text: 1Idi agsardengen ti riribuk, inummong ni Pablo dagiti mamati ket kalpasan ti panagsaona a kas pammaregtana kadakuada, nagpakada sa pimmanaw a nagturong idiay Macedonia. 2Sinursorna dagitoy a luglugar. Pinarparegtana dagiti tattao iti adu a pammagbaga. Dimteng idiay Grecia. 3Tallo a bulanna sadiay. Nakasaganan a mapan idiay Siria idi naammoanna nga isiksikat dagiti Judio. Daytoy ti gapu a napanunotna ti agsubli a lumasat idiay Macedonia. 4Kimmuyog kenkuana ni Sopatro nga anak ni Pirro a taga-Berea. Kimmuyog met da Aristarco ken Segundo a taga-Tesalonica, ni Gayo a taga-Derbe, ni Timoteo agraman da Tikico ken Trofimo iti probinsia ti Asia. 5Immunada ket inuraydakami idiay Troas. 6Kalpasan ti Fiesta ti Tinapay nga awan Lebadurana, nagbarkokami manipud Filipos iti las-ud ti lima nga aldaw, ket nadanonmi ida idiay Troas. Nagyankami sadiay iti makadomingo. 7Iti umuna nga aldaw ti lawas, naggigimongkami tapno rambakanmi ti pannakapispisi ti tinapay. Nagsao ni Pablo kadagiti tattao ket saan a nagsardeng agingga iti tengnga ti rabii. Pumanaw ngamin iti kabigatanna. 8Adu ti silaw iti akingngato a kuarto a nagtataripnonganmi. 9Adda maysa a baro nga agnagan Eutico a nakatugaw iti tawa. Agdungdungsa ni Eutico bayat ti panagsao ni Pablo. Idi nakaturog iti nairut, natnag iti daga manipud iti maikatlo a kadsaaran. Natay nga inakupda. 10Ngem immulog ni Pablo ket nagtaray a nangarakup kenkuana. “Dikay agdanag,” kinunana, “sibibiag pay laeng!” 11Immuli manen ni Pablo, pinisina ti tinapay sa nangan. Kalpasanna, nakisarsarita kadakuada agingga iti aglawag sa pimmanaw. 12Kinuyogda a nagawid ti agtutubo. Kasta unay ti pannakabang-arda. 13Immunakami a nagrubbuat ket nagbarkokami a nagturong idiay Asson a pangdagasanmi ken ni Pablo. Kasta ti imbagana kadakami agsipud ta magmagna a mapan sadiay. 14Idi agkikitakam idiay Asson, pinaluganmi iti barko ket nagturongkami idiay Mitilene. 15Intuloymi ti naglayag ket iti sumuno nga aldaw, simmangpetkam iti ballasiw ti Chio. Kalpasan ti maysa nga aldaw, dimtengkam idiay Samos. Kabigatanna, nakadanonkam idiay Mileto. 16Inkeddeng ni Pablo a saanen a dumagas idiay Efeso tapno saan a mataktak idiay probinsia ti Asia. Maganatan ngamin a dumanon idiay Jerusalem, ket no adda pannakabalinna, sumangpet sadiay iti kaaldawan ti Pentecostes. 17Idi adda ni Pablo idiay Mileto, pinaayabanna dagiti panglakayen ti iglesia idiay Efeso. 18Idi sumangpetda, kinunana kadakuada, “Ammoyo no kasano ti panangibukbukko iti amin a panawenko iti panagyanko kadakayo manipud pay idi umuna nga aldaw a bimmaddekak iti probinsia ti Asia. 19Sipapakumbabaak a nagtrabaho a kas adipen ti Apo ket adu a luluak ti nagarubos kadagiti tiempo ti adu a rigat a linak-amko gapu kadagiti panangisikat dagiti Judio. 20Ammoyo met a diak impaidam ti aniaman a makatulong kadakayo bayat ti panangaskasabak ken panangisursurok kadakayo iti publiko ken kadagiti balbalayyo. 21Binallaagak dagiti Judio ken dagiti Hentil a masapul nga agbabawida kadagiti basbasolda ket agturongda iti Dios, ken mamatida ken ni Apotayo a Jesus. 22Ita ngarud, agtulnogak iti Espiritu Santo. Mapanak idiay Jerusalem, nupay diak ammo ti mapasamak kaniak sadiay. 23Ammok laeng nga iti amin a siudad, iparparikna ti Espiritu Santo nga agur-uray kaniak ti pagbaludan ken ti pannakaparigat. 24Ngem saan a nasken no agbiagak man wenno matayak. Matungpalko la ketdi ti nakaibaonak ket maileppasko ti trabaho nga inted kaniak ni Apo Jesus—ti panangiwaragawagko iti Naimbag a Damag maipapan iti parabur ti Dios. 25“Inkaskasabak ti Pagarian ti Dios kadakay amin ket ita, ammok nga awanton kadakayo ti makakita kaniak. 26Isut’ gapuna nga ita nga aldaw, iti sangoanan ti Dios, isapatak a no adda mapukaw kadakayo, saan a siak ti akimbasol. 27Ta diak nagliway a nangipakpakaammo kadakayo iti amin a panggep ti Dios. 28Annadanyo ngarud ti bagbagiyo ken ti amin nga arban nga impaaywan ti Espiritu Santo kadakayo. Wen, aywananyo ti iglesia ti Dios a ginatangna babaen iti dara ti Anakna. 29Ammok nga inton awanakon, umayto kadakayo dagiti narungsot a lobo ket didanto mamingga no dida madangran ti arban. 30Saan la a dayta, dumtengto ti tiempo nga agsao iti ulbod ti sumagmamano kadakayo tapno sumina dagiti mamati ket sumurotda kadakuada. 31Ngarud, agannadkayo ket laglagipenyo nga aldaw ken rabii, iti baet ti adu a panagsagabak, a sinursuroankay amin iti las-ud ti tallo a tawen. 32“Ket ita, italekkay iti Dios ken iti paraburna a makaparang-ay ken makaited kadakay iti bendision nga insaganana kadagiti amin a tattaona. 33Diak tinarigagayan nga alaen ti pirak, balitok wenno pagan-anay ti siasinoman. 34Dakayo a mismo, ammoyo a nagtartrabahoak ket tineggedko ti umanay a kuarta nga inggatangko kadagiti masapsapulmi nga agkakadua. 35Iti kastoy, impakitak kadakayo a babaen iti napasnek a panagtrabaho, masapul a tulongantayo dagiti nakapuy. Laglagipentayo ti kinuna ni Apo Jesus, ‘Nagasgasat ti mangted ngem ti umawat.’” 36Idi naisaon ni Pablo dagitoy, nagparintumengda amin a nagkararag. 37Nagsasangitda amin a nangapungol ken nangagek kenkuana. 38Maladingitanda unay iti saona a didanton makita. Kalpasanna, intulodda iti barko.


c: text/html

text:
Blues
Ti blues ket isu ti nagan a naited kadagiti musikal a porma ken ti henero ti musika[1] a nagtaud kadagiti komunidad ti Aprikano-Amerikano a naipangpangruna iti "Nauneg nga Abagatan" ti Estados Unidos idi agarup a gibus ti maika-19 a siglo manipud kadagiti esperitual, dagiti kanta ti trabaho, dagiti mammukkaw ti taltalon, dagiti pukkaw ken dagiti kansion, ken dagiti naratibo simple ken ritmiko a balada.[2] Ti blues a porma, ket kankanayon a kakuyog ti jazz, rhythm and blues, ken rock and roll ket nailaslasin babaen dagiti naisangayan a progresion ti kuerdas, a ti progresion ti kuerdas ti blues ti sangadosena a baras ket isu ti kaaduan. Dagiti nota ti blues a para kadagiti panggep a panangiyebkas ket kinankanta wenno nadalumpinas a tinoktokar wenno in-inut a nakillo a (maika-e a menor agonggana ti maika-3 a medior) mainaig iti resina ti medior a gantingan, ken dagitoy pay ket nangruna paset iti uni.
Ti henero ti blues ket naibatay iti blues a porma ngem agtagikua kadagiti dadduma a pannakailasin a kas dagiti naisangayan a lirika, dagiti linia ti kababaan nga uni, ken dagit instrumento. Ti blues ket mabalin pay a mabingbingay kadagiti nadumaduma a subhenero a sumakop manipud ti country aginggana ti urban blues nga ad-adu wenno basbassit a nadayeg idi las-ud ti nadumaduma apaset ti panawen ti maika-20 a siglo. Dagiti kaaduan a naamammuan ket dagiti estilo ti Delta, Piedmont, Jump, ken Chicago blues styles. Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangmarka ti transision manipud ti akostiko iti elektriko blues ken ti progresibo a panaglukat ti musika ti blues kadagiti ad-adu a tattao, a naipangpangruna kadagiti puraw nga agdengdengngeg. Idi tawtawen ti 1960 ken 1970, naparang-ay ti hibrido a porma a tinawtawagan ti blues-rock.
"Ti blues ket makaala kadagiti adu a porma... Daytoy ket madumadumaan a kas panagrikna, ti panagwa, ti awan nagan a pangta, ti tao, ti kaayan-ayat, ti pangulo iti trabaho, ti umnong, ken ti Sairo. Daytoy ket masansan a masanay a kas gapuanan ken pagbanagan, tignay ken reaksion, ken mabalin pay a mausar a gamud ken pangkontra ti gamud, sabidong ken sumang, ut-ot ken bang-ar. Ken ti kangrunaan, ti blues ket gapuanan iti kanta, ken ti kanta met laeng..." [3]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Diksionario ti Jazz ni Kunzler ket mangited ti dua a sabali a pannakaikabil: blues, ti maysa a kasisigud a henero ti Aprikano-Amerikano (p.128), ken ti porma ti blues, ti adu ti pannakaiwarwarasna a musikal a porma(p.131).
- ^ "Ti Ebolusion dagiti Aggigiddiat nga Estilo ti Blues". Kasano ti Agay-ayam ti Blues a Gitara. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2010-01-18. Naala idi 2008-08-11.
- ^ Edward Comentale, p. 49. Nasam-it nga angin: Nadayeg a Kanta ti Amerikano, 2013,Unibersidad ti Illinois a Pagmalditan, ISBN 978-0-252-07892-7
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barlow, William (1993). "Cashing In". Split File: African Americans in the Mass Media: 31.
- Bransford, Steve. "Blues in the Lower Chattahoochee Valley" Southern Spaces 2004
- Clarke, Donald (1995). The Rise and Fall of Popular Music. St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-11573-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Blues idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Blues iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bacong, Negros Oriental
Ti Bacong ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bacong ket nabingbingay a politikal kadagiti 22 a barbaranggay.[2]
- Balayagmanok
- Banilad
- Buntis
- Buntod
- Calangag
- Combado
- Doldol
- Isugan
- Liptong
- Lutao
- Magsuhot
- Malabago
- Mampas
- North Poblacion
- Sacsac
- San Miguel
- South Poblacion
- Sulodpan
- Timbanga
- Timbao
- Tubod
- West Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tungawan, Zamboanga Sibugay
Ti Tungawan ket maysa a maika-2 a klase klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tungawan ket nabennebenneg iti 25 a barbaranggay.[2]
- Baluran
- Batungan
- Cayamcam
- Datu Tumanggong
- Gaycon
- Langon
- Libertad (Pob.)
- Linguisan
- Little Margos
- Loboc
- Looc-labuan
- Lower Tungawan
- Malungon
- Masao
- San Isidro
- San Pedro
- San Vicente
- Santo Niño
- Sisay
- Taglibas
- Tigbanuang
- Tigbucay
- Tigpalay
- Timbabauan
- Upper Tungawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Yot
Ti yot (panagyot) wenno iyot wenno panaginnala, panagkanaig, panaginnayat (English: copulation, sexual intercourse; Tagalog: kantot, pagtatalik) ket ti panagtipon wenno panagnaig dagiti akinruar a sexual a mabagbagi ti dua nga organismo nga ay-ayup para iti panagpaadu a sexual ken para iti akin-uneg a fertilisasion (ti pannakapataba ti itlog iti uneg dagiti organismo. Dagiti dua nga organismo ket mabalin nga agduma a sex wenno maysa a hermaphroditico a kas koma iti bisukol).
Maysa a pagarigan ti ay-ayup a makapagpaadu babaen ti internal a fertilisasion ket dagiti insekto. Ti babai nga insekto a makiinnala ket awatenna ti kapsit manipud iti kimmot ti lalaki nga insekto.
Adu met nga ay-ayup ti agpaadu babaen ti akinruar a fertilisasion, kas kadagiti nababa a vertebrate (kas iti paltat) ken kaaduan nga amphibian. Dagiti akintengnga a vertebrate (dagiti lames) a sabsabali ngem iti paltat, dagiti reptilia ken kaaduan a bilbillit, ket agpaaduda babaen ti akinruar a fertilisasion babaen ti panagyot a cloacal. Saan a kas kadagiti nangatngato a vertebrate nga agsipol babaen ti uki.
Iti tao ken dagiti kanaigna a hominid, ad-adda a maipakat ti termino a "yot" wenno "panagyot" wenno "coitus". Idinto nga ad-adda a maaramat dagiti termino a "sipol" wenno "panagsipol" wenno "panagdakay" no kadagiti ayup. Iti nalawlawa a kontexto, ti termino a "sexual a panaginnala wenno panagkanaig" ket mabalin a dumakamat wenno maipapan iti nadumaduma nga aramid a sexual.


text:
Abagatan nga Amerika
Ti Abagatan nga Amerika ket ti kontinente a mabirukan idiay Akinlaud a Hemisperio, kaaduan idiay Akin-abagatan a Hemisperio, nga adda met bassit a paset idiay Akin-amianan a Hemisperio. Daytoy ket mabalin pay a maikeddeng a kas maysa a subkontinente ti Kaamerikaan.[1]
Daytoy ket nabeddengan iti laud babaen ti Taaw Pasipiko ken iti amianan ken daya babaen ti Taaw Atlantiko; Amianan nga Amerika ken ti Baybay Karibe ket mabirukan iti amianan a laud. Daytoy ket mangiraman kadagiti sangapulo ket dua a naturay nga estado – ti Arhentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguay, Peru, Surinam, Uruguay, ken Venezuela – ken dagiti dua a saan a naturay a lugar –ti Pranses a Guiana, ken ti maysa a ballasiw taaw a departamento ti Pransia, ken ti Is-isla ti Malvinas, ti Teritorio ti Ballasiw Taaw ti Britaniko (ngem sinuppiat babaen ti Arhentina). Iti pay maipatinayon iti daytoy, ti is-isla ABC ti Olanda ket mabalin a maikeddeng a paset ti Abagatan nga Amerika.
Ti Abagatan nga Amerika ket addaan iti kalawa iti 17,840,000 a kilometro kuadrado (6,890,000 sq mi). ti populasionna manipud idi 2005 ket nakarkulo iti sumurok a 371,090,000. Ti Abagatan nga Amerika ket maikapat iti ranggo babaen ti kalawa (kalpasan ti Asia, Aprika, ken Amianan nga Amerika) ken maikalima iti populasion (kalpasan ti Asia, Aprika, Europa, ken Amianan nga Amerika).
Kaaduan ti populasion ket agtataeng idiay asideg ti akinlaud wenno akindaya nga aplaya ti kontinente bayat a ti akin-uneg ken ti adayo nga abagatan ken manmano a natagtagitao. Ti heograpia ti akinlaud nga Abagatan nga Amerika ket kaaduan iti banbantay ti Andes; iti pakaigiddiatan, ti akindaya paset ket aglaon kadagiti kabambantayan a rehion ket ti dakkel a tantanap nga ayan dagiti karayan a kas ti Amasona, Paraná ken ti ayus ti Orinoco. Kaaduan ti kontinente ket naisanglad iti tropiko.
Ti kultural ken etniko a pakakitaan ti kontinente ket adda iti taudanna iti pannakitignay kadagiti indihenio a tattao kadagiti nagparukma a Europeano ken dagiti imigrante ken, kaaduan a lokal, kadagiti Aprikano nga aadipen. Naikkan iti atiddog a pakasaritaan iti kolonialismo, kaaduan dagiti taga-Abagatan nga Amerika ket agsasao iti Portuges wenno Espaniol, ken dagiti kagimongan ken dagiti estado ket sapasap a mangipaltiing kadagiti Akinlaud a tradision.
Dagiti linaon
- 1 Heograpia
- 2 Pakasaritaan
- 3 Pagpagilian ken terteritorio
- 4 Politika
- 5 Ekonomia
- 6 Dagiti nagibasaran
- 7 Dagiti silpo ti ruar
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Abagatan nga Amerika ket sakupenna ti akin-abagatan a paset ti masa ti daga ti Amerika. Ti kontinente ket sapasap a napatinggaan iti amianan a laud babaen ti taudan ti danum ti Darién iti igid ti pagbeddengan ti Colombia–Panama, urayno adda met dagiti mangikeddeng a ti pagbeddengan imbes a ti Kanal Panama. Iti heopolitika ken heograpika[2] amin ti Panama – a mairaman ti paset ti daya ti Kanal Panama iti ismo – ket kadawyan a mairaman iti Amianan nga Amerika[3][4][5] ken kadagiti pagpagilina ti Sentral nga Amerika.[6][7] Gangani amin ti nangruna a daga ti Abagatan nga Amerika ket nakatugaw iti Plata ti Abagatan nga Amerika.
Ti Abagatan nga Amerika ket balay ti kangatuaan a saan a nalappedan a dissuor iti lubong, ti Dissuor Anghel idiay Venezuela; ti kangatuan nga agmaymaysa a tinnag a dissuor ti Dissuor Kaieteur idiay Guyana; ti kadakkelan a karayan (babaen ti tomo), ti Karayan Amasona; ti kaatiddogan a kabambantayan, ti Andes (a ti kangatuan a bantayna ket ti Aconcagua iti 6,962 m [22,841 ft]); ti kamagaan a saan a polar a lugar iti daga, ti Desierto Atacama;[8][9][10] ti kadakkelan a katuduan a bakir, ti Katuduan a bakir Amasona; ti kangatuan a kapitolio a siudad, La Paz, Bolivia; ti kangatuan a komersial a madalisiat a danaw iti lubong, Danaw Titicaca; ken, malaksid dagiti pagsukisokan nga estasion idiay Antartika, ti akin-abagatan unay a permanenta a natagtagitao a komunidad iti lubong, ti Puerto Toro, Chile.
Ti kangrunaan a rekurso ti mineral ti Abagatan nga Amerika ket balitok, pirak, gambang, mina ti landok, lata, ken petroleo. Dagitoy a rekurso a mabirukan idiay Abagatan nga Amerika ket nakaited ti adu a matgedan kadagiti pagilianna a naipangpangruna kadagiti panawen ti gubat wenno napardas nga idadakkel ti ekonomia babaen dagiti industrialisado a pagpagilian. Nupay kasta, ti konsentrasion iti panagpataud ti maysa a nangruna a tagilako nga eksport ket masansan a nanglapped ti panagdur-as ti debersidad dagiti ekonomia. Ti panagbalbaliw dagiti presio dagiti tagilako kadagiti sangalubongan a pagtagilakuan ken nakaiturongan ti historikal dagiti nangruna a nangato ken dagiti ababa kadagiti ekonomia kadagiti estado ti Abagatan nga Amerika, ken masansan nga agpataud kadagiti nakaro nga instabilidad ti politika. Daytoy ket pakaiturongan kadagiti ganetget a mangidibersidad ti panagpataud a mangiyadayo manipud ti panangitalinaay kadagiti ekonomia a naidedikado iti maysa a nangruna nga eksport.
Ti Abagatan nga Amerika ket maysa kadagiti kaaduan a biodibersidad a kontinente iti lubong. Ti Abagatan nga Amerika ket balay kadagiti adu a makaay-ayo ken dagiti naisangayan a sebbangan dagiti ayup a mairaman ti llama, anaconda, piranha, jaguar, vicuña, ken tapir. Ti katuduan a bakir ti Amasona ket agtagikua ti nangato a biodibersidad, nga aglaon ti nangruna a proporsion dagiti sebbangan iti Daga.
Ti Brasil ket isu ti kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika, sumakop daytoy iti kagudua ti kalawa ti daga ken populasion ti kontinente. Dagiti nabati a pagilian ken dagiti teritorio ket nabingbingay kadagiti tallo a rehion Ti Es-estado ti Andes, ti Guianas ken ti Akin-abagatan a Balisongsong.
Dagiti kaariping nga isla[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti tradision, ti Abagatan nga Amerika ket mangiraman pay kadagiti asideg nga isla. Ti Aruba, Bonaire, Curaçao, Trinidad, Tobago, ken ti pederal nga agkamkammatalek ti Venezuela ket nakatugaw iti akin-amianan a kontinental a samang ti Abagatan nga Amerika ken dagitoy ket masansan a mairamraman a kas paset ti kontinente . Iti heopolitika, dagiti isla nga estado ken dagiti ballasiw taaw a teritorio ti Karibe ket sapasap a naigrupo a kas paset ti Amianan nga Amerika, gapu ta isuda ket ad-adayo idiay Plata Karibe, urayno ti San Andres ken Providencia ket politikal a paset ti Colombia ken ti Isla Aves ket tinengtengngel babaen ti Venezuela.[5][11][12]
Dagiti sabali nga isla a mairaman iti Abagatan nga Amerika ket ti Is-isla Galápagos a tagikua ti Ecuador ken ti Isla Paskua ti Panagunagr (idiay Oceania ngem tagikua ti Chile), Isla Robinson Crusoe, Chiloé (dagitoy dua ket tagikua ti Chile) ken Tierra del Fuego (nagbaetan a pinagbingayan ti Chile ken Arhentina). Idiay Atlantiko, ti Brasil ket tagikuana ti Fernando de Noronha, Trindade ken Martim Vaz, ken ti Purpuro SanPedro ken San Pablo, bayat a ti Is-isla Maldivas ket tinurayan babaen ti Nagkaykaysa a Pagarian, a ti panangiturayna iti is-isla ket sinuppiat babaen ti Arhentina. Ti Is-isla Abagatan a Georgia ken ti Abagatan a Sandwich ket mabalin pay a mainaig iti Abagatan nga Amerika wenno ti Antartika.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Prehistoria[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Abagatan nga Amerika ket naipampamattian a naisilpo idi iti Aprika manipud ti naladaw a Panawen Paleosoika aginggana ti nasapa a Panawen Mesosoika, aginggana idi nagsisina ti nalatak a kontinente ti Pangaea idi agarup a tawtawen ti napalabas ti 225 a riwriw. Isu a ti Abagatan nga Amerika ken ti Aprika ket makibinningay kadagiti agpapada a posil ken dagiti tuon ti bato.
Ti Abagatan nga Amerika ket naipagpagarup nga isu ti immuna a tinataengan babaen ti tattao idi dagiti tattao ket binalballasiwda ti Rangtay ti Daga ti Bering (itan ket ti Kipet Bering) idi saan a nakurkurang ngem 15,000 ya tawtawen ti napalabas manipud ti teritorio nga ita nga aldawen ket ti Rusia. Immakarda a nagpa-abagatan babaen ti Amianan nga Amerika, ken kanungpalan a naabotanda ti Abagatan nga Amerika babaen ti Ismo ti Panama.
Ti immuna nga ebidensia iti kaadda ti puli ti tattao idiay Abagatan nga Amerika ket napetsaan idi agarup a 9000 BC, idi dagiti karabasa, dagiti sili ken bukbukel ket nairugrugi a naimuyongan a makan kadagiti kabanbantayan iti Labneng Amasona. Dagiti ebidensia ti damdamili ket adu a mangisingasing a ti manioc, nga agdama pay laeng a nagruna a makan tatta nga aldaw, ket naimuymuyongan idi iti nasapsapa a kas idi 2000 BC.[13]
Babaen idi 2000 BC, adu kadagiti agrariano a komunidad ket nagtataeng kadagiti amin a paset ti Andes ken dagiti nakapalikmut a rehion. Ti panagkalap ket immadu a panagsanay iti igid ti aplaya, ken nangtulong daytoy iti pannakaaramid ti ikan a kas nangruna taudan ti taraon. Dagiti sistema ti panagsibog ket naparang-ay pay iti daytoy a panawen, ken nagtulong daytoy iti idudur-as ti maysa nga agrariano a kagimongan.[13]
Dagiti kultura ti Abagatan nga Amerika ket nangrugrugida a nagpaamo kadagiti llama, vicuña, guanaco, ken alpaca kadagiti kabanbantayan ti Andes idi circa 3500 BC. Malaksid kadagiti usarda a kas taudan ti karne ken dutdot, dagitoy nga ayup ket naus-usar pay para iti panangilugan dagiti tagilako.[13]
Dagiti kasakbayan ti Colombiano a sibilisasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti idudur-as ti panagpatubo ti mula ken ti ipaparang dagiti pagtaengan ti tao ket nangpalubos para kadagiti adu ken nagtutuon a rugrugi dagiti sibilisasion idiay a Abagatan nga Amerika.
Maysa kadagiti kasapaan nga ammo a sibilisasion idiay Abagatan nga Amerika ket idiay Norte Chico, idiay sentral nga aplaya ti Peru. Urayno daytoy ket kultura ti kasakbayan ti seramiko, ti monumental nga arkitektura ti Norte Chico ket maipada kadagiti piramida ti Taga-ugma nga Ehipto. Ti agturturay a klase ti Norte Chico ket nangipatakderda ti network ti pagtagilakuan ken nagparang-ay iti agrikultura ket kalpasann sinaruno daytoy ti Chavín babaen idi 900 BC, segun kadagiti dadduma a karkulo ken dagiti dagiti arkeolohiko a nabirbiruk. Dagiti artipakto ket nabirukan iti lugar a tinawtawagan iti Chavín de Huantar iti moderno a Peru iti kangato iti 3,177 metmetro. Ti sibilisasion ti Chavín ket nagpaut idi 900 BC aginggana idi 300 BC.
Idiay sentral nga aplaya ti Peru, idi agarup a rugi ti umuna a milenio AD, dagiti kultura ti Moche (100 BC – 700 AD, idiay akin-amianan nga aplya ti Peru), Paracas ken Nazca (400 BC – 800 AD, Peru) ket rimmang-ay nga addaan kadagiti sentralisado nga estado nga addaan iti permanente a milisia ken nangpaspasayaat iti agrikultura babaen ti panagsibog ken dagiti baro nga estilo ti seramiko nga arte. Idiay Altiplano, Tiahuanaco wenno Tiwanaku (100 BC – 1200 AD, Bolivia) nangimatonda iti dakkel a network ti komersio a naibatay iti relihion.
Idi agarup a maika-7 a siglo, ti Tiahuanaco ken Wari wenno ti Huari nga Imperio (600–1200, Sentral ken akin-amianan a Peru) ket nagpadakkel kadagiti impluensiada kadagiti amina a rehion ti Andes, ken nagipang-al ti urbanismo ti Huari ken ti relihioso nga ikonograpia ti tiahuanaco.
Dagiti Muisca ket isuda idi dagiti nangruna nga indehenio a sibilisasion nga itan ket ti moderno a Colombia. Nangipatakderda ti konpederasion dagiti adu a sangkatipunan, wenno cacicazgos, ken addaan dagitoy iti nawaya a network iti bukodda a panagtagtagilako. Isuda idi ket dagiti mammanday tibalitok ken mannalon.
Dagiti dadduma pay a nangruna a kultura ti kasakbayan a Columbiano ket mairaman dagiti Cañari (idiay abagatan sentral nga Ecuador), Chimu nga Imperio (1300–1470, akin-amianan nga aplaya ti Peru), Chachapoyas, ken dagiti pagarian ti Aymara (1000–1450, Bolivia ken akin-abagatan a Peru).
Inkabkabilda idi ti kapitoliuoda idiay nalatak a siudad ti Cusco, ti sibilisasion ti Inca ket nagturturay kadagit irehion ti Andes manipud idi 1438 aginggana idi 1533. Ammo daytoy a kas ti Tawantin suyu, ken "ti daga dagiti uppat a rehion," iti pagsasao a Quechua, ti sibilisasion ti Inca ket naisangayan unay ken nadur-as. Ti panagturay ti Inca ket naigay-at iti gangani a sangagasot a lingguistiko wenno dagiti etniko a komunidad, agarup a 9 aginggana ti 14 a riwriw a tattao ket naisilpo babaen ti 25,000 a kilometro ti sistema ti kalsada.
Ti Mapuche idiay Sentral ken Akin-abagatan a Chile ket nanglikud kadagiti Europeano ken Chileno nga agtataeng, ken nangigakat iti Gubat Arauco para kadagii ad-adu ngem 300 a tawtawen.
Pagpagilian ken terteritorio[urnosen | urnosen ti taudan]
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi las-ud ti immuna a dekada ti maika-21 a siglo, dagiti gobierno ti Abagatan nga Amerika ket napnapanda iti politikal a kanigid, nga addaan dagiti daulo a sosialista a nabutosan idiay Chile, Uruguay, Brasil, Arhentina, Ecuador, Bolivia, Paraguay, Peru ken Venezuela. Kaaduan dagiti pagilian idiay Abagatan nga Amerika ket umad-adua nga agus-usar kadagiti proteksionista nga annuroten, ken mangparparigat ti nasaysayaat a panagkaykaysa ti kontinente.
Iti kinaudi, naporma ti maysa nga entidad ti gobierno ket naporma a manggandat a mangitipon dagiti dua nga adda a kappon tiaduana: ti Mercosur ken Komunidad ti Andes, ken mangporma ti maikatlo a kadakkelan a grupo ti pagtagilakuan iti lubong.[22] Daytoy a baro a gunglo ti politika nga ammo a kas ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika ket mangigandat a mangipatakder ti nawaya nga iya-akar ti tattao, panagdur-as ti ekonomia, ti sapsap nga annuroten ti depensa ken ti panagikkat kadagiti taripa.
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Abagatan nga Amerika ket agdepdepende iti eksport dagiti napataud a tagilako ken dagiti masna a rekurso ngem iti katimbeng iti lubong; dagiti eksport ti tagilako manipud ti kontinente idi ket 16% iti GDP iti maysa a batayan ti panankisinnukat, no maiyasping iti 25% para iti lubong a kas bsibubukel.[23] Ti Brasil (ti maikapito a kadakkelan nga ekonomia iti lubong ken ti kadakkelan idiay bagatan nga Amerika) ket mangiyuna kadagiti termino dagiti eksport ti tagilako iti $251 bilion, ken sarunuen daytoy babaen ti Venezuela iti $93 bilion, Chile iti $86 bilion, ken Arhentina iti $84 bilion.[23]
Ti pagbaetan ti ekonomia a a nagbaetan dagiti napanglaw ken dagiti nabaknang kadagiti kaaduan a pagilian ti Abagatan nga Amerika ket dakdakkel ngem itikaaduan dagiti dadduma a kontinente . Ti kabaknangan a 10% ketmakaawat iti sumurok a 40% iti matgedan ti pagilian idiay Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, ken Paraguay,[24] bayat a ti kapanglawan a 20% ket makaawat iti 3% wenno basbassit idiay Bolivia, Brasil, ken Colombia.[25]
Dagiti kadakkelan a siudad babaen ti ekonomia idiay Abagatan nga Amerika idi 2010[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "South America". Encyclopædia Britannica.
- ^ Cohen, Saul Bernard. 2003. "North and Middle America" (Ch. 5). Geopolitics of the World System, ISBN 0847699072
- ^ "Americas" Standard Country and Area Codes Classifications (M49), United Nations Statistics Division
- ^ "North America". Atlas of Canada. 2003-11-14. Naala idi 2012-05-21.
- ^ a b North America Atlas National Geographic
- ^ "Panama". Britannica.com. 1999-12-31. Naala idi 2012-05-21.
- ^ "Panama". CIA – The World Factbook. Cia.gov. Naala idi 2012-05-21.
- ^ "Parts of Chile's Atacama Desert haven't seen a drop of rain since recordkeeping began. Somehow, more than a million people squeeze life from this parched land". National Geographic Magazine. Naala idi 2009-04-18.
- ^ "Driest Place | Driest Desert Atacama Desert". Extremescience.com. 2007-01-25. Naala idi 2009-04-18.
- ^ McKay, C. P. (Hunio 2002). "Two dry for life: The Atacama Desert and Mars". Ad Astra 14 (3): 30.
- ^ South America Atlas National Geographic
- ^ "United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)". Unstats.un.org. 2011-09-20. Naala idi 2012-05-21.
- ^ a b c O'Brien, Patrick. (General Editor). Oxford Atlas of World History. New York: Oxford University Press, 2005. pp. 25
- ^ a b Dagiti karkulo ti kalawa ti daga ken populasion ket naala manipud tiThe 2008 World Factbook nga agdama nga agus-usar ti datos ti Hulio 2007, malaksid no sabali ti naibaga.
- ^ Ti La Paz ket ti administratibo a kapitolio ti Bolivia;
- ^ Mairaman ti Isla ti Paskua ti Panangungar idiay Taaw Pasipiko, ti teritorioti Chile ket masansan a maikabkabil tidiay Oceania. Ti Santiago ket ti administratibo a kapitolio ti Chile; Ti Valparaíso ket ti lugar dagiti miting ti lehislatibo.
- ^ Tinunton babaen ti Arhentina.
- ^ "Falkland Islands: July 2008 population estimate". Cia.gov. Naala idi 2012-05-21.
- ^ (Enero 2009) INSEE, Gobierno ti Pransia. "Population des régions au 1er janvier" (iti Pranses). Naala idi 2009-01-20.
- ^ Tinunton babaen ti Arhentina; the Abagatan a Georgia ken ti Is-isla ti Abagatan a Sandwich idiay Abagatan Taaw Atlantiko ket kadawyan a mainaig iti Antartika (gapu tikaasideg) ken awanan iti permanente a populasion, ken agsangsangaili laeng ti periodiko a grupo ti agarup a 100 nga agsuksukimat ken agbisbista.
- ^ http://country-facts.findthedata.org/q/240/2390/What-is-the-capital-city-of-South-Georgia-And-The-South-Sandwich-Islands-a-country-in-the-continent-of-Oceania
- ^ "Globalpolicy.org". Globalpolicy.org. 2008-10-29. Naala idi 2010-10-24.
- ^ a b c "Country Comparison:Exports". The World Factbook. CIA. 2011.
- ^ "Income share held by lowest 20%". The World Bank. 2011.
- ^ a b c "World Economic Outlook Database". IMF. Abril 2012. Naala idi 2012-05-24.
- ^ "Human Development Report 2011. Human development indices. p.23". The United Nations. Naala idi 2011-05-24.
- ^ "Poverty headcount ratio at $2 a day (PPP) (% of population)". The World Bank. 2011.
- ^ "Falkland Islands". The World Factbook. CIA. 2011.
- ^ "Guyane". IEDOM. 2009.
- ^ "Global city GDP rankings 2008–2025". Pricewaterhouse Coopers. Naala idi 31 Hulio 2010.
- ^ "Demographia World Urban Areas p.22". Demographia. Abril 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Abagatan nga Amerika idiay Wikimedia Commons


text:
Buto
Ti buto ket maysa nga organo a reproduktibo a teknikal nga intromitente nga organo, ken para kadagiti plasental a mammal, ket agserbi pay kas akinruar nga organo ti panagisbo. Sapasap a masarakan ti buto kadagiti mammal ken reptilia.
Dagiti linaon
Estruktura[urnosen | urnosen ti taudan]
Buklen ti tallo a columna ti kulapot ti buto ti tao: dua a corpora cavernosa ti agkaabay iti batog a dorsal ken maysa a corpus spongiosum ti adda iti baetanda iti batog a ventral.
Ti dakdakkel ken ugis-bombilia nga ungto ti corpus spongiosum ti mangbukel iti lukdit wenno lusngi wenno glanse ti buto, a mangsupsuportar iti supotlalat wenno prepusio, maysa a nalukay a kulpi ti kudil a kadagiti nataengan ket mabalin a malislis tapno a maexposar ti lusngi. Ti sirok ti buto a nakakabitan ti prepusio ket maawagan a freno wenno frenulo.
Ti uretra, ti maudi a parte ti dalanan a urinario, ket lumabas iti corpus spongiosum, ket ti ruanganna a maawagan iti meato, ket masarakan iti ungto ti lusngi. Isu ti dalanan pareho ti isbo ken para iti panagparuar wenno eyakulasion iti kapsit wenno semilia. Maaramid dagiti esperme iti bukelbukel ket maidulin iti epididimis. Bayat ti panagparuar, maipropelar dagiti esperme iti vas deferense, dua a dukto a lumabas iti ngato ken likod ti vehiga. Inayon dagiti seminal a vesikulo dagiti fluido ken ti vas deferense ket kumonektar kadagiti dukto nga eyakulatorio a mangisilpo iti uretra iti uneg ti glandula a prostrata. Ti prostrata agraman dagiti glandula a bulburetral ken manginayon pay kadagiti sekresion, ken ti semilia ket maiparuar iti buto.
Pubertad[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti iseserrek iti pubertad, mangrugi nga agdevelop dagiti bukelbukel ken dumakkelen dagiti mabagbagi. Mangrugi a dumakkel ti buto iti baet dagiti tawen kas kasapa ti 10 ken kas kaladaw ti 15. Usual nga agleppas ti idadakkel iti edad 18-21. Bayat ti proseso, agtubo dagiti urmot iti aglawlaw ti buto.
Seksual a Kaibatugan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaibatugan ti lusngi ti lalaki ti mutil ti manimani ti babai; kaibatugan ti corpora cavernosa ti bagi ti manimani; kaibatugan ti corpus spongiosum ti vestibular a bulbo iti baba ti labia minora; kaibatugan ti butillog wenno eskroto ti labia minora ken labia mayora; ken kaibatugan ti prepusio ti akkub ti manimani. Awan rafe dagiti babbai, ta idiay, saan a konektado dagiti dua a gudua.
Panagtangar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagtangar ket ti panagtangken ken panagngato ti buto a mapasamak iti panaguttog,a kas preparsyon no kayat ti lalaki ti umiyot, no pay mabalin a mapasamak daytoy kadagiti situasion a di-seksual. Ti kangrunaan a pisiolohikal a mekanismo a mangigapu iti panagtangar ket ti autonomiko a dilasion dagiti arteria a mangitultulod iti dara iti buto. Palubusan daytoy ti ad-adu a dara a mangpunno kadagiti tallo a maraespongha a kamara iti buto nga agbanag iti panagatiddog ken panagtangken daytoy. Ti napnon nga erektil a tisiu itan ket agtalmeg ken mangpetpet kadagiti vena a mangiruar iti dara manipud iti buto. Ad-adu itan ti sumrek a dara ngem iti rumuar iti buto agingga a madanon ti equilibrio no sadino ket agpada ti kaadu ti dara a sumrek ken rumuar kadagiti dilatado nga arteria ken napetpetan a vena; magun-od kadaytoy nga equilibrio ti maysa a konstante a rukod ti panagtangar.
Fasilitaren ti panagtangar ti sexual a pannakinaig no pay saan a nasisita kadagiti dadduma pay a seksual nga aktibidad.
Panagparuar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagparuar ket ti panagipugso iti kapsit manipud iti buto, ken usual a kakuyog ti orgasmo. Maysa a serie dagiti muskulado a panagkaretret ti mangiparuar iti semilia nga aglaon kadagiti gameto ti lalaki a maawagan iti selula nga esperme wenno spermatozoa manipud iti buto (mapan iti uki, no para iti intension ti panagpaadu babaen ti seksual a pannakinaig). Masansan a resulta daytoy ti seksual nga estimulasion, a mabalin a karaman ti estimulasion ti prostrata. Daytoy ket raro a gapu ti sakit a prostratiko. Mabalin pay a mapasamak ti panagparuar bayat ti panagturog (emision a nokturnal). Ti panagkassit ket ti kondision no sadino ket madi makapagparuar.
Ti panagparuar ket addaan iti dua a paset: emision ken ti mismo a panagparuar. Ti paset nga emision ti panagkissit a reflexo ken kontrolado ti simpatetiko a sistema ti nervios, anta ti paset ti panagparuar ken kontrilado ti nadorian wenno espinal a reflexo iti level dagiti nadorian a nervios nga S2-4 babaen ti pudendal a nervios. Sarunoen ti periodo a refraktorio ti panagparuar, ken pasakbayan met daytoy sexual nga estimulasion.
Kugit[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kagagangayan a porma ti panagbalbaliw iti mabagbagi ket ti panagikugit: ti pannakaikkat iti parte wenno ti sibubukel a prepusio para kadagiti nadumaduma a kultural, relihioso, ken nararraro, medikal a rason.
Rukod[urnosen | urnosen ti taudan]
No pay sabasabali dagiti resulta dagiti panagadal, ti konsenso ket ti kadawyan a rukod ti nakatangar a buto ti tao ket 5.1-5.9 pulgada a kaatiddog nga addaan iti 95% nga paggidiatan ti konpidensa ti 4.23-7.53 pulgada. Ti kadawyan a kabuntog ti agarup 4.84 pulgada no todon ti panagtangar.
Dagiti imahen[urnosen | urnosen ti taudan]
Mapan idiay commons ti agkita ti adu pay nga imahen
Dagiti midia a mainaig ti Buto idiay Wikimedia Commons


text:
Kalamansig, Sultan Kudarat
Ti Kalamansig ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kalamansig ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Bantogon (Santa Clara)
- Cadiz
- Datu Ito Andong
- Datu Wasay
- Dumangas Nuevo
- Hinalaan
- Limulan
- Nalilidan
- Obial
- Pag-asa
- Paril
- Poblacion
- Sabanal
- Sangay
- Santa Maria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sultan Kudarat". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sultan Kudarat". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
MusicBrainz
Ti MusicBrainz ket proyekto a mangigandat nga agpartuat ti database ti silulukat a linaon iti musika. Daytoy ket kapada ti proyecto ti freedb, napundar daytoy tapno mangsungbat kadagiti panangigawid a naikabil iti CDDB. Nupay kasta, ti MusicBrainz ket nagpadakkelen kadagiti gandatna a mangabot ti las-ud ti pagipenpenan ti metadata ti compact disc tapno agbalin a naestruktura a silulukat nga online a database para iti musika.[2][3]
Ti MusicBrainz ket mangala kadagiti pakaammo a maipanggep kadagiti artista, dagiti nairekord nga obrada, ken dagiti pannakaikabagian a nagbaetan kaniada. Dagiti nairehistro a naikabkabil ket saan a basbassit a mangala iti titulo ti album, dagiti titulo dagiti tokar, ken ti kaatiddog ti tunggal maysa a ktokar. Dagitoy a maikabkabil ket tinartaripato babaen dagiti boluntario nga editor a mangsursurot kadagiti insursurat ti komunidad nga alagaden ti estilo. Dagiti nairehistro nga obra ket makanayon pay a mangipenpen ti pakaammo a maipanggep ti petsa a pannakaipablaak ken pagilian, ti ID ti CD , arte nga akklub, akostiko a lemma ti ramay, testo a notasion ti nawaya a porma ken dadduma pay a metadata. Manipud idi 6 Pebrero 2014, ti MusicBrainz ket naglaonen ti pakaammo kadagiti agarup a 820,000 nga artista, 1.2 a riwriw a pablaak, ken 13.1 ma riwriw a rehistro.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Musicbrainz.org Site Info". Alexa Internet. Naala idi 2014-04-01.
- ^ Highfield, Ashley. "Keynote speech given at IEA Future Of Broadcasting Conference", BBC Press Office, 2007-06-27. Naala idi 2008-02-11.
- ^ Swartz, A. (2002). "MusicBrainz: A semantic Web service". IEEE Intelligent Systems 17: 76–77. doi:10.1109/5254.988466.
- ^ "Database Statistics". MusicBrainz. Naala idi 2014-02-06.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti MusicBrainz idiay Wikimedia Commons
- musicbrainz.org — Opisial a sitio
- - Pakaammo ti BBC a maipanggep ti Musicbraiz


text:
Rin
Ti Rin ket maysa a karayan nga agayus manipud idiay Grisons idiay akindaya nga Suiso nga Alpes a mapan idiay Baybay Amianan nga aplaya iti Olanda ken isu ti maika-12 a kaatiddogan a karayan idiay Europa, nga adda ti agarup a 1,233 km (766 mi),[2][3] nga adda ti natimbengan a panagayus ti ad-adu ngem 2,300 m3/s (81,000 cu ft/s).
Ti Rin ken ti Danube ket mangporma ti kaaduan ti akin-amianan nga uneg ti daga a pronera ti Romano nga Imperio ken, manipud kadagita a panawen, ti Rin ket nangruna idin ken nangruna a madaliasat a dalan ti danum nga agawit kadagiti tagilako idiay kaunegan nga uneg ti daga. Daytoy ket nagserbi pay a kas panagsalaknib a langa ket nagibatayan daytoy para kadagiti rehional ken sangalubongan a pagbeddengan. Dagiti adu a kastilio ken dagiti prehistoriko a pagsammakedan idiay igid ti Rin ket mangipakita ti kinapangrunana ka maysa dalan ti danum. Ti trapiko ti karayan ket mabalin a maipasardeng kadagitoy a lokasion, a kadawyan para iti panggep a panagsingir kadagiti bayad, babaen dagiti estado nga agtengtengngel ti paset ti karayan.
Etimolohia ken nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan a Rin ket naala manipud ti Daan nga Ingles ti Rīn, a nagtaud manipud ti Proto-Hermaniko *Rīnaz. Daytoy pay ti taudan ti nagan kadagiti sabsabai a a Hermaniko a pagsasao a kas ti Danes a balikas ti Rijn (dati pay a kas ti Rhijn), ti Aleman a balikas ti Rhein, Romansh Rain (babaen ti Aleman) ken ti balikas ti pranses a Rhin ken Espaniol a balikas ti Rin, a napan iti pagsasao babaen ti Daan a Pranko. Daytoy ket nagtaudan pay manipud ti Indo-Europeano a *Reynos, manipud ti ramut a *rey- "agayus, tumaray", nga isu pay ti ramut ti balikas a kas ti karayan ken tumaray.[4] Ti Keltiko/Galo a nagan para iti Rin ketRēnos, a naala manipud ti taudan nga Indo-Europeano a kas ti Hermaniko a nagan. Daytoy ket mabirukan pay kadagiti sabali a nagan a kas ti Karayan Reno idiay Italia, a nakaalaan ti naganna manipud ti Galo.[5] Ti Latin a nagan aRhēnus ken ti Taga-ugma a Griego a Ῥῆvoς (Rhēnos) ket nagtaud dagitoy manipud ti Keltiko a balikas, ken saan a dagus a nanipud ti Indo-Europeano, gaputa dagitoy ket nakibinningayda ti panagbalbaliw manipud ti -ei- iti -ē-, a pakailaslasinan dagiti Keltiko a pagsasao ngem saan a Latin wenno Griego (ti Latin a nagan ket mabalinton a kas ti *Rīnus).
Ti nagan ket nailetra nga adda ti -h- kadagiti adu a pagsasao iti tatta nga aldaw, ngem ti panakakitkita manipud kadagiti nasapsapa a panagibagbaga ti nagan ket awan ti -h- (a kas ti Daan nga Ingles), daytoy ket saan nga etimolohiko a panangiletra. Daytoy ket mabalin a naibatay ti Latin transliterasion ti Griego a porma ti nagan, a Rhenos,[4] makitkita pay iti rheos, alog, ken rhein, agayus. Ti Latin panakailetra ket mabalin idi a naala manipud ti Griego, ngem ti nagan ti karayan ket mabalin nga adda idin iti Latin sakbay ti dayta. Ti moderno a taudanna ket mabirukan iti Italiano a balikas ti Reno (ken nagan pay ti maysa a karayan idiay Italia, a kas ti naibagbaga dita ngato).
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Frijters ken Leentvaar (2003)
- ^ Schrader, Christopher; Uhlmann, Berit (28 Marso 2010). "Der Rhein ist kürzer als gedacht – Jahrhundert-Irrtum". sueddeutsche.de (iti leman). Naala idi 27 Marso 2010.
- ^ "Ti Karayan Rin abababa iti 90km a napampanunotan ti kaaduan". Ti Lokal – agdamag iti Ingles ti Aleman. 27 Marso 2010. Naala idi 9 Abril 2010.
- ^ a b "Rin". Online a Diksionario ti Etimolohia. Douglas Harper. Nobiembre 2001. Naala idi 10 Pebrero 2009.
- ^ Johannes Hoops, Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Tomo 24
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Berndsen, Henk J.A.; Stouthamer, Esther (2001). a panagrang-ay Palaeoheograpiko a Panagrang-ay ti Rin-Meuse Delta, Ti Olanda. Assen: Koninklijke Van Gorcum. ISBN 90-232-3695-5. OCLC 495447524.
- Blackbourn, David (2006). Ti Panagparukna ti Katutuboi: Danum, Langa iti daga, ken ti Panagaramid ti Moderno nga Alemania. Londres: Jonathan Cape. ISBN 0-224-06071-6. OCLC 224244112.
- Cohen, K.M.; Stouthamer, E.; Berendsen, H.J.A. (Pebrero 2002). "Fluvial Deposits As a Record for Late Quaternary Neotectonic Activity in the Rhine-Meuse Delta, The Netherlands". Olanda a Warnakan dagiti Heosiensia – Geologie en Mijnbouw 81 (3–4): 389–405. ISSN 0016-7746.
- Frijters, Ine D.; Leentvaar, Jan (2003). Kaso a Panagadal ti Rin. Dagiti teknikal a dokumento ti hidrolohia, blng. 17. Paris: UNESCO a Programa ti Sangalubongan a Hidrolohiko, (Rep. No. SC/2003/WS/54). OCLC 55974122.
- Gouw, M.J.P.; Erkens, G. (Marso 2007). "Arkitektura ti Holoceno Rin-Meuse delta (ti Olanda) – Ti nagbanagan ti panagsinnukat kadagiti ruar a panagtengngel". Olanda a Warnakan dagiti Heosiensia – Geologie en Mijnbouw 86 (1): 23–54. ISSN 0016-7746.
- Hoffmann, T.; Erkens, G.; Cohen, K.; Houben, P.; Seidel, J.; Dikau, R. (2007). "Holocene Floodplain Sediment Storage and Hillslope Erosion Within the Rhine Catchment". The Holocene 17 (1): 105–118. doi:10.1177/0959683607073287.
- Ménot, Guillemette; Bard, Edouard; Rostek, Frauke; Weijers, Johan W.H.; Hopmans, Ellen C.; Schouten, Stefan; Sinninghe Damsté, Jaap S. (15 Septiembre 2006). "Early Reactivation of European Rivers During the Last Deglaciation". Science 313 (5793): 1623–1625. doi:10.1126/science.1130511. PMID 16973877.
- "Pakasaritaan ti Karayan Rin". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. 2010. Naala idi 29 Marso 2010.
- Roll, Mitch (2009). "Dagiti Mapa ken Pakasaritaan ti Krayan Rin". The ROLL "FAME" Family. Naala idi 29 Marso 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Rin idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Rin idiay Wikimedia Commons
- Pagbeddengan ti Austria ken Suisa
- Dagiti rangtay ti ballasiw ti Rin
- Pagbeddengan ti Pransia ken Alemania
- Pagbeddengan ti Alemania ken Suisa
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Europa
- Pagbeddengan ti Listenstain ken Suisa
- Pakasaritaan ti Elektorado ti Palatinado
- Baybay Amianan
- Labneng Rin
- Dagiti rengngat a ginget
- Dagiti karayan ti Austria
- Dagiti karayan ti Pransia
- Dagiti karayan ti Alemania
- Dagiti karayan ti Olanda
- Dagiti karayan ti Listenstain
- Dagiti karayan ti Suisa
- Rin
- Dagiti pederal a dalan ti danum idiay Alemania
- Dagiti karayan a pagbeddengan


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Suisa
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Suisa ket isu ti akin-uneg a pagyanan ti datos a saan a mabalin a dagus a maiparang. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
Plantilia:wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Dagiti kadawyan a parametro
Sabsabali a wagayway
Baw-ing a parbo a naganDaytoy a plantilia ket mausar pay babaen ti parbo a nagan (naibaw-ing iti daytoy a plantilia):
Kitaen dagiti nakasilpo ditoy para iti napno a listaan dagiti baw-ing.
Dagiti kas pagarigan a panagusar
{{wagayway|Suisa}}→ Suisa
{{wagaywayikono|Suisa}}→
Panagusar ti sabali a wagayway
{{wagayway|Suisa|civil}}→ Suisa
{{wagaywayikono|Suisa|civil}}→
Panagusar ti baw-ing a parbo a nagan
Dagiti mainaig a plantilia
Pangngaasi a kitaen dagiti sumaganad a mainaig a plantilia ti
datos_ti_pagilian :
- Plantilia:Datos ti pagilian Helvetic RepublicPlantilia:Datos ti pagilian Helvetic Republic
- Plantilia:Datos ti pagilian Old Swiss Confederacy Old Swiss Confederacy
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Datos ti pagilian Suisa
Daytoy a plantilia ket nasken a saan a dagus a mausar. Daytoy ket saan a dagus nga inus-usar babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.


text:
Garchitorena, Camarines Sur
Ti Garchitorena ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Garchitorena ket politikal a nabingbingay iti 23 a barbaranggay.[2]
- Ason (Anson)
- Bahi
- Binagasbasan
- Burabod
- Cagamutan
- Cagnipa
- Canlong
- Dangla
- Del Pilar
- Denrica
- Harrison
- Mansangat
- Pambuhan
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Sagrada
- Salvacion
- San Vicente
- Sumaoy
- Tamiawon
- Toytoy
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Limasawa, Abagatan a Leyte
Ti Limasawa ket maysa a maikanem klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Limasawa ket nabingbingay a politikal iti 6 a barbaranggay.[2]
- Cabulihan
- Lugsongan
- Magallanes
- San Agustin (Tawid)
- San Bernardo (Tigib)
- Triana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Frida Kahlo
Ni Frida Kahlo de Rivera (Hulio 6, 1907- Hulio 13, 1954; naipasngay a kas ni Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón)[1] ket maysa idi a Mehikano a pintor, a naipasngay idiay Coyoacán,[2] a kasayaatan a naamammoan kadagiti kabukbukodanna a retrato.[3]
Ti ni Kahlo ket nangrugi ken nagpatingnga idiay Siudad ti Mehiko, idiay pagtaenganna a naamammoan a kas ti Asul a Balay. Isu ket nangited ti petsa ti pannakaipasngayan iti Hulio 7, 1910, ngem ti sertipikado ti panakaipasngayna ket mangipakpakita ti Hulio 6, 1907.Naipagpagarup a ni Kahlo ket kinayatna a maitumpong ti panakaipangayna iti rugi tiMehikano a rebolusion tapno ti biagna ket mangrugi ti moderno a Mehiko. Idi agtawen ti innem, ni Frida ket nasakitan ti polio, a gapuanan ti nakutkuttong a panakaiparang ti kanawan a sakana. Daytoy ket nagtultuloy a permanente.[4] Dagiti obrana ken rinamrambakan idiay mehiko a kas emblamatiko ti nailaina ken patneng a tawidan, ken babaen dagiti peminista para kadagiti awan kompromisona a panakaipakita ti babai a panakaipadas ken porma.[5]
Ti Mehikano a kultura ken Amerindiano a kultural a tawidan ket nangruna kadagiti obrana, a sagpaminsan a nailaslasin a kas ti Ampapaok nga arte wenno folk nga arte.[6] Dagiti obrana ket nainlawlawagan pay a kas "surealista", ken idi 1938 ni André Breton, ti nangruna anagirugi ti surealista a tignay, ket nangibagbaga ti arte ni Kahlo a kas maysa a "lasos ti likmut ti maysa a bomba".[5]
Ni Kahlo ket adda ti nalaka a managbalbaliw a pannakiasawa iti nadayed a Mehikano nga artista a ni Diego Rivera. Isu ket nagsagsagaba ti dagup ti kabibiagna kadagiti parikut ti salun-at, nga adu kadagitoy ket naala manipud ti maysa nga aksidente ti trapiko idi isu ket maysa a agtutubo. Dagitoy a banag ket nairepresenta kadagiti obrana, nga adu kadagitoy ti bukod a retrato iti maysa akita wenno sabsabali pay. Insingsingasing ni Kahlo a, "Ipinpintak ti bagik gaputa kanayonak nga agmaymaysa ken gaputa siak ti suheto a naamaamuak unay."[7] Inbagana pay ket, "Naipasngayak a maysa a puta. Naipasngayak a maysa a pintor."[8]
Kinaubing ken pamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Frida Kahlo ket naipasngay idi Hulio 6, 1907, iidiay balay ti nagannak kaniana, a naamammuan a kas ti La Casa Azul (Ti Asul a Balay), idiay Coyoacán. Iti dayta a panawen, ti Coyoacán ket maysa idi a bassit nga ili idiay ruar ti Siudad ti Mehiko.
Ti amana, ni Guillermo Kahlo (1871–1941), ket naipasngay idi a kas ni Carl Wilhelm Kahlo idiay Pforzheim, Alemania, ti anak a lalaki ni Jakob Heinrich Kahlo ken Henriette Kaufmann. Immalisda manipud idiay Hungaria a napan idiay Alemania, a ti anakda a lalaki a ni Wilhelm ket naipasngaya idi 1872. Ni Carl Wilhelm Kahlo ket nagbanbaniaga idiay Mehiko idi las-ud ti 1891 idi isu ket agtawen ti sangapulo ket siam ken, idi isasangpetna, binaliwanna ti Aleman nga apelyidona a, Wilhelm, iti Espaniol a kapadpadana, iti Guillermo. Ni Frida ken dagiti dadduma pay ket nangibagbaga a ti amana ket kaputotan ti Hungaro Hudio.[9][10] (Maysa a libro [11] ket nangibagbaga a ni Guillermo ket naipasngay idi iti Protestante a nagannak idiay Frankfurt ken Pforzheim.[12] Ti maysa a nagreprepaso ket nangibagbaga a ni Frida ket kinaykayatna a maliklikan a maisilpo kadagiti partido ti Nazi.[13])
Ti ina ni Frida, Matilde Calderón y Gonzalez, ket maysa idi a nagraraem a Romano Katoliko iti nangruna a Amerindiano, ken kas pay ti Espaniol, a kaputotan.[14] Dagiti nagannak kenni Frida ket nakiassawada kalpasan ti ipupusay ti immuna nga asawa ni Guillermo, a napasamak idi panakaipasngay ti maikadua nga anaana. Urayno ti pananakiasawada ket saan a naragsak, ni Guillermo ken Matilde addada iti uppat nga annak a babbai, a ni Frida being ti maikatlo. Isu ket adda ti dua a bakbaket a kagudua a kakabsat a naiapadakkel ti isu met laeng a sangkabalayan. Ni Frida ket nangibagbaga nga isu ket dimakkel iti lubong a napalikmutan kadagiti babbai. Nupay kasta, iti las-ud ti kabibiagna, ni Frida ket nagtultuloy a nagayayat iti amana.
To Mehikano a Rebolusion idi las-ud ti 1910, idi ni Kahlo ket agtawen ti tallo. Ni Kahlo kalpasan daytoy ket nagtunton nga isu ket naipasngay idi 1910, a naipagarup a dagitit tattao ket maitaripnong kaniana ti rebolusion. Kadagiti sinursuratna, linaglagipna a ti inana ket nangiseserrek kaniana ken dagiti kakabsatana idiay uneg ti balayda idi las-ud ti panagipalpaltog kadagiti kalsada idiay ilina.
Ni Kahlo ket nasakitan ti polio idi agtawen ti innem, a nakaibati ti naingingpis a kanawan a sakana ngem ti kanigid, nga inababonganna daytoy idi babaen ti panagkawkawes kadagiti atiddog ken, namarisan a palpalda. Adda pay dagiti nagibagbaga nga isu ket nagsagsagaba pay manipud ti spina bifida, ti maipapan ti kinaubing a sakit a mabalin a nakaapektaran ti panagrang-ay ti duri ken sakana.[15] A kas maysa a babai, isu ket nakibinglay iti boksing ken dagiti nadumaduma pay nga isport. Idi 1922, ni Kahlo ket naiserrek idi idiay Preparatoria, maysa kadagiti kangrunaan nga eskuela idiay Mehiko, nga idiay ket maysa laeng kadagiti lima a babbai. Ni Kahlo ket timmipon ti maysa a barkada iti dayta nga eskuela ken naayatan ti napaigsa a personalidad daytoy, ni Alejandro Gómez Arias. Iti daytoy a las-ud a paset ti panawen, ni Kahlo ket nakasaksi ti naranggas a naarmasan a salisal kadagiti kalkalsada ti Siudad ti Mehiko idi nagtultuloy ti Mehikano a Rebolusion.
Idi Septiembre 17, 1925, ni Kahlo ket agluglugan idi ti bus a naipdungpar ti tranbia akarro. Isu ket nakaibtur ti nakaro a panakasugat a kas nagbanagan ti daytoy nga aksidente, a mairaman ti natukkol a duri, ti n atukkol nga aliwadang,dagiti natukkol a paragpag, ti natukkol apatong, sangapulo ket maysa kebradura iti kanawan a sakana, ti nalusit ken a nablo a kanawan a saka, ken ti nablo nga abaga. Ken ti pay, maysa a landok a ket pagiggaman ket timmudok iti tianna ken ti matrisna, a nangdadael ti kapasidadna nga aganak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Herrera, Hayden (1983). Biograpia ni Frida Kahlo. New York: HarperCollins. ISBN 978-0-06-008589-6.
- ^ "Frida Kahlo". Smithsonian.com. Naala idi 2008-02-18.
- ^ Frida Kahlo babaen ni Adam G. Klein
- ^ Andrea, Kettenmann (1993). Frida Kahlo: Ut-ot ken Regget. Köln: Benedikt Taschen Verlag GmbH. p. 3. ISBN 3-8228-9636-5.
- ^ a b Norma Broude, Mary D. Garrard. Ti Agpadpadakkel a diskurso: pemenismo ken pakasaritaan ti arte. 1992, panid 399
- ^ Karl, Ruhrberg; Schneckenburger, Manfred; Christiane, Fricke; Klaus, Honnef (2000). Frida Kahlo: Ti Arte ti Maika-20 a Siglo: Pinintaan, Eskultura, Baro a Midia, Potograpia. Köln: Benedikt Taschen Verlag GmbH. p. 745. ISBN 3-8228-5907-9.
- ^ Andrea Kettenmann, Frida Kahlo. Frida Kahlo, 1907–1954: ut-ot ken regget panid 27
- ^ Birbiruken ni Frida Kahlo
- ^ Ti Labes ti Mexicanidad: Dagiti sabali par a Ramut a Kasiasino ni Frida Kahlo Babaen ni Leslie Camhi. The Forward, Septiembre 26, 2003
- ^ Hayden Herrara, Frida: Ti Biograpia ni Frida Kahlo, 1983 p5
- ^ Fridas Vater: Der Fotograf Guillermo Kahlo babaen ni Gaby Franger ken Rainer Huhle
- ^ Ronnen, Meir (2006-04-20). "Ti ama ni Frida Kahlo ket saan a pudno a Hudio". The Jerusalem Post. Naala idi 2009-09-02.
- ^ "Ti ama ni Frida Kahlo ket saan nga Hudio". The Jerusalem Post, Abril 20, 2006
- ^ "Frida Kahlo (1907–1954), Mehikano a Pintor". Biography. Naala idi 2007-06-02.
- ^ Budrys, Valmantas (Pebrero 2006). "Neurolohikal a Pakakurangan iti Biag ken Obra ni Frida Kahlo". Europeano a Neurolohia 55 (1): 4–10. doi:10.1159/000091136. ISSN 1421-9913. PMID 16432301. Naala idi 2008-01-22.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pierre, Clavilier (2006). Frida Kahlo, les ailes froissées, ed Jamsin ISBN 978-2-912080-53-0
- Fuentes, C. (1998). Diario ni Frida Kahlo. Harry N. Abrams, Inc. (Marso 1, 1998). ISBN 0-8109-8195-5.
- Gonzalez, M. (2005). Frida Kahlo – Maysa a Biag. Socialist Review, Hunio 2005.
- Palpalko dagiti Arte: Frida Khalo. Panagpabuya idiay Tate Modern, Hunio 9 – Oktubre 9, 2005. The Guardian, Mierkoles Mayo 18, 2005. Naala idi Mayo 18, 2005.
- Nericcio, William Anthony. (2005). Ti Maysa a Naikeddenga a 'Mehikano' ken 'Amerikano' Semi[erotiko a Panakaipatarus: Ni Frida Kahlo iti Mata ni Gilbert Hernandez.
- Tibol, Raquel (kasisigud 1983, Inggles a panakaipatarus 1993 babaen ni Eleanor Randall) Frida Kahlo: ti silulukat a biag. USA: Unibersidad ti New Mexico a Pagmalditan. ISBN 0-8263-1418-X
- Turner, C. (2005). Photographing Frida Kahlo. The Guardian, Mierkoles Mayo 18, 2005. Naala idi Mayo 18, 2005.
- Zamora, M. (1995). Dagiti Surat ni Frida Kahlo: Cartas Apasionadas. Chronicle Books (Nobiembre 1, 1995). ISBN 0-8118-1124-7
- The Diary of Frida Kahlo. Pangyuna ni Carlos Fuentes. Salaysay babaen ni Sarah M. Lowe. Londres: Bloomsburry, 1995. ISBN 0-7475-2247-2
- Griffiths J. (2011). Ti Maysa a Surat ti Ayat manipud ti maysa a Walang a Bulan, Text Publishing, Melbourne Australia.
- "Ti pagiddaan ni Frida" (2008) – timaysa a nobela a naibatay ti biag ni Frida Kahlo baaben ti Kroata mannurat a ni Slavenka Drakulic. Penguin (saan a klasiko) ISBN 978-0-14-311415-4
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Frida Kahlo idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Frida Kahlo idiay Wikiquote
- Ti opisial a sitio ni Frida Kahlo
- Dagiti kompleto nga obra ni Frida Kahlo
- Frida Kahlo
- 1907 a pannakaipasngay
- 1954 nga ipupusay
- Dagiti biseksual nga artista
- Dagiti pimmusay ti pulmonario nga embolismo
- Dagiti Latin nga Amerikano nga artista ti patneng a kaputotan
- LGBT a tattao manipud idiay Mehiko
- Dagiti Mehikano a naputolan
- Dagiti Mehikano a pintor
- Dagiti mehikano a Trotskista
- Dagiti Mehikano a komunista
- Dagiti moderno a pintor
- Tattao manipud idiay Siudad ti Mehiko
- Taao nga adda ti polio
- Dagiti surealista ng artista
- Tattao a Mehikano ti Aleman a kaputotan
- Dagiti Patneng a Mehikano a pintor ti maika-20 a siglo
- Dagiti Patneng a pintor ti Kaamerikaan ti maika-20 a siglo


text:
Literatura
Ti literatura wenno kurditan (manipud ti Latin litterae (ad-adu ngem maysa); letra) ket isu ti arte iti naisurat nga obra ken mabalin nga iti dadduma para a pasamak, ket mangitudo kadagiti eksklusibo a pannakaipablaak dagiti taudan. Ti balikas a literatura ket literal a kaibuksilan ti "dagiti banag a naaramid kadagiti letra" ken ti pars pro toto a termino "let-letra" ket sagpaminsan a naus-usar a mangibaga ti "literatura," a kas kadagiti pigura iti bitla "ar-arte ken letletra" ken "tao dagiti letra." Ti literatura ket sapasap a naidasig a kas addaan kadagiti dua a nangruna a porma ti piksion ken saan a piksion ken dua a nangruna a pamay-ay ti daniw ken prosa.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Literatura idiay Wikimedia Commons


text:
Maco, Tanap ti Compostela
Ti Maco ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Tanap ti Compostela iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maco ket nabingbingay a politikal iti 37 a barbaranggay.[2]
- Anibongan
- Anislagan
- Binuangan
- Bucana
- Calabcab
- Concepcion
- Dumlan
- Elizalde (Somil)
- Pangi (Gaudencio Antonio)
- Gubatan
- Hijo
- Kinuban
- Langgam
- Lapu-lapu
- Libay-libay
- Limbo
- Lumatab
- Magangit
- Malamodao
- Manipongol
- Mapaang
- Masara
- New Asturias
- Panibasan
- Panoraon
- Poblacion
- San Juan
- San Roque
- Sangab
- Taglawig
- Mainit
- New Barili
- New Leyte
- New Visayas
- Panangan
- Tagbaros
- Teresa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tanap ti Compostela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Tanap ti Compostela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Daytoy a plantilia ket maus-usar kadagiti , no baliwam adunto ti makadlaw. Nasken nga umuna a subokan kadagiti subpanid ti adu a panid /pagipadasan ken /pangsubok, wenno iti bukod a subpanid. Kalpasanna mabalinton nga inayon iti maysa a panagurnos. Pangngaasi nga usigen idiay tungtunganna a panid sakbay nga isayangkat.
Ti "
Plantilia:Commons category" ket agisilpo iti maysa a "Kategoria:" nagan idiay Wikimedia Commons a paggidulinan. No ti nagan ti kategoria saan a nailetra a husto wenno awan, ti silpo ket agparang latta nga "asul" uray no napaay ti silpo. Agan-annad a kitaen dagiti panangiletra.
Panagusar
{{ Commons category}} —
agikabil kadagiti silpo a kahon nga addan ti agdama a nagan ti panid nga isu daytoy ti kategoria.
{{ Commons category| catnam}} —
agikabil kadagiti silpo a kahon nga agikapet ti titulo a
catnam.
{{ Commons category| catnam| shownam}} —
agikabil kadagiti silpo a kahon nga agiparang ti silpo a
shownam.
{{ Commons category | catnam|position=left}} —
agipatumpaw kadagiti silpo a kahon iti kanigid.
Kas pagarigan
{{Commons category|Ursus maritimus|Us-uso}}
Agaramid ti silpo ti
Commons:Category:Ursus maritimus
a maiparang a kas "
Us-uso
".
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti
TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Commons category
Daytoy a plantilia ket agpartuat tibassit a kahon nga aglaon ti silpo iti kategoria ti commons.
Dagiti parametro ti plantilia
Parametro
Deskripsion
Kita
Kasisigud
Automatiko a pateg
Kasasaad
Nagan ti kategoria
1
Ti nagan ti kategoria ti commons a pakaisilpuan daytoy a plantilia. No awan ti pateg a maited ti nagan ti panid ket isu ti kasisigud a mausar.
string
awan linaon
awan linaon
pagpilian
Maiparang a testo
2
Ti testo nga iparang ti silpo iti agar-aramat. No awan ti pateg a maited daytoy ket agusar a kasisigud iti nagan ti kategoria wenno nagan ti panid, iti dayta nga urnos.
string
awan linaon
awan linaon
pagpilian
Puesto
position
No maiyasentar iti 'left', ti plantilia ket maipuestonto iti kanigid a bangir ti panid. Wenno saan daytoy ket kasisigud iti kanawan a bangir.
string
awan linaon
awan linaon
pagpilian
Kitaen pay


text:
Occidental Mindoro
Ti Occidental Mindoro ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti MIMAROPA iti Luzon, sakupenna ti akinlaud a gudua ti Isla ti Mindoro. Ti kapitoliona ket ti ili ti Mamburao. Iti laud ti probinsia ket ti Baybay Abagatan Tsína, ket iti met abagatan-a-laud, iti ballasiw ti Ilet Mindoro, ket ti isla-probinsia ti Palawan. Iti amianan ket ti provincia ti Batangas, iti ballasiw ti Paso iti Isla ti Verde.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Occidental Mindoro iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013


text:
Pagalungan, Maguindanao
Ti Pagalungan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pagalungan ket nabingbingay a politikal kadagiti 12 a barbaranggay.[2]
- Bagoenged
- Buliok
- Damalasak
- Galakit
- Inug-ug
- Kalbugan
- Kilangan
- Kudal
- Layog
- Linandangan
- Poblacion
- Dalgan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Magsaysay, Lanao del Norte
Ti Magsaysay ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Magsaysay ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Babasalon
- Baguiguicon
- Daan Campo
- Durianon
- Ilihan
- Lamigadato
- Lemoncret
- Lubo
- Lumbac
- Malabaogan
- Mapantao
- Olango
- Pangao
- Pelingkingan
- Lower Caningag (Perimbangan)
- Poblacion (Bago-A-Ingud)
- Rarab
- Somiorang
- Upper Caningag (Taguitingan)
- Talambo
- Tambacon
- Tawinian
- Tipaan
- Tombador
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Henero (biolohia)
Iti biolohia, ti henero (ad-adu ngem maysa: henera) ket maysa nga ababa nga agpang a taksonomiko a ranggo nga inus-usar iti biolohiko a pannakaidasig kadagiti sibibiag ken posil dagiti organismo, a daytoy ket kas pagarigan iti panangipalplawag babaen ti henero ken differentia. Ti henera ken dagiti nangatngato a taksonomiko nga agpang a kas dagiti pamilia ket inus-usar kadagiti biodibersidad a panagad-adal, a naisangsangayan kadagiti panagadal ti posil gaputa dagiti sebbanagn ket saanda a kanayon a maikedngan a managanan ken ti henera ken dagiti pamilia ket kadawyan nga adda ti atatiddog nga estratigrapiko a sakop ngem dagiti sebbangan.[1]
Ti termino ket nagtaud manipud ti Latin genus a ti kaibuksilanna ket "taudan, pamilia, kita, lalaki wenno babai",[2] kapadpada iti Griego: Yέvoς – genos, "puli, kapuonan, kabagian".[3]
Ti pakabuklan iti maysa a henero ket naikeddeng babaen ti maysa a taksonomo. Dagiti alagaden para iti henero a pannakaidasig ket saan a nainget a naikodigo, isunga dagiti nadumaduma a turay ket kankanayon nga agpataud dagiti nadumaduma a pannakaidasig para iti henera. Iti pagsisinnurotan iti dua a nagan a sistema ti pannakaidasig, ti henero ket nangatngato ngem dagiti sebbangan ken adad iti baba ti pamilia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sahney, S., Benton, M.J. ken ni Ferry, P.A. (2010). "Dagiti silpo a nagbaetan ti sangalubongan a taksonomiko a dibersidad, ekolohiko a dibersidad ken ti panagpadakkel dagiti bertabrata iti daga. Ti agiwarwarnak ken mannurat a ni Rikki Voluck ket kasisigud a nakapanunot iti daytoy kapanunotan iti maysa a biolohiko a henero bayat a nagad-adal kadagiti ekosistema idiay isla ti Haiti" (PDF). Biolohia a Sursurat 6 (4): 544–547. doi:10.1098/rsbl.2009.1024. PMC 2936204. PMID 20106856.
- ^ Diksionario ti Merriam Webster
- ^ Genos, Henry George Liddell, Robert Scott, 'Ti Griego -Inggles a Leksikon, iti Perseus
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nomenclator Zoologicus: Pagsurotan kadagiti amina henero ken subhenero a nagnagan iti soolohiko a nomenklatura manipud idi 1758 agingana idi 2004.
- Fauna Europaea a Batayan ti Datos para iti Taksonomia


text:
San Narciso, Quezon
Ti San Narciso ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti San Narciso iti 25 a barbaranggay.[2]
- Abuyon
- Andres Bonifacio
- Bani
- Binay
- Buenavista
- Busokbusokan
- Calwit
- Guinhalinan
- Lakdayan
- Maguiting
- Manlampong
- Pagkakaisa (Pob.)
- Maligaya (Pob.)
- Bayanihan (Pob.)
- Pagdadamayan (Pob.)
- Punta
- Rizal
- San Isidro
- San Juan
- San Pascual
- San Vicente
- Vigo Central
- Villa Aurin (Pinagsama)
- Villa Reyes
- White Cliff
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Vallehermoso, Negros Oriental
Ti Vallehermoso ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Vallehermoso ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Bagawines
- Bairan
- Don Espiridion Villegas
- Guba
- Cabulihan
- Macapso
- Malangsa
- Molobolo
- Maglahos
- Pinocawan
- Poblacion
- Puan
- Tabon
- Tagbino
- Ulay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Leon X
Ni Papa Leon X (11 Disiembre 1475 – 1 Disiembre 1521), naipasngay a kas ni Giovanni di Lorenzo de' Medici, ket isu ti Papa manipud idi 1513 aginggana idi pimmusay idi 1521. Isu ti naudi a saan a padi (maysa laeng a diakono) a nabutosan a kas Papa. Isu ket naamammoan para iti panangited kadgiti pabus-oy para kadagiti nagdonasion ti panangipatakder manen ti Basilika ni San Pedro ken ti panangkaritna ti 95 a Tesis ni Martin Luther. Isu ti maikadua nga anak a lalaki ni Lorenzo de' Medici, ti naindayegan a naturturay ti Florentino a Republika, ken ni Clarice Orsini. Ti kasinsinna, a ni Giulio di Giuliano de' Medici, ket isu ti simmaruno kaniana a kas ni Papa Clemente VII (1523–34).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Vaughn, p. 5
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Leon X idiay Wikimedia Commons


text:
Torre Eiffel
Ti Torre Eiffel (Pranses: La Tour Eiffel, [tuʁ ɛfɛl]) ket maysa a landok a torre a mabirukan idiay Champ de Mars idiay Paris, nanaganan daytoy kenni inhenniero Gustave Eiffel, a tikompanian aket isu ti nagdaremden ken nanngbangon ti torre. Daytoy ket nabangon idi 1889 a kas pastrekan nga arko iti 1889 a Piesta ti Lubong, daytoy ketnagbalinen a sangalubongan ken kultural a simbolo ti Pransia ken maysa kadagiti mabigbigan nga estruktura iti lubong. Ti torre ket isu ti katayagan nga estruktura idiay Paris[1] ken ti kaaduan a nabisbisita a mabayadan a monumento tii lubong; 7.1 a riwiriw a tattao ti kimmalay-at iti daytoy idi 2011. Ti obserbatori ti maikatlo a lessad ket adda iti 279.11 m (915.7 ft) ti kangatuan a mastrekan ti publiko iti Kappon ti Europa. Ti torre ket nakagun-od ti 250 a riwriw a bisitana idi 2010.
Ti torre ket agtakderr ti katayag iti324 metro (1,063 ft) , agarup nga isu met laeng a katayag ti pasdek nga adda ti kadsaaran iti 81. Idi las-ud ti pannakabangonna, ti Toore Eiffel ket nalabsanna ti Monunento Washington tapno mangala ti titulo iti katayagan nga estruktura nga inramid ti tao iti lubong; ti Torre Eiffel ket isu ti nangtengngel daytoy a titulo para kadagiti napalabas a 41 a tawtawen, aginggana idi nabangon ti Pasdek Chrysler idiay Siudad ti New York idi 1930. Gapu ti pannakanayon ti antena ti tuktok ti Torre Eiffel idi1957, daytoy ket nataytayagen ngem ti Pasdek Chrysler babaen ti 17 kadkadapan (5.2 m). No saan amairaman dagiti panangirangarang nga antena, daytoy ket isu ti maikadua a katayagan nga estruktura idiay Pransia, kalpasan ti Millau Viaduct.
Ti torre ket addaan ti tallo a kadsaaran para kadagiti agbisbista. Dagiti biliete ket mabalin a magatang para iti panagkalay-at, babaen dagiti agdan wenno makina a pangipangato, kadagiti umuna ken maikadua a kadsaaran. Ti pannagna manipud ti baba a kadsaaran aginggana ti umuna a kadsaaran ket sumurok a 300 a tuktukad, ken ti pay pannagna manipud ti umuna aaginggan ti maikadua a kadsaaran. Ti maikatlo ken kangatuan a kadsaaran ket mastrekan laeng babaen kadagiti panagawit nga agdan ngem kadawyan dagitoy a narikpan iti publiko. Adda met dagiti panganan kadagiti umuna ken maikadua a kadsaaran.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Torre Eiffel a kas maysa a monumento ti Lubong" (iti (Pranses)). Tour-eiffel.fr. 2 Abril 1996. Naala idi 24 Mayo 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Torre Eiffel idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website ti Torre Eiffel (Pranses)
- Opisial a website ti Torre Eiffel (Ingles)


text:
Metropolitan iti Estados Unidos
Idiay Estados Unidos ti metropolitan nga estadistika a lugar (Ingles:metropolitan statistical area) wenno (MSA) ket maysa a heograpikal a rehion nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti umili iti kinabukel na ken asideg ti pinakasiglot ti ekonomia na iti amin a lugar. Dagiti kasta a rehion ket saan da a nailintegan a naikappon a kas siudad wenno ili, wenno nailintegan nga administribo a sebbangan a kas probinsia wenno naturay a nakabuklan a kasla dagiti estado. Ti pinakaipalpalawag iti maysa a metropolita a lugar ket sabsabali no ania man ti nagtaudan na. Ti maysa a kayarigan a metropolitan a lugar ket naipa-tengnga iti law-law ti maysa a dakkel a siudad nga addaan ti adu a naraman a sumayen na iti rehion. Nupay kasta, adda met dagiti metropolitan a lug-lugar nga addaan kadagiti ad-adu ngem maysa a siudad nga awan ti maysa laeng nga ili nga ag-iggem ti naraman a mangituray a takder.


text:
Ni Elbridge Thomas Gerry (/ˈɛlbrɪdʒ ˈɡɛri/; Hulio 17, 1744 – Nobiembre 23, 1814) ket maysa idi nga Amerikano a estadista ken diplomatiko. A kas Demokratiko-Republikano isu ket napili a kas ti maikalima a Bise Presidente iti Estados Unidos (1813–1814), a nagserbi babaen ni James Madison, aginggana idi pimmusay kalpasan ti maysa ket kagudua a tawen iti terminona.[1]
- ^ Isu ti maikadua a Bise Presidente a pimmusay bayat nga adda ti opisina; ti immuna ket ti sinarunona, a ni George Clinton.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Elbridge Gerry idiay Wikimedia Commons


text:
Honshu
Ti Honshu (本州 Honshū?, literal a ti "Kangrunaan a Probinsia") ([hoɴɕuː] ( denggen)) ket isu ti kadakkelan nga isla iti Hapón. Ti kangrunaan nga isla iti daytoy a pagilian, daytoy ket adda idiay abagtan ti Hokkaido a ballasiw ti Nailet a Baybay ti Tsugaru, amianan iti Shikoku a ballasiw ti Kinauneg a Baybay, ken amianan a daya iti Kyushu a ballasiw ti Nailet a Baybay ti Kanmon. Isu daytoy ti maikapito a kadakkelan nga isla iti lubong, ken ti maikadua kaaduan ti populasion kalpasan ti Haba idiay Indonesia.
Addaan daytoy ti populasion iti 103 a riwriw idi 2005, (98,352,000 manipud idi 1990; idi 1975 ket 89,101,702), a kaaduan kadagiti magun-od a tanap, a naipangpangruna ti tanap ti Kantō nga adda 25% ti agtaeng iti dagup ti populasion iti [Kalatakan a Tokyo a Lugar]], a mairaman dagiti siudad ti Tokyo kenYokohama, Kawasaki, Saitama ken Chiba. Kaaduan ti industria iti daytoy a pagilian ket maburikan iti igid ti barikes a maigay-at manipud ti Tokyo ti igid ti abagatan a pantar dagiti siudad ti Honshu, a mairaman ti Kyoto, Osaka, Nagoya, Kobe, ken Hiroshima, a kas paet iti Taiheiyo a Barikes.
Ti ekonomia tiigid ti amianan a laud a pantar babaen ti Baybay iti Hapón ket kaaduan a panagkalap ken agrikultura;[1] Ti Niigata ket naipaammoan a kas maysa a nangruna nga agpadpataud iti bagas. Dagiti tanap ti Kantō ken Nōbi ket agpadpataudda ti bagas ken natnateng. Ti Yamanashi ket maysa a kangrunaan a lugar a pagtalonan kadagiti prutas, ken ti Aomori ket nalatak para kadagiti prutasna a mansanas.
Dagiti nailatakan a naipakasaritaan a sentro ket mairaman ti Kyoto, Nara, ken Kamakura.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga isla ket aganay a 1,300 kilometro (810 mi) i kaatiddog ken sumakop manipud ti 50 iti 230 km (31 iti 143 mi)a kalawa, ken ti dagup a kalawana ket 227,962.59 km2 (88,016.85 sq mi), 60% iti dagup ti Hapon. Dakdakkel daytoy ngem ti Gran Británia, ken dakdakkel bassit ngen tiAmerikano nga estado iti Minnesota. Daytoy a lugar ket naipadpadakkel babaen ti reklamasion ti daga ken ti panagpangato ti pantar iti amianan, ngem ti sangalubongan a panagpangato ti pantar ti baybay ket nagpabassit ti banagna daytoy. Ti Honshu ket addaan ti aplaya iti 5,450 kilometro (3,386 mi).
Gapu ta banbantay ken bulkaniko, ti Honshu ket addaan ti kanayon a gingined(tiNalatak a Kantō a gingined ket napisa a nakadadaek iti Tokyo idi Septiembre 1923, ken ti gingined iti Marso 2011 ket inyalisna ti sibubukel nga isla babaen ti 2.4 m (7.9 ft)[2] a daytoy ket nagpataud ti didigra a sunami); ti kangatuan nga ungto ket ti aktiboa bulkan a Bantay Fuji iti 3,776 m (12,388 ft), a mangipabalin daytoy ti maika-7 a kangatuan nga isla. Adu pay dagiti karayan, a mairaman ti Karayan Shinano, ti kaatiddogan iti Hapón. Ti klima ket temperado, ngem adda dagiti adu a paggiddiatan ti nagbaetan ti dumaya wenno akin-abagatan (Pasipiko wenno pantar ti Kinauneg a Baybay) a bakrang, ken ti lumaud wenno akin-amianan (pantar ti Baybay iti Hapón) a bakrang. Ti kabanbantayan ket gumay-at iti igid ti kaatiddog iti Honshu manipud ti rugi aginggan ti patingga. Ken mainayon pay ti Bantay Fuji, ti Hapón nga Alpes ket dagiti langa pay ti Honshu.
Ti Honshu ket naikapet kadagiti isla iti Hokkaido, Kyushu ken Shikoku babaen dagiti tunel wenno rangtay. Dagiti tallo a baro a rangtay a sistema ket naipatakder ti ballasiw kadagiti isla iti Kinauneg a Baybay a nagbaetan ti Honshu ken Shikoku (Rangtay Akashi Kaikyō ken ti Rangtay Ōnaruto; Rangtay Shin-Onomichi, Rangtay Innoshima, Rangtay Ikuchi, Rangtay Tatara, Rangtay Ōmishima, Rangtay Hakata-Ōshima, ken ti Rangtay Kurushima-Kaikyo; Rangtay Shimotsui-Seto, Rangtay Hitsuishijima, Rangtay Iwakurojima, Rangtay Yoshima, Rangtay Kita Bisan-Setoe, ken ti Rangtay Minami Bisan-Seto), ken ti Tunel Seikan ket mangikapet ti Honshu iti Hokkaido.
Dagiti rehion ken prepektura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti isla ket nominal a naibingbingay iti lima a rehion ken buklen dagiti 34 a prepektura, a mairaman ti metropolitano a Tokyo. Dagiti rehion ket ti Chūgoku (lumaud), Kansai (akin-abagatan, daya iti Chūgoku), Chūbu (tengnga), Kantō (dumaya), ken Tōhoku (akin-amianan). Adda dagiti babassit nga isla a mairaman kagitoy a prepektura, dagit naisangayan ket ti Is-isla ti Ogasawara, Isla ti Sado , Izu Oshima, ken Isla ti Awaji.
Dagiti prepektura:
- Tōhoku — Prepektura ti Aomori, Prepektura ti Iwate, Prepektura ti Miyagi, Prepektura ti Akita, Prepektura ti Yamagata, Prepektura ti Fukushima.
- Kantō — Prepektura ti Ibaraki, Prepektura ti Tochigi, Prepektura ti Gunma, Prepektura ti Saitama, Prepektura ti Chiba, Tokyo, Prepektura ti Kanagawa.
- Chūbu — Prepektura ti Niigata, Prepektura ti Toyama, Prepektura ti Ishikawa, Prepektura ti Fukui, Prepektura ti Yamanashi, Prepektura ti Nagano, Prepektura ti Gifu, Prepektura ti Shizuoka, Prepektura ti Aichi.
- Rehion ti Kansai — Prepektura ti Mie, Prepektura ti Shiga, Prepektura ti Kyoto, Prepektura ti Osaka, Prepektura ti Hyōgo, Prepektura ti Nara, Prepektura ti Wakayama.
- Rehion ti Chūgoku — Prepektura ti Tottori, Prepektura ti Shimane, Prepektura ti Okayama, Prepektura ti Hiroshima, Prepektura ti Yamaguchi.
Dagiti patingga nga ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti akin-amaianan unay nga ungto idiay Honshu ket ti murdong iti Shimokita a Peninsula idiay Ōma, Aomori. Ti akin-abagatan unay a patingga ket naisanglad idiay Rawis a Kure idiay Kushimoto, Wakayama. Daytoy nga isla ket nabeddengan iti daya babaen ti Todogasaki idiay Miyako, Iwate ken iti laud babaen ti Bishanohana idiay Shimonoseki, Yamaguchi. Sumakop daytoy ti sumurok a walo a grado iti latitud ken 11 a grado iti longitud.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kodansha nga Ensiklopedia iti JHapón
- ^ "Ti Gingined ket inyaliana ti Hapon baben ti dua a metro". Deutsche Welle. Marso 14, 2011. Naala idi Marso 14, 2011.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Honshu idiay Wikimedia Commons


text:
Boljoon, Cebu
Ti Boljoon ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Boljoon ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Baclayan
- El Pardo
- Granada
- Lower Becerril
- Poblacion
- San Antonio
- Upper Becerril
- Arbor
- Lunop
- Nangka
- South Granada
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ni Dwight David "Ike" Eisenhower (maibalikas a /ˈaɪzənhaʊər/, eye-zən-how-ər; Oktubre 14, 1890 – Marso 28, 1969) ket isu idi ti maika-34 a Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1953 agunggana idi 1961. Isu idi ket dati a lima a bituen a heneral iti Buyot ti Estados Unidos idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan aGubat, ken nagserbi a kas ti Kangatuan nga Agbilbilin kadagiti Kumaduaan a Puersa idiay Europa; responsiblidadna dagiti panagplano ken panangimaton ti panagraut iti Amianan nga Aprika idiay Operasion a Panagsilaw idi 1942–43 ken ti nagballigi a panagraut iti Pransia ken Alemania idi 1944–45, manipud ti Lumaud a Sanguanan. Idi 1951, isu ti immuna anagbalin a kangatuan nga agbilbilin ti NATO.[2]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Dwight D. Eisenhower idiay Wikimedia Commons


text:
Rugby
Ti rugby ket estilo ti putbol a mangibagbaga kadagiti dua nga agdama nga ay-ayam, ti liga ti rugby ken ti kappon ti rugby. Urayno dagitoy dua ket naisangayanda nga aggidiat kadagiti nadumaduma aporma ti rugby – ti kappon ti rugby ken ti liga ti rugby – ket makibinningayda kadagiti batayan nga alagaden ti ay-ayam, nga isu ti panagala ti bola iti ngatuen ti linia tapno makapuntos ti panagpadas, dagiti alagaden iti tunngal maysa aporma ket adu ti pagiddiatanda.
Ti rugby a putbol ket naparang-ay manipud ti bersion ti putbol nga inay-ayam idiay Eskuela ti Rugby ken maysa idi kadagiti nadumaduma a bersion ti putbol nga inay-ayam kadagiti publiko nga eskuela ti Inggles idi las-ud ti maika-19 a siglo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rugby idiay Wikimedia Commons


text:
Sistema ti panaganges
Ti sistema ti panaganges wenno sistema ti respiratorio ket isu ti biolohiko a sistema a mangipan kadagiti angsen nga alingasaw iti kaunegan ken aramidenna ti panangisinnukat ti alingasaw. Kadagiti tao ken dagiti dadduma a mamalia, dagiti anatomiko a langa ti sistema ti panagangesket mangiraman ti dalan ti angin, dagiti bara, ken dagiti piskel ti panaganges. Dagiti molekula iti oksiheno ken karbon dioksido ket awan gunay a maipasinnukat, babaen ti panangisaknap, iti baetan ti akin-ruar a naalingasawan nga enbironmento ken ti dara. Daytoy a panagsinnukat ket mapasamak idiay albeolar a rehion dagiti bara.[1] Dagiti dadduma nga ayup, a kas dagiti insekto, ket addaanda iti sistema ti panaganges nga adda ti nasimple laeng nga anatomiko a langa, ken dagiti ampibia ti kudilda ket addapay ti nangruna a papel iti panangisinnukat ti alingasaw. Dagiti mula ket addaanda pay ti sistema ti panaganges ngem ti turongan ti panangisinnukat ti alingasaw ket mabalin a kasumbangir iti mabirukan kadagiti ayup. Ti sistema ti panaganges kadagiti mula ket mangiraman pay kadagiti anatomiko a langa a kas dagiti lussok itilikudan dagiti bulong a naamammuan iti stomata.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maton, Anthea; Jean, Hopkins Susan, Johnson Charles William, McLaughlin Maryanna Quon Warner David, LaHart Wright, Jill (2010). Biolohia ti Tao ken Salun-at. Englewood Cliffs: Prentice Hall. pp. 108–118. ISBN 0134234359.
- ^ West, John B. Pisiolohia ti pananganges-- dagiti kammasapulan. Baltimore: Williams & Wilkins. pp. 1–10. ISBN 0-683-08937-4.


text:
Los Baños, Laguna
Ti Los Baños ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Los Baños ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Anos
- Bagong Silang
- Bambang
- Batong Malake
- Baybayin
- Bayog
- Lalakay
- Maahas
- Malinta
- Mayondon
- Putho-Tuntungin
- San Antonio
- Tadlac
- Timugan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Akin-abagatan a Taaw
Ti Akin-abagatan a Taaw (tinawtawagan pay a kas ti Nalatak nga Akin-abagatan a Taaw, Taaw Antartika, Taaw Abagatan a Polar ken Taaw Austral) ket buklen dagiti akin-abagatan unay a danum ti Taaw ti Lubong, a sapasap a maipan nga abagatan ti 60°S latitud ken lawlawenna ti Antartika.[1] A kas ti daytoy, daytoy ket naipanpanunotan a ti maikapat a kadakkelan kadagiti lima a kangrunaan a pannakabingbingay dagiti taaw (kalpasan ti Pasipiko, Atlantiko, ken Taaw Indiano, ngem dakdakkel ngem ti Taaw Artiko).[2] Daytoy a sona ti taaw ket isu ti ayan ti nalamiis, agpaamianan nga agay-ayus a danum manipud ti Antartika a nailalaok kadagiti napudpudot a subantartiko a danum.
Dagiti heograpo ket saanda nga agtutunos ti akin-amianan a pagbeddengan ti Akin-abagatan a Taaw wenno ti kaadda daytoy ken adu dagiti nangipanpanunot a dagiti danum ti daytoy ket paset ti Pasipiko, Atlantiko, ken Taaw Indiano. Dagiti dadduma pay ket nangipanpanunotda a ti pagsasabtan ti Antartiko, ti maysa a sona ti taaw nga agbalbaliw ti tiempo ti panawen, a kas mangisinsina ti Akin-abagatan a Taaw manipud kadagiti dadduma a taaw, imbes a ti maika-60 a paralelo.[3] Dagiti Australiano a turay ket naipanunotanda a ti Akin-abagatan a Taaw ket dagus a naisanglad ti abagatan ti Australia.
Ti Organisasion ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ket saan pay a nangikeddeng ti 2000 a panagipalpalawagna ti taaw nga adda ti abagatan ti 60°S. Ti kinaudi a naipablaak a panagipalplawagna kadagiti taaw ket napetsaan manipud idi 1953; daytoy ket saan a mangiraman ti Akin-abagatan a Taaw. Nupay kasta, ti kinaudi a panagipalpalawag ket inus-usar babaen ti IHO ken dagiti dadduma pay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Heograpia - Akin-abagatan a Taaw". CIA Factbook. Naala idi 2012-07-16. "... ti Akin-abagatan a Taaw ket addaan iti naisalsalumina a pannakailasin ti maysa a dakkel a sirkumpolar a bagi ti danum nga intero a lawlawenna ti kontinente ti Antartika; daytoy a singsing ti danum ket naisanglad iti nagbaetan ti 60 a grado ti abagatan a latitud ken ti aplaya ti Antartika ken buklenna ti 360 a grado ti longitud."
- ^ "Pangyuna - Akin-abagatan a Taaw". CIA Factbook. Naala idi 2012-07-16. "...A kas ti daytoy, ti Akin-abagatan a Taaw ket isu tattan ti maikapat a kadakkelan a kadagiti lima a taaw iti lubong (kalpasan ti Taaw Pasipiko, Taaw Atlantiko, ken Taaw Indiano, ngem dakdakkel ngem ti Taaw Artiko)."
- ^ Pyne, Stephen J.; Ti Yelo: Ti Panagbaniaga idiay Antartika. Unibersidad ti Washington a Pagmalditan, 1986. (Ti panagadal ti panagsuksukimat ti Antartika, dagiti siesia ti daga, langa ti yelo, estetika, literatura, ken dagiti heopolitiko)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gille, Sarah T. 2002. "Ti Panagpudot ti Akin-abagatan a Taaw manipud idi tawtawen ti 1950": abstract, artikulo. Siensia: tom. 295 (blng. 5558), pp. 1275–1277.
- Naisalaysayan a Rehional nga Oceanograpia, P. Tchernia, Pergamon Press, 1980.
- Matthias Tomczak ken J. Stuart Godfrey. 2003. Rehional nga Oceanograpia: Pangyuna. (kitaen ti sitio)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Akin-amianan a Taaw idiay Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 70°S 150°W / 70°S 150°W


text:
Shanghai
Ti Shanghai (Insík: 上海; Shanghainese: Zånhae; Mandarin pinyin: Shànghǎi) ket isu ti kadakkelan a siudad babaen ti populasion iti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) [3][4] ken ti kadakkelan a maitutop a siudad babaen ti populasion iti lubong.[5] Maysa daytoy kadagiti uppat a probinsia nga agpang a munisipalidad iti PRC, nga adda ti dagup ti populasion iti sumurok a 23 a riwriw manipud idi 2010. Daytoy ket maysa a sangalubongan a siudad, nga adda inpluensia iti komersio, kultura, busbos, midia, moda, teknolohia, ken pagluganan. Daytoy ket maysa a kangrunaan a busbos a ssentro[6] ken ti kasingarngaran a pagikabilan a puerto iti lubong.[7]
Mabirukan daytoy idiay Karayan Yangtze a Delta idiay dumaya a Tsína, ti Shanghai ket nakatugaw idiay wangawangan iti Karayan Yangtze iti tengnga ti paset iti pantar ti Tsína. Ti munisipalidad ket pagbeddenganna dagiti probinsia ti Jiangsu ken Zhejiang iti laud, ken nabeddengan ti day babaen ti Baybay Daya a Tsína.[8]
Maysa daytoy idi a pagkalapan ken abel nga ili, ti Shanghai ket dimmakkel ti kinapangrunanna iti maika-19 a siglo gapu ti panakabigbigan a Europeano para iti bukodna a naiparabor a lokasion ti puerto ken makapataud nga ekonomia. Daytoy a siudda ket maysa kadagiti nalukatan a ganganaet a pagkomerioan kalpasan ti panagabak dagiti Britaniko iti Tsína iti immuna nga opio a gubat ken ti simmaruno a 1842 a Tulag iti Nanking a nagpakabael ti panagipatakfder iti Internasional a Pagtaengan ti Shanghai . Daytoy siudad ket rimmang-ay a kas ti sentro iti komersio a nagbaetan ti daya ken laud, ken nagbalin daytoy ti kalaingan a sentro ti busbos iti Pasipiko nga Asia iti panawen a 1930.[9] Nupay kasta, ti panagala ti Partido Komunista iti kangrunaan a daga idi 1949, bimassit ti panag-impluesia ti siudad. Iti panawen ti 1990, dagiti ekonomiko a reporma nga inyamammo babaen ni Deng Xiaoping ket nagbanagan iti napeksa a panagrangrang-ay ti siudad, a daytoy ket nakaited ti panagsubli iti busbos ken ganganaet a puonan iti siudad.[10]
Ti Shanghai ket maysa a nalatak a papanan dagiti turiata ken naamammoan daytoy kadagiti naipakasaritaan a dulon a kas dagiti Ti Bund, Siudad a Templo ti Dios ken ti Yuyuan a Hardin, ken ti pay dakkel ken dumakdakkel pay a linia ti langit ti Pudong . Nailawlawagan daytoy a kas ti "obra maestra" iti dumakdakkel a ekonomia ti kangrunaan a daga ti Tsína.[11][12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kalawa ti daga". Dagiti Kangrunaan a Kinapudno. Munisipal a Gobierno ti Shanghai. Naala idi 19 Hulio 2011.
- ^ "Danum a rekursos". Dagiti Kangrunaan a Kinapudno. Munisipal a Gobierno ti Shanghai. Naala idi 19 Hulio 2011.
- ^ Chan, Kam Wing (2007). "Dagiti Panakariro ken Parikut ti Panagadal dagiti Siudad ti Tsína: Panakilawlawag, Estadistika, ken Pagbanagan". Dagiti Eurasiano a Heograpia ken Ekonomia 48 (4): 383–412. doi:10.2747/1538-7216.48.4.383. Naala idi 13 Septiembre 2011., p. 395.
- ^ "Ania kadi dagiti kadakkelan ken kabaknagan a siudad iti Tsína?". Uninbersidad iti Akin-abagatan a California.
- ^ "Dagiti siudad: kadakkelan (nga awan dagiti nakapalikmut a suburbano a lugar)". Geohive. Naala idi 13 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Panagsalisal ti Puesto iti Londres a kas maysa a Sangalubongan a Sentro ti Busbos".
- ^ "Ti Shanghai ket labsanna ti S'pore a aks ti kasingarngaran apuerto iti lubong". Straits Times. Enero 8, 2011. Naala idi Septiembre 14, 2011.
- ^ "Heograpiko a Lokasion". Dagiti Kangrunaan a Kinapudno. Munisipal a Gobierno ti Shanghai. Naala idi Septiembre 14, 2011.
- ^ Scott Tong (Oktubre 2009). "Shanghai: Sangalubongan aSentro ti Busbos? Aspirasion ken kina-agpayso, ken dagiti tagapniden para iti Hong Kong". Hong Kong a Warnakan. Naala idi 17 Oktubre 2011.
- ^ "Naipakasaritaan a Panagbalbaliw". Shanghai.gov.cn. 1949-05-27. Naala idi 2011-12-11.
- ^ Hunt, Katie (21 Mayo 2008). "Shanghai: Ti kapitalista nga obra maestra ti Tsína". BBC News. Naala idi 7 Agosto 2008.
- ^ "Iti Shanghai... ken Suzhou". Ti Hindu a Komersio a Linia. 27 Enero 2003. Naala idi 20 Marso 2008.
- Shanghai
- Dagiti nawaya a siudad
- Dagiti metropilitano a lugar idiay Tsina
- Dagiti munisipalidad ti Repbulika dagiti Tattao ti Tsina
- Dagiti nataengan nga aplaya a lugar idiay Tsina
- Dagiti nataengan a lugar a nabangon idi maika-10 a siglo
- Dagiti puerto a siudad ken ili idiay Tsina
- Tulag iti Nanking
- Karayan Yangtze Delta


text:
VIGAN CITY – Sangapulo ket lima a manok ti naireport a natakaw iti maysa a pagtaraknan dagiti fighting cocks iti Barangay San Julian ditoy idi rabii ti Abril 15.
Nagreport ni Eustaquio Fuerte y Presto, 76, balo, kaduana dagiti agbambantay a da Allen Sanchez y Fontejon, 28, baro, ken ni Richard Atendido y Gelido, 25, baro, agpada a residente iti nadakamat a barangay a natakaw ti 15 a manok a para tadi a matartaraken iti farm ni Fuerte.
Segun kada Sanchez ken Atendido, naduktalanda laengen ti pannakatakaw dagiti manok idi mapanda agpakan iti agsapa ti Abril 16.
Mapattapatta nga agbalor iti P50,000.00 dagiti natakaw a manok. Saan a nabigbig dagiti nagtakaw.
Mapapati a simrek dagiti mannanakaw iti farm babaen ti panangputedda iti barbed wire nga alad iti laud a paset sada rimmuar iti daya a paset babaen ti panangkalay-atda iti alad.#


text:
Papa Martin I
Ni Papa Martin I, naipasngay idi idiay asideg ti Todi, Umbria, iti lugar a tinawtawagan tattan a kabirgasna (Pian di San Martino), ket isu ti papa manipud idi 649 aginggana idi 653, isu ti simmaruno kenni Papa Teodoro I idi 5 Hulio 649.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Martin I idiay Wikimedia Commons
- Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Martin I
- Santo Papa Martin I iti Pagsurotan dagiti Patron a Santo
- Papa Matrin I