text:
ROY V. ARAGON
mabisin ti dakulap iti dakulap met laeng*
mabisin ti dakulap iti dakulap met laeng,
aglulumba dagiti bao iti masel ken barukong.
agukop ti gemgem iti beggang ken buneng.
gumaradugod dagiti boksit, nakadikkumel ti nakem.
di makatalna ti salaksak, pumababa a pumasurong,
mabisin ti dakulap iti dakulap met laeng.
agkarapusi dagiti ngipen ket agrekreklamo dagiti tanem.
panawen dagiti bangkay a di mabantayan iti atong,
agukop ti gemgem iti beggang ken buneng.
aldaw ti panagbirri dagiti bibig ken panagmuttaleng,
rabii ti panagburis ken panagletteg dagiti patong,
mabisin ti dakulap iti dakulap met laeng.
nagsiding dagiti buto, rapas dagiti ukel-ukel.
awan agmareng a birhen, uki man wenno lubong.
agukop ti gemgem iti beggang ken buneng.
awanen bagas kadagiti itta, awan agas ti panateng,
makilulualo ti pagbagasan iti libut dagiti lungon.
mabisin ti dakulap iti dakulap met laeng,
agukop ti gemgem iti beggang ken buneng.
*Paset ti koleksion a 5 A Villanelle a nangabak iti Umuna a Gunggona, Salip iti Daniw, Prinsesa Urduja Literary Awards, GUMIL Pangasinan, 1998
No Nagmagan Ti Lua Ti Ilik
ni Amado V. Hernandez
(Inyulog manipud iti Tagalog ni Roy V. Aragon)
Agluaka, ilik, iluam a napnuan leddaang
Ti nakaay-ay-ay-ay a gasat ti nakakaasi a dagam
Ti wagayway a tandam sallukob ti dayo a bandera
Uray pagsasao a tawidmo indadanes ganggannaet a dila
Kastoy met la nga aldaw idi agawandaka iti waya
Sangapulo-ket-tallo ti Agosto idi kemmegenda ti Manila...
Agluaka kabayatan ti naagum a panagrambakda
Iti tanem ti bassit, ti dakkel addaan liwliwa
Kapadam ni Huli, natagabo a pagbayad utang
Kapadam ni Sisa, minauyong ti kinakurapay
Awanan pigsa a sumaripda, awanan tured a lumaban
Aganug-og no gudasen, agsaibbek no takawan...
Iluam ti linaklaksa a pannakairurumen nga agkakanat
A kenka pangparigat, iti ganggannaet pangpasalun-at
Amin-amin a kinabaknangmo, naminpinsan a naungkos
Amin-amin a wayawayam, aggigiddan a narabsut
Kitaem ti dagam: ganggannaet a buyot nakaguardia
Kitaem ti baybaymo: ganggannaet a barko addat' tengnga...
Agluaka no iti pusom nagmawmawen ti panggep
No ti init iti langitmo ket naynayen a sumipnet
No ti dalluyon iti taawmo ket saanen nga agkibur
No ti bulkan iti barukongmo ket saanen nga agungor
No awanen aglamay iti rabii ti ibabaringkuas
Agluaka nga aglua ta ti wayawayam nakamassayag...!
Addanto aldaw a luam maabbat, mamagaan
Addanto aldaw a saanen a lua kadagita lumlumteg a matam
Ti agarubos, no di ket apuy--ket apuy a maris-dara
Idinto a ti daram ket aseron nga agburburek
Umkiska a sititibker iti gil-ayab rinibu a pasged
Ket ti daan a kawar--pekkaem iti bala!
Mangyaw-awan
Agkarkaradap dagiti lua nga agpasurong iti ngudo
dagiti agkarauyos a sennaay. Kumkumlebka
a tulang iti katapokan, dimo kad’ mangngeg
ti araraw dagiti naalas-as a lasag a dumawdawat
iti pammakawan?
Iti langalang, tumanaguob
nga al-aldaw dagiti aso a walang.
Simpokka nga asuk ti anglem
iti nakusokuso a pakasaritaan dagiti naregreg a bagas
ken naparkagan a pagbagasan. Apay a dim’ man la mabugiaw
dagiti umay a tumuknot’ atang a mangkallong iti nabatbati
a diket itlog mamaen pinadis basi?
Iti let-ang, naynay
la a mapakpakigtotan ti salaksak, umarikiak, agkaragango
dagiti sanga nga inna madissuan.
Diosenka,
Diosendaka dagiti gumagawwawa
a dakulap nga agpalpalama iti milagro ken ayat
iti gayadan dagiti
sotana,
barong,
americana
ken baag.
Ngem di met agparang dagiti matagtagiuray a partaan.
Di met dumteng
dagiti makarkararagan a mangisalakan.
Di met laengen sumangpet
ti mannubbot
ti gasat.
Uray agkukuros a pananguros ken no mamin-ano
a panagwarsi iti benditado a ling-et, kas banios, di agsardeng
dagiti ordenado a ministro ti ulaw ken deklarado
a diputado ti ammangaw
a mangipalnaad
iti orakulo
ti ngilaw.
Ayanmo kadi kadagiti sitio ken kanito a kasapulan
nga imdengam ti diskurso dagiti nabkangan a boksit?
Ayanmo iti mapa tapno koma pasiarem met ti arkipelago
a bingkol?
Denggem,
denggem ti kumpesar dagiti mapabpabasol
a kapsit. Danonem, danonem ti ili
dagiti babassit a sal-it
[burnay e-zine]
NAKAAR-ARIEK
nakaar-ariek itan ti
ita
a turkak ti napalabas
insagkak ti agtibi a panawen
daradara a plema ti gasat
a manalpaak, aglukot, agmilat
iti dungrit a dakulap nakadikkumel a nisnis, agpalpalama
agmagid, naangri a
gimong.
nakaar-ariek itan ti
gimong
a buris ti ita
intakki ti ag-lbm a gasat
daradara a suyot ti napalabas
a maiparatupot, agbulos, maikulapot
iti kuttongi a rupa ti naudatal a pagpigadan, agpalpalama
aggudgod, naangdod a
panawen.
nakaar-ariek itan ti
gasat
a bangkay ti gimong
inustel ti agsamantong nga ita
daradara a katay ti panawen
a nana nagedged a tengnged, agano
iti natikag a barukong nakadata nga ilo, agpalpalama
agdurek, naangpep a
napalabas.
[manipud iti antolohia a RISSIK ken mannurat.com]
NI 'INSIN UNYOR A TAGA-MARAG
Ni 'Insin Unyor a taga-Marag, i-Kalinga
Awanen inang, amang, pati kakabsatna
Isu nga innalan da Daddy iti balaymi
Adayon a kaanakan ni Mommy
Ngem kaasi met, awan kanon kamangna a sabali
Di payen nakaeskuela: gred wan kan pay lang
Idinto a gred por koma metten ta agkatawenankam lang.
Idi sumangpet ni 'Insin Unyor manipud Marag
Permi't kuttongna, langanat' kanayon a mabisin
Matana mababain ngem nakaat-atap
Di matagtagari, pasaray pay aglua ngem di met agsangit
Ket no kastan a matmaturogkami, pagammuan
Ta bumaringkuas latta no kua nga agik-ikkis
A permit' tigergerna, sumalsalipengpeng
Sana man kunkuna: "Ni Amang... ni Inang...
Ni Bobot... ni Lyn-lyn... awandan... awandan...
Soldado... soldado... soldado... addagitadan...!"
Ket tapno maliwliwa ni Insin Unyor, sinursuruak
Nga agsurat ken agbasa ken agkuenta a natarus
Ket idi kuan, apagbiit libro innan iwakas
Umisem metten, aggarikgik payen no kadkaduak
Ket inawisko naminsan nga inkam agay-ayam
Pinnapinnaltoganta, kunak, ket napankon insuot
Patig a diaketko, pantalonko a kamoplads
Sakon rinakep abalbalayko a sinan-usi ken sinan-armalait
Sakon inriaw: Brat-tat-tat-tat-tat-tat-tat!!!
Anian, ta ni 'Insin Unyor permi ketdin a kigtotna
Permi metten butengna kasta unayen ikkisna
Diak maawatan, ket da Daddy inungtandak pay
Ayna, ta ni 'Insin Unyor agkissiw-agsulagen
A kunkunana: "Soldado! soldado... soldado...!
Ni Amangko... ni Inangko... Bobot... Lyn-lyn...
Soldado... soldado... soldado... soldado...!"
Idin naammuak: ni 'Insin Unyor a taga-Marag
Biktima, wen, biktima kano gayam ti gubat
Ni amangna, ni inangna, da Bobot ken Lyn-lyn a kakabsatna
Ket sinippasippayotan kano't helikopter kas kada eroplano
Ken pinaltopaltogan kano't solsoldado
Nga agsapsapul kano kadagiti asuang
Sadiay Marag kano nga impierno
A buli kas kada bomba ti naynay nga agtudo
Kadagiti talon, bangkag, balbalay, tattao...
Ni 'Insin Unyor a taga-Marag, ay, kaasi man
Isu nga indulinkon paltopaltogko, diakon pulos inus-usar
Ketdi: adu a libro laengen
Ti intedko ken ni 'Insin Unyor nga inna basaen
Ket iti schoolmi pay ita agbasbasan
Isu kanot' kalaingan iti aminen a gredwan
Ket wen, kanayon nga umisem ken agkatan.
(Ngem diak la ammo no malipatanna pay
Nga isu ni 'Insin Unyor a taga-Marag i-Kalinga
Nga awanen inang, amang ken kakabsatna
Ta diak la ammo no nalipatannan
Dagiti agsippasippayot a helikopter kada eroplano
Dagiti buli ken bomba a naynay nga agtudo
Dagiti agpaltopaltog a solsoldado
Nga agsapsapul kadagiti asuang
Sadiay Marag nga impierno...)
[manipud iti e-book a Napili Ken Saan A Napili A Dandadaniw (Ken Dadduma Pay A Riknakem)]


c: text/html

text:
CANDON CITY – Dua nga agtutubo a nagpanggep a nanglibas ti inorderda a mami ken aroskaldo ken naalaan iti paltog ti kinemmeg dagiti security guard itay lawasna ditoy.
Nainaganan dagiti natiliw a da Rustan Galot, 21, residente iti Calaoaan, ken ni Francis, 16, residente iti San Antonio iti daytoy a siudad. Naala iti maysa kadakuada ti maysa a homemade ‘one pung’ nga addaan iti bala ti kalibre .38.
Naammuan iti report ti pulisia a pinanggep dagiti dua a suspetsa a tarayan ti kinnanda a mami ken aroskaldo iti maysa a panganan iti abay ti Jollibee.
Kinamakam ti managan Molie-Ann dagiti suspetsa tapno singirenna ti bayadda, ngem mapapati nga inasut ni Galot ti paltogna sana impaturong ken ni Molie-Ann.
Nagpulong ni Molie-Ann kada Rodelino Pascua, 42, ken Elpidio Batin, 36, agpada a guardia, ket dita a kinemmegda dagiti dua a lalaki sada impan iti kuerpo ti pulisia para iti interogasion.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Panangimaton iti Pagtaengan
MASANSAN a madagdagullit ti kinapateg ti maitutop a nutrision a kasapulan dagiti ubbing iti salun-at, iti panagdakkel ken iti panagbalinda a nasarsaririt. Nupay kasta, adu latta dagiti di mangikankano iti kinapateg ti umisu a nutrision. Inanaig ngamin ti kaaduan ti nutrision iti kabaelan ti tunggal pamilia a manggun-od kadagiti mairekrekomendar a taraon.
Kinapudnona, saan a ti kinangina ti magatang a taraon ti pagbasaran iti umisu a nutrision. Adda dagiti sabsabali a taraon a mabalin nga isukat wenno isupusop kadagiti maibalbalakad a taraon.
Nagrupo dagiti nasalun-at a taraon iti uppat— natnateng ken bungbunga, bukbukel (cereal ken legumbre), gatas ken dagiti mabalin a pangsupusop, ken karne ken dagiti mabalin nga isukat wenno pangsupusop.
Adda ipaay ti tunggal grupo a sustansia a kasapulan ti bagi. Isu a rumbeng a mangpili iti taraon manipud iti tunggal grupo tapno magun-od ti maitutop a nutrision.
Kasapulan dagiti nateng ken bunga tapno masalakniban dagiti ubbing kadagiti nagduduma a sakit. Itden ngamin dagitoy ti kasapulan nga enerhia, bitamina, antioxidants, gunnot (fiber) ken danum a kasapulan ti bagi.
Masapul a mangipauneg dagiti ubbing nga agtawen iti 2-8 iti maminlima a dasar (serving) ti nateng ken prutas iti inaldaw.
Tapno mataginayon ti salun-atda, nasken pay a maidasaranda iti natingra a berde ken naranghado a nateng iti inaldaw.
Guyugoyen dagiti ubbing a padasenda ti mangan iti saggabassit laeng a nateng ken bunga. Saan nga agunget no sumupiatda. Masursurodanto met laeng ti agipauneg kadagitoy iti di mabayag.
Itden dagiti bukbukel ti enerhia a kasapulan iti panagdakkelda. Mairaman kadagitoy ti innapuy ken dagiti produkto a kas iti tinapay, pasta ken noodles.
Idasaran dagiti ubbing iti bukbukel a nababa ti imetna a taba (fat), asukar ken asin iti tunggal pannangan
Nabaknang ti gatas, keso ken dadduma pay a produkto ti gatas iti protina, kalsium ken Bitamina D a kasapulan tapno nalagda dagiti tulang ken ngipen.
Tapno magun-od ti kasapulan a kalsium, nasken a maidasaran dagiti ubbing nga agtawen iti 4-8 iti gatas wenno dagiti produkto ti gatas mamindua iti tunggal aldaw. Manipud iti mamitlo agingga iti mamimpat met ti maidasar kadagiti ubbing nga agtawen iti 9-13. Buklen ti maysa a dasar ti sangatasa tasa a gatas wenno 50 a gramo a keso. Kasapulan dagiti ubbing ti agsida iti karne, ikan, karne ti manok wenno dagiti taraon a pangsupusop kadagitoy. Mairaman dagitoy ti itlog, legumbre, mani ken dadduma pay a bukbukel. Mangipaay dagitoy iti yero (iron), zinc, Bitamina B12, omega-3 fatty acids ken protina para iti panagdakkel ken pannakapasayaat dagiti piskel (muscles). Ipaay ti yero ken omega-3 fatty acids ti sustansia a kasapulan ti nasiken a panagpampanunot dagiti ubbing.
Ti pay laeng danum ti kasasayaatan nga inumen dagiti ubbing. Aglaplapusanan iti asukar nga imet dagiti mailaklako a tubbog ti prutas, energy drinks ken dagiti adu ti ramenna a mainum. Dadaelen dagitoy ti ganas dagiti ubbing a mangan. Makatulong pay dagitoy a mainum tapno nalabes ti idadagsen ti timbang dagiti ubbing ken panagbukbok ti ngipenda. No marugian dagiti ubbing ti masansan a panaginumda kadagiti nasasam-it a mainum, narigatton nga idianda dagitoy.
Guyugoyen ngarud dagiti ubbing nga agipauneg kadagiti makapasalun-at a taraon. Ad-adda nga epektibo daytoy a balakad no datayo a mismo a nataengan ti mangirugi a mangaramid.—O


text:
Imballakad ni Angkel Ladio a mapanmi awisen ni Amang ken dagiti kakabsatko iti umadani a kasarko. Agkitakitak koma ngem rimmimbaw ti riknak a kas anak nga agraem iti nakautangak iti biag uray no saannak nga ibilang nga anak.
Ni Manang ti nangibagaak a mapankami iti dayta a malem ken ni Lito iti balay da Amang. Saan nga ammo da Angkel Ladio ken Anti nga idi addan pagsapulak, tultulongak ni Manang iti bassit a tianggina. Siak ti nangted iti puonanna. Iti tianggi ti kangrunaan a paggapgapuan ti pagbiagda kada Amang. Ngem pinagkarik nga awan ti pangibagbagaan ni Manang, uray pay kada Amang ken Manong.
Ngem anian a pannakapaayko ta ti la kabsatko a babai ti nadatngak iti balay. Awan ni anniniwan ni Amang ken ti inaunaan a kabsatko. Naammuak a nasapa a pimmanaw ni Amang ken ni Manong. Dida kano imbaga ti nagturonganda.
Diak naigawid ti luak idi aggawidkamin ken ni Lito.
“Saanka kadi nga agsangit,” nakuna ni Lito. “Addanto panawen a maawat ni Amangmo nga awan ti basolmo iti pannakatay ni Inangmo.”
Namrayak laengen ti nagsangit iti abaga ni Lito.
Idi nagkasarkami ken ni Lito, saan manen a naan-anay ti ragsakko. Ni laeng Manang ken dagiti kaarrubami ken kakabagianmi ti dimmar-ay iti kasarmi.
“Diak man ammo no napananda,” nakuna ni Manang. “Nagpellesda met a nasapa. Kunak no ditoy ti turongenda.”
Bayat ti nabaknang a pangaldaw a naangay iti maysa a nalatak a panganan, tinagtagiurayko da Amang ken ni Manong. Ngem nakapanawen ti kaudian a sangailimi, diak ida nakita.
Iti dayta nga aldaw, nabukel iti panunotko a talaga a tumukno iti langit ti gura kaniak ti amak. Napukaw naminpinsan ti sangkaballing a panagraemko kenkuana kas nakautangak iti biag.
Kalpasan ti kasar, immulikami iti baro a balay a pinatakder ni Lito. Dua kadsaaran ti kongkreto a balay a naipatakder iti panglawaen a solar.
Inawisko da Angkel Ladio ken ni Anti a makipagnaedda kadakami.
“Sino ngarud ti mangkita daytoy balaymi no umaykami?” nakuna ni Anti.
Gapu ta diak ida mapagtung-ed, kinunak a pasuktak laengen ti balayda iti bungalow tapno nalawlawa met laeng a paggiananmi no sumarungkarkami kadakuada lalo no dumakkel ti pamiliami.
Agkitakit koma ni Angkel Ladio ngem iti dayta a gundaway, siak ti napatungpal.
Kalpasan ti nasurok a makatawen, inyanakko ni Mildred. Kalpasan iti dua a tawen, simmaruno ni Andy.
No kasdiay a mapankami sumarungkar iti balay da Angkel Ladio, mapunno ti salas iti garakgakda gapu iti kinatarabitab dagiti annakmi. Magustuan dagiti annakko ti agdengngeg kadagiti sarsarita idi ugma ni Angkel Ladio.
Magustuan dagiti ubbingmi ti sumurot ken ni Angkel no mapan agpuros iti nateng iti likudan ti balayda. Dagitoy ti lutuen ni Anti a pangaldawmi ket maragragsakanda nga agassawa no makitada ti kinaimas ti pannangan dagiti ubbingmi.
Iti panaglabas dagiti tawen, dandani met la nagluniten ti sugat nga impalay ni amang iti kinataok. Ngem maysa a malem, nadatngak ni Manang iti salasmi nga agsangsangit.
“Apay nga agsangsangitka, Manang?” sinaludsodko.
“Ni Amang ken ni Manong, nadisgrasiada! insaibbekna.
(Maigibusto)


text:
“Kayatkon ti aginana,” nakunak. “Di la mabalin nga agsublitan iti beach house?”
“Nasapa pay,” kinuna ni Rodel. “Ken maysa, romantiko ti rabii. Dita koma sayangen dagiti kanito.”
Nariknak ti ima ni Rodel a nairakus iti siketko. In-inut a ginuyodnak agingga a nagdennes ti barukongmi. Diningpil ti bibigna ti bibigko.
Kayatko ti agkitakit ngem kasla awan ti gawayko. Manen, nariknak ti naisalsalumina a bara a nangsallukob iti bagik.
“S-saan,” nakunak idinto a pinasimbengko ti riknak.
“Makabartek ti banglom!” nakuna ketdi ni Rodel.
“Pangngaasim, Rodel…” nakunak.
Ngem ad-adda ketdi nga immirut ti arakup ni Rodel. Nariknak ti imana a simmuksok iti sanguanan ti badok sa nagintek iti barukongko.
Naggulagolak.
“Pangngaasim… Raemem koma ti kinababaik…” nakunak.
“No ay-ayatennak, pagustuannak,” nakuna ketdi ni Rodel. Inrakusna ti takiagna iti siketko sanak inarakup manen. Diningpilna ti bibigko. Nagdakiwas ti imana iti bagik. Ngem awanen ti dungngo ti aprosna. Addan kinasabrak ti agekna.
Induronko ni Rodel.
“Isardengmon, Rodel…. No saan, agikkisak!”
“Sige, agikkiska latta. Ti kunam, adda mangarayat kenka? Simmurotka kaniak ditoy, ania ti namnamaem a mapasamak?”
“Kunak no mapagtalkanka, ngem saan met gayam!” nakunak. Timmallikudak tapno agsubliakon iti beach house.
Ngem tinukmaannak ni Rodel. Natuangkami iti kadaratan. Pinilitnak a rabawan iti baet ti panaggulagolko.
Nagikkisak. Nagkatawa ketdi ni Rodel.
“Saanka koman nga agindidi!” nakunana idinto nga inarusibsibnak iti agek.
“P-pangaasim, Rodel…” makasangitakon.
Nagpaggaak ni Rodel. Linettatna ti butones ti shortsko.
Sabalin ti panagkitak ken ni Rodel. Saanen a naamo a rupa ti lalaki nga ay-ayatek no di maysan a sairo a sinallukobanen ti derrep!
Inangayko ti nabatbati pay a pigsak a nagsekkad sako kinugtaran. Naapput ni Rodel ti sellangna.
Inaramatko daytan a gundaway a nagtaray nga immadayo. Saannakon a timmaliaw iti likudak.
Saannak a nagsardeng a nagtaray agingga iti diak nakadanon iti beach house. Masmasdaaw ti rupa dagiti agkakanta iti videoke idi makitada ti langak.
Inasitgak ti manedier ket dinawatko ti tulbek iti kuartomi a babbai.
“Ano ang nangyari sa iyo, Miss?” inamad ti manedier.
“A-awan,” insungbatko. “Adda kadi maarkilak a traysikel nga agpakabesera tatta?
“Meron,” insungbatna. “Uuwi ka na?”
Nagtung-edak. Immangesak iti nauneg. Nakaikeddengakon. Saannak nga agdarum. Ad-adda laeng a maibabainak. Agulimekak lattan yantangay di met nagballigi ni Rodel iti dakes a panggepna kaniak.
Ngem agyamanak ketdi ta ita ta nasapa pay, naammuak ti pudpudno a kinatao ni Rodel.
Manong Danny, dayta ti nagkurusan ti biagko. Iti nagkurusan, naduktalak a saan gayam a mapagtalkan ti lalaki nga inayatko. Ngem saannak nga agladingit no di agyamanak ketdi ta ita ta nasapa pay, naammuak ti pudpudno a kinatao ni Rodel. #


text:
Wednesday, October 5, 2016
GRADUATION TI FARMERs FIELD SCHOOL (FFS) TI 2 A BARANGAY, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti nagsaruno a Graduation ti Farmer’s Field School on Sustainable Rice Production Project with Emphasis on Palay Check kadagiti mannalon ti Barangay Baclig ken Barangay Bungro babaen iti panagbinnulig ti Department of Agriculture, Regional Field Office (DA-RFO 1), San Fernando City, La Union; OPAG-Ilocos Sur ken ti Local Government Unit (LGU)-Cabugao, Ilocos Sur iti panangidaulo ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang.
Naaramid ti Graduation Ceremony ti Baclig FA iti Barangay Hall ti Barangay Baclig idi Oktubre 4, 2016 ket nagatendar dagiti Opisiales ti ili nga isuda Vice Mayor DJ Savellano; SBM Danny Q. Gazmen; SBM Randy B. Kinaud, Committee Chair on Agriculture kasta metten dagiti Opisiales ti Barangay nga idauluan ni Barangay Captain Carlos V. Sison.
Nagatendar met dagiti Opisiales ti DA-Provincial Office nga isuda Mr. Marcelino Alibin, Provincial Rice Program Coordinator ken ni Ms. Rose Somera, Assistant Focal Person ti organic fertilizer program.
Segun ken ni Municipal Agriculturist Robert S. Savella, dagiti sumaganad ti panggep daytoy a programa ket itultuloyda ita a Tawen 2016:
1. Pananggun-od ti kabaelan dagiti mannalon iti panagpatanor ti pagay babaen iti aktual a kapadasan manipud iti panagbunubon agingga iti panagapit.
2. Panangadalda ti amin nga aspeto iti panagtan-ay ti pagay tapno umadu ti maapit.
3. Panangbaliwda ti kadaanan a wagas ti panagmula ti pagay ket aramiden ti kabaruanan a takuat a mangingato ti matgedan.
4. Mangipasigurado ti 15% a ngatuan ti apit kada panagtalon ken 5% ti tinawen.
5. Panangpapigsada ti gimong ti mannalon ken panangnayon ti kabaelanda nga agmanehar iti naimulada a pagay.
Dagiti kangrunaan a pagsentruan ti panagadal ket iti naisibar a 5,000 metro-kuadrado a learning field a nakaipakatan iti 5 a Treatment iti uppat a klase ti pagay.
Naaramid ti panagadal iti 16 a lawas.
Buklen dagiti Lecturers nga indauluan da Mr. Nereo S. Daproza; Ms. Araceli Antonnette S. Racho ken ni Mr. Obas Bill Y. Baclig.
Iti biang ni Municipal Agriculturist Robert Savella ti DA-LGU, pinaregtada dagiti mannalon ti Barangay Baclig ken Barangay Bungro nga ikagumaananda koma nga adalen ti maited a baro a teknolohia ti panagtalon ket iyallatiwdanto iti padada nga agtaltalon para iti sapasap a pagririnnanudan.
Pinagyamanan pay ni Mr. Savella ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ti DA-RFO 1 nga idauluan ni OIC Regional Executive Director Valentin C. Perdido, Ph. D., ta maikkanda iti kastoy nga adal a mangiyintek iti napintas a pagbanagan iti mulada a pagay.
Malaksid kadagiti kabaruanan a teknolohia a masagsagrap ti Baclig FA ken ti Bungro FA, karamanda met kadagiti asosasion ti mannalon iti programa ti LGU-Cabugao a nakagun-od iti ramit, inputs ken makinaria iti panagtalon para kadagiti Asosasion. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 5:04 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Tallo a mangngalap ti tiniliw dagiti pannakabagi ti linteg ken dagiti opisial ti barangay maigapu iti illegal a panagkalapda babaen ti panag-compressor idiay barangay Apatot, ditoy nga ili.
Ti nagkaysa a puersa ti PNP San Esteban nga indauluan ni PSI Antonio Reyes, Chief of Police, ken dagiti barangay officials ken tanod ti Apatot nga indauluan ni Kapitan Jonard Europa ti nangiyemplementar iti Municipal Ordinance No. 006-02 kas naamendaran iti 005-02, wenno pannakaiparit ti panagusar iti compressor kas pagkalap iti territorial jurisdiction ti San Esteban.
Natiliw da Samuel Cruz, 49, Joel Diego, 26, ken Germo Costales, 42, agpapada nga agnaed iti barangay Lingsat, Santa Maria, kabayatan ti panag-compressorda iti kabaybayan ti Apatot.
Pakairamanan kadagiti nakumpiska kadagiti mangngalap ti maysa a motorized a bilog, maysa a compressor, 2 a waterproof flashlight, maysa a pana, maysa a diving mask ken agarup uppat a kilo ti nadumaduma nga ikan.
Naimbitaran dagiti mangngalap iti pulisia para iti pannakaimbestigada.


text:
VIGAN CITY – Naluktan ti kalsada ti Barangay Salindeg a sumalpot iti Barangay Pong-ol ditoy siudad idi Disiembre 3.
Mismo a ni Gov. Luis ‘Chavit” Singson, kaduana da Vigan City Councilor Constante Benzon, Barangay Captain Glenda Benzon ken inimatangan dagiti agindeg ti nadakamat a barangay ti pannakalukat ti nasao a barangay road.
Segun ken ni Barangay Captain Benzon, umabot ti nasao a proyekto iti maysa a kilometro ket napunduan babaen ti RA 7171 congressional share ni Cong. Ronald Singson.
Naikanayon metten a nabendisionan iti daytoy nga aldaw ti napasimpa a kapilia ti barangay.#


text:
Bolinao, Pangasinan
Ti Bolinao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bolinao ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Arnedo
- Balingasay
- Binabalian
- Cabuyao
- Catuday
- Catungi
- Concordia (Pob.)
- Culang
- Dewey
- Estanza
- Germinal (Pob.)
- Goyoden
- Ilog-Malino
- Lambes
- Liwa-liwa
- Lucero
- Luciente 1.0 (J.Celeste)
- Luciente 2.0
- Luna
- Patar
- Pilar
- Salud
- Samang Norte
- Samang Sur
- Sampaloc
- San Roque
- Tara
- Tupa
- Victory
- Zaragoza
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Tuesday, January 9, 2018
BRGY. ASSIGNMENT/BANNER PROGRAM TI DA-LGU, NAMANTENER
Cabugao, Ilocos Sur – Segun ken ni Municipal Agriculturist Robert S. Savella, namantener ti Designasion, Banner Program, ken Barangay Assignment dagiti Office Regular Personnel iti Municipal Agriculture Office ti ili iti Tawen 2018.
Ni Mr. Nereo S. Daproza, AT, iti baro ita a Municipal Fisheries Coordinator idinto ta ni Mr. Nathaniel B. Galamgam, AT, iti baro a Municipal Rice Program Coordinator.
Trabahuen met ni Ms. Arceli Antonette S. Racho, AT, iti akem ti Planning Report Officer ken MAFC Coordinator.
Iti biang met dagiti asosasion dagiti mannalon ken mangngalap, napintas unay kadakuada daytoy a parupa ti serbisio nga itultuloy ti nasao nga opisina tapno maipamaysada a maammuan dagiti pakaseknanda a mannalon a saanda a maitugot iti papanda iti opisinada gapu ta kasapulan met a maaktualanda ti kasasaad dayta a pakaseknan iti barangayda.
Imbatad ti dadduma a Presidente ti asosasion a ditoy ita a mariknada ti kinaepektibo ti maysa a Teknisian a mangipatungpal iti programa iti Agrikultura agsipud ta kadakuada ket ti maysa nga “Extensionist” ket kasapulan a masansan a rummuar ken makilangen kadagiti mannalon a makasapul iti pannarabayda.
Innayon pay dagiti mannalon ken mangngalap nga epektibo dagiti mairubuat a programa ken proyekto ti DA-LGU a mangitag-ay ti kasasaad dagiti klienteda a mannalon ken mangngalap tapno mayagpang iti serbisio a kalikaguman a tun-oyen ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang para kadagiti umili. # (Web In-Action)
Ni Mr. Nereo S. Daproza, AT, iti baro ita a Municipal Fisheries Coordinator idinto ta ni Mr. Nathaniel B. Galamgam, AT, iti baro a Municipal Rice Program Coordinator.
Trabahuen met ni Ms. Arceli Antonette S. Racho, AT, iti akem ti Planning Report Officer ken MAFC Coordinator.
Iti biang met dagiti asosasion dagiti mannalon ken mangngalap, napintas unay kadakuada daytoy a parupa ti serbisio nga itultuloy ti nasao nga opisina tapno maipamaysada a maammuan dagiti pakaseknanda a mannalon a saanda a maitugot iti papanda iti opisinada gapu ta kasapulan met a maaktualanda ti kasasaad dayta a pakaseknan iti barangayda.
Imbatad ti dadduma a Presidente ti asosasion a ditoy ita a mariknada ti kinaepektibo ti maysa a Teknisian a mangipatungpal iti programa iti Agrikultura agsipud ta kadakuada ket ti maysa nga “Extensionist” ket kasapulan a masansan a rummuar ken makilangen kadagiti mannalon a makasapul iti pannarabayda.
Innayon pay dagiti mannalon ken mangngalap nga epektibo dagiti mairubuat a programa ken proyekto ti DA-LGU a mangitag-ay ti kasasaad dagiti klienteda a mannalon ken mangngalap tapno mayagpang iti serbisio a kalikaguman a tun-oyen ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang para kadagiti umili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:06 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
NAGMARIS rosas ti bimmigao nga init nga ag-agkan ti naipidas a kimmapas nga ulep a naalinan iti kolor ti agpakpakadan iti laud. Rimmosas met ti aglawlaw, ket pasaray aginiin dagiti bulong dagiti muyong iti apros ti pul-oy. Maanninaw dagiti tumatayab iti panagbirokda iti tumapoganda a sanga nga umarakup kadakuada iti inda panaginana iti agpatnag. Kas kadagiti berdugo ken panal nga uray la kumarasakas dagiti bulong ti mangga iti kaaduda nga agapon. Iti asideg ti sirok ti mangga, ti kagaban a nakaipupokan dagiti pamusian.
Tallo a minuto ngatan a nakamalanga ni Manne a nakadalupisak iti asideg ti ridaw a tumpuar iti sangkadeppaan ti kalawana a teresa. Di pay nalpas a natarimaan ti kaserada ket awan pay pasanggirna.
Apaman a bimmalatik ti sipnget, nagiwagwag met ti narukbos a kayo ti mangga iti nalamiis a pul-oy a nangapros iti naliday ken malmaldaangan a rupana.
Immanges ni Manne a kasla man inasutna iti sakaananna ti angin nga impugsona idinto a leppay ti tulangan a takiagna a nakasanggir iti paladpad ti tawa ti siledda.
Iti panagkidemna, simmiplot ni inangna iti lagipna: pumurawen ti agalloallon a pagat-abaga a buokna a nangabbong iti kimmampuso a rupana nga inarkosan ti immunegen a pimmusa a matana. Dagiti uged iti muging ken kadagiti kimmulay-ong a pingpingna ti pammaneknek iti panawen ti kinasingedda iti bangkag a tinawidna iti amana iti Bantay Kingking.
Ti di unay natirad nga agong ti natawid ni Selling, ti inauna nga anakda ken Lakay Kolsing. Lima a tawen ti baet da Manne ken Selling nga inauna. Duada laeng nga agkabsat ngem gapu iti idadaplag ti napigsa nga angin, nanarguob ti nasinged a langenlangenda nga agkabsat.
Buybuyaen itan ni Manne ti in-inut a panagregreg ti bulong ti mangga iti sab-ok ti angin. Pagammuan, nakangeg iti kurengreng. Ni Hope a kalinglingayna manen ti gitarana. Nagkidem manen a nangrikna iti sappuyot ti nalamiis a pul-oy.
Pagammuan, nagassisaw iti lagipna ti nalidem a rupa ni manangna, nakarenren ti mugingna idinto a nakabannikes a nakaperreng kenkuana.
Rimmugso ti bara nga immuli iti ngatuenna. Limmidem ti rupana. No ti manangna ti sumiplot iti lagipna, sumangbay ti pungtot kenkuana ket dina malapdan ti rupana a lumidem. Di makalipat.
Sinappawan ti nabukel nga aweng ti kurengreng ti gitara ni Hope ti uni ti aglawlaw. Namrayan ni Manne ti nagkidem iti panangsukisok ti aweng iti kaungganna. Saan la a ti makaay-ayo a kurengreng ti gitara ni Hope ti nangapros iti bimmaaw ken bimmato a riknana no di ti nabukel ken natarnaw a boses ti bordmeytna. Kasla nabara nga arakup a nangited iti biag iti nalpay a namnama iti barukongna.
"Kabsat adayo't turong dagita matam
Mabasak nadagsen a pakarikutan
Aniaman dayta nga inka pakariribukan
Maysa laeng ti inka umasitgan….."
Kasla nakoriente ti naawanan-biag a pusona iti nakalamlamuyot a samiweng. Nangiparuar iti lua ti nalamiis a sagid dagiti tunggal balikas a naayugan nga ipuspusuak ti naingpis ngem pamisungen a bibig ni Hope.
"Kumararag ka laeng iti namarsua
Isu laeng ti sungbat ti kasapulam
Dika bumdeng nga umasideg kenkuana
Ta isu't sungbat ti isu amin a problema…."
Apaman a simmaruno ti instrumental, sinirip ni Manne no ayan ni Hope. Adda gayam iti mismo a sanguenna, sangadeppa ti baetda. Naimbag ta nasipnget ket di makita ni Hope ti kusilapna.
Adun ti kararagko ngem imbes a kappia iti panunot ti umay, riribuk ken adu a pakakumikoman, nairidisna. Nagkirem manen.
Immappayaw manen iti mugingna ti nakamisugsog a rupa ti manangna idi naminsan a panagawidna kalpasan ti umuna a semestre ti panagiskuelana iti kinamaestra idiay University of Baguio. Ipangpangasna idi kadagiti dadakkelda ti pannakaperpekna iti examda iti statistics. Nakapakuong ti narapis nga inana nga aguk-ukis iti mani iti asideg ti ruangan, nakailad met ti pimmugot a tatangna iti inaramid daytoy a lumbalumbana. Apagisu met a sumangpet ni Selling a nakasuon iti nagango a kayo ti dangla a nareppet. Agtantanabutob daytoy a simrek iti balayda. Agmaysan a tawen ti maladagana a dida ammo no asino ti amana. Daytoy ti makagapu a naidalit ti lakay iti las-ud ti makalawas ngem napunas amin nga an-anek-eken daytoy ken ti saksakiten ti nakemna idi makitana ti maladaga a nakaturogen iti dayta a gundaway.
"Kaasi ti Apo, nangangato met dagiti gradok iti amin a sabdiekko! Agasem ta naperpekko pay ti eksammi iti statistics!" impangato ni Manne ti tipatna.
"Hmp….kunam la no sino met a nalaing! Adda man kayatna daytan!” impasagid idi ni Selling.
Nagmalanga ti ina ket nagsala dagiti matana iti lakay a nakakidem ken ni Manne a nailabeg. Adda maanninaw ni Manne a dina mailadawan kadagiti pimmusa a mata ti baket.
Kasla bigla ti isesegged ti apuy iti kaungganna. Limmangto ti gura ken sakit ti nakem a naitugkel iti mismo a nakatayan ti namnamana. Pinilitna a kinaut ti angesna iti sakana. Nabang-aran bassit. Timmakder ket napan nagidda. Nalipatanna nga adda gayam ni Hope a kaduana iti kaserada.
Atiddog bassiten ti ridepna idi kasla adda mangyugyugyog iti iddana. Pumigpigsa. Nangngegna ti uni ti panagsala ti tugaw a monobloc iti siledda. Tabla ngamin ti datar ket napigsa ti karadakad uray bassit laeng a maisin a banag. Timmarnaw ti panunotna. Nalawag ti aglawlaw gapu iti raniag ti bulan a nangsilaw iti atep ti kaarrubada a balay. Bimmangon. Madamdama, simmardeng ti ginggined.
Inyiladna manen sa nagkidem. Nagtagilaga manen ti inana iti mugingna. Kasla nabambannog la unay ti langa ti baket a nakapakuong a nangarakup iti boksitna. Mabasa ti sanaang ti rikna ti baket kadagiti sennaay ken aneng-eng a madlaw a laplapdanna tapno awan ti makadlaw.
Simro manen ti kasla naseggedan a rikna ni Manne. Kasla kayatna a guyodguyoden ti natirintas a buok ti kakaenna, aglalo idi sumiplot manen dagiti lagip.
(Adda tuloyna)


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Iti baet ti napaingetan a kampania ti kapolisan maikontra iti droga ken kriminalidad, maysa a lalaki ti natiliwan nga aglaklako iti paltik idi malem ti Abril 4 sadiay Barangay Bitalag ditoy nga ili.
Inaresto dagiti polis ni Marlon Corpuz Ramirez, 46, awanan asawa, ken residente iti Barangay Bitalag, ditoy nga ili kalpasan a nakagatang kenkuana ti maysa a polis a nagpammarang a buyer iti maysa a cal. 22 revolver nga awanan marka, ken uppat a bala a naikarga iti cylinder ti paltog.
Nakakumpiska pay dagiti polis iti ikut ti suspek ti dua a tig-P1,000.00 a naaramat iti transaksion, ken maysa a cellular phone.
Iti pannakaisurat daytoy, maisagsaganan ti kaso maikontra ken ni Corpuz.#


text:
1943
Ti 1943 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 13 – René Préval, Haitiano a politiko (pimmusay 2017)
- Enero 19 – Janis Joplin, Amerikana a kumakanta (pimmusay 1970)
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 22 – Horst Köhler, presidente ti Alemania manipud idi 2004 aginggana idi 2010
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 28 – Antonio Ledesma, Filipino a Romano Katoliko a padi
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 3 – Arrel Olaño, Filipino a politiko
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 17 – Robert De Niro, Amerikano nga aktor
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 12 – Dickey Betts, Amerikano a gitarista, kumakanta ken mannurat iti kanta
- Disiembre 31 – Ben Kingsley, Briton nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 21 – Henrik Pontoppidan, Danes a mannurat (naipasngay 1857)


text:
Ti maika-50 a tawen nga anibersario ti GF*
GUMIL-Gunglo dagiti Mannurat nga Ilokano iti
Filipinas, ti ibilangmi a nangmaris kasangaymi
iti ABRIL 13, 2019; iti maika 77 a tawenmi itan
ta, impablaak ti Bannawag – ABRIL 16, 2018 isyu
a maysakami (maika- 49) a Mannurat nga Ilokano
ti mapadayawan, maipaayan Medalion ken Sertipiko
laeng, saankami a makapagbiahe tanap ti Cagayan
a pakarambakan Komperensia Nasional iti Sta. Ana**
ta addakami iti kangitingitan ti panaglibromi idi nairana,
ti SAMTOY KULTURA Dandaniw ken dadduma pay
Philippine Copyright 2018 by Hermenegildo A. Viloria
addaan ti libro iti CCR No. A 2018-1480, agyamankami
ti impaay (Sertipiko) ti Libraria Nasional kadakami
*Namunganay idi 1968 ken 50 a Mannurat nga Ilokano ti napadayawan – pimmusayen ken sibibiag
** ABRIL 20-22, 2018 -HAV


text:
Pinukpuk, Kalinga
Ti Pinukpuk ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Kalinga iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Pinukpuk ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Aciga
- Allaguia
- Ammacian
- Apatan
- Ba-ay
- Ballayangon
- Bayao
- Wagud
- Camalog
- Katabbogan
- Dugpa
- Cawagayan
- Asibanglan
- Limos
- Magaogao
- Malagnat
- Mapaco
- Pakawit
- Pinukpuk Junction
- Socbot
- Taga (Poblacion)
- Pinococ
- Taggay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Kalinga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Kalinga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Agkurkurang dagiti kandidato ti SK
Ni Sherwin De Vera
www.nordis.net
BAGUIO CITY — Iti umuna a panangipakat ti Sangguniang Kabataan (SK) Reform Act of 2015, adu a lugar ti naobserbaran ti Commission on Elections nga agkurang ti nagkandidato. Adda pay dagiti sumagmamano a barangay nga awan pulos ti nangipila ti Certificate of Candidacy manipud tserman inggana kagawad.
Para iti organisasyon nga Anakbayan, kangrunaan a biddot ti gobierno ti pasamak. Kunana a dakkel a nakaulaw kadagiti agngayangay koma nga agopisyal ti SK ti probisyon kasilpo ti anti-dynasty ken ti tawen a mabalin tumaray.
“Nagkulang ang pamahalaan sa pagpapaliwanag ng bagong batas. Nahumaling sila sa pag-postpone at pagharap sa kanikanilang interes kaya walang nabuong plano sa paghikayat sa aktibong partisipasyon ng kabataan,” kuna ni Glenn Mendoza, Deputy Secretary General ti tsapter ti grupo iti Ilocos.
Kastamet nga adda epekto ti edad a makipagpaset gaputa kaadduan kadagiti agtutubo nga agtawen 18-24 ket adda ken makumikomen iti kolehiyo wenno trabaho.
Agkurang ti kandidato
Segun ti Department of Interior and Local Government Cordillera, 33 ti 1,175 barangay ti rehiyon ket awan ti kandidato para SK chairperson. Bayat a 5,024 laeng ti kandidato iti kagawad, agkurkurang para iti 8,225 a kasapulan.
Impalgak met ni Attorney John Paul Martin, election officer ti Baguio City a pito a barangay ket awan pulos ti nagipila ti kandidatura. Kinunana pay a pito laeng a barangay ti kumpleto ti kandidato, kaaduan ket agkurkurang.
Iti Ilocos Sur, ti ni Atty. Rhodora Arrocena, election officer ti probinsya nga adda dagiti barangay nga agkurkurang dagiti agkandidato. Iti naiyaramid a press briefing idiay Provincial Capitol, napagammoan pay nga adda ti maysa a barangay iti Vigan City nga awan ti nagkandidato.
Panakaupay ken panagiskwela
Para kada Martin ken Councilor Michael Lawana, presidente ti Liga ng Barangay, kunada a komon a sentimiento ti pannakaupay dagiti agtutubo ken ti panakakumikomda iti iskwela.
“Hindi na sila interesado, nawala ang kanilang enthusiasm because of the numerous postponement,” kuna ni Martin. Nasaona daytoy bayat iti panagatendarna iti forum nga insayangkat ti National Youth Commission- Northern Luzon Cluster kasilpo ti SK Reform Law idi Mayo 9.
Inbingay met ni Lawana ti kapanunutan na bayat ti inpaawag ti Department of Interior and Local Government (DILG) ti press conference iti parehas nga aldaw.
Kuna pay ti mangidadaulo ti Liga ng Barangay ti siudad nga iti panagdamdamagda, adu dagiti nangibaga a maarigatanda a nga aggiddan a sangoen ti panagtakem kas opisyal ken panagiskwela wenno panagtrabaho.
“Makapaawan ti ganas ken talek ti administrasyon ni Duterte. Bakit pa kami makikibahaging kabataan sa isang gobyerno na malinaw na niloloko ang mamamayan,” kuna met ni Mendoza bayat ti interbyu kenkuana.
Kontra political dynasty
Iti forum kasilpo ti SK Reform Law ti NYC, kinuna ni Armando Angeles, Jr., cluster head ti NYC Norhern Luzon, a maysa kadagiti kangrunaan a gapu ket ti probisyon kontra iti dinastiya a politikal.
Ngem tinakderan ti mangidadaulo ti NYC-NL a rumbeng ken napateg ti probisyon tapno maikkan ti gundaway ti sabali nga agserbi. Kasta met a maliklikan kano ti pannakapukaw ti “check and balance” iti intar dagiti opisyal.
Iti Ilocos Sur, inaklon met dagiti electionofficers nakaapekto ti probisyon kasilpo ti policatical dynasty.
Segun iti Section 10, saan a mapalubosan dagiti agkandidato nga adda ti kapamiliada inggana maikadua a tukad ti nagkinnabagian iti dara (second degree of consanguinity) nga agdama a nabotosan nga opisial iti tukad barangay inggana rehiyon iti lugar a tumarayanda kas opisial ti SK.
Binabalaw met ni Kabataan Partylist Cordillera coordinator Christian Ruiz daytoy a panagbuya.
“To say that the vacancies SK posts is because of the anti-political dynasty, is not just narrow and unfounded but is reflective on how patronage politics is still being tolerated, if not promoted, by the people in power and disgustingly, by the COMELEC itself – even how indirectly it could be,” kunana.
Panangliklik ti linteg
Ngem para kenni Martin, addaan problema (loophole) ti probisyon kasilpo ti politikal a dinastiya.
“Nalawag iti linteg nga aplikado ti probisyon nu adda kabagyam nga agdama nga agtaktakem nga opisyal, saan pay a mismo iti relasyon dagiti agngayngayangay,” kinuna ti abogado.
Inpuntona nga adda dagiti kaso nga agpada a tumaray ti nagannak ken anak, wenno agkakabsat kas opisyal ti barangay ken SK. Innayonna nga dakkel a karit iti SK Reform Act a risuten daytoy a banag tapno saan a mapukaw ti kaipapanan ti probisyon.
Kinuna ni Angeles a kadagiti insayangkat ti NYC a summit idi naglabas ket maysa ti nasao a “loophole” kadagiti natratar.
“Ti rimmuar a panagkaykaysa ket no kaspangarigan nga adda ti nagannak ken annakda a mangabak iti eleksion, diay nagkandidato iti SK ti aglusulos ta isuda ti addaan ti probisyon kasilpo ti dinastiya,” palawagna.
Kinunana nga ar-aramidenen ti Department of Interior and Local Government (DILG) ti pagannurotan daytoy a banag. # nordis.net


text:
(Maikatlo a Gunggona, Palanca Awards 2006)
NOBIEMBRE 16, 1999. Natalinaay ti pul-oy a mangay-ayam kadagiti sanga ti duduogan nga agarlubo iti pagserkan ti kamposanto ti ili ti Vintar (Ilocos Norte) iti dayta nga agtindek. Nailili dagiti napursing a nagango a bulong ken sabong ti kayo nga immagep iti daga ken iti galba ti pangatiddogen a waiting shed a paginanaan ti bangkay sakbay a mai-tabon.
Iti igid ti sementado a kalsada, tallo a bus, sumagmamano a lugan ken adu a traysikel ti naintar dita. Simmirok dagiti adu a nakipamunpon iti yungayong dagiti muyong iti igid ti kalsada ken iti sirok dagiti dadakkel nga agarlubo iti baet dagiti panteon. Binisita met dagiti dadduma a nakipamunpon dagiti tanem dagiti patpatgenda.
Immanges iti nauneg ni Manoling idi idissoda ti lungon ni Ina Baket Gimma iti waiting shed. Apoda a baket a dakkel a babai ti inada ti simmina. Winayaan dagiti timmulong a nagbagkat iti lungon ti pamilia da Manoling tapno itedda ti maudi a respetoda ken Ina Baket Gimma.
Kinaabay ni Manoling iti kanawanna ni Setong, ti bariton nga anak ti kabsatna a babai a dumna kenkuana. Dimna met ken Setong dagiti uppat a kakabsatna.
Nalawlaw ti lungon kadagiti annak ni Ina Baket Gimma a bin-ig a naggapu’t Hawaii, malaksid ken Nana Rosing, ti saan a nagasawa a kabsatda. Isu ti kinakabkabbalay ken nangay-aywan iti inada idi maidalit daytoy.
Naiballaet met kadakuada da Ina Baket Kikay ken Ina Baket Letang a nabatin a sibibiag a kabsat ni Ina Baket Gimma. In-inut a linukib da Manoling ken ulitegna nga Ustino ti kalub ti lungon.
Imbulos dagiti dua a babbaket ti anug-ogda. Kalmado laeng dagiti iikit ken uuliteg ni Manoling. malaksid iti inada a nauuneg ti saibbekna.
“Inangko! Inangko!” limtaw ti sangit dagiti lima nga ubbing. Inrakus ni Manoling dagiti kaanakanna iti abayna. Minedmedanna ti bara a rumkuas kadagiti matana.
“Ala huston,” immanges iti nauneg ni Ina Baket Letang a nangipunas iti panio kadagiti matana. “Palubosantayon ni inayo.”
“Apo, pasangbayem koma iti pagariam ti kararua ‘toy kabsatmi,” indawat met ni Ina Baket Kikay a bulonna ti nanguros.
Tinulongan ni Manoling ni ulitegna nga Ustino nga in-inayad a nangiserra iti lungon. Timpaw manen ti saibbek dagiti lima nga ubbing. In-inut a nakullaapan dagiti mata ni Manoling. Nagayus ti bara kadagiti pingpingna…
(i)
SIPUD addan nakem ni Manoling, natandaananna no kasano ti panangipateg ni Ina Baket Gimma kadakuada nga appokona. Nupay pimmusing idi nga insigida dagiti dadakkelda, sumagmamano a bulan kalpasan a makapagkallaysada, ad-adda nga iti daan a balay da Ina Baket Gimma ti pagay-ayamanda iti aldaw. Nangnangruna la ngaruden no tiempo ti panagdadapil ken panag-aani. Da laeng Manoling nga agkakabsat ti appoko ti baket a dimna kenkuana. Sumagmamano laeng a metro ti nangipatakderan ni Tata Roming, ama da Manoling iti balayna manipud iti daan a balay da Ina Baket Gimma.
Nalawa a daga ti nabakir da Ina Baket Gimma ken daydi Lakay Manning nga asawana. Nupay immun-una a simmina ti lakay, saan a pulos nga impalubos ni Ina Baket Gimma a mabaybay-an dagitoy a daga.
Nakutikuti ni Ina Baket Gimma. Kalkalainganna ti tayag ken pammagi. Managtinggol ken managmama. Ngem dina ketdi kayat ti gawed.
Idi makaawaten ni Manoling, masansan a saritaen kenkuana ni Ina Baket Gimma no kasano a binabakirda dagitoy a daga.
ADDA nasurok a gudua ti ektaria a daga a kakaisuna a tawid ni Lakay Manning iti daydi amana. Idi makaungar ti pagilian iti rebba ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan, sinublianda a binaluan dayta a daga. Intuloy da Ina Baket Gimma ken Lakay Manning ti trabaho a nariingandan, ti panagbasi ken panagtagapulot. Isuda laeng idi ti agar-aramid iti basi ken tagapulot ditoy bario (pay la idi) Bacsil, Laoag City .
Tallopulo ket lima ti burnay a namuunanda. Maminduada a kargaan dagitoy iti makatawen.
Iti naminsan, adda kabagian da Ina Baket Gimma a nangisalda iti laeg a bangkag kadakuada. Inan-anusanda a dinalusan daytoy. Kalpasanna rinebba ken binalukag ni Lakay Manning sada binaluan.
“Nagsalimetmetkami idi kadaydi apom a Lakay, apok,” nalagip ni Manoling ti kinuna ni Ina Baket Gimma iti maysa a sardam a pannakalagip manen ti baket iti napalabas. Balo idin daytoy.
Tunggal matako aminen dagiti linaon dagiti burnay ken masingir met aminen ni Ina Baket Gimma ti udi dagiti komersiante a sukina nga agang-angkat kadagiti produktoda, sumarennanton no mano ti naglakuanda iti apitda iti dayta a tawen.
“Adu a sensilio ti paglakuanmi idi, apok. Ikargak iti igao ket dita a bilangek,” inladawan ni Ina Baket Gimma.
“Inayonko daytoy iti sigsiglotak nga urnongmi kadaydi apom a Lakay kadagiti napalabas a tawen.”
Sinupapakan ti Apo ti regget, gaget ken panagsalimetmet da Ina Baket Gimma. Agingga a nakagatangda iti maysa ket gudua nga ektaria a daga. Kakaykaywan, kakawkawayanan ken kabuluan daytoy. Inan-anusanda nga inin-inut a rinaatan, inuma ken kinabra. Aldaw ken rabii (no sellag) idi nga agtrabahoda. Dida ingginggina ti silud ti alumpipinig, ammimisay ken bunar. In-inut a nagmata a nalawa a bangkag ken kataltalonan dayta a daga.
Matandaanan ni Manoling nga inaldaw idi nga agmalmalemda ken Ina Baket Gimma nga agbugaw iti kataltalonan no kasta a naisapaw ken agkubbon dagiti dawa.
Inani pay laeng idi ti pagay. Adda abong nga inaramid ni Lakay Manning iti kasla puro a pungpungel ti kawayan iti tengnga ti kataltalonan iti sirok ti duduogan a mangga. Ditoy ti pagyanan da Ina Baket Gimma ken Manoling nga agbugaw kadagiti agpariopariok a billit-tuleng a mangan kadagiti naganus a dawa. Adda nakakonekta a banti iti abong. Nasilposilpo a banban a bayog a nayuntay iti nagduduma a direksion iti kapagayan. Iti pungto ti sumagmamano a banti, adda naikabit a pakupak. Aguni daytoy no guyodem ti banti. Kasla agpalakpak iti napigsa. Daytoy ti mangkigtot kadagiti billit tapno pumanawda.
Ad-adda a nagsalimetmet ken nagagawa da Ina Baket Gimma gapu iti adu a parabur daytoy a daga. Nagbalin a sangagasut ti burnayda. Inarak ngamin dagiti komersiante iti kabangibang nga ili dagiti produktoda a basi, suka ken tagapulot.
Iti panagtulid ti panawen, sabali pay a daga ti nagatangda iti lalaudenda. Nalawa a turod nga adda dua parsela a bangkagna.
SAAN pay nga agbasa ni Manoling idi pasalsalin iti dadapilan, no kasta nga agtubbo idi ti apona a Lakay ken dagiti uulitegna, kasta metten ti amana. Para abog iti nuang no agsardeng. Agisubo iti di pay narim-it nga unas iti dadapilan. Wenno agkarusakis iti unas a di pay nairamutan nga iyawidda no kasta a matangkayagan ti init nga agwakwak. Nasken a nadalus ti unas a madapil tapno saan a nadaga ti bennal.
Kayo ti dadapilanda. Tangkiran a sagat a di marakep ti maysa a tao ti kabaneg dagiti agassawa a bukelna. Lalaki ti awag iti nataytayag a bukel a nakaimuntaran ti tangbaw.
Babai ti nababbaba a bukel. Dua a linia ti ngipen dagiti agassawa a bukel. Naibarikes daytoy iti nakin-ngato a paset dagiti bukel, iti baba ti nakinngato a tablon. Uppat ti poste ti dadapilan a naipakagat kadagiti agsumbangir a suli ti nakinngato ken nakinbaba a tablon. Dagiti tablon ti mangterterred kadagiti agassawa a bukel.
(Adda tuloyna)


text:
CANDON CITY – Tallo a mapapati a carnapper ti natnag iti entrapment
operation nga insayangkat dagiti polis iti Barangay Ayudante ditoy itay
lawasna.
Nabigbig dagiti suspect a da Francisco Garcia, 58, Dominador Salazar Jr., 30, ken Feliciano Saldua, 27, agpapada a residente iti Barangay Banglayan, Narvacan, Ilocos Sur.
Dagiti suspek ti mapapati a nangkarnap iti motorsiklo a Honda Wave, a kukua ni Jenel Maglalan, kalugaran met laeng dagiti suspetsa idi Hunio daytoy a tawen ket kayatda a pasaka ti lugan iti biktima ngem inreport ketdi daytoy iti polis a dagus a nangisayangkat iti entrapment operation.
Naala manipud kadagiti suspetsa ti dua a P200 bill, 8 a P100, 16 a P50 bill agraman ti tulbek ti nasao a lugan.
Kinuna ti biktima nga ituloyna nga idarum dagiti suspetsa.#


text:
Capas, Tarlac
Ti Capas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Capas ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Aranguren
- Bueno
- Cristo Rey
- Cubcub (Poblacion)
- Cutcut 1st
- Cutcut 2nd
- Dolores
- Estrada (Calingcuan)
- Lawy
- Manga
- Manlapig
- Maruglu
- O'Donnell
- Santa Juliana
- Santa Lucia
- Santa Rita
- Santo Domingo 1st
- Santo Domingo 2nd
- Santo Rosario
- Talaga
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tarlac". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Mirasol
Ti mirasol (Helianthus annuus) ket maysa a tinawen a mula a patneng iti Kaamerikaan. Daytoy ket addaan ti dakkel a inploressensia (grupo ti nagraay a sabsabong), ken ti naganna ket naala manipdu ti sukog ken ladawan ti sabongna, ken kankanayon nga inus-usar a panangiladawan ti Init. Ti mula ket addan ti narusanger, nadudot a sanga, naakaba, nakarseng a nangipenan, nagubsang a bulbulong, ken nagtimbukel nga ul-ulo ti sabong. Dagiti ulo ket buklen dagiti adu nga agmaymaysa a sabsabong a tumangkento kadagiti bukel, masansan a dagitoy ket ginasut, iti maysa a pakaikkan a puon. Manipud ti Kaamerikaan, dagiti bukel ti mirasol ket naiyeg idiay Europa idi maika-16 a siglo, nga idiay ken kakuyogna ti lana ti mirasol, kaaduan a nagbalin dagitoy a naiwarwaras a rekado ti panagluto. Dagiti bulong ti mirasol ket mabalin a mausar a kas pakan ti baka, bayat a dagiti sanga ket aglaon ti sagut a mabalin a mausar iti panagpataud ti papel.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpoti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Mirasol iti Wikimedia Commons
- Nailian a Gunglo ti Mirasol


text:
Daulo ti estado
Ti daulo ti estado wenno Pangulo ti Estado ket ti kangatuan a puesto iti maysa a naturay nga estado ken ti agtagikua kadagiti bileg tapno agtignay a kas ti pangulo a pannakabagi ti publiko iti dayta nga estado.[nota 1] Iti kaaduan kadagiti pagilian, ti daulo ti estado ket ti natural a tao, ngem ti puesto ket tenglen babaen ti bagi ti tattao iti Pederal a Konseho ti Suisa ken ti Presidensia ti Bosnia ken Herzegovina ken, dagiti dua pay a kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagilian, ti puesto ket agkuyog a tenglen babaen dagiti dua a tao: dagiti Agkuyog a Prinsipe ti Andorra ken dagiti Kapitan Rehente ti San Marino.[1][nota 2] Ti papel ken dagiti annong ti opisina ti daulo ti estdo ket mabalin a sumakop manipud iti puro a seremonial a pigura aginggana iti maysa nmga agtengngel iti autokratiko nga ehekutibo a bileg, ken ikeddeng ti tunggal maysa nga estado no ania ti kasasaad ti puesto ti daulo ti estado. Uray no adda dagiti nadumaduma a modelo wenno tabas, adu dagiti idiosinkronidad kadagiti sabali nga estado a mangilaksid kadagiti nadalus a pannakaidasig.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti kangatuan nga agranggo iti naibatay-linteg a puesto" ket saanna a kayat a sawen a ti opsina ti estado a kankanayon nga agsansanay iti kaaduan a bileg wenno agtengngel iti kaaduan nga impluensia iti panagturay.
- ^ Uray kadagiti kasta a sistema, maysa wenno dagiti dua a ken mangidiskarga kadagiti pannakabagi a rebbeng nga itungpalto ti bugbugtong a tao a daulo ti estado, a kas mabalin a mapaliiw iti listaan ti protokol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b HEADS OF STATE, HEADS OF GOVERNMENT, MINISTERS FOR FOREIGN AFFAIRS, Protocol and Liaison Service, United Nations (2016-04-08). Naala idi 2016-04-15.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Daulo ti estado iti Wikimedia Commons
- Listaan dagiti agdama a daulo ti estado
- Rulers.org Listaan dagiti nagturturay iti amin a panawen ken luglugar


text:
Daytoy a panagsanay dagiti BNS ket maar-aramid iti intero a pagilian kadagiti BNS. # (Web In-Action).
Thursday, June 11, 2015
2-DAY SEMINAR TI BNS, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti 2-Day Seminar dagiti Barangay Nutrition Scholars (BNS) iti 33 Barangay ti Munisipalidad ti Cabugao iti Hunio 10-11, 2015 iti Municipal Conference Building, Cabugao, Ilocos Sur.
Daytoy a panagsanay ket ipatpatungpal ti Department of Health (DOH); National Nutrition Council ken ti LGU Municipal Nutrition Council ti Cabugao.
Napauluan ti Seminar iti : World Health Organization-Child Growth Standards (WHO-CGS) Training.
Panggep daytoy a panagsanay nga ikalawa/nayonan ti kaammuan dagiti nutrition workers nangruna iti benneg ti Munisipal ken ti Barangay babaen iti nasaknap nga implementasion iti Growth Monitoring and Promotion (GMP) ken ti Operation Timbang babaen iti pannakausar ti WHO-Child Growth Standards kas pagbasaran ket mausar dagiti datos a katayag ken kadagsen dagiti ubbing nga agtawen iti 0-71 months old kabayatan iti maiwayat a workshop ken training proper.
Nagpaay a Resource Person/Trainors ti Municipal Nutrition Action Officer (MNAO) ken dagiti BNS Leaders iti nasao a seminar.
Daytoy a panagsanay dagiti BNS ket maar-aramid iti intero a pagilian kadagiti BNS. # (Web In-Action).
Daytoy a panagsanay dagiti BNS ket maar-aramid iti intero a pagilian kadagiti BNS. # (Web In-Action).
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:31 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ti pagorasan idiay Naarian nga Obserbatorio, Greenwich
Ti pagorasan ket maysa nga instrumento a mangipakita, mangaywan, ken mangitunos ti oras. Ti balikas iti Inggles a clock ket naala manipud ti (babaen ti Olandes, Akin-amianan a Pranses, ken Mediebal a Latin) manipud kadagiti Keltiko words clagan ken clocca a ti kaibuksilanna ket "kampana". Ti naulimek nga instrumento kas iti maysa nga awan iti mekanismo ket tradisional a tinawtawagan ti relo.[1] Iti sapasap a panag-usar ita nga aldaw ti "pagorasan" ket mangibagbaga iti aniaman a ramit para iti panagrukod ken panangipakita ti oras. Dagiti relo ken dagiti dadduma pay a pagorasan ket mabalin nga awiten ti maysa a tao ket kankanayon a nailaslasin manipud kadagiti pagorasan.[2]
Ti pagorasan ket maysa kadagiti kadduogan nga inbention ti tao, a mangkapnek ti pannkasapul ti panagrukod kadagiti pagbaetan iti oras a basbasit ngem ti masna a paspaset: ti aldaw; ti lunar a bulan; ken ti tawen. Dagiti ramit nga agtigtignay kadagiti nadumaduma a pisikal a proseso ket naus-usaren manipud kadagiti napalabas a milenio, a nagtaudan kadagiit pagorasan tatta nga aldaw.
Ti panagadal ti panangaywan ti oras ken makunkuna a kas ti horolohia.


text:
Kalpasan ti makabulan, pinaayabannak ni Sir Marius iti opisinana.
“Ammom kadi ti agkumpiuter?” sinaludsodna kaniak.
“Ammok bassit,” insungbatko. Adda subjectmi idi a basic computer iti sekundaria. Medio napardasak met nga ag-encode.
“Pettat ngamin ti ipapan abroad ti sekretariak ket sika ti kayatko a mangsandi kenkuana,” nakuna ni sir Marius.
“Baka diak kabaelan…” nakunak.
“Panagkitak, kabaelam ti trabaho. Makasursurokanto. Mangrugikan ita nga aldaw.”
Ad-addan ti panangsutil ni Brenda kaniak idi madamagna nga innalanak ni Sir Marius a sekretariana.
“Sairoka a talaga,” kinuddotko ni Brenda. “Ikkam iti sabali a maris ti nasayaat nga ipakpakita ni Sir Marius kaniak.”
“Loka, sabsabali ti pannakilangen kenka ni Sir Marius. Adda la ketdi kayatna a gun-oden kenka. No saan nga ayat, ania ti tarigagayanna kenka?”
Diak nakatimek iti dayta nga imbalikas ni Brenda. Ngem kinutik laeng ti abagak idi agangay. Diak mamati nga adda sabali a rikna ni Sir Marius kaniak. Ngem diak malibak, mariknak kadagiti tignayna a kaslaak sarming nga iyal-alikakana. Ayat kadi dayta? Iti sabali a bangir, mariknak a naasidegak kenkuana. Kasla nagmaris ti aglawlaw no addaak iti sibayna. Naisangsangayan ti mariknak iti perrengna, iti panangiggemna iti sikok no kasdiay a sumrekkami iti maysa a panganan wenno iti panagballasiwmi iti kalsada. No dadduma, masalsaludsodko iti bagik: agayatak kadi met kenkuana? Ngem pamrayak laeng nga iwalin dayta a mapampanunotko. Adu ti utangko a naimbag a nakem ken ni Sir Marius ket diak kayat a maikkan iti sabali a maris ti pannakilangenna kaniak.
Ngem maysa a malem, bayat ti panagmeriendami ken ni sir Marius, kellaat a simrek ni Ma’am Lyka iti opisina. Naputed ti panages-estoria ni Sir Marius idi makitana ni Ma’am Lyka.
“Ita man pay a naidaw-aska?” sinaludsod ni sir Marius idinto a sinabatna ti asawana.
“Nagpintas ketdin a buya ti madatngak,” kinuna ketdi ni Ma’am Lyka. Nariknak ti ipas iti balikasna. “Isu kadi ti baro a sekretariam?”
“Wen,” insungbat ni sir Marius sanak inyam-ammo.
Nabayag a pinerrengnak ni Ma’am Lyka sa napan nagpusot iti tugaw ni sir Marius.
“Iyaramidannak man iti kape,” imbilinna kaniak.
“Yes, Ma’am,” insungbatko. Rimmuarak iti opisina ket inyaramidak iti kapena.
Iyunegko koman ti kape idi matimudko ti napigsa a panagsinnungbat ti timek dagiti agassawa.
Diak koma kayat ti dumngeg ngem nalawag a mangegko ti bosesda a di kabaelan nga ilinged ti napuskol a sarming.
“Pudno gayam ti madamdamagko nga adda kulasisim!” timek ni Ma’am Lyka.
“Saan a pudno dayta,” nangegko a sungbat ni Sir Marius. “Ammo ti Dios nga awan ti sabali a babai iti nagbaetanta.”
“Nalawlawag pay ngem init ti nadatngak itay. No saanmo a babai, ania koma ti sasaadenna iti opisinam? Saan met a kualipikado ta high school la ti naigraduarna. Diak la patien nga ammona dagiti trabaho ti maysa a sekretaria. Ti la ketdi agpasaklot ti paglainganna!”
“Managipapanka la unay. Dinak ipadpada kadagiti am-ammom a lipliputanda ti asawada. Saanak a kas kadakuada!”
Diak napakadaan ti panaglukat ti ridaw sa ti makadayyeg a pannakairikepna. Makaipas ti kusilap ni Ma’am Lyka kaniak sa kasta unayen ti banang-esna a rimmuar.
Rimmuar ni Sir Marius. Immanges iti nauneg sa immasideg kaniak.
“Nangegmo la ketdi ti panagsinnungbatmi ken ni Lyka,” kinunana. “Kababain pay kenka.”
“Kumitakan iti sabali a sekretariam, sir,” nakunak. “Daydiay talaga a rumbeng nga aggian ditoy opisinam.”
“Aggianka ditoy agingga iti siak ti boss daytoy a pagtagilakuan!” nakuna ni Sir Marius. “Mapnekak iti trabahom ket saanko nga itulok a ni Lyka ti makagapu a pumanawka iti puestom!”
(Adda tuloyna)


text:
Maysa a damag a naipablaak itay nabiit iti aginaldaw a pagiwarnak ti nakaawis iti imatang ti Tawid News Magasin. Maipapan daytoy ti pannakaibuntog dagiti tagilako a nababa unay ti presioda ditoy pagilian manipud iti China. Segun iti damag, limmaka unay ti presio dagiti tagilako ti China gapu iti panagpababa ti consumer demand iti Mainland. Maitudtudo […]
Archive | Pitik
PITIK IDI KANIKASIAM A TAWEN: Sabali a kita ti rebolusion (Tuloyna
Nadara ken nadamsak daytoy a panagrebelde ken panangpanggep a panangrubbuot iti Malakaniang idi Mayo 2001. Dandanida nagballigi iti panggepda agsipud ta nakadanonda iti ruangan ti Malakaniang kalpasan nga inwalinda dagiti bangen ken kinaritda dagiti autoridad. No saan a nagtignay dagiti soldado, nakastrekda koma iti uneg ti Palasio. Sabali a klase daytoy a rebolusion. Saan a […]
Share:
Iti daytoy a panawen, saan a prioridad ti Charter Change
Iti panagtugawna a congresswoman, kaunaan nga inaramid ni Cong. Gloria Macapagal-Arroyo ti pannakaipila ti maysa a resolusion a mangamendar iti konstitusion. Sagudayen ti nasao a resolusion ti pannakaawag ti constitutional convention tapno matratar dagiti paset ti konstitusion a mabalbaliwan. Maipalagip a naputar ti agdama a konstitusion idi tiempo daydi nag-Presidente Corazon Aquino a naipatugaw kalpasan […]
Share:
Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Maudi a paset)
Iti panagtaray ni nag-Pres. Arroyo a mangibagi iti maikadua a distrito ti Pampanga, sinurot dagiti suspetsa a saan a napunas ti tarigagayna nga agtuloy a mangituray iti pagilian kas iti senario ti pannakaipagna ti panagbaliw ti porma ti gobierno manipud iti presidential iti parliamentaria. Iti daytoy a porma, mapukaw ti Senado, agbalin a maymaysa ti […]
Share:
Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Tuloyna)
Idi agbalin a linteg ti party list system, dakkel ti namnama a dakkel a katulongan daytoy iti pannakaidur-as ti pagimbagan dagiti nadumaduma a babassit a grupo iti kagimongan, nangruna dagiti makunkuna a marginalized sectors. Babaen daytoy a linteg, maaddaanda iti pannakabagi iti Kongreso a mangitag-ay iti kalidad ti panagbiag dagitoy a babassitan nga umili, ti […]
Share:
PITIK: Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Tuloyna) Salvador A. Espejo
Inannugot ti Commission on Elections a ti kaawan ti pagannurotan iti eleksion mainaig iti party list ti makagapu a mapalubosan dagiti tattao a mangibagi kadagiti marginalized a grupo uray no saanda a kakappeng kadagitoy a sektor. Madakamat ditoy nga idi naipila iti Korte Suprema ti kaso ti Ang Bagong Bayani-OFW maikontra iti Comelec, kinuna ti […]
Share:
Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Tuloyna)
Sumagmamano nga aldaw sakbay ti eleksion idi Mayo 10, 2010, imbasura ti Commission on Elections ti dua a disqualification cases nga impila da Liza Maza ken Satur Ocampo ken ti party list group a Bayan Muna maikontra ken ni Diputado Juan Miguel “Mikey” Arroyo, numero uno a nominee ti Ang Galing Pinoy party list, grupo […]
Share:
PITIK: Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Tuloyna)
Kas nadakamat iti napalabas nga isyo, adda dagiti party list groups a masuspetsa a suportado wenno parupa ti Malakaniang tapno ad-adda a pumigsa ti partido ti administrasion iti akimbaba a benneg ti pagpandayan-linteg. Dagitoy a party lists ti puntiria ti Kontra Daya ken dadduma pay a grupo a paikkat wenno padiskualipika ti akreditasionda tapno saanda […]
Share:
PITIK: Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Tuloyna)
Kinapudnona, manipud naangay ti umuna a panagbubutos ti party list idi 1998, kasla nagtuboda nga uong. Maymaysa ti kangrunaan a panggep dagitoy: ibagianda dagiti maipapaigid ken di unay maibagbagian a sektor ti kagimongan kas kadagiti marigrigat a mangmangged, kooperatiba, gunglo dagiti babbai, mannalon, ken dadduma pay a marigrigat ti panagbiagda iti Kongreso. Idi 1998, sangapulo […]
Share:
PITIK: Deregulasion ti lana, dina matiped panagngina ti produkto petroleo (Tuloyna)
Sakbay ti itatapog ti kampania para iti May 10, 2010 elections, masipsiputanen ti iseserrek dagiti party list a masuspetsa a suportado ti administrasion. Kinapudnona, saan koma a nakadidillaw ti kaadda dagiti party list a suportaran ti administrasion agsipud ta addatayo iti nademokrasiaan a gobierno ket nawayatayo a mangpili kadagiti kayattayo a mangibagi kadatayo iti Kongreso. […]


text:
NO man is an island. Agbibiagtayo iti tulong dagiti adda iti aglawlawtayo.
Kunada ngarud a kurang ti biag, panagbiag no agmaymaysatayo wenno daytay kasla awan am-ammotayo a tao. Wenno kasla awan kasapulantayo iti padatayo a tao.
Idi pinarsua ti Dios ti lubong, ammona a naliday ti agmaymaysa. Manipud iti paragpag ni Adan, binukelna ni Eva a kas katakunaynay ken kadkadua daytoy.
Iti panaglabas ti panawen, naipamatmat no kasano ti kinapateg ti pannakigayyem, ti pannakikadua ken pannakipaset kadagiti aktibidad iti aglawlaw.
Awan mamaay dagiti ania man nga aramid wenno gannuat no saan a pagtitinnulungan, pagbibinnadangan a kasla pudpudno nga agkakabsat.
Aklonentayo, nupay kunatayo a baknangtayo amin a kinabaknang, kasapulantay latta dagiti padatayo a tao. Kawaw ti biag ti agmaymaysa.
Nasamsam-it ti agbiag a gayyemna dagiti adda iti aglawlawna, wenno daytay awan ti kaginginnurana ken kalabanna.
Kinabaknang dagiti gagayyem, kunada man.
Kinabaknang a saan a material. Ngem isu ti kasapulan a mangitallapaw kadatayo.
Ngem kas daytay kunadan, pilien ti gayyem. Daytay ammona ti kayat a sawen ti balikas a gayyem. Kayatna a sawen, nakasagana a tumulong, mangbatak no agparikut ti gayyemna. Saan a daytay gayyemna laeng no kasta nga adda pakairanudanna, wenno adda masapulna kadaytoy.
Kasta dagiti dadduma a politiko, kuna ni Apong Sabas.
Masubok ti pudno a gayyem iti panawen ti krisis. No asino dagiti bumayabay, tumulong nga awan ti ur-urayenna a kasubad, dagita ti napudpudno a gayyem. Rebbengna a tagipatgen.
Iti pannakidangadangtayo iti inaldaw, agduduma a kita ti tao ti masagang, ti makapulapol, ti makatrabaho ken makakinnayammet kadagiti aramiden. Agbalin koma a nasiput, naalibtak a mangarisit iti kinatao dagitoy tapno saanto a maisagmak iti masanguanan.
Pudno unay nga adun dagiti mananggundaway. No agkapuykapuy, alaenda daytoy a kanito a mamaysaandaka.
Ngem no rebbengna met a subadatantayo iti napudno a pannakigayyem wenno pannakikadua ti aramid, garaw, ken gagem dagitoy a masalawtayo, apay ketdin nga ipaidamtayo koma?
Iti inaldaw a maaddaantayo iti uray maysa a napudno a gayyem, ania ketdin a sayaatna. Agur-urnongtayo iti kinabaknang.
Iti kinaimbag a maaramidantayo, kinaimbagto met laeng nga agsubli. Mamin-adu pay a daras!
Ngem sabali daytoy kapadasan ti am-ammotayo. Ilingedtayo iti nagan a Ana Marie.
Eleksion. Nagserbi ni Ana Marie iti maysa kadagiti uppat a barangay iti lauden ti ilida. Sangapulo ket duada amin nga election officers iti Brgy. Labula Norte a nagserbianna. Uppat amin a presinto ti adda dita.
Sag-iinnem met a mannursuro dagiti nagserbi iti Brgy. Nilao iti dayaenda; Brgy. Labula Sur iti laud ken Brgy. Ganavan iti abagatan. Sumatotal, tallopuloda amin.
Naannayas ti nagbalin nga eleksion iti barangay a yan da Ana Marie. Rabii ketdin idi malpasda a nagbilang. Insarunoda dagiti dokumento/reports a masapul nga ipalpasda sakbay nga ibiaheda iti munisipio dagiti ballot boxes.
Kalpasan a nalpasda dagiti masapsapul, nagrubuaten ti grupo da Ana Marie. Apagisuda iti van ti maysa kadagiti board of canvassers ken ti kotse dagiti polis a nangbantay kadakuada.
Ngem saanda a nakapanaw. Inurayda dagiti kakaduada kadagiti tallo a barangay. Masapul a maymaysa ti convoy-da a bayabayen dagiti polis para iti seguridadda amin. Manglikawda ngamin (nasurok a maysa nga oras ti biahe) ta narisgo ti agbangka a mangdaliasat iti sabangan nga agarup kagudua oras laeng ti biahe. Sa maysa, awan ti agballasiw a rabrabii iti baybay.
(ADDA TULOYNA)


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur -Masuspetsa a ti rugit a timmapuak iti karayan Mestizo ti nakaigapu iti panagpatay dagiti lames kadagiti fish cages a masarakan iti karayan a sakup ti Barangay Tamag ti siudad ti Vigan ken Barangay Don Lorenzo ditoy nga ili.
Segun ken ni Ariston Bañez Jr., presidente ti Fishermen’s Association ti Don Lorenzo, natakuatanda laengen a timpaw dagiti tarakenda a lames idi Abril 28 ket suspetsada a ti panagtudona idi kanikadua nga aldaw ti nakagapu iti panagpatayda.
Naduktalan met dagiti adda fish cagesna iti karayan Mestizo a sakup ti Barangay Tamag ti panagpatay dagiti tarakenda a tilapia. Ti narugit a danum a mapapati a timmapuak iti karayan manipud kadagiti kanal ti suspetsa a nangpataud iti fish kill.
Sabali pay a maitudtudo a gapu ti kinapudot ti panawen gapu iti mapaspasaran nga El Nino phenomenon.
Ngem adda alegasion a maysa a nakagapu iti panagpatay dagiti tilapia ditoy nga ili dagiti mapapati nga ag-agas a naiyanud iti karayan gapu iti panagtudona.
Kinuna ni Bañez a dakkel ti pukawda iti panagpatay dagiti tarakenda a tilapia iti nasurok sangapulo a fish cages ditoy nga ili agsipud ta dandanidan maapit.
Kinuna ni Bañez a nakasaganan a mailako dagiti tarakenda a tilapia iti panagpiesta ti Vigan inton Mayo 3.
Kanaig daytoy, dimmawat ni Bañez iti tulong ti munisipio tapno masulnitan ti pukawda.
Mapattapatta nga agdagup iti P300,000 ti pateg dagiti nagpatay a lames ngem mabalin a dakdakkel pay no mairaman dagiti naapektaran a a fish cages iti pasetna ti Barangay Tamag iti Vigan City. Aganay a tallupulo amin dagiti fish cages iti karayan Mestizo.
Idi naidanon ti report ken ni Gov. Deogracias Victor Savellano, kinunana nga adda existing a programa ti gobierno provincial a nakasagana a mangted iti fingerlings kadagiti mangngalap a nagpatay ti tarakenda a tilapia.
Kinuna ni Bañez a sinurotda met amin dagiti naadalda iti seminar mainaig iti panagtaraken iti lames babaen ti fish cage ken saan a sobra ti bilang dagiti tilapia nga inkabilda tunggal fish cage.
Naidanonen ti napasamak iti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ket nangisayangkat metten daytoy iti panagimbestiga.
Iti pannakaisurat daytoy, awan pay ti report ti nasao nga ahensia no ania ti nakaigapu iti panagpatay dagiti tilapia.
Kabayatanna, naireport nga adda met fish kill iti Barangay Tamurong ken Paratong iti ili a Santa Catalina.
Naammuan nga imbilinen ni Municipal Agriculture Officer Nereo Recaido ti pannakaimbestiga ti report no agpayso.#


text:
Bagi ti danum
Ti bagi ti danum ket ti signipikante nga umnong ti danum, a kadawyan iti rabaw ti planeta. Ti termino ket kadawyan a mangibagbaga kadagiti taaw, baybay, ken danaw, ngem mangiraman pay daytoy kadagiti babbabassit nga umnong ti danum a kas dagiti alog, kalugnakan, wenno iti ad-adu a karkarna, dagiti lugnak. Ti maysa bagi ti danum ket saan a nasken nga natalna wenno nalas-udan; dagiti karayan, waig, kanal, ken dagiti dadduma a heograpikal a langa a dagiti danum ket agayus manipud iti maysa a lugar iti sabali ket naikeddengda pay a kas dagiti bagiti danum.[1]
Kaaduan kadagitoy ket dagiti heograpikal a langa a masna a rimsua, ngem adda met dagiti artipisial. Adda dagiti kita a mabalin a masna wenno artipisial. Kas pagarigan, kaaduan dagiti reservoir ket pinartuat babaen ti panaginhinniero kadagiti penned, ngem adda met dagiti masna a danaw nga inus-usar a kas dagiti reservoir. Iti pay maipada, kaaduan dagiti pagsangladan ket dagiti masna a rimsua a luek, ngem adda met dagiti pagsangladan a napartuat babaen ti kontruksion.
Dagiti bagi ti danuam a malayag ket ammo a kas dagiti dalan ti danum. Adda dagiti bagi ti danum nga agurnos ti danum ken mangiyakar iti danum, kas dagiti karayan ken dagiti waig, ken dagiti dadduma ket nangrunada nga agtengngel iti danum, kas dagiti danaw ken dagiti taaw.
Ti termino a bagi ti danum ket mabalin pay a mangbaga iti reservoir ti danum a tinengngel babaen ti maysa a mula, a teknikal nga ammo a kas pitotelma.
Dagiti bagi ti danum ket maapektaran babaen ti grabidad a mangpartuat kadagiti apekto dagiti atab ken ugot iti Daga.[2]
Dagiti linaon
Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baybay – ti maysa a dakkel a gay-at iti naapgad a danum a maikapet iti taaw, wenno ti maysa a dakkel, kadawyan a naapgad, a danaw nga awanan iti masna a rummuaran a kas ti Baybay Kaspio ken ti Baybay Natay. Iti kadawyan a panagusar, omasansan a maipada iti taaw.
- Danaw – ti maysa a bagi ti danum a kadawyan a nasadiwa a danum , iti relatibo a dakkel a nailaon iti maysa bagi ti daga.
- Karayan – ti maysa a masna a dalan ti danum a kadawyan a binukel babaen ti danum a naala manipud iti presipitasion wenno natunaw a danum iti glasier manipud iti nangatngato a lugar a mapan iti nababbaba a lugar.
- Luek – ti maysa a lugar ti danum a beddengan babaen ti daga kadagiti tallo a bangir, kapada ngem bassbasit ngem ti maysa a golpo.
- Taaw – ti maysa a nangruna a naapgad a bagi ti danum nga iti kadagupan, ket sakupenna ti agarup a 71% iti rabaw ti daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mitsch, W.J. and J.G. Gosselink. 2007. Wetlands, 4th ed., John Wiley & Sons, Inc., New York, 582 pp.[3]
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Langbein, W.B.; Iseri, Kathleen T. (1995). "Hydrologic Definitions: Stream". Manual of Hydrology: Part 1. General Surface-Water Techniques (Water Supply Paper 1541-A). Reston, VA: USGS..
- ^ "What causes high tide and low tide? Why are there two tides each day?". HowStuffWorks (iti Ingles). 2009-05-21. Naala idi 2017-12-10.
- ^ The first edition of Wetlands by Mitsch and Gosselink was published in 1986 by Van Nostrand Reinhold. Second, third, and fourth (current) editions were published in 1993, 2000, and 2007 respectively by John Wiley & Sons. "Archived copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-07-03. Naala idi 2012-07-10.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bagi ti danum iti Wikimedia Commons


text:
CANDON CITY – Maysa ti natay idinto a dua ti nasugatan a pakairamanan ti drayber ti motorsiklo idi dinungpar ti luganda ti puon ti mangga iti abaga ti kalsada ti Barangay San Jose ditoy siudad idi apaglabes ti tengnga ti rabii idi Nobiembre 19.
Naideklara a dead on arrival ni Allan Dominic Timbol y Gaerlan, 18, baro, ken residente iti Barangay San Jose idi maidanon iti Rasonable Hospital. Nagsagrap met iti dunor ken garadgad iti nadumaduma a paset ti bagida da Jenius Edward Acance y Peralta, 18, baro, nagmaneho iti nangisit a Honda Bravo motorcycle ken ni Marey Ann Taqueban y Ragma, 18, awanan asawa, ken residente iti Barangay San Isidro.
Naammuan iti inbestigasion nga idi agarup 12:20 ti parbangon ti Nobiembre 19, agpalaud a direksion ti motorsiklo iti Barangay San Jose idi napukaw ni Acance ti kontrolna iti manibela ket iti bangir a linia ti naturong ti lugan sa iti akin-abagatan nga abaga ti kalsada sa naidungpar iti puon ti mangga.
Gapu iti pigsa ti impact, naipuruak dagiti naglugan iti pavement.
Segun iti polis, awan ti aruat dagiti tallo a helmet ken positibo a nakainomda.
Nakaro ti dadael ti motorsiklo nangruna ti sungona.#


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Sabali manen a trak ti
nabalintuag iti masimsimpa a paset ti national highway a sakupen ti
Barangay San Nicolas iti daytoy nga ili.
Segun iti report, laslasaten ti delivery truck a
minaneho ni Rodolfo Misola, residente iti Malabaga, Mangaldan,
Pangasinan, a nagkarga iti 10,000 a cases ti softdrinks iti nabakbak
a kalsada idi nabalintuag a nakabuongan dagiti kargana a softdrinks.
Kinuna ti drayber ken dagiti kaduana iti trak a da Benny
Erpelo ken ni Alfonso Erpelonga nga awan ti nakitada a warning device
iti masimsimpa a kalsada ken awan ti mangiwanwanwan iti trapiko.
Daytoy
ti maikatlo a trak a nabalintuag iti daytoy a paset ti masimsimpa a
kalsada.#


text:
Camaligan, Camarines Sur
Ti Camaligan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Camaligan ket politikal a nabingbingay iti 13 a barbaranggay.[2]
- Dugcal
- Marupit
- San Francisco
- San Juan-San Ramon (Poblacion)
- San Lucas (Poblacion)
- San Marcos (Poblacion)
- San Mateo (Poblacion)
- San Jose-San Pablo (Poblacion)
- San Roque
- Santo Domingo (Poblacion)
- Santo Tomas (Poblacion)
- Sua
- Tarosanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CANDON CITY – Maysa a negosiante ti nagbalin a biktima iti panangallilaw nga insayangkat ti nagpammarang nga aglaklako iti diesel gas itay nabiit.
Nainaganan ti biktima a ni Biernes Layo, residente iti Barangay Sapang, Galimuyod, Ilocos Sur ngem saan a nabigbig ti lalaki a nangloko kenkuana.
Segun iti report, inarkila ti suspek, mapattapatta nga agtawen iti 50, ni Leo Solen, 30, agpaspasada iti traysikel, ken residente iti Galimuyod, tapno agbirokda iti pangilakuanna iti diesel gas.
Inturong ni Solen ti suspek ken ni Layo ket kimmuyog daytoy iti panagsublida iti tiendaan ditoy siudad para iti panagginnatangda.
Bimmaba ti suspek apaman a nakadanonda iti tiendaan ket imbagana a mapanna alaen ti resibo iti kaduana. Nabati a naguray ni Layo ta napan metten nagpasada ni Solen.
Nagsubli ti suspek ket imbagana nga intednan ti diesel gas ken ni Solen agraman ti resibo sana dinawat ti bayad ti gas nga agdagup iti P12,000.00 a dagus met nga inyawat ni Layo.
Idi nakapanaw ti suspek, nagtext ni Layo ken ni Solen tapno beripikaranna no adda kenkuana ti resibo ken ti ginatangna a gas.
Insungbat ni Solen nga awan ti nait-ited kenkuana.
Nagpulong dagiti dua iti polis ngem didan nasapulan ti suspek.#


text:
Sasao a Daya a Papuano
Ti sasao a Daya a Papuano ket ti awanen a singasing para iti pamilia ti sasao a Papuano a naisasao kadagiti isla ti daya ti Baro a Guinea, a mairaman ti Baro a Britania, Baro nga Irlanda, Bougainville, Is-isla Solomon, ken ti Is-isla Santa Cruz. Awan ti ebidensia a dagitoy a pagsasao ket agkakabagianda, ken ti sasao a Santa Cruz ket saandan a mabigbigan a kas Papuano.
Amin malaksid dagiti dua a nabagbaga a pagsasao dita baba (Yélî Dnye ken Sulka) ken mangaramid iti panangisalumina iti henero kadagiti pangsandida. Adu kadagiti nakaro a nai-Papuano a sasao nga Austronesio Baro a Britania ket kastada pay. Daytoy ket mangisingasing iti kasakbayan nga Austronesio a lugar ti pagsasao iti rehion.
Dagiti linaon
Pakasaritaan ti singasing[urnosen | urnosen ti taudan]
Naisingasing ti sasao a Daya a Papuano a kas pamilia babaen ti lingguista a ni Stephen Wurm (1975) ken dagiti dadduma pay a lingguista. Nupay kasta,preliminario laeng dagiti obrada idi, ken adda laeng dagiti bassit nga ebidensia a ti pamilia a Daya Papuano ket pudno nga addaan iti pannakaikabagian a henetiko. Kas pagarigan, awan kadagitoy a sangaplo ket lima a pagsasao a namarkaaan kadagiti asterisk dita baba ket makibinningayda iti ad-adu ngem 2–3% iti batayan a bokabularioda iti ania man kaniada. Ni Dunn ken dagiti katrabahuanna (2005) ket nangsubokda ti pannakaitalek dagiti naisingasing ar 2–3% a kognado babaen ti panangipugto ti listaan ti bokabulario ken ti panagiyasping kaniada manen. Dagiti awan kaipapananna a panangiyasping ket nagpataud iti agpada a 2–3% iti "nagbibingayan" a bokabulario, a nangipakpakita daytoy a dagiti naisingasing a kognado ti sasao a Daya a Papuano, ken uray dagiti naisingasing a pamilia iti kaunegan ti sasao a Daya a Papuano, ket kaaduanda gapu iti pannakaikarkarna a kas iti ania man a pannakaikabagian iti henetiko. Isu nga iti konserbatibo a pannakaidasig, adu kadagiti sasao a Daya a Papuano ket maikeddengdanto a dagiti isolado a pagsasao.
Gapu ta dagiti isla a nasalsaludsod ket nataengandan iti saan a nabibiit ngem 35 000 a tawtawen, kadawyan ti kaadu ti panagigiddiat ti linguistikoda. Nupay kasta, nangipresenta ti ebidensia ni Malcolm Ross (2001; 2005) manipud iti panangiyasping dagiti pangsandi manipud kadagiti sangapulo ket siam a pagsasao dagiti ab-ababa nga agpang a sanga ti Daya a Papuano a mabalin nga umisoda a pamilia. Daytoy ti pannakaidasig a naampon ditoy. Para iti adu-adu nga inklusibo a panangidasig ni Wurm, kitaen ti inkabil ti Ethnologue ditoy.
Pannakaidasig (Ross 2005)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bassit a pamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tunggal a maysa kadagiti immuna a lima a naikabil iti napuskol ket maysa a nawaya a pamilia, a saan nga ammo a kabagian dagiti sabali a pagsasao. Dagiti pagsasao a nalawag nga agkakabagian ket agkukuyogda a nailista iti isu met laeng a linia. Ti umuna a pamilia ket ad-adu a tentatibo a singasing ngem dagiti dadduma ket agur-arayda iti pammasingked.
Dagiti agasmang ti nakonstruto manen a pangsandi para kadagiti tunggal maysa a pamilia ket naited kadagiti sumagmamaysa nga artikulo.
- ? Pamilia a Yele – Laud a Baro a Britania [tentatibo]
- Pamilia a Baining (Daya a Baro a Britania)
- Pamilia a Amianan a Bougainville (Bougainville)
- Pamilia a Abagatan a Bougainville (Bougainville)
- Pamilia a Tengnga a Solomon
Bilua* (Isla Vella Lavella)
Touo (Baniata)* (Isla Abagatan a Rendova)
* Saan a nakabiruk ni Dunnken dagiti katrabahuanna iti mabalin a maipakita a pannakibingay iti bokabulario a pagbaetan dagitoy a sangapulo ket lima a pagsasao.
** Inkeddeng ni Ross a dagitoy nga uppat a pagsasao a maipatinayon dagiti sangapulo ket lima nga inadal babaen ni Dunn ken dagiti katrabahuanna.
Dagiti agpayso nga isolado a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy tallo apagsasao ket saan a naipagpagarup a mabalin a maipakita nga agkakabagianda wenno iti ania man a pagsasao iti lubong. No ti pamilia a Yele – Laud a Baro a Britania ket saan a mapasingkedan, ti rehion ket mabalin nga aglaon kadagiti innem nga isolado imbes a tallo.
Isolado* a Sulka – Baro a Britania (saan a nasayaat ti kalidad ti datos; mabalin nga addaan iti posibilidad a ti Sulka ket maipakitanto a kabagian ti Kol wenno Baining)
Isolado* a Kol – Baro a Britania
Isolado* a Kuot (Panaras) – Baro nga Irlanda
* Saan a nakabiruk ni Dunn ken dagiti katrabahuanna ti mabalin a maipakita a pannakibingay ti bokabulario a pagbaetan dagitoy a sangapulo ket lima a pagsasao.
Sasao nga Austronesio a dati a naidasig a kas Daya a Papuano[urnosen | urnosen ti taudan]
Indasig ni Wurm dagiti tallo a pagsasao ti Santa Cruz ken Is-isla Reef a kas maysa a maipatinayon a pamilia iti kaunegan ti Daya a Papuano. Nupay kasta, ti baro a datoy kadagitoy a pagsasao, ken dagiti pay baro a panagpasayaat iti panagkonstrukto manen ti Proto-Oceaniko, ket nagipalawag a pudnoda nga Austronesio:
Iti pay maipada, indasig idi ni Wurm ti awanen a pagsasao a Kazukuru ken ti mabalin a kabsatna a pagsasao ti Baro a Georgia a kas ti makanem a sanga ti Daya a Papuano. Nupay kasta, iti nagkaduaan a papel idi 2007, da Dunn ken Ross ket insuppiatda a daytoy ket Austronesio pay.
- Pamilia a Kazukuru: Pagsasao a Kazukuru
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dunn, Michael; Ger Reesink; Angela Terrill (June 2002). "The East Papuan languages: a preliminary typological appraisal". Oceanic Linguistics. 41 (1): 28–62. OCLC 89720097. doi:10.1353/ol.2002.0019.
- Dunn, Michael; Angela Terrill; Ger Reesink; Robert A. Foley; Stephen C. Levinson (2005-09-23). "Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History". Science. 309 (5743): 2072–75. OCLC 111923848. PMID 16179483. doi:10.1126/science.1114615.
- Dunn, Michael; Malcolm Ross (2007). "Is Kazukuru really non-Austronesian?". Oceanic Linguistics. 46: 210–231. doi:10.1353/ol.2007.0018.
- Ross, Malcolm (2001). "Is there an East Papuan phylum? Evidence from pronouns". Iti Andrew Pawley; Malcolm Ross; Darrell Tryon. The boy from Bundaberg: Studies in Melanesian linguistics in honour of Tom Dutton. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. pp. 301–322. ISBN 978-0-85883-445-3. OCLC 48651069.
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson. Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0-85883-562-2. OCLC 67292782.
- Wurm, Stephen A. (1975). "The East Papuan phylum in general". Iti Stephen A. Wurm. Papuan languages and the New Guinea linguistic scene: New Guinea area languages and language study 1. Canberra: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University. pp. 783–804. OCLC 37096514.


text:
Wednesday, March 9, 2016
FIRE PREVENTION MONTH TI BULAN TI MARS0 2016
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid dagiti “kick off” activities ti pannakaobserbar ti Fire Prevention Month ita a bulan ti Marso 2016 iti Bureau of Fire Protection nga idauluan ni Inspector Elmer C. Acapuyan babaen iti “Barangay Ugnayan Fire Safety Activities” ket maaramid ti lektiur maipapan itoy a topiko dagiti pannakabagi ti BFP kadagiti mayeskediul a barangay iti Munisipalidad. Addan 16 a barangay a naileppasda a naglektiuran iti agdama.
Naaramid pay dagiti Fire Drill kadagiti pagadalan.
Nagyaman da Inspector Elmer C. Acapuyan ken kakaduana iti BFP iti agtultuloy a suporta ken panangtarabay ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo ”Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakaiyusuat dagiti aktibidades a para iti Fire Safety Month. # (Web In Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:05 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, La Union, Sept 12 (PIA) — Nangipaay ti Department of Labor and Employment (DOLE) ti livelihood assistance nga agarup P474,705 para ti Saint Louis College Educators Association (SLCEA).
Kas paset iti agtultuloy a panagtulong ti DOLE saan laeng a pagsayaatan iti trabahador karamanan metten ti pagsayaatan iti ekonomiya, kuna ni DOLE 1 regional director Grace Y. Ursua.
Kuna ni Labor Communication Officer Arly S. Valdez ti departamerntoda ket agimimplementar ti “Workers Income Augmentation Program” babaen ti DOLE’s Integrated Livelihood Program, tapno makatulong kadagiti ‘minimum wage earners’ ken mapasayaatda ti kalidad iti panagbiagda.
Dagiti benepisaryo ket usarenda iti nasao a tulong pinansyal para igatangda ti arawatenda ken raw materials’ para ti panagpatakderda iti paglakuan nga asideg ti pagadalan.
Kuna dagiti miembro ti unyon a ti daytoy a proyektoda a paglakuan, ket agidiayada ti ‘grocery items’, arwaten ti eskuelaan ken opisina. ‘printing ken photo copying services’ para kadagiti 300 nga empleado ti Saint Louis College, 225 a miembro ti SLCEA ken agarup a 4,000 nga estudyante ken ub-ubbing ti mabenepisiaran.
Dagiti dadduma pay nga aggatang ket dagiti residente ken agkaskasera ti nasao a lugar.
Nagyaman ni SLCEA President Leonora Quarte ti tulong a naipaay ti DOLE kadakuada.
Inyawat ni Dir. Ursua ti tseke nga aggatad ti P474,705 babaen ti simple a seremonya a naangay diay ‘school’s social hall center’ ti SLC itay nabiit.
Indauluanda Assistant Regional Director Florence Marie Gacad-Ulep ken Fiorello Surell, Head ti DOLE-La Union Field Office, ti nagimplementar iti daytoy a proyekto. (ANL/EMR- PIA 1 La Union)


text:
Geoffrey Chaucer
Ni Geoffrey Chaucer ( /ˈtʃɔːsər/; c. 1343 – 25 Oktubre 1400), naamaamuan a kas ti Ama ti Ingles a literatura, ket nawatiwat a naipanpanunotan nga isu ti kalatakan nga Ingles a mannaniw ti Tengnga a Panpanawen ken isu idi ti immuna a mannaniw a naipunpon idiay Suli ti Mannaniw ti Westminster Abbey. Bayat nga isu ket nakagun-od ti dayaw iti las-ud ti kabibiagna a kas maysa a mannurat, pilosopo, alkimiko ken astronomo, a nagararamid kadagiti sientipiko a tratado iti astrolabio para iti agtawen ti sangapulo nga anakna a lalaki a ni Lewis, ni Chaucer ket nagtartaripatu pay ti aktibo a karrer iti sibil a serbisio a kas maysa a burokrata, kortesano ken diplomatiko. Kadagiti adu nga obrana, a mairaman ti Ti Libro ti Dukesa, ti Kamara ti Dayaw, ti Sarita ti Nasayaat a Babbai ken Troilus ken Criseyde, isu ket naindayegan a naamammuan tatta nga aldaw para iti Dagiti Sarita ti Kanterberi. Ni Chaucer ket maysa a nangruna a pigura iti panagrang-ay ti panakalehitimado ti bernakulo, Tengnga nga Inggles, iti panawen dagiti naturay a literario a pagsasao iti Inglatera ket Pranses ken Latin.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chaucer: Dagiti Rehistro ti Biag, Martin M. Crow kenClair C. Olsen. (1966)
- Hopper, Vincent Foster, Dagiti Kantenberi a Sarita ni Chaucer (Napili): Ti maysa nga Interlinear a Panakaipatarus, Edukasional a Serie ni Barron, 1970, ISBN 0-8120-0039-0
- Morley, Henry, Ti Umuna a Panakailadawan ti Inggles a literatura, Cassell & Co., 1883, manipud ti Unibersidad ti Harvard
- Skeat, W.W., Ti Kompleto nga Obobra ni Geoffrey Chaucer. Oxford: Clarendon a Pagmalditan, 1899.
- Speirs, John, "Ti Mangararamid a Chaucer", Londres: Faber ken Faber, 1951
- Ti Igid ti Karayan a Chaucer, maika-3 nga ed. Houghton-Mifflin, 1987 ISBN 0-395-29031-7
- Ward, Adolphus W. (1907). "Chaucer". Edinburgh: R. & R. Clark, Ltd.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Geoffrey Chaucer iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Geoffrey Chaucer iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Monday, September 12, 2011
BARANGAY PEACEKEEPING ACTION TEAM (BPAT) TI CABUGAO, NANGRUGI A NAGSANAY
Cabugao, Ilocos Sur – Maar-aramid ti panagsanay dagiti kameng ti Barangay Tanod ti umuna a bansada ti 11 a barangays tapno maiyataday ti plano ti Gobierno Nasional a mapagbalin a naan-anay a katulonganen ida ti kapolisan ti pannakamantener ti linak ken talna ti sangkapagilian.
Aganay nga 123 dagiti nagpartisipar iti umuna nga aldaw, Setiembre 8, 2011 a no sadino a ditoy ket naaramid ti orientasion ken pananggun-od ti kabaelan babaen ti seminar a maited babaen iti Department of Interior and Local Government (DILG)-Philippine National Police, benneg ti Munisipal, Probinsial ken Rehional.
Nabatad ti mensahe ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr. a babaen iti pannakasanay dagiti Barangay Tanod a mangakem ti dakkel ken umarngi a pagrebbengan ti kapolisan, manayonan ti panagtalek ti bagi ken bukodda a kabaelan, mataginayon ti kinataknengda kadagiti umili gapu iti talek a naited kadakuada nga agserbi, mapagsarmingan kadagiti tagipatgen a galad ken mayanninaw ti kinaanus, kinamanagayat ken kinamannakaawat kadakuada iti tattao ditoy ili a Cabugao.
Maysa pay a napateg a banag a nadakamat ni Mayor Ediboy ti panangad-adalda ken ni PNP Provincial Director, P/SSupt. Reynante G. Partible iti pannakaited ti seguro wenno insurance kadagiti makapagsanay ti BPAT.
Pammadayaw ken pammigbig ti bugas ti mensahe da Police Provincial Director Partible ken SPO3 Orlando Cacdac, Training Director iti naregget a panangawat ti Gobierno Munisipal nga idauluan da Mayor Ediboy ken Vice Mayor Danny Q. Gazmen iti pannakaisagana dagiti kasapulan iti panagsanay ken napintas a bilang ti nagpartisipar iti umuna nga aldaw ti seminar.
Dagiti Barangays nga umuna nga agsanay a nangbukel ti 123 a nagatendar ket ti Barangays Baclig, Bonifacio, Arnap, Bato, Cacadiran, Aragan, Bungro, Catucdaan, Alina-ay, Carusipan ken Cael-layan.
Sumarsaruno nga agsanay dagiti Barangay Tanods ken opisiales ti dadduma a barangays babaen iti mayeskediul a petsa. Maminpinsanto ti panagturpos dagiti batches ken panangawatda ti sertipikoda a manamnama a dar-ayan ni Congressman Ryan Luis V. Singson ti Umuna a Distrito, Probinsia ti Ilocos Sur, segun ken ni PO3 Vivian Natividad, Facilitator ti Seminar.
Iti panaglukat ti seminar, nagsarita met ni Cabugao Chief of Police SPO4 William N. Nerona, ket ni PO3 Vivian Natividad, ti nagpaay nga emcee ken Facilitator.
Kalpasan ti ababa a programa, dagus a narugian ti lektiur ket nayadal iti dua nga aldaw ti maipapan iti law enforcement, internal security, Republict Act 9262, karbengan ti ubbing ken babbai, naannayas a panangiwardas ti trapiko, panagipilaan ti kaso ken panagasikaso ti biktima no mapasamak ti krimen ken umisu nga aramiden kabayatan ti kaadda ti uram ken nadangran. # (Insurat ni Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:02 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Internet Movie Database
Ti Internet Movie Database (IMDb) (Ilokano: Batayan a datos ti Pelikula ti Internet) ket maysa nga online a batayan ti datos ti pakaammo a mainaig kadagiti pelikula, dagiti programa ti telebision ken dagiti ay-ayam a video. Daytoy ket mangiraman kadagiti aktor, dagiti empleado ti panagpataud, ken dagiti piksion akarakter a naipakita kadagitoy tallo a makitkita a pagliwliwaan ti midia. Manipud idi 2008, ti maysa a lanag ket mangpakabael pay dagiti agar-aramat idiay Estados Unidos ti nadaras a panagkita kadagiti sumurok a 6,000 a peleikula ken dagiti pabya ti telebision manipud ti CBS, Sony ken dagiti nadumaduma pay nga agparpatuat ti nawaya a pelikula.
Daytoy ket maysa kadagiti kadayegan online a papanan iti pagliwliwaan, nga adda dagiti sumurok a 100 a riwiriw a naisangayan nga agar-aramat it itungngal maysa a bulan ken ti natalinaay ken napardas a dumakdakkel a kaada ti mobile.[2] Ti IMDb ket nairugi idi Oktubre17, 1990, ken idi 1998 daytoy ket ginatang idi babaen ti Amazon.com. Manipud idi Agosto 24, 2013 ti IMDb ket addaan kadagiti 2,615,797 a titulo (mairaman kadagiti episode) ken dagiti 5,406,250 a personalidad iti batayan ti datosna,[3] ken dagiti pay 45 a riwriw a nairehistro nga agar-aramat. Ti website ket nairanggo iti 53 babaen ti Alexa.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Imdb.com Site Info". Alexa Internet. Naala idi 2013-09-01.
- ^ "Top Ten Internet Companies | CelebJunkyz.com | Celebrity News Celebrity Gossip Celebrity Blog". CelebJunkyz.com. Agosto 19, 2009. Naala idi Agosto 20, 2011.
- ^ "Stats". IMDb. Naala idi Agosto 24, 2013.


text:
Tambor
Ti tambor wenno bombo ket kameng ti perkusion a grupo dagiti instrumento ti musika. Iti pannakaidasig a sistema ti Hornbostel-Sachs, daytoy ket maysa a membranopono.[1] Dagiti tambor ket buklen ti saan a basbassit ngem maysa nga akustiko a kulanit, a makunkuna iti ulo ti tambor weeno kudil ti tambor , a nabennat iti maysa a kontsa ken tamboren, babaen ti ima ti agtambor, wenno iti maysa a bislak ti tambor, tapno makapatud ti uni. Adda ti kadawyan nga ulo ti awen iti bangir ti tambor, a kadawyan a natempla iti ab-ababa bassit nga awen ngem ti ngato nga ulo ti tambor. Adda dagiti dadduma a pamay-an nga inus-usar tapno mapauni dagiti tambor, a kas ti panagtulid ti tangan. Dagiti tambor ket isu dagitoy ti kaduogan ken kaaduan a mabirukan iti lubong nga instrumento ti musika, ken ti batayan a daremdem ket gangani a saan a nagbalbaliw kadagiti napalabas a rinibu a tawtawen.[1]
Amin a kita ti tambor, kas pagarigan a kasla ti timpani , ket natempala iti naisangayan nga awen. Kankanayon nga adda dagiti nadumaduma a tambor, malaksid dagiti tambor ti timpani, ket mabalin a maurnos tapno mapartuat ti aruaten ti tambor.[2]
Dagit inagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Grove, George (Enero 2001). Stanley Sadie, ed. The New Grove Encyclopædia of Music and Musicians (Maika-2 nga ed.). Grove's Dictionaries of Music. pp. Volume 5, pp638–649. ISBN 1-56159-239-0.
- ^ Black, Dave (Pebrero 1998). Drumset Independence and Syncopation (1st nga ed.). Alfred Publishing Company. pp. 4–12. ISBN 978-0-88284-899-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Dagiti tambor iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Dagiti rekurso ti tambor iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
Nailian a Parke ti Turod Bangan
Ti Nailian a Parke ti Turod Bangan ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay ili ti Bayombong, Nueva Vizcaya iti Tanap ti Cagayan. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 13.90 hektaria.[1] Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1995 babaen ti Republika Tignay Blng. 7954. [2]
Ti parke ket naipakasaritaan ken kultural a dulon ti Nueva Vizcaya, gaputa lugar daytoy ti immuna a misa iti probinsia idi 1739 nga minisaan babaen ti Padi a ni Pedro Freire. Ti pasamak ket mangmarka pay ti pannakapundar ti ili ti Bayombong. Ti parke ket lugar pay ti tinawen nga "Esestasion ti Krus" nga inararamid babaen ti lokal a simbaan ti Katoliko iti as-ud ti panawen ti Kuaresma ken nagus-usarda kadagiti sibibiag nga aktor a mangipakpakita kadagiti kinaudi a kanito ti pannakailansa iti krus ni Hesukristo. Daytoy ket nasayaat pay a tinawen a pagpasiaran para kadagiti mannagayat a magmagna nga adda pay pagtan-awan a luagr iti napintas a buya dagiti kaarubayan a ginget a pinorma babaen dagiti banbantay ti Caraballo ken Kordiliera Sentral.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 2 - Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso - Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 14 Hunio 2012.
- ^ "Republika Tignay Blng. 7954". Chan Robles. Naala idi 14 Hunio 2012.


text:
Imbatad ni Ms. Nora Quibilan, Math Class Coordinator nga adda 866 a bilang ti ubbing a nangrugi sakbay ti umuna a klase ngem aganay a 963 ti bilang ti nakalpas itoy a panagadal idi Setiembre 15, 2012 iti Cabugao North Central School.
Imbatad pay ni Ms. Quibilan a maibilang daytoy a tutorial classes nga adda pagrebbengan dagiti nagannak ngem saan a magatadan ti epektona iti panagdur-as ti kaammuan ken abilidad ti ubing iti Mathematics.
Nainaw daytoy a programa babaen ti DepEd-Nasional ken iti Mathematics Teachers Association of the Philippines (MTAP) ken kaduada nga agipatungpal kadaytoy a programa iti MATARI (Mathematics Teachers Association of Region One) kasta met kadagiti chapters-na kadagiti DepEd District ti Region 1. # (Web In-Action)