text:
VIGAN CITY – Natayen sakbay a naidanon iti ospital ti maysa a barangay kagawad kalpasan a paltogan ti saan pay a nabigbig a suspek idiay Barangay Parparia, Narvacan, Ilocos Sur.
Nabigbig ti biktima a ni Orlando Javier Jr.
Segun iti inisyal nga imbestisyon ti Narvacan PNP, nakatugaw nga agsasarita da javier, kabagyanna a luzviminda Aquino ken maysa a menor de edad idi jellaat a dimteng ti suspek ket pinarakapak na isuna iti M-16 armalite rifle.
Nainget nga imbestigayon ti isaysayangkat dagiti otoridad.


c: text/html

text:
Report ti Tinawen a Miting
“Libro ti Dios—Maysa a Gameng”
Idi Oktubre 5 ken 6, 2013, tinabunuan ti 1,413,676 iti 31 a pagilian ti maika-129 a tinawen a miting ti Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Ti dadduma ket dimmar-ay a mismo iti Assembly Hall of Jehovah’s Witnesses iti Jersey City, New Jersey, U.S.A. Adda met dagiti nagbuya iti webcast (Internet).
Ni Guy Pierce a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova ti tserman dayta a miting. Pinaggagarna dagiti timmabuno babaen ti panangipasiguradona kadakuada a ti programa ti mangsungbat kadagiti napateg a saludsod maipapan iti Biblia, mangilawlawag kadagiti kinapudno, ken mangipaay iti naespirituan a ‘taraon iti umiso a tiempo.’—Mateo 24:45; Proverbio 4:18.
“Maysa a Displey a Mangidayaw ken Jehova.”
Inlawlawag ni Mark Sanderson a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti detalye maipapan iti baro nga eksibit iti sangalubongan a hedkuarter dagiti Saksi idiay Brooklyn, New York, U.S.A., a napauluan iti “The Bible and the Divine Name (Ti Biblia ken ti Nagan ti Dios).” Itampok ti displey a ti nagan ti Dios ket talaga a mabasa agpadpada iti Hebreo a Kasuratan ken iti Kristiano a Griego a Kasuratan. Karaman met iti displey ti adu a daan a Biblia, reproduksion dagiti nagkauna nga artifacts, ken panid ti Biblia idi 500 agingga iti agarup 1500s.
Karaman kadagiti naisangsangayan a makita iti eksibit ket dagiti panid manipud iti Biblia idi 1500s nga impatarus ni William Tyndale, ti kaunaan a managipatarus iti Biblia a nangipatarus iti nagan ti Dios iti Ingles, ken maysa a panid manipud iti 1602 nga edision ti Biblia nga Espaniol a pagaammo kas Reina-Valera nga agpapada a “Iehova” ti patarusna iti nagan ti Dios. Nakadispley met ti Ingles a bersion a pagaammo kas ti Great Bible (nayimprenta idi 1549), maysa a kopia ti 12-lengguahe a Biblia (1599 nga Edision, a maawagan met iti Nuremberg Polyglot) ni Elias Hutter, ken ti Geneva Bible (nayimprenta idi 1603). Inusar amin dagita ti nagan ti Dios.
Inawis ni Brother Sanderson ti amin a timmabuno nga umayda kitaen ti displey a Biblia, babaen ti panagkunana: “Talaga nga ikarkararagtayo a . . . makatulong dayta kadagiti nasingpet a tattao, aniaman ti edad ken nagadalanda, a mangayat iti dua a banag nga ay-ayatentayo amin—ti Biblia a nagpateg a Sao ti Dios, ken ti nadayag a naganna a Jehova.”
Teksto iti Tawen 2014.
Kalpasan nga imparang ni Gerrit Lösch iti Bagi a Manarawidwid ti sumario ti maadal nga artikulo ti Pagwanawanan iti dayta a lawas, inyanunsio ni Brother Pierce a ti teksto iti tawen 2014 ket “Umay koma ti pagariam.” (Mateo 6:10) Nupay kanayon a maitutop dayta a tinawen a teksto para kadagiti Saksi ni Jehova, ad-adda a maitutop dayta ita a tawen, ta ti 2014 ti maika-100 a tawen ti pannakaipasdek ti Pagarian idiay langit.
“Maysa a Napateg a Regalo ti Dios.”
Kalpasanna, tinagiragsak dagiti dimmar-ay ti maysa a video maipapan iti pakasaritaan ti New World Translation (Ti Baro a Lubong a Patarus), ti Biblia nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova ken ibilang ti dadduma a maysa kadagiti kasayaatan a patarus a naipablaaken. Idi inruar ni Nathan Knorr ti umuna a tomo dayta a patarus iti Theocracy’s Increase International Assembly idi 1950, impaayanna dagiti timmabuno iti balakad nga agaplikar pay laeng agingga ita: Basaenyo a naimbag ti patarus. Adalenyo dayta. Tulonganyo ti dadduma a mangadal iti dayta ta makatulong dayta kadakuada nga umawag iti nagan ni Jehova.
“Naragsak a Pananglagip iti Napalabas.”
Ni Samuel Herd iti Bagi a Manarawidwid ti nangiparang iti dayta a paset, a ramanen ti nasaksakbay a nairekord a pannakainterbiu ti uppat a miembro ti pamilia ti Bethel iti U.S. Addada idi damo a nairuar ti innem nga agsisina a tomo ti New World Translation manipud 1950 agingga iti 1960.
Malagip ni Eunice Timm ti pannakausar idi ti New World Translation kadagiti Nakristianuan a gimong. Apresiarenna dagiti paset dayta a mausar iti panagsukimat, kas kadagiti chain ken cross references. Gapu ta narigat nga itugot amin dagita a tomo kadagiti gimong, kinunana nga itugotna laeng dagiti tomo a kasapulanna ken ti maibulsa ti kabassitna a King James Version no bilang ta adda dagiti mabasa a bersikulo a dina ninamnama.
Adda met epekto ti baro a patarus iti dadduma a paset ti panagdaydayawtayo. Kas pagarigan, kinuna ni Fred Rusk a sakbay ti 1950, dagiti mangidaulo iti panagkararag ti pamilia ti Bethel ket agus-usar kadagiti sasao manipud iti King James Version, kas iti “thy kingdom come.” Ngem kalpasan a nairuar ti New World Translation, didan us-usaren dagiti kadaanan a sasao. No mangidauloda iti kararag, dagiti gagangay a sasao ti us-usarendan.
Apresiaren ni John Wischuk, saan laeng a ti kalidad ti patarus no di ket ti kinapakumbaba ti New World Bible Translation Committee. “Dida kayat a maipakaammo no siasinoda bayat a sibibiagda wenno kalpasan ti ipapatayda agsipud ta kayatda a maiturong amin a pammadayaw ken Jehova a Dios,” kinunana. Imbaga ni Charles Molohan ti karirikna ti intero a grupo idi kinunana: “Tinulongannakami ti New World Translation a mangipapuso iti kinapudno, ken mangpabileg iti pammatimi, tapno matulonganmi ti dadduma a maaddaan iti pammati.”
“Mangmangngegtayo Ida nga Agsasao Kadagiti Pagsasaotayo Maipapan iti Natan-ok a Bambanag ti Dios.”
(Aramid 2:11) Ni Geoffrey Jackson iti Bagi a Manarawidwid ti nagpalawag iti pannakairuar ti 2013 a rebision ti New World Translation. Iti maudi a paset ti palawagna, amin nga adda sadiay agraman ti dandani amin a nagbuya babaen iti Internet ket nakaawat iti saggaysa a kopia iti Biblia.
Sigun ken Brother Jackson, nasurok nga 60 a tawenen ti napalabas sipud idi nairuar ti umuna a tomo ti New World Translation. Idi a tiempo, nagbaliw ti Ingles a lengguahe, ngem saan a nagbaliw ti panggep ti trabahotayo a panangipatarus iti Biblia. Kayattayo a maipatarus ti Sao ti Dios iti literal a pamay-an agingga a posible a saan a pulos a mabalbaliwan ti kaipapananna.
Idi 2005, nangipaay ti Bagi a Manarawidwid iti ad-adu nga atension iti kinapateg ti pannakaipatarus ti Biblia iti adu a lengguahe. Sipud idin, manipud iti 52 a lengguahe, ti New World Translation ket maipabpablaaken iti 121 a lengguahe, ken 45 pay a lengguahe ti madama a maipatpatarus. Bayat a maipatpatarus ti New World Translation iti dadduma a lengguahe, agsalsaludsod dagiti managipatarus iti ad-adda a pannakailawlawag iti kayulogan ti dadduma a sasao wenno grupo ti sasao. Ita, nasuroken a 52,000 kadagita a saludsod ti naipatulod ken nasungbatan. Ipakita ti adu kadagita a saludsod a ti dadduma a paset ti Ingles a teksto ket mabalin a marebisar wenno itunos iti moderno nga Ingles.
Kas pagarigan, inlawlawag ni Brother Jackson nga iti immuna nga Ingles nga edision ti New World Translation, kuna ti 1 Samuel 14:11 maipapan ken Jonatan ken iti agaw-awit iti armasna: “The two of them exposed themselves to the outpost of the Philistines.” Tapno maliklikan ti di umiso a pannakaawat, inusaren ti baro a rebision ti “revealed their presence.” Kastoy met ti dati a literal a patarus ti Mikias 2:6: “Do not you people let words drop. They let words drop.” Ngem ita, ti mabasan ket: “ ‘Stop preaching!’ they preach.”
Lima a tawenen ti napalabas, nangdutok ti Bagi a Manarawidwid iti komite a mangrebisar iti New World Translation, ket mausartay itan dagiti resulta ti trabahoda. Ti narebisar a Biblia ket napintas, nalaka a basaen, ken nalagda uray kanayon a mausar. Inyanunsio ni Brother Jackson nga asidegen a mairuar ti Ingles a dadakkel ti letrana ken maibulsa nga edision.
“Aramatem a Siuumiso ti Sao ti Kinapudno.”
Imbasar ni Stephen Lett iti Bagi a Manarawidwid ti temana iti 2 Timoteo 2:15 ken rinepasona ti dadduma a paset ti baro a rebision ti Biblia. Ti sasao nga “aramatem a siuumiso” a nausar iti dayta a bersikulo literal a kaipapananna ti “putden a sililinteg.” Kayattayo nga usaren a sililinteg wenno siuumiso “ti kampilan ti espiritu.” (Efeso 6:17) Kalpasanna, impakita ni Brother Lett no kasano a dagiti baro a dadduma pay a paset daytoy a Biblia ket makatulong kadatayo a mangaramid iti dayta.
Ti makinsango a seksion a napauluan iti “An Introduction to God’s Word” ket naglaon kadagiti bersikulo ti Biblia a mangsungbat iti 20 a saludsod maipapan kadagiti kangrunaan a pannursuro ti Biblia.
Deskribiren ti Appendix A dagiti paset ti baro a rebision, kas iti panagbalbaliw ti estilo ken bokabulario ken iti pannakaipatarus ti nagan ti Dios.
Ti Appendix B a buklen ti 15 a de kolor a seksion ket naglaon kadagiti mapa ken diagrama a makatulong iti personal a panagadal ken panangisuro iti sabsabali.
Iti rugi ti tunggal libro ti Biblia, makita iti “Outline of Contents” ti sumario ti libro a makatulong iti agbasbasa tapno nalakana a makita ti birbirokenna a seksion. Dayta a paset ti nangsukat kadagiti running heads a makita iti ngato ti tunggal panid dagiti napalabas nga edision.
Ti “Glossary of Bible Terms” ti mangted iti ababa a depinasion ti ginasut a sasao a nausar iti Biblia.
Napaababan ti “Bible Words Index.” Makita laengen ti sasao ken bersikulo a masansan unay a mausar iti panangasaba ken panangisuro.
Napaababa metten dagiti marginal references a makita iti makintengnga a benneg iti kada panid. Ngem naikabil latta dagiti makatulong unay iti ministerio.
Dagiti footnotes ti mangted kadagiti alternatibo a patarus, sao-por-sao a patarus, ken dadduma pay nga impormasion.
JW Library.
Impakita ni John Ekrann a miembro ti Branch Committee iti United States ti baro a JW Library application para kadagiti gadyet a kas kadagiti smartphones ken tablet computers. Babaen iti dayta nga application, mabalinen nga i-download ti rebisado a New World Translation ken ti lima pay a sabali a patarus ti Biblia. Libre dayta a nairuar kadagiti kangrunaan nga app stores idi Oktubre 7, 2013.
“Panangipatarus iti Sao ti Dios Tapno Mayallatiw ti Umiso a Kayulogan.”
Ni Anthony Morris iti Bagi a Manarawidwid ti ad-adda pay a nangilawlawag kadagiti prinsipio a nangiwanwan iti New World Bible Translation Committee iti pannakaisagana ti baro a rebision. Inyaplikar ti komite ti 1 Corinto 14:8, 9 iti trabahoda. Siniguradoda a ti rebisado a Biblia ket nalaka a maawatan. Liniklikanda dagiti sao-por-sao a patarus a mangbalbaliw iti kaipapanan ti Biblia.
Kas pagarigan, kastoy ti mabasa iti literal a patarus ti Genesis 31:20: “Jacob stole the heart of Laban.” Ngem sabali ti kaipapanan ti idioma a Hebreo a nausar iti idioma nga Ingles isu a ti patarus itan ti New World Translation ket: “Jacob outwitted Laban.” Ipasimudaag met ti sao-por-sao a patarus ti 1 Corinto 7:
“Naisurat ti Biblia babaen iti lengguahe a gagangay ken inaldaw nga us-usaren dagiti ordinario a tattao—mannalon, papastor, ken mangngalap,” kinuna ni Brother Morris. “No nasayaat ti pannakaipatarus ti Biblia, ti mensahena ket nalaka a maawatan dagiti napasnek a tattao, uray siasinoda man.”
“Panangusar Kadagiti ‘Makaparagsak a Sasao’ ken ‘Umiso a Sasao ti Kinapudno.’ ”
Ni David Splane iti Bagi a Manarawidwid imbasarna dayta a tema iti Eclesiastes 12:10. Nakaan-annad dagiti mannurat iti Biblia idi insuratda ti kapanunotan ti Dios. Kasta met ti kaannad ti orihinal a New World Bible Translation Committee iti trabahoda a panagipatarus. Ti kaudian a rebision ti New World Translation ti agtultuloy a mangyap-aplikar iti daytoy a prinsipio: “Isuratyo a siuumiso ti sasao ti kinapudno” ken pagbalinenyo a nalawag ti mensahe ti Dios agingga a posible.
“Adu nga Ingles a sao ti addaan iti nasursurok ngem maysa a kaipapanan,” kinuna ni Brother Splane. Kas pagarigan, nausar kadagiti napalabas nga edision ti New World Translation ti sasao a “pattern of healthful words” iti 2 Timoteo 1:13. Ti sao a “pattern [padron]” ket addaan iti sumagmamano a depinasion. Ti maysa ket “artistiko a disenio.” Maibasar iti dayta a depinasion, kuna ti dadduma a ti sasao ket tumukoy iti napintas a disenio, wenno padron, a makita ti maysa kadagiti pannursuro ti Biblia. Ngem ti eksakto a katupag ti sao iti orihinal a lengguahe ket “maysa a modelo a maikari a tuladen.” Isu a ti baro a rebision ket nagusar iti sasao a “standard of wholesome words [pagtuladan iti makapasalun-at a sasao].”
Dineskribir met ni Brother Splane dagiti naaramid a rebision a mangipakita iti panagbalbaliw ti Ingles a lengguahe. Kas pagarigan, ti sao nga “impale” a nausar kadagiti immun-una nga edision ti New World Translation a mangdeskribir iti pamay-an ti pannakapapatay ni Jesus, masansan a kaipapananna ti panangiduyok iti natirad a kayo iti bagi sa pagtalinaeden ti biktima iti dayta. Gapu ta saan met a kasta ti naaramid ken Jesus, nagusar ti baro a rebision iti sasao a “nailed to the stake [nailansa iti kayo]” a mangdeskribir iti pannakapapatay ni Jesus.
Inngudo ni Brother Splane: “Ikarkararagmi a ti panangbasa ken panangadalyo iti rebisado a New World Translation ti mangpasinged—ken lallalo pay a mangpasinged—kadakayo ken Jehova. Ket sapay koma ta kanayon nga isu ti agbalin nga Amayo, Diosyo, ken Gayyemyo.”
Konklusion.
Indilig ni Brother Pierce ti baro a rebision ti Biblia iti kangrunaan a putahe iti ‘bangkete dagiti nataba unay a putahe.’ (Isaias 25:6) Kas maitutop a pangserra iti programa, inawisna amin a timmabuno a mangkanta iti kanta numero 114 a napauluan iti “Libro ti Dios—Maysa a Gameng” manipud iti Kantaanyo ni Jehova.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ponema
Ti ponema ket maysa a batayan a paset iti maysa a ponolohia ti pagsasao, a mairamraman kadagiti sabali a ponema tapno makaporma kadagiti adda ti kaibuksilanna a paspaset a kas dagiti balikas wenno dagiti morpema. Ti ponema ket mabalin a maipalplawag a kas "Ti kabassitan a makaigiddiat a paset ti lingguistika a mabalin a makaited ti maysa a panagbalbaliw ti kabuksilan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gimson 2008, p. 41.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ponema idiay Wikimedia Commons


text:
Ni Charles Curtis (Enero 25, 1860 – Pebrero 8, 1936) ket maysa idi a Pannakabagi ti Estados Unidos, maysa a nabayag a Senador ti Estados Unidos manipud idiay Kansas ken kalpasan daytoy ket napili a kas ti Daulo ti Kaaduan ti Senado bbaaeb dagiti kumaduaanna a Republikano, ken ti maika-31 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1929–1933). Isu ti immuna a tao nga adda ti naisangsangayna a naamammoan a Patneng nga Amerikano a kaputotan ken ti immuna nga adda ti naisangsangayan a naamammoan nga Europeano a kapututan a nakaabot kadagiti dua a kangatuan nga opisina ti ehekutibo a sanga ti gobierno ti Estados Unidos. Ti kaputotan a bangir ti inana ket tallo a pagkapat a Pantneng nga Amerikano, iti etniko a Kaw, Osage ken Pottawatomie a kapututan.[1] Ni Curtis ket naggigian idi ubing idiay pagtaengan dagiti apongna iti inana a bangir idiay resebasion ti Kaw.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Charles Curtis idiay Wikimedia Commons


text:
Mitolohia
Ti termino a "mitolohia" ket mabalin a mangitudo ti panagadal kadagiti mito (e.g., komparatibo a mitolohia), wenno ti maysa a bagi wenno urnong dagiti mito (ti mythos, a kas ti, Inca a mitolohia).[1] Kadagiti polkloristika, ti myito ket maysa a sagrado a naratibo a kadawyan a mangipalplawag no kasano ti lubong weeno nagtagitaoan ket rimsua iti agdama a porma,[2] nupay kasta, iti nawatiwat a kapanunotan, ti balikas ket mabalin a mangitudo ti aniaman a tradisional a sarita.[3] Ni Bruce Lincoln ket nangipalpalawag ti mito a kas ti "ideolohia iti naratibo a porma".[4] Dagiti mito ket kadawyan a mangiraman dagiti datdatlag a karakter ken bigbigen babaen dagiti agturturay wenno dagiti padi. Dagitoy ket rimsua manipud kadagiti nakaro unay a pannakaibagbaga kadagiti nalaglagip wenno naipakasritaan a paspasamak, a kas ti alegoria para iti wenno personipikasion ti masna apenomena, wenno ti maysa a panangipalplawag ti ritos. Dagiti ket naiyebekas a mangibagbaga ti relihioso wenno naipanpanunotan a pannkasanay, tapno mangipatakder kadagiti panagkukua amodelo, ken ti panagisuro.
Dagiti nasapa a kasuppiata pannakaidasig ti Griego amitos babaen ni Euhemerus, Phaedrus ni Plato , kenSallustius ket naparang-ay idi babaen ti neoplatoniko ken pina-ungar babaen dagiti Renasimeineto amitograpo a kas iti Theologia mythologica (1532). Ti maika-19 a siglo a komparatibo a mitolohia ket nangipatpatarus manen ti mito a kas ti ebolusion para iti siensia (E. B. Tylor), "sakit ti pagsasao" (Max Müller), wenno ti madi a pannakaipatarusan ti nasalamangkaan a ritos (James Frazer). Dagiti naududi a panakaipatpatarus ket nanglikud ti nangsuppiatan a baetan ti mito ken siensia, a kas dagiti Jungiano nga arkeotipo, ti "metapo rti espiritual a potensialidad" ni Joseph Campbell, wenno ti natalna a mental nga arkitektura ni Lévi-Strauss. Ti irteng a nagbaetan ti komparatibo a pangbiruk para iti [monomito]] ni Campbell wenno Ur-mito keneskeptisimo ti taudan ti laww-ang ti antropolohikal a mitolohista ket nangmarka ti maika-20 a siglo. Ti pay maipatinayon, ti moderno a mythopoeia a kas dagiti pantasia anobela, manga, ken urbano a sarita, nga adda dagiti makibinglay kadagiti artipisial a mito a nabigbigbigan a kas piksion, ket mangsuporta ti kapanunotan ti mito a kas agtultuloy a sosial a panagsanay.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kirk, p. 8; "myth", Encyclopædia Britannica
- ^ Dundes, Pangyuna, p. 1
- ^ Kirk, "Defining", p. 57; Kirk, Mito, p. 74; Simpson, p. 3
- ^ Lincoln, Bruce (2006). "Ti maysa a Nasap a Darikmat iti Diskurso ti "Terorismo": Dagiti Pannakailaglagipan iti maysa a Sarita manipud kenni Marco Polo". Komparatibo a Panagadadal iti Kagimongan ken Pakasaritaan 48 (2): 242–259. "Iti kaaduan a kinapudno, ti mitiko a diskurso ket mangipanggep kadagiti appo a kategoria nga adda kadagiti adu a mangibatbatay: dagiti agpang ti kosmos, dagiti naindagaan a heograpia, dagiti sebbangan ti mula ken ayup, dagiti lohikal a kategoria, ken dagiti maipadpada kadagitoy. Dagiti kapanggepanda nga agserbi a mangurnos kadagiti pannakaikabagian kadagitoy a kategoria keb ti panangihustisia ti pagsasarunnuan dagitoy, a mangipakpatakder ti kinasayaat (wenno ti pannkasapul) iti lubong a ti langit ket adda iti ngato ti Daga, ti leon ken ti ari dagiti ayup, ti naluto ket naimimas ngen ti naata."
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mitolohia idiay Wikimedia Commons
- Leonard, Scott. "Ti Pakasaritaan ti Mitolohia: Paset I". Estado nga Unibersidad ti Youngstown


text:
Odysseas Elytis
Ni Odysseas Elytis (Griego: Oδuσσέaς Eλύtnς, naipasnga a kas ni Oδuσσέaς Aλeπouδέλnς; Nobiembre 2, 1911 – Marso 18, 1996) ket naipanunotan a kas maysa a nangruna a simbolo iti romantiko a modernismo idiay Gresia ken iti Lubong. Idi 1979 isu ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket kaputotan dagiti Alepoudelis, ti maysa a daan a maipapan ti industria a pamilia manipud idiay Lesbos, ni Elytis ket naipasngay idiay Heraklion idiay isla ti Crete, idi Nobiembre 2, 1911. Idi kalpasanna ti pamilian ket immalisda idiay Atenas, a daytoy a mannaniw ket nagturpos ti nangato a pagadalan ken kalpasan daytoy ket nangala kadagiti kurso a kas maysa a mangsalaknib-gupit idiay Pagadalan ti Linteg iti Unibersidad ti Atenas.
Idi 1935 ni Elytis ket nangipablaak ti immuna a daniwna idiay warnakan ti Baro a Sursurat (Nέa Γpάuuata) iti panangiawawis kadagiti gayyemna a kas ni George Seferis. Ti inserrekna ket adda ti naisangsangyan a naindagaan ken kasisigud a porma a nakaitulong ti panangirugi ti baro a panawen kadagiti Griego a daniw ken dagiti simmaruno a panagreporma kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.
Manipud idi 1969–1972, babaen ti Griego hunta ti milisia iti 1967–1974, ni Elytis ket bukod timmalaw idiay Paris. Isu ket nairomantiko a naikapet iti lisrisista ken musikologo a ni Mariannina Kriezi, nga isu ket nangpataud ken nangisangaili ti naisalaysayan a radio a waragawag ti ubbing ti "Ditoy Lilliput a Daga". Ni Elytis ket nakaro idi a pribado ken kinaykayatna ti agmaymaysa iti panagsukisokna kadagiti kinaumnona iti naindaniwan akinapudno ken panakasanay.
Ti gubat[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1937 isu ket naserbi kadagiti milisia a kammasapulan. A kas maysa a buyot a kadete, isu ket simre ti Nailian a Pagadalan ti Milisia idiay Corfu. Idi las-ud ti gubat isu ket naidutoka kas Maikadua a Teniente, immuna anaikameng idiay Kuartel ti Umuna Kuerpo ti Buyot, ken kalpasan daytoy isu ket naiyalis iti Maika-24 a Rehimento, kadagiti umuna a linia ti gubatanon. Ni Elytis ket sagpaminsan idi a nangipabpablaak kadagiti daniw ken salaysay kalpasan ti panagipadasna iti literario a lubong.
Isu ket kameng idi ti Gunglo ti Griego a Kritiko ti Arte, AICA-Hellas, Sangalubongan a Gunglo dagiti Kritiko ti Arte.[1]
Direktor ti programa para iti ERT[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket namidua a Programa Direktor iti Griego a Nailian a Pundasion ti Radio (1945–46 ken 1953–54), Kameng ti Administratibo a Konsilo ti Griego a Nailian a Teatro, Presidente iti Administratibo a Konsilo iti Griego a Radio ken Telebision ken kameng pay iti Panakiuman a Komite iti Griego a Nailian nga Organisasion ti Turista iti Atenas a Piestal. Idi 1960 isu ket nagunggunaan ti Premio ti Umuna nga Estado a Daniw, idi 1965 ti Urnos iti Piniks ken idi 1975 isu ket nangunggunaan ti Doctor Honoris Causa iti Pakultad iti Pilosopia idi Unibersidad ti Thessaloniki ket nakaawat ti Pammadayaw a Panakaumili idiay Ili iti Mytilene.
- ^ Asosiation iti Griego a Kritiko ti Arte, Internasional a Gunglo dagiti Kritiko ti Arte. "AICA-HELLAS History".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Odysseas Elytis idiay Wikimedia Commons


text:
Martin Luther King, Jr.
Ni Martin Luther King, Jr. (Enero 15, 1929 – Abril 4, 1968) ket mays idi nga Amerikano a klerigo, aktibista, ken prominente a daulo ti Tignay dagiti Sibil a Karbengan.[1] Isu ket nadayeg a naamammoan para iti papelna iti panagpasayaat dagiti sibil a karbengan a nagus-usar ti di naranggas a sibil a di panagtulnog.[2] Ni King ket nagbalinen a nailian nga ikono ti pakasaritaan ti moderno nga Amerikano a liberalismo.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Schlesinger, Arthur M. (2002) [1965], Ti Maysa a Ribu nga Al-aldaw : Ni John F. Kennedy idiay Puraw a Balay, p. xiv.
- ^ D'Souza, Placido P. (Enero 20, 2003). "Pannangilaglagip kenni Martin Luther King Jr.: Ti panakaimpluensia ni [[Mohandas Karamchand Gandhi|Gandhi]] kenni King". San Francisco Chronicle. Ti silpo ti wiki ket naikabil iti titulo ti URL (tulong)
- ^ Krugman, Paul R. (2009), Ti Konsensia ti maysa a Liberal, p. 84.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abernathy, Ralph (1989). Ken dagiti Diding ket Nagrebbada: Maysa nga Autobiograpia. Harper & Row. ISBN 0-06-016192-2.
- Ayton, Mel (2005). Ti Maipanggep ti Puli a Krima: Ni James Earl Ray ken Ti Panangpatay kenni Martin Luther King Jr. Archebooks Publishing. ISBN 1-59507-075-3.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Carson, Clayborne. "Mitolohia ti Karismatiko a Panangidaulo ni Martin Luther King". Iti Gerster, Patrick; Cords, Nicholas. Mito Amerika: Ti Naipakasaritaan nga Antolohia, Tomo II. St. James, NY: Brandywine Press. (1997). ISBN 978-1-881089-97-1
- Garrow, David. Panangisalladay ti Krus: Martin Luther King, Jr., ken ti Konperensia ti Akin-abagatan a Panangidaulo ti Kristiano (1989). Premio Pulitzer. ISBN 978-0-06-056692-0
- Kirk, John A., ed. Martin Luther King Jr. ken ti Tigmay dagiti Sibil a Karbengan: Dagiti kOntrobersia ken Debado (2007). 224 pp.
- Schulke, Flip; McPhee, Penelope. Pannakailaglagipan kenni King , Pangyuna a balbalikas ni Jesse Jackson (1986). ISBN 978-1-4039-9654-1
- Kotz, Nick, Panagukom nga al-aldaw: Lyndon Baines Johnson, Martin Luther King Jr., ken dagiti Linteg a nangbalbaliw ti Amerika (2005). ISBN 978-0-618-64183-3
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Martin Luther King, Jr. idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Martin Luther King, Jr. idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Martin Luther King, Jr. idiay Wikisource


text:
ISO 3166-2:PH
Ti ISO 3166-2:PH ket isu ti kodigo ti pagilian para iti Pilipinas iti ISO 3166-2, ti pagalagadan a paset ti ISO 3166 nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), a mangipalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan kadagiti nangruna a pannakabingbingay (a kas dagiti probinsia wenno estado) iti amin a pagpagilian a naikodigo iti ISO 3166-1.
Iti agdama, naipalawag dagiti kodigo ti ISO 3166-2 ti Pilipinas para kadagiti dua nga agpang iti pannakabingbingay
Ti tunggal maysa a kodigo ket buklen ti dua a paset, nga insina ti hyphen. Ti umuna a paset ket ti PH, ti ISO 3166-1 alpha-2 a kodigo iti Pilipinas. Ti maikadua a pset ket mabalin a maysa kadagiti sumaganad:
- dua a numero: dagiti rehion
- tallo a letra: dagiti probinsia
Dagiti kodigo para kadagiti probinsia ket maitunos kadagiti numero ti Romano nga inus-usar a mangirepresenta kadagiti rehion, malaksid ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao, ti Rehion Administratibo ti Kordiliera, ken ti Nailian a Kapitolio a Rehion, a dagitoy ket saan nga agus-usar kadagiti numero ti Romano para kadagti representasion a panggep.
Ti kodigo para iti Cotabato (PH-NCO) ket nainaganan a naibatay iti dati a naganna iti Amianan a Cotabato.
Dagiti linaon
Agdama a kodkodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti subdibision a nagnagan ket mailista a kas iti pagalagadan ti ISO 3166-2 nga inpablaak babaen ti Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166 (ISO 3166/MA).
Pinduten ti buton iti paulo tapno maurnos ti tunggal maysa a batong.
Dagiti rehion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti nota
- ^ Ti Basilan ket naiyalisen manipud ti Peninsula ti Zamboanga idiay Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao(PH-14).
- ^ Ti Lanao del Norte ket naiyalisen maniud ti Soccsksargen idiay Amianan a Mindanao (PH-10).
- ^ TI Sarangani ket naiyalisen manipud ti Davao idiay Soccsksargen (PH-12).
- ^ Ti Abagatan a Cotabato ket naiyalisen manipud ti Davao idiay Soccsksargen (PH-12).
Dagiti panagbalbaliw[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sunaganad a panagbalbaliw iti naikabkabil ket nairangarang babaen ti pablaak ti ISO 3166/MA manipud idi immuna a pannakaipablaak ti ISO 3166-2 idi 1998:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti probinsia iti Pilipinas, Statoids.com


text:
Zamboanga Sibugay
Ti Zamboanga Sibugay ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Peninsula ti Zamboanga iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti ili ti Ipil. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zamboanga del Norte iti amianan, Zamboanga del Sur iti daya, ken ti Siudad ti Zamboanga iti abagatan-a-laud. Iti abagatan ket ti Luek Sibuguey iti Golpo Moro.
Ti Zamboanga Sibugay ti kabaruan a probinsia iti Pilipinas, nabangon idi laeng 2000 iti pannakaisina ti maikatlo a distrito ti Zamboanga del Sur.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Zamboanga Sibugay iti 16 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013


text:
Trimurti
Ti Trimurti (Ingles: ‘tallo a porma’; Sanskrito: त्रिमूर्तिः trimūrti) ket maysa a kosepto ti Hinduismo "a dagiti kosmiko a pamay-an ti pannakaiparsua, pannkataripatu, ken pannakadadael ket naipersonapikado babaen dagiti porma ti Brahmā a mammamarsua, ni Vishnu ti agtartaripatu wenno agprespreserba ken Śhiva ti agdaddadael weno mangbalbaliw,"[1][2] Dagitoy tallo a diosen ket natawtawaganda idin a "ti Hindu a triada"[3] wenno ti "Natan-ok a Trinidad",[4] a kankanayon a naibagbaga a "Brahma-Vishnu-Maheshwara."
Ti maysa apannakaibagbaga para iti Trimurti ket mangipakpakita ti tallo nga ulo iti maysa tengnged, ken sagpaminsan pay a tallo a rupa iti maysa nga ulo, a ti tungngal maysa ket kumitkita ti nadumaduma a turong.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Para kadagiti inadaw nga insasao a nangipalpalawag ti trimurti kitaen ti Matchett, Freda. "Ti Purāṇas", iti: Layus (2003), p. 139.
- ^ Para iti Trimurti a sistema nga adda ti Brahma a kas ti mammarsua, ni Vishnu ti agtartaripatu wenno agprespreserba, ken ni Shiva ti agdaddadael weno mangbalbaliw kitaen ti: Zimmer (1972) p. 124.
- ^ Para iti pannkaipalpalawag ti trimurti a kas "ti naikaykaysa a porma" ti Brahmā, Viṣṇu ken Śiva ken ti panag-usar ti sarita "ti Hindu a triada" kitaen ti: Apte, p. 485.
- ^ Para iti termino a "Nalatak a Trinidad" iti pannkaikabagian ti Trimurti kitaen ti: Jansen, p. 83.
- ^ Jansen, p. 83; ladawan p. 84.
Dadduma pay a taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Trimurti idiay Wikimedia Commons
- Basham, A. L. (1954). Ti Nakakaskasdaaw idi nga India: Ti Panagsukisok ti Kultura ti Indiano a Sub-kontinenete Sakbay ti Isasangpet dagiti Muslim. New York: Grove Press, Inc.,.
- Courtright, Paul B. (1985). Gaṇeśa: Apo dagiti Lapped, Apo dagiti Nagruggian. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-505742-2.
- Layus, Gavin (1996). Ti maysa a Pangyuna ti Hinduismo. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-43878-0.
- Layus, Gavin (Editor) (2003). Ti Blackwell a Kumaduaan ti Hinduismo. Malden, MA: Blackwell Publishing Ltd. ISBN 1-4051-3251-5.
- Grimes, John A. (1995). Ganapati: Kinabukbukodan a Kanta. SUNY Serie Kadagiti Relihioso a Panagad-adal. Albany: State Unibersidad ti New York a Pagmalditan. ISBN 0-7914-2440-5.
- Jansen, Eva Rudy (2003). Ti Libro ti Hindu a Panakailadawan. Havelte, Holanda: Binkey Kok Publications BV. ISBN 90-74597-07-6. Maikawalo a pannkaimaldit; Immuna Naipablaak idi 1993.
- Radhakrishnan, Sarvepalli (Editorial a Mangipagulo) (1956). Ti Kultural a Tawidan ti India. Calcutta: Ti Ramakrishna Mision Institute nga Instituto ti Kultura. Maikadua nga edision, uppat a tomo, nabaliwan ken naipadakkel, 1956 (tomo IV).
- Winternitz, Maurice (1972). Pakasaritaan ti Indiano a Literatura. New Delhi: Oriental Books Reprint Corporation. Maikadua a pannakabalbaliw a naimaldit mannen nga edision. Dua atomo. Immuna anaipablaak idi 1927 babaen ti Uniobersidad ti Calcutta.
- Zimmer, Heinrich (1972). Dagiti Mito ken Simbolo ti Indiano nga Arte ken Sibilisasion. Princeton, New Jersey: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-01778-6.


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
Episcopal Church in the Philippines Zamboanga City.JPG
Episcopal Church in the Philippines Zamboanga City English:
Petsa
11 Mayo 2011
Taudan
MGM
Mannurat
Wowzamboangacity
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ket agipablaak babaen ti sumaganad a lisensia: Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 07:15, 11 Mayo 2011 2,736 × 3,648 (6.76 MB) Wowzamboangacity {{Information |Description ={{en|1=Episcopal Church in the Philippines Zamboanga City}} |Source =MGM |Author = Wowzamboangacity |Date =2011-05-11 |Permission = |other_versions = }} [[Category:Zamb Panag-usar ti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panag-usar idiay en.wikipedia.org
Panag-usar idiay uk.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Iran
Ti Iran (i/ɪˈrɑːn/;[9][10] Persiano: ایران [ʔiˈɾɒn] ( denggen)), opisial a ti Islamiko a Republika iti Iran (Persiano: جمهوری اسلامی ایران Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān), ket maysa a pagilian idiay Akin-abagatan ken Lumaud nga Asia.[11][12] Ti nagan nga "Iran", nga iti Persiano ket kayat na a saoen a "Daga dagiti Ariano", ket kapatnengan nga inususar daytoy manipud idi Sassaniano a panawen. Naususar ti sangalubongan daytoy idi 1935, sakbayan a daytoy a pagilian ket naamammuan idi ti Lumaud a lubong a kas ti Persia ( /ˈpɜrʒə/ or /ˈpɜrʃə/).[9][13] Ti "Persia" ken "Iran" ket maisublatan a maususar itilinaon dagiti kultura; nupay kasta,ti "Iran" ket isu ti opisial a maususar a nagan kadagiti linaon a politika.[14][15]
Ti maika-18 a kadakkelan a pagilian iti lubong iti termino a kalawa iti 1,648,195 km2 (636,372 sq mi), ti Iran ket adda ti populasion ti agarup a 75 a riwriw.[16] Daytoy ket maysa a pagilian itinaisangsangayan a heopolitika a kinapangruna gapu ti lokasionna kadagiti tallo lugar iti Asia (Laud, Tengnga, ken Abagatan). Ti Iran nabeddengan iti amianan babaen ti Armenia, Azerbaijan ken Turkmenistan. Ti Iran ket maysa a litoral nga estado ti Baybay Kaspio, nga adda ti kauneg ti daga a baybay, ti Kazakhstan ken Rusia ket dagus pay a kaaruba ti Iran iti amianan. Ti Iran ket nagbeddengan iti daya babaen ti Apganistan ken Pakistan, iti abagatan babaen ti Golpo Persiano ken ti Golpo ti Oman, iti laud babaen ti Irak ken iti amianan a laud babaen ti Turkia. Ti Tehran ket isu ti kapitoliona, ti kadakkelan a siudad ti pagilian ken ti politikal, kultural, komersial ken industrial a sentro ti pagilian. Ti Iran ket maysa a rehional a bileg,[17][18] ken agtengtengngel ti nangruna a puesto iti sekuridad ti sangalubongan nga enerhia ken ekonomia ti lubong a kas nagbanagan kadagiti dakkel a resebana iti petrolio ken masna nga alingasaw. Ti Iran ket adda ti maikadua a kadakkelan a napasingkedan a reserba ti masna nga alingasaw iti lubong ken ti maikapat a kadakkelan a napasingkedan a reserba ti petrolio.[19]
Ti Iran ket isu ti pangibalayan kadagiti kaduogan a sibilisasion iti lubong.[20] Ti immuna a dinastia idiay Iran ket naporma idi las-ud ti Elamita a pagarian idi 2800 BC. Ti Irani a Medes ket nangikaykaysa ti Iran iti maysa nga imperio idi 625 BC.[21] Dagiti ket sinaruno ti ken Irani nga Akamenidanga Imperio, ti Heleniko a Seleusida nga Imperio kendagiti dua a simmarsaruno nga Irani nga imperio, dagiti Parto ken dagiti Sassanid, sakbay ti Muslim a panarukma idi 651 AD. Dagiti kalpasan ti Islamiko a dinastia ken dagiti imperio ti Iran ket nagpadakkelda ti pagsasao a Persiano ken kultura kadagiti amin a Irani a banak. Dagiti nasapa a dinastia ti Iran a nangiyunay-unay manen ti pnnakawaya ti Iran ket mairaman dagiti Tahirid, Saffarid, Samanid kenBuyid.
Ti agrangrang-ay a Persiano a literatura, philosopia, medisina, astronomia, matematika ken arte ket nagbalin kadagiti nangruna nga elemento ti Muslim a sibilisasion. Ti Irani nga identidad ket nagtultuloy urayno adda dagiti ganganaet a panaturturay kadagiti dimteng a sigsiglo[22] ken ti Persiano a kultura ket inampon pay babaen dagiti Ghaznavid,[23] Ti Seljuk,[24][25] Ilkhanid[26] ken ti Timurid[27] agturturay. Ti irurumsua ti 1501 iti Safavid a dinastia,[28] a nangipakpatakder ti Imami a Shia nga Islam[29] a aks ti opisial a relihion ti imperioda, ket nangmarka ti maysa a kangrunaan a nagsikkuan a puntos ti Irani ken Muslim a pakasaritaan.Ti Kontitusional a Rebolusion ti Persia ket nangibangon ti immuna a parlamento ti pagilian idi 1906, iti kaunegan ti maysa a batay-linteg a monarkia. Kalpasan ti maysa a kudeta nga inrugi babaen ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Estados Unidos idi 1953, ti Iran ket nagininut a nagbalin a adadu nga autokratiko a pagilian. Ti immadadu a panagsuppiat iti ganganaet nga impluensia ket kimmaro idi las-ud ti Irani a Rebolusion a nagiturongan ti pannakabangon ti maysa nga Islamiko a republika idi 1 Abril 1979.
Ti Iran ket maysa a kaemng dagiti nangipundar ti Nagkaykaysa a Pagpagilian , NAM, OICken ti OPEC. Ti politikal a sistema ti Iran, a naibatay ti 1979a batay-linteg, ket buklen dagiti nadumaduma a narikut a nagkikinnapet nga agturturay a bagbagi. Ti kanagtuan a kasasaad ti turay ket ti Kangatuan a Daulo. Ti Shia nga Islam ket isu ti opisial a relihion ken ti Persiano ket isu ti opisial a pagsasao.[30]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ngan ti Iran (ایران) ket isu ti Moderno a Persiano a tinaudan manipud ti Proto-Irani a termino ti Aryānā,, a kayatna asaoen ket "Daga dagiti Aryan", nga immununa a naipakpakita iti Avesta a tradision ti Zoroastrianism.[31][32][33] Thi termino nga Ērān ket nabirukan a mangibagbaga ti Iran iti maika-3 a siglo a Sassanid a sinuratan, ken ti Parto a sinuratan a kumadduan kadagiti panagusarna ti Parto a termino ti "aryān" a nangibagbaga kadsagiti Irani.[34] Nupay kata, iti naipakasaritaan ti Iran ket naibagbaga idi a kas Persia wenno ti kapadpadana (La Perse, Persien, Perzië, kdpy.) babaen ti Lumaud a lubong, a nagruna ti gapuna kadagiti sinursurat dagidi Griego a historiador a nangtawtawag ti Iran iti Persis (Πepσίς), a kayatna a saoen ket daga dagiti Persiano. Idi 1935, ni Rezā Shāh ket nagkiddaw a ti komunidad ti sangalubongan ket tawaganda koma ti pagilianna a kas ti Iran. Ti panagsuppiat ti panagbaliw ti nagan ket nangiturong ti panagibabawi ti daytoy a keddeng, ken idi 1959 dagitoy dua a nagan ket naipagsinnukat a naus-usar.[35] Manipud ti Irani a Rebolutsion idi 1979 ti opisial a naganen ti pagilian ket "Islamiko a Republika iti Iran".
Ti naipakasaritaan ken maipapan ti kultura a naad-adu a panag-usar ti 'Iran'[36][37][38] ket saan a nairestrikto iti moderno a maitutop nga estado. Irānshahr[39] wenno Irānzamīn (Kalatakan nga Iran)[40] ket maipada kadagiti teritorio ti Irani a kultura wenno linguistiko a sona. Malaksid ti moderno nga Iran, nangiraman daytoy kadagiti paset ti Kaukaso, Mesopotamia, ti Indiano a subkontinente ken Tengnga nga Asia.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapaan nga arkeolihoko nga artipakto idiayIran, kasla dagiti nakalkali idiay Kashafrud ken dagiti sitio idiay Ganj Par, ket mangipakpakita ti kaada ti tao idiay Iran manipud idi panawen ti Akin-baba Paleolitiko.[41] Dagiti Neanderthal nga artipakto a napetsaan manipud idi panawen ti Tengnga a Paleolitiko ket nangruna a nabirukanen idiay rehion ti Zagros kadagiti sitio a kas dagiti rukib ti Warwasi ken Yafteh .[42][43] Dagiti nasap anga agrikultural a komunidad ket nangrugida a rimmang-ay idiay Iran idi agarup a 8000 BC,[44][45] nga adda dagiti pagtaengan a kas ti Chogha Bonut, Susaken Chogha Mish a rimmangrang-ay idiay rehion ti Zagros.[46][47][48]
Ti irumrumsua iti Susa a kas maysa a siudad ket naikeddeng babaen ti panangipetsa iti C14 a nasapsapa a kas ti 4395 BC.[49] Adda dagiti sangadosena a pre-historiko a sitio iti ballasiw ti Irani a banak a manigitudtudo ti kaadda kadagiti taga-ugma a kultura ken dagiti urbano a pagtaengan idi maikapat a milenio BC.[48][50] Idi las-ud ti Gambang a panawen ti Iran idi ket pagbalayan dagiti nadumaduma a sibilisasion a kas ti Elam, Jiroft ken dagiti Zayandeh Rud a sibilisasion. Ti Elam, ket isuidi ti kadayegan kadagitoy a sibilisasion a naparang-ay idiay abagatan a laud ti Iran a kaaripingna dagitiadda idiay Mesopotamia. Ti panagrang-ay ti panagsurat idiay Elam idi maikapat a milenio BC ket kapadpadana iti napasamak idia [Sumer]].[51] Ti pagarian ti Elam ket nagtultuloy ti kaaddana angiggana ti irurumsua dagiti imperio ti Mediano ken dagiti Akuamenida nga Imperio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Opisial a Pagurasan ti Populasion iti Iran". Amar.org.ir. Naala idi 13 Pebrero 2012.
- ^ http://ilo.wikipedia.org/wiki/Listaan_dagiti_pagilian_babaen_ti_populasion
- ^ http://ilo.wikipedia.org/wiki/Listaan_dagiti_pagilian_babaen_ti_densidad_ti_populasion
- ^ http://ilo.wikipedia.org/wiki/Listaan_dagiti_pagilian_babaen_ti_densidad_ti_populasion
- ^ "Internasional a Pundo ti Panguartaan". Theodora.com. Di ammo a parametro
|http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=di naikaskaso (tulong);
- ^ a b c "Iran". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "Tengnga a Banko iti Iran: Ekonomiko a pagduyosan 2008/2009". Naala idi 18 Hunio 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa aPagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ a b "Iran". Ti Amerikano a Diksionario ti Tawidan ti Pagsasao nga Inggles. Boston: Houghton Mifflin. 2000.
- ^ [1]
- ^ ""CESWW" – Panangipalpalawag ti Tengnga nga Eurasia". Cesww.fas.harvard.edu. Naala idi 1 Agosto 2010.
- ^ National Geographic.
- ^ D. N. Mackenzie (15 Disiembre 1998). "Ērān, Ērānšahr". Ensiklopedia Iranika. iranicaonline.org. Naala idi 25 Agosto 2010.
- ^ Iransaga,ti "Persia wenno Iran, maysa nga ababa a pakasaritaan".
- ^ Iranian.ws, Irani ken Persiano nga Arte.
- ^ "Iran". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica. 2012. Naala idi 8 Agosto 2012.
- ^ Ti Opisina ti Komite, Kamara ti Commons. "Napili a Komite ti Ganganaet a Pannakibiang, Maikawalo a Reporta, Iran". Publications.parliament.uk. Naala idi 18 Hunio 2011.
- ^ Iran @ 2000 ken Labes dagiti serie ti lektura, pangyuna a bitla, W. Herbert Hunt, 18 Mayo 2000 Naala idi 1 Oktubre 2007.
- ^ CIA World Factbook. "Iran". Naala idi 7 Agostot 2012.
- ^ Lowell Barrington, Michael J. Bosia, Kathleen Bruhn, "Komperatibo a Politika: Dagiti Estruktura ken dagiti Pagpilian", Cengage Learning, 2009. Naala manipud ti panid 34: "Kasla ti Tsina, ti Iran ket panagibalayan ti kaduogan a sibilisasion iti lubong"
- ^ Encyclopædia Britannica. "Artikulo ti Encyclopædia Britannica Encyclopedia: Midia ti taga-ugma a rehion, Iran". Britannica.com. Naala idi 25 Agosto 2010.
- ^ "Ahmad Ashraf, "Irani nga Identidad" iti Encyclopaedia Iranica". Iranicaonline.org. 15 Disiembre 2006. Naala idi 14 Septiembre 2011.
- ^ B. Spuler, "Ti Pannkadadael ti Kalipato iti Daya", iti Cambridge a Pakasaritaan ti Islam, Tom. IA: Dagiti tengnga a Islamiko a daga manipud ti Kasakbayan a panawen ti Islamiko aginggan ti Umuna aSangalubongan a Gubat, ed. babaen ni P.M. Holt, Ann K.S. Lambton, ken Bernard Lewis (Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1970). pg 147: Maysa kadagiti nagbanagan ti panagpabaro ti Persiano a kararua a nagbangan daytoy nga obra ket dagidi Ghaznavid ket nagbalinda a Persiano ken isunga nagbalina Persiano a dinastia.
- ^ Grousset, Rene, Ti Imperio dagiti Estepa, (Unibersidad ti Rutgers a Pagmalditan, 1991), 161,164; "..nagpabaro kadagiti panagpadas dagiti Seljuk ti panabiruk ti maysa a nalatak a Turko-Persiano nga imperio idiay dumaya nga Iran..", "Maipalplagip a dagiti Seljuk, dagiti Turkomano a nagbalbalin a sultan ti Persia, ken saanda a pinabalina Turkia ti Persia-nga awan ti dudua gaputa saanda a kinayat. Iit kagiddiatan, isuda ti nagboluntario nga agbalin a Persiano ken isuda, iti panagkukua kadagiti nalatak a daan a Sassanid nga ari, ket nagreggetda a mangsalaknib dagiti populasion ti Iran manipud kadagiti agsamsam banda dagiti Ghuzz ken nangisalakan ti Iraniani a kultura manipud ti the Turkomano a panagmes."
- ^ Bosworth, C.E.; Hillenbrand, R.; Rogers, J.M.; Blois, F.C. de; Bosworth, C.E.; Darley-Doran, R.E., Saldjukids, Ensiklopedia ti Islam. Inurno babaen ni: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel ken W.P. Heinrichs. Brill, 2009. Brill Online: “Iti maipapana ti kultura, ti panagtitipon ti Seljuq nga Imperio ket nangmarka ti adadu nga agpang iti iti pannakaikkat ti trono ti Arabiko manipud ti panagmaymaysana a lingua franca dagiti naadalan ken natakneng a kagimongan iti Tengnga a Daya. Nga imimmayda a kas idi iti maysa a Transoxania nga isu idi ket adu pay umau nga Irani ken iti maitutop a Persia, dagiti Seljuq nga awan bukodda a nangato nga agpang iti Turko a kultura wenno literario a tawidan – ket nangalada iti Persia, isunga ti pagsasao a Persiano ket nagbalin nga isu ti administrasion ken kultura idiay dagada a Persia kenAnatolia. Ti Persiano a kultura dagiti Rum Seljuq ket naisangsangayan idi a napintas, ken nagininut laeng a rimsua ti Turko a kas ti naiyariping a pagsasao iti pagobraan ti giobierno ken adab; ti Persiano nga imprenta iti Otomano a sibilisasion ket nagtaltalinaay a napigsa aginggana idi maika-19 a siglo. "
- ^ Ross E. Dunn, "dagit iPanagbanbanniaga ni Ibn Battuta, ti Muslim a mangbanniaga iti maikasangapulo ket uppata siglo", Unibersidad ti California a Pagmalditan, 1986. pg 144: "Agpaysao nga idi babaen ti Ilkhanid a kinaturay ti nangato a kultura ti dumaya ken tengnga nga Anatolia ket nagbalin nga ad-adu a Persiano ngem kadagidi"
- ^ Maria Subtelny, "Dagiti Timurids nga Agdaldaliasat", BRILL; nailustrado nga edision (30 Septiembre 2007). pg 40: "Nupay kasta, iti narikut a pamay-an , dagiti kameng ti Timurid a dinastia ken dagit iagsupsuporta kaniad a Turko-Mongoliano ket nagbalinda a nasanay iti kultura babaen ti panagliklikmut ti Persinate millieu a nagamampon kadagiti modelo ti Persiano a kultura ken panagraman ken nagtigtignay a kas dagiti patron ti Persiano a kultura, pinintaan, arkitektura ken musika." pg 41: "Dagiti kinaudi a kameng ti dinastia, a naisangsangayan kenni Sultan-Abu Sa'id kenSultan-Husain, iti kinapudno ket naikedkedengda a kas modelo ti Perso-Islamiko nga agturturay a nangirang-ay kadagiti adu a panagikaskaso ti panagrang-ay ti agrikultura a kas ti inaramidda ti panagirang-ay ti korte ti Persiano a kultura."
- ^ Andrew J. Newman, Safavid Iran: Pannakaipasngay manen ti Persiano nga Imperio, I. B. Tauris (30 Marso 2006)
- ^ R.M. Savory, Safavids, Ensiklopedia ti Islam, maika-2 nga edision
- ^ "قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران" (iti Persian). Naala idi 23 Enero 2008.
- ^ V.Jayaram (9 Enero 2007). "Dagiti Konsepto ti Hinduismo – Arya". Hinduwebsite.com. Naala idi 18 Hunio 2011.
- ^ ""Iran – Ti Taga-ugma anagan ti Iran", N.S. Gill". Ancienthistory.about.com. 4 Septiembre 2010. Naala idi 18 Hunio 2011.
- ^ Bailey, Harold Walter (1987). "Arya". Encyclopaedia Iranica 2. New York: Routledge & Kegan Paul. pp. 681–683.
- ^ MacKenzie, David Niel (1998). "Ērān, Ērānšahr". Encyclopedia Iranica 8. Costa Mesa: Mazda.
- ^ "Panaginagan manen ti Persia". persiansarenotarabs.com. 2007. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ Richard N. Frye, panakisinnarita babaen ni Asieh Namdar, CNN, 20 Oktubre2007. "Nagtrabtrabahuak idiay Iran ti amin a kabibiagk ken ammok nga ammom a saanko a kayat a saoen ti Iran tatta nga aldaw, Ti kayatko a saoen ket ti Kalatakan nga Iran, ti Iran nga iti napalabas, a gimmay-at aginggana idiay Tsina aginggana kadagiti pagbeddengan ti Hungaria ken manipud ti sabali a Mongolia aginggana idiay Mesopotamia". [2]
- ^ Ni Richard Nelson Frye, Ti Teolohiko a Panagrepaso ti Harvard, Tom. 55, Blng. 4 (Okt., 1962), pp. 261-268 http://www.jstor.org/pss/1508723 Inus-usarko ti termino nga Iran iti maysa a naipakasaritaan a kontesto[...]ti Persia ket mausarto para iti moderno nga estado, adadu wenno basbassit a kapadpada ti "lumaud nga Iran". Us-usarek ti termino a "Kalatakan nga Iran" tapno kaibuksilanna ti naipagpagarupko a Klasista ken dagiti taga-ugma a historiador ket pudno a kayatda a saoen babaen ti panag-usarda iti Persia - a daytoy ket adda idi ti kaunegan kadagiti politikal a pagbeddengan dagiti Estado a tinurturayan babaen dagiti Irani.
- ^ Marcinkowski, Christoph (2010). Kinasiasino dagiti Shi'ite: Komunidad ken Kultura kadagiti Agbalbaliw a Sosial a Kontesto. LIT Verlag Münster. p. 83. ISBN 978-3-643-80049-7. "Dagiti 'naipakasaritaan a daga iti Iran' – 'Kalatakan nga Iran' – ket kankanayon idi a naamammuan iti pagsasao a Persiano a kas ti Irānshahr wenno Irānzamīn. Dagitoy dua a termino ket mangibagbaga ti Irani a banak a maipatinayon ti Persianato a lubong, dagita a rehion naipakasaritaan idi nga adda kadagiti nakaronga impluensia ti Persiano a kultura, a mabalin a kapadpada kadagiti teritorio a tinurayan babaen dagiti taga-ugma a parto ken Sasanids – a kas, iti maipatinayon iti 'maitutop nga Iran', ken ti pay Kaukaso, Mesopotamia (Irak), Tengnga nga Asia, ken ti dakkel a paspaset a tattan ket Pakistan ken Apganistan ken maibagbagay iti Persiano a 'naipakasaritaan a pannka-awat' iti 'napno a gay-at ti teritorio' iti Iran. Ti kapitolio idi daytoy nga entidad ket, iti sagpaminsan, ket mabirukan tatta nga aldawen iti Irak"
- ^ Mīr Khvānd, Muḥammad ibn Khāvandshāh, Tārīkh-i rawz̤at al-ṣafā. Taṣnīf Mīr Muḥammad ibn Sayyid Burhān al-Dīn Khāvand Shāh al-shahīr bi-Mīr Khvānd. Az rū-yi nusakh-i mutaʻaddadah-i muqābilah gardīdah va fihrist-i asāmī va aʻlām va qabāyil va kutub bā chāphā-yi digar mutamāyiz mībāshad.[Tehrān] Markazī-i Khayyām Pīrūz [1959-60]. ایرانشهر از کنار فرات تا جیهون است و وسط آبادانی عالم است. Ti Iranshahr ket gumay-at manipud ti Euprates aginggana idiay Oxus, ken daytoy ket sentro iti prosperidad iti Lubong
- ^ Frye, R. (2011). Persia. Routledge. p. 13. ISBN 978-0-415-57033-6. "Daytoy a 'kalatakan nga Iran' ket nangiraman ken mangiramraman pay tatta ti paset ti Kaukaso a Kabambantayan, Tengnga nga Asia, Apganistan ken Irak; para kadagiti Kurdo, Baluchis, Apgani, Tajiks, Ossetes, ken dagiti dadduma pay a babbabassit a grupo ti Irani" [3]
- ^ Biglari, Fereidoun; Saman Heydari, Sonia Shidrang. "Ganj Par: Ti immuna nga ebidensia ti Akin-baba a Paleolitiko a panagtaeng idiay Akin abagatan a Labneng Kaspio, Iran". Antiquity (warnakan). Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Pbase.com. Naala idi 27 Marso 2008
- ^ J. D. Vigne, J. Peters ken ni D. Helmer, Dagiti Immuna nga Addang ti Panagipaamo ti Ayup, Dagiti nagbanagan ti Maika-9 a Konperensia iti Internasional a Konsilo iti Arkeosoolohia, Durham, Agosto 2002, ISBN 1-84217-121-6
- ^ Dagiti Kinalkali idiay Chogha Bonut: Ti kasapaan a purok idiay Susiana, Irant, babaen ni Abbas Alizadeh - Ti Oriental Instituto ken ti Department para kadagiti Pagsasao ti Asideg a Daya ken dagiti SibilisasionThe Unibersidad ti Chicago
- ^ Hole, Frank (20 HUlioy 2004). "NEOLITIKO A PANAWEN IDIAY IRAN". Encyclopedia Iranica. Encyclopaedia Iranica Foundation. Naala idi 9 Agosto 2012.
- ^ Taga-ugma ng aarte ti Asideg a Daya babaen ni Dominique Collon
- ^ K. Kris Hirst. "Chogha Mish (Iran)".
- ^ a b Xinhua, "Baro nga ebidensia: moderno a sibilisasion ket nangrugi idiay Iran", 10 Agosto 2007. Naala idi 1 Oktubre 2007.
- ^ Ti Arkeolohia iti Elam: Pannakaporma ken Pannakaporma manen iti maysa a Taga-ugma nga Estado ti Iran - babaen ni D. T. Potts, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 29/07/1999 - pp. 45-46 - ISBN 0521563585 hardback
- ^ Iran Daily, "Panorama", 3 Marso 2007. Naala idi 1 Oktubre 2007. Plantilia:Wayback
- ^ "Dagiti taga-ugma a sinuratan:Elamite". 1996. Naala idi 28 Abril 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Iran idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Iran manipud idiay Wikivoyage
- Wikimedia Atlas iti Iran
- Kitaen ti Iran idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Iran
- G15 a pagpagilian
- Irani a Banak
- Dagiti Islamiko a republika
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Lumaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Lumaud nga Asia


text:
Nailian a Biblioteka ti Republika a Tseka
Ti Nailian a Biblioteka ti Republika a Tseka (Tseko: Národní knihovna České republiky) ket ti sentral a biblioteka ti Republika a Tseka. Daytoy ket imatonan babaen ti Ministro ti Kultura. Ti nangruna a pasdek ti biblioteka ket mabirukan idiay historikal a pasdek ti Clementinum idiay Prague, ket idiay ti nakaikabilan dagiti agarupa a kagudua dagiti librona. Ti sabali a gudua ti urnong ket naipenpen idiay distrito ti Hostivař.[1] Ti Nailian a Biblioteka ket isu ti kadakkelana a biblioteka idiay Republika a Tseka, ken addaan daytoy kadagiti agarup a 6 a riwriw a dokumento. Ti biblioteka ket addaan kadagiti agarup a 60,000 nakarehistro nga agbasbasa. Ti bibliotek aket agipenpen kadagiti tseko a testo ken dagiti pay naduduog a materiales manipud idiay Turkia, Iran ken India.[2] Ti biblioteka ket mangibalay kadagiti libro para iti Unibersidad ti Carolina iti Prague.[3]
Ti biblioteka ket nangabak iti internasional a pannakabigbig idi 2005 gapu ta nakaawat daytoy ti immuna a Premio Jikji manipud ti UNESCO babaen ti Pannakalaglagip ti Programa ti Lubong para kadagiti ganetgetna iti panangidihitado kadagiti duog a testo.[4][5] Ti poyekto a nangrugi idi 1992, ket nangirebbeng ti panangitihitado kadagiti 1,700 a dokumento kadagiti immuna a 13 a tawtawenna.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Need for new library intensifies". The Prague Post. 28 Mayo 2008. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ a b "National Library's rare prints and manuscripts at the click of a mouse". Radio Prague. 24 Novbiembre 2005. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ Tucker, Aviezer (18–24 February 2009). "Opinion". The Prague Post (Prague). p. A4. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ "National Library wins UNESCO award for pioneering digitisation work". Radio Prague. 7 Septiembre 2005. Naala idi 8 Mayo 2014.
- ^ "2005 - The National Library of the Czech Republic". UNESCO. Naala idi 9 Mayo 2014.


text:
Taiwan
Ti Taiwan (i/ˈtaɪˈwɑːn/ ty-wahn nga Insík: 臺灣 or 台灣; pinyin: Táiwān; kitaen ti dita baba), opisial a ti Republika ti Tsina (ROC; nga Insík: 中華民國; pinyin: Zhōnghuá Mínguó), ket maysa a estado idiay Daya nga Asia. Kasisigud a naikuartel idiay nagruna a daga ti Tsina, ti Republika ti Tsina tattan ket agiturturay ti isla ti Taiwan (dati idi a naamammuan ti "Formosa"), a buklen ti sumurok a 99% iti teritoriona,[e] ken ti pay Penghu, Kinmen, Matsu, ken dagiti dadduma pay a babassit nga isla. Dagiti kaarrubana nga estado ket mairaman ti Republika ti Tattao ti Tsina iti laud, ti Hapon iti daya ken amianan a daya, ken ti Pilipinas iti abagatan. Ti Taipei ket isu ti politikal a kapitoliona ken ti pay ekonomiko ken kultural a sentro ti Taiwan.[1] Ti Baro a Taipei ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad.
Ti isla ti Taiwan ket nangruna idi a tinataengan babaen dagiti Taiwanes nga aborihines aginggana idi Danes a paset ti panawen iti maika-17 a siglo idi dagiti etniko nga Insik ket nagrugrugida a napnapan iti isla. Ti Qing a Dinastia ti Tsian ket pinarukmana ti Taiwan idi 1683. Babaen ti daytoy a panawen ti Taiwan ket naited idi iti Hapon idi 1895, kaaduan kadagiti agtataeng iti Taiwan idi ket Han nga INsik babaen ti kaputotan wenno babaen ti asimilasion. Ti Republka ti Tsina (ROC) ket nabangon idiay Tsina idi 1912. Iti gibus ti Sangalubongan a Gubat idi 1945, ti Hapon ket insukona ti Taiwan kadagiti milisia a puersa ti ROC para kadagiti Kumadduaan. Kalpasan ti Sibil a Gubat ti Insik, ti Partido Komunista ti Tsina ket nangala ti napno a panatengngel ti nangruna adaga ti Tsina ken nagbangon ti Republika ti Tttao ti Tsina (PRC) idi 1949. Ti ROC ket inyalisna ti gobiernona idiay Taiwan, ket ti katurayanna ket naipatingga iti Taiwan ken dagiti nakapalikmut nga isla. Idi 1971, ti PRC ket nangituloy ti tugaw ti Tsina iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, a kasisigud idi a tinugawan ti ROC. Ti Internasional a pannakabigbig ti ROC ket naininut a nadadael gaputa kaaduan kadagiti pagilian ket binigbigda ti PRC. Adda laeng dagiti 22 kamkameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Santa Sede ti agdama nga agtartaripatu ti pormal a diplomatiko a pannakibiang iti ROC, urayno adad kadagiti saan a pormal a pakikaduaan kadagiti kaaduan nga estado babaen dagiti bukodna a representatibo nga opisina.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti Nagnagan ti Repbulika ti Tsina.
- ^ Waishengren kadawyan a mangitudo kadagiti tao a nagtaud manipud idiay nangruna a daga ti Tsina a napan idiay Taiwan kalpasan idi 1945, ken dagiti pay nagkamang nga Insik a napan idiay Taiwan gapu ti Sibil a Gubat ti Insik, ken dagiti kaputotanda a naipasngay idiay Taiwan. Daytoy ket saan a mangiraman kadagiti umili ti Republika ti Tattao ti Tsina a nabiit pay laeng nga immalis idiay Taiwan.
- ^ Dagiti Taiwanes nga aborihines ket opisial a naikategoria kadagiti 14 a nailaslasin nga etniko a grupo babaen ti Republika ti Tsina.
- ^ Urayno dagiti teritorio a tinegtengngel babaen ti ROC ket mangibagbaga a ti nagan ti umili ket ti "Taiwanes", adda dagiti mangikedkeddeng a daytoy ket "Insik" gapu ti panagtunton ti ROC iti amin a Tsina. Ti Taiwanes a tttao ket addaanda kadagiti nadumaduma a pamanunotan a maipanggep ti bukodda a nailian nga identidad.
- ^ Ti isla ti Taiwan ket sakupenna ti kalawa iti 36,008 km2 (13,902.8 sq mi), bayat a ti dagup a kalawa babaen ti turay ti ROC (Nawaya a Lugar) ket sakupenna ti agarup a 36,193 km2 (13,974.2 sq mi).[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Yearbook 2004". Yearbook. Opisina ti Pakaaamo ti Gobierno iti Republika ti Tsina. 2004. "Ti Taipei ket isu ti kapitolio ti ROC"
- ^ "Taiwan (bukod nga agturturay nga isla, Asia)". Britannica Online Encyclopedia. 5 Abril 1975. Naala idi 2009-05-07.
- ^ "2009 a Tinawen a Libro ti Republika ti Tsina. Kapitulo 2 – Tattao ken Pagsasao". Opisina ti Pakaammo ti Gobierno. 2009. Naala idi 2 Mayo 2010.
- ^ "2009 a Tinawen a Libro ti Republika ti Tsina / Kapitulo 2: Tattao ken Pagsasao". Gio.gov.tw. Naala idi 1 Agosto 2010.
- ^ Taiwan a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong, Ahensia ti Sentral nga Intelihensia ti Estados Unidos.
- ^ "Ti Programa ti Humanitariano a Tulong para kadagiti Apgano a Naikamang ti ROC". Gio.gov.tw. 11 Disiembre 2001. Naidulin manipud ti kasisigud idi 15 Disiemmbre 2004. Naala idi 2009-05-07.
- ^ "Ti Taiwanes nga opisial ti salun-at ket nainbitaran a mangpaliiw ti konperensia ti trangkaso ti billit". Gio.gov.tw. 11 Nobiembre 2005. Naala idi 2009-05-07.
- ^ "Nagan dagiti umili – Nagnagan dagiti Umili". Geography.about.com. Naala idi 2009-05-07.
- ^ a b c "Bilang dagiti purok, Kaarrubaan, Sangkabalayan ken Populasion ti Agtataeng". MOI Estadistika a Serbisio ti Pakaammo. Naala idi 2 Enero 2013.
- ^ a b c d "Republika ti Tsina (Taiwan)". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-11-06.
- ^ "ICANN Board Meeting Minutes". ICANN. 25 Hunio 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Taiwan idiay Wikimedia Commons
Wikimedia Atlas iti Taiwan
- Republika ti Tsina
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Pilipinas
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- Dagiti dati nga estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1912
- Dagiti estado a saan a nabigbigan wenno kaaduan a saan a nabigbigan


text:
Ti Svalbard ket maysa a purpúro idiay Artiko, a nagbuklan ti kaamianan a paset iti Norwega. Mabirukan daytoy iti amianan iti kangrunaan a daga ti Europa, ti tengnga a nagbaetan ti kangrunaan a daga ti Norwega ken ti Amianan nga Ungto. Dagitoy a grupo ti is-isla ket nakasakup da manipud ti 74° aginggana ti 81° amianan a latitud (ti kaunegan ti Artiko a Sirkulo), ken manipud ti 10° aginggana ti 35° daya longitud. Ti Spitsbergen ket isu ti kadakkelan nga isla, a sarunuen babaen ti Nordaustlandet ken Edgeøya. Ti administribo a sentro ket ti Longyearbyen, ken dagiti pagtaengan ket mairaman ti Ruso a pagminaan a komunidad ti Barentsburg, ti pagsukisokan a komunidad iti Ny-Ålesund ken ti pagminaan a lugar iti Sveagruva. Ti purpuro ket tinurayan babaen ti Gobernador iti Svalbard.
Dagit is-isla ket immuna da a maususar a kas balienero a kampo idi maika-17 ken maika-18 a siglo, a ti kalpasan na ket pinanawan da dagitoy. Ti Panagmina ti karbon ket nagrugi iti damo ti maika-20 a siglo, ken addaan dagiti permanente a komunidad ti naipabangon. Ti Tulag a Spitsbergen iti 1920 ket maibigbigan na ti Noewego a panakaturay, ken ti 1925 Svalbard a Tignay ket nagpabalin ti Svalbard a napno a paset iti Pagarian iti Norwega. Daytoy a tignay ket isu pay ti nagpabangon ti Svalbard a kas nawaya a sona ti ekonomia ken maysa a demilitarisado a sona. Ti Norwego a Store Norske ken ti Ruso nga Arktikugol ket isuda laeng dagiti agminmina a kompania ti nabati kadagitoy nga is-isla. Ti panagsukisok ken turismo ket isun ti nagbalin a kangrunaan nga industria. Dagiti dua a kangrunaan a pasilidad ti panagsukisok ket ti Unibersidad a Sentro idiay Svalbard ken ti Svalbard Global Seed Vault. Awan dagiti kalkalsada a mangisilpo kadagitoy a pagtaengan; embes ket,agususar da ti niebe a pagluganan, eroplano, ken banbanka nga agserserbi a pagloganan kadagitoy a komunidad. Ti Eropuerto ti Svalbard , Longyear ket agserserbi a kas ti kangrunaan a pagsangladan kadagiti dadduma a paset ti Europa.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Ti populasion kadagiti pagtaengan. Svalbard". Dagiti estadistika ti Norwega. 22 Oktubre 2009. Naala idi 24 Marso 2010.
- ^ "The .bv and .sj kangtuan nga agpang a pagturayan". Norid. Naala idi 24 Marso 2010.


text:
Pura, Tarlac
Ti Pura ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Pura ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Balite
- Buenavista
- Cadanglaan
- Estipona
- Linao
- Maasin
- Matindeg
- Maungib
- Naya
- Nilasin 1st
- Nilasin 2nd
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poroc
- Singat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nueva Segovia
Ti Arkidiosesis ti Nueva Segovia ket maysa nga arkidiosesis iti Romano Katoliko a Simbaan idiay Pilipinas. Daytoy ket sakupenna ti probinsia ti Ilocos Sur, iti isla ti Luzon. Ti sede ti arkidiosesis ket ti siudad ti Vigan.
Ti arkidiosesis ket nabangon idi 1595 idiay siudad ti Nueva Segovia, nga itan ket ti ili ti Lal-lo idiay probinsia ti Cagayan. Naiyalis idi ti sede idi 1758 idiay Vigan gapu ti kaasidegna, ken kiniddaw daytoy ni Obispo Juan de la Fuente Yepes, idi las-ud ti pontipikado ni Benedicto XIV. Daytoy ket nagbalin nga arkidiosesis idi 1951.
Ti arkidiosesis ket naamammuan para iti pastoral a panangiyaddang iti ebanghelio nga obra, a nangruna ti pannakapundar ti SISA (akronimo iti "Simbaan Sangkakarrubaan"), ken ti panagbangon ti naibatay ti baranggay a katekismo para iti ubbing, agtutubo, dagiti manakman ken dagiti pamilia. Ni Padre Albert Rabe ket addaan pay ti bukodna a programa iti BEC a tinawtawagan iti "Gimong."
Ti arkidiosesis ket ket isu laeng ti Pagtaengan ti Arsobispo idiay Pilipinas a nabangon idi Panawen ti Kastila. Daytoy ket mabirukan idiay asideg ti Katedral ti Vigan. Ti likudan ti konbento ket adda pagserrekan iti asideg a Penned ti Govantes, ti nalaka a rummuaran babaen ti baybay, ngem daytoy ket saanen a maus-usar gaputa ti penned ket saanen a madaliasate. Isuda a dua ti Pagtaengan ti Arsobispo ken ti Katedral ket agtagtaginayon nga isu dagitoy ti kalatakan a kontribusison iti Urnos dagiti Agustino a Rekoleto idiay Pilipinas.
Ti arkidiosesis ket mangpataray pay ti bukodna nga estasion ti radio, ti dzNS (ti kaibuksilan ti "NS" ket "New Sound" (Baro a Timek) ken "Nueva Segovia"). Daytoy ket naamammuan para iti kina-agpaysona iti neutral a panirigan. Daytoy ket kameng ti Network ti Media a Katoliko.
Ti akidiosesis ket agipabpablaak pay ti linawas a warnakan, ti "Timek ti Amianan".
Manipud idi 2013 ti arsobispo ken ni Ernesto Salgado.
Dagiti linaon
- 1 Pakasaritaan
- 2 Dagiti Obispo
- 3 Dagiti agdama ken dati nga Ordinario
- 4 Dagiti mitra ti Supragano
- 5 Dagiti parokia[5]
- 6 Dagiti simbaan babaen ti turay ti Arkidiosesis
- 7 Kitaen pay
- 8 Dagiti nagibasaran
- 9 Dagiti silpo ti ruar
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiwarakiwaken ti bukel[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Simbaan idiay Nueva Segovia ket sumakop ti ad-adu ngem 400 a tawtawen iti Kristianidad. Kasla dagiti sabsabali a paset ti purpuro, ti Pannaka-Kristiano iti lokalidad ti Nueva Segovia ket immay iti las-ud ti kolonisasion. Daytoy ket naisangayan a panagbanniaga ti tattao a sinukogan babaen ti nadumaduma a naipakasaritaan, politkal, sosial, kultural ken dagiti reliohioso a banag.[2]
Ti Mitra ti Nueva Segovia ket kakuyogna a nabangon idi ti Cebu ken Nueva Caceres babaen ni Papa Clemente VIII iti Agosto 14, 1595 babaen ti Bula ti Papa, ti Super Specula Militantis Ecclesia babaen ti patronado ti Immakulada Konsepsion. Ti immuna nga Obispona idi ket Ni Padi Miguel de Benavides, OP. Ti eklesiatiko a turay ket naipadakkel kadagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, Abra, La Union, Pangasinan, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, Batanes, Mountain Province ken dagiti lima nga akin-amianan nga ili ti Tarlac.
Urayno ti Vigan ket isu idi ti kaduogan a napartuat nga ili iti amianan babaen dagiti Kastila, daytoy ket saan a naaramid a tugaw ti Mitra a napartuat idi para iti Akin-amianan a Luzon gaputa ti kinaykayat a lokasion ket ti Nueva Segovia, ti siudad iti sabangan ti Karayan Ibanag idiay Cagayan, nga idin ket nagrangrang-ay pagtaengan ti Kastila bayat a ti Vigan idi ket maysa laeng a pueblo wenno ili. Nupay kasta iti kanungpalan, ti siudad ti Nueva Segovia ket nagin-inut idi a nabanagan dagiti layus ti Rio Grande, ken ti tugaw ket naawat iti dayta a panawen a maiyalis idiay asideg nga ili ti Lal-lo, Cagayan. Idi Sptiembre 7, 1758, ti tugaw ket permanente a naiyalis idiay Vigan, ken nagtagtaginayon ti dati a naganna, aginggana iti agdama. Ti pannakaiyalis ket kiniddaw idi ni Obispo Juan de la Fuente Yepes idi las-ud ti pontipikado ni Benedicto XIV. Ti tawen ti 2008 ket nangmarka ti maika-250 a tawen manipud ti pannakaiyalisna.
Ti Nueva Segovia ket naipangato idi iti maysa nga arkidiosesis, ken naisina manipud ti Manila iti Hunio 29, 1951, babaen ti Bula ti Papa ni Papa Pio XII, ti Quo iti Philippina Republica. Idi nagangnayen dagiti lokal a Simbaan, dagitoy ket nain-inutda a naisina manipud ti arkidiosesis. Iti agdama, daytoy ket sakupenna ti sibil a Probinsia ti Ilocos Sur, ken kakuyogna ti Mitra ti Laoag, Bangued ken Baguio, ken ti Bikario ti Bontoc-Lagawe a kas dagiti supragano. Ni Apo Santiago C. Sancho ket isu idi ti immuna nga arsobispo iti baro a naipangato a metropolitano a simbaan. Manipud idi ni Arsobispo Sancho, adda metten dagiti lima a sabali nga Ordinario ti Nueva Segovia – ni Arsobispo Juan C. Sison, Jose T. Sanchez, Orlando B. Quevedo, Edmundo M. Abaya ken iti agdama, ni rnesto A. Salgado nga isu ket ti maika-36 nga obispo ken ti maika-6 nga arsobispo.
Ti sibil a probinsia ti Ilocos Sur, ti naisangayan a lokasion ti Arkidiosesis, ket mabirukan ti abagatan a laud nga aplaya ti Luzon, ken nabeddengan iti laud babaen ti Baybay Abagatan Tsina, iti daya babaen dagiti Banbantay ti Kordiliera, iti amianan babaen ti Probinsia ti Ilocos Norte, ken ti abagatan babaen ti Probinsia ti La Union. Ti Vigan, ti kapitolio ti Ilocos Sur, ketagarup a 408 kilometto iti amianan ti Manila ken 80 a kilometro iti abagatan ti Laoag, ket isu daytoy ti tugar ti Arkidiosesisis. Ti kalawa ti daga ti probinsia ket 2,647 kudrado kilometro iti kadaratab, kabatbatuan ken nalames met a daga. Iti lumaud a bangir, adda met ti agtultuloy a tanap ti aplaya a kaaduan a pakabirukan dagiti ili ken parokia. Ii akin-daya a bangir ket dagiti paset ti kabanbantayan ken narigat met ti dagiti panagbanniaga ken komunikasion. Idiay, dagiti kalsada ket saan met a nasayaat, ken saan unay nga adu dagitoy. Walo kadagiti ili iti akin-daya a paset ket masansan a naisinsina kadagiti tanap no nakaro nga agtudo, ken mangaramid daytoy ti narigat a panaglasat kadagiti kalsada.
Ti probinsia ti Ilocos Sur ket pagbalayan dagiti 626,912 nga agtataeng, ken 513,186 kadagita ket Katoliko. Ti populasion a nabati ket dadduma a denominasion ti Kristiano ken dagiti dadduma pay a relihion. Ti tattao ket kaaduanna iti away. Ti kultural ken dagiti etniko a grupo ken kapututan ket mairaman ti Kankana-ey, Bag-o, Itneg, Tingguian ken ti kaaduan ket dagiti Ilokano. Ti kaaduan a pagsasao ket ti Ilokano. Ti matgedan ket mairaman ti panagtaltalon, akua-agrikultura, panagkalap, panagallawagi ti alikamen ken ti negosio ti panagtagilako ken dagiti pay dadduma nga industri a kas ti panagdamdamili ken seramiko, panag-abel ken dagiti maar-aramid ti kawayan ken dadduma pay. Dagiti talon ket kadawyan a matagkua kadagiti bassit a kadakkel ket narigat a maarado para iti pagay no saan a panawen ti panagtudtudo gapu ti kaawan ti sistema ti panagsibog. Iti las-ud ti kalgaw, adda metdagiti dadduma a mapmapan iti panagmula ti tabako, mais, bawang, lasona ken natnateng.
Ti arkidiosesis ket nabingbingay kadagiti lima a bikario a buklen dagiti 40 a parokia ken amin dagitoy ket adaan ti agtataeng a pastor. Adda metten dagiti estruktura ti pannakibinglay ken pannakaibilegan – dagiti Konsehal ti Pastoral ken Pinansia kadagiti amin a parokia.
Adda met dagiti nadumaduma a sentro ti pagadalan a mangited ti Pundar ti Kristiano dagiti agtutubo. Adda met dagiti dua a Katoliko a KOlehio ken dagiti walo a Parokia nga Eskuela ken dagiti dadduma pay a pinatpataray dagiti Relihioso.
Ti arkidiosesis ket mangtartaripato kadagiti komunikasion ti masa a midia – ti maysa nga estasion ti AM radio, ti DzNS (963 kHz) a napundar idi 1968; ti linawas a warnakan, ti Timek ti Amianan a napundar idi 1983; ken ti maysa pagmalditan, ti Imprenta Nueva Segovia a napundar idi 1995.
Ti Nueva Segovia ket naikkan kadagiti empleado babaen ti arsobispo ken adda met dagiti 74 a padi ken dagiti ministro ti arkidiosesis ken kakuyogna dagiti ginasut a madre ken dagiti kadawyan a katulongan. Adda dagiti dua a seminario iti kaunegan ti arkidiosesis – ti Menor a Seminario ti Immakulada Konsepsion, ti seminario ti nangato nga eskuela, ken ti Eskuela ti Telogo ti Immakulada Konsepsion, ti Seminario ti Rehional a Teologo para iti Akin-amianan a Luzon.
Pannagibi ti idadakkel: panagbalin nga agpayso a lokal a simbaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tilokal a Simbaan ti Nueva Segovia ket mangigandat a kas nangruna a katulon ti Pagarian idi bukodna a kaarubayan – ti Probinsia ti Ilocos Sur, ken ti ekklesiastiko a realidad ti Nueva Segovia.
T pamilia, relihion ken edukasion ket isu dagitoy ti kangrunaan kadagiti pateg para iti tattao ti Ilocos Sur. Dagitoy nupay kasta ket kankanayon a nakarkarit. Natagtaginayon dagiti asideg a pamilia, ngem adu met dagiti kameng a napilitan a pumanaw iti probinsia ken iti pay pagilian iti nabayag a panawen tapno agbiruk kadagiti sabali a lugar ti nasaysayaat nga opurtunidad ti panagtrabaho. Ti tattao ket agtultuloyda a relihioso, ngem ti kumarkaray-am a sekuarisasion ket magit-ited ti bumasbassit a panagdar-ay kadagiti misa ti Dominggo, ken dagiti dadduma pay a nangrumna apaset ti ti pannakibinglay ti biag iti Simbaan. Adu met kadagiti pamilia ket agipatulodda kadagiti annakada tapno makaaldalda, ngem adu met dagiti saan nga agtuloy iti kolehio gapu ti kinapanglaw. Dagiti pakadadaelan ti probinsia ket ti saan a natimbeng a kultura ti politika a mangited ti agnanayon a kinapanglaw ken ti saan unay a nasayaat a panagrang-ay.
Dagitoy a karit a supsuppiaten ti Nueva Segovia iti panagbalinna a Simbaan. Dagiti immuna a misionario ket isuda ti nangiwarakiwak kadagiti bukel iti pammati. Dagiti simmaruno kaniada ket intuloyda daytoy nga obra tapno mangsibog ken mangpasayata kaniada. A kas pastoral a pagtalkan, ti Arkodiosesis ket ket agurnong kadagiti ganetget ke dagiti rekurso tapno mangipatakder, mangtalinaay ken mangitaraon kadagiti lokal a Komunidad ti Batayan nga Eklesia a tinawtawagan ti Simbaan Sangkakaarrubaan (SISA).
Ti Eukaristiko a Kongreso ken dagiti addang a pakaipanan ti Pagtalkan Pastoral ti Arkidiosesis. Idi 1987, idi ti Arkidiosesis, babaen ti panangidaulo ni Arsobispo Archbishop Quevedo ket nagnamnama kadagiti pastoral a pannakagun-od dagiti sinarunona, ket napan iti maysa a Eukaristiko a Kongreso ti Arkidiosesis. Dagiti nakibinglay ti daytoy a Kongreso ket nakakita ti pudno a situasion ti Arkidiosesis ken nakakita ti nakaap-aprang a panagsina ti baetan ti pammati ken biag. Ti kaawan ti komunidad, ti saan a panangikaskaso kadagiti napanglaw, ti kaawan ti holistiko a pammati a nasken koma nga adad iti sosial a dimension, ti kaawan ti holistiko a pastoral a panagaywan a nasken koma nga addaan ti naipangruna a panangikaskaso para kadagiti napanglaw kadagiti purok ket isu dagitoy dagiti pastoral a karit a nainaganan. Isu idin a naipalawag ti pastoral a pagtalkan – ti Panagbangon kadagiti Eukaristiko a Komunidad.
Ti nasirmata ti Panagbangon kadagiti Eukaristiko a Komunidad ket nasayaat a pannakaipadas para iti arkidiosesis. Dagitoy kano koma ket komunidad a naipatengnga kenni Kristo, aktibo iti panagsalaknib ken panangiragpat iti dignidad ti tunggal maysa a tao ken naipangpangruna kadagiti napanglaw ken dagiti nairurumen, nakasagana ken makabael a eukaristiko a mangited kaniada kadagiti dadduma, kakuyogda nga agsagsabali dagiti sabali iti panagipatakder ti nalinteg, nakappia ken manag-ayat a kagimongan, ken kankanayon nga agregget a senial ti sumangpetto a pagarian a komunidad, ken isunto ti sibibiag a pammalagip kenni Jesus ken ti komunidad a nagyaman iti Ama ken nangkuyog kaniana a nangipisi ti tinapay.
Naaramid dagiti narikut ngem nasken ng addang – ti panagpabaro ti klero, panagporma kadagiti kadawyan a daulo, panagpabaro ti turong kadagiti programa, panagsubok iti nabaliwan a sistema ti kaasi, ken ti panagaywan ti pinansia ken ti nasayaat a pakaibilangan iti arkidiosesis nga agpang.
Dagiti Obispo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ernesto Antolin Salgado, Arsobispo
- David William Valencia Antonio, Katakunaynay nga Obispo
- Edmundo M. Abaya, Arsobispo Emeritus [3]
Dagiti agdama ken dati nga Ordinario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Miguel de Benavides, O.P. † (30 Agosto 1595 Naidutok - 7 Oktubre 1602 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Diego Soria, O.P. † (15 Nobiembre 1602 Naidutok - 1613 Pimmusay)
- Miguel García Serrano, O.S.A. † (3 Ago 1616 Naidutok - 12 Pebrero 1618 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Juan Rentería † (5 Marso 1618 Naidutok idi - 1626 Pimmusay)
- Fernando Guerrero, O.S.A. † (17 Mayo 1627 Naidutok - 9 Enero 1634 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Diego Aduarte, O.P. † (23 Enero 1634 Naidutok - 1636 Pimmusay)
- Fernando Montero Espinosa † (16 Hulio 1639 Naidutok - 5 Pebrero 1646 Naidutok a kas, Arsobispo ti Manila)
- Rodrigo Cárdenas, O.P. † (30 Mayo 1650 Naidutok - 1661 Pimmusay)
- Jose Millan de Poblete † (27 Mayo 1675 Naidutok - )
- Francisco Pizaro de Orellana † (27 Mayo 1680 Naidutok - 2 Septiembre 1683 Pimmusay)
- Diego Gorospe de Irala, O.P. † (1 Hunio 1699 Naidutok - 20 Mayo 1715 Pimmusay)
- Pedro Mejorada, O.P. † (1 Oktubre 1717 Naidutok - 31 Hulio 1719 Pimmusay)
- Jeronimo Herrera y Lopez † (20 Nobiembre 1724 Naidutok - Marso 1742 Pimmusay)
- Manuel del Rio Flores, O.P. † (16 Mayo 1744 Naidutok - 1745 Pimmusay)
- Juan de Arechederra, O.P. † (19 Enero 1750 Naidutok - 12 Nobiembre 1751 Pimmusay)
- Juan de La Fuente Yepes † (28 Mayo 1753 Naikeddeng - 1757 Pimmusay)
- Bernardo de Ustariz, O.P. † (19 Disiembre 1763 Naidutok - 2 Agosto 1764 Pimmusay)
- Miguel García San Esteban, O.P. † (16 Septiembre 1768 Naidutok - 11 Nobiembre 1779 Pimmusay)
- Agustín Pedro Blaquier, O.S.A. † (20 Hulio 1801 Naidutok - 31 Disiembre 1803 Pimmusay)
- Cayetano Pallás, O.P. † (6 Oktubre 1806 Naidutok - 1814 Pimmusay)
- Francisco Albán Barreiro, O.P. † (14 Abril 1817 Naidutok - 8 Disiembre 1837 Pimmusay)
- Rafael Masoliver, O.P. † (19 Enero 1846 Naidutok - 11 Abril 1846 Pimmusay)
- Vicente Barreiro y Pérez, O.S.A. † (14 Abril 1848 Naidutok - 17 Mayo 1856 Pimmusay)
- Juan José Aragonés, O.S.A. † (27 Marso 1865 Naidutok - 14 Agosto 1872 Pimmusay)
- Mariano Cuartero y Sierra, O.A.R. † (16 Enero 1874 Naidutok - 2 Agosto 1887 Pimmusay)
- José Hevía y Campomanes, O.P. † (27 Mayo 1889 Pimmusay - 25 Hunio 1903 Naidutok, Obispo ti Badajoz)
- Dennis Joseph Dougherty † (10 Hunio 1903 Pimmusay - 19 Abril 1908 Naidutok, Obispo ti Jaro)
- James Jordan Carroll † (21 Hunio 1908 Naidutok - 26 Oktubre 1912 Nagikkat)
- Peter Joseph Hurth, C.S.C. † (7 Enero 1913 Naidutok - 12 Nobiembre 1926 Nagretiro)
- Santiago Caragnan Sancho † (22 Abril 1927 Naidutok- 12 Oktubre 1966 Pimmusay)
- Juan C. Sison † (12 Oktubre 1966 Simmaruno - 12 Septiembre 1981 Pimmusay)
- José Tomás Cardinal Sánchez (12 Enero 1982 Naidutok - 22 Marso 1986 Nagikka (pimmusay idi Marso 2012))
- Orlando Beltran Quevedo, O.M.I. (22 Marso 1986 Naidutok - 30 May 1998 Naidutok, Arsobispo ti Cotabato)
- Edmundo M. Abaya (22 May 1999 Naidutok idi- 12 Peb 2005 Retiro)
- Ernesto Antolin Salgado (12 Pebrero 2005 Naidutok - ) [4]
Dagiti mitra ti Supragano[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti parokia[5][urnosen | urnosen ti taudan]
Bikario ni San Marcos ti Ebanghelista[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni San Nicolas ti Tolentino, Sinait, Ilocos Sur
- Parokia ni San Marcos ti Ebanghelista, Cabugao, Ilocos Sur
- Parokia ni San Juan ti Baptista, San Juan, Ilocos Sur
- Parokia ni San Isidoro ti Mannalon, San Isidro, San Juan, Ilocos Sur
- Parokia ni San Guillermo ti Ermitanio, Magsingal, Ilocos Sur
Bikario ni San Pablo ti Apostol[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni Santo Domingo, Santo Domingo, Ilocos Sur
- Parokia ni San Ildefonso, San Ildefonso, Ilocos Sur
- Parokia ni San Agustino, Bantay, Ilocos Sur
- Parokia ni Kristo ti Ari, Paing, Bantay, Ilocos Sur
- Parokia ni San Vincente Ferrer, San Vicente, Ilocos Sur
- Parokia ni Santa Katerina ti Alesandria, Santa Catalina, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket ti Namnama, Caoayan, Ilocos Sur
- Konbersion ti Metropolitano a Katedral ni San Pablo ti Apostol, Vigan
Bikario ni Santa Lucia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni Santa Katerian ti Alesandria, Santa, Ilocos Sur
- Parokia ni Santa Lucia, Narvacan, Ilocos Sur
- Parokia ni San Francisco Xavier, Lungog, Narvacan, Ilocos Sur
- Patriarko a Parokia ni San Jose, Nagbukel, Ilocos Sur
- Parokia ni Apo Baket, Santa Maria, Ilocos Sur
- Parokia ti Kasantuan a Nagan ni Jesus, Burgos, Ilocos Sur
- Parokia ni San Esteban, San Esteban, Ilocos Sur
Bikario ni San Jose[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia ni San Jaime, Santiago, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourde, Banayoyo, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourdes, Lidlidda, Ilocos Sur
- Parokia ni San Miguel ti Arkanghel, San Emilio, Ilocos Sur
- Parokia ni San Juan ti Sahagun, Candon
- Parokia ti dagiti Kristiano a Katulong ni Apo Maria, Talogtog, Candon
- Parokia ti Sagrado a Puso ni Jesus, Galimuyod, Ilocos Sur
- Patriarko a Parokia ni San Jose, Salcedo, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourdes, Gregorio del Pilar, Ilocos Sur
- Parokia ti Agob-obra ni San Jose, Sigay, Ilocos Sur
- Parokia Santa Lucia, Santa Lucia, Ilocos Sur
Bikario ni Santa Teresa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Parokia Immakulada Konsepsion, Santa Cruz, Ilocos Sur
- Parokia ti Agob-obra ti San Jose, San Jose, Santa Cruz, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Guadalupe, Sevilla, Santa Cruz, Ilocos Sur
- Parokia ni San Andres ti Apostol, Suyo, Ilocos Sur
- Parokia San Agustino, Tagudin, Ilocos Sur
- Parokia Immakulada Konsepsion, Quirino, Ilocos Sur
- Parokia Santo Niño', Cervantes, Ilocos Sur
- Parokia ni Apotayo a Baket Lourdes, Alilem, Ilocos Sur
- Parokia ni San Antonio ti Padua, Sugpon, Ilocos Sur


text:
Burgos, La Union
Ti Burgos ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Burgos ket nabingbingay iti 12 a barbaranggay.[2]
- Agpay
- Bilis
- Caoayan
- Dalacdac
- Delles
- Imelda
- Libtong
- Linuan
- New Poblacion
- Old Poblacion
- Lower Tumapoc
- Upper Tumapoc
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bulan (panawen)
Ti bulan ket maysa a kita ti panagrukud iti panawen, us-usaran daytoy kadagiti kalendario nga immuna a naparnuay idiay Mesopotamia, nabingbingay ti tawen ti sangapulo ket dua a bulan.
Dagiti linaon
Dagiti kita ti bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad ket kita ti bulan nga addaan laeng ti kangrunaanna iti astronomia.
Sidereal a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Makunkuna daytoy a sidereal a bulan ngamin ta ti manu nga oras nga makapan nga agsubli ti Bulan (Ingles:Moon) iti naikkan a nagyanan dagita bituen (Latin:sidera): 27.321661 al-aldaw (27 aldaw 7 oras 43 minutos 11.5 segundo).
Tropikal a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket basbassit met laeng a panagrukud ti bulan. Basbassit nga oras ti panagsubli ti Bulan kadagiti naikkan a nagyanan dagita bituen: 27.321582 al-aldaw (27 aldaw 7 oras 43 minutos 4.7 segundo).
Anomalistiko a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket at-atiddog met a panagrukud ti bulan, ti kinaatiddogna ket: 27.554551 al-aldaw (27 aldaw 13 oras 18 minutos 33.2 segundo).
Drakoniko a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket makunkuna pay a 'drakonitiko' a bulan,[1] ken makunkuna pay a nodikal a bulan. Addaan ti panagrukodna daytoy a: 27.212220 al-aldaw (27 aldaw 5 oras 5 minutos 35.8 segundo).
Sinodiko a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy addaan ti panagrukod na a: 29.530589 al-aldaw (29 aldaw 12 oras 44 minutos 2.9 segundo).
Dagiti ka-atiddog ti bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Linton, Christopher M. (2004). Manipud iti Eudoxus to Einstein: pakasaritaan iti matematikal nga astronomia. Nagipablaak: Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. p. 7.


text:
Pagsasao a Breton
Ti Breton /ˈbrɛtən/[2] (Brezhoneg) ket pagsasao a Keltiko a naisasao idiay Bretania (Breton: Breizh; Pranses: Bretagne), Pransia. Ti Breton ket Britoniko a pagsasao a naiyeg manipud idiay Gran Britania idiay Armorica babaen dagiti imigrado a Britano idi las-ud ti Nasapa a Tengnga a Panpanawen; isunga daytoy ket maysa nga Insular a Keltiko a pagsasao ken saan nga asideg a kabagian iti pagsasao a Galo. Ti Breton ket as-asideg a kabagian ti Korniko, gaputa dagitoy dua ket Sassao nga Abagatan a laud a Britoniko. Ti Gales ket ti natayen a Kumbriko ket ad-adayo a kabagian ti dagiti pagsasao a Britoniko
Dagiti sabali a rehional a pagsasao ti Bretania, ti Gallo, ket langue d'oïl a naala manipud ti Latin ken isunga daytoy ket asideg a kabagiuan ti Pranses.
Gaputa bimmassiten manipud ti ad-adu ngem maysa a riwriw dagiti agsasao idi agarup a 1950 iti agarup a 200,000 idi umuna a dekada ti maika-21 a sigloy, ken dagiti 61% ket laklakayda ngem 60 iti edad, ti Breton ket naidasig a kas "nakaro a madanar" babaen ti Atlas dagiti Madangran a Pagsasao iti Lubong ti UNESCO. Nupay kasta, ti bilang dagiti ubbing a mapmapan kadagiti bilingual a klase ket immadun iti 33% idi nagbaetan ti 2006 ken 2012 aginggana iti 14,709.[1][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Fañch Broudic, 2009. Parler breton au XXIe siècle – Le nouveau sondage de TMO-Régions. (mairaman ti datos manipud idi 2007: 172,000 kadagiti agsasao iti Akin-baba a Bretania; basbassit ngem 200,000 iti sibubukel a Bretania 206,000 ken mairaman dagiti estudiante iti bilingual nga edukasion)
- ^ Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh
- ^ (Pranses) Données clés sur breton, Ofis ar Brezhoneg
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pagsasao a Breton idiay Wikimedia Commons


text:
Rumbeng Kadi a Pagdayawantayo Dagiti Imahen?
Sungbat ti Biblia
Saan. Kas dakamaten ti linteg nga inted ti Dios iti nasion ti Israel, kuna ti New Catholic Encyclopedia: “Kadagiti nagduduma a salaysay ti Biblia, nalawag a saan a nausar dagiti imahen iti pudno a panagdayaw iti Dios.” Usigem dagitoy a teksto ti Biblia:
“Dika mangaramid maipaay kenka iti maysa a kinitikitan a ladawan wenno maysa a porma a kaasping ti aniaman a banag nga adda iti langlangit sadi ngato wenno adda iti daga iti baba wenno adda iti dandanum iti uneg ti daga. Dika agruknoy kadakuada wenno mauyotan nga agserbi kadakuada, agsipud ta siak ni Jehova a Diosmo maysaak a Dios a mangalkalikagum iti naipamaysa a debosion.” (Exodo 20:
4, 5) Gapu ta kalikaguman ti Dios ti “naipamaysa a debosion,” saan a maragsakan no agdayawtayo kadagiti imahen, ladawan, idolo, rebulto, wenno simbolo.
“Diak ipalubos a ti panagdayaw kaniak ket maipaay kadagiti ladawan.” (Isaias 42:8, Easy-to-Read Version) Saanna nga awaten ti Dios ti panagdayaw kenkuana babaen kadagiti imahen. Idi adda dagiti Israelita nga agdayaw kenkuana babaen ti ladawan ti urbon a baka, imbaga ti Dios a nakaaramidda iti “nadagsen a basol.”
—Exodo 32: 7-9, Easy-to-Read Version.
“Rebbeng a ditay pagarupen a ti Nadibinuan a Persona umasping iti balitok wenno pirak wenno bato, nga umasping iti maysa a banag a naikitikit babaen ti arte ken panagpartuat ti tao.” (Aramid 17:29) Maisupadi iti panagdayaw dagiti pagano, a masansan nga agusar kadagiti ladawan a “naikitikit babaen ti arte ken panagpartuat ti tao,” a dagiti Kristiano ket masapul a ‘magna babaen ti pammati, saan nga iti panagkita,’ kas kuna ti Biblia.
—2 Corinto 5:7.
“Igagayo ti bagbagiyo [umadayokayo] manipud kadagiti idolo.” (1 Juan 5:21) Iti bilin kadagiti Kristiano ken iti nasion ti Israel, kanayon nga ibaga ti Biblia a palso ti pannursuro nga anamongan ti Dios ti panagusar kadagiti ladawan iti panagdayaw.


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
En-us-los-angeles.ogg
US English pronunciation of the term Los Angeles. English:
Petsa
11 Mayo 2011
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Epolk
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ket agipablaak babaen ti sumaganad a lisensia:
Daytoy a papeles ket nalisensiaan babaen ti
Creative Commons CC0 1.0 Universal Public Domain Dedication.
Ti tao a tumaripnong ti obra a daytoy a kasuratan ket nairuknoy na ti obra iti
pagturayan a publiko babaen ti pangiwagsak iti amin kadagiti karbengan iti obra iti sangalubongan babaen ti karbengan ti kopia a linteg, a mairaman amin a maikabagian ken dagiti karruba a karbengan, iti kalawa a maipalubusan babaen ti linteg. Makopiam, mabaliwam,maiwaras ken itungpal ti obra, uray ti komersial a pang-panggep, amin nga awan ti dumawat ti pammalubos.
http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en CC0 Creative Commons Zero, Public Domain Dedication false false Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 19:09, 11 Mayo 2011 1.1 s (13 KB) Epolk {{Information |Description ={{en|1=US English pronunciation of the term Los Angeles.}} |Source ={{own}} |Author = Epolk |Date =2011-05-11 |Permission = |other_versions = }} [[Category:English pronunciation o Panag-usar ti papeles
Awan ti pampanid a nakasilpo iti daytoy a papeles.
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panag-usar idiay fr.wikipedia.org
Panag-usar idiay fr.wiktionary.org
Panag-usar idiay gl.wikipedia.org
Panag-usar idiay mr.wikipedia.org
Panag-usar idiay ne.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Hangul
Ti Hangul[nb 1] (Koreano: 한글 [haːn.ɡɯl] ( denggen); naisurat a kas ti Han-geul idiay Abagatan a Korea), ket naamammoan pay a kas ti Chosŏn'gŭl (조선글) idiay Amianan aKorea, ket isu ti patneng nga abesedario ti pagsasao a Koreano. Daytoy ket napartuat idi las-ud ti Joseon a Dinastia idi 1443, ken isu pay laeng ti opisial nga abesedario ti Korea.
Ti Hangul ketmaysa nga agpayso nga abesedario nga adda dagiti 24 a konsonante ke bokal a letletra. Nupay kasta, embes a maisursurat nga agsasaruno a kas ti Latin nga abesedario, dagiti letra ti Hangul ket naigrupoda kadagiti kuadro, a kas ti 한 han, a ti tunggal a maysa ket maisurat ti maysa a silaba. Urayno ti silaba a 한 han ket kasla agmaymaysa a karakter, daytoy ket buklen ti tallo a letra: ㅎ h, ㅏ a, ken ㄴ n. Ti tunggal maysa a silabiko a kuadro ket buklen ti dua aginggana ti lima a letra, a mairaman ti saan a basbassit ngem maysa konsonante ken maysa a bokal . Dagitoy a kuadro ket maurnosda a horisonta manipud ti kanigid nga agpakanawan wenno agtakder manipud ti baba. Dagitibilang ti mabalin a kudaro ket 11,172, ngem adda dagiti basbassit a mabalin a silaba iti Koreano, ken saan nga amin a mabalin a silaba ket rumsua. Par aitimaysa a ponolohiko a panagipalpalawag, kitaen ti Koreano ponolohia.
Dagiti linaon
Nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Opisial a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan a Korea[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti moderno a nagan a Hangul (한글) ket inaramid idi babaen ni Ju Sigyeong idi 1912. Han (한) a kayatna saoen ket "nalatak" iti duog a Koreano, bayat a ti geul (글) ket isu ti patneng a Koreano a balikas para iti "sinuratan". Ti Han ket mabalin pay a maawatan a kas ti Sino-Koreano a balikas ti 韓 "Koreano", tapno ti nagan ket maballin a mabasa a kas "Koreano a sinuratan" ken kas pay ti "nalatak a sinuratan".[1]Ti 한글 ket binalbalikas iti [hanɡɯl] ken daytoyen ket naromanisado kadagiti sumaganad a pamay-an:
- Hangeul wenno han-geul iti Nabaliwan a Romanisasion iti Koreano, nga isu ti inus-usar ti gobierno ti Abagatan a Korea kadagiti amin a pablaak ti Inggles ken agpagparegget para kadagiti amin a pamay-an.
- Han'gŭl iti McCune–Reischauer a sistema. No mausar a kasla Inggles a balikas, daytoy ket maipapaay nga awan kadagiti diakritiko: Ti hangul, ket kaykanayon a naipaddel a letra a kas Hangul. Kastoy ti agparparang kadagiti kaaduan a diksionario ti Inggles.
- Hankul in Yale Romanization, a system recommended for technical linguistic studies.
Amianan a Korea[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Amianan a Korea ket kinaykayatna tawtawgan daytoy ti Chosŏn'gŭl (조선글; [tɕosʌnɡɯl]) para kadagit irason a mainaig kadagiti nadumaduma a nagngan iti Korea wenno uri kŭlcha (우리 글자; "dagiti karaktertayo")[2] a kas ti maysa a panangiyebkas ti [[nationalismo ti Koreano nga etniko].
Kasisigud a nagan ti Hunminjeongeum[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti kasisigud a nagan idi ket ti Hunminjeongeum (훈민정음; 訓民正音; kitaen ti pakasaritaan). Gapu kadagiti saan a panagkayat kadagiti nagan a Hangeul, Chosŏn'gŭl, ken urigeul (우리글) (kitaen dita baba) babaen [[dagiti Koreans idiay Tsina], ti saan a nadayeg nga ababa a porma ti jeongeum ket mabalin a mausar a kas maysa nga agmangngamangnga a nagan kadagiti sumagmamano nga internasional a kontesto.
Dadduma pay a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi nasapa a maikaduapulo a siglo, ti Hangul idi ket naindakdaksan a kas nagubsang babaen dagiti literato a napilpili a nagkaykayat ti tradisional a hanja a sistema ti panagsurat.[3] Inik-ikkanda ti nagnagan a kas:
- Achimgeul (아침글 "ti panagsurat a mabalin nga adalen ti maysa a bigat")[4]
- Gugmun (Hangul: 국문, hanja: 國文 "nailian a sinuratan")
- Eonmun (Hangul: 언문, hanja: 諺文 "bernakular a sinuratan")[3]
- Amgeul (암글 "women's script"; naisurat pay iti Amkeul 암클).[3] Am (암) ket timaysa apasaruno a mangipakpakita ti maysa a pangnagan ket para iti babai
- Ahaetgeul wenno Ahaegeul (아햇글 wenno 아해글 "sinuratan ti ubbing")
Nupay kasta, dagitoy a nagnagan ket duogen tattan, gaputa ti panag-usar ti hanja iti panagsurat ket nagbalinen a manmano idiay Abagatan a Korea ken kompleto a naikkaten idiay Amianan a Korea.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hangul ket inwarragawag idi babaen ni Sejong ti Natan-ok, ti maikapat nga ari ti Joseon a Dinastia. Ti Salas dagiti Mainugot (Jiphyeonjeon, 집현전) ket kankanayon a naipammadayawan para iti obra.[5]
Ti gandat ket nalpas idi kaladawan ti Disiembre 1443 wenno Enero 1444, ken naipalplawagan idi 1446 iti maysa a dokumento a natituluan iti Hunmin Jeongeum ("Dagiti Husto nga Uni para iti Edukasion ken ti Tattao"), nga isu pay daytoy ti nakanaganan ti abesedario.[3] Ti petsa apannkaipablaak ti Hunmin Jeong-eum, ket Oktubre 9, ket nagbalin a ti Aldaw ti Hangul idiay Abagatan a Korea. Ti kapadana daytoy idiay Amianan a Korea, ket ti Aldaw ti Chosongul, iti Enero 15.
Dagiti nadumaduma panagipagpagarup a maipanggep ti pamay-an a pannakapartuat ket naipaiddan babaen ti pannkaduktal idi 1940 iti 1446 Hunmin Jeong-eum Haerye ("Hunmin Jeong-eum Panangipalplawag ken dagiti Kas Pagarigan"). Daytoy a dokumento ket nangipalplawag ti daremdem dagiti konsonante a letra segun dagiti artikulatorio a ponetiko ken dagiti bokal a letra segun dagiti pamunganayan iti yin ken yang ken tunos ti bokal.
Iti panangipalplawag ti kammasapulan para iti baro a sinuratan, ni Ari Sejong ket nangipalplaway ag ati pagsasao a Koreano ket ket naibatay idi a sabali manipud ti Insik; ti panag-usar kadagiti Insik a karakter (a naamammuan iti hanja) iti panagsurat ket narigat para kadagiti kadawyan atao a dagiti laeng pribilihio nga aristokrato (yangban, 양반), a kadawyan a lallaki, ti mabalin a nalaing nga agbasa ken agsurat. Ti kaaduan kadagiti Koreano idi ket saan a makabasa wenno makasurat sakbay ti pannakaaramid ti Hangul.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lee & Ramsey 2000, p. 13
- ^ Young-Key 1997, p. 2
- ^ a b c d "5. Nadumaduma aNagnagan para iti Hangeul". Ti Nailian nga Akademia ti Pagsasao a Koreano. Enero 2004. Naala idi 2008-05-19.
- ^ Choi Seung-un; Structures et particularités de la langue coréenne
- ^ "2. Ti Paammo iti Pannakaaramid iti Hangeul". Ti Nailian nga Akademia ti Pagsasao a Koreano. Enero 2004. Naala idi 2008-05-19.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chang, Suk-jin (1996). "Dagiti Snuratan ken Uni". Korean. Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. ISBN 1-55619-728-4. (Tomo 4 itiLondres a Biblioteka ti Oriental ken Aprikano a Pagsasao).
- Hannas, William C (1997). Narikut a kasasaad ti Ortograpiko ti Asia. Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-1892-X.
- Kim-Renaud, Y-K. (ed) 1997. Ti Koreano nga Abesedario: Ti Pakasaritaanna ken Patakder. Unibersidad ti Hawai`i a pagmalditan.
- Lee, Iksop. (2000). Ti Pagsasao a Koreano. (naipatarus babaen ni Robert Ramsey) Albany, NJ: Estado nga Unibersidad ti New York a Pagmalditan. ISBN 0-7914-4831-2
- Ti Ministro ti Edikasion ti Abagatan a Korea. (1988) Hangeul Matchumbeop.
- Sampson, Geoffrey (1990). Dagiti Sistema ti Panagsurat. Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan. ISBN 978-0-8047-1756-4.
- Silva, David J. (2003). Dagiti Lumaud a Wagas para iti Pagsasao a Koreano: Ti Pakabuklan ti Mision ti Literaura ti Naladaw a Maikasangapulo ket siam ken Nasapa a Maikaduapulo a Siglo. Koreano a panagadadal. 2008, vol 26(2), pp. 270–286
- Sohn, H.-M. (1999). Ti Koreano a pagsasao. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Song, J,J. (2005). Ti Koreano a pagsasao: Patakder, Panag-usar ken Kontesto. Londres: Routledge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Hangul idiay Wikimedia Commons
- Koreano nga abesedario ken pannkabalikas pronunciation babaen ti Omniglot
- Linguistiko ken Pilosopiko a Tataudan ti Koreano nga Abesedario (Hangul)


text:
Ni Khāja Shamsu Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī (Persiano: خواجه شمس دین محمد حافظ شیرازی), naamammoan babaen ti parbo a naganna Hāfez (1325/1326–1389/1390),[1] ket maysa idi a Persiano a lirika amannaniw. Dagiti naurnong nga obrana a binuklan dagiti serie ti Persiano a daniw (Divan) ket mabirbirukan kadagiti kaaduan a pagtaengan dagiti mangisasao ti Persiano idiay Iran, Apganistan kenTajikistan , ken dagiti pay nadumaduma a lugar iti lubong, a naadadalda a naikabkabesa dagiti daniwna ken inus-usarda a kas pronerbio ken sinasao ti tatta pay laeng nga aldaw. Ti biagna ket dagiti daniwna ket suheto idi ti adu a panagususig, komentario ken panagipatpatarus, nga adadu a nakainpluensia ngem ti aniaman a mannurat kadagiti kalpasan ti maikasangapulo ket uppat a siglo a Persiano a sinursuratan.[2][3]
Dagiti temana kadagiti ghazal ket inayayatan, pammati, ken mangipakpakita ti hipokarsia. Ti inpluensiana ti kabibiag dagiti Irani ket mabirukan kadagiti "Hafez a mabasbasa" (fāl-e hāfez, Persiano: فال حافظ), dagiti kankanayon a panagus-usar kadagiti daniwna iti Persiano a tawidan a musika, makitkita nga arte ken Persiano a kaligrapia. Ti panteonna idiay Shiraz ket adu kadagiti kankanayon a mangbisbisita. Dagiti panangampon, mangtultulad ken patpatarus a dandaniw ni Hafez ket adda kadagiti amin a kangrunaan a pagsasao.
PaammoUrnosen
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/251392/Hafez
- ^ Yarshater. Naala idi 25 Hulio 2010.
- ^ Hafiz ken ti Lugar ti Irani aKultura iti Lubong babaen ni Aga Khan III, Nobiembre 9, 1936 Londres.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
Dagiti midia a mainaig ti Hafez idiay Wikimedia Commons