c: text/html

text:
PANNAKISARITA ITI MAYSA A KAARRUBA
Maseknan Kadi ti Dios iti Panagsagabatayo?
Naisalaysay iti baba ti gagangay a pannakisarita ti maysa a Saksi ni Jehova iti kaarrubana. Ipapantayo a simmarungkar ti Saksi nga agnagan Michelle iti pagtaengan ti maysa a babai nga agnagan Sophia.
APAY NGA IMPALUBOSNA A MAPASAMAK DAYTOY?
Michelle: Iranranudko ita nga aldaw daytoy a tract ditoy lugaryo. Napauluan daytoy iti Kayatmo Kadi a Maammuan ti Kinapudno? Daytoy ti kopiam.
Sophia: Maipapan kadi daytoy iti relihion?
Michelle: Wen. Kitaem ti innem a saludsod iti umuna a panid. Ania kadagitoy a saludsod ti—
Sophia: Agurayka. Saysayangem laeng ti panawenmo a makisarita kaniak.
Michelle: Apay a nakunam dayta?
Sophia: Iti kinapudnona, kasla diak mamatin iti Dios.
Michelle: Pagyamanan iti panangibagam iti kapanunotam. Ngem, maisaludsodko man, Dati kadi a kasta ti opinionmo?
Sophia: Saan, makimismisaak met idi, ngem nabayagen a simmardengak.
Michelle: Kasta kadi? Ay wen gayam, siak ni Michelle. Sika ngay?
Sophia: Siak ni Sophia.
Michelle: Maragsakanak a makaam-ammo kenka, Sophia.
Sophia: Kastaak met.
Michelle: Saanak nga immay tapno ipilit ti relihionko kenka, Sophia. Ngem maisaludsodko man, adda kadi makagapu no apay a saanka a mamati iti Dios?
Sophia: Wen. Naaksidente ngamin iti lugan ni nanangko, 17 a tawenen ti napalabas.
Michelle: Maladingitanak man a makaammo iti dayta. Komustan ngay ni nanangmo?
Sophia: Paralisadon sipud idi.
Michelle: Kaasi met. Sigurado a nasakit dayta para kenka.
Sophia: Wen. Pampanunotek ngarud, No adda Dios, apay nga impalubosna a kastoy ti mapasamak? Apay nga ipalpalubosna nga agsagabatayo?
DAKES KADI NGA ISALUDSOD NO APAY?
Michelle: Maawatak ti riknam no apay a kasta ti saludsodmo. No agsagabatayo, gagangay a kasta ti maisaludsodtayo. Kinapudnona, uray dagiti matalek a lallaki ken babbai idi panawen ti Biblia naibagada met ti kasta!
Sophia: Talaga?
Michelle: Wen. Mabalin nga ipakitak kenka ti maysa a pagarigan iti Biblia?
Sophia: Sige man ngarud.
Michelle: Denggem ti insaludsod ti matalek a propeta a ni Habakuk iti Dios a nairekord iti Habakuk, kapitulo 1, bersikulo 2 ken 3: “Kasano kabayag, O Jehova, a masapul nga agpatulongak, ket saanka a dumngeg? Kasano kabayag nga umasugakto kenka iti tulong manipud kinaranggas, ket saanka a mangisalakan? Apay nga ipakitam kaniak ti makapasakit?” Saan kadi a kastoy met dagiti insaludsodmo?
Sophia: Wen nga agpayso.
Michelle: Saan a binabalaw ti Dios ni Habakuk idi insaludsodna dagita wenno imbagana a kasapulan ni Habakuk ti nabilbileg a pammati.
Sophia: Talaga?
KAGURA NI JEHOVA TI PANAGSAGABA
Michelle: Isursuro ti Biblia nga ammo ni Jehova ti panagsagabatayo ket maseknan kadatayo.
Sophia: Ania ti kayatmo a sawen?
Michelle: Kitaenta ti maysa a pagarigan ditoy Exodo 3:7. Mabalin kadi a sika ti mangbasa?
Sophia: Sige. “Ket innayon ni Jehova: ‘Di mapagduaduaan a nakitak ti pannakaparigat ti ilik nga adda idiay Egipto, ket nangngegko ti ikkisda kas imbunga dagidiay mangdagdagdag kadakuada nga agtrabaho; agsipud ta ammok unay dagiti rigat a sagsagabaenda.’”
Michelle: Pagyamanan. Sigun iti nabasam, ammo kadi ti Dios no agsagaba ti ilina?
Sophia: Wen, kasla kasta.
Michelle: Ken saan laeng a basta ammona ti mapaspasamak. Kitaem manen ti maudi a paset dayta a bersikulo. Kinuna ti Dios: “Ammok unay dagiti rigat a sagsagabaenda.” Sasao kadi dagita ti saan a maseknan a Dios?
Sophia: Saan.
Michelle: Siempre, agduma ti basta ammom ti maysa a kasasaad ken ti maseknan iti dayta.
Sophia: Pudno dayta.
Michelle: Basaenta ti sabali pay a rekord a nagsagaba dagiti adipen ti Dios. Mabasa dayta iti Isaias 63:9. Kastoy ti kuna ti umuna a pasetna: “Bayat ti isuamin a pannakaparigatda isu naparigatan.” Panagkunam, maseknan kadi ti Dios iti panagsagaba ti ilina?
Sophia: Wen.
Michelle: Kinapudnona, Sophia, maseknan unay ti Dios kadatayo ken dina kayat nga agsagabatayo. No masaktantayo, masaktan met ti Dios.
APAY A NAKAUN-UNDAY?
Michelle: Sakbay a pumanawak, adda pay sabali a teksto a kayatko nga ipabasa kenka.
Sophia: Sige.
Michelle: Kitaem no ania ti isursuro ti Biblia maipapan iti pannakabalin ti Dios. Pakibasam man ti Jeremias 10:12.
Sophia: Sige. Kunana: “Isu ti Nangaramid iti daga babaen iti pannakabalinna, Daydiay mangipaspasdek a sititibker iti nabunga a daga babaen iti siribna, ken Daydiay a babaen iti pannakaawatna inyunnatna ti langlangit.”
Michelle: Pagyamanan. Usigenta biit daytoy a bersikulo. Kasapulan kadi ti Dios ti kasta unay a pannakabalin a mangparsua iti naglawa nga uniberso ken amin a linaonna?
Sophia: Wen a.
Michelle: No kasta, no kabaelan ti Dios a parsuaen ti amin nga adda iti aglawlawtayo, saan kadi a namnamaentayo nga addaan met iti pannakabalin a mangkontrol kadagiti parsuana?
Sophia: Siempre.
Michelle: Panunotem manen ni nanangmo. Apay a maladingitanka no makitkitam nga agsagsagaba?
Sophia: Gapu ta ay-ayatek ni nanangko.
Michelle: Ket no adda pannakabalinmo a mangpaimbag kenkuana, aramidem kadi?
Sophia: Wen a.
Michelle: Kayatna ngarud a sawen nga isursuro ti Biblia nga ammo ti Dios ti panagsagabatayo, maseknan kadatayo ken nakabilbileg. Mapanunotmo kadi no kasano ti panagtepteppel ti Dios a saan a nagtignay a dagus tapno pagpatinggaenna ti panagsagabatayo?
Sophia: Diak pulos napanunot dayta a.
Michelle: Adda kadi naimbag a rasonna no apay a saan nagtignay a mangipatingga kadagiti problematayo? *
Sophia: Hmm, adda siguro.
Michelle: Addan sa umaw-awag kenka isu nga agsubliakto manen ta pagsaritaanta ti ad-adu pay maipapan iti daytoy a topiko.
Sophia: Sige, pagyamanan. *
Adda kadi kayatmo a maammuan a topiko iti Biblia? Adda kadi saludsodmo maipapan kadagiti patpatien dagiti Saksi ni Jehova? No kasta, dika koma bumdeng a makisarita kadagiti Saksi ni Jehova ta maragsakanda a mangilawlawag iti dayta.
^ par. 61 Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 11 ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
^ par. 64 Addanto artikulo iti daytoy a serye a mangisalaysay no apay nga ipalpalubos ti Dios ti panagsagaba.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nayawat ti Certificate of Recognition ken ni Brgy. Captain Ronque babaen kada DILG Provincial Director Victoria Ramos ken ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. a binayabay ni Local Government Operations Officer 5 Constancia Lazo Quinola idi Agosto 1, 2012 iti SB-ABC Hall, Cabugao, Ilocos Sur.
Nagatendar met ken nakiragup iti ladawan da Ms. Cherry Pestano, Focal Person, LTIA, DILG-Provincial Office kasta met da SB Member Benedict M. Savellano ken ABC President, Brgy. Captain Teddy U. Soller agraman dagiti kameng ti Lupong Tagapamayapa iti Barangay Aragan.
Pinirmaan ni DILG Regional Director Manuel V. Biason, CESO III, DILG Region 1, City of San Fernando, La Union ken Chairperson, Lupong Tagapamayapa Incentive Awards Committee ti naited a Certificate of Recognition iti Barangay Aragan. # (Web In-Action)


text:
Agwarsitayo iti Bagas
Pangbugtak kadagiti karkarna ti bislak
Daytay pangitali iti sangasako a ragsak
Sandi dagiti arapaap a mailusaklusak.
Agwarsitayo iti bagas, bagas a baak
Yunatayo dagiti diputado dagiti libak
Dagitay man nakakurbata nga aginsisiglat
Mangumkomision iti kinirog a rigrigat.
Ay, agwarsitayo iti bagas, bagas a baak
Isarunotayo dagiti senador dagiti beklat
Warsiantay ti senador, sapsapuen ti akak
Agas buy-ong a di nagbannog, agas ti kirat.
Ay, agwarsitayo iti bagas, bagas a baak
Iramantay ti palasio dagiti kari ti perdi a pirak
Ti palasio a kasingin dagiti naisalda nga utek
Ti palasio a Malakaniang ti arestado nga agek.
Ay, agwarsitayo iti bagas, bagas a baak,
Pangpadisi amin a mangmangkik, amin a sinalbag
Dagitay man paraimula iti buteng iti bayakabak
Mangibalud iti pagguuray a bendision iti agpatnag.
Ay, agwarsitayo iti bagas, bagas a baak.
Warsi a pangpaksiat kadagiti saraaw ti pinggan
Warsi a pangbuggiaw mannanakaw a kaibaan
Saraaw ken kaibaan, kontra signos ti paggaak.
Nasamay daytoy a pangdalus di ikankano tulag
Nasamay a panagpartuat manen iti baro a biag
Sandi't inarasdasda nga aldaw a napusaksak.


text:
Thursday, July 26, 2012
INBRED-HYBRID RICE: VERIFICATION TRIAL
Cabugao, Ilocos Sur – Nangiyusuat ti programa ti rice verification trial ti DA-Provincial Center (Batac City-based) idiay Brgy. Quezon, Cabugao, Ilocos Sur iti 1 ektaria a talon ni Mr. Nelson Sivila, dati a cooperator ti rainfed demo-area ti ILIARC, Ilocos Integrated Agricultural Research Center a nakabase iti Batac City, Ilocos Norte.
Panggep daytoy a programa a pagdiligen ti kapabilidad ti Inbred ken Hybrid iti panagtan-ay ken maapit iti agduduma a disso. Maysa a konsepto daytoy ti panagsukisok ni Mr. Edilberto V. Santiago, Rice Researcher, Ilocos Sur tapno nadardaras a mapasagepsepan dagiti mannalon a narigat a mangidisso ti kadaanan a bin-i ti panagpagay tapno sumurotda iti kabaruanan.
Iti pannakiuman ti Web In-Action ita a Hulio 25, 2012, imbatad ni Mr. Sivila a makaap-apit ti umabot 120 kaban ti kada ektaria ti Hybrid idinto ta 100 ti Inbred no Wet Season Crop (Hunio-Nobiembre) a kalabon ti danum ngem 60 kaban laeng ti apitenna ti Hybrid idinto ta nababbaba latta ti inbred no Main Crop (Nobiembre-Mayo) a kakiddit ti danum. Awan ti irigasion ti talonna ket agpannuray iti arubos ti surong ken mainayon pay a tudo.
Dagiti Cooperators ti Hybrid ket da Eric Tagayuna ken Maximo Tagayuna ti Brgy. Quezon idinto ta Inbred ken ni Mr. Nelson Sivila, agkakaduada iti daytoy a maaramid a verification trial.
Mayataday met daytoy a gannuat a makatulong iti pannakaidur-as ti programa ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakaadaptar ti sapasap a panagusar ti kabaruanan a bin-i ken Teknolohia ti panagpagay tapno agtultuloy a maingato ti apit dagiti mannalon iti Munisipalidad. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:04 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kategoria:Tulong
Daytoy a kategoria ket aglaon kadagiti tulong iti nagan ti espasio ti tulong. Dagitoy ket sapasap a pakaammo para kadagiti agar-aramat tapno mapalaka iti panangirugi. Kitaen pay ti tulong ken kategoria ti tulong para kadagiti dadduma pay a tultulong.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 4 a subkategoria, manipud iti 4 a dagup.
D
- ► Dagiti langa ti Wikipedia (1 K, 8 P)
- ► Dokumentasion ti plantilia (2 K, 14 P)
T
- ► Tulong ti agbasbasa (1 K)
W
- ► Wikipedia kangrunaan a paammo (56 P)
Pampanid iti kategoria "Tulong"
Dagiti sumaganad a 24 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 24 a dagup.
D
- Tulong:Dagiti biddut ti CS1
- Wikipedia:Dagiti biograpia ti sibibiag a tattao/Tulong
- Tulong:Dagiti kategoria
- Tulong:Dagiti linaon/Agbasabasa
- Tulong:Dagiti linaon/Annuroten
- Tulong:Dagiti linaon/Dap-ayan
- Tulong:Dagiti linaon/Kakaykayatan
- Tulong:Dagiti linaon/Nadumaduma
- Tulong:Dagiti linaon/Nalaing a panagurnos
- Tulong:Dagiti linaon/Panagbasa
- Tulong:Dagiti linaon/Panagurnos
- Tulong:Dagiti linaon/Salsaludsod


text:
Friday, October 7, 2016
FIELD DAY HARVEST FESTIVAL TI TECHNO-DEMO, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naisayangkat ti Field Day Harvest Festival iti pagtalonan ni Mr. Jufel Glenn Somera, Field Cooperator ti 8 Ton Technology Demonstration Project in Irrigated Areas (Wet Season 2016) iti Oktubre 7, 2016 sadiay Barangay Arnap, Cabugao, Ilocos Sur.
Dagiti klase ti pagay a naimula ken naidemonstrar ket iti NK-40; TH-22; Bigante Plus; ken ti PHB-79.
Sakbayna, naguurnong dagiti mannalon iti Field Day Site iti arubayan da Mr. & Mrs. Victorino Segui a kaduada dagiti Opisiales ken Empleado ti DA Provincial ken ti LGU-Cabugao ket immuna a pinasiarda ti nakaimulaan dagitoy a klase ti pagay sada nagsubli iti pakaangayan ti programa a pagipresentaranda kadagiti datos iti wagas ti panangpatan-ayda kadagiti nadakamat a klase ti pagay.
Iti naangay a programa, impeksa ni Arnap Brgy. Captain Teodoro Tabula iti panagyamanna ken ragsakda a mangabrasa kadagiti programa ti DA Provincial Office, INREC-Batac City ken ti LGU-Cabugao kadagiti mannalon iti barangayda.
Nasangaili iti nasao a taripnong da Ilocos Sur Provincial Rice Program Coordinator Marcelino R. Alibin; Mr. Kyle Connelly, Peace Corp Volunteer; Ms. Malou Cabalteja ti INREC, Batac City; Opisiales ti mannalon nga idauluan ni Mr. Arthoro Solis, FA President ti Barangay Arnap.
Trinatar da Mr. Nereo Daproza, Municipal Rice Program Coordinator ti pannakaisagana dagiti naiparang a datos.
Natalged ti rikna ni Mr. Daproza a nagilawlawag ta pimmasada iti 8 tonelada/ektaria nga ideal a maapit a parparuarenda iti maysa nga ektaria itoy a panagmulada ti Hybrid Rice.
Timmaud a saludsod ket iti panangdamagda iti kaaduan a sekreto no kasano a nakaapit ti Farmer-Cooperator iti 8 tons agingga iti 10 tons no ibasar iti maysa nga ektaria.
Dinayaw dagiti DA Officials daytoy a resulta ken nagapuanan ti Farmer-Cooperator. Ti pannakalaw-asda iti inapitda iti 8 Tons per hectare nga ideal a pagbasaran ket mangipakita iti nadur-as nga implementasion ti programa ti panagmulaan ti Hybrid nga itantandudo ti Ahensia ken ti LGU ditoy ili a Cabugao, segun pay kadagiti opisiales ti DA.
Nagyaman met dagiti mannalon agraman dagiti Opisiales ti Barangay iti Barangay Arnap ket kiniddawda iti pannakaaramid latta ti sabali a Techno-Demo iti sumarsaruno a panagmumula ti pagay ditoy barangay-da.
Nagsarita iti imatang dagiti mannalon da Mr. Julius Bragado, Techno-Demo Training Coordinator ti DA-Ilocos Sur kasta metten ken ni Mr. Marcelino R. Alibin a nangirepresentar ken ni Mr. Constante B. Botacion, Jr., OIC Provincial Agriculturist. Nangited met ti Mensahena ni Ms. Malou Cabalteja ti INREC, Batac City a nangibagi iti DA-RFO 1. Anag ti mensaheda kadagiti mannalon ket iti panangbigbig ken panangbagbagada kadagiti mainayon a makatulong iti naballigi a panagtalonda.
Nagsarita maipapan iti PCIC Update ni Municipal Agriculturist Robert S. Savella ken sinungbatanna dagiti saludsod dagiti mannalon iti naangay nga Open Forum.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket paset iti agtultuloy a pannakaidur-as ti programa ti Agrikultura iti Gobierno Munisipal babaen iti liderato ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:24 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wednesday, March 18, 2015
DAY CARE MASS RECOGNITION TI CLUSTER 1, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Cabugao Day Care Mass Recognition, Cluster 1, Batch 2015 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur iti bigat ti Marso 18, 2015.
Buklen ti Cluster 1 dagiti Day Care Centers ti Brgy. Alina-ay; Bato DCC; Cael-layan DCC; Catucdaan; Daclapan DCC; Maradodon DCC; NISTC DCC; Quezon DCC, Salomague DCC; ken ti Sisim DCC a naggapuan dagiti ubbing a nagturpos iti Day Care.
Iti programa, immuna a naaramid ti Grand March nga indauluan dagiti LGU Officials, Guest Speaker, MSWDO, Parents/Guardians, Brgy. Officials ken dadduma a bisita iti nasao a Recognition Ceremony.
Nangipaay ti Invocation ni Ms. Juliet Ramos, Day Care Worker ti Catucdaan Day Care Center (DCC).
Nag-Opening Remarks ni Mr. Rudy A. Ilar, DCW, Brgy. Rizal
Nag-Words of Welcome ni Gillian Morales, NISTC DCC.
Message ni Mr. Christian Serdenia, Federated President DCSPG.
Naisaganad ti Pinning of Ribbons kadagiti Graduates babaen kadagiti nagannak. Naisaruno ti Awarding of Medals to the Outstanding Graduates iti sangapulo a DCC babaen kadagiti Donors.
Nai-Award dagiti Gold Medals kadagiti A-1 Child babaen kadagiti Donors.
Naaramid met ti Awarding of Gold Medals to the Participants of the Municipal & Provincial Children’s Congress babaen kadagiti Donors.
Kalpasan ti Presentation of the Graduates, kinompirmar ni MSWD Assistant Leonora G. Reintar ti panagturpos ti 182 nga ubbing iti dayta nga aldaw. Pinadayawan ni Mrs. Reintar ti agtultuloy nga akem dagiti Nagannak/Guardians a kadua dagiti Day Care Workers a mangtartarabay kadagiti ubbing tapno maiturong iti napintas a masakbayan ti panagadalda.
Introduction of the Guest Speaker ti inaramid ni Mr. Rudy A. Ilar, Federated Day Care Teacher.
Nagpaay a Guest Speaker ni SBM Atty. Bryan Jett S. Pano. Anag ti Mensahe ti Konsehal a matibnokan koma ti agtultuloy nga ayat iti panangsursuro kadagiti ubbing tapno maasa dagiti talentoda ket agbalinda a mapangnamnamaan iti pamilia ken ti pagilianda. Pinadayawan ti Konsehal dagiti Day Care Teachers a mangtubay kadagiti ubbing tapno maisaganada iti nangatngato a tukad ti adal. Innayonna a ti Day Care Center ket “extension” ti pagtaengan a pakamulian ti natibker a pundasion ti biag ti ub-ubbing. Tinaming pay ni Atty. Pano iti panagsaritana iti pateg ti napintas a pannakaisagana ti pundasion dagiti ubbing nga umagpang iti biag. Maysa a kangrunaan iti rugi ti adalda iti Day Care a supsuportaran ti LGU. Dinakamatna dagiti nagannak iti di agpatingga nga anus ken sakripisioda a makipagmuli a kaduada dagiti mangisursuro iti napintas a masakbayan dagiti ub-ubbing. Nagyaman pay iti naited kenkuana a gundaway a mangted ti inspirasion a sarita kadagiti ubbing iti recognition day-da.
Nai-award met ti Certificate of Appreciation iti Guest Speaker babaen kada Mrs. Reintar ken ni SBM Serna.
Kalpasan ti Farewell Speech ni Micaella Joy Abella, naited dagiti Certificate dagiti ubbing a nagturpos ket indauluan ti Guest Speaker, SBM Atty. Pano, SBM Vicky S. Serna kasta metten ni MSWD Assistant Leonora G. Reintar iti nangiyawat kadagiti sertipiko kadagiti ubbing a naggraduar.
Simmaruno ti Awarding of Gold Medals to the “Most Outstanding Graduates” babaen ti panangirepresentar ti Guest Speaker ken ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Closing Remarks ti binagi ni Ms. Joy Engelyn Gazmen, DCW, Brgy. Quezon.
Nagpaay nga Emcee da Mr. Rudy Ilar; Mrs. Daisy Serdenia ken ni Mrs. Florentina Saquiton. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 3:42 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ania ti Aramidem ‘Ita ta Am-ammomon ti Dios’?
“Am-ammoyon ti Dios.”—GAL. 4:9.
1. Apay a nasken a suroten ti piloto ti maysa a listaan sakbay a patayabenna ti eroplano?
SAKBAY a patayaben dagiti piloto ti eroplano, surotenda ti maysa a listaan a buklen ti nasurok a 30 a banag a masapul a mainspeksion tapno masigurado a nasayaat ti kondision ti eroplano. No saanda a suroten dayta a listaan, dakdakkel ti posibilidad ti aksidente. Ammoyo kadi no ania a piloto ti nangnangruna a mapalagipan a mangrepaso iti dayta a listaan? Isu ti eksperiensiado a piloto! Mabalin ngamin nga agtalek unayen iti kabaelanna ket saannan a kitaen dagiti detalye a masapul a mainspeksion.
2. Ania ti nasken nga usigen dagiti Kristiano?
2 Kas iti piloto a sipapanunot iti kinatalged, mabalinmo met ti agusar iti naespirituan a listaan tapno masiguradom a di kumapuy ti pammatim no maipasangoka iti pakasuotan. Kabbaroka man a nabautisaran wenno adun a tawen nga agserserbika iti Dios, nasken nga usigem a kanayon ti kauneg ti pammatim ken debosionmo ken ni Jehova a Dios. No saanmo a kanayon nga aramiden dayta, amangan no dimo mapupuotan a narukopen ti relasionmo ken Jehova. Impakdaar kadatayo ti Biblia: “Ti mangipagarup nga isu sitatakder agannad koma a saan a maikulbo.”—1 Cor. 10:12.
3. Ania ti masapul nga aramiden dagiti Kristiano a taga-Galacia?
3 Kasapulan idi dagiti Kristiano a taga-Galacia nga usigen ti kauneg ti pammatida ken tagipatgen ti naespirituan a wayawayada. Gapu iti subbot ni Jesus, dagidiay mamati kenkuana naikkanda iti gundaway a mangam-ammo iti Dios iti nagpaiduma a pamay-an—ti panagbalin nga annak ti Dios! (Gal. 4:9) Tapno makapagtalinaed dagiti taga-Galacia iti kasta a naparaburan a relasion, masapul a laksidenda ti sursuro dagidiay mangitantandudo iti Judaismo, a mangipappapilit a maannurot ti Mosaiko a Linteg. Saanen nga ipapaannurot ti Dios dayta a Linteg, ken saan a pulos a naipasidong iti dayta dagiti di nakugit a Gentil kadagiti kongregasion. Agpada ngarud a masapul a rumang-ay iti naespirituan dagiti Judio ken Gentil. Masapul a bigbigenda a ti pannakaibilangda a nalinteg ket saan nga agpannuray iti panangsurotda iti Mosaiko a Linteg.
DAGITI UMUNA NGA ADDANG TAPNO MAAM-AMMO TI DIOS
4, 5. Ania ti imbalakad ni Pablo kadagiti taga-Galacia, ken apay a napateg dayta kadatayo?
4 Naisurat ti balakad ni apostol Pablo kadagiti taga-Galacia tapno palagipanna dagiti pudno a Kristiano a dida iwaksi ti kinapudno ken saanda nga agsubli iti bambanag a tinallikudandan. Pinaltiingan ni Jehova ti apostol a paregtaenna nga agmatalek saan laeng a dagiti taga-Galacia no di pay ket ti amin nga agdaydayaw Kenkuana.
5 Napateg a laglagipentayo no kasano a nawayawayaantayo iti naespirituan a pannakaadipen ket nagbalintayo a Saksi ni Jehova. Usigem dagitoy dua a saludsod: Malagipmo kadi dagiti addang nga inaramidmo tapno makualipikarka nga agpabautisar? Malagipmo kadi no kasano a naam-ammom ti Dios ken no ania ti nariknam idi naam-ammonaka?
6. Ania a listaan ti nasken a repasuentayo?
6 Adda siam nga addang a sinurottayo. Dagitoy nga addang, nga arig listaan, ket adda iti kahon a “Dagiti Addang a Nangiturong iti Bautismo ken Agtultuloy nga Irarang-ay.” No kanayon a laglagipentayo dagitoy, bumileg ti determinasiontayo a saanen nga agsubli iti bambanag iti lubong. No kasano a kanayon a repasuen ti maysa a piloto ti listaan sakbay a patayabenna ti eroplano, nasken met a kanayon a repasuentayo ti naespirituan a listaantayo.
AGTULTULOY A RUMANG-AY ITI NAESPIRITUAN DAGIDIAY AM-AMMO TI DIOS
7. Ania a padron ti masapul a surotentayo, ken apay?
7 Ipalagip ti listaan ti piloto nga adda rutina a siaannad a surotenna sakbay a patayabenna ti eroplano. Mabalin met a kanayon nga usigentayo ti bagbagitayo ken ti rutina a sursurotentayo sipud nabautisarantayo. Insurat ni Pablo ken Timoteo: “Itultuloymo a salimetmetan ti pagtuladan [wenno, padron] iti makapasalun-at a sasao a nangngegmo kaniak agraman ti pammati ken ayat a mainaig ken Kristo Jesus.” (2 Tim. 1:13) Dayta a “makapasalun-at a sasao” ket masarakan iti Sao ti Dios. (1 Tim. 6:3) No kasano a ti sketch ti maysa a pintor maipakitana no anianto ti langa ti maysa a ladawan, ti ‘padron ti kinapudno’ matulongannatayo a mangtarus ken mangsurot kadagiti kalikaguman ni Jehova kadatayo. Usigentayo ngarud ita dagiti addang a nangiturong iti panagbautisartayo ket kitaentayo no sursurotentay met laeng ti padron ti kinapudno.
8, 9. (a) Apay a masapul nga agtultuloytayo a dumakkel iti pannakaammo ken pammati? (b) Iladawam no apay a napateg ti agtultuloy nga irarang-ay kas Kristiano.
8 Ti umuna iti listaantayo isu ti pananggun-od iti pannakaammo. Gapu iti dayta, naaddaantayo iti pammati. Ngem nasken a rumang-ay ti pannakaammotayo ken dumakkel ti pammatitayo. (2 Tes. 1:3) Ramanen dayta nga idadakkel ti agtultuloy nga irarang-ay. Gapuna, kalpasan ti bautismotayo, masapul nga agtultuloy a rumang-aytayo iti naespirituan tapno saan a sumardeng ti idadakkeltayo.
9 Maikomparatayo ti naespirituan nga irarang-ay iti idadakkel ti maysa a kayo. Mabalin a nakadakdakkel ti pagbalinan ti maysa a kayo, nangruna no nauneg wenno nagsaknap dagiti ramutna. Kas pagarigan, ti sumagmamano a natatayag a sedro ti Libano ket umabot iti katayag ti 12-grado a patakder ken addaan iti natitibker ken nauuneg a ramut. Mabalin a dumanon iti 12 metro (40 pie) ti sirkumperensia ti puonna. (Kanta ni Sol. 5:15) Nakakadkadlaw ti damo nga idadakkel ti kasta a kayo, ngem inton agangay saanen a madmadlaw ti agtultuloy nga idadakkelna. Iti tunggal tawen, umakaba ti puonna sa umuneg ken agsaknap dagiti ramutna, isu nga agbalin a natibtibker a kayo. Mayarig iti dayta ti naespirituan nga irarang-ay ti maysa a Kristiano. Idi inrugitayo ti makipagadal iti Biblia, mabalin nga alistotay a rimmang-ay iti naespirituan agingga a nagpabautisartayo. Naragsakan dagiti kakabsat a makakita iti irarang-aytayo. Nalabit nakualipikartayo pay ketdi nga agpayunir wenno umawat iti dadduma pay a pribilehio. Iti simmaganad a tawtawen, nalabit saan unayen a madmadlaw ti naespirituan nga irarang-aytayo. Nupay kasta, kasapulantayo latta ti rumang-ay iti pammati ken pannakaammo tapno agbalintayo a ‘nataengan a tao, iti rukod ti kinatayag ti kinanaan-anay ti Kristo.’ (Efe. 4:13) Dimmakkeltayo ngarud manipud iti bassit a rusing a nagbalin a natibker ken dakkel a kayo ket nagbalintayo a nataengan a Kristiano.
10. Apay a nasken ti irarang-ay uray kadagiti nataengan a Kristiano?
10 Ngem saan koma nga agpatingga dita ti irarang-aytayo. Nasken a rumang-ay ti pannakaammotayo ken umuneg ti pammatitayo tapno natibtibker ken naun-uneg ti pannakairamuttayo iti Sao ti Dios. (Prov. 12:3) Adun a kakabsat ti nakaaramid iti kasta nga irarang-ay. Kas pagarigan, nupay nasuroken a tallopulo a tawen nga agserserbi a panglakayen ti maysa a kabsat, imbagana a rumangrang-ay pay laeng iti naespirituan. Kinunana: “Dimmakkel unay ti panangipategko iti Biblia. Kanayon a bumirokak iti nadumaduma a pamay-an a mayaplikarko dagiti prinsipio ken linteg ti Biblia. Agtultuloy met a dumakdakkel ti panangipategko iti ministerio.”
PATIBKEREM TI PANNAKIGAYYEMMO ITI DIOS
11. Kasano nga ad-adda a maam-ammotayo ni Jehova?
11 Karaman met iti naespirituan nga irarang-aytayo ti panagbalin a nasinged ken Jehova, kas Gayyem ken Amatayo. Kayatna a mariknatayo ti kinatalged ken pammateg, kas iti marikna ti maysa nga ubing nga ar-arakupen ti naayat a nagannakna wenno kas iti mariknatayo no kaduatayo ti pudno ken nasungdo a gayyemtayo. Siempre, saan a kaskarina ti maaddaan iti nasinged a relasion iti Dios. Kasapulan ti panawen tapno maam-ammo ken maipategtayo ni Jehova. Tapno ngarud ad-adda a maam-ammotayo ti Dios, mangiwayatayo iti tiempo a mangbasa iti Saona iti inaldaw. Basaentayo met ti tunggal ruar Ti Pagwanawanan ken Agriingkayo! kasta met ti dadduma pay a publikasion a naibatay iti Biblia.
12. Ania ti kasapulan nga aramidentayo tapno maam-ammonatayo ni Jehova?
12 Rumang-ay met iti naespirituan dagiti gagayyem ni Jehova babaen ti napasnek a panagkararag ken pannakitimpuyog kadagiti nasayaat a kakadua. (Basaen ti Malakias 3:16.) “Dagiti lapayag [ni Jehova] situturong iti ararawda.” (1 Ped. 3:12) Kas iti naayat a nagannak, ni Jehova imdenganna dagiti ararawtayo. Nasken ngarud a “reggetanyo ti agkararag.” (Roma 12:12) Ditay makapagtalinaed kas nataengan a Kristiano no awan ti tulong ti Dios. Ditay kabaelan a sanguen a bukbukod dagiti pakarigatan iti daytoy a lubong. No isardengtayo ti agkararag, laklaksidentayo ti bileg a sidadaan nga ipaay ti Dios. Kontentoka kadi iti kalidad dagiti kararagmo, wenno kasapulan a parang-ayem?—Jer. 16:19.
13. Apay a napateg iti naespirituan nga irarang-aytayo ti pannakitimpuyog kadagiti pada a Kristiano?
13 Maragsakan ni Jehova kadagiti amin nga “agkamkamang kenkuana.” (Nah. 1:7) Isu nga uray no am-ammotayon ti Dios, masapul nga itultuloytayo ti makitimpuyog iti kongregasion a buklen dagiti dadduma pay a makaam-ammo kenkuana. Gapu ta agbibiagtayo iti lubong a napno iti pakaupayan, makatulong kadatayo ti pannakilangen kadagiti kakabsat. Ania ti pagimbaganna? Masarakam iti kongregasion dagiti tattao a mangparegta kenka iti “ayat ken nasayaat nga ar-aramid.” (Heb. 10:24, 25) Ditay masurot ti balakad ni Pablo a panangipakita iti ayat no saantayo a makilangen kadagiti kakabsat iti kongregasion. Iramanmo iti listaam ti regular nga itatabuno ken pannakipartisipar kadagiti gimong.
14. Apay a nasken latta a sidadaantayo nga agbabawi ken mangaramid kadagiti panagbalbaliw?
14 Sakbay a nagbalintayo a Kristiano, nagbabawi ken nagbaw-ingtayon manipud kadagiti basoltayo. Ngem nasken latta a sidadaantayo nga agbabawi ken mangaramid kadagiti panagbalbaliw. Yantangay imperpektotayo, nalakatayo nga agbasol. Ti basol ket mayarig iti uleg a nakasagana a tumukkaw. (Roma 3:9, 10; 6:12-14) Nasiputtay koma ken saantayo a tagtagilag-anen dagiti pagkapuyantayo. Imbag laengen ta an-anusannatayo ni Jehova bayat nga ikagkagumaantayo ti makidangadang kadagiti pagkapuyantayo ken mangaramid kadagiti panagbalbaliw. (Fil. 2:12; 2 Ped. 3:9) Makatulong unay kadatayo ti nainsiriban a panangusar iti tiempo ken pigsatayo tapno maliklikantayo dagiti managimbubukodan nga ar-aramid. Insurat ti maysa a kabsat a babai: “Napadakkelak iti kinapudno, ngem naiduma ti panangmatmatko ken Jehova. Maam-amakak unay kenkuana, ken impagarupko a diakto pulos maay-ayo.” Idi agangay, kimmapuy ti espiritualidadna ket nakaaramid kadagiti nakaro a kamali. “Saan a gapu ta diak ay-ayaten ni Jehova,” intuloyna, “no di ket talaga a diak am-ammo. Ngem kalpasan ti napinget a panagkarkararagko, inrugik ti agbalbaliw.” Innayonna: “Nariknak a kinibinnak ni Jehova kas iti maysa nga ubing, a siaanus a tinulongannak nga agballigi iti tunggal tubeng, ket insurona ti rumbeng nga aramidek.”
15. Ania ti napateg ken Jesus ken iti Amana?
15 “Itultuloyyo a sawen kadagiti tattao” ti maipapan iti naimbag a damag. Daytoy ti imbaga ti anghel ti Dios ken Pedro ken iti dadduma pay nga apostol kalpasan a simimilagro a linuk-atanna ida iti pagbaludan. (Ara. 5:19-21) Wen, karaman met iti listaantayo ti linawas a panangasaba. Napateg ken Jesus ken iti Amana ti pammati ken ti ministeriotayo. (Apoc. 2:19) Kas imbaga ti panglakayen a nadakamat itay: “Paset ti biagtayo ti ministeriotayo.”
16. Apay a napateg nga utobentayo ti dedikasiontayo ken Jehova?
16 Utobem ti dedikasionmo. Ti personal a relasiontayo ken Jehova ti kapatgan a sanikuatayo. Am-ammona dagidiay kukuana. (Basaen ti Isaias 44:5.) Usigem ti relasionmo kenkuana ket ikararagmo nga agtalinaed a natibker dayta. Laglagipem met ti napateg a petsa ti bautismom. Dayta ti mangipalagip kenka iti kapatgan a desisionmo iti biag.
KASAPULAN TI PANAGIBTUR TAPNO AGTALINAED A NASINGED KEN JEHOVA
17. Apay a masapul nga agibturtayo tapno makapagtalinaedtayo a nasinged ken Jehova?
17 Idi nagsurat ni Pablo kadagiti taga-Galacia, impaganetgetna a masapul nga agibturda. (Gal. 6:9) Nasken met nga agibturtayo. No maipasangoka kadagiti parikut, manamnamam a tulongannaka ni Jehova. Itultuloymo nga ikararag ti nasantuan nga espiritu, ket makariknaka iti rag-o ken talna iti laksid dagiti parikut a mapaspasaram. (Mat. 7:7-11) Panunotem daytoy: No maseknan ni Jehova kadagiti tumatayab, saan kadi nga ad-adda a maseknan kenka a mangay-ayat ken nangidedikar iti bagim kenkuana? (Mat. 10:29-31) Aniaman a pakarigatan ti maipasango kenka, dika koma agsanud wenno sumuko. Adu a bendision ti sagrapen dagidiay am-ammo ni Jehova!
18. Ania ti rumbeng nga aramidem ‘ita ta am-ammomon ti Dios’?
18 No nabiit pay a naam-ammom ti Dios ken kabbaroka laeng a nabautisaran, ania ti sumaruno nga aramidem? Ikagumaam nga ammuen ti ad-adu pay maipapan ken Jehova ket itultuloymo ti agmataengan iti naespirituan. Ket no ngay nabayagen a nabautisaranka? Itultuloymo a paunegen ken palawaen ti pannakaammom ken Jehova. Ditay koma baybay-an ti relasiontayo kenkuana. Imbes ketdi, nasken a kanayon nga usigentayo ti naespirituan a listaantayo tapno masiguradotayo nga ad-adda a suminged ti relasiontayo iti naayat nga Ama, Gayyem, ken Diostayo—ni Jehova.—Basaen ti 2 Corinto 13:5, 6.


text:
Timek Ti Barangay
BGY. BARACCAOIT, GATTARAN, CAGAYAN
Maysa ti Barangay Baraccaoit kadaguiti nainget nga mangtartarabay iti daytoy nga Artikulo “PEOPLES ACTION” (Takder ti Gobyerno iti Umili). Kas kalikagum ti kaadwan mapadayawan toy numo ti biang nga mangibinglay ti takder met ti nanumo a barangay mi panggep kadaguiti adu a proyekto ken saan nga agsarday a suporta ti Gobyerno ti Umili. Adtoy kami met nga mangibinglay kadaguiti programa ken proyekto babaen ti tulong ti Gobyerno Prubinsyal ken Munisipal iti ili a Gattaran.
Ti Barangay Baraccaoit ket maikaddua kadaguiti kadakkelan a Barangay ti ili ti Gattaran. Mabigbigbig babaen ti kinaurnos, kinatalna ken kinangayed ti aglawlaw na babaen ti napakumbaba ken naurnos a panangidaulo ni Punong Barangay ANASTACIO B. ORPILLA, JR. ken daguiti kaddua na ti konseho iti Barangay.
Adda daguiti Proyekto nga naisayangkat ken naimplementar babaen ti tulong iti Gobyerno Prubinsyal ken Munisipal babaen ti pangidaulo ti nayaat ken naanus nga ama ti Prubinsya, Hon. Gov. Alvaro T. Antonio ken Hon. Mayor Matthew Nolasco.
Daguiti Programa ken Proyekto ti Barangay ket adda dan nga us-usaren ken pagnamnamayanen daguiti amin nga agindeg ti Barangay Baraccaoit:
Libre nga agas wenno medisina.
Libre nga usaren ti pageskwelaan kaskada: lapis, ballpen, papel ken kuwaderno tunggal agbasa ti Gattaran East Central School (GECS), Nursery agingga ti Grade VI.
1. Pannakamantinir ti kalsada nga mapan talon inggana pagtagilakkuan.
2. Construction ti Mini Gym
3. Drainage Canal
4. Jetmatic Pump & Artesian Well
5. Brigde & Foot Brigdes
6. RCN Building
Nasao pay toy nagaget a kapitan ta sapay la koma ta agtultuloy ti suporta ti Gobyerno Ti Umili nga idadauluan ni Hon. Alvaro T. Antonio ken ti Munisipiyo ti Gattaran nga imatmatunan met toy nagaget nga mayor Hon. Matthew Nolasco.
Agyaman kami unay ket ni Apo Diyos ti mangtarabay kadakayo.


text:
Pagsasao a Kankana-ey
Ti Kankana-ey (wennoKankanaey) ket ti pagsasao nga Abagatan–Tengnga a Kordiliera iti pamilia ti Austronesio a naisasao iti isla ti Luzon idiay Filipinas a naipangpangruna babaen dagiti tattao a Kankana-ey. Dagiti sabali pay a nagan para iti pagsasao ket mairaman ti Tengnga a Kankanaey, Kankanai, ken Kankanay.[3] Daytoy ket kaaduan nga inus-usar babaen dagiti taga-Kordiliera, a maikuyog ti Ilokano, a naisangayan dagiti tattao manipud iti Mountain Province ken dagiti tattao manipud iti Akin-amianan a parte ti Probinsia ti Benguet.[4] Ti Kankana-ey ket agsinnaranay a maawatan bassit iti pagsasao nga Ilokano.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kankanaey iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Akin-amianan a Kankanaey iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Maeng nga Itneg iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Kankanay". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ "Kankanaey". Naala idi 2016-09-15.
- ^ Allen, Janet L. 2014. **Kankanaey: A Role and Reference Grammar Analysis** Dallas:SIL International


text:
Pasig
Ti Siudad ti Pasig ket maysa kadagiti siudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Sigud a kapitolio ti probinsia ti Rizal sakbay a nabukel ti Metro Manila, kabeddeng ti Pasig iti laud ti Siudad ti Quezon ken Siudad ti Mandaluyong,; iti amianan ti Siudad ti Marikina; iti abagatan ti Siudad ti Makati, ili ti Pateros, ken ti Siudad ti Taguig; ken iti daya ti ili ti Cainta iti probinsia ti Rizal.
Dagiti ladawan idiay Pasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabingbingay ti Siudad ti Pasig iti 30 a barbaranggay.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website ti Siudad ti Pasig
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Thursday, August 22, 2013
Dagiti Daniw Taraon
(Food Poem)
Saanko pay a nasurat ti maipapan daytoy a klase ti daniw. Nabayagen a panggep a suraten ngem saan met a matultuloy, no ania ti daniw taraon wenno ti food poem, food poesy, food poetry. Nupay adda metten nga agur-uray dagiti ehemplotayo, saan a maisapar a suraten, no saan nga impalagip intay nasagang nga ehemplo itoy a daniw.
Itay laeng nabiit, umanay nga intay nagbungisngisan ti nasalawtayo nga ehemplo, ta saannatayo laeng a kinuldit no dipay ket pinapispisan a kasna la kuna: maysaka met kadagiti mangibagbaga a di makasurot! Ta adda ngamin ti rumbeng koma a maaramid ngem saan a pulos a maaramid gapu kadagiti agsusukot a rason no diman ket pambar.
No dadduma, awagak iti daniw kusina daytoy. Kastoy ngamin iti pinangawagtayo daytoy a klase ti daniw idi taraudi ti 1990’s. Daniw kusina wenno daniw taraon, whatever! Ngem kas establisadon a daniw wenno naipablaaken, a kas daniw kusina, kas iti impaulotayo idi nagputartayo iti kastoy a klase.
Nalawa ti sakupen daytoy a klase ti daniw. Daytoy pay ti maysa a rason no apay a naituntunkua iti intay panangsurat. Saan a kas kadagiti dadduma a daniw a maymaysa laeng iti pakaituronganna, ti depinisionna. Daytoy ket nalawa ti sakupenna ken adu ti sangana a pagtaudan ti suraten.
Saan laeng a maipapan kadagiti linuto, lutoen wenno resipi, no kasano iti agluto, pangalaan iti lutoen ken dadduma pay a kapadana ken aramid, mairaman pay ditoy dagiti healthy eating habits—a dayta ti nakakatkatawa a banag nga eksperiensatayo; ti pamataudan iti taraon wenno aniaman a daniw mainaig iti taraon; a makuna nga informative a dandaniw, puera pay dagiti ginamayan iti rhetoric a binatog a mangibunga iti dua wenno ad-adu a kaipapanan. Mangipaneknek a saan laeng a nakalawlawa daytoy no di ket nakabakbaknang.
Adda met ti daniw taraon a mangimpluensia wenno mamagtignay, mangkuldit iti puso ken rikna. Tay tignayenna iti asinoman a makabasa. Ti panggep ti daniw ket tukayenna ti rikna ti asinoman tapno mangibunga iti aksion ken reaksion.
Nabileg dagiti kakastoy a klase ti daniw, dagiti man serioso a saritaan wenno makaparay-aw a daniw—ta adda met dagiti makaparay-aw a daniw a mangimpluensia no di man tignayenda ti rikna wenno aniaman a bunga daytoy kalpasan a nabasa, a makuna a nabaked ti kastoy a daniw, food poem.
Kas iti napasamak kadatayo idi katengngaan ti 1990’s idi nabasatayo ti daniw nga Ingles, a nakatignayantayo ken isu metten iti nangimpluensia kadatayo nga agsurat met iti kastoy a klase ti daniw. Natarnaw pay laeng iti lagiptayo ti pakabuklan ti daniw: daniw a maipapan kadagiti yagit nga ubbing nga agkalkalkal iti basuraan, aniaman a makitada dita a taraon isu ti kanenda a pamedped ti bisin dagitoy nga ubbing nga ul-ulila; nakasarakda iti tinapay a binuoten ken nabangles ngem ti mabisin kanenna latta a dayta, ket siraragsakda ngarud a pinagbibingayan ti tinapay—hating kapatid a kuna dagiti Anggalog, kinnanda ti nagbibingayanda, kabayatan iti pannanganda nakangngegda iti napigsa nga ikkis-dir-i, napaut nga ikkis dir-i dagiti agbuybuya iti agaayam iti golf—iti eksklusibo a golf course iti asidegda. Naisardeng ti pannangan dagiti ubbing ket maysa kadakuada iti nalidayan ken nangmatmat kadagiti ubbing nga agturong met iti eskuelaan.
Dayta man ti daniw.
Nagsimple ngem nagdakkel ti kaipapananna. Gagangay laeng dagiti balikas a nausar ngem natarnaw ti mensahe kadagiti naiparang a ladawan.
Ti laing metten ni mannaniw! Saanna nga imbaga ti nagdudumaan dagiti tattao iti gimong no di ket impakita dagita a nagdudumaan babaen iti aramid ken aksion. Imparangna met ti kinapateg ti edukasion a kas talged ti masakbayan iti asinoman nga agsadag itoy—kas panangmatmat ti ubing kadagiti ubbing nga agturong iti eskuelaan; ti estado ti biag ti nabaknang ken nakurapay—dagiti ulila nga ubbing ken dagiti agaayam iti golf. Makapasennaay ti panangiladawan ni mannaniw iti nasao a buya—ngem maysa a naisangsangayan a panangiladawan ti nagduduma a biag ken no kasano a parang-ayen ti biag—nga isu dayta ti edukasion.
Daniw maipapan iti taraon dayta—panagbirbirok iti taraon dagiti mabisbisinan, saan laeng a taraon iti buksit no di ket taraon pay ti isip.
Dagiti laeng addaan iti natadem a panagimutektek ken naannayas a panagpaliiw iti makasurat iti kakastoy. Makuna a nabaknang ti kusina ni mannaniw ta nakaputar iti kastoy kangayedna.
Naidumduma a daniw ta nabileg ti panangiladawanna kadagiti nagduduma a persona ken estado ti tao iti gimong; uray no simple laeng a daniw (achmeism) ken nalag-an dagiti balikas a naaramat naisabali iti kidagda ta kumpet a dagus ti mensahe kadagiti riders nga awanen iti palpalikaw-palpalikos—ngarud ti kaipapanan ti mensahe ket napintek a mailadawan.
Makuna a naimpluensiaantayo dayta a daniw—dakkel nga impluensia. Isu a nagputartayo met nga insigida kadagiti food poem wenno daniw taraon kalpasan nga intay nabasa dayta nga ehemplo. Ket nagbalin pay a maysa kadagiti paboritotayo a klase ti daniw, lalo kadagiti linaokantayo iti pigura dagiti balikas, nga adda ti sabali a kaipapananna wenno nalawlawa ti pakaituronganna.
Impablaak ti Bannawag dagiti sumagmamano a daniwtayo itoy, a maysa kadagitoy ti maibilang a nalamuyot nga erotica a daniw iti istilo a food poesy. Sumagmamano a Filipino a daniwtayo ti impablaak met iti Home Life Family Magazine. (Usarek ti Filipino a balikas, saan a Tagalog ngamin adda laokna nga Iluko wenno Nabaloi wenno Kankanaey wenno Pangalatok dagiti dadduma a dandaniwtayo.)
Nasutil a daniw, kunatayo ti erotica. Kasta iti panangipatarustayo. (Basaen iti sinurattayo iti napalabas nga isyo daytoy a maipapan kadagiti sinurat nga erotica wenno mapan sadiay www.bilingualpen.com a nangiposteantayo.) Nasutil, kunatayo ta nangidaniwtayo iti maysa a banag ngem adda met iti sabali a kaipapananna. Nasutil ngamin ti imahinasiontayo no maminsan, ngem ketdi wholesome, saan a makasugkar wenno bulgar, saan nga imbaga a diretso.
A kas kuna wenno paliiw dagiti dadduma nga agsuksukisok ken agpalpaliiw, nalawa ken adu ti kaipapanan ti balikas dagiti piksionista-mannaniw ngem kadagiti dadduma pay a mannurat.
Agipablaak aya met ti Bannawag ti erotica a daniw? Wen met a, dagiti saan a bulgar, dagiti wholesome a balikas laeng. Madlawan laeng daytoy dagiti addaan “mata ni mannaniw” isu a saan a bulgar wenno nakaro unay a panagiparang wenno saan a makapasugkar a kaw-iden.
Mangiparangtayo man iti nalamuyot (soft) nga ehemplo ti erotica a daniw iti estilo a food poetry nga impablaak ti Bannawag.
Adtoy ti ehemplo ti daniwtayo a naipablaak iti Bannawag, Enero 29, 2001, kaw-identayo laengen ti maudi a pasetna: No agburbureken danum panagkinnaawatan,/ Lumuknengto metten karnet’ awis/ A pananggaot’ maikapito a sakramento/ Tapno mapiritan iti asin/ Ken matibnokan dara a palet ti biag/ Ti dua a puso a pinagmaymaysa/ Tapno iti naglanglangan nga ikamen/ Ti kasasam-itan a kidem ken samiweng,/ Maiborda iti ap-ap ti pammati/ Ti resipi iti umuna a rabii,/ Ti dinardaraan…”
Dinardaraan kunami iti ilimi a Narvacan ti dinugoan. Dayta ti pakabuklan ti maudi a paset ti daniw.
Ket nabasa met idi ni misis ti daniw iti Bannawag, ta naayat met nga agbasabasa. Ket pinaliiwko ta manglanglangit kalpasan a nabasana ti daniw, a kunam la no adda iti inna us-usigen a banag wenno nakatukno iti atang a kunada, adda iti nakakuldinganna iti binasana a daniw?
Ania ngata ti mulmulmolan ti mugingna, aya? kunkunak met a idi, iti bagik.
Pagammuan, kunana ketdin nga immisuot: “Bao ninam, apay pati dayta a banag idaniwmo?” Nupay marurod-a-saan, umis-isem ketdi. “Losngim kitdi, anak na lasika...!” Imbaniekesna.
Ket inulitko a, ti nasutil a linia ti daniw: saan aya a kasta ti resipi iti umuna a rabii, ti dinardaraaan...?
Imbautbautna la ket ngarud ti Bannawag kadatao.
Kadagiti addaan iti “mata ni mannaniw” ammodan ti kayatko a sawen wenno ibagbagak iti daniw. Daniw dayta a napauloan iti “Daniw-kusina #2” ta adda immuna a kasta met laeng ti paulona, ti daniw a maipapan iti panagtuno iti bangus—a maiyarig iti agsurat iti sarita wenno daniw iti panagtuno iti bangus, isu a daniw kusina, maipapan iti taraon. Daniw taraon! Food poem nga intay lawlawaten.
Saan laeng a dagiti serioso a dandaniw iti pakaadawan kadagiti maimpluensia ken nakatartarnaw a panagiladawan uray met iti makapay-aw wenno iti komedi a dandaniw. Adu dagiti kakastoy a dandaniw, saan laeng a dagiti nailibro no di ket uray iti net.
Mangadawtayo man iti maysa a food poem a makaparay-aw. Naiposte (naipablaak) daytoy iti www.gigglepoetry.com babaen iti pluma ni Robert Scotellaro ken napauloan iti “A Balanced Diet” wenno dagiti agdietdieta ken naibulos iti kusina a persona. Immuna a naipablaak iti libro a “Miles of Smiles” ti Meadowbrook Press.
Usigentayo a nalaing ti daniw taraon: “I eat a balanced diet,/ I do it day and night—/ a pound of brownies on my left,/ a pound upon my right.
And filling up my right hand,/ with clear and certain heft,/ a twelve-ounce bag of jellybeans./
The same is on my left.
A candy cane in one hand,/ and likewise in the other./ There are equal sweets on either side,/ a big frown from my mother.
I eat a balanced diet,/ but mother disagrees./ I just don’t understand it./ She’s so darned hard to please!
Dayta man ti makapaisem a daniw. No ania daydiay ibagbagana ket maiduma iti rumbeng koma a maaramid. Maiduma iti sao iti aramid. Agdiedietaak kunan ngem nagadu met ti ukkonna a makan iti pay aldaw ken rabii.
A kas met kadatao a, agdietaak kunak, ngem saan met a masursurot, aglalo no magustoan ken tagiimasen ti maidaya a taraon, malipatan dayta dieta.
Kuna la ket ngarud ti maysa kadagiti essay a nabasak, a dayta kano balikas a dieta (diet) ket mabilbilang iti ramay iti makatungpal. Balanced diet ti rason no saan a naimas ti naidasar a taraon, ngem no naimas aglalo no nakaim-imas dayta a taraon ket uray la makapatubbog ti katay ken makapabukirad iti mata, malipatan dayta a balikas. Wenno irason a mammaminsan met laeng a nasalungasing; ngem ti maminsan gagangay nga agtinnag a masansan.
Food poem? A, wen, saan laeng a dagiti serioso a banag no di ket uray dagiti makaparay-aw. Food poem a maysa a klase ti daniw a nasken pay a maidur-as iti Ilocano lit.
Nakisang no dipay makuna nga awan itan iti makita a food poem iti Ilokano—iti man nangtratar iti taraon ti buksit ken taraon ti naganaygay nga isip. @
Posted by Ka Iddo at 9:16 AM 0 comments
Sunday, August 11, 2013
Ti Panawen Ti Novella
Ti Panawen Ti Novella
Kadagiti naglabas a dekada, lalo idi ‘90s a namayagpag dagiti novella. Nagadu dagiti babasaen itoy a nagruar. Kadagiti newsstand kadagiti bangketa nagadu a nakabitin a display; iti tiendaan, lalo dagiti sigud nga aglaklako iti gawed ken bua, tabako, dinobla ken pagdobla (rolling paper) ket naaplagan ti puestoda kadagiti nagduduma a novella. Adda ti love story, adventure, suspense, mystery, horror, fantasy, romance ken dadduma pay.
Uray ni Ilokano ket tinapoganna met daytoy, a kas kada Juan S. P. Hidalgo, Jr., Guillermo Rojas ken dadduma pay a nagipablaak a bukodda. Lalo ket nalaka met iti bayadna ti maysa, lalo dagiti naiprinta iti newsprint ken nagaramat iti tacker kas iti aramat dagiti magasin ken komiks. Makaenganyo iti agbasabasa, ta iti uneg laeng iti dua nga oras wenno nakurang pay, nalpasen ti panagbasa.
Adu ti urnong idi, ta nalaka met ti bayad, ngem no adda masangaili, ket saan met nga agpangadua iti saan nga agpabulod kadagitoy iti tallo wenno ad-adu pay. Ay ket, bulod-tagikua, a, ta dayta met ti naynay a mapasamak. Yantangay ta nabasa metten, baybay-an lattan, uray ta saan met a kas iti kapateg iti libro.
Adu dagiti naengganyo a nagbasabasa kadagitoy. Uray met datao, naengganyo met a nagbasabasa ta kasapulan a pagadawan kadagiti idea kadagiti sursuraten nga script iti radio, nga adda innem a regular a program ken dua a Sunday program nga intay isuratan; ket mas lalon a nanayunan idi nagtallo pulo ti pluma daydi Manong Peter Laguardia, immadu ti intay isuratan ta immabut iti sangapulo ket tallo nga scrpits iti suraten iti inaldaw, isu a kasapulan iti pagadawan kadagiti idea; idi agangay, inayabantayon da Vidal Valdez ken Delfin Dumayas nga agsurat yantangay-agsursuratda met iti radio script sadiay Ilocos Norte. Nakatulong dagitoy a pocket books a pangadawan iti idea—pocket books lattan iti pangawag ta saan met a maitutop a maawagan ida iti libro ta saanda a hardbound ken nakatackerda met.
Uray idi nangsurat datao iti ababa a nobela—daytoy ti termino iti Bannawag, nga agatiddog iti lima agingga iti sangapulo ket dua a tsapters. Dayta ngarud ti uso a sinurat iti panawen, ta nagrigat met ngarud iti agimakinilia iti nobela ta nagatiddog met, ket maapektaran no kuan ti panagmakinilia iti radio script ta saan pay laeng nga uso idi kompiuter idi dekada ‘90. Isu a sangapulo a tsapter ti insubmitartayo, a nagtinng a walo a tsapers idi naedit; nangipatulodtayo manen iti pito tsapters, a naibasar iti pito nga aldaw iti lawas, ngem immabut iti sumagmamano a tawen saan met la a naipablaaken; isu nga inruartayon idi iti Sirmata Magasin, a kas panangipaay iti Consuelo de bobo iti kinarigat a nagtaltalmeg kadagiti teklado ti makinilia, iti panagpanunot iti tema a suraten—daytay naisabali iti gagangay wenno justice for the effort.
Ta ania ngamin aya dagitoy a novellas?
Mabasa iti Wikipedia: A novella is a written, fictional and prose narrative, usually longer than a novelette but shorter than a novel...
Iti wiki.answers.com, kunana met: A novella is basically a short novel. Novellas are typically fictional pieces of literature that are longer than short stories and shorter than actual novels. There is no exact word count, but novellas are usually between 15,000 and 50,000 words long, and they are not typically split into chapters.
Ngem kadagiti pocket books, umanayen iti 60 a panid wenno nasursurok bassit, a gagangay nga agtinnagto latta iti 60 a panid no maedit. Kastoy ti requirements a naynay nga imaldit dagiti publishers.
Kastoy met laeng dagiti ababa a nobela a maipabpablaak iti Bannawag, a ti naudi a pannakabasak itay nabiit ket ti ababa a nobela, a limansa a tsapter, husto la unay ti bilang ti novella—atiddog la unay unay a sarita ngem ababa met a nobela. Pagpintasanna dagiti kakastoy a sinurat ket awanen dagiti subplot ket nakasentro lattan para iti kangrunaan a bida.
Uray dagiti nalalatak a mannurat iti lubong ket addaanda met iti kastoy a sinurat, 60-120 pages, wenno ababa a nobela atiddog unay a sarita. Dagitoy dagiti novellas, literally, it’s Italian for a “little novelty,” a kas nadakamat iti Listverse. Ababa ngem napintas... @
Posted by Ka Iddo at 7:25 PM 0 comments
Wednesday, August 07, 2013
Ti Sensitibo a Topiko
Nakalawlawa ti kabangkagan ti literatura a para ubbing iti pagilian, saan nga agngudo iti immatang, ket agtultuloy pay iti inna ilalawa kabayatan iti inna panagdur-as. Ti literatura para ubbing ket pumayagpag saan laengen nga iti bukodtayo laong—iti pagilian no dipay ket iti sabsabali a pagilian iti Asia babaen iti pannakaipatarus dagiti aramid ni Filipino. (Basaen ti napalabas nga isyo maipapan itoy a sinurat.)
Isu a pumayagpag dagiti mannurat itoy a genre a mangibaskag ti kartada dagiti sinuratda—ket dayta a panagpayagpag tumaud met dagiti sinurat a saan a gagangay a mabasa iti kallabes, dagiti simmari iti alad ti kahon a nariingan—a rumbeng laeng nga isu ti mapasamak ta isu ti makuna a barometro ti dur-asan no makita iti panagbaliw ti panirigan, lalo iti pannakibiang iti mapaspasamak iti bukodda a lubong ken panangipresentar kadagiti nadumaduma nga isyos a sitatallugod nga awaten dagiti agbasbasa ken umayon iti konsepto a lawlawaten; ta no kasano iti kalawa daytoy a genre, kasta met ti tumtumboken a suporta ken respeto dagiti mannurat; dayta panagtallugod dagiti riders nga umayon no di man mangipaay iti respeto iti nabasana a konsepto ti mangipaay met iti para tignay kadagiti mannnurat itoy nga genre nga agputar pay iti ad-adu ken agtultuloy a mangbukibok iti nakadulin a gameng itoy a pagduyosan.
Madlaw laeng iti nabuntog a tignay ti gapuanan ni Ilokano itoy—iti man bukodna a literatura wenno iti eksperiensana a nasurat iti sabali a lenguahe no isu. Nupay kasta, adda ketdi dagiti rason a lumtaw no apay a mapasamak daytoy, a kas iti limitado nga akses ti pangiruaran ti sinurat wenno iti direkta a pannao, pagisubmitaran iti sinurat para iti bukodna a lenguahe; manmano no dipay ket awan ti masalamaan a kapuli a mannurat nga agsursurat iti sabali a lenguahe a nangtratar ti eksperiensana iti panagubingna iti Kailokoan—malagipko la ket ngarud dagitio nalalatak a mannurat nga Ilokano a dagiti eksperiensada iti Kailokoan ti nailaga kadagiti dadduma a sinuratda, a kas kada Brillantes, Bulusan, Jose, ken dadduma pay a mannurat iti English ket saan a napukaw ti kinaasinoda a mannurat ken nagtaudanda a puli ni Ilokano. The same thing koma no tapugan ti children’s lit, uray no ti eksperiensa laeng ni Ilokano uray no nasurat iti Filipino wenno iti English.
Ngarud, aniaman a medium wenno lenguahe ti usaren nga agsurat no ti eksperiensa dita ket Ilokano, still, maibilang nga Ilokano lit dayta—ket dayta koma iti mausatan a sumrekan no diman man mapalawa nga ayuyangan dagiti agessem iti literatura para ubbing.
Ket siguro, maitutop a sumiriptayo kadagiti aspekto wenno panirigan tapno maaddaan iti idea ti asinoman nga addaan iti interes itoy. (Kaniak a biang, kaunaan nga interesko ket ti children’s lit, kaunaan a naipablaak a sinuratko a sarita ket para ubbing; ti sinurattayo a Tagalog a pinagadalan dagiti estudiante ket literatura para ubbing; isu a no maminsan gamgamek man nga isubli dayta bukod ken naimnas a pagduyosan.)
Adtoy ngarud iti sangaduyog a singasing tapno umamnut no diman mamagtignay ti esseman ti asinoman nga agduyos itoy a genre, kas makitami wenno mapaliiw a dana a rumbeng laeng a taluntunen iti panagdaliasat iti biag; dagiti kapanunotan nga umno laeng nga ikkan wenno ipaay iti konsiderasion, no di man kayat uray no awidenna laeng ti immatang ti asinoman ket maysan dayta nga addang wenno pangrugian iti addang a kaitutopan; nupay kasta, mangidatagtayo iti ehemplo kadagiti sensitbo a topiko nga intay taldiapan).
Kadagiti sinurat a nabasbasa, lektiur nga inatendaran, kadagiti diskusion ken obserbasion, ken uray ania a klase ti sinurat saan laeng a literatura no dipay ket uray iti komunikasion ket nagbatay latta iti kinabileg ti intension babaen kadagiti ikur-it a balikas. As I see it, naurnos man ken saan dagiti binatog (sentence) lumtaw latta ti kinabileg dagiti balikas—ta adda met dagiti naurnos a binatog ngem saan a makapnek wenno makapatik-ab idinto ta adda met ti ababa wenno karrakarra wenno aglalaok ti barut, bamban ken nylon ngem lumtaw latta ti kinabileg ti punto a kayatna nga idanon. In short, ti lenguahe ti kangrunaan iti amin a sinurat.
Nagsusupadi dagiti lenguahe iti aniaman a genre, para ubbing, nanakman, krimen, makaparay-aw, makapabuteng, labistori, adbentrura ken dadduma pay. Iti bukodko a panirigan, daytoy ti umuna a preperensia iti panagpili iti makapnek a nabasa.
Ket no literatura a para ubbing, lenguahe met dagiti ubbing ti mausar—ti natural a lenguahe saan a sintetiko.
Malagipko man idi taraudi ti dekada 90’s a damok a makigamulo iti Saringit Chronicle, adda ti sinurat, ababa a sarita a para ubbing a naiyawat kaniak tapno innak editen. Kayatko unay ti idea, kabaruanan a kas kadagiti nabasbasak a panagiparang kadagiti sensitibo panirigan, lalo pay nga inarunanna ti eesseman iti sigud a pagduyosan—children’s lit—ngem iti ayanna a pagdaksan ket ti lenguahe a nausar ket saan a maitutop a para ubbing no di ket kadagiti intellectual ken nataengan, a possible pay a nangatngato pay ti IQ ti ubbing iti sarita a dipay nakadanon iti tukad a gred wan ngem dagiti dadduma a nanakman; nupay kasta, inaramatko ti exceptional regardless of biological consideration a nadakamat iti sarita, ngem isu nga isu ti panagkitak; ad-adda a ti autor ti agsasao iti sarita a kas batikano a komentarista iti gimong ngem iti ubing iti sarita. Saan a maitutop iti betereno nga intellectual a komentarista iti kagimongan iti panunot ti maysa nga ubing—madi ti lenguahe a nausar.
Uray met iti daniw, napintas ti pannakasurat ti imbagana a putarna, ngem no taldiapan iti eksperiensa ti daniw ken ti autor, karkardayo la unay ta eksperiensa ni Amerikano ti daniw, uray ti setting ket idi dinamagko nakapanen sadiay a lugar immisem, laeng. Ngarud impinalkon iti muging a maysa la ketdi a bunga ken gapuanan ti “Pirates of the Caribbean” ti naisubmitar a daniw. Adda met responsibilidad wenno akinresponsibilidad ti asinoman a nakaiyawatan iti akem a mangkita iti aniaman a klase ti sinurat iti literatura wenno ania a klase ti sinurat.
Makita dagiti ehemplo a nadakamat a naitugotan ti kinapudno babaen iti lenguahe. Napateg ti lenguahe a mausaar, no saan maitutop ti lenguahe, usigen ti autor no kasano a dimteng kenkuana ti idea, ket no saan a tumutop adda la ketdi ti misterio nga agas-asuk.
Ti maysa pay panangpalawa wenno mangpalawa ti bangkag ti literatura para ubbing ket ti panangaramat daytoy a kas medium iti panangipaawat, panangisuro kadagiti sensitibo a banag a saan a masukit ti rikna no diman iti panangawid ti interes dagiti ubing.
Sakbayna rimmuar, saan a madakdakamat iti literature dagiti ubbing dagiti sensitibo a banag. Ti kangrunaan a parikut ket no kasano nga idalan daytoy kabarbaro wenno simmari iti kas iti gagangay a topiko. Ngem saan a maawanan ni mannurat iti panglakagan, tapno naannayas ti panangipaawat ken pannakaisuro iti kayat nga ibaga no isu ti intension ti sinurat. Agdepende daytoy no ania a klase ti approach ti usaren iti tumutop a lenguahe—daytay saan a makasugkar no di ket makaay-ayo a lenguahe a tumutop la unay a para kadagiti ubbing.
Iti salaysay ni Eugene Y. Evasco a “Sitwasyon ng Panitikang Pambata sa Pilipinas (2010-2012)” nangdakamat dagiti sumagmamano a sinurat iti sensitibo a banag. Maibilang kadagiti nadakamat ti sinurat ni Ma. Ceres P. Doyo a “Bituin and the Big Flood” (2010) a nakatrataran ti kalamidad ken no kasano a sakbayan dayta tapno maliklikan iti saan a nasayaat nga ibunga dayta a kalamidad; iti gimong lalo idi un-unana a panawen ket adda ti tugkik ti pannakaawat no kasano nga ilugar ti maysa nga ampon—kunaen a sarado ti ridaw wenno maysa a sarado a saritaan iti muging ti gimong, ngem iti sarita ni Luis Gatmaitan nga “Ipinaglihi sa Labanos” ket linukatanna dagiti adu a muging iti nasged a pannakaawat ken nakatrataran iti ngatangata ti maysa nga ampon; iti sarita a “Paikot-ikot” a sarita ni Irene Carolina Sarmiento maipapan iti kasasaad ti ubing nga autistic—pudno la unay a nasken a mapespes a nalaing ti aanusan ken pannakaawat kadagiti addaan rangkap, banag a nagballigi ti autor a nangiparang. Kasano nga awaten ti ti pannakatay? Wenno ipapatay? Not even kadagiti nataengan ket saanda a maawatan, di mas lalon kadagiti ubbing a dida maawatan? Ngem nailawlawag a nalaing iti sarita a “Heaven’s Butterfly” a sarita da Cathy ken Pia B. Guballa.
Ti realism a mapaspasamak iti gimong maipapan iti militarisasion iti kaawayan, maipapan iti agrario ken kasasaad dagiti indigenous people a kas iti maaninag iti sarita ni Edgardo Maranan.
Kadagiti addaan rangkap nga ubbing, ti sarita a “Hands That Bridge” Perpi Tiongson; ti kinapateg ti epiko a Hudhud iti Ifugao iti winarwar ni Agay C. Llanera; ti pannakasursuro nga agpinta ken panangisuro daytoy kadagiti kapada nga ubbing ti tinaming ni Bong Oris iti A Reader’s Story; ken Pallete of Dreams ni Liwliwa Malabed; ti Why Can’t Uncle Martin Fix My Bike ni Czaria Vijulet Jusi maipapan ti kabibiag ti OFW; The Spirit of the Rain ni John Anthony Tindoc; ti panangisubo ti natnag a kanen iti Five Seconds Only ni Hannah Lyn Creencia; ubing nga addaan iti diperensia iti utek iti maipapan dagiti sarita a Crooked ni Hannah Lyn Creencia ken ti Maki’s Colorful World ni Margaret P. Yarcia
Uray iti panagbaliw iti panirigan iti seksualidad wenno ti maipapan iti gay world ket saan a nakalibas kadagiti mannurat iti children’sa lit, uray ken ni Ilokano ket adda met daytoy babaen iti komiks a panagasawa da tomboy ken ni bakla a nobela iti Bannawag.
Iti Ilokano lit, tumpaw, rumabaw ti sarita maipapan kadagiti indigenous people maipapan iti kinanumo ti maysa nga ubing nga Aeta—siempre wenno gagangay a saan a maikkan iti atension gapu ta kameng iti indigenous people, ngem kas akem dagiti titser—no kasano nga akseptaren dagiti babassit a banag, a kas iti pannakapatudon ken ni Aeta a mangaramid iti intermission number iti Boy Scout Jamboree, nga amin a nangited iti intermission ket nagsagrap iti dir-i ken pammadayaw; dimteng ti batang ti eskuelaan ni Aeta ket nagpasango nga agtokar babaen iti nose flute nga indigenous a musical instrument dagiti Aeta ket tinokarna ti kanta a “O Naraniag a Bulan” ken adu iti naragsakan ket indauloan pay ti superbisor iti nagpasango iti salonan a napan nagsala ket sinaruno met dagiti dadduma a mannursuro ket ti intermission number ni Aeta ti nagpaay a kararagsakan iti dayta a pasken; ti sarita a para ubbing, ket saan laeng a para iti entertainment no di ket suroanna dagiti riders a mangapseptar kadagiti babassit a bambanag aglalo iti panagpapada ti amin a tao, ken panangipakita no asino a talaga ti modelo a titser—saan nga ideskribir babaen iti balikas no di ket iti aramid.
Addan dagiti sensitibo a topiko ti children’s lit iti Literatura Ilokana ngem na-classify a kas sarita lattan. Maikkan koma pay iti ad-adu a panawen ken atension tapno rumangpaya met. @
Posted by Ka Iddo at 6:16 AM 0 comments
Sunday, August 04, 2013
Saludsod Iti Pasalip
Rumbeng kadi nga awan ti mangabak iti maysa a pasalip iti panagsuratan? Daytoy ti intext ti maysa a pagayam, a dina kayat a maibutaktak ti kinaasinona, a nalabit wenno di pagduaduaan iti kinaadda ti ngatangatana wenno makarikna ngata iti panagaripapa isu nga agsadag iti kinatalged agingga maragpat ti panunotna iti kongreto nga inna pagbatayan iti ibaskagna met a pangngeddeng. Tapno maguped dayta a panagduaduana, inyumanna kadatayo, a nangiddawanna iti bukodtayo a kapanunotan maipapan itoy. Imbagatayo met kenkuana ti bukodtayo a kapanunotan maipapan iti inna pakariribukan.
Ken agsipud ta maipapan iti literatura ti nakasentroan daytoy a kolum, insurattayo met ti kapanunotan ken kapaliiwantayo ditoy; kalpasan a naibagatayon kenni gayyem ti bukodtayo a kapanunotan ken kapaliiwan.
Subliantayo ti saludsodna ken nasken nga idatagtayo ti kapaliiwantayo kadagiti naglabas a pakontes ken dadduma pay pakontes iti panagsuratan saan laeng a ti bukodtayo a dila no dipay ket iti sabsabali. Adawentayo ti kapaliiwantayo kadagitoy tapno masirok ti kapuonan ti amin wenno pagibasaran iti inyetnag a pangngeddeng.
Iti kapaliiwantayo, very lenient—tolerado, managpanuynoy unay, managpalabas unay—wen, dayta ti korek a termino ti Ilocano lit no maipapan iti aniaman a pakontes, saan unay a naestrikto a kas kadagiti dadduma pay a pasalip dagiti dadduma pay a lengguahe; napaliiwtayo daytoy kadagiti napalpalabas a komentario, analyses, kritisismo ken dadduma pay a sinurat (opinion) maipapan iti kapaliiwan kadagiti nangabak iti pakontes ken kapanunotan a naidatag, nakiddaw man wenno saan maipapan itoy.
Kas iti opinion ti maysa a panglakayen iti Ilocano lit, ti ebaluasion ti sinurat ket ad-adda nga agbatay iti substance –ania ti Ilokanonan, hmn, dagsen ti/dagiti elemento a naaramat ken/wenno ania iti topikona ken kayatna nga ibaga; kabarbaro kadi nga idea wenno nagasgasen?
No daytoy ti rason, wen, ala, kumanunongak met, ania ngarud ikidemanen a, ti motivation iti sabali lalo no agdadamo nga agsurat ket ad-adda nga ikkan iti preperensia just for the sake ti kabukbukodan a literatura; ti leniency ket maisarwag, ket dagiti sekreto ket kapaliiwan, agbatida a kas aridaed ti kalman, ta mangnamnama a dumtengto met ti panawen nga inda maragpat iti kinaumno inton maluoman ti plumada, lalo ket kaaduanna kadagiti mannurat nga Ilokano ket damoda a tumapog iti talon ti panagsuratan.
Ngem no dagiti dadduma pay a rason iti pasalip, aglalo kadagiti naidatagen a pagannurotan ken no maipapan iti definition, saanak metten nga umayon iti panangpalabas. Saanak nga umayon no daytoy ti nasukit.
Adu metten dagiti pasalip nga intay naghuradoan ket dagiti definition ken naituding a pagannurotan ket inikkan iti preperensia ngem iti sabali. Adu ken atiddog a discussion, palawag ken argumento, kontra argumento iti naidatag; saanen wenno mailaksiden iti substance iti sinurat ta ti kitkitaenen ket paglintegan—no dagiti dadduma a paglintegan a mabalin a mabinnat, wen, umayunak latta, ta dayta ngarud motivation ti rason, a kas iti maysa nga intay naghuraduan—nga inlawlawag dagiti pada nga hurados ti kangrunaan a rason.
Ngem saanko nga ayunan no naikeddengen a dayta ti paglintegan wenno dayta ti pagsasalipan.
A kas iti maysa a pasalip ti daniw nga on the spot GUMIL convention, awan a pulos ti intedko a nangabak no di laeng ti maysa nga special prize. Diak a kanunongan dagiti padak nga hurados, ti rasonko: naidatag ti pagsasalipan, ket amin—repeat, amin a nakisalip ket awan iti nakasurot ti kayat a sawen dayta a pagsasalipan.
Rumbeng kadi nga ited ti pammadayaw no awan iti nakasurot iti paglintegan? Kaniak a biang, saan, ta saanda a naragpat ti paglintegan. Ti saritaan ditoy ken ti maipapan kadagiti pagannurotan saan a maipapan iti kadagiti sinurat.
No maipapan iti sinurat, wen, kanunongak iti panangbinnat ti muging ngem dagiti dagiti rules ti malabsing, nungka, ngamin iti bukodko a kapanunotan, dagiti hurados ti mangtimon iti maysa a pasalip. Adda kadakuada, iggemda ti nagan ti pasalip ket no agkibaltangda, nagkibaltang met ti nagpasalip, mapellasan ti credentials.
Apay a mangikeddeng iti paglintegan no saan nga isu ti masurot? No awan iti nakaragpat wenno nakasurot iti pagsasalipan, apay nga ited ti gunggona?
Daytoy ti turongen ti intext ni pagayam, ti napalabas a pakontes ti sarita sadiay Cagayan ti nalabit a kayatna a malawlawagan. Awan ti nanangabak a gunggona, ngem adda ti special prize.
Ti makunak, kanunongak ti resulta no saan a naragpat dagiti agsasalip no ania ti pagsasalipan, maitutop laeng a saan nga ited dagiti gunggona. Adda naikeddeng a pagsasalipan, nga isu dayta ti maipapan iti diaspora—ti panagdappat, panagtawataw (kuna dagiti dadduma), pannakaipalais iti sabali a lugar ket sadiayen a simmantak, rimmangpaya wenno nalpay, nanglaylay no isu. Ta kas iti nabasatayo a paglintegan, maipapan iti diaspora ti pagsasalipan.
No awan iti nakaragpat kadayta nga annuroten ti pagsasalipan, natural nga awan ti maited a gunggona, saan a mabalin a pagtignayen ti leniency ditoy ta makabasol, mababalaw met ti agpakontes lalo dagiti naghurado no mabasa a saan met a maipapan iti nagsasalipan ti agparang a nangabak.
Ti maipapan iti diaspora ti pagsasalipan, awanen iti sabali pay. No awan iti nangtratar iti diaspora, maitutop a di ited dagiti pammadayaw.
Kadagiti open (awan iti naikeddeng a tema a pagsasalipan), no marikna ti hurado nga awan iti maitutop a mangabak para iti dayta a gunggona, maitutop a saan nga ited. Kas iti pammaliiwko iti pasalip iti Palanca Awards (saan nga Iluko), pasaray awan ti maited a gunggona no dida maikari iti dayta a puesto.
No iti sabali a lengguahe, nasisita a masurot (adhere) unay no ania ti reglamento wenno pagannurotan ti pasalip.
Iti maysaa pasalip, ti opinion ti maysa kadagiti hurado, a rumbeng laeng a mabakantean koma ti puesto wenno ti umuna a gunggona ta patienna nga awan iti nakaragpat. Ngem agsipud ta nakaisigudanen ti Ilocano lit a mapunoan latta amin a gunggona, isu ti sinurotda. Ket ti resulta, adda dimlaw, banag a naliklikan koma no estrikto a maipatungpal ti pagannurotan wenno estrikto iti panagpili ket saan nga ited ti gunggona no awan iti maikari nga umawat.
Iti pasalip iti sarita sadiay Cagayan, nalabit nga awan ngata iti nakapatar iti naikeddeng a tema ti pagsasalipan isu nga amin a gunggona ket naikeddeng a saan a maited.
Babaen itoy a nairugi a banag, sapay ta isu ti masurot kadagiti pay sumarsaruno nga agpasalip, nga estrikto a maipatungpal dagiti alagaden ken ti tema a pagsasalipan.
No nangikeddeng iti tema a pagsasalipan, sakanto nakabasa iti nangabak a saanna a sinurot ti tema, agsagrap la ketdi ti adu a pammabalaw; ket siguradoenmi met nga adda espasio daytoy a kolum para iti dayta a banag.
No ania ti pagsasalipan a naibaga, isu laeng koma iti pagsasalipan. @
Posted by Ka Iddo at 6:13 PM 0 comments
Friday, August 02, 2013
(Biagek man daytoy bareng no dipay nagkasamekan ti dalan...)
Vicassan: Maysa a Taldiap
No kastoy a kapator iti pannakidangadang ti writer’s block, ti panangsubli kadagiti tugot iti napalabas ket posible nga isublina met ti ayamuom ti musa, ket iti pannakasay-op ti pay-odna sumanikar met ti agdudungsa a muging. Ngata a, adda met kinapudnona?
Nataldiapak ti New Vicassan’s English-Pilipino Dictionary, ti agtallo pulgada kapuskolna a diksionario. Nabayag met a miningmingak. Nabayagen a diak inuk-ukag, diak payen malagip no kaano ti naudi. Ta sipud nagkompiuter datao idi 2002, saanen a masango nga ukraden ta adda met built-in ti MS Word (English) sabali laeng ti internet a naynay a kamangan no kasapulan; idinto ta kadagiti napalpalabas a tawen ket kangrunaan nga alikamen isuda ken ti Webster’s Ninth New Collegiate Dictionary a kas pakalaglagipan iti panaglaklako iti nateng ken prutas. Ti Vicassan ket ginatang a kas pakalaglagipan iti maudi a sueldo a kas mannurat iti radio (1992-1997) iti MPBC ken ginatang idi September 27, 1997, a kas insurat iti petsa ti pannakagatangna a mabasa iti flyleaf daytoy a pagbalikasan.
Inusarko ti balikas a pagbalikasan imbes a diksionario (Spanish-Iloko); daytoy ngamin a balikas ti insingasing idi ni Manong Pelagio Alcantara a kas mabasa iti naiwaras a napagadalan iti GUMIL La Union Convention a napasamak idi Enero 1990.
Vicassan lattan ti pangawagko itoy a diksionario a Pilipino a sinurat da Vito Castillo Santos ken Luningning L. Santos. Vicassan, ta dayta ti pangiyababaan (contraction) ti nagan ‘toy lexicographer.
Apay ngata a P, kayatmo a damagen? P as in Pilipino, saan ket nga F koma a kas iti mabasbasa a balbalikas iti kabaruanan ortograpia?
Iti sinurat/salaysay ni Ambeth R. Ocampo a napauloan iti “Who is Vicassan?” iti librona nga ‘Aguinaldo’s Breakfast and other Looking Back Essays’ ken immuna a nabasa dagitoy iti panid ti Weekend Magazine ti Philippine Daily Express ken iti Sunday Inquirer Express. Inlawlawag ni Vito Castillo Santos a saanna a kanunongan ti kabaruanan nga ortograpia a maus-usar iti Tagalog.
Napasamak dayta a panangilawlawag idi napan ininterbiu ni Ambeth Ocampo ni Vicassan sadiay balayda idiay Quezon City.
Ni Vicassan ket anak ni nalatak a mannurat Lope K. Santos, ti nangsurat iti kaunaan a Pilipino grammar, ti Bararila ng Wikang Pambansa.
Insurat ni kalatakan nga historian iti agdama a panawen, Ambeth Ocampo ti insalaysay ni Vicassan: “I was working at the Institute of National Language. My father, Lope K. Santos, was the director and, of course you know that he formulated the first Bararila ng Wikang Pambansa...”
(Nagatangtayo met ti libro ni Ambeth Ocampo nga ‘Aguinaldo’s Breakfast and other Looking Back Essays’ idi napantayo ginatang ti libro nga “Stainless Longganisa” ni nalatak unay a fictitious a nagan Bob Ong—pinapogi a nagan manipud ken ni komentarista a Bobong Pinoy iti www.bobongpinoy.com. (saanen a maakses), naadaw ti balikas a Bob Ong ‘iti bobong’ Pinoy manipud iti pinapogi nga email ti naayat a sumsumrek ken makitaktakunaynay iti forum; suspetsatayo idi a maysa a professor iti UP Diliman ni Bob Ong, isu a dinamagtayo a mismo iti suspetsatayo a professor ngem dina met inamin; ket agingga ita, awan ti makaibaga ti kinaasino ni Bob Ong; ngem agsublitayon ken ni Vicassan, subliantayto ni Bob Ong iti sumaruno a topiko.)
No apay ngata, kunam, a ‘P’ ti inusar ni Vicassan?
Ni met laeng Vicassan iti makailawlawag iti nalawag unay a kaipapananna iti sumaruno nga isyo.
Insurat ni Ambeth Ocampo iti librona ti interbiuna ken ni Vicassan: “Right now, I am upset over this new orthography. Some quarters are calling the language ‘Filipino’ with an ‘f’ instead of ‘p’ because the Constitution spelled it that way. I keep wondering about this so-called Filipino. For example they translate the English word ‘case’ as ‘kaso’ which is usual but wrong. The correct word for ‘case’ is derived from the Spanish—asunto...”
Wen, met a. Korek.
Ket nalagipko met ti komentario ni National Artist for Literarature Virgilio Almario, AKA Rio Alma maipapan iti translation kontra popularized a balikas. Ta uray ania a diksionario, saan a masarakan ti balikas nga ‘aspeto’—as in aspeto ng buhay. Aspeto wenno aspect iti English. Ngem awan iti diksionario dayta a balikas, uray no agbalibaliktadka kada agpugipugiit a mangsarak. Kas kuna met laeng ni Rio Alma, aspekto ti umno a translation. Ta uray isuna (Almario) ket nagar-aramat met kadagiti popularized wenno pinanday a balikas (coin word).
Idi 1987, uray la datao nagbalibaliktad kada nagpugipugiit a nangbirbirok iti diksionario ti balikas a ‘katon’ a kas mabasa iti paboritok a daniw ‘toy national artist for literature, a napauloan iti “Katon Para Sa Limang Pandama.” Ngem saantayo a nasarakan dayta a balikas a katon. Iti panangutobtayo, panangusisa, imbalibaliktad, impugipugiit a nalaing ti daniw, ti balikas a katon ken pinanday a balikas manipud iti English a ‘cotton’ wenno iti popularized a Taglish. (Sumarunonto a topiko ti pinanday a balikas.)
Isu nga awan kanon ti nasayaat a Filipino dictionary, kuna ni Vicassan, “Due to my critical look at language and my writing, I realized there was no good Filipino dictionary. I wanted to show all these academics I could do it even without a college degree.”
Ala ket, kunatayo met, iti Iluko, no ania daydiay ortograpia nga usarmo, mabalin latta—no agusarka iti kabaruanan wenno surat-lakay nga adda dagiti letra C, Q ken dadduma pay. Ta di met basta mapunas lattan ti nakairuaman ken nariingan dagiti nataenganen, isu a kanunongantayo latta met ni Vicassan dayta a kunana.
Nupay nagmuraregtayo met idi 90s iti panagusaran iti P ken F. Isu a dinamagtayon a mismo ken ni komisioner ti Linangan ng Wikang Pambansa, Dr. Leocio Deriada, ket kunana, ti F=Filipino para iti amin, isu a nawaya ti amin a mangilaok (incorporates) ti bukodna a dila, ta lenguahe ngarud ti amin a Pinoy daytoy isu a nasken met a pabaknangen; ket ti maysa a wagas iti panangpabaknang itoy ket iti panangilaok kadagiti kabukbukodan a dila ken dagiti coin word. Ayunak daytoy a wagas.
Isu a no agsurattayo iti Tagalog, adda latta laokna nga Iluko, Nabaloi, Kankanaey wenno Pangasinense. Nakitak daytoy a wagas dagiti mannurat iti Bicolnon ken dadduma pay a lenguahe. Apay ketdin a diak met aramiden?
Insurat ni Leoncio P. Deriada, PhD iti artikulona a rimuar iti Kritika Kultura: “Home Life poets outside West Visayas have taken the cue and the results is indeed interesting. Prize-winner and Baguio based Jimmy M. Agpalo, Jr. incorporates Iluko and Cordilleran words into his text...”
Iti daytoy a panangtaldiap iti Vicassan, nakitatayo iti nagdumaan ti panawen ti makinilia ken kompiuter. Idi panawen da Underwood ken dadduma pay kasinsinnallabay a kanayon da Vicassan ken Webster, correction fluid ken correction tape, non-separable ti relasion a makunkuna; ngem iti ilulutuad dagiti pumarasapas a PC makers’ iti eksena, in-inut a naipasuli dagiti napateg usaren iti napalabas a panawen, dimteng ti panagbalbaliw, nasurok a maysa a dekada iti napalabas.
Ngem ipinalmi, takderanmi, iti kaanoman dinto pulos agkupas ti Vicassan...@
Posted by Ka Iddo at 4:07 PM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
KAPITULO 4
“No Sadino ti Papanam Mapanakto”
1, 2. (a) Deskribirem ti panagdaliasat da Ruth ken Noemi ken ti panagladingitda. (b) Ania ti nagdumaan ti panagdaliasat da Ruth ken Noemi?
AGKADUA a magmagna da Ruth ken Noemi iti nasang-at ken naangin a tanap ti Moab. Duduada laengen iti daytoy naglawa a tanap. Gapu ta madlaw ni Ruth a mumalemen, maasian iti katuganganna. Pampanunotenna a masapul nga agbirokdan iti umyananda. Dungdungnguenna ni Noemi isu nga ikagkagumaanna nga aywanan.
2 Agpadada nga agladladingit. Adu a tawenen a balo ni Noemi, ngem agladladingit manen ta nabiit pay a natay ti dua nga annakna a da Kilion ken Malon. Agladladingit met ni Ruth gapu ta natay ni Malon a lakayna. Mapanda ken Noemi idiay Betlehem iti Israel. Nupay agpada ti pagturonganda adda nagdumaan ti ipapanda sadiay. Agawid ni Noemi iti ilina, ngem ni Ruth pinanawanna ti ilina, ti pamiliana, ti kaugalianna, ken ti didiosna.—Basaem ti Ruth 1:3-6.
3. Matuladtayo ti pammati ni Ruth no maammuantayo ti sungbat dagiti ania a saludsod?
3 Ania ti nangtignay iti daytoy agtutubo a babai a mangaramid iti nagdakkel a panagbalbaliw? Kasano a napabileg ni Ruth a mangbalbaliw iti biagna ken mangaywan ken ni Noemi? No ammuentayo ti sungbat dagita, adu ti masursurotayo maipapan iti pammati ni Ruth a Moabita. (Kitaem met ti kahon a “ Bassit nga Obra Maestra.”) Umuna, ammuentayo no apay a dagitoy dua a babbai addada iti nawatiwat a dalan nga agturong idiay Betlehem.
Pamilia a Nagpasar iti Trahedia
4, 5. (a) Apay nga immakar idiay Moab ti pamilia ni Noemi? (b) Ania dagiti narigat a kasasaad a napasaran ni Noemi idiay Moab?
4 Dimmakkel ni Ruth idiay Moab, maysa a bassit a pagilian iti daya ti Dead Sea. Kaaduan a paset ti rehion ket nangato ken manmano ti kayona a tanap a naipasngat kadagiti nauneg a rangkis. Nadam-eg ‘dagiti kataltalonan ti Moab,’ uray pay idi adda bisin iti Israel. Kinapudnona, mabalin a dayta ti makagapu a ni Ruth naam-ammona ni Malon ken ti pamiliana.—Ruth 1:1.
5 Gapu iti bisin a napasamak iti Israel, inkeddeng ni Elimelec nga asawa ni Noemi nga iyakar ti pamiliana idiay Moab. Mabalin a nasubok ti pammati ti tunggal miembro ti pamiliana ta masapul a regular nga agdayaw dagiti Israelita iti sagrado a lugar nga intuding ni Jehova. (Deut. 16:16, 17) Napagtalinaed ni Noemi a nabileg ti pammatina. Ngem nagladingit latta iti ipapatay ti asawana.—Ruth 1:2, 3.
6, 7. (a) Apay a maladingitan ni Noemi idi nakiasawa dagiti annakna kadagiti Moabita a babbai? (b) Apay a maibagatayo a nasayaat ti panangtrato ni Noemi kadagiti manugangna?
6 Mabalin a nagladingitan pay ni Noemi ti pannakiasawa dagiti annakna kadagiti Moabita a babbai. (Ruth 1:4) Ammona ti panagregget ti inapona a ni Abraham a nagbirok iti agbalin nga asawa ti anakna a ni Isaac kadagiti kailianna nga agdaydayaw ken Jehova. (Gen. 24:3, 4) Idi agangay, impakdaar ti Mosaiko a Linteg kadagiti Israelita a dida iyasawa ti annakda kadagiti ganggannaet, ta mabalin nga ituggodda ti ili ti Dios nga agdayaw kadagiti idolo.—Deut. 7:3, 4.
7 Nupay kasta, nangasawa da Malon ken Kilion kadagiti Moabita. Mabalin a nariribukan wenno naupay ni Noemi, ngem sigurado nga impakitana ti pudno nga asi ken ayat kadagiti manugangna a da Ruth ken Orpa. Nalabit mangnamnama ni Noemi nga agbalindanto met nga agdaydayaw ken Jehova. Kinapudnona, agpada nga ipatpateg da Ruth ken Orpa ti katuganganda. Dayta a nasinged a relasion ti nakatulong kadakuada idi dimteng ti didigra. Nabalo da Ruth ken Orpa sakbay pay a naaddaanda iti annak.—Ruth 1:5.
8. Apay a natignay ni Ruth nga agserbi ken Jehova?
8 Nakatulong ngata ti dati a relihion ni Ruth tapno madaeranna ti napasaranna a didigra? Mabalin a saan. Agdaydayaw dagiti Moabita iti adu a didiosen, a ni Kemos ti kangrunaan kadakuada. (Num. 21:29) Agparang a gagangay idi nga adda kinaranggas ken pamutbuteng iti relihion ti Moab a kas iti panangidaton iti ubbing. Sigurado a naginteres ni Ruth iti naammuanna ken Malon wenno ken Noemi maipapan iti naayat ken naasi a Dios iti Israel a ni Jehova. Naayat ti panangituray ni Jehova, saan a naranggas. (Basaem ti Deuteronomio 6:5.) Bayat ti narigat a kasasaadna, mabalin nga ad-adda a simminged ni Ruth ken Noemi. Sipapasnek a dimngeg bayat nga isalsalaysay ti katuganganna dagiti nakaskasdaaw nga ar-aramid ti mannakabalin-amin a Dios a ni Jehova ken ti naayat ken naasi a pannakilangenna iti ilina.
9-11. (a) Ania a desision ti inaramid da Noemi, Ruth, ken Orpa? (b) Ania ti masursurotayo kadagiti trahedia a napasamak kada Noemi, Ruth, ken Orpa?
9 Magagaran ni Noemi a makadamag maipapan iti pagilianna. Mabalin a nadamagna iti agdaldaliasat a komersiante a nagpatinggan ti bisin idiay Israel. Ni Jehova binendisionanna ti ilina ken pimmudno manen iti Betlehem ti kaipapanan ti naganna a “Balay ti Tinapay,” isu nga inkeddeng ni Noemi ti agawid.—Ruth 1:6.
10 Ania ngata ti aramiden da Ruth ken Orpa? (Ruth 1:7) Simmingedda ken Noemi gapu iti agpadpada a rigat a napasaranda. Nasinged a nangnangruna ni Ruth ken Noemi gapu iti kinamanangngaasi ken ti natibker a pammatina ken Jehova. Nagkukuyog ngarud dagitoy tallo a balo nga agturong idiay Juda.
11 Ti salaysay maipapan ken Ruth ipalagipna kadatayo nga agpada a mapasaran dagiti naimbag ken dakes a tattao ti trahedia ken ipupusay. (Ecl. 9:2, 11) Ipakita met dayta kadatayo a no mapasarantayo ti nakaro a trahedia, nainsiriban nga umasidegtayo iti dadduma tapno maliwliwa ken mabang-arantayo nangruna kadagidiay nagkamang ken Jehova, ti Dios a pagdaydayawan ni Noemi.—Prov. 17:17.
Ti Nasungdo nga Ayat ni Ruth
12, 13. Apay a kayat ni Noemi nga agawid da Ruth ken Orpa imbes a kumuyogda kenkuana, ken ania ti reaksion dagiti manugangna idi damo?
12 Bayat ti pannagna dagitoy tallo a balo, adda manen sabali a pakaseknan ni Noemi. Sipapanunot iti dua a manugangna ken iti ayat nga impakitada kenkuana ken kadagiti annakna. Dina kayat a nayonan pay ti pakarigatanda. No panawanda ti pagilianda ket kumuyogda kenkuana, ania ti maipaayna kadakuada idiay Betlehem?
13 Idin nagsao ni Noemi: “Inkayo, agsublikayo, tunggal maysa iti balay ni inana. Watwaten koma ni Jehova ti naayat a kinamanangngaasi maipaay kadakayo, kas iti panangwatwatyo iti dayta maipaay kadagiti natayen a lallaki ken kaniak.” Imbagana kadakuada a mangabaruananda ket ipaayanto manen ida ni Jehova iti assawa ken baro a kasasaad ti biag. “Kalpasanna inagkanna ida,” kuna ti salaysay, ket “rinugianda nga ipigsa dagiti timekda ket nagsangitda.” Nalawag ti rason no apay nga inay-ayat da Ruth ken Orpa daytoy nasingpet ken nadungngo a katuganganda. Isu nga agtultuloy a kunkunada: “Saan, no di ket kaduanakamto nga agsubli kadagiti kailiam.”—Ruth 1:8-10.
14, 15. (a) Apay a nagsubli idiay Moab ni Orpa? (b) Ania ti kinuna ni Noemi tapno maallukoy nga agawid ni Ruth?
14 Ngem saan a nalaka a makombinsir ni Noemi. Imbagana kadakuada nga awanen ti maipaayna a pagimbaganda idiay Israel gapu ta awanen ti asawana a mangipaay iti kasapulanna, awan metten ti annakna nga agbalin nga assawada, ken saanen a maaddaan iti annak. Imbagana a maladingitan unay ta dinan kabaelan nga ipaay ti kasapulanda. Nabigbig ni Orpa nga umiso ti imbaga ni Noemi. Adda idiay Moab ti pamilia, nanang, ken pagtaenganna nga agur-uray kenkuana. Talaga a kasla nasaysayaat ti agtalinaed idiay Moab. Nupay naladingitan ni Orpa, inagkanna ni Noemi sa nagpakada.—Ruth 1:11-14.
15 Ni ngay Ruth? Pudno met ken Ruth dagiti imbaga ni Noemi ngem nagtalinaed ni Ruth a kaduana. Nalabit rinugianen ni Noemi ti magna ngem nadlawna a sumursurot gayam ni Ruth iti likudanna. Isu a kinunana: “Adtoy! Ti nabalo nga abiratmo nagsublin kadagiti kailianna ken kadagiti diosna. Makipagsublika iti nabalo nga abiratmo.” (Ruth 1:15) Ti imbaga ni Noemi adda nagpateg a banag nga ipalgakna kadagiti agbasbasa. Nagsubli ni Orpa kadagiti kailianna ken kadagiti “didiosenna.” Kontenton nga agdayaw ken Kemos ken kadagiti dadduma a didiosen. Kasta kadi met ti narikna ni Ruth?
16-18. (a) Kasano nga impakita ni Ruth ti nasungdo nga ayat? (b) Ania ti masursurotayo ken Ruth maipapan iti nasungdo nga ayat? (Kitaem met ti ladawan ti dua a babbai.)
16 Idi kinasaritana ni Noemi iti dayta nawatiwat a dalan, kombinsido ni Ruth iti riknana. Inay-ayatna ni Noemi ken ti Dios a pagserserbianna. Isu a kinuna ni Ruth: “Dika ipakaasi kaniak a baybay-anka, nga agsubliak manipud ikukuyog kenka; ta no sadino ti papanam mapanakto, ket no sadino ti pangbusbosam iti rabii busbosekto ti rabii. Dagiti kailiam isudanto dagiti kailiak, ket ti Diosmo Diosko. No sadino ti pakatayam pakatayakto, ket sadiay ti pakaitabonakto. Kasta koma ti aramiden kaniak ni Jehova ken inayonna iti dayta no adda aniaman a banag malaksid ken patay a mamagsina kadata.”—Ruth 1:16, 17.
17 Talaga a naisangsangayan dagita a sasao ni Ruth ta pagaammo pay laeng dagitoy uray 3,000 a tawenen ti napalabas. Naan-anay nga iparangarangda ti nagpateg a kualidad, ti nasungdo nga ayat. Nasungdo unay ti panagayat ni Ruth, ta nagtalinaed a kadua ni Noemi iti sadinoman a papananna. Ni laeng patay ti mamagsina kadakuada. Ti ili ni Noemi agbalinto met nga ilina, ta sisasagana ni Ruth a mangpanaw iti amin nga adda sadiay—uray pay dagiti didiosen ti Moab. Saan a kas ken Orpa, naimpusuan a maibaga ni Ruth a kayatna nga agbalin met a Diosna ni Jehova, ti Dios ni Noemi. *
18 Isu nga intultuloy da Ruth ken Noemi ti nagna iti nawatiwat a dalan nga agturong idiay Betlehem. No pattapattaen, nalabit makalawas ti kapaut ti panagdaliasatda. Ngem mabalin a naliwliwada iti panagkaduada iti laksid ti panagladingitda.
19. Panagkunam, kasanotayo a matulad ni Ruth iti panangipakita iti nasungdo nga ayat iti pamilia, gagayyem, ken iti kongregasion?
19 Adu a tattao ita ti agladladingit. Iti panawentayo, nga awagan ti Biblia a “napeggad a tiempo a narigat a pakilangenan,” mapasarantayo ti amin a kita ti parikut ken panagladingit. (2 Tim. 3:1) Nakapatpateg ti galad nga adda ken Ruth. Ti nasungdo nga ayat—ti ayat a di mangipalubos a maisina iti pagpaayan dayta—ket dakkel a tulong iti daytoy dakes a lubong. Kasapulantayo dayta a galad iti panagasawa, iti relasion ti pamilia, iti panaggagayyem, ken iti kongregasion Kristiano. (Basaem ti 1 Juan 4:7, 8, 20.) Bayat a patpatanorentayo ti kasta nga ayat, tultuladentayo ti nagsayaat nga ulidan ni Ruth.
Da Ruth ken Noemi Idiay Betlehem
20-22. (a) Ania ti epektona ken Noemi ti rigat a napasaranna idiay Moab? (b) Ania ti di umiso a panangmatmat ni Noemi iti rigat a napasaranna? (Kitaem met ti Santiago 1:13.)
20 Siempre, nagduma ti basta panangibaga a nasungdo ti panagayatmo ken ti panangipakitam iti dayta. Adda gundaway ni Ruth a mangipakita iti nasungdo nga ayatna saan laeng a ken Noemi no di ket ken Jehova, ti Dios a pinilina a pagserbian.
21 Kamaudiananna, nakagtengda met laengen idiay Betlehem, maysa a purok nga agarup 10 a kilometro iti abagatan ti Jerusalem. Agparang a nalatak idi ti pamilia ni Noemi iti dayta bassit nga ili ta pagsasaritaanda ti panagsublina. Mingmingmingan dagiti babbai a kunkunada: “Isu kadi daytoy ni Noemi?” Nalawag a dakkel ti nagbalbaliwan ti langa ni Noemi sipud idi napan idiay Moab. Makita iti rupa ken langana ti adu a napasaranna a rigat ken panagladingit.—Ruth 1:19.
22 Imbaga ni Noemi kadagiti kabagian ken kaarrubana ti rigat ti panagbiagna. Imbagana pay a saandan nga awagan iti Noemi a kaipapananna “Makaay-ayo,” no di ket awaganda iti Mara, a kaipapananna “Napait.” Kas idi ken Job, patienna a ni Jehova ti nangyeg iti pakarigatanna.—Ruth 1:20, 21; Job 2:10; 13:24-26.
23. Ania ti mabalin a pinampanunot ni Ruth, ken ania ti probision ti Mosaiko a Linteg para kadagiti napanglaw? (Kitaem met ti footnote.)
23 Idi agnanaeddan idiay Betlehem, pampanunoten ni Ruth no kasano nga isakadna ti panagbiagda ken Noemi. Naammuanna ti Linteg nga inted ni Jehova iti ilina nga Israel ket nairaman ti naayat a probision para kadagiti napanglaw. Mapalubosanda a mapan kadagiti talon no tiempo ti panagani ken sumurot kadagiti agan-ani, ket adasenda dagiti mabati kasta met dagidiay nagtubo kadagiti igid ti talon. *—Lev. 19:9, 10; Deut. 24:19-21.
24, 25. Ania ti inaramid ni Ruth idi naiparna a napan iti talon ni Boaz, ken kasano ti agadas?
24 Tiempon ti panagani iti sebada, nalabit katupag ti Abril iti kalendariotayo. Napan ni Ruth iti talon tapno ammuenna no sadino ti mabalin a pagadasanna. Naiparna a napan iti talon ni Boaz, ti nabaknang a makinkukua iti daga ken kabagian ti natayen nga asawa ni Noemi, a ni Elimelec. Nupay ibaga ti Linteg nga adda kalinteganna nga agadas, saan a basta nagadas lattan. Dimmawat ni Ruth iti pammalubos iti mangay-aywan iti panagani no mabalinna ti agadas. Idi napalubosan, nagadasen.—Ruth 1:22–2:3, 7.
25 Iladawanmo a sarsarunuen ni Ruth dagiti agan-ani. Bayat ti panaggapasda, agrukob tapno pidutenna dagiti naregreg wenno nabati, reppetenna, sana ipan dagita iti lugar a pangirikanna. Makatuok ken makabannog a trabaho dayta, ket rumigrigat bayat a tumangtangkayag ti init. Ngem agsardeng laeng ni Ruth no punasenna ti ling-etna ken no mangaldaw iti kalapaw a paglinongan dagiti agan-ani.
26, 27. Ania ti kababalin ni Boaz, ken kasano ti panangtratona ken Ruth?
26 Nalabit di ninamnama ni Ruth nga adda makadlaw kenkuana. Ngem nakita ti maysa a mararaem a lalaki ken addaan pammati a ni Boaz, isu a sinaludsodna iti agay-aywan. Masansan a kablaawanna dagiti trabahadorna a dadduma kadagitoy ti inaldaw a trabahador wenno ganggannaet pay ketdi. Kunana: “Adda koma kadakayo ni Jehova.” Sumungbat dagiti trabahador a kunada: “Bendisionannaka ni Jehova.” Kas nataengan a mangipatpateg ken Jehova, ni Boaz imbilangna ni Ruth kas maysa nga anak.—Ruth 2:4-7.
27 Babaen ti panangawagna iti “anakko,” binalakadanna ni Ruth nga itultuloyna laeng ti agadas iti talonna ken makikuyog kadagiti agtutubo a babbai iti sangakabbalayanna tapno saan a riribuken dagiti trabahador a lallaki. Siniguradona nga adda pangngaldaw ni Ruth. (Basaem ti Ruth 2:8, 9, 14.) Ngem kangrunaan ti amin, kinomendaran ken pinaregtana ni Ruth. Kasano?
28, 29. (a) Ania ti reputasion ni Ruth? (b) Kas ken Ruth, kasanom a mapagbalin a kamang ni Jehova?
28 Idi sinaludsod ni Ruth ken Boaz no apay a maikari a maipakitaan iti asi ken pabor nupay isu ket maysa a ganggannaet, imbaga kenkuana ni Boaz a nadamagna ti amin nga inaramidna iti katuganganna a ni Noemi. Mabalin a pinadayawan ni Noemi iti ummong dagiti babbai iti Jerusalem ti dungdungnguenna a ni Ruth, ken mabalin a nadamag dayta ni Boaz. Naammuanna met a ni Ruth ket nagbalin nga agdaydayaw ken Jehova ta kinunana: “Gunggonaan koma ni Jehova ti wagas a panagtignaymo, ket adda koma naan-anay a tangdan nga agpaay kenka manipud ken Jehova a Dios ti Israel, nga iti sidong dagiti payakna immayka nagkamang.”—Ruth 2:12.
29 Naparegta la ketdi ni Ruth kadagita a sasao! Wen, talaga a nagkamang iti sidong dagiti payak ni Jehova a Dios, kas iti sibong a sitatalged nga adda iti sirok ti payak ti manangsalaknib nga inana. Nagyaman ken Boaz ket intultuloyna ti nagadas agingga iti sumipnget.—Ruth 2:13, 17.
30, 31. Ania ti maadaltayo iti wagas a panagtrabaho, kababalin, ken nasungdo a panagayat ni Ruth?
30 Ti pammati ni Ruth a nabuyogan iti aramid ket nagsayaat nga ulidan kadatayo a makapaspasar ita iti rigat ti panagbiag. Dina pinanunot nga obligado ti dadduma a mangipaay iti kasapulanna no di ket inapresiarna ti aniaman a tulongda kenkuana. Saan a mabain a mangaramid iti napaut, makabannog, ken nanumo a trabaho tapno laeng maipaayna ti kasapulan ti ay-ayatenna. Nagyaman ken inyaplikarna ti nainsiriban a balakad no kasano ti natalged a panagtrabaho ken makikuyog kadagiti nasayaat a kakadua. Kangrunaanna, sipapanunot a kanayon no asino ti pudpudno a kamangna—ti manangsalaknib nga Amana, ni Jehova a Dios.
31 No ipakitatayo ti nasungdo nga ayat kas ken Ruth ken tuladentayo ti kinapakumbaba, kinagaget, ken kinamanagyamanna, agbalin met a makatulong a pagwadan ti sabsabali ti pammatitayo. Ngem kasano nga impaayan ni Jehova da Ruth ken Noemi? Maisalaysayto dayta iti sumaruno nga artikulo.
^ par. 17 Makapainteres ta inusar ni Ruth ti personal a nagan ti Dios a Jehova saan a ti titulo a “Dios,” kas iti mabalin nga ar-aramiden ti adu a ganggannaet. Kuna ti The Interpreter’s Bible: “Impaganetget ti mannurat a daytoy a ganggannaet ket pasurot ti pudno a Dios.”
^ par. 23 Nagsayaat dayta ta awan ti kasta a linteg iti pagilian a nakayanakan ni Ruth. Kadagidi a tiempo iti nagkauna a Makintengnga a Daya, saan a nasayaat ti pannakatrato dagiti balo. Kuna ti maysa a reperensia: “Kalpasan a mabalo ti maysa a babai, kadawyan nga agpannuray lattan iti suporta dagiti annakna, ngem no awan, mabalin nga ilakona ti bagina kas maysa nga adipen, agbalangkantis, wenno urayenna lattan a matay.”


text:
Apaman a timmapog ti petsa Pebrero 9, 2016 a panagrugi ti kampania dagiti kandidatos a para presidente, bise presidente, senadores ken partylists, kasla u-ong a managadu ti narway a tarpaulins, posters, streamers ken dadduma pay a materiales pampolitika ti timma-ud iti aglawlaw.
Ti makadakes, paan-anawa dagiti disipulos dagiti kandidatos ngamin saanda sursuroten ti paglintegan nga inyetnag ti Comelec. Adda dagiti naituding a common poster areas a pakaipaskilan ti campaign materials ngem haan met a masursurot.
Nalabit haan a nakem dagiti mismo a kandidatos ti kastoy nga ar-aramiden dagiti disipulosda. Uray no adu a pammagbaga no natangken met ti uloda, awan latta ti nasayaat nga aramid.
Di bumurong a kastoy to met ti mapasamak inton mangrugi ti kampania dagiti kandidatos para lokal inton Marso 26,2016. Sigurado a nakarkaronto pay ti panaglabsing nga aramiden dagiti paspasurotda a natudingan nga agipaskil ti posters, tarpaulins, streamers ken dadduma pay a propaganda materials.
Napaneknekanen ti naglablabas nga eleksion a kastoy ti napaspasamak a panaglabsing iti Comelec rules. Ngem awan met nadusa a kandidato, nagabak man wenno naabak.
Iti ababa a panna-o, kasla normal a paseten iti basingkawel iti politika ti kastoy a panaglabsing. Nakakaasi piman dagiti “Operation Baklas” workers ken volunteers a taga-akas, taga-likkab ken taga-kuskos kadagiti pader kadagitoy nga illegal propaganda materials a ti gagemda ket maipakat ti linteg ken maisimpa ti kina-urnos iti aglawlaw.#


text:
Candijay, Bohol
Ti Candijay ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Candijay ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Abihilan
- Anoling
- Boyo-an
- Cadapdapan
- Cambane
- Can-olin
- Canawa
- Cogtong
- La Union
- Luan
- Lungsoda-an
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Katerina, Dukesa ti Cambridge
Ni Katerina, Dukesa ti Cambridge (Katerina Isabela "Kate"; née Middleton; 9 Enero 1982)[1] ket isu ti asawa ni Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge, ken maysa a kameng ti Naarian a Pamilia ti Britaniko. Ti Duke ti Cambridge ket isu ti maikadua a nailinia iti trono, kalpasan ti amana, kadagiti 16 a Mankomunidad a Pagturayan ken, ken dumtengto a maipangato kadagitoy, ti Dukesa ket automatiko nga agbalinto nga isu ti Konsorte ti Reina.[2]
Ni Katerina ket dimmakkel idiay Chapel Row, ti maysa purok nga asideg idiay Newbury, Berkshire, Inglatera.[3] Isu ket nagadal idiay Eskosia idiay Unibersidad ti St Andrews, nga isu idiay ti nakaamamuanna ni Prinsipe William ti Gales idi 2001. Ti nagtulaganda ket nairangarang idi 16 Nobiembre 2010, ken isu ket dimmar-ay kadagiti adu a nadayeg a naarian a paspasamak sakbay a nagassawada idi 29 Abril 2011 idiay Westminster Abbey. Ni Katerina ket nakapartuat ti nangruna a pagbanagan para iti Britaniko a moda a daytoy ket naitermino a kas ti "Kate Middleton a panakagapu", ken idi 2012, isu ket napili a kas maysa kadagiti 100 a Kaimpluensian a Tattao iti Lubong babaen ti Time Magazine.[4][5]
Dagiti linaon
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ A kas maysa a natituloan a naarian, ni Katerina ket saan nga agtengtengngel ti apelyido, ngem no agusar , daytoy ket ti Mountbatten-Windsor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Katerina, Dukesa ti Cambridge". Current Biography Yearbook 2011. Ipswich, MA: H.W. Wilson. 2011. pp. 116–118. ISBN 9780824211219.
- ^ "Reina Kate? Ti Natan-ok a Reina? Iti panagbiruk ti baro a Titulo ni Kate Middleton". Time Magazine. 16 Nobiembre 2010. Naala idi 14 Mayo 2011.
- ^ "Naarian a panagkasar: Ti purok ni Bucklebury ni Kate Middleton ket agsagsagana para iti daytoy dakkel nga aldaw". The Telegraph. 12 Abril 2011. Naala idi 12 Abril 2011.
- ^ Thomas-Bailey, Carlene; Wood, Zoe (30 Marso 2012). "Kasano a ti 'Dukesa ti Cambridge a panakagapu' ket tumultulong iti Britaniko a moda idiay Estados Unidos". The Guardian. Naala idi 3 Mayo 2012.
- ^ http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111952,00.html TIME 100: Ti Lisaan, Katerina, Dukesa ti Cambridge, ken Pippa Middleton
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jobson, Robert (2010). William ken Kate – Ti Sarita ti Ayat. Londres: John Blake Publishing. ISBN 978-1-84454-736-4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Katerina, Dukesa ti Cambridge iti Wikimedia Commons
- "Opisial a sapot ti pagsaadan ti Britaniko a monarkia – HRH Ti Dukesa ti Cambridge". Naarian a Sankabalayan.


text:
Tulong:Plantilia
Ti plantilia ket maysa a panid ti Wikipedia a napartuat tapno mairaman kadagiti sabali a panid. Dagiti plantilia ket kadawyan nga aglaon kadagiti maul-ulit a banag a mabalin a nasken a maiparang kadagit aniaman abilang dagiti artikulo wenno dagiti panid. Kadawyan dagitoy a maususar para kadagiti pagalagadan a mensahe, dagiti pagalagadan a ballaag wenno pakdaar, dagiti infobox, dagiti pagdaliasatan a kahon ken dagiti kapadpadada dagitoy a kapanggepan.
Ti sapasap a pamay-an iti panagikabil ket makunkuna a transclusion iti pagsasao nga Inggles wenno pakairamanan iti pagsasao nga Ilokano, a ti wikitext ti mapuntaan a panid ket aglaon ti reperensia iti plantilia , no usaren
{{Nagan ti plantilia}} a panakaisurat. Ti sabali pay a pamay-an ket ti panagisukat,a ti linaon ti plantilia ket maikopia iti wikitex ti puntaan a panid, iti maninsan laeng, no daytoy ket maidulin.


text:
Kaaduan ti agkalikagum a maala’t daras ti bagida a ganagan tapno makapagabueltada ta adu pay ti asikasuenda idiay balayda ken talonda.
“Saan itan nga agriri dagiti kusto a mannalon ta isuda ti umawat ti ganagan saan a kas idi nga agkalkalap ti makaawat ti ganagan. Mayat ti ID-System para iti mannalon nga inyetnag ni Apo Mayor Ediboy,” imbatad ni Mr. Ireneo A. Frando, Presidente ti Daclapan Farmer’s Association.
“Mayat daytoy ta sapasap a makaramankami a mannalon iti pagimbagan. Saan a ti bulto ti napateg no di ket iti napintas a pannarabay ti Munisipio kadakami a mannalon,” insupusop met ni Mr. Nestor Baclig ti Barangay Cuancabal, Cabugao. Ilocos Sur.
Ti Ammonium Sulfate a ganagan ket maiyataday unay a mausar iti umay a panagbunubon ti pagay, segun iti kaaduan a mannalon. # (Web In-Action)