text:
Isabel I iti Inglatera
Ni Isabel I (a naamammo laeng iti "Isabel" aginggana ti panakaipangato ni Isabel II; 7 Septiembre 1533 – 24 Marso 1603) ket isu idi ti reina a nagari iti Inglatera ken Ireland manipud idi 17 Nobiembre 1558 aginggana idi pimmusay. Sagpaminsan a tinawtawagan a kas Ti Birhen Reina, Gloriana, wenno Naimbag a Reina Bess, ni Isabel ket isu idi ti maikalima ket ti naudi a monarkia ti Tudor a dinastia. Isu ket anak a babai ni Enrique VIII, isu ket naipasngay id a kas maysa a prinsesa, ngem ti inana, a ni Anne Boleyn, ket naipapatay idi tidua ket kagudua a tawtawen kalpasan ti panakaipasngayna, ken ni Isabel ket nairangarang a kas maysa nga anak ti ruar. Ti kagudua a kabsatna a lalaki, Eduardo VI, nangpatawid ti balangat kenni Balasang Jane Grey, a nangikkat daytoy kadagiti kagudua a kakabsatna, a ni Isabel ken ti Katoliko a ni Maria, ti panakaisaruno urayno daytoy ket saan a ti kalintegan.Ti testamentona ket naisiasi, ni Maria ket nagbalin a reina, ken ni Balasang Jane Grey ket naipapatay idi. Idi 1558, ni Isabel ket sinarununa ti kagudua a kabsatna a babai, nga isu idi ket naibalud ti nasurok a makatawen idi nagturturay gapu ti panakailemanna ti panagsuporta kadagiti rebelde a Protestante.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Isabel I iti Inglatera iti Wikimedia Commons
}


c: text/html

text:
Pagsasao a Taba
Ti pagsasao a Taba (ammo pay a kas Daya a Makian wenno Makian Dalam) ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio ti grupo a Abagatan a Halmahera – Laud a Baro a Guinea. Daytoy ket kaaduan nga insasao kadagiti isla ti Makian, Kayoa ken iti akin-abagatan a Halmahera idiay probinsia ti Amianan a Maluku ti Indonesia babaen dagiti agarup a 20,000 a tattao.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Taba iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "East Makian". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Ethnologue: Makian, East

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prepektura ti Fukushima
Ti Prepektura ti Fukushima (福島県, Fukushima-ken) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay Rehion ti Tōhoku idiay isla iti Honshu.[2] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Fukushima.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailian a Senso 2010 Dagiti Immuna a Resulta
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Fukushima-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 218, p. 218, iti Liblibro ti Google; "Tōhoku" iti p. 970, p. 970, iti Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Fukushima" iti p. 218, p. 218, iti Liblibro ti Google


text:
Sasao a Tengnga a Nicobares
Ti sasao a tengnga a Nicobares ket ti grupo ti sasao a Nicobares nga insasao babaen dagiti 10,000 a tattao (manipud iti senso idi 2001) iti Is-isla Nicobar. Dagiti karuay a naisasao kadagiti nadumaduma nga isla malaksid iti Trinket ket saanda nga agsisinnaranay a maawatan, ken maikeddengda a sabali a pagsasao:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Central Nicobarese". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Animasion
Ti animasion ket isu ti napardas a panangiparang ti panagsasaruno dagiti saan nga agkutkuti a ladawan ken/wenno dagiti banag tapno makapartuat iti maysa nga ilusion ti panaggunay. Ti kadawyan a pamay-an ti panangirepresenta ti animasion ket ti maysa a pelikula wenno programa ti video, uray no adda met dagiti sabali pay a pamay-an. Daytoy a kita ti presentasion ket kadawyan a matungpal iti panagusar ti kamera ken ti maysa a pagbuyaan ti proyektor wenno kompiuter a makabael a mangpapardas ti siklo babaen dagiti ladawan iti maysa a panagsasaruno. Ti animasion ket mabalin a maaramid iti inaramid ti ima nga arte, inaramid ti kompiuter a ladawan, wenno tallo a dimension a bambanag, a kas dagiti tirtiris wenno dagiti pigura a naaramid ti pila, wenno panagtitipon kadagitoy a pamay-an. Ti puesto ti tunggal maysa a banag iti naisangayan a ladawan ket mainaig iti puesto ti dayta a banag kadagiti napalabas ken dagiti sumaganad a ladawan tapno ti tunggal maysa a banag ket nawaya nga agparang a nasayaat ti kuti ti ayosna iti tunggal maysa. Ti ramit a panagbuya ket agiparang kadagitoy a ladawan iti napardas a panagsasaruno, kadawyan dagitoy a 24, 25, wenno 30 a kuadro tunggal maysa a segundo.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas nga animasion ket nagtaud manipud iti Latin a balikas ti animātiō, "ti tignay a panangiyungar iti biag"; manipud iti animō ("mangited iti biag") ken -ātiō ("ti tignay").
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Animasion iti Wikimedia Commons
- Animasion iti Curlie (iti Ingles)
- Dagiti Eksperimental a Pamay-an ti Animasion
- Ti panagaramid ti 8-minuto nga ababa a kartun
- "Animando", ti 12 a minuto a pelikula a mangipakpakita kadagiti 10 a nadumaduma a pamay-an ti animasion (ken mangisuro ti panagusar kaniada).


text:
Subprepektura ti Ishikari
Ti Subprepektura ti Ishikari (石狩振興局, Ishikari-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon, a manirukan idiay akinlaud a parte ti isla. Sakupen ti subprepektura iti 3,539.86 kuadrado kilometro (1,366.75 sq mi) ken idi 2011 daytoy ket addaan iti populasion iti 2,334,241.[2] Alaen ti nagan tisubprepektura manipud iti Karayan Ishikari, ti maikatlo a kaatiddogan idiay Hapon, nga agayus babaen ti akinlaud a Hokkaido ken matianan idiay Baybay ti Hapon iti siudad ti Ishikari. Adda dagiti innem a siudad, tallo nga ili, ken maysa a purok iti ituurayanna. Ti Sapporo ket kapitolio ti Prepektura ti Hokkaido ken Subprepektura ti Ishikari. Ti Nailian a Parke ti Shikotsu-Toya ket mabirukan idiay akin-abagatan a parte ti subprepektura, ken ti Shokanbetsu-Teuri-Yagishiri Quasi-National Park iti Amianan.[3]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas nga Ishikari ket nagtaud manipud iti pagsasao nga Ainu, ken adda dagiti nadumaduma a teoria no ania ti kayat a sawen ti nagan.[3][4]
- Ti kaaduan a pannakaipatarus ti "Ishikawa", nga insingasing babaen ti misionario ken agsuksukisok iti pagsasao nga Ainu a ni John Batchelor (1854–1944) idi 1935, ket "ti nalatak nga agtikortikor a karayan", ti maysa a reperensia iti agtikortikor a dalan ti Karayan Ishikari. Segun kenni Batchelor, ti Ishikari ket ti pannakaperdi ti "i-sikar-pet" wenno "ishikaripet". Ti uni ti 'i' iti i-sikar-pet ket maysa a pasakbay a ti kayatna asawen ket "nalatak" wenno "nakaro"; ti kayat a sawen ti shikari ket "agsikkosikko" wenno "serpentino", ken ti pet ket ti Ainu a balikas para iti karayan.[5]
- Insingasing ni Tōgo Yoshida (1864–1918) itiDai Nihon Chimei Jisho, a naipablaak idi pagbaetan ti 1907 ken 1910, a ti "Ishikaripet" ket addaan iti taudanna iti balikas iti pagsasao nga Ainu iti "Ishikarapet", a ti kayatna a sawen ket "ti napintas a nabukel a karayan"; ti kayat a sawen ti ishu ken "napintas", ti kayat a sawen ti kara ken "nakonstrukto" ken ti kayat a sawen ti pet ket karayan.[6]
Ti "Ishikari" ket naisurat iti pagsasao a Hapon babaen ti panagusar kadagiti karakter ti ateji, wenno kanji a naus-usar a ponetiko a mangirepresenta iti patneng wenno dagitibinulod a balikas. Ti umuna, 石, a tikayatn a sawen ket "agbato", ken ti maikadua, 狩, ti kayatn a sawen ket "aganup". Ti kayat a sawen ti naisurat a porma ti Ishikari ket awanan iti pannakaikabagian iti kayat a sawen ti balikas iti pagsasao nga Ainu.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Sapporo.
- 1922: Nanaganan manen ti Subprepektura ti Ishikari.
- 1996: Ti Ili ti Hiroshima ket nagbalin a Siudad ti Kitahiroshima, ken nagwaswas daytoy iti Distrito ti Sapporo.
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Prepektura ti Ishikari ket addaan kadagiti dua nga eropuerto, ken isuda a dua ket mangserserbi ti kalatakan a lugar ti Sapporo.
- Eropuerto ti Okadama (Domestiko)
- Baro nga Eropuerto ti Chitose (Internasional) (mabirukan idiay siudad ti Chitose)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ 振興局の概要: 地勢 [Subprefecture Overview: Topography] (iti Hapon). Sapporo, Hokkaido: Hokkaido Government Ishikari Subprefectural Bureau. 2011. Naala idi Septiembre 23, 2012.
- ^ a b "S". Encyclopedia of Japan. Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 56431036. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-08-25. Naala idi 2012-09-23.
- ^ "石狩川" [Ishikara River]. Nihon Kokugo Daijiten (iti Hapon). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 56431036. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-08-25. Naala idi 2012-08-02.
- ^ Batchelor, John (1935). アイヌ語より見たる日本地名研究 [Japanese Place Names of Ainu Language Origin] (iti Hapon). Sapporo: Bachirā Gakuen. OCLC 672445037.
- ^ Yoshida, Tōgo (1969–1971). 大日本地名辞書 [Dictionary of Japanese Place Names] (iti Hapon). 8, 北海道・樺太・琉球・台湾 (Annotated nga ed.). Tokyo: Fuzanbō. ISBN 9784572000279. OCLC 123313133.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Malayo Pahang
Ti Malayo Pahang (Pagalagadan a Malayo: Bahasa Melayu Pahang; Jawi: بهاس ملايو ڤهڠ) ket ti dialekto ti pagsasao a Malayo a naisasao idiay estado ti Malaysia ti Pahang. Daytoy ket naikeddeng a dominante a dialekto ti Malayo a naisasao kadagiti nalawa a sistema ti karayan ti Pahang, ngem adda met dagiti sabali a dialekto ti Malayo a tradisional a naisasao iti estado. Iti igid ti aplaya ti Pahang, ti Malayo Terengganu ket naisasao kadagiti akikid a lugar iti sagpaminsan a saan nga agtultuloy a purok ken ili dagiti mangngalap.[1] Ti sabali pay a dialekto a naisasao idiay isla ti Tioman ket ti naiduma a karuay ti Malayo ken kaasitgan a kabagian ti subdialekto ti Purpuro ti Malayo ti Riau a naisasao kadagiti isla ti Natuna ken Anambas iti Baybay Abagatan Tsina, ken no agkuyogda mangporma ti dialekto a lugar iti pagbaetan ti Malayo a Borneo iti nangruna a daga ti Malayo a Peninsula/Sumatra.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Collins 1989, p. 251
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Collins, James Thomas (1989), "Malay Dialect Research in Malaysia: The Issue of Perspective" (PDF), Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde, 145


text:
Aceh
Ti Aceh ((Acehnes: Acèh ([ʔaˈtɕɛh]); Jawoë: اچيه; Olandes: Atjeh wenn Aceh) ket ti probinsia ti Indonesia. Ti teritorio ket mabirukan iti akin-amianan a patingga ti Sumatra. Ti kapitoliona a ket ti Banda Aceh. Daytoy ket asideg iti Is-isla Andaman ken Nicobar ti India ken naisina kaniada babaen ti Baybay Andaman. Ti populasionna ket addaan iti kangatuan a porsiento dagiti Muslim idiay Indonesia, a kaaduanda nga agbibiag segun dagiti ugali ken dagiti linteg ti Sharia.[2]
Adda dagiti 10 indihenio nga etniko a grupo iti daytoy a rehion, ti kadakkelan ket ti tattao nga Acehnes, a mangbukel iti agarup a 80% aginggana iti 90% iti populasion ti rehion. Ti Aceh ket naipagpagarup nga isu ti lugar a nangrugian iti pannakaiwarwaras ti Islam idiay Indonesia, ken ti kangrunaan a banag iti pannakaiwarwaras ti Islam iti Abagatan a daya nga Asia. Naabutan ti Islam ti Aceh (Dagiti pagarian ti Fansur ken Lamuri) idi agarup a 1250 AD. Idi nasapa a maikasangapulo ket pito a siglo ti Sultanato ti Aceh ket isu idi ti kabaknangan, nabileg ken ti kaaduan a naimuyongan nga estado iti rehion ti Linglingsat Malaka. Ti Aceh ket addaan iti pakasaritaan iti politikal a wayawaya ken ti resistansia iti panagtengngel babaen dagiti gangganaet, mairaman dagiti dati nga Olandes a kolonista ken ti gobierno ti Indonesia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Statistik Indonesia / 2017 Statistical Yearbook of Indonesia 2017"; pagsasao ti obra wenno nagan: Indones.
- ^ Mapa dagiti lugar nga addaan iti impluensia iti linteg ti Sharia.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Aceh iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Aceh manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Nariwet ti parbangon. Naraniag dagiti bituen iti tangatang. Ngem ti natalinaay nga oras iti ala una iti parbangon iti sitio Pating a masarakan iti igid iti baybay ket pinisang dagiti ariwawa dagiti pada a mangngalap nga agsagsagana iti itatapog tapno mapan agkalap iti taaw.
Ngem no ar-arigen, tipikal daytoyen kadakami. Nasapsapa ti panagriingmi ngem kadagiti mannalon. Diak met ketdi ibagbaga a nagaggaget kami ngem kadakuada.
Manipud iti nagtugawak a pasaplak ti parawmi, nasiputak ti yaasideg da Amang Angkuan ken ni ading Kanor. Nakaiggem ti bente sais anios nga adingko iti flashlight.
Ngem kas iti sigud, agrikrikkiarda manen; ket siak manen ti puon ken gapuna.
“Mandiak no kunak, mandiak!” Umal-allangugan iti parbangon ti medio nabangag a timek ti kabsatko. Iti kanawan nga imana ket iggemna ti liwliw a pagalami ti ikan a susay.
“Maan-ano, aya, a kadduam ni manongmo Inso. Narigat ti agmaymaysa nga agkalap iti labes ti pudok-mayaman.” Sumarsaruno met kaniana ni Tang Angkuan. “No di la koma agpakaro toy rayumak ket duatan.”
“Ket no takrut met. Dina rumbeng ti agbalin a mangalap, bagayna ti agbalin a manikurista dita ili.” Indissona ti iggemna iti uneg iti paraw. Nakakita kaniak.
“Ala wen, medio bai ti kabsatmo. Ngem dimo koma iduron iti kinabaklana. Uray nalanay ti garawna, ngem dagiti met trabaho ti lalaki ti sangsanguenna.” Inkabil ni Amang Angkuan ti gaud sana insiglot iti uneg iti paraw.
Diak man ammo, ngem diak maala ti sumingngat iti saritaanda, nupay siak ti bugas ti balikasda.
Simmalpa lattan iti bilog ni Kanor. Simmarunoak. Idi nakitank nga awan gagarawanna a mang-start iti motor. Siakon ti nangiputipo iti tali iti starter ti motor. Ginuyodko. Nagpalagapag ngem nagiddep. Inulitko ngem kaskasdi a madi.
“Siak man, nakangato met ngamin ta kikitmo.” Inkidagnak ket napilitanak nga agsanud.
Inputipotna, sana ginuyod a bigla. Nagandar ket immariwawa ti 15 horsepower a motor ti parawda. Nakigiddan daytoy kadagiti dadduma pay a motor a napaandar.
Hinirit-hiritan ni Kanor tapno bumara. Idi mariknana a mabalin, pinaburbornan ket in-innut a sinarakusoknan dagiti nadawel a dalluyon a kasla manglaplapped iti dalanmi nga agpalaud.
Nagpakadaak kenni Amang babaen iti panangingatok iti imak. Nakatakder ti Amang a kasla pimpiman bayat a buybuyaennkami nga umad-adayo. Namin-anon nga inarapaapna, nga iti panagsublimi a nagkuyog baybay ket agar-arakupkamin. Nabayagen daytoy a gagemna.
Maysa a napintas a buya dagiti silaw dagiti mangalap a nakaintar iti kabaybayan. Iti adayo, maysa a linia a kasla nagsisilpo ti andap ti silaw dagiti parawmi nga adda iti taaw. Ngem iti asideg, nasurok sangagasut a metro ti baetmi. Ti dadduma ket asideg ti pagkalapanna, ti dadduma ket iti adayo. Kas kadakami kenni Kanor, iti adayo a laud ti destinasionmi a pagkalapan. Dagiti adda iti as-asideg, billit, barangan, pusit, bangus ti kalapenda. Dakami nga agturong iti adayo, dagiti ikan a susay, dorado, oriles ti alaenmi. Dagiti adda iti asideg, babassit ngem adu ti mayawidda. Dakami iti adayo, maymaysa ngem dakkel ti isangpetmi.
Kaguddua oras pay laeng nga agpatpataraykami iti paraw; ket tallo nga oras a tarayenmi ti nasurok 30 a milia nga agpalaud ti baybay-Tsina a destinasionmi. No ar-arigen, sakupenen daytoy ti international waters. Masansan a makitami ditoy dagiti lumablabas a fishing vessel, cruise ship ken cargo ship.
No kasano kaariwawa ti Barracuda a motor ti parawmi, kasta met kaulimek ti nagbaetanmi ken Kanor. Awan sintagari. Awan ti agsasao, dakes wenno nasayaat. Bangbanglesenmi ti kataymi.
No siak la ti masurot, saankami pay tumapog, kalablabas ti bagyo Karen. Nupay saan unay napigsa, ngem pinadawelna met ti baybay idi nagpalaud daytoy. Kasanon ngay no agsubli? Ngem tapno di ibagbaga ni adingna a Kanor, saanen a nagkedked idi ibaga ni Amangna a mapanda agkalap, uray ket limmabas metten ti bagyo. Maysa pay, tallo nga aldawda met a nakapamimid a mangkitkita iti baybay ta dida makatapog. Agprobproblema pay itayen ni Inangna Magda no sadino ti pangalaanna ti paggatang iti bagas. Ket isuna ti inunaan, sangapulo ket maysa ti adingna. Agpapada a mangngalap. Maymaysa pay laeng ti naasawaan, ti adingen ni Kanor a ni Imelda.
Saan met ketdi nakakadanag ti mapan ditoy labes ti pudok-mayaman, ta ditoy met ti ayan ti pakat ti fisherman’s association ti barangayda a payaw. Adu a payaw daytoy, ngem dua laeng ti kukua ti barangayda, ti dadduma pay kukua ti kaarruba a barangay. Ngem kangrunaan iti amin, adu ti maala a susay ditoy.
Ti susay, makunkuna a kaimasan nga ikkan dagiti Ilocano ditoy amianan a laud, ta nasam-it ken naraman ti karnena. Nangruna no maideppel ti kilawen lasagna iti gumasang-a-sumam-it a wasabi, tay kunada a malipatamon ni katugangam.
Napadasanmin ti nakaala iti nasurok tallo gasut a kilo ti susay. Agsipud ta dimi naisalpa iti bilog, pinaringguyodmin tapno mayawidmi.. Ikotmi pay laeng ti natarumamis a sungona. Remembrance a kas kunada iti ingles.
Dua nga oras a natitileng ti lapayagko iti ungor ti motor. Nakadanonkami gayamen iti pudok-mayaman. Ayan daytoy ti sibibiag a bato nga in-inut ti panagdakkelna. Di pay laeng limmung-aw iti danum, ngem iti patta-pattami, dinan alaen ti duapulo a tawen ket nakalung-awton ket agbalinen a maysa a tagipuro.
Adu ti maala nga ikan ditoy, ngem awan unay ti susay ken oriles. Agsardengkami ditoy tapno agala iti appan. Agbanniitkami iti buslogan ken babassit a dorado. Daytoyto met ti appanmi iti susay.
Insaganak ti banniit. Sinab-itak ti pusit ti sima. Inpauy-oyko lattan iti batogko. Pinawaywayak. Kasta met laeng ti inaramid ni Kanor iti sabali a liwliw.
“Nee, immirtengen.” Kinunak idi agangay. Ginuyodko ti banniitna, ket anian a ganasna idi makitak ti nasurok maysa a kilo a buslogan a naalana. “Naranaantan sa ti pangen, ading.” Kinunak iti kabsatko.
“Agawaam ketdi, tapno makapanaw ta ditoy.” Indir-ina ketdi. Ngem guyguyodenna metten ti liwliwna ta adda metten dimmawi.
Apagbiit a nagguduada ti styrofoam box nga intugotmi.
“Ditoy ta laengen, ading. Adu met ti dumawi. Numona nee, kasla pumigsa ti angina nga agpadaya-nga-amianan.”
“Ania ket ni Inson, tumakrot manen.” Kinuna met ni Kanor.
“Huston! Inta agalan ti susay.” Kinuna ni Kanor ket kinunikonna ti liwliw. Insarunok metten tay pawaywayko.
Pinaandarna ti motor ket nagpalaudkami manen.
Awan manen sintagari. Ngem agkarkararagak a saan pumayso ti pasimudaag ti aglawlaw ti kabaybayan.
Ngem idi agangay, adda nasabetmi a pada a mangngalap nga agsubsublin. Nii Sebastian a mangngalap iti kaarrubami a barangay, kadduna ni Pitong.
“Agsublikayon, dumawel ti baybayen!” Inpukkawna ni Sebastian.
Kinitak ti kabsatko, ngem kasla awan gandatna a mangtungpal iti balakad.
“Padam a takrot, kasano ngarud a rumang-ay dagiti mangngalap no bassit la a puyot ket agkukottayo? Hah, naturedak a mangngalap.” Kinuna ni Kanor.
“Ngem sabali ti angina, ading.” Intubngarko kenni Kanor. Idi nakitak da Wilson a kabarangayanmi nga agsubsubli ket intudok. “Nee, agsensennias ni Wilson nga agsublitan ta nadawelen.
“Dika man mangbuisit, Inso. Agsardeng daytoy, uray kitaem madamdama. Isaganama ketdi ti banniit ta addata ditoyen.”
Kas iti sigurd, naturturay latta ti kabsatko. Awan manen naaramidak ket sinurotko lattan ti mandarna a mangisaganan iti liwliwmi iti susay.
- Diak maipamaysa ti panunotko iti panagliwliw. Kanayon a riknaek ti lubid ta barbareng immirtingen.
“Uray maysa laeng kadi!” Intanamitimko.
Diak a kitkitaen ti kabsatko ngem palpaludipak. Palpaliiwek iti tigtignayna.
No ar-arigen, natadtadem ti kinapugotko ngem ni Kanor, ngem dakdakkel ti bagina ngem siak. Basbassitak isuna. Daytoy ngata ti kangrunaan a rason apay a naturturay latta ti kabsatko. Ditoy laengen napananmi, manmano ti mapmapan ditoy uray kalinak ti baybay—dagiti laeng natutured a kunada. Adayo unay ken agin-indayon ti darakkel latta ti dalluyonna. Yad-adayom, ngem no nadadael ti bilogen, aggauden nga agpatpatnag tapno makasubli iti daga iti daya.
Kamaudiananna, nariknak ti panagirteng ti pakatko, gimmuyod ti bangirna iti pigsa a kasapulan a pawaywayan ti nylon nga iggemko. No diak pawaywayan, mabalin a sugatenna ti imak wenno iguyodnak iti baybay. Nakaala la ketdi ti banniitko, ket iti panagriknak, dakdakkel daytoy ngem kadagiti napalabas a naalami.
“Ading, nakaala ti banniitko. Dakkel!” Siraragsak nga impadamagko iti kaab-abayko a kabsatko.
“Agpayso!” Kinuna ni Kanor ket indissonan ti ig-iggamanna. Riniknana ti irteng. “Bassiten ti dua gasut a kilos daytoy, Inso, amangan no umabot pay tallo gasut!” Kinuna ni Kanor iti ragsakna. Ad-addan ti ragsakna idi manipud iti adayo, limmagto ti ikan a nabanniit.
“Susay, ading!” Inriawko.
Narigat nga alaen ti ikan. No gumuyod ket palusposanda ti lubid, ket no limmukay ket guyodek. Masapul a bannogenmi ti ikan tapno iti kasta, mabalinminton nga isalpa. Ingalotko ti nylon a lubid iti nairanta a paggalutan. Bay-ak a gumuyod latta, dinanto kabaelan a parneben ti paraw.
Nagsinublatanmi kenni Kanor ti nangbannog iti susay. Idi agangay, timmakder ketdin ti kabsatko. Ket ammona met a delikado ti kastoy, ta amanganto ketdi a duyoken ti natirad a sungo ti ikan.
“Agtugawka, ading. Baka ma-Kulianka.” Inpalagipko. Ni Kulian ket kalugaranmi a mangngalap a natay idi dinugsol daytoy ti susay. Ugali ti susay ti lumagto no nabanniitan ket addan dagiti mangngalap a naduyok babaen natadem a sungona.
“Ania ket ni In…” di naituloy ni Kanor ti imbagana ta bigla a ginuyodko. Nariknak ngamin ti panagwayway ti iggemko a lubid ken ti panaglayaw ti ikkan nga agpangato iti danum.
Nagna iti ulomi ti sumurok-kumurang tallo metros a susay, apagisu la unay iti panangguyodko iti kabsatna, ta naala koman ti ulona. Idi nagdisso iti danum, nanggubuay daytoy iti napigsa a kanabtuob ken ti panagparsiak iti danum-baybay.
Nagkintayeg ni Kanor. Nagkinitami. Wen, insalakanko ni Kardo iti rupa ni patay. Ngem inyaw-awan ni Kanor ti riknana a panagyaman koma.
“Nagdakkel!” Nakunana.
Nakurang maysa nga oras a nakigubalmi iti susay agingga naan-anay a nabannog ti ikan iti gandatna a panaglibas. Idi mariknadan a saanen a lumaban ti ikkan, inin-inutmin a ginuyod.
Insagana ni Kanor ti natadem a kasla gayang nga intugotmi. Ket idi addan iti rabaw iti danum ken agdardara ti ngiwatna a nakapalokan ti dakkel a sima, insigida nga induyokna ti iggemna tapno sigurado a saanen a dumangran pay.
Maikaddua a problema, kasano nga isalpami? Ket duduakami met a mangngalapen ita. Nagawiden dagiti kakadduami. Nadagsen ken dakkel ti ikkan; saanmi a kabaelan. Ti solusion, inala ni kanor ti kasta tangan ima a lubid sana ingalut iti ayan iti ipos ti ikan. Ti bangirna ungto ti lubid ket insiglotna iti iposan ti paraw. Paringguyodenmi
“Mabalintan nga agawiden, ading. Nakatsambatan!” Siraragsakak a nangibaga.
“Wen, Inso!” Insungbatna.
Ngem naimayengak iti naimatangak, agin-indayonkami metten iti kasla dua kadsaaran a balay a dalluyon. Ket sabsabali met gayamen ti angina ta adda metten papugsonan
“Dita met narikna ti panagdawelen. Kastoy gayamen kadarakkelen ti dalluyon, Inso.” Kinunana iti kabsatna. “Inyaw-awannata metten ti panagalata ti susay.” Innayonna.
“Itayko pay laeng ibagbaga kenka, dinak met dengdenggen.” Insungbatko ketdi. “Nagsubli ngatan ni bagyo Karenen!”
Saanen a nagtagari ni Kanor, inalana ti lubid sana inputipot iti motor, ginuyodna ngem nagbanurbor laeng ti makina. Pinamindua… pinamitlo… pinaminpat. Agdanagakon. Ket iti panagkitak, kasta met ni Kanor.
“Madin sa metten.” Nakunana.
“Hamman, ading. Masapul laeng a pabaraenta.” Nupay madandanagan, pinakiredko ti kabsatko.
Inputipot manen ni Kanor ti lubid, immanges iti nauneg sa inpanna ti pigsana nga nangguyod. Nagbanurbor ti motor, lima segundo, ngem nagsardeng. Pinaminsanna pay, ginuyodna manen, nagbanurbor manen a bulonnan ti nagandar.
“Kunakto pay ket nga agandarka, ha ha.” Inkatawa ni Kanor.
Ngem idi agrubbuatkamin, dimi met ammon ti daya, ta lumingid metten ti darakkel a dalluyon. Masapul a dimi sabten dagiti kasla balay a dalluyon tapno dikami mabalintuag. Paigidanmi laeng tapno naanayas.
“Ditoy ti daya.” Ig-iggamak ti kompas. Kasla ngamin nabasak itay ti adda iti panunot ti kabsatko nga agparikut daytoy iti direksion.
Pinaburbor ni Kanor ti motor. “Agawidtan, Inso!” Kinunana.
Pinanurnor ni Kanor iti baet dagiti dalluyon ti paraw. No kitaen iti tangatang, kasla iit ti paraw a naglugananmi agsipud ta napalikmutankami iti nagdarakkel a dalluyon a kasla kayatna a manglapped iti dalanmi. Uray ti init ket kasla naglemmengen ket dinan kayat saksian ti panagawidmi.
Bayat nga agtartaray ti paraw, inalak ti maysa a ti kasla tangan-ima a lubid. Ingalotko ti bagik iti paraw.
“Igalotmo ti bagim, ading. Maniguradota, ta amangan laeng…”
“Takrot! Addad’taka manen. Kagurgurak man dayta nga ugalim, Inso.” Inyingar ketdi ni Kanor.
Saan sa naala ni Kanor ti adda iti panunotko. Ta uray uray naturedka, no kasla pasdek met ti dalluyon ti mangbangen kenka, awan serserbina.
Kagiddan ti pabigla a panagangin, bimmulos metten ti bayakabak ti tudo a nangbabasa kadakami.
Nupay agan-andar ti paraw, ngem kasla saan nga umal-alis. Agingga nga iti masungadda, adda ti maysa a dakkel a dalluyon a kasla tallo kadsaaran ti katayagna. Ginandat nga iliklik daytoy ni Kanor, ngem dinan naisikko ti bilog, agsipud ta iti panagbittak ti ambayong, iti mismo ayanmin ti naggaburan ti danum. Naguni a kasla dinamita ti panagbittak ti dalluyon ket inalun-onnakami iti naranggas nga ambayong a nangtupak kadakami.
Naipullasitak ket narnebnak iti danum, nakainomak iti naapgad. Nariknak ti panaget-et ti siglot ti lubid iti siketko.
Idi tumpawak, nasurok lima a metro ti yanko manipud iti paraw a nakadata pay. Ngem iti adatna, idi rugiak ti aglangoy nga umasideg iti paraw, guyodennak ti dalluyon nga yadayo. Adda ti gundaway nga addaak iti ngato ti dalluyon, adda met iti baba ti paraw.
Nalagipko a nakasiglotak gayam. Iniggamak ti lubid ket isun ti ginuyodko. In-inutko nga umas-asidegak. Agingga a nakasalpaak manen iti paraw. Ngem ayanna gayam ni ading? Awan met ditoy. Inpalawlawko ti panagkitak, ket nakitak ti imana a agpaypayapay kaniak. Diak pinanunot ti butengko iti dayta a gundaway, timpuakak iti danum ket pinilitko nga asitgan isuna. Ngem gapu iti dalluyon umad-adayokami iti tunggal maysa.
“Ikarigatam ti lumangoy nga umasideg, ading.” Impukkawko kagiddan iti panangipakitak iti lubid.
Ngem uray ania aramidenda, nabilbileg ti dalluyon.
“Tulongannak, Manong Inso.” Naipukkaw ni Kanor. Ket nailinged manen daytoy iti dalluyon a nadawel.
Nagsubliak iti bilog, pinawaywayak ti lubid tapno at-atiddog ti madanonna. Ket idi inngato ti ambayong ti bilog, nakitana ti kabsatna nga adda iti baba ti dalluyon ket tinappuakanna. Apagisu nga iti panagbittak ti dalluyon ket isu met ti panagtappuakko.
Idi timpawak, addan iti asidegko ni Kanor, ginaw-atko ti imana ket pinetpetak a naimbag. Inarakupko idi aginnasidegkami tapno dinakami pagsinaen ti dalluyon.
“Sika ti mangguyod iti lubid ading tapno makaasidegda iti paraw.” Kinunak nga isu met ti inaramid ni Kanor.
In-inut nga inaramidmi daytoy, umas-asidegkami met iti bilog. Idi makaasidegkami, simmalpakami iti paraw a kasta la unay ti bannogko. Mariknak ti panagapges ti karubokobko gapu iti panakainomko iti danum-baybay.
Binirokko ti galon a nangikargaanmi iti inumen a danum. Awanen iti uneg iti paraw. Uray dagiti styrofoam box a yan ti kanenmi ken naalami nga ikan ket awanen. Ti motor ket natinnag payen. Ti adda laengen ket ti nakagalot a gaudmi. Ti siglot a nakaigalotan ti ipos ti susay ket nawarwar ket awanen. Napunnon ti danum ti paraw ket no dida agkaras ket lumneden.
“Kasano daytoyen, ading, lumneden ti paraw!” Kinitak ni Kanor a nakaidda gapu iti bannogna.
“Saan a mabalin nga agmalangata lattan, matayta met laeng no lumned daytoy. Panawanta daytoyen.” Insungbatna. Timmakder.
“Ania aramidenta ngay?”
Saan a nagtagari ni Kanor, nagtalangkiaw ketdi. Nagsaltek ti imatangna iti maris amarilio a banag a tumtumpaw.
“Umasideg ta idiay pataw ti payaw. Saanta a maan-ano no maigalutda idiay.”
Saanakon a nagtagari. Ingaudmi bassit ti paraw, ket idi asidegen, limmagtoak manen iti danum ket linangoyko ti yan ti dram. Uray ket nakasiglotak iti paraw, mabalinnak lattan guyoden ni Kanor no diak kabaelan a langoyen.
Ngem kaasi ti Apo, nagaw-atko ti dram. Winarwarko ti lubid ket ingalotko iti dram. Ginuyodko idi agangay. Agsipud ta asideg, bimmalasiwen iti dram ni Kanor
Uray kaskasano ket saan a kabaelan a guyoden ti bilog ti dram kas pangarigan agpauneg daytoy. Uray pay addada iti dram, saan a lumned daytoy.
Pinetpetak a naimbag ti landok a timmingraraw iti dram. Inyarakupko ti bagik. Kasta met ti inaramid ni Kanor.
“Ania ngata orasen?” Indamag ni Kanor kaniak.
Mangrugin a mariknak ti bisin, mangrugin ti panagkakapsutko. Kasta ngata met ni Kanor isu a nagdamag ti oras. Nangruna ta nagpigsa ti angina nga adda singinna a pumalsiit a tudo nga umapiras iti bagi. Kasla agpigerger ti bagik iti lammiis.
Ti pataw a dram, uray ania ti mapaspasamak, sigurado a saan a marneb. Simmurotkami iti panagindayonen ti dalluyon. Agpababa nga agpangato. Ti paraw a nakagalot, uray napunno ti danum ket saan met a lumned. Ngem no adda taona, siguradon nga agpauneg. No dadduma, addakami iti nakangatngato a paset ti dalluyon ket makitami ti mangliwengliweng a baybay, dagiti nangato ken nababa a pasetna. Ket no dadduma, addakami iti baba unay, ket mabaludkami iti nanglikmot a dalluyon. Tumupak ti bagi a kasla mangpirsay iti laslasag.
Agarup alas otson iti rabii idi agpatangkami nga agkabsat. Diak ammo no nakaturogak wenno nailibay la ti panunotko iti panakirakepko iti pataw bayat a yin-indayonnakami ti dalluyon a aw-awengan ti apros ti tudo ken angina. Awan pay laeng nagbaliwan ti panawen. Nadursok ti angin ken naalikuteg ti danum. Itay pay laeng ti bisinmi ngem kabaelan pay laeng.
“Kimmapsut sa metten, Manong.” Nakuna ni Kanor a nakapakleb a nakaarakup iti dram.
“Wen, ading, mariknak ket addan ti nagkapsutanna.” Insungbatko. Ngem awan kinapudnona ti insawangko. Kasla pimmigsa pay ketdi ti nadawel a panawen.
“Aggurudugod ti tiankon!” Kinunana.
“Agpadata ti marikna, ading.” Isu ti nakarawak nga insungbat.
Kimmita ni Kanor. “Ngem naturedta, Manong.” Kinunana Manong. Diak ammo no namin-anon a nangegko kenkuana ti Manong—bisinko la ngata wenno bisinna. Ngem pakaragsakak.
Panpanunotek no maalak ti tuturogak iti daytoy a rabii. Kasla nalabes met ti indayon ti dalluyon ta kasla met pasdek ti kadakkelna a mangilili kaniami. Wenno denggek ngata ti sonata ti angina ken tudo a mangpaturog kaniak iti agpatnag. Diak ngata mabatibat iti daytoy a sonata ken panangilili ket diak makariingen kabigatanna.
Adda nagbaliwan ti panawen idi makariingak, kasla kimmapsuten ti saplit ti angina ken awanen ti naipatto-pattok a bayakabak. Adda dagiti gigante a dalluyon ngem addan lailona.
Nalamiis ti parbangon; ngem ad-adda a ti panagkirraos ti tian ken ti kangrunaan a kabusorko. Imbag ketdi ta adda pay laeng ti tudo nga in-inumenmi kenni Kanor.
Nakitam ni Kanor a nakaimatang met kenka. Nakaarakup pay laeng iti pataw.
“Kasla awan lisi ni patay kadata, Manong: dalluyon, kalambre, bisin, waw, pudot, buteng… rangrangkayento dagiti pating ti bangkayta.” Nakakita iti tangatang ni Kardo. Nagladingit met dagiti matana.
Pakiridek koma ti nakem ti kabsatko ngem uray ti bagik ket mangrugin nga agkulpa ti panunotko. Ngem ammona met a masapul nga adda ti agtalinaed a sibibiag ti pakinakemna.
Limmabas iti sanguanak ti berde a bulong ti aragan. Insigida nga sinig-awatko ti ti bulong ti ruot ti baybay. Naiiggamak. Miningmingak. Kasla nasarangsang ti marisna.
Malaksid laeng kadagiti nangisit a sidingna ken ti nalamuyot a siit iti bulongna a di met makasugat, awanen ti mangipawil iti panagbalinna a sidaen. Addaan iti bukel a kasla ar-aritos iti baybay ken bulbulong a kasla maysa a nateng a naimas nga ipauneg.
“Padasem daytoy, ading, uray ket saan pay met nga amarilio. Kasla ngata uggot ti kamote ti ramanna daytoy.” Inpurwakko ti aragan iti kabsatko.
Apaman a naiggaman ni Kardo, insigida nga insubona daytoy. Naramananna ti di met unay naadat a ramanna. Inaunegna ket nasayod a nagdiretso iti tianna. Nangisubo manen ket nginalngalna manen. Naibusna. Ket nagbirok iti sabali, nakakita iti tumtumpaw ket insigida nga inalana. Insubona manen.
“Naapgad ta naggapu iti danum-baybay, ngem mayat met ramanna.” Indil-ag ni Kardo.
Saannak a nagtagari. Idi lumabas iti sanguanan ti maysa raay a bulong ti aragan, inalak met. Gapu ta mabisinak ket insubok ti kabaelak. Nginalngalko. Ngem nagsagud iti karabukobko ti umadat a naapgad a ramanna. Langana met laeng gayam ti naimas. Diak kabaelan ti mangan iti kastoy a ruot ti baybay. Adayo a naim-imas ti ar-aritos. Nupay kasta, inpadasko manen ti nangisubo iti bulong. Ngem bayat a ngalngalngalek, ditan a sinabet ti tianko ket inruarko ti adda iti tianko.
“Kontraen ti tianko.” Kinunak.
“In-inut laeng, Manong.” Ni Kanor.
Ngem madi a talaga. Agkedked ti tianko a mangipauneg iti aragan.
Saanen a nagtagari ni Kardo. Imbag pay kenkuana ta kaan a kaan iti aragan. Kasla uggot ti kamote a saluyotenna nga ipauneg uray saan a naluto.
Sakbay a nadanon ti tengnga aldaw, awanen ti napigsa a tudo ket agbirbirok ti init iti sumiripanna iti ulep. Pakaragsakak ta uray kaskasano ket mabawasan ti danagmi iti nakaro a dawel ti panawen.
“Itay pay laeng nga agbibineg dagiti imak ken sakak.” Kinunak kenni Kanor.
“Dimo madlaw, kimmapsuten ti angin. Barbareng intono bigat ket awanton ket nasirnaatton.” Insungbat ketdi ni Kanor a kasla dina nangngeg ti imbagak.
“Matayak ditoyen, ading Kanor,” kinunak.
“Dika man agkasta!” Inlaaw ni Inso. Diak ammo no gapu iti rurodna wenno gapu iti butengna. Idi kitaek ti rupana ket saan met kas iti sigud nga agsabet ti kidayna. Naalumamay ti rupana idi panangtubngarna kaniak.
“Ngem no kas pangarigan, ading, adda maysa a kararagko—masarakanda koma ti bangkayko, tapno iti kasta ket mapadasak ti maipunpon ken mapasiaman. Baybay ti ayanta, ket nagrigat a panunoten nga uray matayak ditoy ket dida masarakan ti bangkayko.”
“Pangpangaasim, Manong Inso, dika agsarita iti kasta. Sibibiagta pay, ket adda pay namnama kadagiti agang-anges a parsua. Adu pay dagiti banbanag a masapulta nga aramiden. Ubingta pay.”
Saannak a simmungbat manen. Nagari ti ulimek. Ngem kalpasan ti tallo a minutos, nagtagari.
“Wen, adu pay ti masapul nga aramiden.” Nagtalna iti sangapulo a segundo sa nagsao manen. “Apay nga kastoy a kasasaad ket adu ti mapanpanunotta. Ket mapanpanunotko ita ti adu a basolko kenka, Manong Inso. Nagubsang kadi ti nagbalin a galadko kenka kadagiti napalabas nga aldaw?”
“Saan met, ading.”
“Ammok, dika inaw-awagan idi iti Manong. Nagubsang ti tratok kenka. Ngem manipud idi kalman, namindua nga insalakanmo ti biagko. Nagbiddutak idi imbagak a takrotka. Nakaturturedka, Manong. Dimo giningina dagiti dalluyon a manglapunos kenka tapno isalakannak laeng. Dimo pinanpanunot ti pananglalaisko kenka.”
“Maawatak ti riknam, ading. Awan ti rumbeng a pagdanagam. Agkabsat ta ngarud.”
“Kayatko ti dumawat iti pammakawan kenka. Hala, dimo kasapulan nga ibaga a pakawannennakon, ta ammok met a napakawannakon. Ngem sapay koma, ta adda pay gundaway nga agsubadak met kenka.”
“Maragsakanak kadagiti nangegko kenka, ading.” Insungbatko.
Maragsakanak iti imbaga ti kabsatko, ngem agtultuloy latta ti panagkakapsut ti bagik. Ket agsipud ta awanen ti tudo, malaksid iti maipauneg, birokenen ti karabukobko ti danum. Agpayso a napalawlawankami iti danum, ngem di met mabalin nga inumen.
Mangrugi payen a tumingraraw ti init. Ket nupay mayat ti pasimudaagna, ngem no napardas ti taray ti oras, amangan no makamatannak ti gundaway ti biagko. Amangan no diak malabanan ti tuding ti panagbiagko.
Adda nagpiaan ti panawen iti rabiina. Addan dagiti bituen a nangarkos iti nasipnget a rabiida. Awan ti bulan a manglawag koma iti dalanda.
Ngem kagiddan iti panakigayyem ti panawen ti ipapanaw metten ti naan-anay a pigsak. Ti nabatbati a ganaygayko ti in-inutek laengen iti kasasaadko.
“Mawawak!” Kinunak iti kabsatko.
Saan a nagtagari, ngem idi kuan, nangegko ti panagtapogna iti danum-baybay. Winarwarna gayamen ti lubidna ket linangoyna ti paraw nga adda iti asidegmi. Ginaw-atna ti nakatali a tabo a naaramid manipud iti nagpalusan ti asete. Simmalpa iti paraw ket inin-inotna a kinarasan daytoy. Bayat a makirkirasan ti bilog, in-inut met a lumunglung-aw daytoy.
Idi nalpasna, naginana bassit. Nagala manen ti aragan ket nangan manen.
Nangala ket inpurwakna kaniak. Ngem diak innalan. Kaskasdi ngamin a di kayat ti tianko. Danum ti kasapulak.
Naglangoy a nagsubli iti yanko ni Kanor. Winarwarna ti galotko.
“Kabaelan pay ti aglangoy, Manong?”
Nagwingiwingak ta dayta ti kinapudno. Aglalatoyen ti laslasagko iti panakauperna iti danum. Agkakapsuten ti bagik ta awan ti kinnankon iti uneg iti dua nga aldaw. Ket kayatko a mabasa ti karabukobko iti danum. Uray ania a danum, di la ketdi naapgad.
Ginuyodna ti paraw. Simmalpa. Insarunonak nga imbangir iti paraw. In-inayad nga inpatugawnak iti iking.
Inala manen ti tabo. Intedna kaniak.
“No makaisboka, ditoy Manong.”
Innalak ti tabo, ket immisboak. Tinungpalko ti bilinna a diak ibelbelleng. Inyawatko kenkuana idi agangay.
Ngem insublina kaniak. “Uminomka pay, Manong!”
Nakigtotak iti imbagana. Kinitak ta bareng agang-angaw laeng. Ngem nakaserserioso ti rupana.
“Awan sabali nga inumenta. Ti danum baybay ket naapgad unay. Daytoy ti kasayaatan nga inumenta.”
“Diak kayat!” Impettengko. Isbok inumek ketdin. Insimpak ti likodko iti paraw ket inyiladko. Nasiputak ti panangala iti tabo. Nasiputak pay ti panangingatona ken panangidennesna iti bibigna. Nasiputak ti panaginumna iti isbok. Makaduldul-okak.
Inkidemko laengen dagiti matak ta kuyepyepennak. Napinpintas pay ngem ti nakamulagatak nga agpanpanaas ti tianko ken agkakapsut ti riknak.
Nakariingak nga aggagaud ni Kanor. Ginandatko ti bimmangon ngem nadagsen ti bagik. Inpilitko a mayangad ulok ket maulawak metten. Insanggirko laengen ti bagik iti iking ti paraw.
“Nakalabesta met ketdin iti pudok-mayaman.” Kinunana.
“Kasanon naammuan ti daya?” Nasaludsod.
“Adda bituen idi rabii ken adda init ita.”
Nagtung-edak. Ngem kayat manen ti bagik ti agilad latta. Agay-ay-ayam iti panunotko no kasanokami makaawid. Tallo nga oras a nagmotorkami a nagpalaud iti kapartak a 50kph, sumurok-kumurang. Agarup 40 a milia ti kaadayuda iti daga. Kasano a makaawidda ita? Ngem dinan sungbatan ti kabsatna.
Insardengna ti panaggaudna. Inalalayannak iti panagiddak.
“Pilitem ketdi ti mangipauneg, Manong.” Nangala iti aragan ket inyasidegna iti ngiwatko. Kimmitabak ngem kaskasdi a rummuar latta. Insarunona ti isbo nga adda iti tabo, inbatogna iti bibig ket inyungapko ti bibigko. Ngem idi maramanak ket nagkubbuar ti tianko.
“Huwaarkk! Warkkk!” Nagsarwaak.
Nagdadagsen manen ti matak ket awisennak a mailibay manen. Ti naudi a napuotak ket ti ikikidem ti matak.
Sagpaminsan, makariingak, diak ammo no ania nga oras. Ket makitak nga aggagaud latta ni Kanor. Ngem ti maudi a napuotak a panagmulagatko ket idi nakasanggir iti parawen, saanen nga aggagaud. Ket kasla nasiputak ti nalamuyot a panagwingiwingna.
Iti rabiina, nakariingak a kasasaonak ni Kanor. Ammok lattan, uray itay awan puotko ket kasarsaritanak. Naliday ti timekna. Kas kaliday ti planetas a Venus ken Jupiter a mangmatmattider kadakami ti dayta a rabii.
“Ania ngarud, Manong, no ditan makalasat ditoy, isu ngatan ti gasatta nga agbibiag kas maysa a mangngalap… ti matay iti danum. Ngem sapay koma, ta uray bangkaytanto laengen ti masarakanda tapno iti kasta ket mapadasanta met ti maipunpon ken mapasiaman. Maymayat met laeng ngamin no makararaganta. Ta bareng mapalag-an ti basolta. Nangruna ket ngaruden kaniak. Adu unay ti nagkamtudak gapu iti panangtagtagibassit ken pananglalaisko kenka. Ti laengen awan as-asinna a panangtratarko kenka ket maysa a dakkel a basol.
“Ammok a mangmangeknak, isu a gundawayko met daytoyen a dumawat iti pammakawan kenka. Pakawannenak koma, Manong Inso. Ti laeng ikalkalikagumko ita, ti agbiag ta pay tapno maaddaannak iti gundaway a mangpunno kadagiti nagkurangak kenka. Tapno iti kasta ket ipariknak kenka ti panagayat ti maysa a kabsat, kas maysa nga adingmo.
“Aw-awaganka iti takrot, ngem namindua nga insalakanmo ti biagko. Ket ita, siak metten ti mabutengen. Mabutengak a matayka, ket agmaymaysaak nga aglayag iti baybay a kasla awan ungtona. Nabannogak metten manong, mabisin ken mawaw.”
Inkarigatak nga inmulagat ti matak. Kayatko nga iparikna a natibker pay laeng ti nakemko nga agbiag. Miningmingak ti matana. Ket idi makitana nga immisemak, immasideg. Ket iti umuna a gundaway… inarakupnak ti kabsatko.
Kayatko ti agsao, ngem awan sumngawen a timekko. Inirutak laengen ti arakupko pasimudaag a kasapulanna a dangadangen ti agdama a laklak-amen iti aglawlaw ti baybay.
Napanna inala ti tabo nga ammok lattan a naglaon iti isbo, nangala ti lupot ket inbabasana iti baso. Indapadapna daytoy iti bibigko. Kas met laeng ti inaramidna kenkuana. Idi naaramidnan, insimpanan ti bagina ta maturog metten.
“Ganasenta ti lili ti indayon ti taaw, Manong.” Kinunana ket inkidemnan.
Parbangon. Diak ammo no tagtagainep wenno us-usto, ta adda nangegko nga umariwawa nga andar ti bilog. Adda pay nangegko a balikas. Kayatna nga imulagat ti matak ngem diakon kabaelan nga ibukirad.
“Adda tao ditoy, nataydan sa!” Nangegna.
Gibusna.


text:
Sierra Leone
Nagsasabtan: 8°30′N 11°30′W / 8.500°N 11.500°W
Ti Sierra Leone /siːˌɛrə liːˈoʊn/ (dengngen) (Krio: Salone), opisial a ti Republika iti Sierra Leone, ket maysa a pagilian idiay Laud nga Aprika. Nabeddengan daytoy babaen ti Guinea iti amianan ken daya, ti Liberia iti abagatan a daya, ken ti Taaw Atlantiko iti laud ken abagatan a laud. Ti Sierra Leone ket masakupna ti dagup a kalawa iti 71,740 km2 (27,699 sq mi)[4] ken addaan ti nakarkulo a populasion iti 6.3 a riwriw.[5][6][7] Maysa daytoy idi a kolonia babbaen iti Kompania ti Sierra Leone manipud idi Marso 11, 1792 aginggana idi nagbalin a kolonia ti Britaniko idi 1808.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Sierra Leone". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2010.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Encarta Ensiklopedia. Sierra Leone. Naala idi 19 Pebrero 2008.
- ^ "Bariweswes ti Pagilian:Sierra Leon". "Ganganaet ken Opisina ti Mankomunidad, UK". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-09-06. Naala idi 2011-09-19.
- ^ "Parang-ayen ti Sierra-leone". Naala idi 2011-09-19.
- ^ "Sierra Leone". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- Sierra Leone
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1961


text:
1908
Ti 1908 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- Enero 9 – Simone de Beauvoir, Pranses a peminista a mannurat (pimmusay 1986)
- Marso 5 – Rex Harrison, Ingles nga aktor (pimmusay 1990)
- Marso 7 – Anna Magnani, Italiana nga aktres (pimmusay 1973)
- Abril 5 – Bette Davis, Amerikana nga aktres (pimmusay 1989)
- Mayo 20 – James Stewart, Amerikano nga aktor (pimmusay 1997)
- Hulio 8 – Nelson Rockefeller, Amerikano a negosiante, pilantropo, politiko, maika-41 a Bise Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1979)
- Hulio 16 – Heo Jong-suk, aktibista manipud iti Korea (pimmusay 1991)
- Agosto 27 – Lyndon B. Johnson, maika-36 a Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1973)
PimmusayUrnosen
- Hulio 6 – Felipe G. Calderón, Filipino nga abogado ken politiko (naipasngay 1868)
- Hunio 24 – Grover Cleveland, maika-22 ken maika-24 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1837)
- Agosto 25 – Henri Becquerel, Pranses a pisiko (naipasngay 1852)


text:
Presidente iti Estados Unidos
Ti Presidente iti Estados Unidos iti Amerika (Ingles: President of the United States of America, POTUS)[7] ket isu ti daulo ti estado ken daulo ti gobierno iti Estados Unidos. Ti presidente ket isu ti mangidaulo ti ehekutibo a sanga iti pederal a gobierno ken isu ti agbilbilin a pangulo ti Siiigam a Buyot iti Estados Unidos.
Dagiti notaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "How to Address the President; He is Not Your Excellency or Your Honor, but Mr. President" [Kasano ti mangibitla iti Presidente; Saan nga isu ti Natan-ok nga Apom wenno Pammadayawem, Ngem Apo Presidente]. The New York Times (iti Ingles). Agosto 2, 1891.
- ^ "USGS Correspondence Handbook – Chapter 4" [USGS Correspondence Handbook – Kapitulo 4] (iti Ingles). Usgs.gov. 2007-07-18. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-09-26. Naala idi 2012-11-15.
- ^ "Models of Address and Salutation" [Dagiti Modelo ti Panangibitla ti Panangidayaw] (iti Ingles). Ita.doc.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-11-27. Naala idi Septiembre 4, 2010.
- ^ "Heads of State, Heads of Government, Ministers for Foreign Affairs" [Dagiti Daulo ti Estado, dagiti Daulo ti Gobierno, dagiti Ministro ti Ganganaet a Pannakibiang] (PDF) (iti Ingles). Protocol and Liaison Service, United Nations. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2013-01-17. Naala idi Enero 1, 2012.
- ^ "Remarks by President Obama, President Mubarak, His Majesty King Abdullah, Prime Minister Netanyahu and President Abbas Before Working Dinner" [Dagiti bitla babaen ni Presidente Obama, President Mubarak, Natan-ok nga Ari Abdullah, Kangrunaan a Ministro Netanyahu ken Presidente Abbas Sakbay ti Pangrabii a Panagobra]. The White House (iti Ingles). Septiembre 1, 2010. Naala idi Hulio 19, 2011.
- ^ "Exchange of Letters" [Pannakisinnukat kadagiti Surat]. Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations (iti Ingles). Septiembre 1978. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-01-17. Naala idi Hulio 19, 2011.
- ^ Safire, William (Oktubre 12, 1997). "On Language; Potus and Flotus" [Iti Pagsasao; Potus ken Flotus]. New York Times (iti Ingles). Naala idi Enero 8, 2012.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Presidente iti Estados Unidos iti Wikimedia Commons
- Ehekutibo nga Opisina ti Presidente (iti Ingles)
- White House (iti Ingles)


text:
Daytoy ti kalendario para iti ania man a kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo, Enero 1 (dominikal a letra A) wenno para iti ania man a tawen a ti "Doomsday" ket Martes.
Kas pagarigan: dagiti tawen ti Gregoriano ti 1989, 1995, 2006 ken 2017[1]
wenno ti tawen ti Huliano ti 1917. (kitaen dagiti tabla dita baba.)
Ti kadawyan a tawen ket ti tawen nga addaan kadagiti 365 nga aldaw, a saan a bisiesto a tawen nga addaan kadagiti 366 nga aldaw.
- ^ a b
"Ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo",
jonstlouis.htmlplanet.com, 2011, webpage:
HTMcal.
- ^ "Kalendario iti tawen ti 1805 (Rusia)" (Kalendario a Huliano, a mangrugi iti Martes), webpage: Huliano-1805 (Ti Romania ket nagus-usar iti Huliano idi 1919, idi inampon ti Rusia ti Gregoriano).
Dagiti kita ti tawen a Gregoriano kada siklo a bisiesto babaen ti Dominikal a letra (DL)[1] ken ti Patingga iti lubong (DD)


text:
CiNii
Ti CiNii (/ˈsaɪniː/ [1]) ket serbisio ti bibliograpiko a database para iti akademiko a panagipablaak, a nangruna a mangigandat kadagiti obra iti Hapon ken dagiti Ingles nga obra a naipablaak idiay Hapon. Ti database ket napundar idi Abril 2005 ken tinartaripato babaen ti Nailian nga Instituto ti Inpormatika.[2] Ti serbisio ket agbiruk manipud iti uneg dagiti database a tinartaripato babaen ti NII [NII Electronic Library Service (NII-ELS) and Citation Database for Japanese Publications (CJP)], ken dagiti pay database a maited babaen ti Nailian a Biblioteka ti Dieta ti Hapon, dagiti pagipenpenan nga instituto, ken dagiti dadduma pay a gunglo.[3]
Ti database ket aglaon ti ad-adu ngem 15 a riwriw nga artikulo manipud kadagiti ad-adu ngem 3600 a pablaak.[4] Ti kadawyan a bulan (idi 2012) ket nakakita ti ad-adu ngem 30 a riwriw a panagserrek manipud kadagiti 2.2 a riwriw a naisangayan a bisita,[5] ken ti kadakkelan ken kakomprehensibuan a kita ti database idiay Hapon. Urayno ti database ket adu ti kita a displinario, ti kadakkelan a paset dagiti maawatna a panagusisa ket ti nagtagitaon ken ti pagobraan ti siensia sosial, mabalin daytoy a gapu ti CiNii ket is-isu ti database a mangsakop kadagiti eskolar nga obra ti Hapon iti datoy a pagobra (a kasumbangir ti natural, pormal, ken dagiti medikal a siensia ti a makaserbi manipud kadagiti sabali a database).[6]
Dagiti panangilasin ti database[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti database ket mangikeddeng ti naisangayan a panangilasin, ti NII Article ID (NAID), para kadagiti amin a maikabkabil nga artikulo ti warnakan.[5] Ti maysa pay a panangilasin, ti NII Citation ID (NCID wenno 書誌ID) aka NACSIS-CAT Record ID, ket inus-usar kadagiti mlibro.
Dagiti wadan ti NCID[urnosen | urnosen ti taudan]
- NCID BA04004867 para iti edision ti Little, Brown idi 1951 ken ti The Catcher in the Rye
- NCID BB17611495 para iti edision ti Penguin idi 2010 ti The Catcher in the Rye
- NCID BA36680090 para iti edision idi 1952 ti Kiken na nenrei (危険な年齢), NCID BN01880084 para iti edision idi 1964 ti Rai-mugi batake de tsukamaete (ライ麦畑でつかまえて), ken ti NCID BA61718322 para iti edision idi 2003 ti Kyatchā in za rai (キャッチャー・イン・ザ・ライ), amin dagiti tallo ket patarus ti Hapon ti The Catcher in the Rye
- NCID BB13715590 for a 1997 edition of Mai tian li de shou wang zhe (麦田里的守望者), ti maysa a transliterasion ti Insik ti The Catcher in the Rye.
Maikeddeng pay dagiti panangilasin kadagiti mannurat dagiti libro, ken dagiti artikulo ti warnakan, kadagiti dua a naisina a serye (tapno ti maysa a mannurat ket mabalin nga addaan iti sabali a pateg ti panangilasin iti tunggal maysa). Kas pagarigan, ni Shinsaku Kimoto ket DA00432173 for books and 9000002393144 para kadagiti artikulo ti warnakan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "About CiNii". CiNii (iti Ingles). Naala idi 2014-02-23.
- ^ 大向一輝 (Ohmukai, Ikki) (2009). "学術情報プラットフォームとしてのCiNii". Current Awareness (iti Hapon) (301). CA1691.
- ^ "Databases Incorporated". CiNii (iti Ingles). Naala idi 2014-02-23.
- ^ "titlelist_els.tsv". CiNii (iti Ingles). 2014-02-15. Naala idi 2014-02-23.
- ^ a b 大向一輝 (Ohmukai, Ikki) (Nobiembre 2012). "System design and data modeling of CiNii articles". The Journal of Information Science and Technology Association (iti Ingles ken Hapon). 62 (11): 473–477.
- ^ 日詰梨恵 (Hizume, Rie); 逸村裕 (Itsumura, Hiroshi) (2010). "CiNii 収録率から見たわが国の学術情報電子化の現状:人文学4領域を対象に". 中部図書館情報学会誌 (iti Hapon). 50: 19–35.


text:
Basilicata
Ti Basilicata (Panangibalikas nga Italiano: [baziliˈkaːta]), naamammoan pay a kas ti Lucania, ket maysa a rehion idiay abagatan ti Italia, a nabebbdengan ti Campania iti laud, ti Apulia (Puglia) iti amianan ken daya, ken ti Calabria iti abagatan, nga adda ti maysa nga ababa nga abagatan a laud nga aplaya idiay Baybay Tirreno a nagbaetan ti Campania idiay amianan a laud ken ti Calabria idiay abagatan a laud, ken ti maysa nga at-atiddog idiay abagatan a daya idiay Golpo ti Taranto idiay Baybay Honiko a nagbaetan ti Calabria idiay abagatan a laud ken Apulia idiay amianan a daya. Ti rehion ket mabalin a maipanunotan a kas ti "sumrekan" iti Italia, a ti Calabria ket pamay-an a kas ti "ramay ti saka" ken ti Apulia a kas ti "mukod". Ti rehion ket sakupenna ti agarup a 10,000 km2 ken idi 2010 adda daytoy ti populasion ti basbassit ngem 600,000. Ti rehional a kapitolio ket ti Potenza. Ti rehion ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti Potenza ken ti Matera.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
5. Woetzel, Tina, Dagiti Italiano nga Imigrante, Iuniverse, 2004.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Basilicata iti Wikimedia Commons


text:
PHILIPPINES
+632-8890 7960 +63917-834 0118
Maysa A Minuto Laeng
Iti agdama, agarup amintayo ti agbibiag iti dumakdakkel a pakakumikoman ken naturay a panagbiag. Dagiti pannubok a sangsangnguentayo iti inaldaw ti mabalin a mangpairteng iti bannog ken daras a mangibus ti enerhiatayo. Nupay kasta, kasapulan laeng ti apagbiit a panangipokus ti panunotmo. Kasapulan laeng ti minuto a panangbirok iti talna ti panunot. Kasapulan laeng ti minuto a panangdengngeg iti awag ti bukodmo a puso.
Naragsak nga isasangbay iti Maysa-A-Minuto-Laeng, ti serye ti ehersisio ti meditasion ken panagsirmata a mabalin a mangtulong kenka a mangisubli iti talna ti panunot, mangpaadu ti bilegmo iti kinapasnek ken mangpunno iti naespirituan a bateriam. Ti inaldaw a panangaramid iti Maysa-A-Minuto-Laeng ket mabalin a mangtulong a mangpasangbay iti ad-adu a kinasayaat iti tunggal aspeto ti biagmo.
Ti Maysa A Minuto Laeng a programa ti mangisagut iti nadumaduma a panagamiris, meditasion ken panagparmata, iti uneg ti maysa a minuto laeng, a mabalin a maaramid iti sadinoman ken aniaman nga oras.
Adda pito a tema nga aramiden ken rugiam iti panagriknam ket maiyannatup kenka.
-
Panaginana - aginanaen ti bagi ken panunot.
-
Kinapasnek a panagpanunot - pangangiturong iti atension
-
Panagparmata - panangbiag manen iti bileg ti panunotko
-
Meditasion - panangpatibker iti panangammo iti bagi
-
Kinaulimek - panangdalan iti talna ti kaunggan
-
Panangiburay - panangaamid iti naisangsangayan
-
Pannakikallaysa - panangpabaro iti bagi
Rugiantayo iti nalaka laeng a pananginana iti bagi ken panunot.
Panaginana Paginanaen ti bagi ken panunot
1. Naka-relax
Babaen iti Minuto Laeng…
Agtugawak a komportable ket ipalubosko ti bagik nga aginana…
Nainayad a palubosak ti aniaman a sikor…
Babaen ti panangipokus ti atensionko iti sentro ti mugingko, alaek ti kanito a mangkita iti buya ti panunotko…
Mangrugi nga uminayad ti kinapartak ti isipko…
Agingga a naulimek ken natalna ti panunotko…
Nakainanan ti bagi ken panunotko, ammok ket maimatangak manen ti aglawlawko.
2. Panangpatalna iti Panunotko
Iti Maysa a Minuto Laeng…
Agtugawak a komportable ken sitatalna…
Awisek dagiti riknak nga agtalinaay…
Sabtek ida a kas gagayyem…
Dayawek dagiti ar=aramidenda, ket iti daytoy a gundaway, paginanaek ida…
Iti sirmatak,mairikep dagiti dana dagiti riknak..
Mangrugin nga umannayas ti panunotko… sumin-awen ti isipko…
Iti sumagmamano a gundaway, awanen ti aggargaraw…
Siwawayawaya ti isipko… igin-inana…
Agsubliakon a silalawag.
3. Nakalma a Panaganges
Iti Maysa a Minuto Laeng…
Alaek iti sumagmamano a kanito a mangiturong iti panagangesko...
Kabayatan nga umuneg ti panagangesko, ummongek amin a pakasikoran toy panunotko...
Ket iti panangiruar ti angesko, ipug-awko amin ida...
Ita nga agpauneg manen ti angesko, riknaek dagiti natalna ken makaliwliwa a panunot iti isipko...
Ket kabayatan a rumuar ti angesko, iwarasko dagitoy iti amin a paset ti bagik...
Agin-inanan ti bagik ken toy panunotko siwawayawaya.
Napasnek a Panunot Panangiturong ti atension
1. Panangiturong kadagiti Panpanunotko
Iti Maysa a Minuto Laeng...
Iti naulimek a panagtugawko, makitak ti aglawlawko...
Turongen ti atensionko ti maysa a banag iti sangok ket palubosak a punnuenna ti kaammuak…
Lipatek dagiti riribok ket kaptek laeng dayta a banag a nangpunno iti pannakaammok…
Uray no mariribokak, inayadek nga isubli ti panunotko iti dayta a banag…
Mangilasinak iti maysa a talugading dayta a banag…
Iturong ti atensionko iti daytoy…
Ket agtalinaedak iti dayta a panunot…
2, Nainayad a Pannangan
Iti Maysa a Minuto Laeng…
Napnoak iti pannakaammo iti kankanek…
Makitak ti kabuklanna, nanamek ken nainayad a kanek…
Napno ti pannakaammok kadagiti enerhia ken bitamina a mangpatibker iti bagik…
Nanamek latta, ket nayunak iti ragsak kabayatan a kankanek…
Agyaman ti bagik kaniak gapu iti sustento a inawatna a pakaiamanan ti isip.
3. Positibo a Pokus
Iti maysa a Minuto Laeng…
Napasnek a panunotek no kasano a pagbalinek a positibo dagiti kasla negatibo…
Lipatek dagiti aniaman a negatibo a panunot…
Palag-anek dagiti dagsen ti isipko…
Riknaek ti raniag iti unegko…
Iturongko ti isipko iti positibo…
Rarmataek ti parikut… ket piliek a kitaen daytoy a kas gundaway…
Rarmataek ti aniaman a labsing… ket kitaek ida a mangted adal…
Iturongko ti isipko iti napinpintas a panirigan ti biag…
Mangrugin nga agbalbaliw ti aldawko.
Ranagparmata Ranangbiag manen iti bileg ti panunot
1. Panagpangato
Iti maysa a Minuto Laeng...
Panunutek a limmugaanak iti tumaytayab a lobo...
Ket in-inayadennak nga ipangangato iti asul a tangatang...
Iti ikikitak iti baba, makitak ti ladawan ti biagko...kasla nagbabassit dagiti amin a problema...
Alaek daytoy a gundaway a mangrikna ti ragsak ti ulimek... kappia... ket paginanaek ti panunotko.
Bayat ti nainayad a panagbaba ti lobo, agsubsubliak iti aldawko nga addaan iti naulimek ken natalna a panunot .
2. Ti Kabakiran
Iti Maysa A Minuto Laeng…
Panpanunotek a sumalsalugak iti dalan… nga agturong iti kabariran…
Makitak dagiti natatayag a kayo…
Dagiti pako iti daga…
Napno iti berde a kolor…
Mariknak ti talna iti aglawlawko…
Bayat ti panangkitak iti ngato, makita ti raya ti init…
A mangsilsilnag kadagiti kayo…
Sautennak ti bara ti lawag…
Ket palubosak ti bagik a bumileg
3. Pananglipat
Iti Maysa A Minuto Laeng
Panpanunotek nga addaak iti igid ti karayan…
Buybuyaek ti ayus ti danum…
Madlawko dagiti lames kadagiti water-lilies
Ken bassit a bangka iti asideg…
Saan a naigalot ti bangka ket ngannganin maiyanud…
Dinisisionak nga ikarga amin danag, buteng ken sikorko iti bangka
Ket inayadek nga iduron nga umadayo…
Bayat ti anangbuybuyak iti bangka a maan-anud iti adayo
Mariknak ti kinalag-an …
Kinawayawaya ken inana…
Meditasion Panangatikber iti pannakaammo ti bagi
1. Kinatalged ti rikna
Iti Maysa A Minuto Laeng…
Kas iti pag-ong
Sumrekak iti kinatalged iti naun-uneg a lubongko
Ket agtalinaedak iti lubong a nawaya manipud iti pannakadistorbo…
Mariknak ti kinatalged, maaywananak…
Gapuen ta ammok a napudnoak iti bagik,
Mapadasko a riknaek ti pudno a kinapategko…
Agwaywayas manipud iti impluwensia ti sabali…
In-inot nga agsubliak iti aglawlawko.
2. Nadalus a Panunot
Iti Maysa A Minuto Laeng…
Iturongko ti imatangko iti kaunggak…
Naulimek a sidirek dagiti panpanunotko, tunggal panunot ket maysa nga al-lon iti rabaw ti dan-aw
Siaayat a palagipak ti bagik…
Maiyarigak iti dayta a nauneg, natalna a dan-aw…
Kabayatan a marikna ti panunotko ti kinatalna
Palubosak a digusennnak,
Dalusanna ti panunotko…
Ket bayat ti panagsublik iti pudno a nakappia a kinataok…
Palubosak ti kappia nga agayus iti aramidko.
3. Sentro ti Turong
Iti Maysa a Minuto Laeng
Inayadek nga iturong ti enerhiak…adayo manipud iti ruar…
Iturongko amin nga atensionko iti ngato babaen iti bagik iti tugkel iti sento ti mugingko iti ngato ken likud dagiti matak…
Agturong iti maymaysa pokus iti uneg,
Tumannawagak babaen kadagiti matak a kas da la tawa…
Maysaak a natalna a unto ti annakaammo a kumitkita babaen iti mata iti lubong nga adda 'sadiay ruar'…
Paysaak a sitatalna a tugkel…
Naulimek ken nabileg…
Kinaulimek Mangdalan iti talna ti Kaunggan
1. SIlaw iti Kaunggan
Iti Maysa a Minuto Laeng…
Iyinanak ti bagik ket riknaek ti silaw iti kaunggak…
Rarmataek ti tunggal pananunotek…isiglotko iti daytoy a silaw…
Alaek manipud iti pusok ti bileg ti kappia iti kaunggan… ken ti silaw ti ayat…
Nano ti panunotko iti panagayat ken pammakawan…
Anus ken panagpabus-oy
2. Being myself
Iti Maysa A Minuto Laeng
Rampanunutek a maysaak nga agpabpabuya - dagiti mabuya iti daytoy nga aldaw ti nalpasen…
Naiyukraden ti telon
Kitkitaek ti bagik a umumu maniud iti entablado…
Inpabuyak ti adu a paset…
A napno iti adu nga ekspektasion
Tiemponan nga agsubliak iti pudno a kinataok…
Ti naun-uneg a kinataok…
Sitatalna ken siuulimekak…
Agal-languganak iti kinaulimek, ken ti nadagup a kinatalna iti kaunggak.
3. Ti Rintas ti Ulimek
Iti Maysa a Minuto Laeng
Sumardengak ket sidirek dagiti baet iti tunggal panunotko…
Sumrekak a siaammo iti dayta a baet… ket mangugi lumawa…
Mariknak ti bileg nga agtaltalinaed iti baet ken iti likud dagiti panunotko…
Isu ti bileg ti kinasiasinok…
Isu ti kired iti kaunggak…
Mangrugin a makitak ti panagusing ti pintas ti biagko
Ranangiburay Ranangaamid iti naisangsangayan
1. Kanito ti Kappia
Iti Maysa a Minuto Laeng…
Bayat ti panagbalin ti kappia a gayyemko…
Malasinko ti bilegna…
Iti tunggal tedted…
Rarsuaek dagiti kanito ti kappia…
Ibukbokko dagitoy iti lubong…
Approsak dagiti puso…
Segdak dagiti namnama…
Nakiagkaysaak iti lubong…
Mangiburburayak iti kanito ti kappia…
2. Positibo nga Impluwensia
Iti Maysa A Minuto Laeng
Kas maysa a tudok nga insenso, iruarko ti banglo ti natalinaay a panunot ken natarnaw a rikna…
Ti sam-it ti agadiwara iti angin, agrikosrikos, agtagtagainep nga agpangato …
Sanapenna ti aglawlaw ken impluensiaanna ti rikna iti uneg…
Rarnuayenna ti ayat ken kinasayaat…
Isagutna ti pintas ti biag…
3. Ranangangted Silaw
Iti Maysa a Minuto Laeng
Kitaek ti kaunggak…
Kitkitaek ti bagik a kas maysa a balay-parola
Napigsa… nakired… natalged…
Mangipapaay ti silaw iti amin a direksion,
Manglawag iti dalan kadagiti dadduma…
Iwarasko ti silaw ti ayat… kappia… ken ragsak…
Mangpabileg kadagiti dadduma iti panagdaliasatda.
Rannakikallaysa Ranagpabaro iti bagi
1. Ranangpabaro iti Enerhia
Iti Maysa a Minuto Laeng…
Ragtalnaek ti panunotko…
Lagipek ti kappia ken bileg ti naun-uneg a kinataok…
Iti mata ti panunotko, makitak ti tugkel ti napnuan lawag a bimmalitok a raniag…
Makikallaysaak…
Agayus ti natarnaw nga enehia iti panunotko…
Mapabilegak manen…
Mariknak dayta a raniag, dayta a bileg ket siak…
Sibubukelak manen…
2. Ruon ti Kappia
Iti Maysa a Minuto Laeng
Iturongko ti panunotko iti Ruon ti kappia…
Ti raya ti kappia ti gumaw-at ken arakunnennak…
Ti anunotko ket nabalkot iti kappia…
Kappia, biagenna ti pudno a kinasiasinok…
Ralaingenna… palag-anenna… ti pakabuklak…
Ti pudno sigud a kinataok a kas kappia ti agtultuloy nga agbiag…
3. The Bileg ti Ayat
Iti Maysa a Minuto Laeng
Inayadek nga ayaban ti bileg ni ayat… babaen ti ananglukatko iti pusok Kenkuana a Maymaysa…
Riknaek ti agnanayon a annakikallaysa iti Dios…
Kenkuana a mangliwliwa amin a puso…
Riknaek ti ayat ti Dios… ti ayat a mannakaawat… maadalko nga awaten ti bagik… Maliwliwa ti pusok babaen iti awan patinggana nga ayat…
ket mangrugi a mapno iti panagayat…
Agtultuloyak a silulukat ken siaanus…
Sisasagana a mangiburay iti ayat nga awanan kondision…
Click here to play relaxation music
Download a point of light you can use for meditation


text:
1879
Ti tawen idi 1879 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 9 – Max von Laue, Aleman a pisiko ken akademiko, laureado ti Premio Nobel (pimmusay 1960)
- Disiembre 20 – Delfina Herbosa de Natividad, maysa kadagiti tallo a Filipina a nagdait iti wagayway ti Filipinas (pimmusay 1900)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1879 iti Wikimedia Commons


text:
1848
Ti tawen idi 1848 ket ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 29 – Naawat ti Wisconsin a kas ti maika-30 nga estado ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 4 – William Burck, Olandes a botaniko (pimmusay 1910)
- Pebrero 16 – Octave Mirbeau, Pranses a kritiko ti arte ken nobelista (pimmusay 1917)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 23 – John Quincy Adams, maika-6 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1767)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1848 iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Silpo ti entidad ti Wikidata
Ti Plantilia:Silpo ti entidad ti Wikidata ket inus-usar iti maysa a panagala iti naipatarus a silpo iti banag wenno tagikua ti Wikidata.
Dagiti pagarigan ti panagusar[urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a panagusar
{{Silpo ti entidad ti Wikidata}}→ Plantilia:Silpo ti entidad ti Wikidata (Q17280715)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata|1}}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata|Q1}}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata|P681}}→ komponente ti selula (P681)
- Maipayuna/maipaudi a whitespace
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | 1 }}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | Q1 }}→ law-ang (Q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | P681 }}→ komponente ti selula (P681)
- Bassit a letra
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | q1 }}→ law-ang (q1)
{{Silpo ti entidad ti Wikidata | p681 }}→ komponente ti selula (p681)
- Apat ti plantilia
{{q|1}}→ law-ang (Q1)
{{wde|Q1}}→ law-ang (Q1)
{{wdq|P681}}→ komponente ti selula (P681)
TemplateData[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Silpo ti entidad ti Wikidata
Awan ti deskripsion.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Wikidata:Template:Q
- Wikidata:Template:Property
- Plantilia:Label
- Plantilia:Silpo ti tagikua ti Wikidata
- Plantilia:Kontrol ti autoridad
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Plantilia:Markup
Daytoy a plantilia ket maus-usar a mangipresenta ti pangmarka wenno agabay a kodigo iti maipakita a maiparuar.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ti tunggal maysa a selula iti umuna a batong ti ("Maisurat") ket agus-usar iti
tapno mataliaay dagiti baro a linia ken dagiti baetan ngem naestilo tapno mapalubosan a mabalkot ti linaon iti kauneganna. Kadawyan daytoy a kinaykayat a mapatalawan ti linaon kadagitoy as selula tapno ti pangmarka ket maiparang babaen ti panagbalkot ti pangmarka iti
. Saan a teknikal a posible ti manginayon daytoy a langa iti plantilia.
Ti tunggal maysa a selula iti maikadua a batong ti ("Maiparang") ket kadawyan a ti saan a napatalawan a pangmarka a nakopia manipud iti maitunos a kasakbayan a selula ti "Maisurat"t. Adda dagiti a mabalin a maigiddita iti daytoyr:
- No ti umuna a linia ket mangiraman iti wikimarkup a nasken a mangrugi iti baro a linia a kas ti #, * wenno ; usaren ti
sakbay ti umuna a linia; kitaen dagiti pagarigan dita baba.
- Ti paulo a pangmarka a kas ti
==ket mangipakitanto iti tabla ti linaon ti panid; usaren ti
{{fake heading}}.
- Adda dagiti dadduma aplantilia a mangikabil ti panid iti pagtaripatuan a kategoria, a kadawyan a saan a kinaykayat:
- Imbes a ti
{{citation needed}}, usaren ti
{{fake citation needed}}.
- Imbes a ti
- Adda dagiti dadduma a plantilia nga addaan iti panagkita iti biddut a mangikabil titi panid iti pagtaripatuan a kategori. No mabalin lapdan ti kategoria:
- Dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket mabalinda a lapdan ti pagtaripatuan a kategoria babae ti panangisaad ti
|template doc demo=true.
- Dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket mabalinda a lapdan ti pagtaripatuan a kategoria babae ti panangisaad ti
Dagiti limitasion[urnosen ti taudan]
[urnosen ti taudan]
No saan a balkoten ti linaon ti selula ti pangmarka iti
, ti ania man a pangmarka ti plantilia ket saanto a mapatalawan, daytoy ket maipadakkelto.
Daytoy a pagarigan ket mangipakita ti pangmarka para iti {{tl|tag}}:
Dagiti entidad ti HTML[urnosen ti taudan]
Mawaswas dagiti entidad ti HTML iti selula ti pangmarka:
Tapno mabalin daytoy, sukatan ti
& iti
& isu a ti
ket maipakitanto a kas
Listaan ken nalennekan a pangmarka[urnosen ti taudan]
No ti umuna a linia ket mangiraman ti wikimarkup a nasken a mangrugi itibaro alinia a kas ti #, * wenno ; agusar iti
:
Dagiti pagarigan[urnosen ti taudan]
Nalaka[urnosen ti taudan]
Apat[urnosen ti taudan]
Kitaen ti Plantilia:Mra.
Ikabil daytoy:
{{subst:mra|'''Napuskol a teksto'''|'''Italiko a teksto'''}}
Tapno maaramid daytoy:
{{markup|  '''Napuskol a teksto''' |'''Napuskol a teksto'''|  '''Italiko a teksto''' |'''Italiko a teksto'''}}
A maiparang a kas:
Narigrigat[urnosen ti taudan]
Laglagipen a ti maikadua nga argumento ti
{{markup}} ket agus-usar iti
{{fake heading}} ken
{{fake citation needed}}.
Adu nga aray[urnosen ti taudan]
Agraman iti titulo[urnosen ti taudan]
Panangipakita ti maiparang nga HTML[urnosen ti taudan]
No ti plantilia ket marikpan iti kaunegan ti {{code}}, ipakitana ti maiparang nga HTML:
TemplateData[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Markup
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{Markup2}} para iti napungluan ken nalennekan a pangmarka.
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Unikameralismo
Iti gobierno, ti unikameralismo (Latin uni, maysa + camera, kamara) ket ti panagsanay iti kaadda iti maysa a lehislatibo wenno parlamentario a kamara. Isu a ti unikameral a parlamento wenno unikameral a lehislatura ket ti legislatura a mangbukel ti maysa a kamara wenno balay.
Konsepto[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti unikameral a lehislatura no awan ti a naisirmata apannakasapul ti multikameralismo. Adu kadagiti multikameral a lehislatura ket napartuatda a mangited kadagiti agsisina a boses kadagiti agdumaduma a sektor ti kagimongan. Dagiti adu a kamara ket manggipalubos iti garantisado a representasion dagiti nadumaduma a klase ti sosial (kas iti Parlamento ti Nagkaykaysa a Pagarian wenno ti Es-estado Henral ti Pransia), etniko wenno dagiti interesado ti rehion, wenno dagiti sub-yunit ti pederasion. No ti ayan dagiti a banag ket saan nga importante, kadagiti unitario nga estado nga addaan iti limitado a rehional ng aautonomia , kankanayon a mangabak ti unikameralismo. Iti sagpaminsan, kas iti Baro a Selanda ken Dinamarka, daytoy ket mapasamak babaen ti pannakawaswas ti maysa kadagiti dua a kamara, wenno, kas iti Suesia, babaen ti panagtipon dagiti dua a kamara iti bugbugtong a kamara, bayat a dagiti dadduma ti maikadua a kamara ket saan pay nga adda.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Unikameralismo iti Wikimedia Commons


text:
Papa Esteban II
- Kadagiti nagtaudan sakbay ti tawtawen ti 1960, daytoy a Papa ket sagpaminsan a tinawtawagan ti Esteban III ken Papa-elektado Esteban ket sagpamisan a tinawtawagan ti Esteban II. Kitaen ti Papa-elektado Esteban para kadagiti naisalaysayan a panangipalpalawag.
Ni Papa Esteban II (715 – 26 Abril 757[1]) ket isu ti Papa manipud idi 752 aginggana idi 757, nga isu ti simmaruno kenni Papa Zacarias kalpasan ti ipupusay ni Papa-elektado Esteban. Ni Esteban II ket isu ti mangmarka ti paglasinan a baetan ti Bisantino a Kinapapa ken ti Pranko a Kinapapa.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Biagia Catanzaro, Francesco Gligora, Breve Storia dei papi, da San Pietro a Paolo VI, Padova 1975, p. 84
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Esteban II iti Wikimedia Commons
- katoliko nga Ensiklopedia: Es-estado ti Papa, paset 3: Pannakarebba ti Bisantino a Bileg idiay Tengnga nga Italia
- Mediebal a taudan ti libro:


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Abagatan a Cotabato
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Abagatan a Cotabato, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Abagatan a Cotabato ken ti nawaya asiudad ti Siudad ti General Santos iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Abagatan a Cotabato ket paset idi ti pannakabagi ti Cotabato aginggana idi 1965 ken ti Rehion XI manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 3 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagit itallo a leghislatibo a distrito, ngem naipabassit kadagiti dua a lehislatibo a distrito idi 1995, idi napartuat ti Probinsia ti Sarangani manipud ti teritoriona. Idi panagbubutos ti 2007 , ni Manny Pacquiao ket nagballigi a nagtaray para iti pannakabagi ti Distrito ti Abagatan a Cotabato.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: General Santos
- Dagiti ili: Polomolok, Tampakan, Tupi
- Populasion (2010): 774,456
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Koronadal
- Dagiti ili: Banga, Lake Sebu, Norala, Santo Niño, Surallah, Tantangan, T'boli
- Populasion (2010): 590,830
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Buklen dagiti probinsia ti Sarangani ken Abagatan a Cotabato, ken ti nadokumentuan ti linteg a siudad ti General Santos
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Buklen dagiti agdama a probinsia ti Sarangani ken Abagatan a Cotabato, ken ti nadokumentuan ti linteg a siudad ti General Santos
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Laud nga Aprika
Ti Laud nga Aprika, makunkuna pay nga Akinlaud nga Aprika ken ti Laud ti Aprika, ket ti akinaud unay a subrehion ti kontinente ti Aprika. Ti Laud nga Aprika ket naipalawagen idiay Aprika a kas mangiraman kadagiti 18 a pagilian ti Benin, Burkina Faso, ti sila ti Cabo Verde, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Côte d'Ivoire, Liberia, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria, ti isla ti Santa Elena, Senegal, Sierra Leone, Santo Tomas ken Prinsipe ken Togo.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Paul R. Masson, Catherine Anne Pattillo, "Monetary union in West Africa (ECOWAS): is it desirable and how could it be achieved?" (Introduction). International Monetary Fund, 2001. ISBN 1-58906-014-8
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Laud nga Aprika iti Wikimedia Commons
- Laud nga Aprika babaen ti Rehion ken Pagilian (iti Ingles)
- ouestaf.com – Ouestaf, ti online a diario ti Laud nga Aprika (iti Pranses)
- Loccidental – Ti online a diario ti Laud nga Aprika (iti Pranses)
- Panagrepaso ti Laud nga Aprika (iti Ingles)
- Ti Panagbanniaga ni Apo Le Maire, titi Is-isla ti Kanaria, Cabo Verde, Senegal, ken Gambia (iti Ingles)


text:
Cavite
Ti Cavite (Filipino: Kabite) ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti umabagatan a playa ti Luek Manila, iti rehion ti CALABARZON iti Luzon, 30 a kilometro iti abagatan ti Metro Manila. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Trece Martires ti Cavite. Kabeddengna dagiti probinsia ti Laguna iti daya ken ti Batangas iti abagatan, ken ti Baybay Abagatan Tsína iti laud.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Cavite iti 17 nga ili ken 6 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti Bacoor
- Siudad ti Cavite
- Siudad ti Dasmariñas
- Siudad ti Imus
- Siudad ti Tagaytay
- Siudad ti Trece Martires
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti isla ti Cavite[urnosen | urnosen ti taudan]
- Isla ti Balot, mabirukan idiay sabangan ti Karayan Ternate [3]
- Isla ti Caballo
- Corregidor
- Isla ti El Fraile
- Kota Frank
- Isla ti La Monja, mabirukan idiay laud ti Corregidor
- Isla ti Limbones, mabirukan idiay aplay ti Maragondon idiay asideg ti pagbeddengan ti Batangas
- Pulo ni Burunggoy (itan ket ti Island Cove Resort) a mabirukan idiay Luek Bacoor[4]
- Isla ti Santa Amalia, mabirukan idiay amianan a laud ti Corregidor[5]
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Paggatangan[urnosen | urnosen ti taudan]
- SM City Bacoor
- SM City Dasmariñas (agdama a mapadpadakkel)
- SM City Rosario
- SM Center Molino
- SM Marketmall Dasmariñas (naipakpatakder)
- SM City Tagaytay (naisingasingd)
- SM City Naic (naisingasing)
- Robinsons Place Imus
- Robinsons Place Dasmariñas
- Robinsons Supermarket Gen. Trias
- Robinsons Summit Ridge Tagaytay
- Wilcon Builder's Depot - Dasmariñas (naipakpatakder)
- Central Mall Dasmariñas (mairaman ti SM Savemore Dasmarinas) (naipakpatakder)
- SaveMore Tagaytay
- Puregold GMA
- Puregold Bacoor
- Puregold Tanza
- Puregold jr. Tagaytay
- Waltermart Carmona
- Waltermart Dasmariñas
- Waltermart General Trias
- FRC Supermall Bacoor (idiay asideg ti SM Savemore Zapote)
- FRC Supermall Imus (idiay asideg tiPuregold Imus)
- Lotus Mall Imus (idiay asideg ti Waltermart Supermarket Imus)
- RFC Mall Bacoor
- RFC Mall Zapote Bacoor
- Fun Mall Rosario
- Annies Plaza Tanza
- L Paseo Arcade Siudad ti Trece Martires
- L Paseo Arcade Indang
- Puregold Jr. Dasmariñas (naisingasing)
Pagluganan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kompania ti bus iti Cavite[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ "Ternate Website". Sapot a pagsaadan ti Ternate Cavite. Naala idi 2011-10-28.
- ^ "Pakasaritaan". Naala idi 2011-10-28.
- ^ Buyot ti Estados Unidos (1916). "Dagiti lugar ti milisia ti Estados Unidos, Dagiti Nailian a Kamposanto, ken dagiti parke ti milisia", p. 344. Pagmalditan nga Opisina ti Gobierno, Washington.
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
UTC−06:00
Ti UTC−06:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 6 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket napalpalaiiw iti Sona ti Oras ti Sentral iti las-ud ti pagalagadan nga oras, ken iti Sona ti Oras ti Bantay kadagiti las-ud ti sabali a 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Adda met dagiti nadumaduma a pagilian ti Latin nga Amerika ken dagiti bassit pay a lugar nga agus-usar iti daytoy iti amin a paset ti tawen.
Pagalagadan nga Oras ti Sentral (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)Urnosen
Ti CST ket pagalagadan nga oras iti maika-6 a sona ti oras ti laud ti Greenwich, a naikeddeng iti maika-90 a meridiano; naus-usar daytoy idiay Amianan nga Amerika kadagiti dadduma a paset ti Kanada, Mehiko ken Estados Unidos.[1]
Oras ti Aldaw ti Bantay (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)Urnosen
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)Urnosen
Tengnga nga AmerikaUrnosen
Day a PasipikoUrnosen
Amianan nga AmerikaUrnosen
- Kanada
- Saskatchewan (malaksid tiLloydminster ken ti nakapalikmut a lugar)
Pagalagadan nga Oras ti (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)Urnosen
Kitaen payUrnosen
- Oras a panagin-inut ti lawag
- Oras idiay Kanada
- Oras idiay Mehiko
- Oras idiay Estados Unidos
- Oras idiay Chile


text:
Tayabas
Ti Siudad ti Tayabas ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Siudad ti Tayabas iti 66 a barbaranggay.[2]
- Alitao
- Alsam Ibaba
- Alsam Ilaya
- Alupay
- Angeles Zone I (Pob.)
- Angeles Zone II
- Angeles Zone III
- Angeles Zone IV
- Angustias Zone I (Pob.)
- Angustias Zone II
- Angustias Zone III
- Angustias Zone IV
- Anos
- Ayaas
- Baguio
- Banilad
- Bukal Ibaba
- Bukal Ilaya
- Calantas
- Calumpang
- Camaysa
- Dapdap
- Domoit Kanluran
- Domoit Silangan
- Gibanga
- Ibas
- Ilasan Ibaba
- Ilasan Ilaya
- Ipilan
- Isabang
- Katigan Kanluran
- Katigan Silangan
- Lakawan
- Lalo
- Lawigue
- Lita (Pob.)
- Malaoa
- Masin
- Mate
- Mateuna
- Mayowe
- Nangka Ibaba
- Nangka Ilaya
- Opias
- Palale Ibaba
- Palale Ilaya
- Palale Kanluran
- Palale Silangan
- Pandakaki
- Pook
- Potol
- San Diego Zone I (Pob.)
- San Diego Zone II
- San Diego Zone III
- San Diego Zone IV
- San Isidro Zone I (Pob.)
- San Isidro Zone II
- San Isidro Zone III
- San Isidro Zone IV
- San Roque Zone I (Pob.)
- San Roque Zone II
- Talolong
- Tamlong
- Tongko(AETA Community)
- Valencia
- Wakas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Tayabas | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Tengnga a Luzon
Ti Tengnga a Luzon ket isu ti rehion ti Filipinas a mangsakup iti kalawaan a tanap iti pagilian a pakaap-apitan ti kaaduan a taudan ti bagas ti pagilian. Buklen ti 7 a probinsia: Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac, ken Zambales. Ti Siudad ti San Fernando, iti Pampanga, ti rehional a sentrona.
Addaan iti 14 a siudad: Balanga iti Bataan; Cabanatuan, Gapan, Muñoz, Palayan ken San Jose iti Nueva Ecija; Olongapo iti Zambales; Angeles ken Siudad ti San Fernando iti Pampanga; San Jose del Monte, Siudad ti Meycauayan ken Malolos iti Bulacan; ken Tarlac iti Tarlac.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)


text:
And now, let’s hear the valedictory address of Miss Ma. Sofia Manzano, valedictorian of … Santo Kristo Elementary School.
Timmakderak iti nagtugawak, nagnaak a nagpasango. Makatitileng dagiti tipat ken panangsaraboda kaniak.
Iti panagmartsak nga umuli iti entablado, nasiputak ni Mama Sofing a timmakder iti nagtugawanna iti linia dagiti nagannak. Kasta la unay ti partakna a nagturong iti ayanko tapno sumabet. Very proud kaniak ni Mama. Siempre, daytoy ti tagtagainepna, ti maital-o nga isuna ti ina ti kalaingan iti klase Santo Kristo Elementary School. Wen, daytoy ti tartarigagayanna la unay—manipud pay idi grade onenak.
Diak a pinaay ti inak iti arapaapna manipud iti umuna a tukad agingga iti daytoy naindaklan nga aldawmi a graduates. Awan kadagiti kaklasek ti nangatiw kaniak. Ta kasano koma nga atiwenda toy numo nga inaldaw a libro ti sangsanguek. No palausen, isu ti kasingin dagitoy matak; lapis a kanayon a nakasigpit iti ramay ken papel a kanayon a mangur-uray kaniak tapno suratak. 94.46 ti average ti gradesko. Ngem kuna ni Mama a dapat koma ket nangatngato pay. Ngem okay latta kanon ta 89 ti simmaruno kaniak.


text:
Balinghoy
Ti balinghoy (kamoteng kahoy iti Tagalog; cassava wenno manioc iti Ingles; yuca iti Espaniol; mandioca, aipim, wenno macaxeira iti Portuges), ket maysa a perenial a muyong ti pamilia ti Spurge a maimulmula a kangrunaan para iti tinawen nga apit iti makan a bagasna. Sigud nga agtubtubo kadagiti pagilian ti Brasil ken Paraguay ngem itan nasarakanen kadagiti luglugar a tropikal ken subtropikal.
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Manihot esculenta". World Checklist of Selected Plant Families (WCSP). Royal Botanic Gardens, Kew. Naala idi 21 Marso 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Balinghoy iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Manihot esculenta iti Wikispecies


text:
Serissa
Ti Serissa ket henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae, nga aglaon laeng iti maysa a sebbangan, ti Serissa japonica. Daytoy ket patneng iti wayang a subtropikal a kakaykayuan ken dagiti nabasa a karuotan iti abagatan data nga Asia, manipud iti India, ken Tsina aginggana iti Hapon. Daytoy ket kadawyan a tinawtawagan iti Ingles iti snowrose, tree of a thousand stars, wenno Japanese boxthorn; ken dati a tinawtawagan iti Serissa foetida. Ti 'Foetida' ket mangibagbaga iti naangot nga ayamuom no maarbasan wenno masugatan dagiti bulong. Ti snowrose ken ti tree of a thousand star ket sabali dagitoy a kultibar.
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket maysa a kankanayon a berde wenno semi a kankanayon a berde a bassit a kayo, 45–60 cm iti katayag, nga agraman iti immitlog, nauneg a berde, a napuskol a bulbulong a naangot no masugatan (nakaalaan ti naganna iti foetida). Dagiti nalinteg nga ungkay ket agsangada kadagiti amin a turong ken mangbukel iti nalawa a nasamek a simborio. Naimulmula daytoy gapu iti nadalus a panagkukua, nasayaat a panagabbong dagiti sanga ken napaut a panagsabong. Daytoy ket napateg pay para iti nakersang, maris-dapo a puon a pumusasaw iti maris no lumakay.
Ti Serissa ket agsabong iti amin apaset ti tawen, ngem nangruna manipud iti nasapa a panagsusulbod aginggana iti asideg nga otonio. Dagiti 4- aginggana iti 6 a pingir a sabong ket sukog imbudo ken 1 cm iti kaakaba. Umunada nga agparang a kas dagiti derosas a busel ngem agbaliw a puraw a sabsabong. Nangruna ti panagabuno iti las-ud ti napaut a paset ti panawen a panagsabong.
Dagiti kultibar[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu kadagiti magun-od a kultibar nga agraman kadagiti doble a sabong wenno nauratan a bulbulong. Ti 'pink Snow Rose' ket addaan kadagiti napusasaw a derosas a sabong ken bulbulong a naparaigidan iti puraw. Dagiti sabali a kultibar ket mairaman ti 'Variegata', 'Variegated Pink', 'Pink Mystic', 'Snowflake', 'Snowleaves', 'Mt. Fuji', 'Kyoto' ken 'Sapporo'.
Bonsai[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Serissa ket maysa kadagiti kaaduan a nailaklako a bonsai iti Amerika ken Europa. Nalaka a mataripato daytoy a kas bonsai. Adu kadagtii agdadamo nga agay-ayat iti bonsai a mangdadael iti Serissa iti saan a nasayaat a pakaammo a panagaywan daytoy. Nakaro a sumungbat ti kayo babaen ti panagtinnag dagiti bulongna no nakaro a masibogan, di masibogan, no nalamiis unay, napudot unay, wenno man laeng iyalis iti baro a lokasion. Ti mula ket kadawyan a lumangto met laeng no maipasubli iti nasaysayaat a kondision.[1][2]
Dagiti sinonimo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sinonimo ket mairaman ti Leptodermis nervosa, Leptodermis venosa, Buchozia coprosmoides, Serissa kawakamii, Serissa serissoides, Serissa democritea, Serissa foetida, Dysoda foetida, Dysoda fasciculata, Democritea serissoides, Serissa crassiramea, Serissa foetida forma plena, Serissa foetida forma pleniflora, Serissa foetida var. crassiramea
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ D'Cruz, Mark. "Ma-Ke Bonsai Care Guide for Serissa foetida". Ma-Ke Bonsai. Naala idi 2011-05-09.
- ^ D'Cruz, Mark. "Ma-Ke Bonsai Care Guide for Serissa foetida Var. Mount Fuji". Ma-Ke Bonsai. Naala idi 2011-05-09.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Serissa iti Wikimedia Commons


text:
Baybay Timor
Ti Baybay Timor (Indones: Laut Timor; Portuges: Mar de Timor) ket ti saan unay a naadalem a baybay a bineddengan iti amianan babaen ti isla ti Timor, iti daya babaen ti Baybay Arafura, iti abagatan babaen it Australia ken iti laud babaen ti Taaw Indiano.
Ti baybay ket aglaon kadagiti nadumaduma a raw-ang, dagiti natagtagitao nga isla ken dagiti adu a reserba ti hidrokarbon. Dagiti sangalubongan a suppiat ket rimsua kalpasan idi naduktalan ti reserba a nagresultaan iti panagpirma ti Tulag ti Baybay Timor.
Ti Baybay Timor ket nakapasamakan idi ti kadaksan a pannakaibuknay ti lana kadagiti napalabas a 25 a tawtawen idi 2009.[1]
Mabalin dagiti immuna a nagtagtagitao iti Australia ket binallasiwda ti Baybay Timor manipud idiay Indonesia idi panawen ti ab-ababa a lessaad ti baybay.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti danum iti daya ket ammo a kas ti Baybay Arafura. Ti Baybay Timor ket kadennana ti tallo a dakkel a sumrekan ti danum iti amianian ti aplaya ti Australia, ti Golpo Joseph Bonaparte, Golpo Beagle ken ti Golpo Van Diemen. Ti siudad ti Australia ti Darwin ket isu laeng ti dakkel a siudad a kaariping ti baybay. Ti bassit nga ili ti Wyndham ket mabirukan iti laud nga ima ti Golpo Cambridge, ti maysa a sumrekan ti Golpo Joseph Bonaparte.
Dagiti karayan a sumrek iti Baybay Timor manipud iti Akin-amianan a Teritorio ket mairaman ti Karayan Fish, Karayan King, Karayan Dry, Karayan Victoria ken ti Karkarayan Alligator. Dagiti karayan idiay rehion ti Kimberley nga agayus idiay Baybay Timor ket mairaman ti Karayan Ord, Karayan Forrest, Karayan Pentecost ken Karayan Durack.
Ti baybay ket agarup a 480 km (300 iti kalawa, ken sumakop iti kalawa iti agarup a 610,000 km². (235,000 milia kuadrado). Ti kaadaleman a puntosna ket ti Kulluong Timor (nga adda met dagiti heolohista a mangikeddeng a daytoy ket ti abagatan-daya a pagpaatiddog ti Trinsera ti Java, ngem dagitidadduma ket makitkitada a kas kasakbayan ti daga a kulluong iti "kabambantayan" ti Isla Timor), a mabirukan idiay akin-amianan a parte ti baybay, a makaabot iti kaadalem iti 3,300 m (10,800 ft). Ti nabati a paset ti baybay ket naab-ababaw, kaaduan daytoy ket agpakatengnga iti basbassit ngem 200 m (650 ft) iti kaadalem, gapu ta naisanglad iti labes ti Samang Sahul, ti parte ti samang ti kontinente ti Australia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Andrew Burrell (29 Abril 2011). "Montara oil spill firm seeks permission for more drills". The Australian. News Limited. Naala idi 22 Mayo 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Timor iti Wikimedia Commons
- Khamsi, Kathryn (2005). "Ti Nagbanagan ti Suppiat ti Baybay Timor?". Harvard Asia Quarterly 9 (1) 6-23.
- Ti Daya a Timor ket protektibo iti industria ti lana ken gas


text:
Rudolf Christoph Eucken
Ni Rudolf Christoph Eucken (5 Enero 1846 – 15 Septiembre 1926) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken ti nagabak ti 1908 a Premio Nobel iti Literatura.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Eucken ket naipasngay idiay Aurich, Pagarian iti Hanover (tattan a Nababa a Saxony). Ni tatang na ket pimmusay idi ubing pay, ken ni nanang na ti nangayaywan kaniana. Isuna ket nagadal idiay Aurich, a maysa kadagiti agisursuro kaniana ket maysa a klasiko a pilosopo a ni Ludwig Wilhelm Maximilian Reuter (1803-1881).[1] Nagadal idiay Unibersidad ti Göttingen ken Unibersidad ti Berlin. Iti dayta a kinaudi a lugar, ni Friedrich Adolf Trendelenburg ket maysa idi a propesor a dagiti kapanunutan nga etniko ken ti kapanunutan na ti pakasaritaan iti pilosopia ket isu ti nakaguyuguy kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopedia Britannica (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
1963
Ti 1963 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 15 – Helen Hunt, Amerikana nga aktres
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 25 – Maria Gracia Padaca, Filipina a politiko
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 2 – Paul Carpenter Standley, Amerikano a botaniko (naipasngay 1884)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 17 – Richard Barthelmess, Amerikano nga aktor (naipasngay 1895)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 11 – Édith Piaf, Pranses a kumakanta (naipasngay 1915)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 19 – Kurt Krause, Aleman a botaniko (naipasngay 1883)


text:
Barack Obama
Ni Barack Hussein Obama (nayanak idi Agosto 4, 1961) ti maika-44 a presidente iti Estados Unidos.
Enero 2009Urnosen
Ni Barack Hussein Obama, senador a Demokarata ti Illinois, iti nangabak a maika-44 a presidente iti Estados Unidos idi Nobiembre 2008. Inabakna ni John McCain, senador a Republikano iti Arizona. Maysa a mulato a naipasngay ken dimmakel idiay Hawaii, isuna iti immuna a presidente iti Estados Unidos nga saan puraw, kaskasdaaw gapu iti nabayag a pannakaapi dagiti nangisit iti Amerika. Ni tatangna ket maysa a Luo iti Kenya ket ni nanangna ket maysa a puraw iti Kansas. Ni Joseph Biden, senador iti Delaware, iti kaduana a bise-presidente.
Dagiti ladawanUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "President Barack Obama". Washington, D.C.: The White House. 2008. Naala idi Disiembre 12, 2008.