text:
NO timek ti pagisabaran: nabangag a nabukel, agal-allangugan iti kinatinggaw iti nagdakkel a timek… kasla nagdakkel a tao. Mailadawan nga agtayag iti 6’, addaan iti nasippukel a bagi. Kunam la nakatartaraki a lalaki.
“… kas maibasar iti Commission on Audit report a naala ti Ronda Radio, Ti Radio ti Umili. Addaan ti unliquidated cash advances ni Mayor Mayor Crisanto Gacusan iti agarup tallo a milion a pisos iti umuna agingga maikatlo a kuarto iti tawen dua a ribu…”
Ngem no agipadamag, nangruna no mangibutaktak iti kunniber a pulitiko, kasla awan kabutengna. Nangruna no adda ti pagibasaranna. Nakaturtured. Di pay agtigerger ti timekna no manginagan kadagiti nangangato a tao iti pulitika. Natangken. Di mamki kadagiti pangta iti biagna gapuen met laeng iti kina-kontrobersial ken kinadakkel dagiti ipadamagna. No kontrobersial ti damag, natibtibong pay ti timekna.
“… iti panagturong ti Ronda Patrol iti opisina ni Mayor Gacusan, imbaga ti sekretariana nga adda daytoy idiay Las Vegas a nagbuya iti boksing ni Pacquiao. Nakarikep met ti pagtaenganna idi palabsan ti Ronda reportorial team. Gapu iti daytoy, sumagmamano ti agkunkuna a ti inaramat kano ti mayor a panang-check-in iti otel agraman ti pustana ket nakaud manipud iti kaban ti gobierno.
Agpapan kadagitoy a gundaway, di pay ammo no na-liquidatena ti nagdakkel a kantidad. Maipalagip ngamin a malaksid itoy, adda pay dagiti cash shortagena iti napalabas a termino a panagtakemna kas mayor.
Gapu iti daytoy, sumagmamano ti agsalsaludsod. Napanan ngata ti kuarta? Iti ngata bulsana? Wenno kadagiti balay nga inpatakderna para kadagiti tsiksna.
Daytoy ti damag iti Ronda Radio… Ronda Banat, agipadpadamag!”
Isu dayta ni: Rolando ‘Banat’ Urbano.
No makitam iti personal, mautob a dakkel gayam ti naggidiatan ti boses ken iti personalidad. Natured ngem managbabain gayam. Awan sansanudanna ngem nadayaw.
Nalawa ti ludingasna ta naimpisen ti panguloten a buokna. Iti tawenna a trenta’y tres ket mangrugin nga umakaban ti mugingna. Numona ta mamindua la iti makatawen nga agpapukis, dina met ngarud bagay ti atiddog a buokna. Nabukel ti rupana, ken mayat ti tundiris ti agongna ngem naruar ti nasipot ken natadol a matana, agraman ti nalaka madlawan a lapayagna. Mayat koma ti lukmegna ngem naisaltek met iti 5 flat ti katayagna. Ket gapu ngata ta kanayun iti tudingna a pagwananwanan, kasla awan ti ambisionnan a pumudaw ti kudilna.
Ngem kadagitoy a pisikal a pakabuklan, agtartaray ti pagulidanan ken maipagtangtangsit a galad ti maysa a responsable nga agiwarwaragawag. Isuna ti kalikagum ti tunggal station manager ti maysa nga AM radio. Ket kas mangimatmaton iti DWRT— ti Ronda Radio, diak isukat ti asinoman a reporter iti Ilocandia. Ta gapu kenkuana, agtaltalinaed iti number one iti survey ti DWRT.
Agtaltalinaed a low profile ni Rolando, dimo mauray a mangipasaw kadagiti pammadayaw a naawatnan gapu iti sinsero ken natured a panangakem iti trabahona. Dimo mauray a mangisarita wenno mangipasaw iti dangadangna iti isusurotna iti operasion kadagiti militar; interview kadagiti New Peoples Army; wenno panagpag-ut ti marijuana iti kasulinekan a paset ti probinsia.
No madennaam, narabaw met gayam ti ragsakna. Adu dagiti lebbenna a pakpakatawa nupay no dadduma ket awan iti timing ti panangibalikas. Nadusay laeng kadagiti ramramitna, no sadino ti yanna, ibatina lattan. Muriot ngem ammonaka nga ay-aywen no nakabasol kenka. Ngem no lamlammiongem, pasurotannaka. Ammona no sino ti mangbalbalatong kenkuana, ken ammona no sino ti rumbeng a dayawen.
NAPASNEK iti panagbuyak iti CNN iti telebision nga adda iti opisinak idi adda nagtuktok iti ridaw.
“Sumrek!” Kinunak ngem diakon tinalliaw ti kinasiasinona. Diak maikkat ti matak iti kumarkaro a tension iti Amerika ken kadagiti pagilian a mangkonkondena iti inaramidna iti Iraq ken Afghanistan.
“Siak, manager!” Naitimkak ni Rolando. Ket nupay diak tinalliaw, maanninawak ti kawesna iti daytoy a bigat. Lokona’t ‘toyen, ania ngata ti nakapanunotanna ta nagbarong metten. Mayat pay ti pidas iti atiddog a buokna. Nagdiretso a nagtugaw iti sanguanan iti lamisaak. Adda tugaw a nairanta dagiti umay iti opisinak. Iti sanguanan ket nalatak a mabasa ti: Gerardo Alcombra, Station Manager.
“Ania’t problema,” tinalmegak ti remote tapno maikapkapsut ti volume, uray ket madama ti patalastasda.
“Adda manen naawatko a death threat, sir!”
Kinitak. Nakigtotak!
Ngem saan nga iti imbagana. Nakigtotak ta saan met gayam a nakabarong. Naka polo shirt met iti paboritona nga sky blue nga adda stripe a yellow. Ken di met naka-slacks iti nangisit, naka-maong met.
Nabayag a diak nakasungbat. Kitkitaek lattan ti kawesna. Nagkamali ngata ti parmatak itay? Mabalin, diak met ngamin dineretso a kinita itay. Agbuybuyaak met.
“Sir, adda manen pangta iti biagko!” Kinunana manen. Inyawatna kaniak ti maysa a sobre a naglaon iti surat a napakuyogan ti nangisit a laso.
BANAT, AGSAGANAKAN…
AGSAGANAKAN A SUMANGO KEN KAMATAYAN!
BWA! HA! HA! HA!
Immangesak iti nauneg. “Ania ti baro iti daytoy? Maikamano daytoyen?” Nakarawak nga insaludsod.
“Maikapat iti daytoy a tawen.”
“Naggapuanna ita?”
“Kas met laeng kadagiti immun-una… awan! Ngem ammok a maymaysa ti nangipatulod. Ken maymaysa ti atapek.”
“Sino?”
“Ni Mayor Gacusan!”
Immangesak manen. Uray siak, isu met ti atapek. Insublik ti surat.
Nupay kadawyanen kadakami a kameng ti media a makaawat ti pangta iti biag gapu iti kinarisgo ti trabaho, ta di ngarud maliklikan ti panakasalaw kadagiti agkakangato a personalidad nga agar-aramid iti maikaniwas, ngem diak latta maliklikan ti agdanag. Nangruna no kadduak ti maseknan. Ngem aklonek a no siak ti makaawat, ket kasla awan ti sumgar a dutdotko.
Iti biang ni Rolando, nadedegen iti pangta gapu iti kinaturedna ken kina-diretso ti reportingna. Ita, no makaawat ti pangta ket nakarkaru pay a tirwenna ti tao. Ngem dagiti adda iti aglawlawna ti ad-adda a madanagan: ti pamiliana ken gagayyemna.
Ti maysa a kameng ti media, no makaawat ti pangta iti biag, kasla adda naawatnan a tropeo iti epektibo a panangidanon a panagserbi kadagiti umili. Nangnangruna no daytoy ket panangibutaktak iti kinadangkes ken kinaruker ti maysa a maseknan, kas koma panagkunniber.
“Ammok nga ammom ti ar-aramidem, ngem agalluadka koma. Saan nga asi-asi ni Mayor Gacusan, kabaelanna ti mangpaksiat ti tao nga uram ti kararruana.”
“Agyamanak, manager, ngem narugiak daytoyen. Leppasekon, agingga a mabalud dayta a mayor. Ti tallupulo a milion ket ulo la gayam iti dakdakkel pay a ginagaramugam a palimedna. Adda impormasionko nga uray maiparparit nga agas ket adda koneksionna. Diakto pay kinabuteng da congressman ken gobernador, isunanto laketdin.”
“Dagiti nangatngato nga opisial ket adda diplomasia kadakuada, ngem sabali ni Mayor Gacusan, no aso koma ket isuna ti walay. Kriminal ti utekna. No papispisam ti propesional a tao, idarumnaka; ngem no dagiti pang-og a tao ti pateltelam, bagkongennaka.”
“Ammok dayta, sir. Ngem no pang-og isuna, agpang-oggak metten.”
“Nagpa-blotterkan?”
“Saanen a kasapulan, sir. Adu unayen ti kastoy a recordko iti pulisia. Ngem awan met pagmamaayanna.” Inngarietna. “Ngem di mabalin a pagsardengen daytoy a surat ti agtultuloy a panangakemko iti panangipaay iti impormasion kadagiti tattao… ti panangibutaktak iti buyok iti gobierno.” Timmakder. “Innakon, sir!”
‘Wen’, kunak koma. Ngem manen, nagalligagawak, ket kasla nasimbalud ti dilak. Nagtakder ti dutdotko… awan met ulonan ni Rolando. Nangintayegak. Kunada dagiti ap-appo a dakes a partaang daytoy. Asitgak koma ta patelteltelak tapno mausaw ti dakes a partaang, ngem nagpangadduaak ta amangan no sabali ti panangipapananna. Numona ta nabara ti ulona ita.
Kinutog-kutogko ti ulok, agingga nga in-inut met laeng a nagparang ti ulona. Sakbay a naan-anay a nakaruar iti opisinak, pinukkawak.
“Rolando!”
Nagsardeng, tinaliawnak.
“Agan-annadka!”
“Agbalbalinkan a nerbioso, sir.” Ket immisem.
“Itay sakbay a rimmuarka, nagpukaw ti ulom. Dakes kano a partaang daydiay.”
Immuneg a nakaisem.
“Pinateltelannak koma, sir. Hallaka, no adda mapasamak kaniak, basolmo.” Inyangawna. “Ngem di bale, nasata metten ta imbagam kaniakon.”
Ket rimmuaren a kasla awan aniamanna.
AWAN koma kaniakon ti dua a dakes a partaang ken Rolando idi nagsaritakami. Ngem diak maliklikan ti agdanag agpapan ita… nangruna ta lima nga aldawen a di nagreport iti opisinak. Awan padamagna kadagiti naduma-duma a public affairs program. Diak koma madanagan no adda inpilana a leave of absence, ngem awan met. Nasayaat koma no AWOL laeng, ngem uray text la koma a pakaammona ket dinan sa pay malagip.
Kadagidi napalabas nga aldaw, no maisurot iti operations iti Charlie Company ti 503rd Infantry Brigade ti Philippine Army. Wenno no adda ‘yab ti NPA nga interview wenno coverage, adda latta pakaammona. Ammok met ti confidential, ken ti rumbeng a maiwaragawagen.
Awan met ammok a tsiksna nga intarayna koma wenno masapul a lemmenganna, ta no ar-arigen, isuna laeng ti kameng ti November 30 iti istasion. Maysa pay, agkikinaawatankamin iti daytoy a banag, di laketdi mabaybay-an ti trabaho.
Nakarkaro ti danagko idi immay ni baketna a ni Sarah… agsangsangit. Ta uray isu ket dina ammo ti napanan ni lakayna. Ti suotna a nalabaga a polo shirt ken ti tsalekona a nangisit nga addaan iti marka ti istasionmi, ket isu latta kanon ti kawesna manipud idi nagpukaw. Awan met naksay iti badoda idiay balayda. Uray kenni baketna ket awan textna no sadino ti ‘yanna.
“Sir, madanagannak. Idi rabii, nagtagtagainepak. Dumawdawat kano ni Rolan iti tulong ngem awan makangeg, agsipud ta di sumngaw ti bosesna. Agsangsangit kano ngem awan ti agtubbog a luana. Kayatna ti aggaraw ngem napaskelan kano ti sibubukel a bagina.”
Kaddua ni Sarah ti dua nga anakna: ni Charlie nga inunaan ken anakko iti buniag. Ken ni Alleyah a tallo ti tawenna. Naisursurotdan iti panagsangit ti inada.
“Dika kad’ madanagan. Dim’ ammo, aya, a ti tagtagainep, kaadduanna ket baligtad iti mapasamak. Ti nasayaat ketdi nga aramidentayo, agkararagtayo.” Imbalakadko, kas met laeng iti panangbalakadko iti bukodko a bagi. Ta kas kenni Sarah, kasta met ti marikriknak, diak la kayat nga ipadlaw ta dinto ket madegdegan ti nerbios.
“Ngem ita laeng nga agdanagak iti kastoy, sir. Kadagiti napalpalabas nga aldaw, uray mano nga aldaw a di nagawid, awan ti kastoy a marikriknak. Ngem sabsabali ita. Maysa pay ngamin, idi damo nga aldaw a nagpukaw isuna, ti baso a nakaparabaw iti lamisaan ket bigla a a nabuong. Pimmartak ti pitik ti pusok iti dayta a gundaway a kaslaak la maangsan. Ket ti umuna a simrek iti panunotko ket ni Rolan.” Kinunana. Inalana ti panio iti bagna a nangisit sana pinunanasan ti pingpingna, insarunona ti lua dagiti dua nga ubbingna.
“Kua, a, ngata, naggungon ti lamisaan isu a natinnag ti baso. Wenno nasagid ti pusa a dimo nasipsiputan.”
“Di met natinnag, sir. Nabuong iti ‘yannan.”
Siak met ti nagbuteng iti imbagana. Pudno ngata a nabuong lattan ti baso nga awan ti nanggargaraw? Amangan met no adda ti rikkinan?
Ket manen, nagtibbayo ti barukongko… ta malagipko ti panakakitak ken Rolando nga awan ulona, ken nakabado iti barong.
MAIKAPITO nga aldaw nga awan ni Rolando. Biernes-a-trese. Alas sais iti bigat. Agsagsaganaak iti panangrugi ti programa iti daytoy nga aldaw a napauluan iti Binnutaktak. Rimmuaren iti announcer’s booth ni Angelo nga immun-una ngem siak. Pangmurmuray ti programana gapuna a kaadduan a paset ti programana ket dagiti pakpakatawa ken dagiti makaray-aw a tukar.
Idi mangrugi ti intro ti programak, sinenniasak ni Albert a technicianko iti daytoy nga aldaw. Impapigpigsak ti headphoneko tapno nalawlawag a mangegko ti bosesko ken ma-modulateko a nasayaat ti timekko.
Dandani malpasen ti intro ti programak idi siak met ti sinenniasanna. Adda kano flash report… ni Rolando.
Idi makitak nga adda padamag ni Rolando, diak ammo no maragsakannak ta kamaudiananna ket nagparangen; wenno masuronak ta dikami pay nagsarita ngem damag nga insigida ti inyunana. Masapul nga agpalawag pay kaniak.
Agdudua ti panunotko no pastrekek ti padamag ni Rolando. Inseniasko kenni Albert nga alaenna ti paulo ti damag ta agdependento ditoyen no pastrekek wenno saan. No napintas ti padamagna, mabalin nga ikonsiderak, ngem no nabanglesen, masapul nga agsaritakami pay iti nalapat.
Nalpasen ti intro ti programak, masapul a sumrekakon iti tangatang tapno mangegdak dagiti dumdumengeg iti daytoy a gundaway.
“Naimbag a bigatyo manen, patpatgek a dumdumngeg iti daytoy a programa… Binnutaktak. Sapay koma ta addakayo iti nasayaat a kasasaad ken karadkad a kas met kaniak iti daytoy nga agsapa. Daytoy kabinnutaktakyo, Gerry Alcombra, ket ti makadkadduayo met iti technical department, ni Albert Seneres…
Adu manen ti masapul a lukaisantayo iti daytoy nga aldaw. Dagiti isyu a bumegbeggang, ken dagiti gumilgil-ayab a padamag manipud kadagiti Ronda Reporters. Dagiti mailemlemmeng a buyok iti gobierno ket agallingasaw ditoy programa, ibuksilantayo amin dagitoy iti kangrunaan a programa iti sangkapagilianan… Binnutaktak!”
Nagsardengak, inawatko ti papel nga inyawat ni Albert. Ditoy ti nakaisuratan ti paulo ti damag ni Rolando.
AGRUPRUPSAN A BANGKAY, NASARAKAN!
Napintas ketdi ti padamag ni Rolando, siguradok a sikami manen ti nakauna iti daytoy a damag. Ket agsipud ta flash report, diak mabalin nga itantan ti damag, masapul a pastrekek nga insigida. Dagiti kastoy a damag a di pay nakadanon iti blotter ti pulisia ti mangital-o iti maysa a radio.
Iti maikaddua a gundaway, intayag ni Albert ti mouthpiece ti base radiomi. Daytoy ti maysa kadagiti pagsiudsiudotak kenni Rolando, kasla kanayon nga agdardaras. Kayatna a mapastrek nga insigida. Imbag koma, a, no isuna laeng ti reporter ti istasion, wenno paset ti programak. Adda pay met dagiti dadduma a reporters, timechecks, panawagan, patalastas ken dadduma pay.
Kalpasan a nabasak ti maysa a timecheck nga inisponsoran ti maysa a produkto a sabon, pinastrekko ni Rolando.
“Adda maysa a gumilgil-ayab a damag ti intayo alawaten… damag manipud kenni Ronda Banat, Rolando, go ahead…”
Chug! Chug!
Maysa a lalaki ti napapatay tapno mapagtalna iti panangibutbutaktakna iti kinadakes ti maysa a mayor ti naikali ngem masarakan met laeng iti barangay Santa Cruz, San Juan, iti daytoy met laeng nga agsapa…
Iti iseserrek ti timek ni Rolando iti tangatang, kinagiddanna ti naglammiis nga angin a simrek iti announcer’s booth. Inseniasko ken Albert nga ikapkapsutna ti window-type nga air-conditionermi ngem impakitana kaniak a nakaiddep daytoy. Tinaliawko ti likudanna ket nakalukat ti tawa. Isu met la gayam.
Ti bangkay ket agruprupsan gapu ta nabayagen a nakakali a daytoy ket masarakan iti nagsangaan a desdes iti kadayaan a paset ti barangay. Manmano a tao ti agturong ditoy iti kinalenglengna. Awan pagilasinan nga adda bangkay a naikali ditoy ta dida inikkan iti krus. Ngem madlawan ta naginturod ti daytoy a pasetna a di tinubbuan ti ruot.
Ti nakaam-ames nga insidente ket gapuanan ni Mayor Crisanto Gacusan babaen iti panangmandarna a madukot ti nasao a biktima sana pinaltogan.
Kangrunaan a rason no apay a pinapapatay ti nasao a mayor ti biktima agsipud ta dina kayat a maibutaktak dagiti kinadangkes ken linoloko nga aramidna kadagiti umili ken uray iti gobierno. Daytoy ket agtultuloy nga ilemlemmengna ken kalkalubanna iti panagturayna kas mayor iti San Juan.
Ni Mayor Gacusan ket addaan iti mapagduduaan a kinabaknang, a daytoy ket nagtaud iti illegal nga operasion kas koma iti droga ken jueteng. Ibilbilangna pay a kasla bukodnan nga account ti general fund ti municipalidad nga iturturayanna. Di met makariri ti tesorero ken budget officer agsipud ta tangtangadenna metten ti sanga ti barsanga no sumupiatda.
Malaksid itoy, umab-abot pay iti singkuenta porsiento ti kittabenna manipud iti pondo kadagiti proyekto-inprastraktura a maiyemplementar. Adda la ngaruden trenta porsientona iti pondo, mangala pay iti porsiento kadagiti kontraktorna. Malaksid iti daytoy, adda pay dakkel nga unliquidated cash advancena, malaksid laeng iti cash shortagena iti COA. Daytoy ket paneknekan dagiti dokumentos ken ebidensia nga ig-iggamak.
Tapno mailemmeng dagitoy a kinabuyokna, agraman dagiti dadduma pay a kinadakesna, inlikida ti mayor daytoy a biktima, agraman dagiti ebidensia ken dokumento. Ti biktima ngamin ti maysa kadagiti mangsipsiput iti aramidna.
Ngem saan a nagballigi ti mayor iti dakes nga aramidna, ket manamnama ti panakabaludna iti mabiit.
Daytoy ti damag para iti programa a Binnutaktak… Ronda Rolando, agipadpadamag!
Tinalmegak ti barker ti programak. Ket nagriaw ti…
BINNUTAKTAK!!!
“Agyamanak Ronda Banat iti dayta a damag. Adda laeng sumagmamano a banag a kayatko a malawlawagan. Agsublika koma. How copy?”
Awan simmungbat!
“Ronda Banat!”
Awan latta. Awan ngata manen monitorna. Sinenniasak ni Albert tapno kontakenna ni Rolando nga agsubli iti tangatang.
Kalpasan ti sumagmamano a kanito, nagwages ni Albert, dina kano makontak.
Ania ketdin ni Rolando, nagpakaru manen ti kinakulotnan. Ita man pay a kasla agdadamo nga agipadpadamag. Nakapsut la ngaruden ti timekna, kasla agtigtigerger pay ita ti timekna a diak maaw-awatan. Kasla nakubong ti timekna. Itan sa laeng met ketdi nga agkurang ti ramen ti padamagna. Ammok met nga ammona dagiti paset ti a napintas a damag. Nadudugen iti kanayon a panangipalagip iti four wives ken one husband. Wenno dagiti masapul a masungbatan iti maysa a damag, nangruna no police report: why, who, when, where ken how. Ken masapul a ti pormana ket inverted pyramid, kayatna sawen, iti umuna pay laeng a parapona, kompleton ti detalye, addan sadiay ti guyodna kadagiti tattao nga agdengdengeg. Ti sumarsaruno a parapo ket ti panakailawlawagna. Babaen iti daytoy a wagas, umuna a tikagna pay laeng, naalanan ti interes dagiti dumdumngeg.
Dina naibaga ti nagan ti biktima, tawen, sadino ti pagnaedanna, no adda asawana, ken dadduma pay. Dinudogna ni Mayor Gacusan a suspek ngem linibtawanna ti impormasion mainaig iti biktima. Dina dinakamat dagiti panakabagi ti linteg. No ammodan wenno saan pay. Asino ti nakatakkuat? Kasano a nasarakan?
Idi kitaek ti Seiko wall clock, tallo pulo a minutos ti limmabas iti oras iti alas sais iti malem.
“Sakbay nga agtultuloy ti programatayo a Binnutaktak, awan trabaho no awan ti tagilako. Adtoy man pay dagiti pammalagip manipud iti master control.”
Rimmuarak. Nagturongak iti technical room.
“Mano?” Indamagko ken Albert. Ti bilang ti patalastas ti kayatko a sawen.
“Lima,” kunana met.
“Naglammiis itay, a.” Kunak.
“Wen ngarud, uray la timmakder ti dutdotko.”
Nagdiretsoak iti telepono. Timmawagak iti kuerpo iti pulisia. Nayonak man ti impormasion iti padamag ni Rolando, bareng adda spot reportdan.
“Hello, San Juan PNP, naimbag a bigatyo, Apo!”
“Kasta met,” kuna ti adda iti bangir a linia. Kasla tangkiran a tao ti adda iti bangir iti linia ta natangken.
“Ni Gerardo Alcombra ti DWRT daytoy, sir. Dumamagak koma iti impormasion mainaig iti bangkay a nasarakan idiay barangay Santa Cruz.”
Nabayag a di nakasungbat ti pulis. Mabalin a kitkitaenda ti filesda. Idi sumungbat manen, nalanayen ti bosesna.
“Awan pay laeng iti blottermi, sir. Apagbiit laeng ta ‘yabak ti imbestigadormi ta isu ti kasaritam.”
“Ala man, ngarud, Apo.”
Naallingagko a naidissu ti mouthpiece ti telepono ken ti umad-adayo nga arimpadek. Madamdama pay ket addan umas-asideg a danapeg.
“Hello…”
“Hello, sir. Dumamagak koma iti bangkay a nasarakan idiay barangay Santa Cruz.”
“Awan pay met dimmanon ditoy pulisia, sir.”
“Inpadamag ngamin ti maysa a reporterko nga adda bangkay a naikali ken nasarakan idiay Santa Cruz.”
“Kastoy laengen, sir. Alaek ti eksakto a dissu a nakasarakan ti bangkay ta agturongkami idiayen.”
DANDANI agleppas ti programak idi ‘yabannak manen ni Albert iti technical. Inseniasko a lima minutos laengen ket agleppasen ti programa.
“Emergency!”
Inkapilitan nga inpigsak ti volume ti background ti programak sa’k rimmuar a masiudsiudot. Ania manen ngata nga emergency daytoy.
“Dika la makaurayen.” Inyunget.
“Adda ngamin tawag dagiti pulis. Mapanka a mapan kano idiay Santa Cruz. Adda dakes a damag. Dida met ibaga kaniak.”
NAPARPARTAK pay ngem iti alas kuatro, nakasakayakon iti 4k owner type jeep nga agturong iti Santa Cruz. Adayuak pay laeng ngem immun-unan a naipasabet iti matak dagiti umaribungbong a tao. Maikaddua a naipasabet iti agongko ti diak maawatan no nalanse nga angot. Ken maikatlo, ti panakangeg ti lapayagko iti ar-arasaas dagiti tao a nakakita kaniak.
Insigida nga inasitgannak ni Senior Police Officer 2 Manzano apaman a nakitanak. Ti maysa nga imana ket nakaiggem iti panio a naka-appot iti agongna.
“Kunam itay, sir, nga inpadamag daytoy ti maysa kadagiti reportermo iti radio?”
Nagtung-edak.
“Asino kadagiti reporteryo ti nangipadamag?”
“Ni Ronda Rolando.”
Ginuyodna ti imak nga insaksak kadagiti tao nga umaribungbong. Intundanak iti nakali nga abut nga aguneg ngata iti maysa a metro. Adda pay laeng sadiay ti bangkay. Di pay nayaon. Damagek koma no nangtawagdan ti puneraria ta isu’t mangiyaon ngem nangintayegak metten iti nakitak. Diak ammo no al-allilawennak ti matak iti nakitak… naka-tsaleko ti biktima nga iti likudanna ket addan nagdarakkel a tatak: “DWRT, Ronda Ti Masa”. Ti biktima ket agruprupsan kas maibasar iti kudilna a nakaar-ariek iti panagtutotna. Iti karkulok ket agtayag ngata iti 5’ 1”. Panguloten ti buokna ken panglukmegen ti bagina.
“Ket maibasar iti nalaami nga IDna, sir. Ti bangkay ket ni…”
“Ni Banat. Ni Rolando!” Inunaak ti pulis iti panangibagana iti nagan.
Kinitanak ti pulis. Kadagita a gundaway ket diak metten makaidna, kasla agkeppet ti panangesko. Saan laeng gapu a kadduak ti biktima, ngem narigatko a patien a ni Rolando ti bangkay. Ken dagiti pasamak a kasla di nakapapppapati. Ket nangipadamag laeng itay napalabas nga oras.
Nabayag a diak nakakuti.
Ngem idi maalak ti riknak. Nagtung-edak.
Ni Rolando, agingga iti maudi a gundaway ket tinakderanna ti kina-reporterna. Inpadamagna manen ti maysa a sensational a padamag, maysa a nakaam-ames a pasamak. Intudona ti yan ti bangkay. Inbutaktakna ti kinasiasino ti masuspetsa, agraman ti dakes nga aramidna.
Inreportna ti bagbagina… nupay natay isunan!
NASARAKAN dagitoy iti bulsa ti pantalonna ken tsalekona, sir. Panagkunak, daytoy ti puon ken gapu ti panaka-salvagena.” Kinuna ni SPO2 Manzano.
Inawatko dagiti dokumentos ken papeles.
“Ti recorderko?” Indamagko.
“Adda ditoy sir.”
Inawatko. In-rewindko idi maiggamak. Napigsa ti atapko, ket kayatko a paneknekan.
Letseka, Rolando. Apay a kasta la unay ti panangimamegmo kaniak. Pirmi metten ti panangdadaelmo iti naganko. Saan laeng met a siak ti gamrud ken kurakot iti gobierno. Adda pay dagiti dakdakkel ti kitkittabenna, apay a siak ti gaggagaraem?
Ar-aramidek laeng ti trabahok Mayor Gacusan, kas maysa a reporter…
Reporter? Letseka! Matayka!!!
Iniddepko ti recorder. Ammo ni Rolando ti mapasamak kenkuana gapuna nga inlimedna a tinalmegan ti record ti micro-cassette-recorderna. Ket no diak agriro, uray ti cellphone nga addaan recorder ket kasta met laeng ti inaramidna. Am-ammokon ni Rolando.
Tinaliawko manen ti bangkayna. Ket iti abayna ket adda pay laeng ti handheld radio nga inaramat a nagreport itay. Inpaalak daytoy kadagiti embalsamador a madaman a mangal-ala kenkuana.
Idi naawatko, tinalmegak ti PTTna. Di naguni. Nadis-charged gayamen.
Ngem diakon nasdaaw no apay a naka-report itay iti programak!


c: text/html

text:
Alpabeto a Tibetano
Ti alpabeto a Tibetano ket maysa nga abugida iti Indic a taudan nga inus-usar iti panagsurat ti pagsasao a Tibetano ken ti pay Dzongkha, ti pagsasao a Sikkimes, pagsasao a LadakhiLadakhi, ken sagpaminsan pay ti Balti. Ti naimaldit a porma ket tinawtawagan iti sinuratan nga uchen (Tibetano: དབུ་ཅན་, Wylie: dbu-can; "addaan iti ulo") bayat a ti porma ti naisurat iti ima a kursibo ket tinawtawagan iti sinuratan nga umê (Tibetano: དབུ་མེད་, Wylie: dbu-med; "awan ulo").
Ti alpabeto ket asideg a naisilpo iti dakkel nga entidad ti Tibetano, ken sakupenna ti ballasiw dagiti lugar idiay Tsina, Butan, India, Nepal, ken Pakistan.[1] Ti alpabeto a Tibetano ket puon ti alpabeto a Limbu, ti alpabeto a Lepcha,[2] ken ti adu ti pagsasaona a sinuratan a 'Phags-pa.[2]
Ti alpabeto a Tibetano ket nairomanisado kadagiti nadumaduma a waya.[3] Daytoy nga artikulo ket agus-usar ti sistema ti transliterasion ti Wylie.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Laguna
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Laguna, ket isu dagiti umuna, maikadua, maiaktlo ken maikapat a distrito, ke isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Laguna iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti probinsia ket nabingbingay idi kadagiti dua a lehislatibo a distrito manipud idi 1907 aginggana idi 1972. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana di 1986 nagbutos daytoy kadagiti uppat a a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa. Idi 1986, daytoy ket naidistrito manen kadagiti uppat a lehislatibo a distrito. Ti komponente a siudad ti Biñan, bayat nga agtultuloy a parte ti probinsia, ken naikkan idi iti bukodna a kongresional a pannakabagi idi 2015.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti siudad: Siudad ti Santa Rosa, Siudad ti San Pedro
- Population (2010): 578,980
- Siudad: Biñan, Santa Rosa, San Pedro (para iti pannakasiudad a plebesito)
- Population (2010): 862,376
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alaminos, Biñan, Cabuyao, Calamba, Calauan, Los Baños, Pila, San Pablo (became city 1940), San Pedro (San Pedro Tunasan), Santa Rosa, Bay (nabangon manen idi 1909), Victoria (nabangon idi 1949)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cavinti, Liliw (Lilio), Luisiana, Lumban, Mabitac, Magdalena, Majayjay, Nagcarlan, Paete, Pagsanjan, Pangil, Santa Cruz, Siniloan, Kalayaan (Longos) (nabangon manen idi 1909), Famy (nabangon manen idi 1910), Santa Maria (nabangon manen idi 1910), Rizal (nabangon manen idi 1918), Pakil (nabangon manen idi 1927)
-  ^1 Sinukatan babaen ni Estanislao A. Fernandez, Jr. iti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Disembre 27, 1951.
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: San Pablo
- Dagiti ili: Alaminos, Calauan, Liliw, Nagcarlan, Rizal, Victoria
- Populasion (2007): 511,005
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cavinti, Famy, Kalayaan, Luisiana, Lumban, Mabitac, Magdalena, Majayjay, Paete, Pagsanjan, Pakil, Pangil, Pila, Santa Cruz, Santa Maria, Siniloan
- Populasion (2010): 501,071
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
2007
Ti 2007 ket maysa a kadawyan a tawen a mangrugi iti aldaw iti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
PimmusayUrnosen
- Marso 26 – Mikhail Ulyanov, Sobiet-Ruso nga aktor (naipasngay 1927)
- Hulio 30 – Ingmar Bergman, Sueko a direktor ti pelikula (naipasngay 1918)
- Septiembre 6 – Luciano Pavarotti, Italiano a tenor (naipasngay 1935)
- Septiembre 10 – Jane Wyman, Amerikana nga aktres, immuna nga asawa ni Ronald Reagan (naipasngay 1917)
- Nobiembre 22 – Maurice Béjart, naiyanak idiay Pransia a Suiso a sumasala ken koreograpo (naipasngay 1927)


text:
Enero 21
Ti Enero 21 ti maika-21 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 344 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (345 kadagiti bisiesto a tawen).
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1922 – Paul Scofield, Ingles nga aktor (pimmusay 2008)
- 1949 – Trương Tấn Sang, maika-7 a presidente ti Bietnam
PimmusayUrnosen
- 1924 – Vladimir Lenin, Ruso a rebolusionario ken immuna a Premier ti Kappon ti Sobiet (naipasngay 1870)
- 1950 – George Orwell, Ingles a mannurat (naipasngay 1903)


text:
Kategoria:Pannaripato ti Wikipedia
Daytoy a kategoria ket maipanggep kadagiti pannaripato ti Wikipedia a kategoria.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 42 a subkategoria, manipud iti 42 a dagup.
A
- Amin a di napunganayan a BST (12 P)
B
- Biograpia nga agraman iti pirma (55 P)
D
- Dagiti artikulo ti Alemania a nasken a masimpa (awan linaon)
- Dagiti bot ti Wikipedia (1 K, 66 P)
- Dagiti di napunganayan a BST (awan linaon)
- Dagiti kategoria ti pungol (191 K)
- Dagiti pakdaar ti panagurnos ti Wikipedia (2 K, 4 P)
- Dagiti plantilia ti mensahe ti pungol a masapul a maasikaso (awan linaon)
K
- Kandidato ti nadaras a panagikkat (awan linaon)
N
- Nangruna nga artikulo (189 P)
- Nangruna nga artikulo (atiddog) (50 P)
P
- Dagiti pagsurotan a kategoria (581 K)
- Pampanid nga adda madi a panangbukel ti presision (awan linaon)
- Panagdalus iti taksokaha (9 K)
- Patarus ti Wikipedia (1 K)
- Plantilia dagiti nagsasabtan a nasken a masimpa (awan linaon)


text:
1956
Ti tawen idi 1956 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra AG).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 25 – Elmer Drew Merrill, Amerikano a botaniko (naipasngay 1876)
- Pebrero 29 – Elpidio Quirino, maika-6 a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1890)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 30 – Alben W. Barkley, maika-35 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1877)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 11 – Carlos Bulosan, Filipino-Amerikano a mannurat (naipasngay 1913)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1956 iti Wikimedia Commons


text:
Ponema
Ti ponema ket maysa a batayan a paset iti maysa a ponolohia ti pagsasao, a mairamraman kadagiti sabali a ponema tapno makaporma kadagiti adda ti kaibuksilanna a paspaset a kas dagiti balikas wenno dagiti morpema. Ti ponema ket mabalin a maipalplawag a kas "Ti kabassitan a makaigiddiat a paset ti lingguistika a mabalin a makaited ti maysa a panagbalbaliw ti kabuksilan.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Gimson 2008, p. 41.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Ponema iti Wikimedia Commons


text:
Jolo
Ti Jolo (Tausūg: Sūg, Filipino: Holo) ket ti Bulkaniko nga isla inti abagatan a laud ti Filipinas ken ti kangrunaan nga isla ti probinsia ti Sulu. Daytoy ket mabirukan idiay Purpuro ti Sulu , iti pagbaetan ti Borneo ken Mindanao, ken addaan iti populasion ti agarup a 300,000 a tattao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Naarian a Sulu
- "Jolo". Programa ti Global a Bulkanismo (iti Ingles). Instituto ti Smithsoniano.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Heograpiko a datos a mainaig iti Jolo iti OpenStreetMap
Dagiti midia a mainaig iti Jolo iti Wikimedia Commons


text:
Sasao a Sangiriko
Ti sasao a Sangiriko ket dagiti grupo ti pagsasao a naisasao idiay akin-amianan a Sulawesi ken dagiti nadumaduma nga isla iti amianan a tagikua ti Filipinas.
Dagiti pagsasao ket ti Sangir ken ti akin-abagatan a grupo ti Bantik, Ratahan, ken Talaud.
Indasig da Adelaar ken Himmelmann (2005) ti Sangiriko a kas sanga ti sasao a Filipino.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sumaganad nga isbangan ti pannakaidasig ket manipud kenni Sneddon (1984:57).
Ti sasao nga Amianan a Sangiriko ket naisasao kadagiti purpuro ti Sangir ken Talaud ti Indonesia iti amianan bassit ti Sulawesi, ken idiay pay Is-isla ti Sarangani iti Filipinas iti abagatan bassit ti Mindanao. Ti sasao nga Abagatan a Sangiriko ket naisasao kadagiti naiwarwaras a lokasion iti akin-amianan nga ungto ti Sulawesi. Bantik ket naisasao idiay rehion ti Manado, bayat a ti Ratahan ket naisasao iti abagatan bassit ti Danaw Tondano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Sangiric". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.
- Sneddon, James N. 1984. Proto-Sangiric and the Sangiric languages. Canberra: Pacific Linguistics.


text:
Karayan Volga
Ti Volga (Ruso: Bóлra, IPA: [ˈvolɡə] (dengngen)) ket isu ti kadakkelan a karayan idiay Europa iti termino a kaatiddog, ti pagayusan, ken labneng a pagayusan. Daytoy ket agayus ti kaunegan ti tengnga a Rusia, ken nawatiwat a naimatangan a kas ti nailian a karayan ti Rusia. Kadagiti duapulo a kadakkelan a siudad ti Rusia, duapulo ket maysa, a mairaman ti kapitolio ti Moscow, ket mabirukan idiay pagayusan a labneng ti Volga. Adda dagiti kadakkelan a pagurnongan ti danum iti lubong ket mabirukan idiay igid ti Volga. Ti karayan ket adda ti simboliko a kayatna a sawen iti Ruso a kultura ken kadawyan a tinawtawagan a kas ti Volga-Matushka (Volga-ina) iti Ruso a literatura ken sarsarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Karayan Volga iti Wikimedia Commons
- Dagiti karayan ti Kostroma Oblast
- Dagiti karayan ti Moscow Oblast
- Dagiti karayan ti Nizhny Novgorod Oblast
- Dagiti karayan ti Astrakhan Oblast
- Dagiti karayan ti Chuvashia
- Dagiti karayan ti Kalmykia
- Dagiti karayan ti Samara Oblast
- Dagiti karayan ti Saratov Oblast
- Dagiti karayan ti Tatarstan
- Dagiti karayan ti Tver Oblast
- Dagiti karayan ti Volgograd Oblast
- Dagiti karayan ti Yaroslavl Oblast


text:
1845
Ti tawen idi 1845 ket ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 3 – Naawat ti Florida a kas ti maika-27 nga estado ti Estados Unidos.
- Marso 4 – Sinaruno ni James K. Polk ni John Tyler a kas Presidente iti Estados Unidos.
Abril–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 8 — Pimmusay ni Andrew Jackson.
Hulio–Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 4 – Nagtutumpong dagiti delegado ti Austin, Texas tapno agpartuat iti batay-linteg ti estado.
Oktubre–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 29 – Naawat ti Texas a kas ti maika-28 nga estado ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 27 – Wilhelm Conrad Röntgen, Aleman a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (pimmusay 1923)
- Abril 24 – Carl Spitteler, Suiso a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1924)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 16 – Gabriel Lippmann, Pranko-Luksemburgo a pisiko ken imbentor (pimmusay 1921)
- Disiembre 8 – Herbert Giles, Briton a sinologo ken diplomata (pimmusay 1935)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 8 – Andrew Jackson, maika-7 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1767)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1845 iti Wikimedia Commons


text:
Wagayway ti Suisa
Ti wagayway ti Suisa ket naibuklan iti nalabbaga a wagayway nga addan ti puraw a krus (maysa a napuskol, ekuilatero a krus) idiay tengnga. Maysa daytoy kadagiti dua laeng a kuadrado wagayway dagiti naturay nga estado, ti maysa pay a sabali ket ti wagayway iti Ciudad ti Vaticano. (Ti paisano ken estado a wagayway, ket inususar babaen dagiti barko ken bangbangka ti Suiso, ket adadu pay ngem ti kadawyan a kadakkel iti 2:3.)[1]
Ti rukod ti krus laeng ti pormal a naipatalgedan manipud idi 1889: "Ti eskudo ti pederasion ket, addaan ti nalabbaga a lugar, ken maysa a napakatakder a puraw a krus, nga addan dagiti agpapada nga ima a dakdakel ngem maiknem ti kaakaba da."[2] Ti kadakkel ti krus a pannakainaig iti ligar ket saan a pormal a naikeddeng mailaksid iti wagayway a maipapan iti taaw, nga iti pannakaibagi iti kadakkel iti krus iti katayag ket 5:8, ken ti kinaatiddog ket 5:12.[3] A ratio of 2:3 or 7:10 to the span of the flag is usual.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Swiss yacht flag". flagsforum. 13 Septiembre 2010.
- ^ Pederal a naikeddeng iti 12 Disiembre iti rodamiento iti eskudo
- ^ "Anhang I. Die Schweizer Flagge zur See", Bundesgesetz über die Seeschifffahrt unter der Schweizer Flagge (SR 747.30) (PDF) (iti Aleman), Ti Pederal a Katurayan iti Suiso a Konpederasion, p. 65.


text:
Papa Alejandro VI
Ni Papa Alejandro VI (Katalan: Alexandre VI, Espaniol: Alejandro VI, wenno Alexander Sextus), naipasngay a kas ni Roderic Llançol i de Borja (Kastiliano nga Espaniol: Rodrigo Lanzol; 1 Enero 1431, Xàtiva, Pagarian ti Valencia – 18 Agosto 1503, Roma, Dagiti Estado ti Papa) ket isu ti Papa (Obispo ti Roma) manipud idi 1492 agingganan idi pimmusay idi 1503. Isu ket maysa kadagiti kontrobersial a papa ti Renasiminento, ken ti na-Italiano nga apelyidona a Borgia ket nagbalin a balikas ti libertinismo ken nepotismo, a dagitoy ket tradision a naikeddeng ti kina-papana. Nupay kasta, ti kinadayawna ket kaaduan a naal-ala manipud kadagiti kabusorna, dagiti Italiano a prelado ken dagiti baron nga isu ti nagpasardeng kadagiti bilegda. Dua kadagiti simmaruno ken ni Alejandro, Sixto V ken Urbano VIII, ket nangipalplawag kaniana a kas maysa kadagiti kalaingan a papa manipud ken ni Santo Pedro.[2] Ti kadayawna ket naibatay ti kalaingna a kas maysa a diplomatiko, politiko ken sibil nga administrador ngem kas maysa a pastor, uray no isu ket saan met a nalalaing ngem dagiti renasimineto a pontipikado.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Alejandro VI" iti 1913 Katoliko nga Ensiklopedia.
- ^ Mallett, M. The Borgias (1969) Granada edision. 1981. p9
- ^ Mallett passim.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Alejandro VI iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti plantilia ti sona ti oras
Pampanid iti kategoria "Dagiti plantilia ti sona ti oras"
Dagiti sumaganad a 20 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 20 a dagup.
D
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ken dagiti timbengan ti oras
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Aprika
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Australia
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Brasil
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Europa
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Indiana
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Indonesia
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Kazakhstan
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Mehiko
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Nunavut
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Rusia
- Plantilia:Dagiti sona ti oras ti Tsina 1912
- Plantilia:Dagiti timbengan ti oras ti UTC


text:
Medisina
Ti medisina ket isu ti naipakat a siensia wenno panagsanay iti panagsukimat ti puon ti sakit, agas, ken panag-atipa iti sakit.[1] Daytoy ket sumakop kadagiti nadumaduma a panagsanay iti panagaywan ti salun-at a naparang-ay tapno mataripato ket maipasubli it salun-at babaen ti panag-atipa ken panangagas iti sakit kadagiti parsua a tao.
Ti kontemporario a medisina ket mangipakat iti siensia ti salun-at, biomediko a panagsukimat, ken mediko a teknolohia aginggana ti panagsukimat ti puon ti sakit ken agasan dagiti dunor ken saki, kadawyan a babaen ti agas wenno siruhia, ngem babaen pay kadagiti terapia a naindumadumaan a kas ti sikoterapia, dagiti akin-ruar a sanget ken panagguyod, protesis, biolohiko, radiasion ken dadduma pay.
Ti balikas a medisina ket nagtaud manipud ti Latin ars medicina, a tikaibuksilanna ket ti arte ti panangagas.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford a panangipalawag iti "medisina"
- ^ Etimolohia: |Latin: medicina, manipud ti ars medicina "ti mediko nga arte", manipud ti medicus "mangngagas". (Etym.Online) Cf. mederi "ti mangagas", etym. "ammuen ti kasayaatan a kurso para iti," manipud ti PIE *med- "ti mangrukod, patingga. Cf. Griego medos "balakad, plano", Abestiko vi-mad "mangngagas")
- ^ "Medisina" Online a Diksionario ti Etimolohia
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Medisina iti Wikimedia Commons


text:
Abagatan
Ti abagatan ( Espaniol: sur ) ket ti pangnagan, pangilasin, wenno pangkadua a mangituding ti direksion wenno heograpia. Daytoy ket maysa kadagiti uppat a kardinal a direksion wenno dagiti puntos ti kompas. Ti abagatan ket ti polar a kasumbangir ti amianan ken daytoy ket perpendikular iti daya ken laud.
Nabigasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kadawyan, ti akinbaba a bangir ti mapa ket ti abagatan, ngem mabalin met nga adda dagiti nabaliktad a mapa a mangisungani iti daytoy a konbension.[1] Ti mapan iti abagatan babaen ti panagusar ti kompas para iti nabigasion, isaad ti turong wenno asimut iti 180°. Iti pay mabalin, idiay Akin-amianan a Hemisperio ti Init ket agarupto nga adda iti abagatan iti tengnga ti aldaw.[2]
Abagatan nga Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pudno nga abagatan ket ti direksion a maiturong iti akin-abagatan a patingga ti pagtayyekan nga agarup nga isu ti paglikmutan ti Daga , a tinawtawagan daytoy iti Abagatan nga Ungto. Ti Abagatan nga Ungto ket mabirukan idiay Antartika. Ti magnetiko nga abagatan ket ti direksion a maiturong iti abagatan ti magnetiko nga ungto, nga adayo met bassit manipud iti abagatan a heograpiko nga ungto.[3]
Ni Roald Amundsen ket isu idi ti immuna a nakaabot iti abagatan nga ungto, idi 14 Disiembre 1911, kalpasan idi napuersaran a nagsubli ni Ernest Shackleton iti asideg met bassit.[4]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti global nga Abagatan ket mangibagbaga iti saan unay a sosial ken ekonomiko a napadur-as nga akin-abagatan a gudua ti globo. 95% iti Global nga Amianan ket addaan iti makanayen a makan ken linong, ken agob-obra a sistema ti edukasion.[5] Iti Abagatan , met, 5% laeng ti populasion ti addaan iti makan ken linong. Daytoy ket "awan iti maitunos a teknolohia, daytoy ket awan ti politikal a pannakatalinaay, dagiti ekonomia ket saan unay a nadur-as, ken dagiti gangganaet a pannakisukat a matgedanda ket agdepdepende kadagiti nangruna nga eksport ti produkto."[5]
Ti panagusar ti termino ti 'Abagatan' ket mabalin pay a mainaig iti pagilian, ken naisangayan kadagiti kaso iti malaslasin a pannakabingay ti ekonomia wenno kultura – kas pagarigan ti Akin-abagatan nga Estados Unidos, a naisina manipud iti Akin-amianan a daya nga Estados Unidos babaen ti linia Mason–Dixon, wenno ti Abagatan nga INglatera, a politikal ken ekonomia a saan a maipada iti Amianan nga Inglatera.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The Upsidedown Map Page". flourish.org. Naala idi 2 Disiembre 2013.
- ^ "How to use a compass". Learn Orienteering. Naala idi 2 Disiembre 2013.
- ^ "Geomagnetism Frequently Asked Questions". National Geophysical Data Center. Naala idi 2 Disiembre 2013.
- ^ "Roald Amundsen". Public Broadcasting Service. Naala idi 2 Disiembre 2013.
- ^ a b Mimiko, Oluwafemi (2012). Globalization: The Politics of Global Economic Relations and International Business. Carolina Academic. p. 47.


text:
Kuwait
Nagsasabtan: 29°30′N 45°45′E / 29.500°N 45.750°E
Ti Kuwait, opisial a ti Estado ti Kuwait /kuːˈweɪt/ (dengngen) (Arabiko: دولة الكويت, Dawlat al-Kuwayt) ket maysa a naturay nga Arabo nga estado a naisanglad idiay amianan a daya iti Arabiano a Peninsula idiay Akinlaud nga Asia. Nabeddengan daytoy babaen ti Saudi Arabia iti abagatan idiay Khafji, ken Irk iti amianan idiay Basra. Naisadag daytoy idiay amianan a laud nga igid iti Golpo Persiano. Ti nagan a Kuwait ket naala manipud ti Arabiko أكوات ākwāt, ti ad-adu ngem maysa ti كوت kūt, a kayatna a sawen ket pagsammakedan a naipatakder iti asideg ti danum.[5] Daytoy a pagilian ket sakupenna ti kalawa a 17,820 kuadrado kilometro (6,880 kd mi) ken addaan ti populasion iti agarup a 3.5 riwriw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kuwait". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 10 Abril 2015.
- ^ a b "Ti Publiko a Turay para iti Sibil a Pakaammo".
- ^ a b c d "Kuwait". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Disiembre 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Lesko, John P. "Kuwait," Ensiklopedia ti Sanglubongan a Panagadal: Panagala dagiti Edukasional a Sistema ti Sangalubongan, tom. 2, inurno sbabaen ni Rebecca Marlow-Ferguson. Detroit, MI: Gale Group, 2002.
- Kuwait
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Pagtitinnulongan ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1961
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
FloraBase
Ti FloraBase ket timaysa a maserrekan iti publiko a naibatay iti web a database iti flora ti Akilaud nga Australia. Daytoy ket mangited iti autoritatibo a sientipiko a pakaammo kadagiti 12,978 a takson, a mairaman dagiti deskripsion, mapmapa, laladawan, kasasaad ti konserbasion ken dagiti salaysay a maipanggep iti nomenklatura. Nairehistro pay dagiti 1,272 a gangganaet a takson (dagiti naturalisado a peste a ruot).[1]
Agala ti sistema iti datos manipud kadagiti agasmang ti datos a mairaman ti Census of Western Australian Plants ken ti database ti espesimen ti Western Australian Herbarium dagiti ganggani a 725,000 a napasingkedan nga urnong ti mula.[2] Pinatpataray daytoy babaen ti Herbario ti Akinlaud nga Australian iti kaunegan ti Departmento dagiti Parke ken Kaatapan. Napundar daytoy idi Nobiembre 1998.[3]
Iti tarabay iti pannakaiwarwarasna, agus-usar daytoy iti kombinasion iti IBRA bersion 5.1 dagiti dagiti botanikal a probinsia ni John Stanley Beard.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "2005-06 Annual Report" (PDF). Department of Parks and Wildlife (Western Australia). pp. (p.61). Naala idi 2007-02-05.
- ^ "FloraBase – the Western Australian Flora". Department of Environment and Conservation (Western Australia). Naala idi 2011-12-01.; idi Pebrero 2007 daytoy a bilang ket 650,000
- ^ About FloraBase


text:
Torre
Ti torre ket maysa a natayag nga estruktura, a kadwyan a nataytayag ngem ti kalawana, ken kankanayon babaen ti ad-adu a paggiddiatan. Dagiti torre ket mailasin manipud kadagiti albor babaen ti kaawan dagiti nairtengan a barut.
Dagiti torre ket sapasap a nabangon tapno makaala ti sayaat ti tayagda, ken mabalinda ti agmaymaysa iti rabaw ti daga, wenno kas paset ti dakdakkel nga estruktura wenno ramit a kas ti napasammakedan a pasdek wenno kas maysa a nangruna a paset ti rangtay.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti torre ket inus-usar idin dagiti tao manipud kadagiti prehistoriko a panawen. Ti kaduogan a naamammuan ket mabalin a ti nagtitimbukel a torre ti bato kadagiti diding ti Neolitiko a Jericho (8000 SK). Dagiti kasapaan a torre ket dagiti ziggurat, a nagparang dagitoy iti Sumeria nga arkitektura manipud di maika-4 a milenio SK. Dagiti kadayegan a ziggurat ket mairaman ti Sumerio a Ziggurat ti Ur, a nabangon idi maika-3 a milenio SK, ken ti Etemenanki, ti maysa kadagiti kadayegan a kas pagarigan ti Babiloniko nga arkitektura. Ti naud-udi ket nabangon idiay Babilonia idi las-ud ti maika-2 a milenio SK ken naikeddeng idi a ti katayagan a torre iti taga-uma a lubong.
Dagiti kasapaan a natidda a kas pagarigan ken dagiti estruktura ti broch idiay akin-amianan nga Eskosia, ken dagitoy ket koniko a torre a balay. Dagitoy ket dagiti sabali a kas pagarigan manipud kadagiti kultura ti Penisia ken Romano ket nangiyunay-unay ti panagusar ti torre kadagiti pagsammakedan ken dagiti papel ti sentinel. Kas pagarigan, dagiti elemento ti pagbantayan a torre ket mabirukan iti Mogador manipud iti immuna a milenio SK, ken naala manipud kadagiti taudan ti Penisia wenno Kartahinio. Dagiti Romano ket nagus-usarda kadagiti oktagional a torre[1] a kas dagiti elemento ti Palasio ni Dioklesia idiay Kroasia, wken ti monumento ket nagtaud idi agarup a 300 AD, bayat a dagiti Diding ti Serbiana (maika-4 a siglo SK) ken dagiti Diding ti Aureliana (maika-3 a siglo AD) ket nangipakpakita kadagiti kuadrado a langa. Dagiti Insik ket nagus-usarda kadagiti torre a kas dagiti nairaman nga elemento iti Nalatak a Diding ti Tsina idi 210 SK idi las-ud ti Qin a Dinastia. Dagiti torre ket nangrunada pay nga elemento dagiti kastilo.
Dagiti sabali pay a nalatak a torre ket ti Agir-iray a Torre ti Pisa idiay Pisa, Italia a nabangon manipud idi 1173 aginggana idi 1372 ken Dagiti Dua a Torre idiay Bologna, Italia a nabangon manipud idi 1109 aginggana idi 1119. Dagiti Himalaya a Torre ket dagidi bato a torre a nangruna a mabirukan idiay Tibet nga agarup a nabangon idi maika-14 aginggana idi maika-15 a siglo. [2]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hogan, C. Michael (6 Oktubre 2007). "Diocletian's Palace" [Palasio ni Dioklesia]. The Megalithic Portal (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-06-10.
- ^ Thomas, Dana (15 Nobiembre 2003). "Towers to the Heavens" [Dagiti Torre a Papanan kadagiti Langit]. MSNBC News (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2004-04-09.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti torre iti Wikimedia Commons
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Leonhardt, Fritz (1989). Towers: A Historical Survey [Dagiti Torre: Ti Naipakasaritaan a Panagsukisok] (iti Ingles). Butterworth Architecture.


text:
Daytoy a plantilia ket inus-usar a panangiparang ti bassit nga ikono ti wagayway iti asideg ti naisilpo iti wiki a nagan ti pagilian. Daytoy ket mainaig kadagiti plantilia ti {{wagaywayikono}} ken {{wagaywaypagilian}}, ngem makaited daytoy ti ad-adu a pagpilian kadagiti termino iti kuerdas ti teksto a maiparang.
{{wagayway|pangilasin ti pagilian|sabali a kita|name= alternatibo a kuerdas ti teksto|size=kaakaba ken/wenno katayag ti ladawan ti wagayway}}
pangilasin ti pagilian ket isu ti kadawyan a nagan ti pagilian (a kas ti "Filipinas"), ti kadawyan a parbo a nagan (a kas ti "PHL"), wenno ti alagaden a kodigo ti pagilian a kas dagiti nailista iti ISO 3166-1 alpha-3
sabali a kita (variant) ket maysa a pagpilian a maikadua a parametro a mabalin a mausar a mangiparang ti sabali a kita ti wagayway, kasla iti naipakasaritaan a wagayway. Ti listaan kadagiti sabali a kita para iti tunggal maysa a pagilian ket nadokumentuan iti maitutop a panid ti plantilia, a kas ti Plantilia:Datos ti pagilian Alemania
alternatibo a kuerdas ti teksto, daytoy a pagpilian a pateg, a nainaganan babaen ti parametro ti |name=, ket inus-usar a panangiparang ti sabali a teksto
size, daytoy pagpilian a pateg ket nainaganan babaen ti parametro ti |size=, ket inus-usar a panangibaga ti kaakaba ken/wenno katayag ti ladawan ti wagayway. Daytoy a parametro ket mainaganan baben ti panagusar ti alagaden nga eskritu ti ladawan.


text:
Gifu
Ti Gifu (岐阜市, Gifu-shi) ket siudad a mabirukan idiay abagatan-tengnga a paset ti Prepektura ti Gifu, Hapon, ken agserbi a kas ti kapitolio ti prepektura. Ti siudad ket nangruna a nagpapael iti pakasaritaan ti Hapon gapu ti lokasionna iti tengnga ti pagilian. Idi las-ud ti paset ti panawen ti Sengoku, dagiti nadumaduma nga apo dagiti mannakigubat, a mairaman ni Oda Nobunaga, ket inusarda ti luagr a kas kuartel iti panagpadas a panangikaykaysa ket panagtengngel iti Hapon. Nagtultuloy a nagdur-as ti Gifu uray idi kalpasan ti panagkaykaysa ti Hapon a kas nangruna a shukuba iti paset ti panawen ti Edo Nakasendō ken kalpasanna, kas maysa kadagiti sentro ti moda iti Hapon. Sakbay a nagbalin a moderno a siudad, daytoy ket paset idi ti dati a Distrito ti Atsumi, ngem naidesignado metten a bugas a siudad babaen ti nailian a gobierno.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b 市のシンボル(市章,市の花・木). City of Gifu Official Web Site (iti Hapon). City of Gifu. Naala idi 26 Disiembre 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Gifu iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Gifu manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti Siudad ti Gifu (iti Hapon)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Davao
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Davao, ket isu dagiti umuna, maikadua ken maikatlo a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Siudad ti Davao iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Siudad ti Davao ket paset idi ti pannakabagi ti Davao del Sur aginggana idi 1972 ken ti Rehion XI manipud idi 1978 aginggana idi 1984, sakbay idi naikkan daytoy ti bukodna a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa, ken nagbutos daytoy kadagiti 2 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti tallo a kongresional a distrito.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbarangay: Poblacion, Talomo
- Populasion (2007): 513,015
-  ^1 Sinukatanna ni Jesus G. Dureza babaen ti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Hunio 16, 1989.
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Agdao, Buhangin, Bunawan, Paquibato
- Populasion (2007): 493,484
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Baguio, Calinan, Marilog, Toril, Tugbok
- Populasion (2007): 356,338
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Congressional Library Bureau. "Roster of Philippine Legislators". Republic of the Philippines, House of Representatives. Naala idi 17 Pebrero 2017.
- ^ a b Official program of the inauguration of the Republic of the Philippines and the induction into office of His Excellency Jose P. Laurel. Bureau of Printing. 1943.
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Lingsat Balabac
Ti Lingsat Balabac (Filipino: Kipot ng Balabak) ket maysa kadagiti lingsat a mangikapet iti Baybay Abagatan Tsina iti Baybay Sulu. Daytoy ket mangisina iti Isla Balabac (probinsia ti Palawan), Filipinas, manipud iti Balambangan ken ti Is-isla Banggi iti amianan ti Borneo a parte ti estado ti Sabah, Malaysia Sabah.[1]
Ti lingsat ket agarup a 50 kilometro (31 mi) iti kalawa nga addaan iti kaadalem iti agarup a 100 metro (330 ft).[2]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lingsat Mindoro – ti sabali pay a lingsat a mangikapet iti Baybat Abagatan Tsina iti Baybay Sulu
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Balabac Strait: Philippines". Geographical Names. Geographic.org. Naala idi 28 Oktubre 2013.
- ^ Pinxian Wang; Qianyu Li (2009). The South China Sea : paleoceanography and sedimentology (Volume 13 nga ed.). Springer. p. 28. ISBN 978-1-4020-9744-7. Naala idi 28 Oktubre 2013.


text:
Tattao a Tagalog
Dagiti Tagalog ket ti kadakkelan nga grupo ti etniko iti Filipinas. Ti nagan a "Tagalog" ket nagtaud iti balikas a taga-ilog a kayatna a sawen "tattao a taga-karayan."
Dagiti met laeng Tagalog ti kasaknapan iti Filipinas, isuda ti mayoridad kadagiti probinsia ti Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, ken Rizal. Adu met ti populasion ti Tagalog kadagiti probisia ti Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Oriental Mindoro, ken ti Metro Manila. Ti mabigbig nga orihinal a taeng wenno lugar dagiti Tagalog ket ti probinsia ti Batangas.


text:
Wikipedia:Pannakatakneng
Ti pannakatakneng ket paset ti nasayaat a pangkukua ditoy Ilokano Wikipedia. Ti annuroten ti pannakatakneng ket isu ti alagaden iti panagkukua no kasano ti pannakitignay dagiti agur-urnos iti Wikipedia. Dagiti agur-urnos ditoy ke naskenda a mangtrato iti tunggal maysa kadagiti panangimutektek ken dayaw. Tapno mataginayontayo ti pakipatengngaan ti isip iti panagpasayaat ti ensiklopedia ken makatulong ti panagtaginayon ti nasayaat nga enbironmento ti panangurnos, dagiti agur-urnos ket naskenda nga agtignay a sitatakneng a nadayaw, natalna ken manangikanada, uray iti las-ud kadagiti nakaro a panakisinnuppiat


text:
Furubira, Hokkaido
Ti Furubira (古平町, Furubira-chō) ket maysa nga ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon. Manipud idi 2016, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,265, ken ti densidad ti populasion iti 17 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 188.41 kuadrado kilometro (72.75 sq mi).[3][4]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakupen ti Furubira ti akindaya a patingga ti amianan nga aplaya ti Peninsula Shakotan a sanguenna ti Baybay ti Hapon. Ti ili ket kaaduan a nabangon iti likmut ti Karayan Furubira, nga agayus manipud kadagiti tangkig ti Peninsula ti Shakotan idiay Babay ti Hapon.[3]
Dagiti kaarruba nga ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Napundar idi ti Furubira a kas maysa kadagiti adu a pagtaengan iti rehion ti pagkalapan ti baramban idi rugi ti Paset ti Panawen ti Edo (1603–1868). Ti ili ket pormal a nainkorporado idi 1902.[3]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Namina idi ti Manganeso iti ulo ti Karayan Furubira; nagsardeng ti panagmina iti ili idi 1984. Ti mina ket mabirukan idiay Inakuraishi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部情報統計局統計課"; naala idi: Abril 25, 2018.
- ^ a b c "古平(町)" [Furubira]. Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2013. OCLC 153301537. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Agosto 25, 2007. Naala idi 2013-07-22.
- ^ 人口と世帯 [Population and households] (iti Hapon). Furubira, Hokkaido, Hapon: Ili ti Furubira. 2013. Naala idi 2013-08-28.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Furubira, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Enero 5
Ti Enero 5 ti maikalima nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 360 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (361 kadagiti bisiesto a tawen).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1917 – Jane Wyman, Amerikana nga aktres, immuna nga asawa ni Ronald Reagan (pimmusay 2007)
- 1928 – Walter Mondale, Amerikano a politiko, maika-42 a Bise Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 2021)
- 1931 – Alvin Ailey, Amerikano a koreograpo (pimmusay 1989)
- 1931 – Robert Duvall, Amerikano nga aktor ken direktor
- 1941 – Hayao Miyazaki, Hapon a direktor ti pelikula
- 1946 – Diane Keaton, Amerikana nga aktres ken direktor ti pelikula
- 1975 – Bradley Cooper, Amerikano nga aktor


text:
Murasaki Shikibu
Ni Murasaki Shikibu (c.973 wenno 978 – c.1014 wenno 1031), ket maysa idi a Hapon a nobelista, mannurat ken mannaniw. Isu ket kaaduan nga ammo a kas ti mannurat ti Ti Sarita ni Genji, a naisurat iti Hapon idi agarup a 1000 ken 1012. Ni Murasaki Shikibu ket naipasngay idi idiay Kioto, Hapon.[1] Birngas ti Murasaki Shikibu; di ammo ti pudno a naganna, ngem mabalin nga isu ni Fujiwara Takako, a naibagbaga iti personal a diario ti korte idi 1007 a kas maysa nga imperial a personal a katakunaynay a balasang iti korte.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Murasaki Shikibu iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Murasaki Shikibu iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Murasaki Shikibu iti Wikisource (iti Ingles)
- Dagiti obra babaen ni Murasaki Shikibu (Open Library)


text:
Tunngal Madanonan ti Paskua
MANIPUD Septiembre, Oktubre, Nobiembre ken Diciembre. Namsek dagiti nakallalagip a pasamak iti biang ti tunggal maysa kadatayo.
Dagitoy met laeng a bulan ti kaadda ti pul-oy-amian a kunada. Kasaur ti awag ti dadduma a lugar. Kasta pay ti masasao a dugudog.
Kalam-ek ngarud ti panawen gapu iti nalamiis nga apiras ti pul-oy manipud iti bigat agingga ti pumarbangon.
Idi dakami ti ubing, adda ti puor iti tunggal pumarbangon. Naigagara a paginuduan tapno parmeken ti lamiis ti bagi. Babbaket, lallakay, ubbing, aggaarimutong iti temtem.
Uso idi ti bunggoy ti ag-caroling – pagpagna nga estaltope. Manumtumbalay kadagiti kabangibang a purok. Awan ti pagtaengan a pilpilienda a pag-caroling-an: nadaeg wenno kadawyan a pagtaengan. Adda kadagiti lumugar ti anag ken espiritu ti Pascua. Uray kababassitan a banag, adda ipaaginaldo dagiti akimbalay kadagiti ag-caroling. Panawen ti Pascua, panagbibinnuray, panagpipinnateg, panagkakappia. Panagyaman.
Adda matandaanak unay a canta iti Pascua. Kaaduanna a naisangrat a macanta kadagiti adda bassit mabalbalinna, isu daytoy:
DAYTOY A BALAY TI NATURONGMI/
BALAY DA NANANG NGA AM-AMMOMI/
ISU NGATAN ‘TAY PAKAGULPIANMI/
‘TAY NAWADWAD NGA AGINALDOMI/
AGINALDO… AGINALDO… AGINALDO…/
ALA, NANANG, MANGBUSBOSKAYO/
URAY NO SENSILIO NO SANGASUDO (sangasako kadagiti mannagangaw)/
URAY NO MAYMAYSA NO PAPEL DE BANCO…/
NGEM URAY NO KUNAMI DAYTOY/
DI MET ISU ‘TAY MAPATULOY/
UMANAY MET LA ‘TA GUSGUSTUEM/
NGA AGTAUD ’TA KAUNGGAN ‘TA PUSOM/
ALA, KARGADOR, AGKUTIKUTIKAN/
DIKA TUMUGAW NGEM TUMAKDERKA/
TA AWATEM TI ITED NI NANANG/
NO BASSIT, AGPANAYONKA/
NGEM NO ADU, AG-DIOS TI AGNGINAKA/
PIEK… PIEK… PIEK, BASSIT PAY LAENG/
KUTAK-KUTAK, AY, MABALBALINEN…
Bassit sa ti naiyawat nga aginaldoda? Nakarkaro manen ti mirduotda no di nagpa-Pascua ti akimbalay ti nag-caroling-anda.
Iparaipusda la ngaruden nga icanta ti:
BULONG TI APATOT/
PASCUAYO A NAIMUT/
UMULOG TI MAKARUROD/
TA PANG-UREK TI SARUKOD…
Panawen ti Pascua. Panawen ti panagpipinnakawan, panagpipinnateg. Lagipen ti pannakaipasngay ti Mannubbot iti Sangalubongan. Naipasngay iti nakanumnumo a lugar idiay Belen.
Naipasngay ti Mannubbot iti Sangalubongan. Isu ti pagubbogan ti kangrunaan nga ayat. Awan ti ayat no adda ti gura nga umuk-ukuok iti kaunggan ti puso. Ti ayat, parmekenna ti guranggura. Adda koma kadatayo amin ti anag ti ayat tapno narungrungbo ti pasangbayentayo a Pascua.
Nalab-ay ti panagbiagmo no bin-ig a kusilap ken ngariet ni manggugura kenka ti makitkitam. Ngem, ti ayat, parmekenna ti gura iti barukongtayo. Lagipentayo ti ayat a namunganay iti pannakaipasngay ti Mannubbot iti Sangalubongan. THE SWEETEST REVENGE IS TO FORGIVE a kuna ni Isaac Friendman.
Di uliten ti biddut a naaramidan tapno di met maabuso ti ayat nga inwayat ken inaramid ti tao a simkenan ti pusona ti ayat ken pannakaaawat. Liklikan ti agbalin a managbasol iti pada a tao tapno dimo maparnuay ti adu a manggurgura kenka. Money buys everything except love, personality, freedom, immortality, silence, peace, character, clear conscience and true friendship, a kuna ni Carl Sandburg, Mannaniw nga Amerikano.
Pasangbayen ngarud ti masasao a Pascua iti laem dagiti pusotayo. Arakopen, ipateg ken riknaen ti anag ti Pascua. Isu, siak, dakayo, isuda, agpipinnategtayo koma tapno naragragsak ti isasangbay ti Pascua kadatayo a sangapada.#


text:
Pavonia multiflora
Ti Pavonia multiflora, makunkuna iti Ingles iti Brazilian candles wenno many flowers, ket ti sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Malva iti Malvaceae. Daytoy ket maysa kankanyon a berde a bassit a mula a patneng iti Brasil.
Makaabot iti katayag iti 1.5–2.5 metro (4 ft 11 in–8 ft 2 in), daytoy ket addaan kadagiti nangisit a berde ken nasileng a bulong. Sukog gayang dagiti bulong, agarup a nga innem a pulgada iti kaatiddog. Dagiti nalabbasit wenno nangisit a derosas a bractea ket palikmutanna ti sukog balisongsong a purpura a nakatakder a sabsabong – agarup a 6 cm iti kaakaba – nga agraman kadagiti rumrummuar a nangisit nga asul nga estambre. Ti paset ti panawen apanagsabong ket kadawyan nga umabot iti naladaw a panagsusulbod aginggana iti nasapa a panagsusuldong, ngem kadagiti nasayaat a kondision daytoy a mula ket mabalin nga agsabong iti amin apaset ti panaglalam-ek.[2]
Daytoy ket kadawyam a maimula a kas masetas kadagititemperado a sona, nga idiay ket makasapul iti nadam-eg nga enbironmento ken kadagiti temperatura iti ngato ti 10 °C (50 °F). Nakagun-od daytoy iti Award of Garden Merit ti Royal Horticultural Society.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Pavonia multiflora". Tropicos. Missouri Botanical Garden. Naala idi 15 Abril 2017.
- ^ Flowers.About.com
- ^ "RHS Plantfinder – Pavonia multiflora Jussieu". Naala idi 18 Abril 2018.
- ^ "AGM Plants – Ornamental" (PDF). Royal Horticultural Society. Hulio 2017. p. 72. Naala idi 21 Abril 2018.


text:
1872
Ti 1872 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 18 – Bertrand Russell, Ingles a lohiko ken pilosopo, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1970)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 4 – Calvin Coolidge, Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1933)
- Hulio 16 – Roald Amundsen, Norwego nga eksplorador ti polar (pimmusay 1928)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 15 – Jose Burgos, padi a Filipino (naipasngay 1837)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1872 iti Wikimedia Commons


text:
Karayan Volga
Ti Volga (Ruso: Bóлra, IPA: [ˈvolɡə] (dengngen)) ket isu ti kadakkelan a karayan idiay Europa iti termino a kaatiddog, ti pagayusan, ken labneng a pagayusan. Daytoy ket agayus ti kaunegan ti tengnga a Rusia, ken nawatiwat a naimatangan a kas ti nailian a karayan ti Rusia. Kadagiti duapulo a kadakkelan a siudad ti Rusia, duapulo ket maysa, a mairaman ti kapitolio ti Moscow, ket mabirukan idiay pagayusan a labneng ti Volga. Adda dagiti kadakkelan a pagurnongan ti danum iti lubong ket mabirukan idiay igid ti Volga. Ti karayan ket adda ti simboliko a kayatna a sawen iti Ruso a kultura ken kadawyan a tinawtawagan a kas ti Volga-Matushka (Volga-ina) iti Ruso a literatura ken sarsarita.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Karayan Volga iti Wikimedia Commons


text:
Brad Pitt
Ni William Bradley "Brad" Pitt (nayanak idi Disiembre 18, 1963) ket Amerikano nga aktor ken produser. Naiyanak ni William Bradley Pitt idiay Shawnee, Oklahoma, kada Jane Etta (nakaiyanakan a nagan iti Hillhouse), ti agbalbalakad iti eskuela, ken William Alvin Pitt, ti nagpatpataray iti kompania ti truk.[1][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Peyser, Andrea (2010). Celebutards. Citadel Press. p. 81. ISBN 978-0-8065-3384-1.
- ^ Bunbury, Stephanie (Disiembre 14, 2008). "The business of being Brad". Sydney Morning Herald.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Brad Pitt iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Brad Pitt iti Wikiquote (iti Ingles)
- Brad Pitt iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Brad Pitt kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Indonesia
Nagsasabtan: 5°S 120°E / 5°S 120°E
Ti Indonesia, opisial a ti Republika ti Indonesia (Indones: Republik Indonesia), ket ti naturay nga estado idiay Abagatan a daya nga Asia ken Oceania. Ti Indonesia ket maysa a purpuro a buklen dagiti rinibu nga isla.[9] Daytoy ket sakupenna dagiti 33 a probinsia ken 1 nga Espesial nga Administratibo a Rehion (para iti panangituray babaen ti sakbay ti kolonia a monarkia) nga addaan iti nakarkulo a populasion iti sumurok a 252 a riwriw a tattao, ken mangaramid daytoy iti maikapat a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Ti republika a porma ti gobierno ti Indonesia ket buklen ti nabutosan a lehislatura ken presidente. Ti kapitolio a siudad ti pagilian ket ti Jakarta. Ti pagilian ket makibinningay kadagiti daga a pagbeddengan iti Papua Baro a Guinea, Daya a Timor, ken Malaysia. Dagiti dadduma pay a kaarrubana a pagilian ket mairaman ti Singapur, ti Filipinas, Australia, Palau, ken ti Indiano a teritorio ti Is-isla ti Andaman ken Nicobar. Ti Indonesia ket ti nagpundar a kamemng ti ASEAN ken kameng dagiti nangruna nga ekonomia ti G-20. Ti ekonomia ti Indonesia ket isu ti maika-16 a kadakkelan babaen ti nominal a GDP.
Ti purpuro ti Indonesia ket nangruna idin a rehion iti panagtagilako manipud idi maika-7 a siglo, idi ni Srivijaya ken kalpasanna ni Majapahit ket nakipagtagilako iti Tsina ken India. Dagiti lokal nga agturturay ket nagin-inutda a nangala kadagiti gangganaet a modelo ti kultura, relihion ken politika manipud kadagiti nasapa a siglo, ken nagrang-ay dagiti pagarian ti Hindu ken Budista. Ti pakasaritaan ti Indonesia ket naimpluensian babaen dagiti gangganaet a bileg a nagay-ayat kadagiti masna a rekursona. Dagidi Muslim a nagtagtagilako ket nagiyegda ti kaaduan nga Islam, bayat a dagidi bileg ti Europa ket nagiyegda iti Kristianidad ken naglalabanda tapno bukbukodanda ti panagtagilako kadagiti Is-isla ti Rekado ti Maluku idi las-ud ti Panawen ti Panagduktal. Kalpasan ti tallo ket gudua a sigsiglo iti Kolonialisno nga Olandes, ti Indonesia ket nakaala met iti pannakawayana kalpasan idi Sangalubongan a Gubat II. Ti pakasaritaan ti Indonesia ket nariron kalpasanna daytat, nga adda met dagiti karit nga inyeg dagiti masna a didigra, adu a panagpapatay, panagbalintungeg, separatismo, ti proseo ti demokratisasion, ken dagiti paset ti panawen iti napardas a panagbaliw iti ekonomia.
Ti Indonesia ket buklen dagiti ginasut a naisangayan a patneng a grugrupo ti etniko ken lingguistika. Ti kadakkelan – ken katurayan iti politika – ket ti etniko a grupo ti Habanes. Napadur-as met ti nagbibingayan nga identidad, a naipalawag babaen ti nailian a pagsasao, dibersidad ti etniko, kaadu ti relihion iti kaunegan ti kaaduan a populasion ti Muslim, ken ti pakasaritaan ti kolonialismo ken iti rebelion a naisuppiat iti daytoy. Ti nailian a sasao ti Indonesia ket ti, "Bhinneka Tunggal Ika" ("Panagkaykaysa iti Dibersidad" literall a, "adu, ngem maymaysa met"), ket mangibagbaga ti dibersidad a nangsukog iti pagilian. Uray ti dakkel a populasianna ken dagiti rehion a napusek iti populasion, ti Indonesia ket addaan iti nawatiwat a luglugar iti kaatapan a mangsuporat ti maikadua a kangatuan nga agpang iti biodibersidad iti lubong. Ti pagilian ket addaan iti adu a masna a rekurso, ngem adu pay met laeng dagiti napanglaw.[10][11]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Indonesia". Pancasila (Country Studies nga ed.). US Library of Congress.
- ^ Vickers, p. 117
- ^ "Population". www.bi.go.id (iti Indones). Bank Indonesia. 30 Hunio 2014. Naala idi 9 Septiembre 2014.
- ^ a b c "Indonesia". International Monetary Fund. Naala idi 27 Oktubre 2013.
- ^ "Gross domestic product 2013" (PDF). World Bank. Naala idi 2 Hulio 2014.
- ^ "GDP per capita, PPP (current international $)". World Bank. Naala idi 2 Hulio 2014.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "Human Development Reports 2014" (PDF). United Nations. Naala idi 25 Hulio 2014.
- ^ "The Naming Procedures of Indonesia’s Islands", Tenth United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names, New York, 31 Hulio – 9 Agosto 2012, United Nations Economic and Social Council
- ^ "Poverty in Indonesia: Always with them". The Economist. 14 Septiembre 2006. Naala idi 26 Disiembre 2006.; correction.
- ^ Guerin, G (23 Mayo 2006). "Don't count on a Suharto accounting". Asia Times Online. Hong Kong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Friend, T. (2003). Indonesian Destinies. Harvard University Press. ISBN 0-674-01137-6.
- Ricklefs, M. C. (1991). A History of Modern Indonesia since c.1300, Second Edition. MacMillan. ISBN 0-333-57689-6.
- Schwarz, A. (1994). A Nation in Waiting: Indonesia in the 1990s. Westview Press. ISBN 1-86373-635-2.
- Taylor, Jean Gelman (2003). Indonesia: Peoples and Histories. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-10518-5.
- Vickers, Adrian (2005). A History of Modern Indonesia. Cambridge University Press. ISBN 0-521-54262-6.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Indonesia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Indonesia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Gobierno
- Gobierno ti Indonesia
- Ministro ti Sekretario ti Estado (iti Indones)
- Sentro ti Estadistiko
- Hepe ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
- Sapasap a pakaammo
- Indonesia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Indonesia manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Indonesia iti Curlie (iti Ingles)
- Bariweswes ti Indonesia BBC News
- Indonesia iti Encyclopædia Britannica
- Wikimedia Atlas iti Indonesia
- Opisial a sitio ti Turismo ti Indonesia
- Key Dagiti padto ti Panagdur-as para iti Indonesia
- Dagiti artikulo nga aglaon iti teksto ti pagsasao a Kawi
- Indonesia
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Pagpagilian ti G20
- Pagpagilian ti G15
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1949
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Malayo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania


text:
Pagsasao nga Airoran
Ti pagsasao nga Airoran ket ti pagsasao idiay Indonesia, a naisasao idiay lugar ti amianan nga aplaya ti akinbaba a Karayan Apauwer ti Papua (Irian Jaya), kadagiti purok ti Subu, Motobiak, Isirania, kdpy. Daytoy ket managbaliw manipud kadagiti sabali a sasao a Kwerba, ngem nalawag a maikabagian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Airoran iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Airoran". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Clouse, Duane, Mark Donohue and Felix Ma. 2002. "Survey report of the north coast of Irian Jaya."[1]
- Dagiti rekurso ti OLAC a maipanggep iti pagsasao nga Airoran


text:
Adrien Brody
Ni Adrien Brody (naiyanak idi Abril 14, 1973) ket maysa nga Amerikano nga aktor. Isu ket nagbalin a popular kalapsan iti panagbidana iti pelikula ni Roman Polanski iti The Pianist (2002), ken isu ti nangabakanna ti Kalaingan nga Aktor iti tawen iti 29, ken mangaramid daytoy kaniana iti kaubingan nga aktor a nangabak iti daytoy a kategoria. Ni Brody pay ti is-isu a lalaki nga Amerikano nga aktor a nakaawat iti César Award ti Pransia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Adrien Brody iti Wikimedia Commons
- Adrien Brody iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Adrien Brody iti AllMovie


text:
Rehion ti Kansai
Ti rehion ti Kansai (関西地方, Kansai-chihō) wenno ti rehion ti Kinki (近畿地方, Kinki-chihō) ket naisanglad idiay rehion ti abagatan a tengnga ti kangrunaan nga isla ti Honshū iti Hapón.[1] Daytoy a rehion ket iramanna dagiti prepektura ti Mie, Nara, Wakayama, Kyoto, Osaka, Hyōgo, kenShiga. No sinoman ti agtalek ti paggiddiatan, ti Fukui, Tokushima ken ti pay Prepektura ti Tottori ket mairamanda pay. upay ti balikas a "Kansai" ken "Kinki" ket nabaliwan kadagiti napalabas a pakasaritaan, iti moderno a kontesto, dagitoy dua ket agpadpada a maymaysa. Ti urbano a rehion iti Osaka, Kobe ken Kyoto (Keihanshin rehion) ket isu ti maikadua a kaaduan ti populasion idiay Hapón kalpasan ti Kalatakana Lugar ti Tokyo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kansai" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 477, p. 477, iti Liblibro ti Google.


text:
Plantilia:IMDb nagan
IMDb nagan iti Internet Movie Database (iti Ingles)
Daytoy ti plantilia nga agpataud kadagiti silpo iti Internet Movie Database para kadagiti nagan ti tattao iti pelikula. Daytoy ket nasken laeng a mausar ti paset "dagiti silpo ti ruar" ti maysa nga artikulo.
- Ti mangisilpo ti obra (pelikula/sine, Telebision wenno programa ti Web/serie, ay-ayam a video, kdpy.), usaren ti {{IMDb titulo}}.
- Ti mangisilpo ti naisangayan nga episode ti telebision wenno episode ti serie ti Web, usaren ti {{IMDb episode}}.
- Ti mangisilpo ti maysa listaan ti episode, usaren ti {{IMDb episodes}}.
- Ti mangisilpo ti kompania, usaren ti {{IMDb kompania}}.
- Ti mangisilpo ti karakter, usaren ti {{IMDb karakter}}.
- Ti mangisilpo ti gunguna, usaren ti {{IMDb gunguna}}.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ti parametro ti required ket ti numero ti ID . Ti plantilia ket usarenna ti titulo ti artikulo a kas ti angkla a teksto:
* {{IMDb nagan |ID}} * {{IMDb nagan | id = ID }}
Ti panangisilpo ti teksto iti sabali ngem ti nagan ti artikulo, usaren ti maikadua a parametro:
* {{IMDb nagan|ID |Nagan}} * {{IMDb nagan | id = ID | name = Nagan}}
Ti panangisilpo ti teksto manipud ti datos idiay Wikidata, saan nga agusar ti aniaman a parametro:
* {{IMDb nagan}}
Daytoy ket mabalin a mausar no ti panid ti Wikipedia ket aglaon kadagiti pangrikep ti panangipalpalawag; kas pagarigan ti panid ti John Smith (aktor) usaren ti
{{IMDb nagan|0808774|John Smith}} tapno adda ti "John Smith iti Internet Movie Database (iti Ingles)" embes a ti "John Smith (aktor) iti Internet Movie Database (iti Ingles)". Daytoy ket nasken no kayat ti aginayon ti maysa a silpo ti IMDb iti maysa nga artikulo a maipanggep sabali a tao weeno banag ngem ti naisilpo a tao (kas pagarigan, no iramannmo ti silpo ti IMDb para kenni Bette Davis iti artikulo ni Joan Crawford , nasken nga inaganam ti nagan ni Bette Davis a kas ti teksto para iti silpo nga agus-usar it idaytoy a pagpilian).
Ti parametro ti
|section= ket mabalin nga iyasentar iti
award (mapili pay ti
awards) wenno
bio (mapili pay ti
biography) tapno maisilpo kadagiti gunguna wenno biograpia a paset para iti dayta a tao.
{{IMDb nagan|0000008|Marlon Brando|section=award}}mangited ti:
- Dagiti gungguna para ken ni Marlon Brando iti Internet Movie Database (iti Ingles)
{{IMDb nagan|0000008|Marlon Brando|section=bio}}mangited ti:
- Biograpia para ken ni Marlon Brando iti Internet Movie Database (iti Ingles)
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti IMDb nagan
Daytoy a plantilia ket agpataud kadagiti silpo iti Internet Movie Database para kadagiti nagan ti tattao ti pelikula.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Sasao a Tanap Dandanaw
Ti sasao a Tanap Dandanaw ket ti bassit a pamilia ti sasao a Papuano. Tentatiboda idi nga ingrupo babaen ni Stephen Wurm iti sasao a Tor iti bukodna a singasing ti Trans–New Guinea. Saan a nakabiruk ni Clouse (1997) ti ebidensia iti pannakaikapet ti sasao a Tor ken ingrupona ida iti sasao a Luek Geelvink. Indasig ni Malcolm Ross dagiti pagsasao a kas nawaya a pamilia.
PannakaidasigUrnosen
Dagiti nodo ti agpang ti pamilia ni Wurm ket naikabil iti napuskol iti kladograma dita baba:
Dagiti pangsandiUrnosen
Dagiti pangsandi a kinonstrukto manen ni Ross para iti proto-Tariku ket,
Ti maitunos a pangsandi nga "I" ken "thou" ket dagiti proto–Daya a Tanap Danaw ti *a, *do, ti Awera ti yai, nai (ti naududiket manipud iti *dai; iyasping pay ti e "we"), ken ti Rasawa ti e-, de-. Saan a makibinningay ti Saponi kadagiti pangsandi iti pamilia a Tanap Dandanaw; pudno a dagiti pangsandina iti mamire "I, we" ken ba "thou" ket palagip iti proto–Daya nga Ulo ti Billit ti *meme "we" ken *ba "thou". Nupay kasta, makibinningay iti kagudua dagiti batayan a leksiko ken bokabulario ti Saponi iti Rasawa, ken inbati ni Ross iti pamilia ti Tanap Dandanaw aginggana intono malpas ti adu a panagsukisok. Ti pagsasao a Tause ket dati pay idi a naigrupo kadagiti grupo ti Tariku ti sasao a Tantanap Dandanaw. Inyakar ni Ross daytoy iti Sasao a Daya nga Ulo ti Billit – Sentani gapu iti batayan dagiti panagpapada ti pangsandi; ninamnamana a daytoy ket mangital-o iti ad-adu pay a panagsukisok.
PonolohiaUrnosen
Inbagbaga da Clouse ken Clouse (1993) nga adu kadagiti sasao a Tantanap ket makibinningayda kadagiti nadumaduma a saan a kadawyan a langa ti ponolohia. Bayat a ti sasao a Papuano ket kadawyan nga addaan kadagiti saan a basbassit a dua nga agpaagong a ponema, daytoy ket saan a kastoy a kaso para iti sasao a Tantanap Dandanaw. Ngem adda met dagiti agpaagong a ponetiko kadagiti kaaduan a sasao a Tantanap Dandanaw, saanda nga aggiddiat kadagiti maitunos a nabosesan a maipasardeng a panagsardeng. Ti Doutai, Sikaritai ken Obokuitai awananda pay kadagiti agpaagong a ponetiko. Iti pay maipatinayon, awan kadagiti pagsasao a Tantanap Dandanaw iti addaan iti likido a ponema. Kinonstrukto manen ni Clouse (1997) ti tinaudan ti Tantanap Dandanaw ti tipolohiko ti naisangayan nga imbentorio ti konsonante, nga intero a mangbukel kadagiti panagpasardeng, /p, t, k, b, d/.
Adu kadagiti pagsasao ket addaanda kadagiti nangato a nakonstrikto a (naprikatibo) paaweng; iti Doutai ken Kirikiri dagitoy ket mangbukel kadagiti naisina a ponema manipud iti /i/ ken /u/. Dagiti naiprikatibo a paaweng ket mabalin a kasla napadur-as manipud iti pannakaikkat ti sumagruno a konsonante.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Lakes Plain". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Clouse, Duane A. (1997). Karl Franklin (ed.). "Towards a reconstruction and reclassification of the Lakes Plains languages of Irian Jaya". Papers in New Guinea Linguistics. 2: 133–236. ISSN 0078-9135. OCLC 2729642.
- Clouse, Heljä; Duane A. Clouse (1993). "Kirikiri and the western Lakes Plains languages: selected phonological phenomena". Language and Linguistics in Melanesia. 24: 1–18. OCLC 9188672.
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0-85883-562-2. OCLC 67292782.
- Silzer, Peter; Heljä Heikkinen (1991). Index of Irian Jaya languages (Second nga ed.). Jayapura: University Cenderawasih and Summer Institute of Linguistics. OCLC 26368341.


text:
Kitaen ti Balansem
Dagiti Saludsod a Masansan a Madamag
Dagiti Plete ken Babayadan
1. Mano ti pasahek?
Tapno maammuan ti pasahem, maidawat a pindutem ti sumaruno a link:
Taripa ti Plete ti Siudad ken County ti Honolulu
2. Ania ti nakadeposito a gatad?
Ti HOLO kard ket mabalin nga aglaon iti maysa a pass wenno nakadeposito a gatad iti maysa a naka-link nga account. Ti Nakadeposito a gatad ket maysa nga elektroniko nga alternatibo ti kuarta. Ti maysa nga "smart kard" a naglaon iti maysa a microchip ket maikonekta iti maysa nga account nga agpada a makaideposito iti elektroniko a kuarta ken makaiproseso kadagiti pinansial a transaksion. Mabalin pay kagiddan daytoy ket depositoam ti accountmo iti pass.
No usarem ti HOLO, sukimaten nga umuna ti validator ti accountmo tapno maammuan no addaanka iti balido a pass. Kalpasanna, no awan ti pass mo iti accountmo, sukimatenna no addaanka iti umanay a gatad a pangbayad iti pasahem ken ikaltasna ti pasahem no adda.
3. Adda kadi dagiti babayadan wenno singir iti serbisio?
Awan ti regular a babayadan wenno singir iti serbisio iti panangusar iti HOLO. Nupay kasta, adda ti $2 a maminsan a masingir para iti kasukat a kard, ken $2.75 a kababaan no agload wenno agreload kadagiti retail a lokasion. Kalpasan ti umuna a panawen ti panagrugi, ti balorton ti kard ket $2.
4. Adda pay laeng kadi dagiti programa para ti panagibunong ti libre a plete wenno plete ti nababa ti sueldona?
Adda pay laeng dagiti agdama a programa para iti senior, baldado, TheHandi-Van, Medicare ti U.S. ken dagiti programa a subsidio iti pass ti bus para kadagiti indibidual a kualipikado para kadagiti programa. Dagiti pasahero a senior ken baldado nga addaan iti napalaka a plete a HOLO kard ket addaan iti kanayonan a bentahe a loadanda dagiti passda ken gatad iti elektroniko a wagas wenno kadagiti kasali a retail a lokasion.
5. Ikkatendanton kadi dagiti tiket ken pass?
Wen, planomi nga ikkaten ti papel nga inaldaw a pass ken binulan a pass ngem saanmi pay a naikeddeng no kaano. Mablin nga ikkatenmi dagitoy iti tawen 2019.
Gumatang, Agnayon iti Gatad wenno Makaala iti Pass
1. Kasanoak a makaala iti inaldaw a pass?
Ti masapulmo laeng nga aramiden ket aglugan. Tunggal agplete, mapan ti kuartam iti maysa a pang-inaldaw a pass. Agbayad iti dua a biahe iti maysa nga aldaw, makaalaka iti maysa a pang-inaldaw a pass ken libren dagiti dadduman a panagsakaymo agingga iti sumaruno nga aldaw. Ti bisa para iti pang-inaldaw a pass ket manipud 3:00 am iti umuna nga aldaw agingga iti 2:59 am iti sumaruno.
2. Bumisbisitaak laeng, masapulko kadi ti HOLO kard?
Aloha! Saan, ngem no agbayagka iti ili ken namnamaem a masansan nga agluganka, nasaysayaat a mangalaka iti HOLO kard tapno makatipidka. Iti panagusar iti HOLO kard, makaalaka iti maysa a pang-inaldaw a pass kalpasan nga agbayadka iti dua a panagsakay iti maysa nga aldaw. Wenno, mabalinmo laeng nga usaren ti gatad a nakadeposito iti accountmo tapno gumatang iti one way a tiket inton i-tapmo ti HOLO kard iti aniaman nga on-Board reader ken kadagiti istasion ti tren iti masanguanan. Mabalinmo met ti gumatang kadagiti HOLO kard kadagiti kasali a retailer, ken iti opisina ti TheBus Pass, uray pay kadagiti Ticket Vending Machine (TVM) iti masanguanan kadagiti istasion ti tren iti masakbayan.
3. Sadino ti mabalin a pakaalaak iti HOLO kard? Mabalinko kadi nga ipabuson daytoy kaniak?
Nangrugi a mailako dagiti HOLO kard ti nataengan kadagiti lokal a kasali a retailer idi otonio ti 2019. Maidawat a bisitaem ti websitemi tapno makitam dagiti lokasion kas sumalida. Sidadaan dagiti kard a para iti Senior, Agtutubo, Baldado, Medicare iti Opisina ti TheBus Pass. Dagiti Satellite City Hall ket mangipaay met kadagiti kard a para iti Senior, Agtutubo ken Nataengan iti masanguanan. Nangrugi a maibunong dagiti HOLO kard ti TheHandi-Van idi kalgaw ti 2020. Masarakan dagiti lokasion ken mapa iti www.holocard.net. Dispensarem, saan a sidadaan dagiti kard babaen iti koreo.
4. Sagmamano ti HOLO kard?
Adda ti $2 a singir para kadagiti baro ken kasukat a HOLO kard. Bayat ti damo a panawen ti panagiwaras, dagiti kard ket libre.
5. Umaw-awatkayo pay kadi iti kuarta?
Wen. Mabalinmo pay laeng ti agusar iti kuarta tapno gumatang iti one way a panaglugan iti TheBus ken iti masanguanan kadagiti nakaiskediul a panaglugan iti TheHandi-Van. Mabalinmo met a reloadan ti HOLO kardmo babaen iti kuarta iti uray ania a retail a lokasion a nakalista iti daytoy a website mi kairamanan ti Times ken Foodland. Opisina ti TheBus Pass idiay Kalihi Transit Center ken kadagiti Ticket Vending Machine (TVM) kadagiti istasion ti tren iti masanguanan.
6. Makagatangak pay kadi iti binulan a pass?
Babaen iti HOLO kardmo mabalinka a gumatang iti binulan a pass kadagiti kasali a retailer, ken iti Opisina ti TheBus Pass idiay Kalihi Transit Center. Mabalinmo pay ti ag-sign up iti accountmo para iti autoload tapno awtomatiko a maloadan ti binulan a passmo para kenka ken ikaltas daytoy iti credit wenno debit kardmo. Mabalinmo pay ti mangi-load iti gatad iti kastoy a wagas.
Panangawat iti HOLO kard
1. Masapulko kadi ti ag-tap tunggal agluganak? Masapulko met kadi ti ag-tap off?
Wen – ti panag-tapmo ket pammaneknek iti panagbayad. I-tapmo ti kardmo iti validator ti HOLO kard a masarakan iti pagserrekan ti bus, iti maysa a device nga us-usaren ti drayber ti TheHandi-Van ken kadagiti faregate validator a dandanin maikabil kadagiti istasion ti tren iti tunggal kanito nga agluganka iti bus wenno tren. Urayem agingga a makitam ti shaka sign wenno mangngegmo ti uni ti ukulele. Daytoy ti mangipakaammo a nabayadanen ti pletem.
No makakitaka iti senyales a mangipakita iti "Naawaten ti bayad" ti kayat a sawen dayta ket nabasan ti kardmo ken mabalinmon ti agtuloy. Addaantayo iti passback feature a ti kayatna a sawen ket saan a mabalin a masingir iti mamindua a daras ti kardmo iti isu met laeng a validator iti baet ti dua laeng minuto. Daytoy ti mangisigurado a saan a madoble ti masingir kenka ngem kaipapananna pay a saanmo a mabalin ti agbayad iti nasursurok ngem ti plete babaen iti maymaysa a kard.
Saanmon a masapul ti ag-tap inton bumabaka iti TheBus wenno iti TheHandi-Van. Inaramidmi ti kabaelanmi a mapasimple a talaga ti HOLO. Kadagiti istasion ti tren iti masanguanan, masapolmo nga i-tap ti HOLO kardmo tapno makastrek ken makaruarka. Masingirka para iti biahem apaman a sumrekka.
2. Ania dagiti benepisio ti HOLO kard? Ania ti nakaidumaanna daytoy manipud iti agdama a sistema?
Isu latta ti plete, ken balido latta dagiti pass para iti isu met laeng a tiempo ita. Ti HOLO ket nasaysayaat laeng a wagas ti panagbayad iti pletem ken pinalakami pay daytoy para kadagiti agus-usar iti pang-inaldaw a pass babaen iti feature nga "Makaala iti Pang-inaldaw a Pass". Iti HOLO:
- I-tapmo ti HOLO kardmo iti pangbasa iti HOLO no agluganka ti bus wenno iti TheHandi-Van wenno kadagiti istasion ti tren iti masanguanan tunggal agluganka.
- Mabalinmo a maprotektaran ti balansem manipud iti pannakapukaw wenno pannakatakaw babaen iti panangirehistro iti kardmo iti website ti HOLO (www.holocard.net)
- Mabalinmo ti makaala iti pang-inaldaw a pass imbes a gumatangka saksakbay iti pang-inaldaw a pass…Saanka nga agbayad iti nasursurok ngem iti gatad ti pang-inaldaw a pass iti maysa nga aldaw.
- Ti binulan a pass ket mabalin nga i-load iti accountmo online, kadagiti kasali a lokal a retailer ken iti opisina ti TheBus pass.
- Mabalinmo ti umakar iti aniaman a TheBus, TheHandi-van wenno iti istasion ti tren iti masanguanan babaen iti panangusarmo iti HOLO kardmo.
3. Masapulko kadi ti mangala iti HOLO kard?
Saan, mabalinmo latta ti agusar iti kuarta no sumakayka iti TheBus ken TheHandi-Van ngem masapulmo ti HOLO kard no agsakayka iti tren. Pagtipidennaka ti HOLO kardmo iti kuarta babaen iti panangala iti pang-inaldaw a pass kas agluganka ken saanmo a masapul ti agbayad ti nasursurok ngem iti kasapulan.
4. Palagipannak kadi ti HOLO no nababan ti balansek?
No nababan ti balansem, makakitaka iti duyaw a pakdaar iti akinngato a kannigid a suli ti validator kalpansanka nga ag-tap
5. Kasanoak a makaala iti HOLO kard?
Pangngaasim ta kitaem ti website-mi para kadagiti lokasion ti retail tapno makaala iti HOLO kard a pangnataengan. Para kadagiti senior (nalablabes ngem 65), agtutubo (agtawen 6-18), kualipikado a baldado ken agus-usar iti Medicare, maidawat a bisitaenyo ti opisina ti TheBus pass idiay Kalihi Transit Center ket itugotyo ti balido nga ID (ken dagiti balido a dokumento para iti Medicare ken baldado) tapno makaala iti kard. Iti masanguanan, dagiti agusar a senior, agtutubo ken nataengan ket mabalin a makaala pay kadagiti kard kadagiti Satellite a City Hall.
6. Adda kadi panagpaso dagiti HOLO kard?
Saan nga agpaso dagiti kard. Dagiti pisikal a kard ket agpaut iti kababaan ti 5 a tawen, no laketdi saanmo nga abutan wenno dadaelen dagitoy.
7. Mabalin kadi nga ikabil ti HOLO kardko iti pitakak?
Panangimaton iti HOLO Account
1. Nasken kadi nga irehistrok ti HOLO kardko?
Ti maysa kadagiti kasayaatan a feature ti HOLO kard ket ti pannakaprotekta ti kuartam no kas pangarigan ket mapukaw wenno matakaw ti kardmo. Ngem no kayatmo daytoy a proteksion, masapulmo nga irehistro ti kardmo iti www.holocard.net
Ti panangirehistro iti kardmo ket addaan iti adu a pagimbagan:
- Proteksion ti kard ken account - No mapukaw wenno matakaw ti kardmo, nalakam nga i-deactivate ti kard, agset-up iti baro a kard nga addaan akses iti agdama a passmo ken wenno iti gatad a nakadeposito.
- Ag-reload ken gumatang kadagiti pass online.
- I-set-up ti autoload.
- Nalakam nga imatonan ti adu a kard para iti pamilia wenno grupo.
2. Natalged kadi ti pinansial nga impormasionko?
Wen. Ti personal a datos ken impormasion ti bangkom ket adda iti natalged a database ken saan nga iti mismo a kard. Ti database ti HOLO ket saan nga agidulin kadagiti numero ti kredit kard, kadagiti token laeng ken ti maudi nga uppat a numero ti kredit wenno debit kard tapno pagbasaram.
3. Ania ti personal nga impormasion ti alaen ti HOLO?
No piliem nga irehistro ti HOLO kardmo, dawatenmi ti nagan ken apelyidom ken ti email addressmo. Usarenmi ti anonymous a datos ti panagbiahem (makita a kadua dagiti panagbiahe dagiti dadduma nga agluglugan) tapno nalawlawag ti pannakaawatmi iti rideship trends ken tapno matulongankami a mangpasayaat iti serbisiomi. Babaen iti pammalubosmo, usarenmi ti datos ti transaksionmo tapno matulonganka inton umawagka kadakami maipapan iti saludsod a mainaig iti accountmo.
4. Kasapulak kadi ti smartphone wenno internet tapno mausarko ti HOLO?
Saan, saanmo a kasapulan ti website ti HOLO tapno mausarmo ti HOLO. Mabalinmo met a reloadan ti HOLO kardmo kadagiti kasali a lokal a retailer, iti Opisina ti TheBus Pass idiay Kalihi Transit Center, ken babaen iti panagtawag iti 808-768-HOLO Lunes agingga’t Biernes manipud 7:30 ti bigat agingga’t 4:00 ti malem.
5. Kasapulak kadi ti account iti bangko para iti HOLO?
Saan, saanmo a kasapulan ti account iti bangko tapno mausar ti HOLO. Mabalinmo ti gumatang ken agreload kadagiti kard babaen iti panagusar iti kuarta iti aniaman kadagiti kasali a retailer Sentro ti Serbisio iti Kostumer ti TheBus ken kadagiti Ticket Vending Machine (TVM) iti masanguanan kadagiti istasion ti tren iti masakbayan.
6. Mabalinko kadi a bayadan ti nasursurok ngem maysa a plete ti aglugan babaen iti kardko?
Saan. Tunggal maysa nga agtawen iti 6 ken agpangato iti grupom wenno pamiliam ket masapulda ti bukodda a HOLO kard tapno pagbayad iti plete. Nupay kasta, nalakam nga imatonan ti adu a kard babaen iti HOLO account iti website ti HOLO (www.holocard.net).
7. Mabalinko kadi ti agbayad babaen iti teleponok?
Saan pay, ngem namnamaenmi nga iyeg daytoy nga opsion kenka iti masanguanan. Mabalinmo a loadan iti gatad ti HOLO kardmo babaen iti teleponom babaen iti panang-akses iti accountmo idiay mobile a website www.holocard.net
8. Kasanok nga i-load ti kuarta wenno ti pass iti kardko?
Adda uppat a wagas ti panag-load iti kuarta iti HOLO kardmo:
- Idiay www.holocard.net
- Babaen iti panagtawag idiay 1-808-768-HOLO (4656)
- Iti uray ania nga tiendaan iti retail a networkmi
- Iti Opisina ti TheBus Pass idiay Kalihi Transit Center
- Kadagiti ticket vending machine iti istasion ti tren iti masakbayan
Babaen iti HOLO kardmo mabalinka a gumatang iti binulan a pass kadagiti kasali a retailer, ken iti Opisina ti TheBus Pass idiay Kalihi Transit Center. Mabalinmo pay ti ag-sign up iti accountmo para iti autoload tapno awtomatiko a maloadan ti binulan a passmo para kenka ken maikissay daytoy iti credit wenno debit kardmo. Mabalinmo pay ti mangi-load iti gatad iti kastoy a wagas.
9. Adda kadi ti kababaan a gatad ti load?
Adda ti $2.75 a kababaan no agloadka iti kuarta iti HOLO kardmo.
10. Kasanok a makita ti balanse iti kardko wenno ti nabatbati pay nga oras iti passko?
Mabalinmo a kitaen ti balansem iti HOLO kardmo wenno ti pass idiay www.holocard.net, wenno babaen iti telepono idiay 1-808-768-HOLO (4656).
11. Mabalinko kadi nga i-set up ti HOLO nga awtomatiko nga agnayon iti kuarta iti kardko no nababan ti balansek?
No irehistrom ti kardmo online, mabalinmo nga i-set up ti autoload, nga agikabil iti kuarta iti HOLO kardmo tunggal bumaba ti balansem iti labes ti pagpatinggaan a gatad nga ikabilmo a mabalin kas kababa ti $2.75. Mabalinmo nga i-set ti gatad a mai-load iti kardmo iti gatad nga agrugi iti $5.00 no madanonna ti pagpatinggaan; iti daytoy a wagas, saanka pulos a maawanan iti pasahe.
12. Mabalinko kadi ti agiyakar iti balanse manipud iti dua a kard?
Wen! Mabalinmo ti agiyakar kadagiti pondo manipud kadagiti kard nga adda iti uneg ti account mo wenno umawagka laeng kadakami iti 1-808-768-HOLO (4656).
Serbisio iti Kostumer
1. Sadino ti personal a pakaalaak iti serbisio iti kostumer?
No kayatmo ti makaala iti personal a tulong, mabalinmo ti mapan iti maysa kadagiti opisinami:
- Ti Opisina ti TheBus Pass, Kalihi Transit Center, 601 Middle Street, Honolulu, HI ket silulukat kadagiti aldaw ti lawas manipud 7:30 ti bigat agingga 4:00 ti malem.
- Ti grupomi iti serbisio iti kostumer ti HOLO ket sidadaan babaen iti telepono iti 1-808-768-HOLO (4656) manipud 7:30 ti bigat agingga’t 4:00 ti malem Lunes agingga’t Biernes.
2. Kasanok nga ireport no napukaw wenno natakaw ti kardko?
No inrehistrom ti HOLO kard ken napukaw daytoy wenno natakaw, ipakaammom a dagus kadakami babaen iti panag-log in iti account mo ken panangpilim iti “Ireport ti Napukaw wenno Natakaw” iti website ti HOLO www.holocard.net, wenno umawagka kadakami iti 1-808-768-HOLO (4656). Ti balanse ti nakarehistro a kard ket naprotektaran no man mapukaw wenno matakaw daytoy. No inreportmo a napukaw wenno natakaw ti kardmo, ma-deactivate dayta a kard ken mabalin nga iyakar ti balansem iti maysa a baro a kard.
3. Kasanok a masubli ti kuartak kalpasan a mapukaw wenno matakaw ti kardko?
No nakarehistro ti kardmo, mabalinmi nga iyakar ti kuarta wenno pass iti kasukat a HOLO kard, apanmo alaen ti kard iti maysa a kasali a retailer wenno iti Opisina ti TheBus Pass idiay Kalihi Transit Center kalpasanna umawagka kaniami iti 1-808-768-HOLO(4656) wenno mapanka online iti www.holocard.net. Dagiti kard ket agbalor iti $2 tunggal maysa.
4. Apay ta na-block ti kardko?
Dagiti kard ket ma-block babaen iti akin-iggem iti account no kiddawenda iti ahente ti serbisio iti kostumer iti 808-768-4656(HOLO) wenno mabalinmo mismo nga i-block ti kardmo idiay www.holocard.net
No ma-block ti maysa a kard, maiyapan daytoy iti maysa nga "hotlist". Ti kaipapananna daytoy ket no mai-tap daytoy iti pangbasa iti kard adda negatibo nga uni ken saan a makabayad ti kostumer para iti pasaheda babaen iti HOLO kard.
Mai-block met dagiti kard babaen iti sistema no mausar ti kard nga addaan iti kurang a pondo. Iti kastoy a kaso, maibilang ti kard a nagbalin a "negatibo". No agbalin a "negatibo" ti kard masapul a loadan ti agus-usar ti kard tapno mabayadan ti negatibo a gatad ken agnayon iti umanay a pondo tapno makalugan manen.
5. Kasanok nga ikkaten ti pannaka-block ti kardko?
Mabalinmo nga ikkaten ti pannaka-block ti kardmo babaen ti panagtawag iti Call Center ti HOLO iti 808-768-4656(HOLO). No ma-block ti kard gapu iti kurang a gatad, mabalinmo ti agnayon iti gatad idiay www.holocard.net wenno iti lokal a retailer.
6. Ania ti mapasamak no i-deactivateko ti kardko?
Agtalinaed ti balansem iti HOLO accountmo. Temporariomi laeng ang i-shut off dayta a kard tapno awan ti makausar iti daytoy. Mabalinmo ti ag-log in iti accountmo ken piliem ti “I-reactive ti Kard” tapno mabalin manen nga usaren daytoy. No mangalaka iti maysa a baro a kard, awagannakami iti 1-808-768-HOLO (4656) ket iyakarmi ti balansem iti baro a kardmo.
Dagiti Video a Pangisuro
Impormasion ti Pagkontakan
811 Middle Street
Honolulu, HI 96819


text:
Pagsasao a Takua
Ti pagsasao a Takua ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko ti Bietnam nga insasao babaen ti tattao a Takua nga agtataeng kadagiti kabambantayan a rehion dagiti probinsia ti Quảng Nam ken Quảng Ngãi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Takua iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Takua". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.