text:
Juana ti Arko
Ni Juana ti Arko (Pranses: Jeanne d'Arc,[2] IPA: [ʒan daʁk]; ca. 1412[3] – 30 Mayo 1431), a parbo ti nagan a kas "Ti Katulong iti Orléans" (Pranses: La Pucelle d'Orléans), ket maysa a bannuar ti Pransia ken maysa a Romano Katoliko a santo. Isu ket naipasngay a kas maysa a mannalon a babai iti tatta nga aldawen ti akindaya a Pransia. A timmunton ti nainlangitan a pannakaiturong, isu ket nangidaulo ti buyot ti Pransia kadagiti nangruna a panagballigi idi las-ud ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen, a nagited ti pakadalanan ti pannakabalangat ni Karlos VII iti Pransia. Isu ket natiliw babaen dagiti Borgona, ket naisubli ket naipasukat iti kuarta kadagiti Inggles, naidarum babaen dagiti nagkaykayat ti Inggles nga Obispo iti Beauvais a ni Pierre Cauchon para kadagiti panagpabasol a "insubordinasion ken heterodoksia",[4] ken idi ket pinuoran iti pasok para iti herehia idi idu ket agtawen ti 19.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.chemainustheatrefestival.ca/season_saint_timeline.html
- ^ Ti naganna ket naisursuta kadagiti nadumaduma a kita, a naisangsangayan idi masakbayan ti tengnga ti maika-19 a siglo. Kitaen ti Pernoud ken Clin, pp. 220–221. Adda ti reporta nga isu ket nagpirpirma ti naganna akas ti "Jehanne" (kitaen ti www.stjoan-center.com/Album/, paspaset 47 ken 49; daytoy ket naipaammo pay iti Pernoud ken Clin).
- ^ Dagiti moderno a pakabuklan ti biograpia ket mangipanpaneknek a ti pannakaipasngayna ket idi Enero 6 para kenni Juana. Iti kinapudno, nupay kasta, isu ket makakarkulo laeng ti bukodna a tawen. Amin dagiti saksi ti panagisubli ti sigud a kasasaad a tribunal ket nagkarkarkulo ti tawenna urayno adu kadagitoy a tattao ket dagiti apongna ken manganak a tatangna. Ti Enero 6 a panagtunton ket naibatay iti maysa a taudan: ti maysa a surat manipud kenni Apo Perceval de Boullainvilliers idi 21 Hulio 1429 (kitaen ti Juana ti Arko Nga Agmaymaysa ken ti Saksina ni Pernoud, p. 98: "Ni Boulainvilliers ket agibagbaga ti pannakaipasngayna idiay Domrémy, ken isu ti nangited kaniatayo ti petsa, a mabalin nga isu daytoy ti pudno, a nagibaggaga nga isu ket naipasngay iti rabii ti Piesta dagiti Tallo nga Ari, Enero 6"). Ni Boulainvilliers, nupay kasta, ket saan idi a manipud idiay Domrémy. Daytoy a pasamak ket mabalin a saan a nairehistro. Ti pannakasanay dagiti parokia a rehistro para kadagiti saan a nalatak a pannakaipasngay ket saan a nagrugrugi aginggana kadagiti adu a simmarsaruno a kaputotan.
- ^ Marina Warner, Juana ti Arko, Ladawan ti Babai a Kinatured, p.5
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- DeVries, Kelly (1999). Juana ti Arko: Ti Daulo ti Milisia. Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing. ISBN 0-7509-1805-5. OCLC 42957383.
- Famiglietti, Richard C. (1987). Naarian ngaIntriga: Didigra idiay Korte ni Karlos VI 1392–1420. AMS a panagadadal dagiti Tengnga a Panawen, 9. New York: AMS Press. ISBN 0-404-61439-6.
- Lucie-Smith, Edward (1976). Juana ti Arko. Bristol: Allen Lane. ISBN 0-7139-0857-2.
- Oliphant, Mrs. (Margaret) (Hunio 2002) [1896]. Jeanne d'Arc: Ti Biagna ken Ipupusay. Heroes of the Nations. IndyPublish.com. ISBN 978-1404310865.
- Pernoud, Régine; Marie-Véronique Clin (1999). Juana ti Arko: Ti Saritana. inpatarus ken binaliwan babaen ni Jeremy duQuesnay Adams; inurnos babaen ni Bonnie Wheeler. New York: St. Martin's Press. ISBN 9780312214425. OCLC 39890535.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Juana ti Arko iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Miguel de Cervantes
Ni Miguel de Cervantes Saavedra[b] (Espaniol: [miˈɣel de θerˈBantes saaˈBeðɾa]; 29 Septiembre 1547 – 22 Abril 1616)[1] ket maysa idi nga Espaniol a nobelista, mannaniw, ken dramaturgo. Ti bukodna a magnum opus, Don Quixote, ket naipanpanunotan nga isu dagitoy ti immuna a moderno a Europeano a nobela,[2] ket maysa a klasiko ti Lumaud a literatura, ken naipanpanunotan kadagiti kasayaatan nga obra ti piksion a naisurat ti amin a panawen.[3] Ti impluenisana iti pagsasao nga Espaniol ket kaaduan a nalatak idi a ti pagsasao ket sagpaminsan a makunkuna a ti la lengua de Cervantes ("ti pagsasao ni Cervantes").[4] Isu ket nabirngasana kas ti El Príncipe de los Ingenios ("Ti Prinsipe ti Saririt").[5]
Idi 1569, ni Cervantes ket immalis idiay Roma, nga idiay ket nagserbi a kas maysa a babaonen ni Giulio Acquaviva, ti maysa a nabaknang a padi a naipangato iti kardinal ti simmakbay a tawen. Babaen idin, ni Cervantes ket nagenlistado a kas maysa a soldado ti Marina nga inpanteria ti Espania a rehimento ken nagtultuloy ti biagna ti milisia aginggana idi 1575, idi natiliw isuna babaen dagiti Arheliano a korsario. Kalpasan ti lima a tawen iti panagtagtagabu isu ket winayaan dagiti nakatiliw kanianan babaen ti pangsaka manipud ti nagannak kaniaka ken dagiti Trinitario, ti maysa a Katoliko nga urnos ti relihion. Isu ket dimteng a nagsubli met laeng iti pamiliana idiay Madrid.
Idi 1585, ni Cervantes ket nangipablaak ti maysa a pastoral a nobela a nanaganan ti La Galatea. Gapu kadagiti pinansia a parikut, ni Cervantes ket nagtrabrabaho a kas maysa a probedor para iti Espaniol nga Armada, ken kalpasan daytoy a kas maysa nga agsingsingir ti buis. Idi 1597, dagiti madi a pakabilanganna ti tallo a tawen ket nakaipan kaniana idiay Balangat a Pagbaludan ti Seville. Idi 1605, isu ket nagnaed idiay Valladolid, idi kalpasan ti panagballigi ti immuna a paset tiDon Quixote, a naipablaak idiay Madrid, daytoy ket nangisenial ti panagsublina ti literario a lubong. Idi 1607, isu ket nagtaeng idiay Madrid, nga idiay ket nagtaeng ken nagtrabtrabaho aginggana idi pimmusay. Idi laus-ud ti siam a tawen ti kabibiagna, ni Cervantes ket nangikeddeng ti pammadayawna a kas maysa a mannurat; isu ket nagipablaak ti Novelas ejemplares (Dagiti nasayaat a nobela) idi 1613, ti Panagbaniaga idiay Parnassus (Viaje al Parnaso) idi 1614, ken idi 1615, ti Ocho comedias y ocho entremeses ken ti maikadua a paset ti Don Quixote. Ni Carlos Fuentes ket nangilaglagip a , "ni Cervantes ket nangiluklukat kadagiti panid ti maysa a libro a ti maysa nga agbasbasa ket agipagpagarup nga isu ti naisursurat."[6]
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Pannakaipasngay ken nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipagarup a ni Cervantes ket naipasngay idi idiay Alcalá de Henares, ti Kastiliano a siudad ti agarup a 15 milia manipud idiay Madrid, mabalin nga idi 29 Septiembre (ti rambakan nga aldaw ni San Miguel ti Arkanghel) 1547. Ti naipagarup a petsa a pannkaipasngayna ket naikeddeng kadagiti rehistro iti simbaan ket nanaganan ti tradisional a nagan ti maysa nga ubing iti nagan ti aldaw ti piesta a pannakaipasngayna. Isu ket nabuniagan idiay Alcalá de Henares idi 9 Oktubre 1547 idiay parokia a simbaan iti Santa María la Mayor. Ti tignay ti panangbubiag ket nabasa a "Dominggo, ti maikasiam nga aldaw iti bula ti Oktubre, ti Tawen ti Diostayo a sangaribu ket lima a gasut uppat a pulo ket pito a tawen , ni Miguel ket nabalangatan ken nabubiganen, anak a lalaki ni Rodrigo Cervantes ken ti asawana ani doña Leonor. Binunniagan babaen ni apo Bartolomé Serrano, padi ti apotayo a Baket. Nabuniagan ken napirmaan iti naganko. — Bachelor Serrano"
Ni Rodrigo nga ama ni Miguel ket maysa idi a mammmukis-sirhano iti Gallego a kaputotan, a nagsimsimpa kadagiti tulang, nagpadpdara, ken nagtartaripatu ti "basbassit a kammasapulan ti panag-agas";[7] iti dayta a panawen, kadawyan a kadagiti mammmukis nga isuda ket sirhano pay. Ti apongna iti amana a bangir, a ni Juan de Cervantes, ket maysa idi nga impluensial nga baogado a nagtengtengngel kadagiti adu nga administratibo a puesto. Ti ulitegna ket mayor ti Cabra iti adu a tatwtawen.
Ti inana, a ni Leonor de Cortinas, ket patubo idi ti Arganda del Rey ken ti maikatlo nga anak a babai ti maysa a natakneng, a nakapukaw amain a kinabaknangna ken nangilaklako ti anakna a babai a managasawa idi 1543. Daytoy ket nagturongan ti sulpeng a pannakiasawa ken dagiti adu a panagkabkabit babaen ni Rodrigo.[8] Ni Leonor ket pimmusay idi 19 Oktubre 1593.
Bassit laeng kadagiti pannakaamo iti nasapa a tawtawen ni Cervantes. Mabalin nga idi ubing ti pamiliana ket immalalis kadagiti sabsabali nga ili. Idi daytoy a las-ud ti panawen, isu ket nakamamo iti maysa a balasang a kamarera nga agnagan iti Josefina Catalina de Parez. Dagitoy dua a naginnayatda unay ket nagkomplotda a tumalaw. Ngem naduktalan ti amana daytoy a plano ken nagiparit kenni Josefina a mangbisita kenni Cervantes. Kasla nga iti, ama ni Charles Dickens, ti ama ni Miguel ket naembargo para kadagiti utangna. Dagiti rehistro ti korte ket nangipakpakita ti napanglaw a sankabalayan. Bayat nga adda dagiti dadduma a biograpo ket nakisinnupiat nga isu ket nagadal pay idiay Unibersidad ti Salamanca, ngem awan ti pammasingked nga isu ket nagadal idiay. Adda dagiti naipagpagarup a ni Cervantes ket nagadal pay kadagiti Hesuita idiay Córdoba wenno Seville.[9]
Dagiti kakabsatna ket ni Andrés (1543), Andrea (1544), Luisa (1546), Rodrigo (1550), Magdalena (1554) ken Juan – a naamammuan laeng gaputa naibagbaga iti testamento ti amana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Canavaggio, Jean (2011). "Miguel de Cervantes Saavedra – Autor Biografía". bib.cervantesvirtual.com (iti Espaniol). Naala idi 7 Abril 2011.
- ^ "Harold Bloom iti Don Quixote, ti immuna a moderno a nobela | Liblibro | The Guardian". Londres: Books.guardian.co.uk. Disiembre 12, 2003. Naala idi 2009-07-18.
- ^ "nakaal akadagiti butos ti mannurat ti Don Quixote". BBC News. 7 Mayo 2002. Naala idi 3 Enero 2010.
- ^ "La lengua de Cervantes" (PDF) (iti Espaniol). Ministerio de la Presidencia de España. Naala idi 2008-08-24.
- ^ "|| Centro de Estudios Cervantinos ||". Centroestudioscervantinos.es. Naala idi 2012-02-03.
- ^ Fuentes, Carlos. Siak ken dagiti Dadduma: Napilpili a salaysay? (1988).
- ^ William Byron, "Cervantes. Ti Biograpia", Doubleday & Company: Garden City, NY, 1978, pp. 23-32.
- ^ Moorcock p 386
- ^ "Cervantes, Miguel de". Ti Encyclopedia Americana. 1994.
Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Don Quixote ni Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaipatpatarus), ed. Harold Bloom, 2001
- Miguel de Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaimatangan), ed. Harold Bloom, 2005
- Ti Don Quixote ni Cervantes: ti kaso a libro, ed. Roberto González Echevarría, 2005
- Ti Cambridge a kumaduaan ni Cervantes, ed. Anthony J Cascardi, 2002
- Dagiti kritiko a salaysay kenni Cervantes / ed. Ruth S. El Saffar, 1986
- Cervantes; maysa nga umnong dagiti salaysay, ed. Lowry Nelson, 1969
- Cinco personajes fugaces en el camino de Don Quijote, Giannina Braschi; Cuadernos hispanoamericanos, ISSN 0011-250X, Nº 328, 1977, pp. 101–115.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Miguel de Cervantes iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Miguel de Cervantes iti Wikiquote (Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Mannurat:Miguel de Cervantes iti Wikisource (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Amianan nga Ungto
Nagsasabtan: 90°N 0°W / 90°N -0°E
Ti Amianan nga Ungto, ammo pay a kas ti Heograpiko nga Anmianan nga Ungto wenno Naindagaan nga Amianan nga Ungto, ket, suheto kadagiti pannakaipalpalawag dita baba, ket naipalpalawag a kas ti puntos idiay Akin-amianan a Hemisperio a ti aksis a pagtayyekan ti daga ket mangsabat ti rabawna. Daytoy ket nasken a saan a maiyallilaw iti Ungto ti Magnetiko nga Amianan.
Ti Amianan nga Ungto ket isu ti akin-amianan unay a puntos ti Daga, a naisanglad ti kaatiddog ti diametro a kasumbangir ti Abagatan nga Ungto. Daytoy ket mangipalpalawag ti heodetiko latitud ti 90° nga Amianan, ken ti pay turong ti pudno nga amianan. Idiay Amianan nga Ungto amin a direksion ket tumurong iti abagatan; amin a linia ti longitud a pagsasabtan idiay, tapno ti longitudna ket mabalin a maipalawag a kas ania man a pateg ti degrado.
Bayat a ti Abagatan nga Ungto ket naisanglad idiay kontinental a masa ti daga, ti Amianan nga ungto ket mabirukan idiay tengnga ti Taaw Artiko idiay katengaan ti dandanum a kankanayon a naabbongan kadagiti kanayon nga umal-alis a yelo ti baybay. Isu a daytoy ket saan a mabalin kadagiti panagipatakder ti permanente nga estasion idiay Amianan nga Ungto (a saan a kas iti Abagatan nga Ungto). Nupay kasta, ti Kappon ti Sobiet, ken kalpasan daytoy ti Rusia, ket nangipatakderda kadagiti adu a napatpataray nga agan-anud nga estasion iti sapasap a tinawen manipud idi 1937, nga adu kadagitoy ket limmabas wenno asideg idiay Ungto. Dagiti kinaudi a panagadadal ket nangipadto a ti Amianan nga Ungto ket mabalinton nga awan yelona kadagiti tiempo gapu ti panagpabassit ti Artiko, nga adda dagiti gatad ti panawen a naggigiddiat manipud ti sumaruna a tawen[1][2] aginggan ti limapulo a tawtawen wenno adadu pay.
Ti kaadalem ti baybay aidiay Amianan nga Ungto ket narukoden iti 4,261 m (13,980 ft) babaen ti Ruso a maipabatok a Mir idiay 2007[3] ken iti 4,087 m (13,410 pié) babaen ti USS Nautilus idi 1958.[4][5] Ti kaasitgan a daga ket kadawyan a naibagbaga a ti Isla ti Kaffeklubben, idiay akin-amianan nga aplaya ti Greenland iti agarup a 700 km (430 mi) a kaadayo, ngem adda dagiti saan a permanente a bangkag ti graba nga asasideg a naisanglad. Ti kaasitgan a permanente a natagtagitao a lugar ket ti Alert idiay Rehion ti Qikiqtaaluk, Nunavut, Kanada, a mabirukan idiay 817 km (508 mi) manipud ti Ungto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Richard Black (2001-04-08). Baro a Balaag iti panagtunaw ti baybay Artiko. BBC
- ^ David Ljunggren (2009-03-05). Ti yelo ti kalgaw nga Artiko ket mabalin a mapukaw intono 2013: eksperto. Reuters
- ^ Ti Ruso a maipabatok ket nangikabil ti wagayyway idiay Amianannga Ungto, Reuters, Agosto 2, 2007
- ^ William Anderson (1965). ""HayTилyc" y CeBepHoro пoлюca". Voenizdat. Naala idi 2012-01-12.
- ^ Mouton, M.W. (1968). Ti Internasional a Turay dagiti Rehion ti Polar. Acadimie de Droit International de La Ha. pp. 202 (34). Naala idi 2012-01-12.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Frederick, Albert Cook.; Peary, Robert E.; Melville, George W. (2003). Panagbirbiruk ti Amianan nga Ungto. Ti Lyons a pagmalditan. ISBN 1-59228-072-2.
- Pal, Christopher (2002). Ti Datdatlag a Lugar iti Daga: Ti Panagduktal manen ti Amianan nga Ungto. Writer's Showcase. ISBN 0-595-21454-1.
- Fairfield, William (1885). Paraiso a Nabirukan ti Duyan ti Kaputotan ti Tao idiay Amianan nga Ungto ti Panagadal ti Prehistoriko a Lubong. Houghton, Mifflin. ISBN 0-665-37759-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Amianan nga Ungto iti Wikimedia Commons


text:
Iba, Zambales
Ti Iba ket maysa a maika-2 a klase nga ili ken isu ti kapitolio ti probinsia ti Zambales iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Iba ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Amungan
- Bangantalinga
- Dirita-Baloguen
- Lipay-Dingin-Panibuatan
- Palanginan (Palanguinan-Tambak)
- San Agustin
- Santa Barbara
- Santo Rosario
- Zone 1 Poblacion (Libaba)
- Zone 2 Poblacion (Aypa)
- Zone 3 Poblacion (Botlay)
- Zone 4 Poblacion (Sagapan)
- Zone 5 Poblacion (Bano)
- Zone 6 Poblacion (Baytan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zambales". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Basilisa, Is-isla ti Dinagat
Ti Basilisa ket maysa nga maika-4 a klase nga ili ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Basilisa ket nabingbingay kadagiti 27 barbaranggay.[2]
- Benglen
- Catadman (Kapakyan)
- Columbus
- Coring
- Cortes
- Diegas
- Doña Helene
- Edera
- Ferdinand
- Geotina
- Imee (Bactasan)
- Melgar
- Montag
- Navarro
- New Nazareth
- Poblacion
- Puerto Princesa
- Rita Glenda
- Roma
- Roxas
- Santa Monica
- Santo Niño
- Sering
- Sombrado
- Tag-abaca
- Villa Ecleo
- Villa Pantinople
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Is-isla ti Dinagat". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Is-isla ti Dinagat". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wikipedia:Dagiti dawat nga artikulo
Dagitoy ket dawat wenno kiddaw, singasing nga artikulo a marugian/maluktan. Ipanyo laeng ditoy dagiti kayatyo a mairaman a bambanag iti wikipedia tapno adda bagnos ken pinagibasaran kagiti mannurat ken siasinoman a mayat a mangirugi.
Dagiti kiddaw[urnosen ti taudan]
- adobo
- tinola
- tinuno
- bulong
- Isinay
- Bago
- Itneg
- imbaliktad
- miki
- paksiw
- bagnet
- bannatiran
- paltat
- dalag
- ipon
- empanada
- alukon
- Unix
- Linus Torvalds
- website
- kulibangbang
- Exergaming (en) (simple en)
- Gifted education (en) (simple en)
- Homeschooling (en) (simple en)
- Memory sport (en)
- Mental abacus (en)
- Mental calculation (en) (simple en)
- Mind sport (en)
- Soy milk maker (en) (simple en)
- Tiny Buddha (en)
- Dani Rodrik (en) (simple en)
Nasalakniban a titulo[urnosen ti taudan]
Dagitoy ket titulo ti artikulo a mabalin a mapartuat ngem nasalakniban gapu kadagiti bandalismo. No kayat a partuaten dagitoy a panid panngaasi a partuaten nga umuna idiay pagipadasam kalpasanna iparepasom ken damagem dagiti administrador nga iyalisda ti artikulom ken lukatanda ti serrana.
- The Fox and the Hound - (kitaen ti pakaammo - en:WP:LTA/BF101)
- Finding Nemo - (kitaen ti pakaammo - en:WP:LTA/BF101)


text:
Ti Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque
Napipintas dagiti sarita a nangab-abak iti Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque Para iti Literatura Ilokana. Adda kabukbodan tunggal maysa a gupit. Tunggal sarita ket awitna ti bukodna a kinapintas. Makapnek. Rumbeng a maikari ti tunggal maysa ti ginun-odna a pammadayaw. Namaris ti magubuay a pannakapnek.
Kadagiti tallo a nangabak a sarita, kasla awan iti naisalumina kadakuada iti ngayed ta aminda ket trinatarda ti maipapan ti parikut ti pamilia. Ti parikut a saan a pinataud iti ruar ti pamilia wenno nagtaud wenno pinataud ti sabali a tao. Saan met a bunga ti rissik ti gimong. Saan met a rason ti alienation. Wenno ania ditan a rissik a pinataud manipud iti ruar ti pamilia. Dagiti parikut a natratar ket mismo a dagiti kameng ti pamilia ti simmango wenno dagiti maseknan a mismo iti nagtayyekan ti sarita. No kasano a sinango dagiti agbibiag ti limtuad a parikut, maitugkel met dita ti immatang dagiti agbasbasa ket gubuayenda ti kabukbokodanda nga ekspektesyon a manggutugot kadakuada a mangsurot ti agus ti sarita manipud rugi agingga iti gibus.
Kalpasanna, agtinnag a mauyos ti isem ti pannakapnek. Kadagiti addaan iti alikuteg unay a panunot, ibulosna ti panagwerret ti isip ket sumallukob iti panunot iti panagaramid met ti kabukbokodan a bersion. Naimpluensiaan. Nainspirar. Isu daytoy ti impluensia ti binasa. Marikna laeng dayta nga impluensia kalpasan iti panagbasa iti napasnek.
Mayat man ti nagtartarayan dagiti topiko a naidatag kadagiti tallo a nangabak. Dua kadagitoy ti nangtratar maipapan kadagiti agassawa nga awan anak ken dagiti parikut a simmangbay kadakuada. Maysa ti nangtratar iti prinsipio ken takder ti asawa a babai ken asawa a lalaki; idinto a ti maysa ket gapu ta saan a makaanak, isu a mapasamak iti panagsina. Ti maysa met ket ti sentro ti sarita maipapan kadagiti parikut a sangoen ti “itta” nga anak. Makapaisem ket daytoy uray no dagiti linabag dagiti balikas ket marikna ti semsem ket muriot ti “itta.” Nabileg ken naannayas iti ikakapet dagiti balikas kabayatan iti panangbasa.
Ti ketdi nakadidillaw ken makapaisem ket dagiti mannurat wenno dagiti author ket ammoda ken kabisadoda ti inaramatda a lenguahe kas maitutop iti pinutarda a sarita. Nabibileg dagiti lenguaheda, maitutop la unay.
Nagbibibileg dagiti inaramatda a paulo ket marikna kadagitoy ti gutad ti natratar a pakasaritaan. Adda kadagitoy a paulo ti anges ti sarita. Saanen nga inlawlawag dagiti author ti kayatda a sawen, ti kayat tunggal author a sawen iti paulo ti saritana, ta uray no saanda nga imbaga, kas kalawag iti agmatuon nga aldaw ‘diay Laoag a maawatan ti kayatda a sawen.
Ta kasta ngamin ti pinutar a bunga ti arte, ipakitam uray saanmon nga ibagbaga ta impakitam la ngaruden. Apay nga ibagam pay laeng? Isu met laeng ti kasunganina, a no imbagamon, saan ngarud a rumbeng nga ipakita ta imbagam la ngaruden. Apay nga ipakitam pay laeng? Daytoy ti nangipaay iti siken ken bileg dagitoy a paulo ta marikna ti/dagiti agbasbasa/nagbasa ti gutad iti panagpitik ti binasana. Ket nariknana ti bileg ti nanggubuay ti tik-ab ken isem nga aglaplapusanan.
Ngarud, kadagitoy a nangabak, umno laeng ti rinagpatda a pammadayaw. Rumbeng laeng a maipaayanda iti tung-ed a kas panangayon ken yaallukoy.
Ala ngarud, rugiantayo a siripen dagiti sarita ket idatagtayo ti kapaliiwantayo, kas maibatay iti pannakaawattayo ken panangikutektek iti intay binasa. Sumagmamano laeng dagitoy a maibagak a pagpintasan dagiti sarita.
Kas iti maikatlo a gungguna, ti “Subeg” a sarita ni Jake F. Ilac. Marikna la unay ti bara ti lumlummuag a ngayemngem ti bida a lalaki gapu iti saanna a maisikkir ti takderna a kas asawa wenno uray maimdengan koma ti takder ti paternal a gupit. Dina magun-od ti kayatna mapasamak wenno ibaga a dina maipapilit ti takder, panggep ken kapanunotanna, kas asawa a lalaki. Saanna laeng a pinagarko dagiti kiday iti pannakarikna iti kinaawan ti bileg wenno ti saan a naisikkir wenno saan nga inimdengan a pannakabalin ti maysa nga asawa a lalaki. Kasla nalipit ti lalaki iti nagbaetan dagiti naparnuay a parikut ket saan a makakuti wenno sisasango iti awanan mamaayna nga irurukuas wenno awanan tulangna a pagtaktakderan
Ket naawan ti mamaayna ken kaimudingan ti sinirmata a masakbayan ta napukaw ti essem ti kasimpungalan. Saan ketdi a basta napukaw lattan no di ket tinaneb ti naparnuay a parikut a nakaipasungalngalanda. Dayta a pannakaipasungal ket inakasna ti pigsa ti pakinakem ti asawa a babai ket nagbirok iti pakaiyaw-awanan iti sangsangoen a dagensen. Kinamangna iti liklik a mangiyikay kenkuana a sisasango iti dakkel a parikut.
Narikna ti kinabileg ti paulo ti sarita a naidatag ta pulos a saan a naunnat ti nabagkog a kapanunotan ken pagtaktakdderan asawa a babai. Posible met a kunaen a pananglisi dayta iti aramid a naipabasol – ti basol a saan met a basol no usigen a nalaing. Ngem gapu iti pagtaktakderan a kapanunotan, a posible pay a kunaen a dayta ti prinsipio a saan a dimngeg iti suhestion ti paternal a gupit. Pagangayanna, limmuag ti ngayemngem iti saan a naikaskaso a bileg. Isu a dayta a ngayemngem, uray di naibaga, yebkasna met, iladawanna pay ti kinasubeg gapu iti saan nga idedengngeg, saan a panamati iti paternal a biang.
Kasla insarado a komunikasion ti pinarnuay ti kinasubeg. Saan a maited wenno maala ni Gerry ti numero ti telepono ti asawana, saan met a mapatulodan iti visa ta bumisita koma. Kaarignan tay linuktan a ridaw iti nakalawlawa ngen saan nga umuneg ti indiayaan ti tarabay ken panangisakit. Naimula iti paulo ti karirikna ni Gerry, ti bida a lalaki. Sadiay ti pakariknaan ti marikriknana a dagensen. Ingarngaretnget ti kaungganna ti “subeg.” Napigpigsa met ngarud ti gutadna ti nagngaretnget a kaunggan ngem ti balikas a naisawang.
Nabileg ketdi a katatao ti naikawes iti bida a lalaki ta tinakderanna ti karina iti matrimonia, nupay posible met koma ti itatalliaw iti sabali – ti panangsapulna ti ayat iti sabali a sidong. Apay ketdi a saanen? Ngem saanna nga inaramid dayta ta kas iti kunana – asawa laeng ti asawa. Posible a sublianna koma ti babai a nakarelasion sakbay a nagasawa wenno ti babai nga immawag ti telepono a ni mismo asawana ti nakasungbat ngem saanna nga inaramid dayta. Ken posible pay a bulosanna ti tiptipdenna a rikna ken essem iti sekretariana a makabatombalani iti rikna ta uray ni attorney ket adda pay ti agragut nga essemna, ngem saanna nga inaramid dayta gapu ta asawa laeng ti asawa.
Iti legal nga aspeto, kas iti balakad ti abogado, mabalin a mangipilan iti annulment ti kasarda ken asawa a babai ngem saan latta nga inaramid ti lalaki. Nupay kinunan ti asawa a lalaki a dinan masinuo no ania ti marikriknana, iti dayta a punto, kabayatan a masemsem ni Gerry iti panagsubeg ti asawana, agsubli met dayta rikna kadagiti riders ket apunan ida iti nagudua a reaksion – mangayon kenkuana ken saan.
Saan a naan-anay a rason ti kinaawan iti kabukbokodan nga anak iti yiibbet kadaytoy tinakderanna a prinsipio. Banag a nanangipaay iti napigsa a karakterisassion wenno kababalin a naikawes kenkuana. Banag a nangipaay iti kinasiken ti sarita.
Ti karakterisassion a pulos a di nagbaliw, ti paulo ti sarita, ti semsem a marikna dagiti riders a nangited ti apuy ti naglalaok a pagtaktakderan, ti trinatar a topiko, ti kinaurnos dagiti balikas kadagiti binatog dagiti sumagmamano laeng iti inkam inaganan a pagpintasan ti sarita. Adu pay dagiti pagpintasanna, dagiti makagutugot iti rikna a kunam la no agtultulid a bola dagiti naiparang a pasamak.
Para iti author, yebkasmi ti nabara a kablaaw!
===========================================================
Itta
Sarita ni Jovito F. Amorin
Maika-2 a Gunggona
Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque Para iti Literatura Ilokana
Dagiti Hurado: Dionisio S. Bulong, Jusn S. P. Hidalgo, Jr., Cles B. Rambaud
Dagiti pagpintasan ti sarita ket sumagmamano laeng ti innak dakamaten. Isuda dagitoy sumaganad:
Ti sentro ti sarita ket maipapan kadagiti parikut a sangoen ti “itta” nga anak. No “itta” no kuna, naisupadi kadagiti amin. Wenno kabaliktadna iti isu amin. Kas itoy a sarita, isuda amin nga agkakabsat ket deadal ken makuna nga addada iti nangato nga agpang iti gimong ket aglaplapusananda iti panagbiag, ngem, isuna, a buridek, ket saan a nakapagturpos iti adal ken awan ti maipagpannakkelna kadagiti kakabsatna. Awitna ti bunga ti saan a maikanatad nga aramid idi isuna iti naikkan iti tiansa a maaddaan iti nabunga a masakbayan. Isu dayta ti nakapanagananna iti “itta” iti ipagna a doktora.
Nupay sisasango iti saan a pagduaduaan a parikut ti “itta” saanna nga inaramat ti kinabababana a mangubor ti nangato nga ipag. Ti ipag a napalanguad ken “awan babainna” a naikamang ta dina ammo iti agdayaw wenno agraem. Itoy a punto, maibaskag dagiti parikut a sangoen ni Marcos, ti “itta.” Ket no kasanona a solbaren dagitoy a simmangbay a parikut, isu met iti nagtartarayan ti sarita. Dagiti parikut a buklen ti ipag a palanguad, ti regaloda iti kasangay ni mamang, ken ti gastosen iti debut ti bugtong nga anakda. Dagita dagiti kangrunaan a solbaren ni Marcos.
Awan ketdi iti makita a rissik kadagiti agkakabsat. Amin dagiti kakabsat ni Marcos ket ipapaayda amin ti supotarda iti kabsatda, nangruna la unay ti asawa ti doktora ta dina binay-an ni Marcos lalo iti financial a pagkasapulanna. Makuna a binalanse dagiti naidatag a susik babaen iti kinaawan iti nagubsang ken saan a naitaoan nga aramid a maikontra iti tao ken iti gimong. Daytoy ti nagpigsaan ti sinurat ta naiparang ti makatao ken maiparbeng nga addang. Naipakita iti daytoy a sarita ti umno a kaipapanan ti ladawan ni Ilokano, a kas addaan iti nangato a galad ken kababalin. Ni Ilokano iti mararaem a gimong. Naisangayan a puli.
Makapaisem ket daytoy uray no dagiti linabag dagiti balikas ket marikna ti semsem ket muriot ti “itta.” Nabileg ken naannayas iti ikakapet dagiti balikas kabayatan iti panangbasa. Saan ketdi a kunaen a napisikalan ti rissik ti parikut. Saan a napisikalan a parikut no di agubbog laeng dayta a parikut iti marikrikna gapu iti kinaawan. Ngem iti laksid itoy, naakemna pay laeng ti akemna nga isu ti angin babaen dagiti payak ti inada. Naaramid ni Marcos, nga isu ti sammaked iti panagtabon ti init ti inada. Makuna met a nangited daytoy iti dakkel a merito iti karakterissasion. Ta iti pannakaikuspil ti karbengan ket saan a sinubadan iti kinadamsak, iti baet iti panagburburek a marikrikna.
No kasano a sinango ni Marcos ti situasion a pannakapaay ni palanguad iti essem nga alahas, ti saan a panangisuko ti asawa a babai ti naited a karbenganna ket dakkel ti naitulongna iti dur-asan ken yiirut ti panagpikapik dagiti pasamak. Ngem iti kawada iti panunot ni Marcos wenno kinapraktikalna, ken ti kinasuporta ken kinamannakaawat nga anak nga agdebut, nasulosionan ti amin. Kas kuna ti anak, para iti pamiliada – umayon kadagiti panggep ti daddyna ken kasta metten ti ulitegna.
Ti ketdi maysa pay pagpintasanna, daydiay alahas a saan a pagan-ano ni palanguad ket isu gayam ti addaan dakkel a kaipapanan iti inada. Ta usar ti inada dayta idi isu met iti nagdebut. Kaipapananna ti maitutop nga agpaay iti asinoman, lalo ket karuprupa pay ni Markie ti baket. Kasla naipatawid ti kinapintas ni mamang idi agtutubo ken ni Markie.
Gapu iti kinaawan iti kinadamsak nga aramid, ti pagtaktakderan ni Ilokano iti gimong ket intag-ay daytoy a sarita.
Nabara a kablaaw iti author!@
===============================================================
Tiket
Sarita ni Mighty C. Rasing
Umuna a Gunggona
Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque Para iti Literatura Ilokana
Dagiti Hurado: Dionisio S. Bulong, Juan S. P. Hidalgo, Jr., Cles B. Rambaud
Ti paulo ti sarita ket kaunaan a termino nga inaramat wenno maibilang a kaunaan a nangusar kadaytoy a termino. Kaubingan nga idea. Nausar met dayta nga idea a kas pakabuklan ti amin – a ti kinapudnona, ti asawa a lalaki, ni Amerikano a Roger, ti nagbalin a tiket ti asawa a babai tapno makadanon iti kinasaliwanwan a panagbiag. Ti asawa a lalaki ti tiketna iti inna panagdalliasat ti biag nga agturong iti kinanam-ay. Isu met, ti bida a babai, ti tiket ti pamiliana no apay nga adda iti USA. Saan a kas gagangay a pakaitarusanna ti balikas a tiket no ket addaan pay iti sabali a pakaitarusan. Ti tiket ti nam-ay. Ngem kas iti pakabuklan iti amin, adda pagpatinggaan ti kaipapanan ti amin. Ta kas nakunana: “Wen, ni Roger ti tiketna iti nasaysayaat a biag. Isuna met ti tiket ti pamiliana iti napimpintas a masakbayan.”
Nakunak a kaubingan, ta iti suli ti panunotko, adda sadiay ti sabali pay a termino a naaramat para itoy nga anggulo. Saanko laeng a malagipen ti nangaramat iti sabali a bersion, ken ti paulo ti sinurat a nangaramatan ti awtor ti pasaporte (passport). Daytoy a pasaporte ket kas met laeng iti tiket. Ngem pasaporte man wenno tiket, addaanda iti kabukbokodan a gupit a kas sarita. Maibilang ngarud a kas orihinal a bersion ti awtor ti balikas a tiket. Ken mamatiak a daytoy a termino, ti tiket, a maaramat kadagiti sumarsaruno a sinurat a kas pangitutopan iti kayat nga ibuksilan wenno kapadana. Nupay kasta, saan met nga awanen ti posibiladad a lumtawto manen ti sabalinto manen a bersion itoy. Ta kadagiti balikas, agnanayon nga ubing dagiti putaren a termino a kas mangpabaknang ti kabukbukodan a lenguahe.
Naisabali ken naisangayan ti sarita gapu iti kinaawan iti makita a kinagubsang a panagsasao. Awan iti nailaok a mantsa kadagiti balikas. Ta umanay met a risiris ti sarita nga awanan iti kinagubsang wenno napisikalan a maiparang. Makuna, wenno kunaek, a panawenen ita dagiti sarita a mangpasin-aw ti puli; a kas panagsapul ti panangipakita ti kinaasino ni Ilokano. Panawen a panangiyibbet dagiti napisikalan ken di naintaoan nga aramid ken gandat nga ilaga kadagiti risiris. Ket, daytoy a sarita, ti “Tiket” ket maysa nga ehemplo wenno modelo kadaytoy a panagbalbaliw dagiti sinurat wenno panangpasin-aw kadagiti putaren nga idiaya a kas nasin-aw a kapanunotan.
Napintas ti istraktura ti sarita. Ababa ngem namsek. No utoben a nalaing, napan laeng nakipunsion ti bida, ket idi agawid, gibusen. Kasta laeng. Ngem iti dayta nga ipapanna makidaya ket mawarwar met ti prefigure ti sarita. Ti saanna a pannakasurot ti dalanna, “kanayonak a maiyaw-awanen, nakunana iti bagina” ipasimudaagna ti kinaadda ti dagensen iti barukongna a nasken a mauksot kabayatan iti pannakawarwar ti pakabuklan ti sarita. Dita a punto, ti nangimulaan ti awtor ti “horizon of expectation” wenno sisiimen ti/dagiti riders no matungpal dayta nga expectation wenno saan. No saanna a nasurotan ti dalanna iti umno a biag, “talaga a kanayon a maiyaw-awan” ti bida ken lalo la unay ti awtor ta kalpasan nga indatagna ti expectation ket awan met indiayana a pannakapnek. Ngem itoy a sarita, “Tiket,” ti horizon of expectation ket nasurot. Saan laeng a basta nasurot no dina pay ket intag-ay, inpangato ti kalidad ti kababalin ti puli ni Ilokano. Ta idi agawiden ti bida a babai, nasurotanna metten ti pudno a dalanna iti biag, isu dayta iti panangawatna a sipupudno ken sipupuso nga agpatingga laeng dita ti tiketda nga agassawa. Awatennan ti kinapudno a saanda wenno saanna a maipaayan iti anak ni Roger. Agpatingga laeng dita ti panagtipon ti ayan-ayatda. Nasakit a kinapudno, ngem isu ti kinapudno a nasken nga awaten ti bida a babai.
Ngem saan a nagpatingga sadiay ti horizons of expectation. Adda pay laeng a masisiim agingga adda daytoy. Ti panangipakita ti kababalin, tabas, ken ugali ni Ilokano. Itoy a sarita, impakitana ti nasin-aw a panagug-ugali, nga isu dayta iti saan a kinamaterialistiko ti puli. Saan a materialistika ti bida babai. Saan a materialistika ni Ilokana. Dayta ti kayat nga ipukkaw wenno yikkis, ti sarita, idi nabasa iti udina, nga isu ti maitutop nga udina, ti rason a saan a materialistika ni Ilokana:
“Inton agsapa,” kinunana iti bagina nupay aglulua, “pirmaakton ti divorce papers. Ibatik metten ti tulbek ti balay ken Rav4.”
No sabali laeng a puli, diak la ammon, lalo ket nangina met ti lugan ken ti balay, aminda ket nainagan ken iti bida. Kukuanan dayta. Ngem sanna a tinagikua. Saan a pinanunot ti bida a babai dayta. Saan a materialistiko. Uray no nagaramat iti “tiket” iti irarang-ayna, saan pay a napukaw ti nasin-aw a kababalin ni Ilokana. Isu dayta ti nagpintasan ti karakterisassion ti bida.
Wow! Intag-ay daytoy a sarita ti nasin-aw a kababalin dagiti Ilokana. Lalaki ti awtor, ngem nabalinanna a sinurat ti kabibiag ken rikna ti babai. Impresibo! Impresibo a kas mighty, a kas Mighty a nagan ti awtor. Nabara a kablaaw! @
Wednesday, April 21, 2010
Ti Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque
7 comments:
- Ka Iddo said...
-
naragsak a panagbasa kadakay amin...
- 5:05 PM
- Jake Ilac said...
-
tenkyu manong iti napintas a review...:)
komustakan? nagsubli met laengen ti dati a gaganaygayam?
Regards!
- 7:54 AM
- Ka Iddo said...
-
tenkio, jake, iti isasangbaymo...
wen, adda metten simmayaatanna...ngem inaldaw pay laeng therapy idiay baguio gen. hospital... di bale ta makasurat pay la datao, hehehe!
- 10:52 AM
- savita said...
-
PART TIME HOME JOBS | DO OFFLINE DATA ENTRY JOB
Is your search for a home job always ends in some kind of SCAM OR FRAUD? If so, don’t loose heart, because visionjobcare.com brings you, 100% genuine and legitimate home jobs. Do offline data entry at home, submit the job through email and get paid handsomely every month. Millions already Joined & Benefitted with our service. For more details E-mail us at support.visionjob@gmail.com
Visit Us at http://www.visionjobcare.com/XXX.html
- 4:54 PM
- Ariel S. Tabag said...
-
manong iddo, pananglugay iti anusmo a nangrebiu kadagiti sarita iti laksid ti adda nga an-annayem.
kas secretariat ti premio duque, idanonmo ti naimpusuan a panagyaman, iti nagan metten ti sibubukel a kaamaan da apo rey.
agawaam ti agpalaing, manong.
- 12:38 PM
- Ka Iddo said...
-
thank you ading ariel iti ibibisitam ditoy blog.... ken thank you gayam ti awis iti poetry reading...
sipud idi 2000 tinawen nga irepresentarko ti daniw-iluko sadiay up baguio... ngem iti pannakaatake, saankon a kabaelan ta diak makapagna ken agbiddal nga agsao...dua a tawenton ngem madama pay laeng therapy..
idi last year, ni peter la. julian ti nangibagi ti iluko... sakbayna dayta, uy-uyotannak nga agnaniw ni Dr. P. Macansantos ngem talaga a diak kinabaelan...
no addaakto iti baguio, kitaekto no makaumayak, uray agbuya laeng ta agbeddal pay laeng panangsao, he-he!
again, thanks!
- 11:58 AM
- Ka Iddo said...
-
thank you ading ariel iti ibibisitam ditoy blog.... ken thank you gayam ti awis iti poetry reading...
sipud idi 2000 tinawen nga irepresentarko ti daniw-iluko sadiay up baguio... ngem iti pannakaatake, saankon a kabaelan ta diak makapagna ken agbiddal nga agsao...dua a tawenton ngem madama pay laeng therapy..
idi last year, ni peter la. julian ti nangibagi ti iluko... sakbayna dayta, uy-uyotannak nga agnaniw ni Dr. P. Macansantos ngem talaga a diak kinabaelan...
no addaakto iti baguio, kitaekto no makaumayak, uray agbuya laeng ta agbeddal pay laeng panangsao, he-he!
again, thanks!
- 11:58 AM


text:
TI PAGWANAWANAN OKTUBRE 2014
Pagarian ti Dios—Ania ti Maipaayna Kenka?
Masungbatan dayta no maammuantayo no kasano kapateg dayta ken Jesus, iti Ama ni Jesus, ken kadagiti natulnog a tattao.
Apay nga Interesadotayo iti Pagarian ti Dios?
Apay nga ikaskasaba dagiti Saksi ni Jehova ti maipapan iti Pagarian idinto ta saan nga ar-aramiden dayta dagiti agkunkuna a Kristiano?
Pagarian ti Dios—No Apay a Nagpateg ken Jesus
Saan laeng a naiparna nga impakaammo ni Jesus ti Pagarian no di ket dayta ti kangrunaan a topiko nga inkasabana.
Pagarian ti Dios—Ania ti Ipaayna Kenka?
Dagiti sungbat ket agpannuray kenka.
Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? (Paset 1)
No ammom ti sungbat, mailawlawagmo kadi dayta manipud iti Biblia?
Bagik Laeng ti Pampanunotek
Bayat ti kaadda ni Christof Bauer iti bassit a sailboat iti tengnga ti taaw, impamaysana a binasa ti Biblia. Ania ti nasursurona?
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Ania ti maaramidan ti Pagarian ti Dios a saan a maaramidan ti gobierno ti tao?
Dagiti Features a Makita Online
Apay nga Agkararagak? Sungbatan Ngata ti Dios Dagiti Kararagko?
Agpannuray kenka no sungbatan ti Dios wenno saan dagiti kararagmo.


text:
Apay a Nakaad-adu ti Agsagsagaba?
DAGITI lider ti relihion nga agkunkuna nga ammoda ti sungbat ti saludsod a mabasa iti kannigid masansan nga isursuroda a ti panagsagaba ket pannusa ti Dios. Kas pagarigan, sumagmamano nga aldaw kalpasan ti ginggined idiay Haiti, maysa a padi iti kabesera ti nangibaga kadagiti parokiana a ti didigra ket mensahe ti Dios. Saan met unay a kasta kadirekta ti dadduma. Sigun iti maysa nga Americana a propesora iti relihion, kasla kastoy ti panangmatmat ti adu: “Maysa a misterio ken awan karbengantayo a mangkuestion no apay a pagayatan ti Dios dagiti kasta a didigra. Ti napateg ket addaantayo iti pammati.”
Talaga kadi a “pagayatan” ti Dios ti panagsagaba ti tattao? Ti sungbat ti Biblia ket nalawag a saan! Saan a paset ti panggep ni Jehova a Dios nga agsagaba ti sangatauan. Ngem ti umuna a pagassawaan ket nagrebelde iti turay ti Dios. Kinaykayatda nga isuda ti mangikeddeng iti bukodda a pagalagadan iti naimbag ken dakes. Simmukirda iti Dios isu a sinagabada dagiti resulta. Mapaspasarantayo ita dagiti epekto ti di umiso a pinilida. Ngem saan a pulos a nagtaud iti Dios ti panagsagaba ti tattao. Kuna ti Biblia: “No adda iti sidong ti pannakasuot, awan koma ti agkuna: ‘Susuotennak ti Dios.’ Ta iti dakes a bambanag saan a mabalin a suoten ti Dios ket isu saanna met a suoten ti asinoman.” (Santiago 1:13) Mabalin nga agsagaba ti uray siasino—uray dagidiay patpatgen ti Dios. Usigem ti sumaganad a pagarigan:
- Ni propeta Eliseo ket natay gapu iti sakit.—2 Ar-ari 13:14.
- Insurat ni apostol Pablo nga isu ket nagtultuloy a “mabisin ken kasta met a mawaw ken kurang ti pannakakawesna ken makabkabil ken awanan pagtaengan.”—1 Corinto 4:11.
- Ti Kristiano a ni Epafrodito ket nagsakit ken nadepres wenno ‘nagleddaang.’—Filipos 2:25, 26.
Awan mabasatayo iti Biblia a dusdusaen idi ti Dios dagitoy tallo a lallaki gapu kadagiti basolda. Ipakaammo ketdi ti Biblia a saan a ti Dios ti makinggapuanan iti panagsagaba. Ibatadna met ti tallo a kangrunaan a makagapu a masansan nga agresulta iti panagsagaba.
Personal a Desision
“Aniaman nga imulmula ti maysa a tao, daytoyto met ti apitenna.” (Galacia 6:7) Siempre, no inkeddeng ti maysa a tao ti agsigarilio, agbalin a kaskasero, wenno mangwaldas iti kuartana, isu a mismo ti manungsungbat iti aniaman a panagsagaba a mabalin nga ibunga ti desisionna.
Mabalin nga agsagabatayo met gapu kadagiti managimbubukodan a desision ti dadduma. Tattao ti makinggapuanan kadagiti kadaksan nga aramid, kas iti napalalo a kinaulpit dagiti Nazi ken pannakaabuso ti ubbing. Gapu iti di umiso a panangusar ti dadduma iti wayawayada nga agdesision, agsagaba ti sabsabali.
Di Mapakpakadaan a Paspasamak
Idi umuna a siglo C.E., 18 a tao ti natay idi narba ti dakkel a torre iti Jerusalem. Maipapan kadagiti natay, kinuna ni Jesus: “Ipagarupyo kadi a daytoy ti mangipaneknek a dakdakesda ngem dagiti amin a tattao nga agnaed idiay Jerusalem? Saan!” (Lucas 13:4, 5, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Ammo ni Jesus a dagiti natay ket saan a dinusa ti Dios. Ammona ti kinuna ti naisuraten a Sao ti Dios: “Ti tiempo ken ti di mapakpakadaan a pasamak mapagteng kadakuada amin.” (Eclesiastes 9:11) Mapasamak ti adu a trahedia gapu ta nairana ti biktima iti dina napakpakadaan a situasion wenno gapu iti panagkamali ti tao. Kas pagarigan, ipakita dagiti report a nakaad-adu ti agsagaba no di ikankano ti tattao dagiti pakdaar ken no dagiti pasdek ket saan a nabangon a makadaer iti nakaro a paniempo wenno napigsa a ginggined. Kadagita a kasasaad, ad-adu a tao ti maapektaran iti di mapakpakadaan a paspasamak nga agresulta iti ad-adu a panagsagaba.
“Ti Agturay iti Daytoy a Lubong”
Kuna ti Biblia: “Ti intero a lubong adda iti pannakabalin daydiay nadangkes.” (Juan 12:31; 1 Juan 5:19) Dayta a “nadangkes” ket ni Satanas a Diablo, a maysa a mannakabalin nga espiritu a parsua. Sigun iti Biblia, isu ti “agturay iti autoridad ti angin, ti espiritu nga agtigtignay ita iti annak ti kinasukir.” Adda ngarud autoridadna a mangkontrol iti panagpampanunot ti kaaduan a tao, ken im-impluensiaanna ida nga agsukir iti Dios. (Efeso 2:2) Nakaal-alingget ti dadduma a krimen kas iti panangabuso iti ubbing ken panangmasaker, a para iti adu, dagita ket di kabaelan nga aramiden ti tao.
Ngem kaipapanan kadi dayta a di maseknan ti Dios iti panagsagabatayo? Kabaelanna kadi a pagpatinggaen dayta ken aramidennanto kadi?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay nga Ipalpalubos ti Dios ti Kinadakes ken Panagsagaba?
Kasano a nangrugi ti kinadakes, ken apay nga ipalpalubos dayta ti Dios? Agpatingganto ngata ti panagsagaba?


text:
Agannad Kadagiti Panagem ti Puso
“Ti puso nagulgulib ngem iti aniaman a banag ket desperado,” kuna ti Biblia. (Jer. 17:9) No adda banag a tartarigagayan unay ti pusotayo, saan kadi a nainkalintegan a pagustuantayo dayta?
Ipakdaar kadatayo ti Kasuratan: “Rummuar manipud puso dagiti nadangkes a panagrasrason, panangpapatay, pannakikamalala, pannakiabig, panagtakaw, ulbod a pammaneknek, panagtabbaaw.” (Mat. 15:19) Mabalin a liputannatayo ti piguratibo a pusotayo ket tignayennatayo a mangaramid iti banag a di maitunos iti pagayatan ti Dios. Ken nalabit ditay madmadlaw a naallilawnatayo ti pusotayo agingga a makaaramidtayo iti dakes. Ania ti makatulong kadatayo a mangilasin kadagiti panagem ti pusotayo sakbay a makaaramidtayo iti di umiso?
PANANGLASIN KADAGITI PANAGEM—KASANO?
Inaldaw a basaen ti Biblia ken utoben ti kunaenna.
“Ti sao ti Dios nabiag ken adda bilegna ken natartarumamis ngem iti aniaman a kampilan a dua ti tademna ket sumalput uray agingga iti paglasinan ti kararua ken espiritu,” insurat ni apostol Pablo. Ti mensahe ti Dios a masarakan iti Biblia “kabaelanna a lasinen dagiti panunot ken dagiti panagem ti puso.” (Heb. 4:12) Dakkel ti maitulong ti panangusigtayo iti kuna ti Kasuratan tapno mailasintayo dagiti panagem ti pusotayo. Nagpateg ngarud nga inaldaw a basaentayo ti Sao ti Dios ken utobentayo ti kunaenna, iti kasta matuladtayo ti panagpampanunot ken panangmatmat ni Jehova!
No awatentayo ti balakad ti Kasuratan ken iyaplikartayo dagiti prinsipio ti Biblia, masanay ti konsiensiatayo—ti timek iti kaunggantayo. (Roma 9:1) Malapdannatayo a mangikalintegan iti di umiso nga aramid. Kasta met, naglaon ti Biblia kadagiti pagarigan nga agserbi kas “pammakdaar.” (1 Cor. 10:11) No silalagiptayo kadagita, malapdantayo nga agaramid iti di umiso. Ania koma ti aramiden ti tunggal maysa kadatayo?
Ikararag iti Dios a tulongannaka a mangilasin kadagiti panagem ti pusom.
Ni Jehova ket “manangsukimat iti puso.” (1 Cron. 29:17) Isu “dakdakkel ngem kadagiti pusotayo ket ammona ti amin a bambanag.” (1 Juan 3:20) Saantay a maallilaw ti Dios. No sibubulos nga ikararagtayo dagiti pakaseknan, rikrikna, ken tarigagaytayo, tulongannatayo ni Jehova a mangilasin kadagiti panagem ti pusotayo. Mabalintayo met a kiddawen kenkuana a ‘mangparsua kadatayo iti puso a nasin-aw.’ (Sal. 51:10) Tapno mailasintayo dagiti pagannayasan ti pusotayo, saantay ngarud a tagtagibassiten ti panagkararag.
Agatension kadagiti gimong.
Ti panagimdeng kadagiti gimong tulongannatayo a mangtingiting iti makin-uneg a kinataotayo—ti pusotayo. Nupay saan a kanayon a makangngegtayo iti baro nga impormasion, makatulong ti itatabunotayo tapno ad-adda a matarusantayo dagiti prinsipio ti Biblia ken umawattayo kadagiti pammalagip a makatulong iti panangilasintayo kadagiti panagem ti puso. Makatulong met ti komento dagiti kakabsat tapno mausigtayo ti makin-uneg a kinataotayo. (Prov. 27:17) Ngem no iputputongtayo ti bagitayo imbes a tagiragsakentayo ti makilangen kadagiti kakabsat bayat ti gimong, mabalin a mangituggod dayta iti ‘panangsapultayo iti kabukbukodan nga iniimut a tarigagay.’ (Prov. 18:1) Nainsiriban ngarud nga isaludsodtayo iti bagitayo, ‘Ugalik kadi nga atendaran ti amin a gimong ken agimdeng kadagita?’—Heb. 10:24, 25.
KASANO A MAALLILAWNATAYO TI PUSOTAYO?
Mabalin nga allilawennatayo ti nagulib a pusotayo iti adu a pamay-an. Usigentayo ti uppat kadagitoy: panagtarigagay iti material a bambanag, panagusar iti inumen a de-alkohol, di nasayaat a kakadua, ken paglinglingayan.
Panagtarigagay iti material a bambanag.
Natural laeng a kayattayo a penken dagiti pisikal a kasapulantayo. Ngem pinakdaarannatayo ni Jesus a saantay nga iyun-una ti material a bambanag. Imbatadna iti maysa nga ilustrasionna no ania ti napasamak iti maysa a nabaknang a lalaki a napnapno dagiti kamaligna. Awanen ti pangikabilanna kadagiti sumaruno a nawadwad nga apitna. Implano ti lalaki a rugpuen dagiti kamaligna ket mangibangon iti daddadakkel a kamalig. Kinunana: “Sadiay urnongekto ti amin a bukbukelko ken ti amin a naimbag a bambanagko; ket kunaekto iti kararuak: ‘Kararua, addaanka iti adu a naimbag a banag a naidulin maipaay iti adu a tawen; agnam-ayka, manganka, uminumka, agragragsakka.’” Ngem daytoy a nabaknang a tao nalipatanna ti maysa a napateg a kinapudno: No matay iti dayta a rabii, awan mamaay ti amin a nagbambannoganna.—Luc. 12:16-20.
Bayat a tumataengantayo, mabalin a maseknantayo unay kadagiti material a kasapulantayo inton lumakay wenno bumakettayo. Kas resultana, mabalin a rugiantayo nga ikalintegan ti panag-overtime iti trabaho iti tiempo ti gimong wenno maliwayantayon dagiti Nakristianuan a responsabilidadtayo. Saan kadi a masapul nga agannadtayo iti kasta a pagannayasan? Wenno mabalin nga agkabannuagtayo pay ket bigbigentayo nga awanen ti nasaysayaat pay ngem iti amin-tiempo a panagserbi. Ngem itantantantayo kadi ti agpayunir ta irasontayo nga awan pay ti natalged a pagsapulantayo? Saan kadi a rumbeng nga aramidentayo itan ti amin a kabaelantayo nga agbalin a nabaknang iti Dios? Adda kadi makaammo kadatayo no sibibiagtayo pay inton bigat?
Panagusar iti inumen a de-alkohol.
“Dika makikadua kadagiti nakaro ti panagin-inumna iti arak,” kuna ti Proverbio 23:20. No magusgustuan ti maysa a tao ti inumen a de-alkohol, mabalin nga ikalinteganna ti kanayon a panaginum. Mabalin a kunaenna nga aginum tapno marelaks, saan a tapno agbartek. No kasta ti panagrasrasontayo, mabalin a tiempon a tingitingentayo ti pagannayasan ti pusotayo.
Di nasayaat a kakadua.
Siempre, ditay maliklikan a kalangen dagiti di manamati—kas kadagiti adda iti eskuelaan, trabaho, ken iti ministerio. Ngem saan a nasayaat ti makisinninged wenno napaut a pannakitimpuyog kadakuada. Ikalintegantay kadi ti kasta a pannakilangen ket ibagatayo a nasayaat met ti kababalinda? “Dikay payaw-awan,” impakdaar ti Biblia. “Dagiti dakes a pannakitimpuyog dadaelenda dagiti makagunggona nga ugali.” (1 Cor. 15:33) No kasano a ti sangkabassit a polusion makontaminaranna ti nadalus a danum, dagidiay di mangay-ayat iti Dios makontaminaranda ti espiritualidadtayo ken maguyugoydatayo a mangtulad kadagiti nailubongan a panangmatmat, panagkawkawes, panagsasao, ken ug-ugali.
Paglinglingayan.
Gapu iti moderno a teknolohia, nalakatayo a magun-odan ti nadumaduma a paglinglingayan, nga adu kadagita ti kuestionable wenno di maitutop iti maysa a Kristiano. ‘Ti tunggal kita ti kinarugit saan koma a madakamat iti nagtetengngaanyo,’ insurat ni Pablo. (Efe. 5:3) Kasanon no naallukoy ti pusotayo nga agbuya wenno agdengngeg iti banag a di nadalus? Mabalin nga irasontayo a kasapulantayo amin ti sangkabassit a panagaliwaksay wenno panaglinglingay, ket personal a banag dayta. Ngem ipapusotayo koma ti balakad ni Pablo ket ditay baybay-an a sumrek ti kinarugit iti mata wenno lapayagtayo.
SAAN PAY A NALADAW TAPNO AGBALBALIW
No nagbalintayo a biktima ti nagulib a pusotayo ken nairuamtayon a mangikalintegan iti di umiso a tignaytayo, saan pay a naladaw tapno agbalbaliw. (Efe. 4:22-24) Usigen ti dua a moderno a pagarigan.
Kasapulan ni Miguel * a balbaliwan ti panangmatmatna maipapan iti material a bambanag. Kunana: “Agnanaed idi ti pamiliak iti pagilian a nakapatpateg ti maaddaan iti kabaruan ken kasayaatan a teknolohia ken pagnam-ayan nga ituktukon ti lubong. Isu nga impamaysak a gun-oden ti amin a kayatko. Impagarupko a maaramidak daytoy a saanak nga agbalin a materialistiko. Ngem nabigbigko idi agangay a ti panangipangpangruna iti material a bambanag ket kasla iti dalan nga awan patinggana. Inkararagko ken Jehova dagiti pampanunotek ken dagiti panagem ti pusok, ket impudnok a kayatmi ti naan-anay a makapagserbi kenkuana kas pamilia. Pinasimplemi ti biagmi ken immakarkami iti lugar nga addaan dakdakkel a panagkasapulan. Idi agangay, nakapagpayunirkamin. Nakitami a dimi kasapulan ti adu a material tapno maaddaankami iti nasayaat ken naragsak a biag.”
Ipakita met ti kapadasan ni Lee no kasano a nakatulong ti panangtingitingna iti bagina tapno maisardengna ti makilangen iti dakes a kakadua. “Gapu iti trabahok,” kuna ni Lee, “regular a kaduak dagiti suplayer manipud sabali a pagilian. Ammok nga adda nalabes a panagiinum kadagita a miting, ngem kayatko met latta ti mapan. Namin-adu a gistay mabartekak, ngem makonkonsiensiaak kalpasanna. Kasapulan a tingitingek ti linaon ti pusok. Gapu iti balakad ti Sao ti Dios ken dagiti singasing ti papanglakayen, naamirisko a tartarigagayak gayamen a kalangen dagiti saan a mangay-ayat ken Jehova. Iti agdama, as-asikasuek ti negosiok babaen iti telepono aginggat’ mabalin imbes a direkta a katransaksionko dagiti suplayer.”
Masapul nga usigentayo ti bagitayo ken lasinentayo dagiti panagem ti pusotayo. Tapno maaramidtay dayta, masapul nga agpatulongtayo ken Jehova babaen iti kararag, ta “ammona dagiti palimed ti puso.” (Sal. 44:21) Impaay met ti Dios ti Saona, nga agserbi a pagsarmingantayo. (Sant. 1:22-25) Napateg met dagiti pammalagip ken balakad kadagiti naibatay-Biblia a publikasiontayo ken kadagiti gimongtayo! Makatulong dagitoy a mangsaluad iti pusotayo tapno maitultuloytayo ti magna iti daldalan ti kinalinteg.
^ par. 18 Nabaliwan dagiti nagan.


text:
Aklan
Ti Aklan ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Kapitoliona ti ili ti Kalibo. Adda ti Aklan iti akin-amianan-a-laud a paset ti Isla ti Panay, kabeddengna ti Antique iti laud ken ti Capiz iti umabagatan-a-daya. Sangsanguen ti Aklan ti Baybay Sibuyan ken ti probinsia ti Romblon iti amianan.
Nalatak ti Aklan gapu iti Isla ti Boracay ken ti Piesta ti Ati-Atihan. Ti isla ti Boracay, nga aganay a maysa a kilometro iti akin-amianan a pungto ti Panay ket addaan iti maysa kadagiti kapipintasan ti puraw a daratna nga aplaya iti sangalubongan ken daydaywen ti adu a turista. Nalatak met kadagiti turista ti tinawen a Piesta ti Ati-atihan a maang-angay iti kada Enero. Ti piesta ket mairuknoy iti Santo Niño wenno ti maladaga a jesus, ket dagiti makidaya ket pulagidanda dagiti rupada iti uging ket agaruatda iti natitingra ti marisna a pagan-anay sada agsasala.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Aklan iti 17 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Masapul nga Agpatinggan ti Panagsagabatayo!
Masapul nga Agpatinggan ti Panagsagabatayo!
Nangrugi ti panagsagaba ni Khieu idi napapatay ni tatangna gapu ta binaybay-anna nga agdakiwas dagiti baka iti asideg a kamaisan. Idi agangay, ni nanangna ken ti dua a kabsatna a babbai ket pinatay dagiti rebelde a Komunista (Khmer Rouge) idiay Cambodia. Kalpasanna, nakabaddek ni Khieu iti naimula a bomba. Naguray iti 16 nga aldaw iti bakir sakbay a naarayat. Kapilitan a maputed ti gurongna. “Kayatko idin ti matay,” kinuna ni Khieu.
NALABIT mapalpaliiwmon a mabalin nga agsagaba ti uray siasino. Dagiti natural a didigra, sakit ken pisikal a depekto, naranggas a krimen, ken dadduma pay a trahedia ket umapay iti asinoman, sadinoman, ken kaanoman. Kasta unay ti panagregget dagiti manangtulong nga organisasion tapno maliklikan wenno maep-ep man laeng ti panagsagaba ti tattao. Ngem ania ti resulta dagita?
Usigem ti maysa a pagarigan—ti panangparmek iti bisin. Sigun iti diario a Toronto Star, adu ti naawanan iti pagtaengan ken taraon gapu kadagiti natural a didigra. Ngem ipadamag ti diario a “gapu iti kumarkaro a kinaranggas, malaplapdan ti tulong dagiti ahensia a mangikagkagumaan a mangparmek iti bisin.”
Ar-aramiden met dagiti lider iti tay-ak ti politika, kagimongan, ken medisina ti amin a kabaelanda a mangep-ep iti panagsagaba, ngem dida naballigi. Iti laksid dagiti programa a mangparang-ay iti ekonomia, adda latta kinakurapay. Ti amin a sakit ket di mapagpatingga dagiti bakuna, agas, ken moderno a panagopera. Bayat nga agtultuloy wenno kumarkaro ti naranggas a krimen, awan ti maaramidan dagiti polis ken puersa militar a mangtagtaginayon iti talna.
Apay a nakaad-adu ti agsagsagaba? Maseknan kadi ti Dios kadakuada? Minilionen ti nakasarak iti makaliwliwa a sungbat manipud iti Biblia, kas makitatayo.


text:
Charactonym
Idi un-unana, narway a mabasa kadagiti sarita Iluko ti charactonym. Nakail-ilokano a character. Ininaw ken impasngay iti ayat ken pinnateg dagiti naglilinnaga a sinilong dagiti kinelleng ken bangkag. Nagdalliasat kadagiti tambak ken desdes a kumamang kadagiti pinagayan, kabangkagan, kanatengan; kadagiti waig ken pangngappuan a pagsigsigayan ken pagtanggaran; kadagiti pay-as a simmussuan dagiti rinaepan; iti igid ti baybay a taptapliakan dagiti dalluyon; iti tengnga ti taaw a pagkalkalapan; kadagiti punsionan ken uray kadagiti paguummongan iti purok; iti panawen ti tikag wenno nepnep; iti rigat ken nam-ay; iti ili ken iti away; iti probinsia ken iti siudad; ken dadduma pay a panawen ken setting, ania man a genre ken klase ti sarita, napintas dagiti charactonym. Saan a palpalawpaw a karakter. Saan nga agtatapaw ket makitam nga aggunay ken agtignay, agsao, agkanta ken agdaniw, agunget ken agbassawang ken dadduma pay. Iti ababa a pannao, karakter a makita, a saan ket a nakalemmeng wenno saan nga ammo ti kinaasinona. Napateg a maipakita ti kinaasino. Napateg no asino.
Napateg ti maysa a karakter a kas agbibiag ken agtignay, agsao iti kabukbukodanna, a saan ket a padiktaran a kasla bambamti iti tengnga ti pinagayan.
Daytoy idi ti charactonym iti sarita Iluko. Dagiti karakter nga ininaw ken impasngay ti nasariwawet a panagpampanunot dagiti mannurat. Dagiti karakter a dinaydayaw ken linalais; kaay-ayo ken kagurgura, iniseman ken minisuotan. Imbayog ken inlunod.
Ngem yanda itan dagitoy a karakter?
Dayta ti saludsod nga ininaw iti iliw ken gagar a makabasa manen. Naginanada kadin wenno saanen a kayat dagiti mannurat? Iti paliiwko, simmerioso dagiti mabasbasan a sarita iti agdama. Gapu kadi ta naginana wenno linipat ti charactonym? Sapay koma ta saan. Ania ngamin aya dayta a karakter?
No dayta a character ti maysa a sarita ket maysa a charactonym, addan dagus a pamalpalatpatan ti kinaasinona. Uray saanen nga ibaga ti kinaasinona, ta saan metten a kaskenan nga ibaga pay ta naiparang metten. Ammo dagus ket nalabit a maisingedmo a reader ti riknam kenkuana; no saan met, agserbi isuna a kas kontrabida iti sarita ket nalabit nga isu ti sisiimem a mismisuotan dagiti tignayna kabayatan iti panagbasa wenno kaay-ayo dagiti tignay ken kapanunotanna no isu ti bida.
Dagitoy nga akem, dagiti reader ket saandan nga agkarkarawa ti kinaasino dagiti karakter iti basbasaenda. Addan a nalawag a makitkitada. No maminsan met, uray bassit laengen a panangiladawan ti kinaasinona ket ammon ni agbasbasa ti kinaasino dayta a karakter. Ammon ti akemna iti sarita.
Nalabit nga isu ti bida wenno saidkik. Ti kontrabida wenno extra. Ngem ti panangiladawan kadagitoy a karakter a kas maysa a charactonym ket nalawag a panangiyam-amo ken panangiparang payen ti kinaasino dayta a karakter. Panangiladawan nga uray saanen nga idetalie ket makapneken. Kadagiti dadduma, saandan nga ibaga pay nga isuna ti kontrabida ta ti laengen naganna ket maipudosen a saan nga isu ti bida. Adda met dagiti punto a mangaramat ti Charactonym a kas bida. Basta ti punto ket panangibaga ti kinaasino ti karakter ken iladladawan payen babaen ti naganna. Makapatik-ab a panangiladawan.
Ta ania ngamin ania ngamin aya ti makunkuna a charactonym?
A charactonym is a name which suggests the personality traits of a fictional character. In other words, it is the name given to a literary character that especially fits his or her personality.
Ehemplo: Ni “Ciano Bassit” a sarita ni Martin Rochina ken nangabak iti makaparay-aw a sarita. Daydiay ubing a bulsek a nagsarukod iti burrarawit a sarita ni Sherma Benosa ken nangabak iti Umuna a Gungguna iti Salip ti Sarita a para kadagiti ubbing. Ti Hunchback of Notre Dame; ken adda met bersionna iti Pinoy, isu ti Kampanerang Kuba. Ni Siding Bulding. Ni Lising Singkol. Ni Boy Negro. Ken dadduma pay a karakter a no binasam ida ket ammomon wenno addan ti pamalpalatpatam ti naigamer a kinaasinoda.
Idi damo, narway ti charactonym. Ngem diak la ammo no apay a bimmattaway. Mabalin a nakita dagiti saan a mangayat a mangaramat ti deformity wenno depekto wenno naisalsalumina a langa wenno galad ti karakter ket ipatoda a kas panangibaba wenno pananglais ti pinartuat a karakter. Saanda a makita ti kinapintas ta iti sentro ti immatangda ket kitkitaenda laeng dagiti nalaad a pasetna.
Ngem ania ngarud ti serbi ti redeeming quality ti maysa a karakter no saan nga ipakat daytoy? No adda ti charactonym, adda met ti redeeming quality a mangited iti balance a panirigan kadagiti tumaud nga iray ken saan a nasayaat nga impression.
Ti redeeming quality ket panangpunno kadagiti nagkurangan; ti panangitag-ay ti asinoman a karakter a pinartuat iti laksid iti kinaadda ti pagkuranganna. Panangsubbot ti naiwawa a kababalin ken katatao daytoy a banag. Panangallangon.
Laglagipen koma nga adun dagiti naputar a karakter a kas maysa a chartactonym. Kadagiti pelikula, iti man English ken iti Tagalog ken aniaman a lengguahe ket maus-usar ti charactonym. Adu pay dagiti nabalin a bida.
No apay a nagbalin a naserioso dagiti rumrumuar a sarita-Iluko iti agdama ket pagarupek a maigapu iti pannakaidisso ti charactonym. Agpada a maaramat daytoy iti serioso a sarita ken iti makapakatawa. Ngem iti bukodko a panirigan, namaymayat met laeng no maaramat daytoy iti makaparay-aw a sarita. Nangnangruna la unay iti makaparay-aw wenno makapakatawa a sarita, ta kalpasan a binasa ket lumtuad ti garakgak, katawa wenno isem a di magalem.
No ngamin iti makaparay-aw a sarita ti pangaramatan, saan met nga usaren dagiti depekto a kas lais wenno panangibaba ti dayaw no di ket usaren a mangitag-ay ti personalidad ti karakter a pinarsua. Wenno usaren dagiti galad ti karakter a naisangsangayan iti amin. Dayta a galad ket itakderna ti kinaasino ti nadakamat.
Maaramat koma dagiti banag a pagkurangan a kas mangitag-ay ti personalidad a saan ket a pananglais. No maaramat man ti pananglais, sumarunon dita ti redeeming quality. Uray kadagiti naserioso a sarita, a pakausaran ti charactonym ket naynay a maaramat ti panangsubbot ti kinaasino malaksid kadagiti karakter a saanen a pulos nga agbalbaliw agingga iti gibusna.
Sigsiggaanmi ti panagparang manen dagiti nababaked a charactonym…@
Thursday, January 20, 2011
Charactonym
Charactonym


text:
Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
Ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado (CIS; Ruso: CoдpyжecTBo HeзaBиcиMыx ГocyдapcTB, CHГ, tr. Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv, SNG) ket maysa a rehional a gunglo a pakibinglayan dagiti pagilian dagiti dati a Repubilka ti Sobiet, a naporma idi las-ud ti panagsisina ti Kappon ti Sobiet.
Ti MNE ket maysa a nalukay a gunglo dagiti estado ken saan a mabalin a maipada iti maysa a pederasion, konpederasion wenno supranasional a kappon a kas ti Kappon ti Europa. Daytoy ket nasaysayaat a maipada iti Mankomunidad ti Pagpagilian. Nupay ti MNE ket addaan bassit kadagiti supranasionala bileg, daytoy ket naigandat iti maysa a kaaduan ti simboliko a gunglo, nga agtagikua bassit kadagiti agtutunos a bileg iti lugar ti panagtagilako, pinansia, panagaramid ti linteg, ken talinaay. Daytoy ket nangiyaddang pay ti panagtitinnulongan iti ballasiw a pagbeddengan iti panag-atipa ti krima. ADda dagit kameng ti MNE ket nangibangon ti Ekonomiko a KOmunidad ti Eurasiano nga addaan ti gandat nga agpartuat ti napno a pannakaikameng ti sapsap a paglakuan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado iti Wikimedia Commons


text:
Estoria 15: Timmaliaw ti Asawa ni Lot
NAKIPAGTAENG ni Lot ken ti pamiliana a kadua ni Abraham idiay daga ti Canaan. Maysa nga aldaw kuna ni Abraham ken ni Lot: ‘Awan nawadwad a daga ditoy para kadagiti amin nga an-animaltayo. Pangngaasim ta agsinata.’
Nakakita ni Lot ti nagpintas a paset ti daga nga adda danumna ken adu a ruot para iti an-animalna. Isu daytoy ti Distrito ti Jordan. Gapuna inyalis ni Lot ti pamiliana ken an-animalna sadiay. Iti kamaudiananna nagtaengdan idiay siudad ti Sodoma.
Dagiti tattao idiay Sodoma ti dakesda unay. Makariribok daytoy ken ni Lot, ta isut’ nasayaat a tao. Uray ti Dios mariribokan met. Iti kamaudiananna, nagbaon ti Dios ti dua nga anghel a mamakdaar ken ni Lot a dadaelenna ti Sodoma ken ti dumna a siudad ti Gomorra gapu iti kinadakesda.
Kuna dagiti anghel ken ni Lot: ‘Darasem! Alaem ti asawam ken ti dua a babbalasangmo ket rummuarkayo ditoy!’ Ket inkibin dagiti anghel ida ken inruarda ida iti siudad. Maysa kadagiti anghel ti nagkuna: ‘Isalakanyo ti biagyo! Dikay tumaltaliaw.’
Gapuna nagtaray ni Lot ken ti babbalasangna. Saanda a timmaltaliaw. Ngem simmukir ti asawa ni Lot. Nagsardeng iti apagbiit ket timmaliaw idiay Sodoma. Ket nagbalin a teddek ti asin ti asawa ni Lot. Makitam kadi dayta iti retrato?
Ipakpakita daytoy kadatayo nga isalakan ti Dios dagitoy agtulnog kenkuana, ngem dagidiay sumukir mapukawda ti biagda.
Genesis 13:5-13; 18:20-33; 19:1-29; Lucas 17:28-32; 2 Pedro 2:6-8.
Dagiti Saludsod
- Apay a nagsina da Abraham ken Lot?
- Apay a pinili ni Lot ti agnaed idiay Sodoma?
- Ania a kita ti tattao dagiti agnanaed idiay Sodoma?
- Ania a pakdaar ti inted ti dua nga anghel ken ni Lot?
- Apay a nagbalin a teddek ti asin ti asawa ni Lot?
- Ania ti maadaltayo iti asawa ni Lot?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Genesis 13:5-13.
Ania ti maadaltayo ken ni Abraham no maipapan iti panangrisut iti parikut iti nagbaetan dagiti tattao? (Gen. 13:8, 9; Roma 12:10; Fil. 2:3, 4)
- Basaenyo ti Genesis 18:20-33.
Kasano a ti pannakilangen ni Jehova ken ni Abraham ipatalgedna kadatayo a mangukomto a sililinteg da Jehova ken Jesus? (Gen. 18:25, 26; Mat. 25:31-33)
- Basaenyo ti Genesis 19:1-29.
Ania ti isuro daytoy a salaysay ti Biblia maipapan iti panangmatmat ti Dios iti homoseksualidad? (Gen. 19:5, 13; Lev. 20:13)
Ania ti nagdumaan da Lot ken Abraham no iti wagas a panagtungpalda iti bilin ti Dios, ket ania ti maadaltayo iti daytoy? (Gen. 19:15, 16, 19, 20; 22:3)
- Basaenyo ti Lucas 17:28-32.
Ania ti adda iti puso ti asawa ni Lot maipapan kadagiti material a banag, ket kasano a pakaballaagantayo daytoy? (Luc. 12:15; 17:31, 32; Mat. 6:19-21, 25)
- Basaenyo ti 2 Pedro 2:6-8.
Kas panangtulad ken ni Lot, ania koma ti kababalintayo iti dakes a lubong a nanglikmut kadatayo? (Ezeq. 9:4; 1 Juan 2:15-17)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Nagbalin nga Adigi nga Asin ti Asawa ni Lot
Basaenyo ti salaysay ti Biblia sa pagkokonektarenyo dagiti tulnek. Ania ti masursuroyo iti asawa ni Lot?
Ni Lot ken ti Pamiliana—Nailadawan nga Estoria ti Biblia
I-download-yo daytoy nga aktibidad ken kitaenyo no ania ti maadalyo ken ni Lot ken iti pamiliana.


text:
Louis Pasteur
Ni Louis Pasteur ( /ˈluːi pæˈstɜr/, Pranses: [lwi pastœʁ]; Disiembre27, 1822 – Septiembre 28, 1895) ket maysa idi a Pranses a kimiko ken mikrobiolohista nga isu idi ket ti kangrunaa a nanagbangon ti medikal a mikrobiolohia. Isu ket nailaglagipan para kadagiti naisangsangayan a panakaduktal kadagiti kaso ken panagpawil kadagiti sakit. Dagit naduktalanna ket nagpabassit kadagiti ipupusay manipud ti puerperal a gurigor, ken nagpartuat kadagiti immuna a bakuna para iti balla ken anthrax. Dagiti eksperimentona ket nangsuporta ti [mikrobio a teoria ti sakit]]. Isu ket nadayeg a naam-ammuan iti sapasap a publiko para iti panaginbento ti maysa apamay-an a mangagas ti gatas ken bino tapno mapawilan dagitoy a gapuanan ti sakit, ti maysa a pamay-an a makunkuna a pasteurisasion. Isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti tallo a nangbangon ti mikrobiolohia, a kumaduanna ni Ferdinand Cohn ken ni Robert Koch.
Ni Pasteur ket nakaaramid paty kadagiti adu a panakaduktal iti pagobraan ti kimika, a naisangsangayan ti molekular a batayan para iti asimetria dagiti kristal. Isu ket naipunpon idiay sirok ti Instituto Pasteur idiay Paris idi maysa a napintas a panteon a naabbongan kadagiti ladawan dagiti nagun-odna iti Bisantino a mosaiko.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Asimov, Biograpiko nga Ensiklopedia ti Siensia ken Teknolohia ni Asimov Maikadu a nabaliwan nga edision
- ^ Campbell, D. M. (Enero 1915). "Ti Pasteur nga Instituto ti Paris". Amerikano a Warnakan ti Beterinario a Medisina. Chicago, Ill.: D. M. Campbell. 10 (1): 29–31. Naala idi Pebrero 8, 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Debré, P.; E. Forster (1998). Louis Pasteur. Baltimore, Maryland: Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. ISBN 0-8018-5808-9.
- Duclaux, E.Inpatarus babaen ni Erwin F. Smith ken Florence Hedges (1920). Louis Pasteur: Ti Pakasaritaan ti Maysa nga Isip. Philadelphia, Pennsylvania: Kompani ati W. B. Saunders. ASIN B001RV90WA.
- Geison, Gerald L. (1995). Ti Pribado a Siensia ni Louis Pasteur. Princeton, New Jersey: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-03442-7.
- Latour, Bruno (1988). Ti Pasteurisasion ti Pransia. Boston: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-65761-6.
- Martínez Báez, Manuel (1972). Vida de Pasteur (Biag ni Pasteur). Mehiko: Fondo de Cultura Económica. ISBN 968-16-5053-0.
- Williams, Roger L. (1957). Alingasaw a silaw ken Anniniwan: Ti Lubong ni Napoleon III, 1851-1870. NY: Kompania Macmillan. ISBN 0-8371-9821-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Louis Pasteur iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni Louis Pasteur iti Wikisource (Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Louis Pasteur iti Wikiquote (Ingles)


text:
1Kalpasan daytoy, napan ni Jesus iti ballasiw ti Dan-aw ti Galilea (wenno Dan-aw ti Tiberias). 2Simmurot kenkuana ti nakaad-adu a tattao, agsipud ta nakitada dagiti nakaskasdaaw nga inaramidna idi pinaimbagna dagiti masaksakit. 3Simmang-at ni Jesus iti maysa a bantay. Nagtugaw sadiay agraman dagiti adalanna. 4Asideg idin ti Fiesta ti Paskua dagiti Judio. 5Inwaras ni Jesus ti panagkitana ket naimatanganna ti nakaad-adu a tattao nga umas-asideg kenkuana. Kinunana ken ni Felipe, “Panggatangantayo ngata iti makaanay a kanen dagitoy a tattao?” ( 6Kinunana daytoy a pangsuot ken ni Felipe. Kinapudnona, ammo idin ni Jesus ti aramidenna.) 7“Saan nga umanay ti 200 a denario nga igatang iti tinapay a pagbibingayanda uray saggabassitda laeng,” kinuna ni Felipe. 8-9 “Adda maysa nga ubing a lalaki ditoy a nagbalon iti lima a tinapay a sebada ken dua nga ikan,” kinuna ni Andres a maysa kadagiti adalanna ken kabsat ni Simon Pedro. “Ngem ania met dagitoy iti kastoy a kaadu ti tao?” 10Karuotan sadiay ket imbaga ni Jesus a pagtugawenda dagiti tattao. Nagtugaw dagiti amin a tattao. Aglimaribu dagiti lallaki. 11Innala ni Jesus dagiti tinapay, nagyaman iti Dios, sana imbunong kadagiti nakatugaw a tattao. Kasta met ti inaramidna kadagiti ikan. Nangan dagiti tattao agingga a napnekda. 12Idi nabsogda aminen, kinuna ni Jesus kadagiti adalanna, “Urnongenyo dagiti natda ket awan ibellengyo tapno awan madadael.” 13Inurnongda ngarud dagiti amin a natda kadagiti lima a tinapay a saan a naibus dagiti tattao ket napno ti sangapulo ket dua a basket a nagikargaanda. 14Idi makita dagiti tattao sadiay ti milagro nga inaramid ni Jesus, kinunada, “Awan duadua a daytoy ti Profeta nga umay ditoy lubong!” 15Idi madlaw ni Jesus nga umay dagiti tattao a mangala kenkuana tapno pilitenda nga isaad nga ari, nagpakni manen nga is-isuna kadagiti bambantay. 16Idi sumipngeten, simmalog dagiti adalanna iti dan-aw. 17Limmuganda iti bangka, ket bimmallasiwda a nagpa-Capernaum. Rabiin, ngem di pay la dimteng ni Jesus kadakuada. 18Mangrugi idin nga agdawel ti danum, ta dimteng ti napigsa nga angin. 19Nakapaggauden dagiti adalan iti aglima wenno innem a kilometro idi makitada ni Jesus a magmagna iti rabaw ti danum. Kasta unay ti butengda idi umas-asideg iti bangka. 20Ngem kinuna ni Jesus kadakuada, “Dikay agbuteng, siak ni Jesus!” 21Siraragsakda a nangilugan kenkuana iti bangka. Iti apagbiit, simmangladda iti disso a papananda. 22Iti sumaruno nga aldaw, nakita dagiti tattao a nagbati iti ballasiw ti dan-aw a maymaysan ti bangka a nakapundo sadiay. Ammo dagiti tattao a saan a nakilugan ni Jesus kadagiti adalanna iti bangka. Dagiti laeng adalanna ti nagluas. 23Nupay kasta, adda dadduma a bangka a naggapu idiay Tiberias a simmanglad iti asideg ti disso a nanganan dagiti adu a tattao kadagiti tinapay kalpasan ti panagyaman ti Apo. 24Ngem idi makita dagiti tattao nga awan sadiay ni Jesus wenno dagiti adalanna, nagluganda kadagiti bangka a nangsapul kenkuana idiay Capernaum. 25Idi masarakan dagiti tattao nga adda ni Jesus idiay ballasiw ti dan-aw, kinunada kenkuana, “Maestro, kaano ti yaaymo ditoy?” 26“Ibagak kadakayo ti pudno: Sapsapulendak gapu ta nangankay iti tinapay ket nabsogkayo, saan a gapu ta nakitayo dagiti nakaskasdaaw nga aramidko,” insungbat ni Jesus. 27“Dikay agbannog gapu iti taraon a madadael. Agbannogkayo ketdi gapu iti taraon nga agpaut iti biag nga agnanayon. Daytoy ti taraon nga itedto kadakayo ti Anak ti Tao, ta inted ti Dios Ama kenkuana ti yaanamongna.” 28Iti kasta, sinaludsodda kenkuana, “Ania ti aramidenmi tapno matungpalmi dagiti paaramid ti Dios?” 29“Daytoy ti kayat ti Dios nga aramidenyo: Patienyo ti imbaonna,” insungbat ni Jesus. 30Kinunada ngarud kenkuana: “Ania ti maipakitam a milagro tapno mamatikami kenka? Ania ti aramidem? 31Nangan dagiti kapuonantayo iti mana idiay let-ang, kas nailanad iti Nasantoan a Surat, ‘Inikkanna ida iti tinapay a kanenda a naggapu sadi langit.’” 32Kinuna ni Jesus, “Ibagak ti pudno kadakayo: Saan a ni Moises ti nangted kadakayo iti tinapay a naggapu sadi langit. Ni Amak ti mangted kadakayo iti pudno a tinapay nga aggapu sadi langit. 33Ta ti tinapay nga ited ti Dios isu ti bumaba manipud langit a mangted biag iti lubong.” 34“Apo,” kinunada kenkuana, “ikkannakami man a kanayon iti kasta a tinapay.” 35Kinuna ni Jesus kadakuada, “Siak ti tinapay ti biag. Ti umay kaniak, dinto mabisinan, ket ti mamati kaniak, dinto mawaw. 36“Ita, nasaokon kadakayo a nakitadakon ngem dikay met mamati. 37Umayto kaniak dagiti amin nga ited ni Amak. Ket ti umay kaniak, diakto pagtalawen. 38Ta bimmabaak manipud langit tapno aramidek ti pagayatan ti nangibaon kaniak, saan a ti pagayatak. 39Ket pagayatan ti nangibaon kaniak nga awan ti mapukawko uray maysa kadagiti amin nga intedna kaniak, no di ket pagungarekto amin ida inton maudi nga aldaw. 40Ta pagayatan ni Amak nga amin a makakita ken mamati iti Anak adda biagna nga agnanayon. Ket pagungarekto ida inton maudi nga aldaw.” 41Nagdadayamudom dagiti Judio gapu iti kinunana nga isu ti tinapay a bimmaba manipud langit. 42Kinunada, “Saan aya a daytoy ni Jesus nga anak ni Jose? Am-ammotayo ti ama ken inana. Apay ngarud a kunana ita a bimmaba manipud langit?” 43“Isardengyo ti agdadayamudom,” insungbat ni Jesus. 44“Awan ti makaumay kaniak no saan nga allukoyen ti Ama a nangibaon kaniak; ket pagungarekto inton maudi nga aldaw. 45Insurat dagiti profeta: ‘Isuronto ti Dios dagiti amin a tattao.’ Umay kaniak ti dumngeg ken makasursuro iti Ama. 46Saanna a kayat a sawen daytoy nga addan nakakita iti Ama. Ti laeng naggapu iti Dios ti nakakita iti Ama. 47“Ibagak kadakayo ti pudno: Ti mamati adda biagna nga agnanayon. 48Siak ti tinapay ti biag. 49Nangan dagiti kapuonanyo iti mana idiay let-ang, ngem natayda met laeng. 50Ngem saan a matay ti uray siasino a mangan iti tinapay nga aggapu sadi langit. 51Siak ti sibibiag a tinapay a naggapu sadi langit. No kanen ti siasinoman daytoy a tinapay, agbiagto nga agnanayon. Ket ti tinapay nga itedkonto isu ti lasagko. Wen, itedko tapno agbiag ti lubong.” 52Gapu iti daytoy, rimsua ti panagsisinnuppiat dagiti Judio. “Kasano ti pannangted daytoy a tao iti lasagna a kanentayo?” kinunada. 53“Ibagak ti pudno kadakayo,” kinuna ni Jesus kadakuada. “No saanyo a kanen ti lasag ken inumen ti dara ti Anak ti Tao, awan ti biag kadakayo. 54Ti mangan iti lasagko ken uminum iti darak, adda biagna nga agnanayon, ket pagungarekto inton maudi nga aldaw. 55Ta ti lasagko ti napaypayso a taraon, ket ti darak ti napaypayso nga inumen. 56Ti mangan iti lasagko ken uminum iti darak agtaeng kaniak, ket agtaengak met kenkuana. 57Imbaonnak ti sibibiag nga Ama, ket agbiagak met gapu kenkuana. Kasta met a ti mangan kaniak, agbiagto gapu kaniak. 58Daytoy ti tinapay a naggapu sadi langit: Saan a kas iti tinapay a kinnan idi dagiti kapuonanyo ta natayda met laeng kalpasanna. Ti mangan iti daytoy a tinapay, agbiagto nga agnanayon.” 59Imbaga daytoy ni Jesus bayat ti panangisurona iti uneg ti sinagoga idiay Capernaum. 60Adu kadagiti adalanna ti nakangngeg iti daytoy. “Narikut unay daytoy a pannursuro,” kinunada. “Siasino ti umanamong iti sasawenna?” 61Nupay no awan ti nangibagbaga kenkuana, ammo ni Jesus nga agdadayamudom dagiti adalanna gapu iti daytoy. Iti kasta, kinunana kadakuada: “Maupaykayo kadi gapu iti daytoy? 62Anianto la ketdin no makitayo ti Anak ti Tao nga umuli iti sigud a yanna? 63Ti Espiritu ti makaited iti biag. Awan a pulos ti maited ti lasag. Espiritu ken biag dagiti insaok kadakayo. 64Nupay kasta, adda sumagmamano kadakayo a di mamati.” (Sigud nga ammo ni Jesus no siasino dagiti saan a mamati ken no siasino ti mangliputto kenkuana.) 65Kinunana pay, “Daytoy ti gapuna nga imbagak kadakayo nga awan ti makaumay kaniak no saan nga ipalubos ti Ama.” 66Gapu iti daytoy, pinanawan dagiti adu a pasurotna ket saandan a kimmuyog kenkuana. 67Iti kasta, kinuna ni Jesus kadagiti sangapulo ket dua nga adalan, “Ket dakayo, kayatyo met ti pumanaw?” 68“Apo,” insungbat ni Simon Pedro, “siasino pay aya ti papananmi? Adda kenka dagiti sao a makaited iti biag nga agnanayon. 69Ket ita, mamatikami ken ammomi a sika ti Nasantoan a naggapu iti Dios.” 70“Saankay aya a sangapulo ket dua a pinilik?” insungbat ni Jesus kadakuada. “Nupay kasta, maysa kadakayo ti diablo.” 71Ni Judas nga anak ni Simon Iscariote ti kayatna a sawen, ta nupay maysa kadagiti sangapulo ket dua adalan, isunto ti mangliput kenkuana.
Copyright
Learn More


text:
Ilocos Sur
Ti Ilocos Sur ket maysa a probinsia iti Filipinas a karaman iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Vigan, a mabirukan iti ngiwat ti Karayan Mestiso. Ti Ilocos Sur ket nabeddengan ti Ilocos Norte ken Abra iti amianan, ti Mountain Province iti daya, ti La Union ken ti Benguet iti abagatan, ken ti Baybay Abagatan Tsína iti laud.
Dagiti linaon
Tinawtawid a purok iti Filipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naipakasaritaan a siudad iti Vigan, nga isu daytoy ket naisuratan idiay Sangalubongan a Tinawtawid a Listaan ti UNESCO idi Nobiembre 1999, ket mabirukan iti daytoy a probinsia. Naibangon idi maika-16 a siglo, ti Vigan ket isu ti maysa a kasayaatan a naitaginayon a kas pagarigan kadagiti naplano a kolonia nga ili ti Espana idiay Asia. Dagiti arkitektura ket agiraman kadagiti kultural nga elemento manipud kadagiti sabsabali a luglugar idiay Filipinas ken Tsína, ken dagiti nanipud idiay Europa tapno makaramid ti naidumduma a kultura ken langa ti ili nga awan ti maipada iti sino man a lugar idiay Daya ken Abagata a daya nga Asia. Ti Kamestisoan a Distrito ket addaan kadagiti kas pagarigan iti kadawyan a balbalay nga addan kadagiti teha nga atep, natangken a kayo a datar, balustrada ken at-atep iti sabsabali a kita nga estilo nga arkitetura iti Kastila, Mehikano ken Insik.
Ti maika-16 a siglo a Simbaan ti Santa Maria ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Dulon, daytoy ket nausar idi a kas maysa a pasammakedan idi agdama a panawen ti Filipinas aRebulosion iti 1896. Ti Tirad Pass, ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Nasantuan a Lugar, daytoy a lugar ti kinaudi a nagtenglan dagiti Rebolusionario a Puersa dagiti Filipino babaen ni Heneral Emilio Aguinaldo. Ti Bessang Pass ket nagserbi a kas iti kalikudan a naglasatan dagiti Rebolusionario para iti panagsupiat ti kinaudi a panagsalaknib ni Heneral Yamashita idi kinaudi a paset ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Politikal[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ilocos Sur ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a munisipalidad ken dua a komponente a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alilem
- Banayoyo
- Bantay
- Burgos
- Cabugao
- Caoayan
- Cervantes
- Galimuyod
- Gregorio del Pilar (Concepcion)
- Lidlidda
- Magsingal
- Nagbukel
- Narvacan
- Quirino (Angaki)
- Salcedo (Baugen)
- San Emilio
- San Esteban
- San Ildefonso
- San Juan (Lapog)
- San Vicente
- Santa
- Santa Catalina
- Santa Cruz
- Santa Lucia
- Santa Maria
- Santiago
- Santo Domingo
- Sigay
- Sinait
- Sugpon
- Suyo
- Tagudin
Pannakabagi[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ilocos Sur ket mabirukan iti igid a pantar iti Akin-amianan a Luzon. Nabeddengan babaen ti Ilocos Norte iti amianan, ti Abra iti amianan a daya, ti Mountain Province iti daya, ti Benguet iti abagtan a daya, ti La Union iti abagatan, ken ti Baybay Tsina iti laud. Ti kalawana a 2,579.58 kuadrado kilometro ket sakupen na ti agarup a 20.11% iti dagup a kalawa ti daga iti Rehion I.
Ti topograpia iti Ilocos Sur ket maysa a kalsa agdaldalluyon ken agtultulid nga addaan ti kangatu nga agdakiwas manipud ti 10 aginggana ti 1,700 a metro iti ngato ti patar ti baybay.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti klima ket sapasap a namaga, dagiti namaga a bulan ket manipud ti Oktubre anginggana ti Mayo. Nupay kasta, ti akin abagatan unay a paset, ti Cervantes, ket nadam-eg ken ti tudo ket matimbengan a naiwarwaras iti makatawen ngem ti dumaya a paset iti Sugpon ket namagmaga. Ti Agosto ket isu ti katuduan a ti Enero ken Perero ket dagitoy ti kamagaan. Ti kalalaingan na a temperatura ket 27 C. Ti bulan ti Enero ket isu ti kalamiisan.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti 2007 a senso, ti populasion ti Ilocos Sur ket 632,255. Ti Vigan, ket addan ti populasion a 47,246. Ti kapusekan ti populasion ket ti Siudad ti Candon nga addan ti populasion a 56,270.
Dagiti populasion ti Siudad ken Munisipalidad[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ Pagalagadan ti Heograpia a Kodigo ti Filipinas
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ilocos Sur iti Wikimedia Commons


text:
Estoria 104: Ni Jesus Nagsubli Idiay Langit
BAYAT a naglabas dagiti al-aldaw, nagparang ni Jesus kadagiti paspasurotna iti adu a daras. Naminsan 500 ti nakakita kenkuana. No agparang kadakuada, agsao maipapan ti pagarian ti Dios. Ni Jehova imbaonna ni Jesus ditoy daga a mangisuro maipapan ti Pagarian. Ket intultuloyna daytoy uray kalpasan panagungarna manipud kadagiti natay.
Laglagipem, a ti Pagarian ket pudno a gobierno ti Dios idiay langit, ket ni Jesus ti pinili ti Dios kas ari. Kas naammuantayon, impakita ni Jesus nga isut’ nakaskasdaaw nga ari babaen ti panangpakanna kadagiti mabisin, pinaimbagna dagiti masakit, ken pinagungarna pay dagiti natay.
Inton agturayen ni Jesus kas ari idiay langit iti sangaribo a tawen, anianto ti kasasaad ditoy daga? Wen, ti intero a daga agbalinton a napintas a paraiso. Awanton ti gubat, wenno krimen, sakit, wenno uray ipapatay.
Itan dimtengen ti oras nga agsublin ni Jesus idiay langit. Nagparparangen ni Jesus kadagiti adalanna iti 40 nga al-aldaw, ket siguradodan nga isut’ sibibiag. Sakbay a pinanawan ni Jesus ida, imbagana nga agtalinaedda idiay Jerusalem inggana nga awatenda ti nasantuan nga espiritu. Ti nasantuan nga espiritu ket isut’ aktibo a puersa ti Dios a mangtulong kadagiti pasurotna a mangaramid ti pagayatan ti Dios. Kamaudiananna, kuna ni Jesus: ‘Ikaskasabadakto agingga kadagiti adayo nga ungto ti daga.’
Itan, maysa a nakaskasdaaw a banag ti napasamak. Inrugin ni Jesus ti agpalangit, kas makitam ditoy. Ket maysa nga ulep ti nangilingeden kenkuana, ket dagiti adalanna didanto makita ni Jesus manen. Napanen ni Jesus idiay langit, ket isut’ nagturayen kadagiti paspasurotna ditoy daga manipud idiay.
1 Corinto 15:3-8; Apocalipsis 21:3, 4; Aramid 1:1-11.
Dagiti Saludsod
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti 1 Corinto 15:3-8.
Apay a sikokompiansa a nakapagsao ni apostol Pablo maipapan iti panagungar ni Jesus, ket ania a bambanag ti sikokompiansa a maisao dagiti Kristiano ita? (1 Cor. 15:4, 7, 8; Isa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1-5)
- Basaenyo ti Aramid 1:1-11.
Kasano kasaknap ti trabaho a panangasaba, kas naipadto iti Aramid 1:8? (Ara. 6:7; 9:31; 11:19-21; Col. 1:23)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ni Kristo iti Makannawan ti Dios
Ania ti aramiden ni Jesus bayat nga ur-urayenna ti panangparmekna kadagiti kabusorna?