text:
Nelson Mandela
Ni Nelson Rolihlahla Mandela (Panangibalikas a Xhosa: [xoˈliːɬaɬa manˈdeːla]; (18 Hulio 1918 – 5 Disiembre 2013) [1] nagserbi a kas Presidente iti Abagatan nga Aprika manipud idi 1994 aginggana idi 1999, ket isu idi ti immuna nga Abagatan nga Aprikano a presidente a nabutosan ti maysa nga napno a pannakabagi a demokratiko a panagbutos. Sakbay a nagbalin a presidente, ni Mandela ket maysa idi a mannakigubat a kontra-aparteid nga aktibista, ken ti daulo ken kumadua a daulo iti Umkhonto we Sizwe, ti siigam a payyak iti Nailian a Kongreso ti Aprikano (ANC). Idi 1962 isu ket naibalud ken napadaksan iti sabotahe ken dadduma pay apabasol, ken nasentensiaan a maibalud ti napno a panagbiagna. Ni Mandela ket nagserbi iti 27 a tawtawen iti pagbaludan, ken nagyan kadagiti kaaduan a tawen idiay Isla ti Robben. Kalpasan ti panakawayana iti pagbaludan idi 11 Pebrero 1990, Ni Mandela ket nangidaulo ti partidona para kadagiti negosasion a nagbanagan ti demokrasia idi 1994. Kas iti presidente, kankanayonna nga inpauna dagiti panagtunos, bayat nga nangipakaammo kadagiti annuroten para kadagiti panagkontra ti kapanglawan ken dagiti di-katimbengan idiay Abagatan nga Aprika.[2][3]
Idiay Abagatan nga Aprika, ni Mandela ket kadawyan a naamammuan a kas ni Madiba, daytoy ket ti Xhosa a sangkabagi a nagan; wenno kas ni tata (Xhosa: ama).[4] Ni Mandela ket nakaawat kadagiti ad-adu ngem 250 a premio kadagiti sumurok a uppat a dekado, a mairaman ti 1993 a Premio Nobel ti Kappia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nelson Mandela – Biograpia". Nobelprize.org. Ti Pundasion ti Nobel. 1993. Naala idi 30 Abril 2009.
- ^ http://www.ceri-sciencespo.com/archive/octo99/artmk.pdf
- ^ "EISA Abagatan nga Aprika: Ti panag-presidente ni Nelson Mandela (1994-1999)". Eisa.org.za. Naala idi 2011-11-21.
- ^ Madiba’s Many Names Pundasion a Nelson Mandela


c: text/html

text:
Apganistan
Nagsasabtan: 33°N 65°E / 33°N 65°E
Ti Apganistan i/æfˈɡænɨstæn/ (Persiano/Pashto: افغانستان, Afġānistān), ket opisial nga Islamiko a Republibka iti Apganistan, ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga estado a mabirukan iti tengnga ti Asia, naibuklan daytoy ti Abagatan nga Asia, Tengnga nga Asia, ken ti Tengnga a Daya. Nakarkulo nga addaan ti populasion ti agarup a 29 a riwriw, addaan ti kalawa a 647,500 km2 (250,001 sq mi), nga isu daytoy ti maika-42 a kaaduan ti bilang populasion ken ti maika-41 a kadakkelan a pagilian iti lubong. Nabeddengan babaen ti Pakistan iti abagatan a daya, Iran iti laud, Turkmenistan, Uzbekistan ken Tajikistan iti amianan, ken China iti adayo nga amianan a daya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Chapter 2. The Society and Its Environment" (PDF). Pangadalan ti Pagilian nga Apganistán. Illinois Institute of Technology. pp. 105–06. Naala idi Oktubre 12, 2010.
- ^ a b c d "Apganistán". Internasional aPondo ti Panguartaan. Naala idi Oktubre 8, 2011.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-05-11. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Apganistan
- Dagiti pagilian ti Tengnga nga Asia
- Irani a Banak
- Dagiti Islamiko a republika
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1709
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1747

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Uray dagiti barut ti elektrisidad nga us-usaren dagiti mannalon a pagpataray iti bomba ti danum a pagpasayakda iti talonda, saanen a pakawanen dagiti managdakdakes.
Tiniliw dagiti tanod ti Barangay Tay-ac ti maysa a Jeffrey Punio, 25, residente ti Zone 2 ditoy kalpasan a nasukalanda bayat ti panagpatroliada nga agkaskasakas iti barut ti koriente a kumamang iti kataltalonan.
Nakumpiska iti suspetsa ti 5 a kilos a barut ti koriente sa naipan iti police station ditoy.
Iti napalabas a bulan, uray dagiti barut ti elektrisidad iti nagtengnga a Govantes Dike ket kinasakas dagiti mannibrong.
Agingga ita, di pay ammo no asino ti nagisayangkat iti panagtakaw iti barut.


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Nasarakan ken naisalakanen dagiti nabatbati a mapukpukaw a mangngalap idi Disiembre 9, daytoy ti report manipud iti kapolisan ditoy.
Nainagan dagiti naisalakan a mangngalap a da Nelson Arbollente, 50, ken Dorque Ruiz, 57, agpada a residente iti Barangay Pinipin, ditoy nga ili.
Sakbayna, naireport a mapukpukaw da Arbollente ken Ruiz ken dagiti kakaduada a mangngalap a nainaganan Reggie Quintinita y Valencia, 31; Rey Quintinita y Valencia, 35; Neil John Estocia y Salvador, 30; ken Teofilo Callejo y Perilla, residenteda amin iti Brgy. Pinipin, Sta. Cruz, Ilocos Sur .
Timmapog dagiti nasao a mangngalap iti baybay a naglugan iti tallo a bangka idi agarup 9:00 ti rabii ti Disiembre 7 ngem nadadael dagiti luganda gapu iti napigsa a dalluyon a puon ti nakaiyanudanda.


text:
Mabalacat
Ti Siudad ti Mabalacat ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Mabalacat ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Atlu-Bola
- Bical
- Bundagul
- Cacutud
- Calumpang
- Camachiles
- Dapdap
- Dau
- Dolores
- Duquit
- Lakandula
- Mabiga
- Macapagal Village
- Mamatitang
- Mangalit
- Marcos Village
- Mawaque
- Paralayunan
- Poblacion
- San Francisco
- San Joaquin
- Santa Ines
- Santa Maria
- Santo Rosario
- Sapangbalen
- Sapang Biabas
- Tabun
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Simrek anaraar namnama. Nakimat dagiti payak sallapingaw, natnag ballasiw-taaw. Daydiay bandos a naiyuges tangatang, kinurnuan lubong. Nagtamed managayat sinamar, ul-ulo a nalimbong. Anian daydi, nagimnasen puyupoy baro nga agsapa. Ngem idi umaldawen, ti bandos nagpukaw lawagna ta maysanmaysa nangbigbig a sinelasnat’ dina met kukua, rimmimbaw panagkammet kadagiti nakabalunet. Nagbaliw yabayab, appok ida, nagpukaw asuk anglem, idin dimmapo natali a nisnis, naipalais iti angin-malem. Makakettang aguray iti dengngep kadagiti nagpasaran a kammuol ken dugol iti rupat’ napalabas ta di mabirokan ti sabot a pangadaw impaagen a beggang iti dalikan. Eppes dawa dagiti kararag iti altar a matemtemtem, ta ngamin no nasapat’ lulem awan tudo iti malem. Adda pay nabuya kadagiti plasa a panagipugpugsoda ngem iti lulonanda met laeng nagdissuan saruada. Ne, apayen, pagin-inumanda met tinakaw a kopita? Insublida nga inwara kalkalsada dagiti inurnongda a basura. Anian, appok ida, inawaganda a panangdalus iti pitakpitak a baboy babaen panangpuor ubongna a naimatangak. Pinukanda puon mangga kabayatan a nakabatayda kadagiti sanga ken agburburas kadagiti bunga. Indaniwda met laeng dagiti berso daan a kapitolo. Saan a nabuniagan agsapa a kabarbaro ta dina nabaraan malammin agpaypayegpeg nga ulo. Saan a nakauray dagiti mabisin ad-adda ketdi a nabisinan, ta idi agmatuonen makasiniten darang. Intag-ay dagiti mannalon iti Hacienda Luisita ti gemgemda ngem pitot’ naparti kadakuada a naiyatang iti Mendiola. Daydiay nagtektek a saltek naipit iti bautek ta nagballatek iti matemtemtem a putek; awan latta agas an-anek-ek. Appok ida, naulit pasamak, kas iti sallapingaw, di nailasin babai dagiti nangisit a karnero iti puraw a kalapaw. Nakitanat’ dingraw ket pinitikna ngem dina nakita dagiti anay a nagbalay iti pandilingna, naimbag ta adda tabako iti abay a dugsak dagiti gayamo a mangagaw setro nga impalay. Isu a panagbayad, appok ida, simmaruno nga eksena a nakalkaldaay. Ti nagbayadan nagdalus kadagiti rinet napalabas nga alingget. Sinangona dagiti dimmuprak ngem dagiti bungat’ ling-et naipanget ta agingga iti agdama, marikna pay laeng dagiti tupek iti langdet. Ngamin imbuangnat’ ridaw, nagawis-nagguyod kadagiti baniaga ket isuda met itan ti agipalpalok lansa iti impadeppada. Kunak no anaraar iti panangtallikudna pulpito ngem gayam nagpaubba ken simmuso kadagiti sangaili. Da Lakay Pidiong ken Tandang Claro nga innak tangtangaden nakamisuotda ta nagpalauden yabayab a di magalem.
Imkis manen masa. Napipian puruak a tinapa iti dulang namnama. Ngem di makapatik-ab agbuybuya laeng iti pelikula.Ta ultimo moralidad, natnag iti tukot daga. Bangungot! Riing. Bangungot! Ibabangon. Uliten! Uliten!
Tek tu. Sabali man pay nga ina. Maminsan man pay, maminsan. Kasla dawat lucky nine daytoy, appok ida. Ti ina manangisalakan. Ta ina ngarud ket ammona rikna maysa nga ina. Naulit pasamak. Intag-ay naawananen iti namnama. Ngem ad-adda ketdi panaglamak iti naipadeppa nga ina linak-amna aminen a kusit ken kinadamsak. No idi ket iti sirok lamisaan iti pagkimaran, ita, karamanen a kinimardat’ lamisaan. Nagsat dagiti sinturon. Manglangan asuk kasuoran, awanen iti maadaw a beggang iti dapogan, ul-ulilat’ dulang, nangarruba da Moning ken Labang. Nalukaisan dagiti pimmutek a gurongna iti gagemna nga agtalinaed palangkana iti panangkompasnat’ chacha. Gimmil-ayab abagatan iti aramid a dina maawatan, ta ultimo simat’ banniit kadagiti bibigna dina maibugasan. Ay, nagbirtud, appok ida, nagbirtud a mangam-amling ti nangisit ken nagbiag a sallapiding iti pingping!
4. “Mawawak”(Juan 19:28)
Ammo ni Jesus a nalpas aminen. Tapno matungpal ti kuna ti Nasantoan a Surat. “Mawawak.” Kinunana. Adda ti maysa a burnay sadiay a napno iti naalsem nga arak. Nangipasagepsep dagiti soldado iti maysa espongha iti arak sada inkabil iti murdong ti pika ket inggaw-atda iti ngiwatna.
Mawaw iti diro, kas apit iti uyokan dagiti kaarrubana. Dagiti kuting idi tinagtagibina isuda itan tigre iti deppaarna a pagararawan duol, pakidilamutan murkat ken arasawda. Toy ina, tigre idi a nagbalin a mamirmiraut a kuting, an-anusannan a kirkiriten linati pitpit a binting.
Makawaw paulit-ulit a misterio nangisit a libro, awan anag dagiti tekken ken gaod liturhiat’ siglo. Danum! Dagum! Danum dagiti agum. Dagum dagiti babassit. Iti danum, tumpaw barko dagiti agum, lumned dagum dagiti babassit, ta napuyotan basisaw dagiti di makarikna iti pannakawaw. Makawaw, makawaw nga urayen, panagawid dagiti muging a tawtawataw…
(Adda tuloyna)


text:
Kyushu
Ti Kyushu (九州 Kyūshū, lit. "Dagiti Siam a Probinsia") ket isu ti maikatlo a kadakkelan nga isla iti Hapon ken ti akin-abagatan unay kadagiti uppat a kangrunaan nga is-islana.[2] Ti sabali a taga-ugma nagnaganna ket mairaman ti Kyūkoku (九国, "Siam nga Es-estado"), Chinzei (鎮西, "Laud iti Napatalna a Lugar"), ken Tsukushi-no-shima (筑紫島, "Isla ti Tsukushi"). Ti naipakasaritaan a rehional a naganna ket ti Saikaidō (西海道, lit. Laud a Baybay a Lawlaw) a mangitudo ti Kyushu ken dagiti nakapalikmut nga is-isla.
Idi maika-8 a siglo a Taihō a Kodigo a panagreporma, ti Dazaifu ket nabangon a kas maysa a naipangpangruna nga admisnistratibo a balikas para iti daytoy a rehion.[3]
Manipud idi 2016, ti Kyushu ket addaan iti populasion iti 2,970,479 ken sumakop ti 36,782 kuadrado kilometro (14,202 sq mi).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kujū-san, Hapon". Peakbagger.com.
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kyūshū" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 588 iti Liblibro ti Google,
- ^ Nussbaum, "Dazaifu" iti p. 150 iti Liblibro ti Google; Dazaifu


text:
VIGAN CITY – Awan ti ania a nagbaliwan ti pul-oy ti politika iti probinsia kalpasan nga inurnos ni Governor ken senatorial candidate Luis “Chavit” Singson dagiti kandidato para kadagiti nadumaduma a lokal a puesto.
Awan ania a nagbaliwan pul-oy politika iti probinsia
VIGAN CITY – Awan ti ania a nagbaliwan ti pul-oy ti politika iti probinsia kalpasan nga inurnos ni Governor ken senatorial candidate Luis “Chavit” Singson dagiti kandidato para kadagiti nadumaduma a lokal a puesto.
Inwaragawag ni Singson, provincial chairman ti Lakas-CMD a ni Vice Governor Deogracias Victor “DV” Savellano ti kandidato ti partido para gobernador ket katiketna ni Bokal Jeremias “Jerry” Singson a para bise gobernador.
Manamnama nga iluges ni Savellano dagiti makalabanna para gobernador, da Romeo Hidalgo, kandidato ti Partido ng Masang Pilipino, ken Roque Sison, Independent, gapu ta awan ti maibilang a makinaria a mangiduron kadagitoy.
Ni met Bokal Ronald Singson ken ni Diputado Eric Singson ti kandidato Lakas-CMD.
Saanen nga agkandidato pay ni Dip. Salacnib Baterina ta agturposen ti terminona a nangibagi iti umuna a distrito iti probinsia iti napalabas a siam a tawen.
Sumango ken ni Bokal Ronald Singson ni Bertrand Baterina, kandidato ti Liberal Party.
Kabalubal ni Bokal Jerry Singson para bise gobernador ni Atty. Tillie Cordero, kandidato iti babaen ti United Opposition.
Dagiti met sumaganad dagiti kandidato para bokal iti babaen ti Partido Lakas-CMD: Bokal Orlino Tesoro, pailayon; Bokal Azucena “Chuchi” Purisima, pailayon; Bokal Ronnie Rapanut, dati a kameng ti oposision, pailayon; Ismael Baterina, anak ni Dip. Baterina, ken Larry Raboy.
Dagiti dadduma pay nga agtaray para bokal: Guillermo Ballesteros (PMP), Santiago Cabatu, Sr. (PDSP), Marjorie de Leon (PMP), Romeo Garces (PMP), Ruben Marzan (PMP) ken Marissa Oandasan (Independent).
Iti segundo a distrito, dua nga independiente, da Ernesto Antolin ken Henry Capela, ti mangkarit iti liderato ni Dip. Eric Singson.
Dagiti agtaray a para bokal iti segundo distrito iti babaen ti Lakas-CMD: Bokal Jose Bunoan, pailayon; Bokal Teresita Cordero, pailayon; Bokal Zuriel Zaragoza, pailayon; ABC President Robert Tudayan; ken Atty. Peter Manzano.
Agtaray iti dayta met laeng a puesto iti babaen ti PMP da Teodoro Anno, Edwin Antolin, Reynaldo Aquino, Enrique Canosa, ken Benedicto dela Cruz, idinto nga independiente a kandidato da Ramon Balbin ken Carlos Cachola ken Rosario Gironella.
Saanen nga agkandidato pay da Bokal Alexander Bistoyong, ken Bokal Anna Liza Europa-Morales agsipud ta aggibusen ti maikatlo a terminoda.


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Nakalibas ti maysa a lugan a mapapati a nagkarga iti kontrabando iti baet ti panangkamat ti patrol car ti polis ditoy itay lawasna.
Nagsagrap ni PO2 Frederick Pascual, 30, naasawaan, residente iti Burgos St., Vigan City iti minor injuries maigapu iti pannakaidungpar ti minanehona a patrol car a Toyota Altis bayat ti panangkamatda iti lugan a masuspetsa a nagkarga iti kontrabando.
Sakbayna, nakaawat ti PNP ditoy iti report manipud iti saan a nagpabigbig nga umili nga adda maipuslit a kontrabando a karga ti maysa a Toyota Fortuner ket nangipasdekda iti checkpoint iti sanguanan ti police station iti Barangay Limmansangan ditoy.
Segun iti report, nagpakaskas ketdi ti lugan a nagpaamianan idi seniasan dagiti polis nga agsardeng.
Kinamat dagiti polis ti nasao a lugan ket idi addadan iti Sulvec, linabsan ni Pascual ti dua a lugan iti sanguananda ngem napukawna ti kontrol ti manibela a puon ti nakaidungparan ti patrol car.
Nangipatulod dagiti polis iti alarma iti kabangibang a police station ngem nakalusot ti nasao a lugan. Saan met a naala ti polis ti numero ti plaka daytoy.
Nadadael ti akinsango ken akinlikud a tawa ken windshield ti patrol car.


text:
Galen
Ni Aelius Galenus wenno Claudius Galenus (Septiembre 129 AD – c. 200/c. 216), nadaydayeg nga ammo a kas ni Galen ti Pergamon (moderno nga aldaw ti Bergama, Turkia), ket maysa idi a prominente a Romano (ti Griego nga etnisidad) mangngagas, sirhano ken pilosopo.[1][2][3] Nga isu ti lkalaingan kadagiti amin a mediko a managsuksukisok ti kinaugma, ni Galen ket adu a nangiparawad ti pannakaawat kadagiti nadumaduma a sientipiko a disiplina, a mairaman ti anatomia,[4] pisiolohia, patolohia, parmakolohia,[5] ken neurolohia, ken ti pay pilosopia[6] ken lohika.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Biag, patay, ken panagpalpaliwa idiay Romano nga Imperio". David Stone Potter, D. J. Mattingly (1999). Unibersidad it Michigan a Pagmalditan. p.63. ISBN 0-472-08568-9
- ^ "Galen iti panagpadpadara: ti panagadal kadagiti taudan, panagrang-ay, ken ti kinapudno kadagiti kapanunotanna, nga adda dagiti naipatarud kadagiti tallo nga obra". Peter Brain, Galen (1986). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p.1. ISBN 0-521-32085-2
- ^ Nutton Vivian (1973). "Ti Kronolohia ti Nasap a Karrer ni Galen'". Classical Quarterly. 23 (1): 158–171. PMID 11624046. doi:10.1017/S0009838800036600.
- ^ Ni Galen kadagiti naapektaran a paset
- ^ Ni Galen iti parmakolohia
- ^ Ni Galen iti Utek
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brock, Arthur John (1929). Griego a Medisina, Dagiti Naala a Nailadawan kadagiti Mediko a Mannurat manipud kenni Hipokrates aginggana kenni Galen. London: Dent.
- Galen (1991). Iti terapiutiko a pamay-an. R.J. Hankinson, trans. Oxford: Clarendon a Pamalditan. ISBN 0-19-824494-0.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Galen iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
BANAYOYO, Ilocos Sur – Rinambakan ti Barangay Banbannaal, ditoy nga ili ti piestana itay nabiit a nakaitampokan ti kangrunaan a produktona a patupat.
Ti Rural Improvement Club ditoy ti kangrunaan a nangimaton iti Maika-3 a Patupat Festival ditoy a barangay.
Nagsasalipan dagiti barangay ditoy ti panagaramid iti kabassitan, kadakkelan, ken kaimasan a patupat.
Kinuna ni Barangay Captain Aida Orpilla nga adun ti agor-order kadakuada iti patupat gapu iti kinaimas ti lutoda a tinawidda pay manipud kadagiti appoda.#


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni Diputado Ronald Singson a ti napintas a performancena iti tallo a tawen a panagserbina ti nangpangabak kenkuana iti panagpailayonna a kas mangibagi iti umuna a distrito ti Ilocos Sur.
“Daytoy a panangabakko iti maikadua a daras iti kinakongresista ket resulta ti tallo tawen a panagtrabahok tapno maipaayko dagiti serbisio a kasapulan dagiti kadistriktuak,” kinuna ni Singson bayat ti inangayna a press conference idi Mayo 11, maysa nga aldaw kalpasan a naideklara a kas nailayon a kongresista ti umuna a distrito ti Ilocos Sur.
“Makunak itan a nakapanawakon iti anniniwan ti amak a ni Gov. Luis “Chavit” Singson,” kinuna ti ub-ubing a Singson sana innayon a patienna a ti nasayaat a gapuananna ti nangpangabak kenkuana iti maikadua a gundaway.
Nagyaman ni Singson ken ni Bertrand Baterina a kinasalipna para kinadiputado ta gapu kenkuana, nagtrabaho a husto iti panagkampaniana ket “nariing manen” ti gagarna nga agserbi idinto nga innayonna nga itultuloyna ti pulong-pulong kadagiti barangay “ta makita a direkta dagiti kasapulanda”.
“Inan-anusak ti napan a mismo kadagiti barbarangay tapno amadek dagiti kasapulan dagiti umili. Babaen ti direkta a pannakiumanko kadagiti tattao maammuak met no ania a talaga dagiti kasapulan a maipaay,” kinuna ni Singson.
Itti umuna a terminona, tinutokan ti diputado ti benneg ti imprastruktura kas kadagiti school buildings, farm to market roads, multipurpose pavements ken dadduma pay a pasdek, ket impatalgedna nga ad-adda a tutokanna dagiti programa a mangpasantak iti turismo ti probinsia kasta metten ti pannakaipaay dagiti kasapulan a livelihood projects para kadagiti umili.
Aminado ni Singson a mas inikkanna iti importansia iti umuna a terminona ti pannakapapigsa ti aliansana iti Metro Manila tapno makaguyugoy kadagiti ahensia a mangpondo kadagiti napapateg a proyektona isu a masansan ti kaawanna ditoy probinsia. Nupay kasta inkari ni Singson a mas balanse itan ti aramidenna a panagpakita kadagiti umili ken ti pannakiumanna kadagiti koneksionna iti Manila.#


text:
Bantay Bulusan
Ti Bantay Bulusan, wenno Bulkan Bulusan, ket isu ti akin-abagatan unay a bulkan ti Isla ti Luzon iti Filipinas. Daytoy ket mabirukan idiay probinsia ti Sorsogon rehion ti Bicol, 70 km (43 mi) akin-abagatan a daya ti Bulkan Mayon ken agarup a 250 km (160 mi) akin abagatan a daya ti Manila.
Daytoy ket maysa kadagiti dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulusan ket indasig babaen dagiti bulkanologo a kas maysa nga estratobulkan (wenno komposito a kono) ken sakupenna ti amianan a daya ngarab ti kaldera ti Irosin a naporma idi agarup a 40,000 a tawtawen. Ti pantokna ket addaan iti kangato iti 1,565 m (5,135 ft) ti ngato ti lessaad ti baybay ket diametro ti baba iti 15 km (9.3 mi).
Ti mabirukan ti lawlaw ti bantay ket dagiti uppat nga abut ti bulkan ken dagiti uppat a napudot nga ubbog. Ti abut ti bulkan Blng. 1, ket tinawtawagan ti Danaw Blackbird, daytoy ket 20 m (66 ft) iti diametrona ken 15 m (49 ft) ti kadalemna. Ti immitlog nga abut ti bulkan Blng. 2 ket 60 babaen ti 30 m (197 babaen ti 98 ft) ken 15 m (49 ft). Ti abut ti bulkan Blng. 3 ket agarup a 90 m (300 ft) iti diametrona ken 20 m (66 ft) ti kaunegna ken ti abut ti bulkan Blng. 4, nga asideg idiay amianan a daya a ngarab ket naluktan idi las-ud ti panagbettak idi 1981. Adda pay ti 100-metro (330 ft) a butbut nga agrukod ti 5 iti 8 m (16 iti 26 ft) a kalawa iti baba ti abut ti bulkan Blng. 4.
Dagiti napudot nga ubbogna ket ti Ub-ubbog ti San Benon, Ub-ubbog ti Mapaso, Ub-ubbog ti San Vicente Springs, ken Ub-ubbog ti Masacrot.
Dagiti asideg iti daytoy a sanguanan ti bulkan ket ti Bantay Homahan, Bantay Binitacan, Bantay Batuan, Bantay Calungalan, Bantay Calaunan, Bantay Tabon-Tabon, Bantay Juban, ken Bantay Jormajan.
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulusan ket sapasap a naamammuan kadagiti kellaat a preatiko a panagbettak. Daytoy ket bimtaken kadagiti 15 a beses manipud idi 1885 ken naikeddeng nga isu daytoy ti maika-4 a kaaktibuan a bulkan idiay Filipinas kalpasan ti Mayon, Taal, ken Kanlaon.
Dagiti kinaudi nga aktibidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso – Hunio, 2006[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas (PHIVOLCS) ket nagideklara ti Alerto Agpang 1 idi Marso 19, 2006 kalpasan ti panangirehistrona ti immad-adu a seismiko nga aktibidad. Idi Hunio 8, 2006, dagiti bulkanoloho ket inpangatoda ti Alerto Agpang 2 kalpasan idi nagipugsaw ti dapo. Idi Hunio 9, ti nagresultaan nga ulep ti dapo ket nangdadael kadagiti adu a bilang ti balay idiay asideg nga ili ti Casiguran, 5 kilometro (3.1 mi) nga amianan ti bulkan, ken naabutanna ti Siudad ti Sorsogon, iti agarup a 20 kilometro (12 mi) nga amianan ti Bulusan.
Idi Hunio 13, 2006, dagiti bulkanologo ket inbagbagada nga adda dagiti napartuat a baro nga abut ti bulkan babaen dagiti nakapsut a panagbettak idiay Bantay Bulusan. Malaksid kadagiti baro nga abut ti bulkan, dua kadagiti uppat nga abut ti bulkan ket naipagtitiponda ken adda pay rengngat a nagparang a nakitkita idiay akinlaud a bangir ti pantok. Adda pay sabali a panagbettak a napasamak idi Abril 8, 2007[2]
Hulio – Oktubre, 2007[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti panagsursurot kadagiti senial ti aktibidad ti bulkan, idi agsapa ti Hulio 31, 2007, 9.37 AM (lokal nga oras), adda idi ti napigsa a panagbettak nga inpalpalawag dagiti agtataeng a kasla bimtak a bomba. Pimsuak ti ulep ti alibingubong ken dapo manipud iti Bantay Bulusan ti kangato iti 5 kilometro (3.1 mi), ken nangideposito pay kadagiti kaarubayanna nga away. Ti panagbettak ket nagpaut iti 20 minutos.[3]
Idi Oktubre 4, 2007, napasamak dagiti dua nga episoda a panagbettak ti dapo ket napasamak a kas inrehistro babaen ti seismiko a network. Dagiti panagbettak ket saan a nakitkita a napalpaliiw gapu kadagiti napuskol nga ulep a nangabbong ti pantok ti bulkan. Dagitoy a pasamak ket nairehistro a kas panagbettak a kita dagiti gingined idi bigat ti 1:34 ken bigat ti 1:39. Ti seismiko a network ket nangirehistro kadagiti 40 bulkaniko a gingined ken 8 a nabiit ti pautna a harmoniko a panagdaranudor iti las-ud dagiti napalabas a 24 nga oras. Dagiti panagsukimat ti panagbalbaliw ti porma ti daga iti igid ti dalumpina s a linia ti Inlagadia idiay amianan a daya a bakras ket nangipakpakita ti bassit nga idadakkel ti sanguanan ti bulkan. Ti naaramid a panagsukimat iti lugar ket nangipakpakita ti tugot ti bassit a panagtinnag ti dapo a napasamak kadagiti baranggay ti San Roque, San Rafael, Sitio Tawog ti Porog, Porog ken ili ti Bulusan, amin dagitoy ket ili ti Bulusan.
Dagiti dapo a panagbettak idi Oktubre 2007 ti Bulkan Bulusan ket sinaruno dagiti sumagmamano nga ariwekwek dagiti bassit ken saan unay a napigsa a panagingined, ken nangrugrugi dagitoy a napasamak idi naudi a lawas ti Septiembre 2007.[4] Napasamak met dagiti ebakuasion idi las-ud dagiti aktibidad ti Hulio–Agosto. [5]
Nobiembre, 2010[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Nobiembre 7, 2010, ti PHIVOLCS ket nangirehistro ti immadi nga aktibidad ti Bulkan Bulusan, 24 nga oras kalpasan a nagpussuak ti aktibo a bulkan iti 600-metro (2,000 ft) kolum ti dapo ken ti kolor dapao nga alibungubong idi Nobiembre 5, 2010. Dagiti bulkanologo ket nangibagbagada kadagit isaan a basbassit a 10 a bulkanolohiko a gingined ken dagiti uppat a panagbettak a nadukomentuan a sinaruno ti panagpussuak ti dapo ken alibungubong idi 8 bigat ti Sabado (5 Nobiembre 2010). Inbagbaga pay ti PHIVOLCS a ti alibungubong nga aktibidad ket naidasig a napigsa babaen ti panagsengnaw ti napigsa a kolum ti puraw nga alibungubong a nakaabot ti kangato iti 200 metro iti ngato ti ngarab ti abut ti bulkan. Binallaaganna ti publiko tapno saanda a sumrek iti uppat a kilometro a sona ti pakadangran manipud iti bulkan. Dagiti tao nga agtataeng idiay asideg ti ginget ken dagiti alog ket naballaganda pay a "agsiputda" kadagiti addaan iti sedimento a panagayus ti alog no agtudo ti napigsa.[6] Adu pay ti panagpussuak ti dapo a naireporta idi Nobiembre 8–9, 2010 a nagtinnag dagiti dapo kadagiti ili ti Juban ken Irosin idiay probinsia ti Sorsogon. Ti pablaak ti PHIVOLCS idi Nobiembre 9, 2010 ket nangibagbaga a nakairehistro ti panagpaliiw dagiti 8 a bulkaniko a gingined manipud iti bulkan kadagiti napalabas a 24 nga oras ken ti nakapsut ket saan unay a makaro a panagpussuak iti dapo. Ti PHIVOLCS ket binallagann apay dagiti agtataeng kadagiti asideg ti ginget ken dagiti alog kadagiti addaan iti sedimento a panagayus ti alog no agtudo ti napigsa.[7]
Pebrero, 2011[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan dagiti bulan ti bassit nga aktibidad, ti bulkan ket kellaat a bimtak ken nangipatulod ti dapo a nagngato iti 2 kilometro (1.2 mi),kalpasan idi naabutan ti danum ti napudot a magma. Ti PHIVOLCS ket inbagbaga a dagiti kasta a panagbettak ket mabalin nga agtuloyto kadagiti sumaganad a lawas. Iti immuna, ginasut kadagiti nagtataeng ti pimmanaw iti ilida, ngem ti gobierno ket timmulong a nagpapanaw kadagiti rinibo pay, ken nangikeddeng ti 4-kilometro (2.5 mi) a panagiparit ti panagbanniaga iti lawlaw ti abut ti bulkan. Insingasingda pay a dagiti eroplano ket liklikanda ti asideg a perimetro gapu dagiti dapo ket rugit iti angin.[8]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Masna a Parke ti Bulkan Bulusan
- Dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
- Dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
- Dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas
- Bulkan
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Bulusan". Programa ti Global a Bulkanismo. Instituto ti Smithsoniano. Naala idi 2006-06-12.
- ^ "Easter Sunday alert: Bulusan explodes; Taal acting up, too". GMANews.TV.
- ^ Inquirer.com
- ^ Bulusan Volcano Bulletin
- ^ "Bulusan eruption 2007's 25th, big bang possible". The Manila Times.
- ^ Bulusan Volcano Shows Increased Seismic Activity | The Manila Bulletin Newspaper Online
- ^ Bulusan volcano spews more ash | ABS-CBN News | Latest Philippine Headlines, Breaking News, Video, Analysis, Features
- ^ Thousands flee as Philippine volcano erupts – Yahoo! News
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bantay Bulusan iti Wikimedia Commons


text:
San Manuel, Pangasinan
Ti San Manuel ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Manuel ket nabingbingay a politikal kadagiti 14 a barbaranggay.[2]
- San Antonio-Arzadon
- Cabacaraan
- Cabaritan
- Flores
- Guiset Norte (Pob.)
- Guiset Sur (Pob.)
- Lapalo
- Nagsaag
- Narra
- San Bonifacio
- San Juan
- San Roque
- San Vicente
- Santo Domingo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Napigsan dagiti ebidensia, kuna ti gobernador
KINUNA ni Gov. Luis “Chavit” Singson a saanen a kasapulan nga agtestigo ni Atong Ang iti plunder trial ni dati a Presidente Joseph Estrada agsipud ta napigsan dagiti ebidensia maikontra kenkuana.
“Idi pay, kanayon nga agawag ni Atong Ang toy numo toy biang ta kayatna ti agtestigo kontra ken ni Erap ta ibagana aminen ti kinapudno ngem kinunak, ‘saanka a masapulen ta agsobsobran dagiti testigo ken ebidensia,’” kinuna ni Singson bayat ti interbiona a naipatangatang iti dua a lokal nga estasion ti radio iti siudad ti Vigan.
Itay nabiit, imbilin ti maysa a US judge a maisubli ni Atong Ang iti Pilipinas.
Naglibas ni Atong Ang a pimmanaw iti pagilian idi mapadisi ni Estrada idi 2001 ket nagturong iti US.
Ni Singson ti nangibutaktak nga immawat ni Estrada iti kickback manipud iti bingay ti probinsia ti Ilocos Sur iti tobacco excise tax ken pasuksok manipud iti illegal a sugal a hueteng.
Naisaklang ni Estrada iti impeachment trial iti Senado ngem napadisi iti puestona gapu iti panagprotesta dagiti tattao iti Edsa kalpasan ti saan a panangipalubos dagiti kaaliadona a senador a maluktan ti maikadua nga envelope a mapapati a nakaipalaonan ti Velarde account.
Kinuna ti gobernador a kadakkelan a basol ni Estrada ti panangalana iti “bilion, ribu a milion, nga inkabilna iti maysa nga account, ti Jose Velarde account.”
“Daydiay ti kadakkelan a basolna.. daydiay ti plunder,” kinuna ni Singson.
Kinuna ni Singson nga idi damo, saan nga inako ni Estrada a kukuana ken saan a nagpirma iti nasao nga account, ngem adda dua a testigo, da Clarissa Ocampo ken Manuel Curato, a nangipalgak a nakitada ti napadisi a Presidente a nagpirma a kas Jose Velarde iti nasao nga account.
Kinuna ni Singson nga iti hearing, saan a makontra dagiti abogado ni Estrada ti testimonia da Ocampo ken Curato isu a pinaaminda ni Estrada nga isu ti nagpirma iti Velarde account ngem ipettengna a saanna a kukua ti nasao nga account.
“Sino ti loko a mamati iti daydiay? Agpirmaka iti saanmo a kukua?” kinuna pay ti gobernador.
“Dagidiay a bambanag ti pakasapulanmi ken ni Atong Ang ngem nalpas metten, ken saanen a kasapulan a papintasen pay ti kaso,” kinuna ni Singson sana innayon a very confidentda a makonbiktaran ni Estrada no la ketdi awan ti areglo.
Kinuna ni Singson nga idi timmawag ni Atong Ang, imbagana nga awanen ti maaramidna ken uray no kayatna ti tumulong, masapul a sanguen ni Ang ti kasona.
“Saan met a mabalin nga alaentayo a tumulong ket bitbitentayo… ta nagbasol met,” kinuna ti gobernador.


text:
Dear Manong Danny,
Naglaon daytoy suratko iti kapadasak a diakto pulos malipatan iti tungpal biagko. Napadasak ti kinarigat ti mangged iti ballasiw-taaw tapno laeng maitedko ti nasaliwanwan a panagbiag iti pamiliak.
Awagannak laeng iti Jean, ina ti dua nga annak, ken agnanaed iti Candon City, Ilocos Sur.
Kas nakunakon, maysaak nga overseas Filipino worker, a nagtrabaho kas domestic helper. Napadasak ti nagtrabaho idiay Hongkong sakbay a nagtrabahoak kas katulong iti Syria.
Abril 2008 idi nagsaritaanmi ken ni lakayko ti panagtrabahok manen iti sabali a pagilian, iti pagilian iti Syria. Kinarigat ti panagbiag ti nangiduron kaniak tapno mapan agpaadipen kadagiti ganggannaet nga amo.
Naannayas met idi damok nga aldaw iti balay ti amok iti Homes, Damascos, Syria ti nagtrabahuak.
Awan problemak iti amok a lalaki no di laeng iti asawana a ni Lina Norque. Nakasungsungit kaniak, Manong Danny. Diak ammo no apay a nababa ti panangtratarna kaniak.
Pati panagdigosko a masansan ket imparitna pay. Dina kayat a nadalusak. Ngem gapu ta aggagatel met ti bagik no diak aginaldaw nga agdigos, no dadduma, supringek ti bilinna. A puon ti pangsipatanna kaniak. Saan la a dayta, bassit la a kamalik, pagsawsawannak kadagiti balikasda nga agkakadakes.
Adda suspetsak a pagselselosannak. Mabalin a kasta ta no palausen ti agsarita, ad-adayo nga adda pamuyaak ngem isu.
Inan-anusak ti kinauyong ti amok a babai agsipud ngarud ta kayatko ti mangged ken makaipaw-it iti kuarta iti pamiliak. Uray adu nga unget ken maltrato a masagrapko iti amok a babai, nagulimekak lattan.
Ngem adda dagiti gundaway a sumungbatak no kasdiay a diak makaibtur. Ngem Ilokano ti usarek a balikas tapno dina maawatan. No damagenna no ania ti sasawek, awan kunak lattan.
Ngem idi bumayag, dimlawak ta awan met laengen ti maipaima a sueldok idinto nga agtallo a bulanen nga agserserbiak kadakuada. No dawatek ti sueldok, ibaga ti amok a babai nga urayek lattan nga itedna. Saannak kano a maganatan ta maawatkonto met laeng.
Ngem iti sumagsaganad a bulan, no damagek ti sueldok, agunget ketdin.
Idi mapalabas ti lima a bulan ket didak met laengen suelduan, inkeddengko a pumanawak laengen.
“Nasaysayaat daytoy nga aramidek baka ad-adda a dakes ti mapasamak kaniak ditoy,” nakunak iti nakemko.
Ket iti rabii ti Agosto 23, 2008, naglibasak iti balay iti amok a da Lina Norque ken Navil Nahas, Manong Danny.
(Adda tuloyna)


text:
Terorismo
Ti terorismo ket isu ti sistematiko a panagusar ti panagbutbuteng, a kadawyan a naranggas, a naipangpangruna a kas kapanggepan ti panagpilit. Iti sangalubongan a komunidad, nupay kasta, ti terorismo ket awan ti legado a kabuksilan, a panangilawlawag ti kriminal a linteg a .[1][2] Dagiti sapasap a panangilawlawag ti terorismo ket mangitudo ti laeng kadagiti naranggas a tignay a naipanggep a mangpartuat kadagiti panagbutbuteng, en naar-aramid para kadagiti relihioso, politikal wenno, ideolohiko a gandat; ken naigaggagara a puntaan wenno saan nga ikaskaso dagiti pannkatalged dagiti di makigubgubat (dagiti paisano). Adda payen dagiti panangilawlawag a mangiraman ti di nalinteg a panagranggas ken gubat. Ti panag-usar kadagiti maipadpada a taktika babaen dagiti kriminal nga organisasion para iti panagsalaknib a raketa wenno ti panangipatingpal ti maysa a kodigo ti ulimek ket kadawyan a saan a naibagbaga a kas terorismo ngem dagitoy met laeng a maipadpada a tignay ket mabalin a makuna a terorismo no daytoy ket inaramid babaen ti maysa a a naparegta ti politika a grupo. Mabalin a daytoy ket,[3] saan unay a bukodna a makaparaukma ngem babaen dagiti pagbanagan dagiti panaganannad a naaramid tapno masalakniban dagiti mabalin a biktima.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angus Martyn, Ti Karbengan ti Bukod a Panagsalaknib babaen ti Sangalubongan a Linteg-ti Sungbat kadagiti Panagraut dagiti Terorista ti 11 Septiembre, Australiano a Linteg ken Bills Digest Group, Sapot ti Pagsaadan ti Parlamento ti of Australia , 12 Pebrero 2002.
- ^ Thalif Deen. POLITIKA: Pabagsalisal a Panagilawlawag ti ti Terorismo dagiti Kameng nga Estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Inter Press Service, 25 Hulio 2005.
- ^ Heinrich Böll, Fürsorgliche Belagerung (Cologne: Kiepenhauer & Witsch, 1979).
- ^ Raj Desai ken Harry Eckstein (1990). Insureksion: Ti Panagbalbaliw ti Rebelion dagiti Agtaltalon. Politika ti Lubong, 42 , pp 441-465 doi:10.2307/2010510
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Terorismo iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Terorismo iti Wikimedia Commons
- Dagiti Taripnong ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Nueva Ecija
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Nueva Ecija, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo ken maikapat a distrito ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Nueva Ecija iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Nueva Ecija ket agmaymaysa idi a lehislatibo a distrito manipud idi 1907 aginggana idi 1928. Ti Tignay Blng. 3336 a naipasa idi 1927 a mangbingay ti probinsia kadagiti dua a lehislatibo a distrito. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion III manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986 ken nagbutos kadagiti 4 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket naidistrito manen kadagiti uppat a lehislatibo a distrito.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Aliaga, Cuyapo, Guimba, Licab, Nampicuan, Quezon, Santo Domingo, Talavera, Zaragoza
- Populasion (2010): 505,867
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Aliaga, Cuyapo, Guimba, Jaen, Licab, Lupao, Muñoz, Nampicuan, Quezon, San Antonio, Santo Domingo, Talavera, Zaragoza, Talugtug (nabangon idi 1948)
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Muñoz, San Jose
- Dagiti ili: Carranglan, Llanera, Lupao, Pantabangan, Rizal, Talugtug
- Populasion (2010): 424,930
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Bongabon, Cabanatuan (nagbalin a siudad idi 1950), Cabiao, Carranglan, Gapan, Laur, Pantabangan, Peñaranda, Rizal, San Isidro, San Jose (nagbalin a siudad idi 1969), San Leonardo, Santa Rosa, Gabaldon (Bitulok, later Sabani) (nabangon idi 1950), Llanera (nabangon idi 1955), General Mamerto Natividad (nabangon idi 1957), Palayan (nabangon idi 1965)
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Cabanatuan, Palayan
- Dagiti ili: Bongabon, Gabaldon, General Mamerto Natividad, Laur, Santa Rosa
- Populasion (2010): 534,914
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Gapan
- Dagiti ili: Cabiao, General Tinio, Jaen, Peñaranda, San Antonio, San Isidro, San Leonardo
- Populasion (2010): 489,664
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- Batay-linteg ti 1987 - Dagiti lehislatibo a Distrito iti Rehion III


text:
CANDON CITY – Ti Candon City Division ti kampeon iti football iti Inter-Regional Athletics Association (IRAA) a naangay iti Lingayen, Pangasinan manipud Pebrero 24 agingga iti Marso 2.
Kinuna Alex Razo, Candon City division education supervisor ken sports coordinator, a 15 a balitok a medalia ti inyawid ti Candon City Division, 11 kadagitoy ti inabak ti football team secondary boys, 3 iti athletics ken 1 iti SPED athletes.
Innayonna a nangabakda pay iti silver medals iti chess, boxing (elementary), scrabble (elementary) ken bronze medal iti sipa (elementary), scrabble ken athletics.
Kinuna ti sports coordinator a ngimmato met ti ranking ti dibision iti maikasiam manipud iti maika-12 idi napan a tawen.
Maangay inton Abril ti Palarong Pambansa a pagsasalipan dagiti nangabak iti inter-regional competition.#


text:
Mabini, Tanap ti Compostela
Ti Mabini ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tanap ti Compostela iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mabini ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.[2]
- Cadunan
- Pindasan
- Cuambog (Poblacion)
- Tagnanan (Mampising)
- Anitapan
- Cabuyuan
- Del Pilar
- Libodon
- Golden Valley (Maraut)
- Pangibiran
- San Antonio
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tanap ti Compostela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Tanap ti Compostela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Kinasadut (Proberbio 6:10-11) ti imet met ni marigrigat, Kompad. Agrigrigat latta ta sadut ngarud. Kasla nakaturog a manteka no aggunay.
Saanmo koma ngarud a pagrason nga adu dagiti babaknang a mangirurumen isu a dikan agsalukag. Adda kenka met laeng dayta no kayatmo ti pairurumen. Laglagipem: ti makaturog, makamukat; ti sadut, kumsial a simumulagat.
No kunatayo a baknang, Kompad, dina kayat a sawen a dagiti laeng adda condo unitna iti Makati, wenno agsusukot ti luganna, wenno agad-adal iti eksklusibo nga eskuela dagiti annakda, wenno kasla aghepa iti panagsusukot dagiti alahasna. Ken dina met kayat a sawen a dagiti marigrigat isuda dagiti agnanaed iti kalapaw, agsidsida iti tuyo wenno uggot ti kamotit. Wenno maysa laeng a kargador iti plasa, wenno sikyu wenno mannalon wenno basurero. Dagitoy, Kompad, akinruar laeng a rupa ti kinakurapay ken kinarang-ay.
Iti nalawag a pannao, Kompad, saan a marukod ti kinarigat wenno kinabaknang iti akinruar a langa. Adda daytoy iti puso ken panunot.
Asino ngarud ita dagiti pudno a nakurapay?
Saan a dagiti awanan iti namaterialan a bambanag, Kompad. Ketdi, dagiti addaan a kayatna pay iti ad-adu ngem iti addan kenkuana. Makatikaw? Dagiti di mapmapnek, kunata kad’ lattan. Aduda ti kasta, di kadi? Kitaem dagiti opisialestayo.
Napimpintas ngarud ti maawagan nga awanan iti namaterialan a bambanag ngem addaan iti nabalitokan nga aramid ngem ti maawagan iti addaan ngem nakurapay met iti makaay-ayo nga aramid. Ta ti kinabaknangmo ket saan a maagaw ti siasino man. Agubbog, adda daytoy iti Dios! Ayna, nagimnasen ti biag no kasta, Kompad!
Ammok nga ammom a saan a sadut ni Pilipino, Kompad, aglalo kadatay’ a Saluyot. Ta no kasta koma, saan koman a kayat dagiti ganggannaet a pagilian nga alaen dagiti kadaraantayo nga agtrabaho kadakuada.
Pagaammotayo met a paboritodatayo ta nagaget ket mapangnamnamaandatayo.
Nalabit saludsodem, Kompad, no apay nga adu latta met latta dagiti agbibiag iti babaen ti poverty line— riniwriwda—iti baet ti kinapudno nga adu dagiti kailiantayo a mangmangged iti ballasiw-taaw.
Adtoy ti maysa nga estoria, Kompad, tapno maawatam ti lohika nga adda iti likudan daytoy: Adda maysa a mannalon a kalpasan ti panagdalusna iti babaet dagiti mulana, iturogna iti sirok dagiti niog a nakaparabaw ti silag a kallugongna iti rupana. Maysa a turista nga Amerikano a nakaiggem iti Japanese camera ti nakakita kenkuana. Pinagunian ti Amerikano.
“Agriingka, sika a sadut a lalaki!” kinuna daytoy iti Ingles. “Apay a dika agpanunot kadagiti pamuspusan tapno ad-adda pay a maparang-aymo ti biagmo?”
Naklaat ti mannalon. “Ania koma ti aramidek?” sinaludsodna. “Kitkitaem met a kasta unayen ti bannogko ditoy bangkagko iti panagobrak ngem isu met latta nga isu ti panagbiagko.”
“No mulaam koma ti babaet dagiti mulam a niog?”
“Kalpasan nga agdoble, ania?”
“No adunton ti kuartam, agturiskanto met a kas kaniak. Agumaka nga agala iti ladawan iti nadumaduma a paset ti lubong.”
“Kalpasanna?”
“No kayatmo ti tumulong, mabalinmo ti mangiskolar ii panagiskuela kadagiti marigrigat?”
“Kalpasanna?” insuyaab ti mannalon.
“Gapu ta baknangkan, dimon kasapulan ti agtalon. Mabalinmon ti aginana iti kaykayatmo tapno nanamem ti bunga ti kinasalukagmo.”
Bangbangir ti isem ti mannalon a simmungbat.
“Dayta ngarud ti ar-aramidek itay dimtengka,” kinunana a bulonnan ti nagilad.
Ita, Kompad, dimo pay laeng kayat ti bumaknang?#


text:
Tuesday, March 29, 2016
CORONATION RITES TI MR. & MS. CNCS 2016, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Coronation Rites ti Mr. & Ms. Cabugao North Central School (CNCS) 2016 idi malem ti Marso 28, 2016 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur babaen iti Tema: “
Partnership Realizes Progress”.
Linuktan ni Mr. Jose Paligutan, Sr., PTA President ti programa ket kimmablaaw para iti amin a nakipaset kadaytoy nga aktibidad ken dagiti opisiales ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy a kankanayon a ka-danggay dagiti dadaulo ti eskuela ken nagannak iti aniaman a gannuat a para iti pagsayaatan dagiti agad-adal.
Daytoy nga aktibidad ket kulminasion ti Popularity Contest nga inangay ti nasao a pagadalan a nagbuligan dagiti mangisursuro ken nagannak/agay-aywan ti ubbing.
Insaad da Mayor Edgardo ”Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken ni Dr. Consesa T. Rumias, Public Schools District Supervisor ti korona da Mr. & Ms. CNCS 2016 nga isuda Miss CNCS 2016 Richelle Joy S. Sajonia 1st ken ni Mr. CNCS 2016 Cyrus James C. Gatchalian 1st.
Kapa met ti insaad da Mr. Josh Edward S. Cobangbang ken ni Dr. Consesa T. Rumias idinto ta Sash ti imbanda da Ms. Candy Castro ken ni Dr. Ivy C. Bello ken ni Mr. CNCS; Mr. & Mrs. Ramon Sajonia met ken ni Ms. CNCS.
Iti mensahe ni Dr. Consesa T. Rumias, Public Schools District Supervisor ket kinablaawanna dagiti PTA Officials, agad-adal ken nagannak/agay-aywan iti anepda a nangigannuat iti kastoy nga aktibidad.
Pinadayawanna met dagiti mangisursuro nga idauluan ni Mrs. Estrelita M. Siruno, School Principal II ta agtultuloy latta ti tunos dagiti mangtartarawidwid ti Cabugao North Central School kas pagwadan a pagadalan. Innayon ti Superbisora nga itultuloyda koma dagitoy a napintas a programa ken aktibidad a mangmuli iti kinatao dagiti agad-adal.
Pinagyamanan pay ni Dr. Rumias ti Gobierno Lokal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti suporta ken pannakailungalong iti agtultuloy a pagsayaatan dagiti pagadalan iti sapasap nga ili ti Cabugao ken iti Cabugao North Central School.
Pinadayawanna pay ti awan iti pakaisukatanna a panagsakripisio dagiti nagannak ken agad-adal tapno matun-oyanda laeng dagiti arapaapda a makaadal.
Naiballaet a naipabuya dagiti Intermission Numbers ken Tribute to the Royal Court nga impaay dagiti agad-adal iti Grade Level kabayatan ti pannakaited ti Sash, Coronet, Trophy ken Corsage dagiti agparis a Prinsipe ken Prinsesa iti 1st agingga iti 6th babaen kadagiti napusgan a mangiyawat.
Kasta metten ti pannakaited iti Sashes ken Corsage kadagiti agasmang a Prinsesa ken Prinsipe manipud 7th Place agingga iti 20th Place babaen kadagiti natudingan a mangited kadagitoy.
Nagyaman ni Mrs. Estrelita M. Siruno, Principal II, CNCS iti amin a timmabuno ken namag-balligi kadaytoy nga okasion iti pagadalanda.
Nagatendar iti Coronation Rites da Mr. Josh Edward S. Cobangbang; Vice Mayor DJ Savellano; SBM Danny Q. Gazmen; SBM Vicky S.Serna; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Atty. Bryan Jett S. Pano; SBM Jayhan Charisma Alcid-Tan; SBM Josefina S. Vallejo; Mr. Rodel P. Suniega, Principal 1, Turod Elementary School; Mrs. Estrellita M. Siruno, Principal II, CNCS; Mr. Genaro Solmerin, Head Teacher, Salapasap E/S; Ret. Col. Constante Pante; Ret. District Supervisors Rudy S. Vallejo ken ni Remigio Sunico; Cabugao Fire Marshal Elmer C. Acapuyan; MLGO Officer Constancia L. Quinola; MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen; SB Secretary Maxfel S. Suboc; Municipal Engineer Crescencio Marcos C. Formoso; Ex-PTA President Armando Azcueta ken da Ret. Teacher Mrs. Dinia S. Azcueta ken ni Mrs. Eufrocina N. Pante. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:28 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tsunami
Ti tsunami (manipud ti Hapon: 津波, lit. "dalluyon ti pangsangladan";[1] Pannakabalikas: /suːˈnɑːmi/ soo-NAH-mee wenno /tsuːˈnɑːmi/ tsoo-NAH-mee[2]) ket dagiti serie ti dalluyon ti danum a gapuanan babaen ti pannakaiyallatiw iti dakkel a tomo ti maysa a bagi ti danum, sapasap a daytoy ket ti maysa ataaw wenno maysa a dakkel a danaw. Dagiti gingined, dagiti panagbettak ti bulkan ken dagiti dadduma pay a sirok ti danum a panagbettak (mairaman dagiti panagibettak ti sirok ti danum kadagiti nuklear a ramit), dagiti ludolud, pannakaburak ti glasier, dagiti impakto ti meteorite ken dagiti daduma paysingsingaen ti ngato wenno baba ti danum ket addan amin ti makapataud a makaaramid ti tsunami.[3]
Dagiti dalluyon ti tsunami ket saan a maipada kadagiti kadawyan a dalluyon ti baybay, gapu ta ti kaatiddog ti allonda ket at-atiddog. Nga ad-adda ngem agparparang a kas agbetbettak a dalluyon, ti tsunami ket mabalin nga umuna a kapadpada ti napardas nga umadadalem nga atab, ken gapu ti daytoy a rason dagitoy ket kankanayon a makunkuna a kas dagiti atab a dalluyon. Dagiti tsunami ket sapasap a buklen dagiti serie dagiti dalluyon nga adda dagiti paset ti panawen a sumakop kadagiti minuto aginggana kadagiti oras, a sumangsangpet iti nakunkuna a "tren ti dalluyon".[4] Dagiti katayag ti dalluyon iti sangapulo a metro ket mabalin a mapataud babaen dagiti dakkel a pasama. Urayno dagiti impakto ti tsunami ket limitado kadagiti lugar ti aplaya, dagiti makadadael a bilegda ket nakaro ken mabalinda a banagan ti intero a labneng ti taaw; ti gingined ken tsunami ti Taaw Indiano ti 2004 ket maysa kadagiti kakaruan a masna a didigra iti pakasaritaan ti nagtagitaon nga adda dagiti sumurok a 230,000 natnatay a tattao kadagiti 14 a pagilian a nagbeddengan ti Taaw Indiano.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Terminolohia ti Tsunami". NOAA. Naala idi 2010-07-15.
- ^ Wells, John C. (1990). Diksionario ti panangibalikas ti Longman. Harlow, Inglatera: Longman. p. 736. ISBN 0-582-05383-8. Naikabil "tsunami"
- ^ Barbara Ferreira (Abril 17, 2011). "Mo lumned dagiti, sumaruno dagiti tsunami". Katutubo (warnakan). Naala idi 2011-04-27.
- ^ Fradin, Judith Bloom ken ni Dennis Brindell (2008). Saksi ti Didigra: Dagiti tsunami. Saksi ti Didigra. Washington, D.C.: National Geographic Society. pp. 42, 43.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tsunami iti Wikimedia Commons


text:
NI LILONG Tomas ti topikoda kadayta a malem iti pagbibingoan nga ipapanko pinagbuya. Kalkalpasko amin nga asaynmentko.
“Nakadaldalapusam dayta a damag, ha?” uray la imbullad ni Angkel Charlie ken ni Manang Pallang. “Ti man la maibagbagamon, a! ’Ton kuan, nakasaoka manen iti pagbabawyam!”
“Agpayso ti kinunak,” impapilit met ni Manang Pallang a kasla agkumkumpas a tambor dagiti ramayna iti panagtunekna kadagiti kardna. Idi ngamin kanikatlo a bulan, adda tinalabtab ni Manang Pallang a di met agpaypayso. Gapu ta awan maipatakderna a nakasaganganna iti sinaona ta naalimadamadna met la idiay ili, kapilitan nga isu ti naladdit. Naimbag ta saan nga intuloy nga indarum ni Manang Ana a tinalabtabna a masikog. Kasta unay ngamin nga ugaog ni Manang Pallang a nagkiddaw iti pammakawan.
“Sino met dayta a babai?”
“Diak am-ammo. Ngem iti panagkitak, balo daydiay. Adda met pamuyaanna. Ken saan met nga isu pay ti baket unay.”
“Nakakitaam kadakuada?” inunton ni Manong Badol.
“Iti pansitan. Nagswitda kunayo!”
“Agpayso met la dayta, ha, Pallang?” immusiig kenkuana ni Anti Rosing a mayat ti kabukabna iti mamana.
“Wan hanred persent, Anti!”
“Ania koma ita ti pakaseknaranyo ken ni Kapid Tomas ket balo metten?” insumra ni Lilong Binong. “Karbenganna dayta.”
“Ngem lakay unayen!”
“Ti ayat, awan pilpilienna nga edad?”
“Ken lugar!” insilpo a dagus ni Angkel Derik. Ti paggaakdan.
“Siak manen ti nakitayo!” inkusilap a dagus ni Manang Wena. Ditoy ngamin barangaymi, awanen ti di makaammo iti lablayp da Manang Wena ken Manong Al. Kunkunada a pinanakan’ ida ti didiosen ti bingo ta ditoy bingoan a nasangal ti ayan-ayatda. Daydi kasarda met ngatan ti karagsakan nupay nanumo laeng dagiti sagana. Ta iti bisperas, saanen a sala ti inintonar dagiti tao no di ti bingo a sinangal dagiti “kaklaseda” iti tianggi ni Anti Anjang.
“Ditay ket yamanen ta nakasarak pay ni Lilong Tomas!” kinuna ni Manang Cora. “Kakaasi met nga agmaymaysa nga agbibiag. Ken ania ti ammotayo no iti masungad nga aldaw ket malanitan manen ti bagistayo?” Binaliwanna ti panagtugawna ta naktangan ngata. “Laglagipenyo, daydi kasar ni Weng ti naudi a pannakaramantay iti adda met bassit ramanna.”
“Sika laeng, a!” immusiig ni Anti Biana. “Dakami, daydi kasar ni Polon! Awanka ket idi ta napanka met nakideyt iti penpalmo!”
Napilpil ti isem ni Manang Cora.
“Bingok!” kellaat nga impukkaw ni Angkel Charlie idi yawag ni Manang Unnang ti simmaruno a bola.
“Tsk!” insanamtek ni Manang Unnang. “Ngannganik payen! Malas a talaga!”
Nagawidakon.
SIPUD nagwaras ti damag nga adda kateksmeyt ni Lilong Tomas, makibungbunggoyen daytoy. Ayuyangna payen ti pagbibingoan. Kanayonda a pasablogan no kasta a maisar-ong.
“Asawaemon, Lilong, ta adda pakidayaan,” kunkunada kenkuana.
“Ket no diak met pay nobia,” yisem laeng ni Lilong Tomas kadakuada. “Bareng, a, kayatnak ni Melba.”
Segun met laeng iti pannarita ni Lilong Tomas, nabaketan kano a balasang ni Anti Melba. Mapanen a kuarentay sietena. Aglakolako iti nateng ti pagsapulanna. Iti kabangibang nga ili ti lugarda. Ngem kanayon ditoy ilimi nga umay agidispos kadagiti tagilakona nga angkatenna pay idiay Ilocos. Impakita pay kadakami ni Lilong Tomas ti ladawan ni Anti Melba a nakaseyb iti selponna. Permi man a rungiit daytoy nga adda iti likudanna dagiti naluom a kamatis a lakona. Naala kano ti ladawan iti naudi a yaay ni Anti Melba nagideliber kadagiti tagilakona.
“Kas met la kaluom ti kamatis dagiti bibigna, Lilong!” kinuna ni Manong Rexy a numero uno a sutil. “Nagimas ket ngatan nga isawsaw iti billangan a bugguong!” sa imlek iti kasta unay. Naisurot dagiti padada nga agbibingo.
“Ti la malablabidmo!” immusiig kenkuana ni Angkel Charlie. Idi agmawmaw ti katkatawa, inamad ni Lakay Idot ti numero ti selpon ni Lilong Tomas. Inted met ti lakay.
“Apay met nga innalam?” imbullad kenkuana ni Baket Vangie. “Pangan-annuam?”
“Da latta, a!” inkidday kenkuana ti armendo a lakay.
“Ket no awan met selponmo!”
“Gumatangakto ngarud, sika met!”
“Ta apay?”
“Pakiteksmeytko met, a!”
“Agbibisin a laklakayan! ’Da, ’ya, mayat a makiteksmeyt kenka?”
“Sika!”
“Pakpakawan!” nailibbi. “Sa maysa, awan met selponko!”
“Ket agpagatangka, a, kadaydiay adda idiay abrod nga anakmo. ’Bagam a pakiteksmeytmo, este, pagteksmo kenkuana!”
“Bay-amon! ’Gatangko laengen iti sidaek.”
“Diak ammo, a, no di met la a bileg nga ayatmo!”
“Minsanton!”
“Ay, ay, ay, adda idi kasta a nagkatuloyan,” insagpaw ni Anti Libang.
“Hoy, diak la agraraman iti kas ken ni Idot!” inkiraud ni Baket Vangie. “’Nia koma met no idiligko kadaydi nagawan,” nagbaningrot. “’Ray kasdiay laeng daydi lakay a dina taer ti taer ni Idot,” nagbaningrot manen, “ngem maipagpannakkelko ti kinadungngona kaniak. Diak pulos nakaraman kenkuana iti danog wenno sao la koma.” Immanges iti dakkel. “Ngem apounayen, ’ya, ta nagsapa la ketdin a napan iti nakaikarianna!” ket inyugaognan.
Ngannganik la ket ngarud natilmon ti dulsi nga itay pay nga ay-ayamen ti dilak.
URAY sadino ti yan ni Lilong Tomas, sangkaitugotna ti selponna. Segun iti damag, napasungbatna kanon ni Anti Melba. Ket isu ita ti pangibusanna iti kuartana. Kanayonna a teksan daytoy. Komustaenna kano no okey met laeng iti yanna – iti disso a pappapanan daytoy nga agangkat kadagiti tagilakona. Damag payen a ginatanganna daytoy iti de-kamera met a selpon tapno maipapasda ti inniliwda iti tunggal maysa. Kanayon pay a tawaganna.
Awan met latta ti sasao dagiti annak ken katuganganna. Paborda ketdi iti kaadda ti babai iti biag ti amada. Rasonda, dida kano maited ti ragsak ni Lilong Tomas.
Iti dayta a malem, adda impakita kadakami ni Lilong Tomas. Adda kano baro a nagteks kenkuana a mayat a makiteksmeyt. Agtawen la kano iti disiotso.
[ Adda tuloyna ]


text:
Dimmikar ti kinaduldogmo – daydiay nangisit a paset ti kinataom ket inatipam ti inaunaam idi ipisokna koman ti ikan iti alatna.
“Hep, agurayka, a! Makinkukua dayta?” intudom ti agkalkalawikiw ti ipusna nga ikan.
“Siak a, siempre, ta siak ti nakabanniit, di kadi?” kinunana.
“Rong mistek!”
“Ania ti kayatmo a sawen?”
“Makinbaniit ti nakaala?”
“Sika! Binulodko…”
“Di kukuak ngarud ta banniitko ti nakaala, saan?”
“Badarong, papang, badarong!” Maysa nga expression manipud iti corrupted English a “bad the wrong,” manipud kadagiti slanguage dagiti taal nga agtutubo iti Baguio.
“Apay ketdin a badarong?”
“Asino ti nakabanniit?”
“Sika! Binulodmo laeng ti banniitko…”
“Kukuak a, ta siak iti nakabanniit!” nadagsen ti panangibalikasna.
Kimmaro ti buangger ti kinaduldogmo. Ginandatmo nga agawen ngem naglisi.
“Awan kinnastaan a, papang! Agparbengka met, a! Siak met ti nakaala.”
“Itedmo kadin ta dinak kantiawan ni mamangmo,” impudnomon.
“Okey, sukatak iti dua…” imbargenna idi naawatanna ngata ti situasionmo.
“Diak kayat. Dayta ti kayatko.”
“Uray idtam! Diak met kayat. Daytoy met ti kayatko.”
Nakudkodmo ti di nagatel a tuktokmo. Naisipmo a narigatmo gayam nga utekan toy anakmo. Ngem ti apuy ti kinaduldog, dumakdakkel kabayatan a mayabyabyaban.
“Hep, agurayka. Dimo pay yalat. Jack en poy laengen tapno awan ti adu a riri.”
Uray la nagtayyetayyek dagiti bukelbukel dagiti matana kabayatan a nanglangit. Indissona ti agkulkulipagpag nga ikan iti awan pay sangametro iti ngarab ti tangrib. Insaganana ti gemgemna. Jack en poy. Namindua a nagpadakayo. Iti kapamitlo, papel kaniam idinto ta getteng kenkuana.
“Naabakka, papang! God is a wise judge; I received poetic justice!”
Ngem naputed ti paggaakna idi adda nanabsuok iti danum. Ti ikan!
Dua nga imam ti pinangkudkodmo iti tuktokmo. Ginandatmo pay ti tumapuak tapno kemmegem ti ikan, ngem nagballigi ti nalimbong nga utekmo. Nakadakdakkel ti sakuntip ken ngilangilmo ket uray la agpallayog itan dagiti imam nga agkatek. Saanmo nga ammo ti aramidem. Nginarietam nga impungot ti pangulotem samo inkurakuraykay. Dakkel ti babawim ngem naladawen. Awan ti umuna a babawi no di maudi.
“Basolmo, papang. Nagadunto la ngamin nga argumentom. Isu ngata a napalusposam ti panagpadim ta napalusposam pay ti kasla tammudo nga ikan…”
“Ayye, no nagpadiak, addaka koma ita nga agbambanniit ditoy beautiful lubong, ala man? Di met ngarud mabalin nga agasawa ti padi a Katoliko?”
Saan a nagtimek ti inaunaam ta sirsiripen ken is-isemanna dagiti nabanniitanna iti uneg ti alatna. Naiduma man iti kinaragsakna ta naaddaan iti sabali nga eksperiensa a maiduma kadagiti eksperiensana iti siudad. Ti eksperiensa ti kalalaingan amin a titser kadagiti adal iti biag a di masursuro iti uneg iti eskuelaan ken iti pagtaengan.
Ti panagbanniit? Kameng ti Pine Tree Mountain Bike Association iti komunidadyo ket no awan serrekda iti eskuela, masansan nga agbisikletada a mapan agbanniit sadiay Ambuclao wenno Binga dam, kadagiti dan-aw iti Benguet a di pay sinabidongan ti rugit dagiti minasan.
“Itunokla ya sira tayo amay na’lam, Junjun. Wala la met, kien, bugguong Lingayen tan perres. Gabay mo?” kinuna ti inada a nakaranraniag ti maratimmukelen a rupana a mangsirsirip ti alat-agsagap. Salsaludsodenna no itunoda laeng ti naala ni Junjun.
Rinukobam ketdi a minulagatan ti buridekmo nga agtawen iti lima ta tangtangadennaka, kudkudkoden ti kannawan nga imana ti tuktokna idinto nga ap-apirasen ti kannigidna ti labus a buksitna.
Kellaat, kinuna ti buridek: “Di man la naasian ni papang! Daddadakkel pay ‘giti janitor fish iti aquariumko ngem dagitoy a nabanniitanna. Isublik laengen ida iti danum, ‘pang, kaasida met…”
Naipugsom ti kabkabukabem a carrot cake iti dayta a nangngegmo. Inillekannaka ni baketmo, sana sinipat ti kannawan nga abagam, ken induron pay.
“Sidanto laengen ni Britney. Kaay-ayona dagiti kakasta a size ta maminsan laeng a sikbabna…” imballaet ti inaunaam a babai. Ti pusa a tarakenna ti kayatna a sawen. Kimmarayo idi nagrubuatkayo ket inubbanan nga inlugan iti segunda mano nga L200 pick-up.
Para ayup laeng ti nagrigrigatam? Ngem, ala, adda met maitedna a ragsak. Naim-imbag daytan ta saan laeng a tao no di pay ayup ti agragsak.
(Adda tuloyna)


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Dakkel a
leksion iti biktima ti aksidente: dika agmaneho a nakargaan iti arak
ta asideg ti desgrasia.
Segun iti report manipud iti PNP
ditoy, naitapuak iti maysa a kanal iti Barangay Nalvo ditoy nga ili
ni Freddie de Gracia, residente iti Cadacad, Burgos, Ilocos Sur, gapu
ta dina nakontrol ti minanehona a Mio Soul iti panagdaliasatna nga
aggawid kalpasan iti maysa a drinking session.
Naammuan a naggiinom da de Gracia
ken di nainaganan a gayyemmna iti arak iti igid ti baybay sakbay ti
aksidente.
Naitaray
ti biktima iti Reyes Clinic and Hospital para iti pannakaagasna.#


text:
VIGAN CITY – Maysa a Hawayano ti nadukotan iti maysa a pagtagilakuan ditoy itay nabiit a nakairamanan a nakapukawan dagiti napapateg a dokumento.
Nagpulong iti polis ni William Rol, 49, naasawaan, Hawayano, nga agindeg iti San Ramon, Magsingal, a nadukot ti petakana a naglaon iti $200, driver’s license, credit cards ken P10,000 a cash.
Segun iti biktima, naduktalanna nga awanen ti petakana bayat ti kaaddana iti maysa a pagtagilakuan iti Plaza Maestro.
Di pay ammo no asino ti nangdukot iti biktima.
Iti kallabes, adda dagiti kaso ti panagdukot a napasamak iti daytoy a pasdek negosio.


text:
ITI panangpaliiw ti pagilian iti Earth Day, imballaag ni Department of Environment and Natural Resources Secratary Angelo Reyes a sangsanguentayo ti nalidem a senario mainaig iti pannakabaybay-a ken pannakaabuso ti aglawlaw.
Kitaentayo dagiti sumaganad:
* Gapu iti di malapdan nga illegal a panagpukan kadagiti kaykayo, panagkaingin, ken pannakaipasdek kadagiti pagtaengan a dumanon payen kadagiti nasulinek a lugar iti upland, napugipog dagiti kabakirantayo manipud iti 19 milion nga ektaria idi 1920 ket nabatbati laengen ti 7.2 nga ektaria iti agdama.
Nasken a dakamaten ti dakkel nga epekto ti pannakakalbo dagiti kabakirantayo kadagiti napasarantayo a didigra tapno maiyunay-unay iti panunot ket riknatayo ti kinagrabe ti agdama a kasasaad ti aglawlaw ditoy pagilian.
Itay napan a tawen, kasla lunod a dimteng ti trahedia kadagiti lumugar nga adda iti sakaanan dagiti bantay ken iti asideg ti kabaybayan gapu iti pannakalayus ken pannakagabor ti komunidadda.
Saan a natural a kalamidad ti napasamak, ti illegal a panagpukan ti kayo kadagiti kabambantayan ti nakagapu kadagitoy a flashfloods ken landslides.
Agsipud ta awan metten dagiti ramut dagiti kayo a manglapped iti pannakakurukor kadagiti rimmuka a daga ken bato, karaman dagitoy a naiyanud iti panagdissuor ti danum ken pitak manipud iti bakras dagiti bantay ket ginaburanda dagiti lugar iti sakaanan ti bantay ken nababa a kaparangetna a komunidad a nakapukawan kadagiti rinibu a biag ken di masinunuo ti pategda a sanikua. Malaksid kadagiti aliaw, ladingit, amak, saning-i, dung-aw a sinagaba dagiti napukawan iti ipatpateg ti biag, sangsanguenda pay ti nalidem a masakbayan gapu iti pannakapukaw ti pagbibiaganda gapu kadagitoy a didigra.
* Kadagiti coastal areas iti pagilian, napukawen ti kagudua iti mangrove sites. Kadagiti met coral reefs, 5 a porsiento laengen ti nabatbati nga ekselente ti kasasaadda idinto a 32 porsiento ti adda iti dakes a kasasaad.
Sangkaareng-eng dagiti mangngalap ti kumidkiddit a makalapanda iti baybay ken karayan. Masaludsod, kasano a di mapasamak daytoy ket di met malapdan ti panagbungbong ken dadduma pay nga illegal a panagkalap nga isayangkat dagiti awanan sirmata a kapadada a mangngalap?
Iti laengen panagbungbong mairaman a matay dagiti babassit nga ikan a no mapalubosanda koma a dumakkel ken agbugi, masinunuo ti iyaadu ti populasion dagiti lames iti kabaybayan ken karayan.
Dadaelen pay ti panagbungbong dagiti mangroves ken coral reefs a magustuan a pagayuyangan ken pagitlogan dagiti lames tapno nadardaras ti yaaduda.
*Uppat a pulo ket walo a porsiento iti polusion iti danum ti gapuanan ti rugit nga aggapu kadagiti kabalbalayan. Kangrunaan met a mangmangted iti polusion iti daga, angin ken danum dagiti solido a rugit a maibasbasura iti inaldaw. Ti rigatna, kaadduanna dagiti rugit ti maibasura lattan kadagiti awan abbongna a dumpsite wenno mapupuoran lattan.
Sabali laeng dagiti asuk manipud kadagiti paktoria, sasakayan ken dagiti ramramit iti pagtaengan a pataud ti moderno a panagbiag, kas dagiti refrigerator, air conditioner, spray ken dadduma pay.
Dagitoy nga asuk ti mangparugit iti tangatang a kangrunaan a gapu iti panagbalbaliw ti klima ken pudot iti lubong.
Madlawtayon ti panagbaliw ti tiempo, kas iti rumungrungsot a bagyo, nakaro a matutudo a panawen, sobra a tikag, umad-adu a layus ken dadduma pay a didigra.
Kasta met nga iti ipupudot ti temperatura ti lubong, pataudenna ti adu a sakit ti kudil ken bara idinto nga adun ti matmatay iti heat wave gapu iti sobra a pudot.
Maam-amak metten ti panagrunaw dagiti yelo iti Antartika ken iti North ken South Pole a mangipangato iti tukad ti kabaybayan nga agresulta iti pananggabor iti danum dagiti nababa a nasion a pakairamanan ti Pilipinas.
Nalidem ti senario a sanguentayo agsipud iti panangbaybay-a ken panangabusotayo iti aglawlaw ken nakaparsuaan.
Kasano a lapdantayo daytoy a senario? Kuna ti DENR a kasapulan ti panangitag-ay iti kalidad ti angin, panangbiag kadagiti kangrunaan a karayan, panangipromot iti panamagsisina kadagiti basura ken recycling dagitoy, naing-inget a reporestasion, panangipromot iti agro-forestry ken responsable a panagminas.
Ngem makunami: saan nga umdas dagitoy. Kangrunaan ti pannakikammayet dagiti umili. Ta uray no ania ti iyus-usuat ti gobierno a pangsalaknib iti aglawlaw no di mangitaltalek dagiti umili, no agtultuloy nga aramidenda dagiti nakairuamanda a panagdaldalus, kas iti panangpuorda kadagiti maukkonda a bulbulong ken dadduma pay a rugit nga ad-adda laeng a mangted iti polusion, no agtultuloy a salungasingenda dagiti paglintegan iti panagkalapan, panagkaingin ken panagpukan kadagiti kaykayo tapno aramidenda nga uging wenno pagtungo, no itulokda lattan nga agibel-a iti nangisit nga asuk dagiti paktoria ken pagminasan, dagiti bus, dyip, traysikel, taksi ken kotse iti baet dagiti maiwayat a panagkonserba iti enerhia, ken dadduma pay a gannuat tapno malapadan ti pannakarugit iti law-ang, saanto nga agballigi ti turay, uray kasano kasinsero ken kapinget ti gannuatna, a mangiyusuat kadagiti pannalaknib iti aglawlaw.
Iti pannakaselebrar ti Aldaw ti Lubong, saanen nga itungtungkua ti panagtitinnulong amin a sektor a mangsaluad iti aglawlaw tapno natalged, nadalus ken nabiag ti Lubong a kakaisuna a pagtaengantayo.


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Narigat ti panagbiag ket uray bangkay takawanda payen.
Tinubtob dagiti di pay nabigbig a tattao ti tanem ni Celestino Yadao, 44, naasawaan, inyaonda ti lungon sada kinasakas dagiti “naipabalon” a kuarta ken selpon iti natay.
Di pay ammo ti dagup dagiti kuarta a naipasurot iti natay.
Naduktalan ti panagtakaw kalpasan a nasukalan ti maysa a lalaki nga agsawsawar iti uong iti kamposanto ti lungon a naiyaon iti nakaitanemanna.
Maipalagip a napaltogan ni Yadao bayat ti panaginomda nga agkakadua iti maysa a videoke bar ditoy.
Mapapati a nagsubang ti biktima ken ti suspetsa a nainaganan a maysa a Benjamin Mangrubang a nagtungpal iti panangpaltog ti suspetsa ken ni Yadao.


text:
Domingo
Ti Domingo ket isu ti maikapito nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan a pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti umuna nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Sabado ken Lunes, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Latin a Dies Dominica wenno "Aldaw ni Apo (Hesus)". Daytoy nga aldaw ket isu ti papan pinakimisa dagiti Kristiano. Kadagiti dadduma a kultura iti lubong, nabati ti Domingo a matawagan ti "Aldaw iti Init", kas ti Sunday iti pagsasao nga Ingles.
Gapu ti pagsasao nga Espaniol (Domingo) ket maysa kadagiti annak a pagsasao iti Latin, kas ti Italiano (Domenica), Pranses (Dimanche) ken Rumaniano (Duminca), natawidna iti daytoy a sao. Idi sinakup ti Espania ti Filipinas, inampon dagiti Ilokano ti kalendario dagiti Kristiano a Kastila.


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Maysa a midwife ti inreklamo ti agassawa iti kuerpo ti polis ditoy.
Inreklamo dagiti agassawa a Bernardo ken Nelia Mariano, 53, residente iti Barangay Apatot, ni Magdalena Ayson, municipal midwife ditoy, gapu iti mapapati a panangpabain kadakuada ti partera.
Segun iti blotter, napan agpapirma da Mariano iti certificate of live birth ti apokona nga impasngay ni Marilyn Ponce nga anakda idi Desiembre 31, 2006.
Ngem mapapati a linaawan ken ininsulto ti partera ni Mariano ket imbagana a dina pirmaan ti sertipiko agsipud ta adda pay utangda kenkuana ta P300 laeng ti inted ti anakna idi nagpasngay daytoy.
Inrason ni Mariano a dida naited ti udida ta dida ammo no mano ti bayadanda idi.
Kinuna da Mariano a naibabainda agsipud ta adu ti nakangeg iti pananglaaw ti partera kadakuada.


text:
Occidental Mindoro
Ti Occidental Mindoro ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti MIMAROPA iti Luzon, sakupenna ti akinlaud a gudua ti Isla ti Mindoro. Ti kapitoliona ket ti ili ti Mamburao. Iti laud ti probinsia ket ti Baybay Abagatan Tsína, ket iti met abagatan-a-laud, iti ballasiw ti Ilet Mindoro, ket ti isla-probinsia ti Palawan. Iti amianan ket ti probinsia ti Batangas, iti ballasiw ti Paso iti Isla ti Verde.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Occidental Mindoro iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
Mainaig a sinuksukatan
Mangikabil iti maysa a nagan ti panid tapno makita dagiti panagbaliw kadagiti naisilpo a panid wenno iti dayta a panid. (Tapno makita dagiti kameng iti maysa a kategoria, ikabil ti Kategoria:Nagan ti kategoria). Dagiti panagbaliw kadagiti panid iti Listaan ti bambantayam ket addada iti napuskol.
- B
- Daytoy a panagurnos ket nakapartuat iti baro a panid (kitaen pay ti listaan ti baro a pampanid)
- m
- Daytoy ket bassit a panagurnos
- b
- Daytoy a panagurnos ket inaramid babaen ti bot
- D
- Urnos ti Wikidata
- (±123)
- Ti panagbaliw ti kadakkel ti panid babaen ti bilang dagiti byte
23 Oktubre 2018
- (Listaan ti naiyalis); 01:41 . . Inyalis ni Seav (Tungtungan | aramid) ti panid ti Calabanga, Camarines Sur iti Calabanga (provincial disambiguator is not needed)


text:
Hulio 24
Ti Hulio 24 ti maika-205 nga aldaw ti tawen (maika-206 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 160 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1857 – Henrik Pontoppidan, Danes a mannurat (pimmusay 1943)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1980 – Peter Sellers, Ingles a komidiante ken aktor (naipasngay 1925)
- 1991 – Isaac Bashevis Singer, naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat (naipasngay 1902)


text:
VIGAN CITY – Maymaysa a tao ti akinladawan iti dua a retrato iti rogues’ gallery nga ikut ti kapolisan a suspek iti kaso ti panangallilaw a nakabiktimaan ti maysa a taga-Nagsangalan ken taga-Caoayan itay nabiit?
Idi malem ti Pebrero 27, nagbalin a biktima iti panangallilaw a napasamak iti Jollibee a masarakan iti Barangay 1 ditoy siudad ni Gwendolyn Talingdan y Olayon, 32, naasawaan, ken residente iti Barangay Nagsangalan ditoy siudad a nakapukawanna iti balitok nga aritos nga agpateg iti P4,500.00, balitok a kuentas nga agbalor iti P12,000.00, balitok a singsing nga agbalor iti P4,500.00 ken P30,000.00 cash nga agdagup amin iti P51,000.00.
Nalimlimmuan ti biktima a nangited dagiti alahasna ken kuartana kas sukat dagiti alahas a mapapati nga agbalor amin iti P136,000.00 nga intanggaya ti suspek a mapanna isalda iti maysa a pawnshop ditoy Vigan.
Babaen dagiti retrato iti rogues’ gallery a naiparang kenkuana, intudo ni Talingdan ni Herminia Sinco a nangloko kenkuana.
Iti sabali a bangir, nagbalin met a biktima ti panangallilaw ni Alma Cadaoas y Querubin, 46, naasawaan, ken residente iti Barangay Don Dimas, Caoayan, Ilocos Sur idi malem ti Marso 2 a nakapukawan ti kuarta ken alahasna.
Segun iti report a nakalap manipud iti polis ditoy siudad, sumrek koma ni Cadaoas iti Smart Center a masarakan iti Plaza Maestro idi inasitgan ti maysa a Presila Sinco a nagpammarang a masikog ken di nabigbig a kaduana ket dinamagda no adda ammona nga agiregreg iti sikog.
Bayat ti panagpapatangda, indiaya ni Sinco nga ilako ken ni Cadaoas ti gold-plated a bracelet ken dua a gold-plated a singsingna iti nababa a presio.
Naallukoy ni Cadaoas ket kinuyog pay dagiti suspek a nagturong iti balay ti biktima tapno mangala iti pagbayadna.
Kalpasanna, nagturong da Cadaoas ken dagiti suspek iti McDonald restaurant ket sadiay nga inyawat ti biktima ti bayad dagiti alahas a mapattapatta nga agbalor iti P55,000.00.
Nagturong da Cadaoas ken dagiti suspek iti Plaza Burgos ket nakumbisi dagiti suspek ti biktima a nangited pay iti kuentasna nga agpateg iti P10,000.00 sakbay nga intedda kenkuana dagiti alahas.
Naduktalan ti biktima a peke dagiti alahas idi napanna pinaamiris dagitoy iti maysa a pawnshop.
Intudo ni Cadaoas ti retrato ni Presila Sinco iti rogues’ gallery nga isu ti nagpammarang a masikog a nangloko kenkuana.
Ngem impalgak ti barangay captain ti Pug-os, Cabugao a nabayagen a natay ti maitudtudo a suspek a nangitaray iti kuarta ken alahas ni Talingdan.
Kinuna ni Pug-os Barangay Captain Yangat a natayen ni Herminia Sinco, sangapulon a tawen ti napalabas, sadiay Cagayan.
Ngem kinuna ni Vigan City Chief of Police Supt. Jujith del Prado nga identical dagiti rupa iti retrato ket posible a maymaysa a tao ti akinretrato kadagitoy ngem naar-aramat ti nagan nga Herminia uray nabayagen a natay.
Segun ken ni del Prado, kinumpirma kenkuana ti COP ti Cabugao a sibibiag pay ni Presila Sinco ket sagpaminsan nga agawid iti Barangay Pug-os ken nagbutos pay daytoy iti napalabas nga eleksion.
Innayonna a nakikoordinardan iti kapolisan iti Cagayan tapno makumpirma no agpayso a natayen ni Herminia Sinco tapno manotaran iti babaen ti naganna a natayen.#


text:
Nagkakatawa dagiti nakangeg.
“Sapay koma ta dika mabalsian! Biangot nga ubing, hmp!”
Uray la naltotan ni Santos iti ngatngatingatenna a kilawen nga oriles ta nakidag iti kasla kimat a yiiksena ni Kagawad Gorio iti ummong ken diman la nagpakada a nangbagtin ti sangamalukong a pinapaitan, ket sili a bugtong laengen ti natda iti malukong idi indissona ken diman la nagtik-ab; insublatna a binagtin ti lauya a baka ket kasla lidok ti mawaw a nuang ti areb-ebna ket ti nagitulanganna laengen ti linaon ti malukong idi indissona iti papag; urayna la insanapsap ti kimmarabukob a tik-abna ngem di man la nageskiusmi; ti ammo ni Santos ket nabsogen ngem binagkat manen ti kagawad ti sangamalukong nga adobo a di unay makutkuti ta aglanglangoy iti manteka dagiti agyegyegyeg a taba. Impalawlaw ni Santos ti panagkitana kadagiti nakamisuot, manangadtangad, nakadumog ken kasla nagminatay a kakaduana. Natikaganen ti malukong idi naidisso.
“Isiatmo, kagawad, he-he-he!” inyawat ni Santos ti baso.
“Tingkiu, barok, ngem diak sumimsim iti nasanger. Bagiyo laengen. Saanak met nga agkilkilaw iti ikan ta nakapsut metten ti bituka ti lumakay. Kukuayo laengen. Niy, ket kasta pay a, ta innak pay agpadigos kadagiti baboyko.”
Insurot ni Santos ti ngangana iti likudan ti agin-iniin a lakay a pandek a mangap-apiras iti butiogna.
“Nakimat amin a pulotan, diak pay nakaraman,” kinudkod ti sutil ti tuktokna.
“‘Wan la ket ti nakasiputen, ta nailemmengtay’ koma!”
“Nagbartek iti pulotan!”
“Goriong Kimat ngarud! Di kinimatna amin a pulotan!”
“Kababain a pabainan ta kagawad met ngarud ti barangay.”
“Pasensiaanyon a, ta ugalina,” kinuna ti babai a katugangan ni Santos.
Inkurimed ni Santos nga inarbisan dagiti nakanganga ken mabisin a tanem sana minulagatan ni Berto a sumungad: “Ne, ‘pay nga agsangsangitka, barok?” kinunana ti tinedier ni Kulas — aglulua, nakalibbi ken sumaninglot a naggapu iti sentro.
“Nakiapaka idta Sentro? Sino?”
“Ni Tang Ignas, ‘pong. Pinapispisannak namitlo!”
“‘Pay a pinapispisannaka?” kinuna ni Santos ngem di sinungbatan ti tinedier a nakadumog ken naipigket dagiti singkitna kadagiti labus a dapanna.
“Agbainka met ngamin. Pangis la ngaruden, rutrot ken di barut dagiti sinelasmo nga agpasiar idta sentro, no agawidkan, nakapimpintas metten ti suotmo, loko!” manipud iti kanigid ni Santos.
“Ikkatem dayta nga ugalim, barokan! Mangibabainka. Mapanka iti sabali a balay, isukatmo metten ti pangis, rutrot ken di barut a sinelasmo, no dika ket durgitis! Ania ita nay, di nakasarakka iti nakalasin iti sinelasna!”
Nagtupa dagiti sangi ni Santos, pinayatanna ti nakanganga ken mabisin a tanem sana inradies ken inkusay pay.
Simmangpet ni Armida nga anakda ti buniag ken katulong iti Manila: ti sigud a kape a kudilna, nagbalinen a gatas; ti coke in can a pammagi idi pimmanaw, nagbalinen nga eight ounce; nabuangger dagiti kulibangbang nga umasibay iti dinto agkupas a sabong; idi maikapat nga aldaw, dimlaw ni inangna ta nanglaylay dagiti masetasda ken uray la nagbaen ken nagrupanget; kalpasan ti makalawas, ulilan ti salas.
Sinumaria ni Santos dagiti babbaro a dimmagas iti sirok ti logo a pagay-ayumaanna iti sigay.
“Kababain ‘kel. Dina metten ammo ti ag-Iluko. Komiks laeng ti nakasursuroak nga ag-Tagalog,” inrupanget ni Dadong a pumapana-bumabatok.
“Armie payen ti naganna, saanen nga Idang,” ni Mayyong a pumapalaoy.
“Nakangatngato met la unayen. Koma no di ammo a para buggo iti ubet ti agkabaw a baket ti trabahona,” binagi ni Immong a kumikitang.
Nagrupanget ni Santos a nakangngeg kadagita, sa kalpasanna, kinamangna ti alad ket pinaturayokannan dagiti agkaiwara ken nakanganga ken mabisin a tanem.
NINONG iti engrande a kasar da Karen ken Pittong; nasukon ti padi a nangasar iti bibig ti matmaturog a baybay; abunaw ti sagana; Black Label ti nagsasanguanda a ninong iti sirok ti palapala iti puraw a kadaratan; ninang met ni Landa.
“Manot’ gastosyo, pari?” ni Brgy. Kagawad Mising iti kanigid ni Santos ken maysa met a ninong.
“Kimmurang ti duagasut-a-ribu a pisos nga inutangda ken ni Punjabi,” minatmatan ni Santos ti panagsanamtek ti ama a kunam la no inyabagana ti lubong.
“Uray ta nagasat nga agkalap ni Pittong ken adu ti sukina nga agpaaramid iti sibitsibit ken bilog. Uppat la a tawen, nabayadandan dayta nga utangda,” binagi ni Kapitan Amor a baak a maysa met a ninong.
Pimmait ti panagraman ni Santos iti ngutngutngotanna a kukod ti baboy a nailuto iti pineapple juice. Pinabulonanna iti Black Label, ngem lalo a pimmait ket impugtitnan iti rimmuok dagiti nakanganga ken mabisin a tanem.
“Apayen, Pari Santos?” kuna ti baak.
“Naadduaksa ti nagsukil iti tirem itay bigat. Agsikal metten ti tianko. Panawankayo man pay ta innak man pumakni biit.” Ngem pambarna laengen ta uray no narayok ti bugguong a napittakan iti kamatis a nangisiwsiwanna iti tinuno nga ikuran, naimas ti panangkabulna iti timmangken a kilabban — sangakilometro ket gudua pay ti tig-abna kalpasan ti sangabaso a danum.
Nalpas ti nagarbo a piesta ti purok. Nagpipinnalastog dagiti kapurokan ni Santos iti sagana ket kaadduanna ti nabanglesan. Isuda laeng a pamilia ti di nagsagana. Ammo ti sangakapurokan dayta ta nadlawna a sangkataliawda ti likud ken sikiganna.
Ni laeng Santos met iti saan nga immutang ken ni Punjabi. Iti panagtutudo ken panagtatalon, kasla pangen ti kuton a nakaangot iti sangagarapon nga asukar dagiti kapurokanna a nagiinnuna a napan manen immutang iti payb-siks ken ni Punjabi; idi nalpas ti gapas, kurang pay a pagbayad dagiti apit dagiti dadduma; eksakto a bayad met dagiti dadduma; no agkalapda, umutangda manen ken ni Punjabi iti para iti gasolina.
Nawadwad ti apit ni Santos iti nasurok sangaektaria a pinagayanna ta naipaay ti eksakto nga abono ken pestisidio dagiti pagay. Sinukatannan iti kongreto ti kalapaw. Nupay di pay napalitada iti ruar, isu daytoy ti kaunaan a kongkreto ditoy purokda…
KUMANAGKAG ti init ti agalasdos a malem a kassangpet ni Santos manipud iti Lingayen ta ginagarana ti nakaeskuelaanna a madaman nga agtartrabaho iti opisina provinsial ti DSWD. Nadatnganna dagiti ngilngilawen a pinggan, baso ken malukong iti lamisaan; nakanganga pay ni Muning a bimsog ti buksitna a naguldag iti suli; minusiiganna ti kaserola a linawlaw ti siit ti paksiw a barangan a pagpipiestaan dagiti dingraw ken ngilaw; iti kaldero a silulukat ket kutkutonen ti ittip; nagiskuela dagiti annakda. Nangemkem ket nagkikinnamaten dagiti addangna a nagpaammianan. Iti sirok ti narukbos a logo, minisuotanna ni Landa a nakangato pay ti maysa a sakana iti pingir ti papag a dina man la inalikumkom ti dina pay matakopanen a bestidana a sabongan ken naulimek ti panangpintana iti barahana; adda agpakpakatawa ken manutsutil; adda nakaammal ti sigariliona a nangisit a makin-uneg ti apuyna santo pay nakalablabid; di maikaskaso dagiti ubbing a labus, agbutbuteg ken butiogan ken agil-ilad iti kadaratan iti abay dagiti kuladong nga aso; nagulimek dagiti tumarabit nga agkikinnuto idi nadlawda ni Santos a nakatakder ken di matimtimek iti sirok ti nagbakkog a puon ti niog…
(Adda tuloyna)


text: PABORITO DAGITI TURISTA A PAGLUGANAN. Magusgustuan dagiti turista a pagluganan ti kalesa (ngato) iti panagpallailangda nga agturong kadagiti nadumaduma a napipintas a lugar iti Vigan City, kas dagiti museo, Simbaan ni San Pablo, Hidden Garden iti Barangay Bulala, Baluarte a pakabuyaan kadagiti taraken nga ayup ni dati a Gov. Luis “Chavit” Singson ken nangruna iti Vigan Heritage Village a pakasarakan kadagiti duog a pagtaengan a nabangon pay idi tiempo dagiti Kastila a karaman iti listaan ti UNESCO kadagiti heritage cities ken maysa kadagiti pito a wonder cities iti sangalubongan. (Rinetrato ti Tawid News Magazine)


text:
Iti Umay a Lawas…
Marugian ti baro a kolum maipanggep iti panangimaton iti matgedan— ti
ni ANNA LIZA MADAYAG GASPAR. Maysa a Certified Public Accountant, nagturpos ni Anna Liza iti BS Business Administration and Accountancy iti University of the Philippines, Diliman. Agsagsagana nga ageksamen iti Chartered Financial Analyst III nga ituyang ti CFA Institute, gunglo dagiti investment professionals ti CFA Institute nga addaan laeng iti 260 a kameng ditoy Filipinas. Mangal-ala pay iti Master of ASEAN Studies iti UP Open University.
Anak da Anita Madayag ti Tangaoan, Piddig, Ilocos Norte ken daydi Dios-ti-aluadna a Warlito V. Gaspar, Sr. ti Carasi, Ilocos Norte. Agtabtrabaho ita ni Anna Liza a kas Revenue Collector II iti munisipio ti Piddig, Ilocos Norte.
Padaananyo!


text:
PANGASINAN – Ad-adda pay a bimmassit ti namnama a masarakan a sibibiag dagiti uppat a mapukpukaw a mangngalap a taga-Bolinao iti idadalan ti sabali pay a bagyo ken iti panangisardeng ti Philippine Coast Guard iti panagbirok kadakuada.
Saan pay a nabirokan da Fred Celino, 31; Arnold Garcia, 38; Domy de los Santos, 38; ken Amante Resonable, 30, agpapada a mangngalap manipud Bolinao, Pangasinan a naireport a mapukpukaw sipud pay idi Hunio 20 kalpasan a mapapati a dinungpar ti maysa a ganggannaet a behikulo ti “AXL John” a bangkada iti kabaybayan iti labes ti Bolinao idi Hunio 20.
Ad-addan a mapukpukawan iti namnama dagiti pamilia dagiti nadakamat a mangngalap gapu iti isasangpet iti pagilian ti Bagyo Dindo a nakaigapuan ti idadakes manen ti panawen a nanglapped iti panangisayangkat ti Philippine Coast Guard iti aerial search ken rescue operations iti kabaybayan, nangruna iti Ilocos Sur ken Ilocos Norte a mapapati a pagturongan ti koriente a nangguyod kadagiti mangngalap.
Uppat a kakadua dagiti mapukpukaw ti nasalamaan ken inalaw ti dua a mangngalap a taga-Barangay Puro, Magsingal, Ilocos Sur, bayat nga agkatangkatang dagitoy iti kabaybayan idi tengnga ti aldaw ti Hunio 23.
Nainaganan dagiti naalaw a mangngalap a da Edimio Balmores y Sanches, 40, naasawaan, residente iti Barangay Luna, Bolinao; Herman Balmores y Casi, 51, naasawaan; ken Celino Damian y Velasquez, 32, naasawaan, agpada a residente iti Barangay Concordia, Bolinao; ken ni Christopher Carbonell, 32.
Pimmusay ni Carbonell bayat ti pannakatamingna iti Gabriela Silang General Hospital, Vigan City gapu iti kinakapsutna.
Naggawid dagiti mangngalap kalpasan a nakaungarda iti kapsut ken bisinda.
Segun kadagiti mangngalap, timmapogda idi Hunio 18 ket idi addadan iti taaw, dinalapus ida dagiti dadakkel a dalluyon a nakapattogan ti luganda.
Kinunada a bayat ti panagpatawda, dinungpar ti maysa a dakkel a behikulo ti bangkada idi malem ti Hunio 20.
Uppat a mangngalap ti naireport a natay gapu iti nasao nga insidente.
Segun iti inisial a report, maysa a Chinese vessel ti nangdungpar iti bangka dagiti mangngalap.
Ngem pinaglibakan ti Chinese Embassy ti nasao nga insidente idinto nga imbatadna nga awan ti naawatda a report mainaig iti nasao a pannungpar.
Ngem iti simmarsaruno a report, kinuna ti PCG a saan a Chinese vessel ti nangdungpar iti bangka dagiti mangngalap no di maysa a behikulo nga addaan marka a Hongkong.
Suspetsaen ti PCG a maysa a vessel a nakarehistro iti Hong Kong ti aksidente a nakadungpar iti bangka dagiti mangngalap.
Nupay kasta, kuna ti PCG a madama ti pannakaberipika no ania a behikulo ti posible a nagdaliasat iti daydiay a lugar iti aldaw a pannakadungpar ti bangka dagiti mangngalap.
Madama ti panagpalutpot ti gobierno Aquino mainaig iti nasao nga insidente idinto nga inkari ni Pres. Benigno Aquino III a tuntonenda ti hustisia para kadagiti natay iti nasao nga insidente.
Kabayatanna, sabali pay a mangngalap a taga-Bolinao, Pangasinan ti naalaw nga agkatangkatang iti kabaybayan a sakup ti Magsingal, Ilocos Sur idi agsapa ti Hunio 24.
Nabigbig ti naalaw a mangngalap a ni Jeffrey Nieva y Camba, 23, baro, ken residente iti Barangay Jerminal, Bolinao, Pangasinan.
Iti report ti polis, nasalamaan ni Randy Pagay, mangngalap a taga-Barangay Puro, ni Nieva nga agkatangkatang iti kabaybayan idi agarup alas 4:00 ti bigat ti Hunio 24.
Segun ken ni Nieva, nadadael ti makina ti bangkana bayat ti kaaddana iti taaw a nakaigapuan ti panagkatangkatangna.
Naipan ni Nieva iti Magsingal District Hospital para iti medical check-up sa naikustodia iti police station ken napakaammuan ti kabsatna a babai.
Saan a karaman ni Nieva iti immuna a grupo dagiti mangngalap a mapukpukaw pay laeng.#


text:
Datu Saudi-Ampatuan, Maguindanao
Ti Datu Saudi-Ampatuan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Saudi-Ampatuan ket nabingbingay a politikal kadagiti 8 a barbaranggay.[2]
- Dapiawan
- Elian
- Gawang
- Kabengi
- Kitango
- Kitapok
- Madia
- Salibu
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Sarita ni Rilo A. Bedo
(Umuna a paset)
INYAWIDAK ni baket iti paboritona nga ubas kadayta nga agsapa. Nadanonak daytoy nga agkaykaykay iti sango ti balaymi. Nagtabbuga ti barukongko iti pannakasirayko kadagiti nawawasnay a gurongna a daydayasan ti init-agsapa. Iti tawenna a tallopulo, agkataebkami, mapagbiddutan a duapulo ket tallona laeng. Ammona a taripatuen ti bagina banag a pagayatak met unay.
“Narigat met, a, no losiangak a masangpetam, ‘Pa,” sangkakunana.
Saan laeng a dayta ti pangdayawak ken ni baket. Nagaget ken naanus pay. Nalailo. Super met iti panagbadyet. Saan a kas kadagiti dadduma a no makaiggemdan iti kuarta, aggagatel metten ti dakulapda ket didan ammo ti ar-aramidenda agingga nga awanen ti nabati para iti masanguanan.
Naam-ammok ni baket bayat ti panaggianko iti talier ni Angkel Tasyo idiay Tuguegarao. Serbidora idi daytoy iti pansiteria a sango ti puesto da angkel. Patneng a Kalinga. Ala-Bicolano iti laingna nga agsida iti naadat!
Dinak met pinarigat idi ipudnok ti riknak kenkuana. Nagkallaysakami a dagus.
“Dimonto koma paldaangen ni anakmi, Balok,” kinuna ni Ama Ton-an idi malpas ti kallaysa.
“Dimi kayat ti malokloko…”
“Dakdakkel pay ngem iti bagik ti panagayatko kenkuana, ‘Tang,” kinunak met.
“Pagyamananmi no kasta, Balok,” inyisem met ni Ina Liway.
Mekanikoak ita iti kadakkelan a kompania ti bus ditoy ilimi. Nawadwad met bassit ti sueldok. Adu pay ti benepisio. Naasi ngamin ti amok a Sanglay, ni Mr. Tong.
Ni met baket, tartarawidwidanna ti bassit a kantinami. Agawat pay iti daitenna. Ti met makudkuditna iti aglawlaw. Aggarden. Agmula iti natnateng. Dina ipalubos a manglaylay dagiti pinuon ti saluyot, tarong, sili ken bilunak. Kasta metten dagiti masetasna.
Inin-iniyadko nga inasitgan ni baket. Bigla a siniketko. Nakigtot.
“Sika gayam, ‘Pa,” kas kasam-it ti royal bibingka ti isemna. Addad’ta manen ti nasam-it nga agekna. Anian a naglailo.
Inyawatko ti pasarabok.
“Sika a talaga, ‘Pa, ammom ti paggugustok,” inyumbina
“Siempre met, a, ‘Ma,” kinunak. Immunegkami.
“Apay gayam nga itaka laeng?” inamadna idi maiplastarna iti lamisaan ti pasarabok kenkuana. “Adda kadi manen nadadaelan a lugan?”
“Wen, Baket,” insungbatko. “Idi malpas, nagawis met ni Pari Jojo,” ti drayber ti nadadael a lugan ti kayatko a sawen, “idiay balayda ta kasangay ‘diay putotna. Diak metten nakapagkedked…”
Naruamen ni baket iti kastoy a panagaw-awidko. Addada pay dagiti gundaway nga uray nasipngeten, paayabannak latta ni Mr. Tong no adda sumangpet a lugan a nadadaelan. Talkennak la unay. Siak ti umuna a paayabanna uray uppatkami a mekanikona.
“Ala, inkan agsukat ta aggaoakon iti kanem, ‘Pa,” kinuna ni baket.
Nagpakuartoak. Namatmatak ti pakabuklak iti sarming: nabisked a takiag, nabayog a barukong, ala-Sam a panagruprupa, panundirisen nga agong, agbalbalikas a mata, kayumanggi a kudil ken apsay a buok; ken singko-sais a taktakder. Asino, aya, met nga anak ni Eba ti di makayawan no pasnekak?
Diak nakangato iti adal ta maikadua la a tukad ti haiskul ti nalpasko. Ngem iti panangiwanwan kaniak ni Angkel Tasyo, nasursurok ti agmekaniko.
Saan laeng nga iti panagbutingting ti lugan ti nagbiliban kaniak ni angkel. Pati iti babbai. No mano ti nagbalin a gayyemko bayat ti kaaddak kenkuana. Ammona amin dagitoy ta awan ti inlimedko. Ngem idi dimteng ni baket iti biagko, diak ammo ta kinunak lattan iti nakemko a kayatkon ti sumrek iti biag a naestaduan.
Saan a pudno ti amin a nasaok ken ni baket itay. Pudno nga adda tinarimaanmi ken nagawis ni Pari Jojo. Ngem saan nga iti yanda ti nagturogak. Iti maysa kadagiti ilemlemmengko a sabong.
Makabulanmi ken ni Rita idi kalman. Balo daytoy iti tawenna a beinte tres. Isu ti insukatko ken ni Lala nga inlanding ti balikbayan. Ngem sakbay ni Lala, adda ni Marga a maysa a kolehiala. Nagsina ti dalanmi ta napanna intuloy ti nagbasa iti probinsia da antina.
Adda dagiti gundaway a makonkonsensiaak iti ar-aramidek. Ngem diak met materred ti awis ti lasag. Mapukaw man ti ladawan ni baket iti isipko no addan sabali nga imnas a bolabolaek. Ti yanna nga adat (wenno ragsak?), kumpetda ketdin a kasla tekka.
Nupay kasta, awan planok a mangsukat ken ni baket. Naynayonak laeng a kunada.
Iti naunday metten a panawen a panangloklokok ken ni baket, makariknaak payen iti talged. Agkompiansaak unayen iti bagik a dinakto masukalan. Nalimed ti aramidko.
(Adda tuloyna)


text:
Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon
Ti Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon ket maysa a sangalubongan a tignay ti humanitariano nga addaan kadagiti agarup a 97 a riwriw a boluntario, kamkameng ken empleado iti sangalubongan[1] a nabangon tapno masalakniban ti biag ken salun-at ti tao, tapno maikeddeng ti panagrespeto para kadagiti amin a parsua a tao, ken tapno mapawilan ken mapedpedan ti panagsagsagaba ti tao, nga awan ti aniaman a diskriminasion a naibatay iti pakipagilian, puli, seksual nga orientasion, sekso, henero nga identidad, dagiti relihioso a pammati, klase, pakikaduaan, wenno dagiti politikal a panirigan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon iti Wikimedia Commons


text:
AIM HIGH, fly high! Wen, no agarapaapkan, daytay nangato. Daytay kangangatuan iti amin. Daytay kapkapnekam. Kakaisuna a libre, saan a magatang ti agarapaap. Daytoy ti kakaisuna a gameng iti rabaw ti daga a nakapatpateg la unay ngem libre. Isu a no agarapaapka, daytay makapnek. Dayta nga arapaap ti target wenno medida iti tuntun-oyem iti biag.
Adda panggep no apay a nasken nga agbiagka, no apay a nasken nga aramidem dayta a banag. Kayatmo a gun-oden dayta nga arapaap, ‘su a nasken ti panagpursigi. Try and try until you succeed.
Ngem kasanon no dika agballigi? Kasanon no kabaliktad ti inarapaapmo ti dimteng kenka? Ania ti aramidem? Ania ti reaksionmo? Agpulkok? Agliday? Masuron? Gumura?
Adda katukadna amin a banag ditoy rabaw ti daga. No saan a dimteng ti namnamaen, adda sabali a dumteng a kasukatna. Ta saan a matungpal amin a kayat iti sirok ti init. Adda met dagiti pannakapaay. Saan a mapasamak amin iti namnamaen a mapasamak.
Adda kayatko nga istoriaen. Pakasaritaan ti dua nga anghel nga immulog ditoy daga. Nanglimlimoda a baket ken ubing, nga awanan iti pagnaedan.
Inkeddengda ti sumangbay iti balay ti kabaknangan amin nga agnanaed iti bakras ti bantay. Adu ti daga ken negosiona. Mansion ti balayna.
Impambar dagitoy dua nga anghel kadagitoy nabaknang nga agassawa a nasipngeten ket awan ti maturoganda. Nagpakpakaasida mapalubosanda a sumangbay ken maturog.
Ngem saan nga iti uneg ti mansion ti naited a pagturogan dagiti dua nga anghel no di iti suli ti bodega a dumna kadagiti rukrukib ti bantay. Dagiti sobra dagiti nabaknang ti insupotda a kanen dagitoy.
Tumengngan ti rabii idi mariingan ti ubing nga adda pakakumikoman ti baket nga anghel.
“Sinerraak laeng ti bassit nga abut ti bakrang daytoy a bantay. Nasken a maserraan. Pagsayaatanta daytoy nga aramidek,” kinuna ti baket nga anghel.
Saan metten a nagtimek ti ubing nga anghel.
Kabigatanna, nagpakadan dagiti dua nga anghel kadagiti nabaknang. Simmaruno a napananda ti balay ti nanumo a mannalon iti away. Kalapaw ti pagindegan dagitoy.
Kiniddaw dagitoy nga anghel a sumangbayda koma ta naamitanda ti rabii iti dalan.
Siraragsak dagiti agassawa a mannalon a nangpasabay kadagiti dua. Nakilanglangda a nangan. No ania ti kanen dagiti mannalon isu met laeng kadakuada. Naited kadakuada ti siled dagiti agassawa a pagturoganda. Napaliiw ti ubing nga anghel a nupay masaksakit ti asawa a babai, siraragsak latta a nangpasangbay kadakuada.
Kabigatanna, nariingan ti ubing nga anghel a naliday unay dagiti agassawa. Ngamin, natay ti kakaisuna a nuangda a dakkel a katulonganda iti talon.
Sinita ti ubing nga anghel ti baket nga anghel.
“Tinulongam dagiti nabaknang ta sinerraam ti abut ti tunnel a pakaisagmakanda idinto a dimo man la naikanawa ti pannakatay ti nuang dagitoy a marigrigat!” kinuna ti ubing nga anghel.
“Kasta ngamin ti tao. Adda daydiay pasamak a dumteng koma iti biagda ngem saan a rumbeng a mapasamak kadakuada,” insungbat ti baket nga anghel.
Nagrupanget ti ubing nga anghel. Dina masirok ti kayat a sawen ti baket nga anghel.
“Daydiay tunnel iti bodega dagiti baknang, adda nakitak a naidulin a bulto dagiti binarreta a balitok. Adda pay golden Buddha ken nakalakasa nga al-alahas ken sensilio a balitok. Saan a rumbeng a matagikuada dagidiay a kinabaknang, lalo laeng a saanda nga ammo ti padada a tao no bumakbaknangda pay.”
“Apay ngarud nga intulokmo ti ipapatay ti nuangda?” sinaludsod ti ubing nga anghel.
“Immay ni Patay idi rabii. Alaenna koman ti masaksakit a babai, ngem ti nuang ti pinalubosak nga alaenna. Iti kinadakkel ti puso dagiti agassawa, kasapulan ida iti pannakairakurak ti kinaimbag ditoy rabaw ti daga,” kinuna ti baket nga anghel.
Iti panagawid dagiti dua nga anghel, imbatianda dagiti agassawa a mannalon iti igatangda iti hand tractor ken pagpaagas ti masakit nga asawa a babai tapno pumaut pay ti panagbiagna.
No maminsan, agkiddawtayo iti grasia iti Namarsua. Ngem saan a dumteng kadatayo ti kiniddawtayo. Ngamin, nakita ti Namarsua nga adda nangnangruna a kasapulantayo nga isu ti intedna. Ngem saantayo nga ammo nga adda kasukat ti namnamaentayo a dumteng.
No dadduma, gamgamentayo dagiti material a banag. Kayattayo a tagikuaen amin a banag. Ngem saantayo man laeng a kitaen no sadino ti nagtaudan dagitoy. Saantayo man laeng a gamden a taliawen ti kasapulan ti padatayo a tao iti baet nga aglaplapusanantayo. Ti laeng bagitayo ti ammotayo.
Pakaragsakan amin a tao, nakurapay man wenno napanglaw, ti kinabaknang. Ngem daytoy met laeng ti mangiyadayo kenkuana iti Namarsua. Ania ti serbina a gamgamen ti kinabaknang ti lubong no mapukawmo met ti kararuam?
Iti sabali a bangir, maparaburan dagiti ammona a taliawen ti kasapulan ti padana a tao. Ta kas iti kuna ni Jesucristo, “Aniaman nga intedmo iti padam a tao, intedmo kaniak…”
Nagasat dagiti mangisagut ta dumteng kadakuada dagiti banag a dida namnamen iti biagda – ti kasukat ti imparaburda iti padada a tao. ##