text:
Papa Sabiniano
Ni Papa Sabiniano (pimmusay idi 22 Pebrero 606) ket isu ti papa manipud idi 604 aginggana idi 606. Isu ket naipasngay idiay Blera (Bieda) idiay asideg ti Viterbo. Isu ket Papa idi las-ud ti Bisantino a Kinapapa, isu ti maikapat kadagiti dati nga apocrisiarius kadagiti nabutosan a papa ti Kontantinopla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Duffy, Eamon. Dagiti Santo ken Managdakes: Ti Pakasaritaan dagiti Papas, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2001, p. 72–73. ISBN 0-300-09165-6
- Ekonomou, Andrew J. 2007. Bisantino a Roma ken dagiti Griego a Papa: Dagiti Dumaya nga impluensia iti Roma ken ti kinapapa manipud kenni Gregorio ti Nalatak aginggana kenni Zacarias, A.D. 590–752. Lexington Books.
- Maxwell-Stuart, P. G. Salaysay dagiti Papa:Dagiti Kinaturay a Rehistro ti Kinapapa manipud keni Santo Pedro aginggana ti Agdama, Thames & Hudson, 2002, p. 54. ISBN 0-500-01798-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Sabiniano idiay Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Papa Pelagio II
Ni Papa Pelagio II ket isu ti Papa manipud idi 579 aginggana idi 590.
Isu ket katutubo ti Roma, ngem mabalin nga isu ket kaputotan nga Ostrogodo, gaputa ti ti nagan ti amana idi ket Winigild.
Ni Pelagio ket nagkidkidaw ti tulong manipud ti kenni Emperador Mauricio a sumuppiat kadagiti Lombardo, ngem dagiti Bisantino ket saanda a timmultulong, a nagpilit daytoy kenni Pelagio a "gimmatang" ti maysa a panagkappia ken simmupiat kadagiti Pranko, a nagraut ti Italia, ngem pimmanawda met laeng kalpasan ti panasuksok babaen dagiti Lombardo.
Ni Pelagio nagob-obra a nangipangato ti kleriko a biag a di mangasawa, ken nangited kadagiti nainget nga alagaden iti daytoy a banag a naipagarup a nainget unay babaen ti simmaruno kaniana a ni Papa Gregorio I, ken nangbalbaliwa iti daytoy.
Idi las-ud ti kinapapana, ti obispo ti Milan, a nagsardeng a nagkomulgar iti Roma iti Panagsisina dagiti Tallo a Kapitulo, ket nagsubli ti napno a panagkomulgar idi agarup ti 581, bayat a dagiti dadduma nga opbispo idiay Akin-amianan nga Italia ket nagbatbatida iti pannakisina.
Ni Pelagio ket nagbilbilin ti panangipatakder ti Basilica di San Lorenzo fuori le Mura, ti simbaan nga santuario idiay lugar nakamartiran ni San Lorenzo. Idi las-ud ti panagturayna, dagiti Visigodo ti España ket nagkombertidoda, ngem isu ket nakasangsango pay kadagiti suppiatan iti Sede ti Konstantinopla para iti panagampon iti titulo ti "Patriarka nga Ekumeniko," a namatmatian ni Pelagio a mangdadael ti panagturay ti papa.
Ni Pelagio ket nabiktima iti peste a nangdadael iti Roma idi patingga ti 590.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Papa Pelagio II" iti 1913 'Katoliko a Simbaan.
- Duffy, Eamon. Dagiti Santo ken Managdakes: Ti Pakasaritaan dagiti Papa, Unibersidad ti Yale a Pagmalditan, 2001. pp 62–63. ISBN 0-300-09165-6
- Maxwell-Stuart, P. G. Salaysay dagiti Papa: Ti Kinaturay a Rehistro ti Kinapapa manipud kenni San Pedro aginggana iti Agdama, Thames & Hudson, 2002, p. 47. ISBN 0-500-01798-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Pelagio II idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Papa Alejandro VII
Ni Papa Alejandro VII (13 Pebrero 1599 – 22 Mayo 1667), ket naipasngay idi a kas ni Fabio Chigi, ket isu idi ti Papa manipud idi 7 Abril 1655, aginggana idi pimmusay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Palagip iti panagibilang: Ni Papa Alejandro V ket naipanunutan tattan a kas maysa a kotra-papa. Nupay kasta iti dayta a panawen, daytoy a kinapudno ket saan a nabigbigan ken isu nga ti maikalima a pudno a Papa Alejandro ket nangala ti opisial a bilang VI. Daytoy ket gapuanan ti pudno a maikanem a Papa Alejandro a mangala ti bilang VII. Daytoy ket nagpaadu ti panagbilang kadagiti simmarsaruno a Papa Alejandro babaen ti maysa. Dagiti Papas Alejandro VI-VIII ket agpaysoda a ti maikalima aginggan ti maikapito a papa iti dayta a nagan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Alejandro VII idiay Wikimedia Commons


text:
Calvin Coolidge
Ni John Calvin Coolidge, Jr. (Hulio 4, 1872 – Enero 5, 1933) ket isuidi ti Maika-30 a Presidente iti Estados Unidos (1923–1929).Isu ket mays a Republikano nga abogado manipud idiay Vermont, ni Coolidge ket ngimmato kadagiti politika ti estado ti Massachusetts , ken dimteng a banagbalin a gobernador iti dayta nga estado. Ti panagkukuana ti panawen ti Welga ti Polis ti Boston idi 1919 ket nagipangato kaniana ti nailian nga entablado ken nagited kaniana ti pakaidayawan a tao ti naikeddengan nga aksion. Kalpasan daytoy, isu ket nabutosan akas ti maika-29 a Bise Presidente idi 1920 ken naisaruno a kas ti sinarunona ti Presidente kalpasan ti kelaat nga ipupusay ni Warren G. Harding idi 1923. Isu met laeng ket nabutosan idi 1924, isu ket nakagun-od panakaidayawan a kas maysa a bassit a gobierno a konserbatibo, ken ti maysa a tao a saan unay nga agsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Calvin Coolidge idiay Wikimedia Commons


text:
Damascus
Ti Damascus Arabiko: دمشق / ALA-LC: Dimashq, Metropolitano nga Arabiko: Dimisheʼ ; kadawyan a naamammoan idiay Siria a kas ti ash-Sham (Arabiko: الشام / ash-Shām) ken, nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin (Arabiko: مدينة الياسمين / Madīnat al-Yāsmīn), ket isu ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti Syria. Daytoy ket kapitolio pay a siudad ti kadagiti 14 a gobernorato. Ken ti pay maipatinayon a maysa kadagiti kadaanan a nagtultuloy a nataengan a siudad iti lubong, ti Damascus ket maysa a nangruna a kultural ken relihioso a sentro ti Lebante. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion iti 1,711,000 (karkulo ti 2009).[1]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti Siria, ti Damascus ket isu ti sentro ti dakkel a metropolitano a lugar ti 2.6 a riwriw a tattao (2004).[3] Daytoy heograpiko a naipenpen kadagiti dumaya nga arisadsad ti turod ti Kontra-Lebanon a kabanbantayan nga 80 kilometro (50 mi) iti uneg manipud ti dumaya nga aplaya ti Mediteraneo iti maysa banak a 680 metro (2,230 ft) a kangato ti lessaad ti baybay, ti Damascus ket makasansanay kadagiti namaga bassit a klima gapu ti anniniwan ti tudo a pagtonoyan. Ti Karayan Barada ket agayus idiay uneg ti Damascus.
Daytoy ket immuna a nataengan idi maika-2 a milenio BC, daytoy ket napili a kas ti kapitolio ti Umayyad a Kalipato manipud idi 661 aginggana idi 750. Kalpasan ti panagballigi ti Abasid a Dinastia, ti tugaw ti Islamiko a bileg ket naiyalis idiay Baghdad. Ti Damascus ket nakakita kadagiti politika a panakaapday iti kadagupan ti Abasid a panawen, ngem daytoy ket nakaala met laeng ti panakaisangsangayan a panakaipangruna kadagiti Ayyubid ken Mamluk a paset ti panawen. Idi las-ud ti Otomano a panagturay, ti siudad ket napno a nadaddadael bayat a nagtartaripatu ti kultural a kadayaw. Tatta nga aldaw, daytoy ket tugaw ti sentro a gobierno ken dagiti amin a ministro ti gobierno. Ti Damascus ket napili idi a kas ti 2008 nga Arabo a Kapitolio ti Kultura.[4]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Damascus ket immuna a nagparang iti heograpiko a listaan ni Thutmose III a kas T-m-ś-q idi maika-15 a siglo BC.[5] Ti etimolohia ti taga-ugma a nagan ti "T-m-ś-q" ket di nakedngan, ngem daytoy ket naipagpgarupan a sakbay -Semitiko. Daytoy ket naikedkeddeng a Dimašqa iti Akadio, T-ms-ḳw iti Ehipsio, Dammaśq (דמשק) iti Daan nga ARameo ken Dammeśeq (דמשק) iti Bibliko a Hebreo. Ti Akkadian a panangiletra ket mabirukan iti Amarna a sursurat, manipud ti maika-14 a siglo BC. Kalpasanna dagiti Arameo pannakailetra iti nagan ket kankanayon a nangiramraman ti sumagpaw a resh (letra r), a mabalin a naimpluensiaan babaen ti ramut tit dr, a kayatna a saoen ket "pagnaedan". Isunga, ti Qumraniko a Darmeśeq (דרמשק), ken Darmsûq (ܕܪܡܣܘܩ) iti Siriako.[6][7] Ti INggles ken Latin a nagan ti siudad ket "Damascus" a naala manipud ti Griego: Aauaσkός, a nagtaud iti Arameo: דרמשק; "ti nasayaat a nasibugan a lugar".[8][9] Iti Arabiko, ti siudad ket tinawtawagan iti Dimashqu sh-Shām (دمشق الشام), urayno daytoy ket naipababa iti Dimashq wenno ash-Shām babaen dagiti umili ti Damascus, iti Siria ken dagiti daddum a pay nga Arabo nga agkakaarruba. Ti Ash-Shām ket maysa nga Arabiko a termino para iti "Lebante" ken para iti "Siria"; ti naudi a naibagbaga, ken naisangsangayan ti naipakasaritaan a Kalatakan a Siria, ket tinawtawagan ti Bilādu sh-Shām (بلاد الشام / "daga ti Lebante").
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burns, Ross (2005). Damascus: Ti Pakasaritaan. Routledge. ISBN 978-0415413176.
- Jill, Dukesa iti Hamilton (2002). Umuna idiay Damascus: Ti sarita ti Australiano Lawag a Kabalio ken Lorenzo iti Arabia. ISBN 0-7318-1071-6.
- Aharoni, Yohanan; Avi-Yonah, Michael (1977). Ti MacMillan nga Atlas ti Biblia. Carta Ltd. ISBN 0-7318-1071-6.
- Cammelli, Stefano (2006). Il Minareto di Gesù. Il Mulino.
- ICOMOS Ti Tawidan a Madangran 2001/2002: Damascus, Ti Nangruna a Dunaya a Mediteraneo a Sito a Madangran
- Siria, Naipakasaritaan a Damascus: Ti Pannkadadael iti Duog a Siudad
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Sentro nga Opisina dagiti Estadistika idiay Siria: Kapitulo 2: Populasion ken Demograpiko a Panangibagbaga Tabla 3: Karkulo dagiti Populasion ti pudno nga agtataeng idiay Siria idi 31 Disiembre 2011 bababen ti Mohafazat ken innem (iti rinibu)
- ^ Albaath.news inbaga babaen ti gobierno ti gonernador ti Damascus, Siria (Arabiko), bril 2010
- ^ Sentro nga Opisina dagiti Estadistika ti Siria Senso ti Syria 2004
- ^ "دمشق عاصمة الثقافة العربية 2008". Damascus.org.sy. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ Listaan I, 13 iti J. Simons, Manual para iti Panagadal iti Ehipsio dagiti Topograpiko a Listaan a mainaig iti Lumaud nga Asia, Leiden 1937. Kitaen pay ti Y. AHARONI, Ti Daga ti Biblia: Ti Naipakasaritaan a Heograpia, Londres 1967, p147, Blng. 13.
- ^ "(kadagiti Panagrepaso ti Libro) ''Taga-ugma a Damascus: Ti Naipakasaritaan a Panagadal ti Siria Siudad-Estado manipud kadagiti Kasapaan a Panawen Aginggana ti Pannkatnagna kadagiti Asirio idi 732 BC.'', Wayne T. Pitard. Mannurat a nagrepaso: Paul E. Dion, ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 270, Taga-ugma a Siria. (Mayo, 1988), p. 98". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "''Ti Stele a Naipammadayaw kenni Melcarth babaen ni Ben-Hadad iti Damascus'', Frank Moore Cross. ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 205. (Peb., 1972), p. 40". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Online Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Damascus – Wiktionario". En.wiktionary.org. 9 Mayo 2010. Naala idi 20 Hunio 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Damascus idiay Wikimedia Commons


text:
Komiks
Ti komiks ket maysa a pamay-an a panangiyebkas a mangiyebkas kadagiti kapanunotan babaen dagiti ladawan, a kankanayon a kakkuyog iti testo wenno dagiti sabali a porma iti makitkita a pakaammo. Ti komiks ket kankanayon a makaala ti porma kadagiti agsasaruno nga agkukuyog a pangigiddiatan kadagiti sangkabenneg dagiti ladawn. Kankanayon nga adda dagiti testo a kas dagiti palobo ti bitla, dagiti naisursurat, ken dagiti pagangayan ti uni ("onomatopoeia") a mangipakita ti dialogo, salaysay, wenno dadduma pay a pakaammo. Dagiti elemento a kas ti kadakkel ken ti puesto dagiti sangkabenneg ket mangtengngel ti akkaw ti salysay. Ti panagkartunista ken dagiti kapada a porma ti panangiladawn ket isu dagitoy ti kadawyan a pamay-an ti panagaramid ti ladawan iti komiks; ti fumetti ket maysa a porma nga agus-usar kadagiti potograpiko a ladawan. Dagiti kadawyan a porma ti komiks ket mairaman dagiti benneg ti komiks, editorial ken dagiti makaang-angaw a kartun, dagiti komiks a libro, dagiti grapiko a nobela ken dagiti komiks ti web. Manipud idi naladaw a maika-20 a siglo, dagiti libruen a tomo a kas dagiti grapiko a nobela, dagiti komiks nga album, ken titankōbon ket nagbalinda nga immad-au a nadayeg.
Ti pakasaritaan ti komiks ket simmursurot kadagiti nadumaduma a dalan kadagiti nadumaduma a kultura. Babaen idi tengnga ti maika-20 a siglo, ti komiks ket nagbalinen a nadayeg idiay Estados Unidos, lumaud nga Europa (a naisangayan idiay Pransia ken Belhika), ken idiay Hapon. Dagiti Europeano a komiks ket tumugot ti pakasaritaanna kadagiti benneg ti kartun ni Rodolphe Töpffer kadagiti tawen ti 1830, ken rimmang-ay kalpasan ti panagballigi dagiti benneg ti tawtawen ti 1920 a kas ti Tintin. Ti Amerikano a komiks ket rimsua idi a kas maysa a tipkel a pamay-an idi nasapa a maika-20 a siglo iti panagrugi dagiti warnakan a benneg ti komiks; ti magasin a kita dagiti komiks a libro ket isu ti simmaruno idi tawtawen ti 1930. Ti Hapon a komiks ken ti panagkartunista ("manga") ket tumugot ti pakasaritanna iti maika-13 a siglo. Dagiti moderno a benneg ti komiks ket rimsua idiay Hapon idi nasapa a maika-20 a siglo iti panagtulad kadagiti benneg ti Lumaud a komiks, ken babaen idi tawtawen ti 1930, ket kadawyan a nagbalin nadayeg dagiti komiks a magasin ken dagiti urnong ti libro. Ti panawen kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan aGubat ket nakakita ti kinadayeg dagiti kartunista a kas ni Osamu Tezuka ken nagiturong ti napardas a panagpaadu ti kadayeg dagiti komiks ti Hapon.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Komiks idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Komiks idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)


text:
Roald Amundsen
Ni Roald Engelbregt Gravning Amundsen (Pannakabalikas a Norwégo: [ˈɾuːɑl ˈɑmʉnsən]; 16 Hulio 1872 –c. 18 Hunio 1928) ket maysa idi a Norwego nga eksplorador dagiti polar a rehion. Isu ket nangidaulo ti Antartika a ekspedision (1910-12) a panagduktal ti Abagatan nga Ungto iidi Disiembre 1911 ken isu idi ti immuna a daulo ti ekspedision a (di nasupiatan) a nakaabot ti Amianan nga Ungto idi 1926.[2][3] Isu ket naamammoan pay a kas ti immuna a nanglasat ti Amianan a laud a Pagnaan (1903-06). Isu ket napukaw idi Hunio 1928 bayat a nakibingbinglay a kas paset ti panagisalakan a mision. Ni Amundsen, a kaduana ni Douglas Mawson, Robert Falcon Scott, ken Ernest Shackleton, ket nangruna idi a daulo ti ekspedision idi las-ud ti Natured a Panawen ti Antarika nga Eksplorasion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nota
- Dagiti nagibasaran
- ^ "Kondado ti Østfold, Borge idiay Borge, Rehistro ti parokia (opisial) nr. I 6 (1861-1874), Dagiti rehistro ti pannakaipasngay ken panagbuniag 1872, panid 114.". Naala idi 25 Hulio 2012.
- ^ "Roald Amundsen and the 1925 North Pole Expedition". Historynet.com. Naala idi 11 March 2010.
- ^ "Roald Amundsen". PBS.org. Naala idi 11 March 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Roald Amundsen idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Roald Amundsen idiay Wikiquote
- 1872 a pannakaipasngay
- 1928 nga ipupusay
- Dagiti nagunggunaan ti Balitok a medalia ti Kongreso
- Dagiti eksplorador ti Antartika
- Dagiti eksplorador ti Kanada
- Dagiti eksplorador ti Artiko
- Dagiti Norwego nga eksplorador
- Tattao manipud idiay Fredrikstad
- Dagiti biktima dagiti aksidente wenno pasamak ti panagpatayab
- Dagiti Kabaliero ti Nadayag a Krus ti Urnos ni San Olav
- Dagiti napukaw nga agpatpatayab


text:
Henri Bergson
Ni Henri-Louis Bergson (Pransés a pannakabalikas: [bɛʁksɔn] 18 Oktubre 1859 – 4 Enero 1941) ket maysa a kangrunaan a Pranses a pilosopo, a kangrunaan a nakaimpluensia iti immuna a kagudua iti maika-20 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hancock, Curtis L. (Mayo 1995). "Ti pannakaimpluensia ni Plotinus iti Pammadillaw iti Emperiko a Siensia ni Berson". Iti R. Baine Harris. Neoplatonismo ken Kontemporario a Kapanunotan. Kongreso iti Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal a naaramid idi Mayo 1995 idiay Uniberdidad ti Vanderbilt 10. Internaional a Gimong para iti Neoplatoniko a Panagadal. Albany: Estado nga Unibersidad iti Pagmalditan ti New York. p. 139ff. ISBN 978-0791452752. "A ti pilopsopia ni Henri Bergson ket kangrunaan a naimpluensian dagiti doktrina ni Plotinus ket nainaganan kadagiti panagisursuro ni Bergson ti Plotinus ken dagiti kapadpadana a kasta a pilosopia. Daytoy a pannakaimpluensia ket adun a tinungtungtungan babaen dagiti kontemporario ni Bergson, a kas ni Emile Bréhier ken Rose-Marie Rossé-Bastide. [...]"


text:
GNU
Ti GNU ket maysa a rekursibo a pannakayababa ti termino a "GNU's Not UNIX." Ni Richard Stallman ti mabigbig a pannakaama daytoy.
Ti proyekto a GNU ket nabuangay idi 1984 tapno makapartuat iti sibubukel a sistema a panangpaandar ti nawaya a sopwerna iti estilo a kas UNIX: ti sistema a GNU. Ti GNU ket maysa a maulit-ulit nga akronimo para iti “GNU's Not UNIX” wenno Ti GNU ket saan met UNIX, ti panangibalikas itoy ket “guh-noo.” Dagiti dadduma pay a langa ti sistema a panangpaandar ti GNU, a mangar-aramat iti kernel ti Linux, ket adu itan ti mangar-aramat. Ngem nupay "Linux" ti ad-adda wenno am-ammo nga awag kadagitoy a sistema, ti umno a panangawag kadagitoy ket sistema a GNU/Linux.
Dagiti mabigbig a proyekto ti GNU[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU Compiler Collection
- GNU Emacs
- GNU Symbolic Debugger (GDB)
- GNU C Library
- GNOME ("GNU Network Object Model Environment")
Dagiti Lisensia ti GNU[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU Sapasap a Publiko a Lisensia, para iti sopwer
- GNU Basbassit a Sapasap a Publiko a Lisensia, para iti sopwer
- GNU Lisensia ti Nawaya a Dokumentasion, para iti dokumentasion
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Eskudo iti Suisa
Ti eskudo iti Suisa ket agiparang ti agpadpada a puraw a Griego a krus a kasla iti wagayway iti Suisa, ngem iti nalabbaga a kalasag. Ti langa iti eskudo wenno kalasag ket nalatak a sabsabali, ngem ti pederal a resulosion iti 12 Disiembre 1889 para iti eskudoket agbilin nga ti uppat nga imima ket addan ti agpapada a kaatiddog, nga iti panakaibagi kadagiti kalawa da iti 7:6, ken mairaman ti maysa a pinintaan nga eskudo.
Kasla ti wagayway ti Suiso, ti eskudo ket inususar ti adu a banbanag, kasla iti, Pranko a Suiso, dagiti numero ti plato ti karro ti Suisa, ken dagiti namarkaan ti Suiso a komersio ti ruar akas dagiti buyot ti Suiso a kutsilio.
Kitaen met ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pederal a naikeddeng iti 12 Desiembre 1889 para iti eskudo:


text:
LA UNION - Maysa a bangkay ti lalaki iti nasarakan, asideg iti pagtaengan ti managan Romeo Cariaga ti Barangay 1, San Fernando City, La Union agarop alas 5:30 itay agsapa.
Nabigbig daytoy iti nagan a Leo Halog, legal age, residente ti Barangay Sagayad ditoy syudad.
Maibasar iti nakalap nga impormasyon ti Bombo Radyo La Union manipud iti maysa a gayyem ti biktima, natay ni Halog gapu iti sakit a tuberculosis wenno TB.
Manamnama nga innala metten ti kakabagyan na iti nasao a bangkay para iti naan-anay a pannaka-asikaso daytoy.


text:
Teatro
Ti teatro ket kolaboratibo a porma ti napino ng arte nga agus-usar kadagiti sibibiag a nga agpabpabuya tapno mangiresenta ti panagsanay iti pudno wenno naipagpagarup a pasamak kadagii agbuybuya iti maysa a naisangayuan a lugar. Dagiti agpabpabuya ket mabalinda nga iyebkas daytoy a panagsanay kadagiti agbuybuya babaen kadagiti panagtitipon tikumintang, bitla, kanta, samiweng, ken sala. Dagiti elemento ti daremdem ken dagiti obra ti entablado ket inus-usar a mangpasayaat ti pisikalidad, kaadda ken pannkaidagusan ti panagsanay.[1] Ti naisangayn a lugar ti panuya ket nainaganan pay babaen ti balikas a "teatro" a kas naala iti Taga-ugma a Griego ti θέatpov (théatron, “pagbuyaan a lugar”), ken naala met daytoy iti θeάouaι (theáomai, “kitaen", "buyaen", "paliiwen”).
Dagiti Lumaud a Moderno a teatro ket kaaduan a nagtaud manipud ti drama ti taga-ugma Griego, nga ditoy ti nakaibulodanna ti teknikal a terminolohia, pannakaidasig kadagiti henero, ken dagit iadu a temana, dagiti penpen ti karakter, ken dagiti elemento ti gandat. Ti eskolar ti teatro a ni Patrice Pavis ket inpalawagna ti teatro, a ti teatriko a pagsasao, entablado a panagsurat, ken ti espesipidad ti midia ti teatro a kas kapadpada ti panangiyebkas a mangigiddiat ti teatro manipud kadagiti sabali a maipabpanuya ng aarte, literatura, ken iti sapasap dagiti arte.[2]
Ti teatro tatta nga aldaw ket mangiraman kadagiti panagpabpabuya kadagiti pabuya ken dagiti maipapan ti samiweng. Urayno daytoy ket mabalin a nalawlawa a maipalawag tapno mairaman ti opera ken balet, dagitoy a porma ti arte ket adda iti sakop ti ruar iti daytoy nga artiku.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ M. Carlson, Warnakan ti Dramatiko a Teoria ken Kritisismo, [1], 2011
- ^ Pavis (1998, 345). Panangiladawan kadagiti "semiolohia" ni Charles Sanders Peirce, ni Pavis ket nangisingsingasing pay a ti "espisipidad dagiti teatriko a senial ket mabalin nga adda kadagit abilidadda nga agusar kadagiti ti tallo a posibilidad dagiti pamay-an ken dagiti senial: a kas ikono (mimetiko), a kas indeks (iti kasasaad ti enunsiasion), wenno kas simbolo (a kas maysa a semiolohiko a sistemas iti piksion a moda). Iti pataud, ti teatro ket mangaramid kadagiti taudan ti balikas a kas makitkita ken konkreto: daytoy ket mangibaga ken mangipasubli ti binalabala a lubong babaen dagiti senial, a kas babaen ti ti gibus ti proseso iti panangipangruna ken panangisimbolo ti agbuybuya ket nagaramid manen ti teoretiko ken estetika amodelo para iti dramatiko nga uniberso" (1998, 346).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Teatro idiay Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Madura
Ti Madura ket pagsasao dagiti tattao a Madura iti Isla ti Madura ket iti dumaya a Java, Indonesia; daytoy ket naisasao pay dagiti agkaaruba a bassit nga Is-isla ti Kangeans ken Is-isla ti Sapudi, ken dagiti pay imigrante kadagiti sabali a paset ti Indonesia, idiay lugar ti Tapal Kuda ("sapatos ti kabalio") iti kaaruba ti Java (a mangbukel ti Pasuruan, Surabaya, Malang aginggana iti Banyuwangi), ti Is-isla ti Masalembu, ken uray pay idiay Kalimantan. Ti Kangean a dialekto ket mabalin a sabali a pagsasao. Daytoy ket tradisional a naisurat iti Habanes a sinuratan, ngem ti Latin a sinuratan ket isu itan ti kadawyan a maus-usar. Dagiti bilang ti agsasao, urayno bumasbassiten, ket nakarkulo iti agarup a 8-13 a riwriw. Dagiti pannakaisilpo a nagbaetan ti sasao a Bali–Sasak ken Madura ket ad-adu a makitkita iti "lnababa" a porma (kadawyan a porma). Adda met dagiti kadawyan a balikas a nagbaetan dagit ipagsasao a Madura ken Filipino ken dagiti pay nagbaetan ti Madura ken Banjar. Adda met dagiti nadumaduma a dialekto.
Dagiti linaon
Ponolohia ken morpolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Madura ket addaan iti ad-adu a konsonante ngem dagiti kaarubana a pagsasao gapu ti kaawan boses a di naaspirado, awan boses nga aspirado, ken nabosesan nga un-uni. Kapada met daytoy ti Habanes, daytoy ket addaan iti paggidditan a nagbaetan ti dental ken dagiti panagsardeng ti albeolar (urayno ti retropleha) .[2] Dagiti pangnagan ket saan a maiballatek iti henero ken ad-adu ngem maysa\maipa-adu babaen ti reduplikasion. Ti batayan nga urnos ti balikasna ket SVO. Ti negasion ket maiyebkas babaen ti panangikabil ti partikula sakbay ti berbo, pangilasin wenno pananginagan a panangisao. Kadagiti met sabali met a kapadan a pagsasao, adda met dagiti sabali a negatibo a partikula para kadagiti sabali a kita ti negasion.
Dagiti kadawyan a balikas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Lalaki: lalake
- Babai: babine
- WEn: iya
- Saan: enja
- Danum: aeng
- Init: are
- Tallo: tello'
- Siak: Engko'
- Sika: be'na
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti 100 La Kadakkelan a pagsasao idi 2007
- ^ Stevens, Alan (2001) "Madurese", iti Facts About the World's Languages, Jane Garry (ed.) & Carl Rubino (ed.), New York: H. W. Wilson
.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Davies, William D. 2010. Ti gramatika ti Madura. Berlin: De Gruyter Mouton.


text:
Kalinga
Ti Kalinga ket maysa a probinsia ti Pilipinas iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Kapitoliona ti ili ti Tabuk ken kabeddengna ti Mountain Province iti abagatan, ti Abra iti laud, ti Isabela iti daya, ti Cagayan iti umamianan a daya, ken ti Apayao iti amianan. Kasakbayan ti tawen 1995, ti Kalinga ken ti Apayao ket maymaysa a probinsia a managan iti Kalinga-Apayao, agingga a nagudua daytoy ket nagbalin a dua nga agwaywayas a probinsia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kalinga ket addaan iti 7 nga ili ken maysa a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Ti pagsasao a Swahili wenno Kiswahili[3] ket maysa a Bantu a pagsasao nga insasao dagiti nadumaduma nga etniko a grupo nga agtataeng kadagii nadumaduma a luglugar iti aplaya ti Kanal Mozambique manipud ti akin-amianan a Kenya aginggana ti akin-amianan a Mosambike, a mairaman ti Is-isla ti Komoros.[4] Daytoy ket maisasao pay dagiti etniko a minoridad a grupo idiay Somalia. Urayno lima ariwriw a tatato ti agsasao ti Swahili a kas ti patneng a pagsasaoda,[5] daytoy ket naus-usar a kas maysa a lingua franca iti kaaduan ti Daya nga Aprika, a kayatna asaoen ket ti dagup a bilang dagiti mangisasao ket nasuroka 60 a riwriw.[6] Ti Swahili ket agserserbi a kas maysa a nailianl, wenno opisial apagsasao, kadagiti lima a pagilian: ti Tanzania, Kenya, Uganda, ti Komoros ken ti Demokratiko a Republika iti Kongo.
Adda dagiti Swahili a bokabulario ket naala manipud ti Arabiko baaen t adadu ngem duapuloa siglo a panakaiyasidegan dagiti agsasao ti Arabiko a nagtataeng idiay aplaya ti abagatan a daya nga Aprika. Daytoy ket naginaynayon pay kadagiti Persiano, Aleman, Portuges, Inggles, ken Pranses a balikas iti bokabulariona babaen ti panakaiyasasidegna kadagiti napalabas a lima a siglo.
PakasaritaanUrnosen
TaudanUrnosen
Dagiti eskolar ket awanda ti umanay a panakasaritaan wenno arkeolohiko nga ebidensia tapno mangpalubos kaniada a mangibaga ti pudno a petsa ken lugar a rimsuaan ti pagsasao a Swahili wenno ti Swahili a kultura. Nupay kasta, daytoy ket naipanpanunotan a ti tattao nga agsasao ti Swahili ket simmakupda kadagiti agdama a teritorio, a mangkepkep ti Taaw Indiano, a nanipud idi kasakbayan ti 1000 A.D. Dagiti Arabo agtagtagilako ket naamammoanda nga adaanda ti nawatiwat a panakaiyasideg ti aplaya a tattao manipud ti saan a naladladaw ngem maika-6 a siglo A.D., ken ti Islam ket nangrugrugi a naiwarwaras idiay igid nga Aplaya ti Daya nga Aprika manipud idi saan a naladladaw ngem maika-9 a siglo.
Dagiti tao manipud idiay Oman [8] ken idiay Golpo ti Persia Persian ket nagtaengda idiay Purpuro ti Zanzibar, a nangtulong daytoy ti panakaiwaras tiIslam ken ti pagsasao a Swahili ken kultura nga adda dagiti nangruna paglakuan ken sentro ti kultura nga adadayo ngem ti Sofala (Mozambique) ken Kilwa (Tanzania) iti abagatan, ken Mombasa ken Lamu idiay Kenya, Barawa, Merca, Kismayo ken Mogadishu (Somalia) iti amianan, ti Is-isla ti Komoros ken akinamianan a Madagascar idiay Taaw Indiano.
Nagrugi idi agarup a 1800, dagiti agturturay ti Zanzibar ket nagurnosda panaglaklako a panagbanbaniaga idiay kaunegan ti nangruna a daga, aginggana kadagiti nadumaduma a danaw idiay Rengngat ti Daya nga Aprika ti kontinente. Dagitoy idi n ket nangipatakderda kadagiti permanente a dalan ti panaglaklako, ken dagiti agsasao ti Swahili nga aglaklako ket nagtaengda kadagiti pagsardengan kadagiti igid ti baro a dalan ti paglaklakuan. Para idi kaaduan, daytoy a pamay-an ket saan a nangiturong ti napudno a kolonisasion. Ngem ti kolonisasion ket rimsua idiay laud ti Danaw Malawi, a tattan ket ti Probinsia ti Katanga ti Demokratiko a Republika ti Kongo, a nangited ti adu a nagbalbaliw a dialekto.
Ti kasapaan a naamammuan a dokumento a naisurat ti Swahili ket dagiti surat a naisursurat ti Kilwa idi 1711, iti Arabiko a sinuratan. Dagitoy ket naipatulod idiay Portuges ti Mozambique ken dagiti lokal a kumaduaanda. Dagiti kasisigud a surat ket naipreserba tattan idiay Naipakasaritaan nga Arkibo ti Goa, India.[9] Ti sabali pay a taga-ugma a naisurat a dokumento ket ti maysa nga epiko a daniw iti Arabiko a sinuratan a natituloan ti Utendi wa Tambuka (Ti Pakasaritaan ti Tambuka); daytoy ket napetsaan ti 1728. Nupay kasta, ti Latin a sinuratan ket nagbalin nga isu ti pagalagadan babaen ti impluensia dagiti kolonial a bileg ti Europa
PaammoUrnosen
- ^ Ethnologue a listaan dagiti pagilian a ti Swahili ket naisasao
Thomas J. Hinnebusch, 1992, "Swahili", Internasional nga Ensiklopedia dagiti Lingusitika, Oxford, pp. 99–106
David Dalby, 1999/2000, Ti Linguaesperio a Rehistro dagiti Pagsasao ken Komunidad a Bitla ti Lubong, Linguasphere Press, Makadua a tomo, pg. 733–735
Benji Wald, 1994, "Sub-Sahara nga Aprika", Atlas dagiti Pagsasao iti Lubong, Routledge, pp. 289–346, mapmapa 80, 81, 85
- ^ a b Swahili reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Kongo Swahili reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Aplaya a Swahili reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford
- ^ Prins 1961
- ^ Peek, Philip M.; Kwesi Yankah (2004). Aprikano a sarsarita: mays anga ensiklopedia. Taylor & Francis. p. 699. ISBN 0-415-93933-X.
- ^ Irele 2010
- ^ http://wikisource.org/wiki/Baba_yetu
- ^ Kharusi, N.S. (2012) Ti etniko nga etiketa ti Zinjibari: Dagiti politika ken panagpili ti pagsasao a nagbanagan kadagiti agsasao ti Swahili idiay Oman. Dagiti etnisidad Hunio 2012 tom. 12 bil. 3 335-353, DOI: 10.1177/1468796811432681
- ^ E.A. Alpers, Marpil ken dagiti Tagabu idiay Daya a Tengan ti Aprika, Londres, 1975, pp. 98–99 ; T. Vernet, "Les cités-Etats swahili et la puissance omanaise (1650–1720), Journal des Africanistes, 72(2), 2002, pp. 102–105.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Ashton, E. O. Swahili a Gramatiko: Mairaman ti intonasion. Longman House. Essex 1947. ISBN 0-582-62701-X.
- Irele, Abiola and Biodun Jeyifo. Ti Oxford ensiklopedia ti Aprikano a kapanunotan, Tomo 1. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan E.U. Siudad ti New York. 2010. ISBN 0-19-533473-6
- Blommaert, Jan: Panagikeddeng dagiti karbengan ti pagsasao: Inggles ken Swahili iti Tanzania a nabisita manen (sosiolinguistiko a panagrangrang-ay ti Tanzania a Swahili) – Dagiti Obra a Papel ti Urbano a Pagsasao & Panakaamo ti Panagbasa ken Panagsurat, papel 23, Univbersidad ti Gent 2003
- Brock-Utne, Birgit (2001). "Edukasion para iti Amin – ti ania a pagsasao?". Oxford a Repaso iti Edukasion 27 (1): 115–134. doi:10.1080/03054980125577.
- Chiraghdin, Shihabuddin ken Mathias Mnyampala. Historia ya Kiswahili. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Dumaya nga Aprika. 1977. ISBN 0-19-572367-8
- Contini-Morava, Ellen. Pangnagan aPanakaidasig iti Swahili. 1994.
- Lambert, H.E. 1956. Chi-Chifundi: Ti Dialekto iti Akin-abagatan nga Aplaya ti Kenya. (Kampala)
- Lambert, H.E. 1957. Ki-Vumba: Ti Dialekto iti Akin-abagatan nga Aplaya ti Kenya. (Kampala)
- Lambert, H.E. 1958. Chi-Jomvu ken ki-Ngare: Dagiti subdialekto ti Mombasa a Lugar. (Kampala)
- Marshad, Hassan A. Kiswahili au Kiingereza (Nchini Kenya). Pundasion ti Jomo Kenyatta. Nairobi 1993. ISBN 9966-22-098-4.
- Nurse, Derek, ken Hinnebusch, Thomas J. Swahili ken Sabaki: ti linguistiko a pakasaritaan. 1993. Dagiti serie: Unibersidad ti California a Panagipalaak dagit Lingguistika, v. 121.
- Ogechi, Nathan Oyori: "Kadagiti karbengan ti pagsasao idiay Kenya (iti legado a puesto ti Swahili idiay Kenya)", iti: Nordiko a Warnakan kadagiti Aprikano a Panagadadal 12(3): 277–295 (2003)
- Prins, A.H.J. 1961. "Dagiti agsasao ti Swahili a Tattao iti Zanzibar ken dagiti Aplaya ti Daya nga Aprika (Dagiti Arabo, Shirazi ken Swahili)". Etnograpiko a Panagsukisok iti Aprika, inurnos babaen ni Daryll Forde. Londres: Internasional nga Instituto ti Aprika.
- Prins, A.H.J. 1970. Ti Nautiko a Diksionario ti Swahili. Pangyuna a Panagdadal ti Swahili a Leksiko – 1. Dar es Salaam.
- Whiteley, Wilfred. 1969. Swahili: ti panagungar ti nailian apagsasao. Londres: Methuen. Dagiti serie: Dagiti Panagadadal ti Aprikano a Pakasaritaan.


text:
Rurog
Ti rurog wenno makunkuna pay a kas ti tultulang (ti Inggles a balikas ti slekeleton ket manipud ti Griego a balikas ti σkeλetός, skeletos "namagaan a bagi", "mummy"[1]) ket isu ti parte ti bagi a mangporma ti mangsupsuporta nga estruktura iti maysa nga organismo. Adda dagiti dua a kita ti rurog: ti akin-ruar a rurog, daytoy ti natalinaay nga akin-ruar a kontsa iti maysa nga organismo, ken ti akin-uneg a rurog, daytoy ti mangporma ti suporta nga estruktura iti uneg ti bagi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "skeleton". Online a Diksionario ti Etimolohia.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Rurog idiay Wikimedia Commons
- Nasayaat a pannakakita ti rurog, tultulang ken kalkalanniog ti Rurog ti Bagi ti Tao.


text:
Agustin ti Hipona
Ni Agustin ti Hipona ( /ɒˈɡʌstɨn/[1][2] wenno /ˈɔːɡəstɪn/;[2] Latin: Aurelius Augustinus Hipponensis;[3] Nobiembre 13, 354 – Agosto 28, 430), naamammon pay a kas ni San Agustin, San Austin,[4] wenno San Agostino, ket maysa idi nga obispo ti Hippo Regius (itan ket ti Annaba, Arhelia). Isu ket maysa idi a Latin a pilosopo ken teologo manipud idiay Probinsia ti Aprika ti Romano nga Imperio ken sapasap a naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan nga agpanpanunot a Kristiano iti amin a panawen. Dagiti insursurat ket kaaduan anakaimpluensia iti panagrang-ay ti Lumaud a Kristianidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wells, J. (2000). Longman a Diksionario ti Panagbalikas (2 nga ed.). New York: Longman. ISBN 0-582-36467-1.
- ^ a b "Agustin(e, n. (ken adj.)". OED Online. Marso 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan . Naala idi 25 Mayo 2011.
- ^ The nomen ti Aurelius ket awan ti kayatna a saoen, a mangitudtudo laeng ti Romano a pannakaumili (kitaen ti: Salway, Benet (1994). "Ania ti adda iti nagan? Ti Panagsukimat ti Romano nga Onomastiko a Panagsanay manipud ti c. 700 B.C. aginggana ti A.D. 700". Ti Warnakan dagiti Romano a Panagadadal (Kagimongan para iti Panangipangato kadagiti Romano a Panagadadal) 84: 124–45. doi:10.2307/300873. ISSN 0075-4358. JSTOR 300873.).
- ^ Ti Amerikano a Tawidan ti Kolehio a Diksionario. Boston, MA: Houghton Mifflin Company. 1997. p. 91. ISBN 0-395-66917-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ob-obra a mainaig ti Agustin ti Hipona idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Agustin ti Hipona idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Agustin ti Hipona idiay Wikimedia Commons


text:
Thomas R. Marshall
Ni Thomas Riley Marshall (Marso 14, 1854 – Hunio 1, 1925) ket maysa idi nga Amerikano a plolitiko a Demokratiko a nagserbi a kas ti maika-28 a Bise Presidente ti Estados Unidos (1913–1921) babaen ni Presidente Woodrow Wilson. Maysa idi a prominente nga abogado idiay Indiana, isu ket nagbalin nga aktibo ken nadayeg a naamammoan a kameng ti Partido Demokratiko ti Indiana babaen ti panagpungpon ti ballasiw ti estado para kadagiti kandidato ken panag-urnos kadagiti dakkel a gimongan ti partido ken kalpasan daytoy ket timmulong kaniana a nangabak ti panagbutos a kas ti maika-27 a Gobernador iti Indiana. Idi adda ti opisina, isu ket nangidiaya ti maysa a kontrobersial ken progresibo a batay-linteg ti estado ken nagipandag para kadagiti sabsabali a progresibo a panawen a reporma. Ti Republikano a minoridad ket nagusar kadagiti korte ti estado tapno tipdenda ti panagpadas a panagbalbaliw ti batay-linte.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Thomas Marshall idiay Wikimedia Commons


text:
Ni Adolf Hitler (Aleman: [ˈadɔlf ˈhɪtlɐ] ( denggen); 20 Abril 1889 – 30 Abril 1945) ket maysa idi anayanak nga Austriano, Aleman a politiko ken ti daulo iti Nailian a Sosialista a Partido ti Agobobra nga Aleman (Aleman: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP), kadawyan a makunkuna a ti Nasi a Partido). Isu idi ti kanselor iti Alemania manipud idi 1933 aginggana idi 1945, ken diktador iti Nasi nga Alemania (a kas iti Führer und Reichskanzler) manipud idi 1934 aginggana idi 1945. Ni Hitler ket kadawyana a naikumadua ti panakbangon iti pasísta idiay Europa, Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ken ti Holokausto.
Maysa a naarkosan a beterano iti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ni Hitler timmipon ti Partido ti Agobobra nga Aleman, ti nagpauna iti Nasi a partido, idi 1919, ken nagbalin a daulo iti NSDAP idi 1921. Idi 1923 nagpadas isuna ti kudetá, ti makunkuna a Beer Hall Putsch, idiay Munich. Ti napaay a kudetá ket isu ti nagbanagan a panakaibalud ni Hitler, nga iti daytoy a panawen ket sinurat na ti naisurat a panglaglagip, a Mein Kampf (Ti Panagsagabak). Kalpasan ti panakawayawayaan na idi 1924, ni Hitler ket nakaganab ti suporta babaen ti panagiyaddang na ti Pan-Hermanismo, antisemitismo, ken kontrakommunismo nga addaan isuna ti natagirayad a panagbitla ken Nasi a propaganda. Kalpasan ti panakitudon na a kas ti kanselor idi 1933, binaliwan na ti Weimar a Republika iti Maikatlo a Reich, maysa daytoy a maymaysa a partido diktadora a naibatay iti totalitario ken autokratiko ideolohia iti Nasismo. Ti naisawang na a panggep idi ket ti agipabangon ti maysa a Baro nga Urnos iti kapulosan a Nasi nga Aleman a hegemonia (panagsakup) iti kontinental a Europa.
Dagiti ganganaet ken domestiko nga annuroten ni Hitler ket adda ti pagtungpalan iti panaggemgem ti Lebensraum ("pagtaengan a lugar") para iti Hermaniko a tattao. Isu ti nangiturong ti panagarmas manen ti Alemania ken ti panagraut iti Polonia babaen ti Wehrmacht idi Septiembre 1939, a nagbanagan daytoy ti panagrugi Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Europa. Babaen ti panagturay ni Hitler, idi 1941 dagiti puersa ti Alemani ken dagiti kumaduaan a Europeano kaaduan a sinakopda ti Europa ken Amianan nga Aprika. Dagitoy a naganganab naininut a naipasubli, ken idi 1945 dagiti Kumadua a buyot ket inabakda ti buyot ti Alemania. Dagiti supremasista ken pinakapuli a pagayatan nga annuroten ni Hitler ket nagbanagan dagiti sistematiko a panagpapatay kadagiti sangapulo ket maysa a riwriw a tattao, a mairaman dagiti gangani nga innem a riwriw a Hudio.
Iti panungpalan nga alaldaw iti gubat, idi agdama ti Gubat iti Berlin idi 1945, ni Hitler ket inasawana ti nabayagan a kamalalana, ni Eva Braun. Idi 30 Abril 1945, kalpasan ti basbassit ngem dua nga aldaw, dagitoy dua ket nagpakamatayda tapno saanda a matiliw babaen ti Nalabbaga a Buyot, ken dagiti bangkayda napuoran.
Dagiti nasapa a tawenUrnosen
KaputotanUrnosen
Ti ama ni Hitler, Alois Hitler (1837–1903), ket isu idi ti anak ti ruar ni Maria Anna Schicklgruber. Ti panakaipasngay a panakapanekan ni Alois ken saan a nanginagan ti amana, gapu daytoy ti ubing ket innalana ti apelyido ti inana. Idi 1842 ni Johann Georg Hiedler ket inasawana ni Anna. Kalpasan ti ipupusayna idi 1847 ken ti ipupusayna met idi 1856, ni Alois ket inayaywanan ti pamilia ti kabsat a lalaki ni Hiedler a ni Johann Nepomuk Hiedler.[1] Saan amnipud idi 1876 a ni Alois ket naglehitimado ken ti panagbuniagan a rehistro ket binaliwan ti maysa a padi a nasaksian ti tallo a tao.[2] Idi agururay ti tribunal idiay Nuremberg idi 1945, ti Nasi opisial a ni Hans Frank ket nagipaltiing ti kaad dagiti surat a nangitunton nga ti ina ni Alois ket naidakawat nga agtagibalay para iti maysa a Hudio a pamilia idiay Graz ken ti agtawen ti 19 nga anak a lalaki ti pamilia, a ni Leopold Frankenberger, ket isu ti nakaputot kenni Alois.[3] Nupay kasta, awan ti Frankenberger, Hudio wenno dagiti sabali pay, a nairehistro idi idiay Graz iti dayta a paset ti panawen.[4] Dagiti agipakpakasarita ket agduduada a ti matunton nga ti ama ni Alois ket maysa a Hudio.[5][6]
Iti edad a 39, ni Alois innalana ti apelyido a "Hitler", ken naipangiletra pay a kas "Hiedler", "Hüttler", wenno "Huettler"; ti nagan ket mabalin a naipakadawyan ti panungpalan a panangiletra babaen ti maysa a padi. Ti nagtaudan iti daytoy a nagan ket baka ti "maysa nga agtaeng iti kalapaw" (Pagalagadan nga Aleman Hütte), "pastor" (Pagalagadan nga Aleman hüten "ag-guardia", Inggles "heed"), wenno manipud dagiti Eslabo a balikas Hidlar ken Hidlarcek.[7]
KinaubingUrnosen
Ni Adolf Hitler ket naipasngay idi 20 Abril 1889 idiay Gasthof zum Pommer, maysa a pagdagusan daytoy idiay Ranshofen,[8] daytoy ket maysa a purok a naikapet idi 1938 iti munisipalidad iti Braunau am Inn, Austria-Hungarai. Isu ket ti maikapat kadagiti innem nga annak ni Alois Hitler ken Klara Pölzl (1860–1907). Dagiti kinauna a kakabsat ni Adolf – Gustav, Ida, ken Otto – ket pimmusayda a kas maladaga.[9] Idi agedad ti tallo ni Hitler, tti pamilian a ket immalis idiay Passau, Alemania.[10] Isu idiay ti nakaadalanna ti naisangyan nga baba a Babaro a dialekto, ngen saan a ti Austriano Aleman, a nakamarka daytoy ti panagbitlana iti amin a kabibiagna.[11][12][13] Idi 1894 ti pamiliana ket immalisda manen idiay Leonding (asideg ti Linz), ken idi Hunio 1895, ni Alois ket nagretiro idiay bassit a dagana idiay Hafeld, nga asideg idiay Lambach, nga isu ket nagpadas iti panagtaltalon ken panagtaripato dagti uyokan. Ni Adolf ket nagbasa idiay Fischlham. Ni Hitler ket naamanga kadagiti panakigubat kalpasan idi nakabiruk ti nailadawan a libro a maipanggep ti Pranko-Prusiano a Gubat manipud kadagiti tagikua ti amana.[14][15]
Ti inyaalisda idiay Hafeld ket naiparna iti panakairugi iti nakaro a panagringgor ti ama ken anak a lalaki a gapuanan daytoy babaen ti saan a pangsurot ni Adolf ti istrikto a displina iti eskuelana.[16] Dagiti ganetget a panagtaltalon ni Alois Hitler idiay Hafeld ket napaay, ken idi 1897 ti pamilia ket immalis idiay Lambach. Ni Hitler ket nagbasa iti maysa a Katoliko a pagadalan a maika-11 a siglo a Benediktino a monasterio, a ti pulpito ket nanakutukotan ti maysa a naestiloan a suwastika a simbolo iti eskudo ni Theodorich von Hagen, ti sigud idi nga abad.[17] Ti agwalo nga edad a Hitler ket nagadal kadagiti panagkanta, nagkanta iti koro ti simbaan, ken isu ket nagpanpanunut pay nga agbalin a maysa a padi.[18] Idi 1898 ket agnanayonda a nagsubli idiay Leonding. Ti ipupusay ti ububing a kabsatna a lalaki, a ni Edmund, manipud ti sakit a kamuras idi 2 Pebrero 1900 ket nauneg nga umapay kenni Hitler. Nagbaliw isuna manipud ti natalged ken nalaing a manakigayyem ken nalaing nga estudiante, iti naliday, nasuktu ken nasidunget nga ubing iti amana ken dagiti manursuro kaniana.[19]
Ni Alois ket nagballigi iti karerna iti opisina ti aduana ken kayatna a ti anakna ket sumurot kaniana.[20] Ni Hitler ket nagngdrama idi ti maysa nga episodio manipud iti daytoy a paset ti panawen nga isu ket intugot ti amana nga agbisita ti opisina ti aduana, a nagiladawan daytoy a kas ti napasamak a nagited ti di-makapakawan a panaggura a nagbaetan ti ama ken anak, a dagitoy dua ket napigsa ti pakinakemda.[21][22][23] Ti di-panakaikaskaso ti panagayat ti anakna a mapan nga agbasa ti klasiko a pagadalan ket ti ayatna nga agbalin a maysa nga artista, idi Septiembre 1900 ni Alois ket inpatulodna ni Adolf idiay Realschule idiay Linz.[24] (Daytoy ket isu met laeng ti nangato nga eskuela a nagbasaan ni Adolf Eichmann idi kalpasan ti 17 a tawtawen.)[25] Ni Hitler ket nagrebelde iti daytoy a keddeng, ken iti Mein Kampf nangipakaammo nga isu ket saan a nalang ti panagadalna, nga isu ket agnamnama a no makita ti amana "a ti bassit a panagrang-ayko idiay teknikal a pagadalan a ti amak ket palubosannak nga agiruknoy ti arapaapko."[26]
Ni Hitler ket nagragut iti Aleman a nationalismo manipud idi ubing pay.[27] Ni Hitler ket nagiyebkas ti panakamatalekna laeng iti Alemania, nga umuyuyaw ti maapapday a Habsburg a Monarkia ken dagiti panagturayna kadagiti adu ti nadumaduma nga etnikona nga imperio.[28][29] Ni Hitler ken dagiti gayyemna ket inususarda ti panagkablaaw a "Heil", ken nagkankantada kadagiti Aleman a nailian a kanta "Deutschland Über Alles" embes nga iti Austriano nga Imperial a kanta.[30]
Kalpasan ti kellaat nga ipupusay ni Alois idi 3 Enero 1903, ti panagadal ni Hitler naapday. Isu ket pinalubosan ti inana nga agsardeng idi otonio ti 1905.[31] Simmrek isuna idiay Realschule idiay Steyr idi Septiembre 1904; simmayaat met dagiti panagkukuana ken dagiti aramidna ken dagitoy ket nagininut a rimmmang-ay.[32] Idi otonio iti 1905, kalpasan ti pakaruarna maikadua ken panungpalan nga eksamen, ni Hitler ket pimmanaw idiay eskuelana nga awan ti tarigagay nga agpasayaat ti panagadalna wenno awan ti nalawag a planona para iti masakbayan a karrerna.[33]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Maser 1973, p. 4.
- ^ Maser 1973, p. 15.
- ^ Rosenbaum 1999.
- ^ Hamann 2010, p. 50.
- ^ Toland 1992, pp. 246–47.
- ^ Kershaw 1999, pp. 8–9.
- ^ Jetzinger 1976, p. 32.
- ^ BBC News, 2011.
- ^ Shirer 1960, p. 9.
- ^ Rosmus 2004, p. 33.
- ^ Keller 2010, p. 15.
- ^ Hamann 2010, pp. 7–8.
- ^ Kubizek 2006, p. 37.
- ^ Kubizek 2006, p. 92.
- ^ Hitler 1999, p. 6.
- ^ Fromm 1977, pp. 493–498.
- ^ Hauner 1983, p. 2.
- ^ Shirer 1960, pp. 10–11.
- ^ Payne 1990, p. 22.
- ^ Kershaw 2008, p. 9.
- ^ Hitler 1999, p. 8.
- ^ Keller 2010, pp. 33–34.
- ^ Fest 1977, p. 32.
- ^ Kershaw 2008, p. 8.
- ^ Lipstadt 2011, p. 272.
- ^ Hitler 1999, p. 10.
- ^ Evans 2003, p. 163.
- ^ Bendersky 2000, p. 26.
- ^ Ryschka 2008, p. 35.
- ^ Hamann 2010, p. 13.
- ^ Kershaw 2008, p. 10.
- ^ Kershaw 1999, p. 19.
- ^ Kershaw 1999, p. 20.


text:
APENDISE
Ti Pangrabii ti Apo—Panglaglagip a Pakaidayawan ti Dios
NAIBILIN kadagiti Kristiano a rambakanda ti Panglaglagip iti ipapatay ni Kristo. Maawagan met daytoy nga okasion iti “Pangrabii ti Apo.” (1 Corinto 11:20) Apay a napateg unay daytoy? Kaano ken kasano a marambakan?
Inyussuat ni Jesu-Kristo daytoy nga okasion iti rabii ti Paskua (Passover) dagiti Judio idi 33 K.P. Maminsan laeng iti makatawen a marambakan ti Paskua, iti maika-14 nga aldaw iti bulan ti Nisan iti kalendario dagiti Judio. Tapno makarkulo dayta a petsa, agminar nga urayen dagiti Judio ti spring equinox. Daytoy ti aldaw iti primavera nga addaan iti agarup 12 nga oras ti lawag ken 12 nga oras ti sipnget. Mangrugi ti Nisan iti baro a bulan a kaasitgan iti dayta nga aldaw. Maangay ti Paskua kalpasan ti 14 nga aldaw, no nakalneken ti init.
Rinambakan ni Jesus ti Paskua a kaduana dagiti apostolna, pinapanawna ni Judas Iscariote, sa inyussuatna ti Pangrabii ti Apo. Daytoy a pangrabii ti naisukat iti Paskua dagiti Judio, isu a maminsan laeng ngarud a marambakan iti kada tawen.
Kuna ti Ebanghelio ni Mateo: “Ni Jesus nangala iti tinapay ket, kalpasan ti panangisaona iti pamendision [wenno, kalpasan a nakapagyaman], pinispisina ket, idi intedna kadagiti adalan, kinunana, ‘Alaenyo, kanenyo. Daytoy kaipapananna ti bagik.’ Kasta met, nangala iti kopa ket, idi nakapagyamanen, intedna kadakuada, a kunkunana: ‘Uminumkayo manipud iti dayta, dakayo amin; ta daytoy kaipapananna ti bukodko a “dara ti tulag,” a maiparukpok maigapu iti adu maipaay iti pannakapakawan dagiti basol.’”—Mateo 26:26-28.
Patien dagiti dadduma a pinagbalin ni Jesus a literal a lasagna ti tinapay ken pinagbalinna a darana ti arak. Nupay kasta, naan-anay pay ti nainlasagan a bagi ni Jesus idi intukonna daytoy a tinapay. Kinnan aya dagiti apostol ni Jesus ti literal a lasagna ken ininumda ti darana? Saan, ta kanibalismo ken maisalungasing dayta iti linteg ti Dios. (Genesis 9:3, 4; Levitico 17:10) Sigun iti Lucas 22:20, kinuna ni Jesus: “Daytoy a kopa kaipapananna ti baro a tulag babaen ti bileg ti darak, a maiparukpok maigapu kadakayo.” Literal aya a nagbalin a “baro a tulag” dayta a kopa? Imposible dayta agsipud ta ti tulag ket banag a nagnumuan, saan a pisikal.
No kasta, agpada a nausar a simbolo laeng ti tinapay ken ti arak. Ti tinapay isimsimbolona ti perpekto a bagi ni Kristo. Nagusar ni Jesus iti natda a tinapay a naidasar iti Paskua. Saan a nalebaduraan ti tinapay. (Exodo 12:8) Iti Biblia, masansan a naaramat ti lebadura a mangisimbolo iti basol wenno kinarugit. No kasta, ti tinapay itakderanna ti perpekto a bagi nga insakripisio ni Jesus. Saan a natulawan daytoy iti basol.—Mateo 16:11, 12; 1 Corinto 5:6, 7; 1 Pedro 2:22; 1 Juan 2:1, 2.
Ti nalabaga nga arak itakderanna ti dara ni Jesus. Dayta a dara ti nangpatalged iti baro a tulag. Kinuna ni Jesus a maiparukpok ti darana “maipaay iti pannakapakawan dagiti basol.” Iti kasta, mabalin a maibilang a nadalus dagiti tattao iti imatang ti Dios ken mabalinda ti maipasidong iti baro a tulag ken ni Jehova. (Hebreo 9:14; 10:16, 17) Gapu iti daytoy a tulag, makapan idiay langit dagiti 144,000 a matalek a Kristiano. Agserbida sadiay kas ar-ari ken papadi a pakabendisionan ti intero a sangatauan.—Genesis 22:18; Jeremias 31:31-33; 1 Pedro 2:9; Apocalipsis 5:9, 10; 14:1-3.
Siasino ti maikari a mangan kadagiti emblema iti Pangrabii ti Apo? Nainkalintegan a dagidiay laeng adda iti baro a tulag—kayatna a sawen, dagidiay addaan namnama a mapan idiay langit—ti maikari a mangan iti tinapay ken uminum iti arak. Ti nasantuan nga espiritu ti Dios ti mangkombinsir kadakuada nga isuda ti napili nga agbalin nga ar-ari idiay langit. (Roma 8:16) Isuda met ti nangitulagan ni Jesus iti Pagarian.—Lucas 22:29.
Dagidiay ngay mangnamnama nga agbiag nga agnanayon iti Paraiso a daga? Kas panagtulnog iti bilin ni Jesus, sidadayaw a dar-ayanda ti Pangrabii ti Apo, ngem saanda a makipaset. Maminsan iti kada tawen kalpasan ti ilelennek ti init iti Nisan 14, ramrambakan dagiti Saksi ni Jehova ti Pangrabii ti Apo. Nupay sumagmamano laeng a ribu iti intero a lubong ti addaan iti nailangitan a namnama, napateg kadagiti amin a Kristiano daytoy nga okasion. Iti dayta nga okasion, addaantayo amin iti gundaway a mangutob iti kasayaatan nga ebkas ti ayat ni Jehova a Dios ken ni Jesu-Kristo.—Juan 3:16.


text:
Morocco
Ti Morocco (Arabiko: المغرب al-Maghrib; Berber: ⴰⵎⵕⵕⵓⴽ or ⵍⵎⴰⵖⵔⵉⴱ[5] Ameṛṛuk wenno Lmaġrib); opisial a ti Pagarian ti Morocco.[2] ket isu ti akin-laud unay kadagiti pagilian ti Amianan nga Aprika. Daytoy ket maysa kadagiti tallo a pagilian (España, Pransia) nga addan ti aplaya iti Atlantiko ken Mediteraneo, ket addaan pay kadagiti lasonlasongan akaunegan ti bambantay. Ti Arabiko a nagan ti al-Mamlakat al-Maghribiyyah (Arabiko: المملكة المغربية), ket maipatarus iti "Ti umaud a Pagilian, ken ti Al-Maghrib (Arabiko: المغرب), wenno Maghreb, a ti kaibuksilanna ket "Ti Laud", dagitoy ket naus-usar a kas dagiti sabali a nagan.
Ti Morocco ket addaan ti populasion iti sumurok a 35 a riwriw iti kalawa iti 710,850 km2 (274,460 sq mi). Ti politikal a kapitoliona ket ti Rabat, urayno ti kadakkelan a siudad ket ti Casablanca; dagiti dadduma pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Marrakech, Tangier, Tetouan, Salé, Fes, Agadir, Meknes, Oujda, Kenitra, ken Nador. Ti Morocco ket addaan ti pakasaritaan ti pannakawayawaya a saan a biningbingayan babaen dagiti kaarubana. Ti nabaknang a kulturana ket naglalaokan dagiti Arabo, Berber (patneng nga Aprikano) ken dagiti dadduma pay nga impluensia ti Aprikano ken Europeano.
Ti Morocco ket mangtunton ti saan a bukod nga agturturay a teritorio iti Lumaud a Sahara a kas "Dagiti Akin-abagatan a Probinsia". Ti Morocco ketinsilpona ti teritorio idi 1975 ken ti gerila a gubat kadagiti patneng a puersa ket napasardeng ti panaglalaban idi 1991. Dagiti ganetget ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket napaay a nangpasayaat daytoy a panagsardeng.
Ti Morocco ket maysa a batay-linteg a monarkia ng aaddaan ti nabutosan a parlamento. Ti Ari ti Morocco ket agtengtengngel kadagiti adu nga ehekutibo ken lehislatibo a bileg, a mairaman ti bileg a mangrakrak ti palamento. Ti ehekutibo a bileg ket sinansanay babaen ti gobierno ngem ti keddeng ti ari ket sapasap a makabaliw kadagiti gobierno no adda iti suppiatan. Ti lehislatibo a bileg ket naited iti gobierno ken dagiti dua a kamara ti parlamento, ti Aseblia dagiti Pannakabagi ken ti Asemblia dagiti Konsehal. Ti ari ket mabalin pay a agirangarang kadagiti bilin a tinawtawagan kadagiti dahir nga adda ti kabilegan iti linteg.
Ti kangrunaan a relihion ti Morocco ket ti Islam. Ti opisial a pagsasao ket ti Literario nga Arabiko. Naisasao pay ti Arabiko ti Morocco a naibagbaga a kas ti Dareja, Berber ken ti Pranses.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Batay-linteg ti Morocco". sgg.gov.ma. 2011.
- ^ a b "Morocco". World Factbook. Central Intelligence Agency.
- ^ "Batay-linteg ti Pagarian ti Morocco, I-1" (PDF). Naala idi 2013-01-09.
- ^ a b c d "Morocco". Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ "Tamazight a nagan segun ti Institut Royal de la Culture Amazighe". Ircam.ma. Naala idi 2011-11-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Morocco idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Morocco manipud idiay Wikivoyage
- Opisial a website ti gobierno ti Morocco
- Morocco
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1956
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika


text:
Wagayway iti Europa
Ti wagayway iti Europa ket buklen na iti maysa a sirkulo iti 12 a nabalitokan (duyaw) a bit-bituen iti asul a lugar iti likud. Daytoy ket isu ti wagayway ken kayarigan iti Kappon ti Europa ken Konsilo iti Europa.[2]Daytoy ket kadawyan pay nga inus-usar tapno maipatudo dagiti pagilian iti sona a euro, ken irepresenta na ti kontinente ti Europa wenno dagiti pagilian iti Europa a naturayan iti ania man kadagitoy a patakder. Ti bilang dagiti bituen ket saan nga agbalbaliw segun kadagiti kameng ti organisasion ngem daytoy ket irepresenta na dagiti tattao iti Europa, ken dagita pay adda iti ruar ti Panagtitipon ti Europa.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tinong dagiti Ministro iti Konsilo iti Europa (8 Disiembre 1955), Resolusion (55) 32 kadagiti Tinong dagiti Ministro iti Konsilo iti Europa, European Navigator, naala idi 12 Pebrero 2009
- ^ Makunkuna a "Wagayway iti Europa" wenno "Europa a Wagayway" babaen dagiti dua nga organisasion, naipanggepen nga agrepresenta ti sibubukel a kontinente, ngem awan ti linteg a nakaibatayan na ngem ti laeng panag-usar babaen ti CoE. Makunkuna pay nga ti "wagayway iti Europa a Kappon" mailaksid ti panakaibagian na ti CoE ngem ti panagkuna a "wagayway iti Konsilo iti Europa" ket saan nga maus-usar.
- ^ EUROPA - Ti nabiit a panagkita ti EU - Dagiti simbolo iti Kapon ti Europa - Ti Europa a Wagayway, naala idi 24 Disiembre 2011


text:
Charmaine Clamor - Pamulinawen Lyrics
Font: Align:
PamulinawenPusok indengam manToy umas-asugAgrayod'ta sadiam.Panunotem manInka PagintutulnganToy agayat,agruknoy ita sadiam.Essem nga diak malipatanTa nasudi unay a nagan,Uray sadin ti ayan,Lugar sadino man,Aw-awagan a di agsardayTa naganmo kasam-itan.No malagipka,pusok ti mabang-aran.Adu a sabsabong, narway a rosrosasTi adda't ditoy a di nga mabuybuya,Ngem awan man laeng ti pakaliwliwaanNo di dayta sudim ken kapintas.Aywen, biagko, indengam man.Iyasasokko nga inaldawTa diak to a kayatTi sabali nga imnasSika laeng, o, biagkoIta ken uray tanemmanNo malagipka,pusok ti mabang-aran.


text:
LAOAG CITY â Kinumpirmaran ni P/Chief Insp Teddy Rosqueta, chief of police ti PNP Dingras a maysa a dakkel a drug courier ti natiliw iti naiwayat a drug buy bust operation iti Dingras, Ilocos Norte.
Kuna ni Rosqueta nga basar ti inwayat da nga imbestigasyun, ti suspek a ni Lolita Hatulan, taga Pasig, Metro Manila ket agidel-deliver ti maipawil a druga iti nagduduma a lugar saan laeng nga idiay Dingras.
Seguin iti opisyal, sakbay idiay Dingras ket immuna a nagideliver ni Hatulan ti druga idiay Tarlac, Pangasinan, ken Ilocos Sur.
Nakumpiskar manipud kenni Hatulan ti dua a gramo ti maatap a shabu nga agbalor ti 5,000 pisos.
Ti nakumpiskar a druga ket naisumitiren iti PNP Crime Laboratory para ti maiyannatup nga examination.
Inlawlawag ni Rosqueta nga nadiskobre ti operasyun ti maibilang a drug courier babaen ti tulong ti maysa a tipster rason a naiwayat ti drug buy bust operation.
Kabayatanna, kinumpirmaran met ni Rosqueta nga pinaigetan da ti pannakamonitor ti balay a pagtartarusan Hatulan tunggal agi-deliver ti druga iti ili ti Dingras tapno maammuan ti pannakainaig daytoy iti operasyun ti nasao a drug courier.


text:
Ti Hungaro (Hungaro: magyar nyelv dengngen (tulong·paammo)) ket maysa a Urales a pagsasao, a paset iti Ugric a grupo, anga insasao dagiti Hungaro. Isu daytoy ti kaaduan kadagiti mangisasao a saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Europa, a naibatay kadagiti bilang ti patneng a mangisasao. Ti Húngaro ket isu ti opisial apagsasao iti Hungaria ken maisasao pay daytoy babaen dagiti Húngaro a komunidad dagiti pito a kaarubana a pagilian ken babaen dagiti diaspora a komunidad ti sangalubongan.
Ti Húngaro a nagan par iti pagsasao ket maysa a magyar [ˈmɒɟɒr], a sagpaminsan a maus-usar a kas ti Inggles a balikas a mangitudo kadagiti Tattao a Hungaro a kas maysa nga etniko a grupo.
- ^ Anna Fenyvesi: Pagkontakan ti Pagsasao a Húngaro ti ruar ti Hungaria, John Benjamins Publishing, Amsterdam, 2005, pp. 11 [1]


text:
Panagbuteng iti Ipapatay—Kasanom a Maparmek?
Sungbat ti Biblia
Gagangay laeng a mabutengtayo a matay, isu a rumbeng a salaknibantayo ti biagtayo. (1 Corinto 15:26) Ngem ti di umiso a panagbuteng a naibatay iti palso a sursuro wenno an-anito ti mamagbalin kadagiti tattao nga ‘adipen iti intero a panagbiagda.’ (Hebreo 2:15) No maammuam ti kinapudno maikkat ti panagbutengmo iti ipapatay—panagbuteng a manglapped kenka a mangtagiragsak iti biag.—Juan 8:
Ti kinapudno maipapan iti ipapatay
Awan puot dagiti natay. (Salmo 146:4) Dika rumbeng a kabuteng ti ut-ot ken tuok kalpasan ti ipapatay ta ti Biblia inyaspingna dayta iti pannaturog.—Salmo 13:3; Juan 11:11-
14.
Saannatay a madangran dagiti natay. Uray dagiti dati a naranggas a kabusor ket “inutil ken patay.” (Proverbio 21:16) Kuna ti Biblia a napukawen “ti gurada ken ti imonda.”
—Eclesiastes 9:6.
Ti ipapatay ket saan nga agnanayon a pagpatinggaan ti biagtayo gapu ta pagungaren ti Dios dagiti natay.—Juan 5:28, 29; Aramid 24:15.
Inkari ti Dios ti panawen nga “awanton ni patay.” (Apocalipsis 21:4) Maipapan iti dayta a tiempo, kuna ti Biblia: “Dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga, ket agtaengdanto nga agnanayon iti dayta,” saanton a pulos pagbutngan ti ipapatay.—Salmo 37:29.


text:
Isip
Ti isip ket isu ti karikut ti kognitibo a ram-ramit a mangpakabael ti kina-adda ti rikna, pannagipagarup, panagpanunot, panagadal, panagrason, ken panangipato—ti panangilasin kadagiti parsua a tao, ngem mabalin pay a maipakat kadagiti dadduma a porma ti biag.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Oliver Elbs, Neuro-Estetika: Pundasion dagiti panagimapa ken dagiti panagipakat (Mapa 2003), (Munich 2005)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Isip idiay Wikimedia Commons
- C. D. Broad, Ti Isip Iti Luagarna iti Katutubo, 1925.
- ThinkQuest: Think.com
- Loebner.net


text:
Miguel de Cervantes
Ni Miguel de Cervantes Saavedra[b] (Españiol: [miˈɣel de θerˈBantes saaˈBeðɾa]; 29 Septiembre 1547 – 22 Abril 1616)[2] ket maysa idi nga Espaniol a nobelista, mannaniw, ken dramaturgo. Ti bukodna a magnum opus, Don Quixote, ket naipanpanunotan nga isu dagitoy ti immuna a moderno a Europeano a nobela,[3] ket maysa a klasiko ti Lumaud a literatura, ken naipanpanunotan kadagiti kasayaatan nga obra ti piksion a naisurat ti amin a panawen.[4] Ti impluenisana iti pagsasao nga Espaniol ket kaaduan a nalatak idi a ti pagsasao ket sagpaminsan a makunkuna a ti la lengua de Cervantes ("ti pagsasao ni Cervantes").[5] Isu ket nabirngasana kas ti El Príncipe de los Ingenios ("Ti Prinsipe ti Saririt").[6]
Idi 1569, ni Cervantes ket immalis idiay Roma, nga idiay ket nagserbi a kas maysa a babaonen ni Giulio Acquaviva, ti maysa a nabaknang a padi a naipangato iti kardinal ti simmakbay a tawen. Babaen idin, ni Cervantes ket nagenlistado a kas maysa a soldado ti Marina nga inpanteria ti España a rehimento ken nagtultuloy ti biagna ti milisia aginggana idi 1575, idi natiliw isuna babaen dagiti Arheliano a korsario. Kalpasan ti lima a tawen iti panagtagtagabu isu ket winayaan dagiti nakatiliw kanianan babaen ti pangsaka manipud ti nagannak kaniaka ken dagiti Trinitario, ti maysa a Katoliko nga urnos ti relihion. Isu ket dimteng a nagsubli met laeng iti pamiliana idiay Madrid.
Idi 1585, ni Cervantes ket nangipablaak ti maysa a pastoral a nobela a nanaganan ti La Galatea. Gapu kadagiti pinansia a parikut, ni Cervantes ket nagtrabrabaho a kas maysa a probedor para iti Espaniol nga Armada, ken kalpasan daytoy a kas maysa nga agsingsingir ti buis. Idi 1597, dagiti madi a pakabilanganna ti tallo a tawen ket nakaipan kaniana idiay Balangat a Pagbaludan ti Seville. Idi 1605, isu ket nagnaed idiay Valladolid, idi kalpasan ti panagballigi ti immuna a paset tiDon Quixote, a naipablaak idiay Madrid, daytoy ket nangisenial ti panagsublina ti literario a lubong. Idi 1607, isu ket nagtaeng idiay Madrid, nga idiay ket nagtaeng ken nagtrabtrabaho aginggana idi pimmusay. Idi laus-ud ti siam a tawen ti kabibiagna, ni Cervantes ket nangikeddeng ti pammadayawna a kas maysa a mannurat; isu ket nagipablaak ti Novelas ejemplares (Dagiti nasayaat a nobela) idi 1613, ti Panagbaniaga idiay Parnassus (Viaje al Parnaso) idi 1614, ken idi 1615, ti Ocho comedias y ocho entremeses ken ti maikadua a paset ti Don Quixote. Ni Carlos Fuentes ket nangilaglagip a , "ni Cervantes ket nangiluklukat kadagiti panid ti maysa a libro a ti maysa nga agbasbasa ket agipagpagarup nga isu ti naisursurat."[7]
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Pannakaipasngay ken nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipagarup a ni Cervantes ket naipasngay idi idiay Alcalá de Henares, ti Kastiliano a siudad ti agarup a 15 milia manipud idiay Madrid, mabalin nga idi 29 Septiembre (ti rambakan nga aldaw ni San Miguel ti Arkanghel) 1547. Ti naipagarup a petsa a pannkaipasngayna ket naikeddeng kadagiti rehistro iti simbaan ket nanaganan ti tradisional a nagan ti maysa nga ubing iti nagan ti aldaw ti piesta a pannakaipasngayna. Isu ket nabuniagan idiay Alcalá de Henares idi 9 Oktubre 1547 idiay parokia a simbaan iti Santa María la Mayor. Ti tignay ti panangbubiag ket nabasa a "Dominggo, ti maikasiam nga aldaw iti bula ti Oktubre, ti Tawen ti Diostayo a sangaribu ket lima a gasut uppat a pulo ket pito a tawen , ni Miguel ket nabalangatan ken nabubiganen, anak a lalaki ni Rodrigo Cervantes ken ti asawana ani doña Leonor. Binunniagan babaen ni apo Bartolomé Serrano, padi ti apotayo a Baket. Nabuniagan ken napirmaan iti naganko. — Bachelor Serrano"
Ni Rodrigo nga ama ni Miguel ket maysa idi a mammmukis-sirhano iti Gallego a kaputotan, a nagsimsimpa kadagiti tulang, nagpadpdara, ken nagtartaripatu ti "basbassit a kammasapulan ti panag-agas";[8] iti dayta a panawen, kadawyan a kadagiti mammmukis nga isuda ket sirhano pay. Ti apongna iti amana a bangir, a ni Juan de Cervantes, ket maysa idi nga impluensial nga baogado a nagtengtengngel kadagiti adu nga administratibo a puesto. Ti ulitegna ket mayor ti Cabra iti adu a tatwtawen.
Ti inana, a ni Leonor de Cortinas, ket patubo idi ti Arganda del Rey ken ti maikatlo nga anak a babai ti maysa a natakneng, a nakapukaw amain a kinabaknangna ken nangilaklako ti anakna a babai a managasawa idi 1543. Daytoy ket nagturongan ti sulpeng a pannakiasawa ken dagiti adu a panagkabkabit babaen ni Rodrigo.[9] Ni Leonor ket pimmusay idi 19 Oktubre 1593.
Bassit laeng kadagiti pannakaamo iti nasapa a tawtawen ni Cervantes. Mabalin nga idi ubing ti pamiliana ket immalalis kadagiti sabsabali nga ili. Idi daytoy a las-ud ti panawen, isu ket nakamamo iti maysa a balasang a kamarera nga agnagan iti Josefina Catalina de Parez. Dagitoy dua a naginnayatda unay ket nagkomplotda a tumalaw. Ngem naduktalan ti amana daytoy a plano ken nagiparit kenni Josefina a mangbisita kenni Cervantes. Kasla nga iti, ama ni Charles Dickens, ti ama ni Miguel ket naembargo para kadagiti utangna. Dagiti rehistro ti korte ket nangipakpakita ti napanglaw a sankabalayan. Bayat nga adda dagiti dadduma a biograpo ket nakisinnupiat nga isu ket nagadal pay idiay Unibersidad ti Salamanca, ngem awan ti pammasingked nga isu ket nagadal idiay. Adda dagiti naipagpagarup a ni Cervantes ket nagadal pay kadagiti Hesuita idiay Córdoba wenno Seville.[10]
Dagiti kakabsatna ket ni Andrés (1543), Andrea (1544), Luisa (1546), Rodrigo (1550), Magdalena (1554) ken Juan - a naamammuan laeng gaputa naibagbaga iti testamento ti amana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ FT.com "Small Talk: José Saramago". "Amin a nabasbasak ket nakaimpluensia kaniak iti aniaman a banag. Nupay naibagak dayta, ni Kafka, Borges, Gogol, Montaigne, Cervantes ket isuda ti kankanayon a kaduak."
- ^ Canavaggio, Jean (2011 [naudi a panakapabaro]). "Miguel de Cervantes Saavedra - Autor Biografía". bib.cervantesvirtual.com (iti Espaniol). Naala idi 7 Abril 2011.
- ^ "Harold Bloom iti Don Quixote, ti immuna a moderno a nobela | Liblibro | The Guardian". Londres: Books.guardian.co.uk. Disiembre 12, 2003. Naala idi 2009-07-18.
- ^ "nakaal akadagiti butos ti mannurat ti Don Quixote". BBC News. 7 Mayo 2002. Naala idi 3 Enero 2010.
- ^ La lengua de Cervantes (PDF) (iti Espaniol). Ministerio de la Presidencia de España. Naala idi 2008-08-24.
- ^ "|| Centro de Estudios Cervantinos ||". Centroestudioscervantinos.es. Naala idi 2012-02-03.
- ^ Fuentes, Carlos. Siak ken dagiti Dadduma: Napilpili a salaysay? (1988).
- ^ William Byron, "Cervantes. Ti Biograpia", Doubleday & Company: Garden City, NY, 1978, pp. 23-32.
- ^ Moorcock p 386
- ^ "Cervantes, Miguel de". Ti Encyclopedia Americana. 1994.
Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Don Quixote ni Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaipatpatarus), ed. Harold Bloom, 2001
- Miguel de Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaimatangan), ed. Harold Bloom, 2005
- Ti Don Quixote ni Cervantes: ti kaso a libro, ed. Roberto González Echevarría, 2005
- Ti Cambridge a kumaduaan ni Cervantes, ed. Anthony J Cascardi, 2002
- Dagiti kritiko a salaysay kenni Cervantes / ed. Ruth S. El Saffar, 1986
- Cervantes; maysa nga umnong dagiti salaysay, ed. Lowry Nelson, 1969
- Cinco personajes fugaces en el camino de Don Quijote, Giannina Braschi; Cuadernos hispanoamericanos, ISSN 0011-250X, Nº 328, 1977, pp. 101–115.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Miguel de Cervantes idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Miguel de Cervantes idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Mannurat:Miguel de Cervantes idiay Wikisource
- Miguel de Cervantes
- 1547 a pannakaipasngay
- 1616 nga ipupusay
- Dagiti Berberia a pirata
- Tattao manipud idiay Alcalá de Henares
- Dagiti Renasimiento a mannurat
- Dagiti Romano Katoliko a mannurat
- Dagiti Espaniol a dramatista ken darmaturgo
- Dagiti Espaniol a nobelista
- Dagiti Espaniol a mannaniw
- Dagiti Espaniola Romano Katoliko
- Dagiti Espaniol a tagabu
- Dagiti agsingsingir ti buis


text:
Sangaribo ket Maysa a Rabrabii
Ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii (Arabiko: كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb alf laylah wa-laylah) ket urnong dagiti Laud ken dagiti sarita ti Abagatan nga Asia ken the folk a salaysay a naurnong iti Arabiko idi las-ud ti Nabalitokan a Panawen ti Islamiko. Daytoy ket kankanayon a naamammuan iti Inggles a kas ti Arabian Nights, manipud ti immuna nga edision ti pagsasao nga Inggles (1706), a nangipakita ti titulo a kas Ti Liwliwa ti Arabiano a Rabrabii.[1]
Ti obra ket naurnong kadagit adu a napalabas a siglo babaen dagit inadumaduma a mannurat, dagidi nagipatpatarus, ken dagiti eskolar iti ballasiw ti Laud, Tengnga, Abagatan nga Asia ken Amianan nga Aprika. Dagiti sarita ket tugotanna dagiti ramutda iti taga-ugma ken mediebal nga Arabiko, Persiano, Indiano, Ehipsio ken [Mesopotamia]] a literatura. Iti naisangayan, adu kadagitoy a sarita ket kasisigud a folk a sarsarita manipud ti panawen ti Kalipato, bayat a dagiti dadduma, a naipangpangruna ti kuadro a istoria, ket kaaduan a mabalin a naala manipud ti Persiano nga obra ti Pahlavi Hazār Afsān (Persiano: هزار افسان, lit. Ti Sangaribo a Sarsarita) ken paset met a nangitalek kadagitiIndiano nga elemento.[2]
Ti sapasap kadagiti amin nga edision ti Rabrabii ket ti umuna a kuadro a sarita ti nagturturay a ni Shahryār (manipud ti Persiano: شهريار, a ti kaibuksilanna ket "ari" wenno "naturay") ken ti asawana a ni Scheherazade (manipud ti Persiano: شهرزاد,a mabalin a ti kaibuksilanna ket "iti natakneng a kaputotan"[3]) ken ti panagkuadrado a ramit a naitiptipon kadagiti amin a sarsarita. Dagiti istoria ket mangrugi maniupu ti daytoy a sarsarita; adda dagiti naikuadrado iti kaunegan dagiti sabali a sarsarita, bayat a dagiti dadduma ket mangrugi ken agpatingga iti bukodda a pakatunosan. Adda dagiti edison nga aglaon laeng kadagiti bassit a gasot a rabrabii, bayat a dagiti dadduma ket mangiraman kadagiti 1,001 wenno ad-adu pay.
Adda dagiti istoria Ti Rabrabbi, a naisangsangayn ti "Nakakaskasdaaw a Lampara ni Aladdin", "Ni Ali Baba ken dagiti Uppat a pulo a Mannanakaw" ken ti "Dagiti Pito a Panagbanbaniaga ni Sinbad ti Aglaylayag", bayat a naikeddeng a dagotyo ket pudno ti Tengnga a Daya a sarsarita, dagitoy ket saan idi a paset Ti Rabrabii kadagiti Arabiko a bersion, ngem nainayon dagityo iti urnong babaen ni Antoine Galland ken dagiti dadduma pay a Europeano nga agipatpatarus.[4] Ti nakaparang-ay ken nabaknang a dandaniw ken dagiti poetiko a bitla, dagiti kansion, kankanta, dagiti panagdungdung-aw, dagiti himno, panaglimlimos, panagdaydayaw, panagpagpakaasi, burburtia ken dagiti anotasion nga inted babaen ni Scheherazade wenno dagiti karakter ti saritana ket naisangayan iti Arabiko a bersion iti libro. Adda dagiti ababa nga aglaon laeng ti maysa a linia, bayat a dagiti dadduma ket aglaon kadagiti adadu ngem sangapulo a linia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti pannakailadawan ti panid ti titulo iti Grub St nga Edision iti Yamanaka ken ni Nishio (p. 225)
- ^ Marzolph (2007), "Arabiano a Rabrabiis", Ensklopedia iti Islam (Leiden: Brill) I.
- ^ Adda dagiti eskolar a pagallilawan no ania ti husto a porma ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ni Scheherazade,kitaen ti ti nota iti bukod nga artikulo ti wiki ni Scheherazade a maipanggep ti daytoy a banag
- ^ John Payne, Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara ken Dadduma pay a Sarsarita, (Londres 1901) ket mangited kadagiti salaysay ti pannakasarak ni Galland iti 'Hanna' idi 1709 ken ti pannakaduktal iti Bibliothèque Nationale, Paris, dagiti dua nga Arabiko a manuskrito nga aglaon ti Aladdin ken dagiti dua pat a nainayon a sarsarita. Testo iti "Alaeddin ken ti Naenkatuan a Lampara"
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Arabiano a Rabrabii idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii idiay Wikiquote


text:
Panawen ti Pannakapalpalawag
Ti Panawen ti Pannakapalpalawag (wenno simple laeng a ti Pannakapalpalawag wenno Panawen ti Rason) ket maysa idi a kultural a tignay dagiti nasaririt a taos idi maika-17 ken maika-18 a sigsiglo, nga immuna a nangrugi idiay Europa ken kalpasanna kadagidiay Amerikano akolonia. Ti panggepna daytoy idi ket ti mangreporma ti kagimongan iti panang-usar ti rason, panagkarit kadagiti kapanunotan a naisadsad iti tradision ken pammati, ken agpasayaat ti pannakaammo babaen ti sientipiko a pamay-an. Daytoy ket nangiyaddang ti sientipiko a kapanunotan, panagduda ken nasaririt a pannakisinnukat ken nangsungat ti kaniaw,[1] awan anus ken adda dagiti panag-abuso ti bileg babaen ti simbaan ken ti estado. Dagiti kapanunotan ti Pannakapalpalawag ket addaan ti nangruna a nagbanagan iti kultura, politika, ken dagiti gobierno iti Lumaud a lubong.
Nangrugrugi daytoy idi agarup a 1650 aginggana ti 1700, daytoy ket rinugian babaen dagiti pilosopo a kas ni Baruch Spinoza (1632–1677), John Locke (1632–1704), Pierre Bayle (1647–1706), Voltaire (1694–1778) ken pisiko a ni Isaac Newton (1643–1727).[2] Dagiti nangturturay a prinsipe ket kanknayonda a nangilagda ken nagpatan-ay kadagiti pigura ken nangpadasda pay a nangipakat kadagiti kapanunotanda iti gobierno a tinawtawagan idi a kas ti naipalawagan nga absolutismo. Ti Sientipiko a Rebolusion ket asideg a naikapet iti Pannakapalpalawag, gapu ta dagiti naduktalanna ket nangbaliw kadagiti adu a tradisional a konsepto ken nangipayammo kadagiti baro a perspektibo iti katutubo ken ti lugar ti tao iti kauneganna. Ti Pannakapalpalawag ket rimmang-ay aginggana idi agarup a 1790–1800, kalpasanna daytoy ti panangiyunay-unay tu rason ket sinukatan ti panangiyunay-unay iti rikna ti Romantisismo, ken ti maysa a Kontra-Pannakapalpalawag ket nakagun-od ti kadayeg.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kors, Alan Charles. Ensiklopedia ti Pannakapalpalawag. Oxford: Oxford UP, 2003. Prenta.
- ^ Sootin, Harry. "Isaac Newton." New York, Messner(1955).
- ^ Casey, Christopher (Oktubre 30, 2008). ""Grecian Grandeurs and the Rude Wasting of Old Time": Britain, the Elgin Marbles, and Post-Revolutionary Hellenism". Foundations. Volume III, Number 1. Naala idi 2009-06-25.


text:
Ti nawaya a sopwer (Inggles: free software) ket ti wayawaya wenno kinawaya ti maysa nga agar-aramat wenno agus-usar a pagtarayen, kopiaen, iwaras, adalen, baliwan, ken papintasen ti sopwer.
Dakdakamaten ti nawaya a sopwer ti uppat a langa ti wayawaya para kadagiti agar-aramat iti sopwer
- Ti wayawaya a pagtarayen wenno pagandaren ti programa, para iti aniaman a gapu (wayawaya 0)
- Ti wayawaya nga adalen wenno sukisoken no ania dagiti maaramidan ti programa, ket usaren daytoy iti ania man a pakasapulan (wayawaya 1). Masapul ditoy ti kaadda ti pannakastrek iti taudan a kodigo.
- Ti wayawaya a maiwaras manen dagiti kopia tapno makatulong kadagiti kakadua (wayawaya 2).
- Ti wayawaya a pasayaaten ken papintasen pay ti programa, ken ited iti publiko dagiti naaramid a panangpasayaat tapno agnaar ti sibubukel a komunidad (wayawaya 3). taudan a kodigo.
Dagiti mabigbig a pagariganUrnosen
- GNU, GNU Emacs, GNU C Library
- Operating systems: GNU/Linux, FreeBSD, OpenBSD
- Kernels: Linux, HURD
- Pagbasabasa ti web: Mozilla Firefox
- OpenOffice.org
- Databases: MySQL, PostgresSQL
- Apache
- GNOME, KDE
- Programming language compilers/interpreters: GNU Compiler Collection, PHP, Perl, Python
- MediaWiki (ti sopwer ti Wikipedia)


text:
Gran Britania
Ti Gran Britania wenno Britania (Gales: Prydain Fawr, Eskoses a Gaeliko: Breatainn Mhòr, Korniko: Breten Veur) ket maysa nga isla a naisanglad idiay amianan a laud iti kontinental a Europa. Isu daytoy ti maikasiam a kadakkelan nga isla iti lubong, ti kadakkelan iti Europeano nga isla, ken ti kadakkelan iti Isla ti Britaniko. Nga addaan ti populasion ti agarup a 60.0 riwriw a tattao iti tengnga ti 2009, isu daytoy ti maikatlo a kapusekan ti populasion nga isla iti lubong, lkalpasan ti Haba ken Honshū. Ti Gran Británia ket napalikmutan babaen ti sumurok a 1,000 a babassit nga is-isla] ken dagiti kabassitan nga isla. Ti isla iti Irlanda naisanglad iti laud. Iti politika, ti Gran Británia ket mangitudo ti isu met laeng nga isla a mairaman dagiti nakapalikmut nga is-isla a nakabiklan ti teritorio iti Inglatera, Eskosia ken Gales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Briton nga babassit nga Isla ken dagita amin ...". Unibersidad ti Heriot-Watt, Edinburgh. Naala idi 7 Marso 2011.
- ^ Dagiti bilang ket agibagbaga ti populasion iti Nagkaykaysa a Pagarian a malaksid ti Akin-amianan nag Irlandes, kenmairaman ti amangan a 500,000 a tattao kadagiti babassit nga is-isla.


text:
Papa Adriano VI
Ni Papa Adriano VI (Latin: Hadrianus VI, Olandes: Adrianus VI), naipasngay a kas ni Adriaan Florenszoon Boeyens[1] (2 Marso 1459 – 14 Septiembre 1523), ket nagserbi a kas ti maika-218 a Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi 9 Enero 1522 aginggana idi pimmusay idi 14 Septiembre 1523, kalpasan ti 1 a tawen ken 248 nga al-aldaw. Ni Papa Adriano VI ket naipasngay idi idiay Prinsipe-Obispado ti Utrecht idiay Nababa a Pagpagilian, ken isu ti naudi a saan nga Italiano a Papa aginggana kenni Papa Juan Pablo II, kalpasan ti 455 a tawtawen, ken isu, a kaduana ni Papa Marcelo II, maysa kadagiti dua a moderno a papa a nangitaginayon ti nagbunyagan a nagan kalpasan ti pannakabutos.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dedel, segun ti Ensiklopedia ti Collier.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Adriano VI idiay Wikimedia Commons


text:
Ti Itneg ket ti lugar ti dialekto ti Abagatan-Tengnga a Kordiliera a mabirukan idiay isla ti Luzon, Pilipinas. Daytoy ket insasao babaen ti tattao nga Igorot ken kangrunaan idiay probinsia ti Abra. Ti dialekto ti Banao Itneg, urayno nainaganan nga adda iti "Itneg", ket taksonomiko a paset ti kaarrubana a Pagsasao Kalinga.
Dagiti naginasaranUrnosen
- ^ Reperensia ti Binongan Itneg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Inlaod Itneg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Maeng Itneg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Masadiit Itneg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
Reperensia ti Moyadan Itneg iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)


text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
Ethnolinguistic map of Burma 1972 en.svg
English:
Ethnolinguistic groups of Myanmar. Please note that city names are not modified (provided as they were in 1972).
Petsa
7 Mayo 2014, 16:27:54
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
Kf8; Original author is U.S. Central Intelligence Agency.
Dagiti sabali a bersion
Created by tracing
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ethnolinguistic_map_of_Burma_1972.png
Panaglisensia [ urnosen ]
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ket agipablaak babaen ti sumaganad a lisensia:
Daytoy a papeles ket nalisensiaan babaen ti
Creative Commons CC0 1.0 Universal Public Domain Dedication.
Ti tao a tumaripnong ti obra a daytoy a kasuratan ket nairuknoy na ti obra iti
pagturayan a publiko babaen ti pangiwagsak iti amin kadagiti karbengan iti obra iti sangalubongan babaen ti karbengan ti kopia a linteg, a mairaman amin a maikabagian ken dagiti karruba a karbengan, iti kalawa a maipalubusan babaen ti linteg. Makopiam, mabaliwam,maiwaras ken itungpal ti obra, uray ti komersial a pang-panggep, amin nga awan ti dumawat ti pammalubos.
http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en CC0 Creative Commons Zero, Public Domain Dedication false false Pakasaritaan ti papeles
Panag-usar ti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panag-usar idiay en.wikipedia.org
Panag-usar idiay es.wikipedia.org
Panag-usar idiay gl.wikipedia.org
Panag-usar idiay hi.wikipedia.org
Panag-usar idiay ka.wikipedia.org
Panag-usar idiay ko.wikipedia.org
Panag-usar idiay uk.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
UTC+13:00
Ti UTC+13:00 ket panagilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +13.
Dagiti linaon
Kas alagaden nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kiribati
- Is-isla ti Phoenix (ti laeng Isla ti Kanton ti matagtagitao) (Oras ti Is-isla ti Phoenix)
- Tokelau - Oras idiay Tokelau[1]
- Tonga
Kas alagaden nga oras (kalamiisan ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw ti Akin-abagatan a Hemisperio[urnosen | urnosen ti taudan]
Oceania[urnosen | urnosen ti taudan]
Antartika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti dadduma a kuartel idiay Antartika, a naisangayan idiay Abagatan nga UNgto ken Estasion ti McMurdo. Dagitoy a lugar ket isuda ti umuna iti lubong a makakita ti Init iti Baro a Tawen, gapu ta ti Init ket addan iti tengnga ti rabii iti dayat a panawen ti tawen.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sentral a Pasipiko a Republika ti Kiribati ket nagipaammo ti panagbaliw ti petsa para iti akindaya a guduana idi Enero 1995, manipud kadagiti sona ti oras iti −11 ken −10 aginggana ti +13 ken +14, tapno maliklikan a mabingbingay ti pagilian babaen ti linia ti petsa.
Ti Tonga ket addan iti UTC+13 kadagiti adu a napalabas a tawen. Ti oras a panagin-inut ti lawag ket naus-usar idi kadagiti kalgaw a panawen ti akin-abagatan manipud idi 1999 aginggana idi 2002.[4]
Ti UTC+13 ket inus-usar idi a kas oras a panagin-inut ti lawag (kalgaw iti Akin-amianan a Hemisperio) kadagiti paset ti akindaya unay a Rusia (Chukotka ken Kamchatka) a nagus-usar ti dati nga Oras ti Kamchatka. Manipud idi Marso 2010 dagitoy a rehion ket napnapanda nga agusar iti Oras ti Magadan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tokelau: Saan a husto a lokal nga oras kadagiti napalabas a 100 a tawen". timeanddate.com.
- ^ "Ti Samoa ket agbaliwto kadagiti sona ti oras ken agpakauna babaen ti maysa nga aldaw". Metro.
- ^ "Ti Samoa napan iti Internasional a Linia ti Petsa". Herald Sun.
- ^ http://www.timeanddate.com/worldclock/clockchange.html?n=277&year=1999


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
Pannakikomunikar Kadagiti Agtutubo
“Nalaka la idi ti makisarita iti baromi, ngem ita ta agtawenen iti 16, marigatankamin ken lakayko a mangammo no ania ti pampanunotenna. Kaykayatna ti agmaymaysa iti kuartona ken manmano a makisarita kadakami!”—MIRIAM, MEXICO.
“Idi ubbing pay dagiti annakko, magagaranda a dumngeg iti ibagak. Talaga nga agimdengda! Itan ta tin-edyerda, pagarupendan a diak ida maawatan.”—SCOTT, AUSTRALIA.
NO ADDA annakyo nga agtutubo, nalabit a maawatanyo met ti rikna dagiti nagannak a nadakamat iti ngato. Idi, nalabit a ti pannakisaritayo iti anakyo ket kas iti naannayas a panagtaray dagiti lugan iti agsinnumbangir a paset ti kalsada. Ita, kasla nabangenan ti kalsada. “Idi ubing pay ti anakko, nagadu ti saludsodna,” kinuna ni Angela, maysa nga ina idiay Italia. “Ita, masapul a siakon ti mangirugi iti saritaan. Ta no saan, awan ti manamnamak a nasayaat a panagsaritami.”
Kas ken Angela, mabalin a madlawyo a nagbalin a naulimek ken saanen a mannakilangen ti sigud a nalaing nga agestoria nga anakyo. Iti laksid ti panangikagumaanyo a makisarita, ababa laeng ti sungbatna kas pammagusto. “Komusta ti aldawmo?” imtuodenyo iti baroyo. Sumungbat, “nasayaat,” ngem awan daydayawna. “Ania ti inaramidyo idiay eskuelaan ita?” imtuodenyo iti balasangyo. Nakatamtamnay a kunana, “Awan.” No rugianyo ti makisarita ket saludsodenyo, “apay a dika agestoria iti ad-adu pay?” mabalin nga ad-addan nga agulimek.
Siempre, adda dagiti agtutubo a nalaka a mangyebkas iti riknada. Ngem saan met a makaay-ayo kadagiti nagannakda ti ibagada. “‘Baybay-andak kadi,’ kasta ti kanayon a sungbat ti balasangko no adda ipaaramidko kenkuana,” kinuna ni Edna, maysa nga ina a taga-Nigeria. Ni Ramón a taga-Mexico kasta met laeng ti napaliiwna iti barona nga agtawen iti 16. “Dandani inaldaw nga agsupiatkami,” kinunana. “Tunggal adda ipaaramidko kenkuana, mangrugin nga agpambar.”
Ti panangikagumaan a makisarita iti di mangikankano nga agtutubo subokenna ti pasensia ti maysa a nagannak. Ibaga ti Biblia nga adda “pannakapaay dagiti gakat no sadino nga awan ti kompidensial a saritaan.” (Proverbio 15:22) “No diak maammuan ti pampanunoten ti anakko, marurodak ket kayatko ti agriaw,” kinuna ni Anna, maysa nga agsolsolo nga ina a taga-Russia. Apay ngata a no kaano a kasapulan unay ti komunikasion, kasla saan a kabaelan dagiti agtutubo ken dagiti nagannak ti agsarita?
Panangilasin Kadagiti Lapped
Ti komunikasion ket saan laeng a basta panagtungtong. Kinuna ni Jesus a ‘manipud iti naruay iti puso agsao ti ngiwat.’ (Lucas 6:45) Gapuna, no adda nasayaat a komunikasion, maammuantayo ti rikna dagiti dadduma ken ti mismo a riknatayo. Dagiti agtutubo marigatanda a mangibaga no ania ti pampanunotenda, gapu ta uray ti mannanao nga ubing mabalin nga agbalin a managbabain inton agtutubon. Kuna dagiti eksperto a kadawyan a marikna dagiti agtutubo a kasla kanayon nga addada iti entablado iti sanguanan dagiti agbuybuya. Imbes a sanguenda dagiti agbuybuya, dagiti managbabain nga agtutubo arigna a guyodenda ti kurtina ket aglemmengda.
Maysa pay a lapped iti komunikasion ket ti tarigagay ti agtutubo a maaddaan iti dakdakkel a wayawaya. Di maliklikan dayta—dumakdakkel ti anakyo, ket paset ti panagdakkel ti panagtarigagay a sumina iti pamilia. Saan a kayat a sawen daytoy a sisasaganan ti anakyo nga agbiag iti bukodna. Kinapudnona, ad-adda a kasapulannakayo iti daytoy a tiempo. Ngem ti pannakarikna iti tarigagay a sumina ket mangrugi adu a tawen pay sakbay nga agmataengan. Bayat nga agmatmataenganda, kaykayat ti adu nga agtutubo ti agpanunot a bukodda sakbay nga ipalgakda ti pampanunotenda kadagiti sabsabali.
Mabalin a nalaklaka nga iyebkas dagiti agtutubo ti riknada kadagiti kapatadanda, kas napaliiw ni Jessica a maysa nga ina a taga-Mexico. “Idi ubing pay ti balasangko, kanayon nga ibagana dagiti parikutna kaniak,” kinunana. “Ita, ibagana dagiti parikutna kadagiti gagayyemna.” No kastoy ti mapaspasamak iti anakyo, dikay ipapan nga inlaksidnakayon kas nagannakna. Kinapudnona, ipamatmat dagiti surbey nga uray saan nga admitiren dagiti agtutubo, ad-adda nga ipatpategda ti balakad dagiti nagannakda ngem ti balakad dagiti gagayyemda. Kasanoyo ngarud a masigurado a kanayon a silulukat ti komunikasionyo?
Tulbek ti Balligi—Rebbaenyo Dagiti Bangen
Panunotenyo nga agmanmanehokayo iti nawatiwat ken nalinteg a kalsada. Iti adu a kilometro a tinarayyo, bassit laeng ti pananggarawyo iti manibela. Ngem idi kuan, kellaaten a nagkurba. Tapno saan a sumiasi ti luganyo iti kalsada, mabalin a balbaliwanyo ti panangpusiposyo iti manibela. Kasta met laeng no agbalinen nga agtutubo ti anakyo. Iti sumagmamano a tawen, nalabit a bassit laeng ti inaramidyo a panagbalbaliw iti wagas ti pannakisaritayo iti anakyo. Ngem ita ta dimmakkelen ti anakyo, masapul a baliwanyon ti pamay-an ti pannakisaritayo. Imtuodenyo iti bagiyo dagiti sumaganad a saludsod.
‘No makisarita ti anakko, nakasaganaak kadi a dumngeg?’ Kuna ti Biblia: “Kas kadagiti mansanas a balitok kadagiti kitikit a pirak kasta ti sao a naisao iti umiso a tiempona.” (Proverbio 25:11) Kas nalawag nga ipakita daytoy a teksto, ti tulbek ket masansan a mainaig iti tiempo. Kas panangyilustrar: Ti maysa a mannalon dina mabalin nga apuraen wenno itantan ti panagani. Masapul nga aramidenna ti amin a kabaelanna no dumteng ti panagani. Ti agtutubo nga anakyo mabalin nga adda panawen a kayatna ti makisarita. Gundawayanyo dayta a tiempo. “Mamin-adu nga umay ti balasangko iti kuartok iti rabii, no dadduma maysa nga oras,” kuna ni Frances, agsolsolo nga ina a taga-Australia. “Saanak a naandur iti puyat isu a narigat dayta, ngem ginundawayanmi dagita a rabii tapno pagsaritaanmi ti adu a bambanag.”
PADASENYO DAYTOY: No agkedked a makisarita ti agtutubo nga anakyo, agkaduakayo a mangaramid kadagiti bambanag kas iti pannagna, panagmaneho, panagay-ayam, wenno panangaramid kadagiti trabaho iti balay. Masansan a kadagita a di naiplano nga aktibidad mabalin a magutugot a makisarita ti anakyo.
‘Maawatak kadi ti ipaspasimudaag dagiti sasaona?’ Kuna ti Job 12:11: “Saan aya a ti met laeng lapayag subokenna ti sasao kas iti ngadas a ramananna ti taraon?” Ad-adda pay koma a ‘subokenyo’ ita dagiti ibaga ti barito wenno balasitangyo. Masansan nga agsao dagiti agtutubo iti wagas a kasla agpayso amin nga ibagada. Kas pagarigan, mabalin nga ibaga ti anakyo, “Kanayon a tratuennak a kas maysa nga ubing!” wenno “Dinak pulos dengdenggen!” Imbes a marurodkayo kadagiti di umiso nga ebkas a “kanayon” ken “pulos,” mabalin a saan met a kasta ti kayatna a sawen. Kas pagarigan, ti ebkas a “Kanayon a tratuennak a kas maysa nga ubing” mabalin a kaipapananna “Mariknak nga awan ti panagtalekmo kaniak,” ken ti “Dinak pulos dengdenggen” mabalin a kaipapananna “Kayatko nga ibaga ti pudno a riknak.” Ikagumaanyo a tarusan ti ipasimudaag dagiti saoda.
PADASENYO DAYTOY: No mangyebkas ti agtutubo nga anakyo iti makasair a sao, mabalinyo a kunaen: “Makitak a naupayka, isu a sidadaanak a dumngeg kenka. Apay a nakunam a kasla ubing ti panangtratok kenka?” Kalpasanna, umimdengkayo a naimbag.
‘Di mapupuotan kadi a laplapdak ti anakko a makisarita babaen ti panangpilitko kenkuana nga agsao?’ Kuna ti Biblia: “Ti bunga ti kinalinteg naimula ti bin-ina iti sidong dagiti natalna a kasasaad maipaay kadagidiay agar-aramid ti talna.” (Santiago 3:18) Babaen iti sasao ken kababalinyo, aramidenyo a ‘natalna ti kasasaad’ tapno magutugot ti anakyo nga agsao. Laglagipenyo nga addakayo iti dasig ti anakyo. Isu a no kasarsaritayo ti anakyo maipapan iti maysa a banag, dikay koma agsao a kasla abogado a desidido a mangpabain iti maysa a saksi iti korte. “Ti masirib a nagannak saan a mangisawang iti, ‘Kaanokanto pay nga agnakem?’ wenno, ‘Namin-anon nga imbagak kenka?’” kuna ni Ahn, maysa nga ama a taga-Korea. “Kalpasan ti adu a panagkamalik iti daytoy a banag, madlawko a saan laeng a marurod dagiti annakko iti wagas ti pannakisaritak kadakuada no di ket karurodda pay no ania ti ibagak.”
PADASENYO DAYTOY: No saan a sungbatan ti agtutubo nga anakyo dagiti saludsod, padasenyo ti sabali a wagas. Kas pagarigan, imbes a komustaenyo ti aldawna, estoriaenyo ti aldawyo ket kitaenyo no ania ti aramidenna. Wenno tapno maammuanyo no ania ti opinionna maipapan iti maysa a banag, agdamagkayo kadagiti bambanag a saan a mainaig kenkuana. Damagenyo no ania ti panangmatmat dagiti gagayyemna maipapan iti dayta a banag. Kalpasanna, damagenyo no ania ti maibalakadna iti gayyemna.
Posible ti makikomunikar kadagiti agtutubo. Ibagayyo laeng ti wagas ti pannakikomunikaryo sigun iti kasapulanda. Kasaritayo ti dadduma a nagannak a nagballigi ti pannakikomunikarda kadagiti annakda. (Proverbio 11:14) No makisaritakayo kadagiti annakyo, ‘masapul a nasiglatkayo a dumngeg, nainayad nga agsao, nabannayat nga agpungtot.’ (Santiago 1:19) Kangrunaan ti amin, dikay koma pulos sumuko a mangisuro kadagiti agtutubo nga annakyo iti “disiplina ken panangiturong-panunot ni Jehova.”—Efeso 6:4.
IYIMTUODYO ITI BAGIYO . . .
Ania a panagbalbaliw ti napaliiwko iti anakko sipud idi nagbalinen nga agtutubo?
Ania dagiti pamay-an tapno maparang-ayko ti wagas ti pannakikomunikarko?


text:
Papeles:Coat of arms of Schleswig-Holstein.svg
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Panag-usar ti papeles
Ti sumaganad kadagiti 2 a silpo ti pampanid iti daytoy a papeles:
Global a panag-usar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
- Panag-usar idiay ace.wikipedia.org
- Panag-usar idiay af.wikipedia.org
- Panag-usar idiay als.wikipedia.org
- Panag-usar idiay an.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ar.wikipedia.org
- Panag-usar idiay ast.wikipedia.org
- Panag-usar idiay az.wikipedia.org
- Panag-usar idiay az.wiktionary.org
- Panag-usar idiay bar.wikipedia.org
- Panag-usar idiay be-x-old.wikipedia.org
- Panag-usar idiay be.wikipedia.org
- Panag-usar idiay bg.wikipedia.org
- Panag-usar idiay bn.wikipedia.org
Kitaen ti adu pay a global a panag-usar iti daytoy a papeles.


text:
Amianan a Renania-Wespalia
Ti Amianan a Renania-Wespalia (Aleman: Nordrhein-Westfalen [ˈnɔɐ̯(ʀ)tʁaɪn vɛstˈfaːlən] ( denggen)) ket isu ti kaaduan ti populasion nga estado ti Alemania, nga adda iti uppat kadagiti sangapulo a kadakkelan a siudad ti pagiliansan. Daytoy nga estado ket naporma idi 1946 a kas ti panagtitpon ti akin amianan a Renania ken Wespalia,a dagitoy dua ket paset idi ti Prusia. Ti kapitoliona ket ti Düsseldorf; ti kadakkelan a siudadna ket ti Cologne. Ti estado ket agdama nga iturturayan babaen ti gunglo dagiti Sosial a Demokratiko ken dagiti Berde.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "State population". Portal ti Opisina ti Aleman nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2007.
- ^ "Statistisches Bundesamt". Statistik-portal.de. Naala idi 2012-10-29.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Amianan a Renania-Wespalia idiay Wikimedia Commons


text:
Panawen ti Bronse
Ti Panawen ti Bronse ket isu ti paset ti panawen a nailaslasin babaen ti panagusar ti gambang ken dagiti alloy ti bronse ken ti proto a panagsurat, ken dagiti dadduma pay a langa iti urbano a sibilisasion.
Ti Panawen ti Bronse ket isu ti maikadu a nangruna a paset ti panawen ti sistema ti tallo a panawen, a kas ti naisingasing kadagiti moderno a panawen babaen ni Christian Jürgensen Thomsen, para kadagiti panangidasig ken panagadal kadagiti taga-ugma a kagimongan. Ti maysa ataga-ugma a sibilisasion ket mabalin a maikabil iti Panawen ti Bronse babaen ti panaglunag ti bukodna a gambang ken ti panangitiponna iti lata, wenno babaen ti panagtagilako para iti bronse manipud kadagiti sabali a lugar a pagipataudan. Dagiti oro ti gambang ken lata ket narasayda, a kas ti naipakpakita a kaawan ti dagiti bronse a lata idiay lumaud nga Asia sakbay ti maikatlo a milenio BCE. Iti libong, ti Panawen ti Bronse ket sapasap a sinusurotna ti Neolitiko a paset ti panawen, ngem dagiti dadduma paset ti lubong, ti Panawen ti Gambang ket nagserbi a kas ti nagdaliasatan manipud ti pannakaipan ti Neolitiko iti Pnawen ti Bronse. Urayno ti Panawen ti Asero ket sapsap a sinursurot ti Panawen ti Bronse, kadagiti dadduma lugar, ti Panawen ti Asero ket dagus a simmagpaw iti Neolitiko itiruar ti rehion malaksid ti Sub-Sahara nga Aprika nga idiay ket nawaya a naparang-ay.[1]
Dagiti kultura ti Panawen ti Bronse ket nagigiddiatda kadagiti panagrang-ay iti immuna a pangsurat. Segun ti arkeolohiko nga ebidensia, dagiti kultura idiay Ehipto (hieroglipo), ti Asideg a Daya (kuneiporme), Tsina (eskritu ti orakulo a tulang)—ken ti Mediteraneo, iti Misenio a kultura (Linear B)—ket addaanda idi kadagiti mabalina sistema ti panagsurat.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Panawen ti Bronse idiay Wikimedia Commons


text:
NAILADAWAN NGA ESTORIA TI BIBLIA
NAILADAWAN NGA ESTORIA TI BIBLIA
Nagaramid Dagiti Israelita iti Balitok nga Urbon a Baka
Ammuenyo ti maipapan ken Aaron a manong ni Moises, ken no kasano a nagbasol babaen ti panangtulongna kadagiti Israelita a mangaramid iti balitok nga urbon a baka. Basaenyo ti nailadawan nga estoria online wenno iti nai-print a PDF.
KANAYONAN MANIPUD ITI DAYTOY A KOLEKSION
Agbalin a napaypayso kadakayo dagiti salaysay iti Biblia bayat a basaenyo online wenno iti nai-print a PDF dagiti nailadawan nga estoria ti Biblia. Kalpasanna, pagsasaritaanyo a sangapamiliaan no ania dagiti praktikal a leksion a masursuroyo iti salaysay babaen ti panangsungbatyo kadagiti saludsod iti ngudo ti estoria.


text:
Ti Inglatera i/ˈɪŋɡlənd/ ket maysa a pagilian a daytoy ket paset iti Nagkaykaysa a Pagarian.[4][5][6] Nakibingbingay ti pagbeddengan iti Eskósia iti amianan ken ti Gales iti laud; ti Baybay Irlandes iti amianan a laud, ti Baybay Keltiko iti abagatan a laud, a ti Baybay Amianan iti daya ken ti Kanal Inggles iti abagatan ken isina na manipud ti kontinental nga Europa. Kaaduan ti Inglatera ket nabuklan ti tengnga ken akin-abagatan a paset iti isla iti Gran Británia idiay Amianan nga Atlantiko. Daytoy a pagilian ket agiraman pay ti sunurok a 100 a babassit nga isla a kas ti Babassit nga isla iti Scilly ken ti Bassit nga isla iti Wight.
PaammoUrnosen
- ^ Ti Ingglés ket naibangon babaen ti de facto a panag-usar.
- ^ Nainaganan ti Nagkaykaysa a Pagarian , saan a konstituente a pagilian
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Marden 2003, p. 460.
- ^ Brewer 2006, p. 340.
- ^ Opisina para iti nailian nga Estadistika (2009). "Karkulo ti populasion babaen ti Etniko a Grupo (eksperimento)". neighbourhood.statistics.gov.uk. Naala idi 2011-05-18.
- ^ Opisina iti Nailian nga Estadistika. "Dagiti Pagilian iti UK". statistics.gov.uk. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2002-03-29. Naala idi 2009-02-01.
- ^ "Dagiti pagilian iti uneg iti maysa a pagilian". number-10.gov.uk. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-02-09. Naala idi 2009-02-01. Di ammo a parametro
|unused_data=di naikaskaso (tulong)
- ^ "Dagiti sinukatan iti listaan iti subdibision a nagnagan ken dagiti kodigo ti elemento (Panid 11)" (PDF). Internasional nga Organisasion para iti Pagalagadan. Naala idi 2009-02-01.