text:
Panunot
Ti panunot ket sapsap a mangitudo ti aniaman nga isip wenno kasaririt a tignay a pakairamanan ti suhetibo nga addaan rikna ti maysa a tao. Mabalin a mangitudo daytoy ti tignay a panagpanunot wenno dagiti pagbanagan kadagiti [[binukel ti panunot] wenno dagiti panangurnos kadagiti kapanunotans. Dagiti kapadpada pay a konsepto ket mairaman ti kognision, sensibilidad, addaan rikna, ken imahinasion.[1] Gaputa ti panunot ket gangani a buklen amin a tignay ti tao ken dagiti pannakitignay, ti pannakaawat kadagiti taudan a pisikal ke metapisikal, dagiti proseso, ken dagiti pagbanagan ket nabayagen a gandat kadagiti adu nga akademiko a disiplina a mairaman ti, biolohia, pilosopia, sikolohia, sosiolohia ken dadduma pay.
Ti panagpanpanunot ket mangpalubos kadagiti parsua a makaawat wenno imodelo ti lubong kadagiti nadumaduma a waya, ken tapno mairepresenta wenno maipatarus kadagiti waya a naisangayan kaniada, wenno mangibagay kadagiti kammasapulanda, dagiti pannakaikapet, kadagiti panggepen, dagiti plano, dagiti panagikeddeng, dagiti gibus ken dagiti essem.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baro a Kolehio a Diksionario II ti Webster, Webster Staff, Webster, Houghton Mifflin Company, Edision: 2, nailustrado, nabaliwan Inpablaak babaen ti Houghton Mifflin Harcourt, 1999, ISBN 0-395-96214-5, ISBN 978-0-395-96214-5, pg. 1147
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Panagpanpanunot iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Napanda nagpallailang nga aggayyem iti igid ti baybay ti Barangay Paratong ditoy nga ili idi sardam ti Hulio 19 ngem nagtunged daytoy iti pannakahold-apda ken ti pannakaitaray ti motorsiklo ti lalaki.
Nagpulong da Jayvee Amigable y Aspa, 19, baro, estudiante, ken residente iti Barangay Beddeng Daya, Vigan City ken ti gayyemna a babai a ni Genesis Bilog y Gandia, 19, awanan asawa, ken residente iti Barangay Burgos, Sta. Lucia, Ilocos Sur, a hinold-ap ida ti dua a lalaki ken intarayda ti motorsikloda bayat ti kaaddada iti igid ti baybay ti nadakamat a barangay idi agarup 7:30 ti sardam ti nasao a petsa.
Kinuna ni Amigable a dida nailasin dagiti suspek ta naabbongan ti kagudua ti rupada iti panio.
Segun ken ni Amigable, sinublatna ti Raine MCX 110 motorcycle ti ikitna a ni Teresita Pugal y Aspa ket daytoy ti naglugananda ken ti gayyemna a ni Genesis a napan a nagpasiar iti igid ti baybay ti Barangay Paratong idi agarup 7:30 ti sardam ti Hulio 19.
Ngem idi aggawidda koman, inasitgan ida dagiti suspek ket maysa kadagitoy ti nangpaturong kadakuada iti paltog sana imbilin nga iyawatda dagiti naggian iti bulsada idinto nga imballaagna ti panangpapatayna kadagiti biktima no agkitakitda.
Nakaarmas iti kutsilio ti maikadua a suspek.
Gapu iti butengda, inyawat dagiti biktima ti kuartada a P200.00, Myphone nga agbalor iti P3,000.00, Samsung nga agpateg iti P5,000.00, ken ti tulbek ti motorsiklo.
Imbilin manen ti nakapaltog nga umaddang nga umadayo dagiti biktima ket idi nakaadayodan, sinakayan dagiti suspek ti motorsiklo sada nagpakaskas a naglibas.
Kadua dagiti polis dagiti biktima a nangsawar kadagiti suspek ken nangipatulodda pay iti flash alarm kadagiti kabangibangda a police stations ngem negatibo ti resultana. (Tawid News)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ti Liberia i/laɪˈbɪəriə/, opisial a ti Republika ti Liberia, ket maysa pagilian idiay Laud nga Aprika. Nabeddengan daytoy babaen ti Sierra Leone iti laud, ti Guinea iti amianan ken ti Côte d'Ivoire iti daya. Ti aplaya ti Liberia ket kaaduan a buklen dagiti kabakiran ti mangle bayat dagiti bassit ti populasionna iti uneg ket buklen dagiti kabakiran a mapan kadagiti banak iti namaga a karuotan. Daytoy a pagilian ket agtagikua ti 40% iti nabati a Ngato a Guinea a kabakiran. Ti Liberia ket adda iti napudot nga ekuatorial a klima, nga adda ti katudtuduan iti bulan ti Mayo aginggana ti Oktubre a panawen ti tudo ken narusanger nga angin ti harmattan kadagiti nabati a paset iti tawen. Ti Liberia ket sakupenna ti kalawa a 111,369 km2 (43,000 sq mi) ken pagtaengan dagiti 3.7 a riwriw a tattao. Ti Ingles ket isu ti opisial a pagsasao, bayat dagiti sumurok a 30 a patneng a pagsasao ket maisasao iti uneg ti pagilian.
A mairaman ti Etiopia,ti Liberia ket maysa kadagiti dua a moderno a pagilian iti Sub-Sahara nga Aprika nga awan ti ramut iti Europeano a kolonisasion iti Aprika. Mangrugi idi 1820, daytoy a rehion ket tinaengan babaen dagiti nawayaan nga Amerikano a tagabu a tinulungan iti Gimong ti Amerikano a Kolonisasion, ti maysa a pribado nga organisasion a namatmati a dagiti tagabu idi ket adda iti kasayaatan a panawayawayas ken ekualidad idiay Aprika. Dagiti nawayaan a tagabu manipud kadagiti barko ket naipatulodda pay idiay ken saanda a naipasubli idiay nagappuanda a pagilian. Idi 1847, dagiti a nagkolonia ket nagbangon iti Republika iti Liberia, a nagbangon ti maysa a gobierno a naibatay iti Estados Unidos ken ninaganan ti kapitolio a siudad iti Monrovia para kenni James Monroe, ti maikalima a presidente iti Estado Unidos ken maysa a kangrunaan a nagsuporta ti kolonisasion. Dagitoy a nagkolonia, naamamoan a dagiti Ameriko-Liberiano, ket nangidaulo dagiti politiko ken ekonomia a paset iti daytoy a pagilian.
Daytoy a pagilian ket nangirugi ti panagmoderno idi panawen ti 1940 iti sumaganad a panagpuonan iti Estados Unidos idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ken ti ekonomia a panagwaywayas babaen ni Presidente William Tubman. Ti Liberia ket nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Organisasion iti Aprikano a Panagkaykaysa. Ti maysa a milisia a kudeta ket nagibatuag ti Amerko-Liberiano a nangipangulo idi 1980, nga isu daytoy ti panagrugi ti politiko ken ekonomiko a panagalla-alla ken dagiti simmaruno a dua a sibil a gubat a nagibati kadagiti agarup a 250,000 a natnatay a tattao ken nagdadael ti ekonomia iti daytoy a pagilian. Ti kappia a tulag idi 2003 ket nagiturong daytoy ti demokratiko a panagbutos idi 2005. Tatta nga aldaw, ti Liberia ket agungungar manipud kadagiti agtaltalinaed a nagbanagan iti sibil a gubat ken dagiti minaig a panag-ablo ti ekonomia, nga adda ti agarup a 85% iti populasion ket agbibiag iti baba ti internasional a linia ti kapanglaw.


text:
Panay
Ti Panay (/pəˈnaɪ/; Tagalog: [pɐˈnaj]) ket ti triangngulo nga isla idiay Filipinas a mabirukan idiay akinlaud a parte ti Visayas. Daytoy ket agarup a 160 kilometro (100 mi) iti ballasiwna ken mairanggo a kas ti maikanem a kadakeklan kadagiti isla iti pagilian.[1] Iti politiko, daytoy ket nabingbingay kadagiti uppat a probinsia: Aklan, Antique, Capiz, ken Iloilo, aminket adda iti Rehion ti Akinlaud a Visayas. Daytoy ket mabirukan iti abagatan a daya ti isla ti Mindoro ken amianan a laud ti Negros, nga insina babaen ti Lingsat Guimaras. Iti pagbaetan ti dagiti Isla ti Negros ken Panay ket mabirukan ti isla-probinsia ti Guimaras. Iti amianan ket ti Baybay Sibuyan ken dagiti isla ti Romblon; iti abagatan a laud ket ti Baybay Sulu[2] ken ti Golpo Panay.
Ti isla, aginudua babaen ti Kabambantayan ti Tengnga a Panay, ket addaan kadagiti adu a karayan a mairaman ti Akean, Karayan Sibalom iti Antique, Karayan Jalaur, Karayan Jaro (mairaman dagiti tributario ti Ticud ken Aganan), Banica, Sibalom, Tipulu-an, Mao-it, Iloilo, ken Panay. Ti Bantay Porras ket maysa kadagiti kangatuan a pantok iti isla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/440887/Panay
- ^ C.Michael Hogan. 2011. Sulu Sea
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Panay manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Panay iti Wikimedia Commons
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- C. Michael Hogan. 2011. Sulu Sea. Encyclopedia of Earth. Eds. P. Saundry & C. J. Cleveland. Washington DC


text:
Campeche
Ti Campeche opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Campeche (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Campeche), ket maysa kadagiti 31 nga estado a mairaman ti Pederal Distrito ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Mabirukan idiay abagatan a daya ti Mehiko, daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti Tabasco iti abagatan a laud, ti Yucatán iti amianan a daya, ken ti Quintana Roo iti daya; iti abagatan a daya babaen ti distrito ti Orange Walk dti Belis, ken babaen ti departamento ti Petén ti Guatemala iti abagatan. Daytoy ket addaan iti aplaya iti laud iti Golpo ti Mehiko. Ti kapitolio ti estado ket tinawtawagan iti Campeche, ken nairangarang a kas Lugar ti Tawid iti Lubong idi 1997. Nangrugi ti pannakaporma ti estado iti siudad, a napundar idi 1540 idi nagrugrugi dagiti Espaniol iti panagrukmada iti Peninsula ti Yucatán. Idi las-ud ti panawen ti kolonia, ti siudad idi ket nabaknang ken nangruna a puerto, ngem napaay kalpasan ti wayawaya ti Mehiko. Ti Campeche ket parte idi ti probinsia ti Yucatán ngem naisina iti tengnga ti maika-16 a siglo, a kaaduan daytoy ket gapu iti rasiris ti politika iti siudad ti Mérida. Kaaduan iti panagrang-ay ti ekonomia ti estado ket gapu iti pannakaduktal iti lana iti baybayna kadagiti tawen idi 1970, a nangaramid a nangruna a sentro ti ekonomia kadagiti adda iti aplaya a siudad ti Campeche ken Ciudad del Carmen.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Campeche iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Campeche manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Datos ti heograpia a mainaig iti Campeche iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Campeche


text:
“Kapkapnekam kadin ti riknam kaniak?” pinerrengko ni Rodel.
“Of course!” kinuna ni Rodel. “Ngem apay a nagbalin metten a serioso ti patanganta? Umaykan ta inta agpagnapagna iti igid ti baybay.”
Timmakderkami a dua. Mayat ti apros ti pul-oy iti rupak. Kasla agar-arasaas ti baybay.
Nasabatmi da Arnel ken ni Menchu nga agsinsinnallabay nga agsublin iti beach house.
“Papananyo?” sinaludsod ni Arnel. “Saankayo nga agpukaw. Nasapa pay!”
“Agpagnapagna laeng dita, pari,” kinuna ni Rodel. “Hustonto madamdama nga ituloytayo manen ti aggiinom.”
“Dika unay agtaltalek dita kaduam,” kinuna ni Menchu. “Rapas ti ima dayta!”
“Loka, ti la masasaom, amangan no patien ni Maricel ti angawmo,” kinuna ni Arnel.
“Ania ti rapas?” sinaludsodko ken ni Rodel.
“Awan. Dimo italtalek ida. Sutil dagita.”
Nagbaybaykami a nagna iti igid ti baybay. Binay-anmi a punasen ti allon dagiti tugotmi iti kadaratan. Agum-umbi ti puyupoy kadagiti bulong ti nyog.
“Inta didiay,” kinuna ni Rodel ket inakaynak iti bahay kubo iti sirok dagiti nyog.
Nagtugawkami iti papag iti ruar ti bahay kubo. Manipud iti yanmi, ipanaw-idanon ti pul-oy dagiti garikgik dagiti agdidigos iti baybay.
Manen, immagibas iti panunotko ti nakuna ni Anna nga adda idi inkuyog ni Rodel iti beach partyda.
“Rodel, maikamanoakon a babai iti biagmo?” sinaludsodko.
“Apay a nasaludsodmo dayta?” nagkatawa ni Rodel. “Adda idi inayatko ngem saankami ngata a maikari iti tunggal maysa ta insukatnak iti sabali. Ngem ita ta nakitakan, kapkapnekak a nabirokakon ti babai nga ikallaysak.
Iniggaman ni Rodel ti dakulapko. “Wen, siksika pay laeng ti inayatko iti amin a puso ken kararuak,” inyarasaasna.
In-inut nga inawidnak ni Rodel. Nariknak ti nabara nga angesna iti lengngesko. Diningpil ti bibigna ti bibigko. Napakidemak. Diak napupuotan ti immarakup kenkuana bayat ti panaginnagekmi.
Pagammuan, immibbetak.
“B-baka birbirokendatan,” nakunak. “Agsublitan.”
Umanges-angesak a nagbaw-ing. Ammok a no diak aramiden dayta, malipatak la ketdi ti bagik…
Naidasaren ti pangrabii iti panglawaen a panganan a tumannawag iti kabaybayan idi makadanonkami iti beach house. Naprito ken tinuno a presko nga ikan a kasla takiag ti ubing ti kadakkelda, inasar a manok, udang, ken dadduma pay a diak ammon ti klasena a masida ti pangrabiimi.
Nagpulotan laeng dagiti lallaki. Intuloyda ti nagginom iti serbesa. Uray dagiti kaduak, linuktanda ti red wine.
Pinakbuan ni Nik-Nik ti baso iti arak sana inted kaniak.
“Ne, uminomka, pagpabara,” nakunana.
Kapilitan nga inawatko ti baso. Sinimsimak. Naparupangetak ta kasla sumkad iti karabukobko.
“Kasta la iti damo,” nagkatawa ni Nik-Nik. “Ngem mayatton iti sumaruno. No nakargaankan, mapukaw dagiti inhibitionsmo. Makitamto madamdama no mabarteken dagiti kakaduata.”
Nagkuretret ti mugingko. Diak magustuan ti turongen dagiti pasamak. Agparparikna kaniak nga adda mapasamak a saan a maikanatad iti daytoy a drinking session ti grupo!
(Adda tuloyna)


text:
Monday, March 30, 2015
DOMINGO RAMOS, SINELEBRARAN TI PAROKIA NI SAN MARKOS
Cabugao, Ilocos Sur – Nagdupudop dagiti kameng ti Iglesia Romano Katolika a nagatendar iti pannakarambak ti Domingo Ramos iti Parokia ni San Markos Ebanghelista, Simbaan Romano Katolika, Cabugao, Ilocos Sur idi Marso 29, 2015. Naaramid ti panangbendision ni Apo Padi kadagiti Palmas/Ramos iti ruar ti Simbaan sakbay a naaramid ti Nasantuan a Misa (tallo a nagsaruno a Misa).
Inatendaranda pay ti nasao a Misa dagiti kaaduan nga umili ti Cabugao, Ilocos Sur kadaytoy a pakauna nga aldaw ti pannakarambak ti Semana Santa 2015.
Kanaig daytoy, iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Parish Priest, imbatadna a naurnos ken naballigi ti naaramid a selebrasion iti Simbaan kasta metten iti pannakamantener ti linak ken talna babaen iti panangtarabay ti Kapolisan. # (Web In-Action)
Inatendaranda pay ti nasao a Misa dagiti kaaduan nga umili ti Cabugao, Ilocos Sur kadaytoy a pakauna nga aldaw ti pannakarambak ti Semana Santa 2015.
Kanaig daytoy, iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Parish Priest, imbatadna a naurnos ken naballigi ti naaramid a selebrasion iti Simbaan kasta metten iti pannakamantener ti linak ken talna babaen iti panangtarabay ti Kapolisan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:51 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Itay nabiit, iti butos a 10-5, inkeddeng ti Korte Suprema a saan a konstitusional ti executive order ni Pres. Benigno Aquino III a nangbuangay iti Truth Commission agsipud ta sinalungasingna ti equal protection clause iti Konstitusion gapu ta maipamaysa ti panagimbestiga ti komision iti mapapati a panagkunniber ken korapsion iti Arroyo administration.
Iti daytoy a desision ad-adda laeng a marubroban ti nalamiis a langenlangen iti nagbaetan ti agdama nga administrasion ken ti Korte Suprema a nagramut idi imbatad ni Pres. Noynoy Aquino a saan nga agsapata iti sanguanan ti chief justice ti Korte Suprema nga impuesto ni dati a Pres. Arroyo sakbay nga immulog iti puestona.
Sakbayna, pinekpeken ni Arroyo ti Korte Suprema kadagiti bukodna a pili a justices a kuna dagiti kritiko a maysa nga investment para iti masakbayan a posible a maisaklang iti Nangato a Pangukoman gapu kadagiti mapapati a panagkunniber ken korapsion bayat ti panangidaulona iti pagilian kas iti ZTE broadband deal, North Railway project, ti fertilizer scam, ken ti mapapati a panagsuitik idi eleksion.
Iti daytoy a pangngeddeng ti Korte Suprema, ad-addan a pumigsa ti suspetsa nga agapiten ni dati a Presidente ken Congresswoman Arroyo iti daytoy nga inaramidna nangruna ket nagsasaganad ti desision ti Korte Suprema a nangpirpirsay kadagiti immuna a pammilin ni Presidente Noynoy.
Masaludsod: ania koma ti paggidiatan daytoy Truth Commission ni Presidente Noynoy kadagiti komision a binuangay ni dati a Pres. Arroyo, kas iti Melo Commission a nagpalutpot mainaig kadagiti nagsasaruno a pannakapapatay dagiti aktibista idi 2006, ti Zenarosa Commission a nagimbestiga mainaig kadagiti private armed groups, wenno ti Mayuga Commission a nangpalutpot iti pannakainbolbar dagiti military generals iti mapapati a panagsuitik idi 2004 presidential elections a nangabakan ni Arroyo?
Mainayon iti daytoy, addan madi a pangrugian (precedent) a manglapped kadagiti kabarbaro a mabutosan a gobierno a mangbuangay kadagiti truth bodies a mangimbestiga kadagiti anomalia ken panagkunniber ti napalabas nga administrasion wenno panangbangen iti panggep ti agdama nga administrasion a mangpalutpot kadagiti mapapati a panagkunniber ken korapsion iti babaen ti Arroyo administration.
Kuna dagiti kaaliado ni Pres. Noynoy Aquino a mangipilada iti rekonsiderasion iti Korte Suprema mainaig iti daytoy a desisionna ngem kas makita iti panagbubutosda, milagron no balinsueken pay ti SC ti desisionna.
Ngem saan koma a daytoy ti pakaupayan ti agdama nga administrasion. Ibilangna ketdi koma daytoy a temporario a setback ket ilungalong ketdi koma ni Pres. Noynoy ti panangipasa ti Kongreso iti maysa a linteg a mangbuangay iti Truth Commission ken ti madagdagus a panangasikaso ti Departament of Justice kadagiti kaso a naidatag maikontra kadagiti napalabas nga agtuturay a pakairamanan ni dati a Pres. Arroyo ket no adda umdas a pammaneknek, maipilaanda iti kaso iti korte.#


text:
Belhika
Nagsasabtan: 50°50′N 4°00′E / 50.833°N 4.000°E
Ti Belhika[6] , (Ingles:Belgium) wenno iti opisial a makunkuna a Pagarian ti Belhika, ket maysa a pederal nga estado idiay Akinlaud nga Europa. Isu ti kameng a nangipatakder iti Kappon a Europa ken isu ti agsangaili ti kuartel ti Kappon a Europa, ken dagdiay ad-adu pay a nangnangruna a sangalubongan nga organisasion a kas iti NATO.[nb 1]Ti Belhika ket masakopna ti kalawa iti 30,528 a kuadrado milia, ken addaan iti maipapan a populasion nga 11 a riwriw a tattao. Agasaskaw ti kultural a nagbeddengan a nagbaetan ti Hermaniko ken Latin a Europa, ti Belhika ket nagyanan ti dua a nangrumna grupo ti pagsasao, dagiti agsasao ti Olandes, kaaduan ket Flamenco (maipapan a 60%), ken dagiti agsasao ti Pranses, kaaduan ket dagiti Walloons (maipapan a 40%), ken adda pay bassit a grupo dagiti agsasao iti Aleman. Dagiti dua a kadakkelan a rehion ti Belhika ket dagiti agsasao ti Olandes a rehion iti amianan ken dagiti agsasao ti Pranses a rehion iti Wallonia.Ti Brussels-Kapitolio a Rehion, opisial a dua ti pagsasaona, ket kaaduan dagiti agsasao iti Prances nga addaan iti uneg ti rehion ti Flamenco[7] Maysa a komunidad nga agsasao iti Aleman ket mabirukan idiay akindaya a Wallonia.[8] Dagiti nadumaduma a pagsasao ti Belhika ken dagiti maikabagian a panagsuppiat ti politika ket maiparang ti politikal a pakasaritaan ken narigat a sistema iti gobierno.[9][10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Belhika ket kameng pay ti, wenno kumappon ti, adu a sangalubongan nga organisasion, a mairaman ti ACCT, AfDB, AsDB, Australia Group, Benelux, BIS, CCC, CE, CERN, EAPC, EBRD, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G-10, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IDB, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, IMSO, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, MONUC (agpalpaliiw), NATO, NEA, NSG, OAS (agpalpaliiw), OECD, OPCW, OSCE, PCA, UN, UNCTAD, UNECE, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMIK, UNMOGIP, UNRWA, UNTSO, UPU, WADB (saan a rehional), WEU, WHO, WIPO, WMO, WTrO, ZC.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kita ti gobierno: Belhika". The World Factbook. CIA. Naala idi Disiembre 19, 2011.
- ^ "Dagup a populasion manipud idi Enero". Eurostat. Naala idi 9 Pebrero 2010.
- ^ a b c d "Belhika". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 20 Abril 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "Human Development Report 2011" (PDF). United Nations. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Belhika". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 110. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Leclerc, Jacques (18 Enero 2007). "Belgique • België • Belgien—Région de Bruxelles-Capitale • Brussels Hoofdstedelijk Gewest". L'aménagement linguistique dans le monde (iti Pranses). Agsangsangaili: Trésor de la langue française au Québec (TLFQ), Université Laval, Quebec. Naala idi 18 Hunio 2007.
C'est une région officiellement bilingue formant au centre du pays une enclave dans la province du Brabant flamand (Vlaams Brabant)
* "Maipapan iti Belhika". Belgian Federal Public Service (ministry) / Embahada ti Belhka iti Republika ti Korea. Naala idi 21 Hunio 2007.
ti Brussels-Kapitolio a rehion ket enclave iti 162 km2 iti uneg ti rehion ti Flamenco.
* "Flanders (administratibo a rehion)". Microsoft Encarta Online Encyclopedia. Microsoft. 2007. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 21 Hunio 2007.
Dagiti kapitolio ti Belhika, Brussels, ket maysa nga enclave iti kaunegan ti Flanders.
* McMillan, Eric (Oktubre 1999). "Ti FIT Panagraut iti Mons" (PDF). Kapitolio a nagpatarus, Warnakan iti NCATA, Vol. 21, No. 7, p. 1. National Capital Area Chapter of the American Translators Association (NCATA). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2006-09-23. Naala idi 21 Hunio 2007.
Ti pagilian ket nabingbingay ti tallo a rehion nga addaan ti nabukbukodan a turay: Dagiti agsasao iti Olandés a Flanders iti amianan; kaaduan nga agsasao iti Pranses a Brussels iti tengnga ti enclave iti kaunegan ti Flanders ken dagiti agsasao ti Pranses a Wallonia iti abagatan, a mairaman dagiti agsasao iti Aleman Cantons de l'Est).[natay a silpo]
* Van de Walle, Steven. "Language Facilities in the Brussels Periphery". Katholieke Universiteit Leuven—Leuvens Universitair Dienstencentrum voor Informatica en Telematica. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 21 Hunio 2007.
Brussels is a kind of enclave within Flanders—it has no direct link with Wallonia.
- ^ "Ti Komunidad nga agsasao iti Aleman". Ti Komunidad nga agsasao iti Aleman. Naala idi 5 Mayo 2007. Ti (orihinal) bersion iti pagsasao nga Aleman (manen) agibagbaga a 73,000 imbes nga iti 71,500 a nagtaeng.
- ^ Morris, Chris (13 Mayo 2005). "Ti suppiat ti pagsasao ket agbingbingay ti Belhika". BBC News. Naala idi 8 Mayo 2007.
- ^ Petermann, Simon (25 Septiembre 2001). "Langues majoritaires, langues minoritaires, dialectes et NTIC" (iti Pranses). Naala idi 4 Mayo 2007.
- Dagiti artikulo nga addaan kadagiti natay a silpo iti ruar manipud idi Septiembre 2011
- Belhika
- Benelux
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Olandes
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Aleman
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Akin-amianan nga Europa
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1830
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagsasao nga Olandes


text:
Sinurat ni Salvador A. Espejo
DIAKTO malipatan ti Enero 1, 1972. Iti daytoy nga aldaw a pinatalgedak ti direksion nga inkeddengko a suroten iti maysa nga agsapa iti siudad ti Baguio.
Dua nga aldaw sakbayna, nagpasiudadak iti Baguio tapno palabsek ti isasagpat ti baro a tawen iti denna ni Rose.
Simple laeng ti panangpalabasmi iti baro a tawen ngem ibilangko dayta a maysa kadagiti karagsakan a paset ti biagko.
Iti dayta a bigat ti Enero 1, kalpasan ti pammigat, nagpakadaakon ken ni Rose nga aggawid iti Ilocos Sur. Mangrugi ngamin iti Enero 3 ti klase. Mangisursuro metten ni Rose iti ilina.
Madakamatko ditoy a manipud iti daydi malem a panagpakadak kenkuana kalpasan ti panagturpos dagiti adalak, saannakon a nagsubli iti Quirino.
Ngem rinangtayanmi ti kinaadayomi iti tunggal maysa babaen ti surat. Adda pay dagiti lawas a pasaray dua wenno tallo ti sumangpet a suratna kaniak.
Kasta met a masansanak a sumang-at iti Baguio tapno sarungkarak iti dagusna. Saankon nga intuloy ti panagbasak iti masteral. Kas nasaokon, rinimbawan ni ayat ti arapaapko a ngumato iti puestok.
Ngem idi nakapagturpos ni Rose iti kinamaestra ken naawat nga agisuro, iti laengen surat ti kangrunaan a komunikasionmi iti tunggal maysa. (Saan a kas ita a pindotem laeng dagiti numero ti selponmo ket makapatangmon ti patpatgem).
Adda met dagiti tiempo a bumabada, kas iti pannakaangay iti provincial meet wenno maibaonda iti Vigan para iti division seminar wenno workshop ket dagitoy laeng ti tiempo a makapagkinnitakami manen.
Ngem iti dayta a bigat a panagpakadak, nariknak a dinak palubosan ni Rose. Kayatnan nga agsimpakami.
Saanko a mapilaw iti dayta a kaririknana. Liman a tawen nga agayan-ayatkami.
Ngem ti dina ammo, awan pulos ti urnongko. Pinasuktak ti daan a balaymi ket dita a naibbus ti damok a sueldo iti nasurok walo a bulan.
Iti daydi a panawen, agsueldoak laeng iti P212 iti makabulan. (Dagiti annakko, nagkatawada pay idi naibagak kadakuada a kasta ti sueldomi idi 1970s.) Ngem iti dayta a gatad, adun ti magatangna.
Nasurok laeng a P2,000 ti nabusbosko iti pannakaipatakder ti balaymi. Iti dayta a gatad, naatepanen iti galba, nadididinganen iti tabla ti akinngato a kadsaaran, addan rikep ti tawa, adda payen dibision dagiti pannakasiledna iti ngato.
Kinuyognakami ti karpinteromi a napan gimmatang iti kayo iti Dagupan City. Pinaitulod pay ti akinkukua iti lumber dagiti ginatangmi a kayo. Kadagidi a panawen, iti Dagupan ti kangrunaan a papanan paggatangan dagiti agbalay ken negosiante agsipud ta nalaklaka nga amang dagiti tagilakoda sadiay.
Iti balay ti nakaipanan dagiti sueldok. Ngarud, awan ti urnongko. Kinapudnona, iti dayta a bigat, sangsangagasut ti linaon ti petakak.
Ngem siguro, kayatko metten ti agsimpa isu nga immabuloyak nga aggawidkamin a dua iti Vigan. Makaammodtan, nakunak iti nakemko.
Mannakaawat met ti inana a nairana a bimmisita kenkuana iti pangngeddeng ni Rose a sumurot kaniak iti panagawidko.
“No isu ti desisionyo, ala, palubosankayo,” nakunana.
Kabigatan ti Enero 3, kiniddawko ken ni Tata Erning (Corpuz), ti prinsipalmi, nga isu ti manganak kadakami iti panagkasarmi iti uray hues wenno iti mayor. Nayat met ti lakay.
Ngem idi addakamin iti munisipio, naammuanmi a naisakbay koma iti makalawas ti panagaplikarmi nga agkasar.
Kinasarita ni Tata Erning ti civil registrar ket naimbag ta immannugot ti civil registrar a nangipasakbay ti petsa a panagaplaymi iti lisensia.
Insingasing ni Tata Erning a yantangay addakami met laengen iti munisipio, ni Mayor Evaristo “Titong” Singson ti mangkasar kadakami. Immabuloyak lattan. Awan met ti kasingedko a hues.
Problema manen no sino ti mangitakder ken ni Rose. Naimbag ta nairana a dimmaw-as ni Manong Jun (daydi Eugenio del Castillo, Jr., nagretiro a district superbisor ti Vigan) iti munisipio. Nagisursuro ni Manong Jun iti Quirino ket isu ti head teacher ti ina ni Rose iti Patiacan. Ditoy ti nakasirpatanna ken ni Manang Faning ket isu ti nagbalin a kasimpungalanna.
“Siakon ti mangibagi ken ni Rose,” inboluntario ni Manong Jun.
Iti dayta a petsa, Enero 3, ti umuna nga aldaw a panagtugaw ni Mayor Titong. Idi 1970s, iti Nobiembre ti pannakaangay ti eleksion ket agtakem dagiti mangabak a kandidato iti umuna a Lunes ti tawen.
Alas otso y media idi sumangpet ni Mayor Titong. Pinastreknakami ti sekretario sana imbaga iti mayor a kayatmi ti agkasar.
“Aguraykayo ngarud ta basaek pay ti aramidek,” nakuna ni Mayor Titong idinto a sinaludsodna ken ni Rose no mano ti tawenna sana inyangaw a narigaten no maisarsarak iti damo a panagpakasarna. Imbaga ni Rose a 28 ti tawenna.
Kalpasan ti sumagmamano a darikmat, pinastreknakami ni Mayor Titong iti opisinana.
Bayat ti panangkasar ni Mayor Titong kadakami, nariknak ti kinasagrado dagiti darikmat. Kasla diak patien nga agbalinen a kasimpungalak ti babai nga ay-ayatek. Mabalin met a kasta ti narikna ni Rose ta agkalkalamiisan ti dakulapna idi pislek.
Nagsisipat dagiti adda iti uneg ti opisina idi impakdaar ni Mayor Titong nga aggasawakamin sana imbaga nga agkak ti asawak.
“Gapu ta dakayo ti immuna a kinasarko, siak ti ag-blow-out,” kinuna ni Mayor Titong. Pinaayabanna ti sekretariona ket imbilinna ti panagorderna iti pansit, barbecue, cake, soft drinks ken dadduma pay. Pinaisardengna ti panagtrabaho dagiti amin nga empleado ket pinaayabanna ida iti opisinana a makilanglang iti blow-outna.
“Ania ti kayatyo nga iregalok kadakayo iti daytoy a panagkasaryo?” sinaludsod ni Mayor Titong bayat ti pannanganmi.
Diak ninamnama dayta a saludsod ni Mayor Titong. Ni baket ti simmungbat: “No adda pannakabalinna, ti panagdennami koma iti maymaysa nga eskuela ti kiddawek a regalom kadakami, Mayor,” kinunana.
“Diak maikari a maitedko a dagus ti kiddawyo,” nakuna ni Mayor Titong. “Ngem aramidek amin a kabaelak nga agdennakayo iti maymaysa a pagadalan.”
Awan pay innem a bulan kalpasanna, tinungpal ni Mayor Titong ti karina.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Maigapu iti mapapati a natadem a panangkitana iti maysa a lalaki, nanamalo iti tubo ti landok ti maysa a baro ditoy.
Pinang-or ti maysa nga agnagan iti Bolet iti tubo a landok ni Elmo Lazo, 43, baro, self-employed. Nagsagrap iti sugat iti likudna gapu iti panangmalo kenkuana ti maysa a managan Bolet maigapu iti mapapati a panangkusilap ti biktima iti kadua daytoy a nainaganan a Rey Baniel.
Segun iti imbestigasion ti polis, minandar ni Baniel ti suspek a maluenna ti biktima gapu ta natiliwanna a kuskusilapan daytoy.


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Saanen a maiballakad kadagiti mannalon ti panagmulada iti second crop ti mais iti sumagmamano a barangay ditoy gapu ta saladon ti danum.
Segun iti municipal agriculture officer ditoy nga ili, saladon ti danum iti sumagmamano a barangay a pakairamanan ti Don Alejandro, Villamar, paset ti Barangay Tamurong ken dadduma pay a barangay ket maiballakad kadagiti mannalon a saandan nga agmula iti second crop ti mais tapno di masayang ti bannog ken magastoda agsipud ta awanto met la ti maapitda.
Indagadag ketdi ti nasao nga opisial nga imbes nga agmulada, agbirok laengen dagiti mannalon iti alternatibo a pagsapulan kas iti panagkalap.#


text:
CANDON CITY – Napaltogan ti maysa a baro idi aksidente a nanalbuong ti paltog ti security guard a manganawa kenkuana iti mapapati a panangguloda nga agkabsat iti maysa a paginuman ditoy.
Nabigbig ti napaltogan a ni Marvin Garque, 19, baro, idinto a nainaganan ti guardia a ni Joefred Bobo, 29, security guard ti Apple Disco and Canteen, ken residente iti barangay Cadanglaan, Banayoyo, Ilocos Sur.
Iti inisial nga imbestigasion ti polis, sakbay ti insidente, nakiringgor ti grupo ni Garque iti sabali a grupo dagiti agiinom iti nasao a pagpalpaliwaan. Mapapati a nagprobokar ti biktima ket sakbay a pimmanaw, nagballaag nga agsubli.
Idi nagsubli ti biktima, kadduana ti kabsatna ket nagbansagbansagda ti bato. Inanawa ida ti security guard ngem mapapati nga inatakarda ketdi daytoy. Agwarning shot koma ti guardia ngem iniggaman dagiti agkabsat ti imana ket aksidente a nagputok ti paltog a nakapuntaan ti barukong ti biktima.
Naitaray ti biktima iti Candon City Hospital para iti panakaagasna idinto a boluntario a simmuko ti guardia iti polis. ##


text:
Iti adu a wagas, sapsapulen ti sangkataoan iti isu met laeng a bambanag a kankanayon a nakitan—salun-at, kinasimbeng, ken maysa a natured a panangilasin iti nasayaat-nga-agbibiag. Sinungbatan ni Cristo Jesus dayta a nauneg a kalikagum para iti nasaysayaat a biag babaen ti panangikasaba iti ebanghelio ti pagarian ti Dios ken babaen ti panangpasalun-at kadagiti masakit, ti naburak ti pusona, ken kadagidiay nakapukaw iti pagturonganda.Insurona dagiti disipulosna nga agbalin a Cristiano a panangagas met ken inkarina a no mamati iti sursurona, mabalinda nga agaramid pay iti dakdakkel nga obra.
Ania ti nangted bael kadatayo a mangpasalun-at a kas inaramid ni Jesus—apagbiit, napnoan pannakabalin, ken sibubukel? Agrugi daytoy iti nauneg a panamati iti kinaimbag ken ayat ti Dios, ken iti daytoy isu mainayon ti espiritual a pannakaawat iti kangrunaan a nasantuan a linteg nga agtultuloy a mangtapaya ti maysa ken iti amin. Daytoy a Siensia iti Cristiano a panangagas isu idi nasukain ni Mary Baker Eddy ti autor iti Science and Health with Key to the Scriptures [Siensia ken Salun-at agraman Tulbek kadagiti Eskriptura]. Manipud iti tiempona agingga ti tiempotayo, daytoy a naibasar-iti-Biblia a teksto-a-libro iti espiritual a panangpasalun-at addaan natulongan a tattao iti aglikmut ti lubong tapno mapadasan ti pannakaipulang iti salun-at ken ti panangikeddeng iti sibubukel nga eskala iti nataoan a panagsagaba. Ti panangibingay daytoy sapasap, iramanna amin a Siensia iti maysa a lubong nga agkasapulan isu ti agtultuloy a mission iti daytoy a Simbaan.
Imbitarandakayo a sukisoken ti Siensia Cristiana a panangagas ita nga aldaw. Makitayonto no kasano dagiti tattao a kas kenka a mangusar daytoy epektibo, naibasar-iti-kararag a wagas tapno ngumato iti ngatoen amin a pannubok ti biag.
Dagiti Lektyur iti Online
Adalen no kasano a mangpasalun-at ti Siensia Cristiana iti online ken iti personal a lektyur iti aglikmut ti lubong.


text:
Saan koma nga ilaklako ti historia, kuna ni Tolentino
Inggunamgunam ni Presidential Adviser for Political Affairs Francis Tolentino a saan koma a mainegosio dagiti pakalaglagipan iti pakasaritaan ti Filipinas ta “kukua dagiti Filipino dagitoy.”
Inggunamgunam daytoy ni Tolentino, dati a chairman ti Metropolitan Manila Development Authority (MMDA), kalpasan ti panangilako ti Leon Gallery itay Septiembre 8 ti “bukod a wagayway” ni Andres Bonifacio, pundador ti Katipunan, iti P9.3-milion.
“Daytoy a wagayway ni Bonifacio nga adda markana nga 1896, dara dagiti kakailiantayo ti naaramat tapno magun-odtayo ti wayawaya,” kinuna ni Tolentino. “No pagbalinentayo a kasla produkto iti tiendaan ti wagayway a paset ti pakasaritaantayo, kasla kaawan metten ti panangraem iti inlablaban ni Andres Bonifacio,” innayonna.
Mainaig itoy, kiniddaw ni Tolentino ti panangipila ti National Commission for Culture and the Arts iti darum tapno maibabawi ti pannakailako ti nasao a wagayway.
Iti isu met laeng a panaglako a naaramid iti Leon Gallery a masarakan iti Siudad ti Makati, nailako ti kakaisuna a nabati a ladawan ni Bonifacio iti P2.7-milion, dagiti dokumento iti panagkameng iti Katipunan iti P818,000; ken dagiti dadduma pay nga aruaten agraman ti maysa a bronse a medalion nga us-usaren idi dagiti kameng ti Katipunan iti P876,000.


text:
Gapu iti daytoy aw-awaganda iti noise pollution, saan laeng a ti salun-at ti maapektaran no di pay mairaman a madidigra ti tabas ti ugali wenno natural behavior. Madadael ti physiological ken psychological a salun-at gapu iti dayta naariangga a tokar iti agingga iti dis-oras ti rabii wenno agingga iti parbangon wenno agpatpatnag. Ti masansan a pannakasinga ti turog iti rabii ti kangrunaan a taudan ti pannakadadael ti physiological ken psychological a salun-at. Pagangayanna, mariknan iti epektona iti pisikal a bagi. Tumpuaren dagiti saan a kinalikaguman a nasakit a kas ti stress ken hypertension. Sabali laeng ti tinnitus wenno panaglilipat ken ti depression. Taudan met ti adu a komplikasion dagiti nadakamat a sakit.
Agbunga dagitoy napartak a panagbalbaliw iti saan a nasalun-at a marikrikna. Bunga ti naariangga a panagbalbaliw dagiti sakit. Kasta met a saanen a maikaskaso ti ulimek ti sangakaarrubaan wenno sangkapurokan. Rimmimbawen ti para iti bukod laeng nga interes isu a nalipatan ti ikut a saguday ti sabali.
Napintas ti dumngeg iti musika a saan a naariangga. Napintas ti musika no kumutukot iti kaunggan. Napintas ti musika no ipaayna ti linak ken talna. Napintas ti musika a saan a makasinga. Ngem nalaad a denggen ti makasinga a musika.
Isu a kadagiti addaan iti naariangga a videoke, saan kadi a maiparbeng la unay a taliawen ken ipangpangrunada ti kinaulimek dagiti kaarruba. Maikanatad ti panangpanunot iti pagimbagan ti sabali a saan laeng ti bukod a bagi. Utoben koma a saan laeng a dakdakayo ti agindeg iti dayta a lugar. Ti panagparbeng ket aramid a maikanatad ti addaan naan-anay a nakemna.
Iti Section 5 ti Philippine Environment Code (wenno Presidental Decree 1152) mabasa a kastoy: “Appropriate standards for community noise levels shall be established considering, among others, location, zoning and land use classification.” Ti Executive Order 192 idi 1987 ti nangited daytoy a bileg. Ti Section 8 ti Philippine Environment Code ti nangited iti mandato iti National Pollution Control Commission (EMB-DENR itan). Kadagiti saanen a makaibtur iti ariangga, kamangen laeng ti National Pollution Control Commission, ket idatag ti kaso a kriminal maikontra iti asinoman nga aglasing iti Article 153 ti Revised Penal Code (public disorders). Kalaksidan itoy, posible pay ti panaglabsing iti ordinansa ti barangay wenno ti ili no addan naaramid a kastoy a linteg a mangisakit iti kinatalinaay ken ulimek iti kaadduan nga umili.#


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Cebu
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Cebu, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo, maikapat, maikalima ken maikanem a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Cebu ken ti nawaya a siudad ti Mandaue iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti Probinsia ti Cebu ket nabingbingay idi kadagiti pito a kongresional a distrito ken Siudad ti Cebu ket paset idi ti bukodna a pannakabagi. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion VII, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 6 a sapasap a pannakabagi.
Ti pannakabagi ti probisia a napabassit kadagiti innem a kongresional a distrito kalpasan ti pannakaisubli ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas idi 1987 kalpasan idi naikkan ti Siudad ti Cebu ti bukodna a pannakabagi iti Kongreso.
Ti pannakaipasa ti Republika Tignay 9726 ket nangisina ti urbano unay a siudad ti Lapu-Lapu manipud ti maikanem a distrito tapno mangporma ti bukodna a kongresional a distrito a nangrugi kadagiti panagbutos idi 2010.
Dagiti linaon
- 1 Umuna a distrito
- 2 Maika-2 a distrito
- 3 Maika-3 a distrito
- 4 Maika-4 a distrito
- 5 Maika-5 a distrito
- 6 Maika-6 a distrito
- 7 Maika- a distrito (awanen)
- 8 Sapasap (awanen)
- 9 Kitaen pay
- 10 Dagiti nagibasaran
- 11 Dagiti nota
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Carcar, Siudad ti Naga, Siudad ti Talisay
- Dagiti ili: Minglanilla, San Fernando, Sibonga
- Populasion (2015): 709,660
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bogo, Borbon Carmen, Catmon, Danao (nagbalin a siudad idi 1961), Pilar, San Francisco, Tabogon, Tudela, Poro (nabangon manen idi 1909), Sogod (nabangon manen idi 1920)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cebu (nagbalin a siudad idi 1936), Liloan, Mandaue (nagbalin a siudad idi 1969), Opon (nagbalin a Siudad ti Lapu-Lapu idi 1961), Cordova (nabangon manen idi 1912), Compostela (nabangon manen idi 1919), Consolacion (nabangon manen 1920)
- ^1Pimmusay idi Marso 17, 1957
1987–2015[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alcantara, Alcoy, Alegria, Argao, Badian, Boljoon, Dalaguete, Dumanjug, Ginatilan, Malabuyoc, Moalboal, Oslob, Samboan, Ronda, Santander
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Toledo
- Dagiti ili: Aloguinsan, Asturias, Balamban, Barili, Pinamungahan, Tuburan
- Populasion (2015): 541,152
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Bogo
- Dagiti ili: Bantayan, Daanbantayan, Madridejos, Medellin, San Remigio, Santa Fe, Tabogon, Tabuelan
- Populasion (2015): 484,198
- ^1 Sinukatanna ni Benhur L. Salimbangon babaen ti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Enero11, 2010. [1]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Argao, Dalaguete, Sibonga, Alcoy (nabangon manen idi 1916)
Maika-5 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Danao
- Dagiti ili: Borbon, Carmen, Catmon, Compostela, Liloan, Pilar, Poro, San Francisco, Sogod, Tudela
- Populasion (2015): 558,548
- ^1 Naidutok a Sekretario ti Turismo idi Agosto 19, 2004.
- ^2 Nangrugi iti opisina idi Hunio 9, 2005.Nabutosan iti espesiala apangbutos idi Mayo 30, 2005 tapno mangkompleto ti saan pay a nagpaso a termino ni Joseph H. Durano.
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alegria, Badian, Boljoon, Ginatilan, Malabuyoc, Moalboal, Oslob, Samboan, Alcantara (nabangon manen idi 1913), Santander (re-established 1917)
Maika-6 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Mandaue
- Dagiti ili: Consolacion, Cordova
- Populasion (2015): 553,894
1987–2010[urnosen | urnosen ti taudan]
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Aloguinsan, Barili, Dumanjug, Pinamungahan, Toledo (nagbalin a siudad idi 1960), Ronda (rnabangon manen idi 1913)
Maika- a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Asturias, Balamban, Bantayan, Daanbantayan, Medellin, San Remigio, Tuburan, Santa Fe (nabangon manen idi 1909), Madridejos (nabangon manen idi 1916)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ G.R No. 189034 Martinez vs. HRET ken ni Benhur L. Salimbangon Naala idi Hulio 22, 2013.


text:
Dear Doc
TULOY ti sungbat iti surat ni Mr. John De Uban ti Ramon (Isabela), 35 anios a mannursuro iti para publiko a pagadalan. Segun kenkuana, problemana ti nasapa a panagubanna a nangrugi idi agtawen iti 23. Makarikna iti pannakkel no ibagada a nasapa a nagnakem ngem makarikna met iti kasla pannakauyaw. Adda nangibaga a gapu iti stress ngem saan a mamati ta adda met dagiti am-ammona a nakarkaro pay ti pannaka- stress-da ken natataengda pay, ngem dida pay met aguban. Ita, salsaludsodenna no ania daytoy problemana ken no nadagsen kadi.
Inlawlawagtayo iti napalabas ti maipapan iti siensia ti panaguban. Itultuloytayo:
Apay nga adda nasapsapa nga aguban?
Adda dagiti mangibaga a ti panaguban ket gapu iti adu nga stress iti trabaho wenno narikut a kinaagtutubo. Ngem ad-adda ketdi a ti gene (hene) ti mangidiktar no kasano ti kasapa ti panaguban. Iti ababa a pannao, mabalin a matawid ti nasapa a panaguban.
Iti biang dagiti Puraw (Europeano), kadawyan nga aguban dagitoy manipud panagedadda iti agtengnga ti 30s. Mangrugi met kadagiti Asiano iti naladaw a 30s. Gagangay met nga aguban dagiti Aprikano ken Amerikano iti katengngaan it 40s.
Makapauban kadi ti stress?
Mabalin a gapu met iti wagas ti panagbiag ti panaguban. Mabalin a gapu iti aglawlaw ken iti nutrision. Kasta met a mabalin a gapu iti panagsigarilio, ken pannakalang-ab iti secondhand smoke. Ken stress. Nupay saan a direkta. Ngem mabalin a pakaigapuan ti panagpamarut ti buokmo mamitlo a naparpartak ngem iti normal. Inton agtuboda manen, dapuen wenno uban imbes a ti orihinal a marisna a nangisit. No ngamin agresponde ti bagi iti stress, masansan nga adda madangran a nasalun-at a selula.
Mabalin pay a pangrugian ti panaguban ti nakurang a nutrision.
Naduktalan a maysa kadagiti rason ti nasapa a panaguban ti panagkurkurang iti sumagmamano a klase ti sustansia. Segun iti panagadal, no nababa ti ferritin, calcium, ken vitamin D-3, maisapsapa ti panagubanmo. Kasta met no nababa ti copper, zinc, ken iron.
No pagbasaran dagiti nadakamat iti ngato, ken naibagam a nangrugika nga aguban idi agtawenka iti 23, mabalin ngarud a maibaga a naisapsapa ti panagubanmo. Wen, ta maibilang a nasapa a panaguban no naguban ti Europeano nga agtawen iti 20; ti Asiano nga agtawen iti 25; ti Aprikano ken Amerikano idi agtawen iti 30.
Makapauban kadi ti problema iti salun-at?
Wen. Karaman kadagitoy ti: (1) panagkurang iti Vitamin B12, (2) Anemia, (3) tinawid a kondision ti tumor, (4) Thyroid disease, (5) Vitiligo, wenno panagkuplat ti kudil, (6) Alopecia areata wenno kasla panaglabang ti buok.


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Riri iti napalabas ti mapapati a gapu ti nangpaltogan ti maysa a tricycle driver iti padana a tricycle driver iti ruar ti maysa a panganan iti igid ti national highway iti Barangay Del Pilar, ditoy nga ili idi rabii ti Hulio 1.
Immuna a naipaagas ni Eufrosenio Cuaresma y Naprana, 42, ken residente iti Barangay Lacong ditoy nga ili iti Tagudin General Hospital and Capillariasis Center sa naiyalis iti maysa nga ospital iti San Fernando City.
Naammuan iti inbestigasion dagiti polis a sakbay ti insidente, naggiinom da Sapla, kaduana dagiti gagayyemna, iti Vj’s Videoke Refreshment idi simmangpet ni Cuaresma ngem iti ruar ti naginuman daytoy idi makitana ti suspek.
Immalis ni Cuaresma iti Mel’s Eatery idi madanon ti curfew hour ngem bayat ti kaaddana iti nasao a panganan, simmangpet ni Sapla a nakalugan iti traysikel.
Naaddaan dagiti dua iti nabara nga argumento ket mapapati a dinisnog ni Cuaresma ni Sapla ket binunot met ti naudi ti paltogna sana pinaltogan ti biktima iti namitlo a nakapuntaan iti likud ti makannigid a siketna.
Nasugatan met ti makannawan a ramay ni Ruel Orfiano, 21, baro, ken residente iti Barangay Patpata Centro, Balaoan, La Union a nakatugaw iti asideg ti nakapasamakan ti insidente.
Naglibas ti suspek kalpasan ti insidente, kuyogna ti paltogna idinto a naitaray met ni Cuaresma iti ospital.
Awan ti nasarakan dagiti nagresponde a polis a kapsula iti nakapasamakan ti pammaltog.
Madama ti inbestigasion mainaig iti nasao nga insidente.
Saan a naibaga iti report no ania ti nagsusikan dagiti dua iti kallabes.#


text:
Marantao, Lanao del Sur
Ti Marantao ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Marantao ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Bacayawan
- Cawayan Bacolod
- Bacong
- Camalig Bandara Ingud
- Camalig Bubong
- Camalig (Pob.)
- Inudaran Campong
- Cawayan
- Daanaingud
- Cawayan Kalaw
- Kialdan
- Lumbac Kialdan
- Cawayan Linuk
- Lubo
- Inudaran Lumbac
- Mantapoli
- Matampay
- Maul
- Nataron
- Pagalongan Bacayawan
- Pataimas
- Poona Marantao
- Punud Proper
- Tacub
- Maul Ilian
- Palao
- Banga-Pantar
- Batal-Punud
- Bubong Madanding (Bubong)
- Ilian
- Inudaran Loway
- Maul Lumbaca Ingud
- Poblacion
- Tuca Kialdan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Mindoro
Ti Mindoro (Panangibalikas a Tagalog: [mɪnˈdoɾo]) ket isu ti maikapito a kadakkelan nga isla iti Filipinas. Mabirukan daytoy idiay pantar iti Luzon, ken amianan a daya iti Palawan. Ti abagatan a pantar iti Mindoro ket buklenna ti amianana daya unay iti Baybay Sulu.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Islands of Philippines". Island Directory. United Nations Environment Programme. Naala idi 22 Mayo 2015.
- ^ "Dagupa Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Ili ken Baranggay: manipud idi Mayo 1, 2010" (PDF). 2010 Census of Population and Housing. National Statistics Office. Naala idi 22 Mayo 2015.
- ^ C.Michael Hogan. 2011. Baybay Sulu
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Mindoro iti Wikimedia Commons
- Datos ti heograpia a mainaig iti Mindoro iti OpenStreetMap


text:
NASAMAY ti pannakisao no addaan iti pokus ken interes dagiti agtutungtong. Pokus. Maymaysa ti imatangda. Awan daydiay adayo ti panunotna iti tungtongan. Saan a kasali no kasdiay. No kuna a pokus, nakakonekta ti agsasao ken ti dumdumngeg iti maymaysa a topiko nga inda pagsasaritaan. Interesado ti tunggal maysa a dumngeg, agsao, agited ken umawat iti mensahe. Makipaset ken bumalballaet amin kadayta a tungtongan.
Nasken ti kinaadda ti interes. Daytoy nga interes ket para iti amin, saan a para iti maymaysa laeng.
Itoy a kaso, no adda nailaok a maysa a tao a puyot, maangin, ken “bangkero” – daytay isu laeng ti kayatna nga agsao, mapukaw ti interesmo a dumngeg, kasta met dagiti sabali pay a makitungtong.
Nalawag ngarud a lapped iti saan a nasamay a komunikasion ti pannakapukaw ti interes a makipaset iti tungtongan ken makiummong no adda “naangin”.
5) Husto ken umno a panagsao ken pannakisao. Daytay awanan iti “bola” wenno laokna a linoloko ken minimono wenno saan a rumbeng nga isapit iti manakem a tungtongan.
No manakem a kuna, agsadag amin ti tungtongan, saritaan, panagsisinnao iti naalumamay ken nainsiriban. Awan ti binnugkaw. Awan ti linnaaw ken kinnarit. Awan ti agaramat kadagiti inigges a balikas. Awan ti agaramat iti pammadakes wenno pakadadaelan ken pakairurumenan ti sabali.
Nadayaw a pannakipatang, kunam man laengen. Wen, apay nga agsasaritakayo nga agbibinnugkaw, agkikinnarit, agdidinnas-al idinto a mabalin iti nainggayyeman a wagas? Saan kadi a nasaysayaat ti makigayyem ngem ti makiapa? Kastoy ti maysa nga ehemplo kadaytoy a banag.
6) Kasapulan ti pannakisao ti kinaadda ti panagraem iti tunggal maysa. Panagraem. Panagdayaw iti tunggal maysa. Mapasamak la ketdi ti apa no maikkat ti panagraem ti tunggal maysa. Uray pay no ub-ubing wenno ubing ti agsasao, nasken latta a raemen ti biangna tapno ipakita ti naimbag a sursuro ken modo. Ta ti tao nga ammona ti agraem iti padana a tao, mararaemto met.
Ngem no agsao ti tao a dina ammo ti agraem iti padana a tao, adda ngata dumngeg kenkuana? Amangan no pati ngilaw dina kayat ti umasideg kenkuana apaman a naungap ti ngiwatna. Ngamin, daytoy a kinaawan ti panagraem iti sabali ket kaipapananna ti panangisina ti bagi iti naintaoan ken naimpusuan, manakem a panagpapatang.
7) Ti pannakisao ket agtaud a mismo iti puso. No parparawpaw ti pannakisao, saan ngarud a nagtaud iti puso ti pannakitungtong, dayta pannakitungtong nga awanan iti interes kas nadakamat itay.
Ta ania ngamin aya ti pataudenna nga imbag no agtaud a mismo iti puso ti pannakitungtong?
Isu ti kinapudno. Napudnoka iti bagim, iti padam a tao ken nalabit iti Namarsua. Ital-ona daytoy a kinapudno ti kinaasino, ti kinatao wenno personalidad.
Adda aya dagiti makitungtong a saan nga agtaud iti pusoda ti ibagbagada? Adda. Dagitay makisasao ngem awanan iti bugas wenno asin ti sasawenda. Ngarud, lapped daytoy iti nasamay a pannakitungtong.
Ngem no makisaoka ket panunotem a naimbag ti balikas nga isungbatmo wenno ibagam, maliklikan ti pannakapataud iti pannakapasakit iti rikna wenno pannakaited iti saan a nainkalintegan ken naintaoan a banag a para iti sabali.
8) Addaan ti pannakisao iti talugading nga agparnuay iti pagsayaatan. Daydiay panagtutungtong nga agibunga iti naimbag nga interes a para iti sapasap. Daydiay tungtongan nga agibunga iti pagsayaatan, saan laeng a para iti maymaysa a tao no di pay iti grupo wenno ummong para iti komunidad, iti pagilian wenno iti sibubukel a sangkataoan.
Agparnuay kadagiti nasasayaat a bambanag. Agparnuay kadagiti pagimbagan. Agparnuay para iti amin.
9) Iti pannakisaona, maaddaan iti bukod a bagi ti maysa a tao. Maaddaan iti nagan. Maaddaan iti panagraem. Maaddaan iti identidad wenno kinaasino.
Madlaw no dadduma a kalpasan a nagsao ti maysa a tao, madayaw ti ikutna a talugading. Ngarud, dayta talugading ti laing ken kinaasinona.
No daniw, nalaing nga agdaniw. Nalaing nga agdiskurso. Nalaing nga agisuro. Nalaing nga agpakatawa. Nalaing a kumanta, etcetera, etcetera.
Saan laeng nga iti positibo nga aspeto ti pakaalaan iti nagan kadaytoy a benneg. Uray pay negatibo nga agpang ket pakaalaan met iti nagan. Balbalatong. Naangin wenno puyot. Manangallilaw. Manglokloko. Etcetera.
Ngarud ibaybayog a kanayon ti pannakisao ti kinaasino ti maysa a tao. Iti panagsaona, mabasa, iparangna ti kinaasinona. Kadagiti laengen balikas nga agtaud iti mismo a ngiwatna ket ammomon ti ugali, tabas wenno personalidad dayta a tao.
10) Makapalag-an iti barukong ti pannakisao. Ngamin, maiyekspresmo ti adda a linaon ti pusom wenno barukongmo. Maikkat dayta pampanunotem no ibagam no ania dayta, lalo no parikut wenno dadagsen dayta a linaon ti pusom.
(Adda tuloyna)


text:
SAN FERNANDO CITY – Imbilin ti regional director ti Bureau of Fish and Aquatic Resources ditoy kadagiti amin a market inspectors nga istriktaranda dagiti maiserrek a shellfish kadagiti tiendaan publiko amangan no kontaminado dagitoy iti red tide.
Imbilin daytoy ni Regional Director ti BFAR Nestor Domenden kalpasan ti pannakaduktal ti BFAR iti kaadda dagiti shellfish a maal-ala iti kabaybayan ti dua nga ili iti Pangasinan a kontaminado iti red tide toxin.
Sakbayna, nangipaulog ti BFAR iti maysa a ballaag a saan a panagsida dagiti umili kadagiti shellfish a pakaibilangan ti pasayan, padaw, aramang, arimbukeng, rasa, kappo, tirem, tahong, ken dadduma pay a clams a maala iti Anda ken Bolinao, Pangasinan agsipud ta naduktalan a positiboda iti red tide.
Kinuna ni Domenden a masapul nga agistrikto dagiti market inspectors wenno superbisor kadagiti tiendaan publiko iti rehion tapno saan a maiserrek dagiti shellfish a kontaminado iti red tide.
Kinuna ni Domenden a masapul a sukimaten dagiti inspektor wenno superbisor dagiti tiendaan publiko no adda maipakita dagiti negosiante nga auxillary invoice wenno commodity clearance dagiti iserrekda a shellfish tapno maammuan no nagtaudan dagitoy.
Maysa a phenomenum ti red tide ket nabirngasan a kastoy gapu iti panagmaris ti baybay a nalabaga gapu iti panagadu dagiti algae ket agbalin a toxic dagiti apektaranda a sidaen a makalapan iti baybay a maka-igapu iti pannakasabidong dagiti agsida kadagitoy.
Makarikna ti tao a nagsida iti apektado iti red tide a shellfish iti panagbibineg ti bibig ken rupana, marigatan nga umanges ken agsao, ken panagbakuar ken posible a pakatayanna, aglalo no nangato unay ti level ti toxin ti naapektaran a shellfish nga impaunegna.#


text:
SAN VICENTE, Ilocos Sur – Nagramut iti basura ti pammaltog a nagresulta iti pannakatay ti maysa sadiay Barangay Bayubay, ditoy nga ili idi rabii ti Nobiembre 25.
Pinaltogan ni Nestor Catacutan y Pichay, 44, naasawaan, drayber, ken residente iti Barangay Bayubay ni Mario Reprima y Rosuman, 62, naasawaan, retirado nga empleado ti ISECO, kalugaran met laeng ti suspek, gapu iti riri mainaig iti basura.
Iti panagimbestiga dagiti polis, idi agarup alas 7:00 ti sardam ti nadakamat a petsa, mapapati a kinompronta ni Reprima ti asawa ti suspek a ni Marilou, gapu iti panagbasura daytoy iti abay ti alad ti biktima ngem saan nga intaltalek ti babai.
Idi agarup 9:15 ti met laeng nadakamat a petsa, napan ni Reprima iti sango ti balay ni Catacutan ket mapapati a kinarit ti suspek ken nagbassawang.
Nagsubli ni Reprima iti balayda ket bayat iti kaaddana iti paraanganda, mapapati a nagpaputok.
Mapapati met a nagpuesto ni Catacutan iti alad nga asideg iti balay ni Reprima sana pinaltogan ti biktima iti sumagmamano a daras a nakatiruan ti nadumaduma a paset ti bagi ti biktima.
Intaray dagiti nagresponde a polis ni Reprima iti Metro Vigan Cooperative Hospital, Bantay ngem pimmusay daytoy idi agarup 12:05 ti agsapa ti Nobiembre 26.
Inaresto dagiti polis ni Catacutan agraman ti cal 22 rifle Remington a naaramat iti pammaltog.
Nakasarak pay dagiti polis iti kapsula a naggapu iti cal 9mm a mapapati nga impaputok ti biktima.
Naipaiman ti kaso a murder maikontra ken ni Catacutan iti opisina ti provincial prosecutor.#


text:
Friday, March 18, 2016
NABALLIGI TI DAY CARE MASS RECOGNITION TI CLUSTER 2
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti 36 th Cabugao Day Care Mass Recognition, Cluster 2, Batch 2016 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur idi malem (1:00 pm) ti Marso 17, 2016.
Buklen ti Cluster 2 ti 11 a Day Care Centers kas iti Brgy. Baclig DCC; Bato DCC; Bungro DCC; Cuantacla DCC; Daclapan DCC; DCC; Nagsincaoan DCC; Nagsantaan DCC; Namruangan DCC; Pila DCC; Reppa-ac DCC ken Sagayaden DCC a naggapuan dagiti 173 nga ubbing a nagturpos iti Day Care.
Iti programa, immuna a naaramid ti Grand March nga indauluan dagiti LGU Official, Guest Speaker, MSWDO, Parents/Guardians, Guests, Brgy. Officials ken dadduma a bisita iti nasao a Recognition Ceremony.
Nangipaay ti Invocation ni Ms. Renabel S. Saniatan, Day Care Worker ti Namruangan Day Care Center (DCC).
Nag-Opening Remarks ni Ms. Susana Bernabe, Pila DCW. Nag-Words of Welcome met ni Jyrel Froilynne Agabin, Baclig DCW.
Naisaganad ti Pinning of Ribbons kadagiti Graduates babaen kadagiti Nagannak/Guardians.
Naisaruno ti Awarding of Gold Medals to the Most Outstanding Pupils babaen ken ni Mr. Josh Edward S. Cobangbang a nangibagi ken ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.
Nangipaay ti Inspirational Talk ni Mr. Josh Edward S. Cobangbang. Kimmablaaw ken nagyaman iti pannakaited iti napintas a pangrugian iti pannakaidur-as ti edukasion dagiti ubbing. Kunana nga agtultuloy koma a tartarabayen dagiti nagannak ken mangisursuro ida tapno mahulmada nga agbalin a naresponsable nga umili iti masakbayan.
Naisaruno ti Awarding ti Silver Medals to the Outstanding Pupils babaen kadagiti Donors.
Nai-Award dagiti Gold Medals kadagiti A-1 Child babaen kadagiti Opisiales ti LGU-Cabugao.
Introduction of the Guest Speaker ti inaramid ni Ms. Sabina Sarinas, Day Care Teacher ti Bungro DCC.
Nagpaay a Guest Speaker ni Dr. Lovella Marina Castillo Cuevas, RPh, MD, DPPS. Anag ti Mensahe ni Dr. Cuevas iti agtultuloy koma iti maited nga ayat ken panangsursuro iti nasayaat kadagiti ubbing tapno maasa dagiti kabaelanda ket agbalinda a mapangnamnamaan iti pamilia ken iti pagilianda iti masakbayan.
Kimmablaaw ken nagyaman iti pannakapilina nga agsarita iti sanguanan dagiti agturpos. Anag ti Mensahe ti Guest Speaker iti panangsursuro a nasayaat iti nasapa kadagiti ubbing tapno maasa dagiti talentoda ket agbalinda a mapangnamnamaan nga umili. Binigbig pay ti Speaker ti akem dagiti Day Care Teachers nga agtultuloy a mangmulmuli kadagiti ubbing tapno napintas ti pannakaisagana ti pundasionda a ngumato ti adalda. Dinakamatna met ti aglaplapusanan nga ayat dagiti nagannak a tumultulong kadagiti mangisursuro a mangtarabay kadagiti ub-ubbing.
Nai-award met ti Certificate of Appreciation iti Guest Speaker babaen kadagiti SB Members nga isuda SBM Vicky S. Serna; SBM Jayhan Charisma Alcid-Tan ken ni SBM Josefina S. Vallejo; Mr. Josh Edward S. Cobangbang; Mrs. Lydia S. Gazmen; ken ni Mrs. Leonora G. Reintar.
Kalpasan ti Presentation of the Graduates and Petition for Confirmation nga inaramid ni Ms. Evelyn Tapiceria, Sagayaden DCW, kinompirmar ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ti panagturpos dagiti ubbing iti dayta nga aldaw. Pinadayawan ni Mrs. Gazmen ti agtultuloy nga akem dagiti Nagannak/Guardians a kadua dagiti Day Care Workers a mangtartarabay kadagiti ubbing tapno maibagnos iti napintas a masakbayan ti panagadalda.
Kalpasan ti Farewell Speech ni Nico Tabugader, Namruangan DC Pupil, naaramid ti pannakakanta ti Graduation Song babaen kadagiti Graduates.
Naisaruno ti pannakaited dagiti Certificate dagiti ubbing a nagturpos ket indauluan ti Guest Speaker Dr. Lovella Marina Castillo Cuevas, RPh, MD, DPPS ken kasta metten da MSWD Officer Mres. Lydia S. Gazmen; Mr. Josh Edward S. Cobangbang; Dr. Mark Anthony Cuevas; MSWD Assistant Leonora G. Reintar ken dagiti Konsehales nga isuda SBM Vicky S. Serna; SBM Jayhan Charisma Alcid-Tan ken ni SBM Josefina S. Vallejo iti nagiyawat kadagiti sertipiko kadagiti ubbing a naggraduar.
Closing Remarks ti binagi ni Ms. Jhilly Sonico, Reppa-ac DCW.
Nagpaay nga Emcee da Ms. Susana Bernabe; Mr. Ronie C. Solar; ken ni Mrs. Constancia Sonido, agpapada a DCWs. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:46 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Baro a biag iti mangngalap a taga-Barangay Bateria ditoy nga ili kalpasan a nalasatanna ti panagkatangkatangna iti nadawel a taaw idi Hunio 20.
Segun iti report, nagpataaw idi rabii ti Hunio 19 ni Tata Roming Magno, 70, residente iti nadakamat a barangay, inyawidna dagiti iket iti agsapa, sa nagrakit a nagsubli iti taaw tapno mapanna alikumkomen dagiti dadduma a naipakat nga iketna ngem saanen a nakaawid gapu iti napigsa nga angin ken dalluyon.
SAN JUAN, Abra – Naisingasing bayat ti session ti hunta probinsial a naangay idi Hunio 19 ditoy nga ili ti panangpatronahe dagiti empleado ken estudiante dagiti bukod a produkto ti probinsia.Daytoy ti maysa a naipangruna a natratar iti naisayangkat nga out of town session ti hunta probinsial nga indauluan ni Bise Gobernador Rolando Somera babaen ti panangsangaili ida ti lokal a gobierno nga idadauluan ni Mayor Marco Bautista ken ti sangguniang bayan nga idadauluan ni Bise Mayor Rosalinda Billeda.
CANDON CITY – Tallupulo ket siam a mannalon a nauraman iti pugon ti inikkan ni Congressman Eric Owen Singson iti tulong a pinansial itay nabiit.
Kinuna ni Estrella de Peralta, branch manager ti National Tobacco Administration-Candon Branch a naikkan dagiti mannalon iti sag-P10,000.00 a tulong.
Kinunana a naited ti pinansial a tulong tapno makasubbot dagiti mannalon iti pukawda iti idadapo ti pugonda bayat ti panaglutoda iti tabako.
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Agdagup 180 nga ubbing a nagbasa iti Day Care ditoy idi napalabas a tawen ti winarasan ti Municipal Social Welfare and Development iti nasustansia a taraon itay nabiit.
Mismo a ni Mayor Chester Elaydo ti nangted kadagiti taraon kadagiti ubbing.
Kinuna ni Rosa Guarte, MSWD Officer, a gatas, tsokolate, oats, noodles, asukar, ken dadduma pay a nasustansia a taraon ti naited kadagiti ubbing a kaadduanna nga agbasbasa itan iti prep school.
BUTOS PARA NEW 7 WONDERS CITIES. Kadua ni Pambansang Kamao ken Congressman Manny Pacquiao da Gov. Luis “Chavit” Singson ken Vigan City Mayor Eva Marie S. Medina a nangisenias ti Number 1 kas panangikampaniada ti pannakaibutos ti Siudad ti Vigan tapno mairaman iti New7Wonders Cities. Kangrunaan a sangaili ni Gov. Singson iti panagkasangayna idi Hunio 21 ti boxing icon a nagkampeon iti 8 a dibision. Ti Vigan ti kakaisuna nga indeklara ti UNESCO a kakaisuna a World Heritage City iti sibubukel a pagilian. (ladawan: Dante Tacata/teksto: Mancielito S. Tacadena)


text:
Artropoda
Ti maysa nga artropoda ket maysa nga inbertebrata nga ayup nga adda ti maysa a akin-ruar a tultulang (akin-ruar a tultulang), ti napaset-pasetan a bagi, ken nasilpo-silpo nga ekstrimidad. Dagiti artropoda ken kamkameng iti pilo nga Artropoda (manipud ti Griego ἄpθpov árthron, "nagsilpuan", ken πoδός podós "saka", no pagtiponen ket kaibuksilanna ti "nasilpo-silpo a saka"), ken mangiraman kadagiti insekto, dagiti arachnida, ken dagiti crustacea. Dagiti Artropoda ket nailaslasin babaen kadagiti nagsilpo-sailpo a kameng ti bagi ken dagiti kutikula, a kaaduan kadagitoy ket naaramid iti a-kuitina; dagitoy a kutikula dagiti crustacea ket dagiti pay biomineralisado iti kalsio karbonato. Ti nasikkil a kutikula ket manglapped ti idadakkel, isunga dagiti artropoda ket kankanayon a sinuksukatan dagitoy babaen ti panaglupos. Ti plano ti bagi ti artropoda ket buklen dagiti naul-ulit a paset, a ti tunggal maysa ket adda iti maysa a paris dagiti ekstrimidad. Dagiti pannakaidumdumada ket nangpakabael kaniada nga agbalin kadagiti kaaduan a kamkameng ti sebbangan kadagiti amin a ekolohiko atimpuyogan kadagiti kaaduan nga enbironmento. Addaan dagitoy ti sumurok a maysa a riwriw a naipalplawag a sebbangan, a mangaramid kadagitoy ti ad-adu ngem 80% kadagiti amin a naipalawag a sibibiag a sebbangan ti ayup, nga adda kadagitoy ket, a saan a kasla kadagiti kaaduan nga ayup, ket narang-ayda kadagiti namaga nga enbironmento. Sumakop dagitoy iti kadakkel manipud ti mikroskopiko a plankton aginggana ti babassit a metro ti kaatiddog.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Garwood, R; Sutton, M (18 Pebrero 2012), "The enigmatic arthropod Camptophyllia" (PDF), Palaeontologia Electronica, 15 (2): 12, doi:10.1111/1475-4983.00174
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Artropoda iti Wikimedia Commons
- Dagiti Nasabidong nga Artropoda
- Arthropods - Artropoda


text:
Friday, February 1, 2013
INSPEKSION TI MAI-PROYEKTO NGA FMR ITI 2 A BRGYS., NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Nagturong ti Inspection and Validation Team a naggapu iti DA-RFU 1, San Fernando City, La Union idi Enero 31, 2013 iti dua a barangay: Brgy. Margaay ken Brgy. Salapasap a disso ti masemento a kalsada babaen ti panagkammayet ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken ti Departamento ti Agrikultura (DA).
Binayabay da MPDC Florante Jara ken Mr. Edgar S. Balangatan, AT/DA LGU dagiti Validators a pannakabagi ti Engineering Department, DA-RFU 1, San Fernando City, La Union nga isuda Ms. Gilda Cafa, Ms. Divina Sung-ag ken Ms. Eden Ruth Lues.
Iti pannakapasayaat dagiti agtugmok a kalsada ti Brgy. Margaay ken Brgy. Salapasap ket mangitunda ti pagnam-ayan dagiti mannalon ken bumarangay nangruna iti panagiruaran ti produktoda. # (Web In-Action)
Binayabay da MPDC Florante Jara ken Mr. Edgar S. Balangatan, AT/DA LGU dagiti Validators a pannakabagi ti Engineering Department, DA-RFU 1, San Fernando City, La Union nga isuda Ms. Gilda Cafa, Ms. Divina Sung-ag ken Ms. Eden Ruth Lues.
Iti pannakapasayaat dagiti agtugmok a kalsada ti Brgy. Margaay ken Brgy. Salapasap ket mangitunda ti pagnam-ayan dagiti mannalon ken bumarangay nangruna iti panagiruaran ti produktoda. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:33 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Transkaukasia
Ti Transkaukasia (Ruso: ЗakaBkaзbe) wenno ti Abagatan a Kaukaso ket ti maipapan iti politika a rehion iti pagbeddengan ti Akindaya nga Europa ken ti Abagatan a laud nga Asia.[1][2][3][4][5][6] Iti pay naisangsangayan, ti Transkaukasia ket gay-atenna ti akin-abagatan a paset ti Banbantay Kaukaso ken dagiti tanapna, sakkawenna ti pagbeddengan a nagbaetan dagiti kontinente ti Europa ken Asia, ken gumay-at nga agpaabagatan manipud ti akin-abagatan a paset ti kabambantayan ti Kalatakan a Kaukaso iti akin-abagatan a laud a Rusia aginggana iti Akindaya nga Anatolia iti moderno a Turkia ken ti kabambantayan a banak ti Armenia, ken manipud ti Baybay Nangisit iti laud aginggana ti aplaya ti Baybay Kaspio ti Iran iti daya. Ti lugar ket mangiraman ti akin-abagatan a paset ti kabambanatayn ti Kalatakan a Kaukaso, ti intero a kabambantayan ti Basbassit a Kaukaso, dagiti ababa a daga ti Colchis, dagiti ababa a daga ti Kura-Aras, ti Banbantay Talysh, dagiti ababa a daga ti Lenkoran, ti Javakheti ken ti akindaya paset ti Nangato a daga ti Armenia. Kenkakuyogna daytoy ti Amianan a Kaukaso, ti Transkaukasia ket paset ti dakdakkel a heograpiko a rehion ti Kaukaso a mangbingay ti Eurasia iti gudua, ken ti akinlaud a paset ti rehion ti Abagatan a Kaukaso ken ti kabambantayan ti Basbassit a Kaukaso ket agtuon ken agtumpong iti nagato a banak ti Akindaya nga Anatolia idiay adayo nga amiaan ti daya ti Turkia.
Amin ti Armenia ket adda iti Transkaukasia; mairaman pay ti kaaduan ti Georgia ken ti Azerbaijan, mairaman pay ti exclave ti Nakhchivan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Caucasus". The World Factbook. Library of Congress. Mayo 2006. Naala idi 7 Hulio 2009.
- ^ Mulvey, Stephen (16 Hunio 2000). "The Caucasus: Troubled borderland". News. BBC. Naala idi 1 Hulio 2009.
"The Caucasus Mountains form the boundary between West and East, between Europe and Asia..."
- ^ Georgia, from Foreign and Commonwealth Office
- ^ Georgia, from Encarta
- ^ Georgia, from Intute
- ^ Georgia, from National Geographic
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Transkaukasia iti Wikimedia Commons
- Kaukaso a Panagrepaso kadagiti Internasionala Pannakibiang
- Warnakan ti Abagatan a Kaukaso
- Transkaukasia


text:
CANDON CITY – Maysa a lalaki ti naduktalan nga awanen ti biagna iti uneg ti kanal sadiay Barangay Bagani Ubbog ditoy siudad idi Marso 23.
Naireport a nasarakan a natay idi agarup alas sais ti nadakamat a petsa ni Manuel Galicia, mannalon, residente iti nadakamat a barangay a mapapati a natnag iti footbridge idi aggawid iti balayda idi rabii ti Marso 22.
Segun iti polis, naggiinom ti biktima ken di nainaganan a kalugaranna ket idi agarup alas 9 ti rabii ti nadakamat a petsa, naggawiden daytoy ngem mapapati a natinnag bayat ti ibaballasiwna iti footbridge.
Nagsagrap ti biktima iti dunor iti teltel ken durina a nakaigapuan ti pannakatayna.
Awan ti makitada a pakakitaan nga adda foul play iti pannakatay ni Galicia, segun iti SOCO.#


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Kinuna ti market master a saan a napananaw dagiti aglaklako iti ikan iti tiendaan ditoy no di naurnosda laeng.
Nagreklamo dagiti transient vendors iti polis itay nabiit gapu iti mapapati a pannakapapanawda iti puestoda.
Ngem kinuna ni market master Berting Tacla a nailugar dagiti aginaldaw nga aglaklako iti ikan iti dati a puesto dagiti aglako laeng iti aldaw ti tienda.
Innayon ni Tacla a panagtungpalna daytoy iti pammilin ni Mayor Amado Tadena a maurnos ti lugar a paglakuan dagiti aglaklako iti lames iti tiendaan gapu ta nakitana a nawara ti panagpuesto dagiti ikanan iti naminsan a panagpasiarna iti tiendaan.#


text:
NO AR-ARIGEN, saan pay a napudotan ti sapatos Leoncio Cardenas, Jr., ti baro a konsul heneral ti Philippine consulate ditoy Honolulu, Hawaii a bimmaba iti eroplano idi Hulio 28, 2009, malem ti Martes, addaytan dagiti dati ken nasinged a gagayyemna a simmabat kenkuana.
Karaman kadagiti simmabat kenkuana da dati a Rep. Ben Cabreros, UFCH President Eddie Agas, Sr. ken Mrs. Aurea Agas, OFCC president Danny Villaruz, Mary Cordero, Alice Busmente a mangibagi ti Fil-Am Courier, UFCH Board of Governors: Amado Yoro ken Philip Alcain, Sonia Lugmao Aranza ken Danny Aranza, ket naangay ti maysa a get together iti pagtaengan da dati a Rep. Jun Abinsay ken Dra. Elizabeth Abinsay.
Iti baro a tour of duty ni Ambassador Cardenas, agpaay a baro a Konsul Heneral ditoy Honolulu kas kasukat ni Ambassador Ariel Y. Abadilla a naidestino iti Philippine Embassy, Ireland.
Kaudian a nagpaayan ni Cardenas iti foreign post iti Embahada ti Pilipinas iti Dili-Timor-Leste a nagpaayanna a kas Ambassador Extraordinary & Plenipotentiary.
Saan a ganggannaet ni Consul General Cardenas iti Honolulu. Nagpaay a consul ditoy idi 1985.
Nabaknang ti padas ni Cardenas iti tay-ak ti foreign service. Nalawa ti lubongna itoy a diplomatic career. Nagpaay a Third Secretary and Vice Consul iti Philippine Embassy idiay Washington, DC, 1982; Minister and Consul General, Philippine Embassy iti Ottawa, Canada idi 1990; Minister and Consul General, Philippine Embassy, Brasilia, Brazil idi 1994; Deputy Consul General, Philippine Consulate General iti San Francisco, California idi 1999.
Kaudian nga assignmentna iti Home Office kas Assistant Secretary, Office of American Affairs.
Nagpaay pay toy anak ti Badoc, Ilocos Norte kadagiti sumaganad nga opisina ti Department of Foreign Affairs: Office of Personnel and Administrative Services, Office of Economic Affairs, Office of Asian and Pacific Affairs, Office of European Affairs, Office of Fiscal Management and Services, ken Office of American Affairs.
Nalpas ni Cardenas ti Bachelor of Science in Foreign Affairs iti University of the Philippines idi 1965; sa ti Master of Business Administration, sans thesis, iti Letran College, Manila, Philippines.
Adu ti panggepna nga irusat iti kaaddana iti Honolulu. Kitkitaenna ti nasingsinged a kammayyet ti Filipino a komunidad, Ilokano man wenno Tagalog, ken dadduma a sektor ti komunidad, ti pudno nga espiritu ti diplomatiko a lubong, ken ti pannakatagiben ti pudno a kultura ken tradision a Filipino.
“The Consulate is open for everyone. Please feel free to call our office, the lanai and the office as well. As a representative of the Philippine government here in Honolulu, Hawaii, my staff and I are ever ready to provide any assistance to you,” kinuna ni Consul Cardenas.
Umuna nga opisial a panagparang ni Cardenas kas Consul General iti gimong dagiti Filipino idi pasken ti Kalayaan Philippines Hawaii, Huwaran Award night a naangay idi Hulio 31, 2009 iti Pacific Beach Hotel.
Lima ti annakna: da Bryan, Cecile, Karen, Paolo ken Lani.#


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Abril 6
Ti Karayan Yangtze, wenno Chang Jiang ket isu ti kaatiddogan a karayan idiay Asia, ken ti maikatlo a kaatiddogan iti lubong. Daytoy ket agayus iti 6,418 kilometro (3,988 mi) manipud kadagiti glasier idiay Banak ti Qinghai-Tibet idiay Qinghai nga agpadaya a bumallasiw iti abagatan a laud, tengnga ken akindaya a Tsina sakbay nga agyus idiay Baybay Daya a Tsina idiay Shanghai. Daytoy pay ket maysa kadagiti kadakkelan a karayan iti lubong babaen ti tomo ti panagayus. Ti Yangtze ket agayus iti maysa a panglima a kalawa ti daga ti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) ken ti labneng ti karayanna ket pagtaengan dagiti maysa a pagkatlo ti populasion ti Tsina.
No mairaman ti Karayan Duyaw, ti Yangtze ket isu ti kangrunaan a karayan iti pakasaritaan, kultura ken ekonomia ti Tsina. Ti nalames a Karayan Yangtze Delta ket agpatpataud ti ad-adu ngem 20% ti GDP ti Tsina. Ti Karayan Yangtze ket agay-ayus kadagiti nadumaduma a kita ti ekosistema ken kabukbukodanna pay a pagtaengan dagiti nadumaduma a endemiko ken dagiti nadangran a sebbangan a mairaman ti Insik a buaya ken ti esturion ti Yangtze. Para kadagiti rinibu a tawen, dagiti tattao ket inus-usarda ti karayan para iti danum, panagsibog, kinadalus, pagluganan, industria, panagmarka ti pagbeddengan ken gubat. Ti Penned ti Tallo a Baw-ang idiay Karayan Yangtze ket isu ti kadakkelan a hidro-elektriko nga estasion ti elektrisidad iti lubong.


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Dua a babbalasang ken maysa a baro ti nalmes bayat ti panagdidigosda iti kabaybayan a sakup ti maysa a barangay ditoy, itay nabiit.
Nainaganan dagiti nalmes a da Clarissa Utrera, 19, nursing student iti Northwestern University, Laoag City, residente iti San Ramon; Girlie Bautista, 15, agnaed met laeng iti nasao a barangay; ken ti kaduada a baro, ni Regino Ullero, 20, residente ti San Vicente, Magsingal.
Nakalasat ti sabali pay a kalugaranda, ni Gretchen Bautista, 17, balasang.
Segun iti report, napan nagpipiknik idi Sabado, Oktubre 28, dagiti tallo a babbalasang a kaduada ni Ullero iti igid ti baybay ti Bantay Buneng, Manzante, ditoy.
Bayat ti panagdidigosda, mapapati a ginuyod ida nga impataaw ti napigsa a koriente.
Immarayat dagiti sumagmamano a residente ditoy ket naalawda da Utrera ken Gretchen ngem saandan a nakita da Ullero ken Girlie.
Naitaray da Utrera ken Gretchen iti ospital ngem naideklara a natayen ni Utrera.
Narekobre iti alas 5 ti malem ti Domingo ti tumtumpaw a bangkay da Ullero ken Girlie iti kabaybayan a sakup met laeng daytoy nga ili.


text:
ITI BAET a dimmakkel ti nailatang a pondo para iti edukasion, dumakdakes ti situasion ti edukasion ti pagilian, kuna ti maysa nga autoridad.
Kitaentayo daytoy:
Iti 10 nga ubbing a sumrek iti Grade I, innem ti makakumpleto iti elementaria, uppat ti makaturpos iti sekundaria ken dua laengen ti sumrek iti kolehio.
Iti sabali a pannao, nangato ti dropout rate.
Maitudo a kangrunaan a rason ti panagsardeng dagiti ubbing nga agbasa ti saanda a pannakasurot kadagiti mayadal iti pagadalan gapu ta nakapsutda ti English, Matematika, Siensia, ken Social Studies ken nakapuyda iti reading proficiency.
Ngem apay a nakapsut dagiti agbasbasa kadagitoy nga asignatura?
Umuna, agkurkurang dagiti makabael a mangisuro kadagitoy a subjects.
Iti maysa a panagadal, limtuad nga adu a mangisursuro nangnangruna iti high school, ti agisuro iti English ken Mathematics ken Science idinto a saanda a major kadagitoy a subjects.
Ngem kapilitan ta agpanaw dagiti nalaing a mangisursuro tapno manggedda iti ballasiw-taaw gapu iti nababa a sueldo, naginad a promosion, agkurkurang ken saan a makaay-ayo a workplace kas iti arigna agdidippit nga estudiante, nakipet ken napudot a kuarto, ken agkurkurang a teaching materials, santo pay laeng addada iti babaen ti administrador nga awan ti ammona no di agunget ken agmandar kadagiti mamaestra.
Sabali laeng ti panagbaliwbaliw ti polisia ken kurikulum ti departamento iti panagbaliw met ti liderato. Kas iti pannakaipakat ti continuous progression scheme, bi-lingual instruction (English ken Filipino) ken ti maisingsingasing a pannakaaramat ti English kas medium of instruction.
Iti daytoy a situasion, saan a nakakaskasdaaw a di maapektaran ti kalidad ti edukasion iti pagilian.
Ita a panaglulukat ti klase kasapulan ti 16,390 a mangisursuro, 6,406 a kuarto ken 11.9 milion a libro ken 2.4 milion a tugaw agsipud iti idadakkel ti enrolment dagiti pagadalan. Ad-adda pay a dimmagsen ti problema gapu iti immadu a bilang dagiti agbasbasa nga immalis iti publiko a pagadalan gapu iti nangina a matrikula ken tuision kadagiti pribado a pagadalan
Agpayso, ti edukasion ti kadakkelan iti mailatang a budget iti tinawen ngem nababa nga amang no maidilig iti mailatang a pundo para iti edukasion kadagiti kaarrubana a pagilian iti Asia ket agkurang ti pundo para kadagiti naagapad a pagkasapulan ti departamento.
Iti daytoy a tawen, agdagup laeng iti 13 porsiento ti aproprasion ti pagilian para iti edukasion ngem 20% ken nangatngato ti ilatlatang dagiti kaarrubana a pagilian para iti edukasion.
Rumbeng laeng nga ikkan ti turay iti dakdakkel a pundo ti DepEd a maikumpara iti ilatlatang dagiti kaarrubana a pagilian para iti edukasion dagiti umilida. No agpayso a dimmur-as ti ekonomia, dimmakkel ti koleksion manipud iti E-Vat, ken maited ti turay ti 40% iti sibubukel a budget para iti pagbayadna iti utangna kadagiti bangko ditoy ken iti ballasiw-taaw, apay ketdin a saanna a maingatngato ti ilatangna para iti edukasion?#


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Walo nga ili iti probinsia ti benepisario ti GMA Foundation Unang Hakbang Para sa Kinabukasan program.
Kinuna ni vice gubernatorial-elect Jeremias “Jerry’ Singson a karaman dagiti nabenepisiaran iti daytoy a programa ti GMA Foundation ti innem nga upland municipalities iti maikadua a distrito ken 2 nga ili iti umuna a distrito iti Ilocos Sur.
Nagiwaras ti nasao a pundasion kadagiti school bags ken school supplies para kadagiti agbasbasa iti pagadalan publiko, kasta met kadagiti delata ken dadduma pay a makmakan ken tsinelas para kadagiti nataengan nga agindeg kadagitoy nga ili.
Kinuna ni Singson a sakbayna, nagimtuod ti GMA Foundation iti Department of Education ditoy probinsia tapno itudona dagiti walo a 5th ken 4th class municipalities nga agbalin a benepisario iti proyekto ti nasao a pundasion.
Kinuna ni Singson nga idi Hunio 12, napanda nagiwaras kadagitoy a kasapulan dagiti agbasbasa nga ubbing iti Sugpon, Alilem, Galimuyod ken Salcedo ken idi Hunio 13 iti Sigay, Del Pilar, Caoayan, ken Sta. Catalina.
Tumultulong ti GMA Foundation nga agibunong kadagiti kasapulan dagiti agbasbasa nga ubbing nga agnaed kadagiti nakukurapay ken naseksek a lugar iti pagilian babaen ti pannakikammayyet dagiti dadakkel a pasdek-negosio ken sibiko.
“Makaanayen ti isem dagiti nabenepisiaran nga ubbing a mangpabang-ar iti barukong dagiti sumupsuporta iti daytoy a programa,” nakuna ni Mel Tiangco, nalatak a host ken maysa kadagiti kangrunaan a mangimatmaton iti nasao a pundasion.
Kabayatanna, nainaguraran ti maysa a water impounding project ditoy nga ili a makabael a mangpadanum iti 350 ektaria a taltalon.
Kinuna ni Singson a whole year round ti ubbog ditoy ket mapadanumanna ti taltalon ti Comillas Norte ken Comillas Sur.
“Adu ti danum ket kabaelanna nga irigasionan dagiti kataltalonan dagiti dadduma pay a barangay ngem agkurang laeng iti pundo,” nakuna ni Singson mainaig iti proyekto a nagbinnuligan nga impasdek ti Department of Agrarian Reform, ni Congressman Eric Singson ken dagiti municipal officials ditoy.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur. Imbes nga ikan ti banniitanna, ti saka ti kaduana ti linawinan ti maysa a mangalap ditoy.
Nabigbig ti biktima a ni Erwin Aquino, residente iti Quinarayan idinto a nainaganan ti suspetsa a ni Alejo Blanco, residente iti Camarao iti daytoy met laeng nga ili.
Iti pulong ti biktima iti polis, kinunana a napan nagbanniit iti kabaybayan ti Santa idi malabsanna ti suspetsa nga agbanbanniit met.
Mapapati nga inggagara ti suspek a binanniitan ti saka ti biktima a puon ti nakasugatan ti naud-udi.
Kinuna pay ti biktima a tinutokan ti suspek iti kutsilio.
Naitaray ti biktima iti ospital para iti pannakaagasna.


text:
Friday, February 22, 2013
KOOPERATIBA TI ARC’s, PAPIGSAEN IDA TI MARO
Cabugao, Ilocos Sur – Miniting ti Municipal Agrarian Reform Office MARO-Cabugao nga idauluan ni Dr. Elizabeth Pablico, DPA, Caretaker MARO kooperatiba iti Agrarian Reform Communities (ARC’s) iti Cabugao, Ilocos Sur kas iti Arnap Sunrise MPCI, New Maradodon Cooperative Association, Carusipan MPCI ken United Cabugao Farmers MPCI.
Naaramid ti Feedbacking, naamiris dagiti nagkapsutan ken nagpigsaan ti kooperatiba iti Tawen 2012. Kanaig itoy, nangpormular dagiti Opisiales ti Cooperatives iti Action Plan nga ipatungpal ti gungloda kas pangsulnitda kadagiti nagkamtudanda iti kallabes a tawen tapno mapapigsada ti asosasionda nangruna iti pakaseknan ti recording ken mapasayaatda ti Financial Statement-da.
Dagitoy nga addang ket paset ti programa ti DAR-MARO iti benneg ti Agrarian Reform Community Level of Development.
Nagatendar met ni Engr. Floro Madriaga, pannakabagi ti Provincial Agrarian Reform Office iti nasao a miting. # (Web In-Action)
Naaramid ti Feedbacking, naamiris dagiti nagkapsutan ken nagpigsaan ti kooperatiba iti Tawen 2012. Kanaig itoy, nangpormular dagiti Opisiales ti Cooperatives iti Action Plan nga ipatungpal ti gungloda kas pangsulnitda kadagiti nagkamtudanda iti kallabes a tawen tapno mapapigsada ti asosasionda nangruna iti pakaseknan ti recording ken mapasayaatda ti Financial Statement-da.
Dagitoy nga addang ket paset ti programa ti DAR-MARO iti benneg ti Agrarian Reform Community Level of Development.
Nagatendar met ni Engr. Floro Madriaga, pannakabagi ti Provincial Agrarian Reform Office iti nasao a miting. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:01 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Friday, June 9, 2017
ALTERNATIVE LEARNING SYSTEM (ALS), AGTULTULOY A PROGRAMA TI DepED
Cabugao, Ilocos Sur –Imbatad ni Mr. Warren Sumibcay, Mobile Teacher ti Alternative Learning System (ALS), Community Center, Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur nga adda 35 a bilang ti Out-of-School-Youth (OSY) a nagenrol iti ALS Equivalency Program ti DepED Cabugao District iti CY 2017-2018.
Sakbayna, naipakaammo iti panagpaheristro dagiti maseknan nga agtutubo iti amin a barangay ti ili ken kasta metten a naiyendorso kadagiti Opisiales ti Barangay a mangberipikar kadagiti non-schooler/drop-outs tapno maibaonda nga agadal iti ALS ita a Tawen 2017-2018.
Babaen iti agtultuloy a pannakaitandudo ti ALS Program ken iti adun a napagturpos ti DepED nanipud nangrugi idi Tawen 2004 ken agingga ita a Tawen 2017 ket nasaknapen a dumur-as daytoy a programa ti Edukasion iti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Insupusop ni Mr. Sumibcay a babaen iti itutulong pay dagiti nagannak ken agad-adal a kaduana a mangisaknap ti napintas a damag ket in-inut a makombinsir ti amin nga umili a di nagturpos iti elementaria ken high school a makipaset kadaytoy a napateg a programa tapno matun-oyan ti naan-anay a literacy rate kadagiti amin a barangay ken umili. # (Web In-Action)
Sakbayna, naipakaammo iti panagpaheristro dagiti maseknan nga agtutubo iti amin a barangay ti ili ken kasta metten a naiyendorso kadagiti Opisiales ti Barangay a mangberipikar kadagiti non-schooler/drop-outs tapno maibaonda nga agadal iti ALS ita a Tawen 2017-2018.
Babaen iti agtultuloy a pannakaitandudo ti ALS Program ken iti adun a napagturpos ti DepED nanipud nangrugi idi Tawen 2004 ken agingga ita a Tawen 2017 ket nasaknapen a dumur-as daytoy a programa ti Edukasion iti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Insupusop ni Mr. Sumibcay a babaen iti itutulong pay dagiti nagannak ken agad-adal a kaduana a mangisaknap ti napintas a damag ket in-inut a makombinsir ti amin nga umili a di nagturpos iti elementaria ken high school a makipaset kadaytoy a napateg a programa tapno matun-oyan ti naan-anay a literacy rate kadagiti amin a barangay ken umili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:01 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
VIGAN CITY – Intaray dagiti pay am-ammo a tattao ti maysa a traysikel a naiparking iti asideg ti pagbasketbolan iti maysa a barangay ditoy.
Nagpulong iti polis ni Froilan Porte, 22, residente iti Buquig, Bantay, Ilocos Sur a natakaw ti binulodna a traysikel iti nangiparkinganna kabayatan ti panagbuyana iti basketbol iti Barangay Capangpangan, ditoy.
Kinuna ti biktima a sinublatna ti traysikel iti kayongna, ni Roland de Peralta, ket naglugananda ken dua pay a kakaduana a napan nagbuya iti basketbol. Naduktalanda laengen nga awan ti lugan iti nangipaigidanda idi madama ti ay-ayam.


text:
Kalpasan ti dua a tawen, adda kadin nagdur-asan ti Maguindanao massacre?
Iti biang ti Amnesty International, nabuntog unay ti panaguyas ti hustisia para kadagiti biktima ti masaker iti baet a duan a tawen ti naglabas manipud idi mapasamak. Indagadag ti AI iti gobierno ti naparpardas a pannakadengngeg ti kaso tapno maited ti hustisia kadagiti biktima ken dagiti pamiliada.
Iti sabali a bangir, kinarit ti maysa nga obispo ti gobierno a kas kapardas koma ti panaguyas ti Maguindanao massacre iti inwayatna nga addang tapno mapadaras ti pannakaisaklang ni dati a Presidente Gloria Arroyo kadagiti mapapati a naglabsinganna iti linteg.
Maibilang ti Maguindanao massacre a naisayangkat idi Nobiembre 23, 2009 a kadamsakan iti historia ti pagilian agsipud iti nakaam-ames a pannakapapatay ti 58 a tattao a nakairamanan dagiti 32 a kameng ti media.
Maipalagip a kimmuyog dagiti kameng ti media iti asawa ni Esmael Mangudadatu tapno ipilana ti sertipiko ti kandidatura daytoy para iti kinagobernador iti Comelec Office. Saan a nakadanon ti bunggoy iti papananda ta sinaneb ida dagiti mapapati a pasurot dagiti Ampatuan ket kasda la ayup a napapatay sa naikali.
Maysa kadagiti mangpabuntog iti panaguyas ti kaso dagiti panagmaniobra dagiti abogado dagiti akusado a pangtaktak iti panaggunay ti kaso, kas iti panangdawatda nga ag-inhibit ti hues a nakataktakan ti kaso iti aganay walo a bulan.
Ekspektaren pay dagiti abogado ti depensa nga umabot iti 18 a tawen sakbay a makumpletoda a maipresenta dagiti nasurok 325 a testigoda. Iti sabali a bangir, saan a nakurkurang ngem 300 met dagiti saksi a panggep ti prosekusion nga ipresenta. Iti daytoy a kaaduda, dekadekada a tawen ti lumabas santo maiwakasda amin a mapagsaludsodan babaen dagiti abogado ti prosekusion ken ti depensa.
Makunami: apay a saan nga ikabassit ti prosekusion dagiti saksina ket dagiti laeng nangnangruna a makatulong iti pannakagun-od iti hustisia kadagiti biktima ti ipresentada?
Kasta met nga apay a saan koma a dagiti primaria nga akusado ti pakaisentroan ti imatang ti prosekusion – dagiti pamilia ti Ampatuan – agsipud ta dagitoy ti maitudtudo nga adda iti likudan ti pammapatay.
Iti daytoy a kaso, agdagup amin iti 196 dagiti defendants, ket tunggal maysa, sumango iti 57 a kaso. No mausig amin a saggaysa dagiti kaso, umabot dagitoy iti 55,000 a tawen santo agbanag, kas kuna ti maysa nga abogado.
No kastoy laeng, pagkakatawaan ti sangalubongan ti klase ti pannakaipakat ti hustisia iti pagiliantayo.#


text:
SANTA, Ilocos Sur – Napan nagpasiar iti gayyemna ngem dita metten ti nakaaksidenteanna.
Naitaray iti Gabriela Silang General Hospital ni Ronald Racaido, 25, baro, agnaed iti Pantay, Daya, Vigan, Ilocos Sur gapu iti dunorna iti rupa, bibig, saka, ken dadduma pay a paset ti bagina.
Naammuan iti inbestigasion a napan ti biktima iti Santa tapno bisitaenna ti gayyemna ngem iti panagdaliasatna iti Sacuyya, daytoy nga ili, adda kellaat a bimmallasiw a babai ket dina nakontrol ti manibela a puon ti pannakaaksidentena.
Nupay kasta, naammuan a nasayaat metten ti kasasaad ti biktima iti nakaitarayanna nga ospital.


text:
Makan a la Pinoy: Biryani chicken
Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Biryani, biriyani wenno biriani, innapuy ken manok a nailuto iti spices ken yogurt. Mapatta-patta a manipud iti pagsasao a Persian a birinj, a bagas, wenno manipud iti sao a biryan wenno beriyan a ti kayat na a sawen ket prito/matosta/roasted.
Saan a sigurado no daytoy a luto ket nagtaud iti North India, ta sadiay ti pakakitaan ti adu a klase ti biryani kadagiti sentro ti Muslim idiay Delhi, ngem adda met laeng ti bersyon idiay South India. Segun iti nabasak a literatura maipanggep ditoy, basar iti historian a nakabase iti Delhi, dagiti umiti iti Central Asia, nasurok nga uppat a ribu a tawen ti naglabasen ket mangilalaok wenno mangisagsagpaw iti karne ti baka wenno kalding iti bagas nga inawaganda ti pulao (pilaf), a nagbalin a biryani.
Linutok daytoy sakbay iti baro a tawen tapno laeng naidumduma kumpara kadagiti tipikal a maisagsagana iti Paskua ken Baro a Tawen. Adu dagiti kasapulan nga spices ngem adda metten ti magatang a nakapakete a pang-biryani. Iti tiendaan ti Baguio, magatang daytoy P100 kada pakete iti bassit a grocery ken spice store iti Hangar Market, abay ti bagsakan dagiti highland vegetables.
Ramen:
3-4 tasa basmati rice
3/4 – 1 kilo manok, nategteg
¼ tasa mantika
2 sibuyas, naiw-iwa
5 ngipen a bawang, natadtad
2 pakete biryani spice mix
1 kutsarita a sili pulbos (optional)
Asin ken paminta a pangtimpla
1 kutsarita turmeric pulbos
3 a kamatis, naukisan, naiw-iwa
5 cardamom pods
2 tasa a yogurt
1 tasa a bulong ti mint
1 tasa a bulong ti wansoy (coriander)
Biryani spices (no awan ti ready mix spices):
1 kutsara laya, nagadgad/natadtad
½ kutsarita sili a pulbos
½ kutsarita paminta pulbos
½ kutsarita luyang dilaw/ turmeric pulbos
1 kutsarita cumin pulbos
1 kutsarita asin
½ kutsarita cardamom pulbos
1 stick cinnamon wenno 1 kutsarita a pulbos
3 whole cloves wenno ½ kutsarita a pulbos
Panangisagana:
1. Igisa ti bawang, sibuyas iti mantika. Inayon nga igisa ti biryani ready mix wenno spices. Igisa iti lima a minutos santo ilaok dagiti sili (no agusar), cardamom pods ken kamatis. Isaruno dagiti bulong ti mint ken 1 tasa a yogurt. Kaluban ken iluto iti nakapsut nga apuy, kiwaren sagpaminsan. No kasapulan, nayunan ti bassit a danum tapno saan a makset.
2. No napaleten ti mixture, ipisok ti nategteg a manok. Kiwaren ken kaluban. Iluto iti nakapsut nga apuy aginggana nalukneng ti manok, agarup 40 minutos. Saan a paatianan, masapul nga adda mabati a napalet a digona. Ikiwar ditoy ti nabati a 1 tasa a yogurt.
3. Iluto ti basmati rice a kasla panagluto iti innapuy ngem iluto laeng a half-cooked. Laokan daytoy ti bassit a basmati spice, cardamom ken 1 kutsarita a turmeric.
4. Iti napuskol a kaserola wenno crock pot, yap-ap nga agtutuon (layer) ti naluto a basmati rice ken naluto a manok ken spice mixture aginggana akin-rabaw ti manok. Iluto daytoy iti nakapsut nga apuy tapno malinay ti innapuy.
5. Idasar a napudot ken parabawen ti tinadtad a bulbulong ti mint ken wansoy. # nordis.net


text:
“ADDA koma guardia ti pagadalan!” Suhestion idi dagiti nagannak idi nabiitak pay ditoy pangad-adipennan kaniak ti tisa iti agdama.
Nadanonak ngamin ti pagadalan nga awan ti guardiana. Makaammo dagiti lider-estudiante nga agbantay iti ruangan no kasta a panagseserrek iti agsapa ken sakbay ti panagaawid iti malem. Ta masapul a sumrekda kadagiti klaseda.
Rimmuar daytoy nga isyu idi maimiting kadagiti nagannak nga addada ubbing nga agliblibas. Ipasimpleda ti mapan iti ruangan sa sumiagdanton no awan ti makakita kadakuada. Wenno magnada iti likud sa manglikusda iti baybay iti amianan.
Sa pay adda report a napukaw a ramit ti pagadalan!
Napagnumuan ngarud ti pagadalan ken dagiti nagannak a pagbibingayan dagiti ubbing ti suelduen iti binulan ti alaenmi a guardia. Maipabaklay kadakuada ta saan a kabaelan ti pagadalan gapu iti kinabassit-usit ti MOOE wenno Maintenance and Other Operating Expenses daytoy iti binulan. Nasurok la a sangapulo ribu a pisos!
Ania ngamin, aya, ti akem ti guardia kadagiti pagadalan? Maitutop kadi a talaga ti kaaddada?
Kadagiti pagadalan iti agdama, aglalo iti kolehio, addaanen dagitoy iti guardia wenno bantay a mangkita iti taray ti linak ken kappia wenno seguridad dagiti ubbing. Kasta met iti haiskul, aglalo iti Kamaynilaan wenno kadagiti dadakkel a pagadalan. Ngem kadagiti probinsia, addada pay laeng dagiti eskuela a dagiti estudianteda ti pannakaguardiada—dagiti lider-estudiante. No apay a kasta, umuna ditan a rason ti kaawan pondo a paggapuan ti maisueldo iti/kadagiti maala a guardia.
Iti met ngay elementaria?
Kas iti haiskul, dagiti met laeng dadakkel wenno pribado a pagadalan ti makabael a mangala iti bukodda a guardia a sueldoanda. Ngem dina kayat a sawen daytoy a di kabaelan dagiti mannursuro ti mangsaluad kadagiti naitalek kadakuada nga ubbing. Paset latta daytoy iti di mabubos ken di magatadan nga akemda a kas mannursuro. Ta saan laeng a ti pannakayallatiw ti sirib ti akemda a kas mannursuro.
Ngem iti panaglabas ti panawen, pagaammotayo a nagbalbaliwen ti aglawlaw. Akuentayo man wenno saan, saanen a kas idi ti urnos wenno kinaulimek ti gimong a paggargarawantayo. Agsasamusam a krimen ti mapaspasamak iti inaldaw. Ket saan a mailaksid ditoy ti pagadalan a pakapaspasamakanda. Saanen a masigurado ti seguridad a kas kunada.
Nasayaat ngarud nga adda katulongan da ma’am ken sir a mangkita iti pagsayaatan dagiti ubbing a naitalek kadakuada. Ta iti kaadu ti obligasion wenno trabahoda iti inaldaw, maisaksakripisio no dadduma ti seguridad dagiti ubbing. Ditoyen a sumrek ti kinapateg ti guardia kadagiti pagadalan.
Ngem nakas-ang a panunoten nga adu nga elementaria ti awanan iti guardia. Nawaya ti asino man a sumrek ken rummuar iti solar ti eskuela. Namak payen no adda managdakdakes a mangkidnap kadagiti ubbing? Adda ngata pay nababaelan da ma’am ken sir? Wenno ni prinsipal?
Ti rason, kas nasaon, nga awan guardia dagitoy a pagadalan ket gapu iti kinakisang ti pondo. Ibuntok payen ditoy ti panangipapan dagiti mannursuro a kabaelanda kano a kitaen wenno aywanan dagiti ubbingda. Ket dida kabaelan ti tulong ti asino man. Ta iti panagkitada, dakkel a pakaibabaan ti dayawda no maaddaanda iti gurdia ta kasla ketdin agparparang a dida maaywanan dagiti ubbingda. Nga ipaspasada ti akemda.
Ngem kas nadakamaten, saan nga iti amin a gundaway ket makita/maaywanan dagiti mannursuro dagiti ubbing. Saan a mailibak a kadagiti kallabes, addada dagiti damag a napaltogan dagiti ubbing iti pagadalanda gapu iti panaghuramentado dagiti basta lattan simrek iti ikub ti eskuela. Wenno addada ubbing nga innala ti sindikato iti mismo nga uneg ti pagadalan. Ken ti panagraraira ti bisio iti uneg. Kinapudno itan nga uray iti elementaria, addadan dagiti ubbing nga agbisbisio.


text:
Bisikleta
Ti bisikleta (Ingles:"bicycle" wenno "bike"[2]ken sagpaminsan pay a makunkuna a kas ti "pushbike",[3] "pedal bike",[4] "pedal cycle",[5] wenno "cycle"[6]), ket isu ti pinaandar ti tao, mapidpidal, maymaysa a tugot a lugan, nga adda kadagiti dua a pilid a naikapet iti maysa a kuadro, nga adda ti maysa iti likudan ti immuna.[7] Ti aglugligan ti biskleta ket tinawtawagan ti siklista.
Dagiti bisikleta ket immuna idi a naipayammo idi maika-19 a siglo idi Europa ken itan ket adda dagiti ad-adu ngem maysa a bilion a bilang iti sangalubongan, mamindua ngen ad-adu ngem dagiti kotse.[8] Dagitoy ti kangrunaan a pamay-an a pagluganan kadagiti adu a rehion. Dagitoy ket mangitedda pay ti nadayeg a pangliwliwaan, ken naamponen para iti panagusar a kas abalbalay ti ubbing, sapasap nga inus-usar para iti panagpapigsa, panagipakat iti militar ken polis, dagiti serbisio ti mensahe, ken panaglumba ti biskleta.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Koeppel, Dan (Enero 2007), "Panagtayab ti Pagaw", Magasina ti Panagbisikleta, Rodale, Inc., vol. 48 no. 1, pp. 60–66, ISSN 0006-2073, naala idi 2012-01-28
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1982.
bike n. 1. a. Colloq. pangyababaan ti bicycle n.
- ^ Ingles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1982.
pushbike n.2 1. a. Colloq. pangyababaan ti bicycle n.
- ^ Ingles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1982.
pedal bike n. 2003 Yorks. Post (Nexis) 11 Nob., Ti immuna a motorisado a Honda idi ket ti mapidal a bisikleta a naikkan tiati a militar a radio generator.
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1982.
pedal cycle n. 1905 Times 18 Nob. 13/2 Ti sirok a kadsaaran ket napunno kadagiti nadumaduma a pagikabilan ti mapidal a siklo, motorsiklo, ken dagiti nadumaduma a karro.
- ^ Ingles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1982.
cycle n. II. 11. Ti maysa a pangyababaan, a naamamuan ken mairamraman, iti biskleta ken trisikleta.
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1982.
bicycle, n. Ti maysa a lugan a buklen ti dua a pilid a tinengtengngel ti kuadro a buklen dagiti dua a pilid nga adda ti maysa iti likudan ti immuna, a maisikko babaen ti manibela iti sanguanan a pilid ken pinaandar babaen dagiti pidal.
- ^ "Dagiti bisikleta a mapataud iti lubong - Worldometers". Naala idi 2 Enero 2012.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Amina Maipanggep ti Panagbisikleta, Rand McNally.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bisikleta iti Wikimedia Commons


text:
Masna a didigra
Ti masna a didigra ket isu ti nangruna makabusor a pasamak a pagbanagan manipud dagiti masna a proseso iti Daga; dagiti pagarigan ket dagiti layus, dagiti panagpugso ti bulkan, dagiti gingined, dagiti tsunami, ken dagiti dadduma pay a heolohiko a proseso. Ti masna a didigra ket mabalin a gapuanan ti pannakapukaw iti biag wenno pannakadadael iti tagikua, ken kadawyan a mangibati kadagiti ekonomiko a pannakadadel kadagiti malabsanna, ti kakaro daytoy ket depende iti kapinget dagiti napektaran a populasion , wenno ti abilidadda nga umimbag.[1]
Ti maysa a makabusor a pasamak ket saan a pakaipangatuan ti agpang iti didgra no mapasamak iti lugar nga awan ti madanaw a populasion.[2][3][4] Iti maysa a madanar a lugar, nupay kasta, a kas ti San Francisco, ti maysa agingined ket mabalin nga adda iti makadidigra a pagbanagan ken makabati ti napaut a pannakadadael, a makasapul iti tawtawen a panagsimpa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ G. Bankoff; G. Frerks; D. Hilhorst (2003). Pannakadanar a Panagmapa: Dagiti Didigra, Panagrang-ay ken Tattao. ISBN 1-85383-964-7.
- ^ Luis Flores Ballesteros. "Ania kadi ti mangikeddeng ti didigra?" 54 Pesos Sep 2008:54 Pesos 11 Sep 2008. Ania kadi ti mangikeddeng ti didigra
- ^ D. Alexander; B. Wisner; P. Blaikie; T. Cannon; I. Davis (2002). Dagiti Pamunganayan ti Panagplano ti Emerhensia ken Panangimaton. Harpended: Terra publishing. ISBN 1-903544-10-6.
- ^ Mariesgo - Dagiti Masna a Peggad, pannakadanar ti tattao ken dagiti didigra. Wiltshire: Routledge. 2004. ISBN 0-415-25216-4.