text:
SANTA, Ilocos Sur – Dumakdakkel ti paglakuan ti showroom ti Multi-Line Food Processing Plant manipud idi naluktan manen daytoy iti publiko babaen iti panangimaton ti National Tobacco Administration.
Daytoy ti naammuan kabayatan ti panakiuman-uman ti Tawid News Magasin ken DZTP ken ni Estrella de Peralta, Administrative Olfficer III ti NTA Candon, ken maysa kadagiti kangrunaan a mangkitkita kadagiti nadumaduma a produkto iti showroom ti nasao nga ahensia ken ti MLFP.
Kinuna ni de Peralta nga adda malaklakuan ti showroom ditoy a pakagatangan kadagiti nadumaduma a processed products ti planta manipud iti P10,000 agingga iti P15,000 iti inaldaw.
“Wen, addan average a P10,000.00 agingga iti P15,000.00 iti inaldaw a paglakuanmi kadagiti walk-in buyers laeng, malaksid pay dagiti paglakuan dagiti taga-NTA,” kinuna ni de Peralta.
Maipalagip a naluktan manen ti showroom idi Hulio 28 iti daytoy a tawen nupay idi Oktubre 11 ti pormal a pannakalukat dagiti nadumaduma a planta.
Naammuan pay ken ni de Peralta a maysa kadagiti iplanplanoda ita ti pannakaawis dagiti nadumaduma a bus a dumagas iti showroom tapno gumatang dagiti pasahero kadagiti nadumaduma a produkto ti planta.
Mailaklako iti showroom dagiti produkto manipud iti planta kas iti hotdog, longganisa, BBQ, tosino, tapa, bagnet, presko a karne ti baboy, manok ken dadduma pay.


c: text/html

text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – MAYSA nga out-of-school youth ti nagpulong iti kuerpo iti polisia gapu iti mapapati a panangmolestia kenkuana ti maysa a mangngalap idiay barangay Villa Garcia, ditoy.
Nailinged ti kinasiasino ti biktima iti nagan nga Abby, 16, ken residente iti barangay Capariaan ditoy idinto a nabigbig ti suspek a ni Antonio Silapan, addaan iti naan-anay nga edad ken kalugaran ti biktima.
Iti pulongna iti polisia, kinuna ti biktima a magmagna iti dayta a rabii ti biktima tapno mapan agbuya iti tv iti kaarrubada idi malabsanna ti suspek nga adda iti kalapaw ti taklis. Mapapati a ginuyod ti suspek ti biktima nga inyuneg iti kalapaw sana minolestia.
Maipagarup a binutbuteng ti suspek ti biktima babaen ti panangtutokna iti patadem iti tengnged ti naud-udi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tuesday, November 4, 2014
BLESSING KEN INAUGURATION TI PASILIDAD TI SPORTS, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti pannakabendision ken cutting of ribbon iti pannakaisibro ti Cabugao District Athletic Oval iti abagatan ti Cabugao South Central School, Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur idi Nobiembre 3, 2014 a no sadino a ditoy ket dinar-ayan dagiti School Heads ti nadumaduma a pagadalan iti Cabugao DepED District, dagiti Kameng ken Opisiales ti Cabugao Federated PTA, Municipal Officials nga idauluan da Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken ni Vice Mayor DJ Savellano kasta metten dagiti Department Heads ken Empleado ti LGU-Cabugao, ken ti Opisial ti DepED Division Office.
Immuna a naangay ti Cutting of Ribbon ket timmulong da Mr. Meneleo Palma, CSEE, Division PESS Coordinator ken ni Mrs. Melvi S. Sajonia, Principal II, CSCS iti pannakagetteng ti laso iti pannakaisibro ti nasao a pasilidad.
Simmaruno ti panangidaulo ni Rev. Fr. Felix A. Costales, Kura Paroko, Cabugao Catholic Church iti panagkarkararag sa nabendisionan dagiti paset ti sports facility ket indauluan da Mayor Ediboy ken ni Vice Mayor DJ Savellano ti grupo a nangbayabay ken ni Fr. Costales a nanglikmut iti Oval.
Nangited ti Mensahe ni Mayor Ediboy. Pinadayawanna dagiti Mangisursuro ken dagiti FPTA Officials iti anepda a nakitinnulong kabayatan iti pannakaaramid ken pannakaisagana ti nasao a pasilidad para iti masungad a tallo nga aldaw a kompetision.
Simmaruno a naaramid ti lumba ti taray iti aglikmut ti Oval a nagpartisiparan ti pannakabagi ti LGU, DepED, ken ti FPTA. Immuna a simmangpet ni Mr. Edison Solatre a pannakabagi ti DepED.
Nagturong ti amin a dimmar-ay iti CSCS Social Hall para iti mapagsasanguan a naisagana iti dayta a gundaway. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:22 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
VIGAN CITY – Kinumpirmaran ni Gov. Luis “Chavit” Singson nga agkandidato a para senador iti masungad nga eleksion.
Inyendorso ti League of Provinces of the Philippines ni Singson a kandidatoda a para senador bayat ti mitingda idi Enero 12.
Kinuna ni Gov. ti Eastern Samar Ben Evardone a naipamatmatdan ti bilegda a lokal nga opisial ti gobierno iti panangtulongda ken ni Pres. Arroyo bayat ti krisis ti politika ket kayatda nga ipakita a kabaelan dagiti gobernador ken mayor ti agbalin a kingmaker iti panangikampaniada iti eleksion ti kabaddungalanda a para senador.
Kinuna ni Singson a sangsangkamaysa dagiti amin a gobernador iti interamente a Pilipinas a mangibayog kenkuana a kandidatoda para iti Senado tapno adda maasitganda iti nasional para iti kasapulanda.
Kinuna ni Singson a kadakkelan a gandatna iti panagkandidatona a para senador ti panangpapigsa iti probprobinsia, ilin-ili ken barbarangay.
Innayonna a napintas dagiti linteg ngem ti implementasionda ti madi ta “…mapilpili, saan a parehas,” sana inyunay-unay a para iti amin ti linteg: babaknang ken napanglaw, nakapsut ken napigsa.
Nupay kasta, imparipirip ni Singson bayat ti interbiona ken ni Jun Ramos iti DWRS a no adda makita ti liderato a nasaysayaat, agpababa met laeng ket agtaray a para gobernador.
Kinuna ni Singson a mabalin (ngata) ti panagkakaduada iti line-up da nag-Senador Tito Sotto ken nag-Senador Tessie Aquino-Oreta, dua a kritiko ti administrasion ngem nagikkatdan iti oposision ken bimmallasiw iti National People’s Coalition nga idauluan ni Eduardo “Danding” Cojuangco “no irenunsioda ti pammatida ken ni Apo Estrada.”
Ni Singson ti star witness ti prosecution iti impeachment trial ni Estrada.
Maipalagip a nabirngasan ni Aquino-Oreta a “dancing queen” gapu iti panagsalana kalpasan ti panangabak dagiti senador a kakadua ni Estrada a saan a maluktan ti maikadua nga enbelop a mapapati a nakaipalaonan ti bank account ni Estrada iti nagan a Jose Velarde.
Gapu iti daytoy, nag-walk-out dagiti kameng ti oposision ken nagprotesta dagiti umili iti Edsa a nangtunged iti yuulog ni Estrada iti tugawna.
“Nagrigat… no daydiay mangabakda (Sotto ken Oreta), santo resign, resign, kunada iti Presidente,” kinuna ti gobernador.
Nupay kasta, kinuna ni Singson a dependento iti ngato no ania ti madesidir.
Kabayatanna, mapalpaliiw ti pagbaliwan ti pul-oy ti politika iti probinsia iti panagkandidato ni Singson para senador nangruna iti kinagobernador iti probinsia.
Addan dagiti naipalpalapayag a damag a posible a ni Dip. Eric Singson ti tumaray a para gobernador.
Ngem kinuna ni Gov. Singson nga awan pay ti nagpatanganda ken ni Dip. Singson.
Kinunana a paayabanna amin dagiti mayor iti second district tapno pagpatanganda dagiti “agsisimparat iti ilin-ili.”


text:
Sitio
Ti sitio idiay Filipinas ket isu ti teritorial nga enclave a mangporma ti paset ti baranggay. Daytoy ket kadawyan nga awayl, ti lokasion ti sitio ket kadawyan nga adayo manipud ti sentro ti baranggay ken daytoy ket bukodnanto a baranggay no ti populasionna makaanayen nga adu. Dagiti sitio ket kapadpada dagiti purok ngem ti purok ket ad-adu nga urbano ken isunga asasideg iti sentro ti baranggayr, ket naipangpangruna ti baranggay hall.
Idi las-ud ti kolonial a panwen dagiti Kastila, dagiti sitio ket nailaslasin ken nanaganan tapno dagiti ili ken dagiti siudad ket nalaklakada a makaturay babaen ti sistema ti baranggay, nga idi ket naamammuan iti sistema ti barrio.


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Umawat ti Caoayan National High School iti 21 a
computer sets, segun ken ni Konsehal Jose Llanes, chairman ti committee
on education iti sangguniang bayan ditoy, itay nabiit.
Sakbay a maiyawat dagiti computers, kinuna ni Llanes nga agdalan dagiti mangisursuro ken ubbing iti seminar para iti pannakaaramat dagitoy.
Kas counterpart, ited ti pagadalan dagiti computer tables, malaksid iti pannakaikabit iti internet connection ken pannaka-aircon dagiti kuarto ken opisina a pakaikabilan dagiti computers.
Proyekto daytoy ti Commission on Information and Communication Technology ken iti pannuporta ti national government ken Department of Education.#


text:
Monday, November 10, 2014
OVER-ALL CHAMPION TI CABUGAO TEAM ITI 2014 UNIT ATHLETIC SPORTS COMPETITION
Cabugao, Ilocos Sur – Napagtalinaed ti Cabugao Delegation Team ti Umuna a Puesto iti kinasalisalna a tallo nga ili iti naangay a 2014 Unit 1 Athletic Sports Competition sadiay Cabugao District Athletic Oval, Cabugao South Central School, Brgy. Bonifacio, Cabugao, Ilocos Sur idi Nobiembre 5-7, 2014.
Maikadua a puesto ti nagun-od ti ili San Juan; maikatlo ti Sinait ken maikapat iti ili ti Magsingal.
Napagsasalipan dagiti sports events kas iti Badminton, Football, Baseball, Chess, Sipa Takraw, Table Tennis, Volleyball, Softball, Lawn Tennis, Athletics, Taekwondo, Gymnastics ken Basketball.
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Nobiembre 7, 2014, impeksa ni Mr. Ronel M. Ubaldo, District PESS Coordinator ti DepED Cabugao iti nalaus a panagyamanda kadagiti atleta, mangisursuro, nagannak ken kadagiti Opisiales Lokal ti ili ti Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a nakipagtarabay iti salip ti sports, kadakkelan a pay-ayam iti benneg ti Edukasion iti Umuna a Distrito ti Probinsia ti Ilocos Sur ita a Tawen 2014.
Iti Closing Program, indauluan ni Mayor Ediboy dagiti Municipal Officials a nangiyawat ti Tropeo kadagiti nangabak ken nairakurak dagiti napili nga atleta ken coaches a makilaok iti sumaruno a maangay a Provincial Sports Competition iti umay a bulan ti Disiembre 2014. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sinuratan a Siriliko
Ti sinuratan a Siriliko ( /sɨˈrɪlɪk/) wenno azbuka ket maysa nga alpabetiko a sistema ti panagsurat. Daytoy ket naibatay iti Nasapa a Siriliko, a naparang-ay idi Umuna nga Imperio ti Bulgaria idi las-ud ti maika-10 a siglo AD idiay Literario nga Eskuela ti Preslav.[2][3] Daytoy ket batayan dagiti alpabeto nga inus-usar kadagiti nadumaduma a pagsasaos, iti napalabas ken agdama, kadagiti paset ti Balkano ken Akin-amianan a Eurasia, a naipangpangruna kadagiti Eslabo a taudan, ken dagiti saan a pagsasao nga Eslabo a naimpluensiaan babaen ti Ruso. Manipud idi 2011 adda dagiti agarup a 252 a riwriw a tattao idiay Eurasia nga agus-usar iti daytoy a kas ti opisial nga alpabeto para kadagiti nailian a pagsasao. Agarup a kagudua dagitoy ket adda idiay Rusia.[4] Ti Siriliko ket maysa kadagiti kaaduan a naus-usar a sistema ti panagsurat iti lubong.
Ti Siriliko ket naibatay manipud ti sinuratan nga uncial a Griego, a natiponan babaen kadagiti ligatura ken dagiti konsonante manipud ti naduduog a alpabeto a Glagolitiko ken Daan a Simbaan nga Eslabo para kadagiti uni a saan a mabirukan iti Griego. Daytoy ket nanaganan a kas pamamdayaw kadagiti dua a Bisantino a Griego nga agkabsat a lalaki, ni Santo Cirilo ken Metodio, nga isuda ti kasapaan a nagpartuat ti alpabeto a Glagolitiko. Dagiti moderno nga eskolar ket namatmatida a ti Siriliko ket naparang-ay idi ken naikeddeng babaen dagiti nasapa a disipulo ni Cirilo ken ni Metodio.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kaduogan nga alpabeto a nabirukan idiay Ehipto. BBC. 1999-11-15. Naala idi 2015-01-14.
- ^ Ti Abagatan a daya nga Europa kadagiti Tengnga a Panawen, 500-1250, Cambridge Medieval Textbooks, Florin Curta, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2006, ISBN 0521815398, pp. 221-222.
- ^ Ti Ortodokso a Simbaan iti Bisantino nga Imperio, Oxford a Pakasaritaan ti Kristiano a Simbaanh, J. M. Hussey, Andrew Louth, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2010, ISBN 0191614882, p. 100.
- ^ Česky. "Listaan dagiti pagilian babaen ti populasion - Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia". En.wikipedia.org. Naala idi 2012-06-13.
- Bringhurst, Robert (2002). The Elements of Typographic Style (version 2.5), pp. 262–264. Vancouver, Hartley & Marks. ISBN 0-88179-133-4.
- Nezirović, M. (1992). Jevrejsko-španjolska književnost. Sarajevo: Svjetlost. [nadakamat iti Šmid, 2002]
- Šmid, Katja (2002). "Los problemas del estudio de la lengua sefardíPDF (603 Kibibyte)", in Verba Hispanica, vol X. Liubliana: Facultad de Filosofía y Letras de la Universidad de Liubliana. ISSN 0353-9660.


text:
VIGAN CITY – Saan pay a simmuko iti polis ti maysa a nga agtartarimaan iti telebision a nangpaltog iti kalib-inna nupay imbatad daytoyen a pinakawannan ken saanen nga agdarum pay.
Bayat a masursurat daytoy, saan pay a nabirokan dagiti polis ni Erick Hernandez y Singson, 42, ken residente iti Barangay 1 ditoy siudad iti baet ti pakaasi ni Maricel Escoto y Bales, 42, natibo iti Barangay San Nicolas Block 4, Tarlac City, ambulant vendor nga agdama a residente iti Barangay VII.
Naglibas ni Hernandez kalpasan ti panangpaltogna ken ni Escoto bayat ti panagringgorda iti uneg ti kaserada sadiay Barangay VII idi agarup 10:10 ti rabii ti Enero 14.
Immuna a naitaray ni Escoto iti Rabara’s Clinic and Hospital gapu iti sinagrapna a sugat iti makannigid nga imana sa naiyalis iti Gabriela Silang General Hospital.
Nupay naideklara ni Escoto nga out of danger, kasapulan a maopera tapno maikkat ti bala a nagbati iti imana.
Mapapati a pinansial a problema ti ramut ti saan a panagkinnaawatan dagiti dua.
Iti interbio kenkuana ni Jun Ramos ti DWRS, kinuna ni Escoto a saan nga inggagara ti asawana a paltogan.
Kinuna ni Escoto nga inkasa ni lakayna ti paltog saan a tapno paltoganna no di pangbutbutengna laeng.
Saan a narekobre ti paltog ket pattapatta dagiti polis nga inkuyog ti suspek daytoy iti panaglibasna.
Kasta met a saan nga ammo ni Escoto ti nangalaan ni lakayna iti nasao a paltog a mapapati a pinatarimaanna tapno ilakona.
“…pinasimpana tapno ilakona tapno uray no kaskasano, adda met bassit maganansiana,” kinuna ni Escoto ken ni Jun Ramos bayat ti interbiona a naipatangatang iti DWRS itay lawasna.
Kinuna ni Escoto a sisasagana a mangpakawan iti kalib-inna ket indagadagna ti panagsublinan kadakuada nga agiina.
Addan lima nga annak dagiti dua iti panagdennada. Duan kadagitoy ti simminan iti paggianan ta adda metten pamiliada.
Ngem iti report ti polis ditoy siudad a naiggaman ti Tawid News, karaman dagiti dua iti listaan dagiti drug personality ditoy siudad.#


text:
BAGUIO CITY –
No planom ti agbakasion ditoy siudad, mangisaganaka iti napuskol nga
ules ken diaket gapu ta agtultuloy ti ilalamiis ti panawen ditoy,
daytoy ti imballakad ti Philippine Atmospheric Geophysical and
Astronomical Services Administration
(Pagasa).
Kinuna ni
Wilson Locando, weather forecaster ti Pagasa
nga agtultuloy ti panaglamiis ti tiempo gapu iti ipus ti cold front a
mangap-apektar iti akin-amianan a Luzon ken ti northeast monsoon nga
aggapu iti China.
Manipud iti 11.4 degrees Celsius a
nairekord idi Domingo, Enero 11, bimmaba manen ti temperatura ditoy
siudad iti 10.4 degrees Celcius, itay Lunes sa ngimmato bassit iti
10.6 degrees iti Martes sa nagsuek manen iti 9.8 itay Enero 14.
Nairekord ti 9.6 degrees Celsius a
temperatura ti siudad idi laeng Enero 3 ngem agbaliwbaliw ti
temperatura manipud iti 10 agingga iti 11 degrees Celsius iti
sumagmamano nga aldaw kalpasanna.
Kinuna pay ni Locando a manamnama
nga agtultuloy ti nalamiis a tiempona agingga iti maudi a lawas ti
Pebrero.
Kabayatanna, manamnama a
nalamlamiis pay kadagiti sumagmamano a munisipio iti probinsia ti
Benguet kas iti Atok, Buguias ken Kibungan.
Masipsiputan ti temperatura
kadagiti nangangato a lugar iti Benguet iti posible a pannakadadael
dagiti mula a nateng iti andap wennofrost bite.
Kanaig daytoy, imballakad ti
Department of Health kadagiti residente ken turista ti panagaruatda
iti napuskol a kawes ken diaket iti panagpasiarda ditoy siudad ken
kabangibangna a lugar tapno maprotektaranda kadagiti sakit kas iti
panateng ken uyek.
Kas maibatay
iti rekord manipud iti Pagasa,
kalamiisan a temperatura a napasaran ditoy ti 6.3 degrees Celcius a
nairekord idi Enero 18, 1961.#


text:
Tuesday, February 24, 2015
BAGSAKAN TI NATENG, AGTULTULOY NGA AGOPERAR
Cabugao, Ilocos Sur – Agtultuloy a maus-usar ti inted ti LGU-Cabugao nga espasio para iti “Bagsakan ti Nateng” iti igid ti Kalsada Nasional iti asideg ti NISTC Public Market, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Pebrero 19, 2015, kinuna dagiti agipalpalugan ti nateng a kapigsa ita a bulan ti Pebrero iti panagipatulodda iti nateng a maangkat ken mailako idiay Urdaneta, Pangasinan, Balintawak, Quezon City ken Divisoria, Quiapo, Manila kasta pay iti nadumaduma nga ili ti Cagayan.
Innayon dagiti agipalpalugan a nangrugida a nagoperar idi Nobiembre 2014 ken agpatingga inton Mayo 2015 iti mapatta-patta a panagbassit ti mailakoda a nateng.
Imbatad ni Mr. Armando Azcueta, Presidente, Cabugao Vegetable Growers and Producers Association nga umab-abot ti 10 Tonelada ti bulto iti nateng a maibiahe a mairuar nga aggapu iti ili iti unos ti 24 oras ti kada aldaw no kapigsana. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:05 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Instituto ti Smithsoniano
Ti Instituto ti Smithsoniano (Ingles: Smithsonian Institution /smɪθˈsoʊniən/ smith-SOH-nee-ən), ket nabangon idi 1846 "para iti panagpa-adu ken pannakaiwarwaras ti pannakaammo," ket grupo dagiti museo ken dagiti sentro ti panagsukisok nga imatonan babaen ti gobierno ti Estados Unidos. Daytoy ket kasisigud idi a naurnos a kas ti "Nailian a Museo ti Estados Unidos," ngem daytoy a nagan ket saanen a naususar a kas administratibo nga entidad idi 1967.[1] Natermino iti "the nation's attic"[2] para kadagiti amin nga ekletiko a tagikuana kadagiti 137 a riwriw a banbanag,[3] dagiti pagtengngaan dagiti sangapulo ket siam a museo idiay Washington, D.C. ti Instituto, siam a sentro ti pagsukisokan, ken zoo—adu a kadagitoy ket historikal ken arkitektural a dulon—ket isu ti kadakkelan a kastoy a kompleks iti lubong. Dagiti maipatinayon pay a pakultad ket mabirukan idiay rizona, Maryland, Siudad ti New York, Virginia, Panama ken dagiti dadduma pay a lugar, ken dagiti dadduma pay a 168 a museo ket dagiti apiliado ti Smithsoniano. Dagiti tallo pulo a riwriw a tinawen a bisita ti Instituto[4] ket makastrekda nga awan bayad; ti pundo ket agtaud manipud kadagiti daton ti Instituto, dagiti kontribusion a pribado ken manipud ti korporasion, dagiti bayad ti pannakaikameng, suporta ti gobierno, ken panagtagtagilako,konsesion ken dagiti rentas ti linsensia.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakasaritaan ti Smithsoniano> Nailian a Museo ti Pakasaritaan ti Amerika". Instituto ti Smithsoniano. Naala idi 21 Hunio 2013.
- ^ Michael Kernan, "A Real 'Nation's Attic'", Smithsoniano, Nobiembre 1997, [1]
- ^ a b "Maipanggep ti Smithsoniano".
- ^ Kitaen ti panid ti web ti "newsdesk" ti Instituto ti Smithsoniano (ti Estadistika), idiay http://newsdesk.si.edu/about/stats
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (iti Ingles)
- Dagiti mapa ti lokasion ti Museo (iti Ingles)
- Sebtro dagiti Urnong ti Panagbiruk ti Smithsoniano (iti Ingles)
- Website ti Edukasion ti Smithsoniano (iti Ingles)
- Website ti Kaatapan ti Smithsoniano (iti Ingles)
- Panid ti web ti Naeskolar a Pagmaliditan ti Instituto ti Smithsoniano (iti Ingles)
- Sentro ti Edukasion ti Siensia ti Smithsoniano (iti Ingles)


text:
Addapay kadi iti biag kalpasan iti ipapatay?
Saludsod: Addapay kadi iti biag kalpasan iti ipapatay?
Sungbat: Kunkunaen iti Biblia, “Agpapadatay amin a nakapuy ken awan mabalbalinna, ababa ken napno iti rigat ti biagtayo. Dumakkel ken malaylaytayo a kas iti sabong; agpukawtayo a kas iti anniniwan. No matay ti tao,agbiagto aya manen?” (Job 14:1, 2, 14)
Kapada ni Job, datayo amin ket adda iti kastoy nga saludsod. Anya nga talaga aya ti mapasamak kadatayo kalapasan iti ipapatay? Mapukawtayo kadi? Maymaysa laeng kadi iti papanan iti tao wenno agduduma a lugar? Adda nga talaga aya iti langit ken impiyerno wenno aramid laeng iti panunot?
Kunkunaen iti Biblia nga iti tao ket saanlaeng nga agbiag nga apag-biit ditoy daga ngem mabalin pay a maaddan iti biag nga agnanayon iti dinna iti Dios idiay langit. Kuna iti kasuratan, “Ti saan pay a nakita wenno nangngeg ti tao, ti saan nga impagarup ti tao a mapasamak, isu ti insagana ti Dios kadagiti agayat kenkuana (1 taga-Corinto 2:9).”
Ni Jesu-Cristo, ti Dios a nagbalin a tao ket dimteng ditoy lubong tapno ikkannatayo iti biag nga agnanayon. “Ngem nasugat gapu kadagiti basbasoltayo, nasaplit gapu kadagiti dakes nga aramidtayo. Nawayawayaantayo gapu iti dusa a sinagabana, naagasantayo gapu iti pannakasapsaplitna (Isaias 53:5).”
Sinagaba ni Jesus ti dusa nga rumbeng a para kadatayo ken indatonna ti biagna para kadatayo. Ngem kalpasan iti maikatlo nga aldaw ket nagungar. Daytoy ket maysa a pammaneknek nga inabakna iti ipapatay. Isu ket nagtalinaed ditoy lubong iti uneg ti 40 nga aldaw ket naimatangan iti ribu-ribu ti panagpangatona nga agsubli idiay langit. Kunkunaen met iti Taga-Roma 4:25, “Nayawat ni Jesus a matay gapu kadagiti basoltayo, ket napagungar tapno mapalintegtayo iti sangoanan ti Dios.”
Ti panagungar ni Cristo ket maysa a pasamak nga saan a pagduaduaan. Kinarit ni Pablo nga adalan dagiti tattao nga sukimatenda dagiti nakaimatang iti pasamak tapno mapaneknekada no anya iti kinapudno, ngem awan iti siasinoman ti makaibaga nga daytoy ket saan a pudno. Ti panagungar ni Jesus ket napateg-unay a pagbatayan iti pammati a Cristianismo. Gapu ta nagungar ni Cristo manipud kadagiti natay, datayo ket mamati nga agungartayo met.
Kinuna ni Pablo kadagiti tao nga saan a mamati nga adda iti panagungar, “Ita, yantangay ta ikaskasabami ti pannakapagungar ni Cristo, apay a kuna ti sumagmamano kadakayo a saan a mapagungar dagiti natay? No saan a mapagungar dagiti natay, saan ngarud a napagungar ni Cristo. Ket no saan a napagungar, awan ngarud ti serserbi ti ikasabami, kasta met ti pammatiyo” (1 Taga-Corinto 15:12-14).
Ni Cristo iti immuna kadagiti adupay a sumaruno nga agungar. Ti ipapatay ket dimteng iti tao gapu iti panagbasol ni Adan nga naggapuantayo. Ngem amin a naikadua iti pamilya ti Dios babaen iti panamati kenni Jesu-Cristo ket maikkan iti baro a biag (1 Taga-Corinto 15:20-22). No kasano a pinagungar iti Dios ni Jesus, datayo ket pagungarenna met babaen iti pannakabalinna (1 Taga-Corinto 6:14).
Uray no agungar iti tao, saan nga amin ket mapan idiay langit. Ti tunggal maysa kadatayo ket masapul a keddengan ti para iti biag nga agnanayon. Kunkunaen iti Biblia, “Naituding a matay ti tao iti maminsan, ket kalpasanna, ukomen ti Dios (Hebreo 9:27). Dagiti impagapu a nalinteg ket mapan idiay langit tapno agbiag idiay nga agnanayon, ngem dagiti dakes ken saan a mamati kenni Jesus ket maipurwak idiay impiyerno iti dusa nga awan patinggana (Mateo 25:46). Ti impiyerno ket saan nga aramid iti panunot laeng. Daytoy ket maysa a pisikal ken pudno lugar. Daytoy iti lugar nga pagsagabaan iti dusa nga agnanayon iti Dios kadagiti dakes a tao. Marikna dagiti tao a mapan idiay iti rigat iti rikna, panunot, ken bagi, karaman pay iti pannakaibabain ken panagbabawi.
Iladladawan ti impiyerno nga kas maysa nga abut nga iti unegna ket awan patinggana (Lukas 8:31; Paltiing 9:1), ken kas iti danaw nga apoy nga adda agburburek nga asupre. Dagiti adda sadiay ket parigaten aldaw ken rabii nga awan patinggana (Paltiing 20:10). Agsangsangitda sadiay ken agngaretnget dagiti ngipen (Mateo 13:42). Daytoy a lugar ket saan a matay dagit igges ken apoy (Marcos 9:48). Ti Dios ket saan a maragsakan iti siasinoman a matmatay gapu kadagiti kinadakesda, ti tarigagayna ket paglikudanda dagiti kinadakesda ken agsubli iti nakemda kenkuana tapno isuda ket agbiag (Ezekiel 33:11). Ngem saannatayo a piliten nga sumurot kenkuana no saantayo a kayat. No ilibaktayo Isuna gapu ta dayta ti kayattayo, itdenna kadatayo iti kayattayo nga panagbiag nga naisina kenkuana.
Ti biag iti lubong ket maysa a pannubok- maysa a panagsagana para iti masangwanan. Para kadagiti namati, daytoy ket aglippas iti maysa a biag nga agnanayon iti dinna iti Dios. Ngem kasanotayo nga agbalin a nalinteg iti imatang iti Dios tapno magun-ud iti biag nga agnanayon? Ti laeng pamuspusan ket babaen iti panamati kenni Jesu-Cristo nga Anak iti Dios. Kinuna mismo ni Jesus, “Siak ti panagungar ken ti biag,” kinuna ni Jesus. “Ti siasinoman a mamati kaniak, uray no matay, agbiagto pay. Ket ti siasinoman nga agbiag ken mamati kaniak, pulos a dinto matay. Patiem daytoy?” (Juan 11:25-26).
Ti daytoy a sagut nga biag nga agnanayon ket sagut nga awan bayad na. Ngem masapul nga agbabawi tayo kadagiti basbasoltayo, idatontayo iti bagitayo iti Dios ken agbiag iti baro a panagbiag (Taga-Roma 12:1, 2). Kunkunaen met iti Juan3:36, “Ti siasinoman a mamati iti Anak maaddaan iti biag nga agnanayon. Siasinoman a di agtulnog iti Anak, dinanto maragpat ti biag, no di ket agtalinaed kenkuana ti pannusa ti Dios.” Awanen ti gundaway nga makababawi kadagiti basol kalpasan iti ipapatay. Kayatna nga umasideg tayo kenkuana ita. No awatentayo nga iti pannakatay ni Jesus-Cristo iti nagbalin nga pangbayad kadagiti panagsukir tayo iti Dios, Sinigurado iti Dios kadatayo nga maaddaantayo iti adda kapaypay-anna a biag ditoy daga ken biag nga agnanayon iti dinna ni Cristo idiay langit kalpasan iti ipapatay.
No kayatmo nga awaten ni Jesus-Cristo a kas mangisalakanmo ken awaten iti pammakawanna, mabalinmo nga ikararag daytoy. Lagipem laeng nga daytoy a kararag ket saan a mangisalakan kenka. Ti Dios laeng ti makaisalakan kenka babaen iti Santo nga Espiritu. Ibagam kenkuana nga agtaud dita pusom, “O Dios, aminek a nagbasolak maibusor kenka ket rebbeng laeng a siak ket madusa. Ngem innala ni Jesus ti basol ko ken sinagabana ti dusa nga siak ti rumbeng nga umawat. Agbabbabawi ken paglikudakon dagiti basbasolko ken agtalekak kenni Jesus maipapan iti pannakaisalakanko. Agyamanak iti nakaskasdaaw a paraburmo ken pammakawan. Agyamanak met iti biag nga agnanayon. Amen!
Gapu kadagiiti nabasam ditoy, Sika aya ket agbabbabawin kadagiti basolmo ken nangaramidka iti keddeng nga ikabil ti pammati ken panagtalekmo kenni Cristo? No wen, i-klik mo ti "Inawat ko ni Cristo ita" iti kahon iti baba.
Nagdesisyon ka kadi para ken Cristo gapu iti nabasam ditoy? No kasta, maidawat a pindutem iti baba ti "Inawat ko ni Cristo ita nga aldaw".
English
Addapay kadi iti biag kalpasan iti ipapatay?


text:
News Categories
Latest Bloggers
Umuna nga FUN RUN ti ili nga Sugpon naaramid
- Details
- Written by Super User
-
Category: Homepage
-
Published: 22 June 2014
-
Hits: 1439
Ti mapastrek nga pondo iti daytoy nga aktibidad ket mabingay iti dua, ti 50% ket apan ti Town Fiesta 2014 kasta met nga ti 50% ket mapan ti programa nga isayangkat to dagiti nangbukel iti daytoy nga aktibidad. Napagtutulagan garud ti grupo nga mausar to daytoy nga pundo para ti feeding program kadagiti malnourished children ti ili a Sugpon.
Manamnama garud nga iti sumarsaruno nga panagpiesta ti ili ket maitultuloy daytoy nga aktibidad no laketdi dakdakkel ti maited na nga pagsayaatan kadagiti umili.
Ti nangabak iti kategorya dagiti nataengan , umuna isuni Christian Niro, sarunuen ni Fernan Castro ken ti maikatlo ket ni Diony Ambrosi nga naggapu amin iti probinsiya ti La Union.
Iti met kategorya ti ub-ubbing , ti kapartakan nga nakadanun ti finish line ket naggapu ti Brgy. Caoayan isu ni Stency Vasadre, sinaruno ni Jeremy Bacate, maikatlo ni Globert Sean Liwangen. Kasta met nga ti kaubingan nga nakitaray ket ni Ma. Erika Fontawa nga agtawen ti uppat.


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan
Darsen a mapan agbiruk
Ni
(24 Agosto 1899 – 14 Hunio 1986), ammo pay a kas ni Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Jorge Luis Borges ket Arhentino a mannurat iti ababa a sarita, manalaysay, mannaniw ken agipatpatarus a naipasngay idiay Buenos Aires. Dagiti obrana ket sakupenna ti "karakter ti saan a kinapudno kadagiti amin a literatura". Dagiti naindayegan a liblibrona, Ficciones (1944) ken Ti Aleph (1949), ket ur-urnong dagiti ababa a sarita a naisilsilpo babaen dagiti sapasap a tema a kas dagiti tagtagainep, labirinto, dagiti biblioteka, sarsarming, ay-ayup, piksional a manmannurat, pilosopia, relihion ken Dios. Dagiti obrana ket nakaiparawad iti pilosopiko a literatura ken ti pay pantasia ken dagiti kita ti naengkanto a realismo. Ti kita ti obrana ket nagtigtay a sumuppiat ti realismo nga enkanto/naturalismo ti maikasangapulo ket siam a siglo. Iti kinapudno, ti kritiko a ni Angel Flores, ket isu ti immuna a nagusar iti termino, ket nangiyuna ti panangirugi ti daytoy a tignay iti Historia universal de la infamia (Ti Sangalubongan a Pakasaritaan ti Inpamia) (1935]) ni Borges . Adu dagiti eskolar a nagisingasing a ti nagkarkaro a panagbulsek ni Borges ket timmulong kaniana nga agpartutuat kadagiti nipabpabaro a simbolo ti literario babaen ti panagpanpanunot. Dagiti naladaw a pannakisinnao ti daniwna nga addaan kadagiti pigura ti kultura a kas ni Spinoza, Luís de Camões, ken ni Virgil.
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat! Ipatpategmo kadi ti kina-
Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a proyekto:


text:
PUDNO ngata wenno kinaulbod laeng dagiti kaso a naipila ken ni Senadora Leila de Lima nga adda pannakainaigna iti panagnegosio iti illegal a droga?
Dayta a saludsod ti namagdadasig ti kananakem ken karirikna dagiti Pilipino iti agdama a panawen kalpasan ti boluntario nga isusuko ni De Lima kadagiti ahente ti Criminal Investigation and Detection Group ti Philippine National Police a nangidanon ti warrant of arrest iti opisinana sadiay Senado idi bigat ti Pebrero 24, 2017. Dagus a naitarus ni De Lima sadiay opisina ti CIDG – National Capital Region sadiay Camp Crame para iti pannakaproseso ti pannakaarestona.
Napasamak ti isusuko ti Senadora iti CIDG kalpasan nga imparuar ni Muntinlupa Regional Trial Court Branch 204 Judge Juanita Guerrero ti warrant of arrest ken ni De Lima gapu iti nakaidarumanna a kaso ti panaglabsing iti Republic Act No. 9165 wenno Comprehensive Dangerous Drugs Act idi isuna pay laeng ti Justice Secretary. Nairaman a naibilin a naaresto da Ronnie Dayan, ti driver-bodyguard ken nagbalin a kaayan-ayat ni De Lima, ken sigud nga Officer-In-Charge ti Bureau of Corrections Rafael Ragos.
Dayta a kaso a nakaarestaran ni De Lima ket maysa laeng kadagiti tallo a naipila iti Department of Justice a panaglabsing iti RA 9165 a maatap a nagramut iti pannakikumplotna iti illegal drug trade kadagiti nakabalud a drug lords sadiay New Bilibid Prisons. Mapabpabasol ni De Lima nga impalubosna ti panagnegosio dagiti drug lords iti illegal a droga sadiay uneg ti National Penitentiary kasukat ti minilion a payola nga inaramatna kas campaign fund idi panawen ti kampania idi kandidato pay laeng a senador idi May 2016. Kadagiti naisayangkat a hearing iti House of Representatives, nagtestigo dagiti prominente a drug lords a sigud a nakakulong iti NBP maikontra ken ni De Lima.
Sakbay ti boluntario nga isusuko ni De Lima kadagiti mangaresto kenkuana ket inrakurakna kadagiti kameng ti media sadiay Senado nga awan ti kinapudnona dagiti kaso a naipila kenkuana ngem naimbento dagita a kaso tapno pagulimekenda iti panangtubtubngarna ken ni Presidente Rodrigo Duterte kadagiti mapaspasamak nga extrajudicial killings ken pannakalabsing ti human rights iti Pilipinas manipud pay idi nangrugi a nagakem ti Presidente. Inkarina a saan a makalapped kenkuana ti pannakaikulongna tapno agulimeken wenno agsardengen a mangtubtubngar ken ni Duterte.
Mabigbigbig ni De Lima kas kangrunaan a kritiko ni Duterte. Saan a mailibak ti rurod ti Presidente iti senadora manipud pay nangrugida nga agakem iti agdama a posisionda. Ni De Lima idi ti chairperson ti Commission on Human Rights a nagimbestigar kadagiti pammabasol ti human rights violations kontra ken ni Duterte idi mayor pay laeng sadiay Davao City. Inimbestigar ti CHR ti pannakainaig ni Duterte kadagiti extrajudicial killings ti grupo a naawagan iti Davao Death Squad.
Idi 2016, idi ni De Lima pay laeng ti chairperson ti Justice Committee on Justice sadiay Senado, ket indauluanna ti pannakaimbestigar dagiti mapaspasamak nga extrajudicial killings ken summary executions a dagiti biktima ket mapabpabasol nga adda pakainaiganna iti illegal a droga. Nagpalawag iti imbestigasion ni Edgar Matobato a nangaklonanna a kameng isuna ti DDS nga indauluan ni SPO3 Arturo Lascañas, polis a right hand ni Duterte, ken ti sigud a mayor iti pannakainaigda kadagiti napasamak nga extra judicial killings sadiay Davao City. Gapu iti dayta nga imbestigasion, nasukatan ni De Lima a mangidaulo ti Committee on Justice babaen ken ni Senador Dick Gordon.
Para kadagiti nasanayen iti normal a proseso dagiti kaso iti Pilipinas ket masdaawda iti napartak a pannakaiparuar ti warrant of arrest ken ni De Lima. Uray ti kampo ti senadora ken dagiti abogadona ket nasdaawda iti kellaat a pannakaiyetnag ti bilin ti korte ket saanda a nasaganaan ti legal a remedio tapno naitantan koma ti pannakaaresto ni De Lima.
Adda dagiti mamati a karma ti sagsagrapen ni De Lima ta laklak-amenna ita dagiti padas dagiti impabaludna idi isu pay laeng ti secretary of Justice. Mairaman kadagiti prominente nga impaarestona gapu iti kaso a plunder ket da Pampanga Rep. ken sigud a Presidente Gloria Macapagal Arroyo, ken dagiti tallo a sigud a senador – da Juan Ponce Enrile, Jinggoy Estrada ken Ramon Revilla Jr. Makaduanton ni De Lima da Estrada ken Revilla a nakakulong pay laeng sadiay PNP Custodial Center.
Para met kadagiti makisimpatia ken kakadua ni De Lima iti Liberal Party ken padana a senador, mamatida a ti pannakaibaludna ket paset ti pannakapastidiarna gapu iti agtultuloy a panangtubtubngarna ken ni Duterte. Adda dagiti mamati a napadaras ti pannakaarestona tapno magaburan ti kontrobersial nga isyu a panagbaliktad ni SPO3 Larañas iti sigud a testimoniana iti Senado, ket itan, inakusaranna ti Presidente a nagmandar iti DDS tapno agisayangkatda kadagiti pammapatay.
Para kadagiti Pilipino nga awan ti kankanunonganna, tarigagayanda ti panagari koma ti kappia, kinapudno ken hustisia, ken makapagkaykaysan dagiti umili para iti sapasap a pagimbagan. (Eden A. Alviar)


text:
Maika-50 a paralelo amianan
Ti maika-50 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 50 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Europa, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Iti daytoy a latitud ti init makitkita para kadagiti 16 nga oras, 22 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 8 nga or-oras, 4 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.[1]
Dagiti linaon
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 50° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Isla Sakhalin[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi las-ud ti panawen ti Imperio ti Hapon, manipud idi 1905 aginggana idi 1945, ti maika-50 a paralelo ket nangmarka ti ti pagbeddengan a nagbaetan ti Prepektura ti Karafuto ti Hapon aginggana iti abagatan ti Imperio ti Rusia ken kalpasanna ti Kappon ti Sobiet iti amianan idiay isla ti Sakhalin. Ti intero nga isla ket tinengngel idi babaen ti Sobiet kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II.[2]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://aa.usno.navy.mil/data/docs/Dur_OneYear.php
- ^ Sevela, Mariya. "Sakhalin: the Japanese Under Soviet Rule". History Today. Naala idi 10 Mayo 2014.


text:
Karlomagno
Ni Karlomagno ( /ˈʃɑrlɨmeɪn/; Panangibalikas a Pranses: [ʃaʁləmaɲ]; c. 742 – Enero 28, 814), a naam-ammuan pay a kas ni Karlos ti Natan-ok (Latin: Carolus Magnus wenno Karolus Magnus) wenno Karlos I, ket isu idi ti nangbangon ti Imperio a Karolingio, a nagturay manipud idi 768 agingganaidi pimmusay. Isu ti nangpadakkel ti Pranko a Pagarian, a naginaynayon ti Italia, a nagparukma kadagiti Sahon ken dagiti Babaro, ken nangiduron ti prontiero idiay Espania. Isu ti kinauna nga anak a lalaki ni Pepin ti Pandek ken Bertrada ti Laon, ni Karlomagno ket isu idi ti immuna nga "Emperador" idiay Lumaud nga Europa manipud iti panakarebba ti Imperio a Romano idi sakbay ti uppat a siglo.
Isu ket nagbalin nga Ari dagiti Pranko idi 768 kalpasan ti ipupusay ti amana, ni Karlomagno ket immununa akimmadduan a nagturay iti kabsatna a lalaki a niKarloman I. Ti kellaat nga ipupusay ni Karloman I idi 771 babaen ti saan a naipalpalawagan a pasamak ket nangibati kenni Karlomagno ti awan suppiatna nga agturay ti Pranko a Pagarian. Babaen ti panagparparukmana ti milisia, pinadakkelna ti pagarian iti maysa nga imperio a nangitipon kadagiti kaaduan ti Akinlaud ken Tengnga nga Europa.
Ni Karlomagno ket nagtultuloy kadagiti annuroten ti amana para iti kinapapa ken isu ti nagbalin a nagsalsalaknib daytoy, nga isu ket nagikikkat ti kabilegan dagiti Lombardo idiay Italia, ken nagidaulo ti panagraut iti Muslim nga Espania. Isu ket simmuppiat a nagkampania pay kadagiti tattao ti dayat, a nagpilit a Nangikristiano kaniada (a naipangpangruna dagiti Sahon), a dimtengan daytoy ti panagituray kaniada kalpasan ti napaut a gubat. Ni Karlomagno ket nakaabut ti kabileganna idi 800 nga isu idi ket nabalangatan a kas ti "Emperador" babaen ni Papa Leon III idi Aldaw ti Paskua.
Isu ket tinawtawagan a ti "Ama ti Europa" (pater Europae),[1] ti imperio ni Karlomagno ket immuna a nangikaykaysa ti kaaduan ti Lumaud nga Europa manipud idi panawen ti Imperio a Romano. Ti turayna ket nagparang-ay ti Karolingio a Renasimiento, ti panagungar manen dagiti arte, relihion, ken kultura babaen ti panag-usar ti Katoliko a Simbaan. Babaen dagiti ganganaet a panagrukmana ken dagiti akin-uneg a repormana, ni Karlomagno ket nangawawis ti panakaporma ti sapasap a kinasiasino ti Europa.[2][3] Dagiti Pranses ken Aleman a monarkia ket naipanunotanda dagiti bukodda a monarkia a kas dagiti kaputotan ti imperio ni Karlomagno.
Ni Karlomagno ket pimmusay idi 814 kalpasan a nagturay a kas Emperador ti ganagani a limapulo a tawtawen. Isu ket naipunpon idiay imperio a kapitoliona nga Aachen. Ti anakna a lalaki a ni Luis ti Relihioso ket simmaruno kanian a kas ti Emperador.
Dagiti linaon
Politikal a pakaaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Babaen ti maika-16 a siglo , dagidi akinlaud a Hermaniko a Pranko ket Nakristianoda iti, ken ti Francia (rehion), ket tinurturayan babaen dagidi Tattao a Merovingio, ket isu idi kadagiti kabilegan a pagarian a simmaruno ti Lumaud a Romano nga Empirio. Kalpasan ti Gubat ti Tertry, nupay kasta, dagidi Merovingio ket naapday ti kabilegda, a nakunkunada idi a ti rois fainéants ("dagidi awan ti maar-aramid nga ari"). Gangani amin a bileg ti gobierno ti aniaman a pagbanagan ket inar-aramid babaen dagiti bukodda a pangulo nga opisial, ti mayor ti palasio.
Idi 687, ni Pippin iti Herstal, mayor ti palasio iti Austrasia, ket nangipatingga ti panagriringgor a nagbaetan dagiti nadumaduma ng ari ken dagiti mayorda iti panagballigina idiay Tertry ken isu idi ti nagbalin a nagmaymaysa a gobernador ti intero a pagarian ti Pranko. Ni Pippin ket isupay ti apo alalaki dagiti dua a kangrunaan a pigura iti Austrasia a Pagarian, Ni San Arnulf iti Metz ken ni Pippin iti Landen. Ni Pippin ttiTengnga ket dimtengan a sinarunuan idi babaen ti lalaki nga anak ti ruar ni Carlos, ken kalpasanna ket ammo a kas ni Carlos Martel.
Kalpasan idi 737, ni Carlos ket tinurayanna dagiti Pranko nga awan ti ari tii trono ngen nagmadmadi a nagtawtawag ti bagina iti ari. Ni Carlos ket sinaruno idi 741 babaen dagiti annakna a lalaki a ni Karloman ken ni Pepin ti Pandek, ti ama ni Karlomagno. Tapno mapawilan ti panagsisina kadagiti igid ti pagturayan, idi 743 dagiti agkabsat a lallaki ket binalangtanda ni Childerico III, nga isu idi ti kinaudi a Merovingio nga ari.
Kalpasan idi nagikkat ni Karloman iti opisina idi 746 tapno sumrek iti simbaan babaen ti panagkayat nga agbalin a monghe, ni Pepin ket nagsalsaludsod ti kin-aari kenni Papa Zacariay, a nagsalsalusod no lohikal para iti maysa nga ari ti awanan iti naarian a bileg. Ti papa ket nangited ti keddengna idi 749. Isu ket nagbilin a nasaysayaat para kenni Pepin, nga addaan kadagiti bileg ti nangato nga opisina ti Mayor, a matawagan iti ari, tapno saan a maiyallilaw ti panagsasaruno. Isunga nagbilin kaniana nga agbalin nga agpayso nga ari.
Idi 750, ni Pepin ket nabutosan babaen ti maysa nga asembila dagiti Pranko, nga inkeddeng babaen ti arsobispo, ken kalpasanna ket naipangato iti opisina iti ari. A nagmarka kenni Childerico III a kas "ti di agpayso nga ari," ti Papa ket nagbilin kaniana iti maysa a monasterio. Isunga idi ti Merovingio a dinastia ket sinukatan babaen ti Karolingio a dinastia, a nainagan a iti ama ni Pepin, a ni Carlos Martel.
Idi 753 ni Papa Esteban II pimmanaw idiay Italia ken napan idiay Francia a dimmawdawat ti tulong para kadagiti karbengan ni San Pedro kenni Pepin. Isu ket nasuportaran para iti daytoy a panagdawat babaen ni Karloman, ti kabsat a lalalki ni Carlos. Iti panagbayad ti papa ket makaited laeng ti kina-lehitimado, nga inaramidna manen idi ken nangisapsapo ken nangikeddeng kenni Pepin, ti daytoy a panawen ket nanginaynayon dagiti ubbing nga annakna lallaki a ni Carolus ken ni Karloman iti naarian a patrimoniato, nga itan ket mangtawtawid ti nalatak a pagturayan a kaaduan a nagsakupen ti lumaud ken tengnga nga Europa. Idi 754 ni Pepin ket inawatna ti inbitasion ti Papa a mangbisita ti Italia para iti karbengan ni San Pedro, a nagballigi a nakitultulad kadagiti Lombardo.[4]
Babaen dagiti karolingio, ti Pranko a pagarian ket naiwarwaras a nanagsakop ti maysa a lugar a kaaduan a mairaman ti Akinlaud nga Europa; ti pannakabingbingay ti pagarian ket isu ti nangporma kadagiti kuartel para iti moderno a Pransia ken Alemania.[5] Dagiti relihioso, politikal, ken artistiko nga ebolusion nga agtataud manipud iti naipatengnga a nakaipuestuan ti Francia ket nakaaramid ti nanginagan nga imprenta iti sibubukel nga Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Papst Johannes Paul II (2004). "Ansprache von seiner Heiligkeit Papst Johannes Paul II" (iti Aleman). Internationaler Karlspreis zu Aachen.
- ^ Riché 1993, Preface xviii. "Iti kinabukbukodan, isu ket nagayayat ti panakaikeddeng, ken babaen ti kaatiddog ti ti panagturayna, babaen kadagiti pinarukmana, lehislasion ken nailegaduan a katakderan, natulok a nagmarka ti pakasaritaan ti Akinlaud nga Europa."
- ^ "Ti Naipakasaritaan a Karlomagno".
- ^ Ti pakaammo ket adu nga agtaltalek iti Einhard, putative & 741–829, Tawtawen ti 745–755
- ^ Ti Oman 1914, pp. 409–410 ket mangiladladawan ti Tulag ti Verdun, 843, ti baetan dagiti naggugubat a appo a lallaki ni Karlomagno, a kas ti pundasion a pasamak ti maysa anawaya a Pransia babaen ti immuna nga arina, ni Carlos ti Kalbo, ti maysa a nawaya nga Alemania , babaen ti immuna nga arina, a ni Luis ti Aleman, ken ti maysa a nawaya a naipatengnga nga estado a gimmay-at manipud dagiti ababa a pagilian iti igid dagiti daga a pagbeddengan iti abagatan ti Roma babaen ni Lotario I, nga isu ti nagtalinaay ti titulo iti emperador ken dagiti kapitolio ti Aachen ken Roma nga awan ti pannkaturay. Ti tengnga a pagarian ket nasinsina babaen idi 890. Ti pannakabingbingay ti teritoriona ket aagtultuloy a nangruna a taudan kadagiti panagsisina a baetan ti Pransia, Alemania, ken Italia aginggana iti maika-20 a siglo. Ti patingga a pannakailawlawagan ket ti pannakapartuat kadagiti babbabassit a pagilian kadagiti sona a bangen, a nangnagruna ti Olánda ken Suisa ken dagiti pay sumagmamano a babbabassit nga estado. Ti konsepto ket lagip ti nagkaykaysa nga Europa ket agtultuloy iti agdama panawen.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Karlomagno iti Wikimedia Commons
- Einhard. "Einhardi Vita Karoli Magni". Mediebal a Latin. Ti Latin a Biblioteka.
- Bakker, Marco (2003). "Karlomagno". Reportret.
- Ti Espada ni Karlomagno (artikulo ti myArmoury.com)
- Snell, Melissa (2011). "Dagiti Galeria ti Ladawan ni Karlomagno". Mediebal a Pakasaritaan. About.com.
- Ti Dokumento a Bilin nga inted babaen ni Karlomagno para iti Abadia ni San Emmeram a mangipakpakita ti selio ti Emperador, 22.2.794 . Naala mnipud kadagiti urnong ti Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden idiay Unibersidad ti Marburg


text:
No pudno ti nakalapna nga impormasion, ti mountain ranges wenno taratar dagiti bantay a mangsakop ti Bantay Kuntirad ket nagtunged iti batog dagiti dua a dadakkel ken nagtimmukel a tangrib, a kunam la no paris a mata a mangtantannawag ti kabaybayan. Dayta a lugar ket iti lauden ti Bantay Kimmallugong, agarup sumurok-kumurang a dua gasut a metros manipud iti ayanna. Agarup met iti sumurok-kumurang a dua a kilometro ti baet ti kabambantayan ken ti paris a tangrib iti baybay.
Sinakayan ni Rino ti motorsiklona, ket kinamangnan iti takdang iti asideg-batog dagiti dua a tangrib. Iti igid a kakandarumaan, a nagpuesto ken mangpaliiw ti kabaybayan. Iti ababa a pannao, nasken nga aglemmeng, uray ti motorsiklona ket adda iti abayna, a madadaan nga aramatenna no nasken. Awan met ti matatao iti lugar ta adayo kadagiti kabalbalayan.
Ngem awan iti karkarna a mapaliiwna iti naglabas a sumagmamano a minutos. Inruarna iti backpackna ti gadget a mangammo kadagiti nadumaduma nga elemento iti aglawlaw. Nasken laeng a tingitingen ken amiris dagitoy, tapno masaluadanna iti inna pakaisagmakan. Adu dagiti nagrehistro iti gadgetna a kinaadda dagiti elemento wenno dagiti datdatlag a parsua, ngem saan a mangipaay dagitoy iti kinadamsak, isu a binay-anna latta metten ida nga agpaliiw met no ania ti paliiwenda. Ngem iti panangidasig ni Rino, sumagmamano kadagiti elemento iti saan a maisina dagiti matada ken ni Rino. Iti pattapatta ni Rino, palpaliiwenda la ketdi no ania ti aramidenna dita. Binay-an lattan ni Rino dagiti elemento ket iniddepna payen ti gadget ken insubli iti uneg ti backpack ket intuloyna iti nagpaliiw.
Mangngegna ti uni dagiti kuriat, riari ken dadduma pay a mangrabrabii. Mamitlo metten a naimatanganna ti nalabit a puwwek iti law-ang – imbasarna ti pattapattana iti kinaawan sabali a nocturnal a tumatayab no di puwwek ken kas iti paliiwna iti panagkayabkab daytoy. Naulimek ti kabaybayan ta nakaturog dagiti dalluyon. Agin-inana met ti pul-oy isu nga awan iti marikna a kayab, a kas mapaliiw kadagiti naingpis ken babassit a bulbulong dagiti muyong ken kaykayo a dida pulos aggunay wenno kas iti dati nga aramidda, makipagkumpas koma iti sala ti pul-oy.
Nagkidem ni Rino tapno pabilgenna pay ti bukodna nga aura, ta dinto ket masikapan ti bileg ti sipnget, ta di met masasaan wenno awanen ti kinaadda dagiti pasurot ti sipnget nga agpalpaliiw iti suli, nupay naynay ketdi a lissian dagitoy a pasurot ti sipnget isuda nga addaan iti naidumduma talugading; nupay kasta, saan amin a pasurot ti sipnget ket aglisi, ta adda latta dagiti barisuwweng a mangipakita iti kabaelanda ken makipinnadas iti bileg ti Lawag, a kas ken ni Rino ken dagiti kameng ti Annabo. Pinalidemna met laeng ti aurana.
Madamdama pay, dua nga orasnan nga agpalpaliiw, segun iti relos iti punguapunguanna. Namulagatnna a naitapawen iti Bantay Kimmallugong ti umis-isem ken nakamulagat a kabus. Awan a pulos ti milat ti tangatang. Timminggaw ti konsierto dagiti riari ken andidit. Anian a nagdaeg a buya ti nakaparsuaan! Dumuyaw-bimmalitok ti lawag ti kabus a bulan. Masirayan dagiti kangrunaan nga elemento ti lubong: ti daga, ti danum iti kabaybayan, mariknanan ti gunaygunay ti agmurmuray nga angin.
Simmeksek iti muging ni Rino, ket naiyesngawna: “Yanna ti elemento ti apuy?” Inwarasna ti panagkitana ngem napaay. Ngem kellaat a napakudkud iti di met nagatel a teltelna idi mataldiapanna ti bassit nga apuy iti tuktok ti Bantay Kuntirad.
“Nagkangelak metten…!” kinunana nga inkatawa. Pinaliiwna ti apuy iti Bantay Kuntirad, madamdama pay, agiddep-aglawag iti sumagmamano a daras agingga iti saanen a makita.
“Ania ti kayatna nga ipasimudaag?” Dinamagna iti bagina. Nagrupanget ni Rino, dina pulos mabatok ti kaipapanan wenno ti gunay ti nakaparsuaan. Iti panunot ni Rino, nalabit a nalpasen ti senario? Tinangadna ti umis-isema kabus, ti nakaturog a kabaybayan ken ti dipay namurmurayan a pul-oy ngem dina mabasa ti mensaheda.
“Ania ti sumaruno a senario?” Ngem awan iti mapaliiw ni Rino. Inkeddengnan iti agawid. Sinakayanna ti motorsiklona. Ngem nailabeg idi makangngeg iti kanabsuok. Nagpaliiw, adda manen, umas-asideg, iti naminsan pay a kanabsuok, naimatangannan ti datdatlag a parsua, nga itan, addan iti takdang a sisasango iti Bantay Kuntirad.
Saan pay nga agkidem ni Rino a mangmatmatmat ti datdatlag a parsua. Dina pulos mailadawan no ania dayta a parsua, dina mainaganan. Intayok ti mugingna kadagiti nabasbasana a libro dagiti nadumaduma nga ayup ngem awan iti kasta a naikur-it wenno nasukisok. Datdatlag a talaga ken naidumduma.
Limmagto ti ayup ken nagdisso iti agarup a sangapulo a metro. Pinagandar ni Rino ti motorsiklona, insilawna ket sigagagar a nangkamang ti ayan ti datdatlag nga ayup.
Nagbalaw ti datdatlag nga ayup iti kinaadda ti sumungad a motorsiklo. Sinangona daytoy. Dagiti matana ket limmagbaga iti natayengteng a kunam la no bumegbeggang. Nagsardeng ni Rino iti agarup lima a metro iti nagbaetanda, iniddepna ti silaw ngem saan ti makina ti motorsiklo. Lalo pay a timmarnaw ti nalabaga a mata ti ayup, manipud iti ngiwatna, in-inut a nagruar iti apuy agingga iti agtultuloyen a nagruar ken ngumayngayebngeb. Iti pattapatta ni Rino, sidadaan ti ayup a makiranget kenkuana iti kanito nga umasideg ken agdangran.
Immisem ket nangilangangil ni Rino. Imparabawna ti kanawan a dakulapna iti batog ti pusona, inunnatna-a-pasango ti kanigid ngem nakatakder ti dakulap ken nagdidippit dagiti ramramayna, nagkidem tapno parangrangenna ti aura ti bagina, sa kalpasanna, nagmulagat met laeng a sikikita iti datdatlag nga ayup. Nagpinnaliiw ti narangrang a bagi ken umap-apuy a bagi. Madamdama pay, in-inut a nagpukaw ti apuy iti ngiwngiw ti ayup, limmidem dagiti matana ngem saan nga aggunggunay a kasla agpalpaliiw met iti aramiden ni Rino.
Nagtantanamitim ni Rino, sa kalpasanna, in-inut a nagpukaw ti aurana wenno lawag nga agtaud iti bagina, inin-inutna nga imbaba dagiti takkiagna. Pinaliiwna ti datdatlag nga ayup ket pilitna nga inmarka iti mugingna: kasla kanggaro, atitiddog-nawalat dagiti dua a sakana a makinlikud ket nalagip ni Rino ti talugading ti praying mantis nga addaan met iti atitiddog a saka nga isu iti usarenda no lumagtoda iti nakaad-adayo. Iti panunot ni Rino, kastoy daytoy a datdatlag a parsua, isu a no lumagto ket nangato ken adayo iti inna pagdissuan. Ab-ababa dagiti sakana iti masanguanan. Immaratiddog ti ngiwngiwna. Immatidddog met ti ipusna a nalukmeg iti puon sa in-inut a bimmassit agingga iti kutit daytoy nga ayan ti nagkuntirad a kasla iti sima wenno ankla. Awanan dutdut ti nangisit a bagina, immaratiddog dagiti nawalat ken kuntirad a lapayagna. Iti pay paliiw ni Rino, natatadem la ket dagiti agpapada a ngipen daytoy ta nakanganga pay laeng ti ngiwngiw ti datdatlag nga ayup. Kasla katayag ti gagangay a baka wenno nuang ngem naingpis-narapis ti bagina. Iti lawag ti mulagat ken umis-isem a bulan, maripar ni Rino nga atitiddog dagiti nagbakkog a kuko ti datdatlag a parsua.
(ADDA TULOYNA)


text:
Pagsasao a Dabawenio
Ti Dabawenio (wenno Davawenyo ken Davaoeño) ket ti kangrunaan a pagsasao ti Rehion ti Davao ti Mindanao idiay Filipinas. Segun ti Ethnologue, daytoy ket ti "sintesis" ti Tagalog, Cebuano, ken dagiti dadduma pay a sasao a Bisaya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dabawenio iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Davawenyo". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Narisgo ti agmaneho ken makilubbon iti motorsiklo. Daytoy ti rason a nangputartayo ti baro a balikas a “motorisgo”. Kayatna a sawen ti “motorisgo”: Narisgo ti agmotorsiklo. Dua ti ligayna daytoy a behikulo, isu a masapul ti abilidad a panagbalanse no agmanehoka ti daytoy a klase iti lugan de motor.
Kunada nga arigna a naitanemen idiay sementeryo ta maysa a sakam apaman a sinakayam ta motorsiklo. Kasta ti kinagrabe ti risgo iti agmotorsiklo. Bassit laeng a kamali, agbaliktadka. Uray pay permi ti annad iti dalan, no madamgiska, segurado matumba ta motorsiklo. Sika, agraman inlubbonmo no adda man, di bumurong, maipurwak, maiyarado wenno maibanggol ti ulo iti sementado a kalsada, puon iti kayo wenno ania ditan a natangken a banag.
Naillian a paglintegan ti agusar ti crash helmet no nakasakayka ti motorsiklo nga agdalliasat kadagiti kalkalsada kas salaknib ti ulo no adda disgrasya a mapasamak. Ditoy Laoag City, naistrikto ti implementasyon iti crash helmet ordinance. Ngem idiay Batac City, maiparit ti agusar ti crash helmet no agdalliasatka iti sentro iti syudad. Ti rason, tapno mairupaan ti siasinno man a tao nga agaramid ti krimen nangnangruna dagiti hired killers.
Adun a motorsiklista ti nairisang iti biagda gapu ti aksidente. Ditoy Laoag City laengen, segun kenni Police Traffic Division Chief SPO2 Sean Francis Bugaoisan addan disi-otso (18) ti pimmusay iti dagup nga 1,332 aksidente idi 2015 ken lima (5) ti natay iti bulan Enero ken Pebrero 2016. Kinaliway, kinabartek ken kina-barumbado a panagmaneho ti kangrunaan a rason iti disgrasia, kinuna ni Hepe Bugaoisan.#
*Photo courtesy of Paoay Police Station


text:
MAPASPASUNGADANEN ti panaglukat ti School Year 2017 – 2018 iti Pilipinas. Nakasagana ngatan dagiti eskuela, mangisursuro, estudiante ken nagannak?
Inyetnagen ni Department of Education Secretary Leonor Briones nga inton Hunio 5, 2017 ti general opening ti klase kadagiti pagadalan a sakup ti DepEd. Ngem awan ti naituding a maymaysa nga aldaw a panangrugi ti klase kadagiti kolehio ken unibersidad a sakup ti Commission on Higher Education.
Iti daytoy a panaglukat ti klase ket naan-anayen ti pannakaimplementar ti Kindergarten + Grade 12 Program ta itay naglabas nga School Year ket nagpatingga pay laeng iti Grade 11. Iti iseserrek dagiti estudiante iti Grade 12 ket agkasapulan la ketdi dagiti kanayonan a class rooms, school facilities ken textbooks nga aramaten dagiti agadal. Kasapulan pay dagiti kanayonan a mangisursuro nangruna kadagiti addaan iti specialization kadagiti nagduduma a benneg iti edukasion para kadagiti tracks a pilien dagiti estudiante iti Senior High School.
Ita a panangrugi ti school year, manamnama ti panagkirang kadagiti kasapulan a mangisursuro, pasilidad ken alikamen dagiti estudiante iti Grade School gapu iti implementasion ti K + 12 Program. Mapaliiw daytoy kadagiti pangpubliko a pagadalan ken uray kadagiti babassit a pribado nga eskuela. Agtultuloy ti pannakaikamakam dagiti pasdek ken pasilidad para ti panaglukat ti klase. Dayta ket ipakitana ti kinakurang ti panagsagana ti gobierno ken dagiti mangimaton kadagiti pribado a pagadalan uray pay nabayagen a naplano ken nayusuat ti K + 12 program.
Kas kadagiti naglabas a tawen, manamnama ti panaglilinnetlet dagiti adu nga estudiante kadagiti public schools nangruna kadagiti siudad ken dadakkel nga ili gapu ta umad-adu dagiti agenrol ken umakar nga aggapu kadagiti pribado nga eskuela gapu iti rumigrigat a biag dagiti pamilia. Agsursurok la ketdi manen ngem iti tumutop a bilang dagiti estudiante nga agklase kadagiti classrooms. Sabali pay dagiti agklase iti uneg dagiti covered court wenno iti salinong dagiti tolda, garahe wenno sirok dagiti kayo.
Gapu iti kaadu ti bilang dagiti estudiante, mapilitan dagiti school administrators a bingayen ti batang wenno shift dagiti agad-adal a mangpadagsen ti trabaho dagiti mangisursuro. Narigat man ti trabaho dagiti mangisursuro kadagiti public schools, ngem nangatngato nga amang dagiti sueldo ken benepisioda no maidilig kadagiti kaaduan a mangisursuro kadagiti pribado nga eskuela. Nagbalinen a sulisog ti nangatngato a sueldo kadagiti public schools kadagiti mangisursuro kadagiti pribado a pagadalan tapno umakarda a mangisuro kadagiti eskuela ti gobierno a maysa kadagiti nadagsen a problema ti management dagiti private schools ta awanen ti agpaut a kameng ti faculty.
Napateg unay ti edukasion kadagiti nagannak a Pilipino nangruna kadagiti Ilokano. Daytoy ti gapu a nangato ti literacy rate iti Pilipinas no maidilig kadagiti dadduma a third world countries wenno dagiti napanglaw a pagilian.
Ibilang dagiti adda mabalinna a nagannak a kangrunaan nga investment ti pannakaadal dagiti annakda. Ikagumaanda a pagadalen dagiti annakda kadagiti eskuela a nangato ti standard-na tapno masagutanda ida iti nangato ti kalidadna nga edukasion para iti naraniag a masakbayan.
Uray dagiti kadawyan ken napanglaw a nagannak ket aramidenda amin a kabaelanda tapno maisakadda ti panagadal dagiti annakda kas panangisaganada iti nasayaat a masakbayanda. Ibilangda ti edukasion a kangrunaan a maisagut ken maipatawidda kadagiti annakda a saanto a pulos a mapukaw kabayatan ti panagbiagda iti rabaw ti daga.
Dayta ti gapu a naganus pay ti nakem dagiti ubbing, ngem imulmulan dagiti adu a nagannak kadagiti panunot dagiti annakda ti kinapateg ti edukasion. Kabinnulig dagiti nagannak dagiti mangisursuro a mangtubay ken mangted iti adal kadagiti ubbing agingga iti dumakkel ken agturposda. Ti pannakaipasagepsep ti kinapateg ti edukasion kadagiti ubbing ti gapu nga adu dagiti estudiante a Pilipino ti agkalikagum a makaturpos iti panagbasada agingga iti kolehio.
Tapno ad-adda pay mapadur-as ti kalidad ti edukasion iti Pilipinas, naikkan ti DepEd ti P543.2 billion annual budget, kadakkelan a bingay iti 2017 National General Appropriations Act nga agdagup iti P3.35 trillion. Dayta a pondo ket mausar a pangpondo dagiti mangisursuro ken agserserbi iti DepEd, pannakapadur-as dagiti kangrunaan a pasilidad, paggatang kadagiti instructional materials, ken panangipaay ti financial assistance kadagiti estudiante.
Dimmakkel met ti pondo ti CHED iti P8.3 billion, nga akinsakup kadagiti state colleges and universities ita nga school year. No nasayaat ti pannakausar dagiti pondo ti DepEd ken CHED ket awanen ti rason a saan nga agdur-as ti kalidad ti edukasion iti pagilian. Ngem kasano a bantayan dagiti umili nga agbaybayad iti buis no dagita a pondo ket maaramatda iti nakaisangratanda, wenno magastos laeng kadagiti awan-mamaayna wenno ibulsa laeng dagiti sumagmamano nga agpapaay iti gobierno? (Eden A. Alviar)


text:
Ti Kompositor Dagiti Kansion ti Tudo
(Para ken ni Jose Corpuz Rebolledo, 1945-2018)
1
Adda gayam rupa ni limdo, adda langana. Wenno, kunak koma, adda kawaw nga agparparang, no kua, nga agsuksukog iti rupa ken langa ti anak, kabsat, ina,
ama pamilia a kunkuna dagiti masisirib nga “immun-unan.” Kawaw a kasla mantsa a saanmon a maikkat iti kararua, piglat a bagbagkatem a sibibiagka.Ta saan, aya, nga isu met laeng ti papanan ti amin?
Kalanglangam isuna.
2
No agtudo ditoy Baguio, mangngegmo ngata ‘tay nasam-it ken naleddaang nga aweng ti silindro ti kompositor, ket mariknam ti karitikit, ti kanakliing, ti kirriis, ti kanaltaak, ti kiraos, ti kanalpaak, ti kanalpiit, ti karudakid, ti rumpuog, ti kanimbasar, ti kalangukong, ti derraaw, ti talna? Sa mabirokam ti bagim a siiinayad a maregregreg a kasla arbis, amaris, kayabas, dayaas, tayudok, nepnep a makabulan, agregregreg ti liday, wen, iliw, wen, lua, wen, ngem pigsa met laeng, wen, a kidkiddawen kenka ti maysa nga agpalpalama a lakay a yaw-awengna ti biagmo iti panangtokarna kadagiti kansion ti tudo babaen ti musika ti daan a silindro iti igid ti kalsada idiay Session Road.
3
Diak nangnangngeg dagiti kansion ken daniwmo a birbirokek kadagiti kansion ken daniwko, a mabirokakto, ita, ta sika ti bubon dagiti balikas, sika ti punganay ti timekko, ti lengguahek.
Ti sukog ti lissag ket rupa ni limdo, ti kansionna, dagiti dung-aw ken bara ni babawi. Saanakon a nagpakada. Saanakon a dimmawat iti pammakawan. Bagkatek lattan iti pusok dagiti balikas a diak nayeb-ebkas, dagiti arakup a diak naisagut. Saankon a masublian dagiti dana a diak nagnagnaan. Ti ibatik laeng ket ti naganmo ken dagiti lagip a nasasaem, nararag-o. Birokenkanto, a kas kadagiti balikas, a kas kadagiti kansion ken daniw, ikarik. Birokenkanto.


text:
Iti kallabes a tinawen a nasagraduan a piesta ti Nangisit a Nazareno wenno Señor Jesus Nazareno wenno Nuestro Padre Jesus Nazareno de Quiapo, naimatangan ti sangalubongan ti naidumduma a pammati dagiti Filipino ken Apo Jesus. Minilmillion dagiti nagsakasaka a deboto a simmurot iti prosision, nakilinnetlet tapno makaasideg iti karro ken maiggamanda uray laeng ti dapan wenno pagan-anay ti Nazareno wenno aniaman a paset ti bagina idinto nga adu ti nangikuyog iti aruaten kas iti kamiseta, tisirt, panio ken dadduma pay a patienda a no maiyapros iti Nazareno ket maikkan iti birtud wenno bileg wenno salaknib kadakuada.
Ngem kaadduanna ti tinawen a mapan makiprosision agsipud iti debosionda iti Nangisit a Nazareno. Kadagitoy a kailian, saan a magatadan ti rikna ken pannakakimaymaysada ken Apo Jesus iti daytoy a pannakiprosisionda wenno pannakipartisiparda, nagpaiduma a rikna a mangiparangarang iti nauneg unay a relasion dagiti deboto iti Mannakabalin.
Historia ti Nangisit a Nazareno
Tinawen a maselebraran ti Nangisit a Nazareno tunggal Enero 9. Maysa daytoy a kayo nga estatua ni Hesukristo a naidulin iti Minor Basilica ni Nangisit a Nazareno iti Quiapo, Manila.
Adu dagiti mamati a milagroso ti nasao nga estatua kas pinatalgedan dagiti naimbagan ti sakitna ken dagiti simmayaat ti panagbiagda gapu iti tinawen a debosionda a makipartisipar iti prosesion ni Nangisit a Nazareno iti pannakaselebrar ti piestana.
Saan nga am-ammo ti Mehikano a nangkitikit iti Nazareno.
Kasta met a saan kano a dati a nangisit ti estatua, ngimmisit gapu ta nairaman a napuoran idi nauram ti bapor a nagkarga iti daytoy. Maibilang a maysa a milagro ti saan a pannakaan-ano ti estatua iti baet a napuoran.
Inkuyog dagiti misionero ti Augustinian Recollect ti Nazareno iti Pilipinas idi Mayo 31, 1606. Nagtaeng kadagiti nadumaduma a simbaan kas iti Recollect church iti Bagumbayan, ti simbaan ni San Nicolas de Tolentino, ken iti Quiapo church a paggigianna agingga ita.
Idi 2007, sinelebraran ti Black Nazarene ti maika-400 a tawenna.
Nupay adda impaulog ti Catholic Bishops Conference of the Philippines a ballaag a “saan a panagdaydayaw iti imahe” agsipud ta maaramat laeng daytoy para iti benerasion, saan a nalapdan daytoy ti idadar-ay dagiti minilion a tattao tunggal panagpiestana iti Enero 9.
Ngem saan a nailaksid iti imatang ti dua a Santo Papa daytoy a debosion dagiti Pilipino iti Nangisit a Nazareno. Idi 1650, inted ni Papa Innocent X ti bendisionna babaen ti Papal Bull a mangipasdek iti Cofradia de Santo Cristo Jesus Nazareno wenno Confraternity of the Most Holy Black Christ Nazarene. Inulit ni Pope Pius VII daytoy a bendision babaen ti panangited iti plenaria nga indulhensia kadagiti deboto nga agkararag iti imahe ti Nangisit a Nazareno iti Quiapo.
Iti panaglabas dagiti tawen, immadu dagiti tattao a makipartisipar iti prosesion ti Black Nazarene. Agaruat dagiti deboto iti maroon, kas iti aruaten ti imahe ket kaadduanna ti sakasaka kas ken ni Jesus idi awitenna ti krus agingga iti Mount Calvary a nakailansaanna.
Iti selebrasion ti panagpiesta ti Black Nazarene iti daytoy a tawen, mapattapatta a 7 agingga iti 8 milion dagiti tattao a nakipartisipar iti prosesion iti baet a nagtudo sakbayna. Ginasut met dagiti naireport a naitaray iti ospital gapu iti pannakadunorda ken pannakatalimudawda gapu iti panaglilinnetlet ken panagdidinnuron dagiti deboto tapno laeng makaasidegda iti estatua ken maaprosanda uray gayadan laeng ti aruaten ti Nazareno. Nupay kasta, awan ketdi ti naireport a natay iti prosesion, saan a kas kadagiti napalabas a tawen nga adda kasualidad.
Nagpaut ti prosesion wenno Translacion manipud iti alas 7:30 ti bigat iti Quirino Grandstand kalpasan ti Nasantuan a Misa agingga iti alas 12:07 ti sumaruno nga aldaw iti Quiapo Church wenno iti nasurok a 15 nga oras!
Idi simmangpet iti arubayan ti Quiapo, iti umuna a gundaway, sinabat dagiti fireworks ti Nangisit a Nazareno.
Kasta kauneg ken kapateg ti panagdeboto dagiti minilion a tattao ken ni Black Nazarene!
(Adda tuloyna)


text:
Eslobenia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Kasilpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
- Government of the Republic of Slovenia
- Ofisial nga Websayt iti Slovenia
- Hiking in Slovenia
Katkategoria:
- Eslobenia
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991


text:
KALPASAN a naggibusen ti panangipila iti certificate of candidacy iti Commission on Elections dagiti agkandidato para iti May 13, 2019 National and Local Elections, manonto ngata kadagitoy a nakapagpilan iti kandidatura ti serioso, lilibeg wenno masukatanto agingga iti aggibus ti naituding nga aldaw ti “substitution of candidates” ken “withdrawal of candidacy?”
Iti kadagupan dagiti 152 a nagipila iti kandidatura a para senador, manonto ti ideklarar ti Comelec a nuisance candidates? Manonto met kadagiti 182 a party list ken nominado dagiti sagatento ti Comelec?
Inlawlawag ni Comelec Spokesman James Jimenez a maibilang a nuisance candidates dagiti nagipila iti kandidatura a saan a serioso, ken awan ti kabaelanna a mangisayangkat ti nationwide campaign.
Tunggal eleksion, adu latta dagiti saan nga am-ammo ken kadawyan a tattao nga agipilpila iti kandidaturada nangruna kadagiti national positions a mabutosan iti sapasap a pagilian. Iti daytoy nga eleksion, adu manen dagiti maibilang a nuisance candidates a para senador. Uray kadagiti district representatives ken local positions ket adu latta dagiti kandidato nga awan ti namnamana a mangabak nangruna no nabileg a politiko ken partido dagiti makabalubalda.
Mapaspasamak ti kastoy iti tunggal eleksion iti Pilipinas gapu ti kinalukay dagiti kualipikasion nga intuyang ti 1987 Constitution a Pilipino Citizen, agtawen iti tumutop nga edad para iti senador, kongresista ken lokal nga opisial, ammona ti agsurat ken agbasa, ken rehistrado a botante iti makatawen iti lugar a pagkandidatuanna.
Napateg ti pannakaarisit dagiti serioso a kandidato tapno saan unay nga atiddog ti balota ken listaan dagiti papili a para senador, ken tapno saan a maulaw dagiti botante nangruna ta maisaysayangkaten ti Automated Elections wenno pannakausar ti computer iti pannakabilang dagiti botos.
Kiniddaw ti Department of Interior and Local Government Officer In Charge Eduardo Año iti Comelec ti pannaka-disqualified dagiti kandidato a nairaman iti narcolist wenno listaan dagiti politiko nga adda pannakainaigna iti illegal a droga. Adda dagiti partido ken grupo a mangkidkiddaw iti Comelec ti pannaka-disqualified dagiti kandidato nga adda kasona a kinednganen dagiti nababbaba a korte ken Sandiganbayan, ken imbilinen ti Ombudsman ti agnanayon a pannaka-disqualified-da iti panagserbi iti gobierno iti amin a posision, nabotosan wenno nadutokan.
Inlawlawag ni Jimenez a ministerial ti akem ti Comelec iti panagawatda iti COC ket awan ti karbenganda a mang-disqualied iti maysa nga akusado ken uray nakednganen, no saan pay a nasentensiaan iti “final judgement” babaen ti Korte Suprema.
Mababbabalaw ti wagas ti panagarisit ti Comelec iti pannaka-disqualified dagiti kandidato nangruna dagiti adda pannakainaigna iti krimen ken kurapsion. Awan ti maaramidan ti Comelec, gapu ta adu dagiti abut wenno pakaballikogan ti linteg tapno uray dagiti kombiktado a kandidato ket mapalubosanto latta nga agpapili iti eleksion. Maysa nga ehemplo ti kaso ni sigud a Presidente Joseph Estrada a nabalud ken sinentensiaan ti Sandiganbayan gapu iti kaso a plunder. Ngem idi nawayawayaan ken inikkan ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo iti Executive Clemency, nagkandidato a para presidente ngem naabak, agingga a nagkandidato ken nangabak a mayor iti Manila.
Adu a kandidato dagiti addaan iti sangsanguen a nadagsen a kaso iti Ombudsman ken Sandiganbayan. Mairaman kadakudada dagiti agngayangay a para senador ken kongresista nga akusado iti Plunder ken Graft and Corruption kas kadagiti nainaig iti P10 Billion Pork Barrel Scam, ken dadduma pay nga isyu ti kurapsion ken panagkunniber ti gobierno.
Nagadu dagiti nagipila iti kandidatura a para senador nga adu kadakuada dagiti lilibeg wenno kayatda laeng a padasen ken maikkan ti publisidad. Adda pay dagiti saan a normal ti panunotda ta adda pay nangibaga nga isuna ni Apo Jesucristo.
Nagadu met dagiti partylist nga agngayangay para iti House of Representatives nga adu kadakuada ti saan a pudno a mangibagi kadagiti sektor nga irepresentarda. Kasla nagtubon nga uong ti kaadu dagiti party list nga us-usaren dagiti nabileg a pamilia dagiti politiko tapno ad-adda pay a mapalawa ti turayda. Iti naglabas, maaw-awagan ti party list system kas backdoor entry dagiti agngayangay a kongresista a saan a makapagtaray wenno mangabak kadagiti distritoda, ngem itan, maibilangen daytoy a front entrance gapu ti kaadun dagiti party list representatives. Nagkas-ang daytoy ta manayonan ti paggastosan ti gobierno, kadakuada, ngem saanda met a pudno nga ibagian dagiti sektor a nakainomiranda nga irepresentarda.
Iti lokal nga eleksion, nagasat dagiti botante kadagiti ili, siudad ken probinsia, nga adu dagiti agkandidato iti nagduduma a posision ta maikkanda iti gundaway a mangpili kadagiti namnamaenda a kasayaatan a kandidato.
Adu dagiti local government units nga awan ti kabalubal dagiti kandidato ket mapaidaman dagiti botante iti gundaway a mangpili ti kapkanekanda a kandidato ta awan met sabali a pagpilianda.
Adu dagiti kaso ti “unopposed candidacy” iti nagduduma nga LGU ta mabalin a dagiti kandidato ket awan ti mayat a sumango ta nasayaat unay ti panagserbida kadagiti masakupanda. Mabalin nga adda met dagiti kaso a dagiti nabileg ken nabaknang a kandidato ket pasuksokan, aregluen wenno butbutngenda dagiti makabalubalda tapno awanen ti lapped iti panangabakda.
Napateg ti kaadda ti pagpilian iti eleksion tapno maisaad iti turay dagiti botosan a kapkapnekan dagiti umili. Ngem makaulaw met no sobra ti kaadu dagiti pagpilian no mairaman dagiti awan ti kabaelanna ken saan a serioso nga agserbi ta sayang ti espasioda iti balota, ket amangan no mangabakda, ad-addan a nakasaysayang ti ipasueldonto kadakuada ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti umili. (Eden Alviar)


text:
Noam Chomsky
Ni Avram Noam Chomsky (/ˈnoʊm ˈtʃɒmski/; naiyanak idi Disiembre 7, 1928) ket maysa nga Amerikano a linguistiko, pilosopo,[6][7] ti kognitibo a sientista, lohiko,[8][9] historiador, politikal a kritiko, ken aktibista. Isu ket maysa a Propesor ti Instituto ken Propesor (Emeritus) iti Departamento ti Lingguistika ken Pilosopia idiay MIT, nga idiay ket nagtrabtrabaho iti sumurok a 50 a tawtawen.[10] Iti maipatinayon kadagiti obran ti lingguistika, isu ket nagsursurat kadagiti maipanggep ti gubat, politika, ken masa a midia, ken isu ti nagsursurat kadagiti 100 a liblibro.[11] Segun ti Pangsurotan ti Dakamat Dagiti Arte ken Dagiti Kinataon idi 1992, ni Chomsky ket nadakamatan idi a kas maysa a kaaduan a taudan ngem ti sinoman a sibibiag nga eskolar manipud idi 1980 aginggana idi 1992, ken isu idi ti maikawalo a kaaduan a nadakamatan a taudan para iti amin.[12][13][14][15] Isu ket naipalpalawagan idi a kas maysa a prominente a pigura ti kultura, ken nabutosan idi a kas ti "kalaingan a publiko nga intelektual iti lubong" idi 2005 a panagbutos.[16][17]
Ni Chomsky ket naibagbaga idi a kas ti "ama ti moderno a lingguistika"[18][19] ken maysa a nangruna a pigura iti analitiko a pilosopia.[6] Ti obrana ket naka-impluensia kadagiti pagobraan a kas ti siensia ti kompiuter, matematika, ken sikolohia.[20][21] Isu ket naipammadayawan a kas ti nangpartuat wenno kimmaduaan a nagpartuat ti Chomsky a pagsasarunuan, ti teoria ti unibersal a gramatika, ken ti Chomsky–Schützenberger a teorama.
Kalpasan ti pannakaipablaak ti immuna a librona iti lingguistika, ni Chomsky ket nagbain a prominente a kritiko ti Gubat ti Bietnam, ken manipud idin ket nagtutuloy a nagipabpablaak kadagiti libro iti panagdillaw ti politiko. Isu ket naindayegan a naamammuan para kadagiti panagdillawna iti Ganganaet nga annuroten ti Estados Unidos,[22] estado a kapitalismo[23][24] ken ti kaaduan anaamammuan a midia ti damdamag. Ti bukodna a panagdillaw ti midia ket nangiraman ti Panagpataud ti Konsepto: Ti Politikal nga Ekonomia ti Masa a Midia (1988), a kimmaduaanna a sinurat kenni Edward S. Herman, ti maysa a panagusig a nangipalpalawag ti teoria ti propaganda a modelo para iti panagusig ti midia. Nangipalpalawag kadagiti paniriganna a kas ti "tradisonal nga anarkista, nga adda dagiti taudan iti Panangilawlawag ken klasiko a liberalismo",[25] ken kankanayon a mangikadkadua iti anarko-sidikalismo ken libertariano a sosialismo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kanan Makiya, Fouad Moughrabi, Adel Safty, Rex Brynen, "Sursurat para iti Editor" iti Warnakan ti Panagadadal ti Palestina, Warnakan ti Panagadadal ti Palestina babaen ti JSTOR (Tom. 23, Blng. 4, Kalgaw, 1994, pp. 196–200). Naala idi Disiembre 4, 2007. Nangruna nga inadaw a sasao: "Iti panid 146 iti librok, Nalawag nga inamponko ti propaganda a modelo a pinarang-ay ni Noam Chomsky kenni Edward Herman..."
- ^ Noam Chomsky (Septiembre 22, 2011). Ni Noam Chomsky iti Responsibilidad dagiti Nasirib : Redux. Maanagan dagiti Kapanunotan. Ti pasamak ket mapasamak iti 09:23. Naala idi Oktubre 16, 2011.
- ^ Barsky, Robert F. "Chomsky ken Bertrand Russell". Noam Chomsky: Ti Biag ti Sumuppiat. Naala idi Oktubre 29, 2011.
- ^ Chomsky, Noam (1996). Pannakigubatan ti Klase: Panagsalsaludsod kenni David Barsamian. Londres: Pluto Press. pp. 28–29.
Ti pudno a kinaipangruna nga obra niCarey a ti immuna a ganetgetna ken aginggana itan ti kangrunaan a ganetget a nangiyeg ti daytoy iti publiko a panakadlaw. Daytoy ket adda ti adu nga implunsiana kadagiti obra nga inaramidko.
- ^ http://www.chomsky.info/books/reader01.htm
- ^ a b "Noam Chomsky", babaen ni Zoltán Gendler Szabó, iti Diksionario dagiti Moderno nga Amrikano a Pilosopo, 1860–1960, ed. Ernest Lepore (2004). "Ti intelektual a biag ni Chomsky ket nabingbingay ti nagbaetan dagiti obrana iti lingguistika ken dagiti politikal nga aktibismo, nga umay a maikatlo ti pilosopia. Nupay kasta, ti impluensiana ket adu kadagiti agus-usig a pilosopo gapu kadagiti tallo a banag. Umuna, ni Chomsky ket kaaduan a nagparawad kadagiti kangrunaan a metolohiko a panagiyalis kadagiti siensia ti tao, a nangiliklikud manipud ti agdama a emperisimo iti tengnga ti maika-20 a siglo: panagkukua iti sikolohia, estruksionalismo iti lingusitika ken posibitismo iti pilosopia. Maikadua, dagiti naipaspasayaat a librona iti panagurnos (Chomsky (1957, 1965)) ket nangipatakder ti naikonsepto a kammasapulan para iti maysa a baro a, kognitibista nga arngian ti lisguistika ken nangited kadagiti pilosopo ti baro a pagibatayan para iti panagpanpanunot ti pagsasao ti tao ken ti isip. Ken ti kanungpalan, isu ket kankanayon a nagsalsalaknib kadagiti pannakaimatanganna kadagiti amin a manga-lala, a nakibingbinglay kadagiti nangruna a suppiatan kadagiti nangruna a pigura iti analitiko a pilosopia..."
- ^ Ti Cambridge Diksionario ti Pilosopia (1999), "Chomsky, Noam," Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, pg. 138. "Chomsky, Noam (naiyanak 1928), preeminente nga Amerikano a lingguista, pilosopo, ken politikal nga aktibista. Adu kadagiti kangrunaan nga inparawad ni Chomsky iti pilosopia, a kas ti nakaimpluensia a panaglikud ti panagkukua... ket nagtaud manipud kadagiti nasayaat a panagibagbagana ken panagisalsalaknib pagbanagan dita ngato..."
- ^ Edwin D. Reilly (2003). Dagiti sitio iti Kompiuter ken Teknolohia ti Pakaammo. Greenwood Publishing Group. pp. 43–44. ISBN 978-1-57356-521-9.
Idi 1956, ti lohiko a ni Noam Chomsky ket nangipakita nga adda laeng dagiti uppat a pagiddiatan ti porma ti tesis a gramatika ti Church-Turing, a daytoy ket, iti agpabpababab nga urnos ti kinasayaat, a tinawtawaganna kadagiti gramatiko ti Kita 0, 1, 2, ken 3.
- ^ H. L. Somers (2003). Sergei Nirenburg, H. L. Somers, Yorick Wilks, ed. Dagiti Panagbasbasa ti Panagipatarus ti Makina. MIT Press. p. 68. ISBN 978-0-262-14074-4.
Napanpanunotko a daytoy ket makaanayen a panagayat tapno adda ti naisalsalaysayan a panangipakita, a naipangpangrun a daytoy a panakitaldiapan ket gapu ti maysa a baro a nangruna a, a saan a naibagbaga a rebolusionario, a pannakaimatangan ti patakder ti pagsasao, a kinaudi a naparaigidan babaen ti linguista ken lohiko a ni Noam Chomsky [2], ken mabalinto a, iti bukodna nga isasaruno ken panawen, daytoy ket maipabalinto iti maysa a baro a pamay-an ti panagipatarus ti makina, a dagitoyto ket narikrikut ngem dagiti naamammuanen ket dagitoyto ket nasaysayaato nga epektibo.
- ^ "MIT Departamento ti Lingguistika: Tattao: Pakultad: Noam Chomsky". Web.mit.edu. Naala idi Agosto 16, 2011.
- ^ "Books". chomsky.info. Naala idi Agosto 30, 2011.
- ^ "Noam Chomsky". Web.archive.org. Mayo 28, 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Mayo 28, 2010. Naala idi Agosto 16, 2011.
- ^ "Ni Chomsky ket Kampion ti Panagdakamat". Opisina ti Damdamag ti MIT. Abril 15, 1992. Naala idi Septiembre 3, 2007.
- ^ Hughes, Samuel (Agosto 2001). "Bitla!". the Pennsylvania Gazette. Naala idi Septiembre 3, 2007.
Segun ti kinaudu a panagsukimat babaen ti Instituto para iti Sientipiko a Pakaammo, ni laeng Marx, Lenin, Shakespeare, Aristoteles, ti Biblia, Plato, ken Freud ket ti kaaduan a nadakdakatan kadagiti akademiko a warnakan ngem ni Chomsky, nga inabakna ni Hegel ken Cicero.
- ^ Robinson, Paul (Pebrero 25, 1979). "Ti Parikut a Chomsky". The New York Times.
Naukoman iti termino ti bileg, sakup, nobilidad ken impluensia ti panunotna, ni Noam Chomsky ket isu ti kangrunaan nga intelektual a sibibiag ttatta nga aldawy. Isu pay ket makariro a nanbingbingay nga intelektual .
- ^ http://www.guardian.co.uk/world/2005/oct/18/books.highereducation
- ^ Matt Dellinger, "Dagiti mangeg ken Makitkita: Noam Chomsky", The New Yorker, Link, 3-31-03. Naala idi 1-26-09
- ^ Fox, Margalit (Disiembre 5, 1998). "Ti Nagbalbaliw a Noam Chomsky ket Agpalpalaka". New York Times. Naala idi Agosto 2, 2008.
... Ni Noam Chomsky, ama ti moderno a lingguistika ken kaaduan ti impluensia nga agsansanay; …
- ^ Thomas Tymoczko, Jim Henle, James M. Henle, Nasam-it a Rason: Ti Pagobraan a Pagsurotan ti Moderno a Lohika, Birkhäuser, 2000, p. 101.
- ^ Michael Sipser (1997). Pangyuna para iti Teoria iti Panagbilang. PWS Publishing. ISBN 0-534-94728-X.
- ^ "Ti Milenio a Gandat ti Kognitibo a Siensia". Cogsci.umn.edu. Naala idi Agosto 16, 2011.
- ^ "Ti Saan a Naikarkaro a Kaaduan ti Nailaklako, Publishers Weekly, 5-5-03. Naala idi 05-03-11. "Kontrobersial a politikal nga obra ni Chomsky...ket nagbalin nga isu ti kaaduan a nailaklako."
- ^ http://www.chomsky.info/interviews/1991----02.htm
- ^ Arnove, Anthony (Marso 1997). "Iti Perspektibo: Noam Chomsky". Internasional a Sosialismo. Naala idi Oktubre 29, 2011.
- ^ Chomsky (1996), pp. 71.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barsky, Robert F. (1997). Noam Chomsky: Ti Biag a Simmuppiatan. Cambridge, MAS ken Londres: The MIT Press. ISBN 978-0-262-02418-1.
- Chomsky, Noam (1996). Dagiti Perspektibo iti Bileg. Montréal: Black Rose. ISBN 978-1-55164-048-8.
- Kreisler, Harry (Marso 22, 2002). "Aktibismo, Anarkismo, ken Bileg: Pannakisinnnarita kenni Noam Chomsky". Dagiti Pakisinnnarita iti Pakasaritaan. Instituto ti Internasional a Panagadadal, UC Berkeley. Naala idi Septiembre 3, 2007.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Noam Chomsky iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Noam Chomsky iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig kenni Noam Chomsky iti Wikisource (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – NASAYAAT a mabaliwanen ti Unitary System of Government iti Pilipinas ken maadaptaren ti Federal System tapno maikkan ti naan-anay a lokal nga autonomia dagiti estado ket mapadur-as ti kasasaad ti pagilian.
Dayta ti pakabuklan ti mensahe dagiti kameng ti Speakers Bureau ti grupo a Hugpong Federalism Movement iti Ilocos Sur kabayatan ti pannakiuman kadakuada dagiti kameng ti Ilocos Sur Integrated Press iti naangay a Kapihan iti Amianan Media Forum iti Provincial Capitol.
Nakauman dagiti kameng ti ISIP da Mr. Ed Loctoc, Provincial Chairman, ken dagiti dua pay nga opisial a da Dr. Enrie Mendoza, sigud nga Assistant Secretary for Northern Luzon Quandrangle, ken Dr. Romeo Ponce, sigud a nagpaay iti Department of Interior and Local Government.
Inlawlawagda a ti panggep ti grupoda a mangipakaammo kadagiti umili iti Ilocos Sur ken kabangibangna a probinsia ti pakabuklan ken pagsayaatan ti federalismo a mangpadur-as ti kasasaad dagiti umili ta maikkanen dagiti estado ti naan-anay a bileg a mangimanehar iti rehionda ken kadagiti kinabaknang ken pondoda, ken saandan nga agpannuray iti National a Gobierno.
Impaganetgetda nga iti Unitary System a nabayagen nga ad-adaptaren a sistema ti gobierno ket lappedanna ti panagdur-as ta dagiti kaaduan a masapulan dagiti lokal a gobierno ket maipanda iti Nasional a Gobierno a mangbingbingayto a maisubli a pondo kadagiti local government units. Inlawlawagda a panawenen a maamendaran ti 1987 Constitution ken maadaptar ti Federal System of Government kabayatan ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte.
Naidatag met kadagiti kameng ti Hugpong Federalism Moverment ti reaksion ni Retired Chief Justice Hilario Davide kabayatan ti panagsaritana iti maysa a forum nga iti panagbaliw iti sistema ti gobierno iti federalismo ket maysa a napeggad nga eksperimento ta saan pay a napadasan ti Pilipinas ken awan pay ti masinunuo a modelo, ken maibilang daytoy nga ilalagto iti impierno nga imbes a mangpasayaat ket makadakes iti panagbiag dagiti tattao.
Inlawlawag dagiti opisial ti Hugpong Federalismo a respetarenda ti kapanunotan ni Justice Davide, ngem inlawlawagda a kaaduan a nangadaptar ti federalismo a pagilian ket nagdur-as ti kasasaadda, ket kayatda met a dumur-as ti Pilipinas. Impaganetgetda a nabayagen a tiempo a naigalut ti Pilipinas iti Unitary System of Government ket nasayaat a padasen a baliwan ti sistema bareng isu daytoy ti mangbaliw ti nakurapay a kasasaad ti Pilipinas.
Iti pannakiuman kadagiti sumagmamano nga umili maipapan iti isyu ti federalismo, adda dagiti pabor ken komontra, ngem nagkaykaysada a nangipeksa iti kapanunotanda nga uray no sukatan ti sistema ti gobierno no saan a mabaliwan dagiti tattao a mangpataray ti gobierno, ken ti kinakurap ken dakes a kababalin dagiti opisial ken agserserbi iti gobierno, awanto met laeng ti mamaayna ken agtalinaedto latta a mapanawan iti panagdur-as ti Pilipinas. (Eden Alviar)


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Nobiembre 27
Ti Suisa ket maysa a pederal a republika a ti opisial a nagan ket ti Konpederasion a Suiso ken buklen dagiti 26 kanton. Ti Berna ti kapitoliona daytoy. Masarakan daytoy a pagilian idiay Akinlaud nga Europa ket kabangibang daytoy ti Alemania iti amianan, ti Pransia iti laud, ti Italia iti abagatan, ken ti Austria ken ti Listenstain iti daya.
Palawlawan ti daga ti pagilian a Suisa. Maibingay ti heograpia daytoy iti Alpes, iti Banak ti Suisa ken iti Jura ket 41,285 km2 ti kalawa daytoy. Kaaduan iti 7.9 a riwriw a populasion ti Suisa ket agnaed iti Banak ket ditoy a masarakan dagiti kadaklan a siudad, idinto a buklen ti Alpes ti kalawaan a paset ti teritorio daytoy. Dagiti kadakkelan a siudad ken sentro ti ekonomiana ket ti Zúrich ken Hinebra.
Napaut ti pakasaritaan ti neutralidad ti Suisa ket saan pay a nakigubat daytoy iti tukad internasional sipud idi 1815 ken nagkameng laeng daytoy iti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 2002. Iti laksid dayta, adda aktibo a panggannaet a polisia daytoy ket masansan a makipaset kadagiti panagpakappia iti agduduma a paset ti lubong. Ti Suisa ti nagtaudan ti Nalabaga a Krus ket naibatay daytoy ti adu nga organisasion internasional pakaramanan ti maikadua a kadaklan nga opisina ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Maysa daytoy kadagiti nangipasdek a kameng ti Asosiasion ti Nawaya a Komersio ti Europa ken paset pay ti Purok Schengen. Iti laksid dayta, saan daytoy a kameng ti Kappon ti Europa wenno ti Purok nga Ekonomiko ti Europa.


text:
Karit iti akem ti IP elders itatta (1/3)
Ni BENEDICT SOLANG
www.nordis.net
UMUNA ITI TALO A PASET
This is the speech of elder Benedict Solang of the Cordillera Peoples Alliance during the 6th Congress of the Metro Baguio Tribal Elders and Leaders Assembly (MBTELA) at the Ibaloi Heritage Garden, Baguio City. Agosto 8, 2017. — Ed
Nabara a kablaaw ti ipadanon ti Cordillera Peoples Alliance (CPA) iti daytoy a kongreso ti Metro Baguio Tribal Elders and Leaders Assembly (MBTELA). Naimbag nga aldaw, nakaradkad a salun-at ken kappia kadatay’ amin a dinmar-ay ditoy maika-6 a kongreso ti MBTELA.
Ti pannakaangay daytoy a kongreso ket pakakitaan ti agtultuloy a pannaka-organisa ken panagtignay dagiti elders/liders ti Metro Baguio iti tradisyon ti nainsigudan a panagakem kas Elders. Napateg ken dakkel daytoy a nagun-od para iti inanama a panagtignay ti nainsigudan nga Elders/Liders para ti pagsayaatan ti umili. Petpettan tayo ti tema ti kongreso a “Papigsaen ti akem dagiti Elders/Liders para iti panagdur-as ken bukod a panggeddeng.”
Ti kabuklan a buya ti panagakem kas elder wenno lider a nainsigudan ket ti awan kondisyon-limitasyon iti oras/panawen-bayad a panagserbi iti umili. Dagiti nainsigudan nga elder nga agserbi iti umili iti daan wenno “orig” a mangipagna iti “Serve The People” wenno ti panagserbi para iti umili. Daytoy met ti tradisyon dagiti aktibista ti Nailian Demokratiko a tignayan ti Pilipinas, karaman ditoy ti Kordilyera a nairusuat idi maudi a paset ti dekada 1960 ken agtultuloy inggana ita.
Iti met sangalubongan a pakaistoriaan, immuna nga impakat ni Mao idiay China ti “Serve the People” wenno nalawa a mobilisasyon a panagserbi iti umili tapno mabaliwan ti mananggundaway ken manangirurumen a gimong idiay China ket nagballigida.
Ti panagtignay ti MBTELA kas nainsigudan nga elders ket kangrunaan ditoy Metro Baguio gapu ta ditoytayo nga agnanaed, ken para met kadagiti naggapuantayo nga ili/tribu. Malaksid kadagiti nadanonantayo ditoy Metro Baguio nga Ibaloi ket nagaputayo iti nadumaduma nga ili ken tribu, kas met iti nagduduma nga ethno-linguistico a grupo a nakairamanantayo kas ti Kankana-ey, Ifugao, Bontoc, Kalinga, Isneg, Itneg, Kalanguya ken daduma pay. Kas nainsigudan nga umili wenno nailian a minorya, adda tradisyon iti panagakem ti elders nga agserbi iti umili – saan a para iti bukod a bagi ken para iti sumagmamano laeng. Ti panagakem ti elders ket para iti agdama a pagsayaatan ti umili ken mangipundar ti panagdur-as inggana iti masakbayan a henerasyon, babaen ti maka-umili a taray ti gimong. Daytoy a praktika ti kayattayo nga isustenir tapno ti gimong ken ti panagbaliw ti gimong ket agserbi para iti umili. Maisigurado daytoy babaen ti progresibo a panagdur-as ken panagurnos ditoy Kordilyera ken ti gimong a Pilipino.
Iti agdama, ti kabuklan a buya iti gimong ket kapitalismo. Dominante dagiti ugali (values) a para iti bukod a bagí (managimbubukodi/individualist). Sabali ti saad dagiti dasig a mangtengtengngel kadagiti daga/rekurso nga isuda met ti agturturay iti gimong. Sumagmamanoda laeng kumpara iti kaaduan a dasig a magungundawayan ken mairurumen iti gimong. Agsupadi ken bumangga daytoy iti nainsigudan a sistema ken ugali ti ili a ti kabuklan a buya ket pagsayaatan ti umili, saan a ti bukod a bagí wenno personal. Makita iti nainsigudan a gimong ti bin-i wenno maysa a tukad a buya ti sosyalista a sistema ti gimong – kas ti tradisyon ti panagserbi iti umii, komunal iti daga ken panagbinningay iti amin a kasapulan, kolektibo ken agkukuyog a panagtignay, ken panagpapadapada. Numan pay adda pannakapukaw ken panagkapuy (disintegrasyon) dagiti sistema ken ugali ti gimong a sosyalista, ti galad ket adda met panagtalinaed (persistence) gapu ta agserbi para ti pagsayaatan ti umili.
Dagitoy ti progresibo ken para iti umili a mapapigsa ken mapadur-as pay koma para iti agdama ken masakbayan a panagbalbaliw ditoy Kordilyera ken ti agtultuloy a pannakabuangay ti nailian a gimong a Pilipino (continuing Filipino nation building).
Isilpotayo ti saritaan iti nainsigudan nga elders iti panagakem para iti progresibo a panagbaliw ken taray ti gimong.
Nainsigudan nga istruktura iti socio-pulitika ken kultura
Dagiti elders iti pannarabay ti Nainsigudan nga Istruktura iti Socio-Pulitika (NISP) ken kultura kas makita iti ugali (values) ken nainsigudan nga kaamuan (indigenous knowledge)
Dagiti NISP ken kultura kas dagiti ugali (values) ken nainsigudan a kaammuan (indigenous knowledge) iti Kordilyera: 1) Bodong/Vodchong – iti nalawa a sakop ti Kalinga ken paset ti Mountain Province, Abra ken Apayao; 2) Dap-ay/Ator/Batog – iti Mountatin Province ken paset ti Sourthern Abra ken Ilocos Sur; 3) Tungtong – iti Ibaloi ti Benguet; 4) Hidit – iti Ifugao.
Dagiti nainsigudan a kultura kas ti ugali ken nainsigudan a kammuan: 1) Ayyew – iti amin a material a banag kas ti makan, pagbalayan/komunidad, aniaman nga usaren a rekurso ken kinabaknang, alaen laeng ti kasapulan, aywanan ti rekurso ken kinabaknang para iti agdama ken sumaruno a henerasyon; 2) Inayan – saan nga agaramid iti aniaman a pagdaksan ti tao ken ili, ti dakes nga aramid ket agsubli (karma).
Ti saád (status) nga elder/ panglakayen/ pangat/ mambunong/ ken dadduma pay ket para iti panagserbi iti umili. Kolektibo ti panagamiris ken panagdesisyon (direct democracy iti ili/tribu, naiduma iti pyudal-kapitalista burgis). Iti met fetad/betad, mamobilisa ti amin nga umili/tribu para iti aniaman a kasapulan kas iti tribal war idi, depensa iti teritoryo kas iti anti-dam/anti-mining, iti didigra kas ti puor/layus, no adda aksidente/nalmes ken dadduma pay. “Aditako bokodan di gawis,” ti kayat a sawen daytoy ket aniaman a pagsayaatan para iti pagbiagan ken para iti urnos ti umili ket ibingay/iwaras.
Ti panagakem ti elders babaen kadagiti NISP, kas ti bodong pangat wenno dap-ay elder a modelo kadagiti ugali ken nainsigudan a kaammuan, ti kayattayo nga ikarga iti Genuine Regional Autonomy. No saan a mabigbig ti NISP ken ti umannatup a panagakem dagiti elders kas ti panagrisut kadagit kaso/riri/risiris ket saan nga agpayso nga awtonomiya. Uray koma iti Local Government Code (LGC) ket ipuesto dagiti NISP ken dagiti elders kadagiti rumbeng a lugarda iti panaggobierno iti tukad barangay ken agpangato iti umannatup a tukad.
Elders iti nainsigudan a gimong
Ti elders iti nainsigudan a gimong, iti tradisyonal a galad ken panagtaming ken iti napadur- as wenno baro a tipo ti galad ken panagtameng kas Elder/Lider.
Traditional Elder. Dagiti mabigbig iti clan, ili, tribu gapu iti panagserbida iti umili babaen ti panagidaulo, panagakem iti ritual, panagrisut iti risiris iti nagbaetan ti umili, kas met dagiti risiris iti baet dagiti clan-ili-tribu, ken dadduma pay a panagserbi para iti pagsayaatan ti umili ken mapagtalinaed ti panagkaykaysa ti umili. Maibilang dagiti lallakay/ panglakayen ti dap–ay/ ator/ batog, pangat/ peace pact holder ti bodong/ vochong, mambunong, mangidaulo kadagiti pangkabiagan/ pangsalun-at, mingor/ maingel iti tribal war idi, kdpy. Iti sigud wenno tradisyon ket lallaki dagitoy. Ngem adda met babbai a peace pact holder, kas met ti kaadda ti babai a mabigbig iti dap-ay. Iti sigud a galad ket lakay/baket – adda edad. Napinget ti panaglaban iti aniaman a mangagaw/ mangperdi iti daga ken kinabaknang a puon ti pangkabiagan ken identidad/ pagkatao kas umili/tribu. # nordis.net
Maituloy iti sumuno a lawas


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Maysa ti natay ken 6 ti nasugatan idi dinungpar ti maysa a truck ti maysa a van sadiay Barangay Angkileng ditoy nga ili idi Pebrero 17.
Naireport a natay ni Gladys Yaris, 20, residente iti Barangay Samara, Aringay, La Union idinto a nasugatan da Randy Bitoncol, 40, drayber ti Mercedes Benz van ken agnaed iti Parparia, Narvacan, Ilocos Sur, ken dagiti lima pay a nakalugan iti van.
Iti panagimbestiga dagiti polis, agpaamianan ti Isuzu Forward truck idinto nga agpaabagatan ti van, ket iti pagkurbaan ti kalsada a sakup ti nadakamat a barangay, saan a nakontrol ni Nelson Paa, 38, residente iti Barangay Taleb, Bantay, Ilocos Sur, ti manibela a puon ti panangdarusdosna iti kannigid a paset ti van, sa naidungpar iti maysa a bodega.
Segun iti polis, nagginom da Paa ken dua a helperna iti arak idiay Barangay Libtong, Tagudin, sakbayda nga intuloy ti panagbiaheda. (Danny Antalan)


text:
SAN FERNANDO CITY – Imbilin ni Police Chief Supt. Leopoldo Bataoil ti madagdagus a pannakatiliw ti gunman a nangpapatay iti legal officer ti gobierno ti Laoag City.
“Agimbestigakami a nainget agingga iti maaresto ti suspetsa. Aramidenmi amin a kabaelanmi a mangsolbar iti daytoy a krimen tapno maikkan iti hustisia ti pamilia ti biktima. (We will leave no stones unturned in this crime until we arrest the suspect. We will do our best we can to solve this misdeed and give justice to the family of the victim),” kinuna ni Bataoil.
Kinuna ni Police Senior Supt. Roman Felix, provincial director ti Ilocos Norte a kasangsangpet ni Atty. Jose Antonio “Pepoc” Pastor, 49, residente iti Barangay Gomburza St., Barangay 8, Laoag City, iti opisinana idi kellaat a simrek iti opisinana ti di pay nabigbig nga armado a lalaki ket pinaltoganna ti abogado iti sumagmamano a daras.
Nagsagrap ni Pastor iti dua a sugat iti ulo ken iti likud a puon ti nakatayanna babaen ti cal. 45.
Kinuna ni Felix maysa a kitkitaenda a motibo ti pammapatay dagiti kaso nga ig-iggaman ni Pastor, dati a konsehal.#


text:
SAN EMILIO, Ilocos Sur – Sumagmamano a proyekto ditoy nga ili ti nainaguraran idi Pebrero 28 a naigiddan iti panagkasangay ni Mayor Ferdinand Banua.
Karaman ditoy ti pannakailukat ti linia ti koriente a kumamang iti Sitio Cangao iti Barangay Tiagan ken Sitio Masiosioay iti Barangay Matibuey, pannakailukat ti ABC hall a pangopisinaan dagiti walo a kapitan ti ili ken pannakaiwaras dagiti water pumps para kadagiti barangay.
Sinangaili ni Banua da ken Vice Governor .
Naigiddan met iti daytoy nga aldaw ti pannakainagurar ti kabarbaro a police station daytoy nga ili. Mismo a da Gov. Gov. Luis “Chavit” Singson ken ni Police Senior Supt. Eduardo Dopale, Jr. ti nangkartib iti laso a pannakalukat ti nasao nga estasion ti polis nga inimatangan da Vice Gov. Deogracias Victor Savellano ken dadduma pay a sangaili.#


text:
Angayen ti Ilokano Language and Literature Program iti Unibersidad ti Hawai’i iti Manoa ti maika-4 a Nakem International Conference a “Dap-ayan: Sharing and Understanding Ethnolinguistic Worlds Towards Cultural Pluralism” inton Nobiembre 11-14, 2009 iti UH Manoa.
Manamnama nga atenderan daytoy nga uppat nga aldaw a komperensia dagiti cultural researcher, dagiti edukador ti tawid a lengguahe, dagiti mangitantandudo iti pannakapadur-as ti kannawidan ken kultura, dagiti lider iti pannakabalabala dagiti polisia a para iti sapasap, dagiti mangmangged iti kultura, ken dagiti mannurat ken artista nga interesado kadagiti isyo ti kultural a pluralismo, ti edukasion a multikultural, ti kultural a demokrasia, ti panagisuro iti tawid a lengguahe, ken dagiti kritikal a praktis a mainaig kadagiti karbengan iti lengguahe ken iti nainkagimongan a hustisia.
Panggep daytoy a komperensia, maikapat iti serye ti Nakem Conferences a nangrugi idi 2006 iti selebrasion ti sentenario ti isasangpet dagiti Ilokano iti Hawai’i ken maikadua iti Estados Unidos, a luktan ti kritikal ken managpartuat a diskurso – kas mapaspamasamak iti dap-ayan – maipapan iti kaes-eskan ti pannakibinnuray iti kannawidan iti multikultural a Filipinas ken kadagiti amin a tattao a Filipino iti diaspora.
Namnamaen pay ti komperensia ti pannakadiskutir ti lugar ti lengguahe nga Ilokano ken dagiti nadumaduma a lengguahe iti plural a kultural a padas dagiti makipagili iti Filipinas ken kasta met ti pannakatingiting dagiti metodo ken metodolohia a mabalin a mausar tapno masungbatan dagiti isyo maipapan iti edukasion a multikultural, literasi, kultural a produksion ken promosion, pannakasustenir kadagiti sibibiag a tradision, ken pannakaisurat ken pannakaiburay kadagiti tawid a kultural.
Tapno makonsiderar dagiti maisumite nga abstrak, masapul a maisentro dagitoy iti tema wenno ania man kadagiti sumaganad: Ilokano and heritage language teaching and the world languages curriculum; appreciating ethnolinguistic worlds; tangible heritage from the various ethnolinguistic groups; theories and practices in the sharing and understanding of a heritage; cultural pluralism as a philosophy of education; pathologies of multiculturalism, remedies of cultural pluralism; languages and cultures in the diaspora; subversions of the multicultural Philippines experience; ken mass media, popular culture, and heritage education.
Ni Dr. Aurelio Solver Agcaoili, coordinator ti Ilokano Language and Literature Program iti UHM, ti mangipangulo iti komperensia. Da Dr. Lilia Quindoza Santiago, assistant professor iti Ilokano, UHM ken Dr. Raymund Liongson, coordinator ti Philippine Studies Program iti Leeward Community College, ti mangasistir ken Agcaoili.
Dagiti dadduma pay a kameng ti steering committee: Clem Montero, lecturer iti Ilokano ken education specialist iti UH Center for Philippines Studies ken Julius Soria, instructor iti Ilokano iti UHM ken instructor met laeng iti Ilokano iti Farrington High School iti Kalihi, iti met laeng Honolulu.
Masapul a maipatulod ti abstrak iti saan a naladladaw ngem Enero 31, 2009 iti [email protected], mai-cc iti [email protected] ken [email protected]
Mapakaammuan dagiti napili sakbay wenno iti kaaldawan ti Febrero 15, 2009. Maammuan dagiti dadduma pay a pakaammo maipapan iti komperensia iti nakemconferences.blogspot.com. Mabalinyo pay ti bumisita iti website ti programa iti Ilokano Language and Literature iti UH Manoa, biroken ti Nakem Conference.#