text: 1Gapu ta nagsagaba ni Cristo iti bagi, sisasaganakayo koma nga agsagaba a kas kenkuana, agsipud ta saanen nga agbasol ti siasinoman nga agsagaba iti bagi. 2Ngarud, manipud ita, masapul nga iturayan ti pagayatan ti Dios ti nabati pay nga aldaw ti panagbiagyo ditoy daga, a saan ketdi a dagiti nailubongan a tarigagay. 3Masapul a diyo aramidenen dagidi inar-aramidyo iti napalabas—dagiti pagay-ayat dagiti Hentil nga aramiden. Iwaksiyon ti kinarugit, kinaderrep, panagbartek, kinabuklis, aglablabes a panagrarambak ken ti makarimon a panagrukbab kadagiti didiosen. 4Ket ita, masdaawda ta dikay makibunggoyen kadakuada iti aglablabes ken nabarayuboy a panagbiag. Daytoy ti gapuna a padpadaksendakayo. 5Ngem dumatagdanto iti Dios a sisasagana a mangukom kadagiti nabiag ken natay. 6Isut’ gapuna a naikasaba met ti Naimbag a Damag uray kadagiti natay tapno maukomda met a kas kadagiti amin a tattao. Ngem naikasaba kadakuada ti ebanghelio tapno makapagbiagda a naespirituan kas iti pagayatan ti Dios. 7Asidegen ti panungpalan dagiti amin a bambanag. Agbiagkayo ngarud a nanakem ken nateppel tapno mabalinyo ti agkararag. 8Kangrunaan unay, agiinnayatkayo a sipupudno agsipud ta ti ayat punasenna ti adu a basbasol. 9Nabara koma ti panagsisinnangailiyo. 10Aramaten koma ti tunggal maysa ti bukodna a sagut nga inawatna iti Dios a maipaay iti pagimbagan ti padana a tao, kas naimbag nga agaywan kadagiti nadumaduma a parabur nga inted ti Dios. 11Siasinoman a mangasaba, masapul nga ikasabana ti sao ti Dios. Siasinoman nga agserbi, masapul nga agserbi babaen iti pigsa nga inted ti Dios kenkuana. Iti kasta, iti amin a banag, maidaydayaw koma ti Dios babaen ken ni Jesu-Cristo, nga addaan iti dayag ken pannakabalin iti agnanayon nga awan inggana. Amen. 12Gagayyemko, diyo pagsiddaawan ti nasaem a pannakasuot a sagabaenyo a kasla adda karkarna a mapaspasamak kadakayo. 13Maragsakankayo koma ketdi ta agsagsagabakay iti wagas a panagsagaba ni Cristo tapno naan-anay ti rag-oyo inton maiparangarang ti dayagna. 14Nagasatkayo no mapabainankayo gapu ta pasurotnakayo ni Cristo; ta agtaeng kadakayo ti dayag ti Espiritu ti Dios. 15Awan koma ti agsagaba kadakayo a maigapu iti pammapatay, panagtakaw, panagaramid iti dakes, wenno iti panangpataud iti riri. 16Ngem no adda agsagaba gapu ken Cristo, dina koma ibain no di ket agyaman iti Dios ta ibaga dagiti tattao nga isu ket pasurot ni Cristo. 17Dimtengen ti tiempo a panangukom ti Dios ket umunanto nga ukomenna dagiti bukodna a tattao. No datayo ti pangrugian ti panangukomna, anianto ngata ti pagtungpalan dagiti saan nga agtulnog iti ebanghelio ti Dios? 18Kas kuna ti Nasantoan a Surat: “No narigat a maisalakan ti nalinteg, Anianto ngarud ti pagbanagan dagiti managbasol ken awan Diosna?” 19Ngarud, no agsagabaka kas pagayatan ti Dios, agaramidka, iti naimbag ket agkammatalekka iti Namarsua, isu a mangtungpal iti karina.


c: text/html

text:
Basilicata
Ti Basilicata (Pannakabalikas nga Italiáno: [baziliˈkaːta]), naamammoan pay a kas ti Lucania, ket maysa a rehion idiay abagatan ti Italia, a nabebbdengan ti Campania iti laud, ti Apulia (Puglia) iti amianan ken daya, ken ti Calabria iti abagatan, nga adda ti maysa nga ababa nga abagatan a laud nga aplaya idiay Baybay Tirreno a nagbaetan ti Campania idiay amianan a laud ken ti Calabria idiay abagatan a laud, ken ti maysa nga atatiddog idiay abagatn adaya idiay Golpo ti Taranto idiay Baybaya Honiko a nagbaetan ti Calabria idiay abagatan a laud ken Apulia idiay amianan adaya. Ti rehion ket mabalin a maipanunotan a kas ti "sumrekan" iti Italia, a ti Calabria ket pamay-an a kas ti "ramay ti saka" ken ti Apulia a kas ti "mukod". Ti rehion ket sakupenna ti agarup a 10,000 km2 ken idi 2010 adda daytoy ti populasion ti basbassit ngemh 600,000. Ti rehional a kapitolio ket ti Potenza. Ti rehion ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti Potenza ken ti Matera.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00003&plugin=1
- ^ EUROPA - Press Releases - Rehional a GDP ti tunggal maysa nga agtateng idi 2008 a GDP ti tunggal maysa nga agtataeng a sumakop manipud ti 28% iti EU27 a katimbengan idiay Severozapaden idiay Bulgaria aginggana 343% idiay Akin-uneg a Londres
5. Woetzel, Tina, Dagiti Italiano nga Imigrante, Iuniverse, 2004.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Basilicata idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Papa Julio II
Ni Papa Julio II (5 Disiembre 1443 – 21 Pebrero 1513), nabirngasan a kas "Ti Nakabutbuteng a Papa" (Il Papa Terribile)[1] ken "Ti Mannakigubat a Papa" (Il Papa Guerriero),[2] naipasngay a kas ni Giuliano della Rovere, ket isu ti Papa manipud idi 1503 aginggana idi 1513. Ti kinapapana ket namarkaan babaen ti aktibo a ganganaet nga annuroten, ambisioso a panagipatakder kadagiti gandat, ken ti patronato para kadagiti arte - isu ket nangkomisionado ti panakadadael ken panangipatakder manen ti Basilika ni San Pedro, ken ti panagdekorasion ni Michelangelo ti kisame ti Kapilia ti Sistina.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blech, Benjamin; Doliner, Roy. (2008). Dagiti Sekreto ti Sistene. New York, NY: HarperCollins Publishers. p. 106. ISBN 978-0-06-146904-6.
- ^ Luminarium: Papa Julio II
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Julio II idiay Wikimedia Commons


text:
Porma (botanika)
- Daytoy nga artikulo ket maipanggep ti "porma" itibotanika. Para iti panag-usar iti soolohia, kitaen ti Porma (soolohia).
Iti botaniko a nomenklatura, ti porma ket maysa kadagiti "sekondaria" a taksonomiko a ranggo, iti baba ti karuay, ngem baba met ti sebbanagan; daytoy ket maysa nga inpraespesipiko a takson. No ad-adu ngem tallo a ranngo ti mailista iti panangipalawag ti maysa a takson, ti "pannakaidasig" ket mainagnaganan, ngem tallo laeng a parte ti mangbukel ti "nagan" ti takson: ti nagan ti henero, ti naisangayan nga epiteto, ken ti maysa nga inpraespesipiko nga epiteto.
Ti pangyababaan ti "f." wenno ti napno a "forma" ket nasken a maikabil sakbay ti inpraespesipiko nga epiteto tapno makaibaga ti ranggo. No maiprenta daytoy ket nasken nga najairig ti letra.
Kas pagarigan:
- Acanthocalycium spiniflorum f. klimpelianum wenno
- Acanthocalycium spiniflorum forma klimpelianum (Weidlich & Werderm.) Donald
- Crataegus aestivalis (Walter) Torr. & A.Gray var. cerasoides Sarg. f. luculenta Sarg. ket maysa a pannakaidasig timula nga agnagan ti:
- Crataegus aestivalis (Walter) Torr. & A.Gray f. luculenta Sarg.
Ti maysa a porma ket kadawyan a mangitudo ti grupo nga adda madlaw ngem bassit a paggiddiatan. Kas pagarigan, dagiti porma ti sebbangan ti puraw a sabong a kadawyan nga addaan ti namarisana sabsabong ket mabalin a managanan ti "f. alba". Formae apomicticae ket sagpaminsan dagitoy a managanan kadagiti mula ng aseksual a makapataud, babaen ti apomixis. Adda met dagiti botaniko a namatmati nga awan serbina ti manginagan kadagiti porma, gapu ta teoretiko nga adu unay dagiti bilang ti a naibatay kadagiti bassit a henetiko a paggigiddiatan.


text:
Pannakairuam
Ti pannakairuam ket isu ti agtultuloy a panagusar iti mangbaliw ti panagwa a sustansia wenno panagkukua urayno adda dagiti saan a nasayaat a pagbanagan,[1] wenno maysa a neurolohiko a pannkarebkas a pangiturongan kadagiti kastoy a panagkukua .[2]
Dagiti pannkairuam ket mabalin a mangiran ti, ngem saan a limitado iti, panag-abuso ti druga, panag-abuso ti panagwatwat, panag-abuso ti makan, panag-abuso ti sekso, panag-abuso ti kompiuter, ken panagsugal. Dagiti klasiko a pakailasinan ti pannkairuam ket mairaman ti di-nasayaat a panagtengngel kadagiti sustansia wenno panagkukua, panagikaskaso laeng kadagiti sustansia wenno panagkukua, panagtultuloy a panagusar urayno adda dagiti madi a pagbanagan, ken panaglibak.[3] Dagiti ruam ken tabas a mainaig iti pannkairuam ket kadawyan a mailasin babaen ti dagus a gratipikasion (nabiit ti bayagna a gunguna), a mairaman ti natatak a makapasakit a pagbanagan (agbayag a pagbanagan).[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angres DH, Bettinardi-Angres K (Oktubre 2008). "Ti sakit iti pannakairuam: dagiti taudan, agas, ken panagimbag". Dis Mon 54 (10): 696–721. doi:10.1016/j.disamonth.2008.07.002. PMID 18790142.
- ^ Amerikano a Kagimongan para iti Pannakairuam a Medisina (2012). Panagilawlawag ti Pannkairuam.
- ^ Morse RM, Flavin DK (Agosto 1992). "Ti panangilawlawag ti alkoholismo. Ti Nagtipon a Komiet iti Nailian a Konseho iti Alkoholismo ken Panagtalek iti Druga ken ti Amerikano a Kagimongan iti Panagsanay a Medisina tapno Agadal ti Panagilawlawag ken Kammasapulan para iti Panagsukimat ti Puon ti Sakit iti Alkoholismo". JAMA 268 (8): 1012–4. doi:10.1001/jama.1992.03490080086030. PMID 1501306.
- ^ Marlatt GA, Baer JS, Donovan DM, Kivlahan DR (1988). "Dagiti panangkukua ti pannkairuam: etiolohia ken agas". Annu Rev Psychol 39: 223–52. doi:10.1146/annurev.ps.39.020188.001255. PMID 3278676.


text:
Tulong:Pakasaritaan ti panid
Ti pakasaritaan ti panid ket mangipakita ti urnos ti panawen a pannaaramid ti pannakabaliw ti arikulo ti Wikipedia wenno dadduma pay a panid ti Wikipedia. Amin a mabalin a maur-nos a panid ti Wikipedia ket addaan iti mainaig a pakasaritaan ti panida (makunkuna pay apakasaritaan ti rebision wenno pakasaritaan ti panag-urnos), ken mabalin daytoy a maserrekan babaen ti panagpindut ti etiketa ti "Kitaen ti pakasaritaan" titi ngato ti panid.
Ti pakasaritaan ti panid ket aglaon ti listaan kadagiti dati a rebision ti panid, ken mairaman ti petsa ken oras (iti UTC) iti tunggal maysa nga urnos, ti nagan ti agar-aramat wenno pagtaengan nga IP ti agar-aramat a nagaramid iti daytoy, ken dagiti pakabuklan ti inurnos. Kas pagarigan, ti pakasaritaan a panid ti daytoy a panid ti tulong ket mangipakpakita nga immuna a napartuat idi Abril 2, 2014.


text:
Tawi-Tawi
Ti Tawi-Tawi ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM). Mabigbigan dagiti ili ti Panglima Sugala ken Bongao a kas dagiti kapitolio ngem ti Bongao ti ayan ti tugaw ti gobierno.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Tawi-Tawi iti 11 nga ili. Kaaduan kadagiti ili ti masarakan kadagiti isla iti Arkipelago ti Sulu. Dua kadagitoy, ti Mapun ken Turtle Islands ti adda iti Baybay ti Sulu.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013


text: 1Umuna unay, yunay-unayko ngarud a maidaton iti Dios dagiti dawat, kararag, panangibabaet ken panagyaman para iti amin a tattao. 2Ikararagam dagiti ar-ari ken amin nga agtuturay tapno agbiagtayo a natalna ken naulimek, nadiosan ken natakneng iti amin a banag. 3Nasayaat daytoy ket makaay-ayo iti Dios a Mangisalakan kadatayo. 4Tarigagayanna a maisalakan dagiti amin a tattao ken maammoanda ti pudno. 5Ta maymaysa ti Dios, ket maymaysa met ti mamagkappia iti Dios ken iti tao, ni Cristo Jesus a tao a 6nangyawat iti biagna tapno mawayawayaan dagiti amin a tattao. Dayta ti pammaneknek nga, iti naituding a tiempo, kayat ti Dios a maisalakan ti tunggal maysa. 7Daytoy ti gapuna a naibaonak a kas apostol, tapno ipakaammok ti Naimbag a Damag kadagiti Hentil, ket isurok kadakuada ti pudno a pammati. Saanak nga agul-ulbod. Pudno ti ibagbagak. 8Iti amin nga iglesia, tarigagayak nga agkararag dagiti lallaki. Masapul a napudnoda iti Dios ket masapul nga ingatoda ti imada bayat ti panagkararagda, nga awan pungtot wenno tarigagay a makisuppiat. 9Kayatko met a naemma ken nanakman koma ti panagkawes dagiti babbai. Saanda koma a maaddaan iti nagarbo a buok wenno agarruat iti alahas a balitok wenno perlas wenno agkawes iti nangingina a pagan-anay. 10Kas maiparbeng kadagiti babbai a managtulnog iti Dios, masapul a mararaemda gapu kadagiti naimbag nga aramidda. 11Siuulimek ken sipapakumbaba koma nga agsursuro dagiti babbai. 12Diak ipalubos a mangisuroda wenno iturayanda dagiti lallaki. Masapul nga agulimekda. 13Ta naparsua nga immuna ni Adan sa ni Eva. 14Saan a ni Adan ti naallilaw no di ket ti babai a nangsalungasing iti linteg ti Dios. 15Ngem maisalakanto ti babai babaen iti panaganakna, no la ket agtalinaed iti pammati ken ayat ken agbiag a manakem ken nasantoan.


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika iti Kongo
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Demokratiko a Republika iti Kongo ket isu ti akin-uneg a pagyanan ti datos a saan a mabalin a dagus a maiparang. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
Plantilia:wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Dagiti kadawyan a parametro
Sabsabali a wagayway
Baw-ing a parbo a naganDaytoy a plantilia ket mausar pay babaen ti parbo a nagan (naibaw-ing iti daytoy a plantilia):
Kitaen dagiti nakasilpo ditoy para iti napno a listaan dagiti baw-ing.
Dagiti kas pagarigan a panag-usar
{{wagayway|Demokratiko a Republika iti Kongo}}→ Demokratiko a Republika iti Kongo
{{wagaywayikono|Demokratiko a Republika iti Kongo}}→
Panag-usar ti sabali a wagayway
{{wagayway|Demokratiko a Republika iti Kongo|1960}}→ Demokratiko a Republika iti Kongo
{{wagaywayikono|Demokratiko a Republika iti Kongo|1960}}→
Panag-usar ti baw-ing a parbo a nagan
{{wagaywayikono|COD}}→
{{wagaywaypagilian|COD}}→ Demokratiko a Republika iti Kongo
{{wagayway|COD}}→ COD
Dagiti mainaig a plantilia
Pangngaasi a kitaen dagiti sumaganad a mainaig a plantilia ti
datos_ti_pagilian :
- Plantilia:Datos ti pagilian Zaire Zaire
- Plantilia:Datos ti pagilian Belga a Kongo Belga a Kongo
- Plantilia:Datos ti pagilian Nawaya nga Estado ti Kongo Nawaya nga Estado ti Kongo
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Datos ti pagilian Demokratiko a Republika iti Kongo
Daytoy a plantilia ket nasken a saan a dagus a mausar. Daytoy ket saan a dagus nga inus-usar babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.


text:
Lubao, Pampanga
Ti Lubao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Lubao ket nabingbingay a politikal iti 44 a barbaranggay.[2]
- Balantacan
- Bancal Sinubli
- Bancal Pugad
- Baruya (San Rafael)
- Calangain
- Concepcion
- Del Carmen
- De La Paz
- Don Ignacio Dimson
- Lourdes (Lauc Pau)
- Prado Siongco
- Remedios
- San Agustin
- San Antonio
- San Francisco
- San Isidro
- San Jose Apunan
- San Jose Gumi
- San Juan (Poblacion)
- San Matias
- San Miguel
- San Nicolas 1st (Poblacion)
- San Nicolas 2nd
- San Pablo 1st
- San Pablo 2nd
- San Pedro Palcarangan
- San Pedro Saug
- San Roque Arbol
- San Roque Dau
- San Vicente
- Santa Barbara
- Santa Catalina
- Santa Cruz
- Santa Lucia (Poblacion)
- Santa Maria
- Santa Monica
- Santa Rita
- Santa Teresa 1st
- Santa Teresa 2nd
- Santiago
- Santo Domingo
- Santo Niño (Prado Aruba)
- Santo Tomas (Poblacion)
- Santo Cristo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dingras, Ilocos Norte
Ti Dingras ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dingras ket nabennebenneg iti 31 a barbaranggay.[2]
- Albano (Poblacion)
- Bacsil
- Bagut
- Parado (Bangay)
- Baresbes
- Barong
- Bungcag
- Cali
- Capasan
- Dancel (Poblacion)
- Foz
- Guerrero (Poblacion)
- Lanas
- Lumbad
- Madamba (Poblacion)
- Mandaloque
- Medina
- Ver (Naglayaan)
- San Marcelino (Padong)
- Puruganan (Poblacion)
- Peralta (Poblacion)
- Root (Baldias)
- Sagpatan
- Saludares
- San Esteban
- Espiritu
- Sulquiano (Sidiran)
- San Francisco (Surrate)
- Suyo
- San Marcos
- Elizabeth
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Baybay Pilipinas
Ti Baybay Pilipinas ket marginal a baybay iti daya ken amianan ti Pilipinas a sumakop ti aganay a rabaw a kalawa iti 2 a riwriw mi² (5 a riwriw km²)[1] iti lumaud a paset ti Amianan a Taaw Pasipiko.[2] Daytoy ket nabeddengan babaen ti purpuro ti Pilipinas (Luzon, Samar, Leyte ken Mindanao) iti abagatan a laud; Palau, Yap, ken Ulithi (iti Carolinas) iti abagatan a daya; ti Marianas, a mairaman ti Guam, Saipan, ken Tinian, iti daya; ti Bonin ken Iwo Jima iti amianan a daya; dagiti isla ti Hapon ti Honshu, Shikoku, ken Kyūshū iti amianan; ti Is-isla ti Ryukyu iti amianan a laud; ken Taiwan iti laud.[3]
Ti baybay ket addaan ti narikut ken naindumadumaan a reliba ti sirok ti baybay.[4] Ti sieokna ket naporma iti estruktural a labneng babaen dagiti serie ti heolohiko a pakababasan ken dagiti sona ti pannakabungtol. Dagiti arko ti isla, dagiti pantok iti rabaw ti taaw gapu ti aktibidad ti plaka tektoniko iti lugar, ket kulongenna ti Baybay Pilipinas iti amianan, daya ken abagatan. Dagiti kas pagarigan ket ti purpuro ti Pilipinas, Is-isla ti Ryukyu, ken ti Marianas. Ti sabali pay a prominente a langa ti Baybay Pilipinas ket ti kadda dagiti adalem a trinsera ti baybay, ti Trinsera ti Pilipinas ken ti Trinsera ti Mariana, ken aglaon dagitoy ti kaadaleman a puntositi planeta.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Pilipinas ket bineddengan babaen ti Pilipinas ken Taiwan iti laud, ti Hapon iti amianan, ti Marianas iti daya ken ti Palau iti abagatan. Dagiti kaaripingna a baybay ket mairaman ti Baybay Celebes nga insinsina daytoy babaen ti Mindanao ken dagiti babassit nga isla iti abagatan, ti Baybay Abagatan Tsina nga insinsina babaen ti Pilipinas, ken Baybay Daya a Tsina nga insinsina babaen ti Is-isla ti Ryukyu.
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gunglo ti Sangalubongan a Hidrograpiko ket mangipalawag ti Baybay Pilipinas a kas "ti lugar iti Amianan a Taaw Pasipiko idiay daya nga aplaya ti Is-isla ti Pilipinas", a nabeddengan dagiti sumaganad:[5]
Iti Laud. Babaen dagiti Akin-daya patingga ti Purpuro ti Daya nga Indiano, Baybaya Abagatan Tsina ken ti Baybay Daya a Tsina.
Iti Amianan. Babaen ti Abagatan a daya nga aplaya ti Kyushu, dagiti Akin-abagatn ken Akin-daya a patingga ti Akin-uneg a Baybay ken t iAbagatan nga aplaya ti Isla ti Honshu.
Iti Daya. Babaen ti pantok ti Hapon aginggana ti Bonin, Bulkan ken ti Is-isla ti Ladrone (Mariana), amin dagitoy ket mairaman iti Baybay Pilipinas.
Iti Abagatn. Babaen ti linia a mangitipon ti Guam, Yap, Pelew (Palau) ken Is-isla ti Halmahera.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Plaka ti Baybay Pilipinas ket mangporma ti datar ti Baybay Pilipinas. Daytoy ket maipasirok babaen ti Agkutkuti a Barikes ti Pilipinas a kaaduan a mangawit ti purpuro ti Pilipinas ken ti akin-daya a Taiwan. Ti baetan dagitoy dua a plaka ket ti Trinsera ti Pilipinas.
Biolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybaya Pilipinas ket mangsangaili ti eksotiko nga ekosistema ti marina. Aganay a lima gasut dagiti sebbangan iti natangken ken naluknenga a koral ket adda kadagiti pantar a dandanum ken 20 porsiento ti sangalubongan a naamammuan a sebbanagn ti batbato ti baybay ket mabirukan kadagiti danum ti Pilipinas. Dagiti pawikan, pating, moray nga igat, kurita ken uleg ti baybay ken dagiti dadduma pay a sebbangan ti ikan a kas ti tuna ket kadawyan a makitkita. Iti pay maipatinayon, ti Baybay Pilipinas ket agserbi pay a pagbugian a lugar para dagiti igat ti Hapon, tuna ken daddumapay a sebbangan ti balyena.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna nga Europeano a nangdaliasat idi ti Baybay Pilipinas ket ni Ferdinand Magellan in 1521, a nnaginagan iti Mar Filipinas idi isu ken dagiti kaduana ket addada idi idiay Is-isla ti Mariana sakbay ti ekplorasion ti Pilipinas. Kalpasanna daytoy ket naduktalan babaen ti dagiti Kastila nga ekplorador manipud idi 1522 aginggana idi 1565 ken daytoy ket lugar idi ti nalatak a dalan ti galeon a panagtagilako.
Idi baetan ti 19 ken 20, 1944, ti Gubat ti Baybay Pilipinas, ket dakkel idi ken mangikeddeng a gubat ti marina ti Sangalubongan a Gubat II a nagbaetan ti Hapon ken ti Estados Unidos, daytoy ket napasamak idiay akin-daya a Baybay Pilipinas, idiay asideg ti Is-isla ti Mariana. Dagiti agawit ti eroplano ti Taihō, Shōkaku, Junyō, Hiyō ken ti Ryuho ken nabombada, natorpedo ken pinalenned dagiti naibatay ti agawit ngaeroplano dagiti Amerikano ken nagraut manipud kadagiti dadduma pay a bapor. Daytoy ket lugar pay idi ti “Great Marianas Turkey Shoot” sakbay ti panagrukma dagiti Aliado iti Saipan, Guam ken Tinian iidiay Marianas, ti Palau iiti abagatan a laud, ken ti Pilipinas.
Kalpasan ti pannakaikarkaro ti suppiat ti Is-isla ti Spratly idi 2011, dagiti nadumaduma nga ahensia ti Pilipinas ket nangrugrugida nga agus-usar iti neolohismo ti "Baybay Laud Pilipinas" tapno mangibaga ti Baybay Abagatan Tsina. Nupay kasta, ti ngiwat ti PAGASA ket kinunana a ti baybay iti daya ti Pilipinas ket agtultuloyto a matawagan ti Baybay Pilipinas.[6]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Baybay Pilipinas idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baybay Pilipinas, encarta.msn.com (arkibo manipud ti ti kasisigudl idi 2009-08-20).
- ^ Amianan a Taaw Pasipiko
- ^ "Baybay Pilipinas". Encyclopædia Britannica Online. Naala idi 2008-08-12.
- ^ a b "Baybay Pilipinas". Lighthouse Foundation. Naala idi 2008-08-12.
- ^ "Dagit iPatingga dagiti Taaw ken dagiti Baybay, Maika-3 nga edision". Gunglo ti Sangalubongan a Hidrograpiko. 1953. Naala idi 7 Pebrero 2010.
- ^ Quismundo, Tarra (2011-06-13). "South China Sea renamed in the Philippines". Philippine Daily Inquirer. Naala idi 2011-06-14.


text:
Initao, Misamis Oriental
Ti Initao ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Initao ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.
- Aluna
- Andales
- Apas
- Calacapan
- Gimangpang
- Jampason
- Kamelon
- Kanitoan
- Oguis
- Pagahan
- Poblacion
- Pontacon
- San Pedro
- Sinalac
- Tawantawan
- Tubigan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013


text:
Kanton iti Glarus
Ti Kanton iti Glarus (Aleman a pannakabalikas: [ˈɡlarʊs] ( denggen)) ket maysa a kanton idiay daya a tengna ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Glarus. Dagiti agtaeng ket mangisasao kadagiti nadumaduma a kita ti Alemaniko nga Aleman. Kaaduan kadagiti agtaeng (81%) ket mangilasin kaniada a kas Kristiano, agarup a nalaing a maigiddiat a nagbaetan dagiti Protestante ken Katoliko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Opisina ti Suiso a Pederal nga Estadistika – STAT-TAB Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Aleman) Naala idi 10 Disiembre 2011
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Glarus idiay Wikimedia Commons


text:
Pintas
Ti pintas (tinawtawagan pay a kas ti kinapintas ket ti maysa a pakailasinan ti maysa atao, ayup, lugar, nanag, wenno panunot a mangited ti panakapuot a panagsanay ti rag-o wenno pannakapnek.[1] Ti pintas ket inad-adal a kas paset ti estetika, sosiolohia, sosial a sikolohia, ken kultura. Ti "umno a pintas" ket maysa nga entidad a sinidsiddaawan, wenno agtagikua kadagiti langa a kaaduan anaigupit iti pintas iti maysa a naisangsangayan a kultura, para iti kinaperpekto.
Ti panakasanay ti "pintas" ket kanayon a mangipanggep ti panangipatarus kadagiti entidad a kas iti natimbengan ken nai-dangngay iti katutubo, a mabalin a mangiturong daytoy kadagiti rikna ti panakaguyugoy ken derrep ti pia. Gaputa daytoy ket maysa a kabukbukodan a panakasanay, daytoy ket kadawyan anaibagbaga a ti "pintas ket adda iti kumitkita."[2]
Adda ti ebidensia a dagiti panagipagarup ti pintas ket ebolusionario a naikeddeng, a ti banbanag, dagiti aspeto ti tao ken dagiti ladawan ti daga a naipanpanunotan anapintas ket kayarigan a mabirukan kadagiti amin a kasasaad a makaited ti napasayaat a panakaungar ti agipagpagarup a henero ti tao.[3][4]
Ti klasiko a Griego a pangnagan para iti "pintas" idi ket ti kάλλoς, kallos, ken ti pangilasin para iti "napintas" idi ket ti kaλός, kalos. Ti Koine a Griego a baliakas para iti napintas idi ket ti ὡpaῖoς, hōraios,[5] ti maysa apanangilasin nga etimolohiko a nagtaud manipud ti balikas a ὥpa, hōra, a kayatna asaoen ket "oras". Iti Koine a Greigo, ti pintas idi ket naitaripnong iti "napanawenan".[6] Isu a, ti naluom a prutas (a napanawenan) ket naipanpanunotan idi a napintas, isu nga ti ubing a balasang nga agparparang a maysa amankman wenno ti manakman a babai nga agparparang a kas ububing ket saan a naipanpanunotan a napintas. Iti Atiko a Griego, ti hōraios ket adu idi ti kayatna saoen, a mairaman ti "kina-agtutubo" ken "pannaka-manakman".[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "pintas, n.". OED Online. Disiembre 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Maala idi Pebrero 11, 2012
- ^ Gary Martin (2007). "Ti pintas ket adda iti kumitkita". The Phrase Finder. Naidulin manipud ti kasisigud idi Nobiembre 30, 2007. Naala idi Disiembre 4, 2007.
- ^ Ti Oxford a Manual para iti Estetika
- ^ http://www.ted.com/talks/denis_dutton_a_darwinian_theory_of_beauty.html
- ^ Matthew 23:27, Tigtignay 3:10, Flavius Josephus, 12.65
- ^ a b Euripides, Alcestis 515.
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pintas idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pintas idiay Wikiquote


text:
Sahara
Ti Sahara (Arabiko: الصحراء الكبرى, Aṣ-Ṣaḥrā´ al-Kubrā, "Ti Nalatak a Desierto") ket isu daytoy ti kadakkelan a napudot desierto iti lubong ken ti maikatlo a kadakkelan a desierto, kalpasan ti Antartika ken ti Artika.[1] Nga adda ti sumurok a 9,400,000 kuadrado kilometro (3,600,000 sq mi), daytoy ket kaaduan a sakupenna ti Amianan nga Aprika, a makaaramid daytoy ti gangani a kadakdakkel ti Tsina wenno ti Estados Unidos. Ti Sahara ket maigay-at manipud ti Baybay Nalabbasit, ken mairaman dagiti paset ti aplaya ti Mediteraneo, aginggana kadagiti kaigidan ti Taaw Atlantiko. Iti abagatan, daytoy ket naipatinggaan babaen ti Sahel, ti barikes ti namaga bassit a tropikal a sabana a buklen ti akin-amianan a rehion ti tengnga ken lumaud a Sub-Sahara nga Aprika.
Adda dagiti karuburuban ti darat ket magaw-atna ti 180 metro (590 ft) iti kangato.[2] Ti nagan ket nagtaud manipud ti Arabiko a balikas ti desierto: (صَحراء ṣaḥrāʾ [sˤɑħrɑːʔ] ( denggen)).[3][4]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Kadakkelan a Desierto ti Lubong". Naala idi 2011-12-30.
- ^ Arthur N. Strahler and Alan H. Strahler. (1987) Moderno a Maipapan ti Bagi a Heograpia Maikatlo nga Edision. New York: John Wiley & Sons. Page 347
- ^ "Sahara." Online a Diksionario ti Etimolohia. Douglas Harper, Historiador. Naala idi Hunio 25, 2007.
- ^ "Inggles-Arabiko nga online a diksionario". Online.ectaco.co.uk. 2006-12-28. Naala idi 2010-06-12.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Michael Brett ken Elizabeth Frentess. Dagiti Berber. Blackwell Publishers, 1996.
- Charles-Andre Julien. Pakasaritaan ti Amianan nga Aprika: Manipud ti Arabo a Panagrukma aginggana ti 1830. Praeger, 1970.
- Abdallah Laroui. Ti Pakasaritaan ti Maghrib: Ti Interpretibo a Salaysay. Princeton, 1977.
- Hugh Kennedy. Muslim España ken Portugal: Ti Politikal a Pakasaritaan ti al-Andalus. Longman, 1996.
- Richard W. Bulliet. Ti Kamelio ken ti Pilid. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 1975. Naipablaak manen nga adda ti baro a aklobna Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, 1990.
- Eamonn Gearon. Ti Sahara: Ti Kultural a Pakasaritaan. Liblibro ti Signal, UK, 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, USA, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sahara idiay Wikimedia Commons
- Maipanggep ti sirok a rabaw a hidrolohia ti Sahara ken ti naplano a panag-usar kadagiti akuipero
Nagsasabtan: 23°04′47″N 12°36′44″E / 23.079732°N 12.612305°E


text: 1Dakayo a babbai a naasawaan, masapul a paiturayankayo kadagiti assawayo tapno iti panagbiagyo, maguyugoyyonto a mamati iti sao ti Dios dagiti saan pay a mamati kadakuada. Saanen a masapul nga agsaokayo 2ta makitadanto ti kinasingpet ken kinatakneng ti panagbiagyo. 3Dikay koma aglablabes nga agpapintas kas iti nagarbo a panagbubuok, panagalahas ken panagkawes. 4Ngem buklen koma ti pintasyo iti nasayaat a panagpuspuso, ti di agkupas a libnos ti kinaemma ken kinatalna ti espiritu. Isu daytoy ti kinapintas nga ibilang ti Dios a kapapatgan. 5Kastoy ti panagpapintas dagiti nasantoan a babbai idi un-unana: nagtalekda iti Dios ket pinaiturayanda kadagiti assawada. 6Kasta idi ni Sara. Nagtulnog ken ni Abraham ket inawaganna nga apona. Dakayo ita dagiti annak ni Sara no agaramidkayo iti naimbag ken awan koma ti pagbutengan-yo. 7Kasta met kadakayo a lallaki a naasawaan. Iti pannakitaktakunaynayyo kadagiti assawayo, masapul a bigbigenyo a nakapkapsutda ngem dakayo. Isut’ gapuna nga agraemkayo kadakuada, agsipud ta kas kadakayo, awatendanto met ti agnanayon a biag a sagut ti Dios. Aramidenyo daytoy tapno maipangagto dagiti kararagyo. 8Kamaudiananna, agmaymaysakay iti panunot ken rikna. Agiinnayatkayo a kas agkakabsat. Manangngaasi koma ti tunggal maysa ket saankayo nga agpalpalangguad. 9Diyo balsen dagiti agaramid kadakayo iti dakes. Diyo ilunod dagiti mangilunod kadakayo. Dawatenyo ketdi a bendisionan ida ti Dios agsipud ta idi ayabannakayo ti Dios inkarina a bendisionannakayo. 10Kas kuna ti Nasantoan a Surat: “Siasinoman nga agtarigagay iti naragsak ken narang-ay a panagbiag, masapul a saan a mamadpadakes, saan nga agulbod. 11Adaywanna ti dakes ket agaramid iti naimbag. Birokenna ti kappia iti amin a kabaelanna. 12Ta siiimatang ti Apo kadagiti nalinteg, ket dengdenggenna dagiti kararagda; ngem busorenna dagiti agaramid iti dakes.” 13Adda aya mangranggas kadakayo no nareggetkayo nga agaramid iti naimbag? 14Ngem uray no agsagabakayo gapu iti panagaramidyo iti naimbag, nagasatkayo. Dikay agbuteng kadagiti tattao. Ket diyo ipalubos nga adda mangted iti pagdanaganyo. 15-16 Ngem iti pusoyo, raemenyo ni Cristo a kas Apo. Sisasaganakayo koma a kanayon nga agpalawag no saludsodenda maipapan iti namnama nga adda kadakayo, ngem agsaokayo a sipapakumbaba ken napnoan dayaw. Pagtalinaedenyo a nadalus ti konsensiayo tapno mabainan dagiti nangibagbaga a dakes dagiti aramidyo kas pasurot ni Cristo. 17Ta naim-imbag ti agsagaba gapu iti panagaramid iti naimbag, no isut’ pagayatan ti Dios, ngem ti agsagaba gapu iti panagaramid iti dakes. 18Naminsan a natay ni Cristo a maipaay iti amin tapno mapakawan dagiti basbasoltayo. Natay ti nalinteg a tao gapu kadagiti nakillo tapno yasidegnakayo iti Dios. Napapatay iti bagi ngem napagungar iti espiritu, 19ket iti daytoy a kasasaadna napan nangasaba kadagiti naibalud nga espiritu. 20Dagitoy ti espiritu dagiti saan a nagtulnog idi tiempo ni Noe idinto a siaanus ti Dios a nangur-uray kadakuada bayat ti pannakaaramid ti daong. Walo amin dagiti tattao nga adda iti daong. Naisalakanda iti danum. 21Mayasping daytoy a danum iti buniag a makaisalakan ita kadakayo. Saan a babaen iti pannakaugas ti rugit ti bagi, no di ket iti panagkari iti Dios babaen iti nadalus a konsensia. Isalakannakayo ti buniag babaen iti panagungar ni Jesu-Cristo 22a napan sadi langit. Adda itan iti makannawan ti Dios, ket iturayanna dagiti amin nga angheles, dagiti nailangitan nga agtuturay ken pannakabalin.


text:
Manoa
Ti Mānoa ket maysa a ginget ken arubayan ti Honolulu, Hawai'i, Estados Unidos, amangan maysa a kilometro ti daya ti puseg ti ili ti Honolulu ken kaguddua a kilometro ti Waikīkī. Awid ti Mānoa ti Universidad ti Hawaiʻi iti Mānoa, ti kangrunaan a campus ti Sistema iti Universidad ti Hawaiʻi. The University has several faculty and student residence areas in Mānoa.
Aggapu ti waig ti Mānoa idiay arisadsad iti Burayok iti Mānoa, lasatenna ti ginnget agingga sabatenna ti waig iti Palolo. Agsilpo dagitoy a waig a mapan iti Ala Wai Canal. Nairuam dagiti taga-Mānoa a malaylayus gapu ti masansan a pinagtutudo.
Ti kayatna sao-en ti Mānoa ket napuskol iti Pagsasao nga Hawai'i.
Referencia[urnosen | urnosen ti taudan]
Pukui, M. K., S. H. Elbert, and E. T. Mookini. The Pocket Hawaiian Dictionary with a Concise Hawaiian Grammar. University of Hawaii Press, Honolulu, HI, USA. 1975, p.104


text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL
Ti silpo ti wiki ket naikabil iti titulo ti URL
Dagiti silpo ti wiki a naiparang iti dakamat ket dagiti panagtitipon dagiti panagtengngel a parametro ti url, ti
|url=,
|chapterurl=, kdpy., nga adda dagiti panagtengngel a parametro ti titulo, ti
|title=,
|chapter=, kdpy. Dagiti panagtengngel a parametro ti titulo ket mabalin a maisilpo a kas silpo ti wiki iti sabali nga artikulo ti Wikipedia ngem saan a mabalin no adda maipada a panagtengngel a parametro ti url iti dakamat. No rumsua daytoy a kasasaad, mapasardeng ti silpo ti wiki, di maikaskaso ti wiki markup, ken dagiti maiparang a silpo ti dakamat iti akin-ruar a sitio.
Adda met dagiti plantilia a mangpataudto ti kastoy a biddut no dagitoy ket paset ti parametro nga agtengtengel ti titulo. Ti biddut ket rumsua no ti plantilia ket agpataud ti naisilpo ti wiki a silpo a linaon. Kas pagarigan, dagiti plantilia ti
{{lang}} ket mangiruar ti naisilpo ti wiwki a kategoria. Dagiti plantilia dagiti panagtengngel a parametro ti url ken mabalin pay a mangdadael ti COinS a metadata ti dakamat. A kas sapasap nga alagaden, liklikan ti agusar kadagiti plantilia dagiti parametro nga agtengtengel ti titulo malaksid no ammom ti pagbanagan ti plantilia ket intero a makita (
{{!}} ken ti kapadpada).
Daytoy a kita ti biddut ket mabalin pay a rumsua kadagiti plantilia a naibatay ti panangilasin (
{{cite doi}}, kdpy.). No kastoy ti mapasamak, ti mensahe ti biddut ket maipakita iti artikulo ngem ti biddut ket pudno a mabirukan iti plantilia a naibatay ti panangilasin.
Ti mangsolbar iti daytoy a biddut, ikkaten dagiti silpo ti wiki manipud ti parametro nga agtengtengel ti titulo a naikeddeng nga akin-ruar a naisilpo wenno ikkaten ti akin-ruar nga URL, a mangpalubos nga agbalin dagiti akin-uneg a silpo a kas manamnama. No dagiti plantilia nga agpatpataud ti silpo ti wiki ket nangruna iti dakamaten, iruar dagitoy iti plantilia ti CS1 ngem ibati dagitoy iti uneg dagiti etiketa ti
...  iti dakamat. Adda met dagiti pamay-an a maited babaen dagiti plantilia a mabalin pay a magun-od babaen dagiti parametro ti CS1.
Ti mangsolbar kadagiti biddut kadagiti plantilia a naibatay ti panangilasin, ti plantilia ket nasken a maurnos tapno masimpa ti biddut. Agal-aluad no agurnos kadagitoy a plantilia gaputa dagiti plantilia ti dakamat a naibatay ti panangilasin ket masansan dagitoy a maus-usar kadagiti adu nga artikulo.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Pampanid iti kategoria "Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga adda kadagiti silpo ti wiki a naikabil kadagiti titulo ti URL"
Ti sumaganad a 7 a pampanid ket dagiti adda iti daytoy a kategoria, manipud ti 7 a dagup.


text:
Torre Eiffel
Ti Torre Eiffel (Pranses: La Tour Eiffel, [tuʁ ɛfɛl]) ket maysa a landok a torre a mabirukan idiay Champ de Mars idiay Paris, nanaganan daytoy kenni inhenniero Gustave Eiffel, a tikompanian aket isu ti nagdaremden ken nanngbangon ti torre. Daytoy ket nabangon idi 1889 a kas pastrekan nga arko iti 1889 a Piesta ti Lubong, daytoy ketnagbalinen a sangalubongan ken kultural a simbolo ti Pransia ken maysa kadagiti mabigbigan nga estruktura iti lubong. Ti torre ket isu ti katayagan nga estruktura idiay Paris[1] ken ti kaaduan a nabisbisita a mabayadan a monumento tii lubong; 7.1 a riwiriw a tattao ti kimmalay-at iti daytoy idi 2011. Ti obserbatori ti maikatlo a lessad ket adda iti 279.11 m (915.7 ft) ti kangatuan a mastrekan ti publiko iti Kappon ti Europa. Ti torre ket nakagun-od ti 250 a riwriw a bisitana idi 2010.
Ti torre ket agtakderr ti katayag iti324 metro (1,063 ft) , agarup nga isu met laeng a katayag ti pasdek nga adda ti kadsaaran iti 81. Idi las-ud ti pannakabangonna, ti Toore Eiffel ket nalabsanna ti Monunento Washington tapno mangala ti titulo iti katayagan nga estruktura nga inramid ti tao iti lubong; ti Torre Eiffel ket isu ti nangtengngel daytoy a titulo para kadagiti napalabas a 41 a tawtawen, aginggana idi nabangon ti Pasdek Chrysler idiay Siudad ti New York idi 1930. Gapu ti pannakanayon ti antena ti tuktok ti Torre Eiffel idi1957, daytoy ket nataytayagen ngem ti Pasdek Chrysler babaen ti 17 kadkadapan (5.2 m). No saan amairaman dagiti panangirangarang nga antena, daytoy ket isu ti maikadua a katayagan nga estruktura idiay Pransia, kalpasan ti Millau Viaduct.
Ti torre ket addaan ti tallo a kadsaaran para kadagiti agbisbista. Dagiti biliete ket mabalin a magatang para iti panagkalay-at, babaen dagiti agdan wenno makina a pangipangato, kadagiti umuna ken maikadua a kadsaaran. Ti pannagna manipud ti baba a kadsaaran aginggana ti umuna a kadsaaran ket sumurok a 300 a tuktukad, ken ti pay pannagna manipud ti umuna aaginggan ti maikadua a kadsaaran. Ti maikatlo ken kangatuan a kadsaaran ket mastrekan laeng babaen kadagiti panagawit nga agdan ngem kadawyan dagitoy a narikpan iti publiko. Adda met dagiti panganan kadagiti umuna ken maikadua a kadsaaran.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Torre Eiffel a kas maysa a monumento ti Lubong" (iti (Pranses)). Tour-eiffel.fr. 2 Abril 1996. Naala idi 24 Mayo 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Torre Eiffel idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Torre Eiffel (Pranses)
- Opisial a website ti Torre Eiffel (Ingles)


text:
San Juan, Abagatan a Leyte
Ti San Juan ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Juan ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.
- Agay-ay
- Basak
- Bobon A
- Dayanog
- Santa Filomena
- Garrido
- Minoyho
- Pong-oy
- San Jose (Pob.)
- San Vicente
- Santa Cruz (Pob.)
- Santo Niño (Pob.)
- Somoje
- Sua
- Timba
- Osao
- San Roque
- Bobon B
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013


text:
Saint-John Perse
Ni Saint-John Perse (umuna a Saint-Leger Leger, a parbo a nagan ni Alexis Leger) (31 Mayo 1887–20 Septiembre 1975) ket maysa idi a Pranses a mannaniw, isu ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1960 "para iti nagalindayag a panagluas ken mananglukat nga imahen kadagiti daniw na." Isu ket maysa pay a kangrunaan a Pranses a diplomatiko manipud idi 1914 aginggana idi 1940, a kalpasan daytoy ket nagnanayon a nagtaeng idiay Estados Unidos aginggana idi 1967.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Alexis Leger ket naipasngay idiay Pointe-à-Pitre, Guadeloupe. ti nagayad nga apong na, ket maysa a paradawat, ken nagtaeng idiay Guadeloupe idi 1815. Ni apong ken amana ket paradawat da pay; ti amana ket kameng pay ti Konsilo ti Siudad. Ti Leger a pamilia ket adda dua a bukod da a plantasion, ti maysa ket para iti kape (La Joséphine) ken ti sabali ket para iti asukar (Bois-Debout).


text:
1898
Ti 1898 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero - Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero 15 - Gubat ti Espaniol-Amerikano: Pinabettak ken pinalned ti barko a Havana idiay Kuba babaen ti USS Maine ti Estados Unidos, a nakatayan iti 266 a tattao. Nakaiturongan daytoy a pasamak ti pannakairangarang gubat a nagbaetan ti Estados Unidos ken España.
Abril - Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio 12 - Inrangaran babaen ni Hen. Emilio Aguinaldo ti panagwayawaya ti Pilipinas manipud ti España.
Hulio - Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto 12 - Gubat Espaniol-Amerikano: Nagpatingga ti ringgor nagbaetan dagiti soldado ti Amerikano ken dagiti Espaniol idiay Kuba.
Oktubre - Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Disiembre 10 - Pinirmaan ti España ken Estados Unidos ti Tulag ti Paris, ti panagpatingga ti Gubat ti Espaniol-Amerikano


text: 1Napan ni Jesus idiay Capernaum apaman a nasaona amin dagitoy kadagiti tattao. 2Adda sadiay ti maysa a kapitan dagiti soldado ti Roma. Masakit ti patpatgenna unay nga adipen ket dandanin matay. 3Idi madamag ti kapitan ti maipapan ken ni Jesus, imbaonna ti sumagmamano a panglakayen a Judio tapno dawatenda kenkuana nga umayna agasan ti adipenna. 4Napanda ken ni Jesus ket nagpakpakaasida kenkuana. “Pudno a maikari daytoy a tao iti tulongmo,” kinunada, 5“ta ay-ayatenna dagiti tattaomi ket imbangonannakami pay iti sinagoga.” 6Kimmuyog ni Jesus kadakuada. Idi asidegen ni Jesus iti balay, nangibaon ti kapitan kadagiti gagayyemna tapno ibagada daytoy kenkuana: “Apo, dika la agbambannogen ta diak maikari nga umawat kenka iti balayko. 7Ipapanko pay a diak maikari nga umay kenka iti personal. Agbilinka laeng ket umimbagto ti adipenko. 8Uray siak, adda dagiti ofisiales a mangituray kaniak ket adda met soldado nga iturayak. ‘Inka,’ kunak iti maysa ket mapan. ‘Umayka,’ kunak iti sabali ket umay. ‘Aramidem daytoy,’ kunak iti adipenko ket aramidenna.” 9Nasdaaw ni Jesus a nakangngeg iti daytoy. Sinangona dagiti adu a sumursurot kenkuana sana kinuna: “Ibagak kadakayo a diak pay nakakita iti kastoy a pammati, uray iti entero nga Israel!” 10Nagsubli dagiti naibaon iti balay ti kapitan ket nasangpetanda nga immimbagen ti adipen. 11Iti saan a nabayag, napan ni Jesus iti maysa nga ili a managan Nain. Kimmuyog kenkuana dagiti adalanna ken adu a tattao. 12Idi makaasideg iti ruangan ti ili, apag-isu met a rummuar dagiti tattao iti maysa a pamumpon. Ti natay isu ti bugbugtong nga anak a lalaki ti maysa a balo a babai. Kimmuyog kenkuana ti adu a tattao a taga-siudad. 13Naasian ti Apo idi makitana ti ina. “Dika agsangsangit,” kinunana kenkuana. 14Immasideg ni Jesus ket sinagidna ti lungon. Nagsardeng dagiti mangbakbaklay iti lungon. Kinuna ni Jesus, “Barok, bumangonka!” 15Nagtugaw daydi natay ket nagsao. Inyawat ni Jesus ken ni inana. 16Nagbuteng dagiti amin a tattao ket indaydayawda ti Dios. “Nagparang kadatayo ti maysa a naindaklan a profeta!” kinunkunada. “Immay ti Dios a mangisalakan kadagiti tattaona!” 17Nagwaras daytoy a damag maipapan ken ni Jesus iti entero a Judea ken kadagiti kabangibang a luglugar. 18Naammoan ni Juan kadagiti adalanna ti amin maipapan kadagitoy ket inayabanna ti dua kadakuada. 19Imbaon ni Juan ida iti Apo tapno saludsodenda daytoy, “Sika kadi ti umay a kuna ni Juan, wenno aguraykami pay iti sabali?” 20Idi makadanonda ken ni Jesus, kinunada, “Imbaonnakami ni Juan a Mammuniag tapno saludsodenmi kenka no sika ti kunana nga umay, wenno aguraykami pay iti sabali?” 21Iti dayta nga oras, adu dagiti tattao a pinaimbag ni Jesus kadagiti saksakit ken an-anayenda. Pinaksiatna dagiti dakes nga espiritu. Inagasanna ti adu a bulsek ket nakakitada. 22Kinuna ni Jesus kadagiti imbaon ni Juan, “Agsublikayo ken ni Juan ket ibagayo kenkuana dagiti nakita ken nangngegyo: makakita dagiti bulsek, makapagna dagiti pilay, mapaimbag dagiti agkukutel, makangngeg dagiti tuleng, mapagungar dagiti natay ken maikaskasaba ti Naimbag a Damag kadagiti napanglaw. 23Nagasat ti tao a di agduadua kaniak!” 24Idi nakapanawen dagiti binaon ni Juan, kinuna ni Jesus kadagiti tattao maipapan ken ni Juan: “Idi mapankayo ken ni Juan idiay let-ang, ania ti ninamnamayo a makita? Maysa a runo a gargarawen ti angin? 25Ania ti napanyo kinita? Maysa a tao a nagkawes iti napintas a pagan-anay? Kinapudnona, palasio ti pagnaedan dagiti agkawes iti kasta ken agbiag a sibubuslon! 26Ibagayo man kaniak no ania ti napanyo kinita? Maysa a profeta? Wen, ket ibagak kadakayo a nangnangruna pay ngem profeta ti nakitayo. 27Ta ni Juan ti pakaiturongan ti kuna ti Nasantoan a Surat: ‘Adtoy ti babaonek,’ kuna ti Dios; ‘ibaonko nga umun-una ngem sika tapno isaganana ti dalanmo.’ 28Ibagak kadakayo a kadagiti amin a nayanak, awan nangnangruna ngem ni Juan. Nupay kasta, natantan-ok ngem isu ti kanumoan iti Pagarian ti Dios.” 29Dimngeg kenkuana dagiti amin a tattao ken dagiti agsingsingir iti buis. Nagdaydayawda iti Dios, gapu ta inawatda ti panangbuniag kadakuada ni Juan. 30Ngem inumsi dagiti Fariseo ken mamaestro iti Linteg ti panggep ti Dios kadakuada ket dida kinayat ti pabuniagan ken ni Juan. 31“Ania ti pangipadaak kadagiti tattao kadagitoy nga aldaw?” intuloy ni Jesus. “Ania ti pakayaspinganda? 32Kasda la kadagiti ubbing nga agtutugaw iti tiendaan. Ipukkaw ti maysa a grupo kadagiti kaay-ayamda, ‘Nagtokarkami iti naragsak, ngem dikay nagsala. Nagkantakam iti naliday, ngem dikayo nagladingit!’ 33Immay ni Juan a Mammuniag, nagayunar ken di imminum iti arak, ket kinunayo: ‘Linuganan ti demonio!’ 34Immay ti Anak ti Tao. Nangnangan ken immin-inum ket kinunayo: ‘Kitaenyo daytoy a tao! Narawet ken mammartek. Gayyem dagiti agsingsingir iti buis ken dadduma pay a dakes a tattao!’ 35Nupay kasta, maipakita a pudno ti sirib ti Dios babaen kadagiti aramid dagiti annakna.” 36Maysa a Fariseo ti nangawis ken ni Jesus a makipangan kenkuana. Napan ni Jesus iti balay ti Fariseo ket simmango iti panganan. 37Iti dayta nga ili, adda babai a dakes unay ti panagbiagna. Idi nadamagna a mangmangan ni Jesus iti balay ti Fariseo, napan met sadiay ket nangitugot iti sangafraskita a bangbanglo. 38Nagtakder nga agsangsangit iti likudan ni Jesus. Nagtedted dagiti luana kadagiti saka ni Jesus, ket pinunasanna ida iti buokna. Inagkanna dagiti saka ni Jesus sana binukbokan iti bangbanglo. 39Idi makita daytoy ti Fariseo a nangawis ken Jesus, kinunana iti nakemna: “No pudno a profeta daytoy a tao, ammona koma no siasino daytoy a babai a mangsagsagid kenkuana. Ammona koma ti kadakes ti panagbiagna!” 40“Simon,” kinuna ni Jesus iti Fariseo, “adda ibagak kenka.” “Ania dayta, Maestro?” insungbat ni Simon. 41“Adda dua a tao nga immutang iti kuarta,” inrugi ni Jesus. “Ti maysa, immutang iti 500 a denario, ti maikadua, limapulo. 42Agsipud ta dida makabayad, pinakawan ida ti immutanganda. Siasinonto kadagitoy ti dakdakkel ti panagayatna iti nagpautang?” 43Insungbat ni Simon, “Pagarupek a ti tao nga ad-adu ti napakawan nga utangna.” “Pudno ta kunam,” kinuna ni Jesus. 44Tinaliawna ti babai, sana kinuna ken Simon: “Makitam daytoy a babai? Simrekak iti balaymo ket dinak inikkan iti danum a pangbuggok kadagiti sakak, ngem binuggoan daytoy a babai dagiti sakak iti luana ken pinunasanna ida iti buokna. 45Sika, dinak sinabat iti agek. Ngem manipud itay simmangpetak, di pay nagsardeng a mangag-agep kadagiti saksakak. 46Sika, dimo linanaan ti ulok, ngem isu, dinigosna dagiti sakak iti bangbanglo. 47Ngarud, ibagak kenka, gapu iti dakkel a panagayat nga impakitana, napakawanen dagiti adu a basbasolna. Ngem ti tao a bassit ti mapakawan kenkuana, bassit met ti panagayatna.” 48Kinuna ni Jesus iti babai, “Napakawanen dagiti basbasolmo.” 49“Siasino daytoy a tao a mamakawan uray pay kadagiti basbasol?” kinuna iti nakem dagiti dadduma a sisasango iti panganan. 50Ngem kinuna ni Jesus iti babai, “Insalakannaka ti pammatim. Agawidkan a sitatalna.”


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Abagatan a Cotabato
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Abagatan a Cotabato, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Abagatan a Cotabato ken ti nawaya asiudad ti Siudad ti General Santos iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Ti Abagatan a Cotabato ket paset idi ti pannakabagi ti Cotabato aginggana idi 1965 ken ti Rehion XI manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 3 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagit itallo a leghislatibo a distrito, ngem naipabassit kadagiti dua a lehislatibo a distrito idi 1995, idi napartuat ti Probinsia ti Sarangani manipud ti teritoriona. Idi panagbubutos ti 2007 , ni Manny Pacquiao ket nagballigi a nagtaray para iti pannakabagi ti Distrito ti Abagatan a Cotabato.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: General Santos
- Dagiti ili: Polomolok, Tampakan, Tupi
- Populasion (2007): 753,002
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Koronadal
- Dagiti ili: Banga, Lake Sebu, Norala, Santo Niño, Surallah, Tantangan, T'boli
- Populasion (2007): 543,795
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Gloria Macapagal Arroyo
Ni Gloria Macapagal Arroyo (naipasngay idi Abril 5, 1947), ti maika-14 nga Presidente iti Pilipinas ket agdama nga Kongresista iti may-kadwa nga distrito iti Tarlac. Isu ti maikadua a babai a presidente ti Pilipinas (kaunaan ni Corazon Cojuangco Aquino) ken ti umuna a babai a nag-bise presidente (idi 1998). Anak ni sigud a Presidente Diosdado Macapagal.
Nagbalin a presdiente ni Arroyo idi 2001 gapu iti Maikadua a Rebolusion ti EDSA a nakapatapuakan ni Presidente Joseph Estrada iti poder ken takem gapu kadagiti pammabasol iti korupsion iti goviernona. Iti eleksion idi 2004, nangabak ni Arroyo kas presidente (inabakna ni aktor a Fernando Poe, Jr. a kapigsaan a kinabalubalna) iti baet ti adu a sayangguseng maipapan iti maatap a panagsuitik iti botos, kangrunaan ditoyen ti naibutaktak a "Hello, Garci" tapes a maipagarup a patangan iti panagsuitik da Arroyo ken dadduma pay a politiko ken personalidad ken ni sigud a komisioner ti Komision iti Eleksion (COMELEC) Virgilio Garcillano.
Idi 2005, napili ni Arroyo kas maikapat a kabibilegan a babai iti sangalubongan iti magasin a Forbes.
Idi Pebrero 24, 2006, inyetnagna iti pagilian ti maysa nga kasasaad nga emerhensia kas sungbat iti naiwaragawag a napaay a panangrabsut iti turay (kudetá) ti maipagarup a nagkukumplot a sumagmamano nga opisial ken kamkameng a soldado ti Siiigam a Buyot iti Pilipinas ken sumagmamano a kameng ti politikal a suppiatan ken dagiti maatap a Komunista.
Dagiti linaon
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagadal ni Gloria iti elementaria ken nangato nga eskuela idiay Kumbento ti Asumsion (Assumption Convent). Kalpasan ti nangato nga eskuela, napan isuna idiay Washington, D.C., Estados Unidos a nagadal isuna idiay Walsh School of Foreign Service iti Universidad ti Georgetown. Nagbalin na nga kaklase idiay ni Bill Clinton, nga nagbalin a presidente ti Amerika. Ni Gloria ket kankanayon a maysa kadagiti kalalaingan iti klaseda a nangted kaniana ti estado a "dean's lister". Nagsubli isuna idiay Filipinas idi 1968 ken nagbasa iti kurso nga Ekonomika idiay Kolehiyo ti Asunsion (Assumption College). Idi 1978, nakaala isuna iti "Master's Degree" ti kurso nga Ekonomika idiay Unibersidad ti Ateneo ti Manila. Idi 1985 nalpasna ti "Doctor's Degree" iti ekonomika idiay Universidad iti Filipinas.
Isuna ket nagsuro iti kurso nga Ekonomiks idiyay Kolehiyo iti Assumption ken iti Unibersidad iti Ateneo iti Manila. Nagbalin met laeng isuna nga "Nangipangulo" iti Departamento iti Ekonomiko kadagidiay naibaga nga eskuelaan. Idi 1987, inaramid ni Presidente Corazon Aquino nga Katakunaynay a Sekretario iti Departamento iti Pagkalakal ken Industria. Pinangato da iti ranggo na ken nagbalin nga Undersecretary malpas iti duwa nga tawen.
Senador[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1992, sumrek isuna iti lubong iti politika ken timmaray nga senador. Maikasangapulo ket tallo isuna iti kaaduan iti butos a nangted kanyana iti panagturay a tallo nga tawen. Idi 1995 timmaray man nga Senador isuna ket nagbalin nga Senador iti maikadua a panagturay ken isuna iti kaaduan iti butos.


text:
Quezon, Isabela
Ti Quezon ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas. Kabeddengna ti ili ti Santa Maria iti amianan, ti ili ti Delfin Albano iti daya, ti ili ti Mallig iti abagatan, ken ti probinsia ti Kalinga iti laud.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Quezon ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Abut
- Alunan (Poblacion)
- Arellano (Poblacion)
- Aurora
- Barucboc Norte
- Estrada
- Santos (Poblacion)
- Lepanto
- Mangga
- Minagbag
- Samonte (Poblacion)
- Turod
- Dummon
- Calangigan (Calamagui)
- San Juan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Mamalia
Dagiti mamalia ket dagiti kameng ti klase Mammalia ( /məˈmeɪli.ə/), aganganges ti angin a bertebrado nga ay-ayup a nailaslasin babaen ti panagtagikua ti endotermia, buok, tallo a tultulang ti tengnga a lapayag, ken dagiti mamario a glandula a naipamay-an kadagiti nagannak nga ina. Kaaduan kadagiti mamalia ket agtagikuada pay dagiti ling-et a glandula ken naipangrunaan a ngipen. Ti kadakkelan a grupo dagiti mamalia, ket ti naikadkadua, adda ti kadkadua a mangpakan ti anak iti las-ud ti panagsikog. Ti utek ti mamalia, nga adda ti nakaidumdumaa a neocortex, ket timbengenna ti endotermiko ken dagiti sirkulotario a sistemac, a ti naudi a naibaga ket mangipakpakita dagiti nalabbasit a selula ti dara nga awan dagiti nukleo ken maysa nga uppat ti kamarana a puso. Dagiti mamalia ket sumakop ti kadakkel manipud ti 30–40 a milimetro (1- aginggana ti 1.5-a pulgada) manabung a kurarapnit aginggana ti 33-metro (108-pié) a asul a baliena.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mamalia idiay Wikimedia Commons


text:
Epekto ti Climate Change iti Industria ti Nateng, napagpapatangan
Ti pananglaban iti epekto ti panagbaliw ti klima para iti nasayaat nga industria ti nateng ti nagpapatangan iti Regional Vegetable Symposium a naangay iti siudad ti Vigan idi Nobiembre 25-26. Dinar-ayan daytoy dagiti mannalon manipud iti Pangasinan, La Union, Ilocos Sur ken Ilocos Norte.
Iti panagsarita ni Vice Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano, kinunana a kasapulan a malapdan ti climate change isu a kasapulan ti panagsagana sakbay a maladaw ti amin.
“Agyaman ti gobierno probinsial ti Ilocos Sur iti Departamento ti Agrikultura iti Rehion Uno ta napanunotda daytoy a symposium tapno malawlawagan dagiti mannalon a saanda a mailaksid iti epekto ti panagbaliw ti panawen.” Kinuna ni Savellano.
Mayataday kan unay daytoy iti programa ti administrasion ni Gov. Luis “Chavit” Singson a pannakapasayaat ti agrikultura iti probinsia tapno adda umdas a suplay ti taraon para kadagiti umili.
“Napateg dagiti mannalon. No awanda saanko nga ammon no ania ti napasamaken iti amin. Espesial da a klase ti tao ta mabasada pay ti panawen. Baban laeng ti panangamiris iti aglawlaw ammodan no tiempon ti panagitukit iti bukel.” Innayon ti bise gobernador.
Karaman kadagiti napagpapatangan iti dua nga aldaw a taripnong dagiti mannalon ti Organic Agriculture ken Agri-P-NOY Program, Climate Change, Good Agricultural Practices on Vegtable Farming, New Development and Policies under the HVCC Program, Convergence Techno Demo, Problems and issues of the Industry, Priorities para iti 2011, ken naaddaan met dagiti seed companies a nangipakita ken nangilawlawag iti inalat dagiti lakoda a bukel a bin-i. (Mancielito S. Tacadena)


text:
Maguindanao
Ti Maguindanao ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti ili ti Shariff Aguak. Kabeddengna dagiti probinsia ti Lanao del Sur iti amianan, Cotabato iti daya, ken Sultan Kudarat iti abagatan. Iti laudna ket ti Golpo ti Moro.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Maguindanao iti 36 nga ili ken maysa a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abagatan nga Upi
- Amianan a Kabuntalan
- Ampatuan
- Barira
- Buldon
- Buluan
- Datu Abdullah Sangki
- Datu Anggal Midtimbang
- Datu Blah T. Sinsuat
- Datu Hoffer Ampatuan
- Datu Montawal
- Datu Odin Sinsuat
- Datu Paglas
- Datu Piang
- Datu Salibo
- Datu Saudi-Ampatuan
- Datu Unsay
- General Salipada K. Pendatun
- Guindulungan
- Kabuntalan
- Mamasapano
- Mangudadatu
- Matanog
- Pagalungan
- Paglat
- Pandag
- Parang
- Rajah Buayan
- Shariff Aguak
- Shariff Saydona Mustapha
- Sultan Kudarat
- Sultan Mastura
- Sultan sa Barongis
- Talayan
- Talitay
- Upi
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013


text:
Daya a Timor
Ti Demokratico a Republica ti Timor-Leste (wenno Daya a Timor) ket maysa a pagilian nga isla iti Abagatan-a-Daya nga Asia, buklen ti akindaya a deppaar ti isla ti Timor, dagiti kaabay a puro ti Atauro ken Jaco, ken Oecusso-Ambeno.
Ti Daya a Timor ket sigud a tengngel ti kaabayna a pagilian ti Indonesia, a nangitipon kas provinciana idi 1975. Ngem simmina idi 1999 ket nagun-od daytoy ti naan-anay a wayawaya idi Mayo 20, 2002. Idi agkameng ti Daya a Timor iti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian idi 2002, naikeddeng nga aramatenda nga ofisial ti nagan daytoy iti Portuges a Timor-Leste, a saan ket a ti naganna iti Inggles nga “East Timor”.
- Andorra
- Angola
- Bolivia
- Brasil
- Chile
- Colombia
- Costa Rica
- Republika a Dominikano
- Daya a Timor
- Ecuador
- El Salvador
- España
- Guatemala
- Guinea-Bissau
- Haiti
- Honduras
- Italia
- Kabo Berde
- Kuba
- Macau
- Mehiko
- Moldovia
- Monaco
- Mosambike
- Nicaragua
- Pantar ti Marpil
- Panama
- Paraguay
- Peru
- Pilipinas
- Portugal
- Pranses
- Romania
- San Marino
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Uruguay
- Venezuela
- Daya a Timor
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 2002


text:
Kanton iti Zug
Ti Kanton iti Zug (Aleman Kanton Zug (tulong·paammo)) ket maysa kadagiti 26 a kanton idiay Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa ken ti kapitoliona ket ti Zug. Ti kanton ket adda ti 239 km² a kalawa ken isu ti kabassitan a kanton babaen ti kalawa. Daytoy ket saan a nabingbingay kadagiti distrito.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Populasion ti Kanton iti Zug (Aleman) Naala idi 29 Mayo 2012
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Zug idiay Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Kategoria a baw-ing
-
-
-
-
- Daytoy a plantilia ket nasken a mausar laeng kadagiti panid ti kategoria.
-
-
-
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas pagarigan: Ti panagibaw-ing manipud ti Kategoria:Politica idiay Kategoria:Politika, agikabil ti sumaganad idiay Kategoria:Politica ti :
{{Kategoria a baw-ing|Politika}}wenno
{{Kategoria a baw-ing|Kategoria:Politika}}
Daytoy a plantilia ket agnayon kadagiti panid ti kategoria idiay Kategoria:Dagiti kategoria ti Wikipedia a naalumaymay a baw-ing.
Dagiti malaksid[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti adda linaonna akategoria ket mailista idiay Kategoria:Dagiti kategoria ti Wikipedia a naalumaymay a baw-ing nga adda linaon
- Dagiti agnanayon asilo iti kaatiddog ti 1 ket mailista idiay Kategoria:Parametro ti Wikipedia a kahon ti kategoria a baw-ing a masapul a masimpa babaen ti ∞.
- Dagiti baw-ing nga awan kadagiti puntaan a panid ket mailista idiay Kategoria:Parametro ti Wikipedia a kahon ti kategoria a baw-ing a masapul a masimpa babaen ti ∃.


text:
UTC+02:00
Ti UTC+02:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +02. Iti ISO 8601 ti mainaig nga oras ket naisurat a kas 2014-10-20T17:24:24+02:00. Daytoy nga oras ket naus-usar idiay:
Dagiti linaon
- 1 Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)
- 2 Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 4 Kas oras ti panagin-inut ti lawag kalgaw laeng ti Akin-abagatn a Hemisperio)
- 5 Dagiti nagibasaran
- 6 Dagiti silpo ti ruar
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oras ti Tengnga nga Aprika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Botswana
- Burundi
- Demokratiko a Republika iti Kongo (akindaya a gudua)
- Lesoto
- Rwanda
- Malawi
- Mosambike
- Abagatan nga Aprika (SAST – Alagaden nga Oras ti Abagatan nga Aprika)
- Suasilandia
- Zambia
- Zimbabwe
Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oras ti Daya nga Europa – Terteritorio nga agpalpaliiw kadagiti alagaden ti DST ti Kappon ti Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bulgaria
- Cyprus
- Estonia
- Pinlandia (mairaman ti Åland)
- Gresia
- Letonia
- Lituania
- Moldovia
- Romania
- Turkia
- Ukrania
Terteritorio nga agpalplaliiw kadagiti sabali nga alagaden ti DST[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalgaw nga Oras ti Tengnga nga Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albania
- Andorra
- Austria
- Belhika
- Bosnia ken Herzegovina
- Kroasia
- Republika a Tseka
- Dinamarka
- Pransia
- Alemania
- Gibraltar (UK)
- Hungaria
- Italia
- Liechtenstein
- Luxembourg
- Macedonia
- Malta
- Monaco
- Montenegro
- Olanda
- Norwega, mairaman ti:
- Polonia
- San Marino
- Serbia
- Eslobakia
- Eslobenia
- España (malaksid ti Is-isla ti Canary)
- Suesia
- Suisa
- Siudad ti Batikano
Terteritorio nga agpalpaliiw kadagiti alagaden ti sabali a DST[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas oras ti panagin-inut ti lawag kalgaw laeng ti Akin-abagatn a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Libya ket Agsukat ti sona ti Oras, Oras ken Petsa, Nobiembre 10, 2012.
- ^ "Namibia Time Zone - Namibia Current Time - Daylight Saving Time". Timetemperature.com. Naala idi 24 Hunio 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti UTC+02:00 idiay Wikimedia Commons


text:
Babai
Ti babai (ad-adu ngem maysa: babbai wenno dagiti babai) ket isu ti a tao a babai wenno manakman a babai a tao. Ti termino a babai ket kadawyan a naibagbaga para iti maysa a manakman a tao a babai, ti termino a balasang ket isu ti kadawyan a termino para iti ubing a babai wenno balasitang. Nupay kasta, ti termino a babai ket isu ti inususar a termino a manginagan ti babai a tao, urayno ania ti edad, a kas ti insasao a "Karbengan ti babbai". Dagiti babai ket kadawyanda a makaipasngay, ngem ti babai a nakapanen iti pingga ket saandan a makaanak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chafe, William H., "Ti Amerikano a Babai: Ti Agbalbaliw a Sosial, Ekonomiko, Ken Politikal a Pappapelna, 1920–1970", Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1972. ISBN 0-19-501785-4
- Internasionala nga ensiklopedia ti babba ti Routledge, 4 a tomo., ed. babaen ni Cheris Kramarae ken Dale Spender, Routledge 2000
- Bababai iti pakasaritaan ti lubong : ti biograpiko nga ensiklopedia, 17 a tomo., ed. babaen ni Anne Commire, Waterford, Conn. [kdpy.] : Yorkin Publ. [kdpy.], 1999–2002
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Babbai idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Babbai idiay Wikiquote
- Pakasaritaan
- Relihion


text:
Los Angeles
Ti Los Angeles (i/lɒs ˈændʒələs/ loss-an-jə-ləs; Españiol: [los ˈaŋxeles]), nga addaan ti populasion ti 2010 a Senso ti Estados Unidos iti 3,792,621, ket isu ti kapusekan ti populasion a siudad ti estado iti California, ken isu ti maikadua ti kaaduan ti populasion idiay Estados Unidos, kalpasan ti Siudad ti New York.[5] Adaan daytoy ti kalawa a 468.67 kuadrado milia (1,213.8 km2), ken mabirukan idiay Akin-abagatan a California. Kadawyan a namammuan babaen ti pangyababaan a L.A., daytoy a siudad ket isu ti kangrunaan a pakakitaan iti kadakkelan a Los Angeles-Long Beach-Santa Ana metropolitano estadiska a kalawa, a naglaon kadagiti 12,828,837 a tattao manipud idi 2010, ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar iti lubong[6]ken ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos.[7] Ti Los Angeles ket naamammuan pay a ti tugaw iti Probinsia ti Los Angeles, ti kaaduan ti populasion ken maysa a kaaduan kadagiti nadumaduma nga etniko a probinsia iti Estados Unidos[8] idiay Estados Unidos, nga ti intero a Los Angeles a lugar ket mabigbigan a kaaduan ti nadumaduma kadagiti kadakkelan a siudad iti pagilian ti Estados Unidos.[9] Dagiti agtaeng iti daytoy a siudad ket matawtawagan nga "Anghelenos".[10]
Ti Los Angeles ket napundar idi Septiembre 4, 1781, babaen ti Kastila a gobernador a ni Felipe de Neve.[11] Daytoy ket nagbalin a paset ti Mehiko idi 1821 kalpasan ti Mehikano a Gubat ti Wayawaya.[12] Idi 1848, idi patingga ti Mehikano–Amerikano a Gubat, ti Los Angeles ken dagiti amin a paset ti California ket ginatang a kas paset ti Tulag ti Guadalupe Hidalgo, isu a daytoy ket nagbalinen a paset ti Estados Unidos.[13] Ti Los Angeles idi ket di nainkorporado a kas maysa a munisipalidad idi Abril 4, 1850, lima a bulan sakbay a ti California ket nakagun-od ti pannaka-estado.[14]
Nabirngasan a kas ti Siudad dagiti Anghel, ti Los Angeles ket maysa a mangiyun-una a sentro ti lubong iti negosio, internasional a panagtagilako, panagliwliwa, kultura, midia, moda, siensia, ay-ayam, teknolohia, ken edukasion, ken nairanggo idi a maikanem a Pagsurotan ti Sangalubongan a Siudad ken maika-13 iti Pagsurotan ti Bileg ti Siudad. Ti siudad ket pangibalbalayan kadagiti naindayegan a patakder a sumaksakup kadagiti nadumaduma a kita ti propesional ken kultural a pagobraan ken maysa kadagiti kadakkelan a makina ti ekonomia idiay Estados Unidos. Ti naitiptipon nga estadistikal a lugar (CSA) ti Los Angeles ket addaan ti dagup a metropolitano a produkto (GMP) iti $831 bilion (manipud idi 2008), a makaaramid daytoy ti maikatlo a kadakkelan iti lubong, kalpasan ti Kalatakan a Tokyo ken ti metropolitano a luglugar ti New York.[15] A kas ti pangibalbalayan a kuartel ti Hollywood, daytoy ket mangiyuna ti lubong kadagiti panagpartuat kadagiti pataud ti telebisio, video nga ay-ayam, ken nairekord a musika; daytoy ket maysa pay kadagiti mangiyuna iti panapataud kadagiti pelikula.[16] Iti pay maipatinayon, ti Los Angeles ket nagsangaili pay kadagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada idi 1932 ken idi 1984.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Stafford, Leon (7 Enero 2010). "Ti Atlanta ket agobobra kadagiti panaglakoda: Ti opisina ti ehekutibo ti Konbension ket agususar kadagiti kasisigud a panaglako ti siudad". Ti Atlanta a Warnakan – Batay-linteg. p. 1. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ Smith, Jack (12 Oktubre 1989). "Ti maysa a Teflon Metropolis nga Awan dagiti Parbo a Nagan Stick". Los Angeles Times. p. 1. Naala idi 1 Oktubre 2011.
- ^ "'La-La Land,' ti diksionario a panagipalpalawag ti Los Angeles". Los Angeles Times. 25 Marso 2011. Naala idi 29 Septiembre 2011.
- ^ "Gazetteer". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Opisina ti Senso ti E.U. ket Nangiparuar ti Datos ti Populasion a Pannakaiwarwaras ken Panagbalbaliw idiay E.U. a Naibatay ti Panagusig iti 2010 a Nagbanagan ti Senso". Opisina ti Senso E.U. 24 Marso 2010. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti Populasion ti Siudad – Populasion ti Siudad iti Lubong, Dagiti Kadakkelan a Siudad iti Lubong". Worldatlas.com. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Kasaad ti Populasion ken Panagtaeng ti Balbalay: 2010 – Estados Unidos – Metropolitano nga Estadistika ti kalawa". Opisina ti Senso ti E.U. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ Les Christie (9 Agosto 2007). "Ti kaaduan kadagiti nadumaduma nga etniko a probinsia idiay Estados Unidos". CNN. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Dagiti Sangapulo a kaaduan ti Nadumaduama a Siudad idiay Amerika". cnbc.com. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ "Angeleno". Ti Nawaya a Diksionario. Naala idi 28 Septiembre 2011.
- ^ Barrows, H.D. (1899). "Felepe de Neve". Naipakasaritaan a Kagimongan ti Maminpat nga Akin abagatan 4. p. 151ff. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ Estrada, William D. (Abril 15, 2008). Ti Paza ti Los Angeles: sagrado ken naisuppiatan a lugar. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. p. 43. ISBN 978-0-292-71755-8. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ Spencer, Jesse Ames (1866). Pakasaritaan ti Estados Unidos: Manippud kadagiti kasapaan a paset ti panawen aginggana ti administrasion ni James Buchanan. Johnson, Fry and company. p. 453. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti Siudad ti Kaunegan ti Kondado ti Los Angeles". Kondado ti Los Angeles. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- ^ "Dagiti 150 a kabaknangan a siudad iti lubong babaen ti GDP idi 2005". citymayors.com. Marso 11, 2007. Naala idi Oktubre 20, 2011. Ti listaan ket napaay a nangiraman ti Taipei.
- ^ "Ti Nigeria ket linabsanna ti Hollywood a kas ti maikadua a kadakkelan nga agpatpataud ti pelikula – UN". Copyright © United Nations 2012. 2009-05-05. Naala idi 2012-09-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Los Angeles idiay Wikimedia Commons


text:
Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī
Ni Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī[nota 1] (Arabiko: عَبْدَالله مُحَمَّد بِن مُوسَى اَلْخْوَارِزْمِي), a nasapsapa a naisurat a kas ti Algoritmi wenno Algaurizin, (c. 780, Khwārizm[2][4][5] – c. 850) ket maysa idi a Persiano[1][2][3] matematiko, astronomo ken heograpo idi las-ud ti Abasi nga Imperio, maysa nga eskolar idiay Kamara ti Kasaririt idiay Baghdad. Ti balikas nga al-Khwarizmi ket maibaliaks iti klasiko nga Arabiko a kas ti Al-Khwarithmi isu a kastoy ti Latin a pannakaisuratna.
Idi maikasangapulo ket dua a siglo, dagiti Latin a panakaipatarus ti obrana iti Indiano a numnumero ket nanagipayammo ti desimal a sistema a pannakaipuesto ti numero idiay Lumaud a lubong.[5] His Kompendios a Libro iti Panagkalkulo babaen ti Panagleppas ken ken Panagbalanse ket nagipakita ti immuna asistematiko a panangipalpalawag ti naipaatiddog ken dagiti kuadratiko nga ekuasion iti Arabiko. Iti Renasimiento a Europa, isu ket naipanpanunotan a ti kasisigud nga inbentor ti alhebra, urayno ammotayon a ti obrana ket naibatay kadagiti duog a nga Indiano wenno Griego a taudan.[6] Isu ket nanagbalbaliw ti Heograpia ni Ptolomeo ken nagsursurat iti astronomia ken astrolohia.
Adda dagiti balikas a mangipakita ti kinapangruna dagiti parawad ni al-Khwarizmi iti matematika. Ti "alhebra" ket naala manipud ti al-jabr, maysa kadagiti dua a tignay nga inusarna a mangsolbar kadagiti kuadratiko nga ekuasion. Ti Algorismo ken algoritmo ket nagataud ti Algoritmi, ti Latin a porma ti naganna.[7] Ti naganna ket isu pay ti taudan ti (Espaniol) guarismo[8] ken ti (Portuges) algarismo, a kayatna a saoen ket digit.
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Isuna ket naipasngay iti maysa a Persiano[1][2][3] a pamilia, ken ti nakaipasngayann ket naited a kas idiay Chorasmia[9] babaen ni Ibn al-Nadim.
Bassit laeng dagiti salaysay ti biag ni al-Khwārizmī nga addaan kadagiti natalgedan. Ti nagann ket mabalin a mangtudo nga isu ket nanipud idiay Khwarezm (Khiva), ken idiay pay Kalatakan a Khorasan, a nagsakup ti dumaya a paset ti Kalatakan nga Iran, nga itan ket ti Probinsia ti Xorazm idiay Uzbekistan. Ni Abu Rayhan Biruni ket tinawtawaganna ti tattao iti Khwarizm ti "maysa a sanga ti Persiano a kayo".[10]
Ni Al-Tabari ket nangited ti naganna a kas ni Muhammad ibn Musa al-Khwārizmī al-Majousi al-Katarbali (محمد بن موسى الخوارزميّ المجوسـيّ القطربّـليّ). Ti epiteto nga al-Qutrubbulli ket mabalin a mangibaga nga isu ket embes a nagtaud manipud idiay Qutrubbul (Qatrabbul),[11] ti maysa a vitikultura a distrito idiay asideg ti Baghdad. Nupay kasta, ni Rashed[12] ket nagisingasing:
Awan ti kasnekan a ti maysa ket nasken nga gabalin nga eksperto iti paset ti panawen wenno ti maysa a pilologo tapno makita ti maikadua a dakamat ni al-Tabari a nasken a mabasa iti “Muhammad ibn Mūsa al-Khwārizm ken al-Majūsi al-Qutrubbulli,” ken adda dagiti dua a tao (al-Khwārizmī and al-Majūsi al-Qutrubbulli) a baetan ti agtagikua ti letra a wa [Arabiko ti ‘و’ para iti artikulo ti ‘ken’] ket naikkaten iti nasapsapa a kopia. Daytoy ket saan koman a nasken a naibagbaga no dagiti serie ti biddut a maipanggep ti personalidad ni al-Khwārizmī, sgpaminsan pay nga uray dagiti taudan dagiti pannakaammona, ket saan pay a naar-aramid. Iti kinaudi, ni G. J. Toomer ... nga adda iti ampapaok a konpidensia ket nagaramid ti intero a pantasia iti biddut a saan a masuppiat iti kaikarian a pannkaliwliwa ti agbasbasa.
Ti kapanggepan ti relihion ni al-Khwārizmī, ket insursutrat ni Toomer:
Ti sabali pay nga epiteto a naited kaniana babaen ni al-Ṭabarī, "al-Majūsī," ket mabalin a mangibagbaga nga isu ket maysa a nagraraenm ti duog a relihion ti Zoroastriano. Daytoy ket mabalin koma idi para iti maysa atao a ti nagtaudanna ket Irani, ngem ti pio a pangyuna iti Alhebra ni al-Khwārizmī ket mangipakpakita nga isu ket maysa nga ortodokso a Muslim, isunga ti epiteto ni al-Ṭabarī ket mabalin a tikaibuksilanna ket nasaysayaat ngem dagiti simmarsaruno kaniana, ken mabalin nga isu idi agtutubo, ket maysa idi kadagiti Zoroastriano.[1]
Ti Kitāb al-Fihrist ni Ibn al-Nadīm ket mangiraman ti ababa a biograpia kenni al-Khwārizmī, a maikadua iti listaan dagiti libro a sinuratna. Ni Al-Khwārizmī ket nalpasna ti kaaduan d=kadagiti obrana iti paset ti panawen idi 813 ken 833. Kalpasan ti Islamiko a panagrukma iti Persia, ti Baghdad ket nagbalin nga isu ti sentro ti sientipiko a panagadadal ken panagtagilako, ken adu kadagiti aglaklako ken dagiti sientista manipud ti adayo a kas ti Tsina ken India tinagbanbaniaga iti daytoy a siudad, a kas ti inararamid di ni Al-Khwārizmī. Isu ket nagtrabtrabaho idiay Baghdad a kas maysa nga eskolar iti Balay ti Saririt a binagon babaen ti Kalipa a ni al-Maʾmūn, nga idiay ti nagadalanna kadagiti siensia ken dagiti matematika, a mairaman ti pannkaipatarus dagiti sientipiko a manuskrito iti [Pagsasao a Griego|Griego]] ken Sanskrito.
Ni D. M. Dunlop ket nangisingsingasing a mabalin a ni Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī ket isu met laeng idi ti tao a kas ni Muḥammad ibn Mūsā ibn Shākir, ti kalakayan kadagiti tallo nga annak a lallalki ti Banū Mūsā.[13]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti pannakaallilaw iti literatura no ti napno a nagan ni al-Khwārizmī ket Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī wenno Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī. Ni Ibn Khaldun ket nangisursuart iti ensiklopediko nga obrana: "Ti immuna a nangsurat iti daytoy a sanga (alhebra) idi ket ni Abu ʿAbdallah al-Khowarizmi, kalpasan daytoy ket sinaruno ni Abu Kamil Shojaʿ ibn Aslam." (MacGuckin de Slane). (Rosen 1831, pp. xi–xiii) ket nangibagbaga a ni "[Abu Abdallah Mohammed ben Musa] ket nagtaeng ken nagsursuarat babaen ti kalipato ti Al Mamun, ken isunga mailasin manipud ti Abu Jafar Mohammed ben Musa, nga isu met ket maysa amatematiko ken astronomo, a rimammag-ay babaen ti Kalipato a ni Al Motaded (a nagturay idi A.H. 279-289, A.D. 892-902)." Iti pangyuna ti nangruna a komentariona iti Latin a pnanagipatarus ni Robert Chester iti al-Khwārizmī's Alhebra, Ni L.C. Karpinski ket nanagisursurat a ni Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Mūsā ket mangibagbaga ti kalakayan nga annak a lallaki ni Banū Mūsā. i Karpinski ket nangisursurat iti panagrepasona iti (Ruska 1917) nga idi (Ruska 1918): "Ni Ruska ditoy ket nagkamali a nangisasao ti mannurat a kas ni Abū Gaʿfar M. b. M., embes a ni Abū Abdallah M. b. M."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Toomer 1990
- ^ a b c d Hogendijk, Jan P. (1998). "al-Khwarzimi". Pythagoras 38 (2): 4–5. ISSN 0033-4766.
- ^ a b c Oaks, Jeffrey A. "Isukadi idi ni al-Khwarizmi ket nangipakpakat nga alhebraista?". Unibersidad ti Indianapolis. Naala idi 2008-05-30.
- ^ Berggren 1986
- ^ a b Struik 1987, p. 93
- ^ Rosen 1831, p. v–vi; Toomer 1990
- ^ Daffa 1977
- ^ Knuth, Donald (1979). Dagiti algoritmo iti Moderno a Matematika ken Siensia ti Kompiuter. Springer-Verlag. ISBN 0-387-11157-3.
- ^ Cristopher Moore kenStephan Mertens, Ti Katutubo ti Panagbilang, (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2011), 36.
- ^ Abu Rahyan Biruni, "Athar al-Baqqiya 'an al-Qurun al-Xaliyyah" (Tugot dagiti napalapas: ti kronolohia dagiti taga-ugma a pagilian), Tehran, Miras-e-Maktub, 2001. Orihinal nga insasao ti Arabiko iti: "و أما أهل خوارزم، و إن کانوا غصنا ً من دوحة الفُرس" (pg. 56)
- ^ "Ti Irak Kalpasan ti Muslim a Panagrukma", babaen ni Michael G. Morony, ISBN 1-59333-315-3 (ti 2005 pasksimile ti orihinla a libro ti 1984 ), p. 145
- ^ Rashed, Roshdi (1988). "Konsepto ti Alhebra ni al-Khwārizmī". Iti Zurayq, Qusṭanṭīn; Atiyeh, George Nicholas; Oweiss, Ibrahim M.. Arabo a Sibilisasion: Dagiti Karit ken Sungbat: Dagiti Panagadal a Pammadayaw kenni Constantine K. Zurayk. SUNY Press. p. 108. ISBN 0-88706-698-4.
- ^ Dunlop
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti al-Khwārizmī idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi idiay Wikimedia Commons
- 780 a tawtawen a pannakaipasngay
- 850 a tawtawen nga ipupusay
- Dagiti mediebal a Persiano nga astrologo
- Dagiti mediebal a Persiano nga astronomo
- Dagiti astronomo ti mediebal nga Islam
- Dagiti Persiano a heograpo
- Dagiti mediebal a Persiano a matematiko
- Dagiti matematiko ti mediebal nga Islam
- Dagiti mediebal a Persia a tattao
- Dagiti sientista a nag-obra iti Qibla a determinasion
- Dagiti heograpo ti mediebal nga Islam
- Dagiti heograpo ti maiak-9 a siglo
- Dagiti matematiko a nag-obra ti Islamiko a tawidan
- Dagiti astrologo ti maika-9 a siglo


text:
San Agustin, Isabela
Ti San Agustin ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Agustin ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Bautista
- Calaocan
- Dabubu Grande
- Dabubu Pequeño
- Dappig
- Laoag
- Mapalad
- Masaya Centro (Poblacion)
- Masaya Norte
- Masaya Sur
- Nemmatan
- Palacian
- Panang
- Quimalabasa Norte
- Quimalabasa Sur
- Rang-ay
- Salay
- San Antonio
- Santo Niño
- Santos
- Sinaoangan Norte
- Sinaoangan Sur
- Virgoneza
Bautista[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bautista ket maysa kadagiti baranggay ti San Agustin, Isabela, daytoy a baranggay ket maysa kadagiti kaadaywan a baranggay ti San Agustin. Daytoy a lugar ket adayo iti centro ti San Agustin nupay kasta dagiti tattao nga aggigiyan iti daytoy a baranggay ket naanus da, ngamin babaen ti pannagna da a mapan iti kaasedgan a pagluganan ket naragsak da latta. Daytoy a lugar ket nasina sina iti kada purok, ti masungad a purok ti Bautista ket isu ti Purok 1. Daytoy a purok ket tawtawagen da iti Sidecut wenno Sitio Dapis. Kunada a Sidecut ngamin ta adda iti igid ti pannakaputid na isu a pinanaganan da iti Sidecut. Sitio Dapis kunada met gamin daytoy a purok ket asideg iti Dapis, no kuma parte iti Dapis ket isu uma iti kaadaywan a parte na. Ti Purok 1 ket aglalaok ti tao nga aggigiyan ngamin adda dagiti Ifugao, Ilokano, Kiangan, ken dadduma pay. Daytoy a purok ket isu ti masungad no mapan ka iti centro ti Bautista bale 500 wenno lima gasut pay a metro ti kaadayo na manipud iti daytoy a lugar, ti tattao iti daytoy a lugar ket aglalaok, napintas daytoy a lugar kunak ta dagiti tattao nga aggigiyan ditoy ket napintas ti pannagbiag da, ngamin daytoy a lugar ket adu ti produkto a pagbiagan da, kasla kuma iti mais, saba, pagay, kahoy, kamote a lanot, ken naduma duma pay a klase iti prutas, daytoy a lugar ket alisto ti irarang-ay mo no nagaget ka la ketdi nga agtrabaho,siyempre kadwana iti anus mo, ngamin ti kaadwan nga obra ditoy ket agbingkag.
Daytoy pay a lugar ket makakita ka kadagiti patneng a tattao ngem agtaeng da iti adayu pay a lugar, kuna da dagitoy a tao a kas "Tattao ti Banbantay", nga agpayso ngamin ket agpaminsan da laeng a bumaba idiay bantay. Ti Bautista ket maysa kadagiti kabatnangan a baranggay ti San Agustin, ngamin ket adu ti tattao nga agpatakder ti negosyo da. Ti maysa pay a kangrunaan ditoy ket dagiti pinagadal dagiti ubbing.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Esteban III
Ni Papa Esteban III (c. 720 – 1 Pebrero 772) ket isu ti papa manipud idi 1 Agosto 768 aginggana idi 1 pebrero 772.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Partner, Peter, Dagiti Daga ni Santo Pedro: Dagiti Estado ti Papa idi Tengnga a Panpanawen ken ti Nasapa renasimiento (1972)
- Mann, Horace K., Dagiti Biag dagiti Papa iti Nasapa a Tengnga a Panpanawen, Tomo I: Dagiti papa babaen ti Panaturay dagiti Lombardo, Paset 2, 657-795 (1903)
- DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., Ti Kompleto a Pakasaritaan dagiti Papa, manipud kenni Santo Pedro, ti Immuna nga Obispo aginggana kenni Pio ti Maikasiam (1857)
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Stephen (Popes)". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Esteban III idiay Wikimedia Commons
- "Pope Stephen (III) IV". Ensiklopedia Katoliko. 1913.


text:
Marinduque
Ti Marinduque ket maysa nga isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion a MIMAROPA iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Boac. Adda ti Marinduque iti nagbaetan ti Luek Tayabas iti amianan ken ti Baybay Sibuyan iti abagatan. Masarakan ti Quezon iti laud, ti Mindoro iti daya, ken ti Romblon iti amianan.
Nalatak ti probinsia gapu iti tinawen a maang-angay a Piesta Moriones a daydaywen dagiti turista.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Marinduque iti 6 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013


text:
Arkea
Ti Arkea ket buklen ti domimio wenno pagarian dagiti agmaymaysa a selula a mikroorganismo. Dagitoy a mikrobio ket awananda ti pagtengngaan a selula wenno dagiti dadduma pay a mangbedbed a kulanit nga organulo iti kaunegan dagiti selula.
Iti napalabas ti Arkea ket naiklase idi kadagiti bakteria a kas dagiti prokaryote (wenno Pagarian ti Monera) ken nanganan iti arkeabakteria, ngem daytoy a pannakaidasig ket naikeddengen a duog.[1] Iti kinapudno, ti Arkea ket adda ti nawaya nga ebolusionario a pakasaritaan ken mangipakpakita kadagiti adu a paggigiddiatan kadagiti bukodda a biokimika manipud kadagiti sabali a porma ti biag, ken isu a tattan ket naidasigda a kas maysa a nailasin a dominio iti sistema ti tallo a dominio. Iti daytoy a sistema, ti maipapan ti pilohenetiko a naisangayan a sangsanga iti ebolusionario a tinaudan ket ti Arkea, Bakteria ken ti Eukaryota. Itan ket ti Arkea ket nabingbingay pay kadagiti uppat a mabigbigan a pilo; mabalin pay nga adu kadagiti pilo ti mabangon manipud kadagiti masakbayan a panagsukisok. Kadagitoy a grupo, ti Crenarchaeota ken ti Euryarchaeota ket isuda dagiti kaaduan a naad-adal. Ti panagidasig ket narigat pay laeng, gaputa tikaaduan ket saan pay a naad-adal iti laboratorio ken naduktalan laeng babaen ti panagusig kadagiti bukodda a nukleiko nga asido dagiti wadan manipud ti enbironmento.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pace NR (Mayo 2006). "Panawenen ti panagbaliw". Nature 441 (7091): 289. Bibcode:2006Natur.441..289P. doi:10.1038/441289a. PMID 16710401.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Howland, John L. (2000). Ti Nakasidsiddaaw Arkea: Pannakaduktal ti Sabali pay a Dominio iti Biag. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-511183-4.
- Martinko JM, Madigan MT (2005). Ti Brock a Biolohia dagiti Mikro organismo (11th nga ed.). Englewood Cliffs, N.J: Prentice Hall. ISBN 0-13-144329-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arkea idiay Wikimedia Commons
General
- Pangyuna ti arkea, ekolohia, sistematiko ken morpolohia
- Dagiti taaw iti arkea – E.F. DeLong, ASM News, 2003


text:
Pandan, Antique
Ti Pandan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pandan ket politikal a nabingbingay iti 34 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan
- Baybay
- Botbot
- Dionela
- Dumrog
- Duyong
- Idiacacan
- Jinalinan
- Mag-aba
- Nauring
- Patria
- San Andres
- Sta. Fe
- Tingib
- Zaldivar
- Buang
- Cabugao
- Candari
- Carmen
- Centro Norte
- Centro Sur
- Fragante
- Guia
- Luhod Bayang
- Sta. Cruz
- Sto. Rosario
- Talisay
- Aracay
- Badiangan
- Maadios
- Napuid
- Perfecta
- San Joaquin
- Sta. Ana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Antique". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 2 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sistema ti panaganges
Ti sistema ti panaganges wenno sistema ti respiratorio ket isu ti biolohiko a sistema a mangipan kadagiti angsen nga alingasaw iti kaunegan ken aramidenna ti panangisinnukat ti alingasaw. Kadagiti tao ken dagiti dadduma a mamalia, dagiti anatomiko a langa ti sistema ti panagangesket mangiraman ti dalan ti angin, dagiti bara, ken dagiti piskel ti panaganges. Dagiti molekula iti oksiheno ken karbon dioksido ket awan gunay a maipasinnukat, babaen ti panangisaknap, iti baetan ti akin-ruar a naalingasawan nga enbironmento ken ti dara. Daytoy a panagsinnukat ket mapasamak idiay albeolar a rehion dagiti bara.[1] Dagiti dadduma nga ayup, a kas dagiti insekto, ket addaanda iti sistema ti panaganges nga adda ti nasimple laeng nga anatomiko a langa, ken dagiti ampibia ti kudilda ket addapay ti nangruna a papel iti panangisinnukat ti alingasaw. Dagiti mula ket addaanda pay ti sistema ti panaganges ngem ti turongan ti panangisinnukat ti alingasaw ket mabalin a kasumbangir iti mabirukan kadagiti ayup. Ti sistema ti panaganges kadagiti mula ket mangiraman pay kadagiti anatomiko a langa a kas dagiti lussok itilikudan dagiti bulong a naamammuan iti stomata.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maton, Anthea; Jean, Hopkins Susan, Johnson Charles William, McLaughlin Maryanna Quon Warner David, LaHart Wright, Jill (2010). Biolohia ti Tao ken Salun-at. Englewood Cliffs: Prentice Hall. pp. 108–118. ISBN 0134234359.
- ^ West, John B. Pisiolohia ti pananganges-- dagiti kammasapulan. Baltimore: Williams & Wilkins. pp. 1–10. ISBN 0-683-08937-4.


text:
Francisco Goya
Ni Francisco José de Goya y Lucientes (Españiol a pannakabalikas: [fɾanˈθisko xoˈse ðe ˈɣoʝa i luˈθjentes]; 30 Marso 1746–16 Abril 1828) ket maysa idi nga Espaniol a romantiko a pintor ken agprenprenta a naipanunotan a kas ti naudi kadagiti Daan nga Agturay ken ti immuna kadagiti moderno. Ni Goya ket maysa idi a pintor ti korte ti Espaniol a Balangat, ken babaen kadagiti obrana ket agkomkomentario ken agsalsalaysayand idi ti panawenna. Ti subersibo ken naipanpanunotan nga elemento ti artena, ken ti pay natured a panagtengtengngelna ti pinta, ket nanagited ti maysa a modelo para kadagiti obra ti sumakbay a kaputotan dagiti artista, a naisangsangayan kenni Manet, Picasso ken Francis Bacon.[1]. Iti pammadayaw kaniana,ti nailian a prempremio ti pelikula ket tinawtwagan a kas Dagiti Goya a Premio.
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Goya ken Modernismo, Bienal Internacional de São Paulo Naala idi 27 Hulio 2007
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ciofalo, John J. Dagiti Bukod aRetrato ni Francisco Goya. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2001
- Tomlinson, Janis. Francisco Goya y Lucientes 1746–1828'.' Phaidon, 1999, 1994.
- Buchholz, Elke Linda. Francisco de Goya. Cologne: Könemann, 1999. ISBN 3-8290-2930-6
- Connell, Evan S. Francisco Goya: A Life. New York: Counterpoint, 2004. ISBN 1-58243-307-0
- Gassier, Pierre. Goya: Ti mayasa a Biograpiko ken Kritiko a Panagadal. New York: Skira, 1955
- Havard, Robert. "Panagbisita manen ti Balay ni Goya: No Apay a ti Tuleng a Lalaki ket Pinintaan ti Paderna iti Nangisit". Pakdaar dagiti Espaniol a Panagadadal, Tomo 82, Pablaak 5 Hulio 2005. 615 – 639
- Hughes, Robert. Goya. New York: Alfred A. Knopf, 2004. ISBN 0-394-58028-1
- Junquera, Juan José. Dagiti nangisit a Pinintaan ni Goya. Londres: Scala Publishers, 2008. ISBN 1-85759-273-5
- Licht, Fred. Goya: Dagiti Taudan ti Moderno a Tenneban iti Arte. Universe Books, 1979. ISBN 0-87663-294-0
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Francisco de Goya y Lucientes idiay Wikimedia Commons
- Francisco Goya
- 1746 a pannakaipasngay
- 1828 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay Campo de Belchite
- Dagiti tuleng nga artista
- Tattao nga Espaniol ti Basko a kaputotan
- Dagiti Espaniol a pintor ti romantiko
- Dagiti Espaniol a Romano Katoliko
- Dagiti Espaniol nga agprenprenta
- Kamkameng ti Naarian nga Urnos ti España
- Dagiti pintor ti korte


text:
Sison, Pangasinan
Ti Sison ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas. Kaarripingna iti beddeng dagiti probinsia ti La Union ken Benguet ken dagiti ili ti Rosario iti amianan; Pozorrubio iti abagatan; ken San Manuel ken Binalonan iti abagatan a daya.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sison ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.[2]
- Agat
- Alibeng
- Amagbagan
- Artacho
- Asan Norte
- Asan Sur
- Bantay Insik
- Bila
- Binmeckeg
- Bulaoen East
- Bulaoen West
- Cabaritan
- Calunetan
- Camangaan
- Cauringan
- Dungon
- Esperanza
- Killo
- Labayug
- Paldit
- Pindangan
- Pinmilapil
- Poblacion Central
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Sagunto
- Inmalog
- Tara-tara
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Eugene O'Neill
Ni Eugene Gladstone O'Neill (Oktubrer 16, 1888 – Nobiembre 27, 1953) ket maysa nga Amerikano a dramaturgo ken nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1936. Dagiti natituloan ti daniw a pabuyana ket maysa kadagiti immuna a nangiyaammo ti Amerikano a drama a pamay-an iti realismo nga immuna a naitaripnong ti Ruso a dramaturgo a ni Anton Chekhov, ti Norwego a dramaturgo a ni Henrik Ibsen, ken Sueko a dramaturgo a ni August Strindberg. Dagiti pabuyana ket maysa kadagiti immuna a nagiraman kadagiti bitla iti bukod a pagsasao ti Amerikano ken nagiraman kadagiti karakter iti barayubay ti kagimongan, a dagitoy ket agsagsagaba a mangtaripato kadagiti namnama ken aspirasion, ngem naapdayda met laeng iti panakapaay ken panagladladingit.Ni O'Neill ket nagsurat ti maysa laeng a nadayag a komedia (Ah, ti Kaatapan!).[1][2] Gangani amin dagiti pabuyana ket adda dagiti nairaman a trahedia ken kinabukodan a pesimismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The New York Times, Agosto 25, 2003: 'Ti Dramaturgo a Teatro ti sumaruno a tawen ket agipabuya ti komedia ni O'Neill, Saludsodek kenka Tattan, maysa a komedia a naibatay ti Hedda Gabler ni Ibsen."
- ^ The Eugene O'Neill Foundation newsletter: "Saludsodek kenka Tattanu, a mairaman ti Ti Agpelpelikula aTao, ... ket isu laeng ti nabati a komedia kadagiti kinasapa a panwen manipud kenni O’Neill."


text:
Ti Marte ket isu ti maikapat a planeta manipud iti Init iti Sistema a Solar. Naipanaganan iti Romano a diosen iti gubat a ni Marte, kanayon a makunkuna daytoy a kas iti "Nalabbaga a Planeta" gapu ti kaudo iti oksido a hero iti rabaw na nga agiparang iti daytoy a planeta ti kitana a nalabbaga. Ti Marte ket maysa a naindagaan a planeta nga addaan ti naingpis a tangatang, addaan daytoy iti rabaw a langa a kas dagiti panagkatinnag nga abut iti Bulan ken dagiti bulkan, ginget, desierto, ken dagiti yelo a gora ti polar iti Daga.
Adda ti dua a bulan ti Marte a managanan iti Fobos ken Deimos.


text:
Ni Nelson Aldrich Rockefeller (Hulio 8, 1908 – Enero 26, 1979) ket mays aidi nga Amerikano a negosiante, pilantropo, agseserbi ti publiko, ken politiko. Isu ket nagserbi a kas ti maika-41 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1974–1977), a nagserbi babaen ni Presidente Gerald Ford, ken ti maika-49 a Gobernador iti New York (1959–1973). Isu pay ket nagserbi kadagiti administrasion ni Franklin Roosevelt, Harry Truman ken Dwight Eisenhower kadagiti nadumaduma apuesto. isu ket kameng ti Pamilia a Rockefeller, isu ket nalatak nga agururnong kadagiti arte.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Nelson Rockefeller idiay Wikimedia Commons


text:
Saguiaran, Lanao del Sur
Ti Saguiaran ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Saguiaran ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Alinun
- Bagoaingud
- Batangan
- Cadayon
- Cadingilan
- Lumbac Toros
- Comonal
- Dilausan
- Gadongan
- Linao
- Limogao
- Lumbayanague
- Basak Maito
- Maliwanag
- Mapantao
- Mipaga
- Natangcopan
- Pagalamatan
- Pamacotan
- Panggao
- Pantao Raya
- Pantaon
- Patpangkat
- Pawak
- Dilimbayan
- Pindolonan
- Poblacion
- Salocad
- Sungcod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)