text:
Category:
Awards:
Top 3 Over-all Elite male & female will received a cash prize and a Trophy
Top 3 over-all finisher of Team Relay will received a cash prize and Trophy
Top 3 over-all finisher of Team Competition will received a cash prize and Trophy
Top 3 finishers of each age group, male & female will received a Medal
Registration:
August 15 to September 30
October 1 to October 27
Iti pannakapili ti LGU Narvacan a kas Silver Awardee iti Seal of Good Housekeeping babaen ti Department of Interior and Local Government (DILG), maiRead more »
Aganay a 942 a pasdek ti negosio ti nagaplikar iti business license permit para iti Tawen 2014 kas impakaammo ni Maripar Cabradilla, hepe ti BusinessRead more »
Sinupiat ti Liga ng mga Barangay ti Narvacan, Ilocos Sur ti impalgak ni Bokal Pablito Sanidad nga awan ti nagdur-asan ti Narvacan iti naangay a grouRead more »
Impanamnama ni Mayor Zuriel S. Zaragoza nga agtultuloy ti panangipaay ti gobierno lokal ti Narvacan iti serbisio sosial ken pangsalun-at kadagiti nataRead more »
Impanamnama ni Mayor Zuriel S. Zaragoza nga ipangruna ti gobierno lokal ken ti Narvacan Rural Health Unit ti pannakasaluad ti salun-at dagiti umili.Read more »
Click to view
Construction Projects:
Click to download
Letter to Consul General Donna M. Blair


c: text/html

text:
Latitud
Iti heograpia, ti latitud (φ) ket ti heograpiko a koordinato a manginagan ti puesto ti amianan-abagatan iti puntos ti rabaw ti Daga. Ti latitud ket maysa nga agnggulo (naipalawag dita baba) a sumakop manipud ti 0° iti Ekuador aginggana ti 90° (Amianan wenno Abagatan) kadagiti ungto. Dagiti natalinaay a linia ti latitud, wenno dagiti paralelo, ket mapan iti daya-laud a kas dagiti sirkulo a paralelo iti ekuador. Ti latitud ket inus-usar a kakuyog ti longitud tapno mainaganan ti husto a lokasion dagiti langa iti rabaw ti Daga. Dagiti dua nga agpang ti abstraksion ket inus-usar iti pananngipalawag kadagitoy a koordinato. Iti umuna nga addang ti pisikal a rabaw ket naimodelo iti geoid, ti rabaw nga aproksimado ti natimbeng a pantar ti baybay kadagiti taaw ken dagiti pannakaitultuloyna babaen dagiti masa ti daga. Thi maikadua nga addang ti aproksimado ti geoid babaen ti matematiko a nalaklaka a reperensia ti rabaw. Ti kalakaan apagpilian para it ireperensia ket ti espera, ngem ti geoid ket hushusto a naimodelo iti maysa nga elipsoide. Dagiti panangipalawag ti latitud ken longitud kadagiti kasta a reperensia ti rabaw ket naisalaysay kadagiti sumaganad paset. Dagit ilinia ti natalinaay a latitud ken longitud ket agkuyogda a mangbukel ti [[Heograpikal a nagsasabtan|gratikula] iti reperensia ti rabaw. Ti latitud ti puntos iti pudno a rabaw ket isu ti maitunos a puntos iti reperensia ti rabaw, ti pakaitunosan ket ti paraigid ti normal iti reperensia ti rabaw a lumabas babaen ti puntos iti pisikal a rabaw. Ti latitud ken longitud no agkuyogda nga adda met dagit iespesipikasion iti katayag ket buklen ti sistema ti heograpiko a koordinato a kas naipalawag iti espesipikasion ti pagalagadan ti ISO 19111.[1]
Gapu ta adu met dagiti nadumaduma nga elipsoide a reperensia ti latitud iti langa iti rabaw ket saan a naisangayan: daytoy ket inyunay-unay ti pagalagadan ti ISO a nangibagbaga a "no awan ti napno nga espisipikasion iti sistema ti reperensia ti koordinato, dagiti koordinato (isu ti latitud ken ti longitud) ket saan dagitoy a nalawag no nasayaat ken awan kaibuksilanna no madi". Daytoy ket nasayaat unay nga importante kadagiti umiso a panangipakat, kas iti GPS, ngem iti kadawyan a panag-usar, a ti nasayaat a pannaka-umiso ket saan a nasken, ti elipsoide ket kadawyan a saan a naibagbaga.
Kadagiti Ingles a testo ti anggulo ti latitud , a naipalawag dita baba, daytoy ket kadawyan a n aibagbaga babaen ti bassit a letra iti Griego ti phi (φ wenno ɸ). Daytoy ket narukrukod kadagiti grado, minminuto ken segsegundo wenno desimal a gradgrado, amianan wenno abagatan ti ekuado.
Ti panagrukod iti latitud ket makasapul ti maysa a pannakaawat ti grabitasional a lugar iti Daga, para iti panangisaad kadagiti teodolito wenno para it ipanangikeddeng kadagiti pagtayyekan ti satelite ti GPS. Ti panagadal iti porma ti Daga a kakuyog ti grabitasional a lugar ket ti siensia ti heodesia. Dagitoy a topiko ket saan a naitugtunga iti daytoy nga artikulo. (Kitaen ti kas pagarigan dagiti libro babaen ni Torge[2] ken ni Hofmann-Wellenhof and Moritz.)[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti agdama a napno a dokumentasion ti 19111 ket mabalin a magatang manipud ti http://www.iso.org ngem dagiti burador ti kanungpalang a pagalagadan ket nawaya a magun-od kadagit iadu a sitio ti web, a ti maysa ket magun-od iti sumaganad a CSIRO
- ^ Torge, W (2001) Geodesy (maika-3 nga edision), inpablaak babaen ni de Gruyter, isbn=3-11-017072-8
- ^ Hofmann-Wellenhof, B and Moritz, H (2006). 'Physical Geodesy (maikadua nga edision), ISBN3211-33544-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Latitud idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Claver, Surigao del Norte
Ti Claver ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Claver ket nabingbingay a politikal kadagiti 14 a barbaranggay.[2]
- Bagakay (Pob. West)
- Cabugo
- Cagdianao
- Daywan
- Hayanggabon
- Ladgaron (Pob.)
- Lapinigan
- Magallanes
- Panatao
- Sapa
- Taganito
- Tayaga (Pob. East)
- Urbiztondo
- Wangke
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Surigao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Coron, Palawan
Ti Coron ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Coron ket nabingbingay kadagiti 23 a barbaranggay.[2]
- Banuang Daan
- Bintuan
- Borac
- Buenavista
- Bulalacao
- Cabugao
- Decabobo
- Decalachao
- Guadalupe
- Lajala
- Malawig
- Marcilla
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- San Jose
- San Nicolas
- Salvacion
- Tagumpay
- Tara
- Turda
- Baranggay VI (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kroasia
Ti Kroasia (i/kroʊˈeɪʃə/ kroh-ay-shə; Kroata: Hrvatska pannakabalikas [xř̩ʋaːtskaː]), opisial a kas ti Republika ti Kroasia (Kroata: Republika Hrvatska Republika_Hrvatska.ogg (tulong·paammo)), ket maysa a unitario a demokrata a parlamentario a republika idiay Europa, idiay nagsasabtan iti Tengnga nga Europa, ti Balkanes, ken ti Mediteraneo. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Zagreb. Daytoy a pagilian ket nabingbingay kadagiti 20 a probinsia ken ti siudad ti Zagreb. Naisakupan ti Kroásia ti 56,594 kuadrado kilometro (21,851 sq mi) ken addaan ti naidumaduma, a kaaduan a kontinental ken dagiti Mediteraneo a klima. Ti aplaya ti Baybay Adriatiko ti Kroasia ket nagbukel ti ad-adu ngem maysa a ribo nga is-isla. Ti populasion iti daytoy a pagilian ket 4.29 a riwriw, a kaaduan ket dagiti Kroata, nga addan ti kaaduan a denominasion ti relihion a Romano Katolisismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pannakaiwarwarasiti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naidulin manipud ti kasisigud idi 23 Hulio 2010. Naala idi 1 Septiembre 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 27 Nobiembre 2011.
- Kroasia
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Digos
Ti Siudad ti Digos ket maysa a maika-2 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Davao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Digos ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Aplaya
- Balabag
- Binaton
- Cogon
- Colorado
- Dawis
- Dulangan
- Goma
- Igpit
- Kiagot
- Lungag
- Mahayahay
- Matti
- Kapatagan
- Ruparan
- San Agustin
- San Jose
- San Miguel
- San Roque
- Sinawilan
- Soong
- Tiguman
- Tres de Mayo
- Zone 1 (Pob)
- Zone 2 (Pob)
- Zone 3 (Pob)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Digos
(Administratibo a nawaya manipud ti probinsia, ngem naigrupo babaen ti Davao del Sur babaen ti Opisina ti Nailian nga Estadistika)


text:
Tuguegarao
Ti Siudad ti Tuguegarao ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Ti Tuguegarao, ket agpapaay a kas kapitolio ti Cagayan ken rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan, ket masarakan iti bakrang ti Karayan Cagayan, nga asideg iti akin-abagatan a beddeng ti probinsia.
Sigud a primera klase nga ili idi ti Cagayan, napagbalin kas maysa a siudad ti Tuguegarao idi Disiembre 18, 1999 babaen ti pananganamong dagiti umili iti maysa a plebisito.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan a maitudo no ania ti umno a naggapuan ti nagan a "Tuguegarao". Tallo dagiti balbalikas a maibilbilang a namunganayan ti nagan ti ili, manipud iti "tuggui gari yao" (pagsasao nga Ibanag a kayatna a sawen ket "dinalusan ti apuy daytoy"), wenno iti "garao" (naapres nga agus ti karayan), wenno "taraw" (maysa a kita ti palmera).
Ti kaunaan a pannakarehistro a purok ket maysa a mission pueblo a naipasdek idi Mayo 9, 1604. In-inut a dimmakkel ti purok ket nagbalin a dakkel nga ili kalpasan ti pannakayakar ditoy ti kapitolio ti probinsia idi 1839 manipud iti sigud a Lallo.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad Tuguegarao ket nabingbingay a politikal iti 49 a barbaranggay.[2]
- Annafunan East
- Atulayan Norte
- Bagay
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 4 (Poblacion)
- Centro 5 (Poblacion)
- Centro 6 (Poblacion)
- Centro 7 (Poblacion)
- Centro 8 (Poblacion)
- Centro 9 (Poblacion)
- Centro 10 (Poblacion)
- Centro 11 (Poblacion)
- Buntun
- Caggay
- Capatan
- Carig
- Caritan Norte
- Caritan Sur
- Cataggaman Nuevo
- Cataggaman Viejo
- Gosi Norte
- Larion Alto
- Larion Bajo
- Libag Norte
- Linao East
- Namabbalan Norte
- Pallua Norte
- Pengue (Pengue-Ruyu)
- Tagga
- Tanza
- Ugac Norte
- Centro 2 (Poblacion)
- Centro 3 (Poblacion)
- Centro 12 (Poblacion)
- Annafunan West
- Atulayan Sur
- Caritan Centro
- Cataggaman Pardo
- Dadda
- Gosi Sur
- Leonarda
- Libag Sur
- Linao Norte
- Linao West
- Namabbalan Sur
- Pallua Sur
- Ugac Norte
- San Gabriel
- Ugac Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Hunio 10
Ti Hunio 10 ket ti maika-161 (maika-162 iti bisiesto a tawen) nga aldaw iti kalendario a Gregoriano, nga addaan pay ti nabati a 204 nga al-aldaw tapno maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1940 – Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Norwega ket simmuko kadagiti puersa ti Alemania.
- 1940 – Maikadua a Sangalubongan a Gubat: Ti Italia key nangrugi ti napaay a panagrautna iti Pransia.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1915 – Saul Bellow, Kanadiano-Amerikano a nobelista, laureado ti Premio Nobel (pimmusay idi 2005)
- 1922 – Judy Garland, Amerikana nga aktres ken kumakanta (pimmusay idi 1969)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 323 BC – Alehandro ti Natan-ók, ari ti Macedonia (naipasngay idi 356 BC)
- 1949 – Sigrid Undset, Norwego a mannurat, laureado ti Premio Nobel (naipasngay idi 1882)
- 2012 – Dolphy, komediante manipud idiay Pilipinas (naipasngay idi 1928)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Hunio 10 idiay Wikimedia Commons


text:
STATE OF
OFFICE OF ELECTIONS
KASURATAN ITI MAPASAMAK
WIKIWIKI VOTER REGISTRATION
REHISTRASYON NGA MAIBOSON DIDTOY
Ti Wikiwiki Affidavid idiay aplikasyon ti registrasyon form ti botante
ket maysa nga nalaka nga maala nga affidavit nga naidisenyo tapno maaramid nga
nalaklaka ken nanam-nam-ay iti panagbotos para kadagiti agtaeng didtoy
KINASAYAAT TI MAIBUSON NGA REHISTRASIYON
Ti estado ti
Ti rehistrasyon ti botante nga maiboson ket nanam-ay para iti busy nga
residente, ken para kadagiti tao nga adda deperensya na, botante nga may-balay,
botante nga aggigian diay adayo nga lugar, ken botante nga aggigian diay sabali
nga ili. Ti pinanglippas ti Wikiwiki
voter Registration Form ken pinangibuson daytoy diretso kadayti opisina
PANGALAAN TI WIKIWIKI VOTER REGISTRATION
FORM
Maala iti Wikiwiki Voter Registration Forms iti Nadumaduma nga lokasyon
idtoy uneg ti estado ti
·
Yellow
pages iti phone directory
·
Public
libraries
·
·
Office
of the City/County Clerk
·
·
·
Internet
at www.hawaii.gov/elections
SINO TI MABALIN NGA AGREHISTRO NGA AGBOTOS?
Maipanggep kadaydiay Constitution ti Estado ti Hawaii, Artikulo II,
Seksyon 1, ti applikante para ti rehistrasyon nga agbotos ket masapul nga
addaan dagiti sumaruno nga kwalipikasyon:
1. Umili (Citizen) ti
Sinuman nga naggapu sadiay Guam, Puerto Rico, the U.S. Virgin Islands
and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands ket maibilang nga U.S.
citizens. Sinuman nga naggapu sadiay
2. Aggigian Didtoy Estado ti
Hawaii
Para ti rason ti rehistrasyon ti botante ken eleksyon, ti maysa nga
residente ket masapul nga adda pagtaengan na idtoy uneg ti Estado ti
3. At least eighteen ti taw-en mo
Pre-registration ket maipalubos iti taw-en iti 16. Masapul nga 18 ti taw-en in to no panag-bobotos
tapno makabotos.
PRE-REGISTRATION
Ipalubos ti Hawaii Revised
Statutes (HRS)§11-12 nga sinuman nga tao nga mabalin nga
agrehistro ken at least 16 ti taw-en na nga ag pre-register no maabot na ti
prweba ti edad ken mairehistron nga insigida no maala na iti edad18.
RE-REGISTRATION
Masapul ka nga ag-re-register no sika ket. . .
·
Legal
mo nga sinukatan ti nagan mo; wenno
·
Immakar
ka ken ti pagtaengam ket sabali nga lokasyon ti Estado ti
PAKAAMMO KADAGITI AGDADAMO
A BOTANTE NGA AGREHISTRO TAPNO AGBOTOS BABAEN ITI KOREO:
No dakayo ket (1) agrehistro tapno agbotos iti umuna a gundaway iti Estado ti Hawaii; ken (2) ibuson daytoy a Sapata iti Aplikasyon para iti Panagrehistro ti Botante (Affidavit on Application for Voter Registration), ibilin ti pederal a linteg (42 U.S.C. § 15483) a mangted kayo iti pammaneknek ti kinasiasinoyo. Maibilang kas pammaneknek ti kinasiasino ti kopya ti:
No saan yo nga ited dagiti kasapulan a pammaneknek ti kinasiasinoyo a kadua daytoy nga Affidavit on Application for Voter Registration, nasken nga itedyonto dagitoy iti lugar a pagbotosanyo, wenno kadua ti ibusonyo a balota yo kas absentee voter.
REBBENGEN
Gapu ti tulag ti Kangatwan nga Korte ti United States of Amerika ruling
ti Rice v. Cayetano, amin nga nakairehistro nga botante ket makwalify
met nga agbotos ti OHA eleksyon.
MAUDI NGA ALDAW TI PANAGREHISTRO
Primero
nga Eleksyon: August 21, 2008
General Election: October 6, 2008
Iniya met Iti Panagcusit (FRAUD)?
Naaramid it proseso nga safeguard ta ma-protektaran laban ti panagcusit
(fraud). Sapulen ti linteg nga
panecnecan ti opisyal ti eleksyon dagiti pagtaengan ti amin nga botante. Pabusunan da dagitoy ti pacaammo a Voter
Registration ken Address Confirmation Card.
Maipanggep ti Hawaii Revised Statutes §19-3.5:
" Dagitoy nga tao
ket agbasol ti class C nga felony
*:
(1) Sinuman nga siaamu
nga nangirehistro ti sabali nga tao nga agbotos ngem daydiay nga tao ket haan
nga mabalin nga agrehistro nga agbotos;
(2) Sinuman nga siaamu nga nagbotos nu daydiay nga tao ket awan ti
calintegan na nga agbotos;
(3) Sinuman nga siaamu nga nagsapata para ti titolo nga naisoro ken naibaga
ti
linteg ken siaayat nga nangaramid ti saan
nga ususto nga sao bayat ti sapata;
wenno
(4) Sinuman nga siaayat nga nangted ti saan nga
ususto nga sungbat ti inyaman
nga damage ti tao bayat ti sapata ti titolo
nga naisoro wenno naibaga ti linteg.”
*Sinuman nga tao nga siaamu nga nangted ti
saan nga us-usto nga impormasyon sadiay Applikasyon ti Affidavit para ti Voter
Registration ket mabalin nga makabasol iti Class C felony, nga mabalin nga
medusa iti agingga ti lima (5) nga taw-en nga pannaka-ibalod ken $10,000 nga
mwelta.
Daytoy nga
kasuratan ket naaramid para iti impormasyon laeng ken haan nga mabalin nga
mausar para iti Kalintegan iti eleksyon ti
Office of
Elections
Telepono:
808-453-VOTE (8683)
Kadagiti
Isla iti Ruar ti
TTY:
808-453-6150
Kadagiti
Isla iti Ruar ti
Internet:
www.hawaii.gov/elections
Office of Elections - FSVS519H
rev. 03/08


text:
Karayan Niger
Ti Karayan Niger ( /ˈnaɪdʒər/ ny-jər) ket isu ti kangrunaan a karayan ti lumaud nga Aprika, a gumay-at ti agarup a 4,180 km (2,600 mi). Ti pagayusan a labnengna ket 2,117,700 km2 (817,600 sq mi) iti kalawa.[3] Ti taudanna ket idiay Kabanbantayan ti Guinea idiay abagatan a daya ti Guinea. Daytoy ket agayus nga immindayon babaen ti Mali, Niger, idiay pagbeddengan ti Benin ken babaen ti Nigeria, nga agayus babaen ti maysa a dakkel a delta, a naamammoan a kas ti Delta Niger wenno ti Lana a Karkarayan, a mapan idiay Golpo ti Guinea idiay Taaw Atlantiko. Ti Niger ket isu ti maikatlo a kaatiddogan a karayan idiay Aprika, a malabsan laeng babaen ti Nilo ken ti Karayan Kongo (a naamammoan pay a kas ti Karayan Zaïre). Ti kangrunaan a tributariona ket ti Karayan Benue.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Niger ket tinawtawagan iti Jeliba wenno Joliba "nalatak a karayan" iti Manding; Orimiri wenno Orimili "nalatak a danum" iti Igbo; Egerew n-Igerewen "karayan dagiti karayan" iti Tuareg; Isa Ber "dakkel a karayan" iti Songhay; Kwara iti Hausa; ken Oya iti Yoruba. Ti nagtaudan ti nagan a Niger, a kasisigud laeng a naipakat kadagiti katengngaan a gay-at ti karayan, ket di naamammuan. Ti mabalin a taudanna ket ti maysa a pannkabalbaliw, babaen ti impluensia iti Latin a niger "nangisit", iti Tuareg a nagat ti egerew n-igerewen, nga inus-usar kadagiti igiad ti katengngaan a gay-at ti karayan iti law-law ti Timbuktu.[4][5] Gaputa ti Timbuktu ket adda iti akin-abagatan a gibus iti nangruna a dalan ti Trans-Sahara a pagtagilakuan a mapan idiay lumaud a Mediteraneo, daytoy ti taudan ti kaaduan a pannkaaamo ti Europa iti daytoy a rehion.
Dagiti mediebal a mapa ti Europa ket nagipakpakat ti nagan a Niger kadagiti katengngaan a gay-at ti karayan, iti moderno a Mali, ngem ti Quorra (Kworra) kadagiti akin-baba a gay-at iti moderno a NIgeria, a kas dagitoy idi ket saan a nabigbigan nga isu met laeng nga agpadpada a karayan. Idi dagiti kolonia abileg ti Europa ket nangrugrugida a nagipatpatulod kadagit barko iti igid ti Laud nga aplaya ti Aprika idi maika-16 ken maika-17 a sigsiglo, ti Karayan Senegal idi ket kanlnayon a naibagbaga nga isu ti mapan iti baybay a gibus iti Niger. Ti Delta Niger, a maibuybuyat iti Atlantiko babaen dagiti mangle a kalugnakan ken dagiti rinibu a distributario kadagiti igid ti ginasut a milia, ket naipanpanunotan idi a dagitoy ket aplaya a kalugnakan laeng. Idi laeng maika-18 a siglo a panagbisita ni Mungo Park, a nagpababa a nagbanbaniaga iti Karayan Niger ken nangbisita dagiti nalatak nga imperio ti Sahel iti panawenna, ti husto a pananginagan ti dalan ti Niger dagiti Europeano, ken nangipadakkel ti nagan iti intero a dalanna.
Dagiti moderno a pagilian ti Nigeria ken Niger ket nakaala ti naganda manipud ti karayan, a nagmarmaraka dagiti sinuppiatan a nailian a panagtunton babaen kadagiti bileg ti kolonia iti "Akin-ngato", "Akin-baba" ken "Tengnga" a labneng ti karayan Niger idi las-ud ti Innagaw para iti Aprika idi gibus ti maika-19 a siglo.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Niger River ket maysa a "nalitnaw" a karayan, nga agaw-awit laeng ti maysa a maikasangapulo a sedimento a kas ti Nilo gaputa dagiti taudan ti danum ti Niger ket naisanglad kadagiti taga-ugma a bato a mangited laeng ti bassit a lan-ak.[6] Kasla ti Nilo, ti Niger ket tinawen a malayusan; daytoy ket mangrugi ti Septimbre, ken kumaro iti Nobiembre, ken malpas iti Mayo.[6]
Ti maysa a naisangsangayn a langa ti karayan ket ti Akin-uneg a Delta Niger, nga agporma ti kellaat a panagpabassit ti bukodna a gradiente.[6] Ti pagbanaganna ket ti maysa a rehion dagiti naisallapid nga alog stream, dagiti kalugnakan, ken dagiti danaw a kasla ti kadakkel iti Belhika; dagiti tiempo a layus ket mangaramid ti Delta a nasayaat nga agpataud para iti panagkalap len agrikultura.[7]
Ti karayan ket 'makapukaw' ti ganganai a dua apgkatlo ti mabalin a panagayusna idiay Akin-uneg an Delta a baetan ti Ségou ken Timbuktu babaen panagagsep ken panagbawbaw. Amin a danum manipud ti Karayan Bani , nga agayus iti Delta idiay Mopti, ket saan a makasukat para kadagitoy a 'pannakapukaw'. Ti katimbengan a 'pukaw' ket nakarkulo iti 31 km3/tungngal maysa a tawen, ngem adu ti adu a pagdumadumaanna iti tinawen.[8] Ti karayan ket tiponanto babaen dagiti nadumaduma a tributario, ngem mapukawan pay ti adu a danum babaen ti panagbawbaw. Ti kaadu ti danum a sumsumrek iti Nigeria ket narukrukod idiay Yola ket nakarkulo idi iti 25 km3/ti tunggal maysa a tawen sakbay ti tawtatwen ti 1980 ken iti 13.5 km3/ti tunggal maysa a tawen idi las-ud ti tawtawen ti 1980. Ti kangrunaan a tributario ti Niger idiay Nigeria ket ti Karayan Benue a tumipon iti karayan idiay Lokoja, Nigeria. Ti dagup a tomo dagiti tributario idiay Nigeria ket innem nga ad-adu ngem ti uneg a panagayus idiay Nigeria, nga adda ti panagayus idiay asideg ti sabangan ti karayan iti 177.0 km3/ti tunggal maysa tawen sakbay ti tawtawen ti 1980 ken 147.3 km3/ti tunggal maysa a tawen idi las-ud ti tawtatwen ti 1980.[8]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.geol.lsu.edu/WDD/AFRICAN/Niger/niger.htm Naala idi 2010-10-22.
- ^ http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:gF9Pb96gxA0J:www.risorseidriche.dica.unict.it/Sito_STAHY2010_web/pdf_papers/AbrateT_HubertP_SighomnouD.pdf+niger+river+peak+discharge&cd=2&hl=en&ct=clnk&gl=us Naala idi 2010-10-22.
- ^ Gleick, Peter H. (2000), Ti Danum ti Lubong, 2000-2001: Ti Mamindua a tawen a ti Nasadiwa a Danum, Island Press, p. 33, ISBN 1-55963-792-7; online idiay Lilibro ti Gppgle
- ^ Ti Arabiko a nagan iti nahr al-anhur ket maysa a dagus a pannkaipatarus iti Tuareg.
- ^ nga Etimplohiko a Diksionario ti Niger
- ^ a b c Reader 2001, p. 191
- ^ Reader 2001, pp. 191–192
- ^ a b FAO:Pannkabalin a Panagsibbo idiay Aprika: Ti labneng, arngian, Ti Labneng Niger, 1997
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Reader, John (2001), Aprika, Washington, D.C.: National Geographic Society, ISBN 0-620-25506-4
- Thomson, J. Oliver (1948), Pakasaritaan ti Taga-ugma aHeograpia, Biblo & Tannen Publishers, ISBN 0-8196-0143-8
- Welcomme, R.L. (1986), "Ti Sistema ti Karayan Niger", iti Davies, Bryan Robert; Walker, Keith F., Ti Ekolohia dagiti Karayan a Sistema, Springer, pp. 9–60, ISBN 90-6193-540-7
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Karayan Niger idiay Wikimedia Commons


text:
Juana ti Arko
Ni Juana ti Arko (Pranses: Jeanne d'Arc,[2] IPA: [ʒan daʁk]; ca. 1412[3] – 30 Mayo 1431), a parbo ti nagan a kas "Ti Katulong iti Orléans" (Pranses: La Pucelle d'Orléans), ket maysa a bannuar ti Pransia ken maysa a Romano Katoliko a santo. Isu ket naipasngay a kas maysa a mannalon a babai iti tatta nga aldawen ti akindaya a Pransia. A timmunton ti nainlangitan a pannakaiturong, isu ket nangidaulo ti buyot ti Pransia kadagiti nangruna a panagballigi idi las-ud ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen, a nagited ti pakadalanan ti pannakabalangat ni Karlos VII iti Pransia. Isu ket natiliw babaen dagiti Borgona, ket naisubli ket naipasukat iti kuarta kadagiti Inggles, naidarum babaen dagiti nagkaykayat ti Inggles nga Obispo iti Beauvais a ni Pierre Cauchon para kadagiti panagpabasol a "insubordinasion ken heterodoksia",[4] ken idi ket pinuoran iti pasok para iti herehia idi idu ket agtawen ti 19.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.chemainustheatrefestival.ca/season_saint_timeline.html
- ^ Ti naganna ket naisursuta kadagiti nadumaduma a kita, a naisangsangayan idi masakbayan ti tengnga ti maika-19 a siglo. Kitaen ti Pernoud ken Clin, pp. 220–221. Adda ti reporta nga isu ket nagpirpirma ti naganna akas ti "Jehanne" (kitaen ti www.stjoan-center.com/Album/, paspaset 47 ken 49; daytoy ket naipaammo pay iti Pernoud ken Clin).
- ^ Dagiti moderno a pakabuklan ti biograpia ket mangipanpaneknek a ti pannakaipasngayna ket idi Enero 6 para kenni Juana. Iti kinapudno, nupay kasta, isu ket makakarkulo laeng ti bukodna a tawen. Amin dagiti saksi ti panagisubli ti sigud a kasasaad a tribunal ket nagkarkarkulo ti tawenna urayno adu kadagitoy a tattao ket dagiti apongna ken manganak a tatangna. Ti Enero 6 a panagtunton ket naibatay iti maysa a taudan: ti maysa a surat manipud kenni Apo Perceval de Boullainvilliers idi 21 Hulio 1429 (kitaen ti Juana ti Arko Nga Agmaymaysa ken ti Saksina ni Pernoud, p. 98: "Ni Boulainvilliers ket agibagbaga ti pannakaipasngayna idiay Domrémy, ken isu ti nangited kaniatayo ti petsa, a mabalin nga isu daytoy ti pudno, a nagibaggaga nga isu ket naipasngay iti rabii ti Piesta dagiti Tallo nga Ari, Enero 6"). Ni Boulainvilliers, nupay kasta, ket saan idi a manipud idiay Domrémy. Daytoy a pasamak ket mabalin a saan a nairehistro. Ti pannakasanay dagiti parokia a rehistro para kadagiti saan a nalatak a pannakaipasngay ket saan a nagrugrugi aginggana kadagiti adu a simmarsaruno a kaputotan.
- ^ Marina Warner, Juana ti Arko, Ladawan ti Babai a Kinatured, p.5
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- DeVries, Kelly (1999). Juana ti Arko: Ti Daulo ti Milisia. Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing. ISBN 0-7509-1805-5. OCLC 42957383.
- Famiglietti, Richard C. (1987). Naarian ngaIntriga: Didigra idiay Korte ni Karlos VI 1392–1420. AMS a panagadadal dagiti Tengnga a Panawen, 9. New York: AMS Press. ISBN 0-404-61439-6.
- Lucie-Smith, Edward (1976). Juana ti Arko. Bristol: Allen Lane. ISBN 0-7139-0857-2.
- Oliphant, Mrs. (Margaret) (Hunio 2002) [1896]. Jeanne d'Arc: Ti Biagna ken Ipupusay. Heroes of the Nations. IndyPublish.com. ISBN 978-1404310865.
- Pernoud, Régine; Marie-Véronique Clin (1999). Juana ti Arko: Ti Saritana. inpatarus ken binaliwan babaen ni Jeremy duQuesnay Adams; inurnos babaen ni Bonnie Wheeler. New York: St. Martin's Press. ISBN 9780312214425. OCLC 39890535.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Juana ti Arko idiay Wikimedia Commons


text:
Ampibia
Dagiti ampibia ket dagiti ektotermiko, tetrapoda a bertebrata iti klase ti Amphibia (Griego ἀuφí, amphi, "dua" + Bíoς, bios, "biag"). Dagitoy ket agnaedda kadagiti nadumaduma a pangtaengan a kaaduan kadagiti sebbangan ket agnanaed iti kaunegan ti naindagaan, posorial, arboreal wenno dagiti nasadiwa a danum nga akuatiko nga ekosistema. Dagiti ampibia ket kadawyan a mamngrugida a kas dagiti dangandangan nga agbibiag iti danum, ngem adda met dagiti sebbangan a nakaparang-ay ti naampon a panagkukua tapno maliklikan dagitoy. Ti ubing ket sapasapa mapan iti young generally undergo metamorposis manipud ti dangandangan nga awan ti asang aginggana iti porma a manakman nga agang-anges iti angin kadagiti barada. Dagiti ampibia ket usarenda dagiti kudilda a kas maysa a sekondario a rabaw ti panagangesan ken adda met dagiti bassit a naindagaan a bannasak ken dagiti tukak nga awan dagitibarana ken interoda a mangikeddeng iti kudil. Dagitoy ket superpisial a kapada dagiti reptilia ngem, no kakuyogda dagiti mamalia ken dagiti billit, dagiti reptilia ket [amniota]] ken saan a makasapul kadagiti bagi ti danum tapo agpataudda. Iti kaadda ti narikut a kammasapulanda iti panagpataud ken sumagepsep a kudkudil, dagiti ampibia ket kankanayon a dagiti ekolohiko a panagibaga ken dagiti kinaudi a dekada, addan dagiti dramatiko a pannakaapday dagiti populasion ti ampibia para kadagiti adu a sebbangan iti lawlaw ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blackburn, D.C. & Wake, D.B. (2011). "Klase Amphibia Gray, 1825". Iti: Zhang, Z.-Q. (Ed.), "Biodibersidad ti ayup: Ti pagsurotan ti nangatngato nga agpang ti pannakaidasig ken panagsukimat ti taksonomiko a kabaknang". Zootaxa 3148: 26–38.
Dagiti nadakamat a testo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dorit, R. L.; Walker, W. F.; Barnes, R. D. (1991). Soolohia. Saunders College Publishing. ISBN 978-0-03-030504-7.
- Stebbins, Robert C.; Cohen, Nathan W. (1995). Ti Masna a Pakasaritaan dagiti Ampibia. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-03281-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Bato, Catanduanes
Ti Bato ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Catanduanes iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bato ket politikal a nabingbingay iti 27 a barbaranggay.[2]
- Aroyao Pequeño
- Bagumbayan
- Banawang
- Batalay
- Binanwahan
- Bote
- Buenavista
- Cabugao
- Cagraray
- Carorian
- Guinobatan
- Libjo
- Marinawa
- Mintay
- Oguis
- Pananaogan
- Libod Poblacion
- San Andres
- San Pedro
- San Roque
- Santa Isabel
- Sibacungan
- Sipi
- Talisay
- Tamburan
- Tilis
- Ilawod (Poblacion) 1
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Catanduanes". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Catanduanes". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Blues
Ti blues ket isu ti nagan a naited kadagiti musikal a porma ken ti henero ti musika[1] a nagtaud kadagiti komunidad ti Aprikano-Amerikano a naipangpangruna iti "Nauneg nga Abagatan" ti Estados Unidos idi agarup a gibus ti maika-19 a siglo manipud kadagiti esperitual, dagiti kanta ti trabaho, dagiti mammukkaw ti taltalon, dagiti pukkaw ken dagiti kansion, ken dagiti naratibo simple ken ritmiko a balada.[2] Ti blues a porma, ket kankanayon a kakuyog ti jazz, rhythm and blues, ken rock and roll ket nailaslasin babaen dagiti naisangayan a progresion ti kuerdas, a ti progresion ti kuerdas ti blues ti sangadosena a baras ket isu ti kaaduan. Dagiti nota ti blues a para kadagiti panggep a panangiyebkas ket kinankanta wenno nadalumpinas a tinoktokar wenno in-inut a nakillo a (maika-e a menor agonggana ti maika-3 a medior) mainaig iti resina ti medior a gantingan, ken dagitoy pay ket nangruna paset iti uni.
Ti henero ti blues ket naibatay iti blues a porma ngem agtagikua kadagiti dadduma a pannakailasin a kas dagiti naisangayan a lirika, dagiti linia ti kababaan nga uni, ken dagit instrumento. Ti blues ket mabalin pay a mabingbingay kadagiti nadumaduma a subhenero a sumakop manipud ti country aginggana ti urban blues nga ad-adu wenno basbassit a nadayeg idi las-ud ti nadumaduma apaset ti panawen ti maika-20 a siglo. Dagiti kaaduan a naamammuan ket dagiti estilo ti Delta, Piedmont, Jump, ken Chicago blues styles. Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangmarka ti transision manipud ti akostiko iti elektriko blues ken ti progresibo a panaglukat ti musika ti blues kadagiti ad-adu a tattao, a naipangpangruna kadagiti puraw nga agdengdengngeg. Idi tawtawen ti 1960 ken 1970, naparang-ay ti hibrido a porma a tinawtawagan ti blues-rock.
"Ti blues ket makaala kadagiti adu a porma... Daytoy ket madumadumaan a kas panagrikna, ti panagwa, ti awan nagan a pangta, ti tao, ti kaayan-ayat, ti pangulo iti trabaho, ti umnong, ken ti Sairo. Daytoy ket masansan a masanay a kas gapuanan ken pagbanagan, tignay ken reaksion, ken mabalin pay a mausar a gamud ken pangkontra ti gamud, sabidong ken sumang, ut-ot ken bang-ar. Ken ti kangrunaan, ti blues ket gapuanan iti kanta, ken ti kanta met laeng..." [3]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Diksionario ti Jazz ni Kunzler ket mangited ti dua a sabali a pannakaikabil: blues, ti maysa a kasisigud a henero ti Aprikano-Amerikano (p.128), ken ti porma ti blues, ti adu ti pannakaiwarwarasna a musikal a porma(p.131).
- ^ "Ti Ebolusion dagiti Aggigiddiat nga Estilo ti Blues". Kasano ti Agay-ayam ti Blues a Gitara. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2010-01-18. Naala idi 2008-08-11.
- ^ Edward Comentale, p. 49. Nasam-it nga angin: Nadayeg a Kanta ti Amerikano, 2013,Unibersidad ti Illinois a Pagmalditan, ISBN 978-0-252-07892-7
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barlow, William (1993). "Cashing In". Split File: African Americans in the Mass Media: 31.
- Bransford, Steve. "Blues in the Lower Chattahoochee Valley" Southern Spaces 2004
- Clarke, Donald (1995). The Rise and Fall of Popular Music. St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-11573-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Blues idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Blues idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Wikipedia:Apat
Ti apat (Ingles: shortcut) ket maysa a naipangruna a kita ti baw-ing a panid maysa a pangyababaan a silpo ti gandat ti wiki a panid wenno maysa a pasetna, kadawyan a manipud ti Wikipedia a nagan ti lugar (Ingles: Wikipedia namespace). Naus-usar dagitoy kadagiti komunidad a pampanid ken tungtungan a pampanid nga adadda ngem dagiti artikulo. No adda ti apat para iti panid wenno paset, kadawyan a naiparang ti pakaammo a kahon a nanaganan ti 'Apat':', a kasla ti makita dita ngato ti panid.
Dagiti apat ket naaramid pakainugotan dagiti agur-urnos. Mabalin ti agaramid ti ápat para ti aniaman a panid. Ti kaadda ti apat ket saan nga agipaltiing wenno paneknekanna a ti panid ket annuroten wenno pagaladagan.
Kasano ti agusar ti apat ti Wikipidia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti apat ti Wikipidia ket mabalin nga ikabil idiay Wikipedia a panagbiruk a kahon (Ingles: searchbox) tapno mapardasan ti mapan iti gandat a panid. Kas pagarigan, maimakiniliam ti WP:R idiay pagbirukan a kahon ken itakla ti "sumrek" wenno itakla ti ikono ti lente a pagpadakkel, tapno makapan idiay Wikipedia:Baw-ing a panid, embes nga imakinilya ti sibubukel a balikas.
Wenno mabalin pay nga usaren ti apat iti URL dita pagbasabasam (lIngles: browser address bar). Kas pagarigan, makitkitam tatta ti Wikepedia:Apat a panid. Ti URL para iti daytoy a panid ket //ilo.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:apat. Makapan ka manipud ditoy a mapan idiay Wikipedia:Baw-ing a panid babaen ti panag-sukat ti Wikipedia:Baw-ing WP:B idiay pagtaengan a baras, a mapipasaruno ti panag-taklam iti "enter".
Amin nga Apat ket maiparang a dadakkel a letra; nupay kasta ti panagbiruk a kahon ket saan nga sensitibo iti kadakkel ti letra. Kas pagarigan, idiay pagbirukan a kahon, maimakiniliam ti wp:b, imbes nga iti WP:B. Nupay kasta, no us-usaren ti URL wenno ti agaramid ti panilpo kadawyan a nasken nga usaren ti dadakkel a letra.


text:
Orhan Pamuk
Ni Ferit Orhan Pamuk (naipasngay idi 7 Hunio 1952), naamammuan a ni Orhan Pamuk, ket maysa a Turko a nobelista. Isuna pay ti Robert Yik-Fong Tam a Propesor iti Nagtagitaoan idiay Unibersidad ti Columbia, nga idiay ket agisursuro ti komparatibo a literatura ken mannurat.
Maysa kadagiti kalatakan a mannurat iti Turkia, dagiti obrana ket nakalako ti agarup a sangapulo ket maysa a riwriw a liblibro iti innem a pulo a pagsasao, a makaaramid kaniana ti kaaduan ti nailako iti pagilianna.Ni Pamuk ket nakaawat kadagiti adu a literario a pammadayaw, a mairaman ti Premio Nobel iti Literatura idi 2006, daytoy ti immuna a Premio Nobel a naipangunggunaan iti panakaumilian a Turko.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobela[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cevdet Bey ve Oğulları (Ni Cevdet Bey ken dagiti Annakna a Lallaki), 1982
- Sessiz Ev (Iti Naulimek a Balay), 1983
- Beyaz Kale (Iti Puraw a Kastilio), 1985
- Kara Kitap (Iti Nangisit a Libro), 1990
- Yeni Hayat (Iti Baro a Biag), 1995
- Benim Adım Kırmızı (Ti Naganko ket Nalabbasit), 1998
- Kar (Niebe), 2002
Sursurat[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gizli Yuz (Sekreta a Rupa), pabuya, 1992
- Öteki Renkler (The Other Colors), sursurat, 1999
- İstanbul: Hatıralar ve Şehir (Istanbul: Dagiti Palpalagip ken ti Siudad), panaglaglagip, 2003


text:
Tubod, Lanao del Norte
Ti Tubod ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tubod ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Barakanas
- Baris (Lumangculob)
- Bualan
- Bulod
- Camp V
- Candis
- Caniogan
- Dalama
- Kakai Renabor
- Kalilangan
- Licapao
- Malingao
- Palao
- Patudan
- Pigcarangan
- Pinpin
- Poblacion
- Pualas
- San Antonio
- Santo Niño
- Taden
- Tangueguiron
- Taguranao
- Tubaran
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nashville
Ti Nashville ket isu ti kapitolio ti Estado ti Tennessee ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Davidson.[1] Daytoy ket mabirukan idiay Karayan Cumberland idiay amianan-sentral a paset ti estado. Ti siudad ket sentro dagiti industria ti musika, panagaywan iti salun-at, panangipablaak, panangibanko ken transportasion, ken balay dagiti nadumaduma a a kolehio ken unibersidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nashville, Tennessee idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Nashville manipud idiay Wikivoyage


text:
Burghausen, Altötting
Ti Burghausen ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Altötting a distrito ti Oberbayern idiay Alemania. Daytoy ket naisanglad idiay karayan Salzach, idiay asideg a pagbeddengan ti Austria. Ti kastilona, idiay tuktok ti bantay, ket isu ti kaatiddogan a kastilio idiay Europa (1,043 m).
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kadaanan a panakaibaga iti Burghausen ket nadokumentuan idi 1025 a kas imperial a daga a tagikua. Ni Emperador Conrad II ket nagidutok kadagiti Konte iti Burghausen a kas dagiti mangtaripatu ti busbos ti daytoy a lugar. Ngem, kas ti naipakpakita dagiti kinaudi a nakalkali, ti lugar ti lawlaw ti kangrunaan a korte ti kastilio ti Burghausen ket nataenganen manipud idi Sauer a Panawen. Ken dagiti arkeologo ket nakabirukda kadagiti tidda iti Landok a Panawen, ti Keltiko ken Romano a Panawen, ngem narigat a makita ti pudno a petsa ti "panakabangon" . Ti ili ket naparang-aya kadagiti rinibo a napalabas a tawtawen, ngem narigat a maibaga no adda dagiti nagtaltalinaay a nagnaed ditoy.
Idi 1164, ni Duke Henry ti Leon ket nagitagikua ti kastilio. Dagiti Wittelsbach ket nangitagikua ti kastilio idi 1180 ken dagiti naipalawlaw a pagtaengan a tanap idi 1229. Ti panakaidakamat ti kasasaad ti ili ket naipagarup nga isu met laeng a puntos, ngem saan a masursuportaran dagiti nagtaudan. Idi rugi ti 1255, kalpasan ti immuna a panakabingbingay ti Bavaria, ti Burghausen ket nakagun-od ti pagdayegan ti politika ken ekonomia a kas ti maikadua a pagtaengan dagiti duke ti Akin-baba a Bavaria.
Ti kangrunaan a idi taudan ti matgedan ti Burghausen ket ti komersio ti asin manipud idiay Hallein, (tatta nga aldawen nga Austria). Ti asin ket naiyeg idiay aplaya ti Burghausen ken naipatulod kadagiti nadumaduma a luglugar. Ti pagsangladan a lugar idi ket idiay kastilio ti Mautner, a tatta nga aldawen ket ibalayanna ti edukasion ken kultural a sentro ti siudad, a mangsangsangaili ti panagadal ti klase a potograpia dagiti nataengan ken jazz kendagiti pay sabsabali a maaramid ken jazz a paspasamak.
Idi 1307, ti dati a lokal a linteg ket naipakodigo idi a kas ti munisipal a linteg, kenidi umuna a gudua ti maika-14 a siglo, ni Emperador Louis IV ket nangited pay kadagiti nagruna a pribilihio ti ili. Babaen ti gibus ti maika-14 a siglo, ti Burghausen ket nagbalin nga administratibo a sentro ken pakabirukan ti opisina ti rentas.
Babaen dagiti tallo a naudi a duke ti Akin-baba a Bavaria, ni Henry XVI ti Nabaknang (1393–1450), ni Louis IX ti Nabaknang (1450–1479) ken George ti Nabaknang, (1479–1503),ti Burghausen ket nakapadas ti panagpadakkel kene nabalitokan a panawen a kas ti maikadua a kapitolio ti dukado a Bavaria-Landshut. Idi 1505, kalpasan ti Landshut a Gubat ti Panagsasaruno, ti Burghausen ket maysa kadagiti uppat nga opisina ti rentas iti naurnos manen a Bavaria.
Dagiti ladawan ti kastilio[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Fortschreibung des Bevölkerungsstandes". Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung (iti Aleman). 31 Disiembre 2011.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Burghausen idiay Wikimedia Commons


text:
Pieter Zeeman
Ni Pieter Zeeman (Olandés: [ˈzeːmɑn]; 25 Mayo 1865 – 9 Oktubre 1943) ket maysa idi nga Olandes a pisiko a nakibinningay iti Premio Nobel idi 1902 iti Pisika kenni Hendrik Lorentz para iti pannakaduktalna iti epekto ni Zeeman.
Kinaubing ken kina-agtutubo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Pieter Zeeman ket naipasngay idi idiay Zonnemaire, ti bassit nga ili idiay isla ti Schouwen-Duiveland, Olanda, ken ni Catharinus Forandinus Zeeman, ti ministro ti Nareporma a Simbaan ti Olanda, ken ni Willemina Worst.
Isu ket nagbalin nga interesado iti pisika iti nasapa a tawen. Idi 1883 ti Aurora borealis ket napasamak a nakita idiay Olanda. Zeeman, idi ket estudiante iti nangato a pagadalan idiay Zierikzee, ken nagaramid ti panangiladawan ken deskripsion iti penomenon ken intedna daytoy iti Nature, nga idi met ket naipablaak. Ti editor ket dinayawna "dagiti naannad a panagpalpaliiw Ni Propesor manipud ti obserbatoria idiay Zonnemaire".
Kalpasan ti panagturpos iti nangato a panagadal idi 1883 isu ket napan idiay Delft para iti suplementario nga edukasion kadagiti pagsasao a klasiko, nga idi ket nasken para it ipanaserrek iti Unibersidad. Isu ket naggian idiay balay ni Dr J.W. Lely, kumadua a prinsipal iti himnasio ket kabsat a lalaki ni Cornelis Lely, ken isu ti akinrebbeng para iti konsepto ken realisasion iti Zuiderzee Works. Bayat nga adda idiay Delft, isu ket immmuna a nakaammo kenni Heike Kamerlingh Onnes, nga isu ti nagbalin idi a nagbalakad kaniana iti tesis.


text:
Wikipedia:Saan a nawaya a linaon
Ti gandat ti Wikipedia ket ti esiklopedia ti nawaya a linaon, a ti pannakaipalawag ti nawaya linaon ket dagiti awan panangigawid ti karbengan ti kopia ket ti kaebengan a mangiwaras, panagadal, mangbaliw ken mangpasayaat, wenno iti sabali a panangibaga ket ti panag-usar kadagiti obra para iti aniaman a panggep iti aniaman a waya, uray iti komersio. Ti animan a linaon a saan a mangpaneknek kadagitoy a kriteria ket makunkuna a saan a nawaya. Daytoy ket mairaman amin dagiti linaon (mairaman dagiti ladawan) a napno a nakarbengan ti kopia, wenno mabalin a magun-od ngem suheto kadagiti panangigawid a kas ti "panag-usar a saan a komersial laeng" wenno "para iti panag-usar iti Wikipedia laeng".Ti Pundasion ket agus-usar iti panangipalawag iti "nawaya" a kas naipalawag ditoy.
Ti annuroten ti panaglisensia iti Pundasion ti Wikimedia ket mangnamnama nga amin a linaon nga adda kadagiti proyeto ti Wikimedia ket nawaya alinaon; however, ngem adda met dagiti mailaksid. Ti annuroten ket mangpalubos kadagiti proyekto (malaksid ti Wikimedia Commons) ti mangampon ti maysa a annuroten ti panangilaksid a mangpalubos ti panag-suar ti saan a nawaya a linaona. Dagiti pannakausarda ket nasken a saan unay nga adu ken nasken nasken laeng iti panangiladawn kadagiti kaipapanan ti naipakasaritaanT a paspasamak, ti panangiraman ti panangilasin kadagiti nasalakniban nga obra a kas dagiti logo wenno tatak, wenno mangkomplemento dagiti artikulo a maipanggep kadagiti kontemporario nga obra. Ti saan a nawaya a linaon ket nasken a saan a mausar no ti nawaya a nalisensian a papeles ket agserbi metten iti isu met laeng a panggep ken mabalin a maikarga, a kas iti kaso para iti gangani amina ladawan ti sibibiag a tattao.Ti saan a nawaya alinaon ket nasken a masukatan babaen ti nawaya a linaon no adda metten kasta a maiparuar.


text:
Alehandro ti Natan-ók
Ni Alehandro III iti Masedonia (20/21 Hulio 356 – 10/11 Hunio 323 BC), kadawyan anaamammoan a kas ni Alehandro ti Natan-ók (Griego: ἈλέEavδpoς ὁ MέYaς, Aléxandros ho Mégasiii[›]), ket maysa idi a Griego nga ari iti Masedonia, ti maysa nga estado idiay akin-amianan a taga-ugma a Gresia. Naipasngay idiay Pella idi 356 BC, Ni Alehandro ket insursuro babaen ni Aristotle aginggana iti edad nga 16. Idi agtawen isuna ti sangapulo ket tallo, nakaaramid isuna ti maysa kadagiti kadakkelan nga imperio iti taga-ugma a lubong, a naigay-at manipud ti Baybay Ionia aginggana idiay Himalaya. Isuna ket saan a naabak kadagiti gubgubat ken isuna ket naipanunutan a maysa kadagiti naimballigian nga agbilbilin iti pakasaritaan.[1]
Ni Alehandro ket sinarununa ti amana, a ni Pelipe II iit Masedonia, idiay trona idi 336 BC kalpasan idi naipapatay ni Pelipe. Kalpasan idi natay ni Pelipe, ni Alehandro ket tinawidna ti napigsa a pagarian ken napadasanen a buyotan. Nagunggunaan isu ti panaka-heneral iti Gresia ket inusarna daytoy a panakaturay ti panagirugina kadagiti plano ti amana a panagpadakkel ti milisia. Idi 334 BC, rinautna ti tinurayan ti Persia nga Asia a Minor ken nangrugi kadagiti maysa a serie iti kampania a nagbayag iti sangpulo a tawen. Tinukkol ni Alehandro ti bileg iti Persia iti maysa a serie kadagiti naikeddeng a gubgubat iti Issus ken Gaugamela. Simmaruno nga intuangna ti Ari ti Persia a ni Darius III ken pinarukmana ti sibubukel a Persiano nga Imperio.i[›] Iti dayta a paset, ti imperiona ket naigay-ay manipud ti Baybay Adriatiko anginggana idiay Karayan Indo.
Nagsuksukimat isuna ti panakaabotna kadagiti "kagibusan iti lubong ken ti Nalatak a Ruar a Baybay", rinautna ti India idi 326 BC, ngem napilit nga agsubli isuna gapu ti panadawat dagiti buyotna. Ni Alehandro ket pimmusay idiay Babilonia idi 323 BC, nga awan ti panagipatulpalna kadagiti serie ti naplano a kampania a nangparugi kuma ti panagraut iti Arabia. Kadagiti sumaganad a tawtawen kalpasan ti ipupusayna, adda dagiti serie iti sibil a gubgubat a nangpirgis kadagit imperiona, a nagresultaan dagiti estado a tinurayan babaen ti Diadochi, dagiti nabatbati a heneral ken tumawtawin kenni Alehandro.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yenne 2010, p. 159


text:
Georgia (pagilian)
Ti Georgia i/ˈdʒɔrdʒə/ (Georgiano: საქართველო Sakartvelo, IPA: [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] ( denggen)) ket maysa a naturay nga estado idiay Kaukaso a rehion ti Eurasia. Daytoy ket mabirukan kadagiti pagtutumpongan iti Akinlaud nga Asia ken Akindaya nga Europa, daytoy ket nabeddenga iti laud babaen ti Nangisit a Baybay, iti amianan babaen ti Rusia, iti abagatan babaen ti Turkia ken Armenia, ken iti abagatan a daya babaen ti Azerbaijan. Ti kapitolio ti Georgia ket Tbilisi. Ti Georgia ket sumakop ti teritorio iti 69,700 km² ket ti populasionna ket gangani ti 4.7 a riwriw. Ti Georgia ket maysa a unitario, semi-presidential a republika, nga adda ti gobierno a nabutosan babaen ti maysa a representatibo a demokrasia.
Idi las-ud ti klasiko apanawen dagiti nawaya pagarian ket naiapabangonda a tattan ket isu ti Georgia. Dagiti pagarian ti Colchis ken Iberia ket nangamponda ti Kristianidad idi kasapaan ti maika-4 a siglo. Ti naipagkaykaysa a Georgia ket nakaabot ti panakapasayaat ti poltika ken ekonomiko idi las-ud ti panagturay ni Ari David IV ken Reina Tamar iti maika-11 ekn maika-12 a sigsiglo. Iti rugi ti maika-19 a siglo, ti Georgia ket inkapet idi baben ti Ruso nga Imperio.[6] Kalpasan ti nabiit a paset ti panawen apanagwaywayas kalpasan ti Ruso a Rebolusion iti 1917, ti Georgia ket sinakupan babaen ti Sobiet a Rusia idi 1921, a nagbalinan daytoy ti Georgiano a Sobiet Sosialista a Republika ken paset ti Kappon ti Sobiet. Kalpasan ti panagwaywayas idi 1991, ti kalpasan ti komunista a Georgia ket nagsagsagaba manipud ti sibil a panaggulogulo ken ekonomiko a didigra iti kaaduan a panawen ti 1990. Daytoy ket nagpaut aginggana ti Rosas a Rebolusion iti 2003, kalpasan ti panagiyamammo ti baro a gobierno kadagiti demokratiko ken ekonomiko a reporma.[7]
Ti Georgia ket maysa a kameng iti Konseho iti Europa ken ti GUAM nga Organisasion para iti Demokrasia ken Ekonomiko a Panagrangrang-ay. Daytoy ket aglaon kadagiti dua a de facto a nawaya a rehion, ti Abhasia ken Abagatan nga Osetia, a nakagun-od ti adda patinggana a sangalubongan a pannakabigbig kalpasan ti 2008 Ruso-Georgiano a Gubat. Ti Georgia ket nagipanpanunot a dagitoy a rehion ket paset ti naturay a teritoriona babaen ti milisia a panagsakop ti Rusia.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Artikulo 1.3", Batay-linteg iti Georgia
- ^ "Artikulo 8", Batay-linteg iti Georgia. Iti pay Abkhazia, ken Abhasia.
- ^ "Dagiti Estadistika ti Georgia". GE: Geostat. Naala idi Pebrero 11, 2011.
- ^ a b c d "Georgia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan" (PDF). Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi Nobiembre 14, 2011.
- ^ David M. Lang, Ti Moderno a Pakasaritaan ti Georgia, p. 109
- ^ Parsons, Robert (Enero 11, 2008), "ti napait a panagballigi ni Mikheil Saakashvili", openDemocracy.net. Naala idi Mayo 21, 2008.
- ^ Linteg ti Georgia kadagiti Nasakupan a Teritorio (431-IIs, Oktubre 23, 2008). Ministro ti Estado para iti Panagkaykaysa. Naala idi Disiembre 15, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Georgia idiay Wikimedia Commons
- Georgia (pagilian)
- Kaukaso
- Dagiti pagilian ti Baybay Nangisit
- Akindaya nga Europa
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian


text:
Claveria, Cagayan
Ti Claveria ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Kabeddeng ti Claveria iti daya ti ili ti Sanchez-Mira, iti abagatan ti probinsia ti Apayao, iti laud ti ili ti Santa Praxedes, ken iti amianan ti Babuyan Channel.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Claveria ket nabingbingay a politikal iti 41 a barbaranggay.[2]
- Alimoan
- Bacsay Cataraoan Norte
- Bacsay Mapulapula
- Bilibigao
- Buenavista
- Cadcadir (Daya)
- Capanikian
- Centro I (Poblacion)
- Centro II (Poblacion)
- Culao
- Dibalio
- Kilkiling
- Lablabig
- Luzon
- Mabnang
- Magdalena
- Centro VII (Malasin Daya)
- Malilitao
- Centro VI (Minanga)
- Nagsabaran
- Centro IV (Nangasangan)
- Pata (Daya)
- Pinas
- Santiago
- Santo Tomas
- Santa Maria (Surngot)
- Tabbugan
- Taggat Norte
- Union
- Bacsay Cataraoan Sur
- Cadcadir (Laud)
- Camalagcaoan/D Leaño
- Centro III
- Centro V (Mina)
- Centro VIII (Malasin Laud)
- Pata West
- San Antonio (Sayad/Bimekel)
- San Isidro
- San Vicente
- Santo Niño (Barbarnis)
- Taggat Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Franklin Pierce
Ni Franklin Pierce (Nobiembre 23, 1804 – Oktubre 8, 1869) ket isu idi ti maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (1853–1857) ken is-isu laeng ti Presidente a nanipud idiay New Hampshire. Ni Pierce ket maysa idi a Demokratiko ken maysa a "nagmaskara ti masa" (mysa a Taga-amianan nga adda iti Abagatan a pannakipagrikna)[1] a nagserbi idiay Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos ken ti Senado. Ni Pierce ket nakilaban ti Gubat ti Mehikano-Amerikano ken nagbalin a maysa a brigada heneral iti Buyot. Ti pribadona a panagsanay ti linteg idiay pagtaenganna nga estado, ti New Hampshire, ket nagballigi unay nga isu ket naidatonan kadagiti nadumaduma a puesto, nga isu ket saan nga immawat. Kalpasan daytoy, isu ket nainominado a kas ti kandidato ti partido para iti presidente iti maika-49 a balota iti 1852 a Demokratiko a Nailian a Taripnong.[2] Iti panagbutos ti presidente, ni Pierce ken ti timmaray a kaduana a ni William R. King ket nanagbak babaen ti maysa a guedday iti Elektoral a Kolehio. Inakda ti Partido Whig nga etiketa ni Winfield Scott ken William A. Graham babaen ti 50 porsiento aginggana ti 44 a porsiento a naggiddiatan iti nadayeg a butos ken 254 aginggana ti 42 iti elektoral a butos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Holt, Michael F.; Fitzgibbon Holt, Michael; Schlesinger, Jr., Arthur M; Wilentz, Sean (2010). Franklin Pierce Tomo 14 Dagiti Amerikano a Presidente. Macmillan. ISBN 978-0805087192.
- ^ Nathaniel Hawthorne (2010). "Ti Biag ni Franklin Pierce, 1852, Kapitulio 7". Naala idi Oktubre 3, 2010.


text:
Karbón
Ti Karbón /ˈkɑrbən/ (manipud ti Latin: carbo "beggang") ket isu ti kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti C ken atomiko a numero iti 6. A kas kameng iti grupo a 14 idiay periodiko a lamisaan, daytoy ket saan a metal ken tetrabalente—nga agararamid ti uppat nga elektron a magun-od tapno agporma iti kobalente dagiti kimiko a piansa. Adda dagiti masna a rumrumsua nga isotopo, nga addaan ti 12C ken ti 13C a dagitoy ket natalna, a ti 14C ket radioaktibo, nga agrungrungsot nga addaan ti kagudua a biag iti agarup a 5,730 a tawtawen.[9] Ti Karbón ket maysa kadagiti bassit a namammoan nga elemento manipud iti taga-ugma.[10][11]
Adda dagiti dadduma nga alotropo iti karbón a dagiti kalatakan a naamammoan a kas ti grapito, diamante, ken amorpo a karbón.[12] Dagiti maipapan ti bagi a tagikua iti karbón ket kaaduan a nadumaduma nga addan ti alotropiko a porma. Kas pagarigan, ti diamante ket masarsarang unay, ngem ti grapito ket saragasag ken nagisit. Ti diamante ket maysa kadagiti naamammoan a katangkenan a materiales, ngem ti grapito ket nalukneng ken makaporma ti garit iti papel (a ti kasta iti nagan, manipud ti Griego a balikas nga "agsurat"). Ti diamante ket addaan ti nababa unay nga elektriko a konduktibidad, ngem ti grapito ket nasayaat a konduktor. Babaen ti kadawyan a kasasaad, ti diamante ket addan ti kanagatuan a kapudot ti konduktibidad kadagiti amina namammoan a materiales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lide, D. R., ed. (2005). CRC a Libro iti Kimiko ken Pisika (Maika-86 nga ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ^ Haaland, D (1976). "Grapito-likido-sengngaw talloa punto s presion ken ti densidad iti likido a karbón". Karbón 14 (6): 357. doi:10.1016/0008-6223(76)90010-5.
- ^ Savvatimskiy, A (2005). "Dagiti rukod iti panaglunag a puntos iti grapito ken dagiti tagikua ti likido a karbón (maysa a repaso para iti 1963–2003)". Karbón 43 (6): 1115. doi:10.1016/j.carbon.2004.12.027.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the System of CP". Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the Electronic Transition of the Jet-Cooled CCI Free Radical". Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Karbón: Dagiti binario a kompuesto". Naala idi 2007-12-06.
- ^ Magnetiko a susceptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuesto, iti Libro iti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision, CRC press.
- ^ a b c d e Dagiti tagikua ti diamante, Ioffe Institute Database
- ^ "Carbon – Dagiti masna a rumrumsua nga isotopo". WebElements Periodiko a Lamisaan. Naala idi 2008-10-09.
- ^ "Periodiko a Lamisaan: Petsa ti Panakaduktalan". Chemical Elements.com. Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Linia ti tiempo ti Panakaduktalan ti Elemento". Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Lubong iti Karbón – Interaaktibo a Nano a panagkita iti Siensia ken Inhenniero nga Edukasion (IN-VSEE)". Naala idi 2008-10-09.


text:
Longitud
Ti longitud ket ti heograpiko a koordinato a manginagan ti puesto ti daya-laud a puntos iti rabaw ti Daga. Daytoy ket naibatay iti anggulo a panagrukod, ken kadawyan a maiyebkas kadagiti grado ken naibagbaga babaen ti Griego a letra ti lambda (λ). Dagiti puntos nga addaan iti agpada a longitud ket mabirukan kadagiti linia a mapmapan manipud tithe Amianan nga Ungto aginggana iti Abagatan nga Ungto. Babaen ti taripnong, maysa kadagitoy, ti Kangrunaan a Meridiano, a lumabas babaen ti Naarian nga Obserbatorio, Greenwich, Inglatera, ket naikeddeng idi a panangibangon ti puesto ti sero gradgrado longitud. Ti longitud dagiti sabali a lugar ket marukodto koma a kas ti anggulo ti daya wenno laud manipud ti Kangrunaan a Meridiano, a sumakop manipud ti 0° iti Kangrunaan a Meridiano aginggana iti +180° nga agpadaya ken −180° nga agpalaud. Iti pannakaisangayan, daytoy ti anggulo a nagbaetan ti dalumpinas nga aglaon ti Kangrunaan a Meridiano ken ti dalumpinas nga aglaon iti Amianan nga Ungto, Abagatan nga Ungto ken ti lokasion a naibagbaga. (Daytoy ket mangporma iti kanawan a sistema ti koordinato nga addaan iti pagtayyekan iti z (tangan ti kanawan nga ima) a mangitudtudo manipud ti tengnga ti Daga iti Amianan nga Ungto ken ti pagtayyekan iti x axis (rtammudo ti kanawan nga ima) a gumay-at manipud ti tengnga ti Daga babaen ti ekuador iti Kangrunaan a Meridiano.)
Ti puesto a lokasion ti amianan-abagatn itiparaigid ti meridiano ket maited babaen ti bukodna a latitud,a daytoy ket (saan nga eksakto) ti anggulo a nagbaetan ti lokal a bertikal ken ti dalumpinas ti Ekuador.
No ti daga ket perpekto a nagtimbukel ken agpapada, ti longitud iti puntos ket isunto laeng ti anggulo a nagbaetan tibertikal nga amianan-abagatn a dalumpinas babaen ti puntos ken ti dalumpinas iti meridiano ti Greenwich. Iti amin a lugar iti Daga ti bertikal nga amianan-abagatan ket aglaonto iti pagtayyekan iti Daga. Ngem ti Daga ket saan nga agpapada, ken addaan daytoy kadagiti banatay—nga addaan iti grabidad ken maikaiyalis ti bertikal a dalumpinas iti adayo manipud ti pagtayyekan iti Daga. Ti bertika nga amianan-abagatan ket pagtutumponganda pay laeng tidalumpinas ti meridiano ti Greenwich iti adda met laeng nga agnggulo; dayta nga agnggulo ket astronomikal a longitud, ti longitud a karkuluem manipud ti panagpaliiw iti bituen. Thi longitud a maipakpakita kadagiti mapa ken dagiti ramit ti GPS ket ti anggulo a nagbaetan ti dalumpinas ti Greenwich ken ti saan unay a bertikal a dalumpinas babaen ti puntos; ti saan unay a bertikal a dalumpinas ket perpendikular iti rabaw ti napili a timbukel nga aproksimado iti rabaw ti pantar ti baybat ti Daga, imbes a daytoy ket bukodna a perpendikular iti rabaw ti pantar ti baybay.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo tiruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Longitud idiay Wikimedia Commons


text:
Baybay Bohol
Ti Baybay Bohol, makunkuna pay a ti Baybay Mindanao, ket mabirukan iti baetan ti Visayas ken Mindanao idiay Pilipinas. Daytoy ket naisanglad iti abagatan ti Bohol ken Leyte ken amianan ti Mindanao. Dagiti kangrunaan nga islana ket ti Siquijor ken Camiguin.[1]
Dagiti kangrunaan siudad iti baybay ket ti Siudad ti Cagayan de Oro, Siudad ti Iligan, Siudad ti Butuan, Siudad ti Dumaguete, Siudad ti Ozamis, ken Siudad ti Tagbilaran.
Ti baybay ket maisilpo iti Baybay Pilipinas babaen ti Kipet ti Surigao, idiay Baybay Camotes babaen ti Kanal Canigao ken Kipet ti Cebu, ken idiay Baybay Sulu babaen ti kipet a pagbaetan ti isla ti Negros ken Peninsula ti Zamboanga.[1]
Panagbatok[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Bohol ket ayan dagiti adu a nasayaat a lokasion ti scuba a panagbatok, dagiti marenta a bangka ti panagbatok, ken dagiti otel nga us-usaren dagiti agbatbatok. Iti asideg a lugar ti Tagbilaran ken Isla ti Balicasag adda met dagiti nadumaduma a diding a pagbatokan a sumakop manipud ti 30 iti 100 kadkadapan (9.1 iti 30.5 m). Dagiti temperatura ti danum ket nabara ket kaaduan dagiti agbatbatok ket agus-usarda ti alagaden iti 3/2 nga akikid a kawes ti basa tapno agbatokda iti lokasion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Bohol Sea". Encyclopædia Britannica, Inc. Naala idi 29 Agosto 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Baybay Bohol idiay Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 9°N 124°E / 9°N 124°E


text:
Alkohol
Iti kimika, ti maysa nga alkohol ket ti maysa a organiko a kompuesto a ti hidroksilo a makaannong a grupo (-OH) ket napiansaan iti maysa nga atomo ti karbon. Iti naisangayan, daytoy a tengnga ti karbon ket nasken a nasagepsepan, nga addan ti agmaymaysa kadagiti bed piansa kadagiti tallo a sabali nga atomo.[1]
Ti maysa a nangruna a klase dagiti alkohol ket dagiti simple nga asikliko nga alkohol, ti sapasap a pormulana ket CnH2n+1OH. Kadagita, ti etanol (C2H5OH) ket isu ti kita ti alkohol a mabirukan kadagiti mainum nga alkohol, ken iti kadawyan a panasao ti balikas nga alkohol ket naisangayn a manguto iti etanol.
Dagiti daddumapay nga alokohol ket kadawyanda anaipalplawah nga addaan ti mangipalawag a pangilasin, a kas iti isopropil nga alkohol (propan-2-ol) wenno alkohol ti kayo (metil nga alkohol, wenno metanol). Ti suldong nga -ol ket agparang iti kimiko a nagan ti IUPAC kadagiti amin a sustansia nga ayan ti hidroksilo a grupo ket isu timakaannong a grupo nga addaan ti kangatuan a prioridad; kadagiti sustansia nga dagiti kangatuan a grupo ti prioridad ket adda ti panagisaruno ket hydroxy- ket agparangto ti nagan nga IUPAC . Ti suldong nga -ol kadagiti saan a sistematiko a nagan (kas ti parasetamol wenno colesterol) ket kadawyan pay a manginagan a ti sustansia ket mangiraman ti hidroksilo a makaannong a grupo ken isunga mabalin a maibaagaan a kas maysa nga alkohol. Ngem adu met dagiti sustansia, a naisangsangyan kadagiti asukar (kas pagarigan glukosa ken sukrosa) ket aglaon ti hidroksilo a makaannong a grupo a saan nga agus-usar ti suldong.
Iti inaldaw a biag ti "alkohol" nga awan ti aniaman a kualipikasionna ket kadawyan a mangibaga ti etanol, wenno ti naibatay ti etanol a mainum (a kas iti panangibaga iti "abuso ti alkohol").
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, Maika-2 nga edison. (the "Gold Book") (1997). Nasimpa nga online a bersion: "Dagiti alkohol
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Metcalf, Allan A. (1999). The World in So Many Words. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-95920-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Alkohol idiay Wikimedia Commons
- Alkohol (Etanol)


text:
Jorge Luis Borges
Ni Jorge Francisco Isidoro Luis Borges (24 Agosto 1899 – 14 Hunio 1986), naamammoan a kas ni Jorge Luis Borges (Españiol: [ˈxorxe ˈlwis ˈborxes]), ket maysa idi nga Arhentino a mannurat ti ababa a sarita, manalaysay, mannaniw ken agipatpatarus a naipasngay idiay Buenos Aires. Dagiti obrana ket arakupenna ti "karakter ti saan a kinapudno kadagiti amin a literatura".[2] Daggiti naindayegan a liblibrona, Ficciones (1944) ken Ti Aleph (1949), ket ururnong dagiti ababa a sarita a naisilsilpo babaen dagiti sapasap a tema a kas dagiti tagtagainep, labirinto, dagiti biblioteka, sarsarming, ay-ayup, piksional a manmannurat, pilosopia, relihion ken Dios. Dagiti obrana ket nakaiparawad iti pilosopiko a literatura ken ti pay pantasia ken dagiti kita ti salamangka a realismo. Ti kita ti ket nagtigtay a sumupiat ti realismo salamangka/naturalismo ti maikasangapulo ket siam a siglo.[3][4][5] Iti kinapudno, ti kritiko a ni Angel Flores, ket isu ti immuna a nagusar ti termino, ket nangiyuna ti panangirugi ti daytoy a tignay iti Historia universal de la infamia (Ti Sangalubongan a Pakasaritaan ti Inpamia) (1935) ni Borges .[6] Adu dagiti eskolar a nagisingasing a ti nagkarkaro a panagbulsek ni Borges ket timmulong kaniana nga agpartuta kadagiti nipabpabaro a simbolo ti literario babaen ti panagpanpanunot.[7] Dagiti naladaw a panakisinnao ti daniwna nga adda dagiti kultural a pigura a kas ni Spinoza, Camões, ken Virgil.
Idi 1914 ti pamiliana ket immalisda idiay Suisa nga idiay ket simmrek a nagadal, a nakagun-od ti baccalauréat manipud ti Collège de Genève idi 1918. Ti pamilian ket kanayonda a nagbanbaniaga idiay Europa, a mairamin kadagiti ipapan idiay España. Idi isubsublina idiay Arhentina idi 1921, ni Borges ket nangrugrugi a nagipabalaak kadagiti daniwna ken dagiti salaysay iti surrealista a literario a warwarnakan. Isu ket nagtrabaho pay a kas bibliotekero ken lektor ti publiko. Idi 1955 isu ket naidutok a kas ti direktor ti Nailian a Publiko a Biblioteka (Biblioteca Nacional) ken propesor ti Literatura idiay Unibersdad ti Buenos Aires. Idi 1961 isu ket naamammoan ti sangalubongan apanakaikaskaso idi nakaawat ti immuna ken maymaysa laeng a Prix Internasional, a nakibinningay ti daytoy a gunguna kenni Samuel Beckett. Idi 1971 isu ket nangabak ti Premio Herusalem. Dagiti obrana ket naipatarus ken nawatiwat a naipabpablaak idiay Estados Unidos ken idiay Europa. Ni Borges ket nalaing kadagiti nadumaduma a pagsasao. Ni Borges ket nangiruknor ti naudi nga obrana, Los Conjurados (Dagiti Konspirador), iti siudad ti Hinebra, Suisa, ken isu idiay, idi 1986, ti nagpilianna a pakatayan.[8]
Ti sangalubongan a pammadayawna ket naipagtitipon idi tawtawen ti 1960, a tinulongan babaen ti "Latino Amerikano a Rang-ay" ken ti panagballigi ti Cien Años de Soledad (Sangagasut a Tawtawen a Pangmaymaysa) ni Gabriel García Márquez.[3] Ti mannurat ken manalaysay a ni J. M. Coetzee ket nangibaga kaniana ti: "Isu, ngem adadu ngem sinoman, ket nagipabaro ti pagsasao ti piksion ken isu ti nanglukat ti dalan ti maysa a naisangsangaya a sankaputotan dagiti Espaniol Amerikano a nobelista."[9]
Dagiti linaon
Biag ken pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa biag ket edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Jorge Luis Borges ket naipasngay iti maysa nga na-edukado a tengnga a klasea pamilia idi Agosto 1899. Nasayaat ti biagda ngem saanda met a nabaknang tapno makataengda idiay puseg ti ili ti Buenos Aires. Isuda ket nagtaengda idiay Palermo, ti napangpanglaw idi a suburbo ti siudad. Ti ina ni Borges, a ni Leonor Acevedo Suárez, ket nagtaud ti maysa a tradisional a taga-Uruguay a pamilia iti "puro" a criollo (Espaniol) a kaputotan. Ti pamilia ti inana ket nairamanda idi kadagidi Europeano a panagtaeng iti Abagatan nga Amerika, ken kankanayo ti inana a nangisarsarita kadagiti kinatured a tigtignayda. Ti 1929 a libro ni Borges a Cuaderno San Martín ket nairaman ti daniw nga "Isidoro Acevedo," a nangilaglagip iti apongna a lalaki, a ni Isidoro de Acevedo Laprida, ti maysa asoldado ti Buyot ti Buenos Aires. Ti kaputotan ti Arhentino nga anogado a ni Francisco Narciso de Laprida, Acevedo ket nakilablaban idi kadagiti gubat iti Cepeda idi 1859, ti Pavón idi 1861, ken ti Los Corrales idi 1880. Ni Isidoro de Acevedo Laprida ket pimmusay ti pulmunia idiay nakaipasngayan a balay ti apokona alalalki a ni Jorge Luis Borges. Ni Borges ket dimmakkel a nakangkangeg ti naiwagwag a maipanggep ti gloria ti pamilia. Ti ama ni Borges, a ni Jorge Guillermo Borges Haslam, ket paset ti kaputotan ti Espaniol, paset a kaputotan ti Portuges, ken guddua nga Inggles, ket anak pay a lalaki ti maysa a koronel. Ni Borges Haslam, nga ti inana ket maysa nga Inggles, ket dimmakkel nga nagsasao iti Inggles idiay balayda ken kankanayon nga innal-alana ti pamialiana a nagbanbaniaga idiay Europa. Ti Inglatera ken Inggles kaaduan a nagusgustuan iti balay ti pamila.
Idi agtawen ti siam, ni Jorge Luis Borges ket inpatarusna ti Ti Naragsak a Prinsipe ni Wilde iti Espaniol. Daytoy ket naipablaak iti maysa a lokal a warnakan, ngen dagidi gayyemna ket inpagarupanda a ti agpayso a nagsurat idi ket ti amana.[10] Ni Borges Haslam ket maysa idi nga abogado ken manursuro ti sikolohia a nagsangsanglad kadagiti literario nga aspirasion. Ti kinun-kuna ni Borges iti amana "nangpadas nga agbalin a maysa a mannurat ken napaay iti daytoy a panagpadas." Nangisurat ti, "kaaduan kadagiti tattaok ket soldadoda ken Ammok a saanakto a kasta, Nababainanak, iti kasapsapaan, a nagayayat iti libro a tao ken saan a tao iti aksion."
Ni Borges ket nsursruan idi idiay balayda aginggana idi agtawen ti sangapulo ket maysa, makasasao ti dua, nagbasbasa iti Shakespeare iti Inggles idi agtawen iti sangapulo ket dua. Ti pamilian ket nagtataeng iti maysa a dakkel a balay nga adda iti maysa nga Inggles a biblioteka nga adda kadagiti sumurok a sanagaribu a tomo ti liblibro; Ni Borges ker nangibagbaga idi a "no masalsaludsod kaniak ti kangrunaan a pasamak iti biagko, Maibagbagak a ti biblioteka ti amak."[11] Ni tattangna ket nagsardeng a nagsansanay iti linteg gaputa saan unayen a makakita a dumtenganto a sakit ti anakna a lalaki. Idi 1914, ti pamilia ket immalisda idiay Hinebra, Suisa, ken nagyanda idiay kadagiti simmaruno a dekada idiay Europa. Ni Borges Haslam ket inagagasan idi babaen ti maysa nga espesialista iti mata idi Hinebra, bayat a ti anakna a lalaki ken ti anakna a babai a ni Norah ket nagbasbasada, nga idiay a nakaadal ti Pranses ni Borges junior. Isu ket nagbasbasa ti Carlyle iti Inggles, ken nangrugrugi a nagbasbasa iti pilosopia iti Aleman. Idi 1917, idi isu ket agtawen iti 18, naamammuanna ni Maurice Abramowicz ken narugi ti maysa a literario a pannakaigayyem a agpautto idi amin a kabibiagna. Isu ket nakagun-od iti baccalauréat manipud idiy Collège de Genève idi 1918.[12][Nota 1] Ti Borges a pamilia ket nangikeddeng, a gapu kadagiti politikal a riribok idiay Arhentina, nagtultuloyda a nangnaed idi Suisia idi las-ud ti gubat, a naggigianda idiay aginggana idi 1921. Kalpasan ti Sangalubongan a Guat I, ti pamilia ket ket naggigianda kadagiti nadumaduma asiudad iti tallo a tawen: ti Lugano, Barcelona, Majorca, Seville, ken Madrid.
Iti dayta apanawen, ni Borges ket nakaduktal kadagiti sinursurat ni Arthur Schopenhauer ken ti The Golem (1915) ni Gustav Meyrink a nagbalinan kadagiti nakaimpluensiaan kadagiti obrana. Idiay Espana, ni Borges ket nagbalin a kameng ti literario a tignay ti avant-garde, kontra-Modernista a Ultraista, nga inpatakder babaen ni Apollinaire ken ni Marinetti, nga aside kadagiti Imagista. Ti immuna adaniwna, "Himno iti Baybay," a naisurat iti estilo ni Walt Whitman, ket naipablaak idi iti magasin a Grecia.[13] Bayat nga adad idi idiay Espana, isu ket nakasarungkar kadagiti naidayegan nga Espaniol a mannurat, a mairaman ni Rafael Cansinos Assens ken ni Ramón Gómez de la Serna.
Nasapa a panagsursurat a pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1921, ni Borges ket nagsubli ken ti pamiliana idiay Buenos Aires. Bassit laeng ti pormal nga edukasionna, awan dagiti kualipikasionna ket bassit laeng dagiti gayyemna. Nangisursurat iti maysa agayyemna a ti Buenos Aires ket "tinurayanen babaen dagiti arriviste, babaen dagiti husto nga agtutbo nga awanan kadagiti maipapan ti isip nga alikamen, ken dagiti balasang a nadekorasionan".Intugotna ti doktrina iti Ultraismo ken nangirugi ti pagsapulanna, a nagipabpablaak kadagiti sureal a daniw ken dagiti salaysay kadagiti literario a warnakan. Idi 1930, ni Nestor Ibarra ket tinawtawaganna ni Borges ti "Nalatak nga Apostol ti Criollismo," a nagramrambak ti rehionalismo ti Latin nga Amerika.[14] Ni Borges ket nangipablaak kadagiti immuna anaipablaak a daniwna, ti Fervor de Buenos Aires, idi 1923 ken nagiparawad ti avant-garde a panagrepaso iti Martín Fierro. Ni Borges ket kimmaddua a nangipatakder kadagiti warnakan ti Prisma, ti warnakan a naiwarwaras babaen ti panagikabil kadagiti kopia kadagiti diding ti Buenos Aires, ken Proa. Iti kinaudi a biagna, ni Borges ket nagbabbabawi kadagitoy a nasapa a pablaak, ken nagpanpadas a gimmatang kadagiti amina a naamammuan a kopia tapno dagitoy ket makednganda a madadael.[15]
Babaen ti tengnga ti tawtawen ti 1930, isu ket nangrugrugi a nagsuksukimat kadagiti eksistensial a saludsod ken piksion. Nagob-obra iti maysa nga estilo a tinawtawagan ni Ana María Barrenechea iti "Irrealidad." Adu pay dagiti dadduma a mannurat ti Latin Amerika, a kas niJuan Rulfo, Juan José Arreola, ken ni Alejo Carpentier, ket nagsuksukimatda paya kadagitoy a tema, a naimpluensiaan babaen ti penomolohia ni Husserl ken ni Heidegger ken ti eksistentialismo ni Jean-Paul Sartre. Iti daytoy nga urat, ti biograpona a ni Williamson ket nangiyunayunay iti pannakadangran iti panangibatay iti maysa a nairaem iti autobiograpiko para iti limaon wenno tono kadagiti naisangsangayan nga obrana: liblibro, pilosopia ken panagpanpanunot ket kaaduan a nagtaudan kadagiti pudno nga inspirasion kaniana a kasla dagiti nasanay a panagbiagna. Manipud ti immuna a pablaak, ni Borges ket kankanayon idi a nagparparawad iti Sur (Abagatan), a nabangon idi 1931 babaen ni Victoria Ocampo. Daytoy idi ti kangrunaan a literario a warnakan ti Arhentina ken timmulong kenni Borges a makabiruk ti pammadayawna.[16] Ni Ocampo ket nagipayammo kenni Borges kenni Adolfo Bioy Casares, ti sabali pay a nadayeg a pigura iti Arhentino a literatura, nga isu ket agbalinto a kankanayon a kummaduan ken gayyemna. Isuda a dua nagsursuratda kadagiti adu nga obra, nga adda babaen dagiti nom de plume H. Bustos Domecq, a mairaman dagiti serie ti detektibo a parodia ken dagiti pantasia a sarsarita. Idi las-ud dagitoy a tawen, ti maysa a gayyem ti pamilia a ni Macedonio Fernández ket nagbalin a nagruna nga impluensia kenni Borges. Dagitoy dua ketnagituronda kadagiti pakisinnaritaan kadagidi café, away a papanan, wenno idiay bassit nga apartamento ni Fernández idiay distrito ti Balvanera district. Isu ket nagparparang iti naganna iti "Dialogo a maipanggep ti Dialogo ni Borges,"[17] a ditoy a nakisinnarita dagitoy dua ti immortalidad ti kararua.
Idi 1933, ni Borges ket nakagun-od ti editorial a pannkaidutok iti literario a suplemento ti warnakan ti Crítica, nga idiay ket immuna a nangipablaak kadagiti pirgis a kalpasanna ket naurnong a aks ti Historia universal de la infamia (Ti Sangalubongan a Pakasaritaan ti Inpamia, 1936). Ti libro ket nangiraman ti dua akita ti panagsurat. Ti immuna ket iti baetan dagiti salaysay a saan a piksion ken dagiti ababa a sarita, a nagus-usar kadagiti maipapaan ti piksion a pamay-ay a mangibaga kadagiti pudno a sarita. Ti maikadua ket buklen dagiti literario a palso, nga immununa nga inpasa ni Borges a kas dagiti pannkaipatarus dagiti annamong manipud ti nadayeg ngem saan unay a nabasbasa nga ob-obra. Kadagiti simmarsaruno a tawen, isu ket nagserbi a kas maysa a literario nga agbalbalakad para iti kamara pagipablaakan iti Emecé Editores ken linawas a nagsursurat kadagiti pablaak para iti El Hogar, a nairuar manipud idi 1936 aginggana idi 1939. Idi 1938, ni Borges ket nakabiruk ti trabaho a kas ti umuna a katakunaynay iti Munisipio a Bilioteka ti Buenos Aires idiay Miguel Cané, ti maysa a nagtrabtrabaho a klase a lugar. Bassit laeng dagiti libro idiay, a naibaga kaniana a ti papangkatologo ti ad-adu ngem sangasut a libro iti tunggal maysa nga aldaw, ket awanen ti maibati a maaramid para kadagiti dadduma nga empleado ken makitanto a kasla dakes daytoy. Ti trabaho ket inaramidna laeng iti maysa nga oras iti tunggal maysa nga aldaw ken dagiti nabati nga orasna ket naggigian idiay sirok iti biblioteka, a nagsursurat kadagiti artikulo, dagiti ababa a sarita ken dagiti pananagipatarus.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Edwin Williamson ket nangisingsingasing iti Borges (Viking, 2004) a ni Borges ket saan idi a nakaturpos iti baccalauréat (pp. 79-80): "isu idi ket mabalin a saan a nagikaskaso iti baccalauréat, gaputa ginurgurana ken nagbutbuteng ti panageksamen. (iti kinapudno, isu ket saan a nakaturpos ti panagadalna ti nanagato nga eskuela)."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ FT.com "Small Talk: José Saramago". "Amin a nabasbasak ket nakaimpluensia kaniak iti aniaman a banag. Urayno naibagak dayta, ni Kafka, Borges, Gogol, Montaigne, Cervantes ket kankanayon kakadua."
- ^ Jozef, Bella. "Borges: linguagem e metalinguagem". Iti: O espaço reconquistado. Petrópolis, RJ: Vozes, 1974, p.43.
- ^ a b (Portuges) Masina, Lea. (2001) "Murilo Rubião, o mágico do conto". In: O pirotécnico Zacarias e outros contos escolhidos. Porto Alegre: L & PM, p5.
- ^ (Portuges)__, "O maravilhoso no Novo Mundo: ecologia e discurso", (1992) Ecologia e discurso. Rio de Janeiro, Tempo Brasileiro pp. 115–129.
- ^ Theo L. D’Haen (1995) "Salamangka aRealismo ken Kalpasan a modernismo: Panakaikkat ti Sentro kadagiti Pribilihio a Sentro", iti: Louis P. Zamora ken Wendy B. Faris, Salamangka a Realismo: Teoria, Pakasaritaan ken Komunidad. Duhan ken Londres, Unibersidad ti Duke a Pagmalditan pp. 191–208.
- ^ Iti konperensiana ti "Naisalamangka a Realismo iti Espaniol Amerikano" (Nova York, MLA, 1954), nasakbayan a naipablaak iti Hispania, 38 (2), 1955. Nupay kasta, adda dagiti kritiko a mangipanunot kenni Borges iti sinarunona ken saan a maysa apudnoa salamangka realista.
- ^ Iti ababa, ti kinabulsek ni Borges ket nangiturong kaniana a nagparabor ti daniw ken dagiti ababa a salaysay ngem kadagiti nobela. Ferriera, Eliane Fernanda C. "O (In) visível imaginado em Borges". Iti: Pedro Pires Bessa (ed.). Riqueza Cultural Ibero-Americana. Campus de Divinópolis-UEMG, 1996, pp. 313–314.
- ^ Ni Borges iti Biag ken Patay Entrebista babaen ni Amelia Barili
- ^ Coetzee, J.M. "Borges's Dark Mirror", New York a Panagreprepaso ti Liblibro, Tomo 45, Bilang 16. Oktubre 22, 1998
- ^ Harold Bloom (2004) Jorge Luis Borges (Biokritiko ni Bloom) Infobase Publishing ISBN 0-7910-7872-8
- ^ Borges, Jorge Luis, "Dagiti autobiograpiko a notal", The New Yorker, 19 Septiembre 1970.
- ^ Ni Borges ken ti Piksionna: Ti Alagaden iti Isipna ken Arte (1999) Gene H. Bell-Villada, Unibersidad ti Texas a Pagmalditan, p. 16 ISBN 9780292708785
- ^ Wilson, Jason (2006). Jorge Luis Borges. Reaktion Books. p. 37. ISBN 1-86189-286-1.
- ^ Sentro ti Borges, Unibersidad ti Pittsburgh. Naala idi 2010-08-16
- ^ Borges: Dagiti Dadduma a Panagsuksukimat 1937–1952. Napno a Pangyuna babaen ni James Irby. Unibersidad ti Texas ISBN 978-0-292-76002-8 Naala idi 2010-08-16
- ^ "Ivonne Bordelois, "The Sur Magazine" Villa Ocampo Website". Villaocampo.org. Naala idi 2011-08-24.
- ^ Borges, Jorge Luis. Trans. Mildred Boyer ken ni Harold Morland. Dreamtigers. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan, 1985, p. 25.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agheana, Ion (1988). Ti Kayatna saoen ti Pannakasanay iti Prosa ni Jorge Luis Borges. Frankfurt Am Main: P. Lang. ISBN 0-8204-0595-7.
- Agheana, Ion (1984). Ti Prosa ni Jorge Luis Borges. Frankfurt Am Main: P. Lang. ISBN 0-8204-0130-7.
- Aizenberg, Edna (1984). Ti Aleph a Mangngabel: Bibliko, Kabbalistiko ken Hudaiko nga Elelemnto ni Borges. Potomac: Scripta Humanistica. ISBN 0-916379-12-4.
- Aizenberg, Edna (1990). Borges ken dagiti Simmarsaruno kaniana. Columbia: Unibersidad ti Missouri a Pagmalditan. ISBN 0-8262-0712-X.
- Alazraki, Jaime (1988). Borges ken ti Kabbalah. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-30684-1.
- Alazraki, Jaime (1987). Dagiti Kritiko a salaysay ni Jorge Luis Borges. Boston: G.K. Hall. ISBN 0-8161-8829-7.
- Balderston, Daniel (1993). Ruar ti Kontesto. Unibersidad ti Duke a Pagmalditan location = Durham. ISBN 0-8223-1316-2.
- Barnstone, Willis (1993). Ni Borges iti Ordinario a Rabii idiay Buenos Aires. Urbana: Unibersidad ti Illinois a Pagmalditan. ISBN 0-252-01888-5.
- Bell-Villada, Gene (1981). Borges ken ti Piksionna. Chapel Hill: Unibersidad ti North Carolina a Pagmalditan. ISBN 0-8078-1458-X.
- Bioy Casares, Adolfo (2006). Borges. Siudad: Destino Ediciones. ISBN 978-950-732-085-9.
- Bloom, Harold (1986). Jorge Luis Borges. New York: Chelsea House Publishers. ISBN 0-87754-721-1.
- Bulacio, Cristina (1998). Dos Miradas sobre Borges. Buenos Aires: Ediciones de Arte Gaglianone. ISBN 950-554-266-6. Ti testo ti " ken Donato Grima " ket di naikaskaso (tulong) Inladawan babaen ni Donato Grima.
- Burgin, Richard (1969) Jorge Luis Borges: Dagiti pakakisinnarita, Holt Rhinehart Winston
- Burgin, Richard (1998) Jorge Luis Borges: Dagiti pakakisinnarita, Unibersidad a Pagmalditan ti Mississippi
- De Behar, Block (2003). Borges, ti Regget ket Awan Gibusna nga Insasao. Albany: Estado nga Unibersidad ti New York a Pagmalditan. ISBN 1-4175-2020-5.
- Di Giovanni, Norman Thomas (1995). Ti Borges a Tawidan. Londres: Constable in association with the Anglo-Argentine Society. ISBN 0-09-473840-8.
- Di Giovanni, Norman Thomas (2003). Ti ADal ti Apo. Londres: Continuum. ISBN 0-8264-6110-7.
- Dunham, Lowell (1971). Dagiti Kardinal a Puntos ni Borges. Norman: Unibersidad ti Oklahoma a Pagmalditan. ISBN 0-8061-0983-1.
- Fishburn, Evelyn (2002). Ni Borges ken Europa aNabisbisita Manen. Siudad: Unibersidad ti Londres. ISBN 1-900039-21-4.
- Frisch, Mark (2004). Malinka a Makapanka Idiay Manipud Ditoy. Madison: Unibersidad ti Fairleigh Dickinson a Pagmalditan. ISBN 0-8386-4044-3.
- Kristal, Efraín (2002). Dagiti Saan a makitkita nga Obra. Nashville: Unibersidad ti Vanderbilt a Pagmalditan. ISBN 0-585-40803-3.
- Laín Corona, Guillermo. "Borges ken Cervantes: Kinapudno ken Di Kinapudno ti Salaysay”. Neophilologus, 93 (2009): 421-37.
- Laín Corona, Guillermo. "Teoría y práctica de la metáfora en torno a Fervor de Buenos Aires, de Borges”. Cuadernos de Aleph. Revista de literatura hispánica, 2 (2007): 79-93. http://web.archive.org/web/20120105024915/http://cuadernosdealeph.com/revista_2007/A2007_pdf/06%20Teor%C3%ADa.pdf
- Lindstrom, Naomi (1990). Jorge Luis Borges. Boston: Twayne Publishers. ISBN 0-8057-8327-X.
- Manguel, Alberto (2006). Kinadua ni Borges. Siudad: Telegram. ISBN 978-1-84659-005-4.
- Manovich, Lev, New Media manipud kenni Borges iti HTML, 2003
- McMurray, George (1980). Jorge Luis Borges. New York: Ungar. ISBN 0-8044-2608-2.
- Molloy, Sylvia (1994). Dagiti Simbolo ni Borges. Durham: Unibersidad ti Duke a Pagmalditan. ISBN 0-8223-1406-1.
- Murray, Janet H., Panagparnuay ti Medio, 2003
- Núñez-Faraco, Humberto (2006). Borges ken Dante. Frankfurt Am Main: P. Lang. ISBN 978-3-03910-511-3.
- Racz, Gregary (2003). Ni Jorge Luis Borges (1899–1986) a kas maysa aMannurat ken Kritiko Sosial. Lewiston: Edwin Mellen Press. ISBN 0-7734-6904-4.
- Rodríguez, Monegal (1978). Jorge Luis Borges. New York: Dutton. ISBN 0-525-13748-3.
- Rodríguez-Luis, Julio (1991). Ti Kontemporario a Praksis iti Pantastiko. New York: Garland. ISBN 0-8153-0101-4.
- Sarlo, Beatriz (2007). Jorge Luis Borges: maysa a Mannurat iti Igid. Londres: Verso. ISBN 978-1-84467-588-3.
- Shaw, Donald (1992). Naratibo nga Estratehia ni Borges. Liverpool: Francis Cairns. ISBN 0-905205-84-7.
- Stabb, Martin (1991). Nabisbisita Manen ni Borges. Boston: Twayne Publishers. ISBN 0-8057-8263-X.
- Sturrock, John (1977). Dagiti Papel e Tigre. Oxford: Clarendon a Pagmalditan. ISBN 0-19-815746-0.
- Todorov, Tzvetan (1970). Pangyuna à la littérature fantastique. Paris: Seuil.
- Toro, Alfonso (1999). Jorge Luis Borges. Frankfurt Am Main: Vervuert. ISBN 3-89354-217-5.
- Volek, Emil (1984). "Aquiles y la Tortuga: Arte, imaginación y realidad según Borges". Iti: Cuatro claves para la modernidad. Analisis semiótico de textos hispánicos. Madrid.
- Waisman, Sergio (2005). Borges ken ti Panagipatarus. Lewisburg Pa.: Unibersidad ti Bucknell a Pagmalditan. ISBN 0-8387-5592-5.
- Williamson, Edwin (2004). Borges: Maysa a Biag. New York: Viking. ISBN 0-670-88579-7.
- Wilson, Jason (2006). Jorge Luis Borges. Londres: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-286-7.
- Woscoboinik, Julio (1998). Dagiti Sekreto ni Borges. Washington: Unibersidad a Pagmalditan ti Amerika. ISBN 0-7618-1238-5.
- Yates, Donald (1985). Jorge Luis Borges, Biag, Obra, ken Kritisismo. Baltimore: York a Pagmalditan. ISBN 0-919966-47-0.
Dagiti dokumentario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Eduardo Montes-Bradley (Mannurat/Direktor) (1999). Harto Ti Borges (Napili a dokumentario). EUA: Patagonia Film Group, EU.
- Ricardo Wullicher (Direktor) (1978). Borges para millones (Napili a dokumentario). Arhentina.
- David Wheatley (Direktor) (1983). Dagiti Bariweswes ti Maysa a Mannurat: Siak ken ni Borges (Napilia dokumentario). Arena.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Jorge Luis Borges idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Jorge Luis Borges idiay Wikiquote
- Ronald Christ (Kalamiisan-Primabera 1967). "Jorge Luis Borges, TiArte ti piksion Bi. 39". Paris Review.
- BBC Radio 4 a pakitungtungan a programa manipud ti Iti panawen tayo. (Mangeg ti 45 a minuto)
- Jorge Luis Borges iti Moderno a Lubong
- Sentro nii Borges, Unibersidad ti Pittsburgh.
- Dagiti Gayyem ni Jorge Luis Borges Sangalubongan a kagimongan ken dagiti Kumaduaan
- Jorge Luis Borges
- 1899 a pannakaipasngay
- 1986 nga ipupusay
- Dagiti Arhentino a kontra pasista
- Dagiti Arhentino a kontra komunista
- Tattao nga Arhentino ti Inggles a kaputotan
- Dagiti Arhentino a manalaysay
- Dagiti Arhentino a bibliotekero
- Tattao nga Arhentino ti Portuges a kaputotan
- Tattao nga Arhentino ti Espaniol a kaputotan
- Tattao nga Arhentino ti Uruguayo a kaputotan
- Dagiti Arhentino a mannaniw
- Dagiti Arhentino a mannurat ti ababa a sarita
- Dagiti Arhentino nga agipatpatarus
- Dagiti Arhentino a mannurat
- Dagiti Arhentino a mannurat ti pabuya
- Bulsek a tattao manipud idiay Arhentina
- Dagiti pimmusay ti kanser idiay Suisa
- Dagiti agbilbilin dagiti Korus ti Urnos ti Dayaw ti Pederala a Reppublika ti Alemania
- Dagiti pimmusay manipud ti kanser ti dalem
- Dagiti nangabak ti Premio Edgar
- Dagiti agipatpatarus ti Inggles–Espaniol
- Dagiti hiperrealidad a teorista
- Tattao a Latino Amerikano ti Britaniko a kaputotan
- Dagiti nagunggunaan ti Légion d'honneur
- Dagiti opisial ti Urnos ti Britaniko nga Imperio
- Tattao manipud idiay Buenos Aires
- Dagiti mannurat ti kalpasan a moderno
- Dagiti nangunggunaan ti Premio Cervantes
- Dagiti nangabak ti Prix mondial Cino Del Duca
- Dagiti agipatpatarus manipud ti Inggles
- Dagiti agipatpatarus manipud ti Pranses
- Dagiti agipatpatarus manipud ti Aleman
- Dagiti agipatpatarus manipud ti Daan nga Inggles
- Dagiti agipatpatarus manipud ti Daan a Nordiko
- Dagiti agipatpatarus iti Espaniol
- Dagiti naipunpon idiay Cimetière des Rois


text:
Samal, Bataan
Ti Samal ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Samal ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- East Calaguiman
- East Daang Bago (Pob.)
- Ibaba (Pob.)
- Imelda
- Lalawigan
- Palili
- San Juan (Pob.)
- San Roque (Pob.)
- Santa Lucia (Pob.)
- Sapa
- Tabing Ilog (Pob.)
- Gugo
- West Calaguiman
- West Daang Bago (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mayor ti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sapasap a Paammo ti Samal, Bataan


text:
Union List of Artist Names
Ti Union List of Artist Names (ULAN) wenno iti Ilokano Listaan ti Kappon dagiti Nagan ti Artista ket maysa a online a batayan ti datos nga agus-usar ti natengngel a bokabulario nga agdama nga aglaon kadagiti agarup a 293,000 a nagngan ken dadduma pay a pakaammo a maipanggep kadagiti artista. Dagiti nagan iti ULAN ket mabalin a mairaman dagiti naited a nagan, dagiti seudonimo, dagiti panagdumadumaan iti pannakailetra, dagiti nagan kadagiti sabsabali a pagsasao, ken dagiti nagnagan a nagbalbaliwen gapau ti napalbas a panawen (a kas dagiti pannakiasawa a nagan). Kadagitoy a a nagan, ti maysa ket naitalgedan a kas ti kinaykayat a nagan.
Urayno daytoy ket naiparang a kas maysa alistaan, ti ULAN ket naestruktura a kas maysa a tesauro, a maiyalagad kadagiti pagalagadan ti ISO ken NISO para kadagiti panagaramid ti tesauro; daytoy ket aglaon kadagiti panagsisinnaruno, kapadpada, len pakanaigan a pannakaikabagian.
Ti pakatengngaan ti isip iti tunggal maysa a rehistro ti ULAN ket ti maysa nga artista. Iti agdama adda dagiti agarup a 120,000 artista iti ULAN. Iti datos a batayan, ti tunggal maysa a rehistro ti artista (nakunkuna pay a suheto iti daytoy a manual) ket nailasin babaen ti maysa a naisangayan a numeriko nga ID. Ti naisilpo kadagiti tungngal maysa a rehistro ti artista ket dagiti nagan, dagiti maikabagian nga artista, dagiti taudan para iti datos, ken dagiti nota. Ti temporal a panagsakup ti gay-at ti ULAN ket manipud ti Kinaugma aginggan iti agdama keb panagsakup iti sangalubongan.
Ti ULAN ket mangiraman kadagiti maitutop a nagan ken dagiti mainaig a pakaammo a maipanggep kadagiti artista. Dagiti artista ket mabalin a dagiti agmaymaysa a tao (tattao) wenno grupo dagiti tao a nagtitinnulong a nagob-obra (korporatibo a bagbagi). Dagiti artista iti ULAN ket sapasap a mangirepresenta kadagiti nagpartuat a nairaman iti pannakakonsepto wenno panagpataud kadagiti makitkita nga arte ken arkitektura. Adda met dagiti agpabpabuya nga artista a nairaman (ngem kadawyan a saan a dagiti aktor, dagiti agsalsala, wenno dadduma pay nga agpabpabuya nga artista). Dagiti repositorio ken dagiti nagparparawad ket nairamanda pay. [1]


text:
Kanton iti Jura
Ti Republika ken Kanton iti Jura (Pranses: République et Canton du Jura), ken naamammoan pay a kas ti Kanton iti Jura wenno Kanton Jura, ket maysa kadagiti kanton idiay Suisa. Daytoy ti kabaruan (napartuat idi 1979) kadagiti 26 a Suiso a kanton, a mabirukan idiay amianan a laud a paset ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Delémont. Daytoy ket makibinningay ti pagbeddengan iti kanton ti Basel-Landschaft, ti Kanton iti Berna, ken ti Pranses a departamento ti Doubs.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Jura idiay Wikimedia Commons


text:
Trangkaso
Ti trangkaso ket maysa a makaalis a sakit dagiti billit ken dagiti mamalia a patauden babaen dagiti RNA a birus iti pamilia ti Orthomyxoviridae, dagiti birus ti trangkaso. Dagiti kaaduan a sintoma ket dagiti lammin, gurigor, buteg, nasakit a karabukob, naut-ot a piskel, sakit ti ulo (kankanayon a nakaro), panag-uyek, kapsot/bannog ken ti saan a nasayaat a rikna.[1] Urayno daytoy ket kanknayon a maiyallilaw kadagiti sabali a kasla trangkaso a sakit, a naipangpangruna ti panateng, ti trangkaso ket nakarkaro a sakit a patauden babaen dagiti nadumaduma a kita ti birus.[2] Ti trangkaso ket mabalin a mangpataud ti alidukdok ken panagsarua, a nangnangruna iti ubbing,[1] ngem dagitoy a sintoma ket sapasap iti saan a mainaig a gastroenteritis, a sagpaminsan a san nga husto a nakunkuna a kas ti "trangkaso ti tian" wenno "24-nga oras a trangkaso".[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Influenza: Viral Infections: Merck Manual Home Edition". Merck. Naala idi 15 Marso 2008.
- ^ Eccles, R (2005). "Pannaka-awat kadagiti sintoma ti panateng ken trangkaso". Lancet Infect Dis 5 (11): 718–25. doi:10.1016/S1473-3099(05)70270-X. PMID 16253889.
- ^ Tiempo ti panawen a trangkaso a maigiddiat ti Trangkaso ti tian babaen ni Kristina Duda, R.N.; Naal idi Marso 12 2007 (Website: "About, Inc., Pset ti The New York Times Company")
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Trangkaso idiay Wikimedia Commons


text:
Naguilian, La Union
Ti Naguilian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Naguilian ket nabingbingay iti 37 a barbaranggay.[2]
- Aguioas
- Al-alinao Norte
- Al-alinao Sur
- Ambaracao Norte
- Ambaracao Sur
- Angin
- Balecbec
- Bancagan
- Baraoas Norte
- Baraoas Sur
- Bariquir
- Bato
- Bimmotobot
- Cabaritan Norte
- Cabaritan Sur
- Casilagan
- Dal-lipaoen
- Daramuangan
- Guesset
- Gusing Norte
- Gusing Sur
- Imelda
- Lioac Norte
- Lioac Sur
- Magungunay
- Mamat-ing Norte
- Mamat-ing Sur
- Nagsidorisan
- Natividad
- Ortiz
- Ribsuan
- San Antonio
- San Isidro
- Sili
- Suguidan Norte
- Suguidan Sur
- Tuddingan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)