c: text/html

text:
7/29/08
Adda Kadagiti Matak Dagiti Bituenmo
Saniata Noriel ken Anib Miguel. (Rinetrato ni Mg Ed, ofm)
“Tatay, Nanay, opis na/ Anib, Ania, tulog pa.”
—Anib Miguel, 3, iti ayug ti “Twinkle, Twinkle, Little Star”
Inaldaw a maklaatak iti napartak a pannakasursurom
Iti galad ti lubong: ammomon ti maysa agingga iti kuarenta
Iti pagsasao a ganggannaet idinto a pitok idi mabalikasko
Ti sangapulo. Bayat ti panangmatmatmatko iti nawalat
A bagim, am-amadek iti bagik no kamatenkanto
Wenno guyodenka tapno makapaggiddanta,
Wenno baklayen, sakruyennak met inton ul-ulodekon
Dagitoy saka iti panangbirokko iti ulo ken barukong.
Pagrukodan met ti kinakapuyko nga amam ta intulokko
A naam-ammom da Spongebob, Dora, Blue nga aso,
Idinto a kabutengmo ti taraok ti kawitan, emmak
Ti kalding ken nuang ni lilongmo. Pakawanennak
Ta timmaoka nga addaak iti nagsapalan nga awan sabali
A pagpilian no di panawanka a nargaan, sangpetanka
A mangtagtagainep iti panagsakaymo iti bukotko—
Maipalamiis ti pizza a sukat ti panaginnadayota.
Ammom kadi no ania a langit ti mariknak iti kaltaang
Ti rabii, malukagka ket yikkismo ti “Tatay, ilaw!”
A puon ti pangmisuotan ni inam kaniak ta nalipatam
A nagtengngaanyo ken adingmo? Gapu kenka, maanagkon
Dagiti pangngarig ni inam ta isut’ namagsinggalot kadata.
Wen, ganggannaet iti tunggal maysa dagiti balikasta
Malaksid iti impatagikuak iti “Dungdungnguenkanto”;
Ngem pasingkedak, adda kadagiti matak dagiti bituen
A mangray-aw kenka iti sardam a paspasungadannak.
Pakawanennak manen ta nakapsutak a mangipatarus
Iti pagsasaom ti panangipategko. Ammuem
A maysa a Saluyot ‘toy amam: adda ti ayatko
Iti nakair-irut nga arakupko. Ken panangibagbagak
Nga intedko aminen kenka: muging, agong, barukong,
Ken amin a bilang, disso ken rukod dagiti sidingko.
ARIEL S. TABAG
Francisco Homes III, Muzon
San Jose del Monte City, Bulacan
Bannawag, Agosto 4, 2008
Ti Makunak: Sagut iti inauna para iti maikatlo a panagkasangayna idi Hulio 22, 2007 (nasurat daytoy sakbayna) ket nairana a Martes ken saan a nakaala iti vacation leave ni inana (ken uray siak metten nupay nalaka laeng koma gapu iti trabahok ken iti mannakaawat unay a boss ken apongko). Gimmatangak latta metten iti cake ngem ti adatna, nakaturog metten idi sumangpetak-- nakaturog pay a pinanawanmi. Pagsayaatanna, kadagiti kakastoy a tawen dagiti ubbing, dagiti nagannak laeng ti mangit-ited iti kaipapanan kadagiti panagkasangay-- panagyaman iti Namarsua gapu iti tallo a tawen a pannakaisagut ni Anib kadakami, iti biangmi (Diak ammo no akinkultura daytoy a tunggal agmaysa ken agpito kano met laeng ketdi ti rumbeng a maaddaan iti padaya). Ngem nangnangruna iti panagkasangayna, adda ditoy dagiti bambanag a pagyamyamanan ken pagdandanagan, a mabalin a gagangay wenno rumbeng laeng iti ama a mangisaksakad iti nasayaat a pagimbagan ti putotna, kaunaan pay met.
Impaskil ni Asseng idi 5:56 PM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: anib miguel, daniw, sagut
7/17/08
Nasarakanka iti Lugan
Inunaak ti oras ken dagiti padak
A makilumlumba tapno natalged,
Nanam-ay ti bagi. Ket nagabayta.
Nakakayang latta— inawidnaka
Ket nagdippit dagiti luppom.
Sangadangan ti baetta,
Ngem iti apagdarikmat a perreng,
Addakan kadagiti naririmat a matak—
Agkurkurnoak metten iti sumsumga
Nga imatangmo.
Ammok nga iti panagkidemmo,
Liniklikam ti mangnamnama iti ayat
Nga iti panagkunam, di maiparbeng,
Wenno iti kappia nga agtalinaed laeng
Nga ar-arapaapem. Binay-am
Ti tunggal lag-oy ti lugan, binay-am
Nga induronduronnaka ti napegges
Nga angin. Sinuktanna ti simcard
Ket inlimedna ti panagteksna.
Pasingkedak nga umun-unaak koma
A mangsippaw iti ulom, salaknibak
Sakbay a maipalek iti landok a tugaw
Iti sangom. Ngem bay-ak koma,
Di gapu ta masimronak iti kinalupoymo,
No bilang nagtinnim-ogkayo:
Duakayo a masaktan ngem panagkunak
Dimon iginggina ti sangkabassit a saniit
Ti bassit a dugol.
Nagkidkidemka ngem agsasallupang
Ti nagdaldaliasat iti panunotmo. Ammok
Ta dika man la nagkir-in no nangsalig
Wenno linumbaanda ti lugan. Nakitak
Daytoy iti kinalidem ti lawlaw ti matam
A di nailemmeng ti nangisit nga eye shadow
Ken dagiti dana ti lua a di napugas
Ti narasay a pulbos.
Idi nauman iti selpon, ginunggonnaka.
Impalagipna nga uray addaka iti opisina,
Asawanaka, ket sika ti babai iti balayyo.
Iti ididissaagna, inuksotna ti singsing.
Nakitana ti panangigigir iti matak,
Namallaag: agpakaammoka, laglagipem,
Sakbay a mangaldawka. Nagtung-edka
Laeng— adayokayon iti tunggal maysa
Nupay agmaymaysaak iti nagbaetanyo.
Nasarakanka iti lugan— nagsennaay,
Nagkidem, nagsadagka iti abagak…
ARIEL S. TABAG
Villa, Sta. Teresita
3512 Cagayan
A makilumlumba tapno natalged,
Nanam-ay ti bagi. Ket nagabayta.
Nakakayang latta— inawidnaka
Ket nagdippit dagiti luppom.
Sangadangan ti baetta,
Ngem iti apagdarikmat a perreng,
Addakan kadagiti naririmat a matak—
Agkurkurnoak metten iti sumsumga
Nga imatangmo.
Ammok nga iti panagkidemmo,
Liniklikam ti mangnamnama iti ayat
Nga iti panagkunam, di maiparbeng,
Wenno iti kappia nga agtalinaed laeng
Nga ar-arapaapem. Binay-am
Ti tunggal lag-oy ti lugan, binay-am
Nga induronduronnaka ti napegges
Nga angin. Sinuktanna ti simcard
Ket inlimedna ti panagteksna.
Pasingkedak nga umun-unaak koma
A mangsippaw iti ulom, salaknibak
Sakbay a maipalek iti landok a tugaw
Iti sangom. Ngem bay-ak koma,
Di gapu ta masimronak iti kinalupoymo,
No bilang nagtinnim-ogkayo:
Duakayo a masaktan ngem panagkunak
Dimon iginggina ti sangkabassit a saniit
Ti bassit a dugol.
Nagkidkidemka ngem agsasallupang
Ti nagdaldaliasat iti panunotmo. Ammok
Ta dika man la nagkir-in no nangsalig
Wenno linumbaanda ti lugan. Nakitak
Daytoy iti kinalidem ti lawlaw ti matam
A di nailemmeng ti nangisit nga eye shadow
Ken dagiti dana ti lua a di napugas
Ti narasay a pulbos.
Idi nauman iti selpon, ginunggonnaka.
Impalagipna nga uray addaka iti opisina,
Asawanaka, ket sika ti babai iti balayyo.
Iti ididissaagna, inuksotna ti singsing.
Nakitana ti panangigigir iti matak,
Namallaag: agpakaammoka, laglagipem,
Sakbay a mangaldawka. Nagtung-edka
Laeng— adayokayon iti tunggal maysa
Nupay agmaymaysaak iti nagbaetanyo.
Nasarakanka iti lugan— nagsennaay,
Nagkidem, nagsadagka iti abagak…
ARIEL S. TABAG
Villa, Sta. Teresita
3512 Cagayan
Impaskil ni Asseng idi 3:15 AM No comments: Links to this post
Maipanggep iti: daniw
Subscribe to: Posts (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Adolf Hitler
Ni Adolf Hitler (Aleman: [ˈadɔlf ˈhɪtlɐ] ( denggen); 20 Abril 1889 – 30 Abril 1945) ket naiyanak idi nga Austriano, Aleman a politiko ken ti daulo iti Nailian a Sosialista a Partido ti Agobobra nga Aleman (Aleman: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP), kadawyan a makunkuna a ti Nasi a Partido). Isu idi ti kansilier ti Alemania manipud idi 1933 aginggana idi 1945, ken diktador iti Nasi nga Alemania (a kas iti Führer und Reichskanzler) manipud idi 1934 aginggana idi 1945. Ni Hitler ket kadawyana a naikumadua ti panakbangon iti pasísta idiay Europa, Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ken ti Holokausto.
Maysa a naarkosan a beterano iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ni Hitler timmipon ti Partido ti Agobobra nga Aleman, ti nagpauna iti Nasi a partido, idi 1919, ken nagbalin a daulo iti NSDAP idi 1921. Idi 1923 nagpadas isuna ti kudetá, ti makunkuna a Beer Hall Putsch, idiay Munich. Ti napaay a kudetá ket isu ti nagbanagan a panakaibalud ni Hitler, nga iti daytoy a panawen ket sinurat na ti naisurat a panglaglagip, a Mein Kampf (Ti Panagsagabak). Kalpasan ti panakawayawayaan na idi 1924, ni Hitler ket nakaganab ti suporta babaen ti panagiyaddang na ti Pan-Hermanismo, antisemitismo, ken kontrakommunismo nga addaan isuna ti natagirayad a panagbitla ken Nasi a propaganda. Kalpasan ti panakitudon na a kas ti kanselor idi 1933, binaliwan na ti Weimar a Republika iti Maikatlo a Reich, maysa daytoy a maymaysa a partido diktadora a naibatay iti totalitario ken autokratiko ideolohia iti Nasismo. Ti naisawangna a panggep idi ket ti agipabangon ti maysa a Baro nga Urnos iti kapulosan a Nasi nga Aleman a hegemonia (panagsakup) iti kontinental nga Europa.
Dagiti ganganaet ken domestiko nga annuroten ni Hitler ket addaan iti pagtungpalan iti panaggemgem ti Lebensraum ("pagtaengan a lugar") para iti Hermaniko a tattao. Isu ti nangiturong ti panagarmas manen ti Alemania ken ti panagraut iti Polonia babaen ti Wehrmacht idi Septiembre 1939, a nagbanagan daytoy ti panagrugi Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Europa. Babaen ti panagturay ni Hitler, idi 1941 dagiti puersa ti Alemani ken dagiti kumaduaan a Europeano kaaduan a sinakopda ti Europa ken Amianan nga Aprika. Dagitoy a naganganab naininut a naipasubli, ken idi 1945 dagiti Kumadua a buyot ket inabakda ti buyot ti Alemania. Dagiti supremasista ken pinakapuli a pagayatan nga annuroten ni Hitler ket nagbanagan dagiti sistematiko a panagpapatay kadagiti sangapulo ket maysa a riwriw a tattao, a mairaman dagiti gangani nga innem a riwriw a Hudio.
Iti panungpalan nga al-aldaw iti gubat, idi agdama ti Gubat iti Berlin idi 1945, ni Hitler ket inasawana ti nabayagan a kamalalana, ni Eva Braun. Idi 30 Abril 1945, kalpasan ti basbassit ngem dua nga aldaw, dagitoy dua ket nagpakamatayda tapno saanda a matiliw babaen ti Nalabbaga a Buyot, ken dagiti bangkayda napuoran.
Dagiti nasapa a tawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaputotan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ama ni Hitler, Alois Hitler (1837–1903), ket isu idi ti anak ti ruar ni Maria Anna Schicklgruber. Ti pannakaipasngay a pannakapanekan ni Alois ken saan a nanginagan ti amana, gapu daytoy ti ubing ket innalana ti apelyido ti inana. Idi 1842 ni Johann Georg Hiedler ket inasawana ni Anna. Kalpasan ti ipupusayna idi 1847 ken ti ipupusayna met idi 1856, ni Alois ket inay-aywanan ti pamilia ti kabsat a lalaki ni Hiedler a ni Johann Nepomuk Hiedler.[1] Saan amnipud idi 1876 a ni Alois ket naglehitimado ken ti panagbuniagan a rehistro ket binaliwan ti maysa a padi a nasaksian ti tallo a tao.[2] Idi agur-uray ti tribunal idiay Nuremberg idi 1945, ti Nasi opisial a ni Hans Frank ket nagipaltiing ti kaad dagiti surat a nangitunton nga ti ina ni Alois ket naidakawat nga agtagibalay para iti maysa a Hudio a pamilia idiay Graz ken ti agtawen ti 19 nga anak a lalaki ti pamilia, a ni Leopold Frankenberger, ket isu ti nakaputot kenni Alois.[3] Nupay kasta, awan ti Frankenberger, Hudio wenno dagiti sabali pay, a nairehistro idi idiay Graz iti dayta a paset ti panawen.[4] Dagiti agipakpakasarita ket agduduada a ti matunton nga ti ama ni Alois ket maysa a Hudio.[5][6]
Iti edad a 39, ni Alois innalana ti apelyido a "Hitler", ken naipangiletra pay a kas "Hiedler", "Hüttler", wenno "Huettler"; ti nagan ket mabalin a naipakadawyan ti panungpalan a panangiletra babaen ti maysa a padi. Ti nagtaudan iti daytoy a nagan ket baka ti "maysa nga agtaeng iti kalapaw" (Pagalagadan nga Aleman Hütte), "pastor" (Pagalagadan nga Aleman hüten "ag-guardia", Ingles "heed"), wenno manipud dagiti Eslabo a balikas Hidlar ken Hidlarcek.[7]
Kinaubing[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Adolf Hitler ket naipasngay idi 20 Abril 1889 idiay Gasthof zum Pommer, maysa a pagdagusan daytoy idiay Ranshofen,[8] daytoy ket maysa a purok a naikapet idi 1938 iti munisipalidad iti Braunau am Inn, Austria-Hungarai. Isu ket ti maikapat kadagiti innem nga annak ni Alois Hitler ken Klara Pölzl (1860–1907). Dagiti kinauna a kakabsat ni Adolf – Gustav, Ida, ken Otto – ket pimmusayda a kas maladaga.[9] Idi agedad ti tallo ni Hitler, tti pamilian a ket immalis idiay Passau, Alemania.[10] Isu idiay ti nakaadalanna ti naisangyan nga baba a Babaro a dialekto, ngen saan a ti Austriano Aleman, a nakamarka daytoy ti panagbitlana iti amin a kabibiagna.[11][12][13] Idi 1894 ti pamiliana ket immalisda manen idiay Leonding (asideg ti Linz), ken idi Hunio 1895, ni Alois ket nagretiro idiay bassit a dagana idiay Hafeld, nga asideg idiay Lambach, nga isu ket nagpadas iti panagtaltalon ken panagtaripato dagti uyokan. Ni Adolf ket nagbasa idiay Fischlham. Ni Hitler ket naamanga kadagiti pannakigubat kalpasan idi nakabiruk ti nailadawan a libro a maipanggep ti Pranko-Prusiano a Gubat manipud kadagiti tagikua ti amana.[14][15]
Ti inyaalisda idiay Hafeld ket naiparna iti panakairugi iti nakaro a panagringgor ti ama ken anak a lalaki a gapuanan daytoy babaen ti saan a pangsurot ni Adolf ti nainget a displina iti eskuelana.[16] Dagiti ganetget a panagtaltalon ni Alois Hitler idiay Hafeld ket napaay, ken idi 1897 ti pamilia ket immalis idiay Lambach. Ni Hitler ket nagbasa iti maysa a Katoliko a pagadalan a maika-11 a siglo a Benediktino a monasterio, a ti pulpito ket nanakutukotan ti maysa a naestiloan a suwastika a simbolo iti eskudo ni Theodorich von Hagen, ti sigud idi nga abad.[17] Ti agwalo nga edad a Hitler ket nagadal kadagiti panagkanta, nagkanta iti koro ti simbaan, ken isu ket nagpanpanunut pay nga agbalin a maysa a padi.[18] Idi 1898 ket agnanayonda a nagsubli idiay Leonding. Ti ipupusay ti ububing a kabsatna a lalaki, a ni Edmund, manipud ti sakit a kamuras idi 2 Pebrero 1900 ket nauneg nga umapay kenni Hitler. Nagbaliw isuna manipud ti natalged ken nalaing a manakigayyem ken nalaing nga estudiante, iti naliday, nasuktu ken nasidunget nga ubing iti amana ken dagiti manursuro kaniana.[19]
Ni Alois ket nagballigi iti karerna iti opisina ti aduana ken kayatna a ti anakna ket sumurot kaniana.[20] Ni Hitler ket nagngdrama idi ti maysa nga episodio manipud iti daytoy a paset ti panawen nga isu ket intugot ti amana nga agbisita ti opisina ti aduana, a nagiladawan daytoy a kas ti napasamak a nagited ti di-makapakawan a panaggura a nagbaetan ti ama ken anak, a dagitoy dua ket napigsa ti pakinakemda.[21][22][23] Ti di-panakaikaskaso ti panagayat ti anakna a mapan nga agbasa ti klasiko a pagadalan ket ti ayatna nga agbalin a maysa nga artista, idi Septiembre 1900 ni Alois ket inpatulodna ni Adolf idiay Realschule idiay Linz.[24] (Daytoy ket isu met laeng ti nangato nga eskuela a nagbasaan ni Adolf Eichmann idi kalpasan ti 17 a tawtawen.)[25] Ni Hitler ket nagrebelde iti daytoy a keddeng, ken iti Mein Kampf nangipakaammo nga isu ket saan a nalang ti panagadalna, nga isu ket agnamnama a no makita ti amana "a ti bassit a panagrang-ayko idiay teknikal a pagadalan a ti amak ket palubosannak nga agiruknoy ti arapaapko."[26]
Ni Hitler ket nagragut iti Aleman a nationalismo manipud idi ubing pay.[27] Ni Hitler ket nangiyebkas ti pannakamatalekna laeng iti Alemania, nga umuyuyaw ti maapapday a Habsburg a Monarkia ken dagiti panagturayna kadagiti adu ti nadumaduma nga etnikona nga imperio.[28][29] Ni Hitler ken dagiti gayyemna ket inususarda ti panagkablaaw a "Heil", ken nagkankantada kadagiti Aleman a nailian a kanta "Deutschland Über Alles" imbes nga iti Austriano nga Imperial a kanta.[30]
Kalpasan ti kellaat nga ipupusay ni Alois idi 3 Enero 1903, ti panagadal ni Hitler naapday. Isu ket pinalubosan ti inana nga agsardeng idi otonio ti 1905.[31] Simmrek isuna idiay Realschule idiay Steyr idi Septiembre 1904; simmayaat met dagiti panagkukuana ken dagiti aramidna ken dagitoy ket nagin-inut a rimmmang-ay.[32] Idi otonio iti 1905, kalpasan ti pakaruarna maikadua ken panungpalan nga eksamen, ni Hitler ket pimmanaw idiay eskuelana nga awan ti tarigagay nga agpasayaat ti panagadalna wenno awan ti nalawag a planona para iti masakbayan a karrerna.[33]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Maser 1973, p. 4.
- ^ Maser 1973, p. 15.
- ^ Rosenbaum 1999.
- ^ Hamann 2010, p. 50.
- ^ Toland 1992, pp. 246–47.
- ^ Kershaw 1999, pp. 8–9.
- ^ Jetzinger 1976, p. 32.
- ^ BBC News, 2011.
- ^ Shirer 1960, p. 9.
- ^ Rosmus 2004, p. 33.
- ^ Keller 2010, p. 15.
- ^ Hamann 2010, pp. 7–8.
- ^ Kubizek 2006, p. 37.
- ^ Kubizek 2006, p. 92.
- ^ Hitler 1999, p. 6.
- ^ Fromm 1977, pp. 493–498.
- ^ Hauner 1983, p. 2.
- ^ Shirer 1960, pp. 10–11.
- ^ Payne 1990, p. 22.
- ^ Kershaw 2008, p. 9.
- ^ Hitler 1999, p. 8.
- ^ Keller 2010, pp. 33–34.
- ^ Fest 1977, p. 32.
- ^ Kershaw 2008, p. 8.
- ^ Lipstadt 2011, p. 272.
- ^ Hitler 1999, p. 10.
- ^ Evans 2003, p. 163.
- ^ Bendersky 2000, p. 26.
- ^ Ryschka 2008, p. 35.
- ^ Hamann 2010, p. 13.
- ^ Kershaw 2008, p. 10.
- ^ Kershaw 1999, p. 19.
- ^ Kershaw 1999, p. 20.


text:
Tulong:IPA para iti Ingles
Ti pannakaibalikas kadagiti Ingles a balikas iti Wikipedia ket naited iti Internasional a Ponetiko nga Alpabeto (IPA) ket inus-usar babaen kadagiti sumaganad a pannakakopia, a saan a naisangayan ti ania man a dialekto.
Tekla[urnosen | urnosen ti taudan]
(Dagiti balikas iti BABASSIT A LETRA ket isu dagitoy ti pagalagadan leksiko a disso. Dagiti balikas ti lesksiko a diso BATH ken CLOTH ket naited ti dua a pannakakopia, nga addaan ti kapada ti maysa a /ɑː/ ken ti maysa nga /æ/, ken ti /ɒ/ ken /ɔː/).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ No adda dua a karakter ⟨ɡ⟩ ken ⟨⟩ ket saan nga agpadpada ken no ti kita ti immuna ket kasla ti ⟨Y⟩, isu nga addaan iti problema ti kinasigud a kita ti letram.
- ^ Ti IPA a kuenta ti letra a ⟨j⟩ ket saan a nasayaat kadagiti agsasao iti Ingles. Nupay kasta, saan a rumsua iti daytoy nga uni iti bassit a balbalikas iti Ingles, a kas iti hallelujah ken Jägermeister.
- ^ Nupay ti IPA a simbolo a [r] ipatudo na ti trill, /r/ ket kaadun a maus-usar ngem ti /ɹ/ iti kalawaan a pannakaikopia iti Ingles.
- ^ Ti /hw/ ket saan a mailaslasin manipud ti /w/ kadagiti dialekto nga addaan iti wine–whine a panagtipon, a kas iti RP ken kaaduan a kitkita ti GenAm.
- ^ Adu kadagiti bilang a balikas nga Ingles, a kas iti genre ken garage, ket naibalikasan iti /ʒ/ wenno /dʒ/.
- ^ Iti kaaduan a dialekto, ti /x/ ket nasukatan babaen ti /k/ iti kaaduan a balbalikas, a mairaman ti loch. In ugh, nupay kasta, kadawyan a sinuksukatan babaen ti /ɡ/ (maysa a panangiletra a panakaibalikas), ken iti Chanukah babaen ti /h/
- ^ Dagiti saan a rhotic nga ay-ayug a kas iti RP, /r/ ket saan a balikasen malaksid no sarunuen ti bokal. Iti dadduma nga artikulo ti Wikipedia, ti /ɪər/ kdpy. ket saan a mailasin manipud ti /ɪr/ kdpy. No saan da a mailasin, dagiti atiddog a bokal ket mammaminsan da maikopia ti /iːr/ kdpy. babaen ti analogo ti bokal a saan a sinaruno babaen ti /r/. Nasken a masimpa dagitoy tapno kapadpadana ti tabla ditoy.
- ^ a b c d e Ipaammo nga adu kadagiti agsasao ket mailasinan da dagiti triptongo a monosilábikas nga addaan ti R ken disilabik a pannakaammo: hour /ˈaʊər/ manipud ti plougher /ˈplaʊ.ər/, hire /ˈhaɪər/ manipud ti higher /ˈhaɪ.ər/, loir /ˈlɔɪər/ manipud tiemployer /ɨmˈplɔɪ.ər/, mare /ˈmɛər/ manipud ti player /ˈpleɪ.ər/.
- ^ Ti /ɒ/ ket san a mailaslasin manipud ti /ɑː/ kadagiti dialekto nga addaan iti tatang ken kabsat a panagtipon a kas iti GenAm.
- ^ Maibalikasan a kapadpada ti /ɛr/ iti ay-ayug nga addaan ti Mary–marry–merry merger.
- ^ Adu kadagiti agsasao, kas pagarigan kaaduan idiay Kanada ken kaaduan idiay Estados Unidos, ket addaanda iti sabali a bokal iti price and ride. Generally, an [aɪ] is used at the ends of words and before voiced sounds, as in ride, file, fine, pie, while an [ʌɪ] is used before voiceless sounds, as in price and write. Ngamin ket ti /t/ ken /d/ ket kadawyan a maitipon iti tengnga dagiti balikas iti dagitoy a balikas, dagiti kita dagitoy a balikas, a kas iti rider ken writer, ket mabalin a mailasin laeng babaen kadagiti bokal da: [ˈɹʷaɪɾəɹ], [ˈɹʷʌɪɾəɹ]. Nupay kasta, no ti kuenta iti /aɪ/ ket saan a maipadto kadagiti dadduma a balikas, a kas iti spider [ˈspʌɪɾəɹ],[masapul a dakamaten] kadawyan a saan nga irehistro dagiti diktionario, isu nga naikkan da ti pannakaikopia ditoy.
- ^ a b Naikopia a kas iti /e/ babaen kadagiti adu a diktionario.[1]
- ^ Naibalikasan a kapadpada iti /ɛr/ iti ay-ayug nga addaan iti Mary–marry–merry merger. Kadawyan a naikopiaan ti /eə/ babaen dagiti Britania a diktionario ken kasla ti /er/ babaen dagiti Amerikano. Ti OED ket agus-usar ti /ɛː/ para iti BrE ken /ɛ(ə)r/ para iti AmE.[2]
- ^ Ti /ɔː/ ket saan a mailasin babaen ti /ɒ/ (mailaksid ti sumakbay a /r/) kadagiti dialekto nga addaan iti cot–caught merger a kasla dagiti kitkita ti GenAm.
- ^ Kadawyan a naikopiaan ti /əʊ/ wenno /oː/.
- ^ Ti /ɔər/ ket saan a mailasin manipud iti /ɔr/ kadagiti dialekto nga addan iti horse–hoarse merger, nga agiraman kadagiti dialekto iti moderno nga Ingles.
- ^ Ti /ʊər/ ket saan a mailasin manipud iti/ɔr/ kadagiti dialekto nga addan ti pour–poor merger, mairaman kadagiti kaaduan nga ub-ubbing nga agsasao.
- ^ Dagiti dialekto nga addaan ti yod dropping, /juː/ ket maibalikasan a kasla iti /uː/ kalpasan ti dagiti koronal a konsonante a (/t/, /d/, /s/, /z/, /n/, /θ/, ken /l/) iti kapadpadana a silaba, nga isu ti dew /djuː/ ket maibalikasan a kapadpada ti do /duː/. Kadagiti dialekto nga addan ti yod coalescence, /tj/, /dj/, /sj/ ken /zj/ ket maibalikasanda a /tʃ/, /dʒ/, /ʃ/ ken /ʒ/, isu a ti umuna a silaba ti Tuesday ket maibalikasan a kapdpada ti choose.
- ^ Daytoy a ponema ket saan a maus-usar ti kagudua nga akin-amianan iti Inglatera, adda pay dagiti naibeddengan a paset ti Gales, ken adda dagiti nalawa a akindaya nga Irlanda a panagay-ayug. Dagitoy a balikas ket alaen da ti ʊ a bokal: awan ti foot–strut split.
- ^ a b Dagiti dadduma nga artikulo /ɜr/ ket naikopianda a kas ti /ɝː/, ken /ər/ kas iti /ɚ/, no saanda a mapasarunuan ti bokal.
- ^ Naibalikasan a [ə] idiay Australian ken kaaduan kadagiti dialekto ti Estados Unidos, ken ti [ɪ] iti Naala a Pannakaibalikas. Adu kadagiti agsasao ket nawaya da nga agsublat ti baetan ti maysa a napabassit a [ɪ̈] ken maysa a naipabassit a [ə]. Adu kadagiti ponetista (vd. Olive & Greenwood 1993:322) ken ti OED ket agus-usar da ti saan nga husto nga IPA a simbolo
ɪ[3], ken Merriam–Webster agususar da ti ə̇.
- ^ Ti pannakaibalikas ti [ə] kadagiti kaaduan a dialekto, ken [ɵw] wenno[əw] sakbay ti maysa pay a bokal, a kas iti cooperate. Ket mammaminsan a maibalikasan a kas sibubukel a /oʊ/, nangnangruna iti naannad a panagsao. (Bolinger 1989) Kadawyan a naikopiaan a kas iti /ə(ʊ)/ (wenno kapadpada a waya iti panagipakita ti sabsabali a nagbaetan ti /əʊ/ ken /ə/) kadagiti Britania a diktionario.
- ^ Ti pannakaibalikas ti[ʊ] kadagiti kaaduan a dialekto, [ə] iti dadduma pay. Adu kadagiti agsasao ket nawayada nga agsublat ti baetan ti maysa a napabassit a [ʊ̈] ken ti napabassit a [ə]. Ti OED ket agus-usarda ti saan a husto nga IPA a simbolo
ʊ[4].
- ^ Ti pannakaibalikas ti /iː/ kadagiti dialekto nga addaan iti happy tensing, /ɪ/ kadagiti sabsabali a dialekto. Ti Britania ket inus-usar idi a pannakaikopia nga addaan ti /ɪ/, ngem ti OED ken dagiti sabsabali a nakaimpluensia diktionario ket agdamada a nagpabaliw iti /i/.
- ^ Maisuppiat nga awan ti pannakaisabali a ponémica iti Ingles a nagbaetan ti nangruna ken maikadua a nabayat (vd. Ladefoged 1993), ngem kadawyan nga ipaammo ditoy.
- ^ Dagiti sibubukel a bokal a sumaruno ti maysa a nabayat a silabe, a kas iti ship iti battleship, ket namarkaan da ti maikadua a nabayat kadagiti dadduma a diktionario (Merriam-Webster), ngem saan kadagiti dadduma (ti OED). Dagitoy a silaba ket saanda a naibayat.
- ^ Dagiti silabe ket agpampaminsa da a nainaganan, tapno saan a makaallilaw, kas pagarigan tapno maikkat dagiti panagsasaruno dagiti bokal (moai) wenno dagiti urnong ti konsonante a ti maysa nga agsasao iti Ingles ket mabasana a kasla ti digraph (Vancouveria, Windhoek).


text:
Kapsít
Ti kapsit (wenno kissit, kesset, semilia, semen wenno sperm iti English, tamod iti Tagalog) ket maysa a likido nga aglaon iti spermatozoa wenno bin-i ti lalaki nga agtaud kadagiti glandula a sexual ti lalaki wenno hermaphrodite nga ay-ayup ken tattao a maaramat a pangpataba iti itlog ti babai (ovum). Dagiti paspaset ti kapsit nga iruar ti maysa nga ayup wenno tao ket am-ammo kas paruar, ket ti addang wenno proseso ti iruar ket maawagan iti panagparuar. Kas iti dara, ti kapsit ket addan dua a paset, ti selula a parte (ti spermatozoa) ken ti saan-a-selula a parte (ti seminal plasma).


text:
Panangusar iti Diksionario
Suroten daytoy a diksionario ti kontemporaneo a wagas ti pannakaisurat ti pagsasao nga Ilokano.
Bubuklen daytoy a wagas ti pammigbig kadagiti amin nga uni ti daytoy a pagsasao a kas ar-aramaten iti agdama.
Dagitoy nga uni—tallupulo ti kadagupan dagitoy—ket dagiti sumaganad, agraman ti ejemplo ti pannakabalikasda.
a, ama
b, babai
c, Cordillera
ch, China
d, daniw
e, elefante
f, federalismo
g, Gaddang
h, Hawaii
i, Ivatagan
j, Jose
k, Kailokuan
l, law-ang
ll, Llanes
m, mangga
n, nanang
ñ, niño
ng, nganga
o, oras
p, pisos
q, Quezon
r, rebelde
s, santo
t, talibagok
u, ulo
v, vinta
w, waig
x, xerox
y, yarda
z, zero
Iti panagaramat kadagitoy nga uni, makita a saanen a nagpakulong ti baro a wagas ti panagsirig iti pagsasao nga Ilokano kadagiti nariingan a wagas a mangibagbaga (a) a nasken ti panagrespetar iti tradision ken (b) a nasken a sumurot ti pagsasao nga Ilokano iti wagas ti kunkunada a nailian a pagsasao a nakabasar iti Tagalog.
Saan a mamati daytoy a kontemporaneo a diksionario kadagitoy gapu kadagitoy a rason: (a) nagbaliwen ti langa ti pagsasao nga Ilokano sipud pay idi maipablaak iti Ilokano ti patarus ni Fray Lopez a katekismo ni Cardinal Bellarmino, ti Doctrina Cristiana; (b) addaan bukod nga energia ti pagsasao nga Ilokano iti labes ti energia ti Tagalog (a basar ti makunkuna a nailian a lengguahe), energia a nagtaud iti agdama a padas ni Ilokano iti man Ilocos wenno kadagiti amin a komunidad nga ayanna, iti man Filipinas wenno kadagiti diasporiko a komunidad; (c) addaan sirmata iti panagpampanunot maipapan iti pagsasao nga Ilokano, ket daytoy a sirmata ti mangiduron iti daytoy a kas universal a mangibabaet iti di agressat a panagmennamenna ni Ilokano kadagiti amin a nabugas a padasna; ken (d) addaan akem ti pagsasao nga Ilokano iti mamagwayawaya gapu ta kritikal nga edukasion dagiti amin nga Ilokano, partikular ti akem daytoy iti panangipapilit a dinto kaano man makadur-as ni Ilokano ken ti komunidadna no saan a mangrugi iti panangpadur-as iti nakemna nga ibabaet dagiti sorpresa ken kinapudno nga adda iti lubong ti bukodna mismo a pagsasaona.
Saan met a mamati daytoy a diksionario iti ballaag dagiti purista a mangibagbaga a ti pannakabagi ti maysa a pagsasao ket ti rurogna—rurog a makita laeng sakbay ti kolonisado a padas, wenno sakbay ti padas iti interaksion kadagiti sabali a kultura ken pagsasao.
Ketdi, deskribiren daytoy a diksionario amin a padas ni Ilokano, iti man Ilocos wenno iti sabali a lugar a pakairaman dagiti posible a dialekto a rimkuas ken rumrumkuas kadagiti nagkaadu ken nakabakbaknang a padasna iti panagallaallatiwna—iti panagbayanggudawna iti labes dagiti nakipet a komunidadna iti Ilocos, a pinakipet ti managallaalla a kananakemna.
Iti panagbulod, ken panangbigbig iti kastoy a panagbulod, dua a wagas ti inusar daytoy a diksionario: (a) buloden ngem paggarawen ti binulod a kas natural a balikas iti pagsasao babaen ti panangipatarus iti daytoy iti natural nga uni dagiti balikas, wenno (b) buloden a kas kompleto a sao, ket pagbalinen a natural babaen ti panangsansan iti panagaramat iti daytoy.
Adu dagiti nakautangan ti pagsasao nga Ilokano tapno agbalin daytoy a nabaknang a kultural a rekursos ni Ilokano. Sumagmamano kadagitoy a bubon ti makita iti baba:
Akk, Akkadiano
Akl, Aklanon
Ap, Apayao
Ar, Aramaic, wenno Aramaiko
Arb, Arabic, wenno Arabiko
Arw, Arawakan
Aus, Australian (Ingles)
AusA, Australian (aboriginal)
Az, Aztec
Bag, Bagobo
Bgo, Bago
Bik, Bikol
Blt, Balti
Bal, Balinese
Bor, Borneo
Ber, Berber
Bol, Bolinao
Bon, Bontoc
Cant, Cantonese
CenAm, (variedad a Central nga Americano)
Cham, Chamorro
Chav, Chavacano
Chk, Chuukese
Chn, Chinese
Crb, Caribe
Czk, Czech
Dyk, Dyak
Dch, Dutch
Egp, Egipso
Eng, Ingles
Esp, Esperanto
Eth, Ethiopian
Ew, Ewe
Fij, Fiji
Fn, Fon
Fr, French
Fuk, Fukien, wenno Fukien a Chinese
Gad, Gaddang
Gal, Galician
Ger, Germanic
Grk, Greek
Haw, Hawaiian
HaP, Hawaii Ilokano, wenno Ilokano a Pidgin
Heb, Hebrew
HGer, High German (wenno Aleman a pangliterario)
Hil, Hiligayon
Hok, Hokkien
Hnd, Hindi
Ib, Ibanag
Iba, Ibaloi
If, Ifugao
Igb, Igbo
Ika, Ikalahan, wenno Kalanguya
Ilg, Ilonggo
Ilk, Daan nga Ilokano
Ind, Indonesian
Ir, Iranian
Itn, Itneg
Is, Isinay
It, Itawis
Ital, Italian
Ivt, Ivatan
Jap, Japanese
Jav, Javanese
Kag, Kagayanon
Kal, Kalinga
Kly, Kalanguya
Kan, Kankanaey
Kap, Kapampangan, wenno Pampanga
Kin, Kinaray-a
Kor, Korean
Kuy, Kuyunon
L, Latin
Lao, Laotian
Mag, Maguindanao
Mal, Malay
Malb, Malabar, wenno Malayalam
Man, Manobo
Mng, Mongolian
Mang, Mangyan
Mao, Maori (iti Cook Islands)
Mar, Marshallese
Marq, Marquesas
Maw, Maranao
May, Mayan
Mex, Mexican (a variedad ti Español)
Nhl, Nahuatl, wenno Aztec
OFr, Old French (wenno Daan a Frances)
Pal, Palauan
Palw, Palawanon, dialekto iti Palawan
PEP, Proto-East-Polynesian
Per, Persian
Ph, Phoenician
PhE, Philippine English (wenno Ingles iti Filipinas)
PMP, Proto-Malayo-Polynesian
Png, Pangasinan
Prt, Portuguese
PrtB, Portuguese Brazilian (wenno variedad ti Portogese idiay Brazil)
PrP, Proto-Polynesian
Rot, Rotuman
Rus, Russian
Sata, Satawalese
Sam, Sambali
Samo, Samoan
SCre, Santiago Creole
Sin, Sinhalese
Sk, Sanskrit
SLt, Samar-Leyte (syn. Waray): Samar-Leyte ti us-usaren daytoy a diksionario
Sub, Subanen
Sul, Sulu
Sum, Sumerian
Sur, Surigaonon
Sp, Spanish
Swed, Swedish
Tag, Tagalog
Tgbn, Tagbanua
Tah, Tahitian
Tai, Taino
Tam, Tamil
Th, Thai
Tgn, Tingguian
Tib, Tibetan
Tibo, Tiboli
Tong, Tongan
Trk, Turkish
Tsw, Tswana (wenno Setswana)
Urd, Urdu
Viet, Vietnamese
Vis, Visayan, Bisayan, Sebuano, wenno Cebuano Visayan
Yak, Yakan
Yap, Yapese
Yid, Yiddish
Yor, Yoruba
Zam, Zambali
Ipakita dagitoy a nakautangan ti pagsasao nga Ilokano a saan a nagbalin a mangurkuranges daytoy gapu iti panagbulodna.
Ketdi, iti panagbulodna—ken panangtagikuana kadagitoy a binulodna iti wagas ti apropriasion—bimmaknang ti panagipeksa ni Ilokano iti expansivo a padasna iti biag, iti komplexidad ti kontemporaneo a panagbiagna, ken iti komprehensivo nga istruktura ti pannakilangenlangenna iti sabali.
Ti sirmata daytoy a diksionario ket ti agtultuloy koma nga apropriasion manipud kadagiti sabali pay a bubon tapno iti kasta ket makapudno ti maysa a diksionario nga Ilokano a mangiladawan iti padas ni Ilokano iti agdama.
Iti panagipresentar kadagiti balikas, imbasar daytoy a diksionario ti panagilista babaen ti mapattapatta a produktivo a kapabilidad ti maysa a balikas.
Dua a kapanunotan ti nagsukog iti presentasion: ti panangsirig iti pagsasao nga Ilokano iti lente ti produktivo nga aspekto (a) dagiti balikas a pangtignay ken (b) dagiti balikas a pangnagan.
Iti daytoy a diksionario, ubog ti pagsasao nga Ilokano dagitoy, ket dagitoy ti naikkan iti importansia iti panagilista kadagiti balikas, gapuna a namarkaan ti adu kadagitoy iti ‘the act of’ (nga indikasion ti verbal a karakter dagitoy), ‘a situation’, ‘the condition of’ (ken dadduma pay a pangmarka tapno iti kasta ket mapagtimaanan ti agbasbasa nga adu ti posibilidad ti maysa a balikas.
Adda dagiti ejemplo kadagiti dadduma a balikas, kas wagas ti panangisuro numan pay mabilbilang laeng dagitoy; kasta met nga adda dagiti balikas a naikkan iti wagas ti panangtingiting kadagitoy iti angkla ti derivasion tapno laeng maipakita dagitoy a posibilidad, ken tapno maikkan dagiti agad-adal iti lengguahe nga Ilokano iti idea no kasano nga aggaraw ti maysa a balikas.
Amin dagitoy ket naaramat iti daytoy a diksionario gapu iti maysa a rason: kangrunaan a panggep daytoy a diksionario ket maiyadal kadagiti agad-adal dagiti komplikado a wagas ti panangipateg iti maysa a pagsasao, iti bukod a pagsasao.
Adda pay dagiti marka a naaramat tapno maisuro kadagiti agad-adal dagiti komplexidad ti pagsasao nga Ilokano:
abb., abbreviated form, abbreviation; kasta met a cont., contraction: para iti balikas a naiyababa
ant., antonym: kasungani a kaipapan ti maysa a balikas; saan unay nga adu ti adda iti daytoy a diksionario
alt., altered: maysa a balikas a nagbaliw. Kas pagarigan: ‘demontres,’ fr Sp ‘demonio’ fr Grk ‘daimonia’
bib., biblical: manipud kadagiti konsepto iti Kristiano a Biblia
br., brand; a trademark: nagan ti maysa a produkto, wenno kompania
BCE, before the common era; kaibatogan ti before the Christian era, wenno sakbay ti panawen a Kristiano
CE, common era; kaibatogan ti Christian era, wenno panawen a Kristiano
cf., confer, refer to; wagas a panangipakita iti nabaknang a panaggaraw ti maysa a balikas, kas koma ti panagbalin daytoy a pangtignay iti nadumaduma a forma, wenno panagbalinna a substantivo, wenno pangnagan; mairaman pay ditoy ti posible a sinonimo
cont., contraction, cf. abb., wenno pangababaan
der., derivative: balikas a posible a naggapu iti kaarngi a balikas, wenno ramut, wenno sanga
dim., diminutive: panangipakita iti kalidad a bassit, kas koma ti Manolito, a bassit a Manuel
dlt., dialectal, Hawaiian Ilokano: ti partikular nga aramat ti Ilokano kadagiti diasporiko a komunidad kas koma ti komunidad dagiti Ilokano iti Hawaii
dlt., Ilk. dialectal: ti variedad nga Ilokano kadagiti komunidad dagiti Ilokano iti Filipinas
ex., example: por ejemplo, kas pagarigan
exc., exception: saan a mairaman, wenno malaksid
exp., expression: Hoy!, Psst! (Limitado kadagiti kultural a padas dagiti Ilokano; no dadduma, namarkaan dagitoy nga inj, wenno interjection, no adda posibilidadna a dakdakkel ti sakup ti nasao nga expresion, iti labes ti kultura nga Ilokano)
eup., euphemization: eufemisasion, ti panangiyebkas iti isu met laeng a balikas, ngem iti wagas a nabalbaliwan bassit, tapno taeng mapalag-an ti dagsen dayta a balikas
f., feminine: feminino, iti parentesis nga (f) kalpasan ti entrada
fig., figurative: baro a kaibatogan ti balikas, binulod man wenno indigeno, ngem kaibatogan a partikular kadagiti Ilokano; mainaig iti idex
folk., folk: maipapan iti indigeno a filosopia ken epistemologia dagiti Ilokano
fr., from, derived from: naibasar iti, nakabasar iti, wenno naggapu iti (dayta a balikas)
idex., idiomatic expression: balikas wenno frase a ti kaibatoganna ket rumkuas iti literal a kaipapanan dayta a balikas tapno iramanna ti kultural a padas dagiti Ilokano; makikabagian iti fig, ngem ti fig ket limitado iti baro a kaibatogan ti sao, islang, wenno frase
i.e., id est, that is to say: kayatna a sawen, kas koma, iti daytoy a kontexto, iti kastoy a kontexto
inj., interjection: arkos ti dila, arkos ti sao, kadawyan a pagsasao
int., intensified interjection: nakarkaro pay nga arkos ti dila, intensifikado a kadawyan a pagsasao
lit., literal: ti literal a kaiyulogan ti maysa a balikas, wenno frase
m., masculine: maskulino, iti parantesis nga (m) kalpasan ti entrada
med., medical: mangipakita nga adda relasion daytoy iti mediko, wenno salun-at
meta., metathesis: panagbaliw ti urnos dagiti letra iti isu met laeng a balikas
nct., not certain: di sigurado
neg., negative: negativo (a kaipapanan)
neo., neologism, portmanteau: neologismo, wenno baro a balikas manipud iti napagtibnok a dua wenno ad-adu pay a balikas
nom., nominalization: nominalisasion, ti panagbalin ti maysa a balikas a kas pangnagan
off., offensive: ofensivo: makapasakit a kaibatogan, wenno makaperdi iti sayaat ti panagdengngeg
ono., onomatopoeia, onomatopoeic: manipud iti uni ti aglawlaw, wenno uni ti nakaparsuaan a nagbalin a pangtulad a balikas
philo., philosophy: aggapu iti filosopia
pop., popular, wenno aggapu iti kultura a popular, kas koma ti Pidgin Ilokano. Kas pagarigan: ‘da kine,’ (the kind) ‘bader,’ (bother) ‘kol-ap’ (call up)
pos., positive: ti positivo a kaipapanan ti balikas, saan a negativo
prl., plural: dua ken ad-adu pay
prob., probably: a possible etymology; also poss., possibly, in other entries: posible a naggapuan ti agdama a balikas
prov., proverb: proverbio
pte., popular term: ti popular a pannakaaramat ti balikas
sing., singular: maysa, maymaysa
str., stress; syllabic stress, presented as follows: str 1, 2, 3 4: panangipakita iti wagas ti panangibalikas iti maysa a balikas, a posible nga indikasion ti panagbaliw ti kaipapananna. Kas koma: ‘str. 1, 4’: ti panangipadagsen ket iti silaba 1 ken 4
syn., synonym: sinonimo: isu met laeng a kaipapanan
s. n., scientific name, binomial name: nagdua a nagan (iti Latin) nga indikasion ti nagan ti mula wenno ayup kas aramat ti sientifiko a komunidad
tech., technical, technological: teknika, wenno teknologikal, aramat a balikas iti teknologia ken siensia
translit., transliteration: transliterasion: ti pannakaisurat ti maysa a balikas iti wagas a letra por letra manipud iti uni (iti sabali a lengguahe)
var., variety: variedad, wenno sabali a pannakaisurat


text:
Wednesday, October 30, 2013
REGIONAL SEMINAR, NAGATENDAR TI 4-H CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Nagatendar dagiti Opisiales ti Cabugao Federated 4-H Club Association nga idauluan ni Ms. May-ann Callejo, Presidente, iti Regional Seminar ti 4-H Club Associations ti Region 1 a maang-angay sadiay Batac City, Ilocos Norte mangrugi idi Oktubre 29, 2013.
Kadua ni Callejo dagiti Opisiales ti asosasionda ken agraman ni Mr. Obas Bill Y. Baclig, AT/Municipal 4-H Club Coordinator a nagatendar iti nasao a taripnong.
Kangrunaan a panggep ti nasao a seminar iti pannakatratar kadagiti pakaseknan iti ikub ti 4-H Club ken no kasano a maipaayanda ti solusion dagitoy. Mairaman pay ditoy ti panagplano kadagiti mayannatup a proyekto ken aktibidad a maipakat iti tunggal masakupan dagiti asosasion. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:07 PM 0 comments
CORN NATIONAL CONGRESS, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur- Naangay iti 9th Philippine National Corn Congress babaen iti Tema: “Magmamais Ating Alagaan sa Ikauunlad ng Sambayanan” idi Oktubre 22-25, 2013 sadiay Taal Vista Hotel, Tagaytay City.
Nairaman ni Mr. Dominador Reynold S. Sabio, Presidente ti BACALL MPA kadagiti pannakabagi ti Region 1 Federation of Corn Cluster Association a nagatendar iti daytoy a nasao a Corn Congress.
Kangrunaan a panggep daytoy a taripnong ket iti pannakapili dagiti LGU’s a ka-partner ti Department of Agriculture (DA) iti intero a pagilian a maikkan ti Corn Quality Awards. Dadduma pay a panggepna ket dagiti sumaganad: 1. Share information and update of best farm practices; 2. Showcase modern farm equipment and technologies; 3. ken forge market linkages ti mais.
Kangrunaan pay a maummong dagiti Stakeholders ti industria ti mais tapno marekognisar/mapadayawan dagiti Top Performing LGU’s nga adda napintas a kontribusionna iti pannakaidur-as ti corn industry.
Tinarabay ti LGU-Cabugao ken ti OPAG-Ilocos Sur ni Mr. Sabio a nagatendar kadaytoy a panagtitipon/Congress. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:08 PM 0 comments
NABUTOSAN A KAPITANES TI 33 A BARANGAY, NAAMMUANEN
Cabugao, Ilocos Sur – Maibatay iti Proklamasion ti Commission on Elections-COMELEC Cabugao, sangapulo ket dua (12) nga agdama a Punong Barangay iti 33 a barangay ken maysa a kabarbaro a simmango a Kapitan ti Munisipalidad ti Cabugao ti awan ti kinasangona iti naangay a Barangay Election idi Oktubre 28, 2013 iti ili ti Cabugao, Ilocos Sur.
Dagiti sumaganad a Kapitan nga awan ti kinabalubalna ket da Brgy. Captain Thaddeus U. Soller, Rizal; Kapitan Edgardo S. Cobangbang, Sr., Sabang; Kapitan Bernardo A. Salom, Lipit; Kapitan Ruben S. Siruno, Sisim; Kapitan Geogie R. Benavidez, Maradodon; Kapitan Mario C. Peralta, Nagsantaan, Kapitan Arnold V. Yangat, Pug-os; Kapitan Fermin S. Sarinas, Bungro; Kapitan Ronel M. Zamora, Salapasap; Kapitan Edgardo G. Sonido, Turod Patac; Kapitan Charito S. Siruno, Cacadiran; Kapitan Dencio S. Sonido, Cuantacla ken ni Kapitan Virgilio S. Piros ti Sagayaden.
Dagiti kabarbaro a Kapitanes a nabutosan ket da Charles F. Garcia, Dardarat; Silvano N. Jacob, Bato; Rolando S. Savellano, Cuancabal; Patricio Satumba, Pila; Modesto C. Bringas, Nagsincaoan,; Carlos V. Sison, Baclig; Cesar S. Cabasug, Daclapan; Jimmy V. Pablico, Carusipan; Dencio S. Sonido, Cuantacla; ken Nida S. Braceros, Quezon.
Nailayon met iti maikadua a Termino dagiti Kapitanes ti Brgy. Catucdaan, Bonifacio, Salomague, Turod, Arnap, Cael-layan, Reppa-ac, Marga-ay, Aragan, Alina-ay ken Namruangan.
Manamnama nga agtakemda dagiti nabutosan a 33 a Kapitanes iti umay a Termino a panagserbida kadagiti kabarangayanda. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 12:07 PM 0 comments
Tuesday, October 29, 2013
GAPUANAN TI KAPATGAN TI CABUGAO DAYO
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web in-Action idi Oktubre 26, 2013, imbatad ni Mr. Rudy Quileza, Treasurer, Cabugao Livestock Traders Association nga umuna ti sakripisio a maipakitada a puminpintas ti Cabugao Dayo sakbay dagiti kiddawenda.
Innayon ni Mr. Quileza nga iti ag-dua a tawenen ti Cabugao Dayo ket naipakitada a masustenerda ti Sinabado nga aktibidadda a kaaldawan ti Dayo ken adda latta animales a maipan ditoy Dayo babaen kadagiti Koridor ken opisiales ti asosasion.
Isupusop pay ni Mr. Quileza nga agtultuloy a nabubun-as dagiti mai-dayo a kaaduanna ti magatang a maparti iti NISTC Public Market wenno iti kabangibang nga ili ket kankanayon met a nakaantabay da Municipal Livestock Coordinator Dr. Melvin G. Gastro, DVM ken ni Mr. Dante Naval, Municipal Meat Inspector kadagiti sumrek/mairuar nga animales uray met iti karne ti nuang, baka ken baboy iti Municipal Slaughterhouse.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti sistematiko a pannakaimanehar dagitoy a pasilidad ti LGU-Cabugao babaen ti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno agtultuloy a mapasayaat ti serbisio a maipaay kadagiti umili a maserbian ti livestock industry. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:55 AM 0 comments
PANAGDALUS ITI MNR, TIMMULONG TI LGU PERSONNEL
Cabugao, Ilocos Sur – Sagudayen ti pammatigmaan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr., timmulong dagiti empleado ti Local Government Unit (LGU)-Cabugao, Ilocos Sur a nanglinis ti agsumbangir nga abaga ti Kalsada Nasional (Main National Road) manipud iti Barangay Sagayaden agingga iti Barangay Pug-os, Cabugao, Ilocos Sur idi Oktubre 25, 2013 kas paset iti pannakaparegget ti Clean Drive Program ti Munisipio kas pagtuladan ti amin nga asosasion iti barangay, Poblasion ken iti nadumaduma a sektor iti Munisipalidad.
Nangrugi ti panaggaik iti Main National Road (MNR) iti oras ti alas tres (3Pm) ken nagpatingga iti oras ti alas singko ti malem (5Pm) babaen iti panagkaykaysa dagiti empleado iti amin a Departamento ti LGU-Cabugao.
Manamnama a babaen iti kastoy a wagas a panangipasimudaag ti pateg ti panagdaldalus ket agtultuloy a komplementaran dagiti umili agsipud ta isuda met laeng ti maidayaw ken mabenepisiaran iti pannakaitandudo iti epektibo a sanitasion ti aglawlaw, segun ken ni MENRO Edgar S. Balangatan, AT. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:51 AM 0 comments
PANAGDALUS TI SEMENTERIO, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur - Naigannuat ti panagdalus iti sementerio babaen ti grupo ti Clean and Green Program ti Munisipio nga idauluan da MENRO Edgar S. Balangatan ken ni Mr. Richard Pula partikular iti Municipal Cemetery iti Sitio Benneg, Brgy. Cuancabal, Cabugao, Ilocos Sur iti kalawasan sakbay ti pannakaselebrar ti Todos Los Santos inton Nobiembre 1, 2013.
Iti pannakiuman ti Web In-Action itay nabiit, imbatad ni MENRO Balangatan a tinawen nga ar-aramidenda daytoy tapno maragsakan met dagiti adda minatayna a sumarungkar kadagiti naitanem kadaytoy a kamposanto ti publiko.
Kabayatanna, makumikom met a napan nagdalus, nagpinta ken nag-repair dagiti umili nga adda minatayna kadagiti dadduma a sementerio kas iti Catholic Cemetery ken Iglesia Filipina Independiente Cemetery kasta pay kadagiti pribado a sementerio.
Innayon ni MENRO Balangatan a naigameren iti tradision ken kultura ti sapasap a Filipino daytoy a panagselebrar kas pannangted ti respeto ken importansia kadagiti pimmanawen a patpatgen ti biag.
Insupusop pay ni Balangatan a parte daytoy a panagdalusda iti pannakaitandudo ti panagdaldalus tapno konbeniente met dagiti tao nagruna dagiti sumarungkar kadagiti nitso ken tanem dagiti patpatgenda iti biag sakbay ken iti kaaldawan ti Todos Los Santos. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:16 AM 0 comments
Friday, October 25, 2013
RN-HEALS, PARUPA TI SALUN-AT ITI 4 P’S
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti panaglektiur dagiti kameng ti RN-Heals (Nurses a pinusgan ti DOH-MHO a mangited ti maikanatad nga impormasion) kadagiti kameng ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program Members ti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Sakbayna, mapmapan dagitoy a Medical Personnel ti kada barangay ngem gapu ta adu latta ti di makaatendar maigapu iti nainkalintegan a rason ket pagtitiponenda dagiti saan a nakaatendar ti lektiur iti maysa nga eskediul ket sangsangkamaysada nga maadalan ditoy Munisipio.
Naaramid ti Lecture ti salun-at idi Oktubre 24, 2013 iti Municipal Conference Building a no sadino a ditoy ket nagatendaran dagiti saan a nakaatendar iti barangay a nagrikusan dagiti RN-Heals. Kangrunaan a nayadal kadakuada ti Gabay sa Philhealth, pananglapped ti water-borne diseases kas iti diarrhea, gastroenteritis ken kanaigna a saksakit. Kangrunaanna ti panangyunay-unayda nga atendaranda dagiti medical session a kas itoy ket ipakitada dagiti annakda a mabenepisiaran ti 4 P’s tapno maipakita nga agtungtungpalda iti sinaguday ti programa.
Manamnama nga iti agtultuloy a pannakaedukar dagiti pamilia a mabenepisiaran ti 4 P’s iti pakaseknan ti Nutrision ken salun-at ket maliklikan ti panagsaksakitda ken tumulong a mangtiped iti Malnutrision iti ubbing iti Munisipalidad. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:17 PM 0 comments
COASTAL CLEAN-UP, AGTULTULOY A PROGRAMA TI LGU KEN BRGY.
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Coastal Clean-Up iti Barangay Salapasap, Cabugao, Ilocos Sur idi Oktubre 24, 2013 a no sadino a ditoy ket nagpartisipar dagiti bumarangay a pakabuklan ti nadumaduma a sektor kas iti 4 P,s, RIC, BNS/BHW’s, nga indauluan ni Brgy. Captain Ronel m. Zamora.
Imbagian met ni MENRO Edgar S. Balangatan, AT ti LGU-Cabugao ken adda pannakabagi ti Environment Natural Resources Management Office, Provincial Capitol, Vigan City, Ilocos Sur a nangimatang ti panagdalus dagiti lumugar iti igid ti baybay.
Kabayatanna, iti pannakiuman ti Web In-Action kadayta a petsa, imbatad ni MENRO Balangatan a saan laeng nga iti Brgy. Salapasap ti agdaldalus ti igid ti kabaybayanna a regular no di pay ket iti pito a Coastal barangays kas iti Brgy. Dardarat, Salomague, Sabang, Daclapan, Namruangan ken Pug-os. Idadauluan dagitoy dagiti opisiales ti barangayda a manguggor kadagiti kalugaranda a mapan agdalus ken agipakni ti balanet nangruna no lepleppas ti bagyo iti igid ti baybay. Daytoy nga obrada ket nairamanen iti inaldaw a pagrebbenganda agsipud ta agnanaedda iti igid ti baybay. Adda eskediul ti tunggal asosasion/sektor nga agdalus ken adda pay dagiti tangtangdananda nga agdalus tapno mamantener ken agtultuloy a nadalus ti kabaybayanda, segun ken ni Kapitan Ronel M. Zamora.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti napintas a pannakaiwardas ti panangpasayaat ti kabaybayan a katulongan iti panagbiag ken pagnanaedan metten ti dadduma nga umili ti Cabugao. Komkomplementaran met ti Munisipio dagitoy a rusuat babaen iti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno agballigi ti programa a panangsaluad iti aglawlaw ken kabaybayan iti Munisipalidad. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:52 AM 0 comments
BIOMASS GASIFICATION, NAINUT A PAGPUGON
Cabugao, Ilocos Sur – Inyawis ti National Tobacco Administration (NTA)-Vigan City a kaduana ti NTA-Sinait, Cabugao ken San Juan ti pannakaidemonstrar ti operasion ti Biomass Gasification, modelo ti kabaruanan nga urno ti tabako a pagoperaren ti koriente ken mapuoran a taep.
Daytoy nga imbension ket ididiaya ti Bluflame Technology, Angeles City, Pampanga kadagiti mannalon ti Tabako a Birhinia iti Ilocos Sur partikular iti Umuna a Distrito ti Ilocos Sur babaen ti panangiwanwan ti NTA.
Iti panagsarita ni Mr. Tomasito Taloza ti Cabugao NTA Area, kayatda a maadaptar daytoy nga usaren dagiti mannalon ta nadiskubre sakbayna babaen iti naiwayat a panagadal ken aktual a pannakaipadasna nga epektibo a para kadagiti Tobacco Growers nangruna kadagiti lugar nga agkirkirangen ti pagsungrodda iti pugonda.
Innayon ni Mr. Taloza a malaksid a makatulong iti pannakaprotektar ti aglawlaw ta bumassit ti agusar ti kayo, maikabassit met ti magastos ti mannalon ken maingato ti matgedanna iti panagproduksionna iti dekalidad a bulong ti birhinia. Nagatendar dagiti mannalon ti tabako manipud iti ili ti Sinait agingga iti Sto. Domingo, Ilocos Sur iti Demonstration Area idi Oktubre 24, 2013 iti solar ni Mr. Rolly Tabula iti Brgy. Arnap. Cabugao, Ilocos Sur a nakaipatakderan iti modelo nga urno.
Manmnama nga iti sumaruno a panagdemonstrarda ket makapagdesisionen dagiti mannalon ti tabako no kayatda a padasen daytoy a wagas ti panagluto ti bulong ti birhinia ket maipaspasakbay iti umay a panagmumula ti tabako ta adda pay panawen a mainstolar daytoy a paglutuan.
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:52 AM 0 comments
BARANGAY ELECTION 2013, PAIDASIG DAGITI AGTAKEM
Cabugao, Ilocos Sur – Maangay ti Barangay Election iti intero a pagilian inton Oktubre 28, 2013 tapno mapili manen dagiti mangidaulo kadagiti barangay iti sumaruno a Termino a katulongan ti Gobierno Lokal a mangakem iti pannakaipaay dagiti serbisio kadagiti umili .
Mabutosan para iti puesto ti Punong Barangay ken pito a Barangay Kagawad a mangbukel ti Sangguniang Barangay iti maysa a barangay.
Mabutosan para iti puesto ti Punong Barangay ken pito a Barangay Kagawad a mangbukel ti Sangguniang Barangay iti maysa a barangay.
Iti ili a Cabugao, Ilocos Sur , segun iti Commission on Elections-COMELEC-Cabugao, addaan ti 33 a barangay a pakabuklan ti 79 a Numero ti Presinto a pagbutosan ken dagup ti 23, 199 a registered voters.
Segun iti COMELEC, nangrugi ti campaign period dagiti kandidato idi Oktubre 18, 2013 ken agpatingga inton tengnga ti rabii ti Oktubre 26, 2013. # (Web Election Update)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:00 AM 0 comments
Thursday, October 24, 2013
KAMPEON TI ZONE II ITI CABUGAO 2013 DISTRICT MEET
Cabugao, Ilocos Sur – Naballigi a naipatungpal ti 2013 Cabugao District Athletic Meet a nagsasalipan dagiti napili nga Atleta iti uppat a Zona a pakabuklan ti 26 a pageskuelaan ti ili a Cabugao, Ilocos Sur idi Oktubre 21-22, 2013 idiay Namruangan E/S Athletic Ground, Brgy. Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur.
Segun ken ni Mr. Ronel M. Ubaldo, PESS District Coordinator ti Cabugao DepED, dagiti sumaganad ti nangabak iti nasao a pakontes: Zone II (pakabuklan ti pageskuelaan ti Turod, Namruangan, Daclapan, Salomague, Dardarat ken Sabang)-Champion; Zone 1-First Runner-up; Zone III - 2nd Runner-up ken Zone IV-3rd Runner-up.
14 iti 16 nga events ti napagsasalipan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:47 PM 0 comments
NAGTURPOS ITI TRAINING, BINISITADA NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur – Sakbay a nagatendar dagiti 29 a Taga-Cabugao a mapan agatendar ti panagturposda iti Paoay, Ilocos Norte, dimmagasda iti Opisina ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno ipadamagda iti naballigi a panangawatda iti Certificate of Training in Mushroom Production (Produce Vegetables-Mushroom Culture) nga ipaay ti Technical Education and Skills in Development Authority (TESDA)Region 01.
Buklen dagiti Graduates ti Training iti 4-H Club Members, RIC, Farmer ken dua nga Agricultural Technologist ti delegasion ti Cabugao a napan nagatendar iti graduasion. Impaayan ti LGU-Cabugao iti tulong ti naglugananda a napan iti Paoay, Ilocos Norte idi Oktubre 22, 2013.
Ti Mass Graduation a napasamak idiay Paoay, Ilocos Norte ket inatendaran ti lima a batches ti nag-training iti Mushroom Production manipud Enero-Abril 2013 a naggapu iti Ilocos Sur ken Ilocos Norte.
Daytoy a Training ket isayangkat ti DA-RFU 1, San Fernando City ken ti TESDA-Region 01 babaen met laeng ti pannakikammayet ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Ediboy.
Manamnama nga iti pannakagun-odda ti adal maipapan iti umisu a panagpatanor ti hybrid nga uong ket agsaknap ti inadalda ken makatulong kadakuada ket maysa nga aspeto manen a makaital-o iti panagbiag dagiti umili, segun ken ni Mrs. Joenah G. Sevilleja, AT, pannakabagi ti DA-LGU Cabugao a nangidaulo ti delegasion.
Nagatendar met da Kagawad Benigno Piros ti Brgy. Rizal, Mrs. Ester P. Aguimbag ti DA-LGU Cabugao ken ni Mrs. Susan Cabasug, Presidente ti RIC ti Brgy. Baclig. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:50 AM 0 comments
CSO ASSEMBLY, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti 2-Day Civil Society Assembly a tinarawidwidan ni MLG Officer Connie L. Quinola kas sagudayen ti pammilin ti Department of the Interior and Local Government (DILG).
Daytoy a panagtitipon ket inatendaran dagiti nadumaduma a sektor ti kagimongan nga adda iti kategoria ken salinong ti CSO a sagudayen ti Local Poverty Reduction Action Team (LPRAT) a nabukel iti Munisipalidad. Daytoy a gannuat ti DILG ket naituding a maaramid iti bulan ti Oktubre 2013 sagudayen ti Bottom-Up Budgeting (BUB) a pakabuklan ti programa. Naangay ti CSO Assembly idi Oktubre 17-18, 2013 iti Municipal Conference Building.
Iti dua nga aldaw a seminar, nagrikus ti saritaan iti Orientation, Election of LPRAT, Reporting of the Approved Lists of 2013 BUB ti ili, Projects and Their Status of Implementation, Poverty Situation Analysis, Workshop on the Objective/Solution Tree ken Reporting for the Workshop Groups.
Nakikaysa met ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbbang, Jr. kadaytoy a panagtitipon ket binigbigna daytoy a maysa nga addang a mangpalag-an ti kasasaad dagiti marigrigat a benneg ti kagimongan maigapu iti sabali nga aspeto ti programa ti Gobierno Nasional a tumulong kadagiti marigrigat a sektor.
Innayon ni Mayor Ediboy a dagiti natakuatan a mainayon a pagkasapulan dagiti umili ket kasapulan met iti napigsa a partisipasion dagiti maseknan a makikammayet iti naregget a pannakaipatungpal daytoy a programa tapno agballigi iti masanguanan. # (Web In –Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:49 AM 0 comments
Wednesday, October 23, 2013
BFAR, PINADAYAWANNA TI LGU-CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Mismo a ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. ti nangiyawat ti Plake ti Pammadayaw ken ni Mrs. Milagros R. Paz, Municipal Fisheries Coordinator babaen iti partena a nakitinnulong iti naballigi a pannakaisaknap ti proyekto ken programa ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) para iti pagsayaatan dagiti mangngalap iti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Naited ti pammadayaw kalpasan ti Flag Raising Ceremony iti imatang ti Pamilia-LGU idi Oktubre 21, 2013 iti sango ti Munisipio. Binayabay dagiti Municipal Officials ni Mayor Ediboy iti panangyawatda iti nadakamat a pammadayaw.
Napetsaan ti Tanda ti pammadayaw iti Oktubre 18, 2013 iti naaramid a selebrasion ti “Linggo ng Pangisdaan” iti maika-50 a Tawen ti BFAR a kas maysa kadagiti sanga ti Departamento ti Agrikultura (DA). Indauluan ni BFAR Regional Director Nestor Domenden, CESO V dayta nga okasion idiay San Fernando City, La Union.
Kabayatanna, iti dayta met la a pannakapadayaw ni Mrs. Paz, inawat met ti LGU-Cabugao ti maysa pay a Plake ti Pammadayaw iti nakaysa a pannakigamulona kadagiti programa ken proyekto ti BFAR a maipaay iti pagsayaatan dagiti mangngalap iti ili a Cabugao, Ilocos Sur. Inawat ni Mayor Ediboy ti Tanda ti pammadayaw iti imatang ti Pamilia-LGU ken binayabay met laeng dagiti kameng ti Sangguniang Bayan nga idauluan ni Vice Mayor Deogracias Jose H. Savellano nga adda iti dayta a gundaway.
Dagitoy a pammadayaw ket gubuay iti agtultuloy a pannakikammayet ti LGU-Cabugao iti BFAR tapno masungbatan ken maited dagiti kasapulan ken pakaseknan iti amin a mangngalap iti Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:13 AM 0 comments
KAYATANDA NGA IMULA TI NSIC RC 240
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action ken ni Mr. Obas Bill Y. Baclig, Municipal Seed Inspector itay nabiit, imbatadna a ti NSIC Rc 240 ti kadakkelan ti produksion iti amin a klase ti high yielding varieties a naimula iti Wet Season 2013 (Hunio-Nobiembre) kadagiti mannalon a nagmula ti Hybrid Rice iti Munisipalidad ti Cabugao.
Innayon ni Mr. Baclig nga immapit ti NSIC Rc 240 iti 7.2 Tonelada iti maysa nga ektaria idinto ta simmarsaruno ti NSIC Rc 222-6.8 Ton/Ha.; PSB Rc 82-5.4 Ton /Ha.; NSIC Rc 192, St. row- 5 Ton/Ha. ken ti NSIC Rc 192, Waray-4.6. Ton/Ha.
Kabayatanna, ti NSIC Rc 240 ti napili ita dagiti kaaduan nga agraraep iti 2nd Crop (Nobiembre 2013-Marso 2014) ta nagdidinnamagan iti napintas a takderna ken adu a dawa ti impaayna kadagiti mannalon. Daytoy a variety ket isu ti agdama a mairaraep kadagiti pagtatalonan iti Barangay Turod a ditoy ti kaunaan nga agmulmula ti pagay ken kasapaan nga agapit iti tunggal Cropping Season, segun iti Municipal Seed Inspector. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:11 AM 0 comments
Monday, October 21, 2013
2013 DISTRICT ATHLETIC MEET, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Manamnama a maileppas iti dua nga aldaw ti 2013 Cabugao District Athletic Meet (Oktubre 21-22, 2013) a maang-angay iti Namruangan Elementary School, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannakiuman ti Web In-Action ken ni Mr. Ronel M. Ubaldo idi Oktubre 21, 2013, Head Teacher III, Salomague Elementary School, ken agdama a DepED District PESS Coordinator idi Oktubre 21, 2013, impakaammona nga uppat a sona dagiti agsasalip a buklen dagiti sumaganad:
Zone 1- dagiti pageskuelaan ti Pug-os, Reppa-ac, Nagsantaan, Salapasap, Bungro, Margaay ken ti Cabugao North CS; Zone 2- dagiti pageskuelaan ti Turod, Namruangan, Daclapan, Salomague, Dardarat ken Sabang; Zone 3- Cabugao South CS, Sagayaden, Pila, Nagsincaoan ken Lipit; Zone 4 – dagiti pageskuelaan ti Maradodon, Catucdaan, Sisim, Cael-layan, Cuantacla, Aragan, Arnap ken Carusipan.
Innayon ni Mr. Ubaldo a buklen met dagiti Honorable Officials a naikammayet iti nasao a pasalip ket da da Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.; Vice Mayor Deogracias Jose H. Savellano; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Education ken ni Mr. Maxfel S. Suboc, Cabugao Federated PTA President.
Buklen met dagiti mangisursuro dagiti Officials of the Meet babaen kadagiti nadumaduma a pagrebbengan iti pannakaipatungpal ti dua nga aldaw a pay-ayam nga idauluan ni Mrs. Estrellita M. Siruno, Principal, Cabugao North Central School ken OIC District Supervisor. # (Web In-Action)
Iti pannakiuman ti Web In-Action ken ni Mr. Ronel M. Ubaldo idi Oktubre 21, 2013, Head Teacher III, Salomague Elementary School, ken agdama a DepED District PESS Coordinator idi Oktubre 21, 2013, impakaammona nga uppat a sona dagiti agsasalip a buklen dagiti sumaganad:
Zone 1- dagiti pageskuelaan ti Pug-os, Reppa-ac, Nagsantaan, Salapasap, Bungro, Margaay ken ti Cabugao North CS; Zone 2- dagiti pageskuelaan ti Turod, Namruangan, Daclapan, Salomague, Dardarat ken Sabang; Zone 3- Cabugao South CS, Sagayaden, Pila, Nagsincaoan ken Lipit; Zone 4 – dagiti pageskuelaan ti Maradodon, Catucdaan, Sisim, Cael-layan, Cuantacla, Aragan, Arnap ken Carusipan.
Innayon ni Mr. Ubaldo a buklen met dagiti Honorable Officials a naikammayet iti nasao a pasalip ket da da Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.; Vice Mayor Deogracias Jose H. Savellano; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Education ken ni Mr. Maxfel S. Suboc, Cabugao Federated PTA President.
Buklen met dagiti mangisursuro dagiti Officials of the Meet babaen kadagiti nadumaduma a pagrebbengan iti pannakaipatungpal ti dua nga aldaw a pay-ayam nga idauluan ni Mrs. Estrellita M. Siruno, Principal, Cabugao North Central School ken OIC District Supervisor. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:18 PM 0 comments
FIELD DAY, INANGAY TI DUA NGA FFS AREA
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Field Day and Graduation ti Season-Long Farmers Field School (FFS) ti Brgy. Dardarat, Cabugao, Ilocos Sur idi Oktubre 18, 2013 a no sadino a ditoy ket nagturpos ti 21 a kameng ti Dardarat Farmer’s Association nga idauluan ni Mr. Fermin Sesuca, Presidente. Sakbay ti panagturposda, ket naangay ti Crop Cut wenno pannakapatta-patta no mano ti bulto nga apiten ti 5,000 metro-kuadrado a Learning Field-da iti nasao a barangay a pagbasaran iti pannakaadaptar ti programa kadagiti mannalon ditoy a lugar.
Umuna a parte ti aktibidad iti dayta a petsa ket iti naaramid a Field Tour sakbay ti naaramid a programa.
Nagatendar iti nasao a panagturpos dagiti mannalon da Vice Mayor Deogracias Jose H. Savellano ken ni SBM Benedicto M. Savellano, Committee Chair on Agriculture. Dinayaw ti Bise Mayor ken ti Committee Chairman ti Agriculture iti kinatunos dagiti mannalon a mangyagpang ti kaammuanda iti teknolohia a mangpaadu ti apit ken mangikabassit iti magastos iti panagtalon a mabalin a tuladen ti sapasap a mannalon.
Nakikaysa met dagiti Opisiales ti Barangay Dardarat, Office of the Provincial Office (OPAG)-Ilocos Sur, ken dagiti pannakabagi ti DA-Regional Field Unit 1, San Fernando City La Union.
Kangrunaan a nakabuklan ti programa ket iti Presentation of Result of the Study, Presentation of Graduates, Confirmation of Graduates, Acceptance of Graduates ken Awarding of Certificates and Recognition of Outstanding Performance kadagiti Honored Guests.
Kamalman dayta a petsa, naaramid met laeng iti kas iti napasamak iti Barangay Dardarat a Field Day a panagturpos dagiti Farmers-Beneficiaries ti FFS iti Barangay Repp-ac, Cabugao, Ilocos Sur a nagturposan ti 40 a mannalon nga idauluan ni Kagawad Edward C. Castillo, Presidente iti nasao a barangay. Inatendaran met laeng dagiti Opisiales ti nasao a Barangay, DA-LGU Cabugao, OPAG-Ilocos Sur ken ti DA-RFU 1.
Panggep dagitoy a programa a naisayangkat babaen ti panagbinnulig ti LGU-Cabugao, OPAG-Ilocos Sur ken ti DA-RFU 1 ket iti pannakaipaadu ti maapit iti Rainfed Area babaen iti pannakaipakat dagiti Moderno a Wagas ken Teknolohia iti panagpatanor ti pagay a saklawenna iti intero a Rehion Uno. Tinawen a mapasamak daytoy a proyekto iti ili a Cabugao, Ilocos Sur ket naballigi amin ti nagbanagan dagiti nayusuat a programa ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo "Ediboy" S. Cobangbang, Jr., ti Agricultural Training Institute (ATI) ken iti DA iti napalabas a tawen. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:13 PM 0 comments
TI PROYEKTO TI DA ITI BRGY.SABANG
Cabugao, Ilocos Sur - Nairingpasen a nakongkreto ti Kalsada ti Daclapan-Sabang Road a proyekto ti Departamento ti Agrikultura (DA) nga impatungpal ti DPWH District Engineering Office 1, Bantay, Ilocos Sur.
Kabayatanna, madama pay a mains-instolar dagiti solar lights iti masungad ken katengngaan ti kalsada tapno nalawag ti panagdaliasat dagiti bumarangay ken pumasiar a Turista iti maibilbilang a Tourist Destination ti Barangay Sabang. Dagitoy a silaw ket impaay kabayatan ti Termino ni agdama a Gobernador Ryan Luis V. Singson a Diputado iti Umuna a Distrito ti Ilocos Sur.
Iti pannakapasayaat ti Kalsada a komunektar ditoy a barangay iti kabangibangna a barangay ket manamnama a manam-ayan dagiti mannalon ken mangngalap a mangibiahe iti apit ken makalapanda kasta met iti papanda iti Poblasion iti nadaras a panagdaliasatda iti nalinis ken nasimpa a dalanda iti agdama.
Ti Barangay Sabang ket idauluan ni Brgy. Captain Edgardo S. Cobangbang, Sr. (Web In-Action)
Kabayatanna, madama pay a mains-instolar dagiti solar lights iti masungad ken katengngaan ti kalsada tapno nalawag ti panagdaliasat dagiti bumarangay ken pumasiar a Turista iti maibilbilang a Tourist Destination ti Barangay Sabang. Dagitoy a silaw ket impaay kabayatan ti Termino ni agdama a Gobernador Ryan Luis V. Singson a Diputado iti Umuna a Distrito ti Ilocos Sur.
Iti pannakapasayaat ti Kalsada a komunektar ditoy a barangay iti kabangibangna a barangay ket manamnama a manam-ayan dagiti mannalon ken mangngalap a mangibiahe iti apit ken makalapanda kasta met iti papanda iti Poblasion iti nadaras a panagdaliasatda iti nalinis ken nasimpa a dalanda iti agdama.
Ti Barangay Sabang ket idauluan ni Brgy. Captain Edgardo S. Cobangbang, Sr. (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:51 PM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Tulong:Plantilia
Ti plantilia ket maysa a panid ti Wikipedia a napartuat tapno mairaman kadagiti sabali a panid. Dagiti plantilia ket kadawyan nga aglaon kadagiti maul-ulit a banag a mabalin a nasken a maiparang kadagit aniaman abilang dagiti artikulo wenno dagiti panid. Kadawyan dagitoy a maususar para kadagiti pagalagadan a mensahe, dagiti pagalagadan a ballaag wenno pakdaar, dagiti infobox, dagiti pagdaliasatan a kahon ken dagiti kapadpadada dagitoy a kapanggepan.
Ti sapasap a pamay-an iti panagikabil ket makunkuna a transclusion iti pagsasao nga Inggles wenno pakairamanan iti pagsasao nga Ilokano, a ti wikitext ti mapuntaan a panid ket aglaon ti reperensia iti plantilia , no usaren
{{Nagan ti plantilia}} a panakaisurat. Ti sabali pay a pamay-an ket ti panagisukat,a ti linaon ti plantilia ket maikopia iti wikitex ti puntaan a panid, iti maninsan laeng, no daytoy ket maidulin.


text:
Lamok
Dagiti lamok ket pamilia ti bassit, kasla dagiti midge a ngilaw: ti Culicidae. Urayno bassit laeng kadagiti sebbangan ti di makadangran wenno naserbi ti nagtagitaon, kaaduan kadagitoy ket makariri gaputa manganda ti dara manipud kadagiti sibibiag nga bertebrata, a mairaman ti tattao. Ti babbai kadagiti kaaduan a sebbangan dagiti lamok ket dagiti mangmangan ti dara a peste. Iti panangan ti dara, adu kadagitoy ti mangiyeg kadagiti nakaro a makadangran a sakit ti tao ken napaamo nga ayup, a kas ti malaria, duyaw a gurigor ken filariasis. Adda dagiti turay a naitunosan a nakisupsuppiat a dagiti lamok ket isu dagitoy ti kakaruan a makadangran nga ayup iti Daga.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Harbach, Ralph (Nobiembre 2, 2008). "Family Culicidae Meigen, 1818". Taksonomiko nga Imbentario ti Lamok.
- ^ "Dagiti lamok ti Michigan -Ti bukodda a Biolohia ken Panagtengngel". Gunglo ti Pangtengngel ti Lamoki ti Michigan. 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Lamok iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Lamok iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Pakaamo a Website ti lamok


text:
B.B. King
Ni Riley B. "B.B." King (Septiembre 16, 1925 – Mayo 14, 2015) ket maysa idi nga Amerikano a kumakanta iti blues, gitarista, mannurat ti kanta, ken produser ti rekord. Inpanyuna ni King ti sopistikado nga estilo iti panag-solo a naibatay iti naayos a panagluppiad iti kuerdas ken agkutingting a bibrato a nakaimpluensian dagiti adu a gitarista iti blues.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Komara, Edward M. Encyclopedia of the Blues, Routledge, 2006, p. 385.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni B.B. King iti Wikimedia Commons
- Opisial a website
- Kitaen ti B.B. King iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Entrabista ni B.B. King iti Guitar.com
- B.B. King iti Internet Movie Database


text:
Hagia Sophia
Ti Hagia Sophia (manipud ti Griego: ἉYίa Eoφίa, "Nasantuan a Kinasaririt"; Latin: Sancta Sophia wenno Sancta Sapientia; Turko: Ayasofya) ket ti dati a patriarko a basilika ti Griego nga Ortodokso (simbaan), ken kalpasanna ti imperial a meskita, ken itan ket museo (Ayasofya Müzesi) idiayIstanbul, Turkia. Manipud ti petsa a pannakaipatakderna idi 537 aginggana idi 1453, daytoy ket nagserbi a kas maysa a katedral ti Akindaya nga Ortodokso ken tugaw ti Iglesia ti Konstantinopla,[1] malaksid idi baetan ti 1204 ken 1261, idi daytoy ket napagbaliwen iti katedral ti Romano a Katoliko babaen ti Latin nga Imperio. Ti pasdek ket meskita manipud idi 29 Mayo 1453 aginggana idi 1931. Daytoy idi ket naisekularisado ken nalukatan a kas museo idi Pebrero 1, 1935.[2]
Ti simbaan ket nairuknoy idi iti KInasaririt ti Dios, ti Berbo, ti maikadua a persona ti Nasantuan a Trinidad,[3] ti piesta ti patronna a mapasamak iti Disiembre 25, ti komemorasion iti pannakaipasngay ti inkarnasion iti Berbo ni Kristo.[3] Urayno sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti Sancta Sophia (a kas nainaganan kenni Santa Sofia), ti sophia a kas ti ponetiko a panangiletra iti Latin iti Griego a balikas para iti kinasaririt, ti napno a naganna iti Griego ket Naός tῆς ἉYίaς toῦ Θeoῦ Eoφίaς, "Altar ti Nasantuan a Kinasaririt ti Dios".[4][5] Daytoy ket naidayegan iti dakkel a simboriona, daytoy ket naikeddeng a kaipukpokan ti Bisantino nga arkitektura[6] ken naibagbaga a "nangbaliw ti pakasaritaan ti arkitektura".[7] Daytoy ket nagtultuloy nga isu ti kadakkelan a katedral para kadagiti gangani a rinibu a tawen, aginggana idi nakompleto ti Katedral Seville idi 1520. Ti agdama a pasdek ket kasisigud idi a naipatakder a kas simbaan idi baetan ti 532 ken 537 kadagiti bilin ni Bisantino nga Emperador Justiniano I ken isu idi ti maikatlo a simbaan ti Nasantuan a Kinasaririt a naipatakder iti dayta a lugar, dagiti dua a dati ket dinadael babaen dagiti nagwewelga. Daytoy ketdinaremdem babaen dagiti Griego a sientista a ni Isidoro ti Mileto ken ni Antemio ti Tralles.[8]
Ti simbaan ket nakaala ti adu nga urnong dagiti nasantuan a relikia ken nagipakpakita iti ken dadduma pay a banbanag, ti 15-metro (49 ft) a pirak nga ikonostasio . Ti kangrunaan a pakaimatangan ti Simbaan ti Akindaya nga Ortodokso kadagiti gangani a sangaribu a tawen, ti pasdek ket nakasaksi iti ekskomunikasion ti Patriarka a ni Miguel I Cerulario iti paset ni Papa Leon IX idi 1054, ti maysa a tignay a kadawyan a naikeddeng a kas ti rugi ti Nalatak a Panagsina.
Idi 1453, ti Konstantinopla ket pinarukma babaen dagiti Otomano a Turko babaen ni Sultan Mehmed II, a nagbalin iti daytoy a nangruna a simbaan ti Ortodokso a Kristianidad ket maipagbaliwen iti maysa a meskita. Bababaen iti dayta a panawen, ti simbaan ket saanen a natartaripato. Uray no kasta, ti katedral ti Kristiano ket nakaaramid iti napigsa nga impresion kadagioti baro a nga Otomano nga agturturay ken inkeddengda a pagbaliwen iti maysa a meskita.[9][10] Dagiti kampana, altar, ikonostasio, ken dagiti sakripisial a basiha ken dagiti dadduma pay a relikia ket naikkat ken dagiti mosaiko a mangipakpakita kenni Hesus, ket ni Inana a Maria, dagiti Kristiano a Santo ken dagiti anghel ket naikkatda pay wenno natakepan iti plaster. Dagiti Islamiko a langa – a kas ti mihrab, minbar, ken dagiti uppat a minaret – ket nainayon idi. Daytoy ket nagtultuloy a meskita aginggana idi 1931, idi daytoy ket narikpan iti publiko kadagiti uppat a tawen. Daytoy ket nalukatan manen idi 1935 a kas maysa a museo babaen ti Republika ti Turkia. Ti Haghia Sophia ket isu ti agdama a (2014) maikadu a a kaaduan a nabisbisita a museo idiay Turkia, ken nangaw-awis kadagiti gangani a 3.3 riwriw nga agbisbisita iti tinawen.[11]
Manipud iti immuna a pannakabaliwna aginggana iti pannakaipatakder ti asideg a dakdakkel a Meskita Sultan Ahmed (Asul a Meskita ti Istanbul) idi 1616, daytoy idi ti kangrunaa a meskita ti Istanbul. Ti Hagia Sophia ket nagserbi a kas inspirasion para kadagiti dadduma nga adu a meskita, a kas ti Asul a Meskita, ti Meskita Şehzade, ti Meskita Süleymaniye, ti Meskita Rüstem Pasha ken ti Meskita Kılıç Ali Paşa.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Immuna a simbaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti immuna a simbaan iti daytoy a lugar ket ammo idi a kas ti MeYάλn Ἐkkλnσίa (Megálē Ekklēsíā, "Nalatak a Simbaan"), wenno iti Latin "Magna Ecclesia",[12][13] gapu kadagiti dakdakkel a dimensionna no maiyasping kadagiti kontemporaneo a simbaan iti Siudad.[3] Nailukat idi 15 Pebrero 360 (idi las-ud ti turay ni Constancio II) babaen ti Ariano nga obispo a ni Eudosio ti Antiokuia,[14] daytoy ket nabangon iti asideg ti lugar nga ayan ti nakabangbangonan ti imperial a plasio. Iti asideg a simbaan ti Hagia Eirene ("Nasantuan a Kappia") ket nasapsapa a nakompleto ken nagserbi a kas katedral aginggana idi nakompleto ti Nalatak a Simbaan. Dagitoy dua a simbaan ket nagtignayda a kas dagiti nangruna a simbaan iti Bisantino nga Imperio.
Iti panagsursuratna idi 440, ni Sokrates ti Konstantinopla ket nagtunton a ti simbaan ket binangon babaen ni Constancio II, nga isu ket nagob-obra iti daytoy idi 346.[14] Ti tradision a saan a nadadaan ngem ti maika-7 – maika-8 a siglo, dagiti reporta a ti pasdek ket binangon idi babaen ni Konstantino ti Natan-ok.[14] Ni Zonaras ket inpatunosna dagitoy dua a pamanunotan, a nagsursurat a ni Constancio ket sinimpana idi ti pasdek nga inkonsekrado babaen ni Eusebio ti Nicomedia, kalpasan idi narebba.[14] Gapu ta ni Eusebio ket isu idi ti obispo ti Konstantinopla manipud idi 339 aginggana idi 341, ken ni Konstantino ket pimmusay idi 337, daytoy ket mabalin a ti immuna a simbaan ket binangon babaen ti naud-udi.[14] Ti pasdek ken nabangon a kas tradisional a nakolumnata a basilika nga addaan kadagiti galeria ken ti tarikayo nga atep. Daytoy ket sinarunuanna ti atro. Daytoy ket naitunton idi a kas maysa kadagiti naisangayan a monumento iti lubong iti dayta a panawen.
Ti Patriarka ti Konstantinopla a ni John Chrysostom ken nakisinnupiat kenni Empresa Aelia Eudoxia, asawa ni emperador Arcadio, ken naeksilo idi 20 Hunio 404. Idi las-ud dagiti simmarsaruno a yaalsa, daytoy nga immuna a simbaan ket kaaduan a napuoran.[14] Awan dagiti nabatbati iti daytoy a simbaan tatta nga aldaw.
Maikadua a simbaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maikadua a simbaan ket inbilin idi babaen ni Teodosio II, nga isu ket nanglukat iti daytoy idi 10 Oktubre 415. Ti basilika ket addaan iti kayo nga atep ken binagon idi babaen ni arkitekto Rufino. Nairugi a nauram daytoy iti las-ud ti nariro a Gulo ti Nika ken nangpuor ti maikadua a Hagia Sophia idi 13–14 Enero 532.
Iti agdama nga aldaw adda met dagiti nabati a nadumaduma a muton ti marmol manipud ti maikadua a simbaan; kadagitoy ket riliebo a mangipakpakita kadagiti 12 a karnero a mangireprepresenta kadagit 12 nga apostol. Kasisigud idi daytoy a paset iti monumental a sumrekan iti sango, dagitoy ket adda itan idiay iti maysa a nagkalian nga abut ti asideg ti sumrekan ti museo kalpasan idi naduktalan dagitoy idi 1935 iti sirok ti akinlaud a parangan babaen ni A. M. Schneider. Ti adu a panagkalkali ket naisardeng gapu iti panagbuteng a madadael ti integridad ti pasdek.
Maikatlo a simbaan (agdama nga estruktura)[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 23 Pebrero 532, iti manmano laeng a lawas kalpasan ti pannakadadael ti maikadua a basilika, ni Emerador Justiniano I ket nangikeddeng a mangbangon iti maiaktlo ken intero a sabali a basilika, dakdakkel ken nangayngayed ngem dagiti sinarunona.
Ni Justiniano ket pinilina ni pisiko Isidoro ti Mileto ken ni matematiko Antemio ti Tralles a kas dagiti arkitekto; nupay kasta ni Antemio ket pimmusay iti uneg ti maysa a tawen iti daytoy a panagobra. Ti panagbangon ket naibaga iti Kadagiti Pasdek (Peri ktismatōn, Latin: De aedificiis) babaen ni Bisantino a historiador Procopio. Nangiyeg ti emperador kadagiti material manipud kadagiti amin a paset ti imperio – kas dagiti Helenistiko nga adigi manipud ti Templo ni Artemisa idiay Efeso, ldagiti dakkel a bato manipud kadagiti pagbatuan iti porfido manipud idiay Ehipto, berde a marmol manipud idiay Tesalia, nangisit a bato manipud idiay rehion ti Bosporo, ken duyaw a bato manipud idiay Siria. Ad-adu ngem sangapulo a ribo ti nagob-obra. Daytoy a baro a simbaan ket konteporaneo a nabigbigan a kas nangruna nga obra iti arkitektura. Dagiti teoria ni Heron ti Alejandria ket mabalin idi a nausar tapno mabanagan dagiti parikut a naipresenta babaen ti panagbangon iti kasata a dakkel a simborio iti dakkel nga espasio. Ti emperador ken kakuyogna ti Patriarka ti Menas, ketlinukatanda ti basilika idi 27 Disiembre 537 – 5 a tawtawen ken 10 a bulbulan kalpasan ti rugi ti panagbangon.[15][16][17] Dagiti mosaiko iti uneg ti simbaan, nupay kasta, ket nakompleto laeng babaen ti turay ni Emperador Justino II (565–578).
Ti Hagia Sophia ket isu idi ti tugaw ti Ortodokso a patriarka ti Konstantinopla ken ti nangruna a lugar dagiti imperial a seremonia ti Bisantino, kas dagiti koronasion. Kasla met dagiti sabali a simbaan iti amin a paset ti Kinakristiano, ti basilika ket nangidaton iti santuario manipud iti persekusion kadagiti managlabsing iti linteg.
Dagiti gingined idi Agosto 553 ken idi 14 Disiembre 557 ket nagpataud kadagiti birri iti nangruna a simborio ken ti akindaya a gudua a simborio. Kompleto a narebba ti nangruna a simborio idi las-ud ti simmaruno a gingined idi 7 Mayo 558,[18] a nagdadael iti ambon, altar, ken ti ciborio. Ti pannakadadael ket gapu ti adu unay baklay a karga ken ti adu unay a panagtukkol a karga ti simborio a nadalumpinas unay.[15] Dagitoy ti gapu ti panagpaalas ti langa dagiti adigi a nagsarapa iti simborio.[15] Ti emperador ket nagbilin iti dagus a panagsimpa. Inbilinna daytoy kenni Isidoro ti Ub-ubing, ti kaanakan a lalaki ni Isidoro ti Mileto, nga isu ket nagus-usar kadagiti nalaglag-an a material ken inpangatona ti simborio babaen dagiti "30 a kadapan"[15] (agarup a 6.25 metro (20.5 ft)) – ken nangited daytoy iti akin-uneg a katayag ti pasdek iti 55.6 metro (182 ft).[19] Iti pay maipatinayon, ni Isidoro ket binaliwanna ti kita ti simborio, nagipatakder iti naparagpagan a simborio nga adda kadagiti pechina, a dagiti diametroda ket dagiti nagbaetan ti 32.7 ken 33.5 m.[15] Babaen kadagiti bilin ni Justiniano, walo kadagiti Korinsio nga adigi ket narakrak manipud idiay Baalbek, Lebanon, ken naipatulod idiay Konstantinopla idi agarup a 560.[20] Daytoy a panagbangon manen a mangited iti agdama a maiak-16 a siglo a porma ti simbaan, ket nakompleto idi 562. Ti Bisantino a mannaniw a ni Pablo ti Silensiario ket nagsurat iti atiddog a daniw (adda pay laeng), nga ammo kas Ekprasis, para iti panangiruknoy manenn ti basilika nga indauluan babaen ni Patriarka Eutikuio idi 23 Disiembre 562.
Idi 726, ni emperador Leon ti Isauria ket nangited kadagiti serie ti edikto kadagiti panagraraem kadagiti ladawan, ken nagbilbilin iti buyot a mangdadael amin kadagiti ikono – ken nangrugian daytoy iti paset ti panawen ti Bisantino nga ikonoklasia. Iti dayta a panawen, amin dagiti relihioso a ladawan ken dagiti estatua ket naikkat manipud iti Hagia Sophia. Kalpasan ti nabiit a panaginana babaen ti turay ni Empresa Irene (797–802), nagsubli met ti ikonoklasia. Ni Emperador Teofilo (829–842) ket napigsa idi a naimpluensiaan babaen ti Islamiko nga arte,[21] a mangiparit ti representasion dagiti sibibiag a parsua.[22] Isu ket addaan idi kaadgiti dua a napayakan a bronse a ruangan nga addaan kadagiti bukodna a monograma a naisaad idiay akin-abagatan a sumrekan ti simbaan.
Ti basilika ket nagsagsagaba iti pannakadadael, ti immuna ket ti dakkel a puor idi 859, ken manen ti maysa a gingined idi Enero 8, 869 a nakarebbaan ti gudua a simborio. Ni Emperador Basilio I ket inbilinna a masimpa ti simbaan.
Kalpasan ti nalatak a gingined idi 25 Oktubre 989 a nakarebbaan ti akinlaud nga arko ti simborio, ni Emperador Basilio II ket dinamagna ti Armenio nga arkitekto a ni Tiridates, ti nagpartuat kadagiti nalatak a simbaan ti Ani ken Argina a mangimaton kadagiti panagsimpa.[23] Binangonna manen ken pinatibkerna ti narebba nga arko ti simbaan, ken binangonna manen ti akinlaud a bangir ti simborio kadagiti 15 a paragpag ti simborio.[24] Ti kakaro ti dadael ket nakasapul iti innem a tawen iti panagsimpa ken panangibangon manen; ti simbaan ket nalukatan manen idi 13 Mayo 994. Idi patingga ti panagbangon manen, napabaro met dagiti dekorasion ti simbaan, ken mairaman kadagiti panaginayon kadagiti pinintaan dagiti uppat a dadakkel a querobin, ti baro a depiksion ni Kristo iti simborio, ken iti abside ti baro a depiksion ni Birhen Maria a nagbaetan kada apostol Pedro ken Pablo.[25] Idiay nalatak a bangir dagiti arko ket dagiti napintaan dagiti propeta ken dagiti manursuro iti simbaan.[25]
Iti librona iti De caerimoniis aulae Byzantinae ("Libro dagiti Seremonia"), ni Emperador Konstantino VII (913–919) ken nagsurat iti nasalaysayan a panaglagip kadagiti seremonia a naaramid idiay Hagia Sophia babaen ti emperador ken ti patriarka.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Müller-Wiener (1977), p. 112.
- ^ Magdalino, Paul, et al. "Istanbul: Buildings, Hagia Sophia" in Grove Art Online. Oxford Art Online. http://www.oxfordartonline.com. accessed 28 Pebrero 2010.
- ^ a b c Janin (1953), p. 471.
- ^ McKenzie, Steven L. (1998). The Hebrew Bible Today: An Introduction to Critical Issues. M. Patrick Graham. Louisville, KY: Westminster John Knox Press. p. 149. ISBN 0-664-25652-X.
- ^ Binns, John (2002). An Introduction to the Christian Orthodox Churches. Cambridge: Cambridge University Press. p. 57. ISBN 0-521-66738-0.
- ^ Fazio, Michael; Moffett, Marian; Wodehouse, Lawrence (2009). Buildings Across Time (maika-3 nga ed.). McGraw-Hill Higher Education. ISBN 978-0-07-305304-2.
- ^ Simons, Marlise (22 Agosto 1993). "Center of Ottoman Power". New York Times. Naala idi 4 Hunio 2009.
- ^ Kleiner, Fred S.; Christin J. Mamiya (2008). Gardner's Art Through the Ages: Volume I, Chapters 1–18 (maika-12 nga ed.). Mason, OH: Wadsworth. p. 329. ISBN 0-495-46740-5.
- ^ [1]." LiveScience.
- ^ "Hagia Sophia." ArchNet.
- ^ "Top 10: Turkey's most visited museums". Hürriyet Daily News. 10 Nobiembre 2014.
- ^ Müller-Wiener (1977), p. 84.
- ^ Alessandro E. FONI, George PAPAGIANNAKIS, Nadia MAGNENAT-THALMANN. "Virtual Hagia Sophia: Restitution, Visualization and Virtual Life Simulation" (PDF). Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud (PDF) idi 9 Hulio 2007. Naala idi 3 Hulio 2007.
- ^ a b c d e f Janin (1953), p. 472.
- ^ a b c d e Müller-Wiener (1977), p. 86.
- ^ "The Chronicle of John Malalas," Bk 18.86 Translated by E. Jeffreys, M. Jeffreys, and R. Scott. Australian Association of Byzantine Studies, 1986 vol 4.
- ^ "The Chronicle of Theophones Confessor: Byzantine and Near Eastern History AD 284-813." Translated with commentary by Cyril Mango and Roger Scott. AM 6030 pg 316, with this note: Theophanes' precise date should be accepted.
- ^ Janin, Raymond (1950). Constantinople Byzantine (iti Pranses) (1 nga ed.). Paris: Institut Français d'Etudes Byzantines. p. 41.
- ^ "Haghia Sophia". Istanbul /: Emporis. Naala idi 4 Disiembre 2011.
- ^ "Baalbek keeps its secrets". stoneworld.
- ^ "The Abbasid palace of Theophilus: Byzantine taste for the arts of". Ingentaconnect.com. 1 Marso 2004. Naala idi 26 Pebrero 2013.
- ^ Brubaker (2011), p. 115
- ^ Maranci, Christina (Septiembre 2003). "The Architect Trdat: Building Practices and Cross-Cultural Exchange in Byzantium and Armenia]". Journal of the Society of Architectural Historians. 62 (3): 294–305.
- ^ Müller-Wiener (1977), p. 87.
- ^ a b Mamboury (1953) p. 287
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyran, Ebru; Fleet, Kate (2010). A social History of Ottoman Istanbul. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-19955-1.
- Brubaker, Leslie; Haldon, John (2011). Byzantium in the Iconoclast era (ca 680–850). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-43093-7.
- Hagia Sophia Church, also known as Church of Holy Wisdom.
- Hagia Sophia. [2]. Accessed 23 Sept 2014.
- Hoffman, Volker (1999). Die Hagia Sophia in Istanbul (iti Aleman). Bern: Lang. ISBN 3-906762-81-5.
- Janin, Raymond (1953). La Géographie Ecclésiastique de l'Empire Byzantin. 1. Part: Le Siège de Constantinople et le Patriarcat Oecuménique. 3rd Vol. : Les Églises et les Monastères. Paris: Institut Français d'Etudes Byzantines.
- Mainstone, Rowland J. (1997). Hagia Sophia: Architecture, Structure, and Liturgy of Justinian's Great Church (reprint edition). W W Norton & Co Inc. ISBN 0-500-27945-4..
- Mamboury, Ernest (1953). The Tourists' Istanbul. Istanbul: Çituri Biraderler Basımevi.
- Müller-Wiener, Wolfgang (1977). Bildlexikon zur Topographie Istanbuls: Byzantion, Konstantinupolis, Istanbul bis zum Beginn d. 17 Jh (iti Aleman). Tübingen: Wasmuth. ISBN 978-3-8030-1022-3.
- Necipoĝlu, Gulru (2005). The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. Londres: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-244-7.
- Ronchey, Silvia; Braccini, Tommaso (2010). Il romanzo di Costantinopoli. Guida letteraria alla Roma d'Oriente (iti Italiano). Torino: Einaudi. ISBN 978-88-06-18921-1.
- Runciman, Steven (1965). The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge: Cambridge University Press. p. 145. ISBN 0-521-39832-0.
- Turner, J. (1996). Grove Dictionary of Art. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-517068-7.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alchermes, Joseph D. (2005). "Art and Architecture in the Age of Justinian". Iti Maas, Michael. The Cambridge Companion to the Age of Justinian. Cambridge: Cambridge U.P. pp. 343–375. ISBN 978-0-521-52071-3.
- Balfour, John Patrick Douglas (1972). Hagia Sophia. W.W. Norton & Company. ISBN 978-0-88225-014-4.
- Cimok, Fatih (2004). Hagia Sophia. Milet Publishing Ltd. ISBN 978-975-7199-61-8.
- Doumato, Lamia (1980). The Byzantine church of Hagia Sophia: Selected references. Vance Bibliographies. ASIN B0006E2O2M.
- Goriansky, Lev Vladimir (1933). Haghia Sophia: analysis of the architecture, art and spirit behind the shrine in Constantinople dedicated to Hagia Sophia. American School of Philosophy. ASIN B0008C47EA.
- Harris, Jonathan, Constantinople: Capital of Byzantium. Hambledon/Continuum (2007). ISBN 978-1-84725-179-4
- Howland Swift, Emerson (1937). The bronze doors of the gate of the horologium at Hagia Sophia. University of Chicago. ASIN B000889GIG.
- Kahler, Heinz (1967). Haghia Sophia. Praeger. ASIN B0008C47EA.
- Kinross, Lord (1972). Hagia Sophia, Wonders of Man. Newsweek. ASIN B000K5QN9W.
- Kleinbauer, W. Eugene; Anthony White (2007). Hagia Sophia. London: Scala Publishers. ISBN 978-1-85759-308-2.
- Kleinbauer, W. Eugene (2000). Saint Sophia at Constantinople: Singulariter in Mundo (Monograph (Frederic Lindley Morgan Chair of Architectural Design), No. 5.). William L. Bauhan. ISBN 978-0-87233-123-5.
- Krautheimer, Richard (1984). Early Christian and Byzantine Architecture. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 978-0-300-05294-7.
- Mainstone, R. J. (1997). Hagia Sophia: Architecture, Structure, and Liturgy of Justinian's Great Church. London: Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-27945-8.
- Mainstone, Rowland J. (1988). Hagia Sophia. Architecture, structure and liturgy of Justinian's great church. London: Thames & Hudson. ISBN 0-500-34098-6.
- Mango, Cyril; Ahmed Ertuğ (1997). Hagia Sophia. A vision for empires. Istanbul.
- Mark, R.; Çakmaktitle, AS. (1992). Hagia Sophia from the Age of Justinian to the Present. Princeton Architectural. ISBN 978-1-878271-11-2.
- Nelson, Robert S. (2004). Hagia Sophia, 1850–1950: Holy Wisdom Modern Monument. Chicago: University Of Chicago Press. ISBN 978-0-226-57171-3.
- Özkul, T. A. (2007). Structural characteristics of Hagia Sophia: I-A finite element formulation for static analysis. Elsevier.
- Scharf, Joachim:Der Kaiser in Proskynese. Bemerkungen zur Deutung des Kaisermosaiks im Narthex der Hagia Sophia von Konstantinopel. In: Festschrift Percy Ernst Schramm zu seinem siebzigsten Geburtstag von Schülern und Freunden zugeeignet, Wiesbaden 1964, S. 27–35.
- Swainson, Harold (2005). The Church of Sancta Sophia Constantinople: A Study of Byzantine Building. Boston, MA: Adamant Media Corporation. ISBN 978-1-4021-8345-4.
- Yucel, Erdem (2005). Hagia Sophia. Scala Publishers. ISBN 978-1-85759-250-4.
- Weitzmann, Kurt, ed., Age of spirituality: late antique and early Christian art, third to seventh century, no. 592, 1979, Metropolitan Museum of Art, New York, ISBN 978-0-87099-179-0
Dagiti artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordewich, Fergus M., "A Monumental Struggle to Preserve Hagia Sophia", Smithsonian (magazine) magazine, Disiembre 2008
Dagiti mosaiko[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hagia Sophia, hagiasophia.com: Mosaics.
- MacDonald, William Lloyd (1951). The uncovering of Byzantine mosaics in Hagia Sophia. Archaeological Institute of America. ASIN B0007GZTKS.
- Mango, Cyril (1972). The mosaics of St. Sophia at Istanbul: The church fathers in the north Tympanum. Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. ASIN B0007CAVA0.
- Mango, Cyril (1968). The Apse mosaics of St. Sophia at Istanbul: Report on work carried out in 1964. Johnson Reprints. ASIN B0007G5RBY.
- Mango, Cyril; Heinz Kahler (1967). Hagia Sophia: With a Chapter on the Mosaics. Praeger. ASIN B0000CO5IL.
- Teteriatnikov, Natalia B. (1998). Mosaics of Hagia Sophia, Istanbul: The Fossati Restoration and the Work of the Byzantine Institute. Dumbarton Oaks Research Library and Collection. ISBN 978-0-88402-264-0.
- Riccardi, Lorenzo (2012). Alcune riflessioni sul mosaico del vestibolo sud-ovest della Santa Sofia di Costantinopoli, in Vie per Bisanzio. VIII Congresso Nazionale dell’Associazione Italiana di Studi Bizantini (Venezia 25-28 novembre 2009), a cura di Antonio Rigo, Andrea Babuin e Michele Trizio. Bari. pp. 357–371. ISBN 978-88-7470-229-9. Naala idi 30 Septiembre 2014.
- Yücel, Erdem (1988). The mosaics of Hagia Sophia. Efe Turizm. ASIN B0007CBGYA.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hagia Sophia iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig iti Hagia Sophia iti Wikisource (Ingles)


text:
Kategoria:Relihion
Daytoy a kategoria ket para kadagiti artikulo a maipanggep ti relihion.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
A
- ► Antropolohia ti relihion (1 P)
H
- Heograpia ti relihion (2 K)
`
- Relihion ken kagimongan (4 K)
P
- Pakasaritaan ti relihion (1 K)
- ► Panagdillaw iti relihion (1 P)
- Pilosopia ti relihion (1 K, 1 P)
E
- ► Dagiti pungol nga artikulo ti relihion (267 P)
Pampanid iti kategoria "Relihion"
Dagiti sumaganad a 6 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 6 a dagup.


text:
Ti Sarita ni Genji
Ti Sarita ni Genji (源氏物語 Genji Monogatari?) ket maysa a klasiko nga obra iti Hapon a literatura a sinurat babaen ti natakneng a babai a Hapon ken ni Murasaki Shikibu idi nasapa a tawtawen ti maika-11 a siglo, idi panawen ti kapigsa ti Heian a paset ti panawen. Daytoy ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti immuna a nobela iti lubong, ti immuna a moderno a nobela, ti immuna a sikolohiko a nobela wenno ti immuna a nobela a naipanpanunotan pay laeng a klasiko. Ti nobela ket mangiladladawan ti naisangayan a pannakaipakita dagiti panggedan iti nangato a kortesano idi las-ud ti Heian a paset ti panawen.[1] Bayat a daytoy ket naipanpanunotan a maysa a maestra obra, ti apagisu a pannakaidasigna ken impluensia iti Akinlaud ken Daya a kanon ken panngepen iti suppiat.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Museo ti Arte ti Birmingham (2010). Museo ti Arte ti Birmingham : ti alagaden kadagiti urnong. [Birmingham, Ala]: Museo ti Arte ti Birmingham. p. 49. ISBN 978-1-904832-77-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Ti Sarita ni Genji iti Wikimedia Commons


text:
Solstisio ti kalgaw
Ti solstisio ti kalgaw ket mapasamak no ti pakbo ti semi-aksis ti planeta, iti akin-amianan wenno ti akin-abagatan a hemisperio, ket kaaduan a nailikig iti sango ti bituen (init) a paglikmutanna. Ti kakaruan a pakbo ti aksis ti Daga iti sango ti init ket 23° 26'. Daytoy ket mamindua a mapasamak iti tinawen, a kadagita apanawen ti init ket maabutanna ti kangatuan a puestona iti langait a kas makita manipud ti amianan wenno ti abagatan nga ungto.
Ti solstisio ti kalgaw ket mapasamak iti las-ud ti kalgaw ti hemisperio. Daytoy ti akin-amianan a solstisio iti akin-amianan a hemisperio ken ti akin-abagatan a solstisio iti akin-abagatan a hemisperio. Depende iti panagsinnukat iti kalendario, ti solstisio ti kalgaw ket mapasamak iti panawen a nagbaetan ti Hunio 20 ken Hunio 22 iti akin-amianan a hemisperio[1][2] ken ti nagbaetan ti Disiembre 20 ken Disiembre 23 iti tinawen iti akin-abagatan a hemisperio.[3]
No adda iti heograpiko nga ungto, ti init ket makaabot iti kangatuanna, ti darikmat ti solstisio, mabalin laeng a tengnga ti aldaw iti igid ti longitud a pakabirukan ti darikmat iti direksion ti init manipud ti ungto. Para kadagiti sabali a longitud, daytoy ket saan a tengnga ti aldaw. Limmabasen ti tengnga ti aldaw wenno umay pay laeng. Isu a ti panunot iti solstisio nga aldaw ket naserbi. Ti termino ket lokal a naus-usar a kas ti Tengnga ti kalgaw tapno mangibaga ti aldaw a mapasamak ti solstisio. Ti aldaw ti solstisio ti kalgaw ket addaan iti kapautan a paset ti panawen ti lawag ti init – malaksid kadagiti rehion ti polar, a ti lawag ti init ket agnanayon, manipud ti bassit nga aldaw aginggana iti innem a bulan iti lawlaw ti solstisio ti kalgaw.
Iti sangalubongan, ti panagiyulog iti pasamak ket agdumaduma kadagiti kultura, ngem ti kaaduan ket bigbigenda ti pasamak iti dadduma a waya a kas dagiti piesta, dagiti pagraraksakan, ken dagiti rito iti dayta apanawen nga addaan kadagiti tema iti relihion ken pertilidad.[4]
Ti solstisio iket naala manipud kadagiti balikas ti Latin tisol (init) ken sistere (agtalna nga agtakder).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "The June Solstice". Time and Date AS. Naala idi 2012-01-30.
- ^ "Solstice (astronomy)". Britannica Online Encyclopedia. Naala idi 2011-06-20.
- ^ "December Solstice". Time and Date AS. Naala idi 2012-01-30.
- ^ "Summer solstice celebrations of Christianity, Judaism, Neopaganism, etc". Religioustolerance.org. Naala idi 2011-06-20.


text:
Benus
Ti Benus ket isu ti maikadua a planeta manipud ti Init, a pagtaytayyekenna ti tunggal 224.7 nga al-aldaw ti Daga. Kadagiti Ilokano, ti Benus ket naamammoan kadagiti nagan a baggák, kamuntatála ken palpallátok. Daytoy a planet a ket nainaganan kenni Benus, ti Romana diosa iti ayat ken pintas. Kalpasan ti Bulan, isu daytoy ti karaniagan a masna a banag iti rabii a langit, a makaabot daytoy ti nalawag a kapigsa iti −4.6, naranigen daytoy nga agsaruag ti anniniwan. Gapu ti Benus ket maysa nga nakapkapsut a planeta manipud ti Daga, agparang daytoy a kas saan nga umadayo iti Init: ti panagbennatna ket makadanon ti kadakkel iti 47.8°. Ti Benus ket madanonna ti karaniganna sakbay ti ileleggak ti init wenno sakbay ti ilelennek ti init, daytoy ti gapu a naamammoan a kas ti Agsapa Bituen wenno Rabii a Bituen.
Ti Benus ket naidasig a kas maysa a naindagaan a planeta ken sappaminsan a matawtawagan a kas ti "kabsat a planeta" ti Daga gapu ti agpadpada a kadakkel, grabidad, ken ti kaaduan a panakaaramid. Ti Benus ket naabbongan ti saragasag nga ap-ap kadagiti naballatek unay nga ulep iti sulpuriko nga asido, nga agpawil a makita tti rabawna manipud ti tangatang iti makita a lawag. ti Benus ket addaan ti kapuskolan a tangatang kadagiti amin a naindagaan a planeta iti Sistema Sola, a kaaduan a nabuklan daytoy ti karbon dioksido. Ti tangatang a presion iti rabaw ti planeta ket 92 a napigpigsa ngem ti Daga. Ti Benus ket awanan ti karbon a siklo tapno makaala ti karbon para kadagiti batbato ket langlanga ti rabawna, wenno awan pay daytoy kadagiti organiko a biag nga agsagepsep iti daytoy iti biomasa. Ti Benus ket adda pammati a dayty ket addan idi kadagiti taaw,[2] ngem dagitoy ket bimbawbawidi ngimmato ti temperatura gapu ti timmalaw nga inbernadero a pagangayan.[3] Ti danum ket seguro a napotodisosiasion, ken, gapu ta awan ti magnetiko a lugar ti planeta, ti nawaya hidroheneo ket naitanod iti interpanetario a law-ang babaen ti solar nga angin.[4] Ti rabaw ti Benus ket namaga a desierto a langa nga addaan kadagiti kasla baldosa a batbato, a kanayon a napasadiwa babaen ti by bulkanismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Emily Lakdawalla, Ti langa ti Benus ket Makauma ngem ti Maipanunutam nga Aramidna, Blog ti Kagimongan ti Planeta, Sept. 21 2009 (naala idi Dis. 4 2011)
- ^ Hashimoto, G. L.; Roos-Serote, M.; Sugita, S.; Gilmore, M. S.; Kamp, L. W.; Carlson, R. W.; Baines, K. H. (2008). "Ti Felsic ti ukis ti nangato a daga idiay Benus a naipaltiing babaen ti datos ti Galileo nga Asideg nga Inpraroho a Panagmapa ti Espektrometro". Warnakan iti Heopisikal a Panagsukisok, Dagiti planeta. 113: E00B24. Bibcode:2008JGRE..11300B24H. doi:10.1029/2008JE003134.
- ^ B.M. Jakosky, "Dagiti tangatang iti Naindagaan a Planeta," iti Beatty, Petersen ken Chaikin (eds,), Ti Baro a Sistema Solar, maika-4 nga edision 1999, Sky Publishing Company (Boston) ken Cambridge University Press (Cambridge), pp. 175–200
- ^ "Caught in the wind from the Sun". ESA (Venus Express). 2007-11-28. Naala idi 2008-07-12.


text:
Ti Basi Festival sadiay San Ildefonso, Ilocos Sur
Napateg la unay iti biag ni Ilokano ti basi. Uray idi di pay simmangpet dagiti Kastila, naigameren ti basi iti panagbiag dagiti nagkauna a kaputotan. Napateg daytoy nga inumen iti ania man nga okasion. Uray iti gagangay a panagtitipon, adda latta basi a maipasango.
Nadumaduma ti klase ti basi. Adda tay nasangsanger, adda met ‘nalaglag-an’ ti ingelna. Basi-lalaki, kunada iti nasangsanger, Basi-babai kunada ‘tay nasamsam-it ti ramanna, ta naisangrat a para kadagiti babbai. Nailasagen kadagiti Ilokano ti kinapateg ti basi.
Ipasimudaag ti kalkalpas a Basi Festival ‘diay San Ildefonso, Ilocos Sur ti pannakatagiben ken pangipateg iti daytoy a produkto ni Ilokano. Uppat nga aldaw ti parambak a nangrugi idi Septiembre 15 ken naggibus met laeng iti Septiembre 18. Pinangayed ti tinawen a selebrasion dagiti nagduduma nga aktibidad, kas ti street dancing, burnay painting competition, sarzuela, battle of the bands, barbecue revolt ken dadduma pay a kompetision a nakisalipan saan laeng dagiti lumugar no di pay dagiti bisita a timmabuno a makipagragsak.
Nalatak unay ti Basi Festival. Kagiddan ti San Ildefonso a nagpiesta ti Piddig, Ilocos Norte. Basi met ti kangrunaan a produktoda ditoy. No taliawen ti historia, ditoy ti namunganayan ti Basi Revolt ket nagramaram iti Ilocos agingga iti San Ildefonso a nakapasamakan ti nadara a ranget dagiti nagrebelde ken dagiti Kastila.
Uray sadiay Naguilian, La Union, addaanda met itoy a festival a maselselebraran iti tinawen, kada tunggal umuna a lawas iti bulan ti Mayo. Pangayeden ti parambak dagiti tampok a pabuya kas iti street dancing ken nadumaduma pay nga aktibidad. Babaen daytoy a festival, maipromot ti pannakapadur-as daytoy maysa kadagiti kangrunaan a produkto ni Ilokano.
Ngem naidumduma ti Basi Festival ti San Ildefonso, Ilocos Sur ta saanna laeng nga ipromot ti bukodna a produkto no di pay lagipen ti kinamaingel dagiti Ilokano. Iti panang-selebrarna iti festival, maigiddan metten ti pannakalagip ti basi revolt, wenno yaalsa dagiti Ilokano maikontra kadagiti Kastila.
Nangrugi ti basi revolt gapu iti panangiparit dagiti Kastila iti panagpartuat dagiti Ilokano iti basi. Ngamin, kayat dagiti Kastila a gumatang laengen dagiti Ilokano kadagiti arak a produkto dagiti Kastila. Ngem saan met a kayat dagiti Ilokano daytoy a mandar dagiti Kastila a koloniador. Isu a nasilmutan ti yaalsa. Nangrugi dayta a yaalsa sadiay Piddig, Ilocos Norte ken naggibus sadiay San Ildefonso, Ilocos Sur.
Indauluan ni Pedro Ambaristo ti Piddig ti yaalsa. Napasamak ti kaunaan a dangadang iti isu met laeng nga ili a nangabakan dagiti kadaraan. Simmaruno a rinibbuotda dagiti ili ti Sarrat, Laoag, Batac ken Badoc. Tunggal panagballigi da Ambaristo, mapasamak latta ti nasaknap a panagrekrut kadagiti kailianda a tumipon iti dangadang.
Gapu iti panagballigida kadagiti ranget, napanunot ni Ambaristo a rauten ti Villa Fernandina wenno Vigan itan. Nagdanag met ti alcalde mayor ti Villa Fernandina iti mapaspasamak. Nangibaon iti tallopulo ket innem a guardia civil ken nangitugotda pay kadagiti kanion a mangribbuot kadagiti immalsa ngem napaayda. Insaruno da Ambaristo a rinibbuot ti Santo Domingo, Ilocos Sur.
Inkeddeng ti alcalde mayor ti Vigan nga idauluanna dagiti guardia civil a mangsango iti puersa ni Pedro Ambaristo. Napasamak sadiay Barangay Gongogong, San Ildefonso ti nakaam-ames a rinnupak idi Setiembre 28, 1807 sadiay Karayan Bantaoay. Daksanggasat ta naabak ni Ambaristo ken dagiti kakaduana. Daytan ti nagpatinggaan ti Basi Revolt.
Maysa a kalsada sadiay Barangay Gongogong ti napanaganan iti Ambaristo Street a kas pammadayaw iti daytoy a maingel a nangidaulo iti rebolusion maikontra kadagiti Kastila.#
Tuesday, October 13, 2009
Ti Basi Festival sadiay San Ildefonso, Ilocos Sur