang-ay ken ti Inbension ken Panangimaton ti Maikatlo a Lubong. Kultural nga Antropolohia 3 (4): 428–443.
20. http://www.clarin.com/politica/gobierno/FMI-advirtio-sancion-Argentina-mostrar_0_349165280.html
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
- Boughton, J. M. Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989, Washington DC, 2001.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan iti Wikimedia Commons
- Opisial a website


text:
Library of Congress Control Number
Ti Library of Congress Control Number wenno LCCN (iti Ilokano Panagtengngel a Numero ti Biblioteka ti Kongreso) ket maysa a naibatay ti serial a sistema iti panagnumero a panagkatologo dagiti rehistro idiay Biblioteka ti Kongreso idiay Estados Unidos. Daytoy ket saan a maipanggep kadagiti linaon iti ania man a libro, ken nasken a saan a maiyallilaw iti Panangidasig ti Biblioteka ti Kongreso.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- GND (Gemeinsame Normdatei): Integrated Authority File
- ISBN: International Standard Book Number
- VIAF: Virtual International Authority File


text:
Warren G. Harding
Ni Warren Gamaliel Harding (Nobiembre 2, 1865 – Agosto 2, 1923) ket isu idi ti Maika-29 a Presidente iti Estados Unidos (1921–1923). Isu ket maysa a Republikano manipud idiay Ohio, ni Harding ket maysa idi a manakaseknan nga agiwarwarnak ti warnakan. Isu ket nagserbi idiay Senado ti Ohio (1899–1903), a kas it maika-28 a Teniente Gobernador iti Ohio (1904–1906) ken kas maysa a Senador ti E.U. (1915–1921). Isu pay ket ti immuna nga agdama a Senador ti Estados Unidos ken ti immuna nga agiwarwarnak ti warnakan a nabutosan a kas Presidente.[1][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Warren G. Harding iti Wikimedia Commons


text:
Nabakunaan met ita nga aldaw ti Sabado ti dadduma pay a senior citizens tayo
July 31,2021
Nabakunaan met ita nga aldaw ti Sabado ti dadduma pay a senior citizens tayo nga agnaed iti Barangay San Antonio, Pinas, Alimoan, Bacsay Mapula-pula, Capannikian, Tabbugan, Nagsabaran, Malilitao, San Isidro, Buenavista, Sto. Tomas, Luzon, Sto Niño, Santiago, Sta. Maria, Bilibigao, Bacsay Cataraoan Sur, Bacsay Cataraoan Norte ken San Vicente. Kasta met nga nagakpseptar da pay kadagiti makunkuna nga “walk-ins” nga aggapo ti sabali pay nga barangays.
#WEHEALASONE