text:
Dili
Ti Dili ket isu ti kapitolio, ti kadakkelan a siudad, kangrunaan a puerto, ken sentro ti komersio iti Daya a Timor.
Heograpia ken Adminitrasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dili ket mabirukan idiay akin-abagatan nga aplaya iti Timor, ti kadayaan iti Is-isla ti Lesser Sunda.
Isu daytoy ti pagtugtugwan iti administrasion iti distrito iti Dili, nga isu daytoy ti administratibo a bagi iti daytoy a lugar ken mairaman ti isla ti Atauro ken dagiti siudad nga asideg iti siudad ti Dili. Daytoy a siudad ket nabingbinbgay kadagiti nababbaba a distrito iti Nain Feto, Vera Cruz]], Dom Aleixo ken Cristo Rei ken nabingbingay pay ti sabsabali a sucos, a naidauloan ti nabutosan a chefe de suco. 18 kadagiti 26 a sucos kadagiti uppat a nababbaba a distrito ket naikategoria a kas urbano.[1]
Awan ti administrasion ti siudad mailaksid ti distrito nga administrasion, a naipuesto babaen ti gobierno ti estado. Ti gobierno ti Timorese ket nangrugi a nagplano idi 2009 ti panagsukat kadagiti panakaipan ti kasasaad ti distritoto iti munisipalidad. Dagitoy ket addaan to ti nabutosan a mayor ken konsilo.[2]


c: text/html

text:
Kanton iti Zug
Ti Kanton iti Zug (Aleman Kanton Zug (tulong·paammo)) ket maysa kadagiti 26 a kanton idiay Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa ken ti kapitoliona ket ti Zug. Ti kanton ket adda ti 239 km² a kalawa ken isu ti kabassitan a kanton babaen ti kalawa. Daytoy ket saan a nabingbingay kadagiti distrito.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Populasion ti Kanton iti Zug (Aleman) Naala idi 29 Mayo 2012
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Zug idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Palanan, Isabela
Ti Palanan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas. Am-ammo ti ili ti Palanan iti pakasaritaan ti Gubat a Filipino-Amerikano ta ditoy a natiliw ni Emilio Aguinaldo babaen ti puersa nga indauluan ni Heneral Frederick Funston, idi Marso 1901.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Palanan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bisag
- Dialaoyao
- Dicadyuan
- Didiyan
- Dimalicu-licu
- Dimasari
- Dimatican
- Maligaya
- Marikit
- Dicabisagan East (Poblacion)
- Dicabisagan West (Poblacion)
- Santa Jacinta
- Villa Robles
- Culasi
- Alomanay
- Diddadungan
- San Isidro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bremen
Ti Siudad a Munisipalidad ti Bremen (Aleman: Stadtgemeinde Bremen, Pannakabalikas nga Aleman: [ˈbʁeːmən] ( denggen)) ket maysa a Hanseatika a siudad idiay amianan a laud ti Alemania. Daytoy ket maysa a komersio ken industria a siudad nga adda dagiti nangruna a puerto idiay Karayan Weser, ti Bremen ket paset ti Bremen-Oldenburg a metropolitano a lugar (2.4 a riwriw a tattao). Ti Bremen ket isu ti maikatlo a kaaduan ti populasion a siudad idiay Akin amianan nga Alemania ken ti maikasangapulo idiay Alemania.
Ti Bremen ket adda ti 60 km (37 mi) iti abagatan manipud ti sabangan ti Karayan Weser idiay Baybay Amianan. Nga adda ti Bremerhaven idiay asideg ti sabangan, dagitoy dua ket buklenda dagiti estado ti Bremen (opisial a nagan: Freie Hansestadt Bremen - Nawaya a Hanseatika a Siudad ti Bremen).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti senial ti karro nga HB nga adda ti 1 a letra ken 4 a numero ket naireserba para kadagiti panagrehistro ti karro idiay Bremerhaven.


text:
Supersebbangan
Ti supersebbangan ket maysa agrupo iti saan a basbassit ngem ti dua a naisangayn a sebbangan ngem asideg nga agkabagian a sebbangan iti alopatriko a pannakaiwarwaras. Saan amin a karikot ti sebbanagan, urayno dagiti kriptiko wenno singsing a sebbangan ket supersebbangan, ken ti sinnublat, ngem adu ti kastoy. Ti supersebbanagn a mangbukel ti dua a kabsat a sebbangan ket tinawtawagan ti paris a sebbangan.
Dagti kas pagarigan ket mairaman ti:
- Puffinus puffinus grupo dagiti shearwater – saan a supersebbangan, ngem ti P. yelkouan ti grupo a dati a naglaonanna ket supersebbangan.
- Phylloscopus collybita grupo dagiti leaf warbler
- dagiti Tapaculo


text:
Dios
Ti Dios ket kankanayon nga isipen a kas ti kanagtuan a parsua ken ti kangrunaan a banag iti pammati.[1] Iti teismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat ken agtartaripatu iti law-ang. Iti deismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat (ngem saan a nagtartaripatu) iti law-ang. Iti panteismo, ti Dios ket isu ti law-ang. Dagiti teologo ket nangibagbagada kadagiti nadumaduma a gupit kadagiti adu a paggiddiatan dagiti konsepto ti Dios. Kadawyan kadagitoy ket ti omnisiensia (awan inggana a pannakaammo), pannakabalin (awan patingga a bileg), omnipresensia (adda amin ti aniaman a lugar), omnibenebolensia (puro a kinaemma), nainlangitan a kinanumo, ken ti agnanayon ken kammasapulan a kaadda. Ti Monoteismo ket isu ti pammati ti kaadda ti Dios wenno iti kinaagmaymaysa iti Dios.
Ti Dios ket naisipan pay a kas ti inkorporeal (di material), ti personal a parsua, ti taudan ti amina a moral a rebbeng, ken ti "kalatan a maisipan a kaadda".[1] Dagitpy a gupit ket sinuportaran idi dagiti nadumaduma a degrado babaen dagiti nasapa a teologo a pilosopo a Hudio, Kristiano ken Muslim . Adu kadagiti nadayeg a mediebal a pilosopo ken moderno a pilosopo ket nakaparang-ay kadagiti argumento para ken suppiat ti kaadda ti Dios.
Adda ti adu a nagnagan para iti Dios, ken dagiti nadumaduma a nagan ket naikapet kadagiti nadumaduma a kultural a kapanunotan no sino ti Dios ken ania dagiti gupit a tagikuana. Iti Hebreo a Biblia "Siak ti Siak", ken ti "Tetragrammaton" YHVH ket naus-usar a kas nagnagan ti Dios, bayat a ti Yahweh, ken Jehovah ket sagpaminsan nga inus-usar iti Kristianidad a panangiyebekkas iti YHVH. Iti Arabiko, ti nagan nga Allah ("ti Dios") ket isu ti naus-usar, ken gapu ti kadayeg ti Islam kadagiti agsasao ti Arabiko, ti nagan nga "Allah" ket adda dagiti kaibuksilanna iti Islamiko a pammati ken kultura. Dagiti Muslim ket agikedkeddengda a ti adu a titulo a nagnagan para iti Dios, bayat nga ti Hudaismo ket kadawyan a mangitudtudo ti Dios babaen ti naitituluan a nagnagan ti Elohim wenno Adonai. Iti Hinduismo, ti Brahman ket kankanayon a naikeddeng a ti monistiko a diosen.[2] Dagiti dadduma pay a relihion ket addaanda ti nagnagan para iti Dios, kas pagarigan, ti Baha iti Bahá'í a Pammati,[3] Ti Waheguru iti Sikismo,[4] ken Ahura Mazda iti Zoroastrianismo.[5]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Swinburne, R.G. Ti "Dios" iti Honderich, Ted. (ed)Ti Oxford Kumaduaan iti Pilosopia, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1995.
- ^ Panteismo: Ti Di Teistiko a Konsepto iti Diosen - Panid 136, Michael P. Levine - 2002
- ^ Ti Rambakan para iti Kararua: Dagiti meditasion kadagiti Gupit iti Dios : ... - Panid x, Baháʾuʾlláh, Joyce Watanabe - 2006
- ^ Pilosopia ken Pammati iti Sikismo - Panid ix, Kartar Singh Duggal - 1988
- ^ Ti Intelektual a Panagraraem: Paungarem ti Isipmo, Lippasem ti Panagadalmo, ken Agdayangdayangka a natalged kadagiti nakultura a klase, David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, panid 364
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Beck, Guy L. (Ed.) (2005). Dagiti Pagpilian a Krishna: Rehional ken Berkular a Pakaidumadumaan iti Hindu a Diosen. SUNY Press. ISBN 0-7914-6415-6.
- Pickover, Cliff, Ti Paradokso iti Dios ken ti Siensia iti Omnisiensia, Pagmalditan ti Palgrave/San Martin, 2001. ISBN 1-4039-6457-2
- Collins, Francis, Ti Pagsasao ti Dios: Ti maysa a Sientista ket Mangitited ti Ebidensia para iti Pammati, Free Press, 2006. ISBN 0-7432-8639-1
- Harris interaktibo, Bayat nga Kaaduan kadagiti Amerikan ket Namatmati iti Dios, 36% laeng ti Mapmapan kadagiti Relihioso a Serbisio iti Maminsan ti maysa a Bulan wenno Adadu pay
- Miles, Jack, Dios: A Biograpia, Knopf, 1995, ISBN 0-679-74368-5
- Armstrong, Karen, Ti Pakasaritaan ti Dios: Ti 4,000-a Tawtawen a Panagbirbiruk ti Hudaismo, Kristianidad ken Islam, Ballantine Books, 1994. ISBN 0-434-02456-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Dios idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Dios idiay Wikimedia Commons
- Konsepto ti Dios iti Kristianidad
- Konsepto ti Dios iti Islam
- Kristiano a perspektibo iti Dios
- Konsepto ti Dios iti Hindu
- Hudio a Literasia
- Mistiko a Pakaimatangan iti Dios
- Pakaikabagian ti Dios iti Law-ang


text:
Karachi
Ti Karachi ( Karācī (tulong·paammo), Urdo: كراچى); Sindhi: ڪراچي) ket isu ti kadakkelan a siudad, kangrunaan a puerto ti baybay ken sentro ti pinansia ti Pakistan, ken isu pay ti kapitolio ti probinsia ti Sindh. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion ti 21 a riwriw a tattao manipud idi Abril 2012. Dagiti nagbanagan ti senso ket mangipakpakita a ti distrito ket pagtaengan dagiti sumurok a 21 a riwriw a tattao, iti densidad ti gangani a 6,000 a tattao ti tunggal maysa a kuadrado kilometro (15,500 ti tunggal kuadrado milia).[7] Ti Karachi ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad iti pagilian, ken ti kadakkelan a siudad iti lubong no maipanggep ti populasion[8] ken isu pay ti maika-11 a kadakkelan nga urbano nga aglomerasion iiti lubong.[9] Daytoy ti sentro ti panagibanko, industria, ekonomiko nga aktibidad ken panaglaklako ti Pakistan ken ti pagtaengan kadagiti kadakkelan a korporasion ti Pakistan, a mairaman dagiti maipanggep iti tela, panangipatulod, industria ti automotor, palpaliwa, dagiti arte, moda, panangipaskil, panagipablaak, panangiparang-ay ti sopwer ken mediko a panagsukimat. Ti siudad ket sentro ti nangato nga edukasion idiay Abagatan a Asia ken ti Muslim a lubong.[10]
Ti Karachi ket nairanggo a kas maysa a Beta a siudad ti sangalubongan.[11][12] Daytoy ket isu ti kapitolio ti Pakistan aginggana idi nabangon ti Islamabad a kas kapitolio tapno nasyaat a maiwarwaras dagii panagrangrang-ay iti ballasiw ti pagilian ken tapno mapawilan a maisentro idiay Karachi.[13] Ti Karachi ket isu ti pakabirukan ti Puerto ti Karachi ken Puerto Bin Qasim, dagitoy ti dua a kadakkelan ket kakumikoman a puerto ti rehion. Kalpasan ti panakawaya ti Pakistan, ti populasion ti siudad ket dimmakkel idi ginasut a ribu kadagiti Muhajirs manipud idiay India ken dagiti dadduma pay a paset ti Abagatan nga Asia ket immayda anangtaeng idiay Karachi.
Ti siudad ket mabirukan idiay abagatan ti pagilian, idiay igid ti aplaya a sumabtan ti Baybay Arabiano. Daytoy ket naigay-at ti a sumurok a 3,527 km2 (1,362 sq mi) iti kalawa, a gangani nga uppat a beses a dakdakkel ngem ti Hong Kong. Daytoy ket lokal a naamammuan a kas ti "Siudad dagiti Silaw" (روشنیوں کا شہر) ken "Ti Nobia dagiti Siudad" (عروس البلاد) para iti kinarag-ona, ken ti "Siudad ni Quaid" (شہرِ قائد), nga isu ti nakaipasngayan ken lugar a nakaitabonan ni Quaid-e-Azam, ti Nalatak a Daulo, (Muhammad Ali Jinnah), ti nangbangon ti Pakistan, a nangaramid a pagtaenganna ti siudad kalapasan ti pannakawaya ti Pakistan manipud ti Britaniko a Raj idi 14 Agosto 1947.
Dagiti linaon
Dagiti kabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Puerto Louis, Mauritius manipud idi Mayo 1, 2007[14]
- Shanghai, Tsina manipud idi 15 Pebrero 1984[15]
- Hong Kong
- Jeddah, Saudi Arabia
- Tashkent, Uzbekistan
- Istanbul, Turkia
- Beirut, Lebanon
- Dhaka, Banglades
- Izmir, Turkia, manipud idi1985
- Houston, Estados Unidos manipud idi 8 Mayo 2008[16]
- Manama, Bahrain
- Pristina, Kosovo manipud idi 24 Hulio 2008
- Dubai, U.A.E
- Kuala Lumpur, Malaysia 1 Hunio 2008
- Moscow, Rusia 28 Agosto 2011
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
-
-
-
-
Ti Bagh Ibne Qasim idiay Seaview, Clifton Beach iti rabii.
-
-
-
Panngalapan a bangka idiay Puerto ti Karachi
-
-
-
-
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Opisina ti Administrador". Metropolitano a Korporasion ti Karachi. Naala idi 2012-02-28.
- ^ "Opisina ti Administrador". Metropolitano a Korporasion ti Karach. Naala idi 2012-02-28.
- ^ "Gobierno". Distrito ti Siudad ti Gobierno ti Karachi. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Heograpia ken Demograpia". Distrito ti Siudad ti Gobierno ti Karachi. Naala idi 2010-08-22.
- ^ Nagkaykaysa a Pagpagilian a Reporta dagiti Urbanisasion a Prospekto ti Lubong (online a datos) 2010 a karkulo ti populasion ti Pakistan
- ^ Helders, Stefan. "Lubong: metropolitano a luglugar". World Gazetteer. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-09-30. Naala idi 28 Hulio 2011.
- ^ http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-13637-Sindh-population-surges-by-81.5-pc,-households-by-83.9-pc
- ^ "Dagiti kadakkelan a siudad ken dagiti mayorda idi 2011". Dagiti Mayor ti Siudad. Naala idi 5 Pebrero 2010.
- ^ "Dagiti prospekto ti Urbanisasion ti Lubong, 2009 a panagbalbaliw (online a datos)". Naala idi 11 Mayo 2011.
- ^ "Online a Pakaaamo ti Pakistan a Siudad ti Karachi". Pakistancity.org. Naala idi 2010-05-06.
- ^ "GaWC - Ti Lubong segun ti GaWC 2008". Lboro.ac.uk. 2009-06-03. Naala idi 2009-09-14.
- ^ "GAWC a Listaan ti Pannakairannngo dagiti Siudad ti Lubong". Diserio.com. Naala idi 2009-09-14.
- ^ Dagiti Dragon ken Tigre: Ti Heograpia ti Abagatan, Daya, ken Abagatan adaya nga Asia. John Wiley & Sons. Naala idi 2012-05-04.
- ^ "Karachi: Kabsat a siudad apanagtunos iti Puerto Louis". Dawn Group of Newspapers. 2007-05-01. Naala idi 2007-12-31.
- ^ Ganganaet a Pannakibiang ti Shanghai
- ^ "Dagiti Salaysay ti Damag". Siudad-Distrito Gobierno ti Karachi. 2009-05-08. Naala idi 2010-08-26.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti banag dagiti napanglaw nga agtataeng kadagiti daga a kammasapulan dagiti baro a gandat
- Karachi: Dagiti Panagganagam ken dagiti dakkel a gandat
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Karachi idiay Wikimedia Commons
- Karachi
- Dagiti kapitolio ti Pakistan
- Dagiti siudad ti Pakistan
- Dagiti aplaya a siudad ken ili ti Pakistan
- Dagiti dati a nailian a kapitolio
- Dagiti metropolitano a lugar ti Pakistan
- Dagiti matagtagitao a lugar idiay Sindh
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Pakistan
- Dagiti puerto ken sangladan ti Taaw Indiano
- Dagiti estasion ti perokaril idiay Pakistan


text:
Loboc, Bohol
Ti Loboc ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Loboc ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.[2]
- Agape
- Alegria
- Bagumbayan
- Bahian
- Bonbon Lower
- Bonbon Upper
- Buenavista
- Bugho
- Cabadiangan
- Calunasan Norte
- Calunasan Sur
- Camayaan
- Cambance
- Candabong
- Candasag
- Canlasid
- Gon-ob
- Gotozon
- Jimilian
- Oy
- Poblacion Sawang
- Poblacion Ondol
- Quinoguitan
- Taytay
- Tigbao
- Ugpong
- Valladolid
- Villaflor
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Angkor Wat
Ti Angkor Wat (Khmer: អង្គរវត្ត) ket Hindu, intono kuan ket templo ti Budista a patakder ken ti kadakkelan a relihioso a monumento iti lubong . Ti templo ket binagon babaen ni Ari Suryavarman II idi kasapaan ti maika-12 a siglo idiay Yasodharapura (Khmer: យសោធរបុរៈ, iti agdama nga aldaw ti Angkor), ti kapitolio ti Imperio ti Khmer, a kas ti estado a templona ken mausoleo. Iti pannakisina ti tradison a Shibismo kadagiti dati nga ari, ti Angkor Wat ket embes ket id a naidaton kenni Bisnu. Kas ti kasayaatn a napreserba a templo iti daytoy a lugar, daytoy laeng ti nabatbati a naisangayan a sentro ti relihion manipud iti pannakapundarna – immuna idi a Hindu, intono kuan ket Budista. Ti templo ket adda iti kangatuan iti kasayaatan a klasiko nga estilo ti Khmer nga arkitektura. Daytoy ket nagbalinen a simbolo ti Cambodia,[1] a nagparparang iti bukodna a nailian a wagayway, ken isu daytoy ti kangrunaan a papanan dagiti agbisbista.
Ti Angkor Wat ket mangilaok ti dua a plano ti templo nga arkitektura ti Khmer: ti templo a bantay ken ti kinaudi a naigaleria a templo, a naibatay iti nasapa a Dravidiana nga arkitektura, nga adda dagiti nangruna a langa a kas ti Jagati. Daytoy ket nadibuho a mangirepresenta ti Bantay Meru, ti balay dagiti deva iti Hindu a mitolohia: iti kaunegan ti pasalingdan ken ti maysa nga akin-ruar a diding ti3.6 kilometro (2.2 mi) a kaatiddog ket dagiti tallo a rektanggulo a galeria, ti tunggal maysa ket naipangato kadagiti sinaruno . Iti tengnga ti templo kadagiti ti templo ket agtaktakder ti kuinkunse dagiti torre. Daytoy ket saan a kasla dagiti sabali nga Angkoriano a templo, ti Angkor Wat ket naipaturong iti laud; dagiti eskolar ket sannda anagtutunos no ania ti kinapangrunana daytoy. Ti templo ket rinaraem para iti kangayed ken kadanggay iti arkitektura.
Ti moderno a nagan, nga Angkor Wat, ket kaibuksilan ti "Templo a Siudad" wenno "Siudad dagiti Templo" iti Khmer; Ti Angkor, ket kaibuksilanna ti "siudad" wenno "kapitolio a siudad", daytoy ti lokal a porma ti pannakaibaga ti balikas a nokor (នគរ), ken nagtaud manipud ti Sanskrito a balikas ti nagara (नगर).[2]Ti Wat ket isu ti Khmer a balikas para iti "parparangan ti templo", ken naala manipud ti Pali a balikas ti "vatta" (वत्त).[3] Sakbay ti daytoy a paset ti panawen ti templo ket naamammuan idi a kas ti Preah Pisnulok (Vara Vishnuloka iti Sanskrito), manipud ti kalpasan nga ipupusay a titulo ti nagpundar daytoy.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Angkor Wat ket naisanglad iti 5.5 kilometro (3.4 mi) iti amianan ti moderno nga ili ti Siem Reap, ken ti asideg a distansia ti abagatan ken daya bassit ti dati a kapitolio, a naipatengnga idi idiay Baphuon. Daytoy ket lugar idiay Cambodia nga idiay ket addaan iti importante a grupo dagiti antigo nga estruktura. Daytoy ti akin-abagatan unay kadagiti nangruna a sitio ti Angkor.
Segun ti maysa a sarsarita, ti pannakaipatakder ti Angkor Wat ket inbilin babaen ni Indra tapno agtignay a kas palasio para iti anakna a lalaki a ni Precha Ket Mealea.[5] Segun idi ti maiak-13 a siglo nga Insik a managbanniaga a ni Daguan Zhou, daytoy ket naipampamattian babaen dagiti dadduma aa ti templo ket naipatakder iti maysa a rabii babaen ti nainlangitan nga arkitekto.[6]
Ti immuna a desinio ken panangipatakder ti templo ket napasamak idi immmuna a gudua ti maika-12 a siglo, idi las-ud ti panagturay ni Suryavarman II (nagturay idi 1113 – c. 1150). Naidedikado kenni Vishnu, daytoy ket naipatakder a kas estado a templo ti ari ken kapitolio a siudad. Gapu ta ti estela a pundasion ken dagiti amia man a kontemporaneo a sinusuratan a nangibagbaga iti templo ket nabirukanen, ti kasisigud a naganna ket di ammo, ngem mabalin a daytoy ket ammo idi a kas "Varah Vishnu-lok" kalpasan ti agdama a diosen. Ti panagobra ket nagpatingga kalpasan ti ipupusay ti ari, a nangibati ti saan a pannakalpasa dagiti dekorasion.[7] Idi 1177, iti agarup a 27 a tawtawen kalpasan ti ipupusay ni Suryavarman II, ti Angkorket rinaut idi dagidi Cham, ti tradisional a kabusor ti Khmer. TKalpasan dayta ti imperio ket pibaroo babaen ti baro nga ari, ni Jayavarman VII, nga isu ket nangbangon ti baro a kapitolio ken templo tiestado ti (Angkor Thom ken ti Bayon) iti bassit laeng a kilometro iti amianan.
Idi naladaw a maiak-13 a siglo, ti Angkor Wat ke nain-inut a naiyalis manipud ti Hindu iti panagusar iti Theravada a Budista, nga agtultuloy pay iti agdama nga aldawy. Tio Angkor Wat ket naisangayan kadagiti templo ti Angkor gapu ta daytoy ket saan bassit a naikaskaso kalpasan ti maika-16 a siglo ngem saan met a kompleto a napanawan, ti pannakapreserbana ket gapu ta ti posona ket nakaited met bassit iti proteksion manipud ti pannakadadael manipud ti bakir.[8]
Maysa kadagiti immuna nga Akinlaud a bisita iti templo ket ni António da Madalena, ti Portuges a monghe a bimmisita idi 1586 ken kinuna met "daytoy ket ekstraordinario iti pannakaipatakder ken imposible ti mangipalawag iti pluma, gapu ta daytoyket saan a kasla dagiti sabali a pasdek iti lubong. Daytoy ket addaan kadagiti torre ken dekorasion ken amin dagiti pannakapino a maparnuay ti henio a tao."[9] Idi tengnga ti maika-19 a siglo, ti templo ket binista babaen ti pranses a naturalista ken eksplorador a ni Henri Mouhot, a nangipadayeg iti sitio iti Laud babaen ti panangipablaak kadagiti nota iti panagbanniaga, nga iti insuratna ket:
"Maysa kadagitoy a templo—karibal daytoy ti Solomon, ken binagon babaen ti antigo a Michelangelo—mabalin a mangala ti lugar a pammadayaw a kadenna dagiti dagiti kapintasan a pasdektayo. Daytoy ket nalatlatak iti ania man nga inbati kaniatayo babaen ti Gresia wenno Roma, ken mangipresenta ti naladingit a panangigiddiat iti kasaad ti barbarismo nga itan ket ti nakairareman ti estado."[10]
Ni Mouhot, kasla met dagiti nasapa nga Akinlaud a bimmisita, ket nagiratanda a namati a dagiti Khmers ket binagonda ti templo, ken nagbiddutda a nangipetsa iti agarup nga isu met laeng a paset ti panawen a kas ti Roma. Ti pudno a pakasaritaan ti Angkor Wat ket inurnos laeng idi manipud ti estilistiko ken epigrapiko nga ebidensia a naurnong idi las-ud dagiti simmaruno nga obra ti panagdalus ken restorasion a naaramid iti amin a sitio ti Angkor. Awan dagidi ordinario a pagtaengan wenno balbalay wenno dagiti sabali a senial iti panagtaeng a mairaman dagiti alikamen ti panagluto, ar-armas wenno dagiti banag ti kawes a kadawyan a mabirukan kadagiti taga-ugma a sitios. Imbes ket, adda ebidensia dagiti monumento.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gobierno ::Cambodia". CIA World Factbook.
- ^ Diksionario Chuon Nath Khmer (1966, Budista nga Instituto, Phnom Penh)
- ^ Cambodiano-Inggles a diksionario babaen ni Robert K. Headley, Kylin Chhor, Lam Kheng Lim, Lim Hak Kheang, ken ni Chen Chun (1977, Unibersidad ti Katoliko a Pagmalditan)
- ^ "Angkor Vat". APSARA Authority. 2004. Naidulin manipud ti kasisigud idi 6 Mayo 2008. Naala idi 27 Abril 2008.
- ^ J. Hackin; Clayment Huart; Raymonde Linossier; Raymonde Linossier; H. de Wilman Grabowska; Charles-Henri Marchal; Henri Maspero; Serge Eliseev (1932). Asiatic Mythology:A Detailed Description and Explanation of the Mythologies of All the Great Nations of Asia. p. 194.
- ^ daguan Zhou (2007). A Record of Cambodia: The Land and Its People. Translated by Peter Harris. Silkworm Books.
- ^ "Angkor Wat, 1113–1150". The Huntington Archive of Buddhist and Related Art. College of the Arts, The Ohio State University. Naala idi 27 Abril 2008.
- ^ Glaize, The Monuments of the Angkor Group p. 59.
- ^ Higham, The Civilization of Angkor pp. 1–2.
- ^ Insasao iti Brief Presentation by Venerable Vodano Sophan Seng
- ^ Time Life Lost Civilizations series: Southeast Asia: A Past Regained (1995). p.67–99
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Angkor Wat idiay Wikimedia Commons


text:
* Kritisismo-Literatura: Arte Ti Caesura Iti Daniw Ni L. D. Martin
Ti Arte Ti Caesura Iti "ti, dagiti" ni L.D. Martin:
Narigat ti agkritikar iti daniw. Saan a basta-basta. Maamakkami. Saan laeng a gapu ta bassit ti panawen ngem kasapulan ti adu a sukisok. Ngem tapno maipaayantayo ti kiddaw ni Apo Martin, limitarantayo laeng ti pagrikusan ti kritisismo. Paruarenmi ditoy ti "bassit laeng" nga iparparang ti porma ("form" ken ti pakainaiganna iti linaonna (content, no adda, ti daniwna a napauluan iti "ti, dagiti" manipud iti "estraktural" a panirigan.
Iyunay-unaymi kadagiti agbasa, nga "estraktural-analisis" ti teoria nga aramatenmi iti daytoy a kritisismo. Awan pay ti ammomi a "bukodmi a panirigan" iti literary criticism isu nga agaramatkami iti maysa kadagiti moderno a teoria iti world literature.Ania ti formal structuralism?
Pinatanor dagiti Ruso: Jan Mukarobsky, Roman Jacobson, Plotnisky, etc. Moderno a literary theory. Kasungani ti humanismo, symbolismo, realismo, nangruna kadagiti Marxismo. Awan maitulong dagiti structural formalist iti politika wenno sosial a parikut ti pagilian. Ngem isuda ti nangipreserba iti makunkuna nga "arte" iti literatura. Pangarigan, iti daniw, saan koma a masurat a pangkondenar iti dakes a gobierno ta mapukawna ti kina-artena kas literary art. Ta no kasta, awanton ti makuna "poetic art" ket "ideolohia" laengen ti makita iti daniw. No agsuratka, iparangmo ti arte, saan nga ideolohia, kunada. Dakkel a kontrobersia daytoy agingga ita. Ditoy a nakondenar ni Jose Villa a nangirugi ditoy Pilipinas. Ngem saan a daytoy ti isyumi ditoy. Iparangmi laeng tapno nalawag ti lugar ti structural formlism nga isu ti aramatenmi ditoy iti kritisismo. Agdadamokami a kritiko ket awan pay nabukelmi a bukodmi a panirigan iti kritisismo tapno isu koma ti aramatenmi. Bulodenmi pay laeng daytoy a teoria.
Ania Ti Pure Literary Criticism?
Saan a panangbabalaw wenno panangpadayaw iti maysa a sinurat kas negatibo a pannakaawat dagiti adu a mannurat nga Ilokano. Ti literary criticism ket isu ti panangiparang iti estetiko a kinaisu ti maysa a sinurat babaen ti maysa a teoria iti lubong ti kritikal nga analisis. Dagiti laeng balikas iti teksto ti pakibibianganna. Dina iramraman ti autor ken aniaman a panggepna. Gapu ta adda bukod a kaipapanan ti teksto a saan a kukua ti autor ken dagiti agbasa. Dayta ti pammati dagiti estrakturalista nga isu ti bulodenmi ditoy. Ulitenmi: bulodenmi laeng, saanmi a kukua. Ta amangan no musiigannakami dagiti lallakay a humanista wenno ideolihista, he-he.
Adtoy ti teksto:ti, kadagititikadagitita awan met ngamin uray maysa a mayat a mangilawlawag itiken no apay ngadagitoy ngatapno saan met koma ngadagiti siguden ngakadagiti padada ngaa makaawat met bassit itidagitia di mangpampanunot nga itiketlaeng met ngakadagiti
Kaasi pay ni Apo Martin.
Wen, ta iti formal structuralism, awan bibiangna iti panggep (purpose) ti autor. Awan ngarud bibiangmi iti kayat a sawen ni Apo Martin. Natay isuna iti uneg ti daniw. Natay ti kayat nga ipaawat ni Apo Martin. Ania ti sibibiag? Dagiti laeng estraktural nga arte dagiti balikas. "Art for art sake," kunada. Arte laeng ti isyu, awanen. Saan a ti autor; saan a dagiti agbasa; saan a tattao. Kadagiti estrakturalista, awan ti makunkuna a mensahe wenno idelohia iti aniaman a daniw. Saan a paset ti teksto ti autor ken readers ta tattao dagitoy, saanda a teksto. Manen, musiigannakami dagiti humanista iti daytoy. Baanyo, ta inton sumaruno, kritikarenmi daytoy met laeng a daniw manipud iti humanistic theory, no kabaelanmi. Palubosannakami pay laeng iti structural formalism, bareng ammomi nga aramaten daytoy.
Gapu ta estraktural ti panirigan a maaramat ditoy, ideklarami nga umuna a "natay" ti autor iti uneg ti daniw. Saan a bigbigen ti estrakturalismo ti aniaman a kayat a sawen ni Apo Martin; patienna nga addan bukod a kaipapanan dagiti balikas iti teskto sakbay pay a naipasngay ni Apo Martin. Idi pinagtitipon ni Apo Martin dagitoy, dinan nakontrol ti kayatna a sawen. Saan a mabalin a tulbekan ti mannurat ti balikas. Apaman a naipablaak dagitoy napagtitipon a balikas ( Valley Journal- Marso 24-30, 2005) nagbalinen nga awan koneksionna iti autor - agtakderen iti bukodna a kaipapanan. Ti laeng teksto ti yan ti pudno a kaipapananna - sabali nga isyu ti kaipapanan kas kayat ti autor ken dagiti adu a kaipapanan kas maawatan ti adu nga agbasa (reader-response theory). Ngarud, bassit laeng ti pagrikusan ti estrakturalismo: ania a kinapintas-kinalaad ti maipaay ti teksto segun iti pannakaurnos dagiti balikas? Ania ti kaipapanan ti urnos dagiti balikas iti autor a nangurnos kenkuana? Iti estrakturalismo, adda mensahe ti urnos dagiti balikas ti daniw iti autor a nangsurat kenkuana; saan a ti autor ti adda mensahena. Ti daniw ti agsasao iti autor ken kadagiti mangbasa kenkuana. Iti ababa a sao, "adda iti mismo a teksto ti pudno a kaipapanan ti daniw" ; awan iti autor, awan kadagiti agbasbasa, awan uray kadagiti eskolar iti literary criticisms. Ngarud, aniaman nga iparang ti estraktural a panirigan, dayta ti kaipapananna segun iti estrakturalismo ket dina mabalin, ni kaanoman, a tagikuaen ti bukod a kaipapanan ti daniw.Nagrurugpon A Caesura
Ti caesura isu ti kellaat a panagpugsat ti ayus ti pannakaibalikas ti maysa a linia dagiti balikas wenno senial (sign) iti uneg ti teksto. Ti senial (sign), iti estrakturalismo, isu dagiti ramen iti daniw a balikas (word) ken saan a balikas. Mairaman ditoy dagiti blanko nga espasio segun ti sasaaddenna iti rabaw ti blanko a papel. Ngarud, adda kaipapanan ti daniw iti amin nga estrakturana iti nakaisuratanna a papel. Kunada a ni Archibald Macleish ti nangrugi nga agaramat iti caesura iti daniw.
Ti paulo: Ti "ti" ken "dagiti" kas noun determiners iti gramaria, ket nagsina babaen iti comma. Gapu ta paulo, dayta ti pakabuklan ti daniw: maysa a singgular word ken maysa a plural word. Daytoy ti binary oppositions, iti uneg ti daniw segun iti linguistic structurena, kas kuna ni Barthes. Gapu ta awan ti makuna a transcendental maeaning, pettat wenno awan ngarud ti ipapaawat daytoy a paset. Di makatakder iti aniaman a transendental (transcendental) a kaipapanan ti maysa wenno a binary line/s. Ngarud, ti laeng sasaadenna kas balikas wenno senial ti pagtaudan ti kaipapananna segun ti panagsaadna iti sibubukel a teksto. Caesura amin a linia iti daytoy a teksto a nakaiyubonan dagiti dua a balikas iti paulo; awan urnos ti dila a mangbasa. Kakoponia (cacophony) ti ponema (phoneme) tunggal caesura. No kakoponia, kayatna a sawen, nairanta a "di napintas" a denggen ti lapayag no maibasa. Awan simponia (symphony) iti vertical paradigm daytoy. Ngem adda met kaipapananna dayta iti tunggal morpema (morpheme) a naisangal iti tunggal caesura. No apay a kasta dagiti linia, wen, ta masapul nga itakderda ti paulo. Yanna ti estraktural nga arte ditoy? Ti laeng impresionistiko (impresionistic) a panagsaad dagiti binary words ken nihilistiko (nihilistic) structuration dagiti dua a major signs tapno saan a maisaad ti mangbasa kenkuana ti dilana iti pannakaiyurnos dagitoy. Aniaman nga epekto dagita a caesura, isu dayta ti umuna a mabalin nga arte a kayatna nga ikugsol iti mangbasa kenkuana.Nihilismo-A-Saan. Iti postmodernismo nga estrakturalismo, adda met arte iti kinaawan-urnos (chaotic structure). Kasano a napintas ti awanan-urnos? Saan a mabalin daytoy iti tradisional a romantisismo (romanticism) wenno humanismo (humanism) kadagiti classical a closed wenno fixed metrical form poetry, Shakespearean ken Spenserian man. Nairanta nga awan-urnos tapno awan ti kayatna a sawen no di laeng ti epektona iti mangbasa. Wen, ta liberal ti estrakturalismo no mainaig iti porma. Ania ti epekto dagiti allomorpia (allomorphs) ken dagiti nakusel nga aliterasion (alliterations) iti daytoy a teksto? Awan no di laeng bisual-poesia (visual poesy) nga impresion tapno agpanunot ti mangbasa iti nauneg ket agbanag a maduktalanna nga "awan" ti naurnos a phraseal essence dagiti linia. No dakes ti epektona, dayta ti artena. Apay arte kadi ti kinadakes ti urnos? Saan. Ngem adda dayta tapno maidilig iti naurnos. Ti buya, wenno arte, a mangipakita iti kinapintas ti puraw isu ti kinangisit ti nangisit. Daytoy ti gapuna a kasapulan ti linguistic analysis babaen ti binary oppositions tapno agdakiwas ti teksto iti amin a kaipapanan a kayatna. Adda ngarud kaipapanan dagiti numerikal (numerical) a balikas a "maysa" ken "bassit" iti uneg ti teksto? Apay a nairaman dagita? Saan met a dada dagitoy ta awan met ti surreal wenno agsusungani a banag kadagiti balikas (words) wenno seniales (signs)? Isu a nakusel a nihilismo laeng.
Agpilit A Trioleta
No adda maulit iti mamitlo a balikas wenno linia iti uneg daytoy a teksto, makatakder koma a trioleta (triolet) - orihinal dagiti Pranses. Ngem iti daytoy a teksto, saan a metrical dagiti linia namitlo a naulit a linia gapu ta caesura amin dagitoy: ti "kadagiti" iti maikadua, maikasiam, ken ti maudi a linia. Dayta laeng ti nakadidillaw iti paradigmatiko (paradigmatic) nga estrakturana. Anaphoraic structure, kunada. Pannakaulit-ulit ti maysa a linia wenno balikas. Namitlo a nagparang ti "kadagiti" nga awan kayatna a sawen. Meaningless anaphora. Arte ti kinaawan. Ta adda itan ti makunkuna nga "art of nothingness" iti post-postmodernism.
No ania met ti kaipapanan ti nairanta wenno saan a nairanta a kinaawan ti proper noun, common noun, wenno pronoun, dayta ti artena. Ta saan nga amin a danum ken adda agbibiag. Ubbaw met ti kaipapanan dagiti espasio iti nagbabaetan dagiti linia - iti kinaatiddog ken iti relasionna daytoy iti paradigmatiko a pormana. Kawaw. Awan. Manen, arte ti kinaawan - no arte ti kasta, kadagiti Ilokano. Awan ti kayatna a sawen dagita nga estraktura no di nairanada laeng a kasta tapno agtakder a caesuraic ti estrakturana. Lalo a di makita ditoy ti estraktura ti villanelle, cinquain, wenno acrostic verse.
Iti sintagmatiko (syntagmatic) nga estrakturana, agwaywayas (independent) ti tunggal linia. No ania ti adda kadagitoy a balikas (word) ken seniales (signs), linguistiko (linguistic) ken saan (non-linguistic), isuda laeng ti pagtaudan ti kaipapanan. Ket awan kaipapanan ti tunggal linia iti sintaktiko a panangamiris malaksid iti arbitrari (arbitrary) a nakaisigudan tunggal balikas (word) ken senial (signs) nga uray pay awan daytoy a teksto. Daytoy ti kadadaksan nga estraktura daytoy a teksto maibusor iti simbolismo! Ania ti serbi ti panangbasam iti balikas a "ti" wenno "dagiti" no awan kayatda a sawen no di "ti" ken "dagiti" laeng kas conjunctions, no isu? Nasken nga adda relasionda kadagiti dadduma a balikas iti uneg ti teksto! Ngem awan, ta pasig ngarud a caesura tunggal pungto dagiti balikas? Kasano pay daytan? Ania nga arte ti makitam iti bimtak a panaderia no di laeng ti makasugkak a buya dagiti agkaiwara a paset dagiti elemento ti panaderia? Ngem no awan ti kasta, makita ngarud ita ti kasunganina - ti naurnos a panaderia? Arte ngata ti kasta? No saan nga arte ti kasasaad ti lubong idi maikapat nga aldaw ti pannakaparsuana, saan.
Tautolohia?
Naulit-ulit a siam a linia nga awanan kontekstual a kaipapanan. Naiminsiam nga isu-la-isu iti nagduduma a balikas. Tautolohikal ngarud. Gapu ta naulitda laeng iti nagduduma a grupo dagiti balikas ngem isu met laeng a nihilistiko ti maadaw kadagitoy.
Konklusion
Sumagmamano laeng mainaig iti estraktura ti naiparangmi ditoy. Limitado iti structural formalism nga analisis. Adu pay ti saan a naiparang. Pagarupenmi a di umdas dagiti aldaw ti panagbiagmi iti daytoy a lubong no itugawanmi a kritikaren daytoy a daniw manipud iti nagduduma a panirigan: historical approach, sociological approach, psychological approach, philosophical approach, realistic approach, humanistic approach, etc.
Saan nga maibus ti kayat a sawen ti maysa a daniw iti lubong ti literary criticism. No panggep ti maysa a kritiko nga ileppas iti maysa nga ultimo a kaipapanan, mapaay laeng. Kasta ti arte ti lirerary criticism. Awan patinggana a panangamiris iti artistiko a kakasaad ti maysa a sinurat. "Kastoy dayta," kuna ti maysa. "Saan! Ta kastoyne," kuna ti sabali. "Diyo ammo! Kastoy dayta!" kuna pay dagiti dadduma. "Siak ti nagsurat, daytoy ti kayatna a sawen," ikalintegan ti autor. "Dumngegkayo ta daytoy ti kayatna a sawen," ideklara dagiti eskolar ti literatura.
Ngem awan ti pudno kadakuada amin.
Yanna ngarud ti pudno a kaipapananna? Ti laeng mismo a daniw ti makaammo.No ania ti kunana, isu. Isu ti pudno. #
Copyright 2005: The Valley Journal Publications. Philippines.


text:
Nailubongan a Panakaipakdaar dagiti Kalintegan ti Tao
Ti Nailubongan a Panakaipakdaar dagiti Kalintegan ti Tao (naipangyababan iti Inggles iti UDHR) ket maysa a deklarasion nga inampon babaen ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 10 Disiembre 1948 idiay Palais de Chaillot, Paris. Ti Deklarasion ket dagus a nagtaud manipud ti pannakasanay iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ken mangirepresenta ti immuna a sangalubongan a panangiyebkas kadagiti karbengan a pakairebbengan a awidan iti amian a tao a parsua. Ti napno a testo ket inpablaak babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay bukodna awebsite.
Daytoy ket buklen dagiti 30 nga artikulo a naipalplawagen kadagiti simmarsaruno a sangalubongan a tulagan, dagiti intrumento ti rehional a karbengan ti tao, dagiti nailian a batay-linteg ken dagiti linteg.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Nailubongan a Panakaipakdaar dagiti Kalintegan ti Tao idiay Wikimedia Commons
- Ilokano a Testo ti Nailubongan a Panakaipakdaar dagiti Kalintegan ti Tao


text:
Maka-Florida Diay Pulis
Dalin ken Florida aglumlumba da idiay highway. Idi makadanonda iti busy intersection isnsigida binaddekan ti driver ti Dalin diay break. Kasta met nga inggiddan diay driver ti Florida ngem nadungpar pay la diay ubet ti Dalin. Dinamag ti pulis diay driver ti Florida: 'Bagis maibagam no kasano kapardas dayta Dalin itay maatrasannaka?
Pagpagungtan ti amo tay piman a katulong...
Amo: Inday,(pabugkaw)apay a nagalisto nga maibos dagitoy toothpick ditoy mesa?
Inday: (naalumanay a simmungbat)Diak ammo a ma'am kadagitoy ubbing!!!ta no siak ti mangala dita ket isubsublik met lang a dagos.....(toinkz)
Sa kagubatan ng caraballo...
Ang mga sundalo ay may nasalubong na katutubo...
Opisyal: Manong, saan ba dito nagpupugad ang mga NPA?
Katutubo: Naku Sir! Tumanda na ako dito sa gubat pero wala pa akong nakitang pugad ng mga NPA...(napakamot sa ulo ang katutubo sabay tanong)
Katutubo: AH...Sir, ano po bang kulay ng itlog nila???
Madama ti mansayag..
Josie ti nagan ti natay
Nanang ti natay: Agdung-dung-aw..Ay Josie ... bunga... aya pinanawannakkon bunga...annakko..bunga Josie......
Mely: Nanang....dida maawatan ta "English ti pagsasao ditoy.
Nanang ti natay: Nagtugaw ....saan a makatalna..dina maepeksa ti ladingitna unay ken Josie Bunga.
Nanang ti Natay: Nagsubli...a agsangit.. Ay ..Juicy Fruit ...Juicy Fruit..annakko...Juicy Fruit...
People: Smilling....Hehehe..
Kabagyan
ISKO: Naggulo ti panagbiag, pare!
Paeng: Ay kunam pay, karkaro ti biag kon ah. Nagpakasarak ti byuda nga adda anak na a balasang..Pinakasaran met ni tatang ko jay balasang. Nanag ko ittata jay balasangen..Manugang ko ni tatang kon.Asawak, byenan ni tatang kon! no aganak da, apong nak jay kabsat kon..sus maryosep!
Bad ni Lolo
LOLO: Ammum apo, nagrigat panagbiyag tatta, idi nu adda P20 ko ket makapanak jay mall, nu agawidak adda awit ko nga pantalon, T-shirt, brief, medyas,short…
APO: Ket tatta ngayen lolo?
LOLO: Narigat talaga tattan..Adda SURVEILLANCE CAMERA gamenen…
(toinx..)bad Lolo..haha!!
Anak: Anya english na ti utot?
Tatay: Wind of change
Anak: Eh jay utot ngay nga awan aweng na?
Tatay: Sound of silence
Anak: Jay utot ngay nga adda takki na?
Tatay: Dust in the wind
Anak: Eh jay utot ngay nga han nga insadya?
Tatay: Yan ang careless whisper!
Anak: Ej jay utot ngay nga tiptipiden?
Tatay: Yan ang paborito ko, Unchained Melody


text:
Presidente iti Pilipinas
Ti Presidente ti kangatuan a daulo iti Republika ti Pilipinas. Idauluan ti presidente ti ehekutibo a sanga ti gobierno, a pakairamanan ti gabinete. Isu met laeng ti daulo ti Siiigam a Buyot iti Pilipinas.
Sagudayen ti agdama a Batay-linteg iti Pilipinas (1987) a ti presidente ket nasken nga addan iti edad a 40 agpangato, umili a Pilipino a nayanak iti Pilipinas, ken agnanaed iti pagilian 10 a tawen kasakbayan ti panagbubutos. Butosan dagiti kualipikado a botante a Pilipino ti presidente a mangabak no isu ti makaala iti kadakkelan a bilang ti butos. Agserbi ti presidente iti maysa a termino nga agpaut iti 6 a tawen ken saanton a mapalubosan nga agkandidato para reeleksion kalpasan a maturposna ti terminona.
Dagiti linaon
Dagiti presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Addan 14 a nagtakem a presidente iti Pilipinas.
Umuna a Republika[urnosen | urnosen ti taudan]
Mankomunidad ti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Manuel L. Quezon, 1935-1941; 1941-1944 (pimmusay)
- Sergio Osmeña, 1944-1946 (nagtakem kalpasan ti ipupusay ni Quezon)
- Manuel Roxas, 1946-1948 (nagbalin a presidente ti Maikatlo a Republika)
Maikadua a Republika[urnosen | urnosen ti taudan]
Maikatlo a Republika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Manuel Roxas, 1946-1948 (pimmusay)
- Elpidio Quirino, 1948-1949 (nagtakem kalpasan ti ipupusay ni Roxas); 1949-1953
- Ramón Magsaysay, 1953-1957 (pimmusay)
- Carlos P. García, 1957 (nagtakem kalpasan ti ipupusay ni Magsaysay); 1957-1961
- Diosdado Macapagal, 1961-1965
- Ferdinand E. Marcos, 1965-1969; 1969-1972 (inyetnagna ti Linteg Militar)
Panawen ti Linteg Militar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ferdinand E. Marcos, 1972-1981 (nagturay kas diktador babaen ti bilin a presidensial)
Maikapat a Republika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ferdinand E. Marcos, 1981-1986 (napadisi iti takem)
Maikalima a Republika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Corazón C. Aquino, 1986-1992
- Fidel V. Ramos, 1992-1998
- Joseph Ejército Estrada, 1998-2001 (napadisi iti takem)
- Gloria Macapagal-Arroyo, 2001-2010
- Benigno S. Aquino III, 2010-agdama


text: 1Daytoy ti gapuna nga inkeddengko a saanto a makapaladingit ti isasarungkarko manen kadakayo. 2Ta no pagladingitenkayo, siasinonto pay ti mangparagsak kaniak no di dakayo met laeng a pinagleddaangko? 3Imbes nga umayak, nagsuratak laengen amangan no pagladingitendak dagiti tattao a mangparagsak koma ketdi kaniak. Kapkapnekak ngamin a no naragsakak, naragsakkayo met amin. 4Kasta unay ti pannakariribuk ken panagdanagko idi nagsuratak kadakayo; adu a lua ti nagarubos! Ngem awan a pulos ti panggepko a mamagladingit kadakayo. Kayatko laeng a maammoanyo no kasano ti kadakkel ti ayatko kadakayo. 5Ita, no adda nangpaladingit iti siasinoman, saan a siak ti pinaladingitna no di dakay amin wenno nalabit ti sumagmamano kadakayo. (Kunak daytoy ta diak kayat a nagubsang ti panagsaok kenkuana.) 6Umdasen ti dusa nga impatay ti kaaduan kadakayo iti kasta a tao. 7Nupay kasta, nasken a pakawanen ken liwliwaenyo amangan no malmes iti napalalo a ladingit. 8Yunay-unayko ngarud nga ipatalgedyo kenkuana a pudno nga ay-ayatenyo. 9Daytoy ti gapuna nga insuratko dayta a surat ta kayatko a maammoan no kasano ti panaglasatyo iti pannakasuot ken no sisasaganakayo a mangtungpal kadagiti pammagbagak. 10No pakawanenyo ti siasinoman gapu iti inaramidna, pakawanek met. Ta no mamakawanak—no pudno a masapul a pakawanek ti siasinoman—aramidek gapu kadakayo iti sangoanan ni Cristo 11tapno dinatayo gundawayan ni Satanas. Ammotayo dagiti panggepna. 12Idi dumtengak idiay Troas tapno ikasabak ti Naimbag a Damag maipapan ken ni Cristo, natakuatak a linuktan ti Apo ti dalan nga agpaay iti trabaho sadiay. 13Ngem nagdanagak unay ta diak nasarakan ni kabsattayo a Tito. Isu a nagpakadaak kadagiti kakabsat sadiay, ket napanak idiay Macedonia. 14Ngem yaman pay iti Dios, ta gapu iti pannakikaysami ken ni Cristo, kanayon nga ikuyognakam iti parada ti panagballigi ni Cristo. Aramatennakami ti Dios a mangisaknap iti nabanglo nga ayamuom ti pannakaammo ken Cristo kadagiti amin a tattao. 15Mayarigkami iti nabanglo nga insenso a puoran ni Cristo a maidaton iti Dios ket agwaras kadagiti maisalakan ken kadagiti mapukaw. 16Kadagiti mayaw-awan, makapatay daytoy nga ayamuom. Kadagiti maisalsalakan, maysa nga ayamuom a mangted iti biag. Siasino ngarud ti makabael iti daytoy a trabaho? 17Saankami a mayarig kadagiti kaaduan a mangipakpakaammo iti sao ti Dios a kasla ket tay tagilakon ti mensahena. Ngem gapu ta imbaonnakami ti Dios, sipupudnokami nga agsao iti sangoananna, kas adipen ni Cristo.


text:
Bantay Malindang
Ti Bantay Malindang ket kompleks a bulkan a mabirukan idiay probinsia ti Misamis Occidental idiay akin-abagatan nga isla ti Mindanao, Pilipinas. Ti saan unay a naad-adal a kabambantayan ket naporma babaen dagiti nadumaduma nga aktibidad ti bulkan nga adda met kadagiti ket naipakasaritaan, a maipakpakita babaen ti kaadda kadagiti dua a kaldera, a napalikmutan babaen dagiti nangato a diding ti bato,dagiti eskoria a kono, dagiti sullat ti simborio ti bulkan, dagiti dua nga asupre a napudot nga ubbog, ken ti abut ti bulkan a danaw a nanaganan iti Danaw Duminagat. Dagiti ampiteatro nga estruktura ket addaan kadagiti adu a pannakaiwarwaras dagiti bulkaniko a bato, dagit inaugingan a tarikayo a mabirukan kadagiti piroklastiko a deposito. Ti intero a bantay ket ket naguduagudua babaen dagiti nadumaduma a nginget ken rangkis a mangaramid ti lasonglasong a langa ti dagana ken dagiti nabakiran a bakrasna ket naabungotan iti napintas a buya.[5]
Dagiti linaon
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Malindang ket awan kadagiti naamammuan a panagbettak ken naidasig a kas di aktobo babaen ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas.[6]
Masna a Parke ti Bantay Malindang[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Malindang ken ti sibubukel a Kabambantayan ti Malindang ket addaan ti makaay-ayo a kalidad manipud kadagiti dissuorna, abut ti bulkan a danaw ken ti napuskol a birhen a kabakiran a mangbalay kadagiti adu a kita ti manmano a sebbangan ti flora ken fauna. Idi Hunio 19, 1971, ti lugar ket nairangarang a kas Nailian a Parke ti Bantay Malindang babaen ti Republika Tigna Blng. 6266. Babaen ti pannakabangon ti Sistema ti Nailain a Naipagtitipon a Nasalakniban a Luglugar (NIPAS) idi 1992, ti parke ket naidasig manen ken nanaganan manen idi a kas ti Masna a Parke ti Kabambantayan ti Bantay Malindang idi Agosto 2, 2002 babaen ti Proklamasion Blng. 228.
Ti parke ket sakupenna dagiti tallo a probinsia - ti Misamis Occidental, Zamboanga del Sur ken Zamboanga del Norte - ken mangsakop ti kalawa iti 53,262 hektaria (131,610 akre) a daytoy ket agarup a 33,000 hektaria (82,000 akre) wenno 62% iti nabatbati a kabakiran. Agarup a 20,000 hektaria (49,000 akre) ket nataltalon ken tinataengan babaen dagiti indihenio a tattao a kaaduanna ket ti tribu ti Subanon.[5][7]
Kinapangruna iti ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Malindang ken kaaripingna a kabambantayan ket lugar a pagayusan a labneng a pagayusan ti danum manipud kadagiti 49 a karkarayan ken dagiti alog, ken dagiti nadumaduma a waig. Daytoy ket mangited ti mainum a danum para iti domestiko, agrikultura ken dagiti dadduma pay a panag-usar dagiti adu-adu ngem maysa a riwriw nga agtataeng iti Misamis Occidental ken dagiti dumaya a paset ti Zamboanga del Norte ken Zamboanga del Sur.[8]
Tawid a Parke ti ASEAN[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket nairangarang a kas Tawid a Parke (AHP) ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya ti Asia (ASEAN) idi las-ud ti Maika-13 Oktubre 13, 2011 idiay Cambodia. Dagiti sabali a tallo a Tawid a Parke ti Pilipinas ket ti Bantay Nailian a Parke ti Iglit-Baco idiay Mindoro, Kabambantayan ti Bantay Mount Kitanglad idiay Bukidnon, ken ti Masna aParke ti Bantay Apo idiay Davao.[9]
Daytoy ket opisial a naipayuna ido Agosto 4, 2012, idi las-ud ti Maika-2 a Konperensia ti Tawid a Parke ti ASEAN (AHP), nga inusponsoran babaen ti Sentro ti ASEAN para iti Bio-dibersidad (ACB) idiay Siudad ti Oroquieta.[10]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Pilipinas
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c de Ferranti, Jonathan; Maizlish, Aaron. "Banbantay ti Pilipinas - 29 a Panpantok ti Bantay nga addaan ti Prominensia iti 1,500 metero wenno ad-adu". Naala idi 2008-10-29.
- ^ "Bantay Malindang, Pilipinas". Peakbagger.com. Naala idi 2008-11-05.
- ^ a b "MBariweswes ti Bantay Malindang iti Programa ti Global a Bulkanismo". Nailian a Museo ti Masna a Pakasaritaan (Smithsoniano). Naala idi 2008-10-28.
- ^ Merrill, Elmer D. (1907_06). "Ascent of Mount Halcon", p.180. Philippine Journal of Science, Vol.II No.3.
- ^ a b "Nailian a Parke ti Kabambantayan ti Bantay Malindang iti Tawid ti Lubong ti UNESCO". UNESCO. Naala idi 2008-10-28.
- ^ (2008-07-30). "Listaan dagiti Di aktibo a Bulkan Paset 5". PHIVOLCS. Naala idi 2011-03-27.
- ^ "Nailian a Parke ti Bantay Malindang". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2009-10-26. Naala idi 2008-10-28.
- ^ "Nailaina a Parke ti Kabambantayan ti Bantay Malindang". Departmentamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso. Naala idi 2008-10-28.
- ^ http://www.mb.com.ph/articles/341060/mindanaos-mount-malindang-range-natural-park-declared-asean-heritage-park#.UQNlQh329y4
- ^ http://pia.gov.ph/news/index.php?searchID=malindang&article=1451343449808


text:
Tulong:Pakabuklan ti inurnos
Pakabuklan ti inurnos (Ipalawagmo bassit dagiti binaliwam)
☐ Daytoy ket bassit a panagurnos ☑ Bantayan daytoy a panid
Babaen ti panagidulin kadagiti sinuksukatan, umannurotka kadagiti Termino ti Panagusar, ken umannurotka a saan a mangiwaswas a mangibbet kadagiti kontribusionmo babaen ti CC-BY-SA 3.0 a Lisensia ken ti GFDL.
Umannurotka a ti maysa a silpo wenno URL ket umanayen a pammadayaw babaen ti lisensia ti Creative Commons.
Idulin ti panid Ipakita ti ipadas Ipakita dagiti sinukatan Ukasen
Ti pakabuklan ti inurnos ket ti ababa a panangipalawag ti maysa nga inurnos iti panid ti Wikipedia. No urnosem ti maysa a panid, adda bassit a pagikabilan ti testo a namarkaan iti Pakabuklan ti inurnos a mabirukan iti baba ti nangruna a kahon ti pagurnosan ken iti ngato ti buton ti Idulin ti panid. Dagiti pakabuklan ti panagurnos ket maiparang kadagiti listaan dagiti binalbaliwan (kasla kadagiti pakasaritaan ti panid ken listaan ti bambantayan), ken iti ngato dagiti panid ti diperensia.
Nasayaat a panagsanay ti mangpunno ti pagikabilan ti pakabuklan ti panagurnos, wenno agnayon kasla iti kaso ti panagurnos iti paset, tapno daytoy ket makatulong kadagiti sabali nga agar-aramat a makaawat ti inaramidmo a panagurnos. Tapno maliklikan ti aksidente a panagpanaw iti blanko pakabuklan ti inur-nos, mabalinmo a pilien ti "Pakaammuannak no sumrek ti blanko a pakabuklan ti panagurnos" iti etiketa ti Ur-urnosen iti bukodmo a kakaykayatan ti agar-aramat, no nakapartuatkan iti pakabilangan.


text: 1Kamaudianna, pulos a saankam idin a makaibtur. Nagnunumoanmi ngarud nga agbatikami a dua idiay Atenas, 2idinto nga imbaonmi nga umay kadakayo ti kabsattayo ni Timoteo. Katrabahoanmi ni Timoteo iti Dios iti pannakaikasaba ti Naimbag a Damag maipapan ken ni Cristo. Imbaonmi a mangpatibker iti pammatiyo ken mangpapigsa iti pakinakemyo 3tapno awan ti sumina gapu kadagitoy a pannakaparigat. Ammoyo a naituding a sagabaentayo dagitoy a pannakaidadanes. 4Kinapudnona, idi addakami iti dennayo, imbagbagami a maidadanestayto. Ket kas pagaammoyo, dayta ti napasamak. 5Daytoy ti gapuna nga idi saanakon a makaibtur, imbaonko ni Timoteo tapno ammoenna ti sasaaden ti pammatiyo. Madanaganak amangan no sinulisognakayon ti Diablo. No kasta ti mapasamak, awanen ti serserbi dagiti amin a nagbannoganmi. 6Ngem ita ta nagsublin ni Timoteo, impadamagna ti makaparagsak a sasaaden ti pammati ken ayatyo. Nasaona pay a silalagipkayo ken mailiwkayo a makakita kadakami a kas iti iliwmi met a makakita kadakayo. 7Isut’ gapuna, kakabsat, a dakayo ti nangparegta kadakami iti amin a pannakariribuk ken panagsagabami. Ti pammatiyo ti nangpapigsa kadakami 8agsipud ta itan, pudno nga agbiagkami no agtalinaedkayo a natibker iti panagbiagyo iti Apo. 9Mabalinmin ti agyaman iti Dios gapu iti rag-o nga impaayyo kadakami. 10Aldaw-rabii a sipapasnek ti panagdawatmi iti Dios tapno makitadakayo iti rupan-rupa, ket punnoanmi ti pagkurangan ti pammatiyo. 11Sapay koma ta ti mismo a Dios ken Amatayo, ken ni Apotayo a Jesus ti mangiturong iti dalanmi nga umay kadakayo! 12Padakkelen koma ti Dios ti panagayatyo iti tunggal maysa ken kadagiti amin a tattao, ket dumakkel koma a kas iti panagayatmi kadakayo. 13Iti kasta, papigsaennanto dagiti puspusoyo, ket naan-anay ken nasantoankayto iti imatang ti Dios ken Amatayo inton umay ni Apo Jesus agraman dagiti tattaona.


text:
General Nakar, Quezon
Ti General Nakar ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti General Nakar iti 19 a barbaranggay.[2]
- Anoling
- Banglos
- Batangan
- Catablingan
- Canaway
- Lumutan
- Mahabang Lalim
- Maigang
- Maligaya
- Magsikap
- Minahan Norte
- Minahan Sur
- Pagsangahan
- Pamplona
- Pesa
- Poblacion
- Sablang
- San Marcelino
- Umiray
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lala, Lanao del Norte
Ti Lala ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lala ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Abaga
- Andil
- Matampay Bucana
- Darumawang Bucana
- Cabasagan
- Camalan
- Darumawang Ilaya
- El Salvador
- Gumagamot
- Lala Proper (Pob.)
- Lanipao
- Magpatao
- Maranding (Pob.)
- Matampay Ilaya
- Pacita
- Pendolonan
- Pinoyak
- Raw-an
- Rebe
- San Isidro Lower
- San Isidro Upper
- San Manuel
- Santa Cruz Lower
- Santa Cruz Upper
- Simpak
- Tenazas
- Tuna-an
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Polonia
Ti Polonia i/ˈpoʊlənd/ (Polako: Polska), opisial a ti Republika iti Polonia (Polako: Rzeczpospolita Polska; Kasubio: Pòlskô Repùblika; Silesiano: Polsko Republika), ket maysa a pagilian idiay Tengnga nga Europa, nabeddengan daytoy babaen ti Alemania iti laud; ti Republika a Tseka ken Slovakia iti abagatan; Ukrania, Belarus ken Lituania iti daya; ken ti Baybay Baltik ken Kaliningrad Oblast, maysa a Ruso nga exclave, iti amianan. Ti dagup a kalawa ti Polonia ket 312,679 kuadrado kilometro (120,726 sq mi), a makaaramid daytoy ti maika-70 a kadakkelan a pagilian iti lubong ken ti maika-9 a kadakkelan idiay Europa. Ti Polonia ket adda ti population ti sumurok a 38 a riwriw a tattao, a makaaramid daytoy ti maika-34 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong ken ti maikanem a kaaduan ti populasion a kameng iti Kappon ti Europa, nga isu daytoy ti kaaduan ti populasion a kameng ti kalpasan ti komunista. Ti Polonia ket maysa a unitario nga estado a binuklan dagiti 16 a voivodeship. Ti Polonia ket kameng iti Kappon ti Europa, NATO, ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Organisasion ti Komersio ti Lubong, ti Organisasion para iti Ekonomia a Pagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay (OECD), Europeano nga Ekonomiko a Lugar, Ahensia ti Internasional nga Enerhia, Konsilo iti Europa, Organisasion para iti Salaknib ken Pagtitinnulongan iti Europa, Ahensia ti Internasional ti Atomiko nga Enerhia, G6, Konsilo dagiti Estado ti Baybay Baltik, Visegrád a Grupo, Weimar a Trianggulo ken Schengen a Tulagan.
Ti pannakabangon ti Polako nga estado ket nainaganan iti pannaka-ampon iti Kristianidad babaen ti nangturay a ni Mieszko I idi 966,[2] iti teritoria a kapadpada iti tatta nga aldaw a Polonia. Ti Pagarian iti Polonia ket naporma idi 1025, ken idi 1569 a nagpapigsa ti atiddog a kumaduaan iti Nalatak a Dukado iti Lituania babaen ti panagpirma ti Kappon iti Lublin, a nagbukel ti Polako–Lituano a Mankomunidad. Ti Mankomunidad ket awanen idi 1795 gapu ta nabingbingay dagiti daga ti Polonia kadagiti Pagarian ti Prusia, ti Imperio ti Rusia, aken ti Austria. Ti Polonia ket nakaala manen ti panakawayawayana a kas ti Maikadua a Polako a Republika idi 1918. Kalpasan ti dua a dekada, idi Septiembre 1939, ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangrugi ti panagraut ti Polonia babaen ti Nasi nga Alemania ken ti Kappon ti Sobiet . Sumurok nga innem a riwriw a Polako nga umili ti natay iti dayta a gubat. Ti Polonia ket nagungar kalpasan kadagiti napalas a tawen iti uneg ti Sobiet a pannaka-impluensia a kas ti Republika dagiti Tattao aginggana idi 1989. Idi panawen ti Rebulosion iti 1989, ti 45 a kaatiddog ti komunismo a panagturay ket naruppuog ken ti demokratiko a panagturay ket nabagon. Daytoy ket nakaited ti pundasion ti moderno a Polonia, naam-ammuan babaen ti batay-linteg a kas ti "Mikatlo a Polako a Republika".
Nupay ti adu a pannakadadael ti pagilian a napadasan iti maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Polonia ket napakabaelan a nagpreserba kadagiti adu a bukodna a kultura a kabaknangan. Adda dagiti 14 nga agdama a tinawtawid a pagsaadan a naisuratan idiay listaan ti UNESCO a Tinawtawid ti Lubong idiay Polonia.[3]
Manipud idi gibus ti panawen ti komunista, ti Polonia ket nakagun-od ti "nangato unay" a ranggo ti banag iti panagrangrang-ay ti nagtagitaoan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w I kwartale 2014 r., stan na 31.03.2014. [1]
- ^ Lukowski, Jerzy; Zawaszki, Hubert (2001). Ti Ababa a Pakasaritaan iti Polonia (Umuna nga Edision nga ed.). Dagiti Biblioteka ti Unibersidad iti Stirling - Popular Loan (Q 43.8 LUK): Pagmaldita ti Unibesidad ti Cambridges. p. 3. ISBN 0521559170.
- ^ "Polonia - UNESCO a Sentro ti Tinawtawid ti Lubong". Whc.unesco.org. Naala idi 2012-02-06.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Polonia idiay Wikimedia Commons


text:
Konstantino ti Natan-ok
Ni Konstantino ti Natan-ok (Latin: Flavius Valerius Aurelius Constantinus Augustus;[1] c. 27 Pebrero 272[2] – 22 Mayo 337), a naamammoan pay a kas ni Konstantino I' wenno San Konstantino,[3] ket maysa idi a nga Romano nga Emperador manipud idi 306 aginggana idi 337. Isu ket nadayeg a naamammon a kas ti immuna a Romano nga emperador a nagbalin a Kristiano,[notes 1] Konstantino ken kumaduaan nga Emperador a ni Licinius ket nangipakdaar ti Bilin ti Milan idi 313, a nagirangarang ti panangbaybay-a kadagiti amina relihion iti amin nga kadagupan ti imperio.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ A mabalin a malaksid ni Felipe ti Arabo (r. 244–49). Kitaen ti Felipe ti Arabo iti Kristianidad.[4]
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iti Klasiko a Latin, Ti opisial nga imperial a titulo ni Konstantino idi ket IMPERATOR CAESAR FLAVIVS CONSTANTINVS PIVS FELIX INVICTVS AVGVSTVS, Imperator Caesar Flavius Constantine Augustus, ti relihioso, ti nagasat, ti di naabak. Kalpasan ti 312, isu ket nagnayon ti MAXIMVS ("ti kalatakan"), ken kalpasan ti 325 sinukatanna ti ("di naabak") iti VICTOR, a kas ti invictus a nangipalpalagip kadagiti kaaduan ti Sol Invictus, ti Dios ti Init.
- ^ Ti pannakaipasngay ket agdumaduma ngem kaaduan kadagiti moderno a historiador ket agus-usar ti c. 272". Lenski, "Panagturay ni onstantino" (CC), 59.
- ^ Kadagiti Dumaya nga Ortodokso, Oriental nga Ortodokso ken dagiti Bisantino a Katoliko a Kristiano. Ti Bisantino a liturhiko a kalendario , a pinalpaliiw babaen ti Simbaan ti Dumay anga Ortodokso ken dagiti Dagiti Simbaan ti Dumaya a Katoliko ti Bisantino a ritos, ket agilislistada kenni Konstantino ken ni inana a niHelena a kas dagiti santo. Urayno isu ket saan a nairamraman iti listaan dagiti santo ti Latin a Simbaan, a saan a mangbigbig kadagiti dadduma a KOnstantino a kas sansanto, isu ket inrarareman babaen ti titulo a "Ti Natan-ok" para kadagiti inparawadna iti Kristianidad.
- ^ I. Shahîd, Roma ken dagiti Arabo (Washington, D.C.: Dumbarton Oaks, 1984), 65–93; H. A. Pohlsander, "Felipe ti Arabo ken Kristianidad", Historia 29:4 (1980): 463–73.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Konstantino I idiay Wikimedia Commons


text:
San Ildefonso, Ilocos Sur
Ti San Ildefonso ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Ildefonso ket nabennebenneg iti 15 a barbaranggay.[2]
- Arnap
- Bahet
- Belen
- Bungro
- Busiing Sur
- Busiing Norte
- Dongalo
- Gongogong
- Iboy
- Otol-Patac
- Poblacion East
- Poblacion West
- Kinamantirisan
- Sagneb
- Sagsagat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Iligan
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Iligan ket isu idi ti pannakabagi ti Siudad ti Iligan iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986. Kalpasan ti Rebolusion ti Bileg ti Tattao, ti pannakabagi ti siudad ket naisubli iti probinsia ti Lanao del Norte
Ti pannakaipasa ti Republika Tignay 9724 ket nangisina daytoy urbano unay a siudad manipud ti umuna a kongresional a distrito ti Lanao del Norte tapno mangporma ti bukodna akongresional a distrito a nangrugi kadagiti panabutos idi 2010.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 322,821
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Babai
Ti babai (ad-adu ngem maysa: babbai wenno dagiti babai) ket isu ti a tao a babai wenno manakman a babai a tao. Ti termino a babai ket kadawyan a naibagbaga para iti maysa a manakman a tao a babai, ti termino a balasang ket isu ti kadawyan a termino para iti ubing a babai wenno balasitang. Nupay kasta, ti termino a babai ket isu ti inususar a termino a manginagan ti babai a tao, urayno ania ti edad, a kas ti insasao a "Karbengan ti babbai". Dagiti babai ket kadawyanda a makaipasngay, ngem ti babai a nakapanen iti pingga ket saandan a makaanak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chafe, William H., "Ti Amerikano a Babai: Ti Agbalbaliw a Sosial, Ekonomiko, Ken Politikal a Pappapelna, 1920–1970", Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1972. ISBN 0-19-501785-4
- Internasionala nga ensiklopedia ti babba ti Routledge, 4 a tomo., ed. babaen ni Cheris Kramarae ken Dale Spender, Routledge 2000
- Bababai iti pakasaritaan ti lubong : ti biograpiko nga ensiklopedia, 17 a tomo., ed. babaen ni Anne Commire, Waterford, Conn. [kdpy.] : Yorkin Publ. [kdpy.], 1999–2002
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Babbai idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Babbai idiay Wikiquote
- Pakasaritaan
- Relihion


text:
Saba
Ti saba ket maysa a makan a prutas a napataud babaen dagiti nadumaduma a kita ti dakkel a hierba dagiti agsabsabong a mula ti henero ti Musa.[1] (Kadagiti sabsabali a pagilian, dagiti saba ket naus-usar para iti panagluto ken mabalin a matawagan kadagiti plantain.) Ti prutas ket adda dagiti nadumaduma a kadakkel, maris ken katangken,ngem kadawyan daytoy nga immatiddog ken killo, nga addaan ti nalamuyot a lasag ken nabaknang iti almidon a mabalin a naukisan iti duyaw, morado wenno nalabbaga no naluom. Dagiti bunga ket dumakkelda nga agririmpuok nga agbitbitin kadagiti rimpuok manipud ti ngato ti mula. Gangani amin a moderno a makan a partenokarpiko (awan bukel) a sabsaba ket nagtaud kadagiti dua a naatap a sebbangan ti– Musa acuminata ken Musa balbisiana. Dagiti sientipiko a nagan kadagiti kaaduan a nataltalon a saba ket ti Musa acuminata, Musa balbisiana, ken Musa × paradisiaca para iti hibrido ti Musa acuminata × M. balbisiana, depende kadagiti bukodda a henomiko a pakabuklan. Ti duog a sientipiko a nagan a Musa sapientum ket saanen a naus-usar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Saba idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Saba iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Bangus
Ti bangus (Chanos chanos) ket maysa a napateg a pagtaraonan a lames iti Abagatan-a-Daya nga Asia. Ti bangus ket ti kakaisuna nga agbibiag nga species iti familia a Chanidae (adda pito nga napukawen nga species iti lima pay genus, kas naipakaammo).
Dagiti bangus ket masarakan iti Taaw Indiano ken iti Taaw Pasipiko. Dagiti an-anak a bangus ket agnaed iti baybay iti 2–3 a lawas sadanto umakar kadagiti alog ti mangrove, lipnok, dan-aw a dumakkel sadanto manen agsubli iti baybay tapno agitlog ken agpaaduda.
Dagiti an-anak ti bangus ket alaen dagiti mangangalap kadagiti ket taraknenda dagitoy iti pupokan ti lames agingga a dumakkel a mailako a fresco, ilado, delata, naisiitan, wenno napaasukan (tinapa). Iti Filipinas, maysa a dakkel nga industria ti panagtaraknan ti bangus nangruna iti Pangasinan a paggapuan iti nalatak a bangus-Dagupan wenno bangus-Bonoan.


text:
Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
Ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian, wenno United Nations (UN) iti English, ket maysa nga internasional nga organisasion a nabangon idi 1945. Awagan ti UN ti bagbagina kas maysa a "global nga asosasion dagiti govierno a mangtimtimon iti kooperasion iti internasional a linteg, internasional a seguridad, ekonomiko a panagrang-ay, ken panagpapada iti kagimongan." Impasdek ti 51 a pagilian ket agpapan iti 2005, addaan iti 1991 a kamkameng a pagilian, a pakairamanan ti agarup isuamin a mabigbig iti sangalubongan nga agwaywayas a nasnasion.


text:
IMPORMASION MAIPANGGEP ITI PANAGBUTOS
Sagudayen ti Konstitusion ti Estados
Unidos a ti tunggal sitisen wenno makipagili ket addaan iti karbengan nga
agbutos. Nailanad met iti Konstitusion ti Estado ti America nga asino man a
maitutop ti pannakairehistrona a kas botante ket makapagbutos iti ania man nga
eleksion. No ania ti partido a kayatmo ken no asino ti imbutosmo ket agtalinaed
a sekreto.
Asino
man nga indibidual a naibalud gapu iti maysa a panagbasol wenno asino man nga
indibidual nga agkurang ti panagpampanunotna ket mabalin a maibabawi ti
karbenganna nga agbutos. Isu amin a sitisen wenno makipagili iti U.S., agtawen
iti 18; ken residente wenno agnaed iti Estado ket mabalinna ti agrehistro ken
agbutos kadagiti eleksion nga iwayat ti estado ken dagiti counties ti Hawaii.
Dagiti residente wenno agyan
kadagiti care home facilities ket adda karbenganda nga agbutos. Tapno
maipanamnama ti seguridad ken integridad dagiti amin nga aramid a mainaig iti
eleksion kadagiti care facilities, dagiti staff members wenno agtrabaho
kadagiti care facilities ket maipaganetget kadakuada ti di koma direkta a
pannakibiang iti panangiwayat ti botante iti karbenganna nga agrehistro
ken/wenno agbutos a kas absentee voter (daytay panagbutosna a saanen a mapmapan
iti presinto). Ti staff ket mabalinna laeng a tulongan ti botante no adda
maawatna nga espesipiko nga autorisasion wenno pammalubos manipud iti botante
tapno tulonganna daytoy.
Kas sagudayen ti Hawaii Revised
Statutes § 11-139, asino man a botante nga agkasapulan iti tulong wenno
pannarabay tapno makapagbutos gapu iti diperensia iti bagi ken/wenno marigatan
nga agsurat wenno agbasa ket mabalinna ti agpatulong iti asino man a tao a
kayatna, basta daytoy a tao ket saan nga isu ti employerna, ahente wenno
pannakabagi ti employerna, wenno ahente ti union a pagkamenganna.
No ti residente iti maysa a care
facility ket agkiddaw iti tulong wenno pannarabay tapno makapagbutos manipud
iti maysa nga agtartrabaho iti care facility, dagitoy sumaganad a pagannurotan
ti masurot tapno masalakniban dagiti karbengan ti residente a botante:
1.
Pannakitinnulong
ti pamilia
Nasayaat unay no makiddaw ti pannakigamulo ti pamilia
ti residente tapno tulonganda ti residente iti proseso ti panagrehistro daytoy
a kas botante ken iti panagbutos daytoy.
2.
Panagrehistro
ti Botante
Ipasigurado a ti residente ket pudpudno a nairehistro
a kas botante.
Tapno kualipikado ti indibidual a
mairehistro, masapul a sitisen wenno makipagili iti Estados Unidos; agtawen iti
di nakurkurang ngem 18; ken residente wenno agnaed iti Estado ti Hawaii. Ti Affidavit On Application For Voter
Registration (Wikiwiki Voter Registration) ket masapul a makompleto wenno
mapil-apan a nasayaat sakbay a maideliber wenno ipatulod ti aplikante daytoy
babaen ti koreo a maiturong iti umno nga Opisina ti City wenno County Clerk ken
maawat daytoy ti City wenno County Clerk sakbay wenno iti kaaldawan ti deadline
iti panagrehistro. (Hawaii Administrative Rules §2-51-29).
Asino man nga indibidual nga
immakar wenno nagbaliw ti naganna ket masapul a pabaruenna ti rehistrasionna
sakbay ti panagbubutos.
3.
Absentee
Voting Babaen ti Koreo
Ti Hawaii Revised Statutes § 15-2 ket palubosanna ti
asino man a rehistrado a botante nga agbutos babaen ti panangusarna iti
absentee ballot. Ti maysa a botante a di mabael a mapan agbutos iti lugar a naituding
a pagbutosan iti aldaw ti eleksion ket mabalin nga agkiddaw a maikkan iti
absentee mail ballot manipud iti city wenno county clerk iti county a
pagnaedanna. Apaman a maawat ti clerk ti kiddaw manipud iti botante, ibuson met
a dagus ti clerk ti absentee ballot ken dagiti instruksion a rumbeng a suroten
ti botante.
Iti panagkiddaw iti absentee
ballot, usaren ti Application For
Absentee Voter Ballot (Wikiwiki Absentee Application). Ti aplikasion ket
masapul a pirmaan ti aplikante ken ipatulodna iti clerk iti county a pagnaedan
ti aplikante. No ti pirma ket marka laeng, masapul ti maysa a saksi a mangpirma
met iti aplikasion. (Hawaii Revised Statutes §15-4).
4.
Tulong
Para iti Di Makabael a Botante
Sagudayen ti Hawaii Revised Statues § 15-5 a ti maysa
a di makabael a botante (incapacitated voter) ket mabalinna ti mangipatulod iti
pannakabagina tapno alaenna ti balotana, kas ipalubos dagiti pagannurotan.
Nailanad met iti Hawaii
Administrative Rules § 2-53-2(c) a ti maysa a botante a di makabael a mapan agbutos
iti naituding a pagbutosan iti aldaw ti eleksion ket, babaen ti naisurat a
kiddaw, ikkanna iti autorisasion wenno pammalubos ti clerk tapno ideliber wenno
idanonna kenkuana ti balota, babaen ti maysa nga intermediary wenno sabali a
tao, malaksid iti employer ti botante, ahente wenno pannakabagi ti employer,
wenno opisial/ahente ti union a pagkamengan ti botante. Kastoy met laeng ti
aramiden ti maysa a botante no agkidkiddaw iti maited kenkuana nga absentee
ballot.
5.
Pannakaasistir
wenno Pannakasaranay ti Botante
No ti maysa a botante ket
agkidkiddaw iti pannakasaranay wenno pannakatarabay iti panagbutosna,
maibalakad a makiddaw koma a maysa a kameng ti pamiliana ti mangtulong
kenkuana. No ti tulong ket ited a mismo ti care facility, dagiti staff wenno empleado
ti care facility ket agtalinaedda koma a nonpartisan wenno awan ti
kankanunonganda a partido ken adda koma met a siiimatang ti di nakurkurang ngem
dua a tattao a SAAN nga agpada ti
partidoda. Daytoy ti mangipasigurado a dagiti karbengan dagiti residente nga
agkidkiddaw iti saranay ket masalakniban ken mapukaw ti atap nga adda madi nga
ar-aramiden ti care facility wenno dagiti agtartrabaho ditoy.
6.
Dagiti
Maiparit
Ti asino man nga indibidual wenno organisasion ket
maiparit a mangduplikar, mangsakar, wenno mangusar iti ania man nga impormasion
a nailanad kadagiti voter registration forms. (Hawaii Administrative Rules §
2-51-29(6)).
Pawilan ti linteg ti asino man a
tao nga agusar, agiprinta, agipablaak, ken mangiwaras iti impormasion a naala,
direkta man wenno saan, manipud iti voter registration form. Ti voter’s
registration form ket mabalin a mairuar para iti eleksion wenno para iti
pakasapulan laeng ti gobierno.
7.
Panaglabsing
ti Botante ken Pannakatulaw ti Eleksion
Kas sagudayen ti Hawaii Revised Statutes §19-3, adtoy dagiti aramid a makuna a panaglabsing
wenno mangtulaw iti eleksion.
·
ti maysa a tao a direkta wenno saan a direkta nga agidiaya
iti ania man a mabalin a pagsayaatan ti botante ken/wenno kuarta tapno laeng
maallukoy ti botante nga agbutos wenno tapno saanen nga agbutos daytoy wenno
tapno dina butosan ti asino man a partikular a tao; wenno
·
ti maysa a tao a direkta wenno saan a direkta, isu a man a
mismo wenno babaen ti sabali a tao, a mangbutbuteng wenno mangpilit iti botante
tapno saan nga agbutos, wenno tapno butosanna ti maysa a partikular a tao wenno
partido iti ania man nga eleksion; wenno
·
ti maysa a tao nga agbutos wenno agpanggep nga agbutos
babaen ti panangusarna iti nagan ti sabali, sibibiag man wenno natayen, wenno
panagusarna iti parbona a nagan; wenno
·
ti maysa a tao a nakapagbutosen ken mangiranta nga agbutos
manen; wenno
·
ti maysa a tao a mangiranta a mangted wenno agpanggep a
mangted iti nasursurok ngem maysa a balota para iti isu met laeng a takem iti
panawen ti panagbubutos.
Kas sagudayen ti Hawaii Revised
Statutes § 19-3.5, asino man a tao a mangigagara a mangited iti palso nga
impormasion iti Affidavit on Application for Voter Registration ken/wenno
Application for Absentee Voter Ballot ket
mabalin nga agbasol iti Class C Felony wenno ‘tay maawagan iti Class C a
panagbasol, a ti dusa ket pannakaibalud iti agingga iti 5 a tawen ken/wenno
panagmulta iti $10,000.
Daytoy a Factsheet ket nairanta
laeng a pangimpormar wenno pangilawlawag a saan ket a agbalin nga autoridad maipanggep
iti paglintegan ti eleksion ken deadlines iti Hawaii. Dagiti kasapulan wenno
rekisito ken/wenno deadlines ket mabalin nga agbaliw no adda met panagbaliw ti
paglintegan. Para iti ad-adda pay detaliado ken hushusto a rekisito, konsultaen
ti Hawaii Revised Statues ken dadduma pay a mabalin a pangalaan iti mainaig nga
impormasion.
Office of
Elections
802 Lehua
Avenue
Pearl City,
Hawaii 96782
Telepono:
808-453-VOTE (8683)
Kadagiti
Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-442-VOTE (8683)
Kadagiti
Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-345-5915
Internet: www.hawaii.gov/elections
Oktubre 24, 2005


text:
India
Ti India (i/ˈɪndiə/), opisial a ti Republika iti India (Bhārat Gaṇarājya),[c] ket maysa a pagilian idiay Abagatan nga Asia. Isu daytoy ti maikapito a kadakkelan a pagilian babaen ti heograpiko a kalawa, ti maikadua a kaaduan ti populasion a pagilian nga adda ti sumurok a 1.2 a bilion a tattao, ken ti kaaduan ti populasion a demokrasia iti lubong. Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Indiano iti abagatan, ti Baybay Arabiano iti abagatan a laud, ken ti Luek iti Bengal iti abagatan a daya, makibingbingay kadagiti daga a nagbeddengan iti Pakistan iti laud;[d] Tsína, Nepal, ken Bhutan iti amianan a daya; ken Burma ken Bangladesh iti daya. Idiay Taaw Indiano, ti India ket asideg idiay Sri Lanka ken ti Maldives; iti maipatinayon daytoy, dagiti Is-isla ti Andaman ken Nicobar ti Indias ket makibingbingayda ti baybay a pagbeddengan iti Tailandia ken Indonesia.
Daytoy ket pagtaengan dagiti taga-ugma a Tanap ti Indo a Sibilisasion ken maysa a rehion ti naipakasaritaan a dalan dagiti komersio ken dagiti nawatiwat nga imperio, ti Indiano a subkontinente ket nainaganan idi para iti komersial ken kultural a kabaknang para iti atiddog a pakasaritaanna.[8] Uppat kadagiti kangrunaan a relihion ti lubong—Hinduismo, Budismo, Hainismo, kenSihismo—ket manipud ditoy, a dagiti Soroastrismo, Kristianidad, ken Islam ken dimteng idi umuna a milenioCE ken nakatulong daytoy ti panagsukog ti nadumaduma a kultura iti daytoy a rehion. Naininut nga inkapet babaen ken tinurayan ti administrasion iti Britaniko Daya nga India a Kompania manipud idi nasap a maika-18 a siglo ken dagus a nadmistratibo babaen tiu Nagkaykaysa a Pagarian manipud idi tengnga ti maika-19 a siglo, ti India nagbalin a maysa a nawaya apagilian idi 1947 kalpasan ti maysa a panagsagsagaba para iti panagwaya a namarkaan daytoy babaen ti nakappia a resistansia nga indauloan babaen ni Mahatma Gandhi.
Ti Indiano nga ekonomia ket isu ti maika-11 iti lubong babaen ti nominal GDP ken ti maika-3 a kadakkelan babaen ti agpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (PPP). Sumakbay ti panagreporma ti naibatay ti paggatangan nga ekonomia idi 1991, ti India kety nagbalin a maysa kadagiti kapardasan nga agrangrang-ay a nagruna nga ekonomia; naipanunutan daytoy a maysa a baro nga industrialisado a pagilian. Nupay kasta, agtultuloy a mangsango kadagiti panagkarit iti kapanglaw, panakaammo ti panagbasa ken panagsurat, corruption, ken di-makaanay a publiko a pannaripato ti salun-at. Maysa naarmasan ti nuklear nga estado ken maysa a rehional a bileg, adda daytoy ti maikatlo a kadakkelan kadagiti buyot iti lubong ken mairanggo a maikasiam ti panaggasto ti milisia kadagiti amin a pagilian. Ti India ket maysa a pederal a batay-linteg a republika a tinurayan babaen ti parlamentario a sistema a binuklan dagiti 28 nga estado ken dagiti 7 a kappon ateritorio. Ti India ket maysa a pluralistiko, nadumadumaan tipagsasao, ken nadumadumaan ti etniko a kagimongan. Daytoy ket pagtaengan pay dagiti nadumaduma nga ayup kadagiti nadumaduma a nasalakniban apagtaengan.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "[...] Ti Jana Gana Mana ket isu ti Nailian a Kanta iti India, a daytoy ket suheto ti panagbalbaliw kadagiti balikas a palubusan ti Gobierno no adda kadagiti rumsua nga okasion; ken tikanta a Vande Mataram, a daytoy ket adda ti papelna a paset ti pakasaritaan iti panagsagsagaba para iti Indiano a wayawaya, ket nasken kapadpada a mapammadayan iti Jana Gana Mana ken daytoy ket nasken a ti kasasaadna ket kapada." (Konstituente nga Asemblia iti India 1950).
- ^ "Ti kadakkel iti daytoy a pagilian ket suheto a pagsuppiatan gapu ta adda dagiti nagbeddengan a maisuppiatan. Ti gobierno ti India ket inlistana ti kalawa a kas 3,287,260 km2 (1,269,220 sq mi) ken ti dagup a kalawa a kas 3,060,500 km2 (1,181,700 sq mi); ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket inlistana a kas 3,287,263 km2 (1,269,219 sq mi) ken ti dagup a kalawa a kas 2,973,190 km2 (1,147,960 sq mi)." (Bibliotek aiti Kongreso 2004).
- ^ Kitaen pay ti: Dagiti opisial a nagan iti India.
- ^ Ti Gobierno iti India ket ipammateganna a kabeddenganna a pagilian ti Apganistan, a maipanunutanna amin iti Kashmir a kas paset iti India. Nupay kasta, daytoy ket naisuppiatan, ken ti rehion a nagbeddengan ti Apganistan ket tinurturayan babaen ti Pakistan. Taudan: "Ministro iti Panakibiang ti Balay (Departamento iti Panagtaripatu ti Pagbeddengan)" (DOC). Naala idi 1 Septiembre 2008..
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Sentro ti Nailian a Panakaammo 2005.
- ^ Wolpert 2003, p. 1.
- ^ Ti Warnakan iti India 2007.
- ^ Ministro ti Pannakibiang iti Balay 2011.
- ^ a b c d "India". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ Ahensia ti Sentro nga Intelihensia.
- ^ Nagkaykaysa a Pagpagilian 2011.
- ^ Stein 1998, pp. 16–17.
- India
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1947
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Plantilia:Paglaonan a kategoria
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ikkan dagiti kategoria iti
{{Paglaonan a kategoria}} tapno ipakaammo kadagiti agur-urnos a dagitoy ket nasken nga aglaon laeng kadagiti subkategoria.
Dagiti kategoria ket mainayonto idiay Kategoria:Dagiti paglaonan a kategoria. No ti plantilia ket mailak-am iti panid iti ruat ti espasio ti kategoria, ti panid ket saanto a mainayon idiay Kategoria:Dagiti paglaonan a kategoria.
Saan a usaren a panagisukat daytoy a plantilia.
Dagiti kategoria a paset ti administrasion ti Wikipedia ket imbes a maikkan iti
{{Kategoria ti Wikipedia}}.


text:
Plantilia:IUCN banner
Daytoy a plantilia ket inus-usar iti uneg dagiti sabali a plantilia. Daytoy ket mangala iti maysa a saan a nanaganan a parametro ken agpartuat iti "etiketa" a maiparang iti maysa nga infobox.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Depende ti pateg ti parametro, maysa kadagiti sumaganad nga etiketa ti maiparang. Dagiti umiso a patg ket dagiti sumaganad Ia, Ib, II, III, IV, V ken VI.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Infobox | above = infobox | data1 = {{IUCN banner|II}} | label2 = Datos | data2 = Dagiti datos }}


text:
Politika
Ti Politika (manipud ti Griego πoλιtιkός, politikos "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili") ket maysa a proseso babaen dagiti grupo ti tattao ti panagaramid ti pangngeddeng para kadagiti grupo. Uray no sapasap a maidakdakamat wenno mainanaig kadagiti gobierno ti politika ken mapalpaliiw met iti amin a panagnanaig dagiti gunglo ti tattao a pakairamanan ti korporasion, akademia, ken dagiti relihioso a paset ti kagimongan. Daytoy ket nabuklan iti "sosial a panakibiang a mairaman ti turay wenno bileg"[1] ken agiturturon para iti regulasion iti publiko a panakibing ti kaunegan ti politikal a paset,[2] ken dagiti pamay-an ken pamuspusan a maususar a pagannurotan ken panangidangep ti annuroten.[3]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas a politika ket nagtaud iti Griego a balikas a Πoλιtιkά (politika), a naimodelo ti "dagiti panakibiang iti siudad" ni Aristotle, ti nagan ti librona iti panagturay ken dagiti gobierno, a naipatarus iti Inggles idi maika-15 a siglo a kas naisurat ti Latino a "Polettiques".[4] A daytoy ket nagbalin a "politika" iti Tengnga nga Ingglés s. 1520. Ti sao a politik ket immuna a napasingkedan iti Inggles idi 1430 ken naggapu daytoy manipud ti Tengnga a Pranses a politique, a nagtaud iti Latino a politicus,[5] nga isu daytoy a panakaisurat ti Latino iti Griego a πoλιtιkός (politikos), a kayat na a saoen ket "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili", "sibil", "sibiko", "tagikua ti estado",[6] a manipud iti πoλίtnς (polites), "umili"[7] ken dayta ket manipud ti that πόλις (polis), "siudad".[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panagipalpalawag dagiti Politika". dict.die.net.
- ^ "Politika (panangipalpalawag)". everything2.co.
- ^ "Panagipalpalawag dagiti Politika". thefreedictionary.com.
- ^ "Politika". Online Etymology Dictionary.
- ^ Charlton T. Lewis, Charles Short. "A Latin Dictionary". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. πoλιtιkός "A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. πoλίtnς "A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library.
- ^ Henry George Liddell, Robert Scott. πόλις "A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library.


text:
Minglanilla, Cebu
Ti Minglanilla ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Minglanilla ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Cadulawan
- Calajo-an
- Camp 7
- Camp 8
- Cuanos
- Guindaruhan
- Linao
- Manduang
- Pakigne
- Poblacion Ward I
- Poblacion Ward II
- Poblacion Ward III
- Poblacion Ward IV
- Tubod
- Tulay
- Tunghaan
- Tungkop
- Vito
- Tungkil
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Abagatan a Cotabato
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Abagatan a Cotabato, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Abagatan a Cotabato ken ti nawaya asiudad ti Siudad ti General Santos iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Ti Abagatan a Cotabato ket paset idi ti pannakabagi ti Cotabato aginggana idi 1965 ken ti Rehion XI manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 3 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagit itallo a leghislatibo a distrito, ngem naipabassit kadagiti dua a lehislatibo a distrito idi 1995, idi napartuat ti Probinsia ti Sarangani manipud ti teritoriona. Idi panagbubutos ti 2007 , ni Manny Pacquiao ket nagballigi a nagtaray para iti pannakabagi ti Distrito ti Abagatan a Cotabato.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: General Santos
- Dagiti ili: Polomolok, Tampakan, Tupi
- Populasion (2007): 753,002
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Koronadal
- Dagiti ili: Banga, Lake Sebu, Norala, Santo Niño, Surallah, Tantangan, T'boli
- Populasion (2007): 543,795
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Soroastrianismo
Ti Soroastrianismo ken makunkuna pay iti Masdaismo ken Magianismo, ket maysa a taga-ugma a Irani a relihion ken maysa a relihioso a pilosopia. Daytoy idi ket estado a relihion iti Akuemenida nga Imperio ken Sassanid nga Imperio. Ti bilang dagiti Soroastriano iti sangalubongan ket agdumaduma manipud ti baetan ti 145,000 aginggana iti 2.6 a riwriw.[1]
Idiay akin-daya paset ti taga-ugma a Persia kadagiti napalabas a tawtawen ti BCE ti maysa a relihioso a pilosopo a tinawtawagan ti Soroastro ket inpalakana ti panteon dagiti nasapa a dios ti Iran[2] kadagiti dua nga agsinnuppiat a puersa: Ahura Mazda (Mangilawlawag Saririt) ken Angra Mainyu (Makadadael nga Espiritu) a dagitpy a mnakisinnuppiat.
Dagiti kapanunotan ni Soroastro ket nangiturongan ti maysa a pormal a relihion a naipanagan kaniana nbabaen idi agarup a maika-6 a siglo BCE ken nakaimpluensia kadagiti dadduma a simmarsaruno a relihion a mairaman ti Hudaismo, Gnosticismo, Kristianidad ken Islam.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti Nangruna aRelihion iti Lubong a Nairanggo babaen kadagiti Sumursurot naal aidi 14 Abril 2013
- ^ Boyce 1979, pp. 6–12.
- ^ John Hinnel (1997). Ti Pinguino a Diksionario iti Relihion. Penguin Books UK.
- Works cited
- Khan, Roni K (1996), "Dagiti Patpatien iti Soroastrianismo",
- Black, Matthew; Rowley, H. H., eds. (1982), Komentario iti Biblia ni Peake, New York: Nelson, ISBN 0-415-05147-9
- Boyce, Mary (1984), Dagiti testo a taudan para iti panagadal iti Soroastrianismo, Manchester: Manchester UP, ISBN 0-226-06930-3
- Boyce, Mary (1987), Soroastrianism: Ti Nalimeb ngem Nabileg a Kaadda iti Hudio-Kristiano a Lubong, Londres: William's Trust
- Boyce, Mary (1979), Dagiti Soroastriano: Dagiti Relihioso a Pammatida ken dagiti Panagsanay, Londres: Routledge, ISBN 0-415-23903-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Soroastrianismo idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Ti Soroastrianismo iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text: 1Ita, kakabsatko, kayatko ti agsao maipapan iti insuratyo a sagsagut nga aggapu iti Espiritu Santo. Kayatko a maammoanyo ti pudno. 2Ammoyo nga idi paganokayo pay laeng, naisungsongkayo nga agrukbab kadagiti didiosen. Awan biagda dagitoy a didiosen a kanayon a nangyaw-awan kadakayo. 3Kayatko a maammoanyo a ti tao nga idalan ti Espiritu ti Dios, dina mabalin a kuna, “Mailunod ni Jesus!” Awan ti makabalin nga agsao, “Ni Jesus ket Apo,” malaksid no idalan ti Espiritu Santo. 4Nadumaduma a kita dagiti naespirituan a sagut, ngem isu met la nga Espiritu ti mangted kadagitoy. 5Adu a kita ti panagserbi, ngem isu met la nga Apo ti pagserbian. 6Nadumaduma ti kabaelan nga agserbi, ngem isu met la a Dios ti mangted iti kabaelan ti tunggal maysa. 7Maipakita a pagimbagan ti amin ti kaadda ti Espiritu iti tunggal maysa. 8Iti maysa a tao, ited ti Espiritu ti nainsiriban a panagsao; iti sabali, ti pannakaawat iti mensahe. 9Ti Espiritu a mangted iti pammati iti maysa a tao, isu met laeng ti mangted iti kabaelan a mangpaimbag iti masakit. 10Babaen iti Espiritu, maikkan ti maysa a tao iti kabaelan nga agaramid iti milagro. Iti sabali, ti kinalaing a mangiwaragawag iti mensahe ti Dios. Ket iti sabali pay, ti kabaelan a mangigiddiat no ania dagiti sagut nga aggapu iti Espiritu ken dagiti saan. Itedna iti maysa a tao ti kabaelan nga agsao kadagiti datdatlag a pagsasao. Iti sabali, ti kabaelan a mangipatarus iti naisao. 11Ngem maymaysa nga Espiritu ti mangar-aramid amin kadagitoy; kas pagayatanna, nadumaduma a sagut ti itedna kadagiti tattao. 12Mayarig ni Cristo iti maysa a bagi nga adu ti pasetna. Maysa latta a bagi uray no buklen ti nadumaduma a paset. 13Kasta met kadatayo amin—Judio man wenno Hentil, tagabu man wenno siwawayawaya—nabuniagantayo a naikamang iti maymaysa a bagi babaen iti maymaysa nga Espiritu nga isu met laeng ti naited nga inumentayo. 14Ta saan la a maymaysa no di ket adu ti paset ti bagi. 15No kuna ti saka, “Saanak a parte ti bagi, ta saanak met nga ima,” dina kayat a sawen a saanen a paset ti bagi. 16No kuna ti lapayag, “Saanak a parte ti bagi, ta saanak met a mata,” dina kayat a sawen a saanen a paset ti bagi. 17No mata laeng ti mangbukel iti entero a bagi, kasano a makangngeg? No lapayag laeng, kasano a makaangot? 18Ngem iti kinaagpaysona, inurnos ti Dios dagiti amin a parte ti bagi, segun ti nagayatanna. 19No maymaysa laeng a kita ti amin a paset, kasano nga adda bagi? 20Kinapudnona, adu dagiti paset ngem maymaysa a bagi. 21Ngarud, di mabalin a kuna ti mata iti ima, “Saanka a masapul!” Wenno ti ulo kadagiti saka, “Saankayo a masapul!” 22Saan koma a kasta! Awan ti maaramidtayo no awan dagiti paset a kasla nakapkapsut. 23Ad-adda ketdi a taripatoen dagiti paset nga ipagaruptayo nga awan serserbina. Ipangpangrunatayo met a taripatoen dagiti naalas a paset, 24panangtaripato a di masapul dagiti napimpintas a paset. Ti Dios a mismo ti nangbukel iti bagi tapno maikkan iti dakdakkel a pammadayaw dagiti nanumo a paset. 25Iti kasta, awan panagsisina iti bagi ngem agsisinnakit ketdi dagiti amin a paset. 26No agsagaba ti maysa a paset, makipagsagaba met dagiti dadduma. No maidayaw ti maysa, makipagragsak met dagiti dadduma. 27Ngarud, baginakayo ni Cristo ket kamengna ti tunggal maysa kadakayo. 28Iti iglesia, insaad ti Dios ti tunggal maysa iti lugarna: umuna, dagiti apostoles; maikadua, dagiti profeta; maikatlo, dagiti mamaestro; sumarsaruno, dagiti agaramid iti milagro sa dagiti naikkan iti pannakabalin a mangpaimbag wenno tumulong kadagiti sabali wenno mangidalan kadakuada wenno agsao iti datdatlag a pagsasao. 29Saanda nga apostoles amin wenno profeta wenno maestro. Saan nga amin ket addaan iti pannakabalin nga agaramid iti milagro 30wenno mangpaimbag iti masakit wenno makapagsao iti datdatlag a pagsasao wenno makailawlawag iti kaipapanan dagiti naisao. 31Ngarud, tarigagayanyo koma dagiti nasaysayaat a sagut. Nupay kasta, ipakitak kadakayo ti nasaysayaat pay a dalan.


text:
Ania ti Baro Ditoy?, daytoy a daniw ni Apo Joel B. Manuel nga imbasak iti Conspiracy Garden Cafe a masarakan iti Visayas Avenue ket paset ti antolohia dagiti daniw a Kastoy nga Imbunubonmi Dagiti Sarita.
"PAPANG TULUNGANNAK MAN A SAPULEN TI EXODUS."
"Papang pakadanunan dagiti sabong ti pan-aw no ikayab ti angin?" Daytoy manen ti dinamag ti anakko kaniak. Banag a diak ninamnama. Madamana gamin a kurkur-itan ti puzzle a naglaunan dagiti nagan ti libro ti daan a testamento. "Itayab ti angin iti milia-milia, kadagiti turturod, bambantay, kapanagan ken agraman iti danum.
HALO-HALO
Nakamisuot ni Eleonor a napasungadan ni Nana Merced iti nagtugawanna a bangko. Sumro manen ti ugalina kunkuna ti baket. Kanayon a dillawen ti anakna ti kasangona aglalo no isu ti immuna a nagsupladaan dagiti dadduma.
ANNABEL LEE
Annabel Lee, daytoy ti komplete a maudi a daniw ni Edgar Allan Poe, ti kunkunada nga Ama ti Literatura ti Amerika. Kuna dagiti kritiko, ti kano asawana ti nagbalin nga inspirasionna a nangsurat daytoy.
PERFUME: THE STORY OF A MURDERER AND THE HAYDEN KHO'S PERFUME
Maysa kadagiti nobela a kayatko a basaen ita ket ti Perfume: The story of the Murderer a sinurat ni Patrick Süskind, original daytoy a nasurat iti Aleman idi 1985 ket addaan iti paulo a Das Parfum. Naiyulog metten iti nasurok a 46 a lenguahe ket nakalakon iti 12 a riwriw a kopia. Naipelikula pay daytoy a nobela idi 2006 iti isu met laeng a tiltulo ken indirehe ni Tom Tykwer.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Antipolo
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Antipolo, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito, ken isu dagitoy ti agdama a pannakabagi ti siudad ti Antipolo iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas.
Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti Antipolo ket ket nairepresenta idi iti Kongreso a kas paset ti maikadua a distrito iti Rizal. Ti probinsia ti Rizal ket nairepresenta idi iti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos kadagiti dua a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984
Ti Antipolo ket naikabil idi iti umuna a distrito iti Rizal kalpasan ti pannaka-urnos manen dagiti lehislatibo a distrito ti probinsia babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987. Kalpasan ti pannakabalinna a siudad babaen ti Republika a Tignay Blng. 8508 a napasingkedan idi Pebrero 13, 1998, ken nalagdaan idi Abril 4, 1998, ti Antipolo ket naisina idi manipud ti umuna adistrito ken nagbutos ti bukodna a pannakabagi a nangrugi idi 1998. Ti siudad ket nabingbingay idi kadagiti dua a kongresional a distrito iti Disiembre 22, 2003, babaen ti RA 9232, ken nagbutos kadagiti dua a pannakabagi a nangrugi idi 2004.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Bagong Nayon, Beverly Hills, De La Paz, Mambugan, Mayamot, Munting Dilao, San Isidro, Santa Cruz
- Population (2007): 304,587
- ^1Naidutok a Sekretario iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno idi Pebrero 5, 2006.
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Calawis, Cupang, Dalig, Inarawan, San Jose, San Juan, San Luis, San Roque
- Population (2007): 329,384
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Papa Calixto I
Ni Santo Papa Calixto I ket isu ti papa manipud idi agarup a 217 aginggana idi agarup a 222, idi las-ud ti panagturturay dagiti Romano nga Emperador a ni Heliogabalo ken ni Alejandro Severo. Isu ket namartir para iti Kristiano a pammatina ken isu ket maysa a santo ti Romano Katoliko a Simbaan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jones, Tery M. "Santo Papa CalixtoI". Saints.SQPN.com. Star Quest Publication Network. Naala idi 14 Oktubre 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Calixto I idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Papa Calixto I idiay Wikisource


text:
Paete, Laguna
Ti Paete ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Paete ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan (Poblacion)
- Bangkusay (Poblacion)
- Ermita (Poblacion)
- Ibaba del Norte (Poblacion)
- Ibaba del Sur (Poblacion)
- Ilaya del Norte (Poblacion)
- Ilaya del Sur (Poblacion)
- Maytoong (Poblacion)
- Quinale (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Pagtaengan dagiti taga-Paete iti Net