text:
1940
Ti 1940 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
EneroUrnosen
- Enero 4 – Gao Xingjian, naiyanak nga Insik a mannurat, laureado iti Premio Nobel
PebreroUrnosen
- Pebrero 9 – J. M. Coetzee, mannurat a taga-Abagatan nga Aprika, laureado iti Premio Nobel
AbrilUrnosen
- Abril 14 – Julie Christie, Briton nga aktres
- Abril 25 – Al Pacino, Amerikano nga aktor
MayoUrnosen
- Mayo 24 – Joseph Brodsky, naiyanak a Ruso a mannaniw, Premio Nobel a laureado (pimmusay 1996)
HulioUrnosen
- Hulio 6 – Herminia Roman, politiko iti Bataan
- Hulio 27 – Ernie Chan, Filipino-Amerikano nga artista iti komiks (pimmusay 2012)
NobiembreUrnosen
- Nobiembre 27 – Bruce Lee, Insik-Amerikano a martial artist ken aktor (pimmusay 1973)
PimmusayUrnosen
MarsoUrnosen
- Marso 16 – Selma Lagerlöf, Sueko a mannurat, Premio Nobel a laureado (naipasngay 1858)
MayoUrnosen
- Mayo 20 – Verner von Heidenstam, Sueko a mannurat, Premio Nobel a laureado (naipasngay 1859)
SeptiembreUrnosen
- Septiembre 1 – Gregorio Aglipay, Filipino a daulo ti relihion (naipasngay 1860)


c: text/html

text:
Avena sativa
Ti Avena sativa ket maysa a sebbangan ti bukel ti sereal a naimulmula para kadagiti bukelna. Bayat a ti Avena sativa ket mabalin a makan ti tao a kas oatmeal wenno rolled oats, maysa kadagiti sapasap a panagusar ket pakan ti dingoen.
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naatap a tinaudan ti Avena sativa ken ti asideg a pannakaikabagianna nga apit, ti A. byzantina, ket ti heksaploida a naatap a A. sterilis. Ti henetiko nga ebidensia ket mangipakpakita a dagiti tinaudan a porma ti A. sterilis ket dimmakkel diay Nalames nga Immindayon iti Asideg a Daya. Dagiti naimuyongan nga Avena sativa ket naladawda a nagparang, ken adayo manipud idiay Asideg a Daya, iti Europa ti Panawen ti Bronse. Dgaiti Avena sativa a kasla ti senteno, ket kadawyan dagitoy a naikedkeddeng a maikadua nga apit, a kas dagiti naala manipud iti ti ruot iti nangruna a minuyongan ti sereal iti trigo ken sebada. Idi dagitoy a sereal ket agpalaudda a naiwarwaras kadagiti nalamlamiis, nabasbasa a lugar, daytoy ket mabalin a nangparabor ti ruot a komponente ti Avena sativa, a nakaiturongan ti kanungpalanna a pannkaimuyongan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zhou, X.; Jellen, E.N.; Murphy, J.P. (1999). "Progenitor germplasm of domesticated hexaploid oat". Crop science. 39: 1208–1214.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Avena sativa iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Baybay Bisayano
Ti Baybay Bisayano ket ti maysa baybay iti Filipinas, a napalikmutan babaen dagiti isla ti Visayas, Akindaya a Visayas ken Akinlaud a Visayas a mabirukan iti daya ken laud, bayat a ti Tengnga a Visayas ket mabirukan iti abagatan. Daytoy ket beddengan babaen dagiti isla ti Masbate iti amianan, Leyte iti daya, Cebu ken Negros iti abagatan ken ti Panay iti laud.
Ti baybay ket maikapet iti Baybay Sibuyan iti amianan a laud babaen ti Kanal Jintotolo, ti Baybay Samar iti amianan a daya, ti Baybay Camotes iti abagatan a daya, ti Baybay Bohol iti abagatan babaen ti Lingsat Tañon ken ti Baybay Sulu babaen ti Lingsat Guimaras ken Golpo Panay. Ti kadakkelan nga isla iti kaunegan daytoy a baybay ket ti Isla Bantayan.


text:
Iguig
Ti Iguig ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Iguig ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.[2]
- Ajat
- Atulu
- Baculud
- Bayo
- Campo
- San Esteban (Capitan)
- Dumpao
- Gammad
- Santa Teresa (Gammad Sur)
- Garab
- Malabbac
- Manaoag (Aquiliquilao)
- Minanga Norte
- Minanga Sur
- Nattanzan (Poblacion)
- Redondo
- Salamague
- San Isidro (Ugac West)
- San Lorenzo
- Santa Barbara
- Santa Rosa
- Santiago
- San Vicente (Ugac East)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Iguig | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Mambajao
Ti Mambajao ket maysa a maika-3 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camiguin iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mambajao ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Agoho
- Anito
- Balbagon
- Baylao
- Benhaan
- Bug-ong
- Kuguita
- Magting
- Naasag
- Pandan
- Poblacion
- Soro-soro
- Tagdo
- Tupsan
- Yumbing
- Umycco
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Mambajao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akin-amianan a Mindanao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion X (Amianan a Mindanao)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Camiguin". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Mbula
Ti pagsasao a Mbula (ammo pay a kas Mangap-Mbula, Mangaaba, Mangaawa, Mangaava, Kaimanga) ket timaysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti agarup a 2,500 a tattao iti Isla Umboi ken Isla Sakar iti Probinsia ti Morobe, Papua Baro a Guinea.
Dagiti nagibasaram[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mbula iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Mbula". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Bugenhagen, Robert D. 1995 A Grammar of Mangap-mbula: an Austronesian Language of Papua New Guinea. Pacific Linguistics. Canberra.


text:
Danaw Aguingay
Ti Danaw Aguingay ket ti maysa a nawatiwat a tanap iti tengnga ti Nailian a Parke ti Bulkan Bulusan a mabirukan iti asideg ti Danaw Bulusan iti ili ti Bulusan, iti abagatan a tengnga ti parte ti Probinsia ti Sorsogon, Akin-abagatan a Luzon, Rehion ti Bicol, Filipinas. Daytoy ket tinawtawagan iti Ti Danaw gapu ta daytoy ket masansan a malylayus iti las-ud ti panagtutudo ken namaga iti las-ud ti kalgaw. Iti panawen ti panagtutudo, daytoy ket kasla dakkel a danaw a mabirukan iti pakad ti Bantay Bulusan. Ti lugar ket ayan dagiti nadumaduma nga endemiko a billit, dagiti reptilia ken dagiti nadumaduma a mamalia. Daytoy ket napalikmutan babaen ti nalangto a mulmula ken ti maysa a tropikal a katuduan a bakir. Maserreakn laeng daytoy babaen ti pannagna manipud iti Danaw ken manipud kadagiti purok ti Kapangihan ken San Roque.
Dagiti pisikal a pannakailasin[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Danaw Aguingay ket ti sabali pay a malmalmeng nga abut ti bulkan iti kaunegan dagiti lugar tyi Bulkan Bulusan. Kadagiti las-ud ti panawen ti panagtutudo, nalitnaw ti danum ken maraberde. Adda dagiti lugar a naabungotan iti ruot ken batbato. Daytoy ket ayan dagiti endemiko a billit, dagiti mamalia, dagiti insekto ken dagiti reptilia ken napalikmutan babaen ti tropikal a katuduan a bakir.


text:
Kategoria:Dagiti sosial a teoria
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 9 a subkategoria, manipud iti 9 a dagup.
A
- Anarkismo (1 P)
- Autoritarianismo (3 K, 1 P)
D
- Dagiti politikal a teoria (8 K, 2 P)
- Dagiti sosiolohiko a teoria (4 K)
- Dagiti teoria ti ekonomika (1 P)
K
- Kolektibismo (1 K, 1 P)
- Konserbatismo (1 K, 1 P)
L
- Liberalismo (3 K, 3 P)
P
- Peminismo (2 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti sosial a teoria"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.


text:
Pagsasao a Bontok
Ti Bontok (wenno Bontoc) ket maysa a patneng a pagsasao dagiti patneng a Tattao a Bontok iti Mountain Province, idiay akin-amaianan a paset iti Filipinas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bontok iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Tengnga a Bontok iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akindaya a Bontok iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akin-amianan a Bontok iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akin-abagatan a Bontok iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akin-abagatan alaud a Bontok iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bontok". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
LIBRIS
Ti LIBRIS (Sistema ti Pakaammo ti Biblioteka) ket maysa a Sueko a nailian a kappon a katologo a tinartaripato babaen ti Nailian a Biblioteka ti Suesia idiay Estokolmo.[1] Mabalin ti nawaya nga agbiruk kadagiti agarup a 6.5 a riwriw a titulo iti amin a paset ti pagilian.[2]
Iti pay maipatinayon kadagiti bibliograpiko a rehistro, maysa para iti tunggal maysa a libro wenno pablaak, ti LIBRIS ket aglaon pay kadagiti turay a papeles ti tattao. Para iti tunggal maysa a tao nga addaan iti rehistro a maikapet iti nagan, pannakaipasngay ken trabaho nga adda iti naisangayan a panagilasin.
Ti MARC a Kodigo para iti Sueko a Kappon ti Katologo ket SE-LIBR, a nomalisado: selibr.[3]
Ti panagrang-ay ti LIBRIS ket maitugotan kadagiti tawen ti tengnga ti 1960.[4] Bayat a ti rasionalisasion dagiti biblioteka ket parikuten daytoy kadagiti dekada kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, idi 1965 a nangipablaak ti komite ti gobierno iti maysa a reporta kadagiti panagusar ti kompiuter kadagiti panagsuksukisok iti biblioteka.[5] Ti busbos ti gobierno idi 1965 ket nakapartuat ti konseho ti biblioteka a panagsukisok (Forskningsbiblioteksrådet, FBR).[6] Ti nagiyunaan a disenio a dokumento, Sistema a Pakaammo ti Biblioteksadministrativt (BAIS) ket naipablaak idi Mayo 1970, ken ti nagan a LIBRIS, ket pangyababaan para iti Library Information System, ket inus-usar idi para iti maysa a teknikal a subkomite a nangrugi idi Hulio 1, 1970.[7] Ti warnakan a LIBRIS-meddelanden (ISSN 0348-1891) ket naipablaaken manipud idi 1972[8] ken adda iti online manipud idi 1997.[9]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "LIBRIS". Nationalencyklopedin (iti Sueko). Naala idi 27 Hulio 2010.
- ^ "Dagiti linaon ti batayan a datos ti LIBRIS". Nailian a Biblioteka ti Suesia. Naala idi 27 Hulio 2010.
- ^ Panagrang-ay ti Network ti Biblioteka ti Kongreso ken Opisina dagiti Alagaden ti MARC (5 Abril 2011). "Biruken ti Listaan ti Kodigo ti MARC para kadagiti Gunglo a Batayan ti Datos". Biblioteka ti Kongreso. Naala idi 22 Agosto 2012.
- ^ Lena Olsson, Det datoriserade biblioteket. Maskindrömmar på 70-talet (1995), PhD a pannakaala manipud idiay Unibersidad ti Linköping, Dagiti Panagadadal ti Linköping kadagiti Arte ken Siensia 121, ISSN 0282-9800, ISBN 91-7871-492-3, Abstract online
- ^ Databehandling i forskningsbibliotek (1965; in LIBRIS), nadakamat idiay Olsson (1995), p. 51.
- ^ Olsson (1995), p. 55.
- ^ Olsson (1995), p. 103.
- ^ Olsson (1995), p. 31.
- ^ LIBRIS-meddelanden
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Nailian a Biblioteka ti Suesia: LIBRIS (pilien "Iti Ingles" manipud iti akin-ngato a pagpilian, ti kasisigud a pagsasao ket Sueko)
- Nawaya a Datos, Pakaammo para kadagiti bibliograpiko a rehistro ti LIBRIS ken turay a papeles a kas nawaya a datos, Abril 3, 2012.


text:
Saguiaran
Ti Saguiaran ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Saguiaran ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Alinun
- Bagoaingud
- Batangan
- Cadayon
- Cadingilan
- Lumbac Toros
- Comonal
- Dilausan
- Gadongan
- Linao
- Limogao
- Lumbayanague
- Basak Maito
- Maliwanag
- Mapantao
- Mipaga
- Natangcopan
- Pagalamatan
- Pamacotan
- Panggao
- Pantao Raya
- Pantaon
- Patpangkat
- Pawak
- Dilimbayan
- Pindolonan
- Poblacion
- Salocad
- Sungcod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Saguiaran | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Sagada Nov. 27-Gapu iti kinangina ti agas ken kinarigat ti biag, nagnunumuan dagiti barrangay health workers ken miyembros ti 4Ps iti comunidad ti Tanulong, Madongo, ken Bangaan nga agadal iti panagiproseso home made nga agagas, a kas iti Arthritis Oinment ken Salabat.
Ti arthritis ointment ket napintas nga pang-apros wenno pang-ilot kadagiti parte ti bagi nga apectado iti arthritis tapno maikkat ti panag ut-ot dagitoy.
Dagiti ramen na daytoy nga ointment ket maysa nga parte nga laya, maysa nga parte nga garlic, gawed. Ken lana ti niyog.
Ti met salabat ket napintas nga ipainum kadagiti aguy-uyek ken agpanpanateng.
Ti met ramen na daytoy ket ginger extract ken asukar.
Adda ti 24 participants nga inmattendar iti daytoy nasao nga trainings Ti nagibingay iti panag prepara kadagitoy nga agas ket dagiti volunteer staff ti Tangguyob people’s Center nga nakabase iti Poblacion, Sagada.(Igon Doco)
Miyembros ti Madongo Barrangay Health station, Nagadal ti panagaramid iti Salabat ken Arthritis Ointment
Sagada Nov. 27-Gapu iti kinangina ti agas ken kinarigat ti biag, nagnunumuan dagiti barrangay health workers ken miyembros ti 4Ps iti comunidad ti Tanulong, Madongo, ken Bangaan nga agadal iti panagiproseso home made nga agagas, a kas iti Arthritis Oinment ken Salabat.


text:
Pagsasao a Man Met
Ti pagsasao a Man Met, wenno Kemie (Insik: 克蔑话 Kemiehua), ket ti saan a nasayaat a naidasig a pagsasao nga Austroasiatiko nga insasao babaen dagiti agarup a 1,000 a tattao idiay Kondado ti Jinghong, Xishuangbanna, Tsina. Daytoy ket naidasig a kas maysa a pagsasao nga Angkuiko babaen ni Paul Sidwell (2010). Daytoy ket mabalin wenno Mangko segun kenni Li Yunbing (2005),[4] wenno Palaungiko. Kas met dagiti kaaduan a sasao nga Austroasiatiko, ti Kemie ket addaan iti urnos ti balikas iti subheto–berbo–banag (SVO).
Dagiti autonimo ket mairaman ti man˩˧ met˥˧ (曼咪), kʰɤ˧˩ met˥˧ (克蔑), ken kʰɤ˧˩ miŋ˧ (克敏)[5], wenno khaʔ˧ min˧.[6]
Pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kemie ket naisasao kadagiti sumaganad a purok babaen laeng dagiti sumurok a 1,000 a tattao[5]
- Ili ti Jinghong (景洪镇)
- Manmi (曼咪村, man13 met53) ti Ili ti Gadong (嘎东乡, 51 a sangkabalayan, 228 a tattao)[10]
- Sanjia (三家村) ti Ili ti Mengyang (勐养镇, 46 a sangkabalayan, 200 a tattao)[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Man Met iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Kemie (duplikado a kodigo) iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kemiehua". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Man Met". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Li, Yunbing 李云兵 (2005). Bùgēngyǔ yánjiū 布赓语研究 [Ti Panagadal ti Bugeng [Bugan]] (iti Insik). Beijing: Minzu chubanshe.
- ^ a b Chen (2005), p. 1
- ^ Yan & Zhou (2012), p. 154
- ^ "Jǐnghóng Shì Yǔnjǐnghóng Jiēdào Bànshìchù Màngēlóng Cūnwěihuì Xiǎomànmī" 景洪市允景洪街道办事处曼戈龙村委会小曼咪 [Xiaomanmi, Komite Ti Purok Ti Mangelong, Opisina Ti Sub-distrito Ti Yunjinghong, Siudad ti Jinghong]. ynszxc.gov.cn (iti Insik). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-05. Naala idi 2013-02-21.
- ^ "Jǐnghóng Shì Yǔnjǐnghóng Jiēdào Bànshìchù Màngēlóng Cūnwěihuì Dàmànmī" 景洪市允景洪街道办事处曼戈龙村委会大曼咪 [Damanmi, Komite ti Purok Ti Mangelong, Opisina Ti Sub-distrito Ti Yunjinghong, Siudd ti Jinghong]. ynszxc.gov.cn (iti Insik). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-04-07.
- ^ "Jǐnghóng Shì Yǔnjǐnghóng Jiēdào Bànshìchù Màngēlóng Cūnwěihuì Jiāngtóu Mànmī" 景洪市允景洪街道办事处曼戈龙村委会江头曼咪 [Jiangtou Manmi, Komite Ti Purok Ti Mangelong, Opisina Ti Sub-distrito Ti Yunjinghong, Siudad ti Jinghong]. ynszxc.gov.cn (iti Insik). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-05. Naala idi 2013-02-21.
- ^ "Jǐnghóng Shì Gāsǎ Zhèn Mànmài Cūnwěihuì Mànmī Cūn" 景洪市嘎洒镇曼迈村委会曼咪村 [Purok Ti Manmi, Komite Ti Purok Ti Manmai,Ili ti Gasa, Siudad ti Jinghong]. ynszxc.gov.cn (iti Insik). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-05. Naala idi 2013-02-21.
- ^ "Jǐnghóng Shì Měngyǎng Zhèn Mànjǐngkǎn Cūnwěihuì Sānjiā Cūn" 景洪市勐养镇曼景坎村委会三家村 [Purok ti Sanjia, Komite Ti Purok Ti Manjingkan, Ili Ti Mengyang, Siudad ti Jinghong]. ynszxc.gov.cn (iti Insik). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-05. Naala idi 2013-02-21.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chen, Guoqing 陈国庆 (2005). Kèmièyǔ yánjiū 克蔑语研究 [Ti Panagadal Ti Kemie] (iti Insik). Beijing: Minzu chubanshe.
- Gao, Yongqi 高永奇 (2004). Bùxìngyǔ yánjiū 布兴语研究 [Ti Panagadal Ti Buxing] (iti Insik). Beijing: Minzu chubanshe.
- Yan, Qixiang 颜其香; Zhou, Zhizhi 周植志 (2012). Zhōngguó Mèng-Gāomián yǔzú yǔyán yǔ nányǎ yǔxì 中国孟高棉语族语言与南亚语系 [Sasao a Mon-Khmer Ti Tsin Ken Ti Pamilia nga Austroasiatiko] (iti Insik). Beijing: Shehui kexue wenxian chubanshe.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
- http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-93F9-9@view Man Met iti Dihital nga Arkibo ti RWAAI


text:
BAGUIO CITY- Nainget a maipatungpal latta dagiti pagalagadan kontra COVID19 iti panakairugi ti examination para kadagiti interesado nga agbalin a kadete ti Philippine Military Academy ita nga aldaw.
Sigun kenni Major Vergel Lalangan, Director ti Office of the Cadet Recruitment and Admission ti PMA, agpaut ti eksaminasion agingga inton Setyembre 26, Domingo.
Kinunanana a dumanon iti 1,400 ti naawatda nga online aplikasion ngem posible a manamnama daytoy kalpasan nga agawatda iti walk in applications inton Setyembre 25 ken 26.
Dinakamatna a dumanon iti 700 nga examinees ti posible nga awatenda tunggal cluster, nangatngato no idilig iti 400 examinees nga in-akomodarda tunggal cluster idi napan a tawen.
Innayonna a nasken a mangiparang dagiti examinees iti birth certificate, kaudian a grado, 2×2 picture ken medical certificate bayat a dagiti examinees manipod iti ruwar ti siudad ket nasken nga agrehistro iti hdf.baguio.ph ken mangiparang iti vaccination card wenno negatibo nga nga RT PCR test ken test permit kas maitunos iti paglintegan ti siudad.
Maipalagip a nangrugi a nangrugi ti Nationwide PMA Entrance Examination idi Setyembre 2 ken agleppas inton October 3 no sadino immunan a nakaipatungpal iti entrance examinations dagiti 30 nagduduma a centers iti intero a pagilian.
Maipalagip pay a daytoy ti maikadua a tawen ti napabaruan a sistema ti eksaminasion ti PMA nga intunda ti agdama a pandemya no sadino nabingay daytoy iti upat a clustering a maipatungpal iti las-od ti uppat nga aldaw manipud iti sigud a maysa nga aldaw.
Nangilukat pay ti akademya kadagiti testing areas iti dadduma a rehiyon tapnu maakomodar dagiti examinees a saan a makastrek ditoy siudad ti Baguio.
Maibasar iti datus ti PMA, dumanon iti 37, 718 online applicants ti naawat ti akademya no sadino 16, 930 a cadet aspirants ti nagalan iti eksaminasion.


text:
1904
Ti 1904 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 18 – Cary Grant, Ingles-Amerikano nga aktor (pimmusay 1986)
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 23 – Joan Crawford, Amerikana nga aktres (pimmusay 1977)]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 13 – Fernando Lopez, Filipino nga estadista (pimmusay 1993)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 6 – Harry Martinson, Sueko a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1978)
- Mayo 11 – Salvador Dali, maysa a kapategan a pintor iti maika-20 a siglo (pimmusay 1989)
- Mayo 17 – Jean Gabin, Pranses nga aktor (pimmusay 1976)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 12 – Pablo Neruda, Chileno a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1973)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 17 – Frederick Ashton, Briton a sumasala ken koreograpo (pimmusay 1988)
- Septiembre 29 – Greer Garson, Ingles nga aktres (pimmusay 1996)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 22 – Karl Moritz Schumann, Aleman a botaniko (naipasngay 1851)
- Mayo 1 – Antonín Dvořák, Tseko a kompositor (naipasngay 1841)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 15 – Anton Chekhov, Ruso a manuurat (naipasngay 1860)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1904 iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Teop
Ti pagsasao a Teop ket ti pagsasao ti akin-amianan a Bougainville, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket maikabil iti kaunegan ti sasao nga Oceaniko, ti pannakaigrupo iti pamilia ti pagsasao nga Austronesio. Segun kenni Malcolm Ross,[3] maitagikua ti Teop iti pamilia ti pagsasao ti Nehan-Bougainville, parte ti grupo ti Amianan a laud a Solomoniko ti rimpuok ti Meso-Melanesio iti kaunegan ti sasao nga Oceaniko. Ti kaasitgan a kabagianna ket ti Saposa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Teop iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Teop". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ "DOBES: Documentation of Endangered Languages (Dokumentation Bedrohte Sprachen)". Naala idi 21 Enero 2012.


text:
LAOAG CITY – Mangnamnama ni Barangay Chairman Cathleen Ubay iti Barangay Bengcag ditoy ciudad ti Laoag a negatibo ti resulta ti swab test dagiti 37 a residente.
Segun kenni Ubay, immabot iti 37 nga indibidwal ti na-contact trace gapo ta maysa iti kada lima a mimebro ti pamilya ken dua iti kada 10 a miembro ti pamilya ket dumalan iti swab test.
Inbatad na a dagiti 37 nga indibidwal ket manipud kadagiti 33 a pagtaengan ti karaman iti lockdown iti nasao a lugar.
Kunana nga idi kalman ket dimmalan met iti swab test dagiti uppat a miembro ti pamilya ti nagpositibo iti covid-19 ken ti mismo nga asawa ti pasyente ket negatibo met iti vius.
Saan met pay a makumpirmaran ti kapitan no kasano ti kapaot ti lockdown iti Sitio ngem agdepende daytoy iti resulta ti swab test dagiti lumugar.
Mainaig iti daytoy, inlawlawag ni Ubay nga adda ti maysa a tanod manipud iti na-lockdown a sitio ti timmulong nga agronda kalpasan nga inpalubos ti DILG gapo ta saan na met a nakapulpulapol ti nagpositibo.
Nupay kasta, kuna ni Ubay a gapo ta adda ti mangkweskwestyunar iti panagronda ti tanod ket inbilin na nga agtalined lattan iti pagtaengan da iti laskid a pinalubosan ti DILG tapno awan ti reklamo ken ado met pay dagiti sabali a tanod ken kagawad.
Kabayatanna, inpasigurado ti kapitan a maited amin ti kasapulan dagiti residente a naapektaran iti lockdown.


text:
Laud a Nusa Tenggara
Ti Laud a Nusa Tenggara (Indones: Nusa Tenggara Barat – NTB) ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket buklen ti akinlaud a paset ti Is-isla Basbassit a Sunda, malaksid ti Bali a daytoy ket bukod a probinsia. Ti Mataram, idiay Lombok, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti probinsia. Ti populasion ket 4,496,855 manipud iti senso idi 2010; ti kaudian a karkulo (para iti Enero 2014) ket 4,702,389.[1] Ti kalawa ti probinsia ket 19,708.79 km2. Dagiti dua a kadakkelan nga isla iti probinsia ket ti Lombok iti laud ken ti dakdakkel nga isla Sumbawa iti daya. Dagiti isla ti Flores ken Sumba ket parte ti Daya a Nusa Tenggara.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Estimasi Penduduk Mennurat Jenis Kelamin dan Provinsi di Indonesia Tahun 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Laud a Nusa Tenggara iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Laud a Nusa Tenggara manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Adayo a Daya
Ti Adayo a Daya (Ingles: Far East) ket ti maysa nga a termino iti Ingles a (nga addaan kadagiti nadumaduma a kapada iti sasao ti Europa ken Asia; Insik: 遠東; pinyin: yuǎn dōng; lit. 'adayo a daya') kaaduan a mangipalawag iti Daya nga Asia (a mairaman ti Amianan a daya nga Asia), Abagatan a daya nga Asia, ken ti Adayo a Daya ti Rusia (paset ti Amianan nga Asia, a kas ti Siberia)[1] iti Abagatan nga Asia ken sapaminsan pay a nairamraman para kadagiti rason ti ekonomia ken kultura.[2]
Ti termino ket nausar iti Europeano a heopolitikal a diskurso idi maika-12 a siglo, a mangibagbaga iti Adayo a Daya a kas ti "kaadaywan" kadagiti tallo a "daya", iti labes ti Asideg a Daya ken ti Tengnga a Daya. Para iti isu met laeng a rason, ti Tattao nga Insik iti maika-19 a siglo ken ti nasapa a maika-20 a siglo iti panagtawagda dagiti pagilian ti Akinlaud a lubong "Tàixī (泰西)"—kas ti ani man nga ad-adayo ngem ti Arabo a lubong. Ti termino ket saan unay a naus-usar ngem iti napalabas[3] gapu ta nalawlawag kano daytoy a mangibagbaga ti "orientalismo" ti maika-19 a siglo ngem ti Daya nga Asia. Manipud kadagiti tawen ti 1960, dagiti termino a kas ti Daya nga Asia ken ti Oriente ket nagbalbalinen nga immadu a kadawyan.[4] Ti Daya nga Asia ket agtultuloy nga isu ti kadawyan a termino ti midia para iti rehion ita nga aldaw.[3]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ AskOxford: Adayo a Daya
- ^ The 'Far Eastern Economic Review' for example covers news from India and Sri Lanka.
- ^ a b "A menagerie of monikers". The Economist. 7 Enero 2010. Naala idi 9 Hunio 2011.
Remember... the Far East? If so, speak softly. Labels are handy ways of sorting out countries by history or geography. But lazily conceived and out-of-date ones are offensive and misleading.... The "Far East", as East Asia used to be called, is indeed far away from Europe but quite nearby for people who live there.
- ^ Reischauer, Edwin and John K Fairbank, East Asia: The Great Tradition, 1960.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ankerl, Guy (2000). Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western. Geneva: INU Press. ISBN 2-88155-004-5.
- Whitaker, Brian (February 23, 2004). "From Turkey to Tibet". The Guardian.


text:
Pagsasao a Yidis
Ti Yidis (ייִדיש, יידיש wenno אידיש, yidish/idish, literal a "Hudio"; kadagiti pay daan a taudan ket "Yiddish-Taitsh" (Hudio-Aleman)[3]) ket ti historikal a pagsasao dagiti Ashkenazi a Hudio. Daytoy ket nagtaud idi las-ud ti maika-19 a siglo[4] idiay Tengnga nga Europa, a nangited iti kayyanak a komunidad ti Ashkenazi iti bernakulo a kaaduan a naibatay iti Hermaniko a nalaokan kadagiti elemento a naala manipud iti Hebreo ken Arameo, ken manipud pay iti sasao nga Eslabo ken dagiti tugot ti sasao a Romanse.[5][6] Ti Yidis ket naisurat iti alpabeto iti napno a bokal a naibatay iti sinuratan a Hebreo.
Ti kasapaan a nabatbati a petsa ti reperensia ket manipud idi maika-12 a siglo ken tinawtawagan ti pagsasao iti לשון-אַשכּנז (loshn-ashknaz = "pagsasao dagiti Ashkenaz") wenno טײַטש (taytsh), ti sabali a kita ti tiutsch, ti kontemporaneo a nagan ti Tengnga a Nangato nga Alemann. Iti kadawyan a panagusar, ti pagsasao ket tinawtawagan iti מאַמע-לשון (mame-loshn, literal a "ina a dila"), ken mangisalumina daytoy iti Hebreo ken Arameo, a kolektibo dagitoy a naitermino iti לשון-קודש (loshn-koydesh, "nasantuan a dila"). Ti termino a "Yidis" ket saan a nagablin a kaaduan a naus-usar a designasion iti literatura aginggana idi maika-18 a siglo. Idi naladaw a maika-19 a siglo ken idi maika-20 a siglo, ti pagsasao ket kadawyan idi a tinawtawagan iti "Hudio", a naipangpangruna kadagiti saan a Hudio a konteksto, ngem ti "Yidis" manen ti kaaduan a kadawyan a designasion.
Ti moderno a Yidis ket addaan kadagiti dua a porma. Ti Akindaya a Yidis ket adadu a kadawyan ita nga aldaw. Daytoy ket mangiraman kadagiti dialekto ti Akin-abagatan a daya (Ukraniano–Romaniano), Akintengnga a daya (Polako–Galego–Akinday a Hubgaro), ken Akin-amianan a daya (Lituano–Bieloruso). Maigiddiat ti Akindaya a Yidis manipud iti Akinlaud babaen iti kadakkelna ken ti kaadu iti pannakairaman dagiti balikas a nagtaud iti Eslabo. Ti Akinlaud Yidis ket nabingbingay kadagiti (Suiso–Alsatiano–Akin-abagatan nga Aleman), Akintengnga a laud (Tengnga nga Aleman), ken dagiti dialekto ti Akin-amianan a laud (Olandiko–Akin-amianan nga Aleman). Ti Yidis ket naus-usar iti adu a bilang dagiti komunidad ti Ortodokso a Hudio iti sangalubongan ken isu ti umuna a pagsasao iti pagtaengan, eskuela, ken dagiti adu a saad iti sosial kadagiti kaaduan a Hasid a Hudio. Ti Yidis ket isu pay ti akademiko a pagsasao ti panagadal iti Talmud segun ti tradision kadagiti Lituano a yeshiva.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Yidis iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akindaya a Yidis iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akinlaud a Yidis iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Yiddish". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Unibersidad ti Manchester - "Daytoy laeng idi iti daytoy a konteksto nga inrugrugi dagiti Hudio a mangibagbaga iti saoda a kas 'Yidis' (= 'Hudio'), bayat nga iti nasapsapa ket naibagbaga a kas 'Yiddish-Taitsh' (='Hudio-Aleman')."
- ^ Jacobs, Neil G. (2005). Yiddish: a Linguistic Introduction. Cambridge University Press. p. 2. ISBN 0-521-77215-X.
- ^ Baumgarten, Jean; Frakes, Jerold C. (1 Hunio 2005). Introduction to Old Yiddish literature. Oxford University Press. p. 72.
- ^ "Development of Yiddish over the ages". jewishgen.org.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- YIVO Bleter, pub. YIVO Institute for Jewish Research, NYC, initial series from 1931, new series since 1991.
- Afn Shvel, pub. League for Yiddish, NYC, since 1940; אויפן שוועל, sample article אונדזער פרץ – Our Peretz
- Lebns-fragn, by-monthly for social issues, current affairs, and culture, Tel Aviv, since 1951; לעבנס-פראגן, current issue
- Yerusholaymer Almanakh, periodical collection of Yiddish literature and culture, Jerusalem, since 1973; ירושלימער אלמאנאך, new volume, contents and downloads
- Der Yiddisher Tam-Tam, pub. Maison de la Culture Yiddish, Paris, since 1994, also available in electronic format.
- Yidishe Heftn, pub. Le Cercle Bernard Lazare, Paris, since 1996, יידישע העפטן sample cover, subscription info.
- Gilgulim, naye shafungen, new literary magazine, Paris, since 2008; גילגולים, נייע שאפונגען
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Yidis iti Wikimedia Commons
- Pagsasao a Yidis iti Curlie (iti Ingles)


text:
Materialismo
Iti pilosopia, ti teoria ti materialismo ket agtengtengngel nga iti laeng adda ket banag wenno enerhia; nga amin a bangag ket buklen iti materiales ken amina penomena (a mairaman ti kaaddaan rikna) ket resulta kadagiti pannakitinnignay ti materiales. Iti sabali a panagibaga, ti banag ket isu laeng tisustansia, ken ti kinapudno ket kapadpadana dagiti pudno a rumrumsua kasasaad ti enerhia ken banag.
Dagiti adu a pilosopo, ti 'materialismo' ket kapadpadana ti'pisikalismo'. Nupay kasta, dagiti materialista ket naipakasaritaanda ng agtengtengngel a ti amain ket naaramid iti banag, ngem ti pisika ket nangipakpakita a (kas pagarigan) ti grabidad, ket saan a naaramid iti banag iti tradisional a kapanunotan iti "'ti maysa a nalpay, awan banagna a sustansia, nga iti pangpaatiddog, pigura, ken ti panagkuti ket pudno nga agbiag'… Isu nga makasulisog ti panag-usar ti 'pisikalismo' tapno bukod a maipaadayo manipud ti kasla naipakasaritaan a nangruna ngem saanen a sientipikomaipaay a tesis iti materialismo, ken ti mainaig iti daytoy, tapno maiyunay-unay ti maysa apannakaikapet iti pisika ken dagiti pisikal a siensia."[1] Isunga kaaduan kadagiti sapasap a pilosopiko a pannakisinnaritaan dita baba iti materialismo ket mabalin a maipaay iti pisikalismo.
Ti pay mainaig ti materialismo ket dagiti kapanunotan iti metodoliko a naturalismo ken metapisikal a naturalismo.
Dagiti pilosopia a pakaigiddiatan ket mairaman ti idealismo, ken dagiti dadduma a porma iti monismo, dualismo, ken pluralismo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
a. ^ Agpayson a naipaammon a narigat no saan nga imposible a mangipalaway ti maysa akategoria nga awan ti pannakaigiddiat daytoy iti sabali.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pisikalismo nga inkabil babaen ti Daniel Stoljar idiay Ensiklopedia iti Pilisopia ti Stanford
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Buchner, L. (1920). [books.google.com/books?id=tw8OuwAACAAJ Puersa ken banag]. New York, Peter Eckler Publishing Co.
- Churchland, Paul (1981). Panangilasin a Materialismo ken dagiti Panangisingasing a Wagas. Ti Pilosopia ti Siensia. Boyd, Richard; P. Gasper; J. D. Trout. Cambridge, Massachusetts, MIT Press.
- Field, Hartry H. (1981), "Mental a representasion", iti Block, Ned Joel (ed.), Dagiti Panagbasbasa ti Pilosopia iti Sikolohia, 2, Taylor & Francis, ISBN 9780416746006
- Owen J. Flanagan (1991). Siensia iti Isip 2e. MIT Press. ISBN 978-0-262-56056-6. Naala idi 19 Disiembre 2012.
- Fodor, J.A. (1974). Dagiti Naipangpangruna a Siensia, Synthese, Tom.28.
- Gunasekara, Victor A. (2001). "Budismo ken ti Moderno a Lubong". Batayan a Budismo: Ti Moderno a Pangyuna kadagiti Insursuro ni Buda. 18 Enero 2008
- Kim, J. (1994) Nadumaduma a Realisasion ken ti Metapisika iti Panagpabassit, Pilosopia ken Penomolohiko a Panagsukisok, Tomo. 52.
- La Mettrie, La Mettrie, Julien Offray de (1748). L'Homme Machine (Man a Machine)
- Lange, Friedrich A.,(1925) Ti Pakasaritaan ti Materialismo. New York, Harcourt, Brace, & Co.
- Moser, Paul K.; Trout, J. D. (1995). Kontemporario a Materialismo: Ti Pangbasa. Psychology Press. ISBN 978-0-415-10863-8. Naala idi 19 Disiembre 2012.
- Priest, Stephen (1991), Dagiti Teoria ti Isip, Londres: Penguin Books, ISBN 0-14-013069-1 Alternatibo ISBN 978-0-14-013069-0
- Schopenhauer, Arthur (1969). Ti Lubong a kas Naken ken Representasion. New York, Dover Publications, Inc.
- Seidner, Stanley S. (Hunio 10, 2009). "A Troiano a Kabalio: Logoterapeutiko a Transendensia ken ti bukodna a Sekular a Pagbanagan para iti Teolohia". Mater Dei Institute
- Turner, MS (Enero 5, 2007). "Dagiti Quarks ken ti kosmos". Siensia(New York, N.Y.). 315 (5808): 59–61. PMID 17204637.
- Vitzthum, Richard C. (1995) Materialismo: Ti Apirmatibo a Pakasaritaan ken Panangipalplawag. Amhert, New York, Prometheus Books.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ensiklopedia ti Stanford
- Pilosopiko a Materialismo (babaen ni Richard C. Vitzthum) manipud ti infidels.org
- Diksionario ti Pilosopia iti Isip iti Materialismo manipud ti Unibersidad ti Waterloo


text:
Kategoria:Dagiti pagsasao ti Abagatan a daya nga Asia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 6 a subkategoria, manipud iti 6 a dagup.
B
- Dagiti pagsasao ti Brunei (1 K, 11 P)
C
- Dagiti pagsasao ti Cambodia (1 K, 22 P)
L
- Dagiti pagsasao ti Laos (1 K, 41 P)
S
- Sasao a Chamiko (8 P)
- Sasao nga Austronesio (4 K, 6 P)
- Dagiti pagsasao ti Singapur (6 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti pagsasao ti Abagatan a daya nga Asia"
Dagiti sumaganad a 6 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 6 a dagup.


text:
Panama
Nagsasabtan: 9°N 80°W / 9°N 80°W
Panama (Espaniol: Panamá [panaˈma]), opisial a tinawtawgan ti Republika ti Panama (Espaniol: República de Panamá), ket ti pagilian idiay Tengnga nga Amerika a mabirukan iti pagbaetan ti Amianan ken Abagatan nga Amerika. Daytoy ket bineddengan babaen ti Costa Rica iti laud, ti Colombia iti abagatan a daya, ti Karibe iti amianan ken ti Taaw Pasipiko iti abagatan. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ket ti Siudad ti Panama, ken ti metro a lugarna ket pagtaengan iti gangani a kagudua dagiti 3.6 a riwriw a tattao iti pagilian.
Ti Panama tinagtagitao idia dagiti nadumaduma a tribu sakbay ti panagtaeng babaen dagiti Kastila idi maika-16 a siglo. Simmina ti Panama manipud iti Espania idi 1821 ken timmipon iti kappon ti Nueva Granada, Ecuador, ken Venezuela a nanaganan iti Republika ti Gran Colombia. Idi nawaswas ti Gran Colombia idi 1831, nagtultuloy a nagtipon ti Panama ken Nueva Granada, ken kanungpalan a nagbalin a Republika ti Colombia. Bayat a kimmadkadua iti Estados Unidos, simmina ti Panama manipud iti Colombia idi 1903, ken nagpalubos daytoy iti pannakaipatakder ti Kanal Panama babaen ti Kuerpo dagiti Inhenniero ti Buyot ti Estados Unidos idi pagbaetan ti 1904 ken 1914. Idi 1977, ti maysa a tulag a napirmaan idi para iti dagup a panagiyakar ti Kanal manipud iti Estados Unidos iti Panama babaen ti patingga ti maika-20 a siglo, ken napasingkedan daytoy idi 31 Disiembre 1999.[6]
Dagiti rentas manipud kadagiti panagbayad iti panagusar ti kanal ket agtultuloy a mangirepresenta ti kaaduan a paset ti GDP ti Panama, urayno ti komersio, panagbanko, ken ti turismo ket dagiti nangruna ken dagiti dumakdakkel a sektor. Ti Panama ket addaa iti maikadua a kadakkelan nga ekonomia idiay Tengnga nga Amerika[7] ken isu pay ti kapardasan a dumakdakkel nga ekonomia tunggal maysa a tao idiay Tengnga nga Amerika. Idi 2013, ti Panama ket nairanggo a kas maika-5 kadagiti pagilian ti Latin Amerika kadagiti termino iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaon, ken maika-59 itilubong.[8] Manipud idi 2010, agtultuloy ti Panama a kas ti maikadua a kasayaatan iti pagbibinglayan iti ekonomia iti Latin nga Amerika, segun ti Pagsurotan Global a Kompetetibo ti World Economic Forum. Iti panagsakop iti agarup a 40 porsiento iti kalawa iti dagana, dagiti bakir ti Panama ket pagtaengan dagiti adu a tropikal a mula, dagiti ayup ken dagiti billit – ken adda kadagitoy ket saan a mabirukan iti sadino man a lugar iti planeta.[9]
EtimolohiaUrnosen
Adda met dagiti nadumaduma a teoria a maipanggep iti taudan ti nagan a "Panama". Adda dagiti namatmati a ti pagilian ket nanaganna idi itikadawyan a mabirukan a sebbangan dagiti kayo. Dagiti dadduma ket namatmatida a dagiti immuna a nagtataeng ket simmangpetda idiay Panama iti Agosto, no adu dagiti kulibangbang, ken ti nagan ket kayatna a sawen ket "dagiti adu a kulibangbang" iti maysa nga indihenio a pagsasao.
Ti kaaduan nga ammo a bersion ket ti maysa a pagkalapan a purok ken ti asideg nga aplaya ket agnagan iti "Panamá", a ti kayatna a sawen ket "kaadu iti ikan". Ni kapitan Antonio Tello de Guzmán, bayat idi nagsuksukimat iti Pasipiko idi 1515, ket nagsardeng iti bassit nga indihenio a pagkalapan nga ilin. Daytoy ket naibaga idi iti Balangat ken idi 1517 ni Don Gaspar De Espinosa, ti Kastila a teniente, ket nangikeddeng idiay a mangipatakder iti puesto. Idi 1519, nangikeddeng ni Pedrarias Dávila a mangipatakder iti siudad ti Pasipiko para iti Imperio iti daytoy a sitio. Sinukatan ti baro a pagtaengan ti Santa María La Antigua del Darién, a nakapukaw iti annongna iti kaunegan a ti global a plano ti Balangat kalpasan ti rugi ti panagsamsam ti kinabaknang ti Pasipiko babaen ti Espania.
Iti panatitipon amian dagiti adda dita ngato, dagiti taga-Panama kadawyanda a namatmati a ti kayat a sawen ti balikas a Panama ket "kaadu ti ikan, kaykayo ken dagiti kulibangbang". Daytoy ti opisial a panangipalawag babaen dagiti libro ti panagadal ii sosial nga inapprobaran babaen ti Ministro ti Edukasion ti Panama. Nupay kasta, dagiti dadduma ket namatmatida a ti balikas a Panama ket nagtaud manipud iti Kuna a balikas ti "bannaba" a ti kayatna sawen ket "adayo".[10]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pm.html
- ^ "The World Factbook". Naala idi Oktubre 25, 2014.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database: Panama". International Monetary Fund. Oktubre 2014. Naala idi 3 Enero 2015.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi Enero 3, 2015.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Panama". CIA – The World Factbook. Naala idi Disiembre 23, 2010.
- ^ "CIA – The World Factbook – Field Listing – GDP (official exchange rate)". CIA. Naala idi Enero 12, 2010. Ken: "CIA – The World Factbook – Country Comparison – National product". CIA. Naala idi Enero 12, 2010. See also: IMF.org
- ^ UNDP Human Development Report 2010. Table 1: Human development index 2010 and its components (PDF). UNDP. p. 144. Naala idi Nobiembre 6, 2010.
- ^ "Country profile: Panama". BBC News. Hunio 30, 2010.
- ^ "Origen del Nombre Panamá". República de Panamá. Naala idi Hulio 25, 2010.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Buckley, Kevin, Panama, Touchstone, 1992. ISBN 0-671-77876-5
- Diaz Espino, Ovidio, How Wall Street Created a Nation, Four Walls Eight Windows, 2001. ISBN 1-56858-196-3
- Harding, Robert C., The History of Panama, Greenwood Publishing, 2006.
- Harding, Robert C., Military Foundations of Panamanian Politics, Transaction Publishers, 2001. ISBN 0-393-02696-5
- Joster, R.M. and Sanchez, Guillermo, In the Time of the Tyrants, Panama: 1968–1990, W.W. Norton & Company, 1990.
- Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
- Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.
- Porras, Ana Elena, Cultura de la Interoceanidad: Narrativas de Identidad Nacional de Panama (1990–2002), Editorial Carlos Manuel Gasteazoro, 2005. ISBN 9962-53-131-4
- Serrano, Damaris, La Nación Panamena en sus Espacios: Cultura Popular, Resistencia y Globalización, Editorial Mariano Arosemena, 2005. ISBN 9962-659-01-9
- Villarreal, Melquiades, Esperanza o Realidad: Fronteras de la Identidad Panamena, Editorial Mariano Arosemena, 2004. ISBN 9962-601-80-0
- Weeks, John and Gunson, Phil, Panama. Made in the USA, 1992. ISBN 978-0-906156-55-1
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Panama iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Panama manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Gobierno ti Panama
- Panama iti Curlie (iti Ingles)
- Panama manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Panama a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Panama manipud iti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Panama


text:
Tao
Ti tao ket maysa a parsua, a kas ti sebbanganti tao, nga adda dagiti naisangayan a kapasidad tithat wenno dagiti gupit a mangbukel ti kinatao, a pakaiturangan a sabali a maipalplawag babaen dagiti sabali a mannurat kadagiti sabali a disiplina, ken babaen dagiti sabali a kultura kadagiti sabali a panawen ken luglugar.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Programa dagiti Karbengan ti Saan a Sebbangan ti Tao a Tao (Instituto para kadagiti Etika ken dagiti Rumrummuar a Teknolohia)


text:
Orgon
Ti Orgon (duog nga Urgonum, Castrum de Urgone) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kaarrubana a purok ken dagiti bassit nga ili ket mairaman ti Les Baux-de-Provence, Saint-Rémy-de-Provence ken Cavaillon. Ti Orgon ket maysa kadagiti sangapulo ket dua a komuna ti Alpilles a lugar, ti maysa a kawar ti banbantay a naindayegan babaen kadagiti pinintaan ni Vincent van Gogh ken dagiti nobela ti Pranses a mannurat a ni Alphonse Daudet. Ti karayan Durance ket agayos iti daytoy a komuna.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Orgon iti Wikimedia Commons


text:
Antonio Villaraigosa
Ni Antonio Ramón Villaraigosa (/ˌviː.əraɪˈɡoʊsə/; naiyanak a kas ni Antonio Ramón Villar, Jr.; Enero 23, 1953) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti maika-41 a Mayor ti Los Angles, California manipud idi 2005 aginggana idi 2013. Sakbay a nabutosan a kas Mayor isu ket kameng idi ti Asemblea ti Estado ti California manipud idi 1994 aginggana idi 2000, ti Demokratiko a daulo ti Asemblea manipud idi 1996 aginggana idi 1998, ken ti Tagabitla ti Asemblea ti Estado ti California manipud idi 1998 aginggana idi 2000. Kalpasan iti ipapanaw iti Asemblea ti Estado gapu kadagiti patingga iti termino. Isu ket nabutosan iti Konsilio ti Siudad ti Los Angles manipud idi 2003 aginggana idi nabutosan a kas Mayor idi 2005.
Ni Villaraigosa ket kameng ti Partido Demokratiko, nailian a katakunaynay a mangipangulo ti kampania iti presidente ni Hillary idi 2008, kameng ti Transition Economic Advisory Board ni Presidente Barack Obama, ken mangipangulo ti Nailian a Kombension ti Demokratiko ti 2012 idi Septiembre 2012.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Villaraigosa will chair Democratic National Convention, Los Angeles Times, Pebrero14, 2012
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bruck, Connie. "Fault Lines". The New Yorker, 21 May 2007, pp. 44–55.
- Reaching across LA's ethnic divide, David Willis, BBC News Los Angeles (Mayo 17, 2005).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Antonio Villaraigosa iti Wikimedia Commons


text:
Mata
Dagiti mata ket dagiti organo a makaduktal ti lawag ken pagbalinenna dagiti elektro-kimiko a duron dagiti neurona. Ti kalakaan kadagiti potoreseptor a selula iti manangrikna a panagkita ket mangikapet ti lawag ti panaggunay. Kadagiti nangatngato nga organismo ti mata ket maysa a narikut a sistema ti optika nga agurnong tilawag manipud kadagiti paraigid nga enbironmento, mangtimbeng ti kapigsana babaen ti maysa nga diaprama, mangipatengnga daytoy babaen ti mabaliwan nga asemblia dagiti lente tapno mangporma iti maysa a ladawan, pagbaliwenna daytoy a ladawan iti maysa nga agasmang dagiti elektrikal a senia, ken iwaragawagna dagitoy a senial iti utek babaen dagiti narikut a dalanan a mangikapet ti mata babaen ti optiko nga urat iti sistema ti panagkita ken dagiti dadduma pay a lugar iti utek. Dagiti mata nga adda dagiti agresresolba a bileg ket adda kadagiti sangapulo a a kammasapulan a porma, ken 96% kadagiti sebbangan ti ayup ket addaanda ti narikut nga optikal a sistema.[1] Dagiti agresresolba ti ladawan a mata ket addaan kadagiti molluska, kordata ken dagiti arthropoda.[2]
Dagiti kalakaan a "mata", a kas dagiti mikroorganismo, ket awan aramidenda ngem ti mangduktal ti lawag urayno dagiti paraigid ket lawag wenno sipnget, a daytoy ket makaanayen para iti panagsagat kadagiti ritmiko ti sirkadiano. Manipud kadagiti pay narikrikut a mata, ti maipapan ti retina a potosensitibo ganglion a selula ket agipatulod kadagiti senial kadagiti retinohipotalamiko a dalan kadagiti suprakiasmatiko a nukleo tapno mabanaganna ti panagbaliw ti sikadiano.
Dagiti notaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Land, M. F.; Fernald, R. D. (1992). "Ti ebolusion ti mata". Annual Review of Neuroscience. 15: 1–29. doi:10.1146/annurev.ne.15.030192.000245. PMID 1575438.
- ^ Frentiu, Francesca D.; Adriana D. Briscoe (2008). "Ti mata a pannakaimatangan ti kulibangbang kadagiti billit". BioEssays. 30 (11–12): 1151–62. doi:10.1002/bies.20828. PMID 18937365.
BibliograpiaUrnosen
- Ali, Mohamed Ather; Klyne, M. A. (1985). Panagkita kadagiti Bertebrata. New York: Plenum Press. ISBN 0-306-42065-1.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti mata iti Wikimedia Commons


text:
J. M. Coetzee
Ni John Maxwell "J. M." Coetzee (/kʊtˈsiːə/ kuut-SEE-ə;[1] nayanak idi 9 Pebrero 1940) ket maysa a mannurat ken akademia manipud idiay Abagatan nga Áprika. Isuna tattan ket maysa nga Australiano ken agtaeng idiay Adelaide, Abagatan nga Australia. Maysa a nobelista ken Literario a kritiko ken agipatpatarus, ni Coetzee ket namindua a nagunggunaan ti Premio Booker ken nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2003.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "David Malouf a kumaduaanna ni J.M. Coetzee, Adelaide Writers Week". Naala idi 12 Pebrero 2012.


text:
Johannes Stark
Ni Johannes Stark (15 Abril 1874 – 21 Hunio 1957) ket maysa idi nga Aleman a pisiko, ken laureado ti Premio Nobel iti Pisika nga asideg a nairamraman iti tignay ti Deutsche Physik babaen ti turay ti Nazi.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a tawtawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket naipasngay idiay Schickenhof, Pagarian ti Bavaria (itan ket ti Freihung), ni Stark ket nagadal idiay Himnasio Bayreuth (sekondario a pagadalanl) ken kalpasanna idiay Regensburg. Ti edukasionna iti kolehio ket nangrugi idiay Unibersidad ti Munich, nga idiay ket nagadal iti pisika, matematika, kimika, ken kristalograpia. Ti kapautna iti kolehio ket nangrugi idi 1894; isu ket nagturpos idi 1897, nga iti doktoral a tesisna a natituluan iti Untersuchung über einige physikalische, vorzüglich optische Eigenschaften des Rußes (Panagsukisok kadagiti dadduma a pisikal, a naisangayan kadagiti optikal a tagikua ti iro).[1]
- ^ Ti naikabil iti katologo ti Biblioteka ti Estado ti Bavaria, Munich. Opacplus.bsb-muenchen.de. Naala idi 2012-07-27.


text:
Miramas
Ti Miramas ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamenti idiay Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia. Daytoy ti maikadua a kadakkelan a komuna idiay metropolitano ti Ouest-Provence ken mabirukan idiay amianan a patingga ti Étang de Berre nga alog, nga asideg ti amianan a daya ti siudad ti Istres.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Miramas iti Wikimedia Commons


text:
BAGUIO CITY – Maal-alarma ti City Health Services Office (CHSO) iti ngumatngato a kaso ti COVID-19 nga agtataud iti uneg ti pagtaengan.
Sigun kenni Mischelle Junio, Data Analyst ti Contact Tracing Team ti Baguio, kadawyan a transmission ti nasao a sakit ket iti laeng uneg ti balay kasaruno iti panakaobserbar dagitoy nga aminen a miembro ti pamilya ket agpospositibo COVID.
Kagiddan iti daytoy, kinunana a dua ti kitkitaenda a point of transmission ti COVID-19 iti agdama partikular ti household ken workplaces.
Gapu iti daytoy, impalagip manen ni Junio iti umno a panagtungpal dagiti umili ti minimum public health standards uray kadagiti uneg ti pangtaengan tapno maliklikan ti transmission kadagitoy.
Ibalbalakadna pay ti panangisagana dagitoy ti bukodda a home isolation unit tapno adda ti aramaten dagitoy iti kanito a saandan a maakomodar kadagiti facilities nga imanmanehar ti siudad. (with Bombo Janice Denis)


text:
Charles Dickens
Ni Charles John Huffam Dickens (/ˈtʃɑːrlz ˈdɪkɪnz/; 7 Pebrero1812 – 9 Hunio1870) ket maysa idi nga Ingles a mannurat ken sosiala kritiko a sapasap a naipanpanunotan a kas ti kalatakan a nobelista ti Biktoriano a paset ti panawen ken ti nagparpartuat kadagiti mailaglagipan a pkarakter ti piksion iti lubong.[1] Iti las-ud ti panagbaiagna dagiti obra ni Dickens ket nakaganganas kadagiti di naununaan a kadayeg ken kadayaw, ken babaen idi maikaduapulo a siglo ti literio a heniona ket napno a nabigbigan babaen dagiti kritiko ken dagiti eskolar. Dagiti nobela ken ababa a saritana ket agtultuloy a makaganganas ti napaut a kadayeg kadagiti sapasap a nga agbasbasa a publiko.[2][3]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Paammo
- Nota
- ^ Black 2007, p. 735 .
- ^ Mazzeno 2008, p. 76 .
- ^ Chesterton 2007, pp. 100–126 .
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Douglas-Fairhurst, Robert, "Panagbalin a kas ni Dickens 'Ti Panakaparnuay ti maysa a Nobelista'", Londres: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2011
- Johnson, Edgar, Charles Dickens: ti didigra ken panagballigina, New York: Simon ken Schuster, 1952. Iti dua a tomo.
- Manning, Mick & Granström, Brita, Charles Dickens: Ladawan manipud iti Naisalsalumina a Biag, Liblibro ti Ubbing ni Frances Lincoln, 2011.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti obra a mainaig ken ni Charles Dickens iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Charles Dickens iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Charles Dickens iti Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Septiembre 15
Ti Kanal Panama ket maysa a 77.1-kilometro (48 mi) a kanal ti barko idiay Panama a mangikapet ti Taaw Atlantiko (babaen ti Baybay Karibe) idiay Taaw Pasipiko. Ti kanal ket lasatenna ti ballasiw ti Ismo Panama ken daytoy ket nangruna a pamay-an para iti sangalubongan a maritimo a panagtagilako. Adda dagiti kandado ti tunngal maysa a gibus a pangawitan kadagiti barko a mangipan idiay Danaw Gatun (26m ti ngato ti lessaad ti baybay) nga inus-usar idi tapno mapabassit ti nasken a bilang ti trabaho para iti panangikapet ti lessaad ti baybay. Dagiti agdama a kandado ket 33.5 metro ti kalawana ngem adda dagiti baro ken dakdakkel a naisingasing.
Ti panagbangon iti kanal, ket nangrugi di 1881, ket nalpas idi 1914, a nangaramid kadagiti barko a mangliklik ti panaglayag ti adayo a dalan ti Sara ti Rawis ti lawlaw ti akin-abagatan unay nga ungto ti Abagatan nga Amerika (babaen ti Dalan Drake) wenno ti panagdaliasat ti napeggad a dandanum ti Kipet Magallanes. Maysa kadagiti kadakkelan ken karigatan nga inhennieria a gandat a naaramid, ti apat ti Kanal Panama ket nangpakabael para kadagiti barko nga agbaniaga iti nagbaetan ti Atlantiko ken Taaw Pasipiko iti kagudua ti oras a nasken idi.


text:
Santo Tomas, Isabela
Ti Santo Tomas ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Santo Tomas ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Ammugauan
- Antagan
- Bagabag
- Bagutari
- Balelleng
- Barumbong
- Bubug
- Bolinao-Culalabo
- Cañogan Abajo Norte
- Calinaoan Centro
- Calinaoan Malasin
- Calinaoan Norte
- Cañogan Abajo Sur
- Cañogan Alto
- Centro
- Colunguan
- Malapagay
- San Rafael Abajo
- San Rafael Alto
- San Roque
- San Vicente
- Uauang-Tuliao
- Uauang-Galicia
- Biga Occidental
- Biga Oriental
- Calanigan Norte
- Calanigan Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Santo Tomas | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Catbalogan
Ti Siudad ti Catbalogan ket maysa a primera klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Catbalogan ket nabingbingay a politikal iti 57 a barbaranggay.[2]
- Albalate
- Bagongon
- Bangon
- Basiao
- Buluan
- Bunuanan
- Cabugawan
- Cagudalo
- Cagusipan
- Cagutian
- Cagutsan
- Canhawan Guti
- Canlapwas (Pob.)
- Cawayan
- Cinco
- Darahuway Daco
- Darahuway Guti
- Estaka
- Guinsorongan
- Iguid
- Lagundi
- Libas
- Lobo
- Manguehay
- Maulong
- Mercedes
- Mombon
- New Mahayag
- Old Mahayag
- Palanyogon
- Pangdan
- Payao
- Poblacion 1 (Baranggay 1)
- Poblacion 2 (Baranggay 2)
- Poblacion 3 (Baranggay 3)
- Poblacion 4 (Baranggay 4)
- Poblacion 5 (Baranggay 5)
- Poblacion 6 (Baranggay 6)>
- Poblacion 7 (Baranggay 7)
- Poblacion 8 (Baranggay 8)
- Poblacion 9 (Baranggay 9)
- Poblacion 10(Baranggay 10)
- Poblacion 11(Baranggay 11)
- Poblacion 12(Baranggay 12)
- Poblacion 13(Baranggay 13)
- Muñoz (Poblacion 14)
- Pupua
- Guindapunan
- Rama
- San Andres
- San Pablo
- San Roque
- San Vicente
- Silanga
- Totoringon
- Ibol
- Socorro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Catbalogan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akindaya a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VIII (Daya a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Samar (Western Samar)". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Probinsia ti Oro
Ti Probinsia ti Oro, dati nga (agdama pay laeng nga opsiial) Akin-amianan a Probinsia,[1] ket ti igid ti baybay a probinsia ti Papua Baro a Guinea. Ti probinsial a kapitolio ti Popondetta. Sakupen ti probinsia ti 22,800 km2, ken addaan kadagiti 176,206 nga agtateng (senso idi 2011).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti gobierno ti probinsia ket pinadasda a binaliwan ti nagan ti probinsiangem saanda a pormal nga inawagan dagiti pamay-an nga inbilin ti Batay-linteg iti mabalin koma a panagbaliw iti batay-lingteg, dagiti nagan ti probinsia a naiagbaga idiay. Ti nagan nga "Oro" ket nagbalinen metten nga adu a naus-usarken kasta met ti adu a naus-usar idi a "Probinsia ti Amianan a Solomon" para iti Probinsia ti Bougainville a saan metten a naus-usar unay.


text:
Metabolismo
Ti metabolismo (manipud iti Griego: uetaBoλή metabolē, "panagbaliw" wenno Griego: uetaBoλισuός metabolismos, "iparuar") ket isu ti agasmang ti kimika a panagbalbaliw ti panagsustansia iti biag kadagiti kaunegan dagiti selula dagiti sibibiag nga organismo. Dagitoy a nkatalisado a reaksion ti ensima ket mangpalubos idadakkel ken panagpataud, mangtalinaay kadagiti estrukturada, ken mangsunbat kadagiti enbiromentoda. Ti balikas a metabolismo ket mabalin pay a mangitudo kadagiti amina a reaksion ti kimika a rumsua kadagiti sibibiag nga organismo, a mairaman ti panagkalpa ken ti panagipan kadagiti sustansia idiay ken dagiti baetan ti selula, nga iti daytoy a kaso ket dagiti reaksion kadagiti kaunegan ti selula ket tinawtawagan iti intermediario a metabolismo wenno napakatengngaan a metabolismo.


text:
Pagsasao a Siar-Lak
Ti pagsasao a Siar, ammo pay a kas Lak, Lamassa, wenno Likkilikki, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Probinsia ti Baro nga Irlanda iti akin-abagatan a punto ti isla ti Papua Baro a Guinea. Ti Lak ket adda iti subgrupo ti Patpatar-Tolai, nga adda met iti grupo ti Baro nga Irlanda-Tolai iti sasao nga Akinlaud nga Oceaniko, ti subgrupo iti kaunegan ti pamilia ti Austronesio. Tinawtawagan dagiti patneng a tatao ti pagsasapda iti ep warfare anon dat, a ti kayatna a sawen ket "ti pagsasaomi".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Siar iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Siar-Lak". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Siak ni Imeldo Okingan, inaywanan ken sinappuyot ti kabakiran ti bambantay, pinadakkel ti bakras ti aw-away, ken tinenneb ken minuli ti sursurong. Ti abalbalayko ket ti panagkulambitin kadagiti lanut iti darakkel a kaykayo. Ti ray-awko ket ti panangkamat kadagiti alingo ken abuyo.
Ti tawenko? Diak ammo! Kuna ni Amang Bannua a dina kaugalian ken nagtaktakan ti panangipapel iti kanagananmi iti Local Civil Registry, agraman ti sabsabali pay a sangapulo a kakabsatko. Bukbukodko ti nangi-rehistro iti bagik ta kinasapulak idi agadalak iti sekondaria. Pinugpugtuak lattan ti tallopulo a tawenkon. Kuna ngamin ni Amang nga addan tallopulo a layus a pinalabeskon iti karayan Amburayan.
Karayan Amburayan? Kuna ti mistrak iti Social Studies a dagiti lugar nga adda iti igid iti karayan ti ad-adda a dumur-as, kas koma iti karayan Tigris ken Euprates ti nangpadur-as iti Babilonia ken Sumeria. Ngem diak mamati! Ta apay? Apay ngarud a di met dimmur-as ti lugarmi a Sugpon?


text:
Etika
Ti etika, naamammoan pay a kas ti moral a pilosopia, ket maysa asanga ti pilosopia a mangiraman ti panakaisistema, panagikanawa, ken panagipatalked kadagiti konsepto kadagiti kalintegan ken dagiti dakes a panagkukua.[1] Daytoy ket manipud ti a balikas ti ethos, a kayatna saoen ket "karakter". Dagiti kangrunaan a paset ti panagadal iti etika ket mabalin a mabingbingay iti 4 a pagtignayan a luglugar:[1]
- Meta-etika, maipanggep ti teoretikal a kaibuksilan kenreperensia kadagiti moral a panagipaltiing no kasano ti panagikeddeng dagiti pateg ti kinapudnoda (no adda);
- Normatibo nga etika, maipanggep ti praktikal a kaibuksilan ti panagikeddeng ti moral a dalan ti tignay;
- Deskriptibo nga etika, naamammoan pay a kas ti maipadpada nga etika, ket isu ti panagadal dagitoi pammati a maipanggep ti moralidad ti tattao;
- Naipakat nga etika, maipanggep ti panaggun-od kadagiti pagbanagan ti moral kadagiti naisangsangayan a kasasaad;
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hoy, D. (2005), Kritikal a resistansia ti kalpasan nga estrukturalismo aginggana ti kalpasan a kritiko, Instituto ti Teknolohia ti Massachusetts, Massachusetts.
- Lyon, D. (1999), Kalpasan a modernidad, Maika-2 nga ed, Open University Press, Buckingham.
- Singer, P. (2000), Dagiti Sinursurat iti etikal a biag, Harper Collins Publishers, Londres.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pangyuna iti Etika babaen ni Paul Newall, para kadagiti agdadamo.
- Etika, 2d ed., 1973. babaen ni William Frankena


text:
LAOAG CITY – Natay ti maysa a lalaki kalpasan ti pannakadesgrasya na iti ili ti Pagudpud.
Segun kenni Patrolman Efren Pascua iti PNP-Pagudpud, ti biktima ket agtawen ti 27, awanan asawa ken residente ti Brgy. Burayoc iti ili ti Pagudpud.
Segun kenni Pascua, bayat nga agpa-Amianan ti biktima ket naidungpar ti motorsiklo na iti sementado a poste ti kuryente iti met laeng iti nasao a Barangay.
Inbatad na nga agawid kuman ti biktima manipod iti pagtrabahoan na ngem mapapati a dimmagas daytoy iti balay ti pagayam na ken naggi-inom dagitoy.
Inlawlawag na a naitupar ti ulo ti biktima iti poste a posible a rason metten ti pannakatay na nangruna ket saan a nakasuot ti helmet idi napasamak ti desgrasya.
Kunana a sakbay a naidungpar iti poste ti kuryente ti biktima ket ummunan a naidungpar iti puon ti mahogany.
Innayon na a naitaray iti Bangui District Hospital ti biktima ngem naideklara met laeng daytoy a Dead On Arrival.


text:
Pagsasao a Wallisiano
Ti pagsasao a Wallisiano wenno ʻUveano (Wallisiano: Fakaʻuvea) ket ti pagsasao a Polinesio nga insasao idiay Wallis (ammo pay a kas ʻUvea). Ti pagsasao ket ammo pay a kas Daya nga Uveano tapno mailasin daytoy iti kabagian a pagsasao a Laud nga Uveano a naisasao iti wayaway nga isla ti Ouvéa iti asideg ti Baro a Caledonia.
Ti Wallisiano ket mabalin nga as-asideg a kabagaian ti Rennelles. Mabalinpay nga asideg a kabagian daytoy iti Tongano, urayno parte datoy ti sanga a Samoiko, ken nakaro a nagbulbulod manipud iti Tongano gapu ti panagraut ti Tongano iti isla kadagiti siglo ti maika-15 ken maika-16.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wallisiano iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Wallisian". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Livingston, Andrew (2016). East Uvean. A condensed grammar (PDF) (master's thesis in linguistics). University of Washington. p. 190.
- Moyse-Faurie, Claire (2016). Te lea faka'uvea – le wallisien (PDF). Les langues du monde (iti Pranses). Peeters. p. 276. ISBN 978-90-429-3376-7.


text:
Find a Grave
Ti Find a Grave ket komersial a website a mangipalubos iti publiko a mangserrek ken manginayon iti online a database kadagiti rehistro ti kamposanto.
PakasaritaanUrnosen
Ti sitio ket napartuat idi 1995 babaen ni Jim Tipton ti agnanaed idiay Salt Lake City, a nagbirbiruk iti sitio a makatulong kaniana iti pagay-ayuanna a panagbisita kadagiti lugar a nakaipunponan dagiti selebridad.[2] Ninayonanna pay idi iti online forum.[3] Daytouy ket nairugi a kas maysa a komersial nga entidad idi 1998, kas maysa a komersial a nagan[4] ken naikorporado idi 2000.[5][6]
Ti sitio ket kanungpalan a naipadakkel tapno maipalubos dagiti saan a nadayeg a tabon tapno mapalubosan dagiti bisita ti online a mangrespeto dagiti natayen a kabagianda wenno gayyemda.
Idi Septiembre 30, 2013, inrangarang ti Ancestry.com iti pananggatangna ti kompania. Kinuna ni Tipton a ti panaggatang ti Ancestry.com ket "... nangisilsilpon ken nagpadpaadu iti trapiko iti sito kadagiti napalabasen a tawen. Ti pakaamo ti pannakaipunpon ket nasayaat a taudan para kadagiti tao nga agsuksukisok iti pakasaritaan ti pamiliada ..." planuen ti Ancestry.com a pasayaaten dagiti rekurso a dedikado iti Find a Grave tapno "... mamngirugi iti baro a mobile app, pasayaaten ti suporta ti agus-usar, mangipakaammo iti napasayaat a sistema ti panagurnos para iti panangited kadagiti panagpabaro kadagiti pammalagip, suporta ti ganganaet a pagsasao, ken dagiti dadduma pay panagpasaayaat iti sitio."[7]
Manipud idi Abril 2016, i sitio ket naglaon kadagiti sumurok a 143 a riwriw a rehistro ti pannakaipunpon[8] ken 75 a riwriw a ladladawan[7] iti sangalubongan.
Linaon ken dagiti langaUrnosen
Aglaon ti website kadagiti listaan dagiti kamposanto ken dagiti tabon manipud iti sangalubongan. Dagiti kamposanto ti Amerika ket naurnos babaen ti estado ken kondado, ken adu dagiti rehistro ti kamposanto nga aglaon kadagiti Mapa ti Google (agraman kadagiti nagsasabtan ti GPS nga inted babaen dagiti kontributor) ken dagiti ladawan dagiti kamposanto. Dagiti agmaymaysa a rehistro ti tabon ket aglaon iti wenno amin dagiti sumaganad a pagikabilan ti datos: dagiti petsa ken dagiti lugar ti nakaipasngayan ken nakaipusayan, pakaammo ti biograpia, pakaammo ti kamposanto ken plota, dagiti ladawan (marka ti tabon, ti tao, kdpy.), ken pakaammo ti kontributor.[9]
Dagiti listaan ti pannakaipunpon ket ited babaen dagiti tattao,[10] dagiti kagimongan ti henelohia,[11] ken ti International Wargraves Photography Project.[12]
Nasken nga agrehistro dagiti kontributor a kas dagiti miembro tapno makaited kadagiti listaan, a tinawtawagan kadagiti pammalagip iti sitio. Kalpasan iti panangited iti listaan, dayta a miembro ket agablin a ti mangtaripato iti listaan, ngem mabalin met a mangiyalis ti panagtaripato. Ti laeng agdama nga agtartaripato ti listaan ti mabalin nga agurnos iti listaan. Dagiti miembro ket mabalinda ti agipatulod kadagiti kiddaw ti panagpasayaat a maipanggep kadagiti listaan. Dagiti miembro ket mabalinda ti mangited kadagiti notasion, a mangbukel kadagiti ladawan wenno retrato wenno dagiti sabong, dagiti wagayway, dagiti simbolo ti relihion, kdpy., a maipablaak iti agmaymaysa a lislistaan, a kadawyan a mairaman dagiti mensahe ti pannakipagrikna. Dagiti agtartaripato iti listaan ket mabalinda nga isilpo babaen ti hyperlink kadagitilistaan dagiti natayen nga assawa, nagannak ken dagiti kakabsat para iti panggep ti henelohia. Dagiti miembro ket mabalinda pay ti agkiddaw kadagiti ladawan ti tabon, a mablinto met a tungpalen dagiti sabali a miembro.[13]
Agtaripato pay ti Find a Grave kadagiti silpo dagiti memorial dagitinadayeg a tao a kas dagiti nakaawat iti Medalia ti Dayaw,[14] dagiti pigura ti relihion,[15] dagiti mannuro[16] ken dagiti nadumaduma a selebridad. Ti Find a Grave ket agsanay iti panagtengngel iti panagurnos kadagitoy a listaan.[17]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Findagrave.com Site Info". Alexa Internet. Naala idi 2015-08-02.
- ^ "Find A Grave Contributor: Jim Tipton". Find a Grave. 2007. Naala idi Mayo 11, 2012.
- ^ Maynard, Meleah (Pebrero 16, 2000). "Grave Matters: Minnesota's dead are only a click away". City Pages. Minneapolis and Saint Paul, Minnesota: citypages.com. Naala idi Septiembre 8, 2012.
- ^ Utah Secretary of State Entity No. 2442925-0151 Naala idi Nobiembre 11, 2011
- ^ Utah Secretary of State Entity No. 4729413-0143 Naala idi Nobiembre 11, 2011
- ^ Delaware Department of State: Division of Corporations Entity File No. 3168328 Naala idi Nobiembrer 11, 2011
- ^ a b "Ancestry.com Acquires Find A Grave". Ancestry.com. Naala idi 1 Oktubre 2013.
- ^ "Find A Grave". Find a Grave. Naala idi 2014-06-17.
- ^ Find A Grave FAQ www.findagrave.com
- ^ Loudon, Bennett J. (Agosto 30, 2011). "Civil War history carved in stone in Pittsford". Democrat and Chronicle. Gannett. Naala idi Oktubre 28, 2011.
- ^ Moody, Sharon Tate (Enero 24, 2010). "Find A Grave can shorten the search". The Tampa Tribune. TBO.com Tampa Bay Online. Naala idi Disiembre 28, 2011.
The entries with tombstone photographs obviously are reliable, but if the entry is based only on a paper record of the interment (without a photograph), it's easy to mistype the date, so you're bound to find errors.
- ^ Find A Grave: Member Record number 46770518
- ^ "Find A Grave FAQ: 'How do I submit a photo request?'". Findagrave.com. Naala idi 2012-01-02.
- ^ "Claim to Fame: Medal of Honor Recipients". Findagrave.com. Naala idi 2012-05-31.
- ^ "Claim to Fame: Religious figures". Findagrave.com. 1954-10-11. Naala idi 2012-05-31.
- ^ "Claim to Fame: Educators". Findagrave.com. Naala idi 2012-05-31.
- ^ "Famous Bio Guidelines". Findagrave.com. 1935-05-02. Naala idi 2012-05-31.
Dagiti taudanUrnosen
- Colker, David (Agosto 26, 1997). "Web site answers grave concerns about stars". Los Angeles Times. Los Angeles: Tribune Publishing. Naala idi Septiembre 28, 2011.(Nasken ti suskrision)
- Johnstone, Nick (Hulio 14, 2004). "Why I love … findagrave.com". he Guardian. Londres: Guardian Media Group. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- Cobbs, Chris (Hulio 12, 2001). "Web site attracts millions of grave-seekers". Orlando Sentinel. Orlando, Florida: Tribune Publishing. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- Gammage, Jeff (Agosto 1, 2005). "Find VIPs (and others) who R.I.P. through online cemetery". The Philadelphia Inquirer. Philadelphia: Philadelphia Media Networ. Naala idi Septiembre 28, 2011.
- King, Peter (Oktubre 2, 2009). "Tip: Find a Grave has info you're dying to know". Newsday. Melville, New York: Cablevision. Naala idi Septiembre 28, 2011.(Nasken ti rehistrasion)
- Silverman, Lauren (Marso 14, 2010). "Tracking Down Relatives, Visiting Graves Virtually". NPR. Washington, D.C.: National Public Radio, Inc. Naala idi Septiembre 28, 2011.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Find a Grave iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Bumbita
Ti pagsasao a Bumbita ket ti maysa a pagsasao nga Arapesh (Torricelli) ti Papua Baro a Guinea a kangrunaan a naisasao babaen dagiti manakman a saan a kas dagiti sabali a sasao nga Arapesh. Dagiti dialekto ket Bonahoi, Urita, Timingir, Weril, Werir.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao a Bumbita iti Ethnologue (Maika-15 nga ed., 2005)
- ^ Bumbita iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Bumbita Arapesh". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Pagsasao a Samarokena
Ti pagsasao a Samarokena (Samarkena, Karfasia, Tamaja ~ Tamaya) ket ti saan a nasayaat a nadokumentuan a pagsasao a Papuano a naisasao idiay Papua ti Indonesia. Insilpo ni Wurm (1975) daytoy iti sasao a Kwerba , ngem saan a makabiruk ti makaanay nga ebidensia ni Ross (2005) tapno maidasigna daytoy. Nabirukan ni Donahue (2002) a dagiti pagsandi ket maitunos kadagiti kukua ti Airoran, urayno isuda a dua ket managbaliw manipud iti sasao a Kwerba ti interior.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Samarokena iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Samarokena". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Clouse, Duane, Mark Donohue and Felix Ma. 2002. "Survey report of the north coast of Irian Jaya."[1]


text:
The Godfather
Ti The Godfather (Ilokano: Ti Ninong) ket maysa a pelikula a naadaw iti nobela iti isu met la a titulo (kitaen ti The Godfather (nobela)) a sinurat babaen ni Mario Puzo, nga inturong ni Francis Ford Coppola ken nagparangan a kangrunaan da Marlon Brando ken Al Pacino. Ti istoria ti pelikula ket sakupenna ti sangapulo a tawen, manipud idi naladaw a 1945 agingga idi 1955.
Ibilang ti kaaduan a daytoy a pelikula ti depenitibo a pelikula a Mafia. Kuna met dagiti dadduma pay a daytoy ti kapintasanen a pelikula a naaramid. Naynay a mairangranggo kas maysa kadagiti kapipintasan pay laeng a pelikula iti amin a panawen.


text:
Côte d'Ivoire
Nagsasabtan: 8°N 5°W / 8°N 5°W
Ti Côte d'Ivoire,[a](lit. Pantar ti Marpil), opisial a ti Republika ti Côte d'Ivoire, ket ti maysa a pagilian a mabirukan iti abagatan nga aplaya ti Laud nga Aprika. Ti politikal a kapitolio ti Côte d'Ivoire ket ti Yamoussoukro iti tengnga ti pagilian, bayat a ti kapitolio ti ekonomia ket ti puerto a siudad ti Abidjan. Daytoy ket beddengan ti Guinea iti amianan a laud, ti Liberia iti laud, ti Mali iti amianan a laud, ti Burkina Faso iti amianan a daya, ti Ghana iti daya, ken ti Golpo ti Guinea (Taaw Atlantiko) iti abagatan. Ti opisial a pagsasao ti republika ket Pranses, ken ti pagsasao nga adu nga us-usaren dagiti lokal nga indihenio ket mairaman ti Baoulé, Dioula, Dan, Anyin, ken Cebaara Senufo. Iti dagup, adda dagiti agarup a 78 a sabali a a pagsasao a naisasao iti Côte d'Ivoire. Ti pagilian ket addaan iti dakkel a populasion nga agraraem iti Kristianidad, Islam ken dagiti nadumaduma nga indihenio a relihion.
Sakbay ti panagsakup dagiti Europeano, ti Côte d'Ivoire ket ayan idi dagiti nadumaduma nga estado, a mairaman ti Gyaaman, ti Imperio a Kong ken Baoulé. Ti lugar ket nagbalin a maysa a protektorado ti Pransia idi 1843 ken naitiptipon a kas maysa a kolonia ti Pransia idi 1893 iti panawen ti Europeano nga eskrambulo ti Aprikaa. Nakagun-od daytoy iti wayawaya idi 1960, nga indauluan babaen ni Félix Houphouët-Boigny, nga isu ti nagturay iti pagilian aginggana idi 1993. Relatibo a natalinay kadagiti pagalgadan ti rehion, nagpundar ti Côte d'Ivoire iti asideg a pannakikadua iti politika ken ekonomia kadagiti kaarrubana iti Laud nga Aprika bayat nga isu met ket nagtalinaay iti asideg a relasion iti Laud, a naipangpangruna iti Pransia. Naririo ti kappiana babaen ti maysa a kudeta idi 1999 ken dagiti dua a sibil a gubat, ti immuna ket idi baetan ti 2002 ken 2007[8] ken manen idi las-ud ti 2010–2011. Idi 2000, nangampon ti pagilian iti baro a batay-linteg.[9]
Ti Côte d'Ivoire ket maysa a republika nga addaan iti napigsa nga ehukitibo a bileg a nairebbeng iti presidente. Babaen ti produksion ti kape ken kakaw, nabileg ti ekonomia ti pagilian iti Laud nga Aprika iti las-ud dagiti tawen ti 1960 ken 1970, ngem napan met daytoy iti didigra ti ekonomia kadagiti tawen ti 1980, a nagtaudan dagiti riro ti politika ken sosial. Idi laeng agarup a 2014 a ti dagup ti domestiko a produkto ket nakaabot manen iti kangato kadagiti tawen ti 1970.[10] Idi 2020, ti Côte d'Ivoire ket isu idi ti kadakkelan nga agiluluas iti bukel ti kakaw iti lubong ken addaan iti nangato nga agpang iti matgedan para iti rehionna.[11] Idi maika-21 a siglo, ti ekonomia ti Côte d'Ivoire ket kaaduan a naibatay iti panagtagilako, ken nakaro pay laeng nga agkamkammatalek iti agrikultura, ken kaaduan dagiti panagpataud kadagiti nasayaat a malako nga apit babaen dagiti bassit a talon.[2]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maibalikas a kas /ˌkoʊt diːˈvwɑːr/ KOHT-_-DEE-VWAR iti Ingles ken [kot divwaʁ] (dengngen) iti Pranses.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ivory Coast". Global Religious Futures (iti Ingles). Pew Research Center. Naala idi 1 Hulio 2021.
- ^ a b "Côte d'Ivoire". The World Factbook (iti Ingles). CIA Directorate of Intelligence. 24 Hulio 2008. Naala idi 8 Agosto 2008.
- ^ "Population by Country (2020)" (iti Ingles). Worldometer.
- ^ a b c d "Report for Selected Countries and Subjects: October 2020 – Côte d'Ivoire". imf.org (iti Ingles). IMF. Naala idi 13 Oktubre 2020.
- ^ "Gini Index" (iti Ingles). World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 9 Pebrero 2015. Naala idi 14 Hulio 2021.
- ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 December 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 16 December 2020.
- ^ "Cote d'Ivoire definition". Dictionary.com (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Hulio 2015. Naala idi 23 Mayo 2014.
- ^ "Loi n° 2000-513 du 1er août 2000 portant Constitution de la République de Côte d'Ivoire" (PDF). Journal Officiel de la République de Côte d'Ivoire (iti Pranses). 42 (30): 529–538. 3 Agosto 2000. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 25 Marso 2009. Naala idi 7 Agosto 2008.
- ^ Loi no 2000-513 du 1er août 2000 portant constitution de la République de Côte d’Ivoire, Journal Officiel de la République de Côte d’Ivoire, no 30, Abidjan, jeudi 3 août 2000, p. 529–538
- ^ "Penn World Table" (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 22 Marso 2019.
- ^ "Ivory Coast country profile". BBC News (iti Ingles). 2020-11-18. Naala idi 2021-06-01.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Côte d'Ivoire iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Côte d'Ivoire manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti Gobierno tiCôte d'Ivoire (iti Pranses)
- Côte d'Ivoire iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Côte d'Ivoire
- Heograpiko a datos a mainaig iti Côte d'Ivoire iti OpenStreetMap
- Côte d'Ivoire
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Laud nga Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Bakteria
Dagiti bacteria (singular: bacterium) ket maysa a dakkel a grupo dagiti nabiag nga organismo. Kaaduan ket microscopic ken unicellular, addaan iti agpapada a gagangay nga estruktura ti selula nga awanan iti cell nucleus, ken organelles a kas iti mitochondria ken chloroplasts. Dagiti bacteria ket prokaryotes, a maiduma kadagiti organismo nga addaan iti complex cells a maawagan eukaryote. Ti termino a "bacteria" ket mayaplikar a nadumaduma iti amin a prokaryotes wenno iti dakkel a grupoda a maaw-awagan iti eubacteria, depende kadagiti idea maipapan kadagiti panagkakanaigda. Iti Wikipedia, ti "bacteria" ket maaramat kas pangdakamat iti eubacteria.
Dagiti bacteria iti kaaduan nga organismo it lubong, makita iti daga, danum, angin, ken kas sibibiag iti uneg ti nadumaduma nga ayup, mula, ken agsasabali nga organismo. Adu iti napeggad a makasakit. Kaaduan ken babassit unay, kas 0.5-5.0 um iti kaatidogan, ngem adda met dagiti higante kasla iti Thiomargarita namibiensis ken Epulopiscium fishelsoni nga mabalinna labsan iti 0.5 mm.


text:
Kasapulan:
Diket (mabalin ti ballatinaw wenno tay puraw)
Bubod (mabalin nga aramiden wenno gatangen)
Proseso:
Lutuen ti diket babaen iti steaming. No naluton, adawen ket ikabil iti bigao. Isaruno a rumeken ti bubod sa ilaok daytoy iti naluto a diket (ti wagas ket tay kasla panangimula iti bukel). Masapul a nasayaat ti panakaiwaras ti bubod. Iti uneg iti 24 nga oras ket agtubbog daytoy. Mabalin nga alaenen ti naluto a diket (daytoy ket ti binubodan) ket mabalinen a kanen. Ti agsuwsuwak ket termino iti binubodan no mabalin nga i-harvest wenno adawenen.
Iti uneg iti dua nga aldaw ket nasamsam-it ti ramanna. Ngem no kayatmo ti naing-ingel, mabalin nga agsuwak kalpasan ti tallo nga aldaw. (Courtesy of Edwin Sumacle, Lidlidda, Ilocos Sur)


text:
Liga ti Arabo
Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (Arabiko: جامعة الدول العربية Jāmiʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya), sapasap a tinawtawagan ti Liga ti Arabo (Arabiko: الجامعة العربية al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya), ket maysa a rehional a gunglo dagiti Arabo nga estado iti kaunegan ken lawlaw ti Amianan nga Aprika ken Abagatan a laud nga Asia. Daytoy ket naporma idiay Cairo idi 22 Marso 1945 kadagiti immen a kameng: Ehipto, Irak, Transhordania (renamed Hordania idi 1949), Lebanon, Saudi Arabia ken Siria. Ti Yemen ket timmipon a kas kameng idi Mayo 1945. Iti agdama, ti Liga ket addaan kadagiti 22 a kameng, nupay ti pannakibinglay ti Siria ket napasardeng manipud idi Nobiembre 2011 a kas maysa a nagbanagan iti represion iti las-ud ti agdama a yaalsa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Liga dagiti Arabo nga Estado iti Wikimedia Commons
- http://qatarconferences.org/arableaguesummit2013/arabic/
- (iti Arabiko) Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (opisial a sitio).


text:
Ampibia
Dagiti ampibia ket dagiti ektotermiko, tetrapoda a bertebrata iti klase ti Amphibia (Griego ἀuφí, amphi, "dua" + Bíoς, bios, "biag"). Dagitoy ket agnaedda kadagiti nadumaduma a pangtaengan a kaaduan kadagiti sebbangan ket agnanaed iti kaunegan ti naindagaan, posorial, arboreal wenno dagiti nasadiwa a danum nga akuatiko nga ekosistema. Dagiti ampibia ket kadawyan a mamngrugida a kas dagiti dangandangan nga agbibiag iti danum, ngem adda met dagiti sebbangan a nakaparang-ay ti naampon a panagkukua tapno maliklikan dagitoy. Ti ubing ket napasapa mapan iti metamorposis manipud iti dangandangan nga awan ti asang aginggana iti porma a manakman nga agang-anges iti angin kadagiti barada. Dagiti ampibia ket usarenda dagiti kudilda a kas maysa a sekondario a rabaw ti panagangesan ken adda met dagiti bassit a naindagaan a bannasak ken dagiti tukak nga awan dagiti barana ken interoda a mangikeddeng iti kudil. Dagitoy ket superpisial a kapada dagiti reptilia ngem, no kakuyogda dagiti mamalia ken dagiti billit, dagiti reptilia ket amniota ken saan a makasapul kadagiti bagi ti danum tapo agpataudda. Iti kaadda ti narikut a kammasapulanda iti panagpataud ken sumagepsep a kudkudil, dagiti ampibia ket kankanayon a dagiti ekolohiko a panangibaga ken dagiti kinaudi a dekada, addan dagiti dramatiko a pannakaapday dagiti populasion ti ampibia para kadagiti adu a sebbangan iti lawlaw ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blackburn, D.C. & Wake, D.B. (2011). "Klase Amphibia Gray, 1825". Iti: Zhang, Z.-Q. (Ed.), "Biodibersidad ti ayup: Ti pagsurotan ti nangatngato nga agpang ti pannakaidasig ken panagsukimat ti taksonomiko a kabaknang". Zootaxa 3148: 26–38.
Dagiti nadakamat a teksto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dorit, R. L.; Walker, W. F.; Barnes, R. D. (1991). Soolohia. Saunders College Publishing. ISBN 978-0-03-030504-7.
- Stebbins, Robert C.; Cohen, Nathan W. (1995). Ti Masna a Pakasaritaan dagiti Ampibia. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-03281-8.


text:
Mabalin a mausar a saan a mabaliwan ti plantilia. Ngem mabalin pay a makaala kadagiti parametro:
Mangpalubos ti umuna a parametro a mangbaliw ti maikadua a gudua ti teksto ti paulo. Kitaen dagiti pagarigan dita baba.
Ti maikadua a parametro ket ti nagan ti sabali a tungtungan a panid no kayat a maaramid ti tungtungan idiay. Ngem ti nasaysayaat a pagpilian ket ti panangibaw-ing ti panid ititungtungan iti dayta a sabali a panid ti tungtungan.
Dagiti pagarigan:
{{inus-usar iti sistema|kadagiti adu a mensahe ti sistema|Wikipedia tungtungan:Dagiti nariesgo unay a plantilia}}
{{inus-usar iti sistema|kadagiti adu a mensahe ti sistema}}
{{inus-usar iti sistema||Wikipedia tungtungan:Dagiti nariesgo unay a plantilia}}
Ti napno a kodigo para iti maysa a panid ti /dok ket mabalin a makita kasla dita baba:
{{subpanid ti dokumentasion}}
{{inus-usar iti sistema| kadagiti adu a mensahe ti sistema }}
Dagiti silpo ti /pagipadasan aken /pangsubok ket dagiti pagalagadan a nagan para kadagiti kasta a panid. No mapartuat dagita a panid, ti asul a kahon ti /dok para iti plantilia ket mangduktal kaniada ket mangisilpo kaniada iti paulo. Para iti pagarigan kitaen ti ngato iti daytoy a dokumentasion.


text:
Ligao
Ti Siudad ti Ligao ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Albay iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Ligao ket nabingbingay a politikal kadagiti 55 a barbaranggay.[2]
- Abella
- Allang
- Amtic
- Bacong
- Bagumbayan
- Balanac
- Baligang
- Barayong
- Basag
- Batang
- Bay
- Binanowan
- Binatagan (Poblacion)
- Bobonsuran
- Bonga
- Busac
- Busay
- Cabarian
- Calzada (Poblacion)
- Catburawan
- Cavasi
- Culliat
- Dunao
- Francia
- Guilid
- Herrera
- Layon
- Macalidong
- Mahaba
- Malama
- Maonon
- Nasisi
- Nabonton
- Oma-oma
- Palapas
- Pandan
- Paulba
- Paulog
- Pinamaniquian
- Pinit
- Ranao-ranao
- San Vicente
- Santa Cruz (Poblacion)
- Tagpo
- Tambo
- Tandarora
- Tastas
- Tinago
- Tinampo
- Tiongson
- Tomolin
- Tuburan
- Tula-tula Grande
- Tula-tula Pequeño
- Tupas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Ligao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Bicol Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion V (Rehion ti Bicol)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Albay". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Moises
Ni Moises (Hebreo: מֹשֶׁה, Moderno Moshe Tiberiano Mōšéh ISO 259-3 Moše ; Arabiko: موسى Mūsā ) ket, segun ti Hebreo a Biblia ken ti Koran, ti maysa a relihioso a daulo, mangit-ited iti linteg ken propeta, nga isu ti tradisional a naibagbaga a nagsurat ti Torah. A tinawtawagan pay ti Moshe Rabbenu iti Hebreo (מֹשֶׁה רַבֵּנוּ, Lit. "Moises ti Manursuro kaniatayo/Rabino"), isu ti kangrunaan a propeta iti Hudaismo,[1][2] ken isu ket naipampanunotan pay a nangruna a propeta ti Kristianidad ken Islam, ken dagiti pay adu a bilang ti dadduma pay a pammati.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Deuteronomy 34:10
- ^ Ti Maimonides, a 13 a pamunganayan ti pammati, maika-7 a pamunganayan
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Moises iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Moises iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Papora-Hoanya
Ti Papora ken Hoanya ket dagiti dialekto ti pagsasao a Formosano ti Taiwan. Naisasao idi dagitoy iti ballasiw ti tengnga nga akinlaud a bangir ti isla iti likmut ti Lishui, Chingshui, Shalu, ken ti akin-uneg a daga it Taichung.[2]
Naletra pay ti Papora iti Papola, Bupuran, Vupuran; ti sabali pay a nagan ket Hinapavosa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Papora". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Ethnologue


text:
Buenavista, Bohol
Ti Buenavista ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Buenavista ket nabingbingay a politikal kadagiti 35 a barbaranggay.[2]
- Anonang
- Asinan
- Bago
- Baluarte
- Bantuan
- Bato
- Bonotbonot
- Bugaong
- Cambuhat
- Cambus-oc
- Cangawa
- Cantomugcad
- Cantores
- Cantuba
- Catigbian
- Cawag
- Cruz
- Dait
- Eastern Cabul-an
- Hunan
- Lapacan Norte
- Lapacan Sur
- Lubang
- Lusong (Plateau)
- Magkaya
- Merryland
- Nueva Granada
- Nueva Montana
- Overland
- Panghagban
- Poblacion
- Puting Bato
- Rufo Hill
- Sweetland
- Western Cabul-an
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of Buenavista | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao nga Abaknon
Ti pagsasao nga Inabaknon, ammo pay a kas Abaknon, Abaknon Sama, Capuleño, Kapul, wenno Capul Sinama, ket ti maysa nga pagsasao nga Austronesio a kangrunaan a naisasao idiay Isla nga ili ti Capul ti Akin-amianan a Samar, iti Rehion ti Akindaya a Visayas ti Filipinas.[1]
Saan akasla dagiti sabali nga indehenio a pagsasao ti Akindaya a Visayas, a kas ti Waraywaray, Cebuano ken Boholano, ti Inabaknon ket saan anaidasig a kas parte ti pamilia ti pagsasao a Bisaya, ngem naigrupo daytoy iti sasao a Sama–Bajaw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Abaknon iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ a b Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Inabaknon". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Agtultuloy ti isaysayangkat nga imbestigasyon ti San Juan Police Station mainaeg iti pannakatay iti nalatak a paintor iti maysa a resort idiay ili ti San Juan, La Union idi parbangon ti Sabado September 18, 2021.
Sakbay iti daytoy, nasarakan laengen nga awananen ti biyag na ni Breana Patricia Jonson, 30 anyos, residente ti Malate, Metro Manila iti nagdagusanda a hotel iti Brgy. Urbiztondo ti nadakamat nga ili.
Maibasar iti impormasyon manipud San Juan Police Station, nagpaarayat iti boyfriend ti biktima a nabigbig iti nagan a Julian Roberto Ongpin, 29-anyos, residente ti Ayala Extension, Makati City kalpasanna a masarakan iti biktima nga awanan iti puot.
Iti nagbalin nga palawag ni Ongpin kadagiti otoridad, simmangpet isuna ken iti biktima ti nagdagusan da a resort idi malem ti September 17.
Maipagarup a simrek ti biktima iti comfort room agingga a nadlawan na a saan pay nga rimuar ti biktima kalpasan iti maysa nga oras no sadino dagus na dinadael ti ridaw kasaruno ti panangarayat na idi a makitana a nakadasay daytoy.
Numan pay naitaray iti pagagasan ti biktima ngem naideklara a dead on arrival babaen iti doktor.
Iti agdama, maur-uray iti resulta ti otopsiya iti bangkay ti biktima tapno maamuan iti pudno a nakatayan daytoy.