text:
Hokusai
Ni Katsushika Hokusai (葛飾 北斎? ?Oktubre 31, 1760 – Mayo 10, 1849)[1] ket maysa idi a Hapon nga artista, ukiyo-e a pintor ken agprenprenta iti Edo a paset ti panawen. Isu ket nainluensian babaen kadagiti pintor a kas ni Sesshu, ken dagiti dadduma nga estilo ti Insik a pinintaan.[2] Isu ket naipasngay idiay Edo (tattan ket ti Tokyo), ni Hokusai ket nasayaat a naamammoan a kas ti mannurat ti imprenta ti muton ti kayo a serie ti Tallopulo a Pakaimatangan ti Bantay Fuji (富嶽三十六景 Fugaku Sanjūroku-kei?, c. 1831) a nagiraman ti sangalubongan a mabigbigana nga imprenta ti, Ti Nalatak nga Allon idiay Kanagawa, a napartuat idi las-ud ti tawtawen ti 1820.
Ni Hokusai ket nagpartuat ti "Taalopulo a Panakaimatangan" a kas panangisungbat kadagiti panag-adu ti domestiko a panagbanbaniaga ken kas paset ti kinabukboikodan a panagragragut ti Bantay Fuji.[3] Iti daytoy a serie, a naisangsangayan ti Ti Nalatak nga Allon a prenta ken Fuji iti Napintas a Tiempo, ti nangipatalged ti pammadayaw kenni Hokusai idiay Hapon ken ti ballasiw taaw. A kas ti inbaga ti historiador a ni Richard Lane, "Isu ngarud, no adda ti maysa nga obra a nakaaramid ti nagan ni Hokusai, idiay Hapon ket ti ballasiw taaw, isu ngata ti monumental a serie ti prenta...".[4] Bayat a dagiti obra ni Hokusai sakbay kadagitoy a serie ket nangruna, saan a nakaala ti nawatiwat a pananakabigbigan aginggana ti daytoy a serie ken nangibati ti napaut a nagbanagan iti lubong ti arte . Iti pay Ti Nalatak nga Allon a prenta ti ti immuna a nakaala, ken agtultuloy a makaala, ti pammadayaw ken kinadayeg iti lumaud a lubong.
Dagiti linaon
Nasapa a biag ken artistiko a panagsanay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti petsa a pannkaipasngay ni Hokusai ket saan a makengan a maammuan, ngem kankanayon a naibagbaga nga itikano maika 23 nga aldaw iti maika-9 a bulan iti maika-10 a tawen ti Hōreki a panawen (iti duog a kalendario, wenno Oktubre 31, 1760) iti maysa nga artisano a pamilia, idiay Katsushika a distrito iti Edo, Hapon.[5] Ti kinaubing a naganna ket Tokitarō.[1] Namatmatian a ti amana ket ti agar-aramid ti sarming a ni Nakajima Ise, nga isu idi ket nagpatpataud kadagiti sarmiung para iti shogun.[1] Ti amana ket saan a nangramid kenni Hokusai a kas maysa tumawid, isu a mabalin a ti inana ket maysa idi a kamalala.[5] Ni Hokusai ket nangrugrugi a nagpinta idi isu ket agarup nga agtawen iti innem, mabalin a nakaadal ti arte manipud ti amana, a ti panag-obobrana kadagiti sarming ket mairaman pay ti panagpinta kadagti disenio iti likmut dagiti sarming.[5]
Ni Hokusai ket naamammuan idi babaen kadagti saan a basbassit ngem tallopulo a nagnagan iti las-ud ti kabibiagna. Urayno ti panag-usar ti adu a nagnagan idi ket kadawyan a panagsanay dagiti Hapon nga artista iti dayta a panawen, ti bilang dagiti naganna ket labsanna ti aniaman a nangruna a Hapon a pintor. Ti panagsuksukat kadagiti nagan ni Hokusai ket kankanayu unay, ken kankanayon a maikabagian kadagiti panagsuksukatna iti artistiko a panagpataud ken estilo, ket dagitoy ket naserbi apara iti panangilaslasin dagitipaset ti panawen ti biagna.[5]
Idi agtawen idi 12, isuna ket inpatulod ti amana nga agtrabaho iti maysa apaglakuan ti libro ken pagibulodan a biblioteka, timaysa a nadayeg a kita ti patakder kadagiti siudad ti Hapon, a ti panagbasbasa ti liblibro a naaramid kadagiti napisi a muton ti kayo ket nadayeg idi a pangliwliwaan dagiti adda iti tengnga ken nangatngato a klase.[6] Idi agtawen ti 14, isu ket nagbalin a sinursuruan ti agkitkitikit ti kayo, nga idiay ti nagtrabahuanna aginggana idi agtawen iti 18, ken kalpasann ket naawat idiay estudio ni Katsukawa Shunshō. Ni Shunshō ket maysa idi nga artista iti ukiyo-e, ti maysa nga estilo dagiti prenta ti muton ti kayo ken dagiti pinintaan a paglainganto ni Hokusai, ken daulo ti nakunkuna nga eskuela ti Katsukawa.[1] Ti Ukiyo-e, a kas naisansanay babaen ti artista a kasla kenni Shunshō, ket agipatengnga tiisip kadagiti ladawan dagiti kortesano ken dagiti Kabuki nga aktor a nadayeg idi kadagiti siudad ti Hapon iti dayta a pnawen.[7]
Kalpasan ti maysa atawen, ti nagan ni Hokusai ket immuna nasukatan, idiisuna ket tinawtawagan iti Shunrō babaen ti apona. Iti daytoy a nagan idi isu ket immuna nagipablaak dagiti prentana, ti serie dagiti ladawan dagiti Kabuki nga aktor a naipablaak idi 1779. Iti las-ud ti dekada isu ket nagtrabaho idiay estudio ni Shunshō, ni Hokusai ket nangikalleysa ti immuna nga asawana, a bassit laeng ti pannakaammuan kaniana malaksid nga isu ket pimmusay idi kasapaan atawtawen tio 1790. Isuna ket nangasawa manen idi 1797, ngem ti maikadua nga asawana ket pimmusay met ti nabiit a panawen. Isu ket nagputot ti dua a lalaki ken tallo a babbai kadagitoy a dua nga assawa, ken ti kaubingan nga anakna a babai a ni Sakae, a naamammuan pay a kas ni Ōi, ket dimteng a nagbalin a maysa nga artista.[7]
Kalpasan ti ipupusay ni Shunshō idi 1793, ni Hokusai ket nangrugrugi a nagsuksukisok kadagit isabali nga estilo ti arte, a mairaman dagiti pannkaanala ti Europeano nga estilo a naipakita kaniana babaen ti Pranses ken Olandes a kinitkitikit iti gambang.[7] Isuna idi ket pinatalaw manipud idiay eskuela ti Katsukawa babaen ni Shunkō, ti pangulo a disipulo ni Shunshō, mabalin a gapu dagiti panagadadalna idiay kasuppiat nga Kanō nga eskuela. Daytoy a pasamak idi ket, iti bukodna sao, ket nagparegget: "Ti pudno a nagparegget ti panagrang-ay ti artistikonga estilok ket ti nasagsagabak a pannkaibabainko kadagiti ma ni Shunkō."[4]
Ni Hokusai ket nagbalbaliw pay kadagiti suheto dagiti obrana, a pimmampanaw manipud kadagiti ladawan dagiti kortesano ken dagiti aktor a tradisional a suheto iti ukiyo-e. Embes ket, ti obrana ket naipatengnga iti isip kadagitiladawan ti daga ken dagiti ladawan ti inaldaw a biag ti tattao a Hapon manipud kadagiti nadumaduma a sosial nga agpang. Ti panagbalbaliw ti suheto ket maysa a baro a panagrang-ay iti ukiyo-e ken iti pagsapulan ni Hokusai.[7] Dagiti palplalibang idiay Rangtay Ryōgoku (1790) dagiti petsa manipud ti daytoy a panawen iti biag ni Hokusai.[8]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Nagata Plantilia:Pn
- ^ Daniel Atkison and Leslie Stewart. "Biag ken Arte ni Katsushika Hokusai" iti Manipud ti Tumtumpaw a Lubong: Paset II: Dagiti Reliebo a Prenta ti Hapon, ti katologo a pabuya a pinataud babaen ti California State University, Chico. Naala idi Hulio 9, 2007; arkibo a panilpo
- ^ Smith Plantilia:Pn
- ^ a b Nagata, Seiji. Hokusai: Henio iti Hapon a Ukiyo-e. Kodansha, Tokyo, 1999. Plantilia:Pn
- ^ a b c d Weston, p. 116
- ^ Weston, pp. 116–117
- ^ a b c d Weston, p. 117
- ^ Langit ni Hokusai naal idi Marso 27, 2009
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lane, Richard. (1978). Dagiti Ladawan ti Tumtumpaw a Lubong, Ti Hapon a Prenta. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 10-ISBN 0192114476/13-ISBN 9780192114471; OCLC 5246796
- Nagata, Seiji (1995). Hokusai: Henio ti Hapon a Ukiyo-e. Kodansha International, Tokyo.
- Smith, Henry D. II (1988). Hokusai: Sangagasut a Panakaimatangan ti Bantay Fuji. George Braziller, Inc., Publishers, New York. ISBN 0-8076-1195-6.
- Weston, Mark (1999). Dagiti Higante ti Hapon: Dagiti Biag dagiti Kainpluensian a Lallaki ken Babbai ti Hapon. New York: Kodansha International. ISBN 1-56836-286-2.
- Ray, Deborah Kogan (2001). "Hokusai : ti lalaki a nangpinta ti maysa a bantay" Frances Foster Books, New York. ISBN 0-374-33263-0
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap a biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bowie, Theodore (1964). Dagiti Inladladawan ni Hokusai. Unibersidad ti Indiana a Pagmalditan, Bloomington.
- Forrer, Matthi (1988). Hokusai Rizzoli, New York. ISBN 0-8478-0989-7.
- Forrer, Matthi; van Gulik, Willem R., ken Kaempfer, Heinz M. (1982). Ni Hokusai ken ti Eskuelana: Dagiti Pinintaan, Dagit iInladladawan ken Dagiti Nilustrado a Libro. Frans Halsmuseum, Haarlem. ISBN 90-70216-02-7
- Hillier, Jack (1955). Hokusai: Dagiti Pinintaan, Dagiti Inladladawan ken Dagiti Napispisi a kayao. Phaidon, Londres.
- Hillier, Jack (1980). Arte ni Hokusai iti Nailustrado a Libro. Sotheby Publications, Londres. ISBN 0-520-04137-2.
- Lane, Richard (1989). Hokusai: Life and Work. E.P. Dutton. ISBN 0-525-24455-7.
- van Rappard-Boon, Charlotte (1982). Ni Hokusai ken ti Eskuelana: Dagiti Hapon a Prenta c. 1800–1840 (Katologo ti Urnong dagiti Hapon a Prenta, Rijksmuseum, Paset III). Rijksmuseum, Amsterdam.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Katsushika Hokusai idiay Wikimedia Commons
- Dagiti obra ni Hokusai idiay Didital a Museo ti Tokyo
- "Ti Nalatak nga Allon idiay Kanagawa. Ti Metropolitano a Museo ti Arte (New York) "
- Hokusai a Museo idiay Obuse, Hapon
- Ni Katsushika Hokusai idiay Museo ti Hill-Stead, Farmington Connecticut
- Dagiti sumurok a 1500 ladawan dagiti prenta ni idiay Museo ti Napino nga Arte, Boston
- Dagiti prenta ni Hokusai idiay Museo ti Arte ti Minneapolis


c: text/html

text:
Departamento ti Arauca
Ti Arauca ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay akin-amianan unay nga Orinoco a paset ti Colombia (ti Llanos Oriental), a pagbeddengan ti Venezuela. Daytoy ket nabeddengan iti abagatan babaen ti Karayan Casanare ken ti Karayan Meta, a dagitoy ti mangilasin kadagiti departamento ti Casanare ken Vichada. Iti laud daytoy ket kabeddengna ti Departamento ti Boyacá. Ti Caño Limón a luglugar tilana ket mabirukan ti teritoriona ken ti pakadagupan para iti 30% iti Colombiano pataudan ti lana. Ti kapitoliona ket ti ili ti Arauca. Ti Arauca ket naipanunotan a maysa kadagiti rehion a maaringan babaen ti Naarmasan a suppiat ti Colombia manipud idi 2011, nga adda dagiti sumurok a 500 gerila ti FARC-EP nga agtengtengngel kadagiti dakkel a paset ti departamento.[2]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti departamento ti Arauca ket buklen dagiti pito a munisipalidad.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-13762982
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Supresión de las Zonas de Rehabilitación babaen ti asosasion ti Campesinos iti Arauca, Abril 30, 2003 iti Espaniol.
- Dagiti patneg a tattao ket tumaltalawda kadagiti paramilisia a nadawel a panagpapatay a panagtiliw ti simbaan idiay Saravena babaen ti Rehional a konsul para kadagiti patneng a tattao idiay Arauca, Mayo 14, 2003 iti Espaniol.
- Continúa la Judicializacion y Muerte a los Dirigentes Sociales de Arauca babaen ni Andres Cortes, Hul. 18, 2003 iti Espaniol.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Arauca idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dialektiko
Ti dialektiko ket ti pamay-an ti panagirinnason para iti paganamungan ti di-pagtunosan a daytoy ket sentro idin ti Indiano ken Europeano a pilosopia manipud idi kina-ugma. Ti balikas a dialektiko ket nagtaud idiay taga-ugma a Gresia, ken pinadayegan babaen ni Plato kadagiti Sokratino a dialogo. Ti dialektikal a pamay-an ket maysa a dialogo a nagbaetan ti dua wenno ad-adu a tattao nga agtengtengngel kadagiti naggigiddiat a puntos a panirigan a maipanggep ti maysa a seheto, nga agayat a mangibangon ti kinapudno iti dayta a banag babaen ti dialogo, nga adda kadagiti nairasonanan a di-pagtunosan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Republika (Plato), 348b
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- McKeon, R. (1954) "Dialektiko ken Politikal a Panunot ken Tignay." Etika 65, BLNG. 1: 1-33.
- Postan, M. (1962) "Pamay-an ken and Dialektiko iti Ekonomiko a Pakasaritaan," Ti Panag-repaso ti Ekonomiko a Pakasaritaan, Blng. 3.
- Biel, R. and Mu-Jeong Kho (2009) "Ti Banag ti Enerhia iti Kaunegan ti Dialektiko nga Arngian iti Regulationist Problematique," Recherches & Régulation Panagi-obobra kadagiti Papel, RR Série ID 2009-1, Association Recherche & Régulation: 1-21.


text:
Tattao nga Espaniol
Ti termino a tattao nga Espaniol, wenno Kastila (Espaniol: los españoles) ket adda ti dua a naisangsangayan a kayatna a saoen: Iti tinawtawid, daytoy ket mangipakat kadagiti patneng a tattao iti aniaman a paset ti España. Ngem iti kinaudi, daytoy ket nagbalin payen a adda ti maysa alegado a kayatna a saoen, a mangtudtudo kadagiti tattao nga agtengtengngel ti Espaniol a panakaumili.
Iti kaunegan ti España adda dagiti adu a bilang dagiti nationalismo ken rehionalismo, a maniballatek ti narikut a pakasaritaan ti daytoy pagilian. Ti opisial a pagsasao ti España ket ti Espaniol (naamammoan pay a kas ti Kastellano), a paagalagadan apagsasao a naibatay iti medeibal a dialekto dagiti Kastellano iti amianan a tenganga nga España. Adda dagiti nadumaduma a sapasap a rehional a pagsasao a naisasao. A malaksid ti Basko, dagiti pagsasao a patneng iti España ket dagiti Romanse a pagsasao.
Adda dagiti adu a populasion iti ruar ti España nga adda ti kaputotan nga immalis manipud idiay España; a kaaduan anaisangsangayan idiay Latin nga Amerika.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Castro, Americo. Willard F. King kenSelma Margaretten, trans. Dagiti Kastila: Pangiyuna kadagiti Pakasaritaanda. Berkeley, California: Unibersida ti California a Pagmalditan, 1980. ISBN 0-520-04177-1.
- Chapman, Robert. Rumrumsua a Kinarikut: Ti Kinaudi a Sakbayan aPakasaritaan iti Abagatan-Daya nga España, Iberia, ken ti Laud a Mediteraneo. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1990. ISBN 0-521-23207-4.
- Goodwin, Godfrey. Islamiko nga España. San Francisco: Chronicle Books, 1990. ISBN 0-87701-692-5.
- Harrison, Richard. España itiParbangon ti Pakasaritaan: dagiti Iberio, dagiti Penisio, ken dagiti Griego. New York: Thames & Hudson, 1988. ISBN 0-500-02111-2.
- James, Edward (ed.). Bisigoda nga Esña: Dagiti Baro nga Arngian. Oxford: Clarendon a Pagmalditan, 1980. ISBN 0-19-822543-1.
- Thomas, Hugh. Ti Tagabo a Komersio: TiPakasaritaan iti Atlantiko aKomersio ti Tagabu 1440–1870. Londres: Picador, 1997. ISBN 0-330-35437-X.


text:
Rabindranath Tagore
Ni Rabindranath Thakura[›], naiyulog iti Ingles iti TagoreB[›] pannakabalikas (tulong·paammo) (Bengali: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর; 7 Mayo 1861 – 7 Agosto 1941),Y[›] parbo a nagan Gurudev,δ[›] ket maysa idi a Bengali nga eroditu a nangsukog ti literatura ken musika iti rehionna. Isu ket ti nangsurat ti Gitanjali ken ti "makaarsagid unay, nasadiwa ken napintas a berso",[2] isu ti immuna a saan nga Europeano a nangabak ti Premio Nobel iti Literatura idi 1913.[3] Iti pannakaipatarus ti daniwna idi ket napanirigan a kas espiritual ken merkurial; ti kasla makapaturog a personalidadna, umay-ayud a buok, ken naisalsalumina a panagkawwes ket nakagun-od iti kasla propeta a reputasion iti laud. Dagiti "elegante a prosa ken naenkantuan a prosa" ket agtultuloy a di naam-ammuan iti ruar ti Bengal.[4] Ni Tagore ket nangiyamammo ti baro a prosa ket dagiti porma ti berso ken ti panagusar ti lokal a pagsasao iti Bengali a literatura, isu a nangwaya daytoy manipud kadagiti tradisional a modelo a naibatay iti klasiko a Sanskrito. Isuna idi ket kaaduan a nakaimpluensia iti panangiyununa kadagiti kasayaatan a kultura ti India iti laud ken ti kasta met iti kultura ti India, ken isu ket sapasap a naipanpanunotan a nalaing a kreatibo nga artista iti moderno nga India.[5]
Isu ket maysa a Pirali Brahmin[6][7][8][9] manipud idiay Calcutta, ni Tagore ket nagsursuart ti daniw manipud idi agtawen ti walo.[10] Idi agtawen ti sangapulo ket innem, isuna ket nangipablaak kadagiti immuna a dandaniwna babaen ti parbo a nagan a Bhānusiṃha ("Leon ti Init"), a rinaraeman dagiti literario a turay a kas dagiti napauten a napukaw a klasiko.[5][11] Isu ket nagturpos kadagiti immuna nga ababa a saritana ken dagiti drama—ken ti panangirebbeng ti nakaipasngayan a naganna—babaen idi 1877. A kas maysa a humanista, unibersalista nga internationalista, ken ti agad-addang a kontra-nasionalista, linikudanna idi ti Raj ken nangitaktakder ti pannakawaya manipud ti Britania. A kas maysa nga eksponente iti Bengal a Renasimiento, isu ket nangiparang-ay ti nawatiwat a kanon a buklen dagiti pinintaan , dagiti panangiladladawan, ken dagiti ginasut a testo, ken ti dua ribo a kankanta; ti legadona ket agtultuloy idiay patakder a binagonna, ti Unibersidad ti Visva-Bharati.[12]
Ni Tagore ket nangpabaro ti Bengali nga arte babaen ti panangliklikudna kadagiti nasikkil a klasiko a porma ken ti panagliklik kadagiti liguistiko nga estruktura. Dagiti nobelana, sarsarita, kankanta, dagiti sala a drama, ken dagiti salaysay ket nangibagbaga kadagiti topiko a politikal ken personal. Gitanjali (Dagiti Maitieted a Kanta), Gora (Napintas a Rupa), ken Ghare-Baire (Ti Balay ken ti Lubong) ket dagiti kalatakan a naamammuan nga obrana, ken dagiti bersona, dagiti ababa a sarita, ken dagiti nobela ket naidaydayawan—wenno nairaraeman—para kadagiti lirisismoda, kolokialismo, naturalismo, ken saan a masna a pannagipagarup. Dagiti komposisionna ket napilpili babaen ti dua a pagilian a kas dagiti nailian a kanta: ti Jana Gana Mana ti India ken ti Amar Shonar Bangla ti Banglades.
Dagiti linaon
Nasapa a biag: 1861–1878[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kaubingan kadagiti sangapulo ket tallo a nabibiag nga annak, ni Tagore ket naipasngay idi diiay mansion ti Jorasanko idiay Calcutta, India kadagiti nagannak a ni Debendranath Tagore (1817–1905) kenn ni Sarada Devi (1830–1875).e[›][13] Ti pamilia a Tagore ket naindayegan idi las-ud ti Bengal a Renasimiento a nangrugi idi panawen ni Hussein Shah (1493 – 1519). Ti kasisigud a nagan ti idi ti pamilia a Tagore ket Banerjee. Gaputa isu idi ket dagiti Brahmin,dagidi kaputotanda ket naibagbaga idi a kas ‘Thakurmashai’ wenno ‘Nasantuan nga Apo’. Idi las-ud ti Britaniko a panagturay, nagtaltalinaed daytoy a nagan ket narugrugian a nabigbig a kas Thakur ken dimtengan ti pannaka-anglisado ti nagan ti pamilia iti Tagore. Dagiti pariarka ti pamilia a Tagore ket dagiti Brahmoa nangbangon ti Adi Dharm a pammati. Ti loyalista a "Prinsipe" Dwarkanath Tagore, a nagpatpatrabaho kadagiti mangimaton ti estado a Europeano ken nangbisbisita kenni Victoria ken dagiti dadduma pay a kaarian, ket isu idi ti apongna iti bangir ti amana.[14] Ni Debendranath ket nangiyannurot kadagiti Brahmoista a pilosopia nga intaktakderan babaen ti gayyemna a ni Ram Mohan Roy, ken nagbalin a nakaipatengngaan ti isip iti Brahmo a kagimongan kalpasan ti ipupusay ni Roy.[15][16]
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ni Tagore ket Linikudanna ti Kinakabalierona iti panagprotesta iti masa a panagpapatay iti Jalianwalla Bagh". The Times of India (Mumbai: Bennett, Coleman & Co. Ltd.). 2011-04-13. Naala idi 17 Pebrero 2012.
- ^ Ti Pundasion ti Nobel.
- ^ O'Connell 2008.
- ^ Sen 1997.
- ^ a b Thompson 1926, pp. 27–28.
- ^ Datta 2002, p. 2.
- ^ Kripalani 2005a, pp. 6–8.
- ^ Kripalani 2005b, pp. 2–3.
- ^ Thompson 1926, p. 12.
- ^ Tagore 1984, p. xii.
- ^ Dasgupta 1993, p. 20.
- ^ "Dagiti Panagtaldiap kadagiti kinapudno ken Bilang ti Visva-Bharti".
- ^ Dutta & Robinson 1995, p. 37.
- ^ The News Today 2011.
- ^ Roy 1977, pp. 28–30.
- ^ Tagore, Dutta & Robinson 1997, pp. 8–9.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kangrunaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti antolohia
- Rabindranath Tagore (mannurat) (1952), Dagiti Naurnong a Daniw ken dagiti Pabuya ni Rabindranath Tagore, Macmillan Publishing (naipablaak idi Enero 1952), ISBN 978-0-02-615920-3
- Rabindranath Tagore (mannurat) (1984), Dagiti Kanta ken Dandaniw manipud kenni Rabindranath Tagore, East-West Publications, ISBN 978-0-85692-055-4
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Alam, Fakrul (editor); Chakravarty, Radha (editor) (2011), Ti Kammasapulan a Tagore, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan (naipablaak idi 15 Abril 2011), p. 323, ISBN 978-0-674-05790-6
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Chakravarty, Amiya (editor) (1961), Ti Pangibasbasa a Tagore, Beacon a Pagmalditan (naipablaak idi 1 Hunio 1961), ISBN 978-0-8070-5971-5
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Dutta, Krishna (editor); Robinson, Andrew (editor) (1997), Dagiti Napili a Surat ni Rabindranath Tagore, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan (naipablaak idi 28 Hunio 1997), ISBN 978-0-521-59018-1
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Dutta, Krishna (editor); Robinson, Andrew (editor) (1997), Rabindranath Tagore: Ti maysa nga Antolohia, Pagmalditan ni San Martin (naipablaak idi Nobiembre 1997), ISBN 978-0-312-16973-2
- Tagore (mannurat), Rabindranath; Ray, Mohit K. (editor) (2007), Dagiti Ingles s Sinursurat ni Rabindranath Tagore 1, Atlantic Publishing (naipablaak idi 10 Hunio 2007), ISBN 978-81-269-0664-2
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abu Zakaria, G. (editor) (2011), Rabindranath Tagore—Wanderer zwischen Welten, Klemm ken Oelschläger, ISBN 978-3-86281-018-5
- Chaudhuri, A. (editor) (2004), Ti Duog a Libro iti Moderno a Literatura ti India (Umuna nga nga ed.), Vintage (naipablaak idi 9 Nobiembre 2004), ISBN 978-0-375-71300-2
- Deutsch, A. (editor); Robinson, A. (editor) (1989), Ti Arte ni Rabindranath Tagore (Umuna nga nga ed.), Monthly Review Press (naipablaak idi Agosto 1989), ISBN 978-0-233-98359-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panagusig
- Tagore, ..., Banglapedia
- ... ken ti Indiana, Ti New York a Panagrepaso kadagiti Libro
- ... Dagiti agdama nga artikulo, Parabaas
- ... Ti Nangpundar, Unibersidad ti Visva-Bharati
- Urnong ni Mary Lago, Unibersidad ti Missouri
Audiobooks
- Sadhana: ..., LibriVox
Dagiti pannakisinnarita
- ... nga adda ni Albert Einstein ken ni H. G. Wells, Eskuela ti Saririt
Dagiti testo


text:
Tantangan, Abagatan a Cotabato
Ti Tantangan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tantangan ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Bukay Pait
- Cabuling
- Dumadalig
- Libas
- Magon
- Maibo
- Mangilala
- New Iloilo
- New Lambunao
- Poblacion
- San Felipe
- New Cuyapo
- Tinongcop
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Cotabato". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Kaspagarigan
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
No agpaysao koma daytoy a plantilia, ti dokumentasionna ket mapan ditoy, ken kakuyog dagiti kas pagarigan ti panag-usar. Adda met dagiti plantilia a mangikabil kadagiti dokumentasion iti sabali a panid - kitaen ti Wikipedia:Dokumentasion ti plantilia para kadagiti adu pay a salaysay.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Kaspagarigan
Pagarigan a plantilia nga agpartuat iti bassit kahon a mangibagabaga a daytoy ket maysa a pagarigan.


text: 1-4Kenka, Tito, a napaypayso nga anakko iti pammati nga adda kadatay amin: Sapay koma ta parabur ken talna ti ited ti Dios Ama ken ni Cristo Jesus a Mangisalakan kadatayo. Siak, ni Pablo nga adipen ti Dios ken apostol ni Jesu-Cristo, ti naggapuan daytoy a surat. Naibaonak a tumulong kadagiti tattao tapno maidalanda iti kinapudno ken kinasanto. Naibatay daytoy iti namnama iti biag nga agnanayon nga inkari ti Dios sakbay ti panangrugi daytoy a lubong. Saan nga agulbod ti Dios. Iti intudingna a tiempo, impaltiingna daytoy a namnama iti mensahena a naitalek kaniak ket ipakaammok babaen iti bilin ti Dios a Mangisalakan kadatayo. 5Imbatika dita Creta tapno urnosem dagiti amin a masapul a maurnos ket mangdutokka kadagiti panglakayen ti iglesia iti tunggal ili. Laglagipem ti imbalakadko: 6Masapul nga awan pakapilawan ti maysa a panglakayen. Maysa la ti asawana. Mamati dagiti annakna ket awan pakasarsaritaanda a dakes ken saanda a nasukir. 7Agsipud ta isu ti katalek ti Dios a mangimaton iti iglesia, masapul nga awan ti pakapilawanna. Saan a natangsit wenno nalaka nga agpungtot. Saan a mammartek wenno naranggas wenno naagum. 8Masapul a managpadagus, naayat iti naimbag, nateppel, nalinteg, nasantoan ken naparbeng. 9Masapul a salimetmetanna ti mapagtalkan a mensahe a kas mayannurot iti pannursuro tapno maallukoyna dagiti dadduma iti pudno a pannursuro ken masungbatanna dagiti sumuppiat iti daytoy. 10Ngamin, adu ti nasukir ken manangallilaw, nangruna dagiti mangipapilit iti pannakakugit. Awan serserbi ti sao dagitoy. 11Pasardengem ida agsipud ta riribukenda dagiti adu a familia babaen iti panangisuroda kadagiti saan a maiparbeng tapno makakuartada laeng. 12Maysa kadagiti profetada ti mismo a nagkuna: “Ulbod a namimpinsan dagiti Cretano. Naagum ken sadutda, kasdala narungsot nga ayup.” 13Pudno ti imbagana. Gapu iti daytoy, dika agamak a mangbabalaw kadakuada tapno nasalun-atda iti pammati, 14ket didan denggen dagiti sarsarita a pinarbo dagiti Judio ken dagiti bilin nga impaulog dagiti tattao a simmina iti kinapudno. 15Kadagiti nadalus, nadalus amin a banag. Ngem kadagiti natulawan ken awanan pammati, awan ti nadalus, agsipud ta narugit ti isip ken konsensiada. 16Kunada nga ammoda ti Dios ngem makita kadagiti aramidda a dida am-ammo ti Dios. Nakarimrimon ken nasukirda, ket dida maikari nga agaramid iti naimbag.


text:
Panagkukua
Ti panagkukua ket isu ti sakup kadagititignay ken dagiti kadkadawyan nga ugali babaen dagiti organismo, dagiti [[sistema], wenno dagiti parbo nga entidad a makuyog kadagiti bukodda nga enbironmento, a mairaman dagiti dadduma asistema wenno dagiti organismo nga adda ken ti pay pisikal nga enbiromento. Daytoy ket isu ti panagsungbat iti sistema wenno organismo kadagiti nadumaduma a panangitignay wenno maar-aramid, urayno dayto ket akin-uneg wenno akin-ruar, [[siaammo]wenno saan a siaaammo, nalawag wenno saan a nalawag, ken boluntario wenno saan a boluntario.


text:
Tomas Aquino
Ni Santo Tomas Aquino, O.P. ( /əˈkwaɪnəs/ ə-kwy-nəs; 1225 – 7 Marso 1274), wenno Tomas ti Aquino wenno Aquino, ket maysa idi nga Italiano a Dominikano a padi ti Romano Katoliko a Simbaan, ken nangruna a makaimpluensia a pilosopo ken teologo iti tradision ti Eskolastisismo, nga iti kaunegan daytoy ket naamammoan nga isu pay ti "Umel a Lalaki a Baka" "Angheliko aDoktor", Doctor Communis, ken Doctor Universalis.[5] Ti "Aquinas" ket isu ti demonimo ti Aquino: Ni Thomas ket nanipud kadagiti natakneng a pamilia ti Pagarian ti Napoles, nga adda kadagiti titulo dagiti "konde ti Aquino". Isu ti nangiyun-una a klasiko a nagipakpatakder ti masna a teologo, ken ti ama ti Tomismo. Isu ket adu ti impluensiana iti Laud a kapanunotan, ken kaaduan ti moderno a pilosopia ket naaramid idi ti panagrang-ay ken reputasion kadagiti kapanunotanna, a naisangsangayan dagiit lugar ti etika, masna alinteg, metapisika, ken politikal a teoria.
Ni Tomas ket tinengtengngel ti Katoliko a Simbaan a kas maysa a modelo a manursuro para kadagiti agad-adal ti kinapadi, ken ti kangatuan a panagiyebkas ti masna a panagrason ken panagipagarupan a teolohia. Dagiti panagad-adal ti obrana, segun kadagiti dokumento ti papa ken mahisterial, ket maysa a lugar a nasken a programa ti panagadal para kadagiti kinapadi wenno diakono, ken dagiti pay relihioso a pormasion ken dagiti agad-adal kadagiti sagrado a disiplina (Katoliko a pilosopia, teolohia, pakasaritaan, liturhia, ken kanon a linteg).[6] Dagiti obra a nakaidayeganna ket ti Summa theologiae ken ti Summa Contra Gentiles. Maysa kadagiti 35 Doktor ti Simbaan, isu ket naipanpanunotan a ti kalatakan a teologo ken pilosopo ti Simabaan. Ni Papa Benedicto XV ket nangirangarang: "Daytoy nga (Dominikano) Urnos ... ket nakagun-od ti baro a kadayeg idi ti Simbaan ket nangirangarang dagiti insursuro ni Tomas ket kabukbukodanna ken ti Doktor, ket naipammadayawan ti naisansangayan adayaw manipud kadagiti Pontipiko, ti apo ken patron dagiti Katoliko a pagadalan."[7]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dominikano (1225–1244)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tomas ket naipasngay idiay Roccasecca idi c. Enero 28, 1225, segun kadagiti nadumaduma a mannurat, idiay kastilio ti amana, ni Landolfo ti Aquino, Roccasecca nga adda idiay Contea di Aquino (iti dayta a panawen ket ti Pagarian ti Sicilia. Iti tatta nga aldawen ket ti Italia, daytoy ket adda idi idiay rehion ti Lazio). Ti ama ni Tomas ket saan idi a kameng ti kabilegan a sanga ti pamilia ngem nagtengtengngel laeng ti titulo a miles, bayat a ti ina ni Tomas, a ni Dame Teodora, ket kameng ti Rossi a sanga ti pamilia ti Neapolitano Caracciolo.[8] Ti kabsatna lalaki ni Landolfo ket maysa idi nga abad iti kasisigud a Benedictino nga abadia idiay Monte Cassino. Bayat nga amin nga anak a lalaki ti pamiliana ken napanda kadagiti pagsapulan ti milisia,[9] ti pamilia ket panggependa para kenni Tomas a mangsurot ti ulitegna iti abadia;[10] daytoy ket mabalinton a pormal a pagsapulan a dalan ti ub-ubing nga anakna a lalaki ti akin abagatan nga Italiano a nobilidad.[11]
Iti edad a lima, ni Tomas ket nangrugrugi ti nasapa a panagadalna idiay Monte Cassino ngem kalpasan ti pannakapasamak ti milisia a suppiat a nagbaetan ni Emperador Federico II ken ni Papa Gregorio IX ket immabot idiay abedia idi nasapa a 1239, ni Landolfo ken Teodora ket inserrekda ni Tomas idiay studium generale (unibersidad) a kabangbangon babaen ni Federico idiay Napoles.[12] Mabalin a ditoy ti nakaiyammuan ni Tomas kenni Aristoteles, Averroes ken Maimonides, nga isuda amain ket makaimpluensianto iti teolohiko a pilosopiana.[13] Iti pay las-ud ti panagad-adalna idiay Napoles ni Tomas ket naimpluensian ni Juan ti San Julian, ti maysa a Dominikano nga agsersermon idiay Napoles, isu na idi ket paset ti aktibo a ganetget babaen ti Dominikano nga urnos nga agkintos dagiti napsnek a sumursurot.[14] Idiay ti nangisursuro kaniana iti aritmetik, heometria, astronomia, ken musika idi ket ni Petrus de Ibernia.[15]
Idi agedad ti sangapulo ket siam, ni Tomas ket nangikeddeng a tumipon kadagiti Dominikano nga Urnos. Daytoy a panagtukkiad ni Tomas ket saan a kinayat ti pamiliana, a nagnamnama kaniana nga agbalin a maysa a Benedictino a monghe ken ti agbalin nga abad ti nabileg nga Abadia Montecassino idiay asideg kadagiti dominio ti pamiliana.[16] Iti panagpadas a mangpawil iti pannakibiang ni Teodora iti panagpili ni Tomas, dagiti Dominikano ket inurnosda nga umalis ni Tomas idiay Roma, ken manipud idiay Roma,naipatulod idiay Paris.[17] Nupay kasta, iti panagbanniagana a mapan idiay Roma dagiti kabsatna a lalaki, babaen ti panangibagbaga ni Teodora, kinemmegda isuan idi immininum manipud ti maysa nga ubbog ken insublida kadagit nagannak kaniana idiay kastilio ti Monte San Giovanni Campano.[17]
Ni Tomas ket naibalud idi idiay ti dua tawen kadagiti kastilio ti pamilina idiay Monte San Giovanni ken Roccasecca iti maysa a panagpadas a a mangpawil kaniana iti panagitultuloyna iti Dominikano a ruam ken ti panangiduron kaniana iti panangilikud ti baro nga aspirasion.[13] Dagiti politikal a pakadandanagan ket nagpawil t Papa iti panangibilin a ruruar ni Tomas, nga adda daytoy ti nagbanagan ti pannkaiyatiddog ti pannakabalud ni Tomas.[18] Ni Tomas ket nangipalplabas daytoy a panawen iti tribunal iti panangisursurona dagiti kakabsatna a babai ken ti pannakisinnaritana kadagiti kameng ti Dominikano nga Urnos.[13] Dagiti kameng ti pamiliana ket napungtutanda a nagublag kenni Thomas, a nagtultuloy a nagkedkeddeng a tumipon kadagiti Dominikano. Iti maysa a puntos, dua kadagiti kabsatna lalaki ket nangupada ti maysa a pampam tapno sulisogenna isuna. Segun ti sarita ni Tomas ket pinapanawna ti pampam babaen ti panagusar ti maysa a landok ti apoy. Iti dayta met laeng a rabii adda dagiti dua nga anghel ti nagparang kaniana idi siu ket matmaturog ken nagpapigsa ti panangikeddengna nga agtultuloy a selibe.[19]
Babaen idi 1244, idi nakitkitana a napay amin a panagublag kenni Tomas, ni Teodora ket nagkikita a mangisalakan ti dignidad ti pamiliana, nangurnos isuna para iti panagtalaw ni Toams iti rabbi babaen ti maysa a tawa. Iti panunotna, ti maysa asekreto nga itatatalaw manipud ti pannakabalud ket ssan unay a makadangran ngem ti nawara a panagsuko kadagiti Dominikano. Immuna a naipatulod ni Tomas idiay Napoles ken kalpasan daytoy idiay Roma tapno makisarungkar kenni Johannes von Wildeshausen, ti Apo a Heneral ti Dominikano nga Urnos.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gilby, Tomas (1951). Dagiti Pilosopiko a Testo ni Santo Tomas Aquino. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Fr. Conway, John Placid (1911). Santo Tomas Aquino. Londres.
- ^ Rev. Vaughan, Roger Bede (1871). Ti Biag ken dagit iObra ni Santo Tomas Aquino: Tom.I. Londres.
- ^ Spiazzi, Raimondo (1995). San Tommaso d'Aquino: biografia documentata. Bologna.
- ^ Kitaen ti Pio XI, Studiorum Ducem 11 (29 Hunio 1923), AAS, XV ("non modo Angelicum, sed etiam Communem seu Universalem Ecclesiae Doctorem"). Ti titulo a Doctor Communis ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo; ti titulo a Doctor Angelicus ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo, kitaen ti Walz, Xenia Thomistica, III, p. 164 n. 4. Ni Tolomeo da Lucca ket nagsurat iti Historia Ecclesiastica (1317): “Daytoy a tao ket kalaingan kadagiti moderno a pilosopo ken teologo, ken iti amin a suheto. Ken ti kastoy ket kankanayon nga isu ti panitigan ken kapanunotan, isu nga itan idiay Unibersidad ti Paris, isu ket tinawtawaganda ti Doctor Communis gapo ti kasayaat ti kalawag dagiti insursurona.” Historia Eccles. xxiii, c. 9.
- ^ Kodigo ti Kanon a Linteg, Can. 252, §3 [1]
- ^ Benedicto XV Ensikliko Fausto appetente die 29 Hunio 1921, AAS 13 (1921), 332; Pio XI Ensikliko Studiorum Ducem §11, 29 Hunio 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; Paul VI, 7 Marso 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88).
- ^ Jean-Pierre Torrell, Santo Tomas Aquino: Ti Tao Ken ti Onrana, CUA press, 2005, p. 3. Libro ti Google
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 14.
- ^ Stump, Aquino, p. 3.
- ^ Schaff, Philip (1953). "Tomas Aquino". Nature 126 (3190). Grand Rapids, MI: Baker Book House. pp. 422–423. Bibcode:1930Natur.126..951G. doi:10.1038/126951c0. Ad-adu ngem maysa a
|encyclopedia=ken
|journal=ti nainaganan (tulong)
- ^ Davies, Aquino: Ti Pangyuna, pp. 1–2
- ^ a b c Davies, Aquino: Ti Pangyuna, p. 2
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 21–22.
- ^ Grabmann, Martin. Virgil Michel, patarus Tomas Aquino: Ti Personalidad ken Panunotna. (Kessinger Publishing, 2006), pp. 2.
- ^ Collison, Diane, ken Kathryn Plant. Dagiti Limapulo a Kangrunaan a Pilosopo Maika-2 ngaed. New York: Routledge, 2006.
- ^ a b Hampden, Ti Biag, p. 23.
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 24.
- ^ Hampden, The Life, p. 25.
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 27–28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikiquote


text:
Pili, Camarines Sur
Ti Pili ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pili ket politikal a nabingbingay iti 26 a barbaranggay.[2]
- Anayan
- Bagong Sirang
- Binanuaanan
- Binobong
- Cadlan
- Caroyroyan
- Curry
- Del Rosario
- Himaao
- La Purisima
- New San Roque
- Old San Roque (Poblacion)
- Palestina
- Pawili
- Sagurong
- Sagrada
- San Agustin
- San Antonio (Poblacion)
- San Isidro (Poblacion)
- San Jose
- San Juan (Poblacion)
- San Vicente (Poblacion)
- Santiago (Poblacion)
- Santo Niño
- Tagbong
- Tinangis
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Silago, Abagatan a Leyte
Ti Silago ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Silago ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Balagawan
- Catmon
- Pob. District I
- Pob. District II
- Hingatungan
- Katipunan
- Laguma
- Mercedes
- Puntana
- Salvacion
- Sap-ang
- Sudmon
- Tuba-on
- Tubod
- Imelda
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kuarta
Ti kuarta ket isu ti ania abanag wenno rehistro nga isu ti sapasp a maaw-awat a kas bayad para kadagiti laklako ken serbisio ken panagibayad kadagoto utang iti maysa a naited a sosio-ekonomiko a kontesto wenno pagilian.[1][2][3] Dagiti kangrunaan apamay-ay ti kuarta ket naisalsalumina a kas: a banag ti panakisinnukat; ti unit ti pakabilangan; ti naipenpen a pateg; ken, sagpaminsan kadagiti napalabas, ti alagaden ti naitungkua a bayad.[4][5] Ti amiaman a kita ti banag wenno natalged a mapasingkedan a rehistro a mangtungpal kadagitoy a pamay-an ket mabalin a maikeddeng a kuarta.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mishkin, Frederic S. (2007). Ti Ekonomia ti Kuarta, Panagibanko, ken dagiti Pinansia a Pagtagilakuan (Pagpilian nga Edision). Boston: Addison Wesley. p. 8. ISBN 0-321-42177-9.
- ^ Ania kadi ti Kuarta? Babaen ni John N. Smithin [1]. Naala idi Hulio-17-09.
- ^ "kuarta : Ti Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia". Ti Baro a Palgrave Diksionario ti Ekonomia. Naala idi 18 Disiembre 2010.
- ^ Mankiw, N. Gregory (2007). "2". Makroekonomiia (Maika-6 nga ed.). New York: Worth Publishers. pp. 22–32. ISBN 0-7167-6213-7.
- ^ T.H. Greco. Kuarta: Panangawat ken Panagpartuat kadagiti Pagpilian a Legado a pangawatan, Karayan Puraw a Pagsasabtan, Vt: Chelsea Green Publishing (2001). ISBN 1-890132-37-3


text:
Zaragoza
Ti Zaragoza (Españiol a pannakabalikas: [θaɾaˈɣoθa]), makunkuna pay a ti Saragossa iti Ingglés, ket isu ti kapitolio iti Probinsia ti Zaragoza ken iti Naturay a komunidad iti Aragon, España. Naisanglad daytoy idiay karayan Ebro ken dagiti tributariona, ti Huerva ken ti Gállego, ti asideg ti sentro iti daytoy a rehion, iti tanap nga addaan kadagiti nadumaduma a langa ti daga, manipud iti desierto (Los Monegros) aginggana kadagiti kabakiran, karuotan ken kabanbantayan.
Idi 1 Septiembre 2010 i populasion ti siudad ti Zaragoza ket 701,090,[1] iti uneg ti administratibo a patinggana iti kalawa ti daga iti 1,062.64 km2 (410.29 kd mi), a mangiranggo iti maikalima idiay España. Isu daytoy ti maika-35 a kaaduan ti populasion idiay Kappon ti Europa. Ti populasion iti metropolitano a lugar ket nakarkulo idi 2006 iti 783,763 nga agtaeng. Ti munisipalidad ket pagtaengan ti sumorok a 50 porsiento dagiti Aragones a populasion. Daytoy a siudad ket naisanglad iti kangato iti 199 a metro.
Ti Zaragoza ket nangisaili ti Expo 2008 idi kalgaw iti 2008, maysa daytoy a Piesta ti Lubong iti danum ken maipagnanayon a panagrangrang-ay. Kandidato daytoy idi para iti Europeano a Kapitolio iti Kultura idi 2016.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Zaragoza supera los 700.000 habitantes". Heraldo.es. 2006-01-01. Naala idi 2011-04-10.


text:
Plantilia:Lang
{{{2}}}
Ti panggep daytoy a plantilia ket ti panangipakita a ti naited a linia ti testo ket tagikua ti naisangayan a pagsasao (kitaen ti kodigo ti pagsasao). Daytoy ket masansan a saan a makita ti panagbaliw ti testo, ngem makatulong kadagiti pagbasabasa nga agpili ti husto a kita ti letra, tapno makapili ti husto a pannakabalikas dagiti ramit ti pagbasaan ken dadduma pay, a kas naipalawag dita baba.
{{lang|Etiketa ti pagsasao|Testo}}
Usaren dagiti kodigo ti pagsasao ti ISO 639. Kas pagarigan (ti fr ket isu ti kodigo para iti Pranses):
* Kinuna ti babai ket: "''{{lang|fr|Je suis française.}}''"
Ti resulta iti pagbasabasam:
- Kinuna ti babai ket: "Je suis française."
Daytoy a plantilia ket mangiraman pay ti silpo ti pannakaikategoria no usaren daytoy kadagiti panid ti nangruna a nagan ti espasio, isunga daytoy ket nasken a saan nga inayon iti kaunegan ti wiki a silpo. Daytoy ket nasken pay a saan a mausar babaen ti sabali panid iti parametro ti "title" iti dakamat no adda ti a URL; daytoy ket agpataud ti biddut. Daytoy a biddut ket saan a dagus a makita no mausar babaen ti sabalia a panid ti nagan ti espasio ti plantilia. No maitunos, ti intero a silpo ti wiki ket imbes a mabalin a maipan iti plantilia:
- Nasayaat
{{lang|ar|[[Pagsasao nga Arabiko|العربية]]}}
- Madi
[[Pagsasao nga Arabiko|{{lang|ar|العربية}}]]
Babaen ti kasisigud, daytoy a plantilia ket mangikabil kadagiti artikulo iti matutop a kategoria ti Kategoria:Dagiti artikulo a naglaon ti saan nga Ilokano a testo. Tapno mapasardeng daytoy, inayon ti parametro ti
|nocat=true.
Adda met dagiti bersion ti daytoy a plantilia para kadagiti naisangayan a pagsasao a mangimaldit pay ti nagan ti pagsasao, naikeddeng daytoy ti umuna a pannakausar ti pagsasao iti artikulo. Kas pagarigan, "
{{lang-es|español}}" ken "
{{lang-ru|pycckий языk}}" mangited ti "Espaniol: español" ken "Ruso: pycckий языk".
Dagiti subetiketa ti pagsasao ket mabalin pay a mausar a mangipakita ti eskritu ti panagsurat wenno rehional a paggigiddiatan iti pagsasao. Segun ti W3C, "ti nasayaat nga alagaden no agpartuat kadagiti etiketa ti pagsasao ket ti ababa a pannakaaramid kadagiti etiketa", [1] tapno dagiti subetiketa ket nasken laeng a mainayon no adda nangruna a rason ti panag-usar kaniada. Ti ISO 639‑1 ket kinaykayat ngem dagiti ISO 639‑2 ISO 639‑3.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Lang
Mangipakita a ti naited a linia ti testo ket tagikua ti naisangayan a pagsasao. Us-usaren babaen dagiti nadumaduma a pagbasabasa nga agus-usar ti nadumaduma nga estilo para kadagiti sabsabali a pagasasao.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kategoria:Dagiti plantilia a pangsuporta ti nadumaduma a pagsasao
- Listaan dagiti kodigo ti ISO 639 (dagiti kodigo ti pagsasao)
- Listaan dagiti kodigo ti ISO 15924 (dagiti kodigo ti eskritu)
- Listaan dagiti romanisasion ti ISO (dagiti kodigo ti transliterasion)
- {{transl}} para iti romanisasion dagiti pagsasao a saan a patubo a naisurat iti alpabeto ti Latin
- {{Unicode}}, {{script}} para kadagit naisangayan nga eskritu
- Kategoria:Dagiti plantilia a pangsuporta ti nadumaduma a pagsasao, para iti bisual a panagmarka kadagiti silpo ti ruar iti linaon ti ganganaet a linaon


text:
J. M. G. Le Clézio
Ni Jean-Marie Gustave Le Clézio (Pransés: [ʒɑ̃ maʁi ɡystav lə klezjo]; naipasngay idi 13 Abril 1940), kadawyan a nainaganan a kas ni J. M. G. Le Clézio, ket Pranses-Mauritiano a mannurat ken propesor. Ti nagsurat kadagiti sumurok nga uppat a pulo nga obra, isu ket nagunggunaan ti Prix Renaudot idi 1963 para iti nobelana a Le Procès-Verbal.
Ni Le Clézio ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2008 a kas maysa a "mannurat nga adu kadagit ipapanaw, poetiko a panagpadas ken naderrep a rag-og, eksplorador ti kinatao iti labes ken baba ti agturturay a sibilisasion".


text:
Caba, La Union
Ti Caba ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Caba ket nabingbingay iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bautista
- Gana
- Juan Cartas
- Las-ud
- Liquicia
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- San Carlos
- San Cornelio
- San Fermin
- San Gregorio
- San Jose
- Santiago Norte
- Santiago Sur
- Sobredillo
- Urayong
- Wenceslao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Naurnong a nagnagan dagiti grupo iti agpapada nga elemento
Ti Naurnong a nagnagan dagiti grupo iti agpapada nga elemento ket isu ti termino nga inususar babaen ti IUPAC a panangipalpalawagan ti nomenklatura para iti panakaikategoria kadagiti kimiko nga elemento.[1]
Dagiti sumaganad a nagnagan ket napasingkedan babaen ti IUPAC:
- Dagiti Alkali a metal - Dagiti metal iti grupo a 1: Li, Na, K, Rb, Cs, Fr.
- Dagiti Alkalino a daga a metal - Dagiti metal iti grupo a 2: Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra.
- Dagiti Pnictogen - Dagiti elemento iti grupo a 15: N, P, As, Sb, Bi.
- Dagiti Chalcogen - Dagiti elemento iti grupo a 16: O, S, Se, Te, Po.
- Dagiti Kalohena - Dagiti elemento iti grupo a 17: F, Cl, Br, I, At.
- Dagiti Natakneng nga alingasaw - Dagiti elemento iti grupo a 18: He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn.
- Dagiti Lantanido - Dagiti elemento a 57-71: La, Ce, Pr, Nd, Pm, Sm, Eu, Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu.
- Dagiti Aktinido - Dagiti elemento a 89-103: Ac, Th, Pa, U, Np, Pu, Am, Cm, Bk, Cf, Es, Fm, Md, No, Lr.
- Dagiti Narasay a daga nga elemento - Sc, Y, ken dagiti lantanido.
- Dagiti Panaglasat a metal - Dagiti elemento iti grupo a 3 aginggana ti 12.
Ti Wikipedia ket agususar ti adda dita baba a hibrido a sistema iti periodiko a lamisaan- ken dagiti minaig nga artikulo ti kimiko nga elemento:
- Kapadpada ti sistema nga IUPAC dita ngato para kadagiti Alkali a metal, dagiti Alkaline a daga a metal, dagiti Halohena, dagiti nakneng nga alingasaw, dagiti Lantanido, dagiti Aktinido, ken dagiti Panaglasat a metal.
- Dagiti Narasay a daga nga elemento, dagiti Pnictogen ken dagiti Chalcogens ket saan a maususar.
- Dagiti nabati nga elemento ket naigrupo a kas dagiti:
- 'Dagiti dadduma pay a metal' - Dagiti metal a saan a naikategoria: Al, Ga, In, Sn, Tl, Pb, Bi
- Dagiti Metaloid - B, Si, Ge, As, Sb, Te, Po
- 'Dagiti dadduma pay a saan a metal' - Dagiti saan a metal a saan a naikategoria: - H, C, N, O, P, S, Se
Adu pay dagiti dadduma a nagnagan para iti grupo dagiti elemento a kadawyan a maususar, ken dagiti dadduma pay a nausay kadagiti napalabas a pakasaritaan. Dagiti kas pagarigan a nairaman:
- Napateg a metal - Dagiti nadumaduma a naipalawagan a grupo dagiti saan a radioaktibo a metal nga addaan ti napateg a nga ekonomiko a kuenta.
- Platino a grupo - Ru, Rh, Pd, Os, Ir, Pt.
- Natakneng a metal - Dagiti nadumaduma a naipalawagan a grupo a sapasap nga agsungat ti panaglati. Kadawyana mairaman dagiti Ag, Au, ken dagiti platino a grupo ti metal.
- Dagiti nadagsen a metal- Dagiti nadumaduma a naipalawagan a grupo dagiti metal, a naibatay ti densidad, atomiko a numero, wenno kinasabidong.
- Dagiti Natibo a metal - Dagiti metal a rumsua a puro iti katutubo, a mairaman dagiti natakneng a metal ken dadduma pay a kas ti Sn ken Pb.
- Dagiti Kalpasan ti panaglasat a metal - Dagiti metal nga addaan ti kompleto a d-subkontsa iti kanawan dagiti tallo a panaglasat nga elemento: Zn, Ga, Cd, In, Sn, Hg, Tl, Pb, Bi
- Nakamlat a metal - Sagpaminsan nga inus-usar a panagitudo kadagiti metal iti p a lapped: Al, Ga, In, Tl, Sn, Pb, Bi.
- Daga a metal - Daan a napakasaritaan a termino, kadawyan a mangitudo kadagiti metal iti grupo 3 ken 13, uray no sagpaminsan a dagiti dadduma a kas ti berilio ken kromo ket mairamanda pay.
- Dagiti Transuraniko nga elemento - Dagiti elemento nga aaddaan ti atomiko a numero a nagatngato ngem 92.
- Dagiti Transaktinido nga elemento - Dagitielemento kalpasan dagiti aktinido (atomiko a numero a nagatngato ngem 103).
- Dagiti Transplutonio nga elemento - Dagiti elemento nga addan ti atomiko a numero a nagatngato ngem 94.
- Dagiti Bassit nga aktinido - Dagiti aktinido a mabirukan iti nuklear a sungrod, dadduma pay a U ken Pu: Np, Am, Cm.
- Dagiti Nalatak nga aktinido - Dagiti hipotetiko a serie dagiti elemento a 121 aginggana ti 153, a mairaman dagiti naipadtu a "g a leppad" iti periodiko a lamisaan.
- Nadagsen nga atomo - ti termino nga inus-usar iti panagpatpategan a kimika a mangitudo ti aniaman nga elemento a saan a hidroheno ken helio.
Ti aniaman a periodiko a lamisaan a grupo ken mabalin a mausar iti daytoy a kapanunutan. Sagpaminsan a ti numero ti grupo ket maus-usar, a kas ti grupo 14 nga elemento, ken sapaminsan a ti nagan iti umuna nga elemento iti grupo ket maus-usar, a kas ti karbon a grupo wenno karbon a pamilia.


text:
Guam
Ti Guam (i/ˈɡwɑːm/; Chamorro: Guåhån) ket maysa a naurnos, a saan a nainkorporado a teritorio iti Estados Unidos a mabirukan idiay lumaud a Taaw Pasipiko. Maysa daytoy kadagiti lima a teritorio ti Estados Unidos nga addaan ti naipatakder a paisano a gobierno.[2][3] Ti Guam ket nailaista a kas maysa kadagiti sangapulo ket innem a Saan a Bukod a Naturayan a Teritorio babaen ti Naipangpangruna a Komite iti Dekolonisasion iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[4] Ti kapitolio iti daytoy nga isla ket ti Hagåtña (sigud idi nga Agaña). Ti Guam ket isu ti kadakelanken akin-abagatan unay iti Is-isla ti Mariana.
Dagiti Chamorros, dagiti patneng a tattao ti Guam, ket immunada tinaengan ti isla idi agarup a 4,000 a tawtawen.[5] Daytoy nga isla ket addan ti atiddog a pakasaritaan iti Europeano a kolonialismo. Nadutokan babaen ni Ferdinand Magellan idi agdama ti panagbanbaniaga dagiti Kastila idi Marso 6, 1521, ti immuna a kolonia ket naipatakder idi 1668 babaen ti España idi isasangpet dagiti agtalinaed amairaman ni Padre San Vitores, maysa a Katoliko a misinero. Iti adadu ngen dua a siglo, ti Guam ket maysa a nagruna a pagsardengan para kadagiti Espaniol a Manila Galeon a tinawen a nagbalballasiw ti Pasipiko. Daytoy nga isla ket tinengngel babaen ti España aginggana idi 1898, nga idi daytoy ket naisuko iti Estados Unidos idi panawen ti Espaniol-Amerikano a Gubat ken ti kalpasan daytoy ket naited a kas paset iti Tulag iti Paris.
A kas ti kadakkelan nga isla idiay Mikronesia ken ti maymaysa laeng a tinengngel ti Estados Unidos nga isla iti dayta a rehion sakbay ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Guam was natiliw ti Hapóno idi Disiembre 8, 1941, iti or-oras kalpasan ti panagbomba ti Pearl Harbor, ken nasakupan dua ken kagudua a tawtawen.
Iti panawen daytoy a panagsakup, dagiti tattao iti Guam ket suheto kadagito aramid a mairaman ti tuok, putolan ken rames,[6] ken napilit da nga umampon ti Hapón a kultura.[7] Ti Guam ket suheto idi ti narungsot a panakilablaban idi natiliw met laeng ti isla babaen dagiti tropa ti Estados Unidos idi Hulio 21, 1944, ti petsa a tinawen a napammadayawan a kas ti Wayaan nga Aldaw.[8]
Ttta nga aldaw, ti ekonomia ti Guam ket nasuportaran babaen ti kangrunaanna nga industria, ti turismo, a naipangpangruna a buklen daytoy kadagiti bisita manipud ti Hapón. Ti maikadua a pagtaudan ti matgedan ti Guam ket ti Militar ti Estados Unidos.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ CIA Factbook: Guam
- ^ "Dagiti teritorio ti E.U.." DOI nga Opisina iti Insular a Pannakibiang. Pebrero 9, 2007.
- ^ "Panakailawagan dagiti Organisasion ti Insular a Politikal a Lugar." Opisina iti Insular a Pannakibiang. Naala idi Oktubre 31, 2008.
- ^ Pakasaritaan iti U.N. a Dekolonisasion a Komite - Opisial a sapot ti pagsaadan ti U.N.
- ^ Kanton Tasi
- ^ Restitusion ti Gubat a Tignay : panangdengngeg sakbay ti Subkomite iti Insular ken Internasional a Panakibiang iti Co... | Nailian a Biblioteka iti Australia
- ^ Higuchi, Wakako (Hunio 2001). "Ti Pannaka-Hapón nga Annuroten para dagiti Chamorro iti Guam, 1941-1944". Ti Warnakan iti Pakasaritaan ti Pasipiko 36 (1): 19–35.
- ^ "Ti polis ti Guam ket nakatiliw iti suspekto iti panaglagip a panagtakaw". Marine Corps Times. Associated Press. Hulio 7, 2007. Naala idi Abril 5, 2010.
- ^ Rogers, Robert F. (1995). Pagtungpalan a Panagtaldiap ti daga: Pakasaritaan iti Guam. Honolulu: Pagmalditan ti Unibersidad iti Hawaii. ISBN 978-0824816780.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Guam idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Guam manipud idiay Wikivoyage
- Guam.gov - Opisial a website ti gobierno ti Guam


text:
Griego nga abesedario
Ti Griego nga abesedario ket isu ti sinuratan nga inus-usaren iti panagsurat ti Pagsasao a Griego manipud idi maika-8 a sigloBC.[2] Daytoy ket naibatay manipud ti nasapsapa a Penisio nga abesedario, ken isumetdaytoy ti taudan dagiti nadumaduma a Europeano ken dagiti Tengnga a Daya a sinuratan, a mairaman ti Siriliko ken Latin a sinuratan.[3] Iti pay maipatinayon iti pannaka-usarna iti panagsurat ti pagsasao a Griego, iti taga-ugma ken dagiti moderno a pormana, ti Griego nga abesedario tatta nga aldaw ket agserbi pay a taudan dagiti teknikal a simbolo ken etiketa kadagiti adu a dominio iti matematika, siensia ken dagiti dadduma pay a pagobraan.
Iti klasiko ken moderno a pormana, ti abesedario ket addaan kadagiti 24 a letra, a naurnos manipud ti alpha aginggana iti omega. Kasla iti Latin ken Siriliko, ti Griego ket kasisigud nga addaan kadagiti agmaymaysa a porma iti tungngal maysa a letra; daytoy ket nakaparang-ay iti pannkailasin a kaso ti letra iti baetan dagiti porma ti dakkel a letra ken bassit a letra a paralelo iti Latin iti las-ud ti moderno a panawen.
Dagiti pateg ti uni ken dagiti naitaripnong a transkripsion para kadagiti letra ket aggiddiat iti baetan ti panagusar ti Taga-ugma a Griego ken Moderno a Griego, a maitagikua daytoy kadagiti ponolohiko a panagbalbaliw iti pagsasao.
Iti traditsional a ("politoniko") ortograpia ti Griego, dagiti bokal a letra ket mabalin a maitipon kadagiti nadumaduma a diakritiko, a mairaman dagiti panagtuldek a marka, a makunkuna a dagiti "pananganges" a marka, ken ti iota subscript. Iti agdama a sapasap a panagusar para iti Moderno a Griego manipud kadagiti tawen ti 1980, daytoy a sistema ket napalaka iti makunkuna a "monotoniko" a taripnong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Swiggers 1996.
- ^ Cook 1987, p. 9.
- ^ Coulmas 1996.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cook, B. F. (1987). Greek inscriptions. Unibersidad ti California Pagmalditan/Britaniko a Museo.
- Coulmas, Florian (1996). Ti Blackwell nga Ensiklopedia dagiti Sistema ti Panagsurat. Oxford: Blackwell Publishers Ltd. ISBN 0-631-21481-X.
- Daniels, Peter T; Bright, William (1996). Dagiti Sistema ti Panagsurat iti Lubong. Unibersidad tii Oxford a Pagmalditan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Griego nga abesedario idiay Wikimedia Commons
- Unicode 5.1 sakup ti Griego
- Dagiti kas pagarigan iti ima a panagsurat ti Griego


text: 1Kinuna ni Jesus kadagiti tattao agraman kadagiti adalanna, 2“Adda kalintegan dagiti mamaestro iti Linteg ken dagiti Fariseo a mangilawlawag iti Linteg ni Moises. 3Isut’ gapuna a tungpalen ken surotenyo amin nga ibagada nga aramidenyo. Nupay kasta, diyo tultuladen dagiti aramidda, ta dida ar-aramiden dagiti isursuroda. 4Pabaklayanda dagiti tattao iti nadagsen a karga ngem dida met tumulong nga agawit. 5Aramidenda amin tapno madlaw dagiti tattao a relihiosoda. Kitaenyo ti kaakaba ti nakaisuratan dagiti paset ti Nasantoan a Surat nga adda kadagiti muging ken takiagda! Kitaenyo ti kagayad ti baruyboy dagiti kawesda! 6Magustoanda dagiti katan-okan a lugar kadagiti fiestaan ken kangrunaan a tugaw kadagiti sinagoga. 7Magustoanda ti makablaawan iti publiko ken maawagan iti ‘Maestro.’ 8Dikayo paawagan iti ‘Maestro’ agsipud ta agkakabsatkay amin ket maymaysa laeng ti Maestroyo. 9Diyo awagan iti ‘Ama’ ti siasinoman ditoy daga agsipud ta maymaysa ti Amayo sadi langit. 10Dikayo met a paawagan iti ‘Pangulo,’ ta ti Cristo laeng ti panguloyo. 11Ti kangrunaan kadakayo masapul nga isu ti adipenyo. 12Ti siasinoman a mangitan-ok iti bagina, maipababanto. Ngem ti siasinoman nga agpakumbaba, maitan-okto.” 13“Asikayo pay, dakayo a mamaestro iti Linteg ken dakayo a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Serraanyo ti ruangan ti Pagarian ti Langit kadagiti tattao ngem dikay met sumrek ket paritanyo pay dagiti mayat a sumrek. 15“Asikayo pay, dakayo a mamaestro iti Linteg ken dakayo a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Ballasiwenyo dagiti taaw ken sursorenyo dagiti dagdaga tapno makaawiskayo iti maysa a pasurot; ket no adda mapasurotyon pagbalinenyo nga ad-adda ti pannakaikarina iti infierno ngem dakayo. 16“Asikayo pay, dakayo a bulsek a mangidaldalan! Ta isursuroyo a no pagsapata ti maysa a tao ti Templo, saan a masapul a tungpalenna ti karina; ngem no pagsapatana ti balitok iti Templo, masapul a tungpalenna ti karina. 17Maag a bulsek! Ania aya ti napatpateg? Ti balitok wenno ti Templo a mamagbalin a nasantoan ti balitok? 18Isursuroyo pay a no pagsapatana ti altar, saan a masapul a tungpalenna ti karina; ngem no pagsapatana ti daton iti altar, masapul a tungpalenna ti karina. 19Anian a kinabulsekyo! Ania aya ti napatpateg? Ti daton wenno ti altar a mamagbalin a nasantoan ti daton? 20Ngarud, no agsapata ti tao iti sango ti altar, isapatana ti altar agraman ti amin a daton iti rabawna; 21ket no agsapata ti maysa a tao iti Templo, agsapata met iti Templo ken iti Dios nga agnaed sadiay; 22ket no agsapata ti tao iti langit, agsapata met iti trono ti Dios ken iti situtugaw sadiay. 23“Asikayo pay, dakayo a mamaestro iti Linteg ken dakayo a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Itedyo ti apagkapullo dagiti rekrekado a mulayo kas iti yerbabuena, anis ken kumino, ngem diyo met tungpalen dagiti nasken a pannursuro ti Linteg a kas iti kinalinteg, kinamanangngaasi ken kinapudno. Dagitoy ti rebbengyo a tungpalen ket diyo liwayan dagiti dadduma. 24Bulsek a mangidaldalan! Sagatenyo ti lamok iti inumenyo, ngem alun-onenyo ti kamelio. 25“Asikayo pay, dakayo a mamaestro iti Linteg ken dakayo a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Ta dalusanyo ti ruar ti tasa ken pingganyo, ngem iti uneg, napnoda iti sinamsamyo. 26Bulsek a Fariseo! Dalusam pay nga umuna ti uneg ti tasa, tapno nadalusto met ti ruarna. 27“Asikayo pay, dakay a mamaestro iti Linteg ken dakay a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Ta kaskayla napapudaw a tantanem a napintas ti buyada iti ruar, ngem iti uneg napnoda iti tultulang ken agruprupsa a bangkay dagiti natay. 28Kasta met nga agpamarangkayo a kas naimbag kadagiti amin a tao, ngem napno ti unegyo iti kinamanaginsisingpet ken kinadakes.” 29“Asikayo pay, dakayo a mamaestro iti Linteg ken dakay a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Yaramidanyo dagiti profeta kadagiti napipintas a tantanem ken arkosanyo dagiti monumento dagiti nagbiag a nalinteg. 30Kunayo pay, ‘No addakam la koma idi tiempo dagiti ammami dimi koma tinulongan ida a nagpapatay kadagiti profeta.’ 31No kasta, annugotenyo a nagtaudkayo iti kaputotan dagiti nangpapatay kadagiti profeta! 32Ala ngarud, leppasenyo ti inrugi dagiti ammayo. 33Karasaen! Annak dagiti uleg! Kasano ti pananglisiyo iti dusa idiay infierno? 34Isut’ gapuna nga ibagak kadakayo: Ibaonkonto kadakayo dagiti profeta ken mamasirib ken mamaestro iti Linteg. Ngem papatayenyonto ida wenno ilansayonto ida iti krus. Addanto dagiti saplitenyo kadagiti sinagogayo ket addanto met dagiti kamaten ken idadanesyo iti inilin-ili. 35Iti kasta, madusakayto gapu iti pannakapapatay dagiti nalinteg a tattao manipud ken ni Abel agingga ken ni Zacarias nga anak ni Barakias a pinatayyo iti nagbaetan ti Templo ken ti altar. 36Ibagak kadakayo ti pudno: Sagabaento daytoy a kaputotan ti dusa gapu kadagitoy a kinadakes!” 37“Jerusalem, Jerusalem a mangpapatay kadagiti profeta ken mangubor kadagiti imbaon kenka ti Dios! Namin-anon a kayatko nga arakupen dagiti annakmo a kas iti panangsallukob ti maysa nga upa kadagiti piekna, ngem dimo met kayat. 38Ita, mabaybay-an ken aglangalangton ti Temployo. 39Ibagak kadakayo a didakton makita agingga a kunayo, ‘Bendisionan koma ti Dios ti umay iti nagan ti Apo!’ ”


text:
Gregor Mendel
Ni Gregor Johann Mendel (Hulio 20, 1822[1] – Enero 6, 1884) ket maysa idi nga agsasao ti Aleman a Silesiano[2][3] a sientista ken Agostino a prayle a nagbalin a nalatak idi pimmusay a kas ti nagpundar ti baro a siensia ti henetika. Ni Mendel ket nangipakpakita ti tawid dagiti naisangayan a kababalin kadagiti mula a pisum sativum ket sumursurot kadagiti naisangayan a tabas, nga itan ket naibagbaga a kas dagiti linteg ti Mendeliano a tawid. Ti natukok a kinapangruna ti obra ni Mendel ket saan a nabigbigan aginggana idi sikko ti maika-20 a siglo, idi ti nawaya a pannakaduktal manen kadagitoy a linteg a nakairugian ti siensia ti henetika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Hulio 20 ket isu ti kasangayna; ti masansan a naibagbaga ket ti Hulio22, ti petsa ti panagbuniagna. Biograpia ni Mendel iti Mendel Museo
- ^ "Gregor Mendel".
- ^ "Mendel, Mendelismo ken Henetika".
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Gregor Mendel idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Gregor Mendel idiay Wikiquote


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Rizal
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Rizal, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Rizal iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti agdama nga aldaw nga ili ti Pateros ken dagiti siudad tif Caloocan, Las Piñas, Makati, Malabon, Mandaluyong, Marikina, Muntinlupa, Navotas, Parañaque, Pasay, Pasig, Siudad ti Quezon, San Juan ken Taguig ken, aginggana idi 1998, ti Antipolo ket paset idi dagitoy ti bukodna a pannakabagi. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV-A iti Interim Batasang Pambansa, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, daytoy ket nagbutos kadagiti dua a sapasap a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Angono, Binangonan, Cainta, Taytay
- Populasion (2007): 888,458
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Caloocan (nagbalin a siudad idi 1962), Las Piñas, Malabon, Muntinlupa, Navotas, Parañaque, Pasay (nagbalin a siudad idi 1947), Pateros, Mandaluyong (San Felipe Neri), San Juan del Monte, Makati (San Pedro Macati), Taguig, Siudad ti Quezon (nabangon idi 1939)1
- ^1 Dagiti laeng lugar ti Siudad ti Quezon a dati a tagikua ti Caloocan, Mandaluyong ken San Juan ken nagbutos a kas paset ti umuna a distrito ti Rizal aginggana idi 1972.
1987–1998[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Angono, Antipolo (nagbalin a siudad idi 1998), Binangonan, Cainta, Taytay
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Baras, Cardona, Jala-Jala, Morong, Pililla, Rodriguez (Montalban), San Mateo, Tanay, Teresa
- Populasion (2007): 761,617
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Antipolo, Binangonan, Cainta, Jalajala, Marikina (Mariquina), Morong, Pasig, Pililla, San Mateo, Tanay, Taytay, Montalban (nabangon manen idi 1908), Cardona (nabangon manen idi 1914), Teresa (nabangon manen idi 1918), Baras (nabangon manen idi 1920), Angono (nabangon manen idi 1938), Siudad ti Quezon (nabangon idi 1939) 1
- ^1 Dagiti laeng lugar ti Siudad ti Quezon a dati a tagikua ti Marikina, Montalban, Pasig ken San Mateo ket nagbutos a kas paset ti maikadu a distrito ti Rizal aginggana idi 1972.
- ^2Pimmusay idi adda iti opisina.
- ^3 Nabutosan iti espesial a panagbutos idi 1951, tapno mangkompleto ti saan anagpaso a termino ti sinarunona.
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Antipolo
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Caloocan
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Las Piñas
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Makati
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Malabon
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Marikina
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Mandaluyong
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Muntinlupa
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Navotas
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Parañaque
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pasay
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pasig
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Pateros-Taguig
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Quezon
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti San Juan
- Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Taguig
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
1724
Ti 1724 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 29 – Papa Benedicto XIII, naipasngay a kas ni Pierro Orsini, ket sinarunona ni Papa Inocensio XIII a kas ti maika-245 a papa.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 22 – Immanuel Kant, Aleman a pilosopo (pimmusay 1804)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti 1724 idiay Wikimedia Commons


text:
Sarrat, Ilocos Norte
Ti Sarrat ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas. Ti Sarrat ti nakayanakan ni Presidente Ferdinand Marcos.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sarrat ket nabennebenneg iti 24 a barbaranggay.[2]
- San Agustin (Poblacion)
- San Andres
- San Antonio
- San Bernabe
- San Cristobal
- San Felipe
- San Francisco (Poblacion)
- San Isidro
- San Joaquin (Poblacion)
- San Jose
- San Juan
- San Leandro (Poblacion)
- San Lorenzo
- San Manuel
- San Marcos
- San Nicolas
- San Pedro
- San Roque
- San Vicente (Poblacion)
- Santa Barbara (Poblacion)
- Santa Magdalena
- Santa Rosa
- Santo Santiago
- Santo Tomas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Komunismo
Ti Komunismo (manipud ti Latin communis - sapasap, sangalubongan) ket maysa a rebolusionari a sosialista a tigmnay tapno makapartuat ti maysa nga awan klase, awan kuarta, ken awan estado a sosial nga urnong a naipatakder babaen ti sapasap a panagtagikua dagiti pamay-an ti panagpataud, ken ti pay sosial, politiko ken ekonomiko nga ideolohia a mangipaturong ti panakabangon iti daytoy a sosial nga urnos. Daytoy a tignay, kadagiti Marxista-Leninista a panakaipatarus, ket kaaduanna a naimpluensian ti pakasaritaan tti maika-20 a siglo, a nakakita ti nakaro a panagsasalisal a nagbaetan ti "sosialista a lubong" (dagiti sosialista nga estado a tinurayan babaen dagiti partido komunista) ken ti "lumaud a lubong" (dagiti pagilian ng aadda dagiti tiendaan nga ekonomia).
Iti Marxista a teoria, puro a komunismo ket maysa a naisangsangayan nga agpang iti naipakasaritaan a panagrang-ay a dimteng manipud ti panagrang-ay dagiti produktibo a puersa a nangiturong ti kaaduan unay kadagiti kabaknang ti materiales, a mangpalubos para iti naibatay ti panagiwarwaras a kammasapulan ken dagiti sosial a panakibiang a naibatay kadagiti nawaya a naigambang a tattao.[1][2] Ti husto a panangilawagan ti komunismo ket agdumaduma, ken kanayon naibiddutan, iti sapasap a politika a ballaag, a maisinnukatan nga inususar iti sosialismo; nupay kasta, ti Marxista a teoria ket makisuppiat a ti sosialismo ket panagdaliasat nga agpang laeng iti dalan a mapan ti komunismo. Ti Leninismo ket aginayon ti Marxismo a pakinakem ti maysa nga umun-una a partido tapno mangidaulo ti proletario a rebulosion ken mangitalged kadagiti amain a bileg ti politiko kalpasan ti rebolusion para kadagiti agob-obra a klase, para iti panagrang-ay iti sangalubongan a panakarikna ti klase ken pagbinglayan ti agob-obra, iti agpang a panagdaliasat a nagbaetan ti kapitalismo ken sosialismo.
Dagiti konsilo a komunista ken dagiti saan a Marxista a libertariano a komunista ken anarko-komunista ket suppiatenda dagiti kapanunotan ti umun-una a partido ken ti maysa nga agpang a panagdaliasat, ken mangitakderda para iti panakabangon ti napno a komunismo tapno dagus a amngrugi kalpasan ti panakaikkat ti kapitalismo. Adda dagiti nawatiwat a sakop dagiti teoria kadagiti naisangsangayan a komunista iti pammateg a kasano ti mangbangon kadagiti kita ti intitusion a mangsukat kadagiti nadumaduma a makina ti ekonomia (a kas ti panagiwarwaras ti makmakan, edukasion, ken dagiti ospital) a kas ti irurumsuada babaen kadagiti kapitalista a sistema—wenno saan nga aramiden dagitoyen. Adda kadagitoy a komunista ket addaanda ti naisangsangayan a plano para kadagiti kita ti administrtibo a bagbagi a mangsukat kadagiti agdama, bayat nga agnanayon a mangikarkari a dagitoy a bagi ket saan a naipatengnga ken tagikua ti agob-obra, a kasla ti agdama ti uneg dagiti aktibista a tignay. Dadgiti dadduma ket awan dagiti konkreto a planoda kalpasan ti rebolusion, embes ket agtuntonda nga agtaltalek kadagiti agob-obra ti lubong ken ti napanglaw ket kabukbukodanda a maammoanto dagiti husto a moda iti panagiwarwaras ken nawatiwat a panagpataud, ken dagiti pay koordinasion, nga awan ti kammasapulan para kadagiti aniaman a naipatakder a "panagsukat" para iti kapitalista a naibatay ti estado a panagtengngel.
Iti moderno a panagisao a makunkuna dagiti adu nga agkomkomento a sosiologo ken politiko a kas ti "sapasap a politiko", ti komunismo ket kankanayo a maususar ti panagitudo kadagiti annuroten dagiti komunista nga estdo, a kas, dagiti dagup a tinengtengngel babaen dagiti komunista a partido, urayno ti aniaman a naipakat a linaon ti pudno nga ekonomiko a sistema a sursurotenda. Dagiti kas pagarigan kadagitoy ket dagiti annuroten ti Sosialista a Republika iti Bietnam a ti ekonomiko a sistema ket agitiptipon ti "doi moi", ti Republika dagiti Tattao iti Tsina (PRC) a ti ekonomiko a sistema ket agitiptipon ti "sosialista a tiendaan ti ekonomia", ken ti ekonomiko a sistema ti Kappon ti Sobiet a naipalawag a kas ti "estado a kapitalista" babaen dagiti saan a Leninista a sosiologo ken kalpasan daytoy babaen dagiti komunista nga umadadu a sumupsupiat ti kalpasan ti Stalin a panawen a modelo ti Sobiet a naparang ti panawen ti maika-20 a siglo (a kas, dagiti Maoista, dagiti Trotskista ken dagiti libertariano a komunista)—ken ti maysa pay a puntos babaen ni Vladimir Lenin.[3]
Etimolohia ken terminolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komonunismo ket nagtaud manipud ti Latin a balikas a communis, a kayatna a saoen ket "biningayan" wenno "tagikua ti amin".[4][5]
Iti kapanggepan ti naipakasaritaan a materialismo, ti komunismo ket isu ti kakapanunotan iti maysa a nawaya a kagimongan nga awan ti panakabingbingay wenno panakaisinsina, a ti sangkataoan ket nawaya tipanakairurumen ken pagkurangan. Ti maysa a komunista a kagimongan ket awan kadagiti gobierno, pagilian, wenno klase apanakabingbingay. Iti Marxista a teoria, ti diktadura ti proletariado ket isu ti agtengnga a sistema anagbaetan ti kapitalismo kenkomunismo, no ti gobierno ket adda ti pamay-an ti panagbalbaliw kadagiti pamuspusan ti panagtagikua manipud ti pribatismo a mapan ti naurnong a panagtagikua.[6] Iti politkal a siensia, ti termino a "komunismo" ket sagpaminsan a naus-usar a mangitudo kadagiti komunista nga estado, ti porma ti gobierno a ti estado ket agtigtignay babaen ti maysa a maysa a partido a sistema ken mangirangarang ti panakaitalek iti Marxismo-Leninismo wenno ti kapadpada kadagiti kastoy.
Iti moderno a panag-usar, ti balikas a "komunismo" ket maus-usar pay laeng a mangitudo kadagiti annuroten dagiti nagbukbukodan a nagirangarang a sosialista agobierno a buklen dagiti maysa a partido nga estado nga isuda idi ket maysa alegado a partido ti politika asistema nga agtigtignay babaen dagiti naisentro a naplano ang ekonomia ken ti maysa nga estado a panagtagikua kadagiti pamuspusan ti panagpataud, nga adda iti estado, nga itigapuna, ket mangitunton a nangirepresenta ti kakaykayatan dagiti agobobra a klase. Ti naisangsangayan a paset ti moderno a tignay ti komunista ketagipabpabasol a dagitoy nga estado ket saanda anangipadas a lumasat ti komunista a kagomongan, bayat a dagiti dadduma pay ket makisinnupiat a saanda a nakagunod ti lehitimado a sosialismo. Kaaduan kadagitoy a gobierno ket ibatayanda kadagiti ideolohiadaiti Marxismo-Leninismo, ngem saanda a tinawtawagan ti sistema nga inpatakderda a kas ti "komunismo", wenno nagituntonda iti anianan a panawen a ti ideolohia ket is-usa laeng ti nagpapaandar ti puersa kadagiti annurotenda: Ni Mao Zedong, kas pagarigan, ket nagsukimat ti Baro a Demokrasia, ken ni Vladimir Lenin idi nasapa a panawen ti 1920 ket nangipatakder ti gubat a komunismo; ken kalpasan daytoy, ti Bietnames ket nangipatakder ti doi moi, ken dagiti Insik ket nagsublida ti sosialismo nga adda dagiti Insik a pakaidumdumaan. Dagiti gobierno a nanginagnagan babaen dagiti sabali a gobierno a kas "komunista" ket sapasapda a tumounton a nangipatakderda ti maysa a panaglasat a sosialista a sistema. Daytoy a sistema ket sagpaminsan a nakunkuna akas ti estado a sosialismo wenno babaen dagiti kapadpada a nagnagan.
Ti "puro a komunismo" ket maysa atermino a sagpaminsan anaus-usar a mangitudo iti agpang ti pakasaritaan kalpasan ti sosialismo, urayno adu met laeng dagiti komunista a simple nga agus-usar ti termino a "komunismo" tapno mangitudo ti dayta nga agpang; ti termino ket kapadpada ti "Napno a komunismo". Ti awan klase, awan estado a kagimongan a naigandat a panakaidumduma ti daytoy a komunismo ket ti maysa kadagiti panagikeddeng no aniaman ti mapataud ken ania dagiti annuroten a sukimaten ket naararamid para iti kasayaatan ti sibubukel a kagimongan—a kas iti 'iti, babaen, ken para iti agobobra a klase', a saan adagiti nabaknang ti agtengtengngel ti kabaknanagan ket dagiti dadduma ket agobobra para kaniada iti matgedan a pakaibatayan. Iti daytoy a komunismo dagiti interesado ti amina kameng ti kagimongan ket maikkan ti agpapada a kadagsen iti sumaruno, iti praktikal a panagaramid ti pamay-an apanagikeddeng iti politika ken ekonomiko a panagbuklan ti biag. Ni Karl Marx, ken dagiti pay sabsabali a komunista apilosopo, ket nagigagarada a saan a nangited ti naisalaysayan a pangipalpalawag no kasano ti pamay=an ti komunismo a kas maysa a sosial a sistema, wenno dagiti husto a dalan a mangpakabael dagiti agobobra wenno kasano ti tumakder, wenno dagiti nainaganan a materiales no kasano ti mapan ti komunismo manipud ti kapitalismo. Iti Komunista a Warragawag, ni Marx ket saan a nagibagbaga ti maysa a 10-a puntos a palano ti panagbalakad ti panakaiwarwaras manen dagiti daga ket panagpataud tapno mairugi ti panaglasat iti komunismo, ngem isu ket nangikari a daytoy ket sapasap ken magsakup kadagiti aain. Daytoy ket kanayon a naipagpagarup a ni Marx iket nangikeddeng a dagitoy a teoria ket mabasa ti kastoy tapno dagiti sumaruno a teorista iti naisangsangayan a saad ket ket makaamponda ti komunismo kadagiti bukodda a lokalidad ken kasasaad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kritiko iti Gotha Programme, Karl Marx.
- ^ Napno a Komunismo: Ti Patingga a Pagtungpalan: http://www.economictheories.org/2009/05/full-communism-ultimate-goal.html Naarkibo 29 Hulio 2011 idiay WebCite
- ^ Lenin's Naurnong nga ob-obra Tomo. 27, p. 293, inadaw nga insao babaen ni Aufheben Naarkibo 25 Oktubre 2009 idiay WebCite
- ^ "Communism". Britannica Encyclopedia.
- ^ World Book 2008, p. 890.
- ^ "Kritisismo ti ti Gotha Programme—IV". Kritisismo ti Gotha Programme. Naala idi 2009-10-18.
- Holmes, Leslie (2009). Communism: A Very Short Introduction. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-955154-5.
- Lansford, Tom (2007). Communism. Marshall Cavendish. ISBN 978-0-7614-2628-8.
- Link, Theodore (2004). Communism: A Primary Source Analysis. The Rosen Publishing Group. ISBN 978-0-8239-4517-7.
- Rabinowitch, Alexander (2004). The Bolsheviks come to power: the Revolution of 1917 in Petrograd. Pluto Press.
- "Ci–Cz Volume 4". World Book. Chicago, Illinois: World Book, Inc. 2008. ISBN 978-0-7166-0108-1.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Mindanao ken Sulu
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Mindanao ken Sulu, ket isu idi dagiti umunat, maikadua, maikatlo, maikapat ken maikalima a distrito ken isu dagidi pannakabagi ti Departamento ti Mindanao ken Sulu iti Asemblia iti Pilipinas manipud idi 1916 aginggana idi 1935, idi dagiti probinsia a nakaramidan ti—Agusan (itan ket ti Agusan del Norte ken ti del Sur), Bukidnon, Cotabato, Davao, Lanao, Zamboanga ken Sulu—ket naikkan idi ti bukodda a pannakabagi.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-5 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Agusan
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Bukidnon
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Cotabato
- Lehislatibo a distrito iti Davao
- Lehislatibo a distrito iti Lanao
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Sulu
- Lehislatibo a distrito iti Zamboanga
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao
Nagsasabtan: 7°13′N 124°15′E / 7.217°N 124.250°E
Ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao ket maysa a kadagiti rehion iti Pilipinas, a buklen ti 5 a probinsia ken 2 a siudad: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Sulu, Tawi-Tawi ken ti Siudad ti Marawi. Nupay paset ti Rehion XII, ti Siudad ti Cotabato ti rehional a sentro ti ARMM.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013


text:
Santa Maria, Bulacan
Ti Santa Maria ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Maria ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Bagbaguin
- Balasing
- Buenavista
- Bulac
- Camangyanan
- Catmon
- Caypombo
- Caysio
- Guyong
- Lalakhan
- Mag-asawang Sapa
- Mahabang Parang
- Manggahan
- Parada
- Poblacion
- Pulong Buhangin
- San Gabriel
- San Jose Patag
- San Vicente
- Santa Clara
- Santa Cruz
- Silangan
- Tabing Bakod (Sto. Tomas)
- Tumana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Big Bang
Ti Big Bang a teoria ket isu ti mangalaladag a kosmolohiko a modelo a mangipalpalawag ti nasapa a panagrang-ay iti Law-ang.[1] SEgun ti Big Bang a teoria, ti Law-ang ket maysa idi a napudot unay ken nasedsed a kasasaad a napardas a dimmakkel. Daytoy a napardas a panagpadakkel ket nagbanagan ti panagpalamiis iti Law-ang ken nagbanagan tatta ti ti agtultuloy a panagpadakkelna a kasasaad. Segun kadagiti kinaudi a panagrukod ken dagiti panagpalpaliiw, ti Big Bang ket napasamak idi agarup a 13.75 bilion a tawtawen,[2][3] a gapu daytoy a naipanunotan a ti tawen iti Law-ang.[4][5] Kalpasan ti irurugi a panagpadakkelna manipud ti maysa a singularidad, ti Law-ang ket immanayen a nalamiisan tapno makapalubos ti enerhia a mabaliwan kadagiti nadumaduma a subatomiko a partikulae, a mairaman dagiti proton, dagiti neutron, ken dagiti eledtron. Bayat a dagiti proton ken dagiti neutron a naipagtitipon tapno makaporma kadagiti immuna nga atomiko a katengngaan iti bassit laeng a minuto kalpasan ti Big Bang, makasapul ti rinibo a tawtaen tapno maitipon kaniada kadagiti elektron ken agpartuat kadagiti naelektriko nga agmangngamangnga nga atomo. Ti immuna nga elemento a napataud idi ket ti hidróheno, a nairaman dagiti tugot iti helio ken litio. Ti higante nga ulep kadagitoy nga immuna nga elemento ket nakitinnipon babaen ti grabidad tapno makaporma kadagiti bituen ken dagiti ariwanas, ken dagiti nadagdagsen nga elemento ket nasintesado babaen ti kaunegan ti bitbituen wenno idi las-ud dagiti supernova.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wollack, Edward J. (10 Disiembre 2010). "Kosmolohia: Ti Panagadal iti Law-ang". Law-ang 101: Big Bang a Teoria. NASA. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ Komatsu, E. et al. (2009). "Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation". Suplemento Astropsikal a Warnakan 180 (2): 330. Bibcode:2009ApJS..180..330K. doi:10.1088/0067-0049/180/2/330.
- ^ Menegoni, E. et al. (2009). "Baro a gawidan dagiti panakaidumaduma iti napino a patakder a talinaay manipud kadagiti CMB anisotropia". Maipapan iti bagi a Panagrepaso D 80 (8): 087302. arXiv:0909.3584. Bibcode:2009PhRvD..80h7302M. doi:10.1103/PhysRevD.80.087302.
- ^ "Origins: CERN: Dagiti kapanunotan: Ti Big Bang". Ti Exploratorium. 2000. Naala idi 3 Septiembre 2010.
- ^ Keohane, J. (8 Nobiembre 1997). "Ti Big Bang a teoria". Damagen ti maysa nga astropisisista. GSFC/NASA. Naala idi 3 Septiembre 2010.
Dagiti silpo ti ruar ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Big Bang idiay Wikimedia Commons


text:
Matematika
Ti Matematika (manipud ti Griego uάθnua máthēma, “panakaammo, panagadal, agadadal”) ket isu ti panagadal iti kaadu, patakder, limbang, ken panagbaliw. Dagiti Matematiko ket agbirukda kadagiti pagtuladan ken agaramid kadagiti baro a pagannurotan a konhetura. Dagiti matematiko ket paganamunganda ti agpayso wenno balbaliwanda dagiti konhetura babaen ti matematiko a paneknek. Ti panagsukisok a nasken para ti panagpadtuan kadagiti parikut a matematika ket agbayag ti tawtawen wenno sisiglo nga agnanayon a panagusisa. Manipud kadagiti imumnuna nga obra ni Giuseppe Peano (1858–1932), David Hilbert (1862–1943), ken dadduma pay kadagiti napudno a naisawang a sistema iti naladaw a maika-19 a siglo, nagbalin a kadawyan a makita ti matematiko a panagsukisok ket isu ti panagipatakder ti kinapudno babaen ti nainget a panagpugay manipud kadagiti maibagay a napili a kinapudno a naisawang ken panagilawlawag. No dagitoy a matematiko a patakder ket nasayaat a modmodelo iti agpayso a penomeno, no kasta ket ti matematiko a panagrason ket kadawyan nga agited kadagiti kinasaririt wenno padpadto.
Babaen ti pang-usar ti abstrassion ken lohikal a panagrason, ti matematiko ket naparang-ay manipud ti panagbilbilang, panagkalkulo, panagrukod, ken ti sistematiko a panagadal kadagiti sukog ken dagiti gunay dagiti maipapan ti bagi a banbanag. Ti naipakat a matematiko ket aramiden ti nagtagitaoan manipud idi adda dagiti naisurat a rehistro. Dagiti nainget a pangsuppiat ket immuna a nagparang kadagiti Griego a matematiko, a kalatakan dagiti Elemento ni Euklides . Ti matematiko ket nabuntog a naparang-ay anginggana ti Renasimiento, nga idi ti matematiko a panagpabaro a panagtitinnulongan kadagiti baro a sientipiko a naduktalan ket nangiturong ti napardas a gatad iti matematiko a panagduktal nga agtultuloy iti agdama nga aldaw.[2]
Ti kinuna ni Galileo Galilei (1564–1642), 'Ti law-ang ket di-makabasa aginggana no maadal tayo ti pagsasao ken maamammoan dagiti karakter a nakasurat. Naisurat daytoy iti matematiko a pagsasao, ken dagiti letra ket dagiti trianggulo, dagiti sirkulo ken dagiti heometriko a tabas, a no awan dagitoy ket narigat a maawatan iti maysa a balikas. No awan dagitoy, agkalkallautang tayo iti nasipnget a laberinto'.[3] Carl Friedrich Gauss (1777–1855) intudona ti matematiko a kas "ti Reina dagiti Siensia".[4] Ni Benjamin Peirce (1809–1880) ket tinawtawagna ti matematiko a "ti siensia a mangala kadagiti nasken a patingga".[5] Kinuna ni David Hilbert ti matematiko: "Saantayo nga agsasao kadagiti panakaikeddeng iti aniaman a kapanunutan. Ti matematiko ket saan a kasla maysa nga ay-ayam a ti akemna ket naibanag babaen kadagiti naikeddeng a naitulag a pagalagadan. Ngem, isu daytoy ti maysa a konseptual a sistema nga addaan ti nasken a kinauneg a mabalin laeng ken babaen ti pamuspusan wenno saan."[6] Kinuna ni Albert Einstein (1879–1955) a "no dagiti linteg ti matematiko ket mangipatudo ti kina-agpayso, saan dagitoy a nalawag; ken no dagitoy ket nalawag, saan dagitoy a mangipatudo kadagiti kina-agpayso".
Ti matematika ket inus-usar iti sangalubongan a kas maysa a nasken iti kaadua a paset, a mairaman ti masna a siensia, inhenieria, medisina, ken dagiti sosial a siensia. Ti Naidangep a matematiko, ti sanga ti matematiko a pakaseknan ti panakaidangep iti matematiko a panakaammo kadagit sabsabali a paset, agparegget ken agusar kadagiti baro a naduktalan a matematiko ken sagpaminsan a mangiturong ti panagrangrang-ay kadagitibarbaro a displina ti matematiko, a kas dagiti estadistika ken ay-ayam a teoria. Dagiti matematiko ket makitinnulagda pay kadagiti puro a matematiko, wenno gapu ti bukodna a matematiko, nga awanan ti naidangep a kapanunutan. Awan ti nalawag a linia a panagilasin ti puro ken naidangep a matematiko, ken ti naipakat a panag-usar a narugian a kas ti puro a matematiko ket kadawyan a naduktalan.[7]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas a matematika ket nagtaud manipud ti Griego uάθnua (máthēma), nga idi ti pagsasao a taga-ugma a Griego, ket kaibuksilanna ti "no ania ti maad-adal ti maysa", "no ania ti maamuan ti maysa", isunga ti "panagadal" ken "siensia", ken iti moderno a Griego ket "adal" laeng. Ti balikas a máthēma ket naal amanipud ti uavθάvw (manthano), bayat a ti kapada ti Griego ket uaθaίvw (mathaino), dagitoy dua ket kaibuksilanda "ti agadal". Idiay Gresia, ti balikas para iti "matematika" ket adda ti basbassit ken adadu a teknikal a kaibuksilan ti "matematiko a panagadal", uray kadagiti Klasiko a panawen.[8] Ti pangilasinna ket uaθnuatιkός (mathēmatikós), a kayatna asaoen ket "mainaig ti panagadal" wenno "nagaget", a mabalin a kaibuksilanna pay ti "matematiko". Naisangsangayan ti, uaθnuatιkὴ tέxvn (mathēmatikḗ tékhnē), Latin: ars mathematica, a kaibuksilanna "ti matematiko nga arte".
Iti Latin, ken iti Inggles aginggana idi panawen ti1700, ti termino a matematika ket sapasap a kaibuksilan ti "astrolohia" (wenno sagpaminsan nga "astronomia") ngem iti "matematika"; ti kaibuksilanna ket nagininut a nagbalbaliw iti agdama a pormana manipud idi agarup a 1500 aginggana idi 1800. Daytoy ket gapuanan kadagiti adu a madi a pannakaipatarus: a naisangsangayan ti ballag ni San Augustin a dagiti Kristiano ket nasken a maammuanda ti mathematici a kayatna saoen ket dagiti astrologo, daytoy ket sagpaminsan a madi ti pannakaipatarusna nga ipato dagiti matematiko.
Ti nalawag a porma iti Inggles, a kas ti adadu ngem maysa a porma iti Pranses ti les mathématiques (ken basbassit nga inus-usar iti agmaymaysa a kitaand ti la mathématique), ket masurotan pay manipud ti Latin a neutro ti adadu ngem maysa ti mathematica (Cicero), a naibatay ti adadu ngem maysa iti Griego ti ta uaθnuatιkά (ta mathēmatiká), unga inususar babaen ni Aristoteles (384–322 BC), ken sumurok-kumuran a kaibuksilanna ti "amin a matematiko a banag"; urayno mabalin a binulod laeng ti Inggles ti panangilasin ti mathematic(al) ken nagporma ti pangnagan ti matematika kalpasan ti tabas ti pisika ken metapisika, a tinawid manipud ti Griego.[9] Iti Inggles, ti pangnagan a matematika ket makaalala ti agmaymaysa a a porma ti berbo. Kadawyan daytoy a maipababab iti maths wenno , iti agsasao ti Inggles nga Amianan nga Amerika, iti math.[10]
Dagiti panagilawlawag ti matematika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Aristoteles ket nangipalplawag ti matematika a kas "ti siensia ti kaadu", ken daytoy a panangipalpalawag ket kaaduna nga inus-usar aginggana idi maika-18 a siglo.[11] Idi rugi ti maika-19 a siglo, idi ti panagadal ti matematika ket immad-adu ken nangrugrugi a mangipangpanggep kadagiti narikut a maawatan a topiko a aks ti grupo a teoria ken panangipalawagan a heometria, nga awan ti husto a pannakainaiganna iti kaadu ken panagrukod, dagit imatematiko ken dagiti pilosopo ket nangrugrugida a nangisingasing kadagiti sabsabali a kita ti baro a panangipalpalawag.[12] Adda dagitoy a panangipalpalawag ket nangiyunay-unay ti panagikkat a karakter a kaaduan ti matematika, adda dagiti nangiyunay-unay kadagiti kinarit ti pannakaawatna, adda dagiti nangiyunay-unay kadagiti naisangsangayan a topiko iti kaunegan ti matematika. Ita nga aldaw, awan ti konsenso iti sapasap a panangipalplawag ti matematika, uray kadagiti propesional.[13] Awan pay dagiti konsenso no ti matematika ket maysa nga arte wenno siensia.[14] Adda dagiti adu a nalatak a matematiko ket saanda a nakal-ala ti kinaykayat iti panangipalplawag ti matematika, wenno mangikedkeddeng a daytoy ket saan a mabalin a maiplawag.[13] Adda dagiti nangibagbaga, a ti "Matetematika ket isu ti ar-aramiden dagiti Matematiko."[13]
Dagiti tallo a kangrunaa a kiat ti panangipalplawag ti matematika ket tinawtawagan ti lohisista, intuisionista, ken pormalista, a ti tunggal maysa ket mangipakpakita ti sabali a panunot ti pilosopiko a panagadal.[15] Amin dagitoy ket adda ti nakaro a problema, awan kadagitoy ti nawatiwat a pannaka-awat, ken awan ti mabalin a panangikaykaysa.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Awan ti nabati manipud kadagiti taga-ugma a kapadpadada wenno panakailadawan ti kabibiag ni Euklides. Nupay kasta, dagiti panakailadawan ti obrana iti arte ket naitalged kadagiti kapanunutanna (kitaen ti Euklides).
- ^ Eves
- ^ Marcus du Sautoy, Ti Ababa a Pakasaritaan ti Matematiko: 1. Newton ken Leibniz, BBC Radio 4, 27/09/2010.
- ^ Waltershausen
- ^ Peirce, p. 97.
- ^ Hilbert, D. (1919-20), Natur und Mathematisches Erkennen: Vorlesungen, gehalten 1919-1920 in Göttingen. Nach der Ausarbeitung von Paul Bernays (Inurnos ken adda ti Inggles a pauna babaen ni David E. Rowe), Basel, Birkhäuser (1992).
- ^ Peterson
- ^ Dagitoy dua akapanunotan ket mabirukan iti Plato. Liddell ken Scott, s.voce uaθnuatιkός
- ^ Ti Oxford a Diksionario ti Inggles nga Etimolohia, Inggles a Diksionario ti Oxford, sub "matematika", "matematiko""
- ^ "maths, n." ken "math, n.3". Inggles a Diksionario ti Oxford , on-line a bersion (2012).
- ^ James Franklin, "Aristoteliano a Realismo" itiPilosopia ti Matematika", ed. A.D. Irvine, p. 104. Elsevier (2009).
- ^ Cajori, Florian (1893). Ti Pakasaritaan ti Matematika. Matematiko a Kagimongan ti Amerikano (1991 naimaldit manenn). pp. 285–6. ISBN 0821821024.
- ^ a b c Mura, Robert (Disiembre 1993). "Dagiti Ladawan ti Matematika a Tinengtengngel dagiti Manursuro ti Unibersidad dagiti Siensia ti Matematika". Edukasional a Panagad-adal iti Matematika 25 (4): 375–385.
- ^ Tobies, Renate ken Helmut Neunzert (2012). Iris Runge: Ti Biag a Pagsasabtan ti matematika, Siensia, ken Industria. Springer. pp. 9. ISBN 3034802293. "Nasken nga umuna nga agsalusod no ania ti sapsap a kaibuksilan babaen ti matematika. Dagiti nadayeg nga eskolar ket nagisuppiatda iti daytoy a banag aginggana idi nagbalin nga asul ti rupada, ngem awan pay ti konsenso a naala no ti matematika ket maysa a masna a siensia, maysa a sanga ti sangkataoan, wenno maysa a porma ti arte ."
- ^ a b Snapper, Ernst (Septiembre 1979), "Dagiti Tallo a Pagrigatan ti Matematika: Lohisismo, Intuitionismo, ken Pormalismo", Magasina ti Matematika 52 (4): 207–16, doi:10.2307/2689412, JSTOR 2689412.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Matematika idiay Wikimedia Commons
- Nawaya a Liblibro ti Matematika
- Online nga Ensiklopedia ti Matematika manipud idiay Springer,


text:
Manjuyod, Negros Oriental
Ti Manjuyod ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Manjuyod ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Alangilanan
- Bagtic
- Balaas
- Bantolinao
- Bolisong
- Butong
- Campuyo
- Candabong
- Concepcion
- Dungo-an
- Kauswagan
- Libjo
- Lamogong
- Maaslum
- Mandalupang
- Panciao
- Poblacion
- Sac-sac
- Salvacion
- San Isidro
- San Jose
- Santa Monica
- Suba
- Sundo-an
- Tanglad
- Tubod
- Tupas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Tulongandak
Daytoy ket isu ti mesahe ti kahon ti
{{Tulongandak}}.
No masapulmo ti tulong, mabalinmo nga ikabil daytoy a plantilia idiay tungtungam a panid, ken isuratmo ti saludsodmo iti babana. Kalpasanna addanto tumulong kaniam.
Ti kas pagarigan ket makita dita baba no ania ti nasken nga ikabilmo idiay tungtungam a panid - ti ababa a paulo, kalpasanna ti plantilia, ken kalpasanna ti saludsodmo:
==Kasano ti panag-usar iti daytoy?== {{Tulongandak}} Ti saludsodmo. ~~~~
Dagiti uppat a tilde "~~~~" ket automatiko a mangnayon ti pirmam, isu daytoy ti naganmo nga agar-aramat ken ti petsa.


text:
Eslobenia
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Kasilpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
- Government of the Republic of Slovenia
- Ofisial nga Websayt iti Slovenia
- Hiking in Slovenia
Katkategoria:
- Eslobenia
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991


text:
Eurasia
Ti Eurasia ket maysa a heograpiko a kontinente. Daytoy ket maysa pay a sosio-politikal a nalatak a kontinente a nagbukel kadagiti sosio-politikal a kontinente iti Europa ken Asia, nga addaan ti kosepto nga Eurasia a daytoy ket maysa a panangilimog kadagitoy a dua.
Ti panakaipapan ti bagi a heograpia, daytoy ket maymaysa a kontinente;[1] ti konsepto iti Europa ken Asia a kas sabsabali a kontinete ket naamammuan pay laeng idi umuna a panawen ken dagiti nagbeddengan da ket heolohiko nga a naikedeng. Ti Eurasia, ket isu met, a maysa a paset ti dakdakel pay a bagbagi ti dagdaga it Apro-Eurasia, nga ti Eurasia ket naisilpo iti Áprika idiay Suez a Kanal.
Ti Eurasia ket pagtaengan babaen dagiti agarup a 4 billion a tattao, sunurok a 72.5% iti populasion iti lubong, 60% idiay Asia ken 12.5% idiay Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Mano kadagiti kontinente ti adda?". Nailian a Heograpiko a Kagimongan. Naala idi 2010-09-26. " Ti Eurasia ket nakasakup ti agarup a 52,990,000 km2 (20,846,000 mi2) wenno agarup a 10.6% iti rabaw ti Daga (36.2% iti kalawa ti daga) a kangrunaan a mabirukan idiay dumaya ken akin-amianan a hemisperio. Ti Eurasia ket maysa a kontinental a bagbagi a dagdaga a nagbukel kadagiti sosio-politikal a konsepto ti Europa ken Asia. Babaen ti pagalagadan addan dagiti pito a kontinente: Asia, Aprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Europa, Australia, ken Antartika. Ti Heolohia ken Heograpia ket ilista na laeng dagiti innem a kontinente, a pinagtipon ti Europa ken Asia iti Eurasia. Iti sabsabali a paset iti lubong, dagiti agadadal ket maadalan da nga addaan laeng kadagiti lima a kontinente: Eurasia, Australia, Aprika, Antartka, ken ti Kaamerikaan."