text:
Sarita ni Mancielito S. Tacadena
(Umuna a paset)
Inirutam, Leon, ti dalikepkepmo iti laksid a pamuskolen ti suotmo a diaket. Iti panagbayagmo iti uneg ti de aircon a bus lalo met a kumutukot ti lam-ek iti amin a paset ti bagim. Wen, addaka ita iti dalan nga agturong sadiay Manila tapno sabtem ni Nala nga asawam. Innem la a bulan ti napalabas sipud idi intulodmo a nagsubli sadiay Singapore a pagpapaayanna kas katulongan ti maysa a pamilia ngem adtoy nga agsubli manen. Dua a tawen ti ekstension ti kontratana ngem iti umuna a gundaway saanna a naturpos ti kontratana. Nasuroken a sangapulo ket dua a tawen ni Nala kas domestic helper sadiay Singapore. Baron ni Phillip Rey nga agsursuro pay la a magna idi mabati kenka.
Timman-awka iti tawa ket naisalat ti panagkitam iti grupo dagiti lallaki nga agiinum iti sirok ti poste ti koriente. Nalabesen a tengnga ti rabii ket madlaw a nassayyengen dagitoy iti kaadu ti nainumda. Nabati daytoy a buya iti panunotmo ket nangrugi nga agampayag ti isipmo kadagiti pasamak iti biagmo bayat ti kaawan ni baketmo iti dennayo nga agama. Nagsublika iti daydi panawen a panagpakadana kenka tapno agtrabaho iti ballasiw-taaw.
“Tallonton ti tawen ni PR, sika. Leon. Ania ti planom?” inkalbit ni Nala kenka bayat ti panagkaatagyo iti maysa a rabii.
“Ket padakkelen a,” aleng-aleng laeng ti sungbatmo.
“Agpadata nga awan pagsapulanna lakay. Awan met ganganabem iti kinapotograpom,” kinuna manen ti asawam.
“Ania nga awan,” inyingarmo. Kasla napitik ti lapayagmo iti kinuna ti asawam. “Saan kadi a dagiti premiok ti paggapgapuan ti ipakpakanko kadakayo? Makitam dagiti tropeo a nakaplastar dita salas? Saan kadi a pammaneknek dagita a ballaigi ti napilik a tay-ak?”
“Ala wen, ngem agingga iti kaano a kastoytayo lattan, Leon? Mamin-ano kadi iti makatawen dagita a pasalip? Mano kadi ti premiom tunggal mangabakka? Makaanay kadin dayta kenka?” medio ngimmato metten ti timek ni Nala.
“Ket ania ti kayatmo a sawen? Isardengkon ti kinapotograpok?” imperkakmo ket giddato ti ibabangonmo.
“Ammok a saanmo a masardengan dayta, Leon, isu a siakon ti agaramid iti pamuspusan. Agabroadak. Nakasaritakon ni Insan Emmang a naggapu sadiay Singapore. Tulongannak a mangiproseso kadagiti papeles a kasapulak. Bareng makapaggiddankaminton iti panagsublina,” impalgak ti asawam.
Dayta ti rugi ti panagsublisubli ni Nala sadiay Singapore. Nagtalinaedka met iti kinapotograpom ngem iti kaawanna iti dennam nakariknaka iti pannakaila. Ar-arapaapem ti kaadda koma ni Nala a kaiddam iti rabii. Ket idi saanmon a madaeran pay, rinugiam ti agsapul iti ragsak nga ipaay ti sabali. Imbes nga urnongem dagiti ipawpaw-itna kenka, napan amin kadagiti bisiom. Ad-adda pay ketdin nga iti balay ti katugangam ti pagnaedan ni Phillip Rey gapu ta inaldaw met ti iruruarmo. Pinadasdaka a bagbagaan dagiti nakaikamangam ngem nagbalinkan a tuleng. Mayarigkan iti maysa a malalaki a Leon a ti babai ti para sapul iti kanen ti pamilia idinto nga agmalmalem a nakauyad ti lalaki a ti la kasla gurruod a timekna ti pangkigkigtotna kadagiti agpanggep nga umasideg iti teritoriona.
Idi agangay, napanunotmo ti mangipatakder iti bassit a computer café iti abay ti balayyo. Siempre, dimmawatka iti kuarta iti asawam a sidadaras met a nangipaw-it gapu iti pammatina a napintas ti pagbanagan daytoy. Ngem nupay adda met latta dagiti ubbing nga umay agay-ayam ken estudiante nga umay agsukisok usar ti internet, kagiddan met dayta ti pannakasumokmo iti social net working. Agmalmalem a naka-onlineka ket ti la aglike, agcomment ken agiposte ti inub-ubram. Dita a naam-ammom ti maysa a balasang a taga-kabangibang a probinsia. Ket gapu ngarud ta awan ni Nala, inaremmo. Inay-ayom. Insagsagutam iti adu a ladawan a maalam kadagiti nadumaduma a lugar a nakaisar-ongam. Ngem saanmo a naparukma gapu ta addan kaayan-ayatna a kapatadana.
(Maigibusto)


c: text/html

text:
Oct 15, 2017
Pannanglagip kadagiti malagip iti bulan ti Oktubre: Fil-Am History Month
IDI 2008, impasa ti Hawaii State Legislature ti HB 3343 HD1, a mangdesignar wenno mangitudo ti bulan ti Oktubre a kas Filipino-American History Month. Nakapasa iti House of Representatives ken iti Senado ti singasing a paglintegan ket pinirmaan ti Gobernador tapno mamagbalin a naan-anay a linteg idi Abril 15, 2008. Ti nasao a linteg ket inyam-ammo ni Representative Joey Manahan [D29-Sand Island, Kalihi Kai, Kapalama] ken miembro ti Filipino Caucus. Ti Fil-Am History Month ket maramrambakanen iti Estados Unidos manipud pay idi 1988. Nupay kasta, ti Hawaii State Legislature ti immuna a governing body a nangbigbig ti bulan ti Oktubre a kas Fil-Am History Month.
Naramenan ti agdama a henerasion dagiti Filipino-Americans ti Hawaii iti nangato nga arapaap a nangsagrap ti benepisio a gapuanan dagiti nagtaudan a kaputotan wenno nagannak a nagkapkapudotan a nagtrabaho kadagiti plantasion ti kaunasan ken kapinyaan idi un-una. Ngem no saan a gapu kadagitoy maawagan iti "Sakadas" a nanglukat iti ruangan ti naranraniag a masakbayan kadagiti simmaruno a kaputotanda, asino ni Filipino iti Hawaii ita?
Iti panagtultuloy a panagsangpet dagiti ub-ubbing a henerasion, dagitoy ti mangbalbaliw ti ethnoculture ti America. Iti ingangato ti bilang ken ilalawa ti socio-economic ken opurtunidad ti edukasion ti mangted iti panagtalek ken kababalin a mangitandudo ti birtud ti namnama wenno napintas a pannirigan ti biag iti laksid dagiti karit ken pannubok kadagitoy baro a kameng ti sosiedad ti America. Saanen nga ibain ti kultura a nagappuan.
Pudno, nasagrap no di pay ket inawat dagiti ub-ubbing a henerasion a Fil-Ams ti nangatngato a klase ti edukasion, ad-adu a trabaho a pagserkan, ti kaadu nga ammoda no maipapan iti kompleksidad ti politika, panagtalek iti bukod a kinatao ken kabaelan, ken adda kadakuada ti tulbek a manglukat ken mangyuswat kadagiti kabaroanan nga idea a mayataday iti agdama a panawen. Kayatna a sawen, adun ti nagluposan no maikumpera iti nagsaadan dagidi nagkauna a Filipinos iti Hawaii, nasuroken a sangagasut a tawen ti napalabas. Ket agtultuloyto latta nga agsangpet dagiti ub-ubbing a henerasion tapno sapulenda ti naranraniag a masakbayanda kadagiti pilida a pagilian a papanan, ngem ti Estados Unidos ti primaria a destino ti kaaduan- ti maawagan iti "land of the freedom."
Dagiti kaduogan a paradigmo ti nangted iti dalan kadagiti kabaroanan a konsepto kas iti diversity wenno kinaadu/kinasabsabali, nagkaadu a klase ti kultura, padapada nga opurtunidad, panangawat iti aksion nga umiso, pannakairaman wenno inclusion ken kinapudno ti politika iti nagbalinen nga aginaldaw a lengguahe iti America ken ti pannakirelasion iti sosiedad.
Dagiti Filipino ti kaalistuan ken kadakkelan ti bilang nga ethnic minority iti Hawaii gapu ti agtultuloy a panagadu dagiti agsangpet manipud iti Filipinas. Adda pattapatta nga 3,500 wenno nasursurok pay a bilang dagiti imigrante, kaaduan kadakuada ti ub-ubbing ken agtutubo ti sumangpet iti tunggal tawen
Adda maipagarup nga 85 a porsiento dagiti Ilocano a mangbukel ti komunidad dagiti Filipino- ket ti natibo a pagsasao ti kangrunaan nga aramatenda, ti Ilokano. Adda met sumagmamano a bilang dagiti Bisayano [manipud iti Central Region], ken Tagalog. Ket agsao dagitoy iti bisaya ken tagalog. Sabali laeng dagiti taga-Pangasinan, La Union, Tarlac ken dadduma pay a kabangibang a probinsia nga adda metten iti Hawaii. No ar-arigen, kasla u-ong nga agtubo ken agadu ti puli ni Filipino.
Iti itutupuar ti middle class, adu met latta ti agtartrabaho iti working class. Iti panagadu ti management, propesional ken kaarngi a pagtrabahuan, adda maipagarup nga apagkalima dagiti agtutubo-nataengan ti nairakurak a naduktalan a maibilang iti daytoy a kategoria. Karaman ditoy a propesion dagiti doctor, nurses, therapists, abogado, inhinyero ken business executives. Buklen iti 41 a porsiento, no di pay nasursurok ti grupo iti benneg ti sales and administratives, idinto a dagiti hotel workers, housekeepers, polis ken sabsabali pay a sektor ti mangbukel iti 30 a porsiento.
Kadagupan dagiti propesional iti komunidad dagiti Filipino, maibilang a dagiti mangtartaripato iti salun-at ti kaaduan kadakuada. Sabali laeng ti sektor dagiti nanarses, medical technologists, ken medical aides wenno caregivers. Nairakurak nga adda maipagarup 95 a porsiento a Filipino ti kaaduan a home care owners wenno operators.
Adda met nasurok maysa a porsiento a Filipino teaching faculty iti University of Hawaii, Manoa. Immadu met ti bilang dagiti estudiante a Filipinos a nagparehistro/nagpalista nga agbasa iti nasao nga unibersidad. Ibagian ti dakdakkel a populasion dagiti Filipino iti benneg ti arte ken entertainment industry kas iti jazz, Hawaiian music, hula, hip-hop ken panagsala
Iti pannakamodernisasion ti Hawaii, napataud dagiti lider iti umuna a henerasion ti Filipino-Americans. Naggapu dagitoy iti immuna nga edukado a nagannak a Filipinos nga immay iti Hawaii. Nairamanda iti makunkuna a "1954 Democratic Revolution in Hawaii."
Nabotosan ni Peter Aduja, umuna a Filipino lider a nangibagi iti Lehislatura ti daan a teritorio ti Hawaii. Maysa nga abogado ni Aduja a simmangpet iti Hawaii manipud iti probinsia ti Ilocos Sur. Naulit ti pannakailayon ken pannakaipatugawna iti Kongreso kalpasan a nagbalin ti Hawaii nga estado ti America idi 1959.
Maysa pay nga abogado, ni Ben Menor, a simmangpet met iti Hawaii idi kabankannuaganna manipud iti probinsia ti Ilocos Norte, ti umuna a Filipino a nakagun-od iti pammigbig babaen iti pannakadutokna iti Justice of the Hawaii Supreme Court. Ni met laeng Menor ti immuna a Filipino a nabotosan iti State Senator manipud iti grupo dagiti umuna a henerasion ti Filipino.
Idi tawen 1994, nabotosan ni Benjamin Cayetano a kas Gobernador iti estado ti Hawaii. Isu ti kaunaan kadagiti ethnic group a nabotosan a gobernador idi panawenna. Ken isu ti maikadua nga Asian-American a nabotosan a gobernador iti estado ti America.
Idi 1998, nailayon manen a kas gobernador. Nagretiro iti serbisio kalpasan ti 28 a tawen a panagpapaayna a kas gobernador, Lt. Governor, state legislature ken housing commissioner. Ni Cayetano ket anak ti marigrigat a pamilia a taga-Pangasinan. Nupay adu dagiti karit ken pannubok a naglasatan ti biagna, naileppasna ti kurso a kina-abogasia iti Loyola University ken Bachelor of Arts iti UCLA.
Maysa kadagiti makapainteres a panunoten wenno lagipen mainaig iti political career ni Cayatano ket iti saanna a panangaramat ti kina-Filipino na idi nagkandidato. Malagip nga idi damona ti nangabak, nagpaidasig daytoy iti maysa a distrito ti Hawaii a kaaduan nga agnaed ditoy ket Japanese-Americans. Daytoy ti nangpaneknek a saan a makasupusop ti tulong ti maymaysa a kultural a grupo iti kondision ken no seknan iti panagkandidato. Kasapulan ketdi ti tulong ti dakdakkel pay a politikal ken kultural a grupo. Agpayso, makatulong ti bukod a puli, ngem importante met kas maysa a kandidato, masapul a denggen ti isingasing ken/wenno iyarungaing ti sabali a puli/kultura, networking wenno grupo dagiti kunektado a tattao ken serbisio, ken ti pannakabangon ti nalawlawa nga interethnic alliances tapno agballigi iti politika.
Iti lokal a politika ti Hawaii, naimaldit met ti nagan dagiti lider ti Filipino-Americans. Kas ken ni Eduardo Malapit, isu ti kaunaan a mayor iti county ti Estados Unidos idi nabotosan a kas Mayor ti Kauai idi 1974.
Ni Lorraine Rodero-Inouye, kaunaan a babai a Chief Executive iti county ti Estados Unidos idi nabotosan a kas mayor ti Big Island idi 1990. Nabotosan pay kas State Senator. Naggapu ti pamilia ni Rodero-Inouye iti maysa kadagiti immuna a 15 a sakada a simmangpet iti Hawaii idi 1906.
Sabali pay a maipannakkel a patanor ni Ilocano isu ni Artemio C. Baxa. Nayanak ken dimmakkel iti Barrio Teppang, Bacarra, Ilocos Norte, ken immay iti Hawaii idi 1967. Ni Baxa ti kaunaan a naturalized American a naggapu iti Filipino a puli/ramut a nadutokan a hues iti 2nd Circuit Court. Gapu iti daytoy, nairaman met a naimaldit ti naganna iti pakasaritaan dagiti Filipino iti Hawaii.
Nagserbi ni Baxa a presidente iti Maui County Bar Association, iti Per Diem Court, ken iti Department of Prosecuting Attorney. Idi tawen 1998, nairaman ti nagan ni Baxa iti listaan dagiti innem a kandidato babaen ti Judicial Selection Commission para iti nominasion ti 2nd Circuit Court Judge. Inaprobaran ti Senado ti nominasion ni Baxa. Dagiti miembro ti Maui County Bar Association ken ti Hawaii State Bar Association [HSBA] ti nangted ken Baxa iti kangatoan a botos a naawat wenno nagun-od ti maysa a kandidato.
Aktibo ni Baxa iti komunidad dagiti Filipino. Naawatna ti "Gintong Pamana" Leadership/Achievement Award nga inted ti Filipino Chamber of Commerce, Maui. Sabali laeng ti "Progress Award in Law" a naawatna manipud iti United Filipino Council of Hawaii. Nagbalin a modelo iti pannakaiyimplimentar ti Maui County Immigrant Services Program ken ni Baxa met laeng ti immuna nga empleado a naawat iti daytoy a programa iti babaen ti administration ni dati a Mayor Cravalho.
Kuna ni Baxa a dua ti nagbalin nga importante iti biagna no apay a natun-oyan ti balligina iti agdama. Umuna, ni tatangna, a nangted kenkuana iti amin a masapul ken pinansial a pannuporta idi nagbasa daytoy idi adda pay la idiay Filipinas; ken ti kaingungotna a nangipaay kenkuana iti moral a suporta idi nagsubli daytoy a nagbasa idi adda iti Hawaii.
Ken saanto met a malipatan dagiti dadduma a Fil-Ams a nagserbi iti konseho ken dadduma pay a posision iti gobierno- naimaldit metten dagiti nagnaganda iti pakasaritaan ni Filipino iti Hawaii. Kasta met a karamanda a nangparimat pay ti imahe ni Filipino kadagiti sabsabali a puli wenno kultural a grupo a kapulpulapolda iti inaldaw a panagbiagda iti Hawaii.
Kas met la kadagiti kaaduan a historiador, insurat dagiti American social scientists a ti komunidad ti etniko, wenno mainaig iti maysa a grupo a kultural iti maysa a dakdakkel pay a politikal ken kultural a grupo ken ethnicity ket saan laeng a makuna a sibubukel wenno interemente a parte wenno paset ti maysa a naisangsangayan nga aspeto wenno karakteristiko a banag a nasurat iti sosial a sistema ti America ken ti pakasaritaanna.
Ket kas met la iti kaaduan a kultura ti komunidad iti Estados Unidos, saan laeng a maymaysa ti makuna a komunidad dagiti Filipino. Agdepende ketdi iti kaadu, pangal ti panagdur-as iti sosio-kultura, langa, wenno karakterismo ti sosial/institusion ti gimong kas iti impormal ken pormal, pannakirelasion iti pang-ekonomia a politika ti lokal, siudad, ken estado.
Ket wen, saantay' koma a lipatan a nasukog ken natagibi ti panagdur-as ti komunidad dagiti Filipino iti Hawaii gaput' pannakasapulda idi iti trabahador a nagtrabaho kadagiti plantasion ti kapinyaan ken kaunasan...nga isut' nanglukat iti naranraniag a masakbayantayo ita. Wen, isudat' pudpudno a pakasaritaan ni Filipino iti Hawaii.
KET NAIRAMANDA ITI PAKASARITAAN TI HAWAII
Rudy Ram. Rumbaoa
Di Nakapappapati, Ngem Pudno
Fil-Am Observer Article/October
wwwfilamobserverarticles.blogspot.com
Sep 13, 2017
Ket Inyaplaw ni Patay ti Kumpayna
GAGANGAY la nga uyek a pugiit ti gapu ti nangitarayan dagiti appoko ni Simeon kenkuana, agtawen ti 95, iti maysa a pribado a klinika iti Siudad ti Laoag.
Iti panangeksamen ti doktor kenkuana, awan ti naduktalan a nakaro a sakitna malaksid laeng ti panaguyek gapu iti gulpe a panaglamiis ti tiempo. Rinesetaan ti doktor iti agas a gatangen ken tomarenna. Nayawid iti pagtaenganna tapno sadiay nga agpaimbag. Ngem kalpasan ti dua nga aldaw, kimmaro ti panaguyekna ken al-alawenna ti panagangesna. Iti daytoy a gundaway, nagdanagan a husto dagiti appoko ti lakay ket saanda a sinayang ti oras-- impanda a dagus idiay Mariano Marcos Medical Center [MMSU], Batac, tapno mapagadalan ken maisayangkat ti ad-adu a laboratory exams.
Iti kaadda ni Simeon , wenno ti nalatak nga awagna nga "Ama" iti ospital, nalapsut ti pigsa ti lakay. Nagbaliwbaliw ti presion ti dara ken iregular a pitik ti puso, agal-al nga aganges ken nagtupak ti bilang ti estado ti oksiheno iti bagina. Dagus a naikabit ti oksiheno a mangsupusop ti nayon nga angin nga angsenna.
Idi makarikna iti bang-ar ti lakay, inikkatna ti oxygen mask iti rupana. Imbagana pay kadagiti appokona a yawidda isuna. Ngem awan pay ti maysa nga oras ti napalabas, nagtayyek dagiti bukel ti mata ti lakay sa nagpatangken ti bagina nga arigna a kasla nagkissiw. Naammuan iti doktor a "na-cardiac arrest" gayam ti lakay. Kalpasanna, nairidep iti nauneg a pannaturog. Kayatna a sawen, "na-coma" ket ti utek ti kangrunaan a naapektaran. Matmaturog ken saanen a makariing pay. Iti ababa a pannao, natayen iti panunot ken rikna ni Simeon.
Idi kabanbanuagan ken kapigpigsaan ni Simeon, uray adda bassit idi a sagubanitna, dina ikankano. Importante kenkuana ti trabaho. Nasaldet ketdi ti lakay iti ania man a klase ti trabaho malaksid iti kinamannalonna. Kaay-ayo pay ni Simeon ti agsangal iti kalesa. Sumimsim met bassit iti basi wenno sioktong ken agsigarilio wenno agtabakao.
Iti panangadal ti mangngagas daytoy a pakasaritaan ti biag ni Simeon, atapen ti doktor nga adda pakainaigan ti tabako iti nabayagen a panagbunnong ti plema iti barukong ti lakay a rason iti narigat a panagangesna. Idi agangay, timmaud metten ti neumonia a mangpadagsen pay ti sakit a sagsagabaenna.
Naipakat ti kangrunaan a prayoridad ti doktor-- ti pannakaestablisar iti nalaka ken alisto a panaganges ti lakay. Nasundaan ken naikapet ti respirator. Kalpasanna, naikapet pay ti monitor para iti Blood Pressure [BP], Heart, Pulse, ken Respiratory Rate, ECG, O2 Saturation, kdpy. Sabali lang ti Intravenous Fluids [IVF] ken Nasogastric [NG] tube a dimmalan iti agong nga agturong iti boksit tapno daytoy ti mangtaraon kenkuana.
Kalpasan ti nasurok a maysa a lawas nga awan ti nagbaliwan iti kasasaad ti lakay, inukkon ti doktor dagiti kameng ti pamilia ni Simeon. Impudnona nga awan ti makita wenno senial ti pagdur-asan. Insingasing ketdi ti doktor ti pannakabuttaw ti karabukob ti lakay [a maawagan daytoy iti "tracheostomy"] tapno ditoy ti pakaidalanan ti tubo a pagangsan ken saan lattan a mangnamnama ti lakay iti respirator. Ngem saan nga immannamong ti pamilia gapu iti rason a lakayen ni Simeon ken nakapsuten ti resistansia daytoy. Sa maysa pay, inako met laeng ti doktor nga awan ti sangagasut a porsiento a pagbaliwan ti kasasaad ti lakay no maaramid man daytoy a procedure. Ti laeng sakit a neumonia ti manamnama a maagasan. Naawatan dagiti kameng ti pamilia ti palawag ti doktor nupay inaramiden dagiti medical staff ti ospital ti amin a wagas ken pamuspusan a pakalag-anan ti kasasaad ni Simeon.
Arigna a nagsuko dagiti staff ti ospital iti awan a pagbaliwan ti kasasaad ni Simeon ta nagatang ken naipakat metten dagiti agkakangina nga agas. Nagdesision ti pamilia a yawidda ti lakay ken yantangay naawatdan ti agbalin a pagtungpalan ti amin-- "ti agur-uray a kawit ti kumpay ni patay."
Pinirmaan ngarud ti maysa nga apoko ti lakay ti maawagan iti "Do Not Resuscitate" [DNR]. Maysa daytoy a tulag a pakaisardengan ti amin nga agas ken IV fluids a naikapet iti lakay malaksid laeng ti panagtalinaed ti NG tube ken respirator. Iti pannakapirma daytoy, napatalgedan nga awan ti pakababalawan dagiti staff ti ospital no kas bilang dakes la ti gasat ti lakay bayat iti panaguray ti pamilia iti panangyawidda kenkuana.
Ket idi sakbay a nayawid ken nailugan ti lakay iti agur-uray nga ambulansia, pinusgan ti doktor ti maysa nga apoko ni Simeon a manguksot ti respirator iti ngiwat ti lakay.
Idi damo, saan a kayat ti apoko ngem awan ti mabalinna. Nagsangit ti apoko sakbay nga inuksotna ti repirator a mangmangted ti anges iti lakay. "Pakawanennak, Ama," kinuna ti apoko.
Saanen a maimulagat ni Simeon dagiti kalub ti matana. Mabalin ngata met nga adda anaraar ti lawag a makita, uni a mangngeg ken mariknana ti apros ngem isu laeng ti makakita, makangngeg ken makarikna iti dayta. Iti sasaadenna, kasla nagtagtagainep lattan ti lakay. Naidasayen iti katre a nagiddaanna. Kayatna man ti agkunail, saanna a maaramid gapu ta saanen a makamandar ti panunotna.
Nabayagen a yap-aplaw ni Patay ti kumpayna ken ni Simeon ngem dina met mapuntaan wenno makawit ti lakay. Mabalin ketdi a saan nga itulok ni Simeon ti pagammatan ken ni Patay. Napigsa ti pakinakemna ta saan nga agsuko a bastabasta. Napnoan iti pammati-- iti kararua, panunot, bagi ken rikna.
Malagip nga idi Enero 19, 2009, aldaw ti Lunes, nayospital ni Simeon. Nagtalinaed iti ospital iti dua a lawas. Idi Pebrero 2, aldaw ti Lunes, nayawid iti pagtaenganna nga awan pay ti puotna. Ket idi Pebrero 9, aldaw met la ti Lunes, inyawaten ni Simeon ti kararuana iti Namarsua kalpasan iti nakurang a makalawas a nakibinnalubal ken nakipinnerreng ken ni Patay.
Malagip ti apoko ti maysa a pagsasao: "Laglagipen nga uray pay dagiti Angheles, saanda a nasirsirib ngem ti Dios iti nalabes!"*
KET INYAPLAW NI PATAY TI KUMPAYNA
Rudy Ram. Rumbaoa
Naipablaak iti March Issue ti Fil-Am Observer
Iti Kolumko a "Di Nakapappapati, Ngem Pudno"
Opinion Section, Page 4
wwwfilamobserverarticles.blogspot.com
Jul 17, 2017
Ti Kaunaan a Filipino Coin Engraver
TI KAUNAAN A FILIPINO COIN ENGRAVER
MAIKADUA laeng ti maris ti pirak iti rupa dagiti prominente a ruprupa a maiprinta. Ni kaano man, di maungaw ti rupa dagiti bannuar iti monetario gapu ta isuda a mismo ti nangiyukit ti pakasaritaanda iti Filipinas, a daytoy ti makaanay a mangted kadakuada ti pammadayaw a maipasa manipud iti ima ti maysa a Filipino iti sabali.
Gapu ta agbaliwbaliw ti pakaimaan ti pirak, masansan a di maripar ti pateg ti kina-naturalesa a pintas dagitoy a papel de bangko. Makita no mayasideg ken mamira a naimbag ti pakabuklan ti kalidad a nai-detalye a linya ken disenio iti tunggal papel. Nailanad pay iti monetario no kaano a rimmuar daytoy iti sirkulasion.
Iti biang ti sensilio, manipud ti lima ken sangapulo pisos a sensilio iti maysa, lima, sangapulo ken 25 sentabo a sensilio; gistay malipatanen ti pateg dagitoy a denominasion wenno gatad ti pirak ket in-inut a mapukaw ti pannakaaprisiarda. Ket no maminsan, malipatan ni Pinoy a saan nga agbukel ti piso no di gapu iti sensilio. Dagitoy pateg ti babassit a gatad ket napartuatda iti tarigagay ken essem a karaman ti arte iti pannakaikitikitda.
Ken gapu ta adda rupa dagiti bannuar iti pirak, adda pay maysa a bannuar a rumbeng a pagyamanan iti tunggal pannakaikitikit dagiti sensilio. Isu dayta ni Bayani Rumbaoa, ti kaunaan a Filipino coin engraver.
Inako ni "Yannie," birngasna kadagiti gagayemna, kas met la dagiti sensilio nga inkitikitna- ti tarigagay/essem ken talento ket masansan a maibaba ti panagkita dagiti sabsabali a tattao wenno gapu ta awan ti kina-importansia dayta a trabaho kadakuada. Kuna ni Yannie, ti arte ti panagkitikit ti sensilio ket pudno a matrabaho iti nalemmeng a lugar. Saan a mailatak.
Iti daytoy a klase ti trabaho, adu dagiti pannubok a nakasuotan ti pamilia ni Yannie. Ngem ammona a saan nga asi-asi isu a saan a nagsuko. Inan-anusanna ketdi. Tinulongan idi ni Yanie dagiti dadakkelna a mangisakad ti panagbiagda. Managparabur ken saan a naparammag ti pamilia a timmaudan ni Yannie ta uray kasano't rigat ti biag kadagidi a panawen, naaramidda ti naglako iti nagduduma a klase ti produkto idiay Plaza Miranda iti Quiapo, Manila.
Bayat ti itatanor ni Yannie, masirsirmata ti amana a dakkel ti masakbayan ti anakna. Impakita ngarud ni Yannie ti talentona nga ag-drawing. Ket manipud idin, masansan ken maulit-ulit a paaramid ti ama daytoy kenkuana. Ipagarup pay ketdin ni Yannie a dusdusaen ti amana no agpa-drawing kadagiti bambanag bayat iti pannaturogna sana kitaen no makariing. Ngem idi agbayag, nasanay ken limmaing ni Yannie nga ag-drawing kadagiti pigura.
No kuan, adda pannakaupal ken pannakapaay ti maysa kalpasan ti sabali iti pamilia Rumbaoa gapu iti kasasaadda ti biag. Ngem nagari ketdi kadakuada ti pammati. Ket gapu iti determinasion, sinarangetda a situtured dagiti di mapespessat a pannakasuot iti rigat ti biag. Kalpasan a nagturpos iti Ramon Magsaysay High School, nangala ni Yannie iti kurso a Fine Arts iti University of Santo Tomas ket impamaysana ti Painting.
Tallo a tawen kalpasan a nagturpos idi maawat iti trabaho ni Yannie kas engraver/agkitikit iti Bangko Sentral ng Pilipinas [BSP].
Idi agangay, mismo ti BSP ti nangted iti kina-scholarship grant ken ni Rumbaoa ken kaunaan a Filipino a nagatendar iti kurso a panagkitikit nga indiaya ti Italian Mint of State idi 1992 iti Instituto Poligrafico E' Zecca Dello Strato Scoula Dell' Arte Della Medaglia idiay Roma, pagilian nga Italia.
Amin idi a sensilio a partuat ti BSP ket inkitikit ken dinisenio ti American ken Canadian engravers. Ditoy ti umuna a pangal a nangrugian ti panaglatak ti nagan ni Yannie ket nabigbig ken naited ti titulo kenkuana a kas kaunaan pay laeng a Filipino engraver.
Daytoy a kinasirib ken kasanayan nga aramid ket nagresulta iti pannakadisenio dagiti sensilio ken commemorative medals a naiwaras iti pagilian. Makita dagiti inkitikit ni Rumbaoa iti BSP commemorative coins series ti 30th Chess Olympiad idi 1992, ti 6th Anniversary of the People Power Revolution idi 1992, ti 16th SEA Games idi 1991, kasta met ti panagbisita ni Pope John Paul II iti pagilian idi 1994. Karaman dagitoy nga obra-maestra ni Yannie ti nangted iti naun-uneg nga impresion ken kaipapan dagiti pasken iti pakasaritaan ti Filipinas kasta met iti imahe ti sumagmamano kadagiti kangrunaan ken mabigbigbig a Filipino iti sensilio ken medalia a diniseniona.
Iti maika-400 a tawen nga anibersario ti pannakabangon ti Unibersidad ti Santo Tomas, trinabaho a mismo ni Yannie ti commemorative medal a pakalaglagipan ti pagadalan. Kunana nga imbubosna amin a panawenna iti daytoy a trabaho. Daytoy a medalia ti pakabuklan ti talentona ta daytoy pay laeng ti kapipintasan a disenio nga inaramidna.
Dagiti dadduma pay a nakalalagip a gappuanan ni Bayani
-Isu ti kaunaan a Filipino a nagatendar iti kurso nga "Art of Making Medals and Coins" nga indiaya iti umuna a gundaway ti Italian Mint of State idi Nobiembre 13, 1992- Hunio 30, 1993. Maysa ni Rumbaoa kadagiti kagagasatan a 12 nga eskolar manipud iti sabsabali a pagilian a nakipaset iti daytoy a kurso.
Nagatendar pay a kas BSP scholar ken nangibagi ti Philippine Mint. Nabigbig ti kinalaingna iti agpada nga artistic ken technical point of view.
Nagtrabaho kas Senior Engraver ti Philippine Mint Operated babaen ti Mint and Refinery Operations Department ti Bangko Sentral ng Pilipinas [BSP]. Opisial nga indeklara/innaganan ti BSP kas "Kaunaan a Filipino Engraver." Malaksid iti dayta, nalatak ti nagan ni Rumbaoa iti benneg ti panagkitikit iti pagilian ken iti World Coin Designing. Kas paset ti trabaho, agdisenio ken agikitikit/agiyukit kadagiti maiwaras/sirkulasion a sensilio, medalion ken special coinage. Sumagmamano kadagiti diniseniona ti impablaak ti World Coin Book.
Maibilang ditoy dagiti naisangsangayan nga aramidna kas iti 50th Anniversary Bangko Sentral ng Pilipinas, Gold Coin idi 1999, ti Philippine Centennial Commemorative Medal idi 1998 ken APEC Gold Coin idi 1998, dagiti espesial a medalia a naibunong iti panagbisita ni Papa Juan Paulo II iti Manila, World Youth Day idi 1995, Anniversafry of Leyte Gulf Landing idi 1994, 25th Anniversary of Petron Incorporation idi 1993, 30th Chess Olympiad idi 1992, 6th Anniversary of People Power Revolution idi 1992, 16th South East Asean Games idi 1991, 75th Anniversary of Philippine National Bank idi 1991. Ti natagi-uray ken naisangsangayan a popular a commemorative medallion a diniseniona iti "Pope John Paul II The Great" idi Hunio 20, 2005.
Idi tawen 1990 ti nakalalagip a tawen iti pakasaritaaan ti Philippine Mint iti panagaramidan ti medalia ken sensilio. Ni Yannie a mismo ti nangdisenio ken nangikitikit [obverse and reverse] ti umuna a "Gold Commemorative Medals" a menta ti Bangko Sentral ng Pilipinas a para laeng iti Equitable Bank Corporation ken China Bank Corporation.
Mamati ni Yannie iti talento ken kinamanagpartuat dagiti Filipino. Ket no maikkan laeng dagitoy iti naan-anay a pannuporta ken opurtunidad, kabaelanda ti makikompitensia kadagiti sabsabali a pagilian iti panagaramidan ti medalia ken sensilio.
Asino ni Bayani "Yannie" Rumbaoa?
Nayanak ni Bayani idiay Sampaloc, Manila. Nagbasa ti elementaria iti Legarda Elementary School ken nagturpos idi 1970. Ti long-time girfriend-na ken dati a Rowena Tarre Soriano ti kasimpungalan ni Yannie.
Adu ti talento nga ammo ni Yannie ken maysa daytoy a multi-awarded person.
Kabaelanna pay ti agkanta, agsala ken agay-ayam ti basketball. Iggemna ti professional crowns iti best in Fox-Trot and Most Valuable Player iti Barangay Sports Fest a nakayanakanna. Ngem ti agpinta ken agikitikit ti kangatoan nga arapaap a naragpatna. Nakikadua pay kadagiti sabsabali a mabigbigbig a Filipino artists iti Group Art Exhibits saan laeng nga iti Filipinas no di pay idiay Roma, Italia. Saan a mamingga nga agserbi iti komunidad kas maysa nga eskulptor ken agkitikit iti sensilio. Ngem maysa laeng ti masigurado, inaramat ni Yannie ti sagut kenkuana ti Dios saan a para iti bukodna a personal nga interes ken arapaap ngem ketdi inaramatna daytoy naisangsangayan a talugading/talentona nga iserbi iti pamilia, iti charitable organizations, iti komunidad ken iti pagilian.
Nupay manmano a mangngegan dagiti nagappuanan ni Yannie no ikompara kadagiti dadduma nga aramid iti kontemporario nga arte ti bisual, saanna a kayat a sawen nga awan ti pateg ken kaipapanan dagitoy nga aramidna. Kas ti sensilio a disenio ken inkitikit dagiti imana, saan a magatadan ti aniaman a balor dagiti nagappuananna, ti talento nga impakitana, ken ti kontribusionna iti pannakaitag-ay ti kasanayan nga aramid [wenno craftsmanship] kadagiti Filipino.
Ket manipud iti bassit-usit a kapampanunotan ti sensilio agingga a naited kenkuana ti nabalitokan nga opurtunidad nga agikitikit ken mangyukit iti medalia ti biag- mataginayon ken maipatawidto ti lagipna. Ta iti dakulap, daytoy nga inkitikitna ket makita ken maaprosan ti tunggal Filipino. Dayta ni Bayani "Yannie" Rumbaoa.*
Rudy Ram. Rumbaoa
Di Nakapappapati, Ngem Pudno
Fil-Am Observer, July 2011 Issue
Subscribe to: Posts (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LAOAG CITY – Maysa a rali ti inangay dagiti sumagmamano a grupo iti sango ti provincial capitol ditoy idi Pebrero 23 kas ikokontrada iti operasion ti minas iti probinsia.
Karaman kadagiti nagrali dagiti estudiante ti Divine Word College of Laoag, non-government organizations, ken pannakabagi ti simbaan.
Indarirag dagiti nadumaduma a grupo bayat ti rali ti saan a panangipalubos dagiti agtuturay ti panagminas iti probinsia tapno saan a mapasaran ditoy dagiti didigra kas napasamak kadagiti sumagmamano a probinsia gapu iti mining operations.
Sumagmamano a mining companies ti adda panggepna nga agminas iti Ilocos Norte.
Naikkanen iti permit ti maysa a kompania ti minas a mangisayangkat iti mining exploration iti Carasi, Ilocos Norte.#


text:
3 Nephi
-
Ket ni Helaman ti lalaki nga anak ni Helaman, a lalaki nga anak ni Alma, a lalaki nga anak ni Alma nga an-annabo ni Nephi a lalaki nga anak ni Lehi, a pimmanaw iti Jerusalem iti umuna a tawen a panagturay ni Sedekias, ti ari ti Juda.
- Kapitulo 1
Pumanaw ni Nephi, a lalaki nga anak ni Helaman, iti pagilian, ket ti lalaki nga anakna a ni Nephi ti mangidulin iti kasuratan—Uray adu dagiti pagilasinan ken datdatlag a mapaspasamak, panggep dagiti nadangkes a papatayen dagiti nalinteg—Dumteng ti rabii a pannakayanak ni Cristo—Maited ti pagilasinan, ket lumgak ti baro a bituen—Umadu ti panagulbod ken panangallilaw, ket adu ti mapapatay dagiti tulisan a kadua ni Gadianton. Agarup K.P. 1–4.
- Kapitulo 2
Kumaro ti kinadangkes ken makarimon nga aramid kadagiti tao—Agkaykaysa dagiti Nephite ken Lamanite a mangsalaknib iti bagbagida kadagiti tulisan ni Gadianton—Agbalin a puraw dagiti napasurot a Lamanite ket maawaganda iti Nephite. Agarup K.P. 5–16.
- Kapitulo 3
Dawatan ni Giddianhi, ti dadaulo ni Gadianton, nga isuko da Lachoneus ken dagiti Nephite ti bagbagida ken dagiti dagada—Tudingan ni Lachoneus ni Gidgiddoni a pangulo a kapitan dagiti buyot—Aguummong dagiti Nephite iti Zarahemla ken Bountiful a mangsalaknib iti bagbagida. Agarup K.P. 16–18.
- Kapitulo 4
Abaken dagiti buyot a Nephite dagiti tulisan ni Gadianton—Mapapatay ni Giddianhi, ket ti sukatna, ni Zemnarihah, maibitin—Agyaman dagiti Nephite iti Apo gapu kadagiti balligida. Agarup K.P. 19–22.
- Kapitulo 5
Agbabawi dagiti Nephite ket tallikudanda dagiti basolda—Isurat ni Mormon ti pakasaritaan dagiti taona ken ipakdaarna kadakuada ti agnanayon a balikas—Maummong ti Israel iti napaut a pannakawarana. Agarup K.P. 22–26.
- Kapitulo 6
Rumang-ay dagiti Nephite—Lumtuad ti panaggigidiat ti kinapannakkel, kinabaknang, ken kasasaad—Mawara ti Simbaan iti panagsisinnuppiat—Idauluan ni Satanas dagiti tao iti nabatad a yaalsa—Adu a propeta ti nangidawat iti panagbabawi ken napapatay—Nagtutulag dagiti nadawel a mammapatay a mangipagna iti gobierno. Agarup K.P. 26–30.
- Kapitulo 7
Mapapatay a sidadawel ti pangulo nga ukom, madadael ti gobierno, ket maguduagudua dagiti tao iti tribtribu—ni Jacob, ti Anticristo, agbalin nga ari ti nalimed a kinnunsabo—Ikasaba ni Nephi ti panagbabawi ken pammati ken ni Cristo—Inaldaw nga isuro dagiti anghel, ket bangonenna ti kabsatna kadagiti natay—Adu ti agbabawi ken mabuniagan. Agarup K.P. 30–33.
- Kapitulo 8
Allawig, ginggined, ur-uram, alipugpog, ken didigra ti mangipaneknek iti pannakailansa ni Cristo iti krus—Adu kadagiti umili ti madadael—Kinumotan ti sipnget ti daga iti tallo nga aldaw—Dung-awan dagiti nagbati ti gasatda. Agarup K.P. 33–34.
- Kapitulo 9
Ipakdaar ti timek ni Cristo iti kasipngetan ti pannakadadael ti adu a tao ken siudad gapu iti kinadangkesda—Ipakdaarna met ti kinadiosna, iwaragawagna ti pannakatungpal ti paglintegan ni Moises, ket awisenna dagiti tao a sumurot kenkuana ket maisalakan. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 10
Adda ulimek iti daga iti adu nga oras—Ikari ti timek ni Cristo nga ummongenna dagiti taona a kas iti panangummong ti pamusian kadagiti piekna—Nataginayonen dagiti nalinlinteg a bilang dagiti tao. Agarup K.P. 34–35.
-
Impakita ni Jesucristo ti bagina kadagiti tao ni Nephi, bayat ti panaguummong ti kaaduan iti daga ti Bountiful, ket kinasabaanna ida; ket daytoy a wagas ti panangiparangna iti bagina kadakuada.
Sakupenna ti kapitulo 11 agingga iti 26.
- Kapitulo 11
Paneknekan ti Ama ti Ay-ayatenna nga Anak—Agparang ni Cristo ket ipalawagna ti pannubbotna—Dapadapen dagiti tao ti lamma dagiti sugat ti dakulap, dapan, ken bakrangna—Ipukkawda ti Hosanna—Ipakitana ti wagas ken kasasaad ti panagbuniag—Aramid ti sairo ti espiritu ti panagsisinnupanget—Doktrina ni Cristo ti rumbeng a patien ti tao ken mabuniagan ken umawat iti Espiritu Santo. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 12
Awagan ken dutokan ni Jesus dagiti Sangapulo-ket-dua—Itedna kadagiti Nephite ti palawag a kapadpada ti Sermon idiay Bantay—Isaona ti maipapan iti Naespirituan a Kababalin—Nangatngato dagiti isursurona ngem iti paglintegan ni Moises—Maibilin ti panagbalin ti tao a naan-anay a kas kenkuana ken ti Amana—Idilig iti Mateo 5. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 13
Isuro ni Jesus kadagiti Nephite ti Kararag ti Apo—Isuda ti mangisaad iti kinabaknang idiay langit—Nabilin dagiti Sangapulo-ket-dua a saan nga agpanunot iti naindagaan a banag—Idilig iti Mateo 6. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 14
Ibilin ni Jesus: Dikayo mangeddeng; agdawatkayo iti Dios; agannadkayo kadagiti ulbod a propeta—Ikarina ti pannakaisalakan dagiti agtungpal iti pagayatan ti Ama—Idilig iti Mateo 7. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 15
Ipakaammo ni Jesus a natungpal kenkuana ti paglintegan ni Moises—Dagiti Nephite ti sabali a karnero a nasaona iti Jerusalem—Saan nga ammo dagiti tao ti Apo iti Jerusalem dagiti naisina a karnero ti Israel gapu iti kinadakes. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 16
Sarungkaran ni Jesus dagiti dadduma a napukaw a karnero ti Israel—Maipan ti ebanghelio kadagiti Gentil sa iti balay ti Israel iti ud-udina nga aldaw—Agkikitanto dagiti tao ti Apo inton yegna manen ti Zion. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 17
Idalan ni Jesus dagiti tao a mangusig kadagiti balikasna ken agkararag nga agpaay iti pannakaawat—Agasanna dagiti masakitda—Ikararaganna dagiti tao, iti panagaramatna iti pagsasao a saan a mabalin a maisurat—Agpaay dagiti anghel ken likmuten ti apuy dagiti babassit nga ubbingda. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 18
Ilungalong ni Jesus ti sakramento kadagiti Nephite—Maibilin kadakuada ti kanayon a panagkararagda iti naganna—Madusa dagiti mangipauneg iti lasag ken uminum iti darana a saan a maikari—Maikkan dagiti disipulo iti pannakabalin a mangited iti sagut ti Espiritu Santo. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 19
Agpaay dagiti sangapulo-ket-dua a disipulo kadagiti tao ken nagkararagda iti Espiritu Santo—Mabuniagan ken awaten dagiti disipulo ti Espiritu Santo ken ti panagpaay dagiti anghel—Agkararag ni Jesus nga agaramat kadagiti balikas a saan a mabalin nga isurat—Paneknekanna ti aglaplapusanan a pammati dagitoy a Nephite. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 20
Nakaskasdaaw ti panangisagana ni Jesus iti tinapay ken arak ket manen intakderna ti sakramento kadagiti tao—Maammuanto ti Apo a Diosda dagiti natda ni Jacob ket tawidendanto ti America—Propeta ni Jesus a kas ken ni Moises, ket annak dagiti propeta dagiti Nephite—Maummongto ti dadduma kadagiti tao ti Apo iti Jerusalem. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 21
Maummongto ti Israel inton rummuar ti Libro ni Mormon—Mabigbigto dagiti Gentil a kas nawaya a tao iti America—Maisalakandanto no mamati ken agtulnogda; no saan, maisinadanto ken madadael—Bangonento ti Israel ti Baro a Jerusalem, ken agsublinto dagiti napukaw a tribu. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 22
Maipasdekto iti ud-udina nga aldaw ti Zion ken dagiti istakana, ket maummongto ti Israel iti asi ken kinaanus—Agballigidanto—Idilig iti Isaias 54. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 23
Anamongan ni Jesus dagiti balikas ni Isaias—Ibilinna kadagiti tao nga amirisenda dagiti propeta—Mainayon kadagiti kasuratanda dagiti balikas ni Samuel a Lamanite maipapan iti Panagungar. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 24
Isagananto ti mensahero ti Apo ti dalan ti Maikadua a Yaay—Agtugawto ni Cristo a mangukom—Mabilin ti Israel nga agbayad iti apagkapullo ken datdaton—Maidulin ti libro ti pakalaglagipan—Idilig iti Malakias 3. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 25
Mauramto dagiti natangsit ken nadangkes a kas iti naggapasan iti Maikadua a Yaay—Agsublinto ni Elias a propeta sakbay dayta naindaklan ken nakaal-alingget nga aldaw—Idilig iti Malakias 4. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 26
Ipalawag ni Jesus ti amin a banag manipud iti punganay agingga iti panungpalan—Agsao dagiti maladaga ken ubbing iti nakaskasdaaw a bambanag a saan a mabalin a maisurat—Addaan dagiti adda iti Simbaan ni Cristo kadagiti banag nga agpapada. Agarup K.P. 34.
- Kapitulo 27
Ibilin ni Jesus kadakuada a nagananda ti Simbaan iti naganna—Ti misionna ken ti pannubbotna ti pakabuklan ti ebangheliona—Maibilin ti panagbabawi ken panagpabuniag ti tao tapno mapasanto babaen ti Espiritu Santo—Agbalinda a kas ken ni Jesus. Agarup K.P. 34–35.
- Kapitulo 28
Siam kadagiti Sangapulo-ket-dua ti agtarigagay ken pakaikarian ti tawid iti pagarian ni Cristo inton matayda—Tallo kadagiti Nephite ti agtarigagay ken maikkan iti pannakabalin a mangdaeg iti patay tapno agtalinaedda iti daga agingga iti yaay manen ni Cristo—Mabaliwanda ket makitada dagiti banag a saan a nainkalintegan a maisawang, ket agpapaayda ita kadagiti tao. Agarup K.P. 34–35.
- Kapitulo 29
1 Ti idadateng ti Libro ni Mormon ti pagilasinan a rinugianen ti Apo ti mangurnong iti Israel ken mangtungpal kadagiti katulaganna—Mailunodto dagiti mangtallikud kadagiti paltiing ken sagutna iti ud-udina nga aldaw. Agarup K.P. 34–35.
- Kapitulo 30
Mabilin dagiti Gentil iti ud-udina nga aldaw nga agbabawi, umasideg ken ni Cristo, ket maibilangda iti balay ti Israel. Agarup K.P. 34–35.


text:
VIGAN CITY – Tapno nasaysayaat pay ti pannakaipaay ti serbisio ti salun-at iti probinsia, agbalin a partner ti gobierno probinsial dagiti awanan panggedan a nurses ken midwives.
Kinuna ni Vice Governor Deogracias Victor Savellano a rumbeng a probetiaren ti kaadda dagiti awanan panggedan a nurses ken midwives tapno saan nga aglati ti kabaelanda ket makatulongda iti programa ti gobierno probinsial para iti pannakaipaay ti napimpintas a serbisio ti salun-at kadagiti umili.
Innayonna a makatulong dagitoy iti pannakaammo iti blood type dagiti residente ken pannakapaadda iti profile dagiti pamilia iti probinsia.
Nupay agparparang a boluntario ti panagserbida, no mayatda iti daytoy a programa ti gobierno probinsial, ken adda akem ken pagrebbenganda iti pakaibonanda a barangay, adda met la maipaay a sueldoda, kinuna ni Savellano.
Impalgak ti bise gobernador a maad-adal dagiti pagannurotan tapno makapagserbi dagiti awanan panggedan a nurses ken midwives iti probinsia.#


text:
Komentario ni Christine Marie Verzosa
Agkaiwara dagiti plastic bag – dagiti nausar a nagsupotan. Makita dagitoy kadagiti igid ti dalan ken kalsada, kadagiti parke, kadagiti kanal ken estero, naitambak kadagiti pagbasuraan ken uray sadino la ditan a lugar. Saanen a makaay-ayo iti imatang ta mangipaayen dagitoy iti pannakasulek dagiti mata. Ti makasimron la unay, kalpasan ti tudo, makita dagitoy a naisullat kadagiti pagayusan ti danum – dagiti kanal, estero, tributario dagiti waig ken karayan – ket iti pannakaurnongda kadagitoy a disso, saanen a makapagayus pay a nasayaat ti danum, nga agresulta iti panaglayus. Basta nagtudo, layus.
Ti rigatna, adu a perwisio ti ipaay ti layus, saan la a pannakadadael dagiti mulmula iti talon ken bangkag, no di pay dagiti dadduma a sanikua ken alikamen.
No kastoy pay a layus a tumaud dagiti nagduduma a sakit a no maminsan, posible pay a pakaungawan ti biag. Dagitoy met laeng ginabsuon a basura a plastic bag ti makagapu no apay a nadaras a mapno ken ababa ti biag dagiti engineered sanitary landfill wenno pagbasuraan ta narigat a marunot dagitoy.
Ania ngarud ti aramiden kadagitoy plastic a supot?
Ayonanmi ti sangaduyog a singasing dagiti environmentalists a kasayaatan ti amin ti pannakaisardengen ti panagaramat kadagitoy. Napaneknekanen ti negatibo nga epekto iti aglawlaw ken iti nakaparsuaan – a dakdakkel ti ipaayda a pagdaksan ngem ti pagimbagan.
Addan dagiti sumagmamano a siudad ken ili a nangiparit iti panagusar itoy, kas iti siudad ti Muntinlupa iti Metro Manila, dagiti duapulo ket pito nga ili ken siudad iti Nueva Ecija. Iti La Union, immuna a nangipasa iti ordinansa ti ili ti Naguilian iti pannakaiparit ti panagusar itoy lalona iti merkado publiko. Gapu iti kinaepektibo ti gannuat ti ili, simmaruno met ti ili ti Bauang. Sadiay Pasig City, nairugi idi Hulio 1, 2011 nga isardeng dagiti “quick service restaurants” wenno fast food centers a pakaibilangan ti Jollibee ken KFC ti agaramat iti styrofoam ken plastic bags kadagiti take out countersda ket sinukatandan kadagiti paper bags a kas suportada iti ordinansa ti siudad a pannakaiparit ti panagaramat kadagiti non-biodegrable materials.
Ania ngarud ti usaren a pagikabilan kadagiti gatangen iti tiendaan wenno usaren dagiti agtagilako kadagiti kustomerda?
Agsubli iti nakaisudan nga aramid – ti panagaramat iti supot a papel. Kadagiti met mapan makitienda, mangitugotdan iti bukodda a pagkargaan – kas iti basket, supot a naaramid iti papel wenno lupot, bay-on ken dadduma pay. Masuportaran pay dagiti lumalaga nga agus-usar kadagiti indigenous materials a kas iti water lily, abaca, lidda, pan-aw ken dadduma pay a ruruot a lagaen a kas bag wenno supot.
No idi kallabes, ibasura laeng dagiti pappapel, magasin ken pagiwarnak, itoy a gannuat, maaramidda manen a pagsupotan. No idi ket naynay ti panagaramat iti pigket a pagaramid iti supot, ngem itan, malukot laeng ti nagsaipan sa i-stapler iti dua wenno tallo, addan supot! Nalaklaka a marunot dagitoy a pagsupotan ngem dagiti plastic nga abutenna iti pinulpullo a tawen sadanto agrupsa.
Isu a suportaranmi ti indatag ni Sen. Loren Legarda sadiay Senado iti pannakaisardeng koman ti panagaramat kadagiti plastic bags babaen ti Senate Bill 2759 wenno ad-adda a maawagan iti Total Plastic Bag Ban Act of 2011. Naamiris ngamin ti senadora kalpasan daydi killer typhoon Ondoy a dagiti plastic bag ken non-biodegrable materials ti rason no apay a malaylayus ti Metro Manila ta dagitoy ti nangsullat kadagiti pagayusan dagiti danum. Nalawlawa ti sakupen ti indatagna a singasing ta saan laengen a kadagiti merkado publiko ti maparitan a mangaramat kadagiti plastic a supot, uray pay kadagiti groseria, supermarkets, restaurants, fast food chains, department stores, retail stores ken dadduma nga establisimiento nga agar-aramat kadagiti non-biodegrable plastic bags.
No kadagiti municipal ordinance ken city ordinance ket mamulta laeng iti PhP500-PhP2,500 dagiti aglabsing itoy, iti singasing ti senadora iti Senado, nangatngato ti multa nga agpateg iti PhP10,000 iti first offense, PhP50,000 iti second offense ken PhP200,000 iti third offense malaksid ti pannakakansela ti business permit iti makatawen.
Innayon pay ti senadora a segun iti report ti World Wildlife Fund, matmatay ti 200 marine species gapu iti pannakakaanda wenno pannakabekkelda kadagiti naiwara a plastic bags.
Idi damo, adu ti agagal kadaytoy nga ordinansa. Nagdedebatean ti itedna a pagsayaatan ken pagdaksan. Ti pannakalapped ti ad-adu a didigra a patauden daytoy iti nakaparsuaan, iti aglawlaw, kadagiti dadduma a nagbiag lalona kadagiti adda iti danum ti kangrunaan a tiningiting. Babaen ti nasged a tarigagay a panangsaluad iti aglawlaw ken nakaparsuaan, napagnunummuan met laeng ti pannakaaprobar daytoy.
Ti lubong ket nawaya a pagnaedan ti isu amin a nagbiag, ngem ania ti mapasamak no madadael daytoy a lubong gapu kadagiti saan a maitutop a partuat? Saantayo koma a panunoten ti bukodtao a bagi no di ket uray pay koma ti pagimbagan dagiti sumarsaruno a kaputotan. No ania ti imbati ti agdama a kaputotan iti sumarsaruno a kaputotan, kastanto met ti maaramid iti sumarsaruno. Ipaganetgettayo ngarud ti panangsaluad iti aglawlaw ken nakaparsuaan.#


text:
Dagiti numero ti telepono idiay Filipinas
Dagiti numero ti telepono idiay Filipinas ket sumursurot da kadagiti naluktan a panggep a panag-numero ti telepono ken ti maysa a naluktan a panggep ti panag-dial. Dagitoy dua a panggep ket alalagaden babaen ti Nailian a Komision ti Telekomunikasion, maysa a bagi a nasakup ti Departamento iti Pagluganan ken Komunikasion a kasla maysa a naikapet nga ahensia.
Ti Filipinas ket nainaganan ti maysa a sangalubongan a panag-dial a kodigo iti 63 babaen ti ITU-T. Dagiti numero ti telepono ket naitalinaed iti pito a dihito (ti innem a dihito ket inus-usar idi tennga a 1990; ti uppat ken lima ket inus-usar kadagiti aw-away), dagiti kodkodigo ti luglugar ket naitalinaed iti maysa, dua wenno tallo a dihito. No agtawag ti adayu idiay Filipinas, sukatan ti 0 para iti domestiko a panagtawag ken 00 para iti internasional a panagtawag.
Dagiti linaon
Naitalinaed a linia a kodkodigo ti lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kodkodigo ti lugar idiay Filipinas para iti naitalinaed a linia dagiti telepono ket naitalinaed ti dua a dihito, mailaksisid ti Metropolitano a Manila, ti probinsia ti Rizal, ken ti ili ti Obando idiay Bulacan, nga agus-usar ti kodigo ti lugar a 2. Adda dagiti bassit nga agawawit a naummong iti maysa a naisangyan a heograpiko a lugar ket mabalin nga agited ti uppat wenno lima a kodkodigo ti lugar. Nupay kasta, dagitoy a kodkodigo ti lugar ket masuksukatan dan iti naparabor a pagalagadan a dua a dihito a kodkodigo ti lugar.
Adda dagiti daduma a kodkodigo ti lugar a nagbibingayan a baetan dagiti adu a probinsia. Iti kastoy a kaso ket dagiti sub-probinsia, a kasla ti Guimaras ken Iloilo, dagiti kabarbaro a probinsia, kasla ti Zamboanga Sibugay ken Zamboanga del Sur, wenno dagiti probinsia nga addaan dagiti bassit a populasion, nga kasla ti Marinduque ken Quezon. Iti naipatingga a kaso, dagiti kodigo ti lugar ket naibingningay kadagiti sibubukel nga isla, kasla iti Leyte ken Samar, wenno ti maysa a sibubukel a rehion, kasla ti Rehion Administrativo ti Cordillera. Iti dagitoy amia kaso, dagiti kodigo ti lugar ket nagbibingayan tapno makaaduan kadagiti panagusar da. Tapno malasin ti naggapuan ti timmawag, ti tallo a dihito a panagsukat ti telepono a pasaruno ket kinitkita.
Gapu ta ti Filipinas ket agus-usar ti maysa a naluktan a panggep ti panag-dial, dagiti numero ti telepono a nai-dial iti maysa a naited a kodigo ti lugar ket saan a nasken ti kodigo ti lugar, mailaksid dagiti panagtawag nga inaramid manipud kadagiti mobile a telepono wenno dagiti bayadan a telepono. No ag-dial kadagit sabali a kodkodigo ti lugar, ti domestiko nga adayu panagserrek a pasaruno ket 0, No ag-dial idiay ballasiw taaw, ti domestiko a pasaruno saan a masapul. A kas dagitoy, ti kadawyan a numero ti telepono idiay metropolitano a Manila ken Rizal ket agparang a kasla dagitoy:
- Iti uneg ti Metropolitano a Manila, Rizal ken Obando, Bulacan:1234567
- Iti ruar ti Metropolitano a manila, Rizal ken Obando, Bulacan: 02-1234567
- Iti ruar ti Filipinas: +63-2-1234567
Dagiti luglugar ket naibunggoy da kadagiti nalawa a luglugar nga agibanag ti umuna a dihito iti maysa a nainaga a kodigo. Dagitoy a luglugar ken dagiti nairaman a kodkodigo ket nailista dita baba:
- 2: Metro Manila, Rizal, Obando, Bulacan
- 3: Cebu (32), Guimaras ken Iloilo (33), Negros Occidental (34), Negros Oriental ken Siquijor (35), Aklan, Antique ken Capiz (36), Bohol (38)
- 4: Aurora, Marinduque, Quezon ken Romblon (42), Batangas, Occidental Mindoro ken Oriental Mindoro (43), Bulacan (mailaksid ti Obando) ken Nueva Ecija (44), Pampanga ken Tarlac (45), Cavite (46), Bataan ken Zambales (47), Palawan (48), Laguna (49)
- 5: Albay ken Catanduanes (52), Biliran, Leyte ken Abagatan a Leyte (53), Camarines Norte ken Camarines Sur (54), Daya a Samar, Amianan a Samar ken Lumaud a Samar (55), Masbate ken Sorsogon (56)
- 6: Basilan, Zamboanga del Sur ken Zamboanga Sibugay (62), Lanao del Norte ken Lanao del Sur (63), Cotabato, Maguindanao ken Sultan Kudarat (64), Zamboanga del Norte (65), Sulu ken Tawi-Tawi (68)
- 7: La Union (72), ti Cordillera Administrative Region (74), Pangasinan (75), Ilocos Norte ken Ilocos Sur (77), ti Cagayan Valley (78)
- 8: Davao del Sur (82), Sarangani ken Abagatan a Cotabato (83), Davao del Norte (84), Agusan del Norte ken Agusan del Sur (85), Surigao del Norte ken Surigao del Sur (86), Compostela Valley ken Davao Oriental (87), Bukidnon, Camiguin, Misamis Occidental ken Misamis Oriental (88)
Kodkodigo ti lugar dagiti mobile a telepono[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kodkodigo ti lugar para iti mobile a telepono ket tallo a dihito ken agnanayon a mangrugi ti numero a 9. Saan a kasla dagiti natalinaed a linia ti telepono, ti porma a panag-dial ti adayu a panagtawag ket agnanayon a napalpaliiw no agus-usar iti kinuti a telepono.
Kasisigud idi, nga adda laeng tallo a kodigo ti lugar para kadagiti kinuti a telepono:917 para iti Globe Telecom, 918 para iti Smart Communications ken 973 para iti Express Telecom, dagitoy nga addaan a kinuti a kompania idi a panawen. Idi dimmaras a dimmakkel ti serbisio idi 1990 ken tatta pay nga aldaw, dagiti barbaro a kodkodigo ket nainayon tapno matungpal dagiti masapsapul ngamin ket dagiti addaan a kodkodigo ket naibusan dan. Dagiditi mainaynayon a kodkodigo ket kadawyan a maala no naibusanen dagiti kinaudi a kodigo.
Dagiti kodkodigo ti lugar ket naigrupo babaen dagiti nagipaay nga awan ti maysa a nakapet a sakup dagiti kodigo para iti maysa a nagipaay. Dagitoy a kompania ken dagiti bukodda a kodkodigo ti lugar ket nailista dita baba:
- Express Telecom: 973, 974 (saan a maus-usar)
- Globe Telecom: 905, 906, 915, 916, 917, 926, 927, 935, 936, 937, 994
- Next Mobile: 979
- Red Mobile: 938 (Smart)
- Smart Communications: 907, 908, 909, 910, 912, 918, 919, 920, 921, 928, 929, 930, 938, 939, 946, 947, 948, 949, 989, 999
- Sun Cellular: 922, 923, 932, 933, 934, 942, 943
paammo:
- manipud idi Sep 2010 ti Globe a pasuruno a numero ket aggibus iti 5,6,7 mailaksid para iti 907 nga daytoy ket maysa a pasaruno ti Smart
- manipud idi Sep 2010 ti Smart a pasuruno a numero ket aggibus iti 0,1,8,9 mailaksid para iti 979 nga daytoy ket maysa a pasaruno ti Next Mobile


text:
VIGAN CITY – Inaprobaran ti sangguniang panlungsod ditoy ti resolusion a pannakaipasdek ti maysa a flood forecasting and warning center ditoy siudad iti sessionda itay nabii.
Kinuna ni Vice Mayor ken presiding officer ti sangguniang panlungsod Lourdes Baquiran a gapu iti kinapateg ti pannakaipasdek ti Abra River Flood Forecasting and Warning Center ket inaprobaranda a dagus daytoy iti third and final reading.
Segun ken ni Baquiran, maipatakder iti Barangay Ayusan ditoy siudad daytoy a proyekto ti Department of Science and Technology.
panawen aglalo iti tiempo ti matutudo ken kaadda iti sumangbay a bagyo.
Kanaig daytoy, nangipasa ti sangguniang panlungsod iti resolusion a mangited ken ni Mayor Eva Marie S. Medina iti otoridad a sumrek iti katulagan iti DOST ken Pag-asa para iti pannakaipasdek ti nasao a center iti Barangay Ayusan.#


text:
San Nicolas, Ilocos Norte
Ti San Nicolas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti purok ti San Nicolas ket nabennebenneg iti 24 a barbaranggay.[2]
- San Francisco (Poblacion)
- San Ildefonso (Poblacion)
- San Agustin
- San Baltazar (Poblacion)
- San Bartolome (Poblacion)
- San Cayetano (Poblacion)
- San Eugenio (Poblacion)
- San Fernando (Poblacion)
- San Gregorio (Poblacion)
- San Guillermo
- San Jose (Poblacion)
- San Juan Bautista (Poblacion)
- San Lorenzo
- San Lucas (Poblacion)
- San Marcos (Payas)
- San Miguel (Poblacion)
- San Pablo
- San Paulo (Poblacion)
- San Pedro (Bingao)
- San Rufino (Poblacion)
- San Silvestre (Poblacion)
- Santa Asuncion (Samac)
- Santa Cecilia (Barabar)
- Santa Monica (Nagrebcan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Tapno masolbar ti isyo, napagtitinongan ti pannakaangay ti maysa nga asemblea tapno mapagpapatangan no masuktan ti Katipunan iti rebulosionario a gobierno.
Naangay ti asemblea iti Barrio Tejeros, San Francisco del Malabon (General Trias, Cavite itan), idi Marso 22, 1897.
Dakkel a biddut ni Bonifacio no apay nga immannugot a mapan ti grupona iti Cavite a pakaangayan ti asemblea. Umuna, ditoy ti baluarte ni General Aguinaldo a dadaulo ti Magdalo faction. Maikadua, pagaammona nga awan ti magudilan ti grupona iti aniaman a mapasamak iti asemblea agsipud ta maarusda unay iti bilang. Ngem nagtalek ken namati ni Bonifacio nga isu ti maitandudo a mangidaulo iti rebolusionario a gobierno.
No ammona la koma a naplanon ti pannakaikkatna a Supremo ti Katipunan. Mapapati nga uray dagiti balota a naaramat iti eleksion ket nasuratanen sakbayna. Uray dagiti pasurotna a mangsuporta koma kenkuana ket nagballasiwda iti sabali a grupo bayat ti eleksion.
Iti dayta nga eleksion, naibayog ni Aguinaldo a presidente ti rebulosionario a gobierno. Kas pakunsuelo, napili met ni Bonifacio a direktor iti Interior. Ngem uray ti pannakapilina iti dayta a puesto ket kuinestionaran ni Daniel Tirona, kadua ni Aguinaldo. Saan kano a rumbeng a ni Bonifacio ti agpuesto iti dayta a saad ta saan met nga abogado.
Daytoy ti nagpungtotan ni Bonifacio ket no saan a naatipa, pinaltoganna koma ni Tirona. Inalistuan ni Tirona ti naglibas.
Gapu iti pannakainsultona, indeklara ni Bonifacio a madisolbar ti asemblea ket mawaswas amin a naaprobaran ken naresolbar.
Kabigatanna, nagmimiting da Bonifacio ken dagiti kakaduana ket inaramidda ti Acta de Tejeros a nakailanadan ti panangwaswasda iti resulta iti Konbension iti Tejeros gapu iti mapapati a panangmanipular da General Emilio Aguinaldo ken dagiti kakaduana. Alegasion pay dagiti kakadua ni Bonifacio a nasuratanen dagiti balota sakbay ti eleksion.
Gapu iti daytoy, mapapati nga imbilin ni Aguinaldo ti pannakaaresto ni Bonifacio. Rinaut dagiti pasurot ni Aguinaldo ti nagkampuan ni Bonifacio ket nabagsol ti tengnged ni Bonifacio, napapatay ti kabsatna a ni Ciriaco ken namalmalo ni Procopio.
Nabista ni Bonifacio iti basol a sedision ken panangliput babaen dagiti kakadua ni Aguinaldo ket nakedngan a nakabasol ken mapaltogan.
Imbaba ni Aguinaldo ti sentensia ni Bonifacio ngem inallukoy dagiti asideg kenkuana a dinan baliwan ti sentensia tapno saan a magudua ti gunglo.
Napaltogan ni Bonifacio idi Mayo 10, 1897.
Ita, iti baet ti nasurok sangagasut a tawen, kapaliiwan nga awan unay ti nagbaliwan ti politika ditoy pagiliantayo. Nakaro latta ti panagpolitika dagiti lidertayo iti gobierno.
Agingga ita, awan latta ti panagkaykaysa dagiti lidertayo agsipud iti ilulutuad dagiti nadumduma a grupo nga idauluanda ken nakaitalimengan ti bilegda.
Idi ken ita, kastoy latta ti politika ditoy pagilian. Kastay kunadan, sabali a rupa ngem isu met la a klase ti politiko.#


text:
SUYO, Ilocos Sur – Nakoriente ti maysa a karpintero iti uneg ti banioda a puon ti nakatayanna idi malem ti Hulio 4.
Segun iti report, idi agarup 5:50 ti malem ti nadakamat a petsa, agdigos koma iti banioda ni Mario Cencio y Adiwang, 56, naasawaan, karpintero, ken residente iti Sitio Baudan, Barangan Man-atong, ditoy nga ili, ngem nakoriente idi insalapayna ti underwearna iti drop wire.
Nangala ti asawana a ni Betty Cencio Bugtong iti namaga a lupot sana ginuyod nga inruar ti asawana.
Intaray dagiti nagresponde a polis ni Cencio iti rural health unit ti Suyo ngem naideklara ti biktima nga awanen ti biagna.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Maysa a fun run ti inangay ni Vice Gov. Deogracias Victor Savellano kas paset ti panangselebrarna iti panagkasangayna itay nabiit.
Ngem ti pakaidumaananna daytoy a fun run, inapagan ti bise gobernador amin dagiti nakipartisipar iti nasao a fun run ket ipaayna a kas tulongna kadagiti biktima ni Bagyo Yolanda.
Agdagup iti 180 amin dagiti nakipartisipar iti fun run nga indauluan ni Cabugao Vice Mayor Deogracias Jose Savellano.
Nangrugi a nagtaray dagiti partisipante manipud iti Baclig barangay hall agingga iti Barangay Salomague sada nagsubli met laeng iti nangrugianda.
Dua a kategoria ti salip: 5 kilometer run para kadagiti babbai ken 10 kilometer run para kadagiti lallaki.#


text:
Bisiesto a tawen
Ti bisiesto a tawen (Ingles: Leap year') ket maysa a tawen nga adda ti maysa a nainayon nga aldaw, tapno maiyabot ti kalendario a tawen iti astronomia wenno tiempo a tawen.[1]Ngamin ket ti panawen wenno dagiti banbanag nga astronomia ket saan nga agbalin manen iti sangabukel nga al-aldaw, ti kalendario nga adda ti agpapada a bilang nga al-aldaw ti makatawen ket, iti aglabes a tiempo ket maiyanod kadagiti bambanag a sipsiputenna. Ti panagikabil ti maysa pay nga aldaw wenno maysa pay a bulan iti tawen, ti pinaka-iyanod na ket masimpa. Ti tawen nga saan a tupuak ket makunkuna a kadawyan a tawen.
Kaspagarigan, ti kalendario a Gregoriano, ti bulan ti Pebrero ti bisiesto a tawen ket adda ti 29 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a bulan ket adda met laeng ti 28 nga al-aldaw, ket ti tawen ket adda dagiti 366 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a tawen ket adda laeng dagiit 365 nga al-aldaw.
Bisiesto nga aldaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pebrero 29 ket isu ti petsa nga agparang iti kada uppat a tawen, ken isu daytoy ti makunkuna a bisiesto nga aldaw. Daytoy nga aldaw ket mainayon iti kalendario tapno masimpa ti bisiesto a tawen, ngamin ket ti daga ket saanna a palikmutan ti init iti husto a 365 nga al-aldaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Meeus. Astronomical Algorithms. Willmann-Bell. p. 62. ISBN 0943396611.


text:
VIGAN CITY – Agmonitor laeng iti produksion ti tabako ti annongen ti National Tobacco Administration, saan a daytoy ti agaprob kadagiti nailista a proyekto dagiti lokal a gobierno iti munisipio man wenno iti probinsia pakaseknan ti RA 7171.
Kinuna ni Gov. Ryan Singson a dina maawatan no apay a kayat ti NTA nga idadauluan ni Administrator Edgardo Zaragoza a daytoy ti agaprobar kadagiti proyekto idinto nga adda met ti sangguniang panlalawigan ken sangguniang bayan a mangannong daytoy kas sagudayen ti RA 7171.
Kinuna ti gobernador a ti annongen ti NTA ket ti laeng mangmonitor iti produksion ti tabako, saan a nakalanad iti RA 7171 nga annongenna ti agaprob kadagiti nailista a proyekto ta adda met ti sangguniang panlalawigan ken ti sangguniang bayan a nakaipabaklayan iti daytoy nga pagannongan.
Itay napan a bulan, rinugian ti National Tobacco Administration (NTA) ti konsultasion kadagiti mannalon ti tabako, traders ken agparpartuat iti sigarilio mainaig iti pannakarepaso ti implementing rules and regulations (IRR) ti Sin Tax Law, partikular ti pannakaaramat ii masingir a buis manipud iti sigarilio.
Immuna nga inangay ti NTA ti konsultasion idi Pebrero 8 iti Bauang, La Union a nakipartisiparan dagiti opisial ken kameng ti National Federation of Tobacco Farmers’ Associations and Cooperatives ket mapapati a farm-to-market roads, irigasion, subsidy iti produksion ken livelihood program dagiti sumagmamano a naisingasing iti konsultasion.
Naangay idi Pebrero 11 ti konsultasion kadagiti kompania nga aggatgatang kadagiti bulong ti tabako ken agar-aramid iti sigarilio, kas mangibagi met ti pribado a sektor ken idi Pebrero 20 ken 21, nakidialogo ti ahensia kadagiti opisial ti lokal a gobierno kadagiti probinsia ken munisipio.
Ngem linagidaw ni Singson ti mapapati a kaawan ti koordinasion ti NTA iti provincial government nga idauluanna.
Dinakamat ni Singson ti panangawis ti sangguniang panlalawigan ken ni Zaragoza ngem mapapati nga insungbat ti administrador a premature pay ti panagpapatangda ta awan clearance manipud iti opisina ti presidente.
Nupay kasta, segun iti gobernador, insurat ni Zaragoza a mabalinda ti mapan iti opisinana tapno inpormal a mapagpatanganda dagiti pakaseknan ti implementasion ti IRR.
Kinuna ni Singson a kas sagudayen ti RA 7171, direkta a mairemit ti bingay kadagiti probinsia ket dina maawatan no ania ti panggep ti NTA ta kayatna a daytoy ti agaprob kadagiti proyekto para kadagiti mannalon idinto a napintas ti masursurot a sistema ken adda transparency kadagiti proyekto.
“Maymaysa ti timekmi, saanmi a kayat daytoy nga ar-aramiden ti NTA,” kinuna ni Singson idinto nga inyunay-unayna a no matuloy ti kayat ti nasao nga opisina, mapukaw ti lokal nga autonomia dagiti lokal a gobierno.
Innayon pay ti gobernador nga adda marisna ti politika no apay a kayat ti NTA nga isu ti agaprob kadagiti proyekto iti babaen ti RA 7171 ta “kitkitaendan ti eleksion inton 2016”.
Ti Ilocos Sur ti kadakkelan ti bingay iti excise tax manipud iti RA 7171 ta 70% ti produksion iti tabako ti aggapu ditoy probinsia.
Sagudayen ti RA 7171 a maited ti 15% kas bingay dagiti tobacco producing provinces iti excise tax ti maparpartuat a sigarilio iti pagilian.#


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Saanen a naidanon pay a sibibiag ti maysa a baro a nakimat iti barangay road sadiay Gabao, ditoy nga ili idi malem ti Mayo 21.
Indeklara ti doktor ti ospital a nakaitarayanna a dead on arrival ni Ruben Callego y Estebe, 25, baro, ken residente iti Barangay San Roque, ditoy nga ili gapu iti pannakakimatna.
Iti report ti polis, agpaabagatan a direksion ni Callego ket nagsardeng iti sango ti balay ni Barangay Kagawad Balbina Collo iti Barangay Gabao. Mapapati a kellaat a nagkimat ket nagsagrap ti biktima iti sugat iti makannigid a paset ti rupana.
Naitaray ti biktima iti Candon General Hospital, Candon City, ngem kinuna ni Dra. Julie Anne Gumangan nga awanen ti biagna.#


text:
Mula
Ti mulmula, ken tinawtawagan pay a berde a mulmula (Viridiplantae iti Latin), ket dagiti sibibiag nga organismo ti pagarian a Plantae a mairaman dagiti adu ti selula a grupo a kas dagiti agsabsabong a mula, konipera, pako ken lumot, ken dagiti pay, depende ti panagilawlawag, ti berde nga algas, ngen saan a dagiti nalabbasit wenno kayumanggi ruot ti taaw a kas dagiti kuelpo, wenno dagiti kudetdet wenno bakteria.
Dagiti berde mula ket nadidingan ti selula nga adda ti selulusa ken naidasdasig a makaala ti kaaduan nga enerhia manipud ti lawag ti init babaen ti potosintesis nga inus-usar ti kloropila a linaod kadagiti kloroplasto, a dagitoy ti mangited ti marisda a berde. Adda dagiti múla a parasitiko ken mabalin a saan nga agpataud kadagiti kadawyan a dagup ti kloropila wenno potosintesia. Dagiti múla ket naidasigda pay babaen ti seksula a panagpatubo, modular ken awan inggana a panagtubo, ken ti maysa a panagbalbaliw dagiti kaputotan, urayno ti aseksual a panagpatubo ket kadawyan, ken adda dagiti mula maminsan laeng nga agsabong bayat a dagiti dadduma adaanda ti maysa laeng a sabong.
Ti apag-isu a bilang ket narigat a maammuan, ngem , adda dagiti agarup a 300–315 a ribu dagiti sebbangan ti mulmula, a kaaduan kadagitoy ket, adda ti 260–290 a ribu, ket dagiti agbukbukel a mula (kitaen ti tabla dita baba).[2] Dagiti berde a mula ket kaaduan a mangitited ti nawaya nga oksiheno ken kaaduan kadagitoy a batayan dagiti ekolohia ti Dadga, a naipangpangruna iti daga. Dagiti mula a naipalpalawag a kas dagiti bukel, prutas ken nateng ket mangporma kadagiti kammasapulan a makmakan ti tao, ken naipaamo dagitoyen kadagiti napalabas a milenio. Dagiti mula ket pasayaatenda ti biagtayo a kas dagiti sabong ken ornamento. Iti kinaudi adu kadagitoy ket nagserbida a taudan kadagiti kaaduan a medisina ken druga. Ti sientipiko a pabagadal kadagitoy ket naam-ammuan a kas ti botanika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Haeckel G (1866). Generale Morphologie der Organismen. Berlin: Verlag von Georg Reimer. pp. vol.1: i–xxxii, 1–574, pls I–II; vol. 2: i–clx, 1–462, pls I–VIII.
- ^ http://www.iucnredlist.org/documents/summarystatistics/2010_1RL_Stats_Table_1.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mula iti Wikimedia Commons


text:
Madalag, Aklan
Ti Madalag ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Madalag ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alaminos
- Alas-as
- Bacyang
- Balactasan
- Cabangahan
- Cabilawan
- Catabana
- Dit-Ana
- Galicia
- Guinatu-an
- Logohon
- Mamba
- Maria Cristina
- Medina
- Mercedes
- Napnot
- Pang-Itan
- Paningayan
- Panipiason
- Poblacion
- San Jose
- Singay
- Talangban
- Talimagao
- Tigbawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aklan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 23 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Aklan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 1 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Napaltogan ti maysa nga ubing nga agtawen iti dua bayat ti panangrabiida a sangapamilia iti pagtaenganda idi sardam ti Hunio 12.
Iti pannakaisurat daytoy maob-obserba iti Gabriela Silang General Hospital ti kasasaad ti biktima a nagsagrap iti sugat iti tian kalpasan a naiyalis ditoy manipud iti Magsingal District Hospital nga immuna a nakaitarayanna.
Segun iti report manipud iti San Juan Police Station, madama ti panangrabii ti biktima ken dagiti nagannak ken kakabsatna iti balayda idi nakangeg ni Mary Joy Rivera, ina ti biktima, iti kanalbuon g a naggapu iti akin-abagatan a paset ti balayda.
Dinagdagus ni Rivera nga inarayat ti anakna idi makitana a matuang daytoy ken adda dara iti likudna sada intaray iti Magsingal District Hospital.
Nakarekobre dagiti nagresponde a polis iti maysa nga slug manipud iti saan nga ammo a kalibre ti nakapasamakan ti pammaltog.
Saan pay nga ammo ti motibo ti pammaltog ngem kitkitaen dagiti polis ti anggulo a maysa kadagiti kameng ti pamilia ti pudpudno a puntiria a paltogan ti di nabigbig a suspek.
Kabayatanna, awan pay pakabigbigan iti suspek iti pammaltog sadiay Barangay Quezon, ditoy nga ili idi rabii ti Hunio 5 iti baet ti agtultuloy a panagimbestiga ti kapolisan para iti pannakasolbarna.
Iti naudi a report manipud iti polis ditoy, awan pay pakabigbigan iti suspek a nangpaltog ken ni Emerito
Salom y Dolores, 46, naasawaan, ken residente iti nadakamat a barangay agsipud ta awan ti makaited iti impormasion iti identidad ti pimmaltog.
Napaltogan ni Salom idi agarup 9:50 iti rabii ti Hunio 5 ket naideklara a dead on arrival iti ospital a nakaitarayanna gapu kadagiti sugatna iti ulo, likud ken makannigid a takiagna a mapapati a nagtaud iti cal. 45.
Mapapati pay a nagkitakit ti pamilia ti biktima a makikooperar iti kapolisan ken dida impalubos a maautopsia ti bangkay ti biktima.
Nupay kasta, kinuna ti polis nga agtultuloy latta ti panagimbestigada para iti pannakasolbar ti kaso.#


text:
Nangrugi ti campaign period para kadagiti national candidates idi Pebrero 9 idinto a mangrugi para kadagiti lokal a kandidato inton Marso 26. Agpada nga aggibus ti panagkampania para iti nasional ken lokal inton Mayo 8.
Intuding metten ti Comelec ti gastuen dagiti kandidato: para iti kinapresidente ken kinabise-presidente, naituding a gumastoda iti P10 kada botante malaksid laeng iti P5 a gastuen ti partidoda kada botante. Para kadagiti kandidato nga addaan partido, aggastoda laeng iti P3 kada botante. Nupay kasta, mabalin ti nakaikappenganda a partido ti aggasto iti P5 kada botante para iti tunggal opisial a kandidatona.
No maibatay iti bilang dagiti botante idi 2007, malimitaran ti kandidato para presidente ken kinabise-presidente iti P675 milion idinto a P360 milion kadagiti kandidato a para senador, segun iti maysa a poll watchdog.
Karaman dagiti campaign expenses ti magasto para iti advertisement iti telebision, radio ken warnakan, posters ken streamers ken dadduma pay a campaign paraphernalia.
Kanaig daytoy, binallaagan ti Comelec dagiti kandidato nga addaan “infomercials” wenno anunsio iti warnakan a baliwanda dagitoy tapno maiyannurot kadagiti pagannurotan nga intuding ti poll body tapno saanda a maibilang a kontrabando ken sumango iti pannusa.
Kasta met nga addan limitasion nga air time dagiti anunsio dagiti kandidato a maipatangatang babaen iti broadcast media. Para iti presidential, vice presidential ken senatorial aspirants, maikkanda laeng iti maximum a 120 minutos tunggal estasion, pakairamanan ti pannakaipatangatang iti cable, ken sabali pay a 180 minutos tunggal radio station. Iti biang dagiti lokal a kandidato, mapalubosanda laeng iti 60 minutoes nga air time kada TV station, karaman ti cable, ken sabali a 90 minutoes iti radio.
Malimitaran met ti print ads dagiti kandidato ta mapalubosan laeng dagiti kandidato, nasional man wenno lokal a puesto, nga ag-anunsio iti mamitlo iti makalawas iti aniaman a broadsheet, tabloid wenno magasin ket agpatingga laeng iti 1/4 page ti kadakkel ti anunsio para iti broadsheet ken 1/2 page para iti tabloid.
Maiparit ti pannakaipaskil dagiti campaign materials kadagiti publiko a luglugar a kas iti kalsada, rangtay, pasdek publiko, kaykayo, posposte ken barut, pagadalan, monumento ken kangrunaan a pagnaan ket adda ituding ti Comelec common poster areas a pakaikabilan dagiti posters dagiti kandidato.
Kuna ti poll body nga aniaman a panagsalungasing iti Comelec Resolution 8758 ket maibilang nga illegal a panagkampania a maysa nga election offense ket asinoman a mapaneknekan a nakabasol, sumango iti pannusa a makatawen agingga iti innem a tawen a pannakabalud ken diskualipikasion nga agtakem iti public office, kasta met a maipaidam kenkuana ti kalintegan nga agbutos iti nasional nga eleksion.
Ngem ti saludsod: adda met la tangken ti Comelec a mangipakat kadagitoy a paglintegan idinto nga iti kallabes ket makita nga awan ti gawayna a manglapped iti panagsalungasing dagiti kandidato? Mangsampol ketdi koma ti Comelec tapno agpangadua dagiti kandidato nga agipakat kadagiti panagsalungasing kadagiti pammilin ken paglintegan iti eleksion.#


text:
Agrama6icalidad
'Agrama6icalidad' se parece a 'agramaticalidad', ¿Con agrama6icalidad querías decir agramaticalidad?
Agrama6icalidad tiene 15 letras
Definición de agramaticalidad aquí
Resultados de búsqueda:
Resultados de imágenes:
Youtube: agrama6icalidad
Nube de palabras :
- agramaticalidad zgramaticalidad sgramaticalidad wgramaticalidad qgramaticalidad aframaticalidad avramaticalidad abramaticalidad ahramaticalidad ayramaticalidad atramaticalidad ageamaticalidad agdamaticalidad agfamaticalidad agtamaticalidad ag5amaticalidad ag4amaticalidad agrzmaticalidad agrsmaticalidad agrwmaticalidad agrqmaticalidad agranaticalidad agrakaticalidad agrajaticalidad agramzticalidad agramsticalidad agramwticalidad agramqticalidad agramaricalidad agramaficalidad agramagicalidad agramayicalidad agrama6icalidad agrama5icalidad agramatucalidad agramatjcalidad agramatkcalidad agramatocalidad agramat9calidad agramat8calidad agramatixalidad agramativalidad agramatifalidad agramatidalidad agramaticzlidad agramaticslidad agramaticwlidad agramaticqlidad agramaticakidad agramaticapidad agramaticaoidad agramaticaludad agramaticaljdad agramaticalkdad agramaticalodad agramatical9dad agramatical8dad agramaticalisad agramaticalixad agramaticalicad agramaticalifad agramaticalirad agramaticaliead agramaticalidzd agramaticalidsd agramaticalidwd agramaticalidqd agramaticalidas agramaticalidax agramaticalidac agramaticalidaf agramaticalidar agramaticalidae


text:
Dua gasut ken limapulo a tawen ti napalabas, masarakan ti arkidioses ti Nueva Segovia iti Lallo, Cagayan. Ngem idi Setiembre 7, 1758, naiyalis ti arkidioses iti Villa Fernandina babaen ti maysa a royal decree nga impaulog ni Ari Fernando VI ti Espania.
Kagiddan ti pannakaiyalis ti tugaw ti Nueva Segovia iti Vigan, naited met iti daytoy a lugar ti dayaw ken pribilihio a kas maysa a siudad.
Daytoy historikal a pagteng ti rinambakan ti arkidioses ti Nueva Segovia ken ti Vigan City, Ilocos Sur ken idi Septiembre 7 daytoy a tawen. Naisayangkat iti daytoy nga aldaw ti simboliko a panangipaima ti delegasion ti Lallo, Cagayan ti krus nga inggapuda pay iti ilida iti grupo ti Simbaan ken dagiti agtuturay ti siudad ti Vigan.
Kinapudnona, sakbay a madanon daytoy nga aldaw, plinanon dagiti opisial daytoy ti siudad ti pannakarambakna tapno nakalallagip daytoy a pagteng. Paset ti parambak ti pannakaisayangkat ti maysa a pilgrimage idiay Lallo, Cagayan a nakipartisiparan mismo dagiti opisial ti Vigan ken dagiti sumagmamano a padi ket manipud sadiay, kinuyogda ti simboliko a krus iti panagturongna iti Vigan City tapno maiyallawat iti arkidioses ti Nueva Segovia.
Septiembre 7, 2008
Alas tres pay laeng, naguurnongen da Mayor Maria Olivia Pascual, kaduana ti asawana ken dagiti opisial ken umili ti Lallo iti sungadan ti Vigan City ket awitda ti krus, nagnada a nagpaabagatan iti nagtengnga a Govantes dike.
Iti pagbeddengan ti Bantay ken Vigan, agur-urayen da Arsobispo Ernesto Salgado ken dagiti papadi dagiti nadumaduma a parishes iti probinsia ken deboto, Mayor Eva Marie S. Medina, dagiti opisial ti siudad ken barangay ken dagiti residente a mangsabat iti delegasion.
Inyawat ti grupo ti Lallo, Cagayan ti simboliko a krus iti grupo da Arsobispo Salgado ken Mayor Medina ti Vigan City sada nagkukuyog a nagna a nagturong iti sanguanan ti city hall a nakaipasdekan ti marker a kas tanda ti selebrasion iti maika-250 a panagtawen ti Arkidioses ti Nueva Segovia ken ti siudad ti Vigan.
Naibasa iti abay ti marker ti kinapateg daytoy nga aldaw. Kalpasanna, nalukaisan ti marker ken binendisionan ni Arsobispo Salgado.
Iti simple a programa sakbay ti pannakabendision ti marker, naikkan iti medalion dagiti umili ti Vigan a nayanak iti aldaw iti Setiembre 7 manipud iti kalakayan agingga iti kaubingan.
Ni Derick Dinand Borillo ti naideklara a Nueva Segovia Baby gapu ta isu ti kaunaan nga ubing a naiyanak iti aldaw a pannakarambak ti maika-250 a panagtawen ti Nueva Segovia ken Vigan City.
Manipud iti marker, imbaklay dagiti pannakabagi ti linteg ti siudad ti Vigan ti krus ket intundada iti sanguanan ti Arsobizpado de Nueva Segovia, pagtaengan ti arsobispo. Kalpasan a naipatakder ti krus, naisayangkat ti simple a programa.
DAGITI MENSAHE
“Dandaniak nagsangit!” impalgak ni Arsobispo Salgado iti batangna a mangipeksa iti mensahe iti sanguanan ti ginasut a tao. Inlawlawagna a saan a maigapu iti ladingitna no gapu iti ragsak a marikriknana.
Innayon ni Arsobispo Salgado a makasangit iti ragsak gapu iti adu a bendision a nasagrap ti simbaan iti napalabas a tawtawen ken ti pannakaballasiw ti simbaan dagiti adu a riribuk ken rigat.
(Adda tuloyna)


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Maysa ti natay idinto nga innem dagiti nasugatan iti dua a nagsina nga aksidente a napasamak iti San Ildefonso ken ditoy nga ili idi Hulio 22 ken 24.
Lima ti nasugatan iti aksidente a napasamak iti national highway iti Poblacion East, San Ildefonso idi pasado alas siete ti sardam idi Hulio 22 a nakainbolbaran ti Toyota Revo a minaneho ni Glenda Tadena y Savellano, 38, naasawaan, ken residente iti Barangay Vacunero, Sto. Domingo, Ilocos Sur ken ti Honda Wave tricycle a minaneho ni Hafis Gabugatan.
Segun iti report, inobertekan ti traysikel ti maysa a motorsiklo ket mapapati a kimmaut iti bangir a linia a puon ti nagdinnungparanda iti Toyota Revo.
Naitaray iti Tolentino Clinic and Hospital dagiti nasugatan a naglugan iti traysikel a da Akima Matuan y Sultan, 32, naasawaan; Mohamad Rehab Matuan y Sultan, 7; ken Mohamad Razol y Matuan y Sultan @ “Nawaf” 7; agpapada a residente iti Zone III, Bantay, Ilocos Sur ; idinto nga iti Metro Vigan Cooperative Hospital dagiti sabali pay a pasahero ti traysikel a da Reynalin Alcantara y Tallar, 18, CD vendor ken residente iti Barangay Naglaoaan, Sto. Domingo, Ilocos Sur; ken Akleah Adoma y Bantasan, 26, awanan asawa, residente iti Zone III, Bantay, Ilocos Sur.
Nupay kasta, naggawid met la dagiti dua a naudi kalpasan ti pannakataming dagiti sugatda.
Kabayatanna, natay a dagus ni Catalino Raganit y Pilot, 33, naasawaan, mannalon, taga-Bayubay Norte, San Vicente, Ilocos Sur ngem agnanaeden iti Barangay Labnig, San Juan, Ilocos Sur gapu kadagiti grabe a sugat gapu iti pannakaatal kenkuana ti Isuzu Elf a minaneho ni Darwin Almazan, y Antolin, 29, naasawaan, ken residente iti Barangay Dirdirig, Burgos, Ilocos Sur iti aksidente a napasamak idi agarup 8:50 ti bigat ti Hulio 24 iti national highway a sakup ti Barangay Parada, Sto. Domingo, Ilocos Sur.
Segun iti inisial nga inbestigasion, mapapati a nakilumba ti TMX motorcycle a minaneho ni Raganit iti maysa a motorsiklo ket naikras ti lugan a naipauyas iti sabali a linia ti kalsada a puon ti nakaatalan daytoy iti Isuzu Elf.
Nupay kasta, iti kaudian a damag, naggaareglo dagiti nainbolbar kadagiti nasao a dua nga aksidente tapno awanen ti darum.#


text:
Plantilia:Dagiti interwiki ti Umuna a Panid
Daytoy a listaan dagiti napili nga interwiki ket inus-usar ti Umuna a Panid ken kapada pay dagiti interwiki a makitkita iti Kaudian a balbaliw, no baliwan daytoy a listaan, pangngaasi a pabaruen met ti Plantilia:Dagiti interwiki ti kaudian a balbaliw.
Ti listaan dagiti interwiki ditoy ket ilistana amin dagiti pagsasao ti Filipinas nga addaan iti Wikipedia ken dagiti 28 a ganganaet a pagsasao a kaaduan ti linaon a saan a basbassit ti kaunegna iti 10 ken maipatingga iti dagup ti 35.
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Tuesday, November 25, 2014
CLEAN-UP DRIVE, AGTULTULOY
Cabugao, Ilocos Sur – Agtultuloy a maigannuat ti panagdaldalus babaen iti panangiyusuat dagiti pannakabagi ti Clean and Green Program ti Munisipio nangruna ita ta mapaspasungadan ti iyaadani ti Paskua 2014 a panagsangpet pay dagiti Bakasionista, Balikbayan ken Turista ditoy ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Segun ken ni MENRO Edgar S. Balangatan, AT, a malaksid kadagiti pasilidades ti Munisipio a tamtamingenda, makikoordinarda kadagiti Opisiales ti Barangay a makabatog iti National Highway ken Processional Roads ti Poblasion tapno ipaayda ti tulongda nga agdalus ken mang-dredge kadagiti dadduma nga drainage canal.
Innayon ni Mr. Balangatan a kako-koordinarda pay dagiti Opisiales ti Barangay kadagiti pito a Coastal Barangays iti agtultuloy a Coastal Clean-up tapno maisagana a nasayaat para kadagiti pumasiar a Bisita wenno Turista nangruna iti umadani a Paskua 2014.
Manamnama nga iti napintas a kooperasion ken kammayet dagiti pannakabagi ti LGU-Cabugao ken dagiti Opisiales ti Barangay a mangituyang kadagitoy a trabaho ket naballigi latta ti pagbanagan dagiti programa a mailunsad iti salinong ti Gobierno Lokal ti ili a Cabugao. # (Web In-Action)
Segun ken ni MENRO Edgar S. Balangatan, AT, a malaksid kadagiti pasilidades ti Munisipio a tamtamingenda, makikoordinarda kadagiti Opisiales ti Barangay a makabatog iti National Highway ken Processional Roads ti Poblasion tapno ipaayda ti tulongda nga agdalus ken mang-dredge kadagiti dadduma nga drainage canal.
Innayon ni Mr. Balangatan a kako-koordinarda pay dagiti Opisiales ti Barangay kadagiti pito a Coastal Barangays iti agtultuloy a Coastal Clean-up tapno maisagana a nasayaat para kadagiti pumasiar a Bisita wenno Turista nangruna iti umadani a Paskua 2014.
Manamnama nga iti napintas a kooperasion ken kammayet dagiti pannakabagi ti LGU-Cabugao ken dagiti Opisiales ti Barangay a mangituyang kadagitoy a trabaho ket naballigi latta ti pagbanagan dagiti programa a mailunsad iti salinong ti Gobierno Lokal ti ili a Cabugao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:50 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Apolinário Mabini
Ni Apolinário Mabini y Maranan (Hulio 23, 1864 — Mayo 13, 1903) ket maysa a Filipino a politiko ken rebolusionario a nangisurat ti plano a batay-linteg para iti umuna a republika iti Filipinas idi 1899-1901, ken nagserbi a kas ti immuna a kangrunaan a ministro idi 1899. Kadagiti naisurat a pakasaritaan ti Filipinas, kadawyan a makunkuna isuna a kas "ti natan-ok a paralitiko", ken kas "ti Utek iti Rebolusion." Kadagiti kasuppiatna ken mangiyallilaw, makunkuna isuna a ti "Nangisit a Kamara iti Presidente."
Ti nasapa a biag ni Apolinario Mabini[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Mabini ket naipasngay idi Hulio 23, 1864 idiay Baranggay Talaga idiay Tanauan, Batangas.[1] Isu ti maikadua kadagiti walo nga annak ni Dionisia Maranan, maysa nga aglaklako idiay Tiendaan ti Tanauan, ken ni Inocencio Mabini, nga isu ket maysa a taga-away.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zaide, Gregorio F. (1984), Pakasaritaan ti Filipinas ken Gobierno, National Bookstore Printing Press
- ^ Remollino, Alexander Martin (Mayo 11–17, 2003), "Mabini: Maysa a Siglo Kalpasan ti Ipupusay na", Bulatlat.com, 3 (14)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Apolinário Mabini iti Wikimedia Commons


text:
PANAGSAPATA-Pinagsapata ni Congressman Eric Singson dagiti nabutosan nga opz, Aileen Acal, Charina Bona, David Wagayen, Godofredo Abrero, Chito Bisiales ti Candon City babaen ti panangidaulo ni City Mayor Ericson Singson (maikadua iti kanigid). Karaman kadagiti nagsapata dagiti nabutosan a kameng ti Sangguniang Panlungsod da (manipud maikatlo iti kanigid nga agpakanawan) Robert Tudayan, Kristelle Singson-Martinez, Nestor Itchon, Joanne Valdealagot ken Florendo Mangasar, Jr. (ladawan manipud ti City Information Office)
You are here: Home › Archive › Media › Banner Photo › PANAGSAPATA


text:
Aklan
Ti Aklan ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Kapitoliona ti ili ti Kalibo. Adda ti Aklan iti akin-amianan-a-laud a paset ti Isla ti Panay, kabeddengna ti Antique iti laud ken ti Capiz iti umabagatan-a-daya. Sangsanguen ti Aklan ti Baybay Sibuyan ken ti probinsia ti Romblon iti amianan.
Nalatak ti Aklan gapu iti Isla ti Boracay ken ti Piesta ti Ati-Atihan. Ti isla ti Boracay, nga aganay a maysa a kilometro iti akin-amianan a pungto ti Panay ket addaan iti maysa kadagiti kapipintasan ti puraw a daratna nga aplaya iti sangalubongan ken daydaywen ti adu a turista. Nalatak met kadagiti turista ti tinawen a Piesta ti Ati-atihan a maang-angay iti kada Enero. Ti piesta ket mairuknoy iti Santo Niño wenno ti maladaga a jesus, ket dagiti makidaya ket pulagidanda dagiti rupada iti uging ket agaruatda iti natitingra ti marisna a pagan-anay sada agsasala.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Aklan iti 17 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
PDP – LABAN KEN DAGITI KULIBANGBANG ITI POLITIKA
Komentario ni Eden A. Alviar
NASDAAW dagiti adu a Pilipino iti resulta ti eleksion iti pagilian idi Mayo 9, 2016 a nangitarayan ni Mayor Rodrigo Duterte, ti Partido ng Demokratikong Pilipino – Lakas ng Bayan, kadagiti nakabalubalna iti kina-presidente ta naikappeng ken sinuportaran ida dagiti napigsa a partido.
Inabak ni Duterte da Sec. Mar Roxas iti pito million a botos uray pay isu ti nangibayog ti Liberal Party ti agdama nga administrasion. Maikatlo met iti salisal ni Sen. Grace Poe nga uray nagipila ti kandidatura kas independiente a kandidato ngem sinuportaran isuna ti nabileg a partido a Nationalist People’s Coalition. Maikatlo laeng ti balubal ni Vice Pres. Jejomar Binay a nangitakder ti United Nationalist Alliace, ti maikadua a kangrunaan a partido-politikal iti pagilian iti agdama a panawen. Naudi met ni Sen. Miriam Defensor-Santiago a nangibayog ti People’s Reform Party.
Sakbay ti panangrugi ti kampania, natagtagibassit ti PDP–Laban no maidilig iti kabileg ti makinaria ti LP, UNA ken NPC. Ngem kalpasan ti panagbotos, intarayan ni Duterte dagiti amin a nakasalisalna ket timpaw a namimpinsan ti partido a nangadaptar kenkuana.
Naipakadawyanen kadagiti politiko a Pilipino ti panagalis-alisda kadagiti pakaikappenganda a partido para iti bukodda nga interes. Manamnama nga iti panagbalin ti PDP – LABAN a baro nga administration party ket umadunto manen dagiti politiko nga umakar iti daytoy a partido tapno masaluadan ti personal a pagimbagan dagiti politiko.
Manipud pay idi “Two Party System” mayataday ti 1935 Constitution ti nasursurot a wagas iti Pilipinas ket kadawyanen ti panagakar-akar dagiti politiko iti pakaikappenganda idi Nacionalista ken Liberal Party pay laeng dagiti kangrunaan a partido iti pagilian. Napakaro ti “political butterfly” kalpasan ti pannakaadaptar ti 1987 Constitution a nakaipalaonan ti “Multi-Party System” ti sistema ti politika iti pagilian.
Kalpasan ti 1992 National and Local Elections a nangabakan a Presidente ni Fidel Ramos babaen ti kabangbangon idi a Lakas – National Union of Christian Democrats – United Muslim Democrats, ket kellaat a pimmigsa dayta a partido ta nagaakar dagiti adu a politiko. Kellaat ti panagakar iti baro nga administration party dagiti kongresista iti Lakas – NUCD – UMDP ket nadominaran ti Kongreso gapu ti napasamak a “rainbow coalition” dagiti kongresista, senador ken dagiti lokal nga opisial.
Naulit manen ti kasta a panagaakar dagiti politiko iti partido idi mangabak a Presidente idi 1998 ni Joseph Estrada a nangibayog ti Partido ng Masang Pilipino. Ngem napadisi ni Estrada iti akem ket simmukat kenkuana ni Bise Pres. Gloria Macapagal-Arroyo ti Lakas – NUCD – UMDP, ket nagaakar manen dagiti adu a politiko iti administration party. Idi kampania ti eleksion idi 2010, nakapsut ti Liberal Party ni Benigno Aquino III. Ngem idi nangabak ni Aquino a Presidente, nagaakar manen dagiti nagadu a politiko iti baro nga administration party.
Apaman a makapagsapata ni Duterte a Presidente ti Pilipinas, manamnama a mangruginton ti panagaakar dagiti adu a politiko iti administration party. Agbalin manen ti PDP – LABAN a kasla nabanglo ken nasam-it a sabong nga araken dagiti adu a kulibangbang iti politika. Ania kadi daytoy naparegta a partido a manamnama nga araken manen dagiti politiko iti sapasap a pagilian?
Ti partido a PDP – LABAN ket resulta ti napagtipon a Partido ng Demokratikong Pilipino a binangon ni Cagayan de Oro City Mayor Aquilino “Nene” Pimentel Jr. idi 1982, ken ti partido a Lakas ng Bayan a binukel ni Sen. Benigno “Ninoy” Aquino Jr. idi 1978.
Kadua ni Nene Pimentel a nangbangon ti PDP dagiti lider ti politika sadiay Cagayan de Oro City ken Davao City a kimmontra iti diktadora a turay daydi Pres. Ferdinand Marcos.
Uray nakabalud, indauloan ni Ninoy Aquino, kaduana dagiti mabigbig a lider ti oposision ti pannakabukel ti partido a Lakas ng Bayan idi 1978 sakbay ti eleksion ti Interim Batasang Pambansa. Binoykot ti Liberal Party dayta nga eleksion gapu ti pammati dagiti lider ti partido a pabuya laeng dayta a panagpipili. Nagkandidato da Ninoy sadiay Metro Manila ngem naabakda amin gapu iti mapapati a pannakamaneobra ti eleksion.
Idi 1986, nagtipon iti maymaysa a partido ti PDP ken LABAN a nangiduron ti kandidatura ni Corazon “Cory” Aquino iti panagsangoda ken ni Pres. Marcos kabayatan ti 1986 Presidential Snap Election. Idi napadisi ni Marcos babaen ti People’s Power Revolution, ken simmukat iti turay ni Cory ket naangay ti eleksion, nagbalin nga administration party ti PDP – LABAN ken ti partido ni Vice Pres. Salvador Laurel a United Nationalist Democratic Organization.
Idi 1988, nagsina iti dua a grupo ti PDP – LABAN: ti Nene Pimentel Wing ken ti Jose Cojuangco Wing. Sakbay ti 1992 election, nakitipon ti Cojuangco Wing iti grupo ni House Speaker Ramon Mitra Jr. ket nabukel ti partido a Laban ng Demokratikong Pilipino.
Ti PDP – LABAN ti sigud a partido ni Jejomar Binay manipud pay idi mayor iti Makati ken nagbalin a Bise Presidente. Isuna ti sigud a Party Chairman ngem pinanawanna ti partido ket binukelna ti United Nationalist Alliance gapu iti panagririda iti agdama a PDP–LABAN President Sen. Aquilino “Koko” Pimentel III.
Nagriri da Binay ken Pimentel gapu ti pannakailinia iti partido ni Miguel Zubiri iti panagkandidatona a senador idi 2013. Saan a kinayat ni Pimentel ti pannakairaman ni Zubiri gapu ti isyu ti dagdag-bawas idi 2004 a nakaabakanna iti eleksion. Ni Zubiri ti maikadose a senador ket naregreg ni Pimentel. Ngem naglusulos ni Zubiri idi malawaganen ti resulta iti botos.
Iti kalkalpas nga eleksion, manamnaman ti panagsubli ni Zubiri iti Senado. Maysa isuna kadagiti guest candidate ti PDP – LABAN. Kasta a talaga ti sistema ti politika iti Pilipinas. Awan ti permanente a kadua ken kakontra. Permanente laeng nga interes dagiti politiko ti adda.#


text:
Kategoria:Dagiti baw-ing ti Wikipedia
Daytoy a kategoria ket aglaon kadagiti panid a maipanggep kadagiti baw-ing ken dagiti subkategoria nga aglaon kadagiti baw-ing.
Tapno makanayon ti baw-ing kadagiti subkategoria, agusar ti palntilia ti baw-ing.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 6 a subkategoria, manipud iti 6 a dagup.
- ► Amin a kategoria ti baw-ing (19 K)
D
- ► Dagiti baw-ing a saan a mainugot a maimaldit (2 K, 2,492 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud kadagiti panangiyalis (586 P)
- ► Dagiti baw-ing manipud kadagiti saan a husto a nagan (awan linaon)
N
- ► Dagiti nadumaduma a baw-ing (awan linaon)
P
- ► Dagiti baw-ing kadagiti plantilia (2 K)


text:
VIGAN CITY – Inaprobaran ti sangguniang panlalawigan ti maysa a resolusion a nangkiddaw iti pondo para iti pannakaangay ti Tour of Ilocos Sur 2014.
Iti resolusion nga indatag ni Bokal Edgar Yabes iti hunta probinsial, kiniddawna ti pannakailatang ti P1.2 million para iti pannakaangay iti nasao a torneo a manamnama a mangpadur-as saan laeng iti sports no di pay turismo iti probinsia.
Kinuna ni Yabes a maangay ti elimination phase ti nasao a torneo inton Marso 30 idinto a kiniddawna ti madagdagus a pannakailatang ti P1.2 million iti daytoy a pasalip nga inyussuat ni Tagudin Mayor Jose Bonuan, Jr. idi bokal pay laeng.
Segun ken ni Yabes, adda metten dagiti napatanor ti Tour of Ilocos Sur a siklista a makikumkumpetensia iti nasional a patorneo ti bisikleta.#


text:
Thursday, September 7, 2017
CLEAN AND GREEN DRIVE, SOLID WASTE MANAGEMENT, AGTULTULOY A NAKA-INTACT
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action idi Setiembre 5, 2017, imbatad ni Mr. Edgar S. Balangatan, AT, Municipal Clean and Green Program Coordinator iti agtultuloy a panaglinisda kadagiti pampubliko a pasilidad ti LGU-Cabugao babaen iti programa ti Clean and Green ti Munisipio.
Iti Coastal barangay ket regular met a maiwayat iti panagdalus nga idauluan dagiti Opisiales ti Barangay iti parte a masakupanda babaen iti itutulong dagiti sektor ken asosasion iti barangayda.
Kabayatanna, maar-aramid latta ti regular a panaglinis iti agsumbangir ti Kalsada Nasional manipud Barangay Sagayaden agingga iti Barangay Pug-os kasta metten iti National Road iti agturong iti Salomague Port ken iti Provincial Road nga agturong iti Barangay Nagsincaoan babaen iti panagtinnulong dagiti LGU Personnel ti Clean and Green ken Maintenance Section ti DPWH-Bantay, Ilocos Sur ken ti Kyeryong-Policarpio JV.
Nupay kasta, insupusop ni MENRO Balangatan a saan latta met nga agsina a pakaseknan ti Munisipio iti maipapan iti Solid Waste Management ken iti Clean and Green iti intero a Munisipalidad.
Kasta met nga agtultuloy a maipromot koma iti panagdaldalus iti kalsada kadagiti barangay babaen iti itutulong dagiti Opisiales ti Barangay a kabinnulig ti Munisipio a mangitandudo kadagitoy nga agdama a programa, segun pay ken ni MENRO Balangatan.
Kabayatanna, napintas ti panagkinnoordinar dagiti Maintenance Crew iti DPWH District 1, Bantay Office, Ilocos Sur ken ti Kyeryong Company iti Clean and Green Program ti LGU-Cabugao iti regular a pannakamantener ti agsumbangir a kinadalus ti National Highway manipud iti Brgy. Sagayaden agingga iti Brgy. Pug-os.
Innayon ti MENRO a linawas a wanasenda ti stretch ti Sagayaden-Pug-os a pidutan ti selopin nangruna iti Plastic Day iti aldaw ti Lunes ken dadduma pay a ruot iti kalsada ken monitorenda met ti panagdakkel ti ruot ket apaman a mabalindan a dalusan ket ditoyen nga ag-grass cutter-da.
Daytoy a koordinasion-da iti DPWH ken Kyeryong Company ket agtultuloy a mangpasayaat ti buya ti Kalsada Nasional a mayataday pay iti agtultuloy a pannakaipromot ti Turismo iti ili. # (Web Situational Report)
Iti Coastal barangay ket regular met a maiwayat iti panagdalus nga idauluan dagiti Opisiales ti Barangay iti parte a masakupanda babaen iti itutulong dagiti sektor ken asosasion iti barangayda.
Kabayatanna, maar-aramid latta ti regular a panaglinis iti agsumbangir ti Kalsada Nasional manipud Barangay Sagayaden agingga iti Barangay Pug-os kasta metten iti National Road iti agturong iti Salomague Port ken iti Provincial Road nga agturong iti Barangay Nagsincaoan babaen iti panagtinnulong dagiti LGU Personnel ti Clean and Green ken Maintenance Section ti DPWH-Bantay, Ilocos Sur ken ti Kyeryong-Policarpio JV.
Nupay kasta, insupusop ni MENRO Balangatan a saan latta met nga agsina a pakaseknan ti Munisipio iti maipapan iti Solid Waste Management ken iti Clean and Green iti intero a Munisipalidad.
Kasta met nga agtultuloy a maipromot koma iti panagdaldalus iti kalsada kadagiti barangay babaen iti itutulong dagiti Opisiales ti Barangay a kabinnulig ti Munisipio a mangitandudo kadagitoy nga agdama a programa, segun pay ken ni MENRO Balangatan.
Kabayatanna, napintas ti panagkinnoordinar dagiti Maintenance Crew iti DPWH District 1, Bantay Office, Ilocos Sur ken ti Kyeryong Company iti Clean and Green Program ti LGU-Cabugao iti regular a pannakamantener ti agsumbangir a kinadalus ti National Highway manipud iti Brgy. Sagayaden agingga iti Brgy. Pug-os.
Innayon ti MENRO a linawas a wanasenda ti stretch ti Sagayaden-Pug-os a pidutan ti selopin nangruna iti Plastic Day iti aldaw ti Lunes ken dadduma pay a ruot iti kalsada ken monitorenda met ti panagdakkel ti ruot ket apaman a mabalindan a dalusan ket ditoyen nga ag-grass cutter-da.
Daytoy a koordinasion-da iti DPWH ken Kyeryong Company ket agtultuloy a mangpasayaat ti buya ti Kalsada Nasional a mayataday pay iti agtultuloy a pannakaipromot ti Turismo iti ili. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:21 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
CANDON CITY – Natay daytoy a motorista gapu laeng iti panangliklikna a matsek-point dagiti polis iti sanguanan ti public market ditoy nga ili idi aldaw ti Hulio 12.
Dead on arrival ni Sammy Jimeno, Jr., y Balani, 23, ken residente iti Barangay Tamurong, Candon City, iti Candon General Hospital gapu kadagiti nakaro a dunorna iti nadumaduma a paset ti bagina, nangruna iti ulona.
Nakaro met dagiti sugat ti back rider a ni Harry Pascua y Gabatino, 22, naasawaan, ken kalugaran met laeng ni Jimeno.
Segun iti panagimbestiga dagiti polis-Candon, kinamat dagiti polis-Santiago a naglugan iti patrol car a minaneho ni PO3 William Ellorin y Cardenas, 54, ti Motoposh motorcycle a minaneho ni Jimeno gapu ta mapapati a di intaltalek ti naud-udi ti panangpasardeng kenkuana dagiti polis iti checkpoint nga impasdekda iti national highway partikular iti sanguanan ti tiendaan publiko ti ili.
Mapapati a saan a nakamatan dagiti polis da Jimeno agingga iti nakalas-udda iti Candon City ket nakikoordinarda iti polis-Candon para iti pannakatiliw dagiti dua.
Segun pay iti inbestigasion, nagbaliw ti rota a sinurot da Jimeno ket idi nakadanonda iti nagkurbaan ken nadarat a paset ti kalsada iti Barangay Balingaoan, Candon, mapapati a naguyas ti motorsiklo sana dinungpar ti concrete barrier iti akin-abagatan nga abaga ti kalsada.
Mapapati a nagpreno met ni Ellorin ngem naguyas ti patrol car ket dinungparna ti concrete barrier ken ti naiakras a motorsiklo.
Intaray dagiti polis-Santiago dagiti biktima iti Candon General Hospital ngem naideklara a natayen ni Jimeno.
Nagsagrap ti makannigid a paset ti motorsiklo iti dadael idinto a limnek ti makannigid a sungo ti bumper ti patrol car.
Naipan dagiti lugan iti police station ti Candon City ngem naruk-atan ti patrol car kalpasan a nangipresenta dagiti polis iti affidavit of undertaking.#


text:
cabugao, Ilocos Sur – Inreport ti guardia ti maysa a gasolinaan ditoy a naduktalanna a natakaw ti naglakuanda idi agsapa ti Mayo 22. Naammuan iti inisial nga inbestigasion dagiti polis a nga idi agarup alas 11 ti rabii ti Mayo 21, inkabil ti gasoline boy a nainaganan Jiranter Solima y Santella, 21, baro ken residente iti Barangay Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur ti naglakuanda a P19,000 iti uneg ti desarming a kabinet a nakaikabilan pay dagiti dadduma a naglakuan.
Segun iti gasoline boy, tinulbekanna ti kabinet sana inkabil dagiti tulbek iti uneg ti drawer.
Kitkitaen dagiti polis ti anggulo nga inside job ti panagtakaw agsipud ta saan a nadadael ti sumrekan ken ruaran ti opisina, nauksot ti plug ti CCTV camera a nainstolar iti uneg ti opisina ken naka-switch off ti player/recorder.#