text:
(Tuloyna)
ITA, naipasngay daytoy a kolum. Apay ngarud ita a Sinursuran ti paulona?
No kitaen, simple laeng met ti panagluto iti sinursuran. Ariwat laeng ti kangrunaan a masapul. Dagiti dadduma, addada laeng iti kosina a sidadaan a mapidut/ilaok.
Ngem nupay simple, mangted met iti pannakabsog/pannakapnek iti asino man a mangraman/mangsida.
Dayta ngarud a kinasimple ti kayatko nga iburay ditoy baro a kolumtayo. Kinasimple ngem uray kaskasano, mangted met iti adal wenno panglakagan tapno naan-annayas ti panagbiag. Tapno lumag-an ti panagbiag, kunatayo man laengen.
Matratar, maidasar, maibinsabinsa ditoy dagiti adda iti Tanap a mabalin nga adda met wenno awan iti Kailokuan ken iti kabangibangna a probinsia.
Mabalin a sagidentayo met dagiti kultura, dagiti mapaspasamak iti Tanap a nupay simple, adda met latta kuldingenna a nginabras iti kaunggantayo.
Saan laeng dayta. Iti sinursuran, adda dayta sili a mangadat iti ngadas wenno karabukob. Ngem pangpaimas met iti makan/pannangan. Ngarud, di maliklikan ti mangbinsabinsa kadagiti topiko a mabalin a makaaprad kadagiti maseknan nga adda iduldulinna nga aramid. Ngem no dagitoy ti agbalin a tulbek ti panagrang-ay, pannakawaswas ti maysa nga isyu, apay ketdin a ditayo ipadigo tapno maluktan ti puso ken isip ti tunggal maysa?
Saan met ketdi a nakapokus lattan iti Tanap ti Sinursuran. Mabalin pay nga ipadigona ti kapanunotanna kadagiti nasional/internasional nga isyu. Ken uray payen ti/dagiti padas ‘toy agsursurat iti inaldaw a panagbiagna. A nupay awan met ti maipagpannakkelna, mabalin latta a pakapidutan iti uray sangkapirgis nga adal.
Iti udina, arapaap daytoy a kolum ti makaited iti pagimbagan, saan a mangsindi iti di panagkikinnaawatan wenno sakit ti nakem. Mangwarwar pay kadagiti kangrunaan nga isyu a mangapekto iti kada indibidual.
SUBLIANTAYO man ti GC. Iti kaaddak daytoy a grupo, immadu dagiti naam-ammok a tao. Saanen a kas idi a ti laeng uneg ti balay ti lubongko. Daytoy ti nagbalin a tulbek tapno makadinnakulapko dagiti pagtamdak a mannurat. Daytoy ti nangisungsong kaniak iti lubong dagiti agab-abel iti balikas.
Iti kabayagen ti kaaddak itoy a grupo, mariknak ti talingenngen. Awan dayta gap iti nagbabaetan. Agpapada ti amin. Ti nasakit ti maysa, nasakit ti amin.
Iti agdama, kas pammaliiwko, umir-irut ti langenlangen ti tunggal maysa. Ti makitkitak a rason ditoy ket ti kanayon a panagsasarak/panagpapatang a mangitandudo iti Literatura Ilokana. Nupay kaadduan, no di man amin, nga addang ket iti bukod a panagkaut ti tunggal kameng ken opisial. Addada dagiti seminar nga inannong ti gunglo kadagiti agad-adal kadagiti nadumaduma a pagadalan. Ken agtultuloy latta a mangiwayat iti seminar tapno makadiskobre kadagiti adda talentona iti panagsuratan.
Naaramid dagitoy a panaglektiur/seminar nga awan ‘tay talent fee ti asino man a kameng a nangibinglay iti ammona iti panagsuratan. Bukodna pay a gasto ti ipapanna panangseminar.
Arapaap ngamin ti gunglo ti mangtubay kadagiti ubbing a mannurat tapno uray kaskasano, addada sumarsaruno a mangtarabay/mangbiag iti Literatura Ilokana. Isu nga iti kabayagen ti gunglo, manmano pay laeng ti proyektona a panagilibro kadagiti gapuanan ta impamaysana ti nangtakuat kadagiti adda potensialna nga agbalin a mannurat. Amang a napatpateg daytoy ngem iti panagilibro kadagiti gapuanan.
Ngem itay nabiit, inruaren ti gunglo ti umuna a librona a nakatiponan dagiti sarita dagiti mannurat iti Cagayan. Daytoy ti Segden: Antolohia dagiti Sarita dagiti Mannurat iti Cagayan.
Tawen 2007 idi mainaw daytoy a proyekto. Ngem naitantan iti kinakisang ti makaut. Naparayray laeng ti arapaap ti gunglo a matuloy ti libro idi makasapul kadagiti naayat a kailian a mangpatan-ay iti nakayanakan a pagsasao. Isuda dagitoy ti nagbalin a tulbek tapno agmatan ti proyekto itay napan a tawen.
Buklen ti libro ti 33 a sarita a nadasig iti tallo a henerasion dagiti mannurat a naipablaak iti uneg ti lima a dekada: 1960s, 1970s, 2980s, 1990s ken 2000s. Nalawag ngarud nga ibagian dagiti sarita ti agduduma a panawen, tattao, luglugar ken paspasamak iti uneg ken ruar ti Cagayan.
Nagpaay nga editor ti Segden da Roy V. Aragon, Freddie Pa. Masuli, Daniel L. Nesperos ken ‘toy nagsurat. Mangnamnama dagiti mannurat nga agbalin daytoy a pagsarmingan iti biag ti tunggal makabasa, saan laeng kadagiti Cagayano.
Iti agtultuloy a kinnayammet dagiti opisial ken kameng ti gunglo, saan laeng a ditoy ti pagpatinggaan ti panangparang-ayda iti Literatura Ilokana. Agtultuloy nga agrangrang ti segden iti barukongda tapno maisaknap ti kinapateg ti nakayanakan a pagsasao.
Ita pay laeng, yawisen ti GC ti itatabuno koma ti tunggal maysa iti maangay a tinawen a kombension ti GUMIL Filipinas. Sangailien ti gunglo ti kombension itoy masungad a kalgaw iti ili ti Gonzaga. Sibabara dagiti adda iti likudan ti GC a mangabrasa/mangpadanon ti tunggal maysa. Ipanamnamana a no ania man ti kapadasanyo idi ag-host daytoy kadagiti kallabes, kasta met laeng… no di pay ket nalablabes.
Ala, agingga manen iti sumaruno, ka-Sinursuran. —o


c: text/html

text:
Nabotosan a baro a presidente ti GUMIL Filipinas (Gunglo Dagiti Mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw) ni Arthur P. Urata, Sr. iti eleksion ti baro a grupo dagiti opisial ti gunglo bayat ti Maika-45 a Kombension Nasional ken Literary Seminar ti GF a naangay iti Gonzaga, Cagayan idi Abril 19-21, 2013.
Kadua ni A.P. Urata, Sr. a napili da Mario Tejada, bise-presidente; Roy V. Aragon, sekretario-heneral; Eden Cachola-Bulong, treasurer; Estela Bisquera-Guerrero, auditor; Benjamin P. Pacris, business manager; Reynaldo E. Andres, public relations officer; ken dagiti kameng ti hunta direktiba: Sherma E. Benosa, Emy Amadz Bucaneg, Eliseo B. Contillo, Freddie Pa. Masuli, Aileen R. Rambaud, Martin T. Rochina, Ariel S. Tabag, ken Vilmer V. Viloria.
Agpaay met nga ex-officio director ni Judge Vivencio S. Baclig (Ret.), pasado a presidente ti gunglo.
Nagpaay a kameng ti Comelec da Honor Blanco Cabie, chairman; kameng da Dionisio S. Bulong ken Jose A. Bragado.
Iti panagsaritana kalpasan ti pannakaiproklamana, agraman dagiti kakaduana a nangabak, impanamnama ni A.P. Urata ti ad-adda pay a pannakapabileg ti GF, kas mayataday iti tema ti kombension nga “Agkaykaysa, Pumigpigsa.”
Naipasngay ni A.P. Urata, Sr. iti Ballesteros, Cagayan idi Hulio 26, 1953 kada Silvestre Urata ken Felicidad dela Peña (agpada a pimmusayen). Agadi iti buridek iti sangapulo nga agkakabsat a pakairamanan da Antonio, Jose ken Roland (pimmusayen), agpapada a mannurat iti Bannawag. Nagturpos iti Bachelor of Arts in English, Master in Business Administration ken Master in Public Administration. Ti laeng dissertation-na ti kurang ti kinadoktorna iti Public Administration. Inrugina ngem dina naileppas ti kursona nga abogasia. Nagpaay iti nadumaduma nga ahensia ti gobierno. Agdama a hepe ti Department of Agrarian Reform iti probinsia ti Cagayan. Agserserbi pay a Part-time Professor iti Graduate Program iti University of Cagayan Valley (UCV) a pangisusuruanna iti Public Administration, Management, Economics, Cooperative, Public Fiscal Management ken dadduma pay nga asignatura.
Innem ti bungada ken ni sigud nga Elgie Tejada (uppat a babbai ken dua a lallaki) nga agpapadan a nagturpos ken addaan iti trabaho malaksid iti buridekda a mangal-ala ita iti Hospitality and Tourism Management iti University of St. Louis. Adda metten uppat a appokona. Nag-Board of Director iti namitlo a daras ken nag-Bise-Presidente ti GUMIL Filipinas. Agdama pay a Presidente ti GUMIL Cagayan manipud pay idi 2002.(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 6, 2013 a bilang.)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Sumagmamano nga anggulo a pakairamanan ti panagkameng ti biktima iti maysa a liquidation squad ken dagiti nakaidarumanna a kaso ti kitkitaen dagiti inbestigador iti pannakapapatay ti maysa a kagawad ti barangay ditoy ken ti kinasakayna a barito idi Marso 31.
Kinuna ni Police Senior Inspector Arsenio Ramos, hepe ti polis ditoy, nga adda dagiti kaso a murder a nakaidaruman ni Felix Joel Arquero y Cabacungan, 38, naasawaan, tubo ti Camangaan, Sta. Cruz, Ilocos Sur ngem naikamang iti Barangay Calay-ab ditoy nga ili.
Kinuna ni Ramos a tallo a kaso ti murder ti mapapati a nakainbolbaran ni Arquero ken addan panaggandat iti biagna iti kallabes ngem nalasatanna dagitoy.
“Dagitoy ti kitkitaenmi nga anggulo a pagtitiponentayo tapno maestablisartayo ti lead iti panagimbestigatayo,” kinuna ni Ramos.
Pinaltogan ti di pay nabigbig nga armado a lalaki ni Arquero bayat ti iruruarda iti galiera iti Barangay Casili ditoy ken nakairamanan ni Mark Kevin Tacazon, 13, agbasbasa iti sekundaria ken kalugaran ni Arquero.
Mapapati nga idi natumba ni Arquero, inasitgan ti suspetsa sana inuloyan.
Kalpasanna, simmakay ti suspetsa iti agur-uray a motorsiklo a minaneho ti sabali a kaduana ket naglibasdan nga immadayo.
Naideklara a dead on arrival ni Arquero idi maidanon iti Tolentino Clinic and Hospital.
Kinuna ni Ramos a sabali pay nga anggulo a kitkitaenda no panagibales wenno aramid ti ABB nga agdakdakiwas iti rehion uno ti pammapatay.
Mapapati a kameng idi ti ABB ti biktima ngem pimmanaw iti grupo ken nabutosan a kagawad ti barangay.
Kinuna ni Ramos nga adda impormasion a sursurotenna a mapapati a kadua met laeng ni Arquero ti pimmaltog kenkuana.
Segun iti COP, naisalpika ti maysa a kabagian ti biktima a ti physical description ti nangpaltog iti biktima ket maiyataday iti lalaki a maysa kadagiti kadua ni Arquero iti naminsan nga idadagasda iti Sulvec, Narvacan .
Segun iti hepe, mapapati nga am-ammo ni Arquero ti pimmaltog kenkuana ta idi adda iti galiera, naisalpikana iti maysa a di nainaganan a mammallot nga “adda met gayam ditoy dagiti tirador”.
Innayon ti hepe a posible a nakadlaw ni Arquero isu a saanen a nagbayag iti galiera ngem idi pumanawdan, mapapati nga addan ti suspetsa a mangdadaan kenkuana iti ruar.#


text:
Filed under: essay, language | Tags: alegria imperial, English, essay, filipineses09, Iluko, iluko.com, riddle
Uggor na ti lubong. Awan biag dagiti darikmat no saanda nga aglasat iti bitekna. Kas anniniwan ti agdaliasat nga aldaw no saanna nga marikna ti agek ti parbangon, arakup ti malem, no saanna a mangeg ti arasaas dagiti bituen, duayya ti rabii. Kaingingas ti papel dagiti sabong no saanna ida taliawen, no sanna nga aprosan ti sim-meda nga isemda, no saanna nga ikidem nga sul-uyen ti bangloda.
Uray dumanarudor dagiti bambantay no mariingda, awan kaipapanna no saanna nga madlaw ti sakit ti nakemda. Uray di agpatingga ti ririaw dagiti riniwriwriw a bulbulong ti kawayan awan makaawat kadagiti ananek-ekenda no saanna nga ipalubos ti kabagi-anna nga mangnga-asi.
Anianto payen no saan nga matokar ti maysa a timek ti bitekna, no saan nga agbaliw ti widawidna a kas awan mangmangegna, timek a mangal-allukoy, sam-it nga agayus iti sanguannanna. Agsawisiw ti angin, agsenna-ay dagiti pakak a metektkan nga agur-uray ti isungbatna.
Masangpetanna ti sabangan nga maang-san. No saanna a maikaso nga isang-at dagiti ladladingit daytoy, malnekanton nga agsansaning-i dagiti dalluyon . Nupay agguilap-guilap ti masipngetan a waig awan pategna no saan a maaawis dagiti bitekna ket babaen ti mata a mangmingming kadagiti darepdep dagiti bituen.
Iggemna ti napalabas. Agbibiag iti masukunsukot a silidna, silid nga awan ridiridaw. Petpetna ti agdama. Nalukay unay nga kumaradap daytoy kadagiti agsisillapid a dalan iti kaungganna, dagiti rinibribu a pagayusan ti rikna. Padpadaananna ti masanguanna, dagiti darepdep nga agam-ampayag nga ilillili ti bulan ket no saanna nga sippawen dagitoy, matnagda kas bato iti kumkumraang a kapanagan.
Awan masao a bukelna. Maysa laeng daytoy a kas prasko, awan nagyan, awan aglasat kaniana ket agbayag. Masapul nga bayat bitekna maiwerret dagiti pampanunot, rikriknaen, sasao, an-anek-ek, dardarepdep a bibiagen dagiti bituen.
Uggorna ti ayat. Ngem awan makatiliw, makapugto no ania ti kita daytoy, no ayanna ti nangitukelanna, ayanna ti pangsibsibuganna. Uray no kasano ti gagar dagiti agsisiim iti parbangon, wenno tengga’t aldaw, wenno iti panagkeppet ti langit a makatiliw ti daytoy kapatgan nga uggorna, a ti lubong ti kaibatoganna, mapaayda.
Mapaayda urayaman no pirpirsayenda. Uggorna ti lubong dagiti agayan-ayat, lubong nga ubbog ti biag, lubong a kadakdakkel wenno kabasbassit ti gemgem, ket kas gemgem awan matiliw, awan masirip a nagyan, kas rikna.
Copyright (c) 2010 by Alegria Imperial
Posted in iluko.com 02/14/2010
2 Comments so far
Leave a comment
Urayko la isardesardeng nga umis-isem ti mangbasa kadaytoy napnoan burburtia a sinuratmo, manang Guia. Ngamin, kayatko a tiliwen ti mensahem ken kangrunaanna, adalen ti wagas wenno arte ti pinagyebkasmo. Nakangatngato ti kalidad dagitoy liniam–makapamayeng.
Ituloymo koma ti agsurat para iti Bannawag. Adu ti mangsegsegga kadagiti sinuratmo ket maysaakon kadakuada.
Toy adingmo, Nanding.


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Madama ti renobasion ti opisina ti Bureau of Fire Protection ditoy nga ili babaen ti pondo a naggapu iti BFP Central Office.
Napunduan iti P650,000.00, kas paset ti renobasion, masuktan ti bobeda, maikkan iti partision, maaplagan iti tiles ken mapinturaan ti nasao nga opisina.
Kanaig daytoy, naiyalis pay laeng ti opisina ti BFP iti di pay maar-aramat a pasdek-pagadalan iti Sto. Domingo North Central School agingga a malpas ti renobasion inton maikadua a quarter daytoy a tawen.
Adda siam a personnel ti BFP ditoy nga ili.#


text:
Plantilia:Plainlist
Daytoy a plantilia ket mangited kadagiti pagalagadan ti WCAG/ISO a maitunos kadagiti maserrekan nga alternatibo kadagiti listaan a naisinsina iti
, babaen ti WP:UBLIST ken WP:PLIST.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ti {{plainlist}} ket mangirugi ti naranas a (kas iti awan markana) listaan, a kas ti:
Daytoy ket agusar iti maitunos a panangimarka ti listaan iti HTML, a daytoy ket nasaysayaat a maitunos a pagalagadan ken nasaysayaat a maserrekan ngem iti panangiasin ti listaan ti banbanag babaen kadagiti
... . Ti naisalaysayan a rason para iti panagusar daytoy a plantilia ket mabirukan iti WP:UBLIS.
Daytoy a plantilia ket mabalin a mausar nga adda wenno awan iti {{endplainlist}}. Daytoy ket alternatibo iti {{unbulleted list}}, nga agaramid met laeng iti isu nga annong iti nasaysayaat ngem ken saan unay nga iti estilo iti wiki. Laglagipen a ti {{unbulleted list}} ket mabalin iti uneg kadagiti kapsion ti ladawan, bayat a ti {{plainlist}} ket saan.
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
{{plainlist| * [[pusa]] * [[aso]] * [[kabalio]] * [[nuang]] * [[karnero]] * [[baboy]] }}
- Alternatibo nga eskritu
{{plainlist}} wenno {{startplainlist}} * [[cat]] * [[pusa]] * [[aso]] * [[kabalio]] * [[nuang]] * [[karnero]] * [[baboy]] {{endplainlist}}
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
- class – agnayon iti klase ti CSS iti aglaon a div.
- style – agnayon kadagiti pagpilian ti estilo ti CSS. Dagiti narikut nga estilo ket nasken a saan nga usaren kadagiti artikulo ngem mabalin met kadagiti panid ti agar-aramat, proyekto ken tungtungan.
- Kas pagarigan:
|style=border:solid 1px silver; background:lightyellow
- Kas pagarigan:
- indent – lennekanna ti listaan babaen dagiti bilang dagiti pagalagadan a panangilennek (ti maysa a lennek ket 1.6em), naserbi daytoy para iti panangiraman iti maysa a nalennekan a tungtungan.
- Kas pagarigan:
|indent=2
- Kas pagarigan:
Pamay-an[urnosen ti taudan]
Ti {{Plainlist}} ket agbalin babaen ti panagaramid iti div nga addaan iti klase ti CSS iti "plainlist" nga addaan iti sumaganad nga estilo:
.plainlist ul {
line-height: inherit;
list-style: none none;
margin: 0;
}
.plainlist ul li {
margin-bottom: 0;
}
Baw-ing[urnosen ti taudan]
- {{startplainlist}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{endplainlist}}
- {{unbulleted list}}
- {{flatlist}} ken {{hlist}} (Sukat para kadagiti listaan a naisina iti koma- wenno pangrangtay)
- {{ordered list}} ken {{unordered list}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Agraira ita ti panangallilaw babaen ti loteria wenno paripa iti internet. Manipud itay umuna a bulan daytoy a tawen, aganayen a tallupulo ti simmangpet iti email addressko a naggapu kadagiti saanko nga am-ammo a tattao ken kompania a nangibaga iti panangabakko iti lottery.
Makapanganga ti kinadakkel ti premio nga inabakko (kano): minilion a doliar, sterling pounds ken Euro.
Idi damo, saanko nga intaltalek dagitoy a surat-pakaammo a kellaat lattan a nagparang iti emailko ket dagusek a punasen amangan ketdi no adda nakadulin kadakuada a virus ket dinto agkras ti kompiutermi.
Ngem idi inkeddengko ti mangsurat iti salaysay mainaig iti daytoy a panangallilaw kadagiti tattao babaen ti internet, inurnongko dagitoy kas paset ti panagsukisokko no kasano a maallilawda dagiti puntiriada a biktimaen.
Idi Abril, nagburnok dagiti simmangpet iti emailko a nagkuna a nangabakak iti loteria. Agasem, agsangapulo a waragawag a nangabakak, saan met laeng a ginasut no di ket minilion a doliar, pounds wenno Euro! No maukkon dagitoy nga inabakko, rimbawak la ketdi da Lucio Tan, Henry Sy, ken dagiti bilionario a negosiante iti pagilian!
Adtoy dagiti sumagmamano a simmangpet iti emailko.
Manipud ken ni Dr. Harry Raymond, Foreign Services Manager, Payment and Release Order Department, Claims Processing Lottery Agent, Trans-Atlantic S.A London, United Kingdom, insuratna a nangabakak idi Abril 2008 iti £1,532,720 (one million, five hundred and thirty two thousand, seven hundred and twenty pounds sterling) iti lotttery nga inangay ti UK National Lottery, maysa nga Online Sweepstakes International Program, .
Nagsurat idi Abril 13 ni Stella Hollad, Promotions Manager ti Monthly Programe, a nangabakak iti £2,000,000 GBP ket indagdagna nga ipaw-itko met dagiti detalye a kasapulan tapno maipaw-itda ti inabakko.
Impakaammo ni Amanda Collin, coordinator, a nangabakak iti £1,500,000 GBP manipud iti binulan a UK National Lottery Online Promotion ket imballakadna a kontakek ni Jakes Anthony idinto nga isaganak dagiti sumagmamano a kasapulan para iti nadardaras a pannakaited ti premiok.
Sabali pay nga email ti naawatko idi Abril 20 manipud ken ni Jakes Anthony a nangabakak iti £1500,000 GBP manipud iti UK National Lottery.
Iti daytoy met la nga aldaw, Abril 20, nakaawatak iti email a naggapu iti maysa a Mrs. Blanca Fernandez, coordinator ti loteria, a nangabakak iti US$950,000.00 iti naangay a Euro Million Lottery Award 2008. Kontakek kano ti maysa a Dr. Phillip Weeks, Banca Trust Agency Espana, Madrid Spain tapno maalak ti premiok.
Idi Mayo, nangabakak iti 1 million Euro iti naangay a Powerball Euro International 2008, segun ken ni Margaret Ferguson sana inyunay-unay a kontakek ni Peter Reymund iti email addressna.
Ngem daytoy ti mabalin nga ipatulod iti Guinness Book of Records gapu iti kinaisangsangayanna.
Insurat ni Rose Wood, promotions manager, nga iti naangay a loteria ti UK Lottery International idi Abril 19, maysaak kadagiti “napagasatan” a nangabak iti £1,000,000.00 GBP ket kontakek ni Mr. Pinkett Griffin babaen ti email.
Ngem idi Mayo, nag-email manen ni Mrs. Rose Woods a nangibagaanna a nangabak (manen) iti £1.000.000 pounds iti naangay a UK Lottery Company ket kontakek ni Mr. Pinkett Griffin.
Idi Mayo 13, nangabakak iti 1,000,000 Euro iti Japan Jumbo E-mail Lottery a naangay iti London, United Kingdom, kuna ni Hirotaka Nakara sana imballakad a kontakek ni Jeffrey Rice iti telepono wenno babaen ti email para iti clearance ken payment ti premiok.
Awan pay dua a lawas, idi Mayo 23, nag-email ni Hirotaka Nakara a €1,000 000 ti inabakko iti Japan Jumbo Lottery ket kontakek ni claims officer David Moore tapno maruk-atan ti inabakko.
Siak ngatan ti kagasatan a tao ditoy lubong ta naminduaak la ngaruden a nangabak iti UK Lottery International, naulit a naminduaak a nangabak iti nagsaruno a naangay a Japan Jumbo Lottery idi Mayo!
(Adda tuloyna)


text:
VIGAN CITY – Iti maikaduan a tawen, esponsoran ni Gob. Deogracias Victor “DV” Savellano ti Ilocos Sur Choir Competition a pakadiskubrean ken pakaasaan iti talento ken pannakaitandudo ti kultura ni Ilokano.
Addaan iti dua a kategoria, umuna ti pagsasalipan dagiti estudiante ken maikadua ti pagsasalisalan dagiti National, Provincial, Municipal ken NGO choirs ti probinsia.
Nasken met nga addaan ti chorale a sumali iti kompetision iti di nakurkurang ngem duapulo ngem saan a nasursurok ngem tallopulo ti miembro .
Maysa nga Ingles, Tagalog, Ilokano ken Christmas song ti kantaen iti kaaldawan ti kompetision. Maudi nga aldaw ti panagpalista dagiti mayat a sumali inton Nobiembre 15.
Umawat iti P30,000 ti agkampeon, P20,000 iti 1st runner-up ken P10,000 iti 2nd runner-up. Adda met 5,000 a consolation prize para kadagiti saan a mapagasatan a sumali.
Maangay ti salisal inton Disiembre 21, 2008 iti Plaza Salcedo iti siudad ti Vigan.
Mainaig itoy, agpabuya dagiti maawis a chorale groups iti tunggal malem ti Biernes mangrugi inton Oktubre 31 para iti “Serenade at the Plaza.”
Maysa daytoy a wagas ti lokal a gobierno ti Ilocos Sur a panangpasangbay iti Paskua, kinuna ni Gob. Savellano.#


text:
Naimbag nga aldawmo a sangbayan daytoy suratko. Maysaak met kadagiti naruay nga agbasbasa iti kolummo a naguyugoy a mangipatulod iti pakasaritaak gapu ta makaay-ayo, mapakaray-aw ken makaited-adal dagiti pirgis ti biag a maipatpatulod kenka.
Awagannak laeng iti Cecil, agnaedak ditoy probinsiatayo nga Ilocos Sur, balo, agtawenak iti 22.
Kagapgapuk iti Hawaii. Lima a tawenkon iti Hawaii. Immayak nagbakasion itay Paskua. Kunak no agbalinak a naragsak iti daytoy a panagbakasionko ngem nagbiddutak. Rimtab ketdi ti sugat iti kaunggak a kunak no nagluniten.
Daytoy ti gapuna a nakapagsuratak kenka. Kayatko nga ipadigo ti pakasaritaak bareng adda maala nga adal dagiti makabasa iti kolummo.
Manong Danny, saan a panangibuat iti bukodko a bangko, ngem kunada man a dakkel ti pangawisko kadagiti lallaki . Napigsa kano ti sex appealko.
Rigat ti nabangonak a panagbiag. Pimmusay daydi nanang a rigat latta ti adda. Iti la haiskul ti nagpatinggaak. Kayatko koma nga ituloy ti panagadalko ngem di met kabaelan ni tatang nga isakad ti panagbasak. Adu dagiti arapaapko iti biag a kayatko a gun-oden ngem awan ti nagtungpalanna.
Idi, no saan a nagitaan a kappi a maala iti bubo ni tatang, napaksiw a saluyot wenno awan sagpawna a nateng ti sidami. Makauma met ti kanayon a kasta, Manong Danny.
“Ayna, saluyot a napaksiw manen. Awan la kadin ti sabali a pammigattayo, tang?” nakunak iti naminsan nga isasangomi iti lamisaan.
“Ania ket ni Cecil, anusam kadi, ta saantayo met a baknang. Pagyamanam laengen ta mangantayo pay iti mamitlo iti maysa nga aldaw,” kinuna ni tatang.
“Wen met, manang. Ngem adda pay tsansam a bumaknang… mangasawaka ti Hawayano,” insutil ti kabsatko nga agbasbasa iti gred siks.
Iti dayta a nangngegko, adda nagkallatit a namnama kaniak. Agpayso, no kastoy laeng, awan ti asensok iti biag. No diak makapanaw ditoy lugarmi, agpatinggaak a mailumlom iti kataltalonan.
Immangesak iti nauneg. Nakunak iti nakemko: no adda la mangayat kaniak, uray lakay, basta adda kuartana, bay-amon ni ayat!
(Adda tuloyna)


text:
SANTA, Ilocos Sur – Birbiroken dagiti polis tapno mangted iti palawag ti kalib-in ti babai a nasarakan a bangkay iti nasamek a paset ti Barangay Nagpanaoan, ditoy nga ili idi malem ti Agosto 22.
Binigbig ni Gloria Alquiza y Camarillo a ti anakna a ni Ma. Teresa Alquiza, 31, ti akinbangkay ti naipalladaw iti kasamekan a paset ti nadakamat a barangay babaen dagiti aruatenna, hair clip ken espada a tattoo iti likudanna.
Agruprupsan ti bangkay idi masarakan idi malem ti Agosto 22.
Birbiroken ita dagiti polis ni Jomar Petate, residente iti Sitio Nalasin, Barangay Camangaan, Vigan City tapno mapagsaludsodan para iti pannakasolbar ti pannakatay ti kalib-inna.
Segun iti inbestigasion, idi agsapa ti Hulio 18, mapapati a napan nagala dagiti dua iti bulong ti paria sadiay Sitio Nalasin ngem iti kamalmanna, maymaysa a simmangpet ni Petate ket nangala iti sumagmamano a lupot ti biktima sana impakada a mapanda iti Bantay, Ilocos Sur.
Manipud idin, saandan a nagsubli agingga iti pannakaduktal ti bangkay.#


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Napanna binisita ti kalib-inna iti pagbaludan ngem nasiputan dagiti polis ket inarestoda gapu ta adda met gayam warrant of arrest maikontra kenkuana.
Inaresto dagiti nagtipon a kapolisan a binukel ti Santa police station, ISPDEU ken polis ditoy nga ili ni Leonida Alibin y Barcellano, 41, separada, ken residente iti Barangay Casiber, ditoy nga ili ngem aggiagianen iti Barangay San Jose, Narvacan idi pumanawen iti provincial jail kalpasan a binisitana ti balud a kalib-inna idi agarup 11:00 ti bigat ti Septiembre 24.
Naaresto ni Alibin babaen ti warrant of arrest nga inyisio ni Judge Corpuz B. Alzate, presiding judge ti RTC Branch 21, Vigan City gapu iti kasona


text:
Naiget a supsuportaran ti gobierno probinsial kangrunaanna ken ni Gob. Imee Marcos ti maisayangkat a Mental Health Global Action Program.
Segun ken ni Provincial Health Officer Dr. Josephine Ruedas, karaman kadagiti agatendar ket dagiti 21 a Municipal Health Officers ken dua a siudad, Nurses ken 50 a SIKA Peer Councelors.
Inbatadna nga isponsoran daytoy ti World Health Organization ken panangsupurtar ti Ilocos Norte Youth and Development Office ti kapitolio probinsial.
Inlawlawagna a ti nasao a programa ket pakaseknan pay laeng dagiti drug surrenderees no kasano ti panan- classify wenno panangrupo kadakuada.
Inbunannag ni Dr. Ruedas a daytoy ket kalpasan a naipaiman iti biang ti Dept. of Health manipud iti Dept. of Interior and Local Government ti community based program kadagiti drug surrenderees.
Inpalgakna nga agingga kadagitoy ket awan pay ti naan-anay a na training a health personnel, Doctors, Nurses ken Barangay Health Workers nga agtitinnulong a mangipaay ti pannarabay ken tumulong kadagiti drug surenderees nga agserbi iti normal a biagda. (PGIN-CMO)


text:
ITI panangpadalanko iti wall-ko iti Facebook iti dayta nga aldaw, limmabas ti post ti maysa nga ina a kailiak. Aw-awisenna dagiti kailianmi nga agbuya iti Good News, maysa a programa iti telebision nga imatonan ni Vicky Morales.
Sinurotko dagiti komento. Rummuar gayam ti balasang daytoy nga ina iti segment ti nasao a programa a kaduana ni Love Ańover.
Pinadaanak met ti nasao a programa a tunggal alas otso laeng iti rabii ti Lunes a mabuya. Malaksid a dayaw ti ilimi dayta, kayatko a maimatangan ti balasang daytoy nga ina. Madama daytoy nga agbasbasa iti Kamaynilaan, kas nadamdamagko, a paggiananda kalpasan ti nasaem a pagteng a nangisinay kadakuada iti patpatgenda nga adigi ti pamilia a nabayag a nagtaktakem a konsehal iti ilimi.
Ken am-ammok la unay ti ina, ken ti balasangna… ni Rina!
Kasla kaano la daydi panawen a nagtalek kaniak daytoy nga ina. Innalanak a tutor ti anakna idi adda pay laeng iti pampubliko a hayskul iti ilimi. Diak ninamnama daydi ta addaak iti pribado a pagadalan. Adayo a digo a madakamatak koma ta nagadu dagiti mannursuro iti Matematika iti pagadalan (a nagturposak met laeng iti hayskul) ni Rina. Kas met laeng idi in-tutor-ko ti maysa pay a balasangna.
Naklaatak laengen idi tinawagannak manen (naalana ti baro a numero ti selponko iti kabagiak nga am-ammona). Kayatna nga i-tutor-ko manen ti sabali pay a balasangna. Nagpakpakaasi ta saanna kayat a maudi daytoy iti klase. Aglalo ket kanayon nga awan iti pagadalanda gapu iti pannakisalsalipna iti kinnapintasan (nakoronaan a Binibining Cagayan ken nangibagi iti probinsia iti Regional Athletic Meet a nganngani manen nakasukdalanna iti kangrunaan a titulo).
Inawatko ti kiddawna ta kasapulak la unay ti nayon ti sangkabassit a masapsapulak iti pribado a pagadalan (a kadagidi a panawen, apagkapat laeng iti aw-awaten dagiti adda iti pampubliko a pagadalan). Numona ta dumakdakkel ti binangonko a pamilia.
Naragsakan. “Agyamanak, nakkong, a,” kinunana. “An-anusam la koman ‘ta adim nga isuro. Awanen ti ammok a pagsapulak iti mangisuro kenkuana. Sa maysa, inrekomendanaka ni manangna. Nagustuanna kano idi ti panang-tutor-mo kenkuana.”
Medio timmangar dagiti lapayagko idi. “Dagiti koma titserda iti pagadalanda, a, anti, uray ta adu met ti pagpiliam,” kinunak.
“Di kayat ‘ta adim, nakkong. Sa maysa, kayatko a limed laeng ti kaadda ti tutor-na. Diak kayat nga adu ti rumsua a saosao…”
Dita ti nangrugian ti panangisurok ken ni Rina tunggal malem a malpas ti klasena ken panaggapuk met iti pagadalan a yanko.
Immuna a nadlawak ken ni Rina, ti kinadayaw ken kinapakumbabana. Saan a maalumiim a makisango no pameriendaendak. Makigiddan. Kaduaennak agingga a malpasak.
Nalag-ananak met ta nalaka laeng nga isursuro. Apagbiit a maawatanna dagiti mayadal kenkuana. Saanakon a masdaaw ta immala kadagiti nagannak kadakuada.
Kalpasan daydi naudi nga aldaw a panang-tutor-ko ken ni Rina, saankon a nakitkita pay. Nadamagko laengen nga intuloyna ti kinahayskulna (senior high school) iti Kamaynilaan.
Ket iti pannakakitak kenkuana iti telebision, nagsubli dagiti lagip iti panunotko. Kasla kaano la dagidi panawen a panagtalekda nga agina kaniak.
Apaman a rimmuar iti telebision ni Rina, kalpasan ti sumagmamano nga aldaw, kimmontak ti inana. Sa simmaruno daytoy.
Limed a napayamanak ta iti las-ud ti naunday bassiten a panawen a dimi panagkikita, saanda latta a nakalipat.


text:
San Fernando, La Union
Ti Siudad ti San Fernando ket ti kakaisuna a siudad iti probinsia ti La Union. Malaksid pay a kapitolio ti probinsia, agpapaay pay ti siudad a kas rehional a kapitolio ti Rehion ti Ilocos (Rehion I). Ti Siudad ti San Fernando ti sentro iti probinsia no maipanggep iti pinansia, politika ken ekonomia. Kaaduan nga agnaed ti siudad ket Ilokano.
Ti Siudad ti San Fernando ket maysa a primera klase a siudad ti Filipinas, naikuyog iti umuna a distrito ti La Union.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti San Fernando ket nabingbingay iti 59 a barbaranggay.[2]
- Abut
- Apaleng
- Bacsil
- Bangbangolan
- Bangcusay
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baraoas
- Bato
- Biday
- Birunget
- Bungro
- Cabaroan (Negro)
- Cabarsican
- Cadaclan
- Calabugao
- Camansi
- Canaoay
- Carlatan
- Catbangen
- Dallangayan Este
- Dallangayan Oeste
- Dalumpinas Este
- Dalumpinas Oeste
- Ilocanos Norte
- Ilocanos Sur
- Langcuas
- Lingsat
- Madayegdeg
- Mameltac
- Masicong
- Nagyubuyuban
- Namtutan
- Narra Este
- Narra Oeste
- Pacpaco
- Pagdalagan
- Pagdaraoan
- Pagudpud
- Pao Norte
- Pao Sur
- Parian
- Pias
- Poro
- Puspus
- Sacyud
- Sagayad
- San Agustin
- San Francisco
- San Vicente
- Santiago Norte
- Santiago Sur
- Saoay
- Sevilla
- Siboan-Otong
- Tanqui
- Tanquigan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Naisayangkat ti blood letting activity itay nabiit babaen ti panagkinnamayyet ti Philippine National Red Cross, Ilocos Sur-Ilocos Norte Chapter ken ti lokal a gobierno ditoy.
Nagidonar iti dara bayat ti nasao a blood letting a naisayangkat iti Rural Health Unit dagiti empleado ti munisipio ken dagiti pannakabagi ti linteg ditoy nga ili.
Kinuna ni Konsehal Dr. Carlito Pano, chairman ti committee on health, a naikkan dagiti blood donors iti donor card kas insentibo iti pannakipartisiparda iti daytoy a gannuat ti PNRC ken ti local government unit ditoy nga ili ket maaramatda daytoy no kasapulanda ti dara iti aniaman nga opisina ti PNRC.#


text:
Sarita ni Arnold Reyes
Maikatlo a Paset
NAGTUGTOG ni Rudy iti ridaw ti opisina ni Hepe Juan dela Cuadra sakbay a simrek.
“Agtugawka, Rudy,” kinuna ni Hepe dela Cuadra.
“Ania ti update ti panagpalutpotyo maipapan iti pannakapapatay da Papang ken Mamang, Hepe?” dinamag ni Rudy.
“Adda dua a mannalon a naalaanmi iti palawag iti rabii a pannakapasamak ti krimen.
Iti agarup alas tres y media, magmagnada iti tambak nga agturong iti pangawidanda iti padanum idi makangngegda kadagiti garakgak a sinaruno ti ikkis ti babai. Iti pattapattada, naggapu ti ikkis iti kaleddaan iti pasetna a naiputputong ti kalsada. Ngem nagbutengda nga immasideg ta dida kayat ti mairamraman.”
“Kasano pannakasiguradoda nga agarup alas tres y media iti parbangon idi nakangegda iti asug ken ikkis iti kasipngetan?” sinaludsod ni Rudy.
“Adda kuyog a selpon ti maysa a mannalon. Liningdanna ti selponna sana kinitana ti oras.”
“Awanen ti nangegda pay kalpasanna?”
“Nagkulmeg dagiti mannalon iti kasamekan sada nagalingag. Nangegda ti panagpakpakaasi ti babai sa dagiti timek-lalaki a kasla mangkankantiaw kenkuana. Ngem idi agdadaraddanen ti ikkis ti babai, madanagan unayen ti maysa kadagiti saksi ket dinagdagna dagiti kakaduana a pumanawdan isu a nagarudokdan nga immadayo.”
Nagari ti ulimek iti nagbaetanda.
“Di la mabalin a maammuan ti nagan dagiti mannalon, Hepe?” kinunana idi agangay. “Kayatko a kapatang ida bareng adda maarisitko kadagiti palawagda.”
“Kuyogenka inton malem ta kapatangta ida,” kinuna ni de la Cuadra. “Addada pay la iti talon kadagitoy nga oras ta ammom metten katibok ti panagatud iti bulong iti tabako.”
“Yamanek unay, Hepe, no kaduaennak.”
“Ngem dida kayat a mairakurak ti kinasiasinoda agingga iti saan a matiliw ti kriminal. Nupay kasta, desididoda nga agtestigo no kasapulan.”
“Malaksid dagiti tallo a mannalon, awanen ti sabali a nakalapyo nga impormasion a potensial a makatulong iti pannakarisut ti kaso, Hepe?” sinaludsod ni Rudy.
“Inayabanmi ni Dante ket pinagsaludsodanmi mainaig iti panangipangtana ken ni Liza idi binasted daytoy. Sao la kano ti nabartek, kinunana. Ken napigsa ti alibi ni Dante. Iti oras a mapattapatta a pannakaisayangkat ti pammapatay, addada ken ti barkadana a naggiinom iti La Patria Videoke Bar. Pasado alas tres kano iti parbangon idi nagawidda.”
“Sino dagiti kaduana a nagginom iti La Patria Videoke Bar?”
“Ni Cito ken Mikong a barkadana. Pinaneknekanda a naggiinomda iti La Patria Videoke Bar. Nagblow-out kano ni Dante iti dayta a rabii ta nangabak iti hueteng.”
“Nakapatangyo ti manedier iti videoke bar no adda kinatebol da Dante iti dayta a rabii?”
“Wen, nakapatangmi ti manedier ti paginuman ken ti kinatebolda ket pinaneknekanda a naggiinom da Dante iti bar,” kinuna ni Hepe Juan de la Cuadra. “Kinapudnona, kalpasan ti panaggiinom ti grupo, nangiruarda iti saggaysada a babai iti agarup ala una iti parbangon.”
“Nangipananda kadagiti babbai?”
“Iti panagsalsaludsodmi, napanda iti Salinas Beach Resort. Dua orasda iti resort. Insublida dagiti babbai iti pasado alas tres ti parbangon sada naggawid.”
Naapiras ni Rudy ti timidna.
“So back to square one, Hepe?” kinuna ni Rudy.
Nagtung-ed ni Hepe dela Cuadra. “Ngem adda nasarakanmi a narumek a selpon iti kasamekan, agarup lima a metro ti kaadayona manipud iti nakapapatayan da Papang ken Mamangmo. Adda inisialna a L.A.M.”
Binilin ni Hepe dela Cuadra ti polisna a mangiruar iti selpon. Intedna ken ni Rudy.
“Mailasinmo daytoy selpon?” inamad ni Hepe dela Cuadra.
Nagtung-ed ni Rudy kalpasan a binidingna ti selpon. Kasla napaksuyan a nagliad iti plastik a tugaw iti sango ti lamisaan ni dela Cuadra.Nupay narumek ti selpon, kapkapnekanna a kukua ni Liza daytoy. Dua ti ginatangna a selpon idi napan a tawen. Inregalona ti maysa ken ni Liza. Pinakitikitanna iti L.A.M. ti balay ti selpon.
“Naigagara a naibaddek wenno nataltal ti selpon,” kinuna ni Hepe dela Cuadra. “Suspetsak a di kayat ti kriminal a maammuan no ania ti linaon a mensahe ti selpon.”
“You’re right, hepe,” kinuna ni Rudy. “Ngem awan metten ti sim card ti selpon. Siguro, inuyos ti kriminal tapno awanen ti pakaammuan no ania dagiti mensahe iti selpon.”
“Ha! Ha! Dayta ti nagbiddutanna,” kinuna ni Hepe dela Cruz. “Lesson No. 1: Never underestimate the police. Saan a nakuneng amin a polis…”
“No kasta, adda kenka ti sim card?” limmawag ti rupa ni Rudy,.
Umis-isem ni Hepe dela Cuadra a nagtung-ed.
“Kasano a nabirokanyo ti selpon, Hepe?” inamad ni Rudy.
“Nasarakanmi ti selpon iti kasamekan bayat ti panagbirokmi iti patadem a naaramat iti pammapatay iti aglawlaw ti nakapasamakan ti krimen. Posible nga impalladaw ti kriminal kalpasan a dinadaelna.”
“Nasarakanyo ti patadem?”
“Saan. Posible nga adda pay la iti ikut ti kriminal!”
(Maituloyto)


text:
Ti pannakaselebrar ti anibersario ti CSC ket naaramid ti mangrove planting tapno makikaysa iti pannakasaluad ti coastal resources a paset ti pannakabalanse ti ecosystem.
Nagpartisipar dagiti nadumaduma nga ahensia nga indauluan dagiti Opisiales ti Civil Service Commission (CSC) ken opisina ti LGU a tinarabay ti Opisina ni Mayor Ediboy ken ti Human Resource Management Office (HRMO) nga imatonan ni HRM Officer Mimi S. Sison ken kasta met iti PNP, BFP, RTC, PAO, SB, MPDC, MSWDO, NGO’s ken dagiti Barangay Officials.
“Presentable daytoy kabaybayanmi ket di agsarday ti um-umay a bisitami a pakaidayawan ti barangay ken ti ilitayo. Daytoy met ti pakaidumaanmi kadagiti padami a barangay,” kinuna ni Brgy. Captain Danny Garcia ti Barangay Dardarat a siraragsak kaduana ti opisialesna ken Barangay Peacekeeping Action Team (BPAT) a timmulong a nangibagnos ken nagsangaili kadagiti timmalantan iti nasao a mangrove planting. # (Web In-Action)


text:
Iti pannakiuman ti Web In-Action, imbatad dagiti kaaduan a nagannak/guardians kadagiti napili nga ubbing a naanus a nagbantay iti ruar ti klase a maragragsakanda ta maipamaysa a masanay dagiti annakda iti Subject a Math.
Kadagiti met ubbing a nairaman kadaytoy a panagsanay ket kayatda met a takuatan ti kabaelanda ken maibilang a parte ti pannakadisiplinada daytoy nga aktibidad a paiwayat ti DepED.
Innayon dagiti mangisursuro a maobserbaran a kaaduan kadagiti nagenrol nga agbasbasa ket pagduyosanda ti Matematika ken isuda ti kaaduan a maikonkontes iti sabali pay nga asignatura a kas iti Science Subject iti benneg ti Distrito ken iti Division ti DepED-Ilocos Sur. # (Web In-Action)


text:
PANAGRIKNA ni Sadiri Marin, kasla adda pay laeng isuna iti kombension nupay asidegen iti balayda iti Balingit, iti ili ti Pamplona. Malaksid a nakapasiar idiay San Fernando, La Union, adu pay dagiti banag ken pasamak a dina pulos malipatan iti iyaatendarna iti maika-49 a Nasional Kombension ken Literary Workshop ti GUMIL Filipinas. Gunglo dagiti Mannurat nga Ilokano ti kayat a sawen ti GUMIL. Nagkuyogda ken Tata Roberto Pacni a napan ken nagawid. Daytoy ti nangbayad iti registration fee-na ken ti pletena agpapan ken agawid. Napalaus ti yaman ni Sadiri. Immuna itay a bimmaba ni Sadiri iti GMW Florida ta idiay pay la Ballesteros ti pagdissaagan ni Tata Roberto. Nakastreken iti balayda ngem kasla mangmangegna pay laeng ti pannakaiwaragawag ti paulo ti nangabak iti maikatlo a gunggona iti on-the-spot a salip iti panagputar iti daniw. Saan a naigawid ni Sadiri ti panagarimasa dagiti matana.
Taga-Ammubuan ni Tata Roberto. Adun dagiti saritana iti Bannawag a nabasbasa ni Sadiri. Simmeksek iti panunotna daydi damo a panagam-ammoda iti selpon. Agdengdenggeg idi ni Sadiri iti radio: Ni Roberto Pacni daytoy, Sir Noel. Kayatko man a kablaawan amin nga agdengdengngeg iti programam. Kasta metten kadagiti kalugarak. Ay, ipatangatangmo man, sir, nga adda kopiak iti libro maipanggep iti ortograpia ilokano. No asino man ti mayat a maaddaan iti kopia, awagandak laeng iti numero ti selponko: 09264261287. Agyamanak, sir. . .
Wen, kas kenkuana, arigna inaldaw kano met ni Tata Roberto nga agdengdengngeg iti Ilokanong Kowboy a programa ni Manong Noel Estrella iti Radyo Pilipinas. Ket nalabit, mangmangeg met daytoy dagiti daniw ni Sadiri.
Anian a ragsak idi ni Sadiri. Dina impagarup a makasangona iti mabiit ti mannurat a kaprobinsiaanna. Ti ammona idi ket agtawen la iti nakurang a tallopulo dayta a Roberto Pacni. Ngem idi pinalabsanna ti profile daytoy iti facebook, doble singko gayamen ti tawenna. Adda pay la taerna a nabatbati. Panagkuna ni Sadiri, dimmakkel ni Tata Roberto iti talon ken baybay. Adu la ketdi ti masursurona ken ni Tata Roberto maipanggep iti panagsurat.
Alisto la a nabirokan ni Sadiri ti balay da Tata Roberto ta naibagan daytoy iti panagtintinnextda.
“Addaak, ma’am” indayaw ni Sadiri idi makagteng iti balay da Tata Roberto. Immisem ti baket a nadanonna nga agsagsagad iti paraangan.
“A, sika ‘diay ibagbaga ni lakay nga umay ditoy, nakkong?” Immisem ti baket. “Nana, kunam lattan, Nana Ester.”
Intulnog ni Nana Ester iti likud ti balayda. Nasangpetanda ni Tata Roberto a madama a mangtangtangad iti atep ti kalapaw nga ayanna. Madama nga agsurat. Inalamano ti lakay idi makaasideg ni Sadiri. Naisem daytoy a nangpalaem ken Sadiri iti kalapaw. Naginnestoriada.
Kasta ti pasamak ti damoda a panagkita ken Tata Roberto. Saanen a mabilang ni Sadiri no namin-anon a simmarungkar iti pagtaengan ni Tata Roberto sakbay ti idadar-ayda iti kombension. Adu a katkatawa, adu a saludsod ken sungbat. Nakaad-adu ti kuring ni Tata Roberto iti damo a daniw nga inpakita ni Sadiri. Idi damo, nakarikna pay ketdi ni Sadiri iti suron gapu iti kinaadu ti kuring dagiti manuskritona. Nupay kasta, pinagbalinna dayta a karit tapno dumur-as dagiti putarenna a daniw ken sarita. Bumaybayag, bumasbassit dagiti biddut a makita ni Tata Roberto. Namin-adu met a nangiyawid kadagiti libro nga urnong daytoy. Adda pay libro nga insagut ni Tata Roberto kenkuana. Naglaon daytoy iti sangapulo a sarita. Amin dagitoy ket nangabak iti pasalip. Addanto koma met librok, nakuna idi ni Sadiri iti panunotna. Tinangadna ti langit.
Saan la a maipanggep iti panagsurat ti nasursuro ni Sadiri. Adu pay ti insursuro kenkuana ni Tata Roberto maipanggep iti panagbiag ken pannakilangen iti pada a tao. Iti laksid ti kinaretirado a mannursuro dagiti agassawa ken kinapremiado a mannurat ni Tata Roberto, awan ti nakitana a kinapasindayag dagiti agassawa. Managparabur pay dagitoy. Abunaw ti mirienda nga ipasangoda: patupat, tinubong, suman, wenno pansit miki. Kasta met ti sidaen iti pangaldaw: tinola a netib, napalkang a kaggo, kilawen a taburkit, rasa, pasayan, dalag wenno igat. Idi damo, agkedked ni Sadiri a mangaldaw ngem pinilit dagiti agassawa.
Immisem ni Sadiri iti pannakalagipna iti ipapanna iti kombension. Nagmayat man ti naimatanganna a langenlangen dagiti mannurat. Kasla nabayagen a nakapulpulapolda iti kinasingedda kenkuana. Gimmayad ti isemna idi maam-ammona ni Roland Segurista. Ti ammona ket nataenganen daytoy. Ngem apagsagpatna la gayam a tallopulo. Naam-ammona pay daydiay lakay nga aw-awaganda iti Imingway. Gapu ngata iti agsangadangan nga imingna. Imbettak ni Sadiri ti kagagayadan nga isemna idi iyawat ni Imingway ken Lester Pablito ti Nikon DSLR D7200 a kamerana. Maysa met daytoy a mannurat. Ti ammo ni Sadiri ket natayag daytoy. Gayam ta din sa pulos nakaraman iti star margarine idi ubing, piman. Adu pay dagiti naam-ammona. Kas ken ni Apo Dionisio S. Bulong. Napalalo ti ellek ni Sadiri idi mabasana ti libro daytoy a ‘Fighting Pogi’ a ginatang ni Tata Roberto. Gayam ta saan met unay a maun-uni daytoy iti personal. Nalaingda ketdi nga agkilaw iti kaggo ken Reynaldo Andres. Arigna pagatsiket laeng ni Sir Ranilo Bautista idi nagabayda. Adda idi iti asidegna ni Bionic. Ni Apo Ariel S. Tabag a poetry editor ti Bannawag, ti ammona ket natayag daytoy ngem nalukmeg gayam a pamandeken ken atiddog ti buokna. Nalagipna ti kinuna ni Apo Tabag kalpasan ti pannakapadayawda a nangabak: Maipablaakto daytoy iti Bannawag, gagayyem. Ala, agurnoskayo ta alaannakayo iti ladawan ni Kaka Roy Aragon. Long hair met ni Apo Aragon.
Aglagto la koma idi Sadiri iti ragsakna ngem addada met iti entablado a kaduana dagiti nangabak, da Mayor Romy Aguinaldo ken SB Fidel Cabulisan nga isponsor ti pasalip, BM Valoria a president ti GUMIL, ken ni Apo Tabag.
SAAN pay la a mamati ni Sadiri nupay iggemnan ti kopia ti Bannawag a nakaipablaakan ti daniwna. Lima a kopia ti ginatangna. Mangipa-wood laminate-to iti maysa. Nalagipna ni Tata Roberto. Nagarimasa dagiti matana. Batonlagip ti paulo ti daniwna. Maikatlo laeng a gunggona. Ngem, para ken ni Sadiri, maysa daytoy a batonlagip. Batonlagip, ta damo a pannakisalipna ken damo a pannakagun-odna iti gunggona. Batonlagip met daytoy ken ni Tata Roberto– isuna a premiado ngem nanumo ken mannakitulong a mannurat. Iddenesna ti Bannawag iti barukongna.
Linawaston a gumatang ni Sadiri iti Bannawag. Gumatangto pay kadagiti libro maipanggep iti Literatura Ilokano. Masiguradona, maragsakanto la ketdi ni Tata Roberto no madamag daytoy a silulukat dagiti Bannawag ken dadduma a librona kadagiti amin a mayat nga agsursuro nga agputar iti daniw ken agsurat iti ababa a sarita ken salaysay.


text:
Salaysay ni Melvin Bandonil
Makita ida kadagiti katangriban iti Ilocos. Sea cucumber kunada iti Ingles. Ngem makapalumiim ti nagduduma a langa ken marisda. Sa ket nalukneng ken nagalis no iggaman. Adda pay ratikan a kas iti kudil ti pinia.
Manmano ti mangayat a mangsida ta nakulbet. Nasken pay nga ikilnat nga umuna sakbay a maikkat dagiti darat a kimpet. Dalusan ken ikkaten ti nangunegna sa angren manen a paluknengen. Ngem kalpasan nga iwaen, laokan iti lasona ken suka’t sili, naimasen a pangiyanud ti kilabban wenno pulotan, kas paborito dagiti lumilidok iti minalem lalona kadagiti agnaed iti igid ti kabaybayan. Luto adobo met no dayta ti kayat.
Ngem sadiay Visayas ken Mindanao, tartaraknendan daytoy ta nangina ti bayad iti maysa a kilo. Umabot iti Php600.00 agingga iti PhP7000.00 iti maysa a kilo, depende iti klase ken hitsura daytoy. Tay ngumisit ken maris kudil ti kanginaan ta umabot iti Php 7000.00 iti maysa kilo a nadaing.
Daytoy ti adu iti katangriban iti Ilocos. Adu pay dagiti marisna ken rapangan ti bagina ngem nababbaba ti klasena iti merkado.
Idi agnaedak sadiay Sual, Pangasinan idi 1990, masansan nga umarog dagiti mangngalap a taga-Visaya nga agkolekta iti balat. Alaenda amin, nangruna dagiti babassit wenno dagiti arigna semilia a kakasla kikit. Taraknenda a padakkelen daytoy kadagiti naipatakder a balatan wenno balat hatchery. No umaboten iti kas iti kalukmeg ti punguapunguan ken agatiddog iti sangapulo a pulgada, maapitdan. Madalusan, maidaing ken maproseso (packing) iti pannakailakona.
Nalatak daytoy nga industria iti sangalubongan lalo kadagiti Chinese ken Korean restaurants. Lalona iti China, Hong Kong, Singapore, Malaysia, South Korea, iti Latin America ken iti Europa. Lalo kadagiti seafood hotspot nga mangidaya kadagiti putahe a Chinese mushroom with sea cucumber, sea cucumber with shrimp and sweet corn ken dadduma pay a nakaisagpawan ti dinaing a balat. Wenno dagiti sopas a nakailaokan dagiti pinulbos a balat. Uray iti Kamanilaan, nalatak met daytoy kadagiti Chinese ken Korean restaurants.
Kadagiti dadduma met, maaramid a kas laok iti medisina. Nalatak daytoy kadagiti agas ti ulcer, skin eruptions, ken nasayaat unay para iti immune system. Nabileg pay daytoy a pangontra ti malaria. Kadagiti dadduma, laok para iti maaramid a kosmetiko, a kas iti lotion, facial mask ken dadduma pay.
Sumagmamano dagiti balatan hatchery a naipatakder ken immasenson iti panaglabas ti panawen iti Visayas ken Mindanao ken iti Palawan. Adda metten sadiay Zambales ken dadduma pay a lugar. Iti agdama, ti pagilian iti maikapat a producer ti balat iti sangalubongan!
Lalo ket saan a maum-uma nga agsuksukisok ti National Fisheries Research and Development Institute (NFRDI) no kasano iti agtaraken, paaduaen, ken parang-ayen.
Naraniag gayam nga industria daytoy ket nasken a mapataud koma iti Kailokoan ken Cagayan. Nasken a mairanud met ken umilgat ni Ilokano kadaytoy nga industria. Kasapulan ngarud dagiti gunglo dagiti mangngalap tapno natibtibker ti pundasion ti pannakabuangayna.
Nasken a pakairanudan met ti nakasingisingen nga industria.
Pagrigatanna, iti las-ud iti kanginana, narigat met ti mangpataud iti dakkel a volume a ma-produce a dinaing. Ta apay? Ngamin dies porsiento laeng ti pakaira-nudan itoy manipud iti sadiwa a balat. No immapitka koma iti sangatonelada a sadiwa, no prinosesom ken dinaingmo, lumag-anen daytoy ket agbalin laengen a sangagasut a kilo. Ngem no mailako daytoy kas pagarigan iti P5,000.00 kada kilo, adda ngarud kagudua a million a bunga ti bannogmo! Agpayapayen dagiti lapayag agingga iti dapan kadayta. Lalo no ad-adu ti inka apiten kas idiay China a makapataudda iti 90 a tonelada a dinaing a balat.
Kasano aya ti agtaraken iti balat? Umabut iti walo a bulan manipud iti semilia. Para iti ad-adu pay nga impormasion, nasaysayaat no kontaken ken makiuman iti Bureau of Fisheries Aquatic Resources (BFAR) iti lugaryo, wenno ti National Fisheries Research and Development Institute (NFRDI).
Agsipud ta nakulbet, saan unay a maikankano ti balat iti Kailokuan. Kaaduanna pay kadagiti mangngalap ti saan a makaammo nga agproseso tapno madaing. Ngem kadagiti makaammo, bimmaknanganda daytoy nga industria. Nabayag gayamen a nakasingising nga industria. Umno laeng agsipud ta dagiti laeng naanus ken nagaget, dagiti naanep ken nasalibukag ti mairanud iti kinabaknang ti kabaybayan.
Dinaing a balat? Daing laeng, dimo kuna, ngem balitok gayam ti katukadna!#


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Tapno ad-adu pay dagiti maawis nga agpallailang a turista, dua a first class a comfort room ti maipatakder iti Santiago Cove ditoy.
Nailatang ti P2.75 milion manipud iti congressional share ni Dip. Eric Singson para iti pannakaipasdek dagiti dua a comfort room a para iti babai ken lalaki ken addaanda iti kabukbukodan a pagdigosan.
Nairaman ditoy ti mabusbos para iti pannakaiyalis ti tallo a balay a masalapon iti maipatakder a CR.
Dagiti opisial ti barangay ti mangimaton iti nasao a CR.#


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Ginandat a gudasen itay lawasna ti dua nga armado a tattao ti barangay captain ti Barangobong ditoy bayat ti panagdaliasatna iti Barangay Catayagan ditoy met laeng nga ili.
Napuntaan ti kannigid nga abaga ni Barangay Captain Ronald Joven, 49, naasawaan ngem nabaelanna ti nagkamang iti kamaisan sa nagpaarayat kadagiti lumugar ti nasao a barangay.
Intaray dagiti residente ti biktima iti Sta. Lucia District Hospital.
Segun iti inbestigasion dagiti polis, agturong ni Joven iti Candon City a naglugan iti dyipna ngem idi pampanurnorenna ti Barangay Catayagan, inabay ti dua a lalaki a naglugan iti motorsiklo sa pinaltogan ti maysa ti biktima.
Kalibre 45 ti naaramat iti pammaltog maibasar iti maysa a kapsula a nakasarakan iti lugar a nakapasamakan iti panagtambang.
Di pay nabigbig dagiti suspetsa ken ti motibo ti pammaltog.#


text:
BURGOS, Ilocos Sur – Saanen a naiyabot iti ospital ti biag ti maysa a barangay kagawad kalpasan ti pannakapaltogna idi Hunio 24.
Pinaltogan ti di pay nabigbig a suspek ni Perla Lugayan, 57, barangay kagawad ti Mambog ditoy nga ili ket natayen idi maidanon iti nakaitarayanna nga ospital.
9MM ti naaramat iti pammaltog kas maibatay iti maysa a kapsula a nasarakan dagiti inbestigador iti nakapasamakan ti krimen.
Ti panagpapautang ti biktima iti kuarta ti kitkitaen dagiti polis a motibo ti pammapatay.#


text:
San Fernando, Bukidnon
Ti San Fernando ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Fernando ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Bonacao
- Cabuling
- Kawayan
- Cayaga
- Dao
- Durian
- Iglugsad
- Kalagangan
- Kibongcog
- Little Baguio
- Nacabuklad
- Namnam
- Palacpacan
- Halapitan (Pob.)
- San Jose
- Santo Domingo
- Tugop
- Matupe
- Bulalang
- Candelaria
- Mabuhay
- Magkalungay
- Malayanan
- Sacramento Valley
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Ti 65 Billion Pesos nga Industria
Iti binulan nga ipapanko idi iti Manaoag tapno sumuknal, kaykayatko iti dumaliasat iti Binalonan ngem iti manglinteg iti Pozzurubio. Iti dayta a lugar, ad-adu ti mabuya a posible a makaited iti mabalin a suraten. Flying School, nalawa a minaisan ken talon, dagiti inektaria a manggaan, napintas a kalsada iti Binalonan. Ti mushroom culture, bakya making, ken dadduma pay a cottage industries iti Laoac a suportado ti gobierno. Nakakaapal iti panagbuya kabayatan iti panagdaliasat. Pagwerretenna met ti panunot.
Ngem ti nakaawis kaniak ket ti pagtaraknan ti nagadu a baka iti partena iti Laoac. Idi damo, ipagarupko a maysa a dakkel a cattle farmer ti makinkukua wenno agtartaraken iti baka. Adu ngaminen dagiti agtartaraken ti dingo a para iti commercial iti probinsia ti Pangasinan. Kas iti kalding iti Balungao ken San Jacinto. Iti naynay nga innak pannakalabas, nagdamdamagak no ania dagita a baka. Nagadu la ketdin no para lako dagita, ta ginasut ti ammok a bilangda ken dadakkel a breed. Ken adda pay dagiti heavy equipments a nakaistambay.
Ngem kuna ti drayber ti jeep a nagluganak a saan a para lako dagidiay a baka no di ket gagatasen. Kukua ni Rep. Mark Cojuangco iti 6th district. Isu met laeng nga adda ti dakkel ken natayag a pasdek a nabiit pay a nabangon. Para iti dairy farming industry gayam dayta. Dagiti heavy equipments? Nakaistambay dagita a madadaan nga aramaten a pagikali a dagus no adda man matay kadagiti dingo.
Iti Pinas, adun iti simrek iti dairy farming industry, a kas iti pagtaraknan ti gagatasen a kalding iti Alaminos City, iti Rizal ken iti kabisayaan. Adda pay dagiti pagtaraknan ti baka a gagatasen iti Nueva Ecija, ken dadduma pay a probinsia. Iti pagtaraknan ti gagatasen a nuang iti carabao center Nueve Ecija.
Ta ania ngamin aya ti dairy farming? Kas iti nasurattayon, dakkel a negosio daytoy. Bassit laeng a porsiento ti mapapataud a kasapulan. Ad-adu ti aggapu iti ballasiw taaw wenno imported. Kaaduan payen kadagitoy ket saanen a puro wenno nalaoknen.
Iti Daily Situationer in the Philippine Market, agarup a PhP65 billion industry ti dairy farming, ngem nagbassit ti produksion ket awan pay iti 1 a porsiento. Agang-angkattayo iti US$500 million iti tinawen. Isu a maawagan daytoy a kas mabilang a kangrunaan nga imported agricultural products.
Masapul ngarud a mapapigsa ti local dairy production tapno lumawlawa met ti opurtunidad para iti negosio. Ket kasapulan dagiti imported a gagatasen a baka, nuang, kalding, karnero ken dadduma a pagtaudan iti gatas.
Kasapulan met a mangabaruanan kadagiti production facilities. No idi ket manomano ti aggatas, ita saanen kadagiti dairy farmers. Agaramatdan kadagiti kabaruan a teknolohia tapno nadardaras ti panaggatas, panagproseso (pasteurization), pagikabil kadagiti container a para lako, ken kangrunaanna ti pannakailakona.
Babaen iti tulong ti gobierno, ti pribado a sector ken mangipatpateg ti dairy industry, agtultuloy iti inna idudur-as. Adayo pay laeng iti abuten, ketdi makaited iti dakkel a namnanama ti idudur-as babaen iti agtultuloy a suporta iti nagtaud a produkto. Ti Pinas ket maysa nga agricultural country, isu a nasken a mapapigsa dagiti agricultural a produkto, a saan ket a puro laengen inangkat. @
Friday, August 28, 2009
1 comment:
-
-
Nia ngay ti kolorna dagidiay baka, Ka Iddo? Dagitay kadi labang a nangisit ken puraw ken dadakkel ti tsu-sing na? :-)
Holstein, kunadansa itay dagidiay. Kunam pay, talaga a nagdadakkel dagidiay bitin-bitinda, kasla ni Katrina Halili hehehe!
Mayatman no padakkelenda ti industria ti gatas dita ket adunto metten dagiti produkto ti gatas a kas keso ken butter dita, --ta di ket lasang-butter laeng ti adda.
Dida la ngata agkasapulan iti para-gatas. Ekspertoak ket kadayta.
- 6:58 PM


text:
SANTA MARIA, Ilocos Sur – Naireport ti maysa a barangay tanod a kimmabil iti kalugaranna a puon ti nakayospitalan daytoy idiay Barangay Tangaoan ditoy nga ili.
Naipulong iti polis ni Dionisio Andrada, 48, chief tanod iti nadakamat a barangay a kimmabil ken ni Dionisio Castillo, 45, kalugaranna.
Mapapati a kinabil ti tanod ti biktima babaen ti paltog bayat ti kaadda daytoy, kaduana ti kayongna ken anakna, iti maysa a videoke bar iti lugarda.
Di nadakamat iti report no apay a kinabil ti tanod ti biktima.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Dua a barangay ditoy nga ili ti isolated pay laeng gapu iti nakaro a tudo maigapu iti panangguyod ni Bagyo Maring iti angin-Habagat.
Segun iti nakalap ti Tawid News a damag, nakubong pay laeng ti Barangay Silag ken Pacang ditoy nga ili ket awan pay ti makadanon a lugan kadagitoy a lugar isu a saan pay a nakaibunong ti gobierno munisipal iti relief aid kadagiti agindeg kadagitoy.
Nupay kasta, naammuan a malaksid dagiti dua a barangay, nawarasanen iti tulong dagiti biktima ti bagyo babaen ti munisipio, kasta met ken ni Congressman Eric Singson a nagibunong iti 3,000 packs a relief aid.
Nagiwaras payen ditoy iti relief aid ti gobierno probinsial nga indauluan ni Gov. Ryan Singson.
Maysa ti Sta. Maria kadagiti ili a naideklara nga state of calamity gapu iti nakaro a layus a ginubuay angin-Habagat a ginuyod ni Bagyo Maring.#


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Dua a mangngalap manipud iti kaparanget nga ili ti Cabugao nga agkatangkatang iti taaw ti naisalakan dagiti mangngalap a taga-Barangay Sabangan ditoy idi aldaw ti Agosto 20.
Segun iti report, nasaripatpatan da Manolo Dangcil ken kakaduana a mangngalap da Gregorio Llanes y Llanes, 63, naasawaan, ken ti anakna a ni Roderick, 23, baro, agpada a residente iti Brgy Dardarat, Cabugao, Ilocos Sur. iti taaw nga agpapaarayat ket napanda inalaw dagitoy.
Naammuan kadagiti agama a nagpabaybayda idi alas tres ti parbangon ti Agosto 20 ngem idi addadan iti taaw, nadadaelan ti makina ti bangkada ket naiyanudda.
Temporario a naipaaywan ken ni Sabangan Barangay Captain Agnesio Quebral ti demotor a bangka dagiti agama.#


text:
Calumpit, Bulacan
Ti Calumpit ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calumpit ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Balite
- Balungao
- Buguion
- Bulusan
- Calizon
- Calumpang
- Caniogan
- Corazon
- Frances
- Gatbuca
- Gugo
- Iba Este
- Iba O'Este
- Longos
- Meysulao
- Meyto
- Palimbang
- Panducot
- Pio Cruzcosa
- Poblacion
- Pungo
- San Jose
- San Marcos
- San Miguel
- Santa Lucia
- Santo Niño
- Sapang Bayan
- Sergio Bayan
- Sucol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Maysa a granada ti nasarakan ti agama a mannalon iti talonda sadiay Barangay Caparacadan, ditoy nga ili idi bigat ti Hulio 8.
Segun iti report, nasarakan da Barangay Kagawad Teofilo Reotita ken ti anakna a ni Elmer ti granada bayat ti panangisaganada a maraepan ti talonda ket impakaammoda ken ni Barangay Captain Alex Reotita a nangipakaammo met iti police station.
Innala dagiti nagresponde nga ISPPSC Explosive and Ordnance Division (EOD) team ti granada.
Kabayatanna, maysa met a vintage bomb ti nakali dagiti trabahador iti barangay road a sakup ti Barangay Nalasin, Sto. Domingo idi met la bigat ti Hulio 9.
Agkalkali dagiti trabahador iti kalsada para iti iyinstolarda a tubo ti danum idi makalida ti nasao a bomba.
Naipaima met ti bomba iti EOD, ISPPO.#


text:
Sentral nga Instituto para iti Agmaymaysa a Katologo
The Sentral nga Instituto para iti Agmaymaysa a Katologo (Italiano: Istituto centrale per il catalogo unico) (wenno ti nabukel a nagan iti Sentral nga Instituto para iti Agmaymaysa a Katologo dagiti biblioteka ti Italia ken bibliograpiko a pakaammo) ket maysa nga Italiano nga ahensia ti gobierno a napartuat idi 1975 tapno sukatanna ti Centro nazionale per il catalogo unico (Nailian a Sentro ti Agmaymaysa a Katologo), nga isu met ket napartuat idi 1951 tapno mangipatakder ti agmaymaysa a katologo kadagiti amin a biblioteka ti pagilian.
Tatta nga aldaw, ti instituto ket mangimaton ti maysa a network ti ICT a tinawtawagan ti Serbisio ti Nailian a Biblioteka (Servizio bibliotecario nazionale, wenno SBN); daytoy ket sumunbat iti, ken agbalbalakad iti teknikal ken siensipiko iti Direzione Generale per i Beni librari, gli Istituti culturali ed il Diritto d'autore (Departamento ti liblibro, dagiti kultural nga instituto ken karbengan ti kopia) iti kaunegan ti Ministro ti Kultural a Tawid ken dagiti Aktibidad.


text:
NEWS STORY
27 September 2008
Salip iti Saribitniw
Silulukaten ti maikadua a nasional a salip iti saribitniw (sarita, bitla, daniw a napagtitipontipon) a pagtipkelan nga isayangkat ti Sir Pelagio Alcantara Development (SPADE) Foundation ken ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA) ita a tawen. Maangay ti pasalip iti nailian a saribitniw iti kada tallo a tawen.
Kinuna ni retirado a Propesora Crescencia R. Alcantara, pangulo ti SPADE, a maysa daytoy a tampok ti 2nd Ilokano Literary-Cultural Festival a maangayto iti La Union National High School Quadrangle iti siudad ti San Fernando inton Nob. 30 – Dis.1, 2008.
Silulukat ti salip kadagiti amin nga Ilokano a mannurat nga adda iti pagilian. Libreda a mangpili iti tema wenno topiko a kayatda, ngem nasken a maibugas kadagiti pakisalipda ti kinapintas ken kinabaknang ti lengguahe ken kultura ni Ilokano, impaganetgetna.
Maysa a kabarbaro a klase ti literatura Ilokana ti saribitniw nga inimbento daydi Dios-ti-aluadna a Pelagio Alcantara, premiado a mannurat iti Iloko ken Ingles ken nagpaay a regional director ti Philippine Information Agency (PIA) a nagretiroanna idi 1995.
Dagiti dadduma pay nga annuroten:
1. Nasken nga orihinal ti pakisalip; saan a naipadron kadagiti immun-unan a nasurat
wenno nangabaken a piesa.
2. Agatiddog ti piesa iti sangapulo a panid, di nasursurok wenno nakurkurang.
3. Nasken a maikompiuter daytoy iti short bond paper, doble espasio ken namarginan
iti maysa a pulgada iti aglikmut.
4. Tallo a kopia ti pakisalip ti nasken nga ipatulod iti Saribitniw Secretariat, SPADE
Foundation, Namnama Village, siudad ti San Fernando iti di naladladaw ngem
Nob. 15, 2008. Pakuyogan ti pakisalip iti maysa nga electronic file (CD copy).
5. Awan ti mailanad a nagan (pudno man wenno parbo) iti pakisalip. Ketdi, pakuyogan ti
pakisalip iti seliado a sobre a naglaon iti impormasion maipapan iti ababa a kabibiag ti
autor, agraman address ken contact numberna
6. Mapilinto dagiti finalists inton Nobiembre 25 ket maawisdanto a makilaban iti
kampeonato a maangay inton Nob.30 iti La Union National High School. Ditoyto nga
ibunnayogda dagiti napili a piesada. Kalpasanna, mapilinto iti akto dagiti mangabak
babaen iti computerized judging system. Maiyawat dagiti premio iti dayta met laeng
nga aldaw.
7. Dagiti premio: umuna a gunggona – P10,000 ken medalia; maikadua – P7,000 ken
sertipiko manipud iti NCCA ken SPADE; maikatlo – P5,000 ken sertipiko; ken tallo a
pangliwliwa a gunggona a sag-P2,000.00 ken sertipiko.
8. Maikkanto amin a makisalip iti sertipiko, kas pammaneknek iti pannakipartisiparda.
Amin dagiti maisalip a piesa, agbalindanto a koleksion ti SPADE para iti bibliotekana.
9. Para kadagiti mayat a makisalip nga agdadamo nga agsurat iti saribitniw, addanto
maangay a libre a seminar-workshop inton Okt. 30 iti Multi Function Hall ti DMMMSU
-Open University System iti siudad ti San Fernando. Mangrugi ti seminar-workshop
iti alas 8:00 ti bigat.
10. Kontaken ti SPADE babaen ti email: spade_bulletin@yahoo.com wenno iti CP No.
09297780854 para iti dadduma pay a saludsod wenno ad-adu nga impormasion. Mabalin met ti agtelepono iti Iloko Creative Writing, Continuing Education Program, DMMMSU-OUS iti telepono (072)2423608, iti panangimaton ni Dr. Ophelia Cardenas. (National Saribitniw Contest Secretariat)
Saturday, September 27, 2008
Saribitniw
NEWS STORY


text:
Manny Pacquiao
Ni Emmanuel "Manny" D. Pacquiao (naipasngay idi Deciembre 17, 1978 iti Bukidnon, Filipinas), ket maysa a boksingero nga am-ammo iti palayawna a "Pac Man", nga iti agdama ket isu ti kampeon iti WBC International Super Featherweight, ken ti sigud a RING Peoplekampeon iti Featherweight ti a RING People (2003-2005), sigud kampeon iti IBF Super Bantamweight (2001-2004), ken sigud a kampeon iti WBC Flyweight Champion (1998-1999). Addaan isuna iti record a 41 a panangabak, 3 a pannakaarus, ken 2 a tabla, nga addaan 31 a panangabak babaen ti knockout.
Kaudian nga inabakna ti boksingero a Mehikano a ni Erik Morales iti maysa nga awan-titulona a 12 a rikus a maikadua a panaglaban a napasamak iti Las Vegas, Nevada idi Enero 22, 2006.
Dagiti linaon
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Manny Pacquiao ket maysa a congreso iti 1st District iti Sarangani ken Lone District iti Ciudad ti General Santos iti Filipinas.
Aldaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Pacquiao vs. Mosley, Mayo 8, 2011 se United States
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Manny Pacquiao iti Wikimedia Commons


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Natuntonan dagiti polis idi Abril 15 dagiti kalding a natakaw sadiay Barangay Panay ken Lussoc ditoy nga ili idi pay la Abril 5 ken 7 kasta met dagiti naglako ken gimmatang.
Nainaganan dagiti suspek a da Rodel Atones y De Gracia ken Bartolome Amano y Ramos; Gilbert Ola y Amistad, 17, baro; Jobel Blanes y Lorenzo, 17, baro; Jimboy Blanes y Lorenzo, 18, baro; ken Gilbert Ben, Jr., y Queddeng, 17, baro, residenteda amin iti Barangay Ayusan Norte.
Sakbayna, nagpatulong iti polis da Tirso Tactay, naasawaan, mangisursuro, residente iti Barangay Lussoc, Sto. Domingo ken Glenford Javier y Pido, 33, baro, mannalon, ken residente iti Barangay Panay, Sto. Domingo para iti pannakarekobre dagiti natakaw a kaldingda.
Iti panagsawar dagiti polis-Vigan, narekobreda ti tallo a kalding iti balay ni Mercy Velasco ken maysa a kalding iti balay ni Maricar Abad, agpada a residente iti Barangay Anonang Menor, Caoayan, Ilocos Sur.
Nabigbig da Tactay ken Javier a kaldingda dagiti nailako kada Velasco ken Abad.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Taga-Pug-os,Cabugao, Ilocos Sur manen ti natiliw a nangsipdut iti kuarta ti maysa a pensionado bayat ti panagpustana iti galiera iti Barangay Lungog, ditoy.
Segun iti report, natiliwan ni Jesus Mambolo, residente iti Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur, a nangsipdut iti P5,000 a kuarta ni Josue Rilleba, pensionado a residente iti Poblacion, Lagangilang, Abra bayat ti kaaddada iti galiera.
Naipan iti police station ni Mambolo para iti pannakaimbestigana.
Iti kallabes, adda dagiti kaso ti panagsipdut a naisayangkat iti galiera a nakatiliwan dagiti mannipdut a nangibaga a residenteda iti Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur.#


text:
Ti nagpasaran ti Kabisayaan a basnot ni Bagyo Yolanda ket maysa a pangriing, saan laeng a kadatayo no di ket iti sangalubongan a rumbeng la unay nga iserioso ti panagbalbaliw ti panawen. Saanen nga ang-angaw a banag ti madakdakamat nga anthropogenic (human-induced) climate change. Inayon pay ti kinapudno nga addatayo iti masakupan ti sinturon dagiti bagyo (dalan) ken Pacific Ring of Fire, isu a naynay dagiti mapasaran a ginggined, kas iti napasamak idi Oktubre daytoy a tawen. Iti 2012 Global Risk Report, maikatlo ti pagilian iti intero a lubong a karirisguan la unay ta naynay a mapasamak ditoy dagiti nakaam-ames a didigra.
Saan laengen a pattapatta dagitoy nga ebidensia no di agdadata a realidad a nasken a sanguen ken isapulan iti maikanatad a solusion. Nasken ngarud ti kongreto a panagtignay tapno makissayan no di man malapdan ti bunga wenno nalabes unay a sagabaen iti natural a kalamidad. Nasken nga ituon ti imatang no kasano ti panangliklik kadagiti sumangbay a didigra. Amin koma ket makipartisipar.
Intay taldiapan ti pannarita ni World Bank President Jim Yong Kim kalpasan a napasamak ti monster typhoon Yolanda: “If you think of the number of storms that have hit over the past year, the severity of those storms… The frequency of these events is increasing and that’s exactly what the climate change scientists have predicted.”
Saan a nasbaaran ti ecologist ti pagiliantayo nga immatendar iti UN climate talks sadiay Warsaw, Poland ti riknana ket uray la nakasangit gapu iti nagpasarantayo a kalamidad a parnuay ni Bagyo Yolanda.
Maigunamgunam nga adalen koma ken papigsaen pay ti sangkapagilian a disaster prevention, mitigation and preparedness program. Nasken a mabalbaliwan ti level of technological adaptability wenno iti nalaglag-an, nalaklaka koma a maawatan ti asinoman dagiti technical a banag maipapan kadagiti rumbeng a sakbayan nangruna kadagiti technical terms kas ti habagat (awanan bagyo ngem manglayus met iti pirmi), ti storm surge (panagaluyo iti panawen ti tudtudo ket madadael dagiti inprastruktura, negosio, agrikultura, sanikua ken biag), ken tsunami (panagaluyo a bunga ti ginggined) ken dadduma pay a maipaayan iti nalaklaka a pannakaawat tapno malapdan ti didigra.
Nasken ti madagdagus ken serioso a panagtignay maipapan iti seguridad ken panagsakbay para iti masakbayan.#


text:
Ookami-heika No Hanayome 54 Page 1
Tip: Click on the Ookami-heika No Hanayome 54 manga image to go to the next page. You can use left and right keyboard keys to browse between pages.
Ookami-heika No Hanayome 54 Chapter Navigation:
Ookami-heika No Hanayome 54 released!
You are now reading
Ookami-heika No Hanayome 54
online. If you are bored from
Ookami-heika No Hanayome
manga, you can try surprise me link at top of page or select another manga like Ookami-heika No Hanayome 54 from our huge
manga list
.
Ookami-heika No Hanayome 54 released in manga lion fastest, recommend your friends to read
Ookami-heika No Hanayome 54
now!
Best regards;
mangalion
: #1 resource for
Ookami-heika No Hanayome
Scans Online.
Ookami-heika No Hanayome Chapter 1 Ookami-heika No Hanayome Chapter 2 Ookami-heika No Hanayome Chapter 3 Ookami-heika No Hanayome Chapter 4 Ookami-heika No Hanayome Chapter 4.5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 6 Ookami-heika No Hanayome Chapter 7 Ookami-heika No Hanayome Chapter 8 Ookami-heika No Hanayome Chapter 8.5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 9 Ookami-heika No Hanayome Chapter 10 Ookami-heika No Hanayome Chapter 11 Ookami-heika No Hanayome Chapter 12 Ookami-heika No Hanayome Chapter 13 Ookami-heika No Hanayome Chapter 13.5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 14 Ookami-heika No Hanayome Chapter 15 Ookami-heika No Hanayome Chapter 16 Ookami-heika No Hanayome Chapter 17 Ookami-heika No Hanayome Chapter 18 Ookami-heika No Hanayome Chapter 18.5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 19 Ookami-heika No Hanayome Chapter 20 Ookami-heika No Hanayome Chapter 21 Ookami-heika No Hanayome Chapter 22 Ookami-heika No Hanayome Chapter 23 Ookami-heika No Hanayome Chapter 24 Ookami-heika No Hanayome Chapter 25 Ookami-heika No Hanayome Chapter 26 Ookami-heika No Hanayome Chapter 27 Ookami-heika No Hanayome Chapter 28 Ookami-heika No Hanayome Chapter 29 Ookami-heika No Hanayome Chapter 29.5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 30 Ookami-heika No Hanayome Chapter 31 Ookami-heika No Hanayome Chapter 32 Ookami-heika No Hanayome Chapter 33 Ookami-heika No Hanayome Chapter 34 Ookami-heika No Hanayome Chapter 35 Ookami-heika No Hanayome Chapter 36 Ookami-heika No Hanayome Chapter 37 Ookami-heika No Hanayome Chapter 38 Ookami-heika No Hanayome Chapter 39 Ookami-heika No Hanayome Chapter 40 Ookami-heika No Hanayome Chapter 41 Ookami-heika No Hanayome Chapter 42 Ookami-heika No Hanayome Chapter 43 Ookami-heika No Hanayome Chapter 44 Ookami-heika No Hanayome Chapter 45.1 Ookami-heika No Hanayome Chapter 45.2 Ookami-heika No Hanayome Chapter 46 Ookami-heika No Hanayome Chapter 47 Ookami-heika No Hanayome Chapter 48 Ookami-heika No Hanayome Chapter 49 Ookami-heika No Hanayome Chapter 50 Ookami-heika No Hanayome Chapter 51 Ookami-heika No Hanayome Chapter 52 Ookami-heika No Hanayome Chapter 53 Ookami-heika No Hanayome Chapter 54 Ookami-heika No Hanayome Chapter 55 Ookami-heika No Hanayome Chapter 56 Ookami-heika No Hanayome Chapter 57 Ookami-heika No Hanayome Chapter 58 Ookami-heika No Hanayome Chapter 59 Ookami-heika No Hanayome Chapter 60 Ookami-heika No Hanayome Chapter 61 Ookami-heika No Hanayome Chapter 62 Ookami-heika No Hanayome Chapter 63 Ookami-heika No Hanayome Chapter 65 Ookami-heika No Hanayome Chapter 65.5 Ookami-heika No Hanayome Chapter 66
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33


text:
CANDON CITY – Saan laengen a multa gapu iti kaawan ti plaka ti motorsiklona ti problema daytoy a motorista no di pay panagikut iti maiparparit nga agas agsipud ta nasukalan nga adda nabungon a marihuana iti utility box ti luganna.
Segun iti report, idi agarup 9:50 ti rabii ti Hulio 14, bayat ti panagtsekpoint dagiti polis nga indauluan ni COP Police Supt. Richmund L. Tadina iti national highway a sakup ti Barangay San Nicolas ditoy siudad, pinasardengda ti motorsiklo ni Nehemias Manzano y Valdez, 20, baro, ken residente iti Barangay San Nicolas, Candon City, gapu ta awan ti plaka ti luganna.
Kiniddaw ni PO1 Abdon Camacho ti pananglukat ni Manzano iti utility box ti motorsiklo ket nasukalanda ti mapapati a marihuana a nabungon iti cigarette foil.
Naipan ni Manzano iti police station para iti umisu a disposision.#


text:
Wednesday, March 26, 2014
FAMILY DEVELOPMENT SESSION, MAILEPPASEN ITI 33 A BRGYS.
Cabugao, Ilocos Sur – Segun ken ni Miss Aida S. Cueto, Municipal Focal Person ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4 Ps)-LGU-Cabugao a maileppasdan a miniting dagiti kameng ti 4 Ps iti 33 a barangays ti Munisipalidad pakaseknan iti pannakailawlawag ti pakabuklan ti Republic Act 7610 (Anti-Child Abuse Law) tapno maipasagepsep kadagiti nagannak iti maiparbeng kadagiti annakda ken maipangruna pay iti salun-at ken edukasion dagiti ubbing a kangrunaan a nakaisangratan daytoy a programa ti Gobierno Nasional ken ti LGU.
Iti Marso 25, 2014, maudi nga eskediul ti Municipal Link Staff ti 4 Ps nga agmiting iti Brgys. Namruangan ken Brgy. Turod, Cabugao, Ilocos Sur iti pakaseknan ti kampania iti Anti-Child Abuse Law para kadagiti ubbing a nangruna dagiti agtawen iti (0-14). # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:32 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
CANDON CITY – Innem a wanted persons ti inaresto dagiti pannakabagi ti linteg ditoy iti bulan ti Mayo iti daytoy a tawen.
Naaresto da Ednel Urmin, addaan iti kaso nga attempted homicide ken naidocket iti Criminal Case No. 4785, Baltazar Casinova ken Richard Casinova nga addaan iti kaso a homicide, Ludy de Vera nga addaan kaso nga estafa, Rommel Limon nga addaan kaso a murder ken ni Constante Villanueva iti kaso a serious physical injuries.
Inaresto ti Investigation Department ti PNP ditoy siudad nga idadauluan ni SPO4 Alejandro Manzano ken babaen ti panangiwanwan ni Col. Hombrobueno Reyes, agdama a hepe ti polis ditoy, dagiti innem a wanted persons babaen ti bileg ti warrant of arrest nga imparuar ti korte.#


text:
SALAYSAY NI MANCIELITO S. TACADENA
Nalpas manen ti tiempo ti tudtudo ket adtoy manen nga intayo pasangbayen ti Paskua. Kadagiti pamilia, sigurado a pampanunotendan no sadino ti napintas a pagpallailanganda bayat ti medio atiddog a bakasion iti opisina. Adda dagiti mapan diay Boracay tapno mapanda kitaen ti napudaw a kadaratan ken sumirpat kadagiti dayag nga agbilbilag iti igid ti baybay. Dagiti met medio agsalsalimetmet, mapanda agdidigos ken agpipiknik iti igid ti baybay. Dagitay adda iti siudad, mapanda agpalamiis kadagiti mall idinto a dagiti dadduma, mapanda mangan kadagiti napipintas a restauran. Ngem no maminsan, makauma met dagiti nadakamat a pagpallaingan. Isu nga adda dagiti mapan kadagiti lugar a dida pay nakapanan tapno padasenda met a palabsen ti bakasion iti sabali a wagas.
Ditoy Ilocos Sur, maysa kadagiti lumatlatak a pagpasiaran ti Baluarte Zoo. Nagbalinen nga atraksion ditoy dagiti nasurok limapulo a klase ti animal a matartaraken. Manipud kadagiti agduduma ti klasena nga ugsa, billit, peacock, ostrich, dagiti bantam a kabalio buaya, beklat ken uleg nga awan gitana, Palawan bear cat wenno binturong, adda pay dagiti animales a naggapu iti sabali a pagilian kas iti camel, alpaca ken pot belly pig. Adda pay dagiti exotic animals kas iti Australian bearded dragon, iguana, African hedgehog ken siempre pagtaengan daytoy ti Vigan’s big cats wenno tigre a paborito ti makinkukua iti Baluarte. Iti sungadanna nakapatpatak a makita dagiti letra a mangbukel iti BALUARTE kas iti HOLLYWOOD sadiay California. No addaka met iti kangatuan a pasetna, makitam ti pakabuklan ti siudad ti Vigan iti amianan ken daya ken ti nalawa a West Philippine Sea iti laud.
Ti zoo ket paset ti 80 ektaria a turturod a napasimpa tapno agbalin a pagtaengan ni Gov. Chavit Singson. Ngem gapu iti panagayatna kadagiti animals, napanunotna a pagbalinen ti maysa a pasetna a pakataraknan dagitoy. Paset metten daytoy ti adbokasiana a pannakasaluad kadagiti animal nangruna dagiti threatened ken endangered species wenno dagiti dandanin maungaw nga animales. Inlukatna daytoy para kadagiti mayat a mangkita kadagiti tarakenna, saan laeng a dagiti taga-Ilocos Sur no di pay dagiti taga-sabsabali a probinsia. Kinapudnona, nagbalinen a paset ti lakbay-aral dagiti pagadalan uray pay dagiti adda iti Kamanilaan ken Visayas ti panagpasiarda iti Baluarte.
Animal Show
Mamimpat iti kada aldaw tunggal alas dies ti bigat, alas dose iti agmatuon, alas dos ken alas kuatro iti malem, maikkan iti gundaway dagiti sangaili a maiggaman ken maaprosan dagiti mapili nga animales a maipresentar iti animal show. Babaen kadagiti mangimaton itoy, maipalawag dagiti banag mainaig kadagiti animal ala Kuya Kim Atienza iti Matanglawin.
(Adda tuloyna)


text:
Pangil, Laguna
Ti Pangil ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pangil ket nabingbingay a politikal iti 8 a barbaranggay.[2]
- Balian
- Dambo
- Galalan
- Isla (Poblacion)
- Mabato-Azufre
- Natividad (Poblacion)
- San Jose (Poblacion)
- Sulib
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Dua lawas pay laeng ti tawen 2014, nagsasaruno dagiti naireport a panagtakaw iti motorsiklo sadiay Caoayan, Cabugao ken ditoy nga ili a maysa pay met a menor de edad ti maysa kadagiti naitudo a suspek.
Idi agarup 10:45 ti bigat, nagreport iti polis ni Vicente Lolong y Manubay, 45, naasawaan, manedier ti Choey’s Bakery, natibo iti Occidental Mindoro ngem agdama nga aggigian iti Barangay Baliw Laud ditoy nga ili a natakaw ti Honda Wave a motorsiklona nga imparkingna idi agarup alas 7:00 ti agsapa iti sango ti bakery a masarakan iti makannawan nga abaga ti national highway.
Iti panagimbestiga dagiti polis, idi agarup 10:00 ti bigat iti dayta a petsa, nakita ni William Dasalla y Garcia, 20, naasawaan, katulongan iti vulcanizing shop ken residente iti Barangay Baliw Laud, ti dua a lalaki a nangsakay iti nasao a motorsiklo.
Nangiwayat dagiti polis iti pursuit operation sada pinakaammuan dagiti kabangibang a police stations maipanggep iti nasao nga insidente.
Maysa met a nangisit a Rusi motorcycle ti natakaw iti Barangay Anonang Mayor, Caoayan idi malem ti Enero 14.
Segun ken ni Orlando Quitoriano y Navarro, 45, naasawaan, ken residente iti nasao a barangay, tinakaw ti maysa a Teodorico Alcantara, taga-Barangay Nagsangalan, Vigan City ti motorsiklona nga imparkingna iti uneg ti balayda.
Naammuan iti panagimbestiga dagiti polis nga idi agarup alas dose ti tengnga ti aldaw iti dayta a petsa, napan ni Alcantara iti balay ti biktima tapno gumatang iti para tadi a manok.
Idi awan a makita ti suspek ni Quitoriano, imbaga ti suspek ken ni Jayvee, 13, a sublatenna ti motorsiklo ti ama daytoy a mapan mangala iti karton a pangikabilanna iti manok.
Inyawat ti barito ti tulbek ti motorsiklo sa nagkalubbon ken ni Alcantara a rimmuar iti balayda.
Idi addadan iti Barangay Naguilian, indissaag ni Alcantara ti barito sana pinakayaskas ti motorsiklo a nagturong iti daya a direksion.
Iti pannakaisurat daytoy, di pay ammo no ania ti simrek iti utek ni Alcantara ta intarayna lattan ti motorsiklo ni Quitoriano.
Kabayatanna, tiniliw dagiti polis ti maysa a menor de edad, maysa nga estudiante nga adda iti maudi a tukad iti Sinait National High School ken residente iti Barangay Cabangtalan, Sinait a naitudo a nangtakaw iti maysa a motorsiklo a naiparking iti sanguanan ti Suero General Hospital idi agsapa ti Enero 14.
Nagreport iti polis ni Glenford Villanueva y Rabang, 42, naasawaan, security guard ti Suero General Hospital a natakaw ti Euro 150 motorcycle a kukua ni Carlo Braceros y Siruno, 23, baro, ken residente iti Barangay Sisim, Cabugao a pinanawanna iti parking area iti sanguanan ti nasao nga ospital.
Natuntonan dagiti polis ti motorsiklo sadiay Barangay Teppeng, Sinait babaen ti maysa a tip manipud iti Barangay Intelligence Network.
Dagus a nangisayangkat operasion ti nagtipon nga elemento ti Cabugao ken Sinait police stations iti panangidaulo da Police Chief Inspector William Nerona ken Police Chief Inspector Greg Guerrero a nagtungpal iti pannakapasubli ti natakaw a motorsiklo ken pannakatiliw ti nagtakaw a menor de edad.
Iti pannakaisurat daytoy, naisublin ti motorsiklo iti akinkukua idinto a naipaiman ti suspek iti DSWD bayat a maisagsaganan ti pannakaipila ti maikanatad a kaso maikontra kenkuana.#


text:
SANTA LUCIA, Ilocos Sur – Maysa a baket ti nauram iti balayna idi malem ti Enero 14, 2018, sadiay Barangay Paoc Sur, iti daytoy nga ili.
Nauram idi aldaw ti Enero 14 daytoy a tawen ti balay ni Clarita Hadap y Rabina, 78 ti tawenna, awanan asawa ken residente iti Barangay Paoc, daytoy nga ili.
Inkeddeng dagiti nagresponde a police a naiddepen ti apuy idi oras ti 1:45 iti malem.
Iti inisial nga inbestigasion nga insayangkat dagiti nagresponde a police pakairamanan ti Fire Marshall ti Santa Lucia PS, kayo ti us-usaren ni Hadap iti panaglutona ket iti dayta nga aldaw pinanawanna ti lutlutuenna ta adda napananna. Idi agsubli nakitana laengen a maur-uramen ti balayna.
Kuna ni Hadap a mabalin nga adda natinnag a sipapasged a kayo iti muntuon dagiti kayo a pagtungo iti abay ti paglutuanna ket isun ti in-inut a simged a nangparnuay iti uram a nangpadapo iti sibubukel a balayna.
Awan ti nadangran iti nasao nga uram ket di pay ammo no mano ti balor ti nauram.


text:
Lila, Bohol
Ti Lila ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lila ket nabingbingay a politikal kadagiti 18 a barbaranggay.[2]
- Banban
- Bonkokan Ilaya
- Bonkokan Ubos
- Calvario
- Candulang
- Catugasan
- Cayupo
- Cogon
- Jambawan
- La Fortuna
- Lomanoy
- Macalingan
- Malinao East
- Malinao West
- Nagsulay
- Poblacion
- Taug
- Tiguis
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
AGTALINAED wenno maikkatto ngata iti saad dagiti nangato nga opisial ti Bureau of Customs iti sango dagiti kontrobersia a sangsanguen ti ahensia gapu ti pannakaipuslit ti dakkel a bulto ti illegal a droga ken panagraira ti kurapsion iti ahensia?
Umad-adun dagiti kongresista ken senador dagiti umaw-awag ti panaglusulos ni BOC Commissioner Nicanor Faeldon ken dagiti babaenna iti sango ti dakkel nga eskandalo a sangsanguen ti ahensia iti pannakaipuslit iti Pilipinas ti 604 kilos ti illegal a droga nga aggatad iti P6.5 billion manipud China, ken alegasion ti kurapsion babaen ti pasuksok wenno tara system tapno maiserrek dagiti kargamento ken kontrabando iti pagilian.
Immunan a pinaglusulos ni Surigao del Norte 2nd District Representative Robert Ace Barbers ni Comm. Faeldon ken dagiti maseknan a pasurotna gapu ti pannakaipuslit ti illegal a droga ken agtultuloy a kurapsion iti BOC ta dayta ket ibabainda ni Presidente Rodrigo Duterte a nangdutok kadakuada, ken daddadaelenda ti nainget a kampania ti Presidente maikontra iti illegal a droga ken kurapsion.
Idauluan ni Rep. Barbers ti Committee on Dangerous Drugs iti House of Representatives nga agisaysayangkat ti imbestigasion ti pannakaiserrek ti P6.5 billion ti pategna a droga iti BOC Manila Port a nasamsam iti dua a bodega sadiay Valenzuela City, Metro Manila idi Mayo 26, 2017. Nasukalan a naipalaon iti lima a metal cylinder dagiti shabu wenno methamphetamine hydrochloride manipud China.
Patien met ni Senator Richard Gordon, Chairman ti Senate Blue Ribbon Committee a ti adu a shabu a natiliw sadiay Valenzuela City ket nakalusot iti BOC gapu ti panagkukumplot dagiti opisial ti ahensia ken dagiti Chinese nationals ta nagdalan daytoy iti BOCmonitoring ken naglasat iti green wenno express lane a mailabsing iti pagannurotan a nainget a pannakainspeksion dagiti kargamento manipud China ken dagiti nabiit pay nga importers.
Mamati ni Sen. Gordon ken dagiti kaduana iti komite a nasken ti pannakaikkat dagiti maseknan nga opisial ken agpapaay iti BOC ta saan a nakalusot ti kontabando no awan ti nakikumplot nga opisial ken agpapaay iti ahensia a makunkuna a maysa kadagiti kakaruan ti kurapsion nga ahensia ti gobierno iti pagilian.
Nagpalawag metten iti Senado ni Customs broker Mark Ruben Taguba a nangbayabay iti shipment, ket adu nga opisial dagiti inakusaranna a nadakamat dagiti naganda nga umaw-awat iti pasuksok tapno mapadaras wenno makalusot dagiti kargamentoda. Inramanna pay dagiti negosiante a Richard Tan ken Kenneth Ong nga adda pakainaiganna iti shipment, ken nagpalawagdan iti Senado ken pinaglibakanda iti pannakainaigda iti illegal a droga.
Nagbalin a sentro ti kontrobersia da Comm. Faeldon ken dagiti pasurotna iti BOC a kaaduanna ket sigud a kameng ti Armed Forces of the Philippines ken Magdalo Group a nairaman iti Oakwood Siege idi 2003.
Naglusulosen da Imports Assessment Service Director Milo Maestrecampo ken Investigation and Intelligence and Investigation Service Director Neil Anthony Estrella.
Impatangken ni Comm. Faeldon a kas soldado ket ibilangna a saan a trabaho ti kaaddana iti BOC, ngem mision a saan a mabalin a sanudanna. Impettengna a ni laeng Presidente Duterte a nangdutok kenkuana ti makaikkat kenkuana iti akem. Patienna pay a bumalbales laeng kenkuana dagiti politiko nga adda interesna iti BOC a pinaayna dagiti kiddawda kenkuana.
Nagkitan da Duterte ken Faeldon ngem awan pay ti pangngeddeng ti Presidente no agtalinaed wenno saan ti BOC Commissioner. Inrakurak met ni House Speaker Pantaleon Alvarez nga imbilin ti Presidente a leppasenda ti inbestigasion ken mangrirekomendada iti aksion tapno adalenna a nasayaat sakbay ti pangngeddengna.
Adu dagiti masayangan ti mapaspasamak iti BOC ta iti panangdutok ni Pres. Duterte ken ni Comm. Faeldon ken dagiti kameng ti Magdalo Group nga idealismo a sigud a nagkudeta a soldado ket magibusanen ti kurapsion iti dayta nga ahensia. Ngem adu dagiti nadismaya ta agtaltalinaed pay laeng dayta a bulok a sistema. Daksanggasat ta saan laeng a kadawyan a kargamento dagiti nakalusot iti dayta a pasilidad ti gobierno a guguardiaan dagiti susuelduan ti gobierno ngem adu nga illegal a droga.
Dakkel a mantia dayta nga insidente iti kampania ti gobierno kontra illegal a droga ken kurapsion.
Kasanon ti kaadu dagiti illegal a droga a naggapu iti China ti napalusot kadagiti Puerto ti BOC? Kasanon ti kadakkel ti kantidad dagiti nakastrek nga illegal a droga a nailaklakon kadagiti drug users?
Agbuggo man iti ima da Comm. Faeldon ken dagiti kakaduana, saanda a malisian ti panagdudua dagiti umili kadakuada. No inosenteda kadagiti alegasion, mabalin nga agkurangda iti kabaelan tapno maakemda dagiti responsibilidadda.
Idi nabiit pay a nadutokan ni Faeldon a BOC Commissioner ket adun dagiti nagdudua iti kabaelanna gapu ta kurang ti padas ken adalna nga agtakem iti nangato a posision. Kadawyan a nagturpos isuna iti Engineering iti National University ken sigud a kapitan ti Philippine Marines a maysa a kameng ti Magdalo Group. Kas kapitan, maibilang dayta a company grade iti AFP wenno station grade iti Philippine National Police wenno hepe dagiti bassit a police station. Ngem gapu ta tinalek isuna ti Presidente ket awan ti nangkuestion ti pannakadutonakna.
Iti agdama a mapaspasamak iti BOC a nagadun a kontrobersia, saan koman nga urayen dagiti opisial ti panangikkat kadakuada ti Presidente. No addaanda iti delicadeza, isudan a mismo ti umikkat iti saad tapno makapili ti Presidente ti tumutop nga agakem iti dayta nga ahensia. (Eden A. Alviar)


text:
Australasia
Ti Australasia, ket rehion ti Oceania, ken ti mangbukel ti Australia, Baro a Selanda, ti isla ti Baro a Guinea, ken dagiti agkakaarruba nga isla ti Taaw Pasipiko. Ni Charles de Brosses ket isu ti nagaramid iti termino (kas iti Pranses iti Australasie) iti Histoire des navigations aux terres australes[1] (1756). Isu ket nangala daytoy manipud iti Latin para iti "abagatan ti Asia" ken nangigiddiat ti lugar manipud iti Polinesia (iti daya) ken manipud iti Mikronesia (iti amianan a daya). Ti kaaduan ti Australasia ket adda iti Plata ti Indo-Australia, a kakuyogna met ti India.
Dagiti linaon
Heograpia ti tao[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti heopolitiko, ti Australasia ket sagpaminsan a pangikuyogan a pannakaibagbaga iti Australia ken Baro a Selanda – iti kaawan ti sabali a lubong a limitado laeng kadagita a dua a pagilian. Sagpaminsay pay a ti termino ket buklenna ti isla ti Baro Guinea (Papua Baro a Guinea ken ti isla a paset ti Indonesia. Adu met dagiti gunglo a dagiti naganda ket mangiraman ti pangsaruno iti "[Naarian] nga Australasiano a Kagimongan iti ..." ken manglimitado ti sakop ti operasionda iti laeng Australia ken Baro a Selanda.
Iti napalabas, ti Australasia ket naus-usar idin a kas ti nagan para kadagiti naitipon a timpuyog ti ay-ayam ti Australia ken Baro a Selanda. Dagiti kas pagarigan ket mairaman ti tenis idi nagbaetan ti 1905 ken 1915, idi ti Baro a Selanda ken Australia ket nagtiponda a nagsalisal iti internasional a torneo ti Kopa Davis, ken dagiti Ay-ayam ti Olimpiada idi 1908 ken 1912.
Heograpia ti ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud ti maysa a perspektio iti ekolohia pti ekosona ti Australasia ket mangporma ti naisangayan a rehion nga addaan iti kadawyan a heolohiko ken ebolusionario a pakasaritaan ken ti adu a naisalsalumina a flora ken fauna. Iti daytoy a kontesto, ti Australasia ket limitado iti Australia, Baro a Guinea, Baro a Selanda, Baro a Caledonia, ken dagiti kaarruba nga isla, ken mairaman dagiti isla ti Indonesia maniud iti agpaday a pset ti Lombok ken Sulawesi. Ti Linia Wallace ket mangmarka ti biolohiko a panangisina manipud iti ekosona ti Indomalaya ti tropikal nga Asia – Borneo ken Bali a naisanglad iti lumaud n bangir ti Asia.
Ti Australia, Baro a Selanda ken Baro a Caledonia ket pirgis amin dagitoy ti taga-ugma a superkontinente ti Gondwana, a dagiti marka ket makitkita pay laeng idiay Probinsia ti Seamount Isla ti paskua ken dagiti dadduma pay a heopisikal nga entidad. Dagitoy tallo a masa ti daga ket naisinsinan manipud kadagiti sabali a kontinente, ken manipud kaniada, kadagit inapalabasen a riwriw a tawen. Almin ti Australasia ket makibinningay iti flora ti Antartiko, urayno ti akin-amianan a tropikal nga is-isla ket makibinningay met kadagiti adu a mula iti Abagatan a daya nga Asia.
Ti Australia, Baro a Guinea, ken Tasmania ket naisinsinada pay manipud babaen ti maysa nga ababaw a kontinental samang, ken naisilpoda idi nabab-baba ti lessaad ti baybay kadagiti las-ud ti Panawen ti Yelo. Makibinningay dagitoy ti agpada a fauna a mangiraman kadagiti mamalia ti marsupial ken monotreme ken dagiti billit a ratite. Ti Eucalypt ket isu dagiti adu kayo iti kaaduan a paset ti Australia ken Baro a Guinea. Ti Baro a Selanda ken awan kadagiti patneng a mamalia iti daga, ngem adda met idi kadagiti billit a ratite, a mairaman ti kiwi ken ti awanen a moa. Ti ekosona ti Australasia ket mangiraman kadagiti asideg a grupo ti isla, kasla ti Wallacea, ti Purpuro ti Bismarck, Is-isla ti Solomon, ken Vanuatu ken saan idi dagitoy a dati a paset ti Gondwana, ngem makibinningay met kadagiti adu a pakailasinan dagiti mula ken dagiti ayup iti Australasia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ de Brosses, Charles (1756). Histoire des navigations aux terres Australes. Contenant ce que l'on sçait des moeurs & des productions des contrées découvertes jusqu'à ce jour; & où il est traité de l'utilité d'y faire de plus amples découvertes, & des moyens d'y former un établissement [History of voyages to the Southern Lands. Containing what is known concerning the customes and products of the countries so far discovered; and treating of the usefulness of making broader discoveries there, and of the means of setting up an establishment there] (iti Pranses). Paris: Durand. Naala idi 2013-12-08.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Richards, Kel (2006). "Australasia". Wordwatch. ABC News Radio. Naala idi 2006-09-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Australasia iti Wikimedia Commons