text:
Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)
Ne, di kad’ aglalaoken ti pakariribukan. Adda dita a naaprobaran ti pormal nga ortograpia ti Iluko kas mayannurot iti tarustaros a pannakaisaona ken iti nabayagen a sursuroten ni Ilokano a pinagtitinnulongan a binukel dagiti nagkauna a mannurat nga Ilokano. Sa ita, mabaliwan gapu laeng iti maysa a tao? Ania pay ngarud ita ti serserbi ti kaadda ti ortograpia a dinekdekadan a sinursurot dagiti babasaen a naimaldit iti Iluko? Ken nakaisurotan payen dagiti Iluko a patarus ti Nasantuan a Surat wenno ti Biblia.
No mabaliwan ti ispeling, kasanon? Agparparangton a biddut dagiti babasaen a nabayagen a nangnangted iti liwliwa, adal kadagiti pagtaengan ni Ilokano.
Saan manen a nagpaudi dagiti mannurat nga Ilokano itoy nga isyo. Nangaramidda iti pormal a surat a mangtubtubngar kadaytoy nga addang. Narigat no mailupek latta manen dagiti mannurat a nabayagen a mangbibiag/mangitagtag-ay iti pagsasao nga Iluko a pakaitantanduduan latta ti nabaknang a kultura ni Ilokano.
Daytoy ngarud nga isyo, atiddog pay ti lasatenna. Ibatina dagiti mannursuro a dina ammo ti kudkodenna no ania ti umno nga isurona. Ngem, siempre, no ania ti isubo kenkuana ti institusion a pagbibiaganna, isu ti surotenna. Banag a nakas-ang unay. Ken nasakit iti rikna dagiti mannurat nga Ilokano a mannursuro met laeng!
Iti biang met dagiti ubbing, makulkolen ti panunotda. Kastoy ti umisu, kuna dagiti nagannak kenkuana a nabayagen nga agbasbasa iti magasin nga Iluko. Saan, kastoy ti agpaypayso, kuna met ni maestra wenno maestrona. Di kad’ awanen ti turongen dagiti ubbing? Ngem ti sigurado, siempre, surotenna ti mannursurona.
Isu nga imbes a mapabaknang koma ti literatura/pagsasao nga Iluko, ad-adda ketdi a mairarem ta saanen nga ammo dagiti naganus nga isip no ania ti rumbeng a surotenda.
Wen, saan kano a nangted iti bilin daytoy nga indibidual a masapul a suroten. Ketdi, impalawagna laeng no ania dagiti alagaden (iti pannakaisurat ti maysa a pagsasao wenno lengguahe) a nairaip iti DepEd Order No. 34, s. 2013.
Gapu ta order daytoy a nagtaud iti Central office (segun iti direktiba ti KWF), masapul ngarud a suroten dagiti adda iti DepEd iti rehion. Ngem aguraykayo, kailian. Dayta met laeng a Komisyon ti nangaproba iti ortograpia iti Iluko nga impresenta dagiti mannurat nga Ilokano. A naiwarasen iti disso a yan ni Ilokano.
Iti met biang ti DepEd, aglalo iti Kailokuan, adda kano metten naiwarasda a sangaribu a kopia a pampleto kas mayannurot iti Nailian nga Ortograpia. Sabali laeng met dagiti naiwaras a giya dagiti mannursuro iti elementaria iti Cagayan a di maiyannurot iti ortograpia nga impresenta dagiti mannurat nga Ilokano nga inaprobaran nga immun-una ti Komisyon.
No agtultuloy daytoy, ania ngarud pay ti serserbi dagiti maileklektiur iti seminar ti panagsuratan?
Iti Cagayan, uray pay iti Kailokuan, addadan dagiti pagadalan (aglalo dagiti adda Edukasion a kursona) ti agaw-awag iti seminar iti panagsuratan iti Iluko tapno maisagana dagitoy a mannursuro iti panagisurodanto kadagiti adalanda iti nakayanakanda a pagsasao. Kas koma manen iti maikadua a gundaway a panagpaseminar ti Cagayan State University, Sanchez Mira Campuz, idi Pebrero 20-22, 2014. Naawis nga aglektiur ditoy da Dra. Janet F. Rivera ti MMSU-Batac; Joel B. Manuel, prinsipal ti Banna National High School ken mannurat iti Iluko; Johmar Alvarez ken ‘toy nagsurat (agpada a mannursuro iti Aparri West National High School). Naisuro kadagiti nagatendar no kasano ti agsurat iti sarita ken daniw, ortograpia-Iluko ken panagipatarus kadagiti sinurat.
Ngem no agtultuloy daytoy dakkel nga isyo a di marisut iti kasapaan a gundaway, matungday ngarud dagitoy nga addang dagiti pagadalan/unibersidad. Pagangayanna, rummuarto dagiti produkto a di nakalupkopan iti kinasirib wenno pannakaammo iti indanto itukit kadagiti ubbing. Banag manen a nakakaskas-ang. Banag a pakatayan ti kararua ti puli.
Ngem sabagay, kuna ni Manuel, iti interbio kenkuana dagiti reporter iti Ilocos Norte nga awan met ti bilin ti Komisyon a rumbeng masurot dayta a baro nga ortograpia a nasurat ta “mabalin a pagibasaran laeng iti pannakabukel ti ortograpia ti maysa a lengguahe wenno pagsasao.”
Kunana pay: “Ti lengguahe ni Ilokano, nabayagen nga addaan iti bukod nga ortograpia… and that orthography is already working… and it is already in mature state!” Awan kano ti nagdumaan ti panagsaotayo ken iti pannakaisurat ti lengguahetayo. Tarustaros, saan ketdi nga agsisina a kas koma iti ‘mannibrongkami nga agtuturay’, saan a ‘mannibrong kami…’
Ala, idawdawattayo ketdi a babaen ti nainkappiaan a panagpapatang dagiti maseknan, masolusionan met laeng daytoy nga isyo tapno saan a mariribuk ti pagsasaotayo ket maitukit a naimbag iti isip dagiti ubbing/agtutubo a pagsadagan ti lengguahetayo iti sumarsaruno a panawen.
Intay’ ngarud siputan daytoy nga isyu\o ta nakapusta ti kinaasinotayo a puli.#


c: text/html

text:
Saan a dita ti pagtungedan ti kalbario. Ti buridek a babai nga agis-iskuela iti nursing, naibarkada met kadagiti youth gang. Madanaganak unay iti sasaadenna. Dandani inaldaw ken rinabii ti riribuk a parnuayen dagiti youth gang. Dagiti laeng nagan dagitoy a youth gang ket umanayen a makapasidduker: Pinoy True Crips, Blood Down Posse, North Side Terrorist, Notorious Underground Crips, Sacramento Tag Crips, Rappers Delta Foundation, Real Pinoy Crips, West Side Terrorists, Sudden Death Gangsters, Mafia Crips, God Mob Carnalis, East Side Thugs, Ragstah, Peer Group Trouble, Trece Hudas, Selda Trece, True Brown Style, Souls ken dadduma pay. Panagriknak, kaslaak kopunban a lukotlukoten dagiti kakasla bantay ti kadakkelna a dalluyon. Isuna laeng ta idurog ti mugingko a saan nga agbalin ti pasenti effect iti kastoy a situasion. Wen, pasenti effect. Piningasak pay ketdin dayta a balikas, inikkatko ti balikas a “mental” ta no mabalin, saanko a kayat a baliksen dayta piningasko a balikas ta didakto ket piduten iti ‘uneg’ ti Mandaluyong. Kasayaatan iti amin, iruar ti pungtot!
“No dikay’ agiskuela a nasayaat, siak ti agiskuela!” inyagyagko.
iddut kadi ti imbagak? Nalabit, ta nagkakatawada ketdi aminen a kameng ti pamilia. Adda pay tibnokna a kantiaw.
“Apay, ania ti nakakatkatawa iti imbagak?”
“Awan! Ngem kasano koma nga agiskuelaka ket laklakayanka la ngaruden ken adda payen apokom!” ti kunsintidora nga ina dagiti uppat a bangad nga annak ti simmungbat.
“Agsakitkayo kadi, papa?” sinaludsod ti buridek ket inggay-atna pay a dinapadap ti tengngedko.
“Maysaka met! Saanka a lumberjack wenno saan a logging consessionaire iti Cordillera ti pamiliatayo tapno ukkonem amin a wasay iti eskuelaanyo!”
Nakarkaron ti kantiaw ken garakgak iti wasay ti gradona iti eskuelaan.
“Uray sika met,” tinugkikko ti muging ti inaunaan a babai ken kalkalpasna laeng ti kursona a nursing ken madama nga agreprepaso iti Northcap Review Center, “no dimo maipasa ti board exam iti panangiyaleng-alengmo nga agrepaso, husto daytan! Iti kaanoman, saankanton a tulongan ta dimo met ammo a tulongan dayta bagim!” Napatilmon pay ti nabirngasan iti “alutiit iti Baguio” iti pamiliami ta pangrapisen, ket kunam la no kasla nagwitdro iti ATM machine no dumawat iti kuarta, ken kasla daytay mangan iti restaurant a mangpanaw lattan ti nangananna wenno nagkapeanna iti lamisaan.
Ti napigsa a laaw ti bulong ti ridaw ti nangiserra iti nalapat a pannakisarita. Di met imbagak a konkontrolek ti bagik? Nangato ngamin ti presion ti darak. Diak kayaten a maulit ti napasamak iti naminsan a nabtak ti tallo a branch veins ti kanigid a matak isu a diak a makabasa no diak aramaten ti ayuda. Ken kasayaatan iti amin, tungpalek ti balakad ti doktorko: “No sika ti agpupungtot, iruarmo dayta uttot!” Agpagnapagna iti ruar ti kayatna a sawen, ket sadiay ti pangiruaran ti naullom a sakit ti nakem. Agpalamiis iti ruar.
Natukkol ti tengnged. Narba dagiti abaga. Nakakukot dagiti dakulap iti uneg dagiti bulsa ti agkupkupas a maong kabayatan ti inayad ken managgaysa a pannagna, a kunam la no balud nga agturong iti death chamber tapno awatennan ti maudi nga angesna ditoy lubong. Magmagna nga awan met ti papananna, ken awan ti aniamanna ti kuddot ti nakamulagat nga init, ngem ketdi, parasay maapput ti panulpapen nga agong gapu iti gita ti asuk nga ipugso dagiti naariwawa a luglugan. Nakugtaran ti awan basolna a nalabaga a lata ti 555 ket dandani napuntaan ti walang nga aso a nalabit nga agsapsapul iti sungbat iti boksitna nga agrebrebelde.
Agrebrebelde met ti riknak. Kas daydiay walang nga aso nga awanan iti naituding a papanan, isu a pagna, sige, pagna latta…
Panagriknak iti bagik, kaslaak la natakawan. Sangkakunada man, nasaysayaat kano ti matakawan ngem ti mauraman. Ngem itoy a situasion, kaykayatko pay ti mauraman tapno dumapo aminen ket awanen ti nadagsen a rikriknaek. Mapukpukaw ti bilegko a kas ama. Siguro, agingga iti tungpal biagkon a katay laeng ti tiltilmonek? Mapnek aya ti ama no katayna laeng ti tiltilmonenna? Maagasan aya ti waw ti ama no katayna laeng ti tiltilmonenna? Maminsan laeng nga agarapaap ti ama. Maymaysa laeng ti arapaap ti ama, ti panangtangtangadnanto ti (dagiti) bituen nga annakna inton dumteng ti panawen. Ngem no iti dayta a panawen ket saan a tumangtangad ti ama no di agtiltilmon laeng iti katayna, makarikna iti kinakawaw ti kinaamana, ta napaay ti akemna kadagiti annakna. Napaay iti aramid a dina met ngarud inaramid. Napaay iti basol a dina met basol. Awitennanto dayta nakadagdagsen a pannakapaay agingga iti tanemna, isunto ti aw-awiten ken mangparparigatto kenkuana sadiay eternidad.
(Adda tuloyna)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Pito a lalaki a pakairamanan ti maysa a menor de edad ti natiliwan a madama ti pot sessionda iti uneg ti maysa a balay iti asideg ti pagadalan iti Poblacion ditoy idi agsapa ti Hulio 10.
Nagresponde a sigida ti kapolisan ken barangay officials idi nakaawatda iti mensahe nga adda mapaspasamak a pot session iti nadakamat a balay ngem idi makasangpetda, mapapati nga imbato ni John Kenneth Gorospe y Tagorda, 22, awanan asawa, construction worker, ken residente iti Barangay Lubong, ti maysa a plastic sachet a nagkarga iti mapapati a nagango a marihuana.
Kasta met nga idi rinikisa dagiti polis dagiti suspek, nakasamsamda iti maysa a plastic sachet a nagkarga iti mapapati a napagango a mari-huana.
Malaksid ken ni Gorospe, nakasuan iti Office of the Clerk of Court, Regional Trial Court, Vigan City, Ilocos Sur iti panaglabsing iti Section 11 ti RA 9165 a nai-docket iti babaen ti Criminal Case Nos. 8044-V-2016; 8045-V-2016; ken 8046-V-2016 da Reynald Reduca y Fariñas; ken Jake Rayray y Rapisura, 20, awanan asawa, residente iti Barangay Poblacion, Sta. Catalina, Ilocos Sur.
Panaglabsing iti Section 15 ti RA 9165 a nai-docket iti babaen ti Criminal Case Nos. 8047-V-2016 ken 8048-V-2016 ti naipila maikontra kada Peter Rabo y Garalde, 20, awanan asawa; ken Arvin Raguindin y Rosimo, 18, awanan asawa, mannalon, residente iti Brgy Tamorong.
Agsipud ta awan ti nakapkapan nga illegal a droga ken negatibo ti resulta ti drug test kenkuana, nadismis ti kaso maikontra ken ni Christian Pesada y Bides 18, awanan asawa, residente iti Brgy Poblacion.
Gapu ta menor de edad, naipaima iti MDSWD office ni Joshua Rabo y Revibes, residente iti Barangay Poblacion, Sta Catalina, Ilocos Sur.
Kabayatanna, positibo a marihuana ti nakumpiska dagiti polis iti ikut ti dua nga estudiante iti mismo nga uneg ti Magsingal National High School idi malem ti Hulio 8.
Agdagup iti 20.3417 ti dagsen ti illegal a droga a nakumpiska a masuspetsa a mailako kadagiti estudiante ditoy a pagadalan ken dadduma pay a kadarappatna a pageskuelaan.
Kalpasan a nakaawatda iti mensahe nga adda naiserrek a droga iti nasao a pagadalan, nangiwayat da George Costales Urubio, prinsipal ti nasao a pagadalan, ken polis-Magsingal iti panagkapkap kadagiti senior students ket nasiputanda ni John Carlo Unciano y Sarmiento, 16, Grade 11, ken residente iti Barangay Patong, Magsingal, a nangipalladaw iti maysa a plastic sachet a nagkarga iti mapapati a bulong ti marihuana.
Iti panagpalutpot dagiti polis ken ni Unciano, kinunana a naggapu ken ni Allen Usana y Ceria, 15, Grade 10, ken residente iti Barangay Patong, ti sangabag a bulong ti marihuana.
Naipaima iti MSWDO da Unciano ken Usana agsipud ta agpadada a menor de edad.#


text:
Nagepekto itay Hulio 6 ti implementasion ti RA 9257 wenno Expanded Senior Citizens Act of 2003 kalpasan ti pannakaipublikar ti Implementing Rules and Regulations iti dua a nasional a pagiwarnak idi Hunio 22, 2010.
Kayatna a sawen, pagnaaranen dagiti senior citizens ti RA 9257 a mangited kadakuada iti sibubukel nga exemption iti panagbayad iti 12 porsiento nga expanded value-added tax (e-VAT).
Dakkel a pagimbagan ti maited daytoy a linteg kadagiti mapattapatta a 4.6 milion a senior citizens iti sapasap a pagilian agsipud ta maited kadakuadan ti 20% a diskuento a naipaidam kadakuada iti babaen ti immuna a linteg a pannakaipakat ti 12% value added tax kadagiti basic a tagilako, serbisio, transportasion, medisina ken dadduma pay.
Iti naan-anay a panagepekto ti expanded senior citizens, namnamaen itan dagiti lallakay ken babbaket ti kanayonan a pinansial a tulong a mangsarakuy kadakuada iti daytoy a tiempo a nakapsutdan ken awanen ti pakiteggedanda ket kadagiti nagtrabaho iti gobierno wenno iti pribado a pasdek, ti laeng bassit nga aw-awatenda a pensionda.
Sagudayen ti linteg nga exempted dagiti senior citizens iti 12% value added tax a naipataw kadagiti kangrunaan a kasapulan, kas iti medisina, plete iti bus, dyip, taksi, AUVs, shuttle servies, public railways, panagbiahe iti tangatang ken baybay ken dadduma pay a sasakayan.
Maited metten ti full PhilHealth insurance coverage kadagiti indigent a lallakay ken babbaket, libre a bakuna iti anti-flu ken anti-pneumonia ken 5 porsiento a diskuento iti danum ken koriente no la ketdi nainagan kenkuana ti metro, ken makakunsomo laeng iti nababbaba ngem 100 kilowatt-hours a koriente ken 30 cubic meters a danum iti makabulan.
Maited pay daytoy a pribiliheo kadagiti senior citizens kadagiti serbisio iti otel, panganan, pagbayad iti sine, ken dadduma pay a pagbuyaan; pumpon ken pannakaitabon.
Iti kaudian a report, madama a palpalinisen da Secretary ti DSWD Dinky Soliman ti probiso a mangited iti P500 kadagiti lallakay ken babbaket nga adda iti poverty line agraman iti diskuento iti danum ken koriente.
Mapakatan iti multa a P10,000 agingga iti P50,000 wenno pannakaibalud a saan a nababbaba ngem makabulan ken saan a nangatngato ngem innem a bulan dagiti establisimiento ken dagiti agtagikua, mangimatmaton ken personnel nga agsalungasing iti probiso daytoy a linteg.
Babaen daytoy a linteg, maatur iti dakkel a biddut nga impaay ti linteg a nangiraman kadagiti senior citizens a mapatawan iti 12 porsiento a value added tax kadagiti medisina, tagilako ken serbisio a nagtungpal iti pannakaited laeng iti 8 porsiento kadakuada.
Maysa a landmark a linteg daytoy ket rumbeng a salakniban dagiti agilinlintegtayo tapno maited met laengen ti pammigbig kadagiti senior citizens a nagbalin a dakkel ti inannongda iti panagdur-as ti kagimongantayo idi kapigpigsaanda.#


text:
CANDON CITY – Tiniliw dagiti autoridad ti dua a mangngalap a nagkalap iti fish sanctuary iti Barangay Caterman ditoy siudad idi Septiembre 6.
Nabigbig dagiti mangngalap a da Abe Ramos, 36, ken Jonathan Viloria, 27, agpada a residente iti nadakamat a barangay.
Nagresponde dagiti polis kalpasan a nakaawatda iti tawag manipud ken ni Barangay Captain Marcelino Gagarin nga adda nasiputanda nga agkalkalap iti fish sanctuary ket tiniliwda dagiti suspek.
Nakumpiska pay iti ikut dagiti dua ti iket nga inaramatda a pinagkalap.
Maprotprotektaran a lugar ti fish sanctuary ket maiparit ti agkalap ditoy.#


text:
Clarin, Misamis Occidental
Ti Clarin ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Clarin ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Bernad
- Bito-on
- Cabunga-an
- Canibungan Daku
- Canibungan Putol
- Canipacan
- Dalingap
- Dela Paz
- Dolores
- Gata Daku
- Gata Diot
- Guba (Ozamis)
- Kinangay Norte
- Kinangay Sur
- Lapasan
- Lupagan
- Malibangcao
- Masabud
- Mialen
- Pan-ay
- Penacio
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Poblacion IV
- Segatic Daku
- Segatic Diot
- Sebasi
- Tinacla-an
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Calanogas, Lanao del Sur
Ti Calanogas ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calanogas ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Bubonga Ranao
- Calalaoan (Pob.)
- Gas
- Inudaran
- Inoma
- Luguna
- Mimbalawag
- Ngingir
- Pagalongan
- Panggawalupa
- Pantaon
- Piksan
- Pindolonan
- Punud
- Tagoranao
- Taliboboka
- Tambac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – Insaldana ti motorsiklona sana met la linibas nga intaray. Gapu iti daytoy, dakdakkel manen ti problema a sanguen ti suspetsa gapu ta nagpulong ti biktima iti polis ditoy.
Segun iti report, sinaldaan ni Joel Asuncion, 26, ti motorsiklo ni Emmanuel Tolentino, 19, residente iti Shelterville, Barangay Capangpangan ditoy siudad, iti P5,000. Ngem mapapati nga intaray ni Tolentino ti luganna idi naabak iti sugal iti natayan.
Kinamat da Asuncion ken maysa a kaduana ni Tolentino ngem idi makamatanda, mapapati a bimmunot daytoy iti patadem sana binallaagan ida.
Nagpulong dagiti dua iti polis.#


text:
Thursday, February 28, 2013
PROYEKTO A PAGLINONGAN TI BRGY. BONIFACIO, NAPATAKDEREN
Cabugao, Ilocos Sur – Naipasdeken ti pakabuklan ti Covered Court a tinartarigagayan ti Konseho ti Barangay ken bumarangay ti Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur. Masarakan daytoy a patakder iti dumna iti Barangay Hall, Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 27, 2013, imbatad ni Brgy. Captain Valentin S. Tuyor, Jr. a maragsakanda iti Konseho ta addan napatakder a pasilidad a mangted ti pagnam-ayan ti sapasap a makausar gapu iti pataudenna a paglinongan kangrunaanna no adda maaramid nga okasion.
Impeksa pay ni Kapitan Jun S. Tuyor ti naan-anay a panagyamanda kada Diputado Ryan Luis V. Singson iti pannakaaramid ti proyekto ken kasta met iti panangtarabay ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. # (Web In-Action)
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 27, 2013, imbatad ni Brgy. Captain Valentin S. Tuyor, Jr. a maragsakanda iti Konseho ta addan napatakder a pasilidad a mangted ti pagnam-ayan ti sapasap a makausar gapu iti pataudenna a paglinongan kangrunaanna no adda maaramid nga okasion.
Impeksa pay ni Kapitan Jun S. Tuyor ti naan-anay a panagyamanda kada Diputado Ryan Luis V. Singson iti pannakaaramid ti proyekto ken kasta met iti panangtarabay ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:03 AM 0 comments
GAPUANAN TI LIVESTOCK PROGRAM, MAITULTULOY
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 28, 2013 iti opisina ti DA-LGU nga idauluan ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada, naammuan iti benneg ti Animal Health Care/Livestock Program nga imatonan ni Dr. Melvin G. Castro, DVM, dagiti sumaganad a datos ti nagapuananda kadagiti animales: Nabakunaan, 1,348; Deworming (Purga), 1, 565; Naagasan, 441; Nakapon, 70; Naparti, 8,087.
Dagiti klase ti animales a nadakamat kadagitoy ket dagiti nuang, baka, aso, poultry (Fighting Cock); Baboy ken kalding.
Imbatad ni Dr. Castro nga agtultuloy nga ipatungpalda ti pagrebbenganna a Beterinario ti Munisipio ket mapanna agasan dagiti maipakaammo kenkuana nga agsakit nga animales iti barangay ken iti Poblasion.
Ti agtultuloy a programa iti pannakaasikaso dagiti dinguen ken taraken nga ayup ket paset ti serbisio nga imatonan ti DA-LGU babaen ti suporta ken panangitandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mainayon a katulongan dagiti mannalon a pamataudanda ti pagbiaganda. # (Web Situational Report)
Dagiti klase ti animales a nadakamat kadagitoy ket dagiti nuang, baka, aso, poultry (Fighting Cock); Baboy ken kalding.
Imbatad ni Dr. Castro nga agtultuloy nga ipatungpalda ti pagrebbenganna a Beterinario ti Munisipio ket mapanna agasan dagiti maipakaammo kenkuana nga agsakit nga animales iti barangay ken iti Poblasion.
Ti agtultuloy a programa iti pannakaasikaso dagiti dinguen ken taraken nga ayup ket paset ti serbisio nga imatonan ti DA-LGU babaen ti suporta ken panangitandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mainayon a katulongan dagiti mannalon a pamataudanda ti pagbiaganda. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:24 AM 0 comments
Wednesday, February 27, 2013
DANDANIN AGSISILPO TI MASEMENTO A KALSADA ITI BRGY. SISIM
Cabugao, Ilocos Sur – Iti panagbisita ti Web In-Action iti dadduma pay a kalsada ti Barangay Sisim, Cabugao, Ilocos Sur iti Pebrero 27, 2013, naammuan a dandani manen maileppas ti dua a kadisso ti masemsemento a paset ti kalsada ti Barangay Sisim a napunduan babaen ti Municipal Share ti RA 7171.
Daytoy ita ti mangitunda iti dandanin panagsisilpo ti masemento a kalsada ken nangruna a kumamang kadagiti naun-uneg a purok ti nasao a barangay.
“Nasimpa itan ti pagpasadaanmi a traysikelan. Dakkel ti naitulong ti pannakasemento ti kalsada ket pagyamananmi unay,” imbatad ni Mr. Wilson Mercado ti Barangay Sisim.
“Narugianen a nasemento ti sumrekan a dalan a mapan iti purokmi. Nadardaraskaminton nga agdaliasat,” insupusop ni Mr. Reynald Sol.
Ti Barangay Sisim ket maysa kadagiti barangay ti Cabugao a napintas ti produksionna a napagango a bulong ti tabako a birhinia.
Ti pannakapasayaat dagiti kalsada ket agtultuloy a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno naannayas ti panagiruar dagiti mannalon iti produktoda ken agnam-ay dagiti bumarangay iti pagdaliasatanda nga umaway ken agpaili. # (Web In-Action)
Daytoy ita ti mangitunda iti dandanin panagsisilpo ti masemento a kalsada ken nangruna a kumamang kadagiti naun-uneg a purok ti nasao a barangay.
“Nasimpa itan ti pagpasadaanmi a traysikelan. Dakkel ti naitulong ti pannakasemento ti kalsada ket pagyamananmi unay,” imbatad ni Mr. Wilson Mercado ti Barangay Sisim.
“Narugianen a nasemento ti sumrekan a dalan a mapan iti purokmi. Nadardaraskaminton nga agdaliasat,” insupusop ni Mr. Reynald Sol.
Ti Barangay Sisim ket maysa kadagiti barangay ti Cabugao a napintas ti produksionna a napagango a bulong ti tabako a birhinia.
Ti pannakapasayaat dagiti kalsada ket agtultuloy a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno naannayas ti panagiruar dagiti mannalon iti produktoda ken agnam-ay dagiti bumarangay iti pagdaliasatanda nga umaway ken agpaili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:10 PM 0 comments
MASSAGE THERAPHY TRAINEES, NAREGGETDA NGA AGSURSURO
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 27, 2013, imbatad ni Trainor Diane Zamora a naregta dagiti Trainees ti Massage Theraphy ta agadalda manen iti sabali a kurso iti Beauty Care (Manicure & Pedicure) iti Municipal Conference Hall, Cabugao, Ilocos Sur.
Sakbayna, binisita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. dagiti Trainees idiay Senior Citizen’s Center a nagsanayanda iti Massage Theraphy ket dinayaw ni Mayor Ediboy ti kinapasnek dagiti Trainees a nagsanay.
Bisbisitaen met ida ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen a kaduana ti Staff ti MSWDO a mangtartarabay kadagiti Trainors ken Trainees.
Agpaut iti 20 nga aldaw ti panag-training ket maikkanda ti Sertipiko nga aggapu iti TESDA, ti Ahensia a katinnulong ti DSWD ken LGU a mangipatpatungpal kadaytoy a panagsanay kadagiti interesado a partisipantes. # (Web In-Action)
Sakbayna, binisita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. dagiti Trainees idiay Senior Citizen’s Center a nagsanayanda iti Massage Theraphy ket dinayaw ni Mayor Ediboy ti kinapasnek dagiti Trainees a nagsanay.
Bisbisitaen met ida ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen a kaduana ti Staff ti MSWDO a mangtartarabay kadagiti Trainors ken Trainees.
Agpaut iti 20 nga aldaw ti panag-training ket maikkanda ti Sertipiko nga aggapu iti TESDA, ti Ahensia a katinnulong ti DSWD ken LGU a mangipatpatungpal kadaytoy a panagsanay kadagiti interesado a partisipantes. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:32 PM 0 comments
1 KILO PULVERIZE TI SOIL SAMPLE, NARUGIAN
Cabugao, Ilocos Sur – Agtultuloy ti ipapan ti Staff ti Soil Fertility Mapping Project of Cabugao nga idauluan ni Ms. Eugenia A. Briones ti Bureau of Soils and Water Management (BSWM) kadagiti barangay nga agala ti soil samples ken makiuman-uman kadagiti maseknan a mannalon a maalaan ti soil samples.
Iti Pebrero 26, 2013, nagturong ti Soil Fertility Mapping Team iti Brgy. Cuantacla, Cabugao, Ilocos Sur. Nakikammayet dagiti opisiales ti barangay ken mannalon ditoy a barangay kadagiti nag-soil sample gathering.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action, imbatad ti Staff a naaprobaran ti panagnayonda ti dua a kaduada nga ag-pulverize ti maisangpetda a soil sample ditoy Munisipio. Ti 1 kilo a mapapulbos a linabag ti daga ket daytoy ti maipaamiris iti BSWM apaman a mapaadda dagiti mausar a kasapulanda.
Ti Soil Fertility Mapping Project of Cabugao ket inlungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno maibagnos dagiti mannalon iti umisu nga aramatenda ken kaadu ti mausarda a ganagan a mangpabassit ti gastos ti panagmula ken panagtalon ken mangingato ti matgedanda nga agsuksukay iti daga. # (Web Situational Report)
Iti Pebrero 26, 2013, nagturong ti Soil Fertility Mapping Team iti Brgy. Cuantacla, Cabugao, Ilocos Sur. Nakikammayet dagiti opisiales ti barangay ken mannalon ditoy a barangay kadagiti nag-soil sample gathering.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action, imbatad ti Staff a naaprobaran ti panagnayonda ti dua a kaduada nga ag-pulverize ti maisangpetda a soil sample ditoy Munisipio. Ti 1 kilo a mapapulbos a linabag ti daga ket daytoy ti maipaamiris iti BSWM apaman a mapaadda dagiti mausar a kasapulanda.
Ti Soil Fertility Mapping Project of Cabugao ket inlungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno maibagnos dagiti mannalon iti umisu nga aramatenda ken kaadu ti mausarda a ganagan a mangpabassit ti gastos ti panagmula ken panagtalon ken mangingato ti matgedanda nga agsuksukay iti daga. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:30 PM 0 comments
Tuesday, February 26, 2013
ELECTRICAL INSTALLATION, NAGSANAY TI 20 NGA AGTUTUBO
Cabugao, Ilocos Sur – Naigannuat ti ababa a kurso: Electrical Installation and Maintenance a nagsanayan ti 20 nga agtutubo iti Cabugao Cultural and Sports Complex Stage, Brgy Rizal, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 26, 2013, imbatad dagiti Trainees nga adalenda daytoy ti 20 nga aldaw.
Binisita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. dagiti Trainees ket naragsakan a nakakita iti regget dagiti agsansanay nga agtutubo.
Inaldaw met a sarungkaran ida ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen ket kaduana ti Trainor a mangtartarabay kadagitoy nga agtutubo.
Daytoy a Training ket sinuportaran ti LGU-Cabugao a programa ti DSWD para kadagiti agtutubo nga aggagar a makaileppas ti ababa a kurso a mabalin nga isapulda a trabaho a tumulong iti panagbiagda.
Naggapu dagiti nagsanay nga agtutubo iti Brgy. Carusipan, Cuancabal, Cuantacla, Lipit, Alinaay, Turod Patac, Sagayaden, Namruangan, Daclapan, Pug-os ken Quezon. # (Web In-Action)
Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 26, 2013, imbatad dagiti Trainees nga adalenda daytoy ti 20 nga aldaw.
Binisita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. dagiti Trainees ket naragsakan a nakakita iti regget dagiti agsansanay nga agtutubo.
Inaldaw met a sarungkaran ida ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen ket kaduana ti Trainor a mangtartarabay kadagitoy nga agtutubo.
Daytoy a Training ket sinuportaran ti LGU-Cabugao a programa ti DSWD para kadagiti agtutubo nga aggagar a makaileppas ti ababa a kurso a mabalin nga isapulda a trabaho a tumulong iti panagbiagda.
Naggapu dagiti nagsanay nga agtutubo iti Brgy. Carusipan, Cuancabal, Cuantacla, Lipit, Alinaay, Turod Patac, Sagayaden, Namruangan, Daclapan, Pug-os ken Quezon. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:40 PM 0 comments
MAISAKNAP KOMA ITI VERMICOMPOSTING
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 25, 2013, imbatad ni Mr. Dominador Reynold Sabio, President, BACALL MPA, Sitio Lusong Suyo, Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur, nga ipampamaysada ti mangasikaso kadagiti tarakenda nga alinta (Night Crawler) iti inaramidda a Bin iti Vermiculture Project ti asosasionda.
Lima kilos ti alinta a tarakenna nga inted ti DA-LGU ket umdas unay ti ipakpakanna agsipud ta maurnong met ti rugit dagiti pupokna a baka ken kasta met dagiti matadtad a nagburasanna iti nagduduma a mulana (intercropping) iti talonna.
Iti panagurnongna iti sinako a Vermicompost ket adu payen ti mannalon nga agorder ti gatangenna nga usarendanto iti umay a panagtatalon.
Insingasing ni Mr. Sabio a nasamay ti panag-vermiculture nga inseminar ti DA-RFU 1 kasta met iti panangiwanwan ti DA-LGU ket pagyamananna ta sumupsuporta latta dagitoy iti inisiatiboda a mannalon nga ag-organic farming babaen pay iti Vermicomposting. Insupusopna a maapresiar dagiti padada a mannalon inton agangay isu a mairusat latta tapno maaramid ti “gaya-gaya” system.
Ti Organic Agriculture (RA 10068) ket linteg ti Gobierno Nasional a maipatungpal babaen ti Departamento ti Agrikultura. Ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ket saanen a paudi a partner ti Ahensia a mangipatpatungpal kadagiti mannalon iti ili ti Cabugao, Ilocos Sur iti agdama, segun pay ken ni Mr. D. Reynold Sabio. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:59 AM 0 comments
Monday, February 25, 2013
FAMILY DEVELOPMENT SESSION, INATENDARAN NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Family Development Session dagiti kameng ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4 P’s) ti Barangay Rizal ken Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur iti Municipal Conference Hall iti Pebrero 25, 2013.
Naawis a nagsarita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ket kimmablaaw ken nagyaman ta naruay ti nagatendar kadaytoy a pamiting ti MSWDO nga idauluan ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen. Imbatad ni Mayor Ediboy nga awan ti politiko a nangpili kadagiti recipients ti 4 P’s ngem nairana laeng iti batangda iti pannakaadda daytoy a tulong ken programa a naggapu iti National Government.
Nupay kasta, ingunamgunam pay ti Ama ti Ili nga ipakita koma dagiti Beneficiaries ti kinaresponsableda iti imatang dagiti pannakabagi ti DSWD ket iti kinaesmarte ken kinadisiplinada a makisinnango ket isarsarmingda met dagiti adda iti Munisipio a mangtartarabay kadakuada.
Insupusop ti Alkalde Munisipal nga adu metten ti programa ti Munisipio a maipapaayen a nakatulong kadagiti umili ket no agkokomplementar dagitoy, awan ti papananna no di lumaglag-an ti kasasaad dagiti umili babaen ti sapasap a pannakaiserbi dagiti maisangpet a pagimbagan.
Nangipaay met ti pammalagip ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen ket nagyaman ta napintas ti attendance dagiti kameng ti 4 P’s itoy dua a barangay ti Poblasion. Iti patinayon a pannakikammayetda ket kailiwdanton ti aglalangen gapu ta para iti pagsayaatan amin iti pamiliada dagitoy a gannuat nga ipatpatungpal ti LGU-Cabugao.
Nakikaysa met iti Family Development Session ni SBM Vicky S. Serna a tinarabay da Social Worker Miss Aida Cueto ken Mrs. Wilma S. Cruz. # (Web In-Action)
Naawis a nagsarita ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ket kimmablaaw ken nagyaman ta naruay ti nagatendar kadaytoy a pamiting ti MSWDO nga idauluan ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen. Imbatad ni Mayor Ediboy nga awan ti politiko a nangpili kadagiti recipients ti 4 P’s ngem nairana laeng iti batangda iti pannakaadda daytoy a tulong ken programa a naggapu iti National Government.
Nupay kasta, ingunamgunam pay ti Ama ti Ili nga ipakita koma dagiti Beneficiaries ti kinaresponsableda iti imatang dagiti pannakabagi ti DSWD ket iti kinaesmarte ken kinadisiplinada a makisinnango ket isarsarmingda met dagiti adda iti Munisipio a mangtartarabay kadakuada.
Insupusop ti Alkalde Munisipal nga adu metten ti programa ti Munisipio a maipapaayen a nakatulong kadagiti umili ket no agkokomplementar dagitoy, awan ti papananna no di lumaglag-an ti kasasaad dagiti umili babaen ti sapasap a pannakaiserbi dagiti maisangpet a pagimbagan.
Nangipaay met ti pammalagip ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen ket nagyaman ta napintas ti attendance dagiti kameng ti 4 P’s itoy dua a barangay ti Poblasion. Iti patinayon a pannakikammayetda ket kailiwdanton ti aglalangen gapu ta para iti pagsayaatan amin iti pamiliada dagitoy a gannuat nga ipatpatungpal ti LGU-Cabugao.
Nakikaysa met iti Family Development Session ni SBM Vicky S. Serna a tinarabay da Social Worker Miss Aida Cueto ken Mrs. Wilma S. Cruz. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:46 PM 0 comments
DISTRIBUTION TI ID CARDS ITI 4 P’S TI 2 A BRGYS., NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti pannakaiwaras ti Identification Card (ID) kadagiti Beneficiaries ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4 P’s) iti Barangay Bonifacio ken Barangay Quezon iti Municipal Conference Hall iti Pebrero 25, 2013.
Naawis a nagsarita ken nakikaysa ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakaibunong ti 4 P’s ID kadagiti recipients ti dua a barangays a kaduana da MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen, SBM Vicky S. Serna, SBM Benedicto M. Savellano ken SBM Carlos V. Sison kasta metten da Social Workers Miss Aida Cueto ken Mrs. Wilma Cruz ti MSWDO-Cabugao.
Kimmablaaw ken nagyaman ni Mayor Ediboy iti panangabrasada ti programa a saranay nga aggapu iti Gobierno Nasional. Imbatad ti Ama ti Ili iti napintas a pakasaritaan dagiti benepisiario ti 4 P’s iti Cabugao ta ammoda nga annongen dagiti naituyang a pagrebbenganda ken an-annurotenda ti umisu a pakaiserbian dagiti maited kadakuada. Ingunamgunam ti Alkalde Munisipal a mamantener koma daytoy a pannakaidayaw ken naurnos a panangawat dagiti maseknan iti benepisioda inton Marso 5, 2013 babaen iti DSWD.
Impaganetget met ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen iti agtultuloy a pannakidinnanggay dagiti recipients nangruna iti pagrebbenganda ken umisu a pannakaiserbi dagiti awatenda. Impalagip ti MSWD Officer nga iti panagtulnogda ket dagiti met la annakda a mabenepisiaran ti maisagut ken iti komunidad a pakipasetanda iti tignay-sibiko a maipatungpal.
Naituloy ti panaglektiur da Social Worker Miss Aida Cueto ken Mrs. Wilma Cruz. Nailawlawag ti pakabuklan ti programa ti 4 P’s agraman iti panangasikaso kadagiti papeles a kasapulan a maisubmiter iti pakaseknan ti programa. # (Web In-Action)
Naawis a nagsarita ken nakikaysa ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakaibunong ti 4 P’s ID kadagiti recipients ti dua a barangays a kaduana da MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen, SBM Vicky S. Serna, SBM Benedicto M. Savellano ken SBM Carlos V. Sison kasta metten da Social Workers Miss Aida Cueto ken Mrs. Wilma Cruz ti MSWDO-Cabugao.
Kimmablaaw ken nagyaman ni Mayor Ediboy iti panangabrasada ti programa a saranay nga aggapu iti Gobierno Nasional. Imbatad ti Ama ti Ili iti napintas a pakasaritaan dagiti benepisiario ti 4 P’s iti Cabugao ta ammoda nga annongen dagiti naituyang a pagrebbenganda ken an-annurotenda ti umisu a pakaiserbian dagiti maited kadakuada. Ingunamgunam ti Alkalde Munisipal a mamantener koma daytoy a pannakaidayaw ken naurnos a panangawat dagiti maseknan iti benepisioda inton Marso 5, 2013 babaen iti DSWD.
Impaganetget met ni MSWD Officer Lydia S. Gazmen iti agtultuloy a pannakidinnanggay dagiti recipients nangruna iti pagrebbenganda ken umisu a pannakaiserbi dagiti awatenda. Impalagip ti MSWD Officer nga iti panagtulnogda ket dagiti met la annakda a mabenepisiaran ti maisagut ken iti komunidad a pakipasetanda iti tignay-sibiko a maipatungpal.
Naituloy ti panaglektiur da Social Worker Miss Aida Cueto ken Mrs. Wilma Cruz. Nailawlawag ti pakabuklan ti programa ti 4 P’s agraman iti panangasikaso kadagiti papeles a kasapulan a maisubmiter iti pakaseknan ti programa. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:53 PM 0 comments
NAGTURPOS DAGITI NAGADAL TI CATERING ITI 2ND DAY TRAINING
Cabugao, Ilocos Sur – Nagturpos ti 23 a kameng ti Rural Improvement Club (RIC) ti Brgy. Baclig ken Brgy. Turod kasta met dagiti miembros ti 4-H Club ti uppat a barangay iti 2-Day Catering and Commercial Cooking Training a naaramid iti Muncipal Conference Hall, Cabugao, Ilocos Sur idi Pebrero 22-23, 2013.
Adu ti nasursuro dagiti nagsanay ta nareggetda a nagadal ken nagaget dagiti Trainors a naggapu iti Ilocos Sur Community College (ISCC), Special Programs and Extension Services Office nga idauluan da Mr. Amador P. Rojo, Program Coordinator ken Dr. Johnny Refuerzo, ISCC Training Consultant.
Kalpasan nga ipresentar dagiti Trainees dagiti gapuananda, impaay ni Dr. Susan Refuerzo, ISCC Training Consultant & Research Director ti makapnek a resulta wenno output dagiti Trainees a maibasar iti Assessment-da iti ISCC Staff.
Iti Inspirational Message-na, dinayaw ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti gagar ken inisiatibo dagiti Trainees a nangragpat ti adal a mabalinda nga isapul ti pagbiagda. Innayon ni Mayor Ediboy nga ita ta batangda ti tumulong ken makibinnadang ket awan ti rason a dida maipaayan iti pannarabay dagiti aggagar a pumintas ti biagna babaen ti panagadalda kadagitoy a short courses.
Imbatad ti Ama ti Ili nga awan ti makaala iti nasursuroda agingga nga agallatiw ken dumanon iti sumaruno a henerasion ket agyamyamandanto met kadagitoy a pagsayaatan a naipagteng kadakuada. Insupusop ti Alkalde Munisipal nga agek-excel ti Taga-Cabugao iti dandani aminen a benneg ti pakaidayawan a gapuanan. Pinagyamananna dagitoy a pannakaital-o dagiti umili babaen iti pannakitinnulongda kadakuada.
Nagsarita met ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen ket inkumitna ti naan-anay a suporta ti Konseho Munisipal a mangtun-oy ken mangipatungpal kadagiti gay-at dagiti nagsanay a kayatda a ragpaten tapno maaddaanda iti pangrugian.
Indauluan ni Mayor Ediboy dagiti Opisiales a nangimatang ti pannakaibunong dagiti Sertipiko ti Panagturpos.
Nakikaysa iti graduation activities da Vice Mayor Danny Q. Gazmen, Ex-Board Member DJ Savellano, SBM Vicky S. Serna, SBM Josefina S. Vallejo, SBM Benedicto M. Savellano, SBM Dr, Jemaima S. Tan-Yee, SBM Carlos V. Sison, Brgy. Captain Inocencio S. Sadac, Brgy. Captain Rogelio S. Siruno ken ABC President, Brgy. Captain Teddy U. Soller.
Buklen met dagiti Staff ti ISCC da Dr. Johnny Refuerzo, Dr. Susan Refuerzo, Mr. Amador P. Rojo, Ms. Judy S. Valencia, HRM Coodinator, Mr. Harold Solis, Trainor; Ms. Abbiegay Fagel, Trainor; Mr. Blandy Mark Rilveria, SPES Administrative Assistant. # (Web In-Action)
Adu ti nasursuro dagiti nagsanay ta nareggetda a nagadal ken nagaget dagiti Trainors a naggapu iti Ilocos Sur Community College (ISCC), Special Programs and Extension Services Office nga idauluan da Mr. Amador P. Rojo, Program Coordinator ken Dr. Johnny Refuerzo, ISCC Training Consultant.
Kalpasan nga ipresentar dagiti Trainees dagiti gapuananda, impaay ni Dr. Susan Refuerzo, ISCC Training Consultant & Research Director ti makapnek a resulta wenno output dagiti Trainees a maibasar iti Assessment-da iti ISCC Staff.
Iti Inspirational Message-na, dinayaw ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti gagar ken inisiatibo dagiti Trainees a nangragpat ti adal a mabalinda nga isapul ti pagbiagda. Innayon ni Mayor Ediboy nga ita ta batangda ti tumulong ken makibinnadang ket awan ti rason a dida maipaayan iti pannarabay dagiti aggagar a pumintas ti biagna babaen ti panagadalda kadagitoy a short courses.
Imbatad ti Ama ti Ili nga awan ti makaala iti nasursuroda agingga nga agallatiw ken dumanon iti sumaruno a henerasion ket agyamyamandanto met kadagitoy a pagsayaatan a naipagteng kadakuada. Insupusop ti Alkalde Munisipal nga agek-excel ti Taga-Cabugao iti dandani aminen a benneg ti pakaidayawan a gapuanan. Pinagyamananna dagitoy a pannakaital-o dagiti umili babaen iti pannakitinnulongda kadakuada.
Nagsarita met ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen ket inkumitna ti naan-anay a suporta ti Konseho Munisipal a mangtun-oy ken mangipatungpal kadagiti gay-at dagiti nagsanay a kayatda a ragpaten tapno maaddaanda iti pangrugian.
Indauluan ni Mayor Ediboy dagiti Opisiales a nangimatang ti pannakaibunong dagiti Sertipiko ti Panagturpos.
Nakikaysa iti graduation activities da Vice Mayor Danny Q. Gazmen, Ex-Board Member DJ Savellano, SBM Vicky S. Serna, SBM Josefina S. Vallejo, SBM Benedicto M. Savellano, SBM Dr, Jemaima S. Tan-Yee, SBM Carlos V. Sison, Brgy. Captain Inocencio S. Sadac, Brgy. Captain Rogelio S. Siruno ken ABC President, Brgy. Captain Teddy U. Soller.
Buklen met dagiti Staff ti ISCC da Dr. Johnny Refuerzo, Dr. Susan Refuerzo, Mr. Amador P. Rojo, Ms. Judy S. Valencia, HRM Coodinator, Mr. Harold Solis, Trainor; Ms. Abbiegay Fagel, Trainor; Mr. Blandy Mark Rilveria, SPES Administrative Assistant. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:55 AM 0 comments
HIGH SCHOOL DAY & CORONATION RITES TI LIPIT NHS, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti High School Day Celebration and Coronation Rites ti Lipit National High School, Brgy. Lipit, Cabugao, Ilocos Sur idi Pebrero 22, 2013 iti Open Auditorium ti pagadalan.
Kalpasan ti Doxology ken Philippine National Anthem, nag-Opening Remarks ni Mr. Rodolfo F. Ponce, Head Teacher II ti Lipit NHS. Naragsak a nangpasangbay kadagiti sangaili a da Ex-Mayor Andrea Soller-Tan, Guest Speaker ken dagiti Konsehales ti Ili a kas kada SBM Vicky S. Serna, SBM Benedicto M. Savellano, SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee ken SBM Carlos V. Sison. Nagatendar pay ni Board Member Christian “Basi” Purisima ti Hunta Probinsial.
Kalpasan ti Entrance of the Royal Court nga idauluan da Mr. LNHS 2013 Randy Pacpaco ken Ms. LNHS 2013 Giselle Tabula, inyam-ammo ni Ms. Marites Tacuboy, 4rth Year Adviser ti Guest Speaker, Hon. Adrea Soller-Tan.
Iti panagsaritana, linagip ni Ex-Mayor Dely Soller-Tan ti nangrugian ti eskuela ken dagiti padas a naglasatan dagiti mangisursuro ken agad-adal iti panangrugi ti eskuela agingga iti nagbalinanna iti agdama. Imbatad ni Ex-Mayor Dely S. Tan nga iti kinaadun ti nagballigi nga agad-adal iti pinilida a propesion kasta met iti kina-zero drop-outs dagiti makabenepisiar a barangays ket umanayen a ragsakna a manglagip ti pannakaibangon ti pageskuelaan.
Nakoronaan ti Mr. & Miss LNHS 2013 babaen kada Ex-Mayor Andrea Soller-Tan ken Bokal Christian “Basi” Purisima. Nangipaay ti mensahe ni Board Member Purisima. Kimmablaaw ken nagyaman ta naawis iti anniversary celebration.
Kamalmanna, naangay met ti Junior-Senior Promenade (JS Prom 2013) iti nasao a pagadalan. # (Web In-Action)
Kalpasan ti Doxology ken Philippine National Anthem, nag-Opening Remarks ni Mr. Rodolfo F. Ponce, Head Teacher II ti Lipit NHS. Naragsak a nangpasangbay kadagiti sangaili a da Ex-Mayor Andrea Soller-Tan, Guest Speaker ken dagiti Konsehales ti Ili a kas kada SBM Vicky S. Serna, SBM Benedicto M. Savellano, SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee ken SBM Carlos V. Sison. Nagatendar pay ni Board Member Christian “Basi” Purisima ti Hunta Probinsial.
Kalpasan ti Entrance of the Royal Court nga idauluan da Mr. LNHS 2013 Randy Pacpaco ken Ms. LNHS 2013 Giselle Tabula, inyam-ammo ni Ms. Marites Tacuboy, 4rth Year Adviser ti Guest Speaker, Hon. Adrea Soller-Tan.
Iti panagsaritana, linagip ni Ex-Mayor Dely Soller-Tan ti nangrugian ti eskuela ken dagiti padas a naglasatan dagiti mangisursuro ken agad-adal iti panangrugi ti eskuela agingga iti nagbalinanna iti agdama. Imbatad ni Ex-Mayor Dely S. Tan nga iti kinaadun ti nagballigi nga agad-adal iti pinilida a propesion kasta met iti kina-zero drop-outs dagiti makabenepisiar a barangays ket umanayen a ragsakna a manglagip ti pannakaibangon ti pageskuelaan.
Nakoronaan ti Mr. & Miss LNHS 2013 babaen kada Ex-Mayor Andrea Soller-Tan ken Bokal Christian “Basi” Purisima. Nangipaay ti mensahe ni Board Member Purisima. Kimmablaaw ken nagyaman ta naawis iti anniversary celebration.
Kamalmanna, naangay met ti Junior-Senior Promenade (JS Prom 2013) iti nasao a pagadalan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:15 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Wednesday, October 4, 2017
CNCS, 2nd PLACE TI 2017 BRIGADA ESKWELA BEST IMPLEMENTING SCHOOL
Cabugao, Ilocos Sur – Inawat ti pageskuelaan ti Cabugao North Central School, Cabugao, Ilocos Sur ti Certificate of Recognition a nakagun-odanna ti Pammadayaw: School Second Place - Division Search, 2017 Brigada Eskwela Best Implementing School (Medium School Category – Elementary School) kadaytoy a Tawen 2017.
Naited ti nasao a pammadayaw idi Oktubre 4, 2017 idiay Vigan City babaen iti papan panangawat dagiti mangisursuro iti nadakamat a pageskuelaan ken dagiti Opisiales ti DepED Cabugao District nga idauluan ni Dr. Consesa T. Rumias, Ed. D., Public Schools District Supervisor ken ndagiti Opisiales ti DepEd-Ilocos Sur. Nakikaysa pay ni Mrs. Estrella M. Siruno, Principal II, dati a Principal iti nadakamat a pagadalan kabayatan a naaramid ti ebaluasion kasta metten da Mr. Rodel P. Suniega, Principal I ken mangidaulo ita ti CNCS kasta metten ken ni Mrs. Mary Jane S. Sagun, T III, Brigada Eskwela Coordinator ti CNCS. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:25 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Saturday, August 21, 2010
ECOLOGY CENTER, SOLID WASTE MANAGEMENT, MAPASAYAAT
Cabugao, Ilocos Sur – Inangay ti Municipal Planning and Development Office (MPDO) ti miting maipapan iti Open Solid Waste Management sadiay Municipal Conference Hall a nagatendaran dagiti pannakabagi ti barangay ken eskuela a nakairamanan dagiti agkolkolekta ti basura idi Agosto 19, 2010.
Kangrunaan a natratar ket dagiti timmaud a problema iti ugali dagiti umili pakaseknan daytoy nga aktibidad, pannakaikabassit ti rugit (waste reduction) ken panagkolekta ti basura (garbage collection).
Tinarawidwidan da MPDO Coordinator Florante Jara, Solid Waste Management Officer Edgar S. Balangatan ken dati nga SB Member Thaddeus U. Soller ti nasao a miting.
Napagkaykaysaan kalpasan ti miting a maestriktuan ti pannakaipatungpal ti panamaglalasin (segregation) kadagiti basura ket kasapulan nga adda met garbage pit ti tunggal pagtaengan ken Material Recovery Facility wenno MRF ti pageskuelaan.
Imbaga ni MPDC Jara a kasapulan ti pannakapasayaat ti Municipal MRF iti Sitio Baliw, Barangay Quezon ket kuna met ni SBM Soller a ti nadakamat nga MRF ket maysa nga open dumpsite a kasapulanen a mapasayaat.
Insingasing pay ni MPDC Jara nga agaramid ti opisinana iti pagbasaan (fliers) a mangimpormar kadagiti umili nangruna iti barbarangay maipapan iti umisu a panangmanehar ti basura ken panamaglalasin kadagitoy iti “di nabubulok” ken “nabubulok” a kasasaad dagiti rugit a makolekta kadagiti pagtaengan ken kalsada.
Kabulbulon ti umad-adu a pagkasapulan ti umili iti mainaynayon met a basura a maurnong ken maidalimanek iti inaldaw tapno agtalinaed ti kinadalus ti arubayan ken aglikmut a paset ti pannakatagiben ti sanitasion ti aglikmut.
Daytoy a pakaseknan ket itultuloy a pasayaaten ti baro nga administrasion babaen ti programa ti panagdaldalus iti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken dagiti maseknan nga opisina iti Gobierno Munisipal. # (Source, Anara-ar, P-9, Agosto 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:35 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Narekobre dagiti polis ditoy ti maysa a motorsiklo a natakaw sadiay Baguio City.
Iti report manipud iti polis ditoy nga ili, bayat ti panagpatroliada babaen ti panangidaulo ni Police Senior Inspector Pitok Lagto, nalabsanda ti maysa a naabandonado a motorsiklo ket sinardenganda agsipud ta kaarngina ti description ti motorsiklo a naitimbre kadakuada a natakaw sadiay Baguio City idi Oktubre 10.
Pinakaammuan dagiti polis ni Charles Balance, akinkukua iti natakaw a motorsiklo, ket positibo a nabigbigna babaen ti engine ken chassis number daytoy.
Saan pay nga ammo no asino dagiti nangitaray iti motorsiklo ken kasano a nakadanon iti Cervantes.#


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Pimmusay iti ospital a nakaitarayanna ti maysa a baro a mapapati a biktima ti aksidente.
Nagsatan iti anges ni Eric Serdenia, 27, baro, residente iti Reppaac, Cabugao, Ilocos Sur iti ospital iti Batac, Ilocos Norte gapu kadagiti grabe a sugatna iti bagi ken ulona.
Nasarakan ti biktima a nakadasay iti igid ti national highway a sakup ti Barangay Pug-os ditoy a mapapati a naatalan ngem tinarayan ti nakadungpar kenkuana.
Segun iti inbestigasion, nagpakada ti biktima a mapan iti daytoy nga ili iti rabii ti Hunio 1.
Di pay nabigbig ti nakadungpar kenkuana.#


text:
Pagsasao a Fijiano
Ti Fijiano (Na Vosa Vakaviti) ket ti pagsasao nga Austronesio iti pamilia ti Malayo-Polinesio a naisasao idiay Fiji. Daytoy ket addaan kadagiti 450,000 nga agar-aramat a mangus-usar a kas umuna a pagsasao nga ad-adu daytoyen ngem iti kagudua ti populasion ti Fiji, ngem adda pay dagiti sabali a 200,000 a mangisasao daytoy a kas maikadua a pagsasao. Ti Batay-linteg ti 1997 ket nagipundar ti Fijiano a kas maysa nga opisial a pagsasao ti Fiji, a mairaman iti Ingles ken Hindustani, ken adda dagiti nagtutungtungan a maipanggep iti panangipundar daytoy a kas ti "nailian a pagsasao", ngem agtuloy nga opisial ti Ingles ken Hindustani. Ti Fijiano ket berbo–banag–suheto a pagsasao.[3]
Ti pagalagadan a Fijiano ket naibatay iti pagsasao ti Bau, ken maysa daytoy a pagsasao a Daya a Fijiano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fijian iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Fijian". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ [1] WALS – Fijian
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagsasao a Fijiano, alpabeto ken panangibalikas iti Omniglot
- Diksionario ti Fijiano–Ingles / Ingles–Fijiano


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Naipalagip kadagiti kameng ti sangguniang bayan ti panangitudingda iti maitutop a lugar a pagsigarilioan ditoy nga ili.
Impalagip ni Municipal DILG Officer Piano kadagiti konsehal a mangikabilda koma iti karatula kadagiti madesignaran a publiko a lugar kas smoking area ken non-smoking area tapno ammo dagiti mannagarilio wenno agtabtabako dagiti lugar a maipalubos wenno maiparit a pagsigarilioanda.
Segun kadagiti autoridad ti salun-at, uray dagiti saan nga agsigsigarilio, kaarigda met la ti nagsigarilio no makalang-abda iti asuk manipud kadagiti agsigsigarilio.
Innayon pay ti DOH, a napegpeggad iti salun-at ti secondary smoking wenno pannakalang-ab iti asuk manipud iti maysa nga agsigsigarilio.#


text:
Mahoma
Ni Mahoma[1] (s. 26 Abril 570 – 8 Hunio 632;[2] naisurat pay a kas Mohammad, Mohammed, wenno Muhammed; Arabiko: محمد), kadawyan a mapaspasurotan iti Moro a nagtaudan a ti "PBUH" (napno a nagan: Mohama Ibn `Abd Allāh Ibn `Abd al-Muttalib Arabiko: محمد بن عبدالله بن عبد المطلب ) ket isu idi ti nangbangon iti relihion iti Islam.[3][n 1] Isu ket naipanunotan babaen dagiti Moro ken dagiti Bahá'í nga isu ket ti babaonen ken manmadles iti Dios, ken babaen dagiti Moro ti kinaudi a nagaw-awit ti kalintegan a serye dagiti Islamiko a manmadles. Kaaduan kadagiti Moro ket maipanunutanda nga isuna ket ti kinaudi a manmadles iti Dios nga isu daytoy ipaad-adal ti Koran.[4][n 2] Dagiti Moro ket maipanunotanda nga isuna ket agipulpulang iti kasisigud a saan a nadadael a monoteistiko (maymaysa a dios) a pammati iti Adan, Noah, Abraham, Moses, Hesus ken dagiti sabsabali pay a manmadles.[5][6][7]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kaaduan kadagiti Moro, nupay kasta, saanda a maipanunotan a ni Mahoma ket isu ti "nangbangon" iti Islam, ngamin ket segun ti Koran, ni Mahoma ket isu laeng idi ti kinaudi a serye kadagiti manmadles a pinili babaen ti Dios tapno agibaga ti nasantuan a mensahe iti Islam.
- ^ Saan amin a dagiti Moro ket namatida a ni Mahoma ket isu ti naudi a manmadles. Kas pagarigan, ti Ahmadiyya a Komunidad ti Moro ket maipanunotanda a ni Mirza Ghulam Ahmad ket maysa pay a manmadles. ("Panakapatingga iti Panakamanmadles | Hadhrat Muhammad (PUBH) ti kinaudi a manmadles". Ahmadiyya a Komunidad ti Moro.)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Mahoma". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 347. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Elizabeth Goldman (1995), p. 63
- ^ Rodinson (2002)
- ^ Koran 33:40
- ^ Esposito (1998), p. 12.
- ^ Esposito (2002b), pp. 4–5.
- ^ F. E. Peters (2003), p. 9.


text:
Hagia Sophia
Ti Hagia Sophia (manipud ti Griego: ἉYίa Eoφίa, "Nasantuan a Kinasaririt"; Latin: Sancta Sophia wenno Sancta Sapientia; Turko: Ayasofya) ket ti dati a patriarko a basilika ti Griego nga Ortodokso (simbaan), ken kalpasanna ti imperial a meskita, ken itan ket museo (Ayasofya Müzesi) idiayIstanbul, Turkia. Manipud ti petsa a pannakaipatakderna idi 537 aginggana idi 1453, daytoy ket nagserbi a kas maysa a katedral ti Akindaya nga Ortodokso ken tugaw ti Iglesia ti Konstantinopla,[1] malaksid idi baetan ti 1204 ken 1261, idi daytoy ket napagbaliwen iti katedral ti Romano a Katoliko babaen ti Latin nga Imperio. Ti pasdek ket meskita manipud idi 29 Mayo 1453 aginggana idi 1931. Daytoy idi ket naisekularisado ken nalukatan a kas museo idi Pebrero 1, 1935.[2]
Ti simbaan ket nairuknoy idi iti KInasaririt ti Dios, ti Berbo, ti maikadua a persona ti Nasantuan a Trinidad,[3] ti piesta ti patronna a mapasamak iti Disiembre 25, ti komemorasion iti pannakaipasngay ti inkarnasion iti Berbo ni Kristo.[3] Urayno sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti Sancta Sophia (a kas nainaganan kenni Santa Sofia), ti sophia a kas ti ponetiko a panangiletra iti Latin iti Griego a balikas para iti kinasaririt, ti napno a naganna iti Griego ket Naός tῆς ἉYίaς toῦ Θeoῦ Eoφίaς, "Altar ti Nasantuan a Kinasaririt ti Dios".[4][5] Daytoy ket naidayegan iti dakkel a simboriona, daytoy ket naikeddeng a kaipukpokan ti Bisantino nga arkitektura[6] ken naibagbaga a "nangbaliw ti pakasaritaan ti arkitektura".[7] Daytoy ket nagtultuloy nga isu ti kadakkelan a katedral para kadagiti gangani a rinibu a tawen, aginggana idi nakompleto ti Katedral Seville idi 1520. Ti agdama a pasdek ket kasisigud idi a naipatakder a kas simbaan idi baetan ti 532 ken 537 kadagiti bilin ni Bisantino nga Emperador Justiniano I ken isu idi ti maikatlo a simbaan ti Nasantuan a Kinasaririt a naipatakder iti dayta a lugar, dagiti dua a dati ket dinadael babaen dagiti nagwewelga. Daytoy ketdinaremdem babaen dagiti Griego a sientista a ni Isidoro ti Mileto ken ni Antemio ti Tralles.[8]
Ti simbaan ket nakaala ti adu nga urnong dagiti nasantuan a relikia ken nagipakpakita iti ken dadduma pay a banbanag, ti 15-metro (49 ft) a pirak nga ikonostasio . Ti kangrunaan a pakaimatangan ti Simbaan ti Akindaya nga Ortodokso kadagiti gangani a sangaribu a tawen, ti pasdek ket nakasaksi iti ekskomunikasion ti Patriarka a ni Miguel I Cerulario iti paset ni Papa Leon IX idi 1054, ti maysa a tignay a kadawyan a naikeddeng a kas ti rugi ti Nalatak a Panagsina.
Idi 1453, ti Konstantinopla ket pinarukma babaen dagiti Otomano a Turko babaen ni Sultan Mehmed II, a nagbalin iti daytoy a nangruna a simbaan ti Ortodokso a Kristianidad ket maipagbaliwen iti maysa a meskita. Bababaen iti dayta a panawen, ti simbaan ket saanen a natartaripato. Uray no kasta, ti katedral ti Kristiano ket nakaaramid iti napigsa nga impresion kadagioti baro a nga Otomano nga agturturay ken inkeddengda a pagbaliwen iti maysa a meskita.[9][10] Dagiti kampana, altar, ikonostasio, ken dagiti sakripisial a basiha ken dagiti dadduma pay a relikia ket naikkat ken dagiti mosaiko a mangipakpakita kenni Hesus, ket ni Inana a Maria, dagiti Kristiano a Santo ken dagiti anghel ket naikkatda pay wenno natakepan iti plaster. Dagiti Islamiko a langa – a kas ti mihrab, minbar, ken dagiti uppat a minaret – ket nainayon idi. Daytoy ket nagtultuloy a meskita aginggana idi 1931, idi daytoy ket narikpan iti publiko kadagiti uppat a tawen. Daytoy ket nalukatan manen idi 1935 a kas maysa a museo babaen ti Republika ti Turkia. Ti Haghia Sophia ket isu ti agdama a (2014) maikadu a a kaaduan a nabisbisita a museo idiay Turkia, ken nangaw-awis kadagiti gangani a 3.3 riwriw nga agbisbisita iti tinawen.[11]
Manipud iti immuna a pannakabaliwna aginggana iti pannakaipatakder ti asideg a dakdakkel a Meskita Sultan Ahmed (Asul a Meskita ti Istanbul) idi 1616, daytoy idi ti kangrunaa a meskita ti Istanbul. Ti Hagia Sophia ket nagserbi a kas inspirasion para kadagiti dadduma nga adu a meskita, a kas ti Asul a Meskita, ti Meskita Şehzade, ti Meskita Süleymaniye, ti Meskita Rüstem Pasha ken ti Meskita Kılıç Ali Paşa.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Immuna a simbaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a simbaan iti daytoy a lugar ket ammo idi a kas ti MeYάλn Ἐkkλnσίa (Megálē Ekklēsíā, "Nalatak a Simbaan"), wenno iti Latin "Magna Ecclesia",[12][13] gapu kadagiti dakdakkel a dimensionna no maiyasping kadagiti kontemporaneo a simbaan iti Siudad.[3] Nailukat idi 15 Pebrero 360 (idi las-ud ti turay ni Constancio II) babaen ti Ariano nga obispo a ni Eudosio ti Antiokuia,[14] daytoy ket nabangon iti asideg ti lugar nga ayan ti nakabangbangonan ti imperial a plasio. Iti asideg a simbaan ti Hagia Eirene ("Nasantuan a Kappia") ket nasapsapa a nakompleto ken nagserbi a kas katedral aginggana idi nakompleto ti Nalatak a Simbaan. Dagitoy dua a simbaan ket nagtignayda a kas dagiti nangruna a simbaan iti Bisantino nga Imperio.
Iti panagsursuratna idi 440, ni Sokrates ti Konstantinopla ket nagtunton a ti simbaan ket binangon babaen ni Constancio II, nga isu ket nagob-obra iti daytoy idi 346.[14] Ti tradision a saan a nadadaan ngem ti maika-7 – maika-8 a siglo, dagiti reporta a ti pasdek ket binangon idi babaen ni Konstantino ti Natan-ok.[14] Ni Zonaras ket inpatunosna dagitoy dua a pamanunotan, a nagsursurat a ni Constancio ket sinimpana idi ti pasdek nga inkonsekrado babaen ni Eusebio ti Nicomedia, kalpasan idi narebba.[14] Gapu ta ni Eusebio ket isu idi ti obispo ti Konstantinopla manipud idi 339 aginggana idi 341, ken ni Konstantino ket pimmusay idi 337, daytoy ket mabalin a ti immuna a simbaan ket binangon babaen ti naud-udi.[14] Ti pasdek ken nabangon a kas tradisional a nakolumnata a basilika nga addaan kadagiti galeria ken ti tarikayo nga atep. Daytoy ket sinarunuanna ti atro. Daytoy ket naitunton idi a kas maysa kadagiti naisangayan a monumento iti lubong iti dayta a panawen.
Ti Patriarka ti Konstantinopla a ni John Chrysostom ken nakisinnupiat kenni Empresa Aelia Eudoxia, asawa ni emperador Arcadio, ken naeksilo idi 20 Hunio 404. Idi las-ud dagiti simmarsaruno a yaalsa, daytoy nga immuna a simbaan ket kaaduan a napuoran.[14] Awan dagiti nabatbati iti daytoy a simbaan tatta nga aldaw.
Maikadua a simbaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maikadua a simbaan ket inbilin idi babaen ni Teodosio II, nga isu ket nanglukat iti daytoy idi 10 Oktubre 415. Ti basilika ket addaan iti kayo nga atep ken binagon idi babaen ni arkitekto Rufino. Nairugi a nauram daytoy iti las-ud ti nariro a Gulo ti Nika ken nangpuor ti maikadua a Hagia Sophia idi 13–14 Enero 532.
Iti agdama nga aldaw adda met dagiti nabati a nadumaduma a muton ti marmol manipud ti maikadua a simbaan; kadagitoy ket riliebo a mangipakpakita kadagiti 12 a karnero a mangireprepresenta kadagit 12 nga apostol. Kasisigud idi daytoy a paset iti monumental a sumrekan iti sango, dagitoy ket adda itan idiay iti maysa a nagkalian nga abut ti asideg ti sumrekan ti museo kalpasan idi naduktalan dagitoy idi 1935 iti sirok ti akinlaud a parangan babaen ni A. M. Schneider. Ti adu a panagkalkali ket naisardeng gapu iti panagbuteng a madadael ti integridad ti pasdek.
Maikatlo a simbaan (agdama nga estruktura)[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 23 Pebrero 532, iti manmano laeng a lawas kalpasan ti pannakadadael ti maikadua a basilika, ni Emerador Justiniano I ket nangikeddeng a mangbangon iti maiaktlo ken intero a sabali a basilika, dakdakkel ken nangayngayed ngem dagiti sinarunona.
Ni Justiniano ket pinilina ni pisiko Isidoro ti Mileto ken ni matematiko Antemio ti Tralles a kas dagiti arkitekto; nupay kasta ni Antemio ket pimmusay iti uneg ti maysa a tawen iti daytoy a panagobra. Ti panagbangon ket naibaga iti Kadagiti Pasdek (Peri ktismatōn, Latin: De aedificiis) babaen ni Bisantino a historiador Procopio. Nangiyeg ti emperador kadagiti material manipud kadagiti amin a paset ti imperio – kas dagiti Helenistiko nga adigi manipud ti Templo ni Artemisa idiay Efeso, ldagiti dakkel a bato manipud kadagiti pagbatuan iti porfido manipud idiay Ehipto, berde a marmol manipud idiay Tesalia, nangisit a bato manipud idiay rehion ti Bosporo, ken duyaw a bato manipud idiay Siria. Ad-adu ngem sangapulo a ribo ti nagob-obra. Daytoy a baro a simbaan ket konteporaneo a nabigbigan a kas nangruna nga obra iti arkitektura. Dagiti teoria ni Heron ti Alejandria ket mabalin idi a nausar tapno mabanagan dagiti parikut a naipresenta babaen ti panagbangon iti kasata a dakkel a simborio iti dakkel nga espasio. Ti emperador ken kakuyogna ti Patriarka ti Menas, ketlinukatanda ti basilika idi 27 Disiembre 537 – 5 a tawtawen ken 10 a bulbulan kalpasan ti rugi ti panagbangon.[15][16][17] Dagiti mosaiko iti uneg ti simbaan, nupay kasta, ket nakompleto laeng babaen ti turay ni Emperador Justino II (565–578).
Ti Hagia Sophia ket isu idi ti tugaw ti Ortodokso a patriarka ti Konstantinopla ken ti nangruna a lugar dagiti imperial a seremonia ti Bisantino, kas dagiti koronasion. Kasla met dagiti sabali a simbaan iti amin a paset ti Kinakristiano, ti basilika ket nangidaton iti santuario manipud iti persekusion kadagiti managlabsing iti linteg.
Dagiti gingined idi Agosto 553 ken idi 14 Disiembre 557 ket nagpataud kadagiti birri iti nangruna a simborio ken ti akindaya a gudua a simborio. Kompleto a narebba ti nangruna a simborio idi las-ud ti simmaruno a gingined idi 7 Mayo 558,[18] a nagdadael iti ambon, altar, ken ti ciborio. Ti pannakadadael ket gapu ti adu unay baklay a karga ken ti adu unay a panagtukkol a karga ti simborio a nadalumpinas unay.[15] Dagitoy ti gapu ti panagpaalas ti langa dagiti adigi a nagsarapa iti simborio.[15] Ti emperador ket nagbilin iti dagus a panagsimpa. Inbilinna daytoy kenni Isidoro ti Ub-ubing, ti kaanakan a lalaki ni Isidoro ti Mileto, nga isu ket nagus-usar kadagiti nalaglag-an a material ken inpangatona ti simborio babaen dagiti "30 a kadapan"[15] (agarup a 6.25 metro (20.5 ft)) – ken nangited daytoy iti akin-uneg a katayag ti pasdek iti 55.6 metro (182 ft).[19] Iti pay maipatinayon, ni Isidoro ket binaliwanna ti kita ti simborio, nagipatakder iti naparagpagan a simborio nga adda kadagiti pechina, a dagiti diametroda ket dagiti nagbaetan ti 32.7 ken 33.5 m.[15] Babaen kadagiti bilin ni Justiniano, walo kadagiti Korinsio nga adigi ket narakrak manipud idiay Baalbek, Lebanon, ken naipatulod idiay Konstantinopla idi agarup a 560.[20] Daytoy a panagbangon manen a mangited iti agdama a maiak-16 a siglo a porma ti simbaan, ket nakompleto idi 562. Ti Bisantino a mannaniw a ni Pablo ti Silensiario ket nagsurat iti atiddog a daniw (adda pay laeng), nga ammo kas Ekprasis, para iti panangiruknoy manenn ti basilika nga indauluan babaen ni Patriarka Eutikuio idi 23 Disiembre 562.
Idi 726, ni emperador Leon ti Isauria ket nangited kadagiti serie ti edikto kadagiti panagraraem kadagiti ladawan, ken nagbilbilin iti buyot a mangdadael amin kadagiti ikono – ken nangrugian daytoy iti paset ti panawen ti Bisantino nga ikonoklasia. Iti dayta a panawen, amin dagiti relihioso a ladawan ken dagiti estatua ket naikkat manipud iti Hagia Sophia. Kalpasan ti nabiit a panaginana babaen ti turay ni Empresa Irene (797–802), nagsubli met ti ikonoklasia. Ni Emperador Teofilo (829–842) ket napigsa idi a naimpluensiaan babaen ti Islamiko nga arte,[21] a mangiparit ti representasion dagiti sibibiag a parsua.[22] Isu ket addaan idi kaadgiti dua a napayakan a bronse a ruangan nga addaan kadagiti bukodna a monograma a naisaad idiay akin-abagatan a sumrekan ti simbaan.
Ti basilika ket nagsagsagaba iti pannakadadael, ti immuna ket ti dakkel a puor idi 859, ken manen ti maysa a gingined idi Enero 8, 869 a nakarebbaan ti gudua a simborio. Ni Emperador Basilio I ket inbilinna a masimpa ti simbaan.
Kalpasan ti nalatak a gingined idi 25 Oktubre 989 a nakarebbaan ti akinlaud nga arko ti simborio, ni Emperador Basilio II ket dinamagna ti Armenio nga arkitekto a ni Tiridates, ti nagpartuat kadagiti nalatak a simbaan ti Ani ken Argina a mangimaton kadagiti panagsimpa.[23] Binangonna manen ken pinatibkerna ti narebba nga arko ti simbaan, ken binangonna manen ti akinlaud a bangir ti simborio kadagiti 15 a paragpag ti simborio.[24] Ti kakaro ti dadael ket nakasapul iti innem a tawen iti panagsimpa ken panangibangon manen; ti simbaan ket nalukatan manen idi 13 Mayo 994. Idi patingga ti panagbangon manen, napabaro met dagiti dekorasion ti simbaan, ken mairaman kadagiti panaginayon kadagiti pinintaan dagiti uppat a dadakkel a querobin, ti baro a depiksion ni Kristo iti simborio, ken iti abside ti baro a depiksion ni Birhen Maria a nagbaetan kada apostol Pedro ken Pablo.[25] Idiay nalatak a bangir dagiti arko ket dagiti napintaan dagiti propeta ken dagiti manursuro iti simbaan.[25]
Iti librona iti De caerimoniis aulae Byzantinae ("Libro dagiti Seremonia"), ni Emperador Konstantino VII (913–919) ken nagsurat iti nasalaysayan a panaglagip kadagiti seremonia a naaramid idiay Hagia Sophia babaen ti emperador ken ti patriarka.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Müller-Wiener (1977), p. 112.
- ^ Magdalino, Paul, et al. "Istanbul: Buildings, Hagia Sophia" in Grove Art Online. Oxford Art Online. http://www.oxfordartonline.com. accessed 28 Pebrero 2010.
- ^ a b c Janin (1953), p. 471.
- ^ McKenzie, Steven L. (1998). The Hebrew Bible Today: An Introduction to Critical Issues. M. Patrick Graham. Louisville, KY: Westminster John Knox Press. p. 149. ISBN 0-664-25652-X.
- ^ Binns, John (2002). An Introduction to the Christian Orthodox Churches. Cambridge: Cambridge University Press. p. 57. ISBN 0-521-66738-0.
- ^ Fazio, Michael; Moffett, Marian; Wodehouse, Lawrence (2009). Buildings Across Time (maika-3 nga ed.). McGraw-Hill Higher Education. ISBN 978-0-07-305304-2.
- ^ Simons, Marlise (22 Agosto 1993). "Center of Ottoman Power". New York Times. Naala idi 4 Hunio 2009.
- ^ Kleiner, Fred S.; Christin J. Mamiya (2008). Gardner's Art Through the Ages: Volume I, Chapters 1–18 (maika-12 nga ed.). Mason, OH: Wadsworth. p. 329. ISBN 0-495-46740-5.
- ^ [1]." LiveScience.
- ^ "Hagia Sophia." ArchNet.
- ^ "Top 10: Turkey's most visited museums". Hürriyet Daily News. 10 Nobiembre 2014.
- ^ Müller-Wiener (1977), p. 84.
- ^ Alessandro E. FONI, George PAPAGIANNAKIS, Nadia MAGNENAT-THALMANN. "Virtual Hagia Sophia: Restitution, Visualization and Virtual Life Simulation" (PDF). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 9 Hulio 2007. Naala idi 3 Hulio 2007.
- ^ a b c d e f Janin (1953), p. 472.
- ^ a b c d e Müller-Wiener (1977), p. 86.
- ^ "The Chronicle of John Malalas," Bk 18.86 Translated by E. Jeffreys, M. Jeffreys, and R. Scott. Australian Association of Byzantine Studies, 1986 vol 4.
- ^ "The Chronicle of Theophones Confessor: Byzantine and Near Eastern History AD 284-813." Translated with commentary by Cyril Mango and Roger Scott. AM 6030 pg 316, with this note: Theophanes' precise date should be accepted.
- ^ Janin, Raymond (1950). Constantinople Byzantine (iti Pranses) (1 nga ed.). Paris: Institut Français d'Etudes Byzantines. p. 41.
- ^ "Haghia Sophia". Istanbul /: Emporis. Naala idi 4 Disiembre 2011.
- ^ "Baalbek keeps its secrets". stoneworld.
- ^ "The Abbasid palace of Theophilus: Byzantine taste for the arts of". Ingentaconnect.com. 1 Marso 2004. Naala idi 26 Pebrero 2013.
- ^ Brubaker (2011), p. 115
- ^ Maranci, Christina (Septiembre 2003). "The Architect Trdat: Building Practices and Cross-Cultural Exchange in Byzantium and Armenia]". Journal of the Society of Architectural Historians. 62 (3): 294–305.
- ^ Müller-Wiener (1977), p. 87.
- ^ a b Mamboury (1953) p. 287
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyran, Ebru; Fleet, Kate (2010). A social History of Ottoman Istanbul. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-19955-1.
- Brubaker, Leslie; Haldon, John (2011). Byzantium in the Iconoclast era (ca 680–850). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-43093-7.
- Hagia Sophia Church, also known as Church of Holy Wisdom.
- Hagia Sophia. [2]. Accessed 23 Sept 2014.
- Hoffman, Volker (1999). Die Hagia Sophia in Istanbul (iti Aleman). Bern: Lang. ISBN 3-906762-81-5.
- Janin, Raymond (1953). La Géographie Ecclésiastique de l'Empire Byzantin. 1. Part: Le Siège de Constantinople et le Patriarcat Oecuménique. 3rd Vol. : Les Églises et les Monastères. Paris: Institut Français d'Etudes Byzantines.
- Mainstone, Rowland J. (1997). Hagia Sophia: Architecture, Structure, and Liturgy of Justinian's Great Church (reprint edition). W W Norton & Co Inc. ISBN 0-500-27945-4..
- Mamboury, Ernest (1953). The Tourists' Istanbul. Istanbul: Çituri Biraderler Basımevi.
- Müller-Wiener, Wolfgang (1977). Bildlexikon zur Topographie Istanbuls: Byzantion, Konstantinupolis, Istanbul bis zum Beginn d. 17 Jh (iti Aleman). Tübingen: Wasmuth. ISBN 978-3-8030-1022-3.
- Necipoĝlu, Gulru (2005). The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. Londres: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-244-7.
- Ronchey, Silvia; Braccini, Tommaso (2010). Il romanzo di Costantinopoli. Guida letteraria alla Roma d'Oriente (iti Italiano). Torino: Einaudi. ISBN 978-88-06-18921-1.
- Runciman, Steven (1965). The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge: Cambridge University Press. p. 145. ISBN 0-521-39832-0.
- Turner, J. (1996). Grove Dictionary of Art. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-517068-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alchermes, Joseph D. (2005). "Art and Architecture in the Age of Justinian". Iti Maas, Michael. The Cambridge Companion to the Age of Justinian. Cambridge: Cambridge U.P. pp. 343–375. ISBN 978-0-521-52071-3.
- Balfour, John Patrick Douglas (1972). Hagia Sophia. W.W. Norton & Company. ISBN 978-0-88225-014-4.
- Cimok, Fatih (2004). Hagia Sophia. Milet Publishing Ltd. ISBN 978-975-7199-61-8.
- Doumato, Lamia (1980). The Byzantine church of Hagia Sophia: Selected references. Vance Bibliographies. ASIN B0006E2O2M.
- Goriansky, Lev Vladimir (1933). Haghia Sophia: analysis of the architecture, art and spirit behind the shrine in Constantinople dedicated to Hagia Sophia. American School of Philosophy. ASIN B0008C47EA.
- Harris, Jonathan, Constantinople: Capital of Byzantium. Hambledon/Continuum (2007). ISBN 978-1-84725-179-4
- Howland Swift, Emerson (1937). The bronze doors of the gate of the horologium at Hagia Sophia. University of Chicago. ASIN B000889GIG.
- Kahler, Heinz (1967). Haghia Sophia. Praeger. ASIN B0008C47EA.
- Kinross, Lord (1972). Hagia Sophia, Wonders of Man. Newsweek. ASIN B000K5QN9W.
- Kleinbauer, W. Eugene; Anthony White (2007). Hagia Sophia. London: Scala Publishers. ISBN 978-1-85759-308-2.
- Kleinbauer, W. Eugene (2000). Saint Sophia at Constantinople: Singulariter in Mundo (Monograph (Frederic Lindley Morgan Chair of Architectural Design), No. 5.). William L. Bauhan. ISBN 978-0-87233-123-5.
- Krautheimer, Richard (1984). Early Christian and Byzantine Architecture. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 978-0-300-05294-7.
- Mainstone, R. J. (1997). Hagia Sophia: Architecture, Structure, and Liturgy of Justinian's Great Church. London: Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-27945-8.
- Mainstone, Rowland J. (1988). Hagia Sophia. Architecture, structure and liturgy of Justinian's great church. London: Thames & Hudson. ISBN 0-500-34098-6.
- Mango, Cyril; Ahmed Ertuğ (1997). Hagia Sophia. A vision for empires. Istanbul.
- Mark, R.; Çakmaktitle, AS. (1992). Hagia Sophia from the Age of Justinian to the Present. Princeton Architectural. ISBN 978-1-878271-11-2.
- Nelson, Robert S. (2004). Hagia Sophia, 1850–1950: Holy Wisdom Modern Monument. Chicago: University Of Chicago Press. ISBN 978-0-226-57171-3.
- Özkul, T. A. (2007). Structural characteristics of Hagia Sophia: I-A finite element formulation for static analysis. Elsevier.
- Scharf, Joachim:Der Kaiser in Proskynese. Bemerkungen zur Deutung des Kaisermosaiks im Narthex der Hagia Sophia von Konstantinopel. In: Festschrift Percy Ernst Schramm zu seinem siebzigsten Geburtstag von Schülern und Freunden zugeeignet, Wiesbaden 1964, S. 27–35.
- Swainson, Harold (2005). The Church of Sancta Sophia Constantinople: A Study of Byzantine Building. Boston, MA: Adamant Media Corporation. ISBN 978-1-4021-8345-4.
- Yucel, Erdem (2005). Hagia Sophia. Scala Publishers. ISBN 978-1-85759-250-4.
- Weitzmann, Kurt, ed., Age of spirituality: late antique and early Christian art, third to seventh century, no. 592, 1979, Metropolitan Museum of Art, New York, ISBN 978-0-87099-179-0
Dagiti artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordewich, Fergus M., "A Monumental Struggle to Preserve Hagia Sophia", Smithsonian (magazine) magazine, Disiembre 2008
Dagiti mosaiko[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hagia Sophia, hagiasophia.com: Mosaics.
- MacDonald, William Lloyd (1951). The uncovering of Byzantine mosaics in Hagia Sophia. Archaeological Institute of America. ASIN B0007GZTKS.
- Mango, Cyril (1972). The mosaics of St. Sophia at Istanbul: The church fathers in the north Tympanum. Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. ASIN B0007CAVA0.
- Mango, Cyril (1968). The Apse mosaics of St. Sophia at Istanbul: Report on work carried out in 1964. Johnson Reprints. ASIN B0007G5RBY.
- Mango, Cyril; Heinz Kahler (1967). Hagia Sophia: With a Chapter on the Mosaics. Praeger. ASIN B0000CO5IL.
- Teteriatnikov, Natalia B. (1998). Mosaics of Hagia Sophia, Istanbul: The Fossati Restoration and the Work of the Byzantine Institute. Dumbarton Oaks Research Library and Collection. ISBN 978-0-88402-264-0.
- Riccardi, Lorenzo (2012). Alcune riflessioni sul mosaico del vestibolo sud-ovest della Santa Sofia di Costantinopoli, in Vie per Bisanzio. VIII Congresso Nazionale dell’Associazione Italiana di Studi Bizantini (Venezia 25-28 novembre 2009), a cura di Antonio Rigo, Andrea Babuin e Michele Trizio. Bari. pp. 357–371. ISBN 978-88-7470-229-9. Naala idi 30 Septiembre 2014.
- Yücel, Erdem (1988). The mosaics of Hagia Sophia. Efe Turizm. ASIN B0007CBGYA.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hagia Sophia iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig iti Hagia Sophia iti Wikisource (iti Ingles)


text:
CANDON CITY – Maysa nga addaan sugat nga agila ti impaima ti tallo a lalaki iti maysa a radio station ditoy tapno maagasan.
Mapapati a gapuanan ti paltog ti sugat ti agila nga agdagsen iti nasurok maysa a kilo iti barukongna.
Insigida met a tinawagan ti DZTP ti City Environment and Natural Resources Office para iti pannakataming ti sugat ti agila.
Kinuna ni Engineer Ismael Ganaban, CENRO Officer ditoy siudad, nga ipaagasda nga umuna ti sugat ti agila ket kalpasanna, maipan iti umno nga ahensia para iti naan-anay a pannakaaywanna.
Maysa ti agila kadagiti maibilang nga endangered species gapu ta bassiten ti bilangda.#


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Dua a lalaki ti nanabtuog iti anti-gambling operation nga insayangkat dagiti nagtipon nga elemento ti 1 RCIDU-SOT ken Cervantes Police Station nga indauluan ni PSupt. Cesar G. Paday-os, Deputy Regional Chief,1 RCIDU, San Fernando City, La Union, sadiay Barangay Rosario ditoy nga ili idi malem ti Marso 30.
Natiliw iti operasion da Simeon Inyaka y Lapius, 37, naasawaan, ken residente iti Barangay Aluling, Cervantes, Ilocos Sur ken Antonio Ramirez y Astudillo, 53, naasawaan ken residente iti Barangay Rosario, ditoy met laeng nga ili.
Nakumpiska iti ikut dagiti dua ti dua a bolpen, stapler, ken P6,378.00 a pusta iti nadumaduma a denominasion.
Nakataray dagiti di nabigbig nga agpuspusta kadagiti dua.
Naipan dagiti naaresto iti IRCIDU para iti booking ken dokumentasion.#


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Nagasat daytoy a mannanakaw ta idinto a madusa kalpasan a natiliwan a nagtakaw, pinakawan dagiti tinakawanna.
Natiliw da Ansad Barangay Kagawad Roger Apolonio, Gerly Castro, ken Danny Alcantara idi Agosto 6 ni Bernard Ganado, 18, residente iti Barangay Tablac, Candon City iti uneg ti maysa a kuarto iti Ansad Elementary School. Nakastrek ti suspek iti kuarto babaen ti panangdadaelna ti padlock ti ridaw.
Inannugot pay ni Ganado nga isu ti nagtakaw iti nasao met laeng a pagadalan idi Hulio 4.
Impaima dagiti kagawad ti suspek iti polis ngem naruk-atan met laeng daytoy kalpasan a pinakawan dagiti mangisursuro.#


text:
Kinamannurat: Naisangayan A Lubong
I
MANANGADTANGAD. No kuan, mulmulenglengannan wenno mutmuttalenganna iti nakabaybayag ti daan a makinilia a pakisinsinnublatanna. No awan latta dita ti karkarawaen ti isipna, tumakder ket sapulenna ti kaha ti sigarilio ket no adda pay sangkadubla a nabati, sindianna ket lukotenna ti kaha sana ibarsak iti uray no sadino ditan a suli. No rungrongen ti ip-ipiten ti lumitlitemen a tammudo ken pattungaganna, idennetna ti kanigid (wenno kanawan) a matana iti regkang sana isunel dita ti rungrong--no awan daytay umisem-isem a sursurnadanna idiay bangir a tawa. Aguldag iti lapiukoten a kama ket bilangenna dagiti lawwalawwa a nagbalay iti nalitem a bobeda. No manen taliawenna ti agkaraiwara a papel a kinunesna--sayang pay ti inggatangna, intarayna la koman iti daing idiay tianggi, nga ipasangona kadagiti kaduana!
Pagam-ammuan ta agkulibagtit a bumangon ket kurang la a tarayenna a sanguen ti makinilia ket arig la nga angsen ti panagayus dagiti balikas. Ngem kayatna kamman a tarayen a pagngarietan a bekkebekkelen daydiay simmangpet a nakarungiit nga agkuna, "Dimo unay ket di pay mabalin dayta a yeskediulda 'diay Bannawag!" ta timmayab a namimpinsan dagitay agpaspasaklot a balikas ket dina ammo no pangkarkarawaannanto pay kadakuada!
No apay ket ngamin a kasla nakasagid iti sabawil wenno agtuttutot a tigitigi no di makatulnek iti tekla ti makinilia. No adda pakasagidan ti riknana pamrayanna ti agkamang iti makinilia ket ipeksana ti sasaibbeken ti kaungganna. Daytoy ti kaasitgan a pangikamanganna iti ir-irukenna.
No manen agukag iti kopia ti magasin. Wenno libro. Ket ad-adda a tumayok ti seggar la ngaruden a buokna no mabasana ti gapuanan dagidiay pagtamdanna a mannurat. Adda dita ni Hemingway. Ni Tolstoy. Ni Villa. Ni Gonzalez. Ni Faulkner. Ni Siak, kaanonto ngata a mayabay kadakuada? (He-he! Sipatenna pay ti rupana iti bainna). Apay a diak agbalin a kas kadakuada? kunkunana iti nakemna. Pagam-ammuan, kurang la a yikkisna: Kabaelanda, diak ketdin kabaelan!
II
Saanda a nagkakaubingan. Saanda nga agkakailian, malaksid ti dua. Uppatda a taga-Norte. Maysa ti taga-Sur. Maysa ti taga-Pangasinan.
Ngem nakitkitada idin ti nagan ti tunggal maysa kadagiti panid ti Bannawag. Dinaydayawda. Inap-apalanda pay ket ngata ta kanayon a rummuar ti nagan ni daydiay--di la ngata maib-ibusan 'ti suraten daydiay a lokdit (lokdit ti pagsasao daydi mabigbig a Tang Ben Pascual--dina kayat nga awaganmi iti attorney!)
Idi kuan nagsasarakda iti Bannawag idiay Soler. 'Dadakkel' ti ulona. 'Babassit' ti ulona. Ngem maymaysada ti ab-ablen: balikas! Sika gayam! Sika gayam!
No kuan masansandan iti opisina. Agisubmitirda iti sinuratda. No dadduma pabayadanda pay ketdin uray dida pay nasursurat! No dadduma, no agsukot ti gapuananda, agusardan iti parbo a nagan. Nagan iti sirok ti latok! Pagbagasandan ti magasin! No dadduma, wenno masansan, abuten ida ti panagmemerienda. Intay' pay agmerienda, yawis dagiti kameng ti editorial. Saanen, kunada, ngem kunkunada laeng! Ala, intayon. Wenen, a, ta agkirkiraos metten 'diay sinalbag a boksit--di pay ngamin nangaldaw; ta nabayag bassiten a di nakasingir iti bayad ti sursuratenna. Idi kuan 'maranranaanna' metten ti merienda. No dadduma, addan kaduana a 'rumana'. Ket saan laengen nga is-isu ti 'mairanud' iti sueldo nga agtaud iti panid ti magasin! (Ammo payen no ania ketdin ti makunkuna piman dagiti masansan a dandanonenda--wenno paset ketdi met ti pangawisda nga agsuratdanto manen.)
Naminsan, nangisubmiti iti nobela nga inukopanna iti mano a rabii ken aldaw, ken bulan sa pay ketdi, a kurang la a matukkol ti naganus pay a durina. Iti panangur-uray ti nobelana iti pangngeddeng ti editor, nairana a nagpasiar met ti maysa a dayag a mannurat, ket kastoy ti kinunana: Ayna, naglaing nga ubingen! A dinanogna kano pay (indanonda kenkuana) ti lamisaan ti ay-ayek-eken nga editor. Di ninamnama daydi a balasang a ti inawaganna iti ubing, nupay in-inauna ngem isu, nagbalin a katakunaynayna a nagaramid iti ubbing!
Idi kuan, no ania a gapu, napan nagpasaklot iti anil-il ti dalluyon. A dina ammo no agkikitadanto pay kadagiti naranranaanna a nakipagmerienda. Inukopanna ti sumaruno a nobelana. A dina ammo no ania met ti ar-aramiden dagidiay a nakipagmerienda iti bukodda a lubong.
Di nagbayag, nakaawat iti awis ti sabali pay a mannurat, ket pagsubsublienda iti Manila tapno makipaggamulo iti bangonenda a magasin.
Gundaway daytoyen! kinunana a kasla nakatukno iti atang. Nagremedio a dagus iti pinagpletena. Bitbitna ti nangisit nga standard nga Underwood a makinilia a binulodna iti maysa nga ikitna ket rinabrabiina ti nagpa-Manila a napnuan iti arapaap.
Ilokano ti impanaganda iti binangonda a magasin. Ni Clemen Uclaray (ti Magsingal, Ilocos Sur) ti nangipangulo. Nagaduda a napusgan nga editor! Ti imasna laeng ket sabali a nagan ti inusarda, tapno saan a pawilan ida ti Liwayway nga agsurat iti Bannawag. Manmano laeng ti nagusar iti pudno a nagan: dagidi di nagbuteng!
Impagarupna no agsueldoda. Ngem nagangayanna a nakidagdagus, ken nakipangpangan iti gayyemna nga agnagan iti Cristino I. Inay (ti Sinait, Ilocos Sur), iti Felix Huertas, iti sumagmamano a lawas. Kasla marunrunaw nga asin iti bainna—di pay nakapagsubsubad agingga ita!
Nagsapulda iti upaanda nga 'opisina'. Nakasarakda idiay Cataluna, iti agabbaboy! Ken awan met gayam pagbayadda!
Awan sa pay makalawas, inkeddengda a mangalada laengen iti kuarto a pagdagusanda.
Ta saanen a nasunotan ti immuna a bilang ti Ilokano Magasin...
III
Ammoyo no ania ti nainsangayan a kalye iti Quiapo tallopulo-ket-uppat a tawenen ti napalabas (1967 idi)? Wen, 1967 idi. Uray ngamin no sursorem ti sangabukel a Quiapo, awan masarakam a kas itoy naipangruna a kalye.
Ala, dumaw-askayo iti Quiapo ket kitaenyo no adda pay kalye a dumna iti Quezon Boulevard iti daya, a nagtunged iti Claro M. Recto iti amianan. Kitaenyo no adda pay pagbiliaran ken pagtagilakuan iti libro a nangipit itoy akikid ken ababa a kalye. Kitaenyo no adda pay ti Samson Technical and Fashion School iti laudna, ken ti National Radio School and Institute of Technology iti amianan nga inuluananna. No awanen dagitoy, nalabit a kinnanen ti panawen iti panaglupos ti teknolohia.
No adda pay dayta a kalye, isu ti Coromina Street, no dida pay binuniagan iti sabali; ta agasem met ngamin ti tallopulo-ket-innem a tawen a nangan? Kibkibkiban idin ti lati ken ngumisiten dagiti balbalay ken dadduma a pasdek. Adda idi tianggi iti sikigan ti pagbiliaran. Adu ti agisaw-isaw nga uksob ken nabaduan iti tato, ngem adu latta ti natured nga estudiante nga agdagus kadagiti kakasla tangkal a kuarto, wenno manglinteg nga agpaamianan/abagatan a tantan-awan dagiti nalitem a balaybay a lalailuen ti polusion a yang-anges ti naalunapet a dagaang. Adu ti agaayaw nga ubbing a kurang la ray-awda dagiti sumanengseng a bingraw kadagiti pagbasuraan idinto a makumikom dagiti inna kadagiti puestoda nga aglako iti nalibeg a pagpalamiis ken nalitem a barbekiu iti igid ti kalsada.
Iti ngalay dayta a kalye, iti sikiganna iti daya, adda dua kadsaaran a balay a no serken iti bassit a paraangan, no masao a paraangan, no iti naladaw nga agsapa, di bumurong a makita ti labus, nakanganga a baseng a nagbado iti tato a nakadeppa iti bassit a bangko iti abay ti ridaw. Masay-op ti agannabangles nga arak wenno beer, ket iti sirok ti bangko, nanukunok dagiti masikog a lamok a saanen nga agkutkuti—-nalabit a nabartekda iti panagrennekda a nagsusop iti dara daydiay a nakanganga.
Iti ngatuen ti ridaw, dadakkel ti naisurat iti dungrit a karatula: ROOM FOR RENT.
Padasentayo dita, kinuna ti kapudawanda a tallo.
Nagsarimadeng dagiti kaduana a nakakita iti nakanganga iti bangko.
Amangan no ditayo mabigatan dita! kinuna ti maysa.
Impalikmutda ti panagkitada: naipit-ipit dayta a balay iti padana a ngumisiten.
Nabannogakon a magmagna, kinuna ti napudaw. Padasentayo.
Nagparang ti bassit a baket a pumurawen ti buokna kalpasan a nakapagdaydayawen ti tallo. Binugtakna ti nakanganga nga idi la a nakariing.
Ababa laeng ti saritaan. Makasapul unay dagiti agsapsapul iti pagturogan; makasapul met unay ti agpaupa iti agupa.
Taltalloda idi damo. Ngem nakasimpalongda iti sabali pay a tallo a kaduada nga agupa—-tapno bumassit ti bayadan ti tunggal maysa!
IV
Ti naganda:
Peter La. Julian, iLaoag.
Prescillano N. Bermudez, iPangasinan–Isabela.
T(eresito). Gabriel Tugade, iMarcos, Ilocos Norte.
Benjamin C. Chua, iLaoag.
Constante Al. Domingo, iBacarra, Ilocos Norte.
Ken Siak, iSan Juan, Ilocos Sur, kdpy.
No diyo am-ammo ida: mannurat dagitoy nga Ilokano.
Isu a kagasatan a kalye iti Quiapo ti Coromina, iti 720-A. Uray balibaliktadem ti sangabukel a pakasaritaan ti lubong, uray man ket no ringudam ni PNB, wenno ni PLJ (saanen da TGT ken BCC ta narigaten a sapulen ida), wenno ni CAD (sapulem ti e-mailna ken ni Amado I. Yoro), no adda sabali a grupo ti Ilokano a mannurat a nagpipinnalumba/nagsisinnublat iti dudua a makinilia, a nagsurat iti maymaysa a kuarto!
Isuda idi ti sarut ti Bannawag! Ta kanayonda a mapan agsingir (malaksid sa ni CAD) uray no dida pay naisursurat ti singirenda!
Nagtutulagda. Nasken nga adda aldaw a 'pannakatagabo' ti tunggal maysa! Para Lunes, Martes, Mierkoles, Huebes, Biernes, Sabado. Sasa ti Domingo isu nga adda agpidua a patagabo iti makalawas. Isu ti para luto, innaw, makitienda, ken agdalus iti kuarto iti agmalmalem--naimbag ta saan a para laba ta di ket koman agkamata nga agur-uray iti sarsaripiten a danum iti gripo!
Awan ketdi ti agmammandar. Awan ti agpilpili iti kanen wenno sidaen. No ania ti maipasango mayat lattan ti kabukab dagiti mapasanguan. Agbirawbiraw a dinengdeng/inabraw, naangset/nakset nga inapuy--linugaw la ngaruden nakset pay laeng!
Kurang la nga agpiesta ti innem no ni PNB ti tagabo. Naimas la ngaruden ti potahena, di pay magesdan ti kaaduna. Di maaw-awanan iti sagpaw a karne. Ken nakintal ti inapuy. Ken addan sa idi gatas ti pakapena iti agsapa, ken adu ti pandesalna.
No ni Siak met ti mairana, ala, agumada nga aglangoy iti sangataawan a digo ti agtatapaw a bulong ti marunggi/marunggay wenno galunggong; wenno ti nalitnaw a baraku a kape, ken sagdudua bukelda a pandesal (dadakkel pay idi!).
No ni TGT, idi damona ti agapuy (agluto iti inapuy), isu daytay nakset a linugaw! A ta damona kano idi ti agapuy--piman!
Ti Sabado ti naisangayan! Uray no tagtagainep pay laeng, ammon dagiti kadua ni BCC ti ipasangona: misua a nasagpawan iti ligo! Pulos a di nagbalbaliw!
Naminsan, napan ni CAD iti tianggi. Nalipatanna ti awag iti Tagalog ti kayatna a gatangen nga ipasango.
Pabili pong laki, kinunana.
Anong laki?
'Yong may ganong-gano'n, kinunana kano nga intukolna ti dua a tanganna kadagiti pispisna sana pinagkutikuti ti walo a ramayna a kasla agkayaw-at a kurita.
'Ay, pusit!' kinuna kano ti tindera.
No naibusan daydiay maysa (bay-anyon ti inisialna tapno masalakniban kadagiti aburoyna a lallaki) iti balikas iti sursuratenna a nobela, mapan iti regkang ti diding ket sakbay nga isunelna ti rungrongna, ibatogna pay ti kanigid wenno kanawan a matana, bareng adda daytay agkutikuti idiay bangir a tawa!
Naragsakda ketdi. No iti sardam a ti la adda a pakaisabsab-itan ti saritaanda, no nakasangpeten ni TGT a nangkiwkiw iti lakuanna iti encyclopaedia, mapunno ti nailet a kuarto iti katkatawa--maysa a double deck, maysa a kama, maysa ti agidda iti paradipad ti tawa, dua ti agidda iti basar a tabla. Adda idi piman a Sally--da la BCC ken CAD ti makaammo no asino daydi a dayag. Inar-aremmo, kinuna ti maysa. Lokdit, no sika! kinuna ti sabali. Idi kuan aglinnayatdan iti gemgem. Piman a Sally, ania ngata, aya, ti langana ta kasuron pay met ti tunggal maysa kadagidiay dua a masao nga inaremda?
Simngat ti dadduma ket naalep-ep ti apuy iti nagbaetan ti dua.
Ket nagari manen ti katkatawa. Sa la awan no agturay ti tarakatak dagiti tekla.
Kaasi dagiti makinilia a pagsisinnublatanda. No dadduma, adda pay arug, aduda, a makipagad-adu idiay Bannawag! Ininaw ni PLJ sadiay ti nobelana a Casa Fernandez. Lineppas ni PNB ti Billit-tuleng a nobelana; ti Puraw a Balitok a nobela ni TGT, ti Agus a maikatlo a sequel ti Pupoy ni Siak, ken ti sarita ni Siak a Dadakkel a Mata iti Babassit a Tawa. Ken adu pay a sarita ken salaysay, daniw, ken no ania ditan a mapanunotda a suraten. A nakapaspasurotan ni BCC.
Dagiti arog:
Edilberto H. Angco - Sta. Lucia, Ilocos Sur.
Eldorado E. Licos - Alcala, Pangasinan.
Genaro R. Sumaoang - Sta. Ignacia, Tarlac.
Esmenio B. Galera - La Paz, Abra
Feliciana J. Abril - Binalonan, Pangasinan.
Jose Castillo Galbis - Lallo, Cagayan.
Reynaldo A. Duque - Bagani Ubbog, Candon, Ilocos Sur.
Jaime Lozano - San Nicolas, Pangasinan.
Ken adu pay a kinnanen ti panawen ti nagnaganda.
Immarog pay dagiti taga-Bannawag:
Juan S. P. Hidalgo, Jr. - Rosales, Pangasinan.
Dionisio S. Bulong -Sta Teresita, Cagayan (sarsarigsigannan sa pay la idi ni Eden Cachola ti Narvacan, Ilocos Sur.)
Herminiano C. Calica - Aringay, La Union.
Juan A. Alegre - Banna, Ilocos Norte.
Guillermo R. Andaya - Bacarra, Ilocos Norte.
Jose A. Bragado - Santa, Ilocos Sur.
Uray daydi Editor David D. Campañano ti Burgos, Ilocos Norte.
Awan ketdi ti artek, isu nga uray no kanayon ti garikgik, di agunget daydi Apo Marta.
Naminsan, nagsakit ti tian ni TGT. Naidaw-as ni Eldorado. Inap-aprosanna ti tian ni TGT. Kasla kano nagpukaw nga angot ti lugit ti sakit. Isu a tunggal sumarungkar ni Eldo, doktoren ti awag kenkuana.
Naminsan, adda imnas a sangaili/indagas ni PNB.
Kasinsinko, inyam-ammo ni PNB.
Bimmabada. Nabati ti sangailina ti key chainna.
Mercedes Pascua.
Nangnangngegko daytoy a naganen! nalagip ni Siak.
Saan a bimmasol ta nagkompadre/komadreda idi agangay.
V
Nabileg ti babbai, ken panagdur-as, ta dagitoy ti namagsisina iti innem. Sakbay dayta, nagtutulagda a mangangaydanto iti reunion kalpasan ti no mano a tawen.
Nagsubli ni PLJ iti probinsia.
Nakastrek ni PNB iti sabali a trabaho--sumsumrek idi iti Katas magasin--ken nagasawa, isu a pimmanaw.
Nakastrek ni Siak iti pagablan idiay Manggahan, Pasig, ket nagkadagusanda ken ni Genaro R. Sumaoang sakbay a nakasarakda iti padada met la a mannurat a nagbalin a kasimpungalanda. Daydi Lina Lorenzo ti nakagasat ni Genaro. Ni met Sinamar A. Robianes ti nagasatan ni Siak.
Ni TGT, nagkatuloyanda iti sigud a kaayan-ayatna ket nagturongda iti America.
Ni BCC, naigasatanna met ti nakapan iti America, a kaduana ti kaingungotna (saan a ni Sally!).
Ni CAD, nagpa-Hawaiida iti kaingungotna, ket ti naudi a damag: ammo ni Amado I. Yoro ti e-mail addressna.
Awanen ti damag kada BCC ken TGT ngem maipagarup nga addada pay la iti America (nalabit a nagaborandan iti doliar!).
Da PNB, PLJ, ken ni Siak ti adda pay la iti sirkulasion ti naganda. Agpapadada a tallo a naikkanen iti medalia ni Pedro Bucaneg.
Gumatangkayo iti Sagumbi tapno maam-ammoyo ni PNB a boss ti PIA Bangued, Abra. Iti naudi a suratna ken ni Siak, awan kano pay ti manugangna.
Nagpaay met ni PLJ iti PIA.
Ni CAD, no di mariro ti lagip ni Siak iti inyarasaas ni Amado, kasosion ti maysa a bupete idiay Hawaii.
Dandanin agbalin a lelong ni Siak ti kagudua ti Puraw. Addan iti Utah, U.S.A., a kaduana daydi nagkuna: Ay, naglaing nga ubingen! Ken dua nga ubbingda--nabati pay iti Pinas ti tallo nga ubbingda. No dadduma mail-iladoda iti isno (Ingles ti isno; Kastila ti niebe), a kunana. Kas kada PNB ken PLJ, dekareran dagiti ubbingda.
Saludsod sakbay a mangrikeptayo:
Akinladawan kadagitoy:
a. misua/ligo
b. naimas a sagpaw
c. birawbiraw a dinengdeng/inabraw
d. naangset a linugaw
e. rungrong iti regkang
f. ganon-ganon
No ammoyo ti sungbatda, nalaingkayo a mannurat!
No ammoyo ti yan ti Coromina, nalalaingkayo manen!
No makitkitayo pay ita dagitoy innem, dakayon ti kalaingan!
Ket pakisaludsodyo: kaanonto ti reunion?
Pagunianyo man ketdi da BCC, TGT, ken CAD.
Kunkunada (1):
- @October 18, 2017 at 1:05 PM ni Loring, kunana...
-
Napanen ni Terry G. Tugade, idi Agosto 30, 2017 idiay San Francisco, CA. Kadagiti innem a Mannurat a nagnaed iti Coromina, Quiapo, Manila, isun ti immuna. Ni Benjamin C. Chua, dimi ammo no sadinon ti yanna--adda idi idiay San Jose, California.


text:
Bato, Leyte
Ti Bato ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bato ket politikal a nabingbingay iti 32 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Alejos
- Amagos
- Anahawan
- Bago
- Bagong Bayan District (Pob.)
- Buli
- Cebuana
- Daan Lungsod
- Dawahon
- Himamaa
- Dolho
- Domagocdoc
- Guerrero District (Pob.)
- Iniguihan District (Pob.)
- Katipunan
- Liberty (Binaliw)
- Mabini
- Naga
- Osmeña
- Plaridel
- Kalanggaman District (Pob.)
- Ponong
- San Agustin
- Santo Niño
- Tabunok
- Tagaytay
- Tinago District (Pob.)
- Tugas
- Imelda
- Marcelo
- Rivilla
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi Septiembre 15, 2016.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)