text:
TI PAGWANAWANAN NOBIEMBRE 2013
Apay nga Adu ti Marigatan a Mangayat iti Dios?
Dagiti narelihiosuan a kinaulbod a nagtitinnawidan ti adu a kaputotan pagparangenna a kasla di maseknan ken saan a naayat ti Dios. Kasanotayo nga ammo a maseknan ken saan a naranggas ti Dios?
Marigatan ti Adu a Mangayat iti Dios
Ipapanmo kadi a saan a maseknan ti Dios? Saan kadi a naayat ti Dios? Ammuem no apay a kasta ti rikna ti dadduma a Kristiano.
Kinaulbod a ti Dios Awan Naganna
Talaga kadi a mabalin nga ammuen ken usaren ti personal a nagan ti Dios? Apay a napateg dayta?
Kinaulbod a ti Dios Maysa a Misterio
Ti doktrina a Trinidad ket makalapped iti panangammo ken panangayat iti Dios. Mabalinmo kadi nga ayaten ti maysa a dimo am-ammo wenno dimo maawatan?
Kinaulbod a ti Dios Naulpit
Patien ti adu nga agnanayon a dusaen ti Dios dagiti managbasol. Agtignay kadi ti Dios a sidadangkes? Ania a talaga ti mapasamak no matay ti tao?
Ti Kinapudno Wayawayaannaka
Ania a pagalagadan ti imbaga ni Jesus tapno maammuantayo no pudno dagiti sursuro ti relihion?
Makisaritaka iti Anakmo a Di Makisubang
Ti anakmo ket mangar-aramid pay laeng iti pakabigbiganna ken kasapulan a nawaya a mangyebkas iti prinsipiona. Kasanom a matulongan?
“Mananggunggona Kadagidiay Sipapasnek a Mangsapsapul Kenkuana”
Ania a kita ti pammati ti makaparagsak ken Jehova? Kasanona a gunggonaan dagiti matalek nga agserserbi kenkuana?
‘Naideklara a Nalinteg Babaen Kadagiti Aramidna’
Kasano nga ipakita ti pakasaritaan ni Rahab a napategtayo amin ken Jehova? Ania ti masursurotayo iti pammatina?
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Mapan kadi idiay langit amin a naimbag a tao? Ammuem ti kuna ti Biblia.
Dagiti Features a Makita Online
Patien Kadi Dagiti Saksi ni Jehova nga Isuda Laeng ti Pudno a Relihion?
Imbaga kadi ni Jesus nga adu ti dalan nga agturong iti pannakaisalakan?


c: text/html

text:
APENDISE
Ania ti Sheol ken Hades?
ITI Biblia, kadagiti orihinal a pagsasao a naaramat idi naisurat, nausar ti Hebreo a sao a sheʼohl′ ken ti kaibatoganna iti Griego a hai′des iti nasurok a 70 a daras. Agpada a mainaig dagitoy a sao iti ipapatay. “Tanem,” “impierno,” wenno “abut” ti nausar iti dadduma a patarus ti Biblia. Nupay kasta, iti kaaduan a pagsasao, awan dagiti sao a makaited iti naan-anay nga anag dagitoy a Hebreo ken Griego a sao. Dayta ti gapuna nga inusar ti Baro a Lubong a Patarus dagiti sao a “Sheol” ken “Hades.” Ania a talaga ti kayat a sawen dagitoy a sao? Kitaentayo no kasano a nausar dagitoy kadagiti nadumaduma a teksto iti Biblia.
Kuna ti Eclesiastes 9:10: “Awan ti aramid wenno uray gakat wenno uray pannakaammo wenno uray sirib idiay Sheol, ti disso a papanam.” Kayatna kadi a sawen a ti Sheol ket maysa nga espesipiko wenno indibidual a pagitaneman a mabalin a nakaitabonan ti pimmusay a patpatgentayo iti biag? Saan. No maysa a disso a pagitabonan ti tuktukoyen ti Biblia, saan a sheʼohl′ ken hai′des ti nausar no di ket sabali a Hebreo ken Griego a sasao. (Genesis 23:7-9; Mateo 28:1) Saan met a nausar iti Biblia ti sao a “Sheol” para iti disso a sangsangkamaysa a pakaitabonan ti sumagmamano a tattao, kas iti tanem nga agpaay iti maysa a pamilia wenno iti adu a tattao.—Genesis 49:30, 31.
No kasta, ania a disso ti tuktukoyen ti “Sheol”? Ipakita ti Sao ti Dios a saan a basta nalawa a pagitaneman ti tuktukoyen ti “Sheol” wenno “Hades.” Kas pagarigan, kuna ti Isaias 5:14 a ‘nalawa ti Sheol ket linuktanna a naimbag ti ngiwatna iti labes pay dagiti pagpatinggaan.’ Nupay di mabilang a natay a tattao ti inalun-onen ti Sheol, kas man la kanayon a mabisin. (Proverbio 30:15, 16) Saan a kas iti literal a pagitaneman, a limitado laeng ti kaadu dagiti natay a malaonna, ti ‘Sheol ket saan a mapmapnek.’ (Proverbio 27:20) Kayatna a sawen, pulos a dinto mapno ti Sheol. Adda latta pagyanan. No kasta, saan a literal a disso ti Sheol wenno Hades. Imbes ketdi, isu dayta ti pakadagupan a tanem ti natay a sangatauan, ti piguratibo a disso nga ayan ti kaaduan iti sangatauan a matmaturog ken patay.
Ad-adda a maawatantayo ti kaipapanan ti “Sheol” ken “Hades” no usigentayo ti isursuro ti Biblia maipapan iti panagungar. Ipakita ti Sao ti Dios nga agungarto dagiti natay nga adda iti Sheol ken Hades. * (Job 14:13; Aramid 2:31; Apocalipsis 20:13) Ipakita pay ti Sao ti Dios a saan laeng a dagidiay nagserbi ken ni Jehova ti adda iti Sheol wenno Hades no di pay ket dagiti adu a saan a nagserbi kenkuana. (Genesis 37:35; Salmo 55:15) Gapuna, isursuro ti Biblia nga addanto “panagungar agpadpada dagiti nalinteg ken dagiti nakillo.”—Aramid 24:15.
^ par. 4 Maisupadi iti dayta, dagiti natay a saanto a mapagungar ket naikuna nga addada “idiay Gehenna,” saan nga idiay Sheol wenno Hades. (Mateo 5:30; 10:28; 23:33) Kas iti Sheol ken Hades, saan a literal a disso ti Gehenna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Elberon, New Jersey
Ti Elberon ket maysa a saan a nainkorporado a komunidad a paset ti Long Branch idiay Kondado ti Monmouth, New Jersey, Estados Unidos.
Dagiti nadayag a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agdama a nadayag a tattao ken dagiti dati a nagtataeng ti Elberon ket mairaman ni:
- Mel Ferrer (1917–2008), aktor, naipasngay idi idiay Elberon.[1]
- George Tuttle Brokaw (1879-1935), Amerikano nga abogado ken deportista; immuna nga asawa niu Clare Boothe Luce ken ama ti isu-isu nga anakna.


text:
i like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti...
i like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like iti like it
view more
View Less


text:
Sakup (musika)
Iti musika, ti sakup ti instrumento ti musika ket isu ti distansia manipud ti kababaan aginggana iti kangatuan, nga aweng a mabalin a may-ayam. Para iti panagkanta a boses, ti kapadana ket ti sakup ti boses. Ti sakup ti paset ti musika ket ti distansia a baetan ti kababaan ken ti kangatuan a nota. Dagiti termino ti sakup a pananguni, sakup a naisurat, sakup a naikeddeng, sakup a kapaut kensakup a dinamiko ket addaan kadagiti naisangayan a kaibuksilan.
Ti sakup a pananguni[1] ket mangitudo kadagiti aweng a mapataud babaen ti maysa nga instrumento, bayat a ti sakup a naisurat[1] ket mangitudo ti kaatiddog dagiti nota a naisurat iti sabanas ti musika, a ti paset ket sagpaminsan a maibalbaliw para iti panangipalaka. Ti piccolo ket kadawyan nga addaan ti sakupa pananguni iti maysa nga octava ken nangatngato ngem ti a naisurat a sakupna.[1] Ti sakup a naikeddeng ket agasmang dagiti nota a mabalin a nasken wenno mabalin a magun-od ti agay-ayam. Amin dagiti instrumento ket adda iti naikeddeng a sakupe, ken amin dagiti addaan ti aweng nga instrumento ket addaan ti sakup ti panagtokar. Ti iimbre, dinamiko, ken ti kapaut dagiti sakup ket agkakabagian ken ti maysa ket mabalin a makagun-od iti rehistro a sakup iti bayad ti timbre. Ti naikeddeng a sakup ket daytoy ti sakup a manamnama a komportable ti a panagtengngel iti amin nga aspeto ti agay-ayam.
Ti sakup ti kapaut ket ti pagigidiatan a baetan ti kabassitan ken ti kaatiddogan a ritmiko nga inus-usar. Ti sakup a dinamiko ket ti paggiddiatan a baetan ti kaulimekan ken kapigsaan a tomo ti maysa nga instrumento, paset wenno pirgis iti musika.
Urayno dagiti instrumento ti mapuyot a kayo ken dagiti instrumento ti kuerdas ket awan ti teoretiko a patingga ti kanagto iti sakupda (suheto dagiti praktikal a patingga), saanda a sapasap a mapan iti baba ti naikeddeng a sakup. Dagiti met instrumento ti mapuyot a metal, ket mabalinda a maay-ayam iti las-ud dagiti naikeddeng a sakupda. Dagiti nota a nababbaba ngem t naikeddeng a sakup ti instrumento ti mapuyot a metal ket tinawtawagan kadagiti tono ti pedal. Ti panagay-ayam a sakup ti instrumento ti mapuyot a metal ket agdepdepende kadagiti teknikal a patingga iti instrumento ken ti kalaing ti agay-ayam.
Dagiti klasiko a tokar ket paspasaray a makaay-ayam ti instrumento ti mapuyot a kayo wenno instrumento ti mapuyot a metal iti labes ti naikeddeng a sakupda. Dagiti musikero iti kuerdas ket kankanayonda nga agay-ayamda iti baba ti sakupda, ngem ti ngato a sakup ti intrumento ti kuerdas ket saan a nalawag, ken karkarna para iti agay-ayam iti kuerdas a manglabes ti naikeddeng a sakup. Pasaray laeng kadagoti musikero ti mapuyot ti nakaro nga agay-ayam kadagiti instrumentoda. Ti kaaduan a sapasap a mailaksid ket ti dagiti adu nga obra iti maika-20 a siglo, dagoto tono ti pedal ket tinawtawagan para itibase ti trombon.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Teoria ti musika iti online : dagiti sakup ken nagnagan ti instrumento ti musika", Brian Blood, Dolmetsch.com, 2009, webpage: Dolmetsch-M29.


text:
Ti Pakistan (i/ˈpækɨstæn/ wenno i/pɑːkiˈstɑːn/; Urdo: پاکستان), opisial a ti Islamiko a Republika iti Pakistan ket maysa a naturay a pagilian idiay Abagatan nga Asia. Ti pagilian ket adda ti populasion iti sumurok a 180 a riwriw a tattao, dayttoy ket isu ti maika-6 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Daytoy ket mabirukan iti estratihiko a nangruna a pagsasabtan kadagiti rehion ti Abagatan nga Asia, Tengnga nga Asia ken Lumaud nga Asia, ti Pakistan ket addaan ti 1,046-kilometro (650 mi) nga aplaya iti igid ti Baybay Arabiano ken ti Golpo iti Oman iti abagatn aken nabeddengan babaen ti India iti daya, Apganistan iti laud ken amianan, Iran iti abagatan a laud ken ti Tsina iti adayo nga amianan a daya. Daytoy ket naisina manipud ti Tajikistan babaen ti akikid a Koridor Wakhan ti Apganistan iti amianan, ken makibinningay pay ti baybay a pagbeddengan iti Oman.
Ti teritorio ti moderno a Pakistan ket taengan id dagiti nadumaduma a taga-ugma kultura, mairaman ti Neolitiko a Mehrgarh ken ti Gambang a Panawen ti Sibilisasion ti Indus a Ginget, ken nakapan daoty kadagiti panagparmek wenno panangitaeng babaen dagiti Hindu, Persiano, Indo-Griego, Islamiko, Turko-Mongol, Apgani ken Sikh. Ti lugar ket tinurayan idi dagiti nadumaduma nga imperio ken dagiti dinastia, a mairaman ti Indiano a Maurya nga Imperio, ti Persiano anga Akueminida nga Imperio, ti Arabo nga Umayyad a Kalipato, ti Mongol nga Imperio, ti Mughal nga Imperio, ti Durrani nga Imperio, ti Sikh nga Imperio ken ti Britaniko nga Imperio. Gapu ti nagbanagan ti Tignay ti Pakistan nga indauloan babaen ni Muhammad Ali Jinnah ken ti salisal para iti pannakawaya ti India, ti Pakistan ket napartuat idi 1947 a kas maysa a nawaya pagilian para kadagiti Muslim manipud kadagiti rehion iti daya ken laud ti India nga adda idiay dagiti kaaduan a Muslim. Iti immununa daytoy idi ket maysa a dominion, ti Pakistan ket nangampon ti maysa a baro a batay-linteg idi 1956, ken nagbalin daytoy nga Islamiko a republika. Ti sibil a gubat idi 1971 ket nagbanagan ti pannakisina ti Daya a Pakistan a kas baro a pagilian ti Banglades.
Ti Pakistan ket maysa a pederal a parliamentario a republika a buklen dagiti uppat a probinsia ken uppat a pederal a teritorio. Daytoy ket maysa a naindaumaduma ti etniko ken linguistiko a pagilian, nga adda ti kapada a pannakaidumduma iti bukodna a heograpia ken dagiti naatap a niag. Ti Pakistan ket maysa a rehional ken tengnga abileg,[8][9] Ti Pakistan ket addan ti maikapito a kadakkelan nga agtaktakder a pursa armada iti lubong ken maysa pay a nuklear a bileg ken isu pay ket maysa a nairangarang a estado addan ti nuklear nga armas, nga isulaeng ti pagilian iti Muslim a lubong, ken ti maikadua idiay Abagatan nga Asia, nga addaan iti daytoy a saad. Daytoy ket addan ti maysa a semi-industrialisado nga ekonomia nga isu daytoy ti maika-27 a kadakkelan iti lubong iti termino ti bileg a panaggatang ken maika-47 a kadakkelan iti termino ti nominal a GDP.
Ti kalpasan ti pannakawaya a pakasaritaan ti Pakistan ket nailaslasin babaen dagiti paset ti panawen iti mitar a panagturay, di natalinaay a politika ken dagiti suppiat ti kaarrubana nga India. Ti pagilian ket agtultuloy a mangsang kadagiti makakarit a problemana, a mairaman ti terorismo, kinapanglaw, di kaamo ti panagbasa ken panagsurat ken pagdadaksan. Daytoy ket nangibangon a kameng ti Gunglo ti Islamiko a Konperensia (nga itan ket Gunglo ti Islamiko a Pagtitinnulongan) ken kameng daytoy ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti Dagiti Ekonomia ti Smaruno a Sangapulo ket maysa, SAARC, ECO, D8 ken ti G20 nga agrangrang-ay a pagpagilian.
Dagiti notaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Ti Naestaduan a Kayarigan". Ministro iti Pakaammo ken Panagiwaragawag, Gobierno iti Pakistan.
- ^ "Populasion babaen ti Patneng a Pagsasao". Gunglo ti Senso ti Populasion, Gobierno iti Pakistan. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ "Populasion (Iti riwriw) Babaen ti probinsia, 2011". Ministro iti Pagsayaatan ti Populasion, Gobierno iti Pakistan. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ "Kalawa, Populasion, Densidad ken Urbano/Away a Panakaibingbingay babaen dagiti Administribo a Paset". Gunglo ti Senso ti Populasion, Gobierno iti Pakistan. Naala idi 28 Disiembre 2011.
- ^ a b c d "Pakistan". Internaaional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 21 bril 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011. Agdama a pagsurutan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan: Tabla 1" (PDF). Nagkaykaysa a Pagpagilian a Programa ti Panagrangrang-ay. Naala idi 12 Nobiembre 2011.
- ^ Loureiro, Miguel (28 Hulio 2005). "Driving—the good, the bad and the ugly". Daily Times (Pakistan). Naidulin manipud ti kasisigud idi 2012-05-30. Naala idi 10 Enero 2010.
- ^ Barry Buzan (2004). Ti Estados Unidos ken dagiti nalatak a bileg: dagiti politika ti lubong iti maika-duapulo ket maysa a siglo. Polity. pp. 71, 99. ISBN 978-0-7456-3374-9. Naala idi 27 Disiembre 2011.
- ^ Hussein Solomon. "Ganganaetnga Annuroten ti Abagatan nga Aprika ken ti Panangidaulo ti Tengnga a Bileg". Naala idi 27 Disiembre 2011.
Dagiti silpo tiruarUrnosen
- Dagiti midia a mainaig ti Pakistan idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Pakistan manipud idiay Wikivoyage
- Opisial a website
- Pakistan a naikabil idiay Ti Kinapudno a Libro ti Lubong
- Ti Pakistan manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Pakistan idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Binalonan, Pangasinan
Ti Binalonan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Binalonan ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Balangobong
- Bued
- Bugayong
- Camangaan
- Canarvacanan
- Capas
- Cili
- Dumayat
- Linmansangan
- Mangcasuy
- Moreno
- Pasileng Norte
- Pasileng Sur
- Poblacion
- San Felipe Central
- San Felipe Sur
- San Pablo
- Santa Catalina
- Santa Maria Norte
- Santiago
- Santo Niño
- Sumabnit
- Tabuyoc
- Vacante
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
Dagiti midia a mainaig ti Binalonan idiay Wikimedia Commons


text:
Metalurhia
T metalurhia ket dominio ti siensia ti materiales ken inhenieria ti materiales nga agadal ti pisikal ken kimiko a panagkukua dagiti metalliko nga elemento, ken dagiti bukodda nga intermetalika a kompuesto, ken dagiti laokda, a makunkuna kadagiti alloy wenno dagiti amalgama. Ti metalurhia ket isu pay ti teknolohia dagiti metal: ti waya a pakaipakatan ti siensia iti panagptaud kadagiti metal, ken ti inhennieria dagiti komponente ti metal para iti panag-usar kadagiti produkto para kadagiti aggatgatang ken agpatpataud. Ti panagpataud kadagiti metal ket mangiraman ti panagproseso dagiti mina tapno maiyaon ti metal a linaonda, ken tilaok dagiti metal, ken mabalin pay dagiti elemento, tapno mapataud dagiti alloy wenno amalgama. Ti metalurhia ket nailaslasin iti panagobra iti metal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Metalurhia idiay Wikimedia Commons
- Metalurhia para kadagiti saan a metalurgo


text:
Sona ti oras
Ti sona ti Oras ket maysa a rehion iti Lubong nga addaan ti agpapada a Pagalagadan ti oras para iti kalintegan, komersial ken sosial a pakaipanggepan. Tapno ti maysa a pagorasan ket agnaynayon nga agpadpada iti maysa a paset iti aldaw no agtayyek ti Daga, iti sabsabali a lugar iti Daga ket nasken nga addaan da ti sabsabali a pagorasan. Ti sona ti oras ket naus-usaren iti moderno a panawen tapno ti dua siudad iti agpada a lugar ket addaan da ti agpada nga oras, para iti panglaka ken panakasayaat ti pakitinnarusan.


text:
Probabilidad
Ti probabilidad wenno pannakaseguro ket ti rukod wenno panagpattapatta no kasano ti kaseguro nga adda ti mapasamak wenno ti maysa nga insasao ket agpaysao. Dagiti probabilidad ket naikkanda kadagiti pateg iti baetan ti 0 (0% mairana wenno saanto a mapasamak) ken 1 (100% mairana wenno mapasamakto).[1] No ti degrado ti probabilidad ket nangatngato, ad-adu ti pannakaseguro a mapagteng ti maysa a pasamak, wenno, dagiti at-atiddog a serie dagiti pagtuladan, no nangatngato ti bilang iti beses a manamnama a mapagteng ti kastoy a pasamak.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Feller, W. (1968), T Pangyuna iti Teoria ti Probabilidad ken dagiti Pakaipakatanna (Tomo 1). ISBN 0-471-25708-7
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kallenberg, O. (2005) Dagiti Probabilistiko Simetria ken dagiti Panagduduma a Pamunganayan. Springer -Verlag, New York. 510 pp. ISBN 0-387-25115-4
- Kallenberg, O. (2002) Dagiti Pundasion ti Moderno a Probabilidad, Maika-2 nga ed. Dagiti Serie ken Estadistika ti Springer. 650 pp. ISBN 0-387-95313-2
- Olofsson, Peter (2005) Probabilidad, Estadistika, ken Estikastiko a Pamay-an, Wiley-Interscience. 504 pp ISBN 0-471-67969-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti Virtual a Laboratorio iti Probabilidad ken Estadistika (Unib. ti Ala.-Huntsville)
- EBook ti Probabilidad ken Estadistika


text:
Lawwalawwa
Dagiti lawwalawwa (urnos ti Araneae) ket dagiti agang-anges ti angin nga artropoda nga adda dagiti walo a saka ken Kuelisero ken dagiti saong a mangtudok iti gita. Dagitoy ti kadakkelan nga urnos iti arachnida ken mairanggo iti maika-7 kadagiti dagup ti dibersidad ti sebbangan kadagiti amin a grupo ti organismo.[1] Dagiti lawwalawwa ket mabirukan iti sangalubongan iti amina kontinente malaksid ti Antartika, ken adda kadagiti amina a habitat a malaksid laeng ti angin ken baybay. Manipud idi 2008, adda dagiti agarup a 43,678 a sebbangan ti lawwalawwa,[2] ken dagiti 109 a pamilia ket nairehistron babaen dagiti taksonomo;[3] nupay kasta, adda dagiti pannakaallilaw iti kaunegan ti sientipiko a komunidad no mano kadagitoy a pamilia ti nasken a maidasig, a kas ebidensia babaen ti surmurok a 20 a nadumaduma a pannakaidasig a naisingasing manipud idi 1900.[4]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sebastin PA & Peter KV (eds.). (2009) Dagiti lawwalawwa ti India. Universities Press/Orient Blackswan. ISBN 978-81-7371-641-6
- ^ Dagiti sosial a lawwalawwa:Umaykan ditoy parlorko. Economista, Enero26, 2013
- ^ Platnick, Norman I. (2009). "Katologo dagiti Lawwalawwa iti Lubong, bersion 9.5". Amerikano a Museo ti Masna a Pakasaritaan. Naala idi 2009-04-25.
- ^ Foelix, Rainer F. (1996). Biolohia dagiti LawwalawwaS. 198 Madison Ave. NY, New York, 10016: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 3. ISBN 0-19-509593-6.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ruppert, E. E., Fox, R. S. ken ni Barnes, R. D. (2004). Inbertebrata Soolohia (7 nga ed.). Brooks / Cole. ISBN 0-03-025982-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Lawwalawwa idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Lawwalawwa idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Nailadawan a sarita a maipanggep ti lumagmagto a lawwalawwa Aelurillus v-insignitus


text:
Panawen ti Bato
Ti Panawen ti Bato ket isu ti dakkel a prehistoriko a paset ti panawen nga isu daytoy idi ti las-ud a kaaduan a naus-usar ti bato a panagaramid kadagiti implemento a natadem, natirad, wenno ti perkusion a rabaw. Ti paset ti panawen ket nagpaut iti agarup a 3.4 a riwriw a tawtawen, ken nagpatingga idi baetan ti 4500 BC ken 2000 BC idi dimteng ti panangobra ti metal.[1] Dagiti artepakto ti Panawen ti Bato ket mairaman dagiti ramit nga inus-usar idi dagiti tao ken dagiti simmaruno kaniada a sebbangan iiti henero a Homo, ken dagiti pay nasap a bassit a kontemporaneo a henero ti Australopithecus ken ti Paranthropus. Dagiti ramit a tulang ket inus-usar pay idi iti daytoy a paset ti panawen, ngem dagitoy ket saanda unay a napreserba kadagiti arkeolohiko a rehistro. Ti Panawen ti Bato ket mabingbingay pay babaen dagiti kita ti ramit a bato nga inus-usar.
Ti Panawen ti Bato ket isu ti imuna kadagiti sistema ti tallo a panawenm iti arkeolohia, a mangbingbingay kadagiti prehistoria ti teknolohia ti tao kadagiti tallo a paset ti panawen:
- Ti Panawen ti Bato
- Ti Panawen ti Bronse
- Ti Panawen ti Landok
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barham, Lawrence; Mitchell, Peter (2008). Dagiti Immuna nga Aprikano: Aprikano nga Arkeolohia manipud kadagiti Kaasapaan nga Agar-aramid ti Ramit aginggana kadgiti Kinaudi nga Agburburas. Arkeolohia ti Lubong ti Cambridge. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Scarre, Christopher (ed.) (1988). Dagiti Napalabas a Lubong: Ti Atlas ti Arkeolohia ti Timespublisher=Times Books. Londres. ISBN 0-7230-0306-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Panawen ti Bato idiay Wikimedia Commons


text:
Arhentina
Ti Arhentina i/ˌɑrdʒənˈtiːnə/, opisial nga Arhentino a Republika (Espaniol: República Argentina [reˈpuBlika aɾxenˈtina]), ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika babaen ti kadakkel ti daga, kalpasan ti Brasil. Naibuklan a kasla pederasion dagiti 23 a probinsia ken maysa a naturayan a siudad, ti Buenos Aires. Isu daytoy ti maikawalo a kadakkelan a pagilian iti lubong babaen ti kadakkel ti daga ken ti kadakkelan kadagiti agsasao ti Espaniol a pagpagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Buenos Aires Herald. "Ti populasion ti Arhentina iti 40, 117,096, nga inbaga ti INDEC".
- ^ a b c d "Argentina — World Economic Outlook Database, Septiembre 2011". Imf.org. 2006-09-14. Naala idi 2012-01-07.
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi 2009-09-01.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (Espaniol)
- Arhentina
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mercosur
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1816


text:
Pisika
Ti piksika (manipud ti Taga-ugma a Griego: φύσις physis "katutubo") ket maysa a masna a siensia a maipanggep ti panagadal iti banag[1] ken ti bukodna a panaggunay babaen ti limbang nga oras, a mairaman dagiti minaig a konsepto a kas ti enerhia ken puersa.[2] Iti nalawlawa pay, daytoy ket ti sapasap a panagusig iti katutubo, a maaramid tapno maawatan ti panagtignay a sitatakneng iti law-ang.[3][4][5]
Ti pisika ket isu ti kadaaanan nga kadagiti akademia a disiplina, a baka isu daytoy ti kadaana babaen ti panakairamanna iti astronomia.[6] Kadagiti napalabas a milenio, ti pisika ket paset iti masna a pilosopia a mairaman ti kimika, ken dagiti pudno a sanga iti matematika, ken biolohia, ngem idi panawen ti Sientipiko a Rebolusion idi maika-16 a siglo, dagiti masna asiensia ket rimsua akas maysa a naisangsangayan a programa ti panagsukisok iti bukodda a kaenbengant.[7] Ti pisika ket ket maisabsabat kadagiti adu a interdisciplinario a luglugar ti panagsukisok, a kas ti biopisika ken kabuklan a kimika, ken dagiti pagbeddengan iti pisika ket saan a nainget a naipalpalawag. Adu dagiti kapanunutan iti pisika a kadawyan a mangipalawag ti kamasapulan a mekanismo kadagiti sabsabali a siensia, bayat nga agluklukat kadagiti baro a adalanan itipanagsukisok kadagit lugar a kas iti matematika ken pilosopia.
Ti pisika ket nakaaramid kadagitinaimudingan a parawad babaen ti panakaparang-ay kadagiti baro a teknolohia a rimsua manipud kadagiti teoretika a naparang-ay. Para iti kas pagarigan, dagitipanagrang-ay iti panakaawat iti elektromagnetismo wenno nuklear a pisika ket nagitulod ti dagus a panagrang-ay kadagiti baro a produkto a dramatiko ti panakatranspormana iti moderno nga aldaw ti kagimongan, a kas dagiti telebision, dagiti kompiuter, dagiti domestiko nga aparato, ken dagiti nuklear nga armas; ti panagrang-ay iti termodinamiko a nagitulod ti panagrangrang-ay iti industrialisaaion; ken dagiti panagrang-ay iti mekaniko ket nagiparegget ti panagrangrang-ay iti kalkulo.
Dagiti linaon
- 1 Pakasaritaan
- 2 Pilosopia
- 3 Dagiti bugas a teoria
- 4 Pakaikabagian kadagiti sabali a paset
- 5 Panagsukisok
- 6 Dagiti nagibasaran
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
A kas ti naipakaammo dita baba, dagiti pamay-an a nausar ti panakaawat ti panagkukua iti masna apenomena ken dagiti nagbanaganda ket timmaud manipud ti pilosopia, a naininut a sinukatan babaen ti masna a pilosopia ken ti masna a siensia, ken ti isasangpet itimoderno a panakkonsepto iti pisika.
Ti masna a pilosopia ket adda dagiti nagtaudan idiay Gresia idi panawen ti Arkaiko a panawen, (650 BCE – 480 BCE), nga idi dagiti Pre-Sokratiko a pilosopo a kas ni Thales ket saan a namati kadagiti nalatak a masna, relihioso wenno mitolohiko a panagipalpalawagan para iti masna apenomena ken nagiproklema a ti tungngal maysa a pasamak adda iti masna gapuanan .[8] Nagitukonda kadagiti kapanunutan a napasingkedan babaen ti panagrason ken panagpalpaliiw ken adu kadagitibukodda a hipotesis ket napaneknekan a nagballaag kadagiti eksperimento,[9] kas pagarigan ti atomismo.
Ti masna a siensia ket naiparany-ay idi idiay Tsina, India ken kadagidiay Islamiko a kalipato, idi nagbaetan ti maika-4 ken maika-10 a siglo BCE. Dagiti kaadu deskripsion ket nagbalin a nadayeg kadagiti pisiko ken astronomo, kas pagarigan ni Archimedes iti pagturayan iti mekanika, estadistika ken hidrostatika. Ti eksperimental a pisika ket naipayaammo iti panageksperimento ti kapanggepan kadagiti estatiko babaen ti mediebal a Muslim a pisiko a kas ni al-Biruni ken Alhazen.[10][11]
Ti klasiko a pisika ket nagbalin a naisina a siensia idi dagiti nasapa a moderno a Europeano ket nagususarda kadagitoy nga eksperimento ken kadagiti kaadu a pamay-an tapno maduktalanda ti tattan a makunkuna a ti linlinteg iti pisika.[12][13] Ni Kepler, Galileo ken naisangsangyan a ni Newton ket nakaduktal ken nangitipon kadagiti sabsabali a linlinteg iti panaggunay.[14] Idi panawen ti industrial a rebolusion, idi immadu ti panakasapul ti enerhia, ket immadu met dagiti panagsukisok, a daytoy ti nagiturong ti panakaduktalan kadagiti baro a linteg iti termodinamiko, kimika ken elektromagnetiko.
Ti moderno a pisika ket nagrugi kadagiti obra ni Einstein kadagiti relatibidad ken kaadu a pisika.
Pilosopia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti adu a pamay-an, ti pisika ket naggapu manipud ti taga-ugma a Griego a Pilosopia. Manipud ti immuna a panagpadas ni Thales ti panagidasig kadagiti banag, aginggana ti panagikkat ni Democritus a dagiti banag ket nasken a maipabassit iti di-naidumaduma a kasasaad, ti Ptolemaiko nga astronomia iti maysa a kristalino a pirmamento, ken ti libro ni Aristoteles a Pisika (iti maysa a nasapa alibro iti pisika, a nagipadas ti panagusig ken panagilawlawag iti panaggunay manipud ti maysa a pilosopo a kapanunutan), dagiti nadumaduma a Griego a pilosopo ket nakaparangayda kadagiti bukodda a teoria iti katutubo. Ti pisika ket naamammoan idi a kas timasna a pilosopia aginggan idi maika-18 a siglo.
Babaen ti maika-19 a siglo ti pisika ket naibanaganen a kas maysa a disiplina a naisangsangayan manipud iti pilosopian ken dagiti sabsabali a siensia. Ti pisika, a kasla dagiti sabsabali a siensia, ket agtalek iti pilosopia iti siensia tapno makaited iti makaanay a deskripsion iti sientipiko a pamay-an.[15] Ti sientipiko a pamay-an ket agaramat ti maysa a priori a panagrason ken ti pay maysa a posteriori a panagrason ken ti panagusar ti Bayesian nga inperensia tapno marukod ti kammapategan iti naited a teoria.[16]
Ti panakaparang-ay iti pisika ket nakasungbat kadagiti adu a saludsod dagiti nasap a a pilosopo, ngem dagitoy ket nakaparsua met kadagiti baro a saludsod. Ti panagadal iti pilosopiko a sayasay a nakapalikmut iti pisika, ti pilosopia iti pisika, ket mangiraman kadagiti sayasay a kas ti kasasaad iti limbang ken oras, determinismo, ken metapisikal a kapanunutan a kas ti emperismo, naturalismo ken realismo.[17]
Adu kadagiti pisiko ket nagsurat kadagiti kapanggepan ti pilosopiko a nagbanagan kadagiti obrada, a kas ni Laplace, a nagipatakder ti gapuanan a determinismo,[18] ken Erwin Schrödinger, a nagsurat iti kuantum a mekanika.[19] Ti matematiko a pisiko a ni Roger Penrose ket tinawtawagan idi a ti Platonista babaen ni Stephen Hawking,[20] ti maysa a kapanunutan ni Penrose a pinatungtunganna iti librona, Ti Dalan iti Kinapudno.[21] Ni Hawking ket tinawtawagna ti bagina a kas ti maysa a "di-mababain a reduksionista" ken sumupsuiat kadagiti kapanunutan ni Penrose.[22]
Dagiti bugas a teoria[urnosen | urnosen ti taudan]
Nupay ti pisika ket mangidatar kadagiti nawatiwat ken nadumaduma a sistema, adda dagiti teoria nga ususaren kadagiti amin a pisiko. Tunggal maysa kadagitoy a teoria ket naekperimento a nasubokan kadagiti adu a bilbilang ken nabirukan nga husto a kas maysa a panagpattapatta iti katutubo (a adda iti naisangayan a turayan ti kinapudno). Kas pagarigan, ti teoria iti klasiko a mekanika ket husto nga inpalpalawaganna ti panaggunay dagiti banag, no met laeng dagitoy ket dakdakelda ngem dagiti atomo ken aggungunayda a basbassit ngem ti pardas iti lawag. Dagitoy a teori aket agtultuloy kadagiti aktibo a lugar ti panagsukisok, ken ti naisangayan a aspeto iti klasiko a mekanika a makunkuna a kas ti gulogulo a naduktalan idi maika-20 a siglo, taloo a siglo kalpasan ti kasisigud a pagannurotan iti klasiko a mekanika babaen ni Isaac Newton (1642–1727).
Dagiti sentro a teoria ket importante a ramramit para iti panagsukisok kadagiti naipangpangruna a topiko, ken dagiti sinoman a pisiko, uray no sabsabali ti panakaipangpangrunada, ket manamnama dagitoy a lireradoda kadagitoy. Dagityo ket mairaman dagiti klasiko a mekanika, kuantum a mekanika, termodinamiko ken estadistika amekanika, elektromagnetismo, ken espesial a relatibidad .
Klasiko a pisika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klasiko apisika ket mairamn ti tinawtawid a sangsanga ken dagiti topiko a nabigbigan ken dagiti naparang-ay sakbay ti rugi ti maiak-20 a siglo a dagiti klasiko a mekanika, akustika, optika, thermodynamika, ken elektromagnetismo. Ti klasiko a mekanika) ket maipanggep kadagiti bagi nga inaramid babaen dagiti puersa ken dagiti bagbagi ti panagggunay ken mabalin a mabingbingay kadagiti estatika (panagadal kadagiti puersa itimaysa a bagi wenno bagbagi nga agtaltalna), kinematika (panagadal ti panaggumay nga awan ti pnakaraeman ti gapuanan), ken dinamikas (panagadal ti panaggunay ket dagiti puersa a mangarig ti daytoy); ti mekanika ket mabalin pay a mabingbingay iti natangken a mekanika ken agayos a mekanika (a naamaamo dagitoy a kas ti agtultuloy a mekanika), inaudi ket mangiramraman kadagiti sanga a kas ti hodroestatika, hidrodinamika, aerodinamika, ken pneumatika. Ti akustika, ti panagadal ti uni, ket kanayon a maikapanunotan a sanga ti mekanika gaputa ti uni ket gapuanan ti panagggunay dagiti partikula ti angin wenno banag a pagbanagan ti allon ti uni ken mabalin a maipalawag iti termino dagiti linteg ti mekanika. Dagiti kangrunaan a moderno a sanga ti akustiko ket ti ultrasonika, ti panagadal dagiti allon ti uni ti nanagato a prekuensia ti labes ti sakup ti panakangeg ti tao. Ti optika, ti panagadal ti lawag, ket saan laeng a maipanggep ti makita a lawag ngem ti pay inpraroho ken ultrabioleta a radiasion, a mangipakita kadagiti amin a penomena ti makita alawag malaksid ti bisibilidad, a kas ti, panagballatek, repraksion, panaglapped, dipraksion, panakaiwarwaras, ken polarisasion ti lawag. Ti pudot ket maysa apornma ti enerhia, ti akin-uneg nga enerhia a tagikua baben dagiti partikula a binukel dagiti sustansia; ti termodinamika ket maipanggep kadagiti panakaibagian a nagbaetan ti pudot ket dagiti sabali a porma ti enerhia. Ti elektrisidad ken magnetismo ket naadadal idi a kas agmaymaysa a sanga ti pisika manipud idi nadekket a panakaikapet a nagabetanda ket naduktalan idi nasap a maika-19 a siglo; ti maysa nga ayus ti elektrisidad ket mangited ti magnetiko a lugar ken ti agbalbaliw a magnetiko a lugar ket mangipartuat ti ayus ti elektrisidad. Ti Elektroestatika ket maipanggep kadagiti elektrisidad a karga a nakatalna, ti elektrodinamika nga adda ti aggungunay a karga, ken magnetoestatika nga adda kadagti magnetiko nga ungto a nakatalna.
Moderno a pisika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klasiko a pisika ket sapasap a maipanggep ti banag ken enerhia iti normal a gantingan ti panagpalpaliiw, bayat a ti kaaduan ti moderno a pisika ket maipanggep ti panagkukua ti banag ken enerhia babaen kadagiti nakaro a kasasaad wenno iti dakkel unay wenno bassit unay a gantingan. Kas pagarigan, ti atomiko ken nuklear a pisika ket ti panagadal ti banag kadagiti kabasiitan a gantingan a dagiti kimiko nga elemento ket mabalin a mailasin. Ti pisika dagiti elementario a partikula ket adda pay basbassit a gantingan, gaputa daytoy ket maipanggep ti kangrunaan a paspaset ti banag; daytoy a sanga ti pisika a makunkuna pay a kas ti nagato nga enerhia a pisika gapu ti ti kanagato unay nga enerhia ti nasken a makapataud kadagiti adu a kita ti partikula kadagiti dakkel a pagipardasan ti partikula. Iti daytoy a gantingan, ti ordinario, ti sentido komon a pakinakem ti limbang, oras, banag, ken enerhia ket saanen nga umiso.
Dagiti kangrunaan a teoria ti moderno a pisika nga ket mangited ti maysa a sabali a ladawan dagiti konsepto ti limbang, oras, ken banag manipud ti nairepresenta ti klasiko a pisika. Ti kuantom a teoria ketmaipanggep ti mapagtalken, ngem ti agnanayon, a katutubo kadagiti adu a penomena iti agpang ti atomiko ken suatomiko, ken ti adda a komplementario nga aspeto dagiti partikula ken dagiti allon iti deskripsion kadagiti kasta a penomena. Ti teoria itirelatibidad ket maipanggep ti deskripsion tipenomena a maaramid ti maysa a kuadro iti reperensia a daytoy ket aggungunay iti respeto ti agpalpaliiwr; ti espesial a teoria iti relatibidad ket maipanggep ti agpapada a panaggunay iti nalinteg a linia ken ti sapasap a teoria iti relatibidadr iti naipardasan apanaggunay ken ti panakaikapetna iti grabitasion. Dagitoy dua a kuantom a teoria ken dagiti teoriada ti relatibidad ket makabiruk kadagiti pakaipakatan kadagiti amina lugar ti moderno a pisika.
Paggiddiatan ti klasiko ken moderno a pisika[urnosen | urnosen ti taudan]
Bayat a ti pisika ket mangipaturong ti panakaduktal kadagiti naisangalubongan a linlinteg, dagiti teoriana ket naisanlad kadagiti nalitnaw a pagturayan iti panakayatanup. A dagiti linteg iti klasiko a pisika ket pudno a mangipalpalawag kadagiti sistema a ti kinaipangpangruna ti kaatiddog ti gantingan ket dakdakkel ngem ti atomiko a gantingan ken dagiti panaggunay ket nabunbuntog ngem ti pardas iti lawag. Iti ruar iti daytoy a pagturayan, dagiti napalpaliiw ket saanda a maipada kadagiti naipadto. Ni Albert Einstein ket nagiparawad iti pagsukogan iti espesiala relatibidad, a angsukat kadagiti kapagarupan ti patingga nga oras ken limbang nga adda ti limbang nga oras ken mangipalubos iti napudno a panangipalpalawag kadagiti sitema a nangbukel nga adda kadagiti kapardas a gangani kapadpada ti pardas titi lawag. Ni Max Planck, Erwin Schrödinger, ken dagiti dadduma pay ket nangipaammo ti kuantuma mekanika, ti maysa a mabalina akapanunutan kadagiti partikula ken panagitignay a mangpalubos iti napudno a panagipalpalawag kadagiti atomiko ken subatomiko a gantingan. Kalpasan daytoy, ti teoria tikuantuma lugar ket nagitipon ti kuantuma mekanika ken espesial a relatibidad. Ti sapasap a relatibidad ket nagpalubos ti dinamiko, a killo ti limbang nga oras, a dagiti nawatiwat a sistema ken dakkel a gantingan a patakder iti law-ang ket mabalin ken nasayaat a maipalpalawag Ti sapasap a relatibidad ket saan pay a naitiptipon kadagiti sabsabali a kamasapulan a deskripsion; adda dagiti nadumaduma a kandidato kadagiti kuantum a grabidad ket agdama a maparparang-ay.
Pakaikabagian kadagiti sabali a paset[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti matematika iti lengguahe nga inusar par iti kompakto a panakailawlawag ti urnos ti katutubo, a naipangpangruna dagiti linteg ti Pisika. Daytoy ket inmatangan ken inpatakderan babaen ni Pythagoras,[23] Ni Plato,[24] Ni Galileo,[25] kenni Newton.
Dagiti teoria ti pisika ket agus-usar ti Matematika[26] tapno makagun-od ti urnos ken makaited dagiti napudno a pagannurotan, ti pudno wenno nakarkulo a panakailawlawagan, panakaaduan a nagbanagan ken dagiti maipadto. Dagiti resulta ti eksperimento iti pisika ket dagiti numerikal a panagrukod. Technologies based on Mathematics, kasla ti panagbilang ket nakaaramid ti panagbilang a pisika a kas maysa nga aktibo a lugar ti panagsukisok.
Ti ontolohia ket maysa akasapulan para iti Pisika, ngen saan a para iti Matematika. Ti kayatna a saoen daytoy ket ti Pisika ket patingga a maipanggep ti panangipalpalawag ti pudno a lubong, bayat a ti Matematika ket maipanggep kadagiti narikut a maawatan a tabas, uray pay ti labes ti pudno a lubong. Nga isu a dagiti panakaisao ti Pisika ket sintetiko, bayat a ti matematika ket analitiko. Ti matematika ket aglaon kadagiti pangipagarupan, bayat a ti Pisika ket aglaon kadagiti teoria. Dagiti Matematika a maisao ket nasken laeng a lohikal a napudno, bayat a dagiti padto ti Pisika a maisao ket nasken a maipada kadagiti napalpaliiw ken eksperimental a datos.
Ti panakailasin ket nalawag, ngem saan a nalaka makitkita. Kas pagarigan, ti Matematiko a Pisika ket isu ti panakaipakat ti Matematika iti Pisika. Dagiti pamay-anna ket Matematiko, ngem ti suhetona key Pisikal.[27] Dagiti parikut iti daytoy a paset ket mangrugi ti maysa a "Matematika a modelo ti Pisikal a kasasaad" ken maysa a "Matematika a panagipalpalawag iti Pisikal a linteg". Kadagiti amin a maisao ti matematika a maus-usar para iti pakailawlawagan ket adda ti narigat a mabirukan a Pisikal a kayatna a saoen. Tikamaudian a pakailawlawagan ket adda ti nalaklaka a mabirukan a kayatna a saoen, gupta daytoy ti birbiruken ti agsulsolbar.
Ti pisika ket sanga ti kammasapulan asiensia, a saan a ti maaramat a siensia.[28] Ti pIsika ket makunkuna pay a kas "ti kammasapulan a siensia" gapu ti suheto ti panagadal kadagiti amin a sanga ti masna asiensia a kas ti Kimika, Astronomia, Heolohia ken Biolohia ket pawpawilan babaen dagiti linteg ti pisika.[29] Kas pagarigan, ti Kimika ket ti panagadal kadagiti tagikua, patakder, ken panagsumamay iti banag (ti naipatengnga nga isipp ti kimika iti atomiko a gantingan ket ket mangilasin daytoy manipud ti pisika). Dagiti patakder ket maporma gaputa dagiti partikula ket magipeksada kadagiti elektriko a puersa iti tunggal maysa kaniada, dagiti tagikua ket mairaman ti maipapan ti bagi a panakaidasig ti naited a sustansia, ket ti panagsumamay ket nabebedan babaen kadagiti linteg ti pisika, kasla ti konserbasion ti enerhia, masa ken karga.
Ti Pisika ket maipakat kadagiti industria a kas ti inhiniera ken medisina.
Panakaipakat ken inpluensia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naipakat a pisika ket isu ti sapasap a termino para iti panagsukisok ti pisika a maipanggep para iti naisangsangayan a panag-usar. Ti kurikulum ti naipakat a pisika ket kadawyan nga aglaon kadagiti bassit a klase iti naipakat a medisina, a kas ti heolohia wenno elektriko nga inhinniera. Daytoy ket kadawyan a maigiddiat manipud ti inhiniera gaputa ti mangipakat a pisisista ket baka saan nga agdardaremdem maysa a naisangsangayan a banag, ngem agus-usar ti panagsukisok ti pisika nga adda ti gandat a mangparang-ay ti baro a teknolohia wenno panagsolbar kadagiti parikut.
Daytoy nga arngian ket kapadpada ti naipakat a matematika. Dagiti mangipakat a pisisista ket mabalin pay nga interesadoda iti panag-usar ti pisika para iti sientipiko apanagsukisok. Kas pagarigan, dagiti tao nga agobobra ti pagipardasan a pisika ket mabalinda nga agsukisok kadaghiti nasaysayaat a panagduktal kadagiti partikula para iti panagsukisok ti teoretiko a pisika.
Ti pisika ket kaaduan a maus-usar iti inhinniera. Kas pagarigan, ti estatiko, maysa asubpaset iti mekanika, ket maus-usar iti panagipatakder kadagiti rangtay ken dagiti nadumaduma apatakder. Ti panakaawat ken panag-usar ti akustika ket nagbanagan kadagiti nasaysayaat konsierto a pagkantaan; a maipada pay, ti panag-usar kadagiti optika a mangpartuat kadagiti nasaysayaat a ramit ti optiko. Ti panakaawawat ti pisika makapabalin kadagiti napudpudno a simulador ti panagpatayab, video nga ay-ayam, ken dagiti pelikula, ken kadawyan a kammasapul iti porense a panagusig.
Ti kaadda ti pagalagadan a konsenso a dagiti linteg ti pisika ket unibersal ken san nga agbalbaliw manipud kadagiti napalabas a panawen, ti pisika ket mabalin a mausar ti panagadal kadagiti banag a nailubnak ti panakaidudua. Kas pagarigan, ti panagadal ti taudan ti Daga, ti sinoman ket mabalinda nga imodelo ti masa ti Daga, temperatura, ken ti gatad ti panagtayyek, kadagiti napalabas a panawen. Daytoy ket makapabalin para iti simulador iti inhenniera a mangpapardas kadagiti baro a panagrang-ay ti teknolohia.
Ngem adu pay dagiti interdisiplinaridad a pamay-an dagiti pisisista ken adu pay dagiti nangruna a paset a naimpluensian babaen ti pisika, a kas ti, paset iti ekonopisika ken sosiopisika.
Panagsukisok[urnosen | urnosen ti taudan]
Sientipiko a pamay-an[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pisisista ket agus-usarda ti maysa a sientipiko a pamay-an tapno masubokanda ti panakaumisu ti maysa a pisikal a teoria, nga agus-usar ti naipamay-ay nga arngian tapno maipada dagiti pagbanagan ti maisalsaludsod a teoria nga adda dagitimaitaripnong a pagbanagan a maala manipud kadagiti eksperimento ken dagiti panagpalpaliiw a naaramid a mangsubok daytoy. Dagiti eksperimento ken panagpalpaliiw ket naururnong ken maipadpada kadagiti naipadto ken hipotesis a naaramid babaen ti maysa a teoria, a mangtulong daytoy ti panagikeddeng wenno panakaisu/ aan a panakaisu ti teoria.
Dagiti teori a a kaaduan anasuportaran babaen ti datos ken saan pay a napaay kadagiti aniaman anga emperikal a panasubok ket makunkuna a dagiti sientipiko a linteg, wenno dagiti masna a linteg. Amin a teoria, a mairaman dagiti makunkuna a sientipiko a linteg, ket mabalin a masukatan babaen dagiti napudpudno, dagiti naisapasap a sinao no adda dagiti panagisuppiatan ti teoria nga addanto dagiti mabirukan a napalpaliiw a datos.[30]
Teoria ken eksperimento[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti teoria ket agsuksukisokda ti panagrang-ay dagiti matematiko a modelo nga umannurot kadagiti adda nga eksperimento ken nagballigi a nangipadto ti sumaganad a nagbanagan, bayat a dagiti agsuksukisok ket agpanunotda ken agaramidda kadagiti eksperimento tapno subokanda kensukisokenda dagiti baro a penomena. Nupay ti teoria ken eksperimento ket mailaslasinda a naiparang-ay, dagitoy ket napigsa nga agkammasapulanda ti tunggal maysa kaniada. Ti panagrang-ay ti pisika ket kankanayon a maumay no dagiti agsuksukisok ket makaduktalda kadagiti saan a maipalawag dagiti adda a teoria, wenno no adda dagiti baro a teoria ket makaaramid kadagiti masubokan a maipadto, a mangregget kadagiti baro nga eksperimento.
Dagiti pisisista nga agobobra kadagiti panagitignay ti teoria ken eksperimento ket makunkuna a penomenologo. Dagiti penomenologo ket agkitkitada kadagiti narikut a penomena a napalpaliiw kadagiti eksperimento ken agobobrada kadagitoy tapno maibagada kadagiti kammasapulan a teoria.
Ti teoretiko a pisika ket naipakasaritaan a nakaala ti panagregget manipud ti pilosopia; ti elktromagnetismo ket naipagkaykaysa idi iti daytoy a pamay-an.[31] Ti labes ti naamammoan a law-ang, ti paset ti teoretiko a pisika ket mangipanggep pay kadagiti hipotetikal a banbanag,[32] a kas ti paralelo a law-ang, ti maysa a multiberso, ken dagiti nangatngato a dimension. Dagiti teoriata ket nagiyawagda kadagitoy a kapanunotan nga adda ti namnama a panasolbar kadagiti naisangsangayan a parikut kadagiti adda teoria. Ken nagsukisokda kadagiti pagbanagan kadagitoy a kapanunotan ken nagobobrada kadagiti masubokan a maipadto.
Ti eksperimento a pisika ket mangibaga, ken ibaga babaen ti, inhenniera ken teknolohia. Dagiti agsuksukisok a pisisista a nairaman kadagiti maaramat a panagsukisok a daremdem ken agar-aramid kadagiti eksperimento kadagiti ramramit a kas dagiti pagipardasan ti partikula ken dagiti laser, ngem dagiti nairaman ti naipakat a panagsukisok ket kadawyanda nga agobobra ti industria, nga agparparang-ay kkadagiti teknolohia a kas ti magnetiko a resonante a panagiladawan (MRI) ken dagiti transistor. Ni Feynman ket nagisurat a dagiti agsuksukisok ket mabalinda nga agsukisok kadagiti lugar a saan a suksukisoken dagiti teoriata.[33]
Kadakkel ken dagiti gandat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pisika ket sakupenna ti ti nawatiwat nga intar ti penomena, manipud kadagiti elementario a partikula (a kas dagiti quarks, neutrinos ken elektrons) aginggana ti kadakkelan a nalatak a rimpuok dagiti ariwanas. Timairaman kadagitoy a penomena ket dagiti kangrunaan a banag a mangbukel kadagiti amin a parsua. Isu a ti pisika ket sagpaminsan a makunkuna a ti "kammasapulan a siensia".[29] Ti pisika ket mangigandat a magipalpalawag kadagiti nadumaduma a penomena a rimsua iti katutubo iti termino ti nalaklaka a penomena. Isu a, ti pisika ket mangigandat a mangikapet kadagiti parsua a mapalpaliiw ti nagtagitaon kadagiti ramut a kaso, ken isilpoda amin dagitoy a kaso.
Kas pagarigan, ti taga-ugma aTsina ket nakapalpaliiwda a dagit nisangsangayn a bato (lodestone) ket aginnasidegda babaen ti di-makitkita apuersa. Daytoy a pakagapuan makunkunan a kas ti magnetismo, ken immuna idi nga adu nga inadadal idi maika-17 a siglo. A nasapsapa bassit ngem dagiti Insik, dagiti taga-ugma a Griego ket ammoda dagiti sabsabali a banag a kas ti ambar, a no daytoy ket iradrad iti dutdot daytoy ket gapunan ti kapdpada a di-makitkita a pangtignay a nagbaetan dagitoy dua. Daytoy pay ket adu nga inadaadal idi maika-17 a siglo, ken makunkuna tattan a ti elektrisidad. Isu a, ti pisika ket nakaawaten kadagiti dua a panagpalpaliiw ti katutubo iti termino dagiti ramut a kaso (elektrisidad ken magnetismo). Nupay kasta, ti adu pay a pangobra idi maika-9 a siglo ket nagipakita a dagitoy dua ket sabsabali nga aspeto iti maysa a puersa – ti elektromagnetismo. Daytoy a pamay-an ti "panagkaykaysa" a puersa ket agtultuloy tatta nga aldaw, ken ti elektromagnetismo ken ti nakapsot a nuklear a puersa ket naipanunotanen a dua nga aspeto iti nakapsot nga elektro a panagtignay. Ti Pisika ket agnamnama a makabiruk ti patingga a rason ti (Teoria iti Amin) no apay a ti katutubo ket kastoy (kitaen ti paset ti Agdama a panagsukisok diat baba para iti adu pay a pakaammo).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Richard Feynman ket nagirugi kadagiti bukodna a Lektura nga adda iti atomiko a hipotesis, a kas iti kinabukodannna a nakompakto nga insao para kadagiti amin a sientipiko a pannakaammo: "No, iti adda a kataklismo, amina sientipiko a pannakaammo ket madadaelto, ken maysa laeng a sentensia ti maipasa kadagiti sumaruno a paputotanan ..., ania dagit insao nga aglaon laeng iti kaaduan a pakaammo iti kabassitan a balikas? Mamatiak ... a dagiti amin a banbanag ket maaramid kadagiti atomo – dagiti bassit a partikula nga agpalpalikmut iti agnanayon a panaggungunay, nga agawawis iti tunggal maysa kaniada no agaddayoda bassit, ngem maiyabug no maipespesda ititunggal maysa. ..." R.P. Feynman, R.B. Leighton, M. Sands (1963). Dagiti Lektura iti Pisika ni Feynman 1. p. I-2. ISBN 0-201-02116-1.
- ^ J.C. Maxwell (1878). Banag ken Panaggunay. D. Van Nostrand. p. 9. ISBN 0-486-66895-9. "Ti maipapan ti bagi a siensia ket isu ti departamento iti pannakaammo a mangibaga ti urnos iti katutubo, wenno, iti sabali a balikas, ti kadawyan a panagsasaruno dagiti paspasamak."
- ^ H.D. Young, R.A. Freedman (2004). Unibersidad a Pisika nga adda ti Moderno a Pisika (Maika-11 nga ed.). Addison Wesley. p. 2. "Ti pisika ket maysa a eksperimental a siensia. Dagiti pisiko ket agpalpaliiwda ti penomena ti katutubo ken padasenda a biruken dagiti tabas ken pamunganayan a minaig kadagitoy a penomena. Dagityo a tabas ket makunkuna a maipapan ti bagi a teoria wenno, no dagitoy ket nasayaatdan a naipatakder ken adun ti panakaus-suarda, ket dagiti maipapapan ti bagi a linteg wenno dagiti pamunganayan."
- ^ S. Holzner (2006). Pisika para kadagiti masitammel. Wiley. p. 7. ISBN 0-470-61841-8. "Ti pisika ket ti pinagadal iti lubongmo ken ti lubong ken ti nakapalikmut a law-angmo."
- ^ Paammo: Ti termino a 'law-ang' ket naipalpalawagan a kas dagiti amin a maipapan ti bagi a naparsua: ti kinadagupan iti limbang ken oras, amin a porma iti banag, enerhia ken momento, ken dagiti maipapan ti bagi a linteg ken dagiti agnanayon a mangituray kaniada. Nupay kasta, ti termino a 'law-ang' ket mabalin pay nga usaren iti sabali bassit a kabanagan iti kontesto a kapanunutan, a mangibagbaga ti konsepto a kas ti kosmos wenno ti pilosopiko a lubong.
- ^ Adda dagiti ebidensia a dagiti kasapaan a sibilisasion a napetsado iti labes ti 3000 BCE, a kas dagitiSumeriano, Taga-ugma nga Ehipsio, ken dagiti Tanap ti Indo a Sibilisasion, ket addada amin kadagiti maipadpadto a pannakaammo ken ti nasayaat a panakaawat kadagiti panaggunay iti Init, Bulan, ken bitbituen.
- ^ Ti 1620 a Novum Organum ni Francis Bacon ket naipangruna iti panagranrang-ay iti sientipiko a pamay-an.
- ^ Singer, C. Ababa a Pakasaritaan iti Siensia iti maika-19 a siglo. Streeter Press, 2008. p. 35.
- ^ Lloyd, Geoffrey (1970). Nasap a Griego a Siensia: Thales aginggan kenni Aristoteles. Londres; New York: Chatto ken Windus; W. W. Norton ken Kompania. pp. 108–109. ISBN 0-393-00583-6.
- ^ Glick, Livesey & Wallis (2005, pp. 89–90)
- ^ Mariam Rozhanskaya ken I. S. Levinova (1996), "Estatika", p. 642, iti Rashed & Morelon (1996, pp. 614–642)
- ^ Ben-Chaim, Michael (2004). Eksperimental a Pilosopia ken ti Panakaipasngay ti Emperiko a Siensia: Boyle, Locke ken Newton. Aldershot: Ashgate. ISBN 0-7546-4091-4. OCLC 53887772 57202497.
- ^ Weidhorn, Manfred (2005). Ti Tao iti Milenio: Ti Naisangsangyan nga Impakto ni Galileo iti Pakasaritaan ti Lubong. iUniverse. p. 155. ISBN 0-595-36877-8. Ni Weidhorn ket Inpakaammona ni Galili a kas ti "ama iti moderno a Pisika"
- ^ Ni Guicciardini, Niccolò (1999), Agbasbasa ti Principia: Ti Panagsupiat tiu Pamay-an ni Newton para iti Masna a Pilosopia manipud idi 1687 aginggana idi 1736, New York: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- ^ Rosenberg, Alex (2006). Pilosopia iti Siensia. Routledge. ISBN 0-415-34317-8. Kitaen ti Umuna a Kapitulo para iti panakitungtungan iti pakasapulan iti pilosopia iti siensia.
- ^ Peter Godfrey-Smith (2003), Kapirulo 14 "Bayesianismo ken dagiti Moderno a Teoria iti Ebidensia" Teoria ken Kinapudno: ti panagipaammo iti pilosopia iti siensia ISBN 0-226-30063-3
- ^ Peter Godfrey-Smith (2003), Kapitulo 15 "Empirismo, Naturalismo, ken Sientipiko a Realismo?" Teoria ken Kinapudno: ti panagiyammmo iti pilosopia iti siensia ISBN 0-226-30063-3
- ^ Kitaen ti Laplace, Pierre Simon, Ti Pilosopiko a Sarita kadagiti Probabilidad, a naipatarus manipud ti maika-6 a Pranses nga edisionm babaen niFrederick Wilson Truscott ken Frederick Lincoln Emory, Dover Publications (New York, 1951)
- ^ Kitaen ti "Ti Panakaipatarus iti Kuantum a Mekanika" Ox Bow Press (1995) ISBN 1-881987-09-4. ken "Ti Panagkitak iti Lubong" Ox Bow Press (1983) ISBN 0-918024-30-7.
- ^ Ni Stephen Hawking ken Roger Penrose (1996), Ti Katutubo iti Limbang ken Oras ISBN 0-691-05084-8 p.4 "Mapanpanunutko a ni Roger ket maysa a Platonista iti pusuna ngem nasken a bukodna a sungbatan daytoy."
- ^ Roger Penrose, Ti Dalan iti Kinapudno ISBN 0-679-45443-8
- ^ Penrose, Roger; Abner Shimony, Nancy Cartwright, Stephen Hawking (1997). Ti Dakkel, ti Bassit ken Panunot ti Tao. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-78572-3.
- ^ "Dijksterhuis (1986) Timekanisasion ti lubong a ladawan: Ni Pythagoras aginggana kenni Newton". Getcited.org. 27 Pebrero 2002. Naala idi 30 Enero 2012.
- ^ "Ti pakasaritaan ti matematika". "Urayno kadawyan a maipalpalagip tatta a kas maysa a pilosopo, ni Plato ket maysa pay kadagiti kangrunaan a suki ti matematika ti taga-ugma a Gresia. Naiparegget babaen ni Pythagoras, isu ket nangibangon ti bukodna nga akademai idiay Atenas idi 387 BC, nga isu idiay ket nangipapigsa ti matematika a kas isu ti dalan ti kaaduan a panakaawat a maipanggep ti kinapudno. A naisangsangayan, nga isu ket naawis a ti heometria ket isu idi ti tulbek a panaglukat kadagiti limed ti law-ang. Ti senial a mabasa ti sumrekan ti akademia ket: “Pawilan dagiti kumneng ti heometria a sumrek ditoy.”"
- ^ "Ti pilosopia ket naisurat iti dayta a nalatak a libro nga agnanayon a makitkitatayo. A kayatko a saoen ket ti law-ang, ngem saantayo a maawatan no saantayo nga umuna nga adalen ti pagsasao ken rakemen dagiti simbolo a panakaisurat daytoy. Daytoy a libro ket naisurat ti matematik apagsasao, ken dagiti simbolo ket ket dagiti trianggulo, sirkulo ken dagiti heometriko a pigura, a no awan ti panakaitulong dagitoy ket di mabalin a maawatan ti tao ti aniaman a balikasna daytoy, ken no awan dagitoy datayo ket barengbarengtayo nga agkalkallautang iti nasipnget a laberinto." – Galileo (1623), Ti ensayador, a kas inadaw nga insao babaen ni G. Toraldo Di Francia (1976), Ti Panagusig iti Pisikal a Lubong ISBN 0-521-29925-X p.10
- ^ "Dagiti panakaipakat ti Matematika kadagiti Siensia". Math.niu.edu. 25 Enero 2000. Naala idi 30 Enero 2012.
- ^ Ti panakipakat ti matematika kadagiti parikut ti pisika ken ti panagrang-ay kadagiti pamay-an a matematiko a mabalin para kadagitoy a panakipakat ken para kadagiti pagannurotan dagiti maipapan ti bagi a teoria." Ti panakaipalpalawag manipud ti Warnakan ti Matematiko a Pisika. http://jmp.aip.org/jmp/staff.jsp
- ^ Asosasion ti Amerikano para iti Panagparang-ay ti Siensia, Siensia. 1917. Panid 645
- ^ a b Dagiti lektura ni Feynman iti Pisika Tomo I. Feynman, Leighton ken Sands. ISBN 0-201-02115-3 Kitaen ti Kapitulio 3 : "Tipnakaikabagian ti Pisika kadagiti Nadumaduma a Siensia" para ioti sapsap a tungtungan. Par iti pilosopiko a sayasay no dagiti dadduma a siensia ket mabalin a "rmaipabassit" iti pisika, kitaen ti reduktionismo ken dagiti espesial a siensia).
- ^ Adda dagiti pamunganayan, a kas ti linteg ti panaggunay ni Newton, ket sapasapda pay laeng a makunkuna a "linlinteg" urayno dagitoy ket saanda a namammoan a mangipatingga a kaso kadagiti baro a teoria. Isu nga, kas pagarigan, iti (1993, Luis de la Peña and Peter Hodgson, eds.) Ti Pilosopia ti Likud ti Pisika Philosophy Behind Physics ISBN 0-387-55914-0, pp 18–24 (Kapitulio 2) ni Thomas Brody , ket mangipalpalawag ti 'epistemiko a siklo' a dagitiestudiante tipisika ket nakaduktalda a ti pisika ket saan a nalpas a produkto ngem daytoy ket pamay-an iti panagpartuat ti [dayta aprodukto].
- ^ Kitaen, para iti kas pagarigan, ti inpluensia ni Kant ken Ritter kenni Oersted.
- ^ Dagiti kosepto a naibagbaga a hipotetiko ket mabalin nga agbalbaliw manipud kadagiti napalabas a panawen. Kas pagariagn, ti atoma ti maika-19 a siglo a pisika ket inuy-uyaw babaen dagiti dadduma a tao, a mairaman ti panagdillaw ni Ernst Mach ti pormulasion ti estadistiko a mekanika ni Ludwig Boltzmann. Babaen ti gibus ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti atomo ket saanen a nakunkuna a hipotetiko.
- ^ Feynman, Richard (1965). Ti Karakter ti Pisikal a Linteg. ISBN 0-262-56003-8. p.157: "Iti kinapudno dagiti eksperimento ket addaanda kadagitiagmaymaysa a karakter. Isuda ket ... kankanayon nga agraramid kadagiti eksperimento iti rehion nga ammo dagiti tao a dagiti teorista ket saanda pay nakaaramid kadagiti aniaman a panagpugto. "


text:
Tulong:Texto ti GNU Sapasap a Publico a Lisensia (GPL)
This is an unofficial translation of the GNU General Public License into Iloko. It was not published by the Free Software Foundation, and does not legally state the distribution terms for software that uses the GNU GPL--only the original English text of the GNU GPL does that. However, we hope that this translation will help Iloko speakers understand the GNU GPL better.
Maysa daytoy a saan nga ofisial a patarus iti Iloko ti Sapasap a Lisensia a Publico ti GNU. Saan nga impablaak ti Free Software Foundation daytoy, ket saan a legal a maipakdaar dagiti kondision ti pannakaiwaras a mangar-aramat iti GNU GPL — ti laeng orihinal nga English a texto ti GNU GPL ti mangpatpatalged iti dayta. Nupay kasta, inanamaenmi a daytoy a patarus ket makatulong kadagiti agsasao iti Iloko tapno maawatanda a nalaing ti GNU GPL.
Lisensia ti Sapasap a Publico ti GNU
Version 2, Junio 1991
Kalintegan ti panangipablaak (C) 1989, 1991 Free Software Foundation, Inc. 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301, USA Mapalubosan ti amin a mangkopia ken mangiwaras iti eksakto a kopia daytoy a documento ti lisensia, ngem saan a maipalubos a mabalbaliwan.
Pakauna
Dagiti lisensia ti kaaduan a software ket nabalabala a mangipaidam iti wayawayam a mangibingay ken mangbalbaliw iti daytoy. Maigidiat ti Sapasap a Publico a Lisensia ti GNU, ta nairanta daytoy a mangpatalged iti wayawayam a mangibingay ken mangbaliw iti nawaya a software--tapno mapasingkedan a ti software ket nawaya para iti am-amin nga agar-aramat itoy. Daytoy a Sapasap a Lisensia a Publico ket maipakat iti kaaduan kadagiti software ti Free Software Foundation ken kadagiti dadduma pay a programa nga inkeddeng dagiti akinkua a pakausaran daytoy. (Sumagmamano a sabsabali a software ti Free Software Foundation ket adda iti babaen ti Basbassit a Sapasap a Lisensia a Publico ti GNU.) Mabalinmo met nga ipakat kadagiti bukodmo a programa.
No ti nawaya a software ti mapagsasaritaan, ti kayatmi a sawen ket ti wayawaya, saan a ti presio. Dagiti Sapasap a Publico a Lisensiami ket nainaw tapno patalgedanna nga addaanka iti wayawaya a mangiwaras kadagiti kopia ti nawaya a software (ken mangsingir iti daytoy a servicio no pagayatam), a maawatmo ti kodigo a taudan wenno maalam no kayatmo, a mabalinmo a baliwan ti software wenno aramatem ti paspasetna iti baro a nawaya a progprograma; ken kasta met nga ammom a mabalinmo nga aramiden dagitoy a banag.
Tapno masaluadan dagiti karbengam, masapul nga agiwayatkami kadagiti panglapped a mangiparit iti asino man a mangipawil kenka kadagitoy a karbengan wenno mangdawat ken nga isukom dagiti karbengan. Dagitoy a panglapped ket kaipapananna ti sumagmamano a responsibilidad kenka no agiwaraska kadagiti kopia ti software, wenno no balbaliwam daytoy.
Kas pagarigan, no agiwaraska kadagiti kopia ti nasao a programa, awanan man wenno addaan bayad, nasken nga itedmo kadagiti mangala ti amin a karkarbengan nga adda kenka. Nasken a siguraduem nga uray isuda met ket maawat wenno maalada ti kodigo a taudan. Ken nasken nga ipakitam kadakuada dagitoy a termino tapno iti kasta maammuanda dagiti karbenganda.
Salsaluadanmi dagiti karbenganmi babaen ti dua a wagas: (1) ikkan iti karbengan ti panagipablaak ti software, ken (2) idiaya kenka daytoy a lisensia a mangted ken iti legal a pammalubos a mangkopia, mangiwaras ken/wenno mangbaliw iti software.
Kasta met, para iti pannakasaluad ti tunggal autor ken kasta met kadakami, kayatmi nga ipasingked iti tunggal maysa ket maawatanna nga awan ti pammatalged iti daytoy a nawaya a software. No ti software ket balbaliwan ti maysa a tao sana impasa, kayatmi a maammuan dagiti nakaala a ti naawatda ket saan a ti orihinal, isu nga ania man a parparikut nga inyam-ammo ti sabsabali ket saan a maipabasol iti reputasion ti orihinal nga autor.
Kamaudiananna, ania man a nawaya a programa ket naynay a pangpangtaan dagiti patente ti software. Kayatmi a liklikan ti peggad a dagiti agiwarwaras iti nawaya a programa ket saggaysa a makaala kadagiti lilsensia ti patente, a pakaigapuan ti panagbalin ti programa a propitario. Tapno malapdan daytoy, inlawagmi nga ania man a patente ket nasken a malisensiaan para iti nawaya a panangaramat ti amin wenno saan laengen a malisensiaan.
Dagiti umiso a termino ken kondision iti panagkopia, panagiwaras ken panangbaliw ket dagiti sumaganad.
DAGITI ANNUROTEN KEN KONDISION ITI PANAGKOPIA, PANAGIWARAS, KEN PANANGBALBALIW
0. Daytoy a Lisensia ket maipakat iti ania man a programa wenno sabali pay nga obra nga aglaon iti pakaammo nga inkabil ti akin-iggem iti karbengan ti panangipablaak a mangibagbaga a mabalin a maiwaras iti babaen dagiti termino daytoy a Sapasap a Publico a Lisensia. Ti "Programa", iti baba, ket dumakdakamat iti ania man kadagitoy a programa wenno obra, ket ti maysa nga "obra a naibasar iti Programa" ket kaipapananna ti Programa wenno ania man a naipadron nga obra iti babaen ti linteg ti karbengan ti panagipablaak: kayatna a sawen a no ti maysa nga obra a naglaon iti Programa wenno pasetna, isu met la nga isu man wenno addaan namalbaliwanna ken/wenno naipatarus iti sabali a pagsasao. (Kalpasan daytoy, ti patarus ket mairaman nga awanan limitasion iti termino a "pannakabalbaliw".) Ti tunggal lisensia ket maiturong kas "sika".
Dagiti aramid a malaksid iti panagkopia, panagiwaras ken panagbaliw ket saan a sakupen daytoy a Lisensia; maisingayda iti saknapenna. Ti aramid a panangipataray iti Programa ket saan a maiparit, ken ti resulta wenno bunga ti panangaramat iti Programa ket masakup laeng no dagiti linaonna ket buklen ti maysa nga obra a naibatay iti Programa (waywayas ti pannakapartuatna babaen ti panangpataray ti Programa). No pudno man dayta ket agdepende iti no ania ti kabalinan ti Programa.
1. Mabalinmo a kopiaen ken iwaras ti isu met la nga isu a kopkopia ti taudan a kodigo ti Programa a kas iti pannakaalam itoy, iti ania man a medium, no la ket ta nalawag ken umiso nga ipablaakmo iti tunggal kopia ti mainugot a pakdaar ti karbengan ti panagipablaak ken pakaammo iti warranty; pagtalinaeden amin a pakpakdaar a dumakamat iti daytoy a Lisensia ken iti kaawan ti ania man a warranty; ken ikkan iti kopia daytoy a Lisensia a kadua ti Programa ti asino man nga umawat iti Programa.
Mabalinmo ti agsingir iti bayad iti pisikal nga aramid ti panagyakar iti kopia, ken mabalinmo iti bukodmo a panangpili ti mangidiaya iti mabayadan a warranty a saluad.
2. Mabalinmo a balbaliwan ti kopia wenno dagiti kopia ti Programa wenno ania man a pasetna, a mangbukel iti maysa nga obra a naibatay iti Programa, ken mangkopia ken mangiwaras kadagiti nasao a panangbalbaliw wenno obra iti babaen ti Seksion 1 iti ngato, no la ket ta matungpalmo met amin dagiti sumaganad a kondision:
- a) Masapul nga aramidem a dagiti nabalbaliwan a file ket addaan iti nalawag a pakpakdaar a mangipakpakaammo a binalbaliwam dagiti file ken iti petsa ti ania man a balbaliw.
- b) Masapul nga aramidem nga ania man nga obra nga iwaras wenno ipablaakmo, a sibubukel man wenno paset ket addaan laon wenno naadaw iti Programa wenno ania man a pasetna, ket malisensiaan a sibubukel a saan a mabayadan iti amin a maikatlo a parpatido iti babaen dagiti annuroten daytoy a Lisensia.
- c) No ti nabalbaliwan a programa a no maipataray ket normal a basaenna dagiti bilin iti wagas nga interactivo, masapul nga aramidem, no mangrugin nga agtaray iti nasao nga interactivo a pannakaaramat iti kagagangayan a wagas, a maimaldit wenno maiparang ti maysa a pakaammo nga addaan iti umiso a pakaammo ti karbengan ti panagipablaaak ken pakaammo nga awan ti warranty (wenno saan, mangibagbaga nga adda warranty nga itedmo) ket dagiti agaramat ket mabalinda nga iwaras manen ti programa iti babaen dagitoy nga annuroten, ken mangibagbaga iti agar-aramat no kasano a kitaen ti kopia daytoy a Lisensia. (Laksid: no ti Programa a mismo ket interactivo ngem saan a gagangay nga agimaldit iti nasao a pakaammo, ti obram a naibatay iti Programa ket saan a masapul a mangimaldit iti pakaammo.)�
Dagitoy a kasapulan ket maipakat iti nabalbaliwan nga obra kas sibubukel. No dagiti mabigbig a paspaset ti nasao nga obra ket saan a naadaw iti Programa, ken mabalin a maaklon kas agwaywayas wenno nakasina nga ob-obra iti bukbukodda, ngarud daytoy a Lisensia, ken dagiti annurotenna, ket saan a maipakat kadagiti nasao a paspaset no iwarasmo ida kas naisina nga ob-obra. Ngem no iwarasmo dagiti nasao a paspaset kas karaman ti sibubukel nga obra a naibatay iti Programa, ti pannakaiwaras ti sibubukel ket nasken a situtungpal kadagiti annuroten daytoy a Lisensia, a dagiti pammalubos kadagiti dadduma pay nga addaan lisensia ket iramanna iti amin-amin a sibubukel, ket iti kasta iti tumunggal ken iti kada paset ti uray no asino ti nangputar itoy.
Isu a kasta, saan a gagara daytoy a seksion ti mangala kadagiti karbengan wenno mangkarit kadagiti karbengam kadagiti obra a bukbukodmo a putar; ngem ketdi, ti panggep ket ti mangaramat iti karbengan a mangtimbeng iti pannakaiwaras ti naadaw wenno napagtitipon nga ob-obra a naibatay iti Programa.
Mainayon met, nga uray ti panangiraman laeng iti Programa iti sabali nga obra a saan a naibatay iti Programa (wenno iti sabali nga obra a naibatay iti Programa) iti maysa a pagidulinan wenno medium a pagiwaras ket saan a mamagbalin iti sabali nga obra kas sakupen daytoy a Lisensia.
3. Mabalinmo a kopiaen ken iwaras ti Programa (wenno ti obra a naibasar itoy, iti babaen ti Seksion 2) iti kodigo nga objecto wenno iti wagas a mabalin a patarayen iti babaen dagiti termino dagiti Seksion 1 ken 2 iti ngato no la ket ta aramidem ti maysa kadagiti sumaganad:
- a) Pasurotam daytoy iti kompleto a mainugot a kodigo a taudan a mabasa ti makina, a nasken a maiwaras iti babaen dagiti termino dagiti Seksion 1 ken 2 iti ngato iti medium a kadawyan a maar-aramat iti panagsisinnukat ti software; wenno,
- b) Pasurotam daytoy iti nakasurat a diaya, a balido iti uray laeng tallo a tawen, tapno maikkan ti ania man a maikatlo a partido,
- c) Pakuyogan daytoy iti naawatmo nga informasion maipapan iti diaya a mangiwaras iti mairaman a taudan a kodigo. (Daytoy nga alternativo ket maipalubos laeng iti saan a komersial a pannakaiwaras ken no laeng ta naawatmo ti programa iti kodigo nga objecto wenno iti wagas a mabalin a patarayen nga addaan iti nasao a diaya, kas mayannurot iti Subseksion b iti ngato.)
Ti taudan a kodigo ti maysa nga obra ket kayatna a sawen ti mabalin a langa ti obra para iti pannakabalbaliw itoy. Para iti maysa a maipataray nga obra, ti kompleto a taudan a kodigo ket kayatna a sawen ti amin a taudan a kodigo kadagiti amin a module a linaonna, mainayon pay ti ania man a mainaig a files iti pannakatagilanga ti interface, mainayon pay dagiti script a naaramat tapno matengngel ti compilasion ken pannakainstolar ti maipataray. Nupay kasta, kas maysa nga espesial nga exsepsion, ti maiwaras a taudan a kodigo ket saan a masapul ti ania man a kadawyan a maiwarwaras (iti man taudan wenno binary a langa) a kadua dagiti kangrunaan a komponente (compiler, kernel, ken dadduma pay) ti sistema a pangpaandar a pagtartarayan ti maipataray, malaksid no ti nasao a komponente a mismo ket kakuyog ti maipataray.
No ti pannakaiwaras ti maipataray wenno kodigo nga objecto ket naaramid babaen ti pannakaidiaya ti akses tapno makopia manipud iti maysa a naituding a lugar, ngarud ti panangidiaya iti isu met laeng nga akses tapno makopia ti taudan a kodigo manipud iti isu met laeng a lugar ket mabalin kas pagiwarasan iti taudan a kodigo, uray pay no dagiti maikatlo a partido ket saan a mapilit a mangkopia iti taudan a kadua ti kodigo nga objecto.
4. Dimo mabalin a kopiaen, baliwan, ilisensia manen, wenno iwaras ti Programa malaksid iti naipalgak a naited iti babaen daytoy a Lisensia. Ania man a panagpadas a panangkopia, panangbaliw, pananglisensia manen wenno panangiwaras iti Programa ket awan kaeskanna, ken madagdagus a gupdenna dagiti karbengam iti babaen daytoy a Lisensia. Nupay kasta, dagiti partido a nakaawaten kadagiti kopia, wenno kadagiti karbengan, manipud kenka iti babaen daytoy a Lisensia ket saan a maguped dagiti lisensiada no la ket ta dagitoy a partido ket agtalinaedda a situtungpal.
5. Saan a kasapulan nga awatem daytoy a Lisensia, ta dimo met pinirmaan daytoy. Nupay kasta, awan a pulos ti mangted kenka iti pammalubos a balbaliwan wenno iwaras ti Programa wenno dagiti obra a naibatay itoy. Dagitoy nga aramid ket iparit ti linteg no dimo nga awaten daytoy a Lisensia. Ngarud, iti panangbalbaliw wenno panangiwarasmo iti Programa (wenno uray ania nga obra a naibatay iti Programa), kaipapananna ti panangawatmo iti Lisensia, ken amin dagiti annuroten ken kondision iti panangkopia, panangiwaras wenno panangbaliw iti Programa wenno ob-obra a naibatay itoy.
6. Iti kada panangiwarasmo manen iti Programa (wenno ania man nga obra a naibatay iti Programa), maikkan a dagus manipud iti orihinal nga akinlisensia ti umawat iti lisensia a mangkopia, mangiwaras wenno mangbaliw iti Programa iti babaen dagitoy nga annuroten ken kondision. Saanmo a mabalin ti mangyetnag kadagiti dadduma pay a panangiparit kadagiti umawat kadagiti karbenganda a naited ditoy. Saanka a maseknan iti pannakaiganetget ti panangtungpal dagiti maikatlo a partido iti daytoy a Lisensia.
7. No laeng ta, kas resulta ti pangngeddeng ti korte wenno pammabasol iti pannakagamsaw ti patente wenno iti ania man a rason (a saan a limitado kadagiti isyu ti patente), adda dagiti kondision a mayetnag kenka (order man ti korte, kasuratan wenno dadduma pay) a maibusor kadagiti kondision daytoy a Lisensia, saandaka a mailaksid kadagiti kondision daytoy a Lisensia. No saanka a makaiwaras tapnon matungpalmo a kapada dagiti obligasinmo itoy a Lisensia ken dadduma pay a mainaig a sungsungbatan, ngarud kas resultana saanmo ngarud a mabalin nga iwaras ti Programa, Kas pagarigan, no ti maysa a lisensia ti patente ket saanna a palubosan ti nawaya a royalty a pannakaiwaras manen ti Programa dagiti amin a direkta wenno indirekta a makaala iti kopkopia babaen kenka, ngarud ti kakaisuna a wagas a makatungpal iti nasao a lisensia ken iti daytoy a Lisensia ket babaen laeng iti saan a panangiwaras iti Programa.
If any portion of this section is held invalid or unenforceable under any particular circumstance, the balance of the section is intended to apply and the section as a whole is intended to apply in other circumstances.
It is not the purpose of this section to induce you to infringe any patents or other property right claims or to contest validity of any such claims; this section has the sole purpose of protecting the integrity of the free software distribution system, which is implemented by public license practices. Many people have made generous contributions to the wide range of software distributed through that system in reliance on consistent application of that system; it is up to the author/donor to decide if he or she is willing to distribute software through any other system and a licensee cannot impose that choice.
This section is intended to make thoroughly clear what is believed to be a consequence of the rest of this License.
8. If the distribution and/or use of the Program is restricted in certain countries either by patents or by copyrighted interfaces, the original copyright holder who places the Program under this License may add an explicit geographical distribution limitation excluding those countries, so that distribution is permitted only in or among countries not thus excluded. In such case, this License incorporates the limitation as if written in the body of this License.
9. The Free Software Foundation may publish revised and/or new versions of the General Public License from time to time. Such new versions will be similar in spirit to the present version, but may differ in detail to address new problems or concerns.
Each version is given a distinguishing version number. If the Program specifies a version number of this License which applies to it and "any later version", you have the option of following the terms and conditions either of that version or of any later version published by the Free Software Foundation. If the Program does not specify a version number of this License, you may choose any version ever published by the Free Software Foundation.
10. No kayatmo nga ibinggas dagiti paset ti Programa iti sabsabali a nawaya a programa a dagiti kondision ti panagiwaras ket maigidiat, agsurat iti autor ket dumawat iti pammalubos. Para kadagiti software nga addaan karbengan panagipablaak ti Free Software Foundation, agsurat iti Free Software Foundation; no maminsan agaramidkami iti exsepsion para itoy. Ti pangngeddengmi ket ibagnos ti dua a gannuat iti pannakataginayon ti nawaya a kasasaad ti amin a derivatibo dagiti nawaya a softwaremi ken iti pannakaitandudo ti panagsisinnukat ken panagaramat manen a sapasap iti software.
NO WARRANTY
11. BECAUSE THE PROGRAM IS LICENSED FREE OF CHARGE, THERE IS NO WARRANTY FOR THE PROGRAM, TO THE EXTENT PERMITTED BY APPLICABLE LAW. EXCEPT WHEN OTHERWISE STATED IN WRITING THE COPYRIGHT HOLDERS AND/OR OTHER PARTIES PROVIDE THE PROGRAM "AS IS" WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EITHER EXPRESSED OR IMPLIED, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE. THE ENTIRE RISK AS TO THE QUALITY AND PERFORMANCE OF THE PROGRAM IS WITH YOU. SHOULD THE PROGRAM PROVE DEFECTIVE, YOU ASSUME THE COST OF ALL NECESSARY SERVICING, REPAIR OR CORRECTION.
12. IN NO EVENT UNLESS REQUIRED BY APPLICABLE LAW OR AGREED TO IN WRITING WILL ANY COPYRIGHT HOLDER, OR ANY OTHER PARTY WHO MAY MODIFY AND/OR REDISTRIBUTE THE PROGRAM AS PERMITTED ABOVE, BE LIABLE TO YOU FOR DAMAGES, INCLUDING ANY GENERAL, SPECIAL, INCIDENTAL OR CONSEQUENTIAL DAMAGES ARISING OUT OF THE USE OR INABILITY TO USE THE PROGRAM (INCLUDING BUT NOT LIMITED TO LOSS OF DATA OR DATA BEING RENDERED INACCURATE OR LOSSES SUSTAINED BY YOU OR THIRD PARTIES OR A FAILURE OF THE PROGRAM TO OPERATE WITH ANY OTHER PROGRAMS), EVEN IF SUCH HOLDER OR OTHER PARTY HAS BEEN ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES.
END OF TERMS AND CONDITIONS
How to Apply These Terms to Your New Programs
If you develop a new program, and you want it to be of the greatest possible use to the public, the best way to achieve this is to make it free software which everyone can redistribute and change under these terms.
To do so, attach the following notices to the program. It is safest to attach them to the start of each source file to most effectively convey the exclusion of warranty; and each file should have at least the "copyright" line and a pointer to where the full notice is found.
one line to give the program's name and an idea of what it does. Copyright (C) yyyy name of author This program is free software; you can redistribute it and/or modify it under the terms of the GNU General Public License as published by the Free Software Foundation; either version 2 of the License, or (at your option) any later version. This program is distributed in the hope that it will be useful, but WITHOUT ANY WARRANTY; without even the implied warranty of MERCHANTABILITY or FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE. See the GNU General Public License for more details. You should have received a copy of the GNU General Public License along with this program; if not, write to the Free Software Foundation, Inc., 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301, USA.
Also add information on how to contact you by electronic and paper mail.
If the program is interactive, make it output a short notice like this when it starts in an interactive mode:
Gnomovision version 69, Copyright (C) year name of author Gnomovision comes with ABSOLUTELY NO WARRANTY; for details type `show w'. This is free software, and you are welcome to redistribute it under certain conditions; type `show c' for details.
The hypothetical commands `show w' and `show c' should show the appropriate parts of the General Public License. Of course, the commands you use may be called something other than `show w' and `show c'; they could even be mouse-clicks or menu items--whatever suits your program.
You should also get your employer (if you work as a programmer) or your school, if any, to sign a "copyright disclaimer" for the program, if necessary. Here is a sample; alter the names:
Yoyodyne, Inc., hereby disclaims all copyright interest in the program `Gnomovision' (which makes passes at compilers) written by James Hacker. signature of Ty Coon, 1 April 1989 Ty Coon, President of Vice
This General Public License does not permit incorporating your program into proprietary programs. If your program is a subroutine library, you may consider it more useful to permit linking proprietary applications with the library. If this is what you want to do, use the GNU Lesser General Public License instead of this License.


text:
Asino ti Mapan Idiay Impierno?
Sungbat ti Biblia
Ti impierno (“Sheol” ken “Hades” iti orihinal a lengguahe ti Biblia) ket tumukoy iti tanem, saan a lugar ti uma-apuy a pagtutuokan. Asino ti mapan idiay impierno? Dagiti naimbag ken dakes a tattao. (Job 14:13; Salmo 9:
Uray ni Jesus ket napan iti impierno idi natay. Ngem “saan a nabaybay-an idiay impierno,” gapu ta pinagungar ti Dios.
Agnanayon kadi ti impierno?
Amin a mapan idiay impierno agsublidanto, ta pagungarento ida ni Jesus babaen ti pannakabalin ti Dios. (Juan 5:
Ngem saan nga amin a natay ket mapan iti impierno. Ipakita ti Biblia a nakaro ti kinadakes ti dadduma a tao ta saanda a pulos agbabawi. (Hebreo 10:26, 27) No matay dagita a tattao, saanda a mapan idiay impierno, no di ket idiay Gehenna, maysa a simbolo ti agnanayon a pannakadadael. (Mateo 5:


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) MAYO 2014
Usigen daytoy a ruar ti tallo a pamay-an a mabalintayo nga usaren iti ministerio tapno makaipaaytayo iti makakombinsir a sungbat kadagiti narigat a saludsod. Apay a napateg nga agtalinaedtayo a nasungdo iti organisasion ti Dios?
‘Ti Taraonko Isu ti Panangaramidko iti Pagayatan ti Dios’
Ni Ari David, apostol Pablo, ken ni Jesu-Kristo interesadoda a mangaramid iti pagayatan ti Dios. Kasanotay a mapagtalinaed ken maparayray ti regtatayo iti ministerio uray narigat ti teritoria?
Kasano ti Rumbeng nga ‘Isusungbat iti Tunggal Tao’?
Kasanotay a sieepektibo a makirinnason iti Kasuratan no maipasangotayo kadagiti narigat a saludsod? Usigem ti tallo a pamay-an a mabalintayo nga usaren tapno makaipaaytayo iti makakombinsir a sungbat.
Surotenyo ti Nabalitokan a Bilin iti Ministerioyo
Kasano ti rumbeng a panangtratotayo kadagiti tattao iti ministerio? Kasanotayo a mayaplikar ti kuna ni Jesus iti Mateo 7:12 iti panangasabatayo?
Talaga a Tinulongannak ni Jehova
Isalaysay ni Kenneth Little no kasano a tinulongan ni Jehova a mangparmek iti kinamanagbabainna. Ammuem no kasano a binendisionan ti Dios ti panagreggetna.
Ni Jehova Ket Organisado a Dios
Kasano a dagiti salaysay maipapan iti nagkauna nga Israel ken kadagiti Kristiano idi umuna a siglo ipakitana a masapul nga organisado dagiti adipen ni Jehova ita?
Makidangdanggayka Kadi iti Umab-abante nga Organisasion ni Jehova?
Dandanin pagpatinggaen ti Armagedon ti dakes a sistema ni Satanas. Apay a masapul nga agtalinaedtayo a nasungdo iti organisasion nga us-usaren ti Dios ita ditoy daga?
“Adu Pay ti Masapul nga Anien”
Nasurok a 760,000 a Saksi ni Jehova idiay Brazil ti mangiwarwaragawag iti kinapudno a linaon ti Biblia. Kasano a nairugi ti trabaho a panangasaba iti Abagatan nga America?


text:
Supersebbangan
Ti supersebbangan ket maysa agrupo iti saan a basbassit ngem ti dua a naisangayn a sebbangan ngem asideg nga agkabagian a sebbangan iti alopatriko a pannakaiwarwaras. Saan amin a karikot ti sebbanagan, urayno dagiti kriptiko wenno singsing a sebbangan ket supersebbangan, ken ti sinnublat, ngem adu ti kastoy. Ti supersebbanagn a mangbukel ti dua a kabsat a sebbangan ket tinawtawagan ti paris a sebbangan.
Dagti kas pagarigan ket mairaman ti:
- Puffinus puffinus grupo dagiti shearwater – saan a supersebbangan, ngem ti P. yelkouan ti grupo a dati a naglaonanna ket supersebbangan.
- Phylloscopus collybita grupo dagiti leaf warbler
- dagiti Tapaculo


text:
Rehion ti Chūbu
Ti rehion ti Chūbu (中部地方 Chūbu-chihō?) ket isu ti tengnga a rehion iti Honshū, ti kangrunaan nga isla ti Hapón. Ti Chūbu ket addaan ti populasion ti agarup a 21,886,324 manipud idi 2008.
Ti rehion ti Chūbu, ket kayatna a saoen ket ti "tengnga a rehion", ket buklenna dagiti siama prepektura (ken): Aichi, Fukui, Gifu, Ishikawa, Nagano, Niigata, Shizuoka, Toyama, Yamanashi,[1] ken ti Mie.[2]
Mabirukan daytoy ti dagus a nagbaetan ti rehion ti Kantō ken ti rehion ti Kansai kenmairaman ti kangrunaan a siudad iti Nagoya ken ti atiddog nga igid ti aplaya ti Pasipiko ken Baybay Hapón , ken ti adu a pagaliwaksayan a banbantay, ken ti Bantay Fuji.
Daytoy a rehion ket isu ti kalawaan a paset iti Honshū ken ti tengnga a paset ket binuklan dagiti nangato a kabanbantayan. Ti Hapón nga alpes ket bingayenna ti pagilian iti Pasipiko a bangir, a namammoan a ti sanguanan ti Hapón, wenno Omote-Nihon (表日本?) nainit iti kalamiisan, ken ti bangir ti Baybay Hapón, wenno Ura-Nihon (裏日本?), ti likud ti Hapón, addaan ti niebes iti kalamiisan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 126 idiay Liblibro ti Google.
- ^ sapot ti pagsaadan ti Prepektura ti Mie: Maipapan ti Mie (pdf)


text:
General Tinio, Nueva Ecija
Ti General Tinio ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti General Tinio ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Bago
- Concepcion
- Nazareth
- Padolina
- Pias
- San Pedro (Poblacion)
- Poblacion East
- Poblacion West
- Rio Chico
- Poblacion Central
- Pulong Matong
- Sampaguita
- Palale
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Isabel Martinez de Peron
Ni María Estela Martínez de Perón (naipasngay idi Pebrero 4, 1931), naamammoan pay a kas ni Isabel Peron, ket isu idi ti presidente ti Arhentina manipud idi Hulio 1, 1974 aginggana idi Marso 24, 1976. Isu ti maikatlo nga asawa ni Juan Domingo Peron a presidente met laeng iti Arhentina (1946-1955, 1973-1974). Isu ti immuna a babai a presidente ti Arhentina ken iti intero a kontinente ti Amerika.
Nagbalin a presidente ni Isabel Peron idi sinukatanna ti pimmusay nga asawana a presidente a ni Juan Peron idi Hulio 1, 1974. Ni Isabel idi ti bise presidente met laeng a kabayatan a presidente ti lakayna.
Idi Marso 24, 1976, nakidnap ken napadisi iti takem ni Isabel babaen ti maysa a panangrabsut iti turay (kudeta) nga indauluan ti hepe ti milisia a ni Heneral Jorge Videla a nagbalin a presidente kalpasan daytoy. Natengngel ni Isabel iti babaen ti panakaibalud iti balay. Idi 1981, naipan sadiay Espania a kas maysa a pammagtalaw.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Panamarsua Wenno Ebolusion?
—Paset 1: Apay a Mamati iti Dios?
Panamarsua wenno ebolusion?
Mamatika kadi a pinarsua ti Dios ti amin a banag? No wen, saanka nga agmaymaysa; adu nga agtutubo (ken adulto) ti mamati met a kas kenka. Ngem kuna ti dadduma a timmaud ti biag ken ti uniberso babaen iti ebolusion
Ammom kadi? Masansan nga alisto nga ibaga agpadpada dagiti mamati iti ebolusion ken panamarsua no ania ti patpatienda. Ngem kinaagpaysuanna, dida ammo no apay a mamatida iti dayta.
Mamati ti dadduma iti panamarsua gapu ngamin ta dayta ti maisursuro iti simbaanda.
Adu ti mamati iti ebolusion gapu laeng ta dayta ti maisursuro iti eskuelaanda.
Makatulong kenka daytoy a serye dagiti artikulo a mangpapigsa iti panamatim iti panamarsua ken mailawlawagmo dayta. Ngem masapul nga isaludsodmo nga umuna iti bagim ti maysa a simple a saludsod:
Apay a mamatiak iti Dios?
Apay a napateg dayta a saludsod? Ngamin, paregtaennaka ti Biblia nga usarem ti isipmo, ti ‘pannakabalinmo nga agrason.’ (Roma 12:1) Kaipapananna a ti panamatim iti Dios ket saan la koma a naibasar iti
emosion (Panagriknak ket adda a talaga ti natantan-ok a mannakabalin)
impluensia ti sabsabali (Relihioso dagiti kalugarak)
pannakapilit (Pinadakkeldak dagiti nagannakko a mamati iti Dios
—ta no saan)
Imbes ketdi, masapul a kombinsidoka a mismo nga adda Dios ken rumbeng nga adda dagiti nainkalintegan a rasonmo iti dayta.
Ania ngarud ti pakakombinsiram nga adda Dios? Ti worksheet nga “Apay a Mamatiak iti Dios?” ti mangpapigsa iti kombiksionmo. Nalabit makitam pay a makatulong ti panangusigmo iti sungbat ti dadduma nga agtutubo iti dayta a saludsod.
“No addaak iti klase a dumdumngeg iti eksplanasion ti titsermi maipapan iti panagandar ti bagitayo, diak pulos agduadua iti kaadda ti Dios. Adda usar ti tunggal paset ti bagi agingga iti kabassitan a detalye, ken masansan a ditay mapupuotan ti panagandar dagita. Talaga a nakaskasdaaw ti bagi ti tao!”
—Teresa.
“No adda makitak a nangato a pasdek, pangpasiar a barko, wenno kotse, isaludsodko iti bagik, ‘Asino ti nangaramid iti dayta?’ Kas pagarigan, dagiti laeng intelihente a tattao ti makaaramid iti lugan, ta nagadu a babassit a piesa ti masapul nga eksakto ti panaggarawda tapno agandar ti intero a lugan. Ket no adda nangdisenio kadagiti lugan, kasta met laeng kadatayo a tattao.”
—Richard.
“No maamirismo a ginasut a tawen sakbay a naawatan dagiti kasisiriban a tattao ti maipapan kadagiti kabassitan a paset ti uniberso, saan ngarud a pulos a nainkalintegan a panunoten nga awan ti masirib a nangpataud iti uniberso!”
—Karen.
“Idi inadalko a naimbag ti siensia, kasla ad-addan a saan a nakappapati ti ebolusion. Kas pagarigan, pinampanunotko ti matematikal a kinaumiso dagiti adda iti nakaparsuaan ken ti kinanaisangsangayan dagiti tattao, agraman ti kinapateg ti panangammotayo iti kinasiasinotayo, nagtaudantayo, ken pagturturongantayo. Panggep ti ebolusion nga ilawlawag amin dagita a banag kadagiti termino a nainaig kadagiti animal, ngem dina pulos mailawlawag no apay a naisangsangayan dagiti tattao. Para kaniak, dakdakkel a ‘pammati’ ti kasapulan iti panamati iti ebolusion ngem iti panamati iti maysa a Namarsua.”
—Anthony.
Ti panangilawlawagko iti pakakombinsirak
Kasanon no uy-uyawendaka dagiti kaklasem gapu iti panamatim iti saanmo a makita? Kasanon no kunada a “napaneknekanen” ti siensia nga umiso ti ebolusion?
Umuna, agtalekka iti patpatiem. Dika agdanag wenno agbain. (Roma 1:
Saanka nga agmaymaysa; adu pay laeng ti mamati iti Dios. Karaman kadakuada dagiti intelihente unay ken propesional a tattao. Kas pagarigan, adda dagiti sientista a mamati nga adda Dios.
No kuna dagiti tattao a saanda a mamati iti Dios, ti talaga a kaipapanan dayta no dadduma ket dida maawatan ti Dios. Imbes a mangibagada iti ebidensia a mangsuportar iti panangmatmatda, mangpataudda kadagiti saludsod a kas iti, “No adda Dios, apay nga ipalpalubosna ti panagsagaba?” No ar-arigen, pagbalbalinenda nga intelektual nga isyu ti emosional nga isyu.
Adda ‘naespirituan a kasapulan’ dagiti tattao. (Mateo 5:3) Karaman iti dayta ti panagkasapulan a mamati iti Dios. Isu a no adda mangibaga nga awan ti Dios, dayta a tao
—saan a sika —ti makinresponsabilidad a mangilawlawag no apay a kasta ti konklusionna. —Roma 1: 18- 20.
Talaga a nainkalintegan ti panamati iti Dios. Maitunos dayta iti napaneknekanen a kinapudno a ti biag ket saan a tumaud a bukbukodna. Awan a pulos ti ebidensia a mangsuporta iti kapanunotan a basta timmaud lattan ti biag manipud iti banag nga awan biagna.
Ania ngarud ti ibagam no adda mangkuestion iti panamatim iti Dios? Usigem ti sumagmamano a posibilidad.
No adda agkuna: “Dagiti laeng awan adalna ti mamati iti Dios.”
Mabalin nga isungbatmo: “Talaga kadi a mamatika iti dayta? Siak, saan. Kinapudnona, idi nasurbey ti nasurok a 1,600 a propesor ti science iti nadumaduma a de kalidad nga unibersidad, 33% ti saan a nangibaga a dida pulos mamati iti Dios wenno agduaduada nga adda Dios. * Kayatmo a sawen, saan nga intelihente dagita a propesor gapu ta mamatida iti Dios?”
No adda agkuna: “No adda Dios, apay a nakaro unay ti panagsagaba iti lubong?”
Mabalin nga isungbatmo: “Nalabit ti kayatmo a sawen ket dimo maawatan no kasano ti panagtignay ti Dios
Salaysayen ti sumaganad nga artikulo iti daytoy a serye no apay a ti ebolusion ket saan a makaipaay iti makapnek a panangilawlawag maipapan iti kaaddatayo.
^ par. 32 Reperensia: Social Science Research Council, “Religion and Spirituality Among University Scientists,” ni Elaine Howard Ecklund, Pebrero 5, 2007.


text:
Adlai Stevenson I
Ni Adlai Ewing Stevenson I (Oktubre 23, 1835 – Hunio 14, 1914) ket isu idi ti Kongresista manipud idiay Illinois. Isu ket nadutokan a Katakunaynay a Administrador ti koreo Heneral ti Estados Unidos idi panawen ti immuna nga administrasion ni Grover Cleveland (1885–1889), idi iisu ket nagikkat kadagiti adu nga agob-obra ti koreo a Republikano ken sinukatanna idia kadagiti Taga-abagatan a Demokrata. Daytoy ti nakagunodanna kadagiti gimmura ititinengtengngel ti Republikano a Kongreso, ngem nakaaramid kaniana a paborito a kaduana a timmarayan ni Grover Cleveland idi 1892, kenisu ti nagbalin a maika-23 a Bise Presidente iti Estados Unidos.
Ii adda ti opisina, isu ket nagsuporta panangiduron ti nawaya a papirak a naisuppiat ti balitok a pagalagadan a lallaki a kas ni Cleveland, ngem isu ket naipammadayawan ti panagiturayna ti nadayaw, kenpraised for ruling in a dignified, ken saan a kimmadduaan nga ugali.
Idi 1900, isu ket timmaray para iti Bise Presidente kenni William Jennings Bryan.[1] Nupay isu ket napaay,isu ti immuna a dati a presidente a nangabak ti nominasion manen para iti puesto ti sabali a kandidato ti Presidente.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baker, Jean H. (1996). Dagiti Stevenson: Biograpia ti Maysa a Pamilia ti Amerikano. New York: W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-03874-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Adlai E. Stevenson idiay Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY - Kinassuanen dagiti otoridad ti nakemmeg a top 10 drug personality iti Ilocos region ken dagiti kakadduana.
Sumangsango iti kaso a panaglabsing iti RA 9165 wenno Comprehensive Dangerius Act of 2012 ken illegal possession of firearms ni Laurice Benson Yamon.
Karaman kadagiti nakemmeg iti akto nga agpa- pot session ket ti live- in partner ni Yamon a ni Jaqueline Rabaca, Gerardo Sonido, maysa a negosyante ken taga Cabugao; Cesar Ascueta ken Raymond Pacleb nga agpada a taga Magsingal.
Immuna ngem daytoy, nainget a pinaglibakan ni Yamon a kukua na ti 11.3 kilos a dried marijuana ken shabu iti pagtaengan na idiay Baranga San Basilio, Magsingal, Ilocos Sur.
Kinuna ni Yamon, saan isuna nga aglaklako iti droga nupay inaklon na nga agar- aramat isuna.
Malaksid iti shabu ken marijuana, nasamsam iti balay ti suspek dagiti sangapulo a cellphones ken dadduma pay a drug paraphernalia kalpasan ti raid dagiti kameng iti PNP- Magsingal, PDEA ken CIDG.
Malaksid a number 10 most wanted drug persinality iti Region 1 ni Yamon, number 4 most wanted met iti probinsiya ti Ilocos Sur.


text:
SALUDSOD DAGITI AGTUTUBO
Ania ti Aramidek no Adda Mangbastos Kaniak?
Ania ti seksual a panangbastos?
Ti panangbastos wenno sexual harassment ket aniaman a makapasuron a seksual a kababalin
Ammom kadi ti nagdudumaan dagita? Tapno maammuam, sungbatam ti sexual harassment quiz!
Nakalkaldaang ta saan a kanayon nga agpatingga ti pannakabastos uray no nakaturposkan iti panageskuelam. Ngem no ita ket addaankan iti kompiansa ken abilidad a kasapulam a mangsango iti pannakabastos, nakasaganakanton no maipasangoka iti dayta iti pagtrabahuan. Mabalinmo pay a mapasardeng ti mangbasbastos tapno dinan mabiktima ti dadduma!
Ania ti aramidek no adda mangbasbastos kaniak?
Dakdakkel ti posibilidadna nga agpatingga ti pannakabastos no maawatam ti kaipapanan dayta ken ammom ti ar-aramidem! Panunotem ti tallo a situasion ken no ania ti mabalinmo nga aramiden iti tunggal maysa.
SITUASION:
“
Adda dagiti katrabahuak a lallaki nga in-inauna nga amang ngem siak. Sangkaibagada a napintasak ken kunada nga ub-ubingda la koma iti 30 a tawen. Maysa kadakuada ti napan iti likudak sana inangot ti buokko!”
Mabalin koma a pinanunot ni Tabitha: ‘Mabalin a sumardengto no baybay-ak ken an-anusak lattan.’
No apay a mabalin a di makatulong dayta: Kuna dagiti eksperto a no dagiti biktima baybay-anda ti panangbastos, masansan nga agtultuloy ken kumaro pay dayta.
Daytoy ti padasem: Sikakalma ken silalawag nga ibagam iti mangbasbastos kenka a kaguram ti ibagbagana wenno ti kababalinna. “
No adda mangtsansing kaniak,” kuna ti 22 anyos a ni Taryn, “
sanguek sa ibagak a dinakto pulos sagsagidenen. Dayta ti mangalarma kenkuana.” No bastosennaka latta, agtalinaedka a natibker ken dika sumuksuko. No maipapan iti panangtaginayon iti nangato a moral a pagalagadan, ibalakad ti Biblia, “
Agtalinaedkayo a natibker, ken awan pagkuranganna.”
Kasano ngay no pangtaannaka ti mangbasbastos kenka? Nasaysayaat no dimon komprontaren. Darasem ketdi ti pumanaw agingga a posible, ken agpatulongka iti mapagtalkan nga adulto.
SITUASION:
“
Idi addaak iti maikanem a grado, adda dua a babbai a nangguyod kaniak iti pasilio. Tomboy ti maysa kadakuada, ket kayatnak a kadeyt. Nupay nagkedkedak, didak sinardengan. Inaldaw a basbastosendak tunggal umakarkami iti sabali a klase. Adda pay naminsan nga impadegdak iti pader!”
Mabalin koma a pinanunot ni Victoria: ‘No adda asinoman a pangibagaak iti daytoy, baka ibagada a nakapuyak, ken nalabit awan mamati kaniak.’
No apay a mabalin a di makatulong dayta: No dika agipulong, mabalin a di sumardeng ti mangbasbastos kenka ken mabalin nga itultuloyna a bastosen ti dadduma.
Daytoy ti padasem: Agpatulongka. Mabalin a matulongandaka dagiti nagannak ken mannursurom tapno agsardeng ti mangbasbastos kenka. No ngay didaka patien dagiti nagipulongam? Padasem daytoy: Tunggal adda mangbastos kenka, isuratmo dagiti detalye. Isuratmo ti aldaw, oras, ken lugar, agraman dagiti imbagana. Kalpasanna, ikkam ti kopia ti nagannak wenno ti mannursurom. Adu ti ad-adda a mangserioso iti naisurat a reklamo ngem iti naisao a reklamo.
SITUATION:
“
Kabutbutengko ti maysa a miembro ti rugby team. Agarup 6.5 a pie ti katayagna, ken dandani 135 a kilo ti kadagsenna! Immulana iti panunotna nga addanto tiempo a ‘makadennanak.’ Iti uneg ti makatawen, dandani inaldawnak a rirriribuken. Naminsan, duduakami iti uneg ti classroom. Idi umas-asidegen, timmakderak a dagus sa timmarayak a rimmuar.”
Mabalin koma a pinanunot ni Julieta: ‘Kasta a talaga ti lallaki.’
No apay a mabalin a di makatulong dayta: Nalabit saan nga agbalbaliw ti mangbasbastos kenka no panunoten ti amin a saan a dakes ti ar-aramidenna.
Daytoy ti padasem: Ikarigatam a liklikan ti ‘basta panangkatawa’ wenno panangisem lattan iti dayta. Imbes ketdi, siguraduem a ti reaksionmo
Ania ti aramidek no mapasamak dayta kaniak?
PUDNO NGA ESTORIA 1:
“
Kayatko a nasayaat ti panangtratok iti amin a tattao. Isu nga uray no kanayondak a basbastosen dagiti lallaki, ibagak kadakuada nga isardengda dayta”—Tabitha.
No sika ni Tabitha, ania koma ti reaksionmo kadagidiay a mangbasbastos? Apay?
Apay a mabalin a panunoten ti mangbasbastos nga agal-alembongka kenkuana?
PUDNO NGA ESTORIA 2:
“
Nangrugi ti amin babaen laeng kadagiti binabastos a sasao ti dadduma a lallaki a kaklasek iti P.E. Sumagmamano a lawas a diak inkankano ti ibagbagada, ngem kimmaro la dayta. Kalpasanna, umaydan makikatugaw sadak kallabayen. Induronko ida, ngem didak sinardengan. Idi kuan, maysa kadakuada ti nangyawat kaniak iti papel a naglaon iti malisioso a mensahe. Intedko dayta iti maestrak. Nasuspende gapu iti dayta. Idi pay la koma nga impulongko iti maestrak!”—Sabina.
Panagkunam, apay a saan a dagus a nagipulong ni Sabina iti maestrana? Nasayaat ngata dayta nga inaramidna? Apay a kasta ti sungbatmo?
PUDNO NGA ESTORIA 3:
“
Maysa a lalaki ti immasideg ken adingko a Greg iti uneg ti banio. Inasitganna a permi ni Greg sana kinuna, ‘Bisongennak.’ Imbaga ni adingko a dina kayat, ngem saan a pimmanaw ti lalaki. Masapul pay la nga iduron ni Greg ti lalaki tapno pumanaw.”—Suzanne.
Panagkunam, biktima ngata ni Greg iti panangbastos? Apay a kasta ti sungbatmo?
Ania ti ammom a makagapu no apay a medio agpangadua dagiti lallaki a mangestoria no binastos ida ti padada a lalaki?
Umanamongka kadi iti pamay-an ni Greg a nangsango iti situasion? Ania koma ti inaramidmo?
Ammuem pay ti ad-adu: Kitaem ti kapitulo 32 a “Kasanok a Masalakniban ti Bagik iti Seksual a Pannakaabuso?” iti libro a Dagiti Saludsod nga Iyimtuod ti Agtutubo—Dagiti Sungbat nga Epektibo, Tomo 1.