text:
Basel-Landschaft
Ti Basel-Landschaft (Aleman: Basel-Landschaft (tulong·paammo); wenno inpormal a: Baselland/Baselbiet), ket maysa kadagiti 26 a kanton ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Liestal. Daytoy ket makibinningay ti pagbeddengan kadagiti kanto ti Basel-Stadt, Solothurn, Jura ken Aargau, ken dagiti Pranses a rehion iti Alsace ken ti Aleman nga estado ti Baden-Württemberg.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Dagiti estadistika ti Kanton iti Basel-Land, Wohnbevölkerung nach Nationalität und Konfession per 31. Dezember 2011 (Aleman) Naala idi 3 Mayo 2012
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Basel-Landschaft idiay Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Pintas
Ti pintas (tinawtawagan pay a kas ti kinapintas ket ti maysa a pakailasinan ti maysa atao, ayup, lugar, nanag, wenno panunot a mangited ti panakapuot a panagsanay ti rag-o wenno pannakapnek.[1] Ti pintas ket inad-adal a kas paset ti estetika, sosiolohia, sosial a sikolohia, ken kultura. Ti "umno a pintas" ket maysa nga entidad a sinidsiddaawan, wenno agtagikua kadagiti langa a kaaduan anaigupit iti pintas iti maysa a naisangsangayan a kultura, para iti kinaperpekto.
Ti panakasanay ti "pintas" ket kanayon a mangipanggep ti panangipatarus kadagiti entidad a kas iti natimbengan ken nai-dangngay iti katutubo, a mabalin a mangiturong daytoy kadagiti rikna ti panakaguyugoy ken derrep ti pia. Gaputa daytoy ket maysa a kabukbukodan a panakasanay, daytoy ket kadawyan anaibagbaga a ti "pintas ket adda iti kumitkita."[2]
Adda ti ebidensia a dagiti panagipagarup ti pintas ket ebolusionario a naikeddeng, a ti banbanag, dagiti aspeto ti tao ken dagiti ladawan ti daga a naipanpanunotan anapintas ket kayarigan a mabirukan kadagiti amin a kasasaad a makaited ti napasayaat a panakaungar ti agipagpagarup a henero ti tao.[3][4]
Ti klasiko a Griego a pangnagan para iti "pintas" idi ket ti kάλλoς, kallos, ken ti pangilasin para iti "napintas" idi ket ti kaλός, kalos. Ti Koine a Griego a baliakas para iti napintas idi ket ti ὡpaῖoς, hōraios,[5] ti maysa apanangilasin nga etimolohiko a nagtaud manipud ti balikas a ὥpa, hōra, a kayatna asaoen ket "oras". Iti Koine a Greigo, ti pintas idi ket naitaripnong iti "napanawenan".[6] Isu a, ti naluom a prutas (a napanawenan) ket naipanpanunotan idi a napintas, isu nga ti ubing a balasang nga agparparang a maysa amankman wenno ti manakman a babai nga agparparang a kas ububing ket saan a naipanpanunotan a napintas. Iti Atiko a Griego, ti hōraios ket adu idi ti kayatna saoen, a mairaman ti "kina-agtutubo" ken "pannaka-manakman".[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "pintas, n.". OED Online. Disiembre 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Maala idi Pebrero 11, 2012
- ^ Gary Martin (2007). "Ti pintas ket adda iti kumitkita". The Phrase Finder. Naidulin manipud ti kasisigud idi Nobiembre 30, 2007. Naala idi Disiembre 4, 2007.
- ^ Ti Oxford a Manual para iti Estetika
- ^ http://www.ted.com/talks/denis_dutton_a_darwinian_theory_of_beauty.html
- ^ Matthew 23:27, Tigtignay 3:10, Flavius Josephus, 12.65
- ^ a b Euripides, Alcestis 515.
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pintas idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pintas idiay Wikiquote

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ti Sarita ni Genji
Ti Sarita ni Genji (源氏物語 Genji Monogatari?) ket maysa a klasiko nga obra iti Hapon a literatura a sinurat babaen ti natakneng a babai a Hapon ken ni Murasaki Shikibu iidi nasapa a tawtawen ti maika-11 a siglo, idi panawen ti kapigsa ti Heian a paset ti panawen. Daytoy ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti immuna a nobela itilubong, ti immuna a moderno a nobela, ti immuna a sikolohiko a nobela wenno ti immuna a nobela a naipanpanunotan pay laeng a klasiko. Ti nobela ket mangiladladawan ti naisangayan a pannkaipakita dagiti paggedan iti nangato a kortesano idi las-ud ti Heian a paset ti panawen.[1] Bayat a daytoy ket naipanpanunotan a maysa a maetra obra, ti apagisu a pannakaidasigna ken impluensia iti Lumaud ken Daya a kanon ket panngepen iti suppiat.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Museo ti Arte ti Birmingham (2010). Museo ti Arte ti Birmingham : ti alagaden kadagiti urnong. [Birmingham, Ala]: Museo ti Arte ti Birmingham. p. 49. ISBN 978-1-904832-77-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ti Sarita ni Genji idiay Wikimedia Commons


text:
Terorismo
Ti terorismo ket isu ti sistematiko a panagusar ti panagbutbuteng, a kadawyan a naranggas, a naipangpangruna a kas kapanggepan ti panagpilit. Iti sangalubongan a komunidad, nupay kasta, ti terorismo ket awan ti legado a kabuksilan, a panangilawlawag ti kriminal a linteg a .[1][2] Dagiti sapasap a panangilawlawag ti terorismo ket mangitudo ti laeng kadagiti naranggas a tignay a naipanggep a mangpartuat kadagiti panagbutbuteng, en naar-aramid para kadagiti relihioso, politikal wenno, ideolohiko a gandat; ken naigaggagara a puntaan wenno saan nga ikaskaso dagiti pannkatalged dagiti di makigubgubat (dagiti paisano). Adda payen dagiti panangilawlawag a mangiraman ti di nalinteg a panagranggas ken gubat. Ti panag-usar kadagiti maipadpada a taktika babaen dagiti kriminal nga organisasion para iti panagsalaknib a raketa wenno ti panangipatingpal ti maysa a kodigo ti ulimek ket kadawyan a saan a naibagbaga a kas terorismo ngem dagitoy met laeng a maipadpada a tignay ket mabalin a makuna a terorismo no daytoy ket inaramid babaen ti maysa a a naparegta ti politika a grupo. Mabalin a daytoy ket,[3] saan unay a bukodna a makaparaukma ngem babaen dagiti pagbanagan dagiti panaganannad a naaramid tapno masalakniban dagiti mabalin a biktima.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Angus Martyn, Ti Karbengan ti Bukod a Panagsalaknib babaen ti Sangalubongan a Linteg-ti Sungbat kadagiti Panagraut dagiti Terorista ti 11 Septiembre, Australiano a Linteg ken Bills Digest Group, Sapot ti Pagsaadan ti Parlamento ti of Australia , 12 Pebrero 2002.
- ^ Thalif Deen. POLITIKA: Pabagsalisal a Panagilawlawag ti ti Terorismo dagiti Kameng nga Estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Inter Press Service, 25 Hulio 2005.
- ^ Heinrich Böll, Fürsorgliche Belagerung (Cologne: Kiepenhauer & Witsch, 1979).
- ^ Raj Desai ken Harry Eckstein (1990). Insureksion: Ti Panagbalbaliw ti Rebelion dagiti Agtaltalon. Politika ti Lubong, 42 , pp 441-465 doi:10.2307/2010510
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Terorismo idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Terorismo idiay Wikimedia Commons
- Dagiti Taripnong ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text: Ti puro a balitok ket adda ti nasileng a duyaw a maris ken ti nasileng a tinawtawid a naipanunotan a napintas, ken makataripatu a saan a malati iti angin wenno danum. Ti panakakemiko, ti balitok ket maysa a panaglasat a metal ken maysa a grupo 11 nga elemento. Daytoy ket maysa kadagiti saan a nalaka nga agreaktibo a kimiko nga elemento a natangken babaen ti kadagiti pagalagadan a kasasaad. Isu a daytoy a metal ket kadawyan arumsua iti nawaya nga elemental (patneng) a porma, a kas dagiti tapi wenno bukbukel kadagiti bato, kadagiti urat ken kadagiti alubial a deposito. Dagiti saan a kadawyan, daytoy ket rumsua kadagiti mineral a kas ti balitok a kompuesto, a kadawyan kadagiti telurio.


text:
Sereal
Dagiti sereal ken dagiti ruot (kamkameng ti monocot a pamilia ti Poaceae, a naamammuan pay a kas ti Gramineae)[1] a nataltalon para kadagiti makan a bukel ti bagasda (iti botanika, ti maysa a kita ti prutas a tinawtawagan ti caryopsis), a buklen ti endospermo, bungag, ken tuyo. Dagiti bukel ti sereal ket ad-adu a nataltalon ken mangited ti ad-adu nga enerhia ti makan iti sangalubongan ngem ti aniaman a kita ti apit; isu a dagitoy ket dagiti nangruna nga apit.
Iti masna a pormada (a kas iti sibubukel a bukel), dagitoy ket nabaknang a taudan dagiti bitamina, dagiti mineral, dagiti karbohidrato, dagiti taba, dagiti lana, ken protina. Nupay kasta, no dagitoy ket mapapino babaen ti panagikkat ti tuyo ken bungag, ti mabatbati nga endospermo ket kaaduanna ti karbohidrato ken awan daytoy kadagiti kaaduan a sabsabali a taraon. Kadagiti dadduma nga agrangrang-ay a pagilian, ti bukel nga adda ti porma iti bagas, trigo, miho, wenno mais ket mangbukel ti kaaduan nga inaldaw a taraon. Kadagiti narang-ay a pagilian, ti panangan ti sereal ket kalalainganna laeng ken agdumaduma ngem adu met laeng.
Ti balikas a sereal ket nagtaud manipud ti Ceres, ti ngan ti Romano a diosa ti ani ken agrikultura.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti sereal idiay Wikimedia Commons


text:
Nawaya a linaon
Ti nawaya wenno libre a linaon, wenno nawaya ken libre nga informasion, ket ti ania man a kita ti obra, obra iti arte, wenno sabali pay a kinamanagpartuat a laon, nga awanan iti legal a tubeng wenno sungsungbatan a nayetnag wenno nainaig a mangilapped iti wayawaya ti tattao a mangaramat, mangiwaras manen, mangpasayaat, ken mangibingay itoy a linaon. Kapatganna, no ti nawaya a linaon ket mabalbaliwan, manayonan, wenno maibinggas iti sabsabali pay nga obra, ti agresulta nga obra ket nasken a legal a mabalin a maiwaraswaras, a kas kawaya met laeng ti sigud wenno basbassit ti termino ti panangiget ngem ti sigud. Ti nawaya a linaon, addaan man presio wenno iti bassit laeng a bayad, ket nasken a silulukat a mabalin a mabalbaliwan no maipaaramat met laeng ti gagemna.
No ar-arigen, ti nawaya a linaon ket sakupenna amin nga obra a masao a dominio ti publiko (public domain) kasta met dagiti addaan karbengan ti kopia nga obra a dagiti lisensiada ket padayawan ken patalgedanda dagiti wayawaya a nadakamat iti ngato. Agsipud ta ti linteg ket ik-ikkanna dagiti agig-iggem iti karbengan ti kopia iti kabukbukodan a panangtengngel kadagiti putar wenno partuatda, ti addaan karbengan ti kopia a linaon ket masapul a nalawag a maideklara kas nawaya ken/wenno libre, a gagangay a babaen iti panangdakamat wenno panangiraman kadagiti dokumento wenno deklarasion ti pananglisensia iti obra.
Ti maysa nga obra iti dominio ti publiko ket saan a mabalin a lisensiaan agsipud ta ti karbengan ti kopia daytoy ket nagpason wenno naikkaten. Nupay kasta, ti nasao nga obra ket maibilang pay laeng a nawaya a linaon, ta ngarud mabalin nga aramaten iti ania man a panggep wenno pangaramatan.


text:
Wikidata
Ti Wikidata ket maysa a gandat a mangited ti pagtitinnulongan a maurnos a pagibatayan ti datos tapno masuportaran dagiti gandat ti Wikimedia a kas ti Wikipedia. Ti Wikidata ket nairugi idi Oktubre 30, 2012.[1][2] Ti gandat ket agdama nga inrugrugi ti Wikimedia Deutschland ken naikeddeng a mangited ti sapasap a taudan dagiti naisangsangayan a kita ti datos, kas pagarigan, dagiti petsa ti pannakaipasngay, ti maysa klase dagiti napasingkedan a datos, a mabalin nga usaren dagiti gandat ti Wikimedia nga agan-andar a kapadpada ti pamay-an a panagobra para kadagiti papeles ti Wikimedia Commons.[2][3] Daytoy ti nagbalin nga immuna a gandat ti Pundasion ti Wikimidia manipud idi 2006.[4]
Ti panakapartuat daytoy a gandat ket binayadan babaen kadagiti donasion manipud ti Allen Institute for Artificial Intelligence, ti Gordon and Betty Moore Foundation, ken Google, Inc.,a nagdagup ti €1.3 a riwriw.[5][6]
Pakaibanagan ti Wikipedia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Wikidata ket mabalin para kadagiti 3 a kangrunaan a banag:
- Sentro a pagikabilan kadagiti silpo ti pagsasao
- Pagitedan ti sentro a lugar para kadagiti datos ti infobox para kadagiti amin a Wikipedia
- Panagpartuat ken panagpabaro kadagiti listaan ti artikulo a naibatay kadagiti datos iti Wikidata
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pintscher, Lydia (Oktubre 30, 2012). "Ti wikidata.org ket nangrugin (nga ada pay laeng dagiti parikut)". wikidata-l mailing list. http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata-l/2012-October/001151.html. Naala idi Nobiembre 3, 2012.
- ^ a b Wikidata (Naarkibo idiay WebCite)
- ^ "Datos a Rebolusion pra iti Wikipedia". Wikimedia Deutschland. Marso 30, 2012. Naidulin manipud ti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Roth, Matthew (Marso 30, 2012). "Ti datos a rebolusion ti Wikipedia". Pundasion ti Wikimedia. Naidulin manipud ti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Dickinson, Boonsri (Marso 30, 2012). "Paul Allen Invests In A Massive Project To Make Wikipedia Better". Business Insider. Naidulin manipud ti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Perez, Sarah (Marso 30, 2012). "Ti Sumaruno a Dakkel a Banag ti Wikipedia: Wikidata, Ti Mabasa ti Makina, Inur-urnos ti Agar-aramat a Batayan ti datos a Binayadan Babaen ti Google, ni Paul Allen ken Dadduma pay". TechCrunch. Naidulin manipud ti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website
- Wikidata iti Twitter
- meta:Wikidata - koordinasion a panid para iti gandat idiay Meta-Wiki
- Demo system - pagipadasan ti agdama a kasaaad ti panagrang-ay
- Wikidata-l - Listaan ti pakisinnaritaan para iti gandat ti Wikidata
- Wikidata-bugs - Panagireporta kadagiti kiteb para iti gandat ti Wikidata


text:
UTC+03:00
Ti UTC+03:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +03. Iti ISO 8601 ti mainaig nga oras ket naisurat a kas 2014-07-22T19:54:31+03:00.
Dagiti linaon
- 1 Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)
- 2 Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 4 Kitaen pay
- 5 Dagiti nota
- 6 Dagiti nagibasaran
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oras ti Daya nga Aprika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Comoros
- Djibouti
- Eritrea
- Etiopia
- Kenya
- Madagascar
- Mayotte (Pransia) ken Naiwarwaris nga Is-isla ti Taaw Indiano (Bassas da India, Isla Europa, Isla Juan de Nova)
- Somalia
- Abagatan a Sudan
- Sudan
- Tanzania
- Uganda
Pakauna nga Oras ti Akindaya nga Europa (EEFT), wenno Oras ti ad-adayo nga akindaya nga Europa (FET)[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi Septiembre 2011 dagiti sumaganad a lugar iti Akindaya nga Europa ket agus-usar ti UTC+3 iti amin a paset ti tawen:
Alagaden nga Oras ti Arabia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alagaden nga Oras ti Arabia, wenno AST, ken inus-usar dagiti pagilian iti Tengnga a Daya. Daytoy a sona ti oras ket kaaduan iti rehion ti ekuador, awan ti adu a panagbaliw iti kaatiddog ti aldaw iti amin a paset ti tawen, isu a saan a napalpaliiw ti oras ti panagin-inut ti lawag. Ti Alagaden nga Oras ti Arabia ket inus-usar dagiti sumaganad a pagilian:[1]
Dagiti nota:
- Ti akinlaud unay a puntos a ti UTC+03 nga awan ti DST a naipakat ket ti ili ti Rusia iti Baltiysk, idiay Kaliningrad Oblast, iti 19°55′D. Sakbay idi 27 Marso 2011, daytoy idi ti akinlaud unay a puntos ti Sudan, idiay estado ti Laud a Darfur, idiay pagbeddengan ti Chad; Geneina, ti kapitolio ti Laud a Darfur, ken asideg a mabirukan iti dayta a puntos, nga addaan ti longitud iti 22°27' D.
- Ti akindaya unay a puntos a ti UTC+03 nga awan ti DST a naipakat ket ti akindaya unay a puntos ti Saudi Arabia, idiay Akindaya a Probinsia, idiay pagbeddengan ti Oman, nga addaan ti longitud iti agarup a 55°20' D.
Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dati nga Oras ti Moscow, sakbay idi 27 Marso 2011; itan ket UTC+4.[2]
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw laeng ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalgaw nga Oras ti Akindaya a Europa- Terteritorio nga agpalpaliiw kadagiti alagaden ti DST ti Kappon ti Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bulgaria
- Cyprus (mairaman ti Akrotiri ken Dhekelia (Nagkaykaysa a Pagarian) ken Turko republika ti Akin-amianan a Cyprus)
- Estonia
- Pinlandia (mairaman ti Åland)
- Gresia
- Letonia
- Lituania
- Ukrania
- Moldovia
- Romania
- Turkia
Tengnga a Daya - agpalpaliiw kadagiti nadumaduma nga alagaden ti DST[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti akinlaud unay a puntos a ti UTC+03 nga addaan iti DST ket naipakat ket ti akinlaud unay a puntos ti kangrunaan a daga ti Rusia,idiay asideg ti Lavry, Pskov Oblast (27°19' D). Iti las-ud ti kalgaw ti oras a naus-usar idiay (maitunos iti 60°E) ket 33°41' D oitipisikal nga oras, kasla ti agarup a 2 nga oras ken 14 a minuto nga umuna iti pisikal nga oras, a mangaramid ti kadakkelan a paggiddiatan ti oras a naus-usar ken pisikal nga oras para iti UTC+3 iti DST. Daytoy ti pudno a kadakkelan a dagup a pagiddiatan para iti UTC+03 urayno mairaman ti UTC+03 nga awan iti DST.
- Ti akindaya unay a puntos a ti UTC+03 nga addaan iti DST a naipakat ket ti Cape Zhelaniya, Isla Severny, Novaya Zemlya, Rusia (69°06'D). Iti las-ud ti kalamiisan ti oras a naus-usar idiay (maitunos iti 45°D) ket 24°06' L iti pisikal nga oras, kasla ti agarup a 1 nga oras ken 36 a minuto a naud-udi iti pisikal nga oras, ken mangaramid ti kadakkelan a paggiddiatan nga oras a naus-usar ken pisikal nga oras para iti UTC+3 nga addaan iti DST para iti dayta nga oras ti tawen, ngem saan a maipakat iti amin (kitaen ti nota 1 dita ngato).
- Idi Pebrero 8, 2011, ni Ruso a Presidente Dmitry Medvedev ket nagbilin ti pannaka-ukas ti DST idiay Rusia. Babaen ti daytoy a bilin, amin a pagorasan idiay Rusia ket naipauna iti maysa nga oras idi Marso 27, 2011, ngem saaen a maisubli aginggana ti sumaruno nga Oktubre, ket mangaramid daytoy a permanente ti Oras ti Kaliningrad iti UTC+03, ken permanente ti Oras ti Moscow iti UTC+04.
- Addaan idi ti Ukrania iti UTC+2 ken kankanayon nga EEST manipud idi 1992 aginggana idi 2011 (kadagiti tawen ti 1981–89 Kalgaw nga Oras ti Moscow) aginggana idi nanginayon ti Parlamento ti Ukrania ti maysa nga oras "iti teritorio ti Ukrania manipud idi Marso 27, 2011" ken inukas ti DST idi Septiembre 20, 2011 ken de facto a nangaramid ti EEST (UTC+3) ti baro nga alagaden nga oras.[3] Kalpasan ti nakaro a kritisismo manipud ti masa ti midia, idi 18 Oktubre 2011 ti parlamento ti Ukrania ket inukasna ti dati a pangikeddeng.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "AST – Arabia Standard Time". timeanddate.com. Naala idi 31 Agosto 2011.
- ^ "Russia Abolishes Winter Time". Timeanddate.com. 2011-02-08. Naala idi 2011-03-26.
- ^ Inukas ti Ukrania ti panag-usar ti oras ti panagin-inut ti lawag, Kyiv Post (Septiembre 20, 2011)
- ^ "Ti Ukraine ket agsubli iti alagaden nga oras intono Okt. 30 (napabaro)". Kyiv Post. 18 Oktubre 2011. Naala idi 18 Oktubre 2011.


text:
Apay a Saan a Ramrambakan Dagiti Saksi ni Jehova ti Krismas?
Gagangay a di umiso a kapanunotan
Di umiso: Saan a ramrambakan dagiti Saksi ni Jehova ti Krismas gapu ta saanda a mamati ken ni Jesus.
Umiso: Kristianokami. Patienmi a ti pannakaisalakan ket babaen laeng ken ni Jesu-Kristo.—Aramid 4:12.
Di umiso: Mabingaybingay dagiti miembro ti pamilia gapu ta sursuruanyo ida a saan a mangrambak iti Krismas.
Umiso: Maseknankami unay kadagiti pamilia, ken us-usarenmi ti Biblia a mangpatibker iti relasionda.
Di umiso: Saanyo a mapadpadasan ti ragsak ti panangted, talna ditoy daga, ken kinaimbag dagiti tattao no panawen ti Krismas.
Umiso: Inaldaw nga ikagkagumaanmi ti agbalin a naparabur ken mannakikappia. (Proverbio 11:25; Roma 12:18) Kas pagarigan, ti panaggigimong ken panangaskasabami ket maar-aramid maitunos iti daytoy a bilin ni Jesus: “
Inawatyo nga awan bayadna, itedyo nga awan bayadna.” (Mateo 10:8) Maysa pay, isursuromi a ti Pagarian ti Dios ti pudpudno a makaipaay iti talna ditoy daga.—Mateo 10:7.
Apay a saan a ramrambakan dagiti Saksi ni Jehova ti Krismas?
Imbilin ni Jesus a laglagipentayo ti ipapatayna, saan a ti pannakayanakna.—Lucas 22:19, 20.
Dagiti apostol ken nagkauna nga adalan ni Jesus saanda a rinambakan ti Krismas. Kuna ti New Catholic Encyclopedia a ti “
panangrambak iti pannakayanak ni Jesus ket nangrugi saan a nasapsapa ngem idi 243 [C.E.],” nasurok a maysa a siglo kalpasan ti ipapatay ti maudi kadagiti apostol.
Awan ti pammaneknek a nayanak ni Jesus iti Disiembre 25; saan a nailanad iti Biblia ti pannakayanakna.
Mamatikami a saan nga anamongan ti Dios ti Krismas gapu ta nagtaud dayta kadagiti kustombre ken kaugalian dagiti pagano.—2 Corinto 6:17.
No ngay rambakanyo latta koman ti Krismas, kas kadagiti dadduma?
Adu ti mangramrambak iti Krismas uray no ammoda a nagtaud dayta kadagiti pagano ken saan nga anamongan ti Biblia. Mabalin nga isaludsodda: Talaga kadi a masapul a naiduma dagiti Kristiano?
Iparparegta ti Biblia nga usarentayo ti panunottayo, ti ‘
pannakabalintayo nga agrason.’ (Roma 12:1, 2) Isursurona a tagipatgentayo ti kinapudno. (Juan 4:23, 24) Isu a nupay kayatmi nga ay-aywen dagiti sabsabali, surotenmi latta dagiti prinsipio ti Biblia uray no saan a magustuan dagiti dadduma dayta.
Nupay saanmi a ramrambakan ti Krismas, raraemenmi ti desision ti tunggal tao no agselebrar wenno saan. Saanmi a parparitan dagiti tattao a mangrambak iti Krismas.


text:
Sentral nga Instituto para iti Agmaymaysa a Katologo
The Sentral nga Instituto para iti Agmaymaysa a Katologo (Italiano: Istituto centrale per il catalogo unico) (wenno ti nabukel a nagan iti Sentral nga Instituto para iti Agmaymaysa a Katologo dagiti biblioteka ti Italia ken bibliograpiko a pakaammo) ket maysa nga Italiano nga ahensia ti gobierno a napartuat idi 1975 tapno sukatanna ti Centro nazionale per il catalogo unico (Nailian a Sentro ti Agmaymaysa a Katologo), nga isu met ket napartuat idi 1951 tapno mangipatakder ti agmaymaysa a katologo kadagiti amin a biblioteka ti pagilian.
Tatta nga aldaw, ti instituto ket mangimaton ti maysa a network ti ICT a tinawtawagan ti Serbisio ti Nailian a Biblioteka (Servizio bibliotecario nazionale, wenno SBN); daytoy ket sumunbat iti, ken agbalbalakad iti teknikal ken siensipiko iti Direzione Generale per i Beni librari, gli Istituti culturali ed il Diritto d'autore (Departamento ti liblibro, dagiti kultural nga instituto ken karbengan ti kopia) iti kaunegan ti Ministro ti Kultural a Tawid ken dagiti Aktibidad.


text:
Panagaramid iti Nainsiriban a Desision Bayat ti Kinaagtutubo
‘Dakayo nga agtutubo a lallaki ken kasta met dakayo a birhen, idaydayawyo ti nagan ni Jehova.’—SAL. 148:12, 13.
1. Ania a makagunggona a trabaho ti tagtagiragsaken ti adu nga agtutubo?
AGBIBIAGTAYO iti makapagagar a tiempo. Ita laeng nga adda minilion a tattao manipud iti amin a nasion nga agdaydayaw ken Jehova. (Apoc. 7:9, 10) Adu nga agtutubo ti maragragsakan a tumulong kadagiti sabsabali a mangammo iti makaispal-biag a kinapudno iti Biblia. (Apoc. 22:17) Adda dagiti agtutubo a mangyad-adal iti Biblia ken tumultulong iti sabsabali a maaddaan iti nasaysayaat a biag. Ikagkagumaan met ti dadduma nga iranud ti naimbag a damag kadagiti tattao a naiduma ti pagsasaona. (Sal. 110:3; Isa. 52:7) Ania ti masapul nga aramidem tapno ad-adda a makagunggona ti pannakiramanmo iti daytoy a trabaho?
2. Kasano nga ipakita ti kapadasan ni Timoteo a sidadaan ni Jehova a mangitalek iti responsabilidad kadagiti agtutubo? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
2 Kas agtutubo, mabalinmo ti mangaramid kadagiti desision nga agresultanto iti ad-adu nga oportunidad iti panagserbim iti Dios. Kas pagarigan, ni Timoteo a taga-Listra ket nangaramid kadagiti nasayaat a desision a nagresulta iti panagbalinna a misionero idi agtawen iti sumurok-kumurang a 20. (Ara. 16:1-3) Nalabit sumagmamano laeng a bulan kalpasan a pinanawan ni Pablo ti baro a kongregasion idiay Tesalonica gapu iti naranggas a pannakaidadanes, imbaonna ni Timoteo nga agsubli sadiay tapno pabilgenna dagiti kakabsat. (Ara. 17:5-15; 1 Tes. 3:1, 2, 6) Panunotem laengen ti gagar ni Timoteo idi naitalek kenkuana dayta nga annongen!
TI KAPATGAN A DESISIONMO
3. Ania ti kapatgan a desision a mabalinmo nga aramiden? Kaanom a rumbeng nga aramiden dayta?
3 Ti kasayaatan a tiempo a panagaramid iti napapateg a desision ket bayat ti kinaagtutubo. Ngem adda desision a kapatgan iti amin—isu ti panagserbi ken Jehova. Kaano ti kasayaatan a panangikeddeng iti dayta? Kuna ni Jehova: “Lagipem . . . ti Naindaklan a Namarsuam kadagiti aldaw ti kinaagtutubom.” (Ecl. 12:1) Ti kasayaatan a pamay-an a maaramidam dayta ket ti naan-anay a panagserbim ken Jehova. (Deut. 10:12) Ti panagserbim iti Dios iti amin a pusom ti kapatgan pay laeng a desision a maaramidam. Dayta ti mangapektar iti intero a masakbayam.—Sal. 71:5.
4. Ania a napapateg a desision ti mangapektar iti panagserbim iti Dios?
4 Siempre, saan laeng a ti panagserbim ken Jehova ti desision a mangapektar iti masakbayam. Kas pagarigan, mabalin a pampanunotem met no agasawaka wenno saan, no asino ti pakiasawaam, ken no anianto ti panggedam. Napateg dagitoy a desision, ngem nainsiriban nga ikeddengmo nga umuna ti agserbi ken Jehova iti amin a pusom. (Deut. 30:19, 20) Apay? Agkakanaig ngamin dagitoy a desision. Ti desisionmo mainaig iti panagasawa ken trabaho apektaranna ti panagserbim iti Dios. (Idilig ti Lucas 14:16-20.) Kasta met, ti tarigagaymo nga agserbi iti Dios apektaranna ti desisionmo mainaig iti panagasawa ken panggedan. Isu nga ikeddengmo nga umuna no ania ti kapatgan iti biagmo.—Fil. 1:10.
ANIA TI ARAMIDEM BAYAT TI KINAAGTUTUBOM?
5, 6. Mangted iti pagarigan no kasano nga agresulta iti makapnek a biag ti panagaramid kadagiti umiso a desision. (Kitaen met ti artikulo a “Ti Desisionko Idi Ubingak” iti daytoy a ruar.)
5 No naikeddengmon ti agserbi iti Dios, panunotem no ania ti kayatna nga aramidem ken no kasano a makapagserbika kenkuana. Insurat ti maysa a Japanese a kabsat a lalaki: “Naminsan, idi agtawenak iti 14, kaduak a napan nangasaba ti maysa a panglakayen ket napaliiwna a saanak a naragsak iti ministerio. Siaalumamay nga imbagana: ‘Nasayaat sa no agawidka pay laeng, Yuichiro. Kalpasanna, agtugawka ken panunotem a naimbag no ania ti naaramidan ni Jehova para kenka.’ Inaramidko ti imbagana. No mano nga aldaw a pinampanunot ken inkarkararagko dayta. In-inut a nagbaliw ti panangmatmatko. Idi agangay, maragragsakanakon nga agserbi ken Jehova. Magusgustuak a basaen dagiti kapadasan dagiti misionero, ket pinampanunotko no kasano a makapagserbiak a naan-anay iti Dios.
6 “Inrugik ti mangaramid kadagiti desision a makatulongto kaniak nga agserbi ken Jehova iti sabali a pagilian,” kinuna pay ni Yuichiro. “Kas pagarigan, nangalaak kadagiti kurso a pakasursuruak iti Ingles. Idi nagturposakon iti hayskul, nagbalin a part-time a trabahok ti panangisuro iti Ingles tapno makapagpayunirak. Idi agtawenakon iti 20, rinugiak ti agsursuro iti Mongolian ket naaddaanak iti gundaway a makikadua iti maysa a grupo dagiti agibumbunannag a Mongolian. Dua a tawen kalpasanna, idi 2007, pimmasiarak iti Mongolia. Idi nakikaduaak iti dadduma a payunir iti ministerio ken nakitak nga adu ti interesado, kayatkon ti umakar ken tumulong. Nagsubliak ngarud idiay Japan tapno iplanok dagiti aramidek. Nangrugiak nga agpayunir ditoy Mongolia idi Abril 2008. Narigat ti biag ditoy. Ngem adu a tattao ti interesado iti naimbag a damag, ket tultulongak ida nga umadani ken Jehova. Kombinsidoak a pinilik ti kasayaatan a biag.”
7. Ania dagiti desision a masapul nga aramidentayo? Ania ti masursurotayo ken Moises?
7 Sika ti mismo nga agpili no kasano nga usarem ti biagmo kas maysa a Saksi ni Jehova. (Jos. 24:15) Saan a dakami ti agdesision no mangasawaka wenno saan, no asino ti pakiasawaam, wenno no ania ti serkam a trabaho. Piliem kadi ti trabaho a mabiit laeng a sursuruen? Sumagmamano kadakayo ti agnanaed kadagiti napanglaw a purok; dadduma met ti adda kadagiti nabaknang a siudad. Addaankayo iti nagduduma a personalidad, abilidad, kapadasan, paginteresan, ken naespirituan a kalat. Nalabit nagduduma ti kasasaadyo, kas kadagidi Hebreo nga agtutubo iti nagkauna nga Egipto. Nanam-ay idi ti biag ni Moises iti palasio ti ari, idinto ta maad-adipen dagiti padana a Hebreo nga agtutubo. (Ex. 1:13, 14; Ara. 7:21, 22) Kas kadakayo, kasapulanda met idi ti mangaramid iti napapateg a desision. (Ex. 19:4-6) Masapul nga ikeddeng ti tunggal maysa kadakuada no ania ti aramidenna iti biagna. Pinili ni Moises ti umiso a desision.—Basaen ti Hebreo 11:24-27.
8. Ania ti makatulong kadagiti agtutubo a mangaramid iti nasayaat a desision?
8 Tulongannaka ni Jehova a mangaramid kadagiti nainsiriban a desision bayat ti kinaagtutubom. Nangipaay kadagiti prinsipio a mabalinmo nga usaren iti aniaman a situasion. (Sal. 32:8) Kasta met, matulongannaka dagiti nagannakmo ken dagiti panglakayen a mangyaplikar kadagitoy a prinsipio. (Prov. 1:8, 9) Usigentayo ti tallo a prinsipio ti Biblia a makatulong kenka a mangaramid kadagiti nainsiriban a desision.
TALLO A PRINSIPIO TI BIBLIA A MAKATULONG KENKA
9. (a) Apay a maikunatayo nga ipapaayannatayo ni Jehova iti dignidad iti panangtedna kadatayo iti wayawaya nga agpili? (b) Ania dagiti oportunidad a silulukat kenka no sapulem nga umuna ti Pagarian?
9 Sapulem nga umuna ti Pagarian ti Dios ken ti kinalintegna. (Basaen ti Mateo 6:19-21, 24-26, 31-34.) Ipapaayannatayo ni Jehova iti dignidad ta inikkannatayo iti wayawaya nga agpili. Saanna nga ibagbaga kenka a masapul nga usarem ti intero a panawen ti kinaagtutubom a mangasaba. Ngem insuro ni Jesus a napateg ti panangsapul nga umuna iti Pagarian. No iyaplikarmo daytoy a prinsipio, makasarakkanto iti adu nga oportunidad a maipakitam ti ayatmo iti Dios ken iti sabsabali ken ti panangipategmo iti namnama a biag nga agnanayon. Bayat a pampanunotem ti maipapan iti pannakiasawa ken panagtrabaho, tingitingem no ti desisionmo ket agresultanto iti nalabes a pannakaseknam iti material a bambanag imbes nga iti panagbalinmo a naregta maipaay iti Pagarian ti Dios ken iti kinalintegna.
10. Apay a naragsak ni Jesus? Ania dagiti desision a mangyeg kenka iti kinaragsak?
10 Tagiragsakem ti agserbi iti sabsabali. (Basaen ti Aramid 20:20, 21, 24, 35.) Insuro kadatayo ni Jesus daytoy a napateg a prinsipio ti biag. Nagbalin a naragsak ta inaramidna ti pagayatan ni Amana imbes a ti bukodna a pagayatan. Naragsakan met ni Jesus a nakakita nga ipangpangag dagiti naemma a tattao ti naimbag a damag. (Luc. 10:21; Juan 4:34) Mabalin a nariknam metten ti rag-o iti panangtulong iti sabsabali. No ibataymo dagiti kangrunaan a desisionmo iti biag kadagiti prinsipio nga insuro ni Jesus, sigurado a naragsakkanto, ken maragsakan met ni Jehova.—Prov. 27:11.
11. Apay a napukaw ni Baruc ti rag-ona? Ania ti imbalakad kenkuana ni Jehova?
11 Ti panagserbitayo ken Jehova ti gubuayan ti kadakkelan a ragsaktayo. (Prov. 16:20) Agparang a nalipatan dayta ni Baruc a sekretario ni Jeremias. Adda idi gundaway a saanen a naragsak iti panagserbina ken Jehova. Isu nga imbaga kenkuana ni Jehova: “Isapsapulam ta bagim iti naindaklan a bambanag. Dika itultuloy ti agsapul. Ta adtoy mangipagtengak iti didigra iti isuamin a lasag, . . . ket itedkonto kenka ta kararuam kas maysa a samsam kadagiti amin a disso a papanam.” (Jer. 45:3, 5) Panagkunam, ania koma ti makaipaay ken Baruc iti ragsak—ti panagsapul iti naindaklan a bambanag wenno ti pannakaispal iti pannakadadael ti Jerusalem kas matalek nga adipen ti Dios?—Sant. 1:12.
12. Ania a desision ti nakatulong ken Ramiro nga agbalin a naragsak?
12 Maysa kadagiti nagbalin a naragsak iti panagserbina iti sabsabali ket ni Ramiro. Kinunana: “Narigat ti biagmi ken agnanaedkami iti maysa a purok iti Kabambantayan ti Andes. Isu nga idi imbaga ni manongko a pagadalennak iti kolehio, dakkel daytoy nga oportunidad. Ngem nabiit pay idi a nabautisaranak kas maysa a Saksi ni Jehova, ket adda payunir a nangawis kaniak a mapan iti maysa a bassit nga ili tapno mangasaba sadiay. Inkeddengko ti sumurot kenkuana. Sinursurok ti agpukis ken nangipatakderak iti barbershop tapno masuportarak ti bagik. Adu a tattao iti dayta nga ili ti nagpayadal iti Biblia. Idi agangay, immarak iti kabubuangay a kongregasion nga agus-usar iti katutubo a lengguahe. Sangapulo a tawen itan nga agserserbiak kas amin-tiempo a ministro. Awanen ti sabali pay a trabaho a makaipaay kaniak iti rag-o no di ti panangtulongko iti sabsabali a mangammo iti naimbag a damag iti mismo a pagsasaoda.”
13. Apay a ti kinaagtutubo ti kasayaatan a panagserbi ken Jehova a naan-anay?
13 Tagiragsakem ti agserbi ken Jehova bayat ti kinaagtutubom. (Basaen ti Eclesiastes 12:1.) Saan a kasapulan nga adda natalged a panggedam sakanto agpayunir. Ti kinaagtutubo ti kasayaatan a tiempo a rugiam ti agserbi ken Jehova iti amin a pusom, bayat nga awan pay ti adu a responsabilidadmo iti pamilia ken kapigpigsaam pay a mangaramid kadagiti narigat nga annongen. Ania ti kayatmo nga aramiden para ken Jehova ita ta agtutuboka pay? Nalabit kalatmo ti agpayunir wenno kayatmo ti mangasaba kadagiti tattao a sabali ti lengguahena. Wenno baka kayatmo nga ad-adu pay ti maaramidam iti mismo a kongregasionyo. Aniaman ti kalatmo, masapul a kabaelam a suportaran ti bagim. Isaludsodmo iti bagim: ‘Ania ngata a trabaho ti piliek, ken kasano kaadu a panagsursuro ti kasapulak?’
USAREM DAGITI PRINSIPIO TI BIBLIA ITI PANAGDESISIONMO
14. Ania ti masapul a pagannadam no agplamplanoka para iti masanguanan?
14 Dagiti tallo a prinsipio ti Biblia nga inusigtayo ket makatulong iti panagpilim iti trabaho. Ammo la ketdi dagiti guidance counselor iti eskuelaanyo no ania dagiti trabaho iti lugaryo. Wenno amangan no adda ahensia ti gobierno a makaibaga kenka no ania a trabaho ti alisto a serkan iti lugaryo wenno iti lugar a kayatmo a pagserbian. Mabalin a matulongandaka—ngem agannadka. Amangan no padasen dagidiay saan nga agserserbi ken Jehova nga itukit dita pusom ti panagayat iti lubong. (1 Juan 2:15-17) No dagiti ididiaya daytoy a lubong ti kitkitaem, amangan no allilawennaka ta pusom.—Basaen ti Proverbio 14:15; Jer. 17:9.
15, 16. Siasino ti makaipaay kenka iti nainsiriban a balakad maipapan iti panagpili iti trabaho?
15 No ammomon dagiti trabaho a pagpiliam, kasapulam ti praktikal a balakad. (Prov. 1:5) Siasino ti mabalin a makatulong kenka nga agpili maibatay kadagiti prinsipio ti Biblia? Dumngegka kadagidiay mangay-ayat ken Jehova, mangay-ayat kenka, ken makaammo iti situasionmo. Matulongandaka a mangusig iti kapasidadmo ken motibom. Nalabit makatulong dagiti ibagada iti panangusigmo kadagiti kalatmo. Dakkel ti maitulong dagiti nagannakmo no ay-ayatenda ni Jehova. Makaipaay met kenka iti nasayaat a balakad dagiti panglakayen iti kongregasionyo. Makisaritaka met kadagiti payunir ken kadagiti agdaldaliasat a manangaywan. Apay a pinilida ti amin-tiempo a panagserbi? Kasano nga inrugida ti agpayunir, ken kasanoda a sinuportaran ti bagida? Ania dagiti bendision nga inawatda?—Prov. 15:22.
16 Dagidiay talaga a makaam-ammo kenka ti makaipaay iti nainsiriban a balakad. Kas pagarigan, amangan no kayatmon ti agsardeng nga ageskuela iti hayskul ket agpayunirka laengen gapu ta saanmo a maanusan ti adu nga ipapaaramidda iti eskuelaan. Daydiay mangipatpateg kenka maawatanna ti motibom ket matulongannaka a mangipateg iti panageskuela ken saan a nalaka a maupay. Napateg daytoy a kualidad no kayatmo ti naan-anay a makapagserbi ken Jehova.—Sal. 141:5; Prov. 6:6-10.
17. Aniada a desision ti masapul a liklikantayo?
17 Amin nga agserserbi ken Jehova ket maipasango kadagiti situasion a mabalin a mangpakapuy iti pammatida ken mangyadayo kadakuada ken Jehova. (1 Cor. 15:33; Col. 2:8) Ngem adda dagiti kita ti trabaho a mamagpeggad iti espiritualidadmo. Adda kadi am-ammom a ‘narba ti pammatina’ gapu iti pinilina a trabaho? (1 Tim. 1:19) Nainsiriban a liklikam ti agaramid kadagiti desision a mamagpeggad iti relasionmo ken Jehova.—Prov. 22:3.
TAGIRAGSAKEM TI KINAAGTUTUBOM KAS MAYSA A KRISTIANO
18, 19. Ania ti masapul nga aramidem tapno maaddaanka iti tarigagay a mangaramid iti ad-adu pay iti panagserbim ken Jehova?
18 No talaga a kayatmo ti agserbi ken Jehova, gundawayam dagiti oportunidad a silulukat kenka kas agtutubo nga adipen ti Dios. Ita ti tiempo a mangaramidka kadagiti desision a makatulong kenka a mangtagiragsak iti panagserbi ken Jehova.—Sal. 148:12, 13.
19 Ngem ania ti masapul nga aramidem no awan ti tarigagaymo a mangaramid iti ad-adu pay iti panagserbim ken Jehova? Itultuloymo a patibkeren ti pammatim. Kalpasan nga inladawan ni apostol Pablo ti panagreggetna a gumun-od iti bendision ti Dios, insuratna: “No agannayas ti isipyo iti sabali iti aniaman a pamay-an, ti Dios ipalgaknanto kadakayo ti kababalin nga adda iti ngato. Uray no kasta, aniaman ti nagtengantayon a panagrang-ay, agtultuloytayo koma a magna a siuurnos iti daytoy met laeng a rutina.” (Fil. 3:15, 16) Laglagipem nga ay-ayatennaka ti Dios ken pagsayaatam dagiti balakadna. Ni Jehova ti kasayaatan a makatulong kenka a mangaramid kadagiti nainsiriban a desision bayat ti kinaagtutubom.


text:
Wikipedia:Dagiti alagaden ti tungtungan a panid
Ti panggep ti tungtungan a panid ti Wikipedia (a maserrekan babaen ti tungtungan wenno pagtungtungan nga etiketa) tapno makaited ti lugar para kadagiti agur-urnos tapno matungtunganda dagiti panagsuksukat kadagiti mainaig nga artikulo wenno gandat a panid. Dagiti tungtungan apanid i artikulo ket nasken a saan nga ausaren dagiti agururnos a kas entablado para kadagiti kinabukukodan a pakaimatangan itimaysa a suheto.
No dagiti pampanid ti sabsabali a nagan ti lugar ket mausar para iti nagbaetan a panakitungtung ken panakisinnarita dagiti agar-aramat, maipakat met laeng dagiti isu met laeng a banag ti panag-usar.
No agsursurat kadagiti tungtungan a panid, adda dagiti naisangsangay nga arngian a saan aproduktibo, bayat a dagiti dadduma ket mangikeddeng kadagiti nasayaat a panag-urnos. Dagiti kangrunaan apateg ti tungtungan apanid ket dagiti panakisinnarita, panagraem ken panangimutektek. Dagiti sumaganad a listaan ket naidaremdem tapno makatulong kadagiti ti nasayaat a panagusar dagiti Wikipediano kadagiti tungtungan a panid.
Amin nga alagaden ditoy ket maipakat pay kadagiti tungtungan a panid ti Wikipedia.


text:
Departamento ti Amazonas
Ti Amazonas ket maysa a departamento ti Colombia idiay abagatan a paset ti pagilian. Ti kapitoliona ket ti Leticia. Ti naganna ket nagtaud manipud ti Karayan Amasona a kaaduan nga agay-ayus idiay departamento ken ti kabakiran a mangsakop ti kadakkelan a paset ti departamento.
Dagiti linaon
Toponimo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti departamento ket nagtaud manipud ti nagan ti Karayan Amasona. Ti karayan ket ninaganan ti Espaniol nga eksplorador a ni Francisco de Orellana (1511 - 1546), nga isu idi ti panagbanbanniagana, ket kinunana nga isu ket rinaut iti "naranggas a babbai" a karuprupa met dagidi Amasona iti Griego a mitolohia, nupay kasta, ti kaadda ti tribu ti mannakigubat a babbai iti dayta a panawen ket saan pay a napaneknekan ken pasible nga adda idi dagiti atiddog ti buokna a Patneng nga Amerikano a mannakigubat a nangipasnek ti konkistador a nagtawag ti kabakiran ken ti karayan iti nagan nga Amasona.
Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kaunegan ti departamento mabirukan idiay dagiti etniko a grupo ti Bora, Cocama, Macuna, Mirana, Okaina, Ticunas, Tucano, Uitoto, Yagua , Yucuna, ken daddumapay. Dagitoy a grupo ket mabalindan nga agtawen iti 5,000 .
Dagiti nailian a parke[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departmento ti Amazonas ket sumakop ti 109,665 km2 iti nasalakniban a lugar, kaaduan daytoy iti nagan babaen ti "reserba a kabakiran" manipud idi 1959, iti agdama daytoy ket addaan kadagiti 4 a "Nailian a Parke" ti Aacayacú, Cahuinarí, Yagoje Apaporis ken Rio Puree.
Dagiti munisipalidad ken komunidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- El Encanto
- La Chorrera
- La Pedrera
- La Victoria
- Leticia
- Mirití-Paraná
- Puerto Alegría
- Puerto Arica
- Puerto Nariño
- Puerto Santander
- Tarapacá
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nuestro Departamento: Información general: Geografía". Gobernación del Amazonas.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Amazonas manipud idiay Wikivoyage
- (Espaniol) Sapot ti pagsaadan ti Teritorial-Enbironmental a Sistema ti Pakaamo ti Colombiano nga Amasona SIAT-AC


text:
Lubao, Pampanga
Ti Lubao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Lubao ket nabingbingay a politikal iti 44 a barbaranggay.[2]
- Balantacan
- Bancal Sinubli
- Bancal Pugad
- Baruya (San Rafael)
- Calangain
- Concepcion
- Del Carmen
- De La Paz
- Don Ignacio Dimson
- Lourdes (Lauc Pau)
- Prado Siongco
- Remedios
- San Agustin
- San Antonio
- San Francisco
- San Isidro
- San Jose Apunan
- San Jose Gumi
- San Juan (Poblacion)
- San Matias
- San Miguel
- San Nicolas 1st (Poblacion)
- San Nicolas 2nd
- San Pablo 1st
- San Pablo 2nd
- San Pedro Palcarangan
- San Pedro Saug
- San Roque Arbol
- San Roque Dau
- San Vicente
- Santa Barbara
- Santa Catalina
- Santa Cruz
- Santa Lucia (Poblacion)
- Santa Maria
- Santa Monica
- Santa Rita
- Santa Teresa 1st
- Santa Teresa 2nd
- Santiago
- Santo Domingo
- Santo Niño (Prado Aruba)
- Santo Tomas (Poblacion)
- Santo Cristo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Pakdaar
Dagiti linaon
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti kahon ti mensahe to {{pakdaar}}.
Daytoy a plantilai ket nasken a saan unay a mausar kadagiti artikulo, ken nasken a mausar laeng para kadagiti nangruna a komento a maipanggep ti artikulo a saan a mabalin a maiparang iti naisangsangayan a plantilia. Dagiti saan unay a nangruna a komento ket embes a nasken a maikabil iti tungtungan ti artikulo.
Daytoy a kahon ti mensahe ket mabalin pay a mausar kadagiti sabali a panid, a kas ti ngato ti tungtungan dagiti panid ti gandat. Dagidiay a panid ti pakabalinan daytoy iti kaaduan a pannaka-usar.
Daytoy a kahon ket automatiko nga agbaliw iti estilo depende no ania apanid ti pakaiparanganna. No daytoy ket agusar kadagiti naiyalagad nga estilo ti kahon ti mensahe para kadagiti nadumaduma a kita ti panid.
Dagiti artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti artikulo (umuna nga espasio). Ti kas pagarigan a kodigo ket makita dita baba:
{{pakdaar|Ikabil ti testo ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti maysa a pagpilian a testo ti parametro ti header ket mabalin a mainayon. Kasla daytoy:
{{notice|header=Testo ti paulo|Ikabil ti testo ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti kahon ti mensahe ket mabalin pay a mangala ti parametro ti image , ngem saan daytoy a maisingasing no ti kahon ket mausar kadagiti artikulo. Kitaen dita baba no kasano ti agusar iti daytoy a parametro.
Dagiti tungtungan a panid[urnosen | urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti tungtungan a panid. No dagiti panid ket mangrugi iti "Tungtungan:", "Agar-aramat tungtungan:", "Papeles tungtungan:" ken dadduma pay. Makita dita baba manen ti batayan a kahon:
{{pakdaar|Ikabil ti testo ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti parametro ti header ket mabaln pay kadagiti tungtungan a panid. Ngem adda laeng ti maysa a parametro a mabalin kadagiti tungtungan a panid, ti parametro ti small parameter. Kasla ti maikita dita baba:
{{pakdaar|small=yes|header=Testo ti paulo|Ikabil ti testo ditoy.}}
A kas makitkita, ti "small=yes" ket mangpataud ti basbassit a kahon a tumpaw iti kanawan nga addaan ti basbassit a ladawan ken basbassit a kadakkel ti testo.
Padasen met ti parametro ti image. Kasla ti makita dita baba:
{{pakdaar|small=yes|image=Stop hand nuvola.svg |header=Testo ti paulo|Ikabil ti testo ditoy.}}
Ladawan ken dagiti panid ti kategoria[urnosen | urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti ladawan.:
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti panid ti kategoria.:
Dadduma pay a panid[urnosen | urnosen ti taudan]
Kastoy ti langa ti kahon kadagiti dadduma pay a panid, kasla dagit ipanid a mangsugi iti "Agar-aramat:", "Wikipedia:", "Tulong:" ken dadduma pay.
{{pakdaar|Ikabil ti testo ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Ti khon ket mabalin pay a mangala ti parametro ti image. Kasla ti makita dita baba:
{{pakdaar|image=Stop hand nuvola.svg|Ikabil ti testo ditoy.}}
Mangited daytoy ti makita dita baba:
Dagiti parametro ti header kenimage ket mabalin nga agpareho dagitoy a mausar.
Panag-usar kadagiti akin-ruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kaaduan a kaso, dagiti akin-ruar a silpo ket mabalin a mausar iti plantilia nga awan kadagiti aniaman a parikut. Nupay kasta, dagiti silpo nga aglaon ti equal sign ( = ) ket saan dagitoy a nasayaat a mabasa, gaputa amin nga adda iti kanigid ti equal sign ket maipatarus a kas nagan ti parametro. Ti makita dita baba ket isu ti maisingasing a panagsolbar daytoy a parikut:
{{pakdaar|1=Ti sumaruno ti daytoy a parametro, ti ''equal sign'' iti akin-ruar a silpo ket nasayaatto a mabasa.}}
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{konsenso}} – para kadagiti topiko a naibatay para kadagiti panagala ti konsenso
- {{ballaag}} – para kadagiti nangruna a balaag
- {{agaluad}} – para kadagiti mensahe a mangitudo kadagiti nakaro a problema
- {{ambox}} – ti aniaman a kita dagiti kahon ti mensahe; adda dagiti adu a dokumentasionna para kadagit nadumaduma a pagpilian


text:
Eukariota
Ti eukariota ket maysa nga organismo a dagiti selulana ket aglaon ti tengnga ken dadduma pay nga organulo a nabalkoyt iti kaunegan dagiti kulanit. Dagiti eukariota ket pormal dagitoy a takson ti Eukaria wenno Eukariota. Ti nailawagan a kulanit a mangbedbed nga estruktura a mangikabil pakailasinan kadagiti selula ti eukariota manipud kadagiti selula ti prokariota ket ti tengngana, wenno nuklear a sobre, iti kaunegan a ti pakaawitan ti henetiko a materiales.[1][2][3] Ti kaada ti tengnga ket mangited kadagiti eukarita kadagiti naganda, a nagtaud manipud ti Griego ti eu (eu, "nasayaat") ken kάpuov (karyon, "nues" wenno "kernel").[4] Kaaduan kadagiti eukariota a selula ket aglaonda pay ti sabsabali a bedbed dagiti kulanit nga organulo a kas ti mitochondria wenno ti Golgi nga aparato. Iti pay maipatinayon, dagiti mula ken ken algas ket aglaonda kadagiti kloroplasto. Adu kadagiti uniselular nga organismo ket dagiti eukariota, a kas ti protozoa. Amina dagiti multiselular nga organismo ket dagiti eukariota, mairaman dagiti ayup, mulmula ken dagiti fungus.
Ti pannakabingbinga ti selula kadagiti eukariota ket aggiddiat manipud kadagiti organismo nga awan tengngana (Prokariota). Adda dagiti dua a kita ti proseso ti pannakabingbingay. Iti mitosis, ti maysa a selula ket mabingbinga nga agpataud kadagiti dua a henetiko nga agpada a selula. Iti meiosis, a nasken iti seksual reproduksion, ti maysa a selula ti diploid (adda dua a kromosoma, maysa manipud iti tungngal maysa a nagannak) ket mapan iti panagtitipon manen iti tunggal maysa aparis dagiti kromosoma ti nagannak, ken into pay ti dua nga addang iti panagbingbingay ti selula, a pagbanagan iti uppat a selula ti haploid (gametes). Iti tunggal maysa a gamete ket addaan laeng ti maysa a komplemento dagiti kromosoma, ti tunggal maysa ket naisangayan a laok ti dagiti mainaig a paris dagiti kromosoma ti nagannak.
Ti dominio nga Eukariota ket agparang a kas monopiletiko, ken isu nga mangbukel ti maysa kadagiti tallo a dominio ti biag. Dagiti dua a sabali a dominio, ti Bakteria ken ti Archaea, ket dagiti prokariota ken awan dagiti langa a kasla dita ngato. Dagitieukariota ket mangirepresenta ti bassit-usit a minoridad iti amina a sibibiag a banag;[5] uray ti bagi ti tao adda daytoy ti ad-adu ngem 10 a beses ngem dagiti mikrobio ngem dagiti selula ti tao.[6] Nupay kasta, gapu ti kadakkelda, ti kolektibo a biomasada iti sangalubongan ket nakarkulo iti agarup a kapada dagiti prokariota.[7] Dagiti eukariota ket immunada a naparang-ay idi 1.6–2.1 bilion a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Youngson, Robert M. (2006). Collins a Diksionario ti Biolohia ti Tao. Glasgow: HarperCollins. ISBN 0-00-722134-7.
- ^ Nelson, David L.; Cox, Michael M. (2005). Lehninger Principles of Biochemistry (4th nga ed.). New York: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-4339-6.
- ^ Martin, E.A., ed. (1983). Macmillan a Diksionario dagiti Siensia ti Biag (2nd nga ed.). Londres: Macmillan Press. ISBN 0-333-34867-2.
- ^ "eukaryotic". Online a Diksionario ti Etimolohia.
- ^ Whitman W, Coleman D, Wiebe W (1998). "Dagiti prokariota: Ti di nakitkita unay a kaaduan". Proc Natl Acad Sci USA 95 (12): 6578–83. Bibcode:1998PNAS...95.6578W. doi:10.1073/pnas.95.12.6578. PMC 33863. PMID 9618454.
- ^ Zimmer, Carl (13 Hulio 2010). "Kasano nga Agsalaknib ken Mangipalawag Kaniatayo dagiti Mikrobio". New York Times. Naala idi 17 Hulio 2010. Kitaen pay ti mikrobiome.
- ^ Whitman, Coleman, and Wiebe, Prokaryotes: Ti di nakitkita a kaaduan, Proc. Natl. Acad. Sci. USA, Vol. 95, pp. 6578–6583, June 1998
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Moscow
Ti Moscow ket isu ti kapitolio, ti kapusekan ti papulasion a siudad, ken ti kaaduan ti populasion a pederal a suheto iti Rusia. Daytoy a siudad ket maysa a nangruna iti politikal, ekonomia, kultural, siensa, relihion, busbos, edukasion ken sentro kadagiti pagluganan iti Ruso ken ti kontinente. Ti Moscow ket isu ti akin-amianan unay a dakkel a siudad iti Lubong (ngem saan nga isu tu kalamiisan), ti kapusekan ti populasion a ciudad iti Europa, ken maika-6 a kadakkelan a maitutop a siudad iti lubong. Ti populasion na daytoy, segun ti 2010 a Senso, ket 11,503,501.[7] Batayan ti Forbes 2011, ti Moscow ket addaan kadagiti 79 a bilionario, naiyallatiw na ti Siudad ti New York a kas ti siudad nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti bilionario.[11]
Ti Moscow ket naisaad idiay Karayan Moslva idiay Tengnga a Pederal a Distrito iti Europa a Ruso. Iti kabayatan iti pakasaritaan na, daytoy a siudad ket nagserbi a kapitolio kadagiti nagsasaruno nga estado, manipud ti taga-ugma a Natan-ok a Dukesa iti Moscow ken ti simmaruno a Tsardon iti Russia ken ti Kappon ti Sobiet. Ti Moscow ti pagsaadan ti Moscow Kremlin, ken ti taga-ugma a kota nga iti daytoy nga aldaw ket isu ti pagtaengan ti Presidente ti Ruso ken iti ehukutibo a sanga iti Gobierno iti Ruso. Ti Kremlin ket isu pay ti maysa kadagiti nadumaduma a Sangalubongan a Tawidan a Sitio ditoy a siudad. Isuda a dua a siled ti parlamento iti Ruso (ti Duma ti Estado ken ti Tipunan ti muyong a Konsilo ket nakatugaw met idiay Moscow.
Ti siudad ket naiserbian babaen ti bariwakwak a naaramidan a paglugluganan, nga mairaman dagiti uppat nga internasional nga eropuerto, siam a pungto ti tren, ken maysa kadagiti kaunegan iti uneg ti daga a tubo iti lubong, ti Moscow a Metro, ket maikadua laeng iti Tokyo iti banag iti panaglugan ken maibigbigan a kas ti maysa a mohon babaen ti kinabaknag ken sabsabali nga arkitektura kadagiti isuda a 185 nga estasion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ПpeзидeHT Poccийckoй Фeдepaции. ykaз №849 oT 13 Maя 2000 r. «O пoлHoMoчHoM пpeдcTaBиTeлe ПpeзидeHTa Poccийckoй Фeдepaции B фeдepaлbHoM okpyre». BcTyпил B cилy 13 Maя 2000 r. OпyблиkoBaH: "CoбpaHиe зakoHoдaTeлbcTBa PФ", №20, cT. 2112, 15 Maя 2000 r. (Presidente ti Tipunan ti muyong iti Ruso. Bilin #849 iti Mayo 13, 2000 Iti Plenipotentiario a Representatibo ti Presidente iti Ruso a Pederasion iti maysa a Distrito Pederal. Nagbalin idi Mayo 13, 2000).
- ^ ГoccTaHдapT Poccийckoй Фeдepaции. №OK 024-95 27 дekaбpя 1995 r. «Oбщepoccийckий kлaccифиkaTop эkoHoMичeckиx perиoHoB. 2. ЭkoHoMичeckиe paйoHы», B peд. ИзMeHeHия №5/2001 OKЭP. (Gosstandart iti Ruso a Pederasion. #OK 024-95 Disiembre 27, 1995 Ruso a Panakaidasig dagiti Ekonomiko a Rehion. 2. Dagiti Ekonomiko a Rehion, natarimaan babaen ti Panagpasayaat #5/2001 OKER. ).
- ^ "Dagiti Piesta ken nagnangruna a petsa iti Moscow". Gobierno ti Siudad ti Moscow. Naala idi 29 Septiembre 2010.
- ^ a b "Ti Mayor ti Siudad ti Moscow". Gobierno iti Moscow. Naala idi 18 Marso 2010.
- ^ "The Moscow Statute". Moscow City Duma. Gobierno ti Moscow. 28 Hunio 1995. Naala idi 29 Septiembre 2010. "Ti kangatuan ken eksklusibo (representatibo) a bagiti estado a bileg idiay Moscow ket ti Siudad ti Moscow a Duma."
- ^ Ministro ti Ekonomiko a Panagrang-ay ti Ruso a Pederasion. Pederala Panagrehistro, Kadastre&Kartograpo a Serbisio. Nailian a Reporta ti Rusia Landuse 2008, p.187-188 (Ruso)
- ^ a b ФeдepaлbHaя cлyжбa rocyдapcTBeHHoй cTaTиcTиkи (Federal State Statistics Service) (2011). "ИHфopMaциoHHыe MaTepиaлы oб okoHчaTeлbHыx иTorax Bcepoccийckoй пepeпиcи HaceлeHия 2010 roдa[[Kategoria:Dagiti artikulo a naglaon ti Ruso a testo]] (Information on the final results of the 2010 All-Russian Population Census)". Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa (2010 All-Russia Population Census) (iti Russian). Federal State Statistics Service. Naala idi 2011-12-28. Ti silpo ti wiki ket naikabil iti titulo ti URL (tulong)
- ^ Ti kuenta ti densidad ket nakarkulo idi babaen ti panagbingbingay ti populasion a naireporta babaen ti 2010 a Senso babaen tilugar a naipakita idiay "Lugar" a pagikabilan. Pangngaasi a laglagien a daytoy a kuenta ket mabalin a saan nga husto a ti lugar a nainaganan idi infobox ket mabalin a saan a naireporta para iti kapadpadana atawen a kas ti populasion.
- ^ ПpaBиTeлbcTBo Poccийckoй Фeдepaции. ПocTaHoBлeHиe №725 oT 31 aBrycTa 2011 r. «O cocTaBe TeppиTopий, oбpaзyющиx kaждyю чacoByю зoHy, и пopядke иcчиcлeHия BpeMeHи B чacoBыx зoHax, a Takжe o пpизHaHии yTpaTиBшиMи cилy oTдeлbHыx ПocTaHoBлeHий ПpaBиTeлbcTBa Poccийckoй Фeдepaции». BcTyпил B cилy пo иcTeчeHии 7 дHeй пocлe дHя oфициaлbHoro oпyблиkoBaHия. OпyблиkoBaH: "Poccийckaя ГaзeTa", №197, 6 ceHTябpя 2011 r. (Government of the Russian Federation. Resolution #725 iti August 31, 2011 On the Composition of the Territories Included into Each Time Zone and on the Procedures of Timekeeping in the Time Zones, as Well as on Abrogation of Several Resolutions of the Government of the Russian Federation. Nagbalin idi after 7 days following the day of the official publication).
- ^ Opisial iti amin a teritorio iti Ruso babaen ti Artikulo 68.1 iti Batay-linteg iti Ruso.
- ^ Ody, Elizabeth (2011-03-10). "Ni Carlos Slim ket isu ti umuna ti Forbes Listaan dagiti Bilionario ti Maikadua a Tawen". Bloomberg. Naala idi 2011-06-01.


text:
Pannakaadipen
Ti pannakaadipen ket maysa a sitema a ti tattao ket natrato kas tagikua tapno magatang ken mailako, ken dagitoy ket napilitda nga agtrabaho.[1] Dagiti aadipen ket mabalin a napilpilitda a naigagam manipud idi natiliwda, nagatang wenno naipasngay, ken naikkatanda ti karbengan a pumanaw, ti agmadi nga agtrabaho, wenno ti agidemanda ti tangdan. Iti naipakasaritaan, ti pannakaadipen ket naipatakderan a mabigbigan babaen dagiti adu a kagimongan; kadagiti kinaudi apanawen ti pannakaadien ketnaipariten kadagiti kaaduan a kagimongan ngem agtultuloy babaen kadagiti panagsanay iti panagpiansa ti utang, nakontrata a panagserbi, adipen, domestiko a katulong a naikulkulong, dagiti naisangayan a panagampon a dagiti ubbing ket napilit a nga agtrabo a kas adipen, dagiti ubbing a soldado, ken napilit a pannakiasawa.[2] Ti pannakaadipen ket maipatit iti amin a pagilian iti lubong ngem adda pay laeng dagiti nakarkulo a 27 a riwriw nga adipen iti sangalubongan; adda dagiti sumupsuppiat ket nakanamnamada a ti pannakaadipen ket mabalin a mapukawen intono 2042.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Laura Brace (2004). Dagiti Politika ti Tagikua: TRabaho, Waya ken Pannkaitagikua. Unibersidad ti Edinburgh a Pagmalditan. pp. 162–. ISBN 978-0-7486-1535-3. Naala idi Mayo 31, 2012.
- ^ "Relihion ken Etika – Moderno a pannkaadipen: Dagiti moderno a porma iti pannakaadipen". BBC. Enero 30, 2007. Naala idi Hunio 16, 2009.
- ^ Ti pagbalituagan a puntos iti panagkabil iti pannakaadipen?
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Pannakaadipen idiay Wikimedia Commons


text:
Makina
Ti makina ket maysa a ramit a mangbukel ti maysa wenno ad-adu a parte, ken agus-usar iti enerhia tapno makagun-od iti gandat. Dagiti makina ket kadawyan a nabilegan babaen dagiti mekanikal, kimika, termal, wenno elektriko a pamay-an, ken dagitoy ket kankanayon a motorisado. Iti pannakaipakasaritaan, ti nabilegan a ramit ket makasapul pay kadagiti agkutkuti a parte tapno maidasig a kas maysa a makina; nupay kasta, ti pannakapartuat ti teknolohia ti elektronika ken nakaiturongan ti panagrang-ay dagiti nabilegan a ramit nga awan dagiti agkutkuti a parte a naikeddeng a kas makina.
Ti simple a makina ket maysa ng alikamen a mangbaliw ti turong wenno kaadu iti maysa a puersa, ngem adu dagiti adda a narikrikut pay a makina.Kas pagarigan ket mairaman dagiti lugan , dagiti elektroniko a sistema, dagiti molekular a makina, dagiti kompiuter, telebision, ken radio.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti Makina idiay Wikimedia Commons
- Teknolohia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oberg, Erik; Franklin D. Jones; Holbrook L. Horton; i Henry H. Ryffel (2000). ed. Christopher J. McCauley, Riccardo Heald, ken ni Muhammed Iqbal Hussain, ed. Manual ti Makina (Maika-26 nga edision nga ed.). New York: Industrial Press Inc. ISBN 0-8311-2635-3.
- Reuleaux, Franz; (patarus ken anotasion babaen ni A. B. W. Kennedy) (1876). Ti Kinematika iti Makina. New York: naimaldit manen babaen ti Dover (1963).
- Uicker, J. J.; G. R. Pennock and J. E. Schigley (2003). Teoria dagiti makina ken dagiti Mekanismo. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.


text:
Papa Pablo I
Ni Papa Pablo I (700 – 28 Hunio 767) ket isu ti papa manipud idi 29 Mayo 757 aginggana idi 28 Hunio 767. Isu ket immuna a nagserbi a kas maysa a Romano a diakono ken kankanayon a nagtrabtrabaho para iti kabsatna a lalaki, a ni Papa Esteban II, para iti panakitinnarusan kadagiti Lombardo nga ari.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Pablo I idiay Wikimedia Commons
- J. P. Kirsch (1913). "Pope Paul I". Katoliko nga Ensiklopedia. New York: Robert Appleton a Kompania.
- Plantilia:Cite NIE


text:
Papa Inocencio X
Ni Papa Inocencio X (6 Mayo 1574 – 7 Enero 1655), ket naipasngay a kas ni Giovanni Battista Pamphilj (wenno Pamphili), ket isu idi ti Papa manipud idi 1644 aginggana idi 1655.[1] Naipasngay idiay Roma iti maysa a pamilia manipud idiay Gubbio, Umbria a napan idiay Roma idi las-ud ti potipikado ni Papa Inocencio IX,isu ket nagturpos idiay Collegio Romano ken sinurotna ti naitimpuyog a cursus honorum, a sinurotna ti ulitegna a ni Girolamo Pamphilj a kas mangsalaknib-gupit iti Rota, ken kasla kaniana, nakagun-od ti dignidad iti Kardinal-Padi iti Sant'Eusebio, idi 1629. Isu ket nagsanay a kas maysa nga abogado, isu ti nangsaruno kenni Papa Urbano VIII (1623–44) idi 15 Septiembre 1644, a kas maysa kadagiti kasikapan a papa iti dayta a panawen, nga isu ti nangpadakkel ti temporal a bileg iti Santa Sede.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dictionaire Général pour la maîtrise de la langue française la culrute classique et contemporaine. Larousse. 1993. p. 812. ISBN 2-03-320300-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Inocencio X idiay Wikimedia Commons


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Panaglisensia[urnosen]
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Panag-usar ti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panag-usar idiay da.wikipedia.org
- Panag-usar idiay en.wikipedia.org
- Panag-usar idiay es.wikipedia.org
- Panag-usar idiay eu.wikipedia.org
- Panag-usar idiay fr.wikipedia.org
- Panag-usar idiay id.wikipedia.org
- Panag-usar idiay nl.wikipedia.org
- Panag-usar idiay pl.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ro.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ur.wikipedia.org


text:
Josefina, Zamboanga del Sur
Ti Josefina ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Josefina ket nabennebenneg iti 14 a barbaranggay.
- Bogo Calabat
- Dawa (Diwa)
- Ebarle
- Gumahan (Pob.)
- Leonardo
- Litapan
- Lower Bagong Tudela
- Mansanas
- Moradji
- Nemeño
- Nopulan
- Sebukang
- Tagaytay Hill
- Upper Bagong Tudela (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013


text:
Panangidakamat ti mannurat (botanika)
Iti botaniko a nomenklatura, ti panangidakamat ti mannurat ket mangibagbaga ti panangidakamat ti tao (wenno grupo ti tattao) nga umiso a nangipablaak ti botaniko a nagan, kasla ti immuna a nangipablaak ti nagan bayat a nangtungpal kadagiti pormal a kammasapulan a kas inkeddeng babaen ti Internsional a Kodigo ti Botaniko a Nomenklatura (ICBN).[1] Iti botanika, kadawyan daytoy (ngem saan a nasken) ti panangiyababa ti nagnagan ti mannurat segun ti mabigbig a listaan dagiti alagaden a pangyababaan. Kadagiti kaso no dagiti sebbangan ket saaen nga adda iti kasisigudna a heneriko a puesto (kasla ti baro a kombinasion iti henero ken ti naisangayan nga epiteto), maited dagiti mannurat ti kasisigud a puesto ken dagiti baro a kombinasion (ti dati iti parentesis).
Adda met dagiti paggiddiatan a nagbaetan ti botaniko a Kodigo ken ti kadawyan a panagsanay iti soolohia. Kas pagarigan, iti soolohia ti tawen a pannakaipablaak ket maited kalpasan ti nagan wenno nagnagan ti mannurat ken ti nagsurat ti baro a kombinasion ket kadawyan a saan a mainayon. Ti bassit met a bilang kadagiti ad-adu nga espesialisado a panagsanay ket agdumaduma pay iti pagbaetan kadagiti singasing kadagit kodigo ti botaniko ken soolohiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- McNeill, John; Barrie, F.R.; Burdet, H.M. & Demoulin, V., eds. (2006), International code of botanical nomenclature (Vienna Code) adopted by the seventeenth International Botanical Congress, Vienna, Austria, Hulio 2005 (eletroniko nga ed.), Vienna: International Association for Plant Taxonomy, naala idi 2011-02-20
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Início > The Living... > acordes
Dificultad:Ningún grado
por joaoewerton
Intro: C#m ? E ? B ? C#m ?.follow chord Dang-dang ay sidong ilay insali-Sali dummay.. * Kabla-aw mi ti umuna kadakayo nga nagannak mi Kakabsat ken gagayyem, kaka-ilyan nga ikalinga. Adtoy mi nga ikanta ken ipukaw ti arapa-ap mi, ayat mi ditoy ili nga isu ti naiyanakan mi. babaen daytoy nga kanta maawis mi kuma amin nga agdengdengeg kadakami toy sipupuso nga samiweng mi. *Nadayaw nga papangat ti kalinga inkam ipakada Nga mangdillaw ti aramid yu pagsya-atan itultuloy yu. Dakami nga sumaruno ta tuggot yu tay suruten mi San kuma nga panagperdi toy ili tayo nga nasudi. Nabaknang ti kultura nadur-as nga kalinga Daydayawen ti turista imatang na sub-subliyan da. *Na-urnos a pagilyan awanen ti pag piggadan Ugali nga pinatayan isu kumat balbaliwan. Runoten iti tadi nga ranggas iti ili Inosente nga kapapa-nunutan lumangsot, rugin ti riri. Katribuan ti kalinga arapa-ap mi ti inkam iwayat Panagpapada iti linteg ken sapasap nga hustisya. Intayo agmay-maysa nga mangitag-ay iti kapya ken talna toy pagilyan agraman ti sangalubongan.


text:
Kanton iti Hinebra
Ti Republikan ken Kanton iti Hinebra (Pranses: République et Canton de Genève; Arpita: Rèpublica et Canton de Geneva; Aleman: Republik und Kanton Genf; Italiano: Repubblica e Canton Ginevra; Romansh: Republica e Chantun Genevra) ket isu ti agsasao iti Pranses nga akin-laud unay a Dagiti kanton iti Suisakanton wenno estado ti Suisa, a gangani amin a bangirna a napalikmutan babaen ti Pransia. A kas dagiti sabsabali a Suiso a kanton (a kas ti Ticino, Neuchâtel, ken Jura), daytoy a kanton ket makunkuna a kas maysa a republika iti kaunegan ti Suiso a Konpederasion.
Ti kanto iti Hinebra ket mabirukan idiay abagatn a laud a suli ti Suisa; ken daytoy ket naipanumotan a maysa kadagiti kosmopilitano unay a luglugar ti daytoy a pagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ Dagiti estadistika ti Kanton iti Hinebra, MS Excel a dokumento – Population résidante du canton de Genève, selon l'origine et le sexe, par commune, en novembre 2011 (Pranses) Naala idi 10 Disiembre 2011
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti Hinebra idiay Wikimedia Commons


text:
Tattao a Pilipino
Dagiti Pilipino wenno Tattao a Pilipino dagiti patneng nga agnanaed ken umili ti Republika iti Pilipinas a masarakan iti Abagatan-a-Daya nga Asia. Ti termino a Pilipino (Pilipina no babai) ket mabalin met a dumakamat kadagiti tao a nagtaud iti Pilipinas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nagtitiponan dagiti Filipino nga agnanaed idiay Pilipinas ken iti sabali a pagilian
- ^ Philippines Estados Unidos Departamento iti Estados.
- ^ Pilipino nga Estadistika: US Opisina ti Senso Estados Unidos. Naala idi30 Hunio 2009
- ^ a b c d e Stock Estimates of Overseas Filipinos 2007 Report. Philippine Oversea Employment Administration. Naala idi Hulio 22, 2009.
- ^ Dagiti Pilipino idiay Malaysia. Opisina ti Pagmalditan Sekretario iti Pilipinas. Naaala idi Hulio 22, 2009.
- ^ Pilipino a Kanadiano Dagiti Estadistika ti Kanada. Naaala idi Hunio 30, 2009
- ^ "Departamento iti Ganganaet a Panakibiang dagiti Pilipino idiay Hapon". Hapon. 12 Marso 2011.
- ^ Dagiti Pilipino idiay Hong Kong Opisina dagiti Estadistika. Naaala idi Hunio 30, 2009.
- ^ Pilipino Australiano Opisina dagiti Estadistika Australia. Naala idi 30 Hunio 2009
- ^ Cittadini Stranieri. Bilancio demografico anno 2010 e popolazione residente al 31 Dicembre - Tutti i paesi di cittadinanza, Italia
- ^ Demograpiko iti Taiwan#Dagiti ganganaet nga agtaeng
- ^ Dagiti Pilipino idiay Abagatan a Korea.Kultura ken Pakaammo a Serbisio iti Korea (KOIS). Naaala idi Hulio 21, 2009.
- ^ "Sentro nga Opisina ti Estadistika dagiti Israeli". Sentro nga Opisina ti Estadistika dagiti Israeli.
- ^ "PGMA meets members of Filipino community in Spain". Pilipinas:Gov.Ph: Ti Opisial a Portal ti Gobierno iti Republika iti Pilipinas. Naala idi 1 Hulio 2006.
- ^ Dagiti Pilipino idiay Baro a Selanda. Estadistika ti New Zealand. Naala idi Hulio 2, 2009
- ^ Tattao: Pilipino, Ti Joshua a Gandat
- ^ "8 Folkemengde, etter norsk / utenlandsk statsborgerskap og landbakgrunn 1. januar 2009". Statistisk sentralbyra (Estadistika ti Norwéga). Naala idi 2009.
- ^ "Ti abababa a pakasaritaan iti Pilipinas – Panakibiang ti Olanda". Ti Embahada ti Pilipinas idiay Hague.
- ^ "Ti Pilipinas ket agpalpaliiw kadagiti kasasaad dagiti agtrabtrabaho idiay Pakistan". 5 Nobiembre 2007. Naala idi 19 Disiembre 2009.[natay a silpo]


text:
Papa Clemente VII
Ni Papa Clemente VII (26 Mayo 1478 – 25 Septiembre1534), naipasngay a kas ni Giulio di Giuliano de' Medici, ket isu idi ti kardinal manipud idi 1513 aginggana idi 1523 ken isu ti Papa manipud idi 1523 aginggana idi 1534.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Corkery, James ken Thomas Worcester, Ti Kinapaoa manipud idi 1500: Manipud ti Italiano prinsipe aginggana ti Sangalubongan a Pastor, (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2010), 29.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Clemente VII idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Landon
Ni Papa Landon (naamammuan pay a kas ni Landus[1]) ket isu ti nabutosan a papa idi Hulio wenno Agosto 913. Isu ket pimmusay kalpasan ti agarup nga innem a bulan, idi Pebrero wenno Marso 914.
Isu ket naipasngay idiay Sabina, Italia. Ti nagan ti amana ket naibagbaga a kas ni Taino. Isu ket saan a nagbalbaliw ti naganna idi nagbalin a papa.
Ni Landon ket naipagpagarupan nga adda dagiti nabileg a gagayyem a timmulong kaniana a nabutosan a kas papa. Isu ti naudi a papa a nagusar ti papa a nagan a saan pay a naus-usar aginggana kenni Papa Juan Pablo I idi 1978.
Ni Landon ket maysa a papa idi las-ud ti paset ti panawen a tinawtawagan ti Saeculum obscurum, a nagpaut manipud idi 904 aginggana idi 964.
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Claudio Rendina. I papi. Storia e segreti. Newton Compton, Roma, 1983.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Landon idiay Wikimedia Commons


text:
Immanuel Kant
Ni Immanuel Kant (Aleman a pannakabalikas: [ɪˈmaːnu̯eːl ˈkant]; 22 Abril 1724 – 12 Pebrero 1804) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo manipud idiay Königsberg (tattan ket ti Kaliningrad iti Russia), nga isu ketnagsuksukisok, naglektura, ken nagsurat iti pilosopia ken antropolohia idi las-ud ti Panagpalawag idi gibus ti maika-18 a siglo.[1]
Ti kangrunaan nga obra ni Kant, ket ti Panagdillaw iti Puro a Rason (Kritik der reinen Vernunft, 1781),[2] a naigandat tapno maitipon ti rason nga adda ti panakasanayna tapno makapan ti las-ud kadagiti naipanunotanna a panakapaay iti tinawtawid a pilosopia ken metapisika. Isu ket nagnamnama a manngpatingga ti maysa a panawen ti panagpattapatta a dagiti banag ti ruar ti panakasanay ket naus-usar a mangsuporta ti nakitkitana a kas dagiti awan mayana a teoria, bayat nga isu ket sumupsupiat ti eskeptisismo dagiti agpanpanunot a kas ni Berkeley kenni Hume.
A nangibaga ti:
"Kankanayon a nabatbati nga eskandalo ti pilosopia ken ti sangalubongan a panagrason ti nagtagitaon a ti irurumsua dagiti banag ti ruar kanaiatayo ... ket nasken a maipagarup a dagitoy ket ti pammati laeng, ken no mairana daytoy ti sinoman a mangdudua daytoy, nasken a mabalintayo a sungbatan ti naapnekan a pangipatalged."[3]
Ni Kant ket nagisingasing ti 'Koperniko a Rebolusion' iti panagisubli, a nagibaga ti:
"Manipud tattan naipagpagarup nga amin dagiti bukodtayo a pannakaammo ket nasken aumanamong kadagiti banag; ngem ... agpadastayo met no saantayo a makaadayo kadagiti parikut ti metapisika babaen ti panagipagarup a dagiti banag ket nasken nga umanamong ti bukodtayo a pannakaaamo."[4]
Ni Kant ket nagipablaak kadagiti dadduma a nangruna nga obra iti etika, relihion, linteg, estetika, astronomia, ken pakasaritaan. Kadagitoy ket mairaman ti Panagdillaw iti Praktikal a Rason (Kritik der praktischen Vernunft, 1788) ken ti Metapisika dagiti Kababalin (Die Metaphysik der Sitten, 1797), a maipanggep ti etika. Ken ti Panagdillaw iti Panangukom (Kritik der Urteilskraft, 1790), a kumitkita ti estetika ken teleolohia. Isu ket nangigandat a mangibanag dagiti suppiatan a nagbaetan dagiti empiriko ken rasionalista nga arngian. Ti emperiko ket nagipatalged nga amin dagiti pannakaamo ket nagtaud kadagiti panakasanay; ti rationalista ket mangipatpato a ti rason ken dagiti masna a kapanunotan ket dati dagitoy. Ni Kant ket nangisuppiat a ti panakasanay ket puro a kabukbukodan no saan pay nga immuna a naiyaddang babaen ti puro a rason. Kinunana pay a ti panag-usar ti rason nga awan ti panakaipakat ti panakasanay ket mangturong laeng kadagiti teretiko nga alliaw. Ti nawaya ken husto a panakasanay ti rason babaen ti agmaymaysa ket isu idi ti tema ti Panagpalawag, ken dagiti arngian ni Kant kadagiti nadumaduma a parikut ti pilosopia.
Dagiti kapanunotanna ket nakaimpluensia kadagiti adu nga agpanpanunot idiay Alemania iti las-ud ti kabibiagna. Isu ket nagitalinaay ken nangiyalis iti pilosopia ti labes ti suppiat a nagbaetan dagiti rationalista ken dagiti emperisista. Dagiti pilosopo a ni Fichte, Schelling, Hegel ken Schopenhauer ket nagbaliw ken nagparang-ay ti Kantiano a sistema, nga isu a nangiyeg kadagiti nadumaduma a porma ti Aleman nga idealismo. Isu ket nakitkita a kas maysa a kangrunaan a pigura iti pakasaritaan ken panagparang-ay iti pilosopia. Ti Aleman ken Eupopeano a a panagpanpanunot ket rimmang-ay kalpasan ti panawenna, ken ti inpluensiana ket agdama pay laeng nga agparparegget ti pilosopiko nga obra tatta nga aldaw.[5]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Immanuel Kant ket naipasngay idi 1724 idiay Königsberg, ti kapitolio iti Prussia iti dayta apanawen, a ti tatta nga aldawen ket ti siudad ti Kaliningrad idiay Ruso nga exclave ti Kaliningrad Oblast. Isu ti maikapat kadagiti siam nga annak (uppat kadagitoy ti nataengan). Nabubiagan nga 'Emanuel', banaliwanna ti naganna ti 'Immanuel'[6] kalpasan idi nakaadal ti Hebreo. Iti dagup a kabibiagna, isu ket saan a nagbiahe ti adadu ngem sangapulo a milia manipud idiay Königsberg.[7] Ti amana, a ni Johann Georg Kant (1682–1746), ket maysa idi nga agararamid ti silo nga Aleman manipud idiay Memel, nga iti dayta a panawen ket ti akin-amianan a daya unay a siudad ti Prusia (tattan ket ti Klaipėda, Lituania). Ti inanna, ni Regina Dorothea Reuter (1697–1737), ket naipasngay idi idiay Nuremberg.[8] ti apong ni Kant manipud ti amana ket taga Eskósia a nagemigrado idiay Daya a Prusia,ken ti amana ketnagipangpangletra pay laeng ti apelyidoda iti "Cant".[9] Iti kinaagtutubona, ni Kant ketmaysa idi a naimnet, ngem di nalaing unay, nga estudiante. Isu ket naipadakkel ti maysa a Pietista a sangkabalayan a nagibaybayat ti relihioso a kinapasnek, personal a kinapakumbaba, ken ti literal a panakaipatarus ti Biblia. Ni Kant nakaawat ti nainget nga edukasion – nairut, pangdusa, ken disiplinario – a nagkaykayat ti Latin ken dagiti relihioso panagiyammo ngem dagiti matematika ken siensia.[10] Dagiti sapasap a mito a maipanggep kadagiti personal a manerismo ni Kant ket naibaga, naipalawag, ken sinuppiatan idiay pangyuana a panagipatarus ni Goldthwait iti Dagiti Panagpalpaliiw iti Rikna ti Napintas ken Narimbaw.[11] Kankanayon a naipanunotan a ni Kant ken nagbiag ti nairut ken maipadto a biag, a nagiturturon ti kanayon a naululit a sarita a kadgiti kaarubana ket nagidissoda kadagiti pagorasanda baben kadagiti inaldaw a panagpagpagnana. Isu ket saan a nagasawa, ngem ngem saan a nakurang ti nakagungunaan a sosial a biag - isu ket maysa idi a nadayeg a manursuro ken naggbaligi bassit a mannurat idi sakbay a nangrugi kadagiti nangruna a pilosopiko nga obrana.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Crane Brinton. "Panagpalawag". Ensiklopedia ti Pilosopia. Tomo. 2, p. 519. Macmillan, 1967.
- ^ Kant, Immanuel; Kitcher, Patricia (pangyuna); Pluhar, W. (patarus) (1996). Panagdillaw iti Puro a Rason. Indianapolis: Hackett. xxviii.
- ^ "Dagiti Transsendental a Panagrason (Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia)". Plato.stanford.edu. 2011-02-25. Naala idi 2011-10-22.
- ^ Rohlf, Michael, "Immanuel Kant", Ti Stanford EEnsiklopedia ti Pilosopia (Otonio 2010 nga Edision), Edward N. Zalta (ed.)
- ^ "Immanuel Kant (Stanford nga Ensiklopedia ti Pilosopia)". Plato.stanford.edu. 2010-05-20. Naala idi 2011-10-22.
- ^ Kuehn, Manfred. Kant: Ti maysa Biograpia. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2001, p. 26
- ^ Lewis, Rick. 2005. 'Ni Kant kadagiti sumaganad a 200 a Tawtawen'. Ti Pilosopia TattanP. Bilang. 49.
- ^ "Cosmopolis". Koenigsberg-is-dead.de. 2001-04-23. Naala idi 2009-07-24. ti ina ni Kant ket sagpaminsan pay a naitited ti kamali a nagan a kas ni Anna Regina Porter.
- ^ http://www.csudh.edu/phenom_studies/western/lect_9.html
- ^ Biograpko a pakaamo a nagtaud manipud idiay: Kuehn, Manfred. Kant: Ti maysa a Biograpia. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2001. ISBN 0-521-49704-3 ti pagalagadan a biograpia ni Kant iti Inggles.
- ^ Kant, Immanuel. Dagiti Panagpalpaliiw iti Rikna ti Napintas ken Narimbaw. Trans. John T. Goldthwait. Unibersidad iti California a Pagmalditan, 1961, 2003. ISBN 0-520-24078-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Immanuel Kant idiay Wikimedia Commons


text:
Rehion ti Tōkai
Ti Rehion ti Tōkai (東海地方 Tōkai-chihō?) ket maysa nga apo ti rehion iti rehion ti Chūbu iti Hapón nga addaan ti igid ti Taaw Pasipiko. Ti kayat a saoen ti naganna ket ti "Daya a baybay" ken naggapu daytoy iti Tōkaidō, maysa kadagiti Lima a Pagdalanan ti Edo. Gapu ta ti Tōkai ket maysa nga apo ti rehion ken saan nga opisial a nainaganan, adda dagiti panagsuppiatan no ania ti pagrugian ken gibusan iti daytoy a rehion, nupay kasta dagit imapa ti Hapón ket kaaduan a mangitudtudo a ti rehion ket mangraman kadagiti prepektura ti Shizuoka, Aichi, Gifu ken Mie.
Ti kadakkelan a kangrunaan a siudada iti daytoy a rehion ket ti Nagoya ken ti Chūkyō Metropolitano a Lugar (Nagoya a Metropolitano a Lugar) a mangbukel ti kadakkelan a paset iti daytoy a rehion ken ti maikatlo a kadakkelan nga ekonomi ati Hapón. Ti komersio nga impluensia iti daytoy nga urbano a lugar ket sagpaminsan nga agigay-at kadagiti nakapalikmut a luglugar dagiti tallo a prepektura a naipatengnga iti Nagoya a dagitoy ket ti Aichi, Gifu, ken Mie; daytoy a lugar ket sagpaminsan pay a naitudtudo a kas ti rehion ti Chūkyō.
Ti Tōkai ket addaan ti kaaduan kadagiti agpadpataud a lugar ken maysa kadagiti kaaduan ti industria a rehion iti Hapón. Ti pantarna ket naliniaan kadagiti napusek ti populasionn a siudad nga addaan kadagiti ekonomia a sumalibukag kadagiti pabrika.
Ti rehion ti Tōkai ket nakapadas kadagiti dadakel a gingined, a mairaman kadagiti nalatak a gingined idi 1944 (naamammoan pay a ti "Tonankai a gingined") ken idi 1945 (naamammoan pay a ti "Mikawa a gingined").[1] Dagiti sumaganad nga obra ni Kiyoo Mogi, ket agipadpadto ng adda posibilidad a daytoy a lugar ket suheto iti naababaw a kadakkel 8.0 a gingined iti masakbayan a panawen.[2] Ti Nagoya, Shizuoka, ken dagiti dadakkel a siudad ket dakkel to a madadael, a ribribo dagiti madangran, no saan a riwriw, a makaaramid daytoy ti kadaksan a didigra iti Daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karan, Pradyumna Prasad. (2005). Ti Hapón iti maika-21 a Siglo: Katutubo, Ekonomia, ken Kagimongan, p. 36 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Dua a didigra a banbanag a maipapan ti inururay a gingined ti Tokai Kiyoo Mogi, Daga Planeta Law-ang', Tomo. 56 (No. 8), pp. li-lxvi, naipablaak idi 2004, naala idi 2011-03-11


text:
KAPITULO 6
Sadino ti Ayan Dagiti Natay?
Ania ti mapasamak kadatayo no mataytayo?
Apay a mataytayo?
Makaliwliwa kadi a maammuan ti kinapudno maipapan iti ipapatay?
1-3. Ania dagiti isalsaludsod dagiti tattao maipapan iti ipapatay, ket ania ti sungbat dagiti nadumaduma a relihion?
RINIBU a tawenen a pampanunoten dagiti tattao dagita a saludsod. Napateg dagita a saludsod. Siasinotayo man wenno sadinoman ti pagnanaedantayo, pakaseknantayo amin dagiti sungbat dagita a saludsod.
2 Iti napalabas a kapitulo, inusigtayo no kasano a ti daton a pangsubbot ni Jesu-Kristo linuktanna ti dalan nga agturong iti biag nga agnanayon. Naadaltayo met nga impadto ti Biblia a dumtengto ti tiempo nga “awanton ni patay.” (Apocalipsis 21:4) Kabayatanna, mataytayo pay la amin. “Dagiti sibibiag sipapanunotda a mataydanto,” kinuna ni masirib nga Ari Solomon. (Eclesiastes 9:5) Kayattayo ti agbiag iti naunday aginggat’ mabalin. Kaskasdi, kayattayo a maammuan no ania ti mapasamak kadatayo no mataytayo.
3 Agladingittayo no matay dagiti ipatpategtayo iti biag. Ket mabalin a maisaludsodtayo: ‘Ania ti kasasaadda itan? Agsagsagabada kadi? Bambantayandatayo kadi? Matulongantayo kadi ida? Makitatayonto ngata manen ida?’ Dagiti relihion ditoy lubong agsusupadi dagiti sungbatda kadagitoy a saludsod. Isursuro dagiti dadduma a no nasingpetka, mapanka idiay langit ngem no dakeska, matutuokka iti gumilgil-ayab a lugar. Isursuro dagiti dadduma a relihion a no matay dagiti tattao, mapanda iti lubong dagiti espiritu nga ayan dagiti kapuonanda. Adda pay dagiti relihion a mangisursuro a dagiti pimmusay mapanda iti lubong dagiti natay a pakaukomanda sada agreinkarnasion, wenno mayanak manen iti sabali a bagi.
4. Ania a kapanunotan maipapan iti ipapatay ti nagpapadaan dagiti adu a relihion?
4 Ipasimudaag amin dagita a narelihiosuan a sursuro nga adda banag iti unegtayo nga agtultuloy nga agbiag no matay ti pisikal a bagi. Sigun iti gistay amin a relihion iti napalabas ken iti agdama, agbiagtayo kano iti agnanayon a makakita, makangngeg, ken makapanunot. Ngem kasano koma a mapasamak dayta? Bin-ig a konektado iti utektayo dagiti sentido ken pampanunottayo. No mataytayo, sumardeng nga agandar ti utek. Ti panunot, rikna, ken dagiti sentidotayo ket saan nga agtultuloy nga agkurri nga is-isuda iti misterioso a pamay-an. Awanen dagitoy no natayen ti utektayo.
ANIA A TALAGA TI MAPASAMAK NO MATAYTAYO?
5, 6. Ania ti isursuro ti Biblia maipapan iti kasasaad dagiti natay?
5 Saan a misterio ken ni Jehova—ti Namarsua iti utek—no ania ti mapasamak no matay ti maysa a tao. Ammona ti kinapudno, ket iti Saona, ti Biblia, inlawlawagna ti kasasaad dagiti natay. Kastoy ti nalawag nga isursuro ti Biblia: No matay ti maysa a tao, awanen. Patay ti kasungani ti biag. Dagiti natay saanda a makakita wenno makangngeg wenno makapanunot. Awan ti banag iti unegtayo nga agtultuloy nga agbiag no matay ti bagi. Awanantayo iti imortal a kararua wenno espiritu. *
6 Kalpasan a kinuna ni Solomon nga ammo dagiti sibibiag a mataydanto, insuratna: “No maipapan kadagiti natay, saanda a pulos sipapanunot iti aniaman.” Sana pinalawa dayta a kinapudno babaen ti panangibagana a dagiti natay napukawen ti ayatda wenno ti gurada ken “awan ti aramid wenno uray gakat wenno uray pannakaammo wenno uray sirib idiay [tanem].” (Eclesiastes 9:5, 6, 10) Umasping iti dayta, kuna ti Salmo 146:4 a no matay ti tao, “mapukaw dagiti panunotna.” Mortaltayo ket saantayo nga agtultuloy nga agbiag no matay ti bagitayo. Mayarig ti biagtayo iti apuy ti kandela. No maiddep ti apuy, saan a mapan iti sadinoman. Nagpukawen.
TI KUNA NI JESUS MAIPAPAN ITI IPAPATAY
7. Ania ti nangyarigan ni Jesus iti ipapatay?
7 Idi natay ni Lazaro—maysa a lalaki nga am-ammo unay ni Jesu-Kristo—adda imbaga ni Jesus maipapan iti kasasaad dagiti natay. Kinunana kadagiti adalanna: “Ni Lazaro a gayyemtayo napan naginana.” Impagarup dagiti adalan a ti kayat a sawen ni Jesus ket matmaturog ken agpapaimbag ni Lazaro a masakit idi. Ngem saan a kasta ti kayatna a sawen. Inlawlawag ni Jesus: “Ni Lazaro natayen.” (Juan 11:11-14) Imutektekam ta inyarig ni Jesus ti ipapatay iti panaginana ken pannaturog. Awan idi ni Lazaro idiay langit wenno iti umap-apuy nga impierno. Awan iti sidong dagiti anghel wenno dagiti kapuonanna. Saan a nayanak manen ni Lazaro kas sabali a tao. Agin-inana ken patay, a kas man la nargaan ti turogna nga awan a pulos ti tagtagainepna. Adda dadduma pay a teksto a mangyarig iti ipapatay iti pannaturog. Kas pagarigan, idi naub-ubor ni Esteban agingga a natay, “naturogen” kuna ti Biblia. (Aramid 7:60) Kasta met, nagsurat ni apostol Pablo maipapan iti sumagmamano idi kaaldawanna a “naturogen” ken patay.—1 Corinto 15:6.
8. Kasano ti pannakaammotayo a saan a pinanggep ti Dios a matay dagiti tattao?
8 Pinanggep kadi ti Dios idi punganay a matay dagiti tattao? Pulos a saan! Ni Jehova inaramidna ti tao tapno agbiag nga agnanayon ditoy daga. Kas naadaltayon iti daytoy a libro, ti Dios insaadna da Adan ken Eva iti makaay-ayo a paraiso. Pinaraburanna ida iti naan-anay a salun-at. Ti laeng pagsayaatanda ti kayat ni Jehova. Kayat kadi ti asinoman a nadungngo nga ama nga agrigat dagiti annakna gapu iti panaglakay ken ipapatay? Siempre saan! Ay-ayaten ni Jehova dagiti annakna ket kayatna a sagrapenda ti awan inggana a ragsak ditoy daga. Maipapan kadagiti tattao, kuna ti Biblia: “Ti tiempo a di nakedngan [ni Jehova] insaadna iti pusoda.” (Eclesiastes 3:11) Pinarsuanatayo ti Dios nga addaan iti tarigagay nga agbiag iti agnanayon. Ket nangaramid iti pamay-an tapno mapennek dayta a tarigagay.
NO APAY A MATAY TI TAO
9. Ania ti imparit ni Jehova ken ni Adan, ket apay a saan a narigat a tungpalen daytoy a bilin?
9 Apay ngarud a matay ti tao? Tapno maammuantayo ti sungbat, masapul nga usigentayo ti napasamak idi adda laeng maysa a lalaki ken maysa a babai ditoy daga. Kuna ti Biblia: “Ni Jehova a Dios pinagtubona iti daga ti tunggal kayo a makaay-ayo iti panagkita ti maysa ken nasayaat a pagtaraon.” (Genesis 2:9) Nupay kasta, adda naiparit. Ni Jehova kinunana ken Adan: “Manipud iti tunggal kayo iti minuyongan mabalinmo ti agpennek a mangan. Ngem no maipapan iti kayo ti pannakaammo iti naimbag ken dakes dika mangan manipud iti dayta, ta iti aldaw a manganka manipud iti dayta mataykanto a di bumurong.” (Genesis 2:16, 17) Saan a narigat a tungpalen daytoy a bilin. Adu dagiti sabali a kayo a mabalin a pangalaan da Adan ken Eva iti bunga a kanenda. Ngem daytoy a bilin ti nangted kadakuada iti naisangsangayan a gundaway a mangipakita iti panagyamanda iti Daydiay nangted iti amin nga adda kadakuada, agraman ti perpekto a biag. Ti panagtulnogda ipakitana met a raemenda ti autoridad ti nailangitan nga Amada ken tarigagayanda ti naayat a pannarabayna.
10, 11. (a) Kasano a sinukir da Adan ken Eva ti Dios? (b) Apay a serioso a banag ti panagsukir da Adan ken Eva?
10 Nakalkaldaang ta pinili da Adan ken Eva ti agsukir ken ni Jehova. Babaen ti maysa a serpiente, insaludsod ni Satanas ken ni Eva: “Pudno kadi a kinuna ti Dios a dikay mangan manipud iti tunggal kayo iti minuyongan?” Insungbat ni Eva: “Iti bunga dagiti kayo iti minuyongan mabalinmi ti mangan. Ngem no maipapan ti pannangan iti bunga ti kayo nga adda iti tengnga ti minuyongan, kinuna ti Dios, ‘Dikay mangan manipud iti dayta, saan, dikay sagiden dayta tapno saankayo a matay.’”—Genesis 3:1-3.
11 “Sigurado a saankayto a matay,” kinuna ni Satanas. “Ammo ti Dios nga iti mismo nga aldaw a pannanganyo manipud iti dayta sigurado a maluktan dagiti matayo ket sigurado nga agbalinkayo a kas iti Dios, a makaammo iti naimbag ken dakes.” (Genesis 3:4, 5) Kayat ni Satanas a patien ni Eva a pagsayaatanna no mangan iti naiparit a bunga. Sigun kenkuana, adda kalintegan ni Eva a mangikeddeng no ania ti umiso ken di umiso; mabalinna nga aramiden ti kaykayatna. Imparipirip pay ni Satanas a nagulbod ni Jehova maipapan iti pagbanagan ti pannangan iti bunga. Namati ni Eva ken ni Satanas, ket nangpuros iti bunga sana kinnan. Kalpasanna, inikkanna ti asawana ket nangan met ni Adan. Ammoda ti ar-aramidenda. Ammoda a salsalungasingenda ti imbaga ti Dios kadakuada a saanda nga aramiden. Babaen ti pannanganda iti bunga, inggagarada a sinukir ti nalawag ken nainkalintegan a bilin. Inumsida ti nailangitan nga Amada ken ti autoridadna. Saan a maikalintegan ti kasta a kinaawan panagraem iti naayat a Namarsua kadakuada!
12. Ania ti makatulong kadatayo a mangtarus iti rikna ni Jehova idi nagsukir kenkuana da Adan ken Eva?
12 Kas panangyilustrar: Ania ti mariknam no sinukirnaka ti anakmo a pinadakkel ken tinaripatom, a mangipakita nga awan ti panagraem wenno panagayatna kenka? Sigurado a nasaem unay dayta. Awan duadua a nasaktan met iti kasta unay ni Jehova idi nagsukir kenkuana da Adan ken Eva.
13. Ania ti kinuna ni Jehova a mapasamak ken ni Adan no matay, ket ania ti kayat a sawen daytoy?
13 Awan ti panggapuan ni Jehova a mangipalubos kada nasukir nga Adan ken Eva nga agbiag iti agnanayon. Natayda, kas imbagana a mapasamak kadakuada. Awanen da Adan ken Eva. Saanda nga immallatiw iti lubong dagiti espiritu. Ammotayo daytoy gapu iti kinuna ni Jehova ken ni Adan idi kinomprontana gapu iti panagsukirna. Kinuna ti Dios: “Agsublika iti daga, ta dayta ti nakaalaam. Ta tapokka ket iti tapok agsublikanto.” (Genesis 3:19) Ti Dios binukelna ni Adan iti tapok ti daga. (Genesis 2:7) Sakbay dayta, awan pay ni Adan. No kasta, idi kinuna ni Jehova nga agsubli ni Adan iti tapok, kayatna a sawen nga awanton ni Adan a kas iti sigud. Umasping ni Adan iti awan biagna a tapok a nakabuklanna.
14. Apay a mataytayo?
14 Sibibiag pay koma ita da Adan ken Eva, ngem natayda gapu ta sinukirda ti Dios ket iti kasta nagbasolda. Mataytayo agsipud ta impatawid ni Adan ti basol ken ipapatay kadagiti amin a kaputotanna. (Roma 5:12) Mayarig dayta a basol iti natawid a nakaro a sakit a saan a malisian ti asinoman. Ti bungana, nga isu ti ipapatay, ket maysa a lunod. Ti patay ket maysa a kabusor, saan a gayyem. (1 Corinto 15:26) Anian a yamantayo ta inted ni Jehova ti subbot tapno maalawnatayo iti daytoy a nakaam-amak a kabusor!
MAKAGUNGGONA TI PANANGAMMO ITI KINAPUDNO MAIPAPAN ITI IPAPATAY
15. Apay a makaliwliwa a maammuan ti kinapudno maipapan iti ipapatay?
15 Makaliwliwa ti isursuro ti Biblia maipapan iti kasasaad dagiti natay. Kas naadaltayon, saan nga agsagaba wenno agrigat dagiti natay. Awan ti rumbeng a pagbutngantayo kadakuada ta saandatayo a madangran. Saanda a kasapulan ti tulongtayo, ket saandatayo met a matulongan. Saantayo a makasarita ida, ket saandatayo met a makasarita. Ibagbaga ti adu a panguluen ti relihion a kabaelanda kano a tulongan dagiti natay, ket bayadan ida dagiti tattao a mamati kadagita a panguluen. Ngem no ammotayo ti kinapudno, saandatayo a maallilaw dagidiay mangisursuro kadagiti kasta a kinaulbod.
16. Siasino ti nangimpluensia iti sursuro dagiti adu a relihion, ken kasano?
16 Umanamong kadi ti relihionmo iti isursuro ti Biblia maipapan kadagiti natay? Saan nga umanamong ti kaaduan. Apay? Gapu ta inimpluensiaan ni Satanas ti sursuroda. Us-usarenna ti palso a relihion tapno patien dagiti tattao a no matay ti bagida, agtultuloyda nga agbiag iti lubong dagiti espiritu. Maysa daytoy a kinaulbod nga inlaok ni Satanas iti dadduma pay a kinaulbod tapno mayadayona dagiti tattao ken ni Jehova a Dios. Kasano a kasta?
17. Apay a saan a pakaidayawan ni Jehova ti sursuro maipapan iti agnanayon a pannakatutuok?
17 Kas nadakamaten, isursuro dagiti dadduma a relihion a no dakes ti maysa a tao, inton matay mapan iti gumilgil-ayab a lugar a pagtutuokanna iti agnanayon. Saan a pakaidayawan ti Dios ti kastoy a sursuro. Ni Jehova ket Dios ti ayat, isu a pulos a dina parigaten dagiti tattao iti kasta a wagas. (1 Juan 4:8) Ania ti makunam iti maysa nga ama no dusaenna ti nasukir nga anakna babaen ti pananguramna kadagiti ima ti anakna? Raemem kadi ti kasta a tao? Kinapudnona, kayatmo kadi a maam-ammo pay? Sigurado a saan! Nalabit a panunotem a nakaul-ulpit dayta a tao. Ngem kayat ni Satanas a patientayo nga agnanayon a tutuoken ni Jehova dagiti tattao babaen ti apuy!
18. Ania a narelihiosuan a kinaulbod ti nakaibatayan ti panagdayaw kadagiti natay?
18 Us-usaren met ni Satanas dagiti dadduma a relihion a mangisuro a no matay dagiti tattao, agbalinda nga espiritu a masapul a raemen ken dayawen dagiti sibibiag. Sigun iti daytoy a sursuro, no saan a nabibileg a gagayyem ti pagbalinan dagiti espiritu dagiti natay, agbalinda a nakabutbuteng a kabusor. Adu ti mamati iti daytoy a kinaulbod. Kabutengda dagiti natay, isu a dayawen ken pagrukbabanda ida. Maigidiat iti dayta, isursuro ti Biblia a matmaturog dagiti natay ket ti laeng pudno a Dios, ni Jehova, a Namarsua kadatayo ken mangipapaay kadagiti kasapulantayo, ti rumbeng a dayawentayo.—Apocalipsis 4:11.
19. Ti panangammo iti kinapudno maipapan iti ipapatay tulongannatayo a mangtarus iti ania pay a sursuro ti Biblia?
19 No ammom ti kinapudno maipapan kadagiti natay, saanka a maallilaw kadagiti narelihiosuan a kinaulbod. Tumulong met daytoy kenka a mangtarus iti dadduma pay a sursuro ti Biblia. Kas pagarigan, no ammom a dagiti tattao saanda nga umallatiw iti lubong dagiti espiritu inton matayda, agbalin a napaypayso kenka ti kari a biag nga agnanayon iti paraiso a daga.
20. Ania a saludsod ti usigentayo iti sumaganad a kapitulo?
20 Idi un-unana, insaludsod ti nalinteg a tao a ni Job: “No ti nabaneg a lalaki matay mabalinna kadi ti agbiag manen?” (Job 14:14) Mabalin kadi nga agungar ti awan biagna a tao a matmaturog ken patay? Makaliwliwa unay ti isursuro ti Biblia maipapan iti daytoy, kas ipakita ti sumaganad a kapitulo.
^ par. 5 Maipapan iti sao a “kararua” ken “espiritu,” kitaem ti Apendise, panid 208-11.


text:
Pearl S. Buck
Ni Pearl Sydenstricker Buck (Hunio 26, 1892 – Marso 6, 1973), naamammuan pay iti Insik a naganna iti Sai Zhenzhu (Insík: 賽珍珠; pinyin: Sài Zhēnzhū), ket maysa idi nga Amerikana a mannurat ken nobelista. A kas anak a babai dagiti misionario, ni Buck kaaduan a nagnanaed iti kabibiagna sakbay ti 1934 idiay Tsina. Ti nobelana a Ti Naimbag a Daga ket isu idi ti kaaduan a nalaklako a libro ti piksion idiay Estados Unidos idi 1931 ken 1932 ken nangabak iti Premio Pulitzer idi 1932. Idi 1938 isu ket nangungunaan ti Premio Nobel iti literatura "para iti nabaknang ken agpayso a deskripsion iti epiko ti biag ti mannalon idiay Tsina ken ti dagiti biograpiko nga obra maestrana." [1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pearl Buck idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pearl S. Buck idiay Wikiquote


text:
Akinwande Oluwole Soyinka
Ni Akinwande Oluwole "Wole" Soyinka (naipasngay idi 13 Hulio 1934) ket maysa a Nigeriano a mannurat, mannaniw ken dramaturgo. Nagunggunaan isuna idi 1986 ti Premio Nobel iti Literatura, a nabigbigan isuna a kas maysa a tao nga "addaan ti nalawa a kultural a perspektibo ken addaan dagiti moda a kapanunutan a panagdaniw ti drama iti panagbiag",[1][2] ken isu ti immuna nga Aprikano ken idiay Diaspora a napadayawan. Idi 1994, isu ket nainaganan ti UNESCO (Edukasional ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Sientipiko ken Kultural nga Organisasion) a maysa a Naimbagan ti Nakem nga Embahador para iti panagipangato iti Aprikano a Kultura, karbengan dagiti nagtagitaoan, nawaya a panagyebkas, midia ken pannakisarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura 1986". Nobelprize. Oktubre 7, 2010. Naala idi Oktubre 7, 2010.
- ^ The New York Times 1986