text:
Ayup
Ti ay-ayup ket maysa a kangrunaan a grupo ti nagdumaduma ti sellula a, dagiti eukariota nga organismo iti panagarian ti Animalia wenno Metazoa. Dagiti plano ti bagi dumtengto nga agbalin a masimpa no isuda rumang-ay, urayno adda dagiti mapan ti pamay-an ti metamorposis kadagiti masakbayan a biagda. Kaaduan kadagiti ayup ket makagunay, a kayatna a saoen ket mabalinda ti kellat nga aggunay ken awan tulong. Dagiti amin nga ayup ket heterotropo, a kayatna saoen ket manganda kadagiti sabali nga organismo wenno dagiti produktoda para iti sostento.
Kaaduan kadagiti naamammuan nga ayup kadagiti pilo ket nagparangda kadagiti rehistro ti posil a kas maipapan ti baybay a sebbanagn idi las-ud ti Kambriano a panagbettak, idi agarup 542 a riwriw a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Klaus Nielsen. Ebolusion ti ayup: Dagiti Pannakaikabagian dagiti Sibibiag a Pilo (maika-2 nga edision). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2001.
- Knut Schmidt-Nielsen. Pisiolohia ti ayúp: Panangiyampon ken Enbironmento. (maika-5 nga edision). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1997.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Animalia idiay Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Amlan, Negros Oriental
Ti Amlan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amlan ket nabingbingay a politikal kadagiti 8 a barbaranggay.[2]
- Bio-os
- Jantianon
- Jugno
- Mag-abo
- Poblacion
- Silab
- Tambojangin
- Tandayag
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Panggep a panag-numero ti telepono
Ti panggep a panag-numero ti telepono ket maysa a kita iti panag-numero a pamuspusan nga inus-usar iti telekomunikasion tapno maikkan dagiti numero ti telepono kadagiti agsuskribir ken ti panagidalan dagiti panagtawag ti maysa a reddek ti telepono. Ti maysa a nametmet a panggep a panag-numero, a kasla ti mabirukan idiay Amianan nga Amerika, ket pasirukan na ti maysa a agtatalinaed a dagup ti kaatiddog dagiti numero. Ti maysa a naluktan a panggep a panggep ti panag-numero ket addaan ti langa a sabsabali iti kaatiddog dagiti numero ti telepono.
Ti maysa a panggep a pang-dial ket bangonen na ti manamnama a numero ken ti pagtuladan kadagiti dihitos para kadagiti numero ti telepono. Daytoy ket agiraman kadagiti kodigo ti pagilian, kodkodigo a panagserrek, kodkodigo ti lugar ken dagiti kombinasion dagiti dihitos a nai-dial.


text:
Guindulman, Bohol
Ti Guindulman ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Guindulman ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Basdio
- Bato
- Bayong
- Biabas
- Bulawan
- Cabantian
- Canhaway
- Cansiwang
- Casbu
- Catungawan Sur
- Catungawan Norte
- Guinacot
- Guio-ang
- Lombog
- Mayuga
- Sawang (Pob.)
- Tabajan (Pob.)
- Tabunok
- Trinidad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Julio II
Ni Papa Julio II (5 Disiembre 1443 – 21 Pebrero 1513), nabirngasan a kas "Ti Nakabutbuteng a Papa" (Il Papa Terribile)[1] ken "Ti Mannakigubat a Papa" (Il Papa Guerriero),[2] naipasngay a kas ni Giuliano della Rovere, ket isu ti Papa manipud idi 1503 aginggana idi 1513. Ti kinapapana ket namarkaan babaen ti aktibo a ganganaet nga annuroten, ambisioso a panagipatakder kadagiti gandat, ken ti patronato para kadagiti arte - isu ket nangkomisionado ti panakadadael ken panangipatakder manen ti Basilika ni San Pedro, ken ti panagdekorasion ni Michelangelo ti kisame ti Kapilia ti Sistina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blech, Benjamin; Doliner, Roy. (2008). Dagiti Sekreto ti Sistene. New York, NY: HarperCollins Publishers. p. 106. ISBN 978-0-06-146904-6.
- ^ Luminarium: Papa Julio II
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Julio II idiay Wikimedia Commons


text:
Jordan, Guimaras
Ti Jordan ket maysa a maika-3 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Guimaras iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Jordan ket politikal a nabingbingay iti 14 a barbaranggay.[2]
- Alaguisoc
- Balcon Maravilla
- Balcon Melliza
- Bugnay
- Buluangan
- Espinosa
- Hoskyn
- Lawi
- Morobuan
- Población
- Rizal
- San Miguel
- Sinapsapan
- Santa Teresa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Guimaras". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Guimaras". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tambor
Ti tambor wenno bombo ket kameng ti perkusion a grupo dagiti instrumento ti musika. Iti pannakaidasig a sistema ti Hornbostel-Sachs, daytoy ket maysa a membranopono.[1] Dagiti tambor ket buklen ti saan a basbassit ngem maysa nga akustiko a kulanit, a makunkuna iti ulo ti tambor weeno kudil ti tambor , a nabennat iti maysa a kontsa ken tamboren, babaen ti ima ti agtambor, wenno iti maysa a bislak ti tambor, tapno makapatud ti uni. Adda ti kadawyan nga ulo ti awen iti bangir ti tambor, a kadawyan a natempla iti ab-ababa bassit nga awen ngem ti ngato nga ulo ti tambor. Adda dagiti dadduma a pamay-an nga inus-usar tapno mapauni dagiti tambor, a kas ti panagtulid ti tangan. Dagiti tambor ket isu dagitoy ti kaduogan ken kaaduan a mabirukan iti lubong nga instrumento ti musika, ken ti batayan a daremdem ket gangani a saan a nagbalbaliw kadagiti napalabas a rinibu a tawtawen.[1]
Amin a kita ti tambor, kas pagarigan a kasla ti timpani , ket natempala iti naisangayan nga awen. Kankanayon nga adda dagiti nadumaduma a tambor, malaksid dagiti tambor ti timpani, ket mabalin a maurnos tapno mapartuat ti aruaten ti tambor.[2]
Dagit inagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Grove, George (Enero 2001). Stanley Sadie, ed. The New Grove Encyclopædia of Music and Musicians (Maika-2 nga ed.). Grove's Dictionaries of Music. pp. Volume 5, pp638–649. ISBN 1-56159-239-0.
- ^ Black, Dave (Pebrero 1998). Drumset Independence and Syncopation (1st nga ed.). Alfred Publishing Company. pp. 4–12. ISBN 978-0-88284-899-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti tambor idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Dagiti rekurso ti tambor iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Saint-John Perse
Ni Saint-John Perse (umuna a Saint-Leger Leger, a parbo a nagan ni Alexis Leger) (31 Mayo 1887–20 Septiembre 1975) ket maysa idi a Pranses a mannaniw, isu ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1960 "para iti nagalindayag a panagluas ken mananglukat nga imahen kadagiti daniw na." Isu ket maysa pay a kangrunaan a Pranses a diplomatiko manipud idi 1914 aginggana idi 1940, a kalpasan daytoy ket nagnanayon a nagtaeng idiay Estados Unidos aginggana idi 1967.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Alexis Leger ket naipasngay idiay Pointe-à-Pitre, Guadeloupe. ti nagayad nga apong na, ket maysa a paradawat, ken nagtaeng idiay Guadeloupe idi 1815. Ni apong ken amana ket paradawat da pay; ti amana ket kameng pay ti Konsilo ti Siudad. Ti Leger a pamilia ket adda dua a bukod da a plantasion, ti maysa ket para iti kape (La Joséphine) ken ti sabali ket para iti asukar (Bois-Debout).


text:
Papa Higinio
Ni Higinio ket isu ti kaunaan a Romano a padi a nangisaad iti bagbagina a kas “papa” ken isuna pay ti umuna a padi a Katoliko a nangbusor kadagiti Gnostiko. Natay a kas martir bayat ti panagturay ni Marcus Aurelius.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Higinio idiay Wikimedia Commons
- Katoliko nga Ensiklopedia, "Santo Papa Higinio" (1913).
- Opera Omnia
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Hyginus (pope)". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Fontes Latinae de papis usque ad annum 530 ( Papa Felix IV)
- Liber pontificalis


text:
Unibersidad ti Pilipinas, Diliman
Ti Unibersidad ti Pilipinas, Diliman, (University of the Philippines, Diliman wenno U.P. Diliman) ket ti kangrunaan a campus ken ti kadakkelan nga agwaywayas nga unibersidad iti Sistema ti Unibersidad ti Pilipinas. Masarakan iti Diliman, Siudad ti Quezon iti Metro Manila, ididiayana dagiti kurso iti nawaya nga ar-arte, siensia sosial, linteg, panagnegosio ken ekonomia, siensia a nakaparsuaan, inhenieria, musisa, napino nga arte, ken dadduma pay. Ti unibersidad ti mangididiaya iti kaaaduan a kurkurso a graduado ken saan pay a graduado kadagiti amin nga unibersidad iti Pilipinas.
Iti agdama, adda aganay a 25,000 nga estudiante iti kolegio iti unibersidad, 5,000 kadagitoy ti graduado nga estudiante ket saan pay a graduado dagiti nabati.
Buklen ti unbersidad dagiti daddakkel a kolegio a kas kadagiti sumaganad:
- Programa dagiti Panagadal ti Arkeolohia
- Kolegio ti Arkitektura
- Kolegio dagiti Arte ken Letra
- Instituto ti Kreatibo a Panagsurat
- Sentro a maipapan ti Asia
- Instituto ti Turismo ti Asia
- Kolegio ti Panagtarawidwid iti Negosio
- Eskuela ti Ekonomiko
- Kolegio ti Edukasion
- Kolegio ti Inhenieria
- Departmento ti Siensia ti Kompiuter
- Departmento ti Inheniera ti Elektrikal ken Elektroniko
- Nailian a Sentro para kadagiti Panagdal ti Transportasion
- Nailian a Sentro ti Hidrauliko
- Kolegio ti Napino nga Arte
- Kolegio ti Ekonomiko ti Balay
- Kolegio ti Kinetiko Nagtagitaoan
- Instituto dagiti Panagadal Islamiko a Panagadal
- Ekuela ti Panagobra ken dagiti Industrial a Pannakibiang
- Kolegio ti Linteg
- Instituti ti Biblioteka ken Siensia ti Pakaammo
- Kolegio ti Komunikasion ti Masa
- Instituto ti Pelikula
- Kolegio ti Musika
- Nailian a Kolegio ti Panagtarawidwid a Publiko ken Panagturay
- Kolegio ti Siensia
- Nailian nga Instituto dagiti Siensia ti Heolohiko
- Nailian nga Instituto ti Pisika
- Kolegio dagiti Siensia Sosial ken Pilosopia
- Kolegio ti Sosial nga Obra ken Panagdur-as ti Komunidad
- Eskuela ti Estadistika
- Sentro ti Panangimaton ti Teknolohia
- Eskuela ti Urbano ken Rehional a Panagplano


text:
Metro Cebu
Ti Metro Cebu ket maysa a metropolitano a lugar iti probinsia ti Cebu a buklen dagiti siudad ti Cebu, Danao, Mandaue, Lapu-Lapu, ken Talisay. Addaan ti Metro Cebu iti aganay a 1.9 riwriw a tattao.
Dagiti siudad ken ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Buklen ti 5 a siudad ken 8 nga ili ti Metro Cebu.
¹2000 Census
Nota: Idi Oktubre 2005, pinadakkel dagiti agplanplano manipud iti Konsilo ti Rehional a Panagrang-rang-ay 7, Metropolitan Cebu Development Council nga idauluan ti Cebu Provincial Governor ken Local Government Units ti Cebu ti sakupen ti Metro Cebu tapno mairaman ti Ciudad ti Danao ken dagiti ili ti San Fernando ken Carcar [1].


text:
Tipo-Tipo, Basilan
Ti Tipo-Tipo ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tipo-Tipo ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Badja
- Bohebaca
- Bohelebung
- Lagayas
- Limbo-Upas
- Tipo-tipo Proper (Pob.)
- Baguindan
- Banah
- Bohe-Tambak
- Silangkum
- Bangcuang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Basilan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Basilan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sistema ti panagbalikuskos
The sistema ti panagbalikuskos wenno sistema ti sirkulatorio ket maysa a sistema ti organo a mangpalubos ti panagbalikuskos ti dara ken linpa tapno maipan dagiti taraon (a kas dagiti amino asido ken dagiti elektrolito), oksiheno, karbon dioksido, dagiti hormona, dagiti selula ti dara ken dadduma pay, a mapan ken manipud kadagiti selula iti bagi tapno mataraonanna ken tumulong a lumaban kadagiti sakit, mangpatalinaay ti temperatura ti bagi ken pH, ken tapno mangtaripato ti homeostasis.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sistema ti panagbalikuskos idiay Wikimedia Commons


text:
Tacurong
Ti Siudad ti Tacurong ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia iti Sultan Kudarat iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Tacurong ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Baras
- Buenaflor
- Calean
- Carmen
- D'Ledesma
- Gansing
- Kalandagan
- Lower Katungal
- New Isabela
- New Lagao
- New Passi
- Poblacion
- Rajah Nuda
- San Antonio
- San Emmanuel
- San Pablo
- Upper Katungal
- Tina
- San Rafael
- Lancheta
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sultan Kudarat". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sultan Kudarat". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Diktadura
Ti diktadura ket naipalpalawag a kas maysa nga autokratiko a porma ti gobierno a ti gobierno ket tinurturayan babaen ti maysa a tao: ti diktador. Adda daytoy ti tallo a mabalin a kayatn a saoen:
- Ti Romano a diktador ket isu idi ti agdama iti maysa a politikal nga opisina lehistrado ti Romano a Republika. Dagiti Romano a diktador ket naikkanda ti awan patinggana a bileg kadagiti panawen ti emerhensia. Dagiti bilegda ket kasisigud idi a saan nga arbitrario wenno awan a pakisungbatanda, a dagitoy ket suheto ti linteg ken makasapul ti retrospektibo a pannakaikeddeng. Away idi kadgitoy a kasta a diktadura kalpasan ti rugi ti maika-2 a siglo BC, ken ti kalpasan daytoy dagiti diktador a kas ti Sulla ken dagiti Romano nga Emperador ket kaaduanda a nagwatwatwat ti personal ken arbitrario a bileg.
- Ti gobierno a tinengtengngel babaen ti maysa a tao, wenno ti maysa a bassit a grupo ti tao. Iti daytoy a porma ti gobierno ti bileg ket intero nga adda iti maysa nga tao wenno grupo ti tao, ket mabalin a magun-od babaen ti puersa wenno babaen ti panagtawid. Ti diktador wenno dagiti diktador ket mabalinda pay a kaaduan nga alaen dagiti kinawa ti tattao.
- Iti kontemporario a panag-usar, ti diktadura ket mangtudtudo ti maysa nga autokratiko a porma ti awan patinggana a panagturay babaen ti panangidaulo a saan nga inparparitan babaen ti linteg, dagiti batay-linteg, wenno dadduma pay a sosial ken politikal a banbanag iti kaunegan ti estado.
Para kadagiti dadduma nga eskolar, ti diktadura ket maysa a porma ti gobierno nga adda ti bileg nga agturay nga awan ti pammalubos dagiti maiturturayan (a kapadpada ti autoritarianismo), bayat a ti totalitarianismo ket mangipalpalawag ti maysa nga estado nga agtimtimbeng ti gangani amin nga aspeto ti publiko ken pribado a pangkukua ti tattao. Iti sabali pay a panangibaga, ti diktadura ket maipanggep ti taudan ti mangiturturay a bileg ken ti totalitarianismo ket maipanggep ti sakup ti mangiturturay a bileg.
Iti daytoy a kapanunotan, ti diktadura (gobierno nga awan pammalubos ti tattaot) ket maigiddiat ti demokrasia (gobierno a ti bilegna ket nagtaud kadagit tao) ken ti totalitarianismo (gobierno nga agtengtenggel ti amian nga aspeto ti biag ti tao) ket suppiatenna ti pluralismo (gobierno a mangpalubos ti adu a kita ti estilo ti biag ken dagiti pamanunotan).
Adda dagiti sabali nga eskolar a nangipigpiga a nangibagbaga ti ti awan patinggana panagturturay ti Estado (a pagbanagan ti panagatipa kadagiti karbengan) a kas ti kangrunaan nga elemento ti maysa a diktadura ken nagisupsupiatda ti kastoy a panakipatengngaan ti bileg ket lihitimado wenno saan nga agkamkammatalek kadagiti pasamak, gangandat ken dagiti pamay-ay a naitigtignay.[1]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Friedrich, Carl J.; Brzezinski, Zbigniew K. (1965). Totalitariano a Diktadura ken Autokrasia (Maika-2 nga ed.). Praeger.
- Bueno de Mesquita, Bruce; Alastair Smith; Randolph M. Siverson; James D. Morrow (2003). Ti Lohika ti Politikal a Panangungar. The MIT Press. ISBN 0-262-63315-9.


text:
Papa Diosdado I
Ni Santo Papa Diosdado I wenno Adeodato I (a kaibuksilan ti Naited babaen ti Dios iti Latin, ken tinawtawagan pay a Deusdedit, a kaibuksilan ti Nangited ti Dios; a dagitoy dua itan ket naikeddeng a sabsabali a panagtawag ti isu met laeng a nagan) (pimmusay idi 8 Nobiembre 618) ket isu ti Papa manipud idi 13 Nobiembre 615 aginggana idi pimmusay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Papa Santo Papa Diosdado" iti 1913 Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Diosdado I idiay Wikimedia Commons


text:
San Guillermo, Isabela
Ti San Guillermo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Guillermo ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Anonang
- Aringay
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 2 (Poblacion)
- Colorado
- Dietban
- Dingading
- Dipacamo
- Estrella
- Guam
- Nakar
- Palawan
- Progreso
- Rizal
- San Francisco Sur
- San Mariano Norte
- San Mariano Sur
- Sinalugan
- Villa Remedios
- Villa Rose
- Villa Sanchez
- Villa Teresita
- Burgos
- San Francisco Norte
- Calaoagan
- San Rafael
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Lucio I
Ni Santo Papa Lucio I ket isu ti Papa manipud idi 25 Hunio 253 aginggana idi 5 Marso 254.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Lucio I idiay Wikimedia Commons
- "Santo Papa Lucio I". Ensiklopedia Katoliko. 1913.
- Opera Omnia


text:
Bertrand Russell
Ni Bertrand Arthur William Russell, Maika-3 nga Earl Russell, OM, FRS[1] (18 Mayo 1872 – 2 Pebrero 1970) ket maysa a Britaniko a pilosopo, lohiko, matematiko, historiador, ken sosiala kritiko.[2] Kadagiti nadumaduma a puntos iti biagna, naipanunutanna ti bagina a kas maysa a liberal, maysa a sosialista, ken maysa a pasipista, ngem inakuna pay nga isu ket saan a dagitoy iti ania a natukok a kapanunotan.[3] Isu ket naipasngay idiay Monmouthshire, iti maysa a prominente ken aristokratiko a pamilia idiay Britania.[4]
Ni Russell ket nangidaulo ti Britaniko a "yaalsa a sumupiat ti idealismo" idi nasapa a maika-20 a siglo. Isu ket naipanunutan a kas maysa kadagiti nangipatakder iti analitiko a pilosopia a kumaduaanna ti sinarunona a ni Gottlob Frege ken ti gayyemna a ni Ludwig Wittgenstein, ken isu ket nawatiwat a naipanunutan a kas maysa kadagiti primero a lohiko iti maika-20 a siglo.[2] Isu ket kimmadua a nagsurat, kenni A. N. Whitehead, ti Principia Mathematica, iti maysa a panagpadas ti panagibaba ti matematiko iti lohika. Ti pilosopiko a salaysayna a "Iti Panakiyammo" ket naipanunutan a maysa a "paradigma iti pilosopia."[5] Dagiti obrana ket kaaduan a nakaimpluensia iti lohika, matematika, agasmang iti teoria, lingguistika, siensia ti kompiuter (kitaen ti kita a teoria ken kita a sistema), ken pilosopia, a naipangpangruna ti pilosopia iti pagsasao, epistemolohia, ken metapisika.
Ni Russell idi ket maysa a prominente a kontra-gubat nga aktibista; isu ket mangipangabak iti kontra-imperialismo[6][7] ken isu ket naibalud para iti panak-pasipismona idi panawen ti Umuna a Sangalubongan a Gubat.[8] Kalpasan daytoy, isu ket nagkampania ti panag-kontra kenni Adolf Hitler, ken nagdillaw iti Estalinista a totalitarianismo, nagdaruros ti pannakairaman ti Estados Unidos iti Gubat ti Bietnam, ken maysa a managsarita a kumayat iti panagikkat ti armas a nuklear.[9]
Isu ket maysa a nalatak nga agkomkomentario iti relihion, ni Russell a mairaman dagityi dadduma pay a kas ni Karl Marx, Sigmund Freud, ken Friedrich Nietzsche ket nagpasakbayda ti maysa a "baro nga eskuela iti panunot" a tinawtawagan ni Greg Epstein a kas ti "antagonistiko nga ateismo", nga isu daytoy idi "ti panakakita ti relihion ket maysa napalabasen a banag ken nasken a mapardasan iti puntos iti panagapday ti panakaimpluensiana".[10] Idi 1950 ni Russell ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura, "iti panakabigbigan kaniana kadagiti nadumaduma ken naisangsangayan a sinursurat nga isu ket mangipangabak kadagiti kinataoan nga umno ken panagwaya iti panunot."[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kreisel, G. (1973). "Bertrand Arthur William Russell, Earl Russell. 1872-1970". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 19: 583–526. doi:10.1098/rsbm.1973.0021. JSTOR 769574.
- ^ a b Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia, "Bertrand Russell", 1 Mayo 2003
- ^ "Naipanunutak ti bagik iti turong a Libera, maysa a Sosialista, wenno maysa a Pasipista, ngem saanak pay iti aniaman kadagitoy a banag, iti ania a natukok a kapanunutan." —Autobiograpia, p. 260.
- ^ Hestler, Anna (2001). Gales. Marshall Cavendish. p. 53. ISBN 978-0-7614-1195-6.
- ^ Ludlow, Peter, "Panagipalpalawagan", Ti Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia (Otonio nga 2008 Edision), Edward N. Zalta (ed.), URL = [1].
- ^ Richard Rempel (1979). "Manipud ti Imperialismo aginggana ti Nawaya a Komersio: Couturat, Halevy ken Umuna a Krusada ni Russell". Warnakan iti Pakasaritaan kadagiti Kapanunutan (Unibersidad ti Pennsylvania a Pagmalditan) 40 (3): 423–443. doi:10.2307/2709246. JSTOR 2709246.
- ^ Bertrand Russell (1988) [1917]. Politiko a Kapanunutan. Routledge. ISBN 0-415-10907-8.
- ^ Samoiloff, Louise Cripps. C.L.R. James: Dagiti Laglagip ken dagiti Komentario, p. 19. Associated University Presses, 1997. ISBN 0-8453-4865-5
- ^ "Ti Bertrand Russell a Palko". Russell.mcmaster.ca. 6 Hunio 2011. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ Epstein, Greg M. (2010). Naimbag nga Awan ti Dios: Ania ti Patien dagiti Bilion a saan a Relihioso a Tattao. New York: HarperCollins. p. 16. ISBN 978-0-06-167011-4.
- ^ Ti Nobel a Pundasion (1950). Bertrand Russell: Ti Premio Nobel iti Literatura 1950. Naala idi 11 Hunio 2007.


text:
From Our Feedback InBox:
———
Mabalin iti ag Ilocano ditoy? Kayat ko kuma met iti agsurat wenno mangishare iti kunkuna da nga Blog. Ammo tayo nga umasidegen iti election. Nabara iti debate kas mabasak met kadagiti padak nga subscriber ken sumupsupurta iti Abrenian.com Amin tayo ket seryoso no maipanggep iti Politica ditoy Probinsiya tayo. Nakaaramid kayo iti article about Election 2013: Luna vs. Bersamin ken tay Congressional Race.
Idawat ko kuma nga adda kuma met article para kada Ryan Luna ken Dominic Valera. Ditoy Bangued,..saan laeng nga cento iti Abra,..ti Bangued ket maysa nga key municipalities iti Abra,…agarup amin nga masupul ti tao iti sabali nga munisipyo ket ditoy Bangued iti pagtungpalan da. Basic necessities, medical, education, kaaduan ket ditoy Bangued latta. Uray extension office dagiti dadduma nga mayors ket adda ditoy ili. Napadas mi nga nagbalin nga Mayor ni Dominic Valera kasta met kenni Ryan Luna,nga isuna ita iti agdama a mayor. Anya kadi iti napipintas nga naaramidan da? Wenno nagapuananda. Siasinno iti mas adda karbengan na nga agbalin nga chief executive iti Bangued?


text:
Magnoliopsida
Ti magnoliopsida ket ti umiso a botaniko a nagan para iti klase dagiti mula nga agsabsabong. Babaen ti panangipalawag ti klase ket mangiramanto ti pamilia ti Magnoliaceae, ngem ti bukodna a sirkumskripsion ket mabalin nga agdumaduma, a mabalin nga ad-adu a mangiraman wenno saan a unay a mangiraman depende ti sistema apannkaidasig nga agdama a masarsaritaan.
- subklase Cornidae
Dagiti linaon
Magnoliopsida iti sistema ti Cronquist[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema ti Cronquist ket agus-sar ti daytoy nga akin-uneg a taksonomia (iti bersion ti 1981):
- klase Magnoliopsida [= dagiti dicotyledon]
- subklase Magnoliidae
- subklase Hamamelidae
- subklase Caryophyllidae
- subklase Dilleniidae
- subklase Rosidae
- subklase Asteridae
Dagiti sistema ti Dahlgren ken Thorne[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sistema Dahlgren ken ti sistema Thorne (1992) ket agus-usar ti nagan ti Magnoliopsida para kadagiti mula nga agsabsabong (angiospermae). Nupay kasta, ti sistem Cronquist ket nadayegen ken addaan daytoy kadagiti adu a bersion iti naipablaak iti daytoy a sistema. Kadagiti dadduma a sistema anaibatay ti Cronquist ti nagan a Magnoliopsida (iti ranggo iti klase) ket mangibagbaga kadagiti mula nga agsabsabong ( angiospermae).
- klase Magnoliopsida [= angiospermae]
- subklase Magnoliidae [= dagiti dicotyledon]
- subklase Liliidae [= dagiti monocotyledon]
Sistema Reveal[urnosen | urnosen ti taudan]
Tie istema Reveal ket agus-usar ti nagan ti Magnoliopsida para iti grupo dagiti primitibo a dicotyledon, a maipada kadagiti agarup a gudua kadagiti mula iti magnoliids:
- klase1. Magnoliopsida
- superurnos 1. Magnolianae
- superurnos 2. Lauranae
Dagiti sistema nga APG[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti APG ken sistema APG II dagiti botaniko a nagan ket naus-usar laeng iti ranggo iti urnos ken iti baba. Iti ngato ti ranggo ti urnos, dagitoy a sistema ket agus-usarda ti bukodda a nagan, a kas dagiti angiospermae, eudicotidae, monocots, rosidae, kdpy. Dagitoy a nagan ket mangibagbaga kadagiit klade (di nairanggo). Daytoy a klase ti Magnoliopsida ket saan a naipalplawag. Laglagipen a ti kapanunotan dagiti dicotyledon ket mabalin a taksonomiko a unit ket makaala ti pormal a nagan a liklikan babaen ti APG: dagiti dicot ket naikeddeng dagitoy a parapiletiko.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Magnoliopsida idiay Wikimedia Commons


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Cagayan de Oro
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Cagayan de Oro ket isu dagiti pannakabagi ti Siudad ti Cagayan de Oro iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Sakbay a naikkan ti immuna a pannakabagina idi 1984, tisiudad ket paset idi ti pannakabagi ti Misamis Oriental aginggana idi 1972 ken ti Rehion X manipud idi 1978 aginggana idi 1984.
Idi Pebrero 22, 2007, ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ket pinirmaanna ti Republika Tignay 9371 a nangpartuat ti maikadua a kongresional a distrito iti siudad babaen ti panangguddua ti dati a maymaysa a distrito iti laud ken daya ti Karayan Cagayan de Oro a kas ti masna a pagbeddengna.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Baikingon, Balulang, Bayabas, Bayanga, Besigan, Bonbon, Bulua, Canitoan, Carmen, Dansolihon, Iponan, Kauswagan, Lumbia, Mambuaya, Pagalungan, Pagatpat, Patag, Pigsag-an, San Simon, Taglimao, Tagpangi, Tignapoloan, Tuburan, Tumpagon
- Populasion (2010): 290,913
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Barabaranggay 1-40 (Maitutop a Siudad), Agusan, Balubal, Bugo, Camaman-an, Consolacion, Cugman, F.S. Catanico, Gusa, Indahag, Lapasan (Agora), Macabalan, Macasandig, Nazareth, Puerto, Puntod, Tablon
- Population (2010): 311,175
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kiaten pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Republika Tignay Blng. 9357. Naala idi Marso 21, 2007.
- COMELEC Resolusion 7801. Naala idi Marso 21, 2007.
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Kordata
Dagiti kordata, ket kamkameng ti pilo ti Chordata, dagitoy ket deuterostomia nga ayup nga agprosproseso ti notokorda, ti lungog a dorsal nga urat, dagiti paringotrema, ken endostilo,ken ti maysa nga adda ti likudan ti ubet nga ipus iti paset ti panawen bassit iti siklo ti panagbiagdas. Iti taksonomiko, ti pilo ket mangiraman kadagiti subpilo ti Bertebrata, a mairaman dagiti mamalia, dagiti ikan, dagiti ampibian, dagiti reptilia, dagiti billit; Tunicata, a mairaman dagiti salpidae ken dagiti ascidiacea; kenCephalochordata, a buklen dagiti lancelet.
The phylum Hemichordata including the acorn worms has been presented as a fourth chordate subphylum, but it now is usually treated


text:
Bantay Bulusan
Ti Bantay Bulusan, wenno Bulkan Bulusan, ket isu ti akin-abagatan unay a bulkan ti Isla ti Luzon iti Pilipinas. Daytoy ket mabirukan idiay probinsia ti Sorsogon rehion ti Bicol, 70 km (43 mi) akin-abagtan a daya ti Bulkan Mayon ken agarup a 250 km (160 mi) akin abagatan a daya ti Manila.
Daytoy ket maysa kadagiti dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulusan ket indasig babaen dagiti bulkanologo a kas maysa nga estratobulkan (wenno komposito a kono) ken sakupenna ti amianan a daya ngarab ti kaldera ti Irosin a naporma idi agarup a 40,000 a tawtawen. Ti pantokna ket addaan ti kangato iti 1,565 m (5,135 ft) ti ngato ti lessaad ti baybay ket diametro ti baba iti 15 km (9.3 mi).
Ti mabirukan ti lawlaw ti bantay ket dagiti uppat nga abut ti bulkan ken dagiti uppat a napudot nga ubbog. Ti abut ti bulkan Blng. 1, ket tinawtawagan ti Danaw Blackbird, daytoy ket 20 m (66 ft) iti diametrona ken 15 m (49 ft) ti kadalemna. Ti immitlog nga abut ti bulkan Blng. 2 ket 60 babaen ti 30 m (197 babaen ti 98 ft) ken 15 m (49 ft). Ti abut ti bulkan Blng. 3 ket agarup a 90 m (300 ft) iti diametrona ken 20 m (66 ft) ti kaunegna ken ti abut ti bulkan Blng. 4, nga asideg idiay amianan a daya a ngarab ket naluktan idi las-ud ti panagbettak idi 1981. Adda pay ti 100-metro (330 ft) a butbut nga agrukod ti 5 iti 8 m (16 iti 26 ft) a kalawa iti baba ti abut ti bulkan Blng. 4.
Dagiti napudot nga ubbogna ket ti Ub-ubbog ti San Benon, Ub-ubbog ti Mapaso, Ub-ubbog ti San Vicente Springs, kenUb-ubbog ti Masacrot.
Dagit iasideg iti daytoy a sanguanan ti bulkan ket ti Bantay Homahan, Bantay Binitacan, Bantay Batuan, Bantay Calungalan, Bantay Calaunan, Bantay Tabon-Tabon, Bantay Juban, ken Bnatay Jormajan.
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulusan ket sapasap a naamammuan kadagiti kellaat a preatiko a panagbettak. Daytoy ket bimtaken kadagiti 15 a beses manipud idi 1885 ken naikeddeng nga isu daytoy ti maika-4 a ka-aktibuan a bulkan idiay Pilipinas kalpasan ti Mayon, Taal, ken Kanlaon.
Dagiti kinaudi nga aktibidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso - Hunio, 2006[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS) ket nagideklara ti Alerto Agpang 1 idi Marso 19, 2006 kalpasan ti panangirehistrona ti immad-adu a seismiko nga aktibidad. Idi Hunio 8, 2006, dagiti bulkanoloho ket inpangatoda ti Alerto Agpang 2 kalpasan idi nagipugsaw ti dapo. Idi Hunio 9, ti nagresultaan nga ulep ti dapo ket nangdadael kadagiti adu a bilakng ti balay idiay asideg nga ili ti Casiguran, 5 kilometro (3.1 mi) nga amianan ti bulkan, ken naabutanna ti Siudad ti Sorsogon, iti agarup a 20 kilometro (12 mi) nga amianan ti Bulusan.
Idi Hunio 13, 2006, dagiti bulkanologo ket inbagbagada nga adda dagiti napatuat a baro nga abut ti bulkan babaen dagiti nakapsut a panagbettak idiay Bantay Bulusan. Malaksid kadagiti baro nga abut ti bulkan, dua kadagiti uppat nga abut ti bulkan ket naipagtitiponda ken adda pay rengngat a nagparang a nakitkita idiay lumaud a bangir ti pantok. Adda pay sabali a panagbettak a napasamak idi Abril 8, 2007[2]
Hulio – Oktubre, 2007[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti panagsursurot kadagiti senial ti aktibidad ti bulka, idi agsapa ti Hulio31, 2007, 9.37 AM (lokal nga oras), adda idi ti napigsa a panagbettak nga inpalpalawag dagiti agtataeng a kasla bimtak a bomba. Pimmsuak ti ulep ti alibingubong ken dapo manipud ti Bantay Bulusan ti kangato iti 5 kilometro (3.1 mi), ken nangideposito pay kadagiti kaarubayanna nga away. Ti panagbettak ket nagpaut iti 20 minutos.[3]
Idi Oktubre 4, 2007, napasamak dagiti dua nga episoda a panagbettak ti dapo ket napasamak a kas inrehistro babaen ti seismiko a network. Dagiti panagbettak ket saan a nakitkita a napalpaliiw gapu kadagiti napuskol nga ulep a nangabbong ti pantok ti bulkan. Dagitoy a pasamak ket nairehistro a kas panagbettak a kita dagiti gingined idi bigat ti 1:34 ken bigat ti 1:39. Ti seismiko a network ket nangirehistro kadagiti 40 bulkaniko a gingined ken 8 a nabiit ti pautna a harmoniko a panagdaranudor iti las-ud dagit napalabas a 24 nga oras. Dagiti panagsukimat ti panagbalbaliw ti porma ti daga iti igid ti dalumpina s a linia ti Inlagadia idiay amianan a daya a bakras ket nangipakpakita ti bassit nga idadakkel ti sanguanan ti bulkan. Ti naaramid a panagsukimat iti lugar ket nangipakpakita ti tugot ti bassit a panagtinnag ti dapo a napasamak kadagiti baranggay ti San Roque, San Rafael, Sitio Tawog ti Porog, Porog ken ili ti Bulusan, amin dagitoy ket ili ti Bulusan.
Dagitidapo a panagbettak idi Oktubre 2007 ti Bulkan Bulusan ket sinaruno dagiti sumagmamano nga ariwekwek dagiti bassit ken saan unay a napigsa a panagingined, ken nangrugrugi dagitoy a napasamak idi naudi a lawas ti Septiembre 2007.[4] Napasamak met dagiti ebakuasion idi las-ud dagiti aktibidad ti Hulio–Agosto. [5]
Nobiembre, 2010[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Nobiembre 7, 2010, ti PHIVOLCS ket nangirehistro ti immadi nga aktibidad ti Bulkan Bulusan, 24 nga oras kalpasan a nagpussuak ti aktibo a bulkan iti 600-metro (2,000 ft) kolum ti dapo ken ti kolor dapao ng aalibungubong idi Nobiembre 5, 2010. Dagiti bulkanologo ket nangibagbagada kadagit isaan a basbassit a 10 a bulkanolohiko a gingined ken dagiti uppat a panagbettak a nadukumentuan a sinaruno ti panagpussuak ti dapo ken alibungubong idi 8 bigat ti Sabado (5 Nobiembre 2010). Inbagbaga pay ti PHIVOLCS a ti alibungubong nga aktibidad ket naidasig a napigsa babaen ti panagsengnaw ti napigsa a kolum ti puraw nga alibungubong a nakaabot ti kangato iti 200 metro iti ngato ti ngarab ti abut ti bulkan. Binallaaganna ti publiko tapno saanda a sumrek iti uppat a kilometro a sona ti pakadangran manipud ti bulkan. Dagiti tao nga agtataeng idiay asideg ti ginget ken dagiti alog ket naballaganda pay a "agsiputda" kadagiti addaan ti sedimento a panagayus ti alog no agtudo ti napigsa.[6] Adu pay ti panagpussuak ti dapo a naireporta idi Nobiembre 8–9, 2010 a nagtinnag dagiti dapo kadagiti ili ti Juban ken Irosin idiay probinsia ti Sorsogon. Ti pablaak ti PHIVOLCS idi Nobiembre 9, 2010 ket nangibagbaga a nakairehistro ti panagpaliiw dagiti 8 a bulkaniko a gingined manipud ti bulkan kadagiti napalabas a 24 nga oras ken ti nakapsut ket saan unay a makaro a panagpussua lti dapo. Ti PHIVOLCS ket binallagann apay dagiti agtataeng kadagiti asideg ti ginget ken dagiti alog kadagiti addaan ti sedimento a panagayus ti alog no agtudo ti napigsa.[7]
Pebrero, 2011[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan dagiti bulan ti bassit nga aktibidad, ti bulkan ket kellaat a bimtak ken nangipatulod ti dapo a nagngato iti 2 kilometro (1.2 mi),kalpasan idi naabutan ti danum ti napudot a magma. Ti PHIVOLCS ket inbagbaga a dagiti kasta a panagbettak ket mabalin nga agtuloyto kadagiti sumaganad a lawas. Iti immuna, ginasut kadagiti nagtataeng ti pimmanaw iti ilida, ngem ti gobierno ket timmulong a nagpapanaw kadagiti rinibo pay, ken nangikeddeng ti 4-kilometro (2.5 mi) a panagiparit ti panagbanniaga iti lawlaw ti abut ti bulkan. Insingasingda pay a dagiti eroplano ket liklikanda ti asideg a perimetro gapu dagiti dapo ket rugit iti angin.[8]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Masna a Parke ti Bulkan Bulusan
- Dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Bulkan
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Bulusan". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0703-01=. Naala idi 2006-06-12.
- ^ "Easter Sunday alert: Bulusan explodes; Taal acting up, too". GMANews.TV.
- ^ Inquirer.com
- ^ Bulusan Volcano Bulletin
- ^ "Bulusan eruption 2007's 25th, big bang possible". The Manila Times.
- ^ Bulusan Volcano Shows Increased Seismic Activity | The Manila Bulletin Newspaper Online
- ^ Bulusan volcano spews more ash | ABS-CBN News | Latest Philippine Headlines, Breaking News, Video, Analysis, Features
- ^ Thousands flee as Philippine volcano erupts - Yahoo! News
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bantay Bulusan idiay Wikimedia Commons


text:
UTC−12:00
Ti UTC−12:00 ket timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 12 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC).
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Isla ti Baker ken Isla ti Howland (saan a matagtagitao nga is-isla a tagikua ti Estados Unidos) ken ti pay Laud a Linia ti Intersional a Petsa ti (Ingles: International Date Line West (IDLW)) ket addaan iti daytoy a sona ti oras.
Ti UTC−12 ket nautikal a sona ti oras a buklen dagiti akin-ngato a baybay a nagbaetan ti 180° lken longitud ti 172°30′L. Kissayan kadagiti sangapulo ket dua nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras tano magun-od ti oras iti daytoy a sona ti oras. Dagiti bapor nga agus-usar ti daytoy nga oras ket isuda ti maudi a mangirugi ti tunggal maysa nga aldaw ti kalendario.
Dagiti pannakailasin ti sona ti oras a mangpaliiw ti UTC-12[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti bilang ti matagtagitao nga isla a naisanglad iti kaunegan dagiti patingga ti longitud iti daytoy a sona ti oras, ngem awan kadagitoy ti agus-usar ti petsa ken oras ti UTC-12. Imbes ket nga agus-usarda ti oras ken petsa (wenno petsa laeng) kadagiti kaarubada a sona, kadawyan daytoy gapu ta tagikuada ti, politikal, iti maysa a grupo ti isla a dagiti sabali a naikameng ket kaaduan a naisanglad kadagiti kaarrubada a sona.
Gapu ta ti sona ti oras ti IDLW ket mangirepresenta ti kaudian a lugar iti Daga nga addaan iti aniaman a petsa, daytoy ket sagpaminsan a naus-usar kadagiti kasapulan a malpas ken tinawtawagan a kas ti Aniaman a lugar iti Daga (AoE).
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- UTC+12:00
- UTC+14:00, ti umuna a sona ti oras a mamngirugi ti baro nga aldaw
- Is-isla ti Howland ken Baker


text: 1Innem nga aldaw sakbay ti Fiesta ti Paskua idi mapan ni Jesus idiay Betania nga ili ni Lazaro, daydi lalaki a pinagungarna. 2Insaganaanda sadiay iti pangrabii. Nagserbi ni Marta ket maysa ni Lazaro a nakisango ken ni Jesus iti panganan. 3Iti saan a mabayag, nangala ni Maria iti kagudua a litro ti nangina unay a bangbanglo a naaramid iti puro a nardo. Imbukbokna kadagiti saksaka ni Jesus sana pinunasan iti buokna. Napno ti entero a balay iti ayamuom ti bangbanglo. 4Maysa kadagiti adalan ni Jesus, ni Judas Iscariote a mangliputto kenkuana ti nagsao. 5“Apay a di nailako daytoy a bangbanglo iti 300 a denario ket maited ti kuarta kadagiti napanglaw?” kinunana. 6Sinaona daytoy, saan a gapu ta isakitna dagiti napanglaw, no di ket gapu ta mannanakaw. Isu ti agig-iggem iti kuarta, ket masansan a mangala iti maurnong. 7Ngem kinuna ni Jesus, “Palubosam a salimetmetan ni Maria ti adda kenkuana para iti aldaw a pannakaitanemko. 8Kankanayon nga adda dagiti napanglaw iti dennayo, ngem saan a kankanayon nga addaak iti arpadyo.” 9Adu a tattao ti nakadamag nga adda ni Jesus idiay Betania. Iti kasta, napanda sadiay, saan laeng a gapu ken ni Jesus, no di ket kayatda pay a kitaen ni Lazaro a pinagungarna. 10Isut’ gapuna a nagtutulag dagiti panguloen a papadi a patayenda met ni Lazaro. 11Gapu iti napasamak kenkuana, adu kadagiti Judio ti simmina kadagiti panguloda ket namatida ken ni Jesus. 12Iti sumuno nga aldaw, nadamag dagiti adu a tattao a napan dimmar-ay iti Fiesta ti Paskua a sumungsungad ni Jesus idiay Jerusalem. 13Iti kasta, nagalada kadagiti sangsanga ti palma ket napanda simmabat kenkuana. “Madaydayaw ti Dios!” impukpukkawda. “Bendisionan koma ti Dios ti umay iti nagan ti Apo! Bendisionan koma ti Dios ti Ari ti Israel!” 14Nakasarak ni Jesus iti urbon ti asno ket nagsakayanna, kas kuna ti Nasantoan a Surat: 15“Dika agbuteng, siudad ti Sion! Ita, umayen kenka ti Arim, A sisasakay iti urbon ti asno.” 16Iti dayta a tiempo, saan a naawatan dagiti adalanna ti kaipapanan daytoy, ngem idi naitan-oken ni Jesus, nalagipda a naisurat maipapan kenkuana ket naaramid daytoy. 17Adda idi tattao a nakaimatang ken ni Jesus idi awaganna ni Lazaro iti tanem ket pinagungarna. Impadamagda ti napasamak. 18Dayta ti gapuna nga adu a tattao ti napan simmabat kenkuana, agsipud ta nadamagda nga isu ti nangaramid iti daytoy a milagro. 19Isut’ gapuna a kinunkuna dagiti Fariseo, “Makitayo, awanen ti maaramidtayo! Sumursuroten kenkuana ti sangalubongan!” 20Bayat ti Fiesta, adda sumagmamano a Griego a napan nagdaydayaw idiay Jerusalem. 21Napanda ken ni Felipe a taga-Betsaida, iti probinsia ti Galilea. “Apo,” kinunada, “kayatmi koma a kitaen ni Jesus.” 22Napan imbaga ni Felipe daytoy ken ni Andres, ket napanda a dua ken ni Jesus tapno ipakaammoda kenkuana. 23Kinuna ni Jesus kadakuada, “Dimtengen ti oras a maitan-ok ti Anak ti Tao. 24Ibagak ti pudno kadakayo: Saan nga umadu ti bukel ti trigo no di maregreg iti daga ket matay. Ngem no matay, agbunga iti adu. 25Ti agayat iti biagna, mapukawnanto, ket ti gumura iti biagna ditoy lubong, salimetmetannanto iti biag nga agnanayon. 26Ti siasinoman nga agtarigagay nga agserbi kaniak, masapul a surotennak. Ta no sadino ti ayanko, addanto met sadiay ti adipenko. Ket padayawan ti Ama ti siasinoman nga agserbi kaniak.” 27Intuloy ni Jesus ti nagsao: “Ita, mariribukak. Ania ti aramidek? Kunak kadi, ‘Ama, ilisinak koma iti daytoy nga oras’? Ngem daytoy met ti gapu ti immayak tapno lasatek daytoy nga oras ti panagsagaba. 28O Ama, itan-okmo ti naganmo!” Ket kinuna ti maysa a timek a naggapu sadi langit, “Intan-okkon, ket itan-okkonto manen!” 29Nangngeg dagiti tattao nga agtaktakder sadiay ti timek ket impagarupda a naggurruod. “Kinasao ti maysa nga anghel!” kinuna met ti dadduma. 30Ngem kinuna ni Jesus kadakuada, “Nagsao daytoy a timek saan a gapu kaniak, no di ket gapu kadakayo. 31“Itan ti pannakaukom daytoy a lubong. Itan ti pannakaparmek ti agturay iti daytoy a lubong. 32Inton maibayogak ditoy daga, guyugoyekto nga umay kaniak dagiti amin a tattao.” ( 33Kinunana daytoy a pangipakaammo no kasano ti ipapatayna.) 34“Kuna ti Linteg nga agbiag nga agnanayon ti Cristo,” insungbat dagiti tattao. “Apay a kunam a masapul a maibayog ti Anak ti Tao? Siasino daytoy nga Anak ti Tao?” 35“Bassit laengen a tiempo ti kaadda ti silaw kadakayo,” insungbat ni Jesus. “Agawaanyo ti agbiag ta adda pay la ti silaw kadakayo tapno dinakayo makamakam ti sipnget. Ta ti magna iti sipnget, dina ammo ti turturongenna. 36Ngarud, mamatikay iti silaw bayat ti kaaddana kadakayo tapno agbalinkayo a tattao ti lawag.” Idi naisaon ni Jesus daytoy, pimmanaw ket inlemmenganna ida. 37Uray no inaramidna amin dagitoy a milagro iti imatangda, saanda a namati kenkuana 38tapno matungpal ti kinuna ni profeta Isaias: “Apo, siasino ti namati iti mensahe nga inkasabami? Siasino ti nangipakitaan ti Apo iti pannakabalinna?” 39Gapu iti daytoy, saanda a nabalinan ti namati. Ta kinuna pay ni Isaias: 40“Pinagbulsek ti Dios ida, kinullaapanna dagiti isipda, tapno saanda a makakita, ken saanda a makaawat, ket saanda nga agsubli kaniak, kuna ti Dios, tapno paimbagek ida.” 41Kinuna ni Isaias daytoy ta nakitana ti dayag ni Jesus, ket nagsao iti maipapan kenkuana. 42Uray no kasta, adu kadagiti papangulo a Judio ti namati ken ni Jesus. Ngem saanda nga inlatlatak gapu iti butengda kadagiti Fariseo amangan no mapagtalawda iti sinagoga. 43Ad-adda nga ayatenda ti pammadayaw dagiti tattao ngem ti pammadayaw ti Dios. 44Kinuna ni Jesus iti napigsa a timek, “Ti mamati kaniak, saan la a sisiak ti patienna, no di pay ket ti nangibaon kaniak. 45Ti makakita kaniak, makitana met ti nangibaon kaniak. 46Immayak ditoy lubong a kas silaw tapno saan nga agtaeng iti sipnget dagiti amin a mamati kaniak. 47Saanko nga ukomen ti siasinoman a dumngeg iti mensahek ngem dina met tungpalen; ta diak immay tapno ukomek ti lubong no di ket tapno isalakanko. 48Adda mangukom iti mangumsi kaniak ken iti di umawat iti mensahek. Ti sao nga imbalikasko ti mangukomto kenkuana iti maudi nga aldaw! 49Wen, ta diak nagsao iti bukbukodko a turay no di ket imbilin ti Ama a nangibaon kaniak no ania ti sawek ken ibagak. 50Ket ammok a makaited iti biag nga agnanayon ti bilinna. Ngarud, no ania ti sawek, sawek ti imbilin kaniak ti Ama.”


text:
Isulan, Sultan Kudarat
Ti Isulan ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Isulan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- Ala
- Bambad
- Bual
- D'Lotilla
- Dansuli
- Impao
- Kalawag I (Poblacion)
- Kalawag II (Poblacion)
- Kalawag III (Poblacion)
- Kenram
- Kolambog
- Kudanding
- Lagandang
- Laguilayan
- Mapantig
- New Pangasinan
- Sampao
- Tayugo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sultan Kudarat". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sultan Kudarat". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Koronadal
Ti Siudad ti Koronadal ket maysa a maika-3 a klase a klase a siudad iti probinsia ken isu ti kapitolio iti Abagatan a Cotabato iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Koronadal ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Assumption (Bulol)
- Avanceña (Bo. 3)
- Cacub
- Caloocan
- Carpenter Hill
- Concepcion (Bo. 6)
- Esperanza
- General Paulino Santos (Bo. 1)
- Mabini
- Magsaysay
- (Bo. 4)
- Paraiso
- Zone I (Pob.)
- Zone II (Pob.)
- Zone III (Pob.)
- Zone IV (Pob.)
- Rotonda
- San Isidro
- San Jose (Bo. 5)
- San Roque
- Santa Cruz
- Santo Niño (Bo. 2)
- Sarabia (Bo. 8)
- Zulueta (Bo. 7)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Li Bai
Ni Li Bai (Wade-Giles: Li Pai; Insík: 李白; pinyin: Lǐ Bái, 701 – 762), a naam-ammuan pay a kas ni Li Bo (Wade-Giles: Li Po; pinyin: Lǐ Bó), ket maysa idi a nangruna nga Insik a mannaniw ti paset ti panawen a Tang a dinastia a daniw.
Isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a mannaniw ti Tang a Dinastia, a kankanayon a makunkuna a ti "nabalitokan a panawen" ti Tsina ti klasiko nga Insik a daniw, ni Li Bai ket maysa idi a prolipiko ken a maysa a kreatibo a mannaniw, ken kas ti maysa pay a nagpasayaat kadagiti alagaden ti bersipikasion ti panawenna. Adda dagiti agarup a rinibu a naam-ammuan a daniw a naipammadayaw kaniana tatta nga aldaw.[1] Tallo pulo ket uppat kadagiti daniwna ket nairaman kadagiti nadayeg nga antolohia ti Tallo Gasut a Dandaniw ti Tang.
Iti paset ti pannakainpluensia ti Insik a kultura, dagiti daniw ni Li Bai ket kaaduan a naipammategan manipud ti kabibiagna aginggana ti agdama nga aldaw. Ti pannakainpluensiana ket gumay-at pay aginggana idiay Hapon ken ti Laud babaen kadagiti adu a pannakaipatarus, panag-amampon, ken dagiti adu a panagparparugso.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Watson, 141
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Li Bai idiay Wikimedia Commons


text:
Epekto ti Climate Change iti Industria ti Nateng, napagpapatangan
Ti pananglaban iti epekto ti panagbaliw ti klima para iti nasayaat nga industria ti nateng ti nagpapatangan iti Regional Vegetable Symposium a naangay iti siudad ti Vigan idi Nobiembre 25-26. Dinar-ayan daytoy dagiti mannalon manipud iti Pangasinan, La Union, Ilocos Sur ken Ilocos Norte.
Iti panagsarita ni Vice Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano, kinunana a kasapulan a malapdan ti climate change isu a kasapulan ti panagsagana sakbay a maladaw ti amin.
“Agyaman ti gobierno probinsial ti Ilocos Sur iti Departamento ti Agrikultura iti Rehion Uno ta napanunotda daytoy a symposium tapno malawlawagan dagiti mannalon a saanda a mailaksid iti epekto ti panagbaliw ti panawen.” Kinuna ni Savellano.
Mayataday kan unay daytoy iti programa ti administrasion ni Gov. Luis “Chavit” Singson a pannakapasayaat ti agrikultura iti probinsia tapno adda umdas a suplay ti taraon para kadagiti umili.
“Napateg dagiti mannalon. No awanda saanko nga ammon no ania ti napasamaken iti amin. Espesial da a klase ti tao ta mabasada pay ti panawen. Baban laeng ti panangamiris iti aglawlaw ammodan no tiempon ti panagitukit iti bukel.” Innayon ti bise gobernador.
Karaman kadagiti napagpapatangan iti dua nga aldaw a taripnong dagiti mannalon ti Organic Agriculture ken Agri-P-NOY Program, Climate Change, Good Agricultural Practices on Vegtable Farming, New Development and Policies under the HVCC Program, Convergence Techno Demo, Problems and issues of the Industry, Priorities para iti 2011, ken naaddaan met dagiti seed companies a nangipakita ken nangilawlawag iti inalat dagiti lakoda a bukel a bin-i. (Mancielito S. Tacadena)


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina- Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the
local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a gandat:
Commons Nawaya a pagidulinan ti midia


text:
Santa Cruz, Davao del Sur
Ti Santa Cruz ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Davao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Cruz ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Astorga
- Bato
- Coronon
- Darong
- Inawayan
- Jose Rizal
- Matutungan
- Melilia
- Zone I (Pob.)
- Saliducon
- Sibulan
- Sinoron
- Tagabuli
- Tibolo
- Tuban
- Zone II (Pob.)
- Zone III (Pob.)
- Zone IV (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Kitaenyo no kasano ti kadakkel ti panagayat ti Ama kadatayo! Wen, kasta unay ti panagayatna kadatayo ta maawagantayo nga annak ti Dios, ket pudno a kastatayo. Dinatayo bigbigen ti lubong agsipud ta dina binigbig ti Dios. 2Ay-ayatek a gagayyem, annaknatayon ti Dios, uray no saan pay a nalawag no anianto ti pagbalinantayo. Ngem ammotayo nga inton agparang ni Cristo, agbalintayto a kas kenkuana, agsipud ta makitatayto ti kinasiasinona. 3Tunggal maysa nga addaan iti daytoy a namnama ken ni Cristo, masapul nga agbiag a nadalus a kas ken ni Cristo a nadalus. 4Ngem ti siasinoman nga agbasol, salungasingenna ti linteg ti Dios, agsipud ta ti basol ket panagsalungasing iti linteg. 5Ammoyo nga immay ni Cristo tapno ikkatenna dagiti basbasol; ket awan ti basolna. 6Iti kasta, saanen nga agbasol ti siasinoman nga agtalinaed ken Cristo. Ngem ti agbasol, dina nakita wenno naammoan ni Cristo. 7Annakko, dikay paallilaw iti uray siasinoman. Nalinteg ti siasinoman nga agaramid iti nalinteg a kas ken ni Cristo a nalinteg. 8Ngem kadua ti Diablo ti saan a sumardeng nga agbasol, ta nagbasolen ti Diablo manipud pay idi punganay. Daytoy ti gapuna nga immay ti Anak ti Dios tapno dadaelenna dagiti aramid ti Diablo. 9Saan nga agbasol ti anak ti Dios, agsipud ta adda kenkuana ti kababalin ti Dios. Gapu ta ti Dios ti Amana, saanna a mabalin ti agbasol. 10Ti nalawag a pakaigiddiatan dagiti annak ti Dios kadagiti annak ti Diablo isu daytoy: Saan nga anak ti Dios ti siasinoman a di agaramid iti naimbag wenno di agayat iti kabsatna. 11Daytoy ti mensahe a nangngegyo manipud idi damo: masapul nga agiinnayattayo. 12Saantayo nga agbalin a kas ken ni Cain a pinaiturayan iti Managdakdakes ket pinatayna ni Abel a kabsatna. Apay a pinatayna? Gapu ta dakes dagiti aramid ni Cain, ket nalinteg dagiti aramid ti kabsatna. 13Kakabsatko, dikay masdaaw no guraennakayo ti lubong. 14Ammotayo a pinanawantayo ni patay ket simrektayo iti biag. Ammotayo daytoy agsipud ta ay-ayatentayo dagiti kakabsattayo. Ti saan nga agayat, adda pay laeng ken ni patay. 15Mammapatay ti siasinoman a gumura iti kabsatna. Ammoyo met a ti mammapatay awan kenkuana ti biag nga agnanayon. 16Ti pakaammoantayo no ania ti ayat isu daytoy: Impaay ni Cristo ti biagna kadatayo. Rebbengtayo met ngarud nga ipaay ti biagtayo kadagiti kakabsat! 17No addaanka ket makitam ti maysa a kabsat a makasapul iti tulong ngem dika pulos mangrikna, kasano ti panagkunam nga ay-ayatem ti Dios? 18Annakko, saantayo koma nga agayat babaen iti sao wenno sarita laeng. Ipakitatayo ketdi ti pudno a panagayat babaen iti aramid. 19-20 Ngarud, daytoy ti pakaammoantayo nga addatayo iti pudno. Uray no ukomennatayo ti konsensiatayo, natalgedtayo latta nga umasideg iti Dios. Ammotayo ngamin a dakdakkel ti Dios ngem ti konsensiatayo, agsipud ta ti Dios ket ammona amin. 21Wen, gagayyem, no saannatayo nga ukomen ti konsensiatayo, natalgedtayo nga agtakder iti sangoanan ti Dios. 22Ikkannatayo iti aniaman a dawatentayo, agsipud ta tungpalentayo dagiti bilbilinna ken aramidentayo ti pakaragsakanna. 23Daytoy ti bilinna: Masapul a mamatitayo iti nagan ni Jesu-Cristo nga Anakna ken agiinnayattayo a kas imbilin ni Cristo. 24Ti mangtungpal kadagiti bilbilin ti Dios, agtalinaed iti Dios, ket agtalinaed met ti Dios kenkuana. Daytoy ti pakaammoantayo nga agtaeng kadatayo ti Dios: Ammotayo babaen iti Espiritu nga intedna kadatayo.


text:
Maurisio
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Maurisius)
Katkategoria:
- Maurisio
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti dati a kolonia ti Pransia
- Dagiti dati a kolonia ti Olanda
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1968
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Ilang-ilang
Ti ilang-ilang Cananga odorata[1] kayo a cananga, kenanga iti pagsasao nga Indones, nabanglo a cananga, lana a mula ti Macassar wenno kayo ti bangbango,[2] ket tropikal a kayo a nagtaud manipud idiay Pilipinas[3] ken naipatpategan para iti kabanglona. Ti kammasapulan a lana a naala manipud ti sabsabongna ket inus-usar iti aromaterapia.
Ti Artabotrys odoratissimus, ti agkalkalatkat nga ilang-ilang,[4] ken ti Artabotrys hexapetalus, agkalkalay-at nga ilang-ilang,[5] ket natarikayo dagitoy, kankanayon a berde nga agkalkalay-at a mulmula ti isu met laeng a pamilia. Ti A. odoratissimus ket taudan pay ti bangbanglo.[4]
Dagiti linaon
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ilang-ilang ket napardas nga agtubtubo a kayo ti pamilia ti guyabano iti Annonaceae. Ti panagtubona ket sumurok iti 5 m (15 kadapan) ti tunggan maysa a tawen ken makaabot ti natimbeng a katayag iti 12 m (40 kadapan). Daytoy ket agtubo iti napno wenno sangkapaset a kainitan, ken kaykayatna ti asidiko a dagdaga iti patneng a kabakiran a pagtubtubuanna. Dagiti kankanayon a berde a bulong ket nalamuyot ken nasiling, immitlog, natirad ken umallon a babaetan, ken 13–20 sm (5–8 pulgada) ti katiddogna. Ti sabong ket aglay-ot, atiddog ti sangana, nga addaan ti innem nga akikid, berde-duyaw (manmano a derosas) a petpetalio, kasla ti langa ti bituen-baybay, ken agparnuay iti nabanglo unay a kammasapulan a lana.
Ti karuay ti ilang-ilang a fruticosa, ansisit nga ilang-ilang, ket agtuboa kas bassit a kayo nga addan iti nabanglo unay nga aya-muom a sabsabong.
Ti ilang-ilang ket naipatpatubo kadagiti kalalainganna a klima babaen kadagiti konsebatorio a kasasaad.
Dagiti rimpuokna ti nangist a bunga ket nangruna a kankanen dagiti billit.
Dagiti kimiko a linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kadawyan a kimiko a pakabuklan dagiti nadumaduma a grado ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang ket naireporta a kas dagiti sumaganad:[6]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan nga ilang-ilang ket mabalin a naala manipud ti Tagalog, mabalin a manipud ti balikas nga ilang, a ti kaibuksilanna "kaatapan", a mangibagbaga iti pagtubtubuanna, wenno ti balikas ngailang-ilan,a ti kaibuksilanna ket "manmano", a mangibagbaga ti kadelikaduan a kabanglona. Ti kadawyan a saan a husto a pannakaipatarusna ket ti "sabong ti sabsabong".[4] Ti mula ket patneng ti Pilipinas ken Indonesia ken kadawyan a naimulmula idiay Polinesia, Melanesia, Mikronesia ken Is-isla ti Komoros.
Dagiti pakailasinan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti banglo ti ilang-ilang ket nakaro ken addan ti ayamuom iti goma ken letseplan, ken addan bassit tikabanglo ti hasmin ken neroli. Ti kammasapulan a lana ti sabong ket maala babaen ti alibungubong a distilasion dagiti sabong ken mailaslasin kadagiti nadumaduma a grado (ekstra, 1, 2, wenno 3) segun ti no kaano a naala dagiti distilado. Ti kangrunaan nga aromatiko a pakabuklan ti lana ti ilang-ilang ket dagiti bensill asetato, linalool, p-cresyl methyl ether, ken metil bensoato, ken dagitoy ti akin-rebbeng ti pakailasinanna a kabanglo.[7]
Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kammasapulan a lana ket inus-usar iti aromaterapia. Daytpy ket naipampamattian a mangpaimbag ti nangato a presion ti dara, mangpasayaat ti sekresion ti sebum para kadagiti problema ti kudil, ken naikedkeddeng daytoy nga aprodisiak. Segun kenni [Margaret Mead]], daytoy ket kastoy idi nga inus-usar dagiti patneng ti Abagatn a Pasipiko a kas dagiti taga-Samoa nga idiay ti kaaduan a nagsukisukanna. Ti lana manipud ti ilang-ilang ket kaaduan nga inus-usar a bangbanglo para iti oriental ken ken dagiti naitema ti sabong a bangbanglo (a kas ti Chanel No. 5). Ti ilang-ilang ket nasayaat a mailaok kadagiti kaaduan ng ayamuom a maipapan ti sabong, prutas ken kayo.
Idiay Indonesia, ti sabsabong ti ilang-ilang ket maiwar-waris iti katre ti kabarbaro nga agassawa. Idiay Pilipinas, dagiti sabongna, a kakuyog iti sabsabong ti sampaguita, ket inar-aramid a kuentas ti babbai ken inususar kadagiti relihioso a pigura.
Ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang ket kadagupan iti 29% iti tinawen nga eksport ti Komoros (1998).
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ilang-ilang idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ OED
- ^ "Unibersidad ti Melbourne: database ti multilingual a nagnagan ti mula". Plantnames.unimelb.edu.au. 2004-08-05. Naala idi 2012-12-30.
- ^ "Ilang-ilang "Sabong ti Sabsabong"". Eskuela ti Holistiko nga Aromaterapia. Naala idi 6 Oktubre 2013.
- ^ a b c "Britannica.com". Britannica.com. Naala idi 2012-12-30.
- ^ "Tropicos". Tropicos. Naala idi 2012-12-30.
- ^ "Kammasapulan a Lana ti Ilang-ilang - Pakabuklan a Kimiko". scienceofacne.com.
- ^ Manner, Harley ken ni Craig Elevitch,Tradisional nga Inisiatibo ti Kayo: Dagiti Bariweswes dagiti Sebbangan para iti Agroporestria ti Isla ti Pasipiko (2006), Dagiti Rekurso ti Permanente nga Agrikultura, Honolulu, Hi.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Elevitch, Craig (ed.) (2006): Traditional Trees of Pacific Islands: Their Culture, Environment and Use. Permanent Agricultural Resources Publishers, Honolulu. ISBN 0-9702544-5-8
- Frith, H.J.; Rome, F.H.J.C. & Wolfe, T.O. (1976): Food of fruit-pigeons in New Guinea. Emu (warnakan) 76(2): 49-58. abstrakto ti HTML
- Manner, Harley & Elevitch, Craig (ed.) (2006): Traditional Tree Initiative: Species Profiles for Pacific Island Agroforestry. Permanent Agricultural Resources Publishers, Honolulu.
- Davis, Patricia (2000): "Aromatherapy An A-Z". Vermilion:Ebury Publishing, London.


text: 1Ita, maipadpadamag nga adda immoralidad iti gimongyo, maysa a kita ti kinadakes a di aramiden uray pay dagiti pagano. Naibaga kaniak a kakaiddaen ti maysa a lalaki ti agsiuman kenkuana. 2Apay a natangsitkayo pay laeng? Rebbengyo koma ketdi ti agladingit ket laksidenyo dayta a tao iti grupoyo. 3-4 Iti nagan ni Apotayo a Jesus, inukomkon dayta a lalaki a nakaaramid iti nakarimrimon a banag. Ta nupay awanak dita, kasla addaak met laeng ta adda dita ti espirituk. Ngarud, inton agtataripnongkayo, adda met ti espirituk iti ummongyo babaen iti pannakabalin ni Apotayo a Jesus, 5ket yawatyo dayta a lalaki ken ni Satanas tapno madadael ti managbasol a katataona ket maisalakan ti espirituna inton dumteng ti Aldaw ti Apo. 6Saan a rumbeng a pagtangsityo daytoy. Ammoyo daytoy a pagsasao, “Bassit la a lebadura ti mamagbussog iti entero a masa.” 7Masapul ngarud nga ikkatenyo daytoy daan a lebadura ti basol tapno naan-anay ti kinadalusyo. Iti kasta, mayarigkayto iti baro a masa nga awan lebadurana ta naidatonen ni Cristo a korderotayo iti Paskua. 8Ngarud, rambakantayo ti fiesta babaen iti tinapay nga awan lebadurana, ti tinapay ti kinadalus ken kinapudno, saan nga iti tinapay nga addaan iti lebadura ti basol ken kinadakes. 9Insuratko idi kadakayo a dikayo makipulpulapol kadagiti mannakikamalala. 10Ngem saan a dagiti immoral a tattao ditoy lubong ti kayatko a sawen, wenno dagiti naagum wenno dagiti mannanakaw wenno dagiti agrukbab kadagiti didiosen, ta maliklikanyo dagitoy no pumanawkay a mamimpinsan iti lubong. 11Kayatko a sawen, dikayo makipulapol iti tao nga ibilangna ti bagina a kabsat idinto nga immoral, naagum, agrukbab kadagiti didiosen, mamadpadakes, mammartek wenno mannanakaw. Diyo kapulapol wenno uray kalanglang la koma ti kasta a tao. 12-13 Ania ngamin ti karbengak a mangukom kadagiti saantayo a kakadua? Ti Dios ti mangukomto kadakuada. Saan aya a rumbeng a dakayo ti mangukom kadagiti kakaduayo iti iglesia? Kas kuna ti Nasantoan a Surat, “Pagtalawenyo ti dakes a tao iti grupoyo.”


text:
Karayan Jalaur
Ti Karayan Jalaur,[1] naamammuan pay a kas ti Karayan Jalaud ket isu ti maikadua a kadakkelan a karayan idiay isla ti Panay ken ti maika-17 a kadakkelan a sistema ti karayan idiay Pilipinas iti termino iti kadakkel ti pagayusan a labnneng. Daytoy ket addaan ti nakarkulo a pagayusan a lugar iti 1,503 kuadrado kilometro ken agdaliasat kadagiti 123 kilometro manipud idiay taudanna aginggana ti sabanganna idiay Kipet ti Guimaras. Daytoy ket atiananna ti akin-daya apaset ti isla ken lumasat babaen ti Siudad ti Passi ken dagiti ili ti Leganes, Zarraga, Dumangas, Barotac Nuevo, Pototan, Dingle, San Enrique, Dueñas, ken Calinog.[2]
Ti karayan ket nangruna iti ekonomia ti probinsia ti Iloilo. Daytoy ket mangited ti panagsibog iti taltalon ti probinsia ken taudan pay ti mainum a danum para kadagiti agtataeng.[3]
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Pagayusan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti karayan ket addaan ti tinawen a natimbeng a panagayus iti 40.29 m³/segundo[4]
Panaglayus[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti akin-baba a gay-at ti Karayan Jalaur ket makasanay ti natiempuan a panaglayusg. No nakaro nga agtudo, kadagiti las-ud ti bulan ti Hunio–Septiembre, ti karayan ket aglippias ken layusenna dagiti kaarubayanna a lugar. Ti isla ti Panay ket mabirukan pay iti uneg ti barikes ti bagio, ken makasanay daytoy kadagiti nadumaduma a bagio iti tinawen, daytoy pay ket nangruna a banag iti panaglayus ti karayan.
Dagiti ili ken dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Leganes, Iloilo
- Zarraga, Iloilo
- Dumangas, Iloilo
- Barotac Nuevo, Iloilo
- Pototan, Iloilo
- Dingle, Iloilo
- San Enrique, Iloilo
- Dueñas, Iloilo
- Calinog, Iloilo
Kinapangruna ti ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Jalaur ket inus-usar a panagsibog kadagiti 15,519 hektaria iti probinsia ti Iloilo babaen ti Sistema ti Panagsibog ti Karayan Jalaur.[3]
Dagiti Serbisio ti Distrito ti Danum ti Metro Iloilo, ti mangit-ited ti mainum a danum para iti Siudad ti Iloilo ket agit-ited pay ti danum kadagiti sabali a lugar a makasapul ti danum manipud ti karayan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Iloilo - General Features (Water Resources)". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-03-31. Naala idi 2008-09-12.
- ^ "Rehional a Plano ti Panagrang-ay ti Laud a Visayas ti 2004-2010". Turay ti Nailain a a Panagrang-ay ti Ekonomia(NEDA) - Rehion 6. 2004. p. 13. Naala idi 2008-09-13.
- ^ a b "Probinsia ti Iloilo - Dagit iPakultad ti Danum". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-04-05. Naala idi 2008-09-12.
- ^ "Database ti Panagayus ti Karayan - Karayan Jalaur". Sentro ti Pannakatalinaay ken Global nga Enbiromento, Unibersidad ti Wisconsin. Septiembre 3, 2008. Naala idi 2008-09-13.


text:
Makina
Ti makina ket maysa a ramit a mangbukel ti maysa wenno ad-adu a parte, ken agus-usar iti enerhia tapno makagun-od iti gandat. Dagiti makina ket kadawyan a nabilegan babaen dagiti mekanikal, kimika, termal, wenno elektriko a pamay-an, ken dagitoy ket kankanayon a motorisado. Iti pannakaipakasaritaan, ti nabilegan a ramit ket makasapul pay kadagiti agkutkuti a parte tapno maidasig a kas maysa a makina; nupay kasta, ti pannakapartuat ti teknolohia ti elektronika ken nakaiturongan ti panagrang-ay dagiti nabilegan a ramit nga awan dagiti agkutkuti a parte a naikeddeng a kas makina.
Ti simple a makina ket maysa ng alikamen a mangbaliw ti turong wenno kaadu iti maysa a puersa, ngem adu dagiti adda a narikrikut pay a makina.Kas pagarigan ket mairaman dagiti lugan , dagiti elektroniko a sistema, dagiti molekular a makina, dagiti kompiuter, telebision, ken radio.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti Makina idiay Wikimedia Commons
- Teknolohia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oberg, Erik; Franklin D. Jones; Holbrook L. Horton; i Henry H. Ryffel (2000). ed. Christopher J. McCauley, Riccardo Heald, ken ni Muhammed Iqbal Hussain, ed. Manual ti Makina (Maika-26 nga edision nga ed.). New York: Industrial Press Inc. ISBN 0-8311-2635-3.
- Reuleaux, Franz; (patarus ken anotasion babaen ni A. B. W. Kennedy) (1876). Ti Kinematika iti Makina. New York: naimaldit manen babaen ti Dover (1963).
- Uicker, J. J.; G. R. Pennock and J. E. Schigley (2003). Teoria dagiti makina ken dagiti Mekanismo. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.


text:
Karbengan ti kopia
Ti karbengan ti kopia Ingles: copyright ket ti nainkalintegan a konsepto nga intignay iti kaaduan a gobierno, a mangited iti nagpartuat iti maysa a kasisigud nga obra ti eklusibo a karbengan iti pannakausar ken pannakaiwarasna, kadawyan para iti limitado a panawen, nga addan iti keddeng a mangipalubos iti nagpartuat iti intelektual a kabaknang (kas iti potograpo iti retrato wenno ti autor iti libro) tapno makaawat iti konpensasion para kadagiti obrada ken mangpalubosto a mangsuporta iti pinansia kaniada kaniada.
Ti karbengan ti kopia ket porma iti intelektual a tagikua (kas dagiti patente, dagiti marka ti pabrika ken dagiti sekreto ti panagtagilako), a maipakat iti aniaman a maiyebkas a porma ti maysa a kapanunotan a substantibo ken diskreto.[1] Daytoy ket kadawyan a nagbibingayan, kalpasanna dagiti agtengtengngel ti porsentahe ket kadawyan a tinawtawagan kadagiti agtengtengel ti karbengan: iti linteg, iti kontrata ken iti mainaig a "karkarbengan" dagiti annong ti negosio. Kadawyan a dagiti agtengtengngel ket addaan "iti karbengan nga agkopia", ken ti pay karbengan a mapammadayan para iti obra, tapno maikeddeng no sino ti makaampon iti obra kadagiti sabali a porma, no sino ti makaaramid iti obra, no sino ti makaimbag iti pinansia iti daytoy, ken ti dadduma pay a mainaig a karkarbengan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ World Intellectual Property Organization. "Understanding Copyright and Related Rights" (PDF). WIPO. pp. 6–7. Naala idi Agosto 1, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Karbengan ti kopia idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Copyright idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Karbengan ti kopia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Vigan
Ti Siudad ti Vigan ket maysa a maika-5 a klase a siudad iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas. Isu met laeng ti kapitolio ti Ilocos Sur. Am-ammo ti Siudad ti Vigan kas maysa kadagiti kadaanan a sigud a siudad idi panawen dagiti Espaniol. Maawagan idi ti siudad kas Siudad Fernandina. Iti agdama, masarakan pay laeng iti siudad dagiti kalsadana a napatad iti bato ket dagiti balbalay a daan nga addaan arkitektura nga Espaniol. Kas kadaanan iti amin nga adda pay laeng a kolonial a siudad Espaniol iti Pilipinas, napili ti Siudad ti Vigan kas maysa a Lugar ti Tawid iti Sangalubongan ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Vigan iti 39 a barbaranggay, nga isu dagiti sumaganad.[2]
- Ayusan Norte
- Ayusan Sur
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Baranggay VI (Poblacion)
- Barraca
- Beddeng Laud
- Beddeng Daya
- Bongtolan
- Bulala
- Cabalangegan
- Cabaroan Daya
- Cabaroan Laud
- Camangaan
- Capangpangan
- Mindoro
- Nagsangalan
- Pantay Daya
- Pantay Fatima
- Pantay Laud
- Paoa
- Paratong
- Pong-ol
- Purok-a-bassit
- Purok-a-dackel
- Raois
- Rugsuanan
- Salindeg
- San Jose
- San Julian Norte
- San Julian Sur
- San Pedro
- Tamag
- Baranggay VII
- Baranggay VIII
- Baranggay IX
Naggappuan ti nagan ti Vigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi dimteng ni Don Juan de Salcedo iti ayan ita iti Vigan babaen iti karayan Mestizo, nagdisso iso iti lugar nga ayan tatta ti Baranggay Pagpartian. Nakitana dagiti mulmula nga adda kadagiti igid ti karayan. Naammuanna a dagitoy ket "bigaa." Iti nagan daytoy a mula iti nangalaanna ti nagan iti Vigan.
Iti damdamo, ti nagan ti siudad ket "Siudad Fernandina," a kas pammadayaw ti agdama idi nga Ari ti Espania.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Burundi
Ti Republica ti Burundi (sigud nga Urundi) ket maysa a bassit a pagilian iti rehion ti Great Lakes iti Africa. Linawlaw ti pagilian ti Rwanda iti amianan, Tanzania iti abagatan ken daya, ken ti Demokratiko a Republica ti Congo iti laud. Nupay awanan iti aplaya ti Burundi, agarud isuamin a beddeng daytoy iti laud ket naipaabay iti Dan-aw ti Tanganyika.
- Burundi
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio


text:
Teknolohia
Ti balikas a teknolohia ket mangitudtudo ti panagaramid, panagbalbaliw, panag-usar, ken ti pannakaammmo kadagiti ramit, makina, wagas, maararamid, sistema,ken dagiti pamay-an ti gunglo, tapno masolbar dagiti parikut, mapasayaat dagiti addan ti maysa a pangsungbat ti maysa a problema, panaggun-od ti maysa a gandat, panagtengngel ti maysa a naipakat a nait-ited/nairuruar a pannakaikabagian wenno agaramid ti maysa a naisangsangayan a tignay.
Daytoy ket mabalin pay a mangitudo iti urnong kadagiti a kasta a ramit, a mairaman dagiti maikina, dagiti panagbalbaliw, panagurnos ken dagiti pamuspusan.
Dagiti teknolohia ket ket kaaduan a mabanagann ti tao ket dagiti pay sabali a sebbangan ti ayup ti abilidadna a mangtengngel kadagiti masna a katutuboda.
Ti termino ket mabalin a sapasap a maipakat wenno maipakat kadagiti naisangsangyan a lugar: dagiti kas pagarigan ket mairaman ti panagipatakder a teknolohia, maipapan ti medisina ateknolohia, ken ti pakaaamo a teknolohia.
Ti panag-usar ti sebbangan ti tao iti teknolohia ket nangrugi kadagiti panangibalin kadagiti masna a rekurso iti simple a ramramit. Ti prehistoriko a pannkaduktal iti a panagtengngel ti apuy ket nagpa-adu kadagiti mabalin a magun-od a taudan ti makan ken ti inbension iti pilid ket nangtulong ti tattao iti panagbanniaga ken panagtengngel kadagiti enbiromentoda. Dagiti kinaudi a panagrang-ay ti teknolohia, a mairaman ti pagimalditan, ti telepono, ken ti Internet, ket nangpabassit kadagiti bangen iti komunikasion ken nangpalubos ti tatto a nawaya a makitignay iti maysa a sangalubongan a gantingan. Nupay kasta, saan nga amin a teknolohia ket naus-usar iti nakappia a panggep; ti panagrang-ay kadagiti armas iti uamad-adu a panagdadael a bileg ket nagprogresso iti kadagupan ti pakasaritaan, manipud dagiti pang-or aginggana kadagiti nuklear nga armas.
Ti teknolohia ket naaringanna ti kagimongan ken dagiti bukodna nga arubayan iti adu a bilang dagiti waya. Kaaduan kadagiti kagimongan, ti teknolohia ket nakatulong idi a nagparang-ay kadagiti ad-adu a nasaysayaat nga eekonomia (a mairaman tatta nga aldaw ti sangalubongan nga ekonomia) ken nangpalubosen ti panagpa-adu iti maysa a liwliwa a [[sosial a klase|klase]. Adu kadagiti maipapan ti teknolohia a proseso ket agpataud kadagiti di kayat a nagbanagan ti produkto, a makunkuna iti rugit, ken mangib-ibus kadagiti masna a rekurso, iti pakadadaelan ti Daga ken ti bukodna a enbironmento. Dagiti nadumaduma a pannakaipakat ti teknolohia ket nakaimpluensia kadagiti pateg iti maysa a kagimongan ken ti baro a teknolohia ket kankanayon a mangiruruar kadagiti baro a maipapan ti etika a saludsod. Ti kas pagarigan ket mangiraman ti irurumsua ti pagarupan iti kina-episiente kadagiti termino iti produktibidad ti tao, ti maysa a termino a kasisigud laeng a naipakat kadagiti makina, ken ti karit kadagiti karit ti tradisional a pagalagadan.
Dagiti pilosopiko a suppiatan ket rimmuar kadagiti agdama ken masakbayan a panag-usar ti teknolohia iti kagimongan, nga adda dagiti pagsusuppiatan no ti teknolohia ket mangpasayaat ti kasasaad ti tao wenno pamaddienna daytoy. Ti Neo-Ludismo, anarko-primitibismo, ken dagiti kapadpada dagitoy a tignay ket agdildilawda ti kaadu unay iti teknolohia itimoderno a lubong, nga agsangsangiitda a daytoy ket makadangran ti enbironmento ken mangipaadayo dagiti tao; dagiti nagkaykayat kadagiti ideolohia a kas ti transhumanismo ken tekno-progresibismo ket kumitkitada a ti agtultuloy a panagrang-ay ti teknolohia a kas pagimbagan ti kagimongan ken ti kasasaad ti tao. Isunga iti kinaudi, daytoy ket namatmatian a ti panagrang-ay ti teknolohia ket malaplappedan laeng ti tattao a parsua, ngem dagiti kinaudi a sientipiko a pangad-adal ket nagibagbaga a dagiti dadduma a primado ken ti dadduma a kita ti dolpin a komunidad ket nakaparang-ayda kadagiti simple a ramramit let naka-adalda a mangipasa ti pakaammoda kadagiti dadduma a kaputotan .
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Teknolohia idiay Wikimedia Commons
- Kremer, Michael (1993). "Ti Iyaadu ti Populasion ken Maipapan ti Teknolohia a Panagbalbaliw: Maysa Bilion B.C. aginggan ti 1990". Dagiti Maminpat a Warnakan ti Ekonomia (The MIT Press) 108 (3): 681–716. doi:10.2307/2118405. JSTOR 2118405..
- Frank Popper (2007) Manipud ti Teknolohiko aginggana ti Virtual nga Arte, Liblibro ti Leonardo, MIT a Pagmalditan
- Charlie Gere (2005) Arte, Oras ken Teknolohia: Dagiti Pakasaritaan ti Mapukpukaw a Bagi, Berg
- Ambrose, Stanley H. (2001-03-02). "Paleolitioko a Teknolohia ken ti Ebolusion ti Tao" (PDF). Siensia (Science) 291 (5509): 1748–53. Bibcode:2001Sci...291.1748A. doi:10.1126/science.1059487. PMID 11249821. Naala idi 2007-03-10.
- Kevin Kelly. Ania ti Kayat ti Teknolohia. New York, Viking Press, Oktubre 14, 2010, natangken nga aklub, 416 a pampanid. ISBN 978-0-670-02215-1


text:
Rio de Janeiro
Ti Rio de Janeiro ( /ˈriːoʊ deɪ ʒəˈnɛəroʊ/ wenno /ˈriːoʊ deɪ dʒəˈnɛəroʊ/; Brasiliano a Portuges: [ˈhi.u dʒi ʒaˈne(j)ɾu],[1] Karayan ti Enero), kadawyan a mmakunkuna a kas ti Rio,[2] ket isu ti lkapitolio a siudad ti Estado iti Rio de Janeiro, ti maikadua kadakkelan a siudad ti Brasil, ken ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar ken aglomerasion idiay Abagatan nga Amerika, nga adda dagiti agarup a 6.3 a riwriw a tatto iti uneg ti maitutop a siudad,[3][4] a makaaramid daytoy ti maika-6 a kadakkelan idiay Kaamerikaan, ken ti maika-26 iti lubong.[5] Ti Rio de Janeiro ket nagbalin a nagbalayan ti Lugar a Tinawtawid ti Lubong a nanaganan ti "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay," a kas inted babaen ti UNESCO idi 1 Hulio 2012 iti kategoria a Kultural a Ladawan ti Daga. Ti panagikeddeng ket naala babaen ti komite a tagtagikua ti organisasion. Ti panakaiyebkas ket naibaga idiay timpuyog iti San Petersburgo, Rusia.[6]
Ti siudad ket isu idi ti kapitolio ti Brasil para kadagiti gangani a dua a siglo, manipud idi 1763 aginggana idi 1815 idi las-ud ti Portuges a panawen ti panagkolonia, idi 1815 aginggana idi 1821 a aks ti kapitolio ti Nagkaykaysa aPagarian iti Portugal, Brasil ken Algarves, ken idi 1822 aginggana idi 1960 a kas maysa anawaya a pagilian. Ti Rio ket naparboan ti nagan a Cidade Maravilhosa wenno "Nakakaskasdaaw a Siudad."
Ti Rio de Janeiro ket mangirepresenta ti maikadua a kadakkelan a GDP iti pagilian[7] (ken maika-30 a kadakkel iti lubong idia 2008),[8] nga adda ti nakarkulo ti agarup a R$ 343 bilion (IBGE/2008) (gangani US$ 201 bilion), ken daytoy ti kuartel dagiti dua a kangrunaan a kompania ti Brasil – ti Petrobras ken Vale, ken dagiti nangruna a kompania ti lana ken telepono idiay Brasil, ken ti pay kadakkelan apagyanan dagiti midia ken komunikasion a kompania iti Latin nga Amerika, ti Dagiti Globo nga Organisasion. Ti pagbalayan kadagiti adu nga unibersidad ken patakder, daytoy ti maikadua a kadakkelan a sentro ti panagsukisok ken panagrang-ay idi Brasil, a pakaidagupan ti agarup a 17% ti nailian a sientipiko a panagpataud – segun ti 2005 a datos.[9]
Ti Rio de Janeiro ket isu ti kaaduan a mabisbisita a siudad idiay akin-abagatan a hemisperio ket naamammoan daytoy para kadagiti masna a panakaidissona, dagiti karnabal a panagramrambak, samba, Bossa Nova, dagiti balneario nga igid ti baybay[10] a kas ti Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema, ken Leblon. Adda dagiti kadayegan a dulon a maipatinayon kadagiti igid ti baybay ket mairaman ti higante nga estatua ni Ni Kristo a Mangsubsubbot ('Cristo Redentor') idiay tuktok ti bantay Corcovado, a nainaganan daytoy a kas maysa kadagiti Baro a Pito a Siddaaw iti Lubong; bantay Sugarloaf (Pão de Açúcar) nga adda dagiti naisagayad a karrona; ti Sambódromo, ti maysa a permanente a naliniaan dagiti pagtugtugawan a kalsada ti pagparadaan a naus-usar iti laus-ud dagiti Karnabal; ken ti Maracanã nga Estadio, maysa kadagiti kadakkelan nga estadio ti putbol iti lubong. Ti 2016 a Kalgaw nga Olimpiada ket maitignayto idiay Rio de Janeiro, a daytoy ket mangmarka ti umuna a panangsangaili iti daytoy a pasamak ti siudad iti Abagatan nga Amerika.[11] Idi 12 Agosto 2012, iti 2012 a panakalpas a seremonia ti Kalgaw nga Olimpiada, ni Mayor Eduardo Paes ket nanagawat ti Wagayway iti Olimpiada, babaen ken ni Jacques Rogge, manipud ti Mayor ti Londres, a ni Boris Johnson. Ti Estadio Maracanã ti Rio ket mangisangailinto pay ti kinaudi a panagsalisal para iti 2014 Sangalubongan a Copa ti FIFA .[12] Ti Rio de Janeiro ket mangisangaili pay ti Sangalubongan nga Aldaw ti Katutubo intono 2013.[13]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iti nadumaduma a kita ti Brasiliano a Portuges a naisasao idiay Rio de Janeiro, segun ti Larousse nga Ababa a Diksionario: Portuges-Inggles, 2008, p. 339 (a dagitipanakabalikas a "refletem a língua falada no Rio de Janeiro"). Ti Europeano a Portuges ti panakabalkas ket: [ˈʁi.u dɨ ʒɐˈnɐjɾu].
- ^ Rio de Janeiro nga Alagaden ti Panagbaniaga
- ^ R.L. Forstall, R.P. Greene, ken J.B. Pick, "Ania kadagiti Kadakkelan? Apay a dagiti naipablaak apopulasion para kadagiti kangrunaa nga urbano a lugar ti lubong ket adu unay ti paggiddiatanda", Konperensia ti Sunakbayan a Siudad, (Unibersidad iti Illinois idiay Chicago, Hulio 2004) – Tabla 5 (p.34)
- ^ Aglomerasion a listaan ti Populasion ti Siudad. Populasion ti Siudad. Naala idi Hulio 30, 2009.
- ^ "Rio 2016". Rio 2016. Naala idi Marso 14, 2010.
- ^ "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay". UNESCO. Hulio 1, 2012. Naala idi 1 Hulio 2012.
- ^ "Posição ocupada pelos 100 maiores municípios em relação ao Produto Interno Bruto". Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE). Disiembre 16, 2008. Naala idi Disiembre 16, 2008.
- ^ "Dagiti 150 a kabaknanagan a siudad iti lubong babaen ti GDP idi 2005". Estadistika Dagiti Mayor ti Siudad. Marso 11, 2007. Naala idi Septiembre 8, 2008.
- ^ "Assessoria de Comunicação e Imprensa". Universidade Estadual de Campinas (Unicamp). Hunio 17, 2005. Naidulin manipud ti kasisigud idi Hunio 17, 2008. Naala idi Septiembre 8, 2008.
- ^ "Igid ti Baybay a Kultura ti Rio de Janeiro" Tayfun King, Fast Track, BBC World News (Septiembre 11, 2009)
- ^ "BBC SPORT , Olimpiada ,ti Rio ket mangientablada dagiti 2016 nga Ay-ayam ti Olimpiada". BBC News. Oktubre 2, 2009. Naala idi Oktubre 4, 2009.
- ^ "Rio de Janeiro quer sediar somente a final da Copa 2014". Terra Networks. Marso 26, 2010.
- ^ "Dagiti Kinaudi a Paspasamak : Ti Papa bisitaenna ti WYD idiay Rio intono 2013, tinunton ti mayor". Katoliko a Kultura. 2011-08-02. Naala idi 2011-09-15.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rio de Janeiro idiay Wikimedia Commons


text:
Mariano Trías
Ni Mariano Trías y Closas (Oktubre 12, 1868 – Pebrero 22, 1914) ket isu ti naikapanunotan nga immuna a de facto a Bise Presidente iti Pilipinas iti rebolusionario a gobierno a naibangon idiay Tejeros a Taripnnog - ti maysa a gimongan dagiti rebolusionario a daulo ti Pilinas a nagpili kadagiti opisial iti rebolusionario a tignay a simmupiat ti kolonial a gobierno iti España. Idi daytoy a gimongan ket nnasinasina kadagiti nadumaduma asangkatiponan, ti maysa a panagsardeng ti panagdangadanga a namammoan a kas ti Tulag iti Biak na Bato ket pinirmaan idi babaen ti grupo ken bumigbig paya kadagiti nabutosan nga opisial ken ni Trias a kas ti bise presidente ni Emilio Aguinaldo, nga isu pay ti naipanunotan nga immuna a Presidente iti Pilipinas. Ti Umuna a Republika ti Pilipinas ket naipasngay babaen ti panakaiwaragawag iti Malolos a Batay-linteg babaen ti Malolos a Taripnoong . Babaen ti administrasion ni Aguinaldo, ni Trias ket nagserbi iti gabinete a kas ti Ministro iti Gubat ken Pinansia.
Isu ket asawa ni María Concepción Ferrer ket adda kadagiti walo nga annak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Naikkat manipud idi 1897-1902 kalpasan ti Tulag iti Biak-na-Bato.
- ^ Ti termino ket nagpatingga iti Tulag iti Biak na Bato.


text:
Pinukpuk, Kalinga
Ti Pinukpuk ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Kalinga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Pinukpuk ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Aciga
- Allaguia
- Ammacian
- Apatan
- Ba-ay
- Ballayangon
- Bayao
- Wagud
- Camalog
- Katabbogan
- Dugpa
- Cawagayan
- Asibanglan
- Limos
- Magaogao
- Malagnat
- Mapaco
- Pakawit
- Pinukpuk Junction
- Socbot
- Taga (Poblacion)
- Pinococ
- Taggay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Kalinga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Kalinga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Neon
Ti neon ( /ˈniːɒn/ nee-on) ket maysa a kimiko nga elemento nga addan ti simbolo iti Ne ken atomiko a numero iti 10. Uray no daytoy ket maysa a kadawyan nga elemento iti law-ang, daytoy ket manmano laeng iti Daga. Daytoy ket saan a namarisan, nalpay a natakneng nga alingasaw babaen ti pagalagadan a kasasaad, ti neon ket agited ti naisangayan a nalabbaga - narangha a silnag no usaren kadagiti bassit a boltahe a neón a silnag a lampara wenno napigsa a boltahe a diskarga a tubo wenno dagiti neón a pakdaar a senial.[5][6] Daytoy komersial nga inalala manipud ti angin, a mabirukan daytoy iti bassit laeng a kadagupan.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti neón (Griegovέov (neon) kayatna a sawen ket "baro a maysa") ket naduktalan idi 1898 babaen ti Britaniko a kimiko a ni William Ramsay (1852–1916) ken Morris W. Travers (1872–1961) idiay Londres.[7] Ti neon ket naduktalan idi nagpalamiis ni Ramsay iti alagad ti tangatang aginggana idi nagbalin a likido, pinapudotanna manen ti likido ken tiniliwna dagiti alingasaw idi nagburek. Dagiti alingasaw a nagburekanna, a nairaman ti nitroheno, oksiheno, ken argon, ket dagiti pay kripton, senon, ken neón.[8] Ti pakailasinan, naraniag a nalabbaga a maris a sumngaw babaen ti alingasaw a non no maikuriente a matignay ket napardasan a naam-ammuan; Ni Travers ket sinuratna ti, "ti gilayab iti krimson a lawag manipud ti tubo ket nangibaga ti bukodna a sarita ken maysa a makita nga agnaed ken saan a malipatan."[9]
Ti karasayan ti non ket isu ti saanna a panakairaman ti napardas a panagusar para iti panagsilaw kadagiti linia dagiti Moore a tubo, a nagusar ti nitroheno ken dagitoy ket kinomersio iti nasapa a panawen ti 1900. Kalpasan ti 1902, ti kompania ni Georges Claude, nga Air Liquide, ket nagpatpataud a kas komersio idi ti kuantidad iti neon a kas naggapuan a produkto ti panagpabalin a likido ti angin, ken idi Disiembre 1910 ni Claude ti nangipakita ti moderno a neon a silaw a naibatay iti maysa a narikepen a tubo iti neon. Idi 1912, dagiti kumaduaan ni Claude ket nagrugrugida nga agilaklako kadagiti neon a diskarga a tubo a kas dagiti pakdaar a senial. Naipaammo dagitoy idiay Esdtado sUnidos idi 1923, idi adda dagiti dua a dakkel a neon a senial a naisangpet babaen ti maysa a Los Angeles nga aglaklako ti Packard a karro. Ti silnag ken ti arresto a nalabbaga a maris ket nakapabael ti neon a pakdaar ti maysa a naisangsangay no maipada kadagiti kadagiti kasuppiatan.[10]
Ti neon ket gapuanan ti nagruna a panakaawat ti katutubo dagiti atomo idi 1913, idi ni J. J. Thomson, a kas paset ti panagsukisok kadagiti nagbuklan iti kanal nga anaraar, a nagipan kadagiti waig iti ion ti neon babaen ti magnetiko ken kuriente a lugar ken nagrukod kadagiti panagsalto babaen ti panagikabil ti potograpiko a plata kadagiti dalananda. Ni Thomson ket nakapaliiw kadagiti dua a naisina a takop iti lawag idiay potograpiko a plata (kitaen ti ladawan), a daytoy ket nangitulding kadagiti dua a parabola iti panagsalto. Ni Thomson ket dimteng nga adda dagiti atomo ti neón nga alingasaw nga addaan ti nagatngato a masa ngem dagiti dadduma. Uray saan pay a naawatan ni Thomson idi a panawen, daytoy ti immuna a pannakaduktal kadagiti isotopo iti natalna nga atomo. Naaramid daytoy babaen ti panagusar ti narusanger a bersion iti maysa nga intrumento a tinawtawagan tattan a ti masa nga espektrometror.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammond, C.R. (2000). Dagiti elemento, iti Libro ti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision. CRC a pagmalditan. p. 19. ISBN 0849304814.
- ^ Preston-Thomas, H. (1990). "Ti Internasional a Pagrukodan ti Temperatura iti 1990 (ITS-90)". Metrologia 27: 3–10. Bibcode:1990Metro..27....3P. doi:10.1088/0026-1394/27/1/002.
- ^ "Section 4, Dagiti Tagikua ti elemento ken Inorganiko a Kompuesto; Panaglunag, panagburek, pamitluen, ken dagiti nakaro a temperatura dagiti elemento". CRC a Libro ti Kimika ken Pisika (maika-85 nga edision nga ed.). Boca Raton, Florida: CRC a Pagmalditan. 2005.
- ^ Magnetiko a suseptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuestos, iti Libro iti Kimika ken Pisika maika-81 nga edision, CRC a pagmalditan.
- ^ Coyle, Harold P. (2001). Gandat STAR: Ti Law-ang kadagiti Imam. Kendall Hunt. p. 464. ISBN 9780787267636.
- ^ Kohmoto, Kohtaro (1999). "Phosphors for lamps". Iti Shionoya, Shigeo; Yen, William M. Phosphor Handbook. CRC Press. p. 940. ISBN 9780849375606.
- ^ Ramsay, William, Travers, Morris W. (1898). "Iti Kumaduaan iti Argon". Dagiti Panagpatuloy iti Naarian a Gimongan iti Londres 63 (1): 437–440. doi:10.1098/rspl.1898.0057.
- ^ "Neon: Pakasaritaan". Softciências. Naala idi Pebrero 27, 2007.
- ^ Weeks, Mary Elvira (2003). Panakaduktalan dagiti Elemento: Maikatlo nga Edision (naimaldit manen). Kessinger Publishing. p. 287. ISBN 9780766138728.
- ^ Mangum, Aja (Disiembre 8, 2007). "Neon: Ababa a Pakasaritaan". New York Magazine.


text:
Felix Y. Manalo
Ni San Felix Ysagun Manalo (am-ammo a kas ni Félix Ysagun y Manalo; nayanak idi Mayo 10, 1886 iti Taguig; pimmusay idi Abril 12, 1963 iti Siudad ti Quezon), ket maysa idi nga ehekutibo ministro iti Iglesia ni Cristo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Felix Y. Manalo idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Iglesia Ni Cristo
- Dagiti Serbisio ti Midia ti Iglesia Ni Cristos
- Felix Y. Manalo Foundation Inc.


text:
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 10 a subkatkategoria, manipud ti 10 a dagup.
A
- ► Arhelia (1 P)
D
- Demokratiko a Republika iti Kongo (1 K, 1 P)
G
- Gabon (1 K, 1 P)
- Guinea Ekuatorial (1 K, 1 P)
K
- ► Kamerun (1 P)
M
- Mauritania (1 K, 1 P)
R
- ► Rwanda (1 P)
S
- ► Santo Tomas ken Prinsipe (1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika"
Ti sumaganad a 51 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 51 a dagup.


text:
Tudela, Misamis Occidental
Ti Tudela ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tudela ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Balon
- Barra
- Basirang
- Bongabong
- Buenavista
- Cabol-anonan
- Cahayag
- Camating
- Canibungan Proper
- Casilak San Agustin
- Centro Hulpa (Pob.)
- Centro Napu (Pob.)
- Centro Upper (Pob.)
- Colambutan Bajo
- Calambutan Settlement
- Duanguican
- Gala
- Gumbil
- Locso-on
- Maikay
- Maribojoc
- Mitugas
- Nailon
- Namut
- Napurog
- Pan-ay Diot
- San Nicolas
- Sebac
- Silongon
- Sinuza
- Taguima
- Tigdok
- Yahong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)