text:
Pagsasao a Persiano
Ti Persiano (فارسی, IPA: [fɒːɾˈsiː]) ket maysa nga Irani a pagsasao iti uneg ti Indo-Irani a sanga iti pagsasao nga Indo-Europeano. Naipangpangruna daytoy a maisasao idiay Iran, Apganistan, Tajikistan ken dagiti pagilian a naipakasaritaan babaen ti Persiano nga impluensia. Ti pagsasao a Persiano ket naidasig a panagtultuloy iti Tengnga a Persiano, ti opisial a relihioso ken literario a pagsasao iti Sasanida a Persia, a daytoy met ket panagtultuloy iti Daan a Persiano, ti pagsasao iti Persiano nga Imperio iti Akemenida a panawen.[3][4] Ti Persiano ket maysa a plurisentriko a pagsasao ken dagiti gramatikona ket kapadpada kadagiti adu a kontemporario a pagsasao ti Europa.[5]TNatawtawagan daytoy iti Persiano ket gapu iti taudanna manipud ti kapitolio ti Akamenida nga imperio, ti Persis (Fars wenno Pars) isu a nakaalaan ti nagan a Persiano (Farsi wenno Parsi).
Adda dagiti agarup a 110a riwriw nga agsasao iti Persiano iti sangalubongan, a ti pagsasao ket addaan iti opisial a kasasaad idiay Iran, Apganistan ken Tajikistan. Para kadagiti napalabas a siglo ti Persiano ket prestihion a kultural apagsasao kadagiti sabali a rehion iti Akinlaud nga Asia, Sentral nga Asia, ken Abagatan nga Asia babaen dagiti nadumaduma nga imperio a naibatay kadagita a rehion.[6]
Ti Persiano ket addaan iti adu nga (kangrunaan iti leksikon) impluensia kadagiti kaarruba a pagsasao, a naisangayan ti Sasao a Turko idiay Sentral nga Asia, ti Kaukaso, ken Anatolia, dagiti kaaruba nga Irani a pagsasao, ken ti pay Armenio, ken Sasao nga Indo-Aryan, a naipangpangruna ti Urdu. Daytoy ketnakaited pay ti impluensia iti Arabiko, a naisangayan ti Bahrani nga Arabiko,[7] bayat a nagbulbulod met ti bokabulario manipud iti daytoy kalpasan ti Muslim a panagrukma ti Persia.[8][5][9][10][11][12]
Daytoy ket addaan iti atiddog a pakasaritaan iti literatura iti porma iti Tengnga a Persiano sakbay ti Islam, ti Persiano ket isu idi ti immuna rimmuar a pagsasao ti sibilisasion ti Muslim babaen ti monopolia ti Arabiko iti panagsurat, ken ti panagsurat iti daniw iti Persiano ket naipundar a kas tradison ti korte kadagiti adu nga akindaya a korte.[6] Dagiti naindayegan nga obra ti Persiano a literatura ket ti Shahnameh ni Ferdowsi, dagiti obra ni Rumi, Rubaiyat ni Omar Khayyam, Divan ni Hafiz ken dagiti daniw ni Saadi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iran, 41.282 M (53%) – 50.629 M (65%) Loc.gov, Apganistan, 14.917 M (50%), Tajikistan, 6.094 M (79.9%), Uzbekistan, 1.237 M (4.4%)
- ^ Windfuhr, Gernot. Dagiti pagsasao iti Iran. Routledge. 2009. p. 418.
- ^ Ulrich Ammon, Norbert Dittmar, Klaus J. Mattheier, Peter Trudgill, "Sociolinguistics Hsk 3/3 Serie Tomo 3 iti Sosiolinguistiko: Internasional a Kuardenio iti Siensia ti Pagsasao ken Kagimongan", Walter de Gruyter, 2006. Maika-2 nga edision. pg 1912. Naala: "Tengnga a Persiano, makunkuna pay a Pahlavi ket dagus a panagtultuloy iti daan a Persiano, ken inus-usar a kas ti naisurat nga opisial a pagsasao iti pagilian." "Nupay kasta, kalpasan ti Muslim panagrukma ken ti panakarebba iti Sassanid, ti Arabiko ket nagbalian a kaaduan a pagsasao iti pagilian ken ti Pahlavi ket naawanan ti kinapangruna, ken grado a sinukan babaen ti Dari, maysa a nadumaduma a Tengnga a Persiano, nga adda ti adu a binulod nga elemento manipud ti Arabiko ken Parto."
- ^ Skjærvø, Prods Oktor (2006). Ensiklopedia Iranika,"Iran, vi. Dagiti pagsasao nga Irani ken sinuratan, "baro a Persiano, ket isu "ti naggappuan iti Tengnga a Persiano" ken isu ti "opisial a pagsasao iti Irani nga estado kadagiti napalabas a siglo", a dagiti dadduma a saan a Persiano nga Irani a pagsasao ti "asideg a panakaibagian ket narigat a maipatakder" ti nagbaetan dagiti nadumaduma (Tengnga ken Moderno) nga agpan g. Moderno a Yaḡnōbi ket tagikua ti isu met laeng a a dialekto a grupo a kas ti Sogdian, ngem daytoy ket saan a dagus a nagtaudan; ti Baktriano ket mabalin nga asideg a maikabagian iti moderno a Yidḡa ken Munji (Munjāni); ken Wakhi (Wāḵi) a tagikua ti Khotanese."
- ^ a b Richard Davis, "Persian" iti Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, "Mediebal nga Islamiko a Sibilisasion", Taylor & Francis, 2006. pp. 602–603. "Ti gramatika iti Baro a Persiano ket kapadpada kadagiti adu a kontemporario a pagsasao ti Europa."Ti kapadana pay, ti bugas a bokabulario iti Persiano ket agtagtaginayon a naala manipud ti Pahlavi.
- ^ a b Encyclopædia Britannica: Persian literature, naala idi Septiembre 2011.
- ^ Dialect, Culture, and Society in Eastern Arabia: Glossary. Clive Holes. 2001. Page XXX. ISBN 90-04-10763-0
- ^ Lazard, Gilbert 1975, "The Rise of the New Persian Language" in Frye, R. N., The Cambridge History of Iran, Vol. 4, pp. 595–632, Cambridge: Cambridge University Press. "The language known as New Persian, which usually is called at this period (early Islamic times) by the name of Dari or Farsi-Dari, can be classified linguistically as a continuation of Middle Persian, the official religious and literary language of Sassanian Iran, itself a continuation of Old Persian, the language of the Achaemenids. Unlike the other languages and dialects, ancient and modern, of the Iranian group such as Avestan, Parthian, Soghdian, Kurdish, Balochi, Pashto, etc., Old Persian, Middle and New Persian represent one and the same language at three states of its history. It had its origin in Fars (the true Persian country from the historical point of view) and is differentiated by dialectical features, still easily recognizable from the dialect prevailing in north-western and eastern Iran."
- ^ Lazard, Gilbert, "Pahlavi, Pârsi, dari: Les langues d'Iran d'apès Ibn al-Muqaffa" in R.N. Frye, Iran and Islam. In Memory of the late Vladimir Minorsky, Edinburgh University Press, 1971.
- ^ Nushin Namazi (24 Nobiembre 2008). "Persian Loan Words in Arabic". Naala idi 1 Hunio 2009.
- ^ Classe, Olive (2000). Encyclopedia of literary translation into English. Taylor & Francis. p. 1057. ISBN 1-884964-36-2. "Since the Arab conquest of the country in 7th century AD, many loan words have entered the language (which from this time has been written with a slightly modified version of the Arabic script) and the literature has been heavily influenced by the conventions of Arabic literature."
- ^ Ann K. S. Lambton, Persian grammar, Cambridge University Press 1953. "The Arabic words incorporated into the Persian language have become Persianized".


c: text/html

text:
Diadi, Nueva Vizcaya
Ti Diadi ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio ti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Diadi ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Arwas
- Balete
- Bugnay
- Decabacan
- Duruarog
- Escoting
- Nagsabaran
- Namamparan
- Pinya
- Poblacion
- Ampakling
- Butao
- Langca
- Lurad
- Rosario
- San Luis
- San Pablo
- Villa Aurora
- Villa Florentino
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Vizcaya". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Vizcaya". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Dagiti logo
Adu kadagiti ladawan ti logo wenno tatak ket naus-usar iti Wikipedia ket maawat para iti Wikipedia ti agusar kadagiti logo a tagikua dagiti sabali para kadagiti panggep ti ensiklopedia. Adda met dagiti tallo a panggep iti panag-usar ti logo. Ti umuna, kadawyan kadagitoy ket dagiti ladawan a saan a nawaya, ken isu a ti pannakausarda ket nasken nga amannurot para iti saan a nawaya a linaon ken, iti pannakaisangayan, ti kriteria ti saan a nawaya a linaon. Iti makadua, dagiti logo ket kadawyan dagitoy a marka ti pabrika ken isu a ti pannakausarda ket nawaya a maigawidan dagiti panggep ti karbengan ti kopia. Iti maikatlo, adda met dagiti editorial aparikut a maipanggep iti panagkappon iti neutral a panirigan ken ti panagpili ti matunos a logo ken representasion.
Ti ensiklopediko a gapu para iti panangiraman ti logo ket kapada ti gapu para iti panangiraman kadagiti ladawan ti nadayeg nga aktor: kaaduan kadagiti agar-aramt ket makariknada a dagiti ladawan ket mangited ti nasayaat a pakaammo a maipanggep iti tao a narigat met a maipalawag iti testo laeng. Dagiti logo ket nasken a maiyannugot a kas dagiti ladawan para iti naited nga entidad. Saan a kas ti tattao, nupay kasta, a kadawyan a mabalin ti mangala ti retrato iti dayta a tao, dagiti logo ket nasalakniban ti linteg to karbengan ti kopia ken marka ti pabrika isu a saan a masukatan babaen ti kompleto a nawaya nga alternatibo.


text: 1Ania ti pagtaudan dagiti panagsusuppiat ken panagriririyo? Aggapuda kadagiti dakes a tarigagay a kanayon nga agbibinnusor iti unegyo. 2Adu a bambanag ti tarigagayanyo ngem diyo matagikua ida, ket sidadaankayo a pumatay. Agumanyo dagiti bambanag ngem awan magun-odyo, isut’ gapuna a makiriri ken makikabilkayo. Diyo maala ti kayatyo gapu ta dikay met agdawat iti Dios. 3Ket no agdawatkayo, awan maawatyo. Ngamin, dakes ti panggepyo; dagiti laeng bukod a pagragsakanyo ti dawatenyo. 4Tattao a di mapagtalkan! Diyo kad ammo a maibusor iti Dios ti pannakigayyem iti lubong? Wen, siasinoman a makigayyem iti lubong, maibilang metten a kabusor ti Dios. 5Diyo ipagarup nga awan serserbi daytoy a paset ti Nasantoan a Surat: “Naimon ti Dios ket dina kayat nga adda kaagaw ti espiritu a pinagtaengna kadatayo.” 6Ngem nabilbileg pay ti iparabur ti Dios. Kas nailanad iti Nasantoan a Surat: “Busoren ti Dios dagiti napasindayag ngem itedna ti ad-adu a parabur kadagiti napakumbaba.” 7Agtulnogkayo ngarud iti Dios. Sarangtenyo ti Diablo, ket itarayannakayto ti Diablo. 8Umasidegkay iti Dios, ket umasidegto met ti Dios kadakayo. Dakayo a managbasol, buggoanyo dagiti imayo! Dakayo nga aginsisingpet, dalusanyo dagiti pusoyo! 9Agladingit, agsangit ken aganug-ogkayo. Imbes nga agkakatawakayo, agsangitkayo. Imbes nga agraragsakkayo, agleddaangkayo. 10Agpakumbabakayo iti sangoanan ti Dios, ket itan-oknakayto. 11Dikay agpipinnadakes, kakabsatko. Siasinoman a mangpadpadakes wenno mangukom iti kabsatna, agsao iti maibusor iti Linteg ket ukomenna ti Linteg. No ukomem ti Linteg, saankan a tao a mangtungpal iti Linteg no di ket maysakan a mangukom. 12Ti Dios laeng ti mangipaulog iti Linteg. Isu laeng ti ukom. Isu laeng ti makabael a mangisalakan ken mangdadael. Ngem sika, siasinoka aya a mangukom iti padam a tao? 13Ita, denggendak, dakayo nga agkuna: “Ita wenno inton bigat, agbiahekaminto iti maysa a siudad. Agnaedkaminto sadiay iti makatawen. Agnegosiokaminto ket adunto ti maganansiami.” 14Diyo ammo no anianto ti panagbiagyo inton bigat! Ngamin, mayarigkay iti angep nga agpukaw kalpasan ti apagdarikmat a panagparangna. 15Kastoy koma ketdi ti sawenyo: “No ipalubos ni Apo Dios, agbiagkaminto ket aramidenminto daytoy wenno daydiay.” 16Ngem natangsitkayo met. Napasindayagkayo. Dakes amin ti kastoy a panagpasindayag. 17Ngarud, agbasol ti tao a di mangaramid iti naimbag nga ammona a masapul nga aramidenna.


text:
Plantilia:Pp-bandalismo
Panagusar
Daytoy a plantilia ket automatikona a duktalan ti agpang ti salaknib ti panagurnos iti maysa a panid ken baliwanna ti langa ken kategorisasion.
- Usaren ti
{{pp-bandalismo}}para iti kadawyan a plantilia
- Usaren ti
{{pp-bandalismo|expiry=Marso 3, 2015}}para iti naisangsangayan a panagpaso a petsa
- Usaren ti
{{pp-bandalismo|small=yes}}para iti bassit nga ikono dita ngato
- Usaren ti
{{pp-bandalismo|expiry={{subst:#time:F j, Y|+7 days}}}}para iti naisangsangayan a panagpaso a paset ti oras
Laglagipen a ti (UTC) ket automatikonto a mainayon.
Daytoy a plantilia ket saan a makita kadagiti saan a nasalakniban a pampanid. Pangngaasi a laglagipen a dagiti laeng administrador ti makasalaknib kadagiti panid.
- Daytoy a plantilia ket maikategoria idiay Kategoria:Dagiti nasalakniban a panid ti Wikipedia gapu ti bandalismo ken Kategoria:Dagiti panid ti Wikipedia nga addaan kadagiti saan a husto a plantilia ti salaknib.


text:
Mohandas Karamchand Gandhi
Ni Mohandas Karamchand Gandhi (maibalikas: [ˈmoːɦənd̪aːs ˈkərəmtʃənd̪ ˈɡaːnd̪ʱi]; 2 Oktubre 1869[1] – 30 Enero 1948), kadawyan a naamammoan a ni Mahatma Gandhi, ket isu idi ti preeminente a daulo iti Indiano a nationalismo iti tinurayan ti Britaniko nga India. A nagar-aramat kadagiti di-naranggas a sibil a di-panagtungpal, ni Gandhi ket indauloanna ti India ti panakawayawaya ken nagparegget kadagiti tignay para iti di-naranggas, dagiit sibil a karbengan ken panakawayawaya iti ballasiw ti sangalubongan.[2][3]
Isu ket anak ti nagato nga opisial iti gobierno, ni Gandhi ket naipasngay ken dimmakkel iti maysa a Hindu Bania a komunidad idiay aplaya ti Gujarat, ken nagadal ti linteg idiay Londres. Ni ket nagbalin a nalatak babaen ti panakilabanna para kadagiti karbengan a sibil dagiti Indiano a Muslim ken Hindu Idiay Abagatan nga Aprika, a nagaramat kadagiti pinarang-ayna a wagas iti di-naranggas a sibil a di-panagtungpal. Isu ket nagsubli idiay India idi 1915, isu ket nangirugi a nagurnos kadagiti agtaltalon tapno agsuppiatda kadagiti adu unay a panag-buis kadagiti dagdaga. Isu ket nabayagen a sumupsupiat iti "komunalismo" ( a kas iti panagibatay ti politika iti relihion) isu ket nawatiwat a gimmay-at kadagiti amina grupo ti relihion. Isu ket nagbalin a daulo dagiti Muslim a nagprotesta ti agapapday a kasasaad iti Kalipato. Isu ket nagidaulo ti Nailian a Kongreso ti India idi 1921, ni Gandhi ket nangidaulo kadagiti dagup tipagilian akampania para iti panag-namay ti kinapanglaw, nangipadakkel kadagiti karbengan ti babbai, isu ket nagipatakder kadagiti pagtutunosan dagiti relihion ken etniko, nangipasardeng ti di-panakasagid, nagpaadu ti bukod a panagtalek ti ekonomia, ken ti ngato ti amain a naibaga ti panaggun-od ti Swaraj—ti panakawayawaya ti India manipud ti Britaniko a panagturay.
Ni Gandhi ket nagidaulo kadagiti Indiano iti panagprotesta ti nailian a panagbuis ti asin nga adda ti 400 km (250 mi) a Martsa ti Asin a Dandi idi 1930, ken kalpasan daytoy ti panagtunton iti Britako nga Ikalusay ti India idi 1942, idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Naibalod isuna para iti daytoy ken dagiti dadduma pay a politiko a basol nga inaramidna kadagiti napalabas a panawen. Ni Gandhi ket nagbirbiruk kadagiti panagsanay ti di-naranggas ken kinapudno kadagiti amin a kasasaad, ken mangipatakder a dagiti dadduma atao ket kastoy met ti aramidenda. Nasirmatana a dagiti purok ket isu dagitoy ti bugas iti pudno nga India kennagparang-ay ti kinabukodan a panag-namay; isu ket saan a nagsuporta kadgiti programa ti industrilisasion ti disipulona a ni Jawaharlal Nehru. Isu ket nalanay a nagbiag iti maysa a nanamay a pagtaengan a komunidad ken nagkawes kadagiti tinawtawid ti India a dhoti ken mantilia, a nalaga itisag-ut ken naimanbi ti ima iti maysa a charkha. Ti kasupiatna ti politika a ni Winston Churchill ket sinusuronna a kas ti "gudua a labus a pakir."[4] Isu ket maysa a naruknoy a mangmangan laeng ti dinegdeng, ken nagaramid kadagiti atiddog a panagayuno a kas ti pamay-an ti kinabukodan a panagpapuro ken politika a panagpagaraw.
Kadagiti kinaudi a tawenna, isu ket saan a naragsakan para iti panagbingay iti India, ni Gandhi ket nagobra a mangipasardeng kadagiti panagpipinnatay a nagbaetan dagiti Muslims ken dagiti Hindu ken Sikh a simron idiay nagbeddengan ti lugar a nagbaetan ti India ken Pakistan. Isu ket napatay idi 30 Enero 1948 babaen ti maysa a Hindu nationalista a pimmanunot a ni Gandhi ket magipagrikna unay kadagiti Muslim ti India. Ti Enero 30 ket napalpaliiw a kas ti Aldaw ti Martir idiay India. Ti pammadayaw a Mahatma (Sanskrit: mahāt̪mā wenno "Nalatak a Kararua", ket naipakat kaniana idi 1914.[5] Idiay India isu ket tinawtawagan pay a ti Bapu (Gujarati: bāpuː wenno "Ama"). Isu ket naamammoan idiay India a kas ti Ama iti Pagilian;[6] ti kasangyna nga 2 Oktubre, ket nailaglagipan idiay a kas ti Gandhi Jayanti, daytoy ket maysa a nailian a piesta, ken ti sangalubongan akas ti Internasional nga Aldaw iti Di-Naranggas. Ti pilosopia ni Gandhi ket saan a teoretiko ngem daytoy ket maysa a pragmatismo, a daytoy ket ti, ti panagsanay kadagiti bukodna a prinsipio iti agdama a panawen. No damagen nga agited ti mensahe kadagiti tattao, isu ket agsungbat a, "Ti biagko ket isu ti mensahek."[7]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Mohandas Karamchand Gandhi[8] ket naipasngay idi 2 Oktubre 1869[1] idiay Porbandar, ti maysa nga aplaya nga ili nga idi ket paset iti Bombay a Presidensia, Britaniko nga India.[9] Isu ket naipasngay idiay puonan a pagtaenganna, a naamammoan tattan akas ti Kirti Mandir.[10] Ti amana, ni Karamchand Gandhi (1822–1885), a naipagtagikua ti Hindu a komunidad ti Modh, ket nagserbi a kas ti diwan (nagato nga opisial) iti Porbander nga estado, ti maysa abassit a naprinsipe nga estado idiay Ahensia ti Kathiawar iti Britaniko nga India.[10][11] Ni apongna ket ni Uttamchand Gandhi, a natawtawagan pay a ni Utta Gandhi.[10] Ti inana, ni Putlibai, a nanipud idiay Pranami a komunidad ti Vaishnava, ket isu ti maikapat nga asawa ni Karamchand, dagiti tallo nga immuna nga assawana ket pimmusayda iti panagpasngay.[12] Ti Jain a kapanunutan ket napigsa a nakaimpluensia kenni Gandhi a naisangsangyan babaen ti inana nga isu ket maysa a napsnek a Jain.[13][14]
Dagiti Indiano a klasiko, a naipangpangruna dagiti sarita ni Shravana ken ari Harishchandra, ket adda dagitoy ti nalatak a impakto kenni Gandhi idi isu ket maysa nga ubing. Iti bukodna nga autobiograpia, inakuna a dagitoy ket nakabati kadagiti saan a maikkat a kapanunutan iti biukodna a panunot. Nga isu ket nagsurat ti: "Nagayuyang kaniak ken tinultuladko a siak ket ni Harishchandra asaankona mabilang." Ti nasapa a bukod a panakainaganan ni Gandhi kadagiti kinapudno ken ayat a kas dagitoy ti kangatuan a pateg ket masurot kadagitoy nga epiko a karakter.[15][16]
Idi Mayo 1883, ti agtawen ti 13 a Mohandas ket naiyasawa tiagtawen ti 14 a ni Kasturbai Makhanji (ti umuna anaganna ket kadawyan a naipababab ti "Kasturba", ken ti nadungdungngo a "Ba") iti maysa a naurnos nga ubing a panagasawa, segun kadagiti ugali iti dayta a rehion.[17] Iti daytoy a pamay-an, isu ket nakapukaw ti maysa atawen a panagbasa.[18] Recalling the day of their marriage, a kinunana a maysa idi ket, "Nga awan ti ammomi a panggep ti panagasawa, para tikaniami daytoy ket kasla ti agkawkawes ti baro a bado, mangmangan kadagiti nasamit ken ken agay-ayayam kadagiti kabagianmi." Nupay kasta, a kas idi ti agdakor a tinawtawid, ti katutubo a babai a makiasawa ket nasken nga agnanayonnga agnaed idiay balay ti inana, ken adaywanna ti asawana.[19] Idi 1885, idi ni Gandhi ket agtawen ti 15, ti immuna nga anakda ket naipasngay, nge isu ket nagbiag laeng iti mano nga aldaw. Ti ama ni Gandhi, a ni Karamchand Gandhi, ket pimmusay pay idi rugi dayta a tawen.[20]
Ni Mohandas ken Kasturba ken nagannakda ti uppat, amin ket lallaki: ni Harilal, ket naipasngay idi 1888; ni Manilal, ket naipasngay idi 1892; ni Ramdas, ket naipasngay idi 1897; ken ni Devdas, a naipasngay idi 1900.[17] Iti tengnga a pagadalanna idiay Porbandar ken ti nagato a pagadalanna idiay Rajkot, ni Gandhi ket saan unay a nasaririt nga estudiante. Isu ket saan a similsileng iti panagdal wenno ti panagay-ayam. Maysa kadagiti termino a reporta ket nagigatad kaniana a kas "nalaing iti Inggles, nasayaat met iti Aritmetika ken nakapsot iti Heograpia; nasingpet, ken saan a nasayaat ti panagsuratna." Naipasana ti matrikulasion a panag-eksamen idiay Kolehio ti Samaldas College in Bhavnagar, Gujarat, with some difficulty. Gandhi's family wanted him to be a barrister as it would increase the prospects of succeeding to his father's post.[21] Idi 1926 ni Manilal Gandhi ket nagiyebkas ti essemna a mangasawa kenni Fatima Gool anak a babai ti maysa a Muslim a Negosiante idiay Abagatan nga Aprika. Ni Gandhi ket napigsa a nagbalakad a saana kayat daytoy, a nagbalballaag a daytoy ket kasupadi nga aramid ken nakaro a makadadael ti karrer ni Manilal. Ti anakna ket saana asinurot daytoy a panunot.[22]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Gandhi, Rajmohan (2006), pg 1-3.
- ^ Pilisuk ken Nagler (2011), pg 306-307.
- ^ "Mohandas Gandhi (1869 - 1948)".
- ^ Richard Toye (2010). Imperio ni Churchill: Ti Lubong a Nagaramid Kaniana ken ti Lubong nga Inaramidna. Macmillan. p. 176-7.
- ^ Gandhi, Rajmohan (2006), Gandhi: ti lalaki, dagiti tattaona, ken ti imperio, Unibersidad iti California a Pagmalditan, p. 172 Inadaw a sinao: "Dagitipanagtawag idiay Durban ken Verulam ket mangitudo kenni Gandhi a kas maysa a 'Mahatma', 'nalatak a kararua'. Isu ket nasirmata kas maysa a nalatak a kararua gapu ta isu ket nangpatakder kadagiti gapuana dagiti napanglaw. (p 172)"
- ^ Markovits, Claude (2006). Un-Gandhian Gandhi. Permanente a Nangisit. p. 59. ISBN 978-81-7824-155-5.
- ^ Douglas Allen (2008). Ti Pilosopia ni Mahatma Gandhi para iti Duapulo ket Maysa a Siglo. Lexington Books. p. 34.
- ^ Todd ken Marty (2012), pg 8. Ti nagan a Gandhi ket kayatna asaoen ket ti "tiendero", ngem ti ama ni Mohandas ken ti apongna ket politikoda ken saanda a tiendero.
- ^ Miller (2002), pg 9.
- ^ a b c Majumudar (2005), pg 27, 28.
- ^ Schouten (2008), pg 132.
- ^ Tendulkar (1951).
- ^ Singh, Savita; Misra, Bharati (2005). Alternatibo a Gandhi (tomo. 2 : Di-naranggas-A-Maararamid). Concept Publishing Company. p. 110. ISBN 978-81-8069-124-9.
- ^ Sannuti (2010).
- ^ Sorokin (2002), pg 169.
- ^ Rudolph ken Rudolph (1983), pg 48.
- ^ a b Mohanty (2011).
- ^ Gandhi, (1940). Chapter "At the High School".
- ^ Gandhi, (1940). Chapter "Playing the Husband".
- ^ Gandhi, (1940). Chapter "Ti Ipupusay ti Amak ken ken ti Doble a Panagbabainko".
- ^ Gandhi, (1940). Chapter "Panagisagana para iti Inglatera".
- ^ Gandhi (1990) p 304-5


text:
Opol, Misamis Oriental
Ti Opol ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Opol ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Baranggay Awang
- Baranggay Bagocboc
- Baranggay Barra
- Baranggay Bonbon
- Baranggay Cauyonan
- Baranggay Igpit
- Baranggay Limonda
- Baranggay Luyong bonbon
- Baranggay Malanang
- Baranggay Nangcaon
- Baranggay Patag
- Baranggay Poblacion
- Baranggay Taboc
- Baranggay Tingalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
In Reply to: Re: ALUMNI ASSOCIATION posted by Rufo G. F. Bruan III on September 22, 2006 at 16:10:45:
Daydiay abuloy nga mapan kenni Carmen ket no 16 pay laeng nga sumangpet idiay Urdaneta ta nagrigat na iti nang-confirm iti flight na daydiay umalis. Ni Vicente nalipatan na met nga ipaw-it daydiay abuloy na isu nga ipaw-it na pay laeng kadagitoy. Adda met iti naawat ko nga $715 nga abuloy puwera daydiay aggapo kenni Vicente. Ni Mr. del Castillo ken ni Ms Oliviano-Byrd nangited da. Ni Paz met tinawagak pay, saan na met uray insubli iti tawag ko. Saan nga bale ta ni Apo saan nga mat-maturog. Basta iti naggapuanan iti inted tayo ken ni Carmen ket idtoy puso tayo, that's all that matters. Kuna da ngarud no ania iti inted mo iti marigrigat, no agsublin to keniam, doble wenno nasursurok to pay!
Follow Ups:
Post a Followup


text:
Wikipedia:Panagilak-am
Ti panagilak-am ket isu ti panagiraman iti linaon ti maysa a dokumento iti sabali a dokumento babaen ti reperensia. Iti Wikipedia, daytoy ket mangibagbaga ti maysa a pamay-an ti sopwer ti MediaWiki a mangpalubos a mairaman ti linaon ti maysa a panid iti linaon ti sabali a panid, babaen ti panagikabil ti reperensia manipud iti taudan a panid idiay witext ti puntaan a panid. Dagiti panagbalbaliw a maar-aramid iti maysa a panid ket automatiko a maiballatek kadagiti amin a panid a nakailak-aman ti panid. Ti panid a panggepen a mailak-am kadagiti sabsabali a panid ket isu ti makunkuna a plantilia.


text:
Pagsasao a Gaddáng
Ti pagsasao a Gaddáng ket us-usaren ti 30,000 nga assao iti Pilipinas, iti Abagatan-a-Daya a probinsia ti Nueva Vizcaya ken Isabela ken dagiti nagimigrante iti Asia, Australia, Canada, Europa, Tengnga a Daya, Nagkaykaysa a Pagarian ken Estados Unidos. Kadduan kadagiti agar-aramat iti pagsasao a Gaddáng ket ammoda met ti agsao iti Ilokano, ti patneng a pagsasao ti Amianan a Luzon. Ti Gaddang ket naadaw iti sao a "Pudot". Kaarngida ti Ibanag, Itawes, Agta, Atta, Yogad, Isneg ken Malaweg.
Dagiti linaon
Dagiti Uni[urnosen | urnosen ti taudan]
Ponologo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gaddang ket maysa kadagiti pagsasao iti Pilipinas a saan a maitraman kadagiti [ɾ]-[d] nga alopono.


text:
Gutalac, Zamboanga del Norte
Ti Gutalac ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gutalac ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.[2]
- Bacong
- Bagong Silang
- Banganon
- Bayanihan
- Buenavista
- Canupong
- Cocob
- Datagan
- Imelda
- Immaculada Concepcion
- La Libertad
- Loay
- Lower Lux
- Lux
- Malian
- Mamawan
- Map
- Matunoy
- New Dapitan
- Panganuran
- Pitawe
- Pitogo
- Poblacion (Gutalac)
- Salvador
- San Isidro
- San Juan
- San Roque
- San Vicente
- Santo Niño
- Sas
- Sibalic
- Tipan
- Upper Gutalac
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rachelle Ann Go
Ni Rachelle Ann Go (naipasngay idi Agosto 31, 1986) ket Pilipina a kumakanta, modelo ken aktres a nagabak kadagiti nadumaduma a salip, a ti immuna ket ti Eat Bulaga! idi isu ket agtawen laeng iti sangapulo ket maysa. Isu ket naindayegan idi nagbalin a Gran Kampeonato iti panagbiruk iti talento iti pabuya ti Search for a Star idi 2004.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The Little Mermaid's Rachelle Ann Go Produces Own Concert". Entertainment. Philippines Broadway World.


text:
Tayug, Pangasinan
Ti Tayug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tayug ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Agno
- Amistad
- Barangobong
- Carriedo
- C. Lichauco
- Evangelista
- Guzon
- Lawak
- Legaspi
- Libertad
- Magallanes
- Panganiban
- Baranggay A (Pob.)
- Baranggay B (Pob.)
- Baranggay C (Pob.)
- Baranggay D (Pob.)
- Saleng
- Santo Domingo
- Toketec
- Trenchera
- Zamora
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Santa Ignacia, Tarlac
Ti Santa Ignacia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Santa Ignacia ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Baldios
- Botbotones
- Caanamongan
- Cabaruan
- Cabugbugan
- Caduldulaoan
- Calipayan
- Macaguing
- Nambalan
- Padapada
- Pilpila
- Pinpinas
- Poblacion East
- Poblacion West
- Pugo-Cecilio
- San Francisco
- San Sotero
- San Vicente
- Santa Ines Centro
- Santa Ines East
- Santa Ines West
- Taguiporo
- Timmaguab
- Vargas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Tarlac". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Buenavista, Quezon
Ti Buenavista ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay a politikal ti Buenavista iti 37 a barbaranggay.[2]
- Bagong Silang
- Batabat Norte
- Batabat Sur
- Buenavista
- Bukal
- Bulo
- Cabong
- Cadlit
- Catulin
- Cawa
- De La Paz
- Del Rosario
- Hagonghong
- Ibabang Wasay
- Ilayang Wasay
- Lilukin
- Mabini
- Mabutag
- Magallanes
- Maligaya (Esperanza)
- Manlana
- Masaya
- Poblacion
- Rizal
- Sabang Pinamasagan
- Sabang Piris
- San Diego
- San Isidro Ibaba
- San Isidro Ilaya
- San Pablo
- San Pedro (Villa Rodrigo)
- San Vicente
- Siain
- Villa Aurora
- Villa Batabat
- Villa Magsaysay
- Villa Veronica
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Quezon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 16 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Quezon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 16 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Maitum, Sarangani
Ti Maitum ket maysa a maika-2 a klase nga ili ti probinsia ti Sarangani iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maitum ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bati-an
- Kalaneg
- Kalaong
- Kiambing
- Kiayap
- Mabay
- Maguling
- Malalag
- Mindupok
- New La Union
- Old Poblacion
- Pangi
- Pinol
- Sison
- Ticulab
- Tuanadatu
- Upo
- Wali
- Zion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Panangisagana Kadagiti Agtutubo iti Panagmataenganda
“Makaay-ayo idi ti makisarsarita kadagiti annakko. Dumngegda a naimbag iti ibagbagak, ken dagus nga iyaplikarda dayta. Ngem ita ta agtutubodan, dandani amin ket pagsusupiatanmi. Dida pay ketdi kayaten dagiti ar-aramidenmi mainaig iti panagdayaw iti Dios. ‘Talaga kadi a nasken a pagsasaritaantayo ti maipapan iti Biblia?’ kunkunada. Idi ubbing pay dagiti annakko, diak man la impagarup a mapasamak daytoy iti pamiliak—uray no makitkitak ti kasta iti dadduma.”—Reggie. *
ADDA kadi agtutubo nga anakmo? No adda, maim-imatangam ti maysa kadagiti naisangsangayan unay a paset ti panagdakkelna. Mabalin met a maysa dayta kadagiti makapaaburido unay a tiempo. Mapaspasamak kadi iti pamiliam ti kas kadagiti sumaganad?
- Idi ubing pay ti baritom, isu ket kas iti bilog a naigalut iti sangladan—a mangisimbolo kenka. Ita ta agtutubon, guyguyodennan ti tali ta magagaran unayen nga aglayag ket madlawmo a dinaka kayat nga ilugan.
- Idi ubing pay ti balasitangmo, awan ti ilimlimedna kenka. Ita ta agtutubon, adda bukodnan a gagayyem ket mariknam a kasla saankan a karaman kadakuada.
No kas kadagita ti mapaspasamak iti pamiliam, dimo dagus nga ipapan a nagbalinen a rebelde ti anakmo ken imposiblen nga agbalbaliw. Ania ngarud ti mapaspasamak? Tapno masungbatan dayta a saludsod, usigentayo ti napateg a maaramidan ti kinaagtutubo iti panagdakkel ti anakmo.
Kinaagtutubo—Napateg a Paset ti Panagdakkel
Sipud pannakayanak ken agpatpatuloy, ti biag ti maysa nga ubing ket panawen ti damo a panangaramidna kadagiti bambanag—ti damo a panagaddangna, ti damo a mabalikasna, ti umuna nga aldaw ti panageskuelana, ken dadduma pay. Maragsakan dagiti nagannak no adda baro a maaramidan ti anakda. Dayta ket pakakitaan a dumakdakkel ti anakda.
Ti kinaagtutubo ket napateg met a paset ti panagdakkel—nupay makakarit dayta para iti dadduma a nagannak. Gagangay laeng nga agdanagda. Ngamin, adda aya ama wenno ina a maragsakan a makakita nga agbalbaliwen ti kababalin ti dati a natulnog nga anakna? Kaskasdi, ti kinaagtutubo ket napateg a paset ti panagdakkel. Kasano?
Kuna ti Biblia nga inton agangay, “ti maysa a lalaki panawannanto ti amana ken ti inana.” (Genesis 2:24) Ti kangrunaan a maaramidan ti kinaagtutubo ket tapno isagana ti anakmo para iti dayta a naragsak ken makapaliday a tiempo. Iti dayta a kanito, kabaelanto koman nga ibaga ti anakmo ti kas iti kinuna idi ni apostol Pablo: “Idi ubingak, nagsasaoak a kas ubing, nagpampanunotak a kas ubing, nagrasrasonak a kas ubing; ngem ita ta nataenganakon, inidiakon dagiti kababalin ti maysa nga ubing.”—1 Corinto 13:11.
No an-anagen, kasta ti ar-aramiden ti anakmo bayat ti kinaagtutubona—id-idiannan dagiti inuubingan a kababalin ken sursuruennan ti agbalin a responsable nga adulto a makabael ken manakemen inton panawannan ti poder dagiti nagannakna. Kinapudnona, no maipapan iti kinaagtutubo, makapaliday ti panangdeskribir ti maysa a libro ta kunana a maysa dayta a “napaut a panagpakada.”
Nupay kasta, mabalin a pagduaduaam no kabaelanto met laeng ti “ubing pay” nga anakmo ti sumina iti podermo. Nalabit maisaludsodmo:
- “No dina pay madalusan ti kuartona, kasanonto a maaramidna dayta iti pagkaseraanna?”
- “No masansan a dina suroten ti naikeddeng nga oras ti panagawidna, kasanonto laengen a masurotna dagiti pagannurotan iti pagtrabahuanna?”
No kasta met dagiti pakaburiboram, laglagipem daytoy: Ti isisina ti anakmo iti podermo ket saan a kasla ridaw a basta sumrekanna lattan; dayta ket umasping iti kalsada a pagdaliasatanna, ken adu a tawen ti aglabas sakbay a malpas dayta a panagbiahena. Ita, sigun iti kapaliiwam, ammom a “ti kinamaag naisinggalut iti puso ti maysa nga ubing.”—Proverbio 22:15.
Ngem babaen iti umiso a panangiwanwan, ti agtutubo nga anakmo ket posible nga agbalinto a responsable nga adulto a ‘nasanay dagiti pannakabalin ti pannakaawatna a mangilasin agpadpada iti umiso ken di umiso.’—Hebreo 5:14.
Dagiti Tulbek ti Balligi
Tapno maisaganam ti agtutubo nga anakmo iti panagmataenganna, nasken a tulongam a mangpatanor iti ‘pannakabalinna nga agrason’ tapno kabaelannanton a bukbukodna ti mangaramid kadagiti nainsiriban a desision. (Roma 12:1, 2) Dagitoy a prinsipio ti Biblia ti makatulong kenka a mangaramid iti dayta.
Filipos 4:5: “Ti kinanainkalinteganyo maammuan koma dagiti amin a tattao.” Mabalin a kiddawen ti agtutubo nga anakmo a palubosam nga agawid iti naladladaw. Dagus a dimo pinatgan. Agreklamon ti anakmo a kunkunana, “Apay ngamin a kasla ubing ti panangtratoyo kaniak?” Sakbay a sungbatam dayta iti “Ket no agtigtignayka met ngamin a kasla ubing,” usigem daytoy: Agannayas dagiti agtutubo nga agkiddaw iti ad-adu a wayawaya ngem iti maiparbeng. Iti sabali a bangir, mabalin met nga agannayas dagiti nagannak a mangipaay iti basbassit a wayawaya ngem iti maiparbeng. Posible ngata a sagpaminsan a patgam ti kiddawna? Apay a dimo ikabilangan ti panangmatmat ti agtutubo nga anakmo?
PADASEM DAYTOY: Mangisuratka iti maysa wenno dua a benneg a mabalinmo a nayonan ti wayawaya ti agtutubo nga anakmo. Ilawlawagmo kenkuana nga adda kondision ti panangnayonmo iti wayawayana. No mapagtalkan iti dayta, maikkanto pay iti dakdakkel a wayawaya inton agangay. Ngem no saan, makissayan ti intedmo a wayawayana.—Mateo 25:21.
Colosas 3:21: “Amma, diyo ruroden dagiti annakyo. No naungetkayo unay, mabalin a maupayda.”—International Children’s Bible. Istrikto unay ti dadduma a nagannak iti agtutubo nga anakda. Kanayon a sipsiputanda tapno maammuanda no asino ti kakaduana ken no ania ti ar-aramidenna. Isuda ti mangpili kadagiti gagayyemna ken sililimed a dumngegda no adda kasaritana iti telepono. Ngem masansan a dakes ti resulta dagita. Ad-addanto laeng a kayatna ti aglibas no mariknana a kasla maipuppupok; lalonto laeng a suminged kadagiti gagayyemna no sangkauyawmo ida; ipamuspusannanto ti makisarita a sililimed kadagiti gagayyemna no madlawna a dumdumngegka iti pannakisaritana kadakuada. No ikagkagumaam a kontrolen ti anakmo, ad-addanto nga umadayo ti riknana kenka. Kinapudnona, no saan a pulos a masursuro ti agtutubo nga anakmo ti agdesision a bukbukodna bayat ti kaaddana iti podermo, kasanonto a maaramidna dayta inton awanen iti dennam?
PADASEM DAYTOY: Inton kasaritam manen ti agtutubo nga anakmo maipapan iti napateg a banag, tulongam nga agrason no kasano a dagiti desisionna ket makaapektar iti reputasionna. Kas pagarigan, imbes nga uyawem dagiti gagayyemna, isaludsodmo kenkuana: “Kasano ngay no ni [nagan] ket maaresto gapu iti pananglabsingna iti linteg? Anianto ngata ti makuna kenka dagiti tattao?” Ipaamirismo iti anakmo a ti desisionna ket mabalin a mangpasayaat wenno mangdadael iti reputasionna.—Proverbio 11:17, 22; 20:11.
Efeso 6:4: “Dikay ruroden ti annakyo, no di ket itultuloyyo a padakkelen ida iti disiplina ken panangiturong-panunot ni Jehova.” Saan la a basta panangyallatiw iti impormasion ti kaipapanan ti sao a “panangiturong-panunot.” Ramanen dayta ti panangipabigbig kenkuana kadagiti umiso ken di umiso iti wagas a mangimpluensia iti panagtignayna. Napateg daytoy nangruna no agtutubon ti anakmo. “Bayat a dumakdakkel ti anakmo,” kuna ti maysa nga ama nga agnagan iti Andre, “ad-adda met a kasapulan a baliwam ti pannakilangenmo ket makirinnasonkan kenkuana.”—2 Timoteo 3:14.
PADASEM DAYTOY: No adda rumsua a parikut, padasenyo ti agsinnukat iti akem. Damagem iti anakmo no ania ti ibagana kenka no kas pagarigan sika ti anakna. Bay-am nga agsukimat iti mangsuporta wenno mangbalusingsing iti kapanunotanna. Kalpasan ti makalawas, pagsaritaanyo manen dayta a parikut.
Galacia 6:7: “Aniaman nga imulmula ti maysa a tao, daytoyto met ti apitenna.” Mabalin a makasursuro ti maysa nga ubing no madusa—nalabit babaen ti panangibilinmo kenkuana nga agtalinaed iti kuartona wenno ti panangiparitmo nga aramidenna ti aniaman a kaay-ayona. Ngem no agtutubon, nasaysayaat no ad-adda nga ipaamirismo dagiti pagbanagan ti aramidenna.—Proverbio 6:27.
PADASEM DAYTOY: Dimo ikaluya babaen ti panangbayadmo kadagiti utangna wenno panagpakaasim iti mannursurona no saan a nakapasa iti klasena. Bay-am a mariknana dagiti epekto ti aramidna tapno agnakem.
Kas ama wenno ina, nalabit tartarigagayam a naannayas koma ken mabiit nga aglabas ti kinaagtutubo ti anakmo. Ngem manmano a mapasamak ti kasta. Nagsayaat ketdi a gundaway ti kinaagtutubo ti anakmo tapno “sanayem ti ubing sigun iti dalan nga agpaay kenkuana.” (Proverbio 22:6) Nagdakkel ti maitulong dagiti prinsipio ti Biblia tapno mapagbalinmo a naragsak ti biagyo a sangapamiliaan.
^ par. 3 Nabaliwan ti nagan.
IYIMTUODMO ITI BAGIM . . .
Inton pumanawen ti anakko iti poderko, kabaelannanto ngatan nga aramiden dagitoy?
- mangtaginayon iti regular a naespirituan a rutina
- agpili ken agdesision a naimbag
- makikomunikar a sieepektibo
- mangaywan iti salun-atna
- agiggem iti kuarta
- mangdalus ken mangmantener iti pagtaengan wenno kaserana
- agtignay uray awan ti agmandar kenkuana


text:
Pilo
Iti biolohia, ti pilo [nota 1] ket isu ti taksonomiko a ranggo ti baba ti pagarian ken ngato ti klase. Iti tradision, iti botanika ti termino a "pannakabingbingay" ket inus-usar embes nga iti "pilo", urayno idi 1993 ti Internasional a Kongreso ti Botaniko ket inawatna ti panangilasin a "pilo".[1][2] Ti pagarian nga Animalia ket aglaon kadagiti agarup a 35 a pilo; ti pagarian ti Plantae ket aglaon kadagiti 12 a pilo. Iti agdama a panagsuksukimat iti pilohenetika ket makabirbiruk kadagiti pannakaikabagian a baetan dagiti pilo, a nailaon iti dakdakkel a kladistika, kasla iti Ecdysozoa ken Embryophyta.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti termino ket inaramid babaen ni Haeckel manipud ti Griego a k φῦλov phylon, "puli, kaputotan," mainaig iti φuλή phyle, "tribu, sankaputotan."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti siensia ti biag". Ti Tinawtawid a Baro a Diksionario ti Amerikano American iti Kultura a Literasia (maikatlo nga ed.). Houghton Mifflin Company. 2005. Naala idi 2008-10-04. "Dagiti pilo iti pagarian ti mula ket kankanayon a tinawtawagan kadagiti pannakabingbingay wenno dibision."
- ^ Berg, Linda R. (2007-03-02). Pangyuna it iBotanika: Mulmula, Tattao, ken ti Enbironmento (2 nga ed.). Cengage Learning. p. 15. ISBN 9780534466695. Naala idi 23 Hulio 2012.


text:
Rutaceae
Ti Rutaceae, kadawyan a naam-ammuan a kas ti rue[3] wenno pamilia ti citrus,[4] ket pamilia dagiti agsabsabong a mula, a kadawyan a naikabil iti urnos ti Sapindales.
Dagiti sebbangan ti pamilia ket kadawyan nga addaan dagitoy iti sabong a mabingbingay kadagiti uppat wenno lima a paset, ken kadawyan nga addaan ti napigsa nga ayumuom. Dagitoy ket sumakop iti porma ken kadakkel manipud kadagiti hierba aginggana kadagiti arbusto ken babassit a kayo.
Ti kangrunaan unay iti ekonomia a [henero]] iti pamilia ket ti Citrus, a mangiraman ti dalandan (C. sinensis), limon (C. × limon), grapefruit (C. paradisi), ken dalayap (nadumaduma, ken kaaduan ti C. aurantifolia, ti key lime). Ti Boronia ket dakkel a henero ti Australia, ken adda met dagiti kameng a mulmula a nabaglo unay ti sabsabongda ket inus-usar iti komersial a panagpataud ti lana. Dagit isabali pay a dakkel a henero ket ti Zanthoxylum, Melicopeken Agathosma. Adda met dagiti agarup a 160 henero iti pamilia ti Rutaceae:Listaan ti Rutaceae genera
Dagiti linaon
Dagiti pannakailasin[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaaduan ti sebbangan ket kaykayo wenno dagiti arbusto, ken dagiti saan unay nga adu a hierba (Boenninghausenia ken Dictamnus), ti kankanayon nga aromatiko nga addaan kadagiti glandula kadagiti bulong, ken sagpaminsan a kadagiti siit. Dagiti bulong ket kadawyan nga agsumbangir ken kompuesto, ken awanan kadagiti estipula. Dagiti pelusido a glandula, ti kita ti aglaon ti lana, ket mabirukan kadagiti bulong nga akin-rebbeng kadagiti aromatiko a banglo dagit ikameng ti pamilias; tradisional a dagitoy ket kangrunaan a sinapomorpiko a panangilasin a manginagan iti Rutaceae.
Dagiti sabong ket saan nga espesialado, solitario wenno nagririmpuok, ken manmano nga awan sanga, ken nangruna a mapulaan babaen dagit insekto. Dagitoy ket nagtimbukel ti sukogna wenno (manmano) lateral a simetriko, ken kadawyan a hermaproditiko. Dagitoy ket addaan kadagiti uppat wenno lima a petalo ken sepalo, sagpaminsan a tallo, kaaduana naisinsina, walo aginggana iti sangapulo nga estambre (lima iti Skimmia, adu kadagiti Citrus), ken kadawyan a naisinsina wenno kadagit inadumaduma a grupo. Kadawyan nga agmaymaysa nga stigma nga addaan kadagiti 2 aginggana kadagiti 5 a nagtitipon a karpela, ken sagpaminsan nga agsisina dagiti pagiitlogan ngem nagtitipon dagiti estilo.
Ti bunga ti Rutaceae ket agdumaduma ken dagiti bukel adu pay ti padumadumaanda.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pamilia ket asideg a kabagian ti Sapindaceae, Simaroubaceae ken Meliaceae, ken amin dagitoy ket kadawyan a naikabil iti isu met laeng nga urnos, urayno adda met dagiti sistema a mangisina iti dayta nga urnos kadagiti Rutales kenSapindales. Dagiti pamilia ti Flindersiaceae ken Ptaeroxylaceae ken sagpaminsan dagitoy a naisinsina, ngem ttta nga aldawen ket kadawyan a naikabkabil iti Rutaceae, kasla dagiti dati pay a Cneoraceae. Ti maipapan ti subpamilia a gunglo ket saan pay a napno a nasolbar, ngem ti subpamilia ti Aurantioideae (Citroideae) ket nasayaat a nasuportaran; ti pannakaikabil kadagiti nadumaduma a henero ket agtultuloy a saan a nalawag .
Dagiti nangruna a sebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pamilia ket nasayaat ti kinapangrunanan iti ekonomia kadagit inapudot a klima ken dagiti sub-tropikal a klima para kadagit nadumaduma a makan a bungbunga iti henero ti Citrus, kasla iti dalandan, limon, kalamansi, dalayap, kumquat, mandarin ken grapefruit. Dagiti saan a citrus a bunga ket mairaman ti puraw a sapote (Casimiroa edulis), Orangeberry (Glycosmis pentaphylla), Clymenia (Clymenia polyandra), Limeberry (Triphasia trifolia), ken ti Bael (Aegle marmelos). Dagiti dadduma pay a mula ket ket naimuyongan iti hortikultura: dagit isebbanagn ti Murraya ken Skimmia , kas pagarigan dagiti sebbanagn ti Ruta, Zanthoxylum ken Casimiroa ket makaagas. Adda met dagiti nadumaduma a mula nga inus-usar ti industria ti bagbanglo,kasla iti Lumaud ti Australia a Boronia megastigma.
Ti henero ti Pilocarpus ket addaan kadagiti sebbanagn ti (P. jaborandi, ken P. microphyllus manipud idiay Brasil, ken ti P. pennatifolius manipud idiay Paraguay) a nagtaudan ti agas a pilokarpina, nga inus-usar a panangagas iti glaucoma.
Dagiti sebbangan ket naaramid manipud kadagiti bilang ti sebbangan dagit ihenero ti Zanthoxylum, a naipangpangruna ti sili ti Sichuan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rutaceae Juss., nom. cons.". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2003-01-17. Naala idi 2009-04-11.
- ^ Takhtajan, Armen (2009). Flowering Plants (2 nga ed.). Springer. pp. 375–376. ISBN 978-1-4020-9608-2.
- ^ RUTACEAE iti BoDD – Botanical Dermatology Database
- ^ http://www.plantsystematics.org/taxpage/0/family/Rutaceae.html
- Singh, Gurjaran (2004). Plant Systematics: An Integrated Approach. Enfield, New Hampshire: Science Publishers. pp. 438–440. ISBN 1-57808-342-7.
- Chase, Mark W.; Cynthia M. Morton & Jacquelyn A. Kallunki (Agosto 1999). "Phylogenetic relationships of Rutaceae: a cladistic analysis of the subfamilies using evidence from RBC and ATP sequence variation". American Journal of Botany (Botanical Society of America) 86 (8): 1191–1199. doi:10.2307/2656983. JSTOR 2656983. PMID 10449399. Naala idi 2007-08-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Rutaceae idiay Wikimedia Commons


text:
Balabagan, Lanao del Sur
Ti Balabagan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Balabagan ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Banago
- Barorao
- Batuan
- Budas
- Calilangan
- Igabay
- Lalabuan
- Magulalung Occidental
- Magulalung Oriental
- Molimoc
- Narra
- Plasan
- Purakan
- Buisan (Bengabeng)
- Buenavista
- Lorenzo
- Lower Itil
- Macao
- Poblacion (Balabagan)
- Upper Itil
- Bagoaingud
- Ilian
- Lumbac
- Matampay
- Matanog
- Pindolonan
- Tataya
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Yen ti Hapon
Ti yen ti Hapon ket isu ti opisial a kuarta iti Hapon. Daytoy ket isu ti maikatlo a kaaduan a naitagtagilako a kuarta a panagawatan iti ganganaet a pagsinnukatan a pagtagilakuan kalpasan ti Doliar ti Estados Unidos ken ti euro.[1] Daytoy ket nawatiwat a naus-usar a ka maysa a reserba a kuarta kalpasan ti doliar ti Estados Unidos, ti euro ken ti libra esterlina.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Yen ti Hapon idiay Wikimedia Commons


text:
Tukuran, Zamboanga del Sur
Ti Tukuran ket maysa a maka-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tukuran ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alindahaw
- Baclay
- Balimbingan
- Buenasuerte
- Camanga
- Curvada
- Laperian
- Libertad
- Lower Bayao
- Luy-a
- Manilan
- Manlayag
- Militar
- Navalan
- Panduma Senior (dati a Lambayong)
- Sambulawan
- San Antonio
- San Carlos (Pob.)
- Santo Niño (Pob.)
- Santo Rosario
- Sugod
- Tabuan
- Tagulo
- Tinotungan
- Upper Bayao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Juan Pablo I
Ni Papa Juan Pablo I (Latin: Ioannes Paulus PP. I, Italian: Giovanni Paolo I), naipasngay a kas ni Albino Luciani (17 Oktubre 1912 – 28 Septiembre 1978), Papa iti Simbaan a Katoliko ken Obispo iti Siudad ti Batikano a nangrugi idi Agosto 26 1978 aginggana idi pimmusay kalpasan ti 33 nga aldaw. Ti Pontipikadona ket maysa kadagiti kabiitan iti pakasaritaan ti Papa. Ni Juan Pablo I ket isu ti immuna a Papa a naipasngay iti 20 a siglo, ken ti naudi a natay iti isu met laeng a siglo. Idiay pagilian ti Italia, malaglagip isuna a kas "Il Papa del Sorriso"(Ti Umis-isem a Papa)[1] ken "Il Sorriso di Dio" (Ti Isem ti Dios).[2]Ti Time a magasin ken sabsabali pay a publikasion ket makunkuna da pay a Ti Septiembre a Papa.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Raymond ken Lauretta, Ti Umis-isem a Papa, Ti Biag ken Sursuro ni Juan Pablo I. Our Sunday Visitor Press, 2004.
- ^ Papa Luciani: Il sorriso di Dio (Papa Luciani: Ti Isem ti Dios). Radiotelevisione Italia 2006 documentario.
- ^ Ti Septiembre a Papa, sarita idiay Time, Lunes, Oktubre 9, 1978, nakita iti web idi 3 Abril 2010.


text:
Bais, Negros Oriental
Ti Siudad ti Bais ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Bais ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.[2]
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Basak
- Biñohon
- Cabanlutan
- Calasga-an
- Cambagahan
- Cambaguio
- Cambanjao
- Cambuilao
- Canlargo
- Capiñahan
- Consolacion
- Dansulan
- Hangyad
- La Paz
- Lo-oc
- Lonoy
- Mabunao
- Manlipac
- Mansangaban
- Okiot
- Olympia
- Panala-an
- Panam-angan
- Rosario
- Sab-ahan
- San Isidro
- Katacgahan (Tacgahan)
- Tagpo
- Talungon
- Tamisu
- Tamogong
- Tangculogan
- Valencia
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Zamboanga del Norte
Ti Zamboanga del Norte ket maysa a probinsia a masarakan iti Peninsula ti Zamboanga a rehion iti Pilipinas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Dipolog. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zamboanga del Sur ken Zamboanga Sibugay iti abagatan ken ti Misamis Occidental iti daya. Adda ti Baybay Sulu iti amianan-a-laud ti Zamboanga del Norte.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Zamboanga del Norte iti 25 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bacungan (Leon T. Postigo)
- Baliguian
- Godod (17)
- Gutalac
- Jose Dalman (Ponot)
- Kalawit
- Katipunan
- La Libertad
- Labason
- Liloy
- Manukan
- Mutia
- Piñan (New Piñan)
- Polanco
- President Manuel A. Roxas
- Rizal
- Salug
- Sergio Osmeña Sr.
- Siayan
- Sibuco
- Sibutad
- Sindangan
- Siocon
- Sirawai
- Tampilisan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013


text:
Sibil a gubat
Ti maysa a sibil a gubat ket maysa a gubat a baetan dagiti naurnos a grupo iti kaunegan iti agpadpada a pagilian nga estado wenno republika,[1] wenno, ti basbassit a pannakaammuan, ti baetan ti dua a pagilian a napartuat manipud ti maysa a dati nga estado ti nagkaykaysa a pagilian.[2] Ti panggep ti maysa a bangir ket mabalin a ti mangtengngel ti pagilian wenno maysa a rehion, tapno makagun-od ti pannkawaya ti maysa a rehion, wenno baliwanna dagiti annuroten ti gobierno.[1] Ti termino ket binulod a pannakaipatarus iti Latin ti bellum civile a nausar idi a mangibaga kadagiti nadumaduma a sibil a gub-gubat ti Romano a Republika idi umuna a siglo BC.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b James Fearon, "Sibil a Gubat ti Irak" iti Ganganaet a Pannakibiang, Marso/Abril 2007. Para iti adu pay a pakisinnaritaan iti pannkaidasig ti sibil a gubat, kitaen ti ti paset "Pormal a pannakaidasig".
- ^ Pagpagilian, dagiti Pagtagilakuan, ken Gubat: Moderno a Pakasaritaan ken ti Sibil a Gubat ti Amerikano | Book Reviews, EH.net. "Dua a Pagpagilian [iti kaunegan ti Estados Unidos] ket naparang-ay gapu ti panagtagabu." Oktubre 2006. Naala idi Hulio 2009.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ali, Taisier Mohamed Ahmed ken ni Robert O. Matthews, nagsursurat. Dagiti Sibil a Gubat idiay Aprika: dagiti ramut ket resolusion (1999), 322 a pampanid
- Mats Berdal ken ni David M. Malone, Agum ken Ranggas: Dagiti Ekonomiko nga Ahenda kadagiti Sibil a Gubat (Lynne Rienner, 2000).
- Paul Collier, Pangtullol ti Suppiat a Palab-og: sibil a gubat ken panagrang-ay nga annuroten World Bank (2003) - 320 pages
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti sibil a gubat idiay Wikimedia Commons


text:
Tomas Aquino
Ni Santo Tomas Aquino, O.P. ( /əˈkwaɪnəs/ ə-kwy-nəs; 1225 – 7 Marso 1274), wenno Tomas ti Aquino wenno Aquino, ket maysa idi nga Italiano a Dominikano a padi ti Romano Katoliko a Simbaan, ken nangruna a makaimpluensia a pilosopo ken teologo iti tradision ti Eskolastisismo, nga iti kaunegan daytoy ket naamammoan nga isu pay ti "Umel a Lalaki a Baka" "Angheliko aDoktor", Doctor Communis, ken Doctor Universalis.[5] Ti "Aquinas" ket isu ti demonimo ti Aquino: Ni Thomas ket nanipud kadagiti natakneng a pamilia ti Pagarian ti Napoles, nga adda kadagiti titulo dagiti "konde ti Aquino". Isu ti nangiyun-una a klasiko a nagipakpatakder ti masna a teologo, ken ti ama ti Tomismo. Isu ket adu ti impluensiana iti Laud a kapanunotan, ken kaaduan ti moderno a pilosopia ket naaramid idi ti panagrang-ay ken reputasion kadagiti kapanunotanna, a naisangsangayan dagiit lugar ti etika, masna alinteg, metapisika, ken politikal a teoria.
Ni Tomas ket tinengtengngel ti Katoliko a Simbaan a kas maysa a modelo a manursuro para kadagiti agad-adal ti kinapadi, ken ti kangatuan a panagiyebkas ti masna a panagrason ken panagipagarupan a teolohia. Dagiti panagad-adal ti obrana, segun kadagiti dokumento ti papa ken mahisterial, ket maysa a lugar a nasken a programa ti panagadal para kadagiti kinapadi wenno diakono, ken dagiti pay relihioso a pormasion ken dagiti agad-adal kadagiti sagrado a disiplina (Katoliko a pilosopia, teolohia, pakasaritaan, liturhia, ken kanon a linteg).[6] Dagiti obra a nakaidayeganna ket ti Summa theologiae ken ti Summa Contra Gentiles. Maysa kadagiti 35 Doktor ti Simbaan, isu ket naipanpanunotan a ti kalatakan a teologo ken pilosopo ti Simabaan. Ni Papa Benedicto XV ket nangirangarang: "Daytoy nga (Dominikano) Urnos ... ket nakagun-od ti baro a kadayeg idi ti Simbaan ket nangirangarang dagiti insursuro ni Tomas ket kabukbukodanna ken ti Doktor, ket naipammadayawan ti naisansangayan adayaw manipud kadagiti Pontipiko, ti apo ken patron dagiti Katoliko a pagadalan."[7]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dominikano (1225–1244)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tomas ket naipasngay idiay Roccasecca idi c. Enero 28, 1225, segun kadagiti nadumaduma a mannurat, idiay kastilio ti amana, ni Landolfo ti Aquino, Roccasecca nga adda idiay Contea di Aquino (iti dayta a panawen ket ti Pagarian ti Sicilia. Iti tatta nga aldawen ket ti Italia, daytoy ket adda idi idiay rehion ti Lazio). Ti ama ni Tomas ket saan idi a kameng ti kabilegan a sanga ti pamilia ngem nagtengtengngel laeng ti titulo a miles, bayat a ti ina ni Tomas, a ni Dame Teodora, ket kameng ti Rossi a sanga ti pamilia ti Neapolitano Caracciolo.[8] Ti kabsatna lalaki ni Landolfo ket maysa idi nga abad iti kasisigud a Benedictino nga abadia idiay Monte Cassino. Bayat nga amin nga anak a lalaki ti pamiliana ken napanda kadagiti pagsapulan ti milisia,[9] ti pamilia ket panggependa para kenni Tomas a mangsurot ti ulitegna iti abadia;[10] daytoy ket mabalinton a pormal a pagsapulan a dalan ti ub-ubing nga anakna a lalaki ti akin abagatan nga Italiano a nobilidad.[11]
Iti edad a lima, ni Tomas ket nangrugrugi ti nasapa a panagadalna idiay Monte Cassino ngem kalpasan ti pannakapasamak ti milisia a suppiat a nagbaetan ni Emperador Federico II ken ni Papa Gregorio IX ket immabot idiay abedia idi nasapa a 1239, ni Landolfo ken Teodora ket inserrekda ni Tomas idiay studium generale (unibersidad) a kabangbangon babaen ni Federico idiay Napoles.[12] Mabalin a ditoy ti nakaiyammuan ni Tomas kenni Aristoteles, Averroes ken Maimonides, nga isuda amain ket makaimpluensianto iti teolohiko a pilosopiana.[13] Iti pay las-ud ti panagad-adalna idiay Napoles ni Tomas ket naimpluensian ni Juan ti San Julian, ti maysa a Dominikano nga agsersermon idiay Napoles, isu na idi ket paset ti aktibo a ganetget babaen ti Dominikano nga urnos nga agkintos dagiti napsnek a sumursurot.[14] Idiay ti nangisursuro kaniana iti aritmetik, heometria, astronomia, ken musika idi ket ni Petrus de Ibernia.[15]
Idi agedad ti sangapulo ket siam, ni Tomas ket nangikeddeng a tumipon kadagiti Dominikano nga Urnos. Daytoy a panagtukkiad ni Tomas ket saan a kinayat ti pamiliana, a nagnamnama kaniana nga agbalin a maysa a Benedictino a monghe ken ti agbalin nga abad ti nabileg nga Abadia Montecassino idiay asideg kadagiti dominio ti pamiliana.[16] Iti panagpadas a mangpawil iti pannakibiang ni Teodora iti panagpili ni Tomas, dagiti Dominikano ket inurnosda nga umalis ni Tomas idiay Roma, ken manipud idiay Roma,naipatulod idiay Paris.[17] Nupay kasta, iti panagbanniagana a mapan idiay Roma dagiti kabsatna a lalaki, babaen ti panangibagbaga ni Teodora, kinemmegda isuan idi immininum manipud ti maysa nga ubbog ken insublida kadagit nagannak kaniana idiay kastilio ti Monte San Giovanni Campano.[17]
Ni Tomas ket naibalud idi idiay ti dua tawen kadagiti kastilio ti pamilina idiay Monte San Giovanni ken Roccasecca iti maysa a panagpadas a a mangpawil kaniana iti panagitultuloyna iti Dominikano a ruam ken ti panangiduron kaniana iti panangilikud ti baro nga aspirasion.[13] Dagiti politikal a pakadandanagan ket nagpawil t Papa iti panangibilin a ruruar ni Tomas, nga adda daytoy ti nagbanagan ti pannkaiyatiddog ti pannakabalud ni Tomas.[18] Ni Tomas ket nangipalplabas daytoy a panawen iti tribunal iti panangisursurona dagiti kakabsatna a babai ken ti pannakisinnaritana kadagiti kameng ti Dominikano nga Urnos.[13] Dagiti kameng ti pamiliana ket napungtutanda a nagublag kenni Thomas, a nagtultuloy a nagkedkeddeng a tumipon kadagiti Dominikano. Iti maysa a puntos, dua kadagiti kabsatna lalaki ket nangupada ti maysa a pampam tapno sulisogenna isuna. Segun ti sarita ni Tomas ket pinapanawna ti pampam babaen ti panagusar ti maysa a landok ti apoy. Iti dayta met laeng a rabii adda dagiti dua nga anghel ti nagparang kaniana idi siu ket matmaturog ken nagpapigsa ti panangikeddengna nga agtultuloy a selibe.[19]
Babaen idi 1244, idi nakitkitana a napay amin a panagublag kenni Tomas, ni Teodora ket nagkikita a mangisalakan ti dignidad ti pamiliana, nangurnos isuna para iti panagtalaw ni Toams iti rabbi babaen ti maysa a tawa. Iti panunotna, ti maysa asekreto nga itatatalaw manipud ti pannakabalud ket ssan unay a makadangran ngem ti nawara a panagsuko kadagiti Dominikano. Immuna a naipatulod ni Tomas idiay Napoles ken kalpasan daytoy idiay Roma tapno makisarungkar kenni Johannes von Wildeshausen, ti Apo a Heneral ti Dominikano nga Urnos.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gilby, Tomas (1951). Dagiti Pilosopiko a Testo ni Santo Tomas Aquino. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Fr. Conway, John Placid (1911). Santo Tomas Aquino. Londres.
- ^ Rev. Vaughan, Roger Bede (1871). Ti Biag ken dagit iObra ni Santo Tomas Aquino: Tom.I. Londres.
- ^ Spiazzi, Raimondo (1995). San Tommaso d'Aquino: biografia documentata. Bologna.
- ^ Kitaen ti Pio XI, Studiorum Ducem 11 (29 Hunio 1923), AAS, XV ("non modo Angelicum, sed etiam Communem seu Universalem Ecclesiae Doctorem"). Ti titulo a Doctor Communis ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo; ti titulo a Doctor Angelicus ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo, kitaen ti Walz, Xenia Thomistica, III, p. 164 n. 4. Ni Tolomeo da Lucca ket nagsurat iti Historia Ecclesiastica (1317): “Daytoy a tao ket kalaingan kadagiti moderno a pilosopo ken teologo, ken iti amin a suheto. Ken ti kastoy ket kankanayon nga isu ti panitigan ken kapanunotan, isu nga itan idiay Unibersidad ti Paris, isu ket tinawtawaganda ti Doctor Communis gapo ti kasayaat ti kalawag dagiti insursurona.” Historia Eccles. xxiii, c. 9.
- ^ Kodigo ti Kanon a Linteg, Can. 252, §3 [1]
- ^ Benedicto XV Ensikliko Fausto appetente die 29 Hunio 1921, AAS 13 (1921), 332; Pio XI Ensikliko Studiorum Ducem §11, 29 Hunio 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; Paul VI, 7 Marso 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88).
- ^ Jean-Pierre Torrell, Santo Tomas Aquino: Ti Tao Ken ti Onrana, CUA press, 2005, p. 3. Libro ti Google
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 14.
- ^ Stump, Aquino, p. 3.
- ^ Schaff, Philip (1953). "Tomas Aquino". Ti Baro a Schaff-Herzog nga Ensiklopedia dagiti Relihioso a Pannakaammo - Nature 126 (3190). Grand Rapids, MI: Baker Book House. pp. 422–423. Bibcode:1930Natur.126..951G. doi:10.1038/126951c0.
- ^ Davies, Aquino: Ti Pangyuna, pp. 1–2
- ^ a b c Davies, Aquino: Ti Pangyuna, p. 2
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 21–22.
- ^ Grabmann, Martin. Virgil Michel, patarus Tomas Aquino: Ti Personalidad ken Panunotna. (Kessinger Publishing, 2006), pp. 2.
- ^ Collison, Diane, ken Kathryn Plant. Dagiti Limapulo a Kangrunaan a Pilosopo Maika-2 ngaed. New York: Routledge, 2006.
- ^ a b Hampden, Ti Biag, p. 23.
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 24.
- ^ Hampden, The Life, p. 25.
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 27–28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikiquote


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Ohio
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Ohio ket isu ti akin-uneg a pagyanan ti datos a saan a mabalin a dagus a maiparang. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
Plantilia:wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti kadawyan a parametro
Dagiti kas pagarigan a panagusar
{{wagayway|Ohio}}→ Ohio
{{wagaywayikono|Ohio}}→
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Datos ti pagilian Ohio
Daytoy a plantilia ket nasken a saan a dagus a mausar. Daytoy ket saan a dagus nga inus-usar babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.


text: 1Mapapigsakayo iti panagbiagyo ken ni Cristo ken maliwliwakayo gapu iti ayatna. Adda pannakikadkaduayo iti Espiritu ket agdidinnungngo ken makipagriknakayo iti tunggal maysa. 2Dawatek ngarud kadakayo nga itedyo ti naan-anay a ragsakko babaen iti panagmaymaysayo iti panunot, ayat, kararua ken nakem. 3Dikay agaramid iti aniaman gapu iti kinaagum wenno kinapalangguad. Agpakumbabakayo ketdi iti maysa ken maysa ket diyo ipagarup a naim-imbagkayo ngem dagiti dadduma. 4Saan la a ti pagimbaganyo ti kitaenyo. Kitaenyo met ti pagimbagan ti tunggal maysa. 5Adda koma kadakayo ti kababalin a kas iti kababalin ni Cristo Jesus: 6Nupay addaan iti galad ti Dios, Dina inkankano ti pannakipadana kenkuana. 7Siaayat ketdi a nangibaba iti bagina Ket innalana ti kasasaad ti maysa nga adipen. Nagbalin a tao, nagparang iti nataoan a langa. 8Nagpakumbaba ket nagtulnog agingga ken ni patay, wen, uray iti ipapatayna iti krus. 9Gapu iti daytoy, intan-ok ti Dios iti kangatoan a saad, Ket intedna kenkuana ti nagan a natantan-ok ngem ti amin a nagan. 10Iti kasta, kas pammadayaw iti nagan ni Jesus, Agparintumeng dagiti amin a parsua sadi langit, ditoy daga ken iti uneg ti daga. 11Ket silalatak nga ipablaak ti amin a tao a ni Jesu-Cristo isu ti Apo, a pakaidaydayawan ti Dios Ama. 12Isut’ gapuna, ingungotek a gagayyem, a no kasano ti kanayon a panagtulnogyo idi addaak kadakayo, ad-adda pay koma ita ta awanak iti dennayo. Agtrabahokayo a sipapasnek ken naan-anay ti panagraem ken panagdayawyo iti Dios agingga nga awan pagkurangan ti pannakaisalakanyo. 13Kankanayon ngamin nga agtrabaho ti Dios kadakayo tapno pagbalinennakayo a siaayat ken madadaan nga agtungpal iti panggepna. 14Iti uray ania nga aramidenyo, dikay agtantanabutob wenno agsusuppiat, 15-16 tapno awan pakababalawanyo ket nadaluskayo, kas awan mulitna nga annak ti Dios nga agnaed iti lubong a napno iti agkakadakes ken managbasol a tattao. Bayat ti panangipaayyo kadakuada iti mensahe a mangted iti biag, agraniagkayo kadakuada a kas silaw tapno addanto panggapuak a mangitangsit kadakayo inton Aldaw a panagsubli ni Cristo. Ta maipakitanto a nasayaat ti nagbanagan ti amin a nagbambannogak. 17Agragsakak uray no masapul a maibuyat ti darak a mainayon iti sakrifisio nga idaton ti pammatiyo iti Dios. 18Kasta met a masapul nga agragsakkayo ket makipagrag-okayo kaniak. 19Iti mabiit, no ipalubos ni Apo Jesus, ibaonkonto kadakayo ni Timoteo tapno ammoenna ti kasasaadyo ket maparegtaak no maammoak ti maipapan kadakayo. 20Isu laeng ti makipagrikna kaniak. Isu laeng ti napaypayso a mangisakit kadakayo. 21Awan ti sabali a birbiroken dagiti dadduma a tattao no saan la a ti bukodda a pagsayaatan. Dida pampanunoten no kasano a maaramidda ti pagayatan ni Jesu-Cristo. 22Ammoyo ti kabaelan ni Timoteo, ta kaskami la agama a nagtrabaho maipuon iti ebanghelio. 23Namnamaek ngarud nga ibaon ni Timoteo kadakayo apaman a maammoak ti pagbanagak. 24Agtalekak iti Apo a makaumayak met laengen kadakayo iti saanen a mabayag. 25Napanunotko a masapul a pagsubliekon kadakayo ni kabsattayo nga Epafrodito, maysa a katrabahoak ken kaduak a nakidangadang. Isu ti dinutokanyo nga agserbi a kas pannakabagiyo a tumulong kaniak. 26Mailiw a kumita kadakayo amin, ket madanagan unay agsipud ta naammoanna a nadamagyo kano a nagsakit. 27Agpayso a nagsakit ket nagistayan natay, ngem kinaasian ti Dios. Saan laeng nga isu ti kinaasian ti Dios, ngem uray pay siak, ta inlisinak iti dakdakkel a ladingit. 28Ad-adda ngarud ti gagarko a mangibaon ken ni Epafrodito, tapno maragsakankayo a makakita manen kenkuana, ket mapukaw metten ti ladingitko. 29Awatenyo ngarud a sirarag-o a kas maysa a kabsat iti Apo. Ipakitayo ti pammadayawyo kadagiti amin a kas kenkuana, 30ta impustana ti biagna ket nagistayan natay gapu iti trabaho ni Cristo tapno maitedna kaniak ti tulong a saanyo a mabalin nga ited.


text:
Boracay
Ti Boracay ket maysa a bassit nga isla idiay Pilipinas nga agarup a mabirukan iti 315 km (196 mi) nga abagatan ti Manila ken 2 km iti amianan a laud nga ungto ti Isla ti Panay iti Akinlaud a rehion ti Visayas iti Pilipinas. Ti Isla ti Boracay ket dagiti aplayana ket nakagun-od kadagiti adu a gunguna manipud kadagiti nadumaduma a ppagipablaakan ti panagbanniaga ket dagiti ahensia.[Nota 1] Ti isla ket buklen dagiti barbaranggay ti Manoc-Manoc, Balabag, ken Yapak iti ili ti Malay, probinsia ti Aklan. Ti isla ket tinartaripato babaen ti Turay ti Turismo ti Pilipinas ken ti gobierno ti probinsia ti Aklan. Malaksid pay kadagiti puraw nga aplayana, Ti Boracay ket naidayegan pay a kas maysa kadagiti kasayatan a mabisita a pagaliwaksayan iti lubong.[9][10] Daytoy ket agbalbalin payen a maysa kadagiti kasayaatan a mabisita para iti kinatalna ket rabii a paspasamak.[11]
Idi 2012, ti Boracay ket nagungunaan ti kasayaatan nga isla iti lubong manipud ti sangalubongan a magasin ti panagbanniaga ti Travel + Leisure.[12][13]
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti kolonia a paset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Isla ti Boracay Island ket maysa idin a natagtagitao a lugar sakbay idi simmangpet dagiti Kastila idiay Pilipinas. Naamammuan idi daytoy babaen dagiti Iberio a konkistador a kas ti Buracay. Iti panawen a pannakaiyasideg kadagiti Europeano, ti Buracay ket addaan idi iti sangagasot a tattao a nagtataeng, a nagtaltalon iti bagas iti dayta nga isla, ken nagtartrakenda pay kadagiti kalding tapno manayonan ti matgedanda.[14]
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti gunguna ken pannakairanggo ti Boracay ket:
- Ti Boracay ket nagungunaan idi ti "Travelers' Choice 2011" babaen ti TripAdvisor a kas ti maikadua a kapintasan nga aplaya (manipud kadagiti 25) iti lubong.[2][3][4]
- Ti Boracay ket immuna a nagparang iti listaan ti Top 10 Islands iti panagbanniaga a magasin ti Travel + Leisure iti World's Best Awards 2011, a maikapat a nairanggo.[5][6][7]
- Idi 2012, ti Boracay ket nanagananen a kas ti kasayaatan nga isla iti lubong babaen ti Travel + Leisure[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagup a Populasion, Sangkabalayan a Polpulasion ken bilang dagiti Sangkabalayans". Opisina ti Nailian nga Estadistika. Mayo 1, 2000. Naala idi 2007-05-31.
- ^ TripAdvisor Announces 2011 Travelers' Choice Beaches Awards
- ^ Tripadvisor: 25 a kasayaatan a Papanan iti Lubong idi 2012
- ^ Ti Malacanang ket kimmablaaw ti pannakaikabil ti Boracay a kas maysa kadagiti kasayaatan a mabisita nga aplaya iti lubong
- ^ "Kasayaatan a 10 nga Is-isla". World's Best Awards 2011. Travel + Leisure Magazine.
- ^ Cupin, Bea (18 Hulio 2011). "Naikablaaw ti Boracay a kas ti maika-4 a kasayaatan nga isla iti lubong". GMA News TV. Naala idi 19 Hulio 2011.
- ^ "Newspaper Archives". Boracay Island Awards.
- ^ "BORACAY 2012 WORLD’S BEST ISLAND". Hulio 11, 2012. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2012-07-15.
- ^ "Ti Boracay ket kasayatan a pagaliwaksayan a lugar: sukimat". ABS-CBN News. Naala idi Pebrero 21, 2013.
- ^ "Ti Boracay ket inatiwna dagiti paborito ti Asian tapno makaala ti kasayaatan a mabisita". Good News Pilipinas. Naala idi Pebrero 21, 2013.
- ^ "Relaxation, nightlife both more fun in Boracay". Yahoo! Pilipinas. Naala idi Pebrero 21, 2013.
- ^ "Nanaganan ti Boracay idi 2012 a kasayaatan nga isla iti lubong". ABS-CBN News. Naala idi Pebrero 21, 2013.
- ^ "BORACAY named 2012 No.1 World’s Best Island". Boracay Beach Live. Naala idi Pebrero 21, 2013.
- ^ Miguel de Loarca, Relacion de las Yslas Filipinas (Arevalo: Hunio 1782) iti BLAIR, Emma Helen & ROBERTSON, James Alexander, eds. (1903). The Philippine Islands, 1493–1803. Volume 05 of 55 (1582–1583). Naipakasaritaan a pangyuna ken dagiti maipatinayon pay a nota babaen ni Edward Gaylord BOURNE. Cleveland, Ohio: Arthur H. Clark Company. ISBN 978-0554259598. OCLC 769945704. "Dagiti eksplorasion babaen dagiti nasapa nabigador, dagiti deskripsion dagiti isla ken ti tattaoda, ti pakasaritaan ken dagiti rehistro dagiti katoliko a mision, a kas mainaig iti kontemporaneo a liblibro ken dagiti munuskritu, a mangipakpakita ti politikal, ekonomia, komersio ken reliohioso a kasasaad kadagita nga isla manipud kadagiti kasapaan a pannakibiangda kadagiti Europeano a pagpagilian iti rugi ti maikasangapulo ket siam a siglo.", p. 75.


text:
Saul Bellow
Ni Saul Bellow (Hunio 10, 1915 – Abril 5, 2005) ket maysa idi a naipasngay idiay Kanada nga Amerikano a mannurat. Para kadagiti literario a kontribusionna,ni Bellow ket nagungunaan idi ti Premio Pulitzer, ti Premio Nobel iti Literatura, ken ti Nailian a Medalia dagiti Arte.[2] Isu laeng ti mannurat a nangabak ti Nailain a Gunguna ti Libro para iti Piksion iti tallo a beses ken isu ket nakagun-od ti Medalia para iti Maisalsalumina a Kontribusion iti Amerikano a Sursurat manipud ti Pundasion idi 1990.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Robert Fulford, "Bellow: the novelist as homespun philosopher" 23 Oktubre 2000 iti The National Post
- ^ Dagiti pammadayaw ti Unibersidad ti Chicago — Nailian a Medali dagiti Arte. Naala idi 2008-03-08.
- ^ "Medalia para iti Maisalsalumina a Kontribusion iti Amerikano a Sursurat". Nailian a Pundasion ti Libro. Naala idi 2012-03-12.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Saul Bellow idiay Wikiquote


text:
Is-isla ti Ryukyu
Ti Is-isla ti Ryukyu (琉球諸島 Ryūkyū-shotō?),[1] naam-ammuan iti Hapón a kas iti Nansei nga Is-isla (南西諸島 Nansei-shotō?, lit. "Abagatan a laud nga Is-isla") ken naam-ammuan pay a ti Ryukyu nga Arko (琉球弧 Ryūkyū-ko?), dagitoy ket kawar iti Hapón nga is-isla a naigay-at iti abagatan a laud manipud idiay Kyushu aginggana idiay Taiwan: ti Ōsumi, Tokara, Amami, Okinawa, ken dagiti is-isla ti Sakishima (Miyako ken Yaeyama), nga ti Yonaguni ket isu ti akin-abagatan unay. Ti kadakkelan kadagitoy nga is-isla ket ti isla ti Okinawa.
Dagitoy nga is-isla ket adaanda ti sub-tropikal a klima nga addaan ti saan a mnalamiis unay a tiempo ken napudot a kalgaw. Ti tudo ket napigsa, ken maapektaranna ti panawen ti tudtudo ken bagyo. Malaksid kadagiti nakapalikmut nga Is-isla ti Daitō, daytoy a kawar ti isla ket adda du a nangruna a heolohiko a pagbeddengan, ti Nailet a Baybay ti Tokara a nagbaetan ti Is-isla ti Tokara ken Amami, ken ti Kerama a Buang a nagbaetan ti Is-isla ti Okinawa ken Miyako, a nagbingbingay kadagitoy nga is-isla iti Akin-amianan, Tengnga, ken Akin-abagatn a Ryukyus.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tsuneyoshi, Ukita (1993). Nihon-dai-chizuchō (Nalatak nga Atlas ti Hapon). Heibonsha. ISBN 4-582-43402-9.


text:
Danao, Bohol
Ti Danao ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Danao ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.[2]
- Cabatuan
- Cantubod
- Carbon
- Concepcion
- Dagohoy
- Hibale
- Magtangtang
- Nahud
- Poblacion
- Remedios
- San Carlos
- San Miguel
- Santa Fe
- Santo Niño
- Tabok
- Taming
- Villa Anunciado
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Marebba a listaan
Daytoy a plantilia ket agpataud ti marebba a listaan. Mabalin nga iyasentar dagiti estilo ti CSS para iti "frame" (dagiti etiketa ti
...  a mangpalikmut ti listaan), para iti tiulo ti listaan, ken para dagiti listaan ti banag. Daytoy a plantilia ket mangsuporta kadagiti awan patinggana a bilang ti listaan dagiti banag.
Eskritu[urnosen | urnosen ti taudan]
{{marebba a listaan |expand =   |framestyle =   |titlestyle =   |title = |liststyle =   |hlist =   |bullets =   | [1 = ]   | [2 = ]   | [3 = ]   | ... }}
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pangipuesto a parametro (
1,
2,
3...) - dagitoy ti listaan dagiti banag. No awan adda a listaan dagiti banag, ti modulo ket saan a mangiruar ti aniaman.
expand- pananginagan ti
expand = true, wenno aniaman a blanko a pateg, ket mangiyasentarto ti kasisigud a kasasaad iti napadakkel.
framestyle- ti naisangayan nga estilo ti css para kadagiti etiketa ti
... a manglikmut ti listaan, kasla iti
font-size: 90%;.
titlestyle- ti naisangayan nga estilo ti css para kadagiti etiketa ti
... a mangpalikmut ti titulo.
title- ti titulo ti listaan.
titlestyle- ti naisangayan nga estilo ti css para kadagiti etiketa ti
... a mangpalikmut ti listaan.
hlist- pananginagan ti
hlist = true, wenno aniaman a blanko a pateg, ket gapuananto ti plantilia a mangiruar ti horisontal a listaan.
bullets- pananginagan ti
bullets = true, wenno aniaman a blanko a pateg, ket gapuananto ti plantilia nga agpataud kadagiti punglo para kadagiti tunggal maysa a banag ti listaan.


text:
Papa Bonifacio VIII
Ni Papa Bonifacio VIII (c. 1235 – 11 Oktubre 1303), ket naipasngay idi a kas ni Benedetto Gaetani, ket isu idi ti Papa iti Katoliko a Simbaan manipud idi 1294 aginggana idi 1303. Tatta nga aldaw, isu ket mabalin a mailaglagipan para kadagiti pnakiringgorna kenni Dante, nga isu ket nangikabil kaniana idiay Walo a Sirkulo iti Impierno idiay Divina Commedia, kadagiti simonista.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bonifacio VIII idiay Wikimedia Commons


text:
Silaba
Ti silaba ket maysa a paset iti organisasion para iti panagsisinnaruno dagiti uni iti bitla. Kas pagarigan, ti balikas a danúm ket buklen ket buklen dagti dua a silaba: da ken úm. Ti silaba ket kadawyan a naaramid iti maysa a nukleus ti silaba (kadawyan a maysa a bokal) nga adda iti pangpilian a rugi ken dagiti kanungpalannga igid (kadawyan a dagiti konsonante).
Dagiti silaba ket kanayon a naipanpanunotan a ti ponolohiko a "panagaramid" kadagiti balikas. Makaimpluensiada kadagiti ritmiko iti maysa a pagsasao, its prosodia, ti poetiko a metrona ket dagiti tabas ti bayatna.
Ti silabiko a panagsurat ket nagrugi kadagiti ginasut a tawen ti kasakbayan kadagiti immuna a letra. Dagiti kasapaan a nairehistro a silaba ket adda kadagiti tableta a naisurat iti agarup a 2800 BC idiay Sumeriano a siudad iti Ur. Daytoy a panagsinnukat manipud kadagiti piktograma kadagiti silaba ket tinawtawagan idin a ti "kapangrunaan a panagpasayaat iti pakasaritaan ti panagsurat".[1]
Ti balikas a mangbukel iti maymaysa a silaba (a kas iti dua) ket tinawtawagan iti monosilaba (ken nakunkuna a monosilabiko). Dagiti maipada a termino ket mairaman ti disilaba (ken disilabiko) para iti balikas nga adda dagiti dua a silaba; trisilaba (ken trisilabiko) para kadagiti balikas nga adda dagiti tallo a silaba; ken polisilaba (ken polisilabiko), a mangitudo iti balikas nga adda dagiti ad-adu ngem tallo a silaba wenno ti aniaman a balikas nga adda iti ad-adu ngem maysa a silaba.
Dagti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Geoffrey Blainey, Ti Ababa a Pakasaritaan iti Lubong, p.87, dinakamat ni J.T. Hooker et al., Panagbasa ti Napalabas: Taga-ugma a Panagsurat manipud ti Kuneiporme aginggana iti Abesedario, Britaniko a Museo, 1993, Ch. 2
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- HowManySyllables.com – Diksionario ti Silaba a mangpalubos ti panagkita dagiti bilang ti silaba iti aniaman a balikas iti Inggles
- Online Lyric Hyphenator – Ilasinna dagiti Inggles a testo kadagiti silaba
- Adda kadi ti kaunegan nga estruktura dagiti silaba? Ania ti kasasaadda iti ponolohia? CUNY a Timpuyogan ti Ponolohia


text:
Kuwait
Ti Kuwait, opisial a ti Estado iti Kuwait i/kuːˈweɪt/ (Arabiko: دولة الكويت, Dawlat al-Kuwayt) ket maysa a naturay nga Arabo nga estado a naisanglad idiay amianan a daya iti Arabiano a Peninsula idiay Lumaud nga Asia. Nabeddengan daytoy babaen ti Saudi Arabia iti abagtan idiay Khafji, ken Irk iti amianan idiay Basra. Naisadag daytoy idiay amianan a laud nga igid iti Persiano a Golpo. Ti nagan a Kuwait ket naala manipud ti Arábiko أكوات ākwāt, ti adadu ngem maysa ti كوت kūt, a kayat na a saoen ket pagsammakedan a naipatakder iti asideg ti danum.[5] Daytoy a pagilian ket sakupenna ti kalawa a 17,820 kuadrado kilometro (6,880 kd mi) ken addaan ti populasion iti agarup a 3.5 riwriw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bassita panagsaruno ti uneg ti Kamara iti Sabah.
- ^ a b "Ti Publiko a Turay para iti Sibil a Pakaammo".
- ^ a b c d "Kuwait". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Disiembre 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 19 Enero 2011.
- ^ Lesko, John P. "Kuwait," Ensiklopedia ti Sanglubongan a Panagadal: Panagala dagiti Edukasional a Sistema ti Sangalubongan, tom. 2, inurno sbabaen ni Rebecca Marlow-Ferguson. Detroit, MI: Gale Group, 2002.
- Kuwait
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Persiano a Golpo
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1961
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
San Jose, Batangas
Ti San Jose ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Jose ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Aguila
- Anus
- Aya
- Bagong Pook
- Balagtasin
- Balagtasin I
- Banaybanay I
- Banaybanay II
- Bigain I
- Bigain II
- Calansayan
- Dagatan
- Don Luis
- Galamay-Amo
- Lalayat
- Lapolapo I
- Lapolapo II
- Lepute
- Lumil
- Natunuan
- Palanca
- Pinagtung-Ulan
- Poblacion Baranggay I
- Poblacion Baranggay II
- Poblacion Baranggay III
- Poblacion Baranggay IV
- Sabang
- Salaban
- Santo Cristo
- Mojon-Tampoy
- Taysan
- Tugtug
- Bigain South
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Umaykayo, Ibagak Amin Kadakayo Dagitoy
February 19, 2009 8 Comments
Damagenyo, ayanan dagiti sabong?
Dagiti pinenpen a papel ti daniw
a nagubbogan ti panagimutektek ti biag?
Dagiti sagumaymay a nagalud-udan ti tudo
a nangsibog kadagiti namnama a naitukit ti baet ti kimat
ken gurruod ken ikkis ti ragsak dagiti billit?
Umaykayo, ibagak amin kadakayo dagitoy.
Umasidegkayo.
Agindegak ti kalapaw a sumango
ti agdaldalluyon a ngayed ti namnama a naibugas
kadagiti ikkis ken rag-o ken pannakapennek
dagiti ubbing iti ay-ayam ti kaputotan
a kinnirit ken pinnuged ken siatong
ken sunay ken sungka.
Hans, malagipmo?
Eman, malagipmo pay
dagiti silo a pakat kadagiti desdes?
Anib, sika, dagiti ngay nabaliktad a bato
ti panagkurimes ken panangsiblokmo kadagiti agatol
a nairagpin kadagiti bulbul-ok?
Adda arte a taginayon a laok dagiti sagibo
kalpasan a ngimmisit amin nga alamen
ti nagparutan ti natinggaw a pan-aw. Adu met
ti naadaw iti panagpamarut dagiti tungkling
ken ti panagarudok dagiti pugo, kumleb, arudok
ala pagpag a kas met laeng panagpinnaltog dagiti bislak.
Makapaisem man met ti lagip iti panagin-iniin ti batya
a naisalog iti sengngat a nakaigelgelan dagiti tekkab
a dagensen dagiti kalman, dagiti aldaw ti panangarrabis
ti tambak.
Pagamuan timpuar dagiti rettab, agngayngayebngeb
iti agum a tawid ti palso a papel. Nagungor
dagiti buldozer a kasingin ti anglem ti M-16.
Nakset dagiti linnaaw ti sagumaymay ti kalapaw
ket nagpaggaak dagiti kullaaw. Naaladan
dagiti pan-aw, nabuak met dagiti tukling ket saan
met a nakapagarudok dagiti pugo. Awan
simngaw nga ikkis wenno gikgik koma laeng.
Sadiay, itudok, ti nakaitugkelan ti banbanti
a kalasag ti mandala nga apon dagiti billit
tuleng ken sadiay ti nagsalaan dagiti tadok
a pinakawan dagiti rakem. Sadiay met
a nabilang dagiti binettek ken siningay. Sadiay
a naisiraman dagiti nairub a diket. Dita
iti saan nga adayo a nasangat dagiti silo
iti abay ti dati a sengngat. Nagin-iniin met
dagiti batya iti dayta a pantok ket nagayus
dagiti kabkab a nagtunged kadaydi burubor
dita. Wen isu daytoy dagiti naibaul a tawidyo
no maburakyo koma dayta nakabite a bangen
ti waya dagiti sirmata ken maabogyo
dagita nakaikuadra nga awto a sukat
dagiti dawa ti namnama. Ket, agsublinto
dagiti sabong ken dagiti daniw a napenpen
a tinakaw ti panawen.