text:
Agpipinnanunot ken Agpipinnaregtatayo
“Agpipinnanunottayo koma iti maysa ken maysa tapno mangparegta iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid.”—HEB. 10:24.
1, 2. Ania ti nakatulong kadagiti 230 a Saksi ni Jehova a makalasat iti “martsa ni patay” idi agngudon ti Gubat Sangalubongan II?
IDI marmarpuogen ti turay a Nazi idi agngudon ti Sangalubongan a Gubat II, naibilin a mapapatay ti rinibu a balud nga adda kadagiti kampo konsentrasion. Dagiti balud iti kampo ti Sachsenhausen ket naiplano a maipan kadagiti sangladan iti igid ti baybay tapno mailuganda iti barko a mabay-an a lumned. Paset dayta ti plano a naawagan idi agangay iti “martsa ni patay” (death march).
2 Naikeddeng a ti 33,000 a balud manipud iti kampo konsentrasion iti Sachsenhausen ket magna iti 250 kilometro (155 milia) a mapan kadagiti sangladan iti siudad ti Lübeck iti Germany. Ti 230 kadakuada ket Saksi ni Jehova manipud iti innem a pagilian. Kimmapsutda amin gapu iti bisin ken sakit. Kasano a nalasatan dagiti kakabsattayo dayta a martsa? “Kanayon a pabilgenmi ti maysa ken maysa nga agtultuloy a magna,” kinuna ti maysa kadakuada. Iti tulong ti inted-Dios a “pannakabalin a nalablabes ngem ti gagangay” ken ti ayatda iti maysa ken maysa, nalasatanda dayta a narigat a kasasaad.—2 Cor. 4:7.
3. Apay a masapul nga agpipinnaregtatayo?
3 Awantayo iti kasta a martsa, ngem mapaspasarantayo ita ti adu a pakarigatan. Kalpasan ti pannakaipasdek ti Pagarian ti Dios idi 1914, napaksiat ni Satanas idiay langit ket naitapuak ditoy daga nga addaan “dakkel nga unget, yantangay ammona nga ababan ti periodo ti tiempona.” (Apoc. 12:7-9, 12) Bayat nga umad-adani ti Armagedon, us-usaren ni Satanas dagiti pakarigatan ken parikut tapno kumapuy ti espiritualidadtayo. Degdegan pay dayta dagiti inaldaw a pakaburiborantayo. (Job 14:1; Ecl. 2:23) No dadduma, mapaksuyantayo gapu iti agnanaay nga epekto dagiti pakarigatantayo nga uray la maibus ti emosional ken naespirituan a pigsatayo a mangdaer iti pannakaupay. Kas pagarigan, iti unos ti adu a tawtawen, pinarparegta ti maysa a kabsat ti adu nga indibidual nga agmatalek ken Jehova. Ngem idi lakayen, nagsakitda ken baketna ket nangrugi a maupay. Kas iti dayta a kabsat, kasapulantayo amin ti “pannakabalin a nalablabes ngem ti gagangay” manipud ken Jehova kasta met ti pammaregta dagiti kakabsat.
4. Tapno makaipaaytayo iti pammaregta, ania a balakad ni apostol Pablo ti nasken nga ipapusotayo?
4 Tapno makaipaaytayo iti pammaregta, nasken nga ipapusotayo ti balakad ni apostol Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano. Kinunana: “Agpipinnanunottayo koma iti maysa ken maysa tapno mangparegta iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid, a saantay a baybay-an ti panagtataripnongtayo a sangsangkamaysa, kas iti kaugalian ti dadduma, no di ket agpipinnaregtatayo, ket nangnangruna a kasta bayat a makitkitayo nga umas-asidegen ti aldaw.” (Heb. 10:24, 25) Kasanotayo a mayaplikar daytoy a nagpateg a balakad?
“AGPIPINNANUNOTTAYO KOMA ITI MAYSA KEN MAYSA”
5. Ania ti kaipapanan ti ‘panagpipinnanunot iti maysa ken maysa,’ ken ania ti masapul nga aramidentayo?
5 Ti ‘panagpipinnanunot iti maysa ken maysa’ kaipapananna ti “panangammo iti kasapulan ti sabsabali, panangikabilangan kadakuada.” Ikabkabilangantay ngata ti kasapulan ti sabsabali no limitarantayo met ti pannakisaritatayo kadakuada babaen ti ababa a kablaawtayo iti Kingdom Hall wenno makisaritatayo met kadakuada ngem maipapan laeng kadagiti banag a di napateg? Saan. Siempre, kayattayo ti agannad tapno ti laeng ‘bukodtayo nga aramid ti asikasuentayo’ ket saantayo nga agbalin a ‘mannakibiang iti ar-aramid ti sabsabali a tattao.’ (1 Tes. 4:11; 1 Tim. 5:13) Ngem no kayattayo a paregtaen dagiti kakabsattayo, masapul nga am-ammuentay ida—no ania ti kasasaadda iti biag, dagiti kualidadda, ti espiritualidadda, dagiti paglainganda, ken dagiti pagkapuyanda. Napateg nga ibilangdatayo kas gagayyem ken mariknada nga ay-ayatentay ida. Agkasapulan daytoy iti panangipaaytayo iti panawen kadakuada—saan laeng a no adda problemada ken no maupayda, no di ket iti dadduma pay a gundaway.—Roma 12:13.
6. Ania ti makatulong iti maysa a panglakayen tapno maipakitana a maseknan kadagidiay adda iti aywanna?
6 Naidagadag kadagiti panglakayen nga ‘ipastoranda ti arban ti Dios nga adda iti aywanda,’ a situtulok ken sigagagar nga aramidenda dayta. (1 Ped. 5:1-3) Kasanoda ngata a maitungpal dayta nga annongen no dida met am-ammo dagiti karnero nga adda iti aywanda? (Basaen ti Proverbio 27:23.) No ipakita dagiti panglakayen a sisasaganada a tumulong ken maragsakanda a makikadua kadagiti kapammatianda, mas komportable ti rikna dagiti kakabsat nga agkiddaw iti tulong no kasapulanda. Nalaklakanto met a yebkas dagiti kakabsat ti pudno a rikrikna ken pakaseknanda. Kas resultana, maipaay dagiti panglakayen ti tulong a kasapulan ti tunggal maysa nga adda iti aywanda.
7. Ania koma ti panangmatmattayo iti ‘nadawel a sarita’ dagidiay maup-upay?
7 Kinuna ni Pablo idi nagsurat iti kongregasion ti Tesalonica: “Saranayenyo dagiti nakapuy.” (Basaen ti 1 Tesalonica 5:14.) Maibilang a nakapuy dagiti “malmaldaangan a kararua” kasta met dagiti maup-upay. Kuna ti Proverbio 24:10: “Impakitam kadi a naupayka iti aldaw ti rigat? Kurangto ti bilegmo.” Nalabit mabuyogan iti ‘nadawel a sarita’ ti sasao ti tao a maup-upay unay. (Job 6:2, 3) Kas panangsuporta kadagiti kasta nga indibidual, laglagipentayo a makaisaoda no dadduma iti banag a dida nagayatan. Kasta ti napaliiw ni Rachelle iti nanangna nga agsagsagaba iti depresion. Kinuna ni Rachelle: “Masansan a nasakit ti panagsasao ni Nanang. Ngem palpalagipak no kua ti bagik no ania a talaga a kita ti tao ni Nanang—nadungngo, nasingpet, ken naparabur. Nadlawko a dagiti madepdepres a tattao ket di inggagara a makaisawang iti nasakit a sasao. Saan a nasayaat no tutopantayo dagita iti sasao wenno tigtignay.” Kuna ti Proverbio 19:11: “Ti pannakatarus ti maysa a tao pudno unay a pabannayatenna ti ungetna, ket kinapintas iti biangna ti panangpalabas iti salungasing.”
8. Siasino ti nangnangruna a ‘pangipatalgedantayo’ iti ayattayo, ken apay?
8 Kasanotayo a maipakita a ‘sipapanunottayo’ iti maysa a malmaldaangan gapu iti napalabas a basolna? Uray no nailintegnan ti kamalina, mabalin a mabain pay laeng gapu iti naaramidanna. Insurat ni Pablo maipapan iti agbabbabawi a nakabasol idiay Corinto: “Siaasi a pakawanenyo ken liwliwaenyo, tapno ti kasta a tao uray kasano saan nga alimonen ti nalabes unay a panaglidayna. Gapuna bagbagaankayo a patalgedanyo ti ayatyo kenkuana.” (2 Cor. 2:7, 8) Sigun iti maysa a diksionario, ti sao a naipatarus a ‘patalgedan’ kaipapananna ti “pananganamong, panangpasingked, pagbalinen a legal.” Saan a maammuan ti maysa a kabsat nga ay-ayaten ken maseknantayo kenkuana malaksid no ipakitatayo dayta iti sasao ken tigtignaytayo.
“MANGPAREGTA ITI AYAT KEN NASAYAAT NGA AR-ARAMID”
9. Ania ti kayat a sawen ti ‘panangparegta iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid’?
9 “Agpipinnanunottayo koma iti maysa ken maysa tapno mangparegta iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid,” insurat ni Pablo. No agngangabit a maiddep ti apuy, kasapulan a paypayantayo dagiti beggangna tapno rumangrang manen dayta. (2 Tim. 1:6) Iti umasping a pamay-an, magutugottayo dagiti kakabsat a mangipakita iti ayatda iti Dios ken iti padada a tao. Ti maysa a nasayaat a pamay-an ket ti panangted iti mayanatup a komendasion.
10, 11. (a) Siasino kadatayo ti agkasapulan iti komendasion? (b) Mangted iti pagarigan no kasano a nakatulong ti komendasion iti maysa a ‘nakaaramid iti di umiso nga addang.’
10 Kasapulantayo amin ti komendasion, maup-upaytayo man wenno saan. “Diak pulos nangngeg nga imbaga ni tatangko nga adda naimbag a naaramidak,” insurat ti maysa a panglakayen. “Isu a dimmakkelak nga awan kompiansak iti bagik. . . . Nupay agtawenakon iti 50, agyamyamanak no ipatalged kaniak dagiti gagayyemko a nasayaat ti maar-aramidak kas maysa a panglakayen. . . . Nasursurok iti kapadasak a nakapatpateg ti panangparegta iti sabsabali, ket ikagkagumaak ita nga aramiden dayta.” Ti komendasion ket makaparegta iti amin—pakairamanan dagiti payunir, natataengan, ken dagidiay maup-upay.—Roma 12:10.
11 No ‘dagidiay addaan kadagiti naespirituan a kualipikasion padasenda nga aturen ti maysa a nakaaramid iti di umiso nga addang,’ ti naayat a balakad ken mayanatup a komendasionda mabalin a tignayenna ti nakabasol nga agbalbaliw. (Gal. 6:1) Pudno daytoy iti maysa a kabsat nga agnagan Miriam. Insuratna: “Kasta unay ti ladingitko idi pimmanaw iti kinapudno ti dadduma a nasinged a gagayyemko sa na-brain hemorrhage pay ni tatangko. Isu a nakinobioak iti saan a Saksi ta impagarupko a dayta ti mangpalag-an iti riknak.” Ngem nagbunga laeng dayta iti pannakariknana a din maikari iti ayat ni Jehova, isu a pinanunotna a panawan ti kinapudno. Nupay kasta, impalagip kenkuana ti maysa a panglakayen dagiti naaramidanna a panagserbi ken Jehova ken impasiguradona nga ay-ayaten pay laeng ni Jehova. Gapu iti dayta, rimmayray manen ti panagayatna iti Dios. Insinana ti nobiona ket intultuloyna ti agserbi ken Jehova.
12. Ania ti mabalin nga epektona no usarentayo ti panangpabain, panangkritikar, wenno panangkonsiensia a manggutugot iti sabsabali?
12 Mabalin a madagdag nga agtignay ti maysa no mapabainan gapu iti di nainkalintegan a panangidilig kenkuana iti sabsabali, panangkritikar kenkuana maibatay kadagiti bukodmo a pagalagadan, wenno panangkonsiensia kenkuana iti bassit a naaramidanna. Ngem di agbayag ti epekto ti kasta a pamay-an ti pananggutugot. Iti sabali a bangir, nasayaat ken manayon ti epekto ti panangkomendar kadagiti kapammatiantayo ken ti panangipatalged kadakuada nga agserserbida iti Dios gapu iti ayatda Kenkuana.—Basaen ti Filipos 2:1-4.
‘AGPIPINNAREGTATAYO’
13. Ania ti ramanen ti panangparegta iti sabsabali? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
13 Masapul nga ‘agpipinnaregtatayo nangnangruna ta umas-asidegen ti aldaw.’ Karaman iti panangparegta iti sabsabali isu ti panangtignay kadakuada nga agtultuloy nga agserbi iti Dios. No kasano a ti pananggutugot iti ayat ken nasayaat nga ar-aramid ket mayarig iti panangbiag iti maid-iddepen nga apuy, ti panangparegta iti dadduma ket mayarig met iti panangnayon iti uging wenno sungrod tapno agtultuloy wenno rumubrob ti apuy. Isu a karaman iti panangparegta iti sabsabali ti panangpabileg ken panangliwliwa kadagidiay maup-upay. No adda parparegtaentayo a kasta a tao, agsaotayo koma a sipapasnek ken siaalumamay. (Prov. 12:18) Mainayon pay, ‘nasiglattayo koma no iti panagdengngeg’ ken “nainayad no iti panagsao.” (Sant. 1:19) No sipapasnektayo a dumngeg, maammuantayo no ania dagiti pakaup-upayan ti maysa a kabsat ket makaibagatayo iti sasao a makatulong kenkuana a mangsango kadagiti parikutna.
14. Kasano a natulongan ti maysa a maup-upay a kabsat?
14 Usigentayo no kasano a ti maysa a maseknan a panglakayen natulonganna ti maysa a kabsat nga inaktibon iti sumagmamano a tawen. Bayat nga umim-imdeng ti panglakayen, natarusanna nga adda pay laeng nauneg a panagayat dayta a kabsat ken Jehova. Sipapasnek nga ad-adalen daytoy a kabsat ti tunggal ruar Ti Pagwanawanan ken ikagkagumaanna ti regular a tumabuno kadagiti gimong. Ngem naupay ken nagsakit ti nakemna gapu iti tigtignay ti dadduma a kakabsat iti kongregasion. Dimngeg a naimbag ti panglakayen, saanna a krinitikar ti kabsat, ken inyebkasna ti naayat a pannakaseknanna kenkuana ken iti pamiliana. In-inut a nabigbig daytoy a kabsat nga itultulokna a malapdan ti panagserbina iti Dios gapu kadagiti di nasayaat a kapadasanna iti napalabas. Inyawis ti panglakayen nga agkaduada a mangasaba. Iti tulong ti panglakayen, aktibon ti kabsat iti panangasaba ken idi agangay nakualipikar manen nga agserbi kas panglakayen.
15. Ania ti maadaltayo ken Jehova maipapan iti panangparegta kadagiti maup-upay?
15 Ti maup-upay a tao mabalin a saanna a nalaka a mailiwliwag ti nasaktan a riknana wenno saanna nga awaten a dagus ti ipaaytayo a tulong. Kasapulan ngarud nga itultuloytayo a suportaran. Kinuna ni Pablo: “Tulonganyo dagiti nakapuy. Anusanyo amin ida.” (1 Tes. 5:14, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Imbes nga alistotayo a mauma, itultuloytay koma a ‘tulongan’ ken suportaran ida. Inan-anusan ni Jehova dagiti nagkauna nga adipenna kadagiti tiempo a naupayda. Kas pagarigan, nakaan-anus ken Elias ken inkabilanganna ti rikriknana. Impaay ni Jehova ti kasapulan ti propeta tapno maitultuloyna ti annongenna. (1 Ar. 19:1-18) Gapu ta pudpudno nga agbabbabawi ni David, siaasi a pinakawan ni Jehova. (Sal. 51:7, 17) Ti Dios tinulonganna met ti nangisurat iti Salmo 73, a gistay simmuko nga agserbi Kenkuana. (Sal. 73:13, 16, 17) Nakonsiderar ken naasi kadatayo ni Jehova, nangruna no naladingit ken maup-upaytayo. (Ex. 34:6) Dagiti asina ket ‘kabbaro tunggal bigat,’ ket “sigurado a saandanto nga agngudo.” (Un. 3:22, 23) Namnamaen ni Jehova a tuladentayo ti ulidanna ket sidudungngo a tratuentayo dagiti malmaldaangan.
PAREGTAEN TI MAYSA KEN MAYSA NGA AGTALINAED ITI DALAN TI BIAG
16, 17. Bayat nga umas-asideg ti panungpalan daytoy a sistema, ania koma ti determinasiontayo, ken apay?
16 Rinibu ti natay kadagiti 33,000 a balud a naggapu iti kampo konsentrasion iti Sachsenhausen. Ngem nakalasat ti amin a 230 a Saksi ni Jehova a nagpasar iti dayta a rigat. Dakkel ti naitulong ti panangparegta ken panangsuportada iti maysa ken maysa. Para kadakuada, dayta a martsa ni patay ket nagbalin a martsa ti pannakaispal.
17 Iti agdama, addatayo iti “dalan nga agturong iti biag.” (Mat. 7:14) Din agbayag, amin nga agdaydayaw ken Jehova sangsangkamaysadanton a magna nga agturong iti nalinteg a baro a lubong. (2 Ped. 3:13) Determinadotayo koma a tumulong iti maysa ken maysa iti dalan nga agturong iti agnanayon a biag.


c: text/html

text:
DAGITI TAMPOK ITI NAPALABAS A TAWEN
Legal Report
ARMENIA Nangipaay iti Alternatibo a Serbisio a Saan a Nainaig iti Militar Kas Panangbigbig iti Neutral a Takder Dagiti Kristiano
Idi 2013, nangipaay ti gobierno ti Armenia iti alternatibo a serbisio a saan a nainaig iti militar. Gapuna, mabalinen a pilien dagiti Saksi ni Jehova ti alternatibo a serbisio imbes a maibaludda gapu ta saan nga ipalubos ti konsiensiada ti panagsoldado. Inreport ti sangay nga idi Enero 2014, inrugi ti 71 a kakabsat ti nagtrabaho babaen iti daytoy baro nga urnos. Kas pagarigan, dadduma a kakabsat ti nagtrabaho iti kosina, wenno katulongan dagiti nurse iti hospital. Nagsayaat ti komento dagiti superbisor maipapan iti kababalin dagiti kakabsat iti panangaramidda iti trabahoda uray no narigat. Agyamyaman dagiti kakabsat ta adda alternatibo a serbisio a naipaay kadakuada tapno mataginayonda ti nadalus a konsiensiada kas Kristiano. * Naibaga ti maysa a kabsat, “Agyamyamankami ken Jehova ta adda alternatibo a serbisio a makatulong kadakami nga agtalinaed a neutral ken nawayakami nga agdaydayaw kenkuana.”
DOMINICAN REPUBLIC Nabigbig ti Kaunaan a Kinasar Dagiti Saksi
Idi 1954, pinirmaan ti Dominican Republic ken ti Vatican ti katulagan a ti laeng relihion a Katoliko ti mapalubosan a mangkasar. No saan a kasaren ti Katoliko, maysa nga opisial ti Civil Registry ti mangkasar. Ngem idi 2010, nangaramid ti gobierno iti baro a konstitusion a maikkan iti kalintegan a mangkasar dagiti kualipikado a miembro ti sabali a relihion. Nangorganisar ti gobierno iti panangsanay kadagiti mayat a mangala iti lisensia. Nangpili ti sanga nga opisina iti Dominican Republic iti 30 a panglakayen nga agsanay. Iti nasurok a 2,000 a mayat a mangala iti lisensia, 32 laeng ti naikkan. Ngem naikkan ti 30 a kakabsattayo iti lisensia a mangkasar kadagiti Saksi.
INDIA Determinado a Mangasaba
Idi Enero 27, 2014, inkeddeng ti State Human Rights Commission iti Karnataka a sinalungasing ti Police Sub-Inspector (PSI) iti Old Hubli Police Station ti kalintegan ni Brother Sundeep Muniswamy gapu ta saan a sinalakniban ti PSI ti kabsat idi rinaut dagiti tattao idi Hunio 28, 2011. Imbaga ti Komision a manungsungbat ti PSI iti pannakasalungasing ti kalintegan ti kabsat. Imbilin pay ti Komision ti gobierno ti Karnataka a disiplinaenda ti PSI ken bayadanna ni Brother Muniswamy iti 20,000 rupees ($326 U.S.). Imbilin ti Komision nga ikissay ti gobierno dayta iti sueldo ti PSI.
Agyamyaman ken Jehova da Brother Muniswamy ken ti pamiliana iti daytoy nagpateg a desision. Determinadoda met nga agtultuloy a mangikasaba iti naimbag a damag. Gapu iti dayta a desision, bimmileg ti pammati ken panagtalek dagiti kakabsat a kabaelan ni Jehova a salakniban ti ilina. Ipakita met dayta a desision a masapul a salakniban ti gobierno ti kalintegan dagiti Saksi ni Jehova iti Karnataka. Adda pay laeng iti korte ti kaso ni Brother Muniswamy ken ti maysa pay a kabsat mainaig iti isu met laeng a pasamak.
KYRGYZSTAN Binigbig ti Constitutional Chamber iti Supreme Court ti Kalintegan Dagiti Kakabsat nga Agkedked Gapu iti Konsiensia
Nakapatpateg nga aldaw ti Nobiembre 19, 2013 para kadagiti agkedked nga agsoldado gapu ta saan nga ipalubos ti konsiensiada. Nangipaulog ti Constitutional Chamber iti Supreme Court iti desision mainaig iti kaso dagiti 11 a Saksi ni Jehova ken inkeddengna a saan a maitunos iti konstitusion ti programa nga alternatibo a serbisio iti Kyrgyzstan. Sigun iti linteg, masapul nga agbayad iti militar dagiti agtrabaho iti alternatibo a serbisio tapno masuportaran ti aktibidad dagiti soldado. Kasta met, masapul nga agpalistada kas reserba a soldado no nalpasen ti makalikaguman a panagserbida iti alternatibo a serbisio. Inkeddeng ti Constitutional Chamber a dagita ket pananglabsing iti kalintegan dagiti kakabsat a mangalagad iti relihionda. Iti umuna a bulbulan ti 2014, impatungpal ti Supreme Court ti Kyrgyzstan ti desision ti Constitutional Chamber ket naabsuelto ti kaso dagiti 14 a Saksi ni Jehova mainaig iti programa nga alternatibo a serbisio. Gapuna, nalpas met laengen ti pito a tawen a panangilaban dagiti agkedked nga agsoldado iti kalinteganda a mangalagad iti relihionda. Naidaydayaw ti nagan ni Jehova ken nabigbig ti kalintegantayo nga agdaydayaw iti Kyrgyz Republic gapu iti determinasion dagiti mannakikappia nga agtutubo.
NIGERIA “Ginunggonaannak ni Jehova”
Iti Abia State iti Nigeria, masansan nga idumduma ken butbutngenda dagiti Saksi ni Jehova gapu ta saanda a kayat ti makiraman iti asosasion dagiti agkakaedad * a masansan a naranggas ken nalaokan iti espiritismo dagiti aktibidadda. Iti maysa nga agsapa idi Nobiembre 2005, dagiti miembro ti asosasion iti Asaga Ohafia sinerrekda ti balay da Brother Emmanuel Ogwo ken ti asawana ket innalada amin a sanikuada kas bayad ti inkapilitan a pannakimiembroda. Dagiti laeng nakasuot a badoda ti nabati a sanikuada. Idi 2006, pinapanawda ni Brother Ogwo iti balayna ken iti purokda. Nagkamang dagiti agassawa iti balay ti maysa a kabsat iti sabali a purok ken naipaay dagiti kasapulanda. Nupay nakasubli met laeng ni Brother Ogwo iti balayna iti simmaganad a tawen, nagtultuloy latta ti panangpilitda kenkuana a makimiembro iti asosasion, ken saanda latta nga insubli dagiti sanikuana.
Idi Abril 15, 2014, nangipaulog met laengen ti Abia State High Court iti desision a pabor ken ni Brother Ogwo. Nabigbig ti kalinteganna a mangalagad iti relihionna ken makikadua kadagiti tattao sigun iti konstitusion. Naisubli met ti innalada a sanikuana, saan unayen a maidumduma dagiti Saksi, ken nawayan a mangasaba dagiti kakabsat iti Asaga Ohafia.
Idi naipakaammon ti desision ti korte, kinuna ni Brother Ogwo: “Urayak la napalagto iti ragsakko. Ammok a ni Jehova ti nangpangabak iti daytoy a kaso ken tinulongannak dagiti anghel. Ginunggonaannak ni Jehova.”
RUSSIA Desision a Pabor iti jw.org
Ad-adda a nagsaknap ti naimbag a damag iti Russia gapu iti adu a kaso iti korte a pakaipaspasanguan dagiti kakabsattayo sadiay. (Fil. 1:12) Nupay nakaro ti panangbusor ti dadduma nga opisial ti gobierno ken lider ti relihion iti panagdaydayawtayo, nagtalinaed a matalek dagiti kakabsattayo iti Russia ket bembendisionan ni Jehova ti panagreggetda.
Ti maysa a pakakitaan iti dayta ket ti panangabaktayo iti korte iti siudad ti Tver’. Idi 2013, ti abogado ti gobierno ti Tver’ imbagana iti korte nga iparitda ti panagusar iti jw.org iti intero a Russia. Uray no saan a napakaammuan ti asinoman a mangitakder kadagiti Saksi ni Jehova iti pannakabista ti kaso, nangipaulog ti korte iti desision a pabor iti abogado ti gobierno. Nagapelar dagiti kakabsat idi naammuanda ti desision ti korte. Idi Enero 22, 2014, winaswas ti Regional Court ti Tver’ ti desision ti nababbaba a korte ken pinaboranna dagiti Saksi. Pagyamanan ken Jehova ken kadagiti kararag dagiti kakabsat iti intero a lubong. Us-usaren manen ti kaaduan a kakabsattayo iti Russia ti jw.org ket adu a naespirituan a pagsayaatan ti maipapaayna kadakuada.
TURKEY Saan Latta a Mabigbig ti Kalintegan iti Panagkedked nga Agsoldado Gapu iti Konsiensia
Naibalud iti nasurok nga uppat a tawen ni Bariş Görmez a maysa kadagiti Saksi ni Jehova iti Turkey gapu ta saanna a kayat ti agsoldado. Bayat ti pannakaibaludna, kinugkugtaran ken pinangpang-or dagiti polis ti militar. Marigrigatan pay iti seldana. Agtayag ngamin ni Brother Görmez iti nasurok a dua a metro, isu a kapilitan nga agkukot a maturog iti dua a kama. Ngem idi agangay, impalubos ti opisial iti pagbaludan nga usarenna ti dakdakkel a kutson nga inted ti kongregasion iti lugarda.
Idi 2008, nagdarum ni Brother Görmez ken ti tallo pay a Saksi iti European Court of Human Rights. Imbagada a sinalungasing ti Turkey ti kalinteganda a mangalagad iti relihionda ta saan a nabigbig ti kalinteganda nga agkedked nga agsoldado. Idi Hunio 3, 2014, nangipaulog ti Korte iti desision a pabor kadagiti uppat a Saksi. * Imbilin ti Korte nga agbayad ti gobierno ti Turkey iti danios ken isublida ti nagastos dagiti kakabsat. Daytoyen ti maikatlo a desision ti European Court a pabor kadagiti Saksi ni Jehova ken maikontra iti Turkey maipapan iti panagkedked nga agsoldado. Nupay awanen ti nakabalud a Saksi ni Jehova iti Turkey saan latta a maisardeng daytoy nga isyu agingga a bigbigenen ti Turkey ti kalintegan dagiti agkedked nga agsoldado gapu ta saan nga ipalubos ti konsiensiada.
Kabaruan a Damag Kadagiti Napalabas a Report
Azerbaijan: Mapaspasaran latta dagiti kakabsat ti panangraut dagiti polis kadagiti gimong, pannakaiparit dagiti literaturatayo, pannakaaresto bayat a mangaskasabada, ken dadduma pay a pananglabsing iti kalinteganda. Agingga ita, saan pay nga impalubos ti gobierno a mairehistro ti relihion a Saksi ni Jehova. Addan 19 a kaso a nayuli iti European Court of Human Rights kontra iti Azerbaijan mainaig kadagita. Iti laksid dagita a problema, nalawag a bembendisionan ni Jehova dagiti kakabsat gapu iti umad-adu a bilangda. Ad-adda manen a naragsakanda idi nairuar ti kompleto a New World Translation of the Holy Scriptures iti Azerbaijani.
Eritrea: Matalek latta nga agserserbi ken Jehova dagiti kakabsat iti dayta a pagilian uray ib-ibturanda ti nakaro a pannakaidadanes. Dagiti kakabsat a da Paulos Eyassu, Isaac Mogos, ken Negede Teklemariam ket nasuroken a 20 a tawen a nakabalud manipud pay idi Septiembre 24, 1994. Inaresto ti agtuturay iti Eritrea ti 150 a Saksi ken interesado idi Abril 14, 2014 bayat ti Pananglaglagip iti ipapatay ni Kristo. Agtawen iti 16 a bulan agingga iti nasurok a 85 dagiti naaresto. Agarup 30 pay a Saksi ken interesado ti inarestoda bayat ti espesial a palawag idi Abril 27, 2014, ngem adu kadakuadan ti nawayawayaan.
Kazakhstan: Saan nga impalubos ti Agency for Religious Affairs a maiserrek wenno maiwaras ti 14 a publikasiontayo iti sakup ti Republic of Kazakhstan. Saan met a nawaya dagiti kakabsat a mangasaba iti ruar ti nairehistro a lugar a pagdaydayawanda, ken agarup 50 a kakabsat ti naidarum ta illegal kano ti aktibidadda kas misionero. Tapno mailabanda ti wayawayada a mangyebkas iti kapanunotanda, nayuli ti 26 a darum iti United Nations Human Rights Committee.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay a Saan a Makiramraman iti Politika Dagiti Saksi ni Jehova?
Pangta kadi ida iti seguridad ti pagilian?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Ti Edukasion a Naggapu iti Dios Abakenna ti Panangidumduma
Saan a manangidumduma ni Jehova. (Ara 10:34, 35) Awatenna dagiti tattao “manipud kadagiti amin a nasion ken kadagiti tribu ken kadagiti ili ken kadagiti pagsasao.” (Apo 7:9) Isu nga awan ti lugar ti panangidumduma wenno paboritismo iti kongregasion Kristiano. (San 2:1-4) Gapu iti edukasion a naggapu iti Dios, tagtagiragsakentayo ti naespirituan a paraiso a pakakitaantayo kadagiti nangbalbaliw iti personalidadda. (Isa 11:6-9) Bayat nga ikagkagumaantayo a paruten ti aniaman a panangidumduma iti pusotayo, pampaneknekantayo a tultuladentayo ti Dios.—Efe 5:1, 2.
BUYAEM TI VIDEO A JOHNY AND GIDEON: ONCE ENEMIES, NOW BROTHERS. KALPASANNA, SUNGBATAM DAGITOY A SALUDSOD:
Apay a ti edukasion a naggapu iti Dios ket mas epektibo ngem iti panangikagumaan ti tao a mangikkat iti diskriminasion ken panangidumduma?
Ania ti magusgustuam unay iti sangalubongan a panagkakabsattayo?
Kasano a pakaidayawan ni Jehova no taginayonentayo ti Nakristianuan a panagkaykaysa?


text:
Rehion ti Tōhoku
Ti rehion ti Tōhoku (東北地方 Tōhoku-chihō?) ket maysa a heograpiko a lugar iti Hapón. Tdaytoy a rehion ket sakupenna ti amianan a daya a paset iti Honshu, ti kadakkelan a isla iti Hapón. Daytoy a rehion ket buklen dagiti innem a prepektura (ken): Akita, Aomori, Fukushima, Iwate, Miyagi ken Yamagata.[1]
Ti Tōhoku ket maysa daytoy a maipatpatiway a rehion, nga addaan kadagiti napinpintas a ladladawan ngen narusanger a klima. Idi maika-20 a siglo, ti turismo ket nagbalin a kangrunaan nga industria iti rehion ti Tōhoku.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tōhoku" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 970 iti Liblibro ti Google.


text:
1Iti maysa nga aldaw, adda ni Jesus idiay Templo. Isursurona dagiti tattao ken ikaskasabana kadakuada ti Naimbag a Damag. Napan kenkuana dagiti panguloen a papadi, dagiti mamaestro iti Linteg ken dagiti panglakayen 2ket kinunada kenkuana, “Ibagam man kadakami no ania ti kalintegam a mangaramid kadagitoy? Siasino ti nangted kenka iti turay a mangaramid kadagitoy?” 3“Adda saludsodek kadakayo,” insungbat ni Jesus. 4“Ibagayo man kaniak no naggapuan ti turay ni Juan a Mammuniag: iti Dios wenno iti tao?” 5“Ania ti isungbattayo?” nagsisinnaludsodda. “No kunatayo a naggapu iti Dios, kunananto, ‘Apay ngarud a dikayo namati ken ni Juan?’ 6Ngem no kunatayo a naggapu iti tao, uborendatayto dagiti amin a tattao nga adda ditoy agsipud ta patienda a profeta ni Juan.” 7Iti kasta, insungbatda, “Dimi ammo.” 8“Diak met ngarud ibaga kadakayo no ania ti kalintegak nga agaramid kadagitoy,” kinuna ni Jesus. 9Sinarita ni Jesus kadagiti tattao daytoy a pangngarig. “Adda idi maysa a tao a nagmula iti kaubasanna sana impaabang ti kaubasan kadagiti makitaltalon. Kalpasanna, napan iti sabali a pagilian ket nabayag a nagyan sadiay. 10“Idi dumteng ti panagbuburas iti ubas, imbaon ti akinkukua ti maysa nga adipenna a mapan kadagiti makitaltalon tapno alaenna ti bingayna. Ngem kinabkabil dagiti makitaltalon ti adipen sada pinagawid nga ima-ima. 11“Sabali manen nga adipen ti imbaon ti akinkukua ti kaubasan, ngem kinabkabilda met, pinabpabainanda sada pinagawid nga ima-ima. 12“Pinitlona ti nangibaon iti adipen. Dinangranda met sada impurruak iti ruar ti kaubasan. 13“Kinuna daydi akinkukua iti kaubasan, ‘Ania ti aramidek? Ibaonko ketdi ti ingungotek nga anak. Awan duadua a padayawandanto.’ 14“Ngem idi makita dagiti makitaltalon ti naibaon, kinunada iti maysa ken maysa, ‘Daytoyen ti agtawid! Papatayentayo ketdi, ket datayton ti agtagikua iti tawidenna.’ 15“Inruarda ngarud iti kaubasan, ket pinatayda. “Anianto ngarud ti aramiden ti akinkukua iti kaubasan kadagiti makitaltalon?” sinaludsod ni Jesus. 16“Mapannanto papatayen ida sana yawat ti kaubasan kadagiti sabali a makitaltalon.” Idi mangngeg daytoy dagiti tattao, kinunada, “Saan a mabalin a kasta.” 17Kinita ida ni Jesus ket sinaludsodna, “Ania ngarud ti kayat a sawen daytoy a paset ti Nasantoan a Surat? ‘Ti bato nga imbelleng dagiti agipatpatakder, Nagbalin a kangrunaan a bato.’ 18“Maburburakto ti siasinoman a matnag iti daytoy a bato ket matumekto a kas tapok ti siasinoman a matupakanna.” 19Ammo dagiti mamaestro iti Linteg ken dagiti panguloen a papadi a sinarita ni Jesus daytoy a pangngarig a naiturong kadakuada. Isut’ gapuna a pinadasda a patiliw ni Jesus iti dayta met la nga oras. Ngem nagbutengda kadagiti tattao. 20Nagurayda ngarud iti nasayaat a gundaway. Tinangdananda ti sumagmamano a lallaki tapno agparangda a nalinteg. Imbaonda ida a mapan mangpalab-og ken ni Jesus babaen kadagiti saludsodda tapno adda pambaranda a mangtiliw ken mangyawat kenkuana iti turay ken pannakabalin ti gobernador. 21“Maestro,” kinunada ken ni Jesus, “ammomi a nasayaat ti amin nga isasao ken isursurom. Ammomi nga awan idumdumam no di ket isurom ti pudno maipapan iti pagayatan ti Dios kadagiti tattao. 22Ibagam man no maisalungasing iti Linteg ti panagbayadmi iti buis iti Emperador?” 23Ngem nadlaw ni Jesus ti sikapda ket kinunana kadakuada, 24“Mangipakitakayo man kaniak iti kuarta. Siasino ti akinladawan ken akinnagan iti daytoy?” “Ti Emperador,” insungbatda. 25Iti kasta, kinuna ni Jesus, “Itedyo ngarud iti Emperador dagiti kukua ti Emperador. Itedyo met iti Dios ti kukua ti Dios.” 26Agsipud ta awan pangtiliwanda kenkuana iti imatang dagiti tattao, nagulimekda a masmasdaaw iti insungbatna. 27Napan ken ni Jesus ti sumagmamano a Saduceo. (Isuda dagiti agkuna a saan nga agungar dagiti natay.) 28“Maestro,” kinunada, “insurat ni Moises daytoy a linteg kadatayo: ‘No matay ti maysa a lalaki ket mapanawanna ti asawana nga awan anakda, rebbeng ti kabsatna nga asawaen ti balo tapno aganakda iti pannakaanak daydi natay.’ 29“Adda idi pito a lallaki nga agkakabsat. Nangasawa ti inauna, ngem natay nga awan putotna. 30Ti maikadua inasawana ti balo, 31kasta met ti maikatlo. Kasta ti inaramid dagiti pito nga agkakabsat ket natayda amin nga awanan anak. 32Kamaudiananna, natay ti babai. 33“Ita, inton agungar dagiti natay, siasino kadakuada ti akin-asawa kenkuana? Ta nakiasawada amin kenkuana!” 34Insungbat ni Jesus, “Agaassawa dagiti lallaki ken babbai iti daytoy a biag. 35Ngem saan nga agaassawa dagiti maikari nga agungar iti masakbayan. 36Maipadadanto kadagiti angheles a saandan a matay. Annak ida ti Dios agsipud ta nagungardan. 37“Paneknekan ni Moises a mapagungarto dagiti natay. Iti paset ti Nasantoan a Surat a pakasaritaan ti sumsumged a kayo, kunana a ti Apo isu ti ‘Dios ni Abraham, Dios ni Isaac, ken Dios ni Jacob.’ 38Kayat a sawen daytoy nga isu ti Dios dagiti sibibiag, saan a Dios dagiti natay, ta iti biang ti Dios, sibibiag amin a tao.” 39Kinuna ti sumagmamano a mamaestro iti Linteg, “Nasayaat, Maestro, ti insungbatmo!” 40Ta dida maitureden ti agsaludsod kenkuana. 41Kalpasanna, kinuna ni Jesus kadakuada, “Kasano a makuna nga agtaud ti Cristo iti kaputotan ni David? 42Ta kuna met laeng ni David iti libro dagiti Salmo: ‘Kinuna ti Apo iti Apok: Agtugawka ditoy makannawanko 43Agingga a payatem dagiti kabusormo ket addada iti babaem.’ 44“No ‘Apo’ kuna kenkuana ni David, kasano ngarud nga agtaud ti Cristo iti kaputotan ni David?” 45Bayat ti panagdengngeg dagiti tattao, kinuna ni Jesus kadagiti adalanna, 46“Annadanyo dagiti mamaestro iti Linteg. Magustoanda ti magna a sikakawes iti nagayad ken makabkablaawan a siraraem iti publiko. Pilienda dagiti kangrunaan a tugaw kadagiti sinagoga ken katan-okan a lugar iti fiestaan. 47Gundawayanda dagiti balo a babbai ket takawenda dagiti sanikuada sada ipakita ti atiddog a panagkararagda. Nadagdagsento ti dusada.”
Copyright
Learn More


text:
Panawen ti Bato
Ti Panawen ti Bato ket isu ti dakkel a prehistoriko a paset ti panawen nga isu daytoy idi ti las-ud a kaaduan a naus-usar ti bato a panagaramid kadagiti implemento a natadem, natirad, wenno ti perkusion a rabaw. Ti paset ti panawen ket nagpaut iti agarup a 3.4 a riwriw a tawtawen, ken nagpatingga idi baetan ti 4500 BC ken 2000 BC idi dimteng ti panangobra ti metal.[1] Dagiti artepakto ti Panawen ti Bato ket mairaman dagiti ramit nga inus-usar idi dagiti tao ken dagiti simmaruno kaniada a sebbangan iiti henero a Homo, ken dagiti pay nasap a bassit a kontemporaneo a henero ti Australopithecus ken ti Paranthropus. Dagiti ramit a tulang ket inus-usar pay idi iti daytoy a paset ti panawen, ngem dagitoy ket saanda unay a napreserba kadagiti arkeolohiko a rehistro. Ti Panawen ti Bato ket mabingbingay pay babaen dagiti kita ti ramit a bato nga inus-usar.
Ti Panawen ti Bato ket isu ti imuna kadagiti sistema ti tallo a panawenm iti arkeolohia, a mangbingbingay kadagiti prehistoria ti teknolohia ti tao kadagiti tallo a paset ti panawen:
- Ti Panawen ti Bato
- Ti Panawen ti Bronse
- Ti Panawen ti Landok
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barham, Lawrence; Mitchell, Peter (2008). Dagiti Immuna nga Aprikano: Aprikano nga Arkeolohia manipud kadagiti Kaasapaan nga Agar-aramid ti Ramit aginggana kadgiti Kinaudi nga Agburburas. Arkeolohia ti Lubong ti Cambridge. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Scarre, Christopher (ed.) (1988). Dagiti Napalabas a Lubong: Ti Atlas ti Arkeolohia ti Timespublisher=Times Books. Londres. ISBN 0-7230-0306-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Panawen ti Bato iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Tsina
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 3 a subkategoria, manipud iti 3 a dagup.
- Republika ti Tsina (1 K, 1 P)
H
- Heograpia ti Tsina (5 K)
K
- Kagimongan ti Insik (2 K)
Pampanid iti kategoria "Tsina"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.
T
- Dagiti pagilian ti Daya nga Asia
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Insik
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Dagiti komunista nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian idiay Asia


text:
Anarkismo
Ti anarkismo ket sapasap a naipalpalawagan a kas ti politiko a pilosopia nga agtengtengngel ti estado ket saan kakayatan, saan a masapul, ken makadangran,[1][2] wenno ti sabali a a kas ti panaglikudan ti turay ken pagsasarunuan nga organisasion iti maysa a panagkukua iti panakibiang ti tao.[3][4][5][6][7][8] Dagiti mangpakpatakder ti anarkismo, a naamammoan a kas ti "anarkista", ket mangipatakderda kadagiti awan estadona akagimongan a naibatay iti saan a mapagsasarunuan[3][9][10] dagiti boluntario nga asosasion.[11][12]
Adda dagiti nadumaduma a tinawtawid ti anarkismo, a saan amin a dagitoy ket eksklusibo.[13] Dagiti anarkista apagadalan ti panunot ket mabalin a maigiddiatan ti kammasapulan, nga agsupsuporta ti aniaman manipud ti patingga a panagmaymaysa aginggan ti kompleto a kolektibismo.[2] Dagiti nadumaduma a kita ti anarkismo ket naikategoria iti sosial ken indibidualista nga anarkismo wenno ti kapadpadana adua a panakaidasig.[14][15] Ti anarkismo ket kanayon a naikapanunotan a maysa a radikal a kanigid a payak nga ideolohia,[16][17] ken adu kadagiti anarkista nga ekonomiko ken anarkista a legado a pilosopia ket mangipakita ti kontra-estatista a panagipatarus iti komunismo, kolektibismo, sindikalismo wenno makibinglay nga ekonomia. Nupay kasta, ti anarkismo ket agnaynayon nga agiramraman ti maysa a indibidualista a kita, egoista a kita, ken nawaya a tiendaan a kita.[18][19][20] Adda dagiti indibidualista nga anarkista nga isuda pay ket sosialista wenno komunista[21][22] Bayat nga adda dagiti anaarko-komunista nga isuda ket dagiti indibidualista.[23][24]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malatesta, Errico. "Mapam iti Anakismo". MAN!. Los Angeles: Internasional a Grupo iti San Francisco. OCLC 3930443. Agrell, Siri (2007-05-14). "Agob-obra para iti Tao". The Globe and Mail. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2008-12-26. Naala idi 2008-04-14. "Anarchism". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Premium Service. 2006. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 14 Disiembre 2006. Naala idi 2006-08-29. {{Cite journal|year=2005|title=Anarkismo|journal=The Shorter [[Routledge nga Ensiklopedia iti Pilosopia]|page=14|quote=Ti anarkismo ket ti panirigan ti maysa a kagimongan nga awan ti estado, wenno gobierno, a dagitoy dua ket mabalin ken kakayatan.}} Dagitisumaganad anagtaudan ket agdakamat ti anarkismo a kas maysa a politiko a pilosopia: Mclaughlin, Paul (2007). Anarkismo ken Turay. Aldershot: Ashgate. p. 59. ISBN 0-7546-6196-2. Johnston, R. (2000). Ti Diksionario iti Heograpia ti Nagtagitaoan. Cambridge: Blackwell Publishers. p. 24. ISBN 0-631-20561-6.
- ^ a b Slevin, Carl. "Anarkismo." Ti Ababab a Diksionario ti Oxford Dictionary kadagiti Politika. Ed. Iain McLean kenAlistair McMillan. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2003.
- ^ a b "Ti IAF - IFA ket makilabanda para iti : ti panakaikkat iti amin a porma iti turay nupay dagitoy ket ekonomiko, politiko, sosial, relihioso, kultural wenno seksual.""Dagiti Pamunganayan Ti Internasional dagiti Anarkista a Pederasion"
- ^ Ti "anarkismo, ngaminen ket, pudno a mangipatakder paea iti panakawaya ti panunot ti tao manipud ti turay ti relihion; ti pnakawaya iti bagi ti tao manipud ti turay ti tagikua; ti panakawaya manipud tikawar ken tengngel iti gobierno. Ti anarkismo ket mangitakder para iti sosial nga urnos a naibatay iti nawaya a panagigrupo kadagiti tattao para iti pangngep iti panagpataud ti pudno a sosial a kabaknang; tapno daytoy ket makatungpal a ti tunggal maysa a tao ket adda ti nawaya a panagserrek ti Daga ken ti napno a panagganas kadagiti kammasapulan ti biag, segun kadagiti essem ti tao, panagraman, ken dagiti paglikigan." Emma Goldman. "Ania ti Napudno a Pangitakderan para iti Anarkia" iti Anarkismo ken dagiti nadumaduma a Salaysay.
- ^ Ti indibidualista nga anarkista a ni Benjamin Tucker ket inpalpalawaganna ti anarkismo a kas ti panaglikyd ti turay a kas dagiti sumaganad "Nabirukanda a nasken nga agturonda ti kanawan wenno kanigid, — suroten ti dalan ti Turay wenno dalan iti Panakawaya. Ni Marx ket napan ti maysa a dalan;ni Warren ken Proudhon iti sabali. Isu a naipasngay dagitoy idi ti Estado a Sosialismo ken Anarkismo...ti Turay, ket makaala kadagiti adu a tabas, ngem, ti nawatiwata panagisao, dagiti kabusorna ket agbingbingayda kaniada kadagiti tallo a klase: umuna, dagiti gumura kaniana a kas kaibuksilan ken kas ti gibus iti panagrang-ay, a silulukat a manglikud kaniana, a naipudpudno, a napasnek, ken sangalubongan; maikadua, dagiti agiparangarang a namatmati kaniana a kas kabuksilan ti rang-ay, ngem mangawat kaniana tapno laeng isu ket makatulong kaniada kadagiti bukodda a pagayayatan, a mangilibak kaniana ken dagiti bendisionna iti sangalubongan; maikatlo, dagiti saan a makatalged kaniana a kas ti kabuksilan ti rang-ay, a namatmati kaniana laeng a kas ti gibus a maala baben ti umuna a panagbaddekan, aglablabsing, ken mangurgura kaniana. Dagitoy tallo nga insao iti panaglikud ti Kawayaan ket nasangsango kadagiti amin a timbukel iti isip ken aktibidad ti nagtagitaon. Dagiti nasayaat a representatibo iti immuna ket nakitkita idiay Simbaan a Katoliko ken ti Ruso nga autokrasia; iti maikadua, iiday Protestante a Simbaan ken ti Manchester a pagadalan kadagiti politiko ken politiko nga ekonomia; iti maikatlo, idiay ateismo iti Gambetta ken ti sosialismo iti narikpan asosialismo a Karl Marg." Benjamin Tucker. Agmaymaysa a panakawaya.
- ^ Ward, Colin (1966). "Ti anarkismo a kas Teoria iti Organisasion". Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 25 Marso 2010. Naala idi 1 Marso 2010.
- ^ Ti anarkista a historiador a ni George Woodcock a reporta iti kontra autoritarianismo ni Mikhail Bakunin ken agipakita dagitoy dua a kasasaad ken awan a kasasaad a porma iti turay a kas ti sumaganad: "Dagiti amin ng anarkista ket likudanda ti turay; adu kaniada ti makilaban iti daytoy." (pg. 9)...ni Bakunin ket saan a nangipabalin ti sentro a komite ti Liga iti napno a programana, ngem nakaawis kaniada a mangawat ti maysa a radikal a panagidiaya idiay Kongreso ti Berne idi Septiemre 1868, a nagdawdawat ti ekonomiko a panagpapada ken agpudpuno nga nagraraut ti turay idiay Simbaan ken Estado."
- ^ Brown, L. Susan (2002). "Ti anarkismo a kas maysa a Politiko a Pilosopia iti Eksistensial a Panagmaymaysa: Dagiti nagbanagan ti Pemenismo". Dagiti Politika ti Panagmaymaysa: Liberalismo, Liberal a Pemenismo ken Anarkismo. Black Rose Books Ltd. Publishing. p. 106.
- ^ "Isu nga ti anarkia ket, no agablin a mangdadael ti turay kadagiti amin ng aaspetona, no agidemanda ti panakaikkat kadagiti linteg ken ti panakaikkat ti mekanismo nga agserserbi a mangipang-al kadagitoy, no agmadi kadagiti amin a pagsasarunuan nga organisasion ken agsermon ti nawaya a tulagan — ken gumun-od pay nga agtaginayon ken agpadakkel napateg a bukel iti sosial nga ugali nga awan kadagiti kagimongan ti tao wenno ayup ket mabalinda a rumsua." Peter Kropotkin. Anarkismo: ti pilosopiana ken kaumnuanna
- ^ "dagiti anarkista ket suppiatenda ti awan nakemna a (e.g., ilehitimado) turay, iti sabali a panagisao, ti pagsasarunuan — ti pagsasarunuan ket ti institutionalisasion iti turay iti kaunegan ti kagimongan." "B.1 Apay a dagiti anarkista ket sumuppiatda ti turay ken pagsusurotan?" iti Anarkista a FAQ
- ^ "ANARKISMO, ti maysa asosial a pilosopia a saan a mangawat ti autoritariano a gobierno ken agtagtaginayon a dagiti boluntario nga intitusion ket nasaysayaatda a mangiyebkas ti masna a sosial a likigan ti tao." George Woodcock. "Anarkismo" idiay Ti Ensiklopedia iti Pilosopia
- ^ "Iti kagimongan a naparang-ay kadagitoy a linia, dagiti boluntario nga asosasion a nangrugrugidan a mangsakop kadagiti amin a paset iti aktibidad ti nagtagitaon ket agalalada pay ti dakdakkel a pagpaatiddog tapno bukbukodanda a sukatan para iti estado iti amain a pamay-anna." Peter Kropotkin. Ti “Anarkismo” manipud ti Encyclopædia Britannica
- ^ Sylvan, Richard (1995). "Anarchism". Iti Goodwin, Robert E. ken Pettit. Ti Kumaduaan ti Kontemporario a Politiko a Pilosopia. Philip. Blackwell Publishing. p. 231.
- ^ Ostergaard, Geoffrey. "Anarkismo". Ti Blackwell a Diksionario iti Moderno a Sosial a Kapanunotan. Blackwell Publishing. p. 14.
- ^ Kropotkin, Peter (2002). Anarkismo: Urnong iti Rebolusionario a Sursurat. Courier Dover Publications. p. 5. ISBN 0-486-41955-X.R.B. Fowler (1972). "Ti Anarkista a Tinawtawid iti Politiko a Kapanunotan". Western Political Quarterly. Unibersidad iti Utah. 25 (4): 738–752. doi:10.2307/446800. JSTOR 446800.
- ^ Brooks, Frank H. (1994). Ti Agmaymaysa nga Anarkista: Antologo ti Panakawaya (1881–1908). Transaction Publishers. p. xi. ISBN 1-56000-132-1.
Kadaywan a naipanunotan a patingga a kanigid a payak nga ideolohia, ti anarkismo ket kankanayon a mangiraman ti naisangsangayan a kita ti radikal nga indibidualismo, manipud ti hiperationalismo ni Godwin, aginggana ti egoismo ni Stirner, aginggana dagiti libertariano ken dagiti anarko-kapitalista iti tatta nga aldaw
- ^ Joseph Kahn (2000). "Anarkismo, ti Kredo a Saan a Matmatay; Ti Panakaiwaras iti Sangalubongan a Kapitalismo ket Bimmangon ti Nabaygen a Matmaturog a Tignay". The New York Times (5 Agosto).Colin Moynihan (2007). "Ti Piesta ti Libro ket Pinagkaykaysana dagiti Anarkista. Iti Kararua, Laeng". New York Times (16 bril).
- ^ Stringham, Edward (2007). Stringham, Edward, dagiti ed. Anarkia ken ti Linteg. Ti Politiko nga Ekonomia a Mapilpili. Transaction Publishers. p. 720. SSRN 1768172.
- ^ Narveson, Enero (2002). Panagdayaw kadagiti Tao iti Teoria ken Panakasanay. Kapitulio 11: Kaso ti Anarkista. "Tapno makita daytoy, isu ngarud ket, nasken a padakkelentayo ti dayaw a masakbayan nga adda iti anarkismo. Ti anagaramid daytoy masapul nga ilasin tayo ti nagbaetan ti dua asapasap a pagpilian iti anarkista a teoria [...] Dagitoy dua ket ti mabalin tayo a tawagan, dagiti bersion ti sosialista a maisuppiat ti nawaya tiendaan, wenno kapitalista."
- ^ Tormey, Simon, Kontra-Kapitalismo, Ti Pagsurotan ti Agdadamo, Oneworld Publications, 2004, pp. 118–119.
- ^ "Daytoy a takder ket mangikabil kaniana iti libertariano a sosialista a tinawtawid ken, saan surpresa, ni (Benjamin) Tucker ket adu a nangibaga kaniana nga isu ket maysa a sosialista ken naipanunutanna a ti pilosopiana a "Anarkistiko a sosialismo." "Anarkista a FAQbabaen dagiti nadumaduma a mannurat
- ^ "Gaputa ti rebolusion ket isu ti apoy iti bukodtayo a nakem ken maysa a kammasapulan iti solitario a panunot tayo; daytoy ket obligasion iti libertariano nga aristokrasia. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti etiko. Tapno makapartuat kadagiti baro a kuenta ti estetiko. Tapno mapagkaykaysa dagiti banag a kabaknangan. Tapno maibingbingay ti karurua a kabaknangan." Renzo Novatore. Mapan t iPanagpartuat ti Awan
- ^ Ti kalpasan a kanigid nga anarko-komunista a ni Bob Black kalpasan ti panagusig ti insurekional a panirigan iti anarko-komunismo ti anarko-komunista a ni Luigi Galleani ket nangibagbaga a ti "komunista ket ti gibus a panagtungpal iti indibidualismo.... Ti nalawag a panagsuppiat a nagbaetan ti indibidualismo ken komunismo ket adda ti panakaawat kadagitoy dua.... ti pamwidan ket isu pay ti panggep: ti agmaymaysa ket agpayso a a naipamwidan. Awan ti bagana ti agsao iti 'empatiko a panagpauna ti sosial iti kinaagmaymaysa'.... Maisasaom metten a ti panagipauna ti manok wenno ti itlog. Ti anarkia ket maysa a 'pamay-an iti indibidualisasion'. Daytoy ket panggepenna nga agitipon ti kalatakan a panagrang-ay ti agmaymaysa iti kalatakan a komunal a panagkaykaysa."Bob Black. Nightmares of Reason.
- ^ "Dagiti moderno a komunista ket adaduda pay a indibidualistiko ngem ni Stirner. Iti kaniada, a saan laeng a ti relihion, moralidad, pamilia ken Estado ket ti espektro, ngem ti tagikua ket adadu pay ngen ti espektro, iti ania a nagan ti agmaymaysa ket naiatagabu - ken kasano a naitagabu!...Isu nga ti komunismo ket agpartuat ti batayan para iti waya ken Panakadumaduma iti agmaymaysa. Maysaak a komunista gaputa Maysaak nga Indibidualista. Napno ken naipaamategannagtuno s ti Komunista kenni Stirner idi ikabilna ti balikas nga alaen a sinukatann iti demanda - a daytoy ket nagturonganna ti panakarunaw ti tagikua, iti panagala ti tagikua. Ti indibidualismo ken Komumunismo ketagkammasapulanda."Max Baginski. "Stirner: Ti Agom ken ti Bukodna" iti Ina a Daga. Tomo. 2. Bilang. 3 MAYO, 1907
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Anarkismo iti Wikimedia Commons


text:
Jean-Jacques Rousseau
Ni Jean-Jacques Rousseau (Pranses: [ʒɑ̃ʒak ʁuso]; 28 Hunio 1712 – 2 Hulio 1778) ket maysa idi a taga-Hinebra a pilosopo, mannurat, ken komposer ti maika-18 a siglo a Romantisismo ti Pranses a panagiyebkas. Ti bukodna a politikal a pilosopia ket nakaimpluensia ti Pranses a Rebolusion ken ti pay kadagupan ti moderno a politikal, sosiolohikal ken panagad-adal a kapanunotan.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Jean-Jacques Rousseau iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Jean-Jacques Rousseau iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Jean-Jacques Rousseau iti Wikisource (Ingles)


text:
Papa Constantino
Ni Papa Constantino (664 – 9 Abril 715) ket isu ti papa manipud idi 708 aginggana idi 715. No malaksid ni Kontrapapa Constantino, isu laeng ti papa a nangala ti "napintas" a Dumaya a nagan ti maysa nga emperador. Iti daytoy a las-ud ti paset ti panawen, ti panagturayan a nagan ket isu pay ti inus-usar babaen dagiti emperador ken patriarka.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Constantinus". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Ekonomou, Andrew J. (2007), Ti Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga Impluensia iti Roma ken ti kinapap manipud kenni Gregorio aginggana kenn Zacarias, A.D. 590–752, Lexington: Lexington Books, ISBN 0-7391-1977-X
- Mann, Horace K. (1913). "Pope Constantine". Iti Herbermann, Charles. Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton Company.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Constantino iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti Di Maus-usar a POV
Ti first person plural, ti second person plural ken third person plural dagiti point of view (POV) dagiti sinurat a saan a maus-usar. Diak maibuksilan dagiti rason no apay a dida maus-usar. Saan nga ammo ni Ilokano iti agusar kadagitoy? Diak mamati. Talaga a diak patien a saan a kabaelan ni Ilokano daytoy a paglaingan. Adda ket paglainganen a di kabaelan ti puli?
Ngem apay ngarud a nakiskisang pay ngem bandos iti inda panagparang dagitoy a POV? Dayta ti diak a maawatan. Dayta ti topiko nga intay pagsasaritaan.
Nakalawlawa ti tay-ak ti panagsuratan. Adu dagiti pagapitan wenno pagpurosan iti suraten. Adu met dagiti panirigan (POV) a manmanao a naadakan, naminsan laeng a naiparang ken adda pay iti saan a pulos a nabaddekan. Ngarud, adda pay laeng dagiti bangkag dagiti suraten a nakatiwangwang laeng wenno agkalkalaegan. No apay a saan nga adakan ken pagpurosan iti bunga ti panunot, saanko a mailadawan iti rason malaksid iti pagarupek a kinaawan iti nangiyusuat wenno nangbusat a nangadak itoy. Awan iti nangirugi a pagtuladan ti sabali. Pagapitan wenno pagpurosan kunatayo, umno la unay, ngem saan pay laeng a nasulaan wenno awan iti nangsula wenno nangiyuna nga agpuros kadagiti bunga. Kasta ti panangipagarupko a gapuna.
Saantayo a lagidawen dagiti bangolan a mannurat itoy a banag; ta ngamin ginaudanda ti bukodda a bilog iti inda panaglayag iti tay-ak ti panagsuratan. Agkurangda kadagiti material iti inda pagadawan kadagitoy a banag. Ngem iti laksid itoy, inkagumaanda pay laeng iti naglayag. Kasta ti kinapingetda a nangpadur-as ti Literatura ni Saluyot. Saan a kas ita a panawen, nga adun dagiti pagadawan nga impaay ti teknolohia. Ket karamanen daytoy topikotayo itoy a sinurat.
Intay man ngarud mangtaldiap manen, ta naiparangtayo idin dagitoy ngem saantayo a diniskas wenno nagiinnadalan.
Ta ania ngamin aya dagitoy?
Unaentayo nga ibuksilan ti 1st Person Plural, a namnaminsan pay laeng a nausar iti literatura Ilokana, segun kenni Reynaldo A. Duque. Awan met iti nadlawko ken nasalawtayo a nagaramat itoy. Malaksid ti dinakamat ni apo Rey Duque.
Ti second person plural ket saan a pulos a nausar wenno saan nga ammo ni Ilokano iti agsurat iti kastoy? Diak patien. Talaga a diak mamati a di kabaelan ni Ilokano iti agsurat iti kastoy a POV. No kabaelanna ti second person singular, di kabaelanna met ti plural? Ania la ketdin, adda ketdin saan a kabaelan ni Ilokano a paglaingan? Ngem dayta laeng a, ta awan iti nangirugi wenno nangiyuna a mangbanabana regget ti sabali wenno mangited iti impluensia a mangputar met iti kabukbukodan.
Ti Third Person Plural? Mabalin nga observer (di ammo a narrator) wenno participant character (maysa kadagiti agbibiag iti sarita) daytoy ngem iti irig ken punto a para iti adu; saan a para iti maymaysa laeng.
Dagitoy ti saan a maus-usar a POV.
Kas kadaytoy 1st Person plural a point of view wenno kangrunaan a timek iti uneg ti sinurat.
Para iti daytoy a partikular, ken/wenno itoy a sinurat, agsaotayo ti maipapan iti literatura.
Ta ania ngamin aya daytoy?
“…eksperimental a sarita iti Iluko.” Kinuna ni Reynaldo A. Duque iti librona a ‘No Agsuratka iti Sarita’ ken mabasa iti panid 79. Kasta iti panangiladawanna.
Nangadaw iti maysa a sarita Iluko wenno kakaisuna a sarita a nakaaramatan iti kastoy a POV. Adtoy man ti maysa paset ti sarita:
“Katibok ti eksamenmi iti dayta a semester idi sumangpet ni Pancho manipud idiay Manila. (Nabayag a nagturposkami iti kolehio ngem namitlo a nagsardengkami nga agadal. Ngamin, no sumarungkar ti nepnep ken bagio, bumaba ti apit ket awanen ti busbosenmi iti eskuela.) Siguro, umay mangala iti abastona, kinunami. Ngem dua, tallo, uppat a lawas iti napalabas ket di met laengen agsubli ni Pancho iti siudad.
“Wenno adda sakitna?” nagatapkami.
Awan. Saan met a sumarsarungkar ti doktor iti balayda. Wenno mapan koma ni Pancho iti ospital.
Naminsan, nalabasannakami ni Pancho nga agtutungtong iti imbornal iti asideg ti balayda. (Kankanayon nga adda iti sentro, iti ummong dagiti kabaddungalanna; rabiin no agawid. Masansan a nabartek.)
“Hi!” linugayannakami ket nagsardeng.
Sinaludsodmi no apay a di pay agsubli idiay Manila.
Immisaem laeng. “Intayon dita,” kinunana ketdi nga intudona ti tianggi ni Nana Paong.
Nagkikinnitakami. Adda la ketdi saritaen daytoy.
Ditoy, inlawlawag ni apo Duque ti kakaisuna a sarita iti Iluko a nangaramat/nagaramat itoy a POV, ti sarita a ‘Casa Fernandez’ a sarita ni Peter La. Julian.
Daydiay “siak” ket nagbalinen a “kami”. Siak – singular. Kami – plural. Isu a maawagan iti First Person Plural Point of View.
Kuna pay ni apo Rey Duque nga uray ni nalatak unay a nobelista, Ayn Rand ket inaramatna met iti nobelana a ‘Fountainhead.’ Ni Ayn Rand a nom de plume ni Alisa Zinov'yevna Rosenbaum.
Idi met pakauna ti 1991 a nabasak daytoy a sarita ni Peter La. Julian, iti maysa a libro. Dimmagasak idi iti Philippine Information Agency iti San Fernando, La Union. Masansan idi a dumagasak dita, ta adu ti mabasa iti libraryda. Dita met nga agtrabaho idi ni Manong Peter La. Julian ken Manong Manuel Diaz. Kalpasan ti pannakabasatayo ti sarita, nagarapaaptayo a makasurat koma iti kasta a POV ngem nagpatingga laeng iti arapaap idinto a duan a dekada ti napalabas.
Iti pagiwarnak ken magasin, saan a kayat ni mannurat E. B. White ta kas kunana, “impression that the stuff was written by a set of identical twins or the members of a tumbling act,” a mabasa iti libro a “The Random House Guide to Good Writing” ni Mitchell Ivers a naipablaak idi 1991. Dayta ti rasonna.
(Agyamanak unay ken ni Manang Chit Quintero ti nalaing a mannurat ken periodista iti Bangued, Abra ta naaddaanak iti kopia itoy a libro.)
Ngem adda ti mangus-usar kadaytoy, maysa ditan ti kolumnista iti ‘The New Yorker’ a ni Lillian Ross.
Isu a kuna ni Mitchell Ivers, “The voice is appropriate when speaking for a group of people who share your views to an audience that similarly share those views. It can, however, sound smug and elitist, and it should be used with caution … the first-person plural is often less impersonal than the third person and less egocentric than the first-person singular.”
Nasken unay ti panagannad ken panangamiris ti topiko ti sarita no maiparbeng met laeng nga isu ti pangaramatan itoy a POV. Ta sakbay nga agsurat, amirisen met a nalaing no maitutop wenno saan ti usaren a POV wenno saan; no daytoy ket komportableka met laeng a mangsurat wenno kayarigam iti mabekbekkel iti inka panagsurat. Maisingasing ngarud iti panangamiris itoy a banag.
Mabasa met iti Wikipedia.Org: “In the first-person-plural point of view, narrators tell the story using "we". That is, no individual speaker is identified; the narrator is a member of a group that acts as a unit. The first-person-plural point of view occurs rarely but can be used effectively, sometimes as a means to increase the concentration on the character or characters the story is about. Examples: William Faulkner in ‘A Rose for Emily’ (Faulkner was an avid experimenter in using unusual points of view - see his ‘Spotted Horses’, told in third person plural), Frederik Pohl in ‘Man Plus’, and more recently, Jeffrey Eugenides in his novel ‘The Virgin Suicides’ and Joshua Ferris in ‘Then We Came to the End’.
Dayta ti mangiparangarang a nabayagen a maus-usar dagitoy a POV.
Napamalangaak pay idi nabasak dayta ‘A Rose for Emily’, iti panid 443-449 iti libro a Fiction 100 An Anthology of Short Stories nga impablaak ti Mcmillan Publishing Company iti New York. Saan laeng a dayta ngayed ti naglaok a POV no di ket immatras pay ti pakabuklan ti sarita. Immuna a naibaga ti pannakatay ni Emily Grierson, sa nadakamat ti pakasaritaanna. Naisabali met saan?
Adda met sarita iti Iluko a nasurat a kastoy. Maymaysa laeng ti naputar a kastoy a sarita iti Iluko, ti sarita a ‘Apay Ngata, Sabong, A Naisalsalumina?’ a sarita ni Atty. Benjamin Pascual – immuna a naiparang ti pannakatay ti asawana sa nagatras ken naggibus idi damona a pannakasirpat. Isu a kunaen dagiti komentarista idi nga uray irugim a basaen iti gibusna wenno iti tengnga ti sarita sa igibus iti rugina mabalin latta. Agpada ngamin nga episodic dagiti sarita da Faulkner ken Tata Ben.
Sinurat dagiti singin wenno sumisirko a kuna ni E. B. White ta uray sadino iti pangirugiam a panangbasa – iti rugi, tengnga wenno iti gibus mabalin latta. Agbaliwbaliw met ti POVna – gapu iti pannakailawlawag dagiti pasamak.
Ngem nasken la unay ti panagannad itoy no suraten. Ta komplikado. First Person Plural ti POV, ngem no agidetalie ti maipapan dagiti dadduma pay a tignay ken gunay, ken ti maipapan kadagiti dadduma pay a karakter, singular ti maaramat.
Pinadastayo met iti nangsurat itay nabiit. Tapno matungpalen ti nabayag a panggep – iti duan a dekada. Ken kalpasan iti dua a tawen a napukawtayo no kasano iti agsurat gapu iti pagpukaw iti lagip wenno nagpasugnod ti musa ti panagsuratan, adtoy itan. Adtoy man a nangadawtayo iti maysa a paset ti sarita:
“Eksakpor, compaƱero! Buenas dias, asta la vista. Addaka iti Purok La Loma! Dita makin-ammianan a purok ti Cubao.” Inellekanmi ni Butirog a kellaat a timmakder, simmungbat ken nangtambotambor pay ti kimmaramba a buksitna babaen kadagiti dakulapna, agsasaruno iti panangkiddayna ti sangaili. Napasig ti tono ti panagsasaona a kunamla no nabayagen a kabaddongalanna ti sangaili. Kadakami a tallo, isu ti kalaingan a sumao. Siguro a ket, gapu ngata, ti nagrarapit a sallapiding dagiti bibigna?
“Ania nga eksakpor nga ibagbagam met?” Tinalliawmi ni Allit a nagrupanget, kinudkodna ti semi-kalbo a buokna. Iparagupmi lattan a dinansa naawatan ti pasakalye ni Butirog. Nalawag a nakitami ti napartak a panangpidut daytoy ti napalanas, manileng ken bassit a kumunig a banag a kas kalukmeg ti tammudo, ngem kasla nakigtot ta nagkuyegyeg pay ken inibbatanna met laeng a dagus sana impunas dagiti kanawan a ramayna iti kanigid a laylayan ti pantalonna idi naamirisna ngata a tumangtangken gayam ken aggangon a lugit ti manok. Imlekkami ta bebbeb met ni daytoy, ti la ket mapidpidutnan ti laglag!”
Manipud dayta iti sarita a napauloan iti ‘Narvacan’ ken saan pay a naipablaak. Ipablaaktayo iti mabiit. Sigurado dayta.
Dayta ‘mi’ (plural a POV) ket nagbaliw – immallatiw -- a napan iti ‘na’ (singular POV) no agidetalie, sa met laeng agsubli met laeng iti plural form. Usigen a nalaing ti ehemplo ti sarita ken ti ehemplo iti sarita a ‘Casa Fernandez’ ni Peter La. Julian, ken ti sarita a ‘A Rose for Emily’ ni William Faulkner.
Nalabit a dayta ti maysa a rason ni E. B. White a nagkunaanna a sinurat ti singin wenno sirkero ti kastoy a POV. Ta agsirkosirko/agalla-allatiw. Isu a rumbeng la unay iti panagannad itoy, no kastoy ti POV ti suraten a sarita, kas iti balakad ni Mitchell Ivers ti Random House iti New York. Makasursurotayo babaen iti idedengngeg kadagiti balakad. Lalo kadagiti bangolan.
Iti met Second Person Plural, awan a pulos ti nangkuti daytoy. No tinto pay Second Person Singular ket nakiskisang pay ngem bandos ti panagparangna, anianto la ketdin iti plural? Isu a saan a nakakaskasdaaw nga awan iti nangadak.
Iti Second Person Singular, agparang daytoy a klase ti POV basta agsurat la ketdi ni Rudy Tabaco iti Sto. Domingo, Ilocos Sur, ta naynay a daytoy ti aramatna a POV kadagiti saritana. Napigket met iti lagip ti sarita ni Clesencio Rambaud a “Inton Kaano Manen nga Agkitata, Liza?” a kastoy met ti POVna.
Kadakami a biang, maysa a naratibo a sarita ti agaramat iti kastoy a sarita. Amin ket naratibo. Awanan iti dayalogo a mabasa. Awan a, ta daydiay laeng narrator ti agsasao ken saan a pulos a sumungbat ti kasasaona agingga gibus ti sarita. Ket no usaren ti plural form, mabalin latta met a, ta kas iti panangawatmi iti pananglawlawag ni Mitchell Ivers, ibagian ti narrator ti adu wenno maysa pay a persona a kapada ti kapanunotan ti narrator wenno agsasao.
Awanan dayalogo a sarita? Adda met a. Naratibo ngarud.
Nabatombalaniak pay idi damo a makabasaak iti kastoy a sarita idi katengngaan ti 1980’s, idi damo nga umatenderak iti kombension ti GUMIL sadiay Suso Beach. Ti sarita ni Manong Manuel Diaz. Saritana iti English ken nailibro.
Ngem ti kapintasan amin kaniak a naratibo a sarita (awan a pulos ti dayalogona) ket ti sarita ni Daniel Orozco a napauloan iti ‘Orientation’, a nabasak idi 2006. Manipud daytoy iti libro a nakaurnongan dagiti sarita a ‘The Best American Short Stories 1995’ ken inedit ni Jane Smiley; koleksion dagiti duapulo a napili a sarita manipud iti ginasgasut a naipablaak a sarita kadagiti magasin ken periodicals iti USA ken Canada.
Ngem itoy a sarita ni Daniel Orozco, nagtipon ken nagtibnok ti Second Person Singular ken Second Person Plural. Isu a kunami a mabalin a pagtipunen wenno pulpulosen segun iti topiko nga iparang iti sarita. Itoy a sarita ni Daniel Orozco ket orihinal a naipablaak iti ‘The Seattle Review’, ipalpalawag ti ispiker ti pakabuklan ti sibubukel nga opisina, dagiti empleado no ania ti kababalinda, ti bossda, no ania ti maiparit ken mapalubosan nga aramiden ken dadduma pay; orientation daytoy para iti agdadamo nga empleado iti maysa nga opisina. Kastoy man ti inadawtayo nga umuna a paset ti sarita ni Daniel Orozco, a pakabasaan ti nagtipon a POV:
“THOSE ARE THE OFFICES and these are the cubicles. That’s my cubicle there, and this is your cubicle. This is your phone. Never answer your phone. Let the Voicemail System answer it. This is your Voicemail System Manual. There are no personal phone calls allowed. We do, however, allow for emergencies. If you must take an emergency phone call, ask your supervisor first. If you can’t find your supervisor, ask Phillip Spiers, who sits over there. He’ll check with Clarissa Nicks, who sits over there. If you make an emergency phone call without asking, you may be let go.”
Dayta man ti makapaisem ken makapalibbi a rugi ti sarita ni Daniel Orozco.
Makaguyogoy ken makaaring; isu a no aglaladut ti isip, yiladko manen iti mangbasa kadaytoy ket sumanikarton ti nagsamsammuyeng a gaganaygayan!
Madlaw kadaytoy a sarita a naglaok ti singular ken plural. Isu a kunami, nga agdependen daytoy iti topiko ti sarita nga iparang. Adda ti pakaaramatan ti singular, ti plural wenno isuda a dua.
Iti third person plural, iti makunami, dependen daytoy no subjective wenno objective. Kas met kadagiti dua nga immuna a POV, adda ti posibilidad a pannakaaramat daytoy iti napulpulos ken naglaok.
Maadakan koma dagitoy iti Literatura Ilokana.
No maminsan, ti regget a panageksperimento kadagiti suraten ket maysa met a naisangsangayan iti benneg ti creative writing. Kaiyariganna iti mangbaddek iti lugar a dipay pulos nabaddekan. Ket dayta nga ibabaddek, maysa a karit iti kabaelan iti asinoman a mangpadas itoy a paglaingan. Maysa nga adbenturero – naisangsangayan nga adbentura a dinto pulos a magatadan.
Kas maysa nga agessem iti literatura, maysa met a dana iti mangtalunton kadagiti saan pay a naadakan nga isu iti ibudak a nagapuanan. Agpasurongtay koma itoy a tay-ak a sipipinget ken agtultuloy iti panagtakuat kadagiti banag a mangnayon iti ammo ken kabaelan…@
Saturday, April 30, 2011
Dagiti Di Maus-usar a POV


text:
José Palma
Ni José Palma y Velasquez (3 Hunio 1876 – 12 Pebrero 1903) ket Filipino a mannaniw ken soldado. Isu ket empleado idi ti La Independencia idi panawen nga insuratna ti «Filipinas», ti patriotiko a daniw iti Espaniol. Immuna a naipablaak daytoy iti immuna nga anibersario a pablaak ti La Independencia idi 3 Septiembre 1899. Ti daniw ket maibagay iti instrumental a tuno ti Marcha Nacional Filipina babaen ni Julian Felipe, ken manipud idin daytoyen ti batayan para iti amin a pannakaipatarus ti Nailian a Kanta ti Filipinas.
Dagiti linaon
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Palma ket naipasngay idiay Tondo, Manila, idi 3 Hunio 1876, ti buridek nga anak ni Don Hermogenes Palma, ti klero ti Opisina ti Intendencia, ken ni Hilária Velasquez. Ti laklakay a kabsatna a lalaki ket ni Rafael Palma. Kalpasan ti pannakalpasna ti primera enseñanza (immuna a panagad-adal) idiay Tondo, ni Palma ket intultuloyna ti panagad-adalana idiay Ateneo Municipal. Bayat idi adda idiay, isu ket nagin-inut a nagpalaing a kompositor kadagiti berso. Ti maysa kadagiti nasapa nga obrana ket ti «La cruz de Sampaguitas» idi 1893. Iti isu met laeng a tawen adda met ti nabiit a romantiko a relasionna iti babai nga agnagan iti Florentina Arellano ken dagiti nagannnak kaniana ket saan met a nagayat kaniana.
Ti Katipunan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi kimmaro kmet dagiti palimed nga aktibidad dagiti rebolusionario, ni Palma ket nangiruknoy met dagiti panawenna iti panagsurat kadagiti daniw. Idi 1894, isi ket timmipon iti Katipunan ngem saan met a simrek iti gubat idi nangrugi ti Rebolusion ti Filipinas idi 1896. Isu ket kanungpalan a timmipon kadagiti puersa ti rebulosion ni Koronel Rosendo Simón idi 1899 idi nangrugi ti Gubat ti Filipinas-Amerika ken nakilaban babaen ti puersa ni Servillano Aquino kadagiti pannakilablaban idiay Angeles ken Bambang. Gapu ta saan a pisikal a makasangu kadagiti rigat ti gubat, isu ket kankanayon idi a nagbatbati kadagiti kampo ken nangliwliwa kadagiti soldado iti kundiman. Isu ket kanungpalan a timmipon ti empleado ti Tagalog a paset ti rebolusionario a waranakan ti, La Independencia, tapno makilaban kadagiti Amerikano a sanna met a maaramid iti pakigubatan.
La Independencia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Palma ken dagiti kaduana iti warnakan ket masansan a nagliwliwada kadagiti kanta ken kadagiti daniw bayat a nagin-inana kadagiti kampo wenno dagiti sabali a lugar kadagiti las-ud ti martsa nga adayo met kadagiti nagkamkamat a puresa ti Amerikano. Maysa kadagitoy a panagin-inana idi idiay Bautista, Pangasinan, idi ti poetiko nga espiritu ni Palma ket nagpataud ti daniw ti «Filipinas» a maibagay ti instrumental a tuno ni Julian Felipe, ti “Marcha Nacional Filipina”, a naisurat a kas insidental a musika iti nasapsapa amakatawen para iti Deklarason ti Wayawaya ti Filipinas idiay Kawit, Cavite. Ti «Filipinas» ket naipablaak idi iti Espaniol iti immuna nga anibersario a pablaak ti La Independencia idi 3 Septiembre 1899
Panagsurat ti «Filipinas»[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Palma ket insuratna ti «Filipinas» idiay balay ni Doña Romana G. vda de Favis idiay Sitio Estación ti Barrio Nibaliw, Bayambang (itan ket ti Baranggay Población West, Bautista, Pangasinan). Idi 24 Hunio 1900, ti Nibaliw ket nanaganan manen iti "Bautista", a kas pammadayaw ken San Juan ti Baptista, ken naisina manipud ti Bayambang.[1]
Testo ti «Filipinas»[urnosen | urnosen ti taudan]
Tierra adorada,
hija del sol de Oriente,
su fuego ardiente
en ti latiendo está.
Tierra de amores,
del heroísmo cuna,
los invasores
no te hollarán jamás.
En tu azul cielo, en tus auras,
en tus montes y en tu mar
esplende y late el poema
de tu amada libertad.
Tu pabellón que en las lides
la victoria iluminó,
no verá nunca apagados
sus estrellas ni su sol.
Tierra de dichas, de sol y amores
en tu regazo dulce es vivir;
es una gloria para tus hijos,
cuando te ofenden, por ti morir.
Ipupusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni José Palma ket pimmusay iti daig idi 12 Pebrero 1903.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Zaide, Gregorio F. (1984). Philippine History and Government. National Bookstore Printing Press.
- Palma, José (1912). Melancólicas : coleccion de poesías. Manila, Filipinas: Liberería Manila Filatélica. (Ti dihital a kopia ket maburikan idiay HathiTrust Digital Library idi 2010-03-31)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dumindin, Arnaldo. Gubat ti Filipinas-Amerika, 1899-1902


text:
Estonia
Ti Estonia i/ɨsˈtoʊniə/ (Estonio: Eesti), opisial a ti Republika iti Estonia (Estonio: Eesti Vabariik), ket maysa nga estado idiay Baltiko a rehion iti Akin-amianan nga Europa. Bineddengan daytoy babaen ti Golpo iti Pinlandia, iti laud babaen ti Baybay Baltiko, iti abagatan babaen ti Letonia (343 km), ken ti daya babaen ti Danaw Peipsi ken ti Pederasio ti Rusia (338.6 km).[9] Ti ballasiw ti Baybay Baltiko ket naisanglad ti Suésia iti laud ken Pinlandia iti amianan. Ti teritorio iti Estonia ket sumakop ti 45,227 km2 (17,462 sq mi), ken naimpluensiaan babaen ti natimbeng a klima ti panawen. Dagiti Estonio ket maysa da a Tattao a Pines, ken ti opisial a pagsasao ket ti Estonio, ken asideg a kabagian ti Pinlandes.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti populasion babaen ti etnisidad a pannakaumili, 1 Enero, 2010". stat.ee. Estadistika iti Estonia. Naala idi 2010-12-29.
- ^ "Estadistika ti Estonia". Stat.ee. 1 Enero 2011.
- ^ "2000. Aasta rahva ja eluruumide loendus (Populasion ken Pagibalayan a Senso)" (PDF) (iti Estonio ken Inggles). 2. Statistikaamet (Opisina ti Estadistika ti Estonia). 2001. ISBN 9985-74-202-8.
- ^ a b c d "Estonia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 5 Enero 2014.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Teritorial a panagbalbaliw dagiti Baltiko nga estado ti Sobiet a teritorial a panagbalbaliw a kasupiat ti Estonia kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat
- ^ Pechory babaen ti panagturay ti Rusia
- ^ Estoniano a Republika. Opisial a sapot a pagsaadan iti Republika iti Estonia (iti Estoniano)
- Estonia
- Dagiti Baltiko nga estado
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Akin-amianan nga Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1918
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Apay a pakaseknan dagiti kabusor ni Jesus ti panangbuggo iti ima?
Daytoy ket maysa laeng kadagiti banag nga impabasol dagiti bumusbusor ken Jesus ken kadagiti adalanna. Karaman iti Linteg a naited ken Moises dagiti bilin a mainaig iti panagdalus iti rugit a rummuar iti bagi, kukutel, ken panangasikaso iti bangkay ti tao ken animal. Adda met dagiti bilin maipapan iti panangikkat iti rugit. Maaramid daytoy babaen ti panagdaton, panagbuggo, wenno panangwarsi iti danum.—Lev., kap. 11-15; Num., kap. 19.
Pinalawa dagiti rabbi a Judio ti tunggal detalye dagitoy a linteg. Sigun iti maysa a libro, amin a pakaigapuan ti rugit ket masapul a “mausisa no kasano a maala, mayakar, no ania dagiti alikamen ken bambanag a mabalin a marugitan, ken siempre, dagiti pamay-an ken maaramid tapno agbalin a nadalus.”
Dinamag dagiti kabusor ni Jesus: “Apay a dagiti adalam saanda nga agbibiag mayannurot iti tradision dagiti tattao kadagidi nagkauna a tiempo, no di ket manganda a natulawan [wenno, narugit] dagiti imada?” (Mar. 7:5) Saan a tuktukoyen dagitoy a relihioso a kabusor a saan a nasayaat iti salun-at ti mangan a saan a nabugguan ti ima. Kaugalian dagiti rabbi a bugguan iti danum ti imada sakbay a manganda. Innayon ti libro: “Mapagsusupiatan met no ania a pagkargaan ti mausar a pagibukbok iti danum, ania a danum ti mausar, asino ti mangibukbok, ken agingga iti ania a paset ti ima ti mabugguan iti danum.”
Simple laeng ti imbaga ni Jesus kadagitoy nga inaramid ti tao a linteg. Kinunana kadagiti Judio a lider ti relihion idi umuna a siglo: “Ni Isaias mayanatup a nagipadto maipapan kadakayo a managinsisingpet, kas iti adda a naisurat, ‘Daytoy nga ili dayawennak kadagiti bibigda, ngem dagiti pusoda adayo kaniak [ni Jehova]. Kinaubbaw nga agtultuloyda nga agdaydayaw kaniak, agsipud ta isuroda kas doktrina ti bilbilin dagiti tattao.’ Ta baybay-anyo ti bilin ti Dios, salsalimetmetanyo a sititibker ti tradision dagiti tattao.”—Mar. 7:6-8.


text:
Kalilangan, Bukidnon
Ti Kalilangan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kalilangan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Bangbang
- Baborawon
- Canituan
- Kibaning
- Kinura
- Lampanusan
- Maca-opao
- Malinao
- Pamotolon (Pamotdon)
- Poblacion
- Public
- Ninoy Aquino
- San Vicente Ferrer
- West Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Panagbirok
Nangrugi ti Panagbirok
Iti Domingo, Abril 1, 1945, simmangpet iti Ciudad Trujillo (Santo Domingo itan) a kabesera ti Dominican Republic dagiti nagturpos iti Gilead a da Lennart ken Virginia Johnson. Kas kaunaan a Saksi iti pagilian, sumsumrekda iti lugar a ti pakasaritaanna ket napno iti panagdadangadang ken panagrigrigat. * “Daytoy ti agpaypayso a teritoria ti payunir,” kuna ti 1946 a Yearbook, “ta masapul a mangrugi dagitoy a Gileadite iti awan.” Panunotem laengen: Awan ti sanga nga opisina, awan ti Kingdom Hall, ken awan ti kongregasion. Awan ti am-ammo dagiti misionero iti pagilian, bassit la ti ammoda iti Espaniol, ken awan pagtaengan wenno aniaman nga alikamenda. Ania ngaruden ti aramidenda?
“Nagdaguskami iti Victoria Hotel. Lima a doliar ti pagbayadmi kada aldaw, agraman makan,” kinuna ni Lennart. “Nairugimi ti umuna a panangyadal iti Biblia iti dayta met la a malem. Kastoy ti napasamak: Dua a babbai a taga-Dominican Republic a nayadalanmi idi iti Biblia idiay Brooklyn ti nangted kadagiti nagan dagiti kabagian ken am-ammoda. Maysa kadakuada ni Dr. Green. Binisitami ket naam-ammomi pay ti kaarrubana a ni Moses Rollins. Idi naammuanda no kasano a naalami ti nagan ken adresda, dimngegda a naimbag iti mensahe ti Pagarian ket nakipagadalda iti Biblia. Idi agangay, nagbalin ni Moses a kaunaan nga agibumbunannag iti Pagarian iti pagilian.”
Simmangpet ti uppat pay a misionero idi rugrugi ti Hunio 1945. Di nagbayag, nakaipaimada iti adu a literatura ken nakairugida iti adu a panangyadal iti Biblia. Iti Oktubre iti dayta a tawen, nakita dagiti misionero a kasapulanen ti lugar a paggigimongan. Gapuna, pinagbalinda a temporario a Kingdom Hall ti salas ken kosina ti pagtaengan dagiti misionero. Agingga iti 40 ti makigimgimong idi.
Maysa kadagiti immuna a nangipangag iti kinapudno ket ni Pablo Bruzaud, a pagaammo ti amin kas Palé. Adda bukodna a bus nga agbibiahe manipud Santiago agingga iti Ciudad Trujillo, isu a masansan a makapan iti kabesera. Naminsan, adda nakasarita ni Palé a Saksi iti Ciudad Trujillo. Inawatna ti libro a “The Truth Shall Make You Free” ket inaldaw a nakipagadal iti Biblia kadakuada. Di nagbayag, mangaskasaban ni Palé a kadua dagiti misionero ken ilugluganna ida. Idi agangay, naam-ammona ni Lennart Johnson ket nagbiaheda manipud Ciudad Trujillo agingga iti Santiago, a limmasatda iti kabambantayan agingga iti ili ti Puerto Plata nga adda iti igid ti baybay. Binisitada sadiay ti maysa a grupo dagiti interesado a nagsurat iti sangalubongan a hedkuarter iti Brooklyn, New York, tapno agkiddaw iti impormasion.
Bimmisita da Brother Knorr ken Brother Franz
Idi Marso 1946, bimmisita iti Dominican Republic da Nathan Knorr ken Frederick Franz manipud iti sangalubongan a hedkuarter. Makapagagar idi dayta nga ibibisita. Malaksid kadagiti kakabsat, adda 75 nga interesado a dimngeg iti palawag ni Brother Knorr. Iti ibibisitada, inyurnos ni Brother Knorr ti pannakabuangay ti sanga nga opisina iti Dominican Republic.
Adu pay a misionero ti simmangpet, ket iti ngudo ti 1946 a tawen serbisio, addan 28 nga agibumbunannag iti pagilian. Gapu ta mangrugrugi pay laeng a maikasaba ti naimbag a damag iti daytoy a pagilian, adu a rabii nga insagsagana dagiti misionero ti detalyado a mapa ti teritoria tapno masigurado a naurnos ken naan-anay ti panangasaba.
Nagsaknap ti Trabaho
Idi 1947, nasuroken a 59 nga agibumbunannag ti makiramraman iti trabaho a panangasaba. Iti dayta met la a tawen, nayakar iti Dominican Republic dagiti sumagmamano a misionero nga agserserbi idi iti Cuba. Da Roy ken Juanita Brandt ti dua kadakuada. Nadutokan ni Brother Brandt kas adipen ti sangay ken nagtultuloy iti dayta a pribilehio iti sangapulo a tawen.
Iti ngudo ti 1948 a tawen serbisio, agarup 110 nga agibumbunannag ti mangaskasaban iti naimbag a damag a kadua dagiti nagagaget a misionero. Ngem di ipagpagarup dagidiay a nareregta a manangaskasaba a mapaspasungadanen dagiti nakaro a pakarigatan.
^ par. 1 Maiwarwarasen iti Dominican Republic dagiti literatura ti Watch Tower sipud pay idi 1932. Ngem idi laeng 1945 a nangrugi ti personal a pannakaisuro dagiti interesado idi simmangpet dagiti agassawa a Johnson.


text:
Kroasia
Ti Kroasia (i/kroʊˈeɪʃə/ kroh-AY-shə; Kroata: Hrvatska panangibalikas [xř̩ʋaːtskaː]), opisial a kas ti Republika ti Kroasia (Kroata: Republika Hrvatska Hr-Republika Hrvatska.oga (tulong·paammo)), ket maysa a unitario a demokrata a parlamentario a republika idiay Europa, idiay nagsasabtan iti Tengnga nga Europa, ti Balkanes, ken ti Mediteraneo. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Zagreb. Daytoy a pagilian ket nabingbingay kadagiti 20 a probinsia ken ti siudad ti Zagreb. Naisakupan ti Kroasia ti 56,594 kuadrado kilometro (21,851 sq mi) ken addaan ti naidumaduma, a kaaduan a kontinental ken dagiti Mediteraneo a klima. Ti aplaya ti Baybay Adriatiko ti Kroasia ket nagbukel ti ad-adu ngem maysa a ribo nga is-isla. Ti populasion iti daytoy a pagilian ket 4.29 a riwriw, a kaaduan ket dagiti Kroata, nga addan ti kaaduan a denominasion ti relihion a Romano Katolisismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "Human Development Report 2011" (PDF). United Nations. 2011. Naala idi 27 Nobiembre 2011.
- Kroasia
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANANGPADAKKEL ITI ANNAK
No Agalboroto ti Anakmo
TI PROBLEMA
No masuron ti dua ti tawenna nga anakmo, agrungaab, agdabugdabog, ken agdadael. Pampanunotem: ‘Normal kadi ti anakko? Agalboroto kadi gapu ta adda naaramidak a kamali? Agbalbaliwto pay ngata?’
Kabaelam a tulongan nga agbalbaliw ti dua ti tawenna nga anakmo. Ngem ammuem nga umuna no apay nga agalboroto.
DAGITI MAKAGAPU
Saan pay nga ammo dagiti ubbing no kasano a kontrolen ti emosionda isu a pasaray agalborotoda. Ngem adda pay dadduma a rason.
Panunotem ti panagbalbaliw a mapasaran ti maysa nga ubing no agduan ti tawenna. Sipud idi nayanak, as-asikasuen dagiti nagannakna ti amin a kasapulanna. Kas pagarigan no agsangit, darasenda nga asikasuen. ‘Masakit kadi? Masapul kadi a pasusuen? apro-aprosan? sukatan ti diaper-na?’ Aramiden dagiti nagannak ti amin tapno sumardeng nga agsangit. Maitutop met ketdi dayta ta naan-anay a nakadepende ti maladaga kadakuada.
Ngem no agduan ti tawenna, madlawnan nga in-inut a saanen nga ar-aramiden dagiti nagannakna ti amin a kayatna. Kinapudnona, imbes nga itedda dagiti kayatna, namnamaenda nga agtulnog kadagiti kayatda. Sabali itan ti kasasaad ngem di maakseptar dayta ti ubing isu nga agriri. Nalabit ipakitana dayta babaen ti panagalborotona.
Inton agangay, kadawyanna a maawatannanto met laeng a saan la a para aywanna dagiti nagannakna no di ket mannursurona pay ida. Bareng maamirisna met a rebbengenna ti ‘agtulnog kadagiti nagannakna.’ (Colosas 3:20) Kabayatanna, mabalin a subokenna no sadino ti pagpatinggaan ti aanusan ti dadakkelna babaen ti agsasaruno a panagalborotona.
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Agbalinka a mannakaawat. Saan pay nga adulto ti anakmo. Dina pay unay ammo a kontrolen ti emosionna isu a mabalin nga agalboroto no masuron. Padasem a tarusan ti kaririknana.—Prinsipio ti Biblia: 1 Corinto 13:11.
Agtalinaedka a kalmado. No agalboroto ti anakmo, saan a makatulong ti panagungetmo. Agingga a posible, dimo pampansinen ti panagalborotona ken dika agpaapekto iti dayta. Makapagtalinaedka a kalmado no laglagipem dagiti makagapu nga agalboroto.—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 19:11.
Agtalinaedka a natibker. No pagustuam ti aniaman a kayat ti anakmo, posible nga agalboroto manen inton adda manen sabali a kayatna. Sikakalma nga ipakitam a paypaysuem ti imbagam.—Prinsipio ti Biblia: Mateo 5:37.
Makapagtalinaedka a kalmado no laglagipem dagiti makagapu nga agalboroto
Agan-anuska. Dimo namnamaen nga insigida a mapukaw ti ugalina a panagalboroto, nangruna no nairuamen a kanayon nga itedmo dagiti kayatna no aramidenna dayta. Ngem no umiso ken di agbaliwbaliw ti reaksionmo, nalabit in-inut a maisardengnanto dayta. Kuna ti Biblia: “Ti ayat mabayag-panagituredna.”—1 Corinto 13:4.
Padasem met dagitoy:
No mangrugin nga agalboroto ti anakmo, arakupem (no posible) ken lapdam nga aggulagol a di masaktan. Dimo bugbugkawan. Urayem nga agkalma. Inton agangay, maamirisna nga awan maganabna no agalboroto.
Mangilatangka iti lugar a pangipanam iti anakmo no agalboroto. Ibagam a sa la makaruar no nagkalman, samo panawanen.
Yadayom no agalboroto iti sango ti adu a tattao. Dimo pagustuan ti kayatna gapu laeng ta adu ti kumitkita. No ngamin pagustuam, panunotenna a maalana ti aniaman a kayatna no agalboroto.


text:
Plantilia:Dagiti departamento ti Colombia
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ikabil ti plantilia {{Dagiti departamento ti Colombia}} iti baba ti artikulo.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Dagiti departamento ti Colombia |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Dagiti departamento ti Colombia |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Dagiti departamento ti Colombia |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Capas, Tarlac
Ti Capas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Capas ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Aranguren
- Bueno
- Cristo Rey
- Cubcub (Poblacion)
- Cutcut 1st
- Cutcut 2nd
- Dolores
- Estrada (Calingcuan)
- Lawy
- Manga
- Manlapig
- Maruglu
- O'Donnell
- Santa Juliana
- Santa Lucia
- Santa Rita
- Santo Domingo 1st
- Santo Domingo 2nd
- Santo Rosario
- Talaga
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tarlac". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Ipakita kadi dagiti sasao ni Jesus iti Mateo 19:10-12 a dagidiay nangikeddeng a di mangasawa ket naikkan iti namilagruan a sagut a kinaawan asawa?
Usigentayo ti makagapu no apay a nadakamat ni Jesus ti maipapan iti kinaawan asawa. Idi nagdamag kenkuana dagiti Fariseo maipapan iti diborsio, imbatadna ti pagalagadan ni Jehova mainaig iti panagasawa. Ipalubos ti Linteg a mangaramid ti lalaki iti kasuratan ti diborsio iti asawana no adda naduktalanna a “banag a di natakneng” ken baketna, nupay saan a kasta ti pagalagadan idi damo. (Deut. 24:1, 2) Kalpasanna, kinuna ni Jesus: “Siasinoman a mangidiborsio iti asawana a babai, malaksid no maibatay iti pannakiabig, ket mangasawa iti sabali makaaramid iti pannakikamalala.”—Mat. 19:3-9.
Idi nangngeg daytoy dagiti adalan, kinunada: “No kasta ti kasasaad ti maysa a lalaki iti asawana, saan a maibalakad a mangasawa.” Kinuna ni Jesus: “Saan nga amin a tattao maiwayaanda daytoy a sao, no di laeng dagidiay addaan iti sagut. Ta adda dagiti eunuko a nayanak a kasta manipud iti aanakan ti inada, ket adda dagiti eunuko a napagbalin a eunuko babaen kadagiti tattao, ket adda dagiti eunuko a namagbalin iti bagbagida a eunuko maigapu iti pagarian ti langlangit. Ti makaiwaya iti dayta iwayaanna koma dayta.”—Mat. 19:10-12.
Dagiti talaga a eunuko ket nayanak nga addaan kadagiti depekto wenno nagbalinda a kasta gapu ta naaksidenteda wenno adda naikkat a paset ti bagida. Ngem adda met dagidiay boluntario a nagbalin a eunuko. Nupay mabalinda ti mangasawa, minedmedanda ti bagida ket nagtalinaedda nga awanan asawa “maigapu iti pagarian ti langlangit.” Kas ken Jesus, pinilida ti saan a mangasawa tapno ad-adda a maipamaysada ti agserbi para iti Pagarian. Saanda a nayanak nga addaan iti sagut a kinaawan asawa ken saan met a naited dayta kadakuada. Imbes ketdi, inwayaanda dayta. Kayatna a sawen, inkeddengda nga aprobetsaren daytoy a sagut.
Maibatay iti kinuna ni Jesus, inlawlawag ni apostol Pablo a nupay awaten ti Dios ti panagserbi ti amin a Kristiano—awanan man wenno addaan iti asawa— ‘naim-imbag ti maaramidan’ dagidiay ‘nangikeddeng iti pusoda’ a dida makiasawa. Kasano a kasta? Dagiti naasawaan bingayenda ti tiempo ken pigsada tapno maay-ayo ken maaywananda ti asawada. Ngem dagiti awanan asawa a Kristiano mabalinda nga ipamaysa ti agserbi iti Apo nga awan ti kasta nga obligasionda. Ibilangda ti kasta a kasasaad kas “sagut” manipud iti Dios.—1 Cor. 7:7, 32-38.
Gapuna, awan ibaga kadatayo ti Kasuratan a namilagruan a sagut a kinaawan asawa a maited iti maysa a Kristiano. Imbes ketdi, ikeddeng dayta ti indibidual babaen ti panagtalinaedna nga awanan asawa tapno maipamaysana dagiti interes ti Pagarian nga awan ti pakasingaanna. Dayta ti makagapu no apay nga inkeddeng ti dadduma ti agtalinaed a di naasawaan, ket suportaran koma ida ti sabsabali iti kasta a desisionda.


text:
Enero 23-29
ISAIAS 38-42
Kanta 78 ken Kararag
Panglukat a Sasao (3 min. wenno awan pay)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
“Mangted ni Jehova iti Bileg iti Daydiay Nabannog”: (10 min.)
Isa 40:25, 26—Ni Jehova ti Gubuayan ti amin a dinamiko nga enerhia (ip-1 409-411 ¶23-25)
Isa 40:27, 28—Makitkita ni Jehova dagiti pakarigatan nga ib-ibturantayo ken dagiti kinaawan hustisia a pakaipaspasanguantayo (ip-1 413 ¶27)
Isa 40:29-31—Mangted ni Jehova iti bileg kadagiti agtaltalek kenkuana (ip-1 413-415 ¶29-31)
-
Panagkali iti Naespirituan a Gameng: (8 min.)
Isa 38:17—Iti ania a pamay-an nga ipuruak ni Jehova iti likudanna dagiti basoltayo? (w03 7/1 17-18 ¶17)
Isa 42:3—Kasano a natungpal daytoy a padto ken Jesus? (w15 2/15 8 ¶13)
Ania ti maadalko iti panagbasa iti Biblia ita a lawas maipapan ken Jehova?
Ania dagiti punto iti panagbasa iti Biblia ita a lawas a mausarko iti ministerio?
-
Panagbasa iti Biblia: (4 min. wenno awan pay) Isa 40:6-17
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
Damo a Pannakisarita: (2 min. wenno awan pay) lc—Mangibati iti pagsaritaan para iti panagsarungkar.
Panagsarungkar: (4 min. wenno awan pay) lc—Mangibati iti pagsaritaan iti sumaganad a panagsarungkar.
Panangyadal iti Biblia: (6 min. wenno awan pay) lv 38-39 ¶6-7—Ipakita no kasano a danonen ti puso ti iyad-adalan.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Kanta 68
“Diyo Liplipatan nga Ikararagan Dagiti Maidaddadanes a Kristiano”: (15 min.) Pagsasaritaan. Irugi babaen iti panangipabuya iti video a Naulit a Pannakabista Dagiti Saksi ni Jehova Idiay Taganrog—Kaano nga Agpatingga ti Kinaawan Hustisia?
Panagadal ti Kongregasion iti Biblia: (30 min.) kr kap. 7 ¶10-18, ti kahon a “Dagiti Programa iti WBBR,” ken ti kahon a “Nakallalagip a Kombension”
Repaso ken Dagiti Maadal iti Sumaruno a Lawas (3 min.)
Kanta 9 ken Kararag


text:
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS | JOB 6-10
Impeksa ni Matalek a Job ti Napalalo a Ladingitna
Nagbalin ni Job a napanglaw, natayan, ken nagsakit iti nakaro, ngem nagtalinaed a matalek. Isu a pinadas ni Satanas nga upayen tapno mapukawna ti kinamatalekna. Simmangpet ti tallo a ‘kakaduana.’ Idi damo, nakipagriknada ngem pammarang laeng. Kalpasanna, pito nga aldaw a nakipagtugawda ken Job nga awan man la ti naisaoda a pangliwliwa. Sinaruno dayta ti pammadakes ken nasakit nga akusasionda.
Nagtalinaed ni Job a nasungdo ken ni Jehova iti laksid ti nakaro a pannakaparigatna
Naaddaan ni Job iti di umiso a panangmatmat gapu iti nakaro a ladingit. Impapanna a saan a maseknan ti Dios no agtalinaed a matalek
Gapu iti pannakaupayna, saan nga inkabilangan ni Job ti dadduma a posible a rason no apay nga agrigrigat
Nupay nakaro ti ladingitna, imbagbaga latta ni Job kadagiti mangpadpadakes kenkuana ti maipapan iti panagayatna ken Jehova


text:
2005
Ti 2005 ket maysa a gagangay a tawen mangrugi iti Sabado kas mayannurot iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 7 - 2005 - Napartuat ti Wikipedia iti pagsasao nga Ilokano idi Oktubre 7.[1][2]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 2 – Papa Juan Pablo II (naipasngay 1920)
- Hunio 6 – Anne Bancroft, Amerikana nga aktres (naipasngay 1931)
Daytoy a tawen ket napili a:[urnosen | urnosen ti taudan]
- World Year Of Physics 2005 ti International Union of Pure and Applied Physics
- Sangalubongan a tawen iti Microcredit ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
- Sangalubongan a tawen iti Ayayam ken Physical Education ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian
- Tawen dagiti boluntario ni Gordon Brown, Chancellor of the Exchequer ti UK
- Tawen iti Eucharist ni Papa Juan Pablo II
- Tawen ti pinagadal iti Foreign Language ti Kongreso ti Estados Unidos
- Tawen dagiti Beterano ti Kanada


text:
Eritrea
Ti Eritrea (/ˌɛrɨˈtreɪ.ə/ wenno /ˌɛrɨˈtriːə/;[7] Tigrinya: ኤርትራ ʾErtrā ; Arabiko: إرتريا Iritriyā), opisial nga iti Estado ti Eritrea,[8] ket pagilian idiay Sara ti Aprika. Ti kapitoliona daytoy ket ti Asmara ken nabeddengan babaen ti Sudan iti laud, ti Etiopia iti abagatan, ken ti Djibouti iti abagatan a daya. Ti akin-amianan a daya ken akindaya a paspaset ti Eritrea ket addaan iti nawatiwat nga aplaya iti igid ti Baybay Nalabbasit iti ballasiw manipud ti Saudi Arabia ken Yemen. Ti pagilian ket addaan iti dagup ti kalawa iti agarup a 117,600 km2 (45,406 sq mi), ken iramanna ti Purpuro ti Dahlak ken dagiti nadumaduma nga Is-isla ti Hanish. Ti naganna nga Eritrea ket naibatay iti Taga-ugma a Griego a nagan para iti Baybay Nalabbasit (Ἐpuθpὰ Θάλaσσa Eruthra Thalassa), nga immuna a naampon para iti Italiano nga Eritrea idi 1890.
Ti Eritrea ket muti-etniko a pagilian ken adda kadagiti siam a mabigbig a grupgrupo ti etniko. Daytoy ket addaan iti agarup nga innem a riwriw nga agnanaed. Kaaduan kadagiti agnanaed ket makasao kadagiti pagsasao nga Apro-Asiatiko ken mabalin a dagiti sanga ti Semitiko wenno Kushitiko. Kadagitoy a komunidad, ti tattao a Tigray-Tigrinya ket mangaramid ti agarup a 55% iti populasion, nga iti met tattao Tigre ket mangbukel ti agarup a 30% kadagiti agnanaed. Iti pay maipatinayon, adda met dagiti bilang ti etniko a minoridad ti Nilotiko nga agsasao iti Nilo-Sahara. Kaaduan ti tattao iti teritorio ket agraraemda iti Kristianidad wenno Islam.[2]
Ti Pagarian ti Aksum a mangsakop iti kaaduan iti moderno nga aldaw nga Eritrea ken akin-amianan nga Etiopia, ket mabalin a rimmang-ay idi immuna wenno maikadua a sigsiglo[9][10] ken nagampon iti Kristianidad babaen idi naparukma ti Ehipto idi panawen ti Islam.[11] Idi mediebal a panpanawen, kaaduan ti Eritrea ket natnag babaen ti Pagarian ti Medri Bahri ken adda met ti basbassit a rehion a kas paset ti Republika ti Hamasien. Ti pannakapartuat ti moderno nga aldaw nga Eritrea ket nagresultaan dagiti nawaya a pagarian ken dagiti nadumaduma a basalo nga estado iti imperio ti Etiopia ken ti Imperio nga Otomano ken kanungpalan a nagresultaan ti pannakaporma iti Italiano nga Eritrea. Idi 1947 ti Eritrea ket nagbalin a paset ti pederasion ti Etiopia, ti Pederasion ti Etiopia ken Eritrea. Ti simmarsaruno a pannakaikapetna iti Etiopia ket nakaiturongan iti Gubat ti Wayawaya ti Eritrea ken nakatungpalan iti pannakawayawaya ti Eritrea kalpasan ti reperendum idi Abril 1993. Nagtultuloy dagiti panagriringgor a nagbaetan ti Eritrea ken Ethiopia a nakaiturongan ti Gubat ti Eritrea–Etiopia idi 1998–2000 ken dagiti dadduma pay a pannakilablaban iti Djibouti ken Etiopia.
Ti Eritrea ket kameng ti Kappon ti Aprika, ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti IGAD, aken maysa nga agpalpaliiw iti Liga ti Arabo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Hailemariam, Chefena; Kroon, Sjaak; Walters, Joel (1999). "Multilingualism and Nation Building: Language and Education in Eritrea" (PDF). Journal of Multilingual and Multicultural Development. 20 (6): 474–493. doi:10.1080/01434639908666385. Naala idi 4 Abril 2012.
- ^ a b c d Eritrea a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- ^ CIA – Eritrea – Etniko a grupgrupo. Cia.gov. Naala idi 25 Hunio 2012.
- ^ a b "Eritrea". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 1 Oktubre 2014.
- ^ a b "Eritrea". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 1 Oktubre 2014.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Merriam-Webster Online". Merriam-webster.com. 25 Abril 2007. Naala idi 2 Mayo 2010.
- ^ ISO 3166-1 Newsletter VI-13 International Organization for Standardization
- ^ Munro-Hay, Stuart (1991) Aksum: An African Civilization of Late Antiquity. Edinburgh: University Press, p. 57 ISBN 0-7486-0106-6.
- ^ Henze, Paul B. (2005) Layers of Time: A History of Ethiopia, ISBN 1-85065-522-7.
- ^ Aksumite Ethiopia. Workmall.com (24 Marso 2007). Naal aidi 3 Marso 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Eritrea iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Eritrea manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Ministro ti Pakaammo ti Eritrea
- Eritrea a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Kitaen ti Eritrea iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Eritrea
- Eritrea
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Nalabbasit
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Sara ti Aprika
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti agmaymaysa a partido nga estado
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1993
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko


text:
1982
Ti 1982 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 6 – Eddie Redmayne, Ingles nga aktor
- Enero 9 – Katerina, Dukesa ti Cambridge, Briton a prinsesa ken asawa ni Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge
- Enero 25 – Noemi, ket maysa a kumakanta manipud idiay Italia
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 12 – Niño Canaleta, basketbolista a Filipino
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 8 – Marjorie Estiano, Brasiliana nga aktres ken kumakanta
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 21 – Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge, Briton a prinsipe ken asawa ni Katerina, Dukesa ti Cambridge
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 30 – Elisha Cuthbert, Kanadiana nga aktres
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 2 – Britney Spears, aktres ken kumakanta manipud idiay Estados Unidos
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 18 – Huang Xianfan, Insik a mannurat (naipasngay 1899)
- Agosto 12 – Henry Fonda, Amerikano nga aktor (naipasngay 1905)
- Agosto 29 – Ingrid Bergman, Sueko nga aktres (naipasngay 1915)
- Septiembre 14 – Grace Kelly, Amerikana nga aktres ken Prinsesa ti Monaco (naipasngay 1929)


text:
James K. Polk
Ni James Knox Polk ( /ˈpoʊk/ "poke"; Nobiembre 2, 1795 – Hunio 15, 1849) ket isu idi ti maika-11 a Presidente iti Estados Unidos (1845–1849). Ni Polk ket naipasngay idiay Kondado ti Mecklenburg, North Carolina.[1] Isu ket nagtaeng ken nangirepresenta pay ti Tennessee. Isu ket maysa a Demokratiko, ni Polk ket nagserbi a kas ti maika-17 a Tagabitla iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos (1835–1839) ken Gobernador iti Tennessee (1839–1841). Ni Polk ket isu ti surpresa a (nangisit a kabali) kandidato para iti presidente idi 1844, nga inabakna ni Henry Clay iti kasuppiatna a Partido Whig babaen ti panagikarina a mangikapet ti Texas. Ni Polk ket daulo idi ti Jacksoniano a Demokrasia iti panawen ti Maikadua a Partido a Sistema.
Ni Polk ket isu ti naudi a napigsa a sakbay ti Sibil a Gubat a presidente, ken isu ti kaasapaan nga adda dagiti nabati a naala a retrato idi agdama a nagtaken ti opisina. Isu ket naamammoan para iti panagbalballigina iti ganganaet a panakibiang. Isu ket nangipangta ti gubat iti Britania iti kapanggepana a banag no sino ti agtagikua ti Pagilian ti Oregon, ngem nagsanod met laeng ken nakbinningbingay ti panagtagikua iti daytoy a rehion iti Britania. Idi linikudan ti Mehiko ti panagikapet ti Amerika ti Texas, ni Polk ket nangidaulo iti puro a panagballigi iti Mehikano-Amerikano a Gubat, a daytoy ket nakaited ti Estados Unidos kadagiti kaaduan ken agdama a Abagatan a laud. Isu ket nagtalged ti panakaipasa iti Walker taripa iti 1846, nga adda kadagit nababa a gatad a nagpaayat iti patnengna nga Abagatan, ken isu ket nangipatakder ti panguartaan a sistema a nagpaut aginggana idi 1913.
Ni Polk ket namatmati a ti panaglukat iti Akademia ti Marina E.U. ken ti Smithsonian Institution, ti panangrugi para iti Washington a Monumento, ken ti panakairuar kadagiti immuna a selio idiay Estados Unidos.
Isu ket nagikari nga agserbi laeng iti maysa a termino ken saan a timmaray a mapabutosan manen. Isu ket pimmusay iti bayabgubong idi ti tallo a bulan a pannakalpas ti terminona.
Dagiti eskolar ket kinaykayatda nga inranggo iti listaan dagiti kalatakan a presidente para iti abilidadna nga agidisso kadagiti panungpalan ken ti panaggun-odna iti amin. Ni Polk tinawtawagan a ti "di amammo unay a naibanagan presidente"[2] iti Estados Unidos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Knox Polk manipud ti PresidentialAvenue.com
- ^ Ti Nataliwaywayan a Presidente manipud ti TheDailyBeast.com