text:
NALPASEN ti eleksion iti Barangay ken Sangguniang Kabataan. Inyetnagen dagiti botante ti pangngeddengda no sino dagiti kayatda a mangidaulo kadagiti barangay ken konseho dagiti agtutubo. Panawenen a pagluniten ti sugat a pinarnuay ti eleksion kadagiti nagsasalisal a kandidato. Indeklarar ti Commission on Elections, Philippine National Police ken Armed Forces of the Philippines nga iti laksid […]
Archive | Editorial
Dagiti illegal nga aramid iti aldaw ti eleksion
MAISAYANGKAT ita nga aldaw, Mayo 14, 2018, ti Barangay and Sangguniang Kabataan Elections kalpasan iti namindua a daras a pannakaisanudna. Maipawilen ita nga aldaw dagiti nagduduma a gannuat a mangallukoy wenno mangimpluensia kadagiti botante tapno butosanda dagiti kandidato. Ngem naipakadawyanen kadagiti eleksion iti Pilipinas, nga agingga ita a kaaldawan ti panagbotos, ket ita ti panagkamakam […]
Share:
EDITORIAL: Panangsagat kadagiti Kandidato iti Barangay and SK Elections
MAKALAWAS laengen ket maangay inton Mayo 14, 2018 ti Barangay and Sanguniang Kabataan Elections. Kangitingiten ti panagkampania dagiti kandidato kadagiti botante. Panawen met daytoy a panangtakuat ken panangamiris dagiti botante iti integridad ken kabaelan dagiti kandidato nga itandudoda iti eleksion. Naminduan a naipawayway ti termino dagiti nakatugaw nga opisial iti barangay, ken nabayagen nga awan […]
Share:
EDITORIAL: Idudur-as ti kasasaad dagiti Pilipino a mangmangged
ADUN a tawen ti naglabas a tunggal dumteng ti Mayo 1 a marambakan ti Labor Day ket agkaykaysa dagiti gunglo dagiti mangmangged a Pilipino a mangiyik-ikkis kadagiti kalsada tapno idanonda kadagiti maseknan nga opisial ti gobierno dagiti laklak-amenda a tuok ken rigat, ken dagiti tarigagayda. Ngem agingga iti agdama nga administrasion ket saan pay a […]
Share:
EDITORIAL: Pakausaran ti buis dagiti umili?
MAUSAR ti naipangato a buis dagiti umili para kadagiti nagduduma a gannuat, programa ken proyekto dagiti umili kas ti Build, Build Program para ti imprastraktura; libre nga edukasion manipud elementaria agingga iti kolehio, pangpasueldo kadagiti minilion nga agserserbi iti gobierno, paggatang kadagiti alikamen ken dadduma pay a paggastosan ti nasional ken lokal a gobierno. Dayta […]
Share:
Palarong Pambansa, pagtaudan dagiti nalaing nga atleta
MAKAPATANORTO ngata ti maang-angay a Palarong Pambansa kadagiti nalaing nga atleta a Pilipino a makisalisal kadagiti internasional a torneo kas iti Olympic Games, Asian Games, Southeast Asian Games ken dadduma pay a pagsasalipan dagiti umaayam iti nagduduma a pagilian? Dayta ti nagkaykaysa a saludsod dagiti Pilipino a naayat iti sports kabayatan ti panangrugi idi kalman […]
Share:
EDITORIAL: Panangpagungar ti Kinamaingel dagiti Pilipino
MAILAGIP ita ti maika-76 nga anibersario ti Aldaw ti Kinamaingel wenno Araw ng Kagitingan kas panangpagungar iti naitanemen a namaris a paset ti Pilipinas kabayatan ti Maikadua a Gubat ti Lubong idi sumuko dagiti rinibu a soldado a Pilipino ken Amerikano kadagiti Japanese Imperial Forces sadiay Bataan ken Corregidor idi Abril 9, 1942. Mayat-ataday ita […]
Share:
EDITORIAL: Kinapateg ti Edukasion kadagiti Pilipino
AGSERRAN ti School Year 2017 – 2018, kakibin daytoy ti panagturpos dagiti estudiante iti nagduduma a tukad ti edukasion kangrunaanna iti pre-school, grade school ken kolehio. Iti daytoy a panawen ti panagturpos dagiti agad-adal, makablaawanda iti pannakagun-odda iti tukad ti edukasion ta iti likudan dagiti adu a rigatda iti naunday a panawen ket apitendan ti […]
Share:
EDITORIAL: Panangibiag ti kaipapanan ti Semana Santa dagiti Kristiano a Pilipino
MARIKNA ken maibiag kadi pay dagiti Kristiano nangruna dagiti Katoliko a Pilipino ti kaipapanan ti Semana Santa wenno ti lawas a pannakailagip ti panagtutuok, ipapatay ken panagungar ni Apo Jesukristo? Iti panangngilin ti na-Kristianuan a lubong ti panagalimpatok ti panawen ti Kuaresma ken pannakailagip ti Semana Santa, dayta ti naindaklan a saludsod para kadagiti kaaduan […]
Share:
EDITORIAL: Pannakaibasura ti kaso dagiti drug lord
NO dagiti babassit ken awanan-gaway a maatap nga adda pannakainaigna iti illegal a droga, dua laeng dagiti mabalin a mapasamak kadakuada – mapapatay wenno agpaut iti pagbaludan. Ngem no dagiti dadakkel ken maimpluensia a drug lord kas kada Kerwin Espinosa, Peter Lim, Peter Co ken dagiti dadduma pay a kakaduada ket nadaras a nawaswas dagiti […]


c: text/html

text:
BANGUED, Abra – Inlawlawag ti maysa nga opisial ti National Grid Corporation of the Philippines (NGCP)a nagawan ti koriente iti sibubukel nga Abra ken dadduma nga ili iti Ilocos Sur gapu iti tinawen a preventive maintenance ken testing dagiti power transformers iti San Esteban, Ilocos Sur.
Nagawan ti koriente idi Enero 5 iti sibubukel a probinsia ti Abra ken dagiti ili ti Ilocos Sur a pakairamanan ti Galimuyod, Alilem, Banayoyo, Candon, Del Pilar, San Esteban, Sta. Cruz, Sta. Lucia, Santiago, Salcedo, Suyo, Tagudin, Narvacan, Santa, Sta. Maria, Burgos, San Emilio, Nagbukel ken Lidlidda.
Kinuna ni Lilibeth P. Gaydowen, NGCP North Luzon corporate communication and public affairs officer, a nagsubli met la ti koriente kalpasan a nalpas ti trabahona ket awan pakainaiganna iti panagawan ti koriente iti Abra idi napan a bulan.
Pinuted ti Aboitiz Power Renewables Inc. (APRI) ti suplay a koriente ti Abra Electric Cooperative idi Disiembre 10 gapu iti panaglibtaw ti Abreco a nagbayad iti utangna iti nasao a nasao a pribado a suplayer.
Nupay kasta, insubli met la ti APRI ti koriente kalpasan nga inisial a nagbayad ti Abreco iti P4.9 million.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Maysa a lalaki ti natiliw iti akto a takawanna ti maysa a pagadalan a sakup ti Barangay Santa Monica ditoy.
Maisagsaganan ti kaso a frustrated robbery maikontra ken ni Benedicto Quitoriano, 38, naasawaan, residente iti Barangay Dean Leopoldo Yabes (Pug-os), Sinait, Ilocos Sur.
Nasiputan dagiti babbarito ti suspetsa a simrek iti Magsingal North Central School iti alas nuebe ti rabii, sana dinadael ti kandado ti ridaw ti stockroom.
Nagtaray ti suspetsa idi madlawna dagiti babbarito ngem kinamat dagitoy agingga iti naipiskotda.
Impaima dagiti babbarito ti suspetsa iti kapitan ti barangay a nangipan met iti daytoy iti police station.#


text:
Kagapgapu ni Nanang Baket sadiay Laoag. Nagsardeng iti tiendaan ta ditoy ti paglugananna nga agpa-Barangay Tamag. Asideg laeng ti pagtaenganna ta adda laeng iti labes ti unibersidad. Mabalinna koma payen a pagpagnaen, isuna laeng ta adda nadagsen a karton a kargana. Dandanin agdalapdap ti sipnget ta nabuntog ti naglugananna sa sumangkautro, naggadu dagiti matartarimaan a kalsada iti amianan a paset ti probinsia.
Nangayab ni Nanang Baket iti traysikel tapno agpaitulod iti Barangay Tamag. Ngem idi makalugan, imbaga ketdin ti tricycle driver nga agnayon iti pagpletena agsipud ta maymaysa a naglugan. Saan nga immannugot ni Nanang Baket. Nakarurod ti agpaspasada ket indissaagna lattan ti baket. Naimbag ta adda simmarsaruno a sabali a traysikel ket daytoy ti nangala ken nangitulod kenkuana.
Alas dos ti parbangon idi sumangpet ni Tata Mario iti Vigan City manipud iti Manila. Sinabat ti maysa nga agpaspasada ket dinamagna no papananna. Imbaga ni Tata Mario nga apan iti San Julian Sur. Singkuenta pesos, kinuna ti agpaspasada. Timmawar ni Tata Mario. Impatengteng ti drayber ti pagpletena. Adda simmangpet a sabali a lugan. Pinanawan lattan ti drayber ni Tata Mario ket sinabatna dagiti dumsaag iti kasangsangpet a lugan.
Kamkamakamen ni Tessie iti klasena iti dayta a bigat. Dimsaag iti parkingan iti tiendaan publiko ket naglugan iti agur-uray a traysikel. Ngem saan met a nagtaray ti traysikel. Kinuna ti drayber nga agurayda pay iti kaduana. Ngem no umannugot ti estudiante nga agnayon iti plete, agluasdan a sigida. Gapu ta maladawen iti klasena, nagtung-ed lattan ni Tessie nupay agtabtabbaaw iti unegna.
Adda pay dagiti traysikelan a damagenna nga umuna no papanam ket no pangadaywen bassit, ipatengtengna a nayonam ti pletem wenno no dina kayat, ipambarna nga adda panna alaen a sabali a pasaherona.
Adu dagiti traysikelan ti saanna nga ammo ti agsupli. No nabukel a dies pisos ti pagpletem, payasyasenna lattan ti luganna a dina ited ti piso a supli. Wenno saan, awan ti bariak, kunana, ket sakbay a makasungbatka, nakaadayon ti luganna.
Sabali pay dagiti agrekrekorida a traysikelan ditoy siudad nga awan ti numeroda. Kaaduanna dagitoy ti agpaspasada iti rabii. Dagitoy pay ti agsingsingir iti nakanginngina.
No apay nga adu dagiti abusado a traysikelan ti narigat a maawatan. Adu metten dagiti naputar nga ordinansa tapno madisiplinaan ida ngem kaskasdi nga agtultuloy ti panagabusoda. Gapu kadi ta dakkel ti grupoda ket kabaelanda a pattogen ti asinoman a politiko a komuntra kadakuada?
Maysan ti Vigan City kadagiti paborito a daydaywen dagiti sangsangaili ken turista. Ar-aramiden amin dagiti agtuturaytayo ti kabaelanda tapno ad-adu pay ti maawis a turista nga umay agpasiar ditoy siudadtayo.
Ngem anian ta adu dagiti abusado nga agpaspasada a mangdaddadael iti ladawan daytoy siudadtayo.
Kasapulan a mapukaw dagitoy nga itta a mangipabpababa iti nadalus nga imahe ti siudad.#


text:
Republika ti Irlanda
Nagsasabtan: 53°N 8°W / 53°N 8°W
Ti Irlanda[8] (/ˈaɪərlənd/ wenno /ˈɑrlənd/; Irlandes: Éire, panangibalikas [ˈeːɾʲə] ( denggen)), ilawlawag a kas ti Republika ti Irlanda (Irlandes: Poblacht na hÉireann),[9] ket maysa a naturay nga estado idiay Europa a nakasakup ti agarup a makalima iti isla iti addaan ti isu met laeng a nagan. Ti kapitolio na daytoy ket ti Dublin. Ti populasion ti estado ket 4.76 riwriw idi 2016. Daytoy ket maysa a batay-linteg a republika a tinurayan ti maysa a parlamentario a demokrasia, nga addaan ti nabutosan a presidente nga agserserbi a kas ti daulo iti estado. Kameng daytoy iti Kappon ti Europa. Ti Irlanda ket maysa a naparang-ay a pagilian nga addan ti maikapito a kangtuan a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan.[10] Daytoy a pagilian ket nangato a nairanggo para iti nawaya a pagladditan, nawaya nga ekonomia ken demokrasia ken nawaya a politika. Ti Irlanda ket kameng pay ti Konseho ti Europa, tie Organisasion para itir Ekonomia Pagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay, ti Organisasion ti Komersio ti Lubong ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tignay dagiti Opisia a Pagsasao 2003". Opisina iti Abogado Heneral. Naala idi 18 Pebrero 2012.
- ^ "Ireland". CIA World Factbook. Central Intelligence Agency. Naala idi 28 Agosto 2011.
- ^ "CSO 2006 a Senso – Volume 5 – Etniko wenno Kultural a Likud a lugar (a mairaman dagiti Irlandes nga agbanbaniaga a komunidad)" (PDF). 2006. Naala idi 9 Hulio 2009.
- ^ a b c d "Ireland". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 29 Abril 2011.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ John Coakley (20 Agosto 2009). Ti Politika idiay Republika ti Irlanda. Taylor & Francis. p. 76. ISBN 9780415476720. Naala idi 2 Mayo 2011.
- ^ Gobierno ti Irlanda (1937). "Artikulo 4". Batay-linteg iti Irlanda. Dublin: Opisina ti Papeleria.
Ti nagan ti Estado ket Éire, wenno, iti Inggles a pagsasao, Ireland.
- ^ Gobierno iti Irlánda (1948). "Artikulo 2". Tignay ti Republika ti Irlanda, 1948. Dublin: Gobierno iti Irlanda.
A daytoy ket mairangarang a ti pannakaipalpalawag ti Estado ket isun to ti Republika ti Irlanda.
- ^ Magkaykaysa a Pagpagilian (2011). "Tabla 1" (PDF). Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan ken dagiti komponente na. Programa a Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 26 Nobiembre 2011.
- Republika ti Irlanda
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Akin-amianan nga Europa
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti republika
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1922
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
VIGAN CITY – Selebraran ti Vigan ti World Heritage Cities Solidarity Day inton Septiembre 8 a dakkel ti namnama dagiti agtuturay ditoy nga idauluan ni Mayor Eva Marie S. Medina a makalusot ti siudad iti nabatbati pay nga stage tapno mairaman iti New7Wonders Cities of the World.
Nangrugi a selebraran ti Vigan ti World Heritage Cities Solidarity Day kalpasan nga inlista ti UNESCO a maysa kadagiti heritage sites iti sangalubongan idi Disiembre 2, 1999.
Dagiti siudad a mailista a UNESCO World Heritage Sites ket agbalinda a sanikua ti sangalubongan a masalimetmetan, makonserba, mapreserba ken maisalakan uray iti panawen ti didigra, kalamidad wenno gubat.
Itay Septiembre 4, nangrugi ti selebrasion babaen iti seremonia a naangay iti Plaza Burgos ken pannakalukat dagiti exhibit dagiti daan a retrato ken paintings kasta met iti Historia Oral a panangammo dagiti sangsangaili ken turista iti historia, kultura ken inaldaw-aldaw a panagbiag dagiti umili iti Vigan, kas insalaysay dagiti lallakay ken babbaket.
Itay Septiembre 5, naipabuya nadumaduma a sala kas iti folk dance, Latin ken dance sports idinto nga idi Septiembre 6, naangay ti nangayed a parada a napanaganan Repazzo de Vigan, a pannakaiparang ti kabibiag dagiti taga-Vigan manipud idi sinakup ida dagiti Kastila, Amerikano, ken Hapon idi tiempo ti Maikadua a Gubat ti Lubong, ti panaglupos ti Vigan manipud iti maysa nga ordinario nga ili agingga iti nagbalin a siudad a maibilangen iti agdama a maysa kadagiti kangrunaan tourist destinations iti Amianan a Luzon.
Ita a masursurat daytoy, Septiembre 7, maangay ti Kinnantaan, vocal solo, duet ken chorus kasta met ti panagsapata dagiti day care students, parents’ guild ken federated day care workers’ association.
Iti kaaldawan ti selebrasion, Septiembr 8, maysa a misa ti maangay iti nadaeg a Simbaan ni San Pablo a sarunuen ti panagkari manen dagiti agtuturay, empleado, dagiti hepe ti nadumaduma nga ahensia, ken dagiti umili iti panangsaluad, panangipateg ken panangilalada iti Vigan kas maysa a heritage city. Sumaruno ti solidarity breakfest a maangay iti Plaza Burgos.
Mabirbirngasan nga Intramuros of the North, ti Vigan City ti pakasarakan kadagiti duog a balay a bato a nagatep iti teha a nabangon pay idi tiempo dagiti Kastila, ngem agingga ita ket agkinkinnamayet a sinalsaluadan ken kinukupkopikan dagiti umili ken agtuturay ti Vigan.
Karaman ti Vigan kadagiti 21 a finalist para iti New7Wonders Cities of the World a naiwaragawag idi Hulio 7 daytoy a tawen.
Manipud iti daytoy a bilang, inton Oktubre 7, mapili babaen iti panagbubutos iti internet ken panagtext ti 14 finalist para iti New7Wonders Cities of the World.
Inton Disiembre 7, 2014, maiwaragawagton dagiti mapili a baro a pito a pagsidsiddaawan a siudad iti sangalubongan.#


text:
Tigran Sargsyan
Ni Tigran Sureni Sargsyan (Armenio: Տիգրան Սուրենի Սարգսյան, naiyanak idi 29 Enero 1960) ket Armenio nga ekonomista nga isu idi ti Kangrunaan a MInistro ti Armenia manipud idi 9 Abril 2008 aginggana idi nagikkat idi 3 Abril 2014.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Armenian Prime Minister Tigran Sargsyan resigns". ArmeniaNow. 3 Abril 2014. Naala idi 3 Abril 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Tigran Sargsyan iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Tigran Sargsyan iti Wikiquote (iti Ingles)
- Ti Baro a Kangrunaan a Ministro ti Armenia ket saan a tumipon iti ania man a partido, 11 Abril 2008.


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Nagasat ti maysa nga agtagikua iti motorcycle parts and repair shop ta naipiskotna ti nanggandat nga agtakaw iti shopna.
Napasamak ti naupay a panagtakaw iti Buquig, Bantay, Ilocos Sur iti shop a kukua ni Mark Anthony Gabiola y Seradoy, 36, addaan ka-live-in ket ni Jeremy Sudaria, 21, awanan asawa, awanan trabaho ken residente iti Sisim, Cabugao, Ilocos Sur.
Iti inisial nga inbestigasion, madama nga agrepreper ken makipatpatang ni Mark Anthony Gabiola kadagiti parokianona idi Biernes, Marso 2, iti agarup alas 5:30 ti malem. Idi apan iti storage roomna ta adda apanna alaen, nakitana ti lalaki nga addaan iggem a plastic bag a timmaray a naggapu iti storage room. Kinamatna agingga a naikornerna idi gandaten daytoy a tumapuak iti alad.
Dagitoy dagiti ginandat a takawen ti suspek: maysa a cylinder head, maysa a cylinder head block, maysa paris a tail light ken maysa a main axle. Agpapada a piesa ti Yamaha Mio Sporty ket ti balorda agdagup iti P11,950.00.
Naipan iti Bantay Municipal Police Station ti suspek para iti umisu a disposision sakbay a naipan iti Gabriela Silang General Hospital para iti medico legal examination.


text:
Rizal (panangilawlawag)
Ti Rizal ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Dagiti luglugar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Rizal, probinsia iti Filipinas
- Rizal, Cagayan,ili iti Filipinas
- Rizal, Kalinga, ili iti Filipinas
- Rizal, Laguna, ili iti Filipinas
- Rizal, Nueva Ecija, ili iti Filipinas
- Rizal, Occidental Mindoro, ili iti Filipinas
- Rizal, Palawan, ili iti Filipinas
- Rizal, Zamboanga del Norte, ili iti Filipinas
Dagiti tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jose Rizal, nailian a bannuar iti Filipinas


text:
BANGUED, Abra – Naisaklang ti kaso a multiple murder maikontra iti maysa a mayor ken 7 pay a tattao iti provincial prosecutor itay Oktubre 3.
Naisaklang ni Mayor ti Tineg Edwin Crisologo ken pito pay a tattao a pakairamanan da Freddie Tabas, Sikkel Parado, Loreto Gangas, Arnold Castaneda, Robert Valera, Arnel Aguilar ken Eugenio Califlores kalpasan nga innaganan ida ti maysa a mapapati a gun for hire nga adda pannakainaigda iti pannakapapatay idi napan a tawen ni ABC President idi ti Lagayan a ni Romero Guyang.
Kuna ti polis nga intudo ni Eugenio Califlores, mapapati a gun for hire, ni Crisologo a nangited iti kuarta ken dagiti paltog a naaramat iti pannakatambang ni Guyang.
Inaresto idi Septiembre 27 ti nagtipon a bunggoy dagiti polis ti Gen.Tinio, Nueva Ecija ken dagiti operatiba manipud iti provincial police ofice ditoy ni Califlores ken ti kasinsinna a ni Sonny Califlores a nagikut iti 12-gauge shotgun.
Nupay kasta, sa la impakaammo ni Police Senior Supt. Alex Pumecha, provincial director, ti pannakaaresto ni Califlores kalpasan ti sumagmamano nga aldaw a pannakapalutpotna.
Natambang ni Guyang iti beddeng ti Barangay Pang-ot ken Ba-i iti Lagayan idi Mayo 3, 2007 ket nairaman a nagudas dagiti lima pay a kakaduana ken nakasugatan ti tallo pay.
Mapapati a napan nagpakni ni Califlores iti Barangay Rio Chico iti Gen. Tinio, Nueva Ecija kalpasan ti panagtambang ngem nasaep dagiti polis-Cordillera ti naglemmenganna.
Kinuna ti polis a naaresto ni Califlores babaen ti bileg ti warrant of arrest nga inyisio ti Bangued Regional Trial Court Branch 2 mainaig kadagiti pammapatay a napasamak idi 1990 ken 2000.#


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Nalasatan ti maysa a polis ti pananggandat dagiti armado a tattao a nagkasakay iti motorsiklo a mangpatay kenkuana iti barangay road ti Zone 3 ditoy nga ili idi ala una ti parbangon ti Mayo 25.
Iti report ti polis ditoy nga ili, saan a napuruan dagiti suspek ni SPO1 Rolly Pilien Pablico, 43, naasawaan, polis a naka-assigned iti Ilocos Sur Provincial Office ken residente ti Zone 2 Bantay, Ilocos Sur iti baet a nakarekobre dagiti inbestigador iti 13 a basyo ti cal. 30 ken 3 a basyo ti cal. 45 iti nakapasamakan ti pammaltog.
Segun iti inisial nga inbestigasion, napan intulod ni Pablico ni SPO2 Marcelino Tugade Presto, Jr. iti pagtaengan daytoy iti nadakamat a barangay ket bayat ti panangiyatrasna ti luganna, kellaat nga inasitgan dagiti nagkalubbon iti motorsiklo sada pinaputokan iti namin-adu a daras a nakadaplisan ti bukotna.
Intaray dagiti nagresponde a polis ti biktima iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem rimmuar met laeng daytoy agsipud ta saan a grabe dagiti sugatna.
Madama ti panagimbestiga dagiti polis no ania ti motibo ken kinasiasino dagiti suspek.#


text:
CANDON CITY – Nasurok a P16 million ti napastrek daytoy siudad iti naisayangkat a Business One Stop Shop (BOSS) idi napan a bulan.
Kinuna ni Mary Jean Abrero, business permits and licensing officer ditoy siudad, nakapastrek ti BOSS iti P15,758,574.26 manipud iti business taxes ken fees ken P977,105.00 manipud iti tricycle franchise fees.
Innayon ni Abrero nga agdagup iti 3,415 dagiti naserbian ti BOSS iti daytoy a tawen ken nangatngato iti sumurok kumurang P2 million ti napastrek ita no maikumpara idi napan a tawen.
Impalgak ni Abrero a ngimmato pay ti bilang dagiti pasdek-negosio a nagpabaro iti lisensiada nga immabut iti 3,014 idinto a 2,177 laeng idi napan a tawen ken ngimmato ti bilang dagiti traysikel nga agdagup iti 1,388 manipud iti bilangda a 1,238 idi 2011.#


text:
Plantilia:Ballaag ti sagat ti panagurnos
Dokumentasion ti plantilia[kitaen] [urnosen] [pakasaritaan] [purgaen]
Panagusar
|filter=ti bilang ti sagat nga agus-usar iti daytoy a mensahe, no adda dagit inadumaduma a sagat nga agus-usar, usaren ti
|filter2=,
|filter3=, kdpy., mabalin ti 5. Makita laeng daytoy iti interface ti AbuseFilter.
|action=– ti kita ti sagat. Dagiti maawat a pateg ket ti
warn disallow deauto block degroup.
|friendly=–
yesbaliwanna bassit ti maiparang tapno saan unay a makakagat.
|text=ti teksto ti mensahe.
Dagiti pagariagan
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = warn |friendly = yes |text = Nakaaramidka iti saan a konstruktibo, ngem saami a kayat ti mangkagat kenka }}
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = warn |friendly = |text = Nakaaramidka iti saan a konstruktibo, ken saankami a sigurado a saan a konstruktibo }}
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = disallow |friendly = yes |text = Nakaaramidka iti saan a konstruktibo, ken pasardengendaka, ngem saami a kayat ti mangkagat kenka }}
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = disallow |friendly = |text = Nakaaramidka iti saan a konstruktibo, ken pasardengendaka, maipappalilit unay }}
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = block |friendly = |text = Serraandaha }}
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = deauto |friendly = |text = Nawaswas ti automatiko a pammasingked }}
{{ballaag ti sagat ti panagurnos |action = degroup |friendly = |text = Maikkat kadagiti grupo }}
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Segun iti record ti MENRO, umabot ti 86,000 a seedlings ti dagup ti naimula iti intero a Munisipalidad a naited ti NGO iti kallabes a tawen ket umabot met ti 80 % ti Survivability Rate ti nagbiag a takuat ti nagtipon ken naiwayat nga Evaluation ti MENRO ken ti Tanim Kalikasan kadagiti barangay a nakaimulaan dagiti seedlings.
Dadduma pay a natratar ken napagnanamingan:
1.Maikonsentrar a maimula ti 5,ooo nga ited ti Tanim Kalikasan a seedlings idiay Magarang Springs Watershed, Brgy. Cacadiran, Cabugao, Ilocos Sur ita a panagmumula.
2.P3.00 ti tangdan ti maysa a maimula a seedling ti White Lauan.
3.Sabali laeng ti gunggona iti pannakataripato dagiti maimula a kayo.
4.Maannurot met laeng ti dati a katulagan ti NGO ken ti LGU iti wagas ti panagmula ken pannakitinnulong iti Monitoring, segun ken ni Mr. De la Cruz.
Dagiti Tree Planting Activities nga itantandudo ti LGU-Cabugao iti tinawen ken iti agdama ket paset ti programa iti Clean and Green ti Munisipio tapno masulnitan dagiti naawan a pinuon ken mapaberde ti aglawlaw a mangsuporta iti Re-Greening Program ti Gobierno Nasional. # (Web In-Action)


text:
DAYTOY TI NAGASAT NGA ALDAW
Pasangbayen, pasangbayen Pasangbayen tay natan-ok nga Apo, Pasangbayen, pasangbayen Pasangbayen tay natan-ok nga Apo I. Daytoy ti aldaw nga inaramid mo Nagasat nga aldaw kadakam a tattao Gapu’y ayat mo ken parabur mo Agyaman kami kenka, O Dios nga Apo ***Wen ikanta mi panagyamanmi Ta napili daytoy ili mi Wen ikanta mi panagyamanmi Ta napili daytoy ili mi II. Daytoy ti aldaw nga inkeddeng mo Naragsak nga aldaw kadakam nga annakmo Gapu’t ayat mo ken parabur mo Ngarud agyamankami kenka O Dios nga Apo (Repaet ***)
III. Seek and you will find Ask and He will give Trust the Lord with all your might And then you’ll always live. (Refrain)
ITI PUSO INTAY LUKTAN
*** Iti puso intay luktan Kadagiti balikas a nasantoan Alleluia, Alleluia, Alleluia I. Datayo nga annak ti ama Intay dumngeg a sitatalna Panagkaykaysa ipakita Isu’t maris tay nga annakna
NANUMO A DATON
I. Ama, awatem koma Nanumo a daton mi kenka Sika met la’t nagtaudanna Isagut mi a pagyaman kenka II. Ama, awatem koma Ti ayatmi ti padami a parsua Sika met la’t nagtaudanna Isagut mi a pagyaman kenka III. Ama, awatem koma Daytoy puso mi iyawatmi kenka Sika met la’t nagtaudanna Isagut mi a pagyaman kenka
APO MANGAASIKA
Apo , mangaasika(3x) Mangaasika Kristo, mangaasika(3x) Mangaasika Apo, mangaasika(3x) Wen Apo, mangaasika
GLORY TO GOD ON HIGH
Refrain: Glory to God on high Peace to all goon men Honor and praise Him all of our days And love Him in all mankind I. Sing our praise to God For His wondrous deeds Know for sure that in His love He answers all our needs (Refrain) II. Praise the Lord in prayer Praise the Lord in song Praise the Lord in all we do And we can’t go far wrong (Refrain)
ANG TANGING ALAY KO
I. Salamat sa iyo, aking Panginoong Jesus Ako’y inibig Mo at inangking lubos Koro: Ang tanging alay ko sa’yo aking ama Ay buong buhay ko, ouso’t kaluluwa Hindi makayanang maipagkaloob Mamahaling hiyas, ni gintong nilukob Ang tanging dalangi O Dios ay tanggapin Ang tanging alay ko nawa ay kamitin Ito lamang Ama, wal ng iba pa akong hinihiling II. Di ko akalain na ako pagbigyang pansin Ang taong tulad ko’y di dapat mahalin (Koro)
everlasting peace. You take away the sins of the world.SANTO
Santo. sadi langit Madaydayaw ti nagan mo Dumteng koma ti pagariam Matungpal koma ti nakem mo Ditoy daga a kas sadi langit Itdem kadakam ti aldaw ditoy Ti kanenmi. Have mercy on us (2x) Lamb of God. Grant us peace. LAMB OF GOD
Peace is what I give you my friend Peace is what I wish to share That peace reign in every heart Forever and ever Lamb of God. santo.
BABAEN
Babaen ti krusmo Ken inka panagungar Innakam insalakan Manubbot ti sangalubongan Innakam insalakan Manubbot ti sangalubongan
RAGSAK TI INKAM IKANTA
Ragsak ti inkam ikanta Kalpasan daytoy a misa Ragsak inkam marikna Ta inawat nakam kenka Ragsak ti inkam ikanta Ta napno kam iti grasya Awan sabali nga ubbog ragsak No di laeng siksika
PEACE. You take away the sins of the world. Have mercy on us (2x) Lamb of God. santo ti Apo a Dios Dagiti amin a parsua Ti langit ken daga Napnoda ti pakaidaydayawan Hosanna ti kangatoan Madaydayaw ti umay Ti nagan ti Apo Hosanna ti kangatoan
AMAMI
Amami. ti patinayon nga aldaw Pakawanem dagiti basbasol mi Kas met kom iti pammakawan mi Kadagit met nabasbasol kadakami Di nakam met baybay-an Nga umannugot iti solisog Ket isalakan nakam iti dakes. You take away the sins of the world.
.


text:
Naimbag a damag kadagiti mannalon: nagpatinggan ti tikag iti Ilocos Norte ken Ilocos Sur.
Kinuna ti Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa), nagpatinggan ti tikag iti dua a probinsia gapu iti napigsa a panagtudtudona iti napalabas a makalawas.
Gapu iti ilalabas ti Bagyo Chedeng ken Dodong iti Batanes, kuna ti Pagasa a ginuyodna ti monsoon rains a nangisangbay iti sobra a danum kadagiti dua a probinsia.
Innayon ti Pagasa nga asideg metten nga agpatingga ti tikag iti dadduma pay a paset ti Rehion I, Rehion III, ti Cordillera Administrative Region (CAR) ken Metro Manila.
Nupay kasta, kritikal pay laeng ti situasion iti Region II gapu iti kaawan ti tudo kasta met nga tikag pay laeng iti Region V, segun iti maysa nga weather specialist ti Pagasa.
Kinuna pay ti Pagasa nga agpatingga metten ti tikag iti Metro Manila agsipud iti napigsa a tudo nga inkuyog ni Bagyo Egay.
Pimmigsa ti Egay ket imbuyatna ti adu a danum iti Metro Manila a nakaigapuan iti panaglayus dagiti dadduma a paset dagitoy a lugar.
Inkuyog met ti Bagyo Egay ti Amian a nangidateng iti napigsa a tudo iti Amianan ken Akintengnga a Luzon ken iti akinlaud a paset ti Abagatan a Luzon ken iti Visayas.
Iti ilalabas ti Bagyo Chedeng ken Dodong, naglayus ti sumagmamano a probinsia kas iti Bulacan ken Pampanga gapu iti aglaplapusanan nga inkuyogna a tudo.
Ketdi, ngimmato ti level ti danum kadagiti dam ken dadduma pay a pagurnongan iti dam a pakairamanan ti Angat Dam, San Roque Dam iti Pangasinan, Magat Dam iti Isabela, Binga ken Ambuklao Dam iti Benguet ken Ipo Dam iti Bulacan.
Gapu iti tikag, adu a kataltalonan iti Ilocos Sur ti saan a naraepan.
Ngem iti idadateng da Bagyo Chedeng ken Dodong, napalayasan dagiti kataltalonan ken nakaraep met laeng dagiti mannalon.
Nupay kasta, adu a mannalon ti nagiraep kadagiti nalakayan a bunubon ket kuna dagiti agrikulturista a basbassit ti maapitda agsipud ta saan a makaipi iti adu dagiti nalakayan a bunubon.
Ngem kinuna ti maysa a mannalon nga inraepna lattan ti nalakayan a bunubonna napia laeng nga adda maapitna ngem iti awan a pulos.
Naideklaran a calamity area ti Ilocos Sur gapu iti napasaranna a tikag. No adda iti babaen ti state of calamity ti probinsia, maaramat ti gobierno probinsial ti calamity fund tapno matulonganna dagiti nadidigra a mannalon.#


text:
VIGAN CITY – Simmuko iti polis ditoy ti suspek iti pammaltog iti Barangay IV ditoy siudad idi rabii ti Enero 2 a nakatayan ti maysa ken nakasugatan ti sabali.
Boluntario a simmuko iti polis ni Francis Mariñas y Eleccion, 33, baro, residente iti Barangay IV idi malem ti Enero 3, maysa nga aldaw kalpasan ti mapapati a panangpaltogna ken ni Erwin Riguera y Sabado, 31, naasawaan, residente iti Rizal Street, Barangay III ditoy met laeng siudad a nakairamanan ni Freddie Baldonado y Pagaoa, 52, baro, akinkukua iti tienda a nakapasamakan ti pammaltog.
Pinaglibakan ni Mariñas nga isu ti pimmaltog ken ni Riguera nupay binigbig ni Baldonado nga isu ti nangisayangkat iti pammaltog.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis ditoy siudad, naammuan nga agtaktakder ni Riguera iti sanguanan ti tienda ni Baldonado idi simmangpet ti suspek ket inasutna ti paltogna sana pinaltogan ni Riguera ngem nagmintis ket ti makannigid a lapayag ni Baldonado ti napuntaan ti bala.
Nagtaray ni Riguera ngem mapapati a kinamat ti suspek ket pinaltoganna ti biktima iti sumagmamano a daras a nagsagrapan daytoy iti sugat iti bagina.
Naitaray ni Riguera iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem indeklara ti doktor a natayen. Naipan met ni Baldonado iti St. James Hospital ket naammuan a nasayaaten ti kasasaadna.
Naglibas ti suspek kalpasan ti pammaltog.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti tallo a kapsula manipud iti cal. 45 iti nakapasamakan ti krimen.
Iti pannakaisurat daytoy, saan pay a nalawag no apay nga umap-apiring latta ni


text:
ILOCOS NORTE – Sinelebraran daytoy a probinsia ti maika-95 a panagkasangay ti kangrunaan a paboritona nga anak, daydi Ferdinand E. Marcos babaen kadagiti nadumaduma nga aktibidad a nangipaay respeto kenkuana a nangrugi idi Septiembre 8 agingga iti Septiembre 11.
Maangay-angay tunggal Setiembre 11, naikalawa ita a tawen ti selebrasion tapno maikkan dagiti bisita ken residente iti naan-anay a tiempo a makipartisipar kadagiti pagteng a nangitampok iti namaris a kabibiag ti paborito nga anak daytoy a probinsia.
Idi Setiembre 8, naangay ti Combat Shooters Fest sadiay Plaza Del Norte, Paoay, Ilocos Sur. Nasangaili kalpasanna dagiti lokal ken ganggannaet a dignitaries iti pangrabii iti Marcos Mansion, Batac City. Naangay ti maysa a concert a napanaganan ‘Da Real Makoy Concert’ a nagpabuyaan ti rock band “Draybers” iti Imelda Cultural Center, Batac City.
Napadayawan dagiti Barangay Peacekeeping Action Teams (BPATs) ti District 3 ken District 1 sadiay Imelda Cultural Center, Batac City ken Sarrat Community Center iti Septiembre 8 ken 9.
Iti Septimebre 10, nailunsad ti Makoy Literary and Arts Contest iti Centennial Area, Laoag City. Paset ti programa ti pannakaiparang dagiti pelikula a nakaitampokan ti biograpia a “The Real Makoy” ken “Apo Lakay”.
Idi Septiembre 11, panagkasangay ni FEM, naangay ti thanksgiving mass iti Church of Immaculate Conception, Batac City, panangidaton iti sabsabong, ken panangipaay respeto dagiti miembro ti pamilia Marcos iti pimmusay a Presidente iti mausoleona iti Batac City.
Nailunsad met iti Malacañang of the North ti tallo a libro a pakairamanan ti libro ni Pearlie S. Baluyot a napauluan “Institutions and Icons of Patronage; Arts and Cultures of the Philippines During the Marcos Years 1965-1986” ken dadduma pay a libro a napauluan iti “Ferdinand E. Marcos and the Mindanao Enigma” a sinurat ni Samuel K. Tan ken ti “UpNorth”, libro a nakaurnongan dagiti salaysay.
Tampok pay iti daytoy nga aldaw ti panaglukat ti Malacañang of the North kas baro a museo a nakaipabuyaan saan laeng dagiti tawid ti pimmusay a presidente ken ni dati a First Lay Imelda Romualdez Marcos no di pay ti lifestyle ti pamilia Marcos.
Kinantaan ti Samiweng Singers, maysa a world class Ilocano choir, dagiti espesial a sangaili iti dinner reception iti panaglukat ti nasao a museo. (Karaman ti report ni Grazielle Mae A. Sales, CMO-PGIN)


text:
CANDON CITY – Tallo a lalaki ti napilaan iti kaso iti homicide idi Enero 3 kalpasan a natay ti kinabkabilda a biktima idi rabii ti Disiembre 30.
Napilaan iti homicide da Dominador Gazmen y Cabalbag, 19, Kelvin Cabalbag y Fontanilla, 19, ken Louie Cabubura y Cabalbag, 17, agpapada a residente iti Barangay Pinipin, Sta. Cruz, Ilocos Sur, gapu iti panangkabilda ken ni Teofilo Asuncion y Collado, 42, naasawaan, kalugaranda met laeng a nagtungpal iti pannakatayna.
Sakbay ti insidente, napan nagparti ti biktima iti kalding iti balay ti maysa a kalugaranda sa nagturong iti plasa tapno agbuya iti parambak ti piesta. Ngem iti nasipnget a dalan sakbay ti plasa, minalmalo dagiti suspek babaen ti natangken a banag.
Naitaray ti biktima iti ospital ngem naideklara a natayen gapu kadagiti sugatna iti ulo.#


text:
Dam-eg
Ti dam-eg ket isu ti kaadu ti alibungubong ti danum iti angin. Ti alibungubong ti danum ket isu ti alingasaw a kasasaad ti danum ken saan a makita.[1] Ti dam-eg ket mangipakita ti pannakalabit ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Ti nangatngato a dam-eg ket mangpabassit ti pagangayan ti panagling-et iti panagpalamiis ti bagi babaen ti panagpabassit ti gatad ti panagbawbaw ti kabasa manipud iti kudil. Daytoy a pagangayan ket mapattapata iti tabla ti pagsurotan ti pudot wenno humidex, nga inus-usar iti las-ud ti tiempo ti kalgaw.
Adda met dagiti tallo a kangrunaan a panagrukod ti kadam-eg: patingga, relatibo ken naisangayan . Ti patingnga a dam-eg ket isu ti linaon a danum ti angin.[2] Ti relatibo a dam-eg, ket maiyebkas a kas porsiento, mangrukod daytoy ti agdama a patingnga a dam-eg a relatibo iti kangatuan para iti temperatura. Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti linaon nga alibungubong ti danum iti laok iti dagup a linaon ti angin iti pakaibatayan ti masa
Dagiti linaon
Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]
Patingnga a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti patingnga a dam-eg ket isu ti masa ti alibungubong ti danum, , ti tungngal maysa a tomo ti yunit iti dagup ti panaglalaok ti angin ken alibungubong ti danum, , ken mabalin a maiyebkas a kas:
Ti patingnga a dam-eg iti tangatang ket sumakop manipud iti asideg a sero aginggana ti agarup a 30 gramo iti tungngal maysa a kubiko metro no ti angin ket nasagepsepan iti 30 °C.[2] (Kitaen pay ti tabla ti klima/dam-eg)
Ti patingga a dam-eg ket baliwanna ti angin a kas dagiti panangbalbaliw ti temperatura wenno presion. Daytoy ket mangaramid a saan a nasayaat para kadagiti panagpattapatta ti kimiko nga inhenieria, a kas para kadagiti panagpamaga kadagiti kawes, nga idiay ket ti temperetura ket adu unay ti paggiddiatanna. A kas ti resulta daytoy, ti patingga a dam-eg iti kimiko nga inhenieria ket mabalin a mangibaga iti masa ti namaga nga angin, nga ammo pay a kas ti pannakaibagi ti panaglalaok ti masa (kitaen ti "naisangayan a dam-eg" dita baba), a nasaysayaat a para it ipudot ken dagiti panagpattapatta ti balanse ti masa. Ti masa ti danum iti tungngal maysa a tomo ti yunit a kas ti ekuasion dita ngato ket naipalawag pay a kas bolumetriko a dam-eg . Gapu ti mabalin a pannaka-allilaw, ti Britaniko nga Alagaden ti BS 1339 (napabaro 2002) ket mangisingasing a ti pannakaibaga ti "patingnga a dam-eg". Nasken nga al-aluadan a kitkitaen dagiti yunit. Adu dagiti pagkitaan ti dam-eg a naited iti g/kg wenno kg/kg, ngem ti ania man a yunit ti masa ket mabalin a mausar.
Ti pagobraan a maipanggep ti panagadal ti pisikal ken termodinamika a tagtagikua ti panaglalaok ti alingasaw ken alibungubong ket nanaganan ti sikrometria.
Relatibo a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti relatibo a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum iti panaglalaok ti angin ken danum iti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum kadagiti a kasasaad. Ti relatibo a dam-eg ket isu ti annong ti linaon ti danum ken temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket kadawyan a maiyebkas a kas maysa a porsiento ken mapattapatta babaen ti panagusar ti sumaganad a pormula. Daytoy ket naipalawag a kas ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum (H2O) iti laok ti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum iti naited a temperatura.
Ti relatibo a dam-eg ket maysa a nangruna a metriko nga inus-usar kadagiti panangipalnaad ti tiempo aken dagiti reporta, gapu ta daytoy ket ti maysa a pangituldingan ti maysa a pannakabalin ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Iti nabara a tiempo ti kalgaw , ti ingangato iti relatibo a dam-eg ket mangipangato ti nalawag a temperatura iti tattao (ken dagiti dadduma nga ayup) babaen ti panaglapped ti panagbawbaw ti ling-et manipud iti kudil. Kas pagarigan, segun ti Pagsurotan ti Pudot, ti relatibo a dam-eg ti 75% iti 80.0°F (26.7°C) ket mariknanto a kasla iti 83.6°F ±1.3 °F (28.7°C ±0.7 °C) iti relatibo a dam-eg ti ~44%.[4][5]
Naisangayan a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti namaga nga angin iti naisangayan a masa, ken sagpaminsan a naibagbaga a kas ti pannakaibagi tidam-eg. Ti naisangayan a dam-eg ket maiyebkas a kas ti pannakaibagi ti masa ti alibungubong ti danum, , iti tungngal maysa a yunit ti masa ti namaga nga angin [6] . Daytoy a kaadu ket ammo pay a kas ti "pannakaibagi ti panaglalaok" ti alibungubong ti danum.[7]
Dayta a pannakaibagi ket naipalawag a kas:
Ti naisangayan a dam-eg ket mabalin pay a maiyebkas kadagiti sabali a waya a mairaman ti:
wenno:
Ti panag-usar ti daytoy a panangipalawag ti naisangayan a dam-eg, thi relatibo a dam-eg ket mabalin a maiyebkas a kas
Nupay kasta, ti naisangayan a dam-eg ket naipalawag pay a kas ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti dagup a masa ti sistema (namaga nga angin ken manayonan ti alibungubong ti danum).[8] Kas pagarigan, ti ASHRAE 2009 a Polieto, Ch1,1.2, (9a) ket mangipalawag ti naisangayan a dam-eg a kas "ti pannakaibagi ti masa iti dagup a masa ti nadam-eg a wadan ti angin".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ania kadit ti alibungubong ti danum?". Naala idi 2012-08-28.
- ^ Wyer, S.S., "Ti treatado iti agpataud ti alingasaw ken dagiti agpatpataud ti alingasaw", (1906) Ti Warnakan ti Inhenieria ken Panagmina, Londres, p.23
- ^ Perry, R.H. ken ni Green, D.W, Perry's Chemical Engineers' Handbook (Maika-7 nga Edision), McGraw-Hill, ISBN 0-07-049841-5 , Eqn 12-7
- ^ Lans P. Rothfusz. "The Heat Index 'Equation' (or, More Than You Ever Wanted to Know About Heat Index)", Scientific Services Division (NWS Southern Region Headquarters), 1 Hulio 1990 [1]
- ^ R.G. Steadman, 1979. "The assessment of sultriness. Part I: A temperature-humidity index based on human physiology and clothing science," J. Appl. Meteor., 18, 861-873
- ^ Cengel, Yunus kenni Boles, Michael, Termodinamika: Ti Maysa nga Inhenieria nga Arngian, 1998, Maika-3 nga edision, McGraw-Hill, pp. 725–726
- ^ http://glossary.ametsoc.org/wiki/Mixing_ratio
- ^ Glosario ti AMS: naisangayan a dam-eg
- Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos, "IAQ kadagiti Dakkel a Pasdek". Naala idi Enero 9, 2006.


text:
Liberia
Nagsasabtan: 6°30′N 9°30′W / 6.500°N 9.500°W
Ti Liberia i/laɪˈbɪəriə/, opisial a ti Republika ti Liberia, ket maysa pagilian idiay Laud nga Aprika. Nabeddengan daytoy babaen ti Sierra Leone iti laud, ti Guinea iti amianan ken ti Côte d'Ivoire iti daya. Ti aplaya ti Liberia ket kaaduan a buklen dagiti kabakiran ti mangle bayat dagiti bassit ti populasionna iti uneg ket buklen dagiti kabakiran a mapan kadagiti banak iti namaga a karuotan. Daytoy a pagilian ket agtagikua ti 40% iti nabati a Ngato a Guinea a kabakiran. Ti Liberia ket adda iti napudot nga ekuatorial a klima, nga adda ti katudtuduan iti bulan ti Mayo aginggana ti Oktubre a panawen ti tudo ken narusanger nga angin ti harmattan kadagiti nabati a paset iti tawen. Ti Liberia ket sakupenna ti kalawa a 111,369 km2 (43,000 sq mi) ken pagtaengan dagiti 3.7 a riwriw a tattao. Ti Ingles ket isu ti opisial a pagsasao, bayat dagiti sumurok a 30 a patneng a pagsasao ket maisasao iti uneg ti pagilian.
A mairaman ti Etiopia,ti Liberia ket maysa kadagiti dua a moderno a pagilian iti Sub-Sahara nga Aprika nga awan ti ramut iti Europeano a kolonisasion iti Aprika. Mangrugi idi 1820, daytoy a rehion ket tinaengan babaen dagiti nawayaan nga Amerikano a tagabu a tinulungan iti Gimong ti Amerikano a Kolonisasion, ti maysa a pribado nga organisasion a namatmati a dagiti tagabu idi ket adda iti kasayaatan a panawayawayas ken ekualidad idiay Aprika. Dagiti nawayaan a tagabu manipud kadagiti barko ket naipatulodda pay idiay ken saanda a naipasubli idiay nagappuanda a pagilian. Idi 1847, dagiti a nagkolonia ket nagbangon iti Republika iti Liberia, a nagbangon ti maysa a gobierno a naibatay iti Estados Unidos ken ninaganan ti kapitolio a siudad iti Monrovia para kenni James Monroe, ti maikalima a presidente iti Estado Unidos ken maysa a kangrunaan a nagsuporta ti kolonisasion. Dagitoy a nagkolonia, naamamoan a dagiti Ameriko-Liberiano, ket nangidaulo dagiti politiko ken ekonomia a paset iti daytoy a pagilian.
Daytoy a pagilian ket nangirugi ti panagmoderno idi panawen ti 1940 iti sumaganad a panagpuonan iti Estados Unidos idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ken ti ekonomia a panagwaywayas babaen ni Presidente William Tubman. Ti Liberia ket nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Organisasion iti Aprikano a Panagkaykaysa. Ti maysa a milisia a kudeta ket nagibatuag ti Amerko-Liberiano a nangipangulo idi 1980, nga isu daytoy ti panagrugi ti politiko ken ekonomiko a panagalla-alla ken dagiti simmaruno a dua a sibil a gubat a nagibati kadagiti agarup a 250,000 a natnatay a tattao ken nagdadael ti ekonomia iti daytoy a pagilian. Ti kappia a tulag idi 2003 ket nagiturong daytoy ti demokratiko a panagbutos idi 2005. Tatta nga aldaw, ti Liberia ket agungungar manipud kadagiti agtaltalinaed a nagbanagan iti sibil a gubat ken dagiti minaig a panag-ablo ti ekonomia, nga adda ti agarup a 85% iti populasion ket agbibiag iti baba ti internasional a linia ti kapanglaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Liberia". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 2011. Naala idi Hulio 20, 2011.
- ^ a b c d "Liberia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-19.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Liberia
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1847
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
CABA, La Union – Duapulo a mangngalap ti tiniliw dagiti polis bayat nga illegal nga agkalkalapda iti kabaybayan a sakup daytoy nga ili.
Naammuan iti report a naaresto da Elmer Gari, 38, pangulo ti grupo ken 19 a tattaona, agpapada a residente iti Pantal, Dagupan City gapu ta nasiimanda nga agkalkalap babaen ti buli-buli, maysa a kita ti sigay nga uray babassit a lames ket dina palusoten.
Kinumpiska pay dagiti polis ti 196 kilos a nadumaduma a kita ti lames ken ti bilog a namarkaan Julie Ann-11.
Segun iti polis, inwarasda dagiti ikan kadagiti nadumaduma a pasdek-kaasi iti probinsia.#


text:
BAGUIO CITY – Innemen a pagadalan ditoy siudad ti nangsuspende iti klaseda kalpasan ti pannakakumpirma nga adda estudianteda a mapapati a nakakitaan kadagiti sintomas ti A(H1N1).
Kaudian a nangsuspende iti klase ti Pines City Colleges ken ti Baguio Patriotic School.
Sinuspende ti Pines City Colleges ti klase manipud Hulio 10 agingga iti Hulio 18 idinto a manipud Hulio 10 agingga iti Hulio 16 ti Baguio Patriotic Center.
Nupay kasta, kinuna ni Dr. Romeo Hadines, vice president of academic affairs ti PCC nga awan ti nakumpirmaan nga agsakit iti A(H1N1) iti pagadalan ngem inaramidda daytoy kas preventive measure.
Sakbayna, sinuspende ti Baguio City National High School ken ti St. Louis School Center ti klaseda manipud iti Hulio 9 agingga iti Hulio 15 gapu iti mapapati a kaaddan dagiti agbasbasa a nakakitaan iti sintomas ti A(H1N1).
Kinuna dagiti opisial dagiti nasao a pagadalan a nasuspende dagiti klase kas preventive measure tapno saan nga agwaras ti virus iti pagadalanda.
Sinuspende met ti St. Louis University (SLU) ti klase iti amin a level manipud Hulio 8 agingga iti Hulio 18. Agklasento met laeng dagiti estudiante inton Hulio 20.
Segun iti report, dua nga estudiante iti nasao a pagadalan ti nakakitaan kadagiti sintomas ti A(H1N1) ket naiserrekda iti ospital ti pagadalan.
Sinuspende met ti University of Baguio ti klase iti elementaria ken high school manipud Hulio 8 agingga iti Hulio 10 kas preventive measure tapno malapdan ti panagwaras ti virus iti nasao a pagadalan.
Kabayatanna, kinumpirma ti Department of Health iti Cordillera nga addan kumpirmado a 31 a kaso ti A(H1N1) iti rehion a pakairamanan ti Benguet, Abra, Kalinga ken daytoy a siudad kalpasan a naireport nagpositibo iti nasao a sakit ti 11 a tattao a pakairamanan ti uppat a trainees iti police regional office-Cordillera.
Nupay kasta, kinuna ti DoH nga agpapaimbagen dagitoy.#


text:
Iti kaanoman, saan a barengbarengen dagiti ubbing. Amin a garaw ken aramid dagiti nagannak ket inda palpaliiwen no apay ken kasano ken ania ti makagapu. Isu nga adda tiansa, a no maminsan, ti aramiden ti ubbing ket maysa a palagip iti panagbaybay-a wenno iti pannakalipat, lalona iti pagrebbengan.
Pagarigan ti pakasaritaan ni Tintin, Grade four, masirib ken managpaliiw nga ubing ken honor pupil iti pagbasbasaanna nga eskuela. Maikatlo kadagiti uppat nga agkakabsat.
Saan koma a kayat ni Ana nga inana, a makipagnaed kadakuada ti baketen nga inada wenno lola dagiti ubbing. Ngem iti ipapatay ti kabsatna, a pagnanaedan ti inada, inkapilitan nga isu ti nangako iti responsibilidad. Ti dua pay a kakabsatna ket naikamangda iti adayo a lugar. Isu nga awan ti naaramidan ni Ana.
Maysa nga empleado iti banko ni Marco, ti asawa ni Ana. Naanus ken naayat kadagiti nataengan ni Marco. Pasaray isangpetanna iti saramsamen ti baket. Isurona dagiti annakda iti kinapateg dagiti nataengan. Agpalpaliiw laeng ni Tintin. Ngem saan unay nga atiddog ti aanusan ni Anakadagiti nataengan. Managsulsulit ngamin.
Kas iti naminsan nga aldaw, imbukodnan ti inana a mangan. Manganen iti siled daytoy. Saannan nga ayaban a sumango kadakuada iti lamisaan. Ngamin agsipud ta adda diperensia dagiti ima ti baket, nabayag a mangan, nawara a kasla ubing.
Dimlaw ni Marco iti inaramid ni Ana iti inana. Kinunana a bay-an latta koman ni Ana ta kasta ngarud ti nataenganen. Agturong met amin iti panagtaeng. Uray ni Tintin ket dimlaw iti inaramid ti inana. Ngem inrason ni Ana a pakapalag-ananna ti inaramidna ta mabannog met nga agasikaso iti inana, kadakuada ken kadagiti aramidna iti uneg ti pagtaenganda.
Kinuna ni ubing a Tintina tumulong no awan ti eskuelada, babaen ti panagserbina iti lolana, kas koma iti mangipan iti taraon daytoy ken mangala iti nanganan ti baket. Pasaray agidalimanek ti ubing iti uneg ti siled ti baket. No awan ti ar-aramidenna, mapan ni Tintin iti lolana tapno katungtongna.
Iti maysa nga aldaw a kasangsangpet da Ana ken Marco manipud iti maysa nga okasion a dinar-ayanda, nadlawda a linlinisen ni Tintin ti dua a sabut. Idi damagen ti ina, naammuanna a project ni Tintin iti eskuela ti ar-aramidenna. Kanayon ngamin nga agaramid iti project ti ubing. Pasaray iti siled ti lolana nga agaramid.
Kinuna ni Tintin a no malpasna ti projectna, idulinna dagita ta agpaayto ken ni Ana inton baket. Agbalinto a panganan ni Ana. Ta saan kadi a kasta ti mapaspasamak iti lolada?
Saan a nakatimek ni Ana. Nagkatawa sa napalingaling ni Marco.
Kabigatanna, inkeddeng ni Ana a manganen ti inana iti lamisaan. Makigiddanen kadakuada a mangan. No ania ti maidasar, agpaay met iti baket. Naragsakan ni Tintin iti keddeng ti inana. Naragsakan dagiti annakna. Kasta met ken ni Marco. Nagsubli ti kinaragsak ti baket.
No maminsan, adda pasamak a manglukat iti kinapudno ken agserbi a kas bunga iti implikasion ti napalabas a pangngeddeng. Mautob ti panagbiddut. Ngem iti panangilinteg ti aramid, isublina ti naan-anay a talinaay.#


text:
CAMP ELPIDIO QUIRINO, BANTAY, Ilocos Sur – Adda grupo ti gun for hire nga aggargaraw ditoy probinsia?
Segun ken ni Police Superintendent Maximo Taclas, Provincial Chief Investigation and Detection Management Branch ti Provincial Police Office, posible nga adda grupo dagiti matangtangdanan a pumatay nga agdakdakiwas iti Ilocos Sur ngem taga-sabali a probinsia ket daytoy ti nainbolbar kadagiti shooting incidents iti probinsia a pakairamanan ti pannakapapatay ni Bureau of Fire Protection Marshall SFO3 Teddy Fariñas itay nabiit.
Kinuna ni Taclas nga umarngi ti modus operandi ti mapapati a nangpatay ken ni Fariñas iti sumagmamano a shooting incidents iti kallabes isu’t gapuna a kiniddawda iti crime laboratory iti rehion ti ballistic cross matching ti kapsula ken slug a nasarakan iti crime scene kadagiti kapsula ken bala a narekobre dagiti otoridad kadagiti kallabes a pammapatay a naisayangkat iti probinsia.
“No ti trabaho ti maysa a tao ket agpappapatay, posible nga isu met la nga isu a paltog ti usarenna,” kinuna ni Taclas bayat ti interbio kenkuana ni Jun Ramos iti programa daytoy a Barangay Commando Brigada a naipatangatang iti DWRS idi Hunio 15.
Kinuna pay ti police officer a natured dagiti nagisayangkat iti pammapatay a saan a nagaramat iti abbong iti rupada ta saan ida a mailasin dagiti saksi iti krimen agsipud ta saanda a taga-Ilocos Sur.
Iti umuna a lawas ti Hunio, nagsasaruno dagiti pammapatay a naisayangkat ditoy probinsia a pakairamanan ti pannakapapatay idi Hunio 2 ni John Louie Reotutar y Rapada, 25, inhiniero ti DPWH; ni Renato Yaba, Jr. y Cadimas, 32, iti Barangay Binacud, Sinait, idi rabii ti Hunio 4, ken ni Fariñas idi Hunio 11.
Adda ni Reotutar iti uneg ti Venini Store iti Barangay VIII, Vigan City, kaduana ti live-in partnerna, idi pinaltogan iti namitlo a daras ti maysa a di nabigbig a lalaki a nakaaruat iti striped polo shirt, maong shorts ken bull cap.
Awanen ti biag ni Reotutar idi maidanon iti Gabriela Silang General Hospital gapu iti sugatna iti ulo.
Nagnagna a pimmanaw a nagpaamianan iti Del Pilar Street ti kriminal kalpasan ti pammaltog. Mapapati nga adda agur-ray a lugan ken kaduana a nagpaay a lookout iti pannakaisayangkat ti pammaltog.
Nakarekobre dagiti polis iti tallo a kapsula ken maysa a buli iti crime scene.
Pinaltogan dagiti armado a tattao a riding in tandem ni Yaba bayat ti panagdaliasat ti traysikel a minanehona iti kalsada a sakup ti Barangay Binacud, kaduana ti asawana a ni Primalyn, ken dagiti dadakkelna a da Renato, Sr. ken Carmelita.
Dagus a nagudas ni Yaba gapu iti dunorna iti makannigid a pispisna.
Mapapati a cal. 45 ti inaramat dagiti kriminal kas maibasar iti maysa a kapsula a nasarakan dagiti inbestigador iti nakapasamakan ti pammaltog.
Kabayatanna, pinaltogan dagiti armado a tattao a nakalugan iti Honda XRM ken Marked Blaze ni Fariñas bayat ti panagdaliasat ti luganna a nalabaga a Toyota Corolla nga agpaabagatan a direksion iti kalsada nasional, partikular ti akin-amianan a murdong ti Parsua Bridge iti Barangay Barbarit, Magsingal, Ilocos Sur.
Immuna a naitaray ni Fariñas iti Magsingal District Hospital sa naiyakar iti Metro Vigan Cooperative Hospital no sadino a naideklara a dead on arrival gapu iti sinagrapna a sugat iti barukongna.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti innem a kapsula a mapapati a nagtaud iti cal. 45 iti nakapasamakan ti pammaltog.
Kinuna ni Taclas nga iti panagmimitingda iti provincial director, tratarendanto ti topiko mainaig iti grupo ti gun for hire nga agdakdakiwas iti probinsia para iti pannakabigbig daytoy ken iti pannaka-neutralizedda.
Inkalintegan ti police officer a nupay undermanned ti kapolisan iti ratio a 1:1,000, wenno maysa a polis iti sangaribu nga umili nga aywananna, ar-aramidenda amin a kabaelanda a mangtagiben iti urnos ken talna iti probinsia.#


text:
“Ti saan a panagsigarilio ti agbalbalinen a gagangay a mapaspasamak iti entero a lubong,” kas kuna ti WHO Global Report on Trends in Tobacco Smoking.
Kuna ti report nga idi 2010, adda 3.9-bilion a saan nga agsigsigarilio nga agtawen iti 15 ken nasursurok kadagiti pagilian a kameng ti WHO wenno 78 a porsiento iti 5.1-bilion a populasion dagiti agtawen iti 15 ken agpangato. Manamnama a daytoy a bilang, ngumato iti lima a billion wenno 81 a porsiento iti mapattapatta a 6.1-bilion a populasion dagiti agtawen iti 15 ken agpangato inton 2025—no agtultuloy ti agdama nga ibabassit dagiti agus-usar iti sigarilio.
“Napigsa ti tignay kontra iti panagsigarilio iti entero a lubong, kas ipakita ti estadistika,” kinuna ni Dr. Vera Luiza da Costa e Silva, pangulo ti WHO Framework Convention on Tobacco Control Secretariat.
Iti sabali a bangir, kuna ni da Costa e Silva a kasapulan pay laeng ti tulong dagiti gobierno iti panakaisardengen ti industria ti tabako; iti kasta, ad-adda pay a maikabassit ti panagusar iti tabako.
“Adu dagiti pagilian a mangiwaywayat kadagiti addang tapno malapdan ti impluensia ti industria ti tabako. Ngem tapno magun-odtayo ti kalkalikagumantayo a bumassitan dagiti agsigsigarilio a 30 a porsiento inton 2025, nasken ti napigpigsa pay a kampania kontra iti panagsigarilio,” innayon ni da Costa e Silva.
(Naipablaak iti Bannawag, Abril 6, 2015 a bilang.)


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Natay ti maysa a motorista kalpasan a naikras iti provincial road a sakup ti Barangay Cabaritan ditoy nga ili idi malem ti Disiembre 26.
Nabigbig ti biktima a ni Dexter Tabil y Constantino, 33, baro, ken residente iti Barangay Pussuac, ditoy nga ili.
Segun iti report, idi agarup 1:51 ti malem ti nasao a petsa, agpalaud a direksion ti Dio 2 scooter a minaneho ni Tabil ket iti nagpikuran ti Barangay Cabaritan, napukawna ti kontrolna iti manibela ket naikras a nagsagrapanna kadagiti sugat.
Mapapati a napardas ti panagpataray ni Tabil.
Naitaray ti biktima iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem pimmusay bayat ti pannakaagasna.#


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Maysa a mannalon ti pinapatay dagiti armado a tattao a riding in tandem iti sanguanan ti Blue J’s Gasoline Station idi agsapa ti Septiembre 7.
Dagus a nagudas ni Mardonio Ursulom y Ursua, 68, naasawaan, mannalon, ken residente iti Barangay San Clemente ditoy nga ili gapu kadagiti sugatna iti ulo ken bagina.
Iti panagimbestiga dagiti polis, agpaabagatan ti biktima a nakabisikleta ket idi makadanon iti sango ti nadakamat a gasolinaan, pinalikudan a pinaltogan dagiti di nabigbig a suspek a naglugan iti Honda TMX 155 a nakagudasanna a dagus.
Naglibas iti abagatan a direksion dagiti suspek.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti sangapulo ket maysa a kapsula ken dua a buli iti nakapasamakan ti krimen.
Saan pay nga ammo ti motibo ti pammapatay.#


text:
Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa
Ti Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan iti agarup a 50 kilometro (30 mi) iti amianan ti sentro ti siudad ti Puerto Princesa, Palawan. Ti karayan ket makunkuna pay iti Karayan iti Uneg ti Daga ti Puerto Princesa. Ti nailian a parke ket mabirukan idiay Kabambantayan ti San Pablo iti akin-amianan a pantar ti isla. Daytoy ket nabeddengan babaen ti Luek San Pablo iti amianan ken ti Karayan Babuyan iti daya. Thi Gobierno ti Siudad ti Puerto Princesa ket tinartaripatona ti Nailian a Parke manipud idi 1992. Ti ruangan ti subteraneo a karayan ket nabiit a pagnaen manipud idiay iti ti Sabang.
Idi 2010, ti grupo dagiti enbironmentalista ken dagiti heologo ket naduktalanda a ti uneg iti daga a karayan ket addaan iti maikadua a kadsaaran, isu a daytoy ket mabalin nga addaan kadagiti bassit a dissuor iti uneg ti kueba. Nakabirukda pay ti simborio ti kueba nga agrukod iti 300 m (980 ft) iti ngato ti uneg ti daga a karayan, dagiti pormasion ti bato, dagiti dakkel a kurarapnit, ti adalem nga abut ti danum iti uneg ti karayan, dagiti adu pay a pagayusan ti danum ti karayan, ti sabali pay a nauneg a kueba, ken dagiti dadduma pay nga ayup ti baybay. Dagiti naun-uneg a lugar ti uneg ti daga a karayan ket gangani nga imposible a masukimat gapu ti kabassit ti oksiheno.
Idi Nobiembre 11, 2011, ti Karayan iti Uneg ti Daga ti Puerto Princesa ket probisional a napili a kas maysa kadagiti 7 a baro a siddaw iti katutubo. Daytoy a panagpili ket opisial a naikeddeng idi Enero 28, 2012.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket addaan ti bantay a langa ti daga iti karst a kalisa. Ti Kueba San Pablo ti Uneg ti Daga a Karayan ket atatiddog ngem 24 km (15 mi) ken aglaon ti maysa a 8.2 km (5.1 mi) a kaatiddog a paset ti uneg ti daga iti Karayan Cabayugan. Ti karayan ket lasatenna ti kueba sakbay a dagus nga agayus idiay Baybay Abagatan Tsina ken mabalin a madaliasat babaen ti bangka aginggana iti 4 km (2.5 mi) iti uneg manipud ti baybay. Ti kueba ket mangiraman kadagiti nangruna a pormasion dagiti estalaktita ken dagiti estalagmita, ken dagiti nadumaduma a dadakkel a kamara, a mairaman ti 360-metro nga agatiddog a Kmara Italiano nga addaan ti agarup a 2.5riwriw kuadrado metro a tomo. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a kuarto ti kueba iti lubong.[1] Ti akin-baba a paset ti karayan nga aginggana iti 6 km manipud iti baybay, ket suheto kadagiti impluensia ti ugot. Manipud iti pannakaduktal idi 2007 ti maysa a karayan iti uneg ti daga idiay Peninsula ti Yucatan ti Mehiko,[2] ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa ket isu idi ti kaatiddogan a subteraneo a karayan iti lubong.
Ti lugar ket mangirepresenta pay ti habitat para iti konserbasion ti biodibersidad. Ti lugar ket aglaon ti napno a bantay agingana iti baybay nga ekosistema ken addaan daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan a bakir iti Asia. Daytoy ket naibagbaga a kas Lugar ti Tawid ti Lubong ti UNESCO idi Disiembre 4, 1999.
Flora[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket addaan kadagiti nadumaduma a pormasion ti bakir a mangireresenta ti walo kadagiti sangapulo ket tallo a kita ti bakir iti tropikal nga Asia, kas dagiti kabakiran ti ultramapiko a daga, kabakiran kadagiti kalisa a daga, montane a bakir, bakir ti kalugnakan ti nasadiwa a danum, tropikal a katuduan a bakir ti tanap, bakir ti karkarayan, bakir ti aplaya,ken bakir ti mangrove. Dagiti agsuksukimat ket nakailasinda kadagiti ad-adu ngem 800 a sebbangan ti mula manipud kadagiti 300 a henero ken dagiti 100 a pamilia. Dagitoy ket mairaman ti saan a basbassit ngem 295 a kaykayo a kaaduan babaen dagiti sebbangan ti dipterocarpaceae. Iti bakir ti tanap, dagiti dakkel a kayo a kas ti Dao (Dracontomelon dao), Ipil (Intsia bijuga), Dita (Alstonia scholaris), Amugis (Koordersiodendrum pinnatum), ken Apitong (Dipterocarpus gracilis) ket kadawyan dagitoy. Dagiti sebbanagn ti bakir ti aplaya ket mairaman ti Bitaog (Calophyllum inophyllum), Pongamia pinnata, ken Erynthia orientalis. Dagiti dadduma pay a sebbangan ti mula ket mairaman ti Almaciga (Agathis philippinensis), Kamagong (Diospyros pulganensis) Pandan (Pandanus sp.) Anibong, ken Ratan ('Calamus sp.)
Fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti billit ket mangbukel ti kadakkelan a grupo dagiti bertebrado a mabirukan iti parke. Kadagiti 252 a sebbangan ti billit a maamuan nga adda iti Palawan, ti dagup dagiti 165 a sebbangan dagiti billit ket nairehistron iti parkek. Daytoy ket mangirepresenta ti 67% iti dagup dagiti billit ken dagiti amin a 15 nga endemiko a sebbangan ti billit ti Palawan. Dagiti nagruna a sebbangan a makitita iti parke ket ti asul teltel a loro (Tanygnathus lucionensis), ti Tabon scrub fowl (Megapodius cumunigii), myna ti turod (Gracula religiosa), kalaw ti Palawan(Anthracoceros marchei), ken ti puraw barokong nga agila ti baybay (Halitutus leucogates).
Adda pay dagiti 30 a sebbangan ti mamalia a nairehistron.[3] Kaaduan kadagiti mapalpliiw a mangmangan iti bakir ken ti igid ti baybay no ababa ti ugot ket ti atiddog ti ipusna a macaca (Macaca fascicularis), ti laeng sunggo a mabiruka iti daytoy a lugar. Dagiti dadduma pay a sebbangan ti mamalia iti parke ket ti nabarbasan a baboy (Sus barbatus), bearcat (Arctictis binturong), Palawan stink badger (Mydaus marchei) ken ti anaping ti Palawan (Hystrix pumilus)
Adda pay dagiti 19 nailasenen a sebbangan ti reptilia, walo kadagitoy ket endemiko.[3] Dagiti kadawyan a sebbangan iti lugar ket mairaman dagiti dakkel nga agsidsida a kas ti kadawyan a retikulado a beklat [Python reticulates], ti monitor nga alutiit (Varanus salvator) ken ti berde ti tapingar nga alutiit (Bronchocoela cristatella). Dagiti ampibia ket mairaman dagiti sangapulo a sebbangan. Ti tukay ti kakaykawan ti Filipinas (Rana acanthi) ket isu ti kaaduan ken kankanayon a masarsarakan. Ti maysa a sebbangan, ti Barbourula busuangensis, ken endemiko iti Palawan ket napaliiw pay iti daytoy a lugar.
Dagiti nangrun aket dagiti siam a sebbangan ti kurarapnit, dua a sebbangan dagiti swiftlet ken mabirukan pay iti kueba ti ablat a lawwalawwa (Stygophrynus sp.), ken ti baka ti baybay (Dugong dugon) ken sippit kali a pawikan (Chelonia mydas) a mangmangan iti pantar a lugar ti parke.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa". Wondermondo.
- ^ Roach, John (5 Marso 2007). "Kaatiddogan a Karayan iti Uneg ti Daga ket Naduktalan idiay Mehiko, Kinuna dagiti Agbatbatok". National Geographic. National Geographic Society. Naala idi 2008-09-05.
- ^ a b Madulid, 1998
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa iti Wikimedia Commons


text:
El Fraile
Ti Kota Drum (Isla ti El Fraile), ken makunkuna pay a "kongkreto a pangigubat a barko", ket maysa a naipasammakedan nga isla a naisaad idiay Luek Manila iti Filipinas, nga abagatan ti Isla ti Corregidor. Inakem daytoy dagiti Hapon idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ngem natiliw met laeng ti Estados Unidos kalpasan t panagsindi ti gasolina iti dayta a puerto, nga isu daytoy ti agnanayon a panakadadael na. Ti Kota Drum ket naipanagan kenni Brigada Heneral Richard C. Drum.[1]
Dagiti artikulo a pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Heograpika a lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis, p. 96.


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Agassawa a negosiante ti nagbalin a biktima ti panaghold-ap a naisayangkat iti langalang a paset ti Barangay Sabangan ditoy nga ili idi rabii ti Abril 15.
Nagreport iti polis da Joseph Tubera y Alvarado, 39, ken ti asawana a ni Elenor Tubera y Melendrez, 39, agpada a negosiante ken residente iti Barangay Sabangan a hinold-ap ida dagiti armado a lallaki a naglugan iti motorsiklo ket intarayda ti bagda a naglaon iti P18,700.00, $40.00, maysa a cellular phone, ken dua a relo nga agbalor iti sumurok kumurang a P15,000.00, agraman ti certificate of registration ken official receipt ti motorsikloda.
Kas panangisalaysay dagiti biktima, agdaldaliasatda iti provincial road a sakup ti Barangay Sabangan a nakalugan iti nalabaga a Honda XRM 110 idi kellaat a nagparang dagiti di pay nabigbig a suspek a naglugan iti uppat a motorsiklo.
Segun dagiti biktima, binangenan dagiti naglugan iti Honda ti dalanda ket pinaturongan ida ti maysa kadagiti suspek idinto a rinabsut ti maysa a kaduana ti bag a naggianan ti kuartada.
Kinuna dagiti biktima a naglibas dagiti hold-aper iti amianan a direksion.
Nangisayangkat dagiti nagresponde a polis iti hot pursuit operation ngem saandan a nakamatan dagiti suspek.
Madama ti in-depth investigation dagiti polis para iti posible a pannakaammo iti kinasiasino dagiti naghold-ap.#


text:
* Daytoy Ti Kuribotmi, Kabagis...
Angkuan Kuribot Jr., apo, daytoy numo. Nabuniagan a John B. Buhay idi agtawen iti pito. Diak koma kayat dayta a nagan ngem awan ti naaramidak ta pili dayta 'tay padi a nangipaaruyot iti danum iti mugingko a diak idi ammo no ania dayta. Manipud idi, John kanon ti naganko. Napukawen diay Ani nga awag idi dagiti kakabsatko kaniak. Sal-it a padi! Insurotna ti naganko iti naganna ta imbag la kano a pakalaglagipanna. Nasublin idiay U.S. kalpasan a binuniagannak ket namak pay no malagipnak.
Pagyamanak laeng, ta uray natennebak iti adu a rigat, ket "guapoak" kano, kuna ni inangko, hehe. Mamatiak met ta uray diak agar-arem ket adda met dagitay dayag a napigket ti panagkitada kaniak.
Apay ta Kuribot?
Wen, ta dayta ti kasinginko. Ta sipud pay impultitnak ni inangko, ti Kuribot ti kangrunaan a banag iti panagsalog manipud iti nakaipasngayanmi a kabambantayan. Ammom ti langa ti Kuribot? No saanka a kameng ti pamilia ti napanglaw a mannalon, kas kadakami, dimo ammo ti langa ti Kuribot. Nagtimbukel a kasla sakupit a naaramid manipud kawayan. Ngem kadakami, gapu ta awan adu a kawayan iti kabakiran a lugarmi, way ti maaramat - daytay way a "getanggan" kas awagmi nga Ayangan - dadakkel a way daytoy. Sinallapid met laeng a way ti pannakasab-itanna a maiyabaday. "Hapeeng" ti awagmi iti way a kuribot. Ngem "kuribot" kunamin tapno maawatam, kabagis, ta saanka met nga Ayangan. Maiyabaday iti bukot ti kuribot. Ditoy kapatadan, pagkargaanda iti ruot a kanen ti baka wenno nuang. Ngem idiay Mt. Palali, paset ti Brgy. Bansing, a yanmi, kumpormi ti usar ti kuribot. Pagkargaan iti aglampay nga ubing no dina kayat ti sumang-at a magna, asin ken manteka, ken aminen nga aggapu iti ili, ngem kaadduanna nga aramaten dagiti mapan iti uma ken kabakiran. Idiay Bansing a bariomi, agkuribot uray dagiti babbai uray babbalasang.
Ti Kuribot ti nariingak a pangkargaan daydi tatang iti adu a sarsaranutna no aggapu iti uma wenno kaublagan: ubog, am-amsi, tokyong, okkapon, barangbang, hohholet, bungat’ banay, ag-agis, simbuy, ballogsit, ken dadduma pay nga aggapu iti kabakiran. Kuribot met ti pangkargaan daydi tatang iti masiluanna nga abuyo, banias, musang, alingo, ken nadumaduma a kita ti billit. Di makaisangpet iti kumpormi a pagbiag no awan ti Kuribot.
Idi agrakaben ti bukotmi, inruamnakami ni inangmi ( idi awanen daydi tatang ) iti Kuribot. Awanen ti adu a masaranut iti kabakiran idi kabaelanmin ti agkuribot. Inibus dagidi umad-adun nga agbakbakir - saranutenda amin uray di koma pay mabalin. Dagiti laengen bunga ti sayote, kamote, papaya, patani, kardis, ken natnateng nga imula ni inangmi ti maikarga. Dikami mabain nga agkuribot a mapan iti palengke. Awan pay makadanon a lugan sadiay. Magna amin a mapan agpalengke - dua oras laeng met ketdi a pagnaen, no awan rayuma wenno arthritismo.
Mamatika ngata, kabagis? Bassit a Kuribot ti inar-aramatmi a pangkargaan iti libro ken papelmi idi tumapogkami iti elementaria ta awan idi maigatang da nanangmi iti adu a plastik bag – walokami nga agkakabsat. Sumang-at, sumalog, Kuribot ti kasingin ti bukotmi. Ket ammomi pay laeng ti agsangal iti kuribot agingga kadagitoy.
Ita, babaen kadagidi a panagkurkuribot, nakaadaltayo met bassit iti eskuelaan. Adda met bugbugtong a diplomami a dimi pay naipa-laminate. Uray ita, no sumarungkarkami idiay bantay, agkuribotkami latta. Ta kaay-ayo ti bukotmi ti Kuribot. No mapankami agnaed idiay barrio, ta pasaray awan met trabahomi ditoy kapatadan, ikuribotmi dagiti libro ken sinuratmi a nai-Bannawag, Valley Journal, Liwayway, etc. Iramanmi metten dagitay paboritomi a libro iti panagsurat. Ken literary criticisms. Ta agbisinkami iti panagbasa no addakami idiay barrio. Ikargami iti Kuribot ti balonmi a bagas ken masida no mapankami sumarungkar kadagitay nagkasamekan nga uma a napanawanmin iti medyo nabayagen a tawen. Nagkasamekanen tay kakapean ken sinabaanmi iti bakrang ti Mt. Palali. No adda maikur-itmi idiay bantay - daniw wenno kumpormi a kurkur-it - ikuribotmi nga isalog – ta nangato ti bambantay a yanmi.
Ngarud, adtoy dagidi dadduma nga inkuribotmi a pluma: napintas ken saan a napintas: dandaniw, kritisismo-literatura (ta literatura ti kursomi), komentario, ladawanmi-ladawanda (ken ladawanmonto met), ken inramami metten ditoy ti kuribot dagiti kakaduatayo a mannurat iti Iluko. Pasiarem met ida. Adu, kabagis, ti kayatmi nga ikuribot. Ngem makumikomkami ita. Madama ngamin a leppasenmi ti tesismi iti Literatura iti SMU, Bayombong, Nueva Vizcaya. Mabiit la koma a mapas dayta no saan a nakudag daytoy ulo - adda ngamin dugdugmelmi iti research work ( diak naal-ala ti laingmo, kabais!) Ket no matulonganak koma, uray makaitedka laeng iti lidokek a gilbis iti rabii, a, ket mabibiit ngata, kabagis, hehe. Ala, kabagis, kastan, ket pagan-anusam pay laeng dagitoy bassit a naikurbotmi ditoy. Uray ta, panagkunak, umdas met dagitoy a sarsamsammo. Tarabayennaka ni Maknongan, ti apomi a taga-bantay...namarsua kadakami a Pugao, amen..


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Inuray dagiti miembro ti Bantay Dagat ken dagiti polis a makasanglad dagiti uppat a mangngalap a nagkalap iti fish sanctuary idi agarup 7:20 ti rabii ti Pebrero 15 sada tiniliw dagitoy agraman dagiti kinalapda.
Nabigbig dagiti mangngalap a nagkalap iti fish sanctuary a da Anderson Castro y Santiago, 44, baro, residente iti Barangay Andal: Dante Timoteo y Cadano, 27, naasawaan; Jeffrey Medina y Molina, 23, baro; ken Mark Gregor Eligio y Remedios, 17, baro, agpapada a residente iti Barangay Apatot ditoy nga ili.
Nagresponde dagiti polis kalpasan a nakaawatda iti radio call manipud iti maysa a kameng ti Bantay Dagat nga adda agkalkalap iti fish sanctuary iti nagbaetan ti Barangay Apatot ken Bateria.
Nangiwayat dagiti polis ken dagiti miembro ti Bantay Dagat nga indauluan ni Barangay Captain ti Apatot Nestor Eligio iti entrapment operation a nagresulta iti pannakatiliw dagiti suspek.
Naruk-atan met laeng dagiti suspek kalpasan ti panagmultada.#


text:
Salaysay ni Jobert M. Pacnis (Umuna a Paset)
NANGNGEGMON daytoy?
Lalaki: Nalpasen ti eksammo?
Babai: Wen, apay?
Lalaki: Siak koma metten ti sungbatam…
Wenno daytoy?
Rehaska kadi?
Ta apay?
Wen, a, ta binaludmo ti pusok…
Pik-ap layn ti awagda kadagita. Daytoy ita ti aglatlatak a pagraray-awan dagiti agtutubo. No ketdin naguummongda a permi ti ariwawa ken katkatawada, namnamaem a madaman nga agbibinnatoda iti pik-ap layn. Umanay laeng a pakakantiawan ti maatiw.
Adda agkuna a kaarngi dagiti pik-ap layn dagiti burburtia. Ta pagpanunotennaka kan’ met. Saan, kuna met dagiti dadduma. Maysa kan’ laeng a klase wenno tipo ti makaray-aw a patangan dagitoy. Entertainment.
Ngem ania man ti agpayso, saan a malibak ti kinapudno nga adu unayen ti naimpluwensiaan dagitoy a pik-ap layn. Maysa ditan ni Senador Miriam Defensor Santiago. Kadagiti pakaawisanna a pasken, uray pay iti Senado, sabong metten ti dilana dagiti partuatna a pik-ap layn. Ket adu man ti marayray-aw.
Segun iti senador, maysa kano met daytoy a mangikkat iti stress. No malagip, saan a nakadar-ay iti umuna a lawas ti impeachment trial ni CJ Corona ta madmadi ti bagina a bunga ti hypertension. Isu a kas kunana, napintas met a makisabay sa uso tapno uray kaskasano, mapalag-anan ti riknana.
Pudno man met a makakulding iti rikna dagitoy a pik-ap layn. Saanka laeng a maray-aw, palag-anenna ti riknam. Pagaammotayo nga iti tunggal panagkatawatayo, adu a hormone ti palubosan ti bagitayo tapno irelaksna dagiti nairut nga ur-urat ket makariknatayo iti pannakalag-an. Nasamay ngarud dagitoy a mangpaimbag kadagiti sagubanittayo a bunga ti stress iti inaldaw-aldaw a panagbiagtayo.
Kadagiti teleserye iti telebision, kangrunaan dagiti gag shows, nakadidillaw ti kaadda payen dagitoy a pik-ap layn. Dakkel ngamin a pangawis daytoy kadagiti agbuybuya tapno tarabayenda dayta a pabuya. Siempre, no adu ti agbuya, nangato ti reytingna. No kasta, adu dagiti maawis nga agpaanunsio kadagiti produktoda. A kumitaan iti dakkel dagiti estasion ti TV. Uray payen iti radio.
Sino ti saan nga umisem iti daytoy a pik-ap layn a nangegtayo iti telebision nga inyebkas ni John Lloyd Cruz. Nagimpapatay ni Cruz tapno maawisna ti imatang ti pagduyosanna a balasang.
Madandanagan ti balasang a nagsaludsod: Is he dead?
Simmungbat ni John Lloyd Cruz: Oo, dead na dead sa ‘yo!
Kadagiti met agtutubo, aglalo kadagiti adda iti adolescent period, ania ketdin a ‘kilig’ ti ipaayna iti tunggal maysa. Saan ngarud a nakakaskasdaaw no madamagtayto laengen nga addan nagassawa gapu laeng kadagiti pik-ap layn!
Pagorasanka kadi?
Apay?
Ngamin, sika laeng ti pagrikrikusan ti lubongko…
Wenno daytoy.
Sabongka kadi?
Ta apay?
Ngamin, agadiwara ti banglom ditoy hardin ti barukongko…
Ken daytoy pay.
Pusoka kadi?
Apay?
Wen, ta agpitpitikka ditoy barukongko!
Sabali pay daytoy.
Pul-oyka kadi?
Apay ngamin?
Ngamin, ingget imnas ti aprosmo ditoy rupak!
No ni Ading Balasang ti nakaibagaanna dagita, uray man ang-angaw laeng, ayna, agkulagtit la ketdi ti pusona. Baka dina mapupuotan, iti kinalaing ni Manong Baro nga agpik-ap layn, ket masungbatanna a dagus!
(Adda tuloyna)


text:
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Ni Giovanni Pierluigi da Palestrina (3 Pebrero 1525 wenno 2 Pebrero 1526 – 2 Pebrero 1594)[1] ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento a kompositor iti sagrado a musika ken ti kadayegan a maika16 a siglo a representatibo iti Romano nga Eskuela iti komposision iti musika.[2] Isu ket adda ti napaut nga impluensia iti panagrang-ay ti musika ti simbaan, ken ti obrana ket kankanayon a nakitkita a kas ti nakaipangatuan ti Renasimiento a poliponia.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Maika-2 nga ed., s.v. "Palestrina, Giovanni Pierluigi da" babaen ni Lewis Lockwood, Noel O'Regan, kenni Jessie Ann Owens.
- ^ a b Jerome Roche, Palestrina (Oxford a Panagadal kadagiti kompositor, 7; New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1971), ISBN 0-19-314117-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig kenni Giovanni Pierluigi da Palestrina iti Wikimedia Commons
- Pundasion ti Palestrina


text:
Julianne Moore
Ni Julianne Moore (naiyanak a kas ni Julie Anne Smith; naiyanak idi Disiembre 3, 1960) ket Briton-Amerikano[2] nga aktres ken mannurat para iti ubbing.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ German National Library; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, Integrated Authority File, panangilasin ti GND 133541495, naala idi Agosto 13, 2015, Q36578 ti Wikidata
- ^ Simon Hattenstone, Julianne Moore: 'Can we talk about something else now?' The Gurardian, 10 Agosto, 2013
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Julianne Moore iti Wikimedia Commons


text:
Angkor Wat
Ti Angkor Wat (Khmer: អង្គរវត្ត) ket Hindu, intono kuan ket templo ti Budista a patakder ken ti kadakkelan a relihioso a monumento iti lubong . Ti templo ket binagon babaen ni Ari Suryavarman II idi kasapaan ti maika-12 a siglo idiay Yasodharapura (Khmer: យសោធរបុរៈ, iti agdama nga aldaw ti Angkor), ti kapitolio ti Imperio ti Khmer, a kas ti estado a templona ken mausoleo. Iti pannakisina ti tradison a Shibismo kadagiti dati nga ari, ti Angkor Wat ket embes ket id a naidaton kenni Bisnu. Kas ti kasayaatn a napreserba a templo iti daytoy a lugar, daytoy laeng ti nabatbati a naisangayan a sentro ti relihion manipud iti pannakapundarna – immuna idi a Hindu, intono kuan ket Budista. Ti templo ket adda iti kangatuan iti kasayaatan a klasiko nga estilo ti Khmer nga arkitektura. Daytoy ket nagbalinen a simbolo ti Cambodia,[1] a nagparparang iti bukodna a nailian a wagayway, ken isu daytoy ti kangrunaan a papanan dagiti agbisbista.
Ti Angkor Wat ket mangilaok ti dua a plano ti templo nga arkitektura ti Khmer: ti templo a bantay ken ti kinaudi a naigaleria a templo, a naibatay iti nasapa a Dravidiana nga arkitektura, nga adda dagiti nangruna a langa a kas ti Jagati. Daytoy ket nadibuho a mangirepresenta ti Bantay Meru, ti balay dagiti deva iti Hindu a mitolohia: iti kaunegan ti pasalingdan ken ti maysa nga akin-ruar a diding ti3.6 kilometro (2.2 mi) a kaatiddog ket dagiti tallo a rektanggulo a galeria, ti tunggal maysa ket naipangato kadagiti sinaruno . Iti tengnga ti templo kadagiti ti templo ket agtaktakder ti kuinkunse dagiti torre. Daytoy ket saan a kasla dagiti sabali nga Angkoriano a templo, ti Angkor Wat ket naipaturong iti laud; dagiti eskolar ket sannda anagtutunos no ania ti kinapangrunana daytoy. Ti templo ket rinaraem para iti kangayed ken kadanggay iti arkitektura.
Ti moderno a nagan, nga Angkor Wat, ket kaibuksilan ti "Templo a Siudad" wenno "Siudad dagiti Templo" iti Khmer; Ti Angkor, ket kaibuksilanna ti "siudad" wenno "kapitolio a siudad", daytoy ti lokal a porma ti pannakaibaga ti balikas a nokor (នគរ), ken nagtaud manipud ti Sanskrito a balikas ti nagara (नगर).[2]Ti Wat ket isu ti Khmer a balikas para iti "parparangan ti templo", ken naala manipud ti Pali a balikas ti "vatta" (वत्त).[3] Sakbay ti daytoy a paset ti panawen ti templo ket naamammuan idi a kas ti Preah Pisnulok (Vara Vishnuloka iti Sanskrito), manipud ti kalpasan nga ipupusay a titulo ti nagpundar daytoy.[4]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Angkor Wat ket naisanglad iti 5.5 kilometro (3.4 mi) iti amianan ti moderno nga ili ti Siem Reap, ken ti asideg a distansia ti abagatan ken daya bassit ti dati a kapitolio, a naipatengnga idi idiay Baphuon. Daytoy ket lugar idiay Cambodia nga idiay ket addaan iti importante a grupo dagiti antigo nga estruktura. Daytoy ti akin-abagatan unay kadagiti nangruna a sitio ti Angkor.
Segun ti maysa a sarsarita, ti pannakaipatakder ti Angkor Wat ket inbilin babaen ni Indra tapno agtignay a kas palasio para iti anakna a lalaki a ni Precha Ket Mealea.[5] Segun idi ti maiak-13 a siglo nga Insik a managbanniaga a ni Daguan Zhou, daytoy ket naipampamattian babaen dagiti dadduma aa ti templo ket naipatakder iti maysa a rabii babaen ti nainlangitan nga arkitekto.[6]
Ti immuna a desinio ken panangipatakder ti templo ket napasamak idi immmuna a gudua ti maika-12 a siglo, idi las-ud ti panagturay ni Suryavarman II (nagturay idi 1113 – c. 1150). Naidedikado kenni Vishnu, daytoy ket naipatakder a kas estado a templo ti ari ken kapitolio a siudad. Gapu ta ti estela a pundasion ken dagiti amia man a kontemporaneo a sinusuratan a nangibagbaga iti templo ket nabirukanen, ti kasisigud a naganna ket di ammo, ngem mabalin a daytoy ket ammo idi a kas "Varah Vishnu-lok" kalpasan ti agdama a diosen. Ti panagobra ket nagpatingga kalpasan ti ipupusay ti ari, a nangibati ti saan a pannakalpasa dagiti dekorasion.[7] Idi 1177, iti agarup a 27 a tawtawen kalpasan ti ipupusay ni Suryavarman II, ti Angkorket rinaut idi dagidi Cham, ti tradisional a kabusor ti Khmer. TKalpasan dayta ti imperio ket pibaroo babaen ti baro nga ari, ni Jayavarman VII, nga isu ket nangbangon ti baro a kapitolio ken templo tiestado ti (Angkor Thom ken ti Bayon) iti bassit laeng a kilometro iti amianan.
Idi naladaw a maiak-13 a siglo, ti Angkor Wat ke nain-inut a naiyalis manipud ti Hindu iti panagusar iti Theravada a Budista, nga agtultuloy pay iti agdama nga aldawy. Tio Angkor Wat ket naisangayan kadagiti templo ti Angkor gapu ta daytoy ket saan bassit a naikaskaso kalpasan ti maika-16 a siglo ngem saan met a kompleto a napanawan, ti pannakapreserbana ket gapu ta ti posona ket nakaited met bassit iti proteksion manipud ti pannakadadael manipud ti bakir.[8]
Maysa kadagiti immuna nga Akinlaud a bisita iti templo ket ni António da Madalena, ti Portuges a monghe a bimmisita idi 1586 ken kinuna met "daytoy ket ekstraordinario iti pannakaipatakder ken imposible ti mangipalawag iti pluma, gapu ta daytoyket saan a kasla dagiti sabali a pasdek iti lubong. Daytoy ket addaan kadagiti torre ken dekorasion ken amin dagiti pannakapino a maparnuay ti henio a tao."[9] Idi tengnga ti maika-19 a siglo, ti templo ket binista babaen ti pranses a naturalista ken eksplorador a ni Henri Mouhot, a nangipadayeg iti sitio iti Laud babaen ti panangipablaak kadagiti nota iti panagbanniaga, nga iti insuratna ket:
"Maysa kadagitoy a templo—karibal daytoy ti Solomon, ken binagon babaen ti antigo a Michelangelo—mabalin a mangala ti lugar a pammadayaw a kadenna dagiti dagiti kapintasan a pasdektayo. Daytoy ket nalatlatak iti ania man nga inbati kaniatayo babaen ti Gresia wenno Roma, ken mangipresenta ti naladingit a panangigiddiat iti kasaad ti barbarismo nga itan ket ti nakairareman ti estado."[10]
Ni Mouhot, kasla met dagiti nasapa nga Akinlaud a bimmisita, ket nagiratanda a namati a dagiti Khmers ket binagonda ti templo, ken nagbiddutda a nangipetsa iti agarup nga isu met laeng a paset ti panawen a kas ti Roma. Ti pudno a pakasaritaan ti Angkor Wat ket inurnos laeng idi manipud ti estilistiko ken epigrapiko nga ebidensia a naurnong idi las-ud dagiti simmaruno nga obra ti panagdalus ken restorasion a naaramid iti amin a sitio ti Angkor. Awan dagidi ordinario a pagtaengan wenno balbalay wenno dagiti sabali a senial iti panagtaeng a mairaman dagiti alikamen ti panagluto, ar-armas wenno dagiti banag ti kawes a kadawyan a mabirukan kadagiti taga-ugma a sitios. Imbes ket, adda ebidensia dagiti monumento.[11]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Gobierno ::Cambodia". CIA World Factbook.
- ^ Diksionario Chuon Nath Khmer (1966, Budista nga Instituto, Phnom Penh)
- ^ Cambodiano-Inggles a diksionario babaen ni Robert K. Headley, Kylin Chhor, Lam Kheng Lim, Lim Hak Kheang, ken ni Chen Chun (1977, Unibersidad ti Katoliko a Pagmalditan)
- ^ "Angkor Vat". APSARA Authority. 2004. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Mayo 2008. Naala idi 27 Abril 2008.
- ^ J. Hackin; Clayment Huart; Raymonde Linossier; Raymonde Linossier; H. de Wilman Grabowska; Charles-Henri Marchal; Henri Maspero; Serge Eliseev (1932). Asiatic Mythology:A Detailed Description and Explanation of the Mythologies of All the Great Nations of Asia. p. 194.
- ^ daguan Zhou (2007). A Record of Cambodia: The Land and Its People. Translated by Peter Harris. Silkworm Books.
- ^ "Angkor Wat, 1113–1150". The Huntington Archive of Buddhist and Related Art. College of the Arts, The Ohio State University. Naala idi 27 Abril 2008.
- ^ Glaize, The Monuments of the Angkor Group p. 59.
- ^ Higham, The Civilization of Angkor pp. 1–2.
- ^ Insasao iti Brief Presentation by Venerable Vodano Sophan Seng
- ^ Time Life Lost Civilizations series: Southeast Asia: A Past Regained (1995). p.67–99
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Angkor Wat iti Wikimedia Commons


text:
GALIMUYOD, Ilocos Sur – Maysa a text message manipud iti maseknan nga umili ti nangirubo iti maysa a lalaki a mapapati a mangiwaywayat iti illegal nga aktibidad sadiay Barangay Patac ditoy nga ili idi malem ti Disiembre 8.
Inaresto dagiti nagresponde a polis ni Danny Del Rosario y Valdez, 39, naasawaan, ken residente iti nadakamat a barangay kalpasan a nakakumpiskada iti ikutna iti mapapati a droga ken drug paraphernalia.
Dua a babassit a heat sealed transparent plastic sachet a nagkarga iti mapapati a shabu ken aluminum foil ti nasukalan dagiti polis iti ikut ni Del Rosario.
Nakakumpiska pay dagiti polis manipud ken ni Del Rosario iti P1,170.00 iti nadumaduma a denomination a mapapati a naglakuanna iti shabu.
Nakadetene ti suspek iti Galimuyod police station idinto a naiyawaten para iti inquest proceeding iti opisina ti Assistant Provincial Prosecutor, Candon City ti kasona a panaglabsing iti RA 9165.#


text:
Herta Müller
Ni Herta Müller (naiyanak idi 17 Agosto 1953) ket maysa nga Aleman-Romano a nobelista, mannaniw, manalaysay ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 2009. Isu ket naipasngay idiay Nițchidorf, Kondado ti Timiș idiay Romania, ti patneng a pagsasaona ket Aleman. Manipud idi nasap a a tawtawen ti 1990 isu idin ket kaaduanen a naamammuan iti sangalubongan, ken dagiti obrana ket naipatarusen kadagit ad-adu ngem duapulo a pagsasao.[1]
Ni Müller ket ammo para kadagiti obrana a mangipakpakita ti nagbanagan ti ranggas, kinaulpit ken buteng, a kadawyan nga iti disso iti Komunista a Romania babaen ti nasanayn a namedmed a turay ni Nicolae Ceaușescu. Kaaduan kadagiti obrana ket naibaga iti panirigan ti Aleman a minoridad idiay Romania ken dagitoy pay ket pannakaipakita iti moderno a pakasaritaan dagiti Aleman idiay Banat, ken Transylvania. Ti nadayeg a nabigbigan a nobelana idi 2009 Ti Bisin ti Anghel (Atemschaukel) ket mangiladladawan ti deportasion dagiti Aleman a minoridad ti Romania kadagiti Stalinista a Gulag ti Sobiet idi las-ud ti Sobiet a panagsakop iti Romania para iti panag-usar a kas napilit nga agtrabaho nga Aleman.
Ni Müller ket nakaawaten kadagiti ad-adu ngem duapulo a gunguna, a mairaman ti Premio Kleist (1994), ti Premio Aristeion (1995), ti Literario a Gunguna ti Internasional IMPAC ti Dublin (1998) ken ti Gunguna ti Karbengan ti Nagtagitaon ni Franz Werfel (2009). Idi Oktubre 8 2009, ti Sueko nga Akademia ket nangirangarang nga isu ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura , a nangipalplawag akaniana a kas babai "nga, adda iti konsentrasion iti daniw ken ti kinapranko iti prosa, a mangiladawan ti pakailangaan dagiti naawanan".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Literaturnobelpreis geht an Herta Müller | Kultur & Leben | Deutsche Welle | 08.10.2009. Dw-world.de. Naala idi 2009-10-26.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Herta Müller iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Herta Müller iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Nangisit nga abut
Ti nangisit nga abut ket maysa a rehion ti limbang nga oras nga pagyanan ti grabidad a mangatipa kadagiti aniaman, a m,airaman ti lawag, manipud ti panagtalaw.[1] Ti teoria iti sapasap a relatibidad ket mangipadto a ti makaanay a kompakto a masa ket ket mangdadael ti sukog ti limbang nga oras tapno makaporma ti nangisit nga abut. Iti lawlaw ti nangisit nga abaut adda ti nailawlawagan ti matematiko a rabaw a tinawtawagan a kas ti pasamak horisonte a mangmarka ti puntos a saan pakasublian. Daytoy ket tinawtawagan a "nangisit" gaputa daytoy ket agsagepsep kadagiti amin a lawag a makapunta ti horisonte, a saana mangiballatek ti aniaman, kasla iti nasayaat a nangisit a bagi iti termodinamiko.[2][3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wald 1984, pp. 299–300
- ^ Schutz, Bernard F. (2003). Ti grabidad manipud ti baba nga agpangato. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 110. ISBN 0-521-45506-5.
- ^ Davies, P. C. W. (1978). "Termodinako dagiti Nangisit nga Abut" (PDF). Dagiti Reporta iti Panagrang-ay iti Pisika. 41 (8): 1313–1355. Bibcode:1978RPPh...41.1313D. doi:10.1088/0034-4885/41/8/004.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Nangisit nga abut iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Kas sagutna iti panagkasangayna, maangay manen ti Project Isem inton November 18, kinuna ni Diputado Ronald Singson.
Babaen ti nasao a proyekto, maisayangkat ti libre nga operasion para kadagiti ngongo wenno gusing.
Tinawen nga esponsoran ni Diputado Singson, daytoy ti maikasiam a tawen daytoy a proyekto a pakikannamayyetan ti Philippine Band of Mercy, Gabriela Silang General Hospital ken ti DWRS Foundation.
Segun ken ni Singson, imbes a gastuenna para iti panagkasangayna, isagutna laengen ti kuarta para iti libre nga operasion dagiti ngongo ken gusing.#


text:
Sarita ni Salvador A. Espejo
TINALDIAPAK ti oras iti pungupunguak. Dandanin alas onse iti rabii. Diak nagawidan ti ibubulos ti nauneg a sennaayko. Ammok lattan a naisagud manen ni Daniel iti paginuman.
Saan met a kasta ni Daniel. Nangrugi laeng idi agalenna ti panagsakitsakit ti ulona. Idi damo, diak intaltalek. Nasayaat ta makapagrelaks, nakunkunak iti nakemko. Ngem rinabii metten a maladaw a sumangpet iti balay.
Kinupinko ti basbasaek itay a pagiwarnak sako impakni iti sirok ti nagtimbukel a lamisaan. Linukatak ti telebision. Ngem saanko a maipamaysa ti buybuyaek. Sangkaalingagko ti daranudor ti lugan ti kalsada.
Iniddepko ti telebision saak nagpakusina. Naggaoak. Ngem awan ti ganasko a mangan. Nalamiisen ti pangrabii.
Nagsubliak iti salas. Tinaliawko ti oras. Dandanin agalasdose. Nagsennaayak manen idinto nga inyiladko iti sopa. Diak napupuotan a nairidepak.
Nalukagak iti napigsa a banarubor ti lugan iti sanguanan ti balay. Linukipko ti kurtina. Nakaangesak iti nalukay idi makitak ni Daniel a sumrek iti inaladan. Bimabaak ket inlukatko ti ridaw.
“Siririingka pay gayam,” kinuna ni Daniel.
“Nakainumka manen,” nakunak.
Kinuti laeng ni Daniel ti abagana. Linabsannak. Inuksobna ti polo barongna sana impalladaw iti sopa.
“Igaw-ankan? inamadko.
“Diak mabisin,” insungbat ni lakay.
“Arak lattan ti pangrabiim? Kasanon ti salun-atmo? Kitaem, adun ti rimmapisam.”
“La, huston.” Maturogta ketdin.”
Immuneg ni Daniel ti siledmi. Nagidda. Madamdama, agur-uroken.
Naamilko ti bibigko. Namalbaliwen ti asawak. Mabaybay-annakamin. Dina payen makalanglang ni Lingling, ti bugbugtong nga anakmi.
Adda kadi nagkurangak? Ngem awan met ti ammok a pakaupayanna iti panangasikasok kenkuana. Tartaripatuek met ti bagik ket di pay nagkupas ti kinapintasko.
Adda ngata sabali a babai iti biag ni lakay? A, saan a maaramid ni Daniel dayta, impetteng ti riknak.
NUPAY napuyatannak, nasapaak a bimmangon. Tinulongak ni Ising, ti balasitang a babaonenmi, a mangisagana iti pammigat. Paborito dagita ni Daniel.
Madamdama, nagpakusina ni Daniel. Ngem nalidem ti rupana a simrek iti banio.
“Agidasarkan, Ising, ta mangantayon,” kinunak kalpasan a makadigos ni lakay.
“Manganakton iti kantina ti opisinami,” kinuna ni Daniel. “Adda ikamakamko a report.”
Intulodko ti asawak iti ridaw. “Adda nalipatam,” kinunak idinto nga intanggayak ti pingpingko.
“Bay-am daytan.” kinuna ni lakay. Pinidutna ti attache case ket intarengtengnan ti rimmuar iti inaladan.
Insursurotko ti panagkitak iti likudan ti asawak. Napukaw ti ganaygayko.
Nakariingen ni Lingling.
“Ni Daddy, mommy?” inamad ni Lingling.
“Simreken iti opisina, nakkong,” insungbatko idinto a kinibinko a napan iti kusina.
“Nakasasaur ni Daddy,” nagmirugrog ni Lingling. “Nakaladladaw a sumangpet, nasapa met a pumanaw.”
“Adu ngamin ti trabahona, nakkong. Bay-am ta intayonto agpipiknik inton Domingo.”
Dinigosko ni Lingling idi makadalusak iti balay. Inkuyogko iti tiendaan. Gimmatangak iti manok a laokak iti paria ken sotanghon. Nangalaak pay iti sangakilo a malaga a sigangek.
Parpartiek ti manok idi agkiriring ti telepono. Ni Daniel.
“Diak agawid no aldaw,” kinunana. “Nagawis iti pangaldaw ni Andy. Kasangayna.”
“Maladawka a sumangpet no malem?” sinaludsodko.
“Agpa-San Fernandoak iti alas dos ta adda emergency a mitingmi. Rabiinton no aggawidak.”
Kellaat a naglumen ti ganaygayko.
DOMINGO. Nakasukaten ni Lingling. Naisaganak metten ti balonmi. Kas naikarik, agpiknikkami iti Heritage Beach Resort iti Caoayan.
Simrekak iti siledmi nga agasawa. Taptapayaen ni Daniel ti ulona, adayo ti turong dagiti matana.
“Kunak man no nakasukat-kan?” nakunak. “Sika laengen ti ur-urayenmi.”
“Dakayo laengen ti mapan,” insungbat ni lakay. “Agsakit ti ulok.”
“Ita man laengen a makakuyogmo ti anakmo, paayem manen?”
“Madi ti riknak, kunak ngaruden, dika makaawat?”
Saannak a nakatimek. Ita la a bugkawannak ni Daniel. Leppay ti abagak a rimmuar iti siled. Sinabatnak ni Lingling.
“Di met umay ni Daddy, Mommy?” sinaludsod ni Lingling.
“Agsakit ti ulo ni Daddym, nakkong,” insungbatko. “Datan, a, ti agtuloy.”
Nabayag nga inuyotak ti anakko sakbay nga immannugot. Idi agpakadakami nga agina, di man la timmaliaw ni Daniel. Nadagsen ti barukongko bayat ti panagtaray ti traysikel nga inarkilami. Makasangitak ngem linapdak ta diak kayat a madlaw ni Lingling.
Alas dos iti malem idi agawidkami. Dimi nasangpetan ni Daniel.
“Rimmuar kalpasan ti pangaldaw, manang,” kinuna ni Ising. “Dinagas ni Manong Andy. Mapanda kano makitong-it dita Paratong.”
Nagkuretret ti mugingko. Kaano pay a nangrugi ni Daniel nga agsugal?
(Adda tuloyna)


text:
Kordiliera Sentral (Luzon)
Ti Kordiliera Sentral ket ti dakkel a kabambantayan a mabirukan idiay akin-amianan a paset ti isla ti Luzon, idiay Filipinas. Adu met dagiti probinsia a mangbeddeng daytoy, ti Benguet, Abra, Kalinga, Apayao, Mountain Province, Ifugao, Ilocos Sur ken Ilocos Norte. Iti amianan, daytoy ket agpatingga idiay Luek Pasaleng, Ilocos Norte, nga idiay ket labsan ti rangtay ti Viaducto ti Patapat. Daytoy ket maisilpo iti Sierra Madre babaen ti Banbantay ti Caraballo idiay probinsia ti Nueva Vizcaya. Idi panawen dagiti Kastila, ti napno a kabambantayan ket tinawtawagan idi ti Nueva Provincia, (Baro a Probinsia).[1]
Dagiti agtataeng dioty ket dagiti nawaya a pederasion dagiti tribu a tagikua ti banbantay. Kaaduan ket dagiti tertiario a nasursuruan a Taga-Kordiliera nga agsasao ti Ingles, gaputa daytoy ket isu ti kadawyan nga inus-usar a panangisuro ti agpang ti kolehio iday Filipinas. Ti Inggles ket naisursuro pay iti nangato nga eskuela, ken ti pay Filipino (Tagalog). Awan kadagitoy a pagsasao ket naisasao iti pagtaengan wenno iti trabaho.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gran Kordiliera ket isu ti kadakkelan a kabambantayan idiay Filipinas. Daytoy ket buklenna ti agarup a 1/6 iti sibubukel nga isla ti Luzon nga addaan iti dagup a kalawa iti 18,300 km2. Ti Filipinas, a kas maysa a purpuro dagiti 7,100 nga is-isla, ket mabirukan idiay pagbaetan ti Baybay Abagatan Tsina iti laud ken ti Baybay Filipinas ken ti Taaw Pasipiko iti daya. Dagiti nangruna nga islana ket ti Luzon] (a pakabirukan ti kapitoliona iti Manila), Mindanao ken Visayas. Ti dagup a kalawa ket 301,000 km2.
Dagiti nailian a parke[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nailian a Parke ti Balbalasang-Balbalan
- Nailian a Parke ti Turod Cassamata
- Nailian a Parke ti Bantay Data
- Nailian a Parke ti Bantay Pulag
- Nailian a Parke ti Turod dagiti Bannuar ti Akin-amianan a Luzon
Tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti populasion ti Kordiliera ket agarup a 1.1 riwriw, agarup a 2% ti populasion ti Filipinas.
Daytoy ket kaputotan a dominio dagiti Taga-Kordiliera ('tattao manipud ti kabambantayan'). Daytoy ket nabingbingay kadagiti innem a probinsia ken dagiti pito nga etno-lingguistiko a grupo: Abra (Tinggian), Apayao (Isneg), Benguet (Kankanaey ken Ibaloi), Ifugao (Ifugao), Kalinga (Kalinga, Isneg), Mountain Province (Kankanaey).[2]
Ti maysa pay nga alternatibo a listaan para kadagiti tribu ti Akin-amianan a Filipinas ket: Apayao/Isnag, Abra/Tinguian, Kalinga, Gaddang, Applai, Mountain Province/Bontoc, Bontok, Bago, I-lagod, Kankana-ey, Kankanai, Balangao, Ibaloi, Ifugao, Ikalahan, Kalanguya, Karao, ken Ilongot.
Idi panawen ti Amerikano a panagturay iti Filipinas, dagiti aggigiddiat a tattao ti Kordiliera ket saan a naaw-awatan ken isuda ket naitiptipon babaen ti maymaysa a nagan, ti 'Igorot'. Kadagiti dadduma met a sirkulo, a naipangpangruna iti politika, daytoy a termino ket nakaala iti madi a pakailasinan. Iti agdama a panag-usar, dagiti taga Akin-amianan a Kordiliera ket us-usarenda daytoy a makadadael, no agsasao kadagiti tattao manipud ti akin-daya a Mountain Province.
Kultura ken pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tunggal maysa kadagiti pito a nangruna nga etno-lingguistiko a grupo ket addaan ti bukod a pamilia dagiti pagsasao ken dagiti kultura. Malaksid ti bukodda a kultura ti tribu, adda met ti Kordiliera a kultura a kaaduan a sinukog babaen ti heograpia iti Kordiliera, ken ti kadawyan a tawidda iti resistansia dagiti mangraraut nga imperial a bileg (kadagiti napalabas a panawen ti España, Estados Unidos, Hapon - ken kalpasan idi 1946 ti sentral a gobierno ti Manila ket panggep pay a kasta), ken mairaman ti agtultuloy nga iyuulay dagiti taga-look.[2]
Uraymet ti panagresistansiada kadagiti taga-look, ti ekonomiko a pagsasao nga inus-usar iti amin a Kordiliera ket Ilokano, nga inampon daytoy manipud kadagiti agtagtagilako a taga-look manipud ti Ilocos.
Dagiti Taga-Kordiliera ket dagiti grupo ti indehenio a tattao, a kas mabigbigan ti linteg ti Republika, nga addaa kadagiti bukodda a tinawid a linlinteg. Dagiti tinawid a linteg ket umuna a mausar sakbay dagiti linteg ti Republika. Dagiti kriminal a a linteg ti tribu ket umuna a mausar sakbay ti Kriminal a Kodigo ti Filipinas.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Pagtaengan idi ni William Henry Scott (historiador) idiay Sagada, Mountain Province.
Ginget Pasil, Akin-ngato a Kalinga, a naimatangan manipud idiay ngato ti Bessang Magmag-an, nga natan-awan manipud ti laud-amianan-laud, Hulio 2008.
Akin-ngato nga Elementaria nga Eskuela ti Uma, Ginget Pasil, Akin-ngato a Kalinga, naimatangan manipud idiay Ag-gama aginggana idiay Duya-as, Hulio 2008. Kitaen ti kaadayo manipud ti kalsada (tengnga a kanigid).
Ti laeng pagserrekan manipud ti igid ti kalsada aginggana iti Akin-ngato nga Elementaria nga Eskuela ti Uma Kalinga (likudan) ken babaen ti ti maysa nga oras a panagkalay-at iti pitak. Natan-aw idi Disiembre 2008.


text:
CANDON CITY – Natay ti maysa nga ubing nga agtawen iti innem gapu iti pannungpar a napasamak iti Barangay Tablac ditoy siudad itay nabiit.
Saanen a naidanon ti biag ni Alexander Galicia, Jr., residente iti Barangay Tablac iti nakaitarayanna nga ospital kalpasan a dinungpar ti Viron bus a minaneho ni Isidro Evandone, 45, residente iti Dapdap, San Nicolas, Bamban, Tarlac.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis, agpaamianan ti bus idi mapapati a bimmallasiw ti biktima iti kalsada a puon ti nakadungparanna.
Boluntario a simmuko ti drayber iti police station ti Santiago, Ilocos Sur.#


text:
VIGAN CITY – Maysa a lalaki ti kinabkabil ti maysa a grupo dagiti lallaki iti Barangay Pagburnayan ditoy idi rabii ti Disiembre 9.
Nablak-ay ken agalen ni Orlando Randon, 21, residente iti Pantay Daya ti bagina gapu iti panangkabil kenkuana dagiti di pay nabigbig a lallaki bayat ti panagdaliasatda iti nadakamat a lugar a nakalugan iti motorsiklo iti alas 10:30 ti rabii.
Naipaagas ni Randon iti Gabriela Silang General Hospital.
Saan nga inan-ano dagiti suspek ti kinaluganna nga agnagan Jayson.
Di pay ammo ti motibo ti pannakakabil ti biktima.#