text:
LAOAG CITY – Adda ti panggep iti aniaman a pasamak iti biag.
Daytoy ti Inbunannag ni Benimar Exevea Geron iti Brgy. San Pedro iti ili Paoay kalpasan a napaay a miyalat ti kaanakan na a ni leylah Fernandez ti kempeonato iti US Open ti tennis.
Kuna ni Geron a nu pay naabak ti kaanakan na ket ipanpanakkel da latta daytoy gapu ta adon ti naneknekan ni Leylah.
Inbatad na nga arigna saanda a nakaturog gapu iti panagur-uray ti resulta ti nagbalin a laban ni Leylah.
Mainaig iti daytoy, inbunannag ni Geron na nu pay naabak ti kaanakan na ket agtalinaed a kampeon iti pamilyada.
Innayun na nga attidugen ti nagbalin a journey ni Leylah ken naipakita na iti inetro a lubong ti laing na iti kaay-ayo na nga sports a tennis.
Kuna pay ni Geron nga ubing pay ni Leylah ken adu pay ti gundaway daytoy a makaaramid ti nagduduma a rekord iti biang ti tennis ken ad-adda a maipakita na ti talento ken laing ti pilipino kangrunaan ti dara na nga ilokano.
Kabayatanna, inbunannag ti maysa kadagiti Lola ni Leylah ani Mrs. Ermelita Geron manipod idiay Hawaii a dakkel ti pannangitag-ay ti apoko da a ni Leylah iti pamilya da nangruna iti Exevea Clan.
Maipalagip a nagleppas ti laban ni Fernandez kontra iti briton champion a ni Emma Raducano iti Great Britain.


c: text/html

text:
Plantilia:Dokumentasion ti plantilia ti wagayway
Daytoy a plantilia ket maus-usar ti automatiko a panagpataud para kadagiti alagaden a plantilia ti wagayway.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{dokumentasion ti plantilia ti wagayway|Nagan ti pagilian|ISO|IOC|FIFA}}
- Dagiti parametro
- Nagan ti pagilian — maipada ti parametro a maus-usar iti {{wagayway}} iti kaunegan ti plantilia ti wagayway
- ISO — kodigo ti pagilian ti ISO 3166-1 alpha-3
- IOC — kodigo ti pagilian ti IOC
- FIFA — kodigo ti pagilian ti FIFA
No ania man kadagitoy a tallo a kodigo ket saan a maitunos para iti naisangayan a pagilian, ibati a blanko dagiti parametro.
Daytoy a plantilia ket naikabkabil iti plantilia ti wagayway (kapada daytoy ti pannakaikabil ti plantilia ti {{dokumentasion}}). Daytoy a plantilia ket agdepdepende iti kadda iti /dok a subpanid, a maus-usar laeng a mangilak-am kadagiti silpo ti interwiki.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Plantilia:Senso ti populasion ti Filipinas
Panagusar[urnosen ti taudan]
Naikeddeng daytoy a plantilia para kadagiti siudad ken ili ti Filipinas. Agusar daytoy iti kodigo ti PSGC ken populasion (mairaman ti qualifier ti punto ti panawenna) a naipenpen iti Wikidata. Mangisubli ti plantilia kadagiti pigura ti populasion para kadagiti nainaganan a tawen ti senso, ken kangrunaan a naikeddeng para iti panagusar iti uneg kadagiti tabla ti
{{Senso ti Filipinas}}.
- Ti mangala ti populasion babaen ti senso ti tawen, usaren ti:
{{Senso ti populasion ti Filipinas|1980}}
- Ti agnayon iti agdama a senso ti populasion, usaren ti:
{Senso ti populasion ti Filipinas|current}}
wenno
{{Senso ti populasion ti Filipinas}}
Dagiti nota[urnosen ti taudan]
Mabalin pay a mausar ti plantilia kadagiti artikulo ti probinsia ken rehion, ngem gapu ta dagita nga artikulo ket addaanda laeg iti datos ti populasion idi 2015, mangixubli ti plantilia kadagiti blanko a resulta para kadagiti nadadaan a senso nga awan iti Wikidata.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Rurog
Ti rurog wenno makunkuna pay a kas ti tultulang (ti Inggles a balikas ti skeleton ket manipud ti Griego a balikas ti σkeλetός, skeletos "namagaan a bagi", "mummy"[1]) ket isu ti parte ti bagi a mangporma ti mangsupsuporta nga estruktura iti maysa nga sibibiag (organismo). Adda dagiti dua a kita ti rurog: ti akin-ruar a rurog, daytoy ti natalinaay nga akin-ruar a kontsa iti maysa nga organismo, ken ti akin-uneg a rurog, daytoy ti mangporma ti suporta nga estruktura iti uneg ti bagi.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "skeleton". Online a Diksionario ti Etimolohia.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Rurog iti Wikimedia Commons
- Nasayaat a pannakakita ti rurog, tultulang ken kalkalanniog ti Rurog ti Bagi ti Tao.


text:
Plantilia:IPA-amin
IPA: [{{{1}}}]
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket pormatenna dagiti transkripsion ti IPA ken isilpona dagitoy iti WP:IPA, ti sapasap a tekla ti IPA. Daytoy ket naikeddeng para kadagiti pagsasao nga awan ti naisangayan a suporta, ken para kadagiti akidkid a transkripsion dagiti pagsasao. Kitaen dita baba para kadagiti naisangayan a plantilia.
Ti umuna a selula ket para iti transkripsion, ken ti maikadua a pagpilian a selula ket ti panangibaliw a panagtengngel ti pangyuna. No awan ti maikadu a pateg, agparang ti pangyuna ti IPA: :
{{IPA-amin|a}}→ IPA: [a]
{{IPA-amin|a|pron}}→ panangibalikas [a]
{{IPA-amin|a|local}}→ lokal a panangibalikas: [a]
{{IPA-amin|a|}}→ [a]
Dagiti nagan ti pagsasao ket mabalin pay a maikabil; iti daytoy a kaso, nasken ti dua-a-tuldek:
{{IPA-amin|a|Olandes:}}→ Olandes: [a]
Ti ania man kadagitoy ket mabalin a maitipon iti papeles ti uni iti maysa a pagpilian ti maikatlo a selula:
Tapo mausar ti kasisigud a pangyuna, nupay kasta, ti ‹IPA› ket nasken a maikabil iti maikadua a selula:
Ti kapadana a plantilia iti {{pronunciation}} ket awan ti pangyuna a panagibaliw:
{{pronunciation|Nl-A.ogg}}→ panangibalikas (tulong·pakaammo)
Panagusar kadagiti plantilia ti pannakabalikas iti IPA[urnosen ti taudan]
Ti Wikipedia ket mangited kadagiti nadumaduma a plantlia para iti husto a panagiparang kadagiti transkripsion ti IPA.
Kita ti letra ti IPA[urnosen ti taudan]
Iti sapasap, dagiti simbolo ti IPA iti panid ket nasken a marikpan iti plantilia ti
{{IPA}}, daytoy ket mangpormat ti teksto iti maysa a mangpataud ti kita ti letra ti IPA. No adu ti paset ti panid ket agus-usar iti IPA, daytoy ket kustomario nga agipablaak iti pakdaar iti dayta a kinapudno iti
{{Pakdaar ti IPA|lang=ilo}}, ngem ti tunggal maysa a tangdan ket makasapul laeng ti plantilia ti
{{IPA}} para iti husto a pannakapormat.
No awan dagiti makaanay a rumsua tapno maikkan iti pakdaar, ikeddengen ti plantilia a maisilpo iti tekla ti IPA para iti umuna a kayarigan ti IPA iti panid wenno seksion.
Dagiti balikas iti Ingles[urnosen ti taudan]
Para kadagiti balikas iti Ingles, iti kaaduan, saan a rehional a transkripsion, a kas no mangited iti panangibalikas iti tekla ti balikas iti maysa nga artikulo, agusar kadagiti plantilia a mangisilpo iti Tulong:IPA para iti Ingles, ti karta a subpaset ti IPA a maitunos iti Ingles:
- {{IPA-en}}, maiparang a kas: Panangibalikas nga Ingles: /balikas/ (ti pay /balikas/, Panangibalikas nga Ingles: /balikas/, panangibalikas /balikas/, ken dadduma pay).
- {{IPAc-en}}, automatiko a mangbaliw iti IPA, tapno ti
{{IPAc-en|'|w|3r|d}}ket agparang a kas /ˈwɜːrd/. Daytoy ket mangited ti panagkallautang ti bao a silsilpo kadagiti simbolo, ken isu itan ti kinaynayat a plantilia.
Dagiti ganganaet a balikas[urnosen ti taudan]
Para kadagiti ganganaet a balikas a saan nga asimilado iti Ilokano, mausar kadagiti plantilia a mangisilpo iti ad-adu a sapasap a tsart ti Tulong:IPA , nga aglaon kadagiti amin a nangruna a simbolo ti IPA:
- {{IPA-amin}}, agparang a kas: IPA: [balikas]. Wenno:
- Para kadagiti naisangayan a pagsasao, mabalin nga adda met dagiti dedikado a tekla ti IPA para iti naiyalagad a transkripsion. Adda met dagiti nadumaduma a pagpilian para kadagiti pannakaiparangda. Ti umuna a selula ket mangiraman ti kodigo ti ISO ti pagsasao; ti maikadua ket ti transkripsion; ti makatlo a tekla ket ti maysa a pangyuna a insasao; ken ti maikapat ket ti baetan para iti papeles ti uni. Kas pagarigan ti panagusar iti balikas ti a Pranses iti eau [o] , addaan iti kasisigud a pormat iti:
{{IPA-fr|o}}→ Panangibalikas a Pranses: [o]
- Wenno ti balikas a "panangibalikas" ket mabalin a mausar a kas ti introduksion:
{{IPA-fr|o|pron}}→ panangibalikas: [o]
- Nagan ti pagsasao laeng:
{{IPA-fr|o|lang}}→ Pranses: [o]
- "IPA" laeng:
{{IPA-fr|o|IPA}}→ IPA: [o]
- Silpo laeng:
{{IPA-fr|o|}}→ [o]
- Ti ania man kadagitoy ket mabalin nga itipon iti papeles ti uni:
- Para iti kasisigud a pangyuna nga insasao, nupay kasta, nasken ti pagikabilan a kas ti “-”:
IPA-amin para kadagiti saan a nasuportaran a pagsasao[urnosen ti taudan]
Napartuat dagiti baw-ing para kadagiti pagsasao nga awan kadagiti dedikado a plantilia. Dagiti transkripsion nga agus-usar kadagitoy a baw-ing ket agdama a maisilpo iti {{IPA-amin}}; no mapartuat ti naisangayan a plantilia kadagiti artikulo ket hustodanton a maisilpo. Kas pagarigan, mabalin nga usaren ti
{{IPA-jv|balikas}} para iti Habanes, ngem iti agdama maibaw-ingto iti
{{IPA-amin}}, ken agpataud daytoy iti IPA: [balikas].
Panangibaliw iti IPA[urnosen ti taudan]
Ti sabali pay a kita ti plantilia ti naisangayan a pagsasao ket mangpalubos ti panangikabil kadagiti ordinario a letra (wenno kombensional a kapada ti ASCII) manipud iti naited a pagsasao para iti automatiko a panangibaliw kadagiti simbolo ti ponetiko. Dagiti pagsasao nga agdama a magun-od, ken pagarigan ti panagusar, ket makita dita baba:
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{respell}}, para kadagiti panangiletra manen a panangibalikas, a mabalin a mausar kadagiti balikas nga Ingles a maipatinayon iti IPA
- {{lang-nci-IPA}}, para iti mamindua a transkripsion ti IPA ti Nahuatl
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
SIUDAD TI BAGUIO – Nangisubmitir ni Ferdinand Alexander “Sandro” Marcos, inauna nga anak a lalaki ni Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. a kandidato kinapresidente iti certificate of candidacy para congressman iti umuna a distrito ti Ilocos Norte idi Huebes, Oktubre 7.
Kinuyog dagiti nagannakna ken kabsat, agraman ni kasinsinna a ni Ilocos Norte Gov. Matthew Joseph Manotoc, nagyaman iti ubing a Marcos kadagiti supporter daytoy a siraragsak a simmabat apaman iti iruruarna manipud maikadua a kadsaaran iti Provincial Comelec office.
“I would like to thank everyone for their unending support and rest assured that I am devoted to making the lives of our kakailians better. This is only the beginning,” kunana iti maysa nga ambush interview. Iti agtawen ti 27 a Marcos nga nagun-odna iti master’s degree ti Development Studies manipud iti London School of Economics and Political Science, ket mainanama nga agtaray kontra agdama a kongresista ti umuna a distrito ti Ilocos Norte Ria Christina Fariñas, anak a babai ni dati a majority floor leader ken congressman Rodolfo Fariñas.
Suportado iti agdama nga administrasion ken dagiti mayor ti Ilocos Norte, inyebkas ti ubing a Marcos iti panagtalekna nga iti possible a kasayaatan a wagas nga tumulong kadagiti tattao ti Ilocos Norte ket makatugaw daytoy iti maysa a tugaw iti Kongreso.
Sakbay iti pangpila iti kandidaturana, nadutukan ni Sandro kas economic consultant ti gobyerno ti Ilocos Norte. Kanayon a makitkita daytoy kadagiti gimong kadagiti lokal a lider bayat iti pannakipasetna iti panagibunong ti gobyerno ti Ilocos Norte iti relief assistance kadagit apektado ti Covid-19 nga agindeg kas kadagiti personal protective equipment ken livelihood packages, ken dadduma pay.
Nagserbi met daytoy kas maysa a political affairs officer ti ulitegna a ni House Majority Leader Leyte 1st District Rep. Martin G. Romualdez, iti nasurok a dua a tawen.
(LA-PNA/PMCJr.-ABN)


text:
Plantilia:Panid ti agar-aramat
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket mabalin a maikabil kadagiti panid iti espasio ti agar-aramat nga addaan kadagiti ensiklopediko a linaon. Daytoy ket maisingasing a mairaman babaen ti
{{subst:panid ti agar-aramat}} tapno maiparangto pay kadagiti kapada a sitio a saan nga agus-usar iti daytoy a plantilia.
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
{{panid ti agar-aramat|logo=yes|noindex=yes}}
|logo=yes– mangipakita ti logo ti Wikipedia iti kanigid (ti kasisigud ket hidden)
|logo=right- mangipakita ti logo ti Wikipedia iti kanigid kanawan (ti kasisigud ket hidden)
|noindex=yes– mangpawil kadagiti makina ti panagbiruk iti mangilista iti panid (ti kasisigud ket no)
|rounded=yes- mangaramid a nagtimbukel ti pagbeddengan ti paglaonan (ti kasisigud ket no)
|border-radius=15px- baliwanna ti radius ti pagbeddengan, no ikabil ti
rounded=yesiyasentarna pay ti (ti kasisigud ket 15px)
|border-s=1- ti kadakkel ti pagbeddengan (ti kasisigud kett 1)
|border-c=#ffc9c9- ti maris ti pagbeddengan (ti kasisigud kett #ffc9c9)
|background=#fffff3- baliwanna ti maris ti likudan (ti kasisigud ket #fffff3)
-
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Plantilia:COD
Demokratiko a Republika ti Kongo
Deskripsion
{{COD}}
Agipaay iti ikono ti wagayway ken silpo ti wiki ti Demokratiko a Republika ti Kongo. Daytoy a plantilia ket kapada ti
{{wagayway|Demokratiko a Republika ti Kongo}}, ngem nanaganan manipud kadagiti tallo a letra nga alagaden ti Kodigo ti pagilian ti ISO 3166-1 alpha-3, kodigo ti IOC, ken kodigo ti FIFA para iti Demokratiko a Republika ti Kongo a kas ti nalaka a pangyababaan ti panagurnos.
Kitaen pay
- Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika ti Kongo — para kadagiti adu pay a pagpilian, a kas ti naipakasaritaan a pagdudumaan ti wagayway.


text:
Plantilia:Kitaen pay2/dok
Ti
{{Kitaen pay2}}, kasla ti
{{Kitaen pay}}, ket mangpalubos para iti bassit nga agsmang ti pakaammo ti kitaen pay a mainayon iti paulo ti maysa nga artikulo wenno seksion. Nupay kasta, ti
{{Kitaen pay2}} ket maigiddiat iti
{{Kitaen pay}} gapu ta dagiti parametro ti
{{Kitaen pay2}} ket saanda nga automatiko a matrato a kas dagiti silpo. Daytoy ket naserbi no ti kayat a teksto ti silpo ket maigiddiat manipud iti nagan dagiti artikulo. Kadagiti kaso a no ti nagnagan ti teksto ti silpo ken artikulo ket agpapada, nasaysayaat ti
{{Kitaen pay}}.
PanagusarUrnosen
{{Kitaen pay2|[[Artikulo1|Teksto ti silpo1]]}}
{{Kitaen pay2|[[Artikulo1|Teksto ti silpo1]]|[[Artikulo2|Teksto ti silpo2]]}}
{{Kitaen pay2|[[Artikulo1|Teksto ti silpo1]]|[[Artikulo2|Teksto ti silpo2]]|[[Artikulo3|Teksto ti silpo3]]}}
{{Kitaen pay2|[[Artikulo1|Teksto ti silpo1]]|[[Artikulo2|Teksto ti silpo2]]|[[Artikulo3|Teksto ti silpo3]]|...|[[Artikulo15|Teksto ti silpo15]]}}
PagariganUrnosen
Ken dadduma p ay aginggana kadagiti 15 a parametro.
Kitaen payUrnosen
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Mina, Iloilo
Ti Mina ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mina ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.[2]
- Abat
- Agmanaphao
- Amiroy
- Badiangan
- Bangac
- Cabalabaguan
- Capul-an
- Dala
- Guibuangan
- Janipa-an West
- Janipa-an East
- Mina East (Pob.)
- Mina West (Pob.)
- Nasirum
- Naumuan
- Singay
- Talibong Grande
- Talibong Pequeño
- Tipolo
- Tolarucan
- Tumay
- Yugot
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Mina | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
1835
Ti tawen idi 1835 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
NaipasngayUrnosen
- Hunio 2 – Papa Pio X, Papa ti Simbaan ti Romano Katoliko (pimmusay 1914)
- Hulio 27 –Giosuè Carducci, Italiano a mannurat (pimmusay 1907)
- Oktubre 13 – Alphonse Milne-Edwards, Pranses a sientista (pimmusay 1900)
- Oktubre 23 – Adlai Stevenson I, maika-23 a Bise Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1914)
- Nobiembre 30 – Mark Twain, Amerikano a mannurat (pimmusay 1910)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti 1835 iti Wikimedia Commons


text:
International Plant Names Index
Ti International Plant Names Index (IPNI) ket bukodna nga ipalawag ti bagina a kas ti "maysa a database dagiti nagan ken dagiti mainaig a salaysay iti batayan a bibliograpiko dagiti agbukel a mula, dagiti pako ken dagiti lycopodiophyta." Ti panagsakup kadagiti nagan ti mula ket nasaysayaat iti ranggo ti sebbangan ken henero.[2] Mangiraman daytoy kadagiti salaysay ti batayan a bibliograpiko a mainaig kadagiti nagan. Mangiraman iti gandatna iti panangilaksid iti kasapulan para iti maulit-ulit a reperensia kadagiti kangrunaan a taudan para iti batayan a bibliograpiko a pakaammo a manipanggep kadagiti nagan ti mula.[3][4]
Mangtaripato pay ti IPNI ti maysa a listaan kadagiti naiyalagad a pangyababaan ti mannurat. Immuna dagitoy a naibatay iti Brummitt & Powell (1992), ngem agtultuloy a mainaynayon dagiti baro a nagan ken pangyababaan.
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti IPNI ket ti produkto ti maysa a nagtitinnulongan a pagbaetan Ti Royal Botanic Gardens, Kew (Index Kewensis), Ti Harvard University Herbaria (Gray Herbarium Index), ken ti Australian National Herbarium (APNI). Ti database ti IPNI ket maysa nga urnong dagiti nagan a nairehistro babaen dagiti tallo a nagtitinnulong a patakder ken agobrada a mangiturong iti panangiyalagad ti pakaammo. Ti pagalagadan dagiti pangyababan ti mannurat ket isingasing babaen ti International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants ket ti Authors of Plant Names ti Brummitt and Powell. TI maysa a dihital ken ti agtultuloy a mapabaro a listaan dagiti mannurat ken dagiti pangyababaan ket mabalin a makonsultado iti online iti IPNI.
Mangited ti IPNI kadagiti nagan a nagparang kadagiti naeskolar a pablaak, iti gandat a mangipaay iti maysa nga indeks dagiti naipablaak a nagan imbes a mangisingasing iti naawat a botaniko a nomenklatura.[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Plants of the World Online
- The Plant List
- Index Fungorum
- Multilingual Multiscript Plant Name Database
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ipni.org Site Info". Alexa Internet. Naala idi 2014-04-01.
- ^ "Index Kewensis". International Plant Name Index. Naala idi 21 Nobiembre 2011.
- ^ a b Lughadha, Eimear Nic (29 Abril 2004). "Towards a working list of all known plant species". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 359 (1444): 681–687. doi:10.1098/rstb.2003.1446. PMC 1693359. PMID 15253353. Naala idi 21 Nobiembre 2013.
- ^ Croft, J.; Cross, N.; Hinchcliffe, S.; Lughadha, E. Nic; Stevens, P. F.; West, J. G.; Whitbread, G. (May 1999). "Plant Names for the 21st Century: The International Plant Names Index, a Distributed Data Source of General Accessibility". Taxon. 48 (2): 317. doi:10.2307/1224436. JSTOR 1224436.


text:
Motiong
Ti Motiong ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Motiong ket politikal a nabingbingay iti 30 a barbaranggay.[2]
- Poblacion I
- Poblacion I-A
- Angyap
- Barayong
- Bayog
- Beri
- Bonga
- Calantawan
- Calapi
- Caluyahan
- Canvais
- Canatuan
- Candomacol
- Capaysagan
- Caranas
- Caulayanan
- Hinica-an
- Inalad
- Linonoban
- Malobago
- Malonoy
- Mararangsi
- Maypange
- New Minarog
- Oyandic
- Pamamasan
- San Andres
- Santo Niño
- Sarao
- Pusongan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Motiong | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Samar (Western Samar)". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Sistema ti reproduktibo
Ti sistema ti reproduktibo wenno sistema ti panagpaadu ket isu ti sistema dagiti organo iti kaunegan dagiti organismo a pakitinnignayan para iti panngep ti reproduksion. Adu kadagiti saan a sibibiag a sustansia a kas dagiti likido, dagiti hormona, ken dagiti peromona ket nangrunada pay a ramramit iti sistema ti reproduktibo.[1] Daytoy ket saan a maipada kagiti sistema ti organo, dagiti sekso ti naggigiddiat a sebbangan ket kanknayonda nga adda dagiti adu a paggiddiatan. Dagitoy a paggidiatan ket mangpalubos para iti panatitipon ti henetiko a materiales a nagbaetan iti dua nga agmaymaysa, a mangpalubos para iti posibildad iti ad-adu a henetiko a kasayaat iti putot.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pangyuna iti Sistema ti Reproduktibo. , Programa ti Epidemiolohia ken dagiti Nagbanagan (SEER)
- ^ Sistema ti Reproduktibo 2001


text:
Base Léonore
Ti Base Léonore, wenno ti Léonore database, ket ti Pranses a database a mangilista kadagiti rehistro dagitikameng ti Nailian a Bilin ti Lehion ti Pammadayaw. Ti database ket ilistana dagiti rehistro dagiti naidutok iti Légion d'honneur manipud iti pannakairugina idi 1802 ken pimmusay idi 1977.[1]
Manipud idi Enero 2014, aglaon ti database kadagiti 390,000 a rehistro.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Présentation de la base de données Léonore" (iti Pranses). Paris: Ministère de la Culture et de la Communication. 13 Nobiembre 2014. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Marso 2016.
- ^ "Léonore" (iti Pranses). Paris: Ministère de la Culture et de la Communication. 1 Enero 2014. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Nobiembre 2014.


text:
Malitbog, Abagatan a Leyte
Ti Malitbog ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Malitbog ket nabingbingay a politikal iti 37 a barbaranggay.[2]
- Abgao
- Aurora
- Benit
- Caaga
- Cabul-anonan (Pob.)
- Cadaruhan
- Candatag
- Cantamuac
- Caraatan
- Concepcion
- Guinabonan
- Iba
- Lambonao
- Maningning
- Maujo
- Pasil (Pob.)
- Sabang
- San Antonio (Pob.)
- San Jose
- San Roque
- San Vicente
- Sangahon
- Santa Cruz
- Taliwa (Pob.)
- Tigbawan I
- Tigbawan II
- Timba
- Asuncion
- Cadaruhan Sur
- Fatima
- Juangon
- Kauswagan
- Mahayahay
- New Katipunan
- Pancil
- San Isidro
- Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Malitbog | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Southern Leyte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Malayo Brunei
Ti pagsasao a Malayo Brunei (Bahasa Melayu Brunei), wenno Kedayan (Kadaian), ket ti nailian a pagsasao ti Brunei ken ti lingua franca kadagiti dadduma a parte ti Daya a Malaysia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malayo Brunei iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Brunei". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Unitario nga estado
Ti unitario nga estado ket ti estado a naiturayan a kas agmaymaysa a bileg a ti sentral a gobierno ket isu ti kanungpalang a kangatuan ken dagiti ania man nga administratibo a pannakabingbingay (dagiti subnasional a yunit) ket mangisanay laeng kadagiti bileg a pinili nga indelegado ti sentral a gobierno. Kaaduan kadagiti estado iti lubong ket addaanda iti unitario a sistema ti gobierno. Kadagiti 193 a kameng ti UN, 165 kadagita ket naturayan iti unitario nga estado.
Maigiddiat dagiti unitario nga estado kadagiti pederal nga estado (dagiti pederasion) ken dagiti kompederal nga estado (kompederasion):
- Iti unitario nga estado, dagiti subnasional a yunit ket mapartuat ken mawaswas, ken dagiti bilegda ket mabalin a mapaadu wenno mapabassit, babaen ti sentral a gobierno. Urayno ti politikal a bileg kadagiti unitario nga estado ket mabalin a maidelegado babaen ti debolusion iti lokal a gobierno babaen ti linteg, ti sentral a gobierno ket agtuloy nga isu ti kangatuan; daytoy ket mabalin a mangikkat kadagiti tignay dagiti naiyakar a gobierno wenno gawidanna dagiti bilegda.
- Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket ti maysa a pagarigan iti unitario nga estado. Ti Eskosia, Gales, ken Akin-amianan nga Irlanda ket addaanda iti grado iti naiyakar a bileg, ngem ti kasta a naiyakar a bileg ket indelegado babaen ti Parlamento ti Nagkaykaysa a Pagarian a mabalin nga unilateral a mangitignay kadagitoy a linteg wenno mangwaswas kadagiti a naidelegado a gobierno.
- Adu kadagiti unitario a gobierno ken awananda kadagiti kasta a lugar ken awananda iti ania man a grado iti autonomia. Dagiti subnasional a lugar ket saanda a mabalin a mangikeddeng kadagiti ania man a bukodda a linteg. Dagiti kasta a pagarigan iti kasta a pagpagilian ket ti Suesia, Norwega[1] ken ti Irlanda.
- Kadagiti pederal nga estado, iti panangiddiat, dagiti estado wenno dagiti sabali a subnasional a yunit ket makibinningayda iti kinaturay iti sentral a gobierno, ken dagiti estado a mangbukel iti pederasion ket addaanda iti maysa a kaadda ken ken dagiti annong ti bileg a saan a mabalin nga unilateral a mabaliwan babaen ti sentral a gobierno. Kadagiti dadduma a kaso, ti laeng pederal a gobierno ti addaan kadagiti kasta a bileg a naiyebkas a naidelegado iti dayta.
- Ti Estados Unidos ket maysa a pagarigan iti pederal nga estado. Babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, ti bileg ket nagbibingayan iti baetan ti pederal a gobierno ken dagiti estado ti Estados Unidos, a nalawag nga inbagbaga babaen ti maikasangapulo nga enimienda, "Dagiti bileg a saan nga indelagado babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, wenno iparit daytoy kadagiti Estado, ket respektibo a naireserbada kadagiti Estado, wenno iti tattao." Adu kadagiti pederal nga estado ket addaanda pay kadagiti unitario nga akinbaba nga agpang ti gobierno; bayat a ti Estados Unidos ket pederal, dagiti estado met ket unitarioda babaen ti Alagaden ni Dillon – dagiti kondado ken dagiti munisipalidad ket addaan laeng iti turay a naited kaniada babaen dagiti gobierno ti estado babaen kadagiti bukodda a batay-linteg ti estado wenno babaen dagiti tignay ti lehislatura. Kas pagarigan, iti senado ti Estados Unidos ti Connecticut, ti gobierno ti kondado ket nawaswas idi 1960.
Ti debolusion (kasla iti pederasion) ket mabalin a simetrikal, a dagiti amin a subnasional a yunit ket addaan kadagiti isu met laeng a bileg ken kasasaad, wenno asimetriko, a dagiti rehion ken addaan iti agdumaduma a bileg ken kasasaad.
Listaan dagiti unitario nga estadoUrnosen
Unitario a republikaUrnosen
- Apganistan
- Albania
- Arhelia
- Angola
- Armenia
- Azerbaijan
- Banglades
- Bielorusia
- Benin
- Bolivia
- Botswana
- Bulgaria
- Burkina Faso
- Burundi
- Kamerun
- Cabo Verde
- Republika ti Tengnga nga Aprika
- Chad
- Chile
- Tsina[2]
- Colombia
- Kongo
- Costa Rica
- Kroasia
- Kuba
- Cyprus
- Republika a Tseka
- Djibouti
- Dominica
- Republika a Dominikano
- Demokratiko a Republika ti Kongo
- Timor-Leste
- Ecuador
- Ehipto
- El Salvador
- Guinea Ekuatorial
- Eritrea
- Estonia
- Fiji
- Pinlandia
- Pransia
- Gabon
- Gambia
- Georgia
- Ghana
- Gresia
- Guatemala
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Guyana
- Haiti
- Honduras
- Hungaria
- Islandia
- Indonesia
- Iran
- Irlanda
- Israel
- Italia
- Côte d'Ivoire
- Kazakhstan
- Kenya
- Kiribati
- Kirgistan
- Laos
- Letonia
- Lebanon
- Lesotho
- Liberia
- Libya
- Lituania
- Masedonia
- Madagascar
- Malawi
- Maldibas
- Mali
- Malta
- Is-isla ti Marshall
- Mauritania
- Maurisio
- Moldova
- Mongolia
- Montenegro
- Mozambique
- Myanmar
- Namibia
- Nauru
- Nicaragua
- Niger
- Amianan a Korea
- Palau
- Palestina
- Panama
- Paraguay
- Peru
- Filipinas
- Polonia
- Portugal
- Romania
- Rwanda
- Samoa
- San Marino
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Serbia
- Seychelles
- Sierra Leone
- Singapur
- Eslobakia
- Eslobenia
- Abagatan nga Aprika
- Abagatan a Korea
- Sri Lanka
- Surinam
- Siria
- Taiwan
- Tayikistan
- Tanzania
- Togo
- Trinidad ken Tobago
- Tunisia
- Turkia
- Turkmenistan
- Uganda
- Ukrania
- Uruguay
- Uzbekistan
- Vanuatu
- Bietnam
- Yemen
- Zambia
- Zimbabwe
Unitario a monarkiaUrnosen
- Andorra
- Antigua ken Barbuda
- Bahrain
- Bahamas
- Barbados
- Belis
- Butan
- Brunei
- Cambodia
- Dinamarka
- Grenada
- Hamaika
- Hapon
- Hordania
- Kuwait
- Liechtenstein
- Luxembourg
- Monaco
- Morocco
- Olanda
- Baro a Selanda[3]
- Norwega
- Oman
- Papua Baro a Guinea
- Katar
- Santa Lucia (pagilian)
- San Vicente ken dagiti Grenadito
- Saudi Arabia
- Is-isla ti Solomon
- Espania
- Suesia
- Tailandia
- Tonga
- Tuvalu
- Nagkaykaysa a Pagarian[4]
- Siudad ti Batikano
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti nominal a GDPUrnosen
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti populasionUrnosen
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti kalawaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Ti Svalbard ket addaan iti basbassit nga autonomia ngem ti nangruna a daga. Daytoy ket dagus a tinengngel babaen ti gobierno ken awanan iti lokal a turay
- ^ Roy Bin Wong. China Transformed: Historical Change and the Limits of European Experience. Cornell University Press.
- ^ "Story: Nation and government – From colony to nation". The Encyclopedia of New Zealand. Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage. 29 Agosto 2013. Naala idi 19 Abril 2014.
- ^ "Social policy in the UK". An introduction to Social Policy. Robert Gordon University – Aberdeen Business School. Naala idi 19 Abril 2014.


text:
Pagsasao a Turko
Ti Turko (Turko: Türkçe (tulong·pakaammo)), maitudo a kas ti Istanbul Turko,[6][7] ket maysa a pagsasao a maisasao a kas ti patneng a pagsasao babaen ti sumurok a 83 a riwriw a tattao iti dagup iti lubong,[4][8] a mangaramid iti daytoy ti kaaduan a mangisasao kadagiti Turko a pagsasao. Dagiti mangisasao ket kaaduan a mabirukan idiay Turkia ken Akin-abagatan a Sipre nga addaan ti basbassit a grupo idiay Irak, Gresia, Bulgaria, ti Republika ti Amianan a Macedonia, Kosovo, Albania ken sabsabali pay a paset iti Dumaya a Europa. Ti Turko ket maisasao pay babaen dagiti adu a riwriw a tattao nga imigrante a nagtaud idiay Lumaud a Europa, a naipangpangruna ti Alemania.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Taylor & Francis Group (2003). Dumay a Europa, Rusia ken Tengnga nga Asia 2004. Routledge. p. 114. ISBN 978-1857431872. Naala idi 2008-03-26.
- ^ "Ti Muslim Minoridad iti Griego a Trasia".
- ^ "Siriano a Turko".
- ^ a b c Europeano a Komision (2006). "Naipangpangruna a Eurobarometro 243: Dagiti Europeano ken dagiti bukodda a pagsasao (Panagala)" (PDF). Europa. Naala idi 2010-02-14.
- ^ "Dagiti mabigbigana minoridad a pagsasao iti Romania". Conventions.coe.int. Naala idi 2011-11-03.
- ^ Geoffrey Lewis, Reporma ti Turko a Pagsasao: Maysa a Didigra a Balligi, Unibersidad ti Oxford a pagmalditan, 2002., p. 26
- ^ Corpus a panagusig ken panakaidumaduma iti ... – Yuji Kawaguchi, Makoto Minegishi, Jacques Durand – Liblibro ti Google. Books.google.com. Naala idi 2011-11-03.
- ^ "Programa ti Turko a Pagsasao", Unibersidad ti Syracuse


text:
Placer, Masbate
Ti Placer ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Placer ket politikal a nabingbingay iti 35 a barbaranggay.[2]
- Aguada
- Ban-Ao
- Burabod
- Cabangcalan
- Calumpang
- Camayabsan
- Daanlungsod
- Dangpanan
- Daraga
- Guin-Awayan
- Guinhan-Ayan
- Katipunan
- Libas
- Locso-An
- Luna
- Mahayag
- Mahayahay
- Manlut-Od
- Matagantang
- Naboctot
- Nagarao
- Nainday
- Naocondiot
- Pasiagon
- Pili
- Poblacion
- Puro
- Quibrada
- San Marcos
- Santa Cruz
- Taboc
- Tan-Awan
- Taverna
- Tubod
- Villa Inocencio
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Placer | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Imperio a Romano
Ti Imperio a Romano (Latin: IMPERIVM ROMANVM) ket isu ti kalpasan a Republikano a paset ti panawen iti taga-ugma a sibilisasion iti Romano, a naipakadumaan babaen ti maysa a autokratiko a porma iti gobierno ken dakkel a teritorio a tinengtengngel idiay Europa ken ti Mediterraneano.[6]
Ti 500 nga agtawen a Repubika a Romano, a sinarunuanna, ket napakapsot ti yaalsa babaen dagiti nadumaduma a sibil a gubat.[nb 2] Adda dagiti nadumaduma a napaspasamak a kadawyan naidarirag anga agmarka ti panaglasat manipud iti Repaublika iti Imperio, a mairamnan ti pannakaidutok ni Julius Caesar a kas ti agnanayon a diktador (44 BC), ti Gubat iti Actium (2 Septiembre 31 BC), ken ti panagited ti Roman Senado iti Octabion ti honoripiko Augustus (16 Enero 27 BC).[nb 3]
Ti Romano panagpadakkel ket nangrugi kadagiti aldaw iti Republika, ngem ti Imperio ket nagawatna ti kalatakan a gay-at babaen ni Emperador Trajan: itipanawen ti panagturayna (98 aginggana idi 117 AD) ti Imperio a Romano ket nagtengngel kadagiti agarup a 6.5 riwriw km2[7] iti rabaw tidaga. Gapu ti kadakkel ti panaggay-at ti Imperio ken ti kaatiddog panag-ibtur, dagiti pagadalan kenkultura iti Roma ket adda dagiti nauneg ken nabayag nga impluensia iti panagrangrang-ay iti pagsasao, relihionn, arkitektura, pilosopia, linteg, ken dagiti porma ti gobierno kadagiti tinurayanna a teritorio, a naisangsangayan ti Europa, ken babaen ti kaibuksilan iti Europeano a panagpadakkel iti dagup ti moderno a lubong.
Iti naladaw a maikatlo a siglo AD, ni Dioklesiano ket nagipatakder ti pannakasanay iti panagbingbingay ti turay a nagbaetan dagiti uppat a kumaduaan nga emperadopr (makunkuna a kas ti tetrakia) tapno mapasayaat ti panaksalaknib kadagiti nawatiwat a teritorio, a nagpakabael daytoy ti panagtatingga iti Didigra iti Maikatlo a Siglo. Iti panawen dagiti sumaganad a dekada ti Imperio ket agnanayon a nabingbingay iti Daya/Laud a pagtayyekan. Kalpasan ti ipupusay ni Teodosio I idi 395 naminsan pay daytoy a nabingbingay.[8]
Ti marmarba a Lumaud nga Imperio a Romano ket nalpas idi 476 idi napilit ni Romulus Augustus nga agibbet babaen ti Hermaniko daulo ti gubat a ni Odoakro.[9] Ti Dumaya a Romano wenno Imperio a Bisantino ket nalpas idi 1453 iti ipupusay ni Konstantino XI ken ti pannakatiliw iti Konstantinopla babaen ni Mehmed II, daulo dagiti Otomano a Turko.[10]
Dagiti pakaammoUrnosen
- ^ Ta dagiti klasiko ken moderno a konsepto iti estado ket saan nga agpada, dagiti dadduma pay a mabalin ket mairaman ti Res publica Romana, Imperium Romanum wenno Romanorum (iti pay Griego: Baσιλeίᾱ tῶv Ῥwuaίwv – Basileíā tôn Rhōmaíōn – ["Dominion (Literal a ti 'pagarian') dagiti Romano"]) ken Romania. Res publica, a kas ti termino a mangitudtudo ti Romano a "mankomunidad" iti sapasap, ket mabalin a mangitudo iti Republikano ken ti Imperial a panawen, bayat a ti Imperium Romanum (wenno, sagpaminsan, Romanorum) ket maus-usar a mangitudo ti teritorio nga igayatan ti Romano a turay. Ti Populus Romanus, "t Tattao a Romano", ket kanayon a maus-usar par aiti Romano nga estado maitulag kadagiti dadduma a pagilian. Ti termino a Romania, ket naipakauna a lokal a termino para iti teritorio ti imperio ken dagiti para dagiti pay agtaeng, ket agparang iti Griego ken Latin a nagtaudan manipud iti maikapat a siglo ken dagiti sumaganada ken daytoy ket naiyawit iti Imperio a Bisantino. (Kitaen ti Wolff, R.L. "Romania: Ti Latin Imperio iti Konstantinopla". Iti: Speculum, 23 (1948), pp. 1–34 (pp. 2–3).)
- ^ Iti panawen ti panagsagsagaba iti Naladaw a Republika adda dagiti ginasot a napatay wenno natay a senador, ken ti Romano a Senado ket nasukatan kadagitipasurot iti Umuna a Triunbirato ken kalpasan daytoy ket dagiti Maikadua a Triunbirato.
- ^ Oktabio/Augustus opisial a nangirangarang nga isu ket nagisalakan ti Republika a Romano ken nagannad a nagpanglimo ti kabileganna babaen ti republikano a porma; dagiti konsul ket agtultuloyda a nabutosan, dagiti tribuna dagiti plebeio ket agtultoloyda nga agidaton kadagiti lehislasion, ken dagiti senador ket agsupsuppiatda pay laeng idiay Romano a Kuria. Nupay kasta, ni Oktabio, ken dagiti epektibo nga emperador a simmaruno, a nakaimpluensia kadagiti amin ken nagtengngel kadagiti nalpas a keddeng, ken iti nalpas a panagusig, adda dagiti sangaarbanan a makatulong kaniana, no nasken datoy.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Bennett, J. Trajan: Optimus Princeps. 1997. Fig. 1
- ^ Konstantino I (306–337 AD) babaen ni Hans A. Pohlsander. De Imperatoribus Romanis. Naisurat idi 2004-1-8. Naala idi 2007-3-20.
- ^ a b c d Taagepera, Rein (1979). "Kadakkel ken Kabayag dagiti Imperio: Dagiti Panagrang-ay ken Panagapday a Killo, 600 B.C. aginggana idi 600 A.D.". Siensia Sosial a Pakasaritaan. Unibersidad a Pagmalditan ti Duke. 3 (3/4): 125. doi:10.2307/1170959. JSTOR 1170959.
- ^ John D. Durand, Naipakasaritaan a Karkulo iti Populasion ti Lubong: Maysa nga Ebaluasion, 1977, pp. 253–296.
- ^ "Roman Empire – Britannica Online Encyclopedia". www.britannica.com. Naala idi 2008-07-09.
- ^ "Imperio a Romano", Microsoft Encarta Online nga Ensiklopedia 2008
- ^ Parker, Philip, "Ti Imperio ket Agsardeng Ditoy". p.2.
- ^ Chester G. Starr, Ti Pakasaritaan ti Taga-ugma a Lubong, Maikadu a nga Edision. Oxford Unibersidad a Pagmalditan, 1974. pp. 670–678.
- ^ Isaac Asimov. Kronolohia iti Lubong ni Asimov. Harper Collins, 1989. p. 110.
- ^ Asimov, p. 198.


text:
Berlin
Ti Berlin (Panangibalikas nga Aleman: [bɛɐ̯ˈliːn] (dengngen)) ket isu ti kapitolio a siudad iti Alemania ken maysa daytoy kadagiti 16 nga estado iti Aleman. Nga addaan ti populasion iti 3.5 riwriw a tattao,[1] Ti Berlin ket isu ti kadakkelan a siudad ti Aleman ken isu ti maikadua a kaaduan ti populasion ti maitutop a siudad ken ti maikawalo a kaaduan ti populasion nga urbano a lugar idiay Kappon ti Europa.[4] Mabirukan daytoy idiay amianan a daya ti Alemania, isu daytoy ti sentro ti Rehion ti Metropolitano ti Berlin-Brandenburg, nga addaan iti 4.4 a riwriw nga agtaeng manipud kadagiti sumurok a 190 pagpagilian.[5] Daytoy ket mabirukan kadagiti Europeano a Tanap, ti Berlin ket naimpluensian babaen ti kalalainganna a tiempo ti klima. Agarup a pagkatlo ti kalawa iti daytoy a siudad ket binukel kadagiti kabakiran, parke, hardin, karayan, ken danaw.[6]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b "Amt für Statistik Berlin Brandenburg" (PDF). Amt für Statistik Berlin-Brandenburg (iti Aleman). 2016. Naala idi 28 Pebrero 2017.
- ^ Pasaruno para iti panarehistro ti karro ket naipauna idi 1906, ngem nabaliwan gapu ti panagbalbaliw ti politika kalpasan idi 1945. Dagiti karro ket nairehistro babaen kadagiti sumaganad a pasaruno: "I A" (1906– Abril 1945; naimbalido idi 11 Agosto 1945); awan ti pasurot, dagiti numero laeng (manipud idi Hulio aginggan idi Agosto 1945), "БГ" (=BG; 1945–1946, para kadagiti karro, kamiones ken dagiti bus), "ГФ" (=GF; 1945–1946, para kadagiti karro, kamiones ken dagiti bus), "БM" (=BM; 1945–1947, para kadagiti motorsiklo), "ГM" (=GM; 1945–1947, para kadagiti motorsiklo), "KB" (a ks iti: Kommandatura iti Berlin; par iti amin a Berlin 1947–1948, naituloy para iti Laud a Berlin aginggana idi 1956), "GB" (a kas iti: Kalatakan a Berlin, para iti Day a Berlin 1948–1953), "I" (para iti Daya a Berlin, 1953–1990), "B" (par iti Laud a Berlin manipud idi 1 Hulio 1956, a naituloy para iti amin a Berlin manipud idi 1990).
- ^ "Bruttoinlandsprodukt (nominal) idiay BERLIN seit 1995" (PDF) (iti Aleman). 30 Marso 2010. Naala idi 15 Mayo 2011.
- ^ INSEE. "Population des villes et unités urbaines de plus de 1 million d'habitants de l'Union européenne" (iti Pranses). Naala idi 17 Agosto 2008.
- ^ "Siudad a Bariweswes ti Berlin". Urbano nga Ammirisen ti kuenta. Naala idi 20 Agosto 2008.
- ^ Gren Berlin. Naliday a Planeta. Naala idi 9 Oktubre 2009.


text:
Distrito ti Hidaka, Hokkaido
Ti Hidaka (日高郡, Hidaka-gun) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Hidaka, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Oktubre 31, 2006, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 27,150 ken ti densidad ti populasion iti 23.7 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,147.74 km².
Dagiti ili ken dagiti purok[urnosen | urnosen ti taudan]
- Shinhidaka - ti panagtitipon dagiti dati nga ili ti Mitsuishi (manipud iti dati a Distrito ti Mitsuishi) ken Shizunai (manipud iti dati a Distrito ti Shizunai)


text:
De facto
Ti De facto ket maysa a Latin a panangisao a ti kayatna a sawen ket "maipapan a kinapudno". Iti kalintegan, kadawyan a ti kayatna a sawen ket "iti pannakasanay ngem saan a nasken nga ikeddeng ti kalintegan" wenno "iti pannakasanay wenno ti kinapudno, ngem saan nga opisial a naipatakder." Kadawyan nga inus-usar daytoy a kaisupadi ti de jure (a kayatna a sawen ket "pakaseknan ti kalintegan") no agiturong kadagiti banag a maipanggep iti kalintegan, panagturay, wenno pamay-an (a kas dagiti pagalagadan) a mabirukan iti kadawyan a padas a kas naaramid wenno naparang-ay ng awan wenno kasupadi ti maysa nga alagaden. No pagtungtongan ti nalintegan a kasasaad, ti de jure ti agpatudon ti makunkuna ti linteg, bayat a ti de facto ti agpatudon ti aramid iti mapaspasamak iti pannakasanay. Napadaan daytoy ken kapadpada iti panangisao a "para dagiti amin a gagara wenno panggep" wenno "iti kinapudno".


text:
Nakayanakan a pagsasao
Ti nakayanakan a pagsasao wenno umuna a pagsasao (ammo pay a kas ti patneng a pagsasao ken nakayanakan a dila) ket dagiti pagsasao ti maysa a tao a nakaipasngayan a naadal[1] wenno iti kaunegan iti kritikal a paset ti panawen, wenno ti kalaingan nga insasao iti maysa a tao ken isu ti kadawyan a batayan para iti sosiolingguistika nga identidad. Kadagiti dadduma a pagilian, dagiti termino iti patneng a pagsasao wenno nakayanakan a pagsasao ket mangitudo iti pagsasao iti etniko a grupo imbes a ti umuna a pagsasao.[2] Ti ubbing a dimmakkel nga agsasao iti ad-adu ngem maysa a pagsasao ket mabalinda nga addaan iti ad-adu ngem maysa a patneng a pagsasao, ken mabalinda ti makasao iti adu.
iti pannakaigiddiat, ti maikadua a pagsasao ket ti aniaman a pagsasao nga insasao iti maysa a tao imbes a ti naikayanakan a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bloomfield, Leonard. Language ISBN 81-208-1196-8
- ^ "K*The Native Speaker: Myth and Reality By Alan Davies ISBN 1-85359-622-1


text:
Pagsasao a Gayo
Ti pagsasao a Gayo ket ti maysa a pagsasao nga insasao babaen dagiti agarup a 300,000 tattao (2010) iti rehion ti bantay ti Amianan a Sumatra iti likmut ti Tengnga nga Aceh, Bener Meriah ken Gayo Lues. Daytoy ket naidasig a kas tagikua ti sanga ti Akinlaud a Malayo-Polinesio ti sasao nga Austronesio, ngem saan nga asideg a kabagian dagiti sabali a pagsasao. Ilista ti Ethnologue ti Deret, Lues, Lut, ken Serbejadi-Lukup a kas dagiti dialekto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gayo iti Ethnologue (Maika-19 nga ed., 2016)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Gayo". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Tulag ti Paris (1898)
Ti Tulag ti Paris idi 1898 ket maysa idi a pannakitunosan a naaramid idi 1898 a nakairaman ti ti Espania a nangisubli iti gangani amin a nabati nga Imperio nga Espaniol, a naipangpangruna ti Kuba, ken nangited iti Puerto Rico, Guam, ken ti Filipinas iti Estados Unidos. Ti panangisubli iti Filipinas ket nakairamanan ti panagbayad ti $20 a riwirw manipud iti Estados Unidos iti Espania.[1] Napirmaan ti tulag idi Disiembre 10, 1898, ken nangipatingga iti Gubat ti Espaniol–Amerikano. Nabanagan ti Tulag ti Paris idi Abril 11, 1899, idi naisinnukat dagiti dokumento ti ratipikasion.[2]
Ti Tulag ti Paris ket nangmarka ti panagpatingga ti Imperio nga Espaniol (malaksid kadagiti bassit a tinengngel idiay Amianan nga Aprika). Daytoy ket nangmarka ti rugi ti panawen ti Estados Unidos a kas maysa a bileg iti lubong. Adu kadagiti nangsuporta iti gubat ket sinuppiatda ti tulag, ken nagbalin daytoy a maysa kadagiti kangrunaan a parikut iti panagbubutos idi 1900 idi sinuppiatan babaen ti Demokrata ni William Jennings Bryan gapu ta nangsupadi idi iti imperialismo.[3]Ti Republikano a Presidente a ni William McKinley ket nangitalinaay ti tulag ken nalaka a nabutosan manen.[4]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailetra ti Puerto Rico a kas "Porto Rico" iti Tulag ti Paris. "Treaty of Peace Between the United States and Spain; December 10, 1898". Yale. 2009. Naala idi 2009-05-01.
- ^ Charles Henry Butler (1902). The treaty making power of the United States. The Banks Law Pub. Co. p. 441. Naala idi 9 Abril 2011.
- ^ Paolo E. Coletta, "Bryan, McKinley, and the Treaty of Paris." Pacific Historical Review (1957): 131-146. in JSTOR
- ^ Thomas A. Bailey, "Was the Presidential Election of 1900 a Mandate on Imperialism?." Mississippi Valley Historical Review (1937): 43-52. in JSTOR
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Tulag ti Paris (1898) iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig iti Tulag ti Paris (1898) iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Pakistan
Nagsasabtan: 30°N 70°E / 30°N 70°E
Ti Pakistan (Urdu: پاکستان), opisial a ti Islamiko a Republika ti Pakistan ket maysa a naturay a pagilian idiay Abagatan nga Asia. Ti pagilian ket adda ti populasion iti sumurok a 180 a riwriw a tattao, dayttoy ket isu ti maika-6 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Daytoy ket mabirukan iti estratihiko a nangruna a pagsasabtan kadagiti rehion ti Abagatan nga Asia, Tengnga nga Asia ken Lumaud nga Asia, ti Pakistan ket addaan iti 1,046-kilometro (650 mi) nga aplaya iti igid ti Baybay Arabiano ken ti Golpo iti Oman iti abagatn aken nabeddengan babaen ti India iti daya, Apganistan iti laud ken amianan, Iran iti abagatan a laud ken ti Tsina iti adayo nga amianan a daya. Daytoy ket naisina manipud iti Tajikistan babaen ti akikid a Koridor Wakhan ti Apganistan iti amianan, ken makibinningay pay ti baybay a pagbeddengan iti Oman.
Ti teritorio ti moderno a Pakistan ket taengan id dagiti nadumaduma a taga-ugma kultura, mairaman ti Neolitiko a Mehrgarh ken ti Gambang a Panawen ti Sibilisasion ti Indus a Ginget, ken nakapan daoty kadagiti panagparmek wenno panangitaeng babaen dagiti Hindu, Persiano, Indo-Griego, Islamiko, Turko-Mongol, Apgani ken Sikh. Ti lugar ket tinurayan idi dagiti nadumaduma nga imperio ken dagiti dinastia, a mairaman ti Indiano a Maurya nga Imperio, ti Persiano anga Akueminida nga Imperio, ti Arabo nga Umayyad a Kalipato, ti Mongol nga Imperio, ti Mughal nga Imperio, ti Durrani nga Imperio, ti Sikh nga Imperio ken ti Britaniko nga Imperio. Gapu ti nagbanagan ti Tignay ti Pakistan nga indauloan babaen ni Muhammad Ali Jinnah ken ti salisal para iti pannakawaya ti India, ti Pakistan ket napartuat idi 1947 a kas maysa a nawaya pagilian para kadagiti Muslim manipud kadagiti rehion iti daya ken laud ti India nga adda idiay dagiti kaaduan a Muslim. Iti immununa daytoy idi ket maysa a dominion, ti Pakistan ket nangampon ti maysa a baro a batay-linteg idi 1956, ken nagbalin daytoy nga Islamiko a republika. Ti sibil a gubat idi 1971 ket nagbanagan ti pannakisina ti Daya a Pakistan a kas baro a pagilian ti Banglades.
Ti Pakistan ket maysa a pederal a parliamentario a republika a buklen dagiti uppat a probinsia ken uppat a pederal a teritorio. Daytoy ket maysa a naindaumaduma ti etniko ken linguistiko a pagilian, nga adda ti kapada a pannakaidumduma iti bukodna a heograpia ken dagiti naatap a niag. Ti Pakistan ket maysa a rehional ken tengnga abileg,[9][10] Ti Pakistan ket addan ti maikapito a kadakkelan nga agtaktakder a pursa armada iti lubong ken maysa pay a nuklear a bileg ken isu pay ket maysa a nairangarang a estado addan ti nuklear nga armas, nga isulaeng ti pagilian iti Muslim a lubong, ken ti maikadua idiay Abagatan nga Asia, nga addaan iti daytoy a saad. Daytoy ket addan ti maysa a semi-industrialisado nga ekonomia nga isu daytoy ti maika-27 a kadakkelan iti lubong iti termino ti bileg a panaggatang ken maika-47 a kadakkelan iti termino ti nominal a GDP.
Ti kalpasan ti pannakawaya a pakasaritaan ti Pakistan ket nailaslasin babaen dagiti paset ti panawen iti mitar a panagturay, di natalinaay a politika ken dagiti suppiat ti kaarrubana nga India. Ti pagilian ket agtultuloy a mangsang kadagiti makakarit a problemana, a mairaman ti terorismo, kinapanglaw, di kaamo ti panagbasa ken panagsurat ken pagdadaksan. Daytoy ket nangibangon a kameng ti Gunglo ti Islamiko a Konperensia (nga itan ket Gunglo ti Islamiko a Pagtitinnulongan) ken kameng daytoy ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti Dagiti Ekonomia ti Smaruno a Sangapulo ket maysa, SAARC, ECO, D8 ken ti G20 nga agrangrang-ay a pagpagilian.
Dagiti notaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Ti Naestaduan a Kayarigan". Ministro iti Pakaammo ken Panagiwaragawag, Gobierno iti Pakistan.
- ^ "Populasion babaen ti Patneng a Pagsasao". Gunglo ti Senso ti Populasion, Gobierno iti Pakistan. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ "Populasion (Iti riwriw) Babaen ti probinsia, 2011". Ministro iti Pagsayaatan ti Populasion, Gobierno iti Pakistan. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ "Kalawa, Populasion, Densidad ken Urbano/Away a Panakaibingbingay babaen dagiti Administribo a Paset". Gunglo ti Senso ti Populasion, Gobierno iti Pakistan. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ a b c d "Pakistan". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Loureiro, Miguel (28 Hulio 2005). "Driving—the good, the bad and the ugly". Daily Times. Pakistan. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-05-30. Naala idi 10 Enero 2010.
- ^ Barry Buzan (2004). Ti Estados Unidos ken dagiti nalatak a bileg: dagiti politika ti lubong iti maika-duapulo ket maysa a siglo. Polity. pp. 71, 99. ISBN 978-0-7456-3374-9. Naala idi 27 Disiembre 2011.
- ^ Hussein Solomon. "Ganganaetnga Annuroten ti Abagatan nga Aprika ken ti Panangidaulo ti Tengnga a Bileg". Naala idi 27 Disiembre 2011.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Pakistan iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Pakistan manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website
- Pakistan a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Ti Pakistan manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Pakistan iti Curlie (iti Ingles)


text:
Plantilia:Sasao nga Austronesio
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Sasao nga Austronesio |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Sasao nga Austronesio |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Sasao nga Austronesio |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Pagsasao a Quang Lam
Ti pagsasao a Quảng Lâm ket ti maysa a saan a naidasig, saan unay a nakedngan a pagsasao nga Austroasiatiko a naisasao idiay komuna ti Quảng Lâm, Distrito ti Mường Nhé, Probinsia ti Điện Biên, iti akin-amiana a laud a Bietnam. Ni laeng Nguyễn Văn Huy (1975) ti addaan iti dokumentasion iti Quang Lam. Ilista ti Ethnologue ti Quang Lam a kas alternatibo a nagan para iti Kháng.[1]
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipagpagarup ni Nguyen (1975) a ti Quang Lam a mabalin nga asideg a kabagian ti Kháng (agdumaduma a naidasig a kas pagsasao a Palaungiko wenno Khmuiko), ngem daytoy ket nasken pay a mapasingkedan. Bassit ti datos ken naipresenta laeng iti ortograpia a Bietnamis (Quốc Ngữ). Dagiti agsasao iti Quang Lam ket agtuntonda nga awananda iti maysa nga autonimo, ken simple laeng a tawtawaganda ti bagbagida iti "Brển Quảng Lâm." Ti Balikasda iti 'tao' ket p'xinh ken isu pay ti nagan para iti Bit (Psing).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nguyễn Văn Huy (1975). "Về nhóm Kháng ở bản Quảng Lâm". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. Về vấn đề xác định thành phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam, 429-443. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.


text:
1748
Ti tawen idi 1748 ket ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes ti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Inpablaak ni Leonhard Euler ti Introductio in analysin infinitorum, ti maysa a pangyuna iti puro nga analitiko a matematika, idiay Berlin.
- Nangrugi ni Adam Smith a nagit-ited kadagiti publiko a lektura idiay Edinburgh.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 12 – Antoine Laurent de Jussieu, Pranses a botaniko (pimmusay 1836)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- John Blair; J. Willoughby Rosse (1856). "1748". Blair's Chronological Tables. London: H.G. Bohn. hdl:2027/loc.ark:/13960/t6349vh5n – babaen ti Hathi Trust.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1748 iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Kuman (Baro a Guinea)
Ti pagsasao a Kuman (ammo pay a kas Simbu wenno Chimbu) ket ti pagsasao ti Probinsia ti Simbu, Papua Baro a Guinea. Idi 1994, nakarkulo nga adda dagiti 80,000 a tattao nga agsasao iti Kuman, 10,000 kadagitoy ket monolingual;[3] iti senso idi 2000, 115,000 dagiti naireporta, nga adda bassit dagiti monolingual.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kuman iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kuman". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Pagsasao a Kuman (Baro a Guinea) iti Ethnologue (Maika-15 nga ed., 2005)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Addaan ti Kaipuleohone kadagiti urnong ti Chimbu-Wahgi manipud ken ni Andrea L. Berez a a mairaman dagiti material ti pagsasao a Kuman
- Adda dagiti nadumaduma nga urnong ti Paradisec a mairaman dagiti material ti Kuman


text:
Pagsasao nga Aragones
Ti Aragones (/ˌærəɡɒˈniːz/; aragonés [aɾaɣoˈnes] iti Aragones) ket pagsasao a Romanse nga insasao dagiti nagbaetan ti 10,000 ken 30,000 a tattao kadagiti amin a nginget ti Pirineo idiay Aragon, Espania, a kangrunaan idiay comarcas ti Somontano de Barbastro, Jacetania, Alto Gállego, Sobrarbe, ken Ribagorza. Daytoy laeng ti moderno a pagsasaoa a napadur-as manipud ti mediebal a Navarro-Aragones.
Bayat a di pormal a naamammuan a kas ti fabla ("sao" wenno "bitla"), ti Aragones ket kadawyan pay a tinawtawagan babaen dagiti nagan dagiti nadumaduma a lokal a dialektonas a gapuanan manipud ti pannakaiwarwaras ti pagsasao kadagiti napalabas a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Aragonese iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao nga Aragones iti Wikimedia Commons
- Academia de l'Aragonés, Kultural a gunglo.
- Consello d'a Fabla Aragonesa, Kultural a gunglo ken akademia ti pagsasao.
- Ligallo de Fablans de l'Aragonés, Kultural a gunglo ken akademia ti pagsasao.
- A.C. Nogará, Kultural a gunglo ken akademia ti pagsasao.
- Sociedat de Lingüistica Aragonesa, Kultural a gunglo.
- Aragonese language
- Arredol - Digital journal


text:
Butan
Nagsasabtan: 27°25′01″N 90°26′06″E / 27.417°N 90.435°E
Ti Butan (/buːˈtɑːn/; Dzongkha: འབྲུག་ཡུལ་; Wylie: 'brug-yul "Druk Yul"), opisial a ti Pagarian ti Butan, ket naserraan ti daga a pagilian idiay Abagatan nga Asia a mabirukan idiay akindaya a patingga ti Himalayas. Daytoy ket nabeddengan iti amianan babaen ti Tsina ken iti abagatan, daya ken laud babaen ti India. Iti laud, ket naisina manipud ti Nepal babaen ti estado ti India iti Sikkim, bayat a ti ad-adayo nga abagatan ket naisina manipud ti Banglades babaen dagiti estado ti India iti Assam ken Laud a Bengal. Ti kapitolio ti Bhutan ken ti kadakkelan a siudadna ket ti Thimphu.
Ti Butan ket rimsua a binukel dagiti naggugubat a peudo aginggana di nasapa a maika-17 a siglo, idi ti lama ken daulo ti militar a ni Ngawang Namgyal, ti immuna a Zhabdrung Rinpoche, nga idi ket pimmanpanaw iti relihioso a persekusion idiay Tibet, ket pinagkaykaysana ti lugar ken nangipatakder ti naisangayan nga identidad ti Butan. Kalpasanna, idi nasapa a maika-20 a siglo, ti Butan ket naipayammo iti Imperio a Britaniko ken nagtalinaay iti napigsa a bilateral a relasion idi India kalpasan ti pannakawayana. Idi 2006, iti naibatay iti global a panagsukisok, ti Business Week ket inranggona ti Butan a kas ti karagsakan a pagilian idiay Asia ken ti maikawalo a karagsakan iti lubong.[8]
Ti ladawan ti daga ti Butan ket sumakop manipu ti subtropikal a tantanap iti abagatan aginggana ti sub-alpino a kabambantayan ti Himalaya iti amianan, a dagiti tuktok ti bantay ket sumurok a 7,000 metro (23,000 ft). Ti dagup ti kalwana ket naireporta a kas agarup a 46,500 km2 (18,000 sq mi) idi 1997[9] ken 38,394 kuadrado kilometro (14,824 sq mi) idi 2002.[10][11] Ti estado a relihion ti Butan ket Vajrayana a Budismo ken ti populasion, itan (manipud idi 2012/2013) ket nakarkulo iti gangani a tallo a pagkapat ti maysa a riwriw,[1] ken kaaduan ket Budista. Ti Hinduismo ket isu timaikadua a kadakkelan a relihion.[12]
Idi 2008, ti Butan ket nagtransision manipud ti patingga a monarkia iti batay-linteg a monarkia ken nagtengngel iti immuna a sapasap a panagbutos.[13]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Bhutan Population clock". Countrymeters.info. 2012. Naala idi 22 Oktubre 2012.
- ^ "Population and Housing Census of Bhutan — 2005" (PPT). UN. 2005. Naala idi 5 Enero 2010.
- ^ a b c d "Bhutan". International Monetary Fund. Naala idi 17 Abril 2012.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Bhutan". Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (UNHCHR). 5 Hunio 2001. Naala idi 23 Abril 2009.
- ^ "World Population Prospects". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Enero 2010. Naala idi 4 Disiembre 2009.
- ^ "The World's Happiest Countries". Business Week. 11 Oktubre 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 26 Abril 2009. Naala idi 23 Abril 2009.
- ^ "8th Five Year Plan (1997–2002)" (PDF). Government of Bhutan. 1997. Naala idi 22 Agosto 2011.
- ^ "9th Five Year Plan (2002–2007)" (PDF). Royal Government of Bhutan. 2002. Naala idi 22 Agosto 2011.
- ^ "National Portal of Bhutan". Department of Information Technology, Bhutan. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Abril 2012. Naala idi 22 Agosto 2011.
- ^ "Bhutan." World Almanac & Book Of Facts (2008): 752–753. Academic Search Premier. Web. 8 Disiembre 2011.
- ^ Wolf, Siegfried, "Bhutan's Political Transition", ' ' Applied Political Science of South Asia' ', 2 Hulio 2013
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Butan iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Butan manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Bhutan.gov.bt – Opisial a website ti Gobierno ti Butan
- Butan a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Butan manipud ti UCB Libraries GovPubs.
- Butan, Encyclopædia Britannica.
- Butan iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Butan
- Konseho ti Turismo ti Butan
- Butan
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1949


text:
Purok
Ti maysa a purok ket ti maysa a rimpouk iti pagtaengan ti tao wenno komunidad, dakdakkel ngem iti maysa a hamlet (purok pay iti awag daytoy iti Ilokano) ngem basbassit ngem iti maysa nga ili, nga addaan iti populasion a sumakop manipud iti bassit a gasut aginggana iti bassit a ribu. Uray no masansan a mabirukan kadagiti away a lugar, ti termino nga urbano a purok ket maipakat pay kadagiti naiduma nga urbano a kaarrubaan. Kadawyan a permanente dagiti purok, nga addaan kadagiti naitalinaay a pagnaedan; nupay kasta, adda pay dagiti temporario a pagtaengan. Iti pay maipatinayon, dagiti pagnaedan iti purok ket agaassidegda, ken saanda a naiwarwaris iti nalawa a langa ti daga, a kas ti maysa a nawarwaris a pagtaengan. Iti napalabas, dagiti purok ket kadawyan a porma ti komunidad para kadagiti kagimongan nga agsansanay iti subsistensia nga agrikultura, ken kadagiti pay dadduma a saan nga agrikultura a kagimongan. Idiay Gran Britania, ti maysa a hamlet ket makagun-od iti pannakaawag a kas maysa a purok no nakabangon iti simbaan.[1] Kadagiti adu a kultura, bassit dagiti ili ken dagiti siudad, ken adda laeng dagiti bassit a paset ti populasion iti agnanaed kaniada. Ti Industrial a Rebolusion ket nakaawis iti adu a bilang ti tattao nga agtrabaho kadagiti molino ken paktoria; ti konsentrasion ti tattao ket gapuanan ti idadakkel dagiti adu a purok kadagiti ili ken siudad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dr Greg Stevenson, "What is a Village?" Naiyarkibo 2006-08-23 iti Wayback Machine, Exploring British Villages, BBC, 2006, naala idi 20 Oktubre 2009
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Purok iti Wikimedia Commons
- [http://www.ecotope.org/anthromes/v1/guide/villages/ Dagiti kita ti purok
- "Village Communities". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). 1911.


text:
Pamilia
Iti kontesto iti tao, ti pamilia (manipud ti Latin: familia) ket maysa a grupo iti tattao a maikappo iti konsanguinidad, apinidad, wenno kumadduan a panagtaeng. Iti kaaduan kadagiti kagimongan daytoy ti kangrunaan a patakder para iti pannakipulapol dagiti ubbing. Dagiti antropologo ket kaaduanda a mangidasig ti organisasion ti pamilia a kas matrilokal (maysa nga ina ken dagiti annakna); mainaig ti (asawa alalaki, ti asawana, ken annakna; makunkunapay a nuklear a pamilia); ken konsanguinidad (a tinawtawagan pay ti naipaatiddog a pamilia) a dagiti nagannak ket annakda ket agkakadduada nga agtataeng kadagiti dadduma a kameng iti pamilia timaysa a nagannak.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Amerikano a Pannakikabagian, David M. Schneider
- Ti Masna aPakasaritaan dagiti Pamilia, Scott Forbes, Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 2005, ISBN 0-691-09482-9
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mattox, William R., Jr., "America's family time famine", Dagiti Ubbing Tatta nga Aldaw, Nob–Des, 1990
- Tabak I., Mazur J., Granado M.C., Örkenyi Á., Zaborskis A., Aasvee K. & Moreno C. (2012). Panagsukisok kadagiti pagduyosan iti pannakisinnarita ti nagannak ken anak idiay Europa kadagiti 12 a tawtawen. Ti Warnakan Nasapa a Kinamanakman, 32 (1), 26-54. DOI: 10.1177/0272431611419509 [1]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Pamilia iti Wikiquote (iti Ingles)
- Datos a batayan ti pamilia, OECD,
- Laboratorio ti Panagsukisok ti Pamilia, unh.edu


text:
Ti Marte[1] ket isu ti maikapat a planeta manipud iti Init iti Sistema a Solar. Naipanaganan iti Romano a diosen iti gubat a ni Marte, kanayon a makunkuna daytoy a kas iti "Nalabbaga a Planeta" gapu ti kaudo iti oksido a hero iti rabaw na nga agiparang iti daytoy a planeta ti kitana a nalabbaga. Ti Marte
ket maysa a naindagaan a planeta nga addaan ti naingpis a tangatang, addaan daytoy iti rabaw a langa a kas dagiti panagkatinnag nga abut iti Bulan ken dagiti bulkan, ginget, desierto, ken dagiti yelo a gora ti polar iti Daga.
Adda ti dua a bulan ti Marte a managanan iti Fobos ken Deimos.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Marte". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 362. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
Maika-50 a meridiano daya
Ti 50° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud ti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Europa, Asia, Aprika, ti Taaw Indiano, Madagascar, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-50 a meridiano daya ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-130 a meridiano laud.
Manipud ti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-50 a meridiano daya ket lumabas iti:


text:
Segundo
Ti segundo wenno kanito (simbolo: s) ket isu ti batayan a pagbilangan iti oras iti Internasional a Sistema dagiti Pagbilangan (SI)[1] ken isu pay ti pagbilangan iti oras kadagiti sabali [[sistema ti panagrukod] (naipangyababaan iti s wenno sec[2]); daytoy ti maikadua a pannakabingbingay iti oras baabaen ti innem a pulo, ti umuna a pannakabingbingay babaen ti 60 ket ti minuto.[3] Iti baetan ti AD 1000 (idiinusar ni al-Biruni dagiti segundo) ken idi 1960 ti segundo ket naipalawag a kas 1/86,400 iti natimbeng a solar nga aldaw (dayta a panangipalawag ket maipakat pay laeng kadagiti dadduma nga astronomikal ken dagiti legado a kontesto).[4]< Idi baetan ti 1960 ken 1967, daytoy ket naipalawag kadagiti itermino iti paset ti panawen iti pagliklikmutan ti Daga iti lawlaw ti Init idi 1900,[5] ngem tattan ket nasaysayaat a naipalplawagen kadagiti termino ti atomiko. Dagiti segundo ket mabalin a marukod babaen ti panagusar ti mekanikal, elektriko wenno dagiti atomiko a pagurasan.
Dagiti astronomiko a panagpalpaliiw iti maika-19 ken maika-20 a sigsiglo ket nangipakita a ti natimbeng a solar nga aldaw ket agin-inut ngem marukod nga umatatiddog ken ti kaatiddog ti tropikal a tawen ket saan met nga intero a maipadto; isunga ti gunay ti init-daga ket saanen a naikeddeng a nasayaat a batayan para iti panangipalawag. Iti pannakaipayammo kadagiti atomiko a pagurasan, nagbalinen daytoy a maipalawag ti segundo a naibatay iti kammasapulan a tagtagikua iti natura. Manipud idi 1967, ti segundo ket naipalawagen nga iti:
ti kapaut dagiti paset ti panawen ti 9192631770 iti radiasion a maitunos iti trnsision ti nagbaetan ti dua a hiperpino nga estruktura iti pundamental a kasasaad ti atomo ti sesio 133.[1]
Idi 1997, ti CIPM ket nangpaneknek a ti sumaruno a panangipalawag ket "mangitudo ti nakatalna nga atomo ti sesio ti temperatura iti 0 K."[1]
Dagiti pasaruno ti SI ket masansan a naitiptipon iti balikas a segundo tapno mangibaga kadagiti subdibision ti segundo, kas ti, ti milisegundo (maysa a sangkaribu ti segundo), ti mikrosegundo (maysa a sangkariwriw ti segundo), ken ti nanosegundo (maysa a sangkabilion ti segundo). TBabaen kadagiti pasaruno ti SI, mabalin pay a mausar tapno mangporma dagiti pangpaadu ti segundo a kas ti kilosegundo (maysa a sangkaribu dagiti segundo), dagiti kastoy a pagilangan ket manmano laeng a mausar iti panagsanay. Ti kaaduan ket dagiti dakdakkel a pagbilangan a saan nga SI a saan a naporma babaen dagiti bileg ti sangapulo; imbes ket, ti segundo ket maipaadu babaen ti 60 tapno mangporma ti minuto, a daytoy ket maipaadu babaen ti 60 tapno mangporma ti oras, a daytoy ket maipa-adu babaen ti 24 tapno mangporma ti aldaw.
Ti segundo ket batayan pay a pagbilangan ti oras iti sentimetro-gramo-segundo, metro-kilogramo-segundo, metro-tonelada-segundo, ken dagiti sistema ti pagbilangan ti kadapan-libra-segundo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Unit of time (second)". SI Brochure. BIPM. Naala idi 2013-12-22.
- ^ "sec". Merriam Webster Learner's Dictionary. Naala idi 2012-03-24. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ "Online Etymology Dictionary".
- ^ International System of Units from NIST naala idi 25 Marso 2012.
- ^ "Leap Seconds". Time Service Department, United States Naval Observatory. Naala idi 2012-03-24.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Segundo iti Wikimedia Commons


text:
Kuala Lumpur
Ti Kuala Lumpur (Panangibalikas a Malayo: [ˈkwalə ˈlumpʊr])[5] ket ti nailian a kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a global a siudad ti Malaysia.[6] Ti siudad ket sakupenna ti kalawa iti 243 km2 (94 sq mi) ken addaan iti nakarkulo a populasion iti 1.6 a riwriw manipud idi 2010.[6] Ti Kalatakan a Kuala Lumpur, ket mangsakop iti kapada a kalawa a kas ti Ginget Klang, ti maysa nga urbano nga aglomerasion iti 7.564 a riwriw tattao manipud idi 2018.[7] Daytoy ket maysa kadagiti kapardasan a dumadakkel a metropolitano a rehion idiay Abagatan a Daya nga Asia, kadagiti termino iti populasion ken ekonomia.
Ti Kuala Lumpur ket sentro ti kultura, pinansia ken ekonomia ti Malaysia. Daytoy ket ayan pay ti Parlamento ti Malaysia ken ti opisial a pagtaengan ti Yang di-Pertuan Agong, ti Istana Negara. Immuna daytoy a napadur-as a kas maysa nga ili nga agserbi kadagiti mina ti lata iti rehion idi circa 1857, sakbay a nagbalin daytoy a ti kapitolio ti Selangor idi 1880 aginggana idi 1978, ken ti kapitolio ti Malaya bsakbay ti pannakabukel ti Malaysia. Nagtultuloy ti siudad a tugaw dagiti sanga ti ehekutibo ken hustisia ti pederal a gobierno aginggana idi naiyalis dagitoy iti Putrajaya iidi nasapa a 1999.[8] Nupay kasta, adda met dagiti seksion dagiti bagi ti politika nga agdama a nabati iti Kuala Lumpur.
Ti Kuala Lumpur ket maysa kadagiti tallo a pederal a terteritorio ti Malaysia,[9] enclaved iti kaunegan ti estado ti Selangor, iti tengnga a laud nga aplaya ti Malaysia Peninsular.[10] Manipud kadagiti tawen idi 1990, nagpapel a nangsangaili ti siudad kadagiti adu a pasamak ti isport, politika ken kultura a mairaman ti 1998 Commonwealth Games ken ti 2017 Southeast Asian Games. Napardasen a napadur-as ti Kuala Lumpur kadagiti kaudian a dekada ken ayan dagiti tallo a singin a pasdek iti lubong, ti Petronas Towers, ken nagbalinen daytoy a simbolo ti panagdur-as ti Malaysia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Malaya Celebrates, 1959" (iti Ingles). British Pathé. Naala idi 2 Agosto 2013.
- ^ United Nations Department of Economic and Social Affairs (2019). "World Urbanization Prospects: The 2018 Revision" (PDF) (iti Ingles). p. 77. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 18 Marso 2020. Naala idi 30 Marso 2020.
- ^ "Elevation of Kuala Lumpur, Malaysia Elevation Map, Topo, Contour". FloodMap.net (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Agosto 2015. Naala idi 22 Agosto 2015.
- ^ "Federal Territory of Kuala Lumpur". Department of Statistics, Malaysia (iti Ingles). Naala idi 2021-07-15.
- ^ "KL Attractions, Activities & What's On in KL". Time Out Kuala Lumpur (iti Ingles). Naala idi 27 Septiembre 2013.
- ^ a b "Malaysia: Largest Cities and Towns and Statistics of Their Population". World Gazetteer (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Disiembre 2012.
- ^ "World Urbanization Prospects, The 2018 Revision" (PDF) (iti Ingles). United Nations Department of Economic and Social Affairs. 7 Agosto 2019. p. 77. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 18 Marso 2020. Naala idi 30 Marso 2020.
- ^ "Putrajaya – Administrative Capital of Malaysia". myGovernment (iti Ingles). Malaysia Government. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Oktubre 2007. Naala idi 11 Disiembre 2007.
- ^ Jeong, Chun Hai; Nawi, Nor Fadzlina (2007). Principles of Public Administration: An Introduction (iti Ingles). Kuala Lumpur: Karisma Publications. ISBN 978-983-195-253-5.
- ^ Gwillim Law (30 Hunio 2015). "Malaysia States" (iti Ingles). Statoids. Naala idi 11 Disiembre 2007.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kuala Lumpur iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Kuala Lumpur manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Munisipio ti Siudad ti Kuala Lumpur
- Turismo ti Malaysia – Kuala Lumpur
- Insider Guide To Kuala Lumpur From Pathfinder City Dagiti Tarabay ti Panagbiahe ken Pakaammo


text:
Monumento ni Manuel L. Quezon ken ti Presidencia ti Siudad ti Quezon
Wagayway iti Siudad ti Quezon
Ti Siudad ti Quezon ket isu ti sigud a kapitolio ti Filipinas. Masarakan iti isla ti Luzon, ti Siudad ti Quezon ket maysa kadagiti siudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila, ti Nailian a Kapitolio a Rehion (National Capital Region wenno NCR). Naipanagan ken ni Manuel L. Quezon, ti presidente ti Mankomunidad ti Filipinas, a nangbangon iti siudad a kas sukat ti Manila a capitolio ti pagilian.
Sakbay pay a nabukel ti Siudad ti Quezon, adda babassit nga il-ili iti lugar. Isu dagitoy ti Francisco del Monte, Novaliches, ken Balintawak.
Idi nasapa a 1900s, inarapaap ni Presidente Manuel L. Quezon ti maysa a siudad nga agbalinto a kapitolio ti Filipinas, kas sukat ti Manila. Idi 1938, binukel ni Quezon ti People's Homesite Corporation ket ginatangda ti 15.29 km² kalawana a daga manipud iti nalalawa a dagdaga iti Diliman ti pamilia Tuason. Impasa kas linteg ti Nailian nga Asemblea ti Mankomunidad ti Filipinas ti Acta Mankomunidad 502 nga am-ammo kas “Annuroten ti Siudad ti Quezon” a sigud a naisingasing a kas Siudad ti Balintawak. Babaen ti panangidaulo da Diputado Narciso Ramos (ama ni sigud a Presidente Fidel V. Ramos) ken Diputado Ramon Mitra, Sr. inanamongan ti asemblea a maipanagan ken ni Quezon ti baro a siudad. Idi Oktubre 12, 1939, pinirmaan kas linteg ni Quezon ti gakat a namagbangon iti Siudad ti Quezon.
Idi Nobiembre 7, 1975 iti pannakaipatungpal ti Dekreto Presidensial Numero 824 ni Presidente Ferdinand Marcos, naipasdek ti Metro Manila ket nagbalin ti Siudad ti Quezon a kas maysa kadagiti 17 a siudsiudad ken il-ili ti Metro Manila. Iti sumaruno a tawen, iti Decreto Presidensial Numero 940 ni Marcos, naisubli ti kapitolio ti republika iti Manila, idi Hunio 24, 1976.


text:
Kangrunaan a meridiano
Ti kangrunaan a meridiano ket ti meridiano, kas iti, linia ti longitud, a ti longitud ket naipalawag a ti 0°. Ti kangrunaan a meridiano ken ti kasumbangirna iti sistema ti 360°, ti maika-180 a meridiano (iti 180° longitud), ket mangporma ti nalatak a sirkulo.
Daytoy a nalatak a sirkulo ket bingayenna ti espero, a kas, ti Daga, kadagiti dua a hemisperio. No agusar kadagiti direksion iti Daya ken Laud manipud iti naipalawag a kangrunaan a meridiano, dagtoyton ket mabalin a matawagan iti Akindaya a Hemisperio ken Akinlaud a Hemisperio.
Ti kangrunaan a meridiano ket ultimato nga arbitrario, a saan a kas ti ekuador, a naikeddeng babaen ti pagtayyekan ti paglikmutan—ken dagiti nadumaduma at aripnong ket nausaren wenno naibalakad kadagiti sabai a rehion kadagiti amin a napalabas a pakasaritaan.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Kangrunaan a Meridiano, geog.port.ac.uk
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Kangrunaan a meridiano iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Tmbox
Daytoy ket isu ti plantilia ti {{tmbox}}, wenno ti meta plantilia ti kahon ti mensahe ti tungtungan a panid. Daytoy a plantilia ket tinawtawagan dagiti sabali a plantilia tapno agited iti agpapada nga estruktura kadagiti pagtabasan a mensahe nga inus-usar kadagiti tungtungan a panid iti kadagiti amin a paset iti daytoy a proyekto. Daytoy ket mabalin a dagus a matawagan iti tungtungan a panid tapno maipresenta ti maysa a mensahe iti isu met laeng a pormat ti pagtabasan dagiti mensahe, ngem daytoy ket saan a pagalagadan. Ti Tmbox ket mangited kadagiti nadumaduma a maris para kadagiti nadumaduma a panggep, mangited kadagiti kasisigud a ladawan no awan ti maited a parametro ti ladawan, ken adda pay dagiti dadduma a nasayaat a langa. Daytoy a plantilia ket agobra a kapada ti {{ambox}} ken agusar kadagiti kapadana a parametro.
Maisingasing nga alagaden ti estilo
Dagiti kita ti kahon ti mensahe ti tungtungan ket sumurot ti isu met laeng a kombension kadagiti kahon a para kadagiti dadduma a nagan ti espasio, ngem dagiti kita ti aniaman a naisangayan a kahon ti mensahe ti tungtungan ket mabalin a saan a nalawag kadagiti sabali a nagan ti espasio. No agikeddeng ti usaren a kitya para iti kahon ti mensahe ti tungtungan, pangngaasi a padasen a suroten dagiti alagaden:
- Ti speedy nasken laeng nga usaren para dagiti plantilia ti nadaras a panagikkat.
- Ti delete nasken laeng nga usaren para kadagiti plantilia a mainaig iti agdama a tungtungan ti panagikkat. Pangngaasi a saan nga usaren daytoy a kita ti panagikabil ti nalabbasit a pagbeddengan para iti kahon ti mensahe.
- Ti content ken style ket nasken nga usaren para kadagiti ballaag ken dagiti alerto. Usaren ti content (adda iti kahel a beddeng) para iti nangruna ken dagiti dagus nga alerto, ken ti style (duyaw a beddeng) para kadagiti saan unay a nangruna a ballaag. Dagiti kahon ti mensahe kadagitoy a kita ket maitutop laeng koma a temporario: dagitoy ket nasken a manamnama nga agnanayon nga awan patinggana kadagiti tungtungan a panid.
- Ti move ken protection ket nasken laeng koma a mausar para kadagiti kahon ti mensahe a mainaig kadagiti panagiyalis ken panagitipon, ken panagsalaknib iti panid.
- Ti notice a kita ket nasken a mausar para kadagiti kaaduan a kahon ti mensahen ti tungtungan a panid; dagiti naikeddeng a mangibaga wenno mangibukel ti pakaammo. No saan a nalawag a maitutop ti kahon ti mensahe ti tungtungan a panid iti maysa kadagiti dadduma a kita, mabalin a dayta ket pakdaar a kita.
Panagusar
Kas pagarigan ti nalaka a panagusar:
{{tmbox | text = Teksto.}}
Kas pagarigan ti narikut a panagusar:
{{tmbox | type = style | image = [[Image:Emblem-question-yellow.svg|40px]] | style = width: 400px; | textstyle = color: red; font-weight: bold; font-style: italic; | text = Ti bagi ti teksto ti mensahe. }}
Dagiti kita ti kahon ti mensahe ti tungtungan a panid
Dagiti sumaganad a kas pagarigan ket agusar kadagiti sabali a parametro titype ngem saan nga agusar ti parametro ti ladawan isu nga agusarda kadagiti kasisigud a ladawan para iti tunggal maysa a kita.
Espesial
Dagiti dadduma pay a kombinasion ti parametro.
Dagiti parametro
Listaan kadagiti amin a parametro:
{{tmbox | type = speedy / delete / content / style / notice / move / protection | image = none / [[Image:Some image.svg|40px]] | imageright = [[Image:Some image.svg|40px]] | style = Dagiti pateg ti CSS | textstyle = Dagiti pateg ti CSS | text = Ti bagi ti teksto ti mensahe. | small = {{{small|}}} / yes | smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smalltext = Ti ab-ababa a bagi ti teksto ti mensahe . }}
type
- No awan ti naited a parametro ti type ti plantilia ket agusar ti kasisigud a kita ti notice. Daytoy ket maikkanto ti kolor dapo a beddeng.
image
- Awan ti parametro = No awan ti maited a parametro ti image ti plantilia ket agusar ti kasisigud a ladawan. No ania ti kasisigud a ladawan ti mausar ket depende iti parametro ti type .
- Maysa aladawan = Nasken a maysa a ladawan nga adda ti kadawyan a notasion iti wiki. 40px - 50px a kaakaba ket kadawyan a nasayaat depende iti pannakabagi ti katayag ken kaakaba. (Ngem ti kahon ti mensahen ket makatengngel ti aniaman a kadakkel ti ladawan.) Ka pagarigan:
image = [[Image:Crystal package settings.png|40px]]
- none = Ti kaibuksilanna ket awan ti ladawan a mausar
imageright
- Awan ti parametro = No maited ti ti parametro ti imageright awan ti ladawan a maiparang iti kanawan a bangir.
- Maysa a ladawan = Nasken a maysa a ladawan nga adda ti kadawyan a notasion iti wiki. 40px - 50px a kaakaba ket kadawyan a nasayaat depende iti pannakabagi ti katayag ken kaakaba. (Ngem ti kahon ti mensahen ket makatengngel ti aniaman a kadakkel ti ladawan.) Ka pagarigan:
imageright = [[Image:Nuvola apps bookcase.png|40px]]
- Uray ania man = Uray aniaman a banag a kayat nga iparang iti kanawan a bangir.
style
- Pagpilian a pateg dagiti CSS babaen ti intero a tabla ti kahon ti mensahe. Nga awan dagiti marka ti insasao
" "ngem adda dagiti panangipatingga a semikolon
;. Kas pagarigan:
style = margin-bottom: 0.5em;
textstyle
- Pagpilian a pateg dagiti CSS nga inus-usar babaen ti selula ti teksto. Kas pagarigan:
textstyle = text-align: center;
text
- Ti bagi ti teksto ti mensahe .
Dagiti bassit a parametro
small
- yes = Agaramid ti basbassit a kahon ti mensahe a tumpaw iti kanawan. Agaramid pay daytoy ti basbassit a kasisigud a ladawan. Laglagipen a ti ania man a datos a maikabil kadagiti parametro ti smallimage, smallimageright ken smalltext ket mausar laeng no ti "small=yes". Ti panagaramid tapno maawatan ti plantilia ti bassit a parametro, usaren dagiti sumaganad a kodigo:
small = {{{small|}}}
smallimage
- Awan ti parametro = No maited ti parametro ti smallimage daytoy a plantilia ket agsubli nga agusar ti parametro ti image. No awan tilinaon ti parametro ti image ti bassit a kasisigud a ladawan ti mausar.
- Maysa a ladawan = Nasken a maysa a ladawan nga adda ti kadawyan a notasion iti wiki. Ti 30px a kaakaba ket kadawyan a nasayaat. Kas pagarigan:
smallimage = [[Image:Crystal package settings.png|30px]]
- none = Ti kaibuksilanna ket awan ti ladawan a mausar. Daytoy ket tuonanna ti ania man a ladawan a maikabil iti image, no maikabil ti "small=yes".
smallimageright
- Awan ti parametro = No maited ti parametro ti smallimageright daytoy a plantilia ket agsubli nga agusar ti parametro ti imageright. No awan pay ti linaon ti parametro ti imageright awan ti ladawan a maiparang iti kanawan a bangir.
- Maysa a ladawan = Nasken a maysa a ladawan nga adda ti kadawyan a notasion iti wiki. Ti 30px a kaakaba ket kadawyan a nasayaat. Kas pagarigan:
smallimageright = [[Image:Nuvola apps bookcase.png|30px]]
- Uray ania man = Ti aniaman a dadduma abanag a kayat nga iparang iti kanawan a bangir.
- none = Kaibuksilanna nga awan ti maiparang a ladawan iti kanawan a bangir. daytoy ket tuonanna ti ania man a maikabil a ladawan ti imageright, no maikabil ti "small=yes".
smalltext
- Ti ab-ababa a bersion ti bagi ti teksto ti mensahe. No maited ti parametro ti smalltext daytoy a plantilia ket agsubli iti parametro ti text .
Dagiti teknikal a salaysay
No nasken ti agusar kadagit espesial a karakter iti teksto ti parametro nasken dagitoy a taawan ti kastoy:
{{tmbox | text =   Senial ti agpada = ken pangrikep ti rugi ken gibus { } ket nasayaat a mabalin dagitoy. Ngem adda ditoy ti ''pipe'' {{!}} Ngem adda ditoy ti ''pipe''  }} . Ken tattan ket ti ''pipe'' ken dagiti gibus pangrikep  |}} .   }}
Daytoy a plantilia ket agus-usar kadagiti klase ti CSS ti idiay MediaWiki:Common.css para kadagiti kaaduan a langana, isu a daytoy ket napno a mabalin a mabaliwan ti kudilna.
Kitaen pay
Dagiti kapada plantilia:
- {{Pakdaar}}
Adda dagiti nadumaduma a meta-plantilia iti pamilia ti mbox :
- {{ambox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti artikulo.
- {{cmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti kategoria.
- {{imbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti papeles (ladawan).
- {{mbox}} – Adda iti panagduktal ti nagan ti espasio, para kadagiti kahon ti mensahe nga inus-usar kadagiti nadumaduma a kita ti panid ken isunga makasapul nga agbaliw ti estilo depende iti panid a nakausaranna.
- {{ombox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti dadduma a pampanid.
- {{tmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti tungtungan a panid.
Asideg a mainaig kadagiti meta-plantilia:
- {{asbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti pungol nga artikulo.
- {{dmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti panangilawlawag ken naiyasentar a pagsurotan.
- {{fmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti paulo ken baba.
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Plantilia:Dokumentasion/pangsubok
Pangsubok a kaskaso para iti pagipadasan a bersionUrnosen
Daytoy a plantilia ket us-usaren a panagdokumestasion kadagiti plantilia.
PanagusarUrnosen
Ikabil iti baba kadagiti plantilia a kas ditoy.
[--Maudi a linia para iti kodigo ti plantilia--]
{{Dokumentasion}}

Kitaen payUrnosen
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
Pangsubok a kaskaso para iti nangruna a plantiliaUrnosen
{{Dokumentasion}}
Daytoy a plantilia ket us-usaren a panagdokumestasion kadagiti plantilia.
PanagusarUrnosen
Ikabil iti baba kadagiti plantilia a kas ditoy.
[--Maudi a linia para iti kodigo ti plantilia--]
{{Dokumentasion}}

Kitaen payUrnosen
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Iti agtultuloy a panagsuek ti kalidad ti edukasion iti pagilian ken iti umad-adu a sukisok a mangipakita a nasaysayaat ti panagadal dagiti ubing no maaramat ti nakayanakanda a pagsasao iti panagisuro kadakuada kadagiti umuna a tukad ti elementaria, impaulog ti Departamento ti Edukasion ti DepEd Order No. 74 Series 2009 a napauluan iti Institutionalizing Mother Tongue-Based Multilingual Education wenno Mother Language Education (MLE). Iti Kailokuan, maaramat ti Ilokano kadagiti umuna a tallo grado iti elementaria. Kalpasanna, in-inut a maiserrek ti Filipino ken Ingles kadagiti nangatngato a tukad.
Adtoy ti makuna ti maysa nga eksperto, ni Dr. Lily Ann C. Pedro, agdama a hepe ti Center for Teaching Excellence iti MMSU College of Teacher Education, maipanggep daytoy nga isyu. Continue reading “Nasken nga Ilokano ti pagisuro”


text:
Papa Nicolas I
Ni Papa Nicolas I (c. 800 – 13 Nobiembre 867), wenno San Nicolas ti Natan-ok, ket nagturay manipud idi 24 Abril 858 aginggana idi pimmusay. Isu ket nailaglagipan a kas ti maysa a nagitiptipon kadagiti turay ken bileg ti papa, a nagipekpeksa ti impluensia iti naipakasaritaan a panagrang-ay ti kinapapa ken ti puestona kadagiti Kristiano a pagpagilian iti Lumaud a Europa. Ni Nicolas ket nangipatpatalged a ti papa ket nasken nga adda ti dagup a pangturay kadagiti amin a Kristiano, uray dagiti naarian, kadagiti banag iti pammati ken dagiti moralidad.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Durant, Will. Ti Panawen ti Pammati. New York: Simon ken Schuster. 1972. Kapitulo XXI: Panagsupsuppiat ti Kristianidad 529–1085. p. 517–551
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Nicolas I iti Wikimedia Commons


text:
1974
Ti 1974 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Anero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 30 – Olivia Colman, Briton nga aktres
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 28 – Penélope Cruz, aktres a naipasngay idiay Espania
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 1 – Charlene Gonzales, Filipina a personalidad ti telebision ken pelikula
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 24 – Ruffa Gutierrez, aktres a naipasngay idiay Filipinas
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 30 – Hilary Swank, Amerikana nga aktres
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 28 –Joaquin Phoenix, Amerikano nga aktor a nayanak idiy Puerto Rico
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 11 – Leonardo DiCaprio, Amerikano nga aktor
- Nobiembre 28 – Allen Pineda Lindo , maysa a Filipino-Amerikano a kumakanta
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 29 – André Guillaumin, Pranses a botaniko (naipasngay 1885)


text:
Plantilia:Wikivar
Daytoy a plantilia ket palakaenna ti pannagiparang kadagiti karuay ti Wikipedia ken ti naaramiden a "salangka a balikas" ken pagpilian pay dagiti
:parametroda. Dagiti nagan ti karuay/salamangka a balikas ket ker automatiko nga agbalin a a dakkel a letra:
{{wikivar|PAGENAME}}ken
{{wikivar|pagename}}ket agpataudda iti:
{{PAGENAME}}
Ti maikadua a parametro a maited ket matratonto a kas parametro ti karuay wenno salamangka a balikas. Kas pagarigan:
{{wikivar|DEFAULTSORT|Kusanagi, Motoko}}agpataud iti:
{{DEFAULTSORT:Kusanagi, Motoko}}
Tapno pagbaliwen iti nagan ti karuay wenno salamangka a balikas iti silpo dagiti paset ti "Karuay" iti Tulong:Salamangka a balbalikas, isaad ti umuna a parametro a kas "linked". Kas pagarigan:
{{wikivar|linked|PAGENAME}}agpataud iti:
{{PAGENAME}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Plantilia:Naipatuloden
Naipatuloden
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket inus-usar kadagiti tungtungan a panid tapno maibaga a naipatuloden ti esurat.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Nalpasen}} – Nalpasen
- {{Nalpasen-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Nalpasen}} – ✓ Nalpasen
- {{Di pay nalpas}} – Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Di pay nalpas}} – ✗ Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas ken dinto a malpas}} (wenno {{Di pay nalpas2}}) – Di pay nalpas ken mabalin a dinto malpas
- {{Baak-bassit}} - Baak
- {{Nalpas bassit}} – Nalpas bassit
- {{Gudua a nalpas}} – Gudua a nalpas
- {{Nasimpa}} – Nasimpa
- {{Saan a simpaen}} – Saan a simpaen
- {{Innayon}} – Innayon
- {{Araramiden}} – Ar-aramiden...
- {{Araramidenna ti}} – Ni Kaspagarigan ket ar-aramidenna ti...
- {{Agur-uray}} – w Agur-uray
- {{Di sigurado}} – Di sigurado
- {{Agkitkita}} – Agkitkita...
- {{Patpatangan}} – Agdama a patpatangan...
- {{Naipatuloden}} – Naipatuloden
- {{Saludsod}} — Saludsod:
- {{Panunot}} – Panunot:
- {{Senial ti ballaag}} – Ballaag
- {{Agyamanak}} – Agyamanak
- {{Awan ti aniamanna}} – Awan ti aniamanna!
- {{Kur-it}}, agiparang laeng ti kur-it –
- {{Ekis}}, agiparang laeng ti ekis –
- {{Smarka}}, agiparang laeng ti marka ti saludsod —
- {{Bumbilya}}, agiparang laeng ti bumbilya–
- {{Nalpasen ti panangitipon}}, para kadagiti nalpasen a panangitipon – Nalpasen ti panangitipon.


text:
Maus-usar daytoy para iti panagpartuat ken panagtaripato kadagiti listaan ti pampanid—ken kangrunaan a para iti panggep dagiti listaan ken dagiti usarda iti artikulo ken panagtaripato ti kategoria. Saan a paset daytoy ti
isbangan ti panangikategoria ti ensiklopedia.
Adu pay a pakaammo:
Dagitoy a kategoria ket
nailemmeng kadagiti nakaikamenganna a panid—malaksid no naisaad ti maitunos a kakaykayatan ti agar-aramat. Dagitoy a kategoria ket maus-usar a panagsurot, panagpartuat ken panagurnos kadagiti listaan ti pampanid a nasken nga "
adu a maasikaso" (kas pagarigan, pampanid nga agus-usar iti nasukatanen a sintaksis), wenno mabalin a nasken koma nga urnosen ti sinoman iti kasapaan a panagaramid. Dagitoy a kategoria ket agserbi pay tapno mailasin dagiti kameng dagiti nadumaduma a listaan wenno dagiti subkategoria iti dakdakkel ken nasaysayaat a listaan ( nailasin babaen kadagiti pannakaidasig).
Daytoy ket pagsurotan a kategoria para kadagiti
dakamat ti CS1 nga agus-usar iti parametro ti
|language=ru tapno mailasin ti taudan iti
Ruso. Dagiti panid iti daytoy a kategoria ket nasken koma laeng nga inayon babaen dagiti plantilia ti CS1 ken Modulo:Citation/CS1.
Kitaen pay
Pampanid iti kategoria "Dagiti taudan ti pagsasao ti CS1 iti Ruso (ru)"
Dagiti sumaganad a 14 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 14 a dagup.


text:
BAGUIO CITY – Nalidem pay a maipalubos iti panakaisubli ti face-to-face training kadagiti uniformed personel ditoy Baguio City.
Impaganetget manen ni Mayor Benjamin Magalong a saan pay a mabalin a maisubli ti nasao a kita ti panagsanay kas panagridam kontra COVID-19.
Kinunana a babaen iti daytoy ket maliklikan ti panakapasamak ti clustering ti kaso ti COVID-19 kadagiti pulis ken bombero.
Nupay kasta, dinakamatna nga agtultuloy met latta ti virtual training ti PNP ken BFP kas maibasar metlang iti nagbalin a saritaan dagitoy.
Immunan nga impaulog ni Mayor Magalong ti pammilin a nangsuspindir iti face-to-face a panagsanay dagiti trainees ti PNP ken BFP kalpasan nga adda dagiti nagpositibo iti COVID-19 kadagitoy kabayatan ti nasao a kita ti panagsanayda ditoy siudad ti Baguio.


text:
Agyamyaman ti mangidaulo iti ili ti Galimuyod iti nagbalin a tignay dagiti umili ti naisayangkat a Dugong Bombo New Normal Blood Letting Activity.
Iti pannaki-uman ti Bombo Radyo Vigan kenni Galimuyod Mayor Jessie Balingsat, no man pay parikot ti umili ti panniempo ken ti agdama a pandemya saan a nakalipat dagiti kalugaran na ti tumulong kadagiti agkasapolan ti dara kangrunaan dagiti miyembro ti Sanggunian Kabataan ken dagiti opisyales ti barangay.
Innayon ti Mayor nga inururay na ti nasao nga aktibidad sakbay nga agpabakuna ta maysa isuna kadagiti kinanayon nga agidondonar ti dara ta napintas ti ipaayna.
Sangagasut uppat a pulo ti nagbalin a succesful blood donors ita nga aldaw ti nasao nga ili ken iti agdama addaanen ti pakabuklan a siam a gasut pito pulo ket uppat ti ballaygi a nakapagdonar ti dara manipod idi bulan ti enero.


text:
-
Kangrunaan a nabigasion
-
Biruken ti plano a sapsapulem ita.
Kualipikado para iti Medicaid ken Medicare?
-
Pilien ti estadom.
Dagiti estado A agingga - GMapan iti
Dagiti estado H agingga - LMapan iti
Dagiti estado MMapan iti
Dagiti estado N agingga - RMapan iti
Dagiti estado S agingga - WMapan iti
-
Sentro iti Pagalaan
Impormasion tapno ilawlawag dagiti pagpilian a plano iti salun-at para kadagiti tattao nga addaan iti Medicaid ken Medicare.
Dagiti Benepisio
Ammuen ti maipapan kadagiti benepisio ti doble a plano iti salun-at, ken no kasano a nadisenio dagitoy tapno tumulong kadagiti tattao nga addaan iti Medicaid ken Medicare.
Panagpalista
Addaanka kadi wenno adda kadi am-ammom nga agpada nga addaan iti Medicaid ken Medicare? Ammuen no kasano ti agpalista iti doble a plano iti salun-at.
Pannakaikari
Ania ti masapul tapno makualipikar para iti doble a plano iti salun-at? Adtoy ti sumagmamano a pamuspusan para kadagiti tattao nga addaan iti Medicaid ken Medicare.
- Maipapan Kadakami
-
Medicaid
Dagiti plano a nalaka wenno awan bayadna
Dagiti plano ti Medicare para kadagiti espesial a kasapulan a kualipikado iti dua
Dagiti plano a mangipaay iti espesial a sakup kadagiti addaan iti agpada a Medicaid ken Medicare
-
- Para Kadagiti Miembro (Aglukat iti Baro nga Tab)
-