text:
Friday, July 30, 2010
WATERWORKS OF CABUGAO, DOING WELL
Cabugao, Ilocos Sur (July 30, 2010) – One of the priority programs of the present administration is the delivery of potable water to end users at affordable cost.
The following information were gathered recently from Nestor B. Somera, Waterworks Superintendent 1 with regards to the status of the waterworks in compliance to Office Order No. 09 dated July 1, 2010 issued to him by Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.
According to Engr. Somera, there were 58 new households connection from July 1 to August 9, 2010. The collection of water bills increased by P112,387.25 as of July 2010 compared to the same month last year (2009) and the number of delinquent consumers were reduced by 10%. The number of employees was decreased by 4 casuals but a better output came nonetheless. This was due to the improved working habits of the employees who are motivated to offer the appropriate quality level of service to the stakeholders, the consuming public.
Somera said that the distribution pipelines were already extended to Barangay Sagayaden, Marga-ay, Sitio Bessang of Barangay Pug-os, Sitio Baliw of Barangay Quezon and Sitio Lusong Suyo of Barangay Baclig. Other programs of the service utility are the installation of household connections, repair and maintenance of transmission/distribution pipelines and household service connection as well as cleaning and draining of intake/collector boxes of the reservoirs in Barangay Lipit.
“With the proper implementation of the plans and programs of Cabugao Waterworks, the consumers will be greatly benefited,” he said. # (Darwin P. Sumibcay)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:52 AM 0 comments
Tuesday, July 27, 2010
SEMINAR TI PANANGSANGO TI KALAMIDAD, INYUSUAT TI LGU-MDCC CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur (Hulio 27, 2010)-Naangay ti maysa nga aldaw nga Orientation Seminar no kasano a sanguen, ipatungpal dagiti nadumaduma nga akem ti panagsagana no dumteng ti kalamidad kas iti bagyo, ginggined, uram, layus ken kaarngina a didigra.
Mayataday daytoy nga aktibidad ti Disaster Awareness Month ti bulan ti Hulio ken iti Nailian a Tema: “Pag Alerto, Malayo sa Peligro”. Kangrunaan a nagpartisipar ket dagiti opisiales ti 33 a barangays agraman dagiti napili a kamengna kasta met iti pannakabagi ti nadumaduma nga opisina ken Ahensia a kas iti MLGOO, PNP, BFP, Red Cross, ken NGO’s a masakupan ti LGU-Cabugao babaen ti panangtarabay ti Municipal Disaster Coordinating Council (MDCC) a mangiwardas ti panagtignay no dumteng ti kalamidad.
Iti mensahe ni Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr., dinakamatna ti pateg ti panagtitinnulong ken panangwatwat ti espiritu ti volunteerism no adda mapasamak a kalamidad. Bininsana pay ti napateg nga akem dagiti kameng ti MDCC ken Barangay Disaster Coordinating Councils (BDCC’s) ti 33 a barangays ti ili iti pannakamobilisar ti grupo a mangpadaan ken mangaktuar ti pasamak iti panawen ti didigra.
Naglektiur da Ms. Constancia Quinola, MLGO Officer, Richard Bilgera, OIC, Red Cross, Vigan City , BFO3 Darwin Cabacungan ti Bureau of Fire Protection (BFP).
Tunggal banag a maiseminar ket adda kaibatoganna a workshop ken drill tapno masigurado a maipasagepsep kadagiti nagatendar dagiti nayadal.
Naaramid ti Orientation Seminar iti St. Mark the Evangelist Parish Hall idi Hulio 27, 2010. # (Source, Anara-ar 2010)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:08 AM 0 comments
Thursday, July 15, 2010
AGRIKULTURA, IPANGRUNA TI BARO NGA ADMINISTRASION
Cabugao, Ilocos Sur (Hulio 2010) – Paset dagiti maiprayoridad a mataming ket ti Agrikultura babaen ti baro nga administrasion ti Gobierno Munisipal ti ili a Cabugao babaen iti liderato ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. Iti Wet Season Crop 2010 (Hunio-Nobiembre), umuna nga addang a naaramid ti pannakapasalista dagiti mannalon, mairehistroda iti DA-LGU ken maikkanda ti ID a kasapulan iti pannakasagrapda kadagiti “subsidies” a maited kadakuada.
Segun ken ni Mr. Edgar S. Balangatan, Municipal Technologist ken Techno-Demo Coordinator, inyusuat ti opisina ti DA-LGU ti Techno-Demo In Hybrid Rice Cum Palay Check System kadagiti 10 a barbarangays ti ili a Cabugao kas iti Brgys. Cuancabal, Lipit, Cael-layan, Salomague, Rizal, Aragan, Cacadiran, Sagayaden, Pug-os ken Turod. Daytoy ket pinunduan ti Gobierno Munisipal ket agarup maysa ektaria ti kalawa ti tunggal demo-farm. Narugian ti panagbunubon idi Hunio 16-18, 2010.
Sabali laeng ti pinunduan ti Departamento ti Agrikultura (DA) iti Hybrid Rice Cluster Demo a buklen ti lima (5) ektaria ti tunggal disso. Napili ti Brgy. Cuancabal ken Sisim a nakaaramidan ti demo-farm. Adda met latta programa ti DA-LGU maipapan iti panagmula ti nateng ket maaramid ti Hybrid Vegetable Seeds Distribution kadagiti mannalon nga agmulmula ti nateng nangruna iti in-between ken off-season (agtultuloy).
Nabenneg ti dua a cropping seasons ti panagmula dagiti mannalon. Iti Wet Season, Hunio-Nobiembre, pagay ti kaaduan a maimula, nateng ken mais dagiti nangato a disso ken um-uma idinto ta iti Dry Season Crop, Nobiembre-Mayo, ket tabako, mais, sandia, bawang, lasona, agduduma a nateng ken adda met latta masasao a 2nd crop ti pagay a kaaduanna nga inbred ti klasena.
Saan met a paudi ti pannakaasikaso dagiti ayup ket segun ken ni Dr. Melvin Castro, DVM, Livestock Inspector ti LGU, agtultuloy ti panagbakuna dagiti dadakkel nga ayup iti HEMO-SEP Vaccine, pannakaited pay ti anti-rabies kadagiti aso, kasta pay iti branding ti baka ken nuang.# (Insurat ni Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:14 PM 0 comments
Sunday, July 11, 2010
MAYOR EDIBOY, CO-CHAMP IN BULLSEYE SHOOTING TILT
Cabugao, Ilocos Sur - Bullseye! A shooting competition in which participants shoot handguns at a target at fixed distances and time limits. This competitive sports involve tests of proficiency, accuracy and speed using various types of gun.
The first club shoot after the lifting of the gun ban was held on July 10, 2010 at the Vigan Elite Shooting Range located in Brgy. Bungro, Cabugao, Ilocos Sur. This was participated in by the members of the club. The registration started at 8:30 in the morning. The shooting contest began after an hour. The following emerged champions in three (3) different divisions namely our Honorable Mayor Ediboy S. Cobangbang, Jr., Mr. Wally Figuerres and Mr. Michael Chan from Vigan City. # (Darwin P. Sumibcay)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:31 PM 0 comments
Thursday, July 1, 2010
EDIBOY, NAGSAPATA A BARO A MAYOR; DANNY KAS BISE- MAYOR
Cabugao, Ilocos Sur – Nagsapata ni Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a kas baro a Mayor ti Cabugao, Ilocos Sur idi Hunio 30, 2010 iti uneg ti simbaan ti St. Mark the Evangelist Parish Church a sinaksian dagiti umili a pakaibilangan dagiti opisial ti nadumaduma a sektor ken organisasion iti kagimongan. Ni Gobernador Deogracias Victor B. Savellano ti namagsapata kenkuana kalpasan a naidaton ti nasantuan a misa babaen ti panangannong da Revs. Felicisimo Ferrer ken Ronald Dona.
Kadua ni Mayor iti dayta nga okasion a nagsapata ni Bise Mayor Danilo Q. Gazmen ken dagiti kameng ti Sangguniang Bayan a da Vicky S. Serna, Josefina S. Vallejo, Richard T. Alcid, Owen S. Sandi, Crescencio S. Sumagit, Jr. Carlito S. Pano, Jemaima S. Tan-Yee, ken Benedicto M. Savellano.
Kalpasan ti panagsapata, inyebkas ni Mayor Cobangbang ti inaugural address-na a kas kabarbaro a Mayor ti ili a Cabugao.
Naaramid ti turn-over ceremonies iti Cabugao Cultural and Sports Complex. Linuktan ni outgoing Vice Mayor Atty. Rex Augustus Morales ti programa ken simmaruno nga inlawlawag ni Ms. Constancia Quinola, Municipal Local Government Operations Officer (MLGOO) dagiti maaramid iti panaginnallawat ti takem.
Ni SB Secretary Maxfel S. Suboc ti nadutokan a mangiyawat kadagiti papeles dagiti sanikua, ramit, ken makinaria ti Gobierno Munisipal iti baro nga Administrasion. Isuna pay ti nangibasa ti mensahe ni Pasado a Mayor, Dr. Diocaesar S. Suero.
Kalpasan a nagsarita dagiti dadduma a kameng ti SB, inted ni Bise Mayor Gazmen ti panggibus a sarita. Naisaruno ti panangsango ti amin a naitallaong iti naisagana a pangngaldaw.
Nasangaili pay iti nasao nga okasion da Ilocos Sur 1st District Congressman Ronald V. Singson, Bise Gobernador Jeremias C. Singson ken dati a Mayor Andrea Soller-Tan. # (Joed Sajonia)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:47 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Out staff of freelance writers includes over 120 experts proficient in choreographers are killing creativity, therefore you can rest assured that your assignment will be handled by only top rated specialists. Order your choreographers are killing creativity paper at affordable prices with livepaperhelp.com!
Everything we are offered as consumers is becoming choreographed to a degree hitherto unimagined. Music, film, consumner goods, all have a palpable design upon us. everything betrays the intervention of the research group, the deliberation of consultants and the bloodless order and consistency that comes from creativity tramelled into pre-planned, internally consistent and utterly lifeless forms. the body, the movements, the sound, the clothes, the makeup, the names, the history, the tastes, the sexual partners, the opinions of the celebrities we admire are carefully orchestrated for maximum economic return. Inconsistency, originality, randomness, reality, truth have been banished from our lives as we are presented with brands that diminish our imagination and dissolve our individuality. Improvisation is banished and rehearsal has become the order of the day. Nothing must be left to chance as the entertainment/branding complex manipulates reality into its most becoming pose and in doing so takes the power of accidental, the half-formed, the ill considered out of our lives. In every aspect of our lives the shiners but a brittle sheen onto everything. A weak patina of glamour adheres to all and spontaneity becomes not just something to be avoided but something to be feared. i hate it. i hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate iti hate it.
Please note that this sample paper on choreographers are killing creativity is for your review only. In order to eliminate any of the plagiarism issues, it is highly recommended that you do not use it for you own writing purposes. In case you experience difficulties with writing a well structured and accurately composed paper on choreographers are killing creativity, we are here to assist you. Your persuasive essay on choreographers are killing creativity will be written from scratch, so you do not have to worry about its originality.
Order your authentic assignment from livepaperhelp.com and you will be amazed at how easy it is to complete a quality custom paper within the shortest time possible!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Panagipatarus
Ti panagipatarus ket isu ti komunikasion iti kaibuksilan ti testo iti pagsasao a taudan ti pagsasao babaen ti maysa a kapada ti testo ti pagsasao a puntaan.[1] Bayat a ti panagbarubasa ket saan a madudua a nasapsap ngem ti panagsurat, ti panangipatarus ket nangrugi laeng kalapsan ti panagparang ti naisurat a literatura; adda dagiti bassit a pannakaipatarus iti Sumerio nga Epiko ni Gilgamesh (ca. 2000 BCE) kadagiti pagsasao ti Abagatan a laud nga Asia idi maikadua a milenio BCE.[2]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Oxford Kakuyog ti Pagsasao nga Inggles, Namit Bhatia, ed., 1992, pp. 1,051–54.
- ^ J.M. Cohen, "Panagipatarus", Ensiklopedia Amerikana, 1986, vol. 27, p. 12.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Balcerzan, Edward, ed., Pisarze polscy o sztuce przekładu, 1440-1974: Antologia (Polako a mamannnurat iti Arte ti Patarus, 1440-1974: maysa nga Antolohia), Poznań, Wydawnictwo Poznańskie, 1977.
- Bassnett, Susan (1990). Dagiti panagadal ti panagipatarus. London & New York: Routledge. ISBN 0-415-06528-3.
Dagiti silo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Panagipatarus iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Panagipatarus iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Ni Thomas Woodrow Wilson (Disiembre 28, 1856 – Pebrero 3, 1924) ket isu idi ti Maika-28 a Presidente iti Estados Unidos, manipud idi 1913 aginggana idi 1921. Isu ket maysa a daulo ti Rang-ay a Tignay, isu ket nagserbi a kas ti Presidente iti Unibersidad iti Princetony manipud idi1902 aginggana idi 1910, ken isu pay ti Gobernador iti New Jersey manipud idi 1911 aginggana idi 1913. Isu ket timmaray a sinuppiatna ti kandidato ti Rang-ay ("Bull Moose") a Partido a ni Theodore Roosevelt ken ti kandidato ti Republino a ni William Howard Taft, ni Wilson ket isu idi ti nabutosan a Presidente a kas Demokrata idi 1912.
Midia a mainaig kenni Kategoria:Woodrow Wilson iti Wikimedia Commons


text:
Planeta
Ti pita wenno planeta ket maysa a nainlangitan wenno selestial a bagi a pagliklikmutan ti maysa a bituen wenno tidda ti bituen nga addaan iti naananay a dagsen tapno mapagbalin a nagtimbukel ti bukodna a grabidad, saan unay nadagsen tapno mangrugi iti termonuklear a panaglunag, ken nalinisannan ti kaarrubana a deppaar dagiti marapita wenno planetisimal.[a][1][2]
Ti kaawagan a pita ket kabbaro laeng no ipadpada iti kaawagan a planeta a naggapu pay kadagiti taga-ugma a kapanawenan. Ti balikas a pita ket naadaw manipud iti balikas a Tinggian para iti daga. Daytoy a balikas ket kognado ti Ilokano a balikas a pitak. Daytoy a kaawagan ket napili ta saan met nga awan ti posibilidad nga iti maysa a paset ti law-ang, adda dagiti planeta a maipada iti daga, no sadino ket mabalin a tumaud ti biag.
Ti kaawagan met a planeta ket manipud iti taga-ugma a pagsasao a Griego πλavήtnς aσtήp planētēs astēr a kayat na a saoen ket "agkalkalautang a bituen". Ti balikas wenno makunkuna a planeta ket taga-ugma, nga addaan kadagiti panakaamo ti pakasaritaan, siensia, mitolohia, ken relihion. Napansin dagidi nagkauna a kultura a kasla nailangitan, wenno emisario dagiti Diós. Orihinal nga adda pito a planeta. Daytoy ket relatido iti pammati dagiti Romano a dagiti pito a Dios ket agsisinnukat iti panagbantay kadagiti aramid ti lubong. Ti panagsasaruno dagitoy a dios ket umuna ti Init sumaruno ti Bulan, Márte, Merkúrio, Hupiter, Venus ken Saturno. Basar kadaytoy kadagiti nagan dagiti pito nga aldaw ti lawas malaksid iti Dominggo a naggapu iti Latin a dies Dominicus (ti aldaw ti Apo): Domingo, Lunes (manipud iti Luna), Martes, Mierkoles, Huebes (ti Hupiter ket Iovi iti kaso a henitibo), Biernes ken Sabado.
Iti agdama, adu pay laeng dagiti mamati iti astrolohia (maysa a panagadal a nagramut iti pammati a nasantoan dagiti planeta), a mangibagbaga a ti kuti dagiti planeta ket pagbaliwen na dagiti biag dagiti tattao no pay supiaten daytoy ti sientipiko a komunidad. Iti panagabanse ti kinaammo a sientipiko, nagsabalin ti pannakasirmata dagiti tattao kadagiti planeta, adun dagiti agsusupadi a patta. Uray ita, awan pay ti di-masupiat wenno inkontestado a panakaipalpalawag no ania ti maysa a planeta. Idi 2006, ofisial nga inampom ti Kappon ti Internasional nga Astonomika (IAU) ti maysa a resolusion nga agipalpalawag kadagiti planeta iti uneg ti Sistema a Solar wenno Tutudngan ti Init. Daytoy a panagipalpalawag ket agpadpada a dinaydayaw ken binalbalaw, ken sinupsupiat dagiti sumagmamano a sientipiko.
No pay namin-adun a naisingasing a liklikawen dagiti planeta ti init, idi la maika-17 a siglo a nasuportaran dagiti pamaneknek daytoy a sirmata babaen dagiti immuna a teleskopio nga obserbasion nga astronomikal nga inaramid ni Galileo Galilei. Iti naannad nga analisis ti datos ti obserbasion, naduktalan ni Johannes Kepler a saan a nagtimbukel dagiti lilikawan wenno paliklikmutan dagiti planeta, no di ket arimbuklen wenno eliptikal. Iti isasayaat dagiti aparato ti obserbasion, nakita dagiti astronomo, a kas iti Daga, ket palpalikmuten na dagiti dadduma pay a planeta kadagiti bangking a liligusan wenno pagtayyekan, ken addaan kadagiti agpada a langa dagiti dadduma kas koma gorra ti yelo Ingles: ice-cap ken dagiti tiempo. Nanipud idi rugi ti Panawen ti Law-ang, naammoan babaen kadagiti obserbasion manipud kadagiti probo wenno panukain (panagsukisok ti limbang) nga addaan kadagiti agpapada a langa ti Daga ken dagiti dadduma a planeta kas iti bulkanismo, bagio, tektonika ken hidrolohia.
Dagiti planet a ket kadawyan a nabingbingay dagiti dua a nangruna a tipo: dadakkel, nababa ti densidadna a higánte nga alingásaw, ken babbabassit, nabato a maradaga wenno naindagaan a planeta. Iti panagipalpalawag ti IAU, adda walo a planeta iti Sistema Solar. Iti panagsasarunoda manipud iti Init, adda uppat a naindagaan, Merkurio, Venus, Daga, ken Marte, santo uppat a higante nga alingassaw, Hupiter, Saturno, Urano ken Neptuno. Laonen pay ti Sistema Solar ti lima nga ansisit a planeta wenno pita: Ceres, Pluto (ti orihinal a maikasiam a planeta ti Sistema Solar), Makemake, Haumea, ken Eris. Malaksid iti Marte, Venus, Ceres, ken Makemake, amin dagitoy ket liklikawen ti maysa wenno ad-adu pay a natural a satelite wenno allikaw wenno bulan.
Nanipud idi 1992, iti pannakaduktal kadagiti ruar-init a pita wenno extrasolar a planeta (dagiti planeta nga agliklikaw kadagiti sabali a bituen), nagrugi a maawatan dagiti sientipiko nga addaan iti pumada a karakteristika iti Daga dagiti planeta iti sibubukel a Galaxia ti Ariwanas (ti Dalan Gatas wenno Via Lactea wenno Nagririmpuok a Bituen).
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kapanunutan dagiti planeta ket naparang-ay iti pakasaritaanna, manipud kadagiti nainlangitan nga agkalkalautang a bituen iti taga-ugma agingga kadagiti maralubong a banag ti panawen a sientipiko. Iraman pay itan ti konsepto saan laeng dagiti lubong iti Sistema Solar, no di ket pati dagiti ginasut kadagiti sabali nga extrasolar a sistema. Dagiti tinawtawid a saan a kinalawag iti panagipalpalawag kadagiti planeta ket nagbanag kadagiti adu a sientipiko a kontrobersia.
Iti taga-ugma, binigbig dagiti astronomo dagiti lawag nga agkutkuti iti tangatang. Inawagan dagiti taga-ugma a Griego πλάvnteς ἀσtέpeς (planetes asteres "agkalkalautang a bituen") wenno "πλavήtoι" (planētoi "agkalkalautang") nga iti tatata a panawen ti makunkuna a "planeta".[3] Iti taga-ugma a Gresia, Tsina, Babilonia, ken kadagiti amin a sakbay a moderno a sibilisasion,[4][5] dandani nga agnanayon a namatmatian a ti Daga ti sentro ti law-ang ken amin a sabali a planeta ket palpalikmutan na ti Daga. Ti rason para kadagitoy a pannagipagarup ket kasla agparparang a dagiti bit-bituen ken planeta ket palpalikmuten da ti Daga ti tunggal-maysa nga aldaw,[6] ken ti nalawag a sentido komun a puot a ti Daga ket nalagda ken natalinaay, ken daytoy ketsaan nga agkutkuti ngem nakatalna.
Babilonia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a sibilisasion nga addaan iti nairebbengan a teoria maipapan kadagiti planeta ket dagiti Babilonio, a nagtaeng idiay Mesopotamia idi umuna ken maikasua a mileneo BC. Ti kaduogan a sibibiag a planetario a testo nga astronomikal ket ti Babilonio a Tableta a Benus iti Ammisaduqa, maysa a kopia iti maikapito siglo SK/BC a listaan dagiti panagpalpaliiw iti panagkutkuti ti planeta a Venus, nga amangan a napetsaan iti kaunaan a maikadua a mileneo BC.Ti MUL.APIN ket maysa a paris iti kuneiporme a tab-tableta a napetsaan manipud idi maika-7 a siglo BC nga agipakita ti panagkuti iti Init, Bulan ken dagiti planeta iti maysa tawen.[7]Dagiti Baboliniko nga Astrologo ket nagaramid da kadagiti nagpaayan iti nagbalin tattan a makunkuna a Lumaud nga Astrolohia.[8]Ti Enuma anu enlil, a naisurat iti panawen a Neo-asirio idi maika-7 a siglo BC,[9]ket naglaon ti listaan dagiti Partaan ket dagiti panakaibagianda kadagiti sabsabali a selestial a penomeno a mairaman dagiti planeta.[10][11]Ti Benus, Márte, Hupiter, ken Saturno ket nainaganan babaen dagiti Baboliniko nga Astrologo. Dagitoy laeng ti naamamuan a planeta aginggana ti panakaparnuay ti teleskopio iti moderno a panawen.[12]
Greko-Romano nga astronomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Gapu ta saan da nga interesado kadagiti nainlangitan a kasla dagiti Babilonios, dagiti taga-ugma a Griego ket immuna a saan da nga inikkan ti kinaipangruna dagiti planeta. Dagiti Pitagóriko idi maika-6 ken maika-5 asiglo BC ket nakaparang-ay da ti bukodda a teoria a maipanggep kadagiti planeta, a nabuklan ti Daga, Init, Bulan, ken dagiti planeta nga nagliklikmut ti maysa a "Tengnga nga Apuy" iti sentro ti Law-ang. Ni Pitágoras wenno ni Parménides ket isuda ti makunkuna nga immuna a nanginaganan ti rabii a bituen ken ti baggák (Venus) nga dagitoy ket maysa nga agpapada.[13] Idi maika-3 a siglo BC, Aristarko iti Samos ket nagitukon ti maysa a heliosentriko a sistema, a segun nga ti Daga ken dagiti planeta ket paliklikmuten da ti init. Nupay kasta, ti heosentriko a sistema ket isu ti nagturay aginggana ti Sientipiko a Rebolusion.
Idi panawen ti umuna siglo BC, idi agdama ti Helenistika a paset ti panawen, dagiti Griego ket nangrugida nga agiparang-ay kadagiti bukodda a panggep iti matematika par aiti panagipadto ti puseto dagiti planeta. Dagityo a kapanggepan, a naibatay iti heometria ngem saan a kas ti aritmetika dagiti Babilonio, ket daytoy ti manglabas to dagiti narigat a teoria ken kasayaat dagiti Babilonio, ken nagbanagan kadagitikaaduan a tignay ti astronomia a napalpaliiw manipud ti Daga nga inususar ti mata laeng. Dagitoy a teoria ket nakaabotda kadagiti kangatuan a panagisao iti Almagesto a sinurat babaen ni Ptolomio idi maika-2 a siglo CE. Nakakomkompleto ti panakaiturayan to modelo ni Ptolomelio a daytoy ket simmukat kadagiti amin nga obra iti astromia ken isu pay laeng ti maitudtudo nga atronomiko a testo para kadagiti i3 a pagilian iti Lumaud a lubong.[14] Kadaiti Griego ken Romano adda dagiti naamammoan a pito a planeta, ti tunggal maysa ketnagipagarup a ti agliklikmut iti Daga segun dagiti narigat a linteg inbaga ni Ptolomio. Dagitoy ket, iti dumakdakkel a panagurnos manipud ti Daga (ti panagurnos ni Ptolomio): ti Bulan, Merkurio, Benus, ti Init, Marte, Hupiter, ken Saturno.[15][14][16]
India[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 499 CE, ti taga-India nga astronomo a niAryabhata ket nangisingasing ti planetraio a modelo a nalawag a nangitipon ti [[panagtayyek ti Daga] iti pagtayyekanna, nga isu ket nangipalplawag ti gapuanan ti maiparparang a maaw-awatan nga agpalaud a panagungunay dagiti bituen. Isu pay ket namatmati a dagiti panagtayyek dagiti planeta ket immitlog.[17] Adu kadagiti simmursurot kenni Aryabhata idiay Abagatan nga India, a dagiti pamunganayanna idiay kadagiti inaldaw a panagtayyek ti Daga, ken dagiti dadduma pay, ket sinursurot ken dagiti dadduma pay nga obrana a naibatay kaniada[18]
Idi 1500, ni Nilakantha Somayaji iti eskuela ti astronomia ken matematika ti Kerala, iti bukodna a Tantrasangraha, ti napabaro a modelo ni Aryabhata.[19] Iti bukodna nga Aryabhatiyabhasya, ti maysa a komentario para iti Aryabhatiya ni Aryabhata, isu ket nangiparang-ay ti maysa a planetario a modelo a ti Merkurio, Benus, Marte, Hupiter ken Saturno ket liklikmutenda ti Init, ken daytoy met ket likmutanda ti Daga, daytoy ket kapadpada ti Ti koniko a sistema a kalpasan daytoy nga insingasing babaen ni Tycho Brahe iti naladaw a maika-16 a siglo. Kaaduan kadagiti astronomo iti Eeskuela ti Kerala a nnagsursurot kaniana ket inaw-awatda daytoy a planetario a sistema.[19][20]
Astronomia ti mediebal a Muslim[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi maika-11 a siglo, ti panaglasat ti Benus ket pinaliiw idi babaen ni Avicenna, a nangibagbaga a ti Benus, mabalin a sagpaminsan, ket adda iti baba ti Init.[21] Idi maika-12 a siglo, ni Ibn Bajjah ket nagpaliiw idi kadagiti "dua a planeta a kas dagiti nangisit a piltak iti sanganan ti Init", nga intono kua ket nainaganan a kas ti panaglasat ti Merkurio ken Benus babaen ti Maragha nga astronomo a ni Qotb al-Din Shirazi idi maika-13 a siglo.[22] Nupay kasta, ni Ibn Bajjah ket saanna a napaliiw ti panaglasat ti Benus, ket awan ti napasamat iti kabibiagna.[23]
Europeano a Renasimiento[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti idudumteng ti Sientipiko a REbolusion, nagbalbaliw ti pannakaawat ti termino a "planeta" manipud kadagiti agbalballasiw iti langit (a mainaig iti lugar ti bituen); iti bagi nga agliklikmut iti Daga (wenno ti naipampmattianidi iti dayta a panawen); ken idi maika-16 a siglo iti banag a dagus a nagliklikmut iti Init idi nakagun-od ti pannakaawat ti heliosentriko a modelo ni Copernicus, Galileo ken ni Kepler.
Isunga ti Daga ket nairaman kadagiti listaan ti planeta, bayat a nailaksid ti Init ken ti Bulan. Iti immun-una, idi naduktalan dagiti immuna a satelite ti Hupiter ken Saturno idi maika-17 a siglo, dagiti termino a "planeta" ken "satel=lite" ket nagsisinnukat ket agpapada a naus-usar – urayno ti naud-udi a naibagbaga ket nain-inut a nagbalin nga ad-adu a naus-usar kadagiti sumakbay a siglo.[24] Manipud idi tengnga ti maika-19 a siglo, ti bilang dagiti "planeta" ket napardas nga immad-adu gapu kadagiti aniaman a baro a naduktalan a banag a dagus a mangliklikmut ti Init ket nailista idi a kas maysa a planeta babaen ti sientipiko a komunidad.
Maika-19 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi maika-19 a siglo dagiti astronomo ket nangrugrugida a namatmati a dagiti kinaudi a naduktalan a bagbagi a naidasig idi a planeta kadagiti ganganai a gudua ti siglo (a kas tiCeres, Pallas, ken ti Vesta) ket maigiddiat a sabsabali manipud kadagiti tradisonal a planeta. Dagitoy a bagiu ket nakibinningayda ti agpapada a rehion iti limbang a nagbaetan ti Marte ken Hupiter (tu barikes ti asteroid), ken addaan dagitoy ti basbassit a masaa; gapu ti nagbanagan daytoy, dagitoy ket nabaliwan ti pannakaidasigda a kas dagiti "asteroid". Iti kaawan kadagiti ania man a panangipalpalawag, ti maysa a "planeta" ket naawawatan idi a kas ti ania man a "dakkel" a bagi a nangliklikmut iti Init. Gaputa adda dagiti dakkel unay a baetan ti kadakkel dagiti asteroid ken dagiti planeta, ken dagiti kaadu ti nagsasaruno a baro a naduktalan ket kasla nagpatingga idi naduktalan ti Neptuno idi 1846, awan idi ti nalawag a pannakasapul ti pormal a panangipalpalawag.[25]
Maika-20 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Nupay kasata, idi maika-20 a siglo, ti Pluto ket naduktalan idi. Kalpasan dagiti immuna a panagpalplaiiw a nakaiturongan ti pammati a daytoy idi ket dakdakkel ngem ti Daga,[26] ti banag idi ket dagus nga inaw-awat a kas ti maikasiam a planeta. Ti adu pay a panagpalplalliw ket nakabiruk a ti bagi ket napudnuan a basbassit: idi 1936, ni Raymond Lyttleton ket nangisingasing a ti Pluto ket mabalin a nakatalaw a satelite ti Neptuno,[27] ken ni Fred Whipple ket nangisingasing idi 1964 a ti Pluto ket mabalin a maysa a kometa.[28] Nupay kasta, gaputa daytoy ket dakdakkel pay laeng ngem dagiti naamammuan nga asteroid ken kasla saan nga adda kadagiti dakdakkel a populasion,[29] daytoy ket nakatalinaay ti kasasaadna aginggana idi 2006.
Idi 1992, dagiti astronomo a ni Aleksander Wolszczan ken ni Dale Frail ket nangpakdaarda ti pannkaduktal kadagiti planeta iti lawlaw ti maysa a pulsar, ti PSR B1257+12. Daytoy a pannakaduktal ket sapasap a naikedkeddeng a ti immuna a nalawag a pannkaduktal iti planetario a sistema iti lawlaw iti sabali a bituen. Ken idi Oktubre 6, 1995, ni Michel Mayor ken ni Didier Queloz iti Unibersidad ti Hinebra ket nangipakdaarda ti immuna nalawag a pannakaduktal iti maysa nga eksoplaneta nga agliklikmut iti maysa nga ordinario a nangruna nga agsisinnaruno a bituen (51 Pegasi).[30]
Ti pannakaduktal kadagiti ekstrasolar a planeta ket nakaituronga ti sabali pay a saan a nalawag a pannkaipalplawag iti planeta; ti puntos a ti planeta ket agbalinen a maysa a bituen. Adu kadagiti naamammuanen nga ekstrasolar a planeta ket ket ad-adu a dakdakkel ngen ti masa iti Hupiter, a ganganai a makaabut kadagiti nainlangitan a banag a tinawtawagan a kas dagiti "kayumanggi nga ansisit".[31] Dagiti kayumanggi nga ansisit ket sapsap dagitoy a naikedkeddeng a bituen gapu ti abilidadda makilunag iti deuterio, ti nadagdagsen nga isotopo ti hidrohenio. Bayat a dagiti bituen a dakdakkel ngem 75 a beses iti Hupiter ket makilunag iti hidrohenio, dagiti bituen kadagiti masa ti 13 a Hupiter ket makilunag iti deuterio. Nupay kasta, ti deuterio ket saan unay nga adu, ken kaaduan kadagiti ansisit ket nabayagdanton nga agsardeng a makitipon iti deuterio sakbay a maduktalan dagitoy, a makaaramid kaniada a narigat a malasin manipud kadagiti dakkel unay a planeta.[32]
Maika-21 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Gapu kadagiti pannkaduktal idi las-ud ti kinaudi a gudua ti maika-20 a siglo kadagti ad-adu a banag iti kaunegan ti Sistema a Solar ken dagiti dakkel a banag iti lawlaw dagiti bituen, adda dagiti suppiat a rimsua no kasano ti mangbukel ti maysa a planeta. Adda dagiti naisangayan a di pannakaitunosan no ti maysa a banag ket maikeddeng a maysa planeta no daytoy ket paset ti maysa a naisangayan a populasion a kas ti maysa nga barikes, wenno daytoy ket dakkel umayen a agpataud ti enerhia babaen ti termonuklear a panaglunag iti deuterio.
Adda dagiti umad-adu a bilang dagiti astronomo a nangitaktakder para iti Pluto a maikkat ti pannkaidasigna akas maysa a planeta, gaputa dagiti adu a kapadpadana a banag anga umab-abot ti kadakkelna ket nabirukanen iti isu met laeng a rehion iti Sistema a Solar (ti Barikes ti Kuiper) idi las-ud ti tawtawen ti 1990 ken dagiti nasapa a tawtawen ti 2000. Ti Pluto ket nabirukan idi a kas maysa a bassit a bagi iti populasion kadagiti rinibu.
Adda kadagitoy ket mairaman ti Quaoar, Sedna, ken Eris ket naibagbaga idi kadagiti nadayeg a pagiwarnakan a kas ti maikasangapulo a planeta, nupay kasat daytoy ket napay a nakaawat iti sientipiko a pannakabigbigan. Ti pannkairangarng ti Eris idi 2005, ti maysa a banag a 27% a dakdakkel ngem ti Pluto, ket nakapartuat ti kammasapulan ken ti punliko nga essem para iti opisial a pannakaipalplawag iti planeta.
Ti panangaku daytoy a problema, ti IAU ket nangirugi ti pannkapartuat ti pannakaipalplawag ti planeta, ken nagpataud iti maysa idi Agusto 2006. Ti bilang dagiti planeta ket bimmassit iti walo kadagiti dakdakkel unay a bagi nga dda iti nakaliklik ti pagtayyekanda (Merkurio, Benus, Daga, Marte, Hupiter, Saturno, Urano, ken Neptuno), ken napartuat ti maysa a baro a klase dagiti ansisit a planeta, nga immununa a naglaon kadagiti tallo a banag (Ceres, Pluto ken Eris).[33]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "IAU 2006 Sapasap a Gimong: Nagbanagan dagiti IAU Resolusion a butos". Kappon ti Internasional nga Astronomiko. 2006. Naala idi 2009-12-30.
- ^ "Ago-obra a Bunggoy dagiti Extrasolar a Planeta (WGESP) iti Kappon ti Internasional nga Astronomiko". IAU. 2001. Naala idi 2008-08-23.
- ^ H. G. Liddell and R. Scott, A Greek–English Lexicon, maikasiam nga edision, (Oxford: Clarendon Press, 1940).
- ^ Neugebauer, Otto E. (1945). "Ti Pakasaritaa ti Taga-ugma a Parikut ti Astronomia ken dagiti Pamay-an". Warnakan kadagiti Panagdal ti Asideg a Daya. 4 (1): 1–38. doi:10.1086/370729.
- ^ Ronan, Colin. "Astronomia Sakbay ti Teleskopio". Astronomia idiay in Tsina, Korea ken Hapon (Walker nga ed.). p. 264–265.
- ^ Kuhn, Thomas S. (1957). Ti Copernica a Rebolusion. Pagmalditan ti Unibersidad ti Harvard. p. 5–20. ISBN 0-674-17103-9.
- ^ Francesca Rochberg (2000). "Astronomia ken dagiti Kalendario iti Taga-ugma a Mesopotamia". Iti Jack Sasson. Dagiti Sibilisasion iti Taga-ugana nga Asideg a Daya. III. p. 1930.
- ^ Holden, James Herschel (1996). A History of Horoscopic Astrology. AFA. p. 1. ISBN 978-0-86690-463-6.
- ^ Hermann Hunger, ed. (1992). Astrolohika a reporta kadagiti Assyrian nga ari. Stado Archivo iti Assyria. 8. Unibersidad ti Helsinki a Pagmalditan. ISBN 951-570-130-9.
- ^ Lambert, W. G.; Reiner, Erica (1987). "Babylonian Planetary Omens. Part One. Enuma Anu Enlil, Tablet 63: The Venus Tablet of Ammisaduqa". Journal of the American Oriental Society. 107 (1): 93–96. doi:10.2307/602955. JSTOR 602955.
- ^ Kasak, Enn; Veede, Raul (2001). Mare Kõiva ken Andres Kuperjanov, ed. "Pannka-awat kadagiti Planeta iti Taga-ugma a Mesopotamia (PDF)" (PDF). Electronic Journal of Folklore. Museo ti Literaria iti Estonia. 16: 7–35. Naala idi 2008-02-06.
- ^ A. Sachs (Mayo 2, 1974). "Panagpalpaliiw nga Astronomia ti Babilonia". Dagiti Pilosopiko a Transaksion iti Naarian a Kagomongan ti Londres. Naarian a Kagimongan ti Londres. 276 (1257): 43–50 [45 & 48–9]. Bibcode:1974RSPTA.276...43S. doi:10.1098/rsta.1974.0008. JSTOR 74273.
- ^ Burnet, John (1950). Grigo a philosoia: Thales agingga ti Plato. Macmillan and Co. p. 7–11. ISBN 978-1-4067-6601-1. Naala idi 2008-02-07.
- ^ a b Goldstein, Bernard R. (1997). "Isalsalakan ti penomena: ti lugar iti likud ti planeta a teoria ni Ptolomio". Warnakan par iti Pakasaritaan iti Astronomia. Cambridge (UK). 28 (1): 1–12. Bibcode:1997JHA....28....1G.
- ^ "planet, n.". Oxford nga Inggles a Diksionario. 2007. Naala idi 2008-02-07. Paammo: pilien ti Etimolohia nga etiketa
- ^ Ptolomio; Toomer, G. J. (1998). Almagesto ni Ptolomio. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-00260-6.
- ^ J. J. O'Connor ken ni E. F. Robertson, Aryabhata ti Mankaman, arkibo ti MacTutor a Pakasaritaan ti Matematika]]
- ^ Sarma, K. V. (1997) "Astronomia idiay India" iti Selin, Helaine Ensiklopedia ti Pakasaritaan ti Siensia, Teknolohia, ken Medisina kadagiti Saan a Lumaud a Kultura, Kluwer Academic Publishers, ISBN 0-7923-4066-3, p. 116
- ^ a b =Ramasubramanian, K. (1998). "Modelo iti planetraio a panaggunay kadagiti obra dagiti astronomo ti Kerala". Bulletin of the Astronomical Society of India. 26: 11–31 [23–4]. Bibcode:1998BASI...26...11R.
- ^ Ramasubramanian etc. (1994)
- ^ Sally P. Ragep (2007). "Ibn Sīnā: Abū ʿAlī al‐Ḥusayn ibn ʿAbdallāh ibn Sīnā". Iti Thomas Hockey. Ti Biograpikal nga Ensiklopedia dagiti Astronomo. Springer Science+Business Media. p. 570–572. Bibcode:2000eaa..bookE3736.. doi:10.1888/0333750888/3736. ISBN 0-333-75088-8.
- ^ S. M. Razaullah Ansari (2002). Pakasaritaan ti oriental nga astronomia: dagiti nagbanagan dagiti 17 a nagtitinnulongan a pannakitungtungan iti maika-23 a Sapasap nga Asemblia tiSangalubongan a Kappon ti Astronomia, nga inurnos babaen ti Komision 41 (Pakasaritaan ti Astronomia), a npasamak idiay Kyoto, Agosto 25–26, 1997. Springer. p. 137. ISBN 1-4020-0657-8.
- ^ Fred Espenak. "Innem a milenio a katologo kadagiti panaglasat ti BenusS: 2000 BCE aginggana ti 4000 CE". NASA/GSFC. Naala idi 11 Pebrero 2012.
- ^ Kitaen dagiti kangrunaan a dakamat idiay Linia ti panawen ti pannakaduktal kadagiti planeta ken dagiti bulan ti Sistema a Solar
- ^ Hilton, James L. (2001-09-17). "Kaano idi a Nagbalin dagiti Asteroid a kas dagiti Bassit a Planeta?". U.S. Naval Observatory. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2007-09-21. Naala idi 2007-04-08.
- ^ Croswell, K. (1997). Planet Quest: Ti Epiko a Pannakaduktal dagiti Ganganaet a Sistema Solars. The Free Press. p. 57. ISBN 978-0-684-83252-4.
- ^ Lyttleton, Raymond A. (1936). "Kadagiti posible a resulta iti pannakasabat ti Pluto iti sitema ti Neptuno". Binulan a Pakdaar ti Naarian a Kagimongan ti Astronomia. 97: 108. Bibcode:1936MNRAS..97..108L.
- ^ Whipple, Fred (1964). "Ti Pakasaritaan ti Sistema a Solar". Dagiti nagbanagan iti Nailina nga Akademia dagiti Siensia ti Estados Unidos iti Amerika. 52 (2): 565–594. Bibcode:1964PNAS...52..565W. doi:10.1073/pnas.52.2.565. PMC 300311. PMID 16591209.
- ^ Luu, Jane X.; Jewitt, David C. (1996). "Ti Kuiper a Barikes". Scientific American. 274 (5): 46–52. doi:10.1038/scientificamerican0596-46.
- ^ Mayor, Michel; Queloz, Didier (1995). "Ti masa ti Hupiter a kakuyog ti solar a kita ti bituen". Nature. 378 (6356): 355–359. Bibcode:1995Natur.378..355M. doi:10.1038/378355a0.
- ^ "Sapasap nga Asemblia ti IAU : Suppiat ti pannakaipalpalawag iti Planeta" (.wmv). MediaStream.cz. 2006. Naala idi 2008-08-23.
- ^ Basri, Gibor (2000). "Dagiti Panagpalpaliiw kadagiti Kayumanggi nga Ansisit". Tinawen a Panagrepaso iti Astronomia ken Astropisika. 38 (1): 485. Bibcode:2000ARA&A..38..485B. doi:10.1146/annurev.astro.38.1.485.
- ^ Green, D. W. E. (2006-09-13). "(134340) Pluto, (136199) Eris, ken (136199) Eris I (Dysnomia)" (PDF). Circular No. 8747. Sentral nga Opisina para kadagiti Astronomiko a Telegrama, Sangalubongan a Kappon ti Astronomia. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi Hunio 24, 2008. Naala idi 2011-07-05.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Dagiti planeta iti Wikimedia Commons
- Website ti Sangalubongan a Kappon ti Astronomia
- Warnakan ti ladawan ti NASA
- NASA Planet Quest
- Panangiladawan a mangipada kadagiti kadakkel dagiti planeta, ti Init, ken dagiti sabali a bituen
- "Dagiti naiparuar a warnakan ti IAU manipud idi 1999 "Ti kasasaad ti Pluto: Panangipalplalawag"". Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2007-12-14.
- "Kammasapulan a maipapan ti pannakaplaneta ken ti naisingasing nga alagaden ti planetario a pannakaidasig." artikulo babaen ni Stern ken Levinson
- Dagiti naduktalan ti Panagsukisok ti Planetario a Siensia


text:
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Athletic Meet ti 4 a sona ti DepEd Cabugao District idi Setiembre 28, 2012 iti nagkapat a disso ken arigna a naggigiddan a panagsasalip dagiti mangbukel a pageskuelaan kadayta a sona iti nadumaduma a pagsasalisalan nga ay-ayam kas iti Volleyball, Chess, Basketball, Softball, Table Tennis, Sipa, Athletic, Soccer, Baseball, ken Badminton.
Naangay ti pay-ayam iti Brgy. Salapasap ti Zone 1, Dardarat Elementary School ti Zone 2, Cabugao South Central School ti Zone 3 ken Cuantacla Elementary School ti Zone 4.
Sakbayna, naaramid ti programa ti tunggal disso a nangrugi ti pay-ayam. Kangrunaan a naaramid iti programa ti panagparada ti delegasion ti tunggal eskuela, naipresentar dagiti atleta babaen kadagiti dadaulo ti eskuela, ken naaramid ti Athletic Oath.
Nagmensahe ni Public Schools District Supervisor Helen V. Siruno ti kada sona ket kinaritna dagiti atleta nga aglalaingda tapno agballigida iti pakisalipanda. Dinakamat ti Opisial ti DepEd Cabugao District a daytoy nga exposure ti ubbing ket matubay ti disiplina, maipromot ti panaggagayyem ken manayonan ti panagtalek ti bagida ta mamuli ti talentoda.
Impeksa pay ni District Supervisor Siruno ti panagyamanda iti DepEd Cabugao iti agtultuloy a panangsuporta ti LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kasta met ni SB Member Vicky S. Serna, Committee Chair on Education iti Sektor-Edukasion ta maysa a prayoridad a programa ti Gobierno Lokal iti agtultuloy a pannakapasayaat dagiti eskuela ken pannakaipromot ti sports kadagiti ubbing ta naipaayanda ti sports paraphernalia iti nasao a pay-ayam.
Ni PESS District Coordinator Ronel Ubaldo ti nangideklara ti pormal a panaglukat ti pay-ayam ti kada sona.
Kalpasan ti pannakaaramid dagiti nadumaduma nga events iti dayta nga aldaw, impakaammo ni Mr. Ubaldo ti partial a resulta ti nagsasalip ti kada sona kas iti sumaganad: ZONE 1-Volleyball (Boys & Girls), Salapasap; Sipa-Reppa-ac; Badminton, Girls-Cabugao North CS, Boys-Pug-os ES; Basketball-CNCS; Soccer-CNCS; Athletics-Bungro ES; Chess, Girls-CNCS, Boys-Bungro ES. ZONE II- Volleyball, Boys-Salomague ES, Girls-Salomague ES; Chess, Boys- Board 1 Salomague ES, Board 2 Namruangan ES; Chess, Girls-Board 1 Dardarat ES, Board 2 Turod ES; Basketball-Sabang ES; (Softball, Table Tennis, Sipa-Daclapan ES); Athletics-Salomague ES, Namruangan ES, Dardarat ES; Soccer-Namruangan ES. ZONE III- Chess, Girls-Sagayaden ES, Boys-Nagsincaoan ES; Table Tennis-Cabugao South CS; Football-Pila ES; Baseball-Lipit ES; Softball-CSCS; Basketball-Sagayaden ES; Volleyball, Girls-Nagsincaoan ES, Boys-Cabugao South CS; Badminton-Cabugao South CS.
Innayon ni PESS Coordinator Ronel Ubaldo a maangay ti District Athletic Meet inton Oktubre 16-17, 2012. (Web In-Action)


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Suomi - Suomen tasavalta - Finland - Republiken Finland
" Finland, The Republic of Finland" - in both Finnish and Swedish.
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti . GNU Free Documentation License http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true
Daytoy a papeles ket nalisensiaan babaen ti
Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported a lisensia.
Nawaya ka:
ti makibingay – ti ag-kopia, agiwaras ken agipatulod ti obra
ti pagtipon-tipon – ti panagibagay ti obra Babaen kadagiti sumaganad a kasasaad:
pammadayaw – Masapul a padayawem ti obra iti ugali a nainaganan babaen ti mannurat wenno nagited ti lisensia (ngem saan nga iti pamay-an nga isingasing a bigbigen da ka wenno ti panag-usar mo ti obra) .
makibingay nga agpadapada – No baliwam, urnosem, wenno agbangon iti daytoy nga obra, maiwaras mo ti nagbanagan daytoy nga obra a kapada wenno kapadpadana a lisensia iti daytoy.
Daytoy nga etiketa ti panaglisensia ket nainayon iti daytoy a papeles a kas paset iti GFDL a panagbabaro ti panaglisensia. http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ CC-BY-SA-3.0 Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 true true
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ket agipablaak babaen ti sumaganad a lisensia:
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti . GNU Free Documentation License http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 12:52, 7 Oktubre 2006 6.2 s (52 KB) Aatox "Finland, The Republic of Finland" - in both Finnish and Swedish. {{GFDL}} Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay af.wikipedia.org
Panagusar idiay av.wikipedia.org
Panagusar idiay be.wikipedia.org
Panagusar idiay cy.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay es.wikipedia.org
Panagusar idiay fr.wikipedia.org
Panagusar idiay gl.wikipedia.org
Panagusar idiay kk.wikipedia.org
Panagusar idiay mg.wikipedia.org
Panagusar idiay ml.wikipedia.org
Panagusar idiay nah.wikipedia.org
Panagusar idiay pcd.wikipedia.org
Panagusar idiay pt.wikipedia.org
Panagusar idiay ro.wikipedia.org
Panagusar idiay ru.wikipedia.org
Panagusar idiay sv.wikipedia.org
Panagusar idiay ta.wikipedia.org
Panagusar idiay th.wikipedia.org
Panagusar idiay tl.wikipedia.org
Panagusar idiay yo.wikipedia.org
Panagusar idiay zh.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
LAOAG CITY - Binalakadan ni Ret. Police officer Lolito Nacnac, chief tanod iti Brgy. Cali ken Federated President iti tanod ti ili ti Dingras kadagiti maseknan a kameng ti polisya.
Daytoy ket kalpasan nga adda ti napasamak a panagpaturong ni SPO4 Joel Corales agnanaed ti Brgy Lydia ti paltog kadagiti dua a tattao.
Kuna na a nasken a saan a maaramid daytoy ken nasken a kasarita na a naimbag dagiti pinaturongan na ken maipaayan da ti importansya tapno agtitinnulong da met para iti programa ti presidente.
Nupay kasta, Kuna ni Nacnac nga addan ti nagsaritan da iti kuerpo ti polisya ken possible a saan nga ituloy pay dagiti natutokan ti paltog ti agreklamo kontra kenni Corales.


text:
Depende iti pannakaibalikas wenno pannakaisawangna. No napaspas a “maNO” wenno naalumamay a “MAno”, agduma ti kaipapananda.
Gagangay ketdi kadagiti dadduma a balikas ti addaan iti dua no di man tallo a kaipapanan ngem agpadpada ti pannakaisuratda. Daydiay laeng pannakaibalikas ti nagdumaanda.
Mano. No damagem koma ti presio ti gatangem wenno agtawarka, tumawarka ken aginggagatangka. Ti mano ditoy ket balor ti kuarta a katukad ti gatangen. Ketdi, daytoy a mano ket naiyababa manipud iti balikas a “sagmamano.” Nupay adda latta met pannakaisawang dayta a “sagmamano”, adu no di man ad-adu ngata ti mangar-aramat iti “mano”. Naduyos la unay ni Ilokano iti short cut, a no dadduma, short cut la ngaruden, inyababana pay.
Mano. Maaramat met a kas bilang. Kas koma iti manoda a napessaan? Bilang ti sungbat: dua, tallo, bugtong, paris, sangadosena, sangabakig, sangauyon. Bilang dagiti adda pagikabilan, kas iti sangalabba, dua labba, sangadosena a dram, sangabakig a… ken dadduma pay.
Mano. Umuna. No kunada a sika ti “mano” iti ay-ayam wenno katukadna, kayatna a sawen, sika ti mangiyuna. Manoka—kayatna a sawen sika ti umuna, saan ket a ti bilangmo (maymaysa) ti madakdakamat. No dadduma, mapasamak met laeng ti balikas nga umuna no nayonan daytoy iti prefix a “buena”, isu nga agbalin a buena mano, a kayatna a sawen sika ti kaunaan a gimmatang. Kadagiti dadduma, ti buena mano ket isu met laeng dayta balikas a “panigo.” Castillan term ket dayta buena mano idinto ta diak a masinuo no Iluko jargon ti “panigo” wenno binulod laeng ni Ilokano manipud iti sabali a pagsasao?
Mano. No baliksen iti naalumamay ti mano, kaimudinganna ti panagdayaw, lalo kadagiti nataengan wenno mas naed-edad ngem sika. Mano a kas iti panangawat iti kanawan a dakulap samo idennes iti mugingmo, kabayatan ti inka panagdumog. Itoy a situasion, panagdayaw ti kaipapanan ti mano wenno panangisubmitarmo ti kinaasinom iti personahe ti inka nagmanoan. Panagdayaw daytoy a submission of self no di man maysa a wagas a panangiparang iti kinapakumbaba kas maysa a natakneng ken nadayaw a tao.
Nupay kasta, iti kaso ti balikas a “manmano” ket maibilang met laeng iti kunak, gapu iti kinaadda ti prefix a “man” a kayatna a sawen, maipapan met laeng iti bilang iti umno a balikas. No dadduma, dayta a balikas a “manmano” ket posible pay a masukatan wenno maisandi iti sabali met a termino nga isu met laeng ti kaipapananna. Ti balikas a sumagmamano, isu met laeng nga isu ti sungbatna, ti numero wenno bilang.
Mano. No dadduma, maaramat daytoy a kas figure of speech litotes. Ngem adda dayta prefix a “man” isu nga agbalin a “manmano.”
Ehemplo: no dinamag koma ni Juan no adu ti nakalapan ni Ago, kuna met ni Ago nga isungbat ti “manmano.” Uray no adu ti nakalapanna, posible nga iti panangibagana iti “manmano”, intensionna ti agpakumbaba ken saan nga agpasaw. Ngarud kabaliktad ti “manmano” ti hyperbole itoy a kaso. No idilig a nalaing, isu met laeng daytoy iti “mano” nga addaan iti prefix a “man” a numero wenno bilang iti sungbat. Agsupadida laeng iti saludsod wenno kita iti saludsod.
Adu dagiti maymaysa a balikas nga adu ti pakaituronganna. Kas iti mano.
Adda met dagiti balikas a maymaysa ngem no sinasinaem, makapataudka iti saan laeng a maymaysa a balikas no di pay tallo a binatog.
Kitaentayo daytoy a balikas iti English: NOTABLE
The NOTABLE surgeon was NOT ABLE to operate because he has NO TABLE.
Dayta “mano” ken ti “notable” ket makapaisemda a balikas ta pagwerretenda wenno kudkodanda ti linaon ti muging.##
Sunday, September 09, 2007
Mano, maysa a balikas nga adu ti kaipapananna
Depende iti pannakaibalikas wenno pannakaisawangna. No napaspas a “maNO” wenno naalumamay a “MAno”, agduma ti kaipapananda.


text:
Dagiti probinsia ti Filipinas
Ti probinsia ti kangrunaan a paset ti lokal a turay iti Filipinas. Addaan ti Filipinas iti agdama iti aganay a 81 a probinsia a nagrupogrupo iti 18 a rehion. Ti probinsia ket buklen dagiti siudad ken ili.
Ti gobernador ti mangidaulo iti maysa a probinsia kas opicial nga ehekutibo. Idauluan met ti bise gobernador ti lehislatura ti probinsia a buklen dagiti kameng ti Hunta ti Probinsia a maawagan iti bokal.
Ti kada probinsia ket addaan maysa wenno ad-adu pay a kongresional a distrito nga ibagian ti deputado iti Kongreso ti Filipinas. Kada distrito ket addaan met kadagiti bokal a pannakabagi iti Hunta ti Probinsia.
Ti Metro Manila, a yan ti kapitolio a siudad ti pagilian (Manila), ket saan a nabenneg wenno maawagan kas probinsia nupay addaan dagiti bukod nga il-ili ken siudad.
Dagiti linaon
Probinsial a turay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti turay iti probinsia ket addaan iti ehekutibo ken lehislatibo a sangsanga. Ti bileg ti pangukoman ti maysa a probinsia ket adda iti babaen ti panangtarawidwid ti Korte Suprema ti Filipinas. Maysa nga agwaywayas a paset ti probinsial a turay, ket addaan direkta a panangrienda kadagiti pakaseknan ti probinsia. Babaen met ti Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno (DILG) a makinaig ken makibiang ti Presidente ti Filipinas.
Listaan dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota:
- Amin pigura ti populasion ke kalawa ti daga ket mairaman dagiti nawaya a siudad manipud kadagiti probinsia. Iti daytoy a tabla, naibilangda a kas paset ti ayanda a grupo ti probinsia para kadagiti heograpiko ken estadistika a panggep, ngem iti kinapudno dagitoy ket umuna nga agpang nga entidad.
- Ti Metro Manila ket nairaman para iti panangipada urayno daytoy ket saan a probinsia ngem maysa nga administratibo a rehion.
- 1 Dagiti petsa ket mabalin a mangibaga ti pannakaprobinsia a kas pannakabangon idi panawen dagiti Kastila, panawen dagiti Amerikano, wenno babaen dagiti Tignay ti Republika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ken Tinawen ken dagiti Gatad nga Idadakkel para iti Filipinas ken dagiti Rehionna, Probinsia, ken dagiti Urbano Unay a Siudad" (PDF). Senso ken Sangkabalayan a Populasion idi 2010. Opisina ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ "Listaan dagiti probinsia". PSGC Interaaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Butuan.
- ^ Ti Cabadbaran ket naaramiden nga isu ti opisial a kapitolio ti probinsia, babaen ti Republika Tignay Blng. 8811. Nupay kasta, ti tugaw ti probinsial a gobierno ket adda pay laeng ti proseso a maiyal-alis manipud idiay Butuan, ken idiay pay laeng ti pagtengngelan ti opisina ti gobierno.
- ^ Ti probinsia ket mangitalinaay pay ti sabali a sentro ti gobierno idiay Luna, ken adu idiay nga agtengngel ti opisina dagiti nailian ketn probinsiala gobierno. Ahensia ti Pakaaamo iti Filipinas - Nabangon idiay Luna ti sentro ti gobierno ti Apayao
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Isabela.
- ^ Ti siudad ti Siudad ti Isabela ket serbian babaen dagiti opisina Rehion IX.
- ^ Probinsia ti Basilan: Kalawa ti Daga
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Baguio.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti [[|Naga]].
- ^ Ti probinsial a gobierno ti Cavite ket nalawag a nangibaga a ti Imus ket isu ti probinsiala kapitoliona, bayat a ti tugaw ti gobierno ti probinsia ket ti Trece Martires. Opisila a Website ti Probinsia ti Cavite - Dagiti Nadaras a KInapudno Ti Imus ket isu ti kapitolio ti Cavite — Maliksi
- ^ Dagiti bilang ket mairaman dagiti nawaya a siudad ti Cebu, Lapu-Lapu ken Mandaue.
- ^ a b c d e f g Gaputa ti gobierno ti probinsia ket agtengngel ti opisina iti kaunegan ti nawaya a siudad, iti pagbanaganna ti probinsia ket mangtalinaay ti tugaw ti gobierno iti ruar ti bukodna a pagturayan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Davao.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Iloilo.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Siudad ti Santiago.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Iligan.
- ^ Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao, Departamento iti Agrikultura: Lanao del Sur (Ti pateg a naited idiay NSCB ket mabalin a saan a husto.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman dagiti nawaya a siudad ti Ormoc ken Tacloban.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Cotabato.
- ^ Probinsial a Gobierno ti Maguindanao: Ababa a Bariweswes (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 972,904 ha (NSCB); 6,565 km² (Historical Dictionary of the Philippines); 5,176.1 km² (NAMRIA))
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Cagayan de Oro.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Bacolod.
- ^ Ti probinsial a gobierno ket agdam apay laeng a mangtartaripato kadagiti pakultad iti dati a kapitolio ti Cabanatuan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Puerto Princesa.
- ^ Dagit ibilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Angeles.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya asiudad ti Dagupan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Lucena.
- ^ Ti probinsial a gobierno ket inyalisnan dagiti operasionna idiay Antipolo manipud idiay Pasig, urayno awan pay ti lehislasion iti nailian nga agpang ti naikeddenga a mangbigbig ti baro a kapitolio. Yehey! News - Board wants Antipolo officially named capital of Rizal
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti General Santos.
- ^ Probinsia ti Sulu: Ababa a Bariweswes (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 343,699 ha (NSCB 2007), 175,460 ha (NSCB 2000), 167,377 ha (NAMRIA))
- ^ Ti Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika ket bigbigenna ti Bongao ken ti Panglima Sugala a aks dagiti kapitolio ti rehion. Nupay kasta, ti kapitolio ti proninsia ket mabirukan idiay Bongao, ti de facto a tugaw ti gobierno.
- ^ Agwaywayas a REhion iti Muslim a Mindanao, Departamento iti Agrikultura: Tawi-Tawi (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 362,655 ha (NSCB 2007), 120,876 ha (NAMRIA), 1,197 km² (Deparamento iti Turismp), 999 km² (Mapcentral))
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya siudad ti Olongapo.
- ^ Figures include the independent city of Zamboanga.


text:
Alpabeto nga Arabiko
Ti alpabeto nga Arabiko Arabiko: أَبْجَدِيَّة عَرَبِيَّة ’abjadiyyah ‘arabiyyah) wenno abjad nga Arabiko ket isu ti sinuratan nga Arabiko a kas naikodigo para iti panagsurat ti Pagsasao nga Arabiko. Daytoy ket naisurat manipud ti kanawan nga agpakanigid, iti estilo a kursibo, ken mangiraman kadagiti 28 a letra. Gaputa dagiti letra ket kadawyan a[1] mangipatakder para kadagiti konsonante, daytoy ket naidasig a kas maysa nga abjad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bayat nga adda dagiti panagmarka kadagiti bokal, dagitoy ket saan a kankanayon nga inus-usar. Gapu iti daytoy, daytoy ket agpaypayso a tinawtawagan iti maysa a "saan a puro nga abjad". Kitaen ti Abjad#Dagiti saan a puro nga abjad para iti pakisinnaritaan iti daytoy a nomenklatura.


text:
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti pannakai-turnover dagiti Medical Equipment ( Stethoscope, BP Apparatus ken Weighing Scale) kadagiti kameng ti Barangay Health Workers (BHW’s) iti 33 a barangay ti Munisipalidad ti Cabugao.
Naaramid ti pannakaited dagitoy a ramit iti Municipal Conference Building iti Mayo 28, 2014 a nagatendaran dagiti Opisiales ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.; Medical Personnel iti RHU-MHO nga idauluan ni Dr. Bernardino M. De Gracia III, OIC, Municipal Health Officer ti LGU-Cabugao kasta metten dagiti kameng ti BHW’s iti ili a Cabugao.
Nangipaay ti Mensahe ni Mayor Ediboy ket binigbigna ti akem ken kinaregta dagiti BHW’s a katinnulong ti LGU-Cabugao a mangipatungpal kadagiti programa a mangpasayaat ken mangmantener ti serbisio para iti agtultuloy a kinasalun-at dagiti umili ti Cabugao.
Pinagyamananna met iti napintas a tunos dagiti maseknan a Departamento ti Opisina ken dagiti maseknan nga Ahensia ti Gobierno Nasional a mangipapaay iti agtultuloy a suporta kadagiti gannuat a mangpasayaat pay iti salun-at ti sapasap.
Nangipaay met ti mensahe da SB Member Dr. Jemaima S. Tan-Yee ken ni SBM Benedicto M. Savellano ket kangrunaan nga anag ti panagsaritada iti panangilala koma dagiti BHW’s kadagitoy a napateg a ramit a kasapulanda iti panagserbisioda iti barangay.
Bininsa met ni Dr. Bernardino M. De Gracia, OIC Municipal Health Officer iti pateg dagitoy nga alikamen a makatulong unay kadagiti kaduada iti Sektor ti Salun-at a mangasikaso kadagiti umili nangruna kadagiti agnanaed iti away ken barangay.
Inlawlawag met ni MSWD Officer Mrs. Lydia S. Gazmen ti agdama ita a kasasaad ti benepisiario iti Philhealth iti ili ti Cabugao a kanaig iti pannakaited ti napintas a serbisio para iti salun-at dagiti umili.
Binigbig met ni Vice Mayor Deogracias Jose Victorino H. Savellano iti dakkel a tulong nga ipapaay ita ti Gobierno Munisipal iti pannakaipadur-as ti salun-at dagiti umili. Dinakamatna a babaen iti naan-anay a panagkaykaysa dagiti sektor ket adda maited a mainayon a kasapulan dagiti agserserbi iti para iti salun-at.
Naaramid ti Ceremonial Awarding kadagiti nadakamat a ramit ket naipangruna a bimmayabay dagiti Opisiales ti LGU-Cabugao agraman iti Municipal Health Office a nangkadua kadagiti Opisiales ti BHW’s iti tunggal barangay babaen iti panangidaulo ni Mrs. Fortunata Castillo, Federated President.
Kalpasanna, naaramid ti Orientation ken aktual a pannakaisuro iti panagusar kadagitoy a ramit dagiti BHW’s.
Nagatendar met ni SBM Atty. Bryan Jett S. Pano, baro a kameng ti Sangguniang Bayan ti ili a Cabugao. # (Web In-Action)


text:
Ni Mannurat ken ti Pulitika
Adda latta pulitika iti tunggal sinurat, kunatayo idi. Wen, a, napateg dayta a banag. Ti kinaadda ti pulitika kadagiti sinurat, lalo kadagiti nagbugas kadagiti maitutop nga addang para iti dur-asan ti sapasap a sangtaw-an.
Ti maysa kadagiti bigbigek a humanismo ket ni Kahlil Gibran. Nabileg unay dagiti balikasna. Saan laeng a maabukay dayta rikna a tumapog ken agpisawpisaw iti dan-aw a ginubuay ti sinuratna no dipay ket lukatanna pay dagiti mata dagiti makamulagat. Adda ti naisangsangayan a bileg dagiti balikasna a saan laeng a makaaron iti pammati ken namnama no dipay ket gutogotenna ti tunggal puso nga agpitik tapno agtultuloy ti agus ti dara. Maysa a karisma a kaptan iti panawen iti panagkasapulan.
Umadani manen ti panagbobotos. Isu a sinuratkon daytoy a topiko maipapan ken ni mannurat ken ti pulitika. Nasaysayaat a yunan nga imula iti muging tapno inton dumteng ti botos ket adda ti pamalpalatpatan no asino iti rumbeng nga ibotos.
Ni Gibran kunana man iti sinuratna a The New Frontier:
Are you a politician asking what your country can do for you or a zealous one asking what you can do for your country? If you are the first, then you are a parasite; is the second, then you are an oasis in a desert.
Pulitikoka kadi nga agkidkiddaw no ania ti maited kenka ti pagiliam wenno naridam nga agkidkiddaw no ania iti maaramidam iti pagiliam? No sika daydiay immuna, maysaka a sepsep; no ti maikadua, ngarud sika ti libnok iti disierto.
Kanayon iti panagaangat dagiti pulitiko. Iti man local a gobierno, iti kongreso ken iti senado. A kasla ketdin awan iti makapanunot kadakuada no ania iti maipaayda iti gobiernoda a saan ket a no ania iti maalada ken maibulsada manipud iti gobiernoda.
Binnarsakan ti rupa kadagiti pitak. Pitak iti pitak. Pinniltakan. Pinnabangsitan ti nagan. Pinnararuan ti dugyot. Pinnardaya. Dagita ti ay-ayam ti pulitika ti pagilian. Kasla maymaysa ti turong ti kiddaw, isu dayta ti tugaw. Dayta nabileg a tugaw. Tugaw a kunam la no is-isunan dayta iti tulbek ti panagserbi. Adda kadi makapanunot no ania ti maipaayna iti pagilianna?
No adda man ti kabusorko unay, ti diskurso ti maysa a pulitiko, lalo no daytoy ket ikarina dagiti bituen ken ti bulan nga aramiden a kuentas ken iyukkor iti tengnged dagiti nakurapay. Ngem kalpasanna, itayab ti kali dayta a kari. Adda pay dagiti mangipalastog nga isuna ti nangpabangon ti waiting shed, eskuelaan, simbaan, kalsada, rangtray, kdp. ngem sadino kadi ti nangalaanna kadagita? Saan kadi a manipud iti buis dagiti umili?
Adda rason no apay a saan a rumang-ay ti pagilian. Isu daytoy iti panangsapul iti no ania iti maala ken maited a pagsayaatan manipud iti gobierno (kenka ) a saan ket a no ania ti maited a pagsayaatan ti gobierno.
Maysa nga immaturity. Maysa nga inuubing nga aramid dagiti nataengan.
Kuna pay ni Gibran iti sinuratna met laeng: There are in the Middle East today two challenging ideas: old and new. The old ideas will vanish because they are weak and exhausted. There is in the Middle East an awakening that defies slumber. This awakening will conquer because the sun is its leader and the dawn is its army.
Iti pagilian ket saan a makalung-aw gapu iti panagpengnget dagiti dua nga idea: ti daan ken ti kabarbaro. Kadagitoy a gundaway, narigat a maimataan ti baringkuas ti parbangon ken ti ibabangon iti apagsipasip ta umun-una a maikkan iti preperensia ti bukod a kammet ken sakmol. Daydiay puso a taudan ti ubbog ti kinasin-aw ket balud ti sabali pay a puso.
Isu a kuna ni Aurelio S. Agcaoili iti sinuratna a napauloan iti “Alerto” : Saantay a nakikadua iti dudungsa wenno simmurot iti awis ti panangbaybay-a iti ili. Dagiti allawig ket nagindegda kadagiti duag dagiti taengtayo. Liktadenda pay ti agpipiapi koma nga agdan tapno makontra ti awanan-regget a panagpadanon, ket iti pataguab a mabigatan dagiti namnama ti dulang ti ili, wenno daytay man punsion a makiwar dagiti siliasi, mapunno ti laem iti gargarakgak dagiti agbarabaran iti piditpidit ket ti pasamano tagikukuaen ti ariwawa dagiti mapnek iti baak a basi, masukmon a kas iti panagul-uli, mayawat iti abalayan dagiti umuna a rabii a ti puso ket maibalud iti sabali pay a puso…
No kua, dumteng ti kinamuttaleng wenno muttalengen a talaga iti di man la gamden a rumukuas iti nguy-a. Dayta a kinamuttaleng ket ulsan laeng iti kellaat a garakgak ti nabsog ken nabartek, ta ti pusona ket balud iti sabali a puso. Adu dagiti balud a puso iti barusngi nga utek dagiti agim-imas iti kurimed panangkulisip ti baak a basi iti kamalig.
No koma, sika dayta ibagbaga ni Gibran a naridam, a kas kadagiti sangapulo a babbalasang a nakaiggem iti pagsaingan ken mangur-uray iti idadateng ti nobio, awan koma ti panagbisin, awan koma ti panagpanaw iti bukodna a pagilian tapno agsapul iti berde a pagaraban, awan koma iti trabahador ta sikan a mismo ti agpatrabaho, awan koman ti kinamunnel – ngem dayta ti kaykayatda ti kinaadu ti munnel a di makabael a rumuk-at iti kammet ti duol a binting. A, wen, dagiti mabisin ket nalaka laeng nga aywanan babaen iti ittip ti kilabban.
Nagsaon dagiti natatakneng a mannurat. Nagaonen kadagiti plumada dagiti balikas ti iliw ti dungngo ti maysa nga ina; ngem kas maysa a mannurat, ania ti akemmo ken pulitikam kadagiti makitkitam a moromoro ken sarsuela? Ania ti pulitikam kadagiti pannakakiwar kadagiti siliasi ken in-inut a panangsukmon kadagiti baak a basi iti kamalig?
Iti pagilian, adda dua a mannurat: ti awan dilana ken adda dilana. Ngem daydiay awan ti dilana dina naakem ti naikumit kenkuana a pagrebbengan ta kukua ti sabali a puso ti pusona; idinto ta ti addaan ti dila ket agin-inanan iti innem a metros iti uneg ti daga. Daytoy ti rason no apay nga adayo pay laeng ti parbangon. Saan pay a mapasamak dayta baringkuas ken yuulog iti apagsipasip ta madama pay laeng ti urok wenno batibat wenno di man ket naiturog ti puyat iti peyegpeg gapu iti angdod ti naggarraigi a tikbalang wenno iti panaglikuslikos ti mutya iti diding.
Nakakulong dagiti anito iti garapon ti sariugma a nakaitublakan. Iti sumipnget, kasapulan ti manguskusip ken mangatang ken panagwarsi kadagiti bagas dagiti sirmata ti dur-as. Ngem nasken a maipasngay manen ni mannurat ken mabuniagan iti Nagan ti Ama, ti Anak ken ti Espiritu Santo iti Karayan Pluma…
Kas maysa a mannurat, saantayo a mangan iti puni ken makikiwar iti siliasi ti sinan-umbi; saantayo met nga lumidok kadagiti immab-abanda ken makidilamot kadagiti naglanglanganda; lumabastayo laeng, wen, ken umisem ken ibagatayo a saan a panagbain ti paay nga awis no di ket panagpammarang a nabsog tapno maibatitayo dagiti pinilitayo a pinidut; a pakaammuanda nga inton agpatinggan ti tik-abda ammodanto a limmabastayo; wenno ammodanto ket ngatan a linabsantay ida; iti malem, sapulendanto la ketdi ti nayon ti intay imbati kadakuada ken agsapuldanto met iti ad-adu, ngem sapuldanto a sapul didanto makasapul; ta aginana met ti waras a kas iti panaginana ti nagkallautang a bulong iti sab-ok ti angin; adda ti senial ti idadalan, ti ilalabas, ti pinidut nga imbati; a kas kadakuada adda met senial ti kinaasino ti agtagikua kadakuada… #
Friday, January 26, 2007
Ni Mannurat ken ti Pulitika
Friday, January 19, 2007
AWIS! AWIS!
2007 Nakem International Conference, Announcement
2007 NAKEM International Conference
University of Hawaii at Manoa-
Ilokano Language and Literature Program
&
Mariano Marcos State University System
PANAGPANAW KEN PANAGINDEG—
EXILE AND SETTLING IN ILOKANO &
AMIANAN HISTORY AND CULTURE
Host
Mariano Marcos State University
Batac, Ilocos Norte, the Philippines
May 22-25, 2007
Rationale
The Nakem Conferences, under the auspices of the Ilokano and Philippine Drama and Film Program, University of Hawai`i at Manoa, Honolulu, Hawai`i, is a collaborative program with other higher institutions of learning in the United States, the Philippines, and other countries. Commencing with the 2006 Nakem Centennial Conference participated in by hundreds of scholars, cultural workers, creative writers, academics, civic and political leaders from the State of Hawai`i, the United States Mainland, the Philippines, Australia, Japan, Canada, and New Zealand, the Nakem Conference aims to:
• Bring into focus the various critical practices of the Ilokanos and the people of Amianan and abroad;
• Reflect on these critical practices under the prism of the nexus of global cultures;
• Reflect on the urgent need to affirm minority cultural and linguistic rights in the face of the hegemonic positioning of dominant cultures, languages, and critical practices; and
• Draw up a dynamic discourse on the need to articulate the silences in the narratives of struggle and survival of the Ilokanos and the people of Amianan.
Host, Venue, and Date of 2007 Nakem Conference
While Nakem Conference is under the auspices of the Ilokano and Philippine Drama and Film Program of the University of Hawai`i at Manoa, its holding is always in partnership and collaboration with other organizations, individuals, and higher institutions of learning in the United States and abroad.
For the 2007 Nakem Conference, the host will be the Mariano Marcos State University System and the venue will be at this University’s main campus in Batac, Ilocos Norte, the Philippines.
The date of the 2007 Nakem Conference is May 22-25 as approved and scheduled by the joint technical panel of the MMSU headed by Dr. Miriam Pascua and UH-M’s IPDFP headed by Dr. Aurelio Agcaoili. In the same technical panel, Dr. Alegria Tan Visaya will chair the Philippine technical panel while Dr. Agcaoili will chair the United States technical panel. A joint panel from these two panels will administer the 2007 Nakem Conference.
It is proper and fitting that the Nakem Conference will go back to its roots in consciousness, culture, and creative potential—the Ilocos and Amianan as both territorial and psychic spaces—and its going back to the Philippines is a semiotic gesture demanded by the obligation to remembrance, memory, and memory-making and their power to instill in our cultures and communities—virtual and physical—to keep the creative collaborative anito alive.
Call for Collaborators, Partners, Volunteers, and Sponsors
Invitations have been sent to various organizations, academic institutions, individuals, and cultural leaders to take part as collaborators, partners, volunteers, and/or sponsors in the holding of this historic 2007 Nakem Conference—it is going to be the first time that it will be held in the Philippines after its inauguration in the United States as a gathering of scholars, academics, and cultural and community leaders.
Those interested to join as collaborators, partners, volunteers, and/or sponsors, in their individual and organizational capacity, should contact the respective chair of each country’s technical panel:
• Philippine panel: Dr. Alegria Tan Visaya, chair, atvisaya@yahoo.com, &/or
• United States panel: Dr. Aurelio S. Agcaoili, chair, aurelioa@hawaii.edu, nakemconference@yahoo.com.
Call for Papers
Beginning January 1, 2007, the joint technical panel will accept abstracts for presentation at the conference proper. All abstracts should deal on the theme, “Panagpanaw ken Panagindeg—Exile and Settling in Ilokano and Amianan History and Culture.”
Abstracts in Ilokano are welcome provided that each is accompanied by an English translation. Presentations in Ilokano and other Amianan languages are also welcome provided that such presentations, or the key aspects of such presentations, are translated in English.
While we encourage full and active participation from each one, the joint technical panel reserves the right to exclude abstracts and presentations that are deemed not in keeping with the conference theme or not in keeping with certain standards set forth by the same 2007 Nakem Conference Steering Committee and technical panel. This is to ensure quality discourses and scholarship in the Nakem Conference.
Topics and/or Themes
The following topics, themes, and researches are deemed of prior importance in the pursuit of the objectives of the 2007 Nakem Conference:
• Ilokano and Amianan Studies and the Question of Exile and Settling
• Ilokano and Amianan Studies and Migration Studies
• IAS and the Literatures of Exile and Diaspora
• The Ilocos and Amianan as Tropes of the Nation/Global Nation
• Critical Perspectives in Ilokano and Amianan Studies
• Ilokano and Amianan Studies in the Regions
• Ilokano and Amianan Studies and Philippine Diaspora Studies
• Cultural and Linguistic Democracy and IAS
• Approaches and Methodologies in the Promotion, Preservation and Production of Cultures from the Ilocos and Amianan
• The Critical Tradition in Literatures and Cultures from the Regions
• Ilokano as Lingua Franca and Basic Education
• Ilokano as Lingua Franca and the Question of Governance
• Ilokano and Amianan Languages and Liberation Pedagogy
• Theatrical and Performance Arts: Preservation and Appreciation
• The Visual Arts of Exile and Settling
• Balikbayan as Settling Again: Narratives and Counter-Narratives
• Ilokano and Amianan OFW Experience: Gender, Sexuality, and Freedom
• Ethno-philosophical Excursus from the Ilocos and Amianan
• Liberation Linguistics, the Ilocos, and the Cordilleras
• The Amianan Languages and Cultural Practices: the Search for Connections
Postings for Updates
As in the 2006 Nakem Centennial Conference, we are going to maintain the Nakem website administered by Dr. Raymund Liongson, Coordinator of the Philippine Studies Program, Leeward Community College, University of Hawai`i: philippinesonline.org/nakem.
Other postings and updates could be found at the MMSU website, the Timpuyog, and other sites dedicated to Ilokano and Amianan cultures, languages, and histories.
Conference Costs
The actual cost of the conference, to include registration, kits, lodging, and other incidentals, will be determined by the joint technical panel and will be posted in the appropriate various Nakem websites. A user-friendly registration form detailing technical requirements for registration will also be made available in these websites.
Thursday, January 18, 2007
1st Baguio Writers Workshop
Ti Kaunaan a Baguio Writer’s Workshop
16 dagiti napili a fellows iti kaunaan a Baguio Writer’s Workshop nga angayen ti Baguio Writer’s Guild. Maangay inton petsa 20 ken 27 ti Enero daytoy a tawen, sadiay Grandma’s Workshop iti mezzanine Porta Vaga Bldg., Session Road, Baguio City (abay ti cathedral) iti oras ti alas 2-5 iti malem.
Dagiti napili: Freda Dao-ines, Corazon Patricio, Junley Lazaga, Zaida Angelita Lazaro, Sacha Garah Weygan, Abigail Dayawen, Yohan Ocampo, Learcival Baniqued, Chelsea Raye Tade, Winona Rei Bolislis, Janice Bagawi, Rachel Pitlongay, Rolando Refuerzo, Evita Lynn Ongchangco, Moncheri Malenab and Ybottee Corinn Garcia.
Adda pay ti naidiaya nga scholarships kadagiti fellows babaen kada Gilda Cordero-Fernando, Lorna Kalaw Tirol, Rita Ledesma, Karina Bolasco, Mariel Francisco ken Edna Manlapaz para kadagiti umuna a ragup; Professors Delfin Tolentino Jr., Victoria Costina and Nela Florendo iti University of the Philippines Baguio; ken ti UP Sineklab.
Da Francis Macansantos, Jennifer Patricia Carino, Padma Perez and Babeth Lolarga dagiti mangbukel iti panagisuro. ##
Tuesday, January 09, 2007
SAYANG TI 2M PER A BUIS!
Sayang ti 2M manipud iti buis
Iti nagsasaruno nga entrance test, nakadkadlaw ti nakadakdakkel la unay a bilang dagiti examinees iti Philippine Military Academy. Ngamin, nakaluklukay la unay ti gobierno no diman ketdi managbaybay-a iti implementation dagiti rules and regulations of the organization iti AFP.
Mano ti magastos ti gobierno iti maysa estudiante ti PMA agingga agturpos? 2 million pesos manipud iti buis dagiti umili.
Ngem itay laeng 2006, 55 a beterano a kameng ti air force iti immikkat iti trabahoda. Adda pay dagiti sumagmamano a nag-AWOL tapno sumrek laeng kadagiti commercial airlines. Graduado iti PMA dagita a kameng ti air force. Pinagadal ken sinueldoan ti gobierno.
Ti 55 a bilang ket bassit no ikumpara iti dakkel a bilang iti air force iti agdama. Ngem ti expertise dagita a beterano ket mabayag, adu a panawen iti mabusbos santo maisubli wenno magatadan ti puersada. Saan a nalaka iti mangpataud ken mangsursuro iti kasta a kaadu.
Apay a napasamak daytoy? Nababa a sueldo. Ngamin agsueldo laeng dagitoy nga air force captain iti PhP 17,000.00 iti binulan. Idinto ta iti iti commercial air lines ket agsusueldoda iti PhP 80,000.00 agingga iti PhP150,000.00 iti binulan.
Iti India, nagkasapulan iti 10,000 a piloto ken 4,000 met ti China iti 2006. Dagiti air force captain ti AFP nga agmanmaneho kadagiti C130 cargo ket kabaelanda metten iti agpatayab kadagiti dadakkel nga airbus, a kas iti Airbus 320 ken 340 ken ti Boeing 777.
Agsipud ta walo laeng a tawen ti mandatory service dagitoy a nagraduar iti PMA nga air force, mabalindan iti agretiro kalpasannna ket sumrekdan iti commercial air lines. Daytoy ti maysa a rason, no apay a maikadua a kaadduan kadagiti agraduar iti academia ket sumrek iti air force.
Itoy a kaso, dipay nasubbot ti 2M a pinagadal dagitoy manipud iti buis dagiti umili. Napukawan pay ti gobierno kadagiti eksperto iti air lines.
Nalukay unay ti implementation ti rules and regulations iti organization ti AFP. Nasken koma marebisa ken mabalbaliwan daytoy iti kabaiitan a panawen. Ta no usigen a nalaing, kasla laeng metten nagbatayan laeng ti PMA tapno makasagpat iti nangatngato nga agpang ti arapaap babaen iti libre ken adu a benepisio a malak-am.
Bassit unay dayta walo a tawen a mandatory service dagiti agraduar. No usigen, panawen la dayta iti panangalada iti expertiseda. Sa kalpasanna a makasursuroda a nalaing, agikkatda metten iti serbisio.
Sayang ti 2M manipud iti buis dagiti umili.
Itoy a punto, iti sumaruno nga aldaw, saanto laengen a dagiti eksperto a kameng ti air force iti agpanaw no dipay ket dagiti kameng ti Philippine Navy a sumrek met kadagiti commercial shipping lines. Ta dagiti kapitan ti barko ti AFP ket kualipikadoda metten nga agiggem kadagiti dadakkel a luxury ships, tanker ken pampasahero a barko dagiti commercial shipping lines.
Pagdaksanna, saan a ti gobierno ti agsagaba iti nakaro no di ket dagiti umili nga agbaybayad iti nakangatngato la unay a buis. ##
Sunday, December 31, 2006
NARANG-AY A BARO A TAWENYO AMIN!
NAGASAT KEN NABUNGA A BARO A TAWENYO AMIN!!!
Sunday, December 24, 2006
Friday, December 22, 2006
PARA ITI REKORD (ken reserts)
Ne, 40nan ti Literatura Ilokana iti Baguio
Wen, maika-40 a tawennan idi Nobiembre 14. Daytoy ti nakapuy kadagiti daduma pay nga etniko, iti saanda a panangusar ti bukodda a dila ken literatura iti sadinoman a papananda. Ngem kabaliktad ni Ilokano. Uray dinno a paset ti lubong, pagtuboan man ti saluyot ken saan, awitna ken parangrangennanto latta ti bukodna a dila ken literatura.
Mai-4 a dekadanan, sipud idi immuna a nabuangay ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano idi Nobiemre 14, 1966. Dagiti napili nga opisial: Rodrigo Manongdo, presidente; Luis D. Corpuz, bise presidente; Orlando B. Cabotaje, sekretario; Alselmo M. Corpuz, tesorero; Lorenzo Cacanindin, PIO; adbayser ni Flora C. Manongdo.
Dua tawenen ti gunglo dagiti mannurat iti Siudad Dagiti Saleng idi naangay ditoy siudad ti kaunaan a panagsapata ti GUMIL Filipinas idi Oktubre 19, 1966, ken napasamak sadiay Baguio Technical School, nga itan ket University of Baguio.
Idi dekada 70 ken pakauna ti 80, limtaw dagiti kabarbaro a nagan ti mannurat nga Ilokano: Jaime Luzano, Pedrito Sanidad, Bagnos Cudiamat, Peter La Julian, Peter La. Guardia, Francisco Quitazol, Pete Aromin ken dadduma pay.
Maika-29 ti Hunio 1987 idi nareorganisa ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano babaen iti salinong ti GUMIL Filipinas. Naawagan iti GUMIL Baguio, babaen iti panangidaulo ni Bagnos G. Cudiamat, presidente; Pedrito L. Sanidad, bise presidente; Josephine Iwatani, sekretaria, Marietta Ramolete, tesorera; Myrna Rodrigo, auditor; Clarita Sumahit ken Eusebio Tanicala, Business Managers; PIO ni Reynaldo Cadangen. Mammagbaga da Peter La. Julian, Atty. Aurelio Galacgac, Tolentino Opiniano, Beth Opiniano, Jun Biniegas at Oscar Tibayan. Kameng da Jaime M. Agpalo, Jr., Junie Cowat, Elvira Iwatani, Jaime Luzano, Charlie Pinto, Arlene Soriano, Alvin Tanicala, Art Tibaldo at Elma Valdez. Aktibo ti gunglo iti panangparangpaya ti Literatura Ilokana ken campus journalism babaen iti panangangayda kadagiti seminar workshop, ken dinar-ayan dagiti nadumaduma nga estudiante ti Baguio City National High School, Baguio Colleges Foundation (High School at College Department), University of Baguio, Baguio Central University (college at high school department).
Maika-28 ti Hulio 1988 idi nareorganisa ti GUMIL. Nairaman dagiti agnanaed iti Probinsia ti Benguet. Isu a nawagan iti GUMIL Baguio-Benguet. (Saan a paset ti Benguet ti Baguio City. Ti siudad ket addaan iti kabukbukodan a charter.) Dagiti opisial: Rogelio Salibad, presidente; Reynaldo Cadangen, bise president para iti Benguet; Pedrito L. Sanidad, bise presidente para iti Baguio City; Avelina Jackie Acoba Ver, sekretaria; Tolentino Opiniano, tesorero; Bagnos Cudiamat, auditor; Domiciu Cimatu, Jr., PIO; dagiti dirtektor, Peter La. Julian, Jaime Agpalo, Jr., Nonoy Pizzaro, Atty. Ruben Corpuz, Atty. Nap Fernandez, Primo Agatep, Delfin Pacio, Bobby Gutierez, Carol Gamiao ken ni Oscar Tibayan a mammagbaga. Aktibo ti GBB. Nangiruar pay ti presidente iti maysa a magasin ti TRIBU MAGAZINE ken maysa a pagiwarnak, ti TRIBU NEWS tapno adda iti pagipablaakan dagiti kameng kadagiti sinuratda. Ngem iti ipupusay ti presidente, naisurot iti tanemna ti magasin ken pagiwarnak. Nanglaylay met ti gunglo.
Idi maika-9 ti Abril 2000, iti Room 203 ti Baguio Colleges Foundation, nareorganisa ti GBB. Dagiti opisial: Clarito de Francia, presidente; Reynaldo Cadangen, bise presidente; Cecil Peta-Kuan, sekretaria; Dr. Priscilla S. Macansantos, tesorera; Alexander Quitoriano, Auditor; Bagnos Cudiamat, Bus. Manager; PIO si Jaime Agpalo, Jr; direktor da Francis Macansantos, Tolentinio Opiniano, Avelina Jackie Acoba-Ver, Jimmy Laking, Jenny Agpalo, Rodrigo Manongdo. Mammagbaga da Peter La. Julian, Jaime Luzano, Atty. Renato Fernandez at Judge Rodolfo Manzano. Naaddaan iti monthly news letter ti GBB a naawagan iti “PASIKING.”
Kalpasan iti lima a tawen, 2005, nareorganisa manen ti GBB, babaen iti panangipangulo ni Zaldy Galuz. Malaksid ken Rodrigo Manongdo a kameng ti direktor, buklen ti agdama ita a GBB dagiti drama scriptwriters ken dramatista iti radio. Dagiti dadduma pay nga opisial: Luvimin T. Aquino, bise presidente; Lety A. Aquino, sekretaria; Lolita J. Mananes, tesorera; Remedios Balderas, oditor; Teresita Calay, PRO; Mary Jean Castro, Virginia Alasaas ken Claire Sabiano dagiti Business Managers; Fernando R. Alvarado ken Lilia D. Sato ti kameng ti direktor; da Jena C. Almoite ken Daisy Lou Caburnay ti muses; mammagbaga da Clarito de Francia ken Peter La. Julian; ken mammagbaga legal ni Hues Rodolfo Manzano. (Nasao ni Peter La. Julian itoy nagsurat, a nagikkaten a kas mammagbaga ti gunglo.) ##
Friday, December 15, 2006
DANIW
Dagiti Dumandanog iti Angin
babawikon a timmamdag
di laeng nasulek no di ket nakidag
kadagiti ebanghelio a naidasay-napasag
ti paitna, imbaagdat' ipusda dagiti tayaktak
dagiti awanan rupa a kutak a kutak,
naladaw a bimmangon, saradat’ nagluptak
awan serbi ti ibabatok iti estero,
no marugitan met laeng dayta ulo
iti awanan kaimudinganna a senakulo
ta kasano koma nga ambingam ti diaya
a kalpasanna nga awatem koma ket isakmolna
wenno isalakanna met laeng a kanen sarwana
iti sumsumiag a panawen ti haytek
di maturog ken paudi dagiti inigges nga utek
a di makaamiris iti badang a nagballatek
kadagiti balikas nga inibbatan
ti katatao a nailamina-nailadawan
di ngarud naimbag agespeho iti narikian
ala, wen, makaipasda iti nakem
kas iti beinte nuebe, addaan dua a tadem
ngem di mabtak ta ulom no bumatokka iti adalem
agrupsa ti lasag, agkitemda iti malem
ngem ti kinabalasubas itugot iti tanem
ket dikanto masinit no adaywam ‘ta temtem
ay, ania la ketdin aya, dumandanogda iti angin
dagiti inangin a tuktok a di makailasin
iti puraw a darat ken naapgad nga asin
di makaamiris, di makaawat, agkalkallautang
dina ammo nga agnanayon ti lawag ti tangatang
ken agpukaw ti anniniwan ti langalang