text:
SUHETO ITI AKKUB | MABALINMO TI SUMINGED ITI DIOS
Ar-aramidem Kadi ti Kayat ti Dios?
“Ibagam laeng no ania ti kayatmo ta maragsakanak a mangaramid iti dayta.” Mabalin a saanmo nga ibaga dayta iti dimo am-ammo wenno iti basta am-ammom laeng. Ngem sidadaanka a mangibaga iti dayta iti ipatpategmo a gayyem. Natural laeng kadagiti nasinged nga aggayyem nga aramidenda ti kiddaw ti tunggal maysa.
Ipakita ti Biblia a kanayon nga aramiden ni Jehova ti ammona a pakaragsakan dagiti agdaydayaw kenkuana. Kas pagarigan, kinuna ni Ari David a nasinged iti Dios: “Adu a banag ti inaramidmo, O Jehova a Diosko, ti mismo a nakaskasdaaw nga ar-aramidmo ken ti pampanunotmo maipaay kadakami; . . . Nagbalinda nga ad-adu ngem iti kabaelak nga ibinsabinsa.” (Salmo 40:5) Saan laeng a dayta, mangar-aramid pay ni Jehova iti pakaragsakan dagidiay saan pay a makaam-ammo kenkuana, nga ipapaayanna ida iti ‘taraon ken pumpunnuenna dagiti pusoda iti ragsak.’—Aramid 14:17.
Maragsakantayo a mangaramid kadagiti bambanag para kadagiti ipatpateg ken raraementayo
Gapu ta maragsakan ni Jehova a mangaramid kadagiti pakaay-aywan ti sabsabali, nainkalintegan laeng a namnamaen a dagidiay mayat nga agbalin a gayyem ti Dios aramidenda met dagiti ‘mangparag-o iti pusona.’ (Proverbio 27:11) Ania ti mabalinmo nga aramiden tapno maparagsakmo ti Dios? Kuna ti Biblia: “Dikay lipatan ti panagaramid iti naimbag ken ti panangiranud iti bambanag iti sabsabali, ta babaen iti kakasta a sakripisio maay-ayo a naan-anay ti Dios.” (Hebreo 13:16) Kayatna kadi a sawen nga umdasen ti panagaramid iti naimbag ken panangiranud iti bambanag iti sabsabali tapno maparagsak ni Jehova?
‘No awan ti pammati, saan a mabalin nga ay-aywen a naan-anay ti Dios,’ kuna ti Biblia. (Hebreo 11:6) Makapainteres ta sa laeng ‘naawagan ni Abraham a gayyem ni Jehova’ kalpasan a “naaddaan iti pammati” kenkuana. (Santiago 2:23) Impaganetget met ni Jesu-Kristo ti kinapateg ti ‘panangwatwat iti pammati iti Dios’ no kayattayo a bendisionannatayo. (Juan 14:1) Kasanoka ngarud a maaddaan iti pammati a birbiroken ti Dios kadagidiay inyasidegna kenkuana? Mabalinmo a rugian iti regular a panagadal iti Sao ti Dios, ti Biblia. Iti kasta, maaddaanka iti “umiso a pannakaammo iti pagayatanna” ken masursurom nga ‘ay-aywen a naan-anay’ ti Dios. Bayat nga umad-adu ti umiso a pannakaammom maipapan ken Jehova ken iyap-aplikarmo dagiti nasursurom a nalinteg a pagalagadanna, bumileg ti pammatim kenkuana ken ad-adda met a suminged kenka.—Colosas 1:9, 10.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Kayat ti Dios nga Aramidek?
Kasapulam kadi ti naisangsangayan a tanda manipud iti Dios? Ammuem ti sungbat ti Biblia.
Addaan Kadi ti Isuamin iti Padapada a Gundaway a Mangam-ammo iti Dios?
Ammuem no kasano a siguraduen ti Dios a masursuro ti amin a napudno a tattao ti maipapan kenkuana.


c: text/html

text:
Jollibee
Ti Jollibee ket maysa a ragup dagiti panganan a mangipangpangruna iti prito a manok, burger ken spaghetti, ken a naikuartel idiay Filipinas. Addaan kadagiti puesto iti 6 a pagilian iti sangalubongan, iti Filipinas, Estados Unidos, Hong Kong, Bietnam, Indonesia ken Brunei. Ni Tony Tan Caktiong ken ti pamiliana iti parlor ti sorbetes iti Cubao ken iti Quiapo idi 1975. Idi agangay dagitoy ti nagbalin nga umuna a pagtagilakuan ti Jollibee. Idi 1978, naipasdek ti Jollibee Foods Corporation ken naikorporada kas maysa a 100% a Pilipino a Kompania. Di agbayag, saan laengen a sorbetes ti idasdasarda, nagiserbida metten iti sandwich ken spaghetti, ket idi kuan dagitoyen ti ad-adda a naglatak ngem ti sorbetes a lakoda. Sinuktanda dagiti parlor ti sorbetes iti panganan, ti panganan a napanaganan iti jollitops.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KAPITULO 3
“Santo, Santo, Santo ni Jehova”
1, 2. Ania ti nasirmata ni propeta Isaias, ket ania ti isuro dayta kadatayo maipapan ken Jehova?
NAPALALO ti panagamanga ni Isaias iti nakitana nga eksena—maysa a sirmata manipud iti Dios. Kasla agpaypayso! Idi agangay, insurat ni Isaias a pudno a ‘nakitana ni Jehova’ iti nadayag a tronona. Ti gayadan ti kawes ni Jehova pinunnona ti nagdakkel a templo idiay Jerusalem.—Isaias 6:1, 2.
2 Nasdaaw met ni Isaias iti nangngegna—nakapigpigsa a kanta nga uray la nangyegyeg iti templo agingga kadagiti pundasionna. Kanta dayta dagiti serafin, espiritu a parsua a nakangatngato ti saadda. Inyikkisda ti makaabbukay a samiweng babaen ti simple a sasao a panangitan-ok: “Santo, santo, santo ni Jehova ti buybuyot. Ti pakabuklan ti intero a daga isu ti dayagna.” (Isaias 6:3, 4) Ti namitlo a panangikanta iti sao a “santo” impasimudaagna ti naisangsangayan a panangipaganetget, ken maikanatad dayta yantangay ni Jehova ti kasasantuan. (Apocalipsis 4:8) Naipaganetget iti intero a Biblia ti kinasanto ni Jehova. Inaig ti ginasut a bersikulo ti naganna iti sasao a “santo” ken “kinasanto.”
3. Kasano a dagiti biddut a panangmatmat iti kinasanto ni Jehova intuggodna dagiti adu nga umadayo iti Dios imbes nga umadanida kenkuana?
3 No kasta, nabatad a ti kinasantona ti maysa kadagiti kangrunaan a banag a kayat ni Jehova a matarusantayo maipapan kenkuana. Ngem adu itatta ti di umanamong iti dayta a kapanunotan. Dadduma ti sibibiddut a mangipapan a ti kinasanto ket nainaig iti panaginlilinteg wenno panaginsisingpet. Dagidiay nababa ti panagkitada iti bagida mabalin nga ad-adda a maamakda imbes a maay-ayoda iti kinasanto ti Dios. Nalabit ipapanda a dida pulos maikari nga umadani iti daytoy nasantuan a Dios. Gapuna, adu ti umadayo iti Dios gapu iti kinasantona. Nakalkaldaang dayta gapu ta ti kinasanto ti Dios ket pudno a nabileg a rason tapno umadanitayo kenkuana. Apay? Sakbay a sungbatantayo dayta a saludsod, usigentayo no ania ti pudno a kinasanto.
Ania ti Kinasanto?
4, 5. (a) Ania ti kayat a sawen ti kinasanto, ken ania ti dina kayat a sawen? (b) Iti ania a dua a napateg a wagas a “naisina” ni Jehova?
4 Dina kayat a sawen a gapu ta santo ti Dios ket napangas, natangsit, wenno laisenna dagiti sabsabali. Imbes ketdi, kagurana ti kakasta a kababalin. (Proverbio 16:5; Santiago 4:6) No kasta, ania a talaga ti kayat a sawen ti sao a “santo”? Iti Biblikal a Hebreo, namunganay dayta a sao iti maysa a termino a kaipapananna “naisina.” Iti panagdayaw, agaplikar ti “santo” iti daydiay naisina manipud iti gagangay a pannakausar, wenno naibilang a sagrado. Ti kinasanto ipasimudaagna met ti kinadalus ken kinasin-aw. Kasano nga agaplikar ken Jehova daytoy a sao? Kayatna kadi a sawen a “naisina” kadagiti imperpekto a tattao, nga adayo ti riknana kadatayo?
5 Saan a pulos. Kas “Daydiay Santo ti Israel,” dineskribir ni Jehova ti bagina nga agnanaed ‘iti tengnga’ ti ilina, nupay managbasolda. (Isaias 12:6; Oseas 11:9) No kasta, ti kinasantona ket saan a mangyadayo iti riknana kadatayo. Kasano ngarud a “naisina” ti Dios? Iti dua a napateg a wagas. Umuna, naisina kadagiti amin a parsua yantangay isu ti kakaisuna a Kangatuan. Naan-anay ken mangnibinibi ti kinasin-aw ken kinadalusna. (Salmo 40:5; 83:18) Maikadua, naan-anay a naisina ni Jehova manipud iti amin a kinakillo, ket makaliwliwa a panunoten dayta. Apay?
6. Apay a maliwliwatayo iti naan-anay a pannakaisina ni Jehova manipud iti kinakillo?
6 Agbibiagtayo iti lubong a gistay awanen ti masarakan a pudno a kinasanto. Amin a banag maipapan iti natauan a kagimongan a naisina iti Dios ket adda latta tulawna, namulitan iti basol ken kinaimperpekto. Kasapulan a makidangadangtayo amin iti basol nga adda kadatayo. Ken agpegpeggadtayo amin nga iturayannatayo ti basol no ditay agsalukag. (Roma 7:15-25; 1 Corinto 10:12) Awan kasta a pagpeggadan ni Jehova. Yantangay awan a pulos ti kinakillo kenkuana, nikaanoman saanto a matulawan iti uray kabassitan a basol. Daytoy ti mangpasingked iti panangmatmattayo ken Jehova kas ti perpekto nga Ama, yantangay kaipapananna nga isu ket naan-anay a mapagtalkan. Saan a kas iti adu a managbasol a natauan nga amma, di pulos agbalin a nadangkes, garamugam, wenno abusado ni Jehova. Pulos a di agbalin a kasta gapu ta isu ket nasantuan. Adda pay ketdi dagiti gundaway a nagsapata ni Jehova babaen ti mismo a kinasantona, ket gapu iti dayta naan-anay a mapagtalkan dagiti sapatana. (Amos 4:2) Saan aya a makaliwliwa dayta?
7. Apay a maikuna a paset ti personalidad ni Jehova ti kinasanto?
7 Ti kinasanto ket paset ti personalidad ni Jehova. Ania ti kayat a sawen dayta? Kas panangyilustrar: Usigem ti sasao a “tao” ken “imperpekto.” Saanmo a mailadawan ti tao a dimo pampanunoten ti kinaimperpekto. Naigamer kadatayo ti kinaimperpekto ket dayta ti mangimpluensia iti amin nga aramidentayo. Ita, usigem ti dua a naiduma unay a sasao—“Jehova” ken “santo.” Nasantuan ni Jehova. Nadalus, nasin-aw, ken nalinteg amin a banag maipapan kenkuana. Ditay maam-ammo ti pudno a kinasiasino ni Jehova no ditay matarusan a naimbag daytoy nauneg a sao—“santo.”
“Ti Kinasanto Kukua ni Jehova”
8, 9. Ania ti mangipakita a tulongan ni Jehova ti imperpekto a tattao nga agbalin a nasantuan iti relatibo a wagas?
8 Yantangay ni Jehova ti personipikasion ti galad a kinasanto, siuumiso a kunaen nga isu ti gubuayan ti amin a kinasanto. Dina bukbukodan daytoy nagpateg a galad; sipaparabur nga iburayna dayta kadagiti dadduma. Agasem, idi nakisao ti Dios ken ni Moises babaen ti maysa nga anghel iti sumsumged a kayo, uray pay ti daga iti aglawlaw ket nagbalin a nasantuan gapu iti pannakainaigna ken Jehova!—Exodo 3:5.
9 Agbalin aya a nasantuan dagiti imperpekto a tattao iti tulong ni Jehova? Wen, iti relatibo a wagas. Impaayan ti Dios ti ilina nga Israel iti namnama nga agbalin a “maysa a nasantuan a nasion.” (Exodo 19:6) Pinaraburanna dayta a nasion iti sistema ti panagdayaw a nasantuan, nadalus, ken nasin-aw. Gapuna, maulit-ulit a nadakamat ti kinasanto iti Linteg Mosaiko. Kinapudnona, adda balitok a plata nga isuot idi ti nangato a padi iti sango ti turbantena, a makita ti isuamin bayat a rumimatrimat dayta iti lawag. Naikitikit iti dayta ti sasao a: “Ti kinasanto kukua ni Jehova.” (Exodo 28:36) Gapuna, adda nangato nga estandarte ti kinadalus ken kinasin-aw a mangisalumina idi iti panagdayawda ken, kinapudnona, iti wagas ti panagbiagda. Kinuna ni Jehova kadakuada: “Rebbeng nga agbalinkayo a nasantuan, agsipud ta siak ni Jehova a Diosyo nasantuanak.” (Levitico 19:2) No salimetmetan idi dagiti Israelita ti patigmaan ti Dios agingga iti mabalinan ti imperpekto a tattao, nasantuanda iti relatibo a wagas.
10. No maipapan iti kinasanto, ania ti nagdumaan ti nagkauna nga Israel ken dagiti kabangibang a nasion?
10 Naiduma unay daytoy a pannakaipaganetget ti kinasanto no idilig iti panagdayaw dagiti nasion iti aglikmut ti Israel. Dagidiay a pagano a nasion dinaydayawda dagiti didios a pinarparbo ken palso, dagiti didios a nailadawan kas naranggas, garamugam, ken imoral. Pulos a saanda a nasantuan. Nagbalin a di nasantuan dagiti umili gapu iti panagdayawda iti kakasta a didios. Gapuna, binallaagan ni Jehova dagiti adipenna nga agtalinaedda a naisina kadagiti pagano a managdaydayaw ken kadagiti narugit a narelihiosuan nga aramidda.—Levitico 18:24-28; 1 Ar-ari 11:1, 2.
11. Kasano nga agminar ti kinasanto ti nailangitan nga organisasion ni Jehova (a) kadagiti anghel? (b) kadagiti serafin? (c) ken ni Jesus?
11 Uray pay kadagiti kasayaatan a kasasaad, ti pinili ni Jehova a nasion ti nagkauna nga Israel ket bassit laeng ti mayanninawna a kinasanto ti nailangitan nga organisasion ti Dios. Dagiti minilion nga espiritu a parsua a sisusungdo nga agserserbi iti Dios ket nadakamat kas ti “nasantuan a linaklaksa[na].” (Deuteronomio 33:2; Judas 14) Naan-anay nga iyanninawda ti naraniag ken nasin-aw a daeg ti kinasanto ti Dios. Ken lagipem dagiti serafin a nasirmata ni Isaias. Ti linaon ti kantada iparipiripna a napateg ti akem dagitoy a mannakabalin nga espiritu a parsua tapno maipakaammo iti intero nga uniberso ti kinasanto ni Jehova. Ngem adda maysa nga espiritu a parsua a kangatuan amin kadagitoy—ti bugbugtong nga Anak ti Dios. Ni Jesus ti kangrunaan a mangyanninaw iti kinasanto ni Jehova. Mayanatup a naawagan kas “Daydiay Santo ti Dios.”—Juan 6:68, 69.
Nasantuan a Nagan, Nasantuan nga Espiritu
12, 13. (a) Apay a maitutop a madeskribir kas nasantuan ti nagan ti Dios? (b) Apay a masapul a masantipikar ti nagan ti Dios?
12 Ti ngay mismo a nagan ti Dios? Kas nakitatayo iti Kapitulo 1, saan laeng a titulo wenno awag dayta a nagan. Irepresentarna ni Jehova a Dios, a saklawenna amin a galadna. Gapuna, kuna ti Biblia kadatayo a “ti naganna nasantuan.” (Isaias 57:15) Impataw ti Linteg Mosaiko ti dusa nga ipapatay kadagiti mangtabbaaw iti nagan ti Dios. (Levitico 24:16) Ken imutektekam no ania ti impangpangruna nga inkararag ni Jesus: “Amami nga adda iti langlangit, masantipikar koma ti naganmo.” (Mateo 6:9) Ti panangsantipikar iti maysa a banag kaipapananna ti panangilasin kas sagrado ken panangraem iti dayta, nga itandudo dayta kas nasantuan. Ngem apay a kasapulan a masantipikar ti mismo a nagan ti Dios idinto ta siguden a nasin-aw?
13 Naatakar ken namulitan ti nasantuan a nagan ti Dios babaen kadagiti kinaulbod ken pammardaya. Idiay Eden, nagulbod ni Satanas maipapan ken Jehova ket imparipiripna a nakillo a Soberano ti Dios. (Genesis 3:1-5) Sipud idin, ni Satanas—ti agturay iti daytoy di nasantuan a lubong—siniguradona nga agraira dagiti kinaulbod maipapan iti Dios. (Juan 8:44; 12:31; Apocalipsis 12:9) Dagiti relihion inladawanda a diktador, di maseknan, wenno nadangkok ti Dios. Kunada a supsuportaranna dagiti nadara a panaggugubatda. Masansan nga ibagada a naiparparna, wenno gapuanan ti ebolusion, dagiti nakaskasdaaw a parsua ti Dios. Wen, napalalo ti panangpadakesda iti nagan ti Dios. Masapul a masantipikar; masapul a maisubli ti kaikarianna a dayag. Segseggaantayo ti pannakasantipikar ti naganna ken pannakaalangon ti kinasoberanona, ket maragsakantayo a maaddaan iti aniaman a paset iti dayta a naindaklan a panggep.
14. Apay a maawagan a santo ti espiritu ti Dios, ken apay a nadagsen unay a banag ti panangtabbaaw iti nasantuan nga espiritu?
14 Adda pay sabali a banag a nainaig unay ken Jehova a gistay kanayon a maawagan a santo—ti espiritu, wenno aktibo a puersana. (Genesis 1:2) Us-usaren ni Jehova daytoy di masarkedan a puersa a mangibanag kadagiti panggepna. Nasantuan, nasin-aw, ken nadalus ti panangibanag ti Dios iti amin nga aramidna, isu a maikanatad a maawagan ti aktibo a puersana kas nasantuan nga espiritu, wenno espiritu ti kinasanto. (Lucas 11:13; Roma 1:4) Maibilang a di mapakawan a basol ti panangtabbaaw iti nasantuan nga espiritu, a pakairamanan ti inggagara a panangsupiat kadagiti panggep ni Jehova.—Marcos 3:29.
No Apay a ti Kinasanto ni Jehova Tignayennatayo nga Umadani Kenkuana
15. Apay a ti nadiosan a panagbuteng ket maitutop a reaksion iti kinasanto ni Jehova, ket ania ti ramanen ti kasta a panagbuteng?
15 No kasta, saan a narigat a tarusan no apay a pinagnaig ti Biblia ti kinasanto ti Dios ken ti nadiosan a panagbuteng ti tao. Kas pagarigan, mabasatayo iti Salmo 99:3: “Idayawda koma ti naganmo. Naindaklan ken nakaam-amak, nasantuan dayta.” Ngem daytoy a panagbuteng ket saan a pannakaaliaw. Imbes ketdi, pannakarikna dayta iti nadayaw a panagamanga, ti katan-okan a kita ti panagraem. Maitutop ti kasta a panagrikna, yantangay adayo a naiduma kadatayo ti kinasanto ti Dios. Rumimrimat ti kinadalus ken kinadayagna. Kaskasdi, saan koma a dayta ti mangyadayo kadatayo. Imbes ketdi, ti umiso a panangmatmat iti kinasanto ti Dios isu ti ad-adda a mangyadani kadatayo kenkuana. Apay?
No kasano a maatrakartayo iti kinapintas, maatrakartay met iti kinasanto
16. (a) Kasano a nainaig ti kinasanto iti kinapintas? Mangted iti pagarigan. (b) Kasano a dagiti pannakailadawan ni Jehova iti sirmata ipaganetgetda ti kinadalus, kinasin-aw, ken lawag?
16 Ti maysa a rason, inaig ti Biblia ti kinasanto iti kinapintas. Iti Isaias 63:15, nadeskribir ti langit kas ‘nasantuan ken napintas a nangato a pagyanan’ ti Dios. Maatrakartayo iti kinapintas. Kas pagarigan, kitaem ti ladawan iti panid 33. Dika aya maay-ayo iti dayta a buya? Apay a makaay-ayo unay dayta? Kitaem ti kinalitnaw ti danum. Sigurado a nadalus met ti angin, yantangay asul ti tangatang ken kasla rumimatrimat ti lawag. Ita, no mabaliwan dayta a buya—mapno ti karayan iti basura, masurat-suratan dagiti kayo ken bato, mapno ti angin iti napuskol nga asuk—saantayon a maay-ayo iti dayta; adaywantayo. Natural laeng nga inaigtayo ti kinapintas iti kinadalus, kinasin-aw, ken lawag. Dagitoy met laeng a sasao ti mausar a pangdeskribir iti kinasanto ni Jehova. Di pakasdaawan a makayawantayo kadagiti pannakailadawan ni Jehova iti sirmata! Nakaranraniag, agrimatrimat a kas kadagiti saniata, narangrang a kas iti apuy wenno kadagiti kasin-awan ken karaniagan a napapateg a metal—kasta ti kinapintas ti nasantuan a Diostayo.—Ezequiel 1:25-28; Apocalipsis 4:2, 3.
17, 18. (a) Idi damo, ania ti epektona ken ni Isaias ti nasirmatana? (b) Kasano nga inusar ni Jehova ti serafin a mangliwliwa ken Isaias, ket ania ti kaipapanan ti inaramid ti serafin?
17 Nupay kasta, rumbeng kadi a mariknatayo a nababbabatayo ngem iti Dios gapu iti kinasantona? Siempre, kasta nga agpayso. Total, talaga a nababbabatayo ngem ni Jehova. Saan pay ketdi nga umanay ti kasta a sasao a mangiladawan iti kinabassittayo unay no idilig kenkuana. Rumbeng kadi a mayadayotayo kenkuana gapu iti dayta a pannakaammo? Usigem ti reaksion ni Isaias idi nangngegna ti panangiwaragawag dagiti serafin iti kinasanto ni Jehova. “Kinunak: ‘Asiak pay! Ta arigko ti napagulimek, agsipud ta maysaak a lalaki a narugit dagiti bibigna, ken agnanaedak iti tengnga ti maysa nga ili a narugit dagiti bibigna; ta dagiti matak nakitada ti mismo nga Ari, ni Jehova ti buybuyot!’” (Isaias 6:5) Wen, ti mangnibinibi a kinasanto ni Jehova impalagipna ti kinamanagbasol ken kinaimperpekto ni Isaias. Idi damo, nalpay ti rikna dayta a matalek a tao. Ngem saan a binaybay-an ni Jehova iti dayta a kasasaad.
18 Adda serafin a dagus a nangliwliwa iti propeta. Kasano? Timmayab iti altar dayta a mannakabalin nga espiritu, nangala iti beggang sadiay, sana insagid ti beggang kadagiti bibig ni Isaias. Kasla ad-adda a naut-ot dayta imbes a mangpabang-ar. Ngem laglagipem a maysa daytoy a sirmata, a napnuan iti simboliko a kaipapanan. Kas matalek a Judio, pagaammo ni Isaias nga adda idi dagiti inaldaw a daton iti altar ti templo tapno pangabbong kadagiti basol. Ket siaayat nga impalagip ti serafin iti propeta a nupay pudno nga imperpekto, “a narugit dagiti bibigna,” kaskasdi a mabalinna ti maaddaan iti nadalus a takder iti imatang ti Dios. * Sidadaan ni Jehova a nangibilang a nasantuan iti imperpekto ken managbasol a tao—uray iti relatibo laeng a wagas.—Isaias 6:6, 7.
19. Nupay imperpektotayo, kasano a posible nga agbalintayo a nasantuan iti relatibo a wagas?
19 Kasta met laeng itatta. Amin dagidiay naidaton iti altar idiay Jerusalem inyanniniwanda laeng ti banag a dakdakkel—ti perpekto a daton nga impaay ni Jesu-Kristo idi 33 K.P. (Hebreo 9:11-14) Mapakawantayo no pudno a pagbabawyantay dagiti basoltayo, ilintegtay ti di umiso a danatayo, ken iparangarangtayo ti pammati iti dayta a daton. (1 Juan 2:2) Matagiragsaktay met ti nadalus a takder iti imatang ti Dios. Gapuna, palagipannatayo ni apostol Pedro: “Adda a naisurat: ‘Masapul a nasantuankayo, agsipud ta nasantuanak.’” (1 Pedro 1:16) Imutektekanyo ta saan a kinuna ni Jehova a masapul a kas koma kenkuana ti kinasantotayo. Pulos a dina namnamaen ti imposible kadatayo. (Salmo 103:13, 14) Imbes ketdi, kuna ni Jehova nga agbalintayo a nasantuan agsipud ta isu ket nasantuan. “Kas annak a dungdungnguen,” ikagumaantayo a tuladen ti Dios iti inggat’ kabaelantayo kas imperpekto a tattao. (Efeso 5:1) Gapuna, ti panagbalin a nasantuan ket agtultuloy a proseso. Bayat a rumangrang-aytayo iti naespirituan, ikagumaantayo nga ‘an-anayen ti kinasanto’ iti tunggal aldaw.—2 Corinto 7:1.
20. (a) Apay a napateg a matarusantayo a makapagbalintay a nadalus iti imatang ti nasantuan a Diostayo? (b) Ania ti epektona ken Isaias idi naammuanna a naabbonganen dagiti basolna?
20 Ni Jehova kaay-ayona ti nalinteg ken nasin-aw. Kagurana ti basol. (Habakuk 1:13) Ngem dinatay kagura. No la ketdi ta tuladentayo ti panangmatmatna iti basol—a guraentayo ti dakes, ayatentayo ti naimbag—ken ikagumaantayo a suroten dagiti perpekto nga addang ni Jesus, pakawanen ni Jehova dagiti basoltayo. (Amos 5:15; 1 Pedro 2:21) No matarusantayo a makapagbalintay a nadalus iti imatang ti nasantuan a Diostayo, dakkel unay ti epektona. Laglagipem nga idi damo, ti kinasanto ni Jehova impalagipna ken Isaias ti mismo a kinarugitna. Inyikkisna: “Asiak pay!” Ngem idi natarusanna a naabbonganen dagiti basolna, nagbalbaliw ti panangmatmatna. Idi dinamag ni Jehova no siasino ti agboluntario a mangaramid iti maysa nga annongen, dagus a simmungbat ni Isaias, uray dina pay ammo no ania ti nairaman iti dayta. Impukkawna: “Adtoyak! Ibaonnak.”—Isaias 6:5-8.
21. Apay a makapagtalektayo a mapatanortayo ti galad a kinasanto?
21 Naparsuatayo a kaladladawan ti nasantuan a Dios, ket naikkantayo kadagiti nasayaat a moral a galad ken abilidad a mangtarus kadagiti naespirituan a banag. (Genesis 1:26) Addaantayo amin iti potensial nga agbalin a nasantuan. Bayat nga itultuloytayo a patanoren ti kinasanto, maragsakan a tumulong ni Jehova. Ad-addanto a mayadanitayo iti nasantuan a Diostayo. Maysa pay, bayat nga usigentayo dagiti galad ni Jehova kadagiti sumaganad a kapitulo, makitatayto nga adu dagiti nabileg a rason no apay nga umadanitayo kenkuana!
^ par. 18 Maikanatad ti sasao a “narugit dagiti bibigna,” tangay dagiti bibig ti masansan a piguratibo a maus-usar iti Biblia a mangirepresentar iti panagsao wenno lenguahe. Iti amin nga imperpekto a tattao, adu kadagiti basoltayo ti maigapu iti panagsasaotayo.—Proverbio 10:19; Santiago 3:2, 6.


text:
Siensia
Ti siensia (manipud ti Latin scientia, a kayatna a saoen ket "pannakaammo") ket maysa a sistematiko a gandat nga agpabangon ken agurnong ti pannakaammo iti porma iti masubokan a panangipalpalawag ken dagiti maipadto a maipanggep ti law-ang.[1] Iti nadaan ken asideg a makaikabagian a kayatna a sawen (nabirukan, kas pagarigan, iti Aristotle), ti "siensia" ket mangitudo ti bagi iti napatalgedan a pannakaammo, iti kita a mabalin ti lohiko ken marasonan a pannakaipalpalawag (kitaen dita Pakasaritaan ken Pilosopia baba).[2] Manipud idi klasiko a taga-ugma ti siensia a kas kita itipannakaammo ket asideg idi a maisilsilpo iti pilosopia. Idi nasapa a moderno a panawen dagiti balikas a "siensia" ken "pilosopia" ket sagpaminsan nga agsinnublat a maus-usar iti Pagsasao nga Ingles. Babaen ti maika-17 a siglo, ti masna a pilosopia (a tatta nga aldwen ket makunkuna a "masna asiensia") ket naikapanunutan idi a nailasin a sanga iti pilosopia.[3] Nupay kasta, ti "siensia" ket nagtultuloy a naus-usar iti nalawlawa a kapanunotan a mangibaga ti napatalgedan a pannakaammo a maipangngep ti maysa a topiko, a kasla iti panagus-usar ti moderno a termino a kas ti biblioteka a siensia wenno politiko a siensia.
Iti moserno a panagusar, ti "siensia" ket kaaduan a mangitudo ti pamay-an a panagkamat ti pannakaammo, a saan laeng a ti pannakaammo a kabukbukodan. Daytoy ket "kadawyan a natrato a kasla kapadpada ti ‘masna ken maipapan ti bagi a siensia’, ken isu nga naigawidan kadagiti sanga iti panagadal a mangibaga ti penomena iti materiales aa law-ang ken dagiti bukodda a linteg, a sagpaminsan nga adda dagiti naibagbaga a pannakalaksid iti puro a matematiko. Daytoy tattan ti agturay a kapanunutan iti ordinario a panagusar."[4] Ti akakikid a kapanunutan iti "siensia" a naparang-ay dagiti sientista a kas ni Johannes Kepler, Galileo Galilei ken Isaac Newton ket nagrugida a nagannurot ti linlinteg iti katutubo a kas ti linteg iti panaggunay ni Newton. Iti daytoy a paset ti panawen kadawyan daytoy a nagbalin a nangitudtiudo ti masna apilosopia a kas ti "masna asiensiae". Kadagiti napalabas iti maika-19 a siglo, ti balikas a "siensia" ket immadu a nagbalin a maikumaduaan ti sientipiko a pamay-an, ti nadisplina a pamay-an ti panagadal ti masna a lubong, a mairaman ti pisika, kimika, heolohia ken biolohia. Idi maika-19 a siglo daytoy a ti termino a sientista ket napartuat idi babaen ti naturalista a teologo a ni William Whewell tapno mailasin kadagiti agbirbiruk ti pannakaammo iti katutubo ken dagiti agbirbiruk ti pannakaammo kadagiti sabsabali a disiplina. TiOxford nga Inggles a Diksionario ket petsaanna ti nagtaudan iti balikas a "sientista" idi 1834. Daytoy ket sagpaminsan a nangibati ti panagadal iti kapanunutan ti nagtagitaoan ken kagimongan iti maysa a nailimbo a linguistiko, a daytoy ket nasolbar babaen ti pannakaidasig dagitoy a luglugar iti akademiko a panagadal a kas ti siensia sosial. Ken dagiti pay maipada, adda dagiti sasabali pay a nangruna a lugar iti naidisiplina a panagadal ken pannakaammo nga adda tatta nga aldaw a babaen ti sapasap a pangyuna iti "siensia", a kas ti pormal a siensia ken naipakat a siensia.
Dagiti linaon
Pakasaritaan ken pilosopia[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siensia iti nawatiwat a panakaipanunutan ket rimsua sakbay ti moderno a panawen, ken kadagiti adua naipakasaritaan a sibilisasion, ngem ti moderno a siensia ket naisangsangayan unay kadagiti bukodna a arngian ken naballigi kadagiti bukodna a nagbanagan a tattan ket agipalpalawag no kasano ti siensia iti kaingetan a kapanunutan iti daytoy a termino. Iti kaaduan anasapsapa ngem ti moderno a panawen, ti maysa pay a kangrunaan a panagbuelta a puntos ket ti panagkarang-ay idi ti kalsiko a masna apilosopia iti taga-ugma nga agsasao ti Griego a lubong.
Sakbayan ti pilosopiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siensia iti sigud a kapanunutanna ket maysa a balikas para iti kita iti pannakaamo (Latin scientia, ti Taga-ugma a Griego a epistemē), ngem saan a ti naipangruna a nainget a kapanunutanbalikas para iti panagbiruk iti kasta a pannakaammo. Iti panakaisangsangayn daytoy ket maysa kadagiti kita iti pannakaammo a dagiti tattao ket mabalinda ti makipakaaamo ken makibinningay. as pagarigan, ti pannakaammo a maipanggep ti panagobra iti masna a banbanag ket nabayagen a naurnong sakbay kadagiti nairehistro a pakasaritaan ken nangiturong ti panagrangrang-ay iti narikut ken konsepto a panagpanpanunnot, a kas naiparang babaen ti panakaaramid kadagiti narikut a kalendario, dagiti pamay-an para iti panagaramid kadagiti makasabidong a mula tapno mabalin a makan, ken dagiti patakder a kas dagiti piramido. Nupay kasta awan dagiti naaramid a maitunos a panagilasin a nagbaetan ti pannakaammo kadagiti banbanag nga agpayso iti amin a komunidad, ken dagiti sabsabali a kita iti komunidad a pannakaammo a kas dagiti mitolohia ken legado a sistema.
Pilosopiko a panagadal ti katutubo[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti panakaparnuay wenno pannakaduktal iti konsepto iti "katutubo" (Taga-ugma a Griego phusis), babaen dagiti Sakbay ti Sokratiko a pilosopo, daytoy met laeng a balikas ket naususar a nangipalpalawag ti masna a "pamay-an" iti panagtubo ti mula,[6] ken ti "pamay-an" a ti, kas pagarigan, ti panagkararag ti maysa a tribu iti maysa a naisangsangayan a dios. Para iti daytoy a rason naitunton a dagitoy a lallaki ket isuda kadagiti immuna a pilosopo iti nainget a kapanunotan, ken isuda pay dagiti immuna atattao a nalawag a nangilasin ti "katutubo" ken "taripnong".[7] Ti siensia ngarud ket nailaslasin a kas ti pannakaammo iti katutubo, ken dagiti banbanag nga agpayso para iti amin a komunidad, ken ti nagan ti naipangpangruna a panagbiruk iti kasta apannakaammo idi ket ti pilosopia — ti nagturayan ti immuna a pilosopo-pisiko. Isuda ket kangrunaan laeng a dagiti agpatta-patta wenno teoretiko, a naisangsangayan nga interesado iti astronomia. Iti panakailasi, ti panagpadas ti panagusar ti pannakaammo ti katutubo tapno tuladen ti katutubo (parbo wenno teknolohia, Griegotechnē) ket nakitkita dagiti klasiko a sientista a kasla maitutop nga interesado para kadagiti nababbaba a klase nga artisano.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "... ti moderno a siensia ket maysa a panaduktal ken maysa pay a panagparnuay. Daytoy idi ket maysa a naduktalan a ti katutubo ket sapasap nga agnanayon nga agtignay tapno maipalpalawag dagiti linteg ken ti pay matematiko; ken nasken dagiti panagparnuay dagiti ramramit ken pamay-an, konsepto, aparato, ken organisasion para iti panangipakita dagiti pannakakadawyan ken panangitalged kadagiti kasla linteg a panakapalplawagan." —p.vii, J. L. Heilbron, (2003, editor-in-chief) Ti Oxford a Kumaduaan ti Pakasaritaan ti Moderno a Siensia New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan ISBN 0-19-511229-6
- "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Naala idi 2011-10-16.
3 a: pannakaammo wenno sistema iti pannakaammo a sumaksakop kadagiti sapasap a kinapudno wenno panagpataray kadagitisapasap a linteg a naipangpangruna no naala ken nasubokan babaen ti sientipiko a pamay-an b: iti kastoy a pannakaammo ween iti kastoy a sistema iti pannakaammo a nmaipanggep ti maipapan ti bagi a lubong ken ti bukodna a penomena
- "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Naala idi 2011-10-16.
- ^ Aristotles, ca. maika-4 a siglo BCE "Nicomachean Ethics Book VI, and Metaphysics Book I:". "Iti sapasap ti senial iti pannakaammo wenno saan a pannakaikaskaso ket isu ti abilidad ti mangisuro, ken para iti daytoy a rason datayo ket agtenggel ti arte ngem ti panagpadas ti sientipiko a pannakaammo (epistemē); para iti artista ket makaisuro, ngem dagiti dadduma ket saan." — Aristotles. Met. 1.981b
- ^ Kas pagarigan ti Philosophiae Naturalis Principia Mathematica ni Isaac Newton (1687), ket naipatarus a "Matematiko a Pamunganayan iti Masna a Pilosopia", ken mangipanunot ti agdama idi a panagusar dagiti balikas a "masna a pilosopia", a mainaig ti "sistematiko a panagadal iti katutubo"
- ^ Oxford English Dictionary
- ^ Needham 1954, p. 150
- ^ Kitaen ti inadaw a sao idiay Homer (maika-8 a c. BCE) Odyssey 10.302-3
- ^ "TRang-ay wenno Agsubli" iti Maysa a Pangyuna ti Politiko a Pilosopia: Sangapulo a Salaysay babaen ni Leo Strauss. (Naipalawa a bersion ti Politiko a Pilosopia: Innem a Salaysay ni Leo Strauss, 1975.) Ed. Hilail Gilden. Detroit: Wayne State UP, 1989.
- ^ Strauss ken Cropsey eds. Pakasaritaan iti Politiko a Pilosopia, Maikatlo nga edision, p.209.


text:
Sasao nga Apro-Asiatiko
Ti sasao nga Aproasiatiko ken makunkuna pay a Hamito-Semitiko ket nakabuklan iti maysa kadagiti kadakkelan a pamilia dagiti pagsasao, nga addaan kadagiti agarup a 375 a sibibiag a pagsasao.[4] Ti pilo ket naisasao babaen ti sunorok a 300 a riwriw a tattao, a kangrunaan kadagitoy ket naiwarwaras idiay Tengnga a Daya, Amianan nga Aprika, ti Sara ti Aprika, ken dagiti paset iti Sahel.[1]
Kaaduan kadagiti naisasao nga Apro-asiatiko a pagsasao ket ti Arabiko, a mairaman amin dagiti bukodna a sabsabali a kita ti panagsarsarita, nga addaan ti 230 a riwriw a patneng nga agsasao, a kaaduan a maisasao idiay Tengnga a Daya ken Amianan nga Aprika.[5] Ti maikadua a kaaduan dagit agsasao ket ti Aproasiatika a pagsasao ti pagsasao a Berebere, nga amin dagiti dialekto na, a maisasao idiay Morocco, Arhelia, Libya ken ti ballasiw ti amin iti Amianan nga Aprika ken ti Let-ang ti Sahara. Ti Berebere ket maisasao ti agarup a 25 aginggana ti 35 a riwriw a tattao. Dagiti dadduma pay a kaaduan a maisasao nga Aproasiatiko a pagsasao ket dagiti Amariko, ti nailian a pagsasao iti Ethiopia, ng aaddaan ti 18 a riwriw a patneng nga agsasao; ti Somali, a maisasao ti agarupa a 12 riwriw a tattao idiay Kalatakan a Somalia; ken Hausa, nga agserserbi a kas lingua franca iti kaaduan a paset iti Sahel, nga addan ti 25 a riwriw nga agsasao.[4] Ti mapatinayon pay kadagiti pagsasao a naisasao iti tatta nga aldaw, ti Apro-asiatiko ket mairaman na dagiti dadduma a taga-ugma a pagsasao, a kas ti Taga-ugma nga Ehipsio, Naibiblia nga Hebreo, ken Akadia.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sao nga "Aproasiatiko" (kadawyan a naipangiletra tattan nga Apro-Asiatiko) ket pinartuat babaen ni Maurice Delafosse (1914). Saan a kadawyan nga inususar aginggana idi inampon babaen ni Joseph Greenberg (1950) idi sinukatan na ti immuna a sao a "Hamito-Semitiko", kalpasan ti panangipakitanan a ti Hamitiko ket maysa a parapiletio a panakaigrupo. Ti sao a "Hamito-Semitiko" ket maususar pay laeng kadagiti akademia nga ugugali iti dadduma a pagilian ti Europa. Adu kadagit mannurat ket suksukatan da ti "Apro-Asiatiko" iti "Aprasian", wenno, pampanunutan dagiti kapanunutan a daytoy ket adadu nga Aprikano ngem Asiano, "Afrasan". Dagiti tigga-maysa nga eskolar ket tawtawagen da ti pamilia nga "Erythraean" (Tucker 1966) ken "Lisramic" (Hodge 1972).
Panakaiwarwaras ken sangsanga[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti pamilia ti pagsaso nga Aproasiatika ket kadawyan a maipanunutana a mairaman dagiti sumaganad a sangsanga:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Daniel Don Nanjira, Ganganaet nga Annuroten ken Diplomasia ti Áprika: Manipud ti tag-ugma aginggana ti maika-21 a Siglo, (ABC-CLIO: 2010).
- ^ Sands, Bonny (2009). "Ti Dibersidad a Liguistika it Aprika". Pagsasao ken Lingguistika a Kompas 3/2 (2009): 559–580, 10.1111/j.1749-818x.2008.00124.x
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Afro-Asiatic". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ a b Ethnologue a pamili a nagtaudan dagiti pagsasao nga Apro-asiatiko
- ^ Dagiti Pagsasao iti Lubong
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- NACAL konperensia iti Amianan nga Amerika para iti Lingguistika nga Aprooasiatiko
- Ethnologue


text:
Michelangelo
Ni Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni[1] (6 Marso 1475 – 18 Pebrero 1564), kadawyan a naamammoan a kas ni Michelangelo (Panangibalikas nga Italiano: [mikeˈlandʒelo]), ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento nga eskultura, pintor, arkitekto, mannaniw, ken inhenniero.[2] Urayno isu ket nagararamid kadagiti raut a kallabes dagiti arte, ti kaadu ti panakaaramatna kadagiti disiplina nga innalana ket nakangatngato ti kasayaatna nga isu ket naipanunutan par aiti titulo ti arketipiko a Renasimiento a tao, a kumaduanna dagiti Italiano a ni Leonardo da Vinci.
Dagiti inararamidna kadagiti amin nga paset idi panawen ti atiddog a ket panagbiagna ket nawatiwat; iti kaadu ti tomo dagiti sinursuratna, dagiti inladawanna, ken dagiti linaglagipna a nabatbati ket maibilbilangan pay, isu ti kasayaatan a nadukomentuan nga artista iti maika-16 a siglo. Dua kadagiti kalatakan a naamammoan nga obrana, ti Pietà ken David, ket nakitikit idi sakbay a nag-edad ti tallo pulo. Urayno ti nababa apammanunotanna ti pinintaan, ni Michelangelo ket nagpartuat pay kadagiti dua a kaimpluensian nga obra iti presko iti pakasaritaan ti Lumaud nga arte: dagiti ladawan manipud ti Henesis idiay kisame ken Ti Maudi a Panangukom idiay diding ti altar ti Kapilia ti Sistina idiay Roma. A kas maysa nga arkitekto, ni Michelangelo ket nagpionero ti Manierista nga estilo idiay Laurentiano a Biblioteka. Iti edad a 74 sinarunona ni Antonio da Sangallo ti Ububing a kas ti arkitekto ti Basilika ni San Pedro. Ni Michelangelo ket nangibalin ti plano plano, ti akin-laud a a paset ket lineppas babaen ti daremdem ni Michelangelo, ti simborio ket nakompleto kalpasan ti ipupusayna nga adda dagiti panagbalbaliw.
Ti panagipakita ti naisangsangayan a takder ni Michelangelo, isu ti immuna a Taga-laud nga artista a naipablaak ti biograpiana idi sibibiag pay laeng.[3] Dagiti dua a biograpia ket naipablaak para iti kaniana idi panawen ti panagbiagna; maysa kadagitoy ket, babaen ni Giorgio Vasari, a nagisingasing nga isu ket ti kanagtuan kadagiti amin nga artistiko a nagun-od manipud idi rugi ti Renasimeinto, ti maysa a panagsirmata nga agdama nga agtultuloy iti pakasaritaan ti arte para kadagiti sumaganad a siglo. Iti panagbiagna ket natawtawagan pay a kas ti Il Divino ("ti maysa a nasantuan").[4] Maysa kadagiti kababalin a dinaydayaw babaen dagiti kontemporariona ket ti terribilità, ti maysa a naken ti nakasidsiddaaw a a kalatakan, ken dagiti panagipadpadas dagiti simmarsaruno nga artista a mangtultulad kenni Michelangelo ket nagparegget ken personal a nangato nga estilo a nagbanagan ti Manierismo, ti simmaruno a kangrunaan a tignay iti Lumaud nga arte kalpasan ti Nangato a Renasimiento.
Biag ken dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Michelangeloket naipasngay idi 6 Marso 1475[a] idiay Caprese idiay asideg ti Arezzo, Tuscany.[5] (Tatta nga aldaw, ti Caprese ketnaamamoanen a kas ti Caprese Michelangelo). Para kadagiti adu a kaputotan, ti pamiliana ket bassit a gatadda nga agibanbanko idiay Florence, ngem ti amana, ni Ludovico di Leonardo di Buonarotto Simoni, ket napaay a nagtaripatu ti busbos a kasasaad ti banko, ken isu ket nagtengtengngel kadagiti sagpaminsan a puesto ti gobierno.[3] Tipanawen a panakaipasngay ni Michelangelo, ti aman ket isu idi ti administrador ti Hustisia iti bassit nga ili iti Caprese ken lokal nga administrador iti Chiusi. Ti ina ni Michelangelo ket ni Francesca di Neri del Miniato di Siena.[6] Ti pamilia ti Buonarrotis ket nagituntonda a nagtaudda manipud kenni Kondesa Mathilde iti Canossa; daytoy a panagitunton ket agda a sann pay a napasingkedan, ngem ni Michelangelo ket namatmati iti daytoy.[7] Kalpasan dagiti napalabas a bulan kalpasan ti panakaipasngay ni Michelangelo, ti pamilina ket nagsubli idiay Florence, nga idiay ti dimmakkelan ni Michelangelo. Kadagiti pay napalabas a panawen, idi panawen ti atiddog a panagsaksakit ken kalpasan ti ipupusay ti inana idi 1481 isu ket agedad laeng ti innem, ni Michelangelo lket nakitaeng ti maysa nga agpiipisi ti bato ken ti asawana ken ti pamiliada idiay ili iti Settignano, a ditoy ket nagtagikua ti amana ti maysa a pagbatuan ti marmol ken bassit a talon.[6] Ni Giorgio Vasari ket nangadaw ti insao a kinuna ni Michelangelo ket, "No adda ti naimbag kaniak, gaputa naipasngayak itinasaldet nga atmosperio iti pagilionyo iti Arezzo. A mairaman ti gatas ti narsko Nakaalaak ti panagayatko ti panagtengngel ti paet ket martilio, a siak ket inararamidko dagiti pigura."[5]
Ti ama ni Michelangelo ket inpatulodna a mapan nga agadal ti gramatiko kenni Humanista a ni Francesco da Urbino idiay Florence a kas maysa nga ubing.[5][8][b] Ti ubing nga artista, nupay kasta, ket saan a nangipakpakita ti panagayat ti panagadalna, ngem kinaykayatna ti agtultulad kadagiti pinintaan manipud kadagiti simbaan ken nagsuksukisok ti kumaduaan dagiti pintor.[8] Idi agedad ti sangpulo ket tallo, ni Michelangelo ket nagdamdamo ti pintor a ni Domenico Ghirlandaio.[1][9] Idi agedad ni Michelangelo ti sangpulo ket uppat, ti amana ket naawisna ni Ghirlandaio a bayadanna ti pangdamdamona a kas maysa nga artista, a daytoy ket karkarna iti daytoy a panawen.[10] Idi 1489, ni Lorenzo de' Medici, de facto nga agiturturay ti Florence, ket nangdamag kenni Ghirlandaio para kadagiti dua a kalaingan nga estudiantena, inpatulod ni Ghirlandaio ni Michelangelo ken Francesco Granacci.[11] Maniud idi 1490 aginggana idi 1492, ni Michelangelo ket nagadal idiay Humanista nga akademia nga inpatader dagiti Medici babaen ti Neo Platoniko a linlinia. Ni Michelangelo ket nagadal ti eskultura babaen ni Bertoldo di Giovanni. Idiay akademia, ti panasirmata ken ti arte ni Michelangelo ket suheto ti inpluensia kadagiti kaaduan a prominente a pilosopo ken dagiti mannurat iti dayta a panawen a mairaman ni Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ken Poliziano.[12] Iti daytoy a panawen, ni Michelangelo ket nagkitikit dagiti bang-ar tiMadonna dagiti Addangan (1490–1492) ken Gubat iti Sentauros (1491–1492). Ti naudi a naibaga ket naibatay ti tema nga insingasing babaen ni Poliziano ken kinomision babaen ni Lorenzo de Medici.[13] Bayat a dagitoy dua ket nagdamdamo kenni Bertoldo di Giovanni, ni Pietro Torrigiano ket sinulongna ti agtawen ti 17 iti agongna, ken gapuanan ti pannakadispigura a makitkita kadagiti amin a ladawan ni Michelangelo.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Sapot ti Pagsaadan a Palko ti Arte, urnong dagiti imahen, agpayso a museo, dagiti mabirbirukana batayan ti datos dagiti napino nga arte ti Europa (1100–1850)". wga.hu. Naala idi 13 Hunio 2008.
- ^ "Boigrapia ni Michelangelo". Encyclopædia Britannica.
- ^ a b Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite.
- ^ Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
- ^ a b c J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 11
- ^ a b C. Clément, Michelangelo, 5
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 5
- ^ a b A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 9
- ^ R. Liebert, Michelangelo: Ti Sikoanalitiko a Pagadal ti Biagna ken dagiti Imahen, 59
- ^ C. Clément, Michelangelo, 7
- ^ C. Clément, Michelangelo, 9
- ^ J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 18–19
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 15
- ^ "Pangngaasi a ti Agpayso a Michelangelo ket Tumakder?". Naala idi 14 Disiembre 2009.
Adu pay mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackerman, James (1986). Dagiti Arkitektura ni Michelangelo. Unibersidad iti Chicago a Pagmalditan. ISBN 978-0-226-00240-8.
- Clément, Charles (1892). Michelangelo. Unibersidad iti Harvard, Naidihital idi 25 Hunio 2007: S. Low, Marston, Searle, & Rivington, ltd.: London.
- Condivi, Ascanio; Alice Sedgewick (1553). Ti Biag ni Michelangelo. Unibersidad ti Estado ti Pennsylvania a Pagmalditan. ISBN 0-271-01853-4. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- Baldini, Umberto; Liberto Perugi (1982). Ti Eskultura ni Michelangelo. Rizzoli. ISBN 0-8478-0447-X. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- Einem, Herbert von (1973). Michelangelo. Trans. Ronald Taylor. Londres: Methuen.
- Gilbert, Creighton (1994). Michelangelo idi Adda ken Awan idiay Kisame ti Sistina. New York: George Braziller.
- Hibbard, Howard (1974). Michelangelo. New York: Harper & Row.
- Hirst, Michael ken Jill Dunkerton. (1994) Ti Ubing a Michelangelo: Ti Artista idiay Roma 1496–1501. Londres: Dagiti Pablaak ti Nailian a Paltok.
- Liebert, Robert (1983). Michelangelo: Ti Psikoanalitiko a Panagadal ti Biagna ken dagiti Imahen. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-02793-1.
- Néret, Gilles (2000). Michelangelo. Taschen. ISBN 978-3-8228-5976-6.
- Pietrangeli, Carlo, et al. (1994). Ti Sistina a kapilia: Naglorian a Panagpabaro. New York: Harry N. Abrams
- Sala, Charles (1996). Michelangelo: Eskultor, Pintor, Arkitekto. Editions Pierre Terrail. ISBN 978-2-87939-069-7.
- Saslow, James M. (1991). Ti Daniw ni Michelangelo: Naanotasion aPanagipatarus. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale University a Pagmalditan.
- Rolland, Romain (2009). Michelangelo. BiblioLife. ISBN 1-110-00353-6.
- Seymour, Charles, Jr. (1972). Michelangelo: Ti Kisame ti Sistina a Kapilia. New York: W. W. Norton.
- Stone, Irving (1987). Ti Panagsagsagaba ken ti Panagganas . Signet. ISBN 0-451-17135-7.
- Summers, David (1981). Ni Michelangelo ken ti Pagsasao ti Arte. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles (1947). The Youth of Michelangelo. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles de. (1964). Ti Arte ken Panunot ni Michelangelo. 5 a tomo. New York: Liblibro ti Pantheon.
- Wallace, William E. (2011). Michelangelo: Ti Artista, ti Tao ken dagiti Pnawenna. Unibersidad ti Cambridge aPagmalditan. ISBN 1-107-67369-0. Akinruar a silpo iti
|title=(tulong)
- Wilde, Johannes (1978). Michelangelo: Dagiti Innem a Lektura. Oxford: Clarendon a Pagmalditan.


text:
Johannes Brahms
Ni Johannes Brahms (panangibalikas [joˈhanəs ˈbʁaːms]; 7 Mayo 1833 – 3 Abril 1897) ket maysa idi nga Aleman a kompositor ken pianista.
Isu ket naipasngay idiay Hamburg, ni Brahms ket kaaduan a nagnaed kadagiti propesional a panagbiagna idiay Vienna, Austria, nga isu idi idiay ket daulo ti musika a buya. Iti kabibiagna, ti kadayeg ken impluensia ni Brahms ket konsiderable; kalpasan ti maysa a komentario baban ti maikasangapulo ket siam a siglo a konduktor a ni Hans von Bülow, isu ket sagpaminsan a maingrupgrupo kenni Johann Sebastian Bach ken ni Ludwig van Beethoven a kas maysa kadagiti "Tallo a B".
Ni Brahms nagkompusito para iti piano, kumaduaan ti kamara, simponia nga orkestra, ken para iti boses ken koro. Isu ket maysa a birtuoso pianista, isu ket immuna a nangipabpabuya kadagiti obrana; isu ket nakitrabtrabaho kadagiti mangidadaulo nga agpabpabuya iti panawenna, a mairaman ti pianista a ni Clara Schumann ken ti biolinista a ni Joseph Joachim. ADu kadagiti obrana ket nagbalbalin a kammasapulan kadagiti moderno a konsierto a repertorio. Ni Brahms, ket maysa a di maikomprimiso a perpeksionista, isu ket nagdaddadael kadagiti adu nga obrana ken adu kadagitoy ti nabati a saan a nalpas.[1]
Ni Brahms ken kankanayon a naipanpanunotan a maysa a tradisionalista ken maysa nga innobador. Ti musikana ket ket natalinaed a naramutan kadagiti patakder ken komposisional a pamay-an ti Baroko ken kadagiti Klasiko nga ap-apo. Isu ket apo ti kontrapuntos, ti narikut ken nangato a naidisiplina nga arte a nakaindayegan ni Johann Sebastian Bach, ken ti panagrang-ay, ti maysa a nadumduma a pammati ti komposision babaen niJoseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart ken Ludwig van Beethoven. Ni Brahms ket nangigandat a mangpadayaw ti "kapuro"kadagitoy a nararaeman a patakder ti "Aleman" ken ipasayaat idi iti maysa a Romantiko nga idioma, iti maysa a pamay-an nga agpartuat ti mnatured nga arngian ti danggay ken melodia. Bayat nga adu kadagiti kontemporario ket nakabiruk a dagiti musikana ket akademiko unay, ti kontibusionna ken kalaingna ken dinaydayaw babaen dagiti simmarsaruno a pigura a kas ni Arnold Schoenberg ken Edward Elgar. Ti dilihente, nasayaat a panakaaramid a kita dagit obra ni Brahms ket isu idi ti pangrugian a puntos ken ti pangparugso para iti kaputotan dagiti kompositor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Johannes Brahms iti Wikimedia Commons


text:
UTC+13:00
Ti UTC+13:00 ket panagilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +13.
Dagiti linaon
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kiribati
- Is-isla ti Phoenix (ti laeng Isla ti Kanton ti matagtagitao) (Oras ti Is-isla ti Phoenix)
- Tokelau - Oras idiay Tokelau[1]
- Tonga
Kas pagalagadan nga oras (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-abagatan a Hemisperio[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Antartika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti dadduma a kuartel idiay Antartika, a naisangayan idiay Abagatan nga Ungto ken Estasion ti McMurdo. Dagitoy a lugar ket isuda ti umuna iti lubong a makakita ti Init iti Baro a Tawen, gapu ta ti Init ket addan iti tengnga ti rabii iti dayat a panawen ti tawen.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sentral a Pasipiko a Republika ti Kiribati ket nagipaammo ti panagbaliw ti petsa para iti akindaya a guduana idi Enero 1995, manipud kadagiti sona ti oras iti −11 ken −10 aginggana ti +13 ken +14, tapno maliklikan a mabingbingay ti pagilian babaen ti linia ti petsa.
Ti Tonga ket addan iti UTC+13 kadagiti adu a napalabas a tawen. Ti oras a panagin-inut ti lawag ket naus-usar idi kadagiti kalgaw a panawen ti akin-abagatan manipud idi 1999 aginggana idi 2002.[4]
Ti UTC+13 ket inus-usar idi a kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw iti Akin-amianan a Hemisperio) kadagiti paset ti akindaya unay a Rusia (Chukotka ken Kamchatka) a nagus-usar ti dati nga Oras ti Kamchatka. Manipud idi Marso 2010 dagitoy a rehion ket napnapanda nga agusar iti Oras ti Magadan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tokelau: Saan a husto a lokal nga oras kadagiti napalabas a 100 a tawen". timeanddate.com.
- ^ "Ti Samoa ket agbaliwto kadagiti sona ti oras ken agpakauna babaen ti maysa nga aldaw". Metro.
- ^ "Ti Samoa napan iti Internasional a Linia ti Petsa". Herald Sun.
- ^ http://www.timeanddate.com/worldclock/clockchange.html?n=277&year=1999


text:
Naragsak a Ramadan ken Ramadan-Duyog!
Salaysay ni JAIME M. AGPALO, JR.
Ania ti bibiangko kadagita nay ramramadan? Napia pay no rama a pagkammelan a ket isu, umayak makikammel, yos! No binurakda daydiay Ramadan a ket ayosna, yos!
Ania ti bibiangko nay kadagita Muslim ket dida pay agpatawar iti lakoda a pinirata a VCD, DVD, CD?
Ahoo, ania ti bibiangko kadagita ket pasig met a peke ti lakoda, yos! Diak pay la ket igusogos iti teltel ken tengngedko ti bulong ti bangbangsit wenno ti sabong ti bangar ta original a bangbanglok, yos! Ramramadan nga?
Ayna, dagita kaburik ti Al-Qaeda, Zarqawi, Abu Sayyaf, Jemaah Islamiya, terorista? Agpugiitdanto met la nga agkararag, yusot!
No kastoy ti kapanunotam, kailian, dimo maawatan ti kaipapanan ti Ramadan. Dimo maawatan ti kaipapanan ti “kaarrubam” a kas nadakamat iti pannursuro ni Jesus no sika ket maysa a Kristiano.
No agramadan dagiti Muslim, ag-Ramadan-Duyog met dagiti Kristiano, kunamsa!
Ania aya ti Ramadan? Daytoy ti kasantoan iti amin a bulan iti kalendario dagiti Islam. Itoy a tawen, mangrugi daytoy iti Oktubre 15 ken aggibus iti Nobiembre 14. Makabulan a panagayuno. Manipud iti agsapa agingga iti sumipnget. Awan iti ipauneg a taraon ken danum. Awan ti sigarilio. Awan arak ken seks kabayatan dayta nga oras ti panagayuno. Iti rabii, mabalinen iti mangan ken uminum. Awaganda daytoy iti Iftar. Sa manen mangrugi ti panagayuno iti agsapa. Makabulan daytoy.
Nakaragragsak dagiti Muslim iti maudi nga aldaw. Awaganda daytoy iti Eid’ul Fitri. Kinnablaaw iti pannakapabaro manen ti bagi—ti kararua ken isip a sumango iti makatawen manen a panagbaniaga iti lubong. Maidasar dagiti adu a taraon. Mangan ti amin. Adu a ha’lal foods. Uray dagiti saan nga am-ammo ket makablaawan ken awisen a mangan ken agselebrar iti pannakapabaro ti biag. Ragragsak. Kas iti kinaragsak dagiti amin a Kristiano no selebraran ti kaaldawan ti Paskua a “pannakaiyanak” ni Cristo Jesus.
Saan laeng a dagiti Muslim ti agayuno. Uray met dagiti Kristiano ken dadduma pay relhion. Uray dagiti fraternal orders ken brotherhoods ket agayunoda met a kas panangpabaro ti bileg ti spiritual a bagi wenno panangdalus kadaytoy tapno nasinsin-aw ti panagbiag iti inaldaw-aldaw.
Kastoy ti kaipapanan ti Ramadan a mapasamak iti sangalubongan.
Ania met ti Ramadan-Duyog? Nangrugi daytoy sadiay Marawi City. Iti maysa nga unibersidad. Inrugi dagiti Kristiano nga estudiante ken mannursusro. Agingga nagramaram.
Wen, Kristiano dagitoy. Agramadanda met, a kas pannakipagriknada kadagiti kakabsat a Muslim. Pannakibuyog ken pannakikabsatda kadagiti Muslim. Agayunoda met iti makabulan ken makipagragragsakda met inton dumteng ti Eid ‘ul Fitri.
Ta saan kadi a makipagragragsak met dagiti gagayyem a Muslim no panawen ti Paskua? Wen kas pannakipagriknada met daytoy. Isu a nailungalong met sadiay Mindanao iti panag-Ramadan-Duyog dagiti Kristiano.
Ti kaunaan nga eksperiensak iti pannakaimatangko iti kinaserioso ti Ramadan ken ti tagipatgen (values) itoy ket babaen kadagiti gagayyem a Muslim. Lalo ken ni Ahmad. Pakpakauna ti 1990’s. Awan ti trabaho. Awan ti pamastrekan a pangtaraon iti pamilia. Inkaubingak iti aglakolako. Isu a nagisursursurak met kadagiti naaramid iti leather a kas iti jacket ken bag kadagiti ili-ili iti Benguet, La Union ken Ilocos Sur. Kanayonko a makitkita ken makagidgiddan ni Ahmad nga aglakolako met kadagiti nadumaduma. Gagangay ngamin kadagiti maawagan iti itinerant vendors wenno dagiti agipaspassiar iti tagilako ket adda iti listaanda dagiti aldaw ti tienda wenno kaadua ti tao iti maysa nga ili. Ket sadiay ti turongenda. Agsipud ta agpadakami a taga-Baguio ken ni Ahmad, kanayonkami ngarud nga agkuyog ken agkaluganan. Iti panawen ti Ramadan, madlawko iti kinapasnekna a mangipatungpal kadaytoy a pammatina. Awan a pulos iti pannakadlawko kenkuana ti bannog ken liday no saan nga agmerienda ken mangaldaw uray no adayooooooooo ti pagnaenmi iti inkam panagisursor kadagiti tagilako. Ditoy a naawatak ti kaipapanan ti Ramadan. Ket iti dayta met laeng a tawen a panagam-ammomi a dua ken Ahmad, iti Paskua, inikkannak iti nabungon a regalo ken kinablaawannak iti “Merry Christmas, Jamil!” Jamil ti pangawagna kaniak ta dayta kano ti katukad kadakuada ti nagan a Jaime.
Saan nga amin a Kristiano ket santo. Adda met dagiti santong-kabayo ken banal na aso.
Saan amin a Muslim ket terorista, Abu Sayyaf, Al-qaeda ken JI. Adu met dagiti nasisingpet mananakem ken mannakigayyem.
Kadatayo a Kristiano, nalabit nga awan ngata iti saan a makaamo ti pammagbaga ni Jesus a kunana: “Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim.” Asino dagiti kaarrubam?
Dagiti padam met laeng a tao, aniaman daytoy ti pammatina. Ta adda iti panagkikinnaawatan, panagpakumbaba ken kinnabsatan ti tulbek ti sangalubongan a kappia.
Ti silulukat a puso ket ridaw ti kappia. Ngem sakbay a makastrekka, nasken pay nga ammoem dagiti “kaarrubam” a kas met iti panangammom dayta bagim.
Tuesday, October 19, 2004
Naragsak a Ramadan ken Ramadan-duyog, kailian!!!
Naragsak a Ramadan ken Ramadan-Duyog!


text:
Klima
Ti klima ket isu ti wadan ti pagigiddiatan iti temperatura, dam-eg, atmosperiko a presion, angin, presipitasion, bilang dagiti atmosperiko a partikula ken dadduma pay a meteorolohiko a paggigiddiatan iti naited a maysa a rehion kadagiti atiddog a paset ti panawen. Ti klima ket mabalin a maigiddiat iti tiempo, nga isu daytoy ti agdama a kasasaad kadagitoy a paggigiddiatan kadagiti ab-ababa a paset ti panawen.
Ti klima ti maysa a rehion ket mapataud babaen ti sistema ti klima, nga addaan daytoy ti lima a komponente: ti atmospera, hidrospera, kriospera, rabaw ti daga, ken biospera.[1]
Ti klima ti maysa a lokasion ket mabanagan babaen ti bukodna a latitud, langa ti daga, ken kangato, ken dagiti pay asideg a bagi ti danum ken dagiti ayusda. Dagiti klima ket mabalinda a maidasig segun ti natimbeng ken dagiti kadawyan a sakop ken ti kadawyan dagiti nadumaduma a paggigiddiatan, a kadawyan ti temperatura ken tudo. Ti kankanayon a naus-usar a pannakaidasig ket orihinal a pinarang-ay babaen ni Wladimir Köppen. Ti sistema Thornthwaite,[2] nga inus-usaren manipud idi 1948, ket mangiraman ti ebapotranspirasion a kakuyogna ti pakaammo ti temparatura ken tudo ken inus-usar iti panagadal kadagiti dibersidad ti sebbangan ti ayup ken dagiti mabalin a pagbanagan ti panabalbaliw ti klima. Ti Bergeron ken dagiti Sistema a Pannakaidasig ti Espasial a Sipnotiko ket mangipatengnga ti isip ti taudan dagiti masa ti angin ken mangipalawag ti klima iti maysa a rehion.
Ti paleoklimatolohia ket isu ti panagadal kadagiti taga-ugma a klima. Gapu ta dagiti panagpalplaliiw ti klima ket saan a mabalin a magun-od sakbay ti maika-19 a siglo, dagiti paleoklima ket maipato kadagiti pannakbagi a paggigiddiatan a mangiraman ti saan a biotiko nga ebidensia a kas dagiti sedimento a mabirukan kadagiti datar ti danaw ken dagiti bugas tiyelo, ken dagiti biotiko nga ebidensia a kas dagiti singsing ti kayo ken korales. Dagiti modelo ti klima ket dagiti matematiko a modelo dagiti napalabas, agdama ken masakbayan a klima. Ti panagbalbaliw ti klima ket mabalin a mapasamak kadagiti atiddog ken ababa a gantingan ti panawen manipud kadagiti nadumaduma a banag; ti kinaudi a panagpudot ket makita idiay artikulo ti panagpúdot ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ AR4 SYR Synthesis Report Annexes. Ipcc.ch. Naala idi 2011-06-28.
- ^ C. W. Thornthwaite (1948). "Ti Maysa nga Arngian para itiManakem a Pannakaidasig ti Klima" (PDF). Heograpiko a Panagrepaso. 38 (1): 55–94. doi:10.2307/210739. JSTOR 210739.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Panagadal ti Klima kadagiti Ganganaet a Lubong; Panangilasin kadagiti atmospera iti labes ti bukodtayo a Sistema Solar Kevin Heng Hulio–Agosto 2012


text:
Molave, Zamboanga del Sur
Ti Molave ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Molave ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Alicia
- Ariosa
- Bagong Argao
- Bagong Gutlang
- Blancia
- Bogo Capalaran
- Culo
- Dalaon
- Dipolo
- Dontulan
- Gonosan
- Lower Dimalinao
- Lower Dimorok
- Mabuhay
- Madasigon (Pob.)
- Makuguihon (Pob.)
- Maloloy-on (Pob.)
- Miligan
- Parasan
- Rizal
- Santo Rosario
- Silangit
- Simata
- Sudlon
- Upper Dimorok
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
50a tawenmo?”
1Nagawid dagiti amin a tattao, ngem napan ni Jesus idiay Bantay Olivo. 2Kabigatanna, nasapa a nagsubli idiay Templo. Inaribungbongan ti adu a tattao ket nagtugaw a nangisuro kadakuada. 3Inyeg dagiti mamaestro iti Linteg ken dagiti Fariseo ti maysa a babai a natiliwanda a makikamkamalala. Pinagtakderda iti sangoananda amin. 4“Maestro,” kinunada ken ni Jesus, “natiliwanmi daytoy a babai a makikamkamalala. 5Iti Lintegtayo, imbilin ni Moises a mapapatay ti kasta a babai iti pannakabato. Ania ti kunam?” 6Kinunada daytoy ta kayatda a maisao ni Jesus dagiti balikas a pangigapuanda a mangidarum kenkuana. Ngem nagrukob ni Jesus ket nagsurat iti daga babaen iti ramayna. 7Idi ulit-ulitenda ti saludsodda, timmakder ket kinunana kadakuada, “Ti awanan basol kadakayo ti umuna a mangbato kenkuana.” 8Nagrukob manen a nagsurat iti daga. 9Ngem idi mangngegda ti kinunana, saggaysada a pimmanaw. Immuna dagiti nataengan. Ni laeng Jesus ti nabati ken ti babai nga agtaktakder pay laeng iti sangoananna. 10Timmakder ni Jesus ket kinunana kenkuana, “Babai, sadino ti ayandan? Awan kadi ti nagbati a mangdusa kenka?” 11“Awan, Apo,” insungbatna. Kinuna ni Jesus, “Uray siak, saanka a dusaen. Inkan, ket saanka nga agbasolen.” 12Nagsao manen ni Jesus kadagiti Fariseo, “Siak ti silaw ti lubong,” kinunana. “Siasinoman a sumurot kaniak maaddaan iti silaw ti biag, ket dinto magna iti kasipngetan.” 13Kinuna dagiti Fariseo kenkuana, “Sika met laeng ti mangsaksi iti bagim. Saan ngarud a pudno ti ibagbagam.” 14“Uray no saksiak ti bukodko a bagi,” insungbat ni Jesus, “pudno ti ibagbagak ta ammok ti naggapuak ken ti papanak. Diyo ammo ti naggapuak ken ti papanak. 15Mangukomkayo kas mayannurot iti pagalagadan ti tao. Diak mangukom iti uray siasino. 16Ngem no mangukomak, umno ti panangukomko, ta saan a sisiak ti mangukom no di ket kaduak pay ti Ama a nangibaon kaniak. 17Naisurat iti Lintegyo a no agtunos ti pammaneknek ti dua a saksi, maawat a kas pudno ti ibagada. 18Saksiak met laeng ti bukodko a bagi, ket saksiannak met ti Ama a nangibaon kaniak.” 19“Sadino ti ayan ni amam?” sinaludsodda. “Saandak nga am-ammo,” insungbat ni Jesus, “ket diyo met am-ammo ni Amak. No am-ammodak koma, am-ammoyo met koma ni Amak.” 20Insao ni Jesus dagitoy bayat ti panangisursurona idiay Templo, iti kuarto a nakaikabilan dagiti kaha ti daton. Ngem awan ti nangtiliw kenkuana, ta di pay dimteng ti oras. 21Kinuna manen ni Jesus kadakuada, “Pumanawakon, ket sapulendakto, ngem dikay makaumay iti papanak. Mataykayto a sibabasol.” 22Iti kasta, kinuna dagiti papangulo a Judio, “Apay ngata a kunana a ditayo makapan iti papananna? Kayatna kadi a sawen a patayennanto ti bagina?” 23“Taga-dagakayo, ngem taga-langitak,” insungbat ni Jesus. “Aggapukay iti daytoy a lubong, ngem saanak a naggapu iti lubong. 24Isut’ gapuna a kinunak kadakayo a mataykayto kadagiti basbasolyo. Wen, mataykayto kadagiti basbasolyo no dikay mamati a ‘Siak’ ti ibagbagak.” 25“Siasinoka aya?” sinaludsodda. “Ti imbagak kadakayo manipud idi damo. 26No maipapan kadakayo, adu ti masaok ken babalawek. Ngem pudno ti nangibaon kaniak, ket ibagak iti lubong ti nangngegko kenkuana,” insungbat ni Jesus. 27Saanda a naawatan a maipapan iti Ama ti sinaona. 28Iti kasta, kinuna ni Jesus kadakuada, “Inton maibayogyo ti Anak ti Tao, maammoanyonton a ‘Siak’ ti ibagbagak. Kasta met nga awan ti aramidek a sisiak, ngem sawek laeng ti insuro kaniak ti Ama. 29Kaduak ti nangibaon kaniak. Saannak a binaybay-an nga agmaymaysa, agsipud ta kanayon nga aramidek ti makaparagsak kenkuana.” 30Adu ti namati kenkuana idi sasawenna daytoy. 31Kinuna ngarud ni Jesus kadagiti Judio a namati kenkuana, “No agtalinaedkayo iti pannursurok, dakayo dagiti napaypayso nga adalak. 32Maammoanto ti pudno, ket ti pudno wayawayaannakayto.” 33“Kaputotannakami ni Abraham,” insungbatda. “Ket uray kaano, awan pay nangadipen kadakami. Ania ti kayatmo a sawen a mawayawayaankaminto?” 34“Ibagak ti pudno kadakayo,” kinuna ni Jesus kadakuada. “Siasinoman nga agaramid iti basol, adipen ti basol. 35Ti anak agnanayon a kameng ti familia, ngem ti adipen saan. 36Ngarud, no wayawayaannakayo ti Anak, pudno a siwawayakayton. 37Ammok a kaputotannakayo ni Abraham. Nupay kasta, kayatdak a papatayen, agsipud ta diyo awaten ti pannursurok. 38Sawek dagiti impakita kaniak ni Amak, ngem dakayo, aramidenyo dagiti insuro kadakayo ni amayo.” 39“Ni Abraham ti amami,” insungbatda kenkuana. “No agpayso nga annaknakayo ni Abraham,” kinuna ni Jesus, “aramidenyo met koma dagiti inaramidna. 40Awan ti inaramidko no di imbagak laeng kadakayo ti pudno a nangngegko iti Dios. Nupay kasta, kayatdak a papatayen. Awan ti kasta nga inaramid ni Abraham. 41Dakayo, ar-aramidenyo ti aramid ti amayo.” “Saankami a bastardo,” insungbatda. “Maymaysa ti Amami, ti Dios a mismo.” 42“No agpayso met laeng nga amayo ti Dios,” kinuna ni Jesus, “ayatendak met koma; ta naggapuak iti Dios, ket ita, addaak ditoyen. Diak immay a naknakemko, no di ket imbaonnak ti Dios. 43Apay a diyo maawatan ti ibagbagak? Gapu ta diyo maibturan a denggen ti mensahek? 44Annaknakayo ti Diablo nga amayo, ket kayatyo a tungpalen ti pagayatanna. Mammapatayen manipud idi damo ket pulos a dina kanunongan ti pudno, ta awan kenkuana ti pudno. No agulbod, ar-aramidenna laeng ti natural kenkuana ta sigud nga ulbod ken ama ti amin a kinaulbod. 45Sawek ti pudno, ket daytoy ti gapuna a didak patien. 46Siasino kadakayo ti makapaneknek a nagbasolak? No ibagak ti pudno, apay ngarud a didak patien? 47Ti agtaud iti Dios, denggenna dagiti sao ti Dios. Ngem saankayo a nagtaud iti Dios, ket daytoy ti gapuna a dikay dumngeg.” 48“Saan kadi a pudno ti kunami a Samaritanoka ket adda demoniom?” kinuna dagiti Judio ken ni Jesus. 49“Awan ti demonio kaniak,” insungbat ni Jesus. “Padayawak ni Amak, ngem dakayo, saandak a padayawan. 50Diak sapulen ti pakaidayawak. Ngem adda sabali a mangsapul iti dayta ket isunto ti ukom. 51Ibagak ti pudno kadakayo: Dinto matay ti siasinoman a mangtungpal iti saok.” 52“Ita, mapnekkamin nga adda demoniom!” kinuna dagiti Judio. “Natay ni Abraham kasta met dagiti profeta, ngem kunam a dinto matay ti siasinoman a mangtungpal iti saom. 53Natay ni Amami nga Abraham. Kayatmo a sawen a natantan-okka ngem ni Abraham? Ania ti panangipagarupmo iti bagim?” 54“No idaydayawko ti bagik a mismo,” insungbat ni Jesus, “awan serserbi dayta a pammadayaw. Ti mangidayaw kaniak isu ni Amak a kunayo a Diosyo. 55Saanyo nga am-ammo, ngem am-ammok. No kunak a diak am-ammo, ulbodak a kas kadakayo. Ngem am-ammok ket tungpalek ti saona. 56Nagragsak ni Abraham nga amayo ta ninamnamana a makita ti aldawko; nakitana ket naragsakan.” 57Kinuna dagiti Judio kenkuana, “Kasano a nakitamon ni Abraham, idinto ta awan pay 50 a tawenmo?” 58Kinuna ni Jesus, “Ibagak ti pudno kadakayo: Sakbay a nayanak ni Abraham, addaakon.” 59Nagpidut dagiti tattao kadagiti bato a pangubor ken ni Jesus, ngem naglemmeng ket rimmuar iti Templo.
Copyright
Learn More


text:
Suso
Ti termino a suso, aam-ammo pay kas Latin a mamma iti anatomia, ket ti akingngato a vetral a rehion ti barukong ti maysa nga ayup partikular dagiti mammalia, a pakairaman ti tao. Kasta met a dagiti suso ket paet ti bagi ti mamali nga ayup nga addaan iti organo nga agpatubbog iti gatas a maaramat a pangpakan kadagiti maladaga.
Ngem uray ti lalaki a tao ket addaan met iti suso a nakayanakan nga addaan met kadagiti kagrunaan a pagtubbogan ti gatas. Ngem nupay addaan ti lalaki dagiti gladula ti mammaria nga agpataud iti gatas, saan a maaramat dagitoy nupay iti sumagmamano a kaso ket adda dagiti lalaki nga agpammukel dagiti susoda, a maawagan iti gynecomastia.
Dagiti suso ket nabungon iti kudil; tunggal suso ket addaan iti mungay a linikmut ti areola. Ti areola ket addaan maris a lumabbaga wenno ngumisit a kayumanggi, awanan buok, ken addaan kadagiti glandula a sebaceous. Dagiti daddadakkel a glandula a mammaria iti uneg ti suso ti pagtaudan ti gatas, addaanda iti sumagmamano a lobule, ket ti tunggal suso ket addaan 10-20 a lactiferous a pagayusan a mangpatubbog iti gatas kadagiti lobule a mangitunda iti mungay a no sadino dagiti pahayusan ket addaan bukodna a paglukatan.


text:
Salaknibanyo Dagiti Annakyo
Daytoy a video, nga orihinal nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova idi 2002 iti English ken Spanish, ket maysa a pagarigan no kasano a matultulongan dagiti nagannak a mangsalaknib iti annakda manipud kadagiti seksual a mananggundaway.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasano nga Isuro Kadagiti Tin-edyer ti Natalged a Panaginternet
Kasanom a suruan ti anakmo kadagiti nasayaat a prinsipio, saan la a kadagiti paglintegan, ken tulongan a mangaramid a bukbukodna kadagiti nainsiriban a desision?


text:
Cagayan
Ti Cagayan ket maysa a probinsia iti Filipinas, iti Tanap ti Cagayan (Rehion II) iti Luzon. Masarakan iti amianan-a-daya a paset ti isla ti Luzon. Ti Siudad ti Tuguegarao ti kapitoliona. Paset met laeng ti Cagayan dagiti isla ti Babuyan iti amianan. Kaariping ti Cagayan dagiti probinsia ti Ilocos Norte ken Apayao iti laud, ken ti Kalinga ken Isabela iti abagatan.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Cagayan iti 28 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
SUHETO ITI AKKUB | PAGARIAN TI DIOS—NO APAY A NAGPATEG KEN JESUS
Pagarian ti Dios—No Apay a Nagpateg ken Jesus
Bayat ti ministerio ni Jesus ditoy daga, adu a bambanag ti insurona. Kas pagarigan, insurona dagiti adalanna no kasano ti agkararag, paragsaken ti Dios, ken masarakan ti pudno a kinaragsak. (Mateo 6:5-13; Marcos 12:17; Lucas 11:28) Ngem ti topiko a pagay-ayatna unay nga isarsarita ket ti maipapan iti Pagarian ti Dios.—Lucas 6:45.
Kas nadakamat iti immuna nga artikulo, impamaysa ni Jesus nga ‘inkasaba ken indeklara ti naimbag a damag ti pagarian.’ (Lucas 8:1) Nagnagna iti ginasut a kilometro iti intero a nasion ti Israel tapno isurona kadagiti tattao ti maipapan iti Pagarian ti Dios. Ti ministerio ni Jesus ket nairekord iti uppat nga Ebanghelio a nasurok a 100 a daras a natukoy ti Pagarian. Kaaduan kadagita ket masarakan iti sasao ni Jesus ngem bassit laeng dayta no idilig iti insurona maipapan iti Pagarian ti Dios!—Juan 21:25.
Idi adda ditoy daga ni Jesus, apay a nagpateg kenkuana ti Pagarian? Ammona ngamin nga isu ti pinili ti Dios kas Agturay. (Isaias 9:6; Lucas 22:28-30) Ngem saan a panggep ni Jesus a maitan-ok ken maidaydayaw. (Mateo 11:29; Marcos 10:17, 18) Saanna nga inkaskasaba ti maipapan iti Pagarian para laeng iti pagimbaganna. Kangrunaanna, napateg ken Jesus ti Pagarian ti Dios * gapu iti maipaay dayta para kadagiti ay-ayatenna, iti nailangitan nga Amana ken kadagiti matalek a pasurotna.
TI ARAMIDEN TI PAGARIAN PARA ITI AMA NI JESUS
Ipatpateg unay ni Jesus ti nailangitan nga Amana. (Proverbio 8:30; Juan 14:31) Apresiarenna dagiti nagsasayaat a galad ni Amana kas iti ayat, asi, ken kinahustisia. (Deuteronomio 32:4; Isaias 49:15; 1 Juan 4:8) Kagura la ketdi ni Jesus dagiti maiwarwaras a kinaulbod maipapan iti Amana kas iti ibagbagada a saan a maseknan ti Dios iti panagrigrigat dagiti tattao ken kayat ti Dios nga agrigattayo. Dayta ti maysa a rason no apay a magagaran ni Jesus a mangikasaba “iti naimbag a damag ti pagarian.” Ammo ni Jesus a dayta a Pagarian ti mangisublinto iti nasayaat a reputasion ni Amana. (Mateo 4:23; 6:9, 10) Kasano?
Babaen iti Pagarian, mangaramidto ni Jehova iti dakkel a panagbalbaliw a pakagunggonaan dagiti tattao. “Punasennanto ti amin a lua” iti mata dagiti matalek nga agserserbi kenkuana. Pukawento ni Jehova dagiti pakaigapuan ti panagsangit ken siguraduenna nga “awanton ni patay, awanto metten ti panagleddaang wenno panagsangit wenno ut-ot.” (Apocalipsis 21:3, 4) Usarento ti Dios ti Pagarianna a mangikkat iti amin a rigat a mapaspasaran dagiti tattao. *
Di ngarud pakasdaawan a magagaran ni Jesus a mangipakaammo kadagiti tattao ti maipapan iti Pagarian! Ammona a dayta ti mangipakita iti pannakabalin ken asi ni Amana. (Santiago 5:11) Ammo met ni Jesus a babaen iti Pagarian, magunggonaan dagiti matalek a tattao nga ipatpategna.
TI ARAMIDEN TI PAGARIAN PARA KADAGITI MATALEK A TATTAO
Sakbay nga immay ditoy daga, nagbiagen ni Jesus idiay langit a kadua ti Amana. Pinarsua ti Ama ti amin a bambanag babaen ti Anakna—manipud iti nakaskasdaaw a langlangit agraman dagiti nakaad-adu a bituen, galaksi agingga iti nagpintas a planetatayo, ken dagiti mula ken animal nga adda iti dayta. (Colosas 1:15, 16) Ngem dagiti tattao ti kangrunaan a ‘pakaay-ayatan ni Jesus.’—Proverbio 8:31.
Makita iti ministerio ni Jesus ti panagayatna kadagiti tattao. Sipud idi damo, imbagana nga immay ditoy daga tapno ‘ideklarana ti naimbag a damag’ kadagiti marigrigat. (Lucas 4:18) Ngem saan laeng nga imbaga ni Jesus a kayatna a tulongan dagiti tattao. Imbes ketdi, namin-adu nga impakitana ti panagayatna kadagiti tattao. Kas pagarigan, idi naguummong ti dakkel a bunggoy tapno dumngeg ken Jesus, “simnek ti asina kadakuada, ket inagasanna dagiti masakitda.” (Mateo 14:14) Idi namati ti lalaki nga addaan nakaro a sakit a kabaelan ni Jesus a paimbagen no kayatna, natignay ni Jesus gapu iti ayatna. Inagasanna ti lalaki ken sidudungngo a kinunana: “Kayatko. Madalusanka koma.” (Lucas 5:12, 13) Idi nakita ni Jesus nga agladladingit ti gayyemna a ni Maria gapu iti ipapatay ti kabsatna a ni Lazaro ‘nagsennaay ti espirituna,’ “nariribukan,” ken ‘nagarubos dagiti luana.’ (Juan 11:32-36) Idin, nangaramid iti nakaskasdaaw a banag, pinagungarna ni Lazaro nupay uppat nga aldawen a natay!—Juan 11:38-44.
Siempre, ammo ni Jesus a temporario laeng ti gin-awa nga impaayna. Ammona nga amin nga inagasanna ket agsakitto manen ken matayto met laeng amin a pinagungarna. Ngem ammo met ni Jesus nga interamente a pukawento ti Pagarian ti Dios dagita a problema. Dayta ti makagapu no apay a saan laeng a nangaramid ni Jesus iti milagro, no di ket sireregta nga inkasabana ti ‘naimbag a damag ti Pagarian.’ (Mateo 9:35) Ipakita dagita nga inaramidna no anianto ti aramiden ti Pagarian ti Dios iti intero a daga. Usigem dagiti kari ti Biblia iti masanguanan.
Awanton ti sakit.
“Iti dayta a tiempo maluktanto ti matmata dagidiay bulsek, ket maluktanto ti mismo a laplapayag dagidiay tuleng. Iti dayta a tiempo kumalay-atto daydiay pilay a kas iti panagkalay-at ti kalakian nga ugsa, ket ti dila daydiay umel umkisto gapu iti ragsak.” Kasta met, “awanto ti agtataeng nga agkuna: ‘Masakitak.’”—Isaias 33:24; 35:5, 6.
Awanton ti ipapatay.
“Dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga, ket agtaengdanto nga agnanayon iti dayta.”—Salmo 37:29.
“Alimonennanto ni patay iti agnanayon, ket ti Soberano nga Apo Jehova sigurado a punasennanto ti lulua iti amin a rupa.”—Isaias 25:8.
Mapagungarto dagiti natay.
“Amin dagidiay adda kadagiti pakalaglagipan a tanem mangngegdanto ti timekna ket rummuarda.”—Juan 5:28, 29.
“Addanto panagungar.”—Aramid 24:15.
Addanton balay ken trabaho ti amin.
“Mangbangondanto iti balbalay ket agnaedda; ket pudno unay nga agmuladanto kadagiti kaubasan ket kanenda ti bungada. Saandanto a mangbangon ket sabali ti agnaed; saandanto nga agmula ket sabali ti mangan. . . . Ti aramid dagiti bukodda nga ima usarento a naan-anay dagidiay pinilik.”—Isaias 65:21, 22.
Awanton ti gubat.
“Pagsardengenna dagiti gubat agingga iti ungto ti daga.”—Salmo 46:9.
“Ti nasion saanto a mangitag-ay iti kampilan maibusor iti nasion, saandanto met a sursuruenen ti pannakigubat.”—Isaias 2:4.
Awanton ti agbisin.
‘Ti daga sigurado nga ipaaynanto ti bungana, ti Dios, a Diostayo, bendisionannatayto.’ —Salmo 67:6.
“Maaddanto ti naruay a bukbukel iti daga; iti tapaw dagiti bantay addanto ti panaglaplapusanan.”—Salmo 72:16.
Awanton ti napanglaw.
“Saanto a kanayon a malipatan daydiay napanglaw.”—Salmo 9:18.
“Ispalennanto daydiay napanglaw nga agpatpatulong, kasta met daydiay naparigatan ken siasinoman nga awanan katulongan. Isu maasianto iti daydiay nanumo ken iti daydiay napanglaw, ket dagiti kararua dagidiay napanglaw isalakannanto.”—Salmo 72:12, 13.
No usigem dagitoy a kari maipapan iti Pagarian ti Dios, matarusam kadi no apay a nagpateg ken Jesus ti Pagarian? Idi adda ditoy daga, magagaran a mangisarsarita ti maipapan iti Pagarian iti asinoman a dumngeg ta ammona a kabaelan ti Pagarian a pagpatinggaen amin a problema a makitkitatayo ita.
Kayatmo kadi a sagrapen dagita a kari ti Biblia nga ipaay ti Pagarian? No wen, ammuem ngarud ti ad-adu pay maipapan iti dayta a Pagarian. Ania ti masapul nga aramidem tapno masagrapmo dagiti bendision nga iyegna? Masungbatan dayta iti sumaruno nga artikulo.
^ par. 5 Tukoyen daytoy nga artikulo ti rikna ni Jesus iti agdama gapu ta sibibiag ni Jesus idiay langit. Sipud idi nagsubli idiay langit, sigurado a napateg latta kenkuana ti Pagarian.—Lucas 24:51.
^ par. 8 Tapno maammuam no apay nga ipalpalubos ti Dios nga agrigrigat dagiti tattao, kitaem ti kapitulo 11 ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay nga Ipalpalubos ti Dios ti Kinadakes ken Panagsagaba?
Kasano a nangrugi ti kinadakes, ken apay nga ipalpalubos dayta ti Dios? Agpatingganto ngata ti panagsagaba?


text:
Palawan
Ti Palawan ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Puerto Princesa. Dagiti isla ti Palawan ket nayurnos manipud iti dumna ti Batangas agingga iti Borneo iti abagatan-a-laud, iti nagbaetan ti Baybay Abagatan Tsína iti amianan-a-laud ken ti Baybay Sulu iti abagatan-a-daya.
Sigud a paset ti rehion ti Abagatan a Katagalogan (Rehion IV) ti Palawan, partikular iti (MIMAROPA) wenno Rehion IV-B iti Luzon. Ngem idi Mayo 23, 2005 babaen ti Bilin Ehekutibo Bilang 103 ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo, nayakar ti Palawan iti Rehion VI (Laud a Visayas). Saan a kinayat ti kaaduan a Palaweños daytoy a panangyakar iti Palawan, ta saanda a nakonsulta maipapan itoy. Kaaduan nga ili agraman ti Siudad ti Puerto Princesa ket inkeddengda ti agtalinaed iti Rehion IV-B ngem ti umakar iti Rehion VI. Idi Agosto 19, 2005, inyetnag ti Malacañang ti Administratibo a Bilin Bilang 129 tapno marisut ti parikut ken tapno mawayat ti proseso ti pannakayalis ti Palawan manipud iti MIMAROPA iti Lumaud a Visayas.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Palawan iti 23 nga ili ken 1 a siudad. Adda met iti babaen ti sakup ti Palawan ti Is-isla ti Spratly wenno Grupo ti Is-isla a Kalayaan iti Baybay Abagatan Tsína, nga iruprupir ti gobierno ti Filipinas kas sakup ti teritoriona .
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Cagwait, Surigao del Sur
Ti Cagwait ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cagwait ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Aras-asan
- Bacolod
- Bitaugan East
- Bitaugan West
- La Purisima (Palhe)
- Lactudan
- Mat-e
- Poblacion
- Tawagan
- Tubo-tubo
- Unidad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Surigao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Agkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia
Agbirok iti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti petsa ti sumaruno a tinawen a Memorial
Agbirok iti kombension dagiti Saksi ni Jehova
Bumisita iti maysa kadagiti sanga nga opisinami
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba
Senegal
Association Les Témoins de Jéhovah du Sénégal
BP 29896
14523 DAKAR
SENEGAL
+221 33-820-80-00
Oras ti Opisina
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 12:30 p.m. ken 1:45 p.m. agingga iti 5:15 p.m.


text:
KAPITULO 36
Impakita ti Senturion ti Nabileg a Pammati
IMMIMBAG TI ADIPEN TI MAYSA NGA OPISIAL TI ARMADA
NABENDISIONAN DAGITI ADDAAN ITI PAMMATI
Idi naipalawagen ni Jesus ti Sermon iti Bantay, napan iti siudad ti Capernaum. Ditoy, immasideg kenkuana ti dadduma a panglakayen a Judio. Imbaon ida ti maysa a lalaki a naiduma ti kasasaadna—maysa nga opisial ti armada ti Roma, maysa a senturion.
Ti adipen nga ipatpateg ti opisial ket nakaro ti sakitna ken matmatayen. Nupay ti senturion ket Gentil, kayatna ti agpatulong ken Jesus. Imbaga dagiti Judio ken Jesus a ti adipen ti opisial ket ‘nakaidda idiay balay ti senturion ta nakaro ti sakitna ken saan a makabangon.’ (Mateo 8:6) Impasigurado dagiti panglakayen a Judio ken Jesus a daytoy a senturion ket maikari a tulongan. Inlawlawagda: “Ay-ayatenna ti nasiontayo ken imbangonannatayo iti sinagoga.”—Lucas 7:4, 5.
Di nagbayag, napanen ni Jesus ken dagiti panglakayen iti balay ti opisial. Bayat nga umas-asidegda, nangibaon ti opisial kadagiti gagayyemna tapno ibagada: “Apo, saankan nga umay, ta saanak a maikari a mangpastrek kenka iti balayko. Panagriknak, saanak a maikari nga umay kenka.” (Lucas 7:6, 7) Nagsayaat dayta a kinapakumbaba nga impakita ti maysa a mangmangted iti bilin! Naiduma daytoy a lalaki kadagiti Romano a saan a nasayaat ti panangtratoda kadagiti adipenda.—Mateo 8:9.
Ammo ti senturion a saan a makilanglangen dagiti Judio kadagiti saan a Judio. (Aramid 10:28) Gapu ta mabalin a pampanunoten dayta ti opisial, imbaonna ti gagayyemna a mangibaga ken Jesus: “Ibagam laeng nga umimbag ti adipenko ket umimbagto.”—Lucas 7:7.
Nasdaaw ni Jesus idi nangngegna daytoy ket imbagana: “Kinaagpaysuanna, ita pay laeng a nakasarakak iti Israel iti kastoy kadakkel a pammati.” (Lucas 7:9) Idi nagsublin dagiti gagayyem ti senturion iti balayna, nakitada a naimbaganen ti adipen.
Idi pinaimbag ni Jesus ti adipen, impasiguradona a mabendisionan dagiti saan a Judio nga addaan iti pammati. Kinunana: “Adunto ti umay manipud iti daya ken laud a makisango iti lamisaan a kadua da Abraham, Isaac, ken Jacob iti Pagarian ti langit.” Dagiti ngay Judio nga awan pammatina? Kinuna ni Jesus a “maipuruakdanto iti kasipngetan ket agsangit ken agngaretngetda gapu iti rigat.”—Mateo 8:11, 12.
Ngarud, mailaksid dagiti Judio a saan a nangawat iti gundaway nga immuna a naited kadakuada nga agbalin a paset ti Pagarian a kadua ni Kristo. Ngem maawatto dagiti Gentil tapno makisango iti lamisaanna, “iti Pagarian ti langit.”


text:
Tigran Sargsyan
Ni Tigran Sureni Sargsyan (Armenio: Տիգրան Սուրենի Սարգսյան, naiyanak idi 29 Enero 1960) ket Armenio nga ekonomista nga isu idi ti Kangrunaan a MInistro ti Armenia manipud idi 9 Abril 2008 aginggana idi nagikkat idi 3 Abril 2014.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Armenian Prime Minister Tigran Sargsyan resigns". ArmeniaNow. 3 Abril 2014. Naala idi 3 Abril 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Tigran Sargsyan iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Tigran Sargsyan iti Wikiquote (Ingles)
- Ti Baro a Kangrunaan a Ministro ti Armenia ket saan a tumipon iti ania man a partido, 11 Abril 2008.


text:
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS | ISAIAS 63-66
Addanto Napalalo a Panagragsak Gapu iti Baro a Langlangit ken Baro a Daga
Sigurado a matungpal ti kari ti Dios a pannakaisubli a nairekord iti Isaias kapitulo 65 ta imbaga dayta ni Jehova a kasla natungpalen.
Nangaramid ni Jehova iti baro a langlangit ken baro a daga ket saanen a maipalagip sadiay dagiti immuna a bambanag
Ania ti baro a langlangit?
Maysa a baro a gobierno a mangyeg kadagiti nalinteg a kasasaad ditoy daga
Naipasdek daytoy idi 1914 idi naitrono ni Kristo kas Ari ti Pagarian ti Dios
Ania ti baro a daga?
Maysa a kagimongan dagiti tattao a naggapu iti amin a nasion, lengguahe, ken puli a maragsakan nga agpasakup iti panagturay ti baro a nailangitan a gobierno
Kasano a saanton a maipalagip dagiti immuna a bambanag?
Awanton ti aniaman a pakaigapuan dagiti nagsaem a kapadasan—pisikal, mental, ken emosional a pakarigatan
Naan-anayton a naragsak ti biag dagiti matalek a tattao ken maragragsakandanto a manglagip kadagiti napipintas a kapadasanda iti inaldaw


text:
PAKASARITAAN TI BIAG
Tawid a Dimmanon iti Pito a Henerasion
Kunada nga immalaak kano ken Daddy—ti taktakderko, dagiti matak, ken ti laingko nga agpakatawa. Ngem adda sabali pay a natawidko kenkuana, maysa a “gameng” nga impateg unay ti pito a henerasion ti pamiliami. Bay-andak a mangyestoria.
Idi Enero 20, 1815, nayanak ti kapuonanmi a ni Thomas (1) * Williams, idiay Horncastle, England. Dua tawen kalpasanna, natay ni nanangda, isu a ti tatangda a ni John Williams ti nangpadakkel kadakuada nga uppat nga agkakabsat. Ni Lolo Thomas ket sinanay ni tatangna nga agbalin a karpintero, ngem sabali a karera ti pinilina.
Mangrugi manen idi nga aginteres iti relihion dagiti tattao idiay England. Simmina ti mangaskasaba a ni John Wesley manipud iti Church of England tapno buklenna ti Society of Methodists, maysa a grupo a mangiparparegta iti panagadal iti Biblia ken panangasaba. Alisto a nagwaras dagiti pannursuro ni Wesley, ket nagustuan unay dagita ti pamilia Williams. Ni Lolo Thomas ket nagbalin a mangaskasaba a pasurot ni Wesley ken dagus a nagboluntario nga agmisionero idiay South Pacific. Idi Hulio 1840, nakasangpetda ken ti asawana a ni Mary (2) idiay Lakeba Island, * Fiji, maysa nga isla nga addaan kadagiti bulkan ken paggigianan dagiti kanibal (tao nga agkaan iti tao).
BIAG A KADUA DAGITI KANIBAL
Adu a nakaro a rigat ti sinango da Lolo Thomas ken Lola Mary iti umuna a tawtawenda idiay Fiji. Adu nga oras nga agtrabahoda a mano-mano iti kapudotan. Nasaksianda met dagiti nakabutbuteng a situasion—panaggugubat dagiti tribu, panangbekkel kadagiti babbai no mabiudada, panangpapatay kadagiti kayyanak nga ubbing, ken kanibalismo—ken kaaduan a lumugar ket saan a dumngeg iti mensaheda. Nagsakit pay da Lola Mary ken ti inauna nga anakda a ni John, ket dandanida natay. Idi 1843, insurat ni Lolo Thomas: “Napalalo ti danagko. . . . Dandani idin mapukaw ti namnamak.” Ngem saanda latta a simmuko. Ti pammatida ken Jehova a Dios ti nangpabileg kadakuada.
Iti dayta a tiempo, nausar ni Lolo Thomas ti laingna nga agkarpintero idi imbangonna ti kaunaan a European ti diseniona a balay idiay Fiji. Naingatngato ti datar dayta a balay tapno adda pagserkan ti angin iti sirokna. Adda pay dagiti kabaruan a pamay-anna nga agibangon a naginteresan dagiti taga-Fiji. Sakbay a nalpas dayta a balay, nayanak ti maikadua nga anakda a ni Lolo Thomas Whitton (3) Williams, ti apong iti dapan ni tatangko.
Idi 1843, timmulong ni Lolo Thomas Sr. a mangipatarus iti Ebanghelio ni Juan iti pagsasao a Fijian, proyekto a naikunana a talaga a narigat. * Ngem nalaing isuna nga anthropologist (agad-adal iti kapuonan, kultura, ken ugali dagiti tattao) ken nasiput kadagiti detalye. Dagiti nadiskobrena ket siaannad nga insuratna iti librona a Fiji and the Fijians (1858), dekalidad a salaysay maipapan iti biag dagiti taga-Fiji idi 1800’s.
Gapu iti nadagsen a panagtrabaho ni Lolo Thomas idiay Fiji iti 13 a tawen, kimmapuy ti salun-atna, ket immakar ti pamiliana iti Australia. Kalpasan ti napaut ken mabigbigbig a karerana kas lider ti relihion, natay isuna idiay Ballarat, Victoria, idi 1891.
“BALITOK” ITI MAKINLAUD NGA AUSTRALIA
Idi 1883, immakar da apongko a Thomas Whitton Williams, ni baketna a Phoebe, (4) ken dagiti annakda iti Perth, Western Australia. Siam idin ti tawen ti maikadua nga anakda a ni Arthur Bakewell (5) Williams, ti apongko iti dapan.
Idi 22 anyos ni Lolo Arthur, napan isuna idiay Kalgoorlie, maysa nga ili a pagminasan iti balitok, nga agarup 600 a kilometro iti daya ti Perth. Nabasana sadiay ti dadduma a publikasion ti International Bible Students (Estudiante ti Biblia), nga awag idi kadagiti Saksi ni Jehova. Regular pay nga immaw-awat iti Zion’s Watch Tower. Nagustuan ni Lolo Arthur dagiti nabasana ket impakaammona iti sabsabali dagiti naadalna, sa nangidaulo kadagiti taripnong tapno agadalda iti Biblia. Dayta a bassit a grupo ti nangrugian ti aktibidad dagiti Saksi ni Jehova iti Western Australia.
Impakaammo met ni Lolo Arthur dagiti naad-adalna kadagiti kapamiliana. Sinuportaran ti tatangna a ni Thomas Whitton ti pannakikaduana kadagiti Estudiante ti Biblia. Ngem di nagbayag, natay ni tatangna. Nagbalin met nga Estudiante ti Biblia ti nanangna a ni Phoebe, ken dagiti kakabsatna a da Violet ken Mary. Ni Lola Violet ket nagbalin a payunir wenno adu nga oras a manangaskasaba. Sigun ken Lolo Arthur, ni Lola Violet ti “kasayaatan, kareregtaan, ken kapasnekan a payunir a bunga ti Western Australia.” Mabalin a kasta ti naibaga ni Lolo Arthur ta kabsatna ni Lola Violet, ngem talaga a dakkel ti impluensia ti kinaregtana kadagiti simmaruno a henerasion ti pamilia Williams.
Idi nagasawa ni Lolo Arthur, immakarda idiay Donnybrook, maysa nga ili nga aduan iti agbungbunga a kayo iti makin-abagatan a laud ti Western Australia. Gapu iti regtana a mangipakaammo kadagiti padto ti Biblia maipapan iti 1914, inawaganda iti “Bagtit a Lakay 1914!” * Ngem nagsardeng met laeng ti panangkantiawda idi nangrugi ti Gubat Sangalubongan I. Kanayon a kasabaan ni Lolo Arthur dagiti gumatang iti tiendaanna. Makita iti tawana dagiti nakadispley a naibatay-Biblia a publikasion. Adda pay karatula iti tawa a mangibagbaga nga ikkanna iti 100 pounds ti makapaneknek a husto ti Trinidad—ti doktrina a di pulos patien ni Lolo Arthur ta saan a suportaran ti Biblia. Awan a pulos ti nakaala iti dayta a kuarta.
Ti balay idi dagiti Williams ti pakaar-aramidan ti grupo a panagadal iti Biblia ken dagiti gimong ti kongregasion iti Donnybrook. Ngem di nagbayag, nangibangon sadiay ni Lolo Arthur iti Kingdom Hall, wenno paggigimongan—maysa kadagiti kaunaan iti Western Australia. Uray idi agtawenen iti nasurok a 70, agamerikana ken agkurbata ket sumakay iti lakayen a kabaliona nga agnagan iti Doll, sa mapan mangasaba iti intero a distrito ti Donnybrook.
Ni Lolo Arthur, a kalmado, mararaem, ken naregta ket talaga a nagsayaat nga impluensia kadagiti annakna. Nagbalin a misionera idiay India ti balasangna a ni Florence. (6) Dagiti annakna a lallaki a da Arthur Lindsay (7) ken Thomas ket nabayag a nagserserbi kas panglakayen ti kongregasion, a kas ken tatangda.
TI “LADY WILLIAMS” A NASAM-IT A MANSANAS
Ni Arthur Lindsay Williams, ti apongko iti tumeng, ket pagaammo ken magusgustuan dagiti tattao gapu iti kinasingpetna. Kanayon nga adda orasna kadagiti tattao ken iresrespetona ida. Kampeon met iti panagwasay ta iti 12 a tawen, namin-18 a nangabak iti kompetision ti panagbalsig.
Ngem saan a naragsakan ni Lolo Arthur Jr. idi a ti dua ti tawenna nga anakna a ni Ronald (8) (ti lolok), winasayna ti bassit a kayo ti mansanas iti abay ti balayda. Siaannad a binedbedan ti nanang ni Lolo Ronald daydi a kayo. Idi kuan, nagbunga metten kadagiti mansanas a nagpaiduma ti sam-itna. Pinanagananda dayta a klase ti mansanas iti Lady Williams. Dayta a baro a barayti ti naggapuan ti Cripps Pink apple, maysa kadagiti paborito dagiti tattao iti intero a lubong.
Idi agangay, panagibangon ti pinili ni Lolo Ronald a karera. Adu a tawen a nagboluntarioda ken Lola kadagiti panagibangon a proyekto dagiti Saksi iti Australia ken Solomon Islands. Ita, uray no ag-80 anyosen ni Lolo, agserserbi pay laeng kas panglakayen iti kongregasion ken tumultulong nga agibangon ken ag-renovate kadagiti Kingdom Hall iti Western Australia.
PANANGIPATEG ITI TAWIDKO
Sinurot met dagiti nagannakmi a da Geoffrey (9) ken Janice (10) Williams ti addang dagiti apongmi. Inkarigatanda nga isuro kadakami nga annakda (siak (12) ken ni adingko a Katharine (11)) nga ipategmi dagiti prinsipio ti Biblia. Iti edad a 13, naipapusok dagita a prinsipio. Iti maysa nga asamblea dagiti Saksi, inyunay-unay idi ni John E. Barr, a miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova, kadagiti agtutubo: “Diyo saysayangen ti kapatgan a banag nga adda kadakayo—ti oportunidad a mangam-ammo ken mangipakita iti ayat ken Apo Jehova.” Karabiyanna, inkarik ken Apo Jehova nga usarek ti biagko para kenkuana. Dua tawen kalpasanna, nagbalinak a payunir.
Ita, dakami ken baketko a Chloe ket maragragsakan a mangus-usar iti adu nga oras iti trabaho a panangasaba iti Tom Price, maysa nga adayo a pagminasan nga ili iti makin-amianan a laud ti Western Australia. Adda part-time a trabahomi tapno masuportaranmi ti bagbagimi. Agserserbi met kas payunir dagiti nagannakko, ni adingko ken ti lakayna a ni Andrew iti Port Hedland. Agserserbikami met ken Daddy kas panglakayen iti kongregasion.
Pito a henerasion ti napalabasen sipud idi nagbalin a determinado ti apongko a ni Thomas Williams nga agdayaw ken Jehova a Dios. Dayta a rekord ti pammati ken serbisio ti pamiliami ket naipatawid kaniak. Agyamanak unay iti dayta a nabaknang a naespirituan a tawid.
^ par. 5 Dagiti numero ket katupag dagiti tattao kadagiti ladawan iti panid 12 ken 13.
^ par. 6 Maawagan idi a Lakemba Island, nga adda iti makindaya a Lau Group ti Fiji.
^ par. 10 Ti misionero a ni John Hunt ti nangipatarus iti kaaduan a paset ti Fijian New Testament, a naipablaak idi 1847. Makapainteres dayta a patarus ta inusarna ti nagan ti Dios a “Jiova,” iti Marcos 12:36, Lucas 20:42, ken Aramid 2:34.
^ par. 16 Kitaem ti topiko a “1914—Napateg a Tawen iti Padto ti Biblia” iti apendise ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova ken mabasa online iti www.jw.org/ilo.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?
Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.
Ania ti Ipakita ti Kronolohia ti Biblia Maipapan iti Tawen 1914?
Ti padto maipapan iti “pito a panawen” iti Daniel kapitulo 4 ipakitana ti napeggad a panawen ti turay ti tao.
Tuladenyo ti Pammatida
Kasano a magunggonaantayo ita no adalentayo ti maipapan kadagiti nadakamat iti Biblia a lallaki ken babbai nga addaan nabileg a pammati?