text:
Plantilia:Cite web
Daytoy a plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ket inus-usar a panagpartuat kadagiti panagdakamat para kadagiti taudan ti web a saan a nailasin babaen ti sabali a plantilia ti CS1.
Dagiti linaon
- 1 Panag-usar
- 2 Kas pagarigan
- 3 Dagiti parametro
- 3.1 Eskritu
- 3.2 COinS
- 3.3 Nasukatanen
- 3.4 Deskripsion
- 3.4.1 Dagiti mannurat
- 3.4.2 Titulo
- 3.4.3 Petsa
- 3.4.4 Nangipablaak
- 3.4.5 Dagiti serie
- 3.4.6 Dagiti lokasion a nagtaudan
- 3.4.7 URL
- 3.4.8 Angkla
- 3.4.9 Dagiti panangilasin
- 3.4.10 Insasao
- 3.4.11 Dagiti editor
- 3.4.12 Laysummary
- 3.4.13 Dagiti pagpilian a panangiparang
- 3.4.14 Nasken ti suskrision wenno rehistrasion
- 4 Datos ti plantilia
- 5 Kitaen pay
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Agkopia ti usaren a blanko a bersion. Amin a nagnagan ti parametro ket nasken a bassit a letra. Usaren ti karakter a "|" (pipa) iti nagbaetan ti tunggal maysa a parametro. Ikkaten amin a parametro a saan a maus-usar tapno maliklikan dagiti wara iti pagurnosan a tawa. Adda met dagiti wadan a mabalin a mangiraman ti agdama a petsa. No saan nga agdama ti petsa,ti panid.
- No ti nagan ti pagikabilan ket nailista iti batong Dagiti nasken daytoy ket nasken para iti pagikabilan iti kanawan.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
{{cite web |url = http://www.example.org/ |title = My Favorite Things, Part II |last = Doe |first = John |publisher = Open Publishing |date = 30 April 2005 |website = Encyclopedia of Things |accessdate= 6 July 2005 }}
- Doe, John (30 April 2005). "My Favorite Things, Part II". Encyclopedia of Things. Open Publishing. Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url = http://www.example.org/ |title = My Favorite Things, Part II |last = Doe |first = John |date = 30 April 2005 |website = Encyclopedia of Things |accessdate= 6 July 2005 }}
- Doe, John (30 April 2005). "My Favorite Things, Part II". Encyclopedia of Things. Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url = http://www.example.org/ |title = My Favorite Things, Part II |last = Doe |first = John |date = 30 April 2005 |accessdate= 6 July 2005 }}
- Doe, John (30 April 2005). "My Favorite Things, Part II". Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url = http://www.example.org/ |title = My Favorite Things, Part II |last = Doe |first = John |accessdate= 6 July 2005 }}
- Doe, John. "My Favorite Things, Part II". Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |accessdate=6 July 2005 }}
- "My Favorite Things, Part II". Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url=http://www.nfl.com/rulebook/digestofrules |title=Digest of Rules |publisher=National Football League |accessdate=6 July 2005 }}
- "Digest of Rules". National Football League. Naala idi 6 July 2005.
- Panag-usar ti pormat
{{cite web |url=http://www.indiapost.gov.in/Pdf/Customs/List_of_Psychotropic_Substances.pdf |title=List of psychotropic substances under international control |publisher=International Narcotics Control Board |format=PDF |accessdate=6 February 2014 }}
- "List of psychotropic substances under international control" (PDF). International Narcotics Control Board. Naala idi 6 February 2014.
- Ganganaet a pagsasao ken naipatarus a titulo
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Honi soit qui mal y pense |last=Joliet |first=François |date=30 April 2005 |accessdate=6 July 2005 |language=French |trans_title=Shame on those who think evil }}
- Joliet, François (30 April 2005). "Honi soit qui mal y pense" [Shamed be he who thinks evil of it] (iti French). Naala idi 6 July 2005.
- Panag-usar ti silpo ti mannurat
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=My Favorite Things, Part II |last=Doe |first=John |authorlink=John Doe |publisher=Open Publishing |date=30 April 2005 |website=Encyclopedia of Things |accessdate=6 July 2005 }}
- Doe, John (30 April 2005). "My Favorite Things, Part II". Encyclopedia of Things. Open Publishing. Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Our Favorite Things |last1=Doe |first1=John |last2=Smith |first2=Peter |last3=Smythe |first3=Jim |publisher=Open Publishing |date=30 April 2005 |website=Encyclopedia of Things |accessdate=16 May 2006 }}
- Doe, John; Smith, Peter; Smythe, Jim (30 April 2005). "Our Favorite Things". Encyclopedia of Things. Open Publishing. Naala idi 16 May 2006.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Index of Sharp Things |publisher=Open Publishing |date=30 April 2005 |website=Encyclopedia of Things |accessdate=16 May 2006 }}
- "Index of Sharp Things". Encyclopedia of Things. Open Publishing. 30 April 2005. Naala idi 16 May 2006.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Index of Sharp Things |date=30 April 2005 |website=Encyclopedia of Things |accessdate=6 July 2005}}
- "Index of Sharp Things". Encyclopedia of Things. 30 April 2005. Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url=http://www.example.org/ |title=Index of Sharp Things |date=30 April 2005 |accessdate=6 July 2005}}
- "Index of Sharp Things". 30 April 2005. Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf |title=List of psychotropic substances under international control |date=30 April 2005 |format=PDF |accessdate=6 July 2005 |language=Greek }}
- "List of psychotropic substances under international control" (PDF) (iti Greek). 30 April 2005. Naala idi 6 July 2005.
- Panag-usar ti "archiveurl" ken "archivedate" (ken ti pagpilian a "deadurl") para kadagiti panid ti web a naarkibo
{{cite web |url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf |title=List of psychotropic substances under international control |date=30 April 2005 |format=PDF |accessdate=6 July 2005 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20050907150136/http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf |archivedate=7 September 2005 }}
- "List of psychotropic substances under international control" (PDF). 30 April 2005. Naidulin manipud ti kasisigud idi 7 September 2005. Naala idi 6 July 2005.
{{cite web |url=http://joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi?archive=currnews&story=20060405-01shore.htm |title=Interview with Maggie Downs |date=31 March 2006 |publisher=The Desert Sun |archiveurl=http://72.14.207.104/search?q=cache:JAxf4v-pQmgJ:joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi%3Farchive%3Dcurrnews%26story%3D20060405-01shore.htm |archivedate=26 April 2006 |deadurl=no }}
- "Interview with Maggie Downs". The Desert Sun. 31 March 2006. Naidulin manipud ti kasisigud idi 26 April 2006.
{{Cite web |url=http://www.wunderground.com/global/stations/03772.html |title=London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Heathrow Airport) |publisher=The Weather Underground, Inc. |accessdate=6 June 2008 | archiveurl=http://www.webcitation.org/5yo0HaAk7 |archivedate=19 May 2011| deadurl=no }}
- "London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Heathrow Airport)". The Weather Underground, Inc. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 May 2011. Naala idi 6 June 2008.
- Panag-usar ti naadaw nga insasao
{{cite web |url=http://www.webexhibits.org/daylightsaving/c.html |title=Daylight saving time: rationale and original idea |website=WebExhibits |year=2008 |accessdate=27 September 2009 |quote=... Lord Balfour came forward with a unique concern: 'Supposing some unfortunate lady was confined with twins ...' }}
- "Daylight saving time: rationale and original idea". WebExhibits. 2008. Naala idi 27 September 2009. "... Lord Balfour came forward with a unique concern: 'Supposing some unfortunate lady was confined with twins ...'"
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Eskritu[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naiyumok a parametro ket agkamkammatalek kadagiti nagannak a parametroda:
- parent
- WENNO: parent2—ket mabalin a mausar imbes nga iti parent
- child—ket mabalin a mausar a kakuyog iti parent (ken di maikaskaso no ti parent ket saan a mausar)
- WENNO: child2—ket mabalin a mausar imbes nga iti child (ken di maikaskaso no ti parent2 ket saan a mausar)
- Iti nakalistaan dagiti parbo a nagan, maysa laeng kadagiti parametro ti mabalin a maipalawag; no adu kadagiti parametro ti parbo a nagan ti maipalawag, maysanto laeng iti maiparang.
Babaen ti kasisigud, dagiti agasmang dagiti pagikabilan ket napatinggaan iti tuldek (.). Daytoy ket mabalin a pilaw no ti maudi a pagikabilan ket agus-usar ti pangyababaan wenno umuna a letra ti nagan nga agpatingga iti tuldek, gapu ta dagiti dua a tuldek ket agiparangto ti (..). Ti laeng solusion ket ti saan a panangiraman ti maudi a tuldek iti pateg para iti agasmang dagiti pagikabilan.
COinS[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia ket mangisengngat ti metadata ti COinS iti maiparuar a HTML, daytoy ket mangpalubos iti sopwer a panagtaripato ti reperensia a mangala ti bibliograpiko a metadata. Kitaen ti: Wikipedia:COinS. Kas sapasap nga alagaden, maysa laeng a banag ti datos iti tunggal maysa a parametro. Saan a mangiraman ti panangipalawag wenno sabali a testo:
- Usaren ti
|date=27 Septiembre 2007saan a ti
|date=27 Septiembre 2007 (prenta a bersion 25 Septiembre)
Panag-usar kadagiti plantilia iti uneg ti plantilia ti dakamat, ket kadawyan a saan amaisingasing gapu ta adu kadagitoy a plantilia ket manginayon ti adu a HTML wenno CSS a maiparangto iti metadata. Dagiti pay, entidad ti HTML, kas pagarigan ti
,
–, kdpy, ket nasken a saan a mausar kadagiti parametro a mangpataud iti metadata.
Ti metadata ti COinS ket mapartuat kadagitoy a parametro:
|periodical=,
|journal=,
|newspaper=,
|magazine=,
|work=,
|website=,
|encyclopedia=,
|encyclopaedia=,
|dictionary=
|chapter=,
|contribution=,
|entry=,
|article=,
|section=
|title=
|publicationplace=,
|publication-place=
|date=,
|year=,
|publicationdate=,
|publication-date=
|series=
|volume=
|issue=,
|number=
|page=,
|pages=,
|at=
|edition=
|publisher=,
|distributor=,
|institution=
|url=
|chapterurl=,
|chapter-url=,
|contributionurl=,
|contribution-url=,
|sectionurl=
|author#=,
|Author#=,
|authors#=,
|author#-last=,
|author-last#=,
|last#=,
|surname#=
- ti aniaman kadagiti panangilasin (
|isbn=,
|issn=,
|doi=,
|pmc=, kdpy)
Nasukatanen[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a parametro ket nasukatanen. Ti panag-usar kaniada ket mangikabil ti panid iti Kategoria:Pampanid nga aglaon kadagiti plantilia ti dakamat nga addaan kadagiti nasukatanen a parametro:
- day · month: Usaren ti date tapno mairaman ti aldaw, bulan ken tawen.
- coauthor · coauthors: Usaren ti last# / first# wenno author wenno authors
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mannurat[urnosen | urnosen ti taudan]
- last: Apelyido ti mannurat. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti authorlink. No ti apelyido ket umuna a maisurat—kas iti Insik—wenno dagiti mannurat ti korporasion, usaren laeng ti last tapno mairaman ti isu met laeng a pormat a kas ti taudan. Dagiti parbo a nagan: last1, author, authors, author1.
- first: Naited wenno umuna a nagnagan ti mannnurat, a maraman (dagi)ti titulo; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Dr. Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti authorlink. Dagiti parbo a nagan: first1. Nasken ti last; ti umuna a nagan ket saan a maiparang no ti last ket awan linaon.
- WENNO: para kadagiti adu a mannurat, usaren ti last1, first1 babaen ti lastn, firstn a ti n ket ti aniamam nga agsasaruno a bilang para iti awan apatingga a bilang dagiti mannurat (kada firstn ket makasapul ti kapada a lastn). Babaen ti kasisigud, no siam dagiti mannurat ti naipalawag, walo laeng ti maipakita ken "et al." ket isu ti maiparang a mangsukat ti naudi a mannurat. Kitaen dagiti parametro ti display a mabaliwan. Dagiti parbo a nagan: author1 babaen ti authorn.
-
- authorlink: Ti adda a titulo ti artikulo ti Wikipedia a maipanggep ti mannurat—saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: authorlink1, author-link, author1-link, author1link.
- WENNO: para kadagiti adu a mannurat, usaren ti authorlink1 babaen ti authorlinkn. Dagiti parbo a nagan: author1-link babaen ti authorn-link.
- coauthors: (di maus-usar)
Nagnagan ti kimmaddua a mannurat. Nasken ti author, authors, wenno lastnIraman dagiti kimmaddua a mannurat iti author wenno authors wenno usaren ti sabali a authorn wenno lastn/firstn tapno mailista dagiti kimmaddua a mannurat.
- others: Tapno mairehistro dagiti kontributor iti obra, kas ti Ilustrado babaen ni John Smith wenno Inpatarus babaen ni John Smith.
- No agusar dagiti estilo ti parantetiko a panagreperensia wenno naipangyababaan a nota nga addaan kadagiti plantilia, saan nga agusar kadagiti adu a nagan iti maysa a pagikabilan ta dagiti angkla ket saanto a maipada ti nailinia a silpo.
Titulo[urnosen | urnosen ti taudan]
- title: Titulo ti panid a taudan iti website; mabalin a maisilpo a kas wiki iti maysa nga adda nga artikulo ti Wikipedia wenno ti url ket mabalin nga usaren tapno manginayon ti maysa nga akin-ruar a silpo, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang a naisasao.
- Dagiti titulo nga aglaon kadagiti naisangayan a karakter ket saanto a husto a mairapang ken maisilpo malaksid no dagitoy a karakter ket maikodigo.
-
- trans_title: No ti nadakamat a taudan ket ganganaet a pagsasao, mabalin a maited ti Ilokano a patarus ditoy. Ti plantilia ket mangiparangto kadagiti kuadrado a pangrikep kalpasan ti pagikabilan ti work ken mangisilpo iti pagikabilan ti url no mausar. Maisingasing ti panag-usar ti parametro ti language .
- Daytoy a parametro ket nasken ken mangipataud ti maysa a biddut no saan a maipalawag. Dagiti biddut kadagiti panid ti nangruna, tulong ken plantilia ket maikabil iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat. Isaad ti
|template doc demo=truetapno mabaldado ti kategorisasion; nangruna a maus-usar para iti dokumentasion a mangipakpakita ti biddut.
- website: Titulo ti website; mabalin a maisilpo a kas wiki. Maiparang nga italiko. Dagiti parbo a nagan: work
- type: Mangited ti maipatinayon a pakaammo a maipanggep ti tipo ti midia iti taudan; pormat iti kaso ti sentensia. Maiparang iti parentesis a sumaruno iti titulo. Kas pagarigan: Tesis, Polieto, aklub ti CD, Pablaak ti warnakan.
- language: Ti pagsasao a nakaisuratan ti taudan, no saan nga Ilokano. Maiparang kadagiti parentesis nga addaan iti "in" sakbay ti nagan ti pagsasao. Usaren ti napno a nagan ti pagsasao wenno kodigo ti ISO 639-1; ti panag-usar ti ISO 639-1 ket manginayon pay ti maitutop a kategorisasion ti pagsasao; saan nga usaren dagiti ikono wenno dagiti plantilia.
Petsa[urnosen | urnosen ti taudan]
- date: Petsa ti nairep-reperensia a taudan. Mabalin a napno a petsa (aldaw, bulan, ken tawen) wenno sangkapaset a petsa (bulan kentawen, panawen ken tawen, tawen). Usaren ti isumet laeng a pormat a kas dagiti petsa ti panangipablaak kadagiti dakamat.[petsa 1] Nasken no ti year ket inus-usar a panagipalplawag kadagiti slpo ti
{{sfn}}kadagiti dakamat ti adu nga obra babaen ti isu met laeng a mannurat iti isumet laeng a tawen.[ad-adu] Saan nga isilpo a kas wiki. Maiparang kalpasan dagiti mannurat ken narikpan kadagiti parentesis. No awan ti mannurat, maiparangto kalpasan ti nangipablaak.
- Para iti pagarup a tawen, pasarunuan iti "
c.", kasla iti daytoy:
|date=c. 1900; para iti awan petsa, inayon a kas
|date=n.d.
- WENNO:
- year: Tawen ti taudan a nairep-reperensia. Nasken dagiti dadduma a tipo dagiti dakamat ti {{sfn}};[ad-adu] no saan usaren ti date.
- month: (di maus-usar)
Nagan ti bulan wenno panawen iti pannakaipablaak.Imbes ket nga usaren ti date .
- origyear: Kasisigud a tawen a pannakaipablaak; maiparang kalpasan ti petsa wenno tawen. Para iti kalawag, pangngaasi a mangited kadagiti pannakaisangayan. Kas pagarigan:
|origyear=Umuna a naipablaak idi 1859wenno
|origyear=Naaramid idi 1904.
- ^ Dagiti pannakaipablaak a petsa kadagiti reperensia iti uneg ti artikulo ket nasken nga agpapada ti pormatna. Daytoy ket mabalin a sabali a pormat manipud ti inusar para iti arkibo ken dagiti pannakaala a petsa.
Nangipablaak[urnosen | urnosen ti taudan]
- publisher: Nagan ti nangipablaak; mabalin a maisilpo a kas wiki no maitutop. Ti nangipablaak ket ti kompania obra a madakdakamat. Saan nga usaren ti parametro ti publisher para iti nagan ti obra (kas ti, libro, ensiklopedia, diario, magasin, warnakan, website). Saan a kadawyan a naus-usar kadagiti periodikal. Dagiti panangidesignado ti korporasion a kas ti "Ltd", "Inc" wenno "GmbH" ket kadawyan dagitoy a saan a mairamraman. Ikkaten ti nagan ti nagipablaak no kapadpada unay a kas ti nagan ti obra (kas pagarigan, Ti The New York Times Co. ket ipablaakna ti diario ti The New York Times , isu nga awan rason a nagannan ti nagipablaak). Maiparang kalpasan ti title.
- place: Heograpiko a lugar ti pablaak; kadawyan a saan a naisilpo a kas wiki; saan nga iraman no ti obra ket mangiraman ti lokasion; kas pagarigan: The Boston Globe, The Times of India. Maiparang kalpasan ti titulo; no maipalawag ti work , ti location ket marikpanto iti parentesis. Dagiti parbo a nagan: location
- publication-place: No maysa kadagiti publication-place, place wenno location ket maipalawag, ti lokasion ket maiparangto kalpasan ti titulo; no maipalawag dagiti publication-place ken place wenno location , ti place wenno location ket maipakita kalpasan ti titulo a napasarunuan iti "written at" ken publication-place ket maipakita kalpasan ti titulo.
- publication-date: Petsa ti pablaak no sabali manipud idi naisurat ti obra. Maiparang laeng no ti year wenno date ket naipalawag ken sabali, no saan ti publication-date ket isu ti mausar ken maiparang a kas date. Usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa iti artikulo; saan nga isilpo a kas wiki. Sarunuenna ti publisher; no saan a naipalawag ti work , ti publication-date ket sarunuen babaen ti "published" ken marikpan kadagiti parentesis.
Dagiti serie[urnosen | urnosen ti taudan]
- series wenno bersion: No ti taudan ket paset dagiti serie, kasla ti serie ti libro wenno warnakan no ti pannakaibilang ti pablaak ket nairugi manen.
Sabali a nagan: ahensia.
Dagiti lokasion a nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- page: Ti bilang ti agmaymaysa a panid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Maiparang a sarunuen babaen ti
p.malaksid no maipalawag ti
|nopp=y.
- WENNO: pages: Ti sakop ti pampanid iti taudan a mangsuporta ti linaon. Usaren ti
|page=wenno
|pages=, ngem saan nga isuda a dua. Isina nga agusar iti en dash (–); isina dagiti saan nga agsasaruno a panid iti koma (,); saan nga usaren tapno mangibaga ti dagup a bilang ti pampanid iti taudan. Maiparang a sarunuen babaen ti
pp.malaksid no maipalawag ti
|nopp=y. Dagiti hyphen ket automatiko a mapagbaliwen kadagiti en dashes; no saan a maitutop dagiti hyphen, kas pagarigan: pp. 3-1–3-15, usaren ti
|at=.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
p.wenno
pp.kadagiti saan a maitutop; kas pagarigan, ti
|page=Aklub ti sanguanan.
- nopp: Isaad iti y tapno mapasardeng dagiti notasion ti
- WENNO: at: Para kadagiti taudan a ti bilang ti panid ket saan a maitutop wenno saan a makaanay. Tuonan babaen ti
|page=wenno
|pages=. Agusar laeng ti maysa kadagiti
|page=,
|pages=, wenno
|at=.
- Kas pagarigan: panid (p.) wenno pampanid (pp.); paset wenno seksion (sec.), batong (col.), parapo (para.); track; oras, minutos ken segundo; tignay, senario, canto, libro, parte, oolio, estansa, aklub tilikud, panangilini a anotnota, indicia, kolopono, berso.
URL[urnosen | urnosen ti taudan]
- url: Ti URL ti lokasion nga online a pakabirukan ti testo ti pablaak. Saan a mausar no ti title ket naisilpo a kas wiki. No maipakat, thi silpo ket mabalin a maitudo iti naisangayan a panid wenno pampanid a naireperensia. Ikkaten dagiti adu a pagsurotan a parametro manipud kadagiti URL, kas iti
#ixzz2rBr3aO94wenno
?utm_source=google&utm_medium=...&utm_term=...&utm_campaign=.... Saan nga isilpo kadagiti aniaman a komersial nga aglaklako ti libro, kasla iti Amazon.com.
- accessdate: Napno a petsa idi naala ti kasisigud nga URL; usaren ti isumet laeng a pormat a kas dagiti sabali a panagala ken dagiti petsa ti arkibo kadagiti dakamat; nasken ti url.[date 1] Saan nga isilpo a kas wiki. Saan a masapul kadagiti panid ti web wenno kadagiti naisilpo a dokumento a saan nga agbaliw; nangruna para iti panag-usar kadagiti panid ti web a kankanayon wenno awan ti petsa a pannakaipablaak. Mabalin a nailemmeng wenno naestilo babaen dagiti nairehistro nga editor.
- archiveurl: Ti URL iti maysa a naarkibo a kopia ti panid ti web, no wenno iti kaso ti url ket agbalin a saan a magun-od. Kadawyan a maus-usar a mangibaga kadagiti serbisio a kas ti WebCite nasken ti archivedate ken url.
- archivedate: Petsa idi naarkibo ti kasisgud nga URL; sarunuen babaen ti kasisigud a testo iti "naarkibo manipud ti kasisigud idi". Usaren ti isumet laeng a pormat a kas dagiti sabali a panagala ken dagiti petsa ti arkibo kadagiti dakamat. Daytoy ket saan a nasken nga isumet laeng a pormat a nausar kadagiti panagdakamat ti petsa ti pablaak.[date 1] Saan nga isilpo a kas wiki.
- deadurl: No sibibiag pay laeng ti URL, ngem naisagana a naarkibo, isaad iti
|deadurl=no. Daytoy ket baliwanna ti urnos ti pannakaiparang a ti titutlo ket mangtalinaay ti kasisigud a silpo ken ti arkibo a silpo iti gibus.
- template doc demo: Dagiti parametro ti arkibo ket mapasingkedanto kadagiti biddut tapno masigurado nga amin dagiti parametro ket mairaman, wenno no saan ti {{citation error}} ket maawaganto. No dda dagiti biddut, dagiti panid ti nangruna, tulong ken plantilia ket maikabil iti Kategoria:Dagiti artikulo nga addaan ti saan a husto nga eskritu ti dakamat. Isaad ti
|template doc demo=truetapno mabaldado ti kategorisasion; nagruna a maus-usar kadagiti dokumentasion a maiparparang ti biddut.
- format: Pormat ti obra nga inbagbaga babaen tiurl; kas pagarigan: PDF, DOC, wenno XLS; maiparang iti parentesis kalpasan ti title. Ti HTML ket maipagarup a maibaga ken nasken a saan a mainaganan. Sanna a baliwan ti ikono ti silpo ti ruar. Nota: Dagiti ikono ti silpo ti ruar ket saan a mangiraman ti alternatibo a testo; isu a saanda a manginayon ti pormat ti pakaammo para kadagiti marigatan ti panagkita.
- Dagiti URL ket nasken a mangrugi iti nasuportaran a panggep ti URI. Ti
http://ken
https://ket suportaranto amin dagiti pagbasabasa; nupay kasta, ti
ftp://,
gopher://,
irc://,
ircs://,
mailto:ken
news:ket makasapulto ti plug-in wenno akin-ruar a panangipakat ken kadawyan a liklikan daytoy. Ti panagsangaili a nagnagan ti IPv6 ket agdama a saan a masuportaran.
- No dagiti URL kadagiti parametro ti plantilia ti dakamat ket aglaon kadagiti naisangayan a karakter, dagitoy ket saanto a husto a maiparang ken maisilpo. Dagita a karakter ket nasken a porsiento a maikodigo. Kas pagarigan, ti baetan ket nasken a masukatan babaen ti
%20. Ti mangikodigo ti URL, sukatan dagiti sumaganad a karakter iti:
- Dagiti agmaymaysa a tuldek ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, dagiti adu a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas italiko wenno napuskol a panangimarka. Dagiti agmaymaysa a nakulot a pangrikep ket saan a nasken a maikodigo; nupay kasta, ti paris a saan a maikodigo ket maiwaswasto a kas doble a pangrikep para iti panangilak-am ti plantilia.
Angkla[urnosen | urnosen ti taudan]
- ref: ID para iti angkla. Babaen ti kasisigud, awan ti angkla a mapataud. Ti kadawyan a nonempty a pateg ti
|ref=IDket agpataud ti maysa nga angkla nga addaan iti naited nga ID; kasla ti mabalin a maisilpo a reperensia a mabalin a puntaan kadagiti silpo ti wiki kadagiti napno a reperensia, naipangpangruna a naserbi iti ababa a dakamat kasla dagiti ababa a nota ken parentetiko a panagreperensia. Ti nangruna a pateg ti
|ref=harvket agpataud ti maysa nga angkla a maitunos iti plantilia ti {{harv}}. Kitaen ti: Dagiti angkla para kadagiti plantilia ti panagreperensia ti Harvard.
Dagiti panangilasin[urnosen | urnosen ti taudan]
- id: Ti naisangayan a panangilasin, inus-usar no awan dagiti nausar a naipakat nga espesialisado a panangilasin; silpo ti wiki wenno usaren ti plantilia no mabalin a maipakat.
Dagitoy a panangilasin ket agpartuat kadagiti silpo ken nadaremdem a mangawat ti agmaymaysa a pateg. Ti panag-usar ti adu a pateg wenno sabali a testo ket mangdadel ti silpo ken/wenno mang-imbalido ti panangilasin.
- arxiv: panangilasin ti arXiv ; kas pagarigan:
arxiv=hep-th/9205027
- asin: Amazon Standard Identification Number
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
ca,
cn,
co.jp,
co.uk,
de,
es,
fr,
it
- asin-tld: ASIN a kangatuan nga agpang ti dominio para kadagiti sitio ti Amazon malaksid iti Estados Unidos; dagiti mabalin a pateg:
- bibcode: Bibcode; us-usaren dagiti adu a sistema ti datos ti astronomia; kas pagarigan:
1974AJ.....79..819H
- doi: Digital object identifier; kas pagarigan:
10.1038/news070508-7. Mapasingkedan daytoy tapno masigurado a mangrugi iti (
10.).
- doi_brokendate: Petsa a nadadael ti DOI; usaren ti isu met laeng a pormat a kas dagiti sabali a petsa ti artikulo.
- isbn: International Standard Book Number; kas pagarigan:
978-0-8126-9593-9. (Kitaen ti: Wikipedia:ISBN ken ISBN). Dagiti dash iti ISBN ket pagpilian, ngem kaykayat. Usaren ti pudno a naiprenta nga ISBN wenno iti libro. Usaren ti 13a digit nga ISBN – ken mangrugi ti 978 wenno 979 – no daytoy ket mabalin a magun-od. No ti maiprenta ket ti 10 digit nga ISBN wenno iti libro, usaren daytoy. Dagiti ISBN ket mabalin a mabirukan iti panid iti pakaamo ti nagipablaak – kadawyan nga idiay likudan ti titulo ti panid – wenno iti sirok ti barcode a kas numero a mangrugi iti 978 wenno 979 (dagiti barcode a mangrugi kadagit aniaman a sabali a numero ket saan a dagiti ISBN). Para kadagiti taudan nga addaan iti naduduog a 9 a digit a sistema ti SBN, pasarunuan ti numero iti sero; isu a, ti SBN 902888-45-5 ket nasken a maikabil a kas
|isbn=0-902888-45-5. Saan a pagbaliwen ti 10 a digit nga ISBN iti 13 a digit babaen ti panagnayon laeng ti pasaruno a 978; ti maudi a digit ket panagkarkulo a panangitalek ti digit ken ti panangibaliw laeng kadagiti numero ket mang-imbalido ti ISBN. Daytoy a parametro ket nasken laeng nga agtengngel ti ISBN nga awan ti aniaman kadagiti maipatinayon a karakter. Daytoy ket mapasingkedan iti kaatiddog, dagiti imbalido a karakter – kadagiti sabali ngem ti [0123456789 -] nga addaan iti "X" a maipalubos a kas maudi a karakter iti 10 a digit nga ISBN – ken ti maitutop a husto a digit. Dagiti parbo a nagan: ISBN
- issn: International Standard Serial Number; dagiti walo a karakter ket mabalin a magudua kadagiti dua a grupo ti uppat para iti panag-usar ti hyphen, ngem saan a ti en dash wenno baetan.
- jfm: Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik
- jstor: JSTOR abstrakto; kas pagarigan: "
jstor=3793107" agpataudto ti JSTOR 3793107.
- lccn: Library of Congress Control Number
- mr: Mathematical Reviews
- oclc: OCLC
- ol: Open Library
- osti: Office of Scientific and Technical Information
- pmc: PubMed Central; usaren ti numero ti artikulo para iti napno a testo ti nawaya a repositorio ti artikulo ti warnakan.
- embargo: Petsa a ti pmc ket naipayuna; no daytoy a petsa ket masakbayan, ti pmc ket saanto a maisilpo aginggana iti dayta a petsa.
- pmid: PubMed; agusar ti naisangayan a panangilasin.
- rfc: Request for Comments
- ssrn: Social Science Research Network
- zbl: Zentralblatt MATH
Insasao[urnosen | urnosen ti taudan]
- quote: Maitunos nga insasao a testo manipud ti taudan. Maiparang a naripkpan kadagiti insasao. No maited, ti panangipatingga ti panagdakamat (ti tuldek babaen ti kasisigud) ket mapasardeng, isu a ti insasao ket masapul a manginayon ti panangipatingga a tuldek.
Dagiti editor[urnosen | urnosen ti taudan]
- editor-last: Apelyido ti editor. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti editor-link . A ti apelyido ket kadawyan nga umuna a naisurat a kas iti Insik-wenno para kadagiti mannurat ti korporasion, usaren laeng a kas editor-last tapno mairaman ti isu met laeng a pormat a kas ti taudan. Dagiti parbo a nagan: editor1-last, editor, editors, editorn.
- editor-first: Naited wenno nagnagan ti editor, mairaman dagiti titulo; kas pagarigan: Firstname Middlename wenno Firstname M. wenno Dr. Firstname M., Sr. Saan nga isilpo a kas wiki—imbes ket nga usaren ti editor-link . Dagiti parbo a nagan: editor1-first.
- WENNO: para kadagiti adu nga editor, usaren ti editor1-last, editor1-first babaen ti editorn-last, editorn-first.
-
- editor-link: Titulo ti adda nga artikulo ti Wikipedia a maipanggep ti editor—saan a ti website ti editor'; saan nga isilpo a kas wiki. Dagiti parbo a nagan: editor1-link.
- WENNO: para kadagiti adu nga editor, usaren ti editor1-link babaen ti editorn-link.
- Pannakaiparang:
- No dagiti mannurat: Dagiti mannurat ti umuna, sarunuento babaen ti ti mairaman nga obra, kalpasanna ti "In" ken dagiti editor, kalpasanna ti nangruna nga obra.
- No awan dagiti mannurat: Dagiti editor ket agparang sakbay ti mairaman nga obra; ti agmaymaysa nga editor ket sarunuen babaen ti "ed."; dagiti adu nga editor ket sarunuen babaen ti "eds."; tallo dagiti editor ti maiparang a sarunuen babaen ti "et al., eds."
Laysummary[urnosen | urnosen ti taudan]
- layurl: Silpo ti URL iti saan a teknikal a pakabuklan wenno panagrepaso ti taudan; ti titulo ti URL ket naisaad iti "Lay summary". Dagiti parbo a nagan: laysummary.
- laysource: Nagan ti taudan ti laysummary. Maiparang kadagiti italiko ken sarunuen babaen ti endash.
- laydate: Petsa ti pakabuklan. Maiparang kadagiti parentesis.
Dagiti pagpilian a panangiparang[urnosen | urnosen ti taudan]
- author-mask: Sukatann ti nagan ti umuna a mannurat iti em dashes wenno testo. Isaad ti author-mask iti numeriko a pateg ti n tapno maisaad ti dash n ti nalawa a baetan ti em; isaad ti author-mask iti pateg ti testo tapno maiparang ti testo nga awan ti maipasurot a panangilasin ti mannurat; kas pagarigan, ti "with". Nasken nga iraman pay dagit ipateg para kadagiti amin a mannurat para kadagiti panggep ti metadata. Nangruna a naikeddeng para iti panag-usar kadagiti bibliograpiko nga estilo a dagiti nadumaduma nga obra babaen ti agmaymaysa a mannurat ket agsasaruno a nailista. Saan nga agusar ti listaan a pinataud babaen ti
{{reflist}},
wenno kapada gapu ta awan ti panagtengngel ti urnos a pannakaiparang dagiti reperensia.
- author-name-separator: Agtengngel kadagiti panangisina a nagbaetan ti naudi ken umuna a nagnagan; kasisigud ti baetan ken koma (
,); no adda ti parametro, ngem blanko, ti tuldek a panangisina ket maisaad iti kasisigud; ti baetan ket nasken a maikodigo a kas
.
- author-separator: Agtengngel ti panangisina a nagbaetan dagiti mannurat; kasisigud ti semicolon ken baetan (
;); no adda ti parametro, ngem blanko, ti tuldek a panangilasin ket maisaad iti kasisigud; ti baetan ket nasken a maikodigo a kas
.
- display-authors: Agtengngel kadagiti bilang ti nagnagan ti mannurat a maiparang no maipablaak ti dakamat. Ti mangibalaiw ti maiparang a bilang dagiti mannurat, isaad ti display-authors iti kayat a bilang. Kas pagarigan, ti
|display-authors=2ket agiparangto laeng kadagiti dua a mannurat iti dakamat. Babaen ti kasisigud, amin a mannurat ket maiparang malaksid no adda dagiti siam a mannurat, ti listaanto ti mannurat iti dakamat ket mapasardengto kadagiti walo a mannurat, ken sarunuen babaen ti "et al." Daytoy a panangilaksid ket tuladenna ti daan a bersion ti plantilia para iti kompatibilidad. No ti dakamat ket aglaon kadagiti siam a nagan ti mannurat ken no kayat nga agparang amin dagiti siam a nagnagan ti mannurat, ti "et al." ket mabalin a mapasardeng babaen ti panangisaad ti
|display-authors=9. Dagiti parbo a nagan: displayauthors.
- display-editors: Agtengngel kadagiti bilang ti nagan ti editor no maipablaak ti dakamat. Ti mangbaliw ti maiparang a bilang dagiti editor, isaad ti display-editors iti kayat a bilang. Kas pagarigan, ti
|display-editors=2ket agiparangto laeng kadagiti dua nga editor iti dakamat. Babaen ti kasisigudt, maiparang amin dagiti editor malaksid no adda dagiti uppat nga editor, ti editor iti listaan ti dakamat ket mapasardengto kadagiti tallo nga editor, ken sarunuen babaen ti "et al." Daytoy a panangilaksid ket tuladenna ti daan a bersion ti plantilia para iti kompatibilidad. No ti dakamat ket aglaon kadagiti uppat nga editor ken no kayat nga iparang amin nga uppat a nagnagan ti editor, ti "et al." ket mabalin a mapasardeng babaen ti panangisaad ti
|display-editors=4. Dagiti parbo a nagan: displayeditors.
- lastauthoramp: Sukatann ti panangisina a nagbaetan dagiti listaan ti dua a nagan ti mannurat iti baetan ti ampersand space (
&) no isaad ti aniaman a pateg. Kas pagarigan:
|lastauthoramp=yes
- postscript: Agtengngel iti pangrikep a tuldek para iti dakamat; kasisigud iti tulnek (
.); para iti awan a panangipatingga a tuldek, isaad ti
|postscript=none– ti panangibati nga awan linaon ti
|postscript=ket kapada ti pagbanagan ngem di maipalawag. Di maikaskaso no maipalawag ti quote .
- separator: Agtengngel iti tulnek a mausar a mangisina kadagiti listaan dagiti mannurat, editor, kdpy. Kasisigud iti tulnek (
.); no adda ti parametro, ngem blanko, ti tulnek a panangisina ket maisaad iti kasisigud; ti baetan ket nasken a marikpan a kas
.
Nasken ti suskrision wenno rehistrasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy a parametro ket manginayon ti silpo ti nota iti gibus ti dakamat:
- registration: Para kadagiti taudan ti online a makasapul ti rehistrasion, isaad ti
|registration=yes; pasarunuan babaen ti suskripsion no dagitoy dua ket maisaad.
- subscription: Para kadagiti taudan ti online a makasapul ti suskrisison, isaad ti
|subscription=yes; pasarunuan babaen ti rehistrasion no dagitoy dua ket maisaad.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Cite web
Pormatenna ti dakamat ti website nga agusar iti naited a pakaammo a kas ti URL ken titulo. Usaren laeng kadagiti taudan a saan a husto a naipalawag babaen dagiti naisangayan a plantilia dagiti libro, warnakan, taudan ti damdamag, kdpy.


c: text/html

text:
Samba
Ti Samba (Pannakabalikas a Portugés: [ˈsɐ̃bɐ] ( denggen)) ket sala ti Brasil a henero ti musika a nagtaud idiay Bahia, Brasil, ken adda dagiti pannakaramutna idiay Rio de Janeiro ken Aprika babaen ti panagtagilako ti adipen ti Laud nga Aprika ken dagiti relihioso a tradision ti Aprika. Daytoy ket mabigbigan iti sangalubongan a kas simbolo ti Brasil ken ti Karnibal ti Brasil. Naikeddeng daytoy a kas maysa kadagiti kadayegan a panangiyebkas iti kultura ti Brasil, ti samba ket nagbalinen nga ikono ti nailian nga identidad ti Brasil.[1][2][3] Ti Bahia a Samba de Roda (sirkulo a sala),a nagbalin a Tawid ti Nagtagitaon ti UNESCO idi 2005, ket isu ti kangrunaan a ramut ti samba carioca, ti samba a tinoktokar ket sinal-sala idiay Rio de Janeiro.
Ti moderno a samba a rimmuar idi rugi ti maika-20 a siglo ket kaaduan iti 2/4 a tempo ket nagkaruay iti naammuan a panag-usar iti kinanta a koro iti batucada ritmiko, nga addaan kadagiti nadumaduma nga estropa dagiti deklaratorio a berso. Iti tradison, ti samba ket tinoktokar babaen dagiti kuerdas (ti cavaquinho ken dagiti nadumaduma a kita ti gitara) ken dagiti nadumaduma nga instrumento ti perkusion a kas ti tamborim.
Iti pay maipatinayon kadagiti naisangayan a ritmikona ken kompas, ti samba ket mangiyeg ti naipakasaritaan a kultura iti makan, dagiti nadumaduma a sala (miudinho, coco, samba de roda, and pernada), dagiti padaya, dagiti kawes a kas dagiti lienso a kamiseta, ken ti NAIF a pinintaan dagiti naamamuanen a nagnagan a kas ni Nelson Sargento, Guilherme de Brito, ken ni Heitor dos Prazeres. Dagiti di amammo nga artista ti komunidad, a mairaman dagiti pintor, dagiti eskultoy, dagiti dumidibuho, ken dagiti nagpay-paayus, ket nagar-aramidda kadagiti kawes, dagiti pagan-anay, dagiti plota ti karnibal, ken dagiti karro, a mangluklukat kadagiti ruangan dagiti eskuela ti samba. Adda pay dagiti nalatak a tradision Pagsalaan ti samba idiay Brasil, ken adda met dagiti adu nga estilo. Ti Samba de Gafieira ket isu ti estilo a nadayeg idiay Rio de Janeiro, nga idiay ti papanan dagiti lokal a tattao kadagiti padaya ti gafieiramanipud idi tawtawen ti 30, ken isu ti rimmuran dagiti gungunay ken identidad ti daytoy a sala, ken immad-adu a nagbalbaliw kadagiti tinaudan ken impluensiana iti Aprika, Europa, Arhentina ken Kuba.
Ti Nailian nga Aldaw ti Samba ket rinambakan iti Disiembre 2. Ti petsa ket naipundar babaen ti panangirugi ni Luis Monteiro da Costa, ken ni Alderman ti Salvador, ken pammadayaw para kenni Ary Barroso. Isu ti nangisurat ti "Na Baixa do Sapateiro" urayno isu ket saan pay a napnapan idiay Bahia. Isunga ti Disiembre 2 ket mangmarka ti immuna a panagbisita ni Ary Barroso to Salvador. Iti immuna, daytoy nga aldaw ket rinambakan laeng idiay Salvador, ngem kanungpalan daytoy a nagbalin a nailian nga aldaw.
Ti Samba ket lokal nga estilo idiay Abagatan a daya a Brasil ken idiay Amianan a daya a Brasil, ken naipangpangruna idiay Rio de Janeiro, São Paulo, Salvador ken idiay Belo Horizonte. Ti kinapangrunana a kas nailian a musika ti Brasil ket sagudayanna ti rehion, nupay kasta;dagiti eskuela ti samba, dagiti musikero ti samba ken dagiti gunglo ti karnibal a naipalawlaw iti panagbabuya iti samba ket adda met kadagiti tunggal maysa a rehion ti pagilian ken, bayat a dagiti rehional a musika ket umartap kadagiti amin a rehion (kas pagarigan, idiay Akin-abagtan a Brasil, Tengnga-Laud a Brasil, ken dagiti amin nga away ti Brasil, ti Sertanejo, wenno country a musika ti Brasil, ket isu daytoy ti kadayegan nga estilo).[4] Gapu ta ti Rio de Janeiro ket isu ti kadayegan a siudad ti Brasil iti sangalubongan,[5][6] kadawyan a ti samba ket inus-usar a panangilasin kadagiti Brasiliano a kas paset ti isu met laeng a nailian a kultura.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ maybe Samba – Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira – patarus ti Google
- ^ Samba – Cliquemusic – Google translation
- ^ Samba – All Brazilian Music
- ^ Música Sertaneja – Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira
- ^ Global Hospitality Resources, Inc. (ed.). "GHN MARKET REPORT Rio de Janeiro" (pdf). Naala idi 2012-04-01. "Siudad ti Rio de Janeiro ket isu ti kadayegan a siudad ti Brasil iti lubong"
- ^ Kids Corner Brazil (ed.). "Rio de Janeiro". Naala idi 2012-04-01.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Brazilian Sound: Samba, Bossa Nova and the Popular Music of Brazil. babaen ni McGowan, Chris and Pessanha, Ricardo. Maika-2 nga edision. Temple University Press. 1998.
- Samba on Your Feet babaen ni Eduardo Montes-Bradley iti Internet Movie Database
- Nosso senhor do samba. babaen ni Edigar de Alencar. Rio de Janeiro: FUNARTE, 1988.
- O Encontro Entre Bandeira e Sinhô. babaen ni André Gardel Rio de Janeiro: Secretaria Municipal de Cultura, 1996.
- Gildo De Stefano, Il popolo del samba. La vicenda e i protagonisti della storia della musica popolare brasiliana, Pangyuna babaen ni Chico Buarque de Hollanda, Introduksion babaen ni Gianni Minà, RAI-ERI, Rome 2005, ISBN 8839713484
- O Sol nasceu pra todos:a História Secreta do Samba. babaen ni Luis Carlos de Morais Junior. Rio de Janeiro: Litteris, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Samba idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sistema ti immuno
Ti sistema ti immuno ket maysa a sistema dagiti biolohiko nga estruktura ken dagiti proseso iti kaunegan ti maysa nga organismo a mangsalaknib kadagiti sakit. Tapno nasayaat nga agannong , ti maysa a sistema ti immuno ket nasken a makaduktal kadagiti adu a kita dagiti ahente, manipud kadagiti birus aginggana kadagiti parasitiko nga igges, ken mangilasin kaniada manipud kadagiti bukod ti organismo a nasalun-at a kulanit.
Dagiti patoheno ket mabalinda ti napardas nga agbaliw ken umammpon, ken isunga makaliklikda ti pannakaduktal ken neutralisasion babaen ti sistema ti immuno, nupay kasta, dagiti nadumaduma a mekanismo ti depensa ket agbalbaliwda met tapno mabigbiganda ket madadaelda dagiti patoheno. Uray dagiti simple a uniselular nga organismo a kas ti bakteria ket agtagikuada ti rudimentario a sistema ti immuno, kadagiti porma iti ensima a mangprotekta kadagitoy kadagiti pannakaalis ti bakteriopago. Dagiti dadduma pay a batayan a mekanismo ti immuno ket nagbalbaliw kadagiti taga-ugma nga eukariota ken nabatbatida kadagiti moderno a nagtataudanda, kasla dagiti mula ken dagiti insekto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Zheng He
Ni Zheng He (1371–1433), dati a naromanisado a kas ni Cheng Ho ken naamammoan pay a kas ni Ma Sanbao ken Hajji Mahmud Shamsuddin, ket maysa idi a Muslim a Hui-Insik a marinero, eksplorador, diplomatiko ken almirante ti plota, a nagibilbilin kadagiti panagbanbaniaga idiay Abagatan a daya nga Asia, Abagatan nga Asia, ti Tengnga a Daya, Somalia ken ti aplaya ti Swahili , a naururnong a nainaganan a kas ti "Panagbanpaniaga ni Zheng He" manipud idi 1405 aginggana idi 1433.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1371 a pannakaipasngay
- 1433 nga ipupusay
- Tattao manipud idiay Yunnan
- Tattao a Hui
- Dagiti Insik a Muslim
- Dagiti Insik nga eksplorador
- Dagiti eksplorador ti Tsina
- Dagiti eksplorador ti Asia
- Dagiti eksplorador ti Aprika
- Dagiti Insik nga almirante
- Pakasaritaan ti Kerala
- Dagiti Insik a heograpo
- Dagiti taga-ugma a heograpo
- Dagiti agbanbaniaga a mannurat ti mediebal nga Islamiko
- Dagiti eunuko ti Ming a Dinastia
- Maipapan ti taaw a pakasaritaan ti Tsina
- Dagiti Insik a diplomatiko
- Dagiti naipunpon iti baybay


text:
Algoritmo
Iti matematika ken siensia ti kompiuter, ti maysa nga algoritmo (i/ˈælɡərɪðəm/ al-gə-ri-dhəm) ket isu ti nagsasaruno a pamay-anipara iti panagpattapatta. Dagiti algoritmo ket inus-usar para kadagiti panagpattapatta, panagproseso ti datos, ken automado a panagrason.
Ti maysa nga algoritmo ket maysa nga makabanag a pamay-an a maiyebkas a kas listaan a mapatinggaan[1] kadagiti nasayaat a naipalawag a pangibagbagaan[2] para iti panagpattapatta iti annong.[3] Mangrugi manipud ti panangirugian a kasasaad ken ti umuna a maikabil (mabalin nga awan linaon),[4] dagitoy a pangibagbagaan ket mangipalawag ti panagpattapatta, a no matungpal, ket dumagos babaen ti mapatinggaan [5] a bilang kadagiti nasayaat a naipalawag nga agsasaruno a kasasaad, a kanungpalan nga agpataud ti "maiparuar"[6] ken agpatingga iti kanungpalan a kasasaad ti pagpatinggaan. Ti panagdaliasat manipud ti maysa a kasasaad iti sumaruno ket saan a nasken a deterministiko; adda met dagiti algoritmo, a naamammuan a kas dagiti pugto nga algoritmo, a manginayon ti pugto a maikabil.[7]
Urayno ti algorismo ni al-Khwārizmī ket maibagbaga kadagiti alagaden iti panagaramid ti aritmetiko nga agus-usar kadagiti Hindu-Arabiko a numeral ken ti sistematiko a pakailawlawagan ti linear ken dagiti kuadratiko nga ekuasion, ti pirgis a pormalisasion ti agbalinto a timoderno nga algoritmo ket nangrugi kadagiti panangipadas a mangsolbar ti Entscheidungsproblem (ti "problema ti panangikeddeng") nga insingasing babaen ni David Hilbert idi 1928. Dagiti simmaruno a pormalisasion ket naikuadro idi a kas dagiti panangipadas a mangipalawag ti "mapataudan a pannakaipattapatta"[8] wenno "mapataudan apamay-an";[9] dagita a pormalisasion ket nangiraman kadagiti Gödel–Herbrand–Kleene a panagsumro manen nga annong idi 1930, 1934 ken 1935, lambda kalkulo ni Alonzo Church idi 1936, "Pormulasion 1" ni Emil Post idi 1936, ken dagiti Turing a makina ni Alan Turing idi 1936–7 ken 1939. Ti panangited ti pormal a panangipalawag kadagiti algoritmo, a maipada iti intuitibo a pagarup, ket agtultuloy a kumarit a problema.[10]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti aniaman a klasikal a matematikal nga algoritmo, kas pagarigan, ket mabalin a maipalawag iti mapatinggaan a bilang dagit iInggles a balikas" (Rogers 1987:2).
- ^ Ti nasayaat a naipalawag a maipanggep iti ahente a mangitungpal ti algoritmo: "Adda met ti panagpattapatta nga ahente, kadawyan daytoy a maysa a tao, a mabalin a sumamay kadagiti pagbagbgaan ken mangtungpal kadagiti panagpattapatta" (Rogers 1987:2).
- ^ "ti maysa nga algoritmo ket maysa a pamay-an para iti panagpattapatta ti annong (a maipanggep ti napili a notasion para kadagiti sibubukel a numero) ... daytoy a pannakaipatingga (kadagiti numerikal nga annong) ket pakairesultaan iti kaawan ti pannakapukaw iti kinasapasap", (Rogers 1987:1).
- ^ "Ti maysa nga algoritmo ket addaan ti sero wenno ad-adu a naikabkabil, kasla kadagiti kaadu nga immuna a naited iti daytoy sakbay a mangrugi ti algoritmo" (Knuth 1973:5).
- ^ "Ti pamay-an anga adda amin kadagiti panangilasin ti maysa nga algoritmo malaksid a mabalin nga awan ti kinapatingga ket mabalin a matawagan ti 'panagpattapatta a pamay-an'" (Knuth 1973:5).
- ^ "Ti maysa nga algoritmo ket addaan ti maysa wenno ad-adu a maiparuar, kasla dagit ikaadu a nainaganan a maikabagian kadagiti maikabil" (Knuth 1973:5).
- ^ No man wenno saan a ti proseso nga addan ti pugto nga akin-uneg a proseso (saan a mairaman ti maikabil) ket maysa nga algoritmo ket maisuppiatan. Ni Rogers ket nangibagbaga ti kapanunotanna a: "ti panagpattapatta ket matungpat iti diskreto a nasayata ti addangna a moda, nga awan ti panag-usar kadagiti agtultuloy a pamay-an wenno dagiti analogo nga aruaten. . . matungpalto a maikeddengan, nga awan ti panag-usar kadagiti pugto a pamay-an wenno dagiti aruaten, a kas ti, dado" Rogers 1987:2.
- ^ Ni Kleene 1943 iti Davis 1965:274
- ^ Ni Rosser 1939 iti Davis 1965:225
- ^ Moschovakis, Yiannis N. (2001). "Ania kadi ti algoritmo?". Iti Engquist, B.; Schmid, W. Mathematics Unlimited — 2001 ken ti labes. Springer. pp. 919–936 (Paset II). ISBN 9783540669135.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kitaen ti Algoritmo idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Polbora
Ti polbora ket isu ti immuna a kimiko nga eksplosibo ket ti is-isu laeng a naam-ammuan aginggana idi maika-19 a siglo. Daytoy ket ti panaglalaok ti asupre, uging, ken nitrato ti potasio (a ti asupre ken ti uging ket isu dagitoy ti agtigtignay a kas dagiti sungrod, bayat a ti nitro ket agob-obra a kas ti oksidante.[1][2] gapu kadagiti panaguram a tagikuana ken ti gatad ti pudot ken ti tomo ti alingasaw a mapataudna, ti polbora ket kaaduan a naus-usar a kas ti allin kadagiti paltog kenlaok dagiti palpalibang.
Ti polbora idi segun ti kaaduna a konsesnso dagiti akademiko, ket naimbento idi maika-19 a siglo idiay Tsina,[3] ken ti kasapaan a nairehistro a naisurat a pormula para iti polbora ket naiparang iti testo ti Song a Dinastia idi maika-11 a siglo, ni Wujing Zongyao.[4] Daytoy a pannakaduktal ket nakaiturongan ti pannakaparnuay ti palpalibang ken dagiti nasapa nga armas ti polbora idia Tsina. Kadagiti simmaruno a siglo kalpasan ti Insik a pannakaduktal, dagiti armas ti polbora ket nangrugrugin a nagparang iti Muslim a lubong, Europa, ken India. Ti teknolohia ket naiwarwaras manipud idiay Tsina babaen ti Tengnga a Daya wenno Sentral nga Asia, ken kalpasanna idiay Europa. Ti kaasapaan nga Akinlaud a pannakaibaga ti polbora ket nagparang kadagiti testo a naisurat babaen ti Inggles a pilosopo a ni Roger Bacon idi maika-13 a siglo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jai Prakash Agrawal (2010). High Energy Materials: Propellants, Explosives and Pyrotechnics. Wiley-VCH. p. 69. ISBN 978-3-527-32610-5.
- ^ David Cressy, Saltpeter: The Mother of Gunpowder (Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxfords, 2013)
- ^ Jack Kelly Gunpowder: Alchemy, Bombards, and Pyrotechnics: The History of the Explosive that Changed the World, Perseus Books Group: 2005, ISBN 0465037224, ISBN 9780465037223: pp. 2–5
- ^ Chase 2003:31 : "ti kasapaan a kadagiti nabati a pormula para iti polbora ket mabirukan idiay Wujing zongyao, ti obra ti militar manipud idi agarup a 1040"
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chase, Kenneth (2003), Firearms: A Global History to 1700, Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge, ISBN 0-521-82274-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Polbora idiay Wikimedia Commons


text:
Arkimedes
Ni Arkimedes ti Siracusa (Griego: Ἀpxιuήδnς; c. 287 BC – c. 212 BC) ket maysa idi a Griego a matematiko, pisiko, inhenniero, inbentor, ken astronomo.[1] Uranyno bassit laeng dagiti salaysay a naamammoan para iti biagna, isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti mangidaulo a sientista iti klasiko a kinaugma. Kadagiti mairamraman a panagpasayaatna ti pisika ket dagiti kammasapulan ti hidroestatiko, estatika ken ti maysa panagipalpalawag ti pamunganayan ti pamatuangan. Isu ket naipammadayawan pay ti panagdibuho a panagpabaro kadagiti makina, a mairaman dagiti sillong a motor ken ti tornilio a bomba a naipanagan kaniana. Dagiti moderno nga eksperimento ket nagsubok kadagiti panagitunton a ni Arkimedes ket nagdaremdem kadagiti makina a makabagkat kadagiti agraraut a bapor manipud ti danum ken mangpuor kadagiti bapor nga inususar dagiti adu a sarming.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Arkimedes(c.287 - c.212 BC)". BBC History. Naala idi 2012-06-07.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arkimedes idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Arkimedes idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Arkimedes idiay Wikisource


text:
Alkohol
Iti kimika, ti maysa nga alkohol ket ti maysa a organiko a kompuesto a ti hidroksilo a makaannong a grupo (-OH) ket napiansaan iti maysa nga atomo ti karbon. Iti naisangayan, daytoy a tengnga ti karbon ket nasken a nasagepsepan, nga addan ti agmaymaysa kadagiti bed piansa kadagiti tallo a sabali nga atomo.[1]
Ti maysa a nangruna a klase dagiti alkohol ket dagiti simple nga asikliko nga alkohol, ti sapasap a pormulana ket CnH2n+1OH. Kadagita, ti etanol (C2H5OH) ket isu ti kita ti alkohol a mabirukan kadagiti mainum nga alkohol, ken iti kadawyan a panasao ti balikas nga alkohol ket naisangayn a manguto iti etanol.
Dagiti daddumapay nga alokohol ket kadawyanda anaipalplawah nga addaan ti mangipalawag a pangilasin, a kas iti isopropil nga alkohol (propan-2-ol) wenno alkohol ti kayo (metil nga alkohol, wenno metanol). Ti suldong nga -ol ket agparang iti kimiko a nagan ti IUPAC kadagiti amin a sustansia nga ayan ti hidroksilo a grupo ket isu timakaannong a grupo nga addaan ti kangatuan a prioridad; kadagiti sustansia nga dagiti kangatuan a grupo ti prioridad ket adda ti panagisaruno ket hydroxy- ket agparangto ti nagan nga IUPAC . Ti suldong nga -ol kadagiti saan a sistematiko a nagan (kas ti parasetamol wenno colesterol) ket kadawyan pay a manginagan a ti sustansia ket mangiraman ti hidroksilo a makaannong a grupo ken isunga mabalin a maibaagaan a kas maysa nga alkohol. Ngem adu met dagiti sustansia, a naisangsangyan kadagiti asukar (kas pagarigan glukosa ken sukrosa) ket aglaon ti hidroksilo a makaannong a grupo a saan nga agus-usar ti suldong.
Iti inaldaw a biag ti "alkohol" nga awan ti aniaman a kualipikasionna ket kadawyan a mangibaga ti etanol, wenno ti naibatay ti etanol a mainum (a kas iti panangibaga iti "abuso ti alkohol").
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, Maika-2 nga edison. (the "Gold Book") (1997). Nasimpa nga online a bersion: "Dagiti alkohol
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Metcalf, Allan A. (1999). The World in So Many Words. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-95920-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Alkohol idiay Wikimedia Commons
- Alkohol (Etanol)


text:
Karnero
Ti karnero (Ovis aries) ken dagiti uppat ti saka, managngalngal a mamalia a kadawyan a natartaraken a kas dingoen. Kasla dagiti amin met laeng a managngalngal, ti karnero ket kamkameng ti urnos ti Artiodactyla, dagiti paris ti ramay ti saka nga ungulata. Urayno ti nagan a "karnero" ket maipakat kadagiti sebbanagn ti henero ti Ovis, iti inaldaw a panag-usar daytoy ket kankanayon a mangibagbaga iti Ovis aries. Dagitoy ket addaan ti sumurok bassit iti maysa a bilion,ti napaamo a karnero ket isu dagitoy ti kaaduan a sebbangan ti karnero.
Ti karnero ket mabalin a nagtaud manipud ti naatap a mouflon iti Europa ken Asia. Maysa daytoy kadagiti kasapaan ng aayup a napaamo para kadagiti panggepen ti agrikultura, ti karnero ket natartaraken para iti lana, karne ken gatas. Ti lana ti karnero ket isu ti kaaduan a naus-usar a sagut ti ayup, ken kankanayon a naap-apit babaen ti panagpukis. Ti karnero ket agtultuloy a nangruna para iti lana ken karne ita nga aldaw, ken sagpaminsan pay a natartaraken para kadagiti lalat, kas dagiti paggatasan nga ayup, wenno kas dagiti modelo nga organismo para iti siensia.
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Budiansky, Stephen (1999). Ti Tulagan ti Katapan: Apay a dagiti ayup ket pilienda ti panagpaamo. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-07993-1.
- Ensminger, Dr. M.E.; Dr. R.O. Parker (1986). Siensia ti Karnero ken Kalding, Maikalima nga Edision. Danville, Illinois: The Interstate Printers and Publishers Inc. ISBN 0-8134-2464-X.
- Pugh, David G. (2001). Medisina ti Karnero ken Kalding. Elsevier Health Sciences. ISBN 0-7216-9052-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ovis aries idiay Wikimedia Commons
Dagiti midia a mainaig ti Karnero idiay Wikimedia Commons


text:
UTC+10:00
Ti UTC+10:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +10. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rusia - Oras ti Yakutsk[1]
- Amur Oblast
- Zabaykalsky Krai
- Republika ti Sakha (akinlaud a paset)
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos - Sona ti Oras ti Chamorro
- Guam (teritorio)
- Is-isla ti Akin-amianan a Mariana (mankomunidad)
- Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
- Papua Baro a Guinea
- Australia - Akindaya nga Alagaden nga Oras (AEST)
Antartika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kadagit idadduma a kuartel idiay Antartika. Kitaen pay ti Oras idiay Antartika.
Kas alagaden nga oras (kalamiisan laeng ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australia - Akindaya nga Alagaden nga Oras (AEST)
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti sona ti oras ti Rusia - Dagiti agdama nga oras ti Rusia". TimeTemperature.com. Naala idi 14 Hulio 2012.


text:
San Isidro, Abra
Ti San Isidro ket maysa a maikanem a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Isidro ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.[2]
- Cabayogan
- Dalimag
- Langbaban
- Manayday
- Pantoc
- Poblacion
- Sabtan-olo
- San Marcial
- Tangbao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Prepektura ti Saitama
Ti Prepektura ti Saitama (埼玉県 Saitama-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Kantō idiay isla iti Honshu.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Saitama.[2]
Daytoy a prepektura ket paset iti Kalatakan a Lugar ti Tokyo, ken kaaduan kadagiti siudad ti Saitama ket maipalpalawagan a kas suburbo iti Tokyo, a ti kaaduan kadagiti agtaeng ket inaldaw da nga agbiahe.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Saitama prefecture" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 808 idiay Liblibro ti Google; "Kantō" iti p. 479 idiay Liblibro ti Google.
- ^ Bariweswes ti Siudad ti Saitama


text:
Plantilia:Naglaon ti Hebreo a testo
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ikabil daytoy a plantilia iti rugi ti artikulo, iti baba ti aniaman nga infobox, tapno maballaagan dagiti agbasbasa a nasken ti maipatinayon a naipangruna a panangipakita.
Para iti basbassit a plantilia nga awan iti ladawan, uagusar ti blanko a parametro ti
|image=:
{{Naglaon ti Hebreo a testo|image=}}
Para iti plantilia a mangibaga ti "daytoy a paset ket naglaon ti..." imbes nga iti "daytoy a panid ket naglaon" usaren ti
{{Naglaon ti Hebreo a testo|section}}
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nangrun a a plantilia ti ballaag ti karakter


text:
Ti Panangmatmat ti Biblia
Ania ti Aldaw ti Panangukom?
Kuna ti Biblia a ti Dios “nangituding iti aldaw nga iti dayta panggepna nga ukomen ti mapagnaedan a daga.” (Aramid 17:31) Para iti adu, dida kayat a mapasaran ti aniaman a kita ti panangukom. Kastaka met kadi?
NO WEN, maliwliwaka la ketdi no maammuam a ti Aldaw ti Panangukom ket maysa a naayat nga urnos a mangyeg iti adu a bendision iti sangatauan—agraman kadagidiay pimmusayen. (Mateo 20:28; Juan 3:16) Apay a kasapulan ti Aldaw ti Panangukom? Ania a talaga ti mapasamak kabayatan dayta nga “aldaw”?
Aldaw ti Panangukom—Apay a Kasapulan?
Idi pinarsua ti Dios dagiti tattao ditoy daga, dina pinanggep a ti daga ket pakasubokan laeng ti tattao sadanto agbiag iti sabali a disso. Pinarsuana ti tattao tapno agbiagda nga agnanayon ditoy daga. Nupay perpekto ti panunot ken bagida, ti immuna a pagassawaan ket simmukir iti Dios. Kas resultana, napukawda ti namnama nga agbiag nga agnanayon ken impatawidda ti basol ken ipapatay iti amin a kaputotanda.—Genesis 2:15-17; Roma 5:12.
Ti Aldaw ti Panangukom ket agpaut iti 1,000 a tawen, inton maaddaan dagiti tattao iti gundaway a mangsagrap iti napukaw da Adan ken Eva. * Imutektekam ta sigun iti Aramid 17:31 a nadakamat iti ngato, ti Aldaw ti Panangukom apektarannanto dagidiay sibibiag iti “mapagnaedan a daga.” Dagidiay makagun-od iti nasayaat a pannakaukom ket agbiag nga agnanayon ditoy daga iti sidong dagiti perpekto a kasasaad. (Apocalipsis 21:3, 4) No kasta, tumulong ti Aldaw ti Panangukom a mangibanag iti orihinal a panggep ti Dios kadagiti tattao ken iti daga.
Ni Kristo Jesus ti Ukom a dinutokan ti Dios. Kuna ti Biblia a ni Jesus “mangukom kadagiti sibibiag ken kadagiti natay.” (2 Timoteo 4:1) Siasino dagiti “sibibiag” a maukom? Kasano nga agbiagto manen dagiti natay iti “mapagnaedan a daga”?
Ukomen ni Jesus Dagiti “Sibibiag”
Mapaspasungadantayon ti naipadto a panagpatingga ti agdama a sistema ti bambanag, inton dadaelen ti Dios ti amin a paset ti nadangkes a kagimongan ti tao ken pukawenna dagiti managdakdakes. Dagidiay makalasat iti panagpatingga daytoy a sistema ket isu dagiti “sibibiag” a maukomto.—Apocalipsis 7:9-14; 19:11-16.
Bayat dayta a tiempo ti panangukom nga agpaut iti 1,000 a tawen, ni Kristo Jesus agraman ti 144,000 a lallaki ken babbai a mapagungar idiay langit ti mangituray iti daga. Agserbidanto kas ar-ari ken papadi. Iburaydanto dagiti bendision nga itden ti subbot a sakripisio ni Jesus ken tumulongda iti in-inut a panagbalin a perpekto ti bagi ken panunot dagiti matalek a tattao.—Apocalipsis 5:10; 14:1-4; 20:4-6.
Bayat ti Aldaw ti Panangukom, saan a mapalubosan ni Satanas ken dagiti demoniona a mangimpluensia iti aramid dagiti tattao. (Apocalipsis 20:1-3) Ngem iti ngudo ti Aldaw ti Panangukom, ti Dios palubosannanto ni Satanas a mangsubok iti kinasungdo ti tunggal sibibiag a tao. Dagidiay agtalinaed a nasungdo iti Dios ket makapasa iti pannubok a di naipasa da Adan ken Eva. Maukomdanto a maikari nga agbiag nga agnanayon iti daga nga agbalinto manen a Paraiso. Dagidiay ikeddengda ti sumukir iti Dios ket naan-anay a madadael, a kas ken Satanas agraman dagiti demoniona.—Apocalipsis 20:7-9.
Panangukom Kadagiti “Natay”
Kuna ti Biblia a kabayatan ti Aldaw ti Panangukom, dagiti natay “tumakderdanto.” (Mateo 12:41) Kinuna ni Jesus nga “um-umayen ti oras nga amin dagidiay adda kadagiti pakalaglagipan a tanem mangngegdanto ti timekna ket rummuarda, dagidiay nagaramid iti naimbag a bambanag iti panagungar iti biag, dagidiay nangyugali iti nakadakdakes a bambanag iti panagungar iti pannakaukom.” (Juan 5:28, 29) Saan a tumukoy daytoy kadagiti simmina a kararua dagiti natay. Awan a pulos ti puot dagiti natay ken awananda iti kararua a simmina kalpasan ti ipapatayda. (Eclesiastes 9:5; Juan 11:11-14, 23, 24) Pagungarento manen ni Jesus ditoy daga dagidiay matmaturog ken patay.
Bayat ti panagturay ni Kristo, dagiti natay ket mapagungarto iti paraiso a daga
Ti kadi pannakaukom dagiti mapagungar ket maibasar kadagiti inaramidda sakbay a natayda? Saan. Isursuro ti Biblia a “ti natayen naluk-atanen iti basolna.” (Roma 6:7) Gapuna, kas kadagidiay makalasat iti panagpatingga daytoy a sistema, dagiti mapagungar ditoy daga ket maukomto “sigun kadagiti aramidda” bayat ti Aldaw ti Panangukom. (Apocalipsis 20:12, 13) Depende iti maudi a pagbanagan dagiti aramidda, agresultanto daytoy iti panagungar maipaay iti agnanayon a biag wenno panagungar maipaay iti pannakadadael. Adu kadagiti mapagungar ti damodanto pay laeng a maammuan ti maipapan ken Jehova a Dios ken kadagiti ipaannurotna tapno agtultuloyda nga agbiag. Addaandanto iti gundaway nga agbiag maitunos iti pagayatan ti Dios ken mangsagrap iti biag nga agnanayon ditoy daga.
Awan ti Rason nga Agbuteng
Ti Aldaw ti Panangukom ket saanto la a tiempo ti panagsursuro manipud iti Dios no di ket tiempo pay para kadagidiay sibibiag a mangyaplikar kadagiti masursuroda ken mangsagrap kadagiti bendision a resulta dayta. Panunotem laengen ti ragsakmo a makikaduanto manen kadagiti napagungar nga ay-ayatem ken ti sangsangkamaysa nga in-inut a panagbalinyo a perpekto!
Panunotem laengen ti ragsakmo a makikaduanto manen kadagiti napagungar nga ay-ayatem
Iti arinunos ti Aldaw ti Panangukom, ipalubosto ti Dios a suboken ni Satanas ti kinasungdo dagiti tattao. Ngem awan ti rason nga agdanag wenno agbutengtayo. Iti ngudo ti Aldaw ti Panangukom, amin a sibibiag ket naan-anayton a nakabalan a mangsango iti daytoy maudi a pannubok. Ti ngarud Aldaw ti Panangukom ket paset ti pannakaibanag ti panggep ti Dios a mangpukaw iti amin nga epekto ti kaunaan a panagsukir iti Dios idiay minuyongan ti Eden.
^ par. 7 Iti Biblia, ti sao nga “aldaw” tukoyenna ti nagduduma a kapaut ti tiempo. Kas pagarigan, kitaem ti Genesis 2:4.


text:
AGRIINGKAYO! OKTUBRE 2013
Tallo a Banag a Saan a Magatang ti Kuarta
Dagiti material a sanikua mabalin nga isiasidatayo kadagiti mismo a kapatgan iti biag—dagiti banag a saan a magatang ti kuarta. Usigem ti tallo a pagarigan.
Damdamag iti Lubong
Karaman a suheto: Nakaro a trapik iti China, panangsalungasing iti narelihiosuan a wayawaya iti Armenia, dagiti peggad ti social networking iti Japan, ken dadduma pay.
No Sobran ti Kinadekket ti Panaggayyemyo
Ibagbagam kadi iti bagim, ‘Aggayyemkami laeng?’ No wen, sukimatem dagiti prinsipio ti Biblia tapno makitam no nasayaat ti kasta a panagrasrason.
Ilawlawag ti Maysa a Biochemist No Apay a Mamati iti Dios
Apay a nagbaliw ti panunot ti maysa a managsirarak maipapan iti nagtaudan ti biag, ken ania ti nakakombinsiranna a ti Biblia ket nagtaud iti Dios?
Tallo a Banag a Saan a Magatang ti Kuarta
Gapu iti kuarta, adda dagiti magatangtayo a kasapulantayo ngem ti naan-anay a pannakapnek iti biag ket magun-odan kadagiti banag a saan a magatang ti kuarta.
Ti Masapul a Maammuam Maipapan iti Kissiw
Ammuem ti dadduma a napateg nga impormasion maipapan iti daytoy a sakit a masansan a di maawatan.
Depresion
Ammuem no apay a mapaspasaran dagiti tattao ti depresion ken no kasano a makatulong kenka ti Biblia a mangparmek kadagiti negatibo a rikna.
Ti Naisangsangayan a Panagdengngeg ti Katydid
Dagiti bassiusit a lapayag daytoy nga insekto ket agandar a kas kadagiti lapayag ti tao. Kasano a makatulong iti moderno a siensia ken inhenieria ti panagsirarak maipapan iti daytoy naisangsangayan a panagdengngeg?
Dagiti Features a Makita Online
Ania ti Aramidem no Adda Mang-bully Kenka?
Awan gaway ti dadduma a mabul-bully. Ilawlawag daytoy nga artikulo ti mabalin nga aramiden tapno sumayaat ti situasion.
Sobra Kadi ti Pannakaseknanmo iti Itsuram?
No adda problemam iti itsuram, kasano nga agbalin a balanse ti panangmatmatmo iti bagim?
Ania ti Aramidem no Adda Problemam iti Salun-at?—Paset 1
Deskribiren ti uppat nga agtutubo dagiti tumultulong kadakuada a mangdaer kadagiti problemada iti salun-at ken agtalinaed a positibo.
Ti Kuna Dagiti Agtutubo Maipapan iti Panangmatmat iti Itsura
Apay a marigatan dagiti agtutubo a pagtalinaeden a balanse ti panangmatmatda iti itsurada? Ania ti makatulong?
Ti Tagtagainep ti Panadero
I-download ken i-print daytoy makoloran a panid ket kitaenyo dagiti nagdumaan ti dua a ladawan.


text:
Pantar ti Marpil
- Pantar ti Marpil
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Laud nga Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANANGPADAKKEL ITI ANNAK
No Kasano a Disiplinaen ti Tin-edyermo
TI PROBLEMA
Pagannurotan ti pamiliayo a maiddep dagiti selpon apaman nga alas nueben ti rabii, ngem namindua a natiliwam ti balasitangmo nga agteteks uray no pasado alas dosen. Ti curfew ti baritom ket alas dies ti rabii, ngem pasado alas onse—manen—a nagawid idi rabii.
Mabalin nga agbalbaliw ti tin-edyermo. Ngem nasken nga ammuem nga umuna no apay a kasla igaggagarana a sukiren dagiti pagannurotam. Nupay kasta, mabalin a saan met gayam a kasta kakaro ti ipagarupmo nga iranrantana nga isusukir.
DAGITI MAKAGAPU
Saan a nalawag dagiti limitasion. Yaleng-aleng ti dadduma a tin-edyer dagiti pagannurotan tapno makitada no makalusotda. Kas pagarigan, no kinuna ti nagannak nga adda maganab ti tin-edyer no adda kalokuan nga aramidenna, mabalin a padasenna ti sumukir tapno makitana no paypaysuen dayta ti nagannak. Sobra kadin ti kinasukir dagiti kasta a tin-edyer? Saan met. Kinapudnona, mas posible a yaleng-aleng dagiti tin-edyer dagiti pagannurotan no agbaliwbaliw ti panangipatungpal ti nagannak iti disiplina wenno di nalawag dagiti limitasion.
Estrikto unay. Padasen ti dadduma a nagannak a kontrolen ti anakda babaen iti adu a pagannurotan. No sumukir ti anak, makaunget ti nagannak ken mangipatungpal iti ad-adu pay a pagannurotan. Ngem masansan a kumaro laeng ti kasasaad. “No ad-adda a kontrolem ti tin-edyermo, lallalo nga agrebelde,” kuna ti libro a Parent/Teen Breakthrough, sa innayonna: “Dayta a panangkontrol ket kas iti panangpadas a mangipuligad iti timmangken a mantekilia iti nalukneng a tinapay: mapirsay laeng ti tinapay. Saan a solusion ti nadagdagsen a panangipuligad.”
Makatulong ti umiso a disiplina. Saan laeng a panangdusa ti kaipapanan ti disiplina. Imbes ketdi, ti disiplina ket nairanta a mangisuro iti anakmo, saan a mamagsagaba kenkuana. Kasano ngarud a maisurom iti anakmo ti agtulnog kadagiti pagannurotam?
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Ilawlawagmo a naimbag. Nasken a nalawag a maammuan dagiti tin-edyer no ania ti mainanama kadakuada ken no ania dagiti maganabda no sumukirda.—Prinsipio ti Biblia: Galacia 6:7.
Singasing: Isuratmo dagiti pagannurotan iti balayyo sa isaludsodmo iti bagim: ‘Adu kadi unay dagitoy? Wenno manmano? Adda kadi saanen a kasapulan? Rumbeng kadi nga ibagayko iti kinaresponsable nga ipakpakitan ti anakko?’
Dika agbaliwbaliw. Mabalin a mariro dagiti tin-edyer no saanda a nadisiplina iti napan a lawas ngem nadisiplinada ita a lawas gapu iti isu met la a kamali.—Prinsipio ti Biblia: Mateo 5:37.
Singasing: Ikagumaam nga ibagay ti disiplinam iti naaramidna a kamali. Kas pagarigan, no di sinurot ti anakmo ti curfew-na, ti nasapsapa a curfew ti maitutop a disiplina.
Agbalinka a rasonable. Ipakitam nga ammom ti makibagay babaen ti panangtedmo iti dakdakkel a wayawaya iti anakmo no maikari.—Prinsipio ti Biblia: Filipos 4:5.
Singasing: Pagsaritaanyo iti anakmo dagiti pagannurotan. Mabalinmo pay ketdi nga isaludsod no ania ti singasingna a maitutop a disiplina no adda pagannurotan a sinukirna. Dakdakkel ti posibilidad nga agtulnog dagiti tin-edyer no karamanda iti pannakaaramid dagiti pagannurotan.
Tulongam a mangpasayaat iti ugalina. Saan la a tapno mapagtulnog ti anakmo ti kalatmo no di ket tapno matulongam pay a mangpatanor iti nadalus a konsiensia—ti abilidad a mangilasin iti naimbag ken dakes. (Kitaem ti kahon a “Tulongam a Mangpatanor Kadagiti Nasayaat nga Ugali.”)—Prinsipio ti Biblia: 1 Pedro 3:16.
Singasing: Agpatulongka iti Biblia. Dayta ti kasayaatan a gubuayan ti “disiplina a mangipaay iti pannakatarus.” Ti sirib a linaonna ket “mangipaay iti kinasaririt kadagidiay awanan kapadasan, iti maysa nga agtutubo pannakaammo ken pannakabael nga agpanunot.”—Proverbio 1:1-4.


text:
Ni Hannibal Hamlin (Agosto 27, 1809 – Hulio 4, 1891) ket isu idi ti Maika-15 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1861-1865), a nagserbi babaen ni Presidente Abraham Lincoln idi panawen ti Sibil a Gubat ti Amerikano. Isu idi ti immuna a Bise Presidente manipud ti Partido Republikano.
Sakbay a nabutosan idi 1860, ni Hamlin ket nagserbi idiay Senado ti Estados Unidos, idiay Kamara ti Pannakabagi, ken, ti nabiit, a kas ti maika-26 a Gobernador iti Maine.
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Hannibal Hamlin idiay Wikimedia Commons


text:
Rangtay
Ti rangtay ket isu ti estruktura a nabangon tapno maisangdpa dagiti pisikal a tiped a kas ti bagi ti danum, ginget, wenno kalsada, para iti panggep iti panangited tipagdalanan kadagitoy a tiped. Adda dagiti adu a kita tidaremdem nga agserbi kadagiti naisangayan a panggep ken mangipakat kadagiti nadumaduma a situasion. Dagiti daremdem tirangrangtay ket aggigiddiat depende iti annong ti rangtay, ti kasasaad ti rabaw ti daga a pakaibangonan ti rangtay, ti material a mausar ti pannakabangonna ken dagiti pundo a magun-od ti pannakaaramidna.
Dagitinagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Bridge idiay Wikimedia Commons
- Dihital a Rangtay: Rangrangtay iti Maika-19 a Siglo


text:
Nagririmpuok a Bitbituen
Ti Nagririmpuok a Bitbituen (Inggles: Milky Way)ket isu ti ariwanas nga aglaon ti Daga.[11][nb 1] Daytoy a nagan iti Inggles a "Milky Way" ket naala manipud ti panagparangna a kas nalidem a "nagatasan" a sumsumged a banda nga agararkos ti ballasiw iti rabii a langit, a ti mata laeng ket saan a makailasin kadagiti agmaymaysa a bitbituen. Thi termino a "Milky Way" ket naipatarus manipud ti Klasiko a Latin via lactea, manipud ti Helenestika a Griego YaλaEίaς kύkλoς (pr. galaxías kýklos, "nagatasan a sirkulo").[12][13][14] Ti Nagririmpuok a Bitbituen ket agparang a kasla banda gaputa daytoy ket nasukog iti disko a patakder a makitkita manipud ti uneg. Ti kinapudno a daytoy a nalidem a banda iti lawag ket buklen dagiti bitbituen napaneknekan idi 1610 idi ni Galileo Galilei ket naguusar ti telekopio tapno masolbarna dagiti agmaymaysa abitbituen. Idi panawen ti 1920, ti panagpalpaliiw ti astronomo a ni Edwin Hubble ket nagiparang a ti Nagririmpuok a Bitbituen ket maysa laeng kadagiti adu nga ariwanas.
Ti Nagririmpuok a Bitbituen ket maysa a nabarasan nga agkuskusikos nga ariwanas a 100,000–120,000 lawag a tawen iti diametrona nga aglaon kadagiti 200–400 a bilion a bitbituen. Mabalin pay nga aglaon iti kasla kasta a kaadu a planeta, nga adda nakarkulo a 10 a bilion kadagitoy ti agpalpalikmut iti mataengan a sona kadagiti nagannak kaniada a bitbituen.[15] Ti Sistema a Solar ket mabirukan ti uneg iti daytoy a disko, ti agarup a dua apagkatlo a kaadayo manipud ti Galaktiko a Tengnga, idiay akin-uneg nga igid iti agkuskusikos a tabas ti nagtitiponan ti alingasaw ken tapok a tinawtawagan a ti Orion–Cygnus nga Ima. Dagiti bitbituen ti akin-uneg a ≈10,000 a lawag atawtawen ket naurnos iti maysa a batukot ken maysa wenno adadu paya baras. Tikatengngaan ket namarkaan babaen ti napeksa a radio a taudan atinawtawagan a ti Sagitario A* a mabalina daytoy ket nalatak unay a nangisit nga abut. Ti Ariwanas ket agtaytayyek ti maminsan tunggal maysa a 15 aginggana ti 50 a riwriw a tawtawen. Ti Ariwanas iti maysa a kabuklan ket aggungunay iti kapardas iti 552 aginggana ti 630 km tunggal maysa a segundo, nga agtalged ti minaig a sukogan iti reperensia. Nakarkulo daytoy ti kadaanan ti agarup a 13.2 bilion a tawen , a gangani a kasla ti kadaanan ti Law-ang. Daytoy ket linawlawan babaen dagiti nadumaduma a babbabassit a satelite nga ariwanas, ti Nagririmpuok a Bitbituen ket paset ti Lokal a Grupo dagiti ariwanas, mnga mangbukel ti maysa a subkomponente iti Nalatak a Rimpuok ti Virgo.
Wagas[urnosen | urnosen ti taudan]
No agpalpaliiw ti rabii a langit, ti termino a "Nagririmpuok a Bitbituen" ket isu laeng ti nakudrep a banda iti puraw a lawag nga adda ti 30 a degrado a kalawa nga agararko iti ballasiw ti langit[16] (yray no amin dagiti bitbituen a mabalin a makita ti mata laeng ket paset iti Ariwanas a Nagririmpuok a Bitbituen). Ti lawag iti daytoy a banda ket naggapo manipud ti di-nasolbar a bitbituen ken dadduma pay a materiales a naisanglad ti kaunegan ti Galaktiko a dalumpinas. Dagiti nasipnget a rehion ti kaunegan ti banda, a kas ti Nalatak a Rengngat ken ti Coalsack, ket maipada kadagiti luglugar a dagiti lawag manipud kadagiti adayo a bitbituen ket nalappedan babaen ti interestelar a tapok.
Ti Nagririmpuok aBitbituen ket adda ti minaig nga ababa a kalawag ti rabaw. Ti panakakita daytoy ket narigat unay babaen ti lugar iti likud a lawag a kas ti panagrugit ti lawag wenno naisiasi a lawag manipud ti bulan. Daytoy ket sisasagana amakita no ti mangipatingnga a kadakkel ket +5.1 wenno nasaysayaat, bayat nga agipakpakita ti nasayaat a salaysay iti +6.1.[17] Daytoy ket agpabalin a narigat a makita ti Nagririmpuok a Bitbituen manipud kadagiti aniaman a naraniag a nasilawan a urbano weno suburbano lokasion ngem nalaka amakita no kitaen manipud ti maysa a away a lugar no ti bulan ket adda ti baba ti horisonte.[nb 2]
Ti Nagririmpuok a Bitbituen ket lumasat kadagiti paset ti agarup a 30 konstelasion. Ti tengnga iti Ariwanas ket sumanglad iti turong iti konstelasion a Sagitario; isu ditoy ti karanigan ti Naririmpuok a Bitbituen. Manipud ti Sagitario, ti nakudrep a banda iti puraw a lawag ket agparang a lumaslasat nga agpalaud iti Galaktiko kontratengnga idiay Auriga. Ti banda ket agtultuloyton nga agpalaud kadagiti sumakbay a dalan ti lawlaw ti langit ken agsubli idiay Sagitario. Ti kinapidno a ti banda ket bingbingayenna ti rabii a langit dagiti dua nga agarup nga agpadpada a hemisperio ket mangitudo a ti Sistema Solar ket asideg a naisanglad ti Galaktiko a dalumpinas.
Ti Galaktiko a dalumpinas ket agliklikig babaen ti 60 a degrado ti ekliptiko (ti dalumpinas ti panagtayyek ti Daga).A minaig ti nainlangitan nga ekuador, a lumasat daytoy ti adadayo ngem aminan a kas iti Cassiopeia ken adadayo ngem abagatan a kas ti konstelasion iti Crux, a mangitudtudo ti nangato a panagliklikig iti ekuador a dalumpinas ti Daga ken ti dalumpinas iti ekliptiko a manaig ti Galaktiko a dalumpinas. Ti amaiana a Galaktiko nga ungto ket naisanglad iti kanawan apanagpangato a 12h 49m, panagpababa a +27.4° (B1950) ti asideg ti beta Comae Berenices, ken ti abagatan a Galaktiko nga ungto ket asideg ti alpha Sculptoris. Gapu iti daytoy a nagato a panagliklikig, depende iti oras iti rabii ken tawen, ti arko iti Nagririmpuok a Bitbituen ket mabalin nga agparang a kasla nababa wenno nangato iti lanagit. Para kadagiti agpalpaliiw manipud ti agarup a 65 a degrado ti amaianan aginggana ti 65 a degrado ti abagatan iti rabaw ti Daga ti Nagririmpuok a Bitbituen ket mamindua a lumasat iti ngato iti tungngal maysa nga aldaw.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagity taudan nga agtengtengngel a ti, nainget a panagsao, ti termino a Nagririmpuok a Bitbituen ket nasken a mangitudo laeng ti banda ti lawag a buklen ti ariwans iti rabii a langit, a bayat a ti ariwanas ket nasken a makaala ti napno a nagan a Ariwanas ti Nagririmpuok a Bitbituen, wenno ti sabali pay a ti Ariwanas. Nupay kasta, saan a nalawag no kasano ti kawatiwat daytoy a pagalagadan, ken ti termino a Nagririmpuok aBitbituen ket kankanayon a maususar kadagitoy a kontesto. Kitaen ti:
- Freedman, Roger A.; Kaufmann, William J. (2007). Universe. WH Freeman & Co. p. 605. ISBN 0-7167-8584-6.
- "Dagiti Ariwanas — Ariwanas a Nagririmpuoka Bitbituen". Encyclopædia Britannica 19. Encyclopædia Britannica, Inc. 1998. p. 618.
- Pasachoff, Jay M. (1994). Astronomia: Manipud ti Daga aginggana ti Law-ang. Harcourt School. p. 500. ISBN 0-03-001667-3.
- ^ KItaen pay ti Bortle Nasipnget a Langit a Gantingan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ doi: 10.1023/A:1015818111633
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ a b Christian, Eric; Safi-Harb, Samar. "Kasano ti kadakkel ti Nagririmpuok a Bitbituen?". NASA: Damagen ti maysa nga Astropisiko. Naala idi 2007-11-28.
- ^ "NASA – Ariwanas". NASA and World Book. Nasa.gov. Nobiembre 29, 2007. Naala idi 2010-08-10.
- ^ Staff (Disiembre 16, 2008). "Mano ti Bilang dagiti Bitbituen iti Nagririmpuok a Bitbituen?". Ti Law-ang tatta nga Aldaw. Naala idi 2010-08-10.
- ^ doi: 10.1086/518122
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ doi: 10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ doi: 10.1088/0004-637X/692/2/1075
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ "Ti Init". World Book at NASA. NASA. Naala idi 2010-03-22. "Ti Init ket maysa kadagiti sumurok a 100 bilion a bitbituen iti Ariwanas a Nagririmpuok a Bitbituen. Daytoy ket agarup a 25,000 a lawag a tawtawen manipud ti tengnga iti Ariwanas, ket agtaytayyek ti maminsan ti lawlaw ti Halaktiko a Tengnga iti tunggal maysa a 250 a riwriw a tawtawen."
- ^ a b doi: 10.1046/j.1365-8711.2003.06358.x
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ doi: 10.1086/173453
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ "Collins nga Elementario Inggles a Disksionario – Kompleto ken saana Nakissayan 1991-2003 - Nagririmpuok a Bitbituen". Ti Tinawtawid a Siensia ti Amerikano a Diksionario. thefreedictionary.com. 2005. Naala idi 2012-05-20.
- ^ Harper, Douglas. "ariwanas". Online a Diksionario ti Etimolohia. Naala idi 2012-05-20.
- ^ Jankowski, Connie (2010). Pionero iti Lawag ken Uni. Compass Point Books. p. 6. ISBN 0-7565-4306-1.
- ^ Schiller, Jon (2010). Big Bang ken dagiti Nangisit nga Abut. CreateSpace. p. 163. ISBN 1-4528-6552-3.
- ^ doi: 10.1038/nature10684
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ Pasachoff, Jay M. (1994). Astronomia: Manipud ti Daga aginggana ti Law-ang. Harcourt School. p. 500. ISBN 0-03-001667-3.
- ^ Steinicke, Wolfgang; Jakiel, Richard (2007). Dagiti ariwanas ken ti kasano a panagpalaliiw kaniada. Dagiti pagsurotan ti panagpalpaliiw ti astronomo. Springer. p. 94. ISBN 1-85233-752-4.


text:
J. J. Thomson
Ni Apo Joseph John "J. J." Thomson, OM, FRS[1] (18 Disiembre 1856 – 30 Agosto 1940) ket maysa idi a Britaniko a pisiko.
Idi 1897 ni Thomson ket nangipakita a dagiti rayos ti katodiko ket naglaon kadagiti dati a di ammo a negatibo a nakarga a partikula, ken isu ket naipammadayawan iti pannakaduktal ken pannakailasin iti elektron; ken iti nawatwatiwat a kapanunotan, iti pannakaduktal iti immuna a subatomiko a partikula. Ni Thomson ket naipammadayawan pay iti ppannakabiruk ti immuna nga ebidensia para kadagiti isotopo iti natalinaay nga (saan nga radioaktibo) elemento idi 1913, kas paset iti panagsukimatna iti komposision kadagiti rayos ti kanal (dagiti positibo nga iono). Isu pay ti nagparnuay ti espektrometro ti masa.
Ni Thomson ket nagungunaan idi 1906 iti Premio Nobel iti Pisika para iti panagduktal ti elektron ken para iti obrana iti konduksion iti elektrisidad kadagiti alingasaw.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rayleigh (1941). "Joseph John Thomson. 1856-1940". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society 3 (10): 586–609. doi:10.1098/rsbm.1941.0024.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti J. J. Thomson idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Joseph John Thomson idiay Wikimedia Commons
- Ti Pannakaduktal ti Elektron
- TI Premio Nobel iti Pisika 1906
- Ababa a bibliograpia para kenni Joseph J. Thomson


text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga agus-usar kadagiti naipatarus a termino nga awan ti kasisigud
|trans_chapter=masapul ti
|chapter=
Daytoy a biddut ket rumsua no dagiti [[Tulong:Panagdakamat nga Estilo 1|dakamat ti CS1] ket addan ti Inggles a patarus iti titulo ti kapitulo iti
|trans_chapter= ngem awan ti kasisigud a pagsasao ti titulo ti kapitulo iti
|chapter=.
Ti mangsolbar iti daytoy a biddut, mangited ti pateg para iti
|chapter=. Padasen ti agnayon ti
|language= no saan pay a paset ti dakamat.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga agus-usar kadagiti naipatarus a termino nga awan ti kasisigud.[a]
|trans_title=masapul ti
|title=
Dagiti dakamat ti CS1 ket mangireporta ti daytoy a biddut no ti dakamat ket addaan ti Inggles a patarus ti titulo iti
|trans_title= ngem awan ti kasisigud a pagsasao ti titulo iti
|title=.
Ti mangsolbar iti daytoy a biddut, mangited ti kasisigud a pagsasao para iti
|title=. Padasen ti agnayon ti
|language= no saan pay a paset ti dakamat.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga agus-usar kadagiti naipatarus a termino nga awan ti kasisigud.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Lalaki (biolohia)
Ti lalaki (♂) (Ingles: male) nga organismo ket isu ti pisiolohiko a sekso nga agpataud ti kassit. Ti tunggal maysa nga espermatosoide ket mabalin a kumapet iti maysa a dakdakkel a babai a gameto wenno ovulo, iti proseso iti panagpa-agneb. Ti lalaki ket saan a seksual a makapaadu nga awan ti basbassit ngem masa nga ovul manipud ti maysa a babai, ngem adda dagiti organismo a mabalin nga agpa-adu iti maipapana ti seksual wenno aseksual. Kaaduan ti lallaki a mamalia, a mairaman ti tao a lalaki, ket addaan ti maysa a kromosoma Y, a mangkodigo para iti panagpataud kadagiti adadu a bilang iti testosteronea tapno mangparang-ay kadagiti lalaki a reproduktibo nga organo.
Saan amain a dagiti sebbangan ket makibingbingay ti sapsap a panagikeddeng ti sekso a sistema. Kaaduan kadagiti ayup, a mairaman ti tattao, ti sekso ket maikeddeng a maipapana iti henetika, ngem adda dagiti sebbangan a mabalin a maikeddeng gapu ti sosial, enbironmental wenno dadduma pay a banbanag.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti lallaki idiay Wikimedia Commons


text:
Bani, Pangasinan
Ti Bani ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bani ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Ambabaay
- Aporao
- Arwas
- Ballag
- Banog Norte
- Banog Sur
- Centro Toma
- Colayo
- Dacap Norte
- Dacap Sur
- Garrita
- Luac
- Macabit
- Masidem
- Poblacion
- Quinaoayanan
- Ranao
- Ranom Iloco
- San Jose
- San Miguel
- San Simon
- San Vicente
- Tiep
- Tipor
- Tugui Grande
- Tugui Norte
- Calabeng
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Labrador, Pangasinan
Ti Labrador ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Labrador ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 a barbaranggay.[2]
- Bolo
- Bongalon
- Dulig
- Laois
- Magsaysay
- Poblacion
- San Gonzalo
- San Jose
- Tobuan
- Uyong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Watchtower Farms
—50 a Tawen ti Trabaho a Panagani
Iti agarup 145 a kilometro iti amianan ti New York City, nga asideg ti bassit a bario ti Wallkill, New York, adda kataltalonan a napateg ti pasetda iti sangalubongan a trabaho dagiti Saksi ni Jehova a panangisuro iti Biblia. Ti kaunaan kadagiti Watchtower Farms, kas ti awag itan kadagita a pasilidad, ket nagatang 50 a tawenen ti napalabas idi Enero 2, 1963.
Ni David Walker ket maysa kadagiti Saksi ni Jehova nga agserserbi iti Wallkill sipud pay idi nangrugi. Imbagana no apay a nagatang ti umuna a talon: “Umad-adu idin dagiti agtrabtrabaho iti sangalubongan a hedkuarter dagiti Saksi ni Jehova ket masapul a pakanenmi ida iti pamay-an a makaekonomiakami. Ti dadduma a talon nga us-usaren dagiti Saksi ni Jehova iti makin-amianan a paset ti New York ket innem agingga iti walo nga oras ti kaadayoda manipud iti Brooklyn. Ngem dua la nga oras ti kaadayo ti Wallkill isu a nagsayaat dayta para kadagiti kasapulanmi.” Idi agangay, inusar dagiti Saksi ni Jehova dayta a talon a pagmulaan kadagiti prutas ken nateng, pagtaraknan kadagiti manok, baboy, ken baka, ken pagaramidan kadagiti produkto manipud iti gatas. Idi kuan, adu pay a talon ti nainayon.
Iti 10 a tawen, gapu iti iyaadu dagiti Saksi ni Jehova iti intero a lubong, adda dagiti naisangsangayan a panagbalbaliw a napasamak iti Wallkill. Malaksid iti produksion kadagiti literal a mula a mabalin a maapit, narugian metten ti produksion ti literatura a makatulong iti piguratibo a trabaho a panagani a dinakamat ni Jesus. (Mateo 9:37; Lucas 10:2; Juan 4:35, 36) Adtoy ti dadduma laeng kadagiti maar-aramid idiay Wallkill.
Panagimprenta: Bayat ti katengngaan ti 1900s, ti pagimprentaan nga adda iti Brooklyn, New York, ti mangpatpataud iti kaaduan kadagiti naibasar-Biblia a literaturatayo. Ngem idi immadun ti kasapulan, saanen a magabenan dayta ti pagimprentaan iti Brooklyn. Isu nga idi 1973, nalpas ti panangibangon dagiti Saksi ni Jehova iti kanayonan a pagimprentaan iti Wallkill. Sipud idin, dagiti pasdek a maus-usar iti panagimprenta ket namin-adu a napalawa, a ti kaudian ket idi 2004.
Computer Technology: Idi 1979, maysa a grupo dagiti Saksi ni Jehova iti Wallkill ti nangrugi nga agaramid iti computerized system, a maawagan itan iti Multilanguage Electronic Publishing System (MEPS). Babaen iti dayta, posiblen ti panagipablaak kadagiti naibasar-Biblia a literatura iti nasurok nga 600 a lengguahe.
Edukasion: Idi 1988, nayakar idiay Wallkill ti Watchtower Bible School of Gilead iti Brooklyn, ket idi Oktubre 17, nangrugin dagiti klase. Idi agangay, nayakar dayta iti Watchtower Educational Center idiay Patterson, New York, idi Abril 1995.
Kas iti dadduma a talon, nagbalbaliw dagiti pamay-an ken aktibidad iti Watchtower Farms iti napalabas a 50 a tawen. Ngem maikagkagumaan latta a maipaayan iti de kalidad a taraon dagiti Saksi ni Jehova nga agtrabtrabaho kadagiti pasilidad ti Bethel iti New York.
Madama nga agibangbangon dagiti Saksi ni Jehova iti baro nga opisina, pagnaedan, ken dadduma pay a pasilidad idiay Wallkill. Tartarimaanenda met dagiti datin a pasdek. Amin dayta ti tumultulong iti Watchtower Farms tapno agtultuloy a mangsuplay kadagiti naespirituan a kasapulan ti umad-adu a Saksi ni Jehova iti dayta a paset ti lubong.
Kuna ti nadakamaten a ni David Walker: “Iti napalabas a 50 a tawen, maragsakanak a makakita no kasano nga in-inut a limmawa dagiti pasilidad iti Wallkill ken nakatulong iti sangalubongan a panagreggettayo a mangisuro kadagiti tattao iti mensahe ti Biblia!”


text:
Pedro ti Natan-ok
Ni Pedro ti Natan-ok, Pedro I wenno Pyotr Alexeyevich Romanov (Ruso: ПëTp AлekcéeBич PoMáHoB, ПëTp I, Pyotr I, wenno ПëTp Beли́kий, Pyotr Velikiy) (9 Hunio [D.E. 30 Mayo] 1672 – 8 Pebrero [D.E. 28 Enero] 1725)[a] ket nangituray ti Sarismo ti Rusia ken kalpasan daytoy ti Ruso nga Imperio manipud idi 7 Mayo [D.E. 27 Abril] 1682 aginggana idi pimmusay, a kimmadduan a nagturay sakbay idi 1696 iti gudua a kabsatna lalaki. Kadagiti adu a nagballigi a gubgubat isu ket nangpadakkel ti Sarismo iti maysa a dakkel nga imperio a nagbalin a nangruna a bileg ti Europa. Segun ti historiador a ni James Cracraft, isu ket nangidaulo kadagit kultural a rebolusion a nangsukat ti tradisionalista ken mediebal a sosial ken politikal a sistema iti maysa a moderno, a sientipiko, naibatay ti Europa,ken rationalista a sistem.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti petsa ket intudon babaen dagiti letra "O.S." ket addada iti Huliano a kalendario nga adda ti panangrugi ti tawen a nasimpa iti 1 Enero. Amin a petsa iti daytoy nga artikulo ket Kalendario a Gregoriano (kitaen Dagiti Daan nga Estilo ken Baro nga Estilo a petsa).
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Cracraft, Ti Rebolusion ni Pedro ti Natan-ok (Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2003) online nga edision
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pedro ti Natan-ok idiay Wikimedia Commons
- Bain, Robert Nisbet (1911). "Pedro ti Rusia". Iti Chisholm, Hugh. Encyclopædia Britannica 21 (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. pp. 288–291.


text:
Estratobulkan
Ti estratobulkan, naamammuan pay a kas ti komposito a bulkan,[1] ket konikal a bulkan a naaramid kadagiti adu a tuon ti (estrata) iti timmangken a lava, piroklasto, pumita, ken bulkaniko a dapo. Saan a kas dagiti kalasag a bulkan, dagiti estratobulkan ket nailaslasinda babaen ti napadsok a bariweswes ken dagiti periodiko a eksplosibo a panagbettaks ken dagiti naulimek a panagbettak, urayno adda dagiti narebba nga but a makunkuna kadagiti kaldera. Ti lava nga agyus manipud kadagiti estratobulkan ket kadawyan a lumaiisda ken tumangken sakbay nga umadayo a maiwarwaras gapu ti nangato a kaaruyot. Ti magma a mangporma ti daytoy a lava ken masansan a pelsiko, nga addaan kadagiti nangato aginggana ti kalalainganna nga agpang ti silica (a kas ti riolita, dasita, wenno andesita), nga addaan kadagit basbassit a dagup ti di unay naaruyot nga mapiko a magma. Ti nakaro a panagayus ti pelsiko a lava ket karkarna, ngem nakadaliasaten iti kaadayo iti 15 km (9.3 mi).[2]
Dagiti estratobulkan ket sagpaminsanda pay a tinawtawagan kadagiti "komposito a bulkan" gapu ti komposito a tuonda a naaramid manipud kadagiti nagsisinnaruno a panagayus dagiti material ti panagbettak. Dagitoy ti kaaduan a kita dagiti bulkan, a maigiddiat dagiti saan unay a naamammuan a kalasag a bulkan. Dagiti dua a nadayeg nga estratobulkan ket ti Krakatoa, kaaduan a naamammuan iti katastropiko a panagbettak idi 1883 ken ti Vesubio, a naindayegan iti pannakadadael dagiti ili ti Pompeii ken Herculaneum idi 79 AD. Both eruptions claimed thousands of lives.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Estratobulkan idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Plantilia:USGS
- ^ "Bulkaniko a barikes ti Garibaldi: Bulkaniko a lugar ti Danaw Garibaldi". Katologo dagiti Bulkan ti Kanada. Heolohiko a Panagsukimat ti Kanada. 2009-04-01. Naala idi 2010-06-27.