text:
i: Tawa Iti Agdama
ASINO ti agkuna a dika naragsak?
Sika… ni Mr. Benjamin Garcillano, ti mararaem a presidente ken Chief Executive Officer ti Net Holdings Group of Companies, Inc. Ti pamilia ket manggungundaway iti bileg ti pirak a mangipapaay iti amin a material a banag. Ti mansion ket nakalinia iti Greenhills idiay Ortigas. Senador, congressman, bankers, ken businessmen ken uray dagiti artista ket kabaddungalam…
Kasano koma ti panangibagada a dika naragsak?
Dagiti anakmo: da Randolf ken Veronica ket agbasbasa iti Brent International School. Dagiti lugan ket nakaparada: manipud iti modelo a VTEC ti Honda agingga iti Mark III ti Ford.
Di kasapulan ni Marian nga asawam nga agtrabaho iti balay ta adda ti tallo a katulonganyo. Propesora iti Ateneo, ipasnekna laengen ti kina-psychologistna.
Masansan da Randolf ken Veronica (nga anakmo) iti sanguanam iti Pcda. Dida masapul nga agangat iti panagay-ayam iti Ragnarok wenno Zuno ta saggaysada. Dida masapul a makiinnagaw kadagiti ubbing iti kalsada a nakadungdungrit la ngaruden, nakaar-ariek pay. Addanto pay maalada a mikrobio. Nupay kabaelam nga uray iti Makati Medical Center ti pangipanam ngem nasaysayaat met laeng no adayoda iti sakit.
No makalagipda nga agpasiar, paitulodda laeng idiay Megamall wenno idiay Ayala Center ta gatangenda ti kayatda. Namin-anon ‘ya a nagturongkayo idiay Disneyland ti Hongkong.
Dika kayat a mapadasanda ti rigat nga inka pinasar idi ubbingka. Rigat iti pisikal ken sikolohikal a no mabalbalin ket dimo kayat a kumolding iti panunotmo. Kababain kadagiti business associatesmo no mammuanda ti nagtaudam.
Nakababain!
ii: Desdes Ti Napalabas
“BENING, agriingkan! Intayon idiay taltalon. Dimo manen urayen a malunag dayta mukatmo saka bumangon.”
No ar-arigen, di pay nakariing ni Apo Init, mangririingen ni Amang Inso tapno agsibog ti bunubon ti tabako. Kas inunaan, sika kano ti kangrunaan a maturturan iti panangtulong kenkuana tapno adu ti maapityo.
Agtawenka iti sangapulo ket maysa. Ubing pay iti panunot ken pisikal a bagi…di koma pay maturturan iti trabaho iti taltalon. Apay ketdin nga itiltilnaka iti nadadagsen a trabaho?
Kadaywanen ti panagintuturog no kasta a mangegmo ti agallangugan a bosesna.
“Bening… maysam!”
Masapul kano nga agriingka iti nasapsapa iti ngem alas singko, ta isu laeng ti gundaway a panangtulongmo kenkuana. Iti alas siete ket pagawidennaka tapno kumamakam iti pagadalan.
“Dua!”
Ngem ania ngarud ti maaramidam, ti bilang ni amang ket palab-og a no di italek ket sumarsarunon ti basnot a sanga ti siitan.
Ket nupay agkurkuridemdem, igusgusugosmo ti imam iti matam tapno mamunawanka. Aglaladutka a bumangon, agturong idiay karamba tapno mangala iti pagmulugmog.
Arigna ket saggaysa ti addangmo, agkarkaratukot ti sakam a bumaba iti kawayan nga agdan ti balayyo. Aglalatoy a mangala iti kumpay ken kuribot manipud iti nakaisab-itanna a puon ti dalipaoen nga adda iti likudan ti balay. Inton agawidka, masapul nga addan pammigat ti tarakenyo a nuang. Imbag pay ni Putot!
No kastoy ti makitkita kenka ni Amangmo, ammonan ti aramidenna tapno pumaragsitka. Ket ti dika mapupuotan a panangalana iti bislak ket ipanabsiitna iti ubetmo. Ket iti kigtotmo, urayka la mapalagto iti apges. Ipaminduana pay ket aglagto-lagtokanton tapno maikkat ti ut-otna.
“Langgong, dayta ketdin kas pag-ong a garaw ti ipakpakitam kaniak. Ala, agawaam!”
Alas siete iti bigat, madardarasan nga agawid tapno kumamakam iti panagbasam. Dika pay maalan ti agdigos. Pagangayanna, nakadungdungritka… agat-taltalon ti pay-odmo nga agbasa. Awan met ketdi kaadalam ti mangdillaw kenka, ta ania ngarud, agpapadakayo met. Saan nga uso iti surong ti agbasa a nakabangbanglo. Agpapariskayo la a naangdod.
Nupay kasta, dika paatiw kadakuada. Saan nga umanay kenka a maikabisa laeng ti ABAKADA; wenno ti one plus one equals two. Adda ti arapaapmo.
Iti panagawidmo iti pangaldaw, nasayaat koma no makaramanka met iti manok a nalaokan ti papaya. Ta makauma metten ti kanayon nga uggot ti kamotit, saluyot ken sabong ti karabasa.
“Dikayo agmisugsog, anakko,” kuna no kasdiay ni Inangmo Insiang. “Nasayaat daytoy iti bagi, tapno kanayonkayo a naalibtak ken naganaygay.”
Ngem naumaka ngaruden. Ti dilam ket marimonen iti kanayon a nagalis wenno naartem a bulbulong. Di pay ket ngatan gilingen ti bitukam.
Sa kayo laeng makaraman iti ikan no panagtutudo. Ta ado ti maala a karpa, dalag, paltat ken dadduma pay iti taltalon ken karayan. Ngem, no dika pay agipakat ti lawin, ti saggaysa a mapak-ilan ni Amang iti taltalon no kasdiay nga agsuyod ti taraonyo. No dadduma ket adda dagiti tukak a maalana. Ti kengkeng ket adu met, ngem anian, ta ultimo paggatang koma iti suka ken soy tapno ma-adobo ket narigat pay a maisapulan.
Ubingka pay laeng ngem addan ti nabukel nga arapaap iti mugingmo… a dika kayat nga iti agnanayon ket maselselselan lattan ti kukom iti pitak iti taltalon. Dika kayat nga iti agnanayon nga agalunos iti saluyot, wenno pagingat ti tulang ti tukak. Kayatmo met makaraman iti letson a baboy, cake a kunada ken agpuyot ti kandela iti kasangaymo.
Naamo kenka ti gasat. Maysa kadagiti sangaili nga addaan iti scholarship foundation ti nakaala iti interes iti panakangegna iti valedictory addressmo a nangipeksaam iti sakit ti nakemmo iti biag iti naginget a lugar. A kayatmo a matun-onay ti arapaapmo iti biag.
Madi ni Amang ken Inangmo idi impakadam a kayatmo a gundawayan ti scholarship nga ipaay ni Mr. Alejendro Garces, a maysa gayam a nabakbang a negosiante ti tabako. Ngem awan ti naaramidanda ta addaakan iti ruangan ti arapaap. Ket iti umuna a gundaway, nagladingit ni Amangmo, inlingedna ti panangluana. Pinalubosanaka agraman ti pammagbagana kenka:
“Agsingsingpetka, wen!”
Iti panagrubbuatmo a pumanaw iti surong a kabanbantayan a lugaryo, ken ad-addakem ti nagalis a desdes, nagay-ayam iti panunot ti maysa a kari.
“Saannakton nga agsubli pay iti daytoy a lugar nga umok ti rigat ken kinaawan-gasat ken arapaap.”
iii: Iti Agdama a Lubong
ITA, sikan ti presidente ken CEO iti negosio ti tao a nangipaay kenka iti arapaap. Addaan iti maymaysa nga anak, ni Marian Garces, nga isu ti asawam. Dika met kunaen a pananggundaway ti panangasawam kenni Marian tapno laeng maimatonam ti nalawa a negosio. Ta talaga met nga ay-ayatem. Maikaddua, sikan ti maysa kadagiti vice presidents iti kompania idi agasawakayo. Nadaras ti promosion, ta dakkel ti naitulongmo iti panakaallangon ti negosiona nangruna idi nagtunglab gapu iti dimmakes a kasasaad ti ekonomia. Babaen iti feasibility study ken iti proposalsmo, rimmangen manen.
Maysa kadagiti natakkuatam a nagkapsutan ni Mr. Garcillano no apay a limmanay ti negosiona nangruna idi pimmigsa ti kampania kontra panagsigarilio ket ti kinaanusna ken kinamanagayat iti pagimbagan dagiti empleado. Pabus-oyanna ida iti kalikagumda, ket gapu iti daytoy, sumagmamano kadakuada ti naglablabes. Iti negosio, masapul nga adda sangim, natangken a sumaranget kadagiti naduma-duma a problema manipud kadagiti empleado a mangbutbuteng ti strike, picket ken panagalsa.
Ket idi agkakapsuten ti katugangam, sika ti nangipaimaanna iti panangturay iti negosiona. Nairana a napintas ti panaglukuan ti stocks. Naki-tie-up iti darakkel a kompania. Ket ita, gatgatangenyo laengen dagiti babassit ken mab-mabroke a kompania.
Kasta ti dangadang iti negosio, gundawayan ti panagkakapsut ti maysa tapno sika ti pagrang-ayenna.
Ngem saan amin a kanito ket napintas ti damag. Inpasabet ti secretarym ti damag a nangparupanget iti rupam. Nangnayon iti stress ken tension a marikriknam.
“Sir, ag-strike kano ti union dagiti empleado. Masapul kanon a maited ti nayon a sueldo ken dadduma pay a benefits a kalikagumda. Kayatda ti 14th month pay, hazard pay, death benefits, productivity pay ken dadduma pay.”
“Shit, do what they want to do! Get their names and submit it to our legal department.”
Inpa-cancelmo amin a meetings ken concessions nga scheduled koma iti daytoy nga aldaw. Nadadaelen ti konsentrasionmo. Inkeddengmo ti agawid a nasapa tapno aginana.
Ngem ti nasangpetam a balay ket kas met laeng iti pinanawam nga opisina. Agkibkiborda Randolf ken Veronica. Pagbarbaraanda dagiti katulonganyo.
“Apay, Olang?” Ni Olang ket maysa a kadduayo manipud iti Ilocos. Taga-igid ti baybay kano.
“Di’k ammo, sir. Biglada laeng a nagmaktol.”
“Randolf, nag-hang manen kadi ti connections ti internetmo?”
“Awan, Daddy!” Ngem nakamisugsog met.
Daytoy ti dimo pagayatan a mangala iti Ilocana a kaddua, makasursuro iti iluko dagiti ubbing. Ita, aglaoken a tagalog ken iluko ti panangsungbatda kenka. Ngem napigsa met ngamin ti convincing power ni Marian.
“How about you, my little baby.”
“Nope, Dad. Kayatko laeng ti agpasyal.”
“Okay, let’s go… McDo!” Pinaragsakmo ti boses.
Ngem immatidog ti subsob dagiti anakmo. Kasla dina pakaragsakan ita ti imbalikasmo, ket idiay met ti kanayon a pappapananyo no kayatda ti agaliwaksay iti ruar.
“Dad, naumaakon iti raman ti hamburger, fried chicken ken fries. I like something new a diak pay napadasan.”
“Ano nga?”
“I don’t know!”
Sinarungkaram ni Dr. Larry Lapuz, ti gayyemmo a neuro-toxicologist. Madanaganka ti panagsakit-sakit ti ulom, amangan no sabali ket daytoyen. Inyunegnaka iti CT scan, endiscopy magnetic resonance imaging, electromyography ken dadduma pay. Na-checked ti pusom, dara, bato dalem ken bara. Makatuok ken makapadanagak ti sumaruno a gundaway a pananguray iti resulta. Normal met. Naiyunegka iti neurologic scans ken hormonal evaluations. Nagkarkaragka a negatiboka koma iti tumor, tumor, kanser ken ALS.
“Negative, amigo.” Naragsak nga imbagana kenka.
Imbagam kenkuana ti problema iti kompania. Agraman ti behavior dagiti ubbingmo a diak maaw-awatan. Nga agbirbirokda iti banag a dika met ammo.
“Stress… tensions, amigo!” Kinunana.
“Anything to take, amigo!”
“You just need a rest. Give yourself a break. Magbakasyon ka. In a place that is something refreshing.”
“Iti beach?”
“Maybe,” kinunana. “But, suggestion lang, amigo. Why not try spend a vacation in… like, sa probinsia.”
“Probinsia!”
“Why not?” Inliadna ti swivel chairna. “In my case, I seldom go to Bicol. You know, Bicolano ako… the place, ang mga puno, the mountains. Nakakatanggal ng sakit ng mata. Sa ulo… ng stress!”
ADDA panagtukkiad ti riknam iti imbalakad ni Dr. Larry. Ti maymaysa a probinsia nga ammom a papanan ket iti Ilocos, a puonmo… a no mabalbalin ket dika kayaten ti agsubli. A kas inkarim iti bagim idi.
Kasapulan ti second opinion. Ket ni baketmo ti immuna a simrek iti panunotmo. Kas maysa a psychologist, ammom a dakkel ti impluensiana iti parikutmo. Maikaddua, barbareng adda ammona a sabali a probinsia a mabalinyo a pagpallailangan. Adu met ketdi ti maibalakad dagiti naduma-duma a travel and tours agency, ngem adda ti riknam no kabisadoda ti lugar.
“Ammom met a pure Tagalogak. Why not sa inyo? You know, nabayag a kayatko nga ibaga kenka nga agbakasiontayo koma met iti probinsiayo.” Kinuna ni Marian. Daytoy ti maysa kadagiti galad ni Marian a dimo ammo no kasuronmo wenno dayawen. Naalana la unay ti ugali daydi Mr. Garcillano a managayat la unay iti probinsia ken nalukneng ti pusona iti tattao.
“No!”
“Please, look at your children. Adda ti behaviorda a di maaw-awatan. And you know, I think, they’re missing something like your place though they haven’t got there. The green leaves, the high mountains and the whiz of the river is also a therapy of the weary mind.”
Iv: Ti Dalan Nga Agsubli Iti Surong
KET dim’ ammo no nalaing a talaga a mangguyugoy dagiti psychologist, ta pinagtung-ednaka. Ket kabigatanna, nagsaganakayon. Pinagbatiyo ti dua kadagiti kadduayo iti balay. Ni Olang ti nagasat nga insurotyo.
Sakay iti Mark III Ram, nagrubbuatkayo a nagpa-amianan… iti Ilocos. Pinagbatim ti family driver tapno adda kaddua dagiti katulonganyo a mangbantay iti balay. Dika agtalek unay iti guardia ti subdibision. Sikan ti driver.
Apaman a nagdaliasatkayo iti North Luzon Expressway, nangrugin ti panagalikuteg dagiti ubbingyo. Di pay ketdin maigawid ni Olang iti panagtan-awda iti tawa ti lugan.
Dika ammo no itada laeng a nakakita ti kataltalunan wenno daga a nagtubbuan ti naduma-duma a mula. Kasla ketdin ignorante da Randolf ken Veronica iti panakaay-ayoda iti lantag.
“Naumada ngaminen iti buya iti kalantangan a building iti Metro Manila ken dagiti billboards a gumilap-gilap iti rabii.” Kasla ketdin ammo ni Marian ti adda iti panunotmo ta sinungbatanna.
Dikan sinungbatan ti asawam. Idi limmabaskayo iti Petron Treats, nag-Jollibeekayo. Ngem ngata, nabannog iti panagtala-talangkiaw dagiti ubbingmo ta dandani dida ginaraw ti order. Ad-adda ti panangdagdagda iti panagbiaheyo.
Iti panagbiaheyo manen, masiputam ti ikikitana iti ruar sa kumita iti rupam.
“Ilang years na ba, Pa?”
“What?”
“… na dika dumaan dito?”
“I tell you, no addakan idiay. You’d wish you did not come.”
“Kaya,” tinaliawnaka. “You did’nt know, I love nature.”
Dika nagtagari, siniputam ketdi ti tunggal lugar a malabsanyo. Adun ti nagbaliwan dagitoy a lugar. Saanen a kas idi nga awan ti progresona. Ita ket bimmangonen dagiti nagkaado a negosio. Siudad metten ti Urdaneta, San Fernando ken Candon.”
“From this point, hold your breath guys. Mangrugin ti kalbariotayo!”
Awan sintagari dagiti kakadduam iti panagpadayayo. Malagipmo a Galimuyod ti ili a masungadyo. Kas maysa a Kankanaey, dimo latta met malipatan ti kayatna sawen ti naisurat iti arko: Umali Kayo! Wenno… Sumangbaykayo… Simmaruno ti ili nga aw-awaganda iti Baugen nga itan ket Salcedo. Sementadon ti kalsada, ket awan mangegmo a riri manipud kadagiti kakadduam. Malaksid iti pandek a bantay a ‘yan ti nagkunikon a kalsada, awanen ti narigat pay a dinaliasatyo.
Ngem idi bimmabakayon iti Quinibor River, inunaamon ti panagririda ta kabatbatuan ti karayan a ‘yan ti kakaisuna a dalan nga agpa-Concepcion.
“Don’t look at me no maitim-ogkayo… sikayo ti nagpilit nga umay ditoy.”
Ngem dim’ ammo no al-allilawennaka ti lapayagmo, ta agpayso nga umariwawada, ngem saan a gapu iti siudotda iti kabatbatuan a pagdaldalanan, wenno iti panagwalin-walin ti lugan iti desdes iti karayan; no di ket iti ray-awda. Dikan sa pay nangngeg a nagannay dagiti ubbingmo iti panakatim-ogda no kasdiay a makapilidkami iti dakkel a bato. Umariwawada gapu iti ray-awda iti pumurpuraw a bantay a bato a pinalanas ti danum a tumtumpuak ditoy no tiempo ti panagtutudo.
Uray la aglagto dagiti ubbingmo idi makakitada iti ikkan nga aglanglangoy iti karayan. Ayatdan a bumaba idi makitada ti kappi tapno kammelenda kano. Sangkatudoda ti makitada a nuang nga agdigdigos iti karayan.
“Nagsurong met gayam ditoy ‘yanyo, sir?” Kinuna ni Olang. “Ita laeng a mapadasak ti agturong ditoy. Taga-igid baybayak ngamin.”
Immisem ni Marian. Maawatanna ti kayat a sawen ni Olang: a nakarkaro gayam ti rigat iti lugar ngem iti dimmakelanna. Mabalin a dina ipagarup a kastoy a lugar ti nagtaudam. Mabalin nga impagarupna a nagtaudka iti baba.
Maikabisam pay laeng ti dalan, uray kaskasano. Awan met sabali a dalan nga agturong iti Concepcion. Malaksid iti nagsanga a dalan a ti maysa ket agturong idiay Sigay. Ti sumaruno a nagsanga ket agturongen iti barangayyo kabayatanna a ti maysa ket iti Poblacion area ti del Pilar.
Iti isusungad ti Ram, tumanaliaw dagiti tao. Ket asino ti mangipagarup a sumang-at ditoy ti kastoy a lugan?
“Yehey, nagganda naman ditoy, Daddy.” Parang nagganas maglaro ditoy.” Kinuna ni Randolf idi makitana dagiti ubbing a nagsardeng iti panagay-ayamda iti siatong iti ilalabasyo.
Iti panunotmo, mabalin a kastoy pay laeng ita ti reaksionda. Ngem inton mapadasanda ti rigat ti biag ditoy surong, aglalo inton birokendan ti ganas ti siudad, ken ti lammiis ti air-conditioned room, ken ti ganasda a mangkudit-kudit iti internet gamesda, amangan no dida pay maala ti makalawas ditoy.
Kalpasan iti abot-abot ken kibba-kibbakol a dalan, nagtungpalkayo iti batog ti maysa a kubo a naaramid iti natablon nga akasya a nailansa kas diding, nagatep iti pan-aw. Dimo kayat nga idasig iti pinanawam a mansion idiay Greenhills, ta iti daytoy a balay: ti kusina, salas, kuarto, ken dining room ket maymaysa. Isu ti pagtaenganyo.
Saan a kastoy ti namnamaem a masangpetan a balay.
Iti panangisardengmo iti lugan, awan ti bimmaba. Agpipinnaliiwkayo. Uray idi mangrugin nga umaribungbong dagiti tao iti lugan. Pinawilam a bumaba dagiti ubbing. Binay-am nga umarikiak dagiti tao a mangap-apros iti Mark III. Sumagmamano kadakuada ti mairupaam la unay. Mairupaan ni Arsing nga inunaanyo; ken ni Maring a simmaruno kenka.
Idi rummuar iti pagtaengan ti dua a rupa a saanen nga adayo kenka; rupa ti maysa a baket ken lakay nga aggudgudadog iti panangsirpatda iti lugan.
“Sila ang lolo’t lola ninyo!” Kinunam kada Randolf ken Veronica.
“Ha!” Nakigtotda. Impagarupda ngata a di agkurkuribetbet ti kudil dagiti apongda, a kas iti grandma ken grandpada idiay Mandaluyong a napudaw.
Dimo naigawid ti pettat nga iruruarda iti Mark III, naginunada nga immarakop iti apongda. Uray dagiti dadakkelko ket nakigtotda iti itataray dagiti dua nga pamudawen nga ubing a sumangbay ken umarakop kadakuada.
Di mailibak ti panakakigtot da amangmo Inso ken inangmo Insiang. Ngem idi immarakop kadakuada dagiti ubbing, inarakopda iti kasta la unay dagiti apokoda. Maamirisda ngata a putotko dagiti ubbing. Ket adda pay ketdin nagubbog manipud iti suli ti matada.
“Dagiti appokok,” naiyesngawda. “Kumusta na ang biag ninyo. Ang pupudaw ninyo, naggaganda ken nagpopogi kayo.” Kinuna ni Inang iti natangken a naglaok nga iluko ken tagalog.
“Mabuti met, Apong!” Kinuna ni Randolf. Banag a nakasdaawanda. Ginelgelda ti buokda.
Idi rummuarka iti lugan, umarimbangaw dagiti tao. Ammom a masdaawda ken agngata-ngata no asino daytoy lalaki. Nangruna ket nakakurbataka. Sumilsileng ti sapatos a naiterno iti awan lukotna nga slacksko. ‘Bag ket ta dika insuot ti coatmo.
“Good morning, sir.” Kinuna ti kabsatmo a ni Arsing nupay malemen. Ayatna la a mapadayawanka.
Ngem dika nagtagtagari. Insukibotmo dagiti imam iti bulsa ti pantalonmo. Immasidegka iti ‘yanda Amang ken Inangmo. Sinarunonaka ni Marian sa kimpet iti takiagmo.
“Nasayaat met si…, barok, ta nakabakasionka ditoy surong.” Nakuna ni Amangmo iti agngadngadal a timekna. Dandaninaka pay ketdin inagawan iti ‘sir’. Ni Inangmo ket aglulua a timmaliaw ken nangmatmat kenka. Kayatnaka ngata nga arakupen ngem naunaan ti alikaka idi makitana a nakaporpormalka. Pinagkapetna lattan dagiti dakulapna.
Immasideg ni Marian. Nagmano kenni Amangmo, sa kenni Inangmo. Idi kuan, inarakupnan ti baket. Awan man laeng ti panagalumiimna nupay tinaraken isuna ti siudad. Malagipmo ket ngarud ti naanus a katugangam a lalaki. Nakarkaro manen ti saebbek ni Inangmo.
“Apay a diyo inpasimpa daytoy balay? Adda met dagiti inpaw-itko tapno masimpa daytoy.” Kinunak, sa’k minira ti daan a balay.
“Kua, barok, dimi ngamin ammo nga isupli ti inpatulodmo.” Kinuna ni Amangmo. “Inka alaen, baket. Darasem!” Inmandarna kenni Inangmo.
Nagdardaras ni Inangmo nga immuneg. Idi rimmuar, imetnan dagiti lima a tseke nga inpatulodmo a pangpasimpada koma iti balay. Inyawatna kenni Amang. Inyawatna met kenka.
Adda nariknam a panagbain idi maipaima kenka dagiti tseke. Dadakkel ti gatad dagitoy, ngem dida man laeng pinadas nga inyen-cash iti bangko. Ammom a dida met unay nengneng tapno dida ammo ti aramidenda kadagitoy a tseke. Rasonda laeng ti imbagada.
“Ala, no kayatyo ti umuneg, sumrekkayo, Benjamin. Tapno ditayo ditoy dalan nga agsasarita.”
“Mandiak!” Kunam koma ta danagem nga iti panangadakmo iti balay ket marpuog. Ngem simmurot metten da Randolf ken Veronica. Sumangkautro met ni Marian nga inasibayna pay ketdin ni Inangmo Insiang. Ni Olang ti nasiputam nga immatiddog ti subsobna.
“Dimon iruar dagita ramittayo.” Inmandarmo.
RABII, uray kasano nga nga ipapilit ni Marian a maturogkayo iti uneg iti balay ngem inpatangkenmo met ti panagkedkedmo. Ti natangken ken nadugol a datar a kawayan a pagdissuan ti likodmo ket ibilangmo a penetensia. Saan laeng kenka, no di ket agraman ti
pamiliam. Sanaykayo iti nalamuyot a kutson ken waterbed iti air-conditioned a kuarto. Amangan no aggagatelkayo no maturog iti datar.
Ni Olang ti nagmissuot, ta dikayo met umanayen iti Mark III. Isunan ti inkapilitan a naturog iti uneg iti balay.
Daytoy ti gapuna no apay a daytoy dakkel a van ti inalam. Namnamaem lattan nga awan ti maturoganmi. Imbag ditoy ta air-conditioned ken adda pay LCDna.
Kabigatanna, nariingam a maymaysakan iti uneg iti van. Da Marian, Randolf ken Veronica ket addan iti ruar nga agal-ala iti uggot ti kamotit ken saluyot iti arubayan. Ni Marian, uray nakangato ti kikitna ket mayat ti panagkettelna iti uggot. An-anusanna ketdin ti agrukrukob bayat a sursurruan ni Inangmo.
Danagem dagiti ubbing ta amanganto ketdi ta maakaranda iti mikrobio, nangruna ket inikkatda payen ti sapatosda… saka-sakadan a nakaaddak iti daga. Di ngata maarriek ti dapanda?
Binay-am ida. Awan riknam a mangtubngar ita kadakuada. Inliadmo ti bagim iti nalamuyot a tugaw ti van. Iniddepko ti air-con ket linukatam ti tawa. Naipasabet iti rupam ti natural a lammiis nga angin iti agsapa. Itam laeng manen mananam ti imnas ti presko nga angin iti kabanbantayan… nga awan ti polusionna.
Nangpilika iti maysa kadagiti DVD. Pinidotmo ti pagbidaan ni Tom Hanks iti Cast Away. Insunilmo iti DVD player ti luganmo, di nagbayag ket nagparang ti lawagna iti LCD iti luganmo. Ginanasmo ti nagbuya. Magustuam ti kastoy a gundaway a maipapasmo ti agbuya, ti awan mangsenga kenka. Ngem nagsiudotka ta kalpasan ti sumagmamano a kanito, saggaysan dagiti umaribongbong iti igid ti lugan. Idi ‘yabannaka ni Randolf a mammigat, iddepem koman ngem nagadoda metten a tuman-aw. Rimmuarka iti van ngem dikan ineddep ti buybuyaem.
“Mangantayon, Daddy!”
“’Nia’t breakfast?”
“Dinengdeng kano, Dad!”
Nagkatay ti ngiwat, ta kasla maarriek. Pawilam koma ni Randolf nga umuneg tapno inkayo la’ngen mammigat idiay Jollibee-Candon ngem inagawaannan ti immuneg. Inkapilitan a sinurotmo.
Nasungadam a nakadalupisak a nakasango iti dulang ti pamiliam. Ket ne’, agkamkammmet ni Marian a nakangato ti kikitna a mangisubsubo. Nakakutsara dagiti dua nga ubingmo ngem awan ti tinidorda. Idi simmangoka, awan sintagari da Amang ken Inangmo.
“Kain na,” indiaya ni Marian ti latokmo a lata nga iti panagkitam ket adda pitpitna, ken kasla adda latina. Inawatmo ti latok ket inmasngaadam ti simmango. Nangalaka iti kutsara ket nanggaoka iti inapoy. Induron ni Marian dinengdeng a naikabil iti sabut.
Kasla maarriekka a mangan iti saluyot, nangruna idi agdissu iti dilam. Dandanika naltukan gapu iti panagdiretsona iti karabukobmo iti panangsul-oymo. Ngem idi kitaem dagiti ubbing, magustuanda la unay ti sidaen. Awam ti reklamoda iti pammigat.
“Awan sabali?” Indamagko kenni Inang.
“Pasensiakan, nakkong. Haan a bale, iti pangaldaw, ipatiliwko ken Amangmo ‘tay kawitan.”
“Masarap naman ‘to, a.” Insungbat ni Marian.
Dika nagtagari, inanusam ti ramanna. Nga idi bumaybayag ket dika napupuotan ti ‘yaado ti kinanmo. Sika ti naudi a timmakder iti dulang. Idi imminunka, impagarupmo no mineral water ti danum a nakaud iti karamba. Nagatiddog ti tig-abko.
DIKA maallilaw ti matam, nakadungdungrit ti rupa ken bagi dagiti anakmo. Daytoy ket iti panagay-ayamda iti paoay kadagiti padada nga ubbing. Dida ammo ngem nakipasetda latta. Ngem nakaragragsakda. Naragragsakda ngem iti panagay-ayam iti Ragnarok.
Kadduada ni Apongda lakay ita, agsibsibbol iti kamantiris iti arubayan iti balay. Dida kabuteng dagiti siit a mabalin a mangsugat kadakuada. Idi agangay, isudan ti agsibbol. No mapulinganda, igusugosda ti imada iti matada. Awan ti riri!
Nagdanagka idi makitam nga immuli ni Randolf iti sarguelas a kaabay ti kamantiris. Ngem binaybay-am, uray ket adda ni apongda a mangtartarabay. Itam laeng naamiris a kabaelanda gayam ti umuli iti kayo. Idi bimmabada, inyawatda dagiti naalada kenni Olang. Ni Olang pay ketdin ti yaw-awatanda bayat a nakatugaw iti ramut iti sarguelas.
“Dad, ligo daw kami idiay karayan.” Impakada ni Veronica. “Sama ka?”
Nagmayengka ta amangan no malmesda, ngem gapu iti rimat iti matada. Pinalubosam.
“Sige, kayo na lang, ingat ha!”
Naglagto dagiti ubbing iti ragsak bayat a bumabbaba nga agturong iti karayan. Siniputam ida agingga nga inlingeden ti puon ti kaykayo agraman ti yayada ken ni Amang.
Rimmuarka iti lugan. Binay-am ti presko nga angin nga umarakop iti bagim. Nag-inhale-exhalenka. Idi limmabas ti maysa a bunggoy ti tao, naggiinnaraasda a nangpaludip kenka, ngem dida umasideg kenka. Mabainda!
Itan, mariknam ti kinapudno ti imbalakad ti kompadrem a duktor. Limmamiis ti ulom ken limmukay ti riknam. Talaga a dakkel a banag ti isisiasi sagpaminsan iti makarimon a siudad.
Paangaldaw idi agsasangokayo manen, di maputpot ti panangipadamag da Randolf ken Veronica kadagiti nagbalin nga aktibidadda: ti panakaabakda iti paoay. Panagkammel ti kappi idiay karayan, ti panakaidarusdos iti bakras ken dadduma pay. Dida pay ketdin napupuotan a ti insakmolda a karne ti native a manok ket batikuleng gayam. Nabayag a dikan nakaraman iti manok a ti nailaok ket parya’t-bakir. Nangruna no luto ni Inangmo, sabsabali ti ramanna.
“Ammom, Dad, naglugankami ti carabao. Ay, nagkati gayam. Ngem nagsarap met isu nga ayoko ti bumaba.” Panangipadamag ni Randolf.
“Siak met, Dad, ket nagalaak iti leddeg. Sabi ni Apong, ulam daw natin mamayang gabi. Nagimas daw ‘yon!” Kinuna met ni Veronica.
“Kaya pala marami kayong bruises!” Kinunam.
Ngem dida inkankano ti imbagam, ket iti panagkitam, kasla awan aniaman kadakuada ti sugat ken garunggiad iti bagida. Uray ni Marian a kasta la unay ti panangaywan kadakuada ket awan man ti mariknam a panangiyalikakana ita.
Ah, dagiti ubbingmo, di mailibak nga adda darada iti kasurongan. Adda mariknam a panakapnek iti panagtalinaedda ditoy. Ket nalimed a naragsakankab.
NARANAANNAKA ni Amang a nakatugaw iti papag iti sirok ti puon ti kamantiris nga adda iti paraangan ti balay. Naulimek a nagtugaw iti abaymo. Natik-em sakbay a nagsao.
“Maragsakannak iti agdama a kasasadmo, anakko.” Saanen a kas idi ti timekna; naalumamay itan ti bosesna. “Ammok nga adda pay laeng sakit ti nakemmo kaniak. Nagsagabaka ngamin iti naulpit a balikas ken imak. Ala, anakko, nupay siak ti amam, dumawatak iti pammakawanmo. Ngem sapay koma ta naawatamon no apay nga inaramidko dagidiay a saplit kenka.”
Di ketdin, daytoy ti ur-urayem: ti panagpakumbaba ti tao a nangparparigat kenka idi ubingka. Ti namagrusing iti gura iti barukongmo tapno pumanawka iti daytoy a lugar. Ngem apay itan ket
kasla ubbaw, kasla mabainka a makangek iti idadawatna iti pammakawan. Kasla dimo mairusok ti kastoy a situasion.
“Ammom, mabain kenka dagiti kalugarantayo; dagiti kataebmo ken barkadam idi, dagiti kaadalam ken uray dagiti uppat a kabsatmo. Nangatoka kano unayen, kasla kababain kano a kapatangdaka. Amangan kano no ipagarupmo a kuartam ti kayatda kenka, gapuna a dida umasideg.” Immanges iti nauneg. “Ket ammom, uray dakami ken Inangmo, adda kasdiay a riknami. Ngem siempre, imulami iti panunotmi nga anakdaka… ket sikami pay laeng ti Amang ken Inangmo.”
Awan ti makarawam a sawen. Kayatmo nga ilawlawag a di rumbeng ti panpanunotenda. A nupay nakakurbataka a simmangpet a naglugan iti Ford Ram… taga-Sursurongak pay laeng.
“Ngem dika agdanag, barok. Uray adda nagbaliw iti langam, mariknak nga agsubsublin ti sigud a kina-apsaymo. Madlawko dayta bayat iti panaglabas ti orasmo ditoy banbantay. Maimasam manen ti dinengdeng, ken ti luto ni Inangmo. Ket ammom, dagiti anakmo… dagiti apokok, impagarupko a kasda kadagiti ubbing ti Menila a natangsit ken nangato ti purruana. Sabsabalida, ta natural ti garawda kas dara iti kabanbantayan. Masdaawanak, ni Marian a baketmo a di sanay iti biag iti banbantay, ngem ne, uray nakangato ti kikitna ken naka-kuteks ti kukona, maituredna ti aginnaw iti latok. Impagarupko a sabsabalida… kayo.” Innigamanna ti abagam. Timmakder.
“Ala, dika singaenen, aginanakan.”
v: Ti Nakairuaman-
DAGITI balikas ni Amangmo; saanen a maakkal iti panunotmo. Kayatmo ti mangipaduyakyak iti rikna ngem dika maala ti gundaway. Kasla di umanay ti balikas a pangilawlawag iti agdama a kaririknam.
Pudno ti kinunana, uray adda sabali a rummuar balikas iti bibigmo, agsublika latta iti nanipudanm a sao. Idi damona nga immadak manen ditoy, adda sabali nga ugalim. Ngem dim’ ninamnama nga inpalab-ognaka ti pudpudno a kinataom.
Kunada a nangatoka kano. Wen, iti kasasaad ken ugali, saan a mailibak. Ngem mabalinmo ti bumaba tapno maisubli ti singedda kenka. Maituredto pay ti nalayog a kawayan ti agrukob, sikanto la ketdin. Maituredmo pay met ti umaddak iti daga.
Madama gayam ti panagtudtudok ti bulong ti tabako iti pugon ti kabsatmo a ni Arsing. Umalas saisen ti malem, ket umado dagiti umarob, saan laeng tapno makitudok no di ket makisango iti sammigel.
“Dikayo man la agiyab, Manong Arsing. Padasek mammet ti makitudok, no ammok pay laeng. Mano ti maysa? Ngem maymaysat sa’, no inkayo nayunan daytoy naipatakder a puraw ditoy tengnga.”
Nasiputam ti panakasdaawda, dida impagarup ngata. Ngem nakagin-awaak idi makitam ti panagbingngi ti isemda.


c: text/html

text:
Tanza
Ti Tanza ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tanza ket nabingbingay a politikal iti 41 barbaranggay.[2]
- Amaya I
- Amaya II
- Amaya III
- Amaya IV
- Amaya V
- Amaya VI
- Amaya VII
- Bagtas
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Biga
- Biwas
- Bucal
- Bunga
- Calibuyo
- Capipisa
- Daang Amaya I
- Daang Amaya II
- Daang Amaya III
- Halayhay
- Julugan I
- Julugan II
- Julugan III
- Julugan IV
- Julugan V
- Julugan VI
- Julugan VII
- Julugan VIII
- Lambingan
- Mulawin
- Paradahan I
- Paradahan II
- Punta I
- Punta II
- Sahud Ulan
- Sanja Mayor
- Santol
- Tanauan
- Tres Cruses
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Tanza | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kategoria:Heograpia ti Artiko
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 2 a subkategoria, manipud iti 2 a dagup.
D
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Artiko (6 K, 4 P)
- Dagiti rehion ti Artiko (5 K, 2 P)
Pampanid iti kategoria "Heograpia ti Artiko"
Dagiti sumaganad a 20 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 20 a dagup.
0–9
- Maika-67 a paralelo amianan
- Maika-68 a paralelo amianan
- Maika-69 a paralelo amianan
- Maika-70 a paralelo amianan
- Maika-71 a paralelo amianan
- Maika-72 a paralelo amianan
- Maika-73 a paralelo amianan
- Maika-74 a paralelo amianan
- Maika-75 a paralelo amianan
- Maika-76 a paralelo amianan
- Maika-77 a paralelo amianan
- Maika-78 a paralelo amianan
- Maika-79 a paralelo amianan
- Maika-80 a paralelo amianan
- Maika-81 a paralelo amianan
- Maika-82 a paralelo amianan
- Maika-83 a paralelo amianan


text:
Plantilia:Kahon ti agar-aramat-2/pagipadasan
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Dokumentasion ti plantilia
[kitaen] [urnosen] [pakasaritaan] [purgaen]
Palagip ti pagipadasan:[urnosen ti taudan]
- Kankanayon nga agsanay wenno agipadas idiay Plantilia:kahon ti agar-aramat-2/pagipadasan wenno Plantilia:kahon ti agar-aramat-2/pangsubok
- No napagustuankan: Kopiaem ti kodigom!
- Idiay baras ti adres ti pagbasabasam, baliwam ti "pagipadasan" wenno "pangsubok" iti nagan ti bukodmo a baro a kahon ti agar-aramat.
- Kas pagarigan:
- BALIWAN TI http://ilo.wikipedia.org/wiki/Plantilia:Kahon_ti_agar-aramat-2/pagipadasan
- ITI http://ilo.wikipedia.org/wiki/Plantilia:Kahon_ti_agar-aramat-2/Ti_nagan_ti_baro_a_kahon
- No naalan ti nagan ti baro a kahon ti agar-aramat, agpartuat ti sabali a nagan.
- Maibaganto kaniam ti Mangrugi ken Mangpartuat ti baro a Plantiliam iti Kahon ti agar-aramat!
- Ipekket ti kodigom iti naited nga espasio.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Kompakto[urnosen ti taudan]
{{kahon ti agar-aramat-2 | maris ti kahon ti bangir 1 | nangruna amris ti kahon | ID/ikono 1 | mensahe | ID/ikono 2 | maris ti pagbeddengan (kasisigud a kapada ti kahon ti bangir 1) | maris ti kahon ti bangir 2 (kasisigud a kapada ti kahon ti bangir 1 ) }}
Naipaatiddog[urnosen ti taudan]
{{kahon ti agar-aramat-2 | float = | border-c = maris ti pagbeddengan | border-s = kaakaba ti pagbeddengan | id1 = linaon ti kahon ti bangir 1 | id1-c = maris ti kahon ti bangir 1 | id1-p = tapar ti kahon ti bangir 1 | id1-s = kadakkel ti kita ti letra ti kahon ti bangir 1 | id1-fc = maris ti kita ti letra ti kahon ti bangir 1 | id1-lh = lini a katayag ti kahon ti bangir 1 | id1-op = tagtagikua ti CSS ti kahon ti bangir 1 | info = nangruna alinaon ti kahon | info-a = horisontal a pannakailinia ti nangruna a kahon | info-c = maris ti nangruna a kahon | info-p = tapar ti nangruna a kahon | info-s = kadakkel ti kita ti letra ti nangruna a kahon | info-fc = maris ti kita tiletra ti nangruna a kahon | info-lh = lini a katayag ti nangruna a kahon | info-op = tagtagikua ti CSS ti nangruna a kahon | id2 = linaon ti kahon ti bangir 2 | id2-c = maris ti kahon ti bangir 2 | id2-p = tapar ti kahon ti bangir 2 | id2-s = kadakkel ti kita ti letra ti kahon ti bangir 2 | id2-fc = maris ti kita ti letra ti kahon ti bangir 2 | id2-lh = linia katayag ti kahon ti bangir 2 | id2-op = stagtagikua ti CSS ti kahon ti bangir 2 | usercategory = kategoria ti agar-aramat (pagpilian) | usercategory2 = kategoria ti agar-aramat(pagpilian) }}
- No saan a nainaganan ti pagbeddenagn-c , ti mausarto ket ti id1-c
- All parameters are optional
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Kahon ti agar-aramat}}
- {{Kahon ti agar-aramat-r}}


text:
Ti Wikipedia
ket maysa nga ensiklopedia
nga addaan ti nawaya a linaon a nakatiponan/pakatiponan dagiti sinurat ken/wenno patarus dagiti nagparawad iti sangalubongan. Maysa a wiki
daytoy a pagsaadan a kaipapananna a nawaya a baliwan ti asino man ti ania man nga artikulo ditoy.
Adda iti babaen ti GNU Free Documentation License
(GFDL) amin a teksto iti Wikipedia, kasta met ti kaaduan kadagiti ladawan wenno imahen ken dadduma pay a linaonna. Agtalinaed ti karbengan ti panagtagikua kadagiti contributor kabayatan a paspasingkedan met ti GFDL a nawaya ken libre a maidaya ken maiwaras dagiti linaon.
Last edited on 13 Agosto 2020, at 02:14
Wikipedia
Ti linaon ket magun-od babaen ti CC BY-SA 3.0
malaksid no adda sabali a naibaga.


text:
San Remigio, Antique
Ti San Remigio ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti San Remigio ket politikal a nabingbingay iti 45 a barbaranggay.[2]
- Agricula
- Alegria
- Aningalan
- Atabay
- Bagumbayan
- Baladjay
- Banbanan
- Barangbang
- Bawang
- Bugo
- Bulan-bulan
- Cabiawan
- Cabunga-an
- Cadolonan
- Poblacion (Calag-itan)
- Carawisan I
- Carawisan II
- Carmelo I
- Carmelo II
- General Fullon
- General Luna
- Orquia (Igcatumbal)
- Iguirindon
- Insubuan
- La Union
- Lapak
- Lumpatan
- Magdalena
- Maragubdub
- Nagbangi I (Amatong)
- Nagbangi II
- Nasuli
- Osorio I
- Osorio II
- Panpanan I
- Panpanan II
- Ramon Magsaysay
- Rizal
- San Rafael
- Sinundolan
- Sumaray
- Trinidad
- Tubudan
- Vilvar
- Walker
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of San Remigio | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Davao Occidental
Ti Lehislatibo a distrito iti Davao Occidental ket ti pannakabagi ti probinsia ti Davao Occidental kadagiti nadumaduma a nailian a lehislatura ti Filipinas. Ti probinsia ket agdama a nairepresenta iti akinbaba a kamara ti Kongreso ti Filipinas babaen iti bukodna a maymaysa a kongresional a distrito.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay iti pannakagun-od iti bukod a pannakabagi, dagiti lugar nga itan ket adda iti turay iti Davao Occidental ket naipresentada babaen ti Departamento ti Mindanao ken Sulu (1917–1935), Probinsia ti Davao (1935–1967) ken Davao del Sur (1967–2016).
Ti pannakaipasa ti Republika Tignay Blng. 10360[1] ken ti simmaruno a pannakapasingked ti plebesito idi 2013 a nangisina kadagiti lima nga ili ti maikadua a distrito ti Davao del Sur tapno agpartuat iti probinsia ti Davao Occidental. Segun ti Seksion 7 ti R.A. 10360, ti baro a probinsia ket buklen ti bugbugtong a kongresional a distrito;[1] dagiti agbutbutos ket nangrugi a mangbutos iti bukodda a pannakabagi para iti probinsia iti sapasap a panagbubutos ti Filipinas idi 2016.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Don Marcelino, Jose Abad Santos, Malita, Santa Maria, Sarangani
- Populasion (2015): 316,342
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Mindanao ken Sulu
- Lehislatibo a distrito iti Davao
- Dagiti lehislatibo a distrito iti Davao del Sur
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Congress of the Philippines (14 Enero 2013). "Republic Act No. 10360 - An Act Creating the Province of Davao Occidental". Official Gazette of the Republic of the Philippines. Metro Manila, Philippines. Naala idi 3 Pebrero 2017.
- ^ Congressional Library Bureau. "Roster of Philippine Legislators". Republic of the Philippines, House of Representatives. Naala idi 17 Pebrero 2017.


text:
Pagsasao a Col
Ti pagsasao a Col (Chol), wenno Lembak, ket ti pagsasao a Malayano ti Sumatra. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 145,000 nga agsasao (2000) a kaaduan dagiti agsasao ket mabirukan idiay siudad ti Lubuklinggau, Bengkulu ken dagiti lugar a manglikmut daytoy aginggana idiay Musi rawas iti Abagatan a Sumatra. Dagiti agsaao iti daytoy a pagsasao ket tagikua ti grupo ti etniko ti Lembak, ti bassit agrupo ti etniko nga asideg a kabagian ti dagiti etniko a Malayo, a naipangpangruna dagiti Malayo a Bengkulu ken Palembang. Ti Col ket asideg a kabagian ti Malayo Palembang ken ti Malayo Bengkulu nga adda met dagiti bassit a pagiddiatan a kaaduan iti panangibalikas, ti Malayo Bengkulu ken Malayo Palembang ket agtarawidwid nga agpatingga iti "o" bayat a ti Col ket kadawyan nga agpatingga iti "e".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Col iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Col". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Durango
Ti Durango opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Durango (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Durango) (Tepehuan: Korian) (Nahuatl: Tepēhuahcān), ket ti maysa nga estado ti Mehiko. Ti estado ket mabirukan idiay amianan a laud ti Mehiko. Iti populasion iti 1,632,934, ti Durango ket addaan iti maikadua a kababaan ti densidad ti populasion idiay Mehiko, kalpasan ti Baja California Sur. Ti siudad ti Victoria de Durango ket isu ti kapitolio ti estado, ken nanaganan daytoy manipud iti immuna a presidente ti Mehiko, ni Guadalupe Victoria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Durango iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Durango manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Heograpiko a datos a mainaig iti Durango iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Durango


text:
Papa Marcelo I
Ni Santo Papa Marcelo I, ket isu ti papa manipud idi Mayo wenno Hunio 308 aginggana idi 309, isu ti simmaruno kenni Papa Marcelino kalpasan ti atiddog a naggiddiatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Liber Pontificalis, ed. Louis Duchesne, I, 164–6; cf. Pangyuna, xcix–c; Acta SS., Enero, II, 369
- Joseph Langen, Pakasaritaan ti Romano Katoliko a Simbaan I, 379 sqq.
- Paul Allard, Pakasaritaan ti panagirurumen, V, 122–4
- Louis Duchesne, Taga-ugma a pakasaritaan ti Simbaan, II, 95–7.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Marcelo I iti Wikimedia Commons
Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Marcellus I". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.


text:
Papa Pio I
Ni Santo Papa Pio I ket isu ti Obispo ti Roma,segun ti Annuario Pontificio, manipud idi 142 wenno 146 aginggana idi 157 wenno 161.[1] Adda dagiti dadduma a nagisingsingasing a ti kinapapana ket mabalin a manipud idi 140 aginggana idi 154.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Annuario Pontificio" (Libreria Editrice Vaticana, 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), P. 8*
- ^ Katoliko nga Ensiklopedia: Santo Papa Pio I
- Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Pius I". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- "Kabibiag dagiti Papa, Para kadagiti Amin nga Aldaw ti Tawen," inurnos babaen ni Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, pp 511
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Pio I iti Wikimedia Commons


text:
Rainer Maria Rilke
Ni Rainer Maria Rilke (Disiembre 4, 1875 – Disiembre 29, 1926), maysa nga Austriano a mannaniw, ket maibilang kas kaindaklanan a mannaniw iti pagsasao nga Aleman iti maika-20 a siglo. Dagiti imahen kadagiti daniwna ket maitaltalimudok kadagiti pakarikutan ti Kristianidad iti panawen ti di panamatpati, panagmaymaysa, ken nakaro a pannakaburibor, dagiti tema a mangiraman kenkuana iti eskuela dagiti modernista a mannaniw.
Nagsursurat nga agpada iti berso ken lirikal a prosa, dagiti dua a kalalatakan a piesa ti berso ni Rilke ket ti Dagiti Soneto ken ni Orpheus ken ti Dagiti Elehia a Duino. Dagiti met kalalatakan a piesana a prosa ket ti Sursurat iti Ubing a Mannaniw ken ti semi-autobiograpikal a Dagiti Kuaderno ni Malte Laurids Brigge. Nagputar pay iti nasurok a 400 a dandaniw iti pagsasao a Pransés.


text:
Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan
Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan (Ingles: International Monetary Fund wenno IMF) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma pay a a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Escobar, Arturo. 1980. Bileg ken Pannakakita: Panagrang-ay ken ti Inbension ken Panangimaton ti Maikatlo a Lubong. Kultural nga Antropolohia 3 (4): 428–443.
20. http://www.clarin.com/politica/gobierno/FMI-advirtio-sancion-Argentina-mostrar_0_349165280.html
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
- Boughton, J. M. Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989, Washington DC, 2001.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan iti Wikimedia Commons
- Opisial a website


text:
Pagsasao a Saponi
Ti pagsasao a Saponi ket ti maysa nga awanen a pagsasao a Papuano ti Indonesia.[1] Daytoy ket nakibinningay ti kagudua iti batayan a bokabulariona iti pagsasao a Rasawa, ngem saan a nalawag no agkabagianda. Saan a nakibinningay ti Saponi kadagiti pangsandina iti pamilia a Tanap Dandanaw nga ayan a parte ti Rasawa; pudno a dagiti batayan a pangsandina iti mamire "I, we" ken ba "thou" ket palagip ti proto–Daya nga Ulo ti Billit iti *meme "we" ken *ba "thou".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Saponi iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Saponi". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Isla Panaon
Ti Isla Panaon ket ti bassit nga isla idiay Filipinas, iti probinsia ti Abagatan a Leyte. Daytoy ket mabirukan iti abagatan ti Leyte, a naisina manipud iti Dinagat iti daya, ken ti Mindanao iti abagatan a daya babaen ti Lingsat Surigao. Ti Baybay Mindanao ket mabirukan iti abagatan a laud.
Ti Panaon ket agarup a 30 kilometro (19 mi) iti kaatiddog manipud iti amianan aginggana iti abagatan. Ti kadakkelan nga ili ket ti Liloan, a naisilpo babaen ti rangtay a tinawtawagan iti Rangtay Wawa iti nangruna nga Isla ti Leyte.
Ti Isla Panaon ket buklen dagiti ili ti Liloan, San Francisco, Pintuyan ken San Ricardo. Dagiti pagbiagan dagiti tattao ket ti panagapit iti niog, bagas, natnateng ken panagkalap.


text:
Abril 26
Ti Abril 26 ti maika-116 nga aldaw ti tawen (maika-117 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 249 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1889 – Ludwig Wittgenstein, naipasngay idiay Austria a pilosopo (pimmusay 1951)
- 1969 – Mikey Macapagal-Arroyo, maysa a politiko iti Pampanga ken Manila
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1910 – Bjornstjerne Bjornson, Norwego a mannurat (naipasngay 1832)
- 1986 – Broderick Crawford, Amerikano nga aktor (naipasngay 1911)
- 2003 – Yun Hyon-seok, Koreano a mannaniw, mannurat ken aktibista (naipasngay 1984)


text:
Pagsasao a Kankana-ey
Ti Kankana-ey (wennoKankanaey) ket ti pagsasao nga Abagatan–Tengnga a Kordiliera iti pamilia ti Austronesio a naisasao iti isla ti Luzon idiay Filipinas a naipangpangruna babaen dagiti tattao a Kankana-ey. Dagiti sabali pay a nagan para iti pagsasao ket mairaman ti Tengnga a Kankanaey, Kankanai, ken Kankanay.[3] Daytoy ket kaaduan nga inus-usar babaen dagiti taga-Kordiliera, a maikuyog ti Ilokano, a naisangayan dagiti tattao manipud iti Mountain Province ken dagiti tattao manipud iti Akin-amianan a parte ti Probinsia ti Benguet.[4] Ti Kankana-ey ket agsinnaranay a maawatan bassit iti pagsasao nga Ilokano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kankanaey iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akin-amianan a Kankanaey iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Maeng nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kankanay". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ "Kankanaey". Naala idi 2016-09-15.
- ^ Allen, Janet L. 2014. **Kankanaey: A Role and Reference Grammar Analysis** Dallas:SIL International


text:
Kategoria:Dagiti baybay
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
A
- Dagiti baybay ti Taaw Atlantiko (8 K, 6 P)
D
- Dagiti pingir a baybay (5 K, 1 P)
E
- Dagiti baybay ti Europa (10 K, 8 P)
M
- Mediteraneo (7 K, 2 P)
T
- Dagiti baybay ti Taaw Artiko (5 K, 10 P)
- Dagiti baybay ti Taaw Indiano (2 K, 3 P)
- Dagiti baybay ti Taaw Pasipiko (1 K, 2 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti baybay"
Dagiti sumaganad a 2 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 2 a dagup.


text:
Pagsasao a Kiai
Ti pagsasao a Kiai ket ti bernakular ti patneng a tattao iti kabanbantayan ti tengnga nga Isla Espiritu Santo, Probinsia ti Sanma , Republika ti Vanuatu.
Dagiti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sabali pay a naganna ket Fortsenal. Tinawtawagan dagiti agsasao iti pagsasaoda iti na vara kiai. Ti Fortsenal (Vorozenale) ket maysa kadagiti purok a pagtaengan dagiti agsasao.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kiai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Fortsenal". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Vara Kiai: a Kiai wordlist / Tomas Ludvigson, Auckland [N.Z.] : Dept. of Anthropology, University of Auckland, 1989
- Crowley, Terry. 2000. The Language Situation in Vanuatu.
[[Kategoria:Sasao nga Amianan a Vanuatu]


text:
Tagaytay
Ti Siudad ti Tagaytay ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Cavite iti Filipinas. Maysa kadagiti kapategan a siudad iti isla ti Luzón ken isu ti kadakkelan a siudad iti Filipinas babaen ti kalawa.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Tagaytay ket nabingbingay a politikal iti 34 a barbaranggay.[2]
- Asisan
- Bagong Tubig
- Calabuso (Calabuso Abagatan ken Amianan)
- Dapdap East
- Dapdap West
- Francisco (San Francisco)
- Guinhawa North
- Guinhawa South
- Iruhin East
- Iruhin South
- Iruhin West
- Kaybagal East
- Kaybagal North
- Kaybagal South (Pob.)
- Mag-Asawang Ilat
- Maharlika East
- Maharlika West
- Maitim 2nd East
- Maitim 2nd West
- Mendez Crossing East
- Mendez Crossing West
- Neogan
- Patutong Malaki North
- Patutong Malaki South
- Sambong
- San Jose
- Silang Junction North
- Silang Junction South
- Sungay East
- Sungay West
- Tolentino East
- Tolentino West
- Zambal
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Tagaytay | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Calabarzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-A (Calabarzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Gende
Ti pagsasao a Gende (Gendeka, Gene; ken Bundi) ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti urnong ni Stephen A. Wurm iti Paradisec (SAW3) ket mairaman dagiti material iti pagsasao a Gende
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gende iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Gende". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Polanco
Ti Polanco ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Polanco ket nabennebenneg iti 30 a barbaranggay.[2]
- Anastacio
- Bandera
- Bethlehem
- Dangi
- Dansullan
- De Venta Perla
- Guinles
- Isis
- Labrador (Prinda)
- Lapayanbaja
- Letapan
- Linabo
- Lingasad
- Macleodes
- Magangon
- Maligaya
- Milad
- New Lebangon
- New Sicayab
- Obay
- Pian
- Poblacion North
- Poblacion South
- San Antonio (Paetan)
- San Miguel (Loboc)
- San Pedro
- Santo Niño (Lantoy)
- Sianib
- Silawe
- Villahermosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Polanco | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Peninsula ti Zamboanga Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IX (Peninsula ti Zamboanga)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Abril 3
Ti Abril 3 ti maika-93 nga aldaw ti tawen (maika-94 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 272 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1924 – Marlon Brando, Amerikano nga aktor (pimmusay 2004)
- 1961 – Eddie Murphy, Aprikano-Amerikano nga aktor ken komediante
- 1986 – Amanda Bynes, Amerikana nga aktres
PimmusayUrnosen
- 1876 – Friedrich von Berchtold, botaniko manipud iti kaputotan nga Austriano (naipasngay 1781)


text:
ISO 639-1
Dagiti ISO 639-1:2002, a kodigo a pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao — Paset 1: Alpha-2 a kodigo, ket isu ti umuna a paset ti ISO 639 a serye iti pagalagadan para dagiti kodigo ti pagsasao. Ti paset i 1 ket sakupenna ti panagrehistro dagiti dua a letra ti kodigo. Adda dagiti 136 a dua a letra a kodigo a nairehistro. Dagiti nairehistro a kodigo ket sakupenna dagiti kangrunaan a pagsasao iti lubong.
Dagitoy a kodigo ket naserbi nga internasional, ken pormal, takigrapia para iti panagipatudo kadagiti pagsasao. Kas pagarigan:
- Ti Armenio ket nairepresenta babaen ti hy (manipud iti endonimo a հայերէն, Hayeren)
- Ti Olandes ket nairepresenta babaen ti nl (manipud iti endonimo a Nederlands)
- Ti Ingles ket nairepresenta babaen ti en
- Ti Esperanto ket nairepresenta babaen ti eo
- Ti Pranses ket nairepresenta babaen ti fr
- Ti Aleman ket nairepresenta babaen ti de (manipud iti endonimo a Deutsch)
- Ti Ido ket nairepresenta babaen ti io
- Ti Italiano ket nairepresenta babaen ti it
- Ti Hapon ket nairepresenta babaen ti ja (nupay ti bukodna nga endonimo ket日本語, Nihongo)
- Ti Portuges ket nairepresenta babaen ti pt
- Ti Ruso ket nairepresenta babaen ti ru
- Ti Espaniol ket nairepresenta babaen ti es (manipud iti endonimo nga español)
- Ti Sueko ket nairepresenta babaen ti sv (manipud iti endonimo a svenska)
Ti ISO 639, ket isu ti kasisigud a pagalagadan para kadagiti kodigo ti pagsasao, ket napasingkedan idi 1967. Napisi idi daytoy iti dua a paset, ken idi 2002 ti ISO 639-1 ket nagbalin a ti baro nga edision iti kasisigud a pagalagadan. Ti kinaudi a kodigo a nainayon ket ti ht, a nagirepresenta ti Haiti a Kreol idi 2003-02-26. Ti panagusar iti pagalagadan ket pagpatageden babaen dagiti etiketa ti pagsasao ti IETF, a naipayam-ammo ti RFC 1766 idi Marso 1995, ken intultuloy ti RFC 3066 manipud idi Enero 2001 ken RFC 4646 manipud idi Septiembre 2006. Ti agdama a bersion ket ti RFC 5646 manipud idi Septiembre 2009. Ti Sentro ti Internasional a Pakaammo para iti Terminolohia (Infoterm) (ket isu ti panagrehistro a turay para dagiti a kodigo ti ISO 639-1.
Dagiti baro nga ISO 639-1 a kodigo ket saan a mainayon no ti maysa nga ISO 639-2 kodigo ket addan, Isu nga dagiti sistema nga agus-usar kadagiti ISO 639-1 ken 639-2 a kodigo, nga adda dagiti 639-1 a kodigo a kaykayat, ket saanda nga agibaliw kadagiti addan a kodigo.[1]
No ti maysa nga ISO 639-2 a kodigo a sumakop ti maysa a grupo dagiti pagsasao ket mausar, mabalin a mabaliwan para kadagiti naisangayan a pagsasao babaen ti baro nga ISO 639-1 a kodigo.
Awan ti nakaitudingan a panagikaso iti makro a pagsasao (kitaen ti ISO 639-3).


text:
Plantilia:Wagaywaypagilian
{{datos ti pagilian {{{1}}}|wagaywaypagilian/bugas|variant=|size=|name=}}
Deskripsion[urnosen ti taudan]
{{wagaywaypagilian|pagilian|variant|size=}}
Agpataud iti ikono ti wagayway a naisilpo iti artikulo. Kapada daytoy a plantilia iti ad-adu a maus-usar a plantilia ti {{wagayway}} , ngem naserserbi para kadagiti situasion a naibaga dita baba.
- Dagiti parametro
- pagilian — Usaren ti nagan ti pagilian wenno kadagiti sabali a kaso, ti tallo a letra a kodigo ti pagilian (kas ti ISO 3166-1 alpha-3)
- variant (pagpilian) — Manginagan ti alternatibo a panagusar ti wagayway (historikal). Nadokumentuan daytoy a parametro babaen ti maitunos a plantilia iti Kategoria:Dagiti plantilia ti datos ti pagilian.
- size (pagpilian) — Mbalin a mausar tapno mabaliwan ti kadakkel ti ikono ti wagayway.
Dagiti pagarigan iti panagusar[urnosen ti taudan]
{{wagaywaypagilian|ITA}}→ Italia
- Iti daytoy a kaso, ti kodigo tipagiian para iti Italia (ITA) ket nausar tapno mapataud ti husto a wagayway ken silpo ti wiki. Kadagiti adu a kaso, mabalin a nasaysayaat ti agusar iti {{wagayway}} tapno mapataud ti isu met laeng a resulta, a kas ti
{{wagayway|Italia}}→ Italia para iti daytoy a pagarigan. Nupay aksta, mabalin a mausar ti {{wagaywaypagilian}} iti uneg dagiti sabali a plantilia (kasla dagiti infoboxe) tapno dagiti tapno mausar dagiti kodigo ti pagilian para kadagiti parametro ti plantilia.
- Iti daytoy a kaso, ti kodigo tipagiian para iti Italia (ITA) ket nausar tapno mapataud ti husto a wagayway ken silpo ti wiki. Kadagiti adu a kaso, mabalin a nasaysayaat ti agusar iti {{wagayway}} tapno mapataud ti isu met laeng a resulta, a kas ti
{{wagaywaypagilian|ITA|1861}}→ Italia
- Kapada met iti immuna a pagarigan, ngem awan ti parametro ti
|variant=tapno mapili ti historikal a ladawan n ti wagayway. Laglagipen a ti naisilpo iti wiki nga artikulo ket
[[Italia]].
- Kapada met iti immuna a pagarigan, ngem awan ti parametro ti
{{wagaywaypagilian|Pagarian ti Italia}}→ Italia
- Iti daytoy a pagarigan, sabali ti nausar a plantilia ti datos ti pagilian, tapno mapili ti maysa nga alternatibo nga artikulo para iti silpo ti wiki (iti daytoy a kaso,
[[Pagarian ti Italia|Italia]]). No iyasping iti
{{wagayway|Pagarian ti Italia}}→ Pagarian ti Italia, nga iti "Pagarian ti Italia" ket isu ti maiparang a teksto para iti silpo ti wiki. Isu a ti panagpili iti
wagaywaypagilianwenno
wagaywayket agdepdepende iti kayat a maiparang a teksto; kadagiti amin saad, agpada dagitoy dua a plantilia.
- Iti daytoy a pagarigan, sabali ti nausar a plantilia ti datos ti pagilian, tapno mapili ti maysa nga alternatibo nga artikulo para iti silpo ti wiki (iti daytoy a kaso,
{{WP|ITA}}→ Italia,
{{WP|Italia}}→ Italia wenno
{{WP|Pagarian ti Italia}}→ Italia
- Pangyababaan ti napno a nagan ti plantilia.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Plantilia:Wagayway
- Plantilia:Wagaywayikono - agiparang laeng iti wagayway
- Plantilia:Flagu - agiparang ti wagayway ken ti saan a naisilpo a nagan ti pagilian
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Mayo
Ti Mayo ket isu ti maika-5 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano ken maysa kadagiti pito a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 31 nga al-aldaw.
Ti Mayo ket bulan ti panagsusulbod idiay Akin-amianan a Hemisperio ken otonio idiay Akin-abagatan a Hemisperio. Isu a ti Mayo idiay Akin-abagatan a Hemisperio ket tiempo a kapada ti Nobiembre idiay Akin-amianan a Hemisperio ken iti baliktadna. Ti naladaw a mayo ket kadawyan a mangmarka ti rugi ti tiempo ti bakasion ti kalgaw idiay Estados Unidos ken Kanada ken agpatingga iti umuna a Lunes ti Septiembre.
Pakasaritaan ken taudanUrnosen
Ti bulan ti Mayo ket nainaganan para kenni diosa ti Griego a ni Maia, nga isu ket nainaganan a kakuyog iti Romano a panawen a diosa iti pertilidad a ni Bona Dea, a ti rambakanna ket matengngel iti Mayo. Iti pay maibaga, ti Romano a mannaniw a ni Ovidio ket mangited pay ti maikadua nga etimolohia, a kinunan a ti bulan ti Mayo ket nainaganna kadagiti maiores, Latin para kadagiti "lallakay," ken ti sumaruno a bulan (Hunio) ket nainaganan para kadagiti iuniores, wenno "ubbing a tattao" (Fasti VI.88).
Ti Mayovka, iti konteksto iti naladaw a Imperio ti Rusia, ket maysa idi a daya iti away wenno iti parke kadagiti nasapa nga aldaw ti Mayo nga isu met ti nakaalaan iti nagan. Iti kanungpalany, ti "mayovka" (naisangayan ti "proletariano a mayovka") ket nagbalin a ti kayatna a sawen ket ti maysa a saan a nainkalintegan a selebrasion iti Mayo 1 babaen ti rebolusionario a publiko, ken kadawyan a nairepresenta a kas maysa nga inosente a daya iti away wenno picnic.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Mayo iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Mayo iti Wikiquote (iti Ingles)
Pakaammo ti panagbiahe idiay Mayo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Sama-Bajau
Ti Sama-Bajau ket mangibagbaga kadagiti nadumaduma a grupo ti etniko ti Austronesio iti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia wa dagiti nagtaudanda manipud iti akin-abagatan a Filipinas. Ti nagan ket kolektibo a mangibagabga iti mainaig a tattao a kadawyan a nagtawtawag iti bagbagida a kas ti Sama wenno Samah; wenno ammo laeng babaen dagiti eksonimo a kas Bajau (nailetra pay akas Badjao, Bajaw, Badjau, Badjaw, Bajo wenno Bayao) ken Samal wenno Siyamal (ti naud-udi ket naikedeng a makapasagid). Kadawyanda nga agtataeng iti ayan ti baybay a panagbiag, ken agus-usarda ti bassit a naitarikayo paglayagan a bangka a kas ti perahu (layag iti Meranau), djenging, balutu, lepa, pilang, ken vinta (wenno lepa-lepa). Adda met dagiti grupo ti Sama-Bajau a patneng iti Sabah ket maammuan pay ida para kadagiti tradisional a kultura ti kabalio.
Dagiti Sama-Bajau ket tradisionalda a manipud kadagiti adu nga isla ti Purpuro ti Sulu idiay Filipinas, dagiti lugar ti igid ti baybay ti Mindanao, akin-amianan ken akindaya a Borneo, ti Celebes, ken iti amin a paset dagiti akindaya nga isla ti Indonesia.[5] Idiay Filipinas, kakuyogda a naigrupo iti kadada iti relihion a tattao a Moro. Iti kaunegan dagiti naudi a 50 a tawen, adu kadagiti Filipino a Sama-Bajau ket immakarda iti kaarruba a Malaysia ken ti akin-amianan nga is-isla ti Filipinas, gapu ti suppiat idiay Mindanao.[6] Manipud idi 2010, isuda idin ti maikadua a kadakkelan a grupo ti etniko iti estado ti Malaysia ti Sabah.[1][7]
Sagpaminsan a tinawtawagan dagiti Sama-Bajau a kas dagiti "Hitano ti Baybay" wenno "Nomadiko ti Baybay", dagiti termino a naus-usaren para kadagiti saan a mainaig a grupo iti kapada a tradisional a panagbiag, a kas dagiti Moken ti Birmano-Tailandes ti Purpuro Mergui ken dagiti Orang Laut ti akin-abagatan a daya ti Sumatra ken ti is-isla Riau ti Indonesia. Ti moderno nga agparuar a pannakaiwarwaras dagiti Sama-Bajau manipud iti nadadaan a matagtagitao a luglugar ket mabalin a mainaig iti panagdur-as ti panagtagilako iti baybay iti pipino ti baybay (trepang).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Total population by ethnic group, administrative district and state, Malaysia" (PDF). Department of Statistics, Malaysia. 2010. pp. 369/1. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 27 Pebrero 2012. Naala idi 12 Oktubre 2014.
- ^ https://joshuaproject.net/people_groups/10582/ID
- ^ https://joshuaproject.net/people_groups/12978/BX
- ^ "What Language do the Badjao Speak?". Kauman Sama Online. Sinama.org. Naala idi 23 Pebrero 2013.
- ^ Lotte Kemkens. Living on Boundaries: The Orang Bajo of Tinakin Laut, Indonesia (PDF) (Tesis). University of Utrecht. Naala idi 21 Marso 2011.
- ^ "The Bajau, the Badjao, the Samals, and the Sama People". Naala idi 3 Disiembre 2012.
- ^ "Sabah's People and History". Government of Sabah. Naala idi 25 Marso 2015.
The Kadazan-Dusun is the largest ethnic group in Sabah that makes up almost 30% of the population. Dagiti Bajau, wenno ammo pay a kas dagiti "Cowboy ti Daya", ken dagiti Murut, ti tattao ti turod ken dagiti napalabas nga agan-anup iti ulo, ket respektibo a dagiti maikadua ken maikatlo a kadakkelan a grupo to etniko idiay Sabah. Dagiti sabali pay nga indihenio a tribu ket mairaman ti Bisaya, Malayo a Brunei, Bugis, Kedayan, Lotud, Ludayeh, Rungus, Suluk, Minokok, Bonggi, dagiti Ida'an, ken adu pay. Iti pay maipatinayon iti dayta, dagiti Insik ket mangbukel pay ti nangruna a saan nga indihenio a grupo iti populasion.
Liblibro[urnosen | urnosen ti taudan]
- François-Robert Zacot (2009). "Peuple nomade de la mer ,les Badjos d'Indonésie", éditions Pocket, collection Terre Humaine, Paris


text:
Sagay, Negros Occidental
Ti Siudad ti Sagay ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Sagay ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Andres Bonifacio
- Bato
- Baviera
- Bulanon
- Campo Himoga-an
- Colonia Divina
- Rafaela Barrera
- Fabrica
- General Luna
- Himoga-an Baybay
- Lopez Jaena
- Malubon
- Makiling
- Molocaboc
- Old Sagay
- Paraiso
- Plaridel
- Poblacion I (Baranggay 1)
- Poblacion II (Baranggay 2)
- Puey
- Rizal
- Sewahon I (Campo Santiago)
- Taba-ao
- Tadlong
- Vito
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ City of Sagay | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Baybay Duyaw
Nagsasabtan: 35°0′N 123°0′E / 35.000°N 123.000°E
Ti Baybay Duyaw ket ti nagan a naited iti akin-amianan a paset ti Baybay Daya a Tsina, a daytoy ket pingir a baybay iti Taaw Pasipiko. Daytoy ket mabirukan iti pagbaetan ti nangruna a daga ti Tsina ken ti Peninsula Korea. Ti naganna ket nagtaud manipud kadagiti partikula ti darat manipud kadagiti bagio ti darat ti Desierto Gobi a mangbaliw ti maris ti rabaw ti danum iti nabalitokan a duyaw.
Ti akin-uneg unay a luek ti Baybay Duyaw ket tinawtawagan ti Baybay Bohai (sigud a Luek Pechihli wenno Luek Chihli). Agayus ditoy ti Karayan Duyaw (babaen ti probinsia ti Shandong ket ti kapitoliona iti Jinan) ken Hai He (babaen ti Beijing ken Tianjin). Dagiti deposito ti darat ken lan-ak manipud kadagitoy a karayan ket mangited iti maris ti baybay.
Ti akin-amianan a gay-at ti Baybay Duyaw ket tinawtawagan iti Luek Korea.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chikuni, S. (1985) The fish resources of the northwest Pacific, Food and Agriculture Organization, ISBN 92-5-102298-4


text:
Kategoria:Maipapan iti politika a heograpia
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
:
- Katkategoria babaen ti lokasion (17 K)
A
- Administratibo a pannakabingbingay (3 K, 2 P)
D
- Dagiti dati a kolonia (6 K)
- Dagiti matagtagitao a lugar (3 K)
- Dagiti nabingbingay a rehion (11 K, 14 P)
- Dagiti pagbeddengan (5 K)
- Dagiti patingga a punto iti Daga (2 K, 7 P)
P
- Pagturayan (3 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Maipapan iti politika a heograpia"
Dagiti sumaganad a 5 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 5 a dagup.


text:
Siquijor
Ti Siquijor ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Visayas. Ti kapitoliona ket ti ili a kanagnaganna met laeng iti Siquijor. Ti Squijor ti maikatlo a kabassitan a probinsia iti Filipinas iti bilang ti populasion ken iti kalawa ti sakupna a daga. Sigud nga apo ti probinsia ti Negros Oriental. Nagnaganenda iti Isla del Fuego wenno "Puro ti Apuy" idi panawen dagiti Espaniol, maibilang idi ti isla a kas maysa a mistikal a puro nga apon dagiti manggagamud ken dadduma pay a datdatlang a pinarsua.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siquijor iti 6 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Siquijor". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan
Darsen a mapan agbiruk
Suroten ti pakaammo dita baba no agited ti kiddaw ti panagurnos:
Ti kiddaw ket addanto iti sabali a mangurnos iti plantilia para kenka. Pangngaasi nga ipalawagmo ken ipag-isum iti panangipalawag ken ti panangigapu ti panagbaliw. Ti
napatalgedan nga agar-aramat ket mabalinanton ti agaramid iti panagbaliw para kenka.
Pangngaasi a sibubukel nga ibati dagiti adda a kodigo. Isuratmo ti kiddawmo iti baba ti linia ti   ken iti ngato ti linia ti   .
Pangngaasi a mangited ti , a daytoy ket ti, naisangayan a teksto a nasken a maikkat iti agpapada a kopia ti teksto a mangsukatto daytoy. Ti "pangngaasi a baliwan ti X" ket saan a makatulong ken kankanayon a mapaay; ti kiddaw ket nasken nga iti porma iti "pangngaasi a baliwan ti X iti Y gapu...". naisangayan a deskripsion iti kiddaw ti panagurnos Pangngaasi a saan a kopiaen ti intero a plantilia iti kiddaw. Kopiaen laeng ti paset a baliwam. No kopiaem ti intero a plantilia iti kiddaw, madadaelmo ti nabigasion ti tungtungan a panid, ken ti sabali nga editor ket mabalin nga ikkatenna ti intero a kiddaw.
Ti kiddaw ti panagurnos ket SAAN a para iti:
N panagaramid kadagiti pangsubok a panagurnos: usaren ti pagipadasan
N pagdawatan iti tulong: mapan idiay Pagtulongan
N panagaramid ti komentario wenno panangirugi ti tungtungan: mapan idiay tungtungan a panid
N panagkiddaw ti panagikkat iti salaknib: mapan idiay KPPP (dagiti kiddaw ti panagikkat ti salaknib ket nasken a mairaman ti kasisigud a rason ti salaknib - kitaen ti
listaan ti panagsalaknib)
Ti kiddaw ti panagurnos ket MAUSAR para iti:
Y panagkiddaw kadagiti dagus a panagbaliw kasla iti gramatika panangiletra, panagpormat
Y panagkiddaw kadagiti ad-adu pay a makabanag a panagbaliw ken saan a suheto iti agdama a tungtungan
No adda pakabilangam, umunaka a
sumrek . No awan pay ti pakabilangam, mabalinmo ti agpartuat (daytoy ket libre ken saan a makasapul ti personal a pakaammo); kalpasan ti uppat nga aldaw, mabalinmonton ti agurnos kadagiti nasalakniban-bassit a panid. Bisitaem pay ti Tulong:Dagiti linaon para kadagiti dadduma a tulong.