text:
Ti Diborsio iti Philippine Lit
Adda, aya met, diborsio iti Philippine Literature?
Adda met a. Nabayagen. Diak pay laeng naiyanak ket addan a nasurat daytoy iti Philippine Lit.
Philippine lit? Kayatmo a sawen, iti literatura?
Kasta ngarud. Saan a paatiw dagiti piksionista aniaman a topiko iti pagsasaritaan, lalo dagiti Ilokano, ta insuratdan dagitoy a kas bunga ti panunotda no di man reaksionda iti napapanawen nga isyu ti gimong. Ta dagiti piksionista ti timek ti gimong. Idi un-unana a panawen, idi saan pay la datao a naiyanak, addan daytoy a linteg ti diborsio; gapu ta addan daytoy a linteg, saan a nakalibas iti muging ni piksionista ket insuratna ti makapasainnek a resulta ti paliiwna, inggamerna iti putarna a piksion dayta a napaliiwna iti gimong a pagnanaedanna. Dayta ita ti nagbalin a lasag ken dara ti Literatura Filipiniana wenno Philippine lit.
Makapangato ti kiday ken makapalibbi met ibagbagam. Kasano koma a naaddaan itan ti Philippine Lit iti diborsio?
Ti maipapan ti diborsio ti dakkel unay a pakainaigan ti sarita, ta nagtaud ditoy ti kangrunaan a topiko iti nadakamat a sarita.
Sarita? Saan a nobela wenno drama?
Wen, sarita. Sarita a makapasainnek. Sarita nga agsasainnek. Saan laeng a dagiti dua – dagiti agassawa a bida iti sarita ti nakarikna iti nakaro unay a liday ken sainnek no dipay ket dagiti agbasbasa wenno nangbasa iti sarita, naiyallatiw kadakuada ti marikrikna dagiti agbibiag iti sarita. Narikna dagiti nagbasa ti narikna dagiti agbibiag iti sarita. Kasta ti kabileg ti sarita.
Nabileg ngarud a sarita, no kasta.
Wen. Ta kadagiti forum kadagiti nadumaduma a website ken blog nga innak nagpaspasiaran, nakiangtotan ken nakibiangotan iti topiko maipapan iti sarita, saan nga agpapada ti opinion dagiti nakabasa no ania ti nagbanagan ti babai iti sarita. No daytoy ket nagpakamatay wenno nagbibiag a maymaysana wenno saan a masinuo ti nagbanaganna ta saan nga insurat ti author no di ket inaramatna ti open ending a klase ti panangigibus ti sarita – a kayatna a sawen, awan iti imparangna a paggibusan no di ket nangited laeng iti posible a mapasamak babaen iti panangdeskribirna ti aglawlaw ken iti masakbayan. Napintas nga ending wenno paggibusan ti sarita ta naibiang dagiti agbasbasa – babaen iti panangituloydan a mismo ti basbasaenda – no ania ti reading-da wenno pannakaawatda ket balido amin dagitoy. Daytoy ti nadakamat a topiko ti sarita – saan nga iti nobela wenno ania a genre ti sinurat no di ket iti sarita. Nadakamat wenno nausar daytoy iti Philippine Lit in English.
Philippine Literature in English? Ania ti kayatmo a sawen?
Ti Philippine Lit, dua ngamin a klase daytoy iti agdama a panawen, ti nasurat iti English ken Filipino – puera pay laeng dagiti rehional a sinurat itoy. Iti agdama kunak, ta dayta iti panawenna. Ta idi panawen dagiti Kastila wenno idi un-un-unana a panawen, dua latta met ti literatura, ti naisurat iti Spanish ken Tagalog. Isu nga adda dagiti sinurat iti Philippine Lit a nasurat iti sao dagiti Kastila, ta sinakopnatayo la ngarud dagiti Kastila idi.
Asino ngarud ti author kadayta a sarita?
Ilokano! Ta nalaing a mannurat ni Ilokano, saan kadi? Aniaman a panawen ket adda latta isuna a makiramraman wenno makipaset itoy a tay-ak ti pagsiriban.
Wen, met ketdi a. Pudno la unay dayta kunam a nalalaing dagiti mannurat nga Ilokano, idi man panawen ti Kastila ken dadduma pay a panawen.
Iti agdama, dakkel manen nga isyu iti panagtata wenno rimmimbaw ti saritaan ket maipapan iti kinaadda koma ti pagilian iti diborsio (divorce) ta ngamin, malaksid iti Vatican a sentro ti Katolisismo, ti laengen pagilian ti kakaisuna a pagilian nga awanan iti diborsio. Napapanawen (kanon) iti pannakaadda met iti diborsio iti pagilian, segun kadagiti agpunpundar iti linteg a mangidurduron itoy, a kas ti Gabriela Women’s Party babaen kada Luzviminda C. Ilagan ken Emerenciana A. de Jesus a nangipila iti kongreso ti House Bill No. 1799 a maawagan iti “An Act Introducing Divorce in the Philippines.”
Saan, aya, nga addan ti annulment process ti pagilian? Pannakawaswas ti bisa ti sinapataan a kallaysa?
Wen, addan. Ngem maiduma ti annulment iti diborsio. Iti annulment, nangina unay, nagastos ket saan a kabaelan a maragpat ti gagangay nga umili wenno kaadduan nga umili, ta iti bayad laengen iti abogado ket saanen a bumaba iti one hundred thousand pesos; isu a para laeng kadagiti babaknang daytoy a linteg. Iti annulment, saan a mabalin a mangasawa manen dagiti napalugodan itoy a linteg no daytoy ket ikeddeng ti korte. Iti diborsio, kabaelan ti amin ken mabalinna manen iti makiaasawa ti maseknan itoy. Daytoy ti pagtaktakderan dagiti agar-aramid iti linteg a mangidardarirag itoy a banag.
Okey, nalawag. Ngem ti saan a nalawag, awan ti linteg iti pagilian maipapan iti diborsio ta madamada pay la ngarud a pagdedebatean dayta a banag, a kas kunam, no rumbeng a maaddaan ti pagilian wenno saan. Kasano itan a naaddaan ti topiko a diborsio iti Philippine Lit?
Beri gud kuestion. Ngem saanko met nga imbaga a diborsio iti Philippine laws wenno diborsio iti paglintegan ti pagilian, in general, saan kadi?
No saan, ania ngarud?
Babaen kadagiti customary laws.
Customary laws?
Dagiti linlinteg a naparnuay babaen iti nagtitinnawidan ti puli – maysa nga aw-awid a mapalugodan daytoy babaen kadagiti naikeddeng nga alagaden itoy. A kas koma iti customary laws dagiti Ibaloi (Ivadoi kadagiti dadduma nangnangruna iti makindaya ken makin-amianan a paset ti Benguet).
Ania dagitoy nga alagaden?
No nagkasar dagiti agassawa babaen iti customary laws, mawaswas met laeng ti bisa ti kallaysada babaen met laeng iti customary laws. Sa la mawaswas ti bisa iti kallaysada no daytoy ket saanda a naaddaan iti anak iti las-ud iti pito a tawen. Dayta ti alagaden iti customary laws dagiti Ibaloi. Dayta ti diborsio iti customary laws. Iti Philippine Lit naisuraten daytoy a topiko ti sarita. Ta kas kadagiti immun-unan a naibagbagatayo, ti literatura ket konsensia ti gimong wenno ladawan iti gimong iti dayta a panawen. No adda ti diborsio iti customary laws, nasurat metten daytoy a kas lasag ken dara ti Philippine Lit. Putar dayta ti maysa nga Ilokano.
Adda kadi pagibasaran a sinurat wenno pagbatayan iti diborsio kadayta a topiko ti sinurat, a kas pammaneknek ti kinaadda ti diborsio?
Adda a, siempre. Mabasa daytoy iti website ti National Commission for the Culture and Arts, a sinurat ni Wasing Sacla, foremost Ibaloi ethnic historian, nag-board member iti namitlo a daras sa kalpasanna, nagbalin manen a vice governor iti Probinsia ti Benguet. Kastoy man ti kunana: "A couple who wish to divorce due to infertility of either one of the partners is allowed by the law. A husband who divorces a wife without any valid reason will have to leave all properties to the children and the wife, this is another law." Iti met damdamag iti telebision, ti TV Patrol idi Hunio 9, 2011, inlawlawag met ti maysa a lakay ti customary laws dagiti Ibaloi maipanggep iti diborsio. Agpada ti lakay ken ni Sacla ti interpretasion daytoy a customary laws ken agpadada met laeng a panglakayen dagiti Ibaloi. Adda pay linteg ti gobierno idi un-unana a mangsakop itoy.
Adda aya? Kaano dayta a linteg?”
Iti explanatory notes nga indatag dagiti Gabriela partylist representatives, mabasa daytoy, “Historically, divorce had been part of our legal system. In the beginning of the 16th century, before the Spanish colonial rule, absolute divorce was widely practiced among ancestral tribes such as the Tagbanwas of Palawan, the Gadangs of Nueva Vizcaya, the Sagadans and Igorots of the Cordilleras, and the Manobos, B’laans and Moslems of the Visayas and Mindanao islands. Divorce was also available during the American period, starting from 1917 (under Act No. 2710 enacted by the Philippine Legislature), and during the Japanese occupation (under Executive Order No. 141) and after, until 1950.
No kasta ngarud, addan ngem naikkat daytoy idi 1950.
Wen. Ta mabasa iti explanatory note: It was only on August 30, 1950, when the New Civil Code took effect, that divorce was disallowed under Philippine law. Only legal separation was available. The same rule was adopted by the Family Code of 1988, which replaced the provisions of the New Civil Code on marriage and the family, although the Family Code introduced the concept of "psychological incapacity” as a basis for declaring the marriage void.” Dagitoy ti mangipaneknek ti kinaadda ti diborsio iti pagilian.
Asino ngarud dayta a mannurat? Taga-ano? Ania ti paulo dayta a sinuratna?
Ni Amador Daguio. Naiyanak sadiay Ilocos Norte. Dimmakkel sadiay ili ti Lubuagan, Kalinga, (saan a Lubuagan, Mt. Province a kas nailanad kadagiti dadduma sinurat, ta saan nga ili ti Mt. Province ti Lubuagan no di ket ili ti Probinsia ti Kalinga). Mannursuro idi sadiay University of the East. Ti sinuratna ket napauloan iti “The Wedding Dance.” Naisurattayon ti maipapan itoy, iti daytoy met la a kolum ti maipapan daytoy a sarita ni Daguio. Ngem saantayo a nadakamat no ania ti topiko no di ket kasano laeng a sinuratna ken kaimudinganna ti sarita iti literatura.
Kasano ngarud a mainaig ti topiko ti sarita ni Daguio iti topiko maipapan iti agdama a nabara nga isyu ti diborsio?
Agsipud ta insina ni Awiyao, ti bida a lalaki iti sarita, ti asawana a ni Lumnay, sa nakikallaysa ken ni Madulimay. Iti customary laws dagiti Ibaloi, napasamaken ti diborsio; ti diborsio a denepinar ni Sacla ken ti panglakayen a nainterbiu iti telebision ken ti explanatory note dagiti partylist representatives.
Ania ngarud ti implikasion a pinaruar wenno imparang ti sarita a kas iti pakaseknan ti diborsio?
Iti sarita, agpada dagiti maseknan a partido (dagiti nagsina nga agassawa) nga agsagaba iti nakana a sainnek ken di mailadawan a liday. Ti nasipnget nga uneg ti abongda ket iladawanna laeng iti mapasamak a nasipnget a lubongda iti inda panagsina – ta madaman idi iti ragragsak iti pannakikallaysa ni Awiyao kenni Madulimay. Nasipnget ti lubongda a dua – a sigud nga agassawa a nagdiborsio. Iti isyu ti diborsio iti agdama a panawen, makuna met nga umarngi kadayta a pasamak nga adda iti makarikna iti sainnek ken nakaro a liday – no di isuda a dua, ti maysa kadakuada. Iti ababa a pannao, ti proseso a maaw-awagan ti diborsio ket dakkel ti epektona iti pakasaritaan iti panagtipon ti lalaki ken babai a kas agassawa.
Ania dayta nga epekto?
Mabasa iti Mateo 19:6, “Saan a pagsinaen ti tao ti pinagtipon ti Dios.” Ti saan a pannakaadda iti anak wenno saanda a maparaburan iti anak dagiti agassawa ket narabaw a rason tapno inda agsina. Adda met dagiti pamuspusan pay tapno maliklikan dayta a pagteng, a kas koma iti panangadaptarda iti anak – ta adu met dagiti agur-uray itoy a proseso ken nangaramiden itoy ket lalo pay a rimmagsak ti panagdenna dagiti agassawa. Isu a narabaw unay a rason iti diborsio dayta saanda a pannakaadda iti anak ket mapasamak iti nakana unay a liday ti naisina a baog, a kas iti nailadawan iti sarita ni Daguio.
Ngem saan met laeng nga iti saan a pannakaadda iti anak ti balido a rason iti pannakapasamak ti diborsio.
Wen. No iti Ibaloi customary laws, wenno isina ken idiborsio ti asawa a lalaki ti babai, ibatina amin a sanikuada iti asawa a babai ken kadagiti annakda.
Ngem kasanon dagiti dadduma a rason, a kas koma iti kinadamsak wenno pannakairurumen ken pannakadangdangran ti babai wenno ti lalaki?
Dayta ti isiksikkir dagiti mangayat iti dibosio iti agdama, ken nasken la unay a matingiting a nalaing. Iti daytoy a punto, bay-antayon a dagiti agilinlinteg wenno agpanpanday ti linteg iti makaammo kadayta a banag; ken maysa, lumaksiden ti isyu tungtongantayo. Agsaritatayo laeng maipanggep iti topiko – ti topiko ti sarita ni Amador Daguio. Agsaritatayo laeng maipanggep ti literatura. Agsaritatayo laeng iti isyu maipanggep iti kinaadda ti doborsio a kas topiko ti sarita idi un-unana a panawen. @
Thursday, August 04, 2011
Ti Diborsio iti Philippine Lit
3 comments:
- Magik said...
-
Nice Blog
Website's Directory Website's web
- 8:20 PM
- uv detector said...
-
Fantastic goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just too excellent. I really like what you have acquired here, really like what you’re saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it wise. I cant wait to read much more from you. This is really a great site.
- 11:45 PM
- Pour partager ma mode said...
-
Sac Hermes
Sac Hermes Pas Cher
Sac Hermes Birkin
Sac Hermes Kelly
Sac Chanel
Sac Louis Vuitton
Sac Louis Vuitton Pas Cher
Sac Prada
Sac Pas Cher
Chaussures Puma
Chaussures Puma Pas Cher
Chaussures Supra
Chaussures Supra Pas Cher
Chaussures Nike
Chaussures Nike Pas Cher
Wedding Dresses
Bridesmaid Dresses
Prom Dresses
Quinceanera Dresses
- 5:02 PM


c: text/html

text:
KAPITULO 89
Nangisuro Idiay Perea idi Agturong Idiay Judea
DAKES TI MANGITIBKOL
MANGPAKAWAN KEN IPAKITA TI PAMMATI
Sumagmamano a tiempo a nagyan ni Jesus iti “ballasiw ti Jordan” a maawagan iti Perea. (Juan 10:40) Kalpasanna, nagpaabagatanen a mapan idiay Jerusalem.
Saan nga agmaymaysa ni Jesus. Kaduana dagiti adalanna, agraman ti “adu a tattao,” a pakairamanan dagiti agsingsingir iti buis ken dagiti managbasol. (Lucas 14:25; 15:1) Adda met sadiay dagiti Fariseo ken eskriba, a mangbabbabalaw iti ibagbaga ken ar-aramiden ni Jesus. Adu ti pagpanunotanda kalpasan a nangngegda dagiti imbaga ni Jesus nga ilustrasion maipapan iti napukaw a karnero, napukaw nga anak, ken ti baknang ken ni Lazaro.
Mabalin a pampanunoten ni Jesus ti panangbabalaw ken pananglalais dagiti bumusbusor kenkuana, isu a dagiti adalanna ti nangituronganna iti atensionna. Imbagana dagiti bambanag nga insurona idin idiay Galilea.
Kas pagarigan, kinuna ni Jesus: “Sigurado nga addanto dagiti tattao a mangpakapuy iti pammati ti sabsabali. Ngem kaasi pay daydiay mangaramid iti kasta! . . . Agannadkayo. No makabasol kenka ti kabsatmo, bagbagaam, ket no agbabawi, pakawanem. Uray no mamimpito iti kada aldaw a makabasol kenka, ken mamimpito nga umay kenka, a kunkunana, ‘Pakawanennak,’ masapul a pakawanem.” (Lucas 17:
Agtignayto kadi dagiti adalan maitunos iti imbaga ni Jesus? Idi imbagada ken Jesus, “Patibkerem ti pammatimi,” impanamnamana kadakuada: “No adda pammatiyo a kas kabassit ti bukel ti mustasa, kunayonto iti daytoy a kayo, ‘Maparutka koma ken maimulaka iti baybay!’ ket agtulnogto kadakayo.” (Lucas 17:
Intultuloy ni Jesus nga insuro ti maipapan iti kinapateg ti kinapakumbaba ken ti balanse a panangmatmat iti bagi. Kinunana kadagiti apostol: “Asino kadakayo nga addaan iti adipen nga agar-arado wenno agpaspastor ti mangibaganto kenkuana inton sumangpet manipud iti talon, ‘Darasem, umayka manganen’? Saan kadi a ti ibagayo ket, ‘Isaganam ti pangrabiik, agsukatka ket serbiannak agingga a malpasak a mangan ken uminum, kalpasanna, mabalinmonton ti mangan ken uminum’? Agyamankayto kadi iti adipenyo gapu ta inaramidna ti imbilinyo? Kasta met, no nalpasyon ti amin a naipaaramid kadakayo, kunayonto: ‘Ad-adipenkami laeng. Inaramidmi laeng ti rumbeng nga aramidenmi.’ ”
Masapul a maawatan ti tunggal adipen ti Dios ti kinapateg ti panangyun-una iti pagayatan ti Dios. Laglagipenna met koma ti pribilehiona nga agdayaw iti Dios kas miembro ti sangakabbalayanna.
Di nagbayag, simmangpet ti mensahero nga imbaon da Maria ken Marta, a kakabsat a babbai ni Lazaro, ken agnanaedda idiay Betania iti Judea. Imbaga ti mensahero: “Apo, masakit ti patpatgem a gayyem.”
Nupay naammuan ni Jesus a nakaro ti sakit ti gayyemna a ni Lazaro, saan unay a nagdanag. Imbes ketdi, kinunana: “Saan nga ipapatay ti pagtungpalan daytoy a sakit no di ket pakaidaydayawan ti Dios tapno maipadayag ti Anak ti Dios.” Dua nga aldaw a nagtalinaed ni Jesus iti ayanna, sa kalpasanna imbagana kadagiti adalanna: “Mapantayo manen idiay Judea.” Kinuna dagiti adalan: “Rabbi, mapanka kadi manen? Saan kadi a nabiit pay daydi panangubor koma kenka dagiti umili ti Judea?”
Kinuna ni Jesus: “Saan kadi nga adda 12 nga oras iti agmalem? Ti magna iti aldaw, saan a maitibkol ta makitkitana ti lawag iti daytoy a lubong. Ngem ti magna iti rabii, maitibkol ta awan ti lawag kenkuana.” (Juan 11:
Kinuna pay ni Jesus: “Matmaturog ni Lazaro a gayyemtayo, ngem mapanko riingen.” Mabalin a pampanunotenda nga agin-inana laeng ni Lazaro ken maimbaganto. Kinuna dagiti adalan: “Apo, no matmaturog laeng, umimbagto.” Inlawlawag ni Jesus kadakuada: “Natayen ni Lazaro . . . Mapantayo iti ayanna.”
Gapu ta ammoda a mabalin a mapapatay ni Jesus idiay Judea, ngem kayatda a suportaran, kinuna ni Tomas kadagiti padana nga adalan: “Kumuyogtayo uray no mairamantayo a matay.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pagsasao nga Irlandes
Ti Irlandes[3] (Gaeilge), naipanpankuna pay nga Irlandes a Gaeliko,[4] ket maysa a pagsasao a Goideliko iti pamilia ti pagsasao nga Indo-Europeano, nagtaud daytoy idiay Irlanda ken napakasaritaan a maisasao dagiti tattao nga Irlandes. Ti Irlandes ket naisasao tattan a kas maysa nga umuna a pagsasao babaen ti bassit a minoridad nga Irlandes a tattao, ken kasla pay a maikadua a pagsasao kadagiti dakdakel a bilang ti populasion. Ti Irlandes addan ti batay-linteg a kasasaad a kas iti nailian ken umuna nga opisial a pagsasao iti Republika iti Irlanda. Maysa daytoy nga opisial a pagsasao iti Kappon ti Europa ken opisial a maibigbigan a minoridad a pagsasao iti Akin-amianan nga Irlanda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Keith Brown, ed. (2005). Encyclopedia of Language and Linguistics (2 nga ed.). Elsevier. ISBN 0-08-044299-4.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Irish". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Irlandes". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 226. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Oxford Ingles a Diksionario,
Gaelic /ˈgeɪlɪk, ˈgalɪk/ ... noun ... (namammuan pay a Irlandes a Gaeliko) ket maysa pay a panagkuna ti Irlandes (ti pagsasao)


text:
Louis Armstrong
Ni Louis Armstrong[1] (Agosto 4, 1901 – Hulio 6, 1971),[2] a nabirngasan ti Satchmo[3] wenno Pops, ket maysa idi nga Amerikano trompetero ken kumakanta ti dias manipud idiay New Orleans, Louisiana.
Isu ket nagbalin a prominente kadagiti tawtawen ti 1920 a kas maysa a "managparnuay" nga agay-ayam ti koroneta ken trompeta,ni Armstrong ket naikabatayan ti impluensia iti dias, a nangibalbaliw ti pakatengngaan ti isip ti musika manipud ti naumnong nga improbisasion iti agmaymaysa a panagpabpabuya. Nga adda ti nalaka a malasin a nauneg ken naisangsangayan a kasla graba a boses, ni Armstrong ket maysa pay idi a manakaimpluensia a kumakanta, a nagipakpakita ti kalaing ng agparparang-ay, a mangkilkillo kadagiti liriko ti kanta para iti kapanggepan a panagiyebkas.
Dagiti linaon
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Armstrong ket kankanayon a nagibagbaga nga isu ket naipasngay idi Hulio 4, 1900,[4] ti petsa a naibagbagan kadagiti adu a biograpia. Uray no isu ket pimmusay idi 1971, idi laeng tengnga ti tawtawen ti 1980 ti pannakadiskobre ti pudno a petsa ti pannakaipasngay iti Agosto 4, 1901 babaen ti agsuksukimat a ni Tad Jones babaen ti eksaminasion kadagiti rehistro ti bunyag.[5] Ni Armstrong ket naipasngay iti napanglaw a pamilia idiay New Orleans, Louisiana, ti apo a lalaki dagiti aadipen. Isu ket dimmakkel a napanglaw, itinarusanger a kaarubaan, ken ammo a kas “ti Pakigubatan”, ken paset idi daytoy ti distrito ti legado a panagbalangkantis ti Storyville. Ti amana, ni William Armstrong (1881–1922), ket pinanawanna ti pamiliana ken kimmuyog iti sabali a babai idi pay laeng maladaga ni Louis. Ti inana, ni Mary "Mayann" Albert (1886–1927), ket pinanawanna met ni Louis ken iti ub-ubing a kabasatna a babai a ni Beatrice Armstrong Collins (1903–1987) ken inaywanan met ti aponda a babai, a ni Josephine Armstrong, ken ti dadduma pay a panawen, ti ulitegna a ni Isaac. Idi agtawen iti lima, isu ket immalis ken napan a nagtaeng iti inana ken dagiti kabagianna, ken nakikitana laeng ti amana kadagiti parada.
Isu ket nagadal idiay Eskuela Fisk para iti Lallaki, a mabalin nga idiay iti nasapa a nakaiyammuanna iti musika. Isu ket nakaited ti matgedan a kas maysa nga agideldeliber iti diario ken ti pay panagbiruk kadagiti naibelleng a a makan ket inlaklakona kadagiti restorante, ngem daytoy ket saan met a nakaanay a nagpasardeng iti inana manipud ti panagbalangkantis. Isu ket napnapan kadagiti pagsasalaan iti asideg ti balayna, nga idiay ket nagobserba kadagiti amin manipud ti nasayet a panagsalsala aginggana ti kuadrilia. Tapno makasapul ti nayon a kuarta isu ket nagaw-awit kadagiti uging idiay Storyville, ti naidayegan a distrito ti panagbalangkantis, ken nagdengdengngeg kadagiti nagtoktokar a banda kadagiti bordelo ken pagsasalaan, a naipangpangruna idiay Pete Lala nga idiay ket nagpabpabuya ni Joe "King" Oliver ken dagiti dadduma a nadayeg a musikero ket bumisitada tapno agdayyeng.
Kalpasan idi nagikkat iti Eskuela Fisk idi agtawen iti sangapulo ket maysa, timmipon ni Armstrong iti kuartet ti lallaki a nagkankanta kadagiti kalsada tapno makasapul ti kuarta. Ngem isu ket nangrugrugi met a narairo. Kinuna ti agay-ayam iti koronet a ni Bunk Johnson a sinusuruanna ni Armstrong (agtawen idi ti 11) nga agtokar babaen ti panagdengngeg idiay Tonk ni Dago Tony idiay New Orleans,[6] uray no kadagiti naladladaw a tawenna ni Armstrong ket nangited ti daytoy a pammadayaw kenni Oliver. Ni Armstrong ket saan unay a naglaglagip iti kinaubingna a kas dagiti kamadian a panawen ngen isu daytoy ti nangalaanna kadagiti inspirasionna, “Iti tunggal kanito nga agkidemak no puypuyotek ti tropetak—Kitkitaen ti puso ti naimbag a duog a New Orleans... Daytoy ket nakaited kaniak iti pagbiagak.”[7]
Isu ket nagtrabaho pay iti imigrante a pamilia ti Lituano-Hudio dagiti Karnofsky, nga addaan iti negosio ti panagala kadagiti basura ken nangited kaniana kadagiti nadumaduma a trabaho. Innalada met isunan ken trinatoda a kas maysa a kameng ti pamilia, gapu ta ammoda met nga isu ket awanan iti ama, ken pinakpakanda ken nagayaywanda kaniana.[8] Isu ket nangsurat met iti panaglaglagip iti relasionna kadagiti Karnofskys a natituluan iti, Louis Armstrong + the Jewish Family in New Orleans, La., the Year of 1907. Iti daytoy inpalagna iti pannakaduktalna a daytoy a pamilia ket suheto met ti diskriminasion babaen dagiti "dadduma a puraw a tattao' dagiti nasionalidad a managrikna a nasaysayaatda ngem ti puli ti Hudio... Agtawenak laeng idi iti pito ngem nalakaak met a nakakita ti saan a nasayaat a panangtrato dagiti Puraw a Tattao iti piman a pamilia ti Hudio a pagtrabtrabahuak."[9] Ni Armstrong ket nagar-aramat iti bitinbitin iti Bituen ni David itiamina a paset tipanagbiagna ken nagsurat met noania tinaadalna manipud kaniada: "kasano ti agbiag—pudno a biag ken determinasion."[10] Ti impluensia dagiti Karnofsky ket nalaglagip idiay New Orleans babaen ti Proyekto Karnofsky, ti saan nga agganganansia a gunglo a naidedikado iti panagawat kadagiti donasion ti instrumento ti musika tapno "maikabil dagitoy kadagiti ima ti maysa a sigagagar nga ubing a saanto idin a makasanay iti nakakaskasdaaw a panagsanay iti panagadal."[11]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kinaynayatanna a maibalikas ti naganna iti Louie. "Kasla iti Louis Armstrong—a inpaletrana ti naganna ti Louis, ngem kinaykayatna a maibaga ti Louie," a linaglagip ni Louie Bellson [1]. Ni Armstrong ket nairehistro idi a kas ni "Lewie" para iti 1920 a Senso ti E.U.. Dagiti nadumaduma a madama a rekord isu ket tinawtawagna ti "Louie" iti entablada, a kas ti 1952 nga "Adda Kadi ti Makaipalawag?" manipud ti madama nga album Idiay Eskandinabia tom.1. Daytoy ket nasken a malaglagip a ti "Lewie" ket isu ti Pranses a pannakabalikas ti "Louis" ken sapasap nga inus-usar idiay Louisiana. Nupay kasta, no isu ket tumawtawag ti bagina iti "Hello Dolly!," binalbalikasna ti naganna a kas ti "Lewis" ("Kumusta, Dolly. Daytoy ket ni Lewis, Dolly"), a binalbalikasna ti 's'.
- ^ Ni Armstrong ket inbagbagana idi a saan segurado ti pannakaipasngayna, ngem nagramrambak ti kasangayna iti Hulio 4. Isu ket kaykanayon a naguted ti tawen iti 1900 no agbitbitl aiti publiko (urayno isu ket nagusar ti 1901 iti bukodna a Social Seguridad ken dagiti daaduma pay a pappapel iti gobierno). A nagus-usar kadagiti dokumento ti Romano Katoliko a Simbaan idi inpabunyag ti apongna a baket, ti agsuksukimat ti musika ti New Orleans a ni Tad Jones ket nangikeddeng ti pudno a panakayanak ni Armstrong a kas idi Agosto 4, 1901. Nga adda dagiti nadumaduma a ebidensia a makapasingked, daytoy a petsa maaw-awaten babaen dagiti eskolar para kenni Armstrong. Ni Armstrong ket awan ti tengnga a naganna, ngem ti 1949 a Time a bariweswes ti magasina ket nangited kaniana ti tengnga a nagan iti Daniel. Dagiti rehistro ti senso ken panagbuniag ket nagpasingked nga isu ket awan ti tengnga a nagan.
- ^ Para iti "kartera a ngiwat."
- ^ The TIME 100. Louis Armstrong. TIME, Stanley Crouch, June 8, 1998. "For many years it was thought that Armstrong was born in New Orleans on July 4, 1900, a perfect day for the man who wrote the musical Declaration of Independence for Americans of this century. But the estimable writer Gary Giddins discovered the birth certificate that proves Armstrong was born Aug. 4, 1901." Naala idi Enero 8, 2009.
- ^ When is Louis Armstrong's birthday? The Official Site of the Louis Armstrong House & Archives.
- ^ Current Biography 1944, pp. 15–17.
- ^ Bergreen, Laurence (1997). Louis Armstrong: An Extravagant Life. New York: Broadway Books. p. 6. ISBN 0-553-06768-0.
- ^ Karnow, Stanley (Pebrero 21, 2001). "My Debt to Cousin Louis's Cornet". The New York Times. Naala idi Enero 10, 2007.
- ^ Armstrong, Louis; Brothers, Thomas (2001). [Louis Armstrong, In His Own Words: Selected Writings iti Liblibro ti Google Louis Armstrong, In His Own Words: Selected Writings] Kitaen ti pateg ti
|url=(tulong). New York: Oxford University Press. p. 8. ISBN 019514046X. Naala idi Enero 24, 2014.
I had a long time admiration for the Jewish People. Especially with their long time of courage, taking So Much Abuse for so long. I was only Seven years old, but I could easily see the ungodly treatment that the White Folks were handing the poor Jewish family whom I worked for. It dawned on me, how drastically. Even 'my race,', the Negroes, the way that I saw it, they were having a little better Break than the Jewish people, with jobs a plenty around. Of course, we can understand all the situations and handicaps that was going on, but to me we were better off than the Jewish people.
- ^ Teachout, Terry. "Satchmo and the Jews" Komentario magasina, 1 Nobiembre 2009.
- ^ "The Karnofsky Project".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Armstrong, Louis. Satchmo: Ti Biagko idiay New Orleans. ISBN 0-306-80276-7
- Armstrong, Louis ken Thomas nga Agkakabsayt a Lallaki. Armstrong, iti Bukodna a Balikas: Napilpili a Sursurat. ISBN 0-19-514046-X
- Bergreen, Laurence "Louis Armstrong: Ti Nalala a Biag" ISBN 0-553-06768-0
- Brothers, Thomas "New Orleans ni Louis Armstrong" ISBN 0-393-06109-4
- Cogswell, Michael. Armstrong: Ti Sarita ti Ruar t Entablada. ISBN 1-888054-81-6
- Elie, Lolis Eric. Ti Surat manipud idiay New Orleans. Kasisigud anaiprenta iti Gourmet. Naiprenta manen iti Best Food Writing 2006, Inurnos babaen ni Holly Hughes, ISBN 1-56924-287-9
- Jones Max and John Chilton. Sarita ni Louis Armstrong. ISBN 0-306-80324-0
- Meckna, Michael. Satchmo: Ti Louis Armstrong nga Ensiklopedia. ISBN 0-313-30137-9
- Storb, Ilse. "Louis Armstrong: Ti Depenitibo a Biograpia". ISBN 0-8204-3103-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Louis Armstrong iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Louis Armstrong iti Wikiquote (Ingles)


text:
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Ni Pyotr Ilyich Tchaikovsky ( /ˈpjɔːtər ɪˈliɪtʃ tʃaɪˈkɒfski/; Ruso: ПëTp Илbи́ч ЧaйkóBckий;[a 1] tr. Ni Pyotr Ilyich Chaykovsky; 7 Mayo 1840 – 6 Nobiembre 1893),[a 2] anglisado a ka ni Peter Ilyich Tchaikovsky ( /ˈpiːtər [awan suporta]/), ket maysa idi a Ruso a komposer a dagiti obrana ket mairaman dagiti simponia, dagiti konsierto, dagiti opera, dagiti balet, ken kamara amusika. Adda kadagitoy ket dagiti kadayegan a konsierto ken teatriko a musika iti klasiko a repertorio. Isu ti immuna a Ruso a komposer a ti musikana ket nakaaramid ti napaut nga impresion ti sangalubongan, nga isu ket nangipadayeg kadagiti panagpabpabuyana a kas bisita a konduktor kadagiti kinaudi a karerrna idiay Europa ken Estados Unidos. Maysa kadagiti panagpabuyana ket idiay immuna akonsierto ti Carnegie Hall idiay Siudad ti New idi 1891. Ni Tchaikovsky ket napadayawan idi 1884 babaen ti Tsar a ni Alejandro III, ken nagunggunaan ti pension ti kabibiagna idi naladaw a tawtawen ti 1880.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ruso: ПëTp Илbи́ч ЧaйkóBckий, tr. Pëtr Il'ich Chaikovskiy IPA: [pʲɵtr ɪlʲˈjitɕ tɕɪjˈkofskʲɪj] ( denggen); kankanayon a "Peter Ilich Tchaikovsky" /ˈpiːtər ˈɪlɨtʃ tʃaɪˈkɒvski/ iti Inggles. Ti nagnaganna ket naisursurat pay ti "Piotr" wenno "Petr"; "Ilitsch", "Il'ich" wenno "Illyich"; ken "Tschaikowski", "Tschaikowsky", "Chajkovskij" ken "Chaikovsky" (ken dagiti dadduma pay a bersion; ti panakaisursurat ket naidumaduma kadagati dadduma a pagsasso). Ti Biblioteka ti Kongreso ket inalagad ti panag-usar a Peter Ilich Tchaikovsky.
- ^ Ti Rusia ket agus-usar pay laeng idi kadagiti daan nga estilo ti petsa idi maika-19 a siglo, a nangipakpakita ti kabibiagna iti 25 Abril 1840 – 25 Oktubre 1893. Adda dagiti nagtaudan ti reporta a petsa ti artikulo a kas daan nga estilo embes a ti baro nga estilo. Dagiti petsa ket naiyebkas ditoy a kapadpada nga estilo a kas dagiti nagtaudan a naggappuanda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Pyotr Ilyich Tchaikovsky iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Pyotr Ilyich Tchaikovsky iti Wikiquote (Ingles)
- Dagiti panangilak-am ti madi a naporma nga IPAc-en
- Pyotr Ilyich Tchaikovsky
- 1840 a pannakaipasngay
- 1893 nga ipupusay
- Dagiti kompositor ti balet
- Dagiti klasiko a kompositor ti musika ti simbaan
- Dagiti kompositor ti opera
- Dagiti romantiko a kompositor
- Honorario a Kamkameng ti Naarian a Kagimongan ti Pilharmoniko
- Dagiti kompositor para iti piano


text:
Hornbostel–Sachs
Ti Hornbostel–Sachs (wenno Sachs–Hornbostel) ket sistem ti pannakaidasig ti instrumento ti musika nga inaramid babaen ni Erich Moritz von Hornbostel ken ni Curt Sachs, ken immuna a naipablaak iti Zeitschrift für Ethnologie idi 1914.[1] Ti maysa nga INggles a pannakaipatarus ket naipablaak iti Warnakan ti Kagimongan a Galpin idi 1961. Daytoy ti kaaduan a maus-usar a sistema ti panangidasig kadagiti instrumento ti musika babaen dagiti etnomusikologo ken organologo (tattao nga agad-adal kadagiti instrumento ti musika).
Nagibatay ni Hornbostel ken ni Sachs kadagiti kapanunitanda iti sistema a naaramid idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ni Victor-Charles Mahillon, ti mangtartaripato kadagiti instrumento idiay Konserbatorio ti Bruselas. Ni Mahillon ket biningbingayna dagiti instrumento kadagiti uppat a nalawana kategoria segun ti kasasaad ti uni a mapataud ti materiales: batong ti angin; kuerdas; kulanit; ken ti bagi ti instrumento. Ni Mahillon ket pinatingganna ti sistemana, para iti kaaduan a paset, kadagiti instrumento a naus-usar iti klasiko a musika ti Europa. Manipud ti daytoy a batayan, ni Hornbostel ken ni Sachs ket pinadakkelda ti sistema ni Mahillon tapno mabalin ti mangidasig kadagiti aniaman nga instrumento manipud ti aniaman a kultura.
Pormal a naimodelo ti Sachs–Hornbostel iti Desimal a Pannakaidasig ti Dewey para kadagiti biblioteka. Daytoy ket addaan kadagiti pannakaidasig iti uppat a kangatuan nga agpang, ken adda met dagiti adu nga agpang iti baba daita, a maidagup iti sumurok a 300 a batayan a katkategoria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tomo 46 (1914) iti Zeitschrift ket magun-od iti online kadagiti nadumaduma a pormat, a kas paset ti dihital nga urnong iti Unibersidad ti Toronto. Ti artikulo babaen ni Hornbostel ken ni Sachs ken mabirukan kadagiti panid ti 553–90.


text:
Sarguelas
Ti sarguelas (Spondias purpurea) ket sebbangan ti mula nga agsabsabong iti pamilia ti kasoy ti Anacardiaceae, daytoy ket patneng dagiti tropikal a ti Kaamerikaan. Daytoy ket naamammuan idiay iti Jocote, a nagtaud manipud ti Nahuatl a balikas ti xocotl, a kayatna a saoen ket "prutas." [1] Dagiti dadduma pay a nagan ket mairaman ti Red Mombin, Purple Mombin, Hog Plum, Ciruela Huesito (Venezuela), Sineguela, ken Siriguela.
Dagiti linaon
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket maysa a basiit agingganna ti kalalainganna a kayo aginggana ti 25 pie a katayag. Dagiti bulongna ket agtinnag iti nabiit a namaga a tiempo, ngem agtinnag laeng kalpasan ti nabiit a panagtubo ti baro a bulbulong; dagitoy ket pinnado, nga adda dagiti 7-23 a bulbulong, ti tunggal maysa a bulong ket 3–5 sentimetro ti kaatiddogna ken 1.5–2 sentimetro ti kaakabana. Dagiti sabong ket babassit, nalabbasit-morado, a napataud kadagitidakkel a panikula. Ti bunga ket naimas a makan nga immitlog a drupa, iti 3–5 sentimetro a kaatiddog ken 2-3.5 sentimetro a kaakaba, no maluon daytoy ketnalabbasit (mabalin pay a duyaw) ken aglaon ti maysa a dakkel a bukel.
Daytoy ket adu itan a naimuyongan kadagiti tropikal a rehion iti lubong para iti naimas a bungana, ken daytoy pay ket [[Naipayammo a sebbangan|naturalisado] kadagiti dadduma pay a lugar, a mairaman idiay Filipinas ken Nigeria. Adda metten dagiti nadumaduma a napilpili a kultibar para iti kasayaat tibungana. Daytoy ket adu a masarakan idiay Hamaika ken Tengnga nga Amerika.
Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bunga ket kankanayon a makmakan a naluom, mabalin pay a makan nga adda wenno awan ti ukisna. Daytoy ket sagpaminsan pay a makmakan a naata nga insawsaw ti asin ken suka wenno tubbog ti dalayap.
Idiay Haiti, daytoy ket naamammuan idiay a kas ti 'siwèl' ket naiwarwaras daytoy kadagiti lugar ti kabambantayan iti pagilian, a naipangpangruna idiay akin-amianan ken akin-abagatan a kabambantayan.
Ti maysa akadawyan a luto idiay El Salvador ket mairaman harabe nga inaramid iticuisine consists of a syrup made of panela, sarguelas ken mangga.
Ti maymaysa a dakkel a bukelna, a kaaduan a mangpunno ti bungana, ket saan a mabalin a kanen.
Kultural a kinapangruna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti "Pacto del Jocote", a tulagan ti kappia ket napirmaan idi idiay Costa Rica idi Abril 11, 1842 iti sirok ti kayo ti sarguelas idiay Alajuela ni Francisco Morazan ken ni Vicente Villaseñor a nangbaliktad ti gobierno ni Braulio Carrillo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Sarguelas iti Wikimedia Commons
- Miller, A and Schall, B. 2005. Domestikasion dagiti Mesoamerikano a naimuyongan nga agbungbunga a kayo ti Spondias purpurea. PNAS 102:12801–12806
- Purple Mombin


text:
Aguinaldo, Ifugao
Ti Aguinaldo ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Ifugao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Aguinaldo ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.[2]
- Awayan
- Bunhian
- Butac
- Chalalo
- Damag
- Galonogon
- Halag
- Itab
- Jacmal
- Majlong
- Mongayang
- Posnaan
- Ta-ang
- Talite
- Ubao
- Buwag
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ifugao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Ifugao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 10 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
William Lawrence Bragg
Ni William Lawrence Bragg (31 Marso 1890 – 1 Hulio 1971) ket naipasngay idi idiay Australia a Briton a pisiko ken kristalograpo ti Rayo-ekis, nakaduktal (1912) ti linteg ni Bragg iti dipraksion ti Rayo-ekis, nga isu daytoy ti batayan para iti panangikeddeng iti estruktura ti kristal. Isu tinakikadu a nangabak (kaduana ti amana, William Henry Bragg) iti Premio Nobel iti Pisika idi 1915: "Para kadagiti serbisioda ity panangusig iti estruktura ti kristal babaen ti pamay-an iti Rayo-ekis"[1] ti maysa a nangruna nga agpang iti panagparang-ay iti kristalograpia ti Rayo-ekis. Iti agdama, ni Lawrence Bragg ket isu ti kaubingan a Nobel a Laureado, nga isu ket nakaawat iti gunguna idi agtawen iti 25.[2] Isu idi ti direktor ti Laboratorio Cavendish, Cambridge, idi naireporta ti pannakaduktal ti estruktura ti DNA babaen ni James D. Watson ken ni Francis Crick idi Pebrero 1953.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Premio Nobel iti Pisika idi 1915". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2008-10-09.
- ^ "Dagiti KInapudno dagiti Laureado iti Nobel". Pundasion ti Nobel. Naala idi 2013-03-16.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Immuna a naipablaak a sarsarita iti DNA
- Nobelprize.org – Ti Premio Nobel iti Pisika idi 1915
- Biograpia ti Nobel


text:
Wikipedia:VisualEditor/Dagiti apat ti teklado
- VisualEditor
- Pagibagaan a panid (Ilokano)
- Pagibagaan a panid (Ingles) - idiay MediaWiki
- Apay a maararamid daytoy?
- Dokumentasion:
- Masansan a salsaludsod (Ingles) - idiay MediaWiki
- Panagrang-ay:
- Dagti linawas ken binulan a reporta ti kasasaad (Ingles) - idiay MediaWiki
- WMF Roadmap (Ingles) - idiay MediaWiki
- Inheniera a gangandat ti WMF, 2013-2014 (Ingles) - idiay MediaWiki
- Alagaden ti agar-aramat / Panag-usar
- Dagiti apat ti teklado
- TemplateData
- Pagsursuruan ti TemplateData
- Sentral a Pagipatarusan - idiay MediaWiki
- Kangrunaan a panid ti panagsukisok (Ingles) - idiay Meta
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
babaen ti tipo ti agar-aramat, a kas % kadagiti amin a inurnos babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
a kas % kadagiti amin nga inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos
- Dagiti inoras nga inurnos, VisualEditor vs. wikitext
patingga a bilang dagiti inurnos, babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inaldaw a nga agur-urnos babaen ti UI
babaen ti tipo ti agar-aramat
- Dagiti inoras a naipasubli a pabagbalbaliw
babaen ti tipo ti panangisubli
-
(amin a pagkitaan
- Pagipadasan ti kinaudi a bersion ti VisualEditor - idiay MediaWiki
- Bugzilla
Daytoy a panid ket ipakitana dagiti nadumaduma a panagbilin ti bao (mouse) ken teklado (keyboard) a masuportaran babaen ti VisualEditor. No adda dagiti mapanonotyo para kadagiti baro a naserbi a panagbilin, wenno makakita kadagiti problema kadagiti adda, pangngaasi nga ipakaammo kaniami idiay pagibagaan a panid.


text:
PANANGTALDIAP ITI NAPALABAS
Joseph Priestley
“Gapu iti kinasigo, kinagagar, trabaho, ken kinaimbagna; iti kasta unay a kinausiosona iti amin a pisikal, moral, ken sosial a banag; iti pasetna iti siensia, teolohia, pilosopia, ken politika; iti karkarna a panangsuportarna iti Rebolusion [dagiti Pranses], ken iti nakakaasi a pakasaritaan dagiti di nainkalintegan a panagsagabana, isu ket maikari nga agbalin a bannuar iti maika-18 a siglo.”—Frederic Harrison, pilosopo.
ANIA dagiti naisangsangayan unay a naaramidan ni Joseph Priestley? Dagiti nadiskobre ken insuratna ket nangimpluensia iti panangmatmat dagiti umili iti papel ti gobierno, iti kinasiasino ti Dios, ken uray iti angin nga ang-angsentayo.
Maipapan man iti siensia wenno relihion ti isursurat idi ni Priestley, dagiti teoria ken tradision ket dina inawat gapu kadagiti naammuanna nga ebidensia ken kinapudno. Kitaentayo no kasano.
TI PANANGBIROKNA ITI KINAPUDNO ITI SIENSIA
Pagay-ayat laeng idi ni Joseph Priestley dagiti banag a nainaig iti siensia. Ngem kalpasan a naam-ammona ti Americano a sientista a ni Benjamin Franklin idi 1765, rinugianna ti nageksperimento iti elektrisidad. Iti simmaruno a tawen, nagbilib unay dagiti padana a sientista kadagiti nadiskobrena isu a pinilida nga agbalin a kameng ti prestihioso a Royal Society of London.
Ti chemistry ti simmaganad a nangiturongan ni Priestley iti atensionna. Iti ababa a tiempo, nadiskobrena ti sumagmamano a baro a gas, agraman ti ammonia ken nitrous oxide (laughing gas). Pinaglaokna pay ketdi ti danum ken ti carbon dioxide isu a naimbentona ti carbonated water.
Idi 1774, bayat nga ageks-eksperimento idiay makin-abagatan nga England, naisina ni Priestley ti maysa a naidumduma a gas a mangparangrang kadagiti magangtan a kandela. Idi agangay, nangikabil iti 57 a gramo (60 ml) iti dayta a gas ken maysa nga utot iti maysa a garapon. Mamindua a napapaut ti biag ti utot no ikompara iti kaadda dayta iti garapon nga ordinario laeng nga angin ti linaonna! Dayta a gas ket linang-ab a mismo ni Priestley ken kinunana a “nalaklaka ti panagangesna kalpasanna.”
Nadiskobre ni Joseph Priestley ti oxygen. * Ngem pinanagananna dayta iti dephlogisticated air ta impagarupna a nadiskobrena ti ordinario nga angin nga awanan iti phlogiston, maysa a maipagarup a substansia a manglapped kano iti kombustion wenno uram. Nupay kamali ti konklusion ni Priestley, adu latta ti mangibilang iti dayta a nadiskobrena a kas ti “kasayaatan kadagiti naaramidanna iti intero a panagbiagna.”
TI PANAGBIROKNA ITI KINAPUDNO ITI RELIHION
No kasano a namati ni Priestley a dagiti datin a teoria ket makalapped iti nasientipikuan a kinapudno, namati met a ti tradision ken doktrina ket makalapped iti narelihiosuan a kinapudno. Nakalkaldaang ta bayat a birbirokenna ti pannakaammo maipapan iti Biblia iti unos ti panagbiagna, inakseptarna ti dadduma nga ideya a maikontra iti pudno nga isursuro ti Biblia. Kas pagarigan, adda idi tiempo a dina patien a ti Biblia ket namilagruan nga impaisurat ti Dios. Dina met inakseptar ti pannursuro ti Biblia a nagbiag ni Jesus idiay langit sakbay nga immay ditoy daga.
“No ti siensia ket ti panagbirok iti kinapudno, ni ngarud Priestley ket maysa a pudno a sientista.”—Katherine Cullen, biologist
Iti kasumbangirna, imbutaktak ni Priestley dagiti di umiso a narelihiosuan a pannursuro a patien dagiti nalatak a relihion idi panawenna ken uray ita. Insuratna a ti kinapudno nga insuro ni Jesus ken dagiti pasurotna ket nalaokan idi agangay kadagiti di umiso a pannursuro—agraman ti Trinidad, di ipapatay ti kararua, ken ti panagdaydayaw kadagiti imahen, nga iti kinaagpaysuanna ket iparparit ti Biblia.
Nakapungtot dagiti Ingles a kailian ni Priestley gapu kadagiti narelihiosuan nga ideyana ken iti panangsuportarna kadagiti rebolusion dagiti Americano ken Pranses. Idi 1791, adda bunggoy a nangdadael iti balay ken laboratoriona isu nga idi agangay, nagkamang idiay United States. Nupay kangrunaanna a malaglagip gapu kadagiti nadiskobrena iti tay-ak ti siensia, namati ni Joseph Priestley a ti panagadal maipapan iti Dios ken iti panggep ti Dios ket “dakkel a pakaidayawan ken nakapatpateg.”
^ par. 10 Kasakbayanna, ti Swedish a chemist a ni Carl Scheele naisinanan ti oxygen ngem dina naipablaak ti nadiskobrena. Idi agangay, ti French a chemist a ni Antoine-Laurent Lavoisier ti nangpanagan iti dayta kas oxygen.


text:
Estoria 30: Ti Dumardarang a Kayo
NADANDANON ni Moises inggana idiay bantay ti Horeb nga agbirbirok ti ruot para iti karkarnerona. Ditoy a nakitana ti dumardarang a kayo a bassit, ngem saan met a maur-uram!
Idi immasideg, maysa a timek ti naggapu iti kayo a kunkunana: ‘Saankan nga umasideg unay. Ikkatem dagiti sapatosmo, ta agtaktakderka iti nasantuan a disso.’ Ti Dios ti agsasao babaen iti maysa nga anghel, gapuna nga inapput ni Moises ti rupana.
Kuna ti Dios: ‘Nakitak ti panagsagsagaba ti ilik idiay Egipto. Innak a wayawayaan ida, ket sika ti ibaonko a mangipanaw ti ilik manipud Egipto.’
Ngem kuna ni Moises: ‘Nakurapayak a tao. Kasano a maaramidak daytoy? Ken siasinonto ti ibagak a nangibaon kaniak?’
‘Daytoyto ti kunaem,’ insungbat ti Dios. ‘‘ ‘Ni JEHOVA, ti Dios ni Abraham, ti Dios ni Isaac ken ti Dios ni Jacob ti nangibaon kaniak kadakayo.” ’ Ket innayon pay ni Jehova: ‘Isu daytoy ti naganko iti agnanayon.’
Ket inikkan ni Jehova ti pannakabalin ni Moises nga agaramid kadagiti datdatlag, di la ket ta di mamati dagiti Israelitas kenkuana. Umuna impurruak ni Moises ti sarukodna iti daga, ket nagbalin nga uleg. Sumaganad, ni Jehova imbagana ken Moises nga ikabilna ti imana iti uneg ti badona. Dayta ti inaramidna, ket idi nga inruarna, kasla daytat’ naaddaan ti dakes a sakit a maawawagan ti kukutel. Kalpasanna ni Jehova inikkanna ni Moises ti pannakabalin a mangaramid ti maikatlo a datdatlag. Iti kamaudiananna kuna ni Jehova: ‘No aramidemto dagitoy a datdatlag, patienton dagiti Israelitas nga imbaonka.’
Kalpasan dayta nagawid ni Moises ket kunana ken ni Jetro: ‘Pangngaasim ta palubosannak nga agsubli kadagiti kakabagiak idiay Egipto ken kitaek no kasanoda.’ Gapuna ni Jetro pinalubosanna ni Moises, ket nagsubli ni Moises idiay Egipto.
Exodo 3:1-22; 4:1-20.
Dagiti Saludsod
- Ania ti nagan ti bantay iti ladawan?
- Ania ti karkarna a nakita ni Moises idi napan idiay bantay a kaduana dagiti karnerona?
- Ania ti kuna ti timek a naggapu iti dumardarang a kayo, ken makintimek iti dayta?
- Ania ti insungbat ni Moises idi imbaga kenkuana ti Dios nga isu ti mangiruar kadagiti adipen ti Dios idiay Egipto?
- Ania ti imbaga ti Dios nga isungbat ni Moises no damagen dagiti tattao no siasino ti nangibaon kenkuana?
- Kasano a mapaneknekan ni Moises a ti Dios ti nangibaon kenkuana?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Exodo 3:1-22.
Kasano a ti kapadasan ni Moises ipatalgedna kadatayo a tulongannatayo ni Jehova uray no mariknatayo a saantayo a kualipikado a mangitungpal iti teokratiko nga annongen? (Ex. 3:11, 13; 2 Cor. 3:5, 6)
- Basaenyo ti Exodo 4:1-20.
Ania ti napasamak a panagbalbaliw iti kababalin ni Moises bayat ti 40 a tawen a panagyanna idiay Midian, ket ania ti maadal iti daytoy dagidiay gumawgaw-at kadagiti pribilehio iti kongregasion? (Ex. 2:11, 12; 4:10, 13; Mik. 6:8; 1 Tim. 3:1, 6, 10)
Uray no disiplinaennatayo ni Jehova babaen ti organisasionna, ania a panagtalek ti maadaltayo iti ehemplo ni Moises? (Ex. 4:12-14; Sal. 103:14; Heb. 12:4-11)


text:
INDONESIA
Nakallalagip a Kombension
IDI Agosto 15-18, 1963, ginasut nga agibumbunannag manipud iti intero a pagilian ken 122 a kakabsat manipud kadagiti sabali a pagilian ti nagtataripnong iti siudad ti Bandung, West Java, para iti “Agnanayon a Naimbag a Damag” nga Asamblea. Dayta ti kaunaan nga internasional nga asamblea a naangay iti Indonesia.
Iti panagsagana para iti dayta nga okasion, adu a problema ti masapul a sanguen dagiti kakabsat. Namitlo a nabaliwan ti pakaangayan ti asamblea gapu iti selebrasion ti Independence Day ti pagilian. Gapu iti agtultuloy nga ingingina dagiti gagatangen, ingngato ti gobierno iti 400 a porsiento ti plete. Gapuna, maysa a brother ti nagnagna iti innem nga aldaw tapno laeng makapan iti pagasambleaan. Lima nga aldaw met a naglugan ti 70 a delegado manipud Sulawesi kadagiti bangka a napusek iti pasahero tapno laeng makaatenderda.
Iti kombension, maragragsakan dagiti kakabsat a taga-Indonesia a makaam-ammo kadagiti kakabsat manipud iti sabali a pagilian, a pakairamanan ti dua a miembro ti bagi a manarawidwid a da Frederick Franz ken Grant Suiter. Kuna ti maysa a delegado manipud iti sabali a pagilian: “Nakaragragsak dagiti kakabsat ditoy; agkakatawa ken nakaisemda a kanayon.”
Nasurok a 750 ti immatender iti asamblea, ken 34 ti nabautisaran. “Daytoy a nakapatpateg a taripnong ti nangtignay kadagiti interesado a mangawat iti kinapudno,” kinuna ni Ronald Jacka. “Ad-adda a rimmegta dagiti kakabsat a mangaramid iti trabaho nga intalek ti Dios.”
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay a Mangang-angaykami Kadagiti Dadakkel nga Asamblea?
Tinawen nga agtataripnongkami para iti tallo nga espesial nga okasion. Kasanoka a magunggonaan kadagitoy?


text:
1963
Ti 1963 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 15 – Helen Hunt, Amerikana nga aktres
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 25 – Maria Gracia Padaca, Filipina a politiko
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 17 – Richard Barthelmess, Amerikano nga aktor (naipasngay 1895)


text:
Christian Wulff
Ni Christian Wilhelm Walter Wulff (Panangibalikas nga Aleman: [ˈkʁɪstjan ˈvɪlhɛlm ˈvaltɐ vʊlf]; naiyanak idi 19 Hunio 1959) ket maysa nga Aleman a politiko ken abogado. Nagserbi a kas ti Presidente iti Alemania manipud idi 2010 aginggana ti 2012. Maysa a kameng iti Kappon ti Demokrata a Kristiano, nagserbi a kas ti Kangrunaan a Ministro iti estado iti Ababa a Sahonia manipud idi 2003 aginggana idi 2010.[1] Nabutusan isuna a kas Presidente iti 30 Hunio 2010 a panagbutos ti presidente, nga inabakna ti kasupiatna a kandidato a ni Joachim Gauck ken nadagdagus a nagtakem iti opisina,[2] uray no saan pay a nagsapata aginggana idi 2 Hulio.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Curriculum vitae ti Kangrunaan a Ministro a ni Christian Wulff – Opisina iti Kangrunaan a Ministro
- ^ "Christian Wulff zum Bundespräsidenten gewählt". Opisial a Sapot ti Pagsaadan iti Aleman a Bundestag. 30 Hunio 2010. Naala idi 30 Hunio 2010.
Mit der Annahme der Wahl hat Wulff zugleich sein neues Amt angetreten.
- ^ Buergin, Rainer; Parkin, Brian (30 Hunio 2010). "Ti Presidente a Kandidato ni Merkel a ni Wulff ket Nangabak iti Maikatlo a Paset ti Panagbutos". Bloomberg Businessweek. Naala idi 30 Hunio 2010.
Ni Wulff, nga isu ket addan ti asawa ken maysa nga anak a babai ken maysa nga anak a lalaki, ket maisapatan intono 2 Hulio.


text:
SIERRA LEONE KEN GUINEA
2002-
2013 Nabiit Pay a Panagrang-ay (Paset 2)
Panangtulong Kadagiti Tuleng
Sigun iti maysa a pattapatta, agarup 3,000 agingga iti 5,000 a tattao ti tuleng iti Sierra Leone ken ginasut met iti Guinea. Gapu ta ‘pagayatan ni Jehova a maisalakan koma dagiti amin a kita ti tattao,’ kasano ngarud a “mangngeg” dagiti tuleng ti naimbag a damag?—1 Tim. 2:4.
Ni Michelle Washington a misionera manipud Gilead ket simmangpet iti Sierra Leone idi 1998. Kunana: “Naibaonkami ken ni lakayko a Kevin iti kongregasion nga adda uppat a tuleng a tumabtabuno. Gapu ta ammok ti American Sign Language, kayatko a tulongan ida. Inawisnak ti sanga nga opisina nga ag-interpret kadagiti gimong ken asamblea para kadagiti tuleng ken impakaammoda daytoy a probision kadagiti kabangibang a kongregasion. Nangyurnos met ti sanga nga opisina kadagiti sign-language class para kadagiti agibumbunannag nga interesado a tumulong kadagiti tuleng. Rinugianmi ti nagbirok kadagiti tuleng a tattao iti komunidad ken inyadalanmi ida iti Biblia. Adu a tattao ti nangapresiar kadakami gapu ta nakitada ti panagreggetmi a mangtulong kadagiti tuleng. Ngem adda met dagiti saan a maragsakan iti ar-aramidenmi. Maysa a pastor a mangisursuro kadagiti tuleng ti nangibaga nga ‘ulbodkami a mammadto.’ Pinakdaaranna dagiti tuleng ken ti pamiliada a liklikandakami. Dadduma ti nabagaan a no makikaduada kadakami, saandan a maikkan iti pinansial a tulong. Dagus a nabingay dagiti tuleng iti dua a grupo: dagidiay saan a makaam-ammo kadakami ken sumupsuporta iti pastor, ken dagidiay makaam-ammo kadakami ken saan a sumupsuporta iti pastor. Dadduma iti maikadua a grupo ti dimmasig iti kinapudno agingga a nagpabautisarda.”
Kas pagarigan, nayanak a tuleng ni Femi ken dagiti laeng simple a senias ti ammona. Pagsuspetsaanna ti amin—nangruna dagiti makangngeg a tattao—ken panagriknana ket saan a naragsak ken saan a maipatpateg. Idi kuan, nakipagadal iti Biblia kadagiti kakabsat iti sign-language group. Di nagbayag, regularen a tumabtabuno kadagiti gimong ken agad-adalen iti sign language. Rimmang-ay ni Femi agingga a nagpabautisar ken naragsak itan a mangisursuro iti kinapudno kadagiti dadduma pay a tuleng.
Idi Hulio 2010, nagbalinen a kongregasion ti Freetown American Sign Language group. Adda met dagiti sign-language group iti Bo ken Conakry.
Napanglaw Ngem “Nabaknang iti Pammati”
Ipakita ti Biblia a napanglaw ti kaaduan a Kristiano idi umuna a siglo. Insurat ni adalan a Santiago: “Saan aya a ti Dios pinilina dagidiay napanglaw maipapan iti lubong tapno agbalinda a nabaknang iti pammati?” (Sant. 2:5) Ti pammati ken Jehova ti nangyeg met iti liwliwa ken namnama kadagiti kakabsat iti Sierra Leone ken Guinea.
Pammati ti nangtignay iti adu a napanglaw a pamilia a Saksi kadagiti nasulinek a lugar nga agurnong iti sumagmamano a bulan tapno matabunuanda ti maysa a kombension distrito. Nagmula ti dadduma tapno adda pangalaanda iti pagpleteda. Naglilinnetlet dagiti grupo a buklen ti 20 agingga iti 30 a delegado iti babassit a trak. Napudot, natapok, ken nataltag ti biahe a nagpaut iti 20 nga oras wenno ad-adu pay. Nawatiwat ti pinagna ti dadduma a delegado. Kinuna ti maysa a kabsat: “Pinagnami ti umuna a 80 a kilometro a napan iti kombension nga awit-awitmi ti adu a saba. Inlakomi dagitoy iti dalan tapno lumag-an ti awitmi ken adda pagpletemi iti trak agingga iti pagkombensionan.”
Pammati met ti nangtignay iti adu a kakabsat a manglaban iti sulisog a mapan kadagiti nabakbaknang a pagilian. “Agtalekkami nga ipaay ni Jehova dagiti kasapulanmi,” kuna ni Emmanuel Patton, a nagraduar iti Bible School for Single Brothers. “Mariknami a nakapatpateg ti panagserbimi gapu ta agnanaedkami iti pagilian nga agkasapulan iti adu a manangaskasaba iti Pagarian.” (Mat. 6:33) Agserserbi itan ni Emmanuel kas panglakayen iti kongregasion, ket nakaregregtada ken baketna a Eunice nga agserserbi ken Jehova. Dadduma nga ulo ti pamilia ti saan nga agabrod tapno mataginayon ti panagkaykaysa ken espiritualidad ti pamiliada. “Diak kayat nga awaten ti trabaho a mangyadayo kaniak iti pamiliak iti napaut a tiempo,” kinuna ni Timothy Nyuma, nga agserserbi kas special pioneer ken suno ti manangaywan iti sirkito. “Pinagbasami ken baketko a Florence dagiti annakmi iti eskuelaan ditoy lugarmi imbes nga iti adayo tapno saan a sabali ti mangaywan kadakuada.”
Impakita ti dadduma a kakabsat ti pammatida babaen ti panangitultuloyda kadagiti Nakristianuan nga aktibidad iti laksid ti nagduduma a pakarigatan. Napaliiw ni Kevin Washington a nadakamat itay: “Adu a kakabsat ti regular a mangaskasaba ken mangas-asikaso kadagiti responsabilidad iti kongregasion uray no adda dagiti problema a no dakami koma ti makapasar, nalabit agaburido ken agtalinaedkami lattan iti balay. Kas pagarigan, dadduma ti addaan iti nakaro a sakit ken awan ti dagus a pagpaagasanda a kas iti dadduma a lugar. Ikagkagumaan ti dadduma ti agsursuro nga agbasa ken agsurat. No agbalinak a kritiko iti panangiparang ti maysa a kabsat iti pasetna, isaludsodko iti bagik: ‘No agtrabahoak iti amin-tiempo, adda nakaro a sakitko, nakapuy ti panagkitak ken awan ti anteohosko, manmano ti literatura a pagsukimatak, ken awan ti koriente, kasta ngata kasayaat ti maaramidak?’”
Kadagitoy ken iti adu pay a pamay-an a dagiti kakabsat iti Sierra Leone ken Guinea idaydayawda ni Jehova. Kas kadagiti Kristiano idi umuna a siglo, irekrekomendada ti bagbagida kas ministro ti Dios “babaen ti panagibtur iti kasta unay, babaen kadagiti rigat, babaen kadagiti panagkasapulan, . . . kas napanglaw ngem mangpabpabaknang kadagiti adu, kas awanan iti aniaman ket kaskasdi a mangtagtagikua iti amin a bambanag.”—2 Cor. 6:4, 10.
Panagtalek iti Nagsayaat a Masanguanan
Nasurok a 90 a tawenen ti napalabas, inreport da Alfred Joseph ken Leonard Blackman a ti Sierra Leone ket ‘purawen maipaay iti pannakaani.’ (Juan 4:35) Agarup 35 a tawen kalpasanna, insurat ni Manuel Diogo iti Guinea, “Adu ti interesado ditoy.” Kombinsido ita dagiti adipen ni Jehova kadagitoy dua a pagilian nga adu pay a tattao ti mangipangag iti naimbag a damag.
Idi 2012, adda 3,479 a timmabuno iti Memorial iti Guinea, nasurok nga uppat ket kagudua a daras nga ad-adu ngem iti dagup a bilang dagiti agibumbunannag iti dayta a pagilian. Iti 2,030 nga agibumbunannag iti Sierra Leone, 7,854 ti timmabuno iti Memorial, dandani uppat a daras nga ad-adu ngem iti bilang dagiti agibumbunannag. Ti maysa a nabayagen a Saksi a timmabuno iti rabii ti Memorial ket ti special pioneer a ni Winifred Remmie nga agtawen iti 93. Simmangpetda ken lakayna a Lichfield iti Sierra Leone idi 1963. Kalpasan ti 60 a tawen iti amin-tiempo a serbisio, agserserbi pay laeng ni Winifred kas special pioneer. Kinunana: “Siasino ti mangipagarup a ti Sierra Leone ket maaddaan iti adu ken naregta nga agkakabsat iti naespirituan. Nupay baketakon, maragragsakanak pay laeng a makiraman iti daytoy a panagrang-ay.” *
Dagiti Saksi ni Jehova iti Sierra Leone ken Guinea marikriknada met ti kas iti nayebkas ni Winifred. Kas kadagiti nagdadakkel ken mapadpadanuman a kayo, determinadoda nga agtultuloy nga agbunga a pakaidayawan ni Jehova. (Sal. 1:3) Iti bileg ni Jehova, itultuloyda nga iwaragawag ti pudpudno a namnama ti sangatauan—ti “nadayag a wayawaya ti annak ti Dios.”—Roma 8:21.
^ par. 16 Natay ni Winifred Remmie bayat a maisagsagana daytoy a salaysay.


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Kasapulan Pay ti Ad-adu a Manangaskasaba
Nakadanon ti Naimbag a Damag Kadagiti Nasulinek a Lugar
Idi agangay, adu pay a misionero ti simmangpet a pakairamanan da Pete Paschal, Amos ken Barbara Parker, Richard ken Belva Stoddard, a nagserbi idi idiay Bolivia, ken da Jesse ken Lynn Cantwell manipud Colombia. Timmulong dagitoy a misionero tapno ad-adda pay a rumang-ay ti trabaho a panangasaba. Idi 1973, nagsaknapen ti trabaho a panangisuro iti Biblia kadagiti ili ken siudad iti Dominican Republic, ngem saan pay a nakadanon ti naimbag a damag kadagiti nasulinek a lugar. Gapuna, naaramid dagiti urnos tapno maipaay ti naespirituan a kasapulan dagidiay agnanaed kadagiti nasulinek a lugar. Sidadaan a nagboluntario ti 19 a regular pioneer idi nayawis ti dua a bulan a panangasaba iti adayo a lugar. Iti nagbaetan ti Disiembre 1973 ken Enero 1977, naibaon dagiti grupo ti papayunir kadagiti lugar a manmano wenno saan pay a nakasabaan.
“Suktanda dagiti intedmi a publikasion kadagiti manok, itlog, ken prutas”
Inyestoria ti maysa a payunir a nakiraman iti daytoy espesial a trabaho: “Kalpasan ti agmalem a panangyam-ammo iti mensahe ti Biblia ken panagited iti literatura kadagiti tattao, sumarungkarkami a dagus iti kabigatanna kadagidiay naginteres. Gapu ta awan unay makukuarta dagiti tattao, suktanda dagiti intedmi a publikasion kadagiti manok, itlog, ken prutas. Agyamyamankami ken Jehova ta dikam pulos nabisinan.” Adu kadakuada ti damoda a mangngeg ti pannakaibasa ti Biblia. No dadduma, ibagbaga dagiti lider ti relihion kadagiti tattao a ni Jehova ket isu ti Diablo. Nasdaawda idi binasada dagiti teksto iti Biblia kas koma iti Salmo 83:18: “Sika, nga agnagan Jehova, sika laeng ti Kangatuan iti intero a daga”! Iti dadduma a lugar, nakaad-adu ti interesado isu a nayurnos dagiti maaramid a palawag iti publiko.
Kasapulan ti Ad-adu Pay a Misionero ken Baro a Sangay
Idi Septiembre 1979, simmangpet iti Dominican Republic da Abigail ken Georgina Pérez nga agassawa a misionero. Nadutokan ni Abigail kas manangaywan iti sirkito. Idi 1987, simmangpet met dagiti nagraduar iti Gilead a da Tom ken Shirley Dean tapno sumuporta iti trabaho a panangasaba. Rimang-ay pay ti trabaho gapu iti adu nga special full-time servant manipud Puerto Rico. Idi Agosto 1988, simmangpet da Reiner ken Jeanne Thompson iti Dominican Republic, ti maikalima a nakaidestinuanda kas misionero.
Idi 1989, agpromedion iti 11,081 ti bilang dagiti agibumbunannag, ken 20,494 ti naireport a panangyadal iti Biblia a pakakitaan iti masanguanan a panagrang-ay. Ngem adda dagiti karit. Kas pagarigan, nausar a naimbag ti pasdek ti sangay, ngem iti ngudo ti dekada 1980, agkurangen ti pasilidad. “Nakail-ileten,” kuna ni Reiner Thompson, “isu a masapul pay idi ti agbirok kadagiti pagdagusan iti ruar ken agusar kadagiti bodega iti nadumaduma a paset ti siudad.”
“Narigat ti agbirok iti nasayaat a lugar a pangipatakderan iti baro a sangay,” intuloy ni Reiner. “Ngem kinontaknakami ti maysa a negosiante a nakadamag nga agbirbirokkami iti lote. Imbagana nga adda dagiti napintas a lotena nga ilakona laeng kadagiti Saksi ni Jehova. Dakkel idi ti negosiona a pagdaitan ket Saksi ni Jehova ti sekretariana ken ti dadduma nga empleadona. Iti adu a tawen, nagustuanna unay ti naisangsangayan a kinamapagtalkan ken nadayaw a konduktada. Dakkel ti panagraemna kadagiti Saksi ni Jehova isu a naglaka ti panangilakona iti lote.” Nagatang dayta idi Disiembre 1988, ken ti tallo pay a kaabayna a lote kalpasanna. Siam nga ektaria amin ti nakaipatakderan ti sangay ken ti kaabayna nga Assembly Hall.
Ginasut a boluntario manipud iti uneg ken ruar ti pagilian ti timmulong iti pannakaibangon ti baro a sangay ken Assembly Hall. Naidedikar dagitoy a pasilidad idi Nobiembre 1996. Immay dagiti kameng ti Bagi a Manarawidwid a da Carey Barber, Theodore Jaracz, ken Gerrit Lösch ken nakiramanda kadagiti aktibidad iti aldaw ti dedikasion. Iti sumaganad nga aldaw, adda dagiti naangay nga espesial a programa iti dua kadagiti kadadakkelan nga estadium ti pagilian, ken nasurok a 10,000 ti pimmasiar iti baro a pasilidad ti sangay.
‘Iyaallatiw iti Macedonia’
Saan a kompleto ti pakasaritaan dagiti adipen ni Jehova iti Dominican Republic no saan a maisalaysay ti maipapan iti adu a Saksi nga immakar iti daytoy a pagilian nga addaan iti dakdakkel a panagkasapulan. Naparegta dagiti kakabsat idi nadamagda a nabunga daytoy a teritoria ta adu ti iyad-adalan ti maysa nga agibumbunannag. Gapuna, adu ti arigna ‘immallatiw iti Macedonia’ iti ngudo ti dekada 1980. (Ara. 16:9) Inyes-estoria dagitoy a boluntario a nakaragragsak ti makiraman iti trabaho a panagani iti Dominican Republic. Kas resultana, nakaad-adu ti immakar idi dekada 1990.
Kas pagarigan, da Stevan ken Miriam Norager manipud Denmark ket agserserbin iti Dominican Republic sipud idi 2001. Sakbay dayta, maysa ket kagudua a tawenen a nagserbi ditoy ni Miriam a kadua ni manangna. Ania ti nangtignay iti agassawa nga umakar iti adayo a pagilian a sabali ti kultura ken lengguahena? “Nabileg ti espiritualidad ti dimmakkelanmi a pamilia. Special pioneer dagiti nagannakmi,” kuna ni Miriam, “ket idi adda annakdan, nagserbida kas regular pioneer. Kanayon nga imparparegta dagiti dadakkelmi nga aramidenmi ti amin a kabaelanmi iti amin-tiempo a panagserbi para ken Jehova.”
Manipud idi 2006, agserserbin da Stevan ken Miriam kas special pioneer ken adun ti natulonganda a mangammo iti kinapudno. “Nakaad-adu dagiti bendision,” kuna ni Stevan. “Aniaman ti pakarigatanmi wenno parikut iti salun-atmi, kasla awan dagita no idilig iti nagsasayaat a kapadasanmi ken iti marikriknami a rag-o iti panangtulong kadagiti napasnek a tattao a mangammo ken mangayat ken Jehova. Naaddaankami pay iti adu a naayat a gagayyem a kas iti maysa a dakkel a pamilia. Gapu iti panagserbimi iti Dominican Republic, nasursuromi ti agpakumbaba ken aganus. Ken gapu ta simple laengen ti panagbiagmi, bimmileg ti pammati ken panagtalekmi ken Jehova.”
Maysa ni Jennifer Joy iti adu a babbalasang manipud iti sabali a pagilian a nagboluntario iti Dominican Republic. Idi 1992, binisita ni Jennifer ti antina a ni Edith White a nabayagen a misionera. Nakitana a nabunga ti trabaho a panangasaba ken naam-amona ti dadduma a babbalasang a naggapu iti sabali a pagilian nga immakar ditoy tapno agserbi iti lugar nga addaan dakdakkel a panagkasapulan. “Managbabainak ken kurang ti kompiansak iti bagik,” kuna ni Jennifer. “Ngem pinanunotko, ‘No kayada, baka kayak met.’”
Maysa la idi a tawen ti implano ni Jennifer a panagyan iti Dominican Republic, ngem nasurok itan a 20 a tawen nga agserserbi ditoy. Natulonganna ti adu kadagiti iyad-adalanna iti Biblia nga agbalin nga adipen ni Jehova. Maragragsakan ni Jennifer a mangsupsuporta iti teritoria ti sign language ken timmulong pay iti pannakaisagana ti kurikulum kadagiti klase iti panagadal iti dayta a lengguahe.
“Inay-aywanannak ni Jehova agingga ita, isu nga apay koma a pagduaduaak nga aywanannakto iti sumaganad a tawen?”
Kasano a supsuportaran ni Jennifer ti bagina? “Agaw-awidak idiay Canada tapno agtrabaho iti sumagmamano a bulan iti kada tawen” inlawlawagna. “Nadumaduma ti nastrekak a trabaho kas iti panagretrato, panag-develop iti retrato, panagpinta iti balay, panagdalus iti opisina, panagaramid iti headlight, ken panagaramid iti karpet. Nagtrabahoak pay kas tour guide, travel agent, maestra iti Ingles, ken interpreter.” Inyarig ni Jennifer ti kasasaadna kadagiti nagkauna nga Israelita. “Nagbiagda iti tunggal sao a rumrummuar iti ngiwat ni Jehova,” kunana. “Imbaga ni Jehova nga aywananna ida, ket inaramidna dayta. Inaldaw nga adda pagtaraonda, ken saan a narunot dagiti kawes ken pallokada. (Deut. 8:3-4) Inkari met ni Jehova nga aywanannatayo. (Mat. 6:33) Inay-aywanannak ni Jehova agingga ita, isu nga apay koma a pagduaduaak nga aywanannakto iti sumaganad a tawen?”
Immabuten iti 1,000 a managsakripisio nga ebanghelisador ti immay ditoy manipud iti nadumaduma a lugar kas iti Austria, Japan, Poland, Puerto Rico, Russia, Spain, Sweden, Taiwan, ken United States. Dagitoy a kakabsat a naggapu iti 30 a nagduduma a nasion ket naikameng kadagiti kongregasion iti American Sign Language (ASL), Chinese, English, Haitian Creole, Italian, Russian, ken Spanish. Kaslada ken apostol Pedro a nagkuna: “Adtoy! Pinanawanmi ti amin a bambanag ket simmursurotkami kenka.”—Mar. 10:28.


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, La Union, Agosto 28 (PIA) -– Agarup 160 nga agad-adal ti elementarya iti ili ti Bauang ti nabenepisiaran ti ‘Busog, Lusog, Talino’ School Feeding Program nga indaulan ti lokal a gobierno ti nasao nga ili.
Dagiti benepisario ket dagititi eskuelaan ti Paringao, Calumbaya, Santiago ken Bauang Central School.
Nakikaysa ti Jollibee Foundation ken Departamento ti Edukasion (DeED) a nangipatungpal iti daytoy a programa. Kayatda a mapasayaat ti salun-at ken nutrision dagiti agad-adal nangnangruna kadagiti ub-ubbing nga ‘undernourished’ wenno agkurkurang ti nutrisyon, kinuna ni Paz Andrada, municipal nutrition action officer.
Base ti listaan ti DepEd ditoy rehion, iti daytoy a tawen, agarup 2,753 ti adda ti Grade 1 ken Grade 2 ti benepisario ti BLT iti nasao nga uppat nga eskuelaan.
Manipud iti daytoy a bilang, 1,176 ti Grade 1 ken 1,577 met ti adda ti Grade II.
Iti grade 1 adda ti 11.99 porsiento nga ‘underweight’ wenno kurang ti timbang idinto ta 6.57 a porsiento met ti ‘severely underweight’ kasta met ti grade 2 adda ti 11.87 a porsiento nga ‘underweight’ ken 6.57 a porsiento ti ‘severely underweight’.
Iti lokal a gobierno ti Bauang ken ti pannakikaysa iti Jollibee Foundation, adda maang-angay a ‘feeding program’ iti las-ud ti 136 nga aldaw a nangrugi idi Hulyo 16 ken agturpos inton Pebrero 2013.
Kas paset ti programa, agsagana dagiti nagannak ti nalaka no di ket nasustansiya a taraon para kadagiti agad-adal nga ub-ubbing.
Tapno mataripato a naimbag no adda ti progreso ti salun-atda, adda ti nadutokan nga opsiyal nga agilista wenno mangmonitor ti timbang kasta met dagiti ubbing a mapan a binulan. Dagiti dadduma a grupo ket tumulong nga agisagut kas iti paglut-twan, bagas, natnateng ken dadduma pay a pagkasapulanda.
Mangnamnamada a mapabassit ti bilang ti ‘undernourished’ wenno kurang ti nutrisyon inton agturpos ti daytoy a ‘feeding program’, kuna ni Joan Diaz, information officer staff.
Ti BLT School Feeding Program, ket nairugi ti Jollibee Foundation tapno matulunganda ti komunidad babaen ti malnutrisyon a maipaay kadagiti agad-adal iti grade 1 ken grade 2 nga agbasbasa ti elementarya tapno mapasayaat ti panagadalda.
Daytoy a tulong ti lokal a gobierno ken ti Jollibee Foundation ket agpaut ti tallo a tawen.
Idi umuna a tawen ti implementasyon, 75 a porsiento ti pondo nga naggapu ti Jollibee Foundation idinto ta 25 a porsiento met ti lokal a gobierno. Ti maikaddua a tawen, 50 a porsiento ti inted ti tunggal maysa. Ken iti pondo iti maikatlo a tawen, 25 a porsiento ti Jollibee Foundation ken 75 a porsiento met ti lokal a gobierno. (JCR/EMR-PIA 1 La Union)


text:
Prepektura ti Yamaguchi
Ti Prepektura ti Yamaguchi (山口県 Yamaguchi-ken?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Chūgoku idiay isla iti Honshū.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Yamaguchi, iti tengnga iti daytoy a prepektura.[2] Nupay kasta, ti kadakkelan a siudad ket ti Shimonoseki.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Yamaguchi-ken" iti Ensiklopedia ti Hapón , pp. 1039-1040 iti Liblibro ti Google; "Chūgoku" iti p. 127 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Yamaguchi" iti p. 1039 iti Liblibro ti Google.


text:
Cabugao, Ilocos Sur
Ti Cabugao ket maysa a maikadua a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabugao ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay[2].
- Alinaay
- Aragan
- Arnap
- Baclig (Poblacion)
- Bato
- Bonifacio (Poblacion)
- Bungro
- Cacadiran
- Caellayan
- Carusipan
- Catucdaan
- Cuancabal
- Cuantacla
- Daclapan
- Dardarat
- Lipit
- Maradodon
- Margaay
- Nagsantaan
- Nagsincaoan
- Namruangan
- Pila
- Pug-os
- Quezon (Poblacion)
- Reppaac
- Rizal (Poblacion)
- Sabang
- Sagayaden
- Salapasap
- Salomague
- Sisim
- Turod
- Turod-Patac
Ti nagtaudan ti nagan ti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi sakbay a dimteng dagiti Kastila, nagturay ti ayan tatta ti Cabugao iti maysa a mangidadaulo nga agnagan ti Kabu Angaw. Ni Kabu Angaw ket kayatanna ti ang-angaw, ngem no pay kasta, maysa isuna a natured ken nalaing a mangidadaulo. Kas pammadayaw kenkuana, pinagtipon dagiti umindeg ti naganna, nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Surigao del Norte
Ti Surigao del Norte ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Rehion ti Caraga iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Surigao|. Ti probinsia ket buklen ti tallo a kangrunaan nga isla, ti Isla ti Siargao, ken ti Isla ti Bucas Grande iti Baybay Filipinas, ken maysa a bassit a paset iti akin-amianan a murdong ti isla ti Mindanao.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Surigao del Norte iti 20 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
UTC+06:00
Ti UTC+06:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +06:00. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Dagiti linaon
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rusia - Oras ti Yekaterinburg
Sentral nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kazakhstan - Oras idiay Kazakhstan
- Kirgistan - Oras ti Kirgistan
Daya nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan nga Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Butan - Oras ti Butan
- Banglades
- dati daytoy a naus-usar a kas pagalagadan nga oras ken ti UTC+07:00 a kas oras a panagin-inut ti lawag idi 2009
- Teritorio ti Taaw Indiano ti Britaniko
- mairaman ti Purpuro ti Chagos ken Diego Garcia
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan nga Oras ti Banglades
- Oras idiay Rusia
- Oras idiay Antartika – adda met dagiti estasion nga agus-usar iti daytoy a sona ti oras


text:
Dagiti Monologo ti Uki
Ti Dagiti Monologo ti Uki (English: The Vagina Monologues) ket maysa nga adu-a-parang ken pagteng a drama a sinurat ni Eve Ensler. Immuna a naiparang idi 1996 ket nangabak iti Pammadayaw nga Obie. Ni Ensler a mismo ti orihinal a nagparang iti drama, inakemna dagiti nadumaduma a babbai nga agbibiag a mangibagbaga (kadagiti agbuybuya) iti kapadasan ken kapanunotanda maipapan iti bukodda nga uki.
Pakabuklan ti drama[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dagiti Monologo ti Uki ket buklen ti agduduma a bilang dagiti monologo a basbasaen ti agduduma a bilang ti babbai. Kada monologo ket mainaig iti uki, maipapan man iti panagyot, ayat, pannakarames, pannakadangran, panagsalsal, panagimas, wenno ti gagangay a pisikal nga aspeto ti bagi ti babai. Ti naynay a tema iti obra ket ti uki kas gamigam ti panangpabileg iti kinababai, ken ti ultimo a pannakaibagi ti kinababai ken kinaindibidualidad.


text:
Sangaribo ket Maysa a Rabrabii
Ti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii (Arabiko: كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb alf laylah wa-laylah) ket urnong dagiti Laud ken dagiti sarita ti Abagatan nga Asia ken the folk a salaysay a naurnong iti Arabiko idi las-ud ti Nabalitokan a Panawen ti Islamiko. Daytoy ket kankanayon a naamammuan iti Inggles a kas ti Arabian Nights, manipud ti immuna nga edision ti pagsasao nga Inggles (1706), a nangipakita ti titulo a kas Ti Liwliwa ti Arabiano a Rabrabii.[1]
Ti obra ket naurnong kadagit adu a napalabas a siglo babaen dagit inadumaduma a mannurat, dagidi nagipatpatarus, ken dagiti eskolar iti ballasiw ti Laud, Tengnga, Abagatan nga Asia ken Amianan nga Aprika. Dagiti sarita ket tugotanna dagiti ramutda iti taga-ugma ken mediebal nga Arabiko, Persiano, Indiano, Ehipsio ken [Mesopotamia]] a literatura. Iti naisangayan, adu kadagitoy a sarita ket kasisigud a folk a sarsarita manipud ti panawen ti Kalipato, bayat a dagiti dadduma, a naipangpangruna ti kuadro a istoria, ket kaaduan a mabalin a naala manipud ti Persiano nga obra ti Pahlavi Hazār Afsān (Persiano: هزار افسان, lit. Ti Sangaribo a Sarsarita) ken paset met a nangitalek kadagitiIndiano nga elemento.[2]
Ti sapasap kadagiti amin nga edision ti Rabrabii ket ti umuna a kuadro a sarita ti nagturturay a ni Shahryār (manipud ti Persiano: شهريار, a ti kaibuksilanna ket "ari" wenno "naturay") ken ti asawana a ni Scheherazade (manipud ti Persiano: شهرزاد,a mabalin a ti kaibuksilanna ket "iti natakneng a kaputotan"[3]) ken ti panagkuadrado a ramit a naitiptipon kadagiti amin a sarsarita. Dagiti istoria ket mangrugi maniupu ti daytoy a sarsarita; adda dagiti naikuadrado iti kaunegan dagiti sabali a sarsarita, bayat a dagiti dadduma ket mangrugi ken agpatingga iti bukodda a pakatunosan. Adda dagiti edison nga aglaon laeng kadagiti bassit a gasot a rabrabii, bayat a dagiti dadduma ket mangiraman kadagiti 1,001 wenno ad-adu pay.
Adda dagiti istoria Ti Rabrabbi, a naisangsangayn ti "Nakakaskasdaaw a Lampara ni Aladdin", "Ni Ali Baba ken dagiti Uppat a pulo a Mannanakaw" ken ti "Dagiti Pito a Panagbanbaniaga ni Sinbad ti Aglaylayag", bayat a naikeddeng a dagotyo ket pudno ti Tengnga a Daya a sarsarita, dagitoy ket saan idi a paset Ti Rabrabii kadagiti Arabiko a bersion, ngem nainayon dagityo iti urnong babaen ni Antoine Galland ken dagiti dadduma pay a Europeano nga agipatpatarus.[4] Ti nakaparang-ay ken nabaknang a dandaniw ken dagiti poetiko a bitla, dagiti kansion, kankanta, dagiti panagdungdung-aw, dagiti himno, panaglimlimos, panagdaydayaw, panagpagpakaasi, burburtia ken dagiti anotasion nga inted babaen ni Scheherazade wenno dagiti karakter ti saritana ket naisangayan iti Arabiko a bersion iti libro. Adda dagiti ababa nga aglaon laeng ti maysa a linia, bayat a dagiti dadduma ket aglaon kadagiti adadu ngem sangapulo a linia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti pannakailadawan ti panid ti titulo iti Grub St nga Edision iti Yamanaka ken ni Nishio (p. 225)
- ^ Marzolph (2007), "Arabiano a Rabrabiis", Ensklopedia iti Islam, I, Leiden: Brill.
- ^ Adda dagiti eskolar a pagallilawan no ania ti husto a porma ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ni Scheherazade,kitaen ti ti nota iti bukod nga artikulo ti wiki ni Scheherazade a maipanggep ti daytoy a banag
- ^ John Payne, Alaeddin ken ti Naenkantuan a Lampara ken Dadduma pay a Sarsarita, (Londres 1901) ket mangited kadagiti salaysay ti pannakasarak ni Galland iti 'Hanna' idi 1709 ken ti pannakaduktal iti Bibliothèque Nationale, Paris, dagiti dua nga Arabiko a manuskrito nga aglaon ti Aladdin ken dagiti dua pat a nainayon a sarsarita. Testo iti "Alaeddin ken ti Naenkatuan a Lampara"
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Arabiano a Rabrabii iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Sangaribo ket Maysa a Rabrabii iti Wikiquote (Ingles)


text:
Heometria
Ti heometria (Taga-ugma a Griego: Yewuetpίa; geo- "daga", -metron "panagrukod") ket maysa a sanga ti matematika a maipanggep kadagiti salusod ti sukog, size, relatibo a puesto dagiti pigura, ken dagiti tagikua ti limbang. Ti matematiko nga agob-obra iti pagobraan iti heometria ket tinawtawagan ti heometro. Ti heometria ket nawaya a rimsua manipud kadagiti nadumaduma a kultura kas maysa a bagi iti praktikal a pannakaammo a maipanggep kadagiti katiddog, dagiti kalawa, ken dagiti tomo, nga addan kadagiti rimrimmuar nga elemento ti pormal a siensia ti matematika iti Laud iti nasapsapa a kas kenni Thales (maika-6 a siglo BC). Babaen idi maika-3 a siglo BC ti heometria ket naikabil iti maysa a aksiomatiko a porma babaen ni Euklides, a ti Euklideo a heometria ket nakaited ti alagaden para kadagiti sumakbay a siglo.[1] Ni Arkimedes ket nangiparang-ay kadagiti nasayaat a pamay-an para iti panagkarkulo kadagiti kalawa ken dagiti tomo, nga iti kaaduan a waya ket nakaipakauna ti moderno nga integral a kalulo. Ti pagobraan ti astronomia, a naipangangruna ti panangimapa kadagiti puesto dagiti bituen ken dagiti planeta iti nainlangitan a timbukel ken ti panangipalawag ti pannakaikabagian a nagbaetan dagiti pananggunay dagiti nainlangitan a bagi, ket nagserbi a kas maysa a nagruna a taudan kadagiti heometriko aparikut idi las-ud ti simmaruno a maysa ket kagudua a milenia. Ti heometria ken astronomia ket naikeddeng idi iti klasiko a lubong a kas paset ti Quadrivium, ti maysa a sanga dagiti pito nga liberal nga arte a naikedkeddenga a kammasapulan a laingan ti maysa a nawaya.
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martin J. Turner,Jonathan M. Blackledge,Patrick R. Andrews (1998). "Fractal geometry in digital imaging". Academic Press. p.1. ISBN 0-12-703970-8
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyer, C. B. Ti Pakasaritaan ti Matematika, Maikadua nga ed. rev. babaen ni Uta C. Merzbach. New York: Wiley, 1989 ISBN 0-471-09763-2 (1991 pbk ed. ISBN 0-471-54397-7).
- Nikolai I. Lobachevsky, Pangeometria, Agipatpatarus ken Editor: A. Papadopoulos, Dagiti Serie ti Tawidan ti Europeano a Matematika, Tomo 4, Kagimongan ti Europeano a Matematiko, 2010.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mlodinow, M.; Ti tawa ni Euklides (ti sarita ti heometria manipud ladagiti paralelo a linia aginggana ti geometry from parallel lines to hiperespasio), UK edn. Allen Lane, 1992.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Heometria iti Wikimedia Commons


text:
Derek Walcott
Ni Derek Alton Walcott, OBE OCC (naiyanak idi 23 Enero 1930) ket maysa a taga Saint Lucia a mannaniw, dramaturgo, mannurat ken makitkita nga artista a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1992[1] ken ti T. S. Eliot a Premio idi 2011 para iti Dagiti Puraw a Kannaway (Ingles: White Egrets).[2] Dagiti obrana ket mairaman ti Homeriko nga epiko nga Omeros. Ni Robert Graves ket insurat na nga ni Walcott "ket tenglen na ti Inggles nga addan ti as-asideg a pannakaawat iti kauneganna a salamaka ngem kadagiti kaaduan, ngen no saan nga ania man, kadagiti kontemporario na”.[3]


text:
Akin-abagatan a Taaw
Ti Akin-abagatan a Taaw (tinawtawagan pay a kas ti Nalatak nga Akin-abagatan a Taaw, Taaw Antartika, Taaw Abagatan a Polar ken Taaw Austral) ket buklen dagiti akin-abagatan unay a danum ti Taaw ti Lubong, a sapasap a maipan nga abagatan ti 60°S latitud ken lawlawenna ti Antartika.[1] A kas ti daytoy, daytoy ket naipanpanunotan a ti maikapat a kadakkelan kadagiti lima a kangrunaan a pannakabingbingay dagiti taaw (kalpasan ti Pasipiko, Atlantiko, ken Taaw Indiano, ngem dakdakkel ngem ti Taaw Artiko).[2] Daytoy a sona ti taaw ket isu ti ayan ti nalamiis, agpaamianan nga agay-ayus a danum manipud ti Antartika a nailalaok kadagiti napudpudot a subantartiko a danum.
Dagiti heograpo ket saanda nga agtutunos ti akin-amianan a pagbeddengan ti Akin-abagatan a Taaw wenno ti kaadda daytoy ken adu dagiti nangipanpanunot a dagiti danum ti daytoy ket paset ti Pasipiko, Atlantiko, ken Taaw Indiano. Dagiti dadduma pay ket nangipanpanunotda a ti pagsasabtan ti Antartiko, ti maysa a sona ti taaw nga agbalbaliw ti tiempo ti panawen, a kas mangisinsina ti Akin-abagatan a Taaw manipud kadagiti dadduma a taaw, imbes a ti maika-60 a paralelo.[3] Dagiti Australiano a turay ket naipanunotanda a ti Akin-abagatan a Taaw ket dagus a naisanglad ti abagatan ti Australia.
Ti Organisasion ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ket saan pay a nangikeddeng ti 2000 a panagipalpalawagna ti taaw nga adda ti abagatan ti 60°S. Ti kinaudi a naipablaak a panagipalplawagna kadagiti taaw ket napetsaan manipud idi 1953; daytoy ket saan a mangiraman ti Akin-abagatan a Taaw. Nupay kasta, ti kinaudi a panagipalpalawag ket inus-usar babaen ti IHO ken dagiti dadduma pay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Heograpia - Akin-abagatan a Taaw". CIA Factbook. Naala idi 2012-07-16.
... ti Akin-abagatan a Taaw ket addaan iti naisalsalumina a pannakailasin ti maysa a dakkel a sirkumpolar a bagi ti danum nga intero a lawlawenna ti kontinente ti Antartika; daytoy a singsing ti danum ket naisanglad iti nagbaetan ti 60 a grado ti abagatan a latitud ken ti aplaya ti Antartika ken buklenna ti 360 a grado ti longitud.
- ^ "Pangyuna - Akin-abagatan a Taaw". CIA Factbook. Naala idi 2012-07-16.
...A kas ti daytoy, ti Akin-abagatan a Taaw ket isu tattan ti maikapat a kadakkelan a kadagiti lima a taaw iti lubong (kalpasan ti Taaw Pasipiko, Taaw Atlantiko, ken Taaw Indiano, ngem dakdakkel ngem ti Taaw Artiko).
- ^ Pyne, Stephen J.; Ti Yelo: Ti Panagbaniaga idiay Antartika. Unibersidad ti Washington a Pagmalditan, 1986. (Ti panagadal ti panagsuksukimat ti Antartika, dagiti siesia ti daga, langa ti yelo, estetika, literatura, ken dagiti heopolitiko)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gille, Sarah T. 2002. "Ti Panagpudot ti Akin-abagatan a Taaw manipud idi tawtawen ti 1950": abstract, artikulo. Siensia: tom. 295 (blng. 5558), pp. 1275–1277.
- Naisalaysayan a Rehional nga Oceanograpia, P. Tchernia, Pergamon Press, 1980.
- Matthias Tomczak ken J. Stuart Godfrey. 2003. Rehional nga Oceanograpia: Pangyuna. (kitaen ti sitio)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Akin-amianan a Taaw iti Wikimedia Commons
Nagsasabtan: 70°S 150°W / 70°S 150°W


text:
Sinait, Ilocos Sur
Ti Sinait ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sinait ket nabennebenneg iti 44 a barbaranggay.[2]
- Aguing
- Ballaigui (Poblacion)
- Baliw
- Baracbac
- Barikir
- Battog
- Binacud
- Cabangtalan
- Cabarambanan
- Cabulalaan
- Cadanglaan
- Calingayan
- Curtin
- Dadalaquiten Norte
- Dadalaquiten Sur
- Duyayyat
- Jordan
- Calanutian
- Katipunan
- Macabiag (Poblacion)
- Magsaysay
- Marnay
- Masadag
- Nagcullooban
- Nagbalioartian
- Nagongburan
- Namnama (Poblacion)
- Pacis
- Paratong
- Dean Leopoldo Yabes (Pug-us)
- Purag
- Quibit-quibit
- Quimmallogong
- Rang-ay (Poblacion)
- Ricudo
- Sabangan (Marcos)
- Sallacapo
- Santa Cruz
- Sapriana
- Tapao
- Teppeng
- Tubigay
- Ubbog
- Zapat
Ti nagtaudan ti nagan ti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi sakbay nga immay dagiti Kastila, ti ayan tatta ti Sinait ket kuta dagiti pirata a "tirong." Dagitoy a pirata ket addaan ti paay-ayam a "sin-nait." Inikkat dagiti Kastila ti maysa nga 'n' iti "sin-nait," nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.
Trivia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gapu iti pannakailako iti bawang kada aldaw ti tienda, naawagan a kas "Centro ti Bawang iti Amianan" (Ingles:Garlic Center of the North).
- Nabalbaliwan iti nagan iti Baranggay Pug-Os nga Don Leopoldo Yabes, akas pammadayaw ken pakalaglagipan iti dati a dekano iti Universidad ti Filipinas nga nagnaed iti Sinait.
Luglugar a mapasyar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Imelda Cove - kabaybayan a makita diyay Baranggay Cabangtalan, nga addaan iti puraw nga kadaratan.
- Santuario ni Apo Lakay - Makita iti Baranggay Dadalaquiten, isu iti nagdissuan iti ladawan ni Santo Kristo Milagroso a naggapu idiay Nagasaki, Hapon. Iti kabaybayan nga abay ti Baranggay Dadalaquiten iti nakaalaan dagiti mangngalap iti imahen, kagiddan iti imahen iti Virgen Milagrosa, nga innala dagiti taga - Badoc, Ilocos Norte.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
- Sinait National High School - Official Website


text:
Komentario ni Melvin Bandonil
Itay laeng nabiit, naipadamag ti panangtiliw dagiti polis ti General Santos City ti maysa a maestra kabayatan ti napasnek a panangisurona kadagiti adalanna iti elementaria. Estafa ti kasona. Awan ti naaramidan ti titser no di situtulok a simmurot kadagiti polis agsipud ta adda iggem dagitoy a warrant of arrest. Saan a nagustuan ti titser ti napasamak, ngem awan ti maaramidanna no di agtungpal iti linteg. Kasta met a saan a nalawag iti biang ti titser ti pasamak ta awan ti ammona nga inaramidna a pakadaksan ti sabali. Ngem ti linteg ket linteg a nasken a maipatungpal ken masurot.
Timmulong laeng ti titser iti pakarikutan ti gayyemna. Sipupuso nga itutulong. Naimbag nga aramid ti tumulong iti agkasapulan, saan kadi? Ngem daytoy nga itutulongna ti rason a nakatiliwanna kadagiti polis. Daytoy nga itutulongna iti pakarikutan ti gayyemna ti dakkel a nakaibabainanna. Agasem met daytan, madama pay a mangisursuro ti titser idi napan tiniliw dagiti pulis? Maysa nga eksena a makapasennaay a nagameran iti nagduduma a kurokuro ken kapanunotan.
Ania ti nagbasolanna? Simrek iti “abut” tapno timmulong iti agkasapulan. Babaen ti nalaus a panagayatna iti gayyemna, situtudio ken nangitalek ti bagina a kas co-maker ti gayyemna nga immutang. Gapu iti gagem ti titser a masolusionan ti gayyemna ti dakkel unay a pakarikutan daytoy a pinansial. Ti rigatna, saan a nakabayad ti gayyemna.
Iti linteg, dakkel a responsibilidad ti panagbalin a co-maker. Kayatna a sawen a sika ti mangited iti dakkel a garantia a mabayadan ti utang. Kaipapananna metten dayta a sungbatam ti pinirmaam a kasuratan inkaso a saan a makabayad wenno saan nga ikaskaso ti immutang a bayadan ti inutangna.
Ania ti co-maker? An individual other than the borrower who signs a promissory note and thereby assumes equal liability for it. Also called co-signer.
Person who, with other individual(s), guarantees a financial commitment (such as repayment of a loan). He or she is jointly and severally liable, with the other signatories (co-makers), for honoring the commitment in full. Also called co-guarantor.
Kas co-maker, co-signer wenno co-guarantor, agpadpadakayo (sika ken ti immutang) iti legal a responsibilidad. No saan a makabayad ti immutang wenno dinan kayat a bayadan ti utangna, sika a co-maker ti kapilitan nga agbayad kadayta nga utang. Kayatmo man wenno saan, dayta ti mapasamak ken di maliklikan ta pinasingkedam ti responsibilidadmo iti panagpirmam iti katulagan.
Mabasa daytoy a linteg iti Article 2047 ti New Civil Code of the Philippines: By guarantee a person, called the guarantor, binds himself to the creditor to fulfill the obligation of the principal debtor in case the latter should fail to do so.
Kaipapananna dayta ti iseserrekmo iti maysa nga abut, ta idin nagreggaay, sikan ti nagaburan.
Isu a nasken ti panangusig a nalaing iti serserken a katulagan ta amangan no dayta ti mangipaay iti dakkel a pakadadaelan ti nadalus a naganmo.
Kas ti napasamak ken ni titser. Piman a titser. Ngem maysa a leksion iti biag ti napasamak kenkuana. Saan laeng nga isuna no di pay ket ti amin.
Pudno la unay tay kunada a pagsasao: dimo ibaet dayta bagim a kas iti paet, ta dikanto ket malangdet!#


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Paraiso
Ania ti Paraiso?
TI KUNA TI TATTAO
Adda dagiti agkuna a maysa laeng a sarsarita ti Paraiso. Kuna met ti dadduma a dayta kano ket kasla hardin a nagpintas a lugar nga agnanayon a pagnaedan ti nasingpet a tattao ken pangaramidanda kadagiti makaparagsak ken makagunggona a trabaho.
TI KUNA TI BIBLIA
Nausar ti sao a “paraiso” a mangtukoy iti hardin ti Eden, ti immuna a pagtaengan ti tao. (Genesis 2:7-15) Iladawan ti Biblia dayta a hardin kas pudpudno a lugar a nagnaedan ti umuna a pagassawaan a sadiay, awan ti sakit ken ipapatay. (Genesis 1:27, 28) Gapu ta simmukirda iti Dios, napapanawda iti paraiso a pagtaenganda. Nupay kasta, sigun iti adu a padto ti Biblia, tagiragsakento dagiti tattao ti naisubli a Paraiso iti masanguanan.
APAY A PAKASEKNAM DAYTA?
No pudno a naayat ti Dios, nainkalintegan ngarud a gunggonaanna dagiti matalek nga agdaydayaw kenkuana iti nasayaat a biag iti lugar a kas iti Paraiso. Nainkalintegan met nga ipakaammona kadagiti tattao no ania ti masapul nga aramidenda tapno magun-odda ti anamongna. Kuna ti Biblia a magun-odmo ti anamong ti Dios no adalem ti maipapan kenkuana ken agtulnogka kadagiti bilinna.—Juan 17:3; 1 Juan 5:3.
“Nangimula ni Jehova a Dios iti maysa a minuyongan idiay Eden, . . . ket inkabilna sadiay ti tao a binukelna.”—Genesis 2:8.
Sadino ti ayan ti Paraiso?
TI KUNA TI TATTAO
Patien ti dadduma nga adda idiay langit ti Paraiso ngem kuna ti dadduma a maipasdekto dayta ditoy daga.
TI KUNA TI BIBLIA
Ditoy daga ti ayan ti immuna a Paraiso a nagnaedan ti tao. Nalawag nga inranta ti Dios ti daga kas manayon a pagnaedan ti tattao. Kuna ti Biblia nga inaramid ti Dios ti planetatayo nga agtalinaed iti agnanayon. (Salmo 104:5) Kunana pay: “Kukua ni Jehova ti langlangit, ngem ti daga intedna iti annak ti tattao.”—Salmo 115:16.
Ditay ngarud pakasdaawan nga ikari ti Biblia nga agbalinto a Paraiso daytoy daga. Ti Dios ipaayannanto ti sangatauan iti biag nga agnanayon. Agrairanto ti panagkaykaysa ken talna. Awanton ti ut-ot ken panagsagaba. Naan-anayto metten a matagiragsak dagiti tattao ti nakaskasdaaw a buya ti nakaparsuaan.—Isaias 65:21-23.
“Ti tolda ti Dios adda iti sangatauan, . . . ket awanton ni patay, awanto metten ti panagleddaang wenno panagsangit wenno ut-ot.”—Apocalipsis 21:3, 4.
Siasino ti agnaedto iti Paraiso?
TI KUNA TI TATTAO
Isursuro ti adu a relihion a dagiti laeng nasingpet a tattao ti agnaedto iti Paraiso. Ngem adu ti mariro no asino ti maibilang a “nasingpet.” Ibaga ti dadduma nga umdasen ti basta makiraman kadagiti narelihiosuan a seremonia ken ti maulit-ulit a panagkararag.
TI KUNA TI BIBLIA
Isursuro ti Biblia nga agnaedto “dagiti nalinteg” iti Paraiso. Ngem siasino dagiti ibilang ti Dios a nalinteg? Saan a dagidiay mangan-annurot kadagiti narelihiosuan a ritual a di agar-aramid iti pagayatan ti Dios. Kuna ti Biblia: “Ad-adda kadi a pakaragsakan ni Jehova dagiti daton a mapuoran ken sakripisio ngem ti panagtulnog iti timek ni Jehova? Adtoy! Ti panagtulnog nasaysayaat ngem iti sakripisio.” (1 Samuel 15:22) Iti ababa a pannao, “dagiti nalinteg” nga agnaedto nga agnanayon iti Paraiso ket isu dagidiay agtultulnog kadagiti bilin ti Dios a nailanad iti Biblia.
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Saan la a ti pannakipartisipar kadagiti narelihiosuan a seremonia ti ramanen ti panagtulnog kadagiti bilin ti Dios. Iti inaldaw a konduktam, mabalin a maparagsak wenno mapaguram ti Dios. Maammuam no kasano a paragsaken ti Dios babaen iti panangadalmo a naimbag iti Biblia. Saan a narigat a paragsaken ti Dios. Kuna ti Biblia a “dagiti bilinna saanda a makapadagsen.” (1 Juan 5:3) Magagaran ti Dios a manggunggona iti panagtulnogmo babaen ti panangipaayna kenka iti pribilehio nga agnaed iti Paraiso.
“Dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga, ket agtaengdanto nga agnanayon iti dayta.”—Salmo 37:29.


text:
Che Guevara
Ni Dr. Ernesto Rafael Guevara de la Serna (Hunio 14, 1928 – Oktubre 9, 1967), kaaduan nga am-ammo a kas ni Che Guevara wenno el Che, ket maysa nga Arhentino a Marxista a rebolusionario ken Kubano a daulo ti guerila. Kameng ni Guevara iti Tignay a Maika-26 ti Hulio ni Fidel Castro a nangribbuot ken nangagaw iti poder iti Kuba idi 1965.
Kalpasan a nagpaay iti nadumaduma nga importante a takem iti gobierno ni Castro, pimmanaw ni Guevara iti Kuba idi 1965 tapno aronanna dagiti rebolusion iti sabali a pagpagilian, umuna iti Kongo-Kinshasa (ti agdama a Demokratiko a Republika iti Kongo) sa iti Bolivia, a nakatiliwan kenkuana ti maysa nga operasion militar nga impakat ti CIA. Mapapati a kayat idi ti CIA a biagen ni Guevara tapno mapalutpotda a nalaing, ngem kalpasan a matiliw iti gungugong ti Yuro, natay isuna iti ima ti Armada ti Bolivia iti La Higuera iti asideg ti Vallegrande idi Oktubre 9, 1967. Iti testimonia dagiti nadumaduma a tattao a nakipartisipar wenno saksi kadagiti pasamak kadagiti maudi nga or-oras ni Guevara, naammuan a pinapatay a dagus ti gobierno ti Bolivia ni Guevara tapno maliklikan ti maysa a pannakausigna iti publiko ken dagiti komplikasion a mabalin a mapagteng no maibalud isuna iti Bolivia.
Kalpasan ti ipapatay ni Guevara, nagbalin isuna a bannuar dagiti sosialista a rebolusionario a tignay iti Maikatlo a Lubong, kas maysa a teorista ken taktiko ti pannakigubat.
Dagiti sinurat ni Che Guevara[urnosen | urnosen ti taudan]
- Self-Portrait: Che Guevara, Ocean Press, 320pp, paperback, 2005
- The Diary of Che Guevara, Amereon Ltd,
- The Motorcycle Diaries: Notes on a Latin American Journey, Perennial Press, ISBN 0007182228.
- Back on the Road: A Journey to Central America (Harvill Panther S.), The Harvill Press, paperback, ISBN 0802139426.
- The African Dream: The Diaries of the Revolutionary War in the Congo, Grove Press, paperback.
- Bolivian Diary, Pimlico, paperback, ISBN 0712664572
- Guerrilla Warfare, Souvenir Press Ltd, paperback, ISBN 0285636804.
- Reminiscences of the Cuban Revolutionary War, Monthly Review Press, paperback, 1998
- Che Guevara Speaks, Pathfinder, paperback
- Che Guevara Talks to Young People, Pathfinder, paperback
- Che Guevara Reader: Writings on Guerrilla Warfare, Politics and History, Ocean Press, paperback
- Critical Notes on Political Economy, Ocean Press, paperback
- Our America and Theirs, Ocean Press (AU), paperback, ISBN 1876175818.
- Manifesto: Three Classic Essays on How to Change the World, Consortium, paperback
- Socialism and Man in Cuba: Also Fidel Castro on the Twentieth Anniversary of Guevara's Death, Monad, paperback
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Che Guevara iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Che Guevara iti Wikiquote (Ingles)
Sitsitio dagiti dokumentario[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra babaen ni Guevara, ladladawan ni Guevara, kdpy.
- Ti arkibo ti internet ni Che Guevara – aglaon kadagiti naisurat nga obra, ladladawan, ken dagiti bitla
- Ti Ipupusayni Che Guevara: Deklasipikado, manipud iti National Security Archive
- Ti Bolivia iti Aldaw nga Ipupusay ni Che Guevara, babaen ni Richard Gott with photos by Brain Moser (Naipablaak iti Le Monde diplomatique, Agosto 11, 2005)
- Che Guevara – Biograpia, ladladawan, ken dagiti teksto ni Che Guevara
- Ti 4 aminuto a panagsao ni Che iti UN idi Disiembre 11, 1964, iti pormat ti RealPlayer Pinduten tapno mangeg
- Ti nabiit a panagsao ni Che iti UN idi Disiembre 11, 1964 in pormat ti .wav Pinduten tapno mangeg


text:
UTC−06:00
Ti UTC−06:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 6 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket napalpalaiiw iti Sona ti Oras ti Sentral iti las-ud ti pagalagadan nga oras, ken iti Sona ti Oras ti Bantay kadagiti las-ud ti sabali a 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Adda met dagiti nadumaduma a pagilian ti Latin nga Amerika ken dagiti bassit pay a lugar nga agus-usar iti daytoy iti amin a paset ti tawen.
Dagiti linaon
- 1 Pagalagadan nga Oras ti Sentral (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 2 Oras ti Aldaw ti Bantay (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)
- 4 Pagalagadan nga Oras ti (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)
- 5 Kitaen pay
Pagalagadan nga Oras ti Sentral (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti CST ket pagalagadan nga oras iti maika-6 a sona ti oras ti laud ti Greenwich, a naikeddeng iti maika-90 a meridiano; naus-usar daytoy idiay Amianan nga Amerika kadagiti dadduma a paset ti Kanada, Mehiko ken Estados Unidos.[1]
Oras ti Aldaw ti Bantay (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Tengnga nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
Day a Pasipiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Saskatchewan (malaksid tiLloydminster ken ti nakapalikmut a lugar)
Pagalagadan nga Oras ti (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oras a panagin-inut ti lawag
- Oras idiay Kanada
- Oras idiay Mehiko
- Oras idiay Estados Unidos
- Oras idiay Chile