text:
Pag-ong
Dagiti pag-ong ket reptilia ti superorder a Chelonia. Kaaduan kadagitoy ket nakabaklay ti tulang wenno kalkallaniog nga aggapu ti paragpagda a maaramatda a pangikanawa. Ti sao a pag-ong ket masansan a mausar kadagiti pag-ong nga aggigian iti danum ti baybay (pawikan) wenno kadagiti danum-tamnay a kas iti karayan (maawagan ti terrapin). Mainayon pay dagiti tortoise a nairuam ti namaga a daga.
Dagiti pag-ong iti baybay wenno pawikan ket agbibiagen ti lubong iti nasuroken a 100 riwriw a tawtawen, maysa kadagiti kadaanan nga ay-ayup iti lubong. Linabsanda iti ipapatay dagiti dinosauro ket addada a biag agingga iti agdama, ngem aganay a 300 a sebbangan laengen ti mabatbati gapu iti nadaras a pannakadadael ti pagnanaedanda ken gapu iti sobra a pannakaanupda.
Pakailawag
Amin nga pag-ong ket nakakagay ti shell nga mangsaranay iti bagida. Ti ngato nga paset ket matawagan nga carapace, ket ti babana nga nakasilpo ket plastron. Agsasabali ti kadakkel dagiti pag-ong, manipud sagmamano nga centimetro dagiti pag-ong iti kabakiran agingga dagiti dua metro wenno dakdakkel pay nga pawikan iti baybay ken pagpag-ong iti daga. Atiddog iti biagda. Ti kabaketan a maammuan ket nagbiag iti 188 a tawen.
Iyiklog dagiti pawikan dagiti daikda iti namaga nga kadaratan.
Sebbangan
Suborder Cryptodira
- Familia Chelydridae (Pag-ong nga Sippet)
- Superfamilia Testudinoidea
- Familia Testudinidae (Pag-ong ti Daga)
- Familia Bataguridae (Pag-ong iti Asia)
- Familia Emydidae (Pag-ong iti Alog ken Danum)
- Superfamilia Trionychoidea
- Familia Carettochelyidae (Pag-ong Baboy)
- Familia Trionychidae (Pag-ong nga Nalukneng)
- Superfamilia Kinosternoidea
- Familia Dermatemydidae (Pag-ong iti Karayan)
- Familia Kinosternidae (Pag-ong iti Pitak)
- Familia Platysternidae (Pag-ong nga Dakkel-ulo)
- Superfamilia Chelonioidea
- Familia Cheloniidae (Pawikan)
- Familia Dermochelyidae (Pawikan nga Lalat)
Kasilpo
- Museo iti Paleontolohia, Universidad iti California, Berkeley, California
- Turtle Trax
- California Turtle and Tortoise Club
- Turtle Times
- Gulf Coast Turtle and Tortoise Society


c: text/html

text:
Vladimir Putin
Ni Vladimir Vladimirovich Putin (Ruso: Bлaди́Mиp Bлaди́MиpoBич ПýTиH, naipasngay idi 7 Oktubre 1952) ket isu ti Presidente ti Rusia manipud idi 7 Mayo 2012. Isu ket dati a nagserbi a kas Presidente manipud idi 2000 aginggana idi 2008, ken kas Nangruna a Ministro ti Rusia manipud idi 1999 aginggana idi 2000 ken manipud idi manen 2008 aginggana idi 2012. Idi las-ud ti kinaudi a kas Nangruna a Ministro, isu pay idi ti Mangidaulo ti partido politikal ti Nagkaykaysa a Rusia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Vladimir Putin idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Vladimir Putin idiay Wikiquote
- Personal nga opisial a website
- Opisial a website ti Presidente ti Rusia

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aurora
Ti Aurora ket maysa a probinsia ti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Tengnga a Luzon iti Luzon. Ti ili ti Baler ti kapitoliona ken kabeddengna, manipud iti abagatan agrikus, dagiti probinsia ti Quezon, Bulacan, Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Quirino, ken Isabela. Iti daya ti Aurora ken ti Baybay Pilipinas.
Sakbay ti 1979, ti Aurora ket paset ti probinsia ti Quezon. Ti Aurora ket naipanagan ken ni Aurora A. Quezon, kaingungot ni Manuel L. Quezon, presidente ti Mankumonidad iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti 8 nga ili ti Aurora.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Wikipedia:Dagiti agpang ti panagserrek ti agar-aramat
Ti abilidad ti kontributor nga agaramid kadagiti naisangayan a tignay iti Wikipedia ket agdepdepende iti bukodda nga agpang ti panagserrek ti agar-aramat. Daytoy ket maikeddeng no ti nakastrek iti maysa a pakabilangan, urayno ti pakabilangan ket addaan ti makaanay nga edad ken dagiti bilang dagiti inurnos, ken anian dagiti maipatinayon a karbengan ti manual a naited iti pakabilangan.
Ti sinoman ket makabasa iti Wikipedia. Malaksid no isuda ket naserraaan, mabalinda ti nawaya nga agurnos kadagiti kaaduan a panid a saan a nasken ti sumrek. Ti panagserrek ket mangited iti agar-aramat kadagiti adu a pagimbagan a mairaman ti abilidad ti agpartuat kadagiti baro a pani. Dagiti pakabilangan nga agpauten kadagiti naisangayan a bilang ti aldaw wenno dagiti ad-adu ngem dagiti naisangayan a bilang dagiti ket automatikoda nga automatiko a napasingkedan. Dagiti adu pay nga agpang ti panagserrek ket nasken a manual amaited babaen ti agar-aramat nga addaan ti maitunos a turay. Ti maysa nga editor nga adu ti pannakasanayna ken nasayaat ket kaugalianna ket mabalinna ti agpadas nga agbalin a maysa nga administrador (sysop), a mangited kadagiti adu a bilang kadagiti nalalaing a pammalubos.
Dagiti linaon
- 1 Pakabuklan
- 2 Dagiti grupo ti agar-aramat
- 2.1 Dagiti di nakarehistro nga agar-aramat
- 2.2 Dagiti baro nga agar-aramat
- 2.3 Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat
- 2.4 Dagiti administrador, burokrata ken mayordormo
- 2.5 Dagiti dadduma pay a wagayway a pakabilangan
- 3 Dagiti ingganat' inggana a naserraan nga agar-aramat
- 4 Dagiti nota
- 5 Kitaen pay
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti agbisbisita iti daytoy a sito, a mairaman dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat, ket paset ti grupo dagiti '*' ,ken amin dagiti nakastrek nga agar-aramat ket paset pay ti grupo dagiti 'agar-aramat' . Dagiti agar-aramat ket automatikoda a maipangato kadagiti Automatiko a napasingkedan/Napatalgedan nga agar-aramat ti grupo a ti pakabilanganda ket nagpauten kadagiti uppat nga aldaw. Dagiti dadduma pay a wagayway ket maited laeng no makiddaw; a kas dagiti 'bot', ket maikkanda kadagiti paammalubos no makaipakitada ti pannakasapul kaniada (kitaen ti Wikipedia:Dagiti kiddaw dagiti pammalubos ken Wikipedia:Bots/Requests for approval). Dagiti dadduma pay a kas dagiti 'sysop' ken 'burokrata', ket maited laeng kalpasan ti pannakitungtung ti komunidad ken konsenso idiay Wikipedia:Dagiti administrador/kiddaw.
Dagiti grupo ti agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti di nakarehistro nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kontributor a saan pay a nakapartuat ti pakabilangan wenno nakastrek ket nailaslasinda babaen ti bukoda nga IP a pagtaengan embes a ti nagada nga agar-aramat, ken mabalinda a basaen amin a pampanid ti Wikipedia, ken agurnos kadagiti panid a saan a nasalakniban wenno nasalakniban bassit. Mabalinda ti agpartuat kadagiti tungtungan a panid kadagiti aniaman a nagan ti espasio ngem nasken a dum awatda ti tulongkadagiti dadduma apaset ti wiki. Saanda a mabalin ti agikarga kadagiti papeles ken dagiti ladawan. Nasken a sungbatanda ti CAPTCHA no kayatda ti agurnos a palairamanan nti panaginayon iti maysa wenno ad-adu a silpo ti ruar, ken agpindut tapno mapasingkedan ti agpurga kadagiti panid. Amin nga agar-aramat ket mabalinda pay ti agusisa iti sitio ti API kadagiti 500 a sangkapaset dagiti rehistro.
Dagiti baro nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agar-aramat nga agur-urnos babaen ti pakabilangan nga inrehistroda ket mabalinda ti dagus nga agpartuat kadagiti panid kadagiti aniaman a nagan ti espasio malaksid ti nagan ti espasio ti MediaWiki, ken mabalinda pay ti agipatulod ti esurat kadagiti sabali nga agar-aramat no agaramidda ti maysa nga esurat a pagtaengan idiay kakaykayatan ti agar-aramat. Amin a nakastrek nga agar-aramat ket mabalinda a markaan dagiti inurnos a kas bassit. Mabalinda a purgaen dagiti panid a saan a nasken ti agpasingked, ngem naskenda pay laeng a sumungbat ti CAPTCHA no agnayon kadagiti silpo ti ruar. Mabalinda pay baliwan ti bukodda nga interface iti Wikimedia ken dagiti pagpilianna no kayatda, babaen ti Special:Preferences wenno babaen ti panagnayon ti personal a CSS wenno dagiti alagaden ti JavaScript kadagiti bukodda a papaeles ti vector.css wenno vector.js .
{{angkla|Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat|Automatiko a napasingkedan|automatiko a napasingkedan}
Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket dagiti agar-aramat a nakarehistro ken dagiti pakabilanganda ket nagpauten iti uppat nga aldaw. Iti maipatinayon kadagiti maaramid dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat, dagiti napasingkedan nga agar-aramat ket mabalinda ti agaramid kadagiti nailista dita baba:
- agikabil kadagiti kakaykayatan
- agirehistro kadagiti pampanid para kadagiti "binambantayan"
- agikarga kadagiti papeles a kas dagiti ladawan, dagiti mangngeg, ken dadduma pay idiay commons
- markaanda dagiti inurnosda a kas Bassit
- agpartuat kadagiti kabukbukodanda a panid
- agiyalis kadagiti pampanid
- agpili ken agusar kadagiti gadget a saan a kasisigud a naikabil
- agurnos kadagiti nasalakniban bassit a panid
Ti napno a listaan dagiti karbengan ken mabalin a magun-od idiay listaan dagiti karbengan.
Amin a panag-urnos nga inaramid dagiti nakarehistro nga agar-aramat ket maiparang ti naganda nga agar-aramat kadagiti pakasaritaan embes nga ti IP a pagtaengan.
Dagiti administrador, burokrata ken mayordormo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen ti Wikipedia:Dagiti administrador.
Kitaen ti Special:ListUsers/sysop para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti burokrata[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti karbengan ti burokrata nga ited babaen ti konsenso ti komudida a mapalubosan a mangaramid kadagiti naisangayan a tignay para kadagiti pakabilangan dagiti sabali ng agar-aramat.
Itiagdama ti Ilokano Wikipedia ket awan dagiti agar-aramat nga addaan ti karbengan iti burokrata. No masapul ti tulong a nasken ti karnengan ti burokrata, pangngaasi ng agkiddaw ditoy.
Kitaen ti Special:ListUsers/bureaucrat para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti mayordormo[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen ti dagiti mayordormo idiay meta.
Dagiti napasingkedan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti dadduma asituasion, nasken para kadagiti pakabilangan a mailaksid manipud ti kadawyan a paset ti panawen a pammasingked. Ti grupo ti 'napasingkedan ket aglaon kadagit iisu met laeng a karbengan dagiti grupo ti 'automatiko a napasingkedan' , ngem mabalin nga ited babaen dagiti administrados no nasken.
Kitaen ti Special:ListUsers/confirmed para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Oauthadmin[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit kameng ti grupo ti agar-aramat ti Oauthadmin ket mabalindanto ti agtaripato adagiti agus-usar ti OAuth.
Dagiti agipatpatulod ti adu a mensahe[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kameng ti daytoy a grupo ket mabalinda ti agipatulod kadagiti adu a mensahe kadagiti adu nga agar-aramat iti maninsan a beses. Iti Ilokano Wikipedia dagiti laeng administrador ti napalubosan iti daytoy a karbengan.
Dagiti dadduma pay a wagayway a pakabilangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bot[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pakabilangan nga inus-usar babaen dagiti napasingkedan a bot tapno agaramid kadagiti naaprobaran a panag-urnos ket mabalin a maikkan ti wagayway a kasta. Dagiti pakabilangan ti bot ket automatiko wenno seni-automatiko. Dagiti annuroten dagiti pakabilangan dagiti bot ket naiplawag babaen ti alagaden nga annuroten ti bot idiay meta.
Dagiti kontribusion dagiti bot (grupo ti agar-aramat a bot 'bot' ) ket saan a maipakpakita kadagiti kinaudi a balbaliw wenno listaan dagiti banbantayan kadagiti agar-aramat a nagpili ng aagilemmeng dagiti urnos ti bot. Dagiti pakabilangan dagiti bot ket mabalinda ti agusisa iti API kadagiti sangkapaset ti 5,000 embes nga iti 500.
Kitaen ti Special:ListUsers/bot para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti ingganat' inggana a naserraan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti sapasap, dagiti karbenagn dagiti editor nga ingganat' inggana a naserraan ket nasken nga ibati a kasta. Dagiti karbengan a mainaig iti rason ti panagserra ket mabalin nga ikkaten babaen dagiti nagserra weenno nagikkat ti serra nga administrador.


text:
Roger Martin du Gard
Ni Roger Martin du Gard (23 Marso 1881 – 22 Agosto 1958) ket maysa idi a Pranses a mannurat ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura di 1937. Isu ket naisanay a kas maysa a kas maysa a paleograpo ken arkibero, ni Martin du Gard ket nangiyeg kadagiti obrana iti maysa a naikararua iti awan kinurkurangan ken ti naannadan a panagikeddeng kadagiti salaysay. Para iti panangipanggepna ti dokumentasion ken ti panakaikabagian iti sosial a kinapudno iti kinaagmaymaysa a panagrang-ay, isu idi ket naisilpo dagiti realista ken naturalista a tinawtawid iti maika-19 a siglo. Ti kangrunaan nga obrana ket ti Les Thibault, ti roman fleuve a maipanggep ti pamilia a Thibault, a kasisigu a naipablaak a kas maysa a serie kadagiti walo a nobela. Ti sarita ket sinusurotna ti daksanggasat dagiti dua nga agkabsat a lallaki, ni Antoine ken Jacques, manipud ti nabaknang a burges a panakapadakkel, ti kaunegan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, aginggana ti ipupusayda. Isu ket nangisurat pay ti maysa a nobela, ti Jean Barois, a naisurat iti naipakasaritaan a kontesto iti Dreyfus a Biang. Daytoy a nobela ketnaipadpada iti Augustin ou le Maître est là ni Joseph Malègue. Adda dagiti dua a wagas iti sanguana ti patay (naisilpo ti panagsubli iti pammati kadagiti dua a nobela para kadagiti dua a banuar) : Iti kanungpalan, ti "Augustin ou le Maître est là" ket nakaro a naipanaw manipud ti "Jean Barois" iti dramatiko ken moralida a pamay-an a naipanggep ti panagsagsagaba. Ti kaipapanan ti bagi ken ti naisipan apanagsagsagaba ni Barois ket kasirenna ti kasasaad iti moral a depresion ken ti panagkarayo para iti namayengmeng a kinaubing. Ni Barois nagpili a matay idiay patneng a purokna, a napalikmutan kadagiti amammona ken dagiti amammona a banag. Ngem ti para kenni Augustin ti panagsagsagaba ket maysa a makaparagkak a kinapadas a mangipangato kaniana kadagdiay "yelo a sona" iti nakararuaan a mamagkappia. Daytoy ket saan a nairanaan a, a saan a kasla ni Barois, isu ket nagpili a matay iti kapintasan apanagmaymaysa, idiay di personal a kuarto a pagsakitan iti Suiso bantay ti sanatorio. TDaytoy a kinawagas ket mangisimbolo ti maysa a nakararuaan a kasasaad a mabalin a mangibaliw ti panagsagsagaba iti kapintas.[1]
Idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, isu ket nagtaeng idiay Nice, a ditoy a nangisagsagana ti maysa a nobela, a daytoy ket saana a nalpas (Souvenirs du lieutenant-colonel de Maumort); ti maysa a naipatarus ti Inggles para iti daytoy a saan a nalpas a nobela ket naipablaak idi 2000.
Ni Roger Martin du Gard ket pimmusay idi 1958 ken naipunpon idiay Monasterio ti Cimiez a Sementario idiay Cimiez,ti maysa a suburbo ti siudad iti Nice, Pransia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Victior Brombert Ti nasirib a banuar, p. 226.


text:
Santo Tomas, La Union
Ti Santo Tomas ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santo Tomas ket nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Ambitacay
- Bail
- Balaoc
- Balsaan
- Baybay
- Cabaruan
- Casantaan
- Casilagan
- Cupang
- Damortis
- Fernando
- Linong
- Lomboy
- Malabago
- Namboongan
- Namonitan
- Narvacan
- Patac
- Poblacion
- Pongpong
- Raois
- Tubod
- Tococ
- Ubagan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
San Juan, La Union
Ti San Juan ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay a nanaganan iti San Juan daytoy nga ili ket "Baratao" pay ti umuna a naganna a maysa nga ili iti Pangasinan. Insurotda iti naganna kadigiti Padi nga Augutino idi 1586a ti Patronda ket ni San Juan Bautista.
Awan iti naisurat no kaano a nabangon ti ili ti San Juan. Ngem segun kenni Pedro C. de Galando, nabangon iti ili ti San Juan idi 1850, a kas maysa a tagikua dagiti padi nga Augustino idi Abril 25, 1587. Impaima kadigiti Papadi a Dominico idi 1772. Naipatakderda iti naisina a paggimungan nga ay-aywanan iti maysa a padi idi 1807, nga isu met iti pannakaisinana iti sentro a paggimungan.
Nauram iti ili agraman iti paggimungan iti 1898. Idi nalpas iti Gubat iti Espania ken Amerika, indaulo ni Rev. Mariano Gaerlan, kaunaan a padi a katutubo ti San Juan, iti panangpatakder iti paggimungan idi 1902. Sinaruno ni Rev. Eustaquio Ocampo iti panagpaaramid iti parokia agingana idi nalpas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Juan ket nabingbingay iti 41 a barbaranggay.[2]
- Allangigan
- Aludaid
- Bacsayan
- Balballosa
- Bambanay
- Bugbugcao
- Caarusipan
- Cabaroan
- Cabugnayan
- Cacapian
- Caculangan
- Calincamasan
- Casilagan
- Catdongan
- Dangdangla
- Dasay
- Dinanum
- Duplas
- Guinguinabang
- Ili Norte
- Ili Sur
- Legleg
- Lubing
- Nadsaag
- Nagsabaran
- Naguirangan
- Naguituban
- Nagyubuyuban
- Oaquing
- Pacpacac
- Pagdildilan
- Panicsican
- Quidem
- San Felipe
- Santa Rosa
- Santo Rosario
- Saracat
- Sinapangan
- Taboc
- Talogtog
- Urbiztondo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Makan a la Pinoy: Apple Sayote Crumble
May 11, 2014 in Featured, food by emendator
By BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net
Igorot crumble ti awagmi ditoy Nordis gapu ta addaan ramen a sayote. Kastoy met laeng ti ar-aramiden dagiti sumagmamano a restaurant ditoy Baguio a kas extender. Siyempre, awan ti mangibaga ngem open secret met daytoy. Awan dakesna ta naimas met ken no nasaayat ti pannakalutona ket saan met a madlaw. Ti sekreto ket iluto nga umuna ti sayote tapno naluslusak santo isaruno ti mansanas.Ramen ti filling:
5-6 wenno 700 gramo mansanas
2-3 wenno 300 gramo a sayote
¾ tasa nga asukar a puraw
1 kutsara nga arina
2 kutsarita a cinnamon powder
Sangapirit nga asin
Crumble:
1 tasa nga arina
110 gramo a butter (kaguddua a bloke)
¼ tasa nga asukar a puraw
Preparasyon:
1. Ukisan ken ikkaten dagiti bukel ti sayote ken mansanas. Iwaen iti babassit a pakuadrado
2. Iti kaserola, paglaoken amin a ramen ti filling ken iluto iti kalalainganna nga apuy. Kiwaren sagpaminsan tapno maliklikan a makset. Iluto aginggana nalukneng ti sayote ken mansanas ngem ‘tay saan met unay a nalusak ti mansanas. Ikabil iti pie tray.
3. Ipapudot ti oven iti 190 degrees Celsius iti 15 a minutos.
4. Isagana ti crumble. Puteden ti butter iti babassit a pakuadrado. Paglaoken amin a ramen ti crumble iti mixing bowl. Ipidas ti butter iti arina babaen kadagiti ramramay aginggana kasla maregmeg. Iwarakiwak daytoy iti rabaw ti filling.
5. Iluto iti oven iti 30 minutos wenno aginggana golden brown ti crumble.
6. Mayat nga idasar nga addaan whipped cream wenno maysa nga scoop ti vanilla ice cream. # nordis.net


text:
Ernest Rutherford
Ni Ernest Rutherford, Umuna a Baron Rutherford ti Nelson OM, FRS[1] (30 Agosto 1871 – 19 Oktubre 1937) ket maysa idi a naiyanak idiay Baro a Selanda-a Britaniko a kimiko ken pisiko a nagbalin a naamammoan a kas ti ama ti nuklear a pisika.[2] Isu ket naipanpanunotan a kas ti kalatakan nga eksperimentalista manipud idi ni Michael Faraday (1791–1867).[2]
Kadagiti nasap anga obrana isu ket nakaduktal ti konsepto ti radioaktibo a gudua a biag, a nangpasingked a ti radioaktibidad ket mairaman ti transmutasion ti maysa a kimiko nga elemento aginggan ti sabali, ken isu pay ti nangigiddiat ken nanginagan ti alpha ken beta radiasion,[3] a nagipasingked a ti immuna ket dagiti ion laeng ti helio. Daytoy nga obra ket naaramid idiay Unibersidad ti McGill idiay Kanada. Daytoy ket batayan para iti Premio Nobel iti kimika a naipagungguna kaniana idi 1908 "para iti panagsuksukisokna kadagiti panakadaddadael dagiti elemento, len ti kimika dagiti radioaktibo a sustansia".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ doi:10.1098/rsbm.1938.0025
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ a b "Ernest Rutherford: Britaniko-Baro a Selanda a pisiko". Encyclopædia Britannica.
- ^ "Ti Panakaduktal ti Radioaktibidad".
- ^ Ti Premio Nobel iti Kimika 1908. Nobelprize.org. Naala idi 2011-01-26.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- doi:10.1039/RR9710400129
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- J. Campbell (1999) Rutherford: Sientista Supremo, AAS Publications, Christchurch
- doi:10.1098/rspa.1954.0254
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- Reeves, Richard (2008). Ti Puersa ti katutubo: Ti Prontera a henio ti Ernest Rutherford. New York: W. W. Norton. ISBN 0-393-33369-8
- Rhodes, Richard (1986). Ti Panagaramid ti Atomiko a Bomba. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-671-44133-7
- Wilson, David (1983). Rutherford. Simple a Henio, Hodder & Stoughton, ISBN 0-340-23805-4
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ernest Rutherford idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Ernest Rutherford idiay Wikisource


text:
Masa
Iti pisika, ti masa (manipud ti Griego uᾶZa "sebada a bibingka, tukel [iti masa]") ket tagikua ti pisikal a sistema wenno bagi, a mangited ti irurumsua ti penomena ti resistansia iti bagi iti pannakaipardas babaen ti puersa ken ti kapigsa iti agsinnaranay a maipapan ti grabidad a panagawis dagiti bagi. Dagiti instrumento a kas dagiti balanse ken gantingan ti masa ket agus-usar kadagita a penomena a panagrukod ti masa. Ti SI unit ti masa ket isu ti kilogramo (kg).
Para kadagiti inaldaw a banag ken dagiti enerhia a nasayaat nga inpalplawag babaen ti Newtonio a pisika, ti masa ket naibagbaga payen a mangirepresenta ti maysa a dagup ti banag, ngem daytoy a panirigan agbalin a madi, kas pagarigan, kadagiti napardas unay wenno dagiti subatomiko a partikula. Iti sapasap daytoy ket agpaypayso met, ti aniaman a bagi nga addaan ti masa ket addaan ti maysa a kapada a dagup ti enerhia, ken dagiti amin a porma ti enernia ket likudanna ti akselerasion babaen ti puersa ken addaan ti maipapan ti grabidad a panagawis; ti pannakaibaga a banag ket awan ti sapasap a naitunos a pannakaipalawag babaen ti daytoy a moderno a panirigan.
A kas naibagbaga, malaksid ti pannakaipadana iti enerhia, dagiti nadumadma a kita ti mapaliiw men marukod a penomena ket rimsua manipud ti masa. Amin dagitoy ket naipakitan a kapada ken agtinnunos iti tungngal maysa no mausar dagitoy iti panagrukod ti masa.
Ti maipapan ti enerhia a masa ket isu ti kaadu a panagrukod ti resistansia kadagiti panagbalbaliw iti kapardas ti maysa a banag, (akselerasion).
Ti maipapan ti grabidad a masa ket isu ti kaadu a panagrukod a maibagay ti kakaro ti maipapan ti grabidad a puersa a daytoy ket
- ipeksa babaen ti maysa a banag (aktibo a maipapan ti grabidad a masa), wenno
- nasanay babaen ti maysa a banag (natalinaay a maipapan ti grabidad a puersa) no agtinnignay iti maikadua a banag.
Dita ngato iti maikadua a pagarigan ti masa, mangidurog kadagiti panagbalbaliw iti gunay; kasla ti maipapan ti grabidad a puersa ti Daga ket mangidurog kadagiti panagbalbaliw iti gunay iti inaldaw a biag, kasla ti nagtinnag a mansanas ni Newton wenno ti gapuanan ti arko ti beisbol. Daytoy ket maipakat kadagiti amin nga adda iti daga a banag, manipud kadagiti dutdot ken dagiti kutonn dagiti bato ti banbantay ken dagiti elepante.[1]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kane, Gordon (Septiembre 4, 2008). "Dagiti Misterio ti Masa". Scientific American (Nature America, Inc.). pp. 32–39. Naala idi 2013-07-05.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sir Isaac Newton; N. W. Chittenden (1848). Newton's Principia: Dagiti matematiko a pamunganayan ti masna a pilosopia. D. Adee. Naala idi 12 Marso 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Ti Kapada ti Masa ken Enerhia Mass and Energy" (Inggles) babaen ni Francisco Flores.
- "Dagiti Misterio ti Masa," (Inggles)
- "Agbaliw kadi ti masa iti kapardas?" (Inggles)
- "Ania kadi ti masa poton?" (Inggles)


text:
Malta
- Malta
- Dagiti purpuro ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti isla ti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- NUTS 1 nga estadistiko a rehion ti Kappon ti Europa
- Dagiti kolonia a Poeniko
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1964
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Nitróheno
Ti nitróheno ( /ˈnaɪtrɵdʒən/ ny-trə-jən) ket maysa a kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti N, ti atomiko a numero iti 7 ken atomiko a masa iti 14.00674 u. Ti elemento a nitróheno ket saan a namarisan, awan ti ayamuom, awan ti naman, ken kaaduan a nalpay a diatomiko nmga alingasaw iti pagalagadan a kasasaad, a nagbuklan ti 78.09% babaen ti tomo iti Tangatang iti Daga.[1] Ti elemento a nitróheno ket naduktalan idi a kas nailasin a komponente iti angin, babaen ti Eskoses a mediko a ni Daniel Rutherford, idi 1772.
Ti nitróheno ket maysa a kadawyan nga elento iti law-ang, a nakarkulo iti agarup a pagkapito iti dagup a kaadu iti bukod tayo nga ariwanas ken ti sistema a solar. Iti irurumsuana idiay ket naipanunutan a gapuanan ti sintesis babaen ti panaglunag manipud ti karbon ken hidroheno kadagiti supernova. Gapu ta nalaka a panagbalbaliw ti elemento a nitróheno ken dagiti kadawyan a kompuestona nga addan ti hidroheno ken oksiheno, ti nitróheno ket kadawyan a basbassit a mabirukan kadagiti kabatbatoan a planeta iti kaunega ti sistema a solar, ken daytoy ket minaig a narasay nga elemento ditoy Daga. Nupay kasta, a kas ti kaso iti Daga, ti nitróheno ken dagiti kompuestona ket kadawyan a rumsua a kas dagiti alingasaw iti tangatang dagiti planeta ken bul-bulan nga addaan ti tangatang.
Adu kadagiti naipangpangruna iti industria a kompuesto, a kas ti amoniako, nitriko nga asido, organiko a nitrato (dagiti propulsor ken dagiti panagbumtak), ken dagiti sianuro, ket aglaon ti nitróheno. Ti patingga a napigsa a panagpiansa ti elemento a nitróheno ket iturayanna ti nitróheno a kimika, a punganay ti panagrigat para iti organismo ken industria iti panagbettak ti piansa ti panagibaliw N2 kadagiti mausar a kompuesto, ngem daytoy pay ket agibibbet ti adu a pakadagupan iti kadawyan a maus-usar nga enerhia no dagitoy a kompuesto ket mapuoran, bumtak, wenno agsubli a malungsot iti alingasaw a nitróheno.
Ti nitróheno ket rumsua kadagiti amin nga agbibiag nga organismo, kangrunaan kadagiti amino nga asido ken isunga dagiti protina ken dagiti nukleiko nga asido (DNA ken RNA). Ti bagi ti tao ket aglaon ti agarup a 3% babaen ti kadagsen ti nitróheno, ti maikapat a kaaduan nga elemento kalpasan ti oksiheno, karbon, ken hidroheno. Ti nitróheno ket agtaeng iti kimiko a patakder kadagiti gangani amin a neurotransmisor, ken daytoy ket naisangayan a komponente dagiti alkaloide, dagiti biolohiko a molekula a napataud a kas dagiti maikadkadua a metabolito babaen kadagiti adu nga organismo. Ti nitróheno a siklo ket ilawlawagna ti panaggunay ti elemento manipud ti angin a mapan iti biospera ken dagiti organiko a kompuesto, ken ti panagsubli ti tangatang. Dagiti sintetiko a napataud a nitrato ket nagruna a nailimug dagiti industria nga abuno,[1] ken nangruna a pagrugitan a gapunan ti eutropisasion kadagiti sistema ti danum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gray, Theodore (2009). Dagiti Elemento: Ti Makita nga Eksplorasion kadagiti amin a Naamammoan nga Atomo iti Law-ang. New York: Black Dog & Leventhal Publishers. ISBN 978-1-57912-814-2.


text:
Wikipedia:Maipanggep
Ti Wikipedia ket maysa nga ensiklopedia nga addaan ti nawaya a linaon a nakatiponan/pakatiponan dagiti sinurat ken/wenno patarus dagiti nagparawad iti sangalubongan. Maysa a wiki daytoy a pagsaadan a kaipapananna a nawaya a baliwan ti asino man ti ania man nga artikulo ditoy.
Ti Wikipedia ket maysa a marka ti pabrika ti Wikimedia Foundation, Inc.
Adda iti babaen ti GNU Free Documentation License (GFDL) amin a teksto iti Wikipedia, kasta met ti kaaduan kadagiti ladawan wenno imahen ken dadduma pay a linaonna. Agtalinaed ti karbengan ti panagtagikua kadagiti contributor kabayatan a paspasingkedan met ti GFDL a nawaya ken libre a maidaya ken maiwaras dagiti linaon.


text:
Nueva Vizcaya
Ti Nueva Vizcaya ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Tanap ti Cagayan (Rehion II) iti Luzon. Ti kapitoliona ket Bayombong. Kaarrubana dagiti probinsia ti Ifugao, Isabela, Quirino, Aurora, Nueva Ecija, Pangasinan ken Benguet.
Ti agdama a teritorio ti Nueva Vizcaya ket resulta ti panagbalbaliw a namunganay iti pormal a pannakaipasdek ti probinsia ti Isabela idi Mayo 1856. Dakkel a paset ti Nueva Vizcaya iti akin-amianan a partena ti naited iti Isabela.
Nakissayan manen ti sakup ti Nueva Vizcaya iti umamianan-a-laud a deppaarna idi mabuangay ti probinsia ti Ifugao idi 1908.
Manen, idi 1971, simmina ti sigud a sub-probinsia ti Quirino ket naaramid a kas naan-anay a probinsia, a nakaigapuanan ti pannakaikabassit manen ti sakup ti Nueva Vizcaya.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti agdama, addaan ti Nueva Vizcaya iti maymaysa a distrito kongresional.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Ni Maria Corazon Sumulong Cojuangco Aquino (Enero 25, 1933 – Agosto 1, 2009), am-ammo kas Cory Aquino, ti Presidente ti Pilipinas manipud 1986 agingga iti 1992. Isu ti umuna a babai a presidente ti Pilipinas, ken iti intero nga Asia. Asawana ni Benigno Aquino Jr., mabigbig a senador nga oposision iti panawen ti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Idi napaltogan ni Benigno Aquino iti Internasional nga Eropuerto (itattan Pannangalubongan nga Eropuerto ni Ninoy Aquino) ti Manila iti panagsublina iti Pilipinas idi Agosto 21, 1983 manipud iti Estados Unidos kas exilo, ni Cory Aquino ti naisaad a pannakalider ti oposision a nanglaban iti rehimen a Marcos agingga a natippuog daytoy iti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idi 1986 ket nagbalin a presidente ni Aquino.
-
Ni Corazon Aquino idi 1986
-
Ni Corazon Aquino idi las-ud ti seremonia a pammadayaw ti Aero Puerso ti Estados Unidos
-
Ni Corazon Aquino idi 1992


text:
Santa Maria (panangilawlawag)
Ti Santa Maria ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad
Dagiti ili iti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Santa Maria, Pangasinan - ili idiay probinsia iti Pangasinan
- Santa Maria, Bulacan - ili idiay probinsia iti Bulacan
- Santa Maria, Ilocos Sur - ili idiay probinsia iti Ilocos Sur
- Santa Maria, Isabela - ili idiay probinsia iti Isabela
- Santa Maria, Laguna - ili idiay probinsia iti Laguna
- Santa Maria, Romblon - ili idiay probinsia iti Romblon
- Santa Maria, Davao Occidental - ili idiay probinsia iti Davao Occidental


text:
Is-isla ti Solomon
Ti Is-isla ti Solomon (/ˈsɒləmən ˈaɪləndz/ ( denggen)[3]) ket maysa a naturay nga estado idiay Osiania, daya iti Papua Baro a Guinea, a nabuklan kadagiti agarup a sangaribo nga is-isla. Sakupanna daytoy ti kadakkel ti daga iti 28,400 kuadrado kilometro (11,000 sq mi). Ti kapitoliona ket ti, Honiara, ken mabirukan daytoy idiay isla iti Guadalcanal. Ti pagilian iti Is-isla ti Solomon ket kameng iti Mankomunidad dagiti Pagilian.
Ti Is-isla ti Solomon ket addaan dagiti pammati a nagnaedan babaen dagiti Melanesiano a tattao para kadagiti rib-ribu a tawtawen. Ti Kastila a managdaliasat a ni Álvaro de Mendaña ket isu ti immuna a simmamglad idiay Is-isla ti Solomon idi 1568 ken ninagananna dagitoy ti Islas Salomón. Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nangibangon ti maysa protektorado iti kadagitoy nga is-isla idi 1893. Idi Maikadua a Sangalubongan aGubat addan dagiti narungsot a panagsusuppiat a nagbaetan dagiti Amerikano ken dagiti Hapon iti Is-isla ti Solomon a kampania iti 1942–45, a mairaman ti Gubat iti Guadalcanal.
Ti bukod a panagturay ket naala idi 1976 ken ti panakawayawayas ket naala met kalpasan ti dua a tawen. Ti Is-isla ti Solomon ket maysa a batay-linteg a monarkia nga addaan ti Reina iti Is-isla ti Solomon , a ti agdama ket ni Isabel II, a kas ti daulo iti estado. Ni Gordon Lilo Darcy ket isu ti maika-11 ken agdama a Kangrunaan a Ministro iti Is-isla ti the Solomon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Panakibiang Dibison ti Populasion (2009). Prospekto ti Sangalubongan a Populasion, Tabla A.1 (PDF). 2008 revision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2009-03-12.
- ^ a b c d "Is-isla ti Solomon". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "Batay-linteg iti Is-isla ti Solomon (1978)". Paclii.org. Naala idi 2011-07-07.
- Is-isla ti Solomon
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti bulkaniko nga arko nga isla
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Melanesia
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1978
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Bantay Dajo
Ti Bantay Dajo (Tausūg: Būd Dahu; Espaniol: Bud Dajó), ket maysa kadagiti kono nga eskoria a mangbukel ti isla ti Jolo ken paset ti Bulkaniko a Grupo ti Jolo iti Pilipinas.[2] Ti natay a bulkan ket mabirukan iti 8 kilometro (5.0 mi) nga abagatan a daya manipud ti ili ti Jolo idiay probinsia ti Sulu. Ti bantay ken dagiti kaaripingna a daga ket nairangarang a kas Nailian a Parke ti Bantay Dajo idi 1938.[3]
Dagiti linaon
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kono nga eskoria ket addaan ti kangato iti 620 metro (2,030 ft) nga addaan ti diametro ti baba iti 9.5 kilometro (5.9 mi). Iti pantok ti bantay ket ti 0.5 kilometro (0.31 mi) nga abut a naisangawen iti abagatan a laud. Dagiti daduma pay a bulkaniko a sanguanan a kaariping ti Bantay Dajo ket ti: Matanding, a mabirukan iti amianan a daya ti Bantay Dajo nga addaan iti kangato ti 400 metro (1,300 ft) iti asl; ti Guimba, iti daya ken ti kangato iti 482 metro (1,581 ft) asl; ken ti Sungal, iti abagatan a day iti 518 metro (1,699 ft) asl.[4]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti basalto a bulkaniko a kono ket paset ti bulkaniko nga arko ti Zamboanga-Sulu.[4]
Dagiti panagbettak a di agpayso a naigupit iti bantay[urnosen | urnosen ti taudan]
1641[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bulkan ti Jolo ket maysa kadagiti bulkan a di agpayso a naigupit iti panagbettak idi Enero 4, 1641 a nangabbong ti kasipnget ti akin-abagatan a Pilipinas. Ti adu pay a panagad-adal ket kanungpalan a nabirukan a ti panagbettak ket nagtaud manipud ti Bulkan Parker idiay probinsia ti Cotabato.[5][6]
1897[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti gingined ken ti simmaruno a tsunami idi Septiembre 21, 1897 a nagdadael ti Akin-abagatan a Pilipinas ket naipampamattian a nagtaud manipud ti submarino a panagbettak isu a mailaksid ti Bantay Dajo.[1]
Panagsisiim ti aktibidad ti PHIVOLCS[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nabiit a termino a panagsisiim iti bantay (seismiko ken bisual) ket inar-aramid babaen ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas idi 1993 ken idi 1997. Awan dagiti karkarna nga aktibidad iti kaunegan ti kaarubayan ti bulkan.[4]
Nailian a Parke ti Bantay Dajo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bantay ket ti kaarubayanna a lugar ket nairangarang a kas nailian a parke babaen ti Proklamasion Blng. 261 iti Pebrero 28, 1938 a binukel ti 213 hektaria (530 akre) iti daga. Dagiti kinaudi a reporta ket nangipakpakita a ti bantay ket nakaro napukpukan ti bakir nga adda laengen ti bassit a nabati nga abbong ti bakir a kadawyan laeng kadagiti napadsok a bakras.[3] Ti pagtaengan dagiti ayup ket agdama a saan a nailista a kas nasalakniban a lugar babaen ti Sistema ti Nailian a Naipagkaykaysa ti Nasalakniban a Luglugar (NIPAS) iti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso.[7][8]
Fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti madanar a sebbangan, a saan a nasken nga endemiko iti lugar, ngem mabalin a mabirukan iti kaunegan ti Nailian a Parke ti Bantay Dajo ket (manipud ti "BirdLife International"):[3]
- Kolor dapo nga Imperial a Pagaw (Ducula pickeringii), Madanar
- Kakatua ti Pilipinas wenno ti Nalabbasit butbut a Kakatua (Cacatua haematuropygia), Kritikal a madanar
- Kalaw ti Sulu (Anthracoceros montani), Kritikal a madanar
- Sulu Woodpecker Dendrocopos ramsayi, Madanar
- Salaksak ni Winchell (Todiramphus winchelli), Madanar
Naipakasaritaan a kinapangruna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bantay ket lugar ti Umuna a Gubat ti Bantay Dajo idi las-ud ti Moro a Rebelion iti Gubat ti Pilipinas-Amerika idi 1906, a nakaikanungpalan ti Nadawel a panagpapatay ti Abut ti Moro, ti pannakapatay dagiti sumurok a 600 taga-purok (kaaduan ket sibilin) a naglemlemmeng iti abut ti Bantay Dajo. Ti lima nga aldaw a Maikadua a Gubat ti Bantay Dajo idi 1911 ket nagpatingga nga adaan ti basbassit a nadangran babaen dagiti negosasion, ken panagaw-awis a panagawid ti kaaduan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti nailian a parke ti Pilipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Jolo". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0700-01=. Naala idi 2006-06-12.
- ^ "Dagiti sinonimo ken dagiti sublanga - Jolo". Sangalubongan a programa ti Bulkanismo. Naala idi 2011-09-24.
- ^ a b c "Nailian a Parke ti Bantay Dajo". Birdlife. Naala idi 2011-09-25.
- ^ a b c "Banatay Dajo". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia. Naala idi 2011-09-25.
- ^ "Parker Volcano". Sangalubongan a Programa ti Bulkanismo. Naala idi 2011-09-24.
- ^ "Pakasaritaan a Panagbettak - Jolo". Sangalubongan a Programa ti Bulkanismo. Naala idi 2011-09-24.
- ^ "Dagiti kinapudno ken dagiti Pigura ti Nasalakniban a Luglugar babaen ti Rehion". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-09-25.
- ^ "Nasalakniban a luglugar iti Rehion 9". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-09-25.


text:
Departamento ti Antioquia
Ti Antioquia (Españiol a pannakabalikas: [anˈtjokja]) ket maysa kadagiti 32 departamento ti Colombia, a mabirukan idiay tengnga nga akin-amianan a laud a paset ti Colombia nga adda ti akikid a paset a panakaibeddengan ti Baybaya Karibe. Kaaduan ti teritoriona ket kabanbantayan nga adda dagiti ginget, a kaaduan dagitoy ket paset ti Andes a kabanbantayan. Ti Antioquia ket paset idi ti adu a panakabingbingay ti teritorio dagiti dati a pagilian a napartuat iti agdama nga aldaw a teritorio ti Colombia, ken sakbay ti Batay-linteg ti Colombia iti 1886, ti Estado ti Antioquia ket maysa idi a naturay a gobierno.
To departamento ket sumakop ti kalawa ti agarup a 63,612 km² (24,427 kd mi), ken adda ti populasion ti 5,819,358 (2006 a karkulo); 6,6 a riwriw (2010 a karkulo). Ti Antioquia ket kabeddengna ti Departamento ti Córdoba ken ti Baybay Karibe iti amianan, ti Chocó iti laud, iti daya pagbeddenganna dagiti departamento ti Bolivar, Santander ken Boyaca, ken ti abagatan dagiti departamento ti Caldas ken Risaralda.
Ti Medellín ket isu ti kapitolio a siudad ti Antioquia, ken isu ti maikadua a kadakkelan a siudad iti pagilian. Dagiti dadduma pay a nangruna nga ili ket ti Santa Fe de Antioquia, ti daan akapitolio a mabirukan idiay Cauca, ken Puerto Berrío idiay Magdalena.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gobierno ti Antioquia". Gobernación de Antioquia, República de Colombia. Naidulin manipud ti kasisigud idi 16 Nobiembre 2011.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Antioquia, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 45. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Antioquia idiay Wikimedia Commons


text:
Natay Kadi ni Jesus iti Krus?
Sungbat ti Biblia
Ti krus ket ibilang ti adu kas gagangay a simbolo ti Kristianidad. Ngem saan a dakamaten ti Biblia ti itsura ti kayo a nakatayan ni Jesus, isu nga awan a talaga ti makaammo iti dayta. Nupay kasta, adda pammaneknek ti Biblia a natay ni Jesus iti maysa a kayo saan ket nga iti krus.
Kadawyan nga usaren ti Biblia ti Griego a sao nga stau·ros′ no tukoyenna ti kayo a nakatayan ni Jesus. (Mateo 27:40; Juan 19:17) Nupay ti dadduma ipatarusda dayta a sao iti “krus,” umanamong ti adu nga iskolar a ti kangrunaan a kaipapananna ket “maysa a kayo.” * Sigun iti A Critical Lexicon and Concordance to the English and Greek New Testament, ti sao nga stau·ros′ “dina kaipapanan ti dua a kayo a nagkinnuros.”
Ti Biblia usarenna ti Griego a sao a xy′lon a katupag ti stau·ros′. (Aramid 5:
Anamongan kadi ti Dios ti panagusar iti krus iti panagdayaw?
Aniaman ti itsura ti kayo a nakatayan ni Jesus, ipakita dagiti sumaganad nga impormasion ken teksto ti Biblia a di rumbeng nga usaren ti krus iti panagdayaw.
Saan nga awaten ti Dios ti panagdayaw nga agusar iti imahen wenno simbolo, agraman ti krus. Binilin ti Dios dagiti Israelita a saanda nga agusar iti “langa ti aniaman a simbolo” iti panagdayawda, ken nabilin met dagiti Kristiano liklikanda ti “idolatria.”
— Deuteronomio 4:15-19; 1 Corinto 10:14.
Dagiti Kristiano idi umuna a siglo saanda a nagusar iti krus iti panagdayawda. * Dagiti pannursuro ken ulidan dagiti apostol ket maysa a pagtuladan a rumbeng a suroten ti amin a Kristiano.
— 2 Tesalonica 2: 15.
Nagtaud kadagiti pagano ti panagdayaw iti krus. * Ginasut a tawen kalpasan ti ipapatay ni Jesus, idi simmina ti simbaan kadagiti pannursurona, dagiti baro a miembro ti simbaan “napalubosanda a mangitultuloy kadagiti pagano a simbolo,” agraman ti krus. (The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words) Ngem saan nga anamongan ti Biblia ti panagusar kadagiti pagano a simbolo tapno maaddaanda kadagiti baro a miembro.—2 Corinto 6:17.
^ par. 4 Kitaem ti New Bible Dictionary, Third Edition, edited by D. R. W. Wood, panid 245; Theological Dictionary of the New Testament, Volume VII, panid 572; The International Standard Bible Encyclopedia, Revised Edition, Volume 1, panid 825; ken The Imperial Bible-Dictionary, Volume II, panid 84.
^ par. 5 Kitaem ti The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words, panid 1165; A Greek-English Lexicon, da Liddell ken Scott, Ninth Edition, panid 1191-
^ par. 9 Kitaem ti Encyclopædia Britannica, 2003, entry “Cross”; The Cross
^ par. 10 Kitaem ti The Encyclopedia of Religion, Volume 4, panid 165; The Encyclopedia Americana, Volume 8, panid 246; ken Symbols Around Us, panid 205-


text:
Talaga Kadi nga Adda Dios?
Sungbat ti Biblia
Wen, mangipaay ti Biblia iti nabileg a pammaneknek nga adda Dios. Paregtaennatayo a maaddaan pammati iti Dios babaen ti panangusar iti “pannakabalin nga agrason” ken “pannakabael nga agpanunot,” a saan a basta panamati iti ibagbaga ti dadduma a relihion. (Roma 12:1; 1 Juan 5:
Ti kaadda ti naurnos nga uniberso nga addaan kadagiti sibibiag a parsua ipakitana nga adda Namarsua. Kuna ti Biblia: “Siempre, tunggal balay adda nangibangon, ngem ti nangibangon iti amin a bambanag isu ti Dios.” (Hebreo 3:4) Nupay simple laeng daytoy a panagrason, naammuan dagiti edukado a tattao a nabileg daytoy nga ebidensia. *
Kas tao, adda naisigud a tarigagaytayo a mangtarus iti kaipapanan ken panggep ti biag, ti tarigagay nga agtalinaed uray no mapenneken ti pisikal a kasapulantayo. Daytoy ti awagan ti Biblia kas “naespirituan a kasapulan,” a pakairamanan ti panangammo ken panagdayaw iti Dios. (Mateo 5:3; Apocalipsis 4:
11) Daytoy a naespirituan a kasapulan saanna laeng a paneknekan nga adda Dios no di ket ipakitana pay nga isu ket naayat a Namarsua a mayat a mangpennek iti dayta a kasapulantayo.—Mateo 4:4.
Dagiti detalyado a padto iti Biblia ket naisurat iti ginasgasut a tawen sakbay ken eksakto a natungpal kas naipadto. Ti kinaumiso ken detalyado nga impormasion maipapan kadagitoy a padto ipakitana a nagtaud dagita iti Dios.—2 Pedro 1:
21.
Dagiti mannurat iti Biblia adda pannakaammoda maipapan iti siensia a saan nga ammo dagiti kapanawenanda. Kas pagarigan, idi un-unana, patien ti adu a tao a ti daga ket aw-awiten ti maysa nga animal, kas iti elepante, alingo, wenno toro. Ngem ibaga ti Biblia a ti Dios ‘imbitinna ti daga iti awan.’ (Job 26:7) Kasta met, umiso ti panangdeskribir ti Biblia maipapan iti sukog ti daga kas, nagtimbukel wenno globo. (Isaias 40:22, footnote; Douay Version) Patien ti adu a tao a ti nainkalintegan a panangilawlawag ti kasta a nalawag a pannakaammo ket dagiti mannurat iti Biblia inawatda iti Dios dagiti insuratda.
Sungbatan ti Biblia ti adu a narigat a maawatan, dagiti saludsod a mangiturong iti di panamati iti Dios no di umiso a masungbatan dagita. Kas pagarigan: No naayat ken mannakabalin-amin ti Dios, apay ngarud nga adda kinadakes ken panagrigrigat ditoy lubong? Apay a masansan a saan a nasayaat ti impluensia ti relihion?—Tito 1:
16.
^ par. 4 Kas pagarigan, kinuna daydi astronomo a ni Allan Sandage maipapan iti uniberso: “Panagkunak, talaga nga imposible a naiparparna laeng a timmaud ti kasta kaurnos [nga uniberso]. Sigurado nga adda nangurnos iti dayta. Para kaniak, misterio ti Dios. Ngem isu ti makailawlawag ti kasta a milagro, no apay nga adda timmaud.”


text:
Kapadasan Dagiti Gistay Natay—Ania a Talaga ti Kaipapananna?
Sungbat ti Biblia
Adu kadagiti gistay natay ti mangibaga a naisinada kano iti bagida wenno nakakitada iti naraniag a lawag wenno nakakitada iti nagpintas a lugar. ‘Ipapan ti dadduma a daytoy a naisangsangayan a kapadasan ket pannakakita iti sabali a disso’ kuna ti libro a Recollections of Death. Nupay awan ti kasta a pasamak a dakamaten ti Biblia, naglaon met dayta iti nagpateg a kinapudno a mangipakita a dagitoy ket saan a sirmata maipapan iti sabali a biag.
Awan puot dagiti natay.
Kuna ti Biblia a dagiti natay “saanda a pulos sipapanunot iti aniaman.” (Eclesiastes 9:5) No mataytayo, ditay mapan iti sabali a biag, no di ket awantayon. Ti sursuro nga addaantayo iti saan a matay a kararua nga agtultuloy nga agbiag kalpasan ti ipapatay ti bagi ket saan a nagtaud iti Biblia. (Ezequiel 18:4) Gapuna, aniaman a pakalaglagipan dagiti gistay matay ket saan a panangsirpat iti langit, impierno, wenno sabali a biag.
Ania ti kuna ni Lazaro maipapan iti kasasaad dagiti natay?
Ti salaysay ti Biblia maipapan ken Lazaro deskribirenna ti aktual a mapasamak no matay ti tao: Pinagungar ni Jesus kalpasan ti uppat nga aldaw. (Juan 11:38-


text:
Ania ti Danaw nga Apuy? Kapada Kadi ti Impierno Wenno Gehenna?
Sungbat ti Biblia
Ti danaw nga apuy ket simbolo ti agnanayon a pannakadadael. Kapada dayta ti Gehenna ngem naiduma iti impierno a tanem ti sangatauan.
Saan a literal a danaw
Ipakita ti lima a teksto iti Biblia a nangdakamat iti “danaw nga apuy” a maysa dayta a simbolo imbes a literal a danaw. (Apocalipsis 19:20; 20:10, 14, 15; 21:8) Dagiti sumaganad ti maitapuak iti danaw nga apuy:
Ti Diablo. (Apocalipsis 20:10) Kas maysa nga espiritu a parsua, ti Diablo ket saan a madangran ti literal nga apuy.—Exodo 3:2; Uk-ukom 13:20.
Patay. (Apocalipsis 20:14) Saan a literal a banag no di ket ipakitana ti kasasaad nga awan maaramidan, wenno awanan biag. (Eclesiastes 9:10) Saan a literal a mauram ni patay.
“Ti atap nga animal” ken “ti ulbod a mammadto.” (Apocalipsis 19:20) Gapu ta simboliko laeng dagitoy, saan kadi a nainkalintegan laeng a kunaen a simboliko met ti danaw a nakaitapuakanda?—Apocalipsis 13:11, 12; 16:13.
Simbolo ti agnanayon a pannakadadael
Kuna ti Biblia a ti danaw nga apuy “kaipapananna ti maikadua nga ipapatay.” (Apocalipsis 20:14; 21:8) Ti umuna nga ipapatay a nadakamat iti Biblia ket maigapu iti basol ni Adan. Mapagungar dagiti matay maigapu iti basol ni Adan, ken inton agangay, pukawen dayta ti Dios.—1 Corinto 15:21, 22, 26.
Awan ti makaruar iti simboliko a danaw nga apuy
Ti danaw nga apuy irepresentarna ti naiduma, wenno maikadua nga ipapatay. Nupay irepresentar met dayta ti kasasaad nga awan maaramidan, naiduma dayta ta awan ti ibaga ti Biblia a panagungar iti maikadua nga ipapatay. Kas pagarigan, kuna ti Biblia nga adda ken Jesus ti “tulbek ti impierno ken ni patay,” pammaneknek dayta nga adda pannakabalinna a mangwayawaya kadagiti tattao manipud ipapatay gapu iti basol ni Adan. (Apocalipsis 1:
Kapada ti Gehenna, ti Ginget ti Hinnom
Ti Gehenna (Griego ge′en·na) ket 12 a daras a nadakamat iti Biblia. Kas iti danaw nga apuy, simbolo dayta ti agnanayon a pannakadadael. Nupay ti dadduma impatarusda dayta iti sao kas “impierno,” ti Gehenna ket naiduma iti impierno (Hebreo sheʼohl′, Griego hai′des).
Ti sao a “Gehenna” literal a kaipapananna ti “Ginget ti Hinnom,” tukoyenna ti maysa a ginget iti ruar ti Jerusalem. Idi tiempo ti Biblia, us-usaren dagiti agnanaed iti siudad daytoy a ginget a pagbasuraan. Kanayon a mapasgedan ti apuy sadiay tapno mauram dagiti basura; kanen dagiti igges ti aniaman a saan a nauram.
Inusar ni Jesus ti Gehenna kas simbolo ti agnanayon a pannakadadael. (Mateo 23:33) Kinunana nga idiay Gehenna ‘dagiti igges saan a matay ket ti apuy di maiddep.’ (Marcos 9:47, 48) Tuktukoyenna ngarud ti kasasaad iti Ginget ti Hinnom ken ti padto iti Isaias 66:24: “Mapandanto ket kumitada kadagiti bangkay dagiti tattao a nagsalsalungasing maikaniwas kaniak; ta dagiti mismo nga igges nga adda kadakuada saanto a matay ket ti met laeng apuyda saanto a maiddep.” Ti ilustrasion ni Jesus deskribirenna ti naan-anay a pannakapukaw saan a panangtutuok. Dagiti mapuoran ken kanen dagiti igges ket dagiti bangkay saan a dagiti sibibiag a tao.
Awan ti ibaga ti Biblia nga adda agsubli manipud Gehenna. “Ti danaw nga apuy” ken ti “umap-apuy a Gehenna” agpada nga irepresentarda ti agnanayon a pannakadadael.—Apocalipsis 20:14, 15; 21:8; Mateo 18:9.
Kasano a “matutuokdanto iti aldaw ken rabii iti agnanayon ken awan inggana”?
No ti danaw nga apuy isimbolona ti pannakadadael, apay ngarud nga ibaga ti Biblia a ti Diablo, ti atap nga animal, ken ti ulbod a mammadto ket “matutuokdanto iti aldaw ken rabii iti agnanayon ken awan inggana”? (Apocalipsis 20:10) Usigem ti uppat a rason no apay a daytoy a pannakatutuok ket saan a literal:
Tapno a matutuok iti agnanayon ti Diablo masapul nga agtalinaed a sibibiag iti agnanayon. Ngem ibaga ti Biblia a mapukawto.—Hebreo 2:14.
Ti biag nga agnanayon ket sagut ti Dios, saan a dusa.—Roma 6:23.
Simboliko laeng ti atap nga animal ken ti ulbod a mammadto ket saanda a literal a matutuok.
Ipakita dagiti konteksto iti Biblia a ti pannakatuok ti Diablo ket agnanayon a pannakaipupok wenno pannakadadael.
Ti sao a “pannakatutuok” a nausar iti Biblia mabalin met a kaipapananna ti “pannakaipupok.” Kas pagarigan, ti Griego a sao a “manangtutuok” a nausar iti Mateo 18:34 ket naipatarus kas “manangibalud” iti adu a bersion ti Biblia. Ipakita dagita nga adda pakainaigan ti sao a “matutuok” ken “naipupok.” Kasta met, ti salaysay iti Mateo 8:29 ken Lucas 8:30, 31, ti “pannakatutuok” ket pumada iti “mangliwengliweng,” piguratibo a lugar nga awan maaramidan wenno ipapatay. (Roma 10:7; Apocalipsis 20:


text:
Daytoy a plantilia ket maus-usar kadagiti , no baliwam adunto ti makadlaw. Nasken nga umuna a subokan kadagiti subpanid ti adu a panid /pagipadasan ken /subokan, wenno iti bukod a subpanid. Kalpasanna mabalinton nga inayon iti maysa a panag-urnos. Pangngaasi nga usigen idiay tungtunganna a panid sakbay nga isayangkat.
Ti "
Plantilia:Commons category" ket agisilpo iti maysa a "Kategoria:" nagan idiay Wikimedia Commons a paggidulinan. No ti nagan ti kategoria saan a nailetra nga husto wenno awan, ti silpo ket agparang latta nga "asul" uray no napaay ti panilpo. Agan-annad a kitaen dagiti panangiletra.
Panag-usar
{{ Commons category}} —
agikabil kadagiti panilpo a kahon nga addan ti agdama a nagan ti panid nga isu daytoy ti kategoria.
{{ Commons category| catnam}} —
agikabil kadagiti silpo a kahon nga agikapet ti titulo a
catnam.
{{ Commons category| catnam| shownam}} —
agikabil kadagiti silpo a kahon nga agiparang ti silpo a
shownam.
{{ Commons category | catnam|position=left}} —
agipatumpaw kadagiti silpo a kahon iti kanigid.
Kas pagarigan
{{Commons category|Ursus maritimus|Us-uso}}
Agaramid ti silpo ti
Commons:Category:Ursus maritimus
a maiparang a kas "
Us-uso
".
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti
TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Commons category
Daytoy a plantilia ket agpartuat tibassit a kahon nga aglaon ti silpo iti kategoria ti commons.
Dagiti parametro ti plantilia
Parametro
Deskripsion
Kita
Kasisigud
Kasasaad
Nagan ti kategoria
1
Ti nagan ti kategoria ti commons a pakaisilpuan daytoy a plantilia. No awan ti pateg a maited ti nagan ti panid ket isu ti kasisigud a mausar.
string
awan ti nagyanna
pagpilian
Maiparang a testo
2
Ti testo nga iparang ti silpo iti agar-aramat. No awan ti pateg a maited daytoy ket agusar a kasisigud iti nagan ti kategoria wenno nagan ti panid, iti dayta nga urnos.
string
awan ti nagyanna
pagpilian
Puesto
position
No maiyasentar iti 'left', ti plantilia ket maipuestonto iti kanigid a bangir ti panid. Wenno saan daytoy ket kasisigud iti kanawan a bangir.
string
awan ti nagyanna
pagpilian
Kitaen pay


text:
Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan
Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan (Ingles: International Monetary Fund wenno IMF) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma paya a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Escobar, Arturo. 1980. Bileg ken Pannakakita: Panagrang-ay ken ti Inbension ken Panangimaton ti Maikatlo a Lubong. Kultural nga Antropolohia 3 (4): 428–443.
20. http://www.clarin.com/politica/gobierno/FMI-advirtio-sancion-Argentina-mostrar_0_349165280.html
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
- Boughton, J. M. Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989, Washington DC, 2001.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan idiay Wikimedia Commons
- Opisial a website


text:
Dubai
Ti Dubai (/duːˈbaɪ/ doo-by; Arabiko: دبيّ Dubayy, IPA: [dʊ'bæj]) ket maysa nga emirato ti uneg ti Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo (UAE).Ti maysa a siudad ti uneg ti emirato ket nanaganan pay ti Dubai. Ti emirato ket mabirukan idiay abagatan a daya ti Persiano a Golpo idiay Arabiano a Peninsula ken adda ti kadakkelan a populasion nga adda ti maikadua a kadkkelan a teritorio ti daga babaen ti kalawa kadagiti amin nga emirato, kalpasan ti Abu Dhabi.[4] Ti Dubai ken Abu Dhabi ket isu dagitoy laeng ti dua nga emirato nga adda ti beto a bileg kadagiti nangruna a banbanag nga adda ti nailian a kangrunaan iti lehislatura ti pagilian .[5] Ti Siudad ti Dubai ket mabirukan idiay akin-amianan nga aplaya ti emirato. Ti Dubai ket kankanayon a naipagpagarupan a kas maysa a pagilian kadagiti kaaduan a kaso, ti sibubukel nga UAE ket naibagbaga idi a kas ti 'Dubai.'[6]
Ti kasapaan a panakaibagbaga ti Dubai ket idi 1095, ket ti kasapaan a panagtaeng a tinawtawagan a kas ti Dubai nga ili ket napetsaan manipud idi 1799. Ti Dubai ket pormal a nabangon idi 1833 babaen ni Sheikh Maktoum bin Buti al Maktoum idi nakaawis kadagiti 800 a kameng ti Bani Yas a tribu, a nagtataeng ti paset ti tattan a Saudi Arabia, tapno mangsurot kaniana idiay Alog ti Dubai babaen ti Al Abu Falasa a sangkaputotan ti Bani Yas. Daytoy ket nabatbati a tinengtengngel ti sangkaputotan idi nangirugi ti Nagkaykaysa a Pagarian a mangsalaknib ti Dubai idi 1892.[7] Ti heograpiko a lokasionna ket mangited daytoy ti nangruna a sentro ti pangtagtagilakuan ken babaen ti rugi ti maika-20 a siglo, daytoy ket maysa idi a nangruna a puerto.
Tatta nga aldaw, ti Siudad ti Dubai ket rimsua a kas maysa a sangalubongan a siudad ken maysa a sentro ti komersio.[8] Urayno ti ekonomia ti Dubai ket naipatakder iti lana nga industria, ti modelo ti komersio ti emirato ket isu ti mangpapaandar ti ekonomiana, nga adda ti nagbanagan a dagiti nangruna a puonanna ket agtaud tattan ti turismo, tagikua adaga, ken dagiti serbisio ti pinansia, a kapadpada daytoy kadagiti Lumaud a pagpagilian.[9][10][11] Ti Dubai ket kabiitan a nakaawawis ti sangalubongan a panagikaskaso babaen kadagiti adu a panagipabpabaro a dadakkel a panagbangon a gandat ken dagiti pasamak ti isports. Daytoy a panagpaadu a panagikaskaso ket nangipakpakita kadagiti karbengan ti panagtrabaho ken karbengan ti nagtagitaoan a banbanag a maipanggep kadagiti kaaduan nga Abagatan nga Asiano a mangmanggedanna.[12] Ti tagikua a pagilakuan ti Dubai ket nakasanay ti narigat a panakaapday idi 2008 ken 2009 a kas ti nagbanagan ti panakaapday ti sangalubongan nga ekonomiko kalpasan ti pinansia didigra ti 2007–2012.[13] Nupay kasta, ti Dubai ket nakaaramid ti natalinaay ket nainut a panakaungar.[14] Manipud idi 2012, ti Dubai ket isu ti maika-22 a kanginaan a siudad iti lubong, a linabsanna ti Londres (maika-25) ken isu ti kanginaan a siudad idiay Tengnga a Daya, a naglablabas ti Tel Aviv (maika-31).[15][16] Ti Mercer ket nangiranggo ti Dubai a kas ti kasayaatan a lugar a pagtaengan idiay Tengnga a Daya.[17]
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi tawtawen ti 1820, ti Dubai ket naibagbaga a kas ti Al Wasl babaen dagiti Britaniko a historiador. Bassit laeng dagiti adda a rehistro a maipanggep ti kultural a pakasaritaan ti UAE wenno dagiti kunstituentena kadagiti emirato ken gapu ti sinasao a tawidan ti rehion, sarsarita ken mito ket saan a naisursurat. Segun kenni Fedel Handhal, ti maysa nga agsuksukimat iti pakasaritaan ken kultura ti UAE, ti balikas a Dubai ket mabalin a nagtaud manipud ti balikas a Daba (ti kapadpada ti Yadub, a kayatna a saoen ket tapno agakarayam); a mangibagbaga ti nabuntog nga ayus ti Alog Dubai a mapan ti kaunegan ti daga. Ti mannaniw ken eskolar a ni Ahmad Mohammad Obaid ket sinursurtona ti isu met laeng a balikas, ngem ti sabali a panakaibaga ti dudon.[18]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Batay linteg ti UAE". Helplinelaw.com. Naala idi 21 Hulio 2008.
- ^ Kalawa ti "Dubai emirate", a mairaman dagiti naparboan nga is-isla.
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
GUM
- ^ "Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo: metropolitano a luglugar". World-gazetteer.com. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2012-12-04. Naala idi 31 Hulio 2009.
- ^ Ti Gibierno ken Politika ti Tengnga a Daya ken Amianan nga Aprika. D Long, B Reich. p.157
- ^ http://www.thatsdubai.com/where-is-dubai.html
- ^ "Give me a break: stop knocking Dubai". Londres: Telegraph. 16 Hunio 2011. Naala idi 12 Agosto 2011.
- ^ "Ti 2008 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad". Ganganaet nga Annuroten. 15 Oktubre 2008. Naala idi 20 Abril 2010.
- ^ Oil share dips in Dubai GDP AMEInfo (9 Hunio 2007) Naala idi 15 Oktubre 2007.
- ^ Ti ekonomia ti Dubai ket agpakatlo a dumakkel intono 2015 ArabianBusiness.com (3 Pebrero 2007) Naala idi 15 Oktubre 2007.
- ^ "Ti Dubai ket mangisabsabali manipud ti lana". AMEInfo. 7 Septiembre 2005. Naala idi 12 Agosto 2008.
- ^ Mike Davis (2006) Panagbutbuteng ken Kuarta idiay Dubai, Baro a Kanigid a Panagrepaso 41, pp. 47–68
- ^ "Dagiti panakapukaw ti trabaho ket nangipardas ti panakapday idiay Dubai ngem ti kalalainganna a nabayag a termino a pagbanagan ket nasayaat | Tengnga a Daya | Damdamag". Propertywire.com. 3 Disiembre 2008. Naala idi 14 Hulio 2009.
- ^ http://arabiangazette.com/dubai-witnessed-stable-financial-recovery/
- ^ http://www.thenational.ae/thenationalconversation/industry-insights/economics/cost-of-living-in-dubai-rising-rapidly
- ^ http://www.thepeninsulaqatar.com/business-news/208156-oslo-zurich-and-tokyo-are-most-expensive-cities.html
- ^ http://www.thenational.ae/business/economy/abu-dhabi-and-dubai-are-best-places-to-live-in-the-middle-east-survey-says
- ^ Kasano ti Dubai, Abu Dhabi ken dagiti sabsabali pay a siudad ti panakaala ti nagnaganda? Ipakita amin dagiti eskperto. UAEInteract.com. 10 Marso 2007
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Syed Ali. Dubai: Gilded Cage (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan; 2010) 240 pampanid. Mangipatengnga ti isip iti panagtrato ti emirato ti Arabo dagiti ganganaet nga agtrabtrabaho.
- Heiko Schmid: Ekonomia ti Panakaliwliwa: Dubai ken Chicago a kas ti Natema nga Urbano a Langa ti Daga, Berlin, Stuttgart 2009, ISBN 978-3-443-37014-5.
- John M. Smith: Dubai Ti Maktoum a Sarita, Norderstedt 2007, ISBN 3-8334-4660-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dubai idiay Wikimedia Commons
- www.Dubai.ae – Opisial a sapot ti pagsaadan ti Gobierno ti Dubai


text:
Plantilia:Hatnote
Dagiti linaon
- 1 Panag-usar
- 2 Plantilia ti ngato a paammo (Hatnote)
- 2.1 Sapasap
- 2.2 Dadduma pay a panag-usar (iti titulo)
- 2.2.1 "Daytoy a panid ket maipanggep ti … Para iti dadduma pay a panag-usar …"
- 2.2.2 "Kitaen pay…"
- 2.2.3 "Para iti …, kitaen ti …"
- 2.2.4 "Para iti dadduma pay a panag-usar, kitaen ti …"
- 2.2.5 "Para dagiti dadduma pay a salaysay …, kitaen ti …"
- 2.2.6 "… naibaw-ing ditoy ti. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti …"
- 2.3 Ilasin
- 2.4 "Nangruna nga artikulo: …" kdpy.
- 3 Datos ti plantilia
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Plantilia ti ngato a paammo (Hatnote)[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket sapasap a panid para iti kasano a panag-usar kadagitoy a plantilia.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Hatnote|NAIDUMDUMA A TESTO}}→NAIDUMDUMA A TESTO
{{Hatnote|Para kadagiti dadduma pay a kaipapanan iti daytoy a banag, kitaen ti [[kdpy…]]}}→Para kadagiti dadduma pay a kaipapanan iti daytoy a banag, kitaen ti kdpy…
{{Rellink|NAIDUMDUMA A TESTO}}→NAIDUMDUMA A TESTO
Dadduma pay a panag-usar (iti titulo)[urnosen | urnosen ti taudan]
"Daytoy a panid ket maipanggep ti … Para iti dadduma pay a panag-usar …"[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti {{Maipapan}} ket isu ti kangrunaan a plantilia para iti panagibagbaga ti dadduma a pamag-usar.
Paammo. No mausar daytoy iti kangrunaan a lugar (main namespace), ti balikas a "panid" kadagiti sumaganad a ngato a paammo ket masukatan babaen ti "artikulo".
{{Maipapan|USAR1}}→Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panag-usar, kitaen ti Hatnote (panangilawlawag).
{{Maipapan|USAR1||PANID2}}(No ti panangilawlawag a panid ket addaan ti sabali a nagan – Kitaen dayta awan ti linaon na a maikadua a parametro) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panag-usar, kitaen ti PANID2.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2}}(No addaan laeng ti maymaysa a panag-usar) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}(Dua a pampanid para iti USAR2) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2#SUBPASET{{!}}PANID2TITULO}}(Nga usaren ti {{!}} a plantilia tapno maikkan ti panilpo ti sabali a titulo) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2TITULO.
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|USAR4|PANID4|USAR5|PANID5}}(No addaan kadagiti uppat a panag-usar – Nasken nga agaramid ka ti panangilawlawag a panid iti daytoy a paset) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panag-usar}}(No addaan kadagiti sabsabali a pagalagadan a dadduma a panag-usar ken ti maysa a panangilawlawag a panid nga addaan ti kasisigud a nagan – Nasken a ti naudi a nagan ti panid ket saan a mainaganan) →Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panag-usar, kitaen ti Hatnote (panangilawlawag).
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panag-usar|PANID4}}(No addaan kadagiti sabsabali a pagalagadan a dadduma a panag-usar ken ti maysa a panangilawlawag a panid nga addaan ti awan a kasisigud a nagan) →
{{Maipapan|USAR1|USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panag-usar|PANID4|ken}}→Daytoy a panid ket maipanggep ti USAR1. Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panag-usar, kitaen ti PANID4 ken Hatnote (panangilawlawag).
{{Maipapan||USAR2|PANID2|USAR3|PANID3|dadduma pay a panag-usar}}(No saan a nasken nga ibaga ti kaipapanan iti daytoy nga artikulo/panid – Kitaen ti awan ti linaon na nga umuna a parametro) →Para iti USAR2, kitaen ti PANID2. Para iti USAR3, kitaen ti PANID3. Para iti dadduma pay a panag-usar, kitaen ti Hatnote (panangilawlawag).
{{Maipapan|||PANID1|ken|PANID2}}→
- Paammo:
{{Para iti||PANID1|PANID2}}agpataud ti agpadpada a banag.
{{Dadduma a panag-usar-paset|USAR}}(panangipalpalawag) →Daytoy a paset ket maipapan iti USAR. Para iti dadduma pay a panag-usar, kitaen ti Hatnote (panangilawlawag).
- Paammo: daytoy a a ngato a paammoket agibagbaga ti "paset", imbes nga ti "artikulo" wenno "panid".
"Kitaen pay…"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Kitaen pay|DADDUMA A TOPIKO|DADDUMA A TOPIKO2}}→Kitaen pay: DADDUMA A TOPIKO ken DADDUMA A TOPIKO2
- Paammo: usaren no ti DADDUMA A TOPIKO ket minaig iti agdama nga artikulo ken addan ti linaon na a panangpanlpalawagan.
{{Kitaen pay2|[[DADDUMA A TOPIKO]]|[[DADDUMA A TOPIKO2]]|[[DADDUMA A TOPIKO3]] ken dadduma a testo}}→Kitaen pay: DADDUMA A TOPIKO, DADDUMA A TOPIKO2, ken DADDUMA A TOPIKO3 ken dadduma a testo
"Para iti …, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Para iti}} ket mabalin nga usaren embes iti {{Maipapan}} tapno saan a maiparan ti: Daytoy a panid ket maipapan iti USAR1. ngem daytoy ket mainaganan na latta ti umisu a panag-usar. Daytoy a langa ket magun-od pay babaen ti panag-usar ti awan ti linaon na a parametro iti {{Maipapan}} a kas iti:
- Kas pagarigan:
{{para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}ket kapadpada ti
{{Maipapan||DADDUMA ATOPIKO|PANID1}}(kitaen ti immuna a awan ti linaon na a parametro).
Nupay kasta, nalawlawag no usaren ti {{Para iti}} a plantilia, a ti balikas a "maipapan" ket saan nga agparang iti parapo.
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO}}(panakaipalpalawag) →Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti Hatnote (panangilawlawag).
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1}}→Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti PANID1.
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1|PANID2}}→
{{Para iti|DADDUMA A TOPIKO|PANID1|PANID2|PANID3}}→
{{Para iti||PANID1|PANID2}}→
- Sabsabali
A kas iti {{Dadduma pay a panag-usar}}.
{{Para iti2|DADDUMA A TOPIKO|NAIDUMDUMA A TESTO}}→Para iti DADDUMA A TOPIKO, kitaen ti NAIDUMDUMA A TESTO.
"Para iti dadduma pay a panag-usar, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
No saan a kayat nga usaren ti atiddog a naibgbaga iti {{Maipapan}}, ti {{Dadduma pay a panag-usar}} a plantilia ket mabalin pay nga usaren.
{{Dadduma pay a panag-usar}}(panakaipalpalawag) →Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panag-usar, kitaen ti Hatnote (panangilawlawag).
{{Dadduma pay a panag-usar|PANID1}}→Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panag-usar, kitaen ti PANID1.
{{Dadduma pay a panag-usar|PANID1|PANID2}}→
"Para dagiti dadduma pay a salaysay …, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Salaysay}} ket ususaren daytoy ti nailawagan nga estilo. Usaren daytoy kadagiti paset nga addaan ti sabali nga artikulo iti dayta a suheto.
{{Salaysay3}} pabaelan na ti ania man a testo kadagiti panilpo:
{{Salaysay3|[[artikulo 1]], [[artikulo 2]], ken [[artikulo 3]]|TOPIKO}}→Para kadagiti dadduma pay a salaysay iti TOPIKO, kitaen ti artikulo 1, artikulo 2, ken artikulo 3.
"… naibaw-ing ditoy ti. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Baw-ing|BAW-ING}}(panakaipalpalawag) →Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti BAW-ING (panangilawlawag).
{{Baw-ing|BAW-ING||PANID1}}→Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para iti dadduma a panagus-usar, kitaen ti PANID1.
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1}}→Ti "BAW-ING" ket naibaw-ing ditoy. Para iti USAR1, kitaen ti PANID1.
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2|USAR3|PAGE3}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|ken|PAPANID2}}→
{{Baw-ing|BAW-ING|USAR1|PANID1|USAR2|PANID2|ken|PANID3}}→
Ilasin[urnosen | urnosen ti taudan]
"Saan nga allilawen iti …"[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Ilasin|PANID1}}→Saan nga iyallilaw iti PANID1.
{{Ilasin|PANID1|PANID2|PANID3|PANID4}}→
{{Ilasin2|TESTO}}→Saan nga allilawen iti TESTO.
"Nangruna nga artikulo: …" kdpy.[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti
{{Nangruna}} ket maususar tia panagaramid ti kapukpukan nga estilo, maususar daytoy kadagiti kapukpukan a paset ti artikulo nga adda dagiti sabali nga artikulo iti dayta a suheto:
{{Nangruna|Nangruna nga Artikulo}}→Nangruna nga artikulo: Nangruna nga artikulo
{{Nangruna|Nangruna nga Artilulo|Artikulo2}}→Dagiti nangruna nga artikulo: Nangruna nga artikulo ken Artikulo2
{{Kat nangruna|NANGRUNA NGA ARTIKULO}}} →Ti nangruna nga artikulo para iti daytoy a kategoria ket ti NANGRUNA NGA ARTIKULO.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Hatnote
Daytoy ket plantilia para iti panagaramid ti alagaden a hatnote ti Wikipedia. Ti hatnote ket isu ti ababa a nota a maikabil iti ngato ti maysa nga artikulo tapno makaited ti panangilawlawag ti asideg a pakainaigan dagiti termino wenno pakabuklan ti topiko ken mangipalawag kadagiti pagbeddenganna.


text:
Nuang
Ti Nuang (Inggles: carabao) ket maysa a dakkel nga ayup a napaamo a masarakan iti Asia. Masarakan pay kas napaamo nga ayup idiay Abagatan nga Amerika, Amianan nga Aprika ken Europa. Dagiti nataengan a nuang ket addaan dagsen a 300 a kilogramo agingga iti 1,200 kilogramo. Ti makuna a nuang iti Pilipinas ket maysa a kita iti sebbangan a Bubalus bubalis a B. b. carabenesis.
Ti pannakaidasig ti nuang ket saan a nalawag, sumagmamano nga autoridad ti mangilista iti maymaysa nga sebbangan, ti Bubalus arnee nga addaan dua a kita iti sebbangan, ti B. arnee bubalis ken ti B. arnee carabanesis.
Iti Pilipinas, domestikado nga ayup ti nuang ket masansan a mainaig kadagiti mannalon ta ar-aramatenda ti nuang a pagobra iti talon kas koma pagarado, pagsuyod, pagpaguyod ti ulnas wenno pattuki ken iti karison. Ti naammo a nuang garud ket maibilang a nailian nga ayup ti Pilipinas.
Ti henero a Bubalus ket masaraken met dagiti nuang a naatap a kas dagiti tamaraw ken anoa.


text:
Pagsasao a Hapon
Ti Hapon (日本語 Nihongo?, [nihoŋɡo] ( denggen)) ket maysa a pagsasao a naisasao ti sumurok a 130 riwriw[3] a tattao idiay Hapón ken dagiti imigrante a komunidad iti Hapon. Maysa a kameng daytoy ti Haponiko (wenno Hapón-Ryukyuan) a pamilia ti pagsasao, nga adu dagiti naitukon a mainaig kadagiti sabsabali a pagsasao, awan kadagitoy ti nakaala ti adua apanakaawat kadagiti lingguistika (kitaen ti Panakaidasig iti Haponiko).[4]
Ti Hapon ket maysa a aglonatibo a pagsasaso ken maysa a naorasan ti mora a pagsasao. Addan laeng daytoy ti bassit a panaguni, ken maysa a nagruna a resina a panagayug a sistema.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "CIA – The World Factbook – Field Listing :: Languages". Central Intelligence Agency. Naidulin manipud ti kasisigud idi Pebrero 17, 2010. Naala idi Pebrero 17, 2010.
- ^ Lewis, Paul M. (ed) (2009). "Dagiti pagsasao iti Palau". SIL Internasional. Naidulin manipud ti kasisigud idi Pebrero 17, 2010. Naala idi Pebrero 17, 2010.
- ^ "Japanese Language". MIT. Naala idi 2009-05-13.
- ^ Shibatani, Masayoshi. (1990). Ti pagsasao iti Hapón. Cambridge: Cambridge University Press. p 94.


text:
Sri Lanka
Ti Sri Lanka (am-ammo kas Ceylon idi 1972) ket maysa nga isla a pagilian iti abagatan ti India.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a Sapot ti pagsaadan ti Gobierno ti Sri Lanka
- BBC profile iti Sri Lanka
- CIA - The World Factbook -- Sri Lanka
- Sri Lanka
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- G15 a pagpagilian
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti isla ti Taaw Indiano
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti sosialista nga estado
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1948
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Tamil
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Angkor Wat
Ti Angkor Wat (Khmer: អង្គរវត្ត) ket Hindu, intono kuan ket templo ti Budista a patakder ken ti kadakkelan a relihioso a monumento iti lubong . Ti templo ket binagon babaen ni Ari Suryavarman II idi kasapaan ti maika-12 a siglo idiay Yasodharapura (Khmer: យសោធរបុរៈ, iti agdama nga aldaw ti Angkor), ti kapitolio ti Imperio ti Khmer, a kas ti estado a templona ken mausoleo. Iti pannakisina ti tradison a Shibismo kadagiti dati nga ari, ti Angkor Wat ket embes ket id a naidaton kenni Bisnu. Kas ti kasayaatn a napreserba a templo iti daytoy a lugar, daytoy laeng ti nabatbati a naisangayan a sentro ti relihion manipud iti pannakapundarna – immuna idi a Hindu, intono kuan ket Budista. Ti templo ket adda iti kangatuan iti kasayaatan a klasiko nga estilo ti Khmer nga arkitektura. Daytoy ket nagbalinen a simbolo ti Cambodia,[1] a nagparparang iti bukodna a nailian a wagayway, ken isu daytoy ti kangrunaan a papanan dagiti agbisbista.
Ti Angkor Wat ket mangilaok ti dua a plano ti templo nga arkitektura ti Khmer: ti templo a bantay ken ti kinaudi a naigaleria a templo, a naibatay iti nasapa a Dravidiana nga arkitektura, nga adda dagiti nangruna a langa a kas ti Jagati. Daytoy ket nadibuho a mangirepresenta ti Bantay Meru, ti balay dagiti deva iti Hindu a mitolohia: iti kaunegan ti pasalingdan ken ti maysa nga akin-ruar a diding ti3.6 kilometro (2.2 mi) a kaatiddog ket dagiti tallo a rektanggulo a galeria, ti tunggal maysa ket naipangato kadagiti sinaruno . Iti tengnga ti templo kadagiti ti templo ket agtaktakder ti kuinkunse dagiti torre. Daytoy ket saan a kasla dagit sabali nga Angkoriano a templo, ti Angkor Wat ket naipaturong iti laud; dagiti eskolar ket sannda anagtutunos no ania ti kinapangrunana daytoy. Ti templo ket rinaraem para iti kangayed ken kadanggay iti arkitektura.
Ti moderno a nagan, nga Angkor Wat, ket kaibuksilan ti "Templo a Siudad" wenno "Siudad dagiti Templo" iti Khmer; Ti Angkor, ket kaibuksilanna ti "siudad" wenno "kapitolio a siudad", daytoy ti lokal a porma ti pannakaibaga ti balikas a nokor (នគរ), ken nagtaud manipud ti Sanskrito a balikas ti nagara (नगर).[2]Ti Wat ket isu ti Khmer a balikas para iti "parparangan ti templo", ken naala manipud ti Pali a balikas ti "vatta" (वत्त).[3] Sakbay ti daytoy a paset ti panawen ti templo ket naamammuan idi a kas ti Preah Pisnulok (Vara Vishnuloka iti Sanskrito), manipud ti kalpasan nga ipupusay a titulo ti nagpundar daytoy.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gobierno ::Cambodia". CIA World Factbook.
- ^ Diksionario Chuon Nath Khmer (1966, Budista nga Instituto, Phnom Penh)
- ^ Cambodiano-Inggles a diksionario babaen ni Robert K. Headley, Kylin Chhor, Lam Kheng Lim, Lim Hak Kheang, ken ni Chen Chun (1977, Unibersidad ti Katoliko a Pagmalditan)
- ^ "Angkor Vat". APSARA Authority. 2004. Naidulin manipud ti kasisigud idi 6 Mayo 2008. Naala idi 27 Abril 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Angkor Wat idiay Wikimedia Commons


text:
Gobernador iti California
Ti Gobernador iti California ket isu ti pangulo nga ehekutibo iti gobierno ti estado ti California, a dagiti respansabilidad na ket naisakup kadagiti tinawen a pinagbitla iti estado iti Lehislatura iti Estado iti California, agited ti gagastosen ken taripatuen na tapno matungpal dagiti linteg ti estado. Naaramid daytoy a takder idi 1849, sakbay a ti California ket nagbalin nga estado.
Ti agdama a gobernador ket ni Jerry Brown maysa a demokrata a nabutosan idi Nobiembre 2, 2010 ken nag-gobernador ti California idi 1975-1983. No ni Brown ket agserbi iti adadu mgen dua a tawen ken siam a bulan iti agdama a panagakem na, maabutan nan to ni Earl Warren nga isu nan to ti kabayagan nga agserbi a gobernador iti panagakem ti pinagserbi idiay pakasaritaan ti California.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Salaries of Elected Officials". California Citizens Compensation Commission. Naala idi July 3, 2010.


text:
Komunikasion
Ti komunikasion wenno pannakisinnarita (manipud ti Latin "communis", a ti kaibuksilanna ket makibinningay) ket isu ti aktibidad a panangitutol ti pakaammo babaen ti panakisinnukat kadagiti panunot, dagiti mensahe, wenno pakaammo, a kas babaen ti bitla, dagiti makitkita, dagiti senias, panagsurat, wenno panagkukua. Daytoy ti naibuksilan a pannakisinnukat iti pakaammo kadagiti baetan ti dua wenno maysa a grupo iti tao.
Ti maysa a panangipalplawag ti komunikasion ket ti “aniaman a tignay a maited ti maysa a tao wenno maawat manipud ti sabali a tao a pakaammo a maipanggep ti kamasapulan ti dayta a tao, dagiti esmanna, dagiti panagpagpagarup, pannakaammo, wenno dagiti makabanag a kasasaad. Ti komunikasion ket mabalin a naigagara wenno di naigagara, mabalin a makairaman ti konbensional wenno di konbensional a senias, mabalin a makaala iti linguistiko wenno di linguistiko a porma, ken mabalin a mapasamak babaen ti naisasao wenno dagiti sabali pay a moda.”[1]
Ti komunikasion ket makasapul ti mangipatulod, ti maysa a mensahe, ken ti maysa a mangawat, urayno ti mangawat saan nga adda wenno ammona ti panggep ti nangipatulod iti panawen ti pannakisinnarita; isunga ti komunikasion ket mabalin a mapasak iti ballasiw dagiti distansia iti panawen ken lugar. Ti komunikasion ket makasapul a dagiti makisinsinnarita aparido ket makibingayda iti lugar agpada a pakisinnaritaan. Ti proseso ti komunikasion ket malpasen kalpasan ti pannakaawat ti nangawat ti mensahe ti nangipatulod.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ de Valenzuela, Julia Scherba. (1992). American Speech-Language-Hearing Association (ASHA): Dagiti Alagaden para kadagiti Pannakasabat dagiti Kammasapula ti KOmunikasion dagiti Tao a Nakaro ti Disabilidadna
- Daniel Chandler, "Ti Transmision a Modelo ti Komunikasion", Aber.ac.uk
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Innis, Harold. Imperio ken dagiti Komunikasion. Rebision babaen ni Mary Q. Innis; pangyuna abalikas babaen ni Marshall McLuhan. Toronto, Ont.: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan, 1972. xii, 184 p. N.B.: "Ditoy ket [i.e. Innis] isu ti nangirang-ayanna ti bukodna ateoria a ti pakasaritaan dagiti imperio ket adu a naikeddenganna ti kasayaat dagiti pamay-an ti komunikasionda."--manipud tiliud nga aklub ti libro pbk. ed. ISBN 0-8020-6119-2 pbk
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Komunikasion idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Komunikasion idiay Wikiquote


text:
Puerto Rico
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Puerto Rico
- Dagiti Karibe nga isla ti Estados Unidos
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- Kalatakan nga Antillas
- Dagiti insular a lugar ti Estados Unidos
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti isla ti Puerto Rico
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1898
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti agkamkammatalek a teritorio ti Amianan nga Amerika


text:
Yoga
Ti yoga (Sanskrito, Pāli: योग, /ˈjəʊɡə/, yoga) ket maysa asapasa a termino para kadagiti disiplina ti pisikal, isip, ken espiritual a nataud idiay taga-ugma nga India.[1][2] Iti naikasangayan, ti yoga ket maysa kadagiti innem nga āstika ("ortodokso") pagadalan iti Hindu a pilosopia. Maysa kadagiti kaaduan a naisalaysayan ken babaen ti pannkaiyam-ammo iti suheto ket ti Yoga Sūtras iti Patañjali. Dagiti nadumaduma atradision iti yoga ket mabirukan iti Hinduismo, Budismo, Hainismo ken Sikhismo.[3][4][5]
Dagiti kasakbayan ti pilosopiko a pannakaipagarup ken dagiti nadumaduma nga asetiko a panagsanay iti immuna a milenio BCE ket naisistema iti pormal a pilosopia kadagiti nasap a a siglo ti CE babaen ti Yoga Sutras oiti Patanjali.[6] Babaen idi sikko ti immuna milenio, ti Hatha yoga ket rimmuar a kas ti prominente a tradision iti yoga a naisangyan manipud tiYoga Sutras ni Patanjali. Bayat a ti Yoga Sutras ket mangipatengnga iti isip iti disiplina iti isip, ti Hatha yoga ket mangiyunay-unay iti salun-at ken kinapuro iti bagi.[7]
Dagiti Hindu a monghe, a nangrugi kenni Swami Vivekananda, ket nangiyeg ti yoga iti Laud idi kaladawan ti maika-19 a siglo. Idi tawtawen ti 1980, ti yoga ket nagbalin a nadayeg a kas maysa a pisikal a sistema iti panagpasayaat ti salun-at iti ballasiw ti Lumaud a Lubong. Adu dagiti inad-adal a nagpadpadas a nangikeddeng ti kinasayaat ti yoga a kas maysa a komplementario a panagliklik iti kanser, skisoprenia, angkit ken dagiti pasiente iti puso. Iti maysa a nailian apanagsukisok, dagiti napaut a nagsansanay iti yoga idiay Estados Unidos ket nangireportada kadagiti pannakapasayaat iti laslasag, tultulang ken ti salun-at ti isip.
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baptiste, Sherri; Scott, Megan (2005-12-16). Yoga with Weights for Dummies. ISBN 978-0-471-74937-0.
- ^ Yogani (2010-12-01). Advanced Yoga Practices – Easy Lessons for Ecstatic Living. ISBN 978-0-9819255-2-3.
- ^ Denise Lardner Carmody, John Carmody, Nalinak a Pannakipagrikna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan US, 1996, panid 68.
- ^ Stuart Ray Sarbacker, Samādhi: Ti Kinabileg ti Dibinidad ken Panangisardengan iti Indo-Tibetan Yoga. SUNY Press, 2005, pp. 1–2.
- ^ Tattvarthasutra [6.1], kitaen ti Manu Doshi (2007) Patarus iti Tattvarthasutra, Ahmedabad: Shrut Ratnakar p. 102
- ^ Whicher, pp. 38–39.
- ^ Larson, p. 139–140.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dhillon, Dalbir Singh (1988). Sikhismo, Taudan ken Panagrang-ay. Atlantic Publishers. GGKEY:BYKZE4QTGJH.
- De Michelis, Elizabeth (2004). Pakasaritaan ti Moderno a Yoga. Londres: Continuum. ISBN 0-8264-8772-6.
- Dumoulin, Heinrich; Heisig, James W.; Knitter, Paul F. (2005). Zen a Budismo : Pakasaritaan: India ken Tsina. World Wisdom, Inc. ISBN 978-0-941532-89-1.
- Eliade, Mircea (1958). Yoga: Immortalidad ken Wayawaya. Princeton: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-14203-6.
- Feuerstein, Georg (1996). Ti Shambhala nga Alagaden ti Yoga. Umuna nga ed. Boston ken Londres: Shambhala Publications.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Yoga idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Yoga idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)


text:
Siasino a Talaga ti Mangkonkontrol iti Lubong?
Panagkunam . . .
ti Dios?
dagiti tattao?
adda pay sabali?
TI KUNA TI BIBLIA
“Daydiay Nadangkes konkontrolenna ti intero a lubong.”—1 Juan 5:19.
“Ti Anak ti Dios immay . . . tapno dadaelenna ti aramid ti diablo.”—1 Juan 3:8, New Century Version.
TI MAIPAAYNA KENKA NO PATIEM DAYTA
Maawatam ti makagapu kadagiti problema iti lubong.—Apocalipsis 12:12.
Makapagtalekka a sumayaatto ti lubongtayo.—1 Juan 2:17.
MAPAGTALKANTAYO KADI TI KUNA TI BIBLIA?
Wen, gapu iti tallo a rason:
Asidegen nga agpatingga ti panangituray ni Satanas. Determinado ni Jehova a mamagpatingga iti panangkontrol ni Satanas iti sangatauan. Inkarina a “pukawenna . . . ti Diablo” ken ikkatenna ti amin nga epekto ti inaramid ni Satanas.—Hebreo 2:14, Baro a Lubong a Patarus.
Ni Jesu-Kristo ti pinili ti Dios a mangituray iti lubong. Naan-anay a naiduma ni Jesus no idilig iti agdama a naulpit ken managimbubukodan nga agturay iti daytoy a lubong. Inkari ti Dios maipapan iti panagari ni Jesus: “Isu maasianto iti daydiay nanumo ken iti daydiay napanglaw . . . Iti pannakairurumen ken iti kinaranggas subbotennanto ti kararuada.”—Salmo 72:13, 14.
Saan nga agulbod ti Dios. Nalawag a kuna ti Biblia: “Dinatayo mabalin nga ulboden ti Dios.” (Hebreo 6:18, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) No adda ikari ni Jehova nga aramiden, sigurado a tungpalenna! (Isaias 55:10, 11) “Ti agturay iti daytoy a lubong maparuarto.”—Juan 12:31.
PANUNOTEM
Anianto ngata ti kasasaad inton madadael ti agdama nga agturay iti lubong?
Sungbatan dayta ti Biblia iti SALMO 37:10, 11 ken APOCALIPSIS 21:3, 4.


text:
Plantilia:Sidebar with collapsible lists
Ti {{sidebar with collapsible lists}} ket bersion ti plantilia
{{sidebar}} a makaited ti pannakarebba dagiti listaan a kas alternatibo dagiti parametro ti content ti sidebar.
Dagiti linaon
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti parametro a saan unay a maus-usar ket naikkat.
{{Sidebar with collapsible lists | name = {{subst:PAGENAME}} | outertitle = | topimage = | pretitle = | title = | image = | expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}}   | headingstyle = | listtitlestyle = | contentstyle = | heading1 = | list1name = | list1title = | list1 = | heading2 = | list2name = | list2title = | list2 =   }}
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akin ngao unay a parametro (mairaman ti name, outertitle, topimage, pretitle, title, image, headingstyle, contentstyle) ket naipalaway idiay plantilai ti {{sidebar}}.
Dagiti parametro ti listtitlestyle ken liststyle ket kapadpada dagiti parametro ti titlestyle ken liststyle ti {{marebba a listaan}}, bayat a dagiti parametro ti listNtitle ken listN ket kapadpada dagiti parametro ti title ken ti saan a nainaganan a listaan ti {{marebba a listaan}}.
Dagiti parametro ti listNname ket inus-usar a panangilasin, no adda, ti listaan a maiparang a maipadakkel; kitaen ti {{collapsible lists option}}.
Dagiti dadduma pay a parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti pay maipatinayon kadagiti adda iti ngato, dagiti parametro a parametro a mainaig ti marebba a listaan ket mabalin pay a magun-od.
- listframestyle
- Iyasentarna ti framestyle (kitaen ti {{marebba a listaan}}) para kadagiti listaan.
- listNframestyle
- Iyasentarna ti framestyle para iti listN, a mangtuon ti listframestyle.
- listNtitlestyle
- Iyasentarna ti titlestyle para iti listN, a mangtuon ti listtitlestyle dita ngato.
- listNstyle
- Iyasentarna ti liststyle para iti listN, a mangtuon ti liststyle dita ngato.
Panagtengngel kadagiti atiddog a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasla met ti plantilia ti sidebar, ti {{normalwraplink}} ket mabalin a mausar a mangtengngel kadagiti silpo a nasken nga agbalkot iti uneg ti sidebar, tapno pawilanna nga agbalin nga akaba unay ti sidebar. Usaren ti
{{normalwraplink|longlinkname}}, a ti
|longlinkname ket isu ti atiddog a silpo nga awan dagiti kuadrado a pangrikep.
Usaren ti parametro ti
|wraplinks=true tapno maiddep ti parametro ti panagbalkot para iti napno a plantilia.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kas pagarigan ti daytoy a plantilia ket mabalin a mabirukan babaen ti panagkita kadagiti "panid a nakasilpo ditoy".


text:
Dagiti departamento ti Colombia
Ti Colombia ket unitario a republika a naporma babaen dagiti tallo pulo ket dua a departamento (Espaniol: departamentos, agmaymaysa departamento) ken ti Kapitolio a Distrito (Distrito Capital). Ti tunggal maysa a departamento ket addan ti Gobernador ken ti Asemblia ti Departamento (Asamblea Departamental), a binutosan babaen ti nadayeg a butos para iti uppat a tawen a paset ti panawen. Ti gobernador ket saan a mabalin a mabutosan manen iti dua nga agsasaruno a paset ti panawen. Dagiti depatarmento a pannakabingbingay ti pagilian ket maikkanda ti naisangayan a degrado iti autonomia.
Dagiti departamento ket naporma babaen ti panangigrupo kadagiti munisipalidad (municipios, agmaymaysa municipio). Ti munisipal a gobierno ket idauluan babaen ti mayor (alcalde) ken imatonan babaen ti Munisipal a Konseho (concejo municipal), ken dagitoy ket mabutosanda para kadagiti uppat a tawen a paset ti panawen.
Ti Kapitolio a Distrito ket isu ti kapitolio ti pagilian, ti Bogotá. Ti Bogotá ket sangkapaset nga agdepdepende iti nakapalikmut a Departamento ti Cundinamarca.
Dagiti linaon
Dagiti departamento[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tunggal maysa kadagiti depatarmento iti mapa dita baba ket maisilpo iti maitunos nga artikulo.
- Ti karkulo para iti Cundinamarca ket mairaman ti kapitolio ti pagilian iti Bogotá.
Galeria dagiti mapa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti patneng a teritorio[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti patneng a teritorio ti Colombia ket napartuatda babaen ti tulagan a baetan ti gobierno ken dagiti komunidad dagiti patneng. Kadagiti kaso a dagiti patneng a teritorio a sumakup ti ad-adu ngem maysa a departamento wenno munispalidad, dagiti lokal a gobierno ket agtitiponda a mangimaton kadagiti konseho ti patneng a teritorio kadagti kasta a teritorio,a kas naiyasentar kadagiti Artikulo iti 329 ken 330 iti Batay-linteg ti Colombia. Dagiti pay patneng a teritorio ket addaanda to karakter iti lokal a kinaturay no maabutanda dagiti kammasapulan ti linteg. Dagiti patneng a teritorio idiay Colombia ket kaaduan nga adda kadagiti departamento ti Amazonas, Cauca, La Guajira, Guaviare ken Vaupés.[2]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Batay-linteg ti Colombia ti 1886 ket pinagbalinna dagiti estado ti Colombia kadagiti departamento, dagiti presidente ket nanagananda kadagiti gobernador.[3] Dagiti estdo a nagbalin a departamento ket dagiti sumaganad:
- Departamento ti Antioquia
- Departamento ti Bolívar
- Departamento ti Boyacá
- Departamento ti Cauca
- Departamento ti Cundinamarca
- Departamento ti Magdalena
- Departamento ti Panamá
- Departamento ti Santander
- Departamento ti Tolima
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakasaritaan ti Cesar" (iti Espaniol). Agustin Codazzi Geographic Institute. Naidulin manipud ti kasisigud idi 24 Oktubre 2003.
- ^ Colombiaya.com (ed.). "Division Política de Colombia".
- ^ http://es.wikisource.org/wiki/Constituci%C3%B3n_de_Colombia_de_1886


text:
Abagatan nga Aprika
Nagsasabtan: 30°S 25°E / 30°S 25°E
Ti Abagatan nga Aprika, opisial a ti Republika iti Abagatan nga Aprika, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay akin-abagatan a murdong iti Aprika. Nabingbingay daytoy ti siam a probinsia, nga addaan ti 2,798 kilometro (1,739 mi) nga aplaya[7][8] kadagidiay taaw ti Atlantiko ken Indiano.[9] Iti amianan iti daytoy a pagilian ket naisanglad dagiti kaarrubana a teritorio iti Namibia, Botswana ken Zimbabwe; ti daya ket ti Mozambique ken Swaziland; a ti Lesoto ket maysa a enclave a napalikmutan babaen ti teritorio ti Abagatan nga Áprika.[10]
Ti Abagatan nga Aprika ket maysa nga adu ti etnikona a pagilian ken adda dagiti nadumaduma a kultura ken pagsasao. Adda dagiti sangapulo ket maysa a mabigbigan a pagsasao iti batay-lintegna.[9] Dua kadagitoy a pagsasao ket nagtaud idiay Europa: Abagatan nga Aprikano nga Inggles ken Aprikaans, ti maysa a pagsasao a nangruna a nagtaud manipud ti Olandés a sinasao babaen dagiti kaaduan ti puraw ken dagiti Namarisan a Taga-Abagatan nga Aprika. Nupay nga ti Inggles ti kadawyab nga inus-usar iti publiko ken komersio a biag, daytoy ket ti maikalima laeng a kaaduan nga ibalbalayan a pagsasao.[9] Amin nga etniko a ken dagiti grupo ti pagsasao ket adda ti politiko a panakairepresentana ti batay-linteg a demokrasia ti pagilian a mangbukel ti parlamentario a republika; a saan amaipada kadagiti kaaduan a parlamentario a republika, dagiti puesto ti daulo iti estado ken daulo iti gobierno ket naitiptiponda iti maysa a nagitaltalek ti parlamentario a Presidente.
Agarup a 79.5% ti populasion ti Abagatan nga Aprika ket adda ti kaputotan a nangisit nga Aprikano,[11] a nabingbingay kadagiti nadumaduma anga etniko a grupo nga agsasao kadagiti sabsabali a Bantu a pagsasao, a siam kadagitoy ket adda ti opisial a kasasaad.[9] Ti Abagatan nga Aprika ket aglaon pay kadagiti kadakkelan a komunidad dagiti Europeano, Asiatiko, ken dagiti naglalaok ti kaputotan idiay Aprika.
Ti Abagatan nga Aprika ket nairanggo a kas ti maysa a naitengngaan ti ngato ti matgedan nga ekomnomia babaen ti Banko ti Lubong.[12] Adda daytoy ti kadakkelan nga ekonomia idiay Aprika, ken ti maika-28 a kadakkelan iti lubong.[13] Agarup a pagkapat ti populasion ket awan trabahona[14] ken agbibiag ti basbassit ngem US $1.25 ti maysa nga aldaw.[15]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Batay-linteg". Batay-linteg a korte iti Abagatan nga Aprika. Naala idi 3 Septiembre 2009.
- ^ "Nagruna nga Agglomerasion iti Lubong". Citypopulation.de. Naala idi 30 Oktubre 2011.
- ^ Ti Khoi, Nama ken Dagiti pagsasao a San; senial a pagsasao; Aleman, Griego, Gujarati, Hindi, Portuges, Tamil, Telegu ken Urdu; ken Arabiko, Hebreo, Sanskrito ken "ken dadduma pay a pagsasao nga inususar kadagit maipanggep ti relihion idiay Abagatan nga Aprika" ket addaan ti opisial a kasasaad. Kitaen ti Kapitulo 1, Artikulo 6, iti Batay-linteg.
- ^ "Panagtaldiap ti 2001 a Senso". Estadistika ti Abagatan nga Aprika. Naala idi 7 Hulio 2008.
- ^ a b c d "Abagatan nga Aprika". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-09-20.
- ^ "Gini a Pagsurotan". Sanglubongan a Banko. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "Turay ti Aprikano Panagpatalged ti Maritimo". Turay ti Abagatan nga Aprika a Panagpatalged ti Maritimo. Naala idi 16 Hunio 2008.
- ^ "Coastline". The World Factbook. CIA. Naala idi 16 Hunio 2008.
- ^ a b c d "Napardas a Kinapudno para iti Abagatan nga Aprika". SouthAfrica.info. Abril 2007. Naala idi 14 Hunio 2008.
- ^ Guy Arnold. "Lesotho: Tawen a Naireprepaso 1996 – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 30 Oktubre 2011.
- ^ "Tangnga ti tawen a karkulo ti populasion 2011". Dagiti Estadistika ti Abagatan nga Aprika. 2011. Naala idi 30 Hulio 2011.
- ^ "Abagatan nga Aprika – Banko ti Lubong". Data.worldbank.org. Naala idi 30 Oktubre 2011.
- ^ Ti datos ket mangitudtudo ti tawen ti 2010. Datos a nakaibatayan ti Sangalubongan a Pangpakitaan ti Panagrangrang-ay, Banko ti Lubong. Naala idi 30 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Abagatan nga Aprika nga Awan Trabahona ket Dumakdakkel iti 23.5%". Bloomberg. 5 Mayo 2009. Naala idi 30 Mayo 2010.
- ^ "HDI". UNDP.
Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Pakasaritaan iti Abagatan nga Aprika, Maikatlo nga Edision. Leonard Thompson. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. 1 Marso 2001. 384 pampanid. ISBN 0-300-08776-4.
- Ti agrangrang-ay a Johannesburg: Dagiti Perspektibo iti Kalpasan ti Segregasion ti puli a Siudad. Richard Tomlinson, et al. 1 Enero 2003. 336 pampanid. ISBN 0-415-93559-8.
- Ti Panagaramid ti Moderno nga Abagatan nga Aprika: Panagrukma, Segregasion ken Segregasion ti Puli. Nigel Worden. 1 Hulio 2000. 194 pampanid. ISBN 0-631-21661-8.
- Abagatan nga Aprika: Ti Naisalaysayan a Pakasaritaan. Frank Welsh. Kodansha America. 1 Pebrero 1999. 606 pampanid. ISBN 1-56836-258-7.
- Ti Abagatan nga Aprika kadagiti Kontemporario a Paset ti Panawen. Godfrey Mwakikagile. New Africa Press. Pebrero 2008. 260 pampanid. ISBN 978-0-9802587-3-8.
- Ti Atlas ti Agbalbaliw nga Abagatan nga Aprika. A. J. Christopher. 1 Oktubre 2000. 216 pampanid. ISBN 0-415-21178-6.
- Dagiti Politika ti Baro nga Abagatan nga Aprika. Heather Deegan. 28 Disiembre 2000. 256 pampanid. ISBN 0-582-38227-0.
- Maikaduapulo a Siglo nga Abagatan nga Aprika. William Beinart [[Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan] 2001, 414 pampanid, ISBN 0-19-289318-1
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Abagatan nga Aprika idiay Wikimedia Commons
- Abagatan nga Aprika
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1910


text:
Vladimir Lenin
Ni Vladimir Ilyich Lenin (Ruso: BлaдиMиp Илbич ЛeHиH (tulong·paammo); 22 Abril [D.E. 10 Abril] 1870 – 21 Enero 1924) ket maysa idi a Ruso a Marxista a rebolutionario ken omunista a politiko nga isu ti nangidaulo ti Oktubre a Rebolusion iti 1917. A kas maysa adaulo iti Bolsheviks, indauloanna ti estado ti Sobiet idi pakauna a tawen iti (1917–1924), idi nakilaban tapno makaipatakder ti panagtengngel iti Rusia iti Sibil a Gubat ti Rusia ken nagobra a nagpartuat ti maysa a sosialista a sistema ti ekonomia.
A kas maysa a politiko, ni Lenin ket maysa idi a naikamo nga orador, a kas maysa a sientista ti politika dagiti adu a teoriana ken dagiti pilosopiko a panagrangrang-ay iti Marxismo ket nagpataud ti Marxismo–Leninismo, ti pragmatiko a Ruso a panakaiyatanup iti Marxismo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ TpиyMф и Tpareдия - И. B. CTaлиH: пoлиTичeckий пopTpeT. (Panagballigi ken Trahedia - I. V. Stalin : Politikal a Panakailadawan) ДMиTpий BoлkoroHoB (Dmitriy Volkogonov). Libro 1, Paset 1, PP. 95 - 114. HoBocTи Publications. Moscow. 1989.