text:
1929
Ti 1929 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- Enero 15 – Earl Hooker, Amerikano a gitarista (pimmusay 1970)
- Marso 8 – Hebe Camargo, artista ken kumakanta manipud idiay Brasil (pimmusay 2012)
- Hulio 2 – Imelda Marcos, politiko iti Filipinas
- Nobiembre 12 – Grace Kelly, Amerikana nga aktres ken Prinsesa ti Monaco (pimmusay 1982)
- Disiembre 21 – Alfredo Lim, Filipino a politiko (pimmusay 2020)
PimmusayUrnosen
- Septiembre 28 – Gliceria Marella de Villavicencio, Filipina a rebolusionario (naipasngay 1852)
Di ammo ti petsaUrnosen
- Josepha Abiertas, Filipina nga abogado ken peminista (naipasngay 1894)


c: text/html

text:
Maika-13 a Kongreso ti Filipinas
Ti Maikasangapulo ket tallo a Kongreso ti Filipinas (Filipino: Ikalabintatlong Kongreso ng Pilipinas) ket ti a panagsasarungkar idi ti nailian a lehislatura ti Republika ti Filipinas, a buklen ti Senado ken ti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti kombension ti Maika-13 a Kongreso ket sinarunona idi ti Sapasap a panagbubutos ti idi 2004, a nangsukat ti kagudua ti pannakaikameng ti Senado, ken ti intero a pannakaikameng ti Kamara dagiti Pannakabagi. Daytoy ket nangrambak ti sentenial a tawen ti lehislatura ti Filipinas.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao nga Onin
Ti pagsasao nga Onin ket ti bassit a pagsasao nga Austronesio ti Peninsula Onin ti Bomberai, Papua ti Indonesia. Uray no ti bassit a bilang dagiti agsasao, daytoy ti batayan ti lokal a pidgin.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Onin iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Onin". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Onin Based Pidgin". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Pidgin Onin iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Bulkan Mayon
Ti Bulkan Mayon ket maysa a bulkan idiay Filipinas iti probinsia ti Albay, asiddeg ti 15 kilometro iti amianan a laud iti Siudad ti Legazpi. Maidasig daytoy a bantay a estratobulkan ket iti naitutop a balisongsongna ket naaramid gapu iti nagsisinnublat a layus a piroklastiko ken pinagayus ti lava. Ti Mayon ket isu ti kasaetan a bulkan ti Filipinas. Amangan a mamin-47 a bimtak ti naudi a 400 a tawen.
Ti Mayon ket naidisso ti sengngat ti Plato a Eurasia ken ti Filipinas, ti beddeng a pinagsabatan ti plata ti kontinente a nalaglag-an ken ti plato ti taaw a nadagdagsen. Sarikedkedan ti plato ti kontinente a ilemmes ti plata ti taaw ket ti magma ti agbukel no matunaw dagiti batbato.
Panagpussuak ti Mayon[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1616: ti umuna a naammuan a panagpussuak ti Mayon
- 1766: nailenned ti ili ti Cagsawa ti dapu ken tepra ket ti torre ti kampanilia ti simbaan laeng ti nabati ti rabaw.
- 1897: pito nga aldaw a nagpussuak, kaatiddogan kadagiti naisuraten a pinagsaet ti Mayon
- 1984: awan ti maammuan a natay gapu iti panagbakwit ti 73,000 a tattao, manipud ti panagpakauna ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia
- 2006: kaudian a panagpussuak ti Mayon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b de Ferranti, Jonathan; Aaron Maizlish. "Dagiti Bantay iti Filipinas – Dagiti 29 a Paltok ti Banbantay nga addaan ti Nalatak a Paltok iti 1,500 metro wenno nasursurok". Naala idi 2011-01-31.
- ^ Mayon, Sangaubongan a Programa ti Bukanismo, Smithsonian Institution.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Bulkan Mayon iti Wikimedia Commons


text:
Banbantay Ural
Ti Banbantay Ural (Ruso: ypáлbckиe rópы, tr. Uralskiye gory, IPA: [ʊˈralʲskʲɪjə ˈgorɨ]; Bashkir: ypaл Tayҙapы), wenno simple laeng a dagiti Ural, ket ti kabambantayan nga agarup a mapan manipud iti amianan aginggana iti abagatan babaen ti akinlaud a Rusia, manipud iti aplaya ti Taaw Artiko aginggana iti Karayan Ural ken ti akin-amianan a laud ti Kazakhstan.[1] Ti kabambantayan ket mangporma ti parte ti kombensional a pagbeddengan a pagabetan dagiti kontinente ti Europa ken Asia. Ti Isla Vaygach ken dagiti isla ti Novaya Zemlya ket mangporma pay ti ad-adu a kawar iti amianan a mapan iti Taaw Artiko.
Dagiti bantay ket mabirukan iti kaunegan ti heograpikal a rehion ti Ural ken adu a mangtuon iti Distrito Pederal ti Ural ken iti rehion ti ekonomia ti Ural. Nabaknang dagitoy kadagiti rekurso, mairaman dagiti mina ti metal, uging, napateg ken napateg bassit a batbato. Manipud idi maika-18 a siglo, ti banbantay ket adun a nagkontribusion iti sektor ti mineral iti ekonomia ti Rusia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ural Mountains, Encyclopædia Britannica on-line
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Banbantay Ural iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Banbantay Ural manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Peakbagger.com panid para iti Banbantay ti Ural
- Dagiti ekspedision ken Panagpassiar iti Ural panid dagiti lima a parte ti Banbantay Ural


text:
Pagsasao nga Itik
Ti pagsasao nga Itik ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia. Saan a nabirukan daytoy iti panagsukisok ti pagsasao idi 2005; daytoy ket saan a nalawag no ti kayatna a sawen ket saanen a maisasao wenno immalisen dagiti agsasao.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao nga Itik iti Ethnologue (Maika-15 nga ed., 2005)
- ^ a b Itik iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Itik". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Pagsasao a Malfaxal
Ti pagsasao a Malfaxal, ammo pay a kas Na'ahai, ket ti maysa kadagiti adu a pagsasao ti grupo ti Igid ti baybay ti Malekula iti Vanuatu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malfaxal iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Malfaxal". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Arkibo ti ELAR ti Pangiyuna a Dokumentasion ti Na'ahai


text:
Ni James Monroe (Abril 28, 1758 – Hulio 4, 1831) ket maysa idi a maikalima a Presidente iti Estados Unidos (1817–1825). Ni Monroe ket isu ti naudi idi nga isu ket Nagipatakder nga Ama iti Estados Unidos, ken ti kinaudi a presidente manipud iti Virginia a dinastia ken ti Republikano a Henerasion.[1] Ti pinakapresidentena ket namarkaan babaen kadagiti "Panawen ti Naimbag a Panakarikna" – ti maysa a paset ti panawen nga adda dagiti bassit laeng a panagriri ti makitipon – ken kalpasan daytoy ti Derraaw iti 1819 ken ti maysa a narungsota debado ti panagawat iti Missouri a Teritorio. Ni Monroe ket kaaduana naamammoan para iti panagirangarangna iti Monroe a Doctrina idi 1823, a nagibaga a ti Estados Unidos ket saanna nga ibturan dagiti sumakbay a panakibiang ti Europa iti Kaamerikaan.
- ^ Harlow Unger, James Monroe: Ti Kinaudi a Nangipatakder nga Ama (2009).


text:
Pagadian
Ti Siudad ti Pagadian ket maysa a maika-2 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Pagadian ket nabingbingay a politikal kadagiti 54 a barbaranggay.[2]
- Alegria
- Balangasan (urban)
- Balintawak
- Baloyboan
- Banale
- Bogo
- Bomba
- Buenavista
- Bulatok
- Bulawan
- Camalig
- Dampalan
- Danlugan
- Dao
- Datagan
- Deborok
- Ditoray
- Dumagoc (urban)
- Gatas (urban)
- Gubac
- Gubang
- Kagawasan
- Kahayagan
- Kalasan
- Kawit (urban)
- La Suerte
- Lala
- Lapidian
- Lenienza
- Lison Valley
- Lourdes
- Lower Sibatang
- Lumad
- Lumbia (urban)
- Macasing
- Manga
- Muricay
- Napolan
- Palpalan
- Pedulonan
- Poloyagan
- San Francisco (urban)
- San Jose (urban)
- San Pedro (urban)
- Santa Lucia (urban)
- Santa Maria (urban)
- Santiago (urban)
- Santo Niño (urban)
- Tawagan Sur
- Tiguma (urban)
- Tuburan (urban)
- Tulangan
- Tulawas
- Upper Sibatang
- White Beach
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Pagadian | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Departamento ti Risaralda
Ti Risaralda ket departamento ti Colombia. daytoy ket mabirukan idiay rehion ti akinlaud a tengnga ti pagilian ken paset ti Rehion ti Paisa. Ti kapitoliona ket ti Pereira.
Daytoy ket nabingbingay idi manipud iti departamento ti Caldas idi 1966. Ti Risaralda ket naindayegan para iti kasayaat ti kalidad ti kape, ken dagiti dumurdur-as nga industria: ti kawes, makan, ti panagtagilako kadagiti [kammasapulan, ken dagiti serbisio.
Daytoy a teritorio ketkaaduan a kabanbantayan ken adu daytoy ti klase ti klima iti bassit unay a lugar. Iti kaasidegna kadagiti pagsangladan a kas ti Buenaventura ken ti Taaw Pasipiko ken kadagiti kadakkelan a siudad idiay Colombia – Bogotá, Cali, Medellín –ket mangaramid daytoy ti sentro ti napardas a panagdur-as ti ekonomia.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Risaralda iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: suppiat ti URL–wikilink
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti naisengngat a silpo ti wiki iti
|title=,
|chapter=,
|article=, wenno
|booktitle=, kdpy. bayat pay a manginagan ti URL para iti dayta nga elemento.
Suppiat ti URL–wikilink
Dagiti akinruar a silpo iti naiparang a dakamat ket panagtitipon dagiti parametro nga agtengngel iti url, ti para|url}},
|chapter-url=, kdpy., nga addaan kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo, ti
|title=,
|chapter=, kdpy. Dagiti parametro nga agtengtengel iti titulo ket mabalinda a maisilpo a kas wiki iti sabali nga artikulo ti Wikipedia ngem saan no adda maiparis a parametro nga agtengtengel iti url iti dakamat. No mapasamak daytoy a kondision, mapasardeng ti silpo ti wiki, di maikaskaso ti wiki a panagmarka, ken dagiti maiparang a silpo ti dakamat iti akinruar a sitio.
Adda met dagiti plantilia nga agpataud iti daytoy a biddut no isuda ket parte ti parametro nga agtengtengel iti titulo. Mapasamak ti biddut no ti plantilia ket agpataud iti naisilpo iti wiki a linaon. Kas pagarigan, dagiti plantilia ti
{{lang}} ket mangiparuar ti naisilpo iti wiki a kategoria. Dagiti plantilia kadagiti parametro nga agtengtengel iti url ket mabalinda pay a dadaelen ti metadata ti COinS ti dakamat. Kas sapasap a tarabay, liklikan ti panagusar kadagiti plantilia kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo malaksid no ti apekto ti plantilia ket intero a bisual (ti salamngka a balikas ti {{!}} ken dagiti kapada).
Mabalin pay a mapasamak daytoy a kita ti biddut kadagiti plantilia ti naibatay iti panangilasin (
{{cite doi}}, kdpy.). No mapasamak daytoy, ti mensahe ti biddut ket maipakita iti artikulo ngem ti biddut ket pudno a mabirukan iti plantilia ti dakamat a naibatay iti panangilasin.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, ikkaten dagiti islpo ti wiki manipud kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo a naikeddeng anga akinruar a nasilpo wenno ikkaten ti akinruar nga URL, a mangipalubos nga agbalin dagiti akin-uneg a silpo a kas manamnama. No dagiti plantilia nga agpatpataud ti silpo ti wiki ket importante iti dakamat, iyalis dagitoy manipud iti plantilia ti CS1 ngem ibati dagitoy iti uneg dagiti etiketa ti
... . Adda sangkabassit nga annong nga ited babaen dagiti plantilia ket mabalin a magun-od babaen dagiti parametro ti CS1.
Ti mangsolbar kadagiti biddut kadagiti plantilia ti dakamat a naibatay iti panangilasin, nasken a maurnos ti plantilia tapno mapasayaat ti biddut. Agan-annad no agurnos kadagitoy a plantilia gapu ta dagiti plantilia ti dakamat a naibatay iti panangilasin ket masansanda a naus-usar kadagiti adu nga artikulo.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: suppiat ti URL–wikilink.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Pagsasao a Zabana
Ti pagsasao a Zabana ket timaysa a pagsasao nga Oceaniko a gangani nga ekslusibo a naisasao idiay distrito ti Kia iti akin-amianan a parte ti Isla Santa Isabel idiay Is-isla Solomon. Ti Zabana ket naikeddeng nga agrangrang-ay a pagsasao (EGIDS 5) a ti kayatna a sawen ket adu a maus-usar, nga agraman iti literatura iti pagalagadan a porma nga inus-usar ti sangkabassit a tattao ngem saan a naiwarwaras wenno matalinaay.[3] Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan a maisasao a pagsasao idiay Isla Santa Isabel, ken makisalisal iti Cheke Holo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zabana iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Zabana". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ "Zabana". Ethnologue. Naala idi 2016-10-21.


text:
Etiopia
Nagsasabtan: 8°N 38°E / 8°N 38°E
Ti Etiopia (Ge'ez: ኢትዮጵያ ʾĪtyōṗṗyā), opisial nga ammo a kas ti Pederal Demokratiko a Republika ti Etiopia, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Sara iti Aprika. Isu daytoy ti maikadua a kaaduan ti populasion a pagilian idiay Áprika, nga adda ti sumurok a 82 a riwriw nga agtaeng,[3] ken ti maikasangapulo a kadakkelan babaen ti kalawa ti lugar, a sumakop ti 1,100,000 km2. Ti Etiopia ket nabeddengan babaen ti Eritrea iti amianan, ti Djibouti ken Somalia iti daya, ti Sudan ken Abagatan a Sudan iti laud, ken Kenya iti abagatan. Ken ti kapitoliona ket adda iti Addis Ababa, isu pay daytoy ti kaaduan ti populasion a napalikmutan ti daga iti lubong.
Ti Etiopia ket maysa idi a monarkia para kadagiti kaaduan a pakasaritaanna, ken ti Etiope a dinastia ket masurotanna ti ramutna manipud iti maikadua a siglo BC.[7] Ti Etiopia ket maysa pay kadagiti kadaanan a sitio iti rimsuaan ti nagtagitaoan a naam-ammuan dagiti sientista iti tatta nga aldawi, a nakaparnuay kadagiti kadaanan a pagsurotan iti nagtagitaoan.[8] Mabalin nga isu daytoy ti rehion nga immuna a naggapuan dagiti Homo sapiens para iti ipapanda idiay Tengnga a Daya ken dagiti puntos iti labes.[9][10][11] Kaduaanna ti Roma, Tsina ken Persia, ti Etiope nga Aksum nga Imperio ket naipanunutan idi a kas maysa kadagiti uppat a nalatak a kabilegan iti maika-3 a siglo.[12][13][14] Idi agdama a panawen ti Karapkap para iti Áprika, ti Etiopia ket isu laeng ti Aprikano a pagilian malaksid ti Liberia a nakataginayon ti katurayanna a kas maysa a mabigbigan a nawaya a pagilian, ken maysa idi kadagiti uppat nga Aprikano a kameng iti Liga dagiti Pagilian. Kalpasan ti bassit a panawen iti Italiano a panagsakop, ti Etiopia ket nagbalin a dokumento ti linteg a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Idi dagiti dadduma a pagilian ti Aprika ket nakagun-od ti panakawayaway kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, adu kadagitoy ti immampon kadagiti maris iti wagaywaway iti Etiopia, ken ti Addis Ababa ket nagbalin a lokasion kadagiti nadumaduma nga internasional nga organisasion a naipakatengngaan ti isip para iti Áprika. Ti Etiopia ket maysa kadagiti nangibangon a kaemeng ti Di-Nailinia a Tignay, G-77 ken ti Organisasion ti Aprikano a Panagkaykaysa. Ti Addis Ababa ket isuti agdama a kuartel ti Kappon ti Aprika, ti Pan Aprikano a Kamara ti Komersio, UNECA ken ti Aprikano nga Agsagsagana a Puersa. Ti Etiopia nakakitan dagiti nadumaduma a sistema ti gobierno kalpasan ti dinastia nga indauloan babaen ni Haile Selassie ket naabak idi 1974.
Ti taga-ugma a Ge'ez a sinuratan ket nawatiwat a maus-usar idiay Etiopia. Ti Etiopiano a kalendario ket pito aginggana ti walo a tawen a likudan ti Gregorian a kalendario . Ti pagilian ket maysa nga adu ti pagsasaona ken adu ti etnikona a kagimongan kadagiti agarup a 80 a grupo, a dagiti dua a kadakkelan ket ti Oromo ken ti Amhara, a dagitoy a dua ket agsasaoda kadagiti Apro-Asiatiko. Ti kaaduan a populasionna ket Kristiano bayat a ti maysa apagkatlo ket Muslim, a dagitoy a dua a relihion ket adda ti napigsa aramutda iti pagilian. Ti adu a populasion dagiti Etiopiano a Hudio ket nagtataengda idiay Etiopia aginggana ti panawen ti 1980. Ti pagilian ket ibalayanna pay ti naikararuaan a Rastafari a tignay. Adda dagiti 9 UNESCO a Tinawtawid a Lugar ti Lubong idiay Etiopia.
Urayno isu ti kangrunaan a taudan iti kayaran Nilo, ti Etiopia ket nakapan kadagiti seriye ti panagbisin idi panawen ti 1980, a naipakaro babaen dagiti nakariro a heopolitiko ken sibil a gubgubat. Ti pagilian ket narugianen a makaungar, ken adda tattan ti kadakkelan nga ekonomia babaen ti GDP idiay Daya nga Aprika ken Tengnga nga Aprika.[15][16][17] Ti Etiopia ket sursurotenna ti maysa a pederal a republika a sistema ti politika ken ti EPRDF ket isu ti agturturay a partido manipud idi 1991.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Etiope a Batay-linteg". Artikulo 5 Etiope a batay-linteg. APAP. Naala idi 3 Disiembre 2011.
- ^ CIA – Etiopia – Dagiti Grupo ti Etniko. Cia.gov. Naala idi 2012-03-03.
- ^ a b Ahensia ti Tengnga nga Estadistika iti Etiopia. Ahensia ti Tengnga nga Estadistika iti Etiopia
- ^ a b c d "Etiopia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Idi agsasao kalpasan ti panagpirmana ti naisuppiatan a nagbaetan a tulagan ti Etiopia ken Italia idi 1889,ni Emperador Menelik II ket nangipalpalawag ti puestona: "Saantayo a makapalubos ti integridad tayo a masalsaludsodan a kas dagiti Kristiano ken nataknengan a pagilian, wenno ti karbengan a mangituray ti bukodtayo nga imperio iti patingga a panagwayawaya. Ti Emperador iti Etiopia ket maysa a kaputotan iti dinastia nga agtawen iti 3,000 — ti maysa a dinastia nga iti dayta nga agdama a panawen ket saan pay a simmuko kadagiti gangganaet. Ti Etiopia ket saan pay a naparukmaan ken isu ket saanto a maparukmaan babaen ti siasinoman." Ti Etiopia a Di-nabedbedan: Panagadal kadagiti Emansipasion ti Puli – p. xxv babaen ni Joseph Ephraim Casely Hayford
- ^ Michael Hopkin (16 Pebrero 2005). "Ti Etiopia ket isu ti kasayaatan a pagpilian para iti duyan dagiti Homo sapiens". Katutubo. doi:10.1038/news050214-10.
- ^ Li, J. Z.; Absher, DM; et al. (2008). "Sangalubongan a Panakibiang ti Nagtagitaoan a Naadaw manipud iti Nalawa a Henoma a Tabas iti Pannakadumaduma". Siensia. 319 (5866): 1100–1104. Bibcode:2008Sci...319.1100L. doi:10.1126/science.1153717. PMID 18292342.
- ^ "Dagiti Nagtagitaoan ket Immakar Manipud ti Aprika a Bimmallasiw iti Lubong, a Kinunan ti Panagadal ti DNA". Bloomberg.com. 2008-02-21. Naala idi 2009-03-16.
- ^ Karen Kaplan, Los Angeles Times (2008-02-21). "Napalikmutan ti Lubong manipud iti Addis Ababa". Startribune.com. Naala idi 2009-03-16.
- ^ Stuart Munro-Hay, Aksum: Maysa nga Aprikano a Sibilisasion iti Naladaw a Taga-ugma. Edinburgh: Unibesidad a Pagmalditan, 1991, p. 57 ISBN 0-7486-0106-6.
- ^ Aksumite Etiopia. Workmall.com (2007-03-24). Naala idi 2012-03-03.
- ^ Paul B. Henze, Dagiti Tuon iti Oras: Pakasaritaan iti Etipia, 2005 ISBN 1-85065-522-7.
- ^ "Ti Etiopia ket linabsanna ti Kenya tapno nagbalin nga isu ti Kadakkelan nga Ekonomia ti Daya nga Aprika". Nazret.com. 2010-02-06. Naala idi 2010-06-02.
- ^ Ti GDP a panagggatang a kabilegan ti Etiopia idi 2010: 86 bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 2012-03-03.
- ^ Ti GDP a panaggatang a kabilegan ti Kenya GDP idi 2010: 66 Bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 2012-03-03.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Beshah, Girma ken Aregay, Merid Wolde Ti Saludsod iti Kappon dagiti Simbaan kadagiti Luso-Etiopiano a Panakibiang (1500–1632), Lisbon, Junta de Investigações do Ultramar ken Centro de Estudos Históricos Ultramarinos (1964).
Adu pay a mabasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Zewde, Bahru (2001). Ti Pakasaritaan ti Moderno nga Etiopia, 1855–1991 (Maika-2 nga nga ed.). Athens, OH: Unibersidad ti Ohio a Pagmalditan. ISBN 0-8214-1440-2.
- Selassie I., Haile (1999). Ti Biagko ken Panagrangrang-ay ti Etiopia: Ti Autobiograpia ni Emperador Haile Selassie I. Inpatarus babaen ni Edward Ullendorff. Chicago: Frontline. ISBN 0-948390-40-9.
- Henze, Paul B. (2004). Dagiti Tuon ti Oras: Ti Pakasaritaan ti Etiopia. Shama Books. ISBN 1-931253-28-5.
- Marcus, Harold G. (1975). Ti Biag ken dagiti Panawen ni Menelik II: Etiopia, 1844–1913. Oxford, U.K.: Clarendon. Naiprenta manen, Trenton, NJ: Red Sea, 1995. ISBN 1-56902-009-4.
- Marcus, Harold G. (2002). Ti Pakasaritaan ti Etiopia (napabaro nga nga ed.). Berkeley: Unibersidad iti California a Pagmalditan. ISBN 0-520-22479-5.
- Mockler, Anthony (1984). Gubat ni Haile Selassie. New York: Random House. Naimaldit manen, New York: Olive Branch, 2003. ISBN 1-902669-53-3.
- Rubenson, Sven (2003). Ti Panagbiag ti Etiopiano a Panagwaywayas (Maika-4 nga ed.). Hollywood, CA: Tsehai. ISBN 0-9723172-7-9.
- Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2003). Encyclopaedia aethiopica, Tom. 1: A-C. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
- Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2005). Encyclopaedia aethiopica, Tom. 2: D-Ha. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
- Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2007). Encyclopaedia aethiopica, Tom. 3: He-N. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Etiopia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Etiopia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Chang Myon
NI Chang Myon (hangul: 장면; hanja: 張勉; Agosto 28, 1899 – Hunio 4, 1966) ket maysa idi nga Abagatan a Koreano nga estadista, mannuro, diplomatiko, periodista ken aktibista iti sosial ken maysa pay nga aktibista iti agtutbo iti Romano Katoliko. Isu idi ti naudi a Bise Presidente ti Abagatan a Korea ken ti Kangrunaan a Ministro ti Maikadua a Republika. Ti naestilo a naganna (ho) ket Unseok (운석, 雲石). Ti Ingles a naganna ket John Chang Myon (nakabunyagan a nagan, apelyido, naited a nagan).
Babaen ti turay ti Hapon, nagtrabaho ni Chang a kas manursuro. Manipud idi 1919–21, nagisuro idiay Yongsan Youth Catholic Theology School ken manipud idi 1931–36 iti Dongsung Commerce High School. Manipud idi 1937–44, isu idi ti prisipal ti Hyehwa Kindergarten ti Katoliko a Simbaan ti Hyehwa-dong. Manipud idi 1936–45, isu idi ti prinsipal ti Dongsung Commerce High School.
Idi 1948, nagidaulo isuna iti delegasion ti Republika ti Korea iti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Idi 1949, nagbalin isuna kas ti immuna nga embahador iti Republika ti Korea iti Estados Unidos. Idi 1950, nagballigi isuna nagapelar iti Estados Unidos ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a mangipatulod kadagiti tropa a tumulong iti Gubat ti Koreano. Idi Nobiembrer 23, 1950, naidutok isuna a kas kangrunaan a ministro ti Umuna a Republika ti Korea. Manipud idi 1956 aginggana idi 1960, nagserbi isuna akas ti maikapat a bise presidente ti Umuna a Republika ti Korea.
Idi ti gobierno ni Syngman Rhee ket pinadisi babaen ti yaalsa ti nagay-ayat iti demokrasia nga indauluan ti estudiente ti Tignay ti Abril 19, nabutosan isuna a kas Kangrunaan a Ministro ti Maikadua a Republika idi 1960. Kalpasan idi inampon ti pagilian ti maysa a parlamentario a sistema a pangsungbat kadagiti panagabuso ni Rhee iti bileg ti presidente, ni Chang ket nagbali a daulo ti gobiernot. Nagpatingga ti gobierno ni Chang Myon idi nagballigi ti maysa a kudeta ti militar nga indauluan ni Park Chung-hee idi Mayo 16, 1961, a nangmarka ti patingga ti Maikadua a Republika ken ti nabiit nga ekspeimentasion ti pagilian iti porma ti gabinete a gobierno.[1]
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Nayanak ni Chang Myon idi 1899 idiay Jeokseon-dong, Hansung. Isu ti immuna nga anak a lalaki da Chang Gi-bin ken Lucia Hwang. Ti amana ket maysa nga opisial ti buis ti matgedan iti puerto ti baybay iti Incheon ken kanungpalan a nagbalin a superintendente ti aduano (Saeguanjiang) iti puerto ti baybay iti Busan. Ti naited a naganna ket Myon (면;勉).[2] Isu ket kameng idi ti Pamilia nga Indong Chang (인동장씨;仁同張氏), ken nagtaud manipud iti Jukjong Chang Cham (죽정장잠;竹亭張潛), ti maysa a nalatak a Neo-Confucianismo a pilosopo. Ti maikasiam a kaputotan nga apong a lalaki ni Chang ket nagnaed iti Probinsia ti Abagatan a Pyongan ngem ti amana ket immalis idiay Incheon.[3] Ti immuna a nagraraem iti Romano Katoliko iti pamiliana ket ti apongna a baket iti tumeng a ni Lady Park.
Idi 1906, nangrugi a nagadal isuna idiay Incheon Parkmun Primary School (인천 박문 소학교;仁川博文小學校), ken nagturpos idi 1912. Kalpasanna nagadal idiay Incheon Public Simsang Elementary School (인천 공립 심상소학교, 仁川公立尋常小學校), ken nagturpos idi 1914. Kalpasan dayta nagbasa isuna idiay Suwon Agriculture High School (수원농업고등학교, 水原農業高等學校), ken nagturpos idi Mayo 25, 1917. Idi Marso 1916, inasawana ni Kim Ok-yun. Nagannakda kadagiti innem a lallaki ken tallo a babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Campaign for the past, not the future Naiyarkibo Abril 15, 2014, iti Wayback Machine Koreatimes 2012.04.05
- ^ HDagiti dua a kakabsatna a lallaki ket addaanda iti bugbugtong a karkarater iti Insik a kas dagiti naited a naganda. Amin dagiti annakna alallaki ken dagiti kaanakanna a lallaki ket addaan iti bugbugtong a karkarater iti Insik a kas dagiti naited a naganda.
- ^ Naiyanak ti amana idiay Probinsia ti Abagatan a Pyungan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kagimongan ti Pammalagip ken ni Unsuk Chang Myon (iti Koreano)
- Bariweswes (iti Koreano)
- Chang Myon (iti Koreano)
- Chang Myon (iti Koreano)


text:
Agar-aramat:Lam-ang/Umuna a Panid
Napili nga artikulo
Ni Galileo Galilei (15 Pebrero 1564 – 8 Enero 1642), ket maysa idi nga Italiano a pisisista, matematiko, astronomo, ken pilosopo. Isu ket addaan iti nangruna a papel iti Sientipiko a Rebolusion. Dagiti kontribusionna ket mairaman ti pannakapasayaat ti teleskopio ken dagiti nagbanagan ti astronomiko a panagpalpaliiw ken ti panagsuporta para iti Kopernikanismo. Ni Galileo ket tinawtawagan idi a kas ti "ama ti moderno a mapalpaliiw nga astronomia", ken "ti Ama ti Moderno a Siensia".
Dagiti inpalawagna iti mapalpaliiw nga astronomia ket mairaman ti pannakapasingked dagiti parte ti Benus babaen ti teleskopio, ti pannakaduktal kadagiti uppat a kadakkelan a satelite ti Hupiter, ken nanaganan pay iti bulbulan ni Galileo a kas pammadayaw kaniana, ken ti pannakapalpaliiw ken panagusig kadagiti turik ti init. Ni Galileo ket nagobra pay iti naipakat a siensia ken teknolohia, isu ket nagparnuay ken nangpasayaat ti kompas ti militar ken dagiti nadumaduma pay nga instrumento.
Pagiwanwanan
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina-Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
- Agdadamoka kadi? Surotem ti pakabuklan ti Ilokano Wikipedia.
- Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo.
- Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre, iwanwandaka ngarud.
- Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid? Ipadigom ti kinalaingmo ditoy
- Ay, nagalas met! Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin.
- For non-Ilokano speakers please visit the local embassy or request help here.
Ammom kadi...
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
- ... a ni Lord Byron (nailadawan) ket nakilaban idiay Griego a Gubat ti Wayawaya ken rinaraeman ti tattao idiay Gresia a kas nailian a bannuar?
- ... a ti Sydney ket maysa idi a penal a kolonia ken isu ti immuna a kolonia ti Britaniko idiay Australia?
- ... a ti Atenas ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Gresia ken makunkuna pay a kas ti duyan ti Akinlaud a sibilisasion?
- ... a ti Shahnameh ("Ti Libro dagiti Ari") ket buklen dagiti agarup a 60,000 berso ken isu ti nailian nga epiko ti Iran ken dagiti mainaig pay a kagimongan?
- ... a ni Yuri Gagarin ket isu ti immuna a nagbaniaga ti akin-ruar a limbang?
Napili a ladawan
Kakabsat a proyekto
Ibalbalayan ti Pundasion ti Wikimedia ti Wikipedia, ti maysa a di aggangganansia a gunglo a mangibalbalay pay kadagiti nadumaduma a proyekto:
Nawaya a pagidulinan ti midia
Pagparang-ayan ti sopwer
Koordinasion dagiti proyekto
Libre a liblibro ken manual
Nawaya a batayan ti pannakaammo
Naurnong a damdamag
Naurnong nga inadaw a pasasao
Biblioteka ti nawaya a linaon
Katalogo dagiti sebbangan
Nawaya a pagadalan
Nawaya a tarabay ti panagbanniaga
Nawaya a diksionario
Dadduma a pagsasao ti Wikipedia
Naisurat daytoy a Wikipedia iti Ilokano, ken napartuat idi Oktubre 7, 2005. Adu pay dagiti sabali a magun-od a Wikipedia, makita dita baba dagiti Wikipedia ti Filipinas ken dagiti sumagmamano a kadakkelan.
-
Dagiti Wikipedia ti Filipinas
-
1,000,000+ nga artikulo
-
250,000+ nga artikulo
-
50,000+ nga artikulo


text:
Dagiti panagtunton ti teritorio ti Antartika
Pito nga es-estado ti mangtartaripato ti panagtunton ti teritorio kadagiti walo a teritorio idiay Antartika. Dagitoy a pagilian ket mangimaton iti lugarda a sientipiko a pagsukisokan ken dagiti pagadalan a pasilidad a idiay Antartika iti uneg ti tinuntonda a teritorio.
Naibagbaga kano a ti Tulag ti Antartiko ket mangitungkua wenno mangpasardeng kadagitoy a panagtunton. Nupay kasta, ti Artikulo IV § 2 ket mangibagbaga iti, "Awan kadagiti tignay wenno aktibidad a mapaspasamak bayat a maipatpatungpal ti agdama a tulag ket gapuanan iti daytoy a batayan para iti panangiyunayunay, panagsuporta wenno panangipaay ti panagtunton ti teritorial a kinaturay idiay Antartika. Awan ti baro a panagtunton,wenno panagpadakkel iti maysa nga adda a panagtunton, ti maiyunayunayto iti kinaturay ti teritorio bayat a maipatpatungpal ti agdama a tulag agdama a Tulag", isu a saan a mangitungkua wenno mangpaardeng kadagiti adda a panagtunton.
Dagiti opisial a panagtunton[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agtutuon a panagtunton[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan a natunton[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti awanen a panagtunton[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mabalin a masakbayan a panagtunton[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti maipagpagarup a a mabalin a maipanggep dagiti masakbayan a panagtunton. Ti Estados Unidos ken Rusia (kas sumaruno nga estado iti Kappon ti Sobiet) ket nangitaltalinaay nga addaanda iti reserba a karbenagn iti agaramid kadagiti panagtunton ket adda met dagiti panagipagpagarup a ti Brasil ket agar-aramid iti panagtunton a naibatay babaen ti 53° L ken 28° L,[1] isu a mangtuoon kadagiti panagtunton ti Arhentina ket Britaniko ngem saan a ti Chile.
Dagiti teritorio ti isla ti subantartiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti uppat a teritorio iti 60° Abagatan ti sirkulo ti latitud ket sagpaminsan a mainaig iti kontinente ti Antartika. Awan kadagitoy a teritorio ket addaan kadagiti indehenio a populasion.
- Isla Bouvet (Dependensia ti Norwega)
- Akin-abagatan a Terteritorio ti Pransia[2][3]
- Isla Heard ken is-isla McDonald (Akinruar a teritorio ti Australia)
- Abagatan a Georgia ken ti Is-isla ti Abagatan a Sandwich (Ballasiw taaw a teritorio ti Britaniko)
Tulag ti Antartiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The international politics of Antarctica. Page 119 and 124.
- ^ Dagiti distrito ti Akin-abagatan ken Antartiko a Dagdaga ti Pransia malaksid ti Daga Adelia.
- ^ Mairaman ti Naiwarwaris nga Is-isla idiay Taaw Indiano, a mainaig iti Aprika


text:
VIGAN CITY – Nakemmeg ni Miller Viloria, agtawen iti uppat a pulo ket innem, tattoo artist a taga-Brgy. San Jose, Narvacan.
Ti suspek ket sumangsango iti kaso a panaglabsing iti RA 10591 wenno Comprehensive Firearms and Ammunition Act a ti search warrant-na ket imparuar ni Presiding Judge Gina Juan-Chan ti RTC Branch 71, Candon City a napetsaan iti July 29, 2021.
Naala iti uneg ti pagtaenganna ti maysa a caliber 38 revolver ken innem a live ammunition a nakaikarga iti cylinder ti paltog.
2012 ket natiliw manen idin ti suspek gapu ti panaglabsingna iti nasao a paglintegan.


text:
Siudad ti Guanajuato
Ti Guanajuato (Panangibalikas nga Espaniol: [gwanaˈxwato]) ket ti siudad ken ili idiay tengnga a Mehiko ken ti kapitolio ti sestado iti isu met laeng a nagan. Daytoy ket parte ti makrorehion ti Bajío.[1] Daytoy ket akikid a ginget, ken mangaramid daytoy nga akikid ken agtikortikor dagiti kalsadana.
Ti idadakkel ti Guanajuato ket nagresultaan ti kaadu dagiti magun-od a mineral kadagiti mangpalpalikmut a bantay. Dagiti minana ket nabaknangda idi ken ti siudad ket maysa idi kadagiti kaimpluensiaan idi las-ud ti kolonia. Maysa kadagiti mina, ti La Valenciana, ket pakabuklan iti dua apagkatlo iti panagtaud iti pirak iti lubong idi karang-ay ti panagpataudna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Siudad ti Guanajuato iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Siudad ti Guanajuato manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Pagsasao nga Abui
Ti pagsasao nga Abui ket ti pagsasao ti Purpuro Alor. Daytoy ket maitagikua iti pamilia a Trans–Baro a Guinea nga insasao babaen dagiti agarup a 16,000 nga agsasao idiay tengnga a parte ti Isla Alor ken idiay Akindaya nga Indonesia, ti probinsia ti Day a Nusa Tenggara (NTT). Ti patneng a naganna ket Abui tanga a literal a maipatarua iti 'pagsasao ti banatay'.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao nga Abui iti Ethnologue (Maika-14 nga ed., 2000).
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Abui". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Batyan a leksiko ti Abui iti Global Lexicostatistical Database
- Sasao nga Alor–Pantar: Dagiti Tudan ken Teorektikal nga Impakto (babaen ti Unibersidad ti Leiden)
- Sasao nga Alor–Pantar: Dagiti Tudan ken Teorektikal nga Impakto (website ti proyekto ti EUROBABEL)
- Dengngen ti wadan ti Abui manipud iti Global Recordings Network


text:
Ti nagan ti panid. Ti kasisigud ket ti agdama a panid.
klase
Daytoy a saan a nanaganan a parametro ket pagpilian ken naus-usar a panangilasin ti baetan dagiti sabali a panid ti artikulo iti umuna a nagan ti espasio (mainspace) (kasla dagiti panangilawlawag a panid ken dagiti baw-ing). Kitaen dagiti salaysay dita baba.
Maiparuar
Datos ti plantilia
Daytoy ti dokumentasion ti TemplateData para iti daytoy plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor ken dagiti dadduma pay a ramit.
TemplateData para iti Kita ti panid
Mangilasin no ti panid ket maysa nga artikulo, papeles, kategoria, panid, wenno plantilia.
Kitaen pay
Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Pagsasao a Romblomanon
Ti Romblomanon ket ti maysa nga Austronesio a rehional a pagsasaoa naisasao, a kakuyog iti Asi ken Onhan, iti probinisa ti Romblon idiay Filipinas. Ti pagsasao ket tinawtawagan pay iti Ini, Tiyad Ini, Basi, Niromblon, ken Sibuyanon. Daytoy ket parte ti pamilia ti pagsasao a Bisaya ken asideg a kabagian dagiti sabali a sasao a Filipino.
Dagiti lokasionUrnosen
Ti Romblomanon ket naisangayan a naisasao kadagiti sumaganad nga isla idiay Romblon:
- Romblon: ti bugbugtong nga ili ti Romblon.
- Sibuyan: amin dagiti ilina, Cajidiocan, Magdiwang, ken San Fernando.
- Tablas: ti ili ti San Agustin.
- Oriental Mindoro: dagiti migrante nga agsasao iti Romblomanon manipud iti Carmen idiay Tablas ket inyegda ti pagsasao a naipangpangruna iti ili ti Bansud ken dagiti pay migrante nga agsasao ti Romblomanon manipud iti Tablas, Romblon ken is-isla ti Sibuyan kadagiti sumaganad nga ili Mansalay, Bulalacao ken dagiti parte ti Bongabong ken Roxas.
Kitaen payUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Romblomanon iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Romblomanon". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Arica
Ti Arica (Espaniol: [aˈɾika]) ket ti komuna ken ti puerto a siudad nga addaan iti populasion iti 196,590 idiay Probinsia ti Arica iti akin-amianan a Rehion ti Arica y Parinacota ti Chile. Daytoy ti akin-amianan unay a siudad ti Chile, ken mabirukan laeng daytoy iti 18 km (11 mi) iti abagatan ti pagbeddenganna iti Peru. Ti siudad ket isu ti kapitolio ti Probinsia ti Arica ken ti Rehion ti Arica ken Parinacota. Ti Arica ket addaan iti kalalainganna a temperado a klima ket addaan kadagiti kababaan a gatad iti tinawen a panagtudo iti ania man a lugar iti lubong, isu a karkarna nga adda dagiti ania man nga ulep iti Arica.[2] Ti Arica ket mabirukan iti tikor ti akinlaud nga aplaya ti Abagatan nga Amerika nga ammo a kas ti Tikor ti Arica wenno Siko ti Arica. Iti lokasion ti siudad ket adda dagiti dua a nasamek a ginget a mangguddua iti pagtumpongan ti Desierto Atacama: ti Azapa ken ti Lluta. Dagitoy a ginget ket mangited iti prutas para iti eksport.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Arica iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Arica manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Mario Vargas Llosa
Ni Jorge Mario Pedro Vargas Llosa, Umuna a Markes iti Vargas Llosa (Espaniol: [ˈmaɾjo ˈBaɾɣas ˈʎosa]; nayanak idi Marso 28, 1936) ket maysa a Peruano a mannurat, politiko, agiwarwarnak, manalaysay, propesor ti kolehio, ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2010.[3] Isu ket naipasngay idi idiay Peru, ni Vargas Llosa ket maysa kadagiti kalaingan a nobelista ken manalaysay iti Latin nga Amerika, ken maysa kadagiti mangyuna a mannurat iti kaputotanna. Adda met dagiti kritiko a nangikeddeng kaniana nga isu ket addaan ti dakkel nga impakto iti sangalubongan ken ngem ti ania man a mannurat iti Latin American Boom.[4] Kalpasan ti pannakairangarang ti Premio Nobel iti Literatura idi 2010, ti Sueko nga Akademia ket kinunana a nangited kenni Vargas Llosa "para iti kartograpiana kadagiti estrukrura iti bileg ken dagiti naintrinsera a ladawan dagiti resistansia ti tattao, rebolto, ken pannakaabak".[5] Ni Vargas Llosa ket agdama nga agbisbisita a Propesor idiay Sentro ti Lewis para kadagiti Arte idiay Unibersidad ti Princeton.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nangabak ti Premio Nobeliti Literatura ni Mario Vargas Llosa". The Seattle Times.
Idi 1990, isu ket timmaray para iti presidente iti Peru, ngem inabak babaen ni Alberto Fujimori. Napakapsut babaen ti adu a publiko a panagkayat iti naranggas a panagturay ni Fujimor, ni Vargas Llosa ket nangala iti Kastila a pannakaumili, ken agnanaed idiay Madrid ken Londres.
- ^ "Lo más visto". CNN INTERNACIONAL. Marso 4, 2011.
- ^ "Ni Mario Vargas Llosa iti Peru ket nangabak iti Premio Nobel iti Literatura". Londres: The Independent. Oktubre 7, 2010.
- ^ Boland & Harvey 1988, p. 7 ken Cevallos 1991, p. 272
- ^ "Ti Premio Nobel iti Literatura ti 2010". Nobelprize. Oktubre 7, 2010. Naala idi Oktubre 7, 2010.
- ^ "Mario Vargas Llosa: Agbisbisita a Lekturado". Princeton. Naala idi Oktubre 6, 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Mario Vargas Llosa iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Mario Vargas Llosa iti Wikimedia Commons


text:
Bolinao, Pangasinan
Ti Bolinao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bolinao ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Arnedo
- Balingasay
- Binabalian
- Cabuyao
- Catuday
- Catungi
- Concordia (Pob.)
- Culang
- Dewey
- Estanza
- Germinal (Pob.)
- Goyoden
- Ilog-Malino
- Lambes
- Liwa-liwa
- Lucero
- Luciente 1.0 (J.Celeste)
- Luciente 2.0
- Luna
- Patar
- Pilar
- Salud
- Samang Norte
- Samang Sur
- Sampaloc
- San Roque
- Tara
- Tupa
- Victory
- Zaragoza
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Bolinao | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Rehion ti Ilocos Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion I (Rehion ti Ilocos)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Plantilia:Nalpas bassit
Daytoy a plantilia ket inus-usar kadagiti tungtungan a pampanid tapno nalawag a maipakita a ti pannakaikeddeng ti maysa a paset ti pagtungtungan, tapno ti agur-urnos ket saanna a basaen manen ti paset.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Mabalin nga usaren ti {{nalpas bassit}} a bukbukodna para iti kasisigud a mensahe wenno mabalin ti agusar ti mensahen a kas maysa a parametro.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Nalpasen}} – Nalpasen
- {{Nalpasen-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Nalpasen}} – ✓ Nalpasen
- {{Di pay nalpas}} – Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Di pay nalpas}} – ✗ Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas ken dinto a malpas}} (wenno {{Di pay nalpas2}}) – Di pay nalpas ken mabalin a dinto malpas
- {{Baak-bassit}} - Baak
- {{Nalpas bassit}} – Nalpas bassit
- {{Gudua a nalpas}} – Gudua a nalpas
- {{Nasimpa}} – Nasimpa
- {{Saan a simpaen}} – Saan a simpaen
- {{Innayon}} – Innayon
- {{Araramiden}} – Ar-aramiden...
- {{Araramidenna ti}} – Ni Kaspagarigan ket ar-aramidenna ti...
- {{Agur-uray}} – w Agur-uray
- {{Di sigurado}} – Di sigurado
- {{Agkitkita}} – Agkitkita...
- {{Patpatangan}} – Agdama a patpatangan...
- {{Naipatuloden}} – Naipatuloden
- {{Saludsod}} — Saludsod:
- {{Panunot}} – Panunot:
- {{Senial ti ballaag}} – Ballaag
- {{Agyamanak}} – Agyamanak
- {{Awan ti aniamanna}} – Awan ti aniamanna!
- {{Kur-it}}, agiparang laeng ti kur-it –
- {{Ekis}}, agiparang laeng ti ekis –
- {{Smarka}}, agiparang laeng ti marka ti saludsod —
- {{Bumbilya}}, agiparang laeng ti bumbilya–
- {{Nalpasen ti panangitipon}}, para kadagiti nalpasen a panangitipon – Nalpasen ti panangitipon.


text:
LAOAG CITY – Inpakaamo ni Brgy. Kagawad Rodel Gudoy ti chairman ti committee on agriculture iti Brgy. Darayday ditoy siudad ti Laoag nga umabot iti 303 a baboy ti manamnama a maikali gapu iti pangta ti African Swine Fever (ASF).
Inlawlawag ni Gudoy a nu man pay awan ti nagpositibo a baboy iti ASF iti nasao barangay ket karaman iti 500-meter radius dagiti baboy a maisakripisyo.
Inbatad na a kaaduan kadagiti baboy ket manipod iti maysa a piggery nga umabot iti 288.
Mainaig iti daytoy, kuna ti opsiyal a manarimaan ti panangsapulda ti lugar a pakaikalian dagiti baboy.
Inpakaammo na nga immunan nga iyumanda iti city engineering office nga iti abay ti ubong ti pakaikalian dagitoy ngem manamnama a mainspeksyon pay laeng.
Kabayatanna, kuna ni Gudoy nga adda ti naalaan ti blood sample a baboy iti Sitio 1 iti nasao a barangay ken maiyur-uray ti resulta daytoy.


text:
1938
Ti 1938 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 28 – Adriano Celentano, Italiano a kumakanta ken aktor
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 25 – Erineo S. Maliksi, Filipino a politiko (pimmusay 2021)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 5 – Rafael Buenaventura, Filipino a mangimaton iti banko (pimmusay 2006)
Disiemmbre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 29 – Jon Voight, Amerikano nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 16 – Robert Johnson, Amerikano a gitarista ken kumakanta (naipasngay 1911)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 10 – Isabelo de los Reyes, Filipino a politiko , mannurat ken aktibista (naipasngay 1864)
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 27 – Otto Dempwolff, Aleman a lingguista ken antropologo (naipasngay 1871)


text:
Artiko
Ti Artiko ket ti polar a rehion a mabirukan idiay akin-amianan unay a paset iti Daga. Ti Artiko ket buklen ti Taaw Artiko ken dagiti paset ti Kanada, Rusia, ken ti Estados Unidos (Alaska), Dinamarka (Greenland), Norwega, Suesia, Pinlandia, ken Islandia. Ti rehion ti Artiko ket buklen ti nawatiwat, a naabbongan ti yelo a taaw, ken napalikmutan baaen ti awan kayo a permafrost. Ti lugar ket mabalin a maipalawag a kas ti amianan ti Sirkulo ti Artiko (66° 33'N), ti aproksimado a patingga ti init ti tengnga ti rabii ken ti polar a rabii. Iti pay sabali, mabalin pay a maipalawag a kas ti rehion nga ayan ti natimbeng a temperatura para iti kapudotan a bulan (Hulio) ket baba ti 10 °C (50 °F); ti akin-amianan unay a linia ti kayo ket agarup a surotenna ti isotermia idiay pagbeddengan iti daytoy a rehion.[1][2]
Iti sosial ken politikal, ti rehion ti Artiko ket mangiraman kadagiti akin-amianan a teritorio dagiti walo nga estado ti Artiko, uray no babaen dagiti panangipalawag ti masna a siensia iti daytoy a teritorio ket subartiko. Ti rehion ti Artiko ket naisangayan a lugar kadagiti ekosistema ti Daga. Dagiti kultura iti rehion ken indihenio a tattao ti Artiko ket nasanaydan iti kalamiisna ken dagiti nakaro a kondision. Kadagiti naudi a panawen ti gay-at ti yelo ti baybay ket bimmassiten.[3] Biag idiay Artiko ket mangiraman kadagiti organismo nga agnanaed iti yelo,[4] zooplankton and pitoplankton, ikan ken dagiti mamalia ti baybay, dagiti billit, dagiti ayup ti daga, mulmula ken dagiti kagimongan ti tao.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "arctic." Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. Naala idi Mayo 2, 2009.
- ^ Addison, Kenneth (2002). Fundamentals of the physical environment. Routledge. p. 482. ISBN 0-415-23293-7.
- ^ "Global Sea Ice Extent and Concentration: What sensors on satellites are telling us about sea ice." National Snow and Ice Data Center. Naala idi Mayo 1, 2009.
- ^ Christopher Krembs ken Jody Deming. "Organisms that thrive in Arctic sea ice." National Oceanic and Atmospheric Administration. Nobiembre 18, 2006.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Artiko iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Artiko manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Lyngngam
Ti pagsasao a Lyngam ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko ti Amianan a daya nga India. Naminsan idi a nailista a kas dialekto ti Khasi, ti Lyngam ket addaan iti kaudian a literatura ket naidasig a kas naiduma a pagsasao a makibinningay iti sapasap a tawidan iti garo ken Pagalagadan a Khasi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lyngam iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Lyngam". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Nagaraja, K.S. (1996). "The status of Lyngngam" (PDF). Mon–Khmer Studies. 26: 37–50. Naala idi 9 Marso 2014.


text:
Cagayan
Ti Cagayan ket maysa a probinsia iti Filipinas, iti Tanap ti Cagayan (Rehion II) iti Luzon. Masarakan iti amianan-a-daya a paset ti isla ti Luzon. Ti Siudad ti Tuguegarao ti kapitoliona. Paset met laeng ti Cagayan dagiti isla ti Babuyan iti amianan. Kaariping ti Cagayan dagiti probinsia ti Ilocos Norte ken Apayao iti laud, ken ti Kalinga ken Isabela iti abagatan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Cagayan iti 28 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Iloilo
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Iloilo, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo, maikapat ken maikalima a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Iloilo iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti probinsia ket nabingbingay idin kadagiti lima a kongresional a distrito manipud idi 1907. Adda dagiti bassit a pannakabalbaliw ti maikatlo a distrito, maikapat, ken ti maikalima a distrito idi 1922 babaen ti Tignay Blng. 3036, ken ti adu a pannaka-urnos ti pakabuklan ti amin a distrito ti probinsia, malaksid ti umuna, ket naaramid idi naipasubli ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas idi 1987. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion VI ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 5 a sapasap a pannakabagi.
Ti Siudad ti Iloilo ket naudi idi a nairepresenta a kas paset ti probinsia idi 1986, a nagbutos ti bukodna a pannakabagi iti akin-baba a kamara a nanagrugi idi 1987. Ti sub probinsia ti Guimaras ket naudi idi a nairepresenta a kas paset ti maikadua a distrito idi 1995, kalpasan idi daytoy ket nagbutos ti bukodna a pannakabagi a kas maysa a nawaya a probinsia.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Guimbal, Miagao, Oton, Tigbauan, San Joaquin (nabangon manen idi 1910), Igbaras (nabangon manen idi 1918), Tubungan (nabangon manen idi 1938)
- Populasion (2015): 359,551
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alimodian, Leganes, Leon, New Lucena, Pavia, San Miguel, Santa Barbara, Zarraga
- Populasion (2015): 313,112
1907–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Arevalo (naitipon iti Siudad ti Iloilo idi 1936), Buenavista, Iloilo (nagbalin a siudad idi 1936), Jaro (nabangon manen idi 1907, naitipon manen iti Siudad ti Iloilo idi 1940), Jordan (Nagaba) (nabangon manen idi 1917), La Paz (nabangon manen idi 1919, naitipon manen iti Siudad ti Iloilo idi 1936), Pavia (nabangon amnen idi 1921), Leganes (nabangon manen idi 1939), Nueva Valencia (nabangon manen idi 1941)
1987–1995[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Alimodian, Buenavista, Jordan, Leganes, Leon, New Lucena, Nueva Valencia, Pavia, San Miguel, Santa Barbara, Zarraga
Maika-3 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Badiangan, Bingawan, Cabatuan, Calinog, Janiuay, Lambunao, Maasin, Mina, Pototan
- Populasion (2015): 434,212
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cabatuan, Leon, Santa Barbara, San Miguel (nabangon manen idi 1915), Maasin (nabangon manen idi 1918)
1922–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Cabatuan, Janiuay, Leon, Maasin, San Miguel, Santa Barbara, Zarraga (nabangon manen idi 1940), New Lucena (Lucena) (nabangon manen idi 1946), Badiangan (nabangon idi 1967)
Maika-4 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad: Siudad ti Passi
- Dagiti ili: Anilao, Banate, Barotac Nuevo, Dingle, Dueñas, Dumangas, San Enrique
- Populasion (2015): 378,502
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Barotac Nuevo, Janiuay, Pototan, Dingle (nabangon manen idi 1908), Dumangas (nabangon manen idi 1911), Lambunao (nabangon manen idi 1911)
1922–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Barotac Nuevo, Calinog, Dingle, Dumangas, Lambunao, Pototan, Mina (nabangon manen idi 1968), Bingawan (nabangon idi 1969)
Maika-5 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Ajuy, Balasan, Barotac Viejo, Batad, Carles, Concepcion, Estancia, Lemery, San Dionisio, San Rafael, Sara
- Populasion (2015): 451,116
1907–1922[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Balasan, Banate, Passi, Sara, Dueñas (nabangon manen idi 1920), Ajuy (nabangon manen idi 1916), Barotac Viejo (nabangon manen idi 1918), Estancia (nabangon manen idi 1918), Carles (nabangon manen idi 1919), San Dionisio (nabangon manen idi 1920), Calinog (nabangon manen idi 1920), Concepcion (nabangon manen idi 1920)
1922–1972[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Ajuy, Balasan, Banate, Barotac Viejo, Calinog, Carles, Concepcion, Dueñas, Estancia, Passi, San Dionisio, Sara, Anilao (nabangon manen idi1939), Lemery (nabangon manen idi 1947), Batad (nabangon manen idi 1949), San Enrique (nabangon manen idi 1957), San Rafael (nabangon idi 1969)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Internet
Ti Internet ket ti sapasap nga awag kadagiti agsisilpo wenno agkikinnonektar a network ti kompiuter a mabalin nga usaren ti publiko iti sangalubongan. Maipatulod dagiti datos babaen ti packet switching iti panangaramat iti napagkaykaysaan ti amin a pagrukodan a maawagan iti protokol ti internet (IP).
Buklen ti Internet ti rinibu nga agduduma a dadakkel ken babassit a network a komersial wenno pang-akademia ken pang-gobierno. Awit daytoy ti nadumaduma nga inpormasion ken serbisio a kas iti surat nga elektronika wenno esurat, online a panagsasarita ken panaggigimong wenno panagpipinnadamag (chat, forum, newsgroup), ken dagiti agsisinnilpo a pampanid ti web ti World Wide Web.


text:
Polysporangiophyte
Dagiti polysporangiophyte, matawtawagan pay iti polysporangiates wenno pormal a Polysporangiophyta, ket dagiti mula a dagiti kaputotan dagiti agpatpataud iti espora (sporophyte) nga addaan kadagiti agsangsanga nga ungkay nga agpatingga iti sporangia. Ti literak a kayat a sawen ti nagan ket adunga sporangia a mula. Ti klado ket mairaman amin dagiti mula (dagiti embryophyte) malaksid dagiti bryophyte (liverworts, mosses ken hornworts iti Ingles) a dagiti bukodda nga sporophyte ket kadawyan a saan nga agsanga, uray no adda dagiti mapasamak a karkarna a kaso.[1] Bayat a ti panangipalawag ketsiwawaya iti kaadda ti baskular a kulanit, amin dagiti sibibiag a polysporangiophyte ket addaanda pay iti baskular a kulanit, kas isuda ket dagiti baskular a mula wenno dagiti tracheophyte. Dagiti posil a polysporangiophyte ket ammo nga awananda iti baskular a kulanit, ken isu a saanda a dagiti tracheophyte.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kladograma manipud iti Crane, Herendeen & Friis 2004


text:
Pagsasao a Bengkulu
Ti Bengkulu wenno Tengnga a Malayo, ket ti pagsasao a Malayo a naisasao idiay isla ti Sumatra ti Indonesia, idiay likmut ti siudad ti Bengkulu. Daytoy ket as-asideg a kabagian dagiti sabali a karuay ti Malayo idiay Sumatra a kas ti Col, Malayo Jambi ken Malayo Palembang ken ti pay Minangkabau a naisasao iti kaarruba a Laud a Sumatra ngem iti Rejang, a naisasao pay iti probinsia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bengkulu iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Central Malay". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Lehislatibo a distrito iti Mountain Province
Ti Lehislatibo a Distrito iti Mountain Province ket isu ti agdama a pannakabagi ti Mountain Province iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Dagiti agdama nga aldaw a probinsia ti Apayao, Benguet, Ifugao ken Kalinga ken ti pay nawaya a siudad ti Baguio ket nangporma idi ti saan a nabingbingay a pannakabagi ti probinsia aginggana idi 1969. Ti dati a Mountain Province ket nairepresenta babae dagiti tallo a delegado manipud idi 1916 aginggana ti pannakabingbingayna kadagiti naisinsina nga uppat a probinsia idi 1969, malaksid ti panawen ti gubat a esponsor ti Hapon a Nailian nga Asemblia manipud idi 1943 aginggana idi 1944, idi ti probinsia ken ti siudad ti Baguio ket nairepresentada iti tunggal maysa a delegado. Manipud idi 1916 aginggana idi 1935, ti dati a Mountain Province ket nairepresenta idi babaen dagiti tallo a delegado a naidutok babaen ti Gobernador-Heneral, urayno sadinoman ti nagtaenganda. Babaen ti Tignay Blng. 4203 ti Lehislatura ti Filipinas a nairugi idi Hulio 23, 1935 ket naaramid ida nga elektibo, ken ti probinsia ket nabingbingay kadagiti tallo a distrito nga adda ti nalawag a pakabuklan ti teritorio.
Manipud idi nabingbingayen ti daan a Mountain Province kadagiti uppat a probinsia idi Hunio 18, 1966 babaen ti Republika Tignay Blng. 4695, daytoy ket napabassiten iti agmaymaysa a kongresional a distrito a nangrugi idi 1969, a naipan laeng ikadagiti patingga ti dati a sub probinsia ti Bontoc, a nagtaginayon ti nagan a "Mountain Province". Daytoy nga agdama nga aldaw a Mountain Province ket nairepresenta idi a kas paset ti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa apannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984. Daytoy ket nagtaginayon ti bulodna nga agmaymaysa a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna iti naipasublia a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isu met laeng a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 154,187
-  ^1 Pimmusay idi Pebrero 8, 2008.
Umuna a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sub probinsia ti Apayao: Calanasan (Bayag), Conner, Kabugao, Luna, Namaltugan (narakrak idi 1936), Tauit (narakrak idi 1936), Pudtol (nabangon idi 1959), Flora (nabangon idi 1963), Santa Marcela (nabangon idi 1967)
- Sub probinsia ti Bontoc: Barlig, Bontoc, Natonin, Sabangan, Sadanga, Sagada, Tinglayan (naipan itisub probinsia ti Kalinga), Paracales (Paracelis) (nabangon idi 1962)
- Sub probinsia ti Kalinga: Balbalan, Lubuagan, Pinukpuk, Tabuk, Tanudan, Liwan (nabangon idi 1965), Pasil (nabangon idi 1966)
Maika-2 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baguio1
- Sub probinsia ti Benguet: Atok, Bakun, Bokod, Buguias, Itogon, Kabayan, Kapangan, Kibungan, La Trinidad, Mankayan, Sablan, Tuba, Tublay
-  ^1 Nawaya mnaipud ti probinsia ken saan nga agbutos kadagiti opsial ti probinsia manipud idi 1909 babaen ti Tignay Blng. 1964. Nagbutos laeng a kas paset ti Mountain Province para iti kongresional a pannakabagi.
Maika-3 a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sub probinsia ti Ifugao: Banaue, Lagawe (Burnay), Hungduan, Kiangan, Mayoyao, Potia (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1955[1]), Lamut (nabangon a kas munisipal a distrito idi 1959)
- Sub probinsia ti Lepanto (narakrak, ken naitipon iti Bontoc): Banaao (naitipon iti Tadian), Bauko, Besao, Tadian (Kayan)
Sapasap (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lehislatibo a distrito iti Benguet
- Lehislatibo a distrito iti Ifugao
- Lehislatibo a distrito iti Kalinga-Apayao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
- ^ "Ti maysa aTignay a Mangpartuat ti Munisipal a Distrito ti Potia iti Mountain Province". LawPH.com. Naala idi 2011-04-11.


text:
Ukrania
Nagsasabtan: 49°N 32°E / 49°N 32°E
Ti Ukrania (/juːˈkreɪn/ (dengngen); Ukraniano: ykpaïHa, panakaisurat: Ukrayina, [ukrɑˈjinɑ]; Ruso: ykpaи́Ha; Krimeo Tartaro: Ukraina) ket maysa a pagilian idiay Daya nga Europa. Ti Ukrania ket nabeddengan ti Pederasion ti Rusia iti daya ken amianan a daya, ti Bielorusia iti amianan a laud, ti Polonia, Eslobakia ken Hungaria iti laud, ti Rumania ken Moldoba iti abagatan a laud, ken ti Baybay Nangisit ken Baybay Azov iti abagatan ken abagatan a daya. Addaan ti kalawa daytoy iti 603,628 km², daytoy ti maikadua a kadakkelan nga agnaynayon a pagilian ti kontinente iti Europa, kalpasan ti Ruso a Pederasion.[7][8][9]
Segun ti nadayeg ken nasayaat a napatalgedan a teoria, ti mediebal nga estado ti Kievan Rus ket binangon idi babaen dagidi Varego idi maika-9 a siglo a kas ti immuna a naipakasaritaan a nairehistro nga estado ti Daya nga Eslabo. Daytoy ket rimsua a kas maysa a nabileg a pagilian iti Tengnga a Panpanawen ngem nawarwara idi maika-12 a siglo. Babaen ti tengnga ti maika-14 a siglo, dagiti teritorio ti Ukrania ket tinurturayan babaen dagiti tallo nga akin-ruar a bileg ti Nabalitokan a Horda, ti Nalatak a Dukado ti Lituania, ken ti Pagarian ti Polonia.[10] Kalpasan ti Nalatak nga Akin-amianan a Gubat (1700–1721), ti Ukrania ket nabingbingay idi kadagiti nadumaduma a rehional a bileg . Idi maika-19 a siglo, ti kadakkelan a paset ti Ukrania ket naitiptipon iti Ruso nga Imperio, ken dagiti nabatbati ket babaen ti pnnakatengngel ti Austria-Hungaria.
Ti nagulo a paset ti panawen simarsaruno dagiti adu a pannakigubatan, nga adda dagiti adu a nabigbigan a sangalubongan a panagpadas ti panaggun-od iti wayawaya manipud idi 1917 aginggana idi 1921, ken kalpasan ti Sangalubongan a Gubat I ken ti Sibil a Gubat ti Rusia. Ti Ukrania ket bimmangon manipud ti bukodna a sibil a gubat, ken idi Disiembre 30, ti 1922 a Sosialista a Republika ti Sobiet a Ukrania ket nagbalin a maysa kadagiti nakapundaran dagiti republika ti Kappon ti Sobiet. Dagiti teritorio ti SSR a Ukrania Ukrainian ket naipadakkel iti laud idi las-ud ti sibil a gubat iti kabiitan a kasakbayan ti ken kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II. Idi 1954 daytoy ket nagpadakkel iti abagatan iti panangisubli iti Crimea. Idi 1945, ti SSR a Ukrania ket nagbalin a maysa kadagiti kameng a nagpundar ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[11]
Ti Ukrania ket nagbalin manen a nawaya idi natunaw tu Kappon ti Sobiet idi 1991. Daytoy a panakatunaw ket nangrugian ti maysa a panagdaliasat iti panagtagtagilako nga ekonomia, a ti Ukrania ket nagsagsagaba ti resesion iti walo a tawen.[12] Manipud idi, nupay kasta, ti ekonomia ket nakapadpadas ti nasayaat a pannakaipangato ti GDP. Ti Ukraine ket nairaman iti maysa a sangalubongan a didigra ti ekonomia idi 2008 ken bimmatok ti ekonomia. Ti GDP ket natnag iti 20% manipu didi primabera ti 2008 aginggana idi primaber ti 2009, ken naitimbeng idi dagiti analista ket nangipadpadada ti kakaro ti panagbaba kadagiti kamadian nga ekonomiko a depresion idi las-ud ti nasapa a tawtawen ti 1990.[13] Ti pagilian ket nagtultuloy a nagruna iti sangalubongan a pagtagtagilakuan ken , manipud idi 2011, daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga agipatpatulod ti bukbukel iti lubong.[14]
Ti Ukrania ket maysa a unitario nga estado a buklen dagiti 24 nga oblast (probinsia), maysa nga autonomo a republika (Crimea), ken dagiti dua a siudad nga addaan ti naipangpangruna a kasasaad: ti Kiev, ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad, ken ti Sevastopol, a mangibalbalay ti Ruso a Plota ti Baybay Nangisit babaen ti maysa a tulagan ti panagupa. Ti Ukrania ket maysa a republika babaen ti maysa a semi-presidensial a sistema nga adda ti naisinsina legislatibo, ti ehekutibo, ken ukoman a sangsanga. Manipud idi ti pannkatunaw ti Kappon ti Sobiet, ti Ukrania ket agtultuloy nga agtartaripatu ti makadua a kadakkelan a milisia idiay Europa, kalpasan ti Rusia. Ti pagilian ket balay dagiti 46 a riwriw a tattao, 77.8 a porsiento kadagitoy ket etniko a Ukraniano, nga adda dagiti adu a minoridad kadagiti Ruso (17%), Belaruso ken dagiti Rumano. Ti Ukraniano ket isu ti opisial a pagsasao ti Ukrania. Ti Ruso ket nawatiwat pay a naisasao. Ti kaaduan a relihion iti pagilian ket ti Kristiano ti Daya nga Otodokso, nga adda ti napigsa nga impluensia iti Ukraniano nga arkitektura, literatura ken musika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Linteg iti Ukrania. Naestaduan a Kanta iti Ukrania" (iti Ukraniano). Verkhovna Rada iti Ukrania. 2003-03-06.
- ^ "Population Ukrania". State Statistics Service of Ukraine. 2016. Naala idi 2017-07-12.
- ^ a b c d "Ukrania". Internasional a Pundo Ti Paguartaan. 2010.
- ^ "Gini index". World Bank. Naala idi 26 Marso 2013.
- ^ "2014 Human Development Report" (PDF). 14 Marso 2013. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "PiшeHHя Paди: ykpaïHa 30 жoBTHя пepeйдe Ha зиMoBий чac » Пoдiï » ykpaïHa » KopecпoHдeHT". Ua.korrespondent.net. Naala idi 2011-10-31.
- ^ Sangalubongan a Klinikal a Pannakapadas babaen ni Richard Chin, Elsevier, 2011, ISBN:0123815371 (panid 345)
- ^ Masakbayan iti Google Earth babaen Chandler Evans, BookSurge Publishing, 2008, ISBN:1419689037 (panid 174)
- ^ "Basic facts about Ukraine". Ukraniano a konsul idiay NY. Naala idi 10 Nobiembre 2010.
- ^ "Ukrania :: Pakasaritaan – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi Oktubre 31, 2011.
- ^ "Dagiti Tignay ti Estado a Kamkameng – Ukrania". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Enero 17, 2011.
- ^ "Dagiti Makroekonomiko a Panagipakpakita". Nailian a Banko ti Ukrania. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Oktubre 21, 2007. Naala idi Disiembre 16, 2007.
- ^ Inozmi, "Ukraine – makroekonomiko nga ekonomiko a kasasaad – Hunio 2009" online
- ^ "Ti Ukrania ket nagbalin a ti maikatlo a kadakkelan nga agipatpatulod ti bukbukel iti lubong idi 2011 – ministro". Blackseagrain.net. Naala idi 2012-08-25.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Ukrania iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Ukrania manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Ukrania iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Ukrania
- Heograpiko a datos a mainaig iti Ukrania iti OpenStreetMap


text:
UTC−07:00
Ti UTC−07:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 7 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket mapalpaliiw iti Sona ti Oras ti Bantay iti las-ud ti pagalagadan nga oras, ken iti Sona ti Oras ti Pasipiko ti las-ud dagiti sabali a 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Adda met dagiti bassit a luglugar nga agus-usar iti daytoy iti amin a paset ti tawen.
Pagalagadan nga Oras ti Bantay (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)Urnosen
- Kanada
- Alberta
- Britaniko a Columbia (abagatn a daya a rehion)
- Terteritorio ti Amianan a laud (kaaduan ti teritorio)
- Nunavut (akinlaud)
- Saskatchewan - laeng Lloydminster ken dagiti nakapalikmut a lugar
- Estados Unidos
- Amin ti Colorado, Montana, New Mexico, Utah, ken Wyoming
- Amin ti Pagilian ti Navajo, ken gumay-at idiay Arizona
- Kaaduan ti Idaho (akin-abagatan a paset)
- Akinlaud a paspaset ti Kansas, Nebraska, South Dakota, ken Texas
- Abagatan a laud apaspaset ti North Dakota
- Bassit a paspaset ti daya ti Oregon ken Nevada
- Mehiko
- Baja California Sur
- Chihuahua (inamponna ti UTC−07 idi 1998)
- Nayarit (kaaduan ti estado)
- Sinaloa
Oras ti Aldaw ti Pasipiko (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)Urnosen
- Kanada
- Britaniko a Columbia (kaaduan ti probinsia)
- Yukon
- Mehiko
- Estados Unidos
- Amin ti California ken Washington
- Kaaduan ti Nevada ken Oregon
- Akin-amianan a paset ti Idaho
Kas oras ti amin a paset ti tawenUrnosen
- Kanada
- Ti paset ti Ginget ti Karayan Kappia idiay Britaniko a Columbia
- Estados Unidos
- Arizona, malaksid ti Arizona Pagilian ti Navajo, a saan nga agpalpaliiw ti DST
- Mehiko
- Sonora
- Is-isla ti Revillagigedo malaksid ti Is-isla ti Clarion


text:
BAGUIO CITY – Mapattapatta a 50 agingga 70 nga indibidual a kayatna ti sumrek ditoy Baguio ti saan a mapalpalabusan a makalsut kadagiti borders ti siudad kas resulta ti naing-inget nga implementasyon ti border protocols.
Sigun kenni Mayor Benjamin Magalong, kadawyan a rason iti saan a panakaipalubos ti iseserrek ditoy siudad dagiti nasao nga indibidual ket ti kinakurang ti dokumento ken saan nga essential travel ti panggep dagitoy.
Maibasar iti datus manipud August 1-21 ti agdama a tawen, pakabuklan a 377 nga indibidual ti napasubli iti nagtaudanda a lugar gapu iti kinakurang ti travel requirements dagitoy.
Agtaltalinaed met a 14 dagiti natiliw gapu iti panangiparangda kadagiti peke a dokumento.
Maipalagip a nairtengan ti panagbantay ken panagsukimat dagiti pulis kadagiti dokumento dagiti lumablabas kadagiti border checkpoints ti siudad idi pay Hulyo tapnu maaksionan dagiti timmaud a parikut iti drop-and-go ken passing-through travels.
Naaramid pay ti panagirteng kas addang tapnu malapdan ti iseserrek ditoy siudad dagiti napegpeggad a variant ti COVID-19 kas iti Delta variant.
Kiniddaw pay ni Mayor Magalong ti agtultuloy a panagridam dagiti personnel a mangimatmaton kadagiti checkpoints ken triage areas ti siudad iti panagsukimat kadagiti travel documents, pakairamanan dagiti vaccination cars dagiti sumsumrek ditoy Baguio.


text:
Baybay Arabiano
Ti Baybay Arabiano ket ti rehion iti akin-amianan a Taaw Indiano a bineddengan iti amianan babaen ti Pakistan ken Iran, iti laud babaen ti akin-amianan a daya a Somalia ken ti Peninsula Arabiano, ken iti daya babaen ti India. Ti taga -ugma a naganna ket ti Baybay Eritrea ken Baybay Persiano.
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kalawa ti Baybay Arabiano ket agarup a 3,862,000 km2 (1,491,130 sq mi).[1] Ti kaakaba ti Baybay Arabiano ket agarup a 2,400 km (1,490 mi), ket ti kaadalemna ket 4,652 metro (15,262 ft). Ti kadakkelan a karayan nga agay-ayus iti Baybay Arabiano ket ti Karayan Indus.
Ti Baybay Arabiano ket addaan kadagiti dua a nangruna a sanga — ti Golpo ti Aden iti abagatan a laud, a makisinnilpo iti Baybay Nalabbasit babaen ti lingsat ti Bab-el-Mandeb; ken ti Golpo ti Oman iti amianan a laud, a makisinnilpo iti Golpo Persiano. Adda pay dagiti golpo ti Cambay ken Kutch iti aplaya ti Indiano.
Dagiti pagilian nga addaan iti aplaya iti Baybay Arabiano ket ti Somalia, Djibouti, Yemen, Oman, Iran, Pakistan, India ken ti Maldibas. Adda met dagiti nadumaduma a dakkel a siudad iti aplaya ti baybay a mairaman ti Karachi, Gwadar, Pasni, Ormara, Aden, Muscat, Mumbai, Keti Bandar, Salalah, Duqm ken Kochi.
Dagiti patingga[urnosen | urnosen ti taudan]
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga ti Baybay Arabiano a kas dagiti sumaganad:[2]
Iti laud. Ti akindaya a patingga ti Golpo ti Aden [Ti meridiano ti Rawis Guardafui (Ras Asir, 51°16'E)].
Iti amianan Ti linia a mangisilpo ti Ràs al Hadd, daya a punto ti Arabia (22°32'N) ken Ràs Jiyùni (61°43'E) iti aplaya ti Pakistan.
Iti abagatan. Ti linia a tumartaray iti bagatan unay a punto ti Atol Addu (Maldibas), aginggana ti akindaya unay a punto ti Ràs Hafun (Aprika, 10°26'N).
Iti daya. Ti akinlaud a patingga ti Baybay Laquedivas [Ti linia a tumartaray manipud iti Sadashivgad Lt. iti Lau nga Aplaya ti India (14°48′N 74°07′E / 14.800°N 74.117°E) aginggana ti Corah Divh (13°42′N 72°10′E / 13.700°N 72.167°E) ken kalpasanna ti laud a bangir dagiti purpuro ti Laquedivas ken Maldibas aginggana ti akin-abagatan unay a punto ti Atol Addu idiay Maldibas].
Dagiti alternatibo a nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Arabiano ket historikal ken heograpiko a naibagbaga kadagiti nadumaduma a nagan babaen dagiti agbanbanniaga nga Arabo ken dagiti heograpo nga Europeano, a mairaman ti[3] Baybay Persiano, Sindhu Sagar,[4] Baybay Eritrea,[5] Baybay Sindh, ken Baybay Akhzar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Arabian Sea". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
- ^ "Arabian Sea" [Baybay Arabiano]. Encyclopædia Britannica (iti Ingles).
- ^ International Hydrographic Organization (1953). Limits of Oceans and Seas (PDF) (iti Ingles) (Maika-3 nga ed.). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2010-10-15. Naala idi 7 Pebrero 2010.
- ^ "The Voyage Around the Erythraean Sea". Silk Road Seattle (iti Ingles).
- ^ "The Arabian Sea" [Ti Baybay Arabiano]. Kamat's Potpourri (iti Ingles).
- ^ "The Periplus of the Erythraean Sea: Travel and Trade in the Indian Ocean by a Merchant of the First Century" (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-04-30 – babaen ti scribd.com.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Arabiano iti Wikimedia Commons


text:
Emma Thompson
Ni Emma Thompson (nayanak idi 15 Abril 1959) ket Briton nga aktres, komidiante ken mannurat. Idi 1992, nangabak ni Thompson kadagiti nadumaduma a gunguna ti panagarte, mairaman ti maysa a Gunguna ti Akademia ken maysa a gunguna ti BAFTA para iti Kalaingan nga Aktres, para iti obrana iti paset ti panawen a drama ti Howards End. Idi 1993, isu ket nakaawat kadagiti dua a nominasion para kadagiti papelna iti The Remains of the Day, ken ti In the Name of the Father.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Emma Thompson". Integrated Authority File. Naala idi 27 Abril 2014.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Emma Thompson iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Emma Thompson iti Wikiquote (iti Ingles)
- Emma Thompson iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Emma Thompson iti Screenonline ti British Film Institute
- Emma Thompson iti TCM Movie Database


text:
Kallugong ti natay (Uong)
Ti kallugong ti natay (Amanita phalloides) (English: death cap) ket maysa kadagiti makasabidong nga uong iti henero ti Amanita. Daytoy ket mailasin a basidiocarp wenno agbunga a bagi, dakkel, ken addaan iti pileus (kallugong), manipud lima agingga 15 sentimetro ti kalawana, nalamuyot a kiaw agingga a kayumanggi a namarisan ti berde.
Isu iti impatay ni Papa Clemente VII idi kinnanna daytoy nga uong.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Kallugong ti natay (Uong) iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Paranan
Ti Paranan, tinawtawagn pay a Palanan, ket ti pagsasao iti Filipinas a tagikua ti sasao nga Akin-amianan a Luzon. Daytoy ket naisasao kadagiti lugar ti akin-amianan a daya nga aplaya ti probinsia ti Isabela a mabirukan idiay Luzon, Filipinas. Iti leksiko, daytoy ket asidey unay iti Agta ti Paranan. Nupay kasta, daytoy ket gapu ti panagsinnabat iti dayta a pagsasao; dagiti taudan dagiti dua a pagsasao ket aggidiatda, ken daytoy ket maipaltiing iti gramatikada.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Paranan iti Ethnologue (Maika-15 nga ed., 2005)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Paranan". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ [1]


text:
Kredo dagiti Apostol
Ti Kredo dagiti Apostol (Latin: Symbolum Apostolorum wenno Symbolum Apostolicum) wenno naititulo pay iti Simbolo dagiti Apostol ket inususar dagiti kinauna a Kristiano a pagkararag ken pinagiparang ti pammati da.[1]Inususar daytoy kadagiti adu a sabsabali a pammati iti kina Kristiano.
Ti titulo a Symbolum Apostolicum (Simbolo wenno Kredo dagiti Apostol) ket immuna a nagparang iti surat a manipud idiay Milan (naggapu ngata kenni Ambrose) kenni Papa Siricus idi 390. A ti kinunana "Baybayam nga ikkan da dagiti pammadayaw iti Kredo dagiti Apostol, a ti simbaan ti Roma ket kanayon da a priniserba ken dinaldalusan".[2][3]Ti addaan idi ket saan nga kasta itan ti am-ammo a Kredo dagiti Apostol ngem basbsasit ti naibaga a pammati, saan a naikabil idi ti sarita a "A Namarsua iti Langit ken Daga", daytoy a sarita ket naikabil ngata laeng idi maikapito a siglo.[4]
Ti Kredo dagiti Apostol ket napanaganan a pakararag dagiti Ilokano iti Mamatiak (Ingles:I believe) ken maysa pay kadagiti linaon a kararag ti libro a na-tituli iti Doctrina Cristiana en la Lengua Española e Yloca nga ipinatarus ni Padre Francisco Lopez ken tinulungan ni Pedro Bukaneg iti Ilokano a naisurat iti baybayin. Naipablaak daytoy a libro idi 1621 inus-usar dagiti Kastila ti pinagisursuruda iti Katekismo iti Kailokuan.
Mamatiak
Mamatiak iti Dios Ama nga Mannakabalin-Amin
A Namarsua iti Langit ken Daga.
Mamatiak met ken Jesucristo
A Bugbugtong nga Anakna ken Apotayo
A timmao iti aramid ti Espiritu Santo
inyanak ni Santa Maria Birhen
Nagtutuok iti panagturay ni Poncio Pilato
Nailansa iti krus, natay ken naitanem
Immulog iti yan dagiti natay
Nagungar iti maikatlo nga aldaw,
Immuli sadi langit
Ket situtugaw iti makannawan
Ti Dios Ama a Manakabalin-Amin.
Aggapunto sadiay nga umay mangukom
Kadagiti sibibiag ken kadagiti natay.
Mamatiak met iti Espiritu Santo.
Patiek met ti Santa Iglesia Katolika
Ti panagririnnanud ti Sasantos
Ti Pannakapakawan dagiti basbaso
ken addanto met panagungar ti bagi
Ken biag nga agnanayon.
Amen.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ (The American Heritage Dictionary of the English Language).
- ^ St. Ambrose iti Milan. "St. Ambrose of Milan, Letter 42:5". Tertullian.org.
- ^ Kredo dagiti Apostol iti Diktionaryo iti Oxford a Simbaan iti Kristiano (Oxford University Press 2005, ISBN 978-0-19-280290-3), p. 90
- ^ Gardiner Mumford Day,The Apostles' Creed: an interpretation for today (Scribner, 1963), p. 33


text:
Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon
Ti Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon ket maysa a sangalubongan a tignay ti humanitariano nga addaan kadagiti agarup a 97 a riwriw a boluntario, kamkameng ken empleado iti sangalubongan[1] a nabangon tapno masalakniban ti biag ken salun-at ti tao, tapno maikeddeng ti panagrespeto para kadagiti amin a parsua a tao, ken tapno mapawilan ken mapedpedan ti panagsagsagaba ti tao, nga awan ti aniaman a diskriminasion a naibatay iti pakipagilian, puli, seksual nga orientasion, sekso, henero nga identidad, dagiti relihioso a pammati, klase, pakikaduaan, wenno dagiti politikal a panirigan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon iti Wikimedia Commons


text:
1
Agbalin a Tao ti Sao
1Idi punganay, addan ti Sao, ket ti Sao kadua ti Dios, ket ti Sao, Dios. 2Manipud idi punganay, ti Sao kadua ti Dios. 3Pinarsua ti Dios dagiti isuamin babaen kenkuana. Ket awan ti naparsua no saan a gapu kenkuana.
4Ti Sao isu ti gubbuayan ti biag, ket daytoy a biag isu ti silaw dagiti tattao. 5Agraniag ti silaw iti sipnget, ket di mabalinan ti sipnget nga iddepen.
6Imbaon#Mat. 3:1; Mar. 1:4; Luc. 3:1-2. ti Dios ti maysa a tao nga agnagan iti Juan. 7Immay a mangpaneknek kadagiti tattao maipapan iti silaw tapno mangngegda ti mensahe ket mamatida. 8Saan nga isu a mismo ti silaw, ngem immay tapno paneknekanna ti maipapan iti silaw. 9Daytoy ti pudno a silaw, ti silaw nga umay ditoy lubong ken manglawag kadagiti amin a tattao.
10Adda idin ti Sao ditoy lubong. Pinarsua ti Dios ti lubong babaen kenkuana; nupay kasta, saan a binigbig ti lubong.
11Napan iti ilina, ngem saan nga inawat dagiti kailianna. 12Ngem adda met dagiti immawat ken namati kenkuana, isut' gapuna nga inikkanna ida iti kalintegan nga agbalin nga annak ti Dios. 13Saanda a nagbalin nga annak ti Dios kas iti gagangay a pannakaipasngay ti tao; ta ti Dios a mismo ti Amada.
14Nagbalin a tao ti Sao ket nakipagtaeng kadatayo; napnoan iti parabur ken kinapudno. Nakitami ti dayagna, ti dayag nga inawatna kas kakaisuna nga Anak ti Ama.
15Pinaneknekan ni Juan ti maipapan kenkuana ket impukkawna: “Isu daytoy ti ibagbagak idi kinunak, ‘Umay a sumarsaruno kaniak, nupay kasta, natantan-ok ngem siak, ta addan sakbay a nayanakak.’”
16Gapu ta nabuslon ti paraburna, inawattayo amin ti bendisionna. Wen, nawadwad a bendision ti impaayna kadatayo. 17Inted ti Dios ti Linteg babaen ken ni Moises, ngem immay ti parabur ken kinapudno babaen ken Jesu-Cristo. 18Awan pay ti nakakita iti Dios. Ti laeng Bugbugtong nga Anak, a kadua ti Ama, isu ti nangipakaammo kenkuana.
Ti Pammaneknek ni Juan a Mammuniag#Mammuniag; wenno Bautista. Nailawlawag daytoy iti Mateo 3.
(Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8; Luc. 3:1-18)
19Nangibaon dagiti Judio a papangulo idiay Jerusalem iti sumagmamano a papadi ken Levita a mapan ken ni Juan tapno saludsodenda kenkuana, “Siasinoka?”
20Saan a nagkedked ni Juan a nangibaga iti pudno, “Saan a siak ti Cristo,” kinunana a sibabatad.
21“Siasinoka#Mlk. 4:5; Deut. 18:15, 18; Sir. 48:10-11. ngarud?” sinaludsodda manen. “Sika kadi ni Elias?”
“Saan,” insungbat ni Juan.
“Sika kadi ti Profeta?”#21 TI PROFETA: ti manamnama nga agparang ken mangipakaammo iti yaay ti Mesias. kinunada.
“Saan,” insungbatna.
22“Ibagam ngarud no siasinoka,” kinunada. “Masapul nga adda isungbatmi kadagiti nangibaon kadakami. Ania ti masaom maipapan kenka?”
23Simmungbat#Is. 40:3 (LXX). ni Juan babaen iti panangibagana iti padto ni profeta Isaias:
“Siak ti timek ti maysa nga agpukpukkaw iti let-ang:
‘Palintegenyo ti dalan a pagnaan ti Apo!’”
24Adda met dagiti Fariseo a naibaon ken ni Juan. 25Sinaludsodda ngarud#24-25 dagiti Fariseo a naibaon ken ni Juan. Sinaludsodda ngarud; dagiti imbaon dagiti Fariseo, nagsaludsodda ngarud; wenno Fariseo dagiti naibaon; nagsaludsodda. kenkuana, “No saan a sika ti Cristo, wenno ni Elias, wenno ti Profeta, apay ngarud a mamumbuniagka?”
26“Mamumbuniagak iti danum,” insungbat ni Juan, “ngem makipulpulapol kadakayo ti maysa a diyo am-ammo. 27Sumarsaruno kaniak, ngem diak pay maikari a mangwarwar iti sandaliasna.”
28Napasamak amin dagitoy idiay Betania, iti ballasiw ti karayan Jordan a pangbumbuniagan ni Juan.
Ti Kordero ti Dios
29Iti sumuno nga aldaw, nakita ni Juan nga agturong ni Jesus iti yanna. “Daytoy ti Kordero ti Dios a mangikkat iti basol ti lubong!” kinuna ni Juan. 30“Isu daytoy ti sarsaritaek idi kinunak, ‘Sumarsaruno kaniak ti maysa a tao a natantan-ok ngem siak, ta addan sakbay a nayanakak.’ 31Diak am-ammo idi no siasino, ngem immayak mamuniag iti danum tapno ipakaammok iti Israel.”
32Daytoy ti pammaneknek nga inted ni Juan: “Nakitak ti Espiritu a bumabbaba a kasla kalapati manipud langit ket nagdisso kenkuana. 33Diak pay am-ammo idi no siasino, ngem ti Dios a nangibaon kaniak a mamuniag iti danum, kinunana kaniak, ‘Makitamto ti Espiritu a bumaba ken agdisso iti maysa a tao. Daytoy ti mamuniag iti Espiritu Santo.’ 34Wen, nakitakon daytoy, ket paneknekak kadakayo nga isu ti Anak ti Dios.”
Dagiti Immuna nga Adalan ni Jesus
35Iti sumuno nga aldaw, agtaktakder manen ni Juan ken ti dua kadagiti adalanna. 36Idi makitana a lumabas ni Jesus, kinunana, “Daytoy ti Kordero ti Dios!”
37Nangngeg dagiti dua nga adalan ti kinuna ni Juan, ket sinurotda ni Jesus.
38Idi tumalliaw ni Jesus, nakitana ida a sumursurot kenkuana. “Ania ti sapsapulenyo?” sinaludsodna.
“Sadino ti pagtaengam, Rabbi?” insungbatda. (“Maestro” ti kayat a sawen ti “Rabbi.”)
39“Umayyo kitaen,” kinuna ni Jesus kadakuada. Nakikuyogda ken ni Jesus ket nakitada ti pagtaenganna. Gapu ta dandanin alas kuatro iti malem, nakidagusda kenkuana.
40Ni Andres a kabsat ni Simon Pedro ti maysa kadagiti dua a nakangngeg iti imbaga ni Juan ken simmurot ken ni Jesus. 41Sinapulna a dagus ni Simon a kabsatna ket imbagana kenkuana, “Nasarakanmi ti Mesias!” (Kayatna a sawen, “Cristo.”)
42Impanna ni Simon iti ayan ni Jesus. Minatmatan ni Jesus ni Simon sana kinuna, “Sika ni Simon nga anak ni Juan. Managanankanto iti Cefas.” (Kayatna a sawen, “Bato” wenno “Pedro.”)
Ayaban ni Jesus da Felipe ken Natanael
43Iti sumuno nga aldaw, inkeddeng ni Jesus ti mapan idiay Galilea. Nasarakanna sadiay ni Felipe ket kinunana kenkuana, “Surotennak.” 44Taga-Betsaida ni Felipe, iti ili da Andres ken Pedro.
45Nasarakan ni Felipe ni Natanael ket kinunana kenkuana, “Nasapulanmi ti tao a sinarita ni Moises iti libro ti Linteg, ken dagiti Profeta.#45 Moises…Profeta: Dagiti Nasantoan a Sursurat dagiti Judio, kayatna a sawen, ti Daan a Tulag. Isu ni Jesus a taga-Nazaret nga anak ni Jose.”
46“Adda aya naimbag a tumaud idiay Nazaret?” sinaludsod ni Natanael.
“Umaymo kitaen,” insungbat ni Felipe.
47Idi makita ni Jesus nga agturong ni Natanael iti ayanna, kinunana maipapan kenkuana, “Adtoy ti pudno nga Israelita. Awan kenkuana ti aniaman a kinaulbod.”
48“Kasano ti pannakaam-ammom kaniak?” sinaludsod ni Natanael.
“Nakitaka idi addaka iti sirok ti kayo nga igos, sakbay nga inayabannaka ni Felipe,” insungbat ni Jesus.
49“Maestro,” insungbat ni Natanael. “Sika ti Anak ti Dios! Sika ti Ari ti Israel!”
50“Mamatika kadi gapu ta kinunak a nakitaka iti sirok ti kayo nga igos?” kinuna ni Jesus. “Makitamto dagiti daddadakkel pay a bambanag ngem daytoy!” 51Ket#Gen. 28:12. kinunana kadakuada, “Ibagak kadakayo ti pudno: makitayonto nga aglukat ti langit ken dagiti angheles ti Dios nga umuli-umulog iti ayan ti Anak ti Tao.”


text:
Zimbabwe
Nagsasabtan: 20°S 30°E / 20°S 30°E
Ti Zimbabwe, opisial a ti Republika ti Zimbabwe, ket ti napalikmutan iti daga a pagilian a mabirukan idiay akin-abagatan nga Aprika, iti pagbaetan ti karayan Zambezi ken Limpopo, beddengan babaen ti Abagatan nga Aprika, Botswana, Zambia ken Mozambique. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ket ti Harare. Ti pagilian ti agarup a 16 a riwriw a tattao, ti Zimbabwe ket addaan kadagiti 16 nga opisial a pagsasao,[3] ken dagiti kaaduan a naisasao ket ti Ingles, Shona, ken Ndebele.
Manipud idi maikasangapulo ket maysa a siglo, ti agdama nga aldaw a Zimbabwe ket lugar idin dagiti nadumaduma a naurnos nga estado ken pagpagarian ken dagiti pay nangruna a dalan para iti migrasion ken panagtagilako. Ti British South Africa Company ni Cecil Rhodes ket immuna a nangmarka ti agdama a teritorio kadagiti tawen ti 1890; daytoy ket nagbalin a bukod a nagturturay a kolonia ti Britaniko ti Akin-abagatan a Rhodesia idi 1923. Idi 1965, ti konserbatibo a puraw a minoridad a gobierno ket nagbukbukod a nangirangarang iti wayawaya a kas Rhodesia. Ti estado ket nagsagsagaba iti panagliklikud iti lubong ken ti 15 a tawen a gubat ti gerila kadagiti puersa ti nangisit a nasionalista; daytoy ket nagtungpalan iti tulag ti kappia ken nakapundaran ti unibersal a karbengan iti panagbubutos ken ti de jure a kinaturay a kas Zimbabwe idi Abril 1980. Timmipon ti Zimbabwe iti Mankomunidad ti Pagpagilian ken pinanawanna met daytoy idi Disiembre 2003. Daytoy ket kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Komunidad ti Panagrang-ay ti Akin-abagatan nga Aprika (SADC), ti Kapppon ti Aprika (AU), ken ti Sapasap a Pagtagilakuan para iti Akindaya ken Akin-abagatan nga Aprika (COMESA). Daytoy ket ammo idi a kas ti "Gameng ti Aprika" gapu ti kinarang-ayna.[11][12][13]
Nagbalin a Kangrunaan a Ministro ti Zimbabwe ni Robert Mugabe idi 1980, idi nangabak ti partidona iti ZANU–PF kadagiti panagbubutos kalpasan ti panagpatingga ti turay ti puraw a minoridad; isu idi ti Presidente ti Zimbabwe manipud idi 1987 aginggana iti panagikkatna idi 2017. Babaen ti autoritariano a turay ni Mugabe, kaaduan a nagturturay dagiti aparatu ti seguridad ti estado ken akinrebbengda kadagiti nakaro a panaglabsing kadagiti karbengan ti tao.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Zimbabwe Unveils Coat of Arms". The Beaver County Times (iti Ingles). 13 Septiembre 1981. p. A2. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ "Zimbabwe". The World Factbook (iti Ingles). Central Intelligence Agency.
- ^ a b Dagiti sumaganad a pagsasao, ti Chewa, Chibarwe, Ingles, Kalanga, Koisan, Nambya, Ndau, Ndebele, Shangani, Shona, pagsasao a senias, Sotho, Tonga, Tswana, Venda ken Xhosa, ket opisialda a mabigbigan a pagsasao ti Zimbabwe. (Constitution of Zimbabwe (final draft) Naiyarkibo 2 Oktubre 2013 iti Wayback Machine).
- ^ Zimbabwe National Statistical Agency. "Census Results in Brief" (PDF) (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 3 Septiembre 2013. Naala idi 25 Agosto 2013.
- ^ a b c d "Zimbabwe". International Monetary Fund (iti Ingles).
- ^ "GINI Index". World Bank (iti Ingles). Naala idi 21 Hulio 2013.
- ^ "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Naala idi 21 Marso 2017.
- ^ "Zimbabwe Time". GreenwichMeanTime.com. Greenwich 2000. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Hulio 2011. Naala idi 17 Nobiembre 2017.
- ^ "Zimbabwe to Make Chinese Yuan Legal Currency After Beijing Cancels Debts". The Guardian (iti Ingles). Agence France-Presse. 22 Disiembre 2015.
- ^ Hungwe, Brian (6 Pebrero 2014). "Zimbabwe's Multi-Currency Confusion". BBC News (iti Ingles). Naala idi 26 Mayo 2014.
- ^ Johnson, Boris (2017-11-15). "Robert Mugabe Tarnished the Jewel that is Zimbabwe. Now is its Chance to Shine Again". The Telegraph (iti Ingles).
- ^ Lessing, Doris (2003). "The Jewel of Africa". The New York Review of Books (iti Ingles).
- ^ Chifera, Irwin (17 Abril 2015). "What Happened to Zimbabwe, Once Known as The Jewel of Africa?". VOA Zimbabwe (iti Ingles).
- ^ "Zimbabwe 2015 Human Rights Report" (iti Ingles). United States Department of State Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor. 2015. Naala idi 6 Mayo 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Zimbabwe iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Zimbabwe manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Zimbabwe
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Pagpagilian ti G15
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Pannakailunsad ti Supplemental Feeding Program nga indiaya ti DSWD Region I
Pannakailunsad ti Supplemental Feeding Program nga indiaya ti DSWD Region I para kadagiti ubbing nga imatmatonan dagiti Day Care Workers (DCWs) kadagiti barangay ti ilitayo a Sudipen ita nga aldaw. Mismo a dagiti Day Care Workers ti immay nangala ti kaibatogan nga alaenda a food pack para kadagiti ubbing.
Kabayatanna, dinayaw ti naayat ken naparabor nga ina iti ilitayo Hon. Wendy Joy D. Buquing dagitoy a gannuat ti DSWD nga tinarabayan ti MSWDO ken dagiti Barangay Day Care Workers a katulongan tapno mapapigsa ti resistansia dagitoy nga ubbing kadagiti tumaod a saksakit a patauden ti panagbaliw panawen ken ti klima.


text:
Baybay Kooperasion
Ti Baybay Kooperasion, makunkuna pay a ti Baybay Mankomunidad wennoBaybay Sodruzhestva, ket ti naisingasing a nagan ti baybay para iti parte ti Akin-abagatan a Taaw, idiay nagbaetan ti Daga Enderby (ti akindaya a patingga a daytoy ket ti 59°34'D) ken Laud a Samang ti Yelo (85°D), idiay aplaya ti Daga MacRobertson ken Daga Prinsesa Isabel.[1] Daytoy ketg umay-atto iti sumurok a kalawa iti 258,000 km². Daytoy ket biddenganto babaen ti Bayaby Davis iti daya, ken babaen ti sabali pay a singasing ti Rusia iti 2002 Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) iti burador ti 2002, ti Baybay Kosmonauta iti laud.
Ti Baybay Kooperasion ket nanaganan idi 1962 babaen ti Ekspedision ti Antartiko ti Sobiet a kas pammadaya iti kooperasion iti siensia idiay Antartika. Immuna a nagparang ti nagan a kas singasing iti IHO iti burador ti IHO idi 2002. Daytoy a burador ket saan id a naaprobaran babaen ti IHO (wenno iti ania man a gunglo, ken ti dokumento ti IHO idi 1953 IHO (a saan anaglaon iti nagan) ket isu ti agdama natungtungpal.[2] Dagiti mangidadaulo a turay iti heograpia ken dagiti atlas ket saanda nga agus-usar iti nagan, mairaman ti maika-10 nga edision ti 2014 nga Atlas ti Lubong manipud iti National Geographic Society ti Estados Unidos. Ngem dagiti naited a mapa ti Sobiet ken Rusia ket agus-usarda iti nagan.[3]
Mabirukan ti Estasion Davis idiay asideg ti aplaya ditoy.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ O’Brien, P.E., Cooper, A.K., Richter, C., et al., (2001). LEG 188 SUMMARY: PRYDZ BAY–COOPERATION SEA, ANTARCTICA. Proceedings of the Ocean Drilling Program, Initial Reports. Volume 188.
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd (currently in-force) edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 5 Hunio 2015.
- ^ [1]


text:
Eskudo ti Suisa
Ti eskudo ti Suisa ket agiparang ti agpadpada a puraw a Griego a krus a kasla iti wagayway ti Suisa, ngem iti nalabbaga a kalasag. Ti langa iti eskudo wenno kalasag ket nalatak a sabsabali, ngem ti pederal a resulosion iti 12 Disiembre 1889 para iti eskudo ket agbilin nga ti uppat nga im-ima ket addaan iti agpapada a kaatiddog, nga iti pannakaibagi kadagiti kalawada iti 7:6, ken mairaman ti maysa a pinintaan nga eskudo.
Kasla ti wagayway ti Suisa, ti eskudo ket inus-usar iti adu a banbanag, kasla iti, Pranko a Suiso, dagiti numero ti plata ti karro ti Suisa, ken dagiti namarkaan iti Suiso a komersio ti ruar a kas dagiti buyot ti Suiso a kutsilio.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pederal a naikeddeng iti 12 Desiembre 1889 para iti eskudo: