text:
ISO 639-2
Dagiti ISO 639-2:1998, a kodigo a pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao — Paset 2: Alpha-3 a kodigo, ket isu ti maikadua a paset iti ISO 639 a pagalagadan, nga agilista kadagiti kodigo para iti pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao. Dagiti tallo a letra a kodigo a naited para iti tunggal maysa a pagsasao iti daytoy a paset ti pagalagadan ket mangitudo a kas dagiti "Alpha-3" a kodigo. Adda dagiti 464 a naikabil idiay listaan dagiti kodigo ti ISO 639-2.
Ti Estados Unidos a Biblioteka iti Kongreso ket isu ti agirehistro a turay para iti ISO 639-2 (a maitudtudo a kas ti ISO 639-2/RA). A kas ti agirehistro a turay, ti LOC ket agawat ken agrepaso kadagiti maitukon a panagbalbaliw; addaan pay ti pannakabagi iti ISO 639-RA a Kumaduaan a Balakadan a Komite nga akinrebbeng para iti panagtaripatu dagiti tabla ti ISO 639 a kodigo.
Ti panagobra kadagitoy ket nangrugi iti ISO 639-2 a pagalagadan idi 1989, gapu ti ISO 639-1 a pagalagadan, nga agited ti dua a letra dagiti kodigo para kadagiti pagsasao, ket saanto a makalaon kadagiti adu a bilbilang dagiti pagsasao. Ti ISO 639-2 a pagalagadan ket immuna a naipablaak idi 1998.
Dagiti linaon
Dagiti B ken T a kodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Bayat nga adau dagiti pagsasao ket naikkan ti maysa a kodigo babaen ti pagalagadan, sangpulo ket dua kadagiti nailawlawagan a pagsasao ket adda iti tallo a letra a kodigo, ti maysa a "bibliograpiko" a kodigo (ISO 639-2/B), a naala manipud ti Inggles a nagan para iti pagsasao ken nasken idi a kas ti legado a langa, ken maysa a "terminolohikal" a kodigo (ISO 639-2/T), a naala manipud ti patubo a nagan para iti pagsasao. Tunggal maysa kadagitoy a sangapulo ket dua a pagsasao ket mairaman pay idiay ISO 639-1 a pagalagadan. (Adda idi dagiti 22 B a kodigo; scc ken scr ket dagitoy ket naikkaten.)
Iti sapasap dagiti T a kodigo ket kaykayat; ti ISO 639-3 ket agu-usar ti ISO 639-2/T. Nupay kasta, ti ISO 15924 ket nakaala kadagiti kodigina no mabalin manipud idiay ISO 639-2/B.
Dagiti kaatiddog ken kita[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaatiddog:
- Dagiti agmaymaysa a pagsasao
- Dagiti makro a pagsasao
- Dagiti urnong ti pagsasao
- Dagiti dialekto
- Naisererba para iti panag-usar
- Dagiti naipangpangruna a kasasaad
Dagiti kita (para kadagiti agmaymaysa a pagsasao):
- Dagiti sibibiag a pagsasao
- Dagiti awanen a pagsasao
- Dagiti taga-ugma a pagsasao
- Dagiti naipakasaritaan a pagsasao
- Dagiti naaramid a pagsasao
Dagiti naipangpangruna a kasasaad[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti kodigo para kadagitoy a naipangpangruna a kasasaad:
- mis ket nailista a kas dagiti "di-nakodigo a pagsasao"
- mul (fpara kadagitiadu a pagsasao) a naidangep no nausar dagiti nadumaduma a pagsasao ken saan a mabalin nga inaganan amin dagiti husto a kodigo ti pagsasao
- Ti ballaet ti qaa aginggana ti qtz ket naireserba ken saan nga inusar iti pagalagadan
- und (para iti di-naikeddeng) ket inu-usar kadagiti kasasaad a ti pagsasao wenno dagiti pagsasao ket nasken a maipatudo ngem ti pagsasao ket saan a mainaganan.
- zxx ket nailista idiay listaan ti kodigo a kas ti "awan ti linguistiko a linaon" (nainayon idi 2006-01-11)
Dagiti naurnong a kodigo ti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti ISO 639-2 a kodigo a kadawyan nga inus-usar para kadagiti pagsasao a saan nga apag-isu nnga agirepresenta ti maysa a naisangayan a pagsasao wenno dagiti nadumaduma a maikabagian a pagsasao (a kasll a dagiti makro a pagsasao dita ngato). Dagitoy ket naipanunutan a kas dagiti naurnong a kodigo dagiti pagsaso ken dagitoy ket saan a mairaman manipud ti ISO 639-3. Para iti panagipalpalawag dagiti makro a pagsasao ken naurnong a pagsasao kitaen ti [1].
Dagiti naurnong a kodigo ti pagsasao iti ISO 639-2 ket nailista dita baba.
Dagiti sumaganad a dua akodigo ket nainaganan a kas dagiti naurnong a kodigo iti ISO 639-2 ngem dagitoy ket (iti agdama) ket awan manipud ti ISO 639-5:
Dagiti kodigo a nairehistro para iti 639-2 a nailista a kas dagiti naurnong a kodigo iti ISO 639-5 (ken dagiti naurnong a kodigo babaen ti nagan iti ISO 639-2):
- afa Dagiti pagsasao nga Apro-Asiatiko
- alg Dagiti pagsasao nga Alhonkuiana
- apa Dagiti pagsasao nga Apache
- art Dagiti parbo a pagsasao
- ath Dagiti pagsasao nga Atapaskan
- aus Dagiti pagsasao nga Australiano
- bad Dagiti pagsasao a Banda
- bai Dagiti pagsasao a Bamileke
- bat Dagiti pagsasao a Baltiko
- ber Dagiti pagsasao a Berber
- bnt Dagiti pagsasao a Bantu
- btk Dagiti pagsasao a Batak
- cai Dagiti pagsasao a Tengnga nga Amerikano nga Indio
- cau Dagiti pagsasao a Kaukasio
- cel Dagiti pagsasao a Keltiko
- cmc Dagiti pagsasao a Chamic
- col Dagiti pagsaso a Shilluk
- cpe dagiti kreol ken pidgin, naibatay ti Inggles
- cpf dagiti kreol ken pidgin, naibatay ti Pranses
- cpp dagiti kreol ken pidgin, naibatay ti Portuges
- crp dagiti kreol ken dagiti pidgin
- cus Dagiti pagsasao a Cushitic
- day Dagiti pagsasao a Land Dayak
- dra Dagit ipagsasao a Dravidian
- fiu Dagiti pagsasao a Finno-Ugriano
- gem Dagiti pagsasao a Hermaniko
- ijo Dagiti pagsasao nga Ijo
- inc Dagiti pagsasao nga Indik
- ine Dagiti pagsasao nga Indo-Europeano
- ira Dagiti pagsasao nga Irani
- iro Dagiti pagsasao nga Irokuesa
- kar Dagiti pagsasao a Karen
- khi Dagit ipagsasao a Khoisan
- kro Dagiti pagsasao a Kru
- map Dagiti pagsasao nga Austronesio
- mkh Dagiti pagsasao a Mon–Khmer
- mno Dagiti pagsasao a Manobo
- mun Dagiti pagsasao a Munda
- myn Dagiti pagsasao a Maya
- nah Dagiti pagsasao a Nahuatl
- nai Dagiti pagsasao nga Amianan nga Amerikano nga Indio
- nic Dagiti pagsasao a Niger–Kongo
- nub Dagiti pagsasao a Nubiano
- oto Dagiti pagsasao nga Otomiano
- paa Dagiti pagsasao a Papu
- phi Dagiti pagsasao iti Pilipinas
- pra Dagiti pagsasao a Prakrit
- roa Dagiti pagsasao a Romanse
- sai Dagiti pagsasao nga Abagatan nga Amerikano Indio
- sal Dagiti pagsasao a Salisa
- sem Dagiti pagsasao a Semitiko
- sgn Dagiti senial a pagsasao
- sio Dagiti pagsasao a Sioua
- sit Dagiti pagsasao a Sino-Tibetano
- sla Dagiti pagsasao a Eslabo
- smi Dagiti pagsasao a Sami
- son Dagiti pagsasao a Songhai
- ssa Dagiti pagsasao a Nilo-Sahara
- tai Dagiti pagsasao a Tai
- tup Dagiti pagsasao a Tupi
- tut Dagiti pagsasao a Altaiko
- wak Dagiti pagsasao a Wakasha
- wen Dagiti pagsasao a Sorbia
- ypk Dagiti pagsasao a Yupik
- znd Dagiti pagsasao a Zande
Dagiti naipangpangruna akodigo iti ISO 639-2:
- und di-naikeddeng (pagsasao)
- mis di-nakodigo a pagsasao
- mul dagiti adu a pagsasao
- zxx awan ti lingguistiko a linaon, di-mayatanup
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO 639-2/RA Homepage
- ISO 639-2/RA a Pakaammo ti Panagbalbaliw
- Dagiti salaysay idiay website ti Biblioteka iti Kongreso


c: text/html

text:
Prepektura ti Iwate
Ti Prepektura ti Iwate (岩手県 Iwate-ken?) ket isu ti maikadua akadakkelan a prepektura iti Hapón kalpasan ti Hokkaido.[2] Mabirukan daytoy idiay Rehion ti Tōhoku idiay isla ti Honshū ken naglaon daytoy ti akindaya unay a murdong ti isla.[3] Ti kapitoliona ket ti Morioka.[4] TiIwate ket addan ti kabaan ti densidad ti populasion iti ania man a prepektura malaksid ti Hokkaido. Dagiti nalatak a mapasiaran ditoy ket ti Budista a templo iti Hiraizumi, a mairaman ti Chūson-ji ken Mōtsū-ji ken dagiti gameng da a, Fujiwara no Sato, ti maysa a pagbuyaan a lugar ken ti tema a parke idiay Esashi Ward, Siudad ti Oshu, Tenshochi, maysa a parke idiay Siudad ti Kitakami a naamammuan daytoy kadagiti dadakkel, a laklakay a seresa a kaykayo ken ti Morioka a Kastilio idiay Siudad ti Morioka.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Immuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Iwate-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 410 idiay Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Tōhoku" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 970 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Morioka" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 661 idiay Liblibro ti Google.
Nagsasabtan: 39°42′13″N 141°9′9″E / 39.70361°N 141.15250°E

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gabriela Silang
Ni María Josefa Gabriela Cariño Silang (Marso 19, 1731- Septiembre 29, 1763) ket isu iti immuna a Pilipina a nangidaulo iti yaalsa a mangsuppiat kadagiti Kastila idi sinakupda iti Pilipinas. Miembro iti bunggoy a rebelde ni asawana a ni Diego Silang, intuloyna iti labanda ti uppat a bulan kalpasan a natay ni Diego, sakbay a natiliw isuna ken binitay.
Naiyanak isuna idiay baranggay Caniogan Santa, Ilocos Sur, maysa a mestisa, inampon iti nabaknang a negosiante nga agapelliedo iti Milan a nangikasar kaniana idi 20 ti tawenna. Nagsinada kalpasan iti tallo tawen. Idi 1757, nangasawa manen ni Gabriela, ken ni Diego Silang, agtawen iti 27 ket maysa a rebelde. Nagbalin ni Gabriela a kaasidegan ken mapagtalkan a mangbagbaga ken ni Diego.
Idi Mayo 28, 1763, pinapatay iti gobierno ken simbaan a Katoliko ni Diego. Naglibas ni Gabriela idiay kabambantayan iti Abra tapno maibangonna ken maituloyna iti labanda, kaduana dagiti pasurotna nga Ilokano ken Tinggian. Bimmabada idiay Vigan, Ilocos Sur idi Septiembre 10, 1763, ngem nakasagana ken nakaabangan dagiti Kastila ken dagiti soldadoda a Tagalog ken Kapampangan. Adu iti natay ti simmaruno a gulo. Nakatakas isuna, ni ulitegna a Nicolas Cariño, ken pito a kakaduana a lalaki, ngem natiliwda idi Septiembre 29, 1763. Binitayda isuda idiay tenggna iti Vigan.
Nagbalin a simbolo isuna iti kababaean iti Pilipinas, iti kinatured ken ipapatayna, ken iti nangruna a posision iti babbae sakbay iti tawen dagiti Kastila.


text:
Papa Esteban VII
Ni Papa Esteban VII (?– c. 15 Marso 931)[1] ket isu ti Papa manipud idi Pebrero 929 aginggana idi Marso 931. Isu ket kandidato ti naindaksan a Marozia, ti pontipikadona ket napasamak idi las-ud ti paset ti panawen a tinawtawagan ti Saeculum obscurum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Archibald Bower, TI Pakasaritaan dagiti Papa: manipud ti pundasion ti Ssede ti Roma aginggana ti A.D. 1758 (1845), pg. 311
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Esteban VII idiay Wikimedia Commons


text:
Malta
- Malta
- Dagiti purpuro ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti isla ti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- NUTS 1 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Dagiti kolonia a Poeniko
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1964
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Pakil, Laguna
Ti Pakil ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pakil ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Baño (Poblacion)
- Banilan
- Burgos (Poblacion)
- Casa Real
- Casinsin
- Dorado
- Gonzales (Poblacion)
- Kabulusan
- Matikiw
- Rizal (Poblacion)
- Saray
- Taft (Poblacion)
- Tavera (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kadingilan, Bukidnon
Ti Kadingilan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kadingilan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bagongbayan
- Bagor
- Balaoro
- Baroy
- Cabadiangan
- Husayan
- Kibalagon
- Mabuhay
- Malinao
- Matampay
- Sibonga
- Pay-as
- Pinamanguhan
- Poblacion
- Salvacion
- San Andres
- Kibogtok
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Fiji
Ti Fiji i/ˈfiːdʒiː/ (Fijiano: Viti; Fijiano Hindi: फ़िजी), opisial a ti Republika iti Fiji[6] (Fijiano: Matanitu ko Viti; Fijiano Hindi: फ़िजी गणराज्य[7] Fijī Gaṇarājya), ket maysa nga isla a pagilian idiay Melanesia idiay Abagatan a Taaw Pasipiko ti agarup a 1,100 nautika milia (2,000 km; 1,300 mi) nga amianan a daya ti Isla ti Amianan iti New Zealand. Ti kaasitgan a kaarrubana ket ti Vanuatu iti laud, ti Baro a kaledonia iti Pransia iti abagatan a laud, ti Kermadec iti New Zealand iti abagatan a daya, ti Tonga iti daya, ti Pranses a Samoa, a Wallis ken Futuna iti amianan adaya ken ti Tuvalu iti amianan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dr. A. Tschentscher, LL.M. "Paset 4 iti Fiji a Batay-linteg". Servat.unibe.ch. Naala idi 2009-05-03.
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Panakibiang Populasion a Dibision (2009). Dagiti Prospekto ti Populasion ti Lubong, Tabla A.1 (PDF). 2008 a rebision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2009-03-12.
- ^ a b c d "Fiji". Internasional a Pundo ti Paguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ "Timeanddate.com". Timeanddate.com. Naala idi 2010-05-02.
- ^ Idi Pebrero 2011, ti Opisina ti Kangrunaan a Ministro ket nangited ti sarita a ti nagan ti estado ket opisial a nasukatan iti Republika iti Fiji, ken ti nagan a naisurat idiay 1997 a batay-linteg ket kodapisen (ti batay-linteg ket nasuspende manipud idi Abril 2009). Kitaen ti Fijivillage.com (2011-02-03). "Ti Pagilian ket opisial a matawtawaganen a ti Republika iti Fiji". Naala idi 2011-02-04.
- ^ "Kukuras idiay Isla ti Long". wn.com. 2010. Naala idi 2010-09-15.
- Fiji
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Hindustani
- Dagiti isla a pagilian
- Melanesia
- Dagiti mankomunidad a republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1970
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
UTC−07:00
Ti UTC−07:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 7 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket mapalpaliiw iti Sona ti Oras ti Bantay iti las-ud ti alagaden nga oras, ken iti Sona ti Oras ti Pasipiko ti las-ud dagiti sabali a 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Adda met dagiti bassit a luglugar nga agus-usar iti daytoy iti amin a paset ti tawen.
Alagaden nga Oras ti Bantay (kalamiisan ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Alberta
- Britaniko a Columbia (abagatn a daya a rehion)
- Terteritorio ti Amianan a laud (kaaduan ti teritorio)
- Nunavut (akinlaud)
- Saskatchewan - laeng Lloydminster ken dagiti nakapalikmut a lugar
- Estados Unidos
- Amin ti Colorado, Montana, New Mexico, Utah, ken Wyoming
- Amin ti Pagilian ti Navajo, ken gumay-at idiay Arizona
- Kaaduan ti Idaho (akin-abagatan a paset)
- Akinlaud a paspaset ti Kansas, Nebraska, South Dakota, ken Texas
- Abagatan a laud apaspaset ti North Dakota
- Bassit a paspaset ti daya ti Oregon ken Nevada
- Mehiko
- Baja California Sur
- Chihuahua (inamponna ti UTC−07 idi 1998)
- Nayarit (kaaduan ti estado)
- Sinaloa
Oras ti Aldaw ti Pasipiko (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Britaniko a Columbia (kaaduan ti probinsia)
- Yukon
- Mehiko
- Estados Unidos
- Amin ti California ken Washington
- Kaaduan ti Nevada ken Oregon
- Akin-amianan a paset ti Idaho
Kas oras ti amin a paset ti tawen[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Ti paset ti Ginget ti Karayan Kappia idiay Britaniko a Columbia
- Estados Unidos
- Arizona, malaksid ti Arizona Pagilian ti Navajo, a saan nga agpalpaliiw ti DST
- Mehiko
- Sonora
- Is-isla ti Revillagigedo malaksid ti Is-isla ti Clarion


text:
Kigali
Ti Kigali, ket addaan ti polulasion a 965,398 (2009), isu daytoy ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Rwanda. Naisanglad daytoy ti asideg a heograpiko a sentro iti daytoy a pagilian, ken daytoy ket isu ti ekonomiko, kultural, ken paglugluganan a sentro iti Rwanda manipud idi nagbalin a kapitolio idi naiwayawyas idi 1962. Ti kangrunaan a pagtaengan ken dagiti opisina iti Presidente iti Rwanda, ken dagiti ministro ti gobierno ket mabirukan ditoy a siudad. Ti siudad ket addan iti kinauneg ti probinsia iti Siudad ti Kigali, ng adaytoy ket napipadakkel idi Enero 2006 a kas paset kadagit panagbalbaliw ti lokal a gobierno iti daytoy a pagilian. Ti urbano a lugar iti daytoy a siudad ket nasakupan na ti agarup a 70% kadagiti munisipio a pakabeddengan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Kigali a Nabiit a Panakakita", Opisial a Sapot ti Pagsaadan iti Siudad ti Kigali, naala idi 15 Agosto 2008


text:
San Quintin, Abra
Ti San Quintin ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Quintin ket nabingbingay a politikal iti 6 a barbaranggay.[2]
Baranggay Dagiti sitio a masakupan ti Baranggay
- Labaan - Labaan Proper, Vica. Mausoc, Carsuan ken Cabaruyan
- Palang - Talaytay
- Pantoc - Magmaguey ken Sabulod
- Poblacion - Poblacion west ken Poblacion east
- Tangadan - Presentar ken Paypayaw
- Villa Mercedes - Purok ken Barit-barit
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Kakabsatko, dawatek ngarud kadakayo, a gapu iti naindaklan nga asi ti Dios kadatayo, ipaayyo koma ti bagiyo a kas daton a sibibiag, nasantoan ken makaay-ayo kenkuana. Daytoy ti pudno a panagdaydayaw a rumbeng nga ipaayyo. 2Saanyo a tultuladen dagiti ugali iti daytoy a lubong ngem palubosanyo a baliwannakayo ti Dios ket pabaroenyo a naan-anay ti panunotyo. Ket maammoanyonto ti pagayatan ti Dios—no ania ti naimbag, makaay-ayo kenkuana ken awan pagkuranganna. 3Gapu iti parabur ti Dios kaniak, ibagak daytoy kadakayo amin: Diyo ipapan ti bagiyo a nangatngato ngem ti rumbeng. Natanang koma ketdi ti panagpampanunotyo, ket usigen ti tunggal maysa ti bagina kas mayannurot iti rukod ti pammati nga inted ti Dios kenkuana. 4Adu ti paset ti bagitayo ket agduduma ti usarda. 5Kasta met a nupay adutayo, maymaysatayo a bagi ken ni Cristo. Napagkakamangtayo a kas iti nadumaduma a paset ti bagi. 6Masapul ngarud nga aramatentayo dagiti nadumaduma a sagut kas iti parabur nga inted ti Dios kadatayo. No panangipakaammo iti mensahe ti Dios ti saguttayo, masapul nga aramidentayo kas mayannurot iti pammati nga adda kadatayo. 7No panagserbi, agserbitayo. No panangisuro, mangisurotayo. 8No pammaregta, paregtaentayo ti padatayo a tao. Ti adda ibingayna, mangted a sibubuslon. Ti mangipangulo, agtrabaho a sigagaget. Ti mangngaasi, mangngaasi a siraragsak. 9Agayatkayo a sipupudno. Guraenyo ti dakes ket salimetmetanyo ti naimbag. 10Nabara koma ti panagiinnayatyo kas agkakabsat ken ni Cristo, ket nareggetkayo a mangipakita iti panagraemyo iti maysa ken maysa. 11Ipasnekyo ti agtrabaho, ket dikay agsadsadut. Ipapusoyo ti agserbi iti Apo. 12Agbiagkayo a siraragsak gapu iti namnamayo. Ibturanyo dagiti rigatyo, ket kanayon nga agkararagkayo. 13Ibingayanyo dagiti napanglaw a kakabsatyo iti pammati, ket padagusenyo dagiti sangsangaili. 14Dawatenyo iti Dios a bendisionanna dagiti mangidadanes kadakayo. Wen, dawatenyo ti pannakabendisionda a saan ket a ti pannakailunodda. 15Makipagragsakkayo kadagiti agragsak. Makipagsangitkayo kadagiti agsangit. 16Dikay mangidumduma. Dikay agpalangguad; makigayyemkayo ketdi kadagiti nanumo a tattao. Diyo ipagarup a mamasiribkayo. 17Diyo supapakan iti dakes ti siasinoman nga agaramid iti dakes kadakayo. Ikagumaanyo nga aramiden ti naimbag iti imatang ti amin a tattao. 18Aramidenyo amin a kabaelanyo a makilangen a sikakappia iti tunggal maysa. 19Ni kaanoman dikay agibales, gagayyemko. Bay-anyo a ti Dios ti agibales. Ta nailanad iti Nasantoan a Surat: “Siakto ti agibales, siakto ti mangsupapak, kuna ti Apo.” 20Ngem kas kuna ti Nasantoan a Surat: “No mabisin ti kabusormo, pakanem; no mawaw, painumem. No aramidem ti kasta, maalananto ti agbain.” 21Dika paabak iti dakes. Parmekem ketdi ti dakes babaen iti naimbag nga aramid.


text:
Quezon
Ti Quezon ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti CALABARZON iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Lucena. Kabeddengna dagiti probinsia ti Aurora iti amianan, Bulacan, Rizal, Laguna ken Batangas iti laud, ken dagiti probinsia ti Camarines Sur ken Camarines Norte iti daya. Sakupen pay ti Quezon dagiti Is-isla ti Polillo iti Baybay Pilipinas.
Sigud a maaw-awagan iti Kaliraya wenno Kalilayan idi un-unana, sa idi kuan ket Tayabas, napanaganan ti provincia iti Quezon kas pammadayaw ken ni Manuel L. Quezon, ti presidente ti Pilipinas idi panawen ti Mankomunidad, a naggapu iti ili ti Baler a sigud a maysa kadagiti ili ti Quezon (ili itan ti probincsia ti Aurora).
Adda iti probinsia ti nalatak a Bantay Banahaw, maysa a natay a bulkan, a pappapanan dagiti turista. Napno ti bantay iti ispiritual a mistisismo ket adu a kulto ken gunglo a relihioso ti agnanaed iti bantay. Naruay a deboto ti mangsarsarungkar iti Banahaw iti kada Cuaresma. Ti met laeng Banahaw ti mangmangted iti enerhia a geothermal iti Makban Geothermal Power Plant.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Quezon iti 39 nga ili ken 2 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agdangan
- Alabat
- Atimonan
- Buenavista
- Burdeos
- Calauag
- Candelaria
- Catanauan
- Dolores
- General Luna
- General Nakar
- Guinayangan
- Gumaca
- Infanta
- Jomalig
- Lopez
- Lucban
- Macalelon
- Mauban
- Mulanay
- Padre Burgos
- Pagbilao
- Panukulan
- Patnanungan
- Perez
- Pitogo
- Plaridel
- Polillo
- Quezon
- Real
- Sampaloc
- San Andres
- San Antonio
- San Francisco (Aurora)
- San Narciso
- Sariaya
- Tagkawayan
- Tiaong
- Unisan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Kanton iti Schaffhausen
Ti Kanton iti Schaffhausen (tulong·paammo) ket maysa a kanton idiay Suisa. Ti kangrunaan a siudad ken ti kapitolio ti kanton ket ti Schaffhausen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Schaffhausen idiay Wikimedia Commons


text:
Urnos (biolohia)
Iti sientipiko a pannakaidasig nga inus-usar iti biolohia, ti urnos (Latin: ordo) ket
- ti taksonomiko a ranggo nga inus-usar iti pannakaidasig kadagiti organismo. Dagiti dadduma pay a nalatak a naamammuan a ranngo ket ti biag, dominio, pagarian, pilo, klase, pamilia, henero, ken sebbangan, a ti urnos ket adda iti nagbaetan ti klase ken pamilia. Ti maysa nga asideg a nangatngato a ranggo, ti nalatak nga urnos, ket mabalin a mainayon iti dagus a ngato ti urnos, bayat a ti suburnos' ket nabab-baba a ranggo.
- ti taksonomiko a paset, ti takson, iti dayta a ranggo. Iti dayta a kaso ti ad-adu ngem maysa ket dagiti urnos (Latin ordines).
-
- Kas pagarigan: Dagiti Nogale ken dagiti karya ket tagikua ti Juglandaceae, a maikabil iti urnos ti Fagales.
No ania wenno saan a tagikua iti tunggal maysa nga urnos ket ikeddeng babaen ti maysa a taksonomo. Kapada met para iti saludsod no ti naisangayan nga urnos ket nasken mabigbigan. Kankanayon nga awan dagiti pagitunosan, nga adda dagiti nadumaduma ataksonomo a mangal-ala iti nadumaduma a puesto. Awan dagiti alagaden a nasken a suroten ti maysa a taksonomo iti panangipalawag wenno panagbigbig ti maysa nga urnos. Adda dagiti taksa taxa a unibersal a naaw-awat, bayat nga adda dagiti dadduma a bassit laeng a mabigbigan.
Para kadagiti dadduma agrupo ti organismo, dagiti naitunos a suffixes ket inus-usar a manginagan a ti ranggo ket maysa nga urnos. Ti Latin a suffix -(i)formes a ti kaibuksilanna ket "adda iti porma iti" ket inus-usar para iti sientipiko a nagan dagiti urnos dagiti billit ken dagiti ikan, ngem saan a para kadagiti mamalia ken dagiti inbertebrata. Ti suffix -ales ket para iti nagan dagiti urnos iti vascular a mula.


text:
Tanabata
Ti Tanabata (七夕 tanabata?, "Rabii daguiti Pito ("7")") wenno Festividad daguiti Bituen quet maysa na festividad ñga japonesa na maicel-celebra iti rabii ti ica-7 ñga aldao ti ica-7 ñga bulan ("七月七日" wenno "7月7日") , na derivada iti tradicional ñga festividad daguiti bituen ñga china ñga Qi Xi (七夕 "Rabii daguiti Pito"), quen daguiti tradiciones iti bon wenno obon.
Daguiti Articulos na addaen iti relacion iti daytoy[urnosen | urnosen ti taudan]
- Qi Xi
- Sekidera Komachi, maysa ñga sicat ñga obra ñga Noh na nai-set iti maysa na celebracion iti Tanabata
- Mobara Maysa ñga Festival ti Tanabata
- Chilseok


text:
Example.com
Ti Example.com, example.net, ken example.org ket maysa nga maikadua level a domain names reservo iti Internet Engineering Task Force through RFC 2606, Benneg 3,[1] para gumamit a dokiumentasion ken dagiti example. Ti domain a example.edu ket ka similarlia a reserveo iti Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) pannakabangon idi 2000.
References[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ RFC 2606, Reserved Top Level DNS Names, D. Eastlake, A. Panitz, The Internet Society (June 1999)


text:
Akinwande Oluwole Soyinka
Ni Akinwande Oluwole "Wole" Soyinka (naipasngay idi 13 Hulio 1934) ket maysa a Nigeriano a mannurat, mannaniw ken dramaturgo. Nagunggunaan isuna idi 1986 ti Premio Nobel iti Literatura, a nabigbigan isuna a kas maysa a tao nga "addaan ti nalawa a kultural a perspektibo ken addaan dagiti moda a kapanunutan a panagdaniw ti drama iti panagbiag",[1][2] ken isu ti immuna nga Aprikano ken idiay Diaspora a napadayawan. Idi 1994, isu ket nainaganan ti UNESCO (Edukasional ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Sientipiko ken Kultural nga Organisasion) a maysa a Naimbagan ti Nakem nga Embahador para iti panagipangato iti Aprikano a Kultura, karbengan dagiti nagtagitaoan, nawaya a panagyebkas, midia ken pannakisarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura 1986". Nobelprize. Oktubre 7, 2010. Naala idi Oktubre 7, 2010.
- ^ The New York Times 1986


text:
Basay, Negros Oriental
Ti Basay ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Basay ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 a barbaranggay.[1]
- Actin
- Bal-os
- Bongalonan
- Cabalayongan
- Cabatuanan
- Linantayan
- Maglinao
- Nagbo-alao
- Olandao
- Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rafael Sanzio
Ni Raffaello Sanzio da Urbino[2] (Abril 6 or Marsoh 28, 1483 – Abril 6, 1520[3]), ken nasaysayaat a naamammoan laeng a kas ni Rafael, ket maysa idi a Italiano pintor ken arkitekto ti Nangato a Renasimiento. Ti obran ket dinaydayawan para ti kalawag ti porma ken ti nalaka a panakaaramid ken ti panakakita apakagunodan ti Neoplatoniko nga umno ti kalatakan ti nagatgitaoan. A mairaman ni Michelangelo ken Leonardo da Vinci, isu ket agporporma ti tawidan a trinidad kadagiti nalatak nga turay iti dayta a paset ti panawen.[4]
Ni Rafael ket nagaget idi a nagpatpataud, nga isu ket nagtartaripatu ti dakkel a pagobraan, ken uray ti ipupusayna iti 37, adu kadagiti obra a nabatbati. Adu kadagiti obrana ket mabirukan idiay Apostoliko a Palasio ti Batikano, a dagiti naipasadiwa a Rafael a Silsiled ket isu idi ti sentro, ken ti kadakkelan, nga obra ti karrerna. Ti kadayegan nga obrana ket ti Ti Eskuela ti Atenas idiay Batikano Stanza della Segnatura. Kalapsan kadagiti nasapa a tawtawenna idiay Roma kaaduan kadagiti obrana ket bukodna adinaremdem, ngem kaaduan kadagitoy ket inaramid babaen ti pagobraanna manipd kadagiti inladawanna, nga adu kadagiti panaawan ti kababalinda. Isu ket nakaro a nakainpluensia iti kabibiagna, ngem ti ruar ti Roma dagiti obrana ket kaaduan laeng a naamammoan manipud kadagiti kimmaduaanna nga agararamid ti prenta. Kalpasan ti ipupusayna, ti impluensia ti nalatak a kasuppiatna a ni Michelangelo ket nasapsapasap idi aginggana idi maika-18 ken maika-19 a siglo, idi ti nataltalna ken naur-urnos a kababalin ni Raphael ket naipanpanunotan manen a kas ti kangatuan a modelo. Ti karrerna ket maitumpong kadagiti tallo a paset ken tallo nga estilo, nga immuna nga inlawlawagan babaen ni Giorgio Vasari: dagiti nasapsapa a tawenna idiay Umbria, ken ti paset a panawen ti agarup nga uppat a tawtawen (manipud idi 1504–1508) a nagsagsagepsep kadagiti artistiko a tinawtawid ti Florensia, a sinaruno babaen dagiti naudi a hektiko ken naiballigian a sangapulo ket dua a tawtawen idiay Roma, nga isu ket nagtrabtrabaho para kadagiti dua a Papa ken dagiti asideg a kakaduada.[5]
Dagiti linaon
Urbino[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Rafael ket naipasngay idii idiay bassit ngem artistiko a Tengnga nga Italiano a siudad ti Urbino idiay rehion ti Marche,[6] nga idiay ti amana a ni Giovanni Santi ket pintor ti korte ti Duke. Ti kadayawan ti korte ket napundar idin babaen ni Federico III da Montefeltro, ti maysa a nagbalballigi a condottiere a napartuat idi babaen ti Duke ti Urbino babaen ni Papa—Urbinoket nagporma ti paset dagiti Estado ti Papa—nga isu ket pimmusay ti maysa a tawen sakbay a naipasngay ni Rafael. Ti panagiyunayunay ti korte ni Federico ket adad a maipanggep ti literario ngem ti artistiko, ngem ni Giovanni Santi ket maysa idi a mannaniw ken maysa pay a kas pintor, ken nagsursurat idi kadagiti nai-rima a kronologo iti biag ni Federico, ken isuda a dua ket nagsursurat kadagiti testo ken nagpataud kadagti dekorasion para iti kasla masque a panagliwliwa iti korte. Ti daniw para kenni Federico ket nangipakpakita kaniana a kas maysa a natarumamis a mangipakpakita ti panagrikna kadagiti kalaingan a pintor ti Amianan nga Italia, ken maysa pay a Nasapa nga Olanda nga artista. Iti bassit unay a korte ti Urbino isu ket mabalin a naikadkadua iti sentral a sirkulo iti agturturay a pamilia ngem dagiti kaaduan a pinto rti korte.[7]
Ni Federico ket sinaruno idi ti anakna alalaki a ni Guidobaldo da Montefeltro, a nangasawa kenni Elisabetta Gonzaga, ti anak a babani ti agturturay iti Mantua, ti kalaingan kadagiti basbassit nga Italiano a korte para iti musika ken makitkita nga arte. Babaen kaniada, ti korte ket nagtultuloy a kas maysa a sentro ti literario a kultura. Ti idadakel iti daytoy a sirkulo ket nangited kenni Rafael kadagiti nasayaat nga ugali ken sosial a kasanay nga inpayunay-unay babaen ni Vasari.[8] Ti korte a biag idiay Urbino kalpasan ti daytoy a paset ti panawen ket nagbalbalinton a kas modelo kadagiti kinasingpet ti Italian a humanista a korte babaen ti panangiladawan iti klasiko nga obra ni Baldassare Castiglione iti Ti Libro ti Kortesano', a naipablaak idi 1528. Ni Castiglione ket napan idiay Urbino idi 1504, idi ni Rafael ket saanen a naikuartel idiay ngem kankanayon a nagbisbisita, ket nagbalinda nga aggayyem. Isu ket nakaamammo kadagiti kankanayon nga agbisbisita iti korte: ni Pietro Bibbiena ken ni Pietro Bembo, a kalpasan daytoy ket nagbalinda a kardinal, ket nagbalbalinda idi a naamammuan a dagiti nalatak a mannurat, ken addadanto idiay Roma idi las-ud ti kaadda ni Rafael idiay. Ni Rafael ket nalakaan a nakikadkadua kadagiti kangatuan a sirkulo iti kadagupan ti kabibiagna, maysa kadagiti gapuanan a nangipakpakita ti pakaigarupan nga isu ket saan a nagaget iti kareerna. Nupay kasta isu ket saan a nakagun-od ti napno a humanistiko nga edukasion; saan a nailawlawagan no nalaka idi a nagbasbasa iti Latin.[9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jones ken Penny, p. 171. Ti retrato ni Rafael ket mabalin a "naladladaw a panakaampon ti maysa a kalanglanga a mangitunos ti amin", nga idiay Ti Eskuela ti Atenas, nga inpatakderan babaen ni Vasari
- ^ Dagiti sabsabali a nagan ket mairaman ti "Raffaello Santi", "Raffaello da Urbino" wenno "Rafael Sanzio da Urbino". Ti apelyido a Sanzio ket naala manipud ti latinisasion ti Italiano a Santi iti Santius. Isu ket kadawyan a nagpirpirma kadagiti dokumento a kas "Raphael Urbinas"—ti maysa a latinisado a porma. Gould:207
- ^ Jones ken Penny, pp. 1 ken 246. Isu ket pimmusay isi agkasangay t 37; segun kadagiti sabsabali a nagtaudan, ti panakaipasngayna ken ipupusay ket naitumpong ti Biernes Santo. Adu a napatpatungtunganen daytoy a banag, a dagitoy ket mabalin a saan a kinpapudno.
- ^ Kitaen, kas pagarigan Honour, Hugh; John Fleming (1982). Ti Lubong a Pakasaritaan ti Arte. Londres: Macmillan. p. 357.
- ^ Vasari, pp. 208, 230 ken passim.
- ^ Urbino: Ti Sarita ti maysa a Renasimiento a Siudad Babaen ni June Osborne, p.39 iti populasion, iti agarup a "manmanu a ribu" ; uray tatta nga aldaw adda laeng dagiti 15,000 agtataeng no awan dagit iestudiante ti Unibersidad
- ^ Jones ken Penny, pp. 1-2
- ^ Vasari:207 & passim
- ^ Jones & Penny:204
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blunt, Anthony, Artistiko a Teoria idiay Italia, 1450-1660, 1940 (rep. iti 1985 edn), OUP, ISBN 0-19-881050-4
- Gould, Cecil, Dagiti Maikasangapulo ket innem a Siglo nga Italiano a Pagadalan, Dagiti Katologo ti Nailian a Palko, Londres 1975, ISBN 0-947645-22-5
- Roger Jones ken Nicholas Penny, Rafael, Yale, 1983, ISBN 0-300-03061-4
- Landau, David iti:David Landau ken Peter Parshall, Ti Renasimiento a Prenta, Yale, 1996, ISBN 0-300-06883-2
- Pon, Lisa, Raphael, Dürer, ken Marcantonio Raimondi, Panagkopia ken ti Italiano a Renasimiento a Prenta', 2004, Yale UP, ISBN 978-0-300-09680-4
- Shearman, John; Ni Rafael kadagiti Nasapa a Moderno a Taudan 1483-1602, 2003, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, ISBN 0-300-09918-5
- Vasari, Biag ni Rafael manipud ti Kabibiag dagiti Artista, nausar nga edision: Dagiti Artista ti Renasimiento napili ken ed Malcolm Bull, Penguin 1965 (bilang dagit ipanid manipud idiay BCA edn, 1979)
- Wölfflin, Heinrich; Klasiko nga Arte; Ti Maysa aPangyuan ti Renasimiento, 1952 iti Inggles (1968 edision), Phaidon, New York.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rafael Sanzio idiay Wikimedia Commons
- Rekurso ti Panagsukisok kenni Rafael manipud ti Nailian a Galeria, Londres
- Sangapulo a Nailadladawan ken dagiti tallo a pinintaan manipud ti Naarian nga Urnong
- Web a Galeria ti Arte
- Kaaduan kadagiti prenta ni Raphael/Raimondi manipud kadagiti Museo ti San Francisco
- Gandat Rafael
- Website ti Teylers a Museo kadagiti taudan ti inladladawan ni Raphael iti urnong ti museo.
- Rafael Sanzio
- 1483 a pannakaipasngay
- 1520 nga ipupusay
- Dagiti Italiano a pintor
- Dagiti Italiano a Romano Katoliko
- Dagiti Kabaliero ti Nabalitokan a Kawwet
- Tattao manipud idiay Urbino
- Dagiti retrato ti artista
- Dagiti Renasimiento a pintor
- Dagiti arkitekto ti Romano katoliko a simsimbaan
- Dagiti Romano Katoliko a pintor


text:
Sangalubongan a Pagalagadan a Numero ti Libro
Ti Sangalubongan a Pagalagadan a Numero ti Libro (Ingles: International Standard Book Number) naidumduma a kumersyal a numero[1] ti pinagilasin ti libro a naibasar iti 9 a numero iti Pagalagadan a Panag-numero iti Libro (Ingles: Standard Book Numbering (SBN)) nga inaramid ni Gordon Foster, nga isu ket maysa a maestro idiay Trinity a Kolehio idiay Dublin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda met dagiti agipablaak nga agikabil iti ISBN iti adu ket maysa a titulo — a kas ti immuna a libro iti The Ultimate Alphabet ken The Ultimate Alphabet Workbook agpadpadada amin iti ISBN da, 0-8050-0076-3. Adda met dagiti libro nga addaan ti sabsabali da nga dagiti ISBN: Ti Aleman, ti maikadua nga edision a pagsasao ti Emil und die Detektive ket adda ISBN na a 87-23-90157-8 (Dinamarka), 0-8219-1069-8 (Estados Unidos), 91-21-15628-X (Suésia), 0-85048-548-7 (Inglatera) ken 3-12-675495-3 (Alemania).


text:
Panawen ti Bato
Ti Panawen ti Bato ket isu ti dakkel a prehistoriko a paset ti panawen nga isu daytoy idi ti las-ud a kaaduan a naus-usar ti bato a panagaramid kadagiti implemento a natadem, natirad, wenno ti perkusion a rabaw. Ti paset ti panawen ket nagpaut iti agarup a 3.4 a riwriw a tawtawen, ken nagpatingga idi baetan ti 4500 BC ken 2000 BC idi dimteng ti panangobra ti metal.[1] Dagiti artepakto ti Panawen ti Bato ket mairaman dagiti ramit nga inus-usar idi dagiti tao ken dagiti simmaruno kaniada a sebbangan iiti henero a Homo, ken dagiti pay nasap a bassit a kontemporaneo a henero ti Australopithecus ken ti Paranthropus. Dagiti ramit a tulang ket inus-usar pay idi iti daytoy a paset ti panawen, ngem dagitoy ket saanda unay a napreserba kadagiti arkeolohiko a rehistro. Ti Panawen ti Bato ket mabingbingay pay babaen dagiti kita ti ramit a bato nga inus-usar.
Ti Panawen ti Bato ket isu ti imuna kadagiti sistema ti tallo a panawenm iti arkeolohia, a mangbingbingay kadagiti prehistoria ti teknolohia ti tao kadagiti tallo a paset ti panawen:
- Ti Panawen ti Bato
- Ti Panawen ti Bronse
- Ti Panawen ti Landok
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barham, Lawrence; Mitchell, Peter (2008). Dagiti Immuna nga Aprikano: Aprikano nga Arkeolohia manipud kadagiti Kaasapaan nga Agar-aramid ti Ramit aginggana kadgiti Kinaudi nga Agburburas. Arkeolohia ti Lubong ti Cambridge. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Scarre, Christopher (ed.) (1988). Dagiti Napalabas a Lubong: Ti Atlas ti Arkeolohia ti Timespublisher=Times Books. Londres. ISBN 0-7230-0306-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Panawen ti Bato idiay Wikimedia Commons


text:
Saul Bellow
Ni Saul Bellow (Hunio 10, 1915 – Abril 5, 2005) ket maysa idi a naipasngay idiay Kanada nga Amerikano a mannurat. Para kadagiti literario a kontribusionna,ni Bellow ket nagungunaan idi ti Premio Pulitzer, ti Premio Nobel iti Literatura, ken ti Nailian a Medalia dagiti Arte.[2] Isu laeng ti mannurat a nangabak ti Nailain a Gunguna ti Libro para iti Piksion iti tallo a beses ken isu ket nakagun-od ti Medalia para iti Maisalsalumina a Kontribusion iti Amerikano a Sursurat manipud ti Pundasion idi 1990.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Robert Fulford, "Bellow: the novelist as homespun philosopher" 23 Oktubre 2000 iti The National Post
- ^ Dagiti pammadayaw ti Unibersidad ti Chicago — Nailian a Medali dagiti Arte. Naala idi 2008-03-08.
- ^ "Medalia para iti Maisalsalumina a Kontribusion iti Amerikano a Sursurat". Nailian a Pundasion ti Libro. Naala idi 2012-03-12.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Saul Bellow idiay Wikiquote


text:
Lumboy
Ti lumboy wenno lungboy, ket maysa a kankanayon a berde a tropikal a kayo iti agsabsabong a mula ti pamilia ti Myrtaceae. Ti lumboy ket patneng iti Banglades, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka, ti Pilipinas, ken Indonesia.
Daytoy a kayo ket naipayammo idiay Florida, Estados Unidos idi 1911 babaen ti USDA, ken dayton kadawyan daytoyen a naimulmula idiay Surinam ken idiay Trinidad ken Tobago. Idiay Brasil, a naipayammo manipud idiay idi las-ud ti kolonisasion ti Portugal, daytoy ket naiwarwarasen kadagiti naatap a luglugar, gaputa dagiti bungan ket kankanayon a kinaynayat dagiti nadumaduma a patneng a billit. Dagitoy a sebbangan ket naikedkeddeng a makararaut idiay Hawaii, Estados Unidos.[1] Daytoy ket maiparit pay a maimula idiay Sanibel, Florida.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Syzygium cumini idiay Wikimedia Commons


text:
James S. Sherman
Ni James Schoolcraft Sherman (Oktubre 24, 1855 – Oktubre 30, 1912) ket maysa idi a Pannakabagi ti Estados Unidos manipud idiay New York ken ti maika-27 a Bise Presidente iti Estados Unidos, 1909-1912 babaen ni William Howard Taft. Isu ket kameng idi dagiti agkakabagian pamilia ti Baldwin, Hoar, ken Sherman, dagiti prominente nga abogado ken politiko iti New England (saan a kabagian ni Heneral William T. Sherman ken Senador John Sherman).
Urayno saan a nabileg nga administrador, isu ket nagbalin a maysa a masna mangipagulo ti komite, ken ti nasayat a personalidadna nagpalaka kadagiti panag-obrana idiay Kamara, isu nga naamamoan iti amin a kabibiagna a kas 'Sunny Jim'. Isu ti immuna a Bise Presidente naglugan iti eroplano (New York, 1911),[1] ken isu pay ti immuna a nangipalladaw ti seremonial a panagipalladaw ti ay-ayam a beisbol.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Brooklyn Daily Eagle, Hulio12, 1911
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:James Sherman idiay Wikimedia Commons


text:
Socrates
Ni Socrates ( /ˈsɒkrətiːz/; Greek: Ewkpάtnς, Taga-ugma Griego a pannakabalikas: [sɔːkrátɛːs], Sōkrátēs; c. 469 SK – 399 SK)[1] ket maysa idi a Klasiko a Griego a Taga-Atenas a pilosopo. Isu ket naipammadayawan a kas maysa kadagiti nangbangon ti Lumaud a pilosopia, isu ket maysa nga enigmatiko a pigura a kangrunaan a naamammoan ti pannakailaglagipan kadagiti simmarsaruno a klasiko a mannurat, a naipangpangruna kadagiti sinursurat ti estudiantena a ni Plato ken Xenophon, ken dagiti pabuyana akontemporario a ni Aristophanes. Adu kadagiti mangitunton a dagiti dialogo ni Plato ket isu kadagiti kaaduan a komprehensibo a pannakailaglagipan kenni Socrates a nabatbati manipud ti kinaugma.[2]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Socrates". 1911 Encyclopaedia Britannica. 1911. Naala idi 2007-11-14.
- ^ Sarah Kofman, Socrates: Dagiti Binalabala ti maysa a Pilosopo (1998) ISBN 0-8014-3551-X
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Socrates idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Socrates idiay Wikiquote


text:
Prepektura ti Kanagawa
Ti Prepektura ti Kanagawa (神奈川県 Kanagawa-ken?) ket maysa a prepektura a mabirukan idiay akin-abagatan a rehion ti Kantō iti Hapon.[1] Ti kapitoliona ket ti Yokohama.[2] Ti Kanagawa ket paset iti Kalatakana Lugar ti Tokyo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kanagawa" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 466 idiay Liblibro ti Google; "Kantō" iti p. 479 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Yokohama" iti pp. 1054-1055 idiay Liblibro ti Google.


text:
Siruma, Camarines Sur
Ti Siruma ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siruma ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.[2]
- Bagong Sirang
- Bahao
- Boboan
- Butawanan
- Cabugao
- Fundado
- Homestead
- La Purisima
- Mabuhay
- Malaconini
- Nalayahan
- Matandang Siruma
- Pinitan
- Poblacion
- Pamintan-Bantilan
- Salvacion
- San Andres
- San Ramon (Daldagon)
- Sulpa
- Tandoc
- Tongo-Bantigue
- Vito
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tudela, Cebu
Ti Tudela ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tudela ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Buenavista
- Calmante
- Daan Secante
- General
- McArthur
- Northern Poblacion
- Puertobello
- Santander
- Secante Bag-o
- Southern Poblacion
- Villahermosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Akinlaud a Hemisperio
Ti Akinlaud a Hemisperio ket ti heograpikal a termino para iti gudua ti Daga ta naisanglad iti laud ti Kangrunaan a Meridiano (a mangballasiw ti Greenwich, Londres, Nagkaykaysa a Pagarian) ken ti daya ti Antimeridiano, ti sabali a gudua daytoy ket tinawtawagan ti Akindaya a Hemisperio.[1]
Iti daytoy a kapanunotan, ti Akinlaud a Hemisperio ket buklen ti Kaamerikaan, dagiti akinlaud a paset ti Europa ken ti Aprika, ti adayo nga akindaya nga ungto ti Rusia, dagiti nadumaduma a teritorio idiay Oceania, ken ti paset ti Antartika, bayat a saan a mangiraman dagiti dadduma nga Is-isla ti Aleutiana iti abagatan a laud ti nangruna a daga ti Alaska.
Ti termino ket masansan a naus-usar iti politikal a retoriko tapno mangibaga laeng ti Amianan ken Abagatan nga Amerika (wenno ti Baro a Lubong) ken dagiti kadenna nga isla; nupay kasta, ti Akinlaud a Hemisperio ket teknikal a mangiraman amin kadagiti teritorio a naibagbaga dita ngato.
Iti maysa a ganetget tapno maipalawag ti Akinlaud a Hemisperio a kas dagiti paset ti lubong a saan a paset ti Daan a Lubong, adda met dagiti proyeksion nga agus-usar ti maika-20 a meridiano ti laud ken ti diametriko a kasumbangir iti maika-60 a meridiano ti daya tapno maipalawag ti hemisperio.[2][3] Daytoy a proyeksion ket saan a mangiraman dagiti nangruna a daga ti Europa ken Aprika ken ti bassit a paset ti amianan a daya a Greenland, ngem mangiraman ti ad-adu nga akindaya a Rusia ken Oceania (kasla ti Baro a Selanda).
Ti populasion ti heograpiko anga Akinlaud a Hemisperio ket sumurok iti maysa a bilion.
Ti kangatuan a bantay iti Akinlaud a Hemisperio ket ti Aconcagua iti 6,960.8 metro (22,837 ft). [4]
Pagpagilian kadagiti dua a hemisperio[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti adda dita baba listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a Hemisperio iti Reperensia ti Meridiano ti IERS, iti urnos manipud ti amianan aginggana iti abagatan:
- Nagkaykaysa a Pagarian
- Dinamarka (gapu ti Greenland ken ti Is-isla ti Peroe; ti nangruna a daga ti Dinamarka ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
- Norwega (gapu ti Jan Mayen; ti nangruna a daga ti Norwega ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
- Olanda (Ti is-isla ti Olanda a Karibe ket intero a naisanglad iti kaunegan ti akinlaud a hemisperio bayat a ti Europeano nga Olanda ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
- Pransia
- España
- Arhelia
- Mali
- Burkina Faso
- Togo
- Ghana
Ti adda dita baba a listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a hemisperio iti igid ti maika-180 a meridiano, iti urnos manipud ti amianan aginggana ti abagatan:
- Pederasion ti Rusia
- Estados Unidos (is-isla ti Estados Unidos)
- Kiribati
- Tuvalu
- Wallis ken Futuna (Pransia)
- Fiji
Pagpagilian nga adda iti Akinlaud a Hemisperio ngem saan nga iti Kaamerikaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganada pagilian ket naisanglad iti ruar ti Kaamerikaan ngem paset wenno intero nga adda iti kaunegan ti Akinlaud a Hemisperio.
- Arhelia
- Amerikano a Samoa (Estados Unidos)
- Burkina Faso
- Kabo Berde
- Is-isla ti Cook (Baro a Selanda)
- Is-isla ti Peroe (Dinamarka)
- Fiji
- Pransia (Metropolitano)
- Gambia
- Ghana
- Greenland (Dinamarka) (nota: heograpiko a paset ti Amianan nga Amerika, ngem politikal a paset ti Europa[5][6])
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Islandia
- Irlanda
- Pantar ti Marpil
- Kiribati
- Liberia
- Mali
- Mauritania
- Morocco
- Niue (Baro a Selanda)
- Portugal
- Rusia
- Samoa
- Senegal
- Sierra Leone
- España
- Togo
- Tokelau (Baro a Selanda)
- Tonga
- Tuvalu
- Nagkaykaysa a Pagarian
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Britannica
- ^ Olson, Judy M (1997), "Projecting the hemisphere", iti Robinson, Arthur H; Snyder, John P, Panangipada ti proyeksion ti mapa no masapul, Bethesda, MD: Cartography and Geographic Information Society, American Congress on Surveying and Mapping.
- ^ "Western Hemisphere", Merriam-Webster's Geographical Dictionary (maika-3 nga nga ed.), Springfield, MA: Merriam-Webster, 2001, p. 1294.
- ^ "Informe científico que estudia el Aconcagua, el Coloso de América mide 6960,8 metros" [Scientific Report on Aconcagua, the Colossus of America measures 6960,8m] (iti Spanish). Universidad Nacional de Cuyo. 2012. Naala idi Septiembre 3, 2012.
- ^ http://www.eldey.de/English/sights/neighbours/greenland/greenland.html
- ^ http://www.nationalgeographic.co.uk/faq/geography.html


text:
Papa Sabiniano
Ni Papa Sabiniano (pimmusay idi 22 Pebrero 606) ket isu ti papa manipud idi 604 aginggana idi 606. Isu ket naipasngay idiay Blera (Bieda) idiay asideg ti Viterbo. Isu ket Papa idi las-ud ti Bisantino a Kinapapa, isu ti maikapat kadagiti dati nga apocrisiarius kadagiti nabutosan a papa ti Kontantinopla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti
- Duffy, Eamon. Dagiti Santo ken Managdakes: Ti Pakasaritaan dagiti Papas, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2001, p. 72–73. ISBN 0-300-09165-6
- Ekonomou, Andrew J. 2007. Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga impluensia iti Roma ken ti kinapapa manipud kenni Gregorio ti Nalatak aginggana kenni Zacarias, A.D. 590–752. Lexington Books.
- Maxwell-Stuart, P. G. Salaysay dagiti Papa:Dagiti Kinaturay a Rehistro ti Kinapapa manipud keni Santo Pedro aginggana ti Agdama, Thames & Hudson, 2002, p. 54. ISBN 0-500-01798-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Sabiniano idiay Wikimedia Commons


text: 1Rebbeng ti amin a tattao ti agtulnog kadagiti agtuturay iti gobierno gapu ta awan ti turay a saan nga agtaud iti Dios. Ti Dios ti nangisaad kadagiti agtuturay. 2Ngarud, ti siasinoman a sumukir kadagiti agtuturay, sukirenna met ti intuyang ti Dios ket yegna ti dusa iti mismo a bagina. 3Saan a dagiti agaramid iti naimbag ti agbuteng kadagiti agturay no di ket dagiti agaramid iti dakes. Tapno awan panggapuam nga agbuteng iti agturay, aramidem ti naimbag ket idaydayawnakanto. 4Ta isu ti adipen ti Dios nga agserbi iti pagsayaatam. Ngem no agaramidka iti dakes, agbutengka kenkuana, ta saan a sinsinan ti pannakabalinna a mangdusa. Isu ti adipen ti Dios a mangipatay iti pannusa ti Dios kadagiti agaramid iti dakes. 5Gapu iti daytoy, masapul nga agtulnogkayo kadagiti agtuturay, saan la a tapno malisianyo ti pannusa ti Dios, ngem gapu pay iti nadalus a konsensia. 6Daytoy pay ti gapuna nga agbayadkayo iti buis. Ta iti panangtungpal dagiti agtuturay iti pagrebbenganda, agtartrabahoda para iti Dios. 7Bayadanyo ngarud ti utangyo kadakuada. Itedyo ti buisyo. Raemen ken padayawanyo ida amin. 8Awan koma ti utangyo malaksid ti panagiinnayatyo. Ti agayat iti padana a tao, natungpalnan ti Linteg. 9Ta dagiti bilin: “Dika makikamalala, dika mamapatay, dika agtakaw, dika agagum”—amin dagitoy ken dadduma pay, madagupda iti daytoy maymaysa a bilin: “Ayatem ti padam a tao a kas iti bagim.” 10Ti agayat iti padana a tao, ni kaano man dina aramiden ti dakes kenkuana. Ngarud, ti panagayat iti pada a tao isu ti panagtungpal iti entero a Linteg. 11Masapul nga aramidenyo daytoy ta ammoyo a panawenen tapno agriingkayo. Ta as-asidegen ti pannakaisalakantayo ngem idi damotayo ti mamati. 12Lumabasen ti rabii ket bumigaten. Iwaksitayo dagiti aramid ti sipnget ket ikawestayo dagiti igam ti lawag. 13Agbiagtayo a natakneng, kas tattao nga adda iti lawag. Awan ti nalabes a panagragragsak ken panagbarbartek, awan ti kinaderrep ken naalas nga aramid, ket awan ti ap-apa ken im-imon. 14Ikawesyo ketdi ni Apo Jesu-Cristo a kas armasyo ket isardengyon a pagustoan ti dakes a tarigagay dagiti bagbagiyo.


text:
Sinclair Lewis
Ni Harry Sinclair Lewis (Pebrero 7, 1885 – Enero 10, 1951) ket maysa idi nga Amerikano a nobelista, mannurat ti ababa a sarita, ken dramaturgo. Idi 1930, isu ti immuna a mannurat a nanipud iti Estados Unidos a nagunggunaan iti Premio Nobel iti Literatura, "para iti nabileg ken grapiko nga arte iti deskripsion ken ti kalaing na nga agaramid, nga addan ti isip ken dam-eg, kadagiti barbaro a kita ti karakter." Dagiti obrana ket naamammuan para kadagiti kinasaririt ken managdillaw a kapanunutan iti Amerikano a kagimongan ken kapitalista a patpateg, ken dagiti pay napigsa a panakaidumdumaan dagiti moderno nga agob-obra a babbai.
Isu ket napadayawan baben ti Koreo a Serbisio ti E.U. nga addan ti Serie dagiti Nalatak nga Amerikano a selio.


text:
Alcantara, Romblon
Ti Alcantara ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alcantara ket nabingbingay kadagiti 12 a barbaranggay.[2]
- Bonlao
- Calagonsao
- Camili
- Camod-Om
- Madalag
- Poblacion
- San Isidro
- Tugdan
- Bagsik
- Gui-ob
- Lawan
- San Roque
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Romblon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Romblon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gobierno
Ti gobierno ket nalawa anaipalplawag a kas ti administratibo nga organisasion nga adda ti katurayan a mangituray ti maysa a politikal nga estado.[1] Iti Britaniko nga Inggles (ken dagiti Mankomunidad ti Pagpagilian), ti gobierno ket naakakikid a mangitudtudo ti naisangsangayan nga administratibo a burokrasia nga agtengtenggel ti maysa nga estado iti naited a panawen[2]—ket naamammoan iti Amerikano nga Inggles a kas maysa nga administrasion. Iti Amerikano nga Inggles, ti gobierno' ket mangitudtudo ti dakdakkel a sistema baaen pannakaurnos kadagiti aniaman nga estado.[3] Iti adu pay a maipatinayon, ti gobierno ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti iNggles a kas maysa a sinonimo para iti panagturay.
Iti kaso ti nalawa a pannakaipalplawag, ti gobierno ket buklen dagiti lehislador, dagiti administrador, ken dagiti arbitrador. Ti gobierno ket isu ti kabuksilan panangipatungpal ti annuroten ti estado, ken isu pay ti mekanismo para iti panangikeddeng ti annuroten ti estado. Ti porma ti gobierno, wenno ti porma ti panagturay ti estado, ket mangitudtudo ti agasmang dagiti politikal a patakder babaen ti pannaka-urnos ti gobierno.
Dagiti estado ket sinerian babaen ti maysa nga agtultuloy a panagsasaruno kadagiti nadumaduma a gobierno.[4] Kadagit itunggal maysa nga agsasaruno a gobierno ket buklen ti maysa abagi dagiti agmaymaysa a tattao nga agtengtenggel ken agsansanay ti panagtengnggel ti politikal a panagaramid ti keddeng. Dagiti tignayda ket ti panagaramid ken pannanngipatungpal kadagiti linteg ken mangkappia kadagiti suppiatan. Kadagiti dadduma a kagimongan, daytoy a grupo ket sagpamonsan a kabukbukodan a matagtaginayon wenno tinawtawid a klase. Kadagiti dadduma pay a kagimongan, a kasdagiti demokrasia, ti politikal a a papele ket agtaltalinaay, ngem adda dagiti kanayon a panagsisinnukat ti tattao a mangpunpunno kadagiti puesto.[5]
Ti animan a kita ti gobierno ket ket agdama maapektaranna dagiti tignay ti tattao kadagiti adu a nangruna a waya. Gapu ti daytoy a rason, dagiti politikal a sientista ket sapasapda nga agsupsupiat a ti gobierno ket nasken a saan a kabukbukodan a maadadal. Nagsisinnupiatda a ti gobierno ket nasken a maadal a mairaman ti antropolohia, ekonomia, pakasaritaan, pilosopia, siensia, ken sosiolohia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Nobiembre 2010.
- ^ Bealey, Frank, ed. (1999). "gobierno". Ti Blackwell a diksionario ti politikal a siensia: ti alagaden ti agar-aramat kadagiti terminona. Wiley-Blackwell. p. 147. ISBN 978-0631206958.
- ^ "Inggles a Diksionario ti Oxford: Amerikano nga Inggles" (Online nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2012.
- ^ Flint, Colin & Taylor, Peter (2007). Politikal a Heograpia: Ekonomia ti lubong, Pagilian-Estado, ken Lokalidad (5th nga ed.). Pearson/Prentice Hall. p. 137. ISBN 978-0-13-196012-1.
- ^ Barclay, Harold (1990). Tattao nga Awan Gobiernona: Ti Antropolohia ti Anarkia. Left Bank Books. p. 31. ISBN 1-871082-16-1.
Arnheim, M.T.W. Aristokrasia iti Griego a Kagimongan. Londres: Thames ken Hudson, 1997.


text:
Wikipedia:IPA para iti Ingles
Ti panakaibalikas kadagit Ingles a balikas iti Wikipedia ket naited iti Internasional a Ponetiko nga Alpabeto (IPA) ket inus-usar babaen kadagiti sumaganad a pannakakopia, a saan a naisangyan ti ania man a dialekto.
Tulbek[urnosen | urnosen ti taudan]
(Dagiti balikas iti babassit a letra ket isu dagitoy ti pagalagadan leksiko a disso. Dagiti balikas ti lesksiko a diso bath ken cloth ket naited ti dua a pannakakopia, nga addaan ti kapada ti maysa a /ɑː/ ken ti maysa nga /æ/, ken ti /ɒ/ ken /ɔː/).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ No adda dua a karakter ⟨ɡ⟩ ken ⟨⟩ ket saan nga agpadpada ken no ti kita ti immuna ket kasla ti ⟨Y⟩, isu nga addaan iti problema ti kinasigud a kita ti letram.
- ^ Ti IPA a kuenta ti letra a ⟨j⟩ ket saan a nasayaat kadagiti agsasao iti Ingles. Nupay kasta, saan a rumsua iti daytoy nga uni iti bassit a balbalikas iti Ingles, a kas iti hallelujah ken Jägermeister.
- ^ Nupay ti IPA a simbolo a [r] ipatudo na ti trill, /r/ ket kaadun a maus-usar ngem ti /ɹ/ iti kalawaan a pannakaikopia iti Ingles.
- ^ Ti /hw/ ket saan a mailaslasin manipud ti /w/ kadagiti dialekto nga addaan iti wine–whine a panagtipon, a kas iti RP ken kaaduan a kitkita ti GenAm.
- ^ Adu kadagiti bilang a balikas nga Ingles, a kas iti genre ken garage, ket naibalikasan iti /ʒ/ wenno /dʒ/.
- ^ Iti kaaduan a dialekto, ti /x/ ket nasukatan babaen ti /k/ iti kaaduan a balbalikas, a mairaman ti loch. In ugh, nupay kasta, kadawyan a sinuksukatan babaen ti /ɡ/ (maysa a panangiletra a panakaibalikas), ken iti Chanukah babaen ti /h/
- ^ Dagiti saan a rhotic nga ay-ayug a kas iti RP, /r/ ket saan a balikasen malaksid no sarunuen ti bokal. Iti dadduma nga artikulo ti Wikipedia, ti /ɪər/ kdpy. ket saan a mailasin manipud ti /ɪr/ kdpy. No saan da a mailasin, dagiti atiddog a bokal ket mammaminsan da maikopia ti /iːr/ kdpy. babaen ti analogo ti bokal a saan a sinaruno babaen ti /r/. Nasken a masimpa dagitoy tapno kapadpadana ti tabla ditoy.
- ^ a b c d e Ipaammo nga adu kadagiti agsasao ket mailasinan da dagiti triptongo a monosilábikas nga addaan ti R ken disilabik a pannakaammo: hour /ˈaʊər/ manipud ti plougher /ˈplaʊ.ər/, hire /ˈhaɪər/ manipud ti higher /ˈhaɪ.ər/, loir /ˈlɔɪər/ manipud tiemployer /ɨmˈplɔɪ.ər/, mare /ˈmɛər/ manipud ti player /ˈpleɪ.ər/.
- ^ Ti /ɒ/ ket san a mailaslasin manipud ti /ɑː/ kadagiti dialekto nga addaan iti tatang ken kabsat a panagtipon a kas iti GenAm.
- ^ Maibalikasan a kapadpada ti /ɛr/ iti ay-ayug nga addaan ti Mary–marry–merry merger.
- ^ Adu kadagiti agsasao, kas pagarigan kaaduan idiay Kanada ken kaaduan idiay Estados Unidos, ket addaanda iti sabali a bokal iti price and ride. Generally, an [aɪ] is used at the ends of words and before voiced sounds, as in ride, file, fine, pie, while an [ʌɪ] is used before voiceless sounds, as in price and write. Ngamin ket ti /t/ ken /d/ ket kadawyan a maitipon iti tengnga dagiti balikas iti dagitoy a balikas, dagiti kita dagitoy a balikas, a kas iti rider ken writer, ket mabalin a mailasin laeng babaen kadagiti bokal da: [ˈɹʷaɪɾəɹ], [ˈɹʷʌɪɾəɹ]. Nupay kasta, no ti kuenta iti /aɪ/ ket saan a maipadto kadagiti dadduma a balikas, a kas iti spider [ˈspʌɪɾəɹ],[masapul a dakamaten] kadawyan a saan nga irehistro dagiti diktionario, isu nga naikkan da ti pannakaikopia ditoy.
- ^ a b Naikopia a kas iti /e/ babaen kadagiti adu a diktionario.[1]
- ^ Naibalikasan a kapadpada iti /ɛr/ iti ay-ayug nga addaan iti Mary–marry–merry merger. Kadawyan a naikopiaan ti /eə/ babaen dagiti Britania a diktionario ken kasla ti /er/ babaen dagiti Amerikano. Ti OED ket agus-usar ti /ɛː/ para iti BrE ken /ɛ(ə)r/ para iti AmE.[2]
- ^ Ti /ɔː/ ket saan a mailasin babaen ti /ɒ/ (mailaksid ti sumakbay a /r/) kadagiti dialekto nga addaan iti cot–caught merger a kasla dagiti kitkita ti GenAm.
- ^ Kadawyan a naikopiaan ti /əʊ/ wenno /oː/.
- ^ Ti /ɔər/ ket saan a mailasin manipud iti /ɔr/ kadagiti dialekto nga addan iti horse–hoarse merger, nga agiraman kadagiti dialekto iti moderno nga Ingles.
- ^ Ti /ʊər/ ket saan a mailasin manipud iti/ɔr/ kadagiti dialekto nga addan ti pour–poor merger, mairaman kadagiti kaaduan nga ub-ubbing nga agsasao.
- ^ Dagiti dialekto nga addaan ti yod dropping, /juː/ ket maibalikasan a kasla iti /uː/ kalpasan ti dagiti koronal a konsonante a (/t/, /d/, /s/, /z/, /n/, /θ/, ken /l/) iti kapadpadana a silaba, nga isu ti dew /djuː/ ket maibalikasan a kapadpada ti do /duː/. Kadagiti dialekto nga addan ti yod coalescence, /tj/, /dj/, /sj/ ken /zj/ ket maibalikasanda a /tʃ/, /dʒ/, /ʃ/ ken /ʒ/, isu a ti umuna a silaba ti Tuesday ket maibalikasan a kapdpada ti choose.
- ^ Daytoy a ponema ket saan a maus-usar ti kagudua nga akin-amianan iti Inglatera, adda pay dagiti naibeddengan a paset ti Gales, ken adda dagiti nalawa a akindaya nga Irlanda a panagay-ayug. Dagitoy a balikas ket alaen da ti ʊ a bokal: awan ti foot–strut split.
- ^ a b Dagiti dadduma nga artikulo /ɜr/ ket naikopianda a kas ti /ɝː/, ken /ər/ kas iti /ɚ/, no saanda a mapasarunuan ti bokal.
- ^ Naibalikasan a [ə] idiay Australian ken kaaduan kadagiti dialekto ti Estados Unidos, ken ti [ɪ] iti Naala a Pannakaibalikas. Adu kadagiti agsasao ket nawaya da nga agsublat ti baetan ti maysa a napabassit a [ɪ̈] ken maysa a naipabassit a [ə]. Adu kadagiti ponetista (vd. Olive & Greenwood 1993:322) ken ti OED ket agus-usar da ti saan nga husto nga IPA a simbolo
ɪ[3], ken Merriam–Webster agususar da ti ə̇.
- ^ Ti pannakaibalikas ti [ə] kadagiti kaaduan a dialekto, ken [ɵw] wenno[əw] sakbay ti maysa pay a bokal, a kas iti cooperate. Ket mammaminsan a maibalikasan a kas sibubukel a /oʊ/, nangnangruna iti naannad a panagsao. (Bolinger 1989) Kadawyan a naikopiaan a kas iti /ə(ʊ)/ (wenno kapadpada a waya iti panagipakita ti sabsabali a nagbaetan ti /əʊ/ ken /ə/) kadagiti Britania a diktionario.
- ^ Ti pannakaibalikas ti[ʊ] kadagiti kaaduan a dialekto, [ə] iti dadduma pay. Adu kadagiti agsasao ket nawayada nga agsublat ti baetan ti maysa a napabassit a [ʊ̈] ken ti napabassit a [ə]. Ti OED ket agus-usarda ti saan a husto nga IPA a simbolo
ʊ[4].
- ^ Ti pannakaibalikas ti /iː/ kadagiti dialekto nga addaan iti happy tensing, /ɪ/ kadagiti sabsabali a dialekto. Ti Britania ket inus-usar idi a pannakaikopia nga addaan ti /ɪ/, ngem ti OED ken dagiti sabsabali a nakaimpluensia diktionario ket agdamada a nagpabaliw iti /i/.
- ^ Maisuppiat nga awan ti pannakaisabali a ponémica iti Ingles a nagbaetan ti nangruna ken maikadua a nabayat (vd. Ladefoged 1993), ngem kadawyan nga ipaammo ditoy.
- ^ Dagiti sibubukel a bokal a sumaruno ti maysa a nabayat a silabe, a kas iti ship iti battleship, ket namarkaan da ti maikadua a nabayat kadagiti dadduma a diktionario (Merriam-Webster), ngem saan kadagiti dadduma (ti OED). Dagitoy a silaba ket saanda a naibayat.
- ^ Dagiti silabe ket agpampaminsa da a nainaganan, tapno saan a makaallilaw, kas pagarigan tapno maikkat dagiti panagsasaruno dagiti bokal (moai) wenno dagiti urnong ti konsonante a ti maysa nga agsasao iti Ingles ket mabasana a kasla ti digraph (Vancouveria, Windhoek).


text:
Tupi, Abagatan a Cotabato
Ti Tupi ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tupi ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[3]
- Acmonan
- Bololmala
- Bunao
- Cebuano
- Crossing Rubber
- Kablon
- Kalkam
- Linan
- Lunen
- Miasong
- Palian
- Poblacion
- Polonuling
- Simbo
- Tubeng
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ehekutibo a Bilin Blng.612
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Departamento ti Vichada
Ti Departamento ti Vichada (Espaniol: Departamento del Vichada, Españiol a pannakabalikas: [biˈ tʃaða]) ket departamento ti Republika ti Colombia idiay Abagatan nga Amerika. Ti Vichada ket mabirukan idiay daya a tantanap ti Colombia, idiay Rehion ti Orinoquía iti kaunegan ti labneng ti karayan Orinoco a nagbeddengan ti Venezuela iti amianan ken daya, iti amianan ti departamento ket pagbeddenganna pay ti Departamento ti Arauca , iti amianan a laud ti Departamento ti Casanare , iti laud ti Departamento ti Meta , iti abagatan a laud ket akikid a pagbeddenganna ti Departamento ti Guaviare ken iti abagatan ti Departamento ti Guainía. Ti departamento ket isu ti maikadua a kadakkelan idiay Colombia ken bassit laeng ti populasionna no maipada kadagiti sabali a departamento.
Ti departamento ket dati idi a komisaria a nabangon idi 1913.
Ti kadakkelan nga ili ken kapitoliona ket ti Puerto Carreño a mabirukan idiay patingga a paset ti amianan a daya ti departamento a pagbeddengan ti Venezuela. ti departamento ket nabingbingay pay kadagiti uppat a munisipalidad; ti Puerto Carreño, La Primavera, Santa Rosalía ken Cumaribo. Idaytoy ket aglaon pay kadagiti 46 a reserba dagitiindehenio ken dagiti 6 a komunidad.
Dagiti linaon
Heohrapia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti departamento ket mabirukan idiay daya a tantanap ti Colombia lokal a tinawtawagan a kas ti Llanos. Ti departamento ket maipatingga iti amianan babaen ti Departamento ti Arauca ken ti Venezuela; iti day babaen ti Venezuela; iti abagatan babaen ti Departamento ti Guainía ken Departamento ti Guaviare; ken iti laud babaen ti Departamento ti Meta ken Departamento ti Casanare.
Ti departamento ket mabirukan idiay kanawan a bangkag ti Karayan Orinoco ken idiay kanawan a bangkag ti Karayan Meta iti kaunegan dagiti tanap ti los Llanos. Ti paset ti departamento ket naisanglad idiay Kalasag ti Guiana.
Ti klima ti departamento ket kaaduan a napudot ken nadam-eg nga addaan ti natimbeng a temperatura iti 28 °C (82 °F) itiamina a paset ti tawen.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1913 ti gobierno ti Colombia ket pinartuatna ti komisaria ti Vichada ken ti kapitolio ket nabanon idiay lokalidad a naamammuan a kas ti El Picacho idiay nagbaetan dagiti karayan Meta ken Orinoco. Ti ili ket nanaganan idi ti Puerto Carreño a kas pammadayaw kenni Pedro María Carreño, ti agtigtignay idi a Ministro ti Gobierno.[5]
Idi Agosto 1974, ti Puerto Carreño ket naipangato idi iti kategoria ti munisipalidad babaen ti bilin 1594 iti isumet laeng a tawen.[5]
idi Hulio 5, 1991 ti Vichada ket naipangato idi iti kategoria ti departamento ken ti Puerto Carreño a kas ti kapitoliona.[5]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Conservación en Situ" (doc) (iti Spanish). condesan.org.
- ^ "Geografía e Historia: Ubicación, Extencion y Límites". Gobernación del Vichada.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Vichada, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 493. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ a b c (Espaniol) Alcaldia de Puerto Carreño: Historia
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Espaniol) Opisial a website ti Gobierno ti Vichada
- (Espaniol) Sistema ti Pakaammo ti Teritorial-Enbironmental ti Colombiana Amsona website ti SIAT-AC
- (Espaniol) Vichada Music llanera


text: Ti Mindanao (/mɪndəˈnaʊ/min-də-now) ket isu ti maikadua a kadakkelan ken kadayaan nga isla iti Pilipinas. Isu pay daytoy ti nagan ti maysa kadagiti tallo a grupo nga is-isla iti daytoy a pagilian, a nakabuklan ti isla iti Mindanao ken dagiti babbabassit a nakapalikmut nga is-isla. Dagiti sabali a dua ket ti Luzon ken ti Visayas. Ti isla iti Mindanao ket makunkuna a Ti Daga iti Kari. Ti Mindanao ket isu laeng ti lugar idiay Pilipinas nga addan ti kaaduan Moro. Ti Siudad ti Davao ket isu ti de facto a kapitolio ti Mindanao.


text:
Palanas, Masbate
Ti Palanas ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Palanas ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Banco
- Biga-a
- Bontod
- Buenasuerte
- Intusan
- Jose A. Abenir Sr. (Libtong)
- Maanahao
- Mabini
- Malibas
- Maravilla
- Matugnao
- Miabas
- Nabangig
- Nipa
- Parina
- Piña
- Poblacion
- Salvacion
- San Antonio
- San Carlos
- San Isidro
- Santa Cruz
- Malatawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Masbate". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Masbate". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Elmer Drew Merrill
Ni Elmer Drew Merrill (Oktubre 15, 1876 – Pebrero 25, 1956) ket maysa idi nga Amerikano a botaniko, nga espesialista iti mulmula ti rehion ti Asia-Pasipiko.
Isu ket naipasngay idi diay East Auburn, Maine, ken nagbasa idiay Unibersidad ti Maine nga idiay ti nakagunodanna ti B.S. idi 1898. Isu ket kanungpalan a timmipon ti Departamento ti Agrikultura ti Estados Unidos (USDA) ken nagserbi a kas maysa a botaniko ti USDA idiay Pilipinas manipud idi 1902 aginggana idi 1923.
Isu ket nagsubli idiay Estados Unidos ken nagbalin a DEkano ti Kolehio ti Agrikultura ti Unibersidad ti California, Berkeley. Isu ket immalis idi 1929 idiay New York tapno agbalin a propesor ti botaniko iti Unibersidad ti Columbia. Isu pay idi ti Direktor ti Botanikal a Hardin ti New York manipud idi 1929 aginggana idi 1935. Isu ket nagbalin a direktor ti Arnold Arboretum ti Unibersidad ti Harvard idi 1935 ken nagtalinaay idiay aginggana idi nagretiro idi 1946.
Isu ket naamammuan para iti adu a panagadalna iti taksonomia ti mulmula manipud idiay Asia. Dagiti sinursuratna et mairaman ti Flora iti Manila a naipablaak idi 1912, ken Ti Enumerasion ti Agsabsabong a Mulmula ti Pilipinas a naipablak kadagiti paset idi baetan ti 1922 aginggana idi 1926. Ti kinaudi nga obrana Ti Botaniko dagiti Panagbanniaga ni Cook ket naipablaak idi 1954.
Isu ket pimmusay idiay Forest Hills, Massachusetts.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panag-usisa ti Mannurat para kenni 'Merr.'". International Plant Names Index.
- Elmer Drew Merrill, 1876-1956 Biblioteka ti Unibersidad ti Harvard
- Elmer Drew Merrill


text:
Sultan Mastura, Maguindanao
Ti Sultan Mastura ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sultan Mastura ket nabingbingay a politikal kadagiti 13 a barbaranggay.[2]
- Balut
- Boliok
- Bungabong
- Dagurongan
- Kirkir
- Macabico (Macabiso)
- Namuken
- Simuay/Seashore
- Solon
- Tambo
- Tapayan
- Tariken
- Tuka
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pakasaritaan
Ti pakasaritaan (manipud ti Griego ἱσtopίa - historia, a kayatna a saoen ket "panagsukimat, pannkaammo a naala babaen ti panagsukimat"[1]) ket maysa a sapasap a termino a mangibaga ti napalabas a paspasamak ken ti pay pannkaduktal, panangurnong, panagurnos, ken panangipakita ti pakaammo a maipanggep kadagitoy a pasamak. Daytoy a termino ket mangiraman ti kosmiko, heolohiko, ken pakasaritaan ti organiko, ngem kankanayon a maibagbaga ti kayatna asaoen ti pakasaritaan ti nagtagitaoan. Dagiti eskolar nga agsursurat ti pakasaritaan ket tinawtawagan a kas dagiti historiador.
Ti pakasaritaan ket mabalin pay a mamngtudo ti akademiko a disiplina a daytoy ket agus-usar ti naratibo tapno mangkita ken mangusig ti panagsasaruno dagiti napalabas a paspasamak, ken padasenna a kitaen dagiti tabas ken gapuanan ken nagbanagan a panagikeddeng kadagitoy.[2][3]
Dagiti historiador ket sagpaminsanda a sinupsuppiatan ti kasasaad ti pakasaritaan ken ti serbina babaen ti panakitungtungan ti panagadal ti disiplina a kas ti kabukbukodanna a gibusken ti pamay-an ti panangited ti "perspektibo" kadagiti agdama aparikut.[2][4][5][6]
Dagiti sarita a sapasap iti naisangsangayan a kultura, ngem saan anasuportaran babaen dagiti akin-ruar a taudan (a kas dagiti sarsarita a maipanggep kenni Ari Arturo) ket kadawyanda a naidasig a kas kultural a tawidan wenno dagiti sarsarita, gaputa dagitoy ket saanda asuportaran ti "desinteresado a panagsukimat" a nasken iti disiplina ti pakasaritaan.[7][8] Dagitipasamak nga adda sakbay ti naisursurat a rehistro ket naipanpanunotan a kas dagiti kaskbayan a pakasaritaan.
Ni Herodoto, ti maika-5 a siglo B.C. a Griego a historiador ket isu ti naipanpanunotan a kas ti "ama ti pakasaritaan", ken, mairaman ti kontemporariona a ni Tucidides, ket nangtulongda a nangporma kadagiti pundasion para iti moderno a panagadal ti pakasritaan ti nagtagitaon. Dagiti impluensiada ket timmulong a nagparang-ay kadagiti nadumaduma akita ti panangipatarus ti kasasaad ti pakasaritaan a nagbalbaliw kadagiti napalpalabas a siglo ken agtultuloy nga agbalbaliw tatta nga aldaw. Ti moderno a panagadal ti pakasaritaan ket adu ti pannkasakupna, ken mangiraman ti panagadal kadagiti naisangsangayan a rehion ken ti panagadal kadagiti topiko wenno tematiko nga elemento ti naipakasaritaan a panagsuksukimat. Kankanayon a ti pakasaritaan ket naisursuro a kas paset ti kangrunaan ken sekondario nga edukasion, ken ti akademiko a panagadal ti pakasaritaan ket maysa a nangruna a disiplina kadagiti Unibersidad a panagad-adal.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naggapuan manipud ti *weid- "ammo" wenno "kitaen" ket naikeddeng manipud "ti naaramid manen nga etimon ti wid-tor ["timaysa a makaammo"] (a maipada ti Inggles ti wit) ti supiho a sero-grado a porma ti PIE a ramut*weid- 'kitaen' ken maikabagian pay ti Griego a eidénai, ti pannkaammo".[1][9]
Ti Taga-ugma a Griego a ἱσtopίa[10] (hístōr) ket kayatna saoen ti "panagsukimat","pannakaamo manipud ti panagsukimat", wenno "hustisia". Iti daytoy a kapanunotan a ni Aristoteles ket inusarna ti balikas iti bukodna a Πepὶ Tὰ Zῷa Ἱσtopίaι[11] (Perì Tà Zôa Historíai "Dagiti Panagsukimat kadagiti Ayup"). Ti nagtaudan abalikas ti ἵσtwp ket nasap a naikeddeng kadagiti Homeriko a Kankanta, Heraklito, dagiti sapata nga Ateniense epebo, ken iti Boiotiko a naisursurat (iti legado a kapanunotan, iti "hustisia" wenno "saksi", wenno ti kapadpadana).
Ti balikas a naikabil iti Pagsasao nga Inggles idi 1390 nga adda ti kayatna a saoen ti "pannkaibagian kadagiti pasamak, sarita". Iti Tengnga nga Inggles, ti sapasap a kayatna saoen idi ket "sarita". Ti pannkaiparit ti iti kayatna saoen ti "rehistro kadagiti napalabas a pasamak" ket nagtaud idi naladaw a maika-15 a siglo. Daytoy ket adda pay laeng idi ti Griego a kapanunotan a ni Francis Bacon ket inus-usarna ti termino idi naladaw a maika-16 a sigl, idi nagsurat ti maipanggep ti "Masna aPakasaritaan". Para iti kaniana, ti historia ket isu idi ti "ti pannkaammo kadagiti banag a naikeddeng babaen ti limbang ket panawen", ti kita ti pannakaammo a naited babaen ti lagip (bayat a ti siensia ket naited idi babaen ti rason, ken ti daniw ket naited idi babaen ti pantasia).
Iti maysa a panagiyebkas ti lingguistika a sintetiko a maisuppiat ti analitiko/mangisinsina a dikotomia, ti Inggles a kasla iti Insik (史 vs. 诌) ketmangibagbaga tattan ti sabali a balbalikas para iti pakasaritaan ti nagtagitaoan ken ti sapasap a panagisarsarita. Iti moderno nga Aleman, Pranses, ken kaaduan kadagiti Hermaniko ken Romanse a pagsasao, a dagitoy ket nakedngan a sintetiko ken kaaduan a nabalbaliwan ti unina, ti isu met laeng a balikas ket inususar pay laeng a kayatna a saoen ti "pakasaritaan" ken "sarita".
Ti pangilasin a naipakasaritaan ket naikeddeng manipud idi 1661, ken ti historiko ket manipud idi 1669.[12]
Ti historiador iti kapanunotan a kas ti "agsuksukimat ti pakasaritaan" ket naikeddeng manipud idi 1531. Kadagiti amin a pagsasao ti Europa, ti substantibo a "pakasaritaan" ket maususar pay laeng a kayatna a saoen ti "ania kadi ti napasamak kadagiti tao", ken "ti eskolar a panagadal ti napasamakd", ti naududi a kapanunotan ket sagpaminsan a nailaslasin iti dakkel a letra, a kas iti "Pakasaritaan", wenno ti balikas a historiograpo.[11]
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti historiador ket nangisursuratda iti kontesto iti bukodda a panawen, ken adda dagiti panagikeddeng kadagiti agdama nga agturturay a kapanunotan no kasano ti mangipatarus ti napalabas, ken sagpaminsanda a nagsursurat tapno makaited kadagiti adal para iti bukodda a kagimongan. Kadagiti balikas ni Benedetto Croce, "Amin a pakasaritaan ket kontemporario a pakasaritaan". Ti pakasaritaan nakedngan babaen ti pannakaporma iti maysa nga 'agpayso a diskurso iti napalabas' babaen ti panagpataud iti salaysay ken dagiti panagusig kadagiti napalabas a pasamak a mainaig ti kaputotan ti nagtagitaoan.[12] Ti moderno a displina iti pakasaritaan ket naidaton iti naipatakderan a panagpataud iti daytoy a diskurso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Joseph, Brian (Ed.); Janda, Richard (Ed.) (2008). Ti Manual dagiti Naipakasaritaan a Lingguistika. Blackwell Publishing (naipablaak idi 30 Disiembre2004). p. 163. ISBN 978-1-4051-2747-9.
- ^ a b Professor Richard J. Evans (2001). "TI Dua a Rupa ni E.H. Carr". Pakasaritaan a Napakaitengngaan ti Isip, Pablaak 2: Ania kadi ti Pakasaritaan?. Unibersidad ti Londres. Naala idi 10 Nobiembre 2008.
- ^ Professor Alun Munslow (2001). "Ania ti Pakasaritaan". Pakasaritaan a Napakaitengngaan ti Isip, Pablaak 2: Ania kadi ti Pakasaritaan?. Unibersidad ti Londres. Naala idi 10 Nobiembre 2008.
- ^ Tosh, John (2006). Ti Panagbiruk ti Pakasaritaan (Maika-4 nga ed.). Pearson Education Limited. ISBN 1-4058-2351-8.p 52
- ^ Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.), ed. (2000). "Pangyuna". Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a Pagmalditan. p. 6. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ Nash l, Gary B. (2000). "Ti "Panagtitipon" a Paradigma iti Panagadadal ti Nasap a Pakasaritaan ti Amerika kadagiti Pagadalan". Iti Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.). Pannkaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a Pagmalditan. pp. 102–115. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ Seixas, Peter (2000). "Schweigen! die Kinder!". Iti Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.). Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a Pagmalditan. p. 24. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ Lowenthal, David (2000). "Dagiti narikut a kasasaad ken Rag-o ti Panagad-adal ti Pakasaritaan". Iti Peter N. Stearns, Peters Seixas, Sam Wineburg (eds.). Pannakaammo ti Panagsursuro ken Panagadadal ti Pakasaritaan, dagiti Nailian ken Internasional Perspektibo. New York & Londres: Unibersidad ti New York a agmalditan. p. 63. ISBN 0-8147-8141-1.
- ^ "Online a Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 2010-05-16.
- ^ Plantilia:LSJ
- ^ a b Ferrater-Mora, José. Diccionario de Filosofia. Barcelona: Editorial Ariel, 1994.
- ^ a b Whitney, W. D. TI Siglo a diksionario; ti ensiklopediko aleksikon ti pagsasao nga Inggles. New York: The Century Co, 1889.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pakasaritaan idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pakasaritaan idiay Wikiquote


text:
Baroy, Lanao del Norte
Ti Baroy ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baroy ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Andil
- Bag-ong Dawis
- Baroy Daku
- Bato
- Cabasagan
- Dalama
- Libertad
- Limwag
- Lindongan
- Maliwanag
- Manan-ao
- Pange
- Pindolonan
- Poblacion
- Princesa
- Raw-an Point
- Riverside
- Sagadan (Sagadan Lower)
- Salong
- Tinubdan
- Sagadan Upper
- San Juan
- Santo Niño Village
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Manila
Ti Siudad ti Manila (Tagalog: Maynila) ket ti ngulo nga ili ti Pilipinas. Masarakan ti ili wenno siudad iti akindaya a playa ti Luek Manila iti akinlaud a paset ti Luzon, iti sungaban ti Karayan a Pasig. Kabeddeng ti Manila dagiti siudad ken il-ili iti Metro Manila, ti Navotas ken Siudad ti Caloocan iti amianan, Siudad ti Quezon iti amianan-a-daya, San Juan ken Siudad ti Mandaluyong iti daya, Siudad ti Makati iti abagatan-a-daya, ken Siudad ti Pasay iti abagatan.
Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espania idi inturayanna ti Pilipinas iti nasurok a tallo a siglo.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a rajah wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Rajah Sulayman ken Rajah Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Rajah Lakandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunei, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Miguel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Felipe II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Pilipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.
Idi 1898, sinakup ti Estados Unidos ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti siudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
Dagiti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Puerto aLugar.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandacan, Puerto a Lugar, San Andres Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andres ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampaloc.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Puerto a Lugar, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Kainsikan a lugar ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a bituen nga otel, ken dagiri paggatangan.
Addaan ti siudad iti 897 a baranggay kadagiti 16 a distritona.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Amerika ket nakapanen ti adu a panagrangrang-ay manipud idi Disiembre 7, 1941". Sarasota Herald-Tribune. Naala idi 2010-06-18.
- ^ "'PERLAS ITI DAYA' NAIKKATAN KADAGITI MAKMAKAN; TI Manila, Sakbay ti Pearl Harbor, Ket narang-ay idi--Dagiti pagsangladanna ket maysa kadagiti kasayaatan pakipatengngaan ti isip para kadagiti dua a panagraut Ni Osmena Sinarununa ni Quezon". New York Times. 1945-02-05. Naala idi 18-06-10. "Ti Manila, napa-moderno ken naipangato ti kasasaadna iti metropolis babaen ti kalaing ti panaka-inhenniero ti Amerikano, sakbay ti Pearl Harbor ket maysa a siudad kadagiti 623,000 a nagtaeng, iti uneg ti sangapulo ket uppat a kuadrado milia."
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti NCR (Ingles) naala idi 21 Abril 2012


text:
Wikipedia:Renunsia dagiti peggad
Pangngaasi a sisasagana ka a ti pakaammo a mabirukan ditoy Wikipedia ket mabalin a saan a napudno, makayaw-awan, napeggad, makairuam, saan nga etika wenno maisuppiat iti linteg.
Addan dagiti pakaammo iti Wikipedia a makaaramid ti saan a mapamkuatan a peggad para kadagiti agbasbasa nga agpili nga agidangep wenno agusar ti pakaammo kadagiti ar-aramid da wenno idegdegan da ti panag-usar ti pakaammo kadagiti sabsabali a tattao.
Awan kadagiti mannurat, agar-aramid, padrina, administrador, nagbandelismo, wenno sinoman a naikapet iti Wikipedia, iti aniaman a banag, ket ag-responsibilidad ti panagusar iti pakaammo a linaon wenno naisilpo kadagitoy a pampanid ti sapot.
Pangngaasi a mangala ka kadagiti addang a masapul tapno ti pakaammo a maalam manipud iti Wikipedia ket agpayso ken napasingkedan. Kitaem dagiti reperensia iti gibus ti pampanid. Basaem dagiti tungtungan a panid ken pakasaritaan ti panagbalbaliw tapno makitam no adda dagiti naisuppiat kadagiti linaon iti artikulo. Kitaem to manen dagiti amin a pakaammo nga addaan ti nawayaan a nagtaudan.
No ti artikulo ket naglaon kadagiti singasing a maipanggep ti napeggad, maisuppiat iti linteg, wenno saan nga etika nga araramid, laglagipen nga iti sinoman ket makaipablaak iti daytoy a pakaammo iti Wikipedia. Dagiti mannurat ket mabalin a saan da a maikari nga agited kenka ti sibubukel a pakaammo wenno ibaga da kaniam dagiti maipanggep iti makaanay a katalgedan ken dagiti pakaammuan tapno saan ka a masugatan, wenno dagiti sabali a makadadael kenka, dagiti tagikuam wenno ti pakaidayawam. No masapul mo ti balakad (kas pagarigan, pangngagas, kalintegan, panagbusbos, paannakiasawa, wenno panagtaripatu ti peggad) pangngaasi nga agbiruk ka ti na-lisensian a propesional wenno ti agamammo iti daytoy a banag.
Ti Wikipidia ket saan nga agpapada a nairepaso; bayat nga dagiti agbasbasa ket mabalin da nga agpalaing kadagiti biddut wenno agikkat kadagiti addaan ti biddut a singasing, awanen da ti kalintegan nga agaramid iti kastoy. Amin a pakaammo a mabirukan iti daytoy a pagsaadan ket awan ti naipaltiing a warantia a maitutop para iti ania man a panggep wenno panag-usar.
Awan dagiti nagbanagan a ranggas ti maisuppiat a maala iti Wikipedia, a daytoy ket boluntario a gunglo iti tattao a naporma tapno makaaramid ti nalisensian ti nawaya nga online a pagadalan, kultural ken pagalaan ti pakaammo. Nait-ited a libre daytoy a pakaammo kenka ken awan ti tulagan wenno pannakaawat a baetan kenka ken ti Wikipedia a maipanggep ti panag-usar wenno panagbalbaliw iti daytoy a pakaammo iti labes ti Creative Commons Attribution-Sharealike 3.0 Unported License (CC-BY-SA) ken ti GNU Free Documentation License (GFDL)
SAAN KA NGA AKTALEK TI ANIAMAN A PAKAAMMO A MABIRUKAN ITI WIKIPEDIA NGA AWAN TI NAWAYAAN A PAMMASINGKED.


text:
Prosperidad, Agusan del Sur
Ti Prosperidad ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Agusan del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Prosperidad ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a barbaranggay.[2]
- Aurora
- Awa
- Azpetia
- Poblacion (Bah-Bah)
- La Caridad
- La Suerte
- La Union
- Las Navas
- Libertad
- Los Arcos
- Lucena
- Mabuhay
- Magsaysay
- Mapaga
- New Maug
- Napo
- Patin-ay
- Salimbogaon
- Salvacion
- San Joaquin
- San Jose
- San Lorenzo
- San Martin
- San Pedro
- Pukengkay
- San Rafael
- San Salvador
- San Vicente
- Santa Irene
- Santa Maria
- La Perian
- La Purisima
- San Roque
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Agusan del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Agusan del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
TV Patrol
Ti TV Patrol ket maysa a damdamag a programa a maipabuya iti ABS-CBN ti pagilian iti Pilipinas. Daytoy ket maipabuya ti Lunes aginggana iti Biernes a mangrugi iti oras a 6:30 aginggana iti oras a 7:50 iti rabii ken maipabuya pay ti Sabado ken Domingo a mangrugi iti oras a 6:15 aginggana iti oras a 6:45 iti rabii. Mangeg pay daytoy iti radio a kas iti DZMM iti probinsia ti Cebu ken Davao. Mabuya pay daytoy iti The Filipino Channel iti sabsabali a parte ti lubong. Daytoyen ti kabayagan a maipabuybuya a damdamag iti rabii iti pagsasao a Filipino manipud ti pannakaaramidnaidi Marso 2, 1987.


text:
Dinamarka
Ti Pagarian iti Dinamarka (Danes: Kongeriget Danmark, pannakabalikas [ˈkɔŋəʁiːəð ˈdanmɑɡ̊] ( denggen)) ket maysa a batay-linteg a monarkia ken naturay nga estado a nabuklan iti pagilian iti Dinamarka (Ingglési/ˈdɛnmɑːk/; Danés Danmark (tulong·paammo)) idiay akin-amianan a Europa ken dua two autonomo a bukbukod da a pagilian, ti Is-la ti Faroe idiay Amianan nga Atlantiko ken Groenlandia idiay Amianan nga Amerika. Daytoy a pagarian ket unitario nga estado nga addaan ti kabilegan a kas makaal-ala ti turay manipud ti maitutop a Dinamarka aginggana ti Groenlandia ken ti Is-isla ti Faroe; daytoy a pederasion ket maipakunkuna a ti Danés a Pagturayan. Ti maitutop a Dinamarka ket isu ti mangsakup a lugar, a ti hustisia, ehekutibo, ken legislatibo a kabilegan ket idiay da nga agtaeng.[5] Ti Is-isla ti Faroe ket naipalpalawagan a komunidad dagiti tattao iti kaunegan ti pagarian, ken dagiti Groenlandia a tattao ket naipalpalawagan nga addan da ti bukod da a a pangikeddeng[6][7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dinamarka". The World Factbook. CIA. 19 Enero 2012. Naala idi 4 Pebrero 2012.
- ^ a b c d "Denmark". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembrer 2010.
- ^ Hendes Majestæt Dronning Margrethe II – kongehuset.dk (Ti Opisial a sapot a pagsaadan ti Danés a Monarkia) (Danes). Naala idi 4 Pebrero 2012.
- ^ Harhoff, Frederik (1993) Rigsfællesskabet (Pagturayan) (iti Danes nga addaan ti Inggles a pakabuklan). Århus: Klim, p. 498. ISBN 87-7724-335-8
- ^ Lov om Færøernes Hjemmestyre (Danes). Retsinformation.dk. "§ 1. Færøerne udgør inden for denne Lovs Rammer et selvstyrende Folkesamfund i det danske Rige. I Henhold hertil overtager det færøske Folk ved sin folkevalgte Repræsentation, Lagtinget, og en af dette oprettet Forvaltning, Landsstyret, inden for Rigsenheden Ordningen og Styrelsen af færøske Særanliggender som angivet i denne Lov."
- ^ Lov om Grønlands Selvstyre (Danes). Retsinformation.dk. "I erkendelse af, at det grønlandske folk er et folk i henhold til folkeretten med ret til selvbestemmelse, bygger loven på et ønske om at fremme ligeværdighed og gensidig respekt i partnerskabet mellem Danmark og Grønland.
- Dinamarka
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Danes
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Nordiko a pagilian
- Akin-amianan nga Europa
- NUTS 2 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Eskandinabia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1814