text:
Winston Churchill
Ni Winston Leonard Spencer-Churchill (30 Nobiembre 1874 – 24 Enero 1965) ket maysa idi a Britaniko a politiko nga isu idi ti Kangrunaan a Minstro ti Nagkaykaysa a pagarian manipud idi 1940 aginggana idi 1945 ken idi manen 1951 aginggana idi 1955. Isuket kaaduan a naikedkeddeng a kas maysa kadagiti kalatakan a daulo iti panawen ti pannakigubat iti maika-20 a siglo, Ni Churchill ket maysa pay idi nga opisial iti Britaniko a Buyot, historiador, mannurat, ken maysa nga artista. Isu laeng ti Britaniko a Kangrunaan a Ministro a nagungunaan ti Premio Nobel iti lIteratura, ken isu pay ti immuna a tao a naaramid a kas maysa a Honorario nga Umili iti Estados Unidos.
Ni Churchill ket naipasngaay idi iti aristokratiko a pamilia dagiti Duke ti Marlborough, ti sanga ti pamilia Spencer. Ti amana, ni Apo Randolph Churchill, ket maysa idi a karismatiko a politiko a nagserbi a kas Kanselor ti Exchequer; ti inana, ni Jennie Jerome, ket Amerikana a socialite. Kas ubing nga opisial ti buyot, nakakita ti aksion idiay Britaniko nga India, ti Sudan, ken ti Maiakdua a Gubat ti Boer. Isu ket nakagun-od iti kadayeg a kas mannurat iti gubat ken nagsurat kadagiti a maipanggep kadagiti kampaniana.
Isu ket adda idi iti sanguanan ti politika para kadagiti limapulo a tawen, isu ket nagtengngel kadagiti adu a puesto ti politika ken gabinete. Sakbay ti Umuna a Gubat ti Sangalubongan, isu ket nagserbi a kas Presidente ti Opisina ken Panagtagilako, Sekretario ti Balay, ken Umuna nga Apo ti Admiralidad a kas paset ti 1905–1915|Liberal a gobierno ni Asquith's . Idi las-ud ti gubat, isu ket nagtultuloy a kas Umuna nga Apo ti Admiralidad aginggana ti nadidigra a Kampania ti Gallipoli a nagtaudan ti ipapanawna iti gobiernot. Isu ket nabiit bassit a nagtuloy iti aktibo a serbisiona iti buyot iti Akinlaud a Sanguanan a kas komander ti maika-6 a Batalion dagiti Pusilero ti Naarian nga Eskoses. Isu ket nagsubli iti gobierno a kas Ministro dagiti Munision, Sekretario ti Estado para iti Gubat, ken Sekretario ti Estado para iti Angin. Idi 1921–1922 ni Churchill ket nagserbi a kas Sekretario ti Estado para kadagiti Kolonia, kalpasanna ti Kanselor ti Exchequer iti Konserbatibo a gobierno ni Baldwin idi 1924–1929.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Winston Churchill". Integrated Authority File. Naala idi Abril 9, 2014.
- ^ a b http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119836090; data.bnf.fr; naala idi: Oktubre 10, 2015.
- ^ a b "Winston Leonard Spencer (Lord) Churchill"; RKDartists: 16810.
- ^ a b SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ a b Nationalencyklopedin; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ a b Find a Grave; naala idi: Oktubre 9, 2017; ID ti nangitaneman ti: 2194.
- ^ a b https://brockhaus.de/ecs/julex/article/churchill-winston-leonard; naala idi: Oktubre 9, 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Winston Churchill iti Wikimedia Commons
- Winston Churchill iti Curlie (iti Ingles)


c: text/html

text:
Laguna
Ti Laguna ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti CALABARZON iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Santa Cruz. Kabeddengna dagiti probinsia ti Rizal, Quezon, Batangas ken Cavite. Dandani linikmut ti Laguna ti sibubukel a Dan-aw Laguna, ti kadakkelan a dan-aw iti Filipinas. Naggapu ti nagan ti probinsia iti balikas nga Espaniol a "lago" a kayatna a sawen "dan-aw."
Am-ammo ti Laguna kas lugar (iti Calamba) a nakaipasngayan ni Jose Rizal, ti nailian a bannuar ti Filipinas. Nalatak met ti Laguna kas pagpaspasiaran dagiti turista gapu iti Dissuor Pagsanjan, ti Plaza ti Ili ti Pila, dagiti kinitikitan dagiti tattao iti Paete ken Pakil, ti napudot nga ubbog kadagiti bakras ti Bantay Makiling iti Los Baños ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Laguna iti 24 nga ili ken 6 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Biñan
- Siudad ti Cabuyao
- Siudad ti Calamba
- Siudad ti San Pablo
- Siudad ti San Pedro
- Siudad ti Santa Rosa
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "28 Hulio 1571: Ti petsa a panakabangon to Probinsia ti Laguna". Academia.edu.
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
IMMASIDEG ti maysa kadagiti ubbingko iti naminsan. Impulongna ti panagiyabog kano dagiti tagasabali a seksion ti basurada iti area-mi. Makapungtot unay ta saanda kano nga impangpangag idi ibagana nga akupenda ti inyabogda a basura.
Maawatak ti panagpungtotna. Kakaasida a mangmanmantinir iti kinadalus ken kinaurnos ti area a naikumit kadakuada nga agkakaadalan. Sa adda dita dagiti mangiranta payen a mangrugit laeng?
Kasta met ti nariknatayo nga umili idi rimmuar ti isyu iti basura a nagtaud pay iti sabali a pagilian. Adtoy nga agparparikuttayo iti no kasano a maidalimanek a naimbag ti basuratayo. Wenno no kasano a makerrasan ken di makaapekto daytoy iti salun-attayo. Ngem addada ketdin pagilian a nangiserrek iti basurada iti pagiliantayo!
Aniatayo, pagbasuraan?
Ti basura a nagtaud iti Canada, nagbalin nga eye-opener iti tunggal umili. Nagpadlaw dagiti nadumaduma nga organisasion kangrunaan dagiti mangtagtagiben iti nakaparsuaan. Impariknada ti saanda a panangkanunong kadaytoy a pannakaiserrek dagiti basura.
A nangriknaan met dagiti lider.
Naibilin a dagus ti pannakaisubli ti basura iti Canada. Ngem awan ti napasamak. Kaskasdi a nagtalinaed iti pagilian ti nasao a basura.
Naikkan ti konsiderasion ti Canada. Inultimatuman ni Pangulo Duterte. Iti naituding a panawen, masapul a mayawiden daytoy immayna indagumpo a rugit. âIdeklarak ti gubat (iti Canada), no saanda pay laeng a yawid ti basurada,â kasta man ti kunana.
Ita, addan ti 69 a container ti basura iti Subic ket madama nga agdalan iti fumigation, maysa a proseso a mapaasukan dagiti basura tapno saan nga agwaras dagiti organismo a mabalin a mangyeg iti sakit. Kalpasan kano daytoy, maibiahe a dagus dagiti basura. Nakikoordinar payen ti mismo a gobierno ti Canada para iti nadaras a pannakaisubli kadakuada dagiti basura.
Imbes nga iti pay laeng bulan ti Hunio ti pannakaibiahe dagitoy, kuna ti kaudian a damag kabayatan a masursurat daytoy, kadaytoy Mayo 30 kanon. Ta, ney, innem a tawen gayamen daytoy a basura iti pagilian!
Imbilin metten ni Duterte ti panagsubli dagiti ambassador-tayo idiay Canada a pinagawidna itay Abril gapu iti di panangipangpangag ti nasao a pagilian iti panangala daytoy iti basurana.
Pogi points ti gobierno daytoy. Ipakitana nga adda met bilegna a mangilaban iti kalintegan dagiti umilina. Saan nga agulimek lattan kadagiti nalawag a panangibaddek ti sabali a pagilian.
Ngem di pay naisubsubli ti nasao a basura, addadta manen dagiti basura ti South Korea. Sinaruno ti Australia. Sa ita, ti Hong Kong!
Pagbabasuraanda lattan ti pagilian, kasta?
Ania pay a pagilian ti sumaruno nga umay agibasura?
Iti kastoy a mapaspasamak, maitudo nga adda abut ti linteg ti pagilian. Signatories ti pagiliantayo iti makunkuna a Basel Convention. Nagtutulagan ditoy dagiti maseknan a pagilian iti Asia ti pannakapabassit wenno liklikan ti panagitambak kadagiti delikado a basura (hazardous waste) kadagiti developing countries.
Maitudo a maysa a rason no apay a napigsa ti pakinakem dagiti pagilian nga agiballeng iti basurada ditoy ti kinabassit ti multa no matiliwanda. Nasurok laeng a limapulo ribu a pisos ti tunggal container van.
Mano a tonelada a basura ti laonen ti kada container?
Ngem kuna ti maysa a dakkel a kompania ti semento iti pagilian a masapulda dagitoy makunkuna a municipal waste nga agtaud iti sabsabali a pagilian. Aramatenda a kas pagsungrod (fuel) iti panagaramidda iti produktoda. Isu kano nga aging-angkatda kadagitoy.
Mayat laeng no kasta. Maliklikan ti pannakausar dagiti dadduma a rekursos ti pagilian a mabalin a pagsungrod.
Ken nasayaat laeng no masigurado a municipal waste laeng dagitoy a kas kadagiti retaretaso a papel, plastik, karton ken saan a makadangran iti salun-at. Wenno saan a dagitay naglaon kadagiti makadangran a kemikal nga agserbi a sabidong iti daga ken kadandanuman ti pagilian.
Ngem ti dakkel a saludsod ditoy, iti kinaadu ti basura iti pagiliantayo, apay a di pay laeng ditoy ti pagangkatan ti nasao a kompania ken dagiti kapadana? Kanigid-kanawan a problema iti basura ti sangsanguen ti pagilian. Anian a nagimbag no dagitoy ti maproseso. Saanen a pakarikutan dagiti umappel a basura kadagiti kanal ken mangdadael kadagiti kadandanuman.
Agkurkurang ti maproseso iti pagilian, kuna ti nasao a kompania.
Nalawag ngarud a dagitoy a basuratayo, saan latta nga umno ti pannakaiwardasda tapno agbalin koma pagimbagan aglalo dagiti awan ti panggedanna.
No kasta koma ngarud, kitaen dagiti lider ti pannakaurnos, pannakaproseso dagitoy nga isu met ti maisuplay kadagiti agkasapulan a kompania. Malaksid a makissayan no di man masolbar ti parikut iti basura, dakkel pay a tulong kadagiti umili.
Segun kadagiti otoridad, talaga gayam nga aging-angkattayo kadagiti basura. Ngem dagitoy âtay makunkuna a recyclable waste.
Maiserrek dagitoy a basura iti pagilian ket kayuen dagiti umili dagiti mabalin pay a pagnumaran. Maurnong dagitoy a gatangen dagiti kompania nga agparpartuat kadagiti nadumaduma a partes dagiti aplayans ken gadgets.
Ngem masapul kadi pay nga iti sabali a pagilian ti pagtaudan dagitoy a basura?
Dagitoy a rason met ti gungundawayan ita dagiti ganggannaet a pagilian tapno maiserrekda dagiti basurada ditoy. A saan met a resaykabol kada makunkuna a municipal waste no di ket dagitay hazardous waste.
Kas koma ti basura a nagtaud iti Hong Kong. Naduktalan nga adda laokna daytoy nga e-waste wenno electronic waste.
Pagaammotayo a dagitoy nga electronic waste, addada wenno naaramidda kadagiti makasabidong a landok ken kemikal. Adda dita âtay arsenic, cadmium, lead, ken mercury. Amin dagitoy, napeggad iti salun-at. Makadangran pay kadgiti daga ken kadandanuman.
Iti Kamaynilaan, adda dagiti agbasbasura a pagaayatda ti agpuor kadagiti aplayans ken gadgets tapno laeng maalada ti ramen daytoy a bronse. Saanda nga ikankano dagiti maang-angotda a makasabidong a kemikal a kas kadagiti naagapad a naaramat iti pannakaaramid ti banag a pupuoranda.
Umab-abot ngamin ti P240 ti kada kilo dagiti makunkuna a second hand a bronse. Dakkel a banag para kadagiti marigrigat a pamilia.
Ngem apay ngamin kasta la unayen ti panagbirok dagiti ganggannaet a pagilian iti pagipananda kadagiti basurada?
Agkurkurangda iti espasio? Saanda a kayat a madadael ti lugarda iti basura laeng? Wenno ammoda nga ikalukag ti salun-atda?
Ania man kadagita ti rason, idi pay gayam ket addan importasion ti basura. Nagsasaganad la kadagitoy gapu iti panangserra ti pagilian a China iti ridawna kadagiti mayat nga agiballeng kadagiti basurada sadiay.
Gumangganar idi ti nasao a pagilian iti panagiserrek dagiti nadumaduma a pagilian iti basurada kadakuada. Ngem gapu ta rinekpannan ti ruangan, awan ti sabali a maaramidan dagiti nadumaduma a pagilian no di agsapul iti sabali a pagilian a pangitambakanda wenno mayat nga umawat iti basurada.
Ket gapu iti kinalukay ngata ti pagiliantayo, ditoyen ti napilida. Ta kas nakuna met laeng dagiti otoridad, dagiti makunkuna a developing countries, pakairamanan ti pagiliantayo, ti singkaduan a pagidagumpuan ti basura dagiti narang-ay a pagilian.
Sapay koma ngarud ta agtultuloy ti panagbantay dagiti otoridadtayo iti pannakaiserrek dagitoy nadumaduma a basura iti pagilian. aglalo kadagiti delikado iti salun-at. Ken isublida a dagus no maduktalan a hazardous waste dagitoy, sagudayen met laeng dayta ti linteg iti pagilian. Ti Bureau of Customs, mabalinna nga imandar a dagus ti pannakaisubli dagiti basura nga awanen ti adu pay a rekrekititos.
No pudno man met nga agkasapulan dagiti nadumaduma a kompania iti pagsungrod a basura iti panagaramidda kadagiti produktoda, kitaen koma ngarud daytoy ti gobierno kas tulbek iti pannakaipabassit ti basura iti pagilian.
Maipakat a naimbag dagiti linteg maipanggep iti umisu a panagibelleng iti basura. Adu nga ili kadagiti probinsia ti basta lattan maitambak iti makunkuna a landfill dagiti basurada. Awan ti mangkutkot a kas iti Payatas tapno makita pay dagiti mabalin a mapagnumaran. No maproseso dagitoy, total addada gayam kompania a makasapul, saan kadi a dakkel a tulong?
Datayo met nga umili, sursuruentayâ a naimbag ti mamaglalasin kadagiti basuratayo. Tunggal maysa, dakkel ti akemna iti isyu ti basura. Saan koma nga agbalin a bulsek ken tuleng.
Rugian iti bukod a pagtaengan. Di man matungpal dayta maikamkampania a zero waste, uray man laeng koma maikabassit ti basuratayo. Ken saan nga agbalin a kas kadagiti ubbing a no makakitatayo iti gundaway, kumporme met lattan ti pagiballengantayo kadagiti basuratayo.


text:
Sasao a Borneano
Ti sasao a Borneano ket dagiti heograpiko a grupo dagiti pamilia ti pagsasao nga Austronesio nga indihenio kadagiti isla ti Borneo ken Madagascar malaksid ti Ibaniko (Malayiko Dayak) ken dagiti dadduma a sasao a Malayiko. Awan ti bassit a rason iti panagpanunot a mangpormada iti heneolohiko a klado.
Dagiti linaon
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sasao a Borneano ket mangporma iti bilang dagiti naisangayan a sanga ti pamilia ti Austronesio.
Amianan a Borneano[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amianan a Borneano ket ti singasing 1991/2010 babaen ni Robert Blust a dagiti pamilia ti Amianan a daya a Sabahano, Abagatan a laud a Sabahano, Amianan a Sarawakano, ken Melanau–Kajang ket mangporma ti maysa nga eksklusibo a yunit.
- Amianan a daya a Sabahano (Banggi, Ida’an)
- Amianan a Sarawakano
- Melanau–Kajang (mairaman ti Rejang–Sajau)
- Abagatan a laud a Sabahano
Kayan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sasao a Kayan ket naisangayan a nailaksid manipud iti pamilia ti Amianan a Borneo babaen ni Robert Blust (1991).
Dayak Daga[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dayak Daga ket ti kaaduan ti sasao a Dayak malaksid ti Ibaniko.
Barito[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sasao a Barito ket addaan kadagiti sapasap a langa gapu ti napaut a pannakaiyasideg. Isuda amin a maipanda kadagiti uppat a pamilia:
- Daya a Barito (mairaman ti Malagasi)
- Laud a Barito
- Mahakam
- Sama–Bajaw (segun kenni Blust 2006)
Nalatlatak nga Amianan a Borneo[urnosen | urnosen ti taudan]
Insingasing ni Smith (2017)[5] ti maysa a grupo ti Nalatlatak nga Amianan a Borneo nga aglaon kadagiti lima a sanga, ti Amianan a Borneo, Tengnga a Sarawak, Kayaniko, Dayak Daga, ken Malayiko. Inkeddeng ni Smith ti pannakaisilpo a Nalatlatak a Barito a kas kabasat iti, ngem saan a parte, ti grupo ti Nalatlatak nga Amianan a Borneo.
- Amianan a Borneo
- Tengnga a Sarawak
- Kayaniko
- Dayak Daga
- Malayiko
Naisingasing a subestrato[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun kenni Roger Blench (2010),[6] ti sasao nga Austroasiatiko ket naisasaoda idi idiay Borneo. Dinakamat ni Blench a ti taudan dagiti balikas ti bokabulario ti Austroasiatiko iti moderno nga aldaw a sangsanga ti Borneano a kas ti Dayak Daga (Bidayuh, Dayak Bakatiq, kdpy.), Dusuniko (Tengnga a Dusun, Bisaya, kdpy.), Kayan, ken Kenyah, nga inota ti pannakaipada iti sasao nga Asliano ti peninsular a Malaysia. Kas adu pay nga ebidensia para iti singasingna, dinakamat pay ni Blench ti etnograpiko nga ebidensia a kas dagiti instrumento ti musika idiay Borneo a sapasap a nagbibingay dagiti grupo nga agsasao iti Austroasiatiko idiay nangruna a daga ti Abagatan a daya nga Asia.
Tinunton ni Blench (2010) a dagiti porma ti leksiko a nagbibingayan dagiti sasao a Borneano ken Austroasiatiko ket mairaman ti 'tudo', 'tapno matay', 'likudan (ti bagi)', 'agtaytayab a lemur', 'tsonggo', 'agtataol nga ugsa', 'alutiit', ken 'aba'.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "North Bornean". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Barito". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kayanic". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Land Dayak". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Smith, Alexander. 2017. The Languages of Borneo: A Comprehensive Classification. PhD Dissertation: University of Hawai‘i at Mānoa.
- ^ Blench, Roger. 2010. "Was there an Austroasiatic Presence in Island Southeast Asia prior to the Austronesian Expansion?" In Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association , Vol. 30.
- Blust, Robert. "The Greater North Borneo Hypothesis." Oceanic Linguistics 49.1 (2010): 44-118.
- Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.


text:
Hu Jintao
Ni Hu Jintao (pinyin: Hú Jǐntāo, naiyanak idi 21 Disiembre 1942) ket isu ti Presidente ti Republika ti Tattao ti Tsina. Isu idi ti daulo ti maikapat a kaputotan ti panag-daulo ti Partido Komunista ti Tsina. Isu idi ti Sekretario Heneral ti Partido Komunista ti Tsina manipud idi 2002 aginggana idi 2012 ken ti Mangidauli ti Komision ti Sental a Milisia ti Partido Komunista ti Tsina manipud idi 2004 aginggana idi 2012. Ti agdama a terminona a kas Presidente ket agpatinga intono Marso 2013.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Internet Movie Database, panangilasin ti IMDb nm2236503, naala idi 14 Oktubre 2015, Q37312 ti Wikidata


text:
Politika ti Filipinas
Ti Politika ti Filipinas ket mapasamak iti naurnos a batayan iti presidensial, representatibo, ken demokratiko a republika a ti presidente ket isu ti daulo ti estado ken ti daulo ti gobierno iti kaunegan ti adu a porma nga adu a partido a sistema. Daytoy a sistema ket aglikmut iti tallo nga agsisina ken naturay ngem interdependente a sangsanga: ti lehislatibo a sanga, ti ehekutibo a sanga, ken ukoman a sanga. Ti ehekutibo a bileg ket sinanay babaen ti gobierno babaen ti panangidaulo ti presidente. Ti lehislatibo a bileg ket naitalek iti gobierno ken ti dua a kamara a Kongreso: ti Senado (ti akinngato a kamara) ken ti Kamara dagiti Pannakabagi (ti akinbaba a kamara). Ti ukoman a bileg ket naitalek kadagiti korte a ti Kangatuan a Korte ti Filipinas ket isu ti kangatuan a bagi ti ukoman.
Dagiti eleksion ket inadministro babaen ti maysa a nawaya a Komision dagiti Eleksion kadagiti tunggal tallo a tawen a nangrugi di 1992. Daytoy ket mapasamak iti tunggal maikadua a Lunes iti Mayo, dagiti nangabak kadagiti eleksion ket agtakemda iti opsina iti sumaruno a Hunio 30.
Ti lokal a gobierno ket pinataud babaen dagiti yunit ti lokal a gobierno manipud kadagiti probinsia, dagiti siudad, dagiti ili ken dagiti baranggay. Bayat a kaaduan kadagiti rehion ket awanada iti politikal a bileg, ken addada laeng para kadagiti panggep ti administrasion, dagiti autonomo a rehion ket addaanda kadagiti napaadu a bileg nga ad-adu ngem dagiti yunit ti lokal a gobierno. Bayat a dagiti yunit ti lokal a gobierno ket nanamenda iti autonomia, kaaduan kadagiti busbusda ket naala manipud kadagiti bingay manipud iti nailian a gobierno, ken mangdudua daytoy iti kinapudno ti pannakaturayda.


text:
Sasao a Batak
Ti Sasao a Batak ket insasao babaen dagiti Batak ti Amianan a Sumatra, Indonesia.
Iti naipakasaritaan daytoy ket naisurat iti sinuratan a Batak ken ti Latin a sinuratan ket isu itan ti kaaduan a maus-usar iti panagsurat.
Adda met dagiti naikeddeng nga adu a nangruna a grupo ti pagsasao ti Batak, ti Akin-amianan a Batak ken Akin-abagatan a Batak. Ti Simalungun ket naikeddengen a maysa nga intermidiario, ngem ti kinaudi a panagadal ket nangisingasing a paset dayta ti grupo ti Akin-abagatan a Batak.[2] Iti kaunegan ti Akin-amianan a Batak, ti maysa a panagadal ket nangibagbaga a 76% dagiti agsinnaranay a balikas a nagbaetan ti Karo ken Batak, 81% iti Pakpak, ken 80% iti Simalungun, ken 30% iti Malay (Indones).[3] Ti Karo ken Toba Batak ket agsinnaranay a maawatan.
- Akin-amianan a Batak: Pak-Pak Dairi, Karo
- Akin-abagatan a Batak (Tobaic): Simalungun, Angkola–Batak Mandailing, Batak Toba
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Toba–Batak". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Comparative Austronesian dictionary Vol. 1. babaen ni Darrell Tryon, Shigeru Tsuchida et al. p421 et seq
- ^ Ti Austronesio a sasao ti Asia ken Madagascar. K. Alexander Adelaar, Nikolaus Himmelmann, p. 535


text: 5 Umaykayo, ita, dakayo a nabaknang a tattao,+ agsangitkayo, nga aganug-ogkayo gapu kadagiti ladingityo nga um-umay kadakayo.+2 Ti kinabaknangyo narunot, ket dagiti makinruar a kawesyo kinnan ti sanga.+3 Ti balitok ken pirakyo naglatida, ket ti latida kaslanto pangsaksi a maibusor kadakayo ket kanendanto ti nalasag a paspasetyo. Maysa a banag a kas apuy+ ti naidulinyo+ kadagiti maudi nga aldaw.+4 Adtoy! Dagiti tangdan a maiparbeng kadagiti trabahador a nagani iti taltalonyo ngem inggawidyo,+ agtultuloyda nga agpukpukkaw,+ ket dagiti asug maipaay ti tulong+ iti biang dagiti managani nakastrekda kadagiti lapayag+ ni Jehova ti buybuyot.5 Nagbiagkayo iti kinaluho iti rabaw ti daga ket naigamerkayo iti linalasag a ragragsak.+ Pinalukmegyo ti puspusoyo iti aldaw ti panagparti.+6 Kinondenaryo, pinapatayyo daydiay nalinteg. Saannakayo kadi a busbusoren?+7 Ngarud, watwatenyo ti kinaanus, kakabsat, agingga iti kaadda+ ti Apo. Adtoy! Ti mannalon agtultuloy nga agur-uray iti napateg a bunga ti daga, a watwatwatenna ti kinaanus iti dayta agingga a magun-odna ti nasapa a tudo ken ti naladaw a tudo.+8 Watwatenyo met ti kinaanus;+ patibkerenyo ti puspusoyo, agsipud ta ti kaadda ti Apo ket immasidegen.+9 Dikay agipeksa iti sensennaay maibusor iti maysa ken maysa, kakabsat, tapno saankay a maukom.+ Adtoy! Ti Ukom agtaktakder iti sanguanan dagiti ruangan.+10 Kakabsat, alaenyo kas pagtuladan+ iti panagsagaba iti dakes+ ken iti panangwatwat iti kinaanus+ dagiti mammadto,+ a nagsao iti nagan ni Jehova.+11 Adtoy! Kunaentayo a naragsak dagidiay nakapagibtur.+ Nangngegyo ti panagibtur ni Job+ ket nakitayo ti nagbanagan nga impaay ni Jehova,+ a ni Jehova nadungngo unay iti panagayat ken naasi.+12 Nupay kasta, kangrunaan iti isuamin, kakabsatko, isardengyo ti agsapata, wen, uray babaen ti langit wenno babaen ti daga wenno babaen ti aniaman a sabali a sapata.+ No di ket ti koma Wenyo kaipapananna ti Wen, ket ti Saanyo, Saan, tapno saankayo a matnag iti pannakaukom.+13 Adda aya asinoman kadakayo nga agsagsagaba iti dakes? Agtultuloy koma iti panagkararag.+ Adda aya asinoman a maragragsakan? Agkanta koma kadagiti salmo.+14 Adda aya asinoman a masaksakit kadakayo?+ Ayabanna koma dagiti lallakay+ iti kongregasion, ket ikararaganda koma, nga isu sapsapuanda iti lana+ iti nagan ni Jehova.15 Ket ti kararag ti pammati paimbagennanto ti addaan sagubanit,+ ket isu ibangonto ni Jehova.+ Kasta met, no nakaaramid kadagiti basol, mapakawanto dayta kenkuana.+16 Gapuna sipapanayag nga ipudnoyo+ dagiti basolyo iti maysa ken maysa ket ikararaganyo ti maysa ken maysa, tapno maimbagankayo.+ Ti araraw ti nalinteg a tao, no agtigtignay dayta, aduan iti puersa.+17 Ni Elias maysa idi a tao nga addaan rikna a kas kadatayo,+ ket kaskasdi iti kararag inkararagna a saan nga agtudo;+ ket saan a nagtudo iti rabaw ti daga iti tallo a tawen ken innem a bulan.18 Ket nagkararag manen, ket ti langit nangted iti tudo ket ti daga pinataudna ti bungana.+19 Kakabsatko, no ti asinoman kadakayo nayaw-awan manipud iti kinapudno ket isu mapasubli ti sabali,+20 ammuenyo koma a ti mamagsubli iti managbasol manipud iti biddut+ ti dalanna isalakannanto ti kararuana manipud ipapatay+ ket abbongannanto ti nakaad-adu a basol.+


text:
Tudela, Cebu
Ti Tudela ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tudela ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Buenavista
- Calmante
- Daan Secante
- General
- McArthur
- Northern Poblacion
- Puertobello
- Santander
- Secante Bag-o
- Southern Poblacion
- Villahermosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Ghana
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Katkategoria:
- Ghana
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1957
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
KAPPIA ken nadalus a panagkampania para iti masungad nga eleksion babaen ti panagtitimpuyog dagiti kandidato, supporters, ken dagiti ahensia ti gobierno tapno awan ti maisakripisio a biag ken maitandudo dagiti kandidato a butosan dagiti kaaduan nga umili.
Dayta ti kiddaw nga ipagpaganetget ni Police General Oscar Albayalde, Hepe ti Philippine National Police, kabayatan ti panagpaspasiarna kadagiti nagduduma nga opisina ken kampo ti PNP iti intero a pagilian tapno mapalagipan dagiti polis ken umili iti akemda iti panawen ti kampania ken eleksion.
Ngem kasano a magun-od ti nakappia ken nadalus a kampania ken eleksion no mismo a dagiti natudingan a mangipakat kadagiti linteg ken pagannurotan ket saanda met a maakem a nasayaat dagiti annongenda?
Adayo pay a nangrugi ti kampania ket addan dagiti politiko a napapatay a mapapati a politically motivated ti gapu dagiti krimen kas dagiti napasamak a pannakapapatay dagiti nabutosan nga opisial sadiay La Union, Nueva Ecija, Batangas ken Naga City. Addan dagiti maibilang a nasolbar gapu ti pannakatiliw ken pannakaidarum dagiti suspek, ngem kaaduanna ket maibilang nga unsolved crimes.
Opisialen a nangrugi idi Mayo 29, 2019 ti panagkampania dagiti lokal a kandidato ken para kongresista ket manamnama a bumara pay ti klima iti politika iti intero a Pilipinas.
Nabayagen a nangrugi ti pakurimed a panagkampania dagiti kandidato, ngem ita laeng nga opisial a campaign period a mairakurak iti publiko ti direkta a kiddaw dagiti kandidato a botosan ida dagiti botante.
Nabarbara nga amang ti risiris dagiti lokal a kandidato ken dagiti para kongresista, ngem ti balubal dagiti kandidato para kadagiti nasional a posision kas dagiti para senador, para bise presidente ken para presidente. Saan a maliklikan ti personal a panagaammo ken panagkukurus ti dalan dagiti lokal a kandidato kabayatan ti kampania. No dadduma dagitoy a lokal a kandidato ket nagkakadua wenno nagbabalubaldan kadagiti naglabas nga eleksion.
No nainget ti balubal dagiti kandidato kadagiti lokal a posision, kasta met ti kapinget dagiti pasurotda. Adu a napasamak a kinadamsak iti politka kadagiti naglabas nga eleksion ket gapu ti panangirugi dagiti panatiko a pasurot dagiti kandidato a ramut ti nakaro a risiris dagiti politiko. Saan pay a maliklikan ti panangrubrob dagiti dadduma a kameng ti media kadagiti isyu tapno pagpapallotenda dagiti kandidato iti radio, telebision ken pagiwarnak, imbes a birokenda koma ti panagkikinnaawatan dagiti politiko.
Addan dagiti lugar iti Pilipinas nga indeklarar ti Commission on Elections ken PNP nga adda iti Code Red wenno maibilang hot spot area gapu ti kaadda ti sigud a pakasaritaan dagiti napasamak a kinadamsak gapu iti nainget a panagbalubal dagiti kandidato, ken kaadda ti pannakibiang dagiti private armed groups, kas kadagiti rebelde ken dadduma pay nga armado a bunggoy wenno private army. Kaaduan kadagitoy a maibilang a nabara a lugar a nainget a bantayan ti Comelec, PNP ken Armed Forces of the Philippines ket adda sadiay Mindanao ken sumagmamano a paset ti Luzon ken Visayas.
Adda dagiti paset iti Pilipinas nga ayan dagiti rebelde, a dagiti kandidato ket masingirda iti kantidad kas bayadda a sumrek nga agkampania kadagiti lugar a kontroladoda. Nagballaagen ti PNP ken AFP a saan a rumbeng nga agbayad dagiti politiko iti “campaign fee” ta maibilang dayta nga extortion, ken mabalinda a makasuan ti pannakikanunongda kadagiti rebelde. Ngem adda latta dagiti politiko kadagiti nasulinek a lugar dagiti mapilitan nga agbayad iti “campaign fee” ta kayatda met ti mangabak ken agamakda kadagiti rebelde ta saan a mapatalgedan ti gobierno ti seguridadda.
Iti laksid ti implementasion ti Election Gun Ban ken pannakaipakat dagiti Comelec – PNP – AFP checkpoints ket adda latta dagiti mapaspasamak a kinadamsak iti politika kas dagiti pammapatay, pamutbuteng ken terorismo, gapu iti saan nga epektibo ken saan a patas a pannakaipakat dagiti linteg nangruna ti Omnibus Election Code. Saan a nasamay dagiti dadduma a check points ta nasirib dagiti kriminal, ken no dadduma, para tungpal-bilin laeng dagiti implementasionda.
Iti probinsia, mapaliiw a kaaduan kadagiti checkpoints ket dagiti met laeng motorsiklo ti kangrunaan a masitsita ta kaaduan kano dagiti napaspasamak a pammapatay ket aramid dagiti gun-for-hire ken riding-in-tandem. Ngem no gun ban, saan a masita kadagiti checkpoints dagiti komboy dagiti dadakkel a lugan dagiti dadduma a politiko nga adda la ketdi dagiti itugtugotda a nabilbileg nga armas.
Tunggal panawen ti eleksion, mareshuffle wenno mapagsisinnukat ti destino dagiti polis ken election officers tapno mapatalgedan ti panagtengtengngada ken awan ti kanunonganda a kandidato. Ngem saan a mailibak nga adda latta dagiti napalpaliiw a kameng ti PNP ken AFP a nalatak nga adda politiko a kankanunonganda.
Maipawil iti pagannurotan ti Civil Service Commission a dagiti appointed officials and employees ti nasional ken lokal a gobierno a makibiamgda iti partisan politics wenno adda kanunonganda. Ngem nainget kadi a maipatpatungpal ti CSC policy? Nagadu dagiti mapaliiw nangruna kadagiti agserserbi kadagiti lokal a gobierno ti nalatak a kumuykuyog kadagiti lokal a politiko kabayatan ti panawen ti kampania.
Iti sistema ti politika iti Pilipinas, liamado a kanayon dagiti incumbent officials a kandidato kadagiti makasalisalda ta kalaksidan ti pannakaaramatda dagiti nagduduma a resources ti gobierno, nabilbileg pay ti impluensiada kadagiti mangipatpatungpal iti linteg.
Uray no kasano ti panangikagkagumaan ti Comelec, PNP ken AFP a pagbalinen a nakappia ken nadalus ti masungad nga eleksion, narigat a magun-od dayta no saan a makitimpuyog dagiti umili, nangruna dagiti politiko ken dagiti pasurotda. @


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Hong Kong
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Hong Kong ket isu ti akin-uneg a paglaonan ti datos a saan a naikeddeng a dagus a mailak-am. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Dagiti kadawyan a parametro
Dagiti sabali a wagayway
Wagayway ti militar
Mangiraman daytoy a plantilia kadagiti sabali a wagayway ti marina a mausar iti Plantilia:Navy:
{{navy|Hong Kong}}→ Hong Kong Marine Police
{{wagaywayikono|Hong Kong|naval}}→
Baw-ing a parbo a naganMausar pay daytoy a plantilia babaen ti parbo a nagan (naibaw-ing iti daytoy a plantilia):
Kitaen dagiti nakasilpo ditoy para iti napno a listaan dagiti baw-ing.
Dagiti pagarigan a panagusar
{{wagayway|Hong Kong}}→ Hong Kong
{{wagaywayikono|Hong Kong}}→
Panagusar iti sabali a wagayway
{{wagayway|Hong Kong|1959}}→ Hong Kong
{{wagaywayikono|Hong Kong|1959}}→
Panagusar iti baw-ing a parbo a nagan
Datos ti plantilia
TemplateData para iti Datos ti pagilian Hong Kong
Nasken a saan a dagus a mausar daytoy a plantilia. Saan a dagus nga inus-usar daytoy babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.
Kitaen pay
- en:Wikipedia:WikiProject Flag Template
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Maika-17 a meridiano laud
Ti 17° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud a gumay-at manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, Islandia, ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-17 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-163 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-17 a meridiano laud ket lumabas babaen iti:


text:
Bislama
Ti Bislama (Bislama: [bislaˈma]; ammo pay iti nasapsapa naganna iti Pranses iti Bichelamar[3] [biʃlamaʁ]) ket ti pagsasao a kreol, maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Vanuatu. Daytoy ti umuna a pagsasao kadagiti adu nga "Urbano nga ni-Vanuatu" (dagiti agtataeng idiay Puerto Vila ken Luganville), ken ti maikadua a pagsasao dagiti kaaduan a nabati a residente ti pagilian. Ti "Yumi, Yumi, Yumi", ti nailian a kanata ti pagilian ti Vanuatu, ket Bislama.
Ad-adu ngem 95% dagiti balikas ti Bislama ket nagtaud iti Ingles; ti nabati ket mangitipon kadagiti bassit a dosena a balikas manipud iti Pranses, ken dagiti sangkabassit a bokabulario a natawid manipud kadagiti pagsasao ti Vanuatu, ken limitado dagitoy kadagiti terminolohia iti flora ken fauna.[4] Bayat a bassit ti impluensia iti bokabulario dagitoy a bernakular a pagsasao, nangato unay daytoy iti morposintaksis. Ti Bislama ket mabalin a maipalawag a kas ti pagsasao nga agraman iti bokabulario ken ponolohia iti Ingles ken iti maysa a gramatika iti Oceaniko.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bislama iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bislama". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Bislama, Ethnologue. Naala idi Ene. 2, 2014.
- ^ See Charpentier (1979).
- ^ See Camden (1979).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bislama.org, ti portal dagiti rekurso a maipanggep iti pagsasao a Bislama.


text:
Santa Fe, Romblon
Ti Santa Fe ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Fe ket nabingbingay kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Agmanic
- Canyayo
- Danao Norte
- Danao Sur
- Guinbirayan
- Guintigbasan
- Magsaysay
- Mat-i
- Pandan
- Poblacion
- Tabugon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Romblon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Romblon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dagiti taudan ti libro
Daytoy a panid ket mangisilpo kadagiti katologo ti biblioteka, kadagiti aglaklako iti liblibro, ken dagiti sabali pay a taudan ti liblibro ken pakabaelanna ti panagusar ti panagbiruk ti ISBN 0415051479. No nakadanonka ditoy iti panagpindut iti numero a silpo ti ISBN kadagiti panid ti Wikipedia, kitaen dita baba (dagiti adda suratna a "Biruken daytoy a libro") biruken ti kayat a libro babaen ti panagusar ti numero ti SBN. Ikabil ti numero ti ISBN iti Porma ti panagbiruk ti ISBN tapno mabaliwan dagita silpo dita baba.
Palagip: Ti numero ket mangrugi kalpasan ti kolon ti numero nga "ISBN-10:" wenno "ISBN-13:".
Online a teksto
- Biruken daytoy a libro iti database ti Google online
- Biruken daytoy a libro iti Amazon.com (wenno .ca, .cn, .de, .fr, .it, .jp, .uk)
Filipinas
- Biruken daytoy a libro iti katologo ti Universidad ti Filipinas
- Biruken daytoy a libro iti katologo ti Filipinas Heritage Library
- Biruken daytoy a libro iti katologo ti LibraryLink Website
- Biruken daytoy a libro iti katologo ti Philippine E-Lib Portal
- Biruken daytoy a libro iti katologo ti Filipiniana.net
Dagiti aglaklako ti liblibro iti online
- Biruken daytoy a libro iti Amazon.com (or .ca, .cn, .de, .fr, .jp, wenno .uk)
- Biruken daytoy a libro iti Angus & Robertson in Australia
- Biruken daytoy a libro iti Barnes & Noble
- Biruken daytoy a libro iti Better World Books
- Biruken daytoy a libro iti BibliOZ
- Biruken daytoy a libro iti The Book Depository Free Worldwide Delivery
- Biruken daytoy a libro iti BookRenter.com
- Biruken daytoy a libro iti Books-A-Million
- Biruken daytoy a libro iti Borders Books
- Biruken daytoy a libro iti Chapters.indigo.ca
- Biruken daytoy a libro iti Dymocks iti Australia
- Biruken daytoy a libro iti eBay
- Biroken daytoy a libro iti Fishpond (Australia ken Baro a Selanda)
- Biruken daytoy a libro iti GreenTextbooks.org
- Biruken daytoy a libro iti Guardian Unlimited
- Biruken daytoy a libro iti Half.com
- Biruken daytoy a libro iti Livraria Cultura iti Brasil
- Biruken daytoy a libro iti MPH Bookstore Malaysia
- Biruken daytoy a libro iti Melbourne University Bookshop (Australia)
- Biruken daytoy a libro iti National Bookstore
- Biruken daytoy a libro iti Play.com
- Biruken daytoy a libro iti Powell's Books
- Biruken daytoy a libro iti Rediff.com
- Biruken daytoy a libro iti Strand Book Store (nausaren - NYC)
- Biruken daytoy a libro iti Waterstones
- Biruken daytoy a libro iti Flipkart


text:
Nagoya
Ti Nagoya (名古屋市 Nagoya-shi) ket ti kadakkelan a siudad idiay rehion ti Chūbu iti Hapon. Daytoy ti maikatlo a kadakkelan a nainkorporado a siudad iti Hapon ken ti maikapat a kaaduan ti populasion nga urbano a lugar. Daytoy ket mabirukan idiay aplaya ti Pasipiko iti sentral Honshu. Daytoy ti kapitolio ti Prepektura ti Aichi ken maysa kadagiti kangrunaan a puerto ti Hapon a mairaman kadagiti adda iti Tokyo, Osaka, Kobe, Yokohama, Chiba, ken Kitakyushu. Daytoy pay ti sentro ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a rehion, ken ammo a kas Metropolitano a Lugar ti Chūkyō. Manipud idi 2010, adda dagiti 2.27 a riwriw a tattao nga agtataeng iti siudad, parte daytoy dagiti 9.10 a riwriw a tattao ti Metropolitano a Lugar ti Chūkyō.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nagoya's official English Name
- ^ "ja:平成23年6月1日現在の世帯数と人口(全市・区別)" (iti Hapon). Naala idi 19 Hunio 2011.
- ^ "Population of Japan". Japanese Statistics Bureau. 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nagoya iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Nagoya manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti Siudad ti Nagoya (iti Hapon)
- Opisial a website ti Siudad ti Nagoya
- WikiSatellite a buya ti Nagoya iti WikiMapia
- Internasional a Sentro ti Nagoya
- Opisial a Tarabay ti Turismo


text:
Arica
Ti Arica (Espaniol: [aˈɾika]) ket ti komuna ken ti puerto a siudad nga addaan iti populasion iti 196,590 idiay Probinsia ti Arica iti akin-amianan a Rehion ti Arica y Parinacota ti Chile. Daytoy ti akin-amianan unay a siudad ti Chile, ken mabirukan laeng daytoy iti 18 km (11 mi) iti abagatan ti pagbeddenganna iti Peru. Ti siudad ket isu ti kapitolio ti Probinsia ti Arica ken ti Rehion ti Arica ken Parinacota. Ti Arica ket addaan iti kalalainganna a temperado a klima ket addaan kadagiti kababaan a gatad iti tinawen a panagtudo iti ania man a lugar iti lubong, isu a karkarna nga adda dagiti ania man nga ulep iti Arica.[2] Ti Arica ket mabirukan iti tikor ti akinlaud nga aplaya ti Abagatan nga Amerika nga ammo a kas ti Tikor ti Arica wenno Siko ti Arica. Iti lokasion ti siudad ket adda dagiti dua a nasamek a ginget a mangguddua iti pagtumpongan ti Desierto Atacama: ti Azapa ken ti Lluta. Dagitoy a ginget ket mangited iti prutas para iti eksport.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Arica iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Arica manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
San Francisco, Abagatan a Leyte
Ti San Francisco ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Francisco ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Anislagon
- Bongbong
- Central (Pob.)
- Dakit (Pob.)
- Habay
- Marayag
- Napantao
- Pinamudlan
- Santa Paz Norte
- Santa Paz Sur
- Sudmon
- Tinaan
- Tuno
- Ubos (Pob.)
- Bongawisan
- Causi
- Gabi
- Cahayag
- Malico
- Pasanon
- Punta
- Santa Cruz
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Unitario nga estado
Ti unitario nga estado ket ti estado a naiturayan a kas agmaymaysa a bileg a ti sentral a gobierno ket isu ti kanungpalang a kangatuan ken dagiti ania man nga administratibo a pannakabingbingay (dagiti subnasional a yunit) ket mangisanay laeng kadagiti bileg a pinili nga indelegado ti sentral a gobierno. Kaaduan kadagiti estado iti lubong ket addaanda iti unitario a sistema ti gobierno. Kadagiti 193 a kameng ti UN, 165 kadagita ket naturayan iti unitario nga estado.
Maigiddiat dagiti unitario nga estado kadagiti pederal nga estado (dagiti pederasion) ken dagiti kompederal nga estado (kompederasion):
- Iti unitario nga estado, dagiti subnasional a yunit ket mapartuat ken mawaswas, ken dagiti bilegda ket mabalin a mapaadu wenno mapabassit, babaen ti sentral a gobierno. Urayno ti politikal a bileg kadagiti unitario nga estado ket mabalin a maidelegado babaen ti debolusion iti lokal a gobierno babaen ti linteg, ti sentral a gobierno ket agtuloy nga isu ti kangatuan; daytoy ket mabalin a mangikkat kadagiti tignay dagiti naiyakar a gobierno wenno gawidanna dagiti bilegda.
- Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket ti maysa a pagarigan iti unitario nga estado. Ti Eskosia, Gales, ken Akin-amianan nga Irlanda ket addaanda iti grado iti naiyakar a bileg, ngem ti kasta a naiyakar a bileg ket indelegado babaen ti Parlamento ti Nagkaykaysa a Pagarian a mabalin nga unilateral a mangitignay kadagitoy a linteg wenno mangwaswas kadagiti a naidelegado a gobierno.
- Adu kadagiti unitario a gobierno ken awananda kadagiti kasta a lugar ken awananda iti ania man a grado iti autonomia. Dagiti subnasional a lugar ket saanda a mabalin a mangikeddeng kadagiti ania man a bukodda a linteg. Dagiti kasta a pagarigan iti kasta a pagpagilian ket ti Suesia, Norwega[1] ken ti Irlanda.
- Kadagiti pederal nga estado, iti panangiddiat, dagiti estado wenno dagiti sabali a subnasional a yunit ket makibinningayda iti kinaturay iti sentral a gobierno, ken dagiti estado a mangbukel iti pederasion ket addaanda iti maysa a kaadda ken ken dagiti annong ti bileg a saan a mabalin nga unilateral a mabaliwan babaen ti sentral a gobierno. Kadagiti dadduma a kaso, ti laeng pederal a gobierno ti addaan kadagiti kasta a bileg a naiyebkas a naidelegado iti dayta.
- Ti Estados Unidos ket maysa a pagarigan iti pederal nga estado. Babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, ti bileg ket nagbibingayan iti baetan ti pederal a gobierno ken dagiti estado ti Estados Unidos, a nalawag nga inbagbaga babaen ti maikasangapulo nga enimienda, "Dagiti bileg a saan nga indelagado babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, wenno iparit daytoy kadagiti Estado, ket respektibo a naireserbada kadagiti Estado, wenno iti tattao." Adu kadagiti pederal nga estado ket addaanda pay kadagiti unitario nga akinbaba nga agpang ti gobierno; bayat a ti Estados Unidos ket pederal, dagiti estado met ket unitarioda babaen ti Alagaden ni Dillon – dagiti kondado ken dagiti munisipalidad ket addaan laeng iti turay a naited kaniada babaen dagiti gobierno ti estado babaen kadagiti bukodda a batay-linteg ti estado wenno babaen dagiti tignay ti lehislatura. Kas pagarigan, iti senado ti Estados Unidos ti Connecticut, ti gobierno ti kondado ket nawaswas idi 1960.
Ti debolusion (kasla iti pederasion) ket mabalin a simetrikal, a dagiti amin a subnasional a yunit ket addaan kadagiti isu met laeng a bileg ken kasasaad, wenno asimetriko, a dagiti rehion ken addaan iti agdumaduma a bileg ken kasasaad.
Dagiti linaon
- 1 Listaan dagiti unitario nga estado
- 2 Dagiti nagibasaran
- 3 Dagiti akinruar a silpo
Listaan dagiti unitario nga estado[urnosen | urnosen ti taudan]
Unitario a republika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Apganistan
- Albania
- Arhelia
- Angola
- Armenia
- Azerbaijan
- Banglades
- Bielorusia
- Benin
- Bolivia
- Botswana
- Bulgaria
- Burkina Faso
- Burundi
- Kamerun
- Kabo Berde
- Republika ti Tengnga nga Aprika
- Chad
- Chile
- Tsina[2]
- Colombia
- Kongo
- Costa Rica
- Kroasia
- Kuba
- Cyprus
- Republika a Tseka
- Djibouti
- Dominica
- Republika a Dominikano
- Demokratiko a Republika iti Kongo
- Timor-Leste
- Ecuador
- Ehipto
- El Salvador
- Guinea Ekuatorial
- Eritrea
- Estonia
- Fiji
- Pinlandia
- Pransia
- Gabon
- Gambia
- Georgia
- Ghana
- Gresia
- Guatemala
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Guyana
- Haiti
- Honduras
- Hungaria
- Islandia
- Indonesia
- Iran
- Irlanda
- Israel
- Italia
- Pantar ti Marpil
- Kazakhstan
- Kenya
- Kiribati
- Kirgistan
- Laos
- Letonia
- Lebanon
- Lesoto
- Liberia
- Libya
- Lituania
- Masedonia
- Madagascar
- Malawi
- Maldibas
- Mali
- Malta
- Is-isla ti Marshall
- Mauritania
- Maurisio
- Moldovia
- Mongolia
- Montenegro
- Mosambike
- Myanmar
- Namibia
- Nauru
- Nicaragua
- Niger
- Amianan a Korea
- Palau
- Palestina
- Panama
- Paraguay
- Peru
- Filipinas
- Polonia
- Portugal
- Romania
- Rwanda
- Samoa
- San Marino
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Serbia
- Seychelles
- Sierra Leone
- Singapur
- Eslobakia
- Eslobenia
- Abagatan nga Aprika
- Abagatan a Korea
- Sri Lanka
- Surinam
- Siria
- Taiwan
- Tayikistan
- Tanzania
- Togo
- Trinidad ken Tobago
- Tunisia
- Turkia
- Turkmenistan
- Uganda
- Ukrania
- Uruguay
- Uzbekistan
- Vanuatu
- Bietnam
- Yemen
- Zambia
- Zimbabwe
Unitario a monarkia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andorra
- Antigua ken Barbuda
- Bahrain
- Bahamas
- Barbados
- Belis
- Butan
- Brunei
- Cambodia
- Dinamarka
- Grenada
- Hamaika
- Hapon
- Hordania
- Kuwait
- Liechtenstein
- Luxembourg
- Monaco
- Morocco
- Olanda
- Baro a Selanda[3]
- Norwega
- Oman
- Papua Baro a Guinea
- Katar
- Santa Lucia (pagilian)
- San Vicente ken dagiti Grenadito
- Saudi Arabia
- Is-isla ti Solomon
- Espania
- Suesia
- Tailandia
- Tonga
- Tuvalu
- Nagkaykaysa a Pagarian[4]
- Siudad ti Batikano
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti nominal a GDP[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti kalawa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Svalbard ket addaan iti basbassit nga autonomia ngem ti nangruna a daga. Daytoy ket dagus a tinengngel babaen ti gobierno ken awanan iti lokal a turay
- ^ Roy Bin Wong. China Transformed: Historical Change and the Limits of European Experience. Cornell University Press.
- ^ "Story: Nation and government – From colony to nation". The Encyclopedia of New Zealand. Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage. 29 Agosto 2013. Naala idi 19 Abril 2014.
- ^ "Social policy in the UK". An introduction to Social Policy. Robert Gordon University – Aberdeen Business School. Naala idi 19 Abril 2014.


text:
Modulo:Mapa ti lokasion/datos/Abagatan a daya nga Asia
Ti Modulo:Mapa ti lokasion/datos/Abagatan a daya nga Asia ket panangipalawag ti mapa ti lokasion nga inus-usar a panangituon iti maysa a proyeksion nga ekuirektanggular a mapa ti Abagatan a daya nga Asia. Dagiti panangimarka ket naikabil babaen dagiti nagsasabtan ti latitud ken longitud iti kasisigud a mapa wenno ti kapada a ladawan ti mapa.
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Panangipalawag ti mapa
- 3 Presision
- 4 Dagiti pagarigan nga agus-usar kadagiti plantilia ti mapa ti lokasion
- 5 Kitaen pay
Panagusar
Dagitoy a panangipalawag ket inus-usar babaen dagiti sumaganad a plantilia no maawagan iti parametro ti "Abagatan a daya nga Asia":
{{Mapa ti lokasion | Abagatan a daya nga Asia | ...}}
{{Mapa ti lokasion adu | Abagatan a daya nga Asia | ...}}
{{Mapa ti lokasion+ | Abagatan a daya nga Asia | ...}}
{{Mapa ti lokasion~ | Abagatan a daya nga Asia | ...}}
Panangipalawag ti mapa
name = Abagatan a daya nga Asia
- Nagan nga inus-usar iti kasisigud a kapsion ti mapa
image = Southeast Asia location map.svg
- Ti kasisigud a ladawan ti mapa, nga awan iti "Image:" , "File:" wenno "Papeles:"
top = 32.12
- Latitud iti ngato nga igid ti mapa, iti grado desimal
bottom = -13.27
- Latitud iti baba nga igid ti mapa, iti grado desimal
left = 79.62
- Longitud iti kanigid nga igid ti mapa, iti grado desimal
right = 161.01
- Longitud iti kanawan nga igid ti mapa, iti grado desimal
Presision
Longitud: manipud iti Laud aginggana iti Daya daytoy a panangipalawag ti mapa ket sakupenna ti 81.39 dagiti grado.
- Iti ladawan nga agakaba kadagiti 200 a piksel, a daytoy ket 0.407 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agakaba kadagiti 1000 a piksel, a daytoy ket 0.0814 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
Latitud: manipud iti Amianan aginggana ti Abagatan daytoy a panangipalawag ti mapa ket sakupenna ti 45.39 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agtayag kadagiti 200 a piksel, a daytoy ket 0.227 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agtayag kadagiti 1000 a piksel, a daytoy ket 0.0454 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
Dagiti pagarigan nga agus-usar kadagiti plantilia ti mapa ti lokasion
Mapa ti lokasion, nga agus-usar ti kasisigud a mapa (ladawan)
{{Mapa ti lokasion | Abagatan a daya nga Asia | width = 250 | lat_deg = -6.2 | lon_deg = 106.82 | label = Jakarta }}
Mapa ti lokasion adu, nga agus-usar ti relief a mapa (ladawan1)
{{Mapa ti lokasion adu | Abagatan a daya nga Asia | relief = yes | width = 250 | caption = Dagiti dua lokasion idiay Abagatan a daya nga Asia | lat1_deg = -6.2 | lon1_deg = 106.82 | label1 = Jakarta | lat2_deg = 13.45 | lon2_deg = 100.28 | label2 = Bangkok }}
Mapa ti lokasion+, nga agus-usar ti AlternativeMap
{{Mapa ti lokasion+ | Abagatan a daya nga Asia | AlternativeMap = Philippine Sea location.jpg | width = 250 | caption = Is-isla a kaabay iti Baybay Filipinas | places = {{Mapa ti lokasion~ | Abagatan a daya nga Asia | lat_deg = 16 | lon_deg = 121 | label = Luzon }} {{Mapa ti lokasion~ | Abagatan a daya nga Asia | lat_deg = 25.02 | lon_deg = 121.38 | label = Taiwan }} }}   {{Mapa ti lokasion+ | Abagatan a daya nga Asia | AlternativeMap = Philippine Sea location.jpg | width = 250 | caption = Is-isla a kaabay iti Baybay Filipinas | places = {{Mapa ti lokasion~ | Abagatan a daya nga Asia | lat_deg = 16 | lon_deg = 121 | label = Luzon }} {{Mapa ti lokasion~ | Abagatan a daya nga Asia | lat_deg = 25.02 | lon_deg = 121.38 | label = Taiwan }} }}
Kitaen pay
- Dagiti plantilia ti mapa ti lokasion
- Plantilia:Mapa ti lokasion, agiparang ti maysa a marka ken etiketa nga agus-usar ti latitud ken longitud
- Plantilia:Mapa ti lokasion adu, agiparang kadagiti marka ken etiketa aginggana iti siam
- Plantilia:Mapa ti lokasion+, agiparang ti awan patinggana a bilang dagiti marka ken etiketa
- Panagpartuat kadagiti baro a panangipalawag ti mapa
- Plantilia:Mapa ti lokasion/panagpartuat kadagiti baro a panangipalawag ti mapa, pakaammo para iti panagpartuat kadagiti baro a modulo ti panangipalawag ti mapa
return {
name = 'Abagatan a daya nga Asia',
top = 32.12,
bottom = -13.27,
left = 79.62,
right = 161.01,
image = 'Southeast Asia location map.svg',
}


text:
BURGOS, Ilocos Sur B Agtultuloy a panagteppang ti daga a malasatan ti karayan gapu ti kaawan ti umno a river control, maburbor a konkreto a farm to market roads, ken ti napaut a pannakabangon ti public market iti ilida.
Daytoy ti inrakurak ni Engineer Cornelio Carta Jr. iti ili a Burgos, Ilocos Sur kadagiti kameng ti Ilocos Sur Integrated Press kabayatan ti pannakiuman kenkuana.
Impeksa ni Engineer Carta, project contractor ti nalatak a subdivision iti Candon City ken sigud a Division Engineer ti Department of Education ti Pangasinan ken Abra ti pamilawan ken pannakadismayana kadagiti maisaysayangkat nga infrastarcture projects iti ilida iti laksid dagiti minilion a pondo a tinawen nga alokasion ti Burgos manipud iti R.A. 7171 Fund.
Inrakurakna nga iti las-ud ti 18 a tawen ti nagsaruno nga administrasion ket naginad ti nagprogresuan ti ilida kas 4th class municipality uray no tinawen dagiti minilion a maaw-awat a pondo ti municipal a gobierno.
Impakaammona a dagiti nakonkreto a farm-to-market roads iti Burgos nangruna sadiay Barangay Bessang, Mapanit ken Lubing nga agkasapulan iti umno a kalidad ti pannakasemento ken pannakamantinerda. Dinillawna pay ti agtultuloy nga ilalawa ti karayan gapu ti panagteppang ti daga a kasapulanna ti nalagda a river flood control tapno malapdan ti panagkurukor ken pannakalayus. Impalgakna ti saan a pannakailepleppas ti public market a narugian pay idi 2013 ken ti saan a tumutop a disenio ken lokasionna.
Impaganetgetna a kas inhiniero ket kalikagumanna ti umno a pannakaisayangkat dagiti poyekto tapno saan a masaysayang ti pondo ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti umili. Inlawlawagna a kas nagtaud iti natakneng a pamilia a napadakkel nga addaan iti dignidad ti pagsapul, ket tarigagayanna ti agpaidasig a para mayor iti Burgos iti maikadua a gundaway tapno maaddaan ti pagpilian dagiti umili para iti nasayaat a gobierno. Impakaammo a no pagasatan ket ikagumaanna ti umno a proseso ti pannakaipakat dagiti amin a pondo ken proyekto ti munisipio.
Ni Engr. Carta ket agdama pay a barangay chairman wenno Kapitan iti Brgy. Dayanki. Agkandidato ni Engr. Carta a para Mayor iti salinong ti PDP Laban iti maikaduan a gundaway ta naabak idi naudi nga eleksion.
Makabalubal ni Engr. Carta ni Vice Mayor Nathaniel Escobar ti Bileg Party, sigud a mayor a nagtaken iti tallo a termino.


text:
Antillas ti Olanda
Ti Antillas ti Olanda (Danes: Nederlandse Antillen [ˈneːjərlɑntsə ˈɑntɪlə(n)] (dengngen), Papiamento: Antia Hulandes[2]), ken saan pormal a makunkuna pay a kas iti Danes nga Antillas,[3] ket maysa idi a naturay a Karibe a pagilian iti kaunegan ti Pagarian ti Olanda, a buklen dagiti dua nga is-isla a grupo iti Basbassit nga Antillas: Aruba, Bonaire ken Curaçao (Is-isla ti ABC), iti Leeward nga Antillas iti igid ti aplaya ti Venezuela; ken Sint Maarten, Saba ken Sint Eustatius (Is-isla ti SSS ), idiay Is-isla ti Leeward ti abagatan a daya iti Is-isla ti Birhen.
Ti Aruba ket nagikkat idi 1986 a kas maysa a naisina a pagilian iti kaunegan ti Pagarian iti Olanda, ken dagiti nabati nga Antillas ti Olanda ket nawara idi 10 Oktubre 2010,[3] a nagbanagan dagiti baro a dua a komponente a pagilian, ti Curaçao ken ti Sint Maarten, a dagiti sabsabali nga is-isla ket timmiponda ti Olanda a kas ti "espesial a munisipalidad", opisial a dagiti publiko a bagi.[4]
Ti nagan nga 'Antillas ti Olanda' ket sagpaminsan pay a maus-usar a mangitudo kadagiti is-isla ti Karibe a paset iti Pagarian ti Olanda, a ti is-isla a Danes a Karibe.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Landsverordening officiële talen". wetten.nl. 28 Marso 2007. Naala idi 5 Enero 2011.
- ^ Papiamentu/Ingles Dikshonario, Ratzlaff, Betty; pg. 11
- ^ a b "Ti panagbaliw ti kasasaad ket kayatna a sawen a ti Danes nga Antillas ket awanen". BBC News. BBC. 10 Oktubre 2010. Naala idi 11 Oktubre 2010.
- ^ "Antillen opgeheven op 10-10-2010" (iti Danes). NOS. 1 Oktubre 2009. Naala idi 1 Oktubre 2009.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Antillas ti Olanda iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Antillas ti Olanda manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Netherlands Antilles a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Antillas ti Olanda iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Antillas ti Olanda


text:
Pagsasao a Bengali
Ti Bengali (Bengali: বাংলা Bangla [ˈbaŋla] (dengngen)) ket maysa a dumaya nga Indo-Aryan a pagsasao. Daytoy ket patneng ti rehion ti dumaya nga Abagatn nga Asia a naamammoan a kas ti Bengal, a mangbukel ti agdama nga aldaw a Bangladesh, ti Indiano mga estado ti Laud a Bengal, ken dagiti paset ti Indiano nga estado ti Tripura ken Assam. Daytoy ket naisursurat nga inususar ti Bengali a sinuratan. Daytoy ket adda dagiti agarup a 193 a riwriw a patneng ken agarup a 230 a riwriw a dagup dagiti mangisasao,[2] Ti Bengali ket maysa kadagiti kaaduan a mangisasao a pagsasao (nairanggo ti maikanem[3]) iti lubong. Ti Nailian a kanta ken ti Nailian a kanta ti India, ken ti Nailian a kanta ti Bangladesh ket napartuat iti Bengali.
Mairaman kadagiti dadduma a pagsasao ti Dumaya nga Indo-Aryan, ti Bengali ket nagtaud manipud kadagiti Magadhi Prakrit ken Sanskrito a pagsasao. Daytoy tattan ti kangrunaan a pagsasao a naisasao idiay Bangladesh ken isu ti maikadua a kaaduan a maisasao idiay India.[4][5] Amin kadagiti Indo-Aryan a pagsasao a mairaman ti Bengali, Hindi, Marathi, Gujarati, Oriya, Assames ket tinawtawagan dagitoy a kas ti annak ti Sanskrito. Para kadagiti suppiat a panakaimatangan a maipanggep kadagiti kastoy a panagilasin ti nailinia a pakasaritaan a nangiturong ti historisismo (kitaen ti Althusser), mabalin nga agbiruk kadagiti sabal nga artikulo.[6][7] [8]
Ti kaadda ti nabaknang a literario a tawidan a timmaud manipud iti Bengali a Renasimiento, ti Bengali ket nairaman a naibedbed ti maysa a naindumadumaan ti kultura a rehion ken maysa a nangruna a nagiparawad ti Bengali a nationalismo. Idiay dati a Daya a Bengal (tattan ket ti Bangladesh), ti napigsa a pannakaammo ket nangiturong ti Tignay ti Pagsasao a Bengali, nga idi las-ud ti 21 Pebrero 1952, adda dagiti tattao a natnatay kaditi las-ud ti panag-welga tapno makagun-od ti panakabigbig daytoy a kas maysa nga estado a pagsasao idi ti Turayan ti Pakistan ken tapno mataripatu ti panakaisursuratna iti Bengali a sinuratan. Ti aldaw a rinamrambakan a kas ti Aldaw ti Tignay ti Pagsasao idiay Bangladesh, ken nairangarang a kas ti Aldaw ti Sangalubongan nga Ina a Pagsasao babaen ti UNESCO idi 17 Nobiembre 1999.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasla dagiti dadduma nga Akin-daya nga Indo-Aryan a pagsasao, ti Bengali ket rimsua manipud kadagiti akin-daya a dialekto ti Tengnga nga Indo-Aryan iti Indiano subkontinente. Ti Magadhi Prakrit kenPali, dagiti kasapaan a nairehistro a naisasao a pagsasao iti rehion ken ti pagsasao ni Gautama Buddha, ket nagbalin a ti Jain Prakrit wenno Ardhamagadhi "Gudua a Magadhi" iti nasapa a paset ti immuna a milenio CE.[9][10] Ti Ardhamagadhi, a kas kadagit amina a Prakrit ti Amianan nga India, ket nangrugrugi a nagpagpaigid kadagiti nakunkuna nga Apabhraṃśa ("Naddael a gramatika") a pagsasao idi kasakbayan ti immuna amilenio.[11] Ti lokal nga Apabhraṃśa a pagsasao ti akin-daya a subkontinente, ti Purvi Apabhraṃśa wenno Abahatta ("AWan kaipapananna nga Un-uni"), ket dimteng a nagbalin kadagiti rehional a dialekto, a dagitoy met laeng ket nangporma kadagiti tallo a grupo: dagiti Bihari a pagsasao, dagiti Oriya a pagsasao, ken dagiti Assames-Bengali a pagsasao. Adda dagiti agsupsuppiat a dagiti nagsasabtan apuntos ket nasapsapa a napasamak a mabalin nga idi pay laeng 500[12] ngem ti pagsasao ket saan a nagtaltalinaay: adda dagiti naggigiddiat a kitkita ken dagiti mannurat ket kankanayonda a nagsursurat kadagiti nadumaduma a dialekto. Kas pagarigan, ti Magadhi Prakrit ket naipampamattian a nagbalbalin iti Abahatta idi agarup a maika-6 a siglo a nakibingbinglay iti tinaudan ti Bengali para kadagiti napalabas a paset ti panawen.[13]
Kadawyan a dagiti tallo a paset ti panawen ket nainagnaganan iti pakasaritaan ti Bengali:[11]
- Daan a Bengali (900/1000–1400)—dagiti teksto ket mangiraman ti Charyapada, dagiti panagraraem a kanta; ti irurumsua dagiti pangsandi Ami, tumi, kdpy.; berbo dagiti inplecsion -ila, -iba, kdpy. Asames (Ahomiya) ket nagsangsanga iti daytoy a paset ti panawen ken ti Oriya sakbay ti paset ti panawen ti (maika-8 a siglo-1300). Dagiti sinuratan ken dagiti pagsasao iti daytoy a las-ud ti panawen ket nangnangruna a naimpluensiaan babaen ti pagsasao a Kamrupi (sinuratan-Kamrupa Prakrit) a kas ti intero a rehion- Assam, ti Bengal ken dagiti paset ti Bihar ken Orissa ket babaen idi ti pagarian ti Kamrupa (a naamammuan itan a kas ti Assam).
- Tengnga a Bengali (1400–1800)—dagiti nangruna atesto ti paset ti panawen ket mangiraman ti Shreekrishna Kirtana ni Chandidas; elision ti balikas a patingga nga ô nga uni; ti pannakaiwarwaras dagiti kompuesto a berbo; Persiano a pannakaimpluensia. Adda dagiti eskolar nga adu pay a mangbingbingay iti daytoy a paset ti panawen iti nasapa ken naladaw a tengnga a paset ti panawen.
- Baro a Bengali (manipud idi 1800)—panagpabassit kadagiti berbo ken dagiti pangsandi, ken dagiti dadduma pay a panagbalbaliw (a kas ti tahar → tar "kukua ti babai"/"kukua ti lalaki"; koriyachilô → korechilo ti lalaki/ti babai adda idi nalpasen).
Naipakasaritaan nga asasideg iti Pali, ti Bengali ket nakakitkita ti iyaadu ti Sanskrito nga impluensia idi las-ud ti Tengnga a Bengali (Chaitanya Mahaprabhu a panawen) ken idi pay las-ud ti Bengal a Renasimiento.[14] Kadagiti moderno nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Abagatan nga Asia, ti Bengali ken dagiti kaarrubana, ti Oriya ken Asames (Ahomiya), idiay daya ket nangruna a nagtartaripatu ti Pali/Sanskrito a batayan ti bokabulario, a kas met ti Marathi idiay tengnga-laud.
Nasken a laglagipen a ti insasao a Hindi ken insasao nga Urdu ket agpadpada iti batayanda. Nupay kasta, ti agdama nga pagalagadan a porma ti literario iti Hindi ket adda dagiti adu a naalala manipud iti Sanskrito a bokabulario, bayat a ti literario a porma ti Urdu ket adu kadagiti binulbulod manipud iti Arabiko ken Persiano.
Aginggana idi maika-18 a siglo, awan kadagiti panagipadpadas a panagdokumento ti gramatika ti Bengali. Ti immuna anaisurat a Bengali a diksionario/gramatika, Vocabolario em idioma Bengalla, e Portuguez dividido em duas partes, ket sinurat idi babaen ti Portuges a misionario a ni Manuel da Assumpção idi baetan ti 1734 ken 1742 bayat idi agserserbi idiay Asienda ti Bhawal.[15] Nathaniel Brassey Halhed, ti Britaniko a gramatiko, ket nagsurat ti moderno a gramatika ti Bengali (Ti Gramatika ti Pagsasao a Bengal (1778)) nga immununa a nagus-usar kadagiti Bengali a kaha iti panagmaldit.[2] Ni Ram Mohan Roy, ti nalatak a Bengali repormer,[16] ket nagsursurat pay ti maysa a "Gramatika ti Pagsasao a Bengali" (1832).[17]
Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti porma ti Choltibhasha , a nagus-usar kadagiti napalaka nga inpleksion ken dadduma pay a panagbalbaliw, ket rimrimsua manipud iti Shadhubhasha (naduduog a porma) a kas ti porma a napilpili para iti naisurat a Bengali.[18]
Ti Bengali ket isu idi ti nakapaitengngaan ti isip, idi 1951–52, iti Tignay ti Pagsasao a Bengali (Bhasha Andolon) idiay idi Daya a Bengal (itan ket ti Banglades).[19] Urayno ti pagsasao a Bengali ket insasao ti kaaduan a populasion ti Daya a Bengal, ti Urdu ket nailehislado idi a kas ti is-isu a nailian apagsasao ti Dominion ti Pakistan.[20] OIdi Pebrero 21, 1952, dagiti nagproprotesta nga estudiante ken dagiti aktibista ket pinaltugan babaen ti milisia ken polis idiay Unibersidad ti Dhaka ken tallo nga ubbing nga estudiante ken dadduma pay a tao ti natnatay.[21] Idi 1999, ti UNESCO ket nangirangarang ti 21 Pebrero a kas ti Aldaw ti Internasional nga Ina a Pagsasao para iti panagbigbig kadagiti natnatay.[22][23] Iti sabali pay a pasamak idi Mayo 19, 1961, dagiti polis idiay Silchar, India, ket pimmatayda ti sangapulo ket maysa a tattao a simmupsuppiat a nagdemonstrado ti lehislasion a nangikeddeng ti panagusar ti pagsasao nga Asames.[24]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 110,000,000 idiay Bangladesh (2001 a senso), 83 a riwriw idiay India (2001 a senso)[1]
- ^ a b c Pagsasao a Bengali iti Asiatiko a Kagimongan ti Bangladesh 2003
- ^ "Dagiti Pakabuklan nga Estadistika". Ethnologue. 2012. Rank 6. Naala idi 2012-05-23."Bengali". Ethnologue. 2012. Rank 6. Naala idi 2012-05-23.
- ^ "Dagiti pagsasao ti India". Naala idi 2009-09-02.
- ^ "Dagiti Pagsasao a Naurnos nga Agpababa babaen ti Kapigsa – India, Dagiti Estado ken Teritorio ti Kappon – 1991 a SEnso" (PDF). Census Data Online. Office of the Registrar General, India. p. 1. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-06-14. Naala idi 2006-11-19.
- ^ "দেব ভাষা নিয়ে অতিকথন"
- ^ সরলরেখায় ইন্ডিক ভাষা-ইতিহাস: সমস্যার ইতিহাস (Nailinia a Pakasaritaan ti Pagsasao nga Indic: Adda dagiti Parikut ti Historiograpia)
- ^ বাংলার খোয়াবনামা (Bangla: A Geneaological Fantasy)
- ^ Shah 1998, p. 11
- ^ Keith 1998, p. 187
- ^ a b (Bhattacharya 2000)
- ^ (Sen 1996)
- ^ Abahattha iti Asiatiko a Kagimongan ti Banglades 2003
- ^ Tagore & Das 1996, p. 222
- ^ Rahman, Aminur. "Grammar". Banglapedia. Asiatiko a Kagimongan ti Banglades. Naala idi 2006-11-19.
- ^ Wilson & Dalton 1982, p. 155
- ^ Goudiya Gramatika ni Rammohan Roy
- ^ Ray, S Kumar. "Ti Pagsasao a Bengali ken Patarus". Dagiti Naipatarus nga Artikulo. Kwintessential. Naala idi 2006-11-19.
- ^ Baxter 1997, pp. 62–63
- ^ Ali & Rehman 2001, p. 25
- ^ "Dhaka Medical College Hostel Prangone Chatro Shomabesher Upor Policer Guliborshon. Bishwabidyalayer Tinjon Chatroshoho Char Bekti Nihoto O Shotero Bekti Ahoto". Ti Azad (iti Bengali). 22 Pebrero 1952.
- ^ "Amendment to the Draft Programme and Budget for 2000–2001 (30 C/5)" (PDF). General Conference, 30th Session, Draft Resolution. UNESCO. 1999. Naala idi 2008-05-27.
- ^ "Resolution adopted by the 30th Session of UNESCO's General Conference (1999)". International Mother Language Day. UNESCO. Naala idi 2008-05-27.
- ^ "Awan ti kumadduaan iti BJP, kinuna ti hepe ti AGP". The Telegraph. Naala idi 2006-11-19.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biswas, Sailendra. Samsada Bangala abhidhana. Maika-7 nga ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2004. Nasken ti napakabaelan ti unicode a pagbasabasa.
- Biswas, Sailendra. Samsad Bengali-Ingles a Diksionario. Maika-3 nga ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2000. Nasken ti napakabaelan ti unicode a pagbasabasa.


text:
Pagsasao nga Armenio
Ti Pagsasao nga Armenio[2] (հայերէն iti TAO wenno հայերեն iti RAO, Panangibalikas nga Armenio: [hɑjɛˈɾɛn]—hayeren) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao a maisasao babaen dagiti tattao nga Armenio. Daytoy ket opisial a pagsasao iti Republika ti Armenia ken iti rehion pay iti Nagorno-Karabakh. Adu pay ti mangisasao daytoy a pagsasao babaen dagiti komunidad nga Armenio iti Armenio a diaspora. Daytoy ket addaan iti bukodna a sinuratan iti Alpabeto nga Armenio, ken daytoy ket ipammategan dagiti lingguista para iti bukodna a naisangsangayan a ponolohiko a panagrangrang-ay iti kaunegan ti Indo-Europeano.[3]
Dagiti lingguista ket idasigda ti Armenio a kas maysa a nawaya a sanga ti pamilia ti pagsasao nga Indo-Europeano.[4] Ti Armenio ket makibingbingay kadagiti nadumaduma a kangrunaan a panagpabaro iti Griego, ken adda dagiti lingguista a mangigrupo dagitoy dua a pagsasao iti Prigio ken ti pamilia nga Indo-Irani iti nagatngato nga agpang ti subgrupo iti Indo-Europeano a daytoy ket naipalpalawag babaen ti naibingay a panagpabaro a kas nayonan. Kadagiti kinaudi, adu dagiti dadduma a nagipaltiing ti maysa a Balkano a pannakaigrupo a mairaman ti Griego, Armenio, Prigio ken Albanes.[5]
Ti Armenio ket addaan iti atiddog a pakasaritaan, nga adda ti maikalima a siglo a pannakaipatarus ti Biblia ken daytoy ti kadaanan a nabati a teksto. Ti bokabulariona kaaduan a naimpluensian babaen dagiti Akinlaud a Tengnga nga Irani, a naisangsangayan ti Parto, ken ti basbassit a kadakkel babaen ti Griego, Latin, Daan a Pranses, Persiano, ken Arabiko ken dagiti nadumaduma pay a pagsasao kadagiti naplabas a pakasaritaanna. Adda dagiti dua a naipaalagadan a moderno a literario a porma, Akindaya nga Armenio ken Akinlaud nga Armenio, a dagitoy ket agsinnaranay a maawatan. Ti naisabsabali ken gangani nga awanen a Pagsasao a Lomavren ket maysa a dialekto a naimpluensian ti Romani nga adda ti Armenio a gramatika ken ti kaaduan a naala ti Romani a bokabulario, a mairan dagiti Romani a numero.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Moderno nga Armenio iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Klasiko nga Armenio iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Tengnga nga Armenio iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Armenio". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 60. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Indo-Europeano a Pagsasao ken Kultura: Panagipaammo, Benjamin W. Fortson, John Wiley ken dagiti Annak, 2009 p383.
- ^ Pagsasao nga Armenio – Britannica Online Encyclopedia
- ^ Ti Indo-Europeano a Pagsasao ken Kultura: Panagipaammo, Benjamin W. Fortson, John Wiley ken dagiti Annak, 2009, p383.


text:
KALPASAN ti dagidagi iti daga, indayon ti baybay ti simmaruno. Iti maikasangapulo nga aldaw, addan ti bunggoy iti baybay-Tsina babaen ti panagsakayda iti barko nga imbaon ti gobierno. Natalna ti panagbaniaga a kasla awan didigra a manglapped. Nasin-aw ti langit ket awan uray bassit la koma nga ulep a mangbengbeng iti natingraraw nga init. Malaksid iti napigsa a banurbor ti barko, awanen ti natured a mangburak iti talna iti aglawlaw.
(Maikadua a Gunggona, Palanca Awards 2006)
(v) iti baybay:
KALPASAN ti dagidagi iti daga, indayon ti baybay ti simmaruno. Iti maikasangapulo nga aldaw, addan ti bunggoy iti baybay-Tsina babaen ti panagsakayda iti barko nga imbaon ti gobierno. Natalna ti panagbaniaga a kasla awan didigra a manglapped. Nasin-aw ti langit ket awan uray bassit la koma nga ulep a mangbengbeng iti natingraraw nga init. Malaksid iti napigsa a banurbor ti barko, awanen ti natured a mangburak iti talna iti aglawlaw.
Saan a kas idi maikaduada nga aldaw iti baybay. Aglalagto dagiti tao, kanayon a nakatan-awda iti baybay a kasla ipappapasda ti di pannakalugan iti kastoy iti unos ti panagbiagda. Di maigawid dagiti ubbing, umariwawa ti nasinggit a bosesda ket kakaasi dagiti nagannak nga agan-anawa tapno dida matinnag. Pagsasaritaan dagiti lallaki ti pangen dagiti ikan a masirpatanda.
Sabalin ti pasamak iti daytoy nga aldaw. Nakasaklot dagiti ubbing iti inada, dagiti dadduma ket nakakukot a nakatugaw. Awan biag iti matada ken di masarmingan ti ragsak. Nakakaem ti bibig dagiti nataengan a kasla nakareserba ti katay ken saoda. Agkakapsutda, ta bassit ti maipauneg. Mawawda ta bassit ti mainum. Kasapulan ti panaginutda ta adu ti nadadael nga intugotda iti napalabas a bagyo.
Pagdandanagan ni Andong ken dagiti dadduma pay a panglakayen nga uray isboda ket dinto maliklikan nga inumenda. Kas idi naglemmengda iti kabambantayan ti Palacapac gapu iti pananganup kadakuada dagiti soldado a Hapones.
Nakapimpiman ti ladawanda. Panawanna koman ti naliday a buya idi masiputanna ni lakay Unding a timmakder. Inayabanna dagiti ubbing.
”Ubbing, kayatyo ti dumngeg iti napintas a sarita?”
“Wen!” Nagkorus dagiti ubbing a nangaribungbong ken ni Isis.
“Ania nga estoria: pakasaritaan da Angalo ken Aran, Biag ni Lam-ang, wenno ni Juan Sadut?”
Nagtitinnaliaw dagiti ubbing. Nangegdan ti makaparay-aw a Juan Sadut kabayatan ti panagdaliasatda iti daga, ken uray ti Biag ni Lam-ang ket naisaritan ni lakay Isis.
“Angalo ken Aran,” kinunada manen.
“Ala, agsaganakayo ngaruden ket rugiakon.”
Adda sarsarita idi ugma, nga agalla-allatiw iti dila,
sarsarita a makapakatawa, mangparagsak iti rikna.
Nadamagyon ni Angalo?
Gigante dayta a baro.
Nataer, naarem, nakarayo.
Kadakkelna, makigtotkayo.
No rukodem ti tugotna, limapulo kadapan kaatiddogna.
Duapulo kadapan ramramayna, banbantay as-askawenna.
Sadino ti naggapuanna daytoy datdatlag a parsua?
Tagtagipuro iti Asia, akin-abagatan a daya.
Nagdaliasat idiay Korea, Japon ken Formosa.
Ditoy Filipinas ti maikalima a daga a nagsardenganna.
Simmanglad idiay Lima idiay Bataan, maikanem idiay Annam, maikasiam idiay Siam.
Ti maikapito ken maikawalo idiay Singapore ken Borneo.
Maikasangapulo idiay Burma, sa nagturong idiay Tsina.
Idi adda idiay Bataan, limmabas agkankanta nga Aran,
gigante a nagpunipunan, kinapintas a balasang? [3]
Immisem ni Andong, itana laeng a mautob a nasayaat gayam a pangliwliwa kadagiti ubbing ti sarita.
Ngem nalukag ti panagdengdengngegna idi makitana ni Danilo a putotna nga umas-asideg a kasla madandanagan.
“Tang, agsaksakit ti tian ni Annie. Aganaksan!”
(vi) Ti baro a pakasaritaan
SUMANGBAYKAYO! Kasla yar-arasaas dagiti dalluyon nga umag-agek iti kadaratan ti Mindanao idi dumsaagda iti barko. Dandani awan nagdumaanna iti baybay iti amianan a nagtaudanda. Ti ungto ti Pilipinas iti amianan ket kas met laeng iti ungtona iti abagatan. Binaetan laeng ti nasurok pito ribu a purpuro.
Nagtataripnong dagiti pangamaen. Tamingenda no ditoydan nga agtalinaed wenno agsapulda pay iti sabali a daga. Nainget ti tunggal singasing nga ibagada, agraman ti balakad.
Idi nalpas ket timmakderda, nagulimek dagiti amin a tao. Nagtagari ni Andong.
“Kakabsat, kas makitayo, adda napintas nga itden ti aglawlaw ken nakaparsuaan. Ammotayo nga iti igid ti baybay a mangrugrugi ti sibilisasion ken panagdur-as. Nabaknang iti lames ken pagbiagan. Iti dayana ti kabanbantayan, ti babana ti lantag a napintas a matalon. Awanto ngata problema iti padanumna.” Immanges ni Andong. “Nagtutulagkami a panglakayenyo, kadagiti makakita iti napintas a gasat nga itden itoy a lugar, ket mariknayo a dinakayo baybay-an ti kabanbantayan, katanapan ken ti kabaybayan, mabalinyon ti agbati ditoy. Kadakami a nagsasarita, ni kabsat Igme iti Sinait ken sumagmamano a naggapu idiay Lapog, Banna, Badoc, Tagudin ken Balaoan ti nagkeddeng nga agbatida ditoyen. Dagiti dadduma, kas kaniak, ket makigasanggasat pay iti narabraber a katanapan,” impukkaw ni Andong. Pinagrikosna ti panagkitana kadagiti tao iti panagpaliiwna. Umarimbangawda.
Iti kaunday ti aldaw a nagkukuyogda, iti rigat ken nam-ay, ket nagiinnasidegen ti riknada. Addan singgalot ti riknada, gapuna a narigat latta met a mayadayoda iti nakapasiganen.
Idin makitana nga addan nagiinarakup, nagdidinnakulap ken nagrukob iti tunggal maysa, ammonan no siasino dagiti agbati ken sumurot kenkuana.
Immasideg kenkuana ni lakay Silis, Valeriano, Mindo, Cristobal, Pasyo, Oscar ken dadduma pay a lallakay manipud iti Ilocos Norte, Ilocos Sur ken La Union. Isuda ken ti pamiliada ti makigasanggasat iti panangbirok iti sabali pay a pagdappatan. Uray isu ket keddengna koma met ditoyen ta danagenna ti panagsakit-sakit ti tian ni Annie nga asawa ni Danilo, ngem no awan mangidaulo iti sabali a grupo, ditoyda aminen. Ket no kasdiay ti mapasamak, maaripapana a narigrigat ti panagdur-as ti sumaruno a kaputotan.
Nagpalabasda iti maysa a rabii. Nagaramidda kadagiti ulnas, pasagad ken karison a pangilugananda kadagiti gargaretda. Sumagmamano a ping-ey iti isek ti inalada, ken dagiti bukbukel kas koma ti parda, kardis, kumpitis ken dadduma pay.
Kabigatanna, nabara ti pinnakada. Di nagawidan ti panagsangit dagiti sumagmamano a babbai.
Idi makita ni Andong a nakasaganan ti amin, inrubbuatnan ti grupo iti sabali pay a panagdaliasat manipud Maitum. Iti kutit, dina ammo no pakaragsakanna ti nakitana, ta pimmaraipus da Arcadio, Asyong ken Mulong.
Naannayas ti panagdaliasat ti bunggoy. Iti sango dagiti inunaan dagiti panglakayen a nagimet iti buneng ken pannabas. Isuda ti mangwakwaknit iti dana babaen ti panangsigpatda kadagiti sanga ti kayo, panangtabas kadagiti ledda ken garami ken panangpukan kadagiti kayo ken kawayan. Babaen itoy, di unay marigatan dagiti agbagbagkat ken mangguyguyod kadagiti pasagad, ulnas ken karison.
(Maituloyto)
[3] Kas maibasar iti libro ni Dr. Godofredo Reyes: Angalo ken Aran ken dagiti napili a Dandaniw


text:
Rikna
Iti sikolohia, pilosopia, ken dagiti adu a pakaikamenganda, ti rikna ket isu ti sapsap a termino para iti pangibanagan, addaan rikna panagpadas a nagruna a naidasdasig babaen ti sikopisiolohiko a panangiyebkas, dagiti biolohiko a panagtignay, ken kasasaad ti isip. Ti rikna ket kankanayon a maigimong ken naikeddeng a maisinnubalit nga impluensia iti kasasaad ti rikna, temperamento, personalidad, kababalin, ken pagpaayatan, ken maimpluensiaan pay babaewn dagiti hormona ken dagiti neurotransmisor a kas ti dopamina, noradrenalina, serotonina, oxytocina ken cortisol. Ti rikna ket kankanayo nga isu ti puersa a mangiturturong iti likudan ti pagpaayatan, positibo wenno negatibo.[1] Iti libro iti "Sikolohia", ni Schacter ket inpalplawagna ti rikna a kas maysa a "positibo wenno negatibo a panagpadas a maigimong iti naisangayan a tabas iti sikolohiko a tignay." [2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti nota
- ^ Gaulin, Steven J. C. ken ni Donald H. McBurney. Ebolusionario ti Sikolohia. Prentice Hall. 2003. ISBN 978-0-13-111529-3, Chapter 6, p 121-142.
- ^ Schacter, Gilbert, Wegner. PSYCHOLOGY. Worth Publishers, 2011. p. 310.
Bibliograpia
- Denton, Derek (2006). Dagiti Primordial a Rikan: Ti Annaraar iti Kasasaad ti Rina. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-920314-7.
- Fox, Elaine (2008). Siensia ti Rikna: Dagiti Panagitipon ti Kognitibo ken Neurosientipiko nga Argian. Palgrave MacMillan. ISBN 978-0-230-00517-4.


text:
Agar-aramat tungtungan:112.203.32.84
Kablaaw manipud ti Ilokano Wikipedia. Agararamid wenno agnaynayon ka ti testo kadagati panid a naisurat iti saan nga Ilokano wenno aglalaok a pagsasao. Dagitoy ket narigat a maawatan wenno maipatarus ken awan ti adu a kameng ti komunidad nga agipatarus wenno agdalus kadagitoy. Dagitoy ket maidasig ken maikabil iti daytoy a kategoria tapno maikkan ti gundaway a madalusan ken maipatarus. No saan a madalusan wenno maipatarus, dagitoy ket mabalin a maikkat to babaen ti annuroten ti panagikkat. Pangngaasi nga agsardeng ka nga agaramid kadagitoy a pampanid. No kayat mo ti agkiddaw kadagiti baro wenno kayat a maipatarus dagiti artikulo iti pagsasao nga Ilokano, pangngaasi nga agkiddaw ka ditoy. No kayat mo ti agipadas pangngaasi nga usaren ti pagipadasan. No agnanayon ka nga agaramid kadigiti kastoy a panid, daytoy nga IP a pagtaengan wenno pakabilangan ket mabalin a maserran. Agyamanak.
Translation of this message in English is available here.--Lam-ang(Makipatang) 16:11, 16 Marso 2012 (UTC)


text:
“BARANGAY SAGUNTO”
Nakaiyanakak ken dimmakelak a baryo
Addaan ti banbantay ken dua a sitio
Saan a perpekto ngem pakakitaan ti progreso
Pagnaedan dagiti BAG-O, baranggay Sagunto
Ipatpategmi a baryo ti Sagunto
Maibilangen a nanam-ay ken asensado
Ta uray daliasatem a bantay ket sementado
Tapno tricycle makasang-at idiay ngato
Naparato, naisem, narespeto a tattao
Ditoy baryomi, isuda’t masabatmo
Agkakalasbang ken agkakaguapo
Uray gurongmi kasla pangmalo
Kinapintas daytoy lugarmi
Daydayawen sabali nga ili
Uray pammatimi, agsusupadi
Saan a lapped panagkakalaysami
Kapilya, eskwelaan ken paglalangoyan
Ditoy baryomi, adda a masapulam
Gayyem, agpasyarka, ditoyta imatangam
Pusaksak ti baryomi nga inda ap-apalan
Ipasindayawko man daytoy a lugarmi
Urnos ken kapia, nagtalinaed kadakami
Papagayam, umaykayo ditoy ayanmi
Ta pasangbayendakayo, nabara a kablaawmi.
Aprile Rae Ann Balangue
June 23,2014
Amman, Jordan
Congratulations to the newly elected Barangay Council of Sagunto! The people have cast their votes and these are their newly elected leaders:
Punong Barangay: JOEL Q. JULIO
Kagawads:
Rudy P. Mangante
Marcos M. Pis-o
Melvin S. Baturi
Fe Q. Inocencio
Willy H. Del-Amen
Arlene P. Mayo
Antonio A. Abenoja Jr.
Best wishes to the new barangay council. May you serve Sagunto’s best interest with the support of all its citizens.
The following is the platform of Punong Barangay candidate, Henry Sangbaan Sunang, and his BAGNOS group.
(Originally posted on the Sagunto Stars group page on Facebook.)
Mission: To serve, inspire and imbibe moral values to the barangay community and contribute to the best of my ability in coordination and cooperation among barangay officials and other concerned persons for the whole community.
Vision: To make Sagunto a model competitive community.
Platforms:
- Avail multi-cab service for transport during immediate emergency and barangay services.
- Dredging, improvement and digging up additional drainage canal to different zones and sitios.
- Reforestation program-greening the environment. “Pagmamahal mo sa seedling mo, itanim at ito ang sasalba sa kapaligiran mo”.
- Health and wellness program
-Nutrition feeding program for underweight/malnourished children
-immunization program
-mothers class
- Revive, encourage and support a more energetic participation of all balikbayan organizations.
- Provide and maintain proper lighting to all sitios and zones.
- Hataw, physical fitness program for the young and old.
“panagwatwat, mangpapintas ti bagi ken panunot mo”
– Different Sports Familiarization for the youth.
- Involve and provide barangay residents in attending seminars like – livelihood, health lecture forum and other agendas.
- Maintain barangay owned properties and infrastructures.
- Promote peace and order.
- Cleanliness and beautification of different sitios and zones.
- Maintain and enhance “leadership by example and practice of transparency service to the barangay people”.
TEAM B-A-G-N-O-S
BARANGAY CAPTAIN:HENRY SANGBAAN SUNANG
KAGAWAD:
TONY ABENOJA
DIMAS BALADAD
CAMILLE DEL ROSARIO
MARCY MAGPANTAY
KRIS PALIT-ANG
PAENG RAFAEL
DADONG VELASQUEZ
To all the supporters, we will continue the fight. If we have a clean conscience and God is with us nothing is impossible! Keep pressing forward…. “THY WILL BE DONE!”
Incumbent barangay captain, Joel Julio, and group.
(Originally posted on the Sagunto Stars group page on Facebook.)
ELECT FOR KAGAWAD
Melvin Baturi
Lolita Benawi
Willy Del Amen
Ruperto Literal
Rudy Mangante
Marcos Pis-o
Noel Simudlan
The following is a statement from Punong Barangay candidate, Edwin Cadalig Gaudiano, regarding his platform. (Originally posted on the Sagunto Stars group page on Facebook.)
Naimbag nga agsapa tayo amin kabaranggayan! Daytoy apo iti platapormak kas maysa nga agngay-ngayangay nga kapitan para iti barangay tayo nga Sagunto. Daytoy kabaryoan iti inyebkas ko iti grand rally tayo idjay plaza.
- Peace and Order Situation
Idaulo Ti kapya ken urnos, babaen ti pag-papigsa ti panagkaykaysa ti tunggal membro iti Kumunidad, Pulisya ken dagiti CVO’s tayo. Tapno maaddaan ti epektibo nga panaglapped ti kremen wenno gulo ti ag law-law tayo. Tapno ti kasta ket iti daytoy a komunidad ket maaddaan iti naurnos ken awan gura ti tumunggal maysa.
- Health and Sanitation (Salun-at)
> Proper waste Disposal. – maipakaammo kadagiti kabaanggayan tayo iti usto a panag belleng dagiti basura tayo. Tapno malik-likan tayo ti anya man a sakit a makagapo ti rugit wenno haan a nadalus nga arubayan.
> Maupgrade dagiti facilities ti health center tayo kasta met iti panag upgrade tayo iti kaalaman dagiti BHW tayo babaen iti seminars and trainings ta dagiti BHW iti dakel nga katulongan tayo para iti health iti bumaranggay.
- Edukasyon
> Matulongan dagiti agtutubo babaen iti nasayaat a panagbagbaga tapno maiyadayo da iti haan a nasayaat nga aramid.
> ipaayan tayo met iti pundo iti panag upgrade tayo ti Day Care Center tayo.
- Livelihood
> Umasideg tayo kadagiti ahensya ti gobyerno tapno maikkan datayo ti Libre a training ken seminars, maipapan ti pagsapulan, nangnangruna kadagiti marigrigat nga awan pagbirukan na. Ket nu makasuro da ken matulongan isuda ket isunton iti mayat nga pagliw-liwaan da.
> Papigsaen tayo dagiti agduduma nga organisasyon iti baryo tayo, tapno matulongan ken maited tayo dagiti makasapulan dagiti mannalon, drivers (SAATODA), Construction Workers, ken dadduma pay a trabahador.
- Infrastructure
> Ituloy tayo dagiti haan a nailippas a proyekto, nang-nangruna dagiti proyekto tayo nga:- Farm to Market Road
-Canals
-Water Sheers
-Ken dadduma pay
> ken panagpundar kadagiti kagamitan nga kasapulan tapno matugunan dagiti pangangailangan iti baryo tayo, nang-nangruna nu adda iti haan mapakpakadaan nga kalamidad.
- UNITY
> Organize and Recognize the other Organization- Religious Groups
– Senior Citizens
– Youth
– Bago/Tribal
– Womens
– 4 Ps
– Kalipi
– Farmers
– Including BHW and CVO
– Drivers (SAATODA)
> Alukuyen dagiti Leaders a makipag kalaysa kadagiti aktibidadis ken programa a pagsayaatan iti amin a bumaryo. – ikan iti gundaway nga maiyebkas da dagiti nasayaat a kapanpanunotan da.
- TRANSPARENCY AND ACCOUNTABILITY
> Tulongan tayo dagiti agngay-ngayangay a kandidato para kagawad iti SITIO PILAWAN ken SITIO MACOCO ken SENTRO tapno isudan to iti mangidanon wenno mangi yaragawag dagiti anya man a pasamak ken nu anya man iti mapagmemeetinga tunggal reporting iti barangay officials ditoy barangay tayo nga sagunto, ta isuda iti mangirepresenta iti kabarangayan tapno adda urnos, kapya, ken panagkaylaysa toy ayayaten tayo a barangay sagunto.
Agyamanak kabaryoan iti panagbasa yo iti platapormak ket sapay kuma ta agsisinuporta tayo, Vote Wisely! Agbiag tayo amin kabaryoan!
~~ EDWIN CADALIG GAUDIANO FOR PUNONG BARANGAY
RE-ELECT FOR KAGAWAD:
ARLENE PALIWEN MAYO
FE QUILAMAN INOCENCIO
ANGEL ESTEBAN CASTILLO
FOR KAGAWAD:
MARLENE MAGO
JANE HERNAEZ REFUERZO
JERRY PARAN
Dagitoy apo t natalged ken pudno a kandidato a botosan tayo ton October 28,2013.
AGBIAG TAYO a taga SAGUNTO.


text:
General Santos
Ti Siudad ti General Santos ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia iti Abagatan a Cotabato iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti General Santos ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Baluan
- Buayan
- Bula
- Conel
- Dadiangas East (Poblacion)
- Katangawan
- Lagao (1st & 3rd)
- Labangal
- Ligaya
- Mabuhay
- San Isidro (Lagao 2nd)
- San Jose
- Sinawal
- Tambler
- Tinagacan
- Apopong
- Siguel
- Upper Labay
- Batomelong
- Calumpang
- City Heights
- Dadiangas North
- Dadiangas South
- Dadiangas West
- Fatima
- Olympog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Opisial a website ti General Santos


text: Maipaay iti mangiwanwanwan iti Gittith.+ Ti annak ni Kore. Samiweng.84 Anian a kinanaslag ti naindaklan a tabernakulom,+O Jehova ti buybuyot!+2 Ti kararuak nagagaran ken kasta met nautoyan kadagiti paraangan ni Jehova.+Ti bukodko a puso ken ti mismo a lasagko agdir-ida a sirarag-o iti Dios a sibibiag.+3 Uray ti mismo a tumatayab nakasarak iti balay,Ken ti sallapingaw maysa nga umok maipaay kenkuana,A nangikabilanna kadagidiay urbonna—Ti naindaklan nga altarmo, O Jehova ti buybuyot, Arik ken Diosko!4 Naragsak dagidiay agnanaed iti balaymo!+Itultuloydaka latta nga idaydayaw.+Selah.5 Naragsak dagiti tattao a ti pigsada adda kenka,+Nga iti pusoda adda dagiti kangrunaan a kalsada.+6 Iti ilalasat iti nababa a tanap ti babassit a kayo a baca,+Pagbalinenda dayta nga ubbog a mismo;Uray kadagiti bendision balkuten ti manangisuro+ ti bagina.7 Agtultuloydanto a magna iti rumangrang-ay a kired;+Tunggal maysa agparang iti Dios idiay Sion.+8 O Jehova a Dios ti buybuyot, denggem ti kararagko;+Umimdengka, O Dios ni Jacob.+Selah.9 O kalasagmi, kitaem, O Dios,+Ket matmatam ti rupa daydiay pinulotam.+10 Ta ti maysa nga aldaw kadagiti paraanganmo nasaysayaat ngem ti sangaribu iti sadinoman.+Pinilik ti agtakder iti arsadanan iti balay ti Diosko+Imbes nga agsursor kadagiti tolda ti kinadangkes.+11 Ta ni Jehova a Dios maysa nga init+ ken maysa a kalasag;+Ti parabur ken dayag isuda ti itdenna.+Ti aniaman a naimbag saanto a medmedan ni Jehova kadagidiay magmagna iti kinaawan pagkurangan.+12 O Jehova ti buybuyot, naragsak ti tao nga agtalek kenka.+


text:
Sasao a Halmahera–Cenderawasih
Ti sasao a Halmahera–Cenderawasih, wenno sasao a Abagatan a Halmahera – Laud a Baro a Guinea (SHWNG), ket dagiti sanga ti Malayo-Polinesio, a mabirukan kadagiti isla ken iti igid dagiti aplaya ti Baybay Halmahera iti probinsia ti Indonesia ti Amianan a Maluku ken ti Luek Cenderawasih kadagiti probinsia ti Papua ken Laud a Papua.
Ti panagkaykaysa ti Halmahera–Cenderawasih ket nasayaat a nasuportaran. Tradisionalda a naibagbaga nga as-asidegda a kabagian ti sasao nga Oceaniko, ngem addaan laeng iti bassit nga ebidensia iti daytoy a pakaimatangan.
Kaaduan kadagiti pagsasao ket ammo laeng kadagiti ababa a listaan ti balikas, ngem ti Buli iti Halmahera, ken Biak ken Waropen iti Luek Cenderawasih, ket nasayaatda a naipampamattian.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tradisional a pannakaidasig dagiti pagsasao ket kadagiti dua a grupo,
- Ti sasao nga Abagatan a Halmahera (iti igid ti akin-abagatan a laud nga aplaya ti Halmahera, ken maipatinayon pay ti maysa a pagsasao iti daya ti Peninsula Bomberai).
- Ti sasao a Laud a Baro a Guinea (idiay Is-isla Raja Ampat iti laud ti Baro a Guinea, ken dagiti isla ti aplaya ti Luek Cenderawasih).
Nupay kasta, ti panagkaykaysa ti sasao nga Abagatan a Halmahera ken Raja Ampat ket suportaran babaen dagiti panagbalbaliw ti ponolohia nga inbagbaga babaen ti Blust 1978 ken babaen ni Bert Remijsen, dagiti nangruna a nagsuksukisok iti sasao a Raja Ampat. Daytoy ti pagresultaan ti sumaganad nga estruktura:[2]
- Luek Cenderawasih
- Baybay Halmahera (Abagatan a Halmahera, iti baybay a pagbaetan ti Halmahera ken Baro a Guinea, ken Raja Ampat iti akinlaud nga ungto ti Baro a Guinea)
Mangited wenno mangisina ni David Kamholz (2014) dagiti sangkabassit pay a pagsasao a kas dagiti maipatinayon a sanga:
- Irarutu–Nabi: Irarutu, Kuri (Nabi)
- Bedoanas–Erokwanas: Arguni, Bedoanas, Erokwanas
- Akinbaba a Mamberamo (no saanda a Papuano)
- Mor
- Tandia
- Waropen
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "South Halmahera – West New Guinea". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Raja Ampat–South Halmahera". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- Kamholz, David. 2014. South Halmahera–West New Guinea: The history of Oceanic's closest relative. LSA Annual Meeting. Minneapolis, MN.


text:
BAGUIO CITY — Pannakaisayangkat ti naun-uneg nga inbestigasion ken hustisia ti kiddaw ti pamilia ken kakabagian ti maysa nga overseas Filipino worker (OFW) sadiay Abu Dhabi, United Arab Emirates (UAE) iti naaramid a press conference idi Oktubre 14.
Natay ti 44 anios a ni Mary Jean Balag-ey Alberto idi Oktubre 2 kalpasan a natinnag daytoy iti pagtaengan ti amona a masarakan iti maika-13 a kadsaaran ti Shams Meera Tower, Al Reem Island.
Kinuna ni Lilian Balag-ey Falyao a saanda patien a nagpakamatay ti kasinsinna. Dakkel ti pammatida nga adda pakainaigan ti Moroccan nga amona iti ipupusay ti kabagianda.
Segun iti mensahe ni Rohjean, anak ti biktima a mangmangged met laeng sadiay Abu Dhabi, timmawag kano ti amo ni Mary Jean idi kaaldawan ti pasamak tapno ipakaammo a nagpakamatay ti inana.
Ni Mary Jean ket miembro ti tribu a Kankanaey iti Bontoc, Mountain Province sakbay nga immakar ti pamiliada sadiay Antipolo City. Malaksid kenni Rohjean, adda pay dua a barona iti Pilipinas— ti inauna a ni Ronel ken Rojan a buridek.
“Dawdawatenmi iti gobierno ti Pilipinas nga ikkan ti naan-anay nga atension ti kaso ti kasinsinmi. Siguradoenda koma a saan a mapasamak ti cover-up ket paruarenda a suicide ta dakkel ti pammatimi a saan nga aksidente ti pasamak,” kinuna ni Lilian.
Awan pay 24 oras sakbay ti pasamak, nangipatulod kano ni Mary Jean iti kabsatna nga adda met laeng iti Abu Dhabi iti mensahe a mapanda isuna tulungan.
“Ate, puntahan niyo na ako dito. Muntik na akong sakalin ni Madam… Hindi niya ako pinapakain hanggang hindi natatapos ang trabaho… Ipapulis niyo na ako! Mas gusto ko pang makulong kaysa ganito ang aking nararanasan… Ate… Ate please…,” kuna iti mensahe.
Innayon ni Falyao a kadagiti immun-una pay a mensahe ti kasinsinna iti pamiliana, imbingayna ti panangmalmaltrato kaniana ti amona kas iti saan a panangpakan ken panangited iti sweldona.
Segun kenni Lilian, nagaplikar ti kasinsinna iti ballasiw-taaw kas maysa a drayber ti pamilia ngem idi addan daytoy idiay Abu Dhabi ket nagtrabaho isunan kas domestic helper.
Idi Oktubre 14, napan innala ni Rohjean dagiti personal nga ramit ni inana, karaman ti passport ken ti kaal-ala laeng unay ti inana nga Emirates ID.
Segun iti immun-una a report maipanggep iti pasamak, undocumented OFW ni Mary Jean gapu ta awan ti nagan daytoy iti Overseas Workers Welfare Administration (OWWA) wenno iti opisina ti Department of Foreign Affairs iti UAE.
“Dahil kalalabas lang ng Emirates ID ni mama bago siya namatay, hindi po siya nabigyan ng pagkakataon iregister ang sarili niya sa OWWA, DFA at kung ano ano pang sangay ng gobyerno. Ang mama ko po ay detalyado at palaging kumpleto sa mga papeles, nagkataon lang po na hindi siya nabigyan ng pagkakataon dahil sa kanyang sinapit,” kuna ni Rohjean iti mensahe nga imbingay ni Falyao.
Innayonna nga awan pay ti panggepna a mangiyawid iti inana numanpay addan mandar ti korte a mabalinen a maala ti bangkay iti morge gapu ta ur-urayenna ti resulta ti maar-aramid a forensic inspection.
“Dalawang dahilan kung bakit di ko pa pinipiling iuwi si mama ay in case lumabas ang forensic result at hindi satisfactory, magrerequest ako ng cross-examination. Financially not ready ang aming pamilya in case maiuwi ang remains. The moment na dumating ang aming ina sa Pinas, lahat ng gastos ay sagot na ng aming pamilya,” kunana.
Segun iti panakipatangna iti OWWA, awan ti maitulong ti ahensia ti gobierno gaputa saan kano a miembro ni Mary Jean. Ti pannakaipaw-it laeng ti bangkay babaen iti LBC ti mabalin a sungbatan ti embahada.
Kabayatanna, kinuna ti Innabuyog, maysa a rehional nga aliansa dagiti babbai ti Kordiliera, a masapol a gibusanen ti gobierno ti labor-export policy wenno panangallukoy kadagiti umili nga agtrabaho iti ballasiw-taaw.
“Nakaadadun ti istoria dagiti kakailiantayo a kaparis ti pasamak ni Mary Jean— a naparigat ken naabuso inggana natay. Saan tayo koma li-
paten ti napasamak kenni Flor Contemplacion a nabitay gapu iti akusasion kaniana, ken ni Joanna Demafelis a brutal a pinapatay ti employerna,” kuna ni Virgie Dammay, pangulo ti grupo.
Kinunana a ti kinaawan ti naan-anay a pagsapulan ken umno a sweldo ti mangidurduron kadagiti adu a Pilipino a makigasanggasat iti ballasiw-taaw.
“Awan ti nagannak a mangkayat a mangpanaw iti pamiliada, no adda laketdi koma ti naan-anay a pagsapulan ditoy. Isu daytoy koma ti ikkan ti naan-anay nga atension ti gobierno,” kuna ni Dammay. ●


text:
1902
Ti 1902 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 27 – John Steinbeck, Amerikano a mannurat (pimmusay 1968)
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 28 – Arthur Capell, Australiano a lingguista (pimmusay 1986)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 23 – Halldór Laxness, Islandiko a mannurat (pimmusay 1998)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 8 – Paul Dirac, Ingles a pisiko (pimmusay 1984)
- Agosto 10 – Norma Shearer, Kanadiana nga aktres (pimmusay 1983)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 21 – Isaac Bashevis Singer, naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat (pimmusay 1991)