text:
CANDON CITY – Maisagsaganan ti pannakaselebrar ti Feria Expo 2009 a maangay inton Disiembre 3-5 ditoy siudad.
Nagtataripnong itay nabiit da Cong. Eric Singson, Candon City Mayor Allen Singson, dagiti kameng ti sangguniang panlungsod iti panangidaulo ni Vice Mayor Nestor Itchon ken dagiti department heads ket trinatarda dagiti aktibidad para iti nasao a parambak.
Karaman dagiti maisagsagana nga aktibidad ti trade fair, painting contest, lantern contest, traditional Olympics, food festival ken music fest.
Maang-angay ti Feria Expo ti Candon kas panglagip iti umuna a trade exposition iti Ilokandia.#


c: text/html

text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Natay iti ospital a nakaitarayanna ti maysa a karpintero a biktima ti hit and run sumagmamano nga oras kalpasan ti pannakasapgid ti naglugananda a motorsiklo iti national highway ti Barangay Bonifacio ditoy nga ili idi rabii ti Mayo 5.
Pimmusay ni Cresencio Valledor y Toquib, 55, naasawaan, karpintero, ken residente iti Barangay Cuancabal, iti Metro Vigan Cooperative Hospital a nakaitarayanna idi parbangon ti Mayo 6 idinto a maag-agasan met iti Pira Clinic and Hospital, Cabugao gapu kadagiti dunorna iti nadumaduma a paset ti bagina ti nagmaneho iti motorsiklo a ni Mariano Siababa y Tomas, 46, residente iti Barangay Baclig ditoy met laeng nga ili .
Tinarayan ti di nabigbig a nagmaneho iti Elf dagiti biktima kalpasan ti aksidente.
Iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, agpaabagatan ti Yamaha Jog Scooter a minaneho ni Siababa, kalubbonna ni Valledor ngem idi makadanonda iti sango ti Maja’s Garden a masarakan iti Sitio Cabaroan, Barangay Bonifacio, mapapati nga aksidente a sinapgid ti maysa a nataray ken agobertek a nalabbaga a mini Elf ti luganda a puon ti nakatulidan ti scooter iti highway.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Uppat a lallaki a pakairamanan ti maysa a menor de edad ti naireport a nagtakaw kadagiti tatadien a manok iti maysa a game farm sadiay Barangay Paguraper, ditoy nga ili idi rabii ti Enero 6.
Nainaganan dagiti suspek a da Danilo Torricer y Mirma, 25, baro, Zaldy Terwel y Pablo, Jimberly Ignacio y Pablo, ken ti menor de edad a nailinged iti nagan a John B, agpapada amin a residente iti nadakamat a barangay.
Segun iti report, madama ti panagronda da Junray M. Olimpo, Joel B Bolo, Frederick B. Bolo ken Bryan Nebria, caretakers ti Molave Base Game Farm a kukua ni Ed Ranchero, maysa nga OFW, ken natibo iti Narvacan, Ilocos Sur, idi nasalamaanda ti maysa a lalaki a kimmalabkab iti kongkreto nga alad sa timmapuak a bimmangir.
Iti panagsukimat dagiti caretakers no adda napukaw kadagiti tarakenda a manok, nakitada ni Torricer nga aglemlemmeng iti nasipnget a parte ti farm, igpilna ti maysa a tatadien.
Dagus a tinengngel dagiti caretakers ni Torricer sada kinumpronta agingga iti impalgak daytoy dagiti kakaduana.
Inreport dagiti caretakers ti insidente iti police station ditoy ket nangiwayat dagiti pannakabagi ti linteg iti hot pursuit opperation a nagtungpal iti pannakaaresto ni Olit.
Iti follow-up investigation nga inwayat dagiti nagtitipon nga elemento ti CIDG iti kabigatanna, naduktalan a 15 a para pallot a manok ti mapukpukaw a mapapati a tinakaw dagiti suspek.
Ngem iti sabali a report, mapapati a dua nga aldaw a nagsaganad a tinakawan dagiti suspek ti nasao a game farm ket agdagup amin iti 41 dagiti mapukpukaw a tatadien a manok.
Nakarekobre pay dagiti polis iti crime scene iti 15 a tali a naiparaut kadagiti pegs, maysa a bolo, ken maysa a nangisit a diaket nga addaan iti puraw nga stripes a mapapati a nabati ti maysa kadagiti suspek.
Kinuna ni Chief of Police Honesto Lazo, Jr. a naidatagen ti rekord a panagtakaw maikontra kadagiti suspek iti opisina ti provincial prosecutor iti Vigan City.
Naipaima metten iti DSWD ti menor de edad a ni John B.#


text:
Glan, Sarangani
Ti Glan ket maysa a primera klase nga ili ti probinsia ti Sarangani iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Glan ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.[2]
- Baliton
- Batotuling
- Batulaki
- Big Margus
- Burias
- Cablalan
- Calabanit
- Calpidong
- Congan
- Cross
- Datalbukay
- E. Alegado
- Glan Padidu
- Gumasa
- Ilaya
- Kaltuad
- Kapatan
- Lago
- Laguimit
- Mudan
- New Aklan
- Pangyan
- Poblacion
- Rio Del Pilar
- San Jose
- San Vicente
- Small Margus
- Sufatubo
- Taluya
- Tango
- Tapon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SUGPON, Ilocos Sur – Maysa a medical, dental, ken minor surgical mission ti naisayangkat ditoy nga ili, idi Nobiembre 12.
Naammuan ken ni Vice Governor Jeremias Singson a nagbuligan ti JCS, Kakibin ti Balligi ken ti Nurses Association of Manila Children’s Hospital ti nasao a madical mission.
Naiwaras met ditoy dagiti kanayonan a relief goods para kadagiti nadidigra iti bagyo, dagiti tugaw ken lamisaan para iti Day Care Center.
Segun ken ni Singson, maysa a bagon dagiti relief goods ti nadawatna iti Opisina ti Presidente a maiwaras kadagiti biktima ti Bagyo Pepeng.#


text:
LAOAG CITY – Tallo a paltog ti nasukainan dagiti polis bayat ti panagsukisokda iti maysa a pagkaseraan ditoy siudad idi Abril 11.
Nakasukain dagiti polis nga indauluan ni Police Supt. Melvin Napiloy, hepe ti polis ditoy siudad, iti maysa a cal. 40, maysa nga M16 armalite rifle ken maysa a cal. 45, balbala ken magasin iti lodging house ni Gener Cortez, residente iti Barangay 7-A ditoy siudad bayat ti search operation nga insayangkatda iti nadakamat nga aldaw.
Segun iti report, awan ti naipakita ni Cortez a dokumento dagiti nasao a paltog.
Iti pannakaisurat daytoy, maisagsaganan ti kaso nga illegal a panagikut iti armas maikontra ken ni Cortez.#


text:
Iti maysa a forum nga inangay ti Economic Journalists Association of the Philippines para kadagiti presidentiables, maysa a topiko a sentro ti diskusion no kasano a mapaadu dagiti panggedan ken mategged dagiti umili ditoy pagilian.
Maysa a senador ti nagkuna a tapno magun-od daytoy a panggep, rumbeng nga ipaayan ti tunggal administrasion iti naan-anay nga imatang ti pannakaipababa ti magastos iti pannakaipasdek iti negosio iti pagilian.
Ania ngamin dagiti kangrunaan a paggastuan dagiti negosiante no mangipasdekda iti negosioda ditoy pagilian?
Kuna daytoy a senador a maysa kadakuada ti makunkuna a bureaucratic costs wenno dagiti transaksion a maisaysayangkat iti “sirok ti lamisaan”. Kadagiti ordinario nga umili, katukadna daytoy ti “for the boys”, “panggrasa”, “pangpagalis”, “para gasolina” para kadagiti kinukurimed a transaksion a mapaspasamak kadagiti pagopisinaan.
Iti nalawlawag a sarita, ti korapsion ti mangipangpangato iti magastos iti panagnegosio iti pagilian a mamagbalin daytoy a globally uncompetitive.
Kinapudnona, iti maysa a surbey iti napalabas, limtuad a maysa kadagiti pagikayan dagiti dadakkel a ganggannaet a negosiante nga agitapog iti kuartada ditoy pagilian ti korapsion iti dandani amin a sanga ti gobierno.
Segun iti maysa a negosiante, tapno makaalaka iti proyektom, kasapulan nga adda kaptem a nangato nga opisial a mangiduron kenka kadagiti turayen dagiti nadumaduma nga opisina. Tapno maalam ti kumpiansa daytoy a tao, masapul a “lanaam” babaen ti panagitedmo iti sagut, pabor ken dadduma pay a pakapaluknengan ti nakemna. Kastay kunada, “taraknem” ti pannakigayyemmo kenkuana tapno ammonaka met a taliawen ken taraknen.
Ngem saan laeng a dita ti pagpatinggaanna. Masapul met a gayyemem dagiti agtuturay dagiti opisina, nangruna dagiti addaan kadagiti dadakkel a proyekto kas iti inprastruktura, irigasion, pagadalan, ken dadduma pay. Uray inyabognaka ti immuna a gayyemmo, kasapulan met ti pannakigayyemmo kadagitoy ta isuda ngarud ti akinproyekto ti sisiimem nga ipasakmalda kenka. Sabali manen dayta a paggastuan.
No naalamon ti proyekto, kunam no makaangeskan iti nalukay. Ngem saan, kaka! Saan met nga agkuti dagiti papeles ken dokumento no awan ti “para kadagiti ubbing”. Kapilitan a mangilatangka met iti para kadakuada.
Ita, ania ngarud ti aramiden ni negosiante tapno mapasublina dagiti nagastosna ken siempre, adda met dumket kenkuana? Kapilitan nga agbalin nga overpriced ti proyekto.
Agkatkatawanto dagiti “gagayyem” ti negosiante nga agturong iti bangko ngem dagiti met umili ti agsalsal-it gapu ta ti malpas a proyekto ket saan pay a matawenan, agdadaelton wenno kasapulanna manen ti pannakatarimaan.
Kasta ti mapaspasamak ditoy pagiliantayo. Ita, nakakaskasdaaw kadi no apay a saan a dumur-as ti pagiliantayo a kas kadagiti kabangibangna a pagilian


text:
KAMALIG
GUMIL LA UNION: Pagtaudan Dagiti Masirib a Mannurat!
Saan laeng a naballigian a panggep iti tarigagay no dipay ket dakkel unay nga addang iti dur-asan ti pluma dagiti opisial ken kameng ti GUMIL La Union ti napasamak a Literary-Workshop nga inangay ti gunglo idi Hunio 18, 2005 sadiay Don Mariano Marcos State University Mid La Union (DMMSU). Nangrugi iti alas 9:00 iti agsapa agingga iti alas 5:00 iti malem.
“Panangisagana iti arapaap a pagtaudan koma dagiti masirib a mannurat ti GLU ti panggep daytoy a Literary-Workshop ” kuna ni Djuna R. Alcantara, presidente ti Gunglo ken sekretaria-heneral ti GUMIL Filipinas.
Iti bigat: Imbinsabinsa ni Herminio C. Calica ti “tema” ken ti “balabala.” Ni Calica ti agdama nga auditor ti GUMIL Filipinas, nagpresidente ken adviser ti GLU ken sigud kameng ti Bannawag Magazine.
Ti “risiris ken karakterisasion” ti inlawlawag ni Peter La Julian, kolumnista ti The Gazette Magazine. “Iti maysa a gunglo, nabileg latta ti kinaadda ti risiris ken karakterisasion,” kuna ni Julian, a kayatna a sawen, iti pananglagidawna ti resulta ti kallabes nga eleksion ti GF a nangiyaspinganna iti inlektiurna.
Ni TESDA Regional Director Washington M. Agustin ti kangrunaan a sangaili iti pasken ken nangilawlawaganna dagiti banag a maipapan iti Salip ti Sarita ti TESDA a binayabay ti GLU.
Nagsarita met Casimiro Is. De Guzman, ti probinsia ti Quirino, ti padasna iti panagsuratan, lalo iti kaaddan iti Bannawag.
Iti malem: Trinatar ni Dr. Edilberto H. Angco, Editor-in-Chief ti La Fernandina Update, ken Sirmata Magazine ti maipapan iti simbolismo, images ken paripirip.
Structure, dayalogo ken deskripsion, dagiti tipo ti sarita, paripirip, presentasion, point of view ti trinatar ni Jaime M. Agpalo, Jr., editor ti Tawid News Magasin.
Ni Joseph Sermonia, nag-editor ti The Voice, pagiwarnak ti DMMSU, ti nagsarita maipapan iti kritisismo iti literatura a nangibinsabinsaanna dagiti sinurat a nangbalbaliw ti gimong.
Dagiti nagatendar: TESDA Region I Director Washington Agustin, Casimiro Is. De Guzman, Hernie Calica, Peter La. Julian, Djuna Alcantara, Milagros Renon, Purisimo Lazaga, Ralph Irish Aguda, Eleber Jacla, Lydia Palaroan, Fely Dumaguin,
Danilo Caburian, Roland Almoite, Leonora Copuz, Tess Baltazar, Pablito Alcantara, Zaldy Galuz, Edilberto Angco, Joseph Sermonia, Dorris Mamuyac, Henry Tangalin, Jimmy Agpalo.
Ni Lydia Palaroan ti nangidaulo ti Nailian a Kanta ken Gumilaweng, idinto ta kararag ken ni Leonora Corpuz. Ni Purisimo Lazaga ti nangited ti kablaaw idinto ta ni Mila Reynon ti nangiyam-ammo kadagiti dimmar-ay.
Ti GLU ti kaaktiboan a GUMIL Chapter iti agdama, babaen kadagiti naynay a panangiganuatda iti seminar-workshop. ##
Saturday, June 25, 2005
KAMALIG
KAMALIG


text:
Pammadayaw nga Oscar
Ti Pammadayaw nga Academia, am-ammo kas Pammadayaw nga Oscar ket ti kalatakan a premio iti pelicula idiay Estados Unidos. Tinawen a maibalbalangat kadagiti kalalaingan nga aktor ken direktor ken kapipintasan a pelicula iti tawen, ikedkeddeng daytoy ti Academia ti Arte ken Siensia iti Pelicula, maysa a gimong dagiti direktor, actor ken dadduma pay a mangal-alagad ken mangmangged iti industria ti pelicula. Manipud 2003, addan 5,816 a kamkameng ti Academia.
Ti kalkalpas a pammadayaw ket naited idi 2006, iti maika-78 seremonia ti Academia.


text:
CANDON CITY – Dakkel a sakit ti ulo ti sangsanguen daytoy security guard kalpasan a natiliwan iti ikutna ti maysa a paltog iti checkpoint iti national highway a sakup daytoy siudad idi Enero 31.
Nasaklangan iti kaso a panaglabsing iti RA 8294 maikontra ken ni Joey Flores y Espierta, 32, baro, agnaed iti Vical, Sta. Lucia, Ilocos Sur ken agtrabtrabaho kas security guard ti MJKTV Videoke Bar iti Barangay Paras ditoy siudad.
Pinara dagiti polis ni Flores a nagmaneho iti motorsiklo a Bonus X iti impasdekda a checkpoint iti Barangay Oaig Daya ditoy siudad gapu iti kaawan ti plaka.
Nasukalan dagiti polis ti maysa a cal .38 revolver nga addaan iti lima a bala a nakasukbit iti siketna.
Nangiparang ni Flores iti ID a mangipakita a security guard manipud AFM Industrial and Watchman Protective Agency ngem saan met a nakauniporme ken awan ti naipakitana a permit to carry firearm outside residence (PTCFOR) isu nga impan dagiti polis iti police station.#


text:
VIGAN CITY – Laptop, groseria ken kuarta ti kinurimes ti maysa a mannanakaw iti maysa a pagadalan a masarakan iti Barangay III ditoy siudad a mapattapatta a tinakawanna idi agsapa ti Hunio 7.
Naduktalan ni Marcos Dasugo y Pajarillo, 49, utility worker ti pannakaserrek ti Burgos East Elementary School idi agarup 7:00 iti dayta met la a petsa.
Nabigbig met ti nagtakaw a ni Richard Ramos y Blue, 16, baro, ken residente iti Barangay VII, Vigan City.
Maysa a Joseph Aplaya ti nangipulong iti polis a nakitana ni Ramos a timmapuak manipud iti alad ti abagatan a paset ti eskuela nga adda awitna a karton.
Iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, pinorsar ti suspek a linuktan ti ridaw ti canteen ket idi nakastrek, innalana ti maysa a Neo laptop nga agbalor iti P20,000.00, groseria nga agbalor iti P2,700.00 ken kuarta a P1,680.00.
Iti pannakaisurat daytoy, birbiroken pay dagiti polis ni Ramos.#


text:
Friday, November 14, 2014
ORDINANSA A MANG-REGULATE ITI PANAGUSAR ITI PAPUTOK, NAIRIING
Inriing ti maysa a bokal ti pannakaaprobaren ti naisingasing nga ordinansa a mang-regulate iti panagusar iti paputok iti isasangbay ti baro a tawen.
Indagadag ni Bokal Robert Tudayan a maaprobaranen ti pinutarna nga ordinansa sakbay ti panaggibus daytoy a tawen tapno masaluadan dagiti umili iti desgrasia mainaig iti panagusar iti paputok tunggal baro a tawen.
Kinuna ni Tudayan nga idi pay la Enero 2014 ti panangipilana ti nasao nga ordinansa gapu iti napasamak a pannakatay ti maysa nga ubing a biktima iti naiwawa a bala sadiay Caoayan, Ilocos Sur bayat ti selebrasion ti baro a tawen.
Kas sagudayen ti nasao nga ordinansa, maituding ti maysa a lugar a pagpabettakan iti paputok tapno mamonitor dagitoy bayat ti selebrasion iti baro a tawen.# (Adapted, Tawidnews)
Indagadag ni Bokal Robert Tudayan a maaprobaranen ti pinutarna nga ordinansa sakbay ti panaggibus daytoy a tawen tapno masaluadan dagiti umili iti desgrasia mainaig iti panagusar iti paputok tunggal baro a tawen.
Kinuna ni Tudayan nga idi pay la Enero 2014 ti panangipilana ti nasao nga ordinansa gapu iti napasamak a pannakatay ti maysa nga ubing a biktima iti naiwawa a bala sadiay Caoayan, Ilocos Sur bayat ti selebrasion ti baro a tawen.
Kas sagudayen ti nasao nga ordinansa, maituding ti maysa a lugar a pagpabettakan iti paputok tapno mamonitor dagitoy bayat ti selebrasion iti baro a tawen.# (Adapted, Tawidnews)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:00 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
STA. CATALINA, Ilocos Sur – Kinuna dagiti agtuturay ditoy nga awan ti kinapudnona ti damag a nabayadanda tapno agulimekda mainaig iti mapapati a panagminas ti maysa a kompania iti kabaybayan a sakup daytoy nga ili.
“…Daydiay kunada nga alegasion a nabayadantayo, nga adda naited a permit (nga agminas), transparent amin a transaksiontayo ditoy municipal government…waya ti siasinoman nga agindeg iti Sta. Catalina… uray ti media nga umay ditoy opisinatayo… daydiay awan ti kinapudnona,” kinuna ni Mayor Carlos Asuncion.
Iti naangay a dialogo iti nagbaetan dagiti bumarangay ti Tamurong ken dagiti municipal officials ditoy, nagkaykaysa dagiti agtuturay a nangibatad nga awan ti kinapudnona iti nasao nga alegasion.
Kinuna ni Asuncion nga awan ti permit nga inted ti gobierno munisipal a pannakaminas iti kabaybayan a sakup ti ilida.
Iti immun-una nga interbiona iti media, imbaga pay ni Asuncion a total ban ti panagminas iti ilida agingga nga isu ti nakatugaw a mayor.
Ngem adda dagiti report a maysa a bapor ti makitkita iti kabaybayan a mapapati nga agminminas iti sakup daytoy nga ili.
Kanaig daytoy, maysa a resolusion ti inanamongan dagiti municipal officials a nangkiddawanda iti coast guard a nakabase iti Currimao, Ilocos Norte iti panagpatroliada iti kabaybayan a sakup daytoy nga ili tapno malapdan ti illegal a panagminas iti daytoy a paset a sakup ti Barangay Tamurong.
Itay napan a tawen, maysa a kompania ti nagaplikar iti sumagmamano nga ili ken maysa a siudad iti umuna a distrito ti probinsia nga agminasda iti kabaybayan a sakupda.
Saan nga impalubos dagiti agtuturay ti Vigan City, Caoayan ken Sta. Catalina ti panagminas ti nasao a kompania.#


text:
DAGITI NAISEM NGA AGTRABTRABAHO ITI VIGAN CITY LOCAL CIVIL REGISTRY OFFICE. Nupay manmanoda, naisem da Susan P. Ancheta, hepe ti Vigan City Local Civil Registry Office, ken dagiti kakaduana a pakaibilangan da Estrelita Amorin, Grace Melody Atianzar, Elvira Hipolito, Emi Rose Acas, Charmaine Alinio, ken Lilibeth P. Rafanan a nakiparada idi naselebraran ti Piesta ti Vigan idi Enero 25, 2016. (Tawid News Team)
You are here: Home › Archive › Media › Photo Galleries › DAGITI NAISEM NGA AGTRABTRABAHO ITI VIGAN CITY LOCAL CIVIL REGISTRY OFFICE


text:
Sarita ni Salvador A. Espejo
(Maikadua a paset)
Immawagak iti police station. Naammuak ken ni Police Supt. Jojo Del Pinto, ti hepemi, a nangibaonen iti dua a polis nga agsiput iti barangay ni Kirat. Agpadakami iti suspetsami ken ni Hepe a naammuanen ni Kirat nga adda nangkabit ken ni baketna.
Kinitak ti oras. Alas dose. Inyawisko ti panangaldawmi ken Fred. Imparadana ti mobile car iti sango ti Espressjo Cafe iti ballasiw ti Vigan City Convention Center. Simrekkami. Sumagmamano a kustomer ti nadatnganmi a mangmangan. Nagorderkami iti pangngaldaw.
Ngem dikami pay nakaisubo iti namitlo idi makangegkami iti sirena nga aggapu iti amianan. Aggilapgilap ti nalabaga a silaw ti police car a limmabas. Rimmuarak. Agwengwengweng ti transmitter ti mobile car.
“Proceed to Barangay Nagsangalan immediately. It seems Kirat has struck again. This time, he has killed a woman!”
Saanmin nga intuloy ti nangaldaw. Inayabak ti serbidora sako binayadan ti ordermi. Madamdama pay, un-unorenmin ti Barangay Pagpandayan. Nagpakannawankami iti Barangay Pagpartian sakam nagpadaya a nangtarengteng iti Barangay San Jose.
Imparada ni Fred ti lugan iti likudan ti maysa a police car. Panakkelen ti dua kadsaaran a balay. Nalawa ti paraangan a linakub ti konkreto nga alad. Adayo iti kaarruba.
Immunegkami. Sinabatnakami ti maysa a polis. Nagtalimudok ti panagkitak iti bangkay a naidalutaytay iti arsadanan ti agdan. Mangrugin nga agbalay ti dara a nangsellep ti nakusnaw nga asul a blusana.
“Ginarawyo ti bangkay?” inamadko iti polis.
“Saan, tsip.”
“Nangayabkayon iti retratista?”
“Addan iti dalan, tsip.”
Kinitak ti lalaki a nakatugaw iti sopa a nakadumog idinto a saklotna ti imana. Naammuak nga isu ti asawa ti napaltogan. Mario Corpuz ti naganna. Nabaneg. Adda pamuyaanna. Agtawen iti tallopulo. Kahero ti maysa a nalatak a kompania iti siudad.
Inruarko ti kuadernok ket inkur-itko ti insalaysay ni Mario Corpuz. Kaaw-awidna manipud iti opisina. Nadatngannan a nakadasay ni baketna iti arsadanan ti agdan. Kellaat, adda nangpalek kenkuana. Sakbay a napukawna ti puotna, nadarimusmosanna ti likudan ti natayag ken napugot a lalaki a nagtaray a nangilukat iti ridaw sa rimmuar iti inaladan. Adda iggemna a kuarentay singko.
“Ania nga oras itay sumangpetka?” inamadko.
“Alas dose dies, Inspector.”
“Idi sumangpetka, nakalukat ti ridaw?”
“Nakarikep.”
“Siguradoka?”
“Wen. Inusarko ti bukodko a tulbek a simrek iti balay.”
Nataldiapak ti nabuong a sarming ti tawa iti abay ti ridaw. Inamirisko. Naiwarsi dagiti buong a sarming iti akinruar a paladpad ti tawa ken iti sementado a dalan nga agtunged iti kalsada.
“Kaano a nadlawmo a nabuong ti sarming ti tawa, Mr. Corpuz? sinaludsodko.
“Itay laeng, Inspector. It’s obvious, saan kadi? Binurak ti kriminal ti sarming tapno magaw-atna ti lettatan ti ridaw sa immuneg iti balay. Nangeg ni baket ti nabuong a sarming ket immulog. Nagikkis la ketdi idi makitana ti kriminal. Nataranta ti kriminal ket pinaltoganna ni baket.”
“Adda kadi natakaw iti balayyo?”
“Mapukpukaw diay bag ni baket. Kasangsangpetna la ketdi ta di pay nakasukat idi napaltogan. Agisursuro dita NES.”
“Adda kadi seguro ni baketmo?” kasla awan aniamanna a sinaludsodko. “Routine question, Mr. Corpuz, dika koma gumura. I want to know all the details.”
“Nakaseguro ni baketko iti One hundred thousand.”
“Kaano a nangrugi?”
“Tallo a bulanen.”
“Sika ti benepisario iti seguro ni baketmo?”
“Kinapudnona, agpadakami a nangala iti seguromi. One hundred thousand met ti innalak. Ni baketko ti benepisiary idinto a siak met ti benepisario diay segurona. Are you satisfied, Inspector?” kinuna ni Mario Corpuz.
Nagtung-edak.
Nasurok limapulo metros ti kaadayo ti balay ti kaasitgan a kaarruba ni Mario Corpuz iti amianan. Andres Cosilan ti bumalay. Agtawen iti 52, karpintero.
Ngem kinuna ni Mang Andres nga awan ti nangegna a kanalbuong. Kasta met nga awan ti nangegna a banurbor a limmabas iti sango ti balayda idi pasado alas dose.
“Kasano nga adda mangegna ket nagpigsa met ti volume ti radiona,” nakuna ni Fred bayat ti ipapanmi iti sabali pay a kaarruba ni Mario Corpuz.
Melisa ti nagan bumalay, agtawen iti 45. Agtagtagibalay.
Adda nangegna a kanalbuong idi agarup alas dose kinse. Idi kano damo, kunana no naggapu iti buybuyaenna a daan a pelikula ni Fernando Poe, Jr.
Kalpasan ti sumagmamano a minutos, adda nangegna a banurbor ti motorsiklo a nagpaamianan.
“Nailasinyo no ania a klase a motorsiklo ti nagbanurbor a nagpaamianan?” sinaludsodko.
Nagwingiwing ni Melisa.
Kinitak ti oras iti pungupunguak. Ala una y median ti malem. Inseniasko ken ni Fred ti panagsublimi iti police station.
“Any lead ken ni Kirat?” sinaludsodko ken ni PO1 Gagarin a desk officer.
“Maysa nga agtutubo ti nagreklamo a natakaw ti motorsiklona itay agarup alas dose y media, sir. Tallo ti nakasaksi. Awan duadua a ni Kirat ti akin-aramid,” kinuna ni Gagarin.
(Maituloyto)


text:
SAN VICENTE, Ilocos Sur – Iti las-ud ti maysa nga oras, namindua a nasukisok ti balay ti maysa a drug personality ngem idinto nga eppes ti immuna nga operasion, adayo a nabagbagas ti resulta ti naud-udi a panagsukisok.
Kas maibatay iti report manipud iti Vigan City Police Station, sinukisok ti nagtipon a bunggoy ti Vigan City Police Station, ISPAIDSOTG, 103RD Maritime Police ken ISPIB ti balay ni Ponciano L. Forges, negosiante ken residente iti Barangay Poblacion, San Vicente, Ilocos Sur idi agarup 9:45 ti bigat ti Marso 19 babaen ti bileg ti search warrant nga inyisio ni Judge Marita Bernales Balloguing ti Regional Trial Court, Branch 20, Vigan City nga addaan iti PDEA RO1 Control No. 10003-032016-0127.
Maysa laeng a pedaso ti heat sealed plastic sachet a naglaon iti mapapati a shabu ti nakumpiska dagiti nagsukisok iti balay ni Forges.
Ngem segun iti report manipud iti San Vicente police station, idi agarup 10:00 iti dayta met la a bigat, sabali a a panagsukisok ti inwayat ti nagtipon a bunggoy ti ISPAIDSOTG, PDEA, PIB, ISPPSC, Maritime Group ken San Vicente police station iti balay ni Forges babaen ti bileg ti search warrant nga inyisio met laeng ni Judge Balloguing nga addaan PDEA Control No. 10003-032016-0126.
Saan laeng a masuspetsa a shabu ti nakumpiska dagiti operatiba iti balay ni Forges no di pay paltog ken balbala a pakaibilangan ti maysa a unit ti disassembled KG-9 (sub-machine gun) nga addaan marking a made in Germany, ENCOMKG-9, Cal 9 MM pistol nga addaan serial no. 269514; maysa a hand grenade; 2 magazine assembly para iti isu met laeng a caliber; 78 bala para 9mm; 2 bala para caliber 45; maysa a Valda Pastillles metal container a nagkarga iti nagango a bulong ti marihuana; maysa a pakete ti masuspetsa a nagango a bulong ti marihuana; maysa a disposable lighter; maysa a nangisit a hand bag a naglaon kadagiti ID’s, P6,490.00 iti nadumaduma a denominasion; US$1 bill; 2 US$2 bill, maysa 5 yuan (Chinese currency); maysa a 2 erjiao (Chinese currency); 2 tooter nga addaan masuspetsa a shabu residue; maysa a digital weighing scale; maysa a plastic container a nagkarga iti nagango a bulong ti marihuana; maysa a metal tooter; maysa a bassit a plastic bundle para repacking; maysa a Samsung cellphone; maysa a Samsung tablet; maysa a computer hard drive; maysa a joystick para iti CCTV control; maysa a golden box nagkarga kadagiti assorted memory ken sim cards; ken 2 a getteng.
Naiwayat ti panagsukisok a presente ti pannakabagi ti DOJ, ABC President Rosamante Reyes, Barangay Kagawad Francisco Rojas ken Barangay Tanod Clemente Viernes.
Naipan dagiti nakumpiska iti police station ti San Vicente para iti dokumentasion ken umisu a disposision idinto a naipan ti suspek iti Gabriela Silang General Hospital, Tamag, Vigan City para iti medico-legal examination sa naikustodia iti police station.#


text:
IMPROKLAMAREN ti Kongreso a nagakem a National Board of Canvasser iti napalabas nga eleksion ti nangabak a Presidente ti Pilipinas a ni Davao City Mayor Rodrigo Duterte, ken ti nabutosan a Bise Presidente a ni Camarines Sur Representative Ma. Leonore Robredo.
Mangruginto nga agakem inton tengnga ti aldaw ti Hunio 30, 2016 da Duterte, Robredo ken dagiti amin a nangabak iti napalabas nga eleksion. Ngem inrakuraken ni Duterte dagiti napilina a kameng ti gabinetena. Impasingked ni Duterte nga amin a dagiti pinilina a miembro ti gabinetena ket napnoda iti integridad ket madadaan isuna a mangdepender kadakuada iti Committee on Appointment sadiay Kongreso. Adu kadagiti napili a kameng ti gabinete ni Duterte ket dagiti am-ammon a nagan a sigud ken nabayagen a nagserserbi kadagiti naglabas nga administrasion, ken naggapu iti nagduduma a sektor nga addaan iti agsusupadi nga ideolohia. Kaaduanna pay dagiti taga-Mindanao ken dagiti nasinged iti nabutosan a Presidente.
Mapilaw kadagiti dadduma a napili ni Duterte a kameng ti gabinetena gapu ti pannakairamanda kadagiti naglabas a pagteng a nagdayyeg iti pagilian. Maysa kadakuada ni incoming Presidential Spokesperson Salvador Panelo gapu ti panagbalinna a sigud a legal counsel dagiti Pamilia Ampatuan nga akusado iti Maguindanao Massacre. Makritkritikar pay ni incoming National Security Adviser Retired Gen. Hermogenes Esperon, sigud a Chief of Staff ti Armed Forces of the Philippines bayat ti “Hello Garci Scandal” idi panawen ni Pres. Gloria Arroyo. Madildillaw pay ti pannakadutok a kameng ti gabinete dagiti awan wenno nakurang ti padasna nga agiggem kadagiti dadakkel nga ahensia ti gobierno wenno pribado a sektor. Mairaman kadakuada ni incoming Agrarian Reform Secretary Rafael Mariano nga inyendorso ti makakanigid a grupo, ken ni incoming Bureau of Customs Commissioner Ex Marine Captain Nicanor Faeldon ti Magdalo Group dagiti nagrebelde a soldado. Inrakuraken ni Duterte a saanna nga ikkan ti akem iti gabinetena ni Robredo ta saan a nailanad dayta iti linteg ken saanna a kapartiduan iti Partido ng Demokratikong Pilipino – Lakas ng Bayan ta kameng ti Liberal Party ti nabutosan a Bise Presidente. Impaganetget pay ni Duterte a saanna a saanna a kayat a saktan ti rikna ti gayyemna a ni Sen. Ferdinand Marcos Jr. a kaingetan a nakabalubal ni Robredo. Inaklon ni Duterte a bigbigenna ti utang a naimbag a nakem iti daydi Pres. Ferdinand Marcos ta daydi amana ket sigud a kameng ti gabinete kabayatan ti umuna a termino ti sigud a Presidente.
Masayangan dagiti umili iti saan a pannakadutok ni Robredo iti posision iti gobierno ta sayang ti padasna ken ti maisusueldo kenkuana no agakem laeng a Bise Presidente nga awan ti naindaklan a trabaho kem akemna, ken agur-uray laeng a sumukat no mabakante ti kina-Presidente. Uray awan iti linteg, naipakadawyanen kadagiti naglabas nga administrasion a maikkan ti nangato nga akem ti Bise Presidente tapno saan a masayang ti pondo a busbosen ti opisinana ket saan nga agbalin a kasla reserba a pilid laeng.
Adda man dagiti pamilawan dagiti umili kadagiti dadduma a napili a kameng ti gabinete ni Duterte. Ngem kalinteganna ti mangpili kadagiti alter-ego wenno pannakabagina nga opisial ket no anianto ti aramiden ken magapuanan dagiti mangidaulo kadagiti departamento wenno ahensia nga idauloanda ket sungbatanto dayta ti Presidente kadagiti amin nga umili a Pilipino, saan laeng a dagiti nangbotos kenkuana.
Iti pannakadutok dagiti kameng ti gabinete a naggapu kadagiti nagduduma nga immun-una nga administrasion, ken dagiti rightist and leftist groups ket iyanninawna ti panagkaykaysa dagiti nabileg a puersa a timmulong iti kampania ni Duterte tapno magun-odna ti kangatuan a pagsaadan iti pagilian. Sapay koma ta dagiti agakem kadagiti nangato a saad ti gobierno manipud kadagiti nagsusupadi a sektor ket mapagkaykaysada met dagiti umili para iti pannakagun-od ti naan-anay a kappia ken panagdur-as ti Pilipinas. (Eden A. Alviar)


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a Paset)
NADAMAGMON dayta Benham rise a kunkunada?
Idi damok a mabuya ti damag a maipanggep itoy, naglabbet a siddaaw ken ragsak ti immapay a riknak. Adda gayam kasta iti Filipinas? nasaludsodko iti bagik. Apay nga ita laeng a mairakurak? Sadino dayta a Benham rise?
Wen, siddaaw ti maysa nga immapay kaniak ta kadagitoy laeng nga aglatak daytoy idinto a nabayag gayamen nga adda iti ikub ti pagilian. Ken nagpaiduma met a ragsak ta mabalin a daytoyen ti sungbat iti parikuttayo iti suplay ti enerhia kangrunaan iti taraon gapu iti di latta panagsarday ti panaglobo ti populasion ti pagiliantayo.
Ta ania, ken pakasarakan, ngamin daytoy a Benham Rise?
Am-ammo pay ti Benham rise a kas Benham plateau. Aglawa iti 13 a riwriw nga ektaria wenno addaan iti diametro a 250 kilometro. Agasem dayta a kalawana? Nalawlawa payen ngem iti napagtitipon nga isla ti Luzon, Samar ken Leyte!
Masarakan daytoy iti uneg ti baybay a ti kaababawan a pasetna, umabot laeng iti 35 a metro. Adda daytoy iti dayaen ti Philippine trench ken iti asideg ti abagatan a paset ti East Luzon trench. Iti ababa a pannao, iti baybay iti dayaen ti Sierra Madre, wenno iti dayaen ti isla ti sibubukel nga amianan a Luzon.
Tapno nalawag, kastoy dayta:
Kasla maysa daytoy a komunidad iti uneg ti danum. Manipud iti datar ti baybay, agpuskol dagiti koral ken batbato iti dua ribu a metro (2 km). Mapan a 3 kilometro manipud iti rabaw ti danum (wenno ti kaunegna), malaksid dayta naababaw a pasetna (35 metro). Ta kas met laeng iti daga, adda dagiti nangato a pasetna (bambantay) dayta a komunidad. Isu daytoy ti narabaw a makuna ta natural iti rabaw ti danum ti pagbasaran.
Uray pay nakaas-asideg iti pagiliantayo (adda iti uneg ti 200 nautical mile) daytoy a komunidad, saan a nairaman kas gamengtayo iti kallabes. Daydi Admiral Andrew Ellicot Kennedy Benham, maysa a geologo ken surbeyor nga Amerikano, ti nakadiskubre idi kabayatan nga agserserbi kas opisial dagiti navy nga Amerikano idi panawen ti American Civil War. Ni Benham ti blockading squadron iti West gulf ken South Atlantic kadagidi a panawen.
Ngem idi Abril 8, 2009, impila ti Filipinas iti United Nations Commission on the Limits of the Continental shelf ti panagtagikuana iti nasao a komunidad ta masakupan daytoy iti 350 kilometro a constraint line. Ti panagtagikua ti pagilian iti komunidad, sinusopan ti maysa a linteg iti kongreso (RA 9522) a mangikalkalukag iti pannakabigbig dagiti territorial waters ti pagilian kas koma ti Scarborough Shoal ken Kalayaan island (Spratly’s).
Nupay awan kainnagaw a pagilian kadaytoy a panagtagikua, adu latta dagiti rimsua a parikut, saludsod ken lapped sakbay a nabigbig ti pagiliantayo kadayta a kalinteganna. Pagsayaatanna, inaprobaran met laeng ti UNCLOS (UN Convention of the Law of the Sea) ti petision idi Abril 2012. Gapu itoy, nagbalin a 43 a million nga ektaria itan ti sakup ti pagilian manipud iti dati a 30 milion nga ektaria.
Pattapatta dagiti eksperto, dakkel ti pakainaigan ti Benham rise iti napasamak a ginggined idi Hulio 16, 1990 sadiay siudad ti Baguio. Patienda a daytoy ti makagapu ti panagpalpalaud ti Central Luzon ken Philippine Fault System. Kayatna a sawen, no pumalpalaud dagitoy a fault line, umas-asideg ngarud iti daga. Ket no kasta, napigpigsa ti epekto ti maparnuay a ginggined a kas iti napasamak idiay Baguio.
(Adda tuloyna)


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
NAKAAY-AYAT man daytoy nasagangko iti facebook. Kasla angaw laeng. Mangted liwliwa wenno pagkakatawaan. Ngem nabagas a pagiinnadalan.
Pinaayaban kano ni Mestra Mona ni Manang Imiang gapu iti kinatuleng ni Sabas nga anakna. Daytoy man ti eksena:
Maestra: Pinaayabankayo, manang, gapu kadagiti aramid ni Sabas nga ubingtayo. Awan dengdenggenna. Nakasubsubeg ken nakasutsutil.
Manang Imiang: Ney, mestra, ampeyr met daytoyen, a, a panangayabyo kaniak.
Maestra: Apay, manang? Para met iti pagsayaatan ti ubingtayo ti amin. Kayatko la nga idanon kadakayo dagiti ar-aramidenna tapno makapagtitinnulongtayo a mangatur kenkuana.
Manang Imiang: Talaga nga ampeyr, mestra!
Maestra: Aniat’ kayatyo a sawen, manang?
Manang Imiang: Kastana met kasutil ken katuleng idiay balay, mestra. Ngem pulos a dikayo pinapaayaban
Ang-angaw. Pagkakatawaan. Kasta ti panangipapantayo iti umuna a pannakabasatayo kadayta. Ngem no usigen, panunoten a nalaing, adda maarisittayo a sabali nga anggulo. Adda sabali a kayatna nga ipaawat.
Iti kinamoderno itan ti panawen, bassit unayen ti oras dagiti nagannak kadagiti bungada. Ad-addan a ti panggedanda ti yan ti orasda. Sada laeng makadua dagiti annakda iti rabii. Yanna a pagdaksan, nabannogda unayen ket awanen ti panawenda a makasarsarita dagiti annakda. Maitudo a daytoy ti rason no apay a kasla adayo itan ti rikna dagiti ubbing, ken agtutubo, kadagiti nagannak kadakuada.
Daytoy a panaginnaddayo iti rikna, pannakayasideg met iti dakes ti kaibatoganna. Tumanor a tuleng, sulpeng, awanan modo dagitoy nga ubbing. Saanda a mangipangpangag. Agbalinda nga itta iti gimong.
Ket dayta ita ti rigatna. No di maallawat ti pagadalan, wenno maited ti kasapulan ti ubing nga ayat, awan papananna no di tumanor daytoy a buong ti ulo. Iti panagsapulna iti ayat a naipaidam kenkuana iti pagtaengan, a di pay masupusopan ti pagadalan, sididiaya dagiti gamat ti sipnget a mangguyod kenkuana.
Masaludsod la ket ngarud: ania kadi ti inaramid ti pagadalan, kangrunaan dagiti mannursuro, tapno maannongna ti akemna kadagiti naitalek kenkuana nga ubbing?
Wen met nga agpayso, ad-adu ti oras itan dagiti ubbing nga adda iti pagadalan. Ket no awan ti pamalbaliwan ti ubing iti panageskuelana, saan ngata a dakkel a sungsungbatan dayta dagiti mannursuro?
Nadagsen nga akem ti panagisuro. Saan laeng nga agtunged iti panagkompiut kadagiti grado ken panangibisik kadagiti leksion. Kaludon daytoy ti panangdisiplina kadagiti naitalek nga ubbing; ti panangpatanor kadakuada a nabunga nga anak ti pagilian.
Isu a no maminsan, adda met kinapudno dayta ang-angaw iti ngato. Apay nga awan laengen ti pamalbaliwan ti ubing? No pudno nga adda nasursurona, di kad’ koma isu ti ipakatna iti balayda?
Nakapatpateg ngarud nga aramiden koma ni mannursuro amin a kabaelanna a mangmuli iti asino man nga adalenna. Takuatenna ti kinatao daytoy; dagiti pagdaldalananna tapno iti kasta, mabinorna no kasapulan.
Yanna manen nga adat, adda latta dagiti report a dangdangran ni mannursuro ti/dagiti ubing iti babaenna. Saan a karkardayo a pasamak dagitoy. Mabuybuyatayo iti telebision. Itoy laeng a pannakasursurat daytoy nga artikulo, dua manen a maestro ti nangdangran kadagiti adalanda: sipat, labak, ken sao a di malamlamut ti aso. Kaudian daytoy ti pannakaipupok ti ubing a di laeng nakasurat iti “sulatin” nga impaaramid ti titserna. Rason ti mannursuro, aksidente kano laeng ti pannakaipupok ti ubing (a nalipatanna a pinaruar sakbay a nagawid iti balayda).
Kasanon ngay no awan ti nagpatulongan ti ubing? Di pay napupok a nagpatpatnag?
(Adda tuloyna)


text:
Friday, June 19, 2015
SEEDLINGS, ADDA MAISAGANA PARA ITI TREE PLANTING
Cabugao, Ilocos Sur –Nakasagana dagiti seedlings iti Municipal Plant and Nursery, Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur para iti maaramid a Tree Planting Activity kalpasan ti napipigsa a tudtudo iti agdama ken kadagiti masungad a bulbulan.
Daytoy ti imbaga ni Mr. Robert S. Savella, Acting Municipal Agriculturist ket ur-urayenda ti Go Signal no kasano a ruk-atanda dagiti Seedlings a kaaduanna ti Mahogany iti ikub ti Nursery.
Daytoy a gannuat ket panagsaganada iti pannakipasetda iti maaramid a Tree Planting Activities iti Munisipalidad ti Cabugao ita a bulan ti Hunio nga igannuat ti Munisipio, Barangay wenno dagiti NGO’s.
Innayon ni Mr. Savella a maiyataday unay iti gannuatda nga agpatanor/agurnong iti nasapsapa iti agduduma a seedlings a kas pangannurot ti Direktiba ti Municipal Chief Executive tapno adda latta madadaan a maimula kadagiti aktibidad ti Tree Planting iti panagmumula a bulan ita a Tawen 2015. Mangnamnamada pay a tumulong met dagiti Barangay a mangpaadu ti nagyan dagiti Nurseries iti eskuela (Elementaria ken High School) ken Barangay tapno adda katulonganda a mang-propagate iti umdas a seedlings a kasapulan a maimula iti aniaman a maisayangkat a Tree Planting Activity.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti agtultuloy a pannakaitandudo ti panangpaberde ti aglawlaw babaen iti panangilungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kadagitoy a panagmumula a bulbulan. # (Web In-Action)
Daytoy ti imbaga ni Mr. Robert S. Savella, Acting Municipal Agriculturist ket ur-urayenda ti Go Signal no kasano a ruk-atanda dagiti Seedlings a kaaduanna ti Mahogany iti ikub ti Nursery.
Daytoy a gannuat ket panagsaganada iti pannakipasetda iti maaramid a Tree Planting Activities iti Munisipalidad ti Cabugao ita a bulan ti Hunio nga igannuat ti Munisipio, Barangay wenno dagiti NGO’s.
Innayon ni Mr. Savella a maiyataday unay iti gannuatda nga agpatanor/agurnong iti nasapsapa iti agduduma a seedlings a kas pangannurot ti Direktiba ti Municipal Chief Executive tapno adda latta madadaan a maimula kadagiti aktibidad ti Tree Planting iti panagmumula a bulan ita a Tawen 2015. Mangnamnamada pay a tumulong met dagiti Barangay a mangpaadu ti nagyan dagiti Nurseries iti eskuela (Elementaria ken High School) ken Barangay tapno adda katulonganda a mang-propagate iti umdas a seedlings a kasapulan a maimula iti aniaman a maisayangkat a Tree Planting Activity.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti agtultuloy a pannakaitandudo ti panangpaberde ti aglawlaw babaen iti panangilungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kadagitoy a panagmumula a bulbulan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
VIGAN CITY – Tugtugaw ken lamlamisaan ti inwaras ti gobierno probinsial kadagiti pagadalan iti probinsia itay lawasna.
Da Bokal Jeremias “Jerry” Singson ken Bokal Edgar Yabes ti nangisuno ken ni Gov. Ryan Singson nga adda nesesita a nakapananna a nagiwaras kadagiti tugaw ken lamisaan kadagiti dadaulo dagiti pagadalan.
Agdagup amin iti 70 dagiti tugaw ken lamisaan a naiwaras kadagiti nadumaduma a pagadalan iti elementaria ken sekundaria iti umuna a distrito ken maikadua a distrito a benepisario iti daytoy a proyekto ti gobierno probinsial para iti pannakaidur-as ti edukasion iti probinsia.
Kinuna ti maysa a prinsipal a napapanawen ti pannakaiwaras dagiti tugaw ken lamisaan agsipud ta addan maaramatda para iti pasken ken graduation iti pagadalanda.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Pimmusay itay Hulio 5 ti poet laureate ti Kailokuan ken nagdiputado ken gobernador iti probinsia ti Ilocos Sur.
Pimmusay ni Dr. Godofredo Sebastian Reyes, mabigbig a mannaniw ken premiado a mannurat, mangngagas, beterano ti maikadua a gubat ti sangalubongan, pintor ken mannursuro ken maraem a politiko iti probinsia iti tawenna a 90.
Nakamassayag ti bangkayna iti Divine Mercy Chapel iti Suso Beach ditoy nga ili, lugar a nakaisayangkatan kadagiti seminar-workshop ti Gunglo dagiti Mannurat nga Ilokano-Filipinas.
Daydi Dr. Godo (birngasna) ti nabutosan a kaubingan a mayor daytoy nga ili ken nagtakem iti nadumaduma a puesto ti gobierno kas dipu-tado iti maikadua a distrito ken kas gobernador.
Malaksid nabalangatan a poet laureate ti Kailokuan gapu iti kinamannaniwna ken otor iti sumagmamano a libro, napadayawan pay a Bukaneg awardee, kangatuan a pammadayaw a maited iti maysa a mannurat nga Ilokano.
Kinuna ni Dr. Dedicacion Reyes a maitabon ti kasimpungalanna inton Hulio 18.#


text:
Iti agtultuloy a panagsuek ti kalidad ti edukasion iti pagilian ken iti umad-adu a sukisok a mangipakita a nasaysayaat ti panagadal dagiti ubing no maaramat ti nakayanakanda a pagsasao iti panagisuro kadakuada kadagiti umuna a tukad ti elementaria, impaulog ti Departamento ti Edukasion ti DepEd Order No. 74 Series 2009 a napauluan iti Institutionalizing Mother Tongue-Based Multilingual Education wenno Mother Language Education (MLE). Iti Kailokuan, maaramat ti Ilokano kadagiti umuna a tallo grado iti elementaria. Kalpasanna, in-inut a maiserrek ti Filipino ken Ingles kadagiti nangatngato a tukad.
Adtoy ti makuna ti maysa nga eksperto, ni Dr. Lily Ann C. Pedro, agdama a hepe ti Center for Teaching Excellence iti MMSU College of Teacher Education, maipanggep daytoy nga isyu.
*****
Saan a nakaskasdaaw no adda dagiti maisupadi ti kapanunotanna. Ngamin, naipasagepsep iti panunot ti adu a nabilbileg ti Ingles no idilig iti Ilokano. Isu a kasta la unay ti panagtamed ti gimong kadagiti nalaing nga agsao iti Ingles. Ngem adu ti rason a nakaibatayan daytoy kabarbaro a pagalagadan nga inyetnag ti DepEd.
Maysa a panangbigbig daytoy iti karbengan ti maysa nga ubing a maisuro ken makasursuro iti bukodna a pagsasao. Kas nailanad iti Universal Declaration of Human Rights ti UNESCO nga impatarus daytoy nga autor: “Maikari iti tunggal tao ti amin a karbengan ken waya nga awan panagisupadi gapu iti puli, maris, katatao, sao… wenno dadduma pay a kasasaad.” Ti panangilaksid iti bukod a pagsasao ket maysa a panagisupadi wenno, iti deretso a sarita, diskriminasion! Ta kasano a patas ti gundaway no ti ubing a dimmakkel iti maysa a pagtaengan nga Ilokano laeng ti maus-usar a sao ket maitipon kadagiti timmanor iti pamilia a naruam nga agsasao iti Ingles malaksid iti nakayanakan a pagsasao?
Kas naibatad iti ngato, addan dagiti sukisok a mangpaneknek a nasaysayaat ti panagadal ti ubbing no maaramat ti bukodda a pagsasao. Kas koma iti kapadasan ti Lubuagan, Kalinga iti Rehion ti Cordillera. Segun kadagiti manursuro, kasla awan kano idi ti biag ti klaseda ta kaaduan kadagiti adalanda ket nakamulengleng ken saan a makasurot iti leksion. Ngem idi maaramat ti bukodda a pagsasao, adu kano metten dagiti agitayag iti imana tapno sumungbat. Nangatngato pay ti markadan kadagiti eksamen. Amang a nangatngato ti nagun-odda a marka iti eksamen iti Ingles, matematika ken siensia ngem dagiti naisuro iti Ingles sipud Grade I. Isuda pay ti nakagun-od iti kangatuan a marka iti national examination iti sibubukel a Kalinga ket nangatngato pay ti averageda ngem iti national average.
Adda pay sukisok ti Region IV a napauluan iti Double Exposure in Mathematics: A Glimpse of Mother Tongue First. Impakita ti resulta daytoy a panagadal a nalaka met gayam nga awaten ti Matematika no bukod a pagsasao ti panagisuro. Sarurunganna ti paliiw dagiti edukador a dagiti nakagun-od iti nangato a marka iti Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) ket aggapu kadagiti pagilian nga agisuro iti matematika ken siensia iti bukodda a pagsasao. Ditoy Pilipinas, Ingles ti mausar a pangisuro kadagitoy mapagbutbutngan nga asignatura. Ket anian! Kadagupan dagiti pagilian a nakipartisipar ti TIMSS, maikatlotayo manipud iti baba.
Adda met kaasping a panagadal idiay Amerika nga insayangkat da Ramirez, et.al. (1997) ken Thomas and Collier (1997; 2002) kadagiti minorya a grupo ti estudyante nga agsasao iti Spanish. Ania ngay dagiti resulta? Dagiti naladladaw a naipasango iti English ti nakaadawan ti kapipintasan a resulta iti English, Mathematics ken iti General Academic Achievement. Kuna pay dagiti nagsukisok a nalaklaka a nakaadal iti sabali a lengguahe dagiti ubbing a naisuro iti nakayanakanda a sao iti nasapa a tawenda iti pagadalan idi addadan iti nagatngato a tukad ngem dagiti nagadal a nasapa iti ganggannaet a sao. Natartarus pay ti panagawatda kadagiti komplikado a konsepto. Ket apay koma a saan a kasta ti mapasamak? Ngamin no isurom a sigud ti ubing iti ganngannaet a sao, natural, bassit no di man awan ti maawatanna. Ta iti kastoy a kondisyon, dua a dagus ti adalenna – tay lengguahe a damona a mangngeg ken tay konsepto a naibinggas iti kurikulum ti pagadalan. Makuriro ti naganus pay laeng a panunotna kadagiti agsisimparat a sursuruenna. Pagangayanna, agkuriteg ti ulona ken maawan pay ti interesna a mapan agbasan ta dina met maw-awatan ti ibagbaga ni Ma’am wenno Sirna.
Iti met biang ni Ma’am ken ni Sir, kunada a ti panagusar iti naringan a pagsasao iti uneg ti pagadalan ket makatulong a mangtun-oy kadagiti panggep a nailanad ti Learning Competencies ti DepEd. Gapu ta nasaysayud ti pannakaipaawatda ken pannakaawat dagiti ubbing iti leksion, ad-adu a konsepto ti maileppasda.
Ket anian a pannakapnek iti inda marikna! Ad-adda a gumanaygay ken pumasnekda nga agisuro tapno lumalaing dagiti adalanda.
Napintas daytoy a mandar ti DepEd ta bareng isu ti solusion para iti agtungtunglab a kalidad ti edukasion ditoy pagiliantayo. Iti sabali a bangir, saan ngata nga iti pannakaaramat ti Ilokano ken no ania man pay a rehional a sao, ket mangpakapsut iti nailian a lengguahe ken iti panagkaykaysatayo a Filipino?
Kastoy man ti kapanunotak. Saan a rehionalistiko ti pannakausar ti Ilokano iti edukasion. Iti kinapudnona, nasionalistiko daytoy. Ti pannakaaramat ti Ilokano iti edukasion ket mangpabaknang ken mangtaripato iti daytoy a lengguahe. Ket no mapabaknang, mapabaknang met ti nasional a lengguahe ta ti sao a Filipino, kas intuyang ti Konstitusion, ket masangal manipud kadagiti nadumaduma a lengguahe iti Pilipinas. Iti pannakapasantak ti pagsasao nga Ilokano, tumibker met ti opisyal a pagsasao nga intuyang ti linteg ti pagiliantayo. Saan kadi?
Ti lengguahetayo ket maysa a gameng-kultural a kasapulan a taraknen, taripatuen ken ipateg. Naibinggas ditoy ti kinatao ken kinasiasinotayo. Nasken ngarud a sursuruen dagiti ubbing ti Ilokano tapno matagiben ti kinaisangsangayan ti pulitayo. Kas nakuna iti maysa nga Maori iti New Zealand, “Agingga nga adda ti pagsasaotayo, adda ti kultura kadatayo. Agingga nga adda ti kultura kadatayo, mataginayon ti daga kadatayo.”
Panawenen, naladaw pay ketdin, ti idadateng ti mandar ti DepEd. Nababan ti kalidad ti edukasion iti pagilian, ken adun dagiti pada nga Ilokano ti di mangikankano iti bukodtayo a sao. Ngem saan a ti kaladaw ti nasao a mandar ti nasisita ita no di ket ti kaaddana. Sapay ta mangrugin ti ibabangon ti kalidad ti edukasion iti pagilian ken makaungaren ti Ilokano manipud iti di panangikankano.
*****
Mainaig iti pannakaiyetnag ti DepEd Order No. 74, series 2009 a mangilunglungalong iti pannakaaramat ti nakayanakan a pagsasao iti panagisuro iti ubbing manipud Grade I inggana iti Grade III, impadamag ni Propesor Edna C. nagtalon nga inangay ti MMSU College of Teacher Education (CTE) ti agdua nga aldaw a taripnong idi Setiembre 17-18, 2009. Kangrunaan a panggep ti ganuat ti adadda a pannakaawat dagiti mangisursuro iti nasao a pammilin a manamnama a maipatungpal iti sumaruno a panagseserrek.
Manipud iti Departamento ti Edukasion (DepEd) ken kasta met dagiti Teacher Education Institutions iti Rehion I, agdagup 135 dagiti dimmar-ay a mangisursuro iti Grade I – III, administrador, ken faculty iti kolehio a mangisursuro kadagiti professional education courses. Addada pay Day Care Workers a nagpartisipar.
Dimmar-ay pay ni Dr. Cherrie Melanie A. Diego, chief ti Technical Services Division ti Commission on Higher Education-Region.
Sapay koma, patpatgen a karikna, ta agbunga daytoy a bukel a naitunek.
*****


text:
Kolum ni Danny Antalan
Maysa a klasiko a kita ti pulitika ti mapaspasamak ita iti pagiliantayo. Ti kayatko a sawen ket ti agtultuloy nga imbestigasion ken ni Bise Presidente Jejomar Binay nga adda panggepna a tumaray a para presidente iti eleksion iti tawen 2016.
Saan nga adayo ti mangisaysayangkat ti imbestigasion, ni senador Alan Peter Cayetano, nga adda met laeng panggepna a tumaray a Presidente. Kadduana a mangisaysayangkat iti imbestigasion ni Senador Antonio Trillanes iti sub-committee ti Blue Ribbon ti Senado.
Natalna met nga agpalpaliiw dagiti dadduma nga agkatangkatang ti naganda kas presidentiables met laeng – da DILG Secretary Mar Roxas, Sen. Ferdinand “Bongbong” Marcos, Sen. Chiz Escudero ken Sen. Grace Poe.
No kunada a masapul a natangken ti sangim a makibinnalubal iti pulitika, isu ti masapul nga aramidem. Ta makalkal amin a napalabasmo nangruna dagiti naglabasam a posible a pagtaudan kadagiti isyo a mangdadael iti pulitikam. Kitaen no kasano katangken ti sangi ni Bise Presidente Binay.
Ti rigatna, saan laeng a bagim ti banbantayam a mabalin a dadaelen dagiti kasupangetmo a pulitiko. No dadduma, ultimo ti pamiliam kas koma ti anakmo wenno asawam ti mairamraman.
No kitkitaen ket saan metten a sabali dagitoy a pasamak. Napaspasamaken dagitoy idin kadagiti nagkakauna a pulitika. Dinnadadael iti kinatao, mangaramat iti impluensia, kuarta, paltog ken sirib.
Malagipko, sakbay a nagsuek idi ni sigud a Senador Manny Villar iti arapaapna kas Presidente, isuna idi ti kapigsaan ken kasla makitkitan ti panagtugawna iti Malakaniang. Kasta la unay ti gagetna idi nga agpasiaren, agdindinnamag ti panangtulongna kadagiti overseas Filipino workers ken panangaramatna iti kinabaknangna tapno ad-adda pay a bumanglo kadagiti Filipino.
Ngem idi mangrugi ti damag maipanggep iti C5 road ken naisayangkat ti hearing iti Blue Ribbon Committee iti Senado, nangrugin ti panagtinnag ti nangato a ratingna iti Social Weather Station (SWS) ken Pulse Asia Survey. Ad-addan a narsaak ti arapaapna ta natay ni sigud a Presidente Corazon Aquino nga isu metten ti panagtayok ti nagan ni Presidente Benigno Simeon Aquino III nga idi ket maysa a senador.
Ita, umay manen ti sabali nga eleksion ta uray la natinnag iti maikatlo a puesto iti eleksion ta inatiw pay ni sigud a Presidente Joseph Estrada.
Ita, umay manen ti sabali nga eleksion. Ngem no ar-arigen, mabayag pay koma ta adda pay dua a tawen sakbay a maangay ti eleksion. Ngem siempre, nasapsapa ti pinnulitika ngem iti pulitika. Kinapudnona, adda bukoden a patalastas dagiti personalidad iti telebision ken radio kadagiti nagan a posible a naaweng iti eleksion.
Nangrugin ti pinnulitika. Siempre, no makitan a nakapuonan ti maysa, rippuogem dayta tapno makaulika met tapno patas laeng ti dangadangyo. Ta no nangato isunan ket addaka iti baba ket baybay-am dayta, dika laengen sumangsango no addaka iti kutitna.
Ti saludsod, agbalin ngata a Villar ni Binay? Maapektaran ngata ti nangato a talek ken ni Binay kadagiti kaso a panagkusit a kas koma ti maim-imbestigaran a parking building iti Makati a maibagbaga a nangato unay ti presiona. Ken ti maibagbaga a Hacienda Binay idiay Batangas nga isu ti maysa kadagiti kabaraan a damdamag ita iti pagilian?
No epekto, adda ngata, ta manipud iti nangato a 81 trust rating ti bise presidente ket nagbalin a nababa. Dakkel unay ti nagtinnaganna. Ngem no ikumpara met kadagiti dadduma a presidentiable, dakkel pay laeng ti baet wenno milia pay laeng ti pangitartarayanna agsipud ta 13 a porsiento ti kaasitgan a ni Mar Roxas.
Ngem ammo met a saan pay nalpas daytoy nga estoria. Adu pay ti mapasamak ken adu pay ti imbestigasion a mapasamak.
Nawatiwat pay ti aldaw sakbay ti Mayo 2016.
Sapay koma ta awan ti maatake.#


text:
Departamento ti Caldas
Ti Caldas ket maysa a departamento ti Colombia a nainaganan ti Colombiano a patriotiko a pigura ni Francisco José de Caldas. Daytoy ket paset ti Rehion ti Paisa ken ti kapitoliona ket ti Manizales. Ti populasion ti Caldas ket 1,030,062, ken ti kalawana ket 7,291 km². Ti Caldas ket paset pay dagiti Aksis dagiti Agtaltalon ti Kape a rehion a mairaman dagiti departamento ti Risaralda ken Quindio.
Ti Caldas ket makasansanay ti nakaro a saan a panagpapada ken maysa a nangato nga agpang ti kinapanglaw (57.1%).[2] Ti panagtaripato ti salun-at ket maysa pay a nangruna a banag, nga adda ti 12.5% mortalidad ti maladaga, nga adda ti nangato nga agpang ti HIV/AIDS, nangato nga agpang ti malnutrision, ken dagiti makadangran a kasasaad ti panagbiag.[3]
Dagiti linaon
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti distrito ti Caldas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Caldas ket adda dagiti 6 a Distrito:
Distrito ti Tengnga nga Abagatan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Manizales (kapitolio)
- Chinchina
- Neira
- Palestina
- Villamaría
Distrito ti Baba a Laud[urnosen | urnosen ti taudan]
- Anserma (kapitolio)
- Belalcazar
- Risaralda
- San José
- Viterbo
Distrito ti Ngato a Laud[urnosen | urnosen ti taudan]
- Supía (kapitolio)
- Filadelfia
- La Merced
- Marmato
- Riosucio
Distrito ti Amianan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aguadas
- Aranzazu
- Pacora
- Salamina
Distrito ti Ngato a Daya[urnosen | urnosen ti taudan]
- Manzanares
- Marquetalia
- Marulanda
- Pensilvania
Distrito ti Magdalena Caldense[urnosen | urnosen ti taudan]
- La Dorada (kapitolio)
- Norcasia
- Samaná
- Victoria
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- (iti Espaniol) Opisial a website ti Gobierno ti Caldas
Midia a mainaig iti Caldas iti Wikimedia Commons


text:
Chicago
Ti Chicago ket ti makatlo a kaaduan ti populasion a siudad idiay Estados Unidos kalpasan ti Siudad ti New York ken Los Angeles. Daytoy ket addaan kadagiti 2.7 riwriw nga agtataeng,[1] daytoy ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado ti Illinois ken ti Tengnga a laud ti Amerika. Ti metropolitano a lugarna ket masansan a tinawtawagan iti Chicagoland, ken daytoy ket pagtaengan dagiti 9.5 a riwriw a tattao ken daytoy ti maikatlo a kadakkelan idiay Estados Unidos.[2] Ti Chicago ket isu ti tugaw ti kondado ti Kondado Cook.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Sangalubongan nga Eropuerto ti O'Hare nga addaan iti uneg ti nainayon a patingga dagiti siudad ti Chicago ken gumay-at daytoy manipud ti Cook aginggana iti bassit a paset ti Kondado DuPage.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places Over 50,000, Ranked by July 1, 2012 Population: April 1, 2010 to July 1, 2012". U.S. Census Bureau. Mayo 2013. Naala idi Disiembre 5, 2013.
- ^ factfinder2.census.gov
- ^ "Idi 1946, ti Chicago nanggun-od ti daga para iti Eropuerto ti O'Hare, ken mairaman daytoy ti paset iti amianan a daya ti DuPage." Steph McGrath, "DuPage County" Encyclopedia of Chicago chicagohistory.org
- ^ "Tapno maipagtitipon ti panagtengngel iti lugar ti eropuerto, ti Chicago ket innayonna idi Marso 1956, a mairaman ti akinlaud nga igid, idiay Kondado DuPage." Amanda Seligman "O'Hare" Encyclopedia of Chicago chicagohistory.org


text:
Epiko ni Gilgamesh
To Epiko ni Gilgamesh, ket maysa nga epiko a daniw manipud iti Mesopotamia, daytoy ket maysa kadagiti kasapaan a nabatbati nga obra ti literatura. Ti literario a pakasaritaan ti Gilgamesh ket mangrugi kadagiti lima a naway a Sumeria a daniw a maipanggep kenni 'Bilgamesh' (Sumeria para iti Gilgamesh), ari iti Uruk. Uppat kadagitoy idi ket inus-usar a kas taudan a material para iti naipagtitipon nga epiko iti Akadio. Daytoy nga immuna a naipagtitipon nga epiko, a naamammuan iti bersion a "Duog a Babiloniko ", ket napetsaan idi maika-8 a siglo BC ken natituloan manipud iti incipit, Shūtur eli sharrī ("Rimbawan dagiti Amin a Dadduma nga Ari"). Bassit laeng dagiti pirgisna ti nabattbati. Ti naud-udi a bersion ti "Alagaden a Babiloniko" ket napetsaan idi maika-13 a siglo aginggana iti maika-10 a siglo BC ken addaan iti incipit a Sha naqba īmuru ("Nga Isu iti Nakakita ti Kaadaleman"). Dagiti pirgis dagiti agarup a pagkatlo iti daytoy nga at-atiddog, sangadosena a tableta a bersion ket nabirukanen. Adda dagiti kasayaatan a kopia ket naduktalan kadagdiay nadadael a ti biblioteka iti maika-7 a siglo BC ti Asiriano nga ari a ni Ashurbanipal.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gilgamesh ken ni Huwawa, bersion A
- Gilgamesh ken ni Huwawa, bersion B


text:
Mausar daytoy a ramit iti pannnakasimpa dagiti kalsada a saan pay a nakongkreto ken katulongan ti buldoser iti pannakalukat ken pannakakadas dagiti baro a kalsada ken kanaigna a pakasapulan ti LGU iti matrabaho iti babaen ti makinaria. # (Web In-Action)
Wednesday, February 29, 2012
MAINAYON A MAKINARIA, NAISANGPET
Cabugao, Ilocos Sur – Naisangpet ti ginatang ti Munisipio a Grader babaen ti panangilungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. idi Pebrero 28, 2012 ditoy mismo nga arubayan ti Municipal Hall.
Mausar daytoy a ramit iti pannnakasimpa dagiti kalsada a saan pay a nakongkreto ken katulongan ti buldoser iti pannakalukat ken pannakakadas dagiti baro a kalsada ken kanaigna a pakasapulan ti LGU iti matrabaho iti babaen ti makinaria. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:25 PM 0 comments
SERBISIO-DENTAL KEN MEDIKAL, NAGGIDDAN A NAARAMID ITI BARANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naggiddan ti eskediul ti serbisio Dental (Information on Dental Health Care) ken Medikal (Barangay Health Clinic) idi Pebrero 28, 2012 babaen ti Rural Health Unit, LGU Cabugao nga indauluan da Dra. Lotgarda Tayao ken Dr. Magno Sol, DMD kadagiti ad-adayo a barangay manipud ti Poblasion ti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Daytoy a krusada para iti napintas a salun-at ket paset ti prayoridad a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a kakibinna ti Sangguniang Bayan, Komite ti Salun-at ken Serbisio-Sosial iti panangitandudo da Vice Mayor Danny Q. Gazmen ken SB Member Carlito S, Pano, M.D., Chairman ti dua a Komite.
Iti bigat ti Pebrero 28, 2012, nagserbisio ti Information on Dental Health Care Group iti Barangays Arnap, Carusipan ken Cuantacla. Naserbisyuan dagiti Day Care Children kadagitoy a nasao a barangay idinto ta tinurong met ti Barangay Health Clinic Group iti Rebba-Cacadiran a nagbakunaan ken nagagasanda kadagiti agindeg ditoy. Naituloy ti aktibidadda iti Barangay Nagsincaoan iti malem.
Iti serbisio medikal, kaaduan a nabakunaan ti ubbing iti kontra ti sakit a kamuras ken kabbi. Kasta met kadagiti nataengan a nabakunaan ti Pneumo 23 a para iti anti-penumonia ken kanaigna a sakit ti pagangsan. Segun ken ni Dr. Tayao, agtultuloy daytoy nga eskediulda/aramidenda kadagiti barangay agingga iti maileppas amin dagiti 33 a barangays ngem regular latta met ti pannakaited ti serbisio-medikal iti Municipal RHU ti ili.
Kastoy met ti mapasamak iti serbisio-dental. Dakkel ti panagyaman dagiti nabenepisiaran kadaytoy nga outreach program ti LGU ta saandan nga agpaili ken napalag-ananda kadagiti naited a balakad medikal ken pannakatamingda. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:58 AM 0 comments
KONTROL KEN RE-CHANNELING TI KARAYAN, TALGED TI BRGY. CARUSIPAN
Cabugao, Ilocos Sur – Maysa kadagiti kangrunaan a proyekto a naipatungpal ita iti Brgy. Carusipan ket ti pannakaaramid ti River Control (rubble masonry) iti umabot ti 200 a metros a naipaurnos iti karayan ken 50 metros a pabaribar tapno maiturong ti ayus no addanton danum ti karayan ket maprotektaran dagiti sanikua ti bumarangay iti igid ken pasilidad ti barangay a dumna a kurukoren ti danum no pumigsa ti ayus.
“Pagyamananmi unay a lumugar ken ni Mayor Ediboy ta adda makinaria ti Munisipio a nakabael a mangkadkad ti gabor ti karayan ken ti naaramid a river control a mangneutralisa ti ayus. Mangnamnamakami a maisarunonto ti pagballasiwan,” imbatad ni Punong Barangay Oscar Pula.
Innayon ni Kapitan Pula a katulongan daytoy ti hanging bridge-da ta makadaliasatda latta koma nga agpaili nangruna no adda dagiti emergency wenno pagteng ti biag dagiti lumugar uray tiempo ti nepnep.
“Dakkel a trinsera ti kalamidad nangruna ti layus daytoy nga pannakaasikaso ti pangtiped ken pangiturong ti ayus ti karayan. Bigbigenmi unay a proyekto daytoy ket agyamankami kada Mayor Ediboy, ni Kapitanmi ken ni Apo Diputado Rayan,” kinuna met ni Mr. Genaro Valencia, lumugar iti nasao a barangay.
Dinakamat pay ni Kapitan Pula a maisarsaruno ita a mabuldoser ti karayan a batog ti Barangay Arnap.
Ti Barangay Carusipan ket pagnaedan ti 600 a katao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:47 AM 0 comments
Tuesday, February 28, 2012
MAKALUBAN A KANAL TI BARANGAY RIZAL, NAPASUBLI
Cabugao, Ilocos Sur – Ti covered canal ti Barangay Rizal ket naiproyekto babaen ti panangyimplimentar ti napalabas nga Administrasion ti Gobierno Lokal ti Cabugao, Ilocos Sur.
Naiwayat ti inspeksion ti Commission on Audit (COA) ken Project Monitoring Committee (PMC) iti babaen ti liderato ti agdama a nakatugaw a Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Natakuatan ti COA ken PMC a mapukpukaw ti nadakamat a proyekto a napunduan ti P700,000 (Pito Gasut a Ribu a Pisos) manipud iti Municipal Share ti R.A. 7171 ti ili.
Gapu itoy, nainayon a pagrebbengan ni Mayor Ediboy ti nangbirok kadaytoy a napukaw a proyekto.
Nupay kasta, segun ken ni Engr. Crescencio C. Formoso, Municipal Engineer, nabirokanen daytoy a proyekto ket agdama a maitartarabaho iti babaen ti N. Ibarra Construction iti Barangay Rizal, Cabugao, Ilocos Sur. # (Web Team)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:11 AM 0 comments
Monday, February 27, 2012
CABUGAO BASKETBALL TOURNAMENT 2012, NARUGIAN!
Cabugao, Ilocos Sur – Narugian ti Cabugao Basketball Tournament 2012 kas maikadua nga aktibidad a pangpasangbay nga aktibidad iti masungad a panagpiesta ti ili a Cabugao iti bulan ti Abril 2012. Immuna ti Bingo Bonanza a naangay idi Pebrero 25, 2012 (Sabado) iti met laeng Cabugao Cultural and Sports Complex a nakaipaimaan kadagiti nakaigasat iti gatad nga inabakda.
Immuna a naaramid ti parada a nagpartisiparan dagiti Team Officials ken Players ti tunggal barangay ken Marching Band ti Cabugao South Central School ken Cabugao Institute. Kalpasan ti parada, nagtuloy dagiti umaayam iti uneg ti Sports Complex ket na-briefingda ken nagkumitda a tungpalenda dagiti naibasa nga annuroten ti panagay-ayamda.
Nangted ti mensahe ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kadagiti naitallaong iti complex. Kimmablaaw ken binigbigna ti tunos dagiti agtutubo iti panangipatungpalda ti responsibilidadda a mangaramid kadaytoy a salip ti ay-ayam. Dagiti ar-aramidenda ita dagiti agtutubo ket mainayon a pakamulianda ken puonan ti napintas a masakbayan ti ili a Cabugao . Innayon ti Alkalde a no mataginayon ti kastoy a bilang dagiti nagpartisipar ket addanto maited kadakuada a sorpresa inton malpas ti liga.
Impalagip pay ni Mayor Ediboy kadagiti agsasalip/agbuybuya a bisitaenda ti Municipal Website babaen ti www.cabugao.gov.ph para iti detalye ken resulta ti inaldaw nga ay-ayam.
Immuna a nagsalisal a Team ket dagiti umaayam nga agtutubo ti Barangay Lipit ken Barangay Salapasap. Inannong ni Mayor Ediboy ti ceremonial toss iti panangrugi ti ay-ayam.
Bimmayabayda ken ni Mayor Ediboy da ABC President, Rizal Brgy. Captain Teddy U. Soller, SK Federated President Benazir Sarmiento ken opisiales ti barangay ken pannakabagi ti LGU a nagasistir iti panaglukat ti paay-ayam. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:45 PM 0 comments
PUG-OS NHS 15TH FOUNDATION DAY, NASELEBRARAN
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti 15th Foundation Day Anniversary ti Pug-os National High School idi Pebrero 23-24, 2012. Iti Pebrero 23, 2012, naaramid ti Fun Run iti 5:00 A.M.-6:30 A.M. a nagpartisiparan dagiti mangisursuro, PTA Officers and Members, opisiales ti Barangay, bumarangay, PNP ken NGO’s.
Iti Pebrero 24, 2012, inannong ni Rev. Fr. Felicisimo “Rudy” Ferrer, Kura Paroko ti ili ti Thanksgiving Mass ken naisaruno ti Parlor Games, Quiz Bee (Individual/Team). Iti malem, naaramid ti programa a culmination ti dua nga aldaw a panagselebrar.
Nag-Welcome Address ni Mrs. Emilia S. Lano, T.L.E. Coordinator ken History of Pug-os NHS ti binagi nga imbinsabinsa ni Mrs. Lilia S. Savella, Head Teacher 2. Kalpasanna, nangipaay ti intermission number dagiti mangisursuro ti high school.
Nagpaay a Guest Speaker ni Nag-Mayor Andrea “Dely” Soller-Tan. Kimmablaaw ken nagyaman ti Pasado a Mayor ti pannakikaysana iti selebrasion. Binigbigna met ti akem dagiti mangisursuro a timmulong a nangilungalong ti pannakapatakder dagiti tallo a public high schools ti ili.
Imbasa ni Head Teacher Lilia S. Savella ti pakakitaan ti pammadayaw nga inted ti Pug-os NHS ken naiyawat ken ni Ex-Mayor Soller Tan.
Naiballaet ti Got Talents dagiti estudiante a nakaipabuyaan dagiti kanta ken moderno a sala a nakaaramatan dagiti naisangsangayan nga aruat.
Impaay ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbsang, Jr. ti mensahena kadagiti amin a nagatendar iti selebrasion. Impeksa ti Alkalde ti panagtultuloy dagiti umili ti pammati ken pannakikammayetda iti Gobierno Munisipal ken batangda met nga aramiden ti pasetda a mangipatungpal kadagiti kasapulan pay a pasilidad ken serbisio para iti pagadalan.
Imbasa met ni SB Secretary Maxfel S. Suboc ti mensahe ni Vice Mayor Danny Q. Gazmen a nakaipalaonan ti panangkablaawna ti naballigi a selebrasion ti anibersario ti eskuela-sekundaria.
Nangted met ni Mrs. Marieta Y. Baclig, PTA Federated President ti Words of Gratitude. Naipakaammo ken nayawat dagiti premio dagiti nangabak iti naaramid a PNHS Got Talents. Nagpaay nga emcee da Mrs. Ria D. Samelin ken Mrs. Janine V. Pula.# (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:35 AM 0 comments
16TH FOUNDATION CELEBRATION TI LIPIT NHS, NAISAYANGKAT
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti panangselebrar ti Lipit National High School ti maika-16 a tawenna manipud iti pannakabuangayna a pageskuelaan-sekundaria iti Cabugao, Ilocos Sur idi Pebrero 23-24, 2012 iti mismo a Multipurpose School Pavement ti nasao a pageskuelaan a nagatendaran dagiti agad-adal, nagannak, mangisursuro, opisiales ti ili ken barangay, ken lumugar ti Barangay Lipit.
Naaramid ti Nasantuan a Misa idi Pebrero 23, 2012 kas umuna a parte ti selebrasion. Napasamak ti seremonia ti pagadalan iti Pebrero 24, 2012 a no sadino a ditoy ket nakoronaan da Miss High School Day 2012, Her Majesty Queen Pamela 1st ken Mr. High School Day 2012, His Royal Highness King Patrick 1st.
Insaad ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken kaduana ni SB Member Vicky S. Serna, Chairman, Committee on Education, ti korona ni Queen Pamela 1st ken King Patrick 1st . Ni SB Member Jemaima Tan-Yee, M.D. ti nangipan ti Cape, binagi met da Mr. & Mrs. Arnel Pines ken Mr. & Mrs. Sesinando Rosales ti Sash, Buttoner ni Mr. Arnold Pines ken Bouquet ni Mrs. Myrna Valera.
Kalpasanna, impaay ni Mayor Ediboy ti mensahena. Kimmablaaw ken dinayawna ti kinatunos dagiti mangisursuro, nagannak ken estudiante a nangigannuat daytoy a panagselebrar. Innayon ti Alkalde a babaen ti edukasion ket maisaganaan dagiti agtutubo a mangannong ti akemda iti masakbayan babaen ti pannakamuli ti panunot ken kabaelanda kadagitoy a napintas nga aramid.
Imbatad met ni Mr. Rodolfo F. Ponce, Head Teacher 2 ti Lipit National High School ti panagyamanda kadagiti nagatendar nga opisiales ti Gobierno Lokal nga idauluan ni Mayor Ediboy. Kayatda met a ragpaten ti dadduma pay a pagsayaatan ti pageskuelaan ket babaen ti tunosda kadagiti nagannak ken agad-adal ket matun-oyandanto iti tulong ti Gobierno Lokal.
Naituloy ti maikatlo a parte ti selebrasion iti kamalmanna babaen iti pannakaangay ti programa para iti Juniors-Seniors Prom dagiti agad-adal ti nasao a pagadalan. # (Web In-Action)
DADDUMA A NAGSAAD ITI ROYAL COURT:
1st Princess, Reyna Cristel Pula
1st Prince , Alden Seguba
2nd Princess, Janice Savellano
2nd Prince Antonio Alvarez
3rd Princess Jozell Diane Salem
3rd Prince Jayser Paul Padua
4rth Princess Ellysa Mae Vallangca
4rth Prince Kieth Howel Villalon
1st Princess, Reyna Cristel Pula
1st Prince , Alden Seguba
2nd Princess, Janice Savellano
2nd Prince Antonio Alvarez
3rd Princess Jozell Diane Salem
3rd Prince Jayser Paul Padua
4rth Princess Ellysa Mae Vallangca
4rth Prince Kieth Howel Villalon
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:20 AM 0 comments
Saturday, February 25, 2012
BRIEFING, NATRATAR TI PAKASEKNAN TI BFP
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Briefing dagiti opisina ti Bureau of Fire Protection, Municipal Treasurer’s Office, Municipal Budget Office, Municipal Engineering Office ken Municipal Assessor’s Office pakaseknan ti Building and Occupancy Permit ken Fire Inspection Certificate a pagrebbengan a bayadan dagiti umili a mangipatakder ti pasdek ken negosio iti ili a Cabugao idi Pebrero 24, 2012 iti Opisina ti Mayor.
Daytoy a kalikagum ni Fire Marshal, BFP Inspector Elmer C. Acapuyan ket paset ti panag-update ti opisinada kas baro a mangidaulo ti BFPCabugao.
Nagatendar da Municipal Treasurer Lourdes A. Azcueta, Fire Marshal Elmer Acapuyan ken dua nga adda iti babaenna, Municipal Engineer Crescencio C. Formoso, Budget Office Assistant Lolita S. Sunio, Mrs. Meselyn S. Cachapero ti Local Assessor’s Office ken Personnel ti Municipal Treasurer’s Office, da: Mr. Marlon Ramos ken Ms. Buena Sinco.
Kalpasan a trinatarda dagiti pakaseknan ti BFP, napagkaykaysaanda idi agangay nga agtitinnulongda a mangpasayaat ti koleksionda kadagitoy nadakamat a mabayadan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:30 PM 0 comments
MAYOR EDIBOY, NANGORONA DIAY SALOMAGUE ELEMENTARY SCHOOL
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti coronation ceremonies ti popularity contest nga insayangkat dagiti mangisursuro ti Salomague Elementary School nga idauluan ni Mr. Ronel M. Ubaldo, Head Teacher 3 ken Parent-Teacher Association (PTA) nga ipanguluan ni Mr. Reynaldo Lagua idi Pebrero 24, 2012 a no sadino a ditoy ket nakoronaan ni His Royal Highness King John Joshua Serrano ken Her Majesty Queen Shenalyn Mendoza babaen ti panangisaad da Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken OIC District Supervisor for Public Schools Mrs. Helen V. Siruno. Da met Vice Mayor Danny Q. Gazmen ken SB Member Vicky S. Serna ti nangipan ti Capa ti Ari idinto ta da Principal Estrelita Siruno ken Salomague Brgy. Captain Eliseo Serrano ti Capa ti Reyna.
Daytoy a panagpakandidata ket paset ti proyekto ti Federated PTA iti DepEd District ti Cabugao tapno adda mausar a pangsupusop kadagiti kasapulan dagiti agad-adal.
Iti mensahe ni Mayor Ediboy, kimmablaaw ken nagyaman iti kinatunos dagiti nagannak ken mangisursuro a nangiyusuat daytoy a pasamak ditoy a pagadalan. Batang met ti Gobierno Munisipal ita a mataming ti pakaseknan ti Edukasion a maysa a kapatgan a ragpaten dagiti umili. # (Web In-Action)
DADDUMA PAY A NAISAAD ITI ROYAL COURT:
Jhonwin Escobar, 1st Prince
Nikka Valdez, 1st Princess
Ira Bradley Castro, 2nd Prince
Reanne Corrales, 2nd Princess
Jovan Ubaldo, 3rd Prince
Derlie Jane Tolentino, 3rd Princess
Ronnie Jun S. Serrano, 4rth Prince
Kimberly Ann S. Modesto, 4rth Princess
Marlou Tisbe, 5th Prince
Kinkinrose Alteran, 5th Princess
Chevey M. Serrano, 6th Prince
Nayumi Nicole Alicante, 6th Princess
John Edrick Primor, 7th Prince
Charlotte May Vallejo, 7th Princess
Jhonwin Escobar, 1st Prince
Nikka Valdez, 1st Princess
Ira Bradley Castro, 2nd Prince
Reanne Corrales, 2nd Princess
Jovan Ubaldo, 3rd Prince
Derlie Jane Tolentino, 3rd Princess
Ronnie Jun S. Serrano, 4rth Prince
Kimberly Ann S. Modesto, 4rth Princess
Marlou Tisbe, 5th Prince
Kinkinrose Alteran, 5th Princess
Chevey M. Serrano, 6th Prince
Nayumi Nicole Alicante, 6th Princess
John Edrick Primor, 7th Prince
Charlotte May Vallejo, 7th Princess
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:58 AM 0 comments
Friday, February 24, 2012
NAGBAKUNA DAGITI TAGA-BALAY TARIPATO
Cabugao, Ilocos Sur – Nagturong ti grupo ni Dr. Lotgarda Tayao, Municipal Rural Health Physician ti ili a Cabugao iti Balay Taripato a masarakan iti Barangay Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur idi Pebrero 23, 2012 tapno mangtedda ti serbisio-medikal babaen ti panagbakunada iti “pneumococcal vaccine” kadagiti nataengan (lallaki ken babbai) ken mairaman metten dagiti personnel.
Nakikammayet dagiti medical attendants ditoy nga institusion iti grupo ni Dra. Tayao ket inamirisda ti kasasaad ti salun-at dagiti agindeg agraman dagiti agtartarabaho ditoy a patinayon a kalanglangen dagiti a nataengan.
Nabakunaan dagiti nataengan agraman dagiti empleado ti balay-pagtaraknan tapno adda proteksionda iti sakit a kakuykuyog ti panagbaket/panaglakay kas gagangay a mapasamak. Adda 36 ti bilang ti nabakunaan. Nagyaman dagiti mangtartarawidwid iti Balay Taripato-Cabugao kasta met dagiti empleado a nabakunaan iti RHU Cabugao ken iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti health care program and assistance a mait-ited kadakuada.
Nagasistir met da Mrs. Mylene S. Garcia, Miss Joy Sayo ken Miss Giline Castillo, agpapada a pannakabagi ti RHU Cabugao. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:04 PM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Monday, October 2, 2017
DIVISION MANCOM (MANAGEMENT COMMITTEE) MEETING, NAGATENDAR TI CABUGAO DEPED DISTRICT
Cabugao, Ilocos Sur – Nagatendar dagiti School Heads ken dagiti District Supervisors iti Division MANCOM (Management Committee) Meeting iti Hotelinda Suites, Vigan City idi Setiembre 26,2017.
Nakipaset dagiti dadaulo ti DepED District iti ili a Cabugao, Ilocos Sur nga idauluan ni Dr. Consesa T. Rumias, Ed. D, Public Schools District Supervisor iti ili a Cabugao ken iti ili ti Magsingal.
Daytoy a panagmiting ket ma-update ken matratar dagiti programa ken proyekto nga impaulog ti DepED Division iti biang dagiti Asignatura a kas iti English; Filipino; Science; Dropout Intervention/Reduction Program ken Other Special Programs.
Nagatendar da Estrellita Munar Siruno, Melvie S. Sajonia, Mildred Naval, Irene Garcia, Edison Savellano, Edwin Duque, Edwin Savellano, Melchora Morales Sonico, Nerius R. Talusig ken ni Luzviminda Soto ken dadduma pay nga School Heads iti ili a Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action).
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Epistomolohia
Ti epistomolohia i/ɨˌpɪstɨˈmɒlədʒi/ (manipud ti Griego ἐπισtήun (epistēmē), a kayatna a saoen ket "pannakaammo, pannakaawat", ken λόYoς (logos), a kayatna a saoen ket "panagadal ti") ket isu ti sanga ti pilosopia a maipanggep ti kasasaad ken sakup ti pannakaammo.[1][2] Daytoy ket salusodena ti no ania ti pannakaammo, no kasano a naala, ken no kasano ti mabalin a kalwa para iti maysa a naited a suheto wenno entidad a maammoan.
Kaaduan kadagiti pannakisinnupaiat iti daytoy a lugar ti pagobraan ket naipatengnga ti isip iti panagusig ti kasasaad ti pannakaammo ken no kasano a maibaga kadagiti naikapet a pakinakem a kas ti kinapudno, pammati, ken panagipaneknek. Ti maysa apanirigan, eskeptisimo, ket isu ti panaglikud nga adda laeng bassit wenno awan amin ti pannkaammo.
Ti termino ket inpayuna babaen ti Eskoses a pilosopo a ni James Frederick Ferrier (1808–1864).[3] Ti kugar a pagobraan ket sagpaminsan a naibagbaga a kas ti teoria ti pannakaammo.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ G & C. Merriam Co. (1913). Noah Porter, dagiti ed. Webster's Revised Unabridged Dictionary (1913 nga ed.). G & C. Merriam Co. p. 501. Naala idi 2012-05-13.
E*pis`te*mol"o*gy (?), n. [Gr. knowledge + -logy.] Toi teoria wenno siensia ti pamay-an wenno batayan ti pannkaammo.
- ^ Ensiklopedia ti Pilosopia, Tomo 3, 1967, Macmillan, Inc.
- ^ Encyclopaedia Britannica Online, 2007
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Epistomolohia iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig iti Epistomolohia iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Agpaspasiar dagiti personnel ti National Statistics Office (NSO) para iti updating dagiti mapa ti probinsia.
Naammuan manipud ken ni Provincial Statistics Officer Urbana A. Romano a madama ti updating dagiti mapa kadagiti nadumaduma nga ili iti probinsia nga adda nagbaliwanna wenno nagdur-asanna, kas koma iti kabarbaro a landmark, sabali a dalan ken dadduma pay a nagbaliwanda.
Kinuna ni Romano a mas aktual itan ti mapa dagiti il-ili ti probinsia agsipud ta nangalada kadagiti personnel a naglikus kadagiti amin a barangay babaen ti Global Positional System (GPS).
Mainaig dagiti pagbeddengan dagiti barangay, kinuna ni Romano a mismo a nagpakuyog dagiti personnel ti NSO kadagiti barangay kagawad tapno itudoda dagiti boundaries iti lugarda.
Innayonna a no saan nga agsurot dagiti boundaries dagiti barangay, ayabanda dagiti barangay officials tapno mapinal no ania nga agpayso ti pagbeddenganda.
Kinuna pay ni Romano a madama ti pannakai-match ti mapa a naalada babaen ti GPS iti Google tapno masimpa ti mapa dagiti il-ili.#


text:
Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)
Ibalakad dagiti eksperto ti panagmenor, panagsarimadeng. Iti panagsarimadeng, maikkantayo iti gundaway a mangutob kadagiti naimbag nga aramidentayo. Mapanunot: makatulong kadi met laeng iti bagi wenno kasasaad ti pampanunot daytoy nga aramidek?
Kasapulan ti utek ti inana tapno makapartuat kadagiti hormone a makatulong iti panagdesisiontayo. Iti panagsarimadeng ngarud, makainana ti isip, makapanunot kadagiti bambanag a rumbeng. Maipokus ti atension. Maileppas ti trabaho a di dinadaras/agdardaras. Ta kasapulan ngamin, aya, ti panagdardaras iti panggedan?
Panunoten laengen a tunggal banag, adda oras a nailatang tapno maasikaso, mairingpas ken maikkan iti panawen. Pagdaksanna ngamin, nalaingtayo nga agitantan kadagiti trabaho. Ngarud, rumbeng nga ikkatentayo daytoy naalas nga aramid. Ikumit ti bagi nga aramidenna iti dayta nga aldaw dagiti rumbeng a maaramid tapno awan ti rason nga agdardaras a mangiringpas inton madanonen ti pannakasapul dayta.
Agbiagtayo a simple, dayta ti kasimplean a wagas tapno agbalin a naragsak, nasao itayen.
Pagpampanunotan dagitoy: Nalaka a sursuroen ti simple a makina. Napardas nga agsepen ti utek dagiti simple ti pannakaisurona a leksion. Nalaka nga adalen dagiti simple a sala, sarita, daniw ken kanta. Nalaka ti sumurot iti simple a linteg. Makaay-ayo a mingmingan dagiti simple a ladawan— aglalo ti simple a ladawan ti nakaparsuaan. Ken naim-imas nga ipauneg dagiti simple a taraon a kas kadagiti nateng ken prutas. Dagitoy, mangipaayda kadagiti babassit a ragsak iti inaldaw a mangpunno iti kinakawaw iti panagbiag.
Ngarud, apay a pagbalinen a komplikado dagiti banag?
Iti laengen pannakilangen iti pada a tao, no nasaktan ti rikna, apay a pagbalinentayo a komplikado/narikut ti kasasaadtayo babaen ti panagimula iti sakit ti nakem? Ken panagplano iti panagibales? Simple a panangpakawan iti nagbasol ti makaited iti kappia ti kaunggan. Nagsimple. Apay a dadaelem dayta gapu iti stress?
Paset ti simple a panagbiag ti panagsakripisio. Ngem daytoy a panagsakripisio, itundana ti tunggal maysa iti ragsak a sapsapulenna iti inaldaw. Ta ti panagsakripisio, pannakipagmaymaysa iti Namarsua kadagiti bilinna.
Ngem pudno man la unay ti nakuna ni Rev. Fr. Melchor B. Palomares iti salaysayna iti Bannawag: Iti agdama, agbibiagtayo a nanam-ay ket liklikantayo ti agrigat ken agsagaba. Wen nga agpayso, saan kadi? Manmanon ti magmagna iti papananna ta adun ti lugan. Awan unayen ti agtawing wenno agsakdo iti danum a masapulna ta addan makina a pagpauli iti danum. Ken nakaad-adu dagiti ramit a bunga ti teknolohia a nangibunga iti pannakapalag-an dagiti trabaho. Adu payen dagiti instant a pagnam-ayan iti agdama. Instant coffee, instant noodles…
Ken adda payen ang-angaw, a napnuan kinapudno, nga addan instant baby ken instant asawa.
Ania ketdin nga agpayso ti namalbaliwan ti biag!
Saan met ketdi nga ipawil ti Dios dagitoy a pagnam-ayan. Ngem rebbengna a kitaen, timbangen ti amin tapno mabalanse ti biag. Ken saan a makadadael kadagiti sagut ti Namarsua.
Ngem no kunaem latta a naliday ti biag, naatap ti ragsak, iti baet ti kinasimple ti biag, nalabit adda dakkel a persat ti biagmo a kurang.
Pasetnatayo ti Dios, dayta ti kinapudno. Ngarud, no ditayo marikna dayta ragsak a kalkalikaguman ti Dios iti tunggal maysa kadatayo, nalabit adayotayo Kenkuana. Nalipatan ti kaaddana. Nakapokus ti atensiontayo kadagiti enerhia, arapaap ken pirak.
Ngarud, rumbeng a mangabaruanantayo. Malaksid iti kinasimple ti panagbiag, masapul met a natibker ti tali a namagsinggalot iti relasiontayo iti Dios. Ta no addatayo iti appupona, asino koma ti kabutengtayo? Ania koma ti pakaburiboratayo? Ania koma ti pagdanagantayo?
Agbiagtayo ngarud a simple iti sidong ti Dios. Immaytayo a silalamolamo ditoy lubong, panawantayo met laeng a kasta ti kasasaadtayo. Awan ti maitugottayo. Ditayo ngaruden pagdadarasan amin nga aramid. Mapnektayo iti adda…#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Dimo bagbagaan ti nabartek, uray kabsatmo ta posible a sabali ti pagawatanna.
Binagbagaan ni Mario Rafin y Mendoza, 29, baro, mannalon, ken residente iti Sitio Herrera, Barangay Tay-ac, Bantay, Ilocos Sur mainaig iti karelasionna a babai ket mapapati a di nagustuan ti kabsatna a ni Joseph Rafin y Mendoza, 20, baro, a puon ti nangbagsolan daytoy iti manongna.
Segun iti amada a ni Pelardo, 60, idi parbangon ti Pebrero 6, simmangpet dagiti tallo nga annakna manipud iti maysa a natayan ket naggiinomda iti kusina.
Mapapati a binagbagaan ti biktima ken ti inaunaanda a ni Melchor ni Joseph nga ikasarnan ti kalib-inna a masikog ngem nakarurod daytoy ket pimmanaw sa napan iti kalapawna.
Idi napan immisbo ni Mario iti ruar idi kellaat a nagparang ni Joseph sana binagsol ti biktima iti namindua iti tian.
Naitaray ni Joseph iti ospital idinto a naglibas ti suspek.
Iti pannakaisurat daytoy, birbiroken dagiti polis ti suspek.#


text:
BANAYOYO, Ilocos Sur – Naigiddan ti pannakainagurar ti rangtay a mamagkamang ti Candon City ken daytoy nga ili iti panagpiesta daytoy nga ili ken iti panagkasangay ni Mayor Severino Galanga.
Kangrunaan a sangaili iti inagurasion ti Binnuyog bridge nga agatiddog iti 70 meters da Gov. Ryan Singson, Candon City Administrator Grace Singson ken Bokal Jaime Singson.
Iti panaglukat ti nasao a rangtay, saanton a problema ti panagdaliasat dagiti agindeg iti Barangay Lintic, Banayoyo a lumasat iti Barangay Tablac iti ipapanda iti Candon City.
Tallo a tawen a naipatakder ti nasao a rangtay a nagbuligan a pinunduan ti Department of Agrarian Reform ken ti bingay ti probinsia ken distrito iti RA 7171.#


text:
Imperio a Britaniko
Ti Imperio a Britaniko ket buklen dagiti masakupan, dagiti kolonia, dagiti protektorado, dagiti keddeng ken dagiti dadduma pay a teritorio a tinurayan wenno inadministro babaen ti Nagkaykaysa a Pagarian. Daytoy ket nagtaud dagiti ballasiw taaw a kolonia ken dagiti komersio a puesto nga inpabangon babaen ti Inglatera kadagidi naladaw a maika-16 kenmaika-17 a siglo. Iti katurayanna, isu daytoy idi ti kadakkelan nga imperio iti pakasaritaan ken, para iti sumurok a siglo, isu idi ti kangrunaan a bileg ti sangalubongan.[1] Babaen idi 1922 ti Imperio a Britaniko ket nagtengtenggel ti panagpallayog kadagiti sumurok a 458 a riwriw a tattao, maysa a paglima iti populasion ti lubong iti dayta a panawen,[2] ken sumakop ti nasursurok ngem 33,700,000 km2 (13,012,000 sq mi), a gangani a maysa a pagkapat iti dagup a kalawa ti daga ti Daga.[3][4] A kas ti nagbanagan daytoy, ti bukodna a politiko, linguistiko ken kultura a legado ket sapasap a nawatiwat. Idi kapigsa ti bileg ti imperio, kankanayon a makunkuna a "ti Init ket saan a lumlumnek idiay Imperioa Britaniko" gapu ti kawatiwatna ti ballasiw ti lubong ket makasigurado a ti Init ket agranraniag iti maysa kadagiti nadumaduma a teritoriona.
Idi panawen ti Tawen iti Panagduktal kadagidi maika-15 ken maika-16 a siglo, ti Portugal ken Espana ket nangirugida kadagiti panagbaniaga ti Europa a lubong, ken iti daytoy a pamay-an nakapatakder ti dakkel a imperio ti ballasiw taaw. Ti panagapapalna kadagiti naaramid a kinabaknang dagitoy nga imperio, ti Inglatera, Pransia ken ti Olanda ket nangrugida n nangibangon kadagiti kolonia ken dagiti bukodda a komersio a luglugar idiay Kaamerikaan ken Asia.[5] Dagiti serie a gubgubat kadagidi maika-17 ken maika-18 a siglo iti Olanda ken Pransia ket nangibati ti Ingletara (ken idi ti, sumaganad a kappon a nagbaetan ti Inglatera ken Eskoses idi 1707, Gran Britania) ti katurayan a bileg a kolonia idiay Amianan nga Amerika ken India. Ti pakakapukaw dagiti Sangapulo ket tallo a Kolonia idiay Amianan nga Amerika idi 1783 kalpasan ti maysa a gubat iti panagwayawaya ket nakaawan ti Britania kadagiti kadaanan ken dagiti kaaduan ti populasionna a kolonia.
Ti Panakaimatangan ti Britaniko ket naiturong idin ti Aprika, Asia ken ti Pasipiko. Kalpasan ti panakaabak iti Napoleoniko a Pransia idi 1815, ti Britain ket nagganganas ti maysa a siglo nga awan ti simmuppiat ti panagturayna, ken nagpadakkel kadagiti tinengtengngelna iti ballasiw ti lubong. Dagiti immadadu a gatad iti panagturay ket naited kadagiti bukodna a puraw nga agnanaed a kolonia, nga adda dagitoy ket naidasig manen a kas dagiti pagturayan.
Ti panagdakkel ti Alemania ken ti Estados Unidos ket namarunor ti ekonomiko a panagdaulo ti Britania babaen ti gibus iti maika-19 a siglo. Dagisi simmaruno a milisia ken ekonomika a panagirteng a nagbaetan ti Britania ken Alemania ket dagitoy ti kangrunaan a gapuanan iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, nga iti daytoy ket ti Britania ket nadagsen a nagtaltalek kadagiti bukodna nga imperio. Ti suppiat ket nakaikabil ti dakkel a panagbusbos ken panagirteng ti populasion iti Britania, ken urayno ti imperio ket nakagun-od ti kadakkelan a panaggay-atna ti teritorio idi kalkalpas ti gubat, daytoy ket saanen nga nagmaymaysa ti industria wenno milisia a bileg. Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nakapakita kadagiti kolonia ti Britania idiay Abagatan a daya nga Asia ket nasakupan babaen ti Hapon, a daytoy ket nakadadael ti dayaw ti Britaniko ken nangipardas ti panakapaay iti imperio, urayno ti Britania ken dagiti kumaduaanna ket nagballigida. Ti India, ti kangrunaan ken kaaduan ti populasion a tagikua ti Britania, ket nakagun-od ti panakawayawaya iti dua a tawen kalpasan ti gubat.
Kalpasan ti Maikadua a sangalubongan a Gubat, a kas paset ti dakdakkel a dekolonisasion a tignay babaen dagiti Europeano a bileg, ti Britania ket kaaduan a nagited ti panakawaya dagiti teritoriona iti Imperio a Britaniko. Daytoy a pamay-an ket nalpas babaen ti panakaisubli ti Hong Kong iti Tsina idi 1997. Dagiti 14 a Ballasiw Taaw a Teritorio ti Britaniko ket nabati babaen ti Britaniko a katurayan. Kalpasan ti panakawayawaya, adu kadagiti dati a kolonia ti Britaniko ket timmiponda ti Mankomunidad dagiti Pagilian, ti maysa a nawaya nga asosasion dagiti nawaya nga estado. Dagiti sangapulo ket innem a Mankomunidad a pagilian ket makibinningayda ti bukodda a daulo iti estado, Reina Isabel II, a kas dagiti Mankomunidad a pagarian.
Dagiti taudan (1497–1583)Urnosen
Dagiti pundasion ti Imperio a Britaniko ket nabangon idi ti Inglatera ken Eskosia ket dua a sabsabali a pagarian. Idi 1496 ni Ari Enrique VII iti Inglatera, kalpasan ti panagbalballigi ti Espania ken Portugal kadagiti ballasiw taaw a panagsuksukimat, ket nagkomisionado kenni John Cabot tapno mangidaulo ti maysa a panagbaniaga tapno agduktal kadagiti dalanan idiay Asia babaen ti Amianan nga Atlantiko.[6] Ni Cabot ket nanglayag idi 1497, lima a tawen kalpasan ti panakaduktal ti Amerika, ken urayno isu ket simmanglad idiay aplaya ti Newfoundland (naikamalian a namatmati, a kasla ni Christopher Columbus, nga isu ket naabotna ti Asia),[7] awan ti panagpadas nga agbiruk ti maysa a kolonia. Ni Cabot ket nangidaulo manen ti maysa a panagbanniaga idiay Kaamerikaan itisumaruno a tawen ngem awanen ti nakangegan manen kadagiti barkona.[8]
Awanen kadagiti panagpadas a mangibangon kadgiti Ingles a kolonia idiay Kaamerikaan aginggan idi nagturay ni Isabel I, ti las-ud kadagiti naudi a dekada ti maika-16 a siglo.[9] Ti Protestante a Repormasion ket nakirinninggor iti Inglatera ken Katoliko nga Espania.[6] Idi 1562, ti Ingles a balangat ket pimmalubos kadagiti korsario a ni John Hawkins ken ni Francis Drake tapno mangrautda kadagiti tagabu kadagiti barko ti Espania ken Potugal idiay aplaya ti Laud nga Aprika[10] nga adda ti gandat a mangdadael iti Atlantiko a sistema ti panaglaklako. Daytoy a ganetget ket napaiden ken kapasan daytoy, idi ti Anglo-Espaniol a Gubgubat ket kimmarkaro, ni Isabel ket nangipalubos kadagiti adu paya panagraraut kadagiti puerto ti Espania idiay Kaamerikaan ken dagiti barko a nagsubsubli ti ballasiw ti Atlantiko, a napunno kadagiti gameng manipud ti Baro a Lubong.[11] Iti isu met laeng a panawen, dagiti makainpluensia a mannurat a kas ni Richard Hakluyt ken ni John Dee (nga isu ti immuna a nagusar ti "Britaniko nga Imperio")[12] ket nangrugrugida idi nga agitaltalmeg para iti panakabangon ti bukod nga imperio ti Inglatera. Babaen ti daytoy a panawen, ti Espania naitrinseradan idiay Kaamerikaan, ti Portugal ket nangibangon kadagiti luagar a paglakuan ken dagiti kota manipud kadagiti aplaya ti Aprika ken Brasil aginggan ati Tsina, ken ti Pransia ket nangrugrugi nga nagitataeng idiay Karayan San Lawrence, a ti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti Baro a Pransia.[13]
Dagiti minulaan ti IrlandaUrnosen
Nupay ti Inglatera ketnaududi kadagiti bileg ti Europa iti panagibangon kadagiti ballasiw taaw a kolonia, daytoy ket nagtigtignay idi las-ud ti maika-16 a siglo ti panagtaeng iti Irlanda, a nagalaala manipud kadagiti napaspasamak ti Normando a panagraut ti Irlanda idi 1169.[14][15] Dagiti nadumaduma a tattao a timmulong ti panakabangon kadagiti minulmulaan ti Irlanda ket nakaayayam ti maysa a paset iti nasapa a panakakolonia ti Amianan nga Amerika, a naisangsangayan ti grupo a naamaamoan akas ti Lallaki ti Laud a Pagilian.[16]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Ferguson, Niall (2004). Imperio, Ti panagungar ken ti panakapaay iti Britaniko nga urnos ti lubong ken dagiti naadal para iti sangalubongan a bileg. Basic Books. ISBN 0-465-02328-2.
- ^ Maddison 2001, pp. 98, 242.
- ^ Ferguson 2004, p. 15.
- ^ Elkins2005, p. 5.
- ^ Ferguson 2004, p. 2.
- ^ a b Ferguson 2004, p. 3.
- ^ Andrews 1985, p. 45.
- ^ Ferguson 2004, p. 4.
- ^ Canny, p. 35.
- ^ Thomas, pp. 155–158
- ^ Ferguson 2004, p. 7.
- ^ Canny, p. 62.
- ^ Lloyd, pp. 4–8.
- ^ Canny, p. 7.
- ^ Kenny, p. 5.
- ^ Taylor, pp. 119,123.


text:
VIGAN CITY – Sangapulo nga aldaw a nagkampo dagiti espesial nga ubbing iti Vigan Central School ditoy siudad.
Nangrugi ti summer camp itay Abril 11 ket nagpatingga itay Abril 20. Nakipartisipar ditoy ti nasurok a 150 nga special children a pakairamanan dagiti addaan iti rangkap, depekto iti panagdengngeg, slow learners ken dadduma pay ken nasurok a 60 a volunteer workers a nangaywan kadakuada.
Nadumaduma dagiti aktibidad iti daytoy a panagkampo dagiti special children a pakairamanan ti panagpabuyada iti entablado, puppetry, Siningdakan (Folk dance), Santa Cruzan, salip iti panagkanta, ken ay-ayam a kas iti Kiddielympics, Palarong Pinoy, panagmulada iti kaykayo iti minibus and jeep terminal ken ti bonfire iti sardam kalpasan ti panagturposda.
Naangay ti summer camp babaen ti Guided and Unified Interaction for the Development of Children, Inc. ken iti pannakikammayyet ti siudad ti Vigan. #