text:
Ni Jehova Ket Organisado a Dios
“Ti Dios ket Dios, saan a ti riribuk, no di ket ti talna.”—1 COR. 14:33.
1, 2. (a) Asino ti immuna a pinarsua ti Dios, ken ania ti nangusaran ni Jehova kenkuana? (b) Ania ti mangipakita nga organisado dagiti anghel?
NI Jehova, a Namarsua iti uniberso, ar-aramidenna ti amin a bambanag iti organisado a pamay-an. Ti immuna a pinarsuana ket ti bugbugtong nga espiritu nga Anakna, a naawagan “ti Sao” gapu ta isu ti kangrunaan a pannakangiwat ti Dios. Ti Sao ket nabayag a nagserserbi ken Jehova, ta kunaen ti Biblia: “Idi punganay adda ti Sao, ket ti Sao adda a kadua ti Dios.” Naibaga met kadatayo: “Napaadda ti amin a bambanag babaen kenkuana [ti Sao], ket no isu awan saan a napaadda ti uray maysa a banag.” Nasurok a 2,000 a tawenen ti napalabas, ti Dios imbaonna ditoy daga ti Sao, a simamatalek a nangaramid iti pagayatan ni Amana kas ti perpekto a tao a ni Jesu-Kristo.—Juan 1:1-3, 14.
2 Sakbay pay nga immay ditoy daga ti Anak ti Dios, sisusungdo nga agserserbin kas “nasigo a managobra.” (Prov. 8:30) Babaen kenkuana, pinaadda ni Jehova ti minilmilion a dadduma pay nga espiritu a parsua idiay langit. (Col. 1:16) Maipapan kadagita nga anghel, kastoy ti kuna ti maysa a salaysay ti Biblia: “Adda sangaribu a rinibu a nagtultuloy a nagserbi ken [Jehova], ken sangapulo a ribu a maminsangapulo a ribu a nagtalinaed a sitatakder iti mismo a sanguananna.” (Dan. 7:10) Dagita a nakaad-adu nga espiritu a parsua ti Dios ket natukoy kas organisado a ‘buybuyot’ ni Jehova.—Sal. 103:21.
3. Kasano kaadu dagiti bituen ken planeta? Kasano ti pannakaorganisar dagita?
3 Ania ti makunatayo kadagiti di mabilang a bituen ken planeta a pinarsua ti Dios? Kuna ti periodiko a Chronicle iti Houston, Texas, a sigun iti panagadal, adda “300 sextilion a bitbituen—mamitlo nga ad-adu ngem iti dati a pattapatta dagiti sientista.” Innayon ti report: “Dayta ket 3 a sarunuen ti 23 a zero. Wenno 3 trilion a mamin-100 bilion.” Dagiti bituen ket naorganisar kadagiti galaksi, a tunggal maysa ket naglaon iti binilion wenno trinilion a bituen, kasta met iti adu a planeta. Naurnos met dagiti galaksi iti nagduduma a grupo a maawagan iti cluster agingga iti daddadakkel pay a grupo a maawagan iti supercluster.
4. Apay a lohikal a kunaen nga or-organisaren ti Dios dagiti adipenna ditoy daga?
4 Nakaskasdaaw ti kinaorganisado dagiti nalinteg nga espiritu a parsua idiay langit ken dagiti bituen ken planeta iti uniberso. (Isa. 40:26) Lohikal ngarud a kunaen nga or-organisaren met ni Jehova dagiti adipenna ditoy daga. Kayatna nga agbalinda nga organisado gapu ta adu ti aramidenda iti panagserbida iti Dios. Ti nagsayaat a rekord ti matalek a panagserbi dagiti agdaydayaw ken Jehova idi ken ita paneknekanna nga isu ket adda kadakuada ken isu “ket Dios, saan a ti riribuk, no di ket ti talna.”—Basaen ti 1 Corinto 14:33, 40.
TI ORGANISADO A NAGKAUNA NGA ILI TI DIOS
5. Kasano a nasinga ti panggep ti Dios para iti daga?
5 Idi pinarsua ni Jehova dagiti immuna a tao, imbagana kadakuada: “Agbungakayo ken agadukayo ket punnuenyo ti daga ken parukmaenyo, ket pagpasakupenyo dagiti ikan iti baybay ken dagiti agtaytayab a parsua iti langlangit ken tunggal sibibiag a parsua nga aggargaraw iti rabaw ti daga.” (Gen. 1:28) Pinanggepna a ti pamilia ti tao punnuenda ti daga iti organisado a pamay-an ken isaknapda ti Paraiso iti intero a daga. Nasinga ti pannakaibanag dayta nga urnos idi nagsukir da Adan ken Eva. (Gen. 3:1-6) Idi agangay, “nakita ni Jehova a ti kinadakes ti tao naruay iti daga ken tunggal pagannayasan ti pampanunot ti pusona dakes laeng iti amin a tiempo.” Kas resultana, “ti daga nadadael iti imatang ti pudno a Dios ken ti daga napno iti kinaranggas.” Gapuna, inkeddeng ti Dios a dadaelen dagiti nadangkes babaen ti sangalubongan a layus.—Gen. 6:5, 11-13, 17.
6, 7. (a) Apay nga inispal ni Jehova ni Noe? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Ania ti nagbanagan ti amin a di nangipangag ken Noe?
6 Nupay kasta, ‘nakasarak ni Noe iti pabor kadagiti mata ni Jehova’ gapu ta isu ket ‘maysa a lalaki a nalinteg ken awan pagkuranganna iti tengnga dagiti kapatadanna.’ Gapu ta “nakipagna iti pudno a Dios,” imbilin kenkuana ni Jehova a mangbangon iti dakkel a daong. (Gen. 6:8, 9, 14-16) Ti disenio ti daong ket nairanta a pangisalakan iti tao ken an-animal. Nagtulnog ni Noe ken ti pamiliana iti ‘isuamin nga imbilin ni Jehova,’ ket naileppasda ti daong iti organisado a pamay-an. Kalpasan a naiserrekda dagiti animal iti daong, “inrikep ni Jehova ti ruangan.”—Gen. 7:5, 16.
7 Idi inyeg ni Jehova ti Layus idi 2370 B.C.E., “pinunasna ti tunggal banag nga adda idi iti rabaw ti daga,” ngem inispalna ni matalek a Noe ken ti pamiliana babaen iti daong. (Gen. 7:23) Ti tunggal tao ditoy daga ket nagtaud ken Noe, kadagiti annakna, ken kadagiti assawada. Ngem natay ti amin a tattao nga adda iti ruar ti daong ta saanda a dimngeg ken Noe, a “manangaskasaba iti kinalinteg.”—2 Ped. 2:5.
8. Ania ti pammaneknek nga organisado dagiti Israelita idi imbilin ti Dios a sumrekda iti Naikari a Daga?
8 Nasurok a 800 a tawen kalpasan ti Layus, inorganisar ti Dios dagiti Israelita kas maysa a nasion. Inorganisarna ti amin nga aspeto ti biagda, nangnangruna mainaig iti panagdaydayawda. Kas pagarigan, dinutokanna ti dadduma kadakuada kas papadi ken Levita. Inyurnosna met nga adda dagiti babbai nga ‘agserbi iti pagserkan ti tolda ti gimong.’ (Ex. 38:8) Ngem saan a nagmatalek ti kaaduan nga Israelita idi imbilin ni Jehova a Dios a sumrekda iti Canaan, isu nga imbagana kadakuada: “Saankayto a sumrek iti daga a nangitag-ayak iti imak iti panagsapata a makipagtaengak kadakayo, malaksid ken Caleb nga anak ni Jefune ken ni Josue nga anak ni Nun” gapu ta nangyegda iti naimbag a damag kalpasan a sinimisimda ti Naikari a Daga. (Num. 14:30, 37, 38) Maitunos iti imbilin ti Dios ken Moises, dinutokanna idi agangay ni Josue kas sunona. (Num. 27:18-23) Idi dandanin idauluan ni Josue ti iseserrek dagiti Israelita iti Canaan, imbaga kenkuana ni Jehova: “Bumilegka ken pumigsaka. Dika mapakigtotan wenno agkullayaw, ta ni Jehova a Diosmo adda kenka iti sadinoman a papanam.”—Jos. 1:9.
9. Ania ti binigbig ni Rahab maipapan ken Jehova ken iti ilina?
9 Ni Jehova a Dios ket kanayon nga adda ken Josue iti sadinoman a papananna. Kas pagarigan, usigentayo ti napasamak kadagiti Israelita idi nagkampoda iti asideg ti siudad ti Jerico iti Canaan. Idi 1473 B.C.E., nangibaon ni Josue iti dua a lallaki a mangsimisim iti Jerico, a sadiay a naam-ammoda ti balangkantis a ni Rahab. Inlemmeng ida ni Rahab iti pangatepan ti balayna tapno saan ida a mabirokan dagiti imbaon ti ari ti Jerico. Imbaga ni Rahab kadagiti Israelita nga espia: “Ammok a ni Jehova sigurado nga itednanto kadakayo ti daga, . . . ta nangngegmi no kasano a pinagmaga ni Jehova ti dandanum ti Nalabaga a Baybay manipud sanguananyo . . . ken no ania ti inaramidyo iti dua nga ari dagiti Amoreo.” Kinunana pay: “Ni Jehova a Diosyo ket Dios iti langlangit sadi ngato ken iti daga ditoy baba.” (Jos. 2:9-11) Gapu ta dimmasig ni Rahab iti organisasion ni Jehova iti daydi a tiempo, sinigurado ti Dios a maisalakan isuna ken ti pamiliana idi rinaut dagiti Israelita ti Jerico. (Jos. 6:25) Namati ni Rahab ken nagbuteng ken Jehova, ken nangipakita iti panagraem iti ili ti Dios.
NAORGANISAR DAGITI KRISTIANO IDI UMUNA A SIGLO
10. Ania ti imbaga ni Jesus kadagiti Judio a panguluen ti relihion idi kaaldawanna? Ken apay a kasta ti kinunana?
10 Iti panangidaulo ni Josue, pinarmek ti Israel ti tunggal siudad ti Canaan sa nagnaedda kadagita. Ngem ania ti napasamak idi agangay? Kalpasan ti ginasgasut a tawen, sinalungasing manen dagiti Israelita ti linlinteg ti Dios. Idi imbaon ni Jehova ti Anakna ditoy daga, napalalon ti kinasukirda iti Dios ken dida ipangpangag dagiti mammadtona nga uray la inawagan ni Jesus ti Jerusalem kas “mammapatay kadagiti mammadto.” (Basaen ti Mateo 23:37, 38.) Inlaksid ti Dios dagiti Judio a panguluen ti relihion gapu ta saanda a nagmatalek kenkuana. Dayta ti makagapu nga imbaga ni Jesus kadakuada: “Ti pagarian ti Dios maikkatto kadakayo ket maited iti nasion a mangpatpataud kadagiti bungana.”—Mat. 21:43.
11, 12. (a) Ania ti pammaneknek idi umuna a siglo nga adda baro nga organisasion nga an-anamongan ni Jehova? (b) Siasino dagiti mangbukel iti dayta?
11 Idi umuna a siglo C.E., inlaksid ni Jehova ti di matalek a nasion ti Israel. Ngem saanna a kayat a sawen nga awanton ti tumaud nga organisasion dagiti matalek nga adipenna ditoy daga. Idi Pentecostes 33 C.E., inanamongan ni Jehova ti maysa a baro nga organisasion a buklen dagiti agtultulnog ken Jesu-Kristo ken kadagiti pannursurona. Iti daydi a tiempo, agarup 120 nga adalan ni Jesus ti naguummong iti maysa a siled idiay Jerusalem idi “pagammuan [ta] adda dimteng manipud langit nga ungor a kaasping ti ungor ti bumanesbes a napigsa a puyupoy, ket pinunnona ti intero a balay.” Kalpasanna, “nagparang kadakuada ti dildila a kasla iti apuy ket naibunongda, ket maysa ti nagdisso iti tunggal maysa kadakuada, ket napnoda amin iti nasantuan nga espiritu ket nangrugida nga agsao iti nagduduma a pagsasao, kas iti impaay kadakuada ti espiritu tapno sawenda.” (Ara. 2:1-4) Daytoy a nakaskasdaaw a pasamak ti ebidensia nga an-anamongan ni Jehova daytoy a baro nga organisasion a buklen dagiti adalan ni Kristo.
12 Iti dayta nga aldaw, “agarup tallo ribu a kararua” ti nainayon kadagiti pasurot ni Jesus. Kasta met, “intultuloy ni Jehova nga itipon kadakuada iti inaldaw dagidiay maisalsalakan.” (Ara. 2:41, 47) Nagbalin nga epektibo dagidiay a manangaskasaba idi umuna a siglo ta naisaknap “ti sao ti Dios, ket ti bilang dagiti adalan nagtultuloy nga immadu iti kasta unay idiay Jerusalem.” Adda pay ketdi “maysa a dakkel a bunggoy ti papadi [a] nangrugi nga agtulnog iti pammati.” (Ara. 6:7) Adu ngarud a napasnek nga indibidual ti immawat iti kinapudno nga inwaragawag dagiti kameng daytoy a baro nga organisasion. Idi agangay, impakita ni Jehova a supsuportaranna dayta idi inyegna iti kongregasion Kristiano dagiti “tattao iti nasnasion.”—Basaen ti Aramid 10:44, 45.
13. Ania ti trabaho ti baro nga organisasion ti Dios?
13 Nalawag no ania a trabaho ti inted ti Dios kadagiti pasurot ni Kristo. Nangipakita ni Jesus iti ulidan a surotenda, ta di nagbayag kalpasan a nabautisaran, inrugina nga ikasaba ti “pagarian ti langlangit.” (Mat. 4:17) Insurona ida nga aramidenda met dayta a trabaho. Imbagana kadakuada: “Dakayto dagiti saksik agpadpada idiay Jerusalem ken iti intero a Judea ken Samaria ken agingga iti kaadaywan a paset ti daga.” (Ara. 1:8) Sigurado a naawatan dagiti immuna a pasurot ni Kristo no ania ti makalikaguman kadakuada. Kas pagarigan, idiay Antioquia iti Pisidia, situtured nga imbaga da Pablo ken Bernabe kadagiti Judio a bumusbusor kadakuada: “Masapul a maisao nga umuna kadakayo ti sao ti Dios. Yantangay papaidenyo nga iyadayo kadakayo ken saanyo nga ipato a maikari ti bagbagiyo iti agnanayon a biag, adtoy! agturongkami kadagiti nasion. Iti kinapudnona, ni Jehova nangipasdek iti bilin kadakami itoy a sasao, ‘Dinutokanka a kas silaw dagiti nasion, tapno agbalinka a pakaisalakanan agingga iti ungto ti daga.’” (Ara. 13:14, 45-47) Nanipud idi umuna a siglo, ipakpakaammon ti naindagaan a paset ti organisasion ti Dios ti probisionna agpaay iti pannakaisalakan.
ADU TI NADADAEL, NGEM NAISALAKAN DAGITI ADIPEN TI DIOS
14. Ania ti napasamak iti Jerusalem idi umuna a siglo? Siasino dagiti nakalasat?
14 Saan nga inawat ti kaaduan a Judio ti naimbag a damag, ket saanda nga impangag ti kinuna ni Jesus a madadaelto ti Jerusalem. Impakdaar ni Jesus kadagiti adalanna: “Inton makitayo ti Jerusalem a nalikmut kadagiti nagkampo a buyot, iti kasta ammuenyo a ti pannakalangalangna immasidegen. Iti kasta dagidiay adda idiay Judea rugianda koma ti agkamang iti bambantay, ket dagidiay adda iti tengngana pumanawda koma, ket dagidiay adda iti aw-away saanda koma a sumrek kenkuana.” (Luc. 21:20, 21) Napasamak ti impadto ni Jesus. Gapu iti panagrebelde dagiti Judio, ti Romano a buyot nga indauluan ni Cestius Gallus linakubda ti Jerusalem idi 66 C.E. Ngem bigla a nagsanudda, ket dayta ti nangipaay kadagiti pasurot ni Jesus iti gundaway a pumanaw iti Jerusalem ken Judea. Kinuna ti historiador a ni Eusebius nga adu ti bimmallasiw iti Karayan Jordan ket napanda iti Pella idiay Perea. Idi 70 C.E., nagsubli dagiti Romano iti panangidaulo ni Heneral Tito ket dinadaelda ti Jerusalem. Nupay kasta, nakalasat dagiti matalek a Kristiano ta impangagda ti pakdaar ni Jesus.
15. Aniada a kasasaad ti saan a nakalapped iti iyaadu dagiti Kristiano?
15 Uray no nagsagaba dagiti pasurot ni Kristo iti rigat, pannakaidadanes, ken dadduma pay a pakasuotan ti pammati, adu latta ti nagbalin a Kristiano idi umuna a siglo. (Ara. 11:19-21; 19:1, 19, 20) Apay? Gapu ta adda kadakuada ti anamong ti Dios.—Prov. 10:22.
16. Ania ti rumbeng nga aramiden ti tunggal Kristiano tapno agtalinaed a natibker ti espiritualidadna?
16 Masapul nga agregget ti tunggal Kristiano tapno agtalinaed a natibker ti espiritualidadna. Napateg ti naanep a panagadal iti Kasuratan, regular nga itatabuno kadagiti gimong, ken naregta a panangikasaba iti Pagarian. Dagita nga aktibidad ti nangpabileg iti espiritualidad ken panagkaykaysa ti ili ni Jehova iti daydi a tiempo, ken uray ita. Organisado dagiti kongregasion idi umuna a siglo ket nagunggonaanda iti panagregget dagiti manangaywan ken ministerial nga ad-adipen. (Fil. 1:1; 1 Ped. 5:1-4) Naragsakan la ketdi dagiti Kristiano iti ibibisita dagiti agdaldaliasat a papanglakayen, kas ken Pablo! (Ara. 15:36, 40, 41) Adu ti pagpadaan ti panagdayawtayo ken ti panagdayaw dagiti Kristiano idi umuna a siglo. Anian a yamantayo ta or-organisaren ni Jehova dagiti adipenna idi ken ita! *
17. Ania ti maadal iti sumaganad nga artikulo?
17 Dandanin agpatingga ti lubong ni Satanas kadagitoy maudi nga al-aldaw. Ngem sipapartak nga umab-abante ti naindagaan a paset ti organisasion ni Jehova. Makidangdanggayka met laeng kadi iti dayta? Rumangrang-ayka kadi iti naespirituan? Ilawlawag ti sumaganad nga artikulo no kasanom a maaramidan dayta.
^ par. 16 Kitaen dagiti artikulo nga “Agdayaw Dagiti Kristiano Buyogen ti Espiritu ken Kinapudno” ken “Agtultuloy a Magnada iti Kinapudno” iti Pagwanawanan a Hulio 15, 2002. Para iti detalyado a pannakailawlawag ti naindagaan a paset ti organisasion ti Dios, kitaen ti libro a Dagiti Saksi ni Jehova—Manangiwaragawag iti Pagarian ti Dios.


c: text/html

text:
(Naibaw-ing manipud idiay Abesedário a Latin
)
Daytoy nga artikulo ket maipanggep ti abesedario nga inusar idi a panagsurat iti Latin. Para iti moderno nga abesedario a naibatay manipud iti daytoy, kitaen ti Latin a sinuratan
.
Ti klasika a Latin nga Abesedario wenno Romano nga abesedario ket rimmang-ay manipud ti lumaud a kita iti Griego nga abesedario a tinawtawagan ti Cumae nga abesedario, a naampon ken nabaliwan babaen dagiti Etrusko a nagturay iti nasapa a Roma. Ti Etrusko nga abesedario ket inampon met idi ken pinasayaat babaen dagiti taga-ugma a Roma tapno agsuratda iti pagsasao a Latin.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao a Kinaray-a
Ti Kinaray-a ket pagsasao nga Austronesio a kangrunaan a naisasao idiay Probinsia ti Antique, Pilipinas. Daytoy ket naisasao pay idiay Probinsia ti Iloilo, idiay abagatan ti Probinsia ti Capiz, ken dagiti daddumapay a purok idiay Mindanao a tumugot ti ramutda iti Probinsia ti Antique wenno dagiti agsasao ti Kinaray-a a luglugar ti Iloilo ken Probinsia ti Capiz. Ti Kinaray-a ket nagtaud manipud ti balikas nga "iraya", a kapada ti "ilaya" iti Tagalog, a mangibagbaga ti grupo ti tattao nga agtataeng kadagiti kabanbantayan a lugar ti probinsia, daytoy ket nagtaud met manipud ti Sanskrito a laya a kayatna a saoen ket pagtaengan a kas iti Himalaya, bayat a dagiti grupo ti tattao nga agtataeng idiay asideg ti delta ti karayan ket tinawtawagan a kas "ilawod" manipud ti Hiligaynon a balikas ti "lawod", a nagtaud met manipud ti Proto-Austronesio a lahud, a mangibagbaga iti dakkel a bagi ti danum (baybay, taaw, danaw, wenno kipet). Nupay kasta, ti Kinaray-a ket saan a anasken a mangitudo iti waya wenno pagsasao nga insasao babaen dagiti agtataeng iti kabanbantayan ti Isla ti Panay. Dagiti agsasao iti daytoy a pagsasao ket tinawtawagan iti, "Karay-a."
Ti Kinaray-a ket naisasao pay kadagiti kaaduan a paset ti Iloilo ken ti abagatan a Capiz a kakuyogna met ti Hiligaynon. Kaaduan kadagiti ili kadagitoy a lugar ket agsasao iti Kinaray-a bayat a ti Hiligaynon ket kaaduan a naisasao idiay Siudad ti in Iloilo. Gapu ti rehional a kaasideg, dagiti estasion ti midia ken telebision, dagiti agsasao ti Kinaray-a ket maawatanda dagiti agsasao ti Hiligaynon. Nupay kasta, dagiti laeng agsasao ti Hiligaynon nga agnanaed kadagiti lugar nga agsasao ti Kinaray-a ti makaawat ti pagsasao. Dagiti nagtaud manipud kadagiti sabali a lugar, kasla tiNegros, ket narigatda a maawatan ti pagsasao.
Paka-allilawan kadagiti agsasao ti Hiligaynon a ti Kinaray-a ket dialekto ti Hiligaynon; iti kinapudno dagitoy dua ket tagikua ti dua a sabali, ngem agkabagian, dagiti subgrupo ti pagsasao. Nupay kasta, adda met dagiti agsasao ti Kinaray-a a maikadua met a pagsasaoda ti Hiligaynon; datoy ti gapu a dagiti a Cebuano ket ipagpagarupda a dagiti balikas ti Kinaray-a ket dagiti Hiligaynon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Kinaray-a iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)


text:
Botswana
Ti Botswana, opisial a ti Republika ti Botswana (Plantilia:Lang-tn), ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian a mabirukan idiay Akin-abagatan nga Aprika. Dagiti umili ket tinawtawagan a kas dagiti "Batswana" (maymaysa: Motswana), ngem adu kadagiti pagsasao nga Inggles a taudan ket agus-usarda ti "Botswanan". Daytoy ket dati idi a Britaniko a protektorado ti Bechuanaland, ti Botswana ket nangampon ti baro a naganna kalpasan a nagbalin a nawaya iti uneg ti Mankomunidad idi 30 Septiembre 1966. Daytoy ket nagtengtenggel ti nawaya ken demokratiko a panagbutbutos manipud ti panakawayana.
Ti Botswana ket nadalumpinas, ken sumurok a 70% ket nasakupan babaen ti Desierto Kalahari.Daytoy ket nabeddengan babaen ti Abagatan nga Aprika iti abagatan ken abagatan a daya, ti Namibia iti laud ken amianan, ken ti Zimbabwe iti amianan a daya. Daytoy ket nabeddengan ti Zambia iti amianan idiay asideg ti Kazungula, Zambia ken saan a nasayaat a naipalpalawag ngem ti kaaduanna ket bassit laeng a gasut a metro.[5]
Daytoy ket maysa a naipakatenggaan ti kadakkelna a pagilian nga adda ti sumurok a dua a riwriw a tattao, ti Botswana ket maysa kadagiti karasayan ti Pagarianpopulasion a pagilian iti lubong. Ti Botswana ket maysa idi kadagiti kapanglawan a pagilian idiay Aprika idi daytoy ket nakagun-od ti panakawaya manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1966, nga adda ti GDP ti tunggal maysa atao ti agarup a US$70. Ti Botswana manipud idin ket ket napabpabaro, a nagbalbalin a maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel nga ekonomia iti lubong ti maysa a GDP (paggidiiatan ti bileg a panaggatang) ti tunggal maysa a tao ti agarup a $14,000.[1] Ti pagilian ket adda pay ti napigsa a tawidan ti a kas maysa a representatibo a demokrasia.
Dagiti nagibasaran ken paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Central Intelligence Agency (2009). "Botswana". The World Factbook. Naala idi 3 Pebrero 2010.
- ^ a b c d "Botswana". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-17.
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi 2009-09-01.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ Darwa, P. Opoku (2011). Rangtay a Gandat ti Kazungula. Pundo ti Aprikano a Panagrang-ay. p. Apendise IV. Naala idi 2012-05-04.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Denbow, James & Thebe, Phenyo C. (2006). Kultura ken dagiti Kannawidan ti Botswana. Westport, CT: Greenwood Press. ISBN 0-313-33178-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Botswana idiay Wikimedia Commons
- Botswana
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1966
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Londres
Ti Londres i/ˈlʌndən/ ket isu ti kapitolio iti Inglatera ken ti Nagkaykaysa a Pagarian, ti kadakkelan a metropolitano a lugar iti daytoy a pagilian ken ti kaaduan ti populasion idiay Europa.[nota 1] Mabirukan daytoy idiay Karayan Thames, ti Londres ket maysa a kangrunaan a pagtaengan para kadagiti kalpasan a dua a milenio, ti pakasaritaana daytoy ket masarakan pay ti panakabangonna babaen dagiti Romano, a tumawtawag iti daytoy a kas ti Londinium.[2] Ti taga-ugna a bugas ti Londres, ti Siudad iti Londres, kaaduana naalana ti kuadrado milia a medibal a pagbeddengan. Manipud idi maika-19 a siglo, ti nagan a Londres ket mangipatudo pay ti metropolis a naparang-ay iti palikmut a bugasna.[3] Kaaduan iti daytoy a konurbasion ket agbukel ti Londres rehion[4] ken ti Kalatakan a Londres nga administratibo a lugar,[5][nota 2] a tinurayan ti nabutosan a Mayor iti Londres ken ti Londres a Gimong.[6]
Ti Londres ket maysa a mangiyun-una a sangalubongan a siudad, nga adda kadagiti kapigsa iti arte, komersio, edukasion, pal-paliwa, moda, pinansia, panagay-wan ti salun-at, midia, dagiti propesional a serbisio, panagsukisok ken panagrang-ay, turismo ken pagluganan nga amin ket mangiraman ti kinadayegna.[7] Daytoy ket maysa kadagiti mangiyuna kadagiti sentro ti pinasia iti lubong [8][9][10] ken addaan ti maikalima- wenno maikanem a kadakkelan a metropolitano a lugar iti lubong depende iti panagrukod.[nota 3][11][12] Ti Londres ket naibagbaga a kas maysa a kapitolio ti kultura iti lubongl.[13][14][15][16] Daytoy ti kaaduan a mabisbisita a siudad iti lubong a kas narukod babaen dagiti sangalubongan a simmangsangpet[17] ken isu pay daytoy ti kadakkelan a sistema ti eropuerto ti siudad iti lubong a narukod babaen ti trapiko ti pasahero.[18] Dagiti 43 nga unibersidad ti Londres ket mangporma ti kadakkelan a konsetrasion ti nangatngato a pagadalan idiay Europa.[19] Idi 2012, ti Londres ket nagbalin nga isu ti immuna a siudad a nangsangaili ti moderno nga Kalgaw nga Olimpiada iti tallo a beses.[20]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ kaaduan kadagiti internasional a pagadalan ket iranggoda ti Londres kadagiti kalatakan a 5 kaaduan a populasion a metropolitano a lugar idiay Europa : ESPON, Urban Audit, UN WUP, OECD.
- ^ Kitaen pay ti: Dagiti nailian a kapitolio.
- ^ Panangiranggo kadagiti siudad babaen ti metropolitano a kalawa ti GDP ket mabalin nga agdumaduma a kas maysa a resulta kadagit ipaggiddiatan iti panangipalplawag kadagiti pagbeddengan ket ti kadakkel dagiti populasion kadagiti naipada a lugar, dagiti agbalbaliw a a gatad ti pann ti kuarta ken ti pamay-an a nausar a panagkarkulo ti mairuar. Ti Londres ken Paris ket nawatiwatda nga agpadpada iti kadakkel kadagiti termino iti dagup a pataud iti ekonomiko a mabalin a pagresultaan iti panagdumaduma kadagiti maikatlo a partido a taudan nga agdumaduma no ania ti naipalawag nga adda iti maikalima wenno maikanem a kadakkelan a GDP ti siudad iti lubong. Ti reporta babaen ti the McKinsey Global Institute a naipablaak idi 2012 ket nagkarkulo a ti Londres ket adda iti GDP ti siudad iti US$751.8 bilion idi 2010, a maipada iti US$764.2 a bilion para iti Paris, a mangaramid kaniada nga agsaruno a ti maikanem ken maikalima a kadakkelan iti lubong. Ti reporta babaen ti PricewaterhouseCoopers a naipablaak idi Nobiembre 2009 ket nagkarkulo a ti Londres ket addaan ti GDP ti siudad a nakarkulo iti panaggiddiat ti bileg ti panaggatang iti US$565 bilion idi 2008, a maipada iti US$564 a bilion para iti Paris, a mangaramid kadagitoy nga agsaruno iti maikalima ken maikanen a kadakkelan iti lubong. Ti McKinsey Global Institute a panagsukisok ket nagusar ti metropolitano a kalawa nga adad ti populasion iti 14.9 a riwriw para iti Londres a maipada iti 11.8 a riwriw para iti Paris, baya a ti PricewaterhouseCoopers a panagsukisok ket nagusar ti metropolitano a kalwa nga adad ti populasion iti 8.59 a riwriw para it iLondres a maipada iti 9.92 a riwriw para iti Paris.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Londres, Nagkaykaysa a Pagarian a Panangpalnaad : Nalimed a Tiempo (tiempopo ken kangato ti daga idiay Eropuerto ti Heathrow) (online). The Weather Underground, Inc. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 Mayo 2011. Naala idi 6 Hunio 2008.
- ^ "Romano". Ti Museo iti Londres. Naala idi 7 Hunio 2008.
- ^ Mills 2001, p. 140
- ^ "Dagiti Opisina ti Gobierno para iti Inggles a Rehion, Dagti Pudno a Papeles: Londres". Opisina dagiti Nailian nga Estadistika. Naala idi 4 Mayo 2008.
- ^ Elcock, Howard (1994). Lokal a Gobierno: Annuroten ken Panagtaripatu ti Lokal a Panagturay. Routledge. p. 368. ISBN 978-0-415-10167-7.
- ^ Jones, Bill; Kavanagh, Dennis; Moran, Michael; Norton, Philip (2007). Dagiti Politika ti UK. Pearson nga Edukasion. p. 868. ISBN 978-1-4058-2411-8.
- ^ "Sangalubongan aPagsurotan ti Bileg ti Siudad idi 2009". Instituto para kadagiti Urbano nga Estratehia – Ti Pundasion ti Mori panglagipan. Naala idi 14 Disiembre 2010.
- ^ "Sangalubongan a Pagsurotan kadagiti Sentro ti Komersio idi 2008". Mastercard.
- ^ "Dagiti Sangalubongan a Sntro ti Pinasia 9". Z/Yen. 2011.
- ^ ""Dagiti Kabilegan a Siudad iti Ekonomia a Siudad iti Lubong".". Forbes. 15 Hulio 2008. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 Mayo 2011. Naala idi 3 Oktubre 2010.
- ^ / "Dagiti Dinako Unay a Siudad idi 2025". Ganganaet nga Annuroten. Septiembre/Oktubre 2012. Naala idi 28 Septiembre 2012.
- ^ "Sangalubongan apanagiranggo ti GDP ti siudad idi 2008–2025". PricewaterhouseCoopers. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 Mayo 2011. Naala idi 16 Nobiembre 2010.
- ^ Calder, Simon (22 Disiembre 2007). "Londres, kapitolio iti lubong". The Independent (Londres).
- ^ "Ti Londres ket isu ti kapitolio iti lubong iti maika-21 a siglo... kinuna ti New York | News". Evening Standard. London. Naala idi 10 Pebrero 2012.
- ^ "London is world capital of culture says LSE expert – 2008 – News archive – News – News and media – Home". .lse.ac.uk. Naala idi 10 Pebrero 2012.
- ^ "Kultural nga Estratehia | Turay ti Kalatakan a Londres". London.gov.uk. 6 Septiembre 2010. Naala idi 10 Pebrero 2012.
- ^ "Ti Londres ti kanagtuan iti pannkairanggo kadagiti papanan a siudad". The Independent. 1 Hunio 2011. Naala idi 12 Hunio 2012.
- ^ "Ti Beijing ket linabsanna ti Londres a kas ti kadakkelan a sentro ti pagtayaban iti lubong. Napalno ti dakkel nga eropuerto". SEntro para iti Pagtayaban. Naala idi 12 Hunio 2012.
- ^ "Ti bilang dagiti estudiante idiay Londres ket agtultuloy a dumakdakkel". Turay ti Kalatakan a Londres. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 Mayo 2011. Naala idi 27 Agosto 2010.
- ^ "Ti IOC ket nangpili ti Londres a kas ti Mangsangaili a Siudad kadagiti Ay-ayam iti XXX Olimpiada intono 2012". Komite ti Internasional nga Olimpiada. 6 Hulio 2005. Naala idi 3 Hunio 2006.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackroyd, Peter (2001). Londres: Ti Biograpia. Londres: Vintage. p. 880. ISBN 978-0-09-942258-7.
- Mills, David (2001). Dictionario dagiti Nagan ti Lugar ti Londres London Place Names. Oxford Paperbacks. ISBN 978-0-19-280106-7. OCLC 45406491.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Londres idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Londres manipud idiay Wikivoyage


text:
LAOAG CITY – Napalaus ti panagyaman ti maysa a security guard ken ni Atty. Hermie Labayug nangnangruna iti programa a "Duralex Sedlex" kalpasan a nasulbar met laengen ti nabayagen a problema.
Daytoy ket adda pakainaigan na iti saan a panangipaay ti nagpaayan na a security agency kadagiti kasapulan na a dokumento ken ti backwages na.
Immun-una ngem iti daytoy, dimmatag iti nasao a programa ni Rolly Danggan ken inaktuaran met a dagus ni Atty. Labayug.
Imbatad ti abogado a mabalinen nga alaen ni Danggan iti opisina na dagiti kasapulan na a dokumento pakairamanan ti sueldo na a saan nga inted ti nagpaayan na a security agency.


text:
Hinduismo
Ti Hinduismo (हिन्दू धर्म; am-ammo pay kas Sanātana Dharma - सनातन धर्म, ken Vaidika-Dharma - वैदिक धर्म) ket maysa a relihioso a tradision iti sangalubongan a naibasar iti Vedas. Ti Hinduismo ket direkta a naggapu iti Vedic nga Indo-Iranian a relihion. Sakupenna ti naruay a tradision a relihioso nga agduduma ti pannakapaliiw ken pannakaipakatda, ken adu nga aggigidiat a seksekta ken pilpilosopia. Adu ken agduduma dagiti didiosen a pagrukrukbaban dagiti mamati. Agduduma met segun iti rehion wenno lugar dagiti pammati, kodigo ken prinsipio. Narigat a masurotanen no nagrugian ti Vediko a relihion, ngem iti panangkarkulo dagiti agsuksukisok, mabalin a nangrugi ti Hinduismo manipud 3102 BCE agingga iti 1300 BCE.
Ti Hinduismo ti maikatlo a kadakkelan a relihion iti lubong. Addaan daytoy iti aganay a 1 bilion a pasurot a 98% kadagitoy a Hindu ket masarakan iti India. Iti pagilian a Nepal, ti ofisial a relihion ti estadoda ket Hinduismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Mahoma
Ni Mahoma (s. 26 Abril 570 – 8 Hunio 632;[1] naisurat pay a kas Mohammad, Mohammed, wenno Muhammed; Arabiko: محمد), kadawyan a mapaspasurotan iti Moro a nagtaudan a ti "PBUH" (napno a nagan: Mohama Ibn `Abd Allāh Ibn `Abd al-Muttalib Arabiko: محمد بن عبدالله بن عبد المطلب ) ket isu idi ti nangbangon iti relihion iti Islam.[2][n 1] Isu ket naipanunutan babaen dagiti Moro ken dagiti Bahá'í nga isu ket ti babaonen ken manmadles iti Dios, ken babaen dagiti Moro ti kinaudi a nagawawit ti kalintegan a serie dagiti Islamiko a manmadles. Kaaduan kadagiti Moro ket maipanunutan da nga isuna ket ti kinaudi a manmadles iti Dios nga isu daytoy ipaadadal ti Koran.[3][n 2] Dagiti Moro ket maipanunutan da nga isuna ket agipulpulang iti kasisigud a saan a nadadael a monoteistiko (maymaysa a dios) a pammati iti Adan, Noah, Abraham, Moses, Hesus ken dagiti sabsabali pay a manmadles.[4][5][6]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kaaduan kadagiti Moro, nupay kasta, saanda a maipanunutan a ni Mahoma ket isu ti "nangbangon" iti Islam, ngamin ket segun ti Koran, ni Mahoma ket isu laeng idi ti kinaudi a serie kadagiti manmadles a pinili babaen ti Dios tapno agibaga ti nasantoan a mensahe iti Islam.
- ^ Saan amin a dagiti Moro ket mamati da a ni Mahoma ket isu ti naudi a manmadles. Kas pagarigan, ti Ahmadiyya a Komunidad ti Moro ket maipanunutan da a ni Mirza Ghulam Ahmad ket maysa pay a manmadles. ("Panakapatingga iti Panakamanmadles | Hadhrat Muhammad (PUBH) ti kinaudi a manmadles". Ahmadiyya a Komunidad ti Moro.)


text:
Naisagmak a sebbangan
Ti maysa a naisagmak a sebbangan ket ti sebbangan dagiti organismo a makasangsango iti nagato a kariesgo iti pannakaawan. Ti insasao ket di nalawag iti sapasap a panangisao para kadagiti aniaman a sebbangan a maitunos ti daytoy a deskripsion, ngem ti panag-usar daytoy babaen dagiti mangay-aywan a biologo ket kadawyan a mangitudo kadagiti nainaganan a Naisagmak iti Nalabbasit a Listaan ti IUCN Red, a daytoy ket ayan ti maikadua a kakaruan ti kasasaad ti panagay-aywan para kadagiti naatap a populasion, a sumursurot it Nakaro a Naisagmak. Iti agdama adda dagiti 3079 nga ayup ken dagiti 2655 a mula a naidasig a kas Naisagmak iti sangalubongan, a no maipada kadagidi agpang ti 1998 iti 1102 ken 1197.[1] Ti bilang, pagduyosan ti populasion, ken ti kasasaad ti panagay-aywan iti tungngal maysa a sebbangan ket mabirukan idiay Listaan dagiti organismo babaen ti populasion.
Adu kadagiti pagilian ket adda dagiti linteg a mangidaton ti panagsalaknib dagiti sebbangan a tumalek ti panagay-aywan: kas pagarigan, ti panagiparait ti panagaup, panagtengngel ti panangirang-ay iti daga wenno panagpartuat kadagiti preserba
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nalabbasit a Listaan ti IUCN bersion 2012.2: Tabla 2: Dagiti panagbalbaliw kadagiti bilang iti sebbanagan kadagiti naipangta a kategoria (CR, EN, VU) manipud ti 1996 aginggana iti 2012 (Nalabbasit a Listaan ti IUCN Red bersion 2012.2) para kadagiti kangrunaan a grupo iti Nalabbasit a Listaan" (PDF). IUCN. 2012. Naala idi 2012-12-31.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Glenn, C. R. 2006. "Earth's Endangered Creatures", Naala idi 9/30/2008
- Ishwaran, N., & Erdelen, W. (2005, May). Dagiti Masakbayan ti Biodibersidad, Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(4), 179. Naala idi Septiembre 23, 2008
- Kotiaho, J. S., Kaitala, V., Komonen, A., Päivinen, J. P., & Ehrlich, P. R. (2005,Pebrero 8). Panangipadto ti Riesgo iti Pannakaawan manipud ti Pinagbibangayan ti Ekolohiko a Pannakailaslasin, resulta iti Nailian nga Akademia dagiti Siensia iti Estados Unidos ti Amerika, 102(6), 1963-1967. Retrieved September 24, 2008
- Minteer, B. A., & Collins, J. P. (2005, Agosto). Apay a masapultayo iti "Ekolohiko nga Etika".
- Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(6), 332-337. Naal idi Septiembre 22, 2008
- Raloff, J. (2006, Agosto 5). Preserving Paradise, Damdamag ti Siensia, 170(6), 92. Naala idi Septiembre 22, 2008,
- Wilcove, D. S., & Master L. L. (2008, Oktubre). Mano kadi dagiti Naisagmak a SEbbangan idiay Estados Unidos? Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(8), 414-420. Naal idi Septiembre 22, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti sebbangan nga adda iti kategoria iti Naisagmak a kas nainaganan babaen ti Nalabbasit a Listaan dagiti Naipangta a Sebbangan ti IUCN
- Dagiti Niasagmak a Sebbanagn manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Reporta dagiti Naisagmak a Sebbangan ken dagiti Kalugnakan
- Numeriko a pakabuklan ti USFWS kadagiti nailista a sebbangan idiay Estados Unidos ken dagiti pay sabali a lugar


text:
Ti Wikipedia ket naramid ti lawlaw ti pamunganayan a ti sinoman ket maka-urnos, ken isu a daytoy ket aggandat nga gatagikua kadgiti kaaduan a pampanid a nasken a nawaya par a itipanaka-urnos ti publiko, tapno ti sinoman ket makanayon kadagiti banag ken agsimpa kadagiti biddut. Nupay kasta adda dagiti naisangsangayan a pasamak, gapu ti naisangsangayan a naipatudonan a ti panakalukat ti panag-urnos ket pagbanagan ti panakadadael, adda dagiti sagmamaysa a panid a nasken a suheto dagiti panakaiparit (kadaywan a temporario laeng) no sino ti mabalin nga gabaliw kaniada. Ti panagikabail kadagitoy a panagiparit kadagiti panid ket makunkuna a panagsalaknib.
Ti panagsalaknib ket mabalin a maipakat kadagiti panid, wenno maikkat, babaen dagiti administrador ti Wikipedia, urayno ti sinoman nga agar-aramat ket mabalinna ti agkiddaw kadagitoy nga aramid. Ti panagsalaknib ket mabalin nga agnanayon, wenno agpaso iti naipatudo nga oras.
Ti kadaywan a masarsarungkaran a kitkita ti panagsalaknib ket dagiti napno a nasalakniban, a kayatna a saoen ket mabalin laeng a baliwan dagiti administrador, ken nasalakniban bassit, a kayatna a saoen ket mabalin a baliwan laeng babaen dagiti agar-aramat a nakastrek ken adda kadagiti pakabilangan a napasingkedan (a kadawyan nga automatiko a maaramid kalpasan ti uppat nga aldaw). Dagiti sabali pay a porma ti panagsalaknib ket naisalaysay dita baba. Dagiti nasalakniban a panid ket kadawyan a namarkaan ti simbolo ti bassit a kandado idiay suli ti kanawan a ngato; dagiti nadumaduma a maris ti kandado ket mangipakita kadagiti nadumaduma a kita ti panagsalaknib, a kasla ti naipakita idiay akin-kanawan a kahon.
Daytoy nga annuroten ket isalaysayna nga ipalawag dagiti kita ti panagsalaknib ken dagiti pamay-an para iti panagsalaknib ti panid ket panakikkat ti salaknib, ken dagiti rason para iti nasken saan a nasken a pannakaipakat.
Dagiti kita ti panagsalaknibUrnosen
Dagiti sumaganad a teknikal a pagpilian ket magun-od dagiti administrador para iti panagsalaknib ti panid:
- Napno a nasalakniban pawilanna ti panag-urnos babaen ti sinoman malaksid dagiti administrador. Dagiti napno a nasalakniban a papeles ti midia ken saan a mabalin a suratan manen babaen ti baro a panagipan.
- Nasalakniban bassit pawilanna ti panag-urnos babaen dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat nga adda dagiti pakabilanganda a saan a napasingkedan.
- Nasalakniban ti pannakapartuat pawilanna ti maysa a panid (kadawyan a dagiti dati a naikkat) manipud ti panakapartuat manen (makunkuna pay a "naasinan").
- Nasalakniban ti pannakaiyalis salaknibanna ti laeng panid manipud kadagiti panagiyalis.
- Nasalakniban ti panagipan salaknibanna ti papeles manipud ti panagipan manen ngen saanna a salakniban ti panid ti papeles manipud ti panag-urnos.
Ti aniaman a kita ti panagsalaknib wenno panagikkat ti salaknib ket mabalin a kiddawen idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panagsalaknib ti panid. Dagiti panagbalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket nasken a maidiaya kadagiti maitutop a tungtungan a panid, ken aramid no saan a kontrobersial wenno adda konsenso para iti kaniada.
Malaksid ti kaso dagiti aramid ti opisina (kitaen dita baba) wenno dagiti panid idiay MediaWiki a nagan ti lugar (kitaen dita baba), dagiti administrador ket mabalinda nga ikkaten ti salaknib ti maysa a panid no ti rason ti pannaksalaknibda ket saanen a maipakat, no nalpasen ti narasonan a paset ti panawen, ken no awanen ti nasken konsenso ti agtultuloy a pannakasalaknib ti panid. Ti panagdamag ti administrador a sigud a nagsalaknib ti panid ket maibalakad kadagiti saan a nalawag a pasamak. Ti listaan dagiti panagsalaknib ken panagikkat ti salaknib ket magun-od idiay Espesial:Listaan/salaknib.
Napno a nasalaknibanUrnosen
Ti napno a nasalakniban a panid ket mabalin laeng nga urnosen babaen dagiti administrador. Ti pannakasalakinb ket mabalin a para iti naisangsangayan nga oras wenno mabalin nga ingganat inggana.
Ti panagibalbaliw ti napno a nasalakniban a panid ket maisingasing iti bukodna a tungtungan a panid, wenno ti sabali a lugar para iti pagtungtungan. Dagiti administrador ket mabalinda ti mangsukat ti nasalakniban nga artikulo a mangballatek ti konsenso. Ti panagikabil ti plantilia ti
{{nasalakniban ti panag-urnos}} idiay tungtungan a panid tapno makaala ti pannakapansin kadagiti administrador para iti panagigargaret ti saan a kontrobersial a panagibalbaliw.
Dagiti panagsupiat ti linaonUrnosen
Dagiti panid a makasansanay kadagiti agsinnungat a panag-urnos, ti temporario a napno a panagsalaknib ket makapilit kadagiti partido a makitungtutung dagiti panag-urnosda idiay tungtungan a panid, a ditoy ket makaabotda ti konsenso. Dagiti naisalsalumina a pasamak iti panagsuppiat ti panag-urnos, ken ti agnanayon a panagsuppiat ti panag-urnos babaen dagiti naisangsangayan nga agar-aramat, ket mabalin a nasaysayaat a maaramid babaen ti pannakaserra, tapno saan a mapawilan ti kadawyan a panag-urnos babaen dagiti dadduma nga agr-aramat.
No agsalaknib ti maysa a panid gapu ti panagsuppiat ti linaon, dagiti administrador ket kadawyanda a salakniban ti agdama a bersion, malaksid no ti agdama a bersion ket aglaon kadagiti linaon a nalawag nga aglablabsing kadagiti annuroten ti linaon, a kas ti bandalismo, panaglabsing ti karbengan ti kopia, wenno panaglabsing ti dayaw dagiti sibibiag a tao. Gaputa ti panagsalaknib ti agdama a bersion ket sagpaminsan a magunggunaan ti panagsinnungat a panag-urnos babaen ti panangipatakder ti maysa a naisuppiatan a panagbalbaliw, dagiti administrador ket mabalinda nga isubli ti daan a bersion ti panid sakbay a nangrugi ti panagsuppiat ti panag-urnos no adda ti nalawag a puntos daytoy. Dagiti panid a nasalakniban babaen ti panagsinnungat a panag-urnos ket nasken a saan a maurnos malaksid kadagiti panagbalbaliw a saan a kontrobersial wenno para kadagiti adda ti nalawag a konsenso (kitaen dita ngato).
Dagiti administrador ket nasken a saanda a salakniban wenno ikkaten dagiti salaknib tapno mapaimbag ti bukoddda a puesto kadagiti nasuppiatan a linaon.
BandalismoUrnosen
Ti panagisagana a panagsalaknib kadagiti artikulo ket saan a maitutop ti nawaya a katutubo ti Wikipedia. Dagiti nabiit a paset ti panawen ti napno a panagsalaknib ket maususar kadagiti manmano a kaso no adu dagiti bilang ti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket maus-usarda ti agtaltalianed a panagraut ti bandalismo iti maysa nga artikulo. Ti agtagtaginayon a panagbandalismo, wenno mabalin a masakbayan a panagbandalismo para kadagiti adu ti trapikona nga artklulo, ket manmano nga agited ti batayan para iti napno a panagsalaknib. Ti bassit a panagsalaknib ket maususar para kadagiti artikulo.
Nasalakniban bassitUrnosen
Ti bassit a panagsalaknib ket pawilanna dagiti panag-urnos babaen dagiti saan a nakarehistro (IP a pagtaengan), ken dagiti pay panag-urnos manipud kadagiti aniaman a pakabilangan a saan nga automatiko a napsingkedan (nasken nga uppat nga aldaw ti kadaanan ti pakabilangan) wenno napasingkedan.
Dagiti kastoy nga agar-aramat ket mabalinda ti agkiddaw ti panag-urnos iti maysa a nasalakniban bassit a panid babaen ti panagkiddaw kadagitoy idiay tungtungan a panid, nga ususaren ti
{{Nasalakniban bassit ti panag-urnos}} a plantilia no nasken ti makaala ti pannakaimatangan. No ti panid a masalsaludsod ken ti bukodna a tungtungan a panid ket nasalaknibanda pangngaasi nga aramiden ti panagkiddaw idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panag-urnos.
Pagsurotan para kadagiti administradorUrnosen
Dagiti admistrador ket mabalinda nga ipakat ti ingganat inggana a panagsalaknib bassit ti panid a suheto ti adu ken agtagtaginayon a bandalismo wenno panaglabsing iti annuroten ti linaon (a kas dagiti biograpia ti sibibiag a tattao, agmangngamangnga a puntos ti panirigan). Ti panagsalaknib bassit ket nasken a saan nga usaren ti panagsakbay a pamay-an ti panagsuppiat ti bandalismo a saan pay a rimsua, wenno usaren a kas maysa a pibilihio dagiti nakarehistro nga agar-aramat kadagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat kadagiti (agpayso) panagsuppiat ti linaon.
Iti panagtaginayon, dagiti administrador ket mabalinda ti agipakat ti temporarioo a panagsalaknib bassit kadagiti panid a:
- Suheto ti adu ngem temporario a bandalismo wenno panagriri (kas pagaruigan, gapu ti panangimatangan ti midia) a ti panagserra ti agmaymaysa nga agar-aramat ket saan a mabalin a mapili.
- Suheto ti panagsuppiat ti panag-urnos nga amin dagiti nairaman a partido ket saan a nakarehistro wenno baro nga agururnos (a kas ti, kadagiti kaso a ti napno a pangsalaknib ket isu ti maipakat). Daytoy ket saan amaipakat no mairaman dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat.
- Suheto ti bandalismo wenno agsinnungat a panag-urnos a dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ket agar-aramidda ti IP a panaglagto babaen ti panag-usar ti nadumaduma a kompiuter, nga agal-ala kadagiti baro a pagtaengan babaen ti panag-uar ti dinamiko nga IP panaggun-od, wenno dagiti pay sabsabali a panagala ti kastoy a pagtaengan a kas ti IP a pagtaengan a panagsipsiput.
- Dagiti tungtungan a panid ti artikulo, no dagitoy ket suheto ti agtgtaginayon a pangriribok. Ti kastoy a panagsalaknib ket nasken a manmano laeng nga usaren gaput a pawilanna dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat ken baro a nakarehistro nga agar-aramat manipud ti panakibinglay kadagiti tungtungan. Ti panid ken ti tungtunganna a panid ket nasken a saan a masalakniban ti agpada nga oras. No ti panid ken ti tungtungann a panid ket agpadada a nasalakniban ket kayatmo ti agkiddaw iti panag-urnos, pangngaasi nga agkiddawka ti panag-urnos idiay Wikipedia:Kiddaw para iti panag-urnos.
- Dagiti tungtungan a panid dagiti naserraan nga IP a pagtaengan nga inus-usar ti agnanayon a saan nga umno a panag-urnos, a mairaman ti agnanayon a panag-abuso itii {{ikkaten ti serra}} a plantilia, wenno ti agtultuloy a saan a sibil wenno dakes a panagisasao. Ti panagsalaknib ket nasken maitutop ti paset ti panawen tapno saan a masurokan ti kaatiddog ti pannakaserra. Dagiti administrador ket mabalinda a pilien ti panagsukat ti pannakaikabil ti serra ti agar-aramat tapno imbes a maserraan ti agar-aramat ti panag-urnosda ti tungtunganda a panid, gaputa saan a nasken ti panagipada ti pannakaserra a paset ti panawen ti panagsalaknib ti panid a paset ti panawen iti daytoy a pamay-an.
Nasalakniban ti pannakapartuatUrnosen
Dagiti administrador ket mabalinda a pawilan ti pannakapartuat ti panid babaen ti panagsalaknib ti interface. Daytoy nasayaat para kadagiti artikulo a naikkaten ngen agtultuloy a maparpatuat manen. Daytoy a panagsalaknib ket sensetibo ti kadakkel ti letra. Ti listaan dagiti nasalakniban a titulo ket mabirukan idiay nasalakniban a titulo ken Wikipedia:Nospam.
Dagiti panagisakbay a panagiparit kadagiti baro a titulo ti artikulo ket naaramid babaen ti sistema ti mensahe ti panagiparit ti titulo, ken mangpakabael ti nasaysayaat a panagsalaknib nga adda suporta para kadagiti subkuerdas ken dagiti kadawyan a panangiyebkas.
Dagiti panid a nasalakniban ti pannakapartuat ket sagpaminsan a makunkuna a kas dagiti "naasinan". Dagiti agkontribusion nga agayat ti pannakapartuat kadagiti naasinan a titulo nga adda dagiti nasaysayaat a linaon ket mabalinda ti agdamag kadagiti administrador wenno usaren ti pamay-an ti panagrepaso ti panagikkat.
Nasalakniban ti pannakaiyalisUrnosen
Dagiti nasalakniban ti pannakaiyalis a panid ket saan a mabalin a maiyalis kadagiti baro a titulo malaksid a babaen dagiti administrador. Dagiti panagsalaknib ti pannakaiyalis ket kadawyan a naipakat kadagiti:
- Dagiti panid a suheto ti agnanayon a panagiyalis dagiti panid a bandalismo.
- Dagiti panid a suheto a panaginagan ti panid a suppiatan.
- Dagiti adu unay a napanirigan a panid nga awan dagiti rasonna a maiyalis, a kas ti Pagmadlawan dagiti administrador.
Dagiti napno a nasalkniban a panid ket nasalknibanda pay ti panakaiyalis.
A kas ti napno a panagsalaknib, ti panagsalaknib gapu ti panagsuppiat ti panag-urnos ket nasken a saan a gapuanan ti panagusig a lagdaan iti agdama a nagan. No ti panagsalaknib ti panagiyalis ket maipakat kalpasan ti panagkiddaw ti pannakaiyalis a tungtungan ti panid ket nasken a masalakniban iti likasionna sakbay a nairugi ti panagkiddaw a pannakanaiyalis.
Nasalakniban ti pannakaipanUrnosen
Dagiti nasalkniban ti pannakaipan a papeles ket saan a mabalin a masukatan kadagiti baro a bersion malaksid a babaen dagiti administrador. Ti panagsalaknib ti panagipan ket saanna a salakniban ti panid dagiti papeles manipud ti panag-urnos. Ti panagsalaknib ti panagipan ketmabalin a maipakat babaen ti administrador;
- Kadagiti papeles a suheto ti agnanayon a panagipan a bandalismo.
- Kadagiti papeles a suheto ti nagsuppiatan a nagbaetan dagiti agururnos.
- Kadagiti papeles a nasken a saan a masukatan, a aks dagiti ladawan a maususar kadagiti interface wenno nairaman iti Umuna a Panid.
A kas ti napno a panagsalaknib, dagiti administrador ket nasken a saanda nga agparabor ti maysa a bersion kadagiti sabali, ken ti panagsalaknib ket nasken a saan a panagusig a lagdaan ti agdama a bersion ti imahen. Malaksid kadagiti papeles a nasalakniban gapu ti panagipan a bandalismo.
Agnanayon a nasalaknibanUrnosen
Adda met dagiti luglugar ti Wikipedia ket agnanayon a nasalakniban babaen ti sopwer ti MediaWiki. Ti nagan ti espasio ti MediaWiki, a magilawlawag dagiti paset ti interface ti pagsaadan, ket napno a nasalakniban; saan a mabalin nga ikkaten dagiti administrdor ti pannakasalaknib dagitoy. Iti maipatinayon, ti CSS ti agar-aramat ken dagiti JavaScript a panid, a kas ti Agar-aramat:Kaspagarigan/monobook.css ken Agar-aramat:Kaspagarigan/cologneblue.js, ket automatiko a napno a nasalakniban. Dagiti laeng pakabilangan a mairaman kadagitoy a panid wenno dagiti administrdor ti mabalin a mangurnos kadagitoy. Daytoy a panagsalaknib ket maipakat ti aniaman nga subpanid nga adda ti ".css" wenno ".js" a pagpaatiddog, no adda kapadpadana a MediaWiki a kudil wenno awan. Dagiti administrador ket mabalinda a baliwan dagitoy a panid, kas pagarigan, ti panagikkat kadagiti eskritu ti agar-aramat a di umno nga inus-usar.
Iti maipatinayon kadagiti dagus a naikodigo a panagsalaknib, dagiti sumaganad ket kadawyanda nga agnanayon a nasalakniban:
- Dagiti panid a napanirigan unay, a kas ti Umuna a Panid wenno Papeles:Wiki.png.
- Dagiti panid a nasken a saan a mabalbaliwan gapu ti karbengan ti kopia wenno legado a rason, a kas ti sapasap a renunsia.
- Dagiti panid a kanayon unay a nailak-am, a kas ti
{{tl}}wenno
{{ambox}}, tapno mapawilan ti bandalismo. Daytoy ket mairaman kadagiti ladawan wenno plantilia a naususar kadagiti napanirigan unay wenno kanayon unay a mairamraman a panid.
- Dagiti papeles ket agnanayonda a nasalakniban ti pannakaiyalis, ngem dagiti administrador ket mabalinda nga iyalis.
Dagiti aramid ti opisinaUrnosen
A kas naitabas kadagiti aramid ti opisina , ti papmpanid ket mabalin a salakniban babaen dagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia a panagsungbat kadagiti pilaw a kas ti karbengan ti kopia wenno dagiti pammadakes a naisasao. Dagitoy ngaaramid ket patuonenna ti konsenso ti komunidad. Dagiti administrador ken nasken a saan nga agurnos wenno ikkaten ti salaknib dagiti kastoy a panid nga awan ti pammalubos manipud kadagiti opisial ti Pundasion ti Wikimedia.
Sariap a panagsalaknibUrnosen
Ti sariap a panagsalaknib ket napno a salaknibanna ti panid, ken automatikona nga igay-at ti napno a panagsalaknib ti aniaman a nailak-am. Daytoy ket mairaman kadagiti plantilia ken modulo, dagiti ladawan ken dagiti dadduma pay a midia a naibalay iti Ilokano Wikipedia. Dagiti papeles a naipenpen idiay Commons ket saan a masalakniban babaen ti sariap a panagsalaknib, ken nasken a temporario a maipan iti Ilokano Wikipedia wenno masalakniban idiay Commons. Ti sariap a panagsalaknib:
- Ket nasken laeng a mausar tapno mapawilan ti bandalismo no maikabil ti mapanirigan unay a panid a kas ti Umuna a Panid.
- Ken magun-od laeng para kadagiti napno a nasalakniban a panid; daytoy ket nabaldado para kadagiti nasalakniban bassit a panid gapu ta adda mairepersentana a biddut ti sekuridad. Kitaen ti Bugzilla:8796 para iti adu pay a pakaammo.
- Daytoy ket saan a dagus; daytoy mabalin ti mano nga oras sakbay a mabanagan. Kitaen ti Bugzilla:18483 para iti adu pay a pakaammo.
- Sapasap daytoy a dagus a saan a maipakat kadagiti plantilia, gapu ta daytoy ket saan nga agsalaknib kadagiti pannakairaman ti uneg dagiti
nga etiketa wenno panakairaman nga agdepende kadagiti parametro ti plantilia, ngem daytoy ket salaknibanna ti subpanid ti dokumentasion ti plantilia.
Dagiti magun-od a plantiliaUrnosen
Dagiti sumaganad a plantilia ket mabalin nga ikabil dita ngato dagiti panid a mangipakita a dagitoy ket nasalakniban:


text:
Ti Mindanao ( /mɪndəˈnaʊ/ min-də-now) ket isu ti maikadua a kadakkelan ken kadayaan nga isla iti Pilipinas. Isu pay daytoy ti nagan ti maysa kadagiti tallo a grupo nga is-isla iti daytoy a pagilian, a nakabuklan ti isla iti Mindanao ken dagiti babbabassit a nakapalikmut nga is-isla. Dagiti sabali a dua ket ti Luzon ken ti Visayas. Ti isla iti Mindanao ket makunkuna a Ti Daga iti Kari. Ti Mindanao ket isu laeng ti lugar idiay Pilipinas nga addan ti kaaduan Moro. Ti Siudad ti Davao ket isu ti de facto a kapitolio ti Mindanao.
Dagit silpo ti ruarUrnosen


text:
Kinaagpayso
Ti kinaagpayso ket kankanayon a maus-usar iti kaibuksilan a pannakaibagay iti pudno wenno Kinapudno,[1] wenno kinamatalek iti maysa a kasisigud wenno iti maysa anga alagaden wenno kapanunotan.[1]
Ti kasumbangir ti kinaagpayso ket di kinaagpayso, a no maipada, ket mabalin a makaala timaysa a lohikal,kinapudno, wenno etikal a kaibuksilan. Ti konsepto ti kinaagpayso ket napakisinnaritaan ken naisuppiatan kadagiti nadumaduma a kontesto, a maraman ti pilosopia ken relihion. ADu kadagiti tignay ti tao nga agdepdepende iti daytoy a konsepto, a daytoy ket naipagpagarupan ngem ti suheto iti panakisinnaritaan, a mairaman ti siensia, linteg, ken inaldaw a biag.
Dagiti nadumaduma ateoria ken dagiti panirigan iti kinaagpaysao ket agtultuloy a maisuppiatan babaen dagiti eskolar ken dagiti pilosopo. Ti pagsasao ken dagiti balikas ket dagiti pamay-an nga inus-usar ti tattao a mangibaga ti pakaammo iti tunggal maysa kaniada ken ti pamay-an nga inus-usar a panangkita ti maysa a "kinaagpayso" ket naitermino iti maysa a alagaden ti kinaagpayso. Adda dagiti nagigiddiatan a panagtuton kadagiti kastoy a saludsod no ania ti mangbukel ti kinaagpayso: no ania dagiti kabaelan a banag nga agpayso ken di agpayso dagiti agibagbaga ti kinaagpayso; no kasano ti panangpalawag ken panangilasin ti kinaagpayso; mabalin kadi a mausar dagiti papel a nangipakita ken naala a pannakaammo; ken no ti kinaagpayso ket subhetibo wenno awan kapanggepan, relatibo wenno patingga.
Adu kadagiti relihion ket nangikedkeddengda a nasayaat a panakaaammo iti amin a kinaagpayso a maipanggep kadagiti amin a banag a nangikedkeddeng a gupit iti maysa a nainlangitan wenno subrenatural a parsua.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Merriam-Online a Diksionario ti Webster, kinaagpayso, 2005
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aristoteles, "Dagiti kategoria", Harold P. Cooke (patarus), pp. 1–109 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, Iti Interpretasion", Harold P. Cooke (patarus), pp. 111–179 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, "Dagiti Kasakbayan nga Analitiko]", Hugh Tredennick (patarus.), pp. 181–531 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, "Dagiti Kasakbayan nga Analitiko", Hugh Tredennick (patarus), pp. 181–531 iti Aristoteles, Tomo 1, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1938.
- Aristoteles, "Iti Kararua" (De Anima), W. S. Hett (patarus), pp. 1–203 iti Aristoteles, Tomo 8, Klasiko a Biblioteka ti Loeb, William Heinemann, Londres, UK, 1936.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Kinaagpayso idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Kinaagpayso idiay Wikimedia Commons
- Ti Pangyuna ti Kinaagpayso babaen ni Paul Newall, para kadagiti agdadamo.
- Ensiklopedia ti Pilosopia ti Stanford:


text:
Ni James Clerk Maxwell FRS FRSE (13 Hunio 1831 – 5 Nobiembre 1879) ket maysa idi nga Eskoses[1] matematiko a pisiko.[2] Ti kalatakan a nagun-odna ket ti panagannurot ti klasiko nga elektromagnetiko a teoria. Daytoy ket mangitipon kadagiti amin a dati a saan a mainaig a panagpalpaliiw, dagiti eksperimento, ken dagiti ekuasion ti elektrisidad, magnetismo, ken optika iti maysa a maitunos a teoria.[3] Dagiti ekuasion ni Maxwell ket mangipakpakita a ti elektrisidad, magnetismo ken lawag ket pagbanagan ti amian a penomena, a ti elektromagnetio a lugar. Iti dimtengan daytoy, amin dagiti dadduma pay a klasiko a linteg wenno dagiti ekuasion dagitoy a displina ket naipalaka a kasokadagiti ekuasion ni Maxwell. Dagiti nagun-od ni Maxwell a maipanggep ti elektromagnetismo ket tinawtawagan ti "maikadua a nalatak a panakaykaysa iti pisika",[4] kalpasan ti immuna a naibanagan babaen ni Isaac Newton.
PaammoUrnosen
- ^ "James Clerk Maxwell". Encyclopædia Britannica. Naala idi 24 Pebrero 2010. "Eskoses a pisiko ket nadayeg a naam-ammuan para iti panagannurot ti elektromagnetiko a teoria"
- ^ Topolohia ken Eskoses a matematiko a pisika
- ^ "James Clerk Maxwell". IEEE Global History Network. 2011. Naala idi 2011-06-21.
- ^ Nahin, P.J. (1992). "Ti Nalatak a Panagkaykaysa ni Maxwell". Spectrum, IEEE 29 (3): 45. doi:10.1109/6.123329.
BibliograpiaUrnosen
- Campbell, Lewis; Garnett, William (1882). Ti Biag ni James Clerk Maxwell (PDF). Edinburgh: MacMillan. OCLC 2472869. Naala idi 2008-02-20.
- Glazebrook, R. T. (1896). James Clerk Maxwell ken ti Moderno pisika. MacMillan. ISBN 978-1-4067-2200-0.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti James Clerk Maxwell idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti James Clerk Maxwell idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti James Clerk Maxwell idiay Wikisource


text:
Dagiti kanton iti Suisa
Dagiti 26 a kanton iti Suisa ket isu dagiti naikameng nga estado iti pederal nga estdo iti Suisa. Ti tungngal maysa a kanton ket napno idi a naturay nga estado[1] nga adda dagiti kabukbukodanda apagbeddengan, buyot ken kuarta manipud ti Tulag iti Westphalia (1648) aginggan ti panakabangon ti Suiso a pederal nga estado idi 1848. Ti kinaudi a napartuat a kanton ket ti Kanton iti Jura, a datoy ket simmina manipud ti Kanton iti Berna idi 1979.[2]
Ti nagan ket naala manipud ti Pranses a balikas a canton a kayatna asaoen ket suli wenno distrito (a nakaalaan pay ti termino nga akantonamiento).
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi maiak-16 a siglo, ti Daan a Suiso a Konpederasia ket binuklan idi dagiti 13 a naturay a kanton,ken adda dagiti dua a sabali a kita: dagitii innem a daga (wenno kabakiran) a kanton ken dagiti pito a siudad (wenno urbano) a kanton. Ngem dagitoy ket teknikal idi a parte iti Nasantuan nga Imperio a Romano, dagitoy ket nagbalinda a de facto a nawaya idi dagiti Suiso ket inabakda ni Emperador Maximillian idi 1499.[3] Dagiti innem a kabakiran a kanton ket demokratiko a republika, a dagiti pito nga urbano a kanton ket oligarkiko a republika a tinengtengngel babaen dagiti natakneng a pamilia.
Batay linteg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tunggal maysa akanto ket adda ti bukodna a batay-linteg, lhislatura, gobierno ken dagiti korte.[4] Kaaduan kadagiti lehislatura dagiti kanton ket adda dagiti agmaymaysa a kamara a parlamento, adagiti kadakkelda ket nadumadumaan a nagbaetan dagiti 58 ken 200 a tugaw. Adda dagiti bassit a lehislatura ket sapasap ng aasemblia a makunkuna a kas ti Landsgemeinden. Dagiti kanton a gobierno ket buklen dagiti lima wenno pito a kameng, depende iti kanton.[5] Para kadagiti nagan ti intituto, kitaen ti Listaan dagiti lehislatibo ken ehekutibo a konsilo dagit kanton iti Suisa.
Ti Suiso a Pederal a Batay-linteg ket mangirangarang adagiti kanton ket naturayda iti panakagayat a dagiti kinaturayda ket saan a patinggaan babaen ti pederal a linteg.[4] Dagiti kanton ket makataginayonda pay kadagiti amin a bileg ken dagiti kaannongan a saan anaidelegado iti Konpedeasion babaen ti Batay-linteg. Ti kaaduan a kaimudinagn, dagiti kanton ket akinrebbengda para iti panagaywan ti salun-at, nam-ay, panagipatuungpal ti linteg ken publiko nga edukasion; mangitaginayonda pay ti bileg iti panagbuis. Dagiti kanton a batay-lnteg ket mangikeddeng ti gatad iti autonomia a maited kadagiti munisipalidad, a dagitoy ket agdumaduam ngem kankanayon a mangiraman ti bileg ti panagbuis ken mangparur kadagiti munisipal a linteg. Ti kadakkel dagiti kanton ket nadumaduma manipud ti 37 km² aginggan ti 7,105 km²; ti populasion ket agdumaduma manipud ti 15,471 aginggana ti 1,244,400.
Dagus a demokrasia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti pederal a lessaad, amin a kanton ket mangited para iti (gudua-) a dagus a demokrasia. Dagiti umili ket mabalinda a kumiddaw ti maysa anadayeg a butos tapno mapasayaat ti kantonal a batay-linteg wenno linlinteg, wenno mangi-beto dagiti linteg wenno panag-gasto a a linteg a naiparuar babaen ti parlamento. Dagiti sapasap a nadayeg nga asemblia (Landsgemeinde) ket napatinggaanda tattan kadagiti kanton ti Appenzell Innerrhoden ken Glarus. Dagiti demokratiko a karbengan dagiti amin a sabsabali a kanton ket maipasanay babaen ti sekreto a balota.
Listaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kanton ket nailista iti urnos a naited iti pederal a batay-linteg.[1]
Ti dua a letra a pangyababaan para kadagiti Suiso a kanton ket kanayon a maus-usar, a kas dagiti plata a lisensia ti karro. Maus-usar pay dagitoy idiay ISO 3166-2 a kodkodigo iti Suisa nga dda ti pangsaruno a "CH-" (Confœderatio Helvetica, Suisa), a kas ti CH-SZ para iti kanton iti Schwyz.
Dagiti gudua a kanton[urnosen | urnosen ti taudan]
Innem kadagiti 26 a kanton ket tinawtawid, ngem saanen nga opisial, a nakunkuna a "gudua a kankanton" (Aleman: Halbkanton, Pranses: demi-canton, Italiano: semicantone), a mangipakita ti maysa a pakasaritaan ti agsinnaranay a panakikaduaan wenno panakasina.
Dagiti gudua a kanton ket nailaslasinda iti umuna nga artikulo iti Suiso Pederal a Batay-linteg iti 1999 babaen ti panakaisilpo kadagiti sabali a "kaguduada" nga adda tipangsilpo a "ken":
DagitiTattao ken dagiti Kanton iti Zurich, Berna, Lucerna, Uri, Schwyz, Obwalden ken Nidwalden, Glarus, Zug, Friburgo, Solothurn, Basel-Stadt ken Basel-Landschaft, Schaffhausen, Appenzell Ausserrhoden ken Appenzell Innerrhoden, San Galo, Graubünden, Aargau, Thurgau, Ticino, Vaud, Valais, Neuchâtel, Hinebra, ken Jura ket mangporma dagitoy ti Suiso a Konpederasion.—Artikulo 1 iti Pederal a Batay-linteg iti Suiso a Konpederasion (maipalpalagip a daytoy ket saan a kas ti kasisigud)[17]
Ti 1999 a panagbalbaliw ti batay-linteg ket nagtagtaginayon iti daytoy a panakailasin, iti panagkiddaw dagiti innem a kantonal a gobierno, a kas ti waya a panagmarka ti naipakasaritaan a panakikadua kadagiti gudua a kanton iti tunggal maysa kaniada.[18] Iti panakaigiddiat, ti umuna nga artikulo dagiti 1848 ken 1874 a batay-linteg ket nangibukbukel ti Konpederasion a kas ti panagkaykaysa dagiti "duapulo ket dua a naturay a kanton",[19] a mangibagbaga kadagiti kagudua a kanton a kas "Unterwalden (ngato ken sirok kadagiti kakaykayoan)", "Basel (siudad ken pagilian)" ken "Appenzell (dagiti dua a Rhoden)".[20] Bayat ti nadadaan a batay-linteg ket mangibagbaga kadagitoy nga etado a kas "gudua akanton", ti maysa a termino a natagtagunayon iti nadayeg a panag-usar, ti 1999 a rebision ken opisial a terminolohia manipud idin ket agus-usar ti panaginagan a "dagiti kanton nga adda ti gudua a kantonal a butos".[21]
Nga adda dagiti pannakisaranayda a panakikadua ket puro a naipakasaritaan laeng a banag, dagiti gudua a kanton manipud idi 1848 ket kapadpada dagiti sabsabali a kanton malaksid ti dua:[22]
- Agpilida laeng ti maysa a kameng iti Konsilo dagiti Estado embes a dua (Cst. art. 150 par. 2).
- Iti nadayeg a referendums a maipanggep kadagiti panagpasayaat ti batay-linteg, a kasapulan para iti panag-ampon ti nailian a nadayeg a kaaduan ken ti pay panakaingato ti kaaduam kadagiti kanton (Ständemehr / majorité des cantons), ti nagbanagan dagiti nadayeg a butos dagiti gudua a kanton ket maibilang laeng a kas gudua a butos no maipada kadagiti sabali a kanton (Cst. arts. 140, 142). Ti kayatna a saoen daytoy ket para iti pamay-an iti maysa a batay-linteg a reperendum, nasken a 12 iti dagup dagiti 23 a kantonal a nadayeg a butos ket nasken a mangsuporta ti panagpasayaat.[23]
Dagiti rason para iti panakikadua a nagbaetan dagiti tallo a paris dagiti gudua akanton ket agdumaduma:
- Ti Unterwalden ket saan uray kaanoman a nangbukel iti maysa a nagkaykaysa a masakupan. Iti kasisigud, ti Obwalden, Nidwalden, ken Abadia iti Engelberg ket nangporma kadagiti nisalsalumina a komunidad. Ti naurnong a termino a Unterwalden ket agtagtaginayon a maus-usar, nupay kasta, para iti lugar a nakiraman ti panagpartuat kadagiti kasisigud a Suiso a konpederasion idi 1291 iti Uri ken Schwyz. Ti Pederal a Dokumento ti Linteg iti 1291 ket tumawtawag para kadagiti representatibo manipud ti tungngal maysa kadagitoy tallo a "lugar".[24][25]
- Ti kanton iti Appenzell ket biningayna ti bagina kadagiti "akin-uneg" ken "akin-ruar" a gudua ("Rhoden") a kas nagbanagan ti Panakaporma manen idiay Suisa idi 1597:[26] Appenzell Innerrhoden (Katoliko) ken Appenzell Ausserrhoden (Protestanta).
- Ti kanton iti Basel ket biningayna ti bagina a kas nagbanagan iti gulo idiay away ti Basel idi 1833, tapno maikapatakder ti panagpapada dagiti umilina, a nanggubgubat kadagiti panagituton a nagbaetan dagiti nagtataeng ti rural ken siudad kadagiti maipanggep ti panagipangpangruna a kasasaad:[27] Basel-Landschaft ken Basel-Stadt.
Nagnagan dagiti nailian a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
(Dagiti nagan ket agparang a napuskol no maiparis iti kantonal nga opisial a pagsasao)
Panangawat dagiti baro a kanton[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagpadakkel iti Suisa babaen ti pamay-an a panangawat kadagiti baro a kanto ket nagpatingga idi 1815. Kalpasan ti napaay a panagpadas iti Vorarlberg a tumipon iti Suisa idi 1919, ti kapanunotan ti Suiso a panagpadakkel ket naipabiag manen idi 2010 babaen ti parlamentario a tignay a mangpalubos ti panakaipangato dagiti rehion a mangibedbeddeng ti Suisa.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^Daytoy ti bilin a sapasap a maususar kadagiti Suiso a dokumento. Iti immuna iti listaan ket dagiti tallo a siudad kanton a nainakman a preeminente iti Daan a Suiso a Konpederasia; dagiti sabali a kanton ket nailistada iti urnos ti panakaipangato iti Konpederasion. Daytoy nga tinawtawid nga urnos ti panagsasruno kadagiti kanton ket awan ti kasayaaatan a banagna iti moderno a pederal nga estado, a dagiti tunggal maysa a kanton ket agpapadada, nupay daytoy ket mangkedkeddeng pay laeng ti pormal a panagsasaruno dagiti opisial ti kanton (kitaen ti Suiso nga urnos ti panagsasaruno).
- ^ manipud idi 5 Abril 2009[pabaroen]
- ^ km²
- ^ Tungngal maysa a km², a naibatay ti 2000 a populasion
- ^ Manipud idi 31 Disiembre 2007, Bundesamt für Statistik (Pederal a Departamento dagiti Estadistika) (2008). "Amtliches Gemeindeverzeichnis der Schweiz" (Microsoft Excel). Naidulin manipud ti kasisigud idi 11 Hunio 2008. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ Ti tugaw iti gobierno ken parlamento ket Herisau, ti tugaw dagiti turay ti hustisia ket Trogen
- ^ Ti tugaw iti parlamento ket tinawen nga agsinnublat ti innem a bulan idiay Frauenfeld ken Weinfelden
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti kanton, Iti Daan aKonpederasion aginggan idi 1798 iti Aleman, Pranses ken Italiano iti online a Naipakasaritaan a Diksionario iti Suisa.
- ^ Jura (Canton) iti Aleman, Pranses ken Italiano iti online a Naipakasaritaan a Diksionario iti Suisa.
- ^ "Suisa". Encyclopædia Britannica 26. 1911. p. 251. Naala idi 2008-11-11.
- ^ a b Dagiti kanton, Iti Pederal nga Estado manipud idi 1848 iti Aleman, Pranses ken Italiano iti online a Naipakasaritaan a Diksionario iti Suisa.
- ^ Sapot a pagsaadan ti Suiso a Gobierno nga adda dagiti panilpo ti tunggal maysa a gobierno ti kanton, naala idi 11 Nobiembre 2008
- ^ a b c d nagbangon ti kabakiran a kanton, ti panakabangon apetsa ket tinawtawid a naited a kas dagiti 1307, 1304 or 1291 (kitaen ti Panakabangon iti Daan a Suiso a Konpederasion).
- ^ paset iti Basel aginggana idi 1833/1999
- ^ a b paset iti Appenzell aginggana idi 1597/1999
- ^ Tignay iti Mamagkappia, naporma manipud iti Kanton iti Säntis ken ti akin-amianan a gudua iti Kanton iti Linth.
- ^ Tignay iti Mamagkappia; dati a ti Kanton iti Raetia, a binuklan dagiti nasapsap a Tallo a LIga.
- ^ kaabay ti kanton iti Thurgau iti Helbetiko a Republika (1798), dati a kondominio.
- ^ naitiptipon dagiti dati a kanton iti Bellinzona ken Lugano; kitaen ti Ennetbirgische Vogteien.
- ^ Tignay iti Mamagkappia, dati a Kanton iti Léman.
- ^ Restorasion, dati a ti Simplon département
- ^ tinunton babaen ni Frederick William III iti Prusia aginggan ti Neuchâtel a Didigra iti 1857–1857.
- ^ nakisinnina manipud ti Berna
- ^ Plantilia:Cite swiss law
- ^ Felix Hafner / Rainer J. Schweizer in Ehrenzeller, Art. 1 N 2; Häfelin, N 966.
- ^ Duapulo ket tallo kalpasan ti panakapartuat ti Kanton iti Jura idi 1978.
- ^ Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft vom 29. Mai 1874, Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft vom 12. Septiembre 1848 (Aleman); patarus ti mannurat.
- ^ Felix Hafner / Rainer J. Schweizer iti Ehrenzeller, Art. 1 N 10; Häfelin, N 963
- ^ Häfelin, N 963, 967
- ^ Häfelin, N 950
- ^ Pacte fédéral du 1er août 1291] sur Admin.ch "vallée inférieure d'Unterwald" signifie Nidwald.
- ^ Pacte fédéral du 1er août 1291 sur Cliotexte
- ^ Réforme catholique, Contre-Réforme et scission Article du dictionnaire historique de la Suisse
- ^ De la République helvétique à la division du canton (1798-1833) Article du dictionnaire historique de la Suisse
- Bernhard Ehrenzeller, Philipp Mastronardi, Rainer J. Schweizer, Klaus A. Vallender (eds.) (2002). Die schweizerische Bundesverfassung, Kommentar. ISBN 3-905455-70-6. (Aleman). Nadakamat a kas ti Ehrenzeller.
- Häfelin, Ulrich; Haller, Walter; Keller, Helen (2008). Schweizerisches Bundesstaatsrecht (iti Aleman) (Maika-7 nga ed.). Zürich: Schulthess. ISBN 978-3-7255-5472-0. Nadakamat a kas ti Häfelin.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti kanton iti Suisa idiay Wikimedia Commons
- Swissworld.org – Dagiti kanton iti Suisa
- GeoPuzzle – Agaramid kadagiti Suiso a mapa
- Badac – Datos a batayankadagiti Suiso a kanton ken siudad (Pranses/Aleman)


text:
Aprika
Iti Aprika ti maikadua a kadakkelan ken kaduan ti tao a kontinente iti lubong, sarsarunuenna iti kontinente ti Asia. A kas maipapan nga 30,370,000 km² ti kalawana, naabbonganna ti 6.0% iti dagup a kalawa ti rabaw ti Daga.
Addaan 840,000,000 a tao ti Aprika manipud idi 2005 ket isuda ti maibilang a nasurok a 12% iti populasion ti tao ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Prospekto ti Sangalubongan a Populasion: Ti 2010 Rebision" Nagkaykaysa a Pagpagilian (Departmento iti Ekonomia ken Banbanag a Sosial, paset ti populasion)


text:
Dagiti ISO 639-3:2007, a kodigo a pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao — Paset 3: Alpha-3 a kodigo para iti nalawa a panagsakop dagiti pagsasao, ket maysa nga internasional a pagalagadan para kadagiti kodigo ti pagsasao iti ISO 639 a serie. Ti pagalagadan ket agipalawag dagiti tallo a letra a kodigo para iti panaginaganan dagiti pagsassaos. Ipaatiddogna dagiti ISO 639-2 nga alpha-3 a kodigo nga adda ti panggep a mangsakop kadagiti amin nga amammo a masna a pagsasao. Ti pagalagadan ket naipablaak idi babaen ti ISO idi 2007-02-05.[1]
Naipanggep a panag-usar daytoy kadagiti nalawa sakop dagiti maiyatanupket ti nalawa, a naipangpangruna dagiti sistema ti kompiuter nga adu dagiti pagsasao a nasken a masuportaran. Pakabaelanna daytoy ti mabalin a kompleto a panaka-enumerasion kadagiti pagsasao, a mairaman dagiti sibibiag ken awanen, a taga-ugma ken naaramid, nangruna ken bassit, naisurat ken di-nasuratan.[1] Nupay kasta, saan nga agiraman kadagiti naaramid manen a pagsasao a kas ti Proto-Indo-Europeano.[2]
Nalatak nga agasmang daytoy ti ISO 639-1 ken dagiti agmaymaysa a pagsasao iti ISO 639-2. ISO 639-1 ken ISO 639-2 a pakipatengngaan ti isip kadagti kangrunaan a pagsasao, a kanayon a nairepresenta iti dagup a bagi iti literatura iti lubong. Gaputa ti ISO 639-2 ket agiraman pay kadagiti urnong ti pagsasao ken ti Paset 3 ket saan, ti ISO 639-3 ket saan a maysa a nalatak nga agasmang iti ISO 639-2. A dagiti B ken T a kodigo ket adda iti ISO 639-2, ti ISO 639-3 ket agusar kadagiti T-a kodigo.
Kas pagarigan:
Manipud idi Abril 2012, ti pagalagadan ket naglaon kadagiti 7776 a naikabil.[3] Dagiti naurnong a pagsasao ket naibatay kadagiti nadumaduma a nagtaudan a mairaman: dagiti agmaymaysa a pagsasao a nga adda idiay 639-2, dagitimoderno a pagsasao manipud ti Ethnologue, dagiti naidumduma a pakasaritaan, dagiti taga-ugma a pagsasao ken dagiti parbo a pagsasao manipud kenni Anthony Aristar iti Listaan ti Lingguista ken dagiti pagsasao pay a naitalek iti uneg ti panawen a panagkomentario ti publiko.
Ti panagbalbaliw manipud ti ISO 639-1 iti ISO 636-3 ket mabalin a maaramid babaen ti panag-uasar kadagiti datos nga adda idiay listaan dagiti kodigo ti ISO 639-1.
Kodigo a lugarUrnosen
Gaputa ti kodigo ti tallo a letra nga alpabetiko, ti kangatuan a bilang a patingga dagiti pagsasao a mairepresenta ket 26 × 26 × 26 = 17576. Gapu ta ti ISO 639-2 ket agipalpalawag kadagiti naipangpangruna a kodigo (4), ti naireserba a sakop (520) ken dagiti B-laeng a kodigo (23), dagiti 547 a kodigo a saan a mausar idiay paset 3. Isu nga ti kababaan a bilang ti patingga a mairepresenta ket 17576 − 547 = 17030.
Ti kangatuan a patingga ket bumababa pay no agikkat kadagiti naurnong a pagsasao anaipalpalawag idiay 639-2 ken dagiti pay maipalawag idiay ISO 639-5.
Dagiti makro a pagsasaoUrnosen
Adda dagiti 56 a pagsasao iti ISO 639-2 a naipanunutan a, para iti kapanggepan iti pagalagadan, a dagitoy ket "makro a pagsasao" iti ISO 639-3.[4]
Adu dagitoy ket makro a pagsasao nga awan kadagiti agmaymaysa a pagsasao a naipalpalawa babaen ti ISO 639-3 iti kodigo nga agapang iti ISO 639-2, a kas iti 'ara' (Sapasap nga Arabiko). Dagiti dadduma pay a kas iti 'nor' (Norwego) ket adda iti bukodda a dua nga agmaymaysa a paset ('nno' (Nynorsk), 'nob' (Bokmål)) nga adda idiay ISO 639-2.
Kayatna a saoen nga adda dagiti pagsasao (a kas iti 'arb', Paglagadan nga Arabiko) a nausig babaen ti ISO 639-2 a dagitoy ket dialekto iti maysa a pagsasao ('ara') ket adda idiay ISO 639-3 kadagiti naisangayan a linaon a naipanunutan a kas agmaymaysa a pagsasao.
Daytoy ket panagpadas ti panagtulag kadagiti nadumaduma a mabalin a lingguistiko a naisangayan manipud kadagiti dadduma, ngem dagitoy ket natrato babaen kadagiti mangisasao a kas dua a porma iti isu met laeng a pagsasao, a kas iti kaso iti diglossia.
Kas pagarigan:
Kitaen ti [5] para iti kompleto a listaan.
Dagiti naurnong a pagsasaoUrnosen
Ti "naurnong a kodigo ti pagsasao nga elemento ket maysa a panaginagan nga agirepresenta ti maysa a grupo dagiti agmaymaysa a pagsasao a saan a maibagbaga a maysa a pagsasao iti aniaman a kontesto."[6] Dagitoy a kodigo ket saan nga apag-isu nga agirepresenta iti naisangayan a pagsasao wenno makro a pagsasao.
A ti ISO 639-2 ket mairaman ti tallo a letra a panaginagan para kadagiti naurnong a pagsasao, dagitoy a pagsasao ket saan a mairaman manipud ti ISO 639-3. Iti kasta ti ISO 639-3 ket saan a nalatak nga agpang iti ISO 639-2.
Ti ISO 639-5 ket agipalawag ti tallo a letra dagiti naurnong a kodigo para dagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti grupo.
Panag-usar iti ISO 639-3Urnosen
- Ethnologue, Lingguista a Listaan,
- IETF nga etiketa ti pagsasao
- naituding a kas maysa a pagsasao TLD (lcTLD) [1] [2]
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b ISO 639-3 kasasaad ken maala (iso.org)
- ^ Kita dagiti agmaymaysa a pagsasao - Dagiti taga-ugma a Pagsasao (sil.org)
- ^ ISO 639-3 Kodigo nga agasmang
- ^ Kaatiddog iti denotasion: Dagiti makro a pagsasao (sil.org)
- ^ Dagiti Panagmapa ti Makro a pagsasao (sil.org)
- ^ Kaatiddog it denotasion: Dagiti Naurnong a Pagsasao (sil.org)


text:
Departamento ti Cundinamarca
Ti Departamento ti Cundinamarca (Departamento de Cundinamarca, Españiol a pannakabalikas: [kundinaˈmarka]) ket maysa a dagiti departamento ti Colombia. Daytoy ket sumakop ti kalawa a 24.210 km,2 ken adda ti populasion iti 2,280,037. Daytoy ket napartuat idi Agosto 5, 1886 babaen dagiti termino ti batay-linteg a nairepresenta iti dayta met laeng a tawen. Ti Cundinamarca ket mabirukan idiay tengnga ti Colombia ken ti kapitolion aket ti Bogotá.
Dagiti linaon
Taudan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Cundinamarca ket nagtaud manipud ti kundur marqa, ti maysa a patneng a panagiyebkas, a mabalin a naala manipud ti Quechuan a kayatna asaoen ket "umok ti kondor", daytoy ket naus-usar sakbay ti panawen ti Columbia babaen dagiti patneng a tattao ti Ginget ti Magdalena a mangitudo kadagiti asideg a kabanbantayan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaaduan ti Cundinamarca ket adda idiay Dumaya a Kordiliera (Cordillera Oriental), idiay abagatan ti Boyacá, a nabeddengan babaen ti Karayan Magdalena iti laud, nga umababot idiay Karayan Orinoco a labneng itidaya, ket ti pagbeddengan ti Tolima iti abagatan. Ti kapitolio a distrito ti Bogotá ket gangani a napalikmutan babaen ti teritorio ti Cundinamarca ken naporma babaen ti panakakitikit ti Cundinamarca; a nagbaetan daytoy ket dagiti dadduma pay a pannakabingbingay, ti agdama a departamento ti Cundinamarca ket basbassit ngem ti kasisigud nga estado.
Ti kapitolio ti Cundinamarca ket ti Bogotá. Daytoy ket naisangsangayan a kaso kadagiti departamento ti Colombia, gaputa ti Bogotá ket saan a legado a paset ti Cundinamarca, nupay kasta daytoy laeng ti departamento a ti kapitoliona ket innaganan babaen ti Batay-linteg (no ti kapitolio ket maiyalis, nasken ti reporma ti batay-linteg tapno maaramid, embes a ti maysa a bilin nga iparuar ti Asemblia ti Cundinamarca). Kadagiti senso, ti populasion para iti Bogotá ken Cundinamarca nailaslasin a nabilbilang; no saan, ti populasion ti Cundinamarca ket agdagup ti 9.5 a riwriw.
Demograpia ken etonograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipalidad nga adda dagiti 50,000 nga agtataeng[urnosen | urnosen ti taudan]
Puesto ti populasion ti munisipio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Umuna Bogotá 6.776.009
- Maika-2 Soacha 398.295
- Maika-3 Fusagasugá 107.259
- Maika-4 Facatativá 106.067
- Maika-5 Zipaquirá 100.038
- Maika-6 Chía 97.444
- Maika-7 Girardot 95.496
- Maika-8 Mosquera 63.584
- Maika-9 Madrid 61.599
- Maika-10 Funza 60.571
Segun ti kinaudi a senso a naaramid idi 2005, adda ti 2,280,037 a tattao nga agtataeng idiay Cundinamarca, malaksid dagiti 6,776,009 manipud idiay kapitolio ti Bogotá. Ti pakabuklandagiti puli ket:
- Dagti mestiso ken puraw (96.28-33%): Dagiti mestiso ket dagiti aglalaok a Europeano-Amerindiano. Ti Bogotá a metropolitano alugar ket adda ti pakasaritaan ti Europeano (saan a limitado ti Espaniol) ken dadduma pay a Latin nga Amerikano a panagalalis.
- Dagiti nangisit nga Aoro-Colombiano (3.33-37%)
- Dagitipatneng/Amerindiano (0.31-34%): Nababa unay a porsiento.
- Roma (Hitano) (0.01%).
- Dagiti Daya nga Asiatiko (0.01%), kadawyan a ti puonan ket Insik. Agarup a 25,000 nga Insik-Colombiano ket agtataeng ti daytoy a departamento.
Ti siudad ti Bogotá ken dagiti munisipalidad ti Soacha, La Calera, Cota, Chia, Madrid, Funza, Mosquera, Fusagasugá, Facatativá ken Zipaquirá ket mangbukel ti agmaymaysa a metropolitano a lugar. aytoy ti kaaduan ti populasion a departamento nga adda dagiti 8 a riwriw nga agtataeng ket ti natimbeng a densidad ti 7,400 nga agtataeng ti tunggal maysa a km², maysa a kanagtuan iti lubong.
Dagiti nangruna a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cundinamarca ket buklen dagiti 126 a munisipalidad, pito kadagitoy ket adda dagiti nairehistro a populasion ti sumurok ar 100,000 ken mabalin a mailasin a kas dagiti siudad: Bogotá, Soacha, Fusagasugá, Girardot, Facatativá, Zipaquirá and Chia, bayat a tiDistrito ti Bogota District ket adda ti kategoria a kapitolio.
- Ti Bogotá D. C. ket isu ti kadakkelan asiudad, nataengan ken kosmopolitano ti Cundinamarca ken Colombia. Ti ekonomiana ket polisektorial; isu ti kultural, komersio, institusional ken administratibo a kadakkelan idia Colombia ken ti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Ti Kapitolio a Distrito ket nabingbingay iti 20 a lokalidad ken ti populasion idi 2005 ket 6,776,009 nga agtataeng segun ti DANE. Ti siudad ket adda ti metropolitano a lugar a, dagiti dadduma pay ket, mangiraman dagitimunisipalidad ti Soacha, Facatativá Chia ken umababot ti populasion iti 7,881,156 a tattao.
- Ti Girardot: Idiay adayo anga abagatan alaud ken pagbeddengan ti Departamento ti Tolima, ket isu ti kapitolio ti Probinmsia ti Alto Magdalena.
- Ti Fusagasugá ket adda idiay Bogota-Girardot ket maysa nga oras ti tunggal maysa siudad. Isu ti kapitolio ti Probinsia ti Sumapaz.
- Ti Zipaquirá: Urayno daytoy ket paset ti metropolitano a lugar ti Bogotá, daytoy ket maysa akangrunaan a sebtro ti Colombia a salina.
- Ti Bogota Metropolitano aLugar: Buklen dagiti ili ti Soacha, Facatativá, Chia, Madrid, Funza, ken Mosquera, ken dadduma pay.
Dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cundinamarca ket adda dagiti 15 a probinsia ken ti Kapitolio a Distrito ti Bogotá (Bogotá D.C.), ken dagus nga agtigtignay a kas ti kapitolio ti Republika, kapitolio ti departamento ken a Distrito (wenno Departamento).
- Almeidas
- Ngato a Magdalena (Alto Magdalena)
- Baba a Magdalena (Bajo Magdalena)
- Gualivá
- Guavio
- Tengnga a Magdalena (Magdalena Centro)
- Medina
- Dumaya (Oriente)
- Rionegro
- Tengnga a Savanna (Sabana Centro)
- Lumaud a Savanna (Sabana Occidente)
- Soacha
- Sumapaz
- Tequendama
- Ubaté
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Departamento: Datos generales: Límites" (iti Spanish). Gobernación del Cundinamarca. Naidulin manipud ti kasisigud idi 24 January 2013.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Cundinamarca, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Scarecrow Press. p. 157. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Cundinamarca idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Cundinamarca manipud idiay Wikivoyage


text:
Bibliothèque nationale de France
Ti Bibliothèque nationale de France wenno iti Ilokano Nailian a Biblioteka iti Pransia (BnF, IPA: [bi.bli.jɔ.tɛk na.sjɔ.nal də fʁɑ̃s]) ket isu ti Nailian a Biblioteka iti Pransia, a mabirukan idiay Paris. Daytoy ket naikeddeng a repositorio kadagiti amin a naipablaak idiay Pransia. Ti agdama a presidente ti biblioteka ket ni Bruno Racine.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jack A. Clarke. "Panagdaliasat dagiti Pranses a Biblioteka, 1789-95." The Library Quarterly, Tomo. 37, No. 4 (Okt., 1967)
- ^ a b "La BnF en chiffres".
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bibliothèque nationale (Pransia), Département de la Phonothèque nationale et de l'Audiovisuel. Dagiti Nailian a Nairehistro nga Uni ken Departamento ti Audiovisual iti Nailian a Biblioteka iti Pransia. Parais: Bibliothèque nationale, [1986]. 9 p.
- Riding, Alan. "France Detects a Cultural Threat in Google," New York Times. Abril 11, 2005.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Nailian a Biblioteka iti Pransia idiay Wikimedia Commons
- Dagiti midia a mainaig ti Gallica idiay Wikimedia Commons
- WEbsite ti BnF (Inggles)
- BnF website (Pranses)
- Gallica, Dihital a biblioteka ti BnF (Inggles)
- Gallica, Dihital a biblioteka ti BnF (Pranses)
Nagsasabtan: 48°50′01″N 2°22′33″E / 48.83361°N 2.37583°E


text:
SAN FERNANDO CITY, LA UNION - Kalpasan ti ipupusay ti maysa a trainee ti Philippine Coast Guard (PCG) La Union idi napalabas a lawas ket naannad ita ti grupo kadagiti trainees-da.
Immunan a naipadamag ti pannakatay ni April Vanessa Pimpe, 22, tubo iti Davao City, gapu iti heat stroke bayat a dimmanon pay iti 41.7 degrees Celsius ti temperatura ti bagina.
Segun ken ni Lt. Noemi Cayabyab, Corps Director ti Class 33 a pakaibilangan ti 45 a trainees, ikonkonsiderada ita ti pannakaitantan dagiti nadadagsen a physical activities no nakaro unay ti kinabara ti panawen.
Kinunana a napateg nga ipangruna ti salun-at ken kinatalged dagiti trainees dagitoy iti ania man a sakit.
Iti agdama ket marikrikna ti 27 agingga 34 degrees Celsius a kinabara ti panawen iti nagduduma a paset ti probinsia nangruna kadagiti coastal areas kas iti San Fernando City.


text:
Danubio
Ti Danubio (Pannakabalikas nga Ingglés: /ˈdænjuːb/ dan-yoob) ket maysa a karayan idiay Tengnga a Europa, ti maikadua a kaatidogan iti kontinente kalpasan ti Volga.
Naidasig a kas dalanan a danum ti sangalubongan, daytoy ket mangrugi idiay ili ti Donaueschingen idiay Nangisit a Kabakiran iti Alemania idiay pagsasabtan ti karayan Brigach ken Breg. Ti Danubio ket agayuston ti abagatn adaya para iti 2,872 km (1,785 mi), ken lumabas kadagiti uppat a kapitolio ti Tengnga a Europa sakbay a maibusan idiay Baybay Nangisit babaen ti Danubio Delta idiay Romania ken Ukrania.
Maysa daytoy idi a napaut a sitatakder a prontiero ti Imperio a Romano, ti karayan ket labsanna wenno asitganna dagiti pagbeddengan ti sangapulo a pagilian: Romania (29.0% iti labneng a lugar), Hungaria (11.6%), Serbia (10.2%), Austria (10.0%), Alemania (7.0%), Eslobakia (5.9%), Bulgaria (5.9%), Kroasia (4.4%), Ukrania (3.8%), ken Moldovia (1.6%)[1], nga adadau ngen ti aniaman a karayan. Ti pagayusanna a labneng ket gumay-at pay kadagiti siam.
Nagnagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Danubio ket naamammoan idi ti Latin a kas ti Danubius, Danuvius, Ister, iti Taga-ugma a Griego a kas ti Ἴσtpoς (Istros). Ti Dacian/Trasia a nagan idi ket Tάvaις/Donaris/Donaris (akin-ngato a Danubio) ken Istros (akin-baba a Danubio).[2] Ti Thraco-Prihio a naganidi ket Matoas,[3] "ti mangiyeg iti gasat".[4]
Ti nagan a Dānuvius ket naipagarup a dinawat manipud ti Keltiko a (Galo), wenno mabalin nga Iraniko. Daytoy ket maysa kadagiti nagan ti karayan a naala manipud ti maysa a Pagsasao a Proto-Indo-Europeano a balikas ti *dānu, a naipagarupan a termino para iti "karayan", ngem mabalin pay maysa nga un-unana a panawen a kosmiko a karayan, ken ti maysa a Vedic a diosen ti karayan (kitaen ti Danu (Asura)), a mabalin a nanipud ti ramut a *dā "agayus/naapges, napardas, naranggas, awan disiplina." Dagiti dadduma pay a nagan ti karayan nga adda ti kapadpadana a etimologo ket mairaman ti Don, Donets, Dnieper ken Dniestr. Ti Dniepr,(sakbay ti Eslabo Danapir babaen ti Gotiko a historiador a ni Jordanes) ken ti Dniestr, manipud ti Danapris ken Danastius, ket naipagarupan dagitoy a nanipud ti Essita Iraniko *Dānu apara "likudan a karayan" ken *Dānu nazdya- "sanguanan a karayan".[5]
Ti Taga-ugma a Griego nga Istros ket nadawat idi manipud ti Trasia/Dacian a kayatna a saoen ket "napigsa, naapges", a mainaig ti Sanskrito a iṣiras "naapges".[2]
Manipud idi Normando a nagrukma iti Inglatera, ti pagsasao nga Inggles ket nagus-usar ti naala ti Latin a balikas ti Danube. Kadagiti pagsasao ti moderno a pagilian a pagayusan ti karayan, daytoy ket:
- Bulgaro: ДyHaB (transliterado: Dunav)
- Kroata: Dunav
- Aleman: Donau pannakabalikas [ˈdoːnaʊ̯]
- Hungaro: Duna pannakabalikas [ˈdunɒ]
- Rumano: Dunărea pannakabalikas [ˈdunəre̯a]
- Serbio: ДyHaB, Dunav pannakabalikas [dǔnav̞] wenno [dûnaːv̞]
- Eslobako: Dunaj
- Ukraniano: ДyHaй pannakabalikas [duˈnɑj] (transliterado: Dunai)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Pagilian ti Labneng ti Karayan Danubio". Internasional a Komision para iti panagsalaknib ti Karayan Danubio. Naala idi 2010-11-13.
- ^ a b Katičić, Radoslav. Dagiti Taga-ugma a Pagsasao ti Balkan, Umuna a Paset. Paris: Mouton, 1976: 144.
- ^ Dyer, Robert (1974). "Matoas, ti Thraco-Prigio a nagan para iti Danubio, ken ti IE a ramut *madų". Glotta (Vandenhoeck & Ruprecht (GmbH & Co. KG)) 52 (1/2): 91.
- ^ Šašel Kos, Marjeta (2009). "Reka kot božanstvo - Sava v antiki" [Ti Karayan a kas Diosen – Ti Sava iti Kina-ugma]. Iti Barachini, Jožef. Ukročena lepotica: Sava in njene zgodbe [Ti Napaamo a Pintas: Ti Sava ken dagiti Sarsaritana] (iti Eslobeno, abstrakto iti Inggles). Sevnica: Javni zavod za kulturo, šport, turizem in mladinske dejavnosti. pp. 42–50. ISBN 978-961-92735-0-0.
- ^ . Julius Pokorny (1959): dā- "banag nga agayus, agayus", dānu- f. "karayan"; Mallory, J.P. and D.Q. Adams. Ti Ensiklopedia ti Indo-Europeano a Kultura. Londres: Fitzroy ken Dearborn, 1997: 486.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Danubio idiay Wikimedia Commons
- Danubio
- Dagiti karayan ti Serbia
- Dagiti karayan ti Baden-Württemberg
- Dagiti karayan ti Bavaria
- Dagiti karayan ti Austria
- Dagiti karayan ti Bulgaria
- Dagiti karayan ti Kroasia
- Dagiti karayan ti Alemania
- Dagiti karayan ti Hungaria
- Dagiti karayan ti Moldovia
- Dagiti karayan ti Romania
- Dagiti karayan ti Eslobakia
- Dagiti karayan ti Ukrania
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Europa
- Pagbeddengan ti Bulgaria–Romania
- Pagbeddengan ti Kroasia–Serbia
- Pagbeddengan ti Hungaria–Eslobakia
- Pagbeddengan ti Romania–Ukrania
- Pagbeddengan ti Romania–Serbia
- Dagiti karayan a pagbeddengan
- Tengnga nga Europa


text:
Dagiti kas pagarigan
Agmaymaysa a pateg
Sakup dagiti pateg ti 2
- Laglagipen: saan pay nga operasional para kadagiti amin nga unit ken mabalin a nasken nga ikabil a kas "pagbaliwen/2" imbes a ti "pagbaliwen"
Dagiti sumaganad a pagbaliwen ket agdama a saan a mabalin a magun-od a kas sakup dagiti pateg:
- Adda dagiti imperial kendagiti unit a naibatay ti galon ti EU
- Dagiti dadduma ket dagiti unit a panagibus ti sungrod, malaksid ti "mpg" wenno "L100km" a naipakita dita ngato.
- Dakkel dakkel ti gantinganna a unit= (e3, e6, e9)
- Dagiti naibatay ti kombinasion a unit= (ft&in, st&lb, lb&oz) gapu ti karigat ti panagbaliw..
Sakup/agasmang dagiti pateg ti 3 wenno 4
Laglagipen: Saan pay nga operasional para kadagiti amin nga unit
Para iti {{pagbaliwen/3}} wenno {{pagbaliwen/4}}, ti balikas a pangisina ket mabalin ti aniaman a testo.


text:
Pagsasao a Zazaki
Ti Zazaki, makunkuna pay a Zaza, Kirmanjki, Kirdki ken Dimli, ket maysa a pagsasao nga Indo-Europeano ken kangrunaan a maisasao idiay akin-day a Turkia. Ti pagsasao ket paset ti amianan a laud a grupo ti Irani a paset ti pamilia ti Indo-Europeano, ken tagikua ti Zaza-Gorani ken grupo ti dialekto a Kaspio.[2] Ti Zazaki ket makibingay kadagiti adu a langa, estruktura, ken bokabulario iti Gorani. Ti Zazaki ket adda pay dagiti pannakaipadana iti Talyshi ken dagiti dadduma a pagsasao a Kaspio.[3] Segun ti Ethnologue (ania dagit isiudad [Paul 1998][3]), ti bilang dagiti agsasao ket adda iti baetan ti 1.5 ken 2.5 a riwriw (mairaman dagiti dialekto). Segun ti Nevins, ti bilang dagiti agsasao ti Zazaki ket adda iti baetan ti 2 ken 4 a riwriw.[4]
Dagiti nota
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Zazaki iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Kirmanjki (Akin-amianan a Zazaki) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Dimli (Akin-abagatan a Zazaki) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ ]Iranica Urayno kasta, dagiti pagsasaoda ket nakapreserba kadagiti nadumaduma nga isoglosses kadagiti dialekto ti rehion ti akin-abagatn a Kaspio, ken ti lugarna iti grupo ti dialekto a Kaspio iti Irani ti Amianan a laud ket nalawag.
- ^ a b Ti puesto ti Zazaki Kadagiti Laud nga Irani a pagsasao babaen ni Paul Ludwig
- ^ http://www.fas.harvard.edu/~lingdept/IndexicalityWorkshop/anandnevins04.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
1945
Ti 1945 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 6 - tininnagan ti Estados Unidos iti bomba atomika ti siudad ti Hiroshima iti Hapon, iti 8:16 ti agsapa (lokal nga oras).
- Agosto 9 - nangitinnag manen ti Estados Unidos iti bomba atomika, ita iti siudad ti Nagasaki, iti 11:02 AM ti agsapa (lokal nga oras).
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 24 - nabangon ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.


text:
Joe Biden
Joseph Robinette "Joe" Biden, Jr. , naipasngay idi Nobiembre 20, 1942 ket isu ti maika-47 ken agdama nga Bise-Presidente ti Estados Unidos. Maysa a Demokrata, ken senador ti Estados Unidos iti Estado iti Delaware manipud idi Enero 3, 1973 aginggana idi nagbabawi idi Enero 15, 2009, a sumaganad iti pinaka-butos na a kas Bise Presidente.
Ni Biden ket naipasngay idiay Scranton, Pennsylvania ken nagyan idi idiay iti sangapulo a tawen sakbay nga immalis idiay Delaware. Nagbalin nga abogado idi 1969, ken nabutusan a hunta iti probinsiya idi 1970. Ni Biden ket immuna a nabutusan iti Senado idi 1972 ken nagbalin a maika-innem a kaubingan a senador iti pakasaritaan ti Estados Unidos. Nabutusan iti Senado iti innem a beses, isu idi ti maika-uppat a kalakayan a senator sakbay nga nagbabawi, ken isu ti maika-15 ti kinabayag na nga nagserbi iti pakasaritaan ti pinag-senador. Ni Biden ket nabayag a kameng ken nakatugaw idi iti Komite ti Relasyon iti Sabsabali a Pagilian. Napigsa isuna nga nagtulong ti pinagipan dagiti Militar ti Estados Unidos idiay Gubat ti Bosnia. Nag-kuntra met isuna iti Gubat ti Look idi 1991. Pinaboran na ti nagbutos iti Resolusyon ti Gubat iti Iraq idi 2002, ngem isu met laeng idi ti nangibaga ti resolusyon ti pnagibaliw ti estrategia iti dayta a gubat. Isuna ket nagtugaw iti Komite iti Senado a Judicial. Nagtugaw pay idi iti Komite a Judicial iti pinagbutos kenni Robert Bork ken Clarence Thomas iti Kangatuan a Korte ti Estados Unidos.
Namindua a napaay ti pinagtaray na nga agbalin a Demokrata a Presidente idi 1988 ken 2008, nasapa a nagbabawi kadagiti namidua a pinagtaray na. Isuna ti pinili ni Barack Obama nga agtaray a kas Demokrata a Bise Presidente idi 2008 a pinagbutos iti presidennte idiay Estados Unidos. Ni Biden ket isu ti immuna a Romano Katoliko ken isu pay ti immuna a naggapu iti Delaware a nagbalin a Bise Presidente ti Estados Unidos.
Ti nasapa a pinagbiag ken edukasyon[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Biden ket naipasngay idiay Scranton, Pennsylvania, anak ni Joseph Robinette Biden Sr. (1915–2002)[1] ken ni Catherine Eugenia "Jean" Finnegan (1917–2010).[2] Isu ti kinaunaan kadagiti annak da iti Katoliko a pamilya, iti patneng a Irlanda ken Ingles (nga addaan ti ramut da idiay Probinsiya ti Londonderry).[3][4][5] Ni apong na a baket manipud kenni tatang na, a ni Mary Elizabeth Robinette, ket naggapu iti pamilya a patneng a Franses ken inasawa na ni Joseph H. Biden.[6] Adda dua a kabsat na a lalaki, James Brian Biden ken ni Francis W. Biden, ken adda met kabsat na a babai, ni Valerie (Biden) Owens.[7] Ti apong na, a ni Edward F. Blewitt, ket kameng iti Senado iti Estado iti Pennsylvania.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Joseph Biden Sr., 86, father of the senator" (masapul ti agbayad). The Philadelphia Inquirer. Septiembre 3, 2002. p. B4.
- ^ Chase, Randall (Enero 9, 2010). "Vice President Biden's mother, Jean, dies at 92". WITN-TV. Associated Press. Naala idi Enero 11, 2011.
- ^ "Profile: Joe Biden". BBC News. Agosto 23, 2008. Naala idi Oktubre 24, 2008.
- ^ "Number two Biden has a history over Irish debate". The Belfast Telegraph. Nobiembre 9, 2008. Naala idi Enero 22, 2008.
- ^ Mauriello, Tracie (Agosto 24, 2008). "In Scranton, celebration for local boy who made good". Pittsburgh Post-Gazette. Naala idi Hunio 15, 2011.
- ^ Witcover, Jules (2010). Joe Biden: A Life of Trial and Redemption. New York City: William Morrow. p. 6. ISBN 9780061791987.
- ^ "Joe Biden Biography". 4Biden.com – Joe Biden For President 2008. Naala idi Agusto 19, 2008.
- ^ Krawczeniuk, Borys (Agosto 24, 2008). "Remembering his roots". The Times-Tribune. Naala idi Enero 21, 2009.


text:
Ni Aaron Burr, Jr. (Pebrero 6, 1756 – Septiembre 14, 1836) ket isu idi ti maikatlo a Bise Presidente iti Estados Unidos babaen ni Presidente Thomas Jefferson.
Kalpasan ti panagserbina a kas maysa a opisioal ti Kontinental a Buyot iti Rebolusionario a Gubat, ni Burr ket nagbalin a naballigi nga abogado ken politiko. Isu ket namindua a nabutosan iti Asemblea ti Estado ti New York (1784–1785, 1798–1799),[1] ket naidutok idi nga Abogado Heneral ti Estado ti New York (1789–1791), ken napili idi a kas ti Senador ti Estados Unidos (1791–1797) manipud ti estado ti New York, ken nakaabot iti kanagto ti karerna a kas Bise Presidente iti Estados Unidos (1801–1805).
- ^ "Burr, Aaron". Biograpiko a Direktorio iti Kongreso ti Estados Unidos. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2 Disiembre 2009. Naala idi 2009-11-26.


text:
Panangyaplikar Kadagiti Prinsipio ti Biblia
Panangyalison iti Dara—Ti Makuna Itan Dagiti Doktor
Mauy-uyaw dagiti Saksi ni Jehova gapu ta dida kayat ti agpayalison iti dara. Ania ti makuna ti dadduma nga adda iti tay-ak ti medisina maipapan iti takdertayo mainaig iti dara?
“Kombinsidoak nga Adda Namarsua”
Kagura idi ni Frédéric Dumoulin ti relihion isu a nagbalin nga ateista. Kasano a ti panagadalna iti Biblia ken iti disenio dagiti sibibiag a banag ti nakakombinsiranna nga adda Namarsua?
Lablabanak a Bukbukodko ti Kinaawan Hustisia ken Kinaranggas
Nalaing ni Antoine Touma iti Kung Fu, ngem ti 1 Timoteo 4:8 ti nangbalbaliw iti biagna.
Awitko ti Paltogko iti Sadinoman a Papanak
Ni Annunziato Lugarà ket miembro ti gang, ngem nabalbaliwan ti biagna gapu iti ibibisitana iti Kingdom Hall.
Inusarda ti Biblia a Mangsungbat Kadagiti Saludsodko!
Dati a madre ken aktibista ni Isolina Lamela, ngem awan ti panggep ti biagna. Idi inyadalan dagiti Saksi ni Jehova, naaddaan iti panggep ti biagna.
Ti Kari a Paraiso a Daga Binalbaliwanna ti Biagko!
Nagbiag ni Ivars Vigulis iti kinalatak, dayaw ken ragsak nga iyeg ti karera ti motorsiklo. Ania ti epekto ti kinapudno ti Biblia iti biagna?


text:
VIGAN CITY --- Saan a gapu ti kinabara ti panawen ngem man- made ti makitkita a nakaigappuan ti fish kill idiay ili ti Caoayan, Ilocos Sur.
Segun ken ni Ilocos Sur Provincial Agriculture officer Teofilo Quintal, patien da a sinabidongan dagiti tao iti pupukan a rason ti panagtapaw dagiti ikan idiay Barangay Villamar iti nasao nga ili.
Maibasar iti naisayangkat nga imbestigasyon ti provincial agriculture office, posible a toxic substance ti naipakan kadagiti ikan a rason ti pannakatay da.
Maammuan no ania ti pudno a rason ti fish kill a nakatayan iti pitopulo ket lima a porsiyento nga ikan apaman a rummuar ti resulta ti panagadal ti naala a water ken fish sample.


text:
Dagiti grupo ti isla iti Pilipinas
Ti Pilipinas ket nabingbingay kadagiti tallo a grupo ti isla ti Luzon, Visayas ken Mindanao. Ti Luzon ken Mindanao ket nanaganann manipud kadagiti nangruna nga islada iti isu met laeng a nagnagan, bayat a ti Visayas (ti Is-isla ti Visayan ) ket maysa a purpuro.
Dagiti linaon
Pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nadumaduma nga isla ket naigrupo dagitoy kadagiti nailasin a grupo ti isla babaen ti rehionda: Dagiti rehion ti I aginggana ti V, CAR ken NCR ket para iti Luzon, Dagiti rehion ti VI aginggana ti VIII ket para iti Visayas, ken dagiti Rehion ti IX aginggana ti XIII ken ti ARMM ket para iti Mindanao. No ti probinsia ket maipan iti baro a rehion, mabalin daytoy a maipan iti baro a grupo ti isla, kasla ti kaso ti Palawan, idi daytoy ket naipan manipud ti MIMAROPA. DSagiti isla agrupo ket awan bukodda a gobierno, ngem embes ket nabingbingay dagitoy kadagiti probinsia, dagiti siudad, dagiti ili ken dagiti baranggay, nga isu dagitoy ti addaan kadagiti lokal a gobierno.
Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno dagiti grupo ti isla ket awan kadagiti lokal a gobierno, isunga dagiti kapitolio, dagiti dadduma asiudad ket nagbalinda a ti politikal, ekonomia ken dagiti kultural a sentro dagiti grupo ti isla. Ti Manila ket isu ti nailian a kapitolio ken isu ti de facto a kapitolio ti Luzon, urayno ti Siudad ti Quezon, ti dati a kapitolio, ket ad-adu kadagiti agtataeng ngem ti Manila. Ti Cebu ket isu ti kadakkelan a siudad iti Visayas. Ti kangrunaan a siudad ti Mindanao ket ti Davao.
Daduma pay a panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Luzviminda[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Luzviminda ket isu ti akronimo dagiti nagan ti grupo ti isla (Luzviminda ket para iti Luzon, Visayas ken Mindanao) ken nadayeg pay daytoy a nagan para iti babbai a Pilipino.[1]
Dagiti grupo ti isla[urnosen | urnosen ti taudan]
Kangrunaan nga is-isla[urnosen | urnosen ti taudan]
- Luzon
- Isla ti Luzon
- Isla ti Palawan
- Isla ti Mindoro
- Isla ti Masbate
- Isla ti Catanduanes
- Isla ti Marinduque
- Isla ti Romblon
- Isla ti Polillo
- Isla ti Burias
- Isla ti Ticao
- Isla ti Tablas
- Isla ti Sibuyan
- Isla ti Busuanga
- Isla ti Culion
- Isla ti Coron
- Isla ti Balabac
- Grupo ti Is-isla ti Babuyan
- Batanes
- Grupo ti Is-isla ti Calamian
- Cuyo Islands
- Grupo ti Is-isla ti Kalayaan
- Visayas
- Mindanao
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The Philippine name game Sarah Toms, BBC News. Naipablaak Sabado, 14 Enero 2006, 13:29 GMT, naala idi Eneroy 2, 2007.
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti rehion nga isla ti Pilipinas idiay Wikimedia Commons