text:
Adda kadi dagayo a di maus-usar ken nagkalaeganen kas koma kadagiti adda iti bakras ti bantay wenno nagkasamekanen a bangkag a saanen a mamulmulaan gapu ta nakutiil met dagiti maimula ditoy wenno adayo iti pasayak a pagalaan iti danum a pagsibog? Padasem man a mulaan laengen iti tawwatawwa wenno tuba-tuba iti Tagalog (aw-awaganda iti Physic nut iti Ingles ken Jatropha curcas iti siensia). Maysa daytoy a klase ti mula a masansan nga agtubtubo laeng iti aglawlaw ken am-ammo a mausar ti tutot ti bulongna a pagagas iti singaw iti ngiwat idinto a nananam met a kas iti mani ti bukelna nupay makaulaw no mapalaluan ti mangan iti daytoy. Naduktalan metten a ti lana manipud iti bukelna ket epektibo a pagalaan iti bio diesel a mausar iti lugan ken makinaria. Kuna dagiti eksperto a no la koma adda umdas a mula a tawwatawwa, mabalin a bumassit ti panagdepende iti krudo manipud iti uneg ti daga a pakaigapuan ti nakaro a polusion iti aglawlaw. Ngem agingga ita, bassit ti maguyugoy nga agmula iti daytoy uray pay ditoy Kailokuan, isu nga awan met ti mayat ng agipuonan para iti pannakaipatakder ti planta a mangproseso iti bukel ti tawwatawwa tapno agbalin a lana. Gasut met ngamin a milion ti kasapulan iti panagipasdek iti planta idinto nga awan met ti adu a bukel nga iprosesoda.
Idi 2005, maysa nga eksperimento ti insayangkat ni Dr. Alfredo R. Rabena, mangidaulo iti Research and Development Office ti University of Northern Philippines iti siudad ti Vigan mainaig iti mula a tawwatawwa. Minulaanna iti tawwatawwa ti tambak dagiti talonna iti Rugsuanan, Vigan City iti rugi ti panagtutudo iti dayta a tawen. Patubo a bukel ti immulana iti dadduma a paset idinto a sangsanga iti sabali pay a parte. Babaen itoy, napagdasigna no ania ti napimpintas nga usaren iti panagmula. Kuna ngamin ti dadduma a namaymayat ti agpatubo ngem ti agitugkel iti sanga.
Kalpasan ti pito a bulan, nangrugin nga agbunga dagiti sanga idinto a nasurok a makatawen sakbay a nagbunga dagiti patubo. Ad-adu pay ti naibunga dagiti sanga no idilig kadagiti patubo nga immulana. Ngarud, napaneknekan ni Rabena babaen ti eksperimentona a nadardaras ti agganansia no dagiti sanga ti tawwatawwa ti imula. Dagiti naapitna a bukel met ti ar-aramatenna iti eksperimentona iti laboratorio ti UNP. Babaen ti extractor wenno distiller, inlasinna ti lana manipud ditoy tapno mapagbalin a methyl ester. Isu daytoy ti mabalin nga ilaok iti biodiesel.
Naduktalan pay ni Dr. Rabena a nasamay a pagpurga ti nagango a bukel ti tawwatawwa. Kinunana nga umdasen nga ipakan ti maysa a bukel para iti ubing nga adda ariekna idinto a dua wenno tallo a bukel para iti nataengan.
Idi dimmakkel dagiti mulana, nagbalin payen ti sirok dagitoy a napintas a pagiwaywayan ken pagilinongan kadagiti tarakenna a kalding, kasta metten a saanen a direkta a mapudotan dagiti mulana a lasona ken spinach isu a kinunana a napintas met daytoy nga intercrop ti natnateng. Ngem nupay kunada a mula ti sadut ti tawwatawwa ta agbiag daytoy uray iti daga a nakurang ti sustansiana, kinuna ni Rabena a masapul met a masibugan daytoy uray maminsan iti makalawas tapno ad-adu ken nasalsalun-at met laeng dagiti maibungana.
Ala, imbes nga agkabakiran wenno agkalaegan dagiti dagayo a di met maus-usar, apay a diyo padasen a mulaan iti tawwatawwa? Maasikasoyo la ngaruden ti awan usarna a daga, maaddaankayo pay iti kanayonan a pagganaran ken makatulongka pay iti pannakaibassit ti panagusar iti fossil fuel a makaited iti polusion. Agbalinka payen a paset ti adbokasia kontra climate change a problema itan ti sangalubongan.#


c: text/html

text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Natakawan
ti maysa a baket nga agnaed iti Barangay Olo-olo Norte ditoy ket ti
katulongda ti suspetsana a nagtakaw.
Nagpulong ni Epifania Ellorin
Escritor, 80, residente iti nadakamat a barangay a napukaw dagiti
alahasna ket intudona a suspetsa ni Marilyn Borillo, katulongda, ken
residente iti Cervantes, Ilocos Sur.
Segun iti biktima, binilinna ti
katulonganda nga isimpana dagiti alikamenna sakbay a rimmuar a napan
nakimisa.
Idi
agsubli ti biktima, naduktalanna nga awanen ti jewelry box a
naggianan dagiti alahas na ken awan metten ti katulonganda.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wen, kabsat, nasamay ti kararag. Ti napudno a panagkararag iti Apo a Namarsua ti kasamayan a mangpunas iti aniaman a problema iti biag, agraman sakit ti bagi.
Kas daytoy estoria ni Mang Ando, maysa nga atleta. Maysa daytoy a sarita ti maysa a mannurat nga insalipna iti short story contest. Ngem impettengna a saan a nagtaud iti imahinasionna no di pudno a napasamak.
Iti edadna a duapulo ket lima, ladawan koma ti maysa a nasalun-at a tao ni Mang Ando. Idi adda pay la iti sekundaria, isu ti kalaingan nga atleta iti pagadalanda. No palausen ti manarita, kabaelanna a kamaten a tiliwen ti bulos a kabalio.
Gapu iti kinalaingna a tumaray, nakisalsalip kadagiti paay-ayam. Nakagun-od iti medalia a balitok kadagiti nakisalipanna iti tinnarayan.
Napili a maysa kadagiti sanayen ti gobierno para iti internasional a paay-ayam.
Awan ti problema dagiti trainers ken ni Mang Ando. Disiplinado. No ania ti iballakad dagiti trainers, tungpalenna. Ni Mang Ando ti ladawan ti maysa a pagwadan nga atleta.
Ngem maysa nga aldaw, bayat ti panagsanayna, kellaat lattan a nadalupo ni Mang Ando. Intarayda iti ospital. Ineksamen dagiti doktor. Naduktalan nga adda sakitna a kanser iti utek. Nakaro kano unayen ket pagduaduaan no malasatna ti makatawen.
Adu ti nasdaaw no kasano a nagkanser ni Mang Ando iti utek. Awan ti bisiona. Saan nga agsigarilio ken di pay sumimsim iti arak.
Nasakit ti nakem dagiti trainers a namalubos ken ni Mang Ando ngem awan ti nabalinanda. Iti pannakatakuat dagiti doktor a nakednganen ti panagbiagna ditoy rabaw ti daga, napukawda ti maysa nga atleta nga adda pangnamnamaan a makaited koma iti pammadayaw iti pagilian. Kayarigan ni Mang Ando ti maysa a balitok a mangrugidan a mapasileng tapno naan-anay a maparuarda ti kinapategna ngem iti apagdarikmat, kas iti layap a napalusposanda.
Naggawid ni Mang Ando iti lugarda tapno ditoy ti pangpalabsanna iti maudi a tawenna iti biag. Ngem imbes nga agpulkok, saan nga intulok ni Mang Ando nga idalit ti sakitna. Agpayso, adda dagiti tiempo nga agalenna ti kasla pannakapisi ti ulona iti napalalo a sakit ngem inibturanna. Kinunana iti bagina a saan a daytoy a sakit ti mangparukma kenkuana. Kenkuana, parukmaenna daytoy a sakit babaen ti bukodna a bileg ken babaen ti pammatina iti Namarsua.
Idi atleta pay, saan unay a mannakimisa ni Mang Ando. Ngem iti kaaddan ti sakitna, nasurotan dagiti dapanna ti dalan nga agturong iti simbaan. Tunggal malem, adda iti simbaan a nakaparintumeng, agkarkararag iti Namarsua a maikkan iti pigsa ken bileg a mangparukma iti sakit nga agpanggep a mangibual iti kinataona.
“Mamatiak, Diosko, a sika ti kabilgan a Mangngagas iti sangalubongan. Mamatiak a sika laeng ti makaagas kaniak.,” inkararagna a sipapasnek.
Idi, saan unay a tumultulong ni Mang Ando kadagiti gannuat ti simbaan, ngem dakkel ti nagbaliwanna iti daytoy kaaddan iti sakitna. Nagbalin a maysa kadagiti dadaulo ti simbaan a kadagiti programa ken gannuat a mangiyasideg kadagiti tattao iti Dios. Nagbalin nga accolyte ti simbaan. Impamaysana ti panagserbina iti Dios nga awan ti dinawatna a subad iti panagpaayna.
Iti panaglabas dagiti aldaw, kumarkaro ti panagsakit ti ulona. Adda pay dagiti gundaway nga uray la mapalua iti marikriknana. Ngem saan a nagbaliw ti pammatina a maysa nga aldaw, maparukmana ti sakitna babaen ti tulong ti Namarsua. Saanna a binabalaw ti Dios iti panagsagabana no di ket imbilangna daytoy a maysa a pannubok iti kinatibkerna ken iti pammatina iti Namarsua.
“No maysa daytoy a nadagsen a pannubokmo kaniak, awatek, Diosko, ket ibaklayko a sipupuso ken awanan panagduadua,” kinunana.
Maysa nga aldaw, bayat ti panagasistirna iti uneg ti simbaan, napukaw ni Mang Ando ti puotna. Intarayda iti ospital.
“Nadanonen ti taning ti biag ni Mang Ando,” kinuna ti doktor ken ni Padre Almoneda, ti kura paroko. “Maysa nga oras laengen ti panagpautna ditoy rabaw ti daga.”
Nagkuti ti bibig ni Mang Ando. Ngem saan a naawatan ti doktor. Insenias ni Mang Ando ken ni Padre Almoneda nga umasideg.
“Padre, tulongannak nga agkararag,” arig-arasaas ti timekna. “Kayatko pay ti agbiag. Adu pay ti kayatko a matulongan.”
Makalulua ti padi a nagtung-ed. Nagparintumeng iti sikigan ni Mang Ando. Nagsiparintumeng met dagiti dadduma a kakaduana ket naggiiniggemda iti ima.
Rinugian ni Padre Almoneda ti nagkararag. Simmurot ni Mang Ando ken dagiti kakaduana. Nasurok a treinta minutos a nagkararagda.
Madamdama, pinisel ni Mang Ando ti ima ni Padre Almoneda sana inyarasaas. “Agyamanak, Father.” Madamdama, inkidemnan ti matana. Impulsuan ti doktor. Awanen ti pitik a mariknana.
Nagdumog ni Padre Almoneda idinto a binay-anna ti lua a nagayus iti pingpingna. Simngay met ti namedmed a saibbek dagiti adda iti abayna.
Pumanaw koman da Padre Almoneda idi makitana ti panaggaraw ti tammudo ni Mang Ando. Pagammuan, immanges ti nauneg ni Mang Ando.
Pinaayaban ni Padre Almoneda ti doktor. Impulsuan daytoy ni Mang Ando. Naklaat ti doktor: agpitpitiken ti puso ni Mang Ando!
Madamdama, bimmangon ni Mang Ando. “Napigsaakon, Father!” kinunana. “Naimbaganakon!”
Saan a mamati ti doktor. Pina-x-rayna ni Mang Ando. Anian a siddaawna idi awanen ti makitana a kanser iti utek ni Mang Ando.
“Milagro!” nayesngaw ti doktor.
Mabalin a pudno, mabalin a saan daytoy nga estoria ni Mang Ando. Ngem adu metten ti nabasbasami a limmaing iti sakitda babaen ti kararag. Adda pay dagiti kaso a saan a maipalawag ti siensia no kasano a naimbagan ti maysa a tao babaen ti kararag.
Mamatikami a nabileg ti kararag. Mamatikami a babaen ti kararag, mapaggaraw uray dagiti bantay.
Kuna ti Nasantuan a Libro: “No agkararagka, sumrekka iti siledmo, iserram ti ruangan ket agkararagka a sililimed iti Ama; ta ti Ama ammona dagiti kasapulam, ket gunggonaanka.”#


text:
Tulong:Pakasaritaan ti panid
Ti pakasaritaan ti panid ket mangipakita ti urnos ti panawen a pannaaramid ti pannakabaliw ti arikulo ti Wikipedia wenno dadduma pay a panid ti Wikipedia. Amin a mabalin a maur-nos a panid ti Wikipedia ket addaan iti mainaig a pakasaritaan ti panida (makunkuna pay apakasaritaan ti rebision wenno pakasaritaan ti panag-urnos), ken mabalin daytoy a maserrekan babaen ti panagpindut ti etiketa ti "Kitaen ti pakasaritaan" titi ngato ti panid.
Ti pakasaritaan ti panid ket aglaon ti listaan kadagiti dati a rebision ti panid, ken mairaman ti petsa ken oras (iti UTC) iti tunggal maysa nga urnos, ti nagan ti agar-aramat wenno pagtaengan nga IP ti agar-aramat a nagaramid iti daytoy, ken dagiti pakabuklan ti inurnos. Kas pagarigan, ti pakasaritaan a panid ti daytoy a panid ti tulong ket mangipakpakita nga immuna a napartuat idi Abril 2, 2014.


text:
Sangaribo ket Maysa a Rabrabii
Ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii (Arabiko: كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb alf laylah wa-laylah) ket urnong dagiti Laud ken dagiti sarita ti Abagatan nga Asia ken the folk a salaysay a naurnong iti Arabiko idi las-ud ti Nabalitokan a Panawen ti Islamiko. Daytoy ket kankanayon nga ammo iti Ingles a kas ti Arabian Nights, manipud iti immuna nga edision ti pagsasao nga Ingles (1706), a nangipakita ti titulo a kas Ti Liwliwa ti Arabiano a Rabrabii.[1]
Ti obra ket naurnong kadagiti adu a napalabas a siglo babaen dagiti nadumaduma a mannurat, dagidi nagipatpatarus, ken dagiti eskolar iti ballasiw ti Laud, Tengnga, Abagatan nga Asia ken Amianan nga Aprika. Dagiti sarita ket tugotanna dagiti ramutda iti taga-ugma ken mediebal nga Arabiko, Persiano, Indiano, Ehipsio ken [Mesopotamia]] a literatura. Iti naisangayan, adu kadagitoy a sarita ket kasisigud a folk a sarsarita manipud iti panawen ti Kalipato, bayat a dagiti dadduma, a naipangpangruna ti kuadro a istoria, ket kaaduan a mabalin a naala manipud iti Persiano nga obra ti Pahlavi Hazār Afsān (Persiano: هزار افسان, lit. Ti Sangaribo a Sarsarita) ken paset met a nangitalek kadagitiIndiano nga elemento.[2]
Ti sapasap kadagiti amin nga edision ti Rabrabii ket ti umuna a kuadro a sarita ti nagturturay a ni Shahryār (manipud iti Persiano: شهريار, a ti kaibuksilanna ket "ari" wenno "naturay") ken ti asawana a ni Scheherazade (manipud iti Persiano: شهرزاد,a mabalin a ti kaibuksilanna ket "iti natakneng a kaputotan"[3]) ken ti panagkuadrado a ramit a naitiptipon kadagiti amin a sarsarita. Dagiti istoria ket mangrugi maniupu ti daytoy a sarsarita; adda dagiti naikuadrado iti kaunegan dagiti sabali a sarsarita, bayat a dagiti dadduma ket mangrugi ken agpatingga iti bukodda a pakatunosan. Adda dagiti edison nga aglaon laeng kadagiti bassit a gasot a rabrabii, bayat a dagiti dadduma ket mangiraman kadagiti 1,001 wenno ad-adu pay.
Adda dagiti istoria Ti Rabrabbi, a naisangsangayn ti "Nakakaskasdaaw a Lampara ni Aladdin", "Ni Ali Baba ken dagiti Uppat a pulo a Mannanakaw" ken ti "Dagiti Pito a Panagbanbaniaga ni Sinbad ti Aglaylayag", bayat a naikeddeng a dagotyo ket pudno ti Tengnga a Daya a sarsarita, dagitoy ket saan idi a paset Ti Rabrabii kadagiti Arabiko a bersion, ngem nainayon dagityo iti urnong babaen ni Antoine Galland ken dagiti dadduma pay a Europeano nga agipatpatarus.[4] Ti nakaparang-ay ken nabaknang a dandaniw ken dagiti poetiko a bitla, dagiti kansion, kankanta, dagiti panagdungdung-aw, dagiti himno, panaglimlimos, panagdaydayaw, panagpagpakaasi, burburtia ken dagiti anotasion nga inted babaen ni Scheherazade wenno dagiti karakter ti saritana ket naisangayan iti Arabiko a bersion iti libro. Adda dagiti ababa nga aglaon laeng ti maysa a linia, bayat a dagiti dadduma ket aglaon kadagiti adadu ngem sangapulo a linia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti pannakailadawan ti panid ti titulo iti Grub St nga Edision iti Yamanaka ken ni Nishio (p. 225)
- ^ Marzolph (2007), "Arabiano a Rabrabiis", Ensklopedia iti Islam, I, Leiden: Brill.
- ^ Adda dagiti eskolar a pagallilawan no ania ti husto a porma ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ni Scheherazade,kitaen ti ti nota iti bukod nga artikulo ti wiki ni Scheherazade a maipanggep ti daytoy a banag
- ^ John Payne, Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara ken Dadduma pay a Sarsarita, (Londres 1901) ket mangited kadagiti salaysay ti pannakasarak ni Galland iti 'Hanna' idi 1709 ken ti pannakaduktal iti Bibliothèque Nationale, Paris, dagiti dua nga Arabiko a manuskrito nga aglaon ti Aladdin ken dagiti dua pat a nainayon a sarsarita. Testo iti "Alaeddin ken ti Naenkatuan a Lampara"
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Arabiano a Rabrabii iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
NAPABULLADKA kadayta paulotayo? Linidlidmo pay dagiti matam ta amangan no biddut laeng ti umuna a basam? Ngem isu latta nga isu?
Ita, mangrugin a ngumato ti presion ti daram? Bumangonen ti guram kaniak. Ket ilunodnak pay ketdin!
Maawatanka iti dayta. Agasem met ngamin dayta kasla kaykayatak payen ti panagngato itan dagiti presio ti magatgatang.
‘Yanna ti pusom a mannurat? yik-ikkismo pay ketdi ngatan.
Wenno: Kunam, a, dayta ta dika marigatan iti panagbiag! Kasanon dagiti padak a nakakaasi nga agpapairut iti barikesna?
Manen, maawatanka. Ngem kayatko laeng a lawagen ti amin. Agpadata laeng a makarikna kadaytoy nasaknap a panagngato dagiti magatgatang. Amintayo nga umili kadaytoy paggargarawantayo a pagilian.
Ta saan met a mabalin a ditayo aggasto!
Agasem dayta 6.4% nga inflation rate? Ama, talaga a mapapamura ka, kas kuna dagiti Tagalog. Ti nasakit pay, kas kuna dagiti agpalpaliiw iti agdama a kasasaad iti merkado, mabalin a 8% ti pudpudno nga implasion a malaklak-aman dagiti umili.
Maibilangta ditan, kunak manen. Adda man panggedam, kaskasdi a dika makalisi itoy. Kasanonto laengen dagiti saan a regular ti trabahoda?
Met la gayam, kunam? Sapay ngarud a kasta ti paulo dayta sinuratmo?
Iti agdama a kanigid-kanawan a panagngato dagiti magatgatang, kaaduan a reaksion dagiti umili ti panagannanayda. Kakaasidan, piman, a mangyan-anay iti matgedanda iti inaldaw. Aglanganda payen a mangan no dadduma.
Ngem nanglanganka kadin?
Ammom met ngatan dayta damag a nagbalin payen a nasurok a P200 ti sangakilo ti galunggong, ti naam-ammo nga ikan dagiti marigrigat. Nanginngina payen ngem karne!
Sa pay la adda dayta sayangguseng a nadigos iti pormalin dagiti nayimport a galunggong. Agngangabit la ngaruden dagiti umili a manggaw-at iti presiona, mabalin nga agngangabit pay laeng ti malak-amna no dina maaluadan ti agsida iti napormalinan.
Ti pay rigatna ditoy, no apay a masapul nga agangkattayo iti galunggong. Iti pagilian ti pagtataudan ti tinontonelada a dyidyi.
Mabalin ngarud a pudno ‘tay kunada a gapu iti panangtagikua ti China kadagiti sakuptayo, isu a kimmapsuten ti makalapan. Ti pay dakesna, dagitoy a Tsino ti agkalap ket isu met laeng ti ang-angkatentayo kadakuada.
A no koma di impalubos ti gobierno a kastoy, mabalin a ditayo pulos agangkat iti galunggong!
Ngem naimbag met no maminsan no bimmalitok ti presio ti galunggong. No patien ti kuna ti maseknan nga ahensia ti gobierno, bimmassit kano a talaga ti suplay. Ngamin, awan ressat ti panagkalap itoy.
Ket gapu ta ngimminan, ammo itan nga ipateg dagiti umili daytoy nga ikan. Saan a basta labsalabsanda lattan. Nanamendan tunggal lasag wenno pasetna. Saan a kasla idi a masaysayang dagiti dadduma a pasetna gapu iti kinalakana.
Ay, kunam sa, naim-imas ti taraon no nangina. Aklonem dayta. Di kad’ tagiimasen dagita magatgatang kadagiti fastfood restaurants? Kabaelam ti gumatang iti balor ti nasaurok a sangagasut a pisos iti sangsangkadilamot a taraon a no sika koma ti gimmatang ken nangluto, awan pay iti apagkatlona ti nagastosmo. Di kadi?
Kitaem dayta suotmo, saan kadi a balitok dayta? Mabalin a mamitlo wenno mamimpat a daras a nanginngina ngem kadagiti kapadana a tagilako kadagiti babassit a pagtagilakuan. Ngem okey laeng kenka.
Sa ita, agreklamoka iti kinangina dagiti magatgatang?
Arisitem dayta bagim. Idi, singkuenta pisos laeng ti botosmo. Ita, nagtapayan ti balorna! Saanka payen nga agbotos no awan makagteng kadayta a presiom? Di kadi?
Sa maysa, apay, dagita laengen material a banag ti adda kalinteganna a ngumina? Dagiti produkto dagiti mannalon, awan kadin ti karbenganda a ngumina met?
Ket kunaek kenka, ita daytan a panawen. Agiinnunan dagiti nateng, prutas, bagas, ikan ken dadduma pay a tumayok ti presioda. Kitaem dayta siling labuyo a kunada, ita a masursurat daytoy, agasem dayta presiona a P1 000 ti sangakilo?
Ita, no sika ti adda koma mulana, di naitsambaka a kasla baed? Ngem dimo met kayat a marugitan dagita dakulapmo!
Iti panagngina dagiti magatgatang, kitaem iti damag, agduduma ti diskarte dagiti kailianta tapno laeng makerrasan ti epekto daytoy a krisis.
Adda dita ‘tay inkabassitdan ti kankanenda nga innapuy ta ngimmina ngarud ti sangatasa iti karinderia a pangpangananda. Ay, ket nasayaat ti kasta, kunam sa! Maikabassit ti carbohydrates iti bagi a mabalin a mangibunga koma iti diabetes. Madika pay?
Agbalbalon metten dagiti dadduma, kas kaniak. No awan ti mairana a masida, agorderda laeng iti gudua sa dumawatda iti adu a sabaw. Umanay daytan nga ibussogda. Makainutda pay ken saanda a parikut ti panaglukmegda.
Kas kaniak, kunak itay. Wen, nasursurok metten ti agbalon. Saanakon nga agaw-awid iti pangngaldaw. Nangina ngaminen ti gasolina a kanen ti kabaliok. Isu pay met a mainut. Naimbag ketdi ta uray awan ti mairana a sidaen no maminsan, adu met ti mapalabas iti sango ti eskuela a nakalapan nga ikan. Nalaka pay ta di pay naglasat kadagiti agang-angkat. Anusak laeng no kua ti agluto.
Ngem kadagupan kadagiti nakitak a diskarte, nagustuak la unay dagitay dua nga indibidual a nangpundar iti backyard gardening. Awan lote diay maysa. Ngem nagadu ti nasasalun-at a nateng a mulana. Inaramatna a nagmulaan dagiti nagbasutan iti plastic, lata, ken goma. Imbitinna dagitoy iti asideg ti tawada. Ken imbes a masetas ti laonen koma dagiti maseterada, saan ta petsay, letsugas ken dadduma pay a nateng.
Di kad’ saandan a pakarikutan ti lutuenda a nateng? Sierto pay ti kalidad ti ipauneg ti pamiliada.
Ket dayta ti kayatko koma a tuladem. Nabayag idin a maikamkampania dayta a backyard gardening. Ngem no apay nga agingga ita ket di latta unay a maipangpangag.
Taken for granted, piman!
Ngem itoy a panagngato amin a magatgatang, mapanunot met ngatan dagiti maseknan a tunekan dagiti agkakalaegan a dagada. Sika la unay. Dagiti awanan iti espasio, mabalin a tuladen ti naibaga dita ngato.
Nagsayaat ngatan a kitaen ti aglawlaw no amin a pamilia ket ipategna ti panagmulamula! Lumangto ti aglawlaw. Dumalus ti angin; adda pay sidadaan a nasalun-at a taraon. Mabalin a solusion daytoy (kitaen ti tema ti Aldaw Ti Nutrision itay Hulio) iti malnutrision aglalo kadagiti annak.
Ngumato latta koma ngarud dagiti magatgatang tapno makapagpanunot ti tunggal maysa. Nabayagen nga agur-uray ti daga kadagiti adu a paset ti pagilian. Masaysayang dagitoy iti dida man la pannakasuksukay.
Ita, ammomon no apay a kasta ti paulo ‘toy sinurattayo. Ania ngarud ti aramidem? #


text:
Tok Pisin
Ti Tok Pisin ket pagsasao a kreol a naisasao kadagiti amin a Papua Baro a Guinea. Daytoy ket opisial a pagsasao ti Papua Baro a Guinea ken ti kaaduan a naus-usar a pagsasao iti dayta a pagilian. Kadagiti paset ti Lumaud, Golpo, Sentral, Probinsia ti Oro ken dagiti Probinsia ti Luek Milne, nupay kasta, ti panagusar ti Tok Pisin ket addaan iti nabiit a pakasaritaan, ken saan unay nga unibersal, a naipangpangruna dagiti manakman a tattao.
Bayta a daytoy ket mabalin a naparang-ay a kas panagtagilako a pidgin, ti Tok Pisin ket nagbalinen a naisalumina a pagsasao. Adi kadagiti saan nga akademiko nga agsasao iti Ingles nga agtataeng idiay Papua Baro a Guinea ket nagnagananda iti "Pidgin," "Pidgin ti Baro a Guinean" wenno "Inggles a Pidgin," daytoy ket kadawyan nga inus-sar dagiti akademiko, ken dagiti pay tattao a makaammo iti Tok Pisin, tapno mangibaga iti pagsasao babaen iti bukodna a nagan.
Adda met dagiti nagbaetan ti lima ken innem a riwriw a tattao nga agus-usar ti Tok Pisin, urayno saanda unay a nalaing a makasao. Adda met ti nagbaetan ti maysa ken dua a riwriw ti makadal a kas umunada a pagsasao, ken naisangayan ti ubbing dagiti nagannak wenno dagiti appo a kasisigud a nagsasao kadagiti sabali a bernakular (kas pagarigan, ti ina maipud idiay Madang ken ti ama manipud idiay Rabaul). Naisangayan dagiti urbano a pamilia, ken dagiti polis ken dagiti kameng ti puersa ti depensa, ket kankanayonda a makisao iti Tok Pisin, gapu ti saan a pannagagun-od ti kalaing iti bernakular (tok ples), wenno ti panagadal ti bernakular a kas maikadua (wenno maikatlo) a pagsasao, kalpasan ti Tok Pisin (ken mabalin a ti Ingles). Mabalin met nga addaan dagiti maysa a riwriw a tattao ti agsasaon iti Tok Pisin a kas ti nangrun a pagsasaoda.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Tok Pisin iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)


text:
ESTETIKA TI RISIRIS1: Ti Sosial ken Kultural a Panagbalbaliw iti Siriing a Literatura
February 14, 2009 9 Comments
Pakauna
Dagiti sumaganad nga ilanadko ditoy ket awanan gagem a mangsakop ti dakkel unay a parte ti kritisismo ti literatura no saan ket a kas man laeng maysa a kapanunotak ken naadawko met kadagiti bassit a panawenko a panagbasa. Saanko a kunaen a daytoy a piesa ket maysa a panangpadas ti diskurso ti kritisismo. Nalaglag-an nga ibagak a daytoy ket maysa laeng a komentario a nariing man gapu iti adu a tumtumpuar a saludsodko maipanggep ti agdama a risiris kadagiti chatbox ken forum maipanggep ti sumagmamano nga aspeto ti Literatura Ilokano.
Dagiti Pagbatayak
Dagiti kontradiksion wenno panagsusungani ti panagbiag a sosial ket kinanayon a naisalsalumina a bileg wenno puerza a mangapekto, makaepekto ti panagpartuat ti literatura kangrunaanna kadagiti mannurat a siriring iti bukodna nga arte ken iti tignay ti kultural ken ti sosial a panagbalbaliw. Masapul a maimutektekkan no kasano a nasangal, nabuangay ken naipatakder dagiti sirmata2, world vision, manipud kadagiti nakariing ken siririing a teksto ti literatura, a ditoy nga agrikus ken agrikusrikos dagiti sirmata ti agtultuloy a historical a biag, panagbiag.
Adun ken adu pay dagiti tumpuar ken agsubli-subli nga imahe a mangiladawan ti agtultuloy a risiris, ranget, salisal ken dangadang tapno maragpat ti sirmata kadagiti sinurat, kadagiti partuat literatura.
Sakbayna, imutektekantayo dagitoy a sinurat a (1) kas maysa teksto a tignay-politikal (saan laeng kas paset ti Arte), (2) maysa a teksto nga artikulasion ti ideolohia ti kolektibo (ta mabalin met a tagikuaen dagiti dadduma nga umanamong iti artikulasion ti teksto) a diskurso iti baet ti risiris dagiti maidadanes ken mangidadanes, ken (3) kas maysa teksto a naikur-it a kas parte ti agdama a senial-sistema, ti man Literatura Ilokano wenno ti nalawlawa pay a panagsirig.
Mabalin tayo pay a sirigen dagiti imahe dagiti sinurat (partikular ti daniw) no ania ti kayat dagitoy nga iyalnag iti agdama a biag/panagbiag ti Ilokano/Pilipino.
Iramantayo pay ketdin a kitaen dagitoy nga imahe iti punto a kultural ken sosial a panagbalbaliw3.
**********
1Ti balikas a risiris ditoy ket ti agtultuloy ken taginayon a salisal ti panagsusungani ti panagbiag a sosial ken historical ti agturturay ken iturturayan, ti mangidadanes ken ti maidaddanes, ti salisal ti teksto kontra ti sungani a teksto, ti salisal ti konsepto kontra ti sungani a konsepto….
2Ti balikas a sirmata ket mausar ditoy a kas kadagupan dagiti aspirasion dagiti tao nga agdama nga agtigtignay para ti bukod a determinasion ti biag/panagbiag ken kinatao iti gimong a paggargarawanda. Mabalin a daytoy a sirmata ket isu ti nakaiturongan ti tignay, ti ungto (telos) ti siririing a panaggaraw/panagtignay. Mabalin a ti sirmata ket isu ungto ti tagainep a puon ti panagtignay.
3Ti balikas a panagbalbaliw ditoy ket isu ti panagsukat koma ti panagsirig/pannirigan a nagbalin a kas ordinario iti biagtayon (imposed dominant values, Gramsci) ket mabalin a daytoy a panagbalbaliw ket kultural wenno/ken sosial. Iraman tayo metten nga inotar a ti “literatura laeng ket saan a makaited ti panagbalbaliw ngem mabalin met a kas parte wenno instrumento ti panagbalbaliw“(Althusser).
Kas mabasayo kadagiti pagbatayak iti daytoy a komentario, addaanak ti ‘bias’ a mangusar ti marxismo a panagsirig ket mabalin a malaokan ken maramenan ti hermeneutica, partikular ti pilosopia ti lengguahe.
********
Apay a Daniw ti Napilik a Komentarioan?
Kas kuna ni Alexander Remolino, “ti daniw ket mabalin nga ibaga a kabibilegan a klase ti literatura ken kalakaan a maiwaras” (A. Remolino, Ang Misyon ng Makata sa Panahon ng Postmodernismo at Paglimot, 16 Set. 2007, Emanila Poetry). Kas inadaw ni Remolino met laeng ken Voltaire, ti “daniw ket addaan ti ad-adu nga ibaga iti manmano a balikas.”
Kas kuna met ni Dr. Aurelio S. Agcaoili, ti daniw ket “pagsarmingan ti gimong, pagsarmingan ti kinaasinno, pagsarmingan ti biag–amin dagitoy–gapu ta ipakita ti awtentiko a daniw ti rupa, ti langa, ti itsura ti agdama a kasasaad ti tao–maysa a kasasaad a dumawdawat iti pannakaawat, pannakapabaro, pannakatinggar. ( AS Agcaoili, Ti Daniw ket para kadagiti Maidaddadanes ken Mapapaidaman)
Ti daniw ket addaan met ti wayawaya. No awan ti wayawaya ti daniw ken panagdaniw saan ngarud nga agbalin a nabileg, saan a mabalin a pagsarmingan ken saan a mabalin a paggapuan kadagiti tagipatgen a mabalin a dumupir kadagiti banag ken wagas a saan a nainkalintegan iti gimong a nakaibasaran ti panagdaniw. Ta kuna ngarud ni Agcaoili: “saanen nga umiso ti panagipapan a ti maysa a daniw ket partuat laeng ti maysa a sariwawek nga imahinasion… iti agdama a panawen a kasingin dagiti naggagabsuon a pakarikutan ken pakaidukmeman, awanen ti akem ti daniw (ket ngarud ti arte) a ti laeng aramidna ket mangiladawan kadagiti bambanag a mamagluluken iti rikna, mangted bibineg iti panunot, ken mangiregalo iti pannakalipat kadagiti trahedia, personal man wenno kolektib, iti man bukod a bagi wenno iti gimong.”
Kastoy ti kinawaya ti daniw a kas kuna met laeng ni Roy V. Aragon “a ti daniw saan a rebbengna a namikki, no daniw saan a rebbengna a limlimitaran, no daniw saan a rebbengna a mabuteng. Sawenna ti kayatna a sawen. Ipakitana ti kayatna nga ipakita, uray asino ti agdepdeppa.”
Gapu ta ti daniw ket maysa a nasiken a pangiladawan ti biag/panagbiag ken aspirasion, kas maysa a nawaya ken saan a sibubuteng a pagsarmingan ti langa ti agdama a kasasaad ti tao, pinilik ngarud daytoy.
Umuna a Daniw: Kastoy a Ramesek ni Gloria4
Umuna a daniw kunak gapu ta mabalin a naynayonakto ti komentarioak iti isu met laeng a punto a pagbatayak a kas kadagiti nailanadkon iti ngato.
Yantangay ta agkalkallautang metten daytoy a daniw ken pinagraranggasanda metten daytoy kadagitI fora ken chatbox, iyunakon ken RAMESEK metten ken PAGUTTOGAK man met nga APROSAN ken ARUSIBSIBEN iti punto a bukodko met laeng a pannirigan babaen ti kunak a PABARUSNGI A PANAGIKUR-IT ken ti panangusarko kadagiti nailanadkon a ‘bias’ sadiay ngato.
Ilanadko man pay ditoy dayta a daniw ken ikkak ti numero dagiti binatogna tapno nalaklaka a sublian numanpay saanko a gamden a dasigen amin dagitoy sumagannad a 73 a linia.
************
4 Ti daniw ket naipablaak iti internet sadiay Daligcon Journal.
************
KASTOY A RAMESEK NI GLORIA
ni Nelson G. Daligcon
1-makauttogak, talaga a makauttogak unayen – idi pay!
2-awan ti aldaw ken rabii a diak salsalsalan ni gloria,
3-kayatko a talaga a ka-69 ngem ingget atapna
4-dinak kayat a kainniyyot ti gayadugad
5-ta dinikki ken angot-buris ti ngiwatko.
6-ngem diak masbaalanen, agbalinak a talagan a maniak
7-ket no kastanton, ammok nga awanen makaigawid kaniak:
8-serkek ti palasiona ket dutdotek a dutdoten ti payutingting
9-nga itaray iti agir-iray a kalapawko
10-ket dita a maisayangkat ti nagganas a panagrames:
11-ingget gartem a pisangek ti pagan-anayna
12-ket napnuan rugso a matmatak ti ingget baknang a barukongna.
13-sirurungsot nga arakupek, agkak ti naglinis, nabanglo nga abagana
14-dildilak, kagatkagatek, lablabak nga agpangato ti lengngesna
15-sakonto isublat iti bangir nga agpatingga iti teltel
16-a sepsepak, kinnikinniten ken kuribkuribak agingga a lumabaga.
17-isublatko a romansaen ti agsumbangir a puon ti lapayagna:
18-dildilak, kagatkagatek ken sepsepak, sakonto iserrek
19-ti nabasa, agpuspusipos iti kinasayyetna a dilak kadagiti abutda.
20-sikbabek dagiti bibigna, nutnotek ti lipistikna
21-sakonto pagarinsawaden ti dilak iti uneg ti ngiwatna,
22-kunnotek ti amin a katayna, sepsepek ket sepsepek ti dilana…
23-pagkarayamek ti agkatkatay a dilak, agpababa nga agpangato
24-iti karabukobna a kalpasanna nutnotek a palabbagaen ti katenggaan a pasetna.
25-dildilak, kagatkagatek, lablabak ti barukongna a di naabbongan ti bra,
26-nutnutek a nutnoten, kuribkuribak ti agsumbangir a puon ti susona,
27-pati agsumbangir a kilikilina, markaak iti nagbukel a nalabaga!
28-kalpasan a malabok iti nawadwad a katay ti sibubukel a bagina,
29-ikkatek ti brana ket idungsudungsok nga umuna ti ngiwatko iti susona
30-idinto a ti maysa nga imak, pislepislenna, kammekammetenna ti bangir,
31-piritpiritenna a piritpiriten agingga a dumerosas ti mungay daytoy.
32-sa isublatko a lablaban, kagatkagaten ti aglawlaw ti agsumbangir a susona,
33-kalpasanna isubok ida – agingga iti kabaelan a laonen ti ngiwatko
34-sakonto mulmolan, nutnoten, kagatkagaten dagiti mungayna
35-agingga a lumabagada, agingga a makariknadan iti apges.
36-ti sumaruno, ipadalanko ti natangken ken agbabbabasa latta a dilak
37-manipud iti nagbaetan dagiti suso agingga iti pus-ongna,
38-sa sublianak a pagtayyetayeken ken iduldol ti dilak iti pusegna.
36-palabbagaek nga umuna ti tengnga ti pus-ongna sakbay nga ingatok
40-dagiti tumengna, ungapek ida tapno dildilan, lablaban ken nutnotek
41-ket mabatian met iti tsikinini ti agsumbangir a sellangna.
42-ket ti sumaruno, tapno nagangganas, in-inutek nga ibaba ti derosas a pantina,
43-matmatak ti sibubukel a bagina, sakonto agkan ken dilpadilpatan
44-ti kababaan a paset ti pus-ongna, kagatkagatek – a kasla paruten – dagiti urmot
45-a di kabaelan nga ilemmeng ti nakakeppet a luppo.
46-kalpasanna, ingatok ti dua a tumengna ket iselselko ti rupak iti nagbaetanda:
47-(anian a puskol nga urmot! kangrunaanna, anian a pintas nga uki!
48-nagum-umaan man ganggannaet ken natataer a guardiat’ palasio, saan a nabanget –
49-ngem uray pay ngata agdardara, arub-obek ti nagbuyok a reglana,
50-uray pay sangapulgada ti killana, diak pakawanen a killadan!)
51-rummuar ti dilak ket mapakidemak iti nagganas man a mapasamak a ritual:
52-dilpadilpat, dildidildil ken lablalablab, nangruna daydiay panagkunnot iti muting!
53-ket, yotnina, anian ta nagasgasat ti dilak ngem ti butok
54-ta isu ketdin ti immuna, immmuna nga immiyyot!
55-bagas-ti-ukinina, diakon maibturan ti idi pay nga uttogko!
56-ket iruarko ti limmandoken, de-otso, de-bolitas, ingget lukmeg
57-ngem supot (awan ngamin pagpakugitko) isu a kinaper a butok –
58-ngem tapno nagangganas ken lalo a tumangar, lalo nga agkatay
59-isullatko nga ikiskikiskis nga idugsudugsol nga umuna iti ruangan ti pepetna.
60-diakon maibturan ti riknak, orasen ti panangdakayko kenkuana!
61-ket bingitek ti ukina sa in-inut, in-inayad (tapno naim-imas)
62-nga iserrekko ti butok: ukininana, anian a barana!
63-ket kin-od, yadyad daytan nga umat-atipukpok,awan makaatiw iti paspasna!
64-yotdeputa, agganasakon, agparuarakon! ngem withdrawal ti kayatko
65-ta narawrawet ngamin ti akinngato nga abut ti diosak.
66-ket uksotek, ipaturongko ti butok iti ungapek a ngiwatna
67-ket salsalek daytoy iti ingget paspas sa bingayek ti panagpugsit ti kassitko:
68-damo a pugsit, iti ngiwatna a di mabmabsog; maikadua, iti rupana
69-sa siaayat a nasnasen ti butok dagiti agaruyot a kassit iti rupa ken bibigna.
70-ket kalpasanna, agtig-abto met ngatan ti idi pay a binisbisinna a butok
71-ta nadakepak met laeng ti nangpauttog kaniak a naguttogak met la unay
72-ngem dina met gayam kayat ti makiiyyot kaniak
73-ngamin ta nalaadak, ta tabbel/burisak, ta saruaak!
Ti paulona a “Kastoy a Ramesek ni Gloria” ket maysa a sirmata. Ngamin ti rames ket maysa a panagtignay nga addaan kinaderrep, ti rikna a rumkuas a nabayagen a napenpen. Adda met panagalimpatok. Ti panagrames ket saan laeng nga “instinct” no di ketdi maysa a planado a tignay. Mabalin a ti marames ket addaan galad a makaabbukay ti rikna a gartem, pungtot, gura, panagibales wenno kababalin wenno naaramid a mabalin a mangitunda ti tignay a panagrames.
Daytoy a daniw ngarud, iti biangko, ket maysa nga ekspresion ti rikna a panagpungtot, panagpulkok gaputa nadangkok daytoy a wagas a panagtignay. A daytoy a gura ket nabayagen a naen-en a kas ipasimudaag ti umuna a parapo a narugian ti ” makauttogak, talaga a makauttogak unayen – idi pay!“. Planado ngarud ti garaw a mabalin a panagibales. Ti rames ket isu ti panangsibbarut ti dayaw ti marames ket no maaddaan ti gundaway daytoy a plano a pangibales ket maaramid uray no narisgo a kas ipasimudaag dagiti linia nga 8-10.
8-“serkek ti palasio ket dutdotek a dutdoten ni gloria
9-nga itaray iti agir-iray a kalapawko
10-ket dita a maisayangkat ti nagganas a panagrames.”
Ti maysa a tao a mangaramid iti daytoy ket addaan ti saan a sinsinan a determinasion a maipakita iti linia 7, “awanen ti makaigawid“.
Kitaentayo met a nalaing ti risiris ti sosial ken kultural nga agpang. Ni Gloria ket addaan palasio wenno adda iti uneg ti palasio a kas iladawan ti linia 8 ket ti mangrames ket addaan ti “agir-iray a kalapaw.” Ni Gloria ngarud ket nabaknang ket ti mangrames ket napanglaw. Nalawag ditoy ti makunkuna a “social stratum”, ti level ti panagbiag.
Ket siasino aya iti adda iti palasio? Ti agturay. Ket mabalin ti agkalkalapaw ket ti maiturturayan.
Adda pay maysa a makita iti daytoy maikadua a parapo. Maysa met daytoy a sibubukel nga imahe ti sirmata. Saan nga maaramid ti panagrames iti mismo a palasio a pangdutdotan ti mangrames ken Gloria. Maaramidto daytoy a tignay iti kalapaw a mabalin a mismo a balay ti rapist. Ipakitana ditoy a kayat ti rapist a riknaen met ni Gloria, a nairuam ti imeng ti palasio, ti tangken ken dukol ti datar. Awan ti ikamen ta rames ngarud. Maipakita ti panagsukat ti bileg. Kasla kastoyto: addakan ditoy teritoriok ket maaramidko met ti kaykayatko kenka.
Ket no dumtengto daytoy a sirmata, marabsut ti dayaw ni Gloria ken maminpinsan a maawan kenkuana ti bileg a kas naipakita iti awan man laeng gawayna a maitaray, maiserrek iti kalapaw ken kasta met iti kaawan man laeng ti reaksionna bayatto ti rames a kas maipakita manipud linia 11-69. Gapu iti palasio nga imahen, mabalin a maanag nga adda, adu met ti guardiana ngem awan man laeng pulos maaramidan dagitoy a guardia a mangsalaknib ti palasio ken dagiti agindeg ditoy a kas ken Gloria.
Mabalin a ti Gloria ti daniw ket isu ti simbolo ti turay, dagiti agtuturay ket daytoy ngarud a daniw ket maysa met laeng a pakdaar ti pagbalinan ti gobierno, agtuturay no umaboten ti pagpatinggaan ti anus dagiti umili nga agur-uray ti GLORIA. Ket no bumtak to daytoy a panaganus ket masukatan ti pungtot, maipatungpalto ti panagrames ket awan bileg ti palasio a mangikanawa ti siasino man a gloria iti unegna.
Mabalin a ti wagas ti panagibales ket nadangkes, naalas, bulgar ken awanan pangadua a kas maanagko met laeng ti naunday a panangiladawan ti nagsurat ti ritual ti rames. Saan a nadaras. Napaut, naundayto daytoy a panagtignay. Kitaen ti pannakailadawanna manipud linia 11-69.
Subliantayo pay ketdi daytoy numero 69. Daytoy a numero ket addaan met bileg a kas metapora ti agsungani a posision numanpay no kitaen tayo ket ti 6 ken 9 ket addaan ti pareho a porma ngem agbaliktad ti pannakaisaadda.
Daytoy manen ket maysa a simbolo ti sirmata. Ti “telos” a tagainep a nanggapuanan ti tignay a panagrames. Masapul ti panagbalbaliw. Kas kuna dagiti tagalog: “balitaran, baliktarin.” Pattugen daytay nakatakder a 9 ket patakderen ti 6.
Saanko nga ammo no nairanrana laeng a maigibus ti panagrames iti linia 69.
Ituloykonto apo.


text:
Panaganges
Ti panaganges ket isu ti proseso a mangiyuneg ken mangiruar ti angin kadagiti bara wenno ti oksiheno babaen kadagiti dadduma pay a panaganges nga organo a kas dagiti asang.[1] Dagiti kastoy a kita ti aerobiko nga organismo a kas dagiti billit, dagiti mamalia, ken dagiti reptilia ket makasapulda ti oksiheno tapno mangibbetda ti enerhia babaen ti respirasion, iti porma iti metabolismo kadagiti nabaknang kadagiti a molekula a kas ti glukosa. Ti panaganges ket maysa laeng a proseso a mangiyeg ti oksiheno iti pakasapulan iti bagi ken agikkat iti [karbon dioksido]]. Ti sabali pay a nangruna a proseso ket mangiraman ti panangunay ti dara babaen ti sistema ti panagbalikoskos[2] Ti panagsinnukat ti alingasaw ket rumsua idiay pulmonario nga [albeolo]] babaen ti pasibo a panagipan kadagiti alingasaw iti baetan ti albeolar nga alingasaw ken ti dara kadagiti kapilario iti bara . Kalpasan dagitoy a natunaw nga alingasaw ket adaan iti dara, ti puso ket pabileganna ti panagayus iti lawlaw ti bagi (babaen ti sistema ti panagbalikoskos). Ti medikal a termino para iti agin-inana a panaganges ket eupnea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Peter Raven; George Johnson; Kenneth Mason; Jonathan Losos; Susan Singer (2007). "Ti panagtiliw ti oksiheno: Respirasion". Biolohia (8 nga ed.). McGraw-Hill Science/Engineering/Math;. ISBN 0-07-322739-0.
- ^ Kevin T. Patton, Gary A. Thibodeau (2009). Anatomia ken Pisiolohia (7 nga ed.). Mosby. ISBN 0-323-05532-X.
- Parkes M (2006). "Panaganges-panagtengngel ken ti pagsardenganna". Exp Physiol. 91 (1): 1–15. PMID 16272264. doi:10.1113/expphysiol.2005.031625. Napno a teksto


text:
“Kaasi met dagiti nagannakda no kasta.”
“Basol met la dagiti annakda ta dida pinaisuro. Napatpateg pay ti computer games wenno biliar ngem iti panagbasada. Diak met ngatan pakabasolan ta namin-adun a kinasaritak ida agraman dagiti nagannakda. Inkarida ti pannakitinnulongda ngem awan met nakitak a tignayda. Baybay-anda met dagiti annakda!”
“Adu la ketdi ti makagura kenka, Lakay.”
“Awan maaramidak, Baket. Isuda ti nangaramid iti gradoda. Nasakit met iti biangko, Baket, ta kasla ketdin awan ti serserbik a nangisuro kadakuada iti dayta a kinaaduda a nabagsak. A kasla ketdin awan ti naisurok kadakuada! A dagmelak la unayen! Ngem ania ngarud?”
“Kasanon no umaydaka kapatang dagiti nagannakda tapno ipasam ida?”
“Ket ibagak, a, nga awan ti maaramidak ta isu met ti rimmuar iti computationko.”
“Ket no mismo a ti prinsipalyo ti makisarita kenka tapno ipasam ida? Nga ikkam latta idan iti special projectda. Wenno pagidonarem ida kadagiti ramit a masapul iti laboratory?”
“Agpapan pay, Baket. Diak kayat ti agbalin a biktima iti bukodko a pluma.” Ti kaipabpablaak a saritak ti kayatko a sawen. Linaon daytoy ti anomalia ti maysa a maestra. Agpa-special project kadagiti binagsakna. Ti project? Kaserola, martilio, ragadi, timba wenno ania la ditan a masapul kano iti TLE room. Ngem kinaagpaysuananna, yawidna met dagitoy iti balayda. No adda met INC, pagbayadenna lattan daytoy ket presto, addan pasang-awa a gradona.
“Madanaganak, Lakay.”
“Dika agdanag, Baket. Husto la ketdi ti ar-aramidem, awanto ti mangdangran kenka.”
HUSTO ti kinuna ni baket. Kinapatangnak ti prinsipal nga ipasak kano lattan dagiti imbagsakko. Dagus a nagkubuar ti unegko kadayta a kinunana ngem nagteppelak. Ania a klase ti mangidaulo daytoy? Isu ngata a nababa itan ti pagkitkitaan dagiti umili iti daytoy a pagadalan ta nagramaramen ti kinarugit ti sistema a maipatpatungpal.
“Ladingitek, Ma’am, ngem diak mapatgan ti kiddawyo!” lepleplepak ti panagkubuar ti darak.
“Paayennak kadi manen?” inkusilapna a limmawaan pay dagiti abut ti agongna. Diak ngamin pinatgan ti kiddawna iti grade ni Kathy.
“No kasta ti mapasamak, Ma’am,” kinunak, “ad-adda a bumaba ti rating ti pagadalantayo. Ammok a saan a palimed kadakayo daytoy. Akuentayo man wenno saan, adun ti pakasaritaan ti pagadalan a di koma rumbeng. Agramramaramen ti damag nga uray di agbalin nga ubing ket makapasa latta basta la ketdi agidonar wenno agbayad. Nakababain dayta, Ma’am!”
“Saosao la dayta dagiti awan maaramidna.”
“Ma’am, awan ti asuk no awan ti naparnuay nga apuy.”
“Nalalaingka kadi ngem siak?”
“Ibagbagak laeng ti makitkitak a parikut, Ma’am. Napateg metten kaniak daytoy pagadalantayo nupay nakiddit ti masakdo a mangsupusop iti biag. Ta pasetnakon daytoy, mayatak man wenno saan. Nasursurokon nga ipateg ket masaksaktannak met no kasta nga adda mangmangngegko a pakasarsaritaantayo.”
‘Saan a ti la taltalanggutangem, Sir Matias!”
“Ditay’ koman agimbubulsek, Ma’am.”
“Patgannak wenno saan?”
“Nasaokon, Ma’am.
Ladingitek.”
“Dimo ammo ti makibagay!” intebbagna. “Nagbassit la a dawdawatek, dimo pay maited! Laglagipem, adda met la kaniak ti maudi a pangngeddeng!”
Sabalin ti panagkitak kenkuana. Kasla ‘tay nakangirsi a buaya.
NAGBUREK ti darak a nakakita iti programa kadayta nga aldaw. Nakastrek iti top 10 ni Kathy. Ken nairaman kadagiti agturpos dagiti binagsakko. Apayen? Linukatak dayta kadagiti kakaduak.
“Kaemem lattan ‘ta ngiwatmo, Sir Matias,” manglalais ti isem ni Ma’am Doriaval a nagkuna. “Dimo makita dagita?” intudona dagiti ginalon a pinta iti suli. Adda pay uppat a supot ti semento ken dua pedaso a plywood.
“Ngem nalawag ti adda iti memo, Ma’am,” kinunak. “Students having a grade of below 85 in any subject shall not be included in the honor roll. Agpayso a pribado ‘toy pagadalantayo ket mabalinna nga i-modify ti rule. Ngem naibagan dayta iti meeting ti PTCA. A mangrugi iti first grading dagiti higher years,” dagiti 3rd year ken 4th year ti kayatko a sawen, ‘maipakaten ti nasao a pagalagadan. Sa ita?”
“Nabaliwan dayta, Sir,” inngirsi ni Ma’am Bella, ti adviser ni Kathy.
“Wen, ammok, Ma’am! Napagtitinonganyo, without prior notice to the parents, a maipakat laengen dayta iti third ken final grading.” Didak nadakdakamat idi iti mitingda a nangbaliw iti pagannurotan. “Ngem apay ken ni Kathy?
“Ania ti mapaspasamak ditoy?” diak napakpakadaan ti iseserrek ti prinsipalmi.
Imbaga da Ma’am Bella ken Ma’am Doriaval ti amin. Nagsammaked ti prinsipal iti lamisaan ni Ma’am Doriaval ket makaipas dagiti matana a naiturong kaniak. Ngem kuidaw nga ipakitak a mabutengak!
“Ammom, Sir Matias, napagsasaritaanmi idi kalman a yimplimentar laengen ti nasao a memo iti final grading. Private schools can always modify the rules, ammom dayta!”
“Ngem diyo in-meeting, Ma’am!”
“Saanen a masapul. Kas koma iti grading systemtayo. We didn’t adopt zero equals zero grading system.”
“Nalawagen ti amin, Ma’am!” intebbagko. “Kayatyo laeng a makastrek ni Kathy iti honor roll!”
“Tantanangem ti agsao,” imbullad met ni Ma’am Bella.
“Ken apay a nairaman kadagiti agturpos dagiti nabagsak iti subjectko.’ Agsibon ti darak. Naikkaten a naminpinsan ti panagdayawko.
“Nasaok kenka idin,” inngirsi ti prinsipal, “that the final decision lies on my hand!”
“No kasta, awan ngarud serserbimi a subject teacher! Dimo pay la ngarud iggaman amin a subject!” agpagungganakon.
Sineniasandak da Sir Johmar ken Ma’am Cardenas a sumardengakon ta adun ti agmamarammang nga estudiantemi. Isuda ti nakaammuak iti maipapan iti program ta intextda. Isu a rimmautak a dina oras.
Simpakada, rimmuarak iti office. Nagdiretsoak iti computer room. Nagaramidak iti resignation letter. Nagtarusak a dagus iti officemi apaman a nalpasko. Adda pay laeng dita ti prinsipal. Inyawatko kenkuana ti surat . Linibbianna laeng ti surat apaman a nabasana. Inyawisna ti ipapanko iti opisinana. Sinurotko ngem diak nagtugaw uray imbilinna.
“Asino ti butbutngem?” inkusilapna manen. “You are still young in this profession. You need to cooperate sometimes.”
Uray ania ti sasawem, inngayemngem ti unegko, dikan a patpatien!
“Saan a siak ti kalkalabanem! Adu pay ti rumbeng a maammuam. Saanka a kasla kalkalaingan! Kitaem ti pagluglugaram!”
Kasla kayatko a dissuan ngem nagteppelak. Maisupadi la unay ti lablabidenna iti naadalko iti uneg ti unibersidad!
Nakapagdesisionakon. Diak pirmaan ti promotional report. Inton bigat met laeng, agpakabiseraak tapno mapanko ireport ti mapaspasamak iti NQHS. Kitaek man no asino ti dina ammo ti pagluglugaranna!
Rimmuarakon ta diak kayaten a denggen ti sawenna pay. Idi kitaek ti sarming, nakataptapoken! Adda payen rikkina!
(Gibusna)


text:
ANIA dagiti pudno a nagapuanan iti makatawen ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte, ken ania dagiti plano nga isayangkat ti gobierno iti masakbayan para ti sapasap a pagimbagan dagiti umili a Pilipino? Tratarenna ngata ti maipanggep ti illegal a droga, krimen, ekonomia, Charter Change, Federalismo, politika ken Simbaan Katolika?
Segseggaan a denggen dagiti Pilipino ti bugas ti mensahe ni Presidente Duterte iti panangipaayna ita a malem, Hulio 23, 2019, ti maikatlo nga State of the Nation Address iti joint session ti Senado ken House of Representatives.
Narigat man a pugtuan dagiti eksakto nga irakurak ti Presidente. Ngem kas impakitanan kadagiti dua a naglabas a SONA, manamnama nga ipanakkel ti Presidente dagiti adu a nagapuanan ti administrasionna mainaig kadagiti karina idi panawen ti kampania ken dagiti nairakurakna idi maikadua a SONA-na. Mapaspasangasan ti panangibandera ti Presidente ti gapuananna a mangparmek ti illegal a droga, kriminalidad ken kurapsion; ken panangipaduyakyakna iti nainsaknapan a pannakaisayangkat ti Build, Build, Build, Program ti gobierno a mangpadur-as ti imprastraktura. Matagtagiuray pay ti panangibinsabinsana kadagiti gannuat ken programa a mangpadur-as ti kasasaad dagiti umili ken ekonomia ti pagilian kas bunga dagiti adu nga opisial a panagbiahena kadagiti nagduduma a nasion.
Magudua la ketdi manen ti kapanunotan dagiti Pilipino iti panangawat iti linaon ti SONA ti Presidente. Adda dagiti mangibaga a nabagas ken iyanninawna ti pudno a kasasaad ti pagilian, ken iparangna dagiti naindaklan a panggep a mangsolbar kadagiti adu a problema a sangsanguen ita ti Pilipinas. Addanto met latta dagiti mangibilang a ti SONA ket ubbaw a nakaipalaonan dagiti mayarig kadagiti tagtagainep, am-ammangaw, dardarepdep ken batibat.
Saan man nga umanamong dagiti dadduma a kritiko ti Presidente, ngem saan a mailibak nga adu met dagiti pagimbagan a naaramidan ti agdama nga administrasion a sagsagrapen dagiti umili uray dagiti napanglaw, kas kadagiti panagbalin a lima a tawen a pannakaaramat ti lisensia nga agmaneho, ken ti 10 a tawen ti pasaporte kadagiti nataengan. Napadarasen ti serbisio dagiti ahensia ti gobierno. Napasayaat metten dagiti eropuerto ken napalawa dagiti kalsada ken rangtay. Nabangon pay dagiti adu a napateg nga imprastraktura. Adun dagiti naikkat nga opisial iti gobierno gapu iti kurapsion ken kinakapuy ti gapuananda, ngem adu pay dagiti nasken a dalusanna a mapagduduaan ti integridad ken kabaelanda. Napamodernon dagiti alikamen ti Armed Forces of the Philippines ken Philippine National Police, ken napangaton dagiti sueldo ken benepisioda.
Kalikaguman dagiti umili nga agwerrek latta koman ti mensahe ti Presidente kadagiti pudno a nasayaat a nagapuanan ti admininstrasionna. Ngem liklikanna koma nga ipanakkel a naindaklan a gapuanan ti pannakaparmek ti illegal a droga ta uray no adu dagiti natiliw a suspek, adu met dagiti napapatay ken naulila a pamilia.
Inkarina idi pay laeng panawen ti kampania a parmekenna ti illegal a droga iti las-ud ti tallo agingga iti innem a bulan. Nasuroken a 100,000 dagiti natiliw ken simmuko a drug personalities. Agarupen a 4,500 dagiti napapatay nga adda pannakainaigna iti illegal a droga. Nasuroken a duan a tawen ti administrasionna. Ngem agtultuloy pay laeng ti nainsaknapan a panagraira ti illegal a droga no ti pagbasaran ket ti kaadu dagiti matiltiliw a drug pushers. Para iti pagilian dagiti Kristiano, saan a maikanatad nga ipanakkel kas gapuanan ti adu a napapatay ken nadangran tapno agdur-as wenno agballigi ti kampania kontra illegal a droga.
Ipanakkel man ti Presidente a dumurdur-as ti ekonomia ti pagilian, saan la ketdi a marikna ken kanunongan dagiti adu nga umili nangruna dagiti napanglaw gapu ta mariknada ti dumagdagsen a kasasaad gapu ti ingangato ti presio dagiti kangrunaan a magatgatang a produkto ken serbisio gapu iti inflation rate wenno panagbaba ti balor ti piso, ken kas epekto ti nainayon a buis kas sagudayen ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law.
Kayat a denggen dagiti umili no ania ti aramiden ti Presidente a mangted ti komportable a panagbiag dagiti adu nga umili, panagadu ti negosio ken trabaho, nayon a sueldo, ken ti pannakaigibus ti “endo” wenno “labor contractulization” kas inkarina idi kampania. Agpapan ita dakdakkel pay laeng a porsiento dagiti agbibiag iti kinapanglaw. Adu pay laeng dagiti awanan iti nasayaat a pagtrabahuan, ken agtultuloy pay laeng ti sistema ti contractualization.
Tarigagayan la ketdi a denggen dagiti umili ti panangirupir ti Presidente iti karbengan ti soberenidad ken panagtagikua ti Pilipinas kadagiti teritoriona iti West Philippine Sea a kinednganen ti International Tribunal a paset ti pagilian; ken ti panangisardengnan a panangidepdependerna iti China kas nasinged a gayyem ti Pilipnas gapu ti agtultuloy a panangsakupda kadagiti teritorio ti pagilian iti mapag-iinagawan a paset ti taaw.
Iliwen pay dagiti Pilipino a denggen ti panangikagumaan ti Presidente a magibusanen ti gubat iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno ken dagiti rebelde iti New People’s Army / Communist Party of the Philippines; ti pannakaigibusen riribuk sadiay Mindanao iti nagbaetan ti gobierno ken ti Moro Islamic Liberation Front ken Moro National Liberation Front; ken ti naan-anayen a pannakapaksiat ti terorismo nga iwaywayat ti Abu Sayyaf Group, Maute Group, Bangsamoro Islamic Freedom Fighters ken dadduma pay a terorista a grupo, tapno agarin ti naan-anay a kappia ti pagilian.
Ania man dagiti balikas nga agaon iti bibig ti Presidente, tartarigagayan dagiti umili nga awan koma dagiti narugit ken dakes a maisawangna a mangsugat iti kaunggan dagiti umili a makaigapu iti ad-adda a saan a panagkikinnaawatan ken pannakawarawara. Lisianna koma dagiti balikas a manginsulto iti uray ania a sektor kas kadagiti naibalikasna iti naglabas a panangatakar iti Simbaan Katolika ken Pammati dagiti Kristiano a kaaduan nga umili iti Pilipinas. Rebbengna a dagiti balikasna ket pagkaykaysaenna dagiti umili a makitimpuyog kenkuana tapno matungpal ti karina a mangipaay iti komportable ken natalged a panagbiag. (Eden Alviar)


text:
Mainaig a sinuksukatan
Mangikabil iti maysa a nagan ti panid tapno makita dagiti panagbaliw kadagiti naisilpo a panid wenno iti dayta a panid. (Tapno makita dagiti kameng iti maysa a kategoria, ikabil ti Kategoria:Nagan ti kategoria). Dagiti panagbaliw kadagiti panid iti Listaan ti bambantayam ket addada iti napuskol.
- B
- Daytoy a panagurnos ket nakapartuat iti baro a panid (kitaen pay ti listaan ti baro a pampanid)
- m
- Daytoy ket bassit a panagurnos
- b
- Daytoy a panagurnos ket inaramid babaen ti bot
- D
- Urnos ti Wikidata
- (±123)
- Ti panagbaliw ti kadakkel ti panid babaen ti bilang dagiti byte
18 Oktubre 2018
- (dip | hist) . . m Le Rove; 13:09 . . (+2) . . Steinsplitter (Tungtungan | aramid) ((GR) File renamed: File:Vudeniolon1.jpg → File:Vudelerevine1.jpg Criterion 3 (obvious error) · falsch identifizierte Bildinhalte)


text:
Baak Rodolfo D. Agatep, Jr.
Nalaka nga agpayso ti manghusgar iti pada a tao.
“NAGNGINA la ketdin ti lakom, manang?” insangat ni Ronabel ken ni Manang Crising. “Nakitak ti presio daytoy sadiay ili. Katorse pisos laeng sa ilakom iti beinte dos? Napalalo met ti walo a pisos a ganansiam!” Intudona ti naisurat iti nalabaga a pentel pen a presio iti rabaw ti barreta a sabon a paglaba.
Pinerreng ni Manang Crising ni Ronabel a kunam la no makaturturog. Naalumanay ti sungbatna. “Adingko, mano ti plete a mapan idiay ili ita?” “Otso, manang,” insungbat ni Ronabel. “No agsublika?” sinaludsod manen ni Manang Crising. “Otso met laeng, a, ta saan met nga umatiddog ti dalan no agsublika,” makasuron ni Ronabel a simmungbat ta ammonan ti tumboken ti sumaruno a sawen ni Manang Crising.
“’La, alaem daytoy kuartam. Isublim dayta sabon ta inka gumatang ‘diay ili. Agpleteka a mapan sa magmagnakanto nga agawid. Uray ta kunam met a saan nga agbaliw ti kaadayona.” Intaya ni Manang Crising ti dakulapna. “Saanka met ket a pilpiliten a gumatang iti tagilakok!”
Duapulo ket dua a pisos a nanayonan iti suron ni Ronabel ti nagdisso iti dakulap ni Manang Crising. “Keep the change!” kinunana. Inrantana nga impangngeg kadagiti istambay iti tiendaan.
“Umanay koma metten, a, ti tallo a pisos a ganansiana dayta a bakbaketan,” inyarasaas ti maysa nga istambay iti kaabayna. “Napalalo a talaga,” insungbat met ti maysa. Adu ti di manggusto iti ugali ni Manang Crising nga akinkukua iti kakaisuna a tiendaan iti nasulinek a sitio ti Nagdas-alan a masarakan iti Barangay Buribor, innem a kilometro ti kaadayona iti sentro ti ili ti Nagbaraan. Narigat ti mapan gumatang sadiay ili gapu iti kasla waig a dalan. Nagaburan met ketdi iti bisil ken bato a naggapu iti karayan ngem kuna dagiti tao a maymayat koma laengen no adda danumna tapno nalamlamiis ti panagdaliasat. Nagdinamag a gabur laeng ti naikabil iti dayta a kalsada imbes a semento ta dakkel ti gura ti mayor ti ili iti dati a kapitan ti Barangay Buribor.
Ngem ken ni Manang Crising, nasaysayaat pay no kastana lattan dayta a kalsada.
“Kunana ti kasta, a, ta tapno ti tiendaanna lattan ti paggatangan dagiti saan a makaanus nga agudong!” kunkuna dagiti tattao.
Agpayso dayta. Gapu iti kasta a kasasaad ti kalsada, maaramidna ti kaykayatna: presioanna iti kayatna ti tagilakona, aglukat iti kayatna nga oras, ken agrikep iti ania man nga oras a kayatna. Kas iti daytoy nga aldaw a sinapsapa ni Ronabel a binaratbarat ti lakona.
Idi kalman, nakariing iti pukkaw dagiti gumatang. Idi kitaenna ti relona a nakabitin iti ngato ti ridaw ti kuartona, nalukot ti mangrugin nga agkuribetbet a mugingna.
“Nagsapa la ketdin! Aguraykayo no maanusanyo. Dakayo ti adda masapulna,” intanabutobna sa nagkidem. Intuloyna ti naturog nupay ammona nga adun ti nakapila. Kinapudnona, makasuronen dagiti agur-uray a gumatang. “Alas nueben, di met la aglukaten!” imbanang-es ti maysa. “Aglukatto man ngatan, a, no kaykayatna,” nagsao ti adda iti kalikudan ti pila. “Naibuston ti digo ‘diay ab-abrawek.” Betsin ti gatangenna.
“Inkay’ kitaen, baka nalipatannan ti immanges,” kinuna ti maysa nga istambay iti tiendaan. “Amangan no nalamiisen a
bangkay a kas iti nalamiis a panagpuspusona!”
“Imposible, a! Haan nga ipalubos ti demonio a matay dayta a baket ta maartapanda ‘diay impierno! Ti kinaalas ti ugalina ti sigurado a rason ti saanna nga isasaklang sadi langit!” impaggaak ti maysa pay nga istambay.
“Tagtagari, amangan no makimatka iti tadem ti kusilapna ken maplengka iti kasla gurruod a bosesna no mangngegnaka,” adda nangikanawa iti istambay.
“Ket agpayso met!” impatangken ti istambay. Uray la nga inyarukongna ti nagkatawa ket dina nadlaw ti parsua nga immasideg iti likudanna. Ni Manang Crising!
“Kayatmo ta sulkek ‘ta matam?” kinuna ti nakangatngato ti timid ken kidayna a nakadaster a baket. Namirit iti rollers ti nakoloran a buokna a pakakitaanen iti sumagmamano nga uban. Nairut ti gemgemna a nakabannikes. “Nakaar-ariwawakay’ ketdin, kaimas pay lat’ turogko.” Binasnotanna iti kusilap ti atidog a pila dagiti gumatang. “Agyamankayo ta saan a napintas ti tagtag’inepko. Ta no saan, diak pay koma bumangon!”
An-anusan dagiti pumurok ti ugalina ta awan sabali a paggatanganda. Ta, kas kuna met laeng ni Manang Crising, taktak ken gastos ti lak-amen ti mapan gumatang idiay ili aglalo no maysa a pakete a betsin laeng ti rantaen.
Adda met idi nakaitured a nagpatakder iti sabali a tiendaan iti bangir a suli ti purokda. Idi marikna ni Manang Crising a kumapuy ti paspastrekenna, imbabana ti presio dagiti tagilakona. Kasta met ti inaramid ti kabalubalna. Agingga a nagpimpinnababada iti presio. Ngem saan a nagballigi a nangpaiserra iti tiendaan ti kalabanna. Ken magustuan dagiti pumurok dayta a napasamak ta pagsayaatanda. Agasem ta arigna saanda payen agrikep ta naladawdan a mangrikep iti rabii sa nasapa nga aglukatda iti bigat. Matira ang matibay, kuna ngarud dagiti lumugar.
Agingga a nakapanunot iti saan a nasayaat a wagas ni Manang Crising. Dinadaelna ti kinatao ti kabalubalna iti negosio. Nagar-aramid iti is-istoria nga, iti kamaudiananna, nagdinamag a manggagamud ken mannamay ti akimbagi iti tiendaan iti bangir ti sitio. Nagangayanna, in-inut a napukaw dagiti mapan aggatang sadiay. Isu a nagrikep met laeng daytoy. Isu a nakanginnginan dagiti tagilako ni Manang Crising.
“Apay kasla metten paggasolinaan ti tiendaan ni Manang Crising?” sinaludsod ti maysa nga istambay iti padana met laeng nga istambay iti dap-ay iti naminsan. “Ta apay met?” sinaludsod ti kapatpatangna. “Idi adda kakompetensiana, nag-rollback ti presio dagiti tagilakona. Ita awanen ‘diay tiendaan dita bangir, dagus metten a nagroll-up ti presiona! Dandani payen nagdoble!”
“Wen, ‘garud… pasublienna metten a dagus ti pukawna. Wa-is a talaga!” insampitaw ti sabali pay. “Uray koma no saan a naalas ti ugalina. Pati billit ken bulos a manok, mabuteng nga umarubayan iti paraanganna!”
“Ita laeng met a naamirisko,” imbagi ti maysa pay nga istambay. “Adda gayam nasayaat a maaramidan ti naalas ti ugali, aglalo no tiendaan ti negosio.”
“Ania?” Naggigidan a kinuna dagiti tallo a kasarsaritana. “Kasano?” “Awan makaitured nga umutang!” Nagpapaggaakda.
“Ken awan makaitured nga agarem! Kunam pay, a, pari,” innayon ti maysa.
“Nalabit a ti kinaalas ti ugalina ti dakkel a rason no apay a nagbaak, ania, pari? Awan makairusok!” Nagkakatawada manen. “Ngem adda kano nobiona idi. Nasarita ni nanang kaniak. Ngem napaltogan ket natay. Ditay la ammo ta ubbingtayo idi…”
“Hu! Adu la amin! Ni Manang Crising? Imposible nga adda mangayat kenkuana!” Saan a mamati ti miron. “Isu man ketdi ti ayabak inton bigat tapno nadardaras ti panagpukanko iti putek ti kawayan.”
“Ania koma ‘garud ti maitulongna, pari, ket baket metten? Makapukan pay ‘garud ‘ti kawayan?” Nagmulagat pay ti simmungbat. “Apay ketdin a saan, pari, ket no nagtadem ti dilana!” Nagpapaggaakda manen. Kinapudnona, nairuamen ti kaaduan kadagiti pumurok, nangruna dagiti in-inauna, kataeb ken ub-ubing bassit ngem isuna iti saan a nasayaat nga ugali ni Manang Crising. Ammo ngamin ti dadduma ti napasamak ti biagna. Ngem mabutengda a mangistoria ta addan napanna sinungat ken pinagsasawan. Inistoria ngamin daytoy ti nagbalin a biagna idi nagbasa iti kolehio idiay siudad ti Manila. Dina pay ket kayat a lakuan itan, piman, ket an-anusan daytoy ti mapan gumatang idiay ili uray maymaysa laeng a kaha ti posporo ti masapulna.
“Saan met a kasta ti kinaalas ti ugali ni Manang Crising,” kinuna ti maysa kadagiti istambay a kataeb ngata ni Manang Crising wenno in-inauna pay. ”Ammok ti rason no apay a kastana…”
Ket kasta nagpinsan ti imatang dagiti agtutubo iti lakay a panagkunada ket damo a makitada iti dap-ay.
Nasingpet a nagubing. Bugbugtong nga anak ti kapitan ti barangayda. Masirib ken napintas. Adu ti gagayyemna. Maysa kadagitoy ti nagbalin nga instrumento iti panagbaliw ti ugali ken paniriganna iti biag. Daytoy a gayyemna, naaddaan iti immitip nga apal kenkuana. Apal a mayarig iti apuy a nangrugi iti bassit a dalipato ngem immanay a nangpuor iti kinatao ni Manang Crising.
Uppatda nga aggagayyem: ni Cresencia, ni Susima, ni Rodrigo, ken ti kabsat a lalaki ni Susima. Ni Susima wenno Susing, kaarruba ni Crising. Adda ti pagtaengan daytoy iti bangir a murdong ti pagpatinggaan ti kalsada. Naparaburan iti makagargari a pammagi ngem addaan met iti saan unay makaay-ayo a panagruprupa. Ni Rodrigo a kaeskuelaanda, mayarig ti tarakina iti timba nga addaan iti agliplipias a kinaguapo. Agnaed iti Poblacion a yan ti eskuela a nagbasaanda iti elementaria ken sekundaria.
Idi nagbasada iti kolehio ‘diay Manila, nangrugi metten a makarikna iti ayat ni Rodrigo ken ni Manang Crising. Ngem saanna a pulos inyebkas daytoy iti balasang ta saanna a mabirokan ken maarikap ti turedna tapno maaramidna dayta. Da Crising ken Susima, agpada nga agduyos ti riknada ken ni Rodrigo. Ni Crising, pagduyosan ti kabsat ni Susing. Ngem kanayon nga ibaga ni Crising a ti panagbasana ti nangnangruna ta makauray ni ayat. Ngem ni Susima, no mabalbalin, pulipolanna ni Rodrigo.
Ammo ni Susima nga adda panaggusto da Rodrigo ken Crising iti tumunggal maysa. Nupay kasta, pinadasna nga awiden ti ayat ni Rodrigo. Ngem saan a nagballigi ta ti turong ti mata ken puso ti baro, addan ken ni Crising. Inapalan ni Susima ni Crising aglalo
ta naartapan daytoy idi naggraduarda iti kolehio. Suma Cum Laude ni Crising, Cum Laude laeng ni Susima. Kanayon pay a mangabak ni Crising iti salip iti kinnapintasan.
Ti nasakit unay ken ni Susima, agbalin a bambanti no agkukuyogda a tallo. Napadasanna pay ti nakiriri iti uneg ti maysa a restauran ta napagkamalian ti serbidora a katulongan da Rodrigo ken Crising. Iti sakit ti nakemna, rinugianna a perdien ni Crising. Nagaramid iti is-istoria tapno mayadayo ti rikna ni Rodrigo ken ni Crising. Nanangdan pay ti sabali a mangarem kenkuana bareng agimon ni Rodrigo. Ngem kaskasdi a saan a nagballigi.
Nupay takrot ni Rodrigo, in-inut a nairuanganna ti panagayatna ken ni Crising. Nagayan-ayatda. Kanayon nga agkuyogda ken nakaragragsakda. Ni Susima, natdan a mangsangsangit iti gasatna. Ngem saan a naawanan iti namnama. Kanayon nga ibagana iti bagina ti “Never surrender! Dida pay nagkasar!”
Ket idi umisem ti tuppol a gasat kenkuana, pulos a saannan nga inibbatan. Namnaminsan. Ngem nagbunga.
“Adaywamon ni Rodrigo, Crising, pangngaasim,” kinunana idi kapkapnekannan nga imetna ti alasna.
Nasdaaw ni Crising. “Nangalaam iti karbengam a mangibaga kaniak dayta?” naalumanay a sinaona. “Daytoy!” Intudo ni Susima ti tianna. Nakigtot ni Crising. “Adda napasamak kaniami idi napalalo ti bartekna.”
Nangngeg ti entero a Poblacion ti rungaab ni Crising. Nagtartaray a nagawid. Uray la a nagdardara ti dapanna ta sakasaka a dimmanon iti balayda. Ginandatna ti agbekkel. Inurnongna dagiti sintas ti sapatosda, ngem nasiputan ni tatangna.
Iti aglaplapusanan a gura ni tatangna ken ni Rodrigo, immanayen a rason a napaltoganna daytoy idi mapan agpalawag ken dumawat iti pammakawan. Nagsaksakit iti mano a bulan ti baro sakbay a natay. Indarum ti kabsat ni Rodrigo, a mayor ti ili, ti tatang ni Crising. Nabalud. Saan a nagbayag, natay iti uneg ti pagbaludan. Binagkong ti kaduana a balud ta dina inted ti dawdawatenda a sigariliona. Simmaruno a natay kalpasan ti mano laeng a bulan ni Susima ta adda nagtubo a bukol iti matresna.
“Ayat ti puon ti panagsagsagaba ni Crising,” sililiday a kinuna ti lakay. “Gura ti nangputipot iti pusona. Awananen iti ayat ni dati a nasingpet ken napintas a Crising. Nagbalinen a nauyong ken awanan rikna nga akimbagi iti Manang Crising Store…”
Awan ti nakauni kadagiti agtutubo. Isurotda lattan ti panagkitada idi pumanawen ti lakay a nagkuna nga asawa ti dati nga adda tiendaanna iti bangir ti purok, ken kabsat ni Susing.—O


text:
Enero 21
Ti Enero 21 ti maika-21 nga aldaw ti tawen iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 344 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen (345 kadagiti bisiesto a tawen).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1922 – Paul Scofield, Ingles nga aktor (pimmusay 2008)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1924 – Vladimir Lenin, Ruso a rebolusionario ken immuna a Premier ti Kappon ti Sobiet (naipasngay 1870)
- 1950 – George Orwell, Ingles a mannurat (naipasngay 1903)


text:
Nayarit
Ti Nayarit (Panangibalikas nga Espaniol: [naʝaˈɾit]), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Nayarit (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Nayarit), ket maysa kadagiti 31 nga estado a no mairaman ti Pederal a Distrito, ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 20 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Tepic.
Daytoy ket beddengan dagiti estado ti Sinaloa iti amianan a laud, ti Durango iti amianan, ti Zacatecas iti amianan a daya ken ti Jalisco iti abagatan. Iti laud, ti Nayarit ket addaan iti adu a bingay iti aplaya iti Taaw Pasipiko, mairaman dagiti isla ti Marías ken Marietas. Dagiti aplaya ti San Blas ken ti makunkuna "Riviera Nayarit" ket nadayegda kadagiti turista. Malaksid iti turismo, ti ekonomia ti estado ket nangruna a naibatay iti agrikultura ken panagkalap.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nayarit iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Nayarit manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Datos ti heograpia a mainaig iti Nayarit iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol)—Website ti Estado ti Nayarit


text:
Wikipedia:Annuroten ti panagikkat
Daytoy ket dagiti annuroten ti Ilokano Wikipedia kadagiti panagikkat ti pampanid babaen dagiti admisnistrador. Bayat a dagiti agar-aramat ket makablanko kadagiti panid, dayta a panid ket mabalin pay laeng a makita wenno maserrekan babaen dagiti pakasaritaan ti panagurnos. No ti panid ket ikkaten ti maysa nga administrador, dagita kasisigud a pakasaritaan ti panagurnos ket saanen a makita dagiti agar-aramat a saan nga administrador. Dagiti laeng administrador ti nakapabaelan nga agikkat ken agisubli kadagiti kastoy a panid.
Adda dua a kita ti panagaramid ti panagikkat ditoy, ti konsenso a panagaramid ti panagikkat ken ti pagalagadan para iti nadaras a panagikkat.
Dagiti linaon
Konsenso a panagaramid ti panagikkat[urnosen ti taudan]
Pamay-an[urnosen ti taudan]
Ti sinoman nga agar-aramat ket makaisingasing iti panagikkat ti maysa a panid para iti aniaman a rason. Dagiti agar-aramat ket mabalinda a pakitungtungan iti daytoy a panagkiddaw ti panagikkat ditoy. No agkidkidaw kadagitoy a panagikkat ikabil ti plantilia a {{kiddaw nga ikkaten}} (kitaen daytoy a plantilia {{kiddaw nga ikkaten}}) iti ngato ti maysa a panid tapno mapaammoan dagiti agar-aramat, ken agaramid ti baro a paset idiay pagkiddawan para iti panagikkat. No agkiddaw kadagiti panagisubli ti naikkat a panid usaren met ti pagkiddawan para iti panagisubli ti naikkat a panid.
Alagadan para ti nadaras a panagikkat[urnosen ti taudan]
Ti annuroten ti Ilokano Wikipedia ket pakabaelanna dagiti administrador kadagiti panagikkat ti pampanid a makasabat ti maysa wenno ad-adu pay kadagiti alagadan para iti nadaras a panagikkat. No suppiatem iti kasta a panagikkat, mabalinmo nga ilista idiay pagkiddawan para iti panagisubli ti naikkat a panid.
No kayatmo ti agisingasing ti maysa a panid iti nadaras a panagikkat, ikabil ti {{|Ikkaten|rason}} (kitaen daytoy a plantilia {{Ikkaten}}) iti rabaw iti dayta a panid. Daytoy ket agikabil idiay Kategoria:Kandidato ti nadaras a panagikkat.
Sapasap[urnosen ti taudan]
- S1. Awan ti kaipapananna a linaon wenno pakasaritaan.
- Dagitoy ket mairaman dagiti panagsubok, minamaag, awan linaon wenno awan ti kaipapananna a linaon, dagiti nalabes nga aramid ti tao wenno automatiko a panagaramid kadagiti pungol a panid a saan a makaited ti pagimbagan iti Ilokano Wikipedia, nadadael a ladawan, nayanaup a panagblanko ti panid, wenno dagiti ania man a bandalismo.
- S2. Panaglabsing kadagiti pakaammo a maipanggep ti sibibiag a tattao ken pammadpadakes.
- Dagiti pammadpadakes ken dagiti aniaman a panaglabsing dagiti pakaammo a maipanggep ti sibibiag a tattao.
- S3. Dagiti namindua a naipablaak ken dati a naikkat a pampanid babaen ti annuroten ti panagikkat.
- Dagiti panid a namindua a naipablaak ken dati a naikkat a pampanid babaen ti daytoy nga annuroten malaksid no napasayaaten ti pannakaisuratna ken saanen a maidasig a kas kandidato ti panagikkat.
- S4. Naiparit nga agparparawad.
- Dagiti linaon nga inaramid ti maysa a naiparit nga agar-aramat ken inurnos laeng ti maysa a naiparit nga agar-aramt kalpasan ti pannakaiparit nga adda ti pannakabalin ti nadaksan a pammati. Dagiti nasayaat a parawad dagiti naiparit nga agar-aramat ket nasken nga awaten, ngem no adda nadaksan a pammati iti daytoy nga aramid nasken a panunoten nga umuna dagitoy.
- S5. Redundante.
- No adda dagiti panid nga agpapada ken awan ti adu unay a pagiddiatan ken baetanda a pakasaritaan.
- S6. Panaglabsing ti Karbengan ti kopia
- Dagiti linaon a nalawag ken napaneknekan a panaglabsing ti karbengan ti kopia, wenno linaon a dati a naikkat gapu ti panaglabsing ti karbengan ti kopia.
- S7. Kiddaw ti nagsurat.
- Ti panagikkat babaen ti panagkiddaw iti nagsurat, no ti maysa a nagsurat ket isu laeng ti nagparawad ken awan ti adu unay a linaon ken makaited ti kaimbagan ti Ilokano Wikipedia, agan-annad no agikkat kadagiti kastoy a panid ngamin ket amin a naiparawad ditoy a wiki ket nalisensian babaen ti Creative Commons Attribution-Sharealike 3.0 Unported License (CC-BY-SA) ken GNU Free Documentation License (GFDL) a panag-lisensia.
- S8. Dagiti pampanid ken midia a papeles a nalawag a di maitunos.
- Dagiti pampanid ken midia a papeles a nalawag a di maitunos iti daytoy a wiki wenno iti daytoy a komunidad, malaksid no adda ti naipakaammo ken naipalawagan a linaon ti pakasaritaan.
- S9. Dagiti naisurat iti ganganaet a pagsasao.
- Dagiti naisurat iti ganganaet a pagsasao a kinopia manipud ti sabali a pagsasao ti Wikipedia, dagiti saan a nasayaat wenno aglalaok a pagsasao ti pannakaipatarusna nga artikulo ken dagiti saan a maawatan wenno panagsubok ti pagsasao nga Ilokano. No ti maysa nga artikulo ket naggapu iti sabali a pagsasao ti Wikipedia ken narugian a naipatarus kitaen no mabalin nga arayaten daytoy a panid ken mabalin nga ikabil idiay Wikipedia:Dagiti panid a nasken a maipatarus iti Ilokano. Dagiti artikulo ditoy a kategoria a saan a maarayat ket mabalin a maikkat babaen ti daytoy nga annuroten ti panagikkat.
Dagiti ladawan[urnosen ti taudan]
- L1. Dagiti ladawan nga adda idiay Wikimedia Commons.
- Dagiti papeles a duplikado wenno adda dagiti kapadpadana ken mabalin a magun-od idiay Wikimedia Commons.
- L2. Dagiti ladawan nga aglabsing ti karbengan ti panagkopia.
- Dagiti ladawan nga aglabsing ti karbengan ti kopia ken dagiti ladawan nga aglabsing ti annuroten ti nawaya a panagusar.
- L3. Dagiti ladawan nga awan lisensiana.
- Dagiti ladawan awan lisensiana wenno dagiti ladawan a di-ammo ti nagtaudan.
- L4. Dagiti daan a ladawan wenno saanen a maus-usar.
- Dagiti daan ken saanen a maususar a ladawan wenno nababa ti grado ken saan a nasayaat ti pannakaramidda.
Dadduma pay[urnosen ti taudan]
- D1. Dagiti saan a kontrobersial a panagikkat.
- Dagiti saan a kontrobersial a panagikkat a kas dagiti panagikkat ti panid tapno maiyalis wenno maitipon ti pakasaritaan ti maysa a panid, panagsimpa kadagiti madi ti pannakailetrana a titulo ti pammpanid, dagiti saanen a masapul a kategoria, ken dagiti saanen a maus-usar a plantilia ken modulo.
- D2. Dagiti saanen a masapul wenno naputed a baw-ing.
- Dagiti baw-ing a naputed nga awan wenno awan ti adu unay ti pakasaritaanna.
- D3. Dagiti saanen a masapul a tungtungan ti panid.
- Dagiti tungtungan ti panid a dati a naikkat, aglaon laeng ti bandalismo a tungtungana a panid, saan a maitutop ti linaon ti artikulo wenno awan ti linaonna. (Agbiruk kadagiti naulila a tungtungan ti panid)


text:
VIGAN CITY – Nainaguraran ti baro a pagbaludan ditoy a siudad itay Mayo 14.
Kinuna ni BJMP warden Jerry Palalay a naggapu ti P5 milion a nabusbos iti pannakaipatakder ti pagbaludan manipud iti Department of Interior and Local Government babaen ken ni Undersecretary of Public Safety Marius Corpuz ken indonar ti City government ti lote iti Ayusan Sur a nakaipatakderan ti pagbaludan.
Segun iti opisial, rugianda nga iyalis dagiti dadduma a gamitda iti Mayo 15 ta kasapulan ti City Health Office ti daan a pasdek.
Timmabuno iti inagurasion ti regional director ti BJMP ken dagiti opisial ti siudad.#


text:
Umabot ti 47 dagiti nag-training a buklen ti RIC Members/4 P’s Members iti pito a Coastal Barangays ti Munisipalidad.
Kalpasan ti Opening Prayer, National Anthem, Cabugao Hymn ken ti Dardarat Hymn ket nagsarita ni Brgy. Captain Charles F. Garcia ti Barangay Dardarat. Kimmablaaw ken nagyaman kadagiti nagturpos ken dagiti Opisiales ti DTI, UNP Trainors ken ti LGU-Cabugao ta naited daytoy a pribilehio a pannakasanay dagiti inna iti coastal barangays kadagiti matarusandanga obraen a mangnayon iti masapulanda.
Naisaganad ti panangipresentar ni Ms. Rozen Villa, UNP Trainor ti nagapuanan dagiti nag-training kas iti Fish Processing a version ti embotido, longganisa, lumpia, fishball, siomai ken ti shanghai a maaramid amin dagitoy babaen iti lasag ti ikan.
Naisaganad ti pannakaipresentar dagiti nag-training babaen ken ni DTI Officer Yolando Quiocho. Imbatad ni Mr. Quiocho nga agtutulag koma dagiti nagsanay iti maisaruno a kalikagumda a maidireher iti LGU sa maited iti DTI Office. Innayonna a no maikurrida ti inadalda ket makipasetdanto iti Kannawidan Festival ken maituladda idiay Barangay Daclapan iti Meat Processing Project-da a maikkanda iti ramit ken makinaria a mangpadaras iti pannakaproseso dagiti produktoda.
Nagsarita ni SBM Atty. Bryan Jett S. Pano ket maysa kadagiti kaskenan nga aspeto a dinakamatna ti panangtulong kadakuada ti LGU iti pamuonan ken marketing iti aramidenda a produkto. Impasagepsepna a kasapulan laeng ti panagpursigeda iti programa ken tinnulong.
Naayat met a nangidagadag ni SBM Benedicto M. Savellano iti kalikagum dagiti nagsanay ket dinakamatna dagitoy a training a napateg a kas alternatibo a pagbiagan dagiti agnaed iti igid ti baybay ken innayonna ti mainaig a programa ti TESDA ken ti Kapitolio iti pakaseknan ti Butchery. Insupusopna a di koma mauma dagiti nagsanay nga agkiddaw ta adda iti likudanda ti LGU a mangtarabay iti pannakaprobitsar dagiti serbisio a maited a kas kadagitoy a panagsanay.
Kalpasan ti naballigi nga Open Forum, nag-Closing Remarks ni Mrs. Lydia S. Gazmen, MSWD Officer. Pinagyamananna ti DTI, UNP Trainors ken dagiti Opisiales ti Gobierno Lokal ti Cabugao a katinnarabayda a mangituloy kadagiti kakastoy a programa a mangidur-as ti kasasaad ti panagbiag dagiti Fisherfolks ti ili a Cabugao. # (Web In-Action)


text:
Labanan ti Cha-Cha — Rep Zarate
By SHERWIN DE VERA
www.nordis.net
BAGUIO CITY — “Masapol a nainget a labanan tayo ti idurduron ti rehimen a Duterte a panangamyendar ti Konstitusyon wenno Charter Change (ChaCha).”
Daytoy ti inyunay-unay ni Bayan Muna Partylist Representative Carlos Zarate bayat ti pagnagsaona iti porum nga inorganisa ti Movement Against Tyranny idiay opisina ti Cordillera Peoples Alliance idi Marso 2. Inatendaran dagiti kameng ti midya ken progresibo nga organisasyon iti Metro Baguio ti nasao nga aktibidad.
Imbingay ni Zarate nga iti agdama, adda ti tallo a singasing kasilpo ti ChaCha idiay House of Representatives (HOR) – ti Resolution of Both Houses (RBH) 8, ti singasing ti PDP-Laban a Federal Constitution ken ti House Concurrent Resolution No. 9 (CR No. 9).
Ti naudi a dokumento ti inaprubaran ti HOR a mangikedkeddeng ti pormal a panagtugaw ti HOR kas Constituent Assembly (ConAss) tapno talantanen dagiti singasing nga amyendar iti Konstitusyon. Maipauneg ditoyen dagiti linaon ti dua pay a dokumento.
Napeggad ti ChaCha
“Ti pederalismo nga idurduron ti agdama nga administrasyon ket pangayayo laeng tapno kaluban ti managimbubukod ken napeggad a panggep ni Duterte ken ti supermajority,” kuna ni Zarate.
Impalawag ti kongresista nga amin a maidiaydiaya a probisyon kasilpo ti pedaralismo ket addaan panggep a pabiligen ti tengngel ni Duterte, protektaran ti interes dagiti kaalyadona ken ilukat ti pagilian tayo iti ganganaet a negosyo.
Inayonna a ti ChaCha iti turay ni Duterte ti kapepeggadan a ChaCha gaputa karaman iti daytoy ti singasing a panangikkat dagiti probisyon kasilpo ti panggimong nga hustisya ken pananglimitar ti karbengan-tao. Iti bangir na, pinagbalin ti supermajority a narigat ti proseso ni panangamyendar manen iti Konstitusyon.
Panangpabileg ti tengngel
Basar ti panangtalantan ti mangibagi ti Bayan Muna, ipaay ti maidiaydiaya a dokumento ti panangpapigsa ti tengngel ni Duterte iti amin a paset ti gobyerno – ti ehekutibo, lehislatura ken hudikatura.
Maaddaan isuna ti bileg a mangtarawidwid iti amin a sanga ti gobyerno, dagiti constitutional ken independent bodies ken iyaramid ti reorganisasyon ti intero a burukrasya.
Kastamet a maipaay kenni Duterte ti bileg ti maysa a diktador bayat ti transisyon manipud 2019-2022. Maited kanyana ti karbengan a mangputar ken mangipatungpal ti linteg nga awan lapped.
Malaksid daytoy, tumakder met lang ti Presidente kas Prime Minister. Kayat na saoen, maited kanyana ti awtoridad a waswasen ti lehislatura.
Babaen ti pannakaipababa ti edad iti panagretiro dagiti mahistrado ti Korte Suprema manipud 70 agturong 65, maiikan ti gundaway ni Duterte a mangdutok ti 13 iti 15 a mahistrado.
Bukod nga interes
Para kenni Zarate, inyununa dagiti opisyal ken politiko a mangidurduron ti ChaCha ti bukodda nga interes.
Kunana a pamneneknek ti panangikabilda ti probisyon iti pannakaitantan ti eleksyon intun 2022 ken pleksible a panangituding ti termino. Kastamet ti pannakaikabil iti probisyon para iti panangipaay ti pork barrel kadagiti diputado ken senador.
Malaksid kadagitoy, adda pay ti tax exemption ti nangangato nga opisyal ti gobyerno karaman dagiti kameng ti Kongreso. Mapaatiddog pay ti termino ni Duterte babaen ti pannakaipalubos ti panagtarayna manen kas presidente.
Atake iti umili
Inpunto ni Zarate a ti pannakailanad ti “responsable a panangaramat dagiti karbengan” iti gakat a konstitusyon ket pamuspusan tapno palipiten ken parabawen ti esensya ti karbengan-tao.
“Kayat na saoen daytoy a nu anya laeng ti kayat ti agturay nga ipaay a karbengan ti umili ket isu laeng ti mabalin ta isuda ti mangikeddeng nu anya ti responsable ken saan. Nu saan da kayat ti ububraem uray nu paset ti karbengam, mabalinda ka nga kasoan wenno ipatiliw,” palawagna.
Kunana pay a mapukaw ti check-and-balance babaen ti pananglimitar ti bileg ti SC gaputa maikkat ti probisyon iti agdama a Konstitusyon a mangmangted bileg iti korte a mangtratar nu adda ti panagabuso ti gobyerno.
Karaman a maikkat, kuna ni Zarate, dagiti probisyon a mangipapaay ti proteksyon kadagiti umili ken mangitantandudo ti pangimong nga hustisya kas ti reporma iti daga ken panangiyununa kadagiti agkasapuan. Kasta pay ti eksklusibo a karbengan tayo a Pilipino a mangusar ti kinabaknang ken mangtagikua kadagiti kangrunaan a pangimong a serbisyo ken industriya iti pagilian.
Agpalawa laban iti ChaCha
“Saan tayo nga ipalubos ti panangipamuspusan ti rehimen a Duterte nga ipakat ti diktadura, lipiten ti umili ken ilako kadagiti ganganaet ti pagilian tayo. Masapol nga agpalawa ken agtignay tayo kontra ti ChaCha,” napinget a kiddaw ni Zarate.
Kunana nga saan a ti ChaCha agturong pederalismo ti mangsungbat kadagiti parikut ti gimong ken umili. Inpunto na nga adda dagiti singasing a linteg a mangiruangan ti pudno a panagbalbaliw kas iti Genuine Agrarian Reform Bill ken People’s Mining Bill.
Kastamet a mabalin a papigsaen dagiti positibo a probisyon ti Konstitusyon babaen ti panangaramid ti baro a linteg wenno amyendaran dagiti sigud a linteg. Dinakamat na nga ehemplo singasing a linteg a mangipagel ti dinastiya ken ti Local Government Code.
Malaksid kadagitoy, impuntona a ti linaon ti Comprehensive Agreement on Social and Economic Reformsa matalantan koma iti peacetalks ti posible a mangted ti substansyal a benepisyo iti umili. # nordis.net


text:
Wednesday, February 25, 2015
PANNAKATAMING ITI KABAYBAYAN, AS-ASIKASUEN TI FISHERMEN ASSOCIOATION
Cabugao, Ilocos Sur – Babaen iti panagkammayet ti LGU-Cabugao ken ti Bumarangay ti Brgy.Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur ket maar-aramid ti regular a coastal clean-up iti shorelines ti nadakamat a barangay.
Segun ken ni MENRO Edgar S. Balangatan, AT, katinnulongda pay ti Konseho ti Barangay dagiti kameng ti nadumaduma nga asosasion iti barangay kangrunaan ti Pug-os Fishermen Association nga idauluan ni Mr. Alfonso Asunio ket adda naituding a kalawa ken eskediul a daldalusan ti tunggal sektor ket iti laengen mangmonitor ti ar-aramiden ni Kapitan Arnold “Bambi”
V. Yangat ken dagiti kakaduana nga Opisiales ti barangay.
Innayon ni Mr. Asunio a malaksid iti panagdaldalusda kadagiti rugit ket isamsamirada met nga asikasuen dagiti agtantan-ay a mulada a mangrove plants.
Insupusop pay ti FA President a kitkitaenda a kanayon iti pagsaysayaatan ti kabaybayanda a mangtultulong ti pagbiaganda babaen ti panangprebentarda kadagiti ag-illegal fishing nangruna iti panagusaran ti dinamita.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket agtultuloy a mangkomplementar iti programa ti LGU Cabugao iti kabaybayan a nagkammayetanda iti BFAR a mangsustener iti kinadalus ti shorelines a mangtulong iti nasalun-at a panagbiag dagiti lumugar ken iti natalinaay a panagdakkel dagiti lames ken mula iti baybay. # (Web In-Action)
Segun ken ni MENRO Edgar S. Balangatan, AT, katinnulongda pay ti Konseho ti Barangay dagiti kameng ti nadumaduma nga asosasion iti barangay kangrunaan ti Pug-os Fishermen Association nga idauluan ni Mr. Alfonso Asunio ket adda naituding a kalawa ken eskediul a daldalusan ti tunggal sektor ket iti laengen mangmonitor ti ar-aramiden ni Kapitan Arnold “Bambi”
V. Yangat ken dagiti kakaduana nga Opisiales ti barangay.
Innayon ni Mr. Asunio a malaksid iti panagdaldalusda kadagiti rugit ket isamsamirada met nga asikasuen dagiti agtantan-ay a mulada a mangrove plants.
Insupusop pay ti FA President a kitkitaenda a kanayon iti pagsaysayaatan ti kabaybayanda a mangtultulong ti pagbiaganda babaen ti panangprebentarda kadagiti ag-illegal fishing nangruna iti panagusaran ti dinamita.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket agtultuloy a mangkomplementar iti programa ti LGU Cabugao iti kabaybayan a nagkammayetanda iti BFAR a mangsustener iti kinadalus ti shorelines a mangtulong iti nasalun-at a panagbiag dagiti lumugar ken iti natalinaay a panagdakkel dagiti lames ken mula iti baybay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:01 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wednesday, February 13, 2013
PASET TI KALSADA TI SITIO ABQUIR KEN AGPA-BRGY. PILA, NALPAS
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Pebrero 13, 2013, imbatad ni Brgy. Captain Romeo Galamgam ti Barangay Pila a saan a paudi ti barangayda iti pannakapasayaat ti kalsadada. Insupusop ni Brgy. Captain Galamgam a bunga daytoy a progreso iti napintas a panagtutunosda a bumarangay ken pannakikammayetda iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Iti pannakakongkreto ti paset ti Sitio Abquir Road ken ti kumamang a kalsada iti Barangay Pila Proper, ket mangitunda ti panagnam-ay dagiti lumugar ken agdaldaliasat kadagitoy a kalsada nangruna iti panagiruaran ti produkto, panglintegan ken pagnaan dagiti ubbing a mapan agbasa manipud iti Sitio Abquir a mapan iti Brgy. Pila kasta met dagiti lumugar ken mannalon a mawidawidan dagitoy a kalsada.
Kas iti arapaap ti dadduma a barangay, kalikaguman met ni Brgy. Captain Galamgam a makapagkakamang ti pannakapapintas ti dalan iti lugarda tapno maragsakan dagiti idauluanna. Pagyamanan met unay ni Kapitan Romeo Galamgam ken dagiti kalugaranna iti LGU nga idauluan ni Mayor Ediboy kasta met ken ni Diputado Ryan Luis V. Singson kadagiti naipaayen a nagprogresuan ti Barangay Pila ken Sitio Abquir, Pila.
Ti agtultuloy a pannakapasayaat ken pannakamantener dagiti kalsada ti Barangay ken Sitio ket prayoridad a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy tapno maital-o ti kasasaad ti panagbiag dagiti umili iti barangay. # (Web In-Action)
Iti pannakakongkreto ti paset ti Sitio Abquir Road ken ti kumamang a kalsada iti Barangay Pila Proper, ket mangitunda ti panagnam-ay dagiti lumugar ken agdaldaliasat kadagitoy a kalsada nangruna iti panagiruaran ti produkto, panglintegan ken pagnaan dagiti ubbing a mapan agbasa manipud iti Sitio Abquir a mapan iti Brgy. Pila kasta met dagiti lumugar ken mannalon a mawidawidan dagitoy a kalsada.
Kas iti arapaap ti dadduma a barangay, kalikaguman met ni Brgy. Captain Galamgam a makapagkakamang ti pannakapapintas ti dalan iti lugarda tapno maragsakan dagiti idauluanna. Pagyamanan met unay ni Kapitan Romeo Galamgam ken dagiti kalugaranna iti LGU nga idauluan ni Mayor Ediboy kasta met ken ni Diputado Ryan Luis V. Singson kadagiti naipaayen a nagprogresuan ti Barangay Pila ken Sitio Abquir, Pila.
Ti agtultuloy a pannakapasayaat ken pannakamantener dagiti kalsada ti Barangay ken Sitio ket prayoridad a programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Ediboy tapno maital-o ti kasasaad ti panagbiag dagiti umili iti barangay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:45 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Maiwayat ti reshuffle dagiti hepe ti polis ditoy probinsia nga adda kabagianda a kandidato, daytoy ti naammuan manipud iti police provincial office ditoy itay nabiit.
Segun ken ni OIC Provincial Director Senior Supt. Eduardo Doplae, maiyalis iti sabali a lugar dagiti hepe ti polis nga adda kabagianda a kandiato para iti aniaman nga elective post iti panagpipili inton Mayo 2010.
Ipakat daytoy ti provincial office tapno saan a maaramat ti kapolisan para iti pannakaitangguyod ti kandidatura ti kabagianda a kandidato.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Tallon ti natay iti aksidente ti lugan a napasamak sadiay Barangay San Antonio ditoy nga ili idi rabii ti Nobiembre 14 kalpasan a pimmusay ti dua pay iti ospital a nakaitarayanda.
Immuna a pimmusay ni Leonardo Vidal y Abalos, 31, baro, awanan lisensia nga agmaneho, ken residente iti Barangay Poblacion West, San Esteban, Ilocos Sur bayat ti pannakataming dagiti sugatna iti Central Ilocos Sur District.
Simmaruno a nagsatan iti biag ni Arvin Jay Espiritu y De Guzman, 18, baro, awanan driver’s license ken residente iti Barangay Quinarayan, iti met laeng Narvacan iti Metro Vigan Cooperative Hospital a nakaiyalisanna idinto a pimmusay met ni Macky Macapagal y Carolina, 31, naasawaan, ken residente iti Barangay Maynganay, Sta. Maria, Ilocos Sur, iti Gabriela Silang General Hospital.
Madama a maag-agasan iti Central Ilocos Sur District Hospital ni Jhonnie Juntillo y Rapisura, 26, baro, residente iti Barangay Quinarayan, backrider iti Yamaha RS a minaneho ni Espiritu; idinto nga iti Metro Vigan Cooperative Hospital ti pakatamtamingan dagiti dunor ni Ryan Marquez y Doro, 28, baro, ken residente iti Barangay Maynganay, Sta. Maria, Ilocos Sur. Agpada da Marquez ken ni Macapagal a backriders iti Honda Wave motorcycle a minaneho ni Vidal.
Iti kaudian a report, rimmuaren ni Wendell Ballesteros y Javier, 17, baro, ken residente iti Barangay Cadacad, sabali a backrider ni Espiritu.
Maipalagip nga idi agarup alas 11:05 ti rabii ti Nobiembre 14, agpaamianan a direksion ti Yamaha RS idinto a mapapati a simrek iti national highway ti Honda Wave a naggapu iti laud a puon ti nagdinnungparan dagiti dua a lugan.
Gapu iti pigsa ti pannungpar, agpada dagiti lugan a naikras a puon ti nagsagrapan dagiti naglugan kadagiti dunor iti nadumaduma a paset ti bagida.
Naitaray amin dagiti nainbolbar iti aksidente iti Central Ilocos District Hospital ngem naiyalis da Espiritu ken ni Marquez iti Metro Vigan Cooperative Hospital iti Bantay, Ilocos Sur, ken ni Macapagal iti Gabriela Silang General Hospital.
Segun iti report, mapapati a nakainom amin dagiti nainbolbar iti nasao nga aksidente.#


text:
Boris Pasternak
Ni Boris Leonidovich Pasternak (Ruso: Бopи́c ЛeoHи́дoBич ПacTepHák; 10 Pebrero [D.E. 29 Enero] 1890–30 Mayo 1960) ket maysa idi a nobelista, mannaniw, ken agipatpatarus ti literatura iti pagsasao a Ruso. Idiay katutubo na a Rusia, ti antolohia ni Pasternak a Ti Kabsat ko a Babai, Ti Biag ko, ket maysa kadagiti kaimpluensian nga urnong a naipablaak iti Pagsasao a Ruso. Ken dagiti teatriko nga impatarusna a Goethe, Schiller, Pedro Calderón de la Barca, ken William Shakespeare ket agnanayon a nasiglat kadagiti agbuybuya a Ruso.


text:
Malaksid dayta, maysan kadagiti daydaywen dagiti sangsangaili ken turista, lokal man wenno ganggannaet, dagiti tinawen a maisaysayangkat a parambak ditoy a kas iti Longganisa Festival tunggal Enero ken ti Binatbatan Festival tunggal Mayo.
Itay laeng Enero 22, aldaw a panagbalin ti Vigan a maysa a siudad, naisayangkat ti Longganisa Festival no sadino a nagsasalip dagiti partisipante a nangitampok iti daytoy nalatak a produkto ti Vigan. Ngem ita a tawen, adda nagbaliwan ti pasalip. Malaksid a maymaysan ti tokar a kumpasan dagiti makisalip, naisentron ti pasalip iti panagdayaw ken ni San Pablo, patron daytoy a siudad.
Alas dos pay laeng, nagdudupudopen dagiti tattao a naglilinia iti igid ti kalsada tapno imatanganda ti streetdancing competition. Kaadduanna kadagiti nagbuya ti saanen a naggawid ta inimatanganda met laeng ti showdown iti karabianna.
Rinibribu pay dagiti umay ditoy Vigan iti panangrambak ti simbaan iti Semana Santa ta ditoy ti kangrunaan a pakangilinan daytoy a lawas a napateg iti biag dagiti katoliko.
No agpasiarka iti Simbaan ni San Pablo, makitam pay la ti tugot ti napalabas, idi dagiti Kastila ti mangimatmaton pay iti simbaan. Makita pay laeng iti uneg ti Simbaan ni San Pablo ti dua a pulpito nga inar-aramat pay laeng dagiti padi a Kastila iti panagsermonda bayat ti misa. Malagipmi nga idi ubingkami pay, adda idi kasla alad iti asideg ti altar a pagparintumengan dagiti agkumonion tapno awatenda ti tinapay. Ngem awan itan ta mapapati a pinaikkat dagiti naud-udi a dadaulo ti simbaan. Agingga ita, dimi maawatan no apay a pinukawda ti maysa a nabileg a tanda ti napalabas.
Sabali laeng ti pannakaselebrar ti World Cities Solidarity Day iti Septiembre 7 tunggal tawen. Mangrugi metten nga aglatak ti Repazo de Vigan, ti parada a pakaitampokan dagiti panawen a naglasatan ti Vigan manipud idi tiempo dagiti Kastila, iti idadateng dagiti Amerikano, ti panangsakup ti Hapon daytoy nga ili, ti “nasipnget a panawenna” idi tiempo ti sakasaka a nagtunged iti panagbalinna a siudad ken maysan kadagiti narang-ay ken naprogreso a siudad.
Iti nasurok a 250 a tawen, tinakderan ti Siudad ti Vigan, babaen ti sirmata ken ganetget dagiti agtuturay ti reputasionna kas “siudad iti daan a siudad” ken kas sentro ti panagrang-ay iti Amianan.
Kas pammaneknek daytoy ti pannakagun-odna kadagiti naruay a pammadayaw manipud iti probinsial, rehional ken nasional a pasalip.
“No apay nga addaantayo ita iti namaris nga agdama, gapu ta nadungngo nga insagana dagiti ap-appotayo ti napalabas tapno sagrapen ken tagipatgentayo,” kinuna ni Mayor Eva Marie S. Medina idi rambakan daytoy a siudad ti maika-250 a panagtawenna a kas siudad idi kanikadua a tawen.
Pudno, no pumasiarka iti Vigan City ita, makitam pay laeng ti sigud a langa ti napalabas a saan a nabaelan a punasen ti moderno a panawen.#


text:
Lehislatibo a distrito iti Kalinga
Ti Lehislatibo a Distrito iti Kalinga ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia ti Kalinga iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Idi daytoy pay laeng ket sub probinsia, ti Kalinga ketnairepresenta idi a kas paset ti awan itan nga umuna distrito ti saan a nabingbingay a Mountain Province manipud idi 1916 aginggana idi 1969. Idi nabingbingay ti Mountain Province idi 1969, ti sub probinsia ti Kalinga ket nagbalin a paset ti probinsia ti Kalinga-Apayao, a nagbutos ti bukodna pannakabagi manipud idi 1969 aginggana idi 1972. Ti Kalinga-Apayao ket nairepresenta idi iti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion II manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984.
Ti Kalinga-Apayao ket nagtaginayon ti bukodna a maymaysa a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos kadagiti kamengna iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isumet laeng a tawen. Ti Kalinga ket naidatonan idi ti bukodna apannakabagi kalpasan ti pannakapasingked ti Republika Tignay Blng. 7878 idi Mayo 8, 1995, a nangisina iti daytoy manipud ti sub probinsia ti Apayao. Ti probinsia ket nangrugrugi a nagbutos ti bukodna apannakabagi idi 1998.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 201,613
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Damascus
Ti Damascus Arabiko: دمشق / ALA-LC: Dimashq, Metropolitano nga Arabiko: Dimisheʼ ; kadawyan a naamammoan idiay Siria a kas ti ash-Sham (Arabiko: الشام / ash-Shām) ken, nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin (Arabiko: مدينة الياسمين / Madīnat al-Yāsmīn), ket isu ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti Syria. Daytoy ket kapitolio pay a siudad ti kadagiti 14 a gobernorato. Ken ti pay maipatinayon a maysa kadagiti kadaanan a nagtultuloy a matagtagitao a siudad iti lubong, ti Damascus ket maysa a nangruna a kultural ken relihioso a sentro ti Lebante. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion iti 1,711,000 (karkulo ti 2009).[1]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti Siria, ti Damascus ket isu ti sentro ti dakkel a metropolitano a lugar ti 2.6 a riwriw a tattao (2004).[3] Daytoy heograpiko a naipenpen kadagiti akindaya nga arisadsad ti turod ti Kontra-Lebanon a kabanbantayan nga 80 kilometro (50 mi) iti uneg manipud ti akindaya nga aplaya ti Mediteraneo iti maysa banak a 680 metro (2,230 ft) a kangato ti lessaad ti baybay, ti Damascus ket makasansanay kadagiti namaga bassit a klima gapu ti anniniwan ti tudo a pagtonoyan. Ti Karayan Barada ket agayus idiay uneg ti Damascus.
Daytoy ket immuna a natagitao idi maika-2 a milenio SK, daytoy ket napili a kas ti kapitolio ti Umayyad a Kalipato manipud idi 661 aginggana idi 750. Kalpasan ti panagballigi ti Abasid a Dinastia, ti tugaw ti Islamiko a bileg ket naiyalis idiay Baghdad. Ti Damascus ket nakakita kadagiti politika a pannakaapday iti kadagupan ti Abasid a panawen, ngem daytoy ket nakaala met laeng ti pannakaisangsangayan a pannakaipangruna kadagiti Ayyubid ken Mamluk a paset ti panawen. Idi las-ud ti Otomano a panagturay, ti siudad ket napno a nadaddadael bayat a nagtartaripatu ti kultural a kadayaw. Tatta nga aldaw, daytoy ket tugaw ti sentro a gobierno ken dagiti amin a ministro ti gobierno. Ti Damascus ket napili idi a kas ti 2008 nga Arabo a Kapitolio ti Kultura.[4]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Damascus ket immuna a nagparang iti heograpiko a listaan ni Thutmose III a kas T-m-ś-q idi maika-15 a siglo SK.[5] Ti etimolohia ti taga-ugma a nagan ti "T-m-ś-q" ket di nakedngan, ngem daytoy ket naipagpgarupan a sakbay -Semitiko. Daytoy ket naikedkeddeng a Dimašqa iti Akadio, T-ms-ḳw iti Ehipsio, Dammaśq (דמשק) iti Daan nga ARameo ken Dammeśeq (דמשק) iti Bibliko a Hebreo. Ti Akkadian a panangiletra ket mabirukan iti Amarna a sursurat, manipud ti maika-14 a siglo BC. Kalpasanna dagiti Arameo pannakailetra iti nagan ket kankanayon a nangiramraman ti sumagpaw a resh (letra r), a mabalin a naimpluensiaan babaen ti ramut tit dr, a kayatna a saoen ket "pagnaedan". Isunga, ti Qumraniko a Darmeśeq (דרמשק), ken Darmsûq (ܕܪܡܣܘܩ) iti Siriako.[6][7] Ti INggles ken Latin a nagan ti siudad ket "Damascus" a naala manipud ti Griego: Aauaσkός, a nagtaud iti Arameo: דרמשק; "ti nasayaat a nasibugan a lugar".[8][9] Iti Arabiko, ti siudad ket tinawtawagan iti Dimashqu sh-Shām (دمشق الشام), urayno daytoy ket naipababa iti Dimashq wenno ash-Shām babaen dagiti umili ti Damascus, iti Siria ken dagiti dadduma pay nga Arabo nga agkakaarruba. Ti Ash-Shām ket maysa nga Arabiko a termino para iti "Lebante" ken para iti "Siria"; ti naudi a naibagbaga, ken naisangsangayan ti naipakasaritaan a Kalatakan a Siria, ket tinawtawagan ti Bilādu sh-Shām (بلاد الشام / "daga ti Lebante").
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burns, Ross (2005). Damascus: Ti Pakasaritaan. Routledge. ISBN 978-0415413176.
- Jill, Dukesa iti Hamilton (2002). Umuna idiay Damascus: Ti sarita ti Australiano Lawag a Kabalio ken Lorenzo iti Arabia. ISBN 0-7318-1071-6.
- Aharoni, Yohanan; Avi-Yonah, Michael (1977). Ti MacMillan nga Atlas ti Biblia. Carta Ltd. ISBN 0-7318-1071-6.
- Cammelli, Stefano (2006). "Il Minareto di Gesù". Il Mulino.
- ICOMOS Ti Tawidan a Madangran 2001/2002: Damascus, Ti Nangruna a Dunaya a Mediteraneo a Sito a Madangran
- Siria, Naipakasaritaan a Damascus: Ti Pannakadadael iti Duog a Siudad
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Sentro nga Opisina dagiti Estadistika idiay Siria: Kapitulo 2: Populasion ken Demograpiko a Panangibagbaga Tabla 3: Karkulo dagiti Populasion ti pudno nga agtataeng idiay Siria idi 31 Disiembre 2011 bababen ti Mohafazat ken innem (iti rinibu)
- ^ Albaath.news inbaga babaen ti gobierno ti gonernador ti Damascus, Siria (iti Arabiko), bril 2010
- ^ Sentro nga Opisina dagiti Estadistika ti Siria Senso ti Syria 2004
- ^ "دمشق عاصمة الثقافة العربية 2008". Damascus.org.sy. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ Listaan I, 13 iti J. Simons, Manual para iti Panagadal iti Ehipsio dagiti Topograpiko a Listaan a mainaig iti Lumaud nga Asia, Leiden 1937. Kitaen pay ti Y. AHARONI, Ti Daga ti Biblia: Ti Naipakasaritaan a Heograpia, Londres 1967, p147, Blng. 13.
- ^ "(kadagiti Panagrepaso ti Libro) ''Taga-ugma a Damascus: Ti Naipakasaritaan a Panagadal ti Siria Siudad-Estado manipud kadagiti Kasapaan a Panawen Aginggana ti Pannkatnagna kadagiti Asirio idi 732 BC.'', Wayne T. Pitard. Mannurat a nagrepaso: Paul E. Dion, ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 270, Taga-ugma a Siria. (Mayo, 1988), p. 98". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "''Ti Stele a Naipammadayaw kenni Melcarth babaen ni Ben-Hadad iti Damascus'', Frank Moore Cross. ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 205. (Peb., 1972), p. 40". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Online Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Damascus – Wiktionario". En.wiktionary.org. 9 Mayo 2010. Naala idi 20 Hunio 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Damascus iti Wikimedia Commons