text:
Lamok
Dagiti lamok ket pamilia ti bassit, kasla dagiti midge a ngilaw: ti Culicidae. Urayno bassit laeng kadagiti sebbangan ti di makadangran wenno naserbi ti nagtagitaon, kaaduan kadagitoy ket makariri gaputa manganda ti dara manipud kadagiti sibibiag nga bertebrata, a mairaman ti tattao. Ti babbai kadagiti kaaduan a sebbangan dagiti lamok ket dagiti mangmangan ti dara a peste. Iti panangan ti dara, adu kadagitoy ti mangiyeg kadagiti nakaro a makadangran a sakit ti tao ken napaamo nga ayup, a kas ti malaria, duyaw a gurigor ken filariasis. Adda dagiti turay a naitunosan a nakisupsuppiat a dagiti lamok ket isu dagitoy ti kakaruan a makadangran nga ayup iti Daga.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harbach, Ralph (Nobiembre 2, 2008). "Family Culicidae Meigen, 1818". Mosquito Taxonomic Inventory.
- ^ "Dagiti lamok ti Michigan -Ti bukodda a Biolohia ken Panagtengngel". Gunglo ti Pangtengngel ti Lamoki ti Michigan. 2013. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-03-30. Naala idi 2013-05-23.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Lamok iti Wikimedia Commons
- Lamok iti Curlie (iti Ingles)
- Pakaamo a Website ti lamok


c: text/html

text:
Pagsasao nga Itneg
Ti Itneg[2] ket ti lugar ti dialekto ti Abagatan-Tengnga a Kordiliera a mabirukan idiay isla ti Luzon, Filipinas. Daytoy ket insasao babaen ti tattao nga Igorot ken kangrunaan idiay probinsia ti Abra. Ti dialekto ti Banao Itneg, urayno nainaganan nga adda iti "Itneg", ket taksonomiko a paset ti kaarrubana a pagsasao a Kalinga.
Dagiti lokasion ken dagiti dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ireprta ti Ethnologue dagiti sumaganad a lokasion para it itunggal maysa kadagiti 5 a pagsasao nga Itneg.
- Binongan nga Itneg: Licuan-Baay, Abra. 7,500 nga agsasao.
- Inlaod nga Itneg: dagiti bassit a purok dagiti ili ti Peñarrubia, Lagangilang, Danglas, ken Langiden, Abra. 9,000 nga agsasao.
- Maeng nga Itneg: dagiti ili iti Luba, Tubo, ken Villaviciosa, Abra. 18,000 nga agsasao.
- Masadiit nga Itneg: dagiti ili ti Sallapadan, Bucloc, ken Boliney, Abra; ti pay pirgis ti akinlaud a pagbeddengan ti Kalinga. 7,500 nga agsasao.
- Moyadan nga Itneg: Abra. 12,000 nga agsasao.
Nupay kasta, bigbigen ni Ronald Himes (1997)[3] dagiti dua a 2 dialekto para iti Itneg, dagitoy ket ti Binongan (akindaya) ken Inlaod (akinlaud).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Binongan nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Inlaod nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Maeng nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Masadiit nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Moyadan nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Itneg". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 229. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Himes, Ronald S. 1997. “Reconstructions in Kalinga-itneg”. Oceanic Linguistics 36 (1). University of Hawai'i Press: 102–34.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao a Mentawai
Ti pagsasao a Mentawai ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio, nga insasao babaen dagiti tattao a Mentawai ti Is-isla Mentawai, Laud a Sumatra.
Dagiti dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Segun ti Ethnologue, dagiti daialekto ti Mentawai ket dagiti sumaganad: Silabu, Sipura – Simalegi, Sakalagan, Saumanganja – Amianan a Siberut, Abagatan a Siberut – Taikaku – Pagai.[1]
Ilista ni Syamsir Arifin, et al. (1992) dagiti sangadosena a dialekto ti Mentawai:
- Abagatan a Siberut
- Madobat
- Salappa
- Ulubaga
- Sipora
- Bariulou
- Bosua
- Sioban
- Amianan a Pagai
- Pasapuat
- Silabu
- Saumanganya
- Abagatan a Pagai
- Boriai
- Bulasat
- Sikakap
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Mentawai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Syamsir Arifin; Nasroel Malano; Yuslina Kasim. 1992. Fonologi bahasa Mentawai. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaa.


text:
Unikonta
Daytoy ket mangiraman kadagiti amoebozoa, opisthokonta,[1][2] ken mabalin pay a dagiti Apusozoa.[3]
KladoUrnosen
Ti grupo ket mangiraman kadagiti eukaryotiko a selula, a kaaduan ket addan ti agmaymaysa a sibibiag a flagelo, wenno dagiti amoebae nga awan iti flagelo. Dagiti unikonta ket mangiraman kadagiti opisthokonta (dagiti ayup, dagiti fungus, ken dagiti mainaig a porma) ken Amoebozoa. Iti maigiddiat dagiti dadduma pay a kaaduan nga ammo a grupo ti eukariota, a kaaduan a kadawyan nga addaan iti dua a sibibiag a flagelo (urayno adu met dagiti mailaksid) ket masansan a makunkuna a kas dagiti bikonta. Dagiti bikonta ket mairaman dagiti Archaeplastida (mulmula ken kabkabagian), Excavata, Rhizaria, ken Chromalveolata.
Dagiti pakailasinanUrnosen
Dagiti unikonta ket addaan iti tallo a panagtitipon ti gene nga awan kadagiti bikonta. Dagiti tallo a genes a naitiptipon kadagiti unikonta ngem saan a ti bakteria wenno dagiti naikodigo nga ensima dagiti bikonta para iti sintesis dagiti pirimidina nukleotido: carbamoyl phosphate synthase, dihydroorotase, aspartate carbamoyltransferase. Daytoy ket mabalin a nakairamanan ti dua a panagtitipon, ti manmano a paris kadagiti pasamak, amangsupsuporat ti nakibinningayan a tinaudan ti Opisthokonta ken Amoebozoa.
Ni Cavalier-Smith[4] ket kasisigud a nagisingasing a dagiti unikonta ket nagtaudda nga addaan iti agmaymaysa a flagelo ken agmaymaysa a basal a bagi. Daytoy ket saan a mabalin a kasta, nupay kasta, a kas dagiti adda ti flagelo nga opisthokonta, ken dagiti pay adda ti flagelo nga Amoebozoa, a mairaman ti Breviata, ket pudno nga adda ti dua a basal a bagbagi, a kas dagiti kadawyan a 'bikonta' (urayno maymaysa laeng ti addaan iti flagelo iti kaaduan kadagiti unikonta). Daytoy naparisan a pannaka-urnos ket mabalin pay a makita iti organisasion dagiti sentriolo kadagiti kadawyan a selula ti ayup. Urayno kastoy ti nagan ti grupo, ti sapasap a tinaudan dagiti amin nga 'unikonta' ket mabalin idi a selula nga addaan iti dua a basal a bagbagi.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ A Minge M; Silberman JD; Orr RJ (Nobiembre 2008). "Evolutionary position of breviate amoebae and the primary eukaryote divergence". Proc. Biol. Sci. 276 (1657): 597–604. doi:10.1098/rspb.2008.1358. PMC 2660946. PMID 19004754.
- ^ Burki F; Pawlowski J (Oktubre 2006). "Monophyly of Rhizaria and multigene phylogeny of unicellular bikonts". Mol. Biol. Evol. 23 (10): 1922–30. doi:10.1093/molbev/msl055. PMID 16829542.
- ^ Glücksman E; Snell EA; Berney C; Chao EE; Bass D; Cavalier-Smith T (Septiembre 2010). "The Novel Marine Gliding Zooflagellate Genus Mantamonas (Mantamonadida ord. n.: Apusozoa)". Protist. 162 (2): 207–221. doi:10.1016/j.protis.2010.06.004. PMID 20884290.
- ^ Cavalier-Smith T (Marso 2002). "The phagotrophic origin of eukaryotes and phylogenetic classification of Protozoa". Int. J. Syst. Evol. Microbiol. 52 (Pt 2): 297–354. PMID 11931142.


text:
President Roxas, Capiz
Ti President Roxas ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti President Roxas ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.[2]
- Aranguel
- Badiangon
- Bayuyan
- Cabugcabug
- Carmencita
- Cubay
- Culilang
- Goce
- Hanglid
- Ibaca
- Madulano
- Manoling
- Marita
- Pandan
- Pantalan
- Pinamihagan
- Poblacion
- Pondol
- Quiajo
- Sangkal
- Santo Niño
- Vizcaya
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of President Roxas | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Capiz". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Joachim Gauck
Ni Joachim Gauck panangibalikas [joːˈʔaxiːm ɡaʊ̯k] (nayanak idi 24 Enero 1940 idiay Rostock) ket nagserbi a kas Presidente ti Alemania manipud idi Marso 2012 aginggana idi Marso 2017. Isu ket dati a Luterano a pastor, isu ket naindayegan idi a kas maysa a kontra komunista nga aktibista ti karbengan a sibil idiay Daya nga Alemania.[2][3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Auf vielfältige Weise mit der Universität Rostock verbunden, Uni Rostock, 20 Pebrero 2012, naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-10-28, naala idi 29 Pebrero 2012
- ^ Ti napalabas ti Aleman a nomido ket nakitkita a kas nasayaat a tagikuana, New York Times, 20 Pebrero 2012
- ^ "Ti nangruna a panakasubok ni Angela Merkel". FRANCE 24. Naala idi 21 Pebrero 2012.
- ^ "Ti sibiko a panakibiang ni Gauck ket nakaawis kadagiti nawatiwat a pannakasuporta". DW.DE. 17 Pebrero 2012. Naala idi 21 Pebrero 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Joachim Gauck iti Wikimedia Commons


text:
iFM Laoag – Dumalan iti RT PCR test maminsan iti tunggal dua a lawas dagiti empleado ti gobierno probinsial a saan pay a naan-anay a nabakunaan.
Segun ken ni Bise Gob. Cecilia Araneta Marcos, daytoy ti naisaguday iti memorandum ni Gob. Matthew Marcos Manotoc a naawat ti opisinana.
Malaksid iti daytoy, imbatadna a dagiti maseknan nga empleado ti mangibaklay iti magastoda a dumalan iti nasao a COVID-19 test.
Inlawlawag ti bise gobernador a basar iti pammilin ti gobernador a mabalin laeng ti antigen test no saan a dagus nga “available” ti RT PCR test.
Impalgakna a dagiti naminsan pay laeng a nabakunaan wenno nakalpas pay laeng ti umuna a “dose” ket mabalin a saan a dumalan ti RT PCR test no saan pay a nadanon ti aldaw para iti maikadua a “dose” ti pannakabakuna dagitoy.
Pakaseknan daytoy, kuna ti bise gobernador a naiget ti pammilin ni Gob. Manotoc kadagiti department head a masapul a mangisubmitir iti listaan dagiti saan pay a naan-anay a nabakunaan ken dagiti naminsan pay laeng a nabakunaan ti anti COVID-19 kas paset iti naiget a pannakaipatungpal ti nasao a memorandum ken ti pannakamonitor dagiti maseknan nga empleado. ###Bernard Ver, RMN News


text:
Amulung
Ti Amulung ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Amulung ket nabingbingay a politikal iti 47 a barbaranggay.[2]
- Abolo
- Agguirit
- Alitungtung
- Annabuculan
- Annafatan
- Anquiray
- Babayuanwang
- Baccuit
- Bacring
- Baculud Bar Bacul Amul Cag
- Balauini
- Bauanti
- Bayabattung
- Calamaguiiiin
- Calintaankan
- Caratacattaki
- Casingsingan Norte
- Casingsingan Sur
- Catarauan
- Centro
- Concepcion
- Cordova
- Dadda
- Dafunganay
- Dugayung
- Estefania
- Gabut
- Gangauan
- Goran
- Jurisdiccion
- La Suerte
- Logung
- Magogod
- Manalo
- Marobbob
- Masical
- Monte Anegro
- Nabbialan
- Nagsabaran
- Nangalasauan
- Nanuccauan
- Pacac-Grande
- Pacac-Pequeño
- Palacu
- Palayag
- Tana
- Unag
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Amulung | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Ti kunkunada: Inar-aramid weno inim-imbento ni Imee Marcos ti panaggradwar na iti uppat nga iskwelaan
Kunkuna ti maysa a ladawan iti maysa a facebook page a managan ‘Stupid Ironies’ a pineke kano ni Senador Maria Imelda Josefa Remedios “Imee” Romualdez Marcos dagiti sertipiko na manipud uppat nga iskwelaan.
Dagiti naisurat nga uppat nga iskwelaan iti ladawan ket naikabil iti curiculum vitae (CV) ni Imee para iti Kongreso ti Pilipinas.
Dagitoy a kunkunada ket inadal dagiti kameng ti midya nga addaan kredibilidad ken imparang da pay ti pudno:
UP Law: Imbaga ni UP Executive Vice President Teodoro Herbosa iti Rappler iti maysa nga email nga awan ti rekord da iti panaggradwar ni Marcos ken awan pay ti naala na nga honor weno pammadayaw.
Princeton University: “Awan ti ipakpakita ti rekord mi nga inikkan mi ni Ms. Marcos ti anyaman a titulo,” (“Our records do not show that Ms. Marcos was awarded a degree,”) kuna ti tagasarita ti Princeton University a ni Michael Hotchkiss.
Asian Institute of Management:
Saan pulos a nangidiaya ti AIM kadagiti kurso nga MA/MBA a kontra iti kunkuna ni Imee a nakaturpos kano isuna ti MA in Management ken Business Administration iti nasao a pagadalan.
Santa Catalina School (SCS) idiay Monterey, California: Segun iti Assistant Head ti SCS a ni John Aimé, nagiskwela nga agpayso ni Marcos idiay Santa Catalina School iti “apagbiit a kanito” idi 1972. Ngem saan isuna a naggradwar. Kayat na a saoen ket saan a mabalin nga agbalediktoryan isuna nu saan a naggradwar.
Iti laksid dagiti panaglanglangsot na, saan met a pinaglibakan ni Imee Marcos dagiti pineke na ken dinamag na pay nu anya a gapu nga agpakawan isuna.
Apay nga ammuen tayo ti pudno: Numanpay dagitoy a makunkuna ket saan a barbaro, dagitoy ket naipalagip ken dagitoy ket ususaren ti aenador nga awan pay panagbabawi na. Dagitoy nga amammangaw ni Imee Marcos ti mangit-ited kontento kanyana a saan met a maiparbeng kenkuana.


text:
Kapitalismo
Ti kapitalismo ket maysa nga ekonomiko a sistema a naibatay iti pribado a panagtagikua dagiti pamay-an ti produksion ken ti panagpataud kadagiti produkto wenno dagiti serbisio para iti ganansia.[1] Dagiti dadduma pay nga elemento a nangruna iti kapitalismo ket mairaman ti panag-umnong ti puonan ken kankanayon a ti masalisal a paglakkuan.[2] Adda dagiti adu a kita ti kapitalismo, a mairaman ti laissez-faire, pagimbagan akapitalismo ken estado a kapitalismo. Ti kapitalismo ket naipanpanunotan a naipakat kadagiti nadumaduma a naipakasaritaan a kaso, a nagdumaduma kadagiti panawen, heograpia, politika, ken kultura.[3] Adda dagiti sapasap a pakaitunosan a ti kapitalismo ket nagbalin nga isu ti katurayan idiay Akinlaud a lubong a sumursurot ti pannkapaay ti panagriringgor.[4] Dagiti maisalsalisal a paglaklakuan ket mabalin pay a mabirukan kadagiti naibatay ti paglakkuan nga alternatibo ti kapitalismo a kas ti paglakkuan a sosialismo ken pagtitinnulongan nga ekonomia.
Dagiti ekonomista, politikal nga ekonomista ken dagiti historiador ket nangalalada ti naggigiddiat a perspektibo iti panagusig ti kapitalismo. Dagiti ekonomista ket kadawyanda a mangipapugsa ti grado a ti gobierno ket awan ti panagtengngelna kadagiti paglakkuan (laissez faire), ken ti pay kinapangruna ti karkarbengan ti tagikua.[5][6] Kaaduan kadagiti politikal nga ekonomista ket mangipigpigsa pay ti pribado a tagikua, a maipatinayon ti pannakibiang a bileg, matgedan ti panagtrabaho, klase, ken ti pannakaisangayan ti kapitalismo a kas maysa a naipakasaritaan a nakabuklan.[7] Ti gay-at ti kawaya a pagiddiatan dagiti paglakuan, ken ti dagiti pay alagaden a mangipalpalawag ti pribado a tagikua, ket maysa a banag ti politika ken annuroten. Adu kadagiti estado ket addaanda kadagiti naitermino a kas ti naglalaok nga ekonomia, a nagipadpatudo kadagiti nadumaduma a grado ti naplano ken dagiti pinataray ti paglakkuan nga elemento a sistema ti ekonomia ti estado.[7]
Ti termino a kapitalismo ket nagin-inut a naiwarwaras idiay kadagupan ti Lumaud a lubong idi maika-19 ken maika-20 a sigsiglo a kaaduan a gapuanan kadagiti sinursurat ni Karl Marx.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chris Jenks. Core Sociological Dichotomies. Londres, Inglatera, UK; Thousand Oaks, California, USA; New Delhi, India: SAGE. Pp. 383.
- ^ Heilbroner, Robert L. "kapitalismo." Ti Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia. Maikadua nga Edision. Eds. Steven N. Durlauf and Lawrence E. Blume. Palgrave Macmillan, 2008. Ti Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia Online. Palgrave Macmillan. 29 Agosto 2012   doi:10.1057/9780230226203.0198
- ^ a b Scott, John (2005). Industrialismo: Ti Diksionario ti Sosiolohia. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Capitalism. Encyclopædia Britannica. 2006.
- ^ Tucker, Irvin B. (1997). Makroekonomia para iti Tatta nga Aldaw. p. 553.
- ^ Case, Karl E. (2004). Dagiti Pamunganayan ti Makroekonomia. Prentice Hall.
- ^ a b Stilwell, Frank. “Politikal nga Ekonomia: ti Binglay dagiti Ekonomiko a Kapanunotan.” Umuna nga Edision. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Melbourne, Australia. 2002.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kapitalismo iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Kapitalismo iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Mactan
Ti Mactan ket maysa nga isla a mabirukan idiay asideg ti Isla ti Cebu idiay Filipinas. Ti isla ket paset ti probinsia ti Cebu ken nabingbingay kadagiti Siudad Lapu-Lapu ken ti ili ti Cordova. Ti isla ket naisina manipud idiay Cebu babaen ti Kanal ti Mactan nga iballasiwan daytoy dagiti dua a rangtay: ti Tangtay Marcelo Fernane ken ti Rangtay Mactan-Mandaue.
Ti Internasional nga Eropuerto ti Mactan-Cebu, ti maikadua a naisingangar nga eropuerto ti pagilian ket mabirukan idiay isla ti Mactan.


text:
Amniota
Dagiti amniota ket kadagiti klado dagiti bertebrata a tetrapoda a buklen dagiti reptilia, dagiti billit ken dagiti mamalia nga agitlog iti daga wenno agtalinaay iti pertilisado nga itlog iti uneg ti ina. Dagitoy ket maisalumina manipud kadagiti anamniota (dagiti ikan ken dagiti ampibia) a kadawyan nga agitlog iti danum.
Kladograma[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kladograma a maipakita ditoy ket mangpakita ti pilohenia dagiti amniota, ken surotenna ti naiplaka a bersion ti pannakaikabagian a nabirukan babaen ni Laurin ken ni Reisz (1995).[1] Ti kladograma ket sakupenna ti grupo a kas naipalawag babaen ti panangipalawag ni Gauthier.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Laurin, M. and Reisz, R.R. (1995). "A reevaluation of early amniote phylogeny." Zoological Journal of the Linnean Society, 113: 165–223.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Out of the Swamps Naiyarkibo 2012-02-27 iti Wayback Machine


text:
Maika-13 a Kongreso ti Filipinas
Ti Maikasangapulo ket tallo a Kongreso ti Filipinas (Filipino: Ikalabintatlong Kongreso ng Pilipinas) ket ti a panagsasarungkar idi ti nailian a lehislatura ti Republika ti Filipinas, a buklen ti Senado ken ti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti kombension ti Maika-13 a Kongreso ket sinarunona idi ti Sapasap a panagbubutos ti idi 2004, a nangsukat ti kagudua ti pannakaikameng ti Senado, ken ti intero a pannakaikameng ti Kamara dagiti Pannakabagi. Daytoy ket nangrambak ti sentenial a tawen ti lehislatura ti Filipinas.


text:
Madanar a sebbangan
Ti maysa a madanar a sebbangan ket ti maysa a naikategorian babaen ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo a kas mabalin nga agbalinto a maisagmak malaksid no mapasayaat dagiti banag a makaipangta iti panagbiagna ken reproduksion.
Ti pannakadanar ket nangruna a maigaou babaen ti pannakaawan iti habitat wenno ti pannakadadael ti pagtaengan ti sebbangan. Ti madanar a habitat wenno sebbangan ket masisiim ken mabalin nga umadu a maipangta. Adda dagiti sebbangan a nailista kas "madanar" ket mabalin a kadawyan iti natiliw, ti maysa pagarigan ket ti militar a macaw.
Adda dagiti agdama a 5196 nga ayup ken dagiti 789 a mula a naidasig a kas madanar, a maiyasping kadagiti agpang idi 1998 aginggana idi 2815 ken 3222.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti Madanar a sebbangan babaen ti Nalabbasit a Listaan ti IUCN kadagiti Naipangta a Sebangan]


text:
Sumatra
Ti Sumatra (Indones: Sumatera) ket ti maysa nga isla idiay akinlaud nga Indonesia ken parte daytoy ti Is-isla Sunda. Daytoy ti kadakkelan nga isla iti intero nga Indonesia (dua a dakdakkel nga is-isla, ti Borneo ken Baro a Guinea, ket nagbingayan a pagbaetan ti Indonesia ken dagiti dadduma pagilian) ken ti maikanem a kadakkelan nga isla iti lubong iti 473,481 km2 (mairaman dagiti kaariping nga isla a kas ti Is-isla Riau ken Is-isla Bangga Belitung).
Ti Sumatra ket ti maysa nga immatiddog a masa ti daga a sumakop iti diagonal a pagtayyekan iti amianan a laud-abagatan a daya. Ti Taaw Indiano ket pagbeddenganna iti laud, amianan a laud, ken abagatan a laud a bangbangir iti Sumatra ken ti kawar ti isla ti Simeulue, Nias ken Mentawai ket mangbeddeng iti abagatan a laud nga aplaya. Iti amianan a daya a bangir ket ti akikid a Lingsat ti Malacca a mangisina iti isla manipud iti Peninsula Malaya, ti maysa a pagpaatiddog ti Eurosiano a kontinente. Iti abagatan a daya ket ti akikid a Lingsat Sunda a mangisina iti Sumatra manipud iti Java. Ti akin-amianan nga ungto ti Sumatra ket pagbeddengan ti Is-isla Andaman, bayat nga iti akinbaba nga akindaya a bangir ket dagiti isla ti Bangka ken Belitung, ti Lingsat Karimata ken ti Baybay Java. Ti banbantay ti Bukit Barisan ket aglaon kadagiti aktibo a bulkan a mangporma iti duri ti isla, bayat a dagiti amianan a daya bangir ket dagiti ababa a dagdaga ken dagiti kalugnakan, parakad ken dagiti kompleks a sistema ti karayan. Ballasiwen ti ekuador ti isla iti tengngana dagiti probinsia ti Laud a Sumatra ken Riau. Ti klima ti isla ket tropikal, napudot ken nadam-eg ken addaan kadagiti napusek a tropikal a katuduan a bakir ken isu ti kaaduan a langa ti daga.
EtimolohiaUrnosen
Ti Sumatra ket ammo idi kadagiti taga-ugma panawen babaen ti Sanskrito a nagnagan iti Swarnadwīpa ("Isla ti Balitok") ken Swarnabhūmi ("Daga ti Balitok"), gapu kadagiti deposito ti balitok kadagiti kabambanatayan ti isla.[1] Ti immuna a balikas a mangibagbaga iti nagan a Sumatra ket ti nagan idi iti Srivijaya a Haji (ari) Sumatrabhumi ("Ari ti daga ti Sumatra"),[2] a nangipatulod kadagiti nabaon a mangitungpal idiay Tsina idi 1017. Dagiti Arabo a heograpo ket kinunkunada ti isla a kas Lamri (Lamuri, Lambri wenno Ramni) kadagiti maikasangapulo aginggana kadagiti maikatlo a sisiglo, iti panangireperensia iti pagarian iti asideg iti moderno nga aldaw iti Banda Aceh nga isu idi ti immuna a simmangpetan dagiti nagtagtagilako.
Idi naladaw a maika-14 a siglo, ti nagan a Sumatra ket nagbalin a nadayeg iti panangireperensia ti pagarian ti Samudra Pasai, nga isu idi ti dumakdakkel a bileg aginggana idi sinukatan babaen ti Sultanato ti Aceh. Ni Sultan Alauddin Shah ti Aceh, kadagiti surat a naisurat idi 1602 a naisurat ke nni Reina Isabel I ti Inglatera, ket nangibagbaga kaniana a kas "ari ti Aceh ken Samudra".[3] Ti balikas ket manipud met iti Sanskrito "Samudra", (समुद्र), a kayatna sawen ket "pagtutumongan dagiti danum, baybay wenno taaw".[4]
Dagiti mannurat a taga-Europa idi maika-19 a siglo ket nabirukanda a dagiti indehenio nga agtataeng ket awananda iti nagan para iti isla.[5]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Drakard, Jane (1999). A Kingdom of Words: Language and Power in Sumatra. Oxford University Press. ISBN 983-56-0035-X.
- ^ Munoz. Early Kingdoms. p. 175.
- ^ Sneddon, James N. (2003). The Indonesian language: its history and role in modern society. UNSW Press. p. 65. ISBN 978-0-86840-598-8.
- ^ Macdonell, Arthur Anthony (1924). A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis. Motilal Banarsidass Publ. p. 347. ISBN 9788120820005.
- ^ Reid, Anthony (2005). An Indonesian Frontier: Acehnese and Other Histories of Sumatra. National University of Singapore Press. ISBN 9971-69-298-8.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Sumatra iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Sumatra manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Dagiti prepektura ti Hapon
Dagiti prepektura ti Hapon ket isu dagiti 47 nga umuna nga urnos ti sub-nasional a turay iti estado wenno probinsial anga agpang: maysa a "metropolis" (都 to), ti Tokyo; maysa a "lawlaw" (道 dō), ti Hokkaidō; dagiti dua nga urbano a prepektura (府 fu), Osaka ken Kyoto; ken dagiti 43 a dadduma pay a prepektura (県 ken). Iti Hapon, maitudtudo dagitoy a kas ti todōfuken (都道府県). Dagiti prepektura gobierno a bagbagi a daddadakkel ngem dagiti siudad, ili, ken purok.
Ti daulo nga ehekutibo iti tunggal maysa a prepektura ket maysa a dagus a nabutosan a gobernador (知事, chiji). Dagiti bilin ken panagbusbos ket inaramid babaen ti maymaysa a kamara ti gimong (議会, gikai) a dagiti naelektado a kamkameng ket agserbida ti uppat a tawen a panagtakem.
Babaen ti agdama a Lokal nga Autonomia a Linteg, ti tunggal maysa a prepektura ket nabingbingayda pay kadagiti siudad (市 shi) ken dagiti distrito (郡 gun). i tunggal maysa a distrito ket nabingbingayda manen kadagiti ili (町 chō wenno machi) ken dagiti purok (村 son wenno mura). Kas pagarigan, ti Hokkaidō ket addaan iti 14 a suprepektura a daytoy ket tignay a sanga dagiti opisina (支庁 shichō) dagiti prepektura. Adda pay dagiti dadduma a prepektura nga addaan dagiti sanga ti opisina, a mangawit kadagiti prepektura nga administratibo a rebbeng iti ruar ti kapitolio.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga agdama a sistema ket naibangon babaen ti Meiji a gobierno idi Hulio 1871 nga addaan iti pannakawaswas ti han a sistema ken ti pannakabangon iti prepektura a sistema (廃藩置県 haihan-chiken). Urayno adda idi dagiti sumurok a 300 a prepektura, adu kadagitoy ket sigud a han a teritorio, dagitoy a bilang ket napabassit ti 72 idi gibus ti 1871, ken 47 idi 1888. Ti Lokal nga Autonomia a Linteg iti 1947 ket nangited ti politikal a kabilegan kadagiti prepektura, ken nangikabil daytoy kadagiti prepektura a gobernador ken parlamento.
Idi 2003, ti Kangrunaan a Ministro a ni Junichiro Koizumi ket nangigay-at a ti gobierno ket pagtitiponenda dagiti agdama a prepektura kadagiti 10 a rehional estado. Daytoy a plano ket nangitawag a ti tunggal maysa a rehion ket ad-adu ti autonomiana ngem dagiti agdama a prepektura. Daytoy a panagaramid ket pabassitenna dagiti bilang dagiti subprepektura nga admistratibo a rehion ket gudduaenna dagiti ngina ti administrasion.[1] Ti gobierno ti Hapon ket panpanunutenda pay ti maysa a plano a babaen ti panagtitipon dagiti dadduma a grupo iti prepektura, a dagitoy ket agaramid kadagiti subnasional nga administratibo a pannakabingbingay a sistema a mangbukel kadagiti nagbaetan ti siam ken sangapulo ket tallo nga estado, ken mangted kadagitoy nga estado ti ad-adu pay a lokal nga autonomia ngem ti agdama a rag-o dagiti prepektura.[2] Manipud idi Pebrero 2011, awan pay ti naaramid a panakabingbingay kadagitoy.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mabuchi, Masaru, "Munisipal a Panagtitipon idiay Hapon", Sangalubongan a Banko, 2001.
- ^ "Doshusei Rehional a Sistema" Naiyarkibo 2006-09-26 iti Wayback Machine Nailian nga Asosasion para iti Panagsukisok a Panagrang-ay.


text:
Papa Esteban V
Ni Papa Esteban V ket isu ti papa manipud idi 885 aginggana idi 891. Isu ti simmaruno kenni Papa Adriano III, ken isu ket sinaruno babaen ni Papa Formoso. Kadagiti pannakibiangna iti Konstantinopla iti banag kenni Focio, ken dagiti pay pannakibiangna iti kabarbaro a simbaan ti Eslabo nga Ortodokso, isu ket nagsursurot kadagiti annuroten ni Papa Nicolas I.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Papa Esteban V iti Wikimedia Commons


text:
Banko ti Panagparang-ay ti Asia
Ti Banko ti Panagparang-ay ti Asia (Asian Development Bank - ADB) ket ti banko ti rehional a panagparang-ay a nabangon idi 19 Disiembre 1966[1] a naikuartel idiay Ortigas Center a mabirukan idiay Mandaluyong, Metro Manila, Filipinas, ken mangitalinaay kadagiti 31 nga opisina iti likmut iti lubong,[2] tapno mangital-o ti sosial ken panagdur-as ti ekonomia idiay Asia. Ti banko ket mangala kadagiti miembro ti Komision ti Ekonomia ken Sosial ti Nagkaykaysa a Pagpagilian para iti Asia ken ti Pasipiko (UNESCAP, dati a ti Komision ti Ekonomia para iti Asia ken ti Adayo a Daya) ken dagiti saan a rehional a narang-ay a pagilian.[3] Manipud kadagiti 31 a miembero iti patakderna, ti ADB ket addaan itan kadagiti 67 a miembero 48 akadagitoy ket manipud iti kaunegan ti Asia ken ti Pasipiko ken 19 iti ruar. Ti ADB ket asideg idi a naimodelo iti Banko ti Lubong, ken addaan iti maipada a dagsen ti sistema ti panagbutos a dagiti butos ket naiwarwarasda iti proporsion dagiti pundo a suskrision dagiti miembro. Ti ADB ket agipablaak iti maysa a tinawen a reporta a mangpukpok kadagiti operasionna, busbos ken dagiti dadduma a material mairepaso babaen ti publiko.[4]
Idi gibus ti 2014, ti Hapon ti agtengtengngel iti kaaduan a populasion kadagiti bingay iti 15.7%. Ti Estados Unidos ket agtengngel iti 15.6%, ti Tsina ket agtengngel iti 6.5%, ti India ket agtengngel iti 6.4%, ken ti Australia ket agtengngel iti 5.8%.[5]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "ADB History". adb.org. Naala idi 2015-11-26.
- ^ "Departments and Offices". adb.org. Naala idi 2015-11-26.
- ^ Ming, Wan (Winter 1995–1996). "Japan and the Asian Development Bank". Pacific Affairs. University of British Columbia. 68 (4): 509–528. doi:10.2307/2761274. JSTOR 2761274. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-08-07. Naala idi 2016-08-04.
- ^ Anonymous. "ADB Annual Reports". Asian Development Bank. adb.org. Naala idi 2015-11-26.
- ^ admin. "Shareholders". Asian Development Bank. adb.org. Naala idi 2015-11-26.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Banko ti Panagparang-ay ti Asia iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Lovono
Ti pagsasao a Lovono (Vano, Alavano, Alavana) ket ti ganggani a maungawen a pagsasao ti isla ti Vanikoro iti akindaya unay a probinsia ti Is-isla Solomon. Manipud idi 2012, daytoy ket insasao laeng babaen dagiti uppat nga agsasao:[1] daytoy ket sinukatanen ti dominante a pagsasao ti isla iti Teanu.
Adda dagiti pakaammo a maipangge iti Lovono, ken dagiti pay dua a pagsasao iti isla ket mabirukan iti François (2009).
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- François, Alexandre (2009), "The languages of Vanikoro: Three lexicons and one grammar", iti Evans, Bethwyn (ed.), Discovering history through language: Papers in honour of Malcolm Ross, Pacific Linguistics 605, Canberra: Australian National University, pp. 103–126
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lingguistiko a mapa ti Vanikoro, a mangipakpakita iti tradisional a teritorio ti Lovono.
- Dagiti arkibo ti manggeg iti pagsasao a Lovono[permanente a natay a silpo]


text:
1989
Ti 1989 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw a Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 25 – Yasmien Kurdi, aktres manipud idiay Filipinas
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 11 – Lovi Poe, aktres manipud idiay Filipinas
- Pebrero 21 – Corbin Bleu, maysa a kumakanta manipud idiay Estados Unidos
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 7 – Gerald Anderson, maysa nga artista manipud idiay Filipinas
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 7 – Kim Bum, aktor, kumakanta, ken modelo manipud idiay Abagatan a Korea
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 1 – Brie Larson, Amerikana nga aktres
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 15 – Jonalyn Viray, maysa a kumakanta manipud idiay probinsia ti Rizal, Filipinas
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 13 – Taylor Swift, Amerikana a kumakanta ken mannurat ti kanta[1]
- Disiembre 26 – Jennica Garcia, ket maysa nga artista ti GMA Network
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 23 – Salvador Dali, maysa a kapategan a pintor iti maika-20 a siglo (naipasngay 1904)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 11 – Laurence Olivier, Ingles nga aktor iti pelikula ken entablado ken direktor (naipasngay 1907)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 28 – Ferdinand Marcos, maika-10 a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1917)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 6 – Bette Davis, Amerikana nga aktres (naipasngay 1908)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 1 – Alvin Ailey, Amerikano a koreograpo (naipasngay 1931)
- Disiembre 22 – Samuel Beckett, Irlandes a mannurat (naipasngay 1906)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Taylor Swift Explains Meaning Behind Cover of New Album '1989'". ABC News (iti Ingles). Naala idi 11 Disiembre 2020.


text:
Taripato ti salun-at nga naaramid nga usto.
Nakasaganaka kadin iti pannakipagdaliasatmo kadakami?
WellCare ken Centene
Ti WellCare ket paset itan ti Centene a nangpataud iti espesial a kompania para iti pannakataripato ti salun-at a nakapokus kadagiti programa iti salun-at a isponsoran ti gobierno.
Agsapul iti Manangipaay wenno Parmasia
Usaren ti Tool a Mangbirok ti Manangipaay tapno makabirok ti manangipaay nga asideg kenka. Biruken dagiti manangipaay babaen ti nagan wenno paglaingan.
Pakaammo iti Saan-a-Panangidumduma
Ti WellCare Health Plans, Inc., ket sumursurot kadagiti maitutop a Pederal a linteg maipapan iti kalintegan dagiti umili ken saan a mangidumduma gapu iti puli, kolor, nasion a nagtaudan, edad, disabilidad, wenno seks.
Agbalin nga Ahente
Abrasaenmi dagiti broker a napasnek nga agtulnog ken mangipaay iti pannakapnek dagiti kameng


text:
Kategoria:Heograpia ti Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 15 a subkategoria, manipud iti 15 a dagup.
- Heograpia ti Akinlaud nga Asia (10 K, 3 P)
- Heograpia ti Daya nga Asia (4 K)
- Heograpia ti Abagatan a daya nga Asia (12 K, 5 P)
- Heograpia ti Rusia (7 K)
A
- Apro-Eurasia (3 K, 2 P)
D
- Dagiti bagi ti danum ti Asia (5 K, 1 P)
- Dagiti porma ti daga ti Asia (9 K)
- Dagiti rehion ti Asia (19 K, 13 P)
S
- Dagiti simang ti pagilian ti Asia (14 K, 6 P)
Pampanid iti kategoria "Heograpia ti Asia"
Dagiti sumaganad a 3 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 3 a dagup.


text:
Sasao a Daya nga Ulo ti Billit – Sentani
Ti sasao a Daya nga Ulo ti Billit – Sentani ket mangporma ti pamilia ti sasao a Papuano nga insingasing babaen ni Malcolm Ross a mangitipon dagiti pamilia ti Daya nga Ulo ti Billit ken Sentani kadagiti isolado a pagsasao a Burmeso. Ti Sentani ket sanga idin ti singasing ni Stephen Wurm para iti Trans–Baro a Guinea. Daytoy ket addaan iti pannakaipada iti leksiko iti sasao nga Asmat–Kamoro, ngem saan a namatmati ni Ross a makaipakita dagitoy iti henelohiko a pannakaikabagian.
Inraman pay ni Ross ti saan a naidasig a Tause, ngem gapu laeng daytoy iti panangiregget ti panagsukisok imbes a kas serioso a singasing.
Ti sasao a Daya nga Ulo ti Billit – Sentani, a maikuyog iti sasao a Laud a Papuano ken ti isolado a Yawa, ket mangporma iti parte ti tentatibo a singasing para iti maysa a pamilia ti Naipaatiddog a Laud a Papuano. Maisaluminada manipud iti pamilia a Laud a Papuano iti kaadda dagiti porma a kas ti ba wenno wa para iti pangsandi ti singular a maikadua a persona ("thou").
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ikaykaysa ti Daya nga Ulo ti Billit – Sentani kadagiti dua a grupo nga inkabil ni Wurm iti agpang iti pamilia, ken maysa wenno dagiti dua nga isolado.
Ti Tause ket nasaysayaat a maikeddeng a di maidasig. Indasig ni Clouse (1997) daytoy akas maysa a pagsasao a Tanap Dandanaw, ngem dagiti pangsandina ket saanda a nasayaat kapada. Inraman daytoy ni Ross ditoy tapno maparegget ti ad-adu a panagsukisok. Ti Saponi ket makibinningay iti kagudua iti batayan a leksiko ti bokabulario iti Rasawa, ngem dagiti pangsandi ket kapada iti Daya nga Ulo ti Billit.
Dagiti pangsandi[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy a pamilia ket saanda a makibinningay iti kadawyan a bokabulario, ken naisilpoda laeng babaen kadagiti pangsandida. Dagiti pangsandi a kinonstrukto manen ni Ross para kadagiti proto-pamilia ket ti,
- Sentani
- Daya nga Ulo ti Billit
Maitunos ti Burmeso ken Tause kadagiti umuna ken maikadua a singular a pangsandi:
- Burmeso da (de-), ba (be-)
- Tause di, ba
Maitunos ti Saponi iti umuna a persona ken maikadua a singular:
- Saponi mamire "I, we", ba "thou".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0858835622. OCLC 67292782.


text:
Polillo, Quezon
Ti Polillo ket maysa a maika-3 klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Polillo iti 20 a barbaranggay.[2]
- Anawan
- Atulayan
- Balesin
- Bañadero
- Binibitinan
- Bislian
- Bucao
- Canicanian
- Kalubakis
- Languyin
- Libjo
- Pamatdan
- Pilion
- Pinaglubayan
- Poblacion
- Sabang
- Salipsip
- Sibulan
- Taluong
- Tamulaya-Anibong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Polillo | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pebrero 23
Ti Pebrero 23 ti maika-54 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 311 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (312 kadagiti bisiesto a tawen).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1848 – John Quincy Adams, maika-6 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1767)
- 1855 – Carl Friedrich Gauss, Aleman a matematiko, astronomo, ken pisiko (naipasngay 1777)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pebrero 23 iti Wikimedia Commons
- BBC: On This Day
- Today in History: February 23 Naiyarkibo 2005-10-28 iti Wayback Machine


text:
Naimbag nga agsapa, aldaw, malem wenno rabii kadakayo amin kabarangayan, kakayong, gagayyem ken saan nga amammo… wahahahaha…Sumangbay manen kadagiti nadayaw a matmatayo toy kolum tayo ket sapay la koma ta naikkaten dagiti sangkap kadagiti mulagat yo…hahaha…kumusta kayo metten Kakayong!
Apowwww….ania manen daytoy a dimteng kadatayo…saan pay laeng a nakabangon dagiti kadaraaan wenno kailian tayo gapuanan iti panagbettak ti Taal Volcano iti probinsia ti Batangas, adtoy manen ti sabali a bomba a pangta iti salun-at tayo.
Isu daytoy ibagbagada a CORONAVIRUS a no sadino ket nangrugo daytoy iti pagilian a China..iti kaudian a damag, addan 213 a kaso ti nasao a virus..saan laeng a nagsakit no di ket natay gapu iti nasao a virus..adda metten dua a kaso iti Britania ken adda metten kompirmado a kaso iti pagilian tayo..
Gapu iti dayta, mapangpanggepen a maparitan dagiti turista manipud iti pagilian a Tsina..Indeklara metten ti WORLD HEALTH ORGANIZATION ti nasao nga outbreak a global emergency.
Segun met kadagiti eksperto iti salun-at umuna nga aramiden ket sursoroen ti managdaldalus nangruna it bagi..agbuggo a nasayaat ken agsabon…papigsaen met ti immune system tapno napigsa ti resistansia kontra iti aniaman a sakit a saan laeng a ti ‘CORONAVIRUS nga isu ita ti pagbutbutngan iti sangalubongan…
Gapu iti daytoy nagwaras a makapatay a virus, adu metten dagit airline company ti nangsuspende iti biayahe da nga agturong iti pagilian a Tsina..adda met dagiti nakissay iti biayhaeda iti nasao a nasion..Uray ti maysa nga American airline iti Estados Unidos ket sinuspendenan ti flight daytoy manipud Los Angeles nga agturong iti China.
Nagduduma latta dagiti dumteng a pagparikutan ti tao..malaksid kadagit makuna a natural calamity adda met dagitoy a sakit a no sadino ket mapattapatta nga idateng ti narugiten nga angin nga intay lang-aben…gapuanan amin daytoy ti pollution…ania ngarud ti aramiden tayo, kailian..? Makumikom ti gobierno ken ahensia ti salunat a mangprebentar iti panagwaras ti nasao a virus..
Iti siudad ti baguio, naisingasing ti pannakakansela ti tinawen a flower festival wenno PANAGBENGA a no sadino ket maang-angay iti bulan ti pebrero..daytoy nga addang ket tapno maliklikan ti possible a kaadda’t isasangbay ti biktima wenno apektado iti nasao a virus ket agwaras pay iti siudad ..Kabayatanna, adda latta met posibilidadna nga agbettak pay ti bulkan Taal nupay awan nakitada a pagilasinan iti isangbayna a peggad makalawasen ti napalabas.
Malagip tayo a tunggal tawen ket adda latta kastoy a dumteng a nagduduma a sakit a no sadino ket pagparikutan iti sangalubongan..ti laeng makunami, patienmi ti balakad ti maysa nga eksperto a kasapulan ti panagdaldalus iti aglawlaw ken bagi..papigsaen met ti resistansia tapno adayo iti sakit… adda man kakastoy nga epidemia wenno awan ta ania man a kita ti sakit, saantayo a basta kapten ti sakit..
Ala, Kakayong…kasta pay ta ne…naimasan tayo manen..amangan no sabatennak manen iti binalsig ni Sofing ……babayoooo…tsuptsup muah muahh..


text:
Pagsasao a Lyngngam
Ti pagsasao a Lyngam ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko ti Amianan a daya nga India. Naminsan idi a nailista a kas dialekto ti Khasi, ti Lyngam ket addaan iti kaudian a literatura ket naidasig a kas naiduma a pagsasao a makibinningay iti sapasap a tawidan iti garo ken Pagalagadan a Khasi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lyngam iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- Nagaraja, K.S. (1996). "The status of Lyngngam" (PDF). Mon–Khmer Studies. 26: 37–50. Naala idi 9 Marso 2014.


text:
Pagsasao a Siar-Lak
Ti pagsasao a Siar, ammo pay a kas Lak, Lamassa, wenno Likkilikki, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Probinsia ti Baro nga Irlanda iti akin-abagatan a punto ti isla ti Papua Baro a Guinea. Ti Lak ket adda iti subgrupo ti Patpatar-Tolai, nga adda met iti grupo ti Baro nga Irlanda-Tolai iti sasao nga Akinlaud nga Oceaniko, ti subgrupo iti kaunegan ti pamilia ti Austronesio. Tinawtawagan dagiti patneng a tatao ti pagsasapda iti ep warfare anon dat, a ti kayatna a sawen ket "ti pagsasaomi".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Siar iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Plantilia:Both
Panagusar
{{both|kuerdas1|kuerdas2}}
Agpataud ti 1 (kapada ti agpayso a kasasaad) no isuda a dua ti kuerdas1 ken kuerdas2 ket adda linaon; wenno saan daytoy ket agpataud ti awan linaon a kuerdas (di agpayso a kasasaad).
Datos ti plantilia
TemplateData para iti Both
Agpataud ti '''1''' (kapada ti agpayso a kasasaad) no isuda a dua ti ''kuerdas1'' ken ''kuerdas2'' ket adda linaon; wenno saan daytoy ket agpataud ti awan linaon a kuerdas (di agpayso a kasasaad).
Kitaen pay
- {{if}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Saludsod
Ania dagiti uppat a naespirituan a linteg?
Sungbat
Ti Uppat a Naespirituan a Linteg ket wagas iti panangibingay iti naimbag a damag ti pannakaisalakan a sidadaan babaen iti pammati ken ni Jesu-Cristo. Maysa daytoy a nasimple a wagas iti panangurnos iti napateg nga impormasion ti Ebanghelio iti uppat a puntos.
Ti umuna kadagiti Uppat a Naespirituan a Linteg ket, "Ay-ayatennaka ti Dios ken addaan Isuna iti nakaskasdaaw a plano para iti biagmo." Ibaga ti Juan 3:16 kadatayo a "Gapu iti kasta unay a panagayat ti Dios iti lubong, intedna ti Bugbugtong nga Anakna tapno ti siasinoman a mamati kenkuana saan a matay no di ket agbiag nga agnanayon." Ipaay ti Juan 10:10 kadatayo ti rason no apay nga immay ni Jesus, "Immayak tapno maaddaankay iti biag—biag nga awan pagkuranganna." Ania ti manglaplapped kadatayo manipud iti ayat ti Dios? Ania ti manglaplapped kadatayo manipud iti pananggun-od iti biag nga awan pagkuranganna?
Ti maikadua iti Uppat a Naespirituan a Linteg ket, "Namulitan iti basol ti sangkataoan ken naisina manipud iti Dios. Kas supapakna, saantayo a maammoan ti nakaskasdaaw a plano ti Dios para iti biagtayo." Pasingkedan ti Roma 3:23 daytoy nga impormasion, "Nagbasol amin a tattao ket agkurangda iti kinadayag ti Dios." Ited ti Roma 6:23 kadatayo ti supapak ti basol, "Ta patay ti supapak ti basol." Pinarsuanatayo ti Dios tapno makilangen Kenkuana. Nupay kasta, inyeg ti sangkataoan ti basol ditoy lubong, ket ngarud naisina daytoy manipud iti Dios. Dinadaeltayo ti inranta ti Dios kadatayo a relasion Kenkuana. Ania ti pamuspusan?
Ti maikatlo iti Uppat a Naespirituan a Linteg ket, "Ni Jesu-Cristo ti kakaisuna nga impaay ti Dios para iti basoltayo. Babaen ken Cristo, mabalin a mapakawan dagiti basoltayo ken mapasubli ti umno a relasiontayo iti Dios." Ibaga ti Roma 5:8 kadatayo, "Ngem impakita ti Dios ti ayatna kadatayo: Idi managbasoltayo pay laeng, natay ni Cristo gapu kadatayo!" Impakaammo ti 1 Corinto 15:3-4 kadatayo a kasapulantayo ti mangammo ken mamati tapno maisalakantayo, "...a natay ni Cristo gapu kadagiti basoltayo, kas nailanad iti Nasantoan a Surat; a naitanem ket napagungar iti maikatlo nga aldaw, kas nailanad iti Nasantoan a Surat..." Imbaga a mismo ni Jesus iti Juan 14:6 nga Isuna laeng ti dalan iti pannakaisalakan, "Siak ti dalan, ken ti pudno, ken ti biag; awan ti makapan iti Ama no di magna kaniak." Kasanok a maawat daytoy nakaskasdaaw a sagut a pannakaisalakan?
Ti maikapat iti Uppat a Naespirituan a Linteg ket, "Nasken nga ikabiltayo ti pammatitayo ken ni Jesu-Cristo kas Mangisalakan tapno maawattayo ti sagut a pannakaisalakan ken maammoantayo ti nakaskasdaaw a plano ti Dios para iti biagtayo." Inladawan ti Juan 1:12 daytoy para kadatayo, "Ngem adda met dagiti immawat ken namati kenkuana, isut' gapuna nga inikkanna ida iti kalintegan nga agbalin nga annak ti Dios." Nalawag ti panangibaga ti Aramid 16:31, "Mamatika ken ni Apo Jesus ket maisalakankanto." Mabalintayo ti maisalakan babaen laeng iti parabur, babaen laeng iti pammati, iti laeng nagan ni Jesu-Cristo (Efeso 2:8-9).
No kayatmo ti agtalek ken ni Jesu-Cristo kas Mangisalakanmo, ibagam dagiti sumaganad a sao iti Dios. Saannaka a maisalakan ti panangibagam kadagitoy a sasao, ngem ti panagtalekmo ken ni Cristo ti makaaramid iti daytoy! Daytoy a kararag ket maysa laeng a wagas tapno mayebkasmo ti pammatim Kenkuana ken makapagyamanka iti panangipaayna iti pannakaisalakanmo. "Apo Dios, ammok a nagbasolak Kenka ket maikariak a madusa. Ngem inala ni Cristo ti dusa a pakaikariak tapno babaen iti pammati Kenkuana mabalinko ti mapakawan. Agtalekak Kenka para iti pannakaisalakanko. Agyamanak iti nakaskasdaaw a parabur ken pammakawanmo—ti sagut a biag nga agnanayon! Amen!"
Nagdesisyon ka kadi para ken Cristo gapu iti nabasam ditoy? No kasta, maidawat a pindutem iti baba ti "Inawat ko ni Cristo ita nga aldaw".
English
Ania dagiti uppat a naespirituan a linteg?


text:
Moderno a Griego
Ti Moderno Griego (Griego: vέa eλλnvιkά wenno veoeλλnvιkή Yλώσσa "Neo-Helenika", naipakasaritaan ken naamammuan pay iti lokal a pagsasao iti Pwuaίιka "Romaiko" wenno "Romano", ken Γpaιkιkά "Griego") ket mangitudo kadagiti dialekto ken dagiti karuay ti pagsasao a Griego a naisasao iti moderno a panawen.
Ti nakaiyunaan ti "moderno" a paset ti panawen ti pagsasao ket masansan a simboloko a naikeddeng iti pannakatnag ti Imperio a Bisantino idi 1453, urayno ti petsa ket mangmarka ti nalawag a lingguistiko a pagbeddengan ken dagiti adu a pakailasinan ti moderno a langlanga ti pagsasao ket nasapsapa a rimsua kadagiti siglo a napalabas, idi nagbaetan ti maikapat ken maikalima a siglo AD.
Idi las-ud ti kaaduan iti daytoy a paset ti panawen, ti pagsasao ket addan iti situasion iti diglosia, nga adda metten dagiti rehional a naisasao a dialekto a kakuyog met ti naad-adal, dagiti ad-adu a duog a naisursurat a porma, kasta met ti demotiko ken naadal a karkaruay (Dimotiki ken Katharevousa) a nagkuykoyog nga adda kadagiti amin a paset ti maika-19 ken maika-20 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti 100 a Kadakkelana a Pagsasao iti Lubong idi 2007
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Avδpιώtnς (Andriotis), Nιkόλaoς Π. (Nikolaos P.) (1995). Iσtopίa tnς eλλnvιkής Yλώσσaς: (tέσσepις ueλέteς) (Pakasaritaan ti Pagsasao a Griego: uppat a panagad-adal). Θeσσaλovίkn (Thessaloniki): Ίδpuua Tpιavtaφuλλίδn. ISBN 960-231-058-8.
- Vitti, Mario (2001). Storia della letteratura neogreca. Roma: Carocci. ISBN 88-430-1680-6.


text:
Plantilia:Hlist
Daytoy a plantilia ket agpartuat iti horisontal a listaan. Ti tunggal maysa a banag iti listaan ket mabalin a manayonan kadagiti estilo ti CSS babaen iti panangikabil iti nabilangan a parametro..
Panagusar[urnosen ti taudan]
Nalaka panagusar
{{hlist|umuna a banag|maikadua a banag|maikatlo a banag|...}}
Amin dagiti parametro
{{hlist |umuna a banag|maikadua a banag|maikatlo a banag|... |class = klase |style = estilo |list_style = estilo para iti etiketa ti ul |item_style = estilo para kadagiti amin nga etiketa ti li |item1_style = estilo para iti umuna nga etiketa ti li |item2_style = estilo para iti maikadua nga etiketa ti li |... |indent = lennek para iti listaan }}
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
- Dagiti panangipuesto a parametro (
1,
2,
3...) - dagitoy ti listaan dagiti banag. No awan ti listaan dagiti banag, awan ti iparuar iti modulo.
class- ti naidumduma a klase para kadagiti etiketa ti
... a mangpalikmut iti listaan, kas iti
plainlinks.
style- ti naidumduma nga estilo ti CSS para kadagiti etiketa ti
... a mangpalikmut iti listaan, kas iti
font-size: 90%;.
list_style- ti naidumduma nga estilo ti CSS para kadagiti etiketa ti
... a mangpalikmut iti listaan. Ti pormat ket kapada met laeng a kas ti parametro ti
|style=.
item_style- ti naidumduma nga estilo ti CSS para iti listaan ti bambanag (dagiti etiketa ti
... ). Ti pormat ket kapada met laeng a kas ti parametro ti
|style=.
item1_style,
item2_style,
item3_style... - ti naidumduma nga estilo ti CSS para iti tunggal maysa a listaan ti bambanag. Ti pormat ket kapada met laeng a kas ti parametro ti
|style=.
indent- daytoy a parametro ket lennekanna ti listaan. Ti pateg ket nasken a bilang, kas iti
2. Ti lennek ket makarkulo iti em, ken daytoy 1.6 a beses ti pateg a nainaganan. No awan ti lennek a mainaganan, ti kasisigud ket sero.
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{flatlist}}
- {{plainlist}} ken {{unbulleted list}}
- {{ordered list}} ken {{unordered list}}
- {{nowrap}}
- {{pagelist}}


text:
Taaw Indiano
Ti Taaw Indiano ket isu ti maikatlo a kadakkelan a taaw a pannakabingbingay ti lubong, a sumaksakup ti agarup a 20% ti danum iti rabaw ti Daga.[1] Daytoy ket nabeddengan babaen ti Asia a mairaman ti India, nga isu daytoy ti nakainaganan ti taaw[2][3][4][5]—iti amianan, iti laud babaen ti Aprika, iti daya babaen ti Australia, ken iti abagatan babaen ti Akin-abagatan a Taaw (wenno, depende ti panagilawag, babaen ti Antartika.)[6]
Kas maysa a komponente ti Taaw ti Lubong, ti Taaw Indiano ket namarkaan manipud iti Taaw Atlantiko babaen ti 20° daya meridiano nga agpa-abagatan manipud iti Rawis Agulhas, ken manipud iti Taaw Pasipiko babaen ti meridiano ti 146°55' a daya.[7] Ti akin-amianan unay a gayatan ti Taaw Indiano ket agarup a 30° ti amianan idiay Golpo Persiano. Daytoy a Taaw ket gangani 10000 km (6200 mi) ti kalawana kadagiti akinabagatan nga ungto ti Aprika ken Australia, ken ti kalawana ket 73556000 km² (28350000 mi²)[8], a mairaman ti Baybay Nalabbasit ken ti Golpo Persiano.
Ti tomo ti taaw ket nakarkulo iti 292131000 km³ (70086000 mi³).[9] dda dagiti babassit nga Is-isl a a naiwarwaras kadagiti barakus ti kontinente. Dagiti isla a pagilian iti kaunegan ti taaw ket ti Madagascar (ti maikapat a kadakkelan nga isla ti lubong), Komoros, Seychelles, Maldibas, Maurisio, ken Sri Lanka. Ti purpuro ti Indonesia ket pagbeddengan ti taaw iti daya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rasul Bux Rais (1986). Ti Taaw Indiano ken dagiti Nalatak a Bileg. Routledge. ISBN 978-0-389-20695-8.
- ^ Harper, Douglas. "Online Etymology Dictionary". Online Etymology Dictionary. Naala idi 18 Enero 2011.
- ^ Indo-Amerikano a pannakibiang : dagiti orientasion ken perspektibo ti gangganaet a pannakibiang ni P.V. Narasimha Rao ken Bill Clinton Babaen ni Anand Mathur; Panid 138 “Ti India ket sakupenna ti tengnga apuesto idiay rehion ti Taaw Indiano isu a ti Taaw ket nanaganan idi kalpasan ti India.”
- ^ Dagiti Politika ti Taaw Indiano arehion: dagiti katimbengan ti bileg Babaen ni Ferenc Albert Váli; Panid 25
- ^ Heograpia ti India Para iti Serbisio Sibil nga Eksamen Babaen ni Hussain; Panid 12-251; "INDIA KEN TI HEO-POLITIKA TI TAAW INDIANO "(16-33)
- ^ "'Taaw Indiano' — Merriam-Webster Dictionary Online". Naala idi 2012-07-07.
taaw ti D ti Aprika, A ti Asia, L ti Australia, ken Amianan ti of Antartika ti kalawa agaup a 28,350,500 kuadrado milia (73,427,795 kuadrado kilometro)
- ^ Dagiti patinggaan ti Taaw ken Baybay Naiyarkibo 2009-10-07 iti Wayback Machine. Organisasion ti Sangalubongan a Hidrograpiko Naipangpangruna a Pablaak Bilang. 23, 1953.
- ^ http://www.enchantedlearning.com/subjects/ocean/
- ^ Donald W. Gotthold, Julia J. Gotthold (1988). Taaw Indiano: Bibliograpia. Clio Press. ISBN 1-85109-034-7.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Taaw Indiano iti Wikimedia Commons


text:
Amai Manabilang
Ti Amai Manabilang dati a Bumbaran ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas. Nabaliwan ti naganna manipud iti Bumbaran iti Amai Manabilang babaen ti Tignay ti Muslim a Mindanao Blng. 316[4] idi Enero 22, 2015
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amai Manabilang ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Poblacion (Apartfort)
- Bagumbayan
- Bandara-Ingud
- Comara
- Francfort
- Lambanogan
- Lico
- Mansilano
- Natangcopan
- Pagonayan
- Pagalamatan
- Piagma
- Punud
- Ranao-Baning
- Salam
- Sigu-an
- Sumugot
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Amai Manabilang | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ "Muslim Mindanao Act No. 316" (PDF). Naala idi 20 Nobiembre 2015.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Nasugbu
Ti Nasugbu ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Nasugbu ket nabingbingay a politikal iti 42 a barbaranggay.[2]
- Aga
- Balaytigui
- Banilad
- Baranggay 1 (Poblacion)
- Baranggay 2 (Poblacion)
- Baranggay 3 (Poblacion)
- Baranggay 4 (Poblacion)
- Baranggay 5 (Poblacion)
- Baranggay 6 (Poblacion)
- Baranggay 7 (Poblacion)
- Baranggay 8 (Poblacion)
- Baranggay 9 (Poblacion)
- Baranggay 10 (Poblacion)
- Baranggay 11 (Poblacion)
- Baranggay 12 (Poblacion)
- Bilaran
- Bucana
- Bulihan
- Bunducan
- Butucan
- Calayo
- Catandaan
- Kaylaway
- Kayrilaw
- Cogunan
- Dayap
- Latag
- Looc
- Lumbangan
- Malapad Na Bato
- Mataas Na Pulo
- Maugat
- Munting Indan
- Natipuan
- Pantalan
- Papaya
- Putat
- Reparo
- Talangan
- Tumalim
- Utod
- Wawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Nasugbu | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Amagá
Ti Amagá (Panangibalikas nga Espaniol: [amaˈɣa]) ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Daytoy ket parte ti subrehion ti Abagatan-akinlaud nga Antioquia. Ti lugar ket ammo idi para kadagiti panagpataudna iti karbon ken landok ken nangsangaili idi kadagiti nasapa nga obra iti landok.[1]
Dagiti naindayegan a lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Forge (La Ferrería) ket nagpataud iti immuna a landokna idiay Antioquia ken napataray manipud idi 1864 aginggana idi 1931. Dagiti tiddana itan ket Nailian a Monumento iti Away.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bell, P. L. (1921) Colombia: A Commercial and Industrial Handbook (Special Agents Series #206) Bureau of Foreign and Domestic Commerce, United States Department of Commerce, Government Printing Office, Washington, D.C., [1] page 234]
- ^ "Amagá: Atractivos Naturales y Recreativos" Naiyarkibo 2012-03-08 iti Wayback Machine Cotelco (Asociación Hotelera de Colombia), iti Espaniol, naala idi 17 Hunio 2010
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Amagá iti Wikimedia Commons
- (iti Espaniol) Amaga opisial a website


text:
Vienna
Ti Vienna (Aleman: Wien (tulong·pakaammo) [viːn]) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Austria ken maysa kadagiti siam nga estado ti Austria. Ti Vienna ket ti kaaduan ti populasion a siudad iti Austria, nga agraman iti agarup a 1.9 a riwriw nga agtataeng[4] (2.6 a riwriw iti kaunegan ti lugar a metropolitano,[5] gangganai a maysa a pagkatlo iti populasion ti pagilian),, ken isu daytoy ti kadakkelan a siudad idiay Austria, ken ti pay sentro ti kultural, ekonomiko, ken politika. Isu daytoy ti maika-9 a kadakkelan babaen ti populasion idiay Kappon ti Europa. Manipud idi rugi iti maika-20 a siglo isu daytoy ti kadakkelan nga agsasao iti Aleman a siudad iti lubong, ken idi sakbay ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ken ti panagpisi iti Austro-Hungaro nga imperio, daytoy a siudad ket adda idi dagiti agtaeng a 2 a riwriw. Ti Vienna ket agsangsangaili kadagiti internasional nga organisasion, a mairaman ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti OPEC. Ti siudad ket naisanglad iti daya iti Austria ken asideg kadagiti pagbeddengan iti Republika a Tseka, Eslobakia, kenHungaria. Dagitoy a rehion ket agtitinnulongda iti maysa a Europeano a Centrope a pagbeddengan a rehion. A mairaman ti asideg ken kaarubana ti Bratislava, ti Vienna ket agporma ti maysa a metropolitano a rehion nga adda dagiti 3 a riwriw nga agtaeng. Idi 2001, ti sentro ti siudad ket nainaganna a UNESCO Lugar a Tinawtawid ti Lubong.[6]
Sinasinaen a manipud kadagiti maysa a naipammategan a kas ti Siudad iti Musika[7] gapu kadagiti legadona iti musika, ti Vienna ket makunkuna pay a ti "Ti Siudad iti Tagtagainep" gapu ta daytoy ket nagtaengan ti immuna a sikopata nga analista a ni Sigmund Freud,[8] nga isu ket maysa a neurologo a nalatak nga ammo para kadagiti maysa a kalatakan a mangipatpatarus kadagiti tagtagainep. Ti ramut ti Siudad ket nanipud kadagiti nasapa a Keltiko ken Romano a pagtaengan a naipabalin iti maysa a Mediebal ken Barok a siudad, ti kapitolio ti Austro-Hungaro nga Imperio. Daytoy ket ammo para kadagiti naisangsangayan a papelna iti panangidaulo ti Sentro ti Europeano a Musika, manipud iti nalatak a tawen iti Vienes a Klasismo babaen kadagiti nasapa a paset ti panawen iti maika-20 a siglo. Ti naipakasaritaan a sentro iti Vienna ken nabaknang kadagiti arkitektura a patakder, a mairaman dagiti Barok a kastilio ken dagiti hardin, ken dagiti pay naladaw a maika-19 a siglo a nalatak a pasdek a naliniaan kadagiti Ringstrasse, dagiti monumento ken dagiti parke.[9]
Idi 2005 a panagadal kadagiti 127 a lubong a siudad, ti Ekonomista a Saririt a Paset ket nagiranggo nga immuna daytoy a siudad (a kapadana ti Vancouver, Kanada) para iti kasayaat ti biag (iti 2011 a panagsukisok kadagiti 140 siudad ti Vienna ket nairanggo a maikadua, kalpasan ti Melbourne).[10][11] Para kadagiti agsasaruno a tallo a tawen (2009–2011), ti tao-rekurso-pagkonsultaan a kompaniaMercer inranggona ti Vienna a kas ti iimuna kadagiti tinawen a "Kasayaat ti Panagbiag" a pangsukisok kadagiti ginasut a siudad iti lawlaw ti lubong.[12][13][14] 2011 a panagsukisok ti "Kasayaat ti Panagbiag" ti Monocle ket inranggona ti Vienna a maikanem kadagiti listaan iti "dagiti kangatuan a 25 a siudad iti lubong a tawgana pagtaengan" (ngimmato manipud iti maikawalo idi 2010).[15][16][17]
Ti pannakausig, ti siudad ket nairanggo a kas ti umuna iti sangalubongan para iti kultural a panagpabaro idi 2007 ken 2008, ken maikadua kalpasan ti Boston idi 2009 manipud kadagiti 256 siudad a nasukisok kadagiti 162 a pagsurotan ti Pagsurotan dagiti Panagpabaro dagiti Siudad iti 3 a kondison ti panagpunto a sumakop ti kultura, patakder ken ken komersio.[18] A kas maysa a siudad, ti Vienna ket kankanayon nga agsangsangaili kadagiti konperensia ti urbano a panagplano ken is kankanayon a maus-usar nga inadadal babaen dagiti agplanplano ti urbano.[19]
Iti tunggal maysa tawen manipud idi 2005, ti Vienna ket isu ti umuna a papanan iti lubong kadagiti international a kongreso ken timpuyog.[20] Ti Vienna ket makaawis kadagiti agarup a lima a riww a turista iti tunggal maysa a tawen.[21]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dauersiedlungsraum der Gemeinden, Politischen Bezirke und Bundesländer, Gebietsstand 1.1.2019". Naala idi 9 Nobiembre 2019.
- ^ "Bevölkerung am 1.1.2020 nach detaillierter Staatsangehörigkeit und Bundesland". Naala idi 3 Enero 2021.
- ^ Centre, UNESCO World Heritage. "Historic Centre of Vienna inscribed on List of World Heritage in Danger". UNESCO World Heritage Centre. Naala idi 20 Mayo 2019.
- ^ STATISTIK AUSTRIA. "Bevölkerung zu Jahres-/Quartalsanfang". statistik.at. Naala idi 12 Pebrero 2016.
- ^ "VCÖ.at: VCÖ fordert Nahverkehrsoffensive gegen Verkehrskollaps in den Städten". vcoe.at. 2008. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Hulio 2011. Naala idi 5 Agosto 2009.
- ^ "Naipakasaritaan a sentro iti Vienna". UNESCO.
- ^ "Vienna – ti Siudad iti Musika – VIENNA – TATTAN WENNO SAANEN". Wien.info. Naala idi 2012-05-19.
- ^ Dokumentario ti BBC – Vienna – Ti Siudad iti Tagtagainep
- ^ "Naipakasaritaan a Sentro iti Vienna". UNESCO Sentro a Tinawtawid ti Lubong. Naala idi 2012-05-19.
- ^ "Ti Vancouver ket isu ti 'kasayaatan a pagtaengan'". BBC. 4 Oktubre 2005.
- ^ "Reporta ti Kasayaat ti Panagtaeng Agosto 2011". Ekonomista a Saririt a Paset. Naala idi 2 Disiembre 2011.
- ^ "Mercer a pakaammo timidia: Kasayaat iti Panagbiag sanglubongan a panagiranggo dagiti siudad--2009". Naala idi 2 Disiembre 2011.
- ^ "Mercer Kasayaat ti Panagbiag Sangalubongan a Panagiranggo dagiti Siudad, 2010 manipud iti resourceshelf.com". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-12-04. Naala idi 2 Disiembre 2011.
- ^ "Panagsukisok ti Mercer a 2011". Mercer. 29 Nobiembre 2011.
- ^ "ti Monocles a kangatuan a 25 a siudad para iti 2011 , iti businessinsider.com". Naala idi 2 Disiembre 2011.
- ^ "ti 2011 a Monocle ti "Kasayaat ti Panagbiag" summary". Naala idi 3 Disiembre 2011.
- ^ "08 Vienna". Monocle.com. 2010-06-15. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-05-07. Naala idi 2012-05-19.
- ^ "2thinknow Panagpabaro dagiti Siudad 256 a Sangalubongan a Pagsurotan – sangalubongan a pakairanggo ti panagpabaro ti siudad | 2009 | Programa dagiti Panagpabaro ti Siudad". Innovation-cities.com. 30 Hulio 2009. Naala idi 3 Enero 2011.
- ^ "Ammo nga agaramid ti Vienna". wieninternational.at. 15 Abril 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-09-15. Naala idi 3 Enero 2011.
- ^ "Ti Vienna ket isu ti umuna a papanan dagiti kongreso". wieninternational.at. 1 Hunio 2011. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-08-21. Naala idi 15 Oktubre 2011.
- ^ "Estadistika ti Turismo- Panagsangpet idiay Vienna babaen ti pagilian a nagtaudan". wien.gv.at. 11 Oktubre 2011. Naala idi 15 Oktubre 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Vienna iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Vienna manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Wien.gv.at – Opisial a website ti ili, agraman iti inter-aktibo a mapa.
- Wien.info – Opisial a website ti turismo: paspasamak, pagpasiaran, pakaammo a maipapan iti kultura, kdpy.
- Listaan dagiti Embahada iti Vienna
- Pakaammo a maipanggep iti Vienna ken pagpagilian a Centrope
- Geschichtewiki.wien.gv.at – Wiki ti pakasaritaan ti Vienna a pinatpataray babaen ti siudad ti Vienna


text:
Subprepektura ti Okhotsk
Ti Subprepektura ti Okhotsk (オホーツク総合振興局, Ohōtsuku-sōgō-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon. Daytoy ket nanaganan manen manipud iti nasapsapa a Subprepektura ti Abashiri idi Abril 1, 2010. Ti Subprepektura ti Abashiri ket napundar idi 1897.
EtimolohiaUrnosen
Ti Prepektura ti Abashiri ket nanaganan idi manipud iti opisina ti subprepektura ti Abashiri. Nupay kasta, ti lugar ket ad-adu a kadawyan a naibagbaga a kas ti rehion ti Okhotsk (オホーツク地方, Ohōtsuku-chihō),gapu ta sanguenna ti Baybay ti Okhotsk, ket nabaliwan ti nagan nga Abashiri iti ad-adu a naus-usar nga Okhotsk idi las-ud ti administrasion ti panagbingbingay manen kadagiti 14 a subprepektura kadagiti 9 subprepektural nga opisina ti Hokkaido idi Abril, 2010.
HeograpiaUrnosen
Dagiti siudadUrnosen
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distritoUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Borongan
Ti Siudad ti Borongan ket maysa a maika-5 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Daya a Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Borongan ket nabingbingay a politikal iti 61 a barbaranggay.[2]
- Alang-alang
- Amantacop
- Ando
- Balacdas
- Balud
- Banuyo
- Baras
- Bato
- Bayobay
- Benowangan
- Bugas
- Cabalagnan
- Cabong
- Cagbonga
- Calico-an
- Calingatngan
- Campesao
- Can-abong
- Can-aga
- Camada
- Canjaway
- Canlaray
- Canyopay
- Divinubo
- Hebacong
- Hindang
- Lalawigan
- Libuton
- Locsoon
- Maybacong
- Maypangdan
- Pepelitan
- Pinanag-an
- Purok A (Pob.)
- Purok B (Pob.)
- Purok C (Pob.)
- Purok D1 (Pob.)
- Purok D2 (Pob.)
- Purok E (Pob.)
- Purok F (Pob.)
- Purok G (Pob.)
- Purok H (Pob.)
- Punta Maria
- Sabang North
- Sabang South
- San Andres
- San Gabriel
- San Gregorio
- San Jose
- San Mateo
- San Pablo
- San Saturnino
- Santa Fe
- Siha
- Songco
- Sohutan
- Suribao
- Surok
- Taboc
- Tabunan
- Tamoso
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Borongan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Eastern Samar". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Gwen Stefani
Ni Gwen Renée Stefani (/stəˈfɑːni/; nayanak idi Oktubre 3, 1969) ket Amerikana a kumakanta, mannurat ti kanta, agdesdesinio iti moda, ken aktres. Isu ki kimmaddua a nagpundar ken daulo a kumakanta iti banda ti rock a No Doubt. Idi las-ud ti kadayeg ti banda, ni Stefani ket nangirugi iti solo a karerna, ken nangipabalaak ti immuna nga albumna iti Love. Angel. Music. Baby. idi 2004. Daytoy ket nairegget iti musika kadagiti tawen ti 1980,[2] balligi ti album ken nakalako kadagiti sumurok a pito a riwriw a kopia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bonto, Max (Septiembre 25, 2014). "Gavin Rossdale on 'The Voice' With Wife Gwen Stefani; Singer Admits to Being Uncomfortable With It". he Christian Post. Naala idi Oktubre 28, 2014.
- ^ Murison, Krissi (Disiembre 10, 2004). "Gwen Stefani : Love Angel Music Baby". NME. IPC Media. Naala idi Mayo 10, 2007.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Gwen Stefani iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Gwen Stefani iti Wikiquote (iti Ingles)
- Opisial a website
- Gwen Stefani iti AllMusic
- Gwen Stefani iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Hornbostel–Sachs
Ti Hornbostel–Sachs (wenno Sachs–Hornbostel) ket sistem ti pannakaidasig ti instrumento ti musika nga inaramid babaen ni Erich Moritz von Hornbostel ken ni Curt Sachs, ken immuna a naipablaak iti Zeitschrift für Ethnologie idi 1914.[1] Ti maysa nga INggles a pannakaipatarus ket naipablaak iti Warnakan ti Kagimongan a Galpin idi 1961. Daytoy ti kaaduan a maus-usar a sistema ti panangidasig kadagiti instrumento ti musika babaen dagiti etnomusikologo ken organologo (tattao nga agad-adal kadagiti instrumento ti musika).
Nagibatay ni Hornbostel ken ni Sachs kadagiti kapanunitanda iti sistema a naaramid idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ni Victor-Charles Mahillon, ti mangtartaripato kadagiti instrumento idiay Konserbatorio ti Bruselas. Ni Mahillon ket biningbingayna dagiti instrumento kadagiti uppat a nalawana kategoria segun ti kasasaad ti uni a mapataud ti materiales: batong ti angin; kuerdas; kulanit; ken ti bagi ti instrumento. Ni Mahillon ket pinatingganna ti sistemana, para iti kaaduan a paset, kadagiti instrumento a naus-usar iti klasiko a musika ti Europa. Manipud ti daytoy a batayan, ni Hornbostel ken ni Sachs ket pinadakkelda ti sistema ni Mahillon tapno mabalin ti mangidasig kadagiti aniaman nga instrumento manipud ti aniaman a kultura.
Pormal a naimodelo ti Sachs–Hornbostel iti Desimal a Pannakaidasig ti Dewey para kadagiti biblioteka. Daytoy ket addaan kadagiti pannakaidasig iti uppat a kangatuan nga agpang, ken adda met dagiti adu nga agpang iti baba daita, a maidagup iti sumurok a 300 a batayan a katkategoria.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Tomo 46 (1914) iti Zeitschrift ket magun-od iti online kadagiti nadumaduma a pormat, a kas paset ti dihital nga urnong iti Unibersidad ti Toronto. Ti artikulo babaen ni Hornbostel ken ni Sachs ken mabirukan kadagiti panid ti 553–90.


text:
Kategoria:Nagkaykaysa a Pagarian
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 5 a subkategoria, manipud iti 5 a dagup.
G
- Gran Britania (1 K, 3 P)
H
I
- Inglatera (2 K, 1 P)
T
- Tattao a Briton (2 K)
Pampanid iti kategoria "Nagkaykaysa a Pagarian"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Europa
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Akin-amianan nga Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Pagpagilian ti G8
- Pagpagilian ti G20
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti NATO


text:
Charlotte Rampling
Ni Tessa Charlotte Rampling, (nayanak idi 5 Pebrero 1946) ket maysa nga Ingles nga aktres, modelo ken kumakanta[3] iti Pagasaso nga Ingles, Italiano ken Pranses a sinema. Isu ket kinabaliero idi Enero 2000 para kadagiti serbisiona kadagiti arte ken nakaawat iti Legion d'Honneur idiay Pransia idi 2002.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Charlotte Rampling"; Integrated Authority File; naala idi: 21 Hulio 2015; panangilasin ti GND: 118826581.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Charlotte Rampling Biography (1946-)". Filmreference.com. Naala idi 17 Oktubre 2010.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: url-status (silpo)[permanente a natay a silpo]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Charlotte Rampling iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Charlotte Rampling iti Wikiquote (iti Ingles)
- Opisial a website
- Charlotte Rampling iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Charlotte Rampling kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Enero 24
Ti Enero 24 ti maika-24 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 341 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (342 kadagiti bisiesto a tawen).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1917 – Ernest Borgnine, Amerikano nga aktor (pimmusay 2012)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1965 – Winston Churchill, Umuna a MInistro ti Nagkaykaysa a Pagarian, nagingunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1874)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- BBC: On This Day
- Today in History: January 24 Naiyarkibo 2005-10-28 iti Wayback Machine


text:
Pagilian nga isla
Ti maysa a pagilian nga isla ket ti pagilian a ti kangrunaan a teritoriona ket buklen ti maysa wenno ad-adu nga isla wenno dagiti parte ti isla. Manipud iti 2011, 46 (agarup a 24%[1]) kadagiti 193 estado a kameng ti UN ket dagiti pagilian nga isla.
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti porsiento dagiti pagilian nga isla a demokratiko ket ad-adu ngem dagiti kontinental a paglian. Iti pakasaritaan, nasansanayda iti talinaay ti politika negm dagiti kapadada a kontinental.[1]
Gubat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagilian nga isla ket masasanda a gapuanan ti panagrukma iti baybay ken historikal a pagbaetan a karibal dagiti pagilian.[2]Dagiti isla a pagilian ket nakarkaroda a maatake babaen dagiti dakkel, ken kontinental a pagilian gapu ti kadakkelda ken panagkamkammatalekda kadagiti linia ti komunikasion iti baybay ken angin.[3]Adu kadagiti pagilian nga isla ket nakarkaroda pay a akabilen dagiti mersenario ken dagiti gangganaet nga agparparukma,[4]urayno ti pannakaisaluminada ket pakarigatan ti pannakapuntada. Dagiti nabileg a pagilian, kas ti Nagkaykaysa a Pagarian ket mabalinda nga agparang-ay iti marina para iti panagsalaknib ken panangipangato iti interesadoda, ken sagpaminsan a makunkuna iti bileg ti baybay.
Dagiti natural a rekurso[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu kadagiti pagilian nga isla ket nakraoda nga agkamkamatalekda iti ikan a kas ti kangrunaan a taraonda. Adda met dagiti dadduma a mapmapan iti mapabaro nga enerhia—a kas ti bileg ti angin, bileg ti danum, bileg ti heotermal ken biodiesel manipud iti lana ti copra—tapno mabakalanda dagiti presio ti lana.[5]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti pagilian nga isla ket nakarkaroda a maapektaran ngem dagiti dadduma pagilian babaen ti panabaliw ti klima, nga agpataud kadagiti problema a kas ti panagpabassit iti panagusar ti daga, kabassit ti danum ken sagpaminsan pay a gapuanan kadagiti banag a maipanggep iti panabaliw iti pagtaengan. Adda met dagiti pagilian nga isla nga ababa ti ayanda ket agin-inutda a lumlumned babaen ti ngumatngato a danum iti Taaw Pasipiko.[6]Mabanagan pay dagiti pagilian nga isla iti panagbaliw ti klima babaen dagiti natural a didigra a kas dagiti tropikal nga alipugpog, dagiti bagio, dagiti layus ken igaw.[7] Idi 2011, ti Center for Climate Change Law (CCCL) ket nagtengngel iti komperensia napanan dagiti 272 ra nagrehistro manipud kadagiti 39 a pagilian nga isla a natituluan iti Legal Issues for Threatened Island Nations.[8]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda kadagiti pagilian nga isla ket nakaroda nga agkamkammatalek kadagiti import ken nakaroda a maapektaran babaen dagiti panagbaliw iti ekonomia ti sangalubongan.[9] Dagiti ekonomia dagiti pagilian nga isla ket kadawyanda a basbassit ken nakarkaroda a maapektaran kadagiti ngina ti panagipatulod, pannakadadael ti inpraestrutura babaen ti enbiromento, ken ti pannakaisalumina kadagiti dadduma nga ekonomia kadagiti dakdakkel a pagilian; dagiti mailaksid ket mairaman ti Hapon, Australia ken ti Nagkaykaysa a Pagarian[10][11][12] Ti kaaduan nga industria para kadagiti adu a pagilian nga isla ket turismo.[13]
Komposision[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagilian nga isla ket kadawyanda a bassit nga addaan kadagiti bassit a populasion, urayno adda met, kas iti Indonesia ken Hapon ket isuda dagiti mailaksid.[14]
Adda met dagiti pagilian nga isla a naisentro iti maysa wenno dua a nangruna nga is-isla, kas ti Nagkaykaysa a Pagarian, Trinidad ken Tobago, Baro a Selanda, Kuba, Bahrain, Abu Dhabi, Singapur ken Taiwan. Dagiti dadduma ket naiwarwarasda kadagiti ginasut wenno rinibu a babbabassit nga isla, kas ti Indonesia, Hapon, ti Filipinas, Seychelles, ken ti Maldibas. Adda met dagiti pagilian nga isla a makibinningay iti maysa wenno ad-adu iti bukodda nga is-isla kadagiti sabali a pagilian, kas ti Nagkaykaysa a Pagarian ken ti Irlanda; Haiti ken ti Republika a Dominikano; ken ti Indonesia, a makibinningayda kadagiti isla iti Papua Baro a Guinea, Brunei, Daya a Timor, ken Malaysia. Ti Malaysia ken Singapur ket ti pay sabali a pagarigan iti daytoy ken ti naud-udi ket parte idi ti dati aginggana idi 1965.
Iti heograpia, to pagilian ti Australia ket naikeddeng a kas kontinenteal a masa ti daga imbes a maysa nga isla, a mangsakop ti kadakkelan a masa ti daga ti kontinente ti Australia. Iti napalabas, nupay kasta, naikeddeng idi daytoy a kas maysa nga isla para kadagiti panggep ti turismo.[15] (among others) and is still often referred to as such.[16]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ott, Dan (1996). Small is Democratic. Routledge. p. 128. ISBN 0-8153-3910-0.
- ^ Chasle, Raymond (1 Oktubre 1986). "The quest for identity. (island countries)". UNESCO Courier. Naala idi 2009-02-01.
- ^ Perry, Walt L.; Robert W. Button; Jerome Bracken; Thomas Sullivan; Rand Corporation; United States Navy; Jonathan Mitchell (2002). Measures of Effectiveness for the Information-age Navy. Rand Corporation. p. 7. ISBN 0-8330-3139-2.
- ^ WREN, CHRISTOPHER S. (Disiembre 9, 1989). "Mercenary Holding Island Nation Seeks Deal". New York Times. Naala idi 2009-02-01.
- ^ Xingwei, Huang (2008-10-17). "Pacific Islands countries switch to renewable energy source due to increasing fuel prices". Naala idi 2009-02-01.
- ^ "Leader of disappearing island nation says climate change an issue of survival, not economics". Hunio 5, 2008. Naala idi 2009-02-01.
- ^ "FAO: Climate change threatens food security of Pacific island countries". Disiembre 2, 2008. Naala idi 2009-02-01.
- ^ http://www.earth.columbia.edu/articles/view/2826
- ^ "Global economic crisis a concern for Pacific island countries". 2008-10-28. Naala idi 2009-02-01.
- ^ "WTO/FORSEC Trade Policy Course for Pacific island countries". 9 Marso 2001. Naala idi 2009-02-01.
- ^ "NZ calls for global solutions to problems faced by small island nations". 2005-01-18. Naala idi 2009-02-01.
- ^ Garg, Sarika. "U.N. ambassador gives keynote". Naala idi 2009-02-01.[permanente a natay a silpo]
- ^ "China enlists Pacific island countries as tourist destinations, XINHUA". The America's Intelligence Wire. 10 Agosto 2004. Naala idi 1 Pebrero 2009.
- ^ "Wen pledges new aid to Pacific countries". International Herald Tribune. Abril 5, 2006. Naala idi 2013-08-21.
- ^ "Australian Naval Defence". The Brisbane Courier. 24 Hulio 1897. Naala idi 2009-01-31.
- ^ "China, Pacific island countries discuss cooperation at forum meeting". Naala idi 2009-02-01.


text:
Peter Shaw Ashton
Ni Peter Shaw Ashton (naiyanak 27 Hunio 1934)[1] ket Briton a botaniko. Isu ket Charles Bullard Professor of Forestry iti Unibersidad ti Harvard, ken direktor ti Arnold Arboretum manipud idi 1978 aginggana idi 1987.
Naiyanak idiay Boscombe, Bournemouth, Inglatera, nakawat ni Ashton iti B.A. iti Biolohia (1956), M.A. iti Biolohia (1960) ken Ph.D. iti Botanika (1960) manipud iti Unibersidad ti Cambridge.[1] Nagtrabaho isuna kadagiti adu a tawen kadagiti proyekto ti panagsukisok tapno maital-o ti konserbasion ken ti matalinaay a panagusar kadagiti tropikal a bakir, ken instrumental iti proyekto babaen ti Center for Tropical Forest Science tapno mabukel ti network ti Forest Dynamic Plots a kankanyon a masukosok tapno mawadan ti salun-at ti bakir ; nangabak iti Premio ti Hapon para iti daytoy idi 2007.
Idi 1983, napili ni Ashton kas maysa a Fellow ti American Academy of Arts and Sciences.[2]Napili idi isuna a kas Honorary Fellow iti Association for Tropical Biology and Conservation (ATBC) idi las-ud ti tinawen a miting ti ATBC a natengngel iti Kunming, Tsina, idi 2006. Idi 2015 nagpartuat ti ATBC iti Premio Peter Ashton kas pamadayaw kaniana, a tinawen a maipangungguna iti kasayaatan nga artikulo nga ipablaak babaen ti maysa nga estudiante iti warnakan ti Biotropica.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Peter Shaw Ashton Curriculum Vitae" (PDF). Center for Tropical Forest Science-Arnold Arboretum Asia Program. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-06-27. Naala idi 2019-08-27.
{{cite web}}: Ad-adu ngem maysa kadagiti
|accessdate=ken
|access-date=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa kadagiti
|archivedate=ken
|archive-date=ti nainaganan (tulong); Ad-adu ngem maysa kadagiti
|archiveurl=ken
|archive-url=ti nainaganan (tulong)
- ^ "Book of Members, 1780–2010: Chapter A" (PDF). American Academy of Arts and Sciences. Naala idi 25 April 2011.
- ^ IPNI. P.S.Ashton.


text:
Ti kunkunada: Ti CPP-NPA-NDF ti rason nu apay nakauneg ti Kabataan Partylist
Dagiti datos: Nang-“red-tag” weno nangpabasol manen iti maikapamin-ano a daras ti NTF-ELCAC a ni Leni Robredo ken dagiti progresibo a party list ket konektado kadagiti organisasyon ti CPP-NPA-NDF.
Segun iti naipablaak iti NTF-ELCAC page, kinablaawan da dagiti umili a saan a bimmotos iti Bayan Muna ken Anakpawis, a segun kadakuada ket partylist kano dagitoy ti CPP-NPA.
Iti met lang nasao a pablaak, ti panagngato iti bilang ti botos ti
Kabataan Partylist ket mabalin kano a gapu iti panakisinnabwat ni Leni Robredo iti CPP-NPA a nangtutok iti sektor dagiti agtutubo babaen iti panangsugsog kadakuada nga agbalin a radikal.
Kunada a nagipila da ti kaso laban kadagiti nasao a partylist ken agipila da pay ti ad-adu kadagiti sumarsaruno nga aldaw.
Dagiti pammabasol da ket namin-ano a napaglibakan babaen kadagiti adda kredibilidad na a damdamag.
Dagitoy a partylist ket agtultuloy a mapatpataray gapu ta awan ti lina sing da a linteg. Kangrunaan, ti Republic Act No. 7941 weno Party-List System Act. Dagiti mailaksid iti Section 6.2 ti daytoy a linteg ket ti anyaman nga organisasyon a “mangtartarigagay iti ranggas weno saan a nainkalintegan a wagas tapno laeng magun-od na ti panggep na.”
Ti kunkunada a nakitinnulag ni Robredo iti NPA ket napaglibakan iti namin-ano a daras. Awan kinaagpaysuanan dagiti maibagbaga nga adda koneksiyon ni Robredo kenni Joma Sison idi, sakbay, bayat ken kalpasan ti panawen ti panagbobotos.
Nayon pay, ti tagasarita ti NTF-ELCAC a ni Lorraine Marie Badoy ket nalatak ti aramid na nga agpabpabasol ken agredred tag. Sumangsango isuna iti 11 a darum gapu iti panagred tag na kadagiti agduduma nga indibidwal ken grupo kadagiti napalabas a bulan.
Ti laeng agpayso nga ibagbagada ket ti panakaala ti Kabataan Partylist it 530,000 a botos a maikumpara iti 195,000 a botos idi panagbobotos idi 2019.
Apay nga ammuen tayo ti kinapudno: Nalawag a porma ti red tagging ti maibagbaga iti nasao a pablaak a naiwara iti 2.6 a ribo a daras. Kas paset ti ahensiya ti gobyerno, nasken laeng a makondena dagitoy a pasista nga aramid.


text:
Rousset, Bouches-du-Rhône
Ti Rousset ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia nga asideg ti Aix-en-Provence.
Daytoy nga ili ket naam-ammuan para iti lugar ti semikonduktor a nagigrupgrupo ti Atmel ken STMicroelectronics.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno ti Rousset ket mabalin a masurotan manipud kadagiti Romano, ti immuna a naisurat a panangibaga ket manipud ti dokumento idi 1050, babaen ti nagan a "Rosselun" wenno "roscetum rosetum".[1] Idi Tengnga a Panpanawen, adda dagiti kastilio, simbaan ken kapili a naipatakder, ken immadu dagiti pagtaengan.[1]
Idi maika-9 a siglo, ti Rousset ket tagikua ni Sainto-Victor[1], ken idi panawen ti 1143 dagiti Kabkabaliero ti Templar ket innalada daytoy[1], ken sinaruno babaen dagiti Kabkabaliero ti Malta idi 1307.[1]
Babaen ti Pranses a Rebolusion, nadadael daytoy a kastilio.[1]
Ti simbaan ket nabangon idi 1861.[1]
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Singin nga ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Rousset iti Wikimedia Commons


text:
Coudoux
Ti Coudoux ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket adda ti 17 km (11 mi) a kaadayona manipud idiay Aix-en-Provence, 20 km (12 mi) a kaadayo manipud idiay Salon-de-Provence, ken gangani 40 km (25 mi) a kaadayo manipud idiay Marseille. No dagiti purok, daytoy ket adda ti 3 km (1.9 mi) a kaadayo manipud idiay Velaux, 4 km (2.5 mi) a kaadayo manipud idiay La Fare-les-Oliviers, 5 km (3.1 mi) a kaadayo manipud idiay Ventabren ken agarup a 10 km (6.2 mi) a kaadayo manipud idiay Éguilles.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi nasapsapa ngen maika-16 a siglo, adda idi dagiti dua a karso, ti "Petit Coudoux" (Bassit a Coudoux) ken "Grand Coudoux" (Dakkel a Coudoux). Nupay kasta, dagitoy ket naitiponda iti Ventabren ken idi laeng 1950 a ti Coudoux ket nagbalin a maysa a purok.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971–2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Coudoux iti Wikimedia Commons


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Nangruna a Biblioteka ti Tokyo iti Nailian a Biblioteka ti Dieta
Ti Kansai-kan iti Nailian a Biblioteka ti Dieta
Ti Nailian a Biblioteka ti Dieta (国立国会図書館, Kokuritsu Kokkai Toshokan) ket ti is-isu laeng a nailian a biblioteka idiay Hapon. Daytoy ket nabangon idi 1948 para iti panggep iti panagtulong kadagiti kameng ti Dieta ti Hapon/Nailian a Dieta ti Hapon (国会, Kokkai) iti panagsukisok kadagiti banag iti publiko nga annuroten. Ti biblioteka ket kapada iti panggep ken sakup iti Biblioteka ti Kongreso iti Estados Unidos.
Nailian a Biblioteka ti Dieta ken buklen dagiti dua a patakder idiay Tokyo ken idiay Kyoto, ken dagiti nadumaduma a sanga dagiti biblioteka iti amin a paset ti Hapon.
Dagiti midia a mainaig iti Nailian a Biblioteka ti Dieta iti Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 35°40′42″N 139°44′39″E / 35.67833°N 139.74417°E / 35.67833; 139.74417


text:
Chad
Nagsasabtan: 15°N 19°E / 15°N 19°E
Ti Chad (/tʃæd/ (dengngen); Arabiko: تشاد Tšād, Panangibalikas nga Arabiko: [tʃaːd]; Pranses: Tchad, panangibalikas: [tʃa(d)]), opisial nga ammo a kas ti Republika ti Chad (Arabiko: جمهورية تْشَاد Jumhūriyyat Tšād; Pranses: République du Tchad), ket ti maysa a napalikmutan ti daga a pagilian iti amianan-tengnga nga Aprika. Daytoy ket beddengan babaen ti Libya iti amianan, ti Sudan iti daya, ti Republika ti Tengnga nga Aprika iti abagatan, ti Kamerun iti abagatan-laud, ti Nigeria iti abagatan a laud (iti Danaw Chad), ken ti Niger iti laud.
Ti Chad ket addaan kadagiti nadumaduma a rehion: ti maysa a sona ti desierto iti amianan, ti maysa a namaga a barikes ti Sahel iti tengnga ken ti maysa a nalamlames a sona ti Sabana ti Sudan iti abagatan. Ti Danaw Chad, a nakainaganan ti pagilian, ket ti maikadua a kadakkelan a kalugnakan iti Aprika. Ti kapitolio ti N'Djamena ket ti kadakkelan a siudad. Dagiti opisial a pagsasao ti Chad ket ti Arabiko ken Pranses. Daytoy ket pagtaengan dagiti sumurok a nadumaduma a 200 nga etniko ken dagiti lingguistiko a grupo. Ti Islam (51.8%) ken Kristianidad (44.1%) ket isu dagitoy ti kangrunaan a nasansanay a relihion iti Chad.[2]
Idi rugi ti maika-7 a milenio BC, dagiti populasion ti tattao ket aduda nga immalis iti labneng ti Chad. Babaen idi patingga ti umuna a milenio AD, adda dagiti serye dagiti nabangon ken narebba nga estado ken imperio iti pirgis ti Sahel ti Chad, ti tunggal maysa ket naipatengnga ti isip iti panagtengngel kadagiti dalan ti pagtagilakuan ti trans-Sahara a lumabas iti rehion. Pinarmek ti Pransia ti teritorio babaen idi 1920 ken inkorporadona daytoy a kas parte ti Ekuitorial nga Aprika ti Pranses. Idi 1960, nakagun-od ti wayawaya ti Chad babaen ti panangidaulo ni François Tombalbaye. Dagiti panagmadmadi kadagiti annurotenna iti amianan a Muslim ket naggappuan ti irurugi ti napaut sibil a gubat idi 1965. Idi 1979 pinarmek dagiti rebelde ti kapitolio ken pinatinggaanda ti hegemonia ti Abagatan. Ngem naglalaban met dagiti daulo ti rebelde aginggana idi ni Hissène Habré dagiti karibalna. Nangrugi ti suppiat ti Chad–Libya idi 1978 babaen ti panagraut ti Libya a napasardeng idi 1987 babaen ti maysa a pannakibiang ti militar ti Pranses (Operasion Épervier). Naipatuang met ni Hissène Habré idi 1990 babaen ni heneral Idriss Déby. Iti isusuporta ti Pranses, nairugi ti maysa a modernisasion ti Nailian a Buyot ti Chad idi 1991. Manipud idi 2003 ti didigra ti Darfur idiay Sudan ket nairaman met ti pagbeddengan ken nakariruan ti pagilian. Napanglaw metten, nagsagsagaba ti pagilian ken tattao mangipakamang kadagiti ginasut aginggana dagiti rinibo a napatalaw a taga-Sudan a nagtataeng iti ken iti likmut dagiti kampo iti akindaya a Chad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Analyse Thematique des Resultats Definitifs Etat et Structures de la Population" (iti Pranses). Institut National de la Statistique, des Études Économiques et Démographiques du Tchad. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 28 Disiembre 2019. Naala idi 3 Mayo 2020.
- ^ a b Bureau Central du Recensement (1998). "Enquête Démographique et de Santé 1996–1997" (PDF) (iti Pranses).
- ^ a b "Chad's President Idriss Déby Dies 'in Clashes with Rebels'". BBC News (iti Ingles). 20 Abril 2021. Naala idi 20 Abril 2021.
- ^ "Chad President Idriss Deby Killed on Frontline, Son to Take Over". Thomson Reuters Foundation (iti Ingles). Reuters. 20 Abril 2021. Naala idi 20 Abril 2021.
- ^ "Chad President Idriss Deby Dies on Front Lines, According to An Army Statement". Deutsche Welle (iti Ingles). 20 Abril 2021. Naala idi 20 Abril 2021.
- ^ Muhammad Irfan (20 Abril 2021). "Chad Sets Up Transitional Military Council Headed By Son Of Late President – Reports". UrduPoint (iti Ingles). Naala idi 2021-04-20.
- ^ "Le Tchad en bref" (iti Pranses). INSEED. 22 Hulio 2013. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Disiembre 2015. Naala idi 18 Disiembre 2015.
- ^ INSEED (Hulio 2014). Projections demographiques 2009–2050 Tome 1: Niveau national (PDF) (Reporta) (iti Pranses). p. 7. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 22 Disiembre 2015. Naala idi 18 Disiembre 2015.
- ^ INSEED (Marso 2012). Deuxieme recensement general de la population et de l'habitat (RGPH2, 2009): resultats globaux definitifs (PDF) (Reporta) (iti Pranses). p. 7. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 24 Septiembre 2015. Naala idi 18 Disiembre 2015.
- ^ a b c d "Chad" (iti Ingles). International Monetary Fund.
- ^ "Gini Index" (iti Ingles). World Bank. Naala idi 16 Abril 2017.
- ^ United Nations Development Programme (2020). Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF) (iti Ingles). pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 16 Disiembre 2020.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Chad iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Chad manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Chad iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Chad
- Heograpiko a datos a mainaig iti Chad iti OpenStreetMap
- Chad
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian