text:
Mines Safety Week ti Kapitalista a Panagminas: Ennem a Pullo ket Maysa a Tawen a Panangallilaw, Panag–ulbod ken Panangitandudo iti Makadadael a Panagminas!
Ita a maikadua a lawas ti Nobyembre 2014 ti panakaisayangkat iti agsasaruno nga aktibidad ti Philippine Mine Safety and Environmental Association (PMSEA) ken ti Mines and Geosciences Bureau (MGB) para kano iti tinawen a selebrasyon daytoy iti Mining Safety Week ditoy syudad ti Baguio. Daytoy a tinawen nga aktibidad ti PMSEA ken MGB ket maysa a pamay – an tapno kaluban, ilemmeng ken panag – ulbod da iti pudno a kagagalad ken rupa ti makadadael a panagminas iti intero a pagilian.
Iti nabayag a pakaistoryaan ti panagminas ken kapadasan dagiti umili iti rehiyun mainaig iti makadadael nga operasyon iti kumpanya ti minas. Awan ti naganab ken nagon – od dagitoy a pagsayaatan nudiket didgra ti epekto na daytoy kadagiti umili ken komunidad. No met iti benneg ti pangdur – as nasurok sangagasut a tawen ti kaatiddog ti panawen ken inggana ita ket agtultuloy latta ti panagtakaw ken panangipanaw da iti mineral a kinabaknang ti daga a para koma kadagiti umili. Naipanaw dagiti balitok, gambang ken dadduma pay a minerals a saan a nausar para iti panagpadur-as ti industriya ti pagilian. Kasukat na met daytoy ti adu a didigra , napatad dagiti bantay nasabidongan dagiti karayan, nadadael dagiti komunidad, biag ken pagbiagan karaman na pay ti pannakaagaw ti ansestral a daga dagiti nainsigudan nga umili kadagiti ayan ti naipasdekan dagitoy a pagminasan.
Maysa a pakabuyaan ti agtultuloy a pannakadadael ti aglawlaw, bantay, karayan, biag ken pangkabiagan. Ket ti makadadael nga operasyon ti Bengut Corporation, Philex ken Lepanto Mines no sadinno nga addaan dagitoy iti nabayag ken attidog a listaan ti panaglabsing iti karbengan dagiti umili ken panangdadael iti aglawlaw gapu iti makadadael a pamay – an ti operasyon da. Dagitoy a dadakkel a kumpanya ti minas ti gapuanan ti pannakadadael ti dua a kangrunaan a karayan ditoy rehiyun ti karayan Abra ken Agno.
Idi Agosto 1, 2012 binumtak ti tailings dam ti Philex Mines nga addaan operasyon iti munisipyo ti Itogon ken Tuba no sadinno a naibelleng ti nasurok 20 million metric tonelada a sedimentation (segun daytoy iti datos ti DENR) iti Balog Creek ken karayan Agno. Iti pakaistoryaan ti mines spill ken didigra ti panagminas daytoyen ti maysa kadagiti kadadawelan a napasamak iti Pilipinas. Inggana ita ket agtaltalinaed nga awan ti ania man a mabiag a lames iti Balog creek ken nakadeposito met ti tailings iti karayan Agno. Numan pay nakabayad iti multa ti Philex Mines nga inkeddeng ti MGB – DENR, saan nga umanay daytoy kasukat ti naperdi na kurang pay daytoy kumpara iti dinadael ken mininas na. Saan met laeng koma nga agbalin a lisensya na daytoy tapno maisubli manen ti operasyon na a saan na pay a nalpas ti rehabilitasyon ti dinadael na. Isunga palpak met laeng ti MGB iti panangited na iti pammalubos iti Philex tapno ituloy na manen ti operasyon na. Daytoy a pasamak ti pakakitaan no sadinno a makita tayo a ti ahensiya a mangsalwad koma iti aglawlaw ket kakunniber dagiti kumpanya ti minas tapno madadael ken maala amin a nababaknang a mineral kadagiti ansestral a daga tayo.
Maysa met laeng a pakabuyaan ti makadadael a panagminas ti munisipyo ti Mankayan no sadinno nga agtultuloy a lumlumned dagiti komunidad gapu iti nabayag a tawen a panagminas ti Lepanto. Makita ti soil subsidence iti Poblacion ken iti dadduma a barangays na. Ti komunidad ti Colalo ket nakapadas iti ground sinking. No sadinno a limnek ti maysa a pasdek ti eskwelaan ken pannakatay ti maysa a Pablo Gomez a saanen a nabirukan ti bangkay na inggana ita. Adu met laeng a balay ti nagsisikig ken mabetbettak ti diding ken datar da gapu iti panaglennek ti daga. Daytoy a kapadasan ti mangipakita a no sadinno ti ayan ti operasyon ti minas ket kasla tanem daytoy nga ania man nga oras ket alun – unen na ti umili.
Maysa met laeng a basol ti Lepanto iti nabayag nga operasyon daytoy ti pannakadadael ti Karayan Abra manipud Mankayan, Abra inggana Ilocos Sur. Adu a pagtalonan ti naperdi ken saanen a mabalin a matalon gapu iti sedimentasyon. Saan met a mabalin a mausar ti danum a maggapu iti karayan para agrikultura gapu iti makasabidong nga agas nga aggapo iti tailings dam ken planta daytoy. Iti panagadal nga insayangkat ti STARM iti laeng Cervantes ken Quirino, Ilocos Sur ket nasurok 400 nga ektarya ti kataltalunan ti nadadael a nagresulta iti million a pukaw para kadagiti mannalon iti tinawen.
Iti met benneg ti mangmangged agtultuloy a magungundawayan dagitoy ken saan a marespeto ti karbengan da. Adu a kaso ti aksidente iti uneg ti pagminasan, saan a nainkalintegan a pannagidarum iti ore high grading wenno panagtakaw ti naba, panakaikkat ken suspendi. Maburak dagiti unyon ken saan nga ited ti kumpanya ti nainkalintegan ken umno a dawat da no saan da nga ipinget daytoy babaen iti strike ken militante a panagtignay kas ti kapadasan ti mangmagged ti Lepanto idi 2003 ken 2005.
Adu met laeng dagiti naabandona a pagminasan nga awan pulos naiyaramid a rehabilitasyon pinanawan laeng daytoy dagiti kumpanya kalpasan a maala da ti mineral kadagitoy. Awan ti ania man nga addang nga insayangkat ti MGB tapno matarimaan dagitoy. Inkarigatan dagiti umili a biagan manen ti agrikultura a pangkabiagan kadagitoy kas idiay Bonneng mines ken Sto nino mines ngem iti agdama ket mapangpangtaan manen a madadael dagitoy gapu iti plano a panagsubli ti operasyon minas.
Dagitoy a pasamak ken kapadasan ti mabalin a lumawa ken kumaro pay no saan a malappedan ken masupyat dagiti agdama nga operasyon ken nakaaplag nga aplikasyon ti minas iti intero a rehiyun Kordilyera. Iti agdama adu ken agrurutap nga aplikasyon ti adda iti rehiyun a mangsakop iti ennem a pullo a porsiento (66%) ti kadagaan daytoy. Maniramaan ti panagserrek dagiti ganganaet a kumpanya ti minas manipud US, Canada, Australia, UK ken dadduma pay. Ipilpilit dagitoy kadua da dagiti lokal a partner da ti eksplorasyon uray pay madi ti umili. Adu a pananglabsing iti proseso ti FPIC ti mapaspasamak iti komunidad ken pangta iti biag dagiti lideres ken umili.
Segun iti maysa a pagsasao “Ti daga ken kinabaknang daytoy ket saan tayo a tinawid nudiket binulod tayo daytoy kadagiti annak ken sumarsaruno a kapututan tayo” ngarud rumbeng laeng nga aywanan ken salakniban daytoy. Supyaten ti makadadael ken kapitalista a panagminas! Ibasura ti Philippine mining act of 1995! Itandudo ti Peoples Mining act of 2013 wenno HB 171!
Reference:
Santos Mero
Deputy Secretary General
Cordillera Peoples Alliance


c: text/html

text:
Bosnia ken Herzegovina
Ti Bosnia ken Herzegovina (Bosnio, Kroata, Serbio: Bosna i Hercegovina / БocHa и XepцeroBиHa [bôsna i xěrt͡seɡoʋina]), sagpaminsan pay a tinawtawagan iti Bosnia-Herzegovina (BiH), ken, iti ababa, masansan nga impormal nga ammo a kas Bosnia, ket ti pagilian idiay Akin-abagatan a daya nga Europa a mabirukan idiay Peninsula Balkano. Ti kapitoliona ket ti Sarajevo ken isu pay ti kadakkelan a siudadna. Bineddengan babaen ti Kroasia iti amianan, laud, ken abagatan; ti Serbia iti daya; ti Montenegro iti abagatan a daya; ken ti Baybay Adriatiko iti abagatan, ken agraman daytoy iti aplaya iti 20 kilometro (12 milia) a kaatiddog a mangpalikmut ti siudad ti Neum. Kabambantayan ti langa ti daga ti tengnga ken akindaya a kaunegan ti ti heograpia ti pagilian, iti amianan laud ket katurodan bassit, ken ti amianan a daya ket kaaduan a nadalumpinas a daga. Ti kaunegan a daga ket dakdakkel a rehion ken addaan iti moderado a kontinental a klima, nga addaan kadagiti napudot a kalgaw ken dagiti nalamiis ken nakaro iti niebe a panaglalam-ek. Ti akin-abagatan nga ungto ti pagilian ket addaan iti Mediteraneo a klima ken naranas a topograpia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine / Agency for Statistics of Bosnia and Herzegovina (2016). "Popis Stanovništva, Domaćinstava i Stanova u Bosni i Hercegovini, 2013: Rezultati Popisa / Census of Population, Households and Dwellings in Bosnia and Herzegovina, 2013: Final Results" (PDF) (iti Bosnio ken Ingles).
- ^ Central Intelligence Agency (9 Mayo 2019). "Bosnia and Herzegovina" (iti Ingles). The World Factbook. Naala idi 13 Mayo 2019.
- ^ United Nations. "World Population Prospects 2019".
- ^ a b c d "Report for Selected Countries and Subjects". International Monetary Fund (iti Ingles).
- ^ "Distribution of Family Income – Gini Index". The World Factbook (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 29 Oktubre 2017. Naala idi 29 Oktubre 2017.
- ^ United Nations Development Programme (2020). Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF) (iti Ingles). pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 16 Disiembre 2020.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Bosnia ken Herzegovina iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Bosnia ken Herzegovina manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Bosnia ken Herzegovina
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Serbo-Kroata
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Semantic Scholar
Ti Semantic Scholar ket maysa nga artipisial nga intelihensia a kaduaen ti makina ti panagbiruk para kadagiti akademiko a pabalaak a pinarang-ay iti Allen Institute for AI aken publiko a naipablaak idi Nobiembre 2015.[1] Daytoy ket agus-usar kadagiti abanse iti masna a panagproseso ti pagsasao tapno makaited kadagiti pakabuklan para kadagiti naeskolar a papel.[2]
Teknolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangited ti Semantic Scholar iti maysa a sentensia a pakabuklan ti sientipiko a literaturta. Maysa kadagiti gandatna ket ti mangpasayaat ti parikut ti panagbasa kadagiti nadumaduma a titulo ken dagiti atiddog nga abstrakto kadagiti mobile nga alikamen.[3] Daytoy ket mangigandat pay a mangisigurado a dagiti tallo a riwriw a sientipiko apapel a tinawen a maipablaak ket maabotanna dagiti agbasbasa gapu ta kinarkulona a mabasbasa laeng ti kagudua kadagitoy a literatura.[4]
Inus-usar ti artipisial nga intelihensia tapno maala ti anag ti maysa a papel, ken agpataud iti daytoy iti maysa nga "abstraktibo" a pamay-an.[2] Agus-usar daytoy a proyekto iti maysa a kombinasion ti panagadal iti makina, panagproseso ti masna a pagsasao, ken bision iti makina tapno makanayon iti tuon ti panagusig a semantiko kadagiti tradisional a pamay-an ti panagusig ti dakamat, ken tapno mangiyaon kadagiti maitutop a pigura, dagiti entidad, ken dagiti venue manipud kadagiti papel.[5] Iti pannakaiyasping iti Google Scholar ken PubMed, ti Semantic Scholar ket naidesinio a mangipakita kadagiti kangrunaan ken kaimpluensiaan a papel, ken ti mangilasin kadagiti pakkanaikapet a pagbaetanda. Ti tunggal maysa a papel ket ibalayan babaen ti Semantic Scholar ken makeddengan iti maysa a naisangayan a panangilasin a tinawtawagan iti Semantic Scholar Corpus ID (maipangyababa itiS2CID), kas pagarigan
- Liu, Ying; Gayle, Albert A; Wilder-Smith, Annelies; Rocklöv, Joacim (Marso 2020). "The reproductive number of COVID-19 is higher compared to SARS coronavirus". Journal of Travel Medicine. 27 (2). doi:10.1093/jtm/taaa021. PMC 7074654. PMID 32052846. S2CID 211099356.
Manipud idi 2018, fti sumaganad a maysa a proyekto idi 2017 a nangnayon kadagiti biomediko apapel ken dagiti nadumaduma a pakabuklan, manginayon ti Semantic Scholar corpus kadagiti ad-adu ngem 40 a riwriw a papel manipud iti csinsia ti kompiuterken biomedisina.[6] Idi Marso 2018, ni Doug Raymond, nga isu ti nagparang-ay kadagiti inisiatibo ti panagadal iti makita para iti plataporma ti Amazon Alexa, ket naawat a mangidaulo ti proyekto ti Semantic Scholar.[7] Manipud idi Agosto 2019, ti bilang dagiti nairaman a papel ket dimmakelen iti ad-adu ngem 173 a riwriw[8] kalpasan ti pannakainayon dagiti rekord ti Microsoft Academic Graph.[9]
Idi 2020, dagiti agus-usar iti Semantic Scholar ket nakaabot iti pito a riwriw iti maysa a bulan.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ariana Eunjung Cha (3 Nobiembre 2015). "Paul Allen's AI research group unveils program that aims to shake up how we search scientific knowledge. Give it a try". The Washington Post (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Nobiembre 2019. Naala idi Nobiembre 3, 2015.
- ^ a b Hao, Karen (Nobiembre 18, 2020). "An AI helps you summarize the latest in AI". MIT Technology Review (iti Ingles). Naala idi 2021-02-16.
- ^ a b Grad, Peter (Nobiembre 24, 2020). "AI tool summarizes lengthy papers in a sentence". techxplore.com (iti Ingles). Naala idi 2021-02-16.
- ^ "Allen Institute's Semantic Scholar now searches across 175 million academic papers". VentureBeat (iti Ingles). 2019-10-23. Naala idi 2021-02-16.
- ^ Bohannon, John (11 Nobiembre 2016). "A computer program just ranked the most influential brain scientists of the modern era". Science (journal). doi:10.1126/science.aal0371. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 29 Abril 2020. Naala idi 12 Nobiembre 2016.
- ^ "AI2 scales up Semantic Scholar search engine to encompass biomedical research". GeekWire (iti Ingles). 2017-10-17. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-01-19. Naala idi 2018-01-18.
- ^ "Tech Moves: Allen Instititue Hires Amazon Alexa Machine Learning Leader; Microsoft Chairman Takes on New Investor Role; and More" (iti Ingles). GeekWire. 2018-05-02. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-05-10. Naala idi 2018-05-09.
- ^ "Semantic Scholat". Semantic Scholar (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 11 Agosto 2019. Naala idi 11 Agosto 2019.
- ^ "AI2 joins forces with Microsoft Research to upgrade search tools for scientific studies". GeekWire (iti Ingles). 2018-12-05. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-08-25. Naala idi 2019-08-25.


text:
Mainaig a sinuksukatan
Mangikabil iti maysa a nagan ti panid tapno makita dagiti panagbaliw kadagiti naisilpo a panid wenno iti dayta a panid. (Tapno makita dagiti kameng iti maysa a kategoria, ikabil ti Kategoria:Nagan ti kategoria). Dagiti panagbaliw kadagiti panid iti Listaan ti bambantayam ket addada iti napuskol.
- D
- Urnos ti Wikidata
- B
- Daytoy a panagurnos ket nakapartuat iti baro a panid (kitaen pay ti listaan ti baro a pampanid)
- m
- Daytoy ket bassit a panagurnos
- b
- Daytoy a panagurnos ket inaramid babaen ti bot
- (±123)
- Ti panagbaliw ti kadakkel ti panid babaen ti bilang dagiti byte
- Temporarily watched page
10 Oktubre 2021
- Filipinas 11:29 +1 WikiEditor50 Tungtungan aramid Etiketa: Bisual a panagurnos
- Filipinas 11:28 +137 WikiEditor50 Tungtungan aramid (opisial a sasao)


text:
Plantilia:Adu a panagusar
Daytoy ket isu ti kahon ti mensahe ti {{adu a panagusar}} .
Daytoy ket naikeddeng a maikabil iti ngato ti dokumentasion para kadagiti plantilia ken modulo nga inus-usar kadagiti 2000 - 100,000 a panid.
Nota! Daytoy ket kadawyan nga adda met dagiti silpo a nalabbasit iti kahon ti mensahe.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ti plantilia ket mabalin a mausar nga awan wenno maikkan kadagiti parametro:
- Ti umuna a parametro ket ti bilang ti pampanid. Kitaen ti tools:~jarry/templatecount/ tapno maammuan no mano a pampanid ti agus-usar iti plantilia wenno modulo.
- Ti maikadua a parametro ket ti nagan dagiti sabali a tungtungan a panid no imbes a kayat a maaramid idiay. Ngem ti nasaysayaat nga aramiden ket ti panangibaw-ing ti tungtungan a panid iti plantilia iti dayta a tungtungan a panid.
Kas pagarigan:
{{Adu a panagusar}}
{{Adu a panagusar| 40,000 | Wikipedia tungtungan:Dagiti nariesgo unay a plantilia }}
{{Adu a panagusar| 40,000 }}
{{Adu a panagusar| | Wikipedia tungtungan:Dagiti nariesgo unay a plantilia }}
Ti napno a kodigo para iti /dok a ngato ti panid ket mabalin a kasla ti makita dita baba:
{{Subpanid ti dokumentasion}} {{Adu a panagusar| 40,000 }}
Dagiti teknikal a salaysay[urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti /pagipadasan ken /pangsubok ket dagiti alagaden a nagan para kadagiti kastoy a subpanid. No mapartuat dagitoy a panid ti asul a kahon ti /dok para iti plantilia wenno modulo ket mangduktal kaniada ken isilpona dagita iti paulona. Para iti kas pagarigan kitaen dita ngato daytoy a dokumentasion.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{inus-usar iti sistema}} – Para kadagiti plantilia nga inus-usar kadagiti mensahe ti sistema.
- {{narikut a plantilia}}
- {{pp-plantilia}} – Ti panagsalaknib a plantilia a kadawyan a maikabkabil kadagiti nariesgo unay a plantilia.


text:
Pagsasao a Fataleka
Ti pagsasao a Fataleka ket ti pagsasao nga Abagatan a daya a Solomoniko ti Malaita.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mairaman dagiti material ti Fataleka iti nawaya a maserrekan nga urnong ni Arthur Capell (AC1 ken AC2) a tinengngel babaen ti Paradisec.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Fataleka iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Fataleka". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno
Ti Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno (Ingles: Department of the Interior and Local Government; Tagalog: Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal) ket maysa nga ehekutibo a departamento ti Gobierno ti Filipinas nga akinrebbeng para iti panagiragpat ti kappia ken urnos, mangisigurado ti pakatalgedan ti publiko, ken mangipapigsa kadagiti kabaelan dagiti paset ti lokal a gobierno. Daytoy ket akin-rebbeng pay ti Nailian a Polis ti Filipinas.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Marso 22, 1897, dagiti daulo ti Katipunan nga indauloan babaen ni Andres Bonifacio ket nagtutumpongda idiay Tejeros, Cavite ti naamammoan iti pakasaritaan ti Filipinas a kas ti Acta de Tejeros ti Tejerosa Timpuyogan. Iti daytoy a las-ud ti panawen a ti maysa a rebolusionario a gobierno ket nabangon ket ti baro a gobierno ket nagbutos kenni Hen. Emilio Aguinaldo a kas ti Presidente ken ni Andres Bonifacio a kas ti Direktor iti Kaunegan. Ni Bonifacio, nupay kasta, ket saanna nga inawat ti puesto isunga, ni Presidente Aguinaldo ket indutokanna ni Pascual Alvarez a kas ti Direktor.
Iti panagtultuloy ti panagsalisal ti panakawaya ken ti bukod a panagturay, ti kaunegan a departamento ket nagbalin a nangruna nga opisina a naipaakem kadagiti nadumaduma a pamay-an a mairaman ti panangimaton kadagiti lokal a paset, panagaywan kadagiti kabakiran, publiko a paginagbagaan, panagtengngel ken panangimaton kadagiti polis, kontra-gulo, panangisubli iti sigud a kasasaad, panagiparang-ay ti komunidad ken dagiti programa ti pagtitinnulongan ti panagrang-ay.
Idi 1950, ti Departamento iti Kaunegan ket narakrak ket dagiti pamay-anna ket naiyalis iti Opisina ti Sibil a Pannakibiang babaen ti Opisina ti Presidente. Idi Enero 6, 1956, ti opisina ti Presidente a Panagtulong iti Panagrang-ay ti Komunidad (PACD) ket napartuat. Ti Departamento ket naisubli idi Nobiembre 7, 1972, idi napartuat ti Departamento ti Lokal a Gobierno ken Panagrang-ay ti Komunidad (DLGCD). Idi 1978, ti DLGCD ket naurnos manen ken nanaganan ti Ministro ti Lokal a Gobierno (MLG) ken kalpasan daytoy ti Departamento ti Lokal a Gobierno (DLG).
Idi Disembre 13, 1990, Republika a Tignay (R.A.) 6975 ket napirmaan iti maysa a linteg a nagpartuat ti Nailian a Polis ti Filipinas, Opisina ti Panagsalaknib ti Uram, Opisina ti Pagbaludan ken Penolohia ken ti Kolehio ti Pakatalgedan iti Publiko ti Filipinas babaen ti naurnos manen a Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno (DILG).
Ti baro a DILG ket intiponna ti Komision ti Nailian a Polis (NAPOLCOM), ken amin nga opisina, ken dagiti agtigtignay a paset ti dati a DILG babaen ti Ehekutibo a Bilin Bilang. 262. Ti pannakaipasa ti R.A. 6975 ket nangidalanan ti panagkaykaysa dagiti lokal a gobierno ken ti puersa ti polis kalpasan ti 40 a tawtawen a panagsisina.
Listaan dagiti Sekretario ti Departamento iti Kaunegan ken lokal a Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Estruktura ti organisasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad a Serbisio ket nabango ti Maitutop a Departamento:
- Administratibo a Serbisio Ingles: Administrative Service (AS)
- Serbisio ti Panagaramid ti Elektroniko a Datos Ingles: Electronic Data Processing Service (EDPS)
- Pinansia ken Panagimaton a Serbisio Ingles: Financial and Management Service (FMS)
- Serbisio ti Kaunegan a Panagammiris ti Kuenta Ingles: Internal Audit Service (IAS)
- Legado a Serbisio Ingles: Legal Service (LS)
- Panagplano a Sebisio (PS) Ingles: Planning Service (PS)
Ti DILG ket buklen pay dagiti sumaganad nga opisina:
- Opisina ti Panagimaton ti Lokal Gobierno Ingles: Bureau of Local Government Supervision (BLGS)
- Opisina ti Panagran-ay ti Lokal a Gobierno Ingles: Bureau of Local Government Development (BLGD)
- Opisina ti Pnagaitignay ti Nailian a Baranggay Ingles: National Baranggay Operations Office (NBOO)
- Opisina dagiti Serbisio ti Panagparang-ay a Gandat Ingles: Office of Project Development Services (OPDS)
Dagiti sumaganad a linia nga ahensia ket mangbukel ti paset ti DILG:
- Opisina ti Panagsalaknib ti Uram (BFP)
- Opisina ti Pagbaludan ken Penolohia Ingles: Bureau of Jail Management and Penology (BJMP)
- PNP Ingles: Philippine National Police (PNP) babaen ti Nailian a Komision ti Polis Ingles: National Police Commission
Dagiti sumaganad a patakder ti edukasion ket naikapet ti DILG:
- Akademia ti Lokal a Gobierno Ingles: Local Government Academy (LGA)
- Kolehio ti Pakatalgedan iti Publiko (Ingles: Philippine Public Safety College
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Summary of Allocations | Budget ng Bayan". Budget ng Bayan. Naala idi 29 Abril 2013.


text:
Palawan
Ti Palawan ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Puerto Princesa. Dagiti isla ti Palawan ket nayurnos manipud iti dumna ti Batangas agingga iti Borneo iti abagatan-a-laud, iti nagbaetan ti Baybay Abagatan Tsína iti amianan-a-laud ken ti Baybay Sulu iti abagatan-a-daya.
Sigud a paset ti rehion ti Abagatan a Katagalogan (Rehion IV) ti Palawan, partikular iti (MIMAROPA) wenno Rehion IV-B iti Luzon. Ngem idi Mayo 23, 2005 babaen ti Bilin Ehekutibo Bilang 103 ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo, nayakar ti Palawan iti Rehion VI (Laud a Visayas). Saan a kinayat ti kaaduan a Palaweños daytoy a panangyakar iti Palawan, ta saanda a nakonsulta maipapan itoy. Kaaduan nga ili agraman ti Siudad ti Puerto Princesa ket inkeddengda ti agtalinaed iti Rehion IV-B ngem ti umakar iti Rehion VI. Idi Agosto 19, 2005, inyetnag ti Malacañang ti Administratibo a Bilin Bilang 129 tapno marisut ti parikut ken tapno mawayat ti proseso ti pannakayalis ti Palawan manipud iti MIMAROPA iti Lumaud a Visayas.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Palawan iti 23 nga ili ken 1 a siudad. Adda met iti babaen ti sakup ti Palawan ti Is-isla ti Spratly wenno Grupo ti Is-isla a Kalayaan iti Baybay Abagatan Tsína, nga iruprupir ti gobierno ti Filipinas kas sakup ti teritoriona .
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Mimaropa Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "MIMAROPA". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion IV-B (Mimaropa)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.


text:
Departamento ti Cesar
Ti Departamento ti Cesar (Espaniol: Departamento del Cesar) wenno Cesar ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay amianan ti pagilian idiay Karibe a rehion, a nabeddengan iti amianan babaen ti Departamento ti La Guajira, iti laud babaen ti Departamento ti Magdalena ken Departamento ti Bolivar, iti abagatan babaen ti Departamento ti Santander, iti laud babaen ti Departamento ti Amianan a Santander, ken iti daya babaen ti pagilian ti Venezuela (Estado ti Zulia). Ti kapitolio ti departamento ket ti siudad ti Valledupar.[3]
Daytoy a rehion ket immuna a natagtagitao babaen dagiti patneng a tattao a tinawtawagan a kas dagiti Euparíes idiay Ginget ti Upar ken Guatapuríes idiay Ginget ti karayan Cesar, ti mairaman kadagitoy ket ti Orejones a tagikua dagiti Tupe, Acanayutos a tagikua ti Motilones ken Alcoholados a tagikua ti Chimilas. Ti immuna a Europeano a nagsuksukimat idi ket ti Espaniol a Kapitan a ni Pedro de Vadillo, ngem ti Aleman a ni Ambrosio Alfínger ket naranggas a nagparukma iti rehion idi 1532.[4] Idi 1550 ti purok ti Valle de Upar ket binagon idi babaen ni Hernando de Santana ken ni Juan de Castellanos.[5]
Idi 1813, ni María de la Concepción Loperena ket nagirangarang ti panakawayawaya idiay Valledupar ken nangidaton ti 300 a kabkabalio kenni Simon Bolivar. Idi 1829 ti Valledupar ket nagbalin a maysa a kanton ti probinsia ti Santa Marta. Babaen ti linteg a 15 iti 1850, ti Valledupar ket naisina idi manipud iti Santa Marta ken nagbalin a probinsia ti Valledupar. Idi 1857 daytoy ket nagbalin a probinsia ti estado ti Magdalena ken babaen ti Linteg iti Disiembre 29, idi 1864 daytoy ket nagbalin a departamento ti Valledupar a tagikua ti estado ti Magdalena.Idi Disiembre 27, 1967 ti departamento ti Cesar ket opisial a napartuat.[4]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Cesar ket binukel babaen dagiti 25 a munisipalidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Departamento: Información general". Gobernación del Cesar. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Pebrero 2013.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ (iti Espaniol) Valledupar opisial a website ti pagsaadan ti, Kapitolio ti Departamento ti Cesar
- ^ a b (iti Espaniol) Heograpiko nga Instituto ni Agustin Codazzi: Pakasaritaan ni Cesar
- ^ LABLAA: Departamento ti Cesar; Pakasaritaan
- Dangon Ovalle, Jaime (Nobiembre 1987), El Cesar, Hijo del Amor, Valledupar: Departamento del Cesar.
- Gutierrez Hinojosa, Tomas Dario (2000), Valledupar Musica de una Historia, Bogota: Editorial Grijalbo LTDA, ISBN 958-639-175-2
- Araujonoguera, Consuelo (2002), Trilogia Vallenata, Colombia: Proyecto Editorial Babilonia, ISBN 958-33-3360-3
- Castro Trespalacios, Pedro (1979), Culturas Aborigenes Cesarences e Independencia de Valle de Upar, Bogota: Casa de la Cultura de Valledupar
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Cesar iti Wikimedia Commons
- Cesar 30 Años de Progreso – Gobernacion del Cesar (1997) polieto
- Opisial a website ti Departamento ti Cesar


text:
Rwanda
Nagsasabtan: 1°57′S 29°52′E / 1.950°S 29.867°E
Ti Rwanda,[a] opisial a ti Republika ti Rwanda,[8] ket ti maysa a napalikmutan iti daga a pagilian ti Tanap ti Nalatak a Rengngat, iti pagtumpongan iti rehion ti Nalatak a Dandanaw ti Aprika ken ti Daya nga Aprika. Mabirukan kadagiti bassit agrado iti Ekuador, ti Rwanda ket beddengan babaen ti Uganda, Tanzania, Burundi, ken ti Demokratiko a Republika ti Kongo. Daytoy ket nakaro a nangato, a nakaitedan ti naganna iti "daga dagiti ginasut a turod", ken kaaduan ti heograpiana ket babaen dagitibantay iti laud ken ti savanna iti daya, ken dagiti nadumaduma a danaw iti amin a paset ti pagilian. Kalalainganna aginggana iti subtropikal ti klima, ken adda dagiti dua panawen ti panagtutudo ken dagiti dua a namaga a panawen iti tunggal a maysa a tawen. Ti Rwanda ket addaan iti populasion iti sumurok a 12.6 a riwriw[9] nga agnanaed iti 26,338 km2 (10,169 sq mi) iti daga, ken ti kapusekan ti populasion a nangruna a daga a pagilian iti Aprika. Maysa a riwriw a tattao ti agnanaed iti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Kigali.
Ubing ti populasion ken kaaduan nga iti away. Maala dagiti taga-Rwanda manipud iti maysa laeng a grupo a maipapan ti kultura ken lingguistiko, ti Banyarwanda. Nupay kasta, iti kaunegan daytoy a grupo ken dagiti tallo a subgrupo: dagiti Hutu, Tutsi ken Twa. Dagiti Twa ket dagiti agtataeng iti bakir a tattao a pygmy ken masansanda a maikeddeng a kas dagiti kaputotan dagiti nasapa a nangtagtagitao ti Rwanda. Agsusuppiat dagiti eskolar kadagiti tinaudan ken dagiti paggigiddiatan a pagbaetan dagiti Hutu ken Tutsi; sumagmamano dagiti namatmati a dagiti pagigiddiatan ken naala manipud kadagiti dati a caste iti kaunegan ti agmaymaysa a tattao, bayat a dagiti dadduma ket namatmatida a dagiti Hutu ken Tutsi ket nagsisinada a simmangpet iti pagilian, ken manipud kadagiti nadumaduma a lokasion. Ti Kristianidad ti kadakkelan a relihion iti pagilian; ti kangrunaan a pagsasao ket ti Kinyarwanda, a kaaduan nga insasao dagiti taga- Rwanda, ken ti Ingles ken Pranses ket agserbi a kas dagiti maipatinayon nga opisial a pagsasao. Ti naturay nga estado ti Rwanda ket addaan iti presidensial a sistema ti gobierno. Ti presidente ket ni Paul Kagame ti Patriotiko a Sanguanan ti Rwandano (Rwandan Patriotic Front – RPF), a nagtultuloy a nagserbi manipud idi 2000. Ita nga aldaw, ti Rwanda ket addaan kadagiti ababa nga agpang ti korupsion no maiyasping kadagiti kaarruba a pagilian, ngem irepreporta met dagiti gunglo ti karbengan ti tao ti panaglapped kadagiti grupo ti oposision, intimidasion ken panaglapped iti wayawaya ti panagbitla. Turayan ti pagilian babaen ti maysa a nainget nga administratibo a herarkia manipud dagiti panawen ti kolonia; adda dagiti lima a probinsia a mamarkaan babaen dagiti pagbeddengan a naaramid idi 2006. Ti Rwanda ket maysa laeng kadagiti tallo a pagilian iti lubong a kaaduan dagiti babbai iti nailian a parlamento, ken dagiti sabali a pagilian ket ti Bolivia ken Kuba.
Tinagtagitao ti teritorio babaen dagiti agan-anup ken agburburas kadagiti Panawen ti Bato ken Landok, ken intono kuan sinaruno babaen dagiti tattao a Bantu. Immuna a naglalaok ti populasion kadagiti nadumaduma a puli ken kalpasanna dagiti dua a pagarian. Nagturay ti Pagarian ti Rwanda manipud iti agpakatengnga a maikasangapulo ket walo a siglo, ken militar a nagparmek dagiti ari a Tutsi kadagiti dadduma, ken impatengngada ti bileg ken kalpasanna a nangitignay kadagiti annuroten a kontra Hutu. Kinolonisado ti Alemania ti Rwanda idi1884 kas parte ti Aleman a Daya nga Aprika, a sinaruno babaen ti Belhika, a nagraut idi 1916 idi las-ud ti Gubat ti Sangalubongan I. Dagitoy dua a pagilian ti Europa ket nagturay babaen dagiti ari ken nagramidda kadagiti annuroten nga agayat iti Tutsi. Nagrebulto dagiti populasion ti Hutu idi 1959. Pinatayda dagiti adu a Tutsi ken kanungpalan a nangipatakder iti maysa a nawaya a tinurayan ti Hutu a republika idi 1962 nga indauluan babaen ni Presidente Grégoire Kayibanda. Ti maysa a kudeta ti militar idi 1973 ket nagtuang ken ni Kayibanda ken nangiyeg a nagbileg ni Juvénal Habyarimana, nga isu ket nangitalinaay iti annuroten nga agayat iti Hutu. Ti indauluan ti Tutsi a Patriotiko a Sanguanan ti Rwandano ket nangirugi iti maysa a sibil a gubat idi 1990. Naasasinado ni Habyarimana idi Abril 1994. Bimtak dagiti sosial a tension iti simmaruno a panangikisap iti puli ti Rwanda, a dagiti ekstremista a Hutu ket pinatayda dagiti agarup a 500,000–1,000,000 a Tutsi ken Hutu iti sakup ti sangagasut nga aldaw. Pinatinggaan ti RPF ti panangikisap iti puli iti maysa a balligi iti militar idi Hulio 1994.
Ti agdurdur-as nga ekonomia ti Rwanda ket nakaro a nagsagaba gapu iti panangikisap iti puli idi 1994, ngem pimmigsa metten manipud iti daytan. Kaaduan a naibatay ti ekonomia panagtaltalon ti makmakan. Ti kape ken tsa dagiti kangrunaan a maapit para iti eksport. Napardas a dumakdakkel ti sektor ti turismo ken isu itan ti mangiyuna a mangged ti kuarta iti pagilian. Ti Rwanda ket maysa laeng kadagiti dua a pagilian a mabalin ti natalged a panagbisita kadagiti gorila ti baatay, ken nangina dagiti panagbaybayad dagiti agbisbista para kadagiti permiso ti panagsurot ti gorila. Ti samiweng ken sala ket integral a parte ti kultura ti Rwanda, a naipangpangruna dagiti tambor ken ti nasayaat a nakoreograpo a sala nga intore. Dagiti tradisional nga arte ken dagiti artesano ket mapataud iti amin a paset ti pagilian, a mairaman ti imigongo, ti maysa nga arte iti takki ti baka.
Naturayan ti Rwanda a kas maysa nga unitario a presidensial a sistema nga addaan iti maysa a dua kamara a parlamento a turayan babaen ti Patriotiko a Sanguanan ti Rwandano manipud idi 1994. Ti pagilian ket kameng ti Kappon ti Aprika, ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, COMESA, OIF ken ti Komunidad ti Daya nga Aprika.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ /ruˈɑːndə, -ˈæn-/ (dengngen); Kinyarwanda: u Rwanda [u.ɾɡwaː.nda] (dengngen)
- ^ "Rwanda: A Brief History of the Country". United Nations. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 24 February 2018. Naala idi 4 April 2018.
- ^ "Religions in Rwanda | PEW-GRF". globalreligiousfutures.org (iti Ingles).
- ^ National Institute of Statistics of Rwanda (2019). "Size of the resident population" (iti Ingles). National Institute of Statistics of Rwanda. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 29 Mayo 2016. Naala idi 4 Abril 2020.
- ^ National Institute of Statistics of Rwanda 2014, p. 3.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database, October 2019". www.imf.org (iti Ingles). International Monetary Fund. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 8 Pebrero 2021. Naala idi 8 Agosto 2020.
- ^ World Bank (XII).
- ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF) (iti Ingles). United Nations Development Programme. 15 Disiembre 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 15 Disiembre 2020. Naala idi 16 December 2020.
- ^ "Government of Rwanda: Welcome to Rwanda" (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Pebrero 2021. Naala idi 22 Pebrero 2021.
- ^ Nagkaykaysa a Pagpagilian – Listaan dagiti pagilian babaen ti populasion (Nagkaykaysa a Pagpagilian)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- National Institute of Statistics of Rwanda (Enero 2014). "Fourth Population and Housing Census, Rwanda, 2012—Final Results: Main indicators report" (PDF) (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 24 Septiembre 2015. Naala idi 13 Agosto 2015.
- World Bank (XII). "GINI index (World Bank estimate)" (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 12 Mayo 2019. Naala idi 12 Mayo 2019.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Rwanda iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Rwanda manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Rwanda iti Curlie (iti Ingles)
- Heograpiko a datos a mainaig iti Rwanda iti OpenStreetMap
- Rwanda
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Plants of the World Online
Ti Plants of the World Online ket ti maysa nga online database nga impablaak babaen ti Royal Botanic Gardens, Kew. Daytoy ket nairugi di Marso 2017 iti kanungpalan a gandat a "mangpakabael dagiti agar-aramat a mangserrek iti pakaammo kadagiti amin nga ammo nga agbukbukel a mula iti lubong babaen ti 2020". Ti immuna idi a nakaipatengngaan iti isip ket kadagiti tropikal a Flora ti Aprika, a naipangpangruna iti Flora Zambesiaca, Flora ti Laud a Tropikal nga Aprika ken ti Flora ti Tropikal a Daya nga Aprika.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Australian Plant Name Index
- Convention on Biological Diversity
- The Plant List
- Tropicos
- World Checklist of Selected Plant Families
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "About the Plants of the World Online portal", Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew, naala idi 2018-01-26


text:
Wikipedia:Awan ti kasisigud a panagsukimat
Dagiti artikulo ti Wikipedia ket nasken a saan nga aglaon kadagiti kasisigud a panagsukimat. Ti insasao a "kasisigud a panagsukimat" ket inus-usar iti Wikipedia a panangitudo kadagiti materiales a kas kadagiti kinapudno, panagpabasol, ken dagiti kapanunotan nga awan kadagiti natalged, ken naipablaak a taudan. Babbaen ti "kaadda", ti kayat a sawen ti komunidad ket ti natalged a taudan ket nasken a naipablaaken ken adda pay laeng a mabirukan iti sadinoman a lugar ti lubong, iti ania man a pagsasao, numan makita iti online, urayno awan ti taudan nga agdama a nainaganan iti artikulo. Dagiti artikulo nga agdama nga awan ti nainaganan a reperensia wenno nagibasaran iti ania man a kita ket mabalin a makatungpal iti daytoy nga annuroten no adda ti maikanada a panagnamnama a ti aniaman a paset ti material ket nasuportaran babaen ti maysa a pannakaipablaak, ken natalged a taudan. Daytoy ket mangiraman kadagiti aniaman a panagusig wenno sintesis ti naipablaak a material nga agserbi a mangiyaddang ti puesto a saan a naiyaddang babaen dagiti taudan. Tapno maipakitam a saanka nga aginaynayon, nasken a makabaelka nga agdakamat ti natalged, naipablaak a taudan a dagus a mainaig iti topiko ti artikulo, ken dagus a mangsuporta ti material a nairepresenta. Daytoy nga annuroten ti kasisigud a panagsukimat ket saan a maipakat kadagiti tungtungan a panid.


text:
Ti Arte iti Gubat
Ti Arte iti Gubat ket maysa a taga-ugma a militar a triatado ti Insik a naipammadayawan kenni Sun Tzu (tinawtawagan pay a kas ni "Sun Wu" ken "Sunzi"),[1] ti nangato a nairanggo a heneral, estratehista ken taktiko. Daytoy ket naipammatian a naurnong idi las-ud ti nalasaw a Primabera ken Otonio a paset ti panawen wenno nasapa a paset ti panawen dagiti Nakiginnubat nga Estado.[2] Ti teksto ket buklen dagiti 13 a kapitulo, nga iti tungngal maysa ket naikeddeng iti maysa nga aspeto iti pannakigubat. Daytoy ket sapasap a naam-ammuan a depinitibo nga obra iti militar nga estratehia ken taktika iti panawenna. Isu daytoy ti kadayegan ken impluensia kadagiti Pito a Klasiko ti Militar iti Tsina, ken: "para kadagiti napalabas a dua a ribu a tawtawen ti kangrunaan a triatado ti militar iti Asia, nga uray ti kadawyan a tao ket ammona daytoy iti naganna."[3] Daytoy ket adda iti pannakaimpluensia iti Akindaya ken Akinlaud a panagpanpanunot ti militar, taktika ti negosio, nainkalintegan nga estratehia ken iti labesna.
Ti libro ket immuna a naipatarus iti Pagsasao a Pranses idi 1772 babaen ti Pranses a Hesuita a ni Jean Joseph Marie Amiot ken ti bassit a pannakaipatarus iti Ingles ket pinadas idi babaen ti Britaniko nga opisial a ni Everard Ferguson Calthrop idi 1905. Ti immuna nga na-anotado patarus ti Pagsasao nga Ingles ket nakompleto ken inpablaak babaen ni Lionel Giles idi 1910.[4] Dagiti nadumaduma a daulo a kas ni Mao Zedong, Heneral Vo Nguyen Giap, Baron Antoine-Henri Jomini, Heneral Douglas MacArthur ken dagiti daulo ti Imperial a Hapon ket nangalada kadagiti inspirasion manipud iti daytoy nga obra.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Zi" (子; "Tzu" iti Wade-Giles transliterasion) ket inus-usar idi a kas maysa a pangsandi para iti apelyido iti naipammadayawan a tao iti taga-ugma a kultura ti Insik. Daytoy ket mabalin a kapadpada ti "Apo" ket sapasap a naipatarus iti Ingles a kas "Master".
- ^ Griffith, Samuel B. Ti Nailustrado nga Arte iti Gubat . 2005. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 17, 141-143.
- ^ Sawyer, Ralph D. Pito a Klasiko ti MIlitar iti Taga-ugma a Tsina. New York: Basic Books. 2007. p. 149.
- ^ Giles, Lionel Ti Arte iti Gubat babaen ni Sun Tzu - Espesial nga Edison. Special Edition Books. 2007. p. 62.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ti Arte iti Gubat iti Wikimedia Commons
- Ti Arte iti Gubat Bilingual nga edision iti Insik ken Ingles


text:
Parlamentario a sistema
Ti parlamentario a sistema ket ti sistema ti demokratiko a panagturay iti estado a ti sanga ti ehekutibo ket mangala iti demokratiko a lehitimadona manipud iti, ken akinrebbeng iti, ti legislatura (parlamento); ti ehekutibo ken dagiti sanga ti lehislatibo ken isu a dagitoy ket nagsisilpoda. Iti parlamentrio a sistema, ti daulo ti estado ket kadawyan a sabali a tao manipud iti daulo ti gobierno. Daytoy ket maigiddiat iti presidensial a sistema iti maysa a demokrasia, a ti daulo ti estado ket masansan pay nga isu ti daulo ti gobierno, ken iti kangrunaan, ti sanga ti ehekutibo ket saan a mangala ti demokratiko a lehitimadona manipud iti lehislatura.
Dagiti pagilian nga addaan kadagiti parlamentario a sistema ket mabalinda a dagiti batay-linteg a monarkia, a ti monarkia ket ti seremonial a daulo ti estado bayat a ti daulo ti gobierno ket gangani a kankanayon a kameng ti lehislatura (kas ti Nagkaykaysa a Pagarian, Suesia ken Hapon), wenno dagiti parlamentario a republika, nga iti kaaduan a seremonial a presidente ket ti daulo ti estado bayat a ti daulo ti gobierno ket kadawyan a manipud iti lehislatura (kas ti Irlanda, Alemania, Pakistan, India ken Italia). Kadagiti dadduma a bassit a parlamentario a republika, a kas ti Botswana, Abagatan nga Aprika ken Surinam, ken dagiti pay estado ti Alemania, ti daulo ti gobierno ket isu pay ti daulo ti estado, ngem nabutosan babaen ken sumungbat iti lehislatura.


text:
Ido
Ti Ido ket maysa a pagsasao a napartuat nga adda iti pagtungpalan nga agbalin a maysa a sangalubongan a maikadua a pagsasao para kadagiti agsasao iti nadumaduma linguistiko a pundo. Ti Ido ket naisangayan a naidaremdem a kas kadawyan a gramatika, ortograpia, ken leksikograpia, ken iti amin ket nalaka a maadal ken mausar. Iti puot, ti Ido ket naidasig a kas maysa a naisangalen nga internasional a katakunaynay a pagsasao.
Ti Ido ket napartuat idi 1907 para iti essem a panagreporma ti nasirmata a pakapawilan iti Esperanto, ti maysa a pagsasao a napartuat para iti isu met laeng a kapanggepan idi nasapsapa met laeng a 20 a tawen. Ti nagan ti pagsasao ket nasurotan ti nagtaudanna iti Esperanto a balikas nga ido, a kayatna a sawen ket "anak",[2] gapu ta datoy a pagsasao ket maysa nga "anak" iti Esperanto. Kalpasan ti pannakapunganay daytoy, ti Ido nakaala kadagiti suporta manipud kadagiti sumagmamano a komunidad ti Esperanto, ngem ti sumaganad a kellaat nga ipupusay idi 1914 iti maysa kadagiti kangrunaan a nangipatakder, a ni Louis Couturat, naapday ti kalatakanna. Adda dua a rason ti gapuanan daytoy: umuna, ti irurumsua iti adu a panagsisina gapu kadagiti agsalsalisal a reporma a gandat; ken maikadua, ti maysa a sapasap a kaawanan ti siaammo iti Ido a kas maysa a kandidato para iti maysa nga internasional a pagsasao. Dagitoy a tiped ket nagpakapsot iti daytoy a tignay ken saan a nakaala manen ti pannakadarikmat aginggana idi bumangon ti internet.
Ti Ido ket agus-usar kadagiti kapadpada a 26 a letra a kas ti Ingles nga abesedario nga awan dagiti diakritiko. Nakaala kadagiti bokabulariona manipud iti Pranses, Italiano, Espaniol, Ingles, Aleman, ken Ruso, ken nalaka a maawatan kadagiti nagadal ti Esperanto.
Adda dagiti adu nga obra iti literatura a naipatarus iti Ido, a mairaman ti Ti Bassit a Prinsipe ken ti Ebanghelio ni Lukas. Manipud idi 2000, adda ti agarup nga 100–200 nga agsasao ti Ido iti lubong.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Blanke (2000), nadakat idiay Sabine Fiedler "Prasiolohia kadagiti naplano a pagsasao", Prasiolohia / Phraseologie, Walter de Gruyter 2007. pp. 779.
- ^ "Esperanto-Ingles a Diksionario". Naala idi 12 Pebrero 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ido iti Wikimedia Commons


text:
Napoleon Bonaparte
Ni Napoleon Bonaparte (Pranses: Napoléon Bonaparte puis Napoléon Ier [napoleɔ̃ bɔnɑpaʁt]) (15 Agosto 1769 – 5 Mayo 1821) ket maysa idi a milisia ti Pranses ken daulo ti politika kadagiti kinaudi nga agpang ti Reblusion ti Pranses.
A kas ni Napoleon I, isuna idi ti Emperador iti Pranses manipud idi 1804 aginggana idi 1815. Ti kalintegan na a reporma ket, ti Napoleoniko a Kodigo, daytoy ket addaan ti nalatak nga impluensia kadagiti adu a sibil a linteg ti sangalubongan a naisakupan, ngem isuna ket kalatakan a malaglagip kadagiti inararamid na kadagiti gubat a naidauloan na a panagsuppiat ti Pranses babaen dagiti serie a kumakaduaan, ti makunkuna a Napoleoniko a Gubgubat. Isuna ti nagipatakder kadagiti panagsakup ti kaaduan iti kontinente a Europa ken kinapanunutan na ti panagiwaras dagiti kaumnoan iti Rebolusion ti Pranses, bayat nga nagitiptipon ti maysa nga imperio a monarkia a nagipasubli dagiti parang iti naikkat nga ancien régime. Gapu dagiti balligi na ti gubgubat, kadagiti masansan a nalatlatak ken adadu a kasupiatanna, kadawyan isuna a naipammategan a maysa kadagiti kalatakan nga agbilbilin ti milisia iti ania man a panawen.
Ni Napoleon ket naipasngay idi idiay Corsica kadagiti nagannak kaniana a natakneng a Henobes a kapututan, ken nagsanay a kas maysa nga opisial ti artileria idiay kangrunaan a daga ti Pranses. Naglatak isuna babaen ti Umuna a Repbublika ti Pranses ken nagidaulo kadagiti nagballigia a kampania a kinasuppiat ti Umuna ken Maikadua a Kumakadduaan a nagsuppiat iti Pranses. Idi 1799, nagpartuat isuna ti kudeta ken inkabil na isuna nga ti Umuna a Konsul; kalpasan ti lima a tawen ti Senado ti Pranses ket nagirangarang kaniana a kas ti emperador. Iti umuna a dekada iti maika-19 a siglo, ti Imperio ti Pranses a babaen ni Napoleon ket nakipartisipar kadagiti serie a suppiatan a makunkuna a Napoleoniko a Gubat a nagiraman iti amin a kangrunaan a nabileg a Europa.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Schom, Alan (1998). Napoleon Bonaparte (1. HarperPerennial nga ed.). New York: HarperPerennial. ISBN 0-06-092-958-8.


text:
Silaba
Ti silaba ket maysa a paset iti organisasion para iti panagsisinnaruno dagiti uni iti bitla. Kas pagarigan, ti balikas a danúm ket buklen ket buklen dagti dua a silaba: da ken úm. Ti silaba ket kadawyan a naaramid iti maysa a nukleus ti silaba (kadawyan a maysa a bokal) nga adda iti pangpilian a rugi ken dagiti kanungpalannga igid (kadawyan a dagiti konsonante).
Dagiti silaba ket kanayon a naipanpanunotan a ti ponolohiko a "panagaramid" kadagiti balikas. Makaimpluensiada kadagiti ritmiko iti maysa a pagsasao, its prosodia, ti poetiko a metrona ket dagiti tabas ti bayatna.
Ti silabiko a panagsurat ket nagrugi kadagiti ginasut a tawen ti kasakbayan kadagiti immuna a letra. Dagiti kasapaan a nairehistro a silaba ket adda kadagiti tableta a naisurat iti agarup a 2800 BC idiay Sumeriano a siudad iti Ur. Daytoy a panagsinnukat manipud kadagiti piktograma kadagiti silaba ket tinawtawagan idin a ti "kapangrunaan a panagpasayaat iti pakasaritaan ti panagsurat".[1]
Ti balikas a mangbukel iti maymaysa a silaba (a kas iti dua) ket tinawtawagan iti monosilaba (ken nakunkuna a monosilabiko). Dagiti maipada a termino ket mairaman ti disilaba (ken disilabiko) para iti balikas nga adda dagiti dua a silaba; trisilaba (ken trisilabiko) para kadagiti balikas nga adda dagiti tallo a silaba; ken polisilaba (ken polisilabiko), a mangitudo iti balikas nga adda dagiti ad-adu ngem tallo a silaba wenno ti aniaman a balikas nga adda iti ad-adu ngem maysa a silaba.
Dagti nagibasaranUrnosen
- ^ Geoffrey Blainey, Ti Ababa a Pakasaritaan iti Lubong, p.87, dinakamat ni J.T. Hooker et al., Panagbasa ti Napalabas: Taga-ugma a Panagsurat manipud ti Kuneiporme aginggana iti Abesedario, Britaniko a Museo, 1993, Ch. 2
Dagti silpo ti ruarUrnosen
- HowManySyllables.com – Diksionario ti Silaba a mangpalubos ti panagkita dagiti bilang ti silaba iti aniaman a balikas iti Inggles
- Online Lyric Hyphenator – Ilasinna dagiti Inggles a testo kadagiti silaba
- Adda kadi ti kaunegan nga estruktura dagiti silaba? Ania ti kasasaadda iti ponolohia? CUNY a Timpuyogan ti Ponolohia


text:
1919
Ti 1919 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- Marso 2 – Jennifer Jones, Amerikana nga aktres (pimmusay 2009)
- Oktubre 22 – Doris Lessing, naiyanak idiay Persia nga Ingles a mannurat (pimmusay 2013)
PimmusayUrnosen
- Enero 6 – Theodore Roosevelt, maika-26 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1858)
- Enero 15 – Rosa Luxemburg, Aleman a komunista a politiko (naipasngay 1870)
- Pebrero 19 – Melchora Aquino, Filipina a rebolusionario (naipasngay 1812)
- Hunio 30 – John William Strutt, maika-3 a Baron Rayleigh, Ingles a pisiko (naipasngay 1842)
- Oktubre 13 – Karl Adolph Gjellerup, Danes a mannurat (naipasngay 1857)


text:
Rusia
Nagsasabtan: 60°N 90°E / 60°N 90°E
Ti Rusia /ˈrʌʃə/ (dengngen) wenno /ˈrʊʃə/ (Ruso: Poccия, tr. Rossiya, IPA: [rɐˈsʲijə] (dengngen)), opisial nga ammo a kas ti Rusia ken ti Ruso a Pederasion[10] (Ruso: Poccийckaя Фeдepaция, tr. Rossiyskaya Federatsiya, IPA: [rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈratsɨjə] (dengngen)), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga Eurasia.[11] Daytoy ket maysa a pederal a semi-presidensial a republika, a buklen dagiti 83 pederal a suheto. Manipud ti amianan a laud a mapan iti abagatan a daya, ti Rusia ket makibingbingay ti pagbeddengan iti Norwega, Pinlandia, Estonia, Letonia, Lituania ken Polonia (dagitoy dua ket babaen ti Kaliningrad Oblast), Belarus, Ukrania, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, Tsína, Mongolia, ken Amianan a Korea. Adda pay daytoy dagiti maipapan ti baybay a pagbeddengan iti Haón babaen ti Baybay ti Okhotsk, ken ti estado ti Etados Unidos iti Alaska babaen ti Nailet a Baybay Bering. Iti 17,075,400 kuadrado kilometro (6,592,800 sq mi), ti Rusia ket isu ti kadakkelan a pagilian iti lubong, a mangsakop iti sumurok a pagkawalo iti matagtagitao a lugar iti Daga. Ti Rusia ket isu pay ti maikawalo a kaaduan ti populasion a pagilian nga adaan ti 146.2 a riwriw a tattao.[12] Sumakop daytoy ti ballasiw ti sibubukel iti akin-amianan nga Asia ken 40% iti Europa, agsangapda kadagiti siam a sona ti oras ken agitiptipon iti maysa a nalawa a sakup iti kapalikmutan ken dagiti porma ti daga. Ti Rusia ket adda ti kadakkelan a reserba kadagiti mineral ken dagiti rekurso ti enerhia iti lubong[13] ken isu ti kadakkelan nga agpatpataud iti lana ken masna nga alingasaw iti sangalubongan. Ti Rusia ket addaan iti kadakkelan a reserba a kabakiran ken dagiti danawna ket aglaon iti agarup a maysa a pagkapat iti di-naapgad a danum iti lubong.[14]
Ti pakasaritaan iti daytoy a pagilian ket nangrugi kadagiti Daya nga Eslabo, nga immungar a kas dagiti malaslasin a grupo idiay Europa a nagbaetan dagiti maika-3 ken maika-8 a siglo AD.[11] Binangon ken tinurayan babaen ti maysa a Barangiano a napili a mannakigubat ken dagiti kaputotanda, ti mediebal nga estado iti Rus ket rimsua idi maik-9 a siglo. Idi 988 inamponna ti Ortodokso a Kristianidad manipud iti Imperio a Bisantino,[15] a nagrugian ti sintesis dagiti Bisantino ken Eslabo a kultura a nagilawlawag ti Ruso a kultura para kadagiti sumaruno a milenio.[15] Ti Rus' ket naapday ken nagbalin kadagiti nadumaduma a babassit nga estado; kaaduan kadagiti Rus' a dagdaga ket sinakop babaen dagiti panagraut ti Mongol ken dagitoy ket nagbalin a tributario dagiti nomadiko a Nabalitokan a Horda.[16] Ti Nalatak a Dukado ti Moscow ket nagininut a nangtipon kadagiti nakapalikmut a Ruso a prisipalidad, nakaganab ti pannakawayawayas manipud iti Nabalitokan a Horda, ken nangituray ti kultura ken politika a legado iti Kievan Rus'. Babaen ti maika-18 a siglo, daytoy a pagilian ket kaaduan a nagpalawa babaen ti panagrukma, panangikapet, ken eksplorasion a nagbalin iti Imperio a Ruso, nga isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga imperio iti pakasaritaan, a sumakop manipud iti Polonia idiay Europa aginggana idiay Alaska iti Amianan nga Amerika.[17][18]
Sakbayan ti Ruso Rebolusion, ti Rusia ket nagbalin ti kadakkelan ken ti umuna a kumaduaan iti Kappon ti Sobiet, ti immuna a batay-linteg a sosialista nga estado iti lubong ken mabigbigan a maysa a nalatak a bileg,[19] a daytoy ket nagbanagan ti naikeddeng a papel dagiti Kumadua a panagballigi iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.[20][21] Ti panawen ti Sobiet ket nakakita kadagiti kaaduan a nagun-od iti teknolohia iti maika-20 a siglo, a mairaman ti umuna a panagbanniaga ti nagtagitaon iti limbang iti lubong. Ti Ruso a Pederasion ket nabangon sakbay ti pannakarunaw iti Kappon ti Sobiet idi 1991, ngem daytoy ket mabigbigan a kas ti nalinteg a personalidad iti Sobiet nga estado.
Ti Ruso nga ekonomia ket isu ti maikasiam a kadakkelan iti lubong babaen ti nominal a GDP ken maikanem a kadakkelan babaen ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang, nga adda ti maikatlo a kadakkelan a nominal ti militar a busbos. Ti Rusia ket maysa kadagiti kapardasen nga agrangrang-ay a kangrunaan nga ekonomia iti lubong. Maysa pay kadagiti lima a mabigbig a naarmasan ti nuklear nga estado ken agtagikua kadagiti kadakkelan ti reserba dagiti armas iti dagup a panagdadael. Ti Rusia ket maysa a nalatak a bileg ken agnanayon a kameng iti Konseho ti Salaknib ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, kameng iti G8, G20, ti Konseho ti Europa, ti Pagtitinnulongan ti Ekonomia ti Asia-Pasipiko, ti Gunglo ti Pagtitinnulongan ti Shanghai, ti Komunidad ti Eurasiano nga Ekonomiko, ti Gunglo iti Salaknib ken Pagtitinnulongan iti Europa (OSCE), ti Gungloti Komersio iti Lubong (WTO), ken ti daulo a kameng iti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt
- ^ "Religious Belief and National Belonging in Central and Eastern Europe". Pew Research Center (iti Ingles). 10 Mayo 2017. Naala idi 9 Septiembre 2017.
- ^ Statistics Division, United Nations Department of Economic and Social Affairs (2016). World Statistics Pocketbook, 2016 Edition (PDF) (iti Ingles). New York: United Nations. ISBN 978-92-1-161612-5. Naala idi 24 Abril 2018.
- ^ CBeдeHия o Haличии и pacпpeдeлeHии зeMeлb B Poccийckoй Фeдepaции Ha 1 Enero 2017 (B paзpeзe cyбъekToB Poccийckoй Фeдepaции) [Information About Availability and Distribution of Land in the Russian Federation as of 1 January 2017 (by Federal Subjects of Russia)] (Tables) (iti Ruso) – babaen ti rosreestr.ru.
- ^ "The Russian Federation: General Characteristics". Federal State Statistics Service (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 28 Hulio 2011. Naala idi 5 Abril 2008.
- ^ a b OцeHka чиcлeHHocTи пocToяHHoro HaceлeHия Ha 1 яHBapя 2021 r. и B cpeдHeM зa 2020 r. [Estimated population as of 1 January 2021 and on the average for 2020] (XLS). ФeдepaлbHaя cлyжбa rocyдapcTBeHHoй cTaTиcTиkи [Federal State Statistics Service] (iti Ruso). Naala idi 6 Abril 2021.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database, April 2021" (iti Ingles). International Monetary Fund. Naala idi 17 Abril 2020.
- ^ "GINI index (World Bank estimate) – Russian Federation" (iti Ingles). World Bank. Naala idi 22 Marso 2020.
- ^ United Nations Development Programme (2020). Human Development Report 2020 (PDF) (Reporta) (iti Ingles). ISBN 978-92-1-126442-5. Naala idi 15 Disiembre 2020.
- ^ "Dagiti nagan a Ruso a Pederasion ken Rusia ket nasken nga agpadpadan to". "Consititution of the Russian Federation, Article 1" [Ti Batay-linteg iti Ruso a Pederasion, Artikulo 1] (iti Ingles). Naala idi 25 Hunio 2009 – babaen ti constitution.ru.
- ^ a b "Russia" [Rusia]. Encyclopædia Britannica (iti Ingles). Naala idi 31 Enero 2008.
- ^ ФeдepaлbHaя cлyжбa rocyдapcTBeHHoй cTaTиcTиkи (Federal State Statistics Service) (2011). "ИHфopMaциoHHыe MaTepиaлы oб okoHчaTeлbHыx иTorax Bcepoccийckoй пepeпиcи HaceлeHия 2010 roдa (Information on the final results of the 2010 All-Russian Population Census)". Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa (2010 All-Russia Population Census) (iti Ruso). Federal State Statistics Service. Naala idi 2011-12-28.
- ^ "Panorama of Russia" [Panorama iti Rusia]. Commission of the Russian Federation for UNESCO [Komision iti Ruso a Pederasion para iti UNESCO] (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-03-23. Naala idi 29 Oktubre 2010.
- ^ Curtis, Glenn E., ed. (1998). "Topography and Drainage" [Topograpia ken Pagayusan ti Danum]. Russia: A Country Study [Rusia: Panagadal ti Pagilian] (iti Ingles). Washington, DC: Federal Research Division, Library of Congress [Pederal a Panagsukisok Dibision, Biblioteka iti Kongreso]. pp. 126–134. ISBN 0-8444-0866-2. LCCN 97007563.
- ^ a b Curtis, Glenn E., ed. (1998). Russia: A Country Study [Rusia: Panagadal ti Pagilian] (iti Ingles). Washington, DC: Federal Research Division, Library of Congress [Pederal a Panagsukisok Dibision, Biblioteka iti Kongreso]. pp. 1–10. ISBN 0-8444-0866-2. LCCN 97007563.
- ^ Prawdin, Michael (2005). The Mongol Empire: Its Rise and Legacy [Ti Mongol nga Imperio: Ti Ibabangon ken Legado] (iti Ingles). Somerset, N.J.: Transaction. pp. 512–550.
- ^ Taagepera, Rein (1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia" [Panagpalawa ken Panagpabassit a Tabs dagiti Dakkel a Turay: Kontesto para iti Rusia]. International Studies Quarterly [Pagkapat nga Internasional a Panagadadal] (iti Ingles). 41 (3): 475–504. doi:10.1111/0020-8833.00053.
- ^ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D. (2006). "East-West Orientation of Historical Empires and Modern States" [Daya-Laud Orientasion iti Pakasaritaan dagiti Imperio]. Journal of World-Systems Research [Warnakan iti Lubong-Sistema a Panagsukisok] (iti Ingles). 12 (2): 219–229. doi:10.5195/jwsr.2006.369.
- ^ Dagiti politika dagiti nalatak a Bileg: ti panagbalbaliw iti Estado Unidos ken ti Kappon ti Sobiet Books.Google.com
- ^ Weinberg, G. L. (1995). A World at Arms: A Global History of World War II [Nakaarmas a Lubong: Ti Sangalubongan a Pakasaritaan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat] (iti Ingles). Cambridge University Press [Cambridge nga Unibersidad ti Pagmalditan]. p. 264. ISBN 0-521-55879-4.
- ^ Rozhnov, Konstantin (2005-05-05). "Who Won World War II?" [Sino ti Nangabak ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat?]. BBC News (iti Ingles). Naala idi 2021-09-20.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Rusia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Rusia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
NAILUBONGAN A PANAKAIPAKDAAR DAGITI KALINTEGAN TI TAO
[Preamble]
Idinto ta bigbigen iti naisigsigud a dayaw ken panagpapada ken ti di maipaidam nga kalintegan dagiti amin a puli tao nga batayan ti wayawaya, hustisya ken ikakapya ti lubong.
Idinto ta iti saan nga panangi-kan-kano ken lalaisen dagiti kalinteganti tao nga nagbanag iti panagsupiat a maibusor iti konsensya ti sangkataw-an, ken iti idadateng iti meysa nga lubong a laklak-amen dagiti tao ti wayawaya a panagsao ken pammati ken awanen ti panagamak ken panagrigrigat nga inda nga inar-arapa-ap nga impakdaar dagiti kadawyan a tao.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan, tapno saan a mapilitan ti tao nga mangriribok a maibusor ti kinaulpit ken pannakaidadanes, masapul nga masalakniban babaen kadagiti annuroten ti linteg.
Idinto ta deytoy ti kangrunaan tapno maiwanwan ti panag-giginnayem a nasayat dagiti amin nga pagilyan.
Idinto ta dagiti umili kadagiti Nagkaykaysa nga Pagilyan ket pinasingkedanda iti Tsarter dagiti pammatida nga kalintegan madaydayaw ken panangipateg iti kinatao ken dagiti panagpapada ti kalintegan dagiti lalaki ken babbai ken panangeddeng nga mangiwanwan ti gimong ken ti nasayaat a pagbasaran iti panagbiag a siwawaya.
Idinto ta dagiti miembro ti Estado nagkarida nga agtungpal iti pannakitinnulongda kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan iti panakaitandudo ti panagdayaw iti sangalubongan ken panangammo dagiti kalintegan ti tao ken dagiti kangrunaan nga panagwayawaya.
Idinto ta iti meysa nga kadawyan a panakaawat dagitoy nga kalintegan ken wayawaya ket isu't kinapateg nga naan-anay a pannaka-amiris iti deytoy nga kari.
Ita, ngarud inpakdaar ti Asemblia Heneral dagitoy Nailubongana Panangipakdaar dagiti kalintegan ti dao nga kas meysa nga pagbasaran a magun-odan dagiti amin a tattao ken dagiti amin nga pagilyan, iti panggep iti tunggal meysa ken iti tunggal paset a bagi iti gimong, a sal-salimet-metanda deytoy nga Pakdaar a kanayon iti isipda ken kabaelan da babaen ti panangisiguro tapno maiwanwan ti edukasyon ti panagdayaw kagitoy nga kalintegan ken wayawaya ken babaen kadagiti gannuat a mangparang-ay kadagiti umili ken ti sangalubongan tapno maipatal-ged kadakuada iti sapasap ken naan-anay nga panakabigbig ken panakaammo, nga agpada dagiti umili kadagiti teritoryo nga adda iti babaen iti sakopda.
Artikulo 1
Amin nga tao nga sibibiag ket naiyanak a siwawayawaya ken addaan iti agpapada nga dayaw ken kalintegan. Naikkanda ti panagikalintegan ken konsensya a nasken ti panagtitinnulong iti meysa ken meysa iti espiritu nga nainkak-absatan.
Artikulo 2
Maikairi iti tunggal meysa kadagiti amin nga kalintegan ken wayawaya nga intuyang deytoy nga Panangipakdaar, nga awan ti maidaddaduma ania man a kita ti puli, kulor, lalaki man wenno babai, pagsasao, pammati politikal wenno dadduma pay a kapanunotan, umili wenno iti nagtaudan, sanikua, panakaiyanak wenno sabsabali pay nga kasasaad.
Meysa pay, awan ti maidaddaduma nga aramid maipapan ti batayan politikal, hurisdiksyonal wenno kasasaad iti nailubongan nga pagilyan, wenno teritoryo iti adda nga ayan ti tao, agwayawaya man a sitatalek, di nga makapagwayawaya wenno adda iti babaen kadagiti aniaman a sabsabali pay a naikeddeng a panagturay.
Artikulo 3
Iti tunggal meysa adda kalinteganna ti biag, nga agwayawaya ken kinatalged nga kas tao.
Artikulo 4
Awan iti siasinoman a mapilit nga agserbi wenno paadipen. Maiparit iti aniaman nga kita a panagpaadipen ken pananginegosyo kadagitoy.
Artikulo 5
Awan ti siasinoman a mangparigat iti nalabes wenno mangranggas nga saan nga makatao wenno pananglalais wenno dusa.
Artikulo 6
Tunggal meysa addaan kalintegan a bigbigen sadinoman iti ayanna nga kas meysa nga tao iti sangnguanan ti linteg.
Artikulo 7
Agpapada dagiti amin iti sangnguanan ti linteg ken awan iti siasinoman a maidaddaduma, agpapada nga salkniban ti linteg. Maikari dagiti amin, nga agpapada a masalkniban nga maibusor iti aniaman a panangidaddaduma ken ilalabsing iti daytoy nga Pakdaar a maibusor iti aniaman nga panakagar-gari iti kasta nga panangidaddaduma.
Artikulo 8
Adda kalintegan iti tunggal meysa nga makibiang kadagiti rumbeng a panangeddeng kadagiti pangukoman ti umili maipapan kadagiti aramid a panangsalungasing kadagiti kangrunaan a kalintegan a naited kenkuana babaen ti konstitusyon ken babaen iti linteg.
Artikulo 9
Awan iti siasinoman a maikabil iti babaen ti di nga nainkalintegan a pannakaaresto, panangikulong wenno ibelleng iti sabali nga lugar.
Artikulo 10
Maikari iti tunggal meysa iti naan-anay nga panagpapada ken rumbeng iti nalatak nga panakabista nga siwawayawaya ken awan iti idaddaduma ti pangukoman ti panangeddeng dagiti kalinteganna ken pagrebbenganna ken aniaman nga darum a kriminal nga maibusor kenkuana.
Artikulo 11
- Iti tunggal meysa nga napabasol adda kalinteganna nga maibilang nga awan iti basolna agingga't saan nga mapaneknekan a nakabasol iti maipanggep iti linteg iti panakabistana nga nalatak nga adda kenkuana dagiti amin a gundaway a masapul nga mangikalintegan iti bagina.
- Awan iti siasinoman nga makedngan a nakabasol iti aniaman nga aramidenna wenno panagliwayna nga saan a nakabasol babaen iti linteg iti umili wenno linteg ti sangalubongan idi nga naaramid deyta. Wenno saan met a madusa iti nadagdagsen ngem iti deydi impatayda nga basol nga naaramidna.
Artikulo 12
Awan ti panakibiang iti siasinoman nga mangituray iti bagi, pamilya, pagtaengan wenno ti panagsisinnurat wenno pananglalais iti dayaw ken nagan. Tunggal meysa adda kalinteganna a tulongan ti linteg a maibusor iti kasta nga panakibiang wenno pananglalais.
Artikulo 13
- Iti tunggal meusa adda kalinteganna nga umakar nga siwawayawaya ken makapagtaeng iti uneg a saksakupen iti tunggal estado.
- Adda kalintegan ti siasinoman a pumanaw ken mapan iti sadinoman a pagilyan ken agsublinto manen.
Artikulo 14
- Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga dumawat ken umawat iti asaylum iti sabsabali nga pagilyan nga gapu ti pannaka-usig.
- Deytoy nga kalintegan ket di nga maaramat no iti panangu-sig ket talaga a banag a basol nga di nga politikal wenno aramid a maisuppiat kadagiti banag ken dagiti annuroten a maikontra iti Nagkaykaysa nga Pagilyan.
Artikulo 15
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipag-ili.
- Awan iti siasinoman ti mabalin nga mangikkat iti panakipagilim wenno ti kalintegam nga mangsukat ti panakipagilim.
Artikulo 16
- Dagiti lalaki ken babbai nga addaan iti husto nga tawen, nga awan iti aniaman a naikeddeng nga makaigapu iti puli, panakipag-ili wenno relihiyon, kalintegan nga maaddaan iti asawa ken maaddaan iti pamilya. Agpada nga adda kalintegan nga ikasar, kabayatan ti panakaikasar ken panagsin-ninada.
- Maikasarda laeng nga awan ti manglapped no naan-anay ti pammalubosda nga dua.
- Sigud nga adda iti pamilya ken isu't batayan a paset ti gimong ket kaikarianna a salakniban ti gimong ken ti Estado.
Artikulo 17
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga maaddan ti bukod na nga sanikua kasta me ti panakitimpuyogna kadagiti sabsabali.
- Awan iti sasinoman iti mabalin a mangala iti sanikuam.
Artikulo 18
Iti tunggal meysa addaan ti wayawaya nga agpanunot, konsensya ken relihiyon. Kabilang deytoy nga kalintegan iti wayawaya a mangsukat iti relihiyonna wenno pammati ken pangwayawaya, agmeymeysa man wenno makipurok kadagiti sabsabali iti publiko wenno iti pribado nga mangipakita iti relihiyonna wenno pammati iti sursuro, aramid, panagdayaw ken panangangay.
Artikulo 19
Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga agpanunot nga siwawayawaya ken agsao, kabilang deytoy nga wayawaya nga takderanna iti kapanunotanna nga awan ti makibibiang ken mangsapsapul, mangawat ken ibagina iti inpormasyon ken kapanunotan babaen ti aniaman a media nga saan nga ikabkabilangan dagiti yan nga pagsasarakan.
Artikulo 20
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makitipon-tipon ken makitimpuyog nga sikakapya.
- Awan ti siasinoman nga mabalin a piliten nga sumali ti meysa nga timpuyog.
Artikulo 21
- Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipaset iti panagturay iti pagilyan nga mismo nga isu wenno babaen kadagiti pinili nga mangiparangarang.
- Kalintegan iti tunggal meysa nga umili nga agserbi nga padapada iti pagilyanna.
- Iti pagayatan iti umili isu't pakaibatayan a panagturay iti gobierno, daytoy nga pagayatan ket maipakita iti panawen a panagbotos ken kinapudno iti eleksyon nga nailubongan ken agpapada iti kalintegan nga agbotos a sililimed wenno babaen iti kas pamuspusan a panagbotos a siwawaya.
Artikulo 22
Tunggal meysa ket kas meysa nga miembro iti gimong, nga adda kalinteganna iti kinatalged ti gimong ken kaikarianna nga maawatan iti babaen a kabaelan ti umili ken pannakitinnulong ti sangalubongan a mayannatop ti organisasyon ken kinabaknang ti tunggal Estado iti panabiag, sosyal ken dagiti kalintegan kultural nga nasken ti kinatak-nenga ken ti wayawaya a panangpasayaatna iti kinataona.
Artikulo 23
- Tunggal meysa kalinteganna ti agtrabaho, nga agpili iti pagsapulan iti umno ken mayannugot nga kasasaad ti panagtrabaho ken panakasalaknib a maibusor iti kaawan a panggedan.
- Awan ti siasinoman nga maidaddaduma, kalintegan ti tunggal meysa iti agpapada nga bayad ken agpapada nga panagtrabaho.
- Iti tunggal meysa nga makitegged adda kalinteganna iti rumbeng ken naan-anay a bayad nga makaanay iti bagina ken ti pamilyana, iti maikari a kinatakneng ti panagbiag ken nasken nga adda pay sabsabali nga pamuspusan a mangsalaknib ti gimong.
- Kalintegan iti tunggal meysa iti mangbukel ken makikaddua nga makipagkeykeysa kadagiti mangmangged tapno masalakniban ti pagimbaganna.
Artikulo 24
Kalintegan iti tunggal maysa ti aginana ken agliwliwa agraman ti nainkalintegan a naikeddeng nga oras ti panagtrabaho ken adda bayad dagiti aldaw ti piesta.
Artikulo 25
- Tunggal meysa adda kalinteganna iti meysa a pagbasaran ti panagbiag a naan-anay a para iti salun-at ken paginbagam iti bagina ken ti pamilyana, agraman taraon, lupot nga pagkawes, balay ken dagiti agas a masapul a makapa-imbag, panagserbi ti gimong, ken kalintegan ti kinatalged no maawanan iti trabaho, panagsakit, pannakaawan ti mabalbalinan, nabalo, lumakayen wenno bumaketen nga awanen ti pagsapulan ken dadduma pay, no dumteng dagiti pasamak nga saan nga ninam-nama.
- Dagiti inna ken dagiti ubbing ket kaikarianda iti naisangsangayan nga panangaywan ken tulong. Amin nga ubbing addaan ti agpapada nga kalintegan ti panakasalaknib iti gimong nagkasar man wenno saan dagiti nagan-nak kadakkuada.
Artikulo 26
- Tunggal meysa ket addaan kalintegan iti edukasyon. Iti edukasyon a libre, uray man laeng iti elementarya ken dagiti kangrunaan a tukad. Iti edukasyon iti nababa nga pagadalan ket kapilitan. Iti edukasyon teknikal ken propesyonal ket naiwayang kadagiti amin ken ti edukasyon a nangat-ngato ket magun-odan iti amin a maibatay iti kinalaing.
- Iti edukasyon ket nasken a maisuro a nalaing a mangpaimbag ti kinatao ken mangpabileg iti panagdayaw kadagiti kalintegan ti tao ken dagiti batayan a wayawaya. Iwanwanna daytoy ti panagkikinnaawatan, panagtitinnulong ken panaggiginnayem kadagiti amin a pagilyan, dagiti maipapan ti puli, wenno relihiyon ken dagiti aramiden pay iti Nagkeykeysa nga Pagilyan a mangtalinaed ti kapya.
- Iti umuna nga kalintegan dagiti nagan-nak ket isu ti panang-pilida iti kita ti edukasyon a maited kadagiti annakda.
Artikulo 27
- Iti tunggal meysa adda kalinteganna a makipaset a siwawaya iti panagbiag kultural iti purok tapno agrag-sak kadagiti sine ken tapno maibingayna ti pagrang-ayan ti sientipiko ken dagiti maited nga pagimbagan deytoy.
- Tunggal meysa adda kalintegam a, mangsalaknib iti moral ken dagiti kayat nga maarwat nga banag nga aggapu kadagiti aniamana mayannatop iti siensia wenno panaka-arkos nga isu iti akin-aramid.
Artikulo 28
Tunggal meysa ket maikari iti maysa nga gimong ken ti nailubongan a kinatalna nga isu dagiti kalintegan ken wayawaya nga nailanad iti deytoy a Pakdaar nga nasken a maamiris a naan-anay.
Artikulo 29
- Tunggal meysa adda pagrebbenganna iti komunidad nga agmaymaysa a siwawaya ken mabalin a naan-anay a pagimbagan ti kanataona.
- Ti panangaramat kadagiti kalintegan ken wayawaya, tunggal meysa naikeddeng laeng iti adda iti babaen a panangeddeng ti linteg iti panggep a panakabigbig ken panagraem kadagiti kalintegan ken wayawaya dagiti sabsabali ken ti nagtitipunan nga umno nga kasapulan ti moralidad, urnos ti umili ken ti sapasap nga pagimbagan iti meysa nga naindemokrataan a gimong.
- Dagitoy a kalintegan ken panagwayawaya ket saan koma a banag nga maaramat a maikontra kadagiti pangpanggepen ken dagiti prinsipyo kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan.
Artikulo 30
Awan iti deytoy nga Pakdaar ti mabalin a naipatarus a kas ti pangilaw-lawag ti siasinoman nga Estado, grupo, tao, aniaman a kalintegan iti aniaman nga aramiden wenno panangiwayat iti aniaman nga pangpanggepen a mangdadael ti aniaman kadagiti kalintegan ken wayawaya a naituyang iti deytoy.


text:
Plantilia:Ethnologue18
Lewis, M. Paul; Gary F. Simons; Charles D. Fennig, dagiti ed. (2015). Ethnologue: Languages of the World (Maika-18 nga ed.). Dallas, Texas: SIL International.
Ti Plantilia:Ethnologue18 ket naidisenio para iti panagusar iti paset ti reperensia ti artikulo ti pagsasao. Daytoy ket mangisilpo iti maitutop nga artikulo iti Ethnologue, iti maika-18 nga edision.
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Maysa a parametro
- Sukatan ti
xyziti kodigo ti ISO 639-3 para iti pagsasao. Mausarto ti nagan ti panid a kas ti silpo ti teksto
{{Ethnologue18|xyz}}
{{E18|xyz}}
- Dua a parametro
- Sukatan ti
ABCiti maiparangto a teksto ti silpo. Daytoy ket naserbi no ti nagan ti Ethnologue ket maigiddiat manipud iti nagan ti panid iti artikulo ti Wikipedia.
{{Ethnologue18|xyz|ABC}}
{{E18|xyz|ABC}}
- Awan dagiti parametro
- Maisubli ti plantilia iti kadawyan a dakamat ken maisilpo iti Ethnologue
{{Ethnologue18}}
{{E18}}
Dagiti wadan[urnosen ti taudan]
- Maysa a parametro
{{Ethnologue18|eng}}
- Ethnologue18 iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- Dua a parametro
{{Ethnologue18|eng|Ingles}}
- Ingles iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- Awan dagiti parametro
{{Ethnologue18}}
- Lewis, M. Paul; Gary F. Simons; Charles D. Fennig, dagiti ed. (2015). Ethnologue: Languages of the World (Maika-18 nga ed.). Dallas, Texas: SIL International.
Nota[urnosen ti taudan]
Para iti reperensia kadagiti bilang ti populasion ti Ethnologue , ikabil ti "e18" iti parametro ti
ref iti {{Infobox pagsasao}}. Daytoy ket automatikonto a mangpataud ti reperensia a naibatay iti daytoy a plantilia, ken nalaklakanto a mapabaro dagiti editor.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Ethnolink}}, ti nalaklaka para iti nailinia a pananginagan no ti datos ket saan nga agdepende iti petsa
- {{Ethnologue17}}, {{Ethnologue16}}, kdpy., para kadagiti reperensia iti dati nga edision
- Dagiti barbaro ken nadadaan nga edision iti daytoy a plantilia ket mabalin a mabirukan iti Kategoria:Dagiti plantilia ti akinruar a silpo ti pagsasao
- Mabalin pay a mausar ti pormat ti silpo iti
[[Ethnologue:xxx]], kas iti Ethnologue:eng


text:
Seattle
Ti Seattle ket maysa a nangruna a pantar a puerto a siudad ken ti tugaw ti Kondado ti King, idiay estado ti Estados Unidos iti Washington. Daytoy ket addaan ti nakarkulo a 634,535 nga agtataeng manipud idi 2012, ti Seattle ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Amianan a laud ti Pasipiko a rehion ti Amianan nga Amerika ken maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel a siudad iti Estados Unidos.[5] Ti metropolitano a lugar ti Seattle ket addaan ti agarup a 4 riwriw nga agtataeng ken isu daytoy ti maika-15 a kadakkelan a metropolitano a lugar idiay Estados Unidos.[6] Ti siudad ket naisanglad iti akikid a rawis ti daga a nagbaetan ti Kipet ti Puget (maysa sumrekan iti Taaw Pasipiko) ken Danaw Washington, iti agarup a 100 milia (160 km) nga abagatan ti pagbeddengan ti Kanada ken Estados Unidos. Daytoy ket maysa a nangruna a pagserrekan para kadagiti panagtagiako iti Asia, ti Seattle ket isu ti maika-8 a kadakkelan a puerto idiay Estados Unidos ken ti maika-9 a kadakkelan idiay Amianan nga Amerika iti terminmo ti panagtengngel kadagiti paglaonan.[7]
Ti lugar ti Seattle ket natagtagitao idin babaen dagiti Patneng nga Amerikano manipud kadagidi 4,000 a tawtawen sakbay ti immuna a permanente a nagtataeng a purpuraw.[8] Ni Arthur A. Denny ken dagiti grupona nga agbanbaniaga, a nanungpalan a naamammuan a kas ti Partido Denny, ken simmangpetda idiay Puntos ti Alki idi Nobiembre 13, 1851. Ti pagtaengan ket naiyaakar iti agdama a lokasionna ken ninaganan iti "Seattle" idi 1853, kalpasan kenni Hepe Si'ahl kadagiti lokal a tribu ti Duwamish ken Suquamish.
Ti panagtarikayo ket isu idi ti immuna nga industria ti Seattle, ngem babaen idi naladaw a maika-19 a siglo ti siudad ket nagbalin a sentro ti komersio ken panangramid kadagiti barko ken kas maysa a ruangan ti ipapan idiay Alaska idi las-ud ti Klondike Gold Rush. Babaen idi 1910, ti Seattle ket maysa idian kadagiti 25 a kadakkelan a siudad iti Estados Unidos.[9] Nupay kasta, ti Nalatak a Depresion ket nakaro a nangdadael ti ekonomia ti siudad. Ti idadakkelna ket nagsubli idi las-ud ken kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, gapu ti lokal a kompania ti Boeing, a nangibangon ti Seattle a kas maysa a sentro ti panagpataud ti mapatayab a luglugan. Ti siudad ket naparang-ay a kas maysa a sentro ti teknolohia idi tawtawen ti 1980. Ti pannakapaadu dagiti baro a sopwer, bioteknolohia, ken dagiti kompania ti internet ket nangiturong ti pannakaungar ti ekonomiana, a daytoy ket nagpaadu ti populasion ti siudad babaen ti gangani a 50,000 idi baetan ti 1990 ken 2000. Iti pay kinaudi, ti Seattle ket nagbalinen a sentro para iti "berde" nga industria ken maysa a modelo para iti matalinaay a panagrang-ay.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Tinawen a karkulo ti Agtataenga Populasion para iti Inkorporado a Luglugar iti Sumurok a 50,000, Nairanggo babaen iti Populasion ti Hulio 1, 2012" (CSV). Opisina ti Senso ti Estados Unidos.
- ^ "Zip Code Lookup". USPS. Naala idi Disiembre 11, 2008.
- ^ "American FactFinder". United States Census Bureau. Naala idi 2008-01-31.
- ^ "US Board on Geographic Names". United States Geological Survey. 2007-10-25. Naala idi 2008-01-31.
- ^ Gene Balk (23 Mayo 2013). "Senso: Ti Seattle ket maysa kadagiti siudad a dumakdakkel ti populasionna". Seattle Times. Naala idi 23 Mayo 2013.
- ^ "Dagiti karkulo ti Panagbalbaliw ti Populasion para iti Estadistika a Metropolitano a Luglugar ken Dagiti Panangiranggo: Hulio 1, 2010 aginggana iti Hulio 1, 2011 (CBSA-EST2011-05)" (CSV). Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi Nobiembre 21, 2012.
- ^ "Dagiti Estadistika ti Puerto". Puerto ti Seattle. Naala idi 17 Pebrero 2013.
- ^ Doree Armstrong (Oktubre 4, 2007). "Feel the beat of history in the park and concert hall at two family-friendly events". Seattle Post-Intelligencer. Naala idi Nobiembre 1, 2007.
- ^ "Populasion ti 100 a Kadakkelan nga Urbano a Luglugar: 1910". Opisina ti Senso ti Estados Unidos. Naala idi Nobiembre 16, 2011.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Dagiti midia a mainaig iti Seattle iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Seattle manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti Siudad ti Seattle


text:
Muñoz, Nueva Ecija
Ti Siensia a Siudad ti Muñoz ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Nueva Ecija iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Siensia a Siudad ti Muñoz ket nabingbingay a politikal iti 37 a barbaranggay.[2]
- Bagong Sikat
- Balante
- Bantug
- Bical
- Cabisuculan
- Calabalabaan
- Calisitan
- Catalanacan
- Curva
- Franza
- Gabaldon
- Labney
- Licaong
- Linglingay
- Mangandingay
- Magtanggol
- Maligaya
- Mapangpang
- Maragol
- Matingkis
- Naglabrahan
- Palusapis
- Pandalla
- Poblacion East
- Poblacion North
- Poblacion South
- Poblacion West
- Rang-ayan
- Rizal
- San Andres
- San Antonio
- San Felipe
- Sapang Cawayan
- Villa Isla
- Villa Nati
- Villa Santos
- Villa Cuizon
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Science City of Muñoz | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Belhika
Nagsasabtan: 50°50′N 4°00′E / 50.833°N 4.000°E
Ti Belhika[6] , (Ingles:Belgium) wenno iti opisial a makunkuna a Pagarian ti Belhika, ket maysa a pederal nga estado idiay Akinlaud nga Europa. Isu ti kameng a nangipatakder iti Kappon a Europa ken isu ti agsangaili ti kuartel ti Kappon a Europa, ken dagdiay ad-adu pay a nangnangruna a sangalubongan nga organisasion a kas iti NATO.[nb 1]Ti Belhika ket masakopna ti kalawa iti 30,528 a kuadrado milia, ken addaan iti maipapan a populasion nga 11 a riwriw a tattao. Agasaskaw ti kultural a nagbeddengan a nagbaetan ti Hermaniko ken Latin a Europa, ti Belhika ket nagyanan ti dua a nangrumna grupo ti pagsasao, dagiti agsasao ti Olandes, kaaduan ket Flamenco (maipapan a 60%), ken dagiti agsasao ti Pranses, kaaduan ket dagiti Walloons (maipapan a 40%), ken adda pay bassit a grupo dagiti agsasao iti Aleman. Dagiti dua a kadakkelan a rehion ti Belhika ket dagiti agsasao ti Olandes a rehion iti amianan ken dagiti agsasao ti Pranses a rehion iti Wallonia.Ti Brussels-Kapitolio a Rehion, opisial a dua ti pagsasaona, ket kaaduan dagiti agsasao iti Prances nga addaan iti uneg ti rehion ti Flamenco[7] Maysa a komunidad nga agsasao iti Aleman ket mabirukan idiay akindaya a Wallonia.[8] Dagiti nadumaduma a pagsasao ti Belhika ken dagiti maikabagian a panagsuppiat ti politika ket maiparang ti politikal a pakasaritaan ken narigat a sistema iti gobierno.[9][10]
Dagiti notaUrnosen
- ^ Ti Belhika ket kameng pay ti, wenno kumappon ti, adu a sangalubongan nga organisasion, a mairaman ti ACCT, AfDB, AsDB, Australia Group, Benelux, BIS, CCC, CE, CERN, EAPC, EBRD, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G-10, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IDB, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, IMSO, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, MONUC (agpalpaliiw), NATO, NEA, NSG, OAS (agpalpaliiw), OECD, OPCW, OSCE, PCA, UN, UNCTAD, UNECE, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMIK, UNMOGIP, UNRWA, UNTSO, UPU, WADB (saan a rehional), WEU, WHO, WIPO, WMO, WTrO, ZC.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Government Type". The World Factbook (iti Ingles). Central Intelligence Agency. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-10-20. Naala idi 19 Disiembre 2011.
- ^ "On 1 January 2020, Belgium Had 11,492,641 Inhabitants". Statbel (iti Ingles). 26 Mayo 2020. Naala idi 2021-08-28.
- ^ a b c d "World Economic Outlook Database". International Monetary Fund (iti Ingles). Naala idi 1 Oktubre 2020.
- ^ "Gini Coefficient of Equivalised Disposable Income – EU-SILC Survey". ec.europa.eu (iti Ingles). Eurostat. Naala idi 9 August 2021.
- ^ "2019 Human Development Index Ranking". Human Development Reports (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Abril 2020. Naala idi 10 Disiembre 2019.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Belhika". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 110. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Leclerc, Jacques (18 Enero 2007). "Belgique • België • Belgien—Région de Bruxelles-Capitale • Brussels Hoofdstedelijk Gewest". L'aménagement linguistique dans le monde (iti Pranses). Agsangsangaili: Trésor de la langue française au Québec (TLFQ), Université Laval, Quebec. Naala idi 18 Hunio 2007.
C'est une région officiellement bilingue formant au centre du pays une enclave dans la province du Brabant flamand (Vlaams Brabant)
* "Maipapan iti Belhika". Belgian Federal Public Service (ministry) / Embahada ti Belhka iti Republika ti Korea. Naala idi 21 Hunio 2007.
ti Brussels-Kapitolio a rehion ket enclave iti 162 km2 iti uneg ti rehion ti Flamenco.
* "Flanders (administratibo a rehion)". Microsoft Encarta Online Encyclopedia. Microsoft. 2007. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 21 Hunio 2007.
Dagiti kapitolio ti Belhika, Brussels, ket maysa nga enclave iti kaunegan ti Flanders.
* Van de Walle, Steven. "Language Facilities in the Brussels Periphery". Katholieke Universiteit Leuven—Leuvens Universitair Dienstencentrum voor Informatica en Telematica. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 21 Hunio 2007.
Brussels is a kind of enclave within Flanders—it has no direct link with Wallonia.
- ^ "The German-Speaking Community" [Ti Komunidad nga Agsasao iti Aleman]. Portal Site of the German Speaking Community (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-05-30. Naala idi 5 Mayo 2007. Ti (orihinal) bersion iti pagsasao nga Aleman (manen) agibagbaga a 73,000 imbes nga iti 71,500 a nagtaeng.
- ^ Morris, Chris (13 Mayo 2005). "Language Dispute Divides Belgium" [Ti Suppiat ti Pagsasao ket Agbingbingay ti Belhika]. BBC News (iti Ingles). Naala idi 8 Mayo 2007.
- ^ Petermann, Simon (25 Septiembre 2001). "Langues majoritaires, langues minoritaires, dialectes et NTIC". initiatives.refer.org (iti Pranses). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-10-25. Naala idi 4 Mayo 2007.


text:
Baybay Daya a Siberia
Ti Baybay Daya a Siberia (Ruso: BocTóчHo-Cиби́pckoe Mópe) ket ti pingir a baybay idiay Taaw Artiko. Daytoy ket mabirukan idiay pagbaetan ti Rawis Artiko iti amianan, ti aplaya ti Siberia iti abagatan, ti Is-isla Baro a Siberia iti laud ken Rawis Billings, idiay asideg ti Chukotka, ken Isla Wrangel iti daya. Daytoy a baybay ket nabeddengan iti Baybay Laptev iti laud ken ti Baybay Chukchi iti daya.
Daytoy a baybay ket maysa kadagiti saan unay a naad-adal iti lugar ti Artiko. Daytoy ket naidasdasig babaen ti nakaro a klima, nababa ti kaapgad a danum, ken ti kaawan unay ti flora, fauna ken populasion ti tao, ken dagiti pay kaababaw (kaaduan iti kaababaw iti 50 m), dagiti nabuntog nga anud ti baybay, dagiti ababa nga atab (nababbaba ngem 25 cm), dagiti kanayon nga angep, ken naipangpangruna iti kalgaw, ken ti kaadu dagiti lugar ti yelo a napno a matunaw laeng iti Agosto–Septiembre. Dagiti aplaya ti baybay ket natagtagitao kadagiti napalabas a rinibu a tawtawen babaen dagiti indihenio a tribu dagiti Yukagiro, Chukchi ken kalpasanna dagiti Even ken dagiti Evenki, a mangmangged iti panagkalap, panaganup ken panagtaraken ti reindeer. Dagitoy ket sinakop met dagiti Takuto ken kalpasanna dagiti Ruso.
Dagiti nangruna nga aktibidad ti industria iti lugar ket ti panagmina ken ti panaglayag iti kaunegan ti Akin-amianan a Dalan ti Baybay; saan unay a narang-ay ti komersial a panagkalap. Ti kadakkelan a siudad ken puerto[4] ket ti Pevek, ti akin-amianan unay nga ili ti nangruna a daga ti Rusia.[5][6][7]
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti agdama a nagan ket naidesignado iti baybay idi 27 Hunio 1935 babaen ti Bilin ti Gobierno ti Sobiet.Sakbay dayta, ti baybay ket awan idi iti naisangayan a nagan ken naglalaok a tinawtawagan iti Ruso a kas ti "Indigirskoe", "Kolymskoe", "Severnoe" (Akin-amianan), "Sibirskoe" wenno "Ledovitoe".[8]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Gay-at[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Gunglo ti Internasional Hidrograpiko ket ipalawagna dagiti patingga ti Baybay Daya a Siberia a kas ti sumaganad:[9]
Iti laud. Ti Akindaya a patingga ti Baybay Laptev [Manipud ti Akin-amianan unay a parte ti Isla Kotelni – babaen ti Isla Kotelni aginggana idiay Rawis Madvejyi. Kalpasanna babaen ti Isla Malyi, aginggana idiay Rawis Vaguin idiay Isla Nalatak a Liakhov. Kalpasanna idiay Sviaroy Noss iti nangruna a daga].
Iti amianan. Ti linia manipud iti Akin-amianan unay a punto ti Isla Wrangel (179°30'W) aginggana kadagiti Akin-amianan nga Is-isla De Long (mairaman dagiti isla ti Henrietta ken Jeannette) ken Isla Bennett, kalpasanna ti Akin-amianan unay a parte ti Isla Kotelni.
Iti daya. Manipud ti Akin-amianan unay a punto ti Isla Wrangel babaen ti daytoy nga isla aginggana ti Rawis Blossom kalpasanna idiay Rawis Yakan iti nangruna a daga (176°40'E).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Baybay Daya a Siberia, Nalatak nga Ensiklopidia ti Sobiet (iti Ruso)
- ^ Baybay Daya a Siberia, Encyclopædia Britannica on-line
- ^ A. D. Dobrovolskyi and B. S. Zalogin Seas of USSR. Baybay Daya a Siberia, Unibersidad ti Moscow (1982) (iti Ruso)
- ^ William Elliott Butler Northeast arctic passage (1978) ISBN 90-286-0498-7, p. 60
- ^ Forsaken in Russia's Arctic: 9 Million Stranded Workers, New York Times, Enero 6, 1999
- ^ Ekspedision manipud idiay Vancouver aginggana idiay Moscow, Ti Yakutia ita nga Aldaw
- ^ Pakasaritaan ti Pevek, Pevek web portal (iti Ruso)
- ^ Baybay Daya a Siberia, Diksionario dagiti Nagnagan ti Heograpia (iti Ruso)
- ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Naala idi 6 Pebrero 2010.