text:
Pito a Pastor, Walo a Duke
—Ti Kaipapananda Ita Kadatayo
“Kasapulan a mangibangontayo met maibusor kenkuana iti pito a pastor, wen, walo a duke kadagiti tattao.”—MIK. 5:5.
1. Apay a sigurado a mapaay ti plano ti Siria ken Israel?
IDI maikawalo a siglo B.C.E., indeklara ti ari ti Israel ken ti ari ti Siria ti pannakigubatda iti pagarian ti Juda. Apay? Tapno sakupenda ti Jerusalem, padisienda ni Ari Acaz, ken sukatanda iti maysa a lalaki a nalabit saan a nagtaud iti linia ni Ari David. (Isa. 7:5, 6) Ngem saan nga agballigi dayta a plano. Kinuna ni Jehova a maysa kadagiti kaputotan ni David ti permanentento nga agtugaw iti tronona, ket sigurado a matungpal ti sao ti Dios.—Jos. 23:14; 2 Sam. 7:16.
2-4. Ilawlawagmo no kasano a natungpal ti Isaias 7:14, 16 (a) idi maikawalo a siglo B.C.E. (b) idi umuna a siglo C.E.
2 Idi damo, kasla mangabak dagiti nagkappon a buyot ti Siria ken Israel. Iti maysa a dangadang, napukawan ni Acaz iti 120,000 a mamaingel a mannakigubat! Napapatay pay ti mismo nga anakna a ni Maasias. (2 Cron. 28:6, 7) Ngem kitkitaen ni Jehova ti mapaspasamak. Nalagipna ti karina ken David, ket imbaonna ni propeta Isaias a mangipakaammo iti makaparegta a mensahe.
3 Kinuna ni Isaias: “Adtoy! Ti met laeng balasang pudno nga agsikogto, ket mangipasngay iti anak a lalaki, ket pudno unay a panaganannanto iti Emmanuel. . . . Sakbay a maammuanto ti ubing no kasano a laksiden ti dakes ken pilien ti naimbag, mabaybay-anto a naan-anay ti daga [ti Siria ken Israel] a ti dua nga arina ti pakarikriknaam iti mamagsakit nga alinggaget.” (Isa. 7:14, 16) Pudno a ti umuna a paset dayta a padto ket natungpal idi nayanak ti Mesias. (Mat. 1:23) Ngem yantangay ti ‘dua nga ari’—ti ari ti Siria ken ari ti Israel—ket saanen a peggad para iti Juda idi umuna a siglo C.E., ti ngarud padto maipapan ken Emmanuel ket adda immuna a kaitungpalanna idi kaaldawan ni Isaias.
4 Di nagbayag kalpasan nga insawang ni Isaias dayta a padto, nagsikog ti asawana ket nangipasngay iti anak a lalaki a napanaganan iti Maher-salal-has-baz. Posible a daytoy nga ubing ti “Emmanuel” a tinukoy ni Isaias. * Idi tiempo ti Biblia, mabalin nga adda nagan a maited iti kappasngay a maladaga, nalabit kas panglaglagip iti dayta a naisangsangayan a pasamak, ngem adda sabali nga ipanagan kenkuana dagiti nagannak ken kakabagianna. (2 Sam. 12:24, 25) Saantayo a maibaga no naawagan idi ni Jesus iti nagan nga Emmanuel.—Basaen ti Isaias 7:14; 8:3, 4.
5. Ania a minamaag a desision ti inaramid ni Ari Acaz?
5 Bayat a rarauten ti Israel ken Siria ti pagarian ti Juda, adda met maysa nga agresibo a nasion nga agplamplano a mangsakup iti dayta a rehion. Isu dayta ti Asiria a tumantanor idi kas kabilgan a turay iti lubong. Sigun iti Isaias 8:3, 4, alaento ti Asiria “dagiti sanikua ti Damasco” ken “ti samsam ti Samaria” sakbay a rautenna ti makin-abagatan a pagarian ti Juda. Imbes nga agtalek ni Acaz iti imbaga ti Dios babaen ken Isaias, simamaag ketdi a nakikappon kadagiti Asirio, nga idi agangay isuda ti nangirurumen iti Juda. (2 Ar. 16:7-10) Anian a pannakapaay ni Acaz kas maysa a pastor ti Juda! Mabalin nga isaludsodtayo iti bagbagitayo, ‘No agaramidak kadagiti napateg a desision, agtaltalekak kadi iti Dios wenno iti tao?’—Prov. 3:5, 6.
BARO A PASTOR A NAIDUMA TI PANAGTIGNAYNA
6. Pagdiligem ti panagturay da Acaz ken Ezekias.
6 Natay ni Acaz idi 746 B.C.E., ket ti anakna a ni Ezekias ti nangtawid iti pagarian ti Juda a pimmanglaw idin iti material ken nagrakayan ti espiritualidadna. Ania ngata ti prioridad ti agkabannuag nga ari apaman a makatugaw iti trono? Ti ngata panangbangonna iti ekonomia ti Juda? Saan. Maysa a naespirituan a tao ni Ezekias, maikari a pastor ti nasionna. Ti immuna nga inaramidna ket ti panangtulong kadagiti umili nga agdayaw manen ken Jehova ken mangpasubli iti napukaw a relasionda Kenkuana. Idi natarusanna ti pagayatan ti Dios nga aramidenna, madagdagus a nagtignay ni Ezekias. Anian a nagsayaat nga ulidan a tuladentayo!—2 Cron. 29:1-19.
7. Apay a kasapulan dagiti Levita ti suporta ti baro nga ari?
7 Napateg ti akem dagiti Levita iti pannakaisubli ti nadalus a panagdayaw. Gapuna, inummong ida ni Ezekias tapno ipasiguradona a suportaranna ida. Panunotem laengen dagiti matalek a Levita a presente iti dayta a gundaway. Nakasangitda gapu iti rag-o bayat nga ibagbaga ti arida: “Dakayo ti pinili ni Jehova nga agtakder iti sanguananna tapno agserbikayo kenkuana ken tapno agtultuloykayo kas ministrona.” (2 Cron. 29:11) Wen, nalawag a naibilin kadagiti Levita nga itandudoda ti nadalus a panagdayaw!
8. Ania pay ti inaramid ni Ezekias tapno bumileg ti espiritualidad ti nasion? Ania ti resultana?
8 Inawis ni Ezekias ti intero a Juda ken Israel para iti naindaklan a panangrambak iti Paskua, a sarunuen ti pito nga aldaw a Piesta dagiti Di Nalebaduraan a Tinapay. Naragsakan dagiti umili ta uray la intultuloyda a rambakan dayta a piesta iti sabali pay a pito nga aldaw. Kuna ti Biblia: “Naadda ti dakkel a panagrag-o idiay Jerusalem, ta awan idi ti kas iti daytoy idiay Jerusalem manipud al-aldaw ni Solomon nga anak ni David nga ari ti Israel.” (2 Cron. 30:25, 26) Nagdakkel ti epekto dayta a naespirituan a piesta kadagiti amin nga umili! Kastoy ti mabasatayo iti 2 Cronicas 31:1: “Apaman a nalpasda amin daytoy, . . . rinumekda dagiti sagrado a munmon ket pinukanda dagiti sagrado a teddek ket rinugpoda dagiti nangato a disso ken dagiti altar.” Nangrugi nga agsubli ken Jehova ti nasion ti Juda. Nagpateg daytoy a naespirituan a pannakadalus para iti sumaganad a mapasamak.
TI ARI NAGTALEK KEN JEHOVA
9. (a) Kasano a napaay ti plano ti Israel? (b) Idi damo, kasano a nagballigi ni Senaquerib maibusor iti Juda?
9 Kas impadto ni Isaias, naparmek dagiti Asirio ti makin-amianan a pagarian ti Israel ket indestieroda dagiti umilina. Dayta ti nangpaay iti plano ti Israel a mangagaw iti trono ni David. Ngem agballigi kadi ti plano ti Asiria? Inrugin ti Asiria a rauten ti Juda. “Iti maikasangapulo ket uppat a tawen ni Ari Ezekias, ni Senaquerib nga ari ti Asiria simmang-at a maibusor kadagiti amin a nasarikedkedan a siudad ti Juda ket innalana ida.” Agdagup idin iti 46 a siudad ti Juda ti naparmek ni Senaquerib. Panunotem laengen no ania koma ti nariknam no maysaka nga agnanaed iti Jerusalem idi a tiempo bayat a saggaysa a pinarmek ti buyot ti Asiria dagiti siudad ti Juda!—2 Ar. 18:13.
10. Apay a naparegta ni Ezekias iti sasao ti Mikias 5:5, 6?
10 Siempre, ammo ni Ezekias ti dumteng a peggad, ngem imbes nga agdanag ken agpatulong iti pagano a nasion, kas iti inaramid ni amana nga Acaz, nagtalek ni Ezekias ken ni Jehova. (2 Cron. 28:20, 21) Nalabit ammona ti impadto ti kapanawenanna a propeta a ni Mikias mainaig iti Asiria: “No maipapan iti Asirio, . . . kasapulan a mangibangontayo met maibusor kenkuana iti pito a pastor, wen, walo a duke kadagiti tattao. Ket pudno nga ipastorandanto ti daga ti Asiria babaen ti kampilan.” (Mik. 5:5, 6) Naparegta la ketdi ni Ezekias kadagitoy a naipaltiing a sasao, ta ipakpakitada nga addanto nagpaiduma a buyot a bumusor kadagiti Asirio ket maparmekto daytoy a naulpit a manangraut.
11. Kaano ti kangrunaan a pannakatungpal ti padto mainaig iti pito a pastor ken walo a duke?
11 Ti padto mainaig iti pito a pastor ken walo a duke (“prinsipe,” The New English Bible) ket adda kangrunaan a kaitungpalanna mabayag pay kalpasan ti pannakayanak ni Jesus, ti “agturay iti Israel, a ti namunganayanna ket manipud kadagiti immuna a tiempo.” (Basaen ti Mikias 5:1, 2.) Daytoyto ti tiempo a rauten ti moderno-aldaw nga “Asirio” dagiti adipen ni Jehova. Anianto a puersa ti usaren ni Jehova babaen ti agturturayen nga Anakna maibusor iti dayta a nakaam-amak a kabusor? Maammuantayo dayta iti maud-udi a paset daytoy nga artikulo. Ngem kitaentayo nga umuna no ania ti maadaltayo iti inaramid ni Ezekias a panagsagana maibusor iti iraraut dagiti Asirio.
DAGITI PRAKTIKAL NGA ADDANG NGA INARAMID NI EZEKIAS
12. Ania dagiti addang nga inaramid ni Ezekias ken dagiti kakaduana tapno masalakniban ti ili ti Dios?
12 No saantay a kabaelan a solbaren ti maysa a problema, kanayon a sisasagana ni Jehova a tumulong kadatayo. Ngem namnamaenna met nga aramidentayo ti amin a kabaelantayo. Nakiuman ni Ezekias kadagiti “prinsipena ken [ka]dagiti nabileg a lallakina,” ket sangsangkamaysa nga inkeddengda a “pasardengenda ti dandanum dagiti ubbog nga adda idi iti ruar ti siudad . . . Kanayonanna pay, bimmileg [ni Ezekias] ket binangon[na] ti isuamin a narba a pader ket nagipatakder kadagiti torre iti rabaw dayta, ket iti ruar sabali pay a pader, . . . ket nangaramid iti naruay a pika ken kalasag.” (2 Cron. 32:3-5) Tapno masalakniban ken maipastoran ni Jehova ti ilina iti daydi a tiempo, nagaramat kadagiti maingel a lallaki—ni Ezekias, dagiti prinsipena, ken dagiti matalek a propeta.
13. Ania ti kapatgan nga inaramid ni Ezekias tapno maisaganana dagiti umili iti dumteng nga iraraut? Ilawlawagmo.
13 Ti simmaruno nga inaramid ni Ezekias ket napatpateg nga amang ngem iti panangserrana kadagiti pagayusan ti dandanum wenno panangsarikedkedna kadagiti pader ti siudad. Kas maseknan a pastor, inummong ni Ezekias dagiti umili ket pinaregtana ida kadagitoy a sasao: “Dikay agbuteng wenno uray agkullayaw gapu iti ari ti Asiria . . . , ta kadatayo adda ad-adu ngem iti adda kenkuana. Kenkuana adda takiag a lasag, ngem adda kadatayo ni Jehova a Diostayo a tumulong kadatayo ken mangirupak kadagiti bakaltayo.” Anian a makaparegta a pammalagip—makiranget ni Jehova maipaay iti ilina! Idi nangngeg daytoy dagiti umili, “rinugian[da] nga isadag ti bagbagida iti sasao ni Ezekias nga ari ti Juda.” Paliiwem ta impapuso dagiti umili ti “sasao ni Ezekias.” Isu ken dagiti prinsipena ken dagiti maingel a lallakina, kasta met dagiti propeta a da Mikias ken Isaias, impakitada a naimbagda a papastor, kas impadto ni Jehova babaen ti propetana.—2 Cron. 32:7, 8; basaen ti Mikias 5:5, 6.
14. Ania ti imbaga ni Rabsaque, ken ania ti reaksion dagiti umili?
14 Nagkampo ti ari ti Asiria iti Laquis, iti abagatan a laud ti Jerusalem. Manipud sadiay, imbaonna ti tallo a mensaherona tapno pasukuenda ti Jerusalem. Nadumaduma a taktika ti inaramat ti pannakangiwatna, a maaw-awagan Rabsaque. Nagsao ni Rabsaque iti Hebreo ket pinadasna a kombinsiren dagiti umili a saanda a dumngeg iti ari no di ket agpasakupda kadagiti Asirio. Siuulbod nga inkarina nga iyakarna ida iti maysa a daga a sadiay komportable ti biagda. (Basaen ti 2 Ar-ari 18:31, 32.) Imbaga met ni Rabsaque a dagiti didios ti dadduma a nasion saanda a nasalakniban dagiti managdaydayawda, isu a saan met a maispal ni Jehova dagiti Judio iti ima dagiti Asirio. Nainsiriban a di sinungbatan dagiti umili dagitoy a kinaulbod ken pammadakes. Sursuroten met dagiti adipen ni Jehova ita dayta nga ulidan.—Basaen ti 2 Ar-ari 18:35, 36.
15. Ania ti masapul nga aramiden dagiti agindeg iti Jerusalem? Kasano nga inispal ni Jehova ti siudad?
15 Nariribukan la ketdi ni Ezekias, ngem imbes nga agpatulong iti sabali a nasion, pinaayabanna ni propeta Isaias. Imbaga ni Isaias ken ni Ezekias: “[Ni Senaquerib] saanto nga umay iti daytoy a siudad wenno uray mangibiat iti pana sadiay.” (2 Ar. 19:32) Ti laeng masapul nga aramiden dagiti agindeg iti Jerusalem ket papigsaenda ti pakinakemda ken saanda a sumuko. Ni Jehova ti makirupak maipaay iti Juda. Ket pudno a kasta ti inaramidna! “Naaramid iti dayta a rabii a ti anghel ni Jehova rimmuar ket nangkabil iti sangagasut walopulo ket lima a ribu iti pakarso dagiti Asirio.” (2 Ar. 19:35) Naispal ti Juda, saan a gapu kadagiti inaramid ni Ezekias tapno masalakniban ti siudad, no di ket gapu iti pannakabalin ti Dios.
DAGITI MAADALTAYO
16. Siasino ita ti iladladawan (a) dagiti agindeg iti Jerusalem (b) ti “Asirio” (c) ti pito a pastor ken walo a duke?
16 Mapaspasamak iti kaaldawantayo ti kangrunaan a kaitungpalan ti padto maipapan iti pito a pastor ken walo a duke. Dagiti umili ti nagkauna a Jerusalem ket rinaut dagiti Asirio. Iti asidegen a masanguanan, ti kasla awan gawgawayna nga ili ni Jehova ket rautento ti moderno-aldaw nga “Asirio,” a gandatna a talipuposen dayta. Daytoy nga iraraut ken ti iraraut ni ‘Gog ti Magog’ ket tukoyen ti Kasuratan kas iraraut ti “ari ti amianan,” ken iraraut ti “ar-ari ti daga.” (Ezeq. 38:2, 10-13; Dan. 11:40, 44, 45; Apoc. 17:14; 19:19) Nagduduma kadi dagitoy nga iraraut? Nalabit saan. Mabalin a nagaramat ti Biblia iti nagduduma nga awag para iti maymaysa nga iraraut. Ania ti tuktukoyen ti padto ni Mikias a ‘nalimed nga igam’ nga aramaten ni Jehova maibusor iti dayta a nakabilbileg nga “Asirio”? Maysa a nagpaiduma a buyot—“pito a pastor, wen, walo a duke”! (Mik. 5:5) Dagiti pastor ken duke (wenno, “prinsipe,” NEB) iti daytoy a buyot ket dagiti panglakayen iti kongregasion. (1 Ped. 5:2) Iti kaaldawantayo, ar-aramaten ni Jehova ti adu a naespirituan a lallaki a mangipastor kadagiti napapateg a karnerona ken mangpabileg iti ilina iti masanguanan nga iraraut ti moderno-aldaw nga “Asirio.” * Kuna ti padto ni Mikias nga “ipastorandanto ti daga ti Asiria babaen ti kampilan.” (Mik. 5:6) Karaman kadagiti ‘igamda a pakigubat’ ket ti “kampilan ti espiritu,” ti Sao ti Dios.—2 Cor. 10:4; Efe. 6:17.
17. Ania ti uppat a banag a maadal dagiti panglakayen manipud iti salaysay nga inusigtayo?
17 Adda napateg a maadal dagiti panglakayen manipud iti salaysay nga inusigtayo: (1) Ti kasayaatan a maaramidantayo tapno masaganaantayo ti iraraut ti “Asirio” ket ti panangpabilegtayo iti pammatitayo iti Dios ken panangtulongtayo kadagiti kakabsat a mangaramid met iti kasta. (2) Inton rumaut ti “Asirio,” masapul a kombinsido dagiti panglakayen nga ispalennatayo ni Jehova. (3) Iti dayta a tiempo, mabalin nga ibilangtayo a saan a praktikal ti makaispal-biag nga instruksion nga ipaay ti organisasion ni Jehova. Ngem masapul a nakasaganatayo amin nga agtulnog iti aniaman nga instruksion a maipaay, uray no kasla saan a rasonable dayta iti panangmatmattayo. (4) Itan ti gundaway nga agpanunot a naimbag ti asinoman nga agtaltalek iti sekular nga edukasion, material a bambanag, wenno kadagiti natauan nga institusion. Masapul a nakasagana a tumulong dagiti panglakayen iti asinoman a nakapuy ti pammatina.
18. Kasano a ti pananglaglagip iti daytoy a salaysay matulongannatayo iti masanguanan?
18 Asidegen ti tiempo inton agparang a kasla awan gawgaway dagiti adipen ti Dios ita a kas kadagiti Judio a napupok iti Jerusalem idi kaaldawan ni Ezekias. Inton dumteng dayta, mapabilegtayo koma kadagiti sasao ni Ezekias. Laglagipentay met a “takiag a lasag” laeng ti adda kadagiti kabusortayo, “ngem adda kadatayo ni Jehova a Diostayo a tumulong kadatayo ken mangirupak kadagiti bakaltayo”!—2 Cron. 32:8.
^ par. 4 Ti Hebreo a sao a naipatarus a “balasang” iti Isaias 7:14 mabalin a kaipapananna ti naasawaan a babai wenno maysa a birhen. Gapuna, mabalin nga agaplikar dayta a sao iti asawa ni Isaias ken iti Judio a birhen a ni Maria.
^ par. 16 Iti Kasuratan, masansan a ti bilang a pito ipamatmatna ti kinakompleto. Ti bilang a walo (nasursurok iti maysa ngem iti pito) irepresentarna met no dadduma ti kinaruay wenno kinawadwad.


c: text/html

text:
Baka
Ti baka ket isu ti kaaduan a kita dagiti dakkel a napaamo nga ungulata. Dagitoy ket prominente a moderno a kameng ti subpamilia ti Bovinae, dagitoy ti kaaduan a naiwarwaras a sebbangan ti henero ti Bos, ken dagitoy ti kaaduan a naurnos a naidasig a kas ti Bos primigenius. Ti baka ket natartaraken a kas dingoen para iti karne (karne ti baka ken karne ti urbon), dagiti paggatasan nga ayup para iti gatas ken dagiti dadduma pay a produkto ti paggatasan, ken dagiti panagguyod nga ayup (panagguyod kadagiti kariton wenno arado). Dagiti dadduma pay a produkto ket mairaman ti lalat ken lugit para iti ganagan wenno sungrod. Kadagiti dadduma a pagilian, a kas idiay India, dagiti baka ket sagrado. Manipud kadagiti basbassit ngem 80 a nagtataudan ti naapamo idiay abagatan a daya a Turkia idi agarup a 10,500 a tawtawen,[2] adda dagiti nakarkulo a 1.3 bilion a baka iti lubong tatta nga aldaw.[3] Idi 2009, ti baka ket nagbalin a ti immuna a dingoen nga ayup ti addaan ti napno a naimapa a henoma.[4]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Grubb, P. (2005). "Bos taurus primigenius". Iti Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World (Maika-3 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Johns Hopkins. pp. 637–722. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
- ^ Bollongino, Ruth & al. Molekular a Biolohia ken Ebolusion. "Ti moderno a Taurine a Baka ket nagtaud manipud ti bassit a bilang kadagiti nagpundar ti Asideg a Daya". 7 Marso 2012. Naala idi 2 Abr 2012. Op. cit. iti Wilkins, Alasdair. io9.com. "Ti DNA ket mangipakpakita a dagiti baka ket narigatda idi a napaamo". 28 Marso 2012. Naala idi 2 Abr 2012.
- ^ Breeds of Cattle at CATTLE TODAY
- ^ Brown, David (2009-04-23). "Dagiti sientista ket wiaswasda ti Henoma ti Baka". The Washington Post. Naala idi 2009-04-23.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Baka iti Wikimedia Commons
Midia a mainaig iti Baka a lalaki iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Baler, Aurora
Ti Baler ket maysa a maika-4 a klase ken isu ti kapitolio nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baler ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Buhangin
- Calabuanan
- Obligacion
- Pingit
- Reserva
- Sabang
- Suclayin
- Zabali
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aurora". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Aurora". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ti Cairo ( /ˈkaɪroʊ/ KYE-roh; Arabiko: القاهرة al-Qāhira, literal a ti "Ti Agparparmek" wenno "Ti Agparparukma"), ket isu ti kapitolio ti Ehipto ken ti kadakkelan a siudad idiay Arabo a Lubong ken Aprika, ken ti maika-16 a kadakkelan a metropolitano a lugar iti lubong. Daytoy ket mabirukan idiay asideg ti the Nilo Delta,[1][2] daytoy ket nabangon idi 969 AD. Daytoy ket naparboan ti nagan a kas ti "Ti Siudad dagiti Rinibu a Minarete" para iti panakadayeganna kadagiti Islamiko nga arkitektura, ti Cairo ket nabayagen a sentro t rehion kadagiti politika ken kultura a biag. Ti Cairo ket nabangon idi babaen ti Patimid a dinastia idi maika-10 a siglo AD, ngem ti daga a mangbukel ti agdama nga aldaw a siudad ket isu idi ti lugar dagitinailian a kapitolio a dagiti nadaddadael a tiddana ket makitkita pay laeng kadagiti paset ti Daan a Cairo. Ti Cairo ket maigimong pay iti Taga-ugma nga Ehipto gapu ti kaasidegna kadagiti taga-ugma a siudad ti Memphis, Giza ken Fustat a dagitoy ket asideg idiay Nalatak nga Espinghe ken dagiti piramida ti Giza.
Midia a mainaig iti Cairo iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
A
- ► Arhelia (1 P)
D
- Demokratiko a Republika iti Kongo (1 K, 1 P)
G
- Gabon (1 K, 1 P)
- Guinea Ekuatorial (1 K, 1 P)
K
- ► Kamerun (1 P)
M
- Mauritania (1 K, 1 P)
R
- ► Rwanda (1 P)
S
- ► Santo Tomas ken Prinsipe (1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika"
Dagiti sumaganad a 51 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 51 a dagup.


text:
Matematika
Ti Matematika (manipud ti Griego uάθnua máthēma, “panakaammo, panagadal, agadadal”) ket isu ti panagadal iti kaadu, patakder, limbang, ken panagbaliw. Dagiti Matematiko ket agbirukda kadagiti pagtuladan ken agaramid kadagiti baro a pagannurotan a konhetura. Dagiti matematiko ket paganamunganda ti agpayso wenno balbaliwanda dagiti konhetura babaen ti matematiko a paneknek. Ti panagsukisok a nasken para ti panagpadtuan kadagiti parikut a matematika ket agbayag ti tawtawen wenno sisiglo nga agnanayon a panagusisa. Manipud kadagiti imumn-una nga obra ni Giuseppe Peano (1858–1932), David Hilbert (1862–1943), ken dadduma pay kadagiti napudno a naisawang a sistema iti naladaw a maika-19 a siglo, nagbalin a kadawyan a makita ti matematiko a panagsukisok ket isu ti panagipatakder ti kinapudno babaen ti nainget a panagpugay manipud kadagiti maibagay a napili a kinapudno a naisawang ken panagilawlawag. No dagitoy a matematiko a patakder ket nasayaat a modmodelo iti agpayso a penomeno, no kasta ket ti matematiko a panagrason ket kadawyan nga agited kadagiti kinasaririt wenno padpadto.
Babaen ti pangusar ti abstrassion ken lohikal a panagrason, ti matematiko ket naparang-ay manipud ti panagbilbilang, panagkalkulo, panagrukod, ken ti sistematiko a panagadal kadagiti sukog ken dagiti gunay dagiti maipapan ti bagi a banbanag. Ti naipakat a matematiko ket aramiden ti nagtagitaoan manipud idi adda dagiti naisurat a rehistro. Dagiti nainget a pangsuppiat ket immuna a nagparang kadagiti Griego a matematiko, a kalatakan dagiti Elemento ni Euklides . Ti matematiko ket nabuntog a naparang-ay anginggana ti Renasimiento, nga idi ti matematiko a panagpabaro a panagtitinnulongan kadagiti baro a sientipiko a naduktalan ket nangiturong ti napardas a gatad iti matematiko a panagduktal nga agtultuloy iti agdama nga aldaw.[2]
Ti kinuna ni Galileo Galilei (1564–1642), 'Ti law-ang ket di-makabasa aginggana no maadal tayo ti pagsasao ken maam-ammuan dagiti karakter a nakasurat. Naisurat daytoy iti matematiko a pagsasao, ken dagiti letra ket dagiti trianggulo, dagiti sirkulo ken dagiti heometriko a tabas, a no awan dagitoy ket narigat a maawatan iti maysa a balikas. No awan dagitoy, agkalkallautang tayo iti nasipnget a laberinto'.[3] Carl Friedrich Gauss (1777–1855) intudona ti matematiko a kas "ti Reina dagiti Siensia".[4] Ni Benjamin Peirce (1809–1880) ket tinawtawagna ti matematiko a "ti siensia a mangala kadagiti nasken a patingga".[5] Kinuna ni David Hilbert ti matematiko: "Saantayo nga agsasao kadagiti pannakaikeddeng iti aniaman a kapanunutan. Ti matematiko ket saan a kasla maysa nga ay-ayam a ti akemna ket naibanag babaen kadagiti naikeddeng a naitulag a pagalagadan. Ngem, isu daytoy ti maysa a konseptual a sistema nga addaan ti nasken a kinauneg a mabalin laeng ken babaen ti pamuspusan wenno saan."[6] Kinuna ni Albert Einstein (1879–1955) a "no dagiti linteg ti matematiko ket mangipatudo ti kina-agpayso, saan dagitoy a nalawag; ken no dagitoy ket nalawag, saan dagitoy a mangipatudo kadagiti kina-agpayso".
Ti matematika ket inus-usar iti sangalubongan a kas maysa a nasken iti kaadua a paset, a mairaman ti masna a siensia, inhenieria, medisina, ken dagiti sosial a siensia. Ti Naidangep a matematiko, ti sanga ti matematiko a pakaseknan ti panakaidangep iti matematiko a panakaammo kadagit sabsabali a paset, agparegget ken agusar kadagiti baro a naduktalan a matematiko ken sagpaminsan a mangiturong ti panagrangrang-ay kadagiti barbaro a displina ti matematiko, a kas dagiti estadistika ken ay-ayam a teoria. Dagiti matematiko ket makitinnulagda pay kadagiti puro a matematiko, wenno gapu ti bukodna a matematiko, nga awanani ti naidangep a kapanuotan. Awan ti nalawag a linia a panagilasin ti puro ken naidangep a matematiko, ken ti naipakat a panagusar a narugian a kas ti puro a matematiko ket kadawyan a naduktalan.[7]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti balikas a matematika ket nagtaud manipud ti Griego uάθnua (máthēma), nga idi ti pagsasao a taga-ugma a Griego, ket kaibuksilanna ti "no ania ti maad-adal ti maysa", "no ania ti maammuan ti maysa", isunga ti "panagadal" ken "siensia", ken iti moderno a Griego ket "adal" laeng. Ti balikas a máthēma ket naal amanipud ti uavθάvw (manthano), bayat a ti kapada ti Griego ket uaθaίvw (mathaino), dagitoy dua ket kaibuksilanda "ti agadal". Idiay Gresia, ti balikas para iti "matematika" ket adda ti basbassit ken adadu a teknikal a kaibuksilan ti "matematiko a panagadal", uray kadagiti Klasiko a panawen.[8] Ti pangilasinna ket uaθnuatιkός (mathēmatikós), a kayatna a sawen ket "mainaig ti panagadal" wenno "nagaget", a mabalin a kaibuksilanna pay ti "matematiko". Naisangsangayan ti, uaθnuatιkὴ tέxvn (mathēmatikḗ tékhnē), Latin: ars mathematica, a kaibuksilanna "ti matematiko nga arte".
Iti Latin, ken iti Ingles aginggana idi panawen ti1700, ti termino a matematika ket sapasap a kaibuksilan ti "astrolohia" (wenno sagpaminsan nga "astronomia") ngem iti "matematika"; ti kaibuksilanna ket nagin-inut a nagbalbaliw iti agdama a pormana manipud idi agarup a 1500 aginggana idi 1800. Daytoy ket gapuanan kadagiti adu a madi a pannakaipatarus: a naisangsangayan ti ballag ni San Augustin a dagiti Kristiano ket nasken a maammuanda ti mathematici a kayatna sawen ket dagiti astrologo, daytoy ket sagpaminsan a madi ti pannakaipatarusna nga ipato dagiti matematiko.
Ti nalawag a porma iti Ingles, a kas ti ad-adu ngem maysa a porma iti Pranses ti les mathématiques (ken basbassit nga inus-usar iti agmaymaysa a kita ken ti la mathématique), ket masurotan pay manipud ti Latin a neutro ti ad-adu ngem maysa ti mathematica (Cicero), a naibatay ti ad-adu ngem maysa iti Griego ti ta uaθnuatιkά (ta mathēmatiká), unga inus-usar babaen ni Aristoteles (384–322 BC), ken sumurok-kumurang a kaibuksilanna ti "amin a matematiko a banag"; urayno mabalin a binulod laeng iti Ingles ti panangilasin ti mathematic(al) ken nagporma ti pangnagan ti matematika kalpasan ti tabas ti pisika ken metapisika, a tinawid manipud ti Griego.[9] Iti Inggles, ti pangnagan a matematika ket makaal-ala ti agmaymaysa a a porma ti berbo. Kadawyan daytoy a maipababa iti maths wenno , iti agsasao ti Ingles nga Amianan nga Amerika, iti math.[10]
Dagiti panagilawlawag ti matematika[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Aristoteles ket nangipalplawag ti matematika a kas "ti siensia ti kaadu", ken daytoy a panangipalpalawag ket kaaduna nga inus-usar aginggana idi maika-18 a siglo.[11] Idi rugi ti maika-19 a siglo, idi ti panagadal ti matematika ket immad-adu ken nangrugrugi a mangipangpanggep kadagiti narikut a maawatan a topiko a kas ti grupo a teoria ken panangipalawagan a heometria, nga awan ti husto a pannakainaiganna iti kaadu ken panagrukod, dagiti imatematiko ken dagiti pilosopo ket nangrugrugida a nangisingasing kadagiti sabsabali a kita ti baro a panangipalpalawag.[12] Adda dagitoy a panangipalpalawag ket nangiyunay-unay ti panagikkat a karakter a kaaduan ti matematika, adda dagiti nangiyunay-unay kadagiti kinarit ti pannakaawatna, adda dagiti nangiyunay-unay kadagiti naisangsangayan a topiko iti kaunegan ti matematika. Ita nga aldaw, awan ti konsenso iti sapasap a panangipalplawag ti matematika, uray kadagiti propesional.[13] Awan pay dagiti konsenso no ti matematika ket maysa nga arte wenno siensia.[14] Adda dagiti adu a nalatak a matematiko ket saanda a nakal-ala ti kinaykayat iti panangipalplawag ti matematika, wenno mangikedkeddeng a daytoy ket saan a mabalin a maiplawag.[13] Adda dagiti nangibagbaga, a ti "Matetematika ket isu ti ar-aramiden dagiti Matematiko."[13]
Dagiti tallo a kangrunaa a kita ti panangipalplawag ti matematika ket tinawtawagan ti lohisista, intuisionista, ken pormalista, a ti tunggal maysa ket mangipakpakita ti sabali a panunot ti pilosopiko a panagadal.[15] Amin dagitoy ket adda ti nakaro a problema, awan kadagitoy ti nawatiwat a pannaka-awat, ken awan ti mabalin a panangikaykaysa.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Awan ti nabati manipud kadagiti taga-ugma a kapadpadada wenno pannakailadawan ti kabibiag ni Euklides. Nupay kasta, dagiti pannakailadawan ti obrana iti arte ket naitalged kadagiti kapanunotanna (kitaen ti Euklides).
- ^ Eves
- ^ Marcus du Sautoy, Ti Ababa a Pakasaritaan ti Matematiko: 1. Newton ken Leibniz, BBC Radio 4, 27/09/2010.
- ^ Waltershausen
- ^ Peirce, p. 97.
- ^ Hilbert, D. (1919-20), Natur und Mathematisches Erkennen: Vorlesungen, gehalten 1919-1920 in Göttingen. Nach der Ausarbeitung von Paul Bernays (Inurnos ken adda ti Inggles a pauna babaen ni David E. Rowe), Basel, Birkhäuser (1992).
- ^ Peterson
- ^ Dagitoy dua akapanunotan ket mabirukan iti Plato. Liddell ken Scott, s.voce uaθnuatιkός
- ^ Ti Oxford a Diksionario ti Inggles nga Etimolohia, Ingles a Diksionario ti Oxford, sub "matematika", "matematiko""
- ^ "maths, n." ken "math, n.3". Inggles a Diksionario ti Oxford , on-line a bersion (2012).
- ^ James Franklin, "Aristoteliano a Realismo" itiPilosopia ti Matematika", ed. A.D. Irvine, p. 104. Elsevier (2009).
- ^ Cajori, Florian (1893). Ti Pakasaritaan ti Matematika. Matematiko a Kagimongan ti Amerikano (1991 naimaldit manenn). pp. 285–6. ISBN 0821821024.
- ^ a b c Mura, Robert (Disiembre 1993). "Dagiti Ladawan ti Matematika a Tinengtengngel dagiti Manursuro ti Unibersidad dagiti Siensia ti Matematika". Edukasional a Panagad-adal iti Matematika. 25 (4): 375–385.
- ^ Tobies, Renate ken Helmut Neunzert (2012). Iris Runge: Ti Biag a Pagsasabtan ti matematika, Siensia, ken Industria. Springer. pp. 9. ISBN 3034802293.
Nasken nga umuna nga agsalusod no ania ti sapsap a kaibuksilan babaen ti matematika. Dagiti nadayeg nga eskolar ket nagisuppiatda iti daytoy a banag aginggana idi nagbalin nga asul ti rupada, ngem awan pay ti konsenso a naala no ti matematika ket maysa a masna a siensia, maysa a sanga ti sangkataoan, wenno maysa a porma ti arte .
- ^ a b Snapper, Ernst (Septiembre 1979), "Dagiti Tallo a Pagrigatan ti Matematika: Lohisismo, Intuitionismo, ken Pormalismo", Magasina ti Matematika, 52 (4): 207–16, doi:10.2307/2689412, JSTOR 2689412.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Matematika iti Wikimedia Commons
- Nawaya a Liblibro ti Matematika
- Online nga Ensiklopedia ti Matematika manipud idiay Springer,


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) SEPTIEMBRE 2015
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Oktubre 26 agingga iti Nobiembre 29, 2015.
Ragragpatem Kadi ti Kinanataengan ti Kristo?
Uray no nabayagtayon nga agserserbi ken Jehova, mabalintayo latta ti rumang-ay iti naespirituan.
Mapagtalkan Kadi a Giya ti Konsiensiam?
Maammuam no kasano a makatulong kenka a mangaramid iti umiso a desision mainaig iti panangaywan iti salun-at, panaglinglingay, ken panangasaba.
“Agtakderkayo a Sititibker iti Pammati”
Ania ti maadaltayo maipapan iti pammati ni Pedro idi nagna iti danum?
Kasano nga Ipakpakita ni Jehova ti Ayatna Kadatayo?
Marigatanka kadi a mangtarus wenno mangawat nga ay-ayatennaka ni Jehova?
Kasano a Maipakitatayo nga Ay-ayatentayo ni Jehova?
Saan laeng a basta marikna dayta.
Ti Bendision ni Jehova ti Nangpabaknang iti Biagko
Ammuem ti pakasaritaan ti biag ni Melita Jaracz a nagserbi iti nasurok a 50 a tawen iti amin-tiempo a kadua ti lakayna a ni Ted Jaracz a miembro ti Bagi a Manarawidwid.


text:
VIGAN CITY - Makumikom ita dagiti kameng iti Ilocos Sur Police Provincial Office (ISPPO) iti security preparations inaig iti umadanin a panagbisita dagiti kandidata iti Misuniverse iti siyudad ti Vigan inton domingo, Enero 15.
Iti pannakisarita ti Bombo Radyo Vigan ken ni Police Sr. Supt. Reynaldo de Peralta, ISPPO provincial director, mangisayangkat da pay iti tallo a simulation exercises sakbay iti isasangpet dagiti kandidata.
Maysa a dry run iti maisayangkat inton rabii no bigat ken mamindua inton enero 14 a pakaideployan dagiti pulis manipud iti nadumduma a municipal police stations iti probinsiya.
Inpasigurado ti opisyal a siyam a pulo a porsiyenton a nakasagana ti kapulisan ket aramiden da amin a a kabaelanda tapno naan- nayas ken naurnos ti Miss Universe pre-pageant a maangay iti probinsiya.
Duapulo nga agkakalapsat a babbalasang iti manamnama a bumisita iti siyudad ti Vigan a pangirampaan danto idiay Calle Crisologo kadagiti kawes a nadait ken naaramid iti “abel iloko”.


text:
Adda Kadi Makaammo No Siasino a Talaga ti Nangisurat iti Biblia?
Sungbat ti Biblia
Naibaga kadagiti adu a tattao a saantayo a masigurado no siasino ti nangisurat iti Biblia. Ngem masansan a nalawag a nailanad iti Biblia no siasino ti nangisurat iti linaonna. Adda dagiti paset a mangrugi iti sasao a kas iti “
ti sasao ni Nehemias,” “
ti sirmata ni Isaias,” ken “
ti sao ni Jehova a dimteng ken Joel.”—Nehemias 1:1; Isaias 1:1; Joel 1:1.
Bigbigen ti kaaduan a mannurat iti Biblia a nagsuratda iti nagan ni Jehova, ti maymaysa a pudno a Dios, ken isu ti mangiwanwanwan kadakuada. Dagiti mammadto a nangisurat iti Hebreo a Kasuratan inwaragawagda iti nasurok a 300 a daras: “
Daytoy ti kinuna ni Jehova.” (Amos 1:3; Mikias 2:3; Nahum 1:12) Dagiti dadduma a mannurat inawatda ti mensahe ti Dios babaen kadagiti anghel.—Zacarias 1:7, 9.
Agarup 40 a lallaki ti nangisurat iti Biblia iti unos ti 1,600 a tawen. Adda dagiti lallaki a saan la a maymaysa ti insuratda a libro iti Biblia. Kinapudnona, ti Biblia ket buklen ti 66 a libro. Ti Hebreo a Kasuratan ket buklen ti 39 a libro, nga aw-awagan ti adu kas ti Daan a Tulag. Ti met Kristiano a Griego a Kasuratan ket buklen ti 27 a libro, a masansan a maawagan iti Baro a Tulag.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanotayo a Masigurado a Pudno ti Biblia?
No ti Dios ti autor ti Biblia, sigurado nga awan ti kapadana a libro.
Ti Biblia—Naisangsangayan ti Pannakaitalimengna
Ammuem no kasano a dandani napukaw ti Biblia, ken no kasano a ti pannakaitalimengna ket pammaneknek a naisangsangayan daytoy a libro.
No Apay a Mapagtalkan ti Biblia—Prangka ken Napudno
Mangipaay ti Biblia iti nagadu nga ebidensia nga insurat dayta dagiti napudno a lallaki.


text:
SUHETO ITI AKKUB | APAY NGA ADU TI MARIGATAN A MANGAYAT ITI DIOS?
Marigatan ti Adu a Mangayat iti Dios
“‘Masapul nga ayatem ni Jehova a Diosmo buyogen ti intero a pusom ken buyogen ti intero a kararuam ken buyogen ti intero a panunotmo.’ Daytoy ti kadakkelan ken umuna a bilin.”—Jesu-Kristo, 33 C.E. *
Marigatan ti adu a mangayat iti Dios. Para kadakuada ti Dios ket di matarusan, saan a maseknan, wenno naulpit. Usigem ti kuna ti dadduma:
“Nagkararagak iti Dios a tulongannak ngem mariknak a nakaad-adayo kaniak. Panagkunak, saan a maysa a persona nga addaan rikna.”—Marco, Italy.
“Talaga a kayatko ti agserbi iti Dios ngem kasla nakaad-adayo kaniak. Ipagarupko a naulpit ti Dios a mangdusa laeng kadatayo. Diak patien nga ay-ayatennatayo.”—Rosa, Guatemala.
“Idi ubingak pay, patiek a biddut laeng ti sapsapulen ti Dios, a nakasagana a mangdusa kadatayo no nakabasoltayo. Idi agangay, impapanko a saan a maseknan. Ti Dios ket kas iti presidente a mangmanmandar kadagiti iturayanna, ngem talaga a saan a maseknan.”—Raymonde, Canada.
Sika ngay? Narigat kadi nga ayaten ti Dios? Adu a tawenen nga isalsaludsod dayta dagiti Kristiano. Kinapudnona, bayat ti 500 agingga iti 1500 C.E., kaaduan a miembro ti Kakristianuan saanda pay ketdi nga agkararag iti Mannakabalin-amin a Dios. Apay? Mabutengda ngamin kenkuana. Kastoy ti komento ti historiador a ni Will Durant: “Kasano a maitured ti maysa a managbasol ti agkararag iti nakaam-amak ken saan a maseknan a Dios?”
Apay nga ibagada a “nakaam-amak ken saan a maseknan” ti Dios? Ania a talaga ti isursuro ti Biblia maipapan iti Dios? Ti kadi panangadal iti kinapudno maipapan iti Dios ket makatulong kenka a mangayat kenkuana?


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Panamarsua
Innem la kadi nga aldaw a sagduduapulo ket uppat nga oras ti panangparsua ti Dios iti daga kas ibagbaga ti dadduma a creationist?
“Idi punganay, ti Dios pinarsuana ti langlangit ken ti daga.”—Genesis 1:1.
TI KUNA TI BIBLIA
Ti Dios pinarsuana ti uniberso, agraman ti daga, iti di masinunuo a napalabas a tiempo—“idi punganay,” kas kuna ti Genesis 1:1. Umanamong ti moderno a siensia nga adda nangrugian ti uniberso. Nabiit pay a pinattapatta dagiti sientista nga agtawenen dayta iti agarup 14 a bilion.
Deskribiren met ti Biblia ti innem nga “aldaw” ti panamarsua. Nupay kasta, saanna nga ibaga a buklen dagita iti sag-24 nga oras nga aldaw. (Genesis 1:31) Kinapudnona, ti sao nga “aldaw” a nausar iti Biblia ket tumukoy iti nagduduma a kapaut ti panawen. Kas pagarigan, inawaganna ti intero a panawen ti panamarsua kas ti “aldaw a ni Jehova a Dios inaramidna ti daga ken langit.” (Genesis 2:4) Nalawag ngarud a dagiti “aldaw” ti panamarsua ket buklen ti rinibu a tawen.—Salmo 90:4.
NO APAY A PAKASEKNAM
Dagiti di umiso nga opinion dagiti creationist ket mabalin a mangimpluensia kenka tapno saanmon a pulos a patien ti Biblia. Ngem no ti Biblia ket agpayso a naglaon iti mapagtalkan a salaysay maipapan iti panamarsua, magunggonaanka iti adu a ‘praktikal a siribna.’—Proverbio 3:21.
Ebolusion kadi ti inusar ti Dios a nangparsua iti biag ditoy daga?
“Kinuna ti Dios: ‘Ti daga pataudenna koma dagiti sibibiag a kararua sigun kadagiti kakikitada.’”—Genesis 1:24.
TI KUNA TI BIBLIA
Ti Dios saanna a pinarsua ti biag iti maymaysa a simple a porma sa binay-anna nga in-inut nga umadu ken agbalin a nadumaduma a komplikado a porma. Imbes ketdi, pinarsuana ti amin a kangrunaan a ‘kakikita’ dagiti komplikado a mula ken animal, ket agpaadu dagitoy “sigun kadagiti kakikitada.” (Genesis 1:11, 21, 24) Gapu iti daytoy a proseso, nga agtultuloy agingga ita, napno ti daga iti isu met laeng a ‘kakikita’ ti biag nga orihinal a pinarsua ti Dios.—Salmo 89:11.
Saan a nadakamat iti Biblia no kasano kadakkel ti pagbalbaliwan ti maysa a kakikita, a kas iti mabalin a resulta no dagiti animal nga agpada ti kakikitana ngem agduma ti pulina ket agasawa ken makibagayda iti aglawlaw. Nupay ibilang ti dadduma dayta kas porma ti ebolusion, awan ti napataud a baro a kita ti biag. Pasingkedan ti moderno a panagsirarak a bassit laeng ti nagbalbaliwan dagiti kangrunaan a kategoria dagiti mula ken animal iti unos ti din mabilang a panawen.
NO APAY A PAKASEKNAM
Gapu ta maitunos iti siensia ti panangdeskribir ti Biblia maipapan kadagiti kangrunaan a ‘kakikita’ ti biag, nakappapati met ti Biblia iti dadduma pay a banag, kas iti historia ken padto.
Naggapuan ti material a nausar iti pannakaparsua ti uniberso?
“Dagiti bukodko nga ima inyunnatda ti langlangit.”—Isaias 45:12.
TI KUNA TI BIBLIA
Ti Dios ti Gubuayan ti awan inggana a pannakabalin, wenno enerhia. (Job 37:23) Napateg daytoy gapu ta naammuan dagiti sientista a ti enerhia ket mapagbalin a materia (matter). Kuna ti Biblia a ti Dios a mismo ti Gubuayan ti ‘naruay a dinamiko nga enerhia’ a nangpataud iti uniberso. (Isaias 40:26) Inkari ti Dios nga usarenna ti pannakabalinna a mangsustiner kadagiti parsuana. Kuna ti Biblia maipapan iti init, bulan, ken bitbituen: “[Ti Dios] pagtalinaedenna ida iti agnanayon, agingga iti tiempo a di nakedngan.”—Salmo 148:3-6.
NO APAY A PAKASEKNAM
Kinuna ti astronomo a ni Allan Sandage: “Saan a masungbatan ti siensia dagiti karirigatan a saludsod. No saludsodem no apay a timmaud ti uniberso, saanna a mailawlawag dayta.” Ngem ti Biblia, kabaelanna nga ilawlawag ti panamarsua iti wagas a maitunos iti siensia. Sungbatanna pay dagiti saludsod a saan a masungbatan ti siensia kas iti, Ania ti panggep ti Dios para iti daga ken iti sangatauan? *
^ par. 16 Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 3 ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Panggep ti Dios Para iti Daga?
Ilawlawag ti Biblia no apay a pinarsua ti Dios ti daga, no kaano nga agpatingga ti panagsagaba, ken no ania ti agur-uray iti masanguanan para iti daga ken dagiti agnaed iti dayta.
Siasino ti Dios?
Adda kadi nagan ti Dios ken maseknan kadi kadatayo?


text:
Papa Alejandro VI
Ni Papa Alejandro VI (Katalan: Alexandre VI, Espaniol: Alejandro VI, wenno Alexander Sextus), naipasngay a kas ni Roderic Llançol i de Borja (Kastiliano nga Espaniol: Rodrigo Lanzol; 1 Enero 1431, Xàtiva, Pagarian ti Valencia – 18 Agosto 1503, Roma, Dagiti Estado ti Papa) ket isu ti Papa (Obispo ti Roma) manipud idi 1492 agingganan idi pimmusay idi 1503. Isu ket maysa kadagiti kontrobersial a papap ti Renasiminento, ken ti na-Italiano nga apelyidona a Borgia ket nagbalin a balikas ti libertinismo ken nepotismo, a dagitoy ket tradision a naikeddeng ti kina-papana. Nupay kasta, ti kinadayawna ket kaaduan a naal-ala manipud kadagiti kabusorna, dagiti Italiano a prelado ken dagiti baron nga isu ti nagpasardeng kadagiti bilegda. Dua kadagiti simmaruno kenni Alejandro, Sixto V ken Urbano VIII, ket nangipalplawag kaniana a kas maysa kadagiti kalaingan a papa manipud kenni Santo Pedro.[2] Ti kadayawna ket naibatay ti kalaingna a kas maysa a diplomatiko, politiko ken sibil nga administrador ngem kas maysa a pastor, urayno isu ket saan met a nalalaing ngem dagiti renasimineto a pontipikado.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Alejandro VI" iti 1913 Katolikonga Ensiklopedia.
- ^ Mallett, M. The Borgias (1969) Granada edision. 1981. p9
- ^ Mallett passim.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Alejandro VI iti Wikimedia Commons


text:
Panaka-mapa dagiti Unicode a karakter
Ti Sangalubongan nga Agasmang ti Karakter (Ingles: Universal Character Set (UCS)) ket tagikua ti Unicode (Ilokano: Nagkaykaysa a kodigo) nga adda ti pakabaelanna nga agtapaya kadagiti nasurok a 1 a riwriw a karakter. Tungngal maysa UCS a karakter ket nai-mapa iti puntos a kodigo nga isu daytoy ket sibubukel a nagbaetan ti 0 ken 1,114,111 nga inus-usar nga itakderan na ti tungngal maysa a karakter iti kina-uneg a lohiko iti teksto a panagaramid ti software (1,114,112 = 220 + 216 weno 17 × 216, wenno naibatay iti 16 a numero 110000 a kodigo a pun-puntos).
Ti bersion ti Unicode a 5.2.0, 246,943 (22.2%) iti dagitoy a pupuntos ti kodigo ket naipatudonanen, a mairaman dagiti 107,361 (9.6%) a karakter nga addaan ti linaon, 137,468 (12.3%) ti nailasin para iti pribado a panag-usar, 2,048 para iti UTF-16 ken 66 ti nainaganan a saan a karakter, ken 867,169 (77.8%) ti nabati a saan a naipatudonan.


text:
SIUDAD TI VIGAN, Ilocos Sur, Peb 20 (PIA) — Uppat a nasaririt nga annak ti Ilocos Sur dagiti pinadayawan ti gobierno probinsial iti naangay a 2013 Father Jose Burgos Awards idi Pebrero 2 diay President Elpidio Quirino stadium iti ili ti Bantay.
Ti nasao a programa ti pammadayaw ket naiyusuat kas paset iti Kannawidan Ylocos Festival.
Maysa kadagiti napadayawan ket ni Dir. Gen. Alan La Madrid Purisima nga tubo ti ili ti San Ildefonso, Ilocos Sur ken agdama nga hepe ti nailian a pulisia.
Kasta met a napadayawan pay ni Dr. Josefino Comiso, maysa a nalatak a sientista manipud ti National Aeronautic and Space Administration (NASA) iti Estados Unidos.
Naiyanak ni Dr. Comiso idi Septiembre 21, 1940 iti ili ti Narvacan. Namin tallo metten a daras nga immawat ni Dr. Comiso ti pammadayam manipud NASA (manipud idi tawen 1987, 1991 ken 1994) gapu iti laing na iti lubong ti siensia.
Karaman pay a napadayawan ket ti mabigbig nga abogado a ni Atty. Sonnatus Caesar R. Rojas manipud ti ili ti San Vicente ken ni Danilo Antalan, Carlos Palanca awardee manipud ti Siudad ti Candon.
Malaksid kadagiti uppat a napadayawan ti 2013 Father Burgos Awards, lima pay nga indibidual ti naipaayan ti special award manipud met laeng iti gobierno probinsial.
Maysa kadagiti naipaayan ti special award ket ni Mayor Carlos Asuncion ti ili ti Santa Catalina. Naipaay ti pammadayaw iti mayor gapu ti panakapili ti pamilyana kas Model OFW Family Presidential Awardee idi Disiembre, 2012.
Malaksid iti mayor, napadayawan pay ni Marcelo Peralta, maysa a Gawad Saka awardee iti Rehion Uno ken mabigbig a mannalon gapu iti panangusar na iti apro ti nuang ken baka kas natural a pestesidio kadagiti mulana.
Dagiti daduma pay a naipaayan ti espesial a pammadayaw ket da Divina Quemi ti Nueva Segovia Consortium of Cooperatives, Zenaida Pulido a president ti Ilocos Sur Federated Barangay Health Workers ken maysa a national awardee ti serbisio social, Justin Matthew Lapastora manipud Grade School Department ti Saint Paul College of Ilocos Sur ken winner ti International math Olympics.
Ti Father Jose Burgos Awards ket mangbigbig ken mangpadayawanna kadagiti kadagiti naisangsangayan nga Ilocano a nangted ti dayaw iti probinsia.
Naipangagan daytoy a pammadayaw kenni Padre Jose Burgos, maysa a martyr a taga Vigan, ken maysa kadagiti mangbukbukel ti GOMBURZA. Masarakan ti pagtaengan ni Padre Burgos iti likod ti Provincial Capitol ken napagbalinen daytoy a kas National Museum. (MCA/ICR – PIA1 Ilocos Sur)


text:
SIERRA LEONE KEN GUINEA
Soldado Idi Ubing, Regular Pioneer Itan
IDI agtawenak iti 16, pinilitdak dagiti rebelde a soldado a kumadua iti grupoda. Ik-ikkandak iti droga ken arak, ket masansan a makilabanak a nakadroga. Adu a panaglalaban ti nakiramanak ken nakaam-ames dagiti inar-aramidko. Dayta ti pagbabbabawyak unay.
Maysa nga aldaw, adda lakay a Saksi nga immay nangasaba iti kampomi. Inkagumaannakami a tulongan iti naespirituan idinto ta kaaduan a tattao ti mabutbuteng ken mangum-umsi kadakami a rebelde. Simmurotak idi inawisnak a makigimong. Diak matandaanan no ania ti napagsasaritaan iti gimong, ngem malaglagipko pay laeng ti nabara a panangabrasada kaniak.
Idi kimmaro ti gubat, awanen ti nakasarsaritak a Saksi. Idi agangay, nakaro ti pannakasugatko isu a naipanak iti lugar a kontrolado dagiti rebelde tapno agpaimbag. Sakbay a nagpatingga ti gubat, naglibasak a napan iti lugar a kontrolado ti gobierno ket nakiramanak iti programa a tumultulong kadagiti rebelde a mangisuko iti armasda, mapagawid iti pagtaenganda, ken agbalin manen a paset ti kagimongan.
Kasapulak unay ti naespirituan a tulong. Nakigimgimongak iti Pentecostal, ngem Satanas ti awag kaniak dagiti miembro dayta a relihion. Isu a binirokko dagiti Saksi ni Jehova. Apaman a nabirokak ida, rinugiak ti nakipagadal ken nakigimong. Idi impudnok dagiti dakes nga inar-aramidko, imbasada dagiti makaliwliwa a sasao ni Jesus: “Dagiti tattao a nasalun-at saanda a kasapulan ti mangngagas, no di ket dagiti masaksakit. . . . Immayak agayab, saan a kadagiti nalinteg a tattao, no di ket kadagiti managbasol.”—Mat. 9:12, 13.
Talaga a natukay ti pusok kadagita a sasao! Inyawatko ti imukok iti mangyad-adal kaniak iti Biblia sa kinunak: “Induldulinko daytoy a pangsalaknib iti bagik kadagiti kalaban. Ngem ita ta naammuakon nga ipatpategnak ni Jehova ken ni Jesus, diakon kasapulan daytoy.”
Insurodak dagiti kakabsat nga agbasa ken agsurat. Idi agangay, nabautisaranak ken nagbalinak a regular pioneer. No kaskasabaak ita dagiti dati a rebelde, ibagada a raraemendak gapu ta dinalusakon ti panagbiagko. Inyadalak pay ti ayudante ti dati a nakaikamengak a grupo dagiti rebelde.
Idi soldadoak pay, nakaputotak iti tallo a lallaki. Idi naammuak ti kinapudno, kayatko met a tulongan ida iti naespirituan. Napalalo ti ragsakko ta dua kadakuada ti nangipangag! Auxiliary pioneer itan ti inauna ken di bautisado nga agibumbunannag ti inaudi.


text:
Laoac, Pangasinan
Ti Laoac ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Laoac ket nabingbingay a politikal kadagiti 22 a barbaranggay.[2]
- Anis
- Balligi
- Banuar
- Botique
- Caaringayan
- Domingo Alarcio (Cabilaoan East)
- Cabilaoan West
- Cabulalaan
- Calaoagan
- Calmay
- Casampagaan
- Casanestebanan
- Casantiagoan
- Inmanduyan
- Poblacion (Laoac)
- Lebueg
- Maraboc
- Nanbagatan
- Panaga
- Talogtog
- Turko
- Yatyat
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
1967
Ti 1967 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 20 – Nicole Kidman, naiyanak idiay Amerika nga Australiana nga aktres
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 23 – Philip Seymour Hoffman, Amerikano nga aktor (pimmusay 2014)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 11 – Sung Jae-ki, Koreano nga aktibista (pimmusay 2013)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 28 – Julia Roberts, Amerikana nga aktres
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 13 – Jamie Foxx, Aprikano-Amerikano nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 10 – Spencer Tracy, Amerikano nga aktor (naipasngay 1900)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 5
- Vivien Leigh, Briton nga aktres (naipasngay 1913)
- Robert Nighthawk, Amerikano a musikero (naipasngay 1909)


text:
Departamento ti Cesar
Ti Departamento ti Cesar (Espaniol: Departamento del Cesar) wenno Cesar ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay amianan ti pagilian idiay Karibe a rehion, a nabeddengan iti amianan babaen ti Departamento ti La Guajira, ti laud babaen ti Departamento ti Magdalena ken Departamento ti Bolivar, ti abagatan babaen ti Departamento ti Santander, ti laud babaen ti Departamento ti Amianan a Santander, ken ti daya babaen ti pagilian ti Venezuela (Estado ti Zulia). Ti kapitolio ti departamento ket ti siudad ti Valledupar.[3]
Daytoy a rehion ket immuna a natagtagitao babaen dagiti patneng a tattao a tinawtawagan a kas dagiti Euparíes idiay Ginget ti Upar ken Guatapuríes idiay Ginget ti karayan Cesar, ti mairaman kadagitoy ket ti Orejones a tagikua dagiti Tupe, Acanayutos a tagikua ti Motilones ken Alcoholados a tagikua ti Chimilas. Ti immuna a Europeana a nagsuksukimat idi ket ti Espaniol a Kapitan a ni Pedro de Vadillo, ngem ti Aleman a ni Ambrosio Alfínger ket naranggas a nagparukma ti rehion idi 1532.[4] Idi 1550 ti purok ti Valle de Upar ket binagon idi babaen ni Hernando de Santana ken ni Juan de Castellanos.[5]
Idi 1813, ni María de la Concepción Loperena ket nagirangarang ti panakawayawaya idiay Valledupar ken nangidaton ti 300 a kabkabalio kenni Simon Bolivar. Idi 1829 ti Valledupar ket nagbalin a maysa a kanton ti probinsia ti Santa Marta. Babaen ti linteg a 15 iti 1850, ti Valledupar ket naisina idi manipud ti Santa Marta ken nagbalin a probinsia ti Valledupar. Idi 1857 daytoy ket nagbalin a probinsia ti estado ti Magdalena ken babaen ti Linteg iti Disiembre 29, idi 1864 daytoy ket nagbalin a departamento ti Valledupar a tagikua ti estado ti Magdalena.Idi Disiembre 27, 1967 ti departamento ti Cesar ket opisial a napartuat.[4]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Cesar ket binukel babaen dagiti 25 a munisipalidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Departamento: Información general". Gobernación del Cesar. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Pebrero 2013.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ (Espaniol) Valledupar opisial asapot ti pagsaadan ti, Kapitolio ti Departamento ti Cesar
- ^ a b (Espaniol) Heograpiko nga Instituto ni Agustin Codazzi: Pakasaritaan ni Cesar
- ^ LABLAA: Departamento ti Cesar; Pakasaritaan
- Dangon Ovalle, Jaime (Nobiembre 1987), El Cesar, Hijo del Amor, Valledupar: Departamento del Cesar.
- Gutierrez Hinojosa, Tomas Dario (2000), Valledupar Musica de una Historia, Bogota: Editorial Grijalbo LTDA, ISBN 958-639-175-2
- Araujonoguera, Consuelo (2002), Trilogia Vallenata, Colombia: Proyecto Editorial Babilonia, ISBN 958-33-3360-3
- Castro Trespalacios, Pedro (1979), Culturas Aborigenes Cesarences e Independencia de Valle de Upar, Bogota: Casa de la Cultura de Valledupar
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Departamento ti Cesar iti Wikimedia Commons
- Cesar 30 Años de Progreso – Gobernacion del Cesar (1997) polieto
- Opisial a website ti Departamento ti Cesar


text:
2012
Ti tawen idi 2012 (MMXII) ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra AG), ti maika-2012 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-12 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-12 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-3 a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.
Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian a Sapasap a Gimong (Ingles: United Nations General Assembly) ket nangiparangarang a ti 2012 ket Sangalubongan a Tawen iti Mannakitinnulong.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 13 - Enero 22 - Ti umuna a Panawen ti lamlam-ek nga Olimpiada dagiti Kinaagtutubo a maaramid to idiay Innsbruck, Austria.
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 11 - Whitney Houston, Amerikana a kumakanta ken aktres (naipasngay 1963)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 8 – Ernest Borgnine, Amerikano nga aktor (naipasngay 1917)
- Hulio 9 &ndash Dolphy, ari ti komedia manipud idiay Filipinas (naipasngay 1928)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 25 &ndash Neil Armstrong, Amerikano nga astronauta (naipasngay 1930)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 8 – Marilou Diaz-Abaya, Filipina a direktor ti pelikula (naipasngay 1955)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 2012 iti Wikimedia Commons


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Duapulo ket Dua ti Pimmanaw iti Simbaan
NI German Gomera ti maikadua iti inaudi kadagiti 11 nga agkakabsat. Idi natay ni tatangna ken ti dua a kakabsatna a babbai, immakarda kada nanangna a Luisa iti sentro ti ili. Nakimiembroda iti Mennonite Church, a relihion dagiti manong ni Luisa ken ti pamiliada.
Malagip ni German: “Idi 1962, simmangpet iti ilimi ti agassawa nga special pioneer. Adda dagiti agkunkuna nga al-allilawenda kano dagiti umili babaen kadagiti ‘sinasairo a sursuro.’ Ngem idi napan ti agassawa iti balay ti pamilia Piña, pinastrekda ida. Dakkel daytoy a pamilia ket nagustuanda ti kinasayaat ken kinamannakigayyem dagiti payunir isu a dimngegda a naimbag kadakuada. Kas resultana, nakipagadal iti Biblia ti pamilia Piña ken dagiti tallo a manangko.
Intuloy ni German, “Iti naminsan a panagsarungkar dagiti payunir iti pamilia Piña, inayabanda ni nanangko. Binasada dagiti teksto ti Biblia a mangipakita iti namnama a biag nga agnanayon ditoy daga. Dinamag ni Nanang, ‘Apay ngarud nga ibagbagada iti simbaanmi a mapankam idiay langit?’ Inlawlawag ti kabsat no ania ti kuna ti Kasuratan maipapan iti panagungar a mapasamak ditoy daga. Nagustuan dayta ni Nanang isu nga imbagbagana met iti sabsabali dagiti nasursurona.
“Idi naammuan dagiti papastor ti Mennonite Church a dagiti miembroda ket makipagad-adal kadagiti Saksi ni Jehova, pinadasda ida a pasardengen. Ngem nakauy-uyong ken nakabutbuteng ti wagas dagiti papastor a mangpasardeng kadakuada. Kinuna kadakuada ni Maximina, nga ina ti pamilia Piña, ‘Baketakon! Ammokon ti ar-aramidek.’
“Idi agangay,” kinuna ni German, “22 ti pimmanaw iti Mennonite Church ket rinugiandan ti makigimong iti kongregasion iti maysa a naabangan a balay. Nabautisaran ni Nanang idi 1965, ket nabautisaranak met idi 1969, idi agtawenak iti 13.”


text:
Tulong:IPA para iti Ingles
Ti pannakaibalikas kadagiti Ingles a balikas iti Wikipedia ket naited iti Internasional a Ponetiko nga Alpabeto (IPA) ket inus-usar babaen kadagiti sumaganad a pannakakopia, a saan a naisangayan ti ania man a dialekto.
Tekla[urnosen | urnosen ti taudan]
(Dagiti balikas iti BABASSIT A LETRA ket isu dagitoy ti pagalagadan leksiko a disso. Dagiti balikas ti lesksiko a diso BATH ken CLOTH ket naited ti dua a pannakakopia, nga addaan ti kapada ti maysa a /ɑː/ ken ti maysa nga /æ/, ken ti /ɒ/ ken /ɔː/).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ No adda dua a karakter ⟨ɡ⟩ ken ⟨⟩ ket saan nga agpadpada ken no ti kita ti immuna ket kasla ti ⟨Y⟩, isu nga addaan iti problema ti kinasigud a kita ti letram.
- ^ Ti IPA a kuenta ti letra a ⟨j⟩ ket saan a nasayaat kadagiti agsasao iti Ingles. Nupay kasta, saan a rumsua iti daytoy nga uni iti bassit a balbalikas iti Ingles, a kas iti hallelujah ken Jägermeister.
- ^ Nupay ti IPA a simbolo a [r] ipatudo na ti trill, /r/ ket kaadun a maus-usar ngem ti /ɹ/ iti kalawaan a pannakaikopia iti Ingles.
- ^ Ti /hw/ ket saan a mailaslasin manipud ti /w/ kadagiti dialekto nga addaan iti wine–whine a panagtipon, a kas iti RP ken kaaduan a kitkita ti GenAm.
- ^ Adu kadagiti bilang a balikas nga Ingles, a kas iti genre ken garage, ket naibalikasan iti /ʒ/ wenno /dʒ/.
- ^ Iti kaaduan a dialekto, ti /x/ ket nasukatan babaen ti /k/ iti kaaduan a balbalikas, a mairaman ti loch. In ugh, nupay kasta, kadawyan a sinuksukatan babaen ti /ɡ/ (maysa a panangiletra a panakaibalikas), ken iti Chanukah babaen ti /h/
- ^ Dagiti saan a rhotic nga ay-ayug a kas iti RP, /r/ ket saan a balikasen malaksid no sarunuen ti bokal. Iti dadduma nga artikulo ti Wikipedia, ti /ɪər/ kdpy. ket saan a mailasin manipud ti /ɪr/ kdpy. No saan da a mailasin, dagiti atiddog a bokal ket mammaminsan da maikopia ti /iːr/ kdpy. babaen ti analogo ti bokal a saan a sinaruno babaen ti /r/. Nasken a masimpa dagitoy tapno kapadpadana ti tabla ditoy.
- ^ a b c d e Ipaammo nga adu kadagiti agsasao ket mailasinan da dagiti triptongo a monosilábikas nga addaan ti R ken disilabik a pannakaammo: hour /ˈaʊər/ manipud ti plougher /ˈplaʊ.ər/, hire /ˈhaɪər/ manipud ti higher /ˈhaɪ.ər/, loir /ˈlɔɪər/ manipud tiemployer /ɨmˈplɔɪ.ər/, mare /ˈmɛər/ manipud ti player /ˈpleɪ.ər/.
- ^ Ti /ɒ/ ket san a mailaslasin manipud ti /ɑː/ kadagiti dialekto nga addaan iti tatang ken kabsat a panagtipon a kas iti GenAm.
- ^ Maibalikasan a kapadpada ti /ɛr/ iti ay-ayug nga addaan ti Mary–marry–merry merger.
- ^ Adu kadagiti agsasao, kas pagarigan kaaduan idiay Kanada ken kaaduan idiay Estados Unidos, ket addaanda iti sabali a bokal iti price and ride. Generally, an [aɪ] is used at the ends of words and before voiced sounds, as in ride, file, fine, pie, while an [ʌɪ] is used before voiceless sounds, as in price and write. Ngamin ket ti /t/ ken /d/ ket kadawyan a maitipon iti tengnga dagiti balikas iti dagitoy a balikas, dagiti kita dagitoy a balikas, a kas iti rider ken writer, ket mabalin a mailasin laeng babaen kadagiti bokal da: [ˈɹʷaɪɾəɹ], [ˈɹʷʌɪɾəɹ]. Nupay kasta, no ti kuenta iti /aɪ/ ket saan a maipadto kadagiti dadduma a balikas, a kas iti spider [ˈspʌɪɾəɹ],[masapul a dakamaten] kadawyan a saan nga irehistro dagiti diktionario, isu nga naikkan da ti pannakaikopia ditoy.
- ^ a b Naikopia a kas iti /e/ babaen kadagiti adu a diktionario.[1]
- ^ Naibalikasan a kapadpada iti /ɛr/ iti ay-ayug nga addaan iti Mary–marry–merry merger. Kadawyan a naikopiaan ti /eə/ babaen dagiti Britania a diktionario ken kasla ti /er/ babaen dagiti Amerikano. Ti OED ket agus-usar ti /ɛː/ para iti BrE ken /ɛ(ə)r/ para iti AmE.[2]
- ^ Ti /ɔː/ ket saan a mailasin babaen ti /ɒ/ (mailaksid ti sumakbay a /r/) kadagiti dialekto nga addaan iti cot–caught merger a kasla dagiti kitkita ti GenAm.
- ^ Kadawyan a naikopiaan ti /əʊ/ wenno /oː/.
- ^ Ti /ɔər/ ket saan a mailasin manipud iti /ɔr/ kadagiti dialekto nga addan iti horse–hoarse merger, nga agiraman kadagiti dialekto iti moderno nga Ingles.
- ^ Ti /ʊər/ ket saan a mailasin manipud iti/ɔr/ kadagiti dialekto nga addan ti pour–poor merger, mairaman kadagiti kaaduan nga ub-ubbing nga agsasao.
- ^ Dagiti dialekto nga addaan ti yod dropping, /juː/ ket maibalikasan a kasla iti /uː/ kalpasan ti dagiti koronal a konsonante a (/t/, /d/, /s/, /z/, /n/, /θ/, ken /l/) iti kapadpadana a silaba, nga isu ti dew /djuː/ ket maibalikasan a kapadpada ti do /duː/. Kadagiti dialekto nga addan ti yod coalescence, /tj/, /dj/, /sj/ ken /zj/ ket maibalikasanda a /tʃ/, /dʒ/, /ʃ/ ken /ʒ/, isu a ti umuna a silaba ti Tuesday ket maibalikasan a kapdpada ti choose.
- ^ Daytoy a ponema ket saan a maus-usar ti kagudua nga akin-amianan iti Inglatera, adda pay dagiti naibeddengan a paset ti Gales, ken adda dagiti nalawa a akindaya nga Irlanda a panagay-ayug. Dagitoy a balikas ket alaen da ti ʊ a bokal: awan ti foot–strut split.
- ^ a b Dagiti dadduma nga artikulo /ɜr/ ket naikopianda a kas ti /ɝː/, ken /ər/ kas iti /ɚ/, no saanda a mapasarunuan ti bokal.
- ^ Naibalikasan a [ə] idiay Australian ken kaaduan kadagiti dialekto ti Estados Unidos, ken ti [ɪ] iti Naala a Pannakaibalikas. Adu kadagiti agsasao ket nawaya da nga agsublat ti baetan ti maysa a napabassit a [ɪ̈] ken maysa a naipabassit a [ə]. Adu kadagiti ponetista (vd. Olive & Greenwood 1993:322) ken ti OED ket agus-usar da ti saan nga husto nga IPA a simbolo
ɪ[3], ken Merriam–Webster agususar da ti ə̇.
- ^ Ti pannakaibalikas ti [ə] kadagiti kaaduan a dialekto, ken [ɵw] wenno[əw] sakbay ti maysa pay a bokal, a kas iti cooperate. Ket mammaminsan a maibalikasan a kas sibubukel a /oʊ/, nangnangruna iti naannad a panagsao. (Bolinger 1989) Kadawyan a naikopiaan a kas iti /ə(ʊ)/ (wenno kapadpada a waya iti panagipakita ti sabsabali a nagbaetan ti /əʊ/ ken /ə/) kadagiti Britania a diktionario.
- ^ Ti pannakaibalikas ti[ʊ] kadagiti kaaduan a dialekto, [ə] iti dadduma pay. Adu kadagiti agsasao ket nawayada nga agsublat ti baetan ti maysa a napabassit a [ʊ̈] ken ti napabassit a [ə]. Ti OED ket agus-usarda ti saan a husto nga IPA a simbolo
ʊ[4].
- ^ Ti pannakaibalikas ti /iː/ kadagiti dialekto nga addaan iti happy tensing, /ɪ/ kadagiti sabsabali a dialekto. Ti Britania ket inus-usar idi a pannakaikopia nga addaan ti /ɪ/, ngem ti OED ken dagiti sabsabali a nakaimpluensia diktionario ket agdamada a nagpabaliw iti /i/.
- ^ Maisuppiat nga awan ti pannakaisabali a ponémica iti Ingles a nagbaetan ti nangruna ken maikadua a nabayat (vd. Ladefoged 1993), ngem kadawyan nga ipaammo ditoy.
- ^ Dagiti sibubukel a bokal a sumaruno ti maysa a nabayat a silabe, a kas iti ship iti battleship, ket namarkaan da ti maikadua a nabayat kadagiti dadduma a diktionario (Merriam-Webster), ngem saan kadagiti dadduma (ti OED). Dagitoy a silaba ket saanda a naibayat.
- ^ Dagiti silabe ket agpampaminsa da a nainaganan, tapno saan a makaallilaw, kas pagarigan tapno maikkat dagiti panagsasaruno dagiti bokal (moai) wenno dagiti urnong ti konsonante a ti maysa nga agsasao iti Ingles ket mabasana a kasla ti digraph (Vancouveria, Windhoek).


text:
Agimtuod Dagiti Agtutubo . . .
Apay a Nagadu ti Nasken nga Annurotek?
“Masursuronak idi a kanayon agsipud ta adda naikeddeng nga oras ti panagawidko! Marurodak ta ti dadduma ket mapalubosan nga agawid a naladladaw ngem siak.”—Allen.
“Diak kayat a masipsiputan dagiti awagko iti cell phone. Panagriknak, kaslaak la ubing iti panangtratoda!”—Elizabeth.
MARIKNAM kadi nga estrikto unay dagiti dadakkelmo? Nasulisogka kadin nga aglibas wenno agulbod kadagiti nagannakmo gapu iti inaramidmo? No kasta, nalabit a kapadam ti rikna ti maysa a balasitang a nangibaga nga aglablabes ti panangsalaknib kenkuana dagiti nagannakna isu a naikunana: ‘Masapul nga ikkandak met koma iti bassit a wayawaya!’
Maawagan no dadduma dagiti pagannurotan iti balay kas dagiti maipalubos ken maiparit nga aramidem nga imbilin dagiti nagannakmo wenno dagiti mangay-aywan kenka. Mabalin a karaman kadagitoy a pagannurotan ti maipapan kadagiti homework, trabaho, naikeddeng nga oras ti panagawidmo, limitasion ti panagusarmo iti telepono, TV, wenno computer, dagiti ar-aramidem no awanka iti balayyo, no addaka idiay eskuelaan ken ti panangpilim kadagiti gagayyemmo.
Adu nga agtutubo ti masansan a mangsukir kadagiti pagannurotan dagiti nagannakda. Iti maysa a panagadal, dandani dua a kakatlo kadagiti agtutubo a napagsaludsodan ti nangibaga a nadisiplinada gapu ta sinukirda dagiti pagannurotan idiay balayda. Dayta ti kadawyan ken masansan unay a makagapu iti pannakadusada.
Ngem bigbigen ti kaaduan nga agtutubo a kasapulan ti dadduma a pagannurotan tapno malapdan ti naan-anay a kinaawan urnos. Ngem no talaga a kasapulan dagiti pagannurotan iti balay, apay a makapasuron ti dadduma kadagitoy? Ket no mariknam nga estrikto unay dagiti nagannakmo, aniat’ aramidem tapno mabang-aranka?
“Saanakon nga Ubing”!
“Kasanok nga ibaga kadagiti dadakkelko a saanakon nga ubing ken nasken a tratuendak a kas nataengan nga addaan iti wayawaya?” inyimtuod ti balasitang nga agnagan iti Emily. Nariknam met kadin ti kasta? Kas ken Emily, mabalin a masuronka kadagiti pagannurotan agsipud ta dimo kayat a tratuendaka a kasla awan ammona nga ubing. Siempre, nalabit saan a kasta ti panangmatmat dagiti nagannakmo. Mabalin a pampanunotenda a napateg dagiti pagannurotanda tapno masalakniban ken matulongandaka nga agbalin a responsable a nataengan.
Uray no adda bassit wayawayam, nalabit mariknam a saanen a maibagay kenka dagiti pagannurotan iti balayyo. Ad-adda a makapasuron dayta no kasla ad-adu ti wayawaya a maipapaay kadagiti kakabsatmo. Kinuna ti maysa a balasitang nga agnagan iti Marcy: “Agtawenak iti 17 ket nasken a nasapa ti panagawidko. Madusaak no sumukirak, idinto ta idi kas kaniak ti tawen ni manongko, awan ti naikeddeng nga oras ti panagawidna ken saanda a pulos a dinusa.” Iti pananglagipna iti kinabaritona, kastoy ti kinuna ni Matthew maipapan iti adingna a babai ken dagiti kasinsinna a babbai, “Saanda a madusa uray no agkamalida!”
Nasaysayaat Kadi no Awan Dagiti Pagannurotan?
Nalawag a mabalin nga ar-arapaapem ti tiempo a makaadayoka iti poder dagiti nagannakmo. Ngem talaga kadi a nasaysayaat ti pagbanagam no saanda nga estrikto kenka? Nalabit adda dagiti am-ammom a kataebmo nga agawidda inton kaykayatda, uray adalemen ti rabii, maisuotda ti aniaman a kayatda, ken mabalinda ti makikadua kadagiti gagayyemda kaanoman ken iti sadinoman a kayatda. Nalabit makumikom unay ngamin dagiti nagannakda isu a didan madmadlaw ti ar-aramiden dagiti annakda. Aniaman ti kasasaad, napaneknekan a saan a nasayaat ti kasta a panangpadakkel kadagiti annak. (Proverbio 29:15) Ti kurang a panagayat a makitkitam iti lubong ket nangnangruna a maigapu kadagiti managimbubukodan a tattao. Adu kadakuada ti napadakkel kadagiti pagtaengan nga awanan kadagiti pagannurotan.—2 Timoteo 3:1-5.
Inton agmataenganka, agbaliwto ti panangmatmatmo iti pagtaengan nga awanan kadagiti pagannurotan. Panunotem ti maysa a panagadal maipapan kadagiti babbai a dimmakkel iti pagtaengan a manmano dagiti pagannurotanna ken saan unay nga inwanwan ti nagannakda. Iti pananglagipda iti napalabas, awan kadakuada ti immanamong a nasayaat ti pagtaengan nga awan ti maipaalagad a disiplina. Imbes ketdi, ibilangda dayta nga ebidensia a saan a maseknan wenno saan a makabael dagiti nagannakda.
Imbes nga apalam dagiti agtutubo a mapalubosan a mangaramid iti kaykayatda, ikagumaam nga awaten a dagiti pagannurotan dagiti nagannakmo ket ebidensia ti ayat ken pannakaseknanda kenka. Babaen ti panangipaannurotda kadagiti nainkalintegan a limitasion, tultuladenda ni Jehova a Dios a kastoy ti imbagana iti ilina: “Pagbalinenkanto nga addaan iti pannakatarus ket isuroka iti dalan a rebbeng a papanam. Mangipaayakto iti balakad a ti matak situturong kenka.”—Salmo 32:8.
Iti agdama, nupay kasta, mabalin a kasla dimon maanusan dagiti pagannurotan. No kasta, usigem ti sumagmamano a praktikal a pamuspusan a mabalinmo nga aramiden tapno matagiragsakmo ti kaaddam iti pagtaenganyo.
Epektibo a Komunikasion
No kayatmo ti ad-adu a wayawaya wenno no saanka a mapnek iti wayawayam ita, makatulong ti nasayaat a komunikasion. ‘Ngem pinadaskon ti makisarita kadagiti nagannakko, ngem awan latta!’ nalabit kuna ti dadduma. No kasta ti panagriknam, saludsodam ti bagim, ‘Mabalinko kadi a parang-ayen ti abilidadko a makikomunikar?’ Makatulong ti pannakikomunikar tapno (1) magun-odam ti kayatmo wenno tapno (2) ad-adda a maawatam no apay a dida patgan ti kayatmo. Kinapudnona, no tarigagayam a nawayam a maaramid ti kayatmo a kas iti maysa a nataengan, nainkalintegan laeng a parang-ayem ti abilidadmo a makikomunikar.
Sursuruem a medmedan ti riknam. Kuna ti Biblia: “Isuamin nga espirituna ti iyesngaw ti maysa a maag, ngem daydiay masirib patalnaenna dayta agingga iti kamaudianan.” (Proverbio 29:11) Saan a basta panagreklamo ti ramanen ti nasayaat a komunikasion. Ad-adda laeng a sermonandaka no kasta ti aramidem! Isu a liklikam ti agreklamo, agpasugnod, ken agalboroto a kasla ubing. Uray no kasta unay ti panangipanabraangmo iti ridaw wenno panagtabbugam no estriktuandaka dagiti nagannakmo, mabalin nga agbanag laeng dayta iti pannakaipaannurot ti ad-adu pay a pagannurotan—imbes nga ad-adu a wayawaya.
Ikagumaam a tarusan dagiti nagannakmo. Ni Tracy, maysa a Kristiano nga agtutubo a napadakkel iti agsolsolo ti nagannakna a pagtaengan, naamirisna a makatulong dayta. Kinunana: “Saludsodak idi ti bagik, ‘Ania ngata ti kayat ni nanangko a mapasamak babaen kadagiti ipapaannurotna kaniak?’ Ikagkagumaannak a tulongan nga agbalin a nasaysayaat a tao.” (Proverbio 3:1, 2) Mabalin a makatulong kenka ti kasta a pannakipagrikna tapno mailawlawagmo ti kapanunotam kadagiti nagannakmo. Kas pagarigan, ipapantayon a didaka palubosan a makipasken. Imbes nga agrasonka, mabalinmo nga iyimtuod, “No ngay adda kaduak a nataengan ken mapagtalkan a gayyem?” Mabalin a saan a kanayon a patgan ti nagannakmo dagiti kiddawmo, ngem no maawatam ti pakaseknanda, nalabit a makaisingasingka iti banag nga ipalubosda.
Parayrayem ti panagtalek kenka dagiti nagannakmo. Ti pananggun-od iti panagtalek ti nagannakmo ket kayariganna ti panagurnong iti kuarta iti banko. Ti laeng indepositom ti mabalinmo nga iruar. No ad-adu ti gastuem ngem iti naurnongmo, agmultaka, ken no mamin-adu nga aramidem dayta, mabalin a maiserra ti kuentam iti banko. Ti pananggun-od iti kanayonan a pribilehio ket kayariganna ti panangiruar iti kuarta; mapatgan laeng dayta no napaneknekamon iti napalabas a manakemka.
Agbalinka a realistiko kadagiti namnamaem. Responsabilidad dagiti nagannakmo ti mangipakita iti nainkalintegan a panangkontrol kadagiti tigtignaymo. Gapuna, saritaen ti Biblia “ti bilin ni amam” ken “ti linteg ni inam.” (Proverbio 6:20) Nupay kasta, dimo koma ipapan a dagiti pagannurotan iti balayyo ket mangdadael iti biagmo. Imbes ketdi, no agtulnogka iti pagayatan ti nagannakmo, ikari ni Jehova a ‘naimbagto ti lak-ammo’!—Efeso 6:1-3.
PANUNOTEM
- Para kenka, ania kadagiti pagannurotan ti karirigatan a tungpalen?
- Ania dagiti punto iti daytoy nga artikulo a makatulong kenka nga agtulnog kadagiti ipapaannurot kenka dagiti nagannakmo?
- Kasano a magun-odam ti dakdakkel a panagtalek kenka dagiti nagannakmo?


text:
Tsunami
Ti tsunami (manipud ti Hapon: 津波, lit. "dalluyon ti pangsangladan";[1] Pannakabalikas: /suːˈnɑːmi/ soo-NAH-mee wenno /tsuːˈnɑːmi/ tsoo-NAH-mee[2]) ket dagiti serie ti dalluyon ti danum a gapuanan babaen ti pannakaiyallatiw iti dakkel a tomo ti maysa a bagi ti danum, sapasap a daytoy ket ti maysa ataaw wenno maysa a dakkel a danaw. Dagiti gingined, dagiti panagbettak ti bulkan ken dagiti dadduma pay a sirok ti danum a panagbettak (mairaman dagiti panagibettak ti sirok ti danum kadagiti nuklear a ramit), dagiti ludolud, pannakaburak ti glasier, dagiti impakto ti meteorite ken dagiti daduma paysingsingaen ti ngato wenno baba ti danum ket addan amin ti makapataud a makaaramid ti tsunami.[3]
Dagiti dalluyon ti tsunami ket saan a maipada kadagiti kadawyan a dalluyon ti baybay, gapu ta ti kaatiddog ti allonda ket at-atiddog. Nga ad-adda ngem agparparang a kas agbetbettak a dalluyon, ti tsunami ket mabalin nga umuna a kapadpada ti napardas nga umadadalem nga atab, ken gapu ti daytoy a rason dagitoy ket kankanayon a makunkuna a kas dagiti atab a dalluyon. Dagiti tsunami ket sapasap a buklen dagiti serie dagiti dalluyon nga adda dagiti paset ti panawen a sumakop kadagiti minuto aginggana kadagiti oras, a sumangsangpet iti nakunkuna a "tren ti dalluyon".[4] Dagiti katayag ti dalluyon iti sangapulo a metro ket mabalin a mapataud babaen dagiti dakkel a pasama. Urayno dagiti impakto ti tsunami ket limitado kadagiti lugar ti aplaya, dagiti makadadael a bilegda ket nakaro ken mabalinda a banagan ti intero a labneng ti taaw; ti gingined ken tsunami ti Taaw Indiano ti 2004 ket maysa kadagiti kakaruan a masna a didigra iti pakasaritaan ti nagtagitaon nga adda dagiti sumurok a 230,000 natnatay a tattao kadagiti 14 a pagilian a nagbeddengan ti Taaw Indiano.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Terminolohia ti Tsunami". NOAA. Naala idi 2010-07-15.
- ^ Wells, John C. (1990). Diksionario ti panangibalikas ti Longman. Harlow, Inglatera: Longman. p. 736. ISBN 0-582-05383-8. Naikabil "tsunami"
- ^ Barbara Ferreira (Abril 17, 2011). "Mo lumned dagiti, sumaruno dagiti tsunami". Katutubo (warnakan). Naala idi 2011-04-27.
- ^ Fradin, Judith Bloom ken ni Dennis Brindell (2008). Saksi ti Didigra: Dagiti tsunami. Saksi ti Didigra. Washington, D.C.: National Geographic Society. pp. 42, 43.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tsunami iti Wikimedia Commons


text:
1895
Ti 1895 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre 13 - Naampon ti wagayway iti Alabama
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 9 – Richard Barthelmess, Amerikano nga aktor (pimmusay 1963)
- Oktubre 4 – Buster Keaton, Amerikano nga aktor ken direktor ti pelikula (pimmusay 1966)
- Septiembre 22 – Paul Muni, Amerikano nga aktor (pimmusay 1967)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 31 – Thomas Francis Wade, Briton a sinologo ken diplomata (naipasngay 1818)


text:
Sablayan, Occidental Mindoro
Ti Sablayan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Occidental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sablayan ket nabingbingay kadagiti 22 a barbaranggay.[2]
- Batong Buhay
- Buenavista
- Burgos
- Claudio Salgado
- General Emilio Aguinaldo
- Ibud
- Ilvita
- Ligaya
- Poblacion (Lumangbayan)
- Paetan
- Pag-Asa
- San Agustin
- San Francisco
- San Nicolas
- San Vicente
- Santa Lucia
- Santo Niño
- Tagumpay
- Victoria
- Lagnas
- Malisbong
- Tuban
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Occidental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Occidental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
LEKSION 1
Ania a Kita ti Tattao Dagiti Saksi ni Jehova?
I-download
Mano ti am-ammom a Saksi ni Jehova? Mabalin a kaarruba, katrabahuan, wenno kaklasem ti dadduma kadakami. Wenno mabalin a nakasarsaritadakan maipapan iti Biblia. Siasinokami a talaga, ken apay nga iranranudmi kadagiti tattao dagiti patpatienmi?
Ordinariokami a tattao. Nagduduma ti nagtaudan ken kasasaad ti biagmi. Ti dadduma kadakami idi ket sabali ti relihionna, ken adda met dagiti saan a mamati idi iti Dios. Ngem sakbay a nagbalinkami a Saksi, inusig a naimbag ti tunggal maysa kadakami dagiti pannursuro ti Biblia. (Aramid 17:11) Pinatimi dagiti nasursuromi ken inkeddengmi a mismo ti agdaydayaw ken Jehova a Dios.
Nagunggonaankami iti panagadalmi iti Biblia. Kas kadagiti dadduma, addaankami met kadagiti problema ken pagkapuyan. Ngem babaen ti panangikagumaanmi a mangyaplikar kadagiti prinsipio iti Biblia iti inaldaw, nagdakkel ti simmayaatan ti kalidad ti panagbiagmi. (Salmo 128:1, 2) Dayta ti maysa a makagapu a kayatmi nga iranud kadagiti sabsabali dagiti naimbag a bambanag a nasursuromi iti Biblia.
Agbibiagkami maitunos kadagiti nadiosan a prinsipio. Dagitoy a prinsipio, kas isursuro ti Biblia, itandudona ti nasayaat a relasion ken panagraem kadagiti sabsabali, kasta met dagiti kualidad a kas iti kinamapagpiaran ken kinamanangngaasi. Makatulong dagitoy a prinsipio tapno agbalin a nasayaat ken responsable ti maysa a tao, ken itandudona ti panagkaykaysa ti pamilia ken moralidad. Gapu ta kombinsidokami a ti “Dios saan a mangidumduma,” addaankami iti sangalubongan a naespirituan a panagkakabsat. Awan ti idumdumami a puli ken saankami a makiramraman iti politika. Nupay kas indibidual ket ordinariokami a tattao, naidumdumakami kas grupo.—Aramid 4:13; 10:34, 35.
Ania ti pagpapadaan dagiti Saksi ni Jehova ken dagiti dadduma a tattao?
Ania dagiti prinsipio a nasursuro dagiti Saksi iti panagadalda iti Biblia?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Panagbiag iti Wagas a Makaay-ayo iti Dios
Posible ti agbiag iti wagas a makaay-ayo ken ni Jehova. Kinapudnona, mabalinmo ti makigayyem kenkuana.
Panagdayaw nga Anamongan ti Dios
Ammuem ti innem a pagilasinan ti pudno a relihion.


text:
Glan, Sarangani
Ti Glan ket maysa a primera klase nga ili ti probinsia ti Sarangani iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Glan ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.[2]
- Baliton
- Batotuling
- Batulaki
- Big Margus
- Burias
- Cablalan
- Calabanit
- Calpidong
- Congan
- Cross
- Datalbukay
- E. Alegado
- Glan Padidu
- Gumasa
- Ilaya
- Kaltuad
- Kapatan
- Lago
- Laguimit
- Mudan
- New Aklan
- Pangyan
- Poblacion
- Rio Del Pilar
- San Jose
- San Vicente
- Small Margus
- Sufatubo
- Taluya
- Tango
- Tapon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nelly Sachs
Ni Nelly Sachs (10 Disiembre 1891 – 12 Mayo 1970) ket maysa idi a Hudio Aleman a mannaniw ken dramaturgo a dagiti pannakasanayna a nagbanagan manipud ti ibabangon dagiti Nazi idiay Europa idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw kaniana iti maysa a makatignay a pannakangiwat a babai para iti ladingit ken dagiti karayo dagiti kailianna a Hudio. Ti kalatakan a naamammuan a pabuyana ket ti Eli: Ein Mysterienspiel vom Leiden Israels (1950); dagiti dadduma pay nga obrana ket mairaman dagiti daniw ti "Zeichen im Sand" (1962), "Verzauberung" (1970), ken dagit iurnong ti daniw ti In den Wohnungen des Todes (1947), Flucht und Verwandlung (1959), Fahrt ins Staublose (1961),ken Suche nach Lebenden (1971).


text:
Universidad ti De La Salle
Ti Universidad ti De La Salle (De La Salle University (DLSU)) ket maysa a Cristiano nga universidad iti Manila, Filipinas ken maysa kadagiti kangrunaan nga institusion ti nangatngato nga edkasion iti pagilian. Binangon idi 1911 dagiti Brothers of Christian Schools (Fraternum Christianarum Scholarum), manipud iti inspirasion iti biag ken obra ni San Juan Bautista ti De La Salle. Masarakan ti universidad iti Malate, maysa a distrito ti Ciudad ti Manila.
Silsilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sistema ti Universidad ti De La Salle
- Universidad ti De La Salle iti Manila
- Mapa dagiti pasdek ken aglawlaw ti DLSU
- Universidad ti De La Salle iti Canlubang
- De La Salle - Colegio ni Santa Benilda
- De La Salle - Health Sciences Campus
- Universidad ti De La Salle iti Dasmariñas
- Universidad ti De La Salle - Professional Schools, Inc.
- De La Salle - Santiago Zobel School
- La Salle Greenhills


text:
Sangonsango a Pannakakita Kadagiti Gorilia
ITI nasulinek a paset ti napuskol a kabakiran ti Central African Republic, masarakam ti maysa a gameng ti nakaparsuaan a manmano pay laeng ti nakakita. Kalpasan ti 12 nga oras a makabannog a panagbiahemi kadagiti likkalikkaong a desdes, nadanonmi met laeng ti Dzanga-Ndoki National Park, maysa a masalsalakniban a lugar a manmano a maasak nga ayan dagiti atap nga animal. Masarakan dayta iti abagatan a laud ti pagilian, iti nagbaetan ti Cameroon ken Republic of the Congo. Ania ti rantami? Kayatmi a makita ti western lowland gorilla a ni Makumba ken ti pamiliana.
Imbaga ti giyami a saankami nga agsisina ken agannadkami kadagiti elepante gapu ta ti un-unorenmi a desdes ket isu ti inaldaw a pagpagnaanda no agbirokda iti taraon. Saan la a dagiti elepante ti pagannadanmi. “No adda gorilia a mangdarup kadakayo,” impakdaar ti giyami, “agdumogkayo ken dikay agkutkuti. Dinakay an-anuen; aglaawlaaw laeng. Diyo perperrengen. Kinapudnona, napaneknekak a nasaysayaat ti agkidem lattan.”
Dakami ken ti giyami ket indauluan ti maysa a para tunton manipud iti tribu ti BaAka, a maibilang a maysa a grupo ti Pygmy (Aeta iti Pilipinas) gapu iti itsura ken kinapandekda. Adda la dagiti nagbassit a makita, maangot, ken mangngeg daytoy eksperto a para tunton, madlawnan nga adda dagiti kaaatapan nga animal iti aglawlaw. Sursurotennakami ti pinangen a makaisturbo a kita ti alimbubuyog a maawagan iti sweat bee. Inkagumaanmi a kamakamen ti para tunton bayat a laklakaenna ti magna iti kasamekan.
Di nagbayag, addakamin iti tengnga ti kabakiran a sumagmamano pay laeng a taga-Laud ti nakadanon. Pagammuan ta kellaat a simmardeng ti para tunton sa intudona ti nalawa a lugar nga asideg ti pagpagnaanmi. Nakitami dagiti nadadael a mula ken nadeppes a karuotan a naggagantilan dagiti urbon a gorilia, agraman nalapsi ken nakulapnitan a sangsanga—teddada a nagmerienda iti agsapa. Lallalo a nagagarankami.
Kalpasan ti agarup tallo a kilometro, imbambannayat ti para tunton ti pannagnana. Tapno saan a makigtot dagiti gorilia, pinaglitaklitakna ti dilana. Iti asideg, mangngegmi ti nabangag a garukgok ken dagiti pasaray nga uni dagiti masip-ak a sanga. Insenias ti giyami nga agin-innayadkami nga umasideg ken saankami nga agun-uni. Pinagrukobnakami sana intudo ti kakaykayuan. Agarup walo a metro iti sanguananmi, nakitamin ti rinantami—ni Makumba!
Naulimeken ti dati a naringgor a kabakiran ket ti la napartak a panaggiteb ti pusomi ti mangmangngegmin. Ngem ti agay-ayam iti panunotmi ket, Darupennakami ngata ni Makumba? Intalliaw ni Makumba ti serioso a rupana kadakami. Kalpasan ti kasla panangkilatisna kadakami, basta nagsuyaab laeng. Siempre, nabang-arankami!
Iti lenguahe nga Aka, ti nagan a Makumba kaipapananna “Napaspas.” Ngem bayat ti kaaddami kalmado laeng bayat a mammigbigat. Iti asideg, adda aggingginnantil a dua nga urbon a gorilia. Ti bullad ken ti 10 a bulanna a ni Sopo ket madama nga agay-ayam iti abay ni nanangna a Mopambi, a siannad a mangguyod kenkuana no umadayo gapu iti nakaro a kinausiosona. Adda met dagiti miembro ti pamilia nga agrurruros iti bulbulong ken agal-ala iti ubog kadagiti sanga idinto ta ti dadduma ket sigaganaygay nga agay-ay-ayam ken pasaray taldiapandakami.
Kalpasan ti maysa nga oras nalpasen ti panagpasiarmi. Kasla nauma metten ni Makumba, ket kalpasan a naggarukgok, insekkadna dagiti dadakkel a takiagna tapno makatakder sa napanen iti kabakiran. Sumagmamano pay a kanito, dimin makita ti intero a pamiliana. Apagbiit laeng ti panangpasiarmi kadagitoy makapaamanga a parsua ngem diminto pulos malipatan.


text:
PANANGTALDIAP ITI NAPALABAS
Herodotus
ANIA ngata ti kasasaad ti biag dagiti tattao rinibu a tawenen ti napalabas? Ania dagiti kaugalianda? Masungbatan ti arkeolohia ti dadduma kadagita. Tapno matarusan ti panagpampanunot dagiti nagkauna a tattao, makatulong dagiti insurat ti maysa a lalaki a nangirekord iti historia ti lubong idi panawenna. Nagbiag isuna 2,400 a tawenen ti napalabas. Herodotus ti naganna. Maysa a Griego a historiador idi 400’s B.C.E. Ti paulo ti librona? The Histories.
Inrekord ni Herodotus dagiti pakaigapuan ti pannakigubat dagiti Griego ken nangnangruna ti makagapu iti panangsakup ti Persia kadagiti nasion idi 490 B.C.E., ken idi 480 B.C.E. a napasamak idi ubing pay ni Herodotus. Malaksid kadagita, adu pay ti insuratna kas ti amin a naammuanna maipapan iti tunggal nasion a sinakup ti Persia.
SAAN LAENG A BASTA HISTORIA
Nalaing nga agisalaysay ni Herodotus. Detalyado dagiti insuratna ket inramanna uray dagiti babassit nga impormasion nga ammona a kasapulan tapno makompleto ti salaysayna. Talaga a naisangsangayan ti gapuananna. Awan ngamin ti mabalin a nangibasaranna nga opisial a dokumento a naisurat tapno mairekord dagiti paspasamak ta manmano idi dagiti kasta a dokumento.
Kadagidi a tiempo, manmano ti aginteres a mangirekord iti historia, malaksid no dayta ket maisurat kadagiti monumento a kas panangipannakkel kadagiti naidumduma a naaramidanda. Nagdepende ni Herodotus iti obserbasionna, sarsarita, ken testimonia dagiti tattao maipapan kadagiti pasamak a kayatna nga isurat. Tapno makaala iti adu nga impormasion, adu a lugar ti napananna. Dimmakkel ni Herodotus iti Halicarnassus (Bodrum itan iti makin-abagatan a Turkey) a kolonia idi ti Greece ken pinasiarna ti adu a lugar ti Greece.
Tapno makaala ni Herodotus iti adu nga impormasion, adu a lugar ti napananna
Nagpaamianan ni Herodotus a nagturong iti Black Sea ken Scythia, a paset itan ti Ukraine, ken nagpaabagatan nga agturong iti Palestine ken Upper Egypt. Nagpadaya met a mabalin a dimmanon pay iti Babilonia. Kalpasanna, nagpalaud a napan iti kolonia idi ti Greece iti makin-abagatan a paset itan ti Italy ket mabalin a sadiay a natay. Sadinoman a napananna, nagpaliiw ken nagdamag, isu a nakaala iti adu nga impormasion kadagiti impagarupna a talaga a mapagtalkan.
UMISO KADI TI INSURATNA?
Umiso kadi dagiti impormasion nga inrekord ni Herodotus? No maipapan kadagiti lugar a napananna ken kadagiti bambanag a nakitana, makuna nga umiso ti pannakaammona. Ti panangiladawanna kadagiti kaugalian a saan nga ammo dagiti Griego—kas kadagiti kaugalian iti pumpon ti naarian a pamilia ti Scythia wenno iti panangpreserba dagiti Egipcio kadagiti bangkay—ket adda pagpadaanda kadagiti nadiskobre dagiti arkeologo. Kunada a ti nagadu nga impormasion nga insuratna maipapan iti Egipto ket “adayo a napatpateg ngem iti amin a naisurat idi nagkauna a panawen maipapan iti dayta a nasion.”
Ngem kaaduanna a mapilitan ni Herodotus nga agpannuray iti mapagduaduaan a testimonia. Ken patien dagiti tattao idi panawenna a makibibiang dagiti didiosen iti ar-aramid dagiti tattao. Isu a saan nga amin nga insuratna ket patien dagiti moderno a historiador. Nupay kasta, pinadas ni Herodotus a paglasinen ti agpayso ken ti sarsarita. Imbagana a dina patien ti amin a naibaga kenkuana. Sa laeng agkonklusion no naadalnan a naimbag dagiti nakaalaan dagiti impormasion ken napagkokomparanan dagita.
Mabalin a ti libro ni Herodotus a The Histories ti kapatgan a naaramidanna iti biagna. No ikabilangantayo ti kinalimitado idi ti pangalaanna iti impormasion, talaga a naisangsangayan ti nagapuananna.


text:
Sibagat, Agusan del Sur
Ti Sibagat ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sibagat ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Afga
- Anahawan
- Banagbanag
- Del Rosario
- El Rio
- Ilihan
- Kauswagan
- Kioya
- Magkalape
- Magsaysay
- Mahayahay
- New Tubigon
- Padiay
- Perez
- Poblacion
- San Isidro
- San Vicente
- Santa Cruz
- Santa Maria
- Sinai
- Tabon-tabon
- Tag-uyango
- Villangit
- Kolambugan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Agusan del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Agusan del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Podgorica
Ti Podgorica (/ˈpɒdɡəriːtsə/ POD-gorr-ee-tsə;[2] Montenegrino/Serbio: Podgorica / Пoдropицa [pǒdgoritsa], lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Montenegro.
Ti nasayaat a puesto ti Podgorica idiay pagsasabtan ti karayan Ribnica ken Morača ken ti puntos a pagsasabtan iti nalames a Tanap ti Zeta ken Ginget ti Bjelopavlići ket nakaawawis iti panagtaeng. Ti siudad ket asideg kadagiti sentro ti ski idiay amianan ken dagiti pagliwliwaan ti igid ti baybay idiay Baybay Adriatiko.
Ti maysa a senso idi 2011 ket nangikabil ti populasion ti siudad iti 150,977. Ti Podgorica a munisipalidad ket aglaon ti 10.4% iti teritorio ti Montenegro ken 29.9% ti populasionna. Isu daytoy ti administratibo a sentro iti Montenegro ken isu pay ti ekonomiko, kultura ken edukasion a sentro ti daytoy a pagilian.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayatna a sawen ti nagan a Podgorica ket "sirok ti Gorica" iti Pagsasao a Montenegrino. Ti Gorica (kmaipatarus ti "bassit a turod" wenno pantok) isu daytoy ti nagan ti naabbongan ti sipres a turod a pakatanawan ti sentro ti siudad.
Iti tallo a kilometro (1.9 milia) iti amianan a laud ti Podgorica ket naisanglad dagiti nadadael a tidda iti Doclea, ti maysa nga ili nga ammo dagiti Grieo, sakbayan ti Romano ken Roman a paset ti panawen. Ti Romano nga Emperador a ni Diocletian ket naggapu iti daytoy a rehion. Kadagiti sumagad a siglo, Dagiti Romano ket "nagpasayaatda" ti nagan iti Dioclea, a nagkamalida a nangipagarup a ti "i" ket napukawen iti panangisao. Ti "Duklja" ket isu ti kinaudii (Eslabo) a bersion ti balikas.
Idi nabangon daytoy (sakbay ti maika-11 a siglo), ti ili ket tinawtawagan a kas ti Birziminium. Idi Tengnga a Panawen, daytoy ket ammo a kas ti Ribnica (panangibalikas [rîbnitsa]). Ti nagan a Podgorica ket naususaren manipud idi 1326. Manipud idi 1946 aginggana idi 1992, ti siudad idi ket nanaganan ti Titograd ([tîtoɡraːd]) a naipammadayaw kenni Josip Broz Tito, ti dati a Presidente iti Yugoslavia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Montenegrinoa senso ti 2011". Monstat. 2011.
- ^ Wells, John C. Longman a Diksionario ti panagibalikas. Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8118-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Podgorica iti Wikimedia Commons


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Pisikal a Kinapintas
No balanse ti kapanunotam maipapan iti pisikal a kinapintas, agbalinka a naragsak.
Apay a maapresiartayo ti kinapintas?
Mailasin ti utektayo ti kinapintas, ngem misterio pay laeng no kasano a maaramidna dayta. Saan nga ilawlawag ti Biblia dayta, ngem ipakitana no apay a maapresiartayo dagiti napintas a bambanag: Inaramidnatayo ti Dios iti pamay-an a maipakitatayo dagiti kababalinna. (Genesis 1:27; Eclesiastes 3:11) Pinarsuana met ti nakakomkomplikado a bagi ti tao, a nakasaysayaat ti pannakaporma ken panagandarna. Isu a kinuna ti maysa a nagkauna a kompositor iti kanta: “Idayawkanto [O Dios] agsipud ta . . . nakaskasdaaw ti pannakaaramidko.”—Salmo 139:14.
Ngem kaaduanna a saan a balanse ti pangibilangan dagiti tattao iti pisikal a kinapintas—dayta ti imulmula ti fashion industry ken media iti panunot dagiti tattao. Sigun iti libro a Body Image, ipakita dagiti surbey kadagiti kultura dagiti taga-Europa ken taga-North America nga “adu a tao ti saan a kontento iti bagida uray no nasingpetda met. Makontentoda laeng no napintas ti itsurada.” Ngem no kasta kaakikid ti panagpampanunot ti maysa a tao, mabalin a dina makitan ti adayo a napatpateg a banag—ti puso ti maysa nga indibidual.—1 Samuel 16:7.
Saan la a pisikal nga itsura ti kanayon a maibagbaga a napateg, uray met ti sexual appeal, wenno panagbalin a makagargari, aglalo dagiti babbai. Kuna ti 2007 American Psychological Association (APA), “dandani amin a kita ti media a naadal,” kas ti telebision, adbertismen, ken Internet, “ket mangted iti adu nga ebidensia nga adda dagiti babbai a maiparparang kadagiti media gapu laeng ta makagargarida.” Ibalbalakad ti Biblia a masapul a ditay agpaimpluensia kadagita, ken pagsayaatantayo dayta!—Colosas 3:5, 6.
“Ti arkosyo saan koma a daydiay makinruar . . . , no di ket isu koma ti nalimed a kinatao ti puso iti di agrupsa a pagan-anay ti naulimek ken naalumamay nga espiritu, nga addaan dakkel a pateg iti imatang ti Dios.”—1 Pedro 3:3, 4.
Apay a nasayaat a balanse ti kapanunotantayo maipapan iti kinapintas?
Kuna ti dadduma: “No napintas ti pammagim, ipakitam!” Kadagiti kultura a gagangay ti kasta a kapanunotan, nasursuro dagiti tin-edyer ken dagiti babbalasitang nga ibilang ti bagida “kas banag a pakaatrakaran ti dadduma . . . , a masapul a kitaen ken ikabilangan gapu iti itsurada,” kuna ti report ti APA. Mabalin a delikado unay dayta a kapanunotan. Kinapudnona, nagdakkel a problema daytan iti komunidad ken salun-at. Sigun iti APA, mabalin nga agresulta dayta “iti nagadu a problema iti emosion,” kas iti panagdandanag ken “uray ti nakaro a pananggura iti bagi . . . , problema iti pannangan, nababa a panangkita iti bagi, ken depresion wenno kinaliday.”
“Ikkatem ti panagluksaw manipud pusom, ket iwaksim ti didigra manipud lasagmo; ta ti kinaagtutubo ken ti kinaagkabannuag kinaubbawda.”—Eclesiastes 11:10.
Ania nga ugali ti mangipakita a rasonabletayo?
Iti Biblia, ti “kinasimbeng ti panunot,” wenno kinarasonable, ket konektado iti kinapakumbaba. (1 Timoteo 2:9) Panunotem: Ti napakumbaba a tao ket saan a narabaw ti panagpampanunotna ken dina pagpannakkel ti langana, a ti la itsurana ti pampanunotenna. Imbes ketdi, balanse ti panangkitana iti bagina. Ikonsiderarna met ti rikna ti dadduma, isu nga apresiaren ken respetuenda isuna, ken kangrunaanna, maparagsakna ti Dios. (Mikias 6:8) Dakdakkel met ti posibilidadna a maaddaan isuna iti pudno a gagayyem ken maatrakar kenkuana ti posible nga agbalin nga asawana, a mas interesado iti permanente ken naragsak a panagasawa ngem iti seksual a relasion.
Adu ti nasayaat a rason a balakadannatayo ti Biblia nga agpokus iti makin-uneg a kinatao—ti “nalimed a kinatao ti puso.” (1 Pedro 3:3, 4) Saan nga agkupas ti makin-uneg a kinapintas, wenno ti napintas a personalidad. Ad-adda pay ketdi a pumintas dayta iti panaglabas ti tawen! “Ti kinaubanan ket korona ti kinapintas no masarakan dayta iti dalan ti kinalinteg,” kuna ti Proverbio 16:31. Isu nga agtutubo man wenno saan, no surotenda dagiti nasayaat a balakad ti Biblia, makitada ti tulbek ti di agkupas a kinapintas, kontentoda, ken respetuen ida ti dadduma.
“Ti kayaw mabalin nga ulbod, ken ti kinalibnos mabalin nga ubbaw; ngem ti babai nga agbuteng ken Jehova isu ti makagun-od iti dayaw.”—Proverbio 31:30.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?
Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.


text:
Alfonso, Cavite
Ti Alfonso ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Alfonso ket nabingbingay a politikal iti 32 barbaranggay.[2]
- Baranggay I (Pob.)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- Amuyong
- Buck Estate
- Esperanza Ibaba
- Kaytitinga I
- Luksuhin Ilaya
- Luksuhin Ibaba
- Mangas I
- Marahan I
- Matagbak I
- Pajo
- Sikat
- Sinaliw Malaki
- Sinaliw na Munti
- Sulsugin
- Taywanak Ibaba
- Taywanak Ilaya
- Upli
- Kaysuyo
- Luksuhin Ilaya
- Palumlum
- Bilog
- Esperanza Ilaya
- Kaytitinga II
- Kaytitinga III
- Mangas II
- Marahan II
- Matagbak II
- Santa Teresa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)