text:
BANNAWAG Online!
Maragsacan cami a mangipadamag nga addanton Internet edition ti Bannawag, ti cangrunaan a periodico dagiti Ilocano, segun ti naawat mi nga email ni Cles Rambaud, Associate Editor ti Bannawag, idi Enero 30, 2009:
“Dandanin agmata daydi arapaapmo nga adda koma met website ti Bannawag,” insurat ni Cles. “Uray dagiti kakabsat a magasin ti Bannawag, addanto metten websiteda. Inaprobaranen ti MB Management daytoy a kiddaw.
Ti “arapaap” a dinacamat ni Editor Rambaud isu ti linaon ti impaskinco a blog entry a napauluan iti “Bannawag Website–An Open Letterr” iti ilocano-samtoy.blogspot.com idi Feb. 22, 2007. Daytoy ti insuratco: “…itan adda pamuspusan tapno mataginayon ken madadaan nga ucagen dagiti pinanid ti Literatura Ilocana 24/7: isu dayta ti panangipablaac cadagitoy iti las-ud ti Internet. Mabalin nga ipablaac ti amin a sinurat, saan laeng a dagiti mapili wenno capintasan, tapno iti casta mausisa dagiti aggagar nga agusisa no casano ti panangparang-ay iti literatura tayo.” Insingasingco a mangipasdec ti Bannawag iti bucodna a website tapno maipablaac ditoy ti amin a sarita, novela, daniw, salaysay, ken dadduma pay.
Maysa cano laeng a simple a website cas pangrugian daytoy Internet edition ti Bannawag. Cadacami, dackel nga addang dayta agsipud ta lumawanto ti law-ang a masilnagan ti Bannawag. Bareng dumtengto met ti aldaw a mairaman iti Internet Edition ti archive dagiti napalpalabas nga isyu ti Bannawag, cas pagarigan mangrugi iti Nob. 3, 1934 issue (umuna a bilang). Maawatan mi a pangrugian laeng ti umay a simple nga Internet Edition ken maawatan mi met a saan a binangon ti ciudad ti Roma iti maymaysa laeng nga aldaw. Uray pay ni Apo Dios, innem nga aldaw nga… sa naginana iti maicapito…
Cas iti masansan a mabasa tayo iti ungto ti serialized a sinurat, PADAANAN TI SUMARUNO A PASET! Wenno, MAITULOYTO.
12 Comments »
-
Agyamanak unay ta addanto Bannawag online. Nabayagakon nga pimmanaw idiay Ilocos ket marigatannak nga agspul iti nangato to kalidad nga Ilokano writing. Sapay koma ta manayon daytoy nga website
Comment by Fe MacLean | December 16, 2009
-
Do you keep any archives? My father Jose R. Ragasa was a writer for Bannaway starting the early 1960’s. I have some copies of his work, and I am trying to complete my collection. I was wondering if you have any archived stories of his. I am looking for one in particular published around 1990-1993, the last article of his published in Bannaway before his death in July of 1993.
Hoping for your reply,
Rachielle Ragasa Sheffler
San Diego, CA
Comment by Rachielle Sheffler | January 5, 2010
-
sorry for the typo – It’s Bannawag
Comment by Rachielle Sheffler | January 5, 2010
-
I would like to ask you if you could sell back issues of Bannawag. As a child I loved reading “Lang-Ay anak ni Lam-Ang”. This was followed by “Nal-Buan”. This prompted me to read “Biag ni Lam-Ang”.
I learned Ilocano as a child from when I was 10 to 12 years of age. I lived in Gonzaga, Cagayan with my grandparents (father side) and had fond memories of those 3 years. I call it my Ilocano upbringing.
Today, around 30 years later, I look back at those years and remember how I loved the stories of Bannawag. I do not remember the author nor the artist. I do remember Greg Laconsay as my “Papang” (Lilong ko) use to read his articles a lot and was a huge fan.
Going back to the Lam-Ang series, I have 2 major reasons, 1. I could barely speak and read my Dad’s dialect and would love to renew this. Am sure it would not take long 2) and more importantly I would like to share this story of the Lam-ang series to my children. I dare say that it is our “Lord of the Rings”.
Could you please tell me if there is a possibity of getting hold of the complete comics?
Thank you very much, my email is anditso@gmail.com
Greatfull for your response.
Lastly I apologize as I should communicate in Ilocano but I have not used the dialect since I moved to Europe.
Best Regards
Anditso
Comment by Anditso Balaga | January 5, 2010
-
Dear Sir:
I just published an Ilocano autobiography of my great Grandfather, Don Sabas Gaerlan. He was born in Tagudin in 1854. From the age of 12 he maintained his journals until 1916. All in all I was able to transcribe it into a 200 page book including an English translation. He wrote his journals in Ilocano. It’s available at auhtorhouse.com and the title is “Casuratan ti Biagco:Sinurat ni Don Sabas Gaerlan”. It is an important piece of document detailing a lot of historical facts not to mention an entertaining story of his life. I am interested in serializing the book in your magazine. It may need some editorial work though before it can be publish in your magazine. In this regard, can you suggest a name and contact of a person I can oollaborate with in order to have this accomplished?
Sincerely
Jane Guerrero-Malkin
Comment by Jane Guerrero-Malkin | March 5, 2010
-
Napaspasarakak laeng daytoy nga tiempo nga nagdadanggayan ti kaIlocanuan. Nagsayaat kuman no addanto online tayon. Kayat ko kuma met nga makakita manen iti classico nga Bannawag. Idi addanak idiay London, apal palalo ti ay ayat ko ti Bannawag. Indakkelak daytoy a magasin, liblibasek kada reses di elementary nak nga mapan agbasa ti barbaro nga issue na didiay library mi. Ibawbawal ngamin idi ni Papang ko ti agbasa ti komiks, ha ha ha. Uray awan mangmangan wenno agmerienda basta makabasanak…Diak pay nabirukan ditoy Vancouver ti distributor na. Awan pay nakitak nga agkaraywara nga Bannawag ditoy. Kayat ko kuma met nga mabasa dagiti annak ko tapno dida malipatan ti kina Ilocano da a sao…
Comment by Marlene Dasalla-Leones | May 3, 2010
-
maragsakannak a makaammo nga addanto met laengen online ti paggusgustok a magasin Iluko. Kas nabayagen nga awan iti Ilocos, mailiwak unay a makabasa ken makadamag kadagiti banbanag maipapan iti kultura ni Samtoy babaen kadagiti Damdamag wenno kadagiti nobela, sarita wenno salaysay iti magasintayo. Ur-urayek ngarud dayta,apo,
Comment by ma. leonglor escobar | July 5, 2010
-
DIAK PAY LA AMMO TI AGBASA IDI FAVORITO KON TI BANNAWAG. DIMMAKKELAK NGA BANNAWAG READER AGINNGGA ITA NO AGAWIDAK MAN DIAY FILIPINAS DIAK MALIWAYAN TI GUMATANG TI BANNAWAG NGA IYAWID DITOY STATES.
Comment by arnold cabang | August 20, 2010
-
UBINGAK PAY IDI KEN DIAK PAY AMMO TI AGBASA KET FAVORITOKON TI BANNAWAG. MAKALIWLIWA KEN MAKAAWAN TI DADAGSEN TI BARUKONG KEN DAKKEL MAITULONG NA TI PANNAGNA ITI PANAGBIAG.
Comment by arnold cabang | August 20, 2010
-
Nabayag nakon nga pimnaw jay probinsya me nga ilocos sur. Mailiw nak nga makabasa jay indakdakkelak nga ilocano magazene nga bannawag. Adda kadi paggatangan ditoy Caloocan City? Wenno uray anya nga parte ti Manila. No adda ket paki email you man dagijay pagtagilakkwan nga mabalin ko nga paggatangan.
Comment by gabbi antonio | September 13, 2010
-
May I ask if you have an archive of articles written as early as 1960? Thank you
Comment by Bitwen p. carino | April 13, 2013
Leave a Reply
| Next »


c: text/html

text:
MANIPUD ITI ARCHIVES
“Dagiti Nakaitalkan ti Trabaho”
KALPASAN ti adu nga aldaw a panagangin ken panagtudo, nabara ken naginiten idi Lunes, Septiembre 1, 1919. Iti dayta a malem, nakurang pay a 1,000 a delegado ti nagtataripnong iti auditorium a makalaon iti 2,500 iti panglukat a sesion iti kombension idiay Cedar Point, Ohio, U.S.A. Karabiyanna, simmangpet pay ti nasurok a 2,000 a naglugan iti barko, kotse, ken dagiti espesial a tren. Iti Martes, immadu ti bilang dagiti tattao isu a kasapulan a maangay ti nabatbati a programa ti kombension iti ruar iti sirok dagiti dadakkel a kayo.
Makalinong dagiti bulong ngem sumarut latta ti init ket nangpataud iti kasla puntas (lace) nga anniniwan iti kawes dagiti lallaki. Mayang-angin met dagiti dutdot kadagiti kallugong dagiti babbai gapu iti pul-oy ti angin nga aggapu iti Lake Erie. “Iti napintas a kasla parke nga aglawlaw, nga adayo iti arimbangaw ti daan a lubong, arigna paraiso dayta,” kinuna ti maysa a kabsat a lalaki.
Naabak ti pintas ti aglawlaw no idilig iti naragsak a rupa dagiti immatender. “Kasla nakapaspasnek ti amin,” impadamag ti maysa a lokal a diario, “ngem nakaragragsakda a tattao.” Kadagiti Estudiante ti Biblia, talaga a nakaragragsak ti aglalangen kalpasan ti nakaro a pannakasuotda iti napalabas a sumagmamano a tawen: pannakabusor idi panawen ti gubat; pannakabingaybingay kadagiti kongregasion; pannakaiserra ti Brooklyn Bethel; pannakaibalud ti adu gapu iti Pagarian, a pakairamanan dagiti walo a mangidadaulo a kakabsat a lallaki a nasentensiaan a maibalud iti agingga iti 20 a tawen. *
Gapu ta naupay ken nariribukanda, dadduma nga Estudiante ti Biblia ti simmardeng a mangasaba bayat dagita a narigat a tawen. Ngem inaramid ti kaaduan ti amin a kabaelanda nga agtultuloy iti laksid ti panangiparit ti gobierno. Kas pagarigan, impadamag ti maysa nga imbestigador nga iti laksid dagiti nainget a pakdaar, dagiti Estudiante ti Biblia a pinagsaludsodanna imbagada nga “agtultuloyda a mangikasaba iti sao ti Dios agingga iti panungpalan.”
Iti daytoy a panawen ti pannakasuot, dagiti matalek nga Estudiante ti Biblia “sinipsiputanda ti panangidaulo ti Apo, . . . a kanayon nga ikarkararagda ti panangiwanwan ti Ama.” Ita, agkakaduada manen iti naragsak nga asamblea ditoy Cedar Point. Inyebkas ti maysa a kabsat a babai ti rikna ti adu a nangpampanunot no kasano a “parang-ayenda ti trabahoda ken no kasano a mangasabada manen iti organisado a pamay-an.” Kangrunaanna, kayatdan nga aramiden dayta!
“GA”—BARO NGA ALIKAMEN!
Iti makalawas, saan a maawatan dagiti delegado dagiti letra a “GA” a nayimprenta iti programa ti kombension, welcome card, ken kadagiti karatula iti aglawlaw ti pagkombensionan. Iti Biernes, “Co-Laborers’ Day,” inlawlawag ni Joseph F. Rutherford ti kaipapanan dayta kadagiti 6,000 a nakikombension. Ti “GA” kaipapananna ti The Golden Age—maysa a baro a magasin para iti ministerio. *
Maipapan kadagiti padana a napulotan a Kristiano, kinuna ni Kabsat Rutherford: “Iti laksid dagiti riribuk, gapu ta adda pammatida, makitkitada ti Nabalitokan a Panawen ti nadayag a panagturay ti Mesias. . . . Ibilangda a kangrunaan nga obligasion ken pribilehioda nga ipakaammo iti lubong ti idadateng ti Nabalitokan a Panawen. Paset dayta ti inted-Dios a trabahoda.”
Ti Golden Age, “Maysa a Magasin ti Kinapudno, Namnama, ken Pammati,” ket mausar iti baro a pamay-an ti panangisaknap iti kinapudno—ti kampania a panangitukon iti suskripsion iti binalaybalay. Idi naisaludsod no mano ti mayat a makiraman iti dayta a trabaho, timmakder ti amin nga agdengdengngeg. Kalpasanna, “gapu iti ragsak ken regta a marikna laeng dagiti sumursurot iti addang ni Jesus,” inkantada: “Isilnagmo ti lawag ken kinapudnom, O Apo.” “Diakto malipatan a kasla nagunggon dagiti kayo gapu iti nakapigpigsa a kanta,” nalagip ni J. M. Norris.
Kalpasan ti sesion, adu nga oras a naglinia dagiti delegado tapno mairamanda kadagiti umuna nga agsuskribir iti magasin. Narikna ti adu ti kas iti narikna ni Mabel Philbrick, a nagkuna: “Talaga a nakaragragsak a maammuan nga adda manen trabaho nga aramidenmi!”
“DAGITI NAKAITALKAN TI TRABAHO”
Nagsagana ti agarup 7,000 nga Estudiante ti Biblia. Impakaammo ti polieto nga Organization Method ken ti bokleta a To Whom the Work Is Entrusted (Dagiti Nakaitalkan ti Trabaho) dagiti detalye: Ti baro a Service Department iti hedkuarter ti mangiwanwan iti trabaho. Masapul a mangbuangay dagiti kongregasion iti maysa a Service Committee ken madutokan ti maysa a direktor a mangipaay kadagiti instruksion. Mabingbingay dagiti teritoria a tunggal paset ket 150 agingga iti 200 a balbalay. Maaramid ti Gimong ti Serbisio tunggal rabii ti Huebes tapno maisalaysay dagiti kakabsat dagiti kapadasanda ken maitedda dagiti reportda iti serbisio.
“Idi nakaawidkamin kadagiti pagtaenganmi, okupadokami aminen iti panangikampania iti suskripsion,” kinuna ni Herman Philbrick. Adu ti nasarakanda nga interesado. Nadlaw ni Beulah Covey a “kalpasan ti gubat ken nakaro a ladingit, kayat a maammuan ti amin ti maipapan iti umay a nabalitokan a panawen,” ti tiempo a masolbar ti amin a problema ken nasayaaten ti biag ti amin. Insurat ni Arthur Claus: “Talaga a nasdaaw ti intero a kongregasion gapu ta nagadu ti nangala iti suskripsion.” Iti uneg ti dua a bulan manipud iti umuna a ruar, dandani kagudua a milion a sampol a kopia ti The Golden Age ti naipaima, ken 50,000 ti nagsuskribir iti magasin.
Idi agangay, kinuna ni A. H. Macmillan nga iti artikulo a “Gospel of the Kingdom” (Ebanghelio ti Pagarian), a ruar ti The Watch Tower a Hulio 1, 1920, ti kaunaan a gundaway a pinaregta ti organisasion dagiti kakabsat iti intero a lubong a mangikasaba iti Pagarian ti Dios. Dayta nga artikulo ginutugotna ti amin a napulotan a Kristiano a “mangipaay iti pammaneknek iti lubong nga asidegen ti pagarian ti langit.” Ita, dagiti kakabsat ni Kristo, “dagiti nakaitalkan ti trabaho,” ket adda kaduada a minilion a naregta a mangikaskasaba iti sao bayat nga ur-urayenda ti nabalitokan a panawen a panagturay ti Mesias.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SUHETO ITI AKKUB | SIASINO DAGITI SAKSI NI JEHOVA?
Ania a Kita ti Tattao Dagiti Saksi ni Jehova?
Maysakami nga internasional nga organisasion a saan a konektado iti sabali a relihion. Uray no adda idiay United States ti hedkuartermi, aggigian iti sabali a nasnasion ti kaaduan kadakami. Kinapudnona, nasurok a 8 a milion kadakami ti mangisursuro iti Biblia iti nasurok a 230 a dagdaga, kas panangsurot iti sasao ni Jesus: “Daytoy naimbag a damag ti pagarian maikaskasabanto iti intero a mapagnaedan a daga maipaay a pangsaksi kadagiti amin a nasion.”—Mateo 24:14.
Sadinoman ti paggigiananmi, ikagkagumaanmi ti agtulnog iti linteg. Ngem determinadokami nga agtalinaed a neutral iti politika. Sursurotenmi ngamin ti bilin ni Jesus kadagiti Kristiano nga agtalinaed a ‘saan a paset ti lubong.’ Isu a dikami makiramraman kadagiti isyu ken ar-aramid maipapan iti politika wenno sumupsuporta iti gubat. (Juan 15:19; 17:16) Kinaagpaysuanna, idi Gubat Sangalubongan II, naibalud dagiti Saksi ni Jehova, naparparigatda, ken napapatay pay ti dadduma gapu iti neutral a takderda. Insurat ti maysa a dati a German nga obispo: “Adda kalinteganda a mangibaga nga isuda laeng ti kangrunaan a saan a nagsoldado gapu iti diktar ti konsiensiada” idi nagturay ni Hitler.
“Determinado [dagiti Saksi ni Jehova] a mangaramid iti umiso. Mayat no dagitoy a managsakripisio a tattao ti agtugaw uray kadagiti kangatuan a posision iti politika—ngem uray ania ti ar-aramidentayo dida pulos awaten dayta. . . . Resrespetuenda dagiti agtuturay iti gobierno ngem patienda a ti laeng Pagarian ti Dios ti makasolbar iti amin a problema ti tao.”—Diario a Nová Svoboda, Czech Republic
Ngem dimi met isinsina ti bagimi. Inkararag ni Jesus iti Dios maipapan kadagiti adalanna: “Kiddawek kenka, a saanmo nga ikkaten ida iti lubong.” (Juan 17:15) Isu a makitkitanakami iti pagtrabahuan, paggatangan, ken eskuelaan.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Pagarian ti Dios?
Ammuem no apay a nasaysayaat ti gobierno ti Dios ngem iti amin a gobierno.


text:
Guam
Ti Guam (i/ˈɡwɑːm/; Chamorro: Guåhån) ket maysa a naurnos, a saan a nainkorporado a teritorio iti Estados Unidos a mabirukan idiay akinlaud a Taaw Pasipiko. Maysa daytoy kadagiti lima a teritorio ti Estados Unidos nga addaan iti naipatakder a paisano a gobierno.[2][3] Ti Guam ket nailista a kas maysa kadagiti sangapulo ket innem a Saan a Bukod a Naturayan a Teritorio babaen ti Naipangpangruna a Komite iti Dekolonisasion iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[4] Ti kapitolio iti daytoy nga isla ket ti Hagåtña (sigud idi nga Agaña). Ti Guam ket isu ti kadakelan ken akin-abagatan unay iti Is-isla ti Mariana.
Dagiti Chamorro, dagiti patneng a tattao ti Guam, ket immunada tinaengan ti isla idi agarup a 4,000 a tawtawen.[5] Daytoy nga isla ket addan ti atiddog a pakasaritaan iti Europeano a kolonialismo. Nadutokan babaen ni Ferdinand Magellan idi agdama ti panagbanbaniaga dagiti Kastila idi Marso 6, 1521, ti immuna a kolonia ket naipatakder idi 1668 babaen ti Espania idi isasangpet dagiti agtalinaed a mairaman ni Padre San Vitores, maysa a Katoliko a misionero. Iti adadu ngen dua a siglo, ti Guam ket maysa a nangruna a pagsardengan para kadagiti Espaniol a Galeon ti Galeon a tinawen a nagbalballasiw iti Pasipiko. Daytoy nga isla ket tinengngel babaen ti Espania aginggana idi 1898, nga idi daytoy ket naisuko iti Estados Unidos idi panawen ti Gubat ti Espaniol-Amerikano ken ti kalpasan daytoy ket naited a kas paset iti Tulag ti Paris.
Kas ti kadakkelan nga isla idiay Mikronesia ken ti maymaysa laeng a tinengngel ti Estados Unidos nga isla iti dayta a rehion sakbay ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Guam ket tiniliw ti Hapon idi Disiembre 8, 1941, kadagiti oras kalpasan ti panagbomba ti Pearl Harbor, ken nasakupan iti dua ken kagudua a tawtawen.
Iti panawen daytoy a panagsakup, dagiti tattao iti Guam ket suheto kadagito aramid a mairaman ti tuok, putolan ken rames,[6] ken napilitda nga umampon ti Hapon a kultura.[7] Ti Guam ket suheto idi ti narungsot a panakilablaban idi natiliw met laeng ti isla babaen dagiti tropa ti Estados Unidos idi Hulio 21, 1944, ti petsa a tinawen a napammadayawan a kas ti Wayaan nga Aldaw.[8]
Tatta nga aldaw, ti ekonomia ti Guam ket nasuportaran babaen ti kangrunaan nga industriana, ti turismo, a naipangpangruna a buklen daytoy kadagiti bisita manipud iti Hapon. Ti maikadua a pagtaudan ti matgedan ti Guam ket ti Militar ti Estados Unidos.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ CIA Factbook: Guam
- ^ "Dagiti teritorio ti E.U.." DOI nga Opisina iti Insular a Pannakibiang. Pebrero 9, 2007.
- ^ "Pannakaipalawag kadagiti Organisasion ti Insular a Politikal a Lugar." Opisina iti Insular a Pannakibiang. Naala idi Oktubre 31, 2008.
- ^ Pakasaritaan iti U.N. a Dekolonisasion a Komite - Opisial a websiten ti U.N.
- ^ Kanton Tasi
- ^ Restitusion ti Gubat a Tignay : panangdengngeg sakbay ti Subkomite iti Insular ken Internasional a Pannakibiang iti Co... | Nailian a Biblioteka iti Australia
- ^ Higuchi, Wakako (Hunio 2001). "Ti Pannaka-Hapon nga Annuroten para dagiti Chamorro iti Guam, 1941-1944". Ti Warnakan iti Pakasaritaan ti Pasipiko. 36 (1): 19–35.
- ^ "Ti polis ti Guam ket nakatiliw iti suspekto iti panaglagip a panagtakaw". Marine Corps Times. Associated Press. Hulio 7, 2007. Naala idi Abril 5, 2010.
- ^ Rogers, Robert F. (1995). Pagtungpalan a Panagtaldiap ti daga: Pakasaritaan iti Guam. Honolulu: Pagmalditan ti Unibersidad iti Hawaii. ISBN 978-0824816780.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Guam iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Guam manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Guam.gov - Opisial a website ti gobierno ti Guam


text:
TI BIBLIA BALBALIWANNA TI BIAG
“Inut-utobko No Ania ti Pagtungpalan ti Biagko”
PANNAKAYANAKNA: 1941
NAKAYANAKANNA: AUSTRALIA
PAKASARITAANNA: MANNIGARILIO KEN MANGNGINUM
TI NAPALABASKO:
Dimmakkelak idiay Warialda, maysa a bassit nga ili ti New South Wales. Kaaduan nga agnanaed iti Warialda ket agmulmula ken agtartaraken kadagiti karnero ken baka. Nadalus ti ili ken manmano ti krimen.
Gapu ta siak ti inauna iti sangapulo nga annak, nagtrabahoakon idi agtawenak iti 13 tapno matulongak ti pamiliak. Yantangay nababa ti adalko, nagtrabahoak iti pagtaraknan iti animal. Iti edad a 15, agay-aywanakon kadagiti napaamo a kabalio.
Adda pagimbagan ken pagdaksan ti panagtrabaho iti rantso. Magustuak ti trabahok, kasta met ti aglawlaw. Iti rabii, agtugawak iti paginuduan ken buyaek ti bulan ken ti namituen a langit bayat a maipulpul-oy ti ayamuom dagiti mula iti aglawlaw. Malagipko nga inut-utobko nga adda la ketdi Namarsua kadagitoy nagpintas a bambanag. Iti sabali a bangir, naipasangoak kadagiti dakes nga impluensia iti rantso. Masansan a mangngegko ti panagsao ti dakes ken nalaka laeng ti maaddaan iti sigarilio. Idi agangay, ugalikon ti agsao ti dakes ken agsigarilio.
Immakarak idiay Sydney idi agtawenak iti 18. Nagaplayak a soldado ngem saanak a naawat gapu ta nababa ti adalko. Simrekak iti sabali a trabaho ket nagnaedak idiay Sydney iti makatawen. Ditoy a damo a nakasaritak dagiti Saksi ni Jehova. Pinatgak ti awisda a tumabuno iti maysa kadagiti gimongda, ket dagus a nabigbigko a pudno dagiti pannursuroda.
Di nagbayag, nagsubliak iti rantso ngem iti daytoy a gundaway idiay Goondiwindi, Queensland. Nakastrekak iti trabaho, nagasawa, ngem nakalkaldaang ta nangrugiak metten nga aginum .
Naaddaankami ken baketko iti dua nga annak. Idin, inut-utobko no ania ti pagtungpalan ti biagko. Nalagipko ti nangngegko iti gimong dagiti Saksi idiay Sydney, isu nga inkeddengko ti agsukimat.
Nakasarakak iti daan a kopia Ti Pagwanawanan a naglaon iti adres ti sanga nga opisina dagiti Saksi ni Jehova iti Australia. Nagsuratak tapno agkiddaw ti tulong. Kas resultana, simmarungkar ti naasi ken naayat a Saksi. Idi agangay, inyadalannak iti Biblia.
NO KASANO A BINALBALIWAN TI BIBLIA TI BIAGKO:
Bayat ti panagadalko iti Biblia, naamirisko a masapul nga agbalbaliwak. Ti maysa a teksto a nakatignayak ket ti 2 Corinto 7:1. Iparparegta dayta a masapul a ‘dalusantayo ti bagbagitayo iti tunggal pakatulawan iti lasag.’
Inkeddengko nga isardeng ti agsigarilio ken aginum. Narigat ti agbalbaliw gapu ta nayugalikon dagitoy. Ngem determinadoak nga agbiag iti wagas a makaay-ayo iti Dios. Dakkel ti naitulong kaniak ti panangyaplikarko iti prinsipio a masarakan iti Roma 12:2: “Ket dikay agpaisukogen iti daytoy a sistema ti bambanag, no di ket agbalbaliwkayo babaen ti panangpabaroyo iti panunotyo.” Nabigbigko a masapul a baliwak ti panagpampanunotko tapno maisardengko ti bisiok ken ibilangko a makadangran dagita kas iti panangmatmat ti Dios. Babaen ti tulongna, naisardengko ti agsigarilio ken aginum.
“Nabigbigko a masapul a baliwak ti panagpampanunotko tapno maisardengko ti bisiok”
Ngem narigatanak a mangisardeng iti panagsaok iti dakes. Naammuakon ti balakad ti Biblia a mabasa iti Efeso 4:29: “Saan koma a rummuar iti ngiwatyo ti rinuker a sasao.” Nupay kasta, saanko a naisardeng a dagus ti naalas a panagsasaok. Nakatulong kaniak ti panangutobko iti sasao ti Isaias 40:26. Kunaen dayta a bersikulo maipapan iti namituen a langit: “Itangadyo dagiti matayo sadi ngato ket kitaenyo. Siasino ti namarsua kadagitoy a banag? Isu Daydiay mangiruruar iti buyotda sigun a mismo iti bilang, isuda amin awaganna sigun a mismo iti nagan. Gapu iti kinaruay iti dinamiko nga enerhia, kasta met a yantangay isu nakired iti pannakabalin, awan uray maysa kadakuada ti mapukpukaw.” Naamirisko a no adda pannakabalin ti Dios a nangparsua iti naglawa nga uniberso—a kaay-ayok unay a buyaen—sigurado nga ikkannak iti bileg nga agbalbaliw tapno maay-ayok ti Dios. Babaen ti kararag ken panangikagumaak, in-inut a naisardengko ti naalas a panagsasaok.
NO KASANO A NAGUNGGONAANAK:
Kas agay-aywan kadagiti animal, awan unay ti gundawayko a makisarita kadagiti tattao ta manmano idi ti tao iti rantso a pagtrabtrabahuak. Ngem babaen iti pannakasanay iti gimong dagiti Saksi ni Jehova, nasursurok nga iyebkas ti opinionko. Gapu iti dayta, kabaelakon nga iranud kadagiti sabsabali ti naimbag a damag maipapan iti Pagarian ti Dios.—Mateo 6:9, 10; 24:14.
Sumagmamanon a tawen nga agserserbiak kas panglakayen iti kongregasion. Ibilangko a pribilehio ti mangaramid iti amin a kabaelak a tumulong kadagiti kapammatiak. Ngem ti kasayaatan a bendision a sinagrapko ket kaduak nga agserserbi ken Jehova ti matalek ken nadungngo a baketko ken naguapo nga annakko.
Agyamanak ta uray nababa ti adalko insuronak ni Jehova. (Isaias 54:13) Umanamongak iti mabasa iti Proverbio 10:22: “Ti bendision ni Jehova—isu dayta ti mangpabaknang.” Segseggaanmi a sangapamiliaan ti makasursuro iti ad-adu pay maipapan ken Jehova ken agserbi kenkuana iti agnanayon.


text:
Leksion 10
Kasanom a Mailasin ti Pudno a Relihion?
1. Maymaysa kadi ti pudno a relihion?
Maymaysa laeng ti pudno a relihion nga insuro ni Jesus kadagiti pasurotna. Mayarig dayta iti dalan nga agturong iti biag nga agnanayon. Kinuna ni Jesus a “bassit dagidiay makasarak iti dayta” a dalan. (Mateo 7:14) Awaten laeng ti Dios ti panagdayaw a naibatay iti kinapudno a linaon ti Saona. Amin a pudno a managdaydayaw ket nagkaykaysada iti maysa a pammati.—Basaem ti Juan 4:23, 24; 14:6; Efeso 4:4, 5.
2. Ania ti kinuna ni Jesus maipapan kadagiti saan a pudno a Kristiano?
Impakdaar ni Jesus a dagiti ulbod a mammadto mulitandanto ti Kristianidad. Agpammarangda a kasla pudno a managdaydayaw, nga ibagbagada a Kristiano ti relihionda. Ngem mailasinmo dagita a tattao gapu iti pudpudno a kinasiasinoda. Kasano? Ti laeng pudno a panagdayaw ti mangpataud kadagiti pudpudno a Kristiano, a mailasin babaen kadagiti galad ken wagas ti panagbiagda.—Basaem ti Mateo 7:13-23.
3. Kasanom a mailasin dagiti pudno nga agdaydayaw?
Usigem dagitoy lima a pakabigbigan:
Dagiti pudno nga agdaydayaw raemenda ti Biblia kas Sao ti Dios. Ikagkagumaanda nga iyaplikar dagiti prinsipio a linaon ti Biblia. Gapuna, ti pudno a relihion ket naiduma iti relihion a naibatay ti pannursurona kadagiti kapanunotan ti tao. (Mateo 15:7-9) Dagiti pudno nga agdaydayaw an-annurotenda ti ikaskasabada.—Basaem ti Juan 17:17; 2 Timoteo 3:16, 17.
Dagiti pudno a pasurot ni Jesus idaydayawda ti nagan ti Dios a Jehova. Indaydayaw ni Jesus ti nagan ti Dios babaen ti panangipakaammona iti dayta. Tinulonganna dagiti tattao a mangam-ammo iti Dios ken sinuruanna ida a mangikararag iti pannakasantipikar ti nagan ti Dios. (Mateo 6:9) Iti lugaryo, ania a relihion ti mangipakpakaammo iti nagan ti Dios?—Basaem ti Juan 17:26; Roma 10:13, 14.
Dagiti pudno a Kristiano ikaskasabada ti Pagarian ti Dios. Ti Dios imbaonna ni Jesus a mangikasaba iti naimbag a damag ti Pagarian. Ti Pagarian ti Dios ti kakaisuna a namnama ti sangatauan. Intultuloy ni Jesus nga impakaammo ti maipapan iti dayta agingga iti ipapatayna. (Lucas 4:43; 8:1; 23:42, 43) Imbagana nga ikasaba dagiti pasurotna ti maipapan iti dayta. No adda makisarita kenka maipapan iti Pagarian ti Dios, ania ti pagarupem a relihion dayta a tao?—Basaem ti Mateo 24:14.
Dagiti pasurot ni Jesus ket saan a paset daytoy nadangkes a lubong. Mailasinmo ida gapu iti saanda a pannakinamin iti politika wenno kadagiti isyu iti kagimongan. (Juan 17:16; 18:36) Saanda met a tultuladen ti makadangran nga ar-aramid ken kababalin ti lubong.—Basaem ti Santiago 4:4.
Naisangsangayan ti panagiinnayat dagiti pudno a Kristiano. Nasursuroda iti Sao ti Dios a raemen ti amin a tattao, aniaman ti pulida. Saanda a supsuportaran ti panaggugubat dagiti nasion, nupay masansan a napasnek dagiti saan a pudno a relihion iti panangsuportada kadagita. (Mikias 4:1-3) Situtulok ketdi nga us-usaren dagiti pudno a Kristiano ti tiempo ken sanikuada a mangtulong ken mangparegta kadagiti sabsabali.—Basaem ti Juan 13:34, 35; 1 Juan 4:20.
4. Mailasinmo kadi ti pudno a relihion?
Ania a relihion ti naibatay iti Sao ti Dios ti amin a pannursurona, mangidaydayaw iti nagan ti Dios, ken mangipakpakaammo iti Pagarian ti Dios kas kakaisuna a namnama ti sangatauan? Ania a grupo ti mangipakpakita iti ayat ken saan a mangsupsuporta iti gubat? Ania ti panagkunam?—Basaem ti 1 Juan 3:10-12.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Panagdayaw nga Anamongan ti Dios
Ammuem ti innem a pagilasinan ti pudno a relihion.


text:
Saint-John Perse
Ni Saint-John Perse (umuna a Saint-Leger Leger, a parbo a nagan ni Alexis Leger) (31 Mayo 1887–20 Septiembre 1975) ket maysa idi a Pranses a mannaniw, isu ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1960 "para iti nagalindayag a panagluas ken mananglukat nga imahen kadagiti daniw na." Isu ket maysa pay a kangrunaan a Pranses a diplomatiko manipud idi 1914 aginggana idi 1940, a kalpasan daytoy ket nagnanayon a nagtaeng idiay Estados Unidos aginggana idi 1967.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Alexis Leger ket naipasngay idiay Pointe-à-Pitre, Guadeloupe. ti nagayad nga apong na, ket maysa a paradawat, ken nagtaeng idiay Guadeloupe idi 1815. Ni apong ken amana ket paradawat da pay; ti amana ket kameng pay ti Konsilo ti Siudad. Ti Leger a pamilia ket adda dua a bukod da a plantasion, ti maysa ket para iti kape (La Joséphine) ken ti sabali ket para iti asukar (Bois-Debout).


text:
Ilog, Negros Occidental
Ti Ilog ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ilog ket politikal a nabingbingay iti 15 a barbaranggay.[2]
- Andulauan
- Balicotoc
- Bocana
- Calubang
- Canlamay
- Consuelo
- Dancalan
- Delicioso
- Galicia
- Manalad
- Pinggot
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Tabu
- Vista Alegre
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Agoo, La Union
Ti Agoo ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Agoo ket nabingbingay iti 49 a barbaranggay.[2]
- Ambitacay
- Balawarte
- Capas
- Consolacion (Pob.)
- Macalva Central
- Macalva Norte
- Macalva Sur
- Nazareno
- Purok
- San Agustin East
- San Agustin Norte
- San Agustin Sur
- San Antonino
- San Antonio
- San Francisco
- San Isidro
- San Joaquin Norte
- San Joaquin Sur
- San Jose Norte
- San Jose Sur
- San Juan
- San Julian Central
- San Julian East
- San Julian Norte
- San Julian West
- San Manuel Norte
- San Manuel Sur
- San Marcos
- San Miguel
- San Nicolas Central (Pob.)
- San Nicolas East
- San Nicolas Norte (Pob.)
- San Nicolas West
- San Nicolas Sur (Pob.)
- San Pedro
- San Roque West
- San Roque East
- San Vicente Norte
- San Vicente Sur
- Santa Ana
- Santa Barbara (Pob.)
- Santa Fe
- Santa Maria
- Santa Monica
- Santa Rita (Nalinac)
- Santa Rita East
- Santa Rita Norte
- Santa Rita Sur
- Santa Rita West
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
SALUDSOD 4
Kasanok a Mailinteg Dagiti Kamalik?
ANIA TI ARAMIDEM?
Panunotem daytoy nga eksena: Makiay-ayam ni Tim kadagiti gagayyemna. Imbatona ti bola ket natamaan ti sarming ti lugan ti kaarrubada.
No sika ni Tim, ania ti aramidem?
AGPANUNOT!
ADDA TALLO NGA OPSIONMO:
Agtarayka.
Pabasolem ti sabali.
Ipudnom iti kaarrubayo ti napasamak, sa ibagam a bayadam ti naperdim.
Mabalin a kayatmo a pilien ti Opsion A. Ngem adda dagiti nasayaat a rason nga aminem dagiti kamalim—nakabuongka man iti sarming wenno sabali pay.
TALLO A RASON NGA AMINEM DAGITI KAMALIM
Dayta ti umiso nga aramidem.
Kuna ti Biblia: “Kayatmi ti agbiag a mapagtalkan iti amin a bambanag.”—Hebreo 13:18.
Mas pakawanendaka ti sabsabali.
Kuna ti Biblia: “Daydiay mangabbong kadagiti salungasingna [wenno, basolna] saanto nga agballigi, ngem daydiay mangipudno ken mangpanaw kadakuada maipakitaanto iti asi.”—Proverbio 28:13.
Kapatgan iti amin, maparagsakmo ti Dios.
Kuna ti Biblia: “Kagura [ni Jehova] dagiti agaramid iti dakes ngem maragsakan kadagiti nalinteg.”—Proverbio 3:32, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Saan nga imbaga ti 20 anyos a ni Karina ken papangna a natiketan gapu iti napartak a panagmanehona. Ngem dina nailimed dayta iti agnanayon. “Kalpasan ti agarup makatawen,” kuna ni Karina, “naammuan ni papangko ti maipapan iti dayta. Nagproblemaak iti kasta unay!”
Ania ti maadaltayo? “Kumaro laeng ti situasion no ilimedmo dagiti kamalim. Apitemto latta dagiti ibungana!” kuna ni Karina.
KASANOKA A MAKASURSURO KADAGITI KAMALIM?
Kuna ti Biblia: “Maitibkoltayo [wenno, agkamalitayo] amin iti adu a daras.” (Santiago 3:2) Ken kas iti naammuantayon, napakumbaba ken manakemka no aminem dagiti kamalim—ken no dagus nga aramidem dayta.
Kalpasanna, agsursuroka kadagiti kamalim. Kuna ti agtutubo a ni Vera: “Kada agkamaliak, panunotek no ania ti masursurok a leksion a makatulong tapno agbalinak a nasaysayaat a tao ken tapno ammokton ti aramidek inton maipasangoak manen iti kasta a situasion.” Kitaentayo no kasanom a maaramid dayta.
Binulodmo ti bisikleta ni papangmo ket naperdim. Ania ti aramidem?
Dimo ibagbaga ken mangnamnamaka a saan a maammuan ni papangmo.
Ibagam ken papangmo ti talaga a napasamak.
Ibagam ken papangmo ti napasamak ngem pabasolem ti sabali.
Saanka a nakapasa iti maysa a test gapu ta dika nag-review. Ania ti aramidem?
Irasonmo a nagrigat ti test.
Aminem a basolmo no apay a dika nakapasa.
Ibagam a kaguranaka ti titsermo.
Ita, subliam dagiti eksena ken panunotem a sika (1) ni papangmo ken (2) ti titsermo. Ania ngata ti marikna ni papangmo ken ti titsermo no dagus nga aminem dagiti kamalim? Ania ngata ti panunotenda no ilimedmo dagiti kamalim?
Ita, panunotem ti maysa a naaramidam a kamali idi napan a tawen ket sungbatam dagiti sumaruno a saludsod.
Ania ti kamalim? Ania ti inaramidmo iti dayta?
Inlimedko.
Pinabasolko ti sabali.
Inaminko a dagus.
No inlimedmo idi ti kamalim, ania ti nariknam kalpasanna?
Mayat—nakalusotak!
Makonkonsiensiaak—impudnok la koman.
Ania koma ti nasaysayaat nga inaramidmo?
Ania ti nasursurom iti kamalim?
ANIA TI MAKUNAM?
Apay a saan nga aminen ti dadduma dagiti kamalida?
Ania ti maikuna dagiti tattao kenka no kanayon nga ilimedmo dagiti kamalim? Ania met ti maikunada no aminem dagiti kamalim?—Lucas 16:10.


text:
DAGITI TAMPOK ITI NAPALABAS A TAWEN
Pannakaidedikar Dagiti Sanga nga Opisina
Idi Oktubre 20, 2012, maragsakan dagiti Saksi ni Jehova iti Korea idi naidedikar ken Jehova dagiti napabaro ken kaibangbangon a pasdek ti sanga nga opisina. Naisangsangayan daytoy nga okasion gapu ta ipalagipna kadagiti kakabsat ti 100 a tawen a matalek a panagserbida. Iti dayta met la a tawen, dimmanonen iti nasurok a 100,000 ti bilang dagiti agibumbunannag. Agarup 1,200 a boluntario iti Korea ken 239 nga international servant ken boluntario manipud iti siam a pagilian ti nagtitinnulong a nangibangon iti baro a residence building, printery building, talyer, ken dagiti audio/video studio. Naan-anay a napabaro met ti kaaduan nga agdama a pasdek.
Ni Anthony Morris a kameng ti Bagi a Manarawidwid ti nangipaay iti makaparegta a palawag ti dedikasion a tinabunuan ti 3,037 a kakabsat. Kabigatanna, adda espesial a miting a naangay iti maysa a nalawa nga exhibition hall, ken nasurok a 1,300 a kongregasion iti Korea ti naka-hook-up babaen ti Internet. Agdagup iti 115,782 a Saksi ni Jehova ken interesado a tattao ti nakangngeg iti nagsayaat a naespirituan a programa.
Saanto a malipatan ti petsa a Marso 9, 2013, iti pakasaritaan dagiti agdaydayaw ken Jehova iti Liberia. Nagtataripnong dagiti bisita manipud iti 11 a pagilian para iti pannakaidedikar ti napabaro ken napalawa a sanga nga opisina. Naragsakan ti amin a nakangngeg iti palawag ti dedikasion nga impaay ni Guy Pierce a kameng ti Bagi a Manarawidwid. Kalpasan ti nasurok a maysa a dekada a gerra sibil a nangpabayag iti panagplano ken panagibangon, napalawa met laeng ti sanga nga opisina ta nagatangda ti kaabayna a lote a dati a paglemlemmengan ken kampo dagiti rebelde. Maragsakan dagiti 51 a Bethelite a mangusar iti 35 ti siledna a residence building, napabaro nga office building, baro a shipping warehouse, maintenance building, kitchen, ken dining room.
Nasisingpet ken relihioso dagiti tattao iti Republic of Georgia. Idi nagpatinggan ti Soviet Union, adda naisangsangayan a tiempo ti panagrang-ay iti naespirituan a sinaruno dagiti nakaro a pannakaidadanes. Ita, saanen a nakaro ti ibubusor, ket maysa a nakallalagip a pasamak iti pakasaritaan dagiti Saksi ni Jehova iti Georgia ti naaramid idi Sabado, Abril 6, 2013. Impaay ni David Splane a kameng ti Bagi a Manarawidwid ti palawag ti dedikasion para iti napabaro ken napalawa a sanga nga opisina, Assembly Hall, ken baro a pasdek para iti School for Kingdom Evangelizers ken School for Traveling Overseers and Their Wives. Nasurok a 800 a Saksi iti Georgia ken 338 a bisita manipud iti 24 a pagilian ti timmabuno iti programa ti dedikasion.
Iti sumaganad nga aldaw, 15,200 ti nakangngeg ken nakabuya iti espesial a palawag ni Brother Splane a nai-hook-up kadagiti paggigimongan dagiti kongregasion iti intero a Georgia. Adu ti natukay ti riknana iti daytoy nga internasional nga okasion. Kuna ti maysa nga agtutubo a kabsat, “Ita, ammokon no anianto ti rikna no addaka iti baro a lubong.”
Idi Hunio 29, 2013, naidedikar ti baro a tallo ti kadsaaranna nga office building iti Bethel iti Yangon, Myanmar. Ni Guy Pierce a kameng ti Bagi a Manarawidwid ti nangipaay iti palawag ti dedikasion a tinabunuan ti 1,013 a pakairamanan dagiti bisita manipud 11 a pagilian. Ti grupo dagiti kakabsat a taga-Myanmar a mangsabat kadagiti bisita iti Yangon International Airport ket inasitgan ti maysa a lalaki a naggapu iti pagilian a maiparit ti trabaho dagiti Saksi ni Jehova. Intudona ti iggemda a karatula a “Welcome Jehovah’s Witnesses” sa dinamagna, “Umayyo kadi sabten dagiti testigo iti maysa a kaso?” “Saan, sabtenmi dagiti gagayyemmi,” insungbatda. “Siasino ngarud dayta Jehova?” insaludsod ti lalaki. Iti ababa a pannao, kinasabaan dagiti kakabsat. Kalpasan ti programa ti dedikasion, naangay ti espesial a miting kabigatanna iti Myanmar Convention Center. Impalawag ni Brother Pierce ti tema nga “Agserbi ken Jehova Buyogen ti Mannakaawat a Puso.” Nai-hook-up ti programa babaen ti telepono iti innem a lokasion iti intero a Myanmar, ket 2,963 ti nakangngeg iti naintiempuan nga impormasion. Maysa a drayber ti bus a nangitulod kadagiti lumugar a kakabsat iti espesial a miting iti Yangon ti nagkuna: “Napaliiwko a naidumdumakayo kadagiti amin a relihion. Nakasingsingpetkayo, nagmayat ti panagbadbadoyo, ken nakaas-asikayo. Nabayagakon a drayber iti bus ngem ita laeng a makakitaak iti kastoy kadisente a tattao!”
Nakaragragsak dagiti matalek nga ad-adipen ni Jehova iti Moldova ta idi Mierkoles, Hulio 3, 2013, impaay ni Stephen Lett a kameng ti Bagi a Manarawidwid ti palawag ti dedikasion iti kabbaro a napalawa a pasilidad ti sanga nga opisina. Karaman ditoy ti tallo ti kadsaaranna a pasdek nga addaan iti literature depot ken 10 a residence room, kasta met ti dua ti kadsaaranna a Kingdom Hall, nga usaren ti pito a kongregasion. Maragsakan ti 33 a Bethelite ti Moldova a nangpasangbay kadagiti bisita manipud Germany, Ireland, Netherlands, Romania, Russia, Ukraine, ken United States. Timmabuno met ti adu a kakabsat a nagserbi a simamatalek ken Jehova bayat dagiti tiempo a maiparit ti trabaho. Dadduma kadakuada ti timmulong idi a nagkopia ken nagiwaras kadagiti literatura. Karaman pay kadagiti timmabuno ti adu a naideporta idi a kadua dagiti nagannakda idiay Siberia bayat ti pannakaidadanes dagiti Saksi ni Jehova iti dati a Soviet Union. Iti Domingo, impaay ni Brother Lett ti makapabileg a palawag a naipatarus iti Romanian ken Russian a tinabunuan ti 14,705—ti kadakkelan pay laeng a taripnong dagiti Saksi ni Jehova iti Moldova.
Itultuloyyo ti Agkararag, ken Dikay Sumuksuko
Impaganetget ni Jesus a masapul nga ‘agkararagtayo ken ditay sumuksuko.’ (Luc. 18:1) Pabilgenyo ti namnamayo tunggal agkararagkayo. Gapuna, “agkararagkayo a di agressat,” wen “reggetanyo ti agkararag.” (1 Tes. 5:17; Roma 12:12) Bayat nga aramidenyo dayta, ‘ti Dios ti talna kabalannakayo koma iti tunggal naimbag a banag tapno aramidenyo ti pagayatanna, nga aramidenna kadakayo babaen ken Jesu-Kristo daydiay makaay-ayo unay iti imatangna.’—Heb. 13:20, 21.


text:
1Ngarud, kas maysa a balud gapu iti panagserbik iti Apo, yunay-unayko nga agbiagkayo kas maikari iti nangayaban ti Dios kadakayo. 2Kanayon koma a napakumbabakayo, naanus ken nasingpet. Ipakitayo ti ayatyo babaen iti panagtitinnulongyo. 3Aramidenyo ti amin a kabaelanyo a mangtaginayon iti panagkaykaysa nga ited ti Espiritu babaen iti talna a mamagsinggalut kadakayo. 4Adda maysa a bagi ken maysa nga Espiritu, kas iti kaadda ti maysa a namnama a nangayaban ti Dios kadakayo. 5Adda maysa nga Apo, maysa a pammati, maysa a buniag. 6Adda maysa a Dios ken Ama ti sangkataoan, Apo ti amin, agtrabaho iti amin ken agtaeng iti amin. 7Naikkan ti tunggal maysa kadatayo iti naisangsangayan a sagut kas mayannurot iti rukod nga inted ni Cristo. 8Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Idi immuli sadi langit Adu a balud ti inkuyogna. Nagited iti sagsagut iti sangkataoan.” 9Ania ti kayat a sawen ti “immuli”? Kayatna a sawen nga immuna nga immulog iti kaunggan a paset ti daga. 10Ngarud, daydi immulog, isu met laeng ti immuli iti ngatoen ken labes ti tangatang tapno adda iti amin a lugar iti amin a lubong. 11Isu ti “nagited iti sagsagut iti sangkataoan.” Dinutokanna ti sumagmamano nga agbalin nga apostoles, ti dadduma profeta, ti dadduma ebanghelista, ti dadduma pastor ken maestro. 12Inaramidna daytoy tapno isaganana amin a tattao ti Dios iti nakristianoan a panagserbi, tapno dumakkel ken mapapigsa ti bagi ni Cristo. 13Iti kasta, sangsangkamaysatayto iti pammati ken pannakaammo iti Anak ti Dios. Agbalintayto a pudno a nataengan a mairukod iti kinaan-anay ni Cristo. 14Ket saantayton a kasla ubbing wenno bassit a bangka a yallo-allon dagiti dalluyon wenno yalla-alla ti agbaliwbaliw nga angin. Kasta ti mapasamak iti panangisuro dagiti manangallilaw a tattao. Mangyaw-awanda babaen kadagiti ulbod nga ibagbagada. 15Ngem babaen iti panangtaginayon iti kinapudno idinto nga iparangarangtayo ti panagayattayo iti tunggal maysa, dumakkeltayo nga awan pagkuranganna iti pannakikaysa ken ni Cristo. Isu ti ulo a mamagtutunos 16iti amin a paset ti bagi, ket agkakamang ti entero a bagi kadagiti nagsusuopanna. Isut’ gapuna a no agtrabaho ti tunggal paset a kas rebbengna, dumakkel ti sibubukel a bagi ket pumigsa babaen iti ayat. 17Iti nagan ti Apo, kunak ngarud daytoy ket ballaagankayo a dikay agbiagen a kas kadagiti Hentil. Awan serserbi ti panagpampanunotda 18ken nakullaapan ti isipda. Nailaksidda iti biag nga ited ti Dios agsipud ta awan a pulos ti ammoda ken natangken ti uloda. 19Saandan nga ammo ti agbain. Naigamerdan iti kinadakes ket awanen ti makaigawid iti panagaramid-da kadagiti amin a kita ti kinarugit. 20Saan a kasta ti nasursuroyo maipapan ken ni Cristo! 21Awan duadua a nangnangngegyon ti maipapan kenkuana ket kas pasurotna, naisuro kadakayo ti kinapudno nga adda ken ni Jesus. 22Iwaksiyo ngarud ti daan a kinataoyo a nangidalan iti sigud a panagbiagyo—ti daan a panagbiagyo a mangdaddadael idi kadakayo gapu kadagiti tarigagay a nangyaw-awan kadakayo. 23Masapul a naan-anay ti pannakapabaro ti puso ken isipyo. 24Masapul nga agbalinkay a baro a tao a pinarsua ti Dios nga umasping kenkuana, ket maipakita daytoy iti nalinteg ken nasantoan a panagbiag. 25Dikayo ngarud agul-ulboden! Ti pudno laeng ti ibaga ti tunggal maysa iti kabsatna iti pammati, ta kamkamengtayo amin iti bagi ni Cristo. 26No agpungtotkayo, diyo ipalubos nga agbasolkayo. Saan koma a lumnek ti init a di bumaaw ti pungtotyo tapno 27diyo ikkan ti Diablo iti gundawayna a mangsulisog kadakayo. 28Ti mannanakaw, isardengnan ti agtakaw. Agtrabaho ketdi tapno mangged a sitatakneng iti kuarta nga agpaay kenkuana ket makatulong met kadagiti napanglaw. 29Dikay agsao iti makapasakit. Usarenyo laeng dagiti balikas a nasayaat ken maiparbeng tapno matulongan ti siasinoman a kasasaoyo. 30Ket diyo pagleddaangen ti Espiritu Santo ti Dios, ta isu ti marka ti Dios iti panangtagikuana kadatayo, maysa a pammatalged a dumtengto ti Aldaw a panangwayawaya ti Dios kadatayo. 31Lipatenyo ti amin a sakit ti nakem, gura ken pungtot. Diyon bugkawan wenno padpadaksen ti padayo a tao. Ikkatenyo ti aniaman a sakit ti nakem iti siasinoman. 32Agkikinnaasi ken agiinnayatkayo ketdi. Agpipinnakawankayo, kas iti panangpakawan ti Dios kadakayo babaen ken ni Cristo.
Copyright
Learn More


text:
Gobierno
Ti gobierno ket nalawa a naipalplawag a kas ti administratibo nga organisasion nga addaan iti katurayan a mangituray ti maysa a politikal nga estado.[1] Iti Britaniko nga Ingles (ken dagiti Mankomunidad ti Pagpagilian), ti gobierno ket naak-akikid a mangitudtudo ti naisangsangayan nga administratibo a burokrasia nga agtengtenggel iti maysa nga estado iti naited a panawen[2]—ket naam-ammuan iti Amerikano nga Ingles a kas maysa nga administrasion. Iti Amerikano nga Ingles, ti gobierno ket mangitudtudo ti dakdakkel a sistema baaen pannakaurnos kadagiti ania man nga estado.[3] Iti adu pay a maipatinayon, ti gobierno ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti Ingles a kas maysa a sinonimo para iti panagturay.
Iti kaso ti nalawa a pannakaipalplawag, ti gobierno ket buklen dagiti lehislador, dagiti administrador, ken dagiti arbitrador. Ti gobierno ket isu ti kabuksilan panangipatungpal ti annuroten ti estado, ken isu pay ti mekanismo para iti panangikeddeng ti annuroten ti estado. Ti porma ti gobierno, wenno ti porma ti panagturay ti estado, ket mangitudtudo ti agasmang dagiti politikal a patakder babaen ti pannaka-urnos ti gobierno.
Dagiti estado ket sinerian babaen ti maysa nga agtultuloy a panagsasaruno kadagiti nadumaduma a gobierno.[4] Kadagiti tunggal maysa nga agsasaruno a gobierno ket buklen ti maysa abagi dagiti agmaymaysa a tattao nga agtengtenggel ken agsansanay ti panagtengnggel ti politikal a panagaramid ti keddeng. Dagiti tignayda ket ti panagaramid ken pannanngipatungpal kadagiti linteg ken mangkappia kadagiti suppiatan. Kadagiti dadduma a kagimongan, daytoy a grupo ket sagpaminsan a kabukbukodan a matagtaginayon wenno tinawtawid a klase. Kadagiti dadduma pay a kagimongan, a kasla dagiti demokrasia, ti politikal a papel ket agtaltalinaay, ngem adda dagiti kanayon a panagsisinnukat ti tattao a mangpunpunno kadagiti puesto.[5]
Ti ania man a kita ti gobierno ket agdama maapektaranna dagiti tignay ti tattao kadagiti adu a nangruna a waya. Gapu ti daytoy a rason, dagiti politikal a sientista ket sapasapda nga agsupsupiat a ti gobierno ket nasken a saan a kabukbukodan a maadadal. Nagsisinnupiatda a ti gobierno ket nasken a maadal a mairaman ti antropolohia, ekonomia, pakasaritaan, pilosopia, siensia, ken sosiolohia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Nobiembre 2010.
- ^ Bealey, Frank, ed. (1999). "gobierno". Ti Blackwell a diksionario ti politikal a siensia: ti alagaden ti agar-aramat kadagiti terminona. Wiley-Blackwell. p. 147. ISBN 978-0631206958.
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford: Amerikano nga Inggles" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2012.
- ^ Flint, Colin & Taylor, Peter (2007). Politikal a Heograpia: Ekonomia ti lubong, Pagilian-Estado, ken Lokalidad (5th nga ed.). Pearson/Prentice Hall. p. 137. ISBN 978-0-13-196012-1.
- ^ Barclay, Harold (1990). Tattao nga Awan Gobiernona: Ti Antropolohia ti Anarkia. Left Bank Books. p. 31. ISBN 1-871082-16-1.
Arnheim, M.T.W. Aristokrasia iti Griego a Kagimongan. Londres: Thames ken Hudson, 1997.


text:
TI PAGWANAWANAN ABRIL 2013
Posible Kadi ti Makapnek a Biag?
Kayat ti Namarsua kadatayo a maaddaantayo iti makapnek a biag. Ania ti makatulong kadatayo tapno maaddaantayo iti makapnek a biag?
Talaga Kadi a Posible ti Makapnek a Biag?
No mapaspasarantayo ti tuok wenno ladingit, kasapulan a maammuantayo no talaga a posible ti maaddaan iti makapnek a biag.
Ni Jesus—Ti Tulbek ti Makapnek a Biag
Usigem ti uppat nga aspeto ti biag ni Jesus a namagbalin nga ad-adda a makapnek ti biag.
Makapnek ti Biag—No Tuladen ni Jesus
Ipakita dagiti pudno a kapadasan a ti panangyaplikar kadagiti sasao ni Jesus iti Sermon iti Bantay ket mangyeg iti makapnek a biag.
“Nauyongak Idi”
Nupay limmatak iti industria ti musika, ammo ni Esa nga awan ti panggep ti biagna. Ammuem no kasano a naammuan daytoy musikero iti heavy-metal ti pudpudno a kinaragsak.
Ammoyo Kadi?
Apay a naawagan ti nagkauna a Nineve iti “siudad ti panagibukbok iti dara”? Apay nga adda barandilias iti pangatepan dagiti nagkauna a Judio?
“Itultuloyyo ti Agdawat, ket Maitedto Dayta Kadakayo”
Usigem ti dua nga ilustrasion ni Jesus iti Lucas kapitulo 11 a mangilawlawag no kasanom a masigurado a denggen ti Dios dagiti kararagmo.
“Nakipagna iti Pudno a Dios”
Ania ti masursurotayo ita ken Noe, ni baketna, ken ti pamiliada?
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Kayat ni Jehova a Dios a maammuam ti kinapudno. Tulongannaka a mangtarus iti Kasuratan.
Dagiti Features a Makita Online
Ania ti Panagadal iti Biblia?
Ammuem ti sungbat dagiti saludsod maipapan iti programa a libre a panagadal iti Biblia.


text:
SUHETO ITI AKKUB | MAKATULONG PAY LAENG KADI TI BIBLIA AGINGGA ITA?
Dagiti Di Agkupas a Prinsipio—Ayat
PRINSIPIO TI BIBLIA: “Kawesanyo ti bagbagiyo iti ayat, ta dayta ket naan-anay a singgalut ti panagkaykaysa.”—Colosas 3:14.
DAGITI PAGIMBAGANNA: Ti ayat a masansan a nadakamat iti Biblia ket saan a ti romantiko nga ayat wenno maipapan iti seksual a rikna. Imbes ketdi, dayta ket ayat a naibatay iti prinsipio a makita babaen kadagiti galad a kas iti pannakipagrikna, kinamanangpakawan, kinapakumbaba, kinasungdo, kinaasi, kinaalumamay, ken kinaanus. (Mikias 6:8; Colosas 3:12, 13) Ti ayat ket agtultuloy a dumakdakkel, saan a kas iti romantiko a rikna a masansan nga agkupas iti panaglabas ti tiempo.
Kuna ni Brenda nga ag-30 a tawenen a naasawaan: “Ti panaginnayat dagiti kakaskasar ket kikit laeng no idilig iti dumakdakkel a panaginnayat dagiti agassawa bayat a bumaybayag ti relasionda.”
Kinuna met ni Sam a kasado iti nasurok a 12 a tawenen: “Ap-apresiarenmi ken baketko—ken pagsidsiddaawanmi pay ketdi—ti kinaepektibo ken kinasimple dagiti balakad ti Biblia! No iyaplikarmo dagita, naannayas dagiti bambanag. Ngem uray ikagumaak a kanayon nga iyaplikar dagita, adda latta tiempo a diak masurot, kas koma no nabannogak, arsagidak unay, wenno medio ti la bagik ti pampanunotek. No kastan ti mapasamak, agkararagak ken Jehova a tulongannak a mangiwaksi kadagita a rikna. Kalpasanna, arakupek ni baketko ket sumayaaten dagiti bambanag!”
“Ti kinasirib mapaneknekan a nalinteg babaen iti ar-aramidna”
Imbaga ni Jesus a “ti kinasirib mapaneknekan a nalinteg babaen iti ar-aramidna.” (Mateo 11:19) No kasta, adda iti Biblia ti amin a pakakitaan ti pudno a kinasirib. Epektibo ken di agkupas dagiti pannursuro ken prinsipiona. Agaplikar dagita iti amin a kultura ken nasionalidad. Makita met kadagita ti nauneg a pannakaawat kadagiti bambanag a nainkasigudan iti tao a mangipatuldo nga adda nangatngato a Gubuayan dagita—ti Namarsua kadatayo a ni Jehova a Dios. Siempre, mapaneknekantayo laeng nga epektibo ti Biblia no iyaplikartayo dagiti balakadna. Gapuna, aw-awisennatayo ti Biblia a ‘nanamen ken kitaentayo a ni Jehova naimbag.’ (Salmo 34:8) Patgam kadi dayta nga awis?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?
Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.
Dagiti Moral a Prinsipio a Talaga a Mangpasayaat iti Biagtayo
Adu ti agkuna nga ‘Aramidem ti ammom nga umiso. Surotem ti ibagbaga ti pusom.’ Nainsiriban kadi dayta? Kitaem no kasano nga ipapaay ti Biblia dagiti mapagtalkam a prinsipio.


text:
San Pedro, Laguna
Ti San Pedro ket maysa a primera klase a siudad ti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Pedro ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[3]
- Bagong Silang
- Calendola
- Chrysanthemum
- Cuyab
- Estrella
- Fatima
- G.S.I.S.
- Landayan
- Langgam
- Laram
- Maharlika
- Magsaysay
- Narra
- Nueva
- Pacita 1
- Pacita 2
- Poblacion
- Riverside
- Rosario
- Sampaguita Village
- San Antonio
- San Roque
- San Vicente
- San Lorenzo Ruiz
- Sto. Niño
- United Bayanihan
- United Better Living
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti San Pedro ket komponente a siudad ti Laguna itan. - Philstar.com
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Biñan
- Cabuyao
- Calamba
- San Pablo
- San Pedro
- Santa Rosa


text:
50Ngem nangngeg daytoy ni Jesus ket kinunana ken ni Jairo,
1Iti saan a nabayag, sinursor ni Jesus dagiti il-ili ken barbarrio ket inkaskasabana ti Naimbag a Damag maipapan iti Pagarian ti Dios. Kimmuyog kenkuana dagiti sangapulo ket dua nga adalan. 2Kimmuyog met ti sumagmamano a babbai a naagasan kadagiti sakitda ken kadagiti dakes nga espiritu: ni Maria a managan Magdalena a nakapaksiatan kadagiti pito a demonio, 3ni Juana nga asawa ni Cusa a katalek ni Herodes, ni Susana ken adu pay a babbai a nangipaay kadagiti sanikuada a kas tulong ken ni Jesus ken kadagiti adalanna. 4Saan nga agsardeng ti panagsangpet dagiti tattao a mapan ken ni Jesus. Naggapuda kadagiti nadumaduma nga ili. Idi naurnongen ti adu a tao, sinaritana daytoy a pangngarig: 5“Adda maysa a tao a napan nagpurruak kadagiti bukel. Idi agpurpurruak, nagdisso ti sumagmamano a bukel iti igid ti dalan a nakapaypayatanda ket tinuktok dagiti tumatayab. 6Adda met sumagmamano a bukel a nagdisso iti kabatoan. Idi agtuboda, nalaylayda ta saan a nadam-eg ti daga a nagdissoanda. 7Nagdisso ti sumagmamano a bukel iti nagtuboan dagiti siitan a mula a nakigiddan a dimmakkel ken nangleppes kadakuada. 8Adda met kadagiti bukel a nagdisso iti nadam-eg a daga, nagtubo ken nagbungada iti sagsasangagasut. “Dumngeg ngarud ti siasinoman nga addaan pannakaawat,” inggibus ni Jesus. 9Sinaludsod dagiti adalan ni Jesus ti kaipapanan daytoy a pangngarig. 10“Naipakaammo kadakayo dagiti palimed ti Pagarian ti Dios,” insungbat ni Jesus. “Ngem maipakaammo dagitoy kadagiti dadduma babaen kadagiti pangngarig, tapno ‘uray kitkitaenda, dida mailasin, ken uray dengdenggenda, dida maawatan.’” 11“Daytoy ti kaipapanan ti pangngarig: Ti bukel isu ti sao ti Dios. 12Dagiti nagdisso iti igid ti dalan, iladawanda dagiti tattao a dumngeg. Ngem umay ti Diablo ket ikkatenna ti mensahe iti pusoda tapno dida mamati ken maisalakan. 13Dagiti nagdisso iti kabatoan, iladawanda dagiti tattao a dumngeg iti mensahe ken awatenda a siraragsak. Ngem saan nga umuneg ti mensahe kadakuada. Mamatida iti apagbiit, ngem suminada no dumteng ti tiempo a pannakasuot. 14Dagiti nagdisso iti ayan dagiti siitan a mula, kayariganda dagiti tattao a dumngeg; ngem dagiti pakaringgoran ken kinabaknang ken ragragsak ditoy a biag, leppesenda ida ket saan a matangkenan dagiti bungada. 15Dagiti nagdisso iti nadam-eg a daga, iladawanda dagiti tattao a dumngeg iti mensahe, salimetmetanda iti naimbag ken natulnog a puso, ket agtalinaedda agingga iti agbungada.” 16“Awan manggangat iti pagsilawan sana kaluban wenno ikabil iti sirok ti pagiddaan. Ikabilna ketdi iti nairanta a pagyananna tapno makita dagiti tattao ti lawagna no sumrekda. 17Ta awan ti nailemmeng a dinto mailatak, ket awan ti palimed a dinto maammoan ken maiparangarang. 18“Agannadkayo ngarud iti panagdengngegyo. Ta ti addaan, maikkanto pay iti ad-adu, ket ti awanan, uray pay ti ipagarupna nga adda kenkuana maikkatto pay.” 19Napan ken ni Jesus ni inana ken dagiti lallaki a kakabsatna, ngem dida makaasideg kenkuana gapu iti kaadu ti tao. 20“Adda idiay ruar ni inam ken dagiti lallaki a kakabsatmo, ket kayatdaka a makita,” adda nagkuna ken ni Jesus. 21“Ti inak ken kakabsatko, isuda dagiti dumngeg ken mangtungpal iti sao ti Dios,” kinuna ni Jesus kadakuada amin. 22Iti maysa nga aldaw, limmugan ni Jesus ken dagiti adalanna iti bangka ket kinunana kadakuada, “Bumallasiwtayo.” Nagrubbuatda ket 23idi aglaylayagda, nakaturog ni Jesus. Dimteng ti napigsa nga angin iti dan-aw ket mangrugin a mapno ti bangka iti danum. Iti kasta, napeggad ti kasasaadda. 24Napan dagiti adalan ken ni Jesus ket riniingda. “Apo! Apo!” kinunada, “lumnedtayon.” Bimmangon ni Jesus ket binilinna ti angin ken dagiti nadawel a dalluyon. Nagtalnada ket nalinak manen ti dan-aw. 25Kinuna ni Jesus kadagiti adalan, “Sadino ti yan ti pammatiyo?” Ngem gapu iti siddaaw ken amakda, kinunada iti maysa ken maysa: “Ania ti katataona daytoy? Bilinenna ti angin ken dagiti dalluyon, ket agtulnogda kenkuana!” 26Intuloyda ti naglayag ket dimtengda iti daga dagiti Gergeseno, iti ballasiw ti Dan-aw ti Galilea. 27Idi sumanglad ni Jesus, sinabat ti maysa a lalaki a taga-ili a nabayagen a linuganan dagiti demonio. Lamolamo, ket saan nga agtaeng iti balay no di ket kadagiti tantanem. 28Apaman a nakitana ni Jesus, nagikkis sa nagparintumeng iti sangoananna. “Jesus nga Anak ti Dios a Kangatoan!” impukkawna. “Ania ti kayatmo kaniak? Pangngaasim ta dinak parigaten.” 29Kasta ti sinaona ta imbilin ni Jesus iti dakes nga espiritu a rummuar iti dayta a lalaki. Masansan a parigatenna ket uray tenglen ken kawaranda dagiti ima ken sakana, pugsotenna ti kawar sa iturong ti demonio iti let-ang. 30“Ania ti naganmo?” sinaludsod ni Jesus. “Armada,” insungbat ti tao, ta adu a demonio ti limmugan kenkuana. 31Dinawat dagiti demonio ken ni Jesus a dina ibaon ida iti yuyeng. 32Iti asideg sadiay, adda dakkel nga arban ti baboy a mangmangan iti bakras ti turod. Nagpakpakaasi dagiti demonio ken Jesus a palubosanna ida a sumrek kadagiti baboy. Pinalubosanna ida. 33Rimmuar ngarud dagiti demonio iti tao ket simrekda kadagiti baboy. Nagdadarison ti entero nga arban iti teppang, sada timmapuak iti dan-aw ket nalmesda amin. 34Idi makita dagiti agtartaraken kadagiti baboy ti napasamak, nagtatarayda a napan nagipadamag iti ili ken kadagiti barbarrio. 35Napan kinita dagiti tattao ti napasamak. Idi makadanonda iti ayan ni Jesus, nasarakanda ti lalaki a nakapaksiatan dagiti demonio. Agtugtugaw a nakabadon iti sakaanan ni Jesus. Nagpulangen ti nasayaat a panunotna. Nagbuteng dagiti amin a tattao. 36Sinarita dagiti nakaimatang iti napasamak no kasano ti pannakapaimbag ti lalaki. 37Gapu iti kasta unay a buteng dagiti Gergeseno, dinawatda ken ni Jesus a pumanaw sadiay. Limmugan ngarud ni Jesus iti bangka ket pimmanaw. 38Nagpakpakaasi ken Jesus ti lalaki a nakapaksiatan dagiti demonio a makikuyog koma kenkuana. Ngem pinagawid ni Jesus a kunana: 39“Agawidka ketdi ket saritaem ti amin nga inaramid ti Dios kenka.” Nagawid ti lalaki ket impadamagna iti entero nga ili ti inaramid ni Jesus kenkuana. 40Idi agsubli ni Jesus iti ballasiw ti dan-aw, inawat a siraragsak dagiti adu a tattao a nangpaspasungad kenkuana. 41Ket dimteng ti maysa a tao nga agnagan Jairo, maysa a pangulo iti sinagoga sadiay. Nagrukbab iti sangoanan ni Jesus ket nagpakpakaasi kenkuana a mapan iti balayna. 42Dandani ngamin matay ti kakaisuna nga anakna a babai nga agtawen iti sangapulo ket dua. Idi magmagna ni Jesus, inaribungbongan dagiti tattao. 43Adda sadiay ti maysa a babai nga agsagsagaba iti panagbulos ti dara. Sangapulo ket dua a tawenen nga agsagsagaba ket nagastona aminen a sanikuana kadagiti mangngagas ngem awan nakapaimbag kenkuana. 44Nakilinnetlet kadagiti tattao ket napan iti likudan ni Jesus. Sinagidna ti gayadan ti kagay ni Jesus, ket dagus a nagsardeng ti panagbulos ti darana. 45“Siasino ti nangsagid kaniak?” sinaludsod ni Jesus. “Saan a siak,” maysa-maysa ti nagkuna. “Apo,” kinuna ni Pedro, “adu a tattao ti agdidinnuron iti lawlawmo.” 46“Adda nangsagid kaniak,” impapati ni Jesus, “ta nariknak nga adda pannakabalin a nauyos kaniak.” 47Idi makita ti babai a naduktalanen, agtigtigerger a napan ken ni Jesus sa nagrukbab iti sangoananna. Iti imatang dagiti amin a tattao, impalawagna no apay a sinagidna ni Jesus ken ti pannakapaimbagna a dagus. 48“Anakko, pinaimbagnaka ti pammatim,” kinuna ni Jesus. “Agawidkan a sitatalna.” 49Madama pay laeng a sasawen daytoy ni Jesus idi dumteng ti naibaon a naggapu iti balay ni Jairo. “Natayen ti anakmo,” kinunana ken ni Jairo. “Saanmon a ringgoren ti Maestro.” 50Ngem nangngeg daytoy ni Jesus ket kinunana ken ni Jairo, “Dika agdanag. Papigsaem ketdi ti pammatim ket umimbagto ti anakmo.” 51Idi dumteng ni Jesus iti balay, awan pinastrekna no di laeng da Pedro, Juan, Santiago ken dagiti nagannak iti ubing. 52Amin nga adda sadiay sangsangitan ken dungdung-awanda ti ubing. “Dikay agsangsangit,” kinuna ni Jesus. “Saan a natay ti ubing—matmaturog laeng!” 53Linalaisda ni Jesus, ta ammoda a natayen ti ubing. 54Ngem iniggaman ni Jesus ti ima ti ubing. “Anak, bumangonka,” kinuna ni Jesus. 55Nagungar ti ubing ket timmakder a dagus. Imbilin ni Jesus nga ikkanda iti kanenna. 56Nasdaaw dagiti nagannak, ngem imbilin ni Jesus kadakuada nga awan pangibagbagaanda iti napasamak.
Copyright
Learn More


text:
Big Bang
Ti Big Bang a teoria ket isu ti mangalaladag a kosmolohiko a modelo a mangipalpalawag ti nasapa a panagrang-ay iti Law-ang.[1] SEgun ti Big Bang a teoria, ti Law-ang ket maysa idi a napudot unay ken nasedsed a kasasaad a napardas a dimmakkel. Daytoy a napardas a panagpadakkel ket nagbanagan ti panagpalamiis iti Law-ang ken nagbanagan tatta ti ti agtultuloy a panagpadakkelna a kasasaad. Segun kadagiti kinaudi a panagrukod ken dagiti panagpalpaliiw, ti Big Bang ket napasamak idi agarup a 13.75 bilion a tawtawen,[2][3] a gapu daytoy a naipanunotan a ti tawen iti Law-ang.[4][5] Kalpasan ti irurugi a panagpadakkelna manipud ti maysa a singularidad, ti Law-ang ket immanayen a nalamiisan tapno makapalubos ti enerhia a mabaliwan kadagiti nadumaduma a subatomiko a partikulae, a mairaman dagiti proton, dagiti neutron, ken dagiti eledtron. Bayat a dagiti proton ken dagiti neutron a naipagtitipon tapno makaporma kadagiti immuna nga atomiko a katengngaan iti bassit laeng a minuto kalpasan ti Big Bang, makasapul ti rinibo a tawtaen tapno maitipon kaniada kadagiti elektron ken agpartuat kadagiti naelektriko nga agmangngamangnga nga atomo. Ti immuna nga elemento a napataud idi ket ti hidróheno, a nairaman dagiti tugot iti helio ken litio. Ti higante nga ulep kadagitoy nga immuna nga elemento ket nakitinnipon babaen ti grabidad tapno makaporma kadagiti bituen ken dagiti ariwanas, ken dagiti nadagdagsen nga elemento ket nasintesado babaen ti kaunegan ti bitbituen wenno idi las-ud dagiti supernova.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wollack, Edward J. (10 Disiembre 2010). "Kosmolohia: Ti Panagadal iti Law-ang". Law-ang 101: Big Bang a Teoria. NASA. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Komatsu, E.; et al. (2009). "Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation". Suplemento Astropsikal a Warnakan. 180 (2): 330. Bibcode:2009ApJS..180..330K. doi:10.1088/0067-0049/180/2/330.
- ^ Menegoni, E.; et al. (2009). "Baro a gawidan dagiti panakaidumaduma iti napino a patakder a talinaay manipud kadagiti CMB anisotropia". Maipapan iti bagi a Panagrepaso D. 80 (8): 087302. arXiv:0909.3584. Bibcode:2009PhRvD..80h7302M. doi:10.1103/PhysRevD.80.087302.
- ^ "Origins: CERN: Dagiti kapanunotan: Ti Big Bang". Ti Exploratorium. 2000. Naala idi 3 Septiembre 2010.
- ^ Keohane, J. (8 Nobiembre 1997). "Ti Big Bang a teoria". Damagen ti maysa nga astropisisista. GSFC/NASA. Naala idi 3 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Big Bang iti Wikimedia Commons


text:
Kasano a Masalaknibanmi Dagiti Annakmi?
“Dika ibagbaga. Sekretota dayta.”
“Awan ti mamati kenka.”
“No ibagam, guraendakanto dagiti dadakkelmo. Ammoda a basolmo dayta.”
“Dinak kadi kayaten a naisangsangayan a gayyemmo?”
“Kayatmo kadi a maibaludak?”
“Papatayek dagiti dadakkelmo no ibagam.”
KALPASAN ti panangusar kadagiti ubbing a mangpennek iti makarimon a derrep, kalpasan ti panangikkatda iti kinatalgedda ken ti kinainosenteda, tarigagayan pay dagiti manangmolestia ti maysa a banag kadagiti biktimada—PANAGULIMEK. Tapno mapatalged dayta a panagulimek, usarenda ti panangibabain, kinalimed, ken pammutbuteng a mismo. Iti kasta naikkat kadagiti ubbing ti kasayaatan nga armasda a maibusor iti panangabuso—ti pagayatan a mangibaga, agsao ken dumawat iti pannalaknib iti maysa a nataengan.
Nakalkaldaang, masansan nga ayunan dagiti nataenganen iti kagimongan dagiti manangabuso ti ubing. Kasano? Babaen ti dida panangikankano iti daytoy a peggad, babaen ti panangyaleng-alengda iti dayta, babaen ti panamati iti masansan a maulit-uliten a sarsarita. Ti di pannakaammo, di umiso nga impormasion, ken panagulimek salaknibanna dagiti manangabuso, saan a dagiti biktimada.
Kas pangarigan, kinuna ti Canadian Conference of Catholic Bishops itay kallabes a ti “tulag a panagulimek ti kaaduan” ti nangipalubos iti nakaro a panangabuso iti ubing a nagtalinaed kadagiti klero a Katoliko iti pinulpullo a tawen. Ti magasin a Time, iti panangipadamagna iti nasaknap a saplit ti incesto, insitarna met ti “tulag a panagulimek” a kas maysa a banag a “mangisaknap laeng iti didigra” kadagiti pamilia.
Nupay kasta, kinuna ti Time a daytoy a tulag ket marmarbeken. Apay? Iti ababa a pannao, ti makagapu ket, edukasion. Kastoy ti panangibaga ti magasin nga Asiaweek: “Umanamong dagiti amin nga eksperto a ti kasayaatan a depensa iti panangabuso ti ubing isu ti pannakaammo ti publiko.” Tapno maidepensada dagiti annakda, masapul a maawatan dagiti nagannak dagiti kinapudno ti pammutbuteng. Ammuenyo dagiti di umiso a pannakaawat a mangsalaknib kadagiti manangabuso ti ubing ken di mangsalaknib kadagiti annakyo.—Kitaenyo ti kahon iti baba.
Sursuruanyo ti Anakyo!
Imbaga ti masirib a ni Ari Salomon iti anakna a ti pannakaammo, kinasirib, ken ti panagpanunot ti mangsaluadto kenkuana “iti dalan ti dakes, iti tao nga agsao kadagiti makadangran a bambanag.” (Proverbio 2:10-12) Saan kadi a dayta ti kasapulan dagiti ubbing? Kunaen ti pampleta ti FBI a Child Molesters: A Behavioral Analysis iti sidong ti titulo a “Ti Kasayaatan a Biktima”: “Iti kaaduan nga ubbing ti sekso ket maysa a maiparit a tema a bassit laeng ti maawatda nga umiso nga impormasion, nangruna ta di ipakaammo dagiti nagannakda dayta.” Dikay ipalubos nga agbalin a “kasayaatan a biktima” dagiti annakyo. Sursuruanyo ida maipapan iti sekso. * Kas pangarigan, awan koma ti ubing a makagteng iti pubertad a di makaammo no kasano nga agbaliw ti bagi bayat daytoy a tiempo. Ti kinaawan ammo ti mangriro, mangpabain kadakuada—ken mamagbalin kadakuada a nalaka a biktima.
Maysa a babai nga awagantayo iti Janet ti naabuso idi ubing pay, ket adu a tawen kalpasanna naabuso iti sekso dagiti dua nga annakna. Malagipna: “Ti pamay-an ti pannakapadakkelmi, dikam pulos pagsasaritaan ti sekso. Gapuna dimmakkelak a mangibain iti dayta. Nakababain dayta. Ket idi adda annakkon, kasta met laeng. Maisaritak dayta kadagiti annak ti dadduma a tao ngem saanko a maisarita kadagiti annakko. Pagarupek a di nasayaat dayta ta agbalin dagiti ubbing a nalaka a biktima no dikay isarita kadakuada dagitoy a banag.”
Mabalin a nasapa a maisuro ti pananglapped iti panangabuso. No isuroyo dagiti ubbing a mangnagan kadagiti paset ti bagi a kas ti mabagbagi [ti babai], dagiti suso, ti ubet, ti mabagbagi [ti lalaki], ibagayo kadakuada a dagitoy ket nasayaat a paspaset, naisangsangayanda—ngem pribado a bambanag. “Saan a maipalubos nga igganan dagiti dadduma a tao ida—uray ni Mommy wenno ni Daddy—ken uray pay ti maysa a doktor malaksid no adda sadiay ni Mommy wenno Daddy wenno imbagana nga OK.” * Kadawyanna, agtaud koma nga agpadpada kadagiti nagannak wenno tunggal nataengan a mangay-aywan dagita a sasao.
Iti The Safe Child Book, kuna ni Sherryll Kraizer a nupay rumbeng a di agbabain dagiti ubbing a di mangikankano, mangriaw, wenno agtaray nga umadayo iti manangabuso, adu nga ubbing a naabuso ti mangilawlawag kalpasanna a dida kayat ti agparang a nabastos. Masapul ngarud a maammuan dagiti ubbing a dadduma a nataengan agaramidda kadagiti dakes a banag ket uray pay ti maysa nga ubing di rumbeng nga agtungpal iti asinoman a mangibaga kenkuana a mangaramid iti dakes a banag. Kadagita a tiempo naan-anay nga adda kalintegan ti maysa nga ubing a mangibaga iti saan, kas ti panangibaga ni Daniel ken dagiti kakaduana kadagiti natataengan idiay Babilonia nga agtarigagay a manganda kadagiti di nadalus a taraon.—Daniel 1:4, 8; 3:16-18.
Maysa a nasaknap a mairekomendar a pamay-an ti panangisuro isu ti ay-ayam nga “Ania ngay no . . . ?” Mabalin nga imtuodenyo, kas pangarigan: “Ania ngay no ibaga ti maestrom a danogem ti sabali nga ubing? Ania ngata ti aramidem?” Wenno: “Ania ngay no (ni Mommy, Daddy, maysa a ministro, maysa a polis) ti nangibaga kenka a tumpuakka iti maysa a nangato a patakder tapno matayka?” Mabalin a di maitutop wenno di umiso ti sungbat ti ubing, ngem dikay pagungtan. Saan a masapul nga iraman iti ay-ayam ti panangkigtot wenno pammutbuteng; kinapudnona, irekomendar dagiti eksperto a maay-ayam dayta iti naalumamay, naayat, naangaw pay a pamay-an.
Sumaganad, isuroyo dagiti ubbing nga agkedked iti panangipakita ti di umiso a panangipateg wenno mangiparikna nga alusiisenda. Imtuodenyo, kas pangarigan, “Ania ngay no ti maysa a gayyem ni Mommy ken Daddy kayatnaka nga ungnguan iti pamay-an a mamagsiddaaw kenka?” * Nasaysayaat no paregtaenyo ti ubing a mangipakita iti aramidenna, nga aramidenyo dayta nga “Ar-arig” nga ay-ayam.
Iti kasta met laeng a pamay-an, masursuro dagiti ubbing ti agkedked kadagiti dadduma a taktika dagiti manangabuso. Kas pangarigan, mabalin nga imtuodenyo: “Ania ngay no adda agkuna, ‘Ammom, sika ti paboritok. Dika kadi kayat ti makigayyem kaniak?’” No masursuro ti ubing ti agkedked iti kasta a taktika, isuroyo dagiti dadduma. Mabalin nga imtuodenyo: “No adda agkuna, ‘Dika kayat nga agsakit ti nakemko, saan kadi?’ Aniat’ ibagam?” Ipakitayo iti ubing no kasano nga agkedked babaen iti sasao ken nalawag, natibker a panagtignay. Laglagipenyo, masansan a dagiti manangabuso subokenda no kasano ti panagtignay dagiti ubbing kadagiti nasikap a pamay-anda. Gapuna masapul a maisuro ti ubing nga agkedked a sititibker ken mangibaga, “Ipulongka.”
Isuroyo dagiti ubbing a mangusar iti sasao ken nalawag, natibker a panagtignay tapno agkedked iti di umiso a singasing
Naan-anay Koma ti Panangsanayyo
Saan koma a mammaminsan laeng a pagsaritaanyo dayta a panagsanay. Masapul dagiti ubbing ti adu a panangulit-ulit. Ikeddengyo a mismo no kasano kalawag ti rumbeng a panangsanayyo. Ngem masapul nga an-anayenyo.
Siguraduenyo, kas pangarigan, a bigbigen ti aniaman a panangikagumaan ti manangabuso a makitulag a sililimed. Rumbeng a maammuan dagiti ubbing a saan a pulos nga umiso ti panangdawat ti maysa a nataengan ti panagilimedda kadagiti nagannakda. Ipanamnamayo kadakuada a kanayon nga umiso ti agipudno kadakuada—uray pay no inkarida a saanda nga agipudno. (Idiligyo ti Numeros 30:12, 16.) Dadduma a manangabuso butbutngenda ti ubing no ammoda a linabsing ti ubing ti dadduma a paglintegan ti pamilia. Ibagada “dika ipulong no dinak ipulong.” Gapuna masapul a maammuan dagiti ubbing a saanto a pulos nga agunget dagiti nagannakda no agipudnoda—uray pay iti sidong dagitoy a kasasaad. Natalgedda no agipudnoda.
Ti panangsanayyo rumbeng nga isaganana met dagiti ubbing a mangibtur kadagiti pammutbuteng. Dadduma a manangabuso pinapatayda dagiti babassit nga ayup iti imatang ti ubing ket butbutngenda a kasta met ti aramidenda kadagiti nagannak ti ubing. Dadduma ti namakdaar iti biktimada nga abusuendanto dagiti ub-ubing pay a kabsatda. Gapuna isuroyo dagiti ubbing a rumbeng a kanayon nga ipulongda ti manangabuso, kasano man ti panangbutbutengna.
Maipapan itoy, nagsayaatan a katulongan a mangisuro ti Biblia. Gapu ta nakalawlawag ti panangipaganetgetna iti mannakabalin-amin a pannakabalin ni Jehova, pagbalinenna a saan unay a nakabutbuteng ti pammutbuteng ti manangabuso. Masapul a maammuan dagiti ubbing nga aniaman dagiti pammutbutengna, kabaelan ni Jehova a tulongan ti ilina. (Daniel 3:8-30) Uray pay dangran dagiti dakes a tao dagiti ay-ayaten ni Jehova, kanayon a tarimaanenna ti nadadael ken pasayaatenna manen ti kasasaad. (Job, kapitulo 1, 2; 42:10-17; Isaias 65:17) Ipanamnamayo kadakuada a makita ni Jehova ti isuamin, agraman dagiti tao nga agaramid ti dakes ken dagiti naimbag a tao a mangikagkagumaan nga agkedked kadakuada.—Idiligyo ti Hebreo 4:13.
Naannad a Kas Kadagiti Uleg
Mammano laeng dagiti pedophile a mangpilit a mismo iti ubing. Kaaduanna kaykayatda nga umuna a gayyemen dagiti ubbing. Ngarud maitutop ti balakad ni Jesus nga agbalin a “naannad a kas kadagiti uleg.” (Mateo 10:16) Ti nasinged a panangaywan dagiti naayat a nagannak ti maysa kadagiti kasayaatan a salaknib iti panangabuso. Dadduma a manangmolestia sapulenda ti maysa nga ubing nga agsolsolo iti publiko a lugar ket kasaritada tapno tignayenda ti panagusiuso ti ubing. (“Pagay-ayatmo kadi ti motorsiklo?” “Umayka ta kitaem dagiti oken idiay trakko.”) Pudno a saanyo a kanayon a kadua dagiti annakyo. Ket mabigbig dagiti eksperto iti panangaywan ti ubing a masapul dagiti ubbing ti wayawaya a mangaramid kadagiti bambanag a saan a kuyogen dagiti nagannakda. Ngem dagiti masirib a nagannak naannadda a mangipaay iti nasapa unay a wayawaya kadagiti annakda.
Siguraduenyo a maam-ammo a naimbag ti asinoman a nataengan wenno natataengan nga agtutubo a nasinged kadagiti annakyo, nga agannadkayo a naimbag no asino ti rumbeng a mangaywan kadagiti annakyo no awankayo. Agannadkayo kadagiti managawir a mamagsiddaaw wenno mangpaalusiis kadagiti annakyo. Kasta met, annadanyo dagiti tin-edyer a kasla nalabes ti panagayatda kadagiti ubbing pay nga annakyo nga awan kaedadda a gagayyemda. Usisaenyo dagiti pasilidad dagiti inaldaw a pagaywanan ken eskuelaan. Pasiarenyo ti intero a patakder ket agsaludsodkayo kadagiti kamkameng [ti pagaywanan/eskuelaan], a siaannad a paliiwenyo ti pannakilangenda kadagiti ubbing. Damagenyo no mabalin a bumisitakayo tapno kitaenyo dagiti annakyo iti di naikeddeng nga oras; no di maipalubos daytoy, agsapulkayo ti sabali.—Kitaenyo ti Agriingkayo! a Disiembre 8, 1987, panid 3-11.
Nupay kasta, ti nakalkaldaang a kinapudno ket, uray pay dagiti kasayaatanen a nagannak dida matengngel ti isuamin a mapasamak kadagiti annakda.—Eclesiastes 9:11.
No agtinnulong dagiti nagannak, adda maysa a banag a matengngelda: ti aglawlaw ti pagtaengan. Ket yantangay kaaduan a panangabuso ti ubing mapasamak iti pagtaengan, dayta ti pakaipamaysaan ti sumaganad nga artikulo.
^ par. 13 Kitaenyo ti Agriingkayo! a Pebrero 22, 1992, panid 3-11, ken Hulio 8, 1992, panid 30.
^ par. 15 Siempre, masapul a digosen ken sukatan dagiti nagannak dagiti babassit pay nga ubbing, ket kadagita a tiempo ugasan dagiti nagannak dagiti pribado a paspaset [ti bagida]. Ngem masapa nga isuroyo dagiti annakyo a mangdigos iti bagbagida; irekomendar dagiti dadduma nga eksperto iti panangaywan iti ubing a masursuroda ti mangugas iti pribado a paspaset [ti bagida] inton agtawenda iti tallo no mabalin.
^ par. 18 Mamakdaar dagiti dadduma nga eksperto a no pilitenyo ti anakyo a mangungngo iti tunggal tao a mangdawat iti kasta a panangipakita iti panangipateg, mabalin a pakapuyenyo daytoy a pannakasanay. Gapuna, dadduma a nagannak isuroda dagiti annakda nga agkedked a sidadayaw wenno mangipaayda iti kasukat dayta no dida kayat nga aramiden ti madawdawat kadakuada.


text:
Kimiko a simbolo
Ti kimiko (wenno atomiko) a simbolo ket maysa a 1- wenno 2-letra nga sangalubongan a nagtitinnulagan a kodigo para iti maysa a kimiko nga elemento, a kadawyan a naala manipud ti nagan ti elemento, a kadawyan daytoy iti Latin.
Ti umuna a letra laeng ti dakkel a letra. Kas pagarigan, ti "He" ket isu ti simbolo pra iti helium (Inggles a nagan, di-amammo idi panawen ti taga-ugma a Romano), ti "Pb" para iti buli (plumbum iti Latin), "W" wenno tungsteno (wolfram iti Aleman, di-amammo idi panawen ti Romano). Dagiti temporario a simbolo a naidutokan kadagiti baro wenno di pay nasintetisado nga elemento ket agus-usar ti 3-letra a simbolo a naibatay kadagiti bukodda nga atomiko a numero. Kas pagarugan, "Uno" ket isu idi ti temporario a simbolo par a iti Hassio nga addaan daytoy ti temporario a nagan iti Unniloctium.
Dagiti kimiko a simbolo ket mabalin mabalin pay a mabaliwan babaen ti panag-usar kadagiti subindise ken superindises tapno maitudingan ti naisangayan nga isotopo iti maysa nga atomo. Ti panakainayon pay, dagiti superindises ket mabalin pay a mausar tapno maitudo ti ionisasion wenno oksidasion a kasasaad iti maysa nga elemento.
Dagiti naikapet a subindise wenno superindises a mangitudo ti maysa a nukleotido wenno molekula ket adda kadagiti sumaganad a kayatna a saoen ken dagiti puesto:
- Ti nukleon a numero (masa a numero) ket maipakita iti kanigid a puesto ti superindises (a kas iti, 14N)
- Ti proton a numero (atomiko a numero) ket mabalin a maitudo iti kanigid a puesto ti subindise (a kas iti, 64Gd)
- No nasken, ti maysa a kasasaad iti ionisasion wenno maysa a natignay a kasasaad ket mabalin a maitudo iti kanawan a puesto ti superindises (a kas iti, kasasaad iti ionisasion Ca2+). Iti astronomia, di-ionisado nga atomiko a hidroheno ket kadawyana naamammoan a kas ti "HI", ken ti na-ionisao a hidroheno ket kas ti "HII".[1]
- Dagiti numero ti atomo iti maysa nga elemento iti maysa a molekula wenno kimiko a kompuesto ket maiparang iti kanawan a puesto ti subindise (a kas iti, N2 wenno Fe2O3)
- Ti maysa a radikal ket maitudo babaen ti maysa a tudekiti kanawan a bakrang (a kas iti, Cl· para iti maysa a klorido a radisal)
Iti Insík ti tunggal maysa a kimiko nga elemento ket addaan ti ideograma, a kadawyan a naaramid para iti daytoy a banag, a kas iti bukodna a simbolo (kitaen ti Dagiti Insik a karakter para iti kimiko nga elemento).
Para kadagiti kompleto a listaan dagiti kimiko nga elemento ken dagiti bukodda a simbolo, kitaen ti:
- Listaan dagiti elemento babaen ti simbolo
- Listaan dagiti elemento babaen ti nagan
- Listaan dagiti elemento babaen ti numero
- Periodiko a lamisaaan dagiti elemento


text:
Kapitulo 10
Intandudona ti Pudno a Panagdayaw
1, 2. (a) Ania ti pakarigatan dagiti kailian ni Elias? (b) Ania nga ibubusor ti nakaipasanguan ni Elias idiay Bantay Carmelo?
BUYBUYAEN ni Elias ti bunggoy bayat a sumangsang-atda iti Bantay Carmelo. Madlaw ti kinapanglaw ken panagbisin dagiti tattao uray agbannawag pay laeng. Dakkel ti epekto kadakuada ti tallo ket kagudua a tawen a tikag.
2 Kaduada a sumangsang-at dagiti 450 a mammadto ni Baal, a natangsit ken makapungtot unay ken Elias, ti mammadto ni Jehova. Pinapatay ni Reyna Jezebel ti adu nga adipen ni Jehova, ngem situtured latta a binusor ni Elias ti panagdayaw ken Baal. Ngem agingga kaano a makapagtalinaed a natibker daytoy a propeta? Mabalin a pagarupen dagita a papadi a saan a kabaelan ida ti maymaysa a lalaki. (1 Ar. 18:4, 19, 20) Dimteng met ni Ari Acab a nakasakay iti naarian a karuahena. Awan met a pulos ti panangisakitna ken Elias.
3, 4. (a) Apay a maamak ni Elias idi agbannawagen? (b) Ania dagiti saludsod nga usigentayo?
3 Agmaymaysa iti dayta a tiempo ni propeta Elias. Bayat a kumitkita ni Elias, ammona a dandanin mapasamak ti kapatgan a panagsalisal ti naimbag ken dakes a di pay pulos napasamak idi. Ania ngata ti rikna ni Elias idi agbannawagen? Maamak ta maysa met a “tao nga addaan rikna a kas kadatayo.” (Basaem ti Santiago 5:17.) Ngem masiguradotayo daytoy: Gapu ta nalikmut kadagiti tattao nga awanan iti pammati, ti apostata nga arida, ken dagiti mammapatay a papadi, narikna la ketdi ni Elias nga awan gawayna.—1 Ar. 18:22.
4 Ngem apay a naipasango ti Israel iti kasta a kasasaad? Ken ania ti masursuroyo iti daytoy a salaysay? Usigentayo ti nabileg a pammati ni Elias ken no kasano a makatulong dayta kadatayo ita.
Agpatinggan ti Napaut a Panagdangadang
5, 6. (a) Ania a pannakidangadang ti nakaipasanguan ti Israel? (b) Kasano a napagpungtot ni Ari Acab ni Jehova?
5 Iti dandani intero a panagbiagna, nakita ni Elias no kasano a nabaybay-an ken naikuspil ti pudno a panagdayaw iti ilida. Makidangdangadang idi ti Israel iti napaut a panagsalisal ti pudno ken palso a relihion, ti panagdayaw ken Jehova a Dios ken ti panagdayaw iti didiosen dagiti nasion iti aglawlawda. Idi kaaldawan ni Elias, dimtengen ti kangitingitan dayta a dangadang.
6 Ni Ari Acab pinagpungtotna ni Jehova ta innalana kas asawa ni Jezebel, ti anak a babai ti ari ti Sidon. Determinado ni Jezebel a mangisaknap iti panagdayaw ken Baal iti nasion ti Israel ken mangtalipupos iti panagdayaw ken Jehova. Dagus a simmurot ni Acab iti pagayatanna. Nangibangon iti templo ken altar para ken Baal ken indauluanna ti panagdayaw iti daytoy a dios dagiti pagano.—1 Ar. 16:30-33.
7. (a) Apay a makaparurod ti panagdayaw ken Baal? (b) Apay a masiguradotayo a saan nga agkontra ti linaon ti Biblia mainaig iti kaunday ti tikag idi kaaldawan ni Elias? (Iraman ti kahon.)
7 Apay a makaparurod ti panagdayaw ken Baal? Ginargarina ngamin ti Israel a mangtallikud iti pudno a Dios. Makarimon met ken naranggas dayta. Ramanenna ti prostitusion dagiti lallaki ken babbai iti templo, aglablabes a seksual a panagragragsak, ken uray pay ti panangidaton kadagiti ubbing. Isu a ni Jehova imbaonna ni Elias a mapan ken Acab tapno ipakaammona ti mapasamak a tikag nga agpaut agingga nga iwaragawag ti mammadto ti Dios ti panagpatinggana. (1 Ar. 17:1) Sumagmamano a tawen ti napalabas sakbay a nagpakita ni Elias ken ni Acab ken imbagana nga ummongenna dagiti tattao ken dagiti mammadto ni Baal iti Bantay Carmelo. *
No an-anagen, agraraira ita dagiti kangrunaan nga aspeto ti panagdayaw ken Baal
8. Ania ti masursurotayo ita iti salaysay maipapan iti panagdayaw ken Baal?
8 Ngem ania ti kaipapanan kadatayo dayta a dangadang? Mabalin a pagarupen ti dadduma nga awanen ti pakainaiganna kadatayo ti salaysay maipapan iti panagdayaw ken Baal, tangay awanen dagiti templo ken altar nga agpaay ken Baal. Ngem saan laeng a salaysay daytoy. (Roma 15:4) Ti sao a “Baal” kaipapananna “makinkukua” wenno “apo.” Imbaga ni Jehova iti ilina a rumbeng nga isu ti pilienda a “baal,” wenno asawa a makinkukua kadakuada. (Isa. 54:5) Dikay kadi umanamong a dagiti tattao agserserbida pay laeng iti nagduduma nga apo malaksid iti Dios a Mannakabalin-amin? Kinapudnona, agserserbi dagiti tattao iti maysa nga apo no usarenda ti biagda nga agpaay iti kuarta, karera, panaglinglingay, seksual a panagragragsak, wenno aniaman kadagiti adu a didiosen a mapagdaydayawan imbes a ni Jehova. (Mat. 6:24; basaem ti Roma 6:16.) No an-anagen, agraraira ita dagiti kangrunaan nga aspeto ti panagdayaw ken Baal. No panunoten dayta a nagkauna a salisal iti nagbaetan ni Jehova ken ni Baal matulongannatayo a mangaramid iti nainsiriban a desision no asino ti pagserbiantayo.
‘Agallaallatiw’—Kasano?
9. (a) Apay a nagsayaat a lugar ti Bantay Carmelo a pakaibutaktakan iti ulbod a panagdayaw ken Baal? (Kitaem met ti footnote.) (b) Ania ti imbaga ni Elias kadagiti tattao?
9 Manipud tuktok ti Bantay Carmelo, matannawagan ti naapres a ginget ti Kison iti baba agingga iti asideg a Dakkel a Baybay (Baybay Mediteraneo) ken agingga kadagiti kabambantayan ti Lebanon iti adayo a makin-amianan a pungtona. * Ngem bayat a sumingising ti init iti daytoy makapagagar nga aldaw, nakalkaldaang ti buya ti pagilian. Natikagen ti nadam-eg idi a daga nga inted ni Jehova kadagiti annak ni Abraham. Nakamagmagan ken nadadael gapu iti kinamaag a mismo ti ili ti Dios! Bayat a naguummong dagiti tattao, immasideg ni Elias kadakuada ken nagsaludsod: “Kasanonto kabayag nga agallaallatiwkayo iti dua a nagduma a kapanunotan? No ni Jehova ti pudno a Dios, sumurotkayo kenkuana; ngem no ni Baal, sumurotkayo kenkuana.”—1 Ar. 18:21.
10. Kasano nga ‘agallaallatiw iti dua a nagduma a kapanunotan’ dagiti kailian ni Elias, ken ania a kangrunaan a kinapudno ti nalipatanda?
10 Ania ti kayat a sawen ni Elias iti ebkas nga ‘agallaallatiw iti dua a nagduma a kapanunotan’? Saan a nabigbig dagiti tattao a masapul nga agpilida no agdayawda ken Jehova wenno agdayawda ken Baal. Impagarupda a mabalinda a dayawen ida a dua—a mabalin a maay-ayoda ni Baal babaen kadagiti makarimon a ritualda ket kaskasdi a mabalinda ti agkiddaw iti bendision ni Jehova a Dios. Nalabit patienda a paaduen ni Baal dagiti apit ken tarakenda, idinto ta ni “Jehova ti buybuyot” ispalenna ida iti gubat. (1 Sam. 17:45) Nalipatanda ti kangrunaan a kinapudno—a saan pay a mabigbig ti adu a tattao ita—a kayat ni Jehova ti naipamaysa a panagdayaw kenkuana. Kalikagumanna ken maikari iti naipamaysa a debosion. Saanna nga anamongan ken karimonna pay ketdi ti aniaman a panagdayaw a nalaokan iti dadduma a porma ti panagdayaw!—Basaem ti Exodo 20:5.
11. Panagkunam, kasano a makatulong kadatayo dagiti sasao ni Elias iti Bantay Carmelo a mangusig kadagiti prioridad ken panagdayawtayo?
11 No kasta, dagiti Israelita ‘agallaallatiwda’ a kas iti tao a mangpadpadas a magna iti dua a dalan. Kasta ti ar-aramiden ti adu a tattao ita, nga ipalubosda nga adda dadduma a “didiosen” nga in-inut nga agbalin a paset ti biagda, isu a mayaleng-aleng ti panagdayawda iti Dios. Ti panangipangag iti naganat ken nalawag a kiddaw ni Elias nga isardengdan ti agallaallatiw tulongannatayo a mangusig manen kadagiti ipangpangrunatayo ken ti panagdayawtayo.
Nakapatpateg a Pannubok
12, 13. (a) Ania a pannubok ti insingasing ni Elias? (b) Kasanotayo a maipakita nga addaantayo iti panagtalek a kas ken Elias?
12 Simmaganad, insingasing ni Elias ti maysa a simple a pannubok. Dagiti papadi ni Baal mangaramidda iti altar ket agidatonda; kalpasanna, ikararagda iti diosda a puoranna ti datonda. Kasta met ti aramiden ni Elias. Kinunana a ti “Dios a sumungbat babaen iti apuy isu ti pudno a Dios.” Pagaammo unay ni Elias no asino ti pudno a Dios. Nakabilbileg ti pammatina ta pinaunana dagiti mammadto ni Baal nga agkararag iti diosda tapno puoranna ti datonda. Pinalubosanna ida a mangpili iti idatonda a baka ken umuna nga agkararag ken Baal. *—1 Ar. 18:24, 25.
13 Saantayon nga agbibiag iti panawen dagiti milagro. Ngem di nagbalbaliw ni Jehova. Mabalin nga agtalektayo met kenkuana a kas ken Elias. Kas pagarigan, no di anamongan ti dadduma ti isursuro ti Biblia, ditay agbuteng a mangpauna kadakuada a mangyebkas iti kapanunotanda. Kas ken Elias, agpannuraytayo iti pudno a Dios a mangibanag iti dayta. Aramidentayo dayta, saan a gapu iti bukodtayo, no di ket iti naipaltiing a Saona, a nairanta a ‘mangilinteg iti bambanag.’—2 Tim. 3:16.
Pagaammo ni Elias a pammarang laeng ti panagdayaw ken Baal ket kayatna a mabigbig dayta ti ili ti Dios
14. Kasano a rinabrabak ni Elias dagiti propeta ni Baal, ken apay?
14 Inkabilen dagiti mammadto ni Baal ti datonda ken rinugiandan ti agkararag iti diosda. “O Baal, sungbatannakami!” maulit-ulit nga impukkawda. Nagtultuloyda a nagpukkaw bayat ti panaglabas ti oras. “Ngem awan ti timek, ket awan asinoman a sumungsungbat,” kuna ti Biblia. Iti agmatuon, rinugianen ni Elias a rabrabaken ida, ket kinunana nga okupado unay ni Baal isu a dina masango a sungbatan ida, wenno adda iti pagiblengan, wenno mabalin a matmaturog ket masapul nga adda mangriing kenkuana. “Umawagkayo iti kapigsaan a timekyo,” indagadag ni Elias kadagidiay nga impostor. Pagaammona a dagitoy nga agdaydayaw ken Baal agpampammarangda ket kayatna a mabigbig ti ili ti Dios a mangal-allilawda laeng.—1 Ar. 18:26, 27.
15. Kasano nga ipakita ti napasamak kadagiti papadi ni Baal nga awan serserbina ti panagdayaw iti sabali a dios malaksid ken Jehova?
15 Iti kasta, dagiti papadi ni Baal ad-adda pay a nagpukkawda nga “immawag iti kapigsaan a timekda ken nangsugat iti bagbagida babaen kadagiti punial ken babaen kadagiti gayang maitunos iti kaugalianda, agingga a namagarubosda kadagita iti dara.” Ngem awan ti sungbat! “Awan ti timek, ket awan asinoman a sumungsungbat, ket awan ti panangipangag.” (1 Ar. 18:28, 29) Kinaagpaysuanna, awan ti Baal. Parparbo dayta nga inaramid ni Satanas tapno maallilaw dagiti tattao nga umadayo ken Jehova. Ngem iti kinapudnona, agbanag laeng iti pannakapaay ken pannakaibabain no saan a ni Jehova ti pagserbian.—Basaem ti Salmo 25:3; 115:4-8.
Nasungbatan ti Pannubok
16. (a) Ania ti ipalagipna kadagiti umili ti panangtarimaan ni Elias iti altar ni Jehova iti Bantay Carmelo? (b) Kasano pay nga impakita ni Elias ti panagtalekna iti Diosna?
16 Idi mumalemen, batangen ni Elias ti agdaton. Tinarimaanna ti altar nga agpaay ken Jehova nga awan duadua a dinadael dagiti bumusbusor iti pudno a panagdayaw. Nagusar iti 12 a bato, a nalabit mangipalagip iti adu kadagiti 10 a tribu a nasion ti Israel a rumbeng a tungpalenda ti Linteg a naited iti 12 a tribu. Kalpasanna, imparabawna ti datonna ket binasana amin dayta iti danum, a mabalin a naggapu iti Baybay Mediteraneo nga adda iti asideg. Nagkali pay iti kanal iti aglikmut ti altar, a pinunnona met iti danum. Kasta unay ti panagtalek ni Elias iti Diosna ta impalubosna nga umuna nga agdaton dagiti mammadto ni Baal.—1 Ar. 18:30-35.
Impakita ti kararag ni Elias a maseknan pay laeng iti ilina, ta magagaran a makakita a ‘pinagsubli ni Jehova ti pusoda’
17. Kasano nga impakita ti kararag ni Elias no ania ti ipangpangrunana, ken kasanotayo a matulad ti panagkararagna?
17 Idi nakasaganan ti amin, nagkararag ni Elias. Nalawag ken makatignay ti kinasimple ti kararag ni Elias, a nangiparangarang no ania dagiti ipangpangrunana. Umuna iti amin, kayatna a maammuanda a ni Jehova, saan a ni Baal, ti “Dios iti Israel.” Maikadua, kayatna a maammuan ti amin nga isu ti adipen ni Jehova; amin a dayag ken dayaw rumbeng a maipaay iti Dios. Kamaudiananna, impakitana a maseknan pay laeng iti ilina, ta magagaran a makakita a ‘pinagsubli ni Jehova ti pusoda.’ (1 Ar. 18:36, 37) Nupay adu ti pakarigatanda gapu iti kinaawan pammatida, inay-ayat pay laeng ida ni Elias. No agkararagtayo iti Dios, maipakitatayo met kadi ti kasta a pannakaseknan iti nagan ti Dios, agraman ti kinapakumbaba ken panangngaasi iti sabsabali nga agkasapulan iti tulong?
18, 19. (a) Kasano a sinungbatan ni Jehova ti kararag ni Elias? (b) Ania ti imbilin ni Elias nga aramiden dagiti tattao, ken apay a saan a rumbeng a maipakitaan iti asi dagiti papadi ni Baal?
18 Sakbay a nagkararag ni Elias, nalabit pampanunoten ti bunggoy no saan met a sumungbat ni Jehova a kas ken Baal. Ngem kalpasan ti kararag, awanen ti panagduadua. Kuna ti salaysay: “Iti kasta nagtinnag ti apuy ni Jehova ket inibusna ti daton a mapuoran ken dagiti pedaso a kayo ken dagiti bato ken ti tapok, ket ti danum nga adda iti kanal dinilpatanna.” (1 Ar. 18:38) Anian a nakaskasdaaw a sungbat! Ket ania ti reaksion dagiti tattao?
19 “Ni Jehova ti pudno a Dios! Ni Jehova ti pudno a Dios!” kinuna ti amin nga umili. (1 Ar. 18:39) Naammuanda met laengen ti kinapudno. Ngem saanda a nangipakita iti pammati. Iti kinapudnona, saan a panangipakita iti pammati ti panangbigbig a ni Jehova ti pudno a Dios idi nakitada ti apuy a naggapu sadi langit kas sungbat ti kararag. Isu a kiniddaw ni Elias kadakuada a tungpalenda ti Linteg ni Jehova a rumbeng nga inaramidda koma adu a tawen sakbayna. Kuna ti Linteg ti Dios a rumbeng a mapapatay dagiti palso a mammadto ken dagiti agdaydayaw iti didiosen. (Deut. 13:5-9) Dagitoy a papadi ni Baal ket napeklan a kabusor ni Jehova a Dios ken igaggagarada a busoren dagiti panggepna. Saanda a rumbeng a kaasian. Ta naipaayan kadi ti asi dagiti amin nga awan gawayna nga ubbing a napuoran a sibibiag kas daton ken Baal? (Basaem ti Proverbio 21:13; Jer. 19:5) Dagitoy a lallaki ket saanda a maikari iti asi! Isu nga imbilin ni Elias a mapapatayda, ket kasta ti napasamak.—1 Ar. 18:40.
20. Apay a saan a nainkalintegan ti pakadanagan dagiti moderno a kritiko maipapan iti panangpapatay ni Elias kadagiti papadi ni Baal?
20 Mabalin a babalawen dagiti moderno a kritiko ti napasamak iti daytoy a pannubok idiay Bantay Carmelo. Agdanag ti dadduma amangan no usaren dagiti napasnek a relihioso daytoy tapno ikalinteganda dagiti naranggas nga ar-aramid ti relihion. Nakalkaldaang ta adu ita dagiti naranggas a panatiko iti relihion. Ngem saan a panatiko ni Elias. Nainkalintegan ti panangpapatay ni Elias maigapu ken Jehova. Maysa pay, ammo dagiti pudno a Kristiano a saanda a tuladen ti inaramid ni Elias a panangpapatay kadagiti nadangkes. Imbes ketdi, surotenda ti annuroten dagiti amin nga adalan ni Jesus nga ipakita dagiti sasao ni Kristo ken ni Pedro: “Ipulangmo ta kampilanmo iti lugarna, ta amin dagidiay mangaramat iti kampilan mataydanto iti kampilan.” (Mat. 26:52) Usarento ni Jehova ti Anakna a mangibanag iti nadiosan a kinahustisia iti masanguanan.
21. Apay a maitutop ti ulidan ni Elias para kadagiti pudno a Kristiano ita?
21 Masapul a maaddaan iti pammati dagiti pudno a Kristiano. (Juan 3:16) Maysa a pamay-an a maaramidtayo dayta ket tuladentayo dagiti matalek a lallaki a kas ken Elias. Naipamaysa ti panagdayawna ken Jehova ken pinaregtana ti dadduma a mangaramid iti kasta. Situtured nga imbutaktakna ti palso a panagdayaw nga us-usaren ni Satanas tapno mayadayo dagiti tattao ken Jehova. Saan a nagtalek iti abilidad ken pagayatanna no di ket nagtalek a ni Jehova ti mangilinteg kadagiti bambanag. Talaga nga intakderan ni Elias ti pudno a panagdayaw. Sapay koma ta tuladentayo ti pammati ni Elias!
^ par. 7 Kitaem ti kahon a “Kasano Kaunday ti Tikag idi Kaaldawan ni Elias?”
^ par. 9 Gagangay a nalasbang ken berde dagiti ruot iti Carmelo, ta dagiti aduan agneb nga angin manipud iti baybay tumayokda kadagiti bakrasna isu a kanayon ti tudo ken nalinnaaw. Gapu ta pagarupenda a ni Baal ti mangipapaay iti tudo, nalawag a daytoy ket nagpateg a lugar iti panagdayaw ken Baal. No kasta, ti natikag ken namaga a Carmelo ket nagsayaat a lugar a pangibutaktakan nga ulbod ti panagdayaw ken Baal.
^ par. 12 Nalawag nga imbaga ni Elias kadakuada: “Dikay mangikabil iti apuy” iti daton. Kunaen ti dadduma nga eskolar a dagiti agdaydayaw kadagiti didiosen mangikabilda no dadduma iti apuy iti nalmeng nga abut iti baba tapno agparang a kasla karkarna a mauram ti daton.