text:
MASANSAN a kastoy ti masaludsod kadagiti ummong dagiti mangipatpateg iti Literatura Ilokana, nangruna no kasano ti napintas a panagiyebkas iti putar a daniw a maipatangatang iti radio karaman iti entablado: kasano ti agiyebkas ti daniw? Uray ‘toy numo ti biang, nabayag a tawen a nagsursuratak kadagiti daniw a maipatangatang iti radio. Uray pay kadagiti ummong dagiti kakabsat a mannurat iti Iloko. Kawaw ti sungbat dayta a saludsod: kasano ti agiyebkas ti daniw? No kasano ti panagputar ti daniw, adu met ti maibingbinglay a lecture (agpilika ti tipo ti suratem a daniw). Iti kaadda ‘toy numo ti biang iti salinong ti GUMIL – Gunglo dagiti Mannurat nga Ilokano, naim-imatangak dagiti imprompto a panagdaniw. Maysa ditan daydi Apo Guillermo I. Concepcion ti Sinait, Ilocos Sur, umuna a publisher ti VIGAN Chronicle. Ket, makaay-ayo man a dengdenggen/im-imatangan ti panagal-allangogan dagiti nalimbong a balikas. Iti panagdaniw ni Apo Concepcion iti tallaong, kasla naimatangak metten iti imprompto a panagdaniw daydi Dr. Godofredo S. Reyes a maaw-awagan a Laureado a Mannaniw iti Kailokuan. Dayta met ti paggaammo ‘toy numo ti biang a naipakadawyanen a panagiyebkas ti daniw iti tallaong man wenno babaen iti radio. Dagiti agkakarima a balikas ti masansan man a mangbukbukel iti kasta a daniw a pang-radio kas mangmangngegan. Daniw-parparaangan. Nalalag-an a balikas ti maaramat. Ken gapu ta agkakaaweng, inyayug lattan ti pannakaiyebkasna. Dayta a naynay a wagas ti panagiyebkas ti daniw, pinagbalinko met idi a kas bagnos tunggal agsuratak ti daniw a naisangrat a maibasa kadagiti literary program iti radio. Quatrain ti kadawyan a sukog ti isursurat ‘toy numo ti biang a daniw idi. Nabayagen a naisardengko ti agsurat iti radio ta impangrunak ti agsursurat iti pagiwarnak. Mairuangan man ita kaniak daydi saludsod nga awanan ti masnop a sungbatna: kasano ti agiyebkas ti daniw? Ta uray pay daniw-parparaangan wenno sarindaniw ti kangrunaan a maipatpatangatang iti radio, adda latta met daniw a kayat nga ibinglay dagiti mannaniw a saan a nagameran iti rima (rhyme) ti daniwda. Adda met daytay agibinglay ti daniwda nga adda bassit naun-uneg ti mensahena a nagtagilanga a balikas (figures of speech). Wen dagitay addaan iti metapora a daniw. Awan ti masnop a rima dagitoy ken maysa pay, awanan iti rukod/sukog a kas koma ti daniw-parparaangan wenno sarindaniw a quatrain wenno ania man. Wen, adda latta daniw nga addaan iti metapora a naisabsabali ti pannakaisuratna a kas koma ti free verse. Kasano ngarud nga iyebkasmo dayta a daniw a kas koma dagiti adda rimana?
Awan pay ti mannurat wenno literary critic iti daniw-Iloko a nakaibaga no aniada ti pagalagadan ti panagiyebkas ti daniw. Mabalin a kasta nga agpayso ta uray pay dagiti mapagtamdan a mannurat nga Ilokano a nakipagpaset iti maysa a serye ti Radio Balintataw iti DZRH nga imatmatonan ni Apo Cecile Guidote-Alvarez, nadumaduma met ti tonadoda. Uray pay dagiti mannaniw a Filipino a nakipagpaset, adda met bukodda a wagas ti panagiyebkas.
‘Toy numo ti biang, adda met essemko a makasursuro no kasano ti umno wenno kasasayaatan a panagiyebkas ti daniw. Tapno ad-adda pay a dumur-as ti panagiyebkas ti daniw. No maikkantayo amin iti gundaway a makasursuro nga agiyebkas ti daniw, ditayonto masdaawen no addanto metten mai-record nga album dagiti maiyebkas a daniw a kas dagiti canta!
Adda programa idi a proyekto ti GUMIL Ilocos Norte iti radio babaen iti panangidaulo daydi Apo Jaime P. Lucas, a pakaitampokan dagiti kayatna ti agiyebkas ti daniwna iti tangatang. Daydi Apo Jorge S. Ramos, mannurat ti Bannawag ken kameng ti Philippine Information Agency ti program host ti SANIATA TI KAILOKUAN iti BBC-DWLW iti Laoag City.
Saludo ‘toy numo ti biang, ti inrusat ti Bombo Radyo DZVV ti Vigan City iti Ilocos Sur, iti pannakaipaay iti gundaway dagiti mannaniw a mangiyebkas kadagiti daniwda iti Bombo Harana. Naiyalnag dayta a panagiyebkas ti daniw dagiti mannaniw idi Septiembre 4, 2016, Domingo manipud iti 6:30 – 8:00 babaen iti panangtimon ni Bombo Fernando Berina, Jr. Ket, anian a makaparegta iti panagdengngeg iti panangiyebkas a mismo (phone putch) da Apo Eliseo B. Contillo, Joe Salcedo Somera ken Cherry Hazel Yagin Reyes. Agpapadada a mannurat iti Bannawag!
Segun iti text message ni Apo Joe Salcedo Somera itoy numo ti biang, adu ti main-inaw a pagdur-asan pay ti sagudayen ti Bombo Harana. Saantayo masdaaw, kakabsat, no addanto payen ti mangngegantayo a Dallot, Zarzuela, Bukanegan.
Ala, naimpusuan a panangsaludo kadakayo amin nga adda iti likudan ti Bombo Harana!#


c: text/html

text:
Concordia, Antioquia
Ti Concordia ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Daytoy ket parte ti subrehion iti Abagatan-akinlaud nga Antioquia.
Daytoy a munisipalidad ket mabirukan iti 2000 a metro iti ngato ti pantar ti baybay 6° 2'59.82"N 75°55'11.88"W. Daytoy ket addaan iti populasion iti 25,000 a mairaman dagiti kaarrubayan a lugar. Dagiti agtataeng iti daytoy a kabambantayan ket kangrunaanda nga agbibiag iti panagtagilako iti kape.
Daytoy ket napundar idi 1830 babaen ni Juan José Restrepo Uribe, ken kasisigud idi nga agnagan iti Selva Virgen (Birhen a Bakir), kanungpalan daytoy a nanaganan iti La Comia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- (iti Espaniol) Opisial a website ti Concordia

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tatta nga aldaw naited ti ATM Cards kadagiti scholars ti Provincial Government of La Union
Tatta nga aldaw naited ti ATM Cards kadagiti scholars ti Provincial Government of La Union (Gov., Vice Gov. & Board Members Scholar) nga idadauluan ti agay-ayat kadatayo nga ama ti probinsia Gob. Francisco Emmanuel “Pacoy” R. Ortega III. Dagitoy nga ATM Cards ket isu ti pangikargaanda kadagiti maited nga assisstance kadagitoy nga scholars tapno adda usarenda iti panagadalda.
Ti sibubukel nga LGU Sudipen nga ibagbagi ti naayat nga ina ti ili Hon. Wendy Joy D. Buquing, iyebkasmi ti panagyaman kadagitoy nga pagayatyo kadagiti ubbing a napalaus ti gagarna nga agadal.


text:
Baro a Selanda
Nagsasabtan: 42°S 174°E / 42°S 174°E
Ti Baro a Selanda (Ingles: New Zealand) (Māori: Aotearoa) ket maysa nga isla a pagilian a mabirukan idiay abagatan a laud ti Taaw Pasipiko. Ti heograpiko a pakabuklan daytoy a pagilian ket buklen ti dua a kangrunaaan a bagi ti dagdaga iti Amianan ken Abagatan nga is-isla ‒ ken dagiti adu pay a babassit nga is-isla. Naisanglad ti Baro a Selanda ti 1,500 kilometro (900 mi) a daya iti Australia ti ballasiw ti Baybay Tasman ken ti agarup a 1,000 kilometro (600 mi) nga abagatan dagiti isla a pagilian ti Pasipiko iti Baro a Kaledonia, Fiji, ken Tonga. Gapu ti kaadayona, isu daytoy ti kaudian a tinagtagitao ti tattao.
Dagiti Polinesio ket tinaenganda ti Baro a Selanda idi 1250–1300 CE ken nakaparang-ayda ti naisangsangayan a Māori a kultura, kendagiti Europeano ket immunada a nakadanon idi 1642 CE. Ti panangiyam-ammo ti patatas ken dagiti maskit ket nangirugi kadagiti yaalsa kadagiti Māori idi las-ud ti kasapaan ti maika-19 a siglo, a nangiturongan dagiti suppiat ti tribu a Maskit a Gubgubat. Idi 1840 dagiti Britaniko ken Māori ket nagpirmada ti maysa a tulagan a nangaramid ti Baro a Selanda a kas maysa a kolonia ti Britaniko nga Imperio. Ti bilang dagiti imigrante ket immad-adu unay ken dagiti suppiat ket kimmaro kadagiti Gubgubat ti Baro a Selanda, a nagbanagan iti adu a panagala kadagiti daga ti Māori idiay tengnga ti Amianan nga Isla. Ti ekonomiko a panagsagsagaba ket sinarunuan babaen dagiti paset ti panawen iti politikal a reporma, nga addan ti ti pannakagun-od ti babbai a makabutos idi las-ud ti tawtawen ti 1890, ken ti maysa a nam-ay nga estado a naipatpatakder manipud idi tawtawen ti 1930. Kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, ti Baro a Selanda ket kimmaddua iti Australia ken ti Estados Unidos iti seguridad a tulagan ti ANZUS, urayno ti Estados Unidos iti kalpasan daytoy, aginggana idi 2010, ket pinasardengna ti tulagan idi ti Baro a Selanda ket nangiparit kadagiti armas a nuklear. Ti Baro a Selandad ket paset ti pannakibingbingayan ti intelihensia kadagiti Angloesperio a pagilian, ti UKUSA a Tulagan. Dagiti Tga-Baro a Selanda ket agragrag-oda ti maysa a kangatuan nga alagaden ti panagbiag iti lubong idi tawtawen ti 1950, ngem idi tawtawen ti 1970 daytoy ket nakakitan ti nakaro a a resesions, a pinakaro babaen kadagiti kellat ti petroleo ken ti iseserrek ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Ekonomiko a Komunidad ti Europa. Ti pagilian ket napan iti nangruna nga ekonomiko a panabalbaliw idi las-ud ti tawtawen ti 1980, a nnagibaliw daytoy manipud iti maysa a protktionista iti maysa a liberalisado a nawaya a panagtagilako nga ekonomia. Dagiti pagtagilakuan ti Baro a Selanda kadagiti eksport ti agrikultura ket immadu a nagdumaduma manipud idi tawtawen ti 1970, nga adda idi ti kaaduan nga eksport ti dutdut ket sinukatan ti babaen ti paggatasan a produkto, karne, ken bino.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti "Apo Dios Isalakanmo ti Reina" ket opisial a nailian a kanta ngem mapasap a maus-usar laeng kadagiti naarian ken bise a naarian a paspasamak.[1][2]
- ^ Ti porsiento ti pagsasao ket agnayon ti ad-adu ngem 100% gapu ta adu dagiti tattao nga agsasao ti ad-adu ngen maysa a pagsasao. Saanda nga iraman dagiti saan a mausar a sungbat ken dagiti saan nga agsao ti pagsasao (a kas dagiti ubbing unay nga agsao).
- ^ Ti porsiento ti etnisidad ket agnayon ti sumurok a 100% gapu ta adu dagiti tattao a nainaganan nga ad-adu ngen maymaysa nga etniko a grupo.[3]
- ^ Adda dagiti adu a petsa a mangibaga ti panagwayawayas (kitaen ti Pananagwayawayas iti Baro a Selanda).
- ^ Ti pannakaitutop ti lugar iti Baro a Selanda (malaksid dagiti estuario) dagiti nasakupan ti karayan, dagiti danaw ken dagiti alog, manipud kadagiti bilang ti Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda,[4] ket (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216) = 1.6%. No dagiti nalukatan nga estuario a danum, manglares, ken dagiti naapgadan a mulmula ket mairaman, ti bilang ket 2.2%.
- ^ Ti Is-isla ti Chatham ket addaan iti sabali a sona ti oras, 45 minuto nga umuna ngem ti Baro a Selanda.
- ^ Dagiti teritorio iti Niue, ti Is-isla ti Cook ken Tokelau ket adda bukodda a cctlds, .nu, .ck ken .tk respectively.
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Nailian a Kanta ti Baro a Selanda". Ministro para iti Kultura ken Tinawtawid. Naala idi 17 Pebrero 2008.
- ^ "Pagalagadan para iti panagusar kadagiti Nailian a Kanta ti Baro a Selanda". Ministro para iti Kultura ken Tinawtawid. Naala idi 17 Pebrero 2008.
- ^ Didham, Robert; Potter, Deb; Allan, Jo-anne (Abril 2005). "Pannakaawat ken Panagobra iti Datos ti Etnisidad". Estadistika ti Baro a Selanda. ISBN 978-0-478-31505-9. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 2007-11-25. Naala idi 19 Septiembre 2010.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ "Ti Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda". Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda 2. Ministro ti Katutubo ti Baro a Selanda. 1 Hulio 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-03-14. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ "Population clock". Statistics New Zealand. Naala idi 22 October 2021.
- ^ "2018 Census population and dwelling counts". Statistics New Zealand. 23 Septiembre 2019. Naala idi 25 Septiembre 2019.
- ^ a b c d "Report for Selected Countries and Subjects: October 2020". International Monetary Fund. Naala idi 21 October 2020.
- ^ "Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2019". Statistics New Zealand. Table 9. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (XLSX) idi 24 February 2020. Naala idi 24 February 2020.
- ^ "Human Development Report 2020" (PDF). United Nations Development Programme. December 15, 2020. Naala idi December 15, 2020.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alley, Roderic (2008). Ti Baro a Selanda iti Lubong a Pannakibiang iti IV 1990–2005. Unibersidad ti Victoria a Pagmalditan.
- Bain, Carolyn (2006). Baro a Selanda. Lonely Planet. ISBN 1-74104-535-5.
- Garden, Donald (2005). Stoll, Mark (ed.). Australia, Baro a Selanda, ken ti Pasipiko: ti maipapan ti enbiromento a pakasaritaan. Katutubo ken dagiti Kagimongan ti Tao. ABC-CLIO/Greenwood. ISBN 978-1-57607-868-6.
- Kennedy, Jeffrey (2007). "Panangidaulo ken Kultura idiay Baro a Selanda". Iti Chhokar, Jagdeep; Brodbeck, Felix; House, Robert (dagiti ed.). Kultura ken Panangidaulo iti Ballasiw ti Lubong: Ti GLOBO Libro kadagiti Nasayaat a Panagadal kadagiti 25 a Kagimongan. US: Psychology Press. ISBN 978-0-8058-5997-3.
- Hay, Jennifer; Maclagan, Margaret; Gordon, Elizabeth (2008). Dagiti dialekto titi Ingles: Ingles ti baro a Selandah. Unibersidad ti Edinburgh a Pag,malditan. ISBN 978-0-7486-2529-1.
- King, Michael (2003). Ti Penguin a Pakasaritaan ti Baro a Selanda. Baro a Selanda: Penguin Books. ISBN 978-0-14-301867-4.
- Mein Smith, Philippa (2005). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Baro a Selanda. Australia: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-54228-6.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bateman, David, ed. (2005). Bateman nga Ensiklopedia ti Baro a Selanda (Maika-6 nga ed.). ISBN 1-86953-601-0.
- Sinclair, Keith; Dalziel, Raewyn (2000). Ti Pakasaritaan ti Baro a Selanda. ISBN 978-0-14-029875-8.
- Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda. Opisial a Tinawen a Libro ti Baro a Selanda (tinawen). ISBN 1-86953-776-9 (2010).
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Baro a Selanda iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Baro a Selanda manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Baro a Selanda iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Baro a Selanda
- Portal ti Gobierno ti Baro a Selanda Naiyarkibo 2007-08-13 iti Wayback Machine
- Ministro para iti Kultura ken Tawidan
- Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda
- Baro a Selanda
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Polinesia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1840
- Selandia (kontinente)


text:
Baybay Amundsen
Ti Baybay Amundsen , ket ti maysa nga ima ti Akin-abagatan a Taaw idiay Daga Marie Byrd idiay akin-abagatan nga Antartika, ken mabirukan daytoy iti nagbaetan ti Rawis Flying Fish (ti akin-amianan a laud nga ungto ti Isla Thurston) iti daya ken ti Rawis Dart idiay Isla Siple iti laud. Ti Rawis Flying Fish ket mangmarka ti pagbeddengan a nagbaetan ti Baybay Amundsen ken ti Baybay Bellingshausen. Iti laud ti Rawis Dart awan ti nanagana a marginala baybay ti Akin-abagatan a Taaw a nagabetan dagiti Baybay ti Amundsen ken Ross. Ti Norwego nga ekspidision idi 1928–1929 babaen ni Kapitan Nils Larsen ket nanginagan ti bagi ti danum para ikenni Norgwego nga eksplorador Roald Amundsen bayat a nagsuksukisok iti daytoy a lugar idi Pebrero 1929.[1]
Ti baybay ket kaaduan a naabbongan iti yelo, ken ti Dila ti Yelo ti Thwaites ket rumrummuar iti daytoy. Ti sabanas ti yelo nga agayus iti Baybay Amundsen ket agpakatengnga iti agarup a 3 km (1.9 mi) iti kapuskol; agarup daytoy iti kadakkel iti estado ti Texas, daytoy a lugar ket ammo iti Ingles a kas ti Amundsen Sea Embayment (ASE); daytoy ket mangporma iti maysa kadagiti tallo a nangruna a pagayusan a labneng ti yelo ti Sabanas ti Yelo ti Laud nga Antartiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Amundsen Sea". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. Naala idi 23 Oktubre 2011.
- Lubin, Dan; Massom, Robert (2006). Polar Remote Sensing. New York: Springer.
- Schnellnhuber, Hans Joachim, ed. (2006). Avoiding Dangerous Climate Change. Cambridge: Cambridge University Press.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ala ti tangatang a Heopisikal a panagsukisok ti Baybay Amundsen Naiyarkibo 2007-01-03 iti Wayback Machine
- Subglasial a Topograpia Naiyarkibo 2008-06-04 iti Wayback Machine
- TUming-ingpis a yelo


text:
John Tyler
NI John Tyler (29 Marso 1790 – 18 Enero 1862) ket isu idi ti maikasangapulo a Presidente iti Estados Unidos (1841–1845), kalpasan nga isu ti maikasangapulo a Bise Presidente iti Estados Unidos (1841). Isu ket patubo ti Virginia, ni Tyler ket nagserbi a kas maysa a lehislador ti estado, gobernador, pannakabagi ti E.U., ken senador kalpasana a nabutosan a kas Bise Presidente idi 1840. Isu idi ti immuna a simmaruno ti opisina ti Presidente kalpasan ti ipupusay ti agdama. Ti panagsuppiat ni Tyler ti nationalismo ken empatiko a panagsuporta kadagiti karbengan ti estado ket nakaayayat kaniana dagiti kailianna ti Virginia ngen isu ket linislisian dagiti politiko a kumaduaanna a nangited kaniana ti bileg idiay Washington. Ti panaka-presidentena ket nabaldado babaen ti panagsuppiat manipud kadagiti dua a partido. Iti asideg ti gibus ti biagna, isu ket nagsuporta kadagit panagsina a tignay dagiti estado ti abagatan, ket isu ket nabutosan idiay Kongreso iti Konpederado nga Estado iti Amerika.


text:
Gapuen iti kaadda manen ti kaso tayo iti Covid-19, naisayangkat ti MIATF meeting nga indauluan ti naayat nga ina iti ili, Hon. Wendy Joy D. Buquing
Gapuen iti kaadda manen ti kaso tayo iti Covid-19, naisayangkat ti MIATF meeting nga indauluan ti naayat nga ina iti ili, Hon. Wendy Joy D. Buquing. Kadwa ti ina ti ili dagiti miyembro ti koseho a nangplano dagiti umno nga aramiden tapno ti kasla haan nga agwaras daytoy a sakit.
Maipalagip nga awan ti di kasayaatan no di ti kanayon a panagannad ken ti panangsurot kadagiti health protocols tapno maliklikan ti ad-adu pay nga kaso iti Covid-19.
Ti koma pannakaawat, panagtitinnulong ken panangpatibker iti tunggal maysa ti agari kadatayo.


text:
Maika-10 a paralelo abagatan
Ti maika-10 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 10 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Taaw Indiano, Australasia, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Ti paset a pagbeddengan ti Brasil ken Peru ket naipalawag babaen iti daytoy a paralelo.
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 10° a paralelo abagatan ket lumabas iti:


text:
Plantilia:Biddut-bassit
{{{1}}}
Panagusar[urnosen ti taudan]
Daytoy a plantilia, {{biddut-bassit}}, ket nasken koma nga usaren kadagiti plantilia tapno maiparang dagiti mensahe ti biddut para kadagiti biddut a saan a nalwlawag wenno saan unay nasken a kas dagiti makasapul iti {{biddut}}.
Pagarigan[urnosen ti taudan]
Kalpasan iti maysa a teksto {{biddut-bassit|Daytoy ket bassit a mensahe ti biddut.}}{{biddut|Daytoy ket maysa nga alagaden a mensahe ti biddut.}}
Kalpasan iti maysa a teksto Daytoy ket bassit a mensahe ti biddut.Daytoy ket maysa nga alagaden a mensahe ti biddut.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Sasao nga Abagatan a daya a Papuano
Ti sasao nga Abagatan a daya a Papuano wenno "Ipus ti Billit" ket ti heograpiko a pannakaigrupo ti kagudua a dosena dagiti bassit a pamilia ti sasao a Papuano iti "Ipus ti Billit" (akin-abagatan a daya a peninsula) ti Baro a Guinea: ti Koiariano, Kwalean, Manubaran, Yareban, Mailuan, ken Dagan. Naipampamattianda nga amin ket parte ti pilo ti Trans–Baro a Guinea (TNG), ngem saan pay a naipakita nga as-asideg a maikabagian iti tunggal maysa ngem kadagiti sabali a pamilia ti Trans–Baro a Guinea. Nupay kasta, addaanda amin iti agpapada a ya para iti 'sika' (ad-adu ngem maysa) imbes a ti proto-Trans–Baro a Guinea ti *gi.
Kustomario a nainayon ti sasao a Goilalan iti Abagatan a daya a Papuano, ngem madudua no isuda ket Trans–Baro a Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0858835622. OCLC 67292782.


text:
Layus
Ti layus ket isu ti panaglippias iti danum a mangirenneb ti kadawyan a namaga a daga.[1] Ti Direktibo dagiti Layus ti Kappon ti Europa (EU) ket mangipalplawag ti maysa alayus a kas ti panagsakop babaen ti danum iti daga a kadawyan a saan a nasaksakupan babaen ti danum.[2] Iti kapanunotan a ti "agay-ayus a danum", ti balikas ket mabalin pay a maipakat iti uneg a panagayus ti atab. Ti panaglayus ket mabalin a mapasamak a kas ti maysa a panaglippias iti danum manipud kadagiti bagi ti danum, a kas ti maysa a karayan wenno danaw, nga iti danum ket mapunno unay wenno dadaelenna dagiti [[tambak], a pagbanagan daytoy iti pannakatalaw ti danum kadagiti kasisigud a pagbeddengannna,[3] wenno mapasamak daytoy gapu ti pannakaurnong ti danum ti tudo kadagiti nasagepsepan a rabaw ti daga iti panaglayus ti maysa a lugar. Bayat a ti kadakkel ti danaw wenno dadduma a bagi ti danum ket agdudumanto kadagiti panagbalbaliw ti tiempo iti panagtudo ken pannakatunaw ti niebe, dagitoy a panagbalbaliw iti kadakkel ket saan a mabalin dagitoy a maikeddeng nga adu malaksid no layusenda ti tagikua wenno malmes dagiti napaamo nga ayup.
Dagiti layus ket mabalin a mapasak kadagiti karayan no ti panagyus ket lapusenna ti kapasidad iti kanal ti karayan, a naipangpangruna kadagiti tikor wenno dagiti panagsiksikko iti dalan ti danum. Dagiti layus ket mabalin a gapuanan dagiti pannakadadael dagiti balay ken dagiti negosio no adda dagitoy iti masna a tanap ti layus dagiti karayan. Bayat a dagiti madaddadael a maipapan ti karayan a layus ket ket mabalin a laksiden babaen ti ipapanaw manipud kadagiti karayan ken dagiti dadduma pay a bagi ti danum , ti tattao ket tawidanda nga agnanaed ken agtrabtrabaho kadagiti asideg ti karayan gaputa ti daga ket kadawyan a nadalumpinas ken nalames ken gaputa dagiti karayan ket mangited ti nalaka a panagbanniaga ken pagserkan iti komersio ken industria.
Adda dagiti layus nga agin-inut a rumang-ay, bayat a dagiti dadduma a kas dagiti kellaat a layus, ket rumang-ay kadagiti kanito laeng a minutos ken awan dagiti makitkita a senial iti tudo. Iti pay maipatinayon, dagiti layus ket mabalin a lokal, a makadadael kadagiti kaarubaan ken komunidad, wenno dakkel unay, makadadael kadagiti intero a labneng ti karayan.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Layus iti Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- O'Connor, Jim E. ken ni John E. Costa. (2004). Dagiti Kadakkelan a Layus iti Lubong, Napalabas ken Agdama: Dagiti Gapuananda ken Kadakkel [Circular 1254]. Washington, D.C.: Departamento ti kaunegan ti Estados Unidos, Heolohikoa Panagsukimat ti Estados Unidos.


text:
Davao de Oro
Ti Davao de Oro ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti ili ti Nabunturan, Davao de Oro ti kapitoliona. Kaabayna ti probinsia ti Davao del Norte iti laud, Agusan del Sur iti amianan, ken Davao Oriental iti daya. Sigud a paset ti probinsia ti Davao del Norte, napagbalin a kas agwaywayas a probinsia ti Davao de Oro idi 1998.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addan ti Davao de Oro iti 11 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Compostela
- Laak (San Vicente)
- Mabini (Doña Alicia)
- Maco
- Maragusan (San Mariano)
- Mawab
- Monkayo
- Montevista
- Nabunturan
- New Bataan
- Pantukan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Rehion ti Davao Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion XI (Rehion ti Davao)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Compostela Valley". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Plantilia:Pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti modulo
Daytoy ket isu ti plantilia ti {{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti modulo}}.
Daytoy a plantilia ket inus-usar iti mensahe ti sistema ti MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist ken automatiko a maikabil iti ngato kadagiti panid ti modulo ti /pangsubok.
Tapno makaadal pay no kasano ti agusar kadagiti subpanid ti modulo iti /pangsubok kitaen ti Pangsubok iti Lua.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- {{dokumentasion}} - Ti maikabil iti baba dagiti plantilia ken dagiti /pagipadasan a pampanidda.
- {{pakdaar ti pangsubok a kaskaso ti plantilia}} - Ti kapada a bersion iti daytoy a plantilia nga inus-usar para kadagiti /pangsubok para kadagiti plantilia
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Pagsasao a Tidore
Ti pagsasao a Tidore ket ti pagsasao a naipangtengnga idiay isla ti Tidore, ngem naisasao pay iti kaarruba a Halmahera. Daytoy ket pagsasao a Papuano ken saan a kas dagiti kaaduan a pagsasao idiay Indonesia a maitagikua iti pamilia nga Austronesio. Daytoy ket kapada ti pagsasao a Ternate ken agparang a maikabagian kadagiti pagsasao ti Peninsula ti Ulo ti Billit, Papua.[3]
Daytoy ket asideg a kabagian ti pagsasao a Ternate.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tidore iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Tidore iti Ethnologue (Maika-14 nga ed., 2000).
- ^ Lewis, M. Paul (2009). "Tidore – A language of Indonesia (Maluku)". Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. SIL International.


text:
Pagsasao a Yelmek
Ti pagsasao a Yelmek, ammo pay a kas Jelmek, Jelmik wenno Jab,[2] ket ti pagsasao iti naisingasing a pamilia ti Trans-Fly–Karayan Bulaka iti Laud a Papua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yelmek iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Pagsasao a Yelmek". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Addaan iti Paradisec iti urnong dagiti material ti Yelmek


text:
Ti Selebrasion Ti Paskua
by Amado Yoro
Adda tallo a kangrunaan a mensahe ti paskua: Ayat. Kappia. Talna.
Ti Naimbag a Damag ken Pagteng kadagiti amin a tao ditoy daga.
Kadagitoy, adda met laeng tallo a banag a mainaig iti paskua: Ti Sagut. Ti Ubing a Mesias Ti Panawen.
Sabali ti kaadda met dagiti tallo a banag iti Paskua kas iti Kayo iti Paskua. Ti Santa Klaus. Ti Bethlehem[Belen]. Adda dagiti kapampanunotan no apay a selebraran ti paskua. Kaano a nayanak ni Jesus. Sadino ken ania ti namunganayan ti pannakapaliiw ti Paskua.
Ngem segun wenno maibatay iti maysa a panagsukisok, nga insuratko iti maysa nga isyu ti Ilokandia Magasin idi 1978, ken impablaak ti Hawaii Filipino News idi Disiembre 16-31, 1983, idi un-unana mapaliiw laeng ti paskua a kas maysa a ritual. Ket kadagiti misionero a Protestante ti nangpaliiw ti paskua a kas relihion apaman a nairugi ti panagpaskua dagiti Kanaka. Ngem saan la nga iti Hawaii ti nagwarasan ti kasta a wagas.
Kas naagapad iti nasao a sukisok, nga idi nga agwarasen ti kristianismo kadagiti nadumaduma a luglugar, nain-inut a nanaynayonan kadagiti adu a parambak ken adu a ragragsak. Aginggana kadagitoyen nga aldaw, maselebraran ti paskua a kas simbolo ti kappia, naimbag a damag, ken naimbag a pagteng kadagiti tattao iti daga.
Impablaak ti maysa a pagiwarnak iti US Mainland a ti paskua ket narugian a naselebraran iti Disiembre 25 kadagidi a panawen a 354 A.D. babaen ken ni Liberius iti Roma. Pinili ni Liberius dayta a petsa tapno maaddaan dagiti adu a pagano ti gundaway nga agbalin a kristiano iti piesta maitutop unay iti Paskua.
Kadagita a pannakarambak ti paskua a kas piesta a panagbaliw [conversion] dagiti rinibu a pagano iti Roma, adda dagiti sursuro ken galad a kas iti pannangted kadagiti nadumaduma a kita ti sagsagut. Ket manipud ngarud idin, nagbalinen, kas kustombre ket naipakadawyanen a paset ti panagbiag dagiti pagano kalpasan iti panagbalinda a kristiano.
Kabayatanna, kadagidi met la a panawen, nayam-ammo ti makunkuna a Santa Klaus [Santa Claus] iti las-ud iti kanikatlo a siglo babaen ti maysa nga Obispo iti Myra iti Asia Minor.
Nagbalin a legendary ti Santa Klaus a kas addaan iti dakkel a panagpuspuso: managayat, manangisagut. Isu ti mangted kadagiti adu a sinupsupot a balbalitok. Ket nagangayanna la ket ngarud a nagbalin a Santo a patron iti Holland.
Inladawan ni Dale Evan Rogers iti librona a “Christmas is Always” a ti Santa Klaus ket mapapati a nagkagay iti nabengbeng ken nalabaga a pagan-anay. Addaan iti nalabaga a bonete, nalabaga a botas ket maipagarup a dagita ti aruatenna a mangsalaknib kenkuana tapno saan a kapten ti lam-ek ken lamiis aglalo kadagiti panawen a panagdaldaliasatna kadagiti nalamiis a dagdaga ken luglugar ti Amianan wenno iti nalatlatak nga awag iti North Pole. Ta uray pay nga aglugan kadagiti ulnas a guyoden dagiti napartak a reindeer, adda latta met dagiti panagpagpagnana.
Nagbalin ti Santa Klaus a St. Nikolas iti America idi suraten ni Clement Moore ti daniwna: “A Visit From St. Nikolas” idi 1882 babaen iti librona a para kadagiti ubbing.
Ni Moore ti maipagarup a nangiladawan ken ni Santa Klaus a kas maysa a nalukmeg, imingan iti puraw, naragsak, naganaygay ken dakkel ti katawana a lakay. Nagsakay ti reindeer ken nagkawes iti narangrang a nalabaga. Ket ti Santa Klaus met laeng ti makunkuna a “mangmangted kadagiti adu a sagsagut.”
Ket ngarud daydi a kapampanunotan, nagwaras iti amin a paset iti Europa kas pakalaglagipan ken ni Santo Nikolas, maysa a modelo iti kinaimbag.
Iti sabali a bangir, maysa a Hapones nga agnagan iti Yukio Nomura ti nagkuna a ti Santa Klaus [Santa Osijan] ket naaramid laeng a sinuman [ cake] ket naisurat laeng iti rabaw dayta a cake ti dadakkel a balikas: MERRY CHRISTMAS iti English [Naragsak a Paskua]. Daytoy a cake, segun ti research ket naiwaras kadagiti adu a pampamilia nga addaanda kadagiti ubbing.
Kuna ni Rogers iti librona a ti baiikas a Santa Claus ket nagan ti maysa a Dutch para iti San Nicolas, ngem naadaptar a kas Santa Claus kabayatan iti panagdappat dagiti Dutch settlers iti New Amsterdam wenno New York [Nueva York]. Inawagan met dagiti English a St. Nicholas, wenno sagpaminsan a maawagan iti “Old Kris Kringle.”
Kayo Ti Paskua
Napateg met ti kayo ti paskua kadatayo kas paset ti panangpaliiw ti panawen ti paskua. Maysa a kita ti dekorasion tapno iti sirok daytoy a kayo, urnosen ken pempenen dagiti adu a sagsagut. Kas inlatak met ti sabali a warnakan a nayam-ammo ti kayo ti paskua iti kanikawalo a siglo kadagidi panawen ni St. Boniface a missionero iti Germany. Segun ti nasao a warnakan, inusar ni St. Boniface ti naganus a kayo ti FIR kas simbolo iti kinasin-aw ni a Jesus.
Ket nanipud iti Alemania [Germany], nagbalin ken naipakadawyan iti panagpukan iti kayo ti paskua ket dimmanon kadagiti pagilian iti Finlandia, Norway, Denmark ken Inglateria.
Ket ditoy Hawaii, impablaak ti Advertiser, a ti kayo ti paskua ket immuna a naisangpet ditoy Honolulu babaen iti maysa nga agnagan iti Mrs. John Dominis a katugangan ni Queen Liliuokalani. Numan pay awan ti maitudo a petsa, maipagarup ketdi nga iti nagbaetan iti tawen 1837 ken 1862.
Tapno Adda met laeng buya ti kayo ti paskua, nasken a maikkan kadagiti bisti, dekorasion ken dadduma a mangpapintas ti buyana a makaay-ayo kadagiti mata ti mangkita. Kasapulan dagiti narangrang, narimat, nasileng, naraniag ken kaaduanna dagiti gumilapgilap a silaw.
Daytoy a panagarkos ket maipagarup wenno maibilang a kaugulian wenno galad dagiti pagano no kasdiay a panawen ti lam-ek ken no selebraranda ti “panagsubli ti init.”
Iti daan a Roma, agsisinnukatda kadagiti nalangto a sangsanga wenno ruruot as kas simbolo iti “Naimbag a Gasat” [Good luck]
Kadagiti Hapones, kuna ti sukisok, a kalupkopanda met ti kayo ti paskuada kadagiti “foam snow” ket dagiti Filipino, dita Filipinas, kalupkopanda wenno bistianda, ikabilda dagiti dekorasion iti kayo ti paskuada kadagiti labutab iti sabon. Ket agusar pay dagiti dadduma iti sanga ti salamagi, sabong ti magi sa ikkanda kadagiti narangrang a dekorasion kas ti papel de hapon, crepe paper.
Kaaduan a sursurotentayo ti ugali dagiti Kastila gapuna a dakkel latta ti impluensiada iti kulturatayo agasem iti aganay uppat a siglo a sinakupda ti pagilian.
Maysa a pagarigan iti makunkuna a Misa de Gallo [Misa Ti Kawitan] ken Noche Buena. Kasla saan a kompleto ti paskua no awan ti sinan-Belen a mangiparangarang ti kinapateg ti “Fiesta Navidad” a kaadda ti Maladaga a Jesus iti Kulluong. Adda met dagiti agassawa a Maria ken Jose, dagiti agpaspastor, dagiti ayup ken karnero ken dagiti Tallo nga Ari: Baltazar, Gaspar ken Melchor a mainaig la unay iti Naindaklan a Pannakayanak ti Ubing. Iti ngatuen ti Kulluong, isu ti Bituen iti Bethlehem a sinursurot dagiti Tallo nga Ari wenno dagiti tallo a mamasirib- dagiti Tallo a Mago.
Ibaga ti leyenda a naaramid ti umuna a Belen babaen ken ni St. Francis de Assissi. Maawagan ti Belen a kas “putz” idiay Bethlehem ket idinto nga awagan met dagiti Italiano iti “presepio”.
Maysa daytoy a kinapudno, saan ketdi a masarakan ti balikas a “Belen” iti Santa Biblia. Kasta met nga awan a masarakanmi iti kabaruanan a diksionario. Ketdi, masarakan ti balikas a “Bethlehem” a kas daan, duog nga ili iti Judea a mapapati a nakayanakan ni Jesus.
Naipasngay kadi ni Jesus? Pudno kadi a naipasngay ni Jesus?
Ibaga ti Biblia a kastoy: “Ta nayanak ti maysa nga ubing kadatayo, maysa nga anak a lalaki, ket iti panangiutary maiparabawto iti abagana: ket ti naganna, magaladanto iti Nakaskasdaaw. Mamagbaga. Mannakabaln a Dios. Agnanayin nga Ama. Prinsipe ti Kappia [Isaias 9:6]
Maysa pay a bersion, kuna ti Lucas 2:11:”Ta ita nga aldaw nayanak kadakayo idiay ili ni David ti maysa a mangisalakan, isu ni Kristo nga Apo”.
Masaludsod no ania ti makunkuna a paskua. Kuna ti diksionario nga isu ti aldaw a ngilinen iti Disiembre 25, ti kasangay ni Jesus.
“Christus” wenno “Christos” kadagiti Griego. “Mesias” wenno “Mesiah” ken Mannubbot. Dinakamat ti Santa Biblia ti balikas nga Ubing [ Berphos wenno paidion kadagiti Griego, kayatna a sawen, naipasngay.
“Gapuna ti Apo met laeng ikkannatayo ti maysa a pagilasinan: adtoy, maysa a birhen agsikogto, ken mangipasngayto ti maysa nga anak a lalaki ket maigaldto iti naganna nga Emmanuel” {Isaias 7:14, Mateo 2:23].
Asino daytoy makunkuna a birhen? “Jose, anak ni David, dika agduadua nga umawat ken ni Maria nga asawam, ta ti mabukel kenkuana, aramid ti Espiritu Santo. Aganakto ti maysa a lalaki a managan iti Jesus” [Mateo 2: 20-21]
Sadino ti nakayanakan ni Jesus” Iti Jerusalem a sakup ti Judea. “Idi ta nayanak ngaruden ni Jesus idiay Bethlehem sadi Judea kadagidi aldaw ni Ari Herodes….[Mateo 2:1] “Ket impasngayna ti anakna nga inauna, ket binungonna iti lampin, ket impaiddana iti kulluong “ [Lucas 2:7]
“Ket simrekda iti balay, nasarakanda ti ubing ken ni Maria nga inana, ket nagrukbabda Kenkuana, nagdaydayawda ket indatonda dagiti sagsagutdaa Balitok, Insenso ken Mirra” [Mateo 2:11]
Iti Hawaii, kuna ti libro ni Roger Bye a “How Christmas Came to Hawaii”, naselebraran ti umuna a paskua idi Disiembre 25, 1786 iti kamarote iti bapor a managan iti Charlotte babaen iti panangibilin ken panangidaulo ti maysa nga agnagan iti Kapitan George Dixon, maysa a sailor a taga-Inglateria kabayatan iti panagpondo ti barkoda iti Waimea Bay, Kauai [Sandwich Island].
Segun iti libro, naisagana iti nalabon ken nabaknang unay a pangrabii a nagsasanguanda ket dita met laeng a gundaway ti pannakaiwaras dagiti adu a sagsagut kas nanunummuanda ken ni Kapitan Nathaniel Portlock.
Idi Disiembre 30, 1837 met a naammuan ti pannakaiprinta iti umuna a gundaway ti balikas a “Merry Christmas and a Happy New Year.”
Kabayatan iti panagturay ni King Kamehameha IV, improklamana ti paskua a kas National Holiday idi 1862, pitopulo ket innem a tawen kalpasan ti damo a pannakapaliiwna iti Waimea Bay, Kauai idi 1786.
Iti sabali a bangir, impablaak ti maysa a religious publication a t Disiembre 25 ket aldaw a panagpiesta dagiti Romano agpaay a pagdaydayawda iti Diosen ti Init. Saan a patien daytoy a publikasion a kasangay wenno ti Disiembre 25 ket isu ti pannakayanak ni Jesus. Kunaen pay daytoy a publikasion ti aldaw ti Disiembre 25 ket agpaay ti panagpiesta a pagdaydayawda ken ni Saturno a Diosen ti agrikultura, nga impalgak met ti sabali a religious material.
Ngem uray ania man kadagitoy ti makuna nga aldaw ti paskua, nasken laeng kadatayo ti mangpaliiw kas paset tinariingan, nabangonan ken naipaugali, tradision, kultura ken nakairuamanen a panagramrambak kas paseten ti panagdaydayaw, panangilin itoy nakristianuan a lubong.
Naragsak a paskua ken Naparabur a Baro a Tawen.


text:
Kredo dagiti Apostol
Ti Kredo dagiti Apostol (Latin: Symbolum Apostolorum wenno Symbolum Apostolicum) wenno naititulo pay iti Simbolo dagiti Apostol ket inususar dagiti kinauna a Kristiano a pagkararag ken pinagiparang ti pammati da.[1]Inususar daytoy kadagiti adu a sabsabali a pammati iti kina Kristiano.
Ti titulo a Symbolum Apostolicum (Simbolo wenno Kredo dagiti Apostol) ket immuna a nagparang iti surat a manipud idiay Milan (naggapu ngata kenni Ambrose) kenni Papa Siricus idi 390. A ti kinunana "Baybayam nga ikkan da dagiti pammadayaw iti Kredo dagiti Apostol, a ti simbaan ti Roma ket kanayon da a priniserba ken dinaldalusan".[2][3]Ti addaan idi ket saan nga kasta itan ti am-ammo a Kredo dagiti Apostol ngem basbsasit ti naibaga a pammati, saan a naikabil idi ti sarita a "A Namarsua iti Langit ken Daga", daytoy a sarita ket naikabil ngata laeng idi maikapito a siglo.[4]
Ti Kredo dagiti Apostol ket napanaganan a pakararag dagiti Ilokano iti Mamatiak (Ingles:I believe) ken maysa pay kadagiti linaon a kararag ti libro a na-tituli iti Doctrina Cristiana en la Lengua Española e Yloca nga ipinatarus ni Padre Francisco Lopez ken tinulungan ni Pedro Bukaneg iti Ilokano a naisurat iti baybayin. Naipablaak daytoy a libro idi 1621 inus-usar dagiti Kastila ti pinagisursuruda iti Katekismo iti Kailokuan.
Mamatiak
Mamatiak iti Dios Ama nga Mannakabalin-Amin
A Namarsua iti Langit ken Daga.
Mamatiak met ken Jesucristo
A Bugbugtong nga Anakna ken Apotayo
A timmao iti aramid ti Espiritu Santo
inyanak ni Santa Maria Birhen
Nagtutuok iti panagturay ni Poncio Pilato
Nailansa iti krus, natay ken naitanem
Immulog iti yan dagiti natay
Nagungar iti maikatlo nga aldaw,
Immuli sadi langit
Ket situtugaw iti makannawan
Ti Dios Ama a Manakabalin-Amin.
Aggapunto sadiay nga umay mangukom
Kadagiti sibibiag ken kadagiti natay.
Mamatiak met iti Espiritu Santo.
Patiek met ti Santa Iglesia Katolika
Ti panagririnnanud ti Sasantos
Ti Pannakapakawan dagiti basbaso
ken addanto met panagungar ti bagi
Ken biag nga agnanayon.
Amen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ (The American Heritage Dictionary of the English Language).
- ^ St. Ambrose iti Milan. "St. Ambrose of Milan, Letter 42:5". Tertullian.org.
- ^ Kredo dagiti Apostol iti Diktionaryo iti Oxford a Simbaan iti Kristiano (Oxford University Press 2005, ISBN 978-0-19-280290-3), p. 90
- ^ Gardiner Mumford Day,The Apostles' Creed: an interpretation for today (Scribner, 1963), p. 33


text:
Ti center-mi para iti salun-at ken kinasaranta ket ti giya para iti pannakaaywanmo.
At Wellcare, we understand that your health is important to you. That's why our Health and Wellness center offers interactive tools to help you manage conditions, save money and much more.
AGBALINKA A NASALUN-AT
Let us help you be healthy
Sursuruem no kasano nga imanehar dagiti kondision kas iti nangato a presion ti dara, nangato a kolesterol, ken diabetes. Birokem ti impormasion no kasano nga isardeng ti agsigarilio ken kontrolem ti stress.
PANANGPADAKKEL KADAGITI NASALUN-AT NGA UBBING
Birokem dagiti tip a tumulong kenka nga agsapul kadagiti bakuna ken dagiti tip a mangtignay kadakuada nga agehersisio. No pagtalinaedem a nasalun-at dagiti annakmo maaramidda ti amin a kayatda nga aramiden.
SALUN-AT DAGITI BABBAI
Importance of women’s health
Ammuem dagiti espesipiko nga eksamenasion kas iti mammogram ken eksamenasion para iti cervical cancer a makatulong tapno nasapa a maammuan dagiti problema ket makaala iti tulong para iti impormasion ti panagsikog.
KRAMES HEALTH LIBRARY
Ti Krames Health library ket
ti kabaroan a pammataudan iti edukasion ti pasiente. Iti Krames Health Library, maaddaan ka ti access iti nasurok 4,000 a topiko a mainaig iti salun-at ken medikasion.
Apay a WellCare?
Napasnekkami iti panangserbi kadagiti kamengmi ken kadagiti komunidad a pagtataenganda. Maidawat a buyaem ti sumaganad a video tapno makitam ti kinapasnekmi.


text:
Globalisasion
Ti globalisasion ket isu ti pamay-an ti sangalubongan a pamnangitiptipon a nagtaud manipud iti panakisinnublat kadagiti panirigan ti lubong, produkto, kapanunotan, ken dagiti dadduma pay nga aspeto ti kultura.[1][2] Ti panakaikabkabil ti nalaklaka a termino, ti globalisasion ket mangitudtudo kadagiti pamay-an a mangiragpat kadagiti sangalubongan a pannakisinnukat ti nailian ken dagiti kultural a rekurso. A naisangsangayan kadagiti, panagparang-ay iti transportasion ken dagiti telekomunikasion inpraestruktura, a mairaman ti pannkaparang-ay ti Internet, ket dagiti dagiti kangrunaan a banag iti globalisasion ken pagbanagan ti ad-adu pay a pagitinnalekan ti ekonomiko ken dagiti kultural a tignay.[3]
Urayno adda dagiti adu nga eskolar ket nangibagbaga a dagiti taudan ti globalisasion iti modernida, dagiti dadduma ket nangibagbaga ti pakasaritaanna a nabayagen sakbay ti Europeano a panawen ti panagduktal ken dagiti panagbanbaniaga ti Baro a Lubong. Adda pay dagiti dadduma a mangsursurot kadagiti taudanna ti maikatlo a milenio B.C.E.[4] Dagiti globalisasion a pamay-an ket makabanag ken mabanagan babaen ti negosio ken organisasion ti panagobra, ekonomia, dagiti sosio-kultural a rekurso, ken ti masna nga enbironmento.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Al-Rodhan, Nayef R.F. and Gérard Stoudmann. (2006, 19 Hunio). "Dagiti Pannakaipalpalawag ti Globalisaaion: Ti Komprehensibo a Pakabuklan ken Naisingasing a Pannakaipalplawag." Pannakaipalplalawag ti Globalisasion Naiyarkibo 2012-11-19 iti Wayback Machine
- ^ Albrow, Martin ken Elizabeth King (eds.) (1990). Globalisasion, Pannakaammo ken Kagimongan Londres: Sage. ISBN 978-0803983243 p. 8. "…amin kadagiti pamay-an babaen dagiti tao iti lubong ket naitiptipon iti agmaymaysa a kagimongan iti lubong."
- ^ Stever, H. Guyford (1972). "Siensia, Dagiti Sistema, ken Kagimongan." Journal of Cybernetics, 2(3):1-3. doi:10.1080/01969727208542909
- ^ "Globalisasion ken Sangalubongan a Pakasaritaan (p.127)" (PDF). Naala idi 3 Hulio 2012.[permanente a natay a silpo]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Globalisasion iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Benin
Nagsasabtan: 6°28′N 2°36′E / 6.467°N 2.600°E
Ti Benin (dati a, Dahomey), opisial a ti Republika ti Benin, ket maysa a pagilian idiay Laud nga Aprika. Daytoy ket beddengan babaen ti Togo iti laud, babaen ti Nigeria iti daya ken babaen ti Burkina Faso ken Niger iti amianan. Kaaduan ti populasion ket agtataeng iti bassit nga akin-abagatan nga aplaya ti Sikko ti Benin.[4] Ti kapitolio ti Benin ket ti Porto-Novo, ngem ti tugaw ti gobierno ket idiay Cotonou, ti kadakkelan a siudad ti pagilian. Ti Benin ket sumakop ti kalawa iti agarup a 110,000 kuadrado kilometro (42,000 kd mi), nga addaan iti populasion iti agarup a 9.05 a riwriw. Ti Benin ket maysa a tropikal, sub-Sahara a pagilian, a kaaduan nga agkamkammatalek iti agrikultura, nga adu dagiti pagitrabahoan ken matgedan nga agpataud manipud iti pagbiagan a panagtaltalon.[5]
Ti opisial a pagsasao ti Benin ket Pranses. Nupay kasta, dagiti patneng a pagsasao a kas ti Fon ken Yoruba ket kadawyan dagitoy a maisasao. Ti kadakkelan a relihioso a grupo idiay Benin ket ti Romano Katolisismo, ken asideg nga insarsarunuan ti Islam, Vodun ken Protestantismo. Ti Benin ket maysa a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Kappon ti Aprika, ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan, Kappia ken Pagtitinnulongan a Sona ti Abagatan nga Atlantiko, La Francophonie, ti Komunidad dagiti estado ti Sahel-Sahara, ti Asosasion ti Agpatpataud ti Petroleo ti Aprika ken ti Turay ti Niger Labneng.[6]
Manipud idi maika-17 ken maika-19 a siglo, ti moderno tattan a Benin ket tinurayan idi babaen ti Pagarian ti Dahomey. Daytoy a rehion ket nakunkuna idi a kas ti Tagabu nga Aplaya manipud idi nasapa nga maika-17 a siglo gapu ti kaadu dagiti bilang dagiti tagabu a naipatulod iti Baro a Lubong idi las-ud ti Trans-Atlantiko a komersio ti tagabu. Kalpasan idi narebba ti panagtagabu, ti Pransia ket nagtengngel ti pagilian ket ninagananna manen ti Pranses a Dahomey. Idi 1960, ti Dahomey ket nakagun-od ti napno a pannakawayawaya manipud iti Pransia, a nakaited daytoy ti demokratiko a gobierno para kadagiti simmaruno a 12 a tawtawen.[7]
Ti Marxista-Leninista nga estado a tinawtawagan a ti Republika ti Tattao ti Benin ket adda idi nagbaetan ti 1972 ken 1990. Adda dagiti adu a nagtaudan a nangibagbaga a daytoy a turay ket nagturongan kadagiti panagparukma ken pannakarebba ti ekonomia. Ti Republika ti Benin ket naporma idi 1991 a nakaiyeg ti adu a partido a panagbutbutos.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Benin". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-17.
- ^ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-06-25. Naala idi 2009-09-01.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ R. H. Hughes, J. S. Hughes. Ti direktorio ti Aprikano a nabasa a dagdaga, p. 301. IUCN, 1992. ISBN 2-88032-949-3
- ^ "Organisasion ti Taraon ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian" Naiyarkibo 2012-10-24 iti Wayback Machine. Nagkaykaysa a Pagpagilian, Hunio 29, 2010
- ^ "Benin – Internasional a Pagtitinnulongan". Nation Encyclopedia (2010-06-29).
- ^ a b Ibp Usa. Global Logistics Assessments Reports Handbook: Strategic Transportation and Customs Information for Selected Countries, p. 85. Int'l Business Publications, 2008. ISBN 0-7397-6603-1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butler, S., Benin (Bradt a Pagsurotan ti Panagbaniaga), (Bradt a Pagsurotan ti Panagbaniaga, 2006)
- Caulfield, Annie, Ipakitam Kaniak ti Salamanka: Panagbaniaga ti Lawlaw ti Benin babaen ti Taksi, (Penguin Books Ltd., 2003)
- Kraus, Erika ken Reid, Felice, Benin (Pagsurotan ti Panagbaniaga kadagiti Sabali pay a Lugar), (Other Places Publishing, 2010)
- Seely, Jennifer, Dagiti Legado ti Daliasata Gobierno idiay Aprika: Dagiti Kaso ti Benin ken Togo, (Palgrave Macmillan, 2009)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Benin iti Wikimedia Commons
- Gobierno
- Gobierno ti Benin (opisial a sitio iti Pranses)
- Benin
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Plantilia:Pagipadasan ti agar-aramat
Daytoy a plantilia ket para iti panangikabil iti ngato kadagiti panid ti pagipadasan iti nagan ti espasio ti agar-aramat tapno dagiti agbasbasa ket maawatanda a dayta ket saan a maysa nga aktibo nga artikulo wenno panid ti proyekto ti Wikipedia.
Dagiti panagusar ti saan nga espasio ti agar-aramat iti daytoy a plantilia ket masurot iti Kategoria:Pampanid ti saan nga espasio ti agar-aramat nga agus-usar iti Pagipadasan ti agar-aramat.
Panagusar
- Nalaka a panagusar (naipakita dita ngato)
{{pagipadasan ti agar-aramat}}
- Naranas a bersion
{{pagipadasan ti agar-aramat|plain=yes}}
- Amin a parametro
{{pagipadasan ti agar-aramat|Nagan ti agar-aramat|plain=all|list=Naidumduma a listaan dagiti pagipadasan|selectskin=yes|noindex=yes|demospace=User}}
Dagiti parametro
- Ti umuna a panangipuesto a parametro ket ti nagan ti agar-aramat ti editor nga agtagikua iti pagipadasan. Daytoy ket saan a nasken no ti pagipadasan ket mabirukan iti bukod nga espasio ti agar-aramat.
- plain - daytoy ket mangikkat kadagiti surok a silpo. No daytoy ket kapada ti "all", ti mabati laeng ket ti batayan a mensahe . No adda daytoy a parametro ngem saan a kapada ti "all", makitanto pay laeng ti teksto ti "Agpartuat wenno urnosem ti bukodmo a pagipadasan ditoy".
- list - ti listaan dagiti pagipadasam ket mabalin nga isengngat ditoy. Daytoy ket nasken nga addaan kadagiti kuadro a pangrikep, kas ti
[[Agar-aramat:Kaspagarigan/pagipadasan1]], [[Agar-aramat:Kaspagarigan/pagipadasan2]].
- selectskin - no daytoy ket naisaad iti "yes", agparang iti pagpilian a mangpalubos kenka nga agpili kadagiti nadumaduma a kudil a mausar iti pagipadasan.
- noindex - babaen ti kasisigud, dagiti panid a nakailak-aman daytoy a plantilia ket saan a maipagsurotan dagiti makina ti panagbiruk. No daytoy a parametro ket naisaad iti sabali ngem ti "yes", maipalubos iti panagsurot dagiti makina ti panagbiruk.
- demospace - no daytoy ket maisaad iti nagan ti espasio ti Wikipedia, ti plantilia ket agtignay a kas nailak-am iti dayta a nagan ti espasio no no ania ti agdama a nagan ti espasio. Daytoy ket naserbi para kadagiti panggep ti panangipakita.
Datos ti plantilia
TemplateData para iti Pagipadasan ti agar-aramat
Daytoy a plantilia ket agpartuat ti kahon a mangmarka ti agdama panid a kas ti pagipadasan ti agar-aramat.
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Marso 3
Ti Marso 3 ti maika-62 nga aldaw ti tawen (maika-63 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 303 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1845 – Naawat ti Florida a kas ti maika-27 nga estado ti Estados Unidos.
- 1945 – Gubat ti Sangaubongan II: Dagiti tropa ti Amerikano ken Filipino ket natiliwda manen ti] Manila idiay Filipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1847 – Alexander Graham Bell, Eskoses-Amerikano nga inhenniero, inimbento ti telepono (pimmusay 1922)
- 1869 – Ramón Menéndez Pidal, Espaniol a pilologo, historiador, polklorista, ken mediebalista (pimmusay 1968)
- 1939 – Nur Misuari, Filipino a politiko
- 1965 – Betty Gofman, Brasiliana nga aktres
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 2017 – René Préval, Haitiano a politiko (naipasngay 1943)


text:
Dagiti grupo ti etniko iti Filipinas
Dagiti isla ti Filipinas ket tinagtagitao dagiti nadumaduma a bilang dagiti etnolingngusitiko a grupos, ti kaaduan a dagiti bukodda a pagsasao ket Austronesio iti taudan. Adu kadagitoy a grupo ket nagbalinda a Kristiano, a naisangayan dagiti grupo ti ababa nga aplaya, ken nangamponda kadagiti adu nga elemento ti ganganaet a kultura. Dagiti etnolingnguistiko a grupo ket mairaman dagiti Ibatan, Ilokano, Pangasinan, Kapampangan, Tagalog, Bicolano, Bisayano (Masbatenio, Hiligaynon/Ilonggo, Cebuano, Boholano/Bol-anon, Waray ken Surigaonon) Maranao, Subanon ken Zamboanguenio.
Idiay akinlaud a Mindanao ken ti Purpuro Sulu, adda dagiti grupo ti indehenio nga agsansanay iti Islam. Tinawtawagan dagiti Espaniol isuda a kas dagiti Moro manipud kadagiti Moro (urayno awan ti pannakaiyasping wenno pannakaikapet iti kultura kaniada malaksid iti relihion). Idiay Kalugnakan ti Agusan ken ti banbantay ti Mindanao, adda dagiti grupo ti etniko a kolektibo nga ammo a kas ti Lumad. Saan met a kas dagiti Moro, dagitoy a tattao ket saanda nga agsansanay iti Islam, ken mangitalinaayda kadagiti animistiko a pammati ken dagiti tradision ngem adda met dagiti nagbalin a Kristiano.
Dagiti Negrito ket dagiti sakbay ti Austronesio a tattao a nagataud manipud iti nangruna a daga ti Asia ken isuda idi dagiti maysa a kasapaan a tattao a nagitagtagitao iti Filipinas. Ti immuna nga ammo ket dagiti rurog ti tattao ti Tao a Callao. Ti populasion ti Negrito ket nakarkulo idi 2004 iti agarup a 31,000.[1] Dagiti grupo ti tribuda ket mairaman ti Ati, ken ti Aeta. Dagiti waya ti biagda ket kaaduan a nawaya manipud kadagiti impluensia ti Laud ken Islam. Inadf-adal isuda dagiti eskolar tapno maawatanda ti sakbay ti Espaniol a kultura.
Kaaduan dagiti Filipino ket Malayo-Polinisio, ti nangruna a grupo iti kaunegan ti pamilia ti pagsasao ti Austronesio. Dagiti dadduma pay a grupo ti etniko ket mangporma ti minoradad a populasion ti Filipinas. Mairaman kadagitoy dagiti Hapon, Insik a Han, Indiano, Amerikano, Espaniol, Europeano, ken dagiti dadduma a grupo ti etniko manipud kadaiti sabali a pagilian. Dagiti naglalaok iti puli a tattao ket ammo kas mestiso.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Adelaar, K Alexander; Himmelmann, Nikolaus (dagiti ed.). The Austronesian Languages of Asia and Madagascar. p. 56. ISBN 978-0-7007-1286-1. Naala idi 15 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Philippines – Ethnic groups Naiyarkibo 2008-06-11 iti Wayback Machine, thecorpusjuris.com, retrieved on 2008-04-06 (See Article XV, Section 3(3))
- Who are the Kagayanens? Naiyarkibo 2011-08-19 iti Wayback Machine, Indigenous People Movement


text:
Pagsasao a Neverver
Ti pagsasao a Neverver, ammo pay a kas Lingarak, ket ti maysa a pagsasao nga Oceniko a naisasao idiay Probinsia ti Malampa, iti tengnga a Malekula, Vanuatu. Ti nagan dagiti purok iti Isla Malekula a naisasao ti Lingarak ket Lingarakh ken Limap.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Neverver iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbour, Julie (2012). A Grammar of Neverver (iti Ingles). Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 9783110289619.


text:
Ishikari, Hokkaido
Ti Ishikari (石狩市, Ishikari-shi, Ainu: Iskarun) ket ti maysa a siudad a mabirkan iti Subprepektura ti Ishikari, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Abril 30, 2017, ti siudad ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 58,755, kadagiti 27,434 a sangkabalayan,[3] ken ti densidad ti populasion iti 81 a tattao tunggal maysa a km2. Ti dagup a kalawa ket 721.86 km2 (279 sq mi).
Idi Oktubre 1, 2005, ti purok ti Atsuta, manipud iti Distrito ti Atsuta, ken ti purok ti Hamamasu, manipud iti Distrito ti Hamamasu, ket naitipon iti Ishikari.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1902: Napundar ti ILi ti Ishikari.
- 1907: Naitipon ti Ili ti Ishikari ken Purok ti Hanakawa tapno mabukel ti Ili ti Ishikari.
- 1996: Ti Ili ti Ishikari ket nagbalin a Siudad ti Ishikari.
- 2005: Naitipon ti Purok ti Atsuta ken Purok ti Hamamasu iti Siudad ti Ishikari.
Dagiti kabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Internasional[urnosen | urnosen ti taudan]
- Campbell River, British Columbia, Kanada (since 1983)[4]
- Vanino, Rusia (manipud idi 1993)
- Pengzhou, Tsina (manipud idi 2000)
Domestiko[urnosen | urnosen ti taudan]
- Wajima, Ishikawa (manipud idi 2012)
- Onna, Okinawa (manipud idi 2013)
Edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Unibersidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Unibersidad ti Babbai ti Fuji, Hanakawa campus[5]
Dagiti High school[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ishikari Minami High School (石狩南高校)
- Ishikari Shōyō High School (石狩翔陽高校)
Daytoy ket mangsangaili pay iti eskuela ti biblia iti Christ for the Nations Japan,[6] ti maysa nga opisial a katakunaynay ti Christ for the Nations Institute iti Texas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 7.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ "Opisial a website ti Siudad ti Ishikari" (iti Hapon). Hapon: Siudad ti Ishikari. Naala idi 16 Mayo 2017.
- ^ Bariweswes ti Ishikari
- ^ Unibersidad ti Babbai ti Fuji
- ^ Christ For The Nations Japan
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Saltillo
Ti Saltillo (Panangibalikas nga Espaniol: [salˈtiʝo] (dengngen)) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti akin-amianan a daya nga estado ti Mehiko ti Coahuila ken ti tugaw ti ili ti isu met laeng ti naganna nga ili. Ti siudad ket mabirukan iti agarup a 258 kilometro (160 mi) iti laud ti pagbeddengan ti Texas, ken 87 kilometro (54 mi) iti laud ti Monterrey, Nuevo León.
Manipud iti senso idi 2005, ti Saltillo ket addaan iti populasion iti 725,095 a tattao. Adda dagiti 823,098 a tatao nga agtataeng iti kaunegan ti lugar ti metropolitano, ken mangaramid daytoy iti maika-19 a kadakkelan a lugar ti metro iti pagilian. Ti lugar ti metro ket buklen dagiti ili ti Saltillo, Ramos Arizpe, ken Arteaga.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Saltillo iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Saltillo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Maine
Ti Maine ket maysa nga estado iti Estados Unidos a mabirukan idiay New England a rehion iti amianan a daya iti Estados Unidos.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Katahdin 2". NGS data sheet (iti Ingles). U.S. National Geodetic Survey. Naala idi Oktubre 20, 2011.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-10-15. Naala idi Oktubre 21, 2011.
- ^ Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
- ^ No bakante ti opisina ti Gobernador, ti Presidente iti Senado ti Estado ket isu ti umuna a sumaruno.


text:
Baybay Duyaw
Nagsasabtan: 35°0′N 123°0′E / 35.000°N 123.000°E
Ti Baybay Duyaw ket ti nagan a naited iti akin-amianan a paset ti Baybay Daya a Tsina, a daytoy ket pingir a baybay iti Taaw Pasipiko. Daytoy ket mabirukan iti pagbaetan ti nangruna a daga ti Tsina ken ti Peninsula Korea. Ti naganna ket nagtaud manipud kadagiti partikula ti darat manipud kadagiti bagio ti darat ti Desierto Gobi a mangbaliw ti maris ti rabaw ti danum iti nabalitokan a duyaw.
Ti akin-uneg unay a luek ti Baybay Duyaw ket tinawtawagan ti Baybay Bohai (sigud a Luek Pechihli wenno Luek Chihli). Agayus ditoy ti Karayan Duyaw (babaen ti probinsia ti Shandong ket ti kapitoliona iti Jinan) ken Hai He (babaen ti Beijing ken Tianjin). Dagiti deposito ti darat ken lan-ak manipud kadagitoy a karayan ket mangited iti maris ti baybay.
Ti akin-amianan a gay-at ti Baybay Duyaw ket tinawtawagan iti Luek Korea.
BibliograpiaUrnosen
- Chikuni, S. (1985) The fish resources of the northwest Pacific, Food and Agriculture Organization, ISBN 92-5-102298-4


text:
Sasao a Bisaya
Ti Bisaya wenno Binisaya ket ti grupo dagiti pagsasao ti Filipinas a maikabagian iti Tagalog ken Bikol, amin dagitoy a tallo ket parte ti sasao a Tengnga a Filipino. Kaaduan kadagiti pagsasao a Bisaya ket naisasao iti sibubukel a seksion ti Visayas iti pagilian, ngem naisasao pay dagitoy idiay Rehion ti Bicol (naipangpangruna idiay Masbate), dagiti isla ti Luzon, a kas dagiti mangbukel ti Romblon, kaaduan dagiti lugar ti Mindanao ken ti probinsia ti Sulu a mabirukan idiay abagatan a laud ti Mindanao. Adda met dagiti agtataeng idiay Metro Manila nga agsasao pay iti Bisaya.
Sumurok a 30 dagiti pagsasao a mangbukel ti pamilia ti pagsasao a Bisaya. Ti pagsasao a Bisaya a kaaduan ti mangisasao ket ti Cebuano, ken insasao daytoy babaen dagiti 20 a riwriw a tattao a kas patneng a pagsasao idiay Tengnga a Visayas, dagiti parte ti Akindaya Visayas, akindaya a Rehion ti Isla ti Negros ken ti kaaduan ti Mindanao. Dagiti dua pay a sabali a kaaduan nga ammo a sasao a Bisaya ket ti Hiligaynon (Ilonggo), ken insasao daytoy babaen dagiti 7 a riwriw a tattao iti kaaduan ti Akinlaud a Visayas, akinlaud a Rehion ti Isla ti Negros ken ti SOCCSKSARGEN ken ti Waray-Waray, nga insasao babaen dagiti 3 a riwriw a tattao idiay Akindaya Visayas.
Nomenklatura[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti patneng nga agsasao iti sasao a Bisaya, a naipangpangruna iti Cebuano, Hiligaynon ken Waray ket ibagada ti nagan ti pagsasaoda iti lokal a nagan, ngem babaen pay iti Bisaya wenno Binisaya, a ti kayatna a sawen ket pagsasao a Bisaya. Daytoy ket makaallilaw wenno pakaiturongan iti pakaallilawan gapu ta dagiti sabali a pagsasao ket mabalinda a matawagan iti Bisaya babaen dagiti respektibo a mangisasao uray no dagiti pagsasaoda ket agsinnaranay a maawatan. Nupay kasta, dagiti pagsasao anaidasig iti kaunegan ti pamilia ti pagsasao a Bisaya ngem patneng a naisasao iti ruar ti Visayas ket saanda nga agus-usar iti bukod a reperensia iti Bisaya wenno Binisaya. Dagiti agsasao iti Masbatenio, Romblomanon, Surigaonon ken Butuanon, ti termino a Bisaya ket kadawyan a mangibaga iti Cebuano wenno Hiligaynon. Gapu ta dagiti Tausug ket kaaduanda a Muslim, ti paniriganda ti termino a Bisaya a kas relihioso a termino a mangibagbaga kadagiti Filipino a Kristiano (kaaduan a mangibagbaga a Cebuano ken/wenno Hiligaynon gapu ta isuda ket dagiti agkaarruba a pagsasao).
Awan pay dagiti napaneknekan a pasamak a mangpasingked kadagiti taudan ti Bisaya. Nupay kasta, adda maysa nga etniko a grupo idiay Malaysia ken Brunei a mangtawtawag iti bagida iti isu met laeng a nagan. Nupay kasta, dagitoy a grupo ti etniko ti Filipinas ket nasken a saan a maiyallilaw kadagita adda idiay Borneo.
Akin-uneg a panangidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Ited ni David Zorc ti sumaganad nga akin-uneg a panangidasig para iti sasao a Bisaya (Zorc 1977:32).[1] Dagiti lima a kangrunaan a sanga ket ti Abagatan, Cebuano, Sentral, Banton, ken Laud. Nupay kasta, ibagbaga ni Zorc a ti pamilia a pagsasao a Bisaya ket ad-adu a kasla iti maysa a lugar ti dialekto imbes a maysa nga agsmang dagiti dagus a malasin a pagsasao. Ti sasao nga Abagatan a Bisaya ket naikeddengda nga immuna a nagbalwbaliw, sinaruno babaen ti Cebuano ken kalpasanna dagiti nabati a sanga. Iti pay seksioin ti Visayas, ti probinsia ti Romblon ket isu ti kaaduan iti lingnguistiko a dibersidad, gapu ta dagiti pagsasao manipud kadagiti tallo a nangruna a sanga ti Bisaya ket naisasaoda idiay malaksid kadagiti indihenio a Romblomanon ken Banton.
Naipangpangruna ti Baybayanon ken Porohanon ket addaanda iti subestrata iti Waray-Waray, a mangipakita iti ad-adu a pannakaiwarwaras ti Waray sakbay dagiti agsasao ti Cebuano ket nangrugrugida a nagpaadu a nangrugi manipud kadagidi tawtawen ti tengnga ti 1800.[2]
Ti dagup dagiti 36 a karuay ket nailista dita. Dagiti agmaymaysa a pagsasao ket namarkaanda babaen dagiti italiko.
- Bisaya
- 1. Abagatan (naisasao idiay akin-amianan a daya nga aplaya ti Mindanao)
- Butuan-Tausug
- Surigao
- Surigaonon
- Tandaganon
- 2. Cebuano (naisasao idiay Cebu, Bohol, Siquijor, Akindaya a Negros, akinlaud a Leyte ken akin-amianan, akin-abagatan a daya ken ti akin-amianan a laud a parparte ti Mindanao)
- 3. Sentral (naisasao iti ballasiw iti kaaduan a rehion ti Bisaya)
- Warayan (naisasao idiay akindaya a Leyte, Biliran ken Samar)
- Periperal
- Hiligaynon (Ilonggo) (naisasao idiay akindaya a Panay ken Guimaras, Akinlaud a Negros ken abagatan-sentral a Mindanao)
- Capiznon
- Bantayanon
- Porohanon
- Ati
- Romblon (isu pay ti nagan ti probinsia)
- Bisakol
- 4. Asi (naisasao idiay akin-amianan a laud a Probinsia ti Romblon)
- 5. Laud
- Aklan (naisasao idiay akin-amianan a laud a Panay)
- Karayan
- Amianan-Sentral (naisasao idiay Isla Tablas ken ti akin-abagatan nga ungto ti Mindoro)
- Inonhan (ti pagsasao ket maikabagian iti Karayan)
- Kuyan (naisasao kadagiti purpuro iti laud ti Panay ken Romblon ken ti pay akin-abagatan nga ungto ti Mindoro)
- Caluyanon
- 1. Abagatan (naisasao idiay akin-amianan a daya nga aplaya ti Mindanao)
Ti katakunaynay a pagsasao ti Eskayano ket gramatiko a Bisaya, ngem awanan iti bokabulario a Bisaya (wenno Filipino).
Panangidasig ti Ethnologue[urnosen | urnosen ti taudan]
Idasig ti Ethnologue dagiti 25 a pagsasao a Bisaya kadagiti lima a subgrupo:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zorc, David Paul. The Bisayan Dialects of the Philippines: Subgrouping and Reconstruction. Canberra, Australia: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University, 1977.
- ^ Lobel, Jason. 2009. Concise Encyclopedia of Languages of the World, 914-917. Oxford: Elsevier.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Sasao a Bisaya manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Urnong ni Robert Blust ti Kaipuleohon a mairaman dagiti material iti Bisaya.


text:
PNP Piddig Ilocos norte – Maysa manen a search warrant operation ti balligi ti PNP Piddig iti pagtaengan ti agnagan Jefrey Reyes driver ti farinas bus nga taga Brgy. Mangitayag Piddig.
Narikobre dagiti pnp ti 2 a plastic sachet a naglaon ti mapagarup a shabu karaman ti SWD ken armas a 9mm ken cal.38. Paset ken ni PSI Jefrey Taccad, Chief of Police ti Piddig a nabayagen nga sipsiputan da ni reyes sakbay pay ti operasyon. Naibagana nga iraprapen ni reyes ti gumatang ti illegal a druga nu adda byaheda ti manila .


text:
Datu Odin Sinsuat
Ti Datu Odin Sinsuat ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Odin Sinsuat ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.[2]
- Ambolodto
- Awang
- Badak
- Bagoenged
- Baka
- Benolen
- Bitu
- Bongued
- Bugawas
- Capiton
- Dados
- Dalican Poblacion
- Dinaig Proper
- Dulangan
- Kakar
- Kenebeka
- Kurintem
- Kusiong
- Labungan
- Linek
- Makir
- Margues
- Mompong
- Nekitan
- Sapalan
- Semba
- Sibuto
- Sifaren (Sifaran)
- Tambak
- Tamontaka
- Tanuel
- Tapian
- Taviran
- Tenonggos
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Datu Odin Sinsuat | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ BARMM Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "BARMM". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "ARMM - Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "ARMM – Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Adda idin dagiti 47 a bise presidente iti Estados Unidos, manipud kenni John Adams aginggana kenni Joe Biden. Ti panakaisigudan, ti Bise Presidente ket isu idi ti tao a nakaawat ti maikadua a kaaduan a butos para iti Presidente iti Elektoral a Kolehio. Nupay kasta, iti panagbutos ti 1800 ti maysa a nagpada nga elektoral a kolehio a nagbaetan ni Thomas Jefferson ken ni Aaron Burr ket nangiturong ti panagpili iti Presidente babaen ti Kamara dagiti Pannakabagi. Tapno mapawilan ti kastoy a manen a mapasamak, ti Maikasangapulo ket dua a Panagpasayaat ket nainayon idi ti Batay-linteg, a nakapartuat ti agdama a sistema a dagiti elektorado ket agbutosda ti sabali a balota para iti bise presidente.[1]
Ti Bise Presidente ket adda laeng ti bassit a bileg wenno dagiti tignay a nalawag a naited para iti Batay-linteg. Ti kangrunaan nga opisio ti Bise Presidente ket ti panagisarunona ti kinapresidenete no ti Presidente ket matay, agikkat, wenno mapabasol ken maikkat ti opisina. Adda siam kadagiti bise presidente ti kastoy a ngimmato ti kinapresidente: walo babaen ti ipupusay ti presidente, ken maysa, ni Gerald Ford, babaen ti panagikkat tipresidente. Iti pay maipatinayon, ti Bise Presidente ket agserbi a kas ti Presidente ti Senado ken mabalin nga agpili nga agbutos panaggudua ti agkapada a butos kadagiti maikeddeng nga aramid babaen ti Senado. Dagiti Bise Presidente ket nangisanayda ti daytoy a bileg kadagiti nadumaduma agay-at kadagiti napalabas a tawen.[1] Ti pinakabise presidente ket inlawlawagan babaen ti dati a bise presidente a ni John Nance Garner idi 1960 a kas ti "nawan pategna a nabara nga isbo".[2]
Sakbay ti panakaipasa ti Maikaduapulo ket lima a Panagpasayaat, ti pannakabakante tiopisina ti Bise Presidente ket saan a mabalin a masukatan aginggana ti sumaruno a panagbutos. Adu kadagiti kastoy a pannakabakanten; sangapulo ket innem ti napasamak sakbay a napasingkedan ti maika-25 a Panagpasayaat – a kas nagbanagan ti pito nga ipupusay, maysa a panagikkat (John C. Calhoun, nga isu ket nagikkat tapno sumrek ti Kongreso), ken walo a kaso a ti bise presidente ket simmaruno iti kinapresidente. Daytoy a panagpasayaat ket nangpalubos ti panakapunno ti bakante babaen ti panagidutok ti Presidente ken panagpasingked babaen dagiti dua a kamara ti Kongreso ti Estados Unidos. Manipud ti panakapasingked ti Panagpasayaat, dua a bise presidente ti nadutokan babaen ti daytoy a panmay-an, ni Gerald Ford iti Michigan idi 1973 ken ni Nelson Rockefeller iti Estado ti New York idi 1974.[1]
Dagiti bise presidente ket nabutosanen manipud kadagiti 21 nga estado. Adadu ngem kagudua ken nanipud laeng kadagiti lima nga estado, New York (11), Indiana (5), Massachusetts (4), Kentucky (3), ken Texas (3). Kaaduan kadagiti bise presidente ket agtawen ti 50 wenno 60 ken adda ti panakasanayda ti politiko sakbay a nagtakem ti opisina.[1]
Listaan dagiti Bise Presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti Partido
Demokratiko Demokratiko-Republikano Pederalista Republikano Whig
Dagiti sibibiag a dati a bise presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi Abril 2021[pabaroen], adda dagiti lima a sibibiag a dati a bise presidente iti Estados Unidos. Ti kaudian a pimmusay a dati a bise presidente ket ni Walter Mondale (1928-2021), idi Abril 19, 2021.
Dagiti bise presidente a nagbalin a presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti 14 a bise presidente a nagbalin a Presidente iti Estados Unidos.
- John Adams, elected president in 1796.
- Thomas Jefferson, elected president in 1800.
- Martin Van Buren, elected President in 1836.
- John Tyler, became president when William Henry Harrison died in office.
- Millard Fillmore, became president when Zachary Taylor died in office.
- Andrew Johnson, became president when Abraham Lincoln was assassinated in office.
- Chester A. Arthur, became president when James A. Garfield was assassinated in office.
- Theodore Roosevelt, became president when William McKinley was assassinated in office.
- Calvin Coolidge, became president when Warren G. Harding died in office.
- Harry S Truman, became president when Franklin D. Roosevelt died in office.
- Lyndon B. Johnson, became president when John F. Kennedy was assassinated in office.
- Richard Nixon, elected president in 1968. He is the only person on this list who was not serving as vice president when he became president.
- Gerald Ford, became president in 1974 when Richard Nixon resigned.
- George H. W. Bush, elected President in 1988.
Dagiti bise presidente a nagserbi kadagiti sabali nga opisina kalpasan a nagbise presidente[urnosen | urnosen ti taudan]
- John C. Calhoun, US Senator and Secretary of State
- Richard M. Johnson, Kentucky House of Representatives
- John Tyler, the provisional Confederate Congress
- George M. Dallas, Ambassador to Great Britain
- John C. Breckenridge, US Senator and Confederate Secretary of War
- Hannibal Hamlin, Senador ti Estados Unidos
- Andrew Johnson, Senador ti Estados Unidos
- Levi P. Morton, Gobernador iti New York
- Thomas R. Marshall, the Federal Coal Commission
- Charles G. Dawes, Ambassador to Great Britain, Chairman of the Reconstruction Finance Corporation.
- Henry Wallace, Sekretario iti Komersio
- Alben W. Barkley, Senador ti Estados Unidos
- Hubert H. Humphrey, Senador ti Estados Unidos
- Walter F. Mondale, Embahador iti Hapon.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arriving in New York City before President-elect George Washington, Adams was sworn as Vice President nine days before the President.[5]
- ^ a b c d e f g Pimmusay iti opisina
- ^ a b Nagikkat iti opisina
- ^ a b c d e f g h Simmaruno iti Pinakapresidente kalpasan ti ipupusay wenno panagikkat iti Presidente.
- ^ Ti isisu laeng a Bise Presidente a naisapata ti ruar ti Estados Unidos (idiay Havana, Kuba), nga adda ti naipangruna a pammalubos manipud ti Kongreso
- ^ a b Ti opisina ti Bise Presidente ket pinunuan babaen ti pribision ti Maika-25 a Panagpasayaat.
- ^ nagserbi a kas ti Presidente babaen ti probision ti Maika-25 a Panagpasayaat idi Hulio 13, 1985, manipud idi 11:28 a.m. aginggana idi 7:22 p.m.[90]
- ^ Maysa a residente ti Texas sakbay a nainominado para iti Bise Presidente, Ni Mr. Cheney ket nangisubli ti rehistro ti panagbutosna idiay Wyoming, nga idiay ket nagserbi idiay Kongreso, tapno maliklikanna ti panaglabsing ti Maika-12 a panapasayaat, a daytoy ket nagipawil koma dagiti Presidential nga Elektor ti Texas manipud ti panagibutos para kenni Bush kenDick Cheney[97]
- ^ Served as President under the acting-presidential provision of the 25th Amendment on two separate occasions: on June 29, 2002, from 7:09 a.m. to 9:24 a.m,[98] and on Hulio 21, 2007, from 7:16 a.m. to 9:21 a.m.[99]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Bise Presidente iti Estados Unidos (Presidente iti Senado)". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ Blumenthal, Sidney (Hunio 28, 2007). "Ti imperial a kinabise presidente". Salon.com. Naala idi Septiembre 22, 2007.
- ^ "John Adams". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Disiembre 12, 2009.
- ^ "Adams, John". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Ti Senado ket Mangisagsagana para iti Presidente". Senado ti Estado sUNidos. Naala idi Disiembre 12, 2009.
- ^ "Thomas Jefferson". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Disiembre 12, 2009.
- ^ "Jefferson, Thomas". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Aaron Burr". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Burr, Aaron". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "George Clinton". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Clinton, George". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Elbridge Gerry". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Gerry, Elbridge". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Daniel Tompkins". SEnado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Tompkins, Daniel D." Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "John Calhoun". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Calhoun, John Caldwell". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Martin Van Buren". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Van Buren, Martin". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Richard Mentor Johnson". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Johnson, Richard Mentor". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "John Tyler". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Tyler, John". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "George Dallas". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Dallas, George Mifflin". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Millard Fillmore". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Fillmore, Millard". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "William Rufus King". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "King, William Rufus de Vane". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "John Breckinridge". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Breckinridge, John Cabell". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Clerk of the United States House of Representatives and Historian of the United States Senate. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Hannibal Hamlin". SEnado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Hamlin, Hannibal". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Andrew Johnson". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Johnson, Andrew". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Schuyler Colfax". United States Senate. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Colfax, Schuyler". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Henry Wilson". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Wilson, Henry". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "William Wheeler". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Wheeler, William Almon". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Chester Arthur". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Arthur, Chester Alan". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Thomas Hendricks". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Hendricks, Thomas Andrews". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Levi Morton". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Morton, Levi Parsons". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Adlai Stevenson". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Stevenson, Adlai Ewing". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Garret Hobart". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Hobart, Garret Augustus". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Theodore Roosevelt". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Roosevelt, Theodore". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Charles Fairbanks". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Fairbanks, Charles Warren". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "James Sherman". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Sherman, James Schoolcraft". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Thomas Marshall". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2010.
- ^ "Marshall, Thomas Riley". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Calvin Coolidge". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Coolidge, Calvin". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Charles Dawes". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Dawes, Charles Gates". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Charles Curtis". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Curtis, Charles". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "John Nance Garner". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Garner, John Nance". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Henry Wallace". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Wallace, Henry Agard". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Harry Truman". Senado ti Estados unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Truman, Harry S." Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Alben Barkley". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Barkley, Alben William". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Richard Nixon". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Nixon, Richard Milhous". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Lyndon Johnson". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Johnson, Lyndon Baines". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Hubert Humphrey". Senado tiEstados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Humphrey, Hubert Horatio". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Spiro Agnew". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Agnew, Spiro Theodore". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Gerald Ford". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Gord, Gerald Rudolph, Jr". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Nelson Rockefeller". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Rockefeller, Nelson Aldrich". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Walter Mondale". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Mondale, Walter Frederick". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "George Bush". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Bush, George Herbert Walker". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ Stengel, Richard (Abril 12, 2005). "Who's Minding the Store?". Time. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-01-19. Naala idi Disiembre 13, 2009.
- ^ "Dan Quayle". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Quayle, James Danforth". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Albert Gore". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Gore, Albert Arnold, Jr". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Richard Cheney". Senado ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ "Cheney, Richard Bruce". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Eskribiente ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Historiador ti Senado ti Estados Unidos. Naala idi Agosto 12, 2010.
- ^ "Richard B. Cheney, Maika-46 a Bise Presidente (2001-2009)". Senado ti Estados Unidos. Naala idi 2009-12-12.
- ^ "Bush back in action after colon procedure". CNN. Hunio 29, 2002. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-03-25. Naala idi 2012-08-10.
{{cite news}}: Ad-adu ngem maysa kadagiti
|accessdate=ken
|access-date=ti nainaganan (tulong)
- ^ "President Bush Reclaims Power From Dick Cheney Following Colonoscopy". FOX News. Hulio 22, 2007. Naala idi Disiembre 12, 2009.
- ^ "Joseph Robinette Biden, Jr". Biograpiko a Direktorio ti Kongreso ti Estados Unidos. Kongreso ti Estados Unidos. Naala idi Hunio 10, 2009.
- ^ Cuetara, Ines De La (Hulio 14, 2016). "Mike Pence: Everything You Need to Know". ABC News. Naala idi Nobiembre 9, 2016.
- ^ Flegenheimer, Matt; Barbaro, Michael (Nobiembre 9, 2016). "Donald Trump Is Elected President in Stunning Repudiation of the Establishment". The New York Times. Naala idi Nobiembre 13, 2016.


text:
Kategoria:Pampanid nga agraman kadagiti saan a numeriko nga argumento ti formatnum
Daytoy a kategoria ket inus-usar ti MediaWiki:Nonnumeric-formatnum ken automatiko a punnuen babaen ti sopwer ti MediaWiki.
Pampanid iti kategoria "Pampanid nga agraman kadagiti saan a numeriko nga argumento ti formatnum"
Dagiti sumaganad a 86 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 86 a dagup.
B
I
- Indianapolis
- Plantilia:Infobox distrito ti Alemania
- Plantilia:Infobox estado ti Estados Unidos/pangsubok
- Plantilia:Infobox is-isla
- Plantilia:Infobox is-isla/dok
- Plantilia:Infobox is-isla/pagipadasan
- Plantilia:Infobox lokasion ti Alemania/pangsubok
- Plantilia:Infobox probinsia wenno teritorio ti Kanada
- Plantilia:Infobox settlement AL
- Plantilia:Infobox settlement AL/dok
- Plantilia:Infobox settlement/dunam/mag
- Irlanda
- Islamabad
- Istanbul


text:
Cauayan, Isabela
Ti Siudad ti Cauayan ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Cauayan ket nabingbingay a politikal iti 65 a barbaranggay.[2]
- Alicaocao
- Alinam
- Amobocan
- Andarayan
- Baculod
- Baringin Norte
- Baringin Sur
- Buena Suerte
- Bugallon
- Buyon
- Cabaruan
- Cabugao
- Carabatan Chica
- Carabatan Grande
- Carabatan Punta
- Carabatan Bacareno
- Casalatan
- San Pablo (Casap Hacienda)
- Cassap Fuera
- Catalina
- Culalabat
- Dabburab
- De Vera
- Dianao
- Disimuray
- District I (Poblacion)
- District II (Poblacion)
- District III (Poblacion)
- Duminit
- Faustino (Sipay)
- Gagabutan
- Gappal
- Guayabal
- Labinab
- Linglingay
- Mabantad
- Maligaya
- Manaoag
- Marabulig I
- Marabulig II
- Minante I
- Minante II
- Nagcampegan
- Naganacan
- Nagrumbuan
- Nungnungan I
- Nungnungan II
- Pinoma
- Rizal
- Rogus
- San Antonio
- San Fermin
- San Francisco
- San Isidro
- San Luis
- Santa Luciana (Daburab 2)
- Santa Maria
- Sillawit
- Sinippil
- Tagaran
- Turayong
- Union
- Villa Concepcion
- Villa Luna
- Villaflor
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Cauayan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tanap ti Cagayan Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion II (Tanap ti Cagayan)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dagiti siudad ti Hapon
Ti siudad (市, shi) ket ti lokal nga administratibo a yunit idiay Hapon. Nairanggo dagiti siudad iti isu met laeng nga agpang a kas dagiti ili (町, machi) ken dagiti purok (村, mura), nga addaan iti pagiddiatan a saanda a komponente ti dagiti distrito (郡, gun). Kasla met dagiti sabali kontemporario nga administratibo a yunit, naipalawagda babaen ti Linteg ti Lokal nga Autonomia ti 1947.[1][2]
Kasasaad ti siudadUrnosen
Ti Artikulo 8 iti Linteg ti LOkal nga Autonomia ket mangisaad kadagiti sumaganad a kasasaad tapno maidesignado ti munisipalidad a kas siudad:
- Ti populasion ket nasken a sapasap a 50,000 wenno ad-adu (原則として人口5万人以上)
- Saan a basbassit ngem 60% kadagiti sangkabalayan ket nasken a mabangon iti sentral nga urbano a lugar (中心市街地の戸数が全戸数の6割以上)
- Saan a basbassit ngem 60% kadagiti sangkabalayan ket nasken nga agtrabaho iti komersio, industria wenno dagiti sabali nga ubano a pagsapulan (商工業等の都市的業態に従事する世帯人口が全人口の6割以上)
- Dagiti sabali pay nga ania man nga isaad babaen ti prepektural nga ordinansia ket nasken a matungpal (他に当該都道府県の条例で定める要件を満たしていること)
Ti panangikeddeng ket aprobaran ti prepektural a gobernador ken ti Ministro para kadagiti Akin-uneg a Pannakibiang ken dagiti Pakisinnaritaan.
Ti maysa a siudad ket mabalin a teoretiko a maipababa iti maysa nga ili wenno purok no mapaay a mangsabat kadagiti ania man a kasasaad, ngem ti kasta a pannakaipababa ket saan pay a napasamak. Ti kabassitan iti populasion a siudad, ti Utashinai, Hokkaido, ket addaan iti populasion iti innem a ribu, bayat a ti maysa nga ili iti isu met laeng a prepektura, ti Otofuke, Hokkaido, ket addaan iti gangani nga uppat a pulo a ribu.
Babaen ti Tignay kadagiti Probision a maipanggep iti Panangikaykaysa kadagiti Ili (市町村の合併の特例等に関する法律, Act No. 59 of 2004), ti pagalagadan a 50,000 nga agtataeng para iti siudad ket napalakan iti 30,000 no ti kasta a populasion ket mangin-od a kas resulta ti panangikaykaysa dagiti ili ken/wenno dagiti purok, tapno mapalaka dagiti kasta a panangikaykaysa tapno maipabassit dagiti administratibo a bayad. Adu kadagiti ili ket nakagun-odda iti kasasaad a siudad babaen ti daytoy a napalaka a pagalagadan. Iti met sabali, dagiti ili ket puro a nakagun-odda iti kasaad a kas siudad a kas resulta iti iya-adu iti populasion nga awanan iti panagpadakkel iti lugar ket limitado kadagiti nailista iti Listaan dagiti dati nga ili wenno dagiti purok a nagmaymaysa a nakagun-od iti kasasad iti siudad idiay Hapon.
Pannakaidasig para kadagiti dakkel a siudadUrnosen
Ti Gabinete ti Hapon keyt mabalin a mangikeddeng kadagiti siudad iti saan a basbassit ngem 200,000 nga agtataeng iti kasasaad iti espesial a siudad, bugas a siudad, wenno naidesignado a siudad. Dagitoy a linteg ket mangipalawa ti sakup ti administratibo a turay a naidelegado manipud iti prepektural a gobierno iti gobierno ti siudad.
Kasasaad ti TokyoUrnosen
Ti Tokyo, ti kapitolio ti Hapon, ket addan a kas maysa a siudad aginggana idi 1943, ngem itan ket nainkalintegan a naidasig a kas espesial a kita ti prepektura a tinawtawagan iti metropolis (都, to).[3] Dagiti 23 dagiti espesial a barrio ti Tokyo, a mangbukel iti bugas a metropolitano a lugar ti Tokyo, iti tunggal maysa kaniada ket addaan iti maysa nga administratibo a kasasaad a maipada kadagiti siudad. Ti Tokyo ket addaan pay kadagiti nadumaduma a saan a nainkorporado a siudad, dagiti ili ken dagiti purok iti kaunegan iti turayna.
Kitaen payUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Ministry of Internal Affairs and Communications, e-gov database of legal texts: Chihōjichihō
- ^ Minister of Justice, Japanese Law Translation Database System: Local Autonomy Act Naiyarkibo 2021-11-13 iti Wayback Machine
- ^ "Tokyo – City Guide". japan-guide. Naala idi Septiembre 3, 2017.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Directory of current Japanese city leaders and outline of system (2012)
- "Japan's Evolving Nested Municipal Hierarchy: The Race for Local Power in the 2000s," by A.J. Jacobs at Urban Studies Research, Vol. 2011 (2011); doi:10.1155/2011/692764
- "Large City System of Japan"; graphic shows Japanese city types at p. 1 [PDF 7 of 40] Naiyarkibo 2019-09-17 iti Wayback Machine


text:
Plantilia:Dagger
Daytoy a plantilia ket agpataud iti simbolo ti punial nga addaan iti alternatibo a teksto. Ti kasisigud nga alternatibo a teksto ket "punial". Ti teksto ket kadawyan a saan a makita dagiti agbasbasa, ngem mabalin a maiparang babaen dagiti pagbasabasa ti web no saan nga ipakita dagiti ladawan, nalawag a basaen dagiti dagiti pagbasa ti Pagbasa ti iskrin para kadagiti narigat a makakita, ken mabalin a mausar dagiti makina ti panagbiruk tapno maikeddeng ti linaon ti ladawan.
Panagusar
{{dagger}}agpataud iti
{{dagger|alt=footnote}}agpataud iti
(Mabalin a ti simbolo wenno ti alternatibo a teksto ti maipakita, segun dagiti pannakaisaad ti pagbasabasa.)
Kiaten pay
- Plantilia:Double-dagger
- Plantilia:Extinct
- Plantilia:Down-arrow
- Plantilia:Up-arrow
- Plantilia:Hash-tag
- Plantilia:Section-sign
- Plantilia:KIA para iti pangmarka iti "Killed in action"
- Plantilia:Gc fpara iti napusasaw a kolordapo a naikkan iti superskrito ti punial


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Ti Vernègues ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Ti komuna ket buklen dagiti dua a purok: Ti Vernègues ken Cazan.
Idi Hunio 11, ti 1909 a gingined ket ti nakatayan ti dua a taga-purok ken nangdadael ti kastilio ken dagiti kaaduan a balay idiay Vernègues, a daytoy ket naipatakder manen ti nababbaba a lugar.
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Dagiti midia a mainaig iti Vernègues iti Wikimedia Commons


text: Ti Municipal Social Welfare and Development ket nangrugin iti panangited iti cash assistance kadagiti umuna a batch iti Senior Citizens nga agtawen 90 agpangato a naggapo iti Barangay San Jose, San Francisco Sur, Bigbiga, Turod, Ilocano ken Ipet. Daytoy ket babaen iti pannaki-kinnammayet iti Municipio nga idadaulwan ti naayat nga ina iti ilitayo Hon. Wendy Joy D. Buquing partikular ti opisina iti Municipal Social Welfare and Development nga idadauluan ni Mrs. Elma B. Mostoles, MSWD Officer ken dagiti Barangay Senior Citizen President dagiti nadakamat a barangay.