text:
Monday, September 30, 2013
MOBILE OUTREACH SERVICES TI PRC DITOY CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Nayeskediul ti Setiembre 27, 2013 iti Araw ng Propesyonal (Mobile Outreach Program) ti Professional Regulations Commission (PRC) tapno dumanon dagiti Propesional a mangipabaro ti lisensiada, agaplikar iti eksaminasion wenno Board Examination kadagiti Kurso a lineppasda kasta metten a pasingkedanda no nakaruarda iti napalabas nga eksaminasion ken pa-authenticate-da dagiti dokumentoda iti PRC.
Dadduma pay a panggep/serbisio nga itden ti PRC Baguio ket dagiti sumaganad:
1.Initial Registration for Licensure Examination passers;
2.Application for licensure examinations;
3 Renewal of Professional ID/License;
4.Release of Professional ID Card and
5.Certificate of Registration (per prior request by the professional and subject to availability); and
6.Issuance (upon request) of Certification of Good Standing.
Umuna manen a mapasamak ditoy ili ti Cabugao iti intero nga Ilocos Region (region 1) ket agpatingga daytoy a programa inton Disiembre 12, 2013 idiay Candon City.
Sakbayna, nag-courtesy call ti PRC Team nga idauluan ni Mr. Russell Jucotan ken ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. sakbay a naaramid ti transaksion kadagiti Professionals iti Municipal Conference Bulding iti Setiembre 27, 2013.
Dadduma pay nga impormasion a kayat nga ammuen ket ag-log on iti PRC Website: prc_baguio.blogspot.com. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:37 AM 0 comments
COOK-OUT TI GIRL SCOUTS, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur -Naangay ti Cook-out Activities ti Girl Scouts of the Philippines (GSP)-Cabugao South Central School Chapter a nagatendaran dagiti Twinkler Scouts, Star Scouts ken Girl Scouts iti pagadalan ti Cabugao South CS nga idauluan ita ni OIC Edgardo P. Sajonia.
Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Setiembre 27, 2013, inyuna daytoy a pagadalan ti nangigannuat ti kastoy nga aktibidad iti Cabugao DepED District kas pangkulminar ti Scouting Month a nangitampok ti kabibiag ni Josefa Llanes Escoda, mabigbig a Pundador ken Ina ti Scouting iti pagilian.
Innayon dagiti mangisursuro a nangtarawidwid kadaytoy nga aktibidad nga idauluan ni Mrs. Edith Savellano a babaen itoy nga aktibidad ket mapadasanda, maisaganada nga agakem iti responsibilidad iti panagluto iti pagtaengan ken kalpasanna ket maangay ti salu-salo a pakasursuruanda iti mayataday a pannakilangen iti padada a Girl Scout.
Maysa nga aldaw nga aktibidad daytoy a mapasamak ngem napnuan ti kaipapanan ti maalada nga eksperiensia dagiti ubbing gapu ta paset daytoy ti kurikulum-da nga agad-adal a mangtubay pay kadakuada iti disiplina ken panangipateg iti Kultura a Pilipino. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:27 AM 0 comments
Friday, September 27, 2013
PENSION TI SENIOR CITIZENS, NAITED
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti pay-out ti Social Pension ti Senior Citizens idi Setiembre 26, 2013 iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur a nagatendaran dagiti beneficiaries manipud iti 33 a barangay ti Munisipalidad ti Cabugao.
Umabot ti P1,500 ti awaten ti tunggal recipient a saklawenna ti bulan ti Hulio, Agosto ken Setiembre 2013. P500 ti awaten ti tunggal Senior Citizen (Beneficiary) iti kada bulan. Adda 220 a bilang ti Beneficiaries (Senior Citizen Card Holder) nga immawat ti kantidad babaen kadagiti taga-DSWD Regional Office nga idauluan ni Mrs. Teresita Emock ken iti MSWDO-Cabugao nga idauluan ni Mrs. Lydia S. Gazmen, Municipal Social Welfare Officer a kaduada dagiti MSWDO Personnel.
Daytoy a social pension ket naisangrat a maitulong kadagiti nataengan a kualipikado nga umawat maibasar iti pagbatayan ti Ahensia ken naregget a tartarabayen ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti naannayas a pannakaipatungpal daytoy a programa ti Gobierno Nasional para kadagiti nataengan iti ili a Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:55 AM 0 comments
MASIGSIGUD TI MASAKIT ITI RHU
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Setiembre 25, 2013, imbatad ni Dr. Bernardino M. De Gracia, Medical Officer III, OIC RHU-MHO Cabugao a madagdagus a matungday ti sagubanit ken rumsua a sakit ti umili no la ket agturong iti RHU-Cabugao kadagiti lawlawasna a kaadda dagiti Medical Personnel nga idauluanna.
Innayon ni Dr. De Gracia a maysa ti diarrhea a naruay a rikriknaen ti tao iti panagbalbaliw ti tiempo ngem gapu ta naikkanda met iti praktikal nga adal iti pananglapped nangruna iti dehydration ket awan ti napalpalalo ti mapasaranna ngem ketdi nalanay laeng ti marikrikna ti pasiente no adda man.
Insupusop pay ni Dr. De Gracia nga adda pay laeng saggaysa a matamaan ti dengue ngem saan a nakaro ket kaaduan ti uyek, gurigor ken nalalag-an a sagubanit ti madukduktalanna kadagiti agparikna a pasiente.
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:53 AM 0 comments
FULL-TIME DAGITI AGTARTARABAHO ITI ECOLOGY CENTER
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Setiembre 27, 2013, imbatad dagiti pannakabagi ti Luzon Green Art Technology, Inc. a mangtartarawidwid ti pannakaisapribado ti dumpsite a gudua ti aldaw-da nga agbunag ti basura kadagiti service area ken gudua met ti aldaw-da ti ag-aclassify kadagiti basura iti Ecology Center.
Innayonna a madagdagus a maipan iti Sanitary Land Fill dagiti non-biodegradable objects a bunagen ti service car-da. Maisamsamira met ti panagaramidda iti carbonized rice hull a mailaok iti napaglalasin a basura tapno nadardaras a mapagbalin nga organiko a ganagan kalpasanna.
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:56 AM 0 comments
Thursday, September 26, 2013
PROYEKTO TI DA KEN LGU TI BRGY. SALAPASAP, NALPAS
Cabugao, Ilocos Sur – Nairingpasen ti nakongkreto a kalsada ti Brgy. Salapasap, Cabugao, Ilocos Sur babaen ti panangilungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken impatungpal ti DPWH iti pannakatrabahona.
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Setiembre 25, 2013, imbatad ni Pasado Kapitan Marcos Tacuboy a dakkel ti maitulongna ti pannakapasayaat ti nasao a kalsada nangruna kadagiti mannalon ta asideg iti nagkalawaan a pagmulmulaanda ti nateng kadaytoy a dalan.
Kabayatanna, impeksa met ni Brgy. Captain Ronel Zamora iti nasged a panagyamanda agraman kadagiti kakaduana nga Opisiales ken kalugaranna iti Brgy. Salapasap iti pagnam-ayan a naipaay kadakuada babaen iti panagbinnulig ti DA ken ti LGU-Cabugao a nangpasimpa kadaytoy a kalsada iti barangay. # (Web In-Action)
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Setiembre 25, 2013, imbatad ni Pasado Kapitan Marcos Tacuboy a dakkel ti maitulongna ti pannakapasayaat ti nasao a kalsada nangruna kadagiti mannalon ta asideg iti nagkalawaan a pagmulmulaanda ti nateng kadaytoy a dalan.
Kabayatanna, impeksa met ni Brgy. Captain Ronel Zamora iti nasged a panagyamanda agraman kadagiti kakaduana nga Opisiales ken kalugaranna iti Brgy. Salapasap iti pagnam-ayan a naipaay kadakuada babaen iti panagbinnulig ti DA ken ti LGU-Cabugao a nangpasimpa kadaytoy a kalsada iti barangay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:54 AM 0 comments
ASSESSMENT TI MANICURE/PEDICURE, NABALLIGI MET
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Assessment dagiti nagsanay iti Manicure/Pedicure a nagkammayetan nga inwayat ti Technical Education and Skills Development Authority (TESDA)-Vigan City ken ti MSWDO-LGU Cabugao kadagiti nagsanay iti nasao nga ababa a kurso.
Itay nabiit, naipaayan dagiti nagsanay iti kompleto a ramit tapno mausarda ti inadalda iti Manicure/Pedicure. Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Assessor idi Setiembre 24, 2013, kunana nga ibabaon ida ti TESDA-Vigan City a mangpasingked ti kabaelan dagiti nagsanay tapno mairamanda iti Certification Program ti TESDA-National Office.
Innayon ti Assessor a no maaddaanda ti sertipiko ket maikkanda ti titulo nga adda karbenganda a kas nagadal itoy a paglaingan a mangted ti mainugot a serbisio iti kaaduan a makasapul itoy.
Insupusop pay ti Assessor a kaaduan ita ti agkasapulan ti serbisio ti manicure/pedicure ket saanda a kabaelan amin a sakupen isu a napintas met no umadu ti agtrabaho ken maidur-as daytoy a pagsapulan.
Iti na-assessed kalpasan ti aktual a panangipakatda ti naadalda, nagraduanda ti Competent a kayatna a sawen a kabaelandan nga ipakat ti inadalda.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta ti nadigem a pannakikammayet ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kadagiti Ahensia/Opisina a makatulong kadagiti agtutubo nga agkasapulan ti adal ken trabaho tapno agbalinda a produktibo nga a makipagili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:42 AM 0 comments
CONSULTATION/DIALOG TI DA-LGU KEN TI NTA, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Consultation/Dialog ti nagbaetan dagiit pannakabagi ti Departamento ti Agrikultura (DA)-Provincial ken Munisipal a Benneg ti pakaseknan ti resulta ti pannakaanalisar iti maikombiene a ganagan kadagiti pagtatalonan, bangkag ken pananuman iti Munisipalidad ti Cabugao a pakabuklan ti 33 a barangays ken naaramid sakbayna.
Nagpaay a resource speaker ni Mrs. Eugenia A. Briones, BSWM-CO ken Team Leader ti Soil Fertility Mapping and Water Sampling Project ti LGU-Cabugao ket bininsana ti pakabuklan ti resulta ti panaganalisar ken maiyannatup a ganagan ken kaadu a mausar (recommended rate) iti pagay.
Iti pannakiuman ti Web In-Action ken ni NTA Deputy Administrator Atty. Everin Molina, imbatadna a napateg unay ti pannakipasetda iti nasao a konsultasion ken dialog tapno mapasingkedan ti nangatngato nga agpang ti koordinasionda iti DA-LGU ken iti Bureau of Soils and Water Management (BSWM)-CO iti pakaseknan ti pannakairaman ti produkto a tabako kadaytoy a gannuat ti LGU-Cabugao.
Babaen iti agdama a resulta ti soil analysis ti BSWM iti pagay ket adaptarenda met daytoy a takuatda tapno agdalan met iti pannakaadal kadagiti eksperto iti daga iti Ahensiada. Ti kangrunaan ket iti sientipiko a pannakaadal ti sapasap a mausar a ganagan iti pagay ken tabako tapno mapalag-anan ti kasasaad dagiti mannalon.
Innayon ni Atty. Molina a napateg a maikkan ti importansia ti produksion a tabako agsipud ta daytoy ti maysa a kadakkelan a produksion dagiti mannalon iti panawen ti Main Crop ditoy nga ili.
Natratar dagiti pakaseknan a naidatag iti agsumbangir a partido kadaytoy a pasamak ket naballigi a napagnanamingan dagitoy. Kalpasan ti nasao a dialog, naangay ti Luncheon iti Municipal Conference Building. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:39 AM 0 comments
Wednesday, September 25, 2013
SOIL FERTILITY MAPPING, MODELO TI CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Presentation of Result ti Soil Fertility Mapping and Water Sampling Project ditoy Cabugao, Ilocos Sur idi Setiembre 24, 2013 iti Municipal Conference Building a dinar-ayan dagiti Barangay Officials, Farmer- Leaders, Opisiales ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ken dagiti pannakabagi ti Bureau of Soils and Water Management (BSWM) nga idauluan ni Mr. Dominciano Ramos, Jr., Chief, Soil Survey Division, BSWM-Central Office.
Iti panglukat a sarita ni SBM Benedicto M. Savellano, Committee Chair on Agriculture, bininsana ti pateg daytoy a proyekto a nainaw babaen kadakuada nga Opisiales nga idauluan ni Mayor Ediboy. Innayonna a naiteden kadagiti mannalon iti farm mechanization program, umisu a teknolohia iti panagmula babaen iti training ken seminar ket maysa a kapatgan a magun-od pay no kasano ti pananggamulo ti daga a pakaipanan ti umisu a ganagan tapno maikabassit ti magastos ken umadu ti matgedan dagiti mannalon.
Imbinsa ni Mr. Dominciano Ramos, Jr. ti BSWM-CO ti Rationale ti Proyekto.
Kimmablaaw ken nagyaman ni Mayor Ediboy iti partena a nagsarita. Naragsakan ta nagballigi daytoy a naisangayan a proyekto para kadagiti mannalon ken naiyuna a naigannuat ditoy Cabugao ket mangnamnama ti Ama ti Ili a nga agresulta ti pannakapalag-an ti panagbiag dagiti kaaduan a mannalon ken pumigsa ti kabaelanda a gumatang iti pagkasapulanda a makatulong pay ti ekonomia ti ili.
Insupusop ni Mayor Ediboy a saan nga agkitakit a mangaprobar ti aniaman a gannuat a kaasping itoy no la ket ta pagsayaatan ti kaaduan nga umili.
Naikkan met ti gundaway nga agsarita ni Atty. Everin Molina, Deputy Administrator, NTA for Support Services-OIC Manager, NTA Vigan City a nangipeksa ti kapanunotanna a nangpabileg ti rikna dagiti agmulmula ti tabako ditoy Cabugao ta daytoy soil analysis ket dakkel ti maitulongna iti napintas a produksion ti tabako a pamaltuadan ti mabingbingay ti LGU’s manipud iti RA 7171.
Dinayaw met ni Provincial Agriculturist Teofilo R. Quintal, OPAG-Ilocos Sur ti napintas a panagtutunos ti LGU-Cabugao ken dagiti mannalon a nakikammayet iti DA ken iti Bureau of Soils and Management (BSWM) tapno maiyusuat daytoy a proyekto. Mangnamnama ti Opisial ti DA a daytoy a nairusat ti LGU-Cabugao a naisalumina a proyekto para kadagiti mannalon ket agbanag a pagulidanan ti amin nga ili ti Probinsia.
Kangrunaan a nasangaili iti pannakaipresenta ken pannakaiyawat ti resulta ti soil and water analysis dagiti mannalon ti Cabugao ket ni Gobernador Ryan Luis V. Singson. Kalpasan a kumablaaw ken nagyaman ni Gov. Ryan ket linugayanna manen dagiti taga-Cabugao nga idauluan ni Mayor Ediboy ta ditoy nga ili ti nakairusatan ti kastoy a proyekto. Dinakamatna ti panangpatalinaedna iti puesto ken ni Provincial Agriculturist Teofilo R. Quintal ta kayatna a maitultuloy babaen ti panangriendana ti DA-OPAG kadagiti napapateg a proyekto para kadagiti mannalon a maysa ditoy ti Soil Fertility Mapping and Water Sampling Project nga inyuna ti ili a Cabugao.
Naisaganad a naited dagiti Certificate of Training kadagiti kadua ti BSWM-CO Staff a nangipatungpal ti proyekto babaen ken ni Mrs. Eugenia A. Briones, Project Team Leader, BSWM-CO. Naaramid pay ti Land Use Updating kadagiti nagdengngeg babaen ken ni Mr. Andy Calimutan, Land Use Expert, BSWM-CO.
Naaramid ti Luncheon iti SB-ABC Hall ken iti Municipal Conference Building. Kalpasanna, naaramid ti Open Forum kadagiti Opisiales ti BSWM-CO ken dagiti nagpartisipar iti programa.
Naballigi a nasungbatan/naaksionan dagiti limtuad a pakaseknan dagiti nagatendar iti nasao a panagtitipon.
Nakikaysa pay iti nasao a programa da SBM Danny Q. Gazmen, ABC President Teddy U. Soller, Ms. Elizabeth Pablico, Ph. D.-Caretaker, MARO-Cabugao; SBM Dr. Carlito S. Pano, SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, SBM Josefina S. Vallejo, SBM Jayhan Alcid Tan, SBM Vicky S. Serna, Empleado ti DA-LGU Cabugao, ken Department Heads ti LGU-Cabugao.
Nagpaay nga Emcee/Facilitator ni Mr. Dario Roy A. Siruno, Municipal Information Officer. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:11 PM 0 comments
MANGROVE PLANTING & COASTAL CLEAN-UP, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur - Naaramid ti Mangrove Planting and Coastal Clean-up a tinarawidwidan ti Philippine Civil Service Commission (CSC), Vigan City a nagpartisiparan dagiti pannakabagi ti nadumaduma nga Opisina/Ahensia iti Public Sector kas iti LGU-Ilocos Sur, LGU-Cabugao, PNP, BFP, BJMP Region 01, Government Hospitals, RHU-DOH, UNP, DENR-CENRO-ENMRO, DepED, Barangay Officials ti ili a Cabugao, 4 P’s, Government Officials ken iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Indauluan met ni Miss Mimi S. Sison, Human Resource Management Officer (HRMO)-LGU Cabugao dagiti empleado ti Munisipio a nakipaset kadaytoy nga aktibidad a parte ti panagselebrar ti CSC-Vigan City.
Indauluan met ni Miss Mimi S. Sison, Human Resource Management Officer (HRMO)-LGU Cabugao dagiti empleado ti Munisipio a nakipaset kadaytoy nga aktibidad a parte ti panagselebrar ti CSC-Vigan City.
Iti Setiembre 25, 2013, nasapa a nagturong dagiti nagpartisipar iti Salapasap Coastline ket nagbingay dagiti grupo a nagpidut ti rugit ken nagmula ti mangrove seedlings iti aplaya ti Barangay Salapsap, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannaki-amad ti Web In-Action kadagiti dadaulo ti grupo a simmangbay ditoy Cabugao, dinayawda ti kinatunos ti amin a sektor a makikammayet kadagiti nadumaduma a pannakabagi ti ahensia a dumar-ay iti kas itoy a panagtataripnong iti ilida.
Napili ti Cabugao, Ilocos Sur a pakaisayangkatan daytoy nga aktibidad a pangkulminar iti nasao a pannakaselebrar ti 113th Anniversary ti PCSC nga addaan ti Tema: “Tatak Lingkod Bayani, Isabuhay, Ipagmalaki at Ipagbunyi”.
Naregget dagiti nagpartisipar a nangimula kadagiti naited kadakuada a quota wenno bilang ti mangrove seedlings ket kalpasan ti nasao nga aktibidad ket nagatendar ti kaaduan iti naangay a Nasantuan a Misa babaen ti panangannong ti Kura Paroko ti Iglesia Romana Katolika ti ili a Cabugao, Ilocos Sur iti Barangay Hall ti Barangay Salapsap.
Ti Barangay Salapasap ket maibilang kadagiti Coastal Barangays ti ili ti Cabugao a pakaipatpatungpalan dagiti proyekto ken aktibidad ti MFARMC ken BFAR a tartarabayen ti LGU-Cabugao kangrunaan ti panagmula ti mangrove seedlings iti shorelines tapno maikkan ti naan-anay a pannakatulong dagiti agindeg a buklen met laeng dagiti mannalon ken mangngalap. Maibilbilang pay ti Brgy. Salapasap a “Vegetable Bowl” ti ili a Cabugao gapu iti di agressat a panagmulada kadagiti dekalidad a produksionda iti nateng. Iti agdama, idadauluan ni Brgy. Captain Ronel Zamora daytoy a naprogreso a barangay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:12 PM 0 comments
ORIENTATION TI SOLID WASTE MANAGEMENT, MAITULTULOY
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti Orientation and Briefing ti Operasion ti pannakaisapribado ti Solid Waste Management Program ti LGU-Cabugao kadagiti pannakabagi ti nadumaduma a sektor kadagiti service barangays ti ili idi Setiembre 24, 2013 iti Municipal Hall , Cabugao, Ilocos Sur.
Naglektiur ni Ms. Revelina Bayona, Solid Waste Management Specialist ti LGA Tech., Inc. kadagiti nagatendar pakaseknan iti pannakabunag ken pannakaidalimanek ti basura idiay Ecology Center ken Sanitary Landfill, Sitio Baliw, Brgy. Quezon, Cabugao, Ilocos Sur.
Impakaammo ni Ms. Bayona a makatawen ti termino ti kontrada iti LGU-Cabugao ngem innem a barangay ti ikonsentrarda: uppat iti Poblasion kasta met iti Brgy. Turod ken Pug-os.
Innayon ni Ms. Bayona nga i-turnoverda amin a maprobitsarda nga organic matter iti LGU-Cabugao ket kangrunaan iti pannakapapintas ti operasion ti solid wastes management ti ipamaysada iti ili ti Cabugao, Ilocos Sur.
Nagatendar ken nagsarita met iti pakaseknan ti Orientation/Briefing iti nasao a taripnong da SBM Dr. Jemaima S. Tan Yee, Commitee Chair on Environment and Solid Waste Management; SBM Josefina S. Vallejo ken MPDC Florante Jara. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:40 AM 0 comments
Tuesday, September 24, 2013
SPORTS GADGET, NAITED KADAGITI ATLETA
Cabugao, Ilocos Sur – Indauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a nangiyallawat kadagiti sports materials kadagiti kameng ti Cabugao Athletes manipud iti Cabugao DepED District.
Naiyawat dagiti sports gadgets iti sango ti Municipal Building ket kadua ni Mayor Ediboy da SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; SBM Benedict M. Savellano: SBM Josefina S. Vallejo; Cabugao DepED Sports Coordinator Ronel M. Ubaldo; OIC Edgardo P. Sajonia ti Cabugao South Central School ken District Property Custodian Edison Solatre a nangimatang ti panangawat dagiti ubbing nga atleta kadagitoy a ramit pang-sports.
Buklen dagiti sports gadgets dagiti sumaganad: Baseball Gloves (1 set) 16; Baseball Balls, 20; Body Protector, 3 pairs; Catcher’s Helmet, 3; Batter’s Helmet, 6; Knee Protector, 3; Archery (bow and arrow) 6 units. Dagitoy ket naisangrat a para kadagiti umaayam nga ubbing iti Cabugao DepED District.
Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Setiembre 23, 2013, sangsangkamaysa a nagyaman dagiti pannakabagi ti Cabugao DepED nga idauluan da Mr. Sajonia ken Mr. Ubaldo ken ni Mayor Ediboy agraman dagiti LGU Officials ta maaddaandan iti masagsagana nga usaren iti panagsanayda ken mapasayaatda iti performance-da kadagiti athlete competition kas iti Zone Meet, District Meet, Unit Meet ken nangatngato pay a pagsasalipan ti Sports iti DepEd.
Nakikaysa met da ABC President Teddy U. Soller ken SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Education iti pannakaiyawat kadagitoy a mausar iti pagay-ayaman. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:57 AM 0 comments
EPEKTIBO NGA USAR TI TIEMPO,TOPIKO TI FDS
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid manen ti Family Development Session (FDS) dagiti kameng ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4 P’s) iti Brgy. Bonifacio ken Brgy. Baclig idi Setiembre 23, 2013 iti Municipal Conference Building, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti pannakiuman ti Web In-Action iti nasao a petsa, impakaammo ni Miss Aida Cueto, Municipal Focal Person ti 4 P’s a naannayas ti pannakailawlawag ti Topiko a napauluan: “Ti Umisu a Panangusar ti Tiempo iti Panagtagibalay ken Komunidad”.
Innayon ni Miss Cueto a dagiti nagannak ti kangrunaan a para-tignay ti programa ti 4 P’s ket nakadepende dagiti ubbing kadakuada. Paset ti pannakaedukarda iti pannakaisuro ti umisu a panangusarda ti panawenda iti panagtagibalayda ken iti pannakipasetda iti komunidadda. Malaksid iti health care ken edukasion a kangrunaan a pakabuklan ti programa ket maipasagepsep pay kadakuada ti pateg ti values formation tapno agbalin a sustainable ti programa babaen iti pannakahulma a naimbag dagiti recipients kalpasanna.
Insupusop ti Focal Person a kalpasan ti 5 a tawen iti umuna a bansada ti 4 P’s ket sirmata ti LGU-Cabugao a maikkandanto iti Sustainable Livelihood Program dagiti immuna a lima a Coastal Barangays a nasakupan ti programa tapno masursuruanda nga agbiag a natalingengen nga uray awanton ti programa ti 4 P’s. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:30 AM 0 comments
MULA A PAGAY, SAAN NGA AGGIGIDDAN A MAAPIT
Cabugao, Ilocos Sur – Nangiparuar ti datos ti Opisina ti Municipal Rice Program Coordinator, DA-LGU Cabugao iti pammatta-patta nga eskediul ti panagapit iti umabot ti 2,243 ektarias a natalon a pangalaan ti pagtaraon/mailako ita a Wet Season Crop 2013 (Hunio-Nobiembre).
Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Setiembre 23, 2013, impakaammo ni Mr. Nerio S. Daproza, Municipal Rice Program Coordinator dagiti sumaganad a duktalna iti masansan a panagmonitorna iti pinagayan:
August 2013 0 - 3 Hectares
1st Wk/Mid Sept. 1.52% - 34 Hectares
September end 3.21%- 72 Hectares
1st Wk-Mid October 13.o6% - 293 Hectares
October end 21.98% - 493 Hectares
1st Wk. November 45.16% - 1,013 Hectares
2nd Wk November 70.66% - 1,585 Has.
3rd Wk. November 71.20% - 1,597 Has.
November end to 1st wk. December 100% - 2243 Hectares
Manamnama met nga agballigi ti Seed Production a walo ektaria ken iti 3 ektaria a nasapa a namulaan ti nateng a pangsuplementar ti kasapulan ti umili kadagiti barangay. Aganay a 2,254 ektarias ti amin iti namulaan ita a panagaapit, segun ken ni Mr. Daproza.
Dagitoy nga inisiatiba ket resulta ti napintek a programa ti LGU-Cabugao iti Agrikultura nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno maisaganaan ken mamantener ti rice self- sufficiency a kayat ken agtultuloy a tun-oyen ti Gobierno Lokal ti Cabugao ita ken iti masanguanan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 7:00 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Nakayanakan a pagsasao
Ti nakayanakan a pagsasao wenno umuna a pagsasao (ammo pay a kas ti patneng a pagsasao ken nakayanakan a dila) ket dagiti pagsasao ti maysa a tao a nakaipasngayan a naadal[1] wenno iti kaunegan iti kritikal a paset ti panawen, wenno ti kalaingan nga insasao iti maysa a tao ken isu ti kadawyan a batayan para iti sosiolingguistika nga identidad. Kadagiti dadduma a pagilian, dagiti termino iti patneng a pagsasao wenno nakayanakan a pagsasao ket mangitudo iti pagsasao iti etniko a grupo imbes a ti umuna a pagsasao.[2] Ti ubbing a dimmakkel nga agsasao iti ad-adu ngem maysa a pagsasao ket mabalinda nga addaan iti ad-adu ngem maysa a patneng a pagsasao, ken mabalinda ti makasao iti adu.
iti pannakaigiddiat, ti maikadua a pagsasao ket ti aniaman a pagsasao nga insasao iti maysa a tao imbes a ti naikayanakan a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bloomfield, Leonard. Language ISBN 81-208-1196-8
- ^ "K*The Native Speaker: Myth and Reality By Alan Davies ISBN 1-85359-622-1

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yul Brynner
Ni Yul Brynner (naiyanak a kas ni Yuly Borisovich Briner, Ruso: Юлий БopиcoBич БpиHep; Hulio 11, 1920 – Oktubre 10, 1985)[1] ket maysa idi a naiyanak idiay Rusia a nagnanaed idiay Estados Unidos nga aktor ti pelikula ken entablado.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Record of Yul Brynner, #108-18-2984. Social Security Administration. Naiyanak idi 1920 segun ti Social Security Death Index (ngem adda met dagiti taudan a mangibaga a ti tawen ket idi 1915) Provo, Utah: MyFamily.com, Inc., 2006.
Iti biograpia ti amana, ni Rock Yul Brynner, nagiyunay unay nga isu ket naiyanak iti naud-udi a tawen (1920).
- ^ Obituary Variety, Oktubre 16, 1985.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Capua, Michelangelo (2006). Yul Brynner: A Biography. McFarland. ISBN 0-7864-2461-3.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Yul Brynner iti Wikimedia Commons
- Yul Brynner iti Internet Broadway Database
- Yul Brynner iti Internet Movie Database
- Yul Brynner iti TCM Movie Database
- Yul Brynner iti AllMovie


text:
When we posted about ouf Favorite Hangouts, many commented on their memories of Martin's Cantina and its faithful sentry, Lakay Fred, who never fails to greet those who are walking home late.
Click below to see the beloved Lakay Fred
Wednesday, June 27, 2007
Martin's Cantina & Lakay Fred
When we posted about ouf Favorite Hangouts, many commented on their memories of Martin's Cantina and its faithful sentry, Lakay Fred, who never fails to greet those who are walking home late.
Posted by JMom at 9:51 AM
Labels: places, Saguntonians
9 comments:
-
-
i feel sori for lakay fred. he should get a bed there and be a permanent resident of martin. hahahahaahaha.
- June 27, 2007 at 11:33 AM
-
-
...there's the main man. uray kasta laeng ni mng fred ngem maysa isuna nga celebrity ti sagunto. kadagiti amin a mammartek diay sagunto, maymaysa laeng ti mng fred. malagip ko basta gumatangak dita kantina ni lakay martin, kanayun nga ibaga na ken siak "apay awan la ti maiyala ti agas ko ditan barok?". ammo tayon a kayat na sao-en no saan nga kabeng. ayna mng fred, uray kas-ano maragsakanak nga makakita ken sika ditoy nanumo nga abung tayo. itultuloy mo lattan a ti agag-agas, ta no isardeng mo met ket baka isu pay ketdi ti mangpakapsut ket sika. sapay la koma a ta saan nga agserra ta kantina ni apo martin, ta kas sibibiag ta kantina sibibiag kan to pay met.
- June 27, 2007 at 11:37 AM
- Romelia said...
-
Hello,
Kas Kunak ngarud ket kas makita tayo met ni uncle Fred, "The Bodyguard",ni apo Martin. For better for worst ingga't madunger dunger ket mabosesan da ka latta. Uray nakakidem ammo na latta no sinno ti aglablabas sa tulong ng Kabeng.
Agyaman tayo ta saan nga nangina nga celebrity isu, or else agdemand ti red carpet. At least kontento isuna diay sako ti iriken nga pagiddaan na(Aw).
The 24 hrs. bodyguard. Anytime, anyday siya'y maaasahan.(permanente ngaruden diay kantina ania ngay pay ngarud)
Bless him.
Romelia
- June 27, 2007 at 1:11 PM
- eva said...
-
good for lolo Martin's store for accommodating the talented Saguntonians in playing Dama they even have cheerers...ania nanagbak kan uncle Harry? not Harry Potter a.
oh wow kaamammok nga agas gayam ti kabeng tattan hehhehe!
- June 28, 2007 at 7:33 AM
-
-
mayat met ta matutudon ket madama paraep ken nalamiis metten bassit ti panyempo isu nga diak man makabisbista unay ditoy abong ta du ti tarabako diay talon.
aya mayat man ni fred ta adda ti ladawan na ditoy siak ngay met kaano yo nga imaldit ditoy ala saan nga bale naragsakak latta nga makadamdamag ti ayayan yo nga appo kakabsat.
Immay la bimmisita manen!
kimat
- June 29, 2007 at 12:50 PM
-
-
innak man met tuman-aw kakadwa,
narigat gayam no agkarapasyar
nabannobannog ka ngem napnek
met ti utek ken mata,
ayeee, salakanen aya, no apay
nga kumapkapsot latta
ti bagbagi ken awan met
nakagurgurak dita,
nga innak met to pabasulen
koma, no awan ag-agas na
toy madik nga rikrikna.
kasus, daytoyak manen
nga agpanpanunuten
nga kasla awan nakem
nga baket, uray anya
pagsasaritaaan ti tsismosa
amin nga makapasumgar
ti dutdot, isu pay a
mayat nga istorya dagiti
awan maaramid na, ta gayam
agi-innimon ti inaldaw
nga paggagarakgakan,
iguyod da dagita makita
nga ngan-ngani makapuros
ti bungbunga ti inda inuma.
ayeeee, ingkay agasan
panunot yo nga agbubuot ta
kasla tayla agsubsubli
ti kannawidan nga pagano.
ket naimbag pay dagitoy
nga tattao ta kantina...
a ngem saan met nga mayat
no kanayon ti tagay tirada,
amangan no maluto dayta bara
isuntomet laeng manen
nga inkam sangsangitanen.
ket apay aya nga dayta
kabeng kano lima nga tawen
nga induldulin da dita
baul ket kasla sagarilyo
nga naingel, malipatam
nga agpayso ti parikot mo
ken uray man amin nagan
dagiti agsingsingir,
wenno nagan tatang
ken nanang mo.
ket napan yo kadi aya
sinaludsod no apay
nga naim-imas ti agidda
dita dalan, kasao dagiti
kakadwa nga uray la
maangsan ti katkatawa
kasla awan problema
ti lubong aya?
ay wen, ti maysa ken maysa
adda met latta istayl na
nga manglipat, mang liwliwa
ti bagi ken panunot...
ti ragsak ti lakay,
adda dita utek ken tiyan,
maawatan yo?
apo lakay
buco juice laeng
inumek tatta man
- July 2, 2007 at 2:34 AM
-
-
ay wen aya apo lakzzz
napanak met naglawer
lawer manen
diay puon ti bantay
aya ket pinadas ko
met ti nagpanpanunot
naulimek ken makapaseggar
nga kadwam ti pintas
ti aglawlaw mo.
nariknak met ti panagkapsot
ken pannakaawan ganas
nga agimaldit
ti uray ania nga banag
umay met ti pannakautoy
pannakariribuk
ti adu adu nga banbanag
uray pay ti bagi nga
masapul nga maparegta.
kas nagpanpanutak
ti mapaspasamak
ti aglawlaw manipud
iti sektor ti Iglesia
ken ti Goyerno,
naitalek daytoy nga
bantay nga no kitaem
ti laud mo masirpat
mo ti aginnagek
nga danum ken tangatang
ken asul nga maris na
nga mangted naananay
nga talna ti biag.
Agyamanak dayta nga
sagut ti Dios ited na
manen ti bang-ar
ken salun-at ti bagi
ket masapul nga sumalog
manen da tao ta ituloy
ti obra isu nga naipasen
ket agtultuloy laeng ti
nakaisangulan
nga tumulong nga
agservi nga mangted
makan kadagiti makasapul.
ket sapay la koma
ta daytoy nga bantay
dagitoy nga kaykayo nga
nangted pannakabang-ar
maprotektaran tapno
adadu pay pagservianna
nga tattao ken pammalagip
nga ti namarsua isu laeng ti makaited ti kastoy nga
kapintas ti aglawlaw.
kimat
- July 3, 2007 at 6:06 PM
-
-
nagsayaat met ti mensahe nga makita tayo ti maysanga tao nga no ania ti adda kaniana ket mapneken at least marikna na ti kinatalna ti panagbiag nan saan nga agbirok ti ad adun saan met nga mangriribok ti umili ni Apo Dios ti mangbendisyon kenkuana he live a life to his own.
kimat
- July 3, 2007 at 6:10 PM
-
-
ket anyan ti mensahe nga naalam kimat, dita saka ti bantay nga inka
nagur-urayan, nangbirukan ti sungbat kadagiti paspasamak nga narigat nga sanguen ta mangkasapulan ti pigsa ti amin-amin nga annak nga nagtaud ditoy nga daga ken pagilian...
saan mo nga mabaklay
ti entiro a lubong,
saan mo a maarakop ti
entiro a bantay
ta maysa la a pares ta imam;
ket ti nasayaat a damag kunana
uray man maymaysa ta
ngiwat, adu ti maiwaras na
a wagas, makalukat ti namnama
mangpabaro ti biag ti pada na.
ket diak ammo man no apay
ti tao no dadduma, nawewet...
aramiden na latta
tay kaykayat na nga uray
man bassit ti gunguna,
no nalaklaka nga tungpalen,
isut inna pilien, turong
ti panagbiag, agnanayon nga
bagbaklayen, di kuan
mangidadanes, manangsukir
ti sumaruno a panagbiag...
kas-anom nga matulungan ida?
narigat ti agpanunot sika,
ngem no uray awan ti
sungbat ti adu a saludsod,
inka kadi ipagna dita
igid ken linong ti akasya,
nga mangpuyot to ling-et mo
tapno inka makagin-awa;
sumanggir dita bagi na,
ken iridep ta mata,
maysa a ilusyon ken paset
ti panunot, rumuar ket
maipabuya dita sanguanam
kasla sine a kolor
dayta tagainep maited kenka
kitaem ta inka ninamnama...
riingen kan ton madamdama...
apo lakay
agtabtabako ti naingel
a nadubla
- July 4, 2007 at 6:03 PM


text:
Ti Biblia—Ania ti Mensahena?
Ania ti napateg a mensahe ti Biblia?
Apay a Sukimatem ti Biblia?
Ammuem ti sumagmamano a makatulong nga impormasion maipapan iti Biblia, ti kalatakan a libro iti lubong.
SEKSION 1
Ti Namarsua Pinagnaedna ti Tao iti Paraiso
Kasano ti panangiladawan ti Biblia iti pannakaparsua ti tao? Ania ti imbilin ti Dios iti umuna a pagassawaan?
SEKSION 2
Napukaw a Paraiso
Idi nagbasol da Adan ken Eva, ania ti impaay ti Dios a pakaibatayan ti namnama?
SEKSION 3
Nalasatan ti Sangatauan Daydi Layus
Kasano a nagsaknap ti kinadakes iti daga? Kasano nga impakita ni Noe ti kinamatalekna?
SEKSION 4
Nakitulag ti Dios ken Abraham
Apay nga immakar ni Abraham idiay Canaan? Ania ti tulag ni Jehova ken Abraham?
SEKSION 5
Ti Dios Binendisionanna ni Abraham ken ti Pamiliana
Ania ti impakaammo ni Jehova idi kiniddawna ken Abraham nga idatonna ni Isaac? Ania ti impadto ni Jacob sakbay a pimmusay?
SEKSION 6
Nagtalinaed a Natarnaw ni Job
Kasano nga ipakita ti libro a Job nga amin nga anghel ken tattao maalangonda ti kinasoberano ti Dios?
SEKSION 7
Insalakan ti Dios Dagiti Annak ni Israel
Kasano nga inusar ti Dios ni Moises a mangispal iti Israel iti pannakaadipenda iti Egipto? Ania ti nakaibatayan ti pannakarambak ti Paskua?
SEKSION 8
Dagiti Israelita Simrekda iti Canaan
Kaano a nakastrek dagiti Israelita iti Canaan, ken apay nga inispal ni Jehova ni Rahab ken ti pamiliana iti Jerico?
SEKSION 9
Nagkiddaw Dagiti Israelita iti Ari
Idi nagkiddaw dagiti Israelita iti ari, pinili ni Jehova ni Saul. Apay a ni David ti insukat ni Jehova ken ni Ari Saul?
SEKSION 10
Sisisirib a Nangituray ni Solomon
Kasano nga imparangarang ni Solomon ti kinasiribna? Ania ti napasamak idi simiasi iti dana ni Jehova?
SEKSION 11
Dagiti Naipaltiing a Makaliwliwa ken Makaisuro a Kanta
Ania a salmo ti mangipakita a tultulongan ken liwliwaen ti Dios dagiti mangay-ayat kenkuana? Ania ti impalgak ti ari iti Kanta ni Solomon?
SEKSION 12
Nadiosan a Sirib a Mangiwanwan iti Biag
Ammuem no kasano a makaipaay ti Proverbio ken Eclesiastes iti praktikal a balakad ken pakaibatayan iti panagtalek iti Dios.
SEKSION 13
Dagiti Naimbag nga Ari ken Dakes nga Ari
Apay a nabingay ti Israel iti dua a pagarian?
SEKSION 14
Nagsao ti Dios Babaen Kadagiti Mammadtona
Ania a mensahe ti impaidanon ti Dios kadagiti propeta? Ammuem ti uppat a tema a pinutarda.
SEKSION 15
Naidestiero a Mammadto a Nakasirmata iti Masakbayan
Ania ti naammuan ni Daniel maipapan iti Mesias ken iti Pagarian ti Dios?
SEKSION 16
Dimteng ti Mesias
Kasano nga inusar ni Jehova dagiti anghel ken ni Juan a Mammautisar a mangipakaammo a ni Jesus ti Mesias? Kasano nga impakaammo ni Jehova ti Anakna kas Mesias?
SEKSION 17
Insuro ni Jesus ti Maipapan iti Pagarian ti Dios
Ania ti tema ti panangasaba ni Jesus? Kasanona nga impakita nga agturay buyogen ti ayat ken hustisia?
SEKSION 18
Nagaramid ni Jesus Kadagiti Milagro
Ania ti ipakita dagiti milagro nga inaramid ni Jesus maipapan iti pannakabalinna ken iti panagturaynanto ditoy daga?
SEKSION 19
Impadto ni Jesus Dagiti Pasamak a Mangapektar iti Intero a Lubong
Ania ti kaipapanan dagiti tanda nga imbaga ni Jesus kadagiti apostolna?
SEKSION 20
Napapatay ni Jesu-Kristo
Ania a baro a rambak ti inyusuat ni Jesus sakbay a naliputan ken nailansa iti kayo?
SEKSION 21
Napagungar ni Jesus!
Kasano a naammuan dagiti adalan ni Jesus nga isu ket pinagungar ti Dios?
SEKSION 22
Situtured a Nangasaba Dagiti Apostol
Ania ti napasamak idi Piesta ti Pentecostes? Ania ti reaksion dagiti kabusor iti panangasaba dagiti adalan ni Jesus?
SEKSION 23
Simmaknap ti Naimbag a Damag
Ania ti napasamak idi pinaimbag ni Pablo ti lalaki iti Listra? Kasano a nakapan ni Pablo iti Roma?
SEKSION 24
Nagsurat ni Pablo Kadagiti Kongregasion
Ania ti instruksion ni Pablo maipapan iti umiso a pannakaorganisar ti kongregasion? Ania ti kinunana maipapan iti naikari a bin-i?
SEKSION 25
Balakad Maipapan iti Pammati, Kababalin, ken Ayat
Kasano a maipakita ti maysa a Kristiano ti pammati? Kasanotayo a maipakita a talaga nga ay-ayatentayo ti Dios?
SEKSION 26
Naisubli a Paraiso!
Kasano a kinompleto ti libro nga Apocalipsis ti mensahe ti Biblia?
Ti Mensahe ti Biblia—Sumario
Kasano nga in-inut nga impalgak ni Jehova a ni Jesus ti agbalinto a Mesias, daydiay mangisubli iti paraiso a daga?
Time Line ti Biblia
Kitaem ti timeline ti pakasaritaan ti Biblia, manipud 4026 B.C.E. agingga iti agarup 100 C.E.


text:
Diaspora
Ti diaspora (manipud iti Griego ti διaσπopά, "agwarwara, pannakaiwarwaras")[1] ket ti pannakaiwarwara ti populasion a ti nagtaudanna ket iti kaunegan ti basbassit a lugar ti heograpia. Ti diaspora ket mabalin pay a mangibaga ti panaggungunay ti populasion manipud iti kasisigud a pagtaenganna.[2][3] Ti diaspora ket nagbalinen a mangibaga ti naisangayan a historikal nga adu a pannakaiwarwaras iti maysa a inboluntario a kasasaade, a kas ti pannakapapanaw dagit iHudio idiay Judea, ti panagtalaw dagiti Griego kalpasan ti pannakatnag ti Konstantinopla, ti Aprikano a Trans-Atlantiko a panagtagilako ti aadipen, ti akin-abagatan nga Insik wenno dagiti Hindu ti Abagatan nga Asia idi las-ud ti panagtagilako ti kuli, dagiti Irlandes idi las-ud ken kalpasan ti IBisin ti Irlanda, ti pannakapapanaw dagiti Palestina iti maika-20 a siglo[3][4] ken ti eksilo ken deportasion dagiti Circassiano.
Iti kinaudi, dagiti eskolar ket insaluminnada dagiti nadumaduma a kita ti diaspora, a naibatay kadagiti gapuanan a kas ti imperialismo, panaglagilako wenno dagiti migrasion panagtrabaho, wenno iti kita ti sosial a pannakaitunos iti kaunegan ti komunidad ti diaspora ken dagiti pannakaikapetna kadagiti daga ti kaputota. Adda met dagiti komunidad ti diaspora a mangitaltalinaay iti napigsa a pannakaikapet iti politika iti pagtaenganda. Dagiti dadduma pay a kita a kadawyan kadagiti adu a diaspora ket dagiti panagisip iti panagsubli, dagiti pannakaikabagian kadagiti sabali a komunidad iti diaspora, ken ti kaawan ti napno a integrasion iti mangsangaili a pagilian.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ διaσπopά. Liddell, Henry George; Scott, Robert; Leksikon ti Griego-Ingles iti Proyekto ti Perseus
- ^ "Diaspora". Merriam Webster. Naala idi 22 Pebrero 2011.
- ^ a b c Melvin Ember, Carol R. Ember and Ian Skoggard, ed. (2004). Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume I: Overviews and Topics; Volume II: Diaspora Communities. ISBN 978-0-306-48321-9.
- ^ Rozen, Mina (2008). Homelands and Diasporas: Greeks, Jews and Their Migrations (International Library of Migration Studies). Londres, Inglatera: I. B. Tauris. ISBN 1-84511-642-9.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gewecke, Frauke. "Diaspora" (2012). University Bielefeld – Center for InterAmerican Studies.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Diaspora iti Wikimedia Commons


text:
1990
Ti 1990 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 19 – Kim Chü, artista iti ABS-CBN manipud idiay Siudad ti Tacloban
- Agosto 15 – Jennifer Lawrence, Amerikana nga aktres
- Septiembre 20 – Erich Gonzales, aktor manipud idiay Davao Oriental
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 20 – Barbara Stanwyck, Amerikana nga aktres (naipasngay 1907)
- Abril 15 – Greta Garbo, Sueko nga aktres (naipasngay 1905)
- Hunio 2 – Rex Harrison, Ingles nga aktkor (naipasngay 1908)


text:
Rosa Luxemburg
Ni Rosa Luxemburg (Rosalia Luxemburg, Polako: Róża Luksemburg; 5 Marso 1871[1] – 15 Enero 1919) ket maysa idi a Marxista teorista, philosopo, ekonomista ken rebolusionario a sosialisa ti kaputotan a Polako Hudio a nagbalin a naturalisado nga umili ti Alemania. Isu ket kameng idi ti Sosial a Demokrasia ti Pagarian ti Polonia ken Lituania (SDKPiL), ti Partido Sosial Demakratiko ti Alemania (SPD), ti Partido ti Nawaya a Sosial Demoktatiko (USPD), ken ti Partido Komunista ti Alemania (KPD).
Idi 1915, kalpasan a nagsuporta ti SPD iti Alemania ti panakibiang ti Sangalubongan a Gubat I, isu ken ni Karl Liebknecht ket binagondad ti kontra-gubat a Spartakusbund (Liga ti Spartacus) a daytoy ket dimtengan a nagbalinan ti Partido Komunista ti Alemania (KPD). Idi lasud ti Aleman a Rebolusion isu ket nangbangon ti Die Rote Fahne (Ti Nalabbasit a Wagayway), ti sentro a ramit ti Spartacista a tignay.
Isu ket nangipanunot a ti Spartacista a yaalsa a kas maysa akamali,[2] ngem isu ket nangsuporta ti daytoy kalpsan nga inbilin ni Liebknecht a dina nga amammo. Idi naparukma daytoy a rebolto babaen ti demokratiko sosial a gobierno ken ti Freikorps (dagiti nagtitipon a beterano ti Sangalubongan a Gubat I iti kanawan a payak dagiti paramilitario a grupo), ni Luxemburg, Liebknecht ken dagiti dadduma pay a nagsupsuporta kaniada ket natiliw ken naipapatayda. Ni Luxemburg ket napaltogan idi ken naibelleng ti bagina idiay Kanal Landwehr idiay Berlin. Kalpasan ti ipupusayda, ni Luxemburg ken Karl Liebknecht ket nagbalinda a martir para kadagiti Marxista. Segun ti Pederal nga Opisina para iti Panagsalaknib ti Batay-linteg, a nangipalplagip kenni Rosa Luxemburg ken ni Karl Liebknecht ket agtultuloy a manipapel ti maysa anangruna a papel ti politikal a kanigid ti Alemania.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia ni Luxemburg idiaymarxists.org
- ^ Frederik Hetmann: Rosa Luxemburg. Ein Leben für die Freiheit, p. 308
- ^ Gedenken an Rosa Luxemburg und Karl Liebknecht – ein Traditionselement des deutschen Linksextremismus, BfV-Themenreihe, Bundesamt für Verfassungsschutz, 2008


text:
Dungdungoenkanto, Unay Unay
“DIKA la ketdi umay ditoy nanumo a pagtaengak, Atty. Gonzales, no saan a napateg ti gagaram…” kalpasan a pinagtugawna ti sangaili iti immaratiddog a sopa iti salas.
“Wen, Noli. In fact, binaonnak ni papam…” imbitin ti abogado ti sumaruno a sawenna ket tinaliawna ti naulimek ken nakadumog iti wheelchair, immanges iti nauneg, sana pinerreng ni Noli.
Naawatan ni Noli ti italtalukatik dagiti mata ti abogado. Pinukkawan ni Noli ti caregiver . Kayat laket daytoy nga agsoloda nga agsao nga awan iti makangngeg. Daydiay duada laeng. Napateg la ketdi ti gagara daytoy abogado.
“Trisha, isurotmo man ni manangmo iti panagpurosmo kadagiti sabong ti rosas. Makatulong kenkuana no mainitan ken makalang-ab iti sadiwa nga angin.” Binilin ni Noli ti balasang a caregiver. Nagtung-ed ti balasang nga umis-isem ta kasla maayatan ti naka-wheelchair iti nangngegna. Insurot dagiti dua lallaki iti likudan ti dagiti rumrumuaren iti ridaw sadanto kamangen ti sementado nga alley nga agturong iti kamasetasan. Maleggakan ti init hardin. Dagiti nagduduma a masetas ket mula ti asawana idi dipay naibalud iti wheel chair.
Apaman a nakaruar dagiti dua iti salas, linukatan ti abogado ti nangisit nga attaché case a nakaparabaw iti sarming a center table. Nangiruar kadagiti papeles. Iniddep met ni ti stereo kalpasan a nagpatinggan ti sonata a “Dungdungoenkanto…”
“Please sign these papers, Noli.”
“Ta ania dagita a papeles, Atty?”
“For annulment papers iti kasaryo…”
“What?!” Naingato pay ni Noli ti timekna. Napanganga ken nagmulagat. Sanna a ninamnama dayta nga ibaga ti sangailina nga abogado. “What annulment are you talking about, attorney?”
“Look, Noli, imbaonnak laeng ni papam to do this. Ipa-annul ti kasaryo iti asawam. That’s it!” Dua nga ima iti nagkumpas, a buyog ti libbi ti agbogado a nakuttong ken agedad iti nasuroken nga innem a pulo. Iti tayagna a lima a kadapan ken siam a pulgada, bagayna la unay ti terno nga amerikana a suotna.
“To hell with that, attorney! I didn’t file any annulment case or intend to do so!”
“But this is what your father wants you to do.”
“Then tell I won’t! Kunak la no ania itayen ti napateg a gagaram, attorney, ngem gayam, kaskala aso nga agtungtungpal iti bilin ti amona.”
“I’m just doing my job, iho. Uray no agsinakayon iti asawam, agtultuloy latta met ti sustentom kenkuana ken iti anakmo. Adda iti linteg dayta.”
“Saanko a magustoan daytoy a saritaanta, attorney. No awanen iti naimbag pay nga ibagam, mabalinmon iti pumanaw. Dimo koma gamden nga uliten daytoy. Pangaasim…” Timmakder ni Noli. Nakalawlawa ti nganga ti inlukatna a ridaw. napait ti isem ti abogado a mangur-urnos kadagiti papeles sana insubli iti attaché case.
“MAMA, ala wen, aminek a saanak naimbag nga anak, ngem ikarik, agbalinak a naimbag nga asawa ken ama…” Nakadumog ni Noli a nangisawang kadayta a malem a sangailina ti inana, dua nga aldaw iti napalabas kalpasan a nasangailina ti abogado ni papana.
“Dayta ngamin ti pagayatan ni papam. Obsessionna a mamanugang ni Renely. Diak a maawatan no dadduma ti amam, anak. Diak met kabaelan a dupiren ta linteg dagiti saona?”
“Mama, ti ayat ket saan a magatadan ti kuarta. Saanko a basta lattan panawan ken isina ti asawak iti daydiay a kasasaadna. Uray kadi sika, mama, ket dinak maawatan.”
“Ladingitek iho. Agtungtungpalak laeng iti pagayatan ni papam.”
“Addaanak iti bukod a pangngeddeng, bukod a rikna, mama…”
“Ay-ayatennaka ni Renely, iho…”
“Isu laeng ti agay-ayat, mama, awan iti uray maysa a dutdotko a sumgar kenkuana!”
“Kitaem dagiti tallo a kakabsatmo. Narang-ay ti biagda ta ni papam ti nagpili iti asawada.”
“Ngem dida naragsak, mama!”
“Kuna ni papam, laksidennaka ken dinakanto ikkan iti tawidem kadagiti negosiotayo?”
“Diak pagan-ano ti kinabaknang no saanak met a nawaya ken naragsak, mama. Ladingitek unay, ngem nakaruarakon iti tangkal ni papa. Diakon kayat iti agsubli nga agpupok iti uneg. Naragsakakon nga agtaytayab iti bukodko a langit, mama. Nawaya nga agtayab ken mangbuya ti kinapintas iti ruar ti tangkal ni papa. Ay-ayatek ti asawak, mama. Ay-ayatek ti anakko. Sika ti nangisuro kaniak nga agayat, ngem apay itan a sabidongam metten ‘toy panunotko? Mama, please, ammok, mariknak, masaksaktanka iti ar-aramidem. Dimo la ketdi kayat ti mapaspasamak. Ngem awan ti timekmo…”
Saan a nakatimek ti ina nga agngilngilangil.
Inkallaysa ni Noli idi ni Adora a di immatendar dagiti dadakkelna. Ni laeng manangna a Minda ti nangbayabay kenkuana idi nagkallaysada ken Adora sadiay St. Joseph Church. Nadekket ken nasaranay ni Minda nga inaunaanda. Ni Manangna ti mangpatpataray kadagiti negosio ni papana a maysa a three star hotel ken uppat a logging house. Ti maysa pay a manangna iti mangpatpataray kadagiti beach resortda iti La Union ken Pangasinan. Ti manongenna lalaki iti kadua ni papana manarawidwid kadagiti negosioda iti Metro Manila, Clark ken iti Cavite. Nangipatakder ni Noli iti bukodna a negosio, ti Amazing Grace Travel and Tours. Immutang ken ni ninongna iti buniag iti pinangnayonna iti inutangna iti bangko a nagpuonan.
Naragsak da Noli ken Adora. Ngem kalpasan nga impasngay ni Adora ti umuna nga anakda, nagsakit ti ina iti amniotic fluid embolism. Kasla agedaden iti limapulo iti edadna a tallopulotallo. Pinalaylay ti karkarna a sakit dagiti babbai. Ngem, kasano pay itan? Balud iti wheelchair ni Adora: saan a makasao no di ket agareng-eng sana isenias dagiti agkakawweng a ramramayna; saan a makapangan no di suboan; saan a makarugit no di tulongan; nasken a digosen ken pellesan.Ti nalangto ken ni Adora ket ti isemna ken dagiti naraniag a mata; ti pingetna a makidangdangadang iti sakitna; ti reggetna nga agbiag. Saan a manhid ni Noli tapno dina marikna ti sagsagabaen ti asawana.
Ngem apay, a kayat dagiti dadakkelna a pagsinaen ida? Saan kadi nga umanay iti pannakailunodna a kas sukir nga inanak, no maawagan iti kinasukir ti inaramidna?
“AMMOK a nalidayka, Noli. Adtoyak. I love you…” nalanay dagiti mata ni Renely, ket kasla inrantana nga inikkat ti dua a butones ti nalabaga a blusana tapno ipakitana ti nabaknang a barukong daytoy. Daytoy ti dina nagayatan iti balasang, nadursok. Agkataytayagda iti lima a kadapan ken pito a pulgada. Pamudawen ti balasang ken addaan iti makaay-ayo a rupa ken immal-o a pammagi. Agkasusio ti ama ti balasang ken ni papana iti maysa a negosyo. Tapno maadaywanna idi ti balasang, nagkolehio ken nagnaeden ni Noli iti Baguio. Ngem sinurot ti balasang ket nangipatakder met iti travel agency.
Saan a nakatimek ni Noli. Saan a kinabaelan ti aircon ti opisinana ti bara a marikriknana. Masansan nga itugotna iti opisinana ni Adora. Adda pay laeng ti tugaw ken lamisaan daytoy. Ngem itay agsapa, nariinganna nga aguy-uyek ti asawana isu a dina insurot. Inliadna iti executive chair.
“Don’t tell me, a colorful ti sex life-mo iti asawam, a kasla nalaneten a petsay?” Nasarangsang ti manutsutil a katawa ti sangaili.
“Do you think is healthy to have sex with physically handicapped?” Mabusor ni Noli.
“Of course, not! Isu nga ammok, you’re a hungry horse, boy! Adtoyak. Nawayata nga aramiden no kayatmo...”
“I love my wife...”
Naggarakgak ni Renely. Timmakder. Nagpalikud daytoy sa immarakop daytoy.
Nabara ti marikrikna ni Noli. Inwadagna ti balasang. Minisuotanna.
Duuut!!! Duuutttt! Duuuuutttttt!!!
“Shit met daytan nga isturbo!” Nagtabbaaw ni Renely idi ginaw-at ni Noli ti intercom.
“Okey, please come in, Rizza…” insungbat ni Noli.
“Excuse me, Miss Buencaflor. Kasapulan a kasaritak ni sir. Mabalin?” Pinerreng ni Rizza ti sangaili. Pormal ‘toy assistant ken talken ni Noli. Best friend ni Adora.
“Renely, please, mabalin kadi?”
“Okey! Innak iti parking. Nabatik ti cigarette case.” Kunam la no pato ti iniin ti patongna a rimuar.
“Ania nga importante dayta, Rizza?”
“Sir, narigat ti makibiang, ngem apektadokami met. Imbilangmi a kabsat ni Adora. Nasao idi ni Adora ti kinaasino daydiay a babai. Umaynaka la ketdi gargarien…”
“No! Nagbiddutka…”
“Amman, sir! She’s trying to seduce you in order that our agency and her agency will merge together!”
Napaliad iti tugawna ni Noli. Nagsakuntip idi nalagipna ti nabayagen a business proposal ni Renely. Nakaangot iti nalaes nga ikan.
“What’s wrong with merging, Riz?”
“Of course, not favorable, sir! Ngingilawen ti agencyda. Nakaad-adu klientetayo. Iti merging, isu ti mangrienda ti agency ta ad-adda met nga addaka iti sibay ni Adora. Mapadakkeltayo met a bukod ti agency, sir. Intedkon kenka ti feasibility study ti expansion program. If you believe…. and trust…” Saan a nakasungbat ni Noli. Awan ti raniag dagiti mata ni Rizza a nagpakada.
Nailukat ti ridaw. Simrek ni Renely.
“How about dinner, honey?”
“Sorry, my wife and my child are waiting for me. Dinak koma metten a singaen. I need some space, please…” ket nagdardarasen ni Noli a rimmuar. Natinnag ti nakapipa a sigarilio a dipay nasindian iti ngiwat ni Renely. Nagpakada ni Noli ken Rizza ket imbilinna nga isu pay laeng iti makaammo iti agency.
“I trust you, Riz, do the best no ania ti kasayaatan iti agency. Rugiamon ti expansion program iti kabiitan a panawen…”
“Yes, sir… thank you, sir! And please take good care iti gayyemko. We love her…”
“Aramidek dayta, Riz. Saanka laeng a mapagtalkan nga empleado no di ket napateg a kabsat. Thanks, bye…!”
AMNIOTIC fluid and debris enter the maternal circulation; this may trigger a massive anaphylactic reaction, activation of the complement cascade, or both. Progression usually occurs in 2 phases. In phase I, pulmonary artery vasospasm with pulmonary hypertension and elevated right ventricular pressure cause hypoxia. Hypoxia causes myocardial capillary damage and pulmonary capillary damage, left heart failure, and acute respiratory distress syndrome. Women who survive these events may enter phase II. This is a hemorrhagic phase characterized by massive hemorrhage with uterine atony and DIC; however, fatal consumptive coagulopathy may be the initial presentation…Nagrupanget ni Noli ta dina naawatan ti basbasaenna iti monitor. Immanges iti nauneg. Nagsennaay. Minatmatanna ti asul-langit a bobeda.
“Love, it feels good to have a baby!” Kumukurikor kadagiti panarangenna daytoy kaudian a balikas a nagaon iti ngiwat ti asawana. Umis-isem idi ni Adora a nangisawang kadayta idi naipasngayna ti anakda. Kalpasan iti dua nga oras, nagkumbulsion ti ina. Comatose iti makabulan. Kastoynan idi makariing. Makatawen itan ti napalabas.
Kinaem ni Noli Sandoval dagiti sangina ngem napaay nangtiped ti nagragot a bara iti nasabang a barukongna. Kinagatna ti makimbaba a bibigna. Pinerrengna ti ladawan ti Miraculous Heart of Jesus iti bassit nga altar iti kanigidna iti computer and music room iti dua a kadsaaran a balayna. Saan! Saanak nga agsangit! Napigsaak… napigsaak! Ingngarietna pay. Ngem nakabulos latta ti paris a nagtulid kadagiti pingping. Mariknana ti panagmaymaysana ita a malem ti Domingo. Awan iti kasallabayna itoy a parikutna. Nangapput, sa dinumoganna ti keyboard.
Naitubong kadagiti sarangna dagiti kanaktuol ti sapatos iti puraw a tiles ti basar. Nataranta. Dinan kinaut ti panio iti likudan ti nangisit a pantalonna, inagawaanna a pinunas dagiti matana babaen kadagiti dakulapna. Ngem naladawen, nakastreken ti sangaili…
“Agsangsangitka?”
“N-no… nakaluaak ta nabayagakon iti sango ti kompiuter. Nabannog ngatan dagiti matak, manang.” Dina nalapdan iti nagraed.
“Dinak maallilaw, ading, I know you’re crying…” Nakatakderen ni Minda iti kanigid ni Noli ket inrukobna pay daytoy a nangmatmat kadagiti nalabaga a mata ti ama nga agsasainnek.
Saan a nakontrol ni Noli ti bagina. Lalo a bimmara ti barukongna. Naginnuna ti paris a nagtulid iti pingping. Saanen a makapaglibak. Natiliwanen. Ania pay koma ti ilibakna? Ania koma no agsangit? Apay babai laeng aya ti agsangit? Uray dagiti lallaki ket makariknada met iti saem ken panaas. Adda maitedna a bang-ar ti panagsangit.
“I-I’m alone, manang…”
“No! Adtoyak a kanayon, adingko. Dikanto baybay-an.”
“I am losing my hope…”
“Don’t give up! Lumabanka. Kabaelam. Natibkerka. Kinabaelam pay a dinupir ti bileg ni papa. Kabaelam met daytoy. Kabaelam amin, ading…” Immapungol ni manangna.
“Karma? Karma kadi daytoy iti lunod ni papa?”
“No, it is not! Maysa laeng a pannubok daytoy. Laglagipem koma, saan a suboken ti Dios ti tao iti dina kabaelan. You can…!”
“But how? Buyaek lattan ni Adora nga in-inut a matay iti inaldaw, kasta kadi, manang? I can’t help her! It hurts, manang, it hurts…!” Pinampagna ti nasabang a barukongna a binungon iti puraw ken nakipet a tisiert. Athletic ti pammagina ta atleta idi agad-adal iti kolehio.
“It hurts? Lalo a nasaksakit no dika agtignay itan. Awan ti sabali a mangtulong kenka no di met laeng dayta bagim. Bring her to life!” Inradies ti manang dagiti balikasna.
“Kasano, manang, kasano?”
“Rumuarka iti tangkalmo. Kinabaelam iti rimuar iti tangkal ni papa, patiek a kabaelam met daytoy. Iramanmo ni Adora kadagiti aramidmo iti inaldaw. Daytoy, gimmatangak ti CD, adda anag ti biag dayta umuna a kanta.” Ket timmalikuden ni manangna. Adda bitbit daytoy a makan ken mainum a naikabil iti tallo a supot a plastic a namarkaan iti Jolibee. Agturong la ketdi daytoy iti siledda ni Adora tapno pakanenna. Naynay nga aramiden ti kabsatna daytoy sipud pay nagsakit ni Adora. No dadduma, agmalmalemda ti asawana ken tallo nga annakda ditoy balayda.
Inseksekna ti CD iti combo CD/DVDRom Re-writable. Inanagna ti kansion: Minsan madarama mong kay bigat ng problema/Minsan mahihirapanka at masasabing “di ko na kaya”
Tumingin ka lang sa langit baka sakaling may masumpungan/O di kaya ako’y tawagin, malalaman mong kahit kalian
Hawak kamay, di kita iiwan sa paglakbay/Dito sa mundo ng walang katiyakan/Hawak kamay, di kita bibitawan sa paglalakbay/Sa mundo ng kawalan...
Athletic ken cycling idi isportsna. Ni Adora ti numero uno a fan daytoy. Sa la nagsardeng nga agay-ayam idi nagasawadan ta inggaedda a parang-ayen ti Amazing Grace Travel and Tour.
Nangemkem. Pinunasna dagiti luana babaen kadagiti bangad dagiti dakulapna. Nagbang-es kalpasan a pinalabsanna manen ti monitor. Tinalliawna ti altar. Dinanogna ti kanawan a dakulapna idi adda naggilap a flashbulb iti mugingna. Nairut ti kaemna a nangeddeng.
“KABAELAM? Are you serious?”
“Yes, I am, p’re…” Insungbta ni Noli. Ngem iti unegna, agduadua no kabaelanna wenno saan. Nabayagen a saan a nagtaray. Dinam malagip daydi naudi a panagtarayna.
“Nabayagen daydi naudi a panagtaraymo,” nabagas ti perreng ni Leonard, ti organizer ti 10 KM fun run ken kaduana idi nga athtletic player iti University of Baguio. Manipud iti Burnham Park Lake Drive aglikos iti Mines View Park, sa agsubli met laeng iti Burnham Park Lake Drive. Saanen a mabilang no namin-anon a tinarayna idi daytoy iti marathon ken masansan a pangiyawidanna iti tropeo.
“Saanak pay a nagkupas. Diak nga insardeng ti panagdiaging.” Naglibak.
“Good.”
“Palubosannak koma a kaduak ni Adora.”
“A-ania? What’s the big deal?” Nagmulagat pay ni Leonard. Napanganga pay.
“I’m bringing her to life…”
Bigla a nagpaggaak ni Leonard: “You…!” Napigsa pay ti panagtinniplak dagiti dakulap ti organizer ken dipay simmardeng a nagkatawa, sa pagamuan tinugkikna ti barukong ni Noli ket dina inikkat ti kanawan a tammudo iti barukong.
“What’s so funny with my idea?”
“There’s no funny with your idea. Maragsakanak la unay, p’re! You redeemed yourself!” Immarakop ni Leornard a nangpikpikpik ti likodna. “Dayta ti Noli nga am-ammok, di sumuko!”
Immanges iti nauneg. “Thank you… Thank you, p’re. Kasapulak a talaga ti tulongyo a gagayyemko.” Ket naginnibbetda.
“Life is beautiful, p’re! Grieving is out of this world!” Intanggaya ni Leonard ti kanawan a dakulapna. Ket nairut ti panagsabat dagiti dua a dakulap.
“WEN, Ka Jimmy! Addaak ditoy Burnham Park Lake Drive iti start ken isu met laengen ti finish line ti 10Km fun-run ti Saturday Circle Club. Nakasaganan dagiti makisalip iti tinnarayan a pakairaman ti kampeon idi ti marathon iti siudad, ni Mr. Noli Sandoval ken iduronna iti wheel chair ti asawana. Adda ditoy abayko dagiti agassawa.”
“Damagem man Ka Limuel no apay nga aramidenna dayta?”
“Sir, live daytoy iti DZWT Radio Patrol. Ilawlawagyo man no apay aramidenyo daytoy?”
“Agsakit ti asawak iti amniotic fluid embolism kalpasan nga inyanakna ti umuna a bungami. Agsagsagaba iti sakit a dipay masinuo no ania ti gapuna ken no kasano a maagasan. Simmaliak ta I want to bring her to life!”
“Dayta man, Ka Jimmy! Saksiantayo ita ti naidumduma a pasamak. Makasubli ngata ni Mr. Sandoval iti finish line, Ka Jimmy? Daytoy man ti saludsod dagiti adu agbuybuya.”
“Damagem, a, Ka Limuel!”
“Sir, ti panagkunayo, mangabakkayo? Kabaelanyo iti makasubli iti finish line?”
“Ti finish line ket kasla maysa laeng a tinukel ti darat iti panunot a nasken a makapanka dita iti amin a kabaelan. Ngem ti pannakisalip ken ti panagdaliasat manipud iti start agingga iti finish line ket maysa a napateg unay a kinapudno…”
“Dayta man, Ka Jimmy, ti nabagas a kapanunotan ni Mr. Sandoval!”
“Koberam, Ka Limuel! Urayek ti update!”
“Roger, Ka Jimmy…!”
Nagtanamitim ni Noli a naan-anay koma ti pigsana sakbay nga induronna ti wheel chair ni Adora. Pasang-at ti Governor Pack Road ngem nakarkaro manen iti Sunshine Park Drive. Idi makasagpatdada iti UP Drive, immanges ta agingga iti Pacdal Circle ket pataden ti kalsada. Iti pasang-at a Gibraltar Road, aglima a kilometron ti natarayda idi narikna ni Noli ti dagsen dagiti sakana. Kasla agbetted dagiti gurongna. Agkupit ti barukongna. Kasla naugotanen iti anges ket arignan aguyaoy ti dilana. Nagmagan ti karabukobna. Naibusnan ti danumna. Iti isem ni Adora nga umadaw iti pigsa ken kired kada taliawen ti asawana nga umis-isem. Naragsakan idi pinalakpakan dagiti agbuybuya idi nabatoganda Mines View Satellite Market. Ragsak a nangnayon iti kired ken pigsana. Sumagmamano a turista ti nangretrato kadakuada idi nabatoganda ti Ti Mansion.
“Water for you,” sinabat ti panukmegan nga ubing a babai idi palpalakpakanen dagiti agbuybuya iti kabalioan iti Wright Park. Nagsardeng ni Noli. Nangtung-ed ti baket a natayag ken nakuttong iti abay ti ubing idi pinerreng ni Noli.
“Thank you!” ket linukatanna ken intangad ti naibotelia a danum. Ti lamiis ti danuma dimmalan iti karabukobna ket nangipaay iti bang-ar ken lukay iti panagangesna. Pinainumna met ni Adora. “Thank you again,” tinung-edanna ti ubing ket ginandatnan nga iduron ti wheel chair.
“Wait!” ti ubing ket inabrasana ni Adora ket kinunana, “I Love you, tita. Ganyan din po, ang sasakyan ng mommy ko. Ambilis niyang tumakbo kung naglalaro kami ng habolan!”
“Do you love your mom?” kinuso ni Noli ti buok ti ubing.
“Very much po!”
“Kahit physically handicapped?”
“Kahit po! Mahal na mahal ko siya. Pati na rin si daddy at si kuya! ”
“Pabayaan mo na sila,” nagsaon ti baket. “Pasensiya na, madaldal talaga ang apo kong ito. Ipagpatuloy n’yo na. Marami na ang nagdaan.”
“Sige na, iha, thank you, ha? Babay na. Maraming salamat sa inyo!” Winagisanna dagiti agbuybuya a nagpalakpak kadakuada ket induronna manen ti wheel chair.
Dua a kilometro laengen iti kaadayoda iti finish line idi kellaat a nagpakanawan iti Jungle Town ti nalabaga a Toyota Fortuner, nagsardeng ket binalangananna ti dalanda. Nagsardeng ni Noli. Inukasna ti nalabaga a labakara a naiputipot iti tengngedna sana impunas iti rupana. Naslepen ti makin-uneg a tisiertna a pinarabawanna iti asul sweat suit ken nabasan marisan a siortna. Agay-ayus ti ling-et kadagiti simmabunganay a gurongna. Nariknana ti kinnit ti init a di napaidan ti puyupoy. Nagsig-am idi nakitana nga imbuang ti ridaw ti lugan ni papana.
“So, it’s you…!” Kuna ti ama a nagduanna iti nagbaniekes kalpasan nga inikkatna ti butones ti nangisit nga amerkana. Natadem dagiti matana a naibagsol ken ni Noli.
Nagdumog ni Noli. No mabalin dina kayat a mangngeg ni Adora ti panagsusikda nga agama lalo no maipapan iti asawana iti pagsusikanda. Tiptipdenna ti lubuag ti barukongna.
“Ania ti panangipagarupmo iti bagim, ha? Tell me!”
“Papa, please… leave us alone…” arig dina naiyesngaw.
“Bullshiit! Dika kadi mabain?”
“A-ania koma ti pagbainak, papa?” Ngimmato pay dagiti kiday ni Noli. Idinto ta nataldiapanna a nakadumog laeng a naulimek ni Adora a nangsaklot kadagiti imana.
“Bobo! Ti ar-aramidem a!”
“You mean, ibainko ti asawak, papa? No papa! I never ashamed to take my wife out in public! How can you not feel uplifted with someone like her around? If she can still manage to laugh and smile at life's simple pleasures despite her condition, all the more a person like me who can still move around and express myself freely…” Pinerrengna ti amana. Kinaemna dagiti sangina. “Asinoman a mangibain iti asawana nga addaan an-annayen, ibainna met ti kinataona, papa…”
“Sukirka ketdi nga inanak!”
“Yes, ‘pa! Sukirak no maawagan a kinasukir ti ar-aramidek. I admit it! But this time, nasken nga agbalinak a naimbag nga asawa ken ama!” Ingngatona ti timekna, ngem nagbabawi idi nagareng-eng a nagwingiwing ni Adora a nangtaltaliaw kenkuana.
“Natangken a talaga ti panagul-ulom!” Nangemkem ti ama, nalukot dagiti imana.
“Huston, dad!” Bimmaba ti panukmegen a naka-evening gown iti asul-langit.
“M-mama…!”
“Dad, please, pakawanem idan. They suffered a lot….!”
“A, bay-am ida! Saanka a makibiang!”
Inapungol ti ina ni Noli.
“I-Iove you, anak…I love you…”
“Husto daytan a drama! Let’s go!” Ket ginuyoden ti ama ti ina nga inserrek iti lugan. Kinaem ni Noli ti sangina a nangisurot kadagiti matana iti simmalogen iti laud a Toyota Fortuner. Nariknana a kasla immukrit ti bara dagiti nagtulid kadagiti pingpingna. Nginarietanna a pinespes ti labakara.
“Unggg….ungg….unggg!” agsensenias ni Adora nga agtignayen ni Noli.
Pinunas ni Noli dagiti luana babaen iti labakara. Nairut ti petpetna ti wheelchair ket impenneknan ti timmaray. Impapasna ti sakit ti nakemna iti inna panagtaray. Iti duagasut ket innem a limmaok iti tinnarayan, maika-sangagasut limapulo ket pitoda a simmangpet. Adu iti nagpalakpak kadakuada iti finish line.
“Some comments, sir,” dinamag ti crew ti local television, a nangala ti photage iti isasangpetda, “narigat kadi ti sasaaden iti addaan iti asawa a kas kenkuana?”
“No! Apay ketdin a narigat? Ti narigat ket no maiyaguskami iti liday ta sigurado la ketdi a maidissuorkami nga agpadpada iti nasipnget a lubong…”
Ni Leonard, dinillawna ni Noli: “Diak nakita ti determinasionmo a nagtaray, p’re…”
“Kurang ti praktis…” inaminna iti race organizer.
“No addanto manen fun run, will you join again?”
“Yes, please…Rugiak manen ti agsanay. Uray iti bisikleta. Kas iti sigud… ”
Kadagiti local a pagiwarnak, naikabil iti sports page ti pannakisalipda nga agassawa ken iti isasalipdanto manen kadagiti sumaruno a fun run.
KADA Domingo, no nakimisadan sadiay Pink Sisters Church iti Brent Road, itarapnos ni Noli ni Adora iti kadakkelan a mall iti siudad. Agay-ayamda kadagiti video games. Iluganna iti bump car. Saklotenna no aginternetda: online ken LAN games, chat, and surfing.Agiposteda a dua kadagiti notes, dandaniw ken ladawanda nga agassawada iti blosgsiteda, ti www.kamalig.blogspot.com. Mangaldawda ditan, sadanto agawid.
Inunnat ni Noli ti wheel chair nga innalana iti likudan ti berde nga Adventure nga imparkingna iti lower ground level, sa kalpasanna, naannad nga inubbana ti asawana sana impatugaw ken induronen ti wheel chair daytoy a nangkamang ti elevator. Sumursurot iti likudanda ni Mariel a nakaubba ken ni Rochelle. Iggem met ni Trisha dagiti dadduma pay a gamigamda. Caregiver dagitoy dua a babbalasang a susueldoan ni Noli. Kasla napespes ti pusona idi naglukat ti elevator. Innuna ti simrek, dinnuron agingga napekpek. Dida nakastrek. Nangrikep ti elevator, a kunam la no ti ridaw ti gimong iti nangrikep iti biagda.
“Thoughtless people…!” tinaliaw ni Noli ti nagtanabutob a baket a nakapantalon iti gimmatas, puraw a blusa ken gimmatas a blazer. Nagduaan pay ti baket iti nagbaniekes ken arigna iti makaunget. Pamudawen a kas ken ni Noli ken agkataytayagda ngata iti walo a kadapan ken pito a pulgada.
“Mommy, your mouth…!” nagmulagat ti lakay iti kanawan: nakapolo iti sabongan, nangisit a pantalon ken nagsapatos iti lalat. Naipinas ti pumurawen a buokna. Nasabang ti barukongna iti edadna ngata a nasurok a sisenta. Kataytayag met laeng ti baket.
“Look, dad, nakitada la ngaruden a naka-wheel chair, unaanda pay laeng!”
“No, it’s okey, nana. Nairuamkamin iti kastoy.” Insampitaw ni Noli.
“You mean, kanayon a mapasamak daytoy?”
Immisem ni Noli. Kinaykayatna iti nagulimek. Ta pudno met a kanayon a kastoy ti eksenada elevator. Yalikakana ni Adora isu a dina kayat iti makiinnuna ken makisinneksek.
Idi naglukat manen ti elevator, timmulong ti lakay ken ni Noli idinto ta ti baket ti nagpakaasi kadagiti padada nga agur-uray nga ikkanda koma iti espasio ti nakawheel chair.
“Thank you, sir, ma’am…” .
“'Niat’ naganmo, iha…”
“Ungg…ungghh..!” nagsenias ni Adora nga umis-isem.
“Adora, nana…” ni Noli ti simmungbat.
“Your sister?” binagi met ti lakay.
“No, sir, she’s my better-half. Agsakit amniotic fluid embolism kalpasan nga impasngayna ti umuna nga anakmi, ni Rochelle…” inaprosanna ti ulo ti anakda nga agsussuso iti bote ken ubba ni Mariel. Nadlaw manen ni Noli a naiturong kenkuana dagiti adu a mata. Ngem nairuamen kadagiti kakastoy nga eksena.
“AFE, the most dangerous and untreatable condition in obstetrics, right, dad?”
“Right. A rare and a very complicated maternal illness. A serious and even fatal maternal complication of delivery. While its cause is unknown, it is one of the leading causes of maternal mortality in developed countries, accounting for seven of 44 direct maternal deaths in Canada in the period 1997-2000. We need miracle to survive…” Insennaay ti lakay a nangapros iti tuktok ni Adora a naulimek a dumdumngeg, nakadumog ken nangsaklot kadagiti imana.
“Oh, there are so many miracles in every second, dad!”
“I always pray for miracle, sir, ma’am. I've never felt ashamed to take Adora out in public.”
“You should do that, iho…!” Nagduaan pay ti baket a pinekkel ti kanawan a takiag ni Noli sa nagtung-ed. Nabagas ti perrengna..
Third Level. Naglukat ti elevator. Timmulong ti lakay iti iruruarda. Nagyaman manen ni Noli kadagiti ganggannaet.
“It’s just only a mountain, son. Awan ti bantay a di mauli…” Pinekkel ti lakay ti kanawan nga abaga ni Noli.
“You know, son, nakalawlawag iti bangir ti lenned a rabii. Dika koma maawanan iti namnama,” kuna met ti baket, kalpasan nga imbesobesona ni umis-isem nga Adora.
“N-no, ma’am! Diakto maawanan iti namnama. Thank you very much for your support.” Tinipedna ti riknana ta bimmara dagiti matana. Adda pay laeng sumagmamano a mangisakit kadagiti addaan an-annayen. Dagiti kakastoy a pammakired ti kasapulanna. Thanks, Jesus Christ, I know, addaka iti sibaymi… tinangad ni Noli ti puraw a bubongan.
AUGUST 30, 2006.
“THE RACE TO UNDERSTANDING!” Banner ti sports page ti kangrunaan a weekly iti Baguio City ken iti Cordillera. Maipapan iti isasalipda iti 10Km Baguio Day Run ken ti pannakisalipda iti napalabas a fun run.
SEPTEMBER 1, 2006. Baguio Day.
“COUPLE RUNNING FOR HOPE AND MIRACLE!” Nai-box iti front-page ti local daily. Adda pay ti ladawanda nga agassawa: idurduron ni Noli ti wheelchair a kunam la no kalumlumbada ti nakakabalio iti nangisit a lalaki a nakapetpet iti kumpay a nalabit a mapan mangruot. Addaan iti caption: This is the courage of young hunband showing the world that physical disability is not a hinder but hope!
“Leonard, ania ti kayat a sawen daytoy?” Naimatangan ni Noli dagiti nakauniporme iti orange a tisiert a nagmarka iti TEAM ADORA. Iti likod daytoy naisurat ti: "Let's make room for the physically handicapped in our society by sharing with them what we enjoy."
“Your team. And our friends!”
Sumagmamano laeng kadagiti nairupaanna nga am-ammona ti nakasuot ti Team Adora, ad-adu dagiti dina am-ammo. Agtutubo ken nataengan.
“Who’s the organizer?”
“Balikbayan. Agassawa a doktor and philanthropist from Canada. Dagitoydan… Dr. Jose Reyes, and Dra. Mildred…”
“Hello, son.! Nabasadakayo kadagiti pagiwarnak ken nabuya iti telebision. Kumustakayon? ” inawat ni Noli ti kanawan nga ima ni Dr. Reyes.
“How are you, Adora?” Inarakop ti doktora ni Adora nga agar-areng-eng iti ragsakna a nakakita iti baket a nangtulong kadakuada iti mall.
“Sir, ma’am, kunak no saantayon nga agkikita!”
“Addakami ditoy tapno sumuporta kadakayo, iho. Dagitoy tisiert ne,” inyawatan ni doktora ni Noli ken imbagana nga isu iti mangbado ken ni Adora.
Saan a nakatimek ni Noli. Pinikpik ni Leonard ti abaga daytoy, sa immadayon ken nangipukkaw iti megaphone iti panagsagana dagiti partisipante ta rugiandan iti agtaray.
“Inkunsultak kadagiti gagayyemko idiay Canadian Institutes of Health Research ti kasona. Ti director ti Institute of Human Development, Child, and Youth Health agreed to help Adora. Minimal laeng ti bayad. Don’t worry, dimmawatakon iti tulong kadagiti Filipino community iti Canada. Sumagmamanon ti nangited iti pledges. Kas kuna ni nanam, nagadu ti milagro in every second!”
“Isurotdakayo idiay Ontario. Dakami iti makaammo. Agyankayo idiay balay.” Badbaduanen ti doktora ni Adora.
“Apay nga aramidenyo kadakami daytoy, sir, ma’am?”
“Agsipud ta maysaak nga ina and a physician, iho!”
“Maysaak met nga ama and a doctor, son…” Saan a nagawidan ni Noli nga inarakop ti lakay. Nakalua. Napia pay dagiti ganggannaet ta maawatanda ti kasasaadda. Dagiti dadakkelna, sadino ti yanda? Papa! Mama! imkis ti kaungganna ket lalo a bimmaa dagiti matana.
SEPTEMBER 26, 2006.
Ni Noli ti nangdigos ti asawana, kalpasan a nakarugit daytoy. Nakaemna itay dagiti bibigna iti impatugawna ti asawana iti bathtub. Templado iti nalamiis ken napudot ti danum. Imres ti asawana. Naannad dagiti imana a nangipasada ti bimpo a nasabonan iti amin a paset ti bagi ni Adora. Naannad ken nabanayad ti pananggulgolna iti siampo. Sa kalpasan a napunasanna iti tualia, inubbana manen daytoy. Pinellesanna: pink a leotard ken nalayak a sabongan a bestida. Binagtinna manen daytoy nga impatugaw wheel chair sana inturong iti sango ti tokador tapno urnosenna ti buok daytoy.
Itay pay laeng a napaliiw ni Noli a kadarato talliawen ni Adora ti nangisit a planner iti rabaw ti bassit a nagtimmukel a lamisaan iti siledda nga agassawa. Ngem saan nga ikaskaso ni Noli, ta ti mugingna, nakatuon iti panangpamagana ti buok ti asawana babaen iti hair dryer ken panangalaingagna ti kansion manipud iti IPod iti bulsana: Dungdungngoenkanto, unay unay/indayonenkanto ti sinamay/ Tultulodenkanto, naalumamay pagamoanen, inkanton mailibay…
Nagbalaw ni Noli idi itudtudo ni Adora ti planner. Madaman nga isuysuyodna ti sagaysay.
“Apay, Love?”
Isensenyas ni Adora nga alaenna ti planner. Pinidutna. Linukibna. Iti batog daytoy a petsa, nakasurat iti “It’s Family Day today!”
Nagsabat dagiti matada. nagareng-eng ti asawana. nagsenias.
“Ania, mapantayo idiay yanda manang?” Nagtung-ed ti asawana. “Ngem amangan no adda sadiay ni papa…” Insenias ni Adora ti telepono iti yan ti bassit a lamisaan iti sirok ti lampshade. “Agurayka ngarud ta awagak ni manang.”
“Adda ni papang. Duan nga aldawna. Saan a makatagtagari. Kasla adda ti nauneg a pampanunotenna. Dina met ibaga idi amadek. Ala wen, umaykayo ngarud ditoy…” kuna ti bangir a linia.
Apaman a nakastrekda iti nalawa nga inaladan, nataldiapandan ni papana a nakatugaw daytoy iti swing ken adda bassit a libro a basbasaenna. Nakaputot iti puraw, nakatisiert iti puraw ken nagsapatos met laeng iti puraw a goma. Balay ni manangna daytoy, ngem no agtalinaed iti Baguio toy amada ditoy nga agyan. Adda daytoy iti masungad kalpasan ti main gate ti Richgate Square Subdivision.
Dagiti laeng matada nga agassawa iti agsarsarita idi insimpa ni Noli ti wheel chair. Uray idi induronnan daytoy, nagtinnalliawda laeng ngem dida nagtimek. Marikna ni Noli ti tibbayo iti barukongna ken idawdawatna saanda koma nga agsubang iti amana itoy a gundaway.
“Good morning, p-papa. Happy Family Day…”
“Good morning…” insungbat ti ama ngem di timmalliaw. Nakapigket dagiti matana iti basbasaenna. Kasla awan iti aniamanna iti isasangbay dagiti agassawa.
Nagareng-eng ni Adora a mangiyaw-awat iti sangareppet a nalabaga a sabong ti rosas a pinurosna iti hardinna.
Timmaliaw ti ama. Saan a nalawag ti rupana a mangrugin a rugian iti karenken. Nakipinnerreng iti manugang. Nainayad dagiti imana ti ama a nangawat kadagiti sabong sa nagyaman. Inawatna, sinay-opna iti namindua, sa nainayad iti panangidissona iti tugaw.
“Sumrekkayon!” ni manangna a Minda. Nagpakadada nga agassawa. Nupay saan a nagtimek ken di timmalliaw ti ama, nagtungtungtung-ed daytoy.
Iti panangaldaw, dida nakasango a mangan ti ama ta rimuar daytoy.
MAKALAWAS pay iti palabsen, sadanto agpa-Canada. Simmalipda nga agassawa iti cycling fun race ti Cycling Club of Baguio City. Sang-atenda ti Kennon Road manipud iti Saytan, Rosario, La Union agingga iti Burnham Park Lake Drive. Insakay ni Noli ni Adora iti sango. Impakombertna ti bisikleta tapno umatiddog ken adda ti pagtugawan ni Adora. Naganaygay a nagpedal. Naragsak met ni Adora a mangitudtudo iti sarsaroenda a pick-up ti television crew.
“Al-alaandata iti photage, love. ”
“Ung...ung…!”
“Wen, partakak pay! Abutenta ti umuna a grupo!”
“Ung…ung… ” nagngilangil ni Adora, sana pinagtupa dagiti agkakawweng a ramayna, sa idi kuan, nagarte daytoy a kasla napaidda, sa nagungor.
“Wen, aya? Napeggad a sarunoen ti lead pack. No mapasamak ti spill, mairamanta. Namak payen no mapandaganka, Love? Aysus, yad-adayom Apo a Mannakabalin!”
Nagtungtung-ed ni Adora.
Camp 4. Patad. Kellaat a nagmenor iti sangoda ti nangisit a Ford Expedition sa nagsardeng. Naglukat ti ridaw iti batog ti drayber.
“O, inumenyo, energy drink…!” pormal ti rupa ti bimmaba ken nangitanggaya iti bote.
“Papa…!” Nagpreno ni Noli. Dimsaag. Nasileng dagiti kasla batobato a masel kadagit gurongna ken kadagiti takiagna a mangtengngel iti bisikleta.
“Pagpapigsam, alaemon…” naalumamay ti balikas ti ama.
“Papa, you mean…?”
“Ala wen, inabaknak. Inabaknak! Anak la ti anak…” Immisem ken nagngilangil ti ama.
Narikna ni Noli ti kayab ti nalamiis nga angin. Imbakalna dagiti matana iti bakras dagiti bantay iti daya ket nabuyana a nagkurno dagiti nalayog a kawayan. Immisem.
Manipud iti ridaw, timmaray ni mamana a nangapungol ken ni Adora. “Addakami a mangsuporta kadakayo. We always keep our eyes on you…” kuna ni mamana.
“Thank you, papa, mama…” Nagraed ni Noli a nangawat ti mainum. Nanglukat ken nangitangad. Ti lamiis ket sinebsebanna a naminpinsan ti lumlumuag a barukong; lamiis a kas iti aplaw ti angin a nangited iti bang-ar ken nayon a kired. Ti nabati nga apagkatlo iti botelia, impainumna amin ken ni Adora. Inisemanna ti panagsala dagiti duyaw a sabong ti marapait a nangkumot kadagiti abaga ti kasla binautan nga uleg a kalsada.
“Sige, rugianyo manen ti agsang-at. Adayo pay ti finish line. Be careful!” indagdag ti ama a nangpekkel ti kanawan nga abaga ti anak kalpasan a kinusona ti tuktok ti manugangna.
“Thank you, papa, mama…mangrugi ita, makaturogkamin iti nairut...”
“Umunakamin ta inkam alaen ni Rochelle. Urayendakayo iti finish line,” ti ina.
“Agyamankami manen, papa, mama…agannadkayo met iti dalanyo…”
Ganado nga agpedal ni Noli ta agluplupias ti barukongna iti kired ken namnama. Saanen nga agluag ti barukongna. Kasla landok dagiti gurongna a nagpedal.
“Si Apo Chios nan mang sufalit ken chaka isnan fachang ya layad ay inpa-ilam asawam, balok!” impasabat ti maysa kadagiti lima a nakabaag ken uksob a lallakay a nakaiggem iti pika ken gansa idi nabatoganda ti Lion’s Head. Isuda dagiti agpappapiktiur kadagiti turista.
“Idawat-dawatmi nan panang-ited si Apo Chios ya gabay ken dakayo…” ti maysa pay.
“Ania kano, Love?” naganangsab ni Noli ta nasang-at a lugar ditoy. Nagareng-reng ni Adora a nagngilangil.
“Iyaman kadakayo em-in amam-a! Adi kabayadan, nan nay manlaplapusanan ay layad yo ken dakami! Maid teken ay mangitauli isnan emin ay layad ya kina agyodyo no di si Apo Chios!” impukkaw ni Noli a nangtaliaw iti likudda. Nagkatawa ta intag-ay ken winagwag dagiti lallakay ti pikada. “Matago-tago tako em-in!” Impukkawna manen.
Nagsabat dagiti matada a dua. Manutsutil ti isem ni Adora, a kasna la kunkuna: dinno met a puon ti saleng ti nanglikkabam ti insungbatmo?
Naggarikgik ni Adora ken dinanggayanna. Naragsakda. Ngem ammo ni Noli, adu pay dagiti agur-uray a pannubok kadakuada, a kas iti panangsang-atda ita iti Kennon Road: nasken nga agridam ken agannad, ta agtinnag ti adu a ling-et (wenno lua pay ket ngata), adu a kired ken anus; nasken ti tured ken pigsa ti pakinakem ken uray maitutop ken rumbeng a pangngeddeng; nasken a di maawanan a panagtalek iti bagi ken iti Mannakabalin; nasken ti panagannad kadagiti rangkis, kadagiti teppang, kadagiti agtinnag a bato, kadagiti nagalis a disso, kadagiti kurbada, kadagiti masabat ken masaruno a lugan, ken kadagiti agballasiw a tao ken dingo.
“Love, iti kaanoman, diak tallikudan ti sinapataak nga ayat…” Naginnisemda…##
Friday, October 24, 2008
Posted by Ka Iddo at 6:12 AM
Labels: short story
1 comment:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ti Timek ni PLJ
“Kas maysa nga adviser, dapat naammuak nga inawisda ni Bulong. Ti ammok ket ni apo (Armando) Galimba ti speaker ken induction officer,” kuna man ni PLJ.
Ket nakudkodko la ket ngarud ti di met nagatel a teltelko. Naa, ta sabali daytoyen a, kunak iti bagik. Twist (ending) ti naimbag a damag?
“Diak ammo a ni Bulong, ti induction officer, Jimmy...” kuna latta ni PLJ.
“Dida imbaga kenka, a ni DSB ti induction officer?” Ket ngimmato pay ti kidayko.
“Saan...!”
Nagwerret ti panunotko sa naisab-it iti tangatang: pundador ken adviser ngem di napakaamuan no asino ti induction officer ken speaker, idinto ta naawis nga agsapata a kas adviser? Ket ti naawis nga induction officer ken speaker ket ti “kalabanna?”
“Either (Armando) Galimba or Prescy Supnet (ni Chancellor Macansantos ti kayatna a sawen) ti UP Baguio ti maawis,” panangilawlawag ni PLJ.
“Ket no naglamanokayo ken nagsaokayo met a dua ken ni DSB, saan aya? Isu dayta ti impostek iti blogko!” imbalesko met a.
“Wen, addakami idiayen. Makaliklikak pay ngarud? Ken maysa, saanko met a kayat a panawan ni Galimba ta adda met ti nagkaduaanmi...”
Iti panunotko, wen, nagkadua da PLJ ken Galimba iti gunglo dagiti Regional Executive Director: Galimba iti DTI idinto ta PIA ken PLJ.
“Kas kameng ti media, insuratko laeng ti nakitak, nasaksiak ken nagtaud iti credible sources, Mang Peter...” Impettengko met.
“Nakilamano ken nakiinnarakup. Nakipagsapata met idi pagsapataek dagiti opisial ti GB. Nagsaritada met ken ni Manangmo,” kuna pay ni DSB.
“Wen, ammok dayta, Jimmy...”
“Ket ania ngarud ti kayatmo a mapasamak?”
“Mailawlawag met ti biangko, in fairness kadagiti kakaduak...”
“OK, manong...! Karbengam dayta...” Ta rumbeng laeng a maamuan ti biang ti naseknan, saan? Nalpas ti saritaan. Ket pinampanunotko ti situasion.
“Ti kunam frame-up ti napasamak?” inteksko ta makaellekak a nagsapata ni PLJ iti “kalabanna?”
“Kayat ni Zaldy (ti presidente ti GB) ti agapolohia iti personal kaniak, ngem, di natuloy...”
Kasta aya? Ehemn...
Iti kabigatanna, (ita nga agsapa) nagteks ni PLJ a nangibagaanna a naglusulosen a kas adviser ti Gumil Benguet.
Daytoy ngarud ti biang ni PLJ a nasken met a maammuan ti amin.
Agtudtudo kadaydi a sumipnget idi nagteks ni apo Pedrito Sanidad a kunana a madama ti induction ti GB. Saanak a kameng ti GB. Ti gumgumil ket saan a priority kaniak iti agdama gapu iti adu unay a pakakumikomak. Isu a diak nga interesado iti padamagna, a kas iti diak interesado iti naynay nga awis ni PLJ ti reorganisasion ti GB.
“Adda ditoy ni Diony Bulong, adda met ni Peter...!” kuna manen ni Pedrito.
Ania nagsarak da DSB ken PLJ? Nasukit ti essemko nga umatendar. Ta ammok met ti iruprupir ni PLJ ken ti takder ni DSB. Nagdardarasak a napan iti Patria de Baguio. Kayatko a paneknekan ti amin. Nagdamagak kadagiti nasangpetak no ania ti reaksion da DSB ken PLJ.
“Naglamanoda met.” Kuna ni Pedrito. Kuna pay ti presidente ti GB ken dagiti dadduma pay a kinissiimak nga adda iti tallaong.
“Wen, nagsaritakami,” kuna met ni DSB idi inasitgak iti tugawna.
Nagtuloy latta ti panaglikos ti ungot ti naimas a basi ket nagtultuloy met latta ti panagobserbarko. Naragsak ni DSB a nakisarsarita ken nagunnoy iti itutulongko iti proyekto ti NCCA Cordillera, ta isuna ti coordinator ti Northern Luzon. Nabuyak met ti isem ni PLJ iti tugawna. Naisem latta met ti secretary ti GF a ni Djuna Alcantara idi nagtungtongkami. Uray ti Bucaneg Awardee a ni Ed Angco ket naisem latta met iti tugawna. Ti sibubukel a tallaong ken naragsak. Awan ti asuk a nasay-opko.
Kas agiwarwarnak, insuratko dagiti nakitak ken dagiti nagtaud iti credible sources. No ania ti nasaksiak kadayta nga induction.
Respetarek met ti asinoman a mangiyebkas ti biangna.
Ket nasayaat ta nagtimek ni PLJ tapno maammuan met ti biangna, a dina gayam ammo iti panagsarakda ken DSB kadayta nga induction uray pay no isu ti pundador ken adviser ti GB, ken tapno maamuan a saanna nga insuko ti iruprupirna a kalintegan. Ulitentayo a, dina insuko ti iruprupirna a kalintegan.
Dagiti naiposte kadaytoy a blog ket awan ti intensionna a mangyabayab ti “naingel” pay laeng nga asuk ti mapupuoran a lamen ti garami iti bangkag ni mannurat no di ket naibisik laeng dagiti pudno a pasamak.
Ket ipinalmin: ti isem dagiti dua a panglakayen ti ingpen ti komunidad dagiti mannurat a rigis ti napirpir a bandera. Kadakami, agpada da DSB ken PLJ a napateg ta isuda ti nangibin ti plumami sipud pay idi naipasngay ti GB idi 1985. Dimi anaken ti nangisit nga ulep nga umappayaw iti tangatang lalo no tudo ti itinnagna. Essemanmi ketdi ti naraniag nga agsapa tapno nawayakami nga agtignay nga awan ti laplapayaganmi. Iti ababa a pannao, dimi a kayat a paganninawan ti rikkirikki a sarming...
Ngaruden...!


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANAGASAWA
No Kasano nga Ipakita ti Respeto
TI PROBLEMA
Kuna ni mister: “Idi nagkasarkami, agdumakami ken baketko iti opinion no ania ti makuna a panangipakita iti respeto. Saan a kaipapanan daytoy a husto ti maysa ket kamali ti maysa, agduma la a talaga ti opinionmi. Masansan a mariknak a nadaydayaw koma pay ti pannakitungtongna kaniak.”
Kuna ni misis: “Normal iti dimmakkelak a kultura ti napigsa a panagsao, napalalo nga ekspresion ti rupa, ken ibaballaet uray adda pay la agsasao. Saanmi nga ibilang a kinaawan respeto dayta. Ngem naiduma unay dayta iti dimmakkelan ni lakayko.”
Saan laeng koma a sagpaminsan nga ipakitam ti respeto iti asawam, no di ket kanayon koma. Kasano a maipakitam a resrespetuem ti asawam?
TI MASAPUL A MAAMMUAM
Ad-adda a kasapulan ti lalaki ti marespeto. Ibaga ti Biblia iti assawa a lallaki: “Ayaten koma ti tinunggal maysa kadakayo ti asawana a babai a kas ti panagayatna iti bagina.” Ngem innayonna: “Ti babai rebbeng nga addaan iti nauneg a panagraem iti asawana.” (Efeso 5:33) Agpada a kasapulan ti agassawa ti makarikna iti ayat ken respeto, ngem nangnangruna a naragsak ti asawa a lalaki no marespeto. “Kasapulan a marikna dagiti lallaki a kabaelanda a sanguen ti situasion, solbaren ti problema, ken aywanan ti pamiliada,” kinuna ti asawa nga agnagan Carlos. * No respetuen ti asawa a babai ni lakayna gapu kadagita, agpadada a magunggonaan. “No ipakpakitak a resrespetuek ni lakayko, ad-adda nga ipakitana ti ayatna kaniak,” kinuna ni Corrine.
Siempre, kasapulan met ti asawa a babai ti marespeto. Umiso la unay dayta ta saan a maipakita ti lalaki a talaga nga ay-ayatenna ni baketna no dina met resrespetuen. “Masapul a respetuek dagiti opinion ken singasing ni baketko,” kuna ni Daniel. “Masapul met a respetuek ti riknana. Uray no diak maawatan no apay a kasdiay ti riknana, dina kayat a sawen a diakon ikabilangan dayta.”
Agduduma ti opinion no ania ti makuna a panangrespeto. Ti napateg ket saan a no ania ti panagkunam a panangipakita iti respeto, no di ket no marikna met laeng dayta ti asawam. Daytoy ti nasursuro ti asawa a babai a nadakamat iti paset a “Ti Problema.” “Uray no iti panagkunak ket saan met a kinaawan respeto ti impakitak, ngem no marikna ti asawak a kastaak, siak ti masapul nga agbalbaliw.”
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Mangisuratka iti tallo a maapresiarmo iti asawam. Dagiti nagsasayaat nga ugalina a nakitam ti makatulong tapno maaddaanka iti respeto kenkuana.
Iti uneg ti makalawas, paliiwem ti bagim (saan a ti asawam) kadagitoy nga aspeto.
Panagsasaom. Ipakita ti maysa a panagadal a “kadagiti naragsak ken nalagda a panagasawa, makaibaga dagiti agassawa iti lima a positibo a komento iti kada maysa a negatibo a komento no pagsarsaritaanda ti problema. Ngem kadagiti agassawa a dandanin agdiborsio, makaibagada laeng iti nakurkurang a maysa (0.8) a positibo a komento iti tunggal negatibo a komentoda.” *—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 12:18.
Isaludsodmo iti bagim: ‘Nadayaw kadi ti pannakisaritak iti asawak? Mas masansan kadi a mangdillawak no ikompara iti panangibagak iti apresasionko? Ania ti tono ti bosesko no adda nadlawko a madi wenno reklamok?’ Umanamong kadi ti asawam kadagiti sungbatmo?—Prinsipio ti Biblia: Colosas 3:13.
Padasem daytoy: Ikagumaam ti mangibaga iti uray maysa la nga apresasion iti kada aldaw. Singasing: Subliam dagiti naapresiarmo nga ugali ti asawam nga insuratmo. Iyugalim nga ibaga iti asawam no ania dagiti magusgustuam kenkuana.—Prinsipio ti Biblia: 1 Corinto 8:1.
Tigtignaymo. Kuna ti asawa nga agnagan Alicia: “Adu nga oras ti busbusbosek nga agtrabaho iti balay isu a no ipakita ni lakayko a resrespetuenna ti panagbannogko, kas no agipakni wenno aginnaw, mariknak a sulit ti bannogko ken napateg ti papelko iti panagasawami.”
Isaludsodmo iti bagim: ‘Nalawag kadi nga ipakita ti panangtratok iti asawak a resrespetuek isuna? Ipapaayak kadi ti asawak iti umdas a tiempo ken atension?’ Umanamong kadi ti asawam kadagiti sungbatmo?
Padasem daytoy: Mangisuratka iti tallo a pamay-an a kayatmo a maipakitaanka iti respeto. Ipaaramidmo met dayta iti asawam. Sa agsinnukatkayo iti listaan tapno makita ti tunggal maysa ti parang-ayenna iti panangipakita iti respeto sigun kadagiti insuratyo. Agpokuska iti masapul a parang-ayem iti panangipakita iti respeto. No sika ti mangyun-una, sumurot la ketdi ti asawam.
Ammuem ti Ad-adu Pay
POSIBLE NGA AGBALIN A NARAGSAK TI PAMILIAM
Agpatulong iti Dios Tapno Naragsak ti Panagasawayo
Sumayaat ti relasionyo nga agassawa no isaludsodyo dagitoy.