text:
KAPITULO 14
Nasungdo a Panangsuporta iti Gobierno ti Dios—Awanen Sabali
1, 2. (a) Ania a prinsipio ti mangiwanwanwan kadagiti pasurot ni Jesus agingga iti kaaldawantayo? (b) Ania ti inaramid dagiti bumusbusor tapno maparmekdatayo, ngem ania ti resultana?
NAKATAKDER ni Jesus iti imatang ni Pilato, ti kabilgan nga ukom iti nasion dagiti Judio, ket imbagana ti prinsipio a mangiwanwanwan kadagiti pudno a pasurotna agingga iti kaaldawantayo. “Ti pagariak saan a paset daytoy a lubong,” kinunana. “No koma ti pagariak paset daytoy a lubong, nakibakal koma dagiti agserserbi kaniak tapno saanak a mayawat kadagiti Judio. Ngem, iti kinaagpaysuanna, ti pagariak saan a manipud itoy a gubuayan.” (Juan 18:36) Imbilin ni Pilato a mapapatay ni Jesus, ngem saan a nagbayag ti panagballigina. Ngamin, napagungar ni Jesus. Dagiti emperador iti nabileg nga Imperio ti Roma inkagumaanda a talipuposen dagiti pasurot ni Kristo, ngem awan mamaay ti panangikagumaanda. Insaknap dagiti Kristiano ti mensahe maipapan iti Pagarian iti intero a nagkauna a lubong.—Col. 1:23.
2 Kalpasan a naipasdek ti Pagarian idi 1914, ti dadduma kadagiti kabilgan a puersa militar iti dayta a tiempo inkagumaanda a talipuposen ti ili ti Dios. Ngem napaayda. Adu nga aglalaban a paksion ti gobierno ken politika ti nangpilit kadatayo a dumasig kadakuada. Ngem saanda a nagballigi a mangbingaybingay kadatayo. Ita, dagiti iturayan ti Pagarian ket agnanaed iti dandani amin a pagilian ditoy daga. Ngem uray pay kasta, agkaykaysatayo kas agkakabsat iti intero a lubong, ken agtaltalinaedtayo a neutral iti aniaman a napolitikaan nga aramid ti lubong. Ti panagkaykaysatayo ket nabileg a pammaneknek nga agturturayen ti Pagarian ti Dios ken ti Ari a ni Jesu-Kristo agtultuloy nga iwanwanwan, guggugoran, ken salsalaknibanna dagiti iturayanna. Usigentayo no kasano ti panangaramidna iti dayta, ken repasuentayo ti sumagmamano kadagiti makapabileg a panagballigitayo iti korte babaen ti tulongna bayat nga itultuloytayo ti agtalinaed a “saan a paset ti lubong.”—Juan 17:14.
Nakapatpateg nga Isyu
3, 4. (a) Ania ti napasamak iti tiempo a pannakaipasngay ti Pagarian? (b) Kanayon kadi a natarusan a naan-anay ti ili ti Dios ti isyu maipapan iti neutralidad? Ilawlawagyo.
3 Kalpasan ti pannakaipasngay ti Pagarian, bimtak ti gubat idiay langit ket naitapuak ni Satanas ditoy daga. (Basaen ti Apocalipsis 12:7-10, 12.) Adda met napasamak a gubat ditoy daga, a nangsubok iti takder ti ili ti Dios. Determinadoda a mangsurot iti ulidan ni Jesus ken agtalinaed a saan a paset ti lubong. Ngem idi damo, saanda a natarusan a naan-anay no ania ti ramanen ti saan a pannakiraman kadagiti amin a napolitikaan nga aramid.
4 Kas pagarigan, ti Tomo VI ti serye ti Millennial Dawn, * a naipablaak idi 1904, indagadagna kadagiti Kristiano a saanda a makiraman iti gubat. Ngem kunana a no maayaban nga agsoldado ti maysa a Kristiano, masapul a kiddawenna a maikkan iti sabali a trabaho a saan a kasapulan a makigubat. No saan a mapatgan ti kiddawna ket maibaon iti paggugubatan, masapul a siguraduenna a saan a pumatay. Maipapan iti dayta a kasasaad, kinuna ni Herbert Senior, nga agnanaed iti Britain ken nabautisaran idi 1905: “Saan nga ammo dagiti kakabsat no ania ti aramidenda ken awan ti nalawag a balakad no maiparbeng ti agsoldado no la ket ta saan a makiraman iti gubat.”
5. Kasano a nalawlawagan ti pannakatarustayo babaen ti Septiembre 1, 1915 a ruar ti The Watch Tower?
5 Nupay kasta, nangrugi a nalawlawagan ti pannakatarustayo iti daytoy nga isyu iti Septiembre 1, 1915 a ruar ti The Watch Tower. Maipapan iti rekomendasion a nailanad iti Studies in the Scriptures, kinuna daytoy a magasin: “Kasla panagkompromiso met laeng dayta.” No ngay mapangtaan ti maysa a Kristiano a mapaltogan no saan nga aguniporme wenno agsoldado? Inlawlawag ti artikulo: “Ania ti nasaysayaat? Ti mapaltogan gapu iti kinasungdo iti Ari ti Kappia ken agkedked a mangsalungasing iti bilinna, wenno ti mapaltogan bayat nga agserserbi kadagiti ari ditoy daga ken mangsupsuporta kadakuada ken mangikomkompromiso kadagiti pannursuro ti Nailangitan nga Aritayo? Kadagita a dua nga ipapatay, kaykayattayo ti matay gapu iti kinasungdotayo iti Nailangitan nga Aritayo.” Iti laksid dayta a makagutugot a sasao, ingngudo ti artikulo: “Maysa laeng daytoy a singasing. Saandakayo a pilpiliten a mangaramid iti daytoy.”
6. Ania ti masursuroyo iti ulidan ni Kabsat Herbert Senior?
6 Natarusan a naimbag ti dadduma a kakabsat dayta nga isyu ken nakasaganada a mangsango iti ibungana. Kinuna ni Herbert Senior, a nadakamat itay: “Para kaniak, awan nagdumaanna ti panagidiskarga kadagiti bala ti paltog manipud iti barko [trabaho nga awan pakainaiganna iti aktual a gubat] ken ti panangikabil iti bala iti paltog sa ipaputok.” (Luc. 16:10) Naibalud ni Kabsat Senior gapu ta nagkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensiana. Isu ken ti 4 a dadduma pay a kakabsat ket karaman iti grupo dagiti 16 a nagkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensia, agraman dagiti lallaki a sabali ti relihionna, a naibalud iti sumagmamano a tiempo iti pagbaludan ti Richmond iti Britain, a naawagan idi agangay iti Richmond 16. Naminsan, sililimed a naipanda iti paggugubatan iti France. Nasentensiaanda a mapaltogan sadiay. Nakaliniada iti sango ti maysa a firing squad, ngem saanda met laeng a napapatay. Imbes ketdi, nabaliwan ti sentensiada iti sangapulo a tawen a pannakaibalud.
7. Ania ti naawatan ti ili ti Dios idi bimtak ti Sangalubongan a Gubat II?
7 Idi bimtak ti Sangalubongan a Gubat II, ad-adda a naawatan ti ili ni Jehova no ania ti kaipapanan ti panagbalin a neutral ken no ania ti aramidenda tapno masurotda ti ulidan ni Jesus. (Mat. 26:51-53; Juan 17:14-16; 1 Ped. 2:21) Kas pagarigan, ti Nobiembre 1, 1939 a ruar ti The Watchtower ket naglaon iti nakapatpateg nga artikulo a napauluan iti “Neutrality.” Kastoy ti mabasa: “Ti paglintegan a rumbeng a suroten ti ili ni Jehova ket masapul nga awan ti dasiganda iti panaggugubat dagiti nasion.” Maipapan iti dayta nga artikulo, kinuna ni Simon Kraker, a nagserbi idi agangay iti hedkuarter iti Brooklyn, New York: “Naawatak a ti ili ti Dios ket masapul a makikappia iti amin, uray no adda panaggugubat.” Dayta a naespirituan a taraon ket naipaay iti umiso a tiempo ken tinulonganna ti ili ti Dios nga agsagana no adda mangbusor kadakuada gapu iti kinasungdoda iti Pagarian.
Pangta ti “Karayan” ti Ibubusor
8, 9. Kasano a natungpal ti padto ni apostol Juan?
8 Impadto ni apostol Juan a kalpasan ti pannakaipasngay ti Pagarian idi 1914, ti dragon, a ni Satanas a Diablo, gandatenna a talipuposen dagiti mangsupsuporta iti Pagarian ti Dios babaen ti panangipugsona iti simboliko a karayan manipud iti ngiwatna. * (Basaen ti Apocalipsis 12:9, 15.) Kasano a natungpal ti padto ni Juan? Manipud idi 1920’s ken agpatpatuloy, naipasango ti ili ti Dios iti agsasaruno nga ibubusor. Kas kadagiti adu a dadduma pay a kakabsat nga agnanaed iti North America bayat ti maikadua a sangalubongan a gubat, naibalud ni Kabsat Kraker gapu iti kinasungdona iti Pagarian ti Dios. Kinapudnona, bayat ti gubat, Saksi ni Jehova ti nasurok nga 65 a porsiento kadagiti amin a naibalud kadagiti pederal a pagbaludan iti Estados Unidos gapu ta saan nga ipalubos ti relihionda ti makiraman iti gubat.
9 Ikagkagumaan ti Diablo ken dagiti pasurotna a dadaelen ti kinatarnaw dagiti iturayan ti Pagarian sadinoman ti pagnanaedanda. Iti intero nga Africa, Europe, ken ti United States, naisaklangda kadagiti korte ken adda board a mangikeddeng no mawayawayaanda babaen ti parole. Naibalud, nakabkabil, ken naparparigatda gapu iti natibker a determinasionda nga agtalinaed a neutral. Iti Germany, adu nga ibubusor ti nakaipasanguan ti ili ti Dios gapu ta saanda a kayat ti agsaludo ken Hitler wenno makiraman iti gubat. Mapattapatta nga 6,000 ti naibalud kadagiti kampo kabayatan ti rehimen ti Nazi, ken nasurok a 1,600 nga Aleman ken saan nga Aleman a Saksi ti napapatay iti ima dagiti nangparparigat kadakuada. Nupay kasta, saan a nagballigi ti Diablo a mangdangran a naan-anay iti ili ti Dios.—Mar. 8:34, 35.
“Ti Daga” Inalun-onna “ti Karayan”
10. Ania ti irepresentar “ti daga,” ken kasano a bimmallaet daytoy agpaay iti ili ti Dios?
10 Ti padto nga insurat ni apostol Juan ipalgakna a “ti daga”—nabileg a tattao wenno grupo ditoy lubong a mas nainkalintegan—alun-onenna “ti karayan” ti pannakaidadanes. Dakkel a tulong daytoy iti ili ti Dios. Kasano a natungpal dayta a paset ti padto? Pinullo a tawen kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, masansan a bumallaet “ti daga” agpaay kadagiti matalek a mangsupsuporta iti Mesianiko a Pagarian. (Basaen ti Apocalipsis 12:16.) Kas pagarigan, ti nagduduma a korte a napigsa ti impluensiana sinalaknibanda ti kalintegan dagiti Saksi ni Jehova nga agkedked nga agserbi iti militar ken makipartisipar kadagiti nasionalistiko a seremonia. Umuna, usigentayo ti sumagmamano kadagiti napateg a panagballigitayo babaen ti tulong ni Jehova mainaig iti isyu a panagserbi iti militar.—Sal. 68:20.
11, 12. Ania nga isyu ti nakaipasanguan da Kabsat Sicurella ken Kabsat Thlimmenos, ken ania ti resultana?
11 United States. Saksi ti nagannak ni Anthony Sicurella. Isu ket nabautisaran idi agtawen iti 15. Idi agtawenen iti 21, nagparehistro iti pagpalistaan dagiti agsoldado kas maysa a ministro ti relihion. Kalpasan ti dua a tawen, idi 1950, nagaplikar manen tapno mabaliwan ti klasipikasionna kas agkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensiana. Nupay awan ti problema a nakita ti Federal Bureau of Investigation, saan a pinatgan ti Department of Justice ti aplikasionna. Kalpasan ti sumagmamano a pannakabista ni Kabsat Sicurella, dinengngeg ti Korte Suprema ti Estados Unidos ti kasona ket winaswasna ti desision ti nababbaba a korte babaen ti panangipaulogna iti desision a pabor ken ni Kabsat Sicurella. Agaplikar met daytoy a desision kadagiti dadduma nga umili iti Estados Unidos nga agkedked nga agsoldado gapu ta saan nga ipalubos ti konsiensiada.
12 Greece. Idi 1983, inkeddeng ti korte a nakabasol ni Iakovos Thlimmenos gapu ta nagkedked a mangisuot iti uniporme dagiti soldado ken nasentensiaan a maibalud. Idi nawayawayaan, nagaplay kas accountant, ngem saan a naawat gapu ta adda rekordna a nakaaramid iti krimen. Inyulina daytoy a banag kadagiti korte iti Greece ngem naabak, isu a nagapelar iti European Court of Human Rights (ECHR). Idi 2000, ti Grand Chamber ti ECHR, a buklen ti 17 a hues, ket nangipaulog iti desision a pabor kenkuana, a nagserbi kas pakaibatayan ti dadduma pay a kaso ti diskriminasion. Sakbay daytoy a desision, nasurok a 3,500 a kakabsat a lallaki iti Greece ti naaddaan iti rekord a naibalud gapu iti neutral a takderda. Idi naipaulog ti desision, nangipasa ti Greece iti linteg a mangdalus iti rekord dagiti kakabsat. Maysa pay, ti linteg a mangipaay iti amin nga umili ti Greece iti kalintegan nga agpili iti alternatibo a serbisio agpaay kadagiti sibilian, a naipasa sumagmamano a tawen pay laeng ti napalabas, ket ad-adda a napasingkedan idi narebisar ti Konstitusion ti Greece.
13, 14. Ania ti masursurotayo kadagiti kaso da Ivailo Stefanov ken Vahan Bayatyan?
13 Bulgaria. Idi 1994, agtawen iti 19 ni Ivailo Stefanov idi naayaban nga agsoldado. Saanna a kayat ti agsoldado wenno mangaramid iti serbisio para iti militar a saan a kasapulan a makipaset iti gubat. Isu ket nasentensiaan a maibalud iti 18 a bulan ngem nagapelar iti korte maibatay iti kalinteganna nga agkedked maigapu iti konsiensiana. Idi agangay, nayuli ti kasona iti ECHR. Idi 2001, sakbay ti pannakadengngeg ti kasona, adda naaramid a pannakiareglo ken ni Kabsat Stefanov. Saan laeng a ni Kabsat Stefanov ti inikkan ti gobierno ti Bulgaria iti amnestia no di ket ti amin nga umili ti Bulgaria a sidadaan a mangaramid iti alternatibo a serbisio agpaay kadagiti sibilian. *
14 Armenia. Idi 2001, dimtengen ni Vahan Bayatyan iti edad nga inkapilitan nga agserbi iti militar. * Nagkedked nga agserbi iti militar maigapu iti konsiensiana ngem naibasura amin a panagapelarna kadagiti korte iti pagilianda. Idi Septiembre 2002, inrugina nga ikaro ti dua ket kagudua a tawen a sentensiana ngem nawayawayaan kalpasan laeng ti sangapulo ket kagudua a bulan. Kabayatan dayta a tiempo, nagapelar iti ECHR ket immanamong daytoy a Korte a mangdengngeg iti kasona. Ngem idi Oktubre 27, 2009, nangipaulog met daytoy a Korte iti desision a saan a pabor kenkuana. Nagsaem dayta a pannakaabak para kadagiti kakabsat iti Armenia a maipaspasango iti kasta met laeng nga isyu. Nupay kasta, rinepaso ti Grand Chamber ti ECHR ti naipaulog a desision. Idi Hulio 7, 2011, nangipaulog ti Korte iti desision a pabor ken ni Vahan Bayatyan. Daytoy ti damo a gundaway a binigbig ti ECHR a ti panagkedked nga agserbi iti militar maigapu iti konsiensia maibatay kadagiti narelihiosuan a patpatien ket masapul a masalakniban kas panangraem iti wayawaya nga agpanunot, konsiensia, ken relihion. Saan laeng a ti kalintegan dagiti Saksi ni Jehova ti sinalakniban daytoy a desision no di ket uray ti ginasut a milion a tattao nga agnanaed kadagiti pagilian a miembro ti Council of Europe. *
Isyu Maipapan Kadagiti Nasionalistiko a Seremonia
15. Apay nga agkedked ti ili ni Jehova a makipartisipar kadagiti nasionalistiko a seremonia?
15 Malaksid iti panagkedked nga agserbi iti militar, ipakpakita met ti ili ni Jehova ti kinasungdoda iti Mesianiko a Pagarian babaen ti siraraem a panagkedkedda a makipartisipar kadagiti nasionalistiko a seremonia. Manipud idi bimtak ti Sangalubongan a Gubat II, nagsaknap ti nasionalismo iti intero a daga. Iti adu a pagilian, naikalikagum kadagiti umili nga ipakitada ti kinasungdoda iti pagilianda babaen ti panangyebkas iti sapata, panangkanta iti nailian a kanta, wenno panagsaludo iti bandera. Nupay kasta, ni Jehova laeng ti pangipapaayantayo iti naipamaysa a debosion. (Ex. 20:4, 5) Kas resultana, adu a pannakaidadanes ti napasarantayo. Ngem inusar manen ni Jehova “ti daga” a mangalun-on iti sumagmamano kadagita nga ibubusor. Usigentayo ti sumagmamano kadagiti naisangsangayan a panagballigitayo iti tulong ni Jehova babaen ken Kristo.—Sal. 3:8.
16, 17. Ania nga isyu ti nakaipasanguan da Lillian ken William Gobitas, ken ania ti masursurom iti kasoda?
16 United States. Idi 1940, walo kontra maysa kadagiti hues iti Korte Suprema ti Estados Unidos ti nagdesision maibusor kadagiti Saksi ni Jehova iti kaso a naawagan iti Minersville School District v. Gobitis. Kayat ni Lillian Gobitas, * agtawen iti 12, ken ti adingna a ni William, agtawen iti 10, ti agtalinaed a nasungdo ken ni Jehova isu a nagkedkedda nga agsaludo iti bandera wenno mangyebkas iti sapata. Kas resultana, naikkatda iti eskuelaan. Nayuli ti kasoda iti Korte Suprema, ket inkeddeng ti Korte a maitunos iti konstitusion ti inaramid ti eskuelaan ta maseknan daytoy iti “panagkaykaysa ti pagilian.” Gapu iti dayta a desision, nangrugi ti nakaro a panangidadanes. Adu pay nga annak dagiti Saksi ti naikkat iti eskuelaan, naikkat met dagiti adulto a Saksi kadagiti trabahoda, ken adu a Saksi ti dinangran ti grupo dagiti tattao. Kuna ti libro a The Lustre of Our Country a ti “pannakaidadanes dagiti Saksi manipud idi 1941 agingga idi 1943 ti kakaruan pay laeng a panangidumduma iti relihion iti Amerika iti maika-20 a siglo.”
17 Saan a nagbayag ti panagballigi dagiti kabusor ti Dios. Idi 1943, inusig ti Korte Suprema ti sabali pay a kaso nga umarngi iti kaso dagiti agkabsat a Gobitas. Naawagan dayta iti West Virginia State Board of Education v. Barnette. Iti daytoy a gundaway, nagballigi dagiti Saksi ni Jehova iti Korte Suprema. Daytoy ti umuna a gundaway iti pakasaritaan ti Estados Unidos a binaliwan a mismo ti Korte Suprema ti desisionna iti apagbiit laeng a tiempo. Kalpasan ti pannakaipaulog dayta a desision, saan unayen a maidaddadanes ti ili ni Jehova iti Estados Unidos ken in-inut a napatibker ti kalintegan ti amin nga umili ti pagilian.
18, 19. Ania ti nakatulong ken ni Pablo Barros nga agtalinaed a natibker, ken kasano a matulad ti dadduma nga adipen ni Jehova ti ulidanna?
18 Argentina. Idi 1976, naikkat iti eskuelaan da Pablo Barros, agtawen iti pito, ken Hugo Barros, agtawen iti walo, gapu ta saanda a nagsaludo iti bandera. Naminsan, induron sa sinipat ti head teacher ti ulo ni Pablo. Pinagbatina pay dagiti agkabsat iti maysa nga oras kalpasan ti klase ket pinilitna ida a makipartisipar iti nasionalistiko a seremonia. Kuna ni Pablo maipapan iti napasaranna: “No saannak a tinulongan ni Jehova, baka naikompromisok ti kinatarnawko.”
19 Idi nayuli iti korte daytoy a kaso, sinuportaran ti hues ti desision ti eskuelaan a mangikkat kada Pablo ken Hugo. Ngem nayapelar ti kasoda iti Korte Suprema ti Argentina. Idi 1979, winaswas dayta a Korte ti desision ti nababbaba a korte. Kunana: “Ti dusa [pannakaikkat] ket maikontra iti konstitusion mainaig iti kalintegan nga agsursuro (Article 14) ken iti responsabilidad ti Estado a mangipaay iti pamunganayan nga edukasion (Article 5).” Agarup 1,000 nga annak dagiti Saksi ti nabenepisiaran iti daytoy a panagballigi. Insardeng ti dadduma nga eskuelaan ti panangikkatda kadagiti estudiante a Saksi. Ti dadduma nga ubbing, a kas kada Pablo ken Hugo, ket napasubli kadagiti publiko nga eskuelaan.
20, 21. Kasano a napatibker ti pammatim iti kaso da Roel ken Emily Embralinag?
20 Pilipinas. Idi 1990, naikkat iti eskuelaan ni Roel Embralinag, * agtawen iti 9, ken ti kabsatna a ni Emily, agtawen iti 10, ken ti agarup 66 a dadduma pay nga estudiante a Saksi gapu ta saanda nga agsalsaludo iti bandera. Inkagumaan ni Leonardo, a tatang da Roel ken Emily, nga ilawlawag ti takderda kadagiti autoridad iti eskuelaan, ngem awan ti naaramidanna. Idi kimmaro ti kasasaad, dimmatag ni Leonardo iti Korte Suprema. Awan ti kuartana ken awan ti abogadona. Sipapasnek a nagkararagda a sangapamiliaan a dimmawat iti tulong ni Jehova. Kabayatanna, malalais ken mauy-uyaw dagiti ubbing. Panagrikna ni Leonardo, awan tsansana a mangabak ta awan ammona maipapan iti linteg.
21 Di nagbayag, ti pamilia ket inrepresentar ni Felino Ganal, maysa nga abogado a dati nga agtrabtrabaho iti mabigbigbig a law firm iti pagilian. Idi matamtaming daytoy a kaso, nagikkat ni Kabsat Ganal iti law firm ket nagbalin a Saksi ni Jehova. Idi naidatag daytoy a kaso iti Korte Suprema, nangipaulog ti Korte iti desision a pabor kadagiti Saksi ket nawaswas ti bilin a maikkat iti eskuelaan ti annak dagiti Saksi. Napaay manen dagidiay mangikagkagumaan a mangdadael iti kinatarnaw ti ili ti Dios.
Mangyeg iti Panagkaykaysa ti Neutralidad
22, 23. (a) Apay a nangabak ti ili ni Jehova iti nakaad-adu a kaso iti korte? (b) Ti natalna a sangalubongan a panagkakabsattayo ket pammaneknek ti ania?
22 Apay a nangabak ti ili ni Jehova iti nakaad-adu a kaso iti korte? Awan ti koneksiontayo iti politika, ngem iti tunggal pagilian ken korte, adda dagiti nainkalintegan a hues a nangsalaknib kadatayo kadagiti manangidadanes, ken nangipasdek iti pakaibatayan iti panangrisut kadagiti kaso maitunos iti konstitusion. Awan duadua a tultulongannatayo ni Kristo nga agballigi. (Basaen ti Apocalipsis 6:2.) Apay a dumatdatagtayo kadagiti korte? Saan a tapno balbaliwantayo ti legal a sistema no di ket tapno masiguradotayo a maitultuloytayo a pagserbian ti Aritayo a ni Jesu-Kristo, nga awan ti aniaman a lapped.—Ara. 4:29.
23 Iti daytoy lubong a nasinasina gapu iti politika ken napno iti guranggura, bembendisionan ti agturturayen nga Aritayo a ni Jesu-Kristo, ti panangikagumaan dagiti pasurotna iti intero a lubong a mangtaginayon iti neutral a takderda. Saan a nagballigi ni Satanas a mangbingaybingay ken mangparmek kadatayo. Ti Pagarian inurnongna ti minilion a tattao nga agkedked nga agsursuro a makigubat. Nakaskasdaaw ti natalna a sangalubongan a panagkakabsattayo ken mangipaay daytoy iti nabileg a pammaneknek nga agturturayen ti Pagarian ti Dios!—Isa. 2:4.
^ par. 4 Pagaammo met daytoy a tomo iti paulo a The New Creation. Idi agangay, dagiti tomo ti Millennial Dawn ket napauluan iti Studies in the Scriptures.
^ par. 8 Para iti pannakailawlawag daytoy a padto, kitaenyo ti libro nga Apocalipsis—Ti Nadayag a Tampokna Asidegen!, kapitulo 27, panid 184-186.
^ par. 13 Daytoy a pannakiareglo ikalikagumna met iti gobierno ti Bulgaria a mangipaay iti alternatibo a serbisio para kadagiti sibilian nga imatmatonan met laeng dagiti sibilian para kadagiti agkedked nga agsoldado maigapu iti konsiensiada.
^ par. 14 Para iti kompleto a salaysay, kitaenyo ti artikulo a “Ti European Court Intandudona ti Kalintegan nga Agkedked nga Agsoldado,“ iti Nobiembre 1, 2012 a ruar Ti Pagwanawanan.
^ par. 14 Iti unos ti 20 a tawen, nasurok nga 450 nga agtutubo a Saksi ti imbalud ti gobierno ti Armenia. Idi Nobiembre 2013, nawayawayaanen ti nabatbati kadagitoy a lallaki.
^ par. 16 Kadagiti rekord ti korte, saan nga umiso ti ispeling ti apeliedoda.
^ par. 20 Kadagiti rekord ti korte, Ebralinag ti ispeling ti apeliedoda.


c: text/html

text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Zimbabwe
Plot 14 of Good Hope
Beema Road
Mount Hampden
HARARE
ZIMBABWE
+263 4-2910591
+263 712-604892
+263 772-472403
+263 772-472404
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 1.5 oras
Trabaho iti Opisina
Mangimatmaton iti aktibidad ti nasurok a 39,000 a Saksi ni Jehova iti Zimbabwe. Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti adu a lengguahe a pakairamanan ti Shona, Ndebele, ken Zimbabwe Sign Language.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KAMALIG
Burburtia Dagiti Pangalatok: Maysa Taldiap
Sinukisok ken inamiris ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Ti panangadal ti bukod a kultura ket makuna a nayaat nga addang para iti dur-as ti puli.
Ngem nasken met no maminsan iti panangadal iti kultura iti sabali pay a puli wenno etniko tapno intay makapidut met iti adal a kas iti napiduttayo kadagiti bukodtayo.
Intay ngarud taldiapan man dagiti burburtia dagiti Pangalatok:
1. lan, aliwan dalan
got aliwan kambing
si aliwan dayat
Patarus iti Iluko :
lan, saan met a dalan
got di met kalding
si di met baybay.
Sungbat: langotsi
Paliiw: Maysa napintas a word-play. Mayat iti inna panagay-ayam kadagiti balikas ken pananggennegenned kadagiti silaba ti balikas.
2. Dinan yan say pinalsay Dios ya
say kinan to linma ed ulo to?
Patarus iti Iluko:
Ania ti imparsua ti Dios,
a no mangan ket mapan iti ulona?
Sungbat: Kurita
Paliiw: Maysa daytoy a nauneg a panagimutektek. Ta no di maimutektekan a nalaing iti kayatna a sawen, sigurado met iti saan a pannakaammo iti sungbatna. Adda ngamin ti ngiwat ti kurita iti mismo nga ulona. Lalo ket awan ti bituka daytoy.
3. Abong ni Tia Ines
aliber na butones.
Patarus iti Iluko :
Abong ni Ikit Ines,
napalawlawan iti butones.
Sungbat: atis
Maysa daytoy a nauneg a panagimutektek. Ta no di maimutektekan a nalaing iti kayatna a sawen, sigurado met iti saan a pannakaammo iti sungbatna. Kasla ngamin nagdedekket a butones ti ukis ti atis. mayat a simile.
4. No agaw, manlamping
no ombaleg labos.
Patarus iti Iluko :
no ubing aglampin
ngem labus no lakayen
Sungbat: rabong
Paliiw: Maysa daytoy a nauneg a panagimutektek. Ta no di maimutektekan a nalaing iti kayatna a sawen, sigurado met iti saan a pannakaammo iti sungbatna. Adda ngamin ukis ti rabong. Ngem no Nagbalin a kawayanen wenno bayog, awan metten ti ukisna isu a labus.
5. Tawen ed tagey
tawen ed liksab
danum ed pegley.
Patarus iti Iluko:
Langit iti ngato
langit iti baba
danum iti nagtengnga.
Sungbat: niog
Paliiw: Maysa daytoy a nauneg a panagimutektek. Ta no di maimutektekan a nalaing iti kayatna a sawen, sigurado met iti saan a pannakaammo iti sungbatna. Ti langit ditoy ket kaibatoganna iti puraw. No puraw ngamin ket kinasin-aw, awanan mulit, nga isu ti karakteristik ti langit. mangmangngegko met daytoy a burburtia iti Ilokos.
6. Pilmiro, lingisan
pidua lakapan
pitlo, yesyesan
pimpat paltogan
Patarus iti Iluko:
Iti umuna, minnatmat,
maikadua, innapros
maikatlo, rinnakep
maikapat, pinnaltog.
Sungbat: ti panaguli iti niog
Paliiw: Maysa daytoy a nauneg a panagimutektek. Ta no di maimutektekan a nalaing iti kayatna a sawen, sigurado met iti saan a pannakaammo iti sungbatna. Wen met ngamin piman. Sakbay nga umili iti niog ket tangadtangadenna pay nga umuna. Ta nasken ngarud a kitaen nga umuna no ania dagiti purosen no mabalin a purosen wenno saan. Pasaray nabayag pay a tangad. Sananton aprosan ti puon sakbay nga umuli. Rakepennan daytoy no umuli. Iti udina, kumanabtuogen ti niog a kasla agpipinnaltog. Isu a pinnaltog kunana.
7. No balo, lupok
No daan, mallet
Patarus iti Iluko:
no kabarbaro, narukop
no daanen nalagda
Sungbat: tambak
Paliiw: Maysa daytoy a nauneg a panagimutektek. Ta no di maimutektekan a nalaing iti kayatna a sawen, sigurado met iti saan a pannakaammo iti sungbatna. Wen met ngamin, no katamtambak pay laeng, lalo no pitak a tambak ket narukop a. Ngem no bumaybayag ta timmangkenen a ket talagan a nalagda.
8. say ulo to ayep
say kabalgan to kiew
say ikol to too
Patarus iti Iluko:
ayup ti ulona
kayo ti bagina
tao ti ipusna
Paliiw: Nauneg a panagimutektek ti kasapulan tapno matiliw. Ngem ketdi, nangnangngegko metten daytoy a burburtia iti Kailokoan.
9. apatiray manbabansag
duaray singa balatyang
duaray lupay-lupay
sakey so manwasiwas
Patarus iti Iluko:
uppat ti agkukuyog
dua ti limmandok
dua ti lupaypay
maysa ti agwaswasiwas
Sungabat: nuang
Paliiw: Nauneg a panagimutektek ti kasapulan ditoy tapno matiliw ti sungbat. Napintas a panangiladawan iti sibubukel a nuang manipud ulo agingga iti ipus. Nangngegko metten daytoy a burburtia iti Ilokos.
10. dalin ya amputi
binin andeket
intanem nan lima
inani sangi tan mata
Patarus iti Iluko:
puraw a daga
nangisit a bin-i
immula ti lima
inani da ngiwat ken mata
Sungbat: lapis ken papel, insurat sa binasa
Paliiw: Kasapulan iti nauneg a panagimutektek tapno matiliw ti sungbat. Uray no kastoy a detelkiado ti amin, narigat latta nga imutektekan.
11. no bantagen ko kapontian
singeran ko kabalitokan
Patarus iti Iluko:
no adayo, kasabaan
no asideg, kabalitokan
Sungbat: kamaisan
Palkiiw: Kasapulan iti nauneg a panagimutektek itoy tapno maarikap ti sungbat. Napintas a panangiladawan iti kamaisan. Kasla ngamin sinabaan ti langa ti kamaisan iti adayo. Ngem no iti asideg wenno iti mismo a kamaisan, bimmalitok ngamin dagiti sabong, isu a kasla karuotan a naaplagan iti balitok
12. duaran balbaloto
saksakey a too lugan to
Patarus iti Iluko:
dua a banka
maymaysa a tao ti kargada
Paliiw: Ne, mayat man daytoy a panangiladawan. Nasken iti nauneg a panangimutektek tapno matiliw ti sungbat. Narigat a tiliwen dagiti kakastoy a panangiladawan.
13. pusoy balolaki
gatas na marikit
payak na andirit
no sikaray manlantip
saksakey so pansumpalanda
Patarus iti Iluko:
puso ti baro
gatas ti balasang
payak ti tuwato
no nagtipondan a dua
isudan ti maymaysa
Sungbat: gawed, apog ken bua
Paliiw: no ukkisan ti bunga ti bua, kasla ngamin sinanpuso ti kortena. Gatas a pulbos met ti katukad ti apog. Kasla payak ti tuwato ti bulong ti gawed. Ket no nagtitipondan iti ngiwat a ket ania pay laeng no di nagmaymaysadan, saan?
14. senioran ambalbalingit
walad dalem na sabit
Patarus iti Iluko:
seniora a nabanglo
nagkorona iti siit
Sungbat: pinia
Paliiw: Nabanglo nga agpaysu a ti pinia. Kasla tudoktudok ngamin ti sinusuonna a korona. Narigat met nga imutekan ti kayat a sawen daytoy. Ta sabali ti bersion ni Ilokano: nabanglo a prinsesa, nagadu ti matana! Ta adu la ngarud ti mata ti pinia.
15. senioran masansanting
walad dalem na salming
Patarus iti Iluko:
seniora a napintas
naikulong iti sarming
Sungbat: Itlog.
Paliiw: Kasla ngamin sarming ti ukis ti itlog, gapu ta nalaka a maburak. Isu a no dadduma dagiti daniw ket maysa met a panamagdilig (comparison) kadagiti dua a banag.
16. seniora masansanting
nanespada ed moling
Patarus iti Iluko:
seniora a napintas
adda espada iti mugingna
Sungbat: pasayan, padaw
Paliiw: Ta ngamin ket adda ti tudok iti ulo ti pasayan wenno ti padaw. Sabali met daydiay seniora a napintas a nagiggem iti dua nga ipit, ta udang dayta.
Kasapulan unay iti nauneg a panangimutektek dagiti burburtia dagiti Pangalatok. Ngamin napintas unay iti inda panangiladawan (description) kadagiti banag nga inda iladladawan ken iburburtia.
Kadagiti dadduma a burburtia, naisakab met dagitoy iti word-play, iti napintas unay ken makaguyugoy a panagay-ayam kadagiti balikas no diman ket dagiti silaba.
Iti panagaramatda iti panamagdilig (comparison) iti dua a banag ket banag a nangpasayaat ti kalidad dagitoy a burburtia a kas paset ti oral arts.
Ta maysa met nga oral arts ti dandaniw. Paset ti literatura. ##
Thursday, March 24, 2005
Burburtia-Pangalatok
KAMALIG


text:
Estoria 27: Ti Dakes nga Ari Nagturay iti Egipto
DAGITI lallaki ditoy pilpilitenda nga agtrabaho dagiti tattao. Kitaem daydiay tao a mangbabaot iti maysa kadagiti trabahador! Dagiti trabahador ket isuda dagiti Israelitas. Ket dagiti lallaki a mangpilpilit kadakuada nga agtrabaho isu dagiti Egipcio. Dagiti Israelitas ket ad-adipen dagiti Egipcio. Kasano a naaramid daytoy?
Iti adu a tawtawen naggigian ti dakkel a pamilia ni Jacob a sitatalna idiay Egipto. Natan-ok a tao ni Jose sadiay, ken inaywananna ida. Ngem natayen ni Jose. Ket ti baro a Paraon, a dina kaykayat dagiti Israelitas, ti nagbalin nga ari iti Egipto.
Daytoy dakes a Paraon pinagbalinna nga adipen dagiti Israelitas. Pinilitna nga agtrabaho dagiti Israelitas ti nadagsen a mangbangon kadagiti siudad. Kaskasdi umad-adu ti bilang dagiti Israelitas. Ket nagamak dagiti Egipcio di la ket ta dagiti Israelitas agbalinda nga adu unay ken napigsa unay.
Ammom kadi ti inaramid ni Paraon? Imbagana kadagiti babbai a tumultulong kadagiti Israelita nga inna no aganakda: ‘Patayenyo amin nga ubing a lalaki a maiyanak.’ Ngem nasayaat dagitoy a babbai, ket saanda kayat a papatayen dagiti ubbing.
Gapuna imbilin ni Paraon iti amin a tattao: ‘Patayenyo dagiti Israelita nga ubbing a lallaki! Dagiti laeng ubbing a babbai ti agbiag.’ Di aya nagdakes a bilin dayta? Kitaentayo no kasano a naisalakan ti maysa nga ubing a lalaki.
Exodo 1:6-22.
Dagiti Saludsod
- Iti ladawan, siasino ti lalaki nga agig-iggem iti pagbaut, ket siasino ti babautenna?
- Idi natay ni Jose, ania ti napasamak kadagiti Israelita?
- Apay a nagamak dagiti Egipcio kadagiti Israelita?
- Ania ti imbaga ni Paraon kadagiti babbai a tumultulong kadagiti Israelita nga inna no aganakda?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Exodo 1:6-22.
Kasano nga inrugi ni Jehova a tungpalen ti karina ken ni Abraham? (Ex. 1:7; Gen. 12:2; Ara. 7:17)
Kasano a rinaem dagiti Hebreo a mammaltot ti kinasagrado ti biag? (Ex. 1:17; Gen. 9:6)
Kasano a nagunggonaan dagiti mammaltot gapu iti kinamatalekda ken ni Jehova? (Ex. 1:20, 21; Prov. 19:17)
Kasano a pinadpadas ni Satanas a tungdayen ti panggep ni Jehova maipapan iti naikari a Bin-i ni Abraham? (Ex. 1:22; Mat. 2:16)


text:
San Remigio, Cebu
Ti San Remigio ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Remigio ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Anapog
- Argawanon
- Bagtic
- Bancasan
- Batad
- Busogon
- Calambua
- Canagahan
- Dapdap
- Gawaygaway
- Hagnaya
- Kayam
- Kinawahan
- Lambusan
- Lawis
- Libaong
- Looc
- Luyang
- Mano
- Poblacion
- Punta
- Sab-a
- San Miguel
- Tacup
- Tambongon
- To-ong
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Limmawa ti ridaw ti turismo
Iti pannakipartisipar ti Pinas ti kadakkelan a travel fair iti Asia, ti the International Tourismus Borse (ITB) idi Oktubre 22-24 sadiay Suntec City, Singapore, limmawa ti ridaw ti turismo ti pagilian. 60 a nasion ti dimmar-ay kadaytoy a travel trade fair a buklen iti nasurok a 5000 a delagados.
Malaksid a nakagun-od ti Pinas a kapipintasan a boot,(adda iti ngato) dimmakkel pay ti tiansana a maiplatitona ti dakkel nga ilgat ti travel visitors iti Asia.
Kaunaan daytoy a travel fair iti Asia. Nainaw manipud iti ITB-Berlin – ti tinawen travel fair a mangpappapigsa ti turismo iti sibubukel a Europa. Ti pannakapaset ti Pinas kadagiti kakastoy ket dakkel a positibo iti inna ikaban ken pagpuonan iti masakbayan. Maipangato iti listaan ti pagilian a kas kangrunaan a turongen dagiti turista. No adu ti turista, adu ti trabaho, adu ti malako a produkto ket bumlad ti bulsa ti nasion.
Lagidawenmi laeng iti bangking a bingay kadagiti agsangpet a turista ta nakasentro wenno kunaenmi pay nga insentro ti ahensia ti turismo ti ‘panangilakoda’ ti Pinas kadagiti probinsia ti Aklan, Bohol ken Cebu. Kasapulan koma a sapasap a pagilian ti diaya ta saan met laeng nga iti abagatan ti yan ti industria ti turismo.
Ti ITB-Asia ket maysa kadagiti dakkel a sungbat ti salungayngay gapu iti economic slowdown a pinataud ti financial turmoil ti USA. Adda ditoy ti ilalayog. Ti ilalayog ket kaipapananna ti panagbalbaliw. Daytoy a panagbalbaliw ti titser iti pannakasursuro ken pannakaadal kadagiti kabarbaro a taray ken panagtulid ti turismo. Daytoy ti napigsa nga anit-it iti pannakailukat ti ridaw tapno magun-odan iti makapnek nga ingpen a lugar ti Pinas iti lubong ti industria ti turismo.
Lagidawenmi manen, itoy nga itataripnong ti pagilian kadagiti kakastoy nga opurtonidad ket ti leisure travelers ti awitda a balon. Maatiw no kua dagiti lugar a cultural ken heritage ti pangabilna iti ilgat ti maidasar a turismo. Maibilang dagiti cultural ken heritage travelers dagiti probinsia ti Ilocos Sur ken Norte a yan dagiti UNESCO heritage, iti Batanes, Baguio ken Ifugao.
Dakkel a lamang dagiti leisure travelers ti diayda, a kasla ketdi ti mando ditoy ket business-to-business deal. Banag a panagbangking ti kunkunami a waras. Leisure travelers, no ti ipromot ket dagiti pagpallailangan a kas iti Boracay, Subic, Clark ken dadduma a resorts.
Iti probinsia nga Ilocos Sur, adu dagiti turista a sumangpet. Saan a masasaan dayta, ta ti diayana ket cultural ken heritage travelers. Iti pagdaksanna, umay laeng dagitoy a turista ngem dida agtalinaed. Ni saanda pay ngata nga umian iti maysa rabii, banag a makuna a dakkel nga abut daytoy a nasken a “mapatsingan” ti probinsia no di man makongreto.
Panawenen tapno maaddaan met ti dagiti probinsia ti Amianan iti pangabil iti leisure travelers. Iti agdama, ti laeng Pagudpod ti umang-angot kadaytoy.
Masapul ti napintek unay a paradigm shift a mangited iti bileg a amangpusipos ti tengnged dagiti turista.
Kadagiti leisure travelers, sagsaganaandan ti dakkel a siguada ti panagsangpet dagiti Russians ken Vietnamese. Kadagitoy a disso, maisursuron ti sao dagitoy a nasion. Ta apaman a simmangpet dagitoy a turista, maay-ayoda ta kasla ‘impabalay’ laengen iti kaaddada gapu ta agkikinnaawatanda iti host.
Apay a maisuro ti sao wenno lenguahe? Idi target ti Japan, sinursurotayo ti Nihongo. Sinurotayo ti Mandarin idi target ti China ken Taiwan. Ita a kapigsa ti dalluyon ti South Korea, naisuro ti lenguaheda.
Satayla sinursuro dagitoy idi addadan. Isu a nagadu ita ti eskuelaan a pakaadalan ti Nihongo ken sao ti Sokor iti agdama. No kastoy manen ti wagas, dakdakkel latta ti ilgat a maala dagiti mangididiaya ti leisure travelers ta nakasaganadan. Ammodan iti makilangay babaen iti inda panagkikinnaawatan.
Napateg ti ‘impabalay’ kadagiti turista. Napateg ti panagkikinnaawatan ta daytoy ti ridaw iti nakapkappet a panagggagayyem.
Ngem no awan daytoy a rikna nga ‘impabalay’ saan a tumaliaw dagiti turista uray pay no adda iti dakkel a pangiwana iti ‘cake’ a diaya ti turismo.
No ibasar ti data ti UN World Tourism Organization, manamnama ti 400 million ti sumangpet a sangaili iti makindaya nga Asia agingga iti 2020.
Siempre adda ilgat ti Pinas. Daytoy nga ilgat ti pagbibingayan. Kasano ti bingay? bangking manen? ##
Sunday, November 09, 2008
1 comment:
- Jason Paul Laxamana said...
-
Welcome to Archipelago Music, a blog that will serve to promote new
Philippine music (OPM) from the regions. It attempts to empower
regional music, especially those sung in the various regional
languages of the archipelago like Ilokano, Bikol, Kapampangan,
Waray-Waray, Meranaw, etc., amidst the dominance of Tagalog and Pinoy
English songs and music videos in the world of OPM.
This is one of the advocacy projects of Kalalangan Kamaru, a
multidisciplinary team of Kapampangan youth seeking to develop and
propagate Kapampangan pride, culture, and language to the Kapampangan
youth. This time, it extends its ideologies to the other
ethnolinguistic groups to empower the regions more and make the
Philippines a truly multicultural yet unified nation.
visit http://archipelago-music.blogspot.com
- 11:42 PM


text:
Estoria 50: Dua a Natured a Babbai
NO DAGITI Israelitas mariribokda, umawagda ken Jehova. Ket ikkan ni Jehova ida kadagiti natured a papangulo a tumulong kadakuada. Ti Biblia awaganna dagitoy a lider ti uk-ukom. Ni Josue ti damdamo nga ukom. Ngem dua kadagiti tattao a nangtulong iti Israel ti babbai nga agnagan Debora ken Jael.
Ni Debora ket maysa a babai a mammadto. Ibagbaga ni Jehova kenkuana dagiti bambanag iti masanguanan, ket ibagana met kadagiti tattao ti ibagbaga ni Jehova. Isu met ti maysa nga ukom. Mapan dagiti tattao kenkuana a patulongan kadagiti parikutda.
Ni Jabin idi ti ari ti Canaan. Napigsa ti buyotna ket adu kadagiti Israelitas ti napilitan a nagbalin nga ad-adipen ni Jabin. Ti pangulo ti buyot ni Jabin ket agnagan Sisara.
Maysa nga aldaw ni Debora nagbilin ken Ukom a Barac ket imbagana kenkuana: ‘Kuna ni Jehova: “Mangalaka ti 10,000 a buyotmo ket inka idiay Bantay Tabor. Idiay pagballigienkanto maibusor ken Sisara ken ti buyotna.” ’
Kuna ni Barac: ‘Mapanak no mapanka met.’ Kimmuyog ni Debora, ngem imbagana ken Barac: ‘Saankanto a mapadayawan iti panagballigi ta iyawat ni Jehova ni Sisara iti ima ti maysa a babai.’
Simmalog ni Barac manipud Bantay Tabor tapno sarangtenna ti buyot ni Sisara. Apaman latta ta pinaglayus ni Jehova, ket adu kadagiti kabusor a soldado ti nalmes. Ngem nakataray ni Sisara.
Iti di nabayag, nakagteng ni Sisara idiay tolda ni Jael. Inawisna a sumrek ket inikkanna ti gatas. Idi kuan isut’ nakaturog. Kalpasanna ni Jael impalokna ti pasok ti tolda idiay pispis ti dakes a tao. Kalpasanna immay ni Barac ket nakitana a ni Sisara natayen! Gapuna ti kuna ni Debora pimmayso.
Iti kamaudiananna napapatay met ni Ari Jabin, ket dagiti Israelitas naaddaanda manen ti talna.
Oc-ocom 2:14-22; 4:1-24; 5:1-31.
Dagiti Saludsod
- Siasino dagiti uk-ukom, ket ania ti nagan dagiti dadduma kadakuada?
- Ania ti naisangsangayan a pribilehio ni Debora, ket ania ti nairaman iti daytoy?
- Idi a ti Israel ket pinangtaan ni Ari Jabin ken ti pangulo ti buyotna a ni Sisera, ania a mensahe a naggapu ken ni Jehova ti indanon ni Debora ken ni Ukom a Barac, ket siasino ti imbagana a mapadayawan?
- Kasano nga impakita ni Jael nga isu ket natured a babai?
- Ania ti napasamak kalpasan ti ipapatay ni Ari Jabin?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Uk-ukom 2:14-22.
Apay a nakapungtot ni Jehova kadagiti Israelita, ket ania a leksion ti masursurotayo iti daytoy? (Uk. 2:20; Prov. 3:1, 2; Ezeq. 18:21-23)
- Basaenyo ti Uk-ukom 4:1-24.
Ania dagiti leksion maipapan iti pammati ken tured ti masursuro dagiti Kristiano a babbai ita iti ulidan da Debora ken Jael? (Uk. 4:4, 8, 9, 14, 21, 22; Prov. 31:30; 1 Cor. 16:13)
- Basaenyo ti Uk-ukom 5:1-31.
Kasano a ti kanta ti panagbiktoria da Barac ken Debora ket mabalin nga ibilang kas kararag maipapan iti umad-adanin a gubat ti Har-Magedon? (Uk. 5:3, 31; 1 Cron. 16:8-10; Apoc. 7:9, 10; 16:16; 19:19-21)


text:
KAPITULO 109
Binabalawna Dagiti Relihioso a Bumusbusor
MATEO 22:41–23:24 MARCOS 12:
MAKIN-ANAK ITI KRISTO?
IMBUTAKTAK NI JESUS TI KABABALIN DAGITI AGINSISINGPET A BUMUSBUSOR
Dagiti relihioso a bumusbusor saanda a naibabain wenno naallilaw ni Jesus tapno mayawatda kadagiti Romano. (Lucas 20:20) Bayat nga adda pay idi idiay templo idi Nisan 11, binaliktad ni Jesus ti kasasaad ket impakaammona ti kinasiasinona. Insaludsodna kadakuada: “Ania ti ammoyo maipapan iti Kristo? Makin-anak kenkuana?” (Mateo 22:42) Pagaammoda a ti Kristo, wenno Mesias, ket agtaud iti linia ni David. Ket kasta ti sungbatda.
Insaludsod ni Jesus: “Apay ngarud a ti nasantuan nga espiritu tinignayna ni David a mangawag kenkuana iti Apo, idi kinunana: ‘Imbaga ni Jehova iti Apok: “Agtugawka iti makannawanko agingga nga ikabilko dagiti kabusormo a pagbatayan dagiti sakam”’? No Apo ti awag kenkuana ni David, kasano ngarud a nagbalin nga anakna?”
Nagulimek dagiti Fariseo, ta namnamaenda nga adda aggapu iti linia ni David a mangwayawaya kadakuada iti panangituray dagiti Romano. Ngem imbatay ni Jesus ti sungbatna iti sasao ni David a nairekord iti Salmo 110:
Dumdumngeg dagiti adalan ken adu pay a tattao. Pinakdaaran ni Jesus ida maipapan kadagiti eskriba ken Fariseo. ‘Innala dagitoy a tattao ti akem ni Moises’ a mangisuro iti Linteg ti Dios. Binilin ni Jesus dagiti dumdumngeg kenkuana: “Tungpalenyo amin nga ibagada ngem saanyo a tultuladen dagiti aramidda, ta saanda nga ar-aramiden ti isursuroda.”
Kalpasanna, nangted ni Jesus iti pagarigan ti panaginsisingpetda. Kinunana: “Pinadakkelda dagiti babassit a kahon nga us-usarenda.” Dadduma a Judio ti mangikabil iti mugingda wenno iti takiagda kadagitoy babassit a kahon a naglaon kadagiti sasao manipud iti Linteg. Pinadakkel dagiti Fariseo dagitoy ta kayatda nga ipakita a tungtungpalenda ti Linteg. Kasta met, “pinagayadda dagiti baruyboy dagiti badoda.” Naibilin kadagiti Israelita a mangaramidda iti baruyboy dagiti badoda, ngem siguraduen dagiti Fariseo nga atiddog dagiti baruyboy ti badoda. (Numeros 15:
Mabalin a tinarigagayan met dagiti adalan ni Jesus ti agbalin a natan-ok, isu nga imbagana kadakuada: “Saankayo nga agpaawag iti Rabbi, ta maymaysa ti Mannursuroyo, ken agkakabsatkayo amin. Diyo met awagan iti ‘ama’ ti asinoman ditoy daga, ta maymaysa ti Amayo, nga adda idiay langit. Saankayo met a maawagan iti ‘panguluen,’ ta maymaysa ti Panguluenyo, ti Kristo. Ngem ti katan-okan kadakayo ti masapul nga agserbi. Asinoman a mangitan-ok iti bagina, maipababanto, ket asinoman a mangipababa iti bagina, maitan-okto.”
Kalpasanna, imbaga ni Jesus a nakakaasi ti kasasaad dagiti aginsisingpet nga eskriba ken Fariseo. Kinunana: “Asikayo pay, dakayo nga eskriba ken Fariseo a managinsisingpet! ta inrikepyo kadagiti tattao ti Pagarian ti langit; ta saanyo a kayat ti sumrek iti dayta ken saanyo met a palubosan dagiti mayat a sumrek.”
Binabalaw ni Jesus dagiti Fariseo ta saanda nga inkabilangan no ania ti napatpateg iti panangmatmat ni Jehova, kas ipakita dagiti pagannurotan nga inaramidda. Kas pagarigan, kunada: “Ti agsapata iti nagan ti templo, saan nga obligado a mangtungpal iti dayta; ngem ti agsapata iti nagan ti balitok iti templo, masapul a tungpalenna dayta.” Ipakpakitada ngarud a bulsekda iti moral, ta ibagada a napatpateg ti balitok iti templo ngem ti kinapateg ti lugar a pagdaydayawan ken Jehova. Kasta met, saanda a “tungtungpalen dagiti napatpateg a banag iti Linteg kas iti kinahustisia, asi, ken kinamatalek.”
Inawagan ni Jesus dagitoy a Fariseo a “bulsek a mangidaldalan,” ta ‘sagatenda ti lamok ngem alun-onenda met ti kamelio!’ (Mateo 23:24) Sagatenda ti insekto iti arakda ta maibilang dayta a narugit. Ngem ti saanda a panangtungpal kadagiti napatpateg a banag iti Linteg ket kas iti panangalun-on iti kamelio, a maibilang met a narugit nga animal, ngem adayo a dakdakkel laeng.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ni Jesu-Kristo—Ti Naikari a Mesias
Tinungpal ni Jesus dagiti padto iti Biblia maipapan iti Mesias. Kitaem iti mismo a Bibliam no dagitoy a padto ket talaga a natungpal.


text:
Système universitaire de documentation
Ti système universitaire de documentation wenno SUDOC ket sistema nga inus-usar babaen dagiti biblioteka kadagiti unibersidad ti Pransia ken dagiti lugar a pagadalan tapno mangilasin, mangsurot ken mangtaripato kadagiti dokumento a tagikuada. Ti katologo, nga aglaon ti ad-adu ngem 8 a riwriw a reperensia, ket mangpalubos kadagiti estudiante ken dagiti agsuksukisok tapno makabirukda kadagiti pakaamo ti biograpia ken lokasion kadagiti sumurok a 3,400 pagdokumentuan a sentro. Daytoy ket tinartaripato babaen ti Agence bibliographique de l'enseignement supérieur.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
fr:Système universitaire de documentation


text:
Manipud Kadagiti Editor ti Bannawag
January 18, 2017
Sabali Manen a 13 a Kabarbaro a Yunit ti Ambulansia
SABALI MANEN A 13 A KABARBARO A YUNIT TI AMBULANSIA ti naipaay kadagiti gobierno lokal ken ospital iti Amianan a Luzon babaen ti Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga idauluan ni Chairman Jose Jorge Corpuz (naka-stripe). Itay laeng Enero 6, 2017, naipaay ti saggaysa nga ambulansia kadagiti ili ti Ilocos Norte a Dingras, Bangui, Pagudpud, Sarrat, ken ti Provincial Disaster Risk Reduction and Management Council ti kapitolio ti nasao a probinsia, ken ti Mariano Marcos Memorial Hospital and Medical Center iti Siudad ti Batac. Immawat met iti saggaysa nga ambulansia dagiti munisipio iti Ilocos Sur a Sigay, Santiago, ken San Emilio ken dagiti district hospital iti Sinait ken Magsingal, malaksid iti saggaysa nga ambulansia ti inawat dagiti ili iti Abra a Tubo ken Sallapadan. Maibatay iti PCSO Charter, adda mailatang nga P6.00 a para iti charity iti tunggal P20.00 a magastos dagiti agay-ayam iti lotto wenno ania man a paay-ayam ti PCSO. Maurnong daytoy a kantidad sa maigatang kadagiti nadumaduma a ramit iti ospital a kas iti ambulansia ken dadduma pay a kasapulan a para iti salun-at. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 23, 2017
January 15, 2017
Matiliw dagiti agpapautang babaen ti “5-6”
Kinuna ni Duterte ti sobra a panagpautang ti managan iti “5-6” nangruna no malakuan pay dagiti immutang iti nangina nga aplayanses. Iti kastoy a klase ti panagpautang, kunana a saan a pulos a makalung-aw dagiti marigrigat.
Mainaig itoy, binilin ti Presidente ni Foreign Affairs Secretary Perfecto Yasay Jr. a pakaammuanna ni Indian Ambassador iti Filipinas maipapan iti desisionna a mangpasardeng iti “5-6.” Kaaduanna ngamin a dagiti Bombay ti mangiwaywayat iti kastoy a panagpautang.
Kuna ni Duterte nga aglablabsing dagitoy a Bombay kadagiti paglintegan iti Filipinas babaen ti panagnegosioda iti mainaig iti kuarta nga awananda met iti maitutop a permit.
Kuna met ni Agriculture Secretary Manny Piñol a mapan a 50,000 dagiti nakamotor nga agpapautang iti pagilian. No makautang ‘tay tao iti P5,000, mapuersa daytoy nga agbayad iti P1,000 nga interes wenno anak iti makabulan a masingir iti inaldaw. Ti makautang iti P1,000 iti babaen ti “5-6,” masapul nga agbayad iti P30 iti 40 nga aldaw wenno iti dagup a P1,200.
Kuna ni Piñol a ti nangato nga interes, imbes a palag-anenna ti biag dagiti nakautang, ad-adda ketdi nga ilumlomna ida iti rigat.
Kuna ni Justice Secretary Vitaliano Aguirre a mabalin a matiliw dagiti agpapa-“5-6” nga uray awan ti mandamiento de aresto no awanan dagitoy iti permit nga agnegosio ken dadduma pay a rekisito manipud iti gobierno.
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 23, 2017 a bilang.)
Pension iti SSS, nanayonan iti P1,000
Inaprobaran ni Presidente Rodrigo Duterte ti P1,000 a nayon ti pension iti Social Security System (SSS) itay Enero 10, 2017, kas resulta ti naiwayat a miting iti Malakanyang itay Enero 9.
Kuna ni SSS Chairman Amado Valdez a mayimplementar ti umuna a P1,000 a nayon iti pension iti daytoy a bulan sa mapasarunuan iti sabali pay a P1,000 inton 2022 wenno mabalin a nasapsapa no napintas ti resulta dagiti iwayatda nga addang a mangparang-ay iti ahensia.
Impanamnama met ni SSS President Emmanuel Dooc nga addaan ti SSS iti umdas a pondo a para iti nasao a pannakaingato ti pension.
Karaman kadagiti iwayat ti ahensia nga addang para iti pannakapaadda ti umdas a pondo ti pannakaidarum dagiti delingkuente nga employer a mangsalsalungasing kadagiti pagalagadan ti SSS ken ti pannakaisardeng dagiti sobra a bonus dagiti opisial ti SSS.
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 23, 2017 a bilang.)
January 12, 2017
ENERO 23, 2017
SARITA
12 Dagiti Umallawat a Dakulap
Abraham Pasion
14 Alfredo
Manuel S. Diaz
NOBELA
8 Oplan Maharlika (2)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kalinawa (4)
Linda T. Lingbaoan
DANIW
6 Demmang
Roy V. Aragon
47 Daniw a Para Ubbing
Edna C. Nagtalon
SALAYSAY
4 Intayon Aguli iti Bantay
Bonifacio V. Ramos
26 Isapsapa ti Agmula iti Tabungaw
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Sweet Jazmine (19)
38 Don Clavio de Ylocos (21)
41 Miks & Tiks
KOLUM
17 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
16 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
22 Masapul nga Ammo da Tatang ken Nanang
23 Taraken a Kalding iti Uneg ti Balay?
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangaywan Kadagiti Nataengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
January 7, 2017
Maysa nga Ilokana
MAYSA NGA ILOKANA A KATULONGAN ITI HONG KONG ti aglatlatak ita kadagiti kaprobinsiaanna iti Ilocos Norte kalpasan a napili a nagakem a kas maysa kadagiti kangrunana nga agakem iti "Sunday Beauty Queen," ti kaunaan a documentary film a napili a naipabuya iti Metro Manila Film Festival. Maysa a single mom ni Hazel Perdido; addaan iti tallo a lallaki nga annak. Agtawen iti 33 ken tubo iti Barangay Pambaran, Paoay. Saanna a ninamnama a babaen ti pannakipartisiparna iti maysa a pageant iti Hong Kong, ditoy met a nadiskobre ni Direk Baby Ruth Villar. Naibatay ti “Sunday Beauty Queen” iti pakasaritaan ti biag ni Hazel ken nakapilian ti nasao a pelikula a Best Picture. Nupay nagturpos iti Computer Science iti Mariano Marcos State University, pinili ni Hazel ti nagpaay a katulongan iti Hong Kong tapno mapagbasana dagiti tallo nga annakna. “Sapay koma ta buyaen dagiti annak dagiti OFW ti SBQ tapno maawatanda ti kasasaadmi nga OFW,” kinuna ni Hazel. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 16, 2017 a bilang.)
PWDs, ammuenda koma dagiti nayon a benepisio a maited kadakuada -- DSWD
Inlawlawag ni Secretary Judy Taguiwalo ti Department of Social Welfare and Development (DSWD) a saanen a nasken ti nayon a guidelines manipud kadagiti implementing agencies ta umdasen ti linteg ken ti implementing rules and regulations (IRR) a mangipaay iti nayon a diskuento dagiti PWDs.
Pinirmaan ti DSWD, Department of Health, ken ti National Council on Disability Affairs idi Disiembre 23, 2016 ti IRR ti RA 10754 nga am-ammo pay a kas An Act Expanding the Benefits and Privileges of Persons with Disability.
Sagudayen ti linteg a mailibre dagiti PWDs iti value-added tax (VAT) para kadagiti naituding a produkto ken serbisio manipud kadagiti amin nga establisimiento. Sabali laeng ti 20 porsiento a diskuentoda nga ipapaay kadakuada dagiti agdaman a linteg.
Sakupen ti libre a VAT ken diskuento dagiti produkto/serbisio dagiti restaurant, recreation centers, pagsinean ken concert halls, ken dagiti lodging establishments.
Mairaman pay ditoy dagiti gatangen nga agas, serbisio medikal ken dental, agraman dagiti laboratory ken professional fees dagiti doktor, plete iti bus, eroplano ken bapor ken kapadana a lugan iti uneg ti pagilian, ken serbisio iti puneraria ken pannakaipumpon.
Karaman pay kadagiti serbisio a maited kadagiti PWDs ti social insurance babaen ti Government Service Insurance System, Social Security System, Pag-IBIG, ken educational assistance.
Iti panangawat dagiti PWDs kadagiti a benepisio, nasken a mangipakitada iti pammaneknek a karbenganda ti maipaayan kadagitoy a benepisio, kas koma iti ID nga it-ited ti opisina DSWD kadagiti PWDs.
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 16, 2017 a bilang.)
January 5, 2017
ENERO 16, 2017
SARITA
12 Iti Panagpitik Dagiti Darikmat
Rizalina M. Pasaraba
14 Ti Ayat Ti Maysa Nga Ubing… Ti Ayat Ti Maysa A Lakay…
Dionisio S. Bulong
NOBELA
8 Oplan Maharlika (1)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kalinawa (3)
Linda T. Lingbaoan
DANIW
6 Kunam, Agtungtongta Manen
Romel A. Pascua
20 Apo Lakay
Johmar R. Alvarez
47 Daniw a Para Ubbing
Diana Mei P. Galang ken Jennyvebs Urbano
SALAYSAY
4 Makaengganio ti Cape Engaño
Roselyn C. Campano
26 Itiempom ti Agmula iti Pallang
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Sweet Jazmine (18)
38 Don Clavio de Ylocos (20)
41 Miks & Tiks
KOLUM
17 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
9 Netizone
16 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
22 Takuatem ti Kapardasan a Panangagsepmo iti Adal
23 Kayatmo ti Agtaraken iti Koneho?
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 No Agdadamoka nga Agtagibalay
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop


text:
KAPITULO 126
Mailibak iti Balay ni Caifas
MATEO 26:69-75 MARCOS 14:66-72 LUCAS 22:54-62 JUAN 18:15-18, 25-27
INLIBAK NI PEDRO NI JESUS
Idi naaresto ni Jesus idiay hardin ti Getsemani, pinanawan dagiti apostol gapu ta nagbutengda. Nupay kasta, dua kadakuada ti saan a pimmanaw. Ni Pedro “ken ti sabali pay nga adalan,” a mabalin a ni apostol Juan. (Juan 18:15; 19:35; 21:24) Mabalin a nakitada ni Jesus bayat a naipan iti balay ni Anas. Idi imbaga ni Anas a maipan ni Jesus iti nangato a padi a ni Caifas, simmurot da Pedro ken Juan ngem medio adayoda. Mabutengda ngamin a mairaman ngem madanaganda met iti mapasamak iti Apoda.
Am-ammo ti nangato a padi ni Juan isu a nakastrekda iti paraangan ti balay ni Caifas. Nabati iti ruar ni Pedro agingga a nagsubli ni Juan ta nakisarita iti adipen a babai nga agay-aywan iti ruangan. Kalpasanna, napalubosan a sumrek ni Pedro.
Nalamiis daydi a rabii, isu a nangpasged iti apuy dagiti adda iti paraangan. Nakikatugaw ni Pedro kadakuada tapno aginudo bayat nga agur-uray “tapno maammuanna ti mapasamak” iti pannakabista ni Jesus. (Mateo 26:58) Gapu iti lawag ti apuy, ni Pedro ket nailasin ti agay-aywan iti ruangan a nangpastrek kenkuana. “Saan kadi a maysaka met kadagiti adalan daytoy a tao?” kinunana. (Juan 18:17) Saan laeng a ti agay-aywan ti nakailasin ken Pedro ken nangibaga a nakikadkadua idi ken Jesus.—Mateo 26:69, 71-73; Marcos 14:70.
Nadismaya unay ni Pedro. Ikagkagumaanna ti saan nga agpadlaw, nga uray la immadayo pay agingga iti ruangan. Inlibak ni Pedro a nakikadkadua ken Jesus. Kinunana: “Diak am-ammo ken diak maawatan ti ibagbagam.” (Marcos 14:67, 68) Insapatana pay ketdi a pudno dagiti imbagana ken uray madusa no saan nga agpayso ti imbagana.—Mateo 26:74.
Kabayatanna, agtultuloy ti pannakabista ni Jesus, mabalin nga iti paset ti balay ni Caifas a ngatuen ti paraangan. Agur-uray ni Pedro ken ti dadduma iti baba, ket mabalin a makitkitada a rummuar-sumrek ti nagduduma a testigo.
Madlaw a taga-Galilea ni Pedro gapu iti bengngatna. Dayta ti mangipakita a saan a pudno ti imbagana. Kasta met, adda sadiay ti maysa kadagiti kabagian ni Malco, a piningas ni Pedro ti lapayagna. Isu a kinunada ken Pedro: “Saan aya a sika daydiay nakitak a kaduana idiay hardin?” Idi naglibak ni Pedro iti maikatlo a gundaway, nagtaraok ti kawitan kas naipadto.—Juan 13:38; 18:26, 27.
Mabalin nga adda idin ni Jesus iti beranda isu a matannawaganna ti paraangan. Tinaliaw ken kinita ti Apo ni Pedro. Mabalin a dayta ti nangpaladingit unay ken Pedro. Nalagipna ti imbaga ni Jesus sumagmamano la nga oras ti napalabas iti makinngato a kuarto. Panunotem laengen ti narikna ni Pedro idi nabigbigna ti inaramidna! Rimmuar ni Pedro ket nagsangit iti kasta unay.—Lucas 22:61, 62.
Apay a napasamak daytoy? Apay a nabaelan ni Pedro nga ilibak ti Apona idinto ta bigbigenna a nakapigpigsa ti pammatina ken kinamatalekna? Naballikug ti kinapudno, ket naibilang ni Jesus a dakes a kriminal. Imbes koma nga inkalintegan ni Pedro ti awan basolna a lalaki, tinallikudanna Daydiay addaan kadagiti “sasao a makaited iti biag nga agnanayon.”—Juan 6:68.
Ti nakalkaldaang a kapadasan ni Pedro ti mangipakita a mabalin a kumapuy ti pammati ken madadael ti kinamatalek ti maysa a tao no saan a nakasagana a naimbag kadagiti dumteng a suot wenno sulisog. Agserbi koma a pakdaar ti napasaran ni Pedro iti amin nga agserserbi iti Dios!


text:
Akindaya nga Europa
Ti Akindaya nga Europa ket ti akindaya a paset ti kontinente ti Europa. Ti termino ket addaan kadagiti naidumduma a panangibas-basa iti heopolitikal, heograpiko, kultural, ken sosioekonomia, a mangaramid daytoy iti nakaro nga agdepdepende iti kontesto wenno nalaka pay nga agbalbaliw. Adda met dagiti "adu a panagipalplawag ti Akindaya nga Europa a kapada ti kaadu dagiti eskolar iti rehion".[2] Ti mainaig a papel ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket nanginayon a ti "amin a panagusig kadagiti lugar nga entidad ket mabalin a sosial ken kultural a banag".[3] Ti maysa a panangipalawag ket mangibagbaga iti Akinday nga Europa a kas ti kultural (ken ekono-kulturall) nga entidad: ti rehion nga dda iti Europa nga addaan kadagiti pannakailasin a mangbukel ti Bisantino, Ortodokso, ken dagiti impluesia a Turko-Islamiko.[3][4] Ti sabali pay a panangipalawag ket napartuat idi las-ud ti Nalamiis a Gubat ken naus-usar a saan a sumurok ken kumurang a kas kapada ti termino nga Akindaya a Lapped. Ti kapada pay a panangipalawag ket manginagan kadagiti dati a komunista nga estado ti Europa iti ruar ti Kappon ti Sobiet a kas ti Akindaya nga Europa.[4] Urayno adda met dagiti mangibagbaga a dagitoy ket duogen a panirigan,[5][6][7] dagitoy ket mangmangeg pay laeng kadagiti inaldaw a panagsasao ken naus-usar kadagiti panggep ti estadistika babaen dagiti nadumaduma a supranasional a gunglo.[8][9][10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian- Alagaden a Pagilian ken Pannakaidasdasig ti Kodkodigo ti lugar (M49)
- ^ "The Balkans", Global Perspective: A Remote Sensing and World Issues Site. Wheeling Jesuit University/Center for Educational Technologies, 1999-2002.
- ^ a b Ti Subdibison ti Europa kadagiti Dakdakkel rehion babaen ti Kriteria ti ultura nga insagana babaen ni Peter Jordan, ti batayan ti Permanente a Komite iti Heograpikal a Nagnagan (StAGN), Vienna, Austria, 2006
- ^ a b Ramet, Sabrina P. (1998). Eastern Europe: politics, culture, and society since 1939. Pagmalditan ti Unibersidad ti Indiana. p. 15. ISBN 0253212561. Naala idi 2011-10-05.Daytoy a panangipalawag ket tungpalen babaen ti Rusia, Bielorusia, Ukrania, Moldovia, Romania, Bulgaria, Serbia, Bosnia ken Herzegovina, Albania, Montenegro, Kosovo, Gresia, Turkia, Georgia, Armenia ken Azerbaijan.
- ^ "Dagiti heopolitikal a kasasaad (...) ket dagiti napalabasen, ken adda met dagiti espesialista tatta nga aldawen a mangpanpanunot a ti Akindaya nga Europa ket awanen ti serbina a kas insasao.""Regions, Regionalism, Eastern Europe by Steven Cassedy". New Dictionary of the History of Ideas, Charles Scribner's Sons. 2005. Naala idi 2010-01-31.
- ^ The Economist: Eastern Europe a bogus term – South Eastern Europe – The Sofia Echo
- ^ "Ti maysa a sapasap ngem duogen a panangipalawag iti Akindaya nga Europa idi ket dagiti komunista a pagpagilian ti Europa a tinurayan ti Sobiet."http://www.cotf.edu/earthinfo/balkans/BKdef.html
- ^ itaen ti MT 7206 | EuroVoc. Eurovoc.europa.eu. Naala idi 2013-07-19.
- ^ Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian- Alagaden a Pagilian ken Pannakaidasdasig ti Kodkodigo ti Lugar (M49)
- ^ Dibision ti Populasion, DESA, Nagkaykaysa a Pagpagilian: Lumakayen ti Populasion iti Lubong
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Akindaya nga Europa iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Daya Tengnga nga Europa iti Wikiquote (Ingles)


text:
Damdamag iti Lubong
Southeast Asia
Sigun iti World Wildlife Fund, iti nagbaetan ti 1997 ken 2011, adu a baro a kita ti mulmula ken an-animal, agraman ti ruby-eyed pit viper (Trimeresurus rubeus), ti nadiskobre iti rehion ti Greater Mekong a mangsaklaw iti Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand, Vietnam, ken iti probinsia ti Yunnan, China. Kadagiti nadiskobre idi 2011 laeng, 82 ti mulmula, 21 ti reptilia, 13 ti ikan, 5 ti ampibian, ken 5 ti mamalia.
Europe
Nagbalinen ti human trafficking a grabe a problema iti “intero a European Union,” kuna ti maysa a report iti The Moscow Times. Mailaklako dagiti tattao para iti seksual a pannakaabuso, puersado a panagtrabaho, ken uray iti “illegal a panangilako kadagiti paset ti bagi.” Gunggundawayan dagiti traffickers ti kinapanglaw, kinaawan trabaho, ken panangidumduma maigapu iti sekso.
New Zealand
Naammuan dagiti managsirarak a nangimbestigar iti panagbuya iti TV dagiti ubbing ken tin-edyer a ti sobra a panagbuya ket “adda pakainaiganna iti ikakaro ti naranggas a kababalin iti rugrugi ti kinaadulto.” Kuna dagiti managsirarak a ti natakuatanda ti mangsuportar iti singasing a dagiti ubbing ket agbuya iti ‘1-2 nga oras la koma iti de kalidad a pabuya ti kada aldaw.’
Alaska
Dandani amin nga “Alaska Native villages” ket adda iti igid ti baybay wenno asideg kadagiti karayan. Apektado iti layus ken panagreggaay ti daga ti 86% kadagita a purok. Ipakita dagiti report a gapu iti ingangato ti temperatura, malaplapdan ti pannakabukel dagiti mangsalaknib a dadakkel a yelo iti igid ti baybay wenno karayan isu a dagiti purok ket nalaklaka a mabagyo bayat ti Setiembre-Nobiembre.
Lubong
Nupay nagdakkel ti magasgastos kadagiti teknolohia para iti nadalus nga enerhia kas iti koriente a patauden ti angin ken init, “ti average ti kaadu ti mapatpataud nga enerhia ita ket kas karugit iti mapatpataud 20 a tawenen ti napalabas,” kuna ni Maria van der Hoeven nga executive director ti International Energy Agency.


text:
SUHETO ITI AKKUB | TI SIENSIA KADI TI KASUKAT TI BIBLIA?
Adda Limitasion ti Siensia
Iti nabiit pay, maiwarwaras ti adu a libro a naglaon kadagiti opinion dagiti makunkuna a barbaro nga ateista wenno dagiti di mamati iti Dios. Adu ti naginteres ket nagresulta dayta kadagiti nabara a debate. Insurat ti neuroscientist a ni David Eagleman: “Saan a nagustuan ti dadduma a nakabasa dagita a libro ta dida maawat ti ideya nga ammon dagiti sientista ti amin a banag.” Intuloyna: “Ngem dagiti nasayaat a sientista ket kanayon a nalawa ti panagpampanunotda, ken karaman iti trabahoda ti agdiskobre kadagiti baro ken di ninamnama a bambanag.”
Iti panaglabas ti panawen, adu ti nadiskobre ken naimbento dagiti nalaing a sientista bayat a birbirokenda dagiti sungbat kadagiti makapaintriga a salsaludsod maipapan iti nakaparsuaan. Nupay kasta, adda met dagiti saan a nagballigi, kas ken Isaac Newton, a maysa kadagiti mabigbigbig a sientista agingga ita. Inlawlawagna no kasano a manmanteneren ti grabidad ti posision dagiti planeta, bituen, ken galaksi iti uniberso. Inimbentona met ti calculus, sangay ti matematika a nausar iti pannakaaramid ti kompiuter, panagbiahe iti law-ang, ken nuclear physics. Ngem inyam-ammona met ti alchemy, sinsinan a siensia nga agusar iti astrolohia ken mahika tapno mapagbalin a balitok ti buli (lead) ken dadduma pay a metal.
Nasurok a 1,500 a tawen sakbay ti panawen ni Newton, maysa a Griego nga astronomo nga agnagan Ptolemy ti nangadal iti tangatang nga awan inusarna nga instrumento. Inobserbaranna ti panaggaraw dagiti planeta iti tangatang bayat ti rabii ken naglaing met a nangimapa kadagita. Ngem mamati a ti daga ti sentro ti uniberso. Insurat ti astrophysicist a ni Carl Sagan maipapan ken Ptolemy: “Iti uneg ti 1,500 a tawen, naakseptar ti kamali nga ideyana a ti daga ti sentro ti uniberso. Ipakita dayta nga uray nalaing ti maysa, agkamali latta.”
Kasta met laeng ti pakaipaspasanguan dagiti sientista ita. Mailawlawagdanto kadi ti amin a banag maipapan iti uniberso? Siempre, rumbeng a bigbigentayo nga adda rimmang-ayan ti siensia ken adda dagiti naitulongna kadatayo. Ngem laglagipentayo met nga adda limitasionna. Kastoy ti naobserbaran ti physicist a ni Paul Davies: “Imposible a makabiroktayo iti eksplanasion maipapan iti uniberso nga umiso iti amin a situasion ken saan a pulos agkokontra dagiti ideyana.” Paneknekan dagita a sasao ti di mapagduaduaan a kinapudno: Saan a kabaelan ti tao a tarusan ti amin a banag iti uniberso. Isu a no adda mangibaga a kabaelan ti siensia nga ilawlawag ti amin a banag, rasonable laeng a saantayo a dagus a mamati.
Nalawag a maited ti Biblia dagiti kasapulantayo a saan a maited ti siensia
Dakamaten ti Biblia dagiti nakaskasdaaw a banag iti nakaparsuaan: “Adtoy! Dagitoy ti pingir ti daldalanna [ti Dios], ket anian nga arasaas ti maysa a banag ti nangngegan kenkuana!” (Job 26:14) Nakaad-adu a pannakaammo ti saan pay a kaya a tarusan ti tao. Nalawag ngarud a pudno pay laeng ti kuna ni apostol Pablo a naisurat nasurok a 2,000 a tawenen ti napalabas: “O nagunegen ti kinabaknang ken sirib ken pannakaammo ti Dios! Anian a di pannakasukimat kadagiti panangukomna ken di pannakatalunton kadagiti dalanna!”—Roma 11:33.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Dadaelento Kadi ti Tao ti Daga?
Saan laeng nga impadto ti Biblia ti agdama a pannakadadael ti aglawlaw, no di ket uray ti pagbanaganna.
Ania ti Mangtigtignay iti Adu a Tattao a Mangusig iti Kaadda ti Namarsua?
Pinarsua kadi ti Dios dagiti tattao, wenno naggapuda kadagiti animal?


text:
Estoria 23: Ti Tagtagainep ni Paraon
DUA a tawen ti naglabas, ket adda pay laeng ni Jose idiay pagbaludan. Isut’ saanen a nalaglagip ti mamakpakan ti ari. Maysa a rabii adda dua a naisalsalumina a tagtagainep ni Paraon ket pampanunotenna no ania ti kaipapananda. Makitkitayo aya a matmaturog ditoy? Iti sumaruno a bigat, awan makaibaga kenkuana ti kaipapanan dagiti tagtagainepna.
Idi kuan nalagip ti mamakpakan ni Jose. Imbagana iti Paraon ti maipapan kenkuana ket pinaayaban ni Paraon a dagus ni Jose manipud pagbaludan.
Imbaga ni Paraon ti tagtagainepna ken ni Jose: ‘Nakakitaak ti pito a nalulukmeg, napipintas a baka. Sa nakakitaak ti pito a nakukuttong ken nakatultulang a baka. Ket dagiti nakukuttong inalun-onda dagiti nalulukmeg a baka.
‘Iti maikadua a tagtagainepko nakakitaak ti pito a napumpunno, naluomen a dawdawa. Ket nakakitaak met ti pito a naeppes, nagango a dawdawa. Ket dagiti pito a naeppes a dawdawa inalun-onda dagiti pito a dawdawa a nabagas ken nasayaat.’
Kuna ni Jose ken ni Paraon: ‘Ti dua a tagtagainep maymaysa ti kaipapananda. Addanto pito a tawtawen a kinawadwad ti taraon iti Egipto. Sumaruno iti dayta addanto met pito a tawtawen a nakirang ti agtubo a taraon.’
Gapuna kuna ni Jose ken ni Paraon: ‘Mangpilika ti tao a masirib ket pagbalinem nga agturay nga agurnong ti taraon bayat dagiti pito a nasayaat a tawtawen. Iti kasta saanto nga agbisin dagiti tattao bayat ti pito a dakes a tawtawen.’
Nagustuan ni Paraon ti ideya. Ket pinilina ni Jose nga agurnong ti taraon ken idulinna ida. Sumarsaruno ken ni Paraon, nagbalin ni Jose kas katatanokan a tao idiay Egipto.
Walo a tawen iti kamaudiananna, bayat ti bisin, nakita ni Jose dagiti 10 nga inauna a kakabsatna. Imbaon ida ni amada a Jacob idiay Egipto, ta maib-ibusen ti taraonda idiay ilida a Canaan. Dagiti kakabsat ni Jose saanda a nabigbig ta isut’ dimmakkelen ken naiduma ti badona kadakuada.
Itan malagip ni Jose daydi tagtagainepna idi ubing a dagiti kakabsatna agruknoyda kenkuana. Malagipmo met kadi dayta? Gapuna makita ni Jose a ti Dios ti nangibaon kenkuana idiay Egipto, ken agpaay iti naimbag a rason. Aniat’ pagarupmo nga aramiden ni Jose? Kitaentayo.
Genesis 41:1-57; 42:1-8; 50:20.
Dagiti Saludsod
- Ania ti napasamak ken ni Paraon iti maysa a rabii?
- Apay a ti mamakpakan nalagipna met laeng ni Jose?
- Kas makitam iti ladawan, ania dagiti dua a tagtagainep ni Paraon?
- Ania ti imbaga ni Jose a kaipapanan dagiti tagtagainep ni Paraon?
- Kasano a nagbalin ni Jose kas sumarsaruno ken ni Paraon a katan-okan a tao idiay Egipto?
- Apay a napan dagiti kakabsat ni Jose idiay Egipto, ket apay a saanda a nabigbig ni Jose?
- Ania a tagtagainep ti nalagip ni Jose, ket ania ti naawatanna?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Genesis 41:1-57.
Kasano nga inturong ni Jose ti atension ken ni Jehova, ket iti ania a pamay-an a matulad dayta dagiti Kristiano ita? (Gen. 41:16, 25, 28; Mat. 5:16; 1 Ped. 2:12)
Kasano a dagiti tawen ti kinawadwad idiay Egipto a sinaruno dagiti tawen ti bisin siuumiso a paggidiatenna ti naespirituan a kasasaad dagiti adipen ni Jehova ita ken ti Kakristianuan? (Gen. 41:29, 30; Amos 8:11, 12)
- Basaenyo ti Genesis 42:1-8 ken 50:20.
Maiparit kadi kadagiti agdaydayaw ken ni Jehova ti agruknoy iti tao kas pammadayaw ken panangraem iti saadna no dayta ket kaugalian iti maysa a pagilian? (Gen. 42:6)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Sinalbar ni Jose ti Adu a Biag
I-download ken basaenyo daytoy nga estoria maipapan ken Jose, nga inusar ti Dios a mangsalbar iti intero a nasion.


text:
Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
Ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia[1] (kadawyan a naamammuan iti ASEAN /ˈɑːsi.ɑːn/ AH-see-ahn,[2] sagpaminsan a /ˈɑːzi.ɑːn/ AH-zee-ahn)[3][4] ket maysa a heo-politikal ken ekonomiko a gunglo dagiti sangapulo a pagilian a mabirukan idiay Abagatan a daya nga Asia, a naporma idi 8 Agosto 1967 babaen ti Indonesia, Malaysia, ti Filipinas, Singapur ken Tailandia.[5] Manipud idin, dagiti pannakaikameng ket naipalawa a mangiraman ti Brunei, Burma (Myanmar), Cambodia, Laos, ken Bietnam. Dagiti gandatna ket mairaman ti panngipardas ti idadakkel ti ekonomia, sosial a panagrang-ay, panagrang-ay ti kultura kadagiti kamengna, panagsalaknid ti rehional a kappia ken panagtalinaay, ken dagiti opurtunidad para kadagiti kameng a pagpagilian tapno nakappia a pakitungtungan dagiti paggigiddiatan.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakabuklan". ASEAN. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 26 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ VOA.gov, Biruken it Timek ti Amerika
- ^ "NLS/BPH: Dadduma pay a sinursurat, Ti ABC a Libro, Ti Alagaden ti Panagbalikas". 8 Mayo 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 12 Enero 2009. Naala idi 12 Enero 2009.
- ^ Asean.org, ASEAN-10: Panangsango kadagiti Karit, babaen ni Termsak Chalermpalanupap, Asean.org, ASEAN Opisial a Website ti Sekretariat. Naala idi 27 Hunio 2008.
- ^ DEklarasion ti Bangkok. Wikisource. Naala idi 14 Marso 2007.
- ^ Asean.org, Pakabuklan, Asean.org, ASEAN Opisial a website ti Sekretariat. Naala idi 12 Hunio 2006.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia iti Wikimedia Commons


text:
1849
Ti 1849 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni Zachary Taylor ket nagmadi nga agsapata ti opisina iti aldaw a panaginana (Dominggo). Ti Urbano a sarita ket nagtengtengel a ni David Rice Atchison, Presidente pro tempore ti Senado ti Estados Unidos ket isu idi Presidente de jure para iti maysa nga aldaw.
- Marso 5 – Ni Zachary Taylor, ti maika-12 a Presidente iti Estados Unidos, ket naisapata a kas presidente.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 19 – Leona Florentino, Filipina a mannaniw (pimmusay 1884)
- Hulio 5 – William Thomas Stead, Amerikano nga agiwarwarnak (pimmusay 1912)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 15 – James K. Polk, maika-11 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1795)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 7 – Edgar Allan Poe, Amerikano a mannurat (naipasngay 1809)
- Oktubre 17 – Frédéric Chopin, Polako-Pranses a musikero ken kompositor (naipasngay 1810)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1849 iti Wikimedia Commons


text:
Shokugeki no Souma: Ni no Sara Sub Español
Segunda temporada.
Descargar Shokugeki no Souma: Ni no Sara Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 13 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 12 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 11 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 10 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 9 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 8 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 7 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 6 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 5 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 4 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 3 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 2 Sub Español
- Shokugeki no Souma: Ni no Sara 1 Sub Español


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti La Union
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti La Union, ket dagiti umuna ken maikadua a distrio, ket isu dagitoy ti pannakabagi iti Probinsia iti La Union iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy a probinsia ket nabingbinagy iti dua kongresional a distrito manipud idi 1907. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi iti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti dua a sapasap a pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso Manipud idi 1984 aginggana idi 1986.
Dagiti linaon
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti San Fernando
- Munisipalidad: Bacnotan, Balaoan, Bangar, Luna, San Juan, San Gabriel (naiyakar manipud iti Mountain Province 1920), Santol (naiyakar manipud iti Mountain Province 1920), Sudipen (naiyakar manipud iti Mountain Province 1920)
- Populasion (2007): 335,508
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Munisipalidad: Agoo, Aringay, Bauang, Caba, Naguilian, Rosario, Santo Tomas, Tubao, Bagulin (naiyakar manipud ti Mountain Province 1920), Burgos (Disdis) (naiyakar manipud ti Mountain Province 1920), Pugo (naiyakar manipud ti Mountain Province 1920)
- Populasion (2007): 385,464
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Wikipedia:Baw-ing
Ti baw-ing (Ingles: redirect) ket panid nga awan linaon, ngem daytoy ket mangipatulod iti agbasbasa iti sabali a panid, ken kadawyan a ti maysa nga artikulo wenno paset ti maysa nga artikulo. Kas pagarigan, no imakiniliam ti "USA" indiay kahon ti pagbirukan, wenno surotem ti silpo ti wiki iti USA, maipankanto idiay artikulo ti Estados Unidos iti Amerika, ken addanto iti maysa a nota iti ngato ti panid: "(Naibaw-ing manipud idiay USA)". Gaputa ti panid ti USA ket aglaon ti teksto ti wiki iti #REDIRECT [[Estados Unidos iti Amerika]], a mangipalawag daytoy daytoy a kas baw-ing a panid ken mangikabil ti puntaana panid. Mabalin pay nga ibaw-ing iti maysa a paset ti puntaan a panid, babaen ti panagusar ti eskritu ti #REDIRECT [[Nagan ti panid#Titulo ti paset]] .


text:
LEKSION 12
Natured ti Kaanakan ni Pablo
Ammuenta ti agtutubo a lalaki a nangisalakan iti angkelna. Ni apostol Pablo ti angkel dayta nga agtutubo. Ditay ammo ti naganna. Ngem ammotayo nga adda inaramidna a pakakitaan ti kinaturedna. Kayatmo kadi a maammuan?—
Natiliw ni Pablo ken naibalud idiay Jerusalem gapu ta nangasaba maipapan ken Jesus. Adda dagiti dakes a lallaki a manggurgura ken Pablo, isu a kayatda a patayen. Kinunada: ‘Ibagatayo iti komander dagiti soldado nga ipanda ni Pablo iti korte. Kalpasanna, aglemmengtayo iti dalan a pagnaanda ket inton lumabasda, patayentayo ni Pablo!’
Nangngeg ti kaanakan ni Pablo dayta a plano. Ammom kadi ti inaramidna? Napan iti nakaibaludan ni Pablo ket imbagana dayta. Dagus a binilin ni Pablo nga ibagana dayta iti komander ti soldado. Nalaka ngata para iti kaanakan ni Pablo ti makisao iti komander?— Saan, gapu ta ti komander ket nangato nga opisial. Ngem natured ti kaanakan ni Pablo isu a nakisao iti opisial.
Ammo ti komander no ania ti aramidenna. Nangibaon iti dandani 500 a soldado a mangsalaknib ken Pablo! Iti dayta met la a rabii, binilinna dagiti soldado nga ipanda ni Pablo idiay Cesarea. Naispal kadi ni Pablo?— Wen, saan a natuloy ti dakes a plano dagiti lallaki a mangpatay ken Pablo.
Ania ti maadalmo iti daytoy nga estoria?— Matuladmo met ti kinatured ti kaanakan ni Pablo. Masapul a naturedtayo no ibagatayo ti maipapan ken Jehova. Agbalinka kadi met a natured ken agtultuloy nga agsao maipapan ken Jehova?— No aramidem dayta, maisalakanmo ti biag ti dadduma.


text:
Pagannurotan Mainaig iti Kinapribado ken iti Cookies
Resrespetuen ti organisasion dagiti Saksi ni Jehova ti kalintegan ti tunggal indibidual mainaig iti kinapribado. Para iti kanayonan nga impormasion maipapan iti sangalubongan a Pagannurotan iti Pannakaprotektar Dagiti Impormasion ti organisasion, i-click-mo daytoy.
Naikabil iti Pagannurotan iti Pannakaprotektar Dagiti Impormasion no kasano nga usaren ken iproseso ti organisasion dagiti Saksi ni Jehova dagiti personal nga impormasion. Mainayon iti dayta, nailawlawag iti baba dagiti espesipiko a pagannurotan nga agaplikar iti daytoy a website.
Daytoy a website ket kukua ti Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”), maysa a saan a komersial a korporasion idiay New York a mangsupsuporta kadagiti aktibidad dagiti Saksi ni Jehova ken iti trabaho a panangisuro iti Biblia. Ti dadduma kadagiti server ti website ket adda iti United States of America.
Personal nga Impormasion
Dagiti personal nga impormasion nga insubmitirmo iti website ket mausar laeng para iti panggep a nadakamat idi insubmitirmo dayta.
Saanmi nga ited iti sabali dagiti personal nga impormasion nga intedmo malaksid no kasapulan dayta tapno maipaay ti serbisio a kidkiddawem, no nalawag nga imbagami kenka, wenno no patienmi a talaga a kasapulan dayta tapno matungpal ti aniaman nga agaplikar a linteg wenno pagannurotan wenno no kiddawen dayta dagiti adda iti autoridad wenno tapno maammuan ken maliklikan ti panangsaur ken tapno makita ken maliklikan dagiti problema mainaig iti seguridad ken iti panangusar iti website. Ti panangusarmo iti daytoy a website kaipapananna a pinalubosannakami a mangited iti personal nga impormasionmo kadagiti third party para laeng kadagiti nadakamat a panggep. Iti aniaman a kasasaad, saan a mailako, maisukat, wenno mapaabangan dagiti personal nga impormasion nga intedmo.
Third-Party Vendor. No dadduma, adda dagiti link iti daytoy a website a mapan iti website ti maysa a third-party vendor a pinilimi tapno mangaramid iti dadduma a serbisio para kadakami (kas pagarigan, ti panang-fill up kadagiti online forms). No addaka iti website ti maysa a third-party vendor, makitam a naiduma ti itsura ti website ken agbaliw ti address bar ti browser-mo. No agpilikami kadagiti third-party vendor, adalenmi a naimbag ti pagannurotanda mainaig iti kinapribado ken ti pagannurotanda iti pannakaprotektar dagiti impormasion tapno masiguradomi nga agpada ti estandarte dagiti pagannurotanda ken ti estandartemi. Regular met nga ar-aramidenmi dayta kalpasan a nakapilikami kadagiti third-party vendor. No adda saludsodmo maipapan kadagiti pagannurotan ti maysa a third-party vendor, pangngaasim ta kitaem ti pagannurotan a naikabil iti website-da.
Seguridad
Nakapatpateg kadakami ti seguridad dagiti personal nga impormasion nga intedmo. Bayat ti pannakaipatulod dagiti personal nga impormasionmo, protektaranmi dagita babaen iti panangusarmi iti encryption kas iti Transport Layer Security (TLS). Agus-usarkami kadagiti computer system a napili laeng dagiti makalukat ken naikabil kadagiti pasilidad nga addaan iti nainget a seguridad tapno maprotektaran ti kinakompidensial ken mataginayon ti seguridad ti impormasion a naipatulod kadakami.
Account
Ti e-mail address nga itedmo no mangaramidka iti account iti daytoy a website ket mausar tapno makontakdaka maipapan iti account-mo. Kas pagarigan, no nalipatam ti user name wenno password-mo ket agpatulongka nga ag-log in, mangipatulodkami iti mensahe iti e-mail address a naikabil iti user profile-mo tapno matulongandaka.
Donasion
No agdonarka iti kuarta online, alaenmi ti nagan ken contact information-mo. Tapno maawatmi dagiti donasion babaen iti credit card, agus-usarkami kadagiti autorisado a mangiprosproseso iti panagbayad online nga addaan iti dekalidad a pagannurotan mainaig iti seguridad ken kinapribado dagiti impormasion. Saanmi nga i-save ken saanmi a mausar dagiti impormasion maipapan iti credit card-mo, ti bank account number-mo, wenno ti dadduma pay nga impormasion a naipatulod kadagiti mangiprosproseso iti panagbayad online. Idulin ti makaawat iti donasion dagiti rekord ti transaksion iti saan a nababbaba ngem 10 a tawen. Karaman iti dayta dagiti rekord ti petsa ti panagdonar, gatad ti donasion, ken pamay-an ti panagdonar. Ar-aramidenmi dayta tapno masurotmi dagiti estandarte mainaig iti accounting ken masungbatanmi ti aniaman a saludsodmo bayat dayta a 10 a tawen. Saandaka a kontaken tapno dumawat iti kanayonan a donasion.
Dadduma Pay nga Impormasion
Mabalinmo ti agisubmitir kadagiti personal nga impormasion (kas iti nagan, postal address, ken numero ti telepono) para iti dadduma pay a panggep malaksid iti panagdonar wenno panagaramid iti account (kas iti panagkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia). Alaen, idulin, ken usarenmi dagitoy nga impormasion para laeng iti panggep nga insubmitirmo dayta ken no laeng kasapulan.
Cookies ken Dagiti Umasping a Teknolohia
Adda dagiti impormasion nga al-alaenmi bayat ti panagusarmo iti website-mi. Ar-aramidenmi dayta babaen kadagiti “cookies,” “web beacons,” ken dagiti umasping a teknolohia. Nalawa ti saklawen ti termino a cookie iti daytoy a pagannurotan ti kinapribado ken ramanenna dagiti umasping a teknolohia kas iti “local storage.”
Cookies. Kas iti kaaduan a website, adda sumagmamano nga impormasion a mai-save iti mobile phone, tablet, wenno iti hard drive ti computer-mo no usarem daytoy a website. Maawagan dayta iti “cookie.” Adda nagduduma a klase ti cookie a maus-usar iti nadumaduma a pamay-an ken kaaduanna a mangpasayaat iti panangusarmo iti website. Mabalin a mangusarkami kadagiti cookies tapno maammuanmi no linuktam idin ti website wenno tapno mai-save-mi dagiti pinilim a settings. Kas pagarigan, mabalin a mai-save iti maysa a cookie ti napilim a lengguahe tapno dayta a lengguahe ti makitam no aglukatka manen iti website. Saanmi nga us-usaren dagiti cookies tapno mangyendorso iti aniaman a produkto wenno serbisio.
Dagiti klase ti cookies a nausar iti daytoy a website ket mabalin a magrupo iti tallo a kategoria:
Strictly Necessary Cookies
—Napateg dagitoy tapno mausarmo ti dadduma a feature ti website, kas iti panag-log in wenno panangited kadagiti form iti website. No awan dagitoy a cookies, saan a maipaay dagiti serbisio a kidkiddawem, kas iti panagdonar. Karaman met kadagitoy dagiti cookies a kasapulan tapno maipaaymi dagiti kidkiddawem a serbisio bayat ti panagusarmo iti website. Dagitoy a cookies ket saan a mangala kadagiti impormasion maipapan kenka a mabalin a mausar iti panaglako wenno iti panangi-save kadagiti linuktam a website iti Internet.
Functionality Cookies
—Mausar dagitoy tapno mai-save dagiti pinilim (kas iti user name-mo, lengguahem, wenno lugar nga ayanmo) ken tapno mapasayaat ti panangusarmo iti website.
Analytical Cookies
—Mausar dagitoy tapno maammuan dagiti impormasion maipapan iti panangusar dagiti indibidual iti daytoy a website, kas pagarigan, ti bilang ti panaglukat wenno ti average a kapaut ti panagusar iti daytoy a website. Mausar laeng dagiti impormasion tapno mapasayaat ti website.
Ti dadduma a cookies ket first-party cookies nga in-set ti website-mi. Third-party ti dadduma a cookies nga in-set ti sabali a website. First-party cookies laeng ti us-usarenmi, malaksid kadagiti third-party cookies a nainaig iti Google reCAPTCHA. Maus-usar ti Google reCAPTCHA tapno masigurado a tao ti agus-usar iti website, saan a computer. Iti kasta, saan a makaawat dagiti agus-usar kadagiti spam, wenno dagiti saanda a kasapulan nga e-mail. Pangngaasim ta kitaem ti pagannurotan iti kinapribado ti Google iti https://www.google.com/intl/en/policies/privacy/.
Web Beacons. Mabalin nga adda dagiti elektroniko a files, a maawagan iti web beacons, kadagiti panid ti website-mi a mausar tapno mai-save dagiti ar-aramiden dagiti agus-usar, kas koma no aglukatda iti partikular a panid. Mausar dagiti web beacons tapno mamonitor ti pannakausar ken panagandar daytoy a website.
IP address. Ti IP address ket maysa a numeric code a mangirepresentar iti computer-mo iti internet. Usarenmi ti IP address-mo ken ti klase ti browser-mo tapno maanalisarmi ti panagusarmo iti website, maammuanmi dagiti problema iti daytoy a website, ken mapasayaatmi ti serbisio a maipaaymi kenka.
Ti Pilim. Iti kaaduan a browser, mabalinmo nga i-turn off dagiti cookies wenno adda mensahe nga agparang sakbay nga adda mai-save a cookie iti device-mo. Pangngaasim ta kitaem dagiti instruksion iti browser-mo tapno maammuam no kasanom nga aramiden dayta. Ngem laglagipem a no awan dagiti cookies, mabalin a saanmo a mausar a naan-anay ti amin a feature ti website-mi.
Active Scripting Wenno JavaScript
Maus-usar ti scripting tapno mapasayaat ti panagandar ti site. Babaen iti daytoy a teknolohia, naparpartak nga iproseso ti site ti impormasion a kasapulam. Saan a pulos us-usaren ti site ti scripting tapno mang-install iti software iti computer-mo wenno mangala iti impormasion nga awan ti pammalubosmo.
Tapno nasayaat ti panagandar ti dadduma a paset ti site, masapul a naka-enable ti Active scripting wenno JavaScript iti browser. Iti kaaduan a browser, mabalin nga i-enable wenno i-disable daytoy a feature para iti dadduma a site. Tapno maammuam no kasano nga i-enable ti scripting para iti dadduma a site, kitaem ti help iti browser.
Dagiti Kalintegam
Awan bayadam iti panangusarmo iti daytoy a website, a pakairamanan ti panangi-download kadagiti publikasion, video, wenno audio program. Saan a kasapulan nga agaramidka iti account, agdonar, wenno mangted kadagiti personal nga impormasion tapno mausarmo ti website. Ngem no mangaramidka iti account, agdonarka, wenno agkiddawka iti libre a panagadal iti Biblia wenno sabali pay a banag nga agkasapulan iti panangitedmo kadagiti personal nga impormasionmo, kaipapananna nga immanamongka iti daytoy a Pagannurotan Mainaig iti Kinapribado ken iti Cookies; iti pannakai-save dagiti impormasion kadagiti server nga adda iti United States of America; iti panangala, panangproseso, panangyakar, ken panangi-save ti Watchtower ken dagiti organisasion a mangsupsuporta kadagiti Saksi ni Jehova iti nadumaduma a pagilian iti personal nga impormasionmo tapno maiproseso ti serbisio a kidkiddawem. Nagduduma ti pamay-an ti pannakaala dagiti impormasion depende iti ar-aramidem iti website. Kas pagarigan, no agdonarka iti maysa a korporasion iti maysa a pagilian, maited iti dayta a korporasion ti nagan ken contact information nga insubmitirmo bayat ti panagdonarmo. Kasta met, no agkiddawka iti panagadal iti Biblia, maited ti nagan ken contact information-mo iti maysa a sanga nga opisina dagiti Saksi ni Jehova tapno maited ti kiddawmo.
No saanmo nga ited dagiti personal nga impormasion a kasapulan tapno makaaramidka iti account, makapagdonarka, wenno makakiddawka iti dadduma pay a serbisio iti website nga agkasapulan iti personal nga impormasion, saanmi a maited ti kidkiddawem.
No kas pagarigan ta kasapulan nga adda baliwanmi iti Pagannurotan Mainaig iti Kinapribado ken iti Cookies daytoy a website, ikabilmi dagita iti daytoy a panid tapno ammom no ania nga impormasion ti al-alaenmi ken no kasanomi nga usaren dagita.
No ipalubos ti linteg, mabalin nga adda pay dagiti kanayonan a kalintegam mainaig iti personal nga impormasionmo. Mabalin a ramanenna dayta ti kalintegam a mangkita, manglukat, mangilinteg, wenno mangikkat iti personal nga impormasion nga intedmo kadakami babaen iti daytoy a website. No agaplikar dayta iti pagilian nga ayanmo, adda makitam a contact information ditoy. No ti saludsodmo maipapan iti personal nga impormasionmo ket mainaig iti panagdonar, pangngaasim ta kontakem ti nangawat iti donasionmo a naibaga kenka bayat ti panagdonarmo ken naikabil iti resibo ti donasionmo.


text:
1Sinarita ni Jesus daytoy a pangngarig kadakuada: “Ibagak ti pudno kadakayo: Ti tao a saan a sumrek iti ruangan ti pagaponan dagiti karnero, ngem kumalay-at ketdi iti sabali a pagnaan, maysa a mannanakaw ken tulisan. 2Ti sumrek iti ruangan, isu ti pastor dagiti karnero. 3Isu ti ilukatan ti agay-aywan iti ruangan. Denggen dagiti karnero ti timekna no awaganna dagiti nagnaganda, ket iruarna ida. 4No mairuarnan dagiti karnero, magna iti sangoda ket sumurotda kenkuana, agsipud ta mailasinda ti timekna. 5Saanda a sumurot iti ganggannaet no di ket itarayanda, agsipud ta saanda a mailasin ti timekna.” 6Ngem saan a naawatan dagiti tattao ti kaipapanan daytoy a pangngarig. 7Kinuna manen ni Jesus kadakuada, “Ibagak ti pudno kadakayo: Siak ti ruangan a pagserkan dagiti karnero. 8Mannanakaw ken tulisan dagiti amin nga immay nga immun-una ngem siak, ngem saan a dinengngeg ida dagiti karnero. 9“Siak ti ruangan. Maisalakanto ti siasinoman a sumrek kaniak; sumrek ken rummuarto ket makasarakto iti pagaraban. 10Umay ti tulisan tapno agtakaw, agpapatay ken agdadael. Immayak tapno maaddaankay iti biag—biag nga awan pagkuranganna. 11“Siak ti naimbag a pastor. Ti naimbag a pastor itedna ti biagna nga agpaay kadagiti karnerona. 12Ti makitangtangdan panawan ken itarayanna dagiti karnero no makitana nga umay ti lobo, ta saan a pastor ken saanna a kukua ida. 13Agtaray ti makitangtangdan agsipud ta patangtangdanan laeng ket awan ti panangisakitna kadagiti karnero. 14-15 “Siak ti naimbag a pastor. Am-ammonak ti Ama, ket am-ammok met ti Ama. Am-ammok dagiti karnerok ket am-ammodak met. Madadaanak a mangipaay iti biagko gapu kadakuada. 16Adda pay dagiti karnerok nga awan ditoy a pagaponan. Masapul nga yaponko met ida. Ipangagdanto ti timekko, ket agbalindanton a maymaysa nga arban nga aywanan ti maymaysa a pastor. 17“Ay-ayatennak ti Ama agsipud ta sisasaganaak a mangipaay iti biagko, tapno alaekto met laeng. 18Awan ti makaala iti biagko. Itedko kas pagayatak. Adda kalintegak a mangited iti biagko, ket adda met kalintegak a mangala met laeng. Daytoy ti imbilin ti Amak nga aramidek.” 19Rimsua manen ti panagsusupadi kadagiti Judio gapu kadagitoy a sasao. 20Adu kadakuada ti nagkunkuna, “Linuganan ti demonio. Agmauyong! Apay a dumngegkayo kenkuana?” 21Ngem kinuna ti dadduma, “Saan a kastoy ti panagsao ti linuganan ti demonio! Mabalin aya ti demonio ti mangted iti panagkita kadagiti bulsek?” 22Tiempo ti lam-ek idi rambakanda ti Fiesta ti Panagidaton idiay Jerusalem. 23Magmagna ni Jesus iti Pasilio ni Solomon idiay Templo 24idi inaribungbongan dagiti tattao. “Kaanonto aya ti panangibagam iti pudno?” sinaludsodda kenkuana. “Ibagamon ti agpayso! Sika kadi ti Cristo?” 25“Imbagakon kadakayo,” insungbat ni Jesus, “ngem didak met patien. Dagiti aramidko babaen iti turay ni Amak ti mangpaneknek iti maipapan kaniak. 26Ngem dikayo mamati, ta saan a dakayo ti karnerok. 27Denggen dagiti karnerok ti timekko. Ammok ida, ket surotendak. 28Ikkak ida iti biag nga agnanayon, ket pulos a didanto matay. Awan ti makarabsut kadakuada kaniak. 29Natantan-ok ti inted kaniak ni Amak ngem dagiti isuamin, ket awan ti makarabsut kadakuada iti panangaywan ti Ama. 30Siak ken ti Ama, maymaysakami.” 31Pimmidut manen dagiti tattao kadagiti batbato a panguborda kenkuana. 32“Adu ti naimbag nga aramid nga impaaramid kaniak ti Ama iti imatangyo,” kinuna ni Jesus kadakuada. “Ania kadagitoy ti gapu a panguboranyo kaniak?” 33“Saandaka nga uboren gapu kadagiti naimbag nga aramid, no di ket gapu iti saom a maikontra iti Dios,” insungbatda. “Maysaka la a tao, ket pagbalinem ketdin a Dios ta bagim!” 34“Naisurat iti Lintegyo a kinuna ti Dios: ‘Dakayo ket didioskayo!’” insungbat ni Jesus. 35“Ammotayo nga agnanayon a pudno ti kuna ti Nasantoan a Surat, ket inawagan ti Dios a dios dagiti tattao a nakaitedan ti saona. 36No maipapan kaniak, pinilinak ti Ama ket imbaonnak ditoy lubong. Gapu ta kinunak a siak ti Anak ti Dios, kunayon a nagsaoak iti maikontra iti Dios? 37No diak ar-aramiden dagiti aramid ni Amak, saan koma a masapul a patiendak. 38Ngem no aramidek ida, uray no didak patien, patienyo koma dagiti ar-aramidko tapno mapaneknekanyo nga adda ti Ama kaniak, ket addaak iti Ama.” 39Pinadasda manen a tiliwen ngem nakalapsut kadakuada. 40Napan manen ni Jesus iti ballasiw ti karayan Jordan, iti disso a namumbuniagan ni Juan ket nagyan sadiay. 41Adu a tattao ti napan kenkuana. “Awan ti milagro nga inaramid ni Juan,” kinunada, “ngem pudno amin nga imbagana maipapan iti daytoy a tao.” 42Adu ti namati kenkuana sadiay.
Copyright
Learn More


text:
Sylvia Plath
Ni Sylvia Plath (/plæθ/; Oktubre 27, 1932 – Pebrero 11, 1963) ket maysa idi nga Amerikana a mannaniw, nobelista, ken mannurat iti ababa a sarita. Isu ket naipasngay idiay Boston, Massachusetts, ken nagadal idiay Kolehio Smith ken Kolehio Newnham idiay Unibersidad ti Cambridge, sakbay a naindayegan a kas maysa a mannaniw ken mannurat. Inasawana ti kapada a mannaniw a ni Ted Hughes idi 1956; nagtaengda idiay Estados Unidos ken kalpasanna idiay Inglatera, ken adda dua nga annakda, ni Frieda ken ni Nicholas. Ni Plath ket nagsagaba iti depresion para iti kaaduan a manakman a biagna,[1] ken isu ket nagpakamatay idi 1963.[2] Dagiti kontrobersia ket nagtultuloy a nangpalikmut kadagiti pasamak iti biagna ken ti ipupusayna, ken ti pay panagsursurat ket ti legadona.
Ni Plath ket napammadayawan iti panagpasayaat iti henera iti naipapudno a daniw ken kalatakan a naam-ammuan para kadagiti dua a naipablaak nga koleksionna, ti The Colossus and Other Poems ken ti Ariel. Idi 1982, isu ket nagungunaan iti Premio Pulitzer kalpasan idi isu ket pimmusay para iti The Collected Poems. Sinuratna pay ti The Bell Jar, ti semi-autobiograpikal a nobela a naipablaak iti nabiit sakbay nga isu ket pimmusay.[3]
Dagiti linaon
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dandaniw[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Colossus (1960)
- Ariel (1965)
- Crossing the Water (1971)
- Winter Trees (1972)
- The Collected Poems (1981)
- Daddy
- Poppies in July
- Morning Song
- Lady Lazarus
- "Mirror"
Sursurat[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Bell Jar (1963) babaen iti parbo a nagan a 'Victoria Lucas'
- Letters Home (1975)
- Johnny Panic and the Bible of Dreams (1977)
- The Journals of Sylvia Plath (1982)
- The Magic Mirror (1989), thesis ni Plath idiay Kolehio Smith
- The Unabridged Journals of Sylvia Plath, inedit ni Karen V. Kukil (2000)
Literatura para iti ubbing[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Bed Book (1976)
- The It-Doesn't-Matter-Suit (1996)
- Collected Children's Stories (UK, 2001)
- Mrs. Cherry's Kitchen (2001)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Sylvia Plath and the depression continuum" by Brian Cooper, MD at ncbi.nlm.nih.gov
- ^ Jillian Becker]. (2003)
- ^ The Bell Jar. Harper Perennial Classics Edition. ISBN 0-06-093018-7 p xii. Pangyuna babaen ni Frances McCullough
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Sylvia Plath iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Sylvia Plath iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Sylvia Plath iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Sylvia Plath kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)
- www.sylviaplath.info
- Sylvia Plath
- Sylvia Plath on Poets.org Biograpia, dandaniw, dagiti mainaig a salaysay ken silsilpo manipud ti Akademia dagiti Amerikano a Mannaniw
- Timpuyogan ni Sylvia Plath


text:
Pagsasao a Sambal
Ti Sambal wenno Sambali ket ti pagsasao a Sambaliko a naipangpangruna a naisasao kadagiti ili ti Zambal ti Santa Cruz, Candelaria, Masinloc, Palauig, ken Iba, iti ili ti Pangasinan iti Infanta idiay Filipinas; dagiti agsasao ket mabirukan pay idiay Panitian, Quezon, Palawan ken Baranggay Mandaragat wenno Buncag iti Puerto Princesa.
Naitermino pay ti Sambal a kas Tina kadagiti dadduma a reperensia. Nupay kasta, ti termino ket naikeddeng a makapsagid kadagiti agsasao iti pagsasao. Ti makapasagid a temino ket immuna a nausar idi agarup a paset ti panawen ti 1976 aginggana idi 1979 babaen dagit iagsuksikosok manipud iti Summer Institute of Linguistics (itan ket SIL International).[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sambal iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Tina Sambal". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Call Me Sambal – Don't Call Me Tina
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pablaak iti Tina ken dagiti dadduma a sasao a FilipinoPDF
- Dagiti wadan a recording manipud iti GRN Network iti Tina ken ti Candelariero a sub-karurayna