text: 1Minatmatan ni Pablo ti entero a Sanhedrin sana kinuna: “Kakabsatko, nadalus unay ti konsensiak nga agbibiag iti imatang ti Dios agingga iti daytoy nga aldaw.” 2Idi nangngeg daytoy ni Ananias a Kangatoan a Padi, imbilinna kadagiti agtaktakder iti asideg ni Pablo: “Timamenyo man.” 3Kinuna ni Pablo kenkuana, “Dusaennakanto ti Dios, sika a pader a napintaan iti puraw. Situtugawka dita a mangukom kaniak kas mayannurot iti Linteg, ngem salungasingem met ti Linteg iti panangibilinmo a makabilak!” 4Kinuna dagiti adda iti asideg ni Pablo, “Pabpabainam ti Kangatoan a Padi ti Dios!” 5“Diak ammo, kakabsat, nga isu ti Kangatoan a Padi,” insungbat ni Pablo. “Kuna ti Nasantoan a Surat, ‘Dimo pagsawan iti dakes ti agturay kadagiti tattaom.’” 6Idi nadlaw ni Pablo a sumagmamano kadakuada ti Saduceo ket Fariseo ti dadduma, kinunana iti Sanhedrin, “Kakabsat, Fariseoak ket Fariseo met dagiti nagannak kaniak. Maus-usigak ditoy ta namnamaek nga agungarto dagiti natay!” 7Apaman a nasaona daytoy, rimsua ti panagsusuppiat dagiti Fariseo ken dagiti Saduceo, ket nabingay ti taripnong. 8Saan a mamati dagiti Saduceo a mapagungar dagiti natay, ken awan dagiti anghel ken espiritu. Ngem patien dagiti Fariseo nga adda amin dagitoy. 9Pimmigsa ti panagpipinnukkawda ket timmakder ti sumagmamano a mamaestro iti Linteg a kamkameng dagiti Fariseo. Sipipingetda a nangikalintegan. “Awan dakes a masarakanmi iti daytoy a tao,” kinunada. “Nalabit a pudno nga adda espiritu wenno anghel a nakisao kenkuana!” 10Bimmara ti panagsusuppiat ket nagamak ti komandante amangan no pisangpisangenda ni Pablo, isu a pinababana dagiti soldado tapno yadayoda ni Pablo, ket iserrekda iti kuartel. 11Iti sumuno a rabii, nagtakder ti Apo iti abay ni Pablo ket kinunana, “Dika agdanag! Pinaneknekam ti maipapan kaniak ditoy Jerusalem, ket masapul a kasta met ti aramidem idiay Roma.” 12Kabigatanna, nagtataripnong ti sumagmamano a Judio ket insapatada a dida mangan wenno uminum iti uray ania agingga iti mapatayda ni Pablo. 13Nasurok nga uppat a pulo a lallaki dagiti nagtutulag iti kastoy. 14Napanda kadagiti panguloen a papadi ken kadagiti panglakayen ket kinunada, “Insapatami a dikami mangan iti uray ania agingga iti mapataymi ni Pablo. 15Ita ngarud, dakayo ken ti Sanhedrin, paibagayo iti komandante a paulogenna ni Pablo iti yanyo a kasla kayatyo a palutpoten ti pudpudno maipapan kenkuana. Ngem sisasaganakamto a mangpatay kenkuana sakbay a makaasideg ditoy.” 16Nangngeg ti lalaki nga anak ti babai a kabsat ni Pablo daytoy a sikat. Napan ti kaanakanna iti kuartel ket imbagana kenkuana. 17Inayaban ni Pablo ti maysa kadagiti ofisiales ket kinunana, “Ipanmo daytoy nga agtutubo iti komandante ta adda ibagana kenkuana.” 18Intulod ti ofisial ti agtutubo iti komandante. “Inayabannak ni Pablo a balud,” kinunana, “ket dinawatna kaniak a yegko kenka daytoy nga agtutubo, ta adda kano ibagana.” 19Kinibin ti komandante ti agtutubo ket inyadayona sana sinaludsod iti nalimed, “Ania ti ibagam kaniak?” 20Kinuna ti agtutubo, “Nagtutulagan dagiti pangulo a Judio a dawatendanto kenka inton bigat a paulogem ni Pablo iti Sanhedrin. Kunadanto a kayatda a palutpoten ti napudpudno maipapan kenkuana. 21Ngem dimo koma patgan ti dawatda, ta adda nasurok nga uppat a pulo a lallaki nga aglemlemmeng ken agur-uray kenkuana. Insapatada a dida mangan wenno uminum agingga iti mapatayda ni Pablo. Sisasaganada a mangibanag iti daytoy, ket ur-urayenda ti pangngeddengmo.” 22Kinuna ti komandante, “Dimo ibagbaga iti siasinoman nga imbagam kaniak daytoy.” Ket pinagawidna ti agtutubo. 23Kalpasanna, inayaban ti komandante ti dua kadagiti ofisialesna sana kinuna, “Isaganayo ti dua gasut a soldado a mapan idiay Cesarea, agraman ti pitopulo nga agkabalio ken dua gasut nga agtagipika, ket agsaganakayo a pumanaw inton alas nuebe ita a rabii. 24Isaganaanyo met ni Pablo kadagiti kabalio a pagsakayan, ket itulodyo nga awan pakaan-anoanna ken ni Gobernador Felix.” 25Kalpasanna, nagsurat iti kastoy: 26“Natan-ok a Gobernador Felix: 27“Kablaawanka. Tiniliw dagiti Judio daytoy a lalaki ket dandanida pinatay. Naammoak a maysa nga umili ti Roma, isut’ gapuna nga inarayatmi, siak ken dagiti soldadok. 28Kayatko idi nga ammoen no ania ti pangidarumanda kenkuana, isu a pinayulogko iti Sanhedrinda. 29Awan nasarakak nga inaramidna a pakaigapuan ti pannakapapatay wenno pannakaibaludna. Naidarum gapu kadagiti parikut maipapan iti lintegda. 30Idi maammoak nga isiksikat a papatayen dagiti Judio, napanunotko nga ibaon kenka. Imbagak kadagiti mangidarum nga idatagda ti darumda kenka. Toy sidadayaw, Claudio Lisias.” 31Tinungpal dagiti soldado ti naibilin kadakuada. Innalada ni Pablo ket iti dayta a rabii, impanda idiay Antipatrisa. 32Kabigatanna, nagsubli dagiti saan a nagsakay a soldado iti kuartelda. Kinuyog dagiti nakakabalio ni Pablo. 33Idi dumtengda idiay Cesarea, intedda ti surat iti gobernador ket inyawatda met ni Pablo kenkuana. 34Binasa ti gobernador ti surat sana sinaludsod ken ni Pablo no ania a probinsia ti nagtaudanna. Idi maammoanna a taga-Cilicia, 35kinunana, “Denggenkanto inton sumangpet dagiti nangidarum kenka.” Kalpasanna, imbilinna a maipan ni Pablo iti palasio a binangon ni Herodes ket maguardiaan sadiay.


c: text/html

text:
Disiembre 16
Ti Disiembre 16 ti maika-350 nga aldaw ti tawen (maika-351 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 15 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1946 – Timmipon ti Tailandia iti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
- 1979 – Timmipon ti Libya kadagiti sabali nga uppat a pagilian ti OPEC iti pannagipangina ti presio ti krudo, ken nagbanagan daytoy ti dagus ken dramatiko nga epekto idiay Estados Unidos.
- 1991 – Inrangarang ti Kazakhstan ti pannakawayawaya manipud iti Kappon ti Sobiet.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1896 – Anna Anderson, impostor a nagtunton nga isu ni Nalatak a Dukesa ti Rusia (pimmusay 1984)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Renunsia dagiti linteg
Ti Wikipedia ket naglaon kadagiti artikulo a maipanggep ti kalintegan a topiko; yantangay, awan ti warantia nga aniaman nga ti ania man kadagitoy nga artikulo ket napudno. Awan ti aniaman a talged a ti sarita a nailaon iti artikulo a naibagbaga iti kalintegan a banag ket agpayso, apag-isu, wenno naitumpongan. Ti kalintegan ket sabsabali iti aniaman a luglugar ket kanayon nga agbalbaliw-sagpaminsan pay ket napardas unay nga agbalbaliw. Nupay ti sarita a naaramid a maipanggep ti linteg ket agpayso, mabalin nga agpayso laeng idiay nakaisakupan ti tao a nagipablaak iti dayta a pakaammo; ken mabalin a dayta a linteg ket nasukatanen, nabaliwan wenno naipasubli babaen ti sumarsaruno a naiparang-ay manipud idi naikabil ditoy Wikipedia.
Ti kalintegan a naited ditoy Wikipedia ket, sapasap a kita ken saan a mabalin a pagsukat kadagiti balakad iti na-lisensian a propesional, a kas pagarigan babaen ti mainugot a turay nga addaan ti naipangrunaan a pannakaammo a makaidangep iti naisangayan a paspasamak iti kasta a kasom.
Pangngaasi nga agkita ken makisao kayo kadagiti propesional ti kalintegan, abogado wenno iti kapadpadana a kastoy.
Awan kadagiti agmaymaysa nga agararamid, agpatpataray ti sistema, agparparang-ay, wenno dagiti padrina iti Wikipedia wenno sinoman a naikapet iti Wikipedia ket makaala ti responsibilidad para kadagiti aniaman a nagbanagan iti panagpadas a panagusar wenno panag-ampon ti aniaman a pakaammo wenno dakes a pakaammo a naitanggaya iti daytoy a sapot ti pagsaadan.
Awan iti Wikipedia.org wenno aniaman a gandat ti Wikimedia Foundation Inc., ti rumbeng a mapanunot a panagpadas ti agited wenno agipaay ti kalintegan a pakimakem wenno agub-obra iti pannakasanayan ti kalintegan.


text:
Shmuel Yosef Agnon
Ni Shmuel Yosef Agnon (Hebreo: שמואל יוסף עגנון), (Hulio 17, 1888 – Pebrero 17, 1970) ket maysa idi a Premio Nobel a laureado a mannurat ken maysa kadagiti sentro a pigura iti moderno a Hebreo a piksion. Iti Hebreo, isu ket naamammoan babaen ti akronimo a Shai Agnon (ש"י עגנון). Iti Inggles, dagiti obrana ket naipablaak babaen ti nagan a S. Y. Agnon.
Ni Agnon ket naipasngay idi idiay Galicia, Austro-Hungaro nga Imperio (tattan ket ti Ukrania). Isu ket immalis idiay Britaniko a Bilin iti Palestina, ken pimmusay idiay in Herusalem, Israel.


text: 1Masapul nga ituloyko ti agpasindayag, uray no awan ti maitedna. Ket ita, saritaek dagiti parmata ken paltiing nga inted kaniak ti Apo. 2Am-ammok ti maysa a Kristiano a naipangato iti maikatlo a langit. Sangapulo ket uppat a tawenen ti napalabas (diak laeng ammo no sibabagi a napan wenno saan—ti Dios laeng ti makaammo). 3Ulitek, ammok a naipangato daytoy a tao idiay Paraiso. (Kas nasaokon, diak laeng ammo no sibabagi a napan wenno saan—ti Dios laeng ti makaammo). 4Nangngegna sadiay dagiti banag a di mabalin a saritaen, a saan koma a sawen ti tao. 5Iti kasta, ipasindayagko daytoy a tao—ngem saanko nga ipasindayag ti bagik, malaksid dagiti banag a mangipakita iti kinakapsutko. 6No kayatko ti agpasindayag, saanak a maysa a maag ta pudno ti sasawek. Ngem saanak nga agpasindayag gapu ta diak kayat nga adda mangipagarup a nangatngatoak ngem iti nakitana nga inaramidko wenno nangngegna a sinaok. 7Tapno saanak nga tumangsit gapu kadagiti adu a naisangsangayan a banag a nakitak, naikkanak iti nasaem a sagsagabaen nga inkabil ni Satanas a mangparigat kaniak tapno diak agtangtangsit. 8Namitlo a nagdawatak iti Apo nga ikkatenna kaniak daytoy. 9Ngem insungbatna kaniak: “Umanayen kenka ti paraburko; ta napigpigsa ti pannakabalinko no nakapsutka.” Ngarud, maragsakanak unay a mangitangsit iti aniaman a kinakapsutko tapno mariknak ti pannalaknib ti pannakabalin ni Cristo. 10Gapu ken ni Cristo, awan aniamanna kaniak no nakapsutak, no mapabpabainanak wenno agsagabaak iti rigat. Awan aniaman dagiti pannakaidadanes ken didigra a paglasatak. Ta napigsaak iti kanito a nakapsutak. 11Kaslaak la maag—ngem dakayo ti nangpilit kaniak nga agbalin a kasta. Dakayo koma ketdi ti mangipakita iti yaanamongyo kaniak. Ta uray no awan serserbik, saanak a maatiw iti uray siasino kadagita naisangsangayan unay nga “apostolesyo.” 12Siaanusak a nangipakita kadakayo kadagiti pammasingked a maysaak a pudno nga apostol. Adu ti inaramidko a milagro ken pagilasinan ken nakaskasdaaw a banag. 13Ania ti nakaatiwanyo kadagiti sabali nga iglesia, malaksid iti diak panangrengreng kadakayo iti tulong? Pakawanendak koma iti daytoy a biddut! 14Daytoyen ti maikatlo a daras a nakasaganaak a bumisita kadakayo. Saanakto nga agbalin a pakadagsenanyo. Dakayo ti masapulko, saan a ti kuartayo. Ta saan a rumbeng a dagiti annak ti mangted iti kasapulan dagiti nagannak. Dagiti nagannak ketdi ti mangted iti kasapulan dagiti annak. 15Siraragsakakto a mangibus iti amin nga adda kaniak—ken uray pay ti amin a pigsak para iti naespirituan a biagyo. Bumassit kadi ti ayatyo kaniak gapu ta dumakkel ti panagayatko kadakayo? 16Ngarud, anamonganyo a diak nagbalin a pakadagsenanyo. Ngem addanto agkuna a nasikapak ket inallilawkayo kadagiti ulbod a sao. 17Kasano? Ginundawayankayo kadi babaen iti maysa kadagiti imbaonko kadakayo? 18Mismo a siak ti nangdagdag ken ni Tito nga umay dita, ket imbaonko a kaduana ti sabali a kabsat a Kristiano. Makunayo kadi a ginundawayannakayo ni Tito? Saan kadi a maymaysa nga espiritu ti nangidalan kadakami ket maymaysa ti panggepmi? 19Nalabit nga ipagarupyo nga agingga ita, padpadasenmi nga ikalintegan ti bagimi kadakayo. Saan! Agsaokami a kas iti kayat ni Cristo a panagsaomi iti imatang ti Dios, ket amin nga aramidenmi, patgek a kakabsat, maaramidda tapno matulongankayo. 20Agamakak amangan no inton sumangpetak dita, masangpetankayo a maisupadi iti kayatko a pagbalinanyo ket masarakandak met a maigiddiat iti kayatyo a pagbalinak. Agamakak amangan no masangpetak nga agaapa ken agiinnimonkayo; agpipinnudot; agiinnimut; agiinninsulto ken agpipinnadakeskayo; agtitinnangsit ken kanayon nga awan urnosyo. 21Agamakak amangan no iti sumaruno a yaayko, pabainannakto ti Diosko iti sangoyo. Agamakak amangan no agsangitakto gapu kadagiti amin a nagbasol iti napalabas a di nagbabawi kadagiti narugit nga aramidda—dagiti basolda iti lasag ken kinaderrep.


text:
Santol
Ti santol (Sandoricum koetjape) ket tropikal a bunga a naimuyongan idiay Abagatan a daya nga Asia.
Dagiti linaon
Taudan ken pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti santol ket naipamatian a patneng ti Indotsina ken Peninsular a Malaysia, ken naipayam-ammo ken nagbalinen a naturalisado idiay India, Borneo, Indonesia, ti Is-isla ti Maluku , Maurisius, ken ti Filipinas. Daytoy ket kadawyan a naimuyongan kadagitoy amin a rehion ti ken ti bungbunga ket adu iti panawen ti tiempona kadagiti lokal ken sangalubongan a pagtagilakuan.
Lokal a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Filipinas: santol (manipud ti taudan a nagan)
- Tailandes : krathon (กระท้อน, [kratʰɔ́ːn]) wenno sathon (สะท้อน); ken ti pay ma tong (มะต้อง) wenno ma tuen (มะตื๋น) idiay Akin abagatan a Tailandia
- Malay: kecapi, kelampu, ranggu , sentul
- Birmano: သစ်တို thi' tou [θɪʔ tò]
- Pranses: faux mangoustanier, santol
- Khmer: កំពីងរាជ (ក្រពេញរាជ, លោះ) [kɑmpɨɲ riec]
- Lao: ໝາກຕ້ອງ [mȁːktɔ̂ːŋ]
- Singhales: donka
- Indones: kecapi, ketuat, sentul
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti dua a kita ti bunga ti santol ken sigud idi a naipagpagarup a dua a sabali a sebbangan, ti duyaw ken ti nalabbasit. Ti paggiddiatan ti maris ket adda iti maris dagiti laklakay a bulong sakbayda nga agtinnag. Ti nalabbasit ket kaaduan nga ad-adu ken ti lumabbasit a nalaokan ti berde a maris ti bulong ket mangnayon ti pannakaisangayan ken kapintas ti kayo. Dagiti bunga ket kasla ti kadakkel, sukog ken kudil dagiti melokoton, nga addaan bassit ti lumabbasit a marisna. Dagitoy dua a kita ket addaan ti kudil a mabalin nga adda ti naiingpis wenno napuskol ukis, segun ti kita. Daytoy ket kadawyan a naimas a makan ken adda met dagiti sabali a kultibar a mabalin nga aglaon ti kasla a gatas a tubbog. Ti akin-tengnga a lasagna iti asideg ti bukbukel ket mabalin a nasam-it wenno naalsem ken aglon kadagiti bukel a saan a makan. Kadagiti dadduma pay a kita ti akin-ruar a kudil ket napuspuskol ken ti nangruna a makan a partena ken adda ti nanama a kas dagiti melokoton a maitipon ti ti nanam ken linabag dagiti mansanas. Dagiti akin-ruar a kudil ti dadduma ket naing-ingpis ken natangtangken ken ti akin-uneg a lasagna a mangpalikmut kadagiti bukel ket mabalin a makan. Dagitoy ket mabalin a naalsem kadagiti daduma a kultibar ken gapuana ti napabassit a panagkayat ti daytoy a kayo. Dagiti napasayaat a kita ket nakapaadu ti kapuskol ti makan nga akin-ruar a lasagna ken mabalin a makan babaen ti panagkutsara ken maibati laeng ti ukisna, ken mabalin a mangpaadu ti panagkayat ti santol iti sangalubongan.
Maibunga daytoy kadagiti napardas nga agtubtubo a kayo a mabalin a makaabot ti 150 a pie ti katayagna. Daytoy addan ti naparagpagan a bulog ken de-rosas wenno duyaw-berde a sabsabong iti kaatiddog ti agarupa 1 a sentimetro].
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naluom a bunga ket maburas babaen ti panagkalay-at ti kayo kenno burasen babaen ti ima wenno mabalin pay a sibbolen. Ti lasagna ket mabalin a makan a naata wenno isawsaw ti suka weeno asinan. Daytoy ket mabalin pay a maluto. Ti maigad a lasagna ket lutlutuen iti getta ket malaokan ti karne ti baboy ken sili ken masidsida daytoy idiay Bicol, Filipinas. Ti bukbukel ti santol ket saana mayat a makat ken mabalin a makapisang kadagiti bagis ti no maalimon.[3]
Iti Tailandes a panagluto ti bunga ti santol ket inus-usar a panagaramid ti som tam no daytoy ket darangidang pay laeng. Daytoy pay ti nangruna a rekado ti santol ken karne ti baboy (แกงหมูกระท้อน)[4] ken dagiti santol ken lagdaw a Thai curry (แกงคั่วกระท้อนกุ้ง).[5]
Ti tarikayo ti kayo ket naserbi para iti panagbangon, gapu ti kaaduna daytoy ken kalaka a maobra ken mapasileng. Nasayaat pay daytoy a paglinongan a kayo. Dagiti bulong ken ukis ti kayona ket naus-usar a pangngagas a kas ti kataplasma. Dagiti nadumaduma a parte ti mula ket mabalin nga usaren a panagsuppiat ti inplamasion,[6] ken adda met dagiti kimiko a tubbog manipud ti santol ket ungkay a nakaipakpakita ti anti-kanser a tagtagikua iti in vitro.[7] Dagiti tubbog ti santol manipud ti bukbukelna ket adda pay dagiti kontra-insekto a tagikua.[8]
Panangmuyong[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket kayo dagiti rehion ti tropikal a nadam-eg ken agtubo manipud ti kangato ti lessaad ti baybay iti 3,000 pie ti ngato a lessaad ti baybay. Daytoy ket nasaysayaat nga agtubo kadagiti nauneg ken organiko a daga, ken ti tudo a naiwarwaras iti amin a paset ti tawen. Daytoy ket mabalinna met nga ibturan dagiti namaga a paset ti tiempo. Ti kaadayo ti baet dagiti panagmula kada maysa ket 20 aginggana ti 25 pie. Daytoy ket nasken ti panagabuno iti dua a beses ti kada tawen tapno nasaysayaat a dumakkel. Kadaywan a dagiti pinatubo ti bukel a kayo ket agbunga kalpasan ti 5 wenno 7 a tawen, ngem adda met dagiti kultibar nga agbunga kalpasan ti 3 wenno 4 a tawen. Ti santol ket maysa a nalaing nga agbunga a kayo. Ti nataengan a kayo ket agbunga ti baetan dagiti 18,000 ken 24,000 a prutas iti tunggal maysa a tawen. Idiay Puerto Rico daytoy ket agbungbunga kadagiti bulan ti Agosto ken Septiembre.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Sandoricum koetjape (Burm. f.) Merr.". online a database ti Germplasm Resources Information Network (GRIN). Naala idi Hunio 19, 2011.
- ^ Julia F. Morton. "Santol". Center for New Crops & Plant Products,Purdue University. Naala idi Hunio 19, 2011.
- ^ Manomaipiboon, Anan; Ngamsirimas, Boonchai; echapongstorn, Suphakarn; Suppawattanabodee, Busaba (2004). "Gastrointestinal Complications from Ingested Santol Seeds". Vajira Medical Journal 48 (1): 1–10.
- ^ แกงหมูกระท้อน
- ^ แกงคั่วกระท้อนกุ้ง
- ^ Rasadah, M.A.; Khozirah, S.; Aznie, A.A.; Nik, M.M. (2004). "Anti-inflammatory agents from Sandoricum koetjape Merr". Phytomedicine 11 (2–3): 261–3. doi:10.1078/0944-7113-00339. PMID 15070182.
- ^ Kaneda, N; Pezzuto, JM; Kinghorn, AD; Farnsworth, NR; Santisuk, T; Tuchinda, P; Udchachon, J; Reutrakul, V (1992). "Plant anticancer agents, L. Cytotoxic triterpenes from Sandoricum koetjape stems". Journal of natural products 55 (5): 654–9. PMID 1517737.
- ^ Limonoid antifeedants from seed of Sandoricum koetjape
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Santol iti Wikimedia Commons
- Hortikultural a Pakaammo
- Panid ti GRIN


text: 1Inwaras ni Jesus dagiti matana ket nakitana dagiti babaknang nga agipispisok iti kuarta a datonda idiay Templo. 2Nakitana met ti maysa a nakapangpanglaw a babai a balo a nangipisok iti dua a sentimo. 3“Ibagak kadakayo,” kinuna ni Jesus, “ad-adu ti intinnag daytoy napanglaw a balo ngem iti isuamin nga intinnag dagiti dadduma. 4Ta indatonda ti sobra ti kinabaknangda. Ngem isu a balo, nupay napanglaw, intedna ti amin a pagbiagna.” 5Pagsasaritaan idi ti sumagmamano kadagiti tattao ti kinapintas ti Templo gapu kadagiti agkakapateg a batbato ken sagsagut a naidaton iti Dios. 6“Makitayo amin dagitoy,” kinuna ni Jesus. “Dumtengto ti tiempo nga awanto ti uray maysa a bato ditoy a mabati iti yanna. Marbadanto amin!” 7“Maestro,” sinaludsodda ken ni Jesus, “kaanonto a mapasamak daytoy? Ken anianto ti pakakitaan a dimtengen ti tiempo a pannakaaramidna?” 8“Agannadkayo ket saankayo a paallilaw,” kinuna ni Jesus. “Adunto dagiti umay ket aramatenda ti naganko a kunkunada, ‘Siak ti Cristo,’ ken ‘Asidegen ti tiempo!’ Ngem diyo patpatien ida. 9Dikay agbuteng no madamagyo nga adda dagiti gubat ken riribuk. Masapul a mapasamak nga umuna dagitoy, ngem dina kayat a sawen nga asidegen ti panungpalan.” 10Kinunana pay, “Aggugubatto dagiti nasnasion. Agririnnautto dagiti pagarian. 11Addanto dagiti nakaam-amak a ginggined, panagbisin ken angol kadagiti nadumaduma a disso, ket iti tangatang agparangto dagiti nakabutbuteng a banag ken nakaskasdaaw a pagilasinan. 12“Ngem sakbay a mapasamak dagitoy, tiliwendakayto dagiti tattao ket idadanesdakayto. Maidarumkayto ket mausigkayto iti uneg dagiti sinagoga, ket maibaludkayto. Gapu kaniak, maisaklangkayto kadagiti ar-ari ken agtuturay. 13Daytanto ti gundawayyo a mangipakaammo iti Naimbag a Damag. 14Imulayo iti panunotyo: Diyo pagdanagan no anianto ti isungbatyo. 15Ta siakto met laeng ti mangted kadakayo kadagiti sao ken sirib a dinto masuppiat wenno masungbatan dagiti kabusoryo. 16Yawatdakayto dagiti nagannak kadakayo, dagiti kakabsatyo, dagiti kakabagianyo, dagiti gagayyemyo. Papatayendanto ti sumagmamano kadakayo. 17Guraendakayto dagiti amin a tattao gapu kaniak, 18ngem awanto ti uray maysa laeng a buok a mapukaw iti uloyo. 19Babaen iti panagibturyo, maisalakanyonto dagiti bagbagiyo.” 20“Inton makitayo ti Jerusalem a linakub dagiti armada, ammoyon nga asidegen ti pannakadadaelna. 21Iti kasta, masapul a kumamang dagiti adda idiay Judea kadagiti bambantay. Masapul a pumanaw dagiti adda iti siudad, ket dagiti adda iti away saandan a sumrek sadiay. 22Ta dagitoy ‘Dagiti Aldaw ti Pannakadusa,’ tapno matungpal ti amin a kuna ti Nasantoan a Surat. 23Kaasinto dagiti masikog ken dagiti tagtagibian kadagita nga aldaw! Dumtengto ti nakabutbuteng a didigra iti daytoy a daga, ket agdissuorto ti pungtot ti Dios kadagitoy a tattao. 24Addanto dagiti mapapatay iti kampilan ket maipanto ti dadduma a kas balud kadagiti amin a pagilian. Baddebaddekento dagiti Hentil ti Jerusalem, agingga iti panagpatingga dagiti aldaw dagiti Hentil.” 25“Addanto dagiti nakaskasdaaw a pagilasinan iti init, iti bulan ken dagiti bituen. Ditoy daga, masikoranto dagiti nasion gapu iti butengda iti daranudor ti baybay ken kadagiti dalluyon. 26Matalimudawto dagiti tattao iti butengda bayat ti panagurayda iti mapasamak iti entero a lubong, ta mawarawaranto dagiti pannakabalin ti tangatang. 27Kalpasanna, agparangto ti Anak ti Tao nga umay iti ulep agraman naindaklan a pannakabalin ken dayag. 28Inton mangrugi dagitoy a mapasamak, tumakder ken tumangadkayo, ta asidegen ti pannakaisalakanyo.” 29Kalpasanna, sinarita ni Jesus kadakuada daytoy a pangngarig. “Laglagipenyo ti kayo nga igos ken dagiti amin a kayo. 30Apaman a makitayo a mangrugi nga agbulongda, ammoyo nga agbaliwen ti panawen. 31Kasta met nga inton makitayo a mapasamak dagitoy, ammoyo nga asidegen ti Pagarian ti Dios. 32“Tandaananyo a mapasamakto amin dagitoy sakbay a matay dagiti amin a tattao a sibibiag ita. 33Mapukawto ti langit ken daga, ngem dinto mapukaw dagiti saok.” 34“Agannadkayo amangan no malmeskay iti nalabes a panagragragsak, pannangan, ken panaginum ken kadagiti pakasikoran ti biag, amangan no kellaat a dumteng dayta nga Aldaw ket tiliwennakayo 35a kas iti palab-og. Ta umayto dayta nga aldaw kadagiti amin a tattao iti amin a lugar ditoy daga. 36Agsalukagkayo ket agkararagkayo a kankanayon tapno addanto naan-anay a kiredyo nga agibtur kadagiti amin a mapasamak, ken agtakder iti sangoanan ti Anak ti Tao.” 37Inaldaw a mangisuro ni Jesus idiay Templo ket no dumteng ti rabii, rummuar a mapan maturog idiay Bantay Olivo. 38Iti agsapa, mapan dagiti tattao idiay Templo tapno agdengngegda kenkuana.


text:
12a basket a napno kadagiti natda nga inurnong dagiti adalan.
1Iti daydi a tiempo, nadamag ni Herodes nga agturay iti Galilea ti maipapan ken ni Jesus. 2“Pudno nga isu daytoy ni Juan a Mammuniag a napagungar,” kinunana kadagiti ofisialesna. “Dagitoy ti gapuna nga adda kenkuana daytoy a pannakabalin nga agaramid kadagiti milagro.” 3Pinatiliw ngamin idi ni Herodes ni Juan sana pinareppet ken pinaibalud. Inaramidna daytoy gapu ken ni Herodias nga asawa ni Felipe a kabsatna. 4Kinunkuna ngamin ni Juan ken ni Herodes, “Saan a rumbeng nga ikabbalaymo ni Herodias nga asawa ni kabsatmo.” 5Kayat idi ni Herodes a papapatay ni Juan, ngem nagbuteng kadagiti Judio agsipud ta imbilangda ni Juan a maysa a profeta. 6Idi agkasangay ni Herodes, nagsala ti balasang nga anak ni Herodias iti sango dagiti sangaili. Naay-ayo ni Herodes 7ket inkarina kenkuana, “Isapatak nga ited kenka ti aniaman a dawatem.” 8Kas insingasing ni inana, kinuna ti balasang, “Itedmo kaniak ditoy ti naibandehado nga ulo ni Juan a Mammuniag.” 9Nagliday ti ari, ngem gapu iti panagkarina iti imatang dagiti sangailina, imbilinna a matungpal ti dawat ti balasang. 10Pinaputolanna ni Juan idiay pagbaludan. 11Nayeg ti ulo a naibandehado ket naited iti balasang a nangited met ken ni inana. 12Dimteng dagiti adalan ni Juan, innalada ti bangkayna ket intanemda. Kalpasanna, napanda impadamag ken ni Jesus ti napasamak. 13Idi naammoan ni Jesus ti napasamak, nagbangka a napan nagpakni nga is-isuna iti maysa a lugar nga awan matagtagitao. Ngem idi nadamag dagiti tattao ti ipapanawna, pinanawanda dagiti il-ilida ket nagnagnada a simmurot kenkuana. 14Dimsaag ni Jesus iti bangka. Idi makitana dagiti adu a tattao, naasian kadakuada ket inagasanna dagiti masakitda. 15Idi mumalemen, napan dagiti adalanna kenkuana ket kinunada, “Sumipngeten ket awan matagtagitao ditoy. Pagawidem dagiti tattao tapno mapanda kadagiti barbarrio ket gumatangda iti kanenda.” 16“Saan a masapul a pumanawda,” kinuna ni Jesus kadakuada. “Ikkanyo ketdi ida iti kanenda.” 17“Lima a tinapay ken dua nga ikan laeng ti adda,” kinunada. 18“Yegyo ida ditoy,” kinuna ni Jesus. 19Pinagtugawna dagiti tattao iti karuotan. Innalana dagiti tinapay ken ikan, timmangad sadi langit, sa nagyaman iti Dios. Pinispisina dagiti tinapay ket intedna kadagiti adalan tapno ibunongda kadagiti tattao. 20Nanganda amin ket nabsogda. Adda 12 a basket a napno kadagiti natda nga inurnong dagiti adalan. 21Aglimaribu a lallaki ti nangan, malaksid dagiti babbai ken ubbing. 22Bayat ti panangpagawid ni Jesus kadagiti tattao, pinaluganna met dagiti adalan iti bangka ket pinaunana ida a bumallasiw iti dan-aw. 23Idi napagawidnan dagiti tattao, simmang-at nga is-isu iti maysa a turod tapno agkararag. Idi rumabiin, maymaysa ni Jesus sadiay. 24Iti dayta met la nga oras, nakaadayon ti bangka iti igid ti dan-aw ket mayallo-allon agsipud ta subsubaen ti angin. 25Iti parbangon, nagna ni Jesus iti rabaw ti danum a napan iti yanda. 26Nagbuteng dagiti adalan idi makitada ni Jesus a magmagna iti rabaw ti danum. “Al-alia!” inyikkisda gapu iti butengda. 27Ngem dagus a kinuna ni Jesus, “Dikay agbuteng! Siak ni Jesus, dikay agdanag.” 28“Apo,” kinuna ni Pedro, “no agpayso a sika, ayabannak man dita yanmo a magna iti rabaw ti danum.” 29“Umayka,” kinuna ni Jesus. Dimsaag ngarud ni Pedro iti bangka ket nagna iti danum a mapan ken ni Jesus. 30Ngem nagbuteng idi madlawna ti angin, ket idi lumneden, inyikkisna, “Apo, isalakannak!” 31Ginaw-at a dagus ni Jesus ti ima ni Pedro ket ginuyodna sana kinuna, “Nagbassit ket ti pammatimon! Apay a nagduaduaka?” 32Limmuganda a dua iti bangka ket nagtalnan ti angin. 33Dagiti adda iti bangka nagdaydayawda ken ni Jesus. “Pudno a sika ti Anak ti Dios,” kinunada. 34Bimmallasiwda iti dan-aw ket simmangladda idiay Genesaret. 35Nailasin dagiti tattao ni Jesus, isu a pinaayaban dagiti taga-sadiay dagiti amin a masaksakit kadagiti kabangibang a luglugar ket inyegda ida kenkuana. 36Nagpakpakaasida kenkuana a sagiden dagiti masakit uray la koma ti gayadan ti kagayna, ket naimbagan dagiti amin a simmagid.


text:
2013
Ti tawen idi 2013 (MMXIII) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra F), ti maika-2013 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-13 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-13 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-4 a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 2013 iti Wikimedia Commons


text:
Somalia
Ti Somalia (Somali: Soomaaliya; Arabiko: الصومال aṣ-Ṣūmāl), opisial a ti Pederal a Republika ti Somalia[1] (Somali: Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Arabiko: جمهورية الصومال الفدرالية Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah), ket ti pagilian a mabirukan idiay Sara ti Aprika. Daytoy ket bineddengan babaen ti Ethopia iti laud, ti Djibouti iti amianan a laud, ti Golpo ti Aden iti amianan, ti Taaw Indiano iti daya, ken ti Kenya iti abagatan a laud. Ti Somalia ket addaan iti kaatiddogan nga aplaya iti nangruna a daga ti kontinente,[5] ken ti langa ti dagan ket nangruna a buklen dagiti banak, tantannap ken tangtangkik.[2] Climatically, hot conditions prevail year-round, with periodic monsoon winds and irregular rainfall.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ti Pederal a Republika ti Somalia ket isu ti nagan ti pagilian segun ti Artikulo 1 iti Probisional a Batay-linteg.
- ^ a b c d e f g h "Somalia". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency.
- ^ Paul Dickson (15 Agosto 2006). Labels for Locals : What to Call People from Abilene to Zimbabwe (1st Collins nga ed.). New York: HarperCollins. p. 208. ISBN 978-0-06-088164-1.
- ^ CIA World Factbook 2011 – Densidad ti populasion. Photius.com (25 Mayo 2011). Naala idi 15 Disiembre 2011.
- ^ "Coastline". World Factbook. Central Intelligence Agency. Naala idi 3 Agosto 2013.
- ^ "Somalia – Climate". countrystudies.us. 14 Mayo 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Somalia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Somalia manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Somalia
- Pederal a Gobierno ti Somalia
- Somalia a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Kitaen ti Somalia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Bariweswes ti Somalia manipud ti BBC News
- Somalia
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Sara ti Aprika
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text: 1Ngarud, umaddangtayo iti nangatngato a tukad ti sursuro ni Cristo ket ditayo pagsasaritaan manen dagiti umuna a pannursuro maipapan ken ni Cristo. Ditay agsubli manen iti nangrugiantayo a sursuro, kayatna a sawen, ti panangtallikudtayo kadagiti ubbaw nga aramid ken panamatitayo iti Dios; 2pannursuro maipapan iti buniag ken ti seremonia ti panangipatay iti ima; ti panagungar dagiti natay ken ti agnanayon a pannakaukom. 3Wen, umaddangtayo, ket aramidentayo daytoy no tulongannatayo ti Dios. 4Saanen a mapagbabawi dagiti simmina iti pammati tapno agsublida manen. Addada idin iti silaw ti Dios. Linak-amda ti nailangitan a sagut. Inawatda ti pannakabagida iti Espiritu Santo. 5Manipud iti padasda, natakuatanda a naimbag ti sao ti Dios ket nariknada ti pannakabalin ti mapasungad a panawen. 6Kalpasanna, simminada iti pammati! Pulos a saandan a mapagsubli tapno agbabawida manen, gapu ta arigna nga ilanlansada manen iti krus ti Anak ti Dios ken ibabainda iti imatang dagiti tattao. 7Paraburan ti Dios ti daga a mangsagepsep iti tudo a masansan nga agtinnag ken mangpatubo kadagiti mulmula a pagtaudan iti taraon kadagiti pakaipaayanna. 8Ngem no agtubo dagiti sisiitan ken barsanga iti dayta a daga, awan serserbina ket awan duadua nga ilunod ti Dios—dadaelento ti apuy. 9Uray no kastoy ti kunami, patgenmi a gagayyem, saankami a madanagan kadakayo. Ammomi ngamin a nasayaat ti kasasaadyo ket mangnamnamakam iti pannakaisalakanyo. 10Nalinteg ti Dios. Dinanto lipaten ti aramidyo, kayatna a sawen, ti ayat nga impaayyo kenkuana babaen iti panangtulongyo ken ti panangtultulongyo pay laeng kadagiti kakabsatyo iti pammati. 11Tarigagaymi nga ituloy ti tunggal maysa kadakayo ti sigud a regtana agingga iti panungpalan tapno magun-odyo ti namnamaenyo. 12Dimi kayat nga agbalinkayo a nasadut. Kayatmi ketdi a tuladenyo dagiti namati ken nagan-anus ket inawatda ti inkari ti Dios. 13Idi nagkari ti Dios ken ni Abraham, insapatana a tungpalenna ti karina. Yantangay ta awan ti nangatngato a pannakabalin ngem isu, inaramatna ti bukodna a nagan iti dayta a sapata. 14Kinunana, “Ikarik a bendisionankanto ket paaduekto ti kaputotam.” 15Naawat ni Abraham ti inkari ti Dios gapu ta nagur-uray a siaanus. 16No agsapata ti tao, aramatenna ti nagan ti natantan-ok ngem isu, ket dayta a sapata ti mangrisut iti amin a pagsusuppiatan. 17Agsipud ta kayat ti Dios nga ipakita a silalawag kadagiti umawat iti karina a dina baliwan ti panggepna, pinatalgedanna ti kari babaen iti panagsapatana. 18Saan nga agbalbaliw dagitoy dua: ti kari ti Dios ken ti sapatana. Gapu kadagitoy, dinatayo mabalin nga ulboden ti Dios. Isut’ gapuna a datayo a nagkamang kenkuana, mapapigsatayo nga agtalinaed a natibker iti namnama nga adda iti masangoanantayo. 19Adda kadatayo daytoy a namnama a kas angkla ti kararua. Natalged ken natibker daytoy a namnama ket sumrek iti kurtina iti nailangitan a templo agingga iti akin-uneg a santuario. 20Tapno matulongannatayo, immun-una ni Jesus ngem datayo a simrek sadiay agsipud ta nagbalin a Kangatoan a Padi iti agnanayon a kas ken ni Melkisedec a padi.


text:
Pagsasao a Habanes
Ti Pagsasao a Habanes[1] ti pagsasao dagiti tattao a Habanes iti tengnga ken daya a paset ti puro ti Java, iti Indonesia. Adda pay sumagmamano a kagimongan dagiti agsasao iti Habanes iti amianan a pantar ti laud a Java. Isu ti agtutubo a pagsasao ti nasurok 75 000 000 a katao.
Paset ti pamilia nga Austronesio ti Habanes, ket adda kainaigan daytoy iti Indones ken dadduma pay a karuay ti Malayo. Agsasao pay iti Indones ti kaadduan nga agsasao iti Habanes para kadagiti panggep nga opisial ken komersial ken iti komunikasion kadagiti di Habanes nga Indones.
Iti ruar ti Indonesia, adda sumagmamano a sangkaarrubaan nga agsasao iti Habanes kadagiti pagilian a kas iti Malaysia ken Singapur. Iti Surinam, adda dagiti Habanes ti puonna nga agsasao iti kreol a nagtaud itoy a pagsasao. Kangrunaan a masarakan dagiti agsasao ti Habanes iti Malaysia iti Selangor ken Johor.
Pakauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Habanes ket paset ti Sundiko a sub-sanga ti Lauden a Malayo-Polinesio (maawagan pay iti Hesperonesiano) a sanga ti Malayo-Polinesio a sub-pamilia ti pamilia nga Austronesiano. Nasinged ti kainaigan daytoy iti Malay, Sundanes, Madures, Balines, ket addaan met daytoy iti nakapkapsut a kainaigan kadagiti pagsasao ti Sumatra, Borneo, ken ti Filipinas. Masasao ti Habanes iti Tengnga ken Daya a Java, pati pay iti amianan a pantar ti Laud a Java. Pangkurditan a pagsasao met daytoy iti Madura, Bali, Lombok, ken iti deppaar ti Sunda iti Laud a Java. Pagsasao ti naarian a korte daytoy iti Palembang, Abagatan a Sumatra, ingga a binusor dagiti Olandes ti palasioda idi maika-18 a siglo. Mabalin a bigbigen ti Habanes kas maysa kadagiti klasiko a pagsasao iti lubong ta addaan daytoy iti dakkel a kurditan a manappat iti nasurok sangapulo ket dua a siglo. Binglayen dagiti eskolar ti ebolusion ti Habanes iti uppat a paset:
- Taga-ugma a Habanes, sipud iti maika-9 a siglo
- Akintengnga a Habanes, sipud iti maika-13 a siglo
- Baro a Habanes, sipud iti maika-16 a siglo
- Moderno a Habanes, sipud iti maika-20 a siglo (saan a kadawyan a maar-aramat daytoy a pannakaidasig)
Maisursurat ti Habanes iti naisuratan a Habanes, naisuratan nga Arabo-Habanes, naisuratan nga Arabo (nabaliwan para iti Habanes), ken iti naisuratan a Latin.
Ti Habanes ket Austronesio a pagsasao nga addaan iti kaaduan nga agtutubo nga agsasao nupay saan nga opisial daytoy iti sadinoman. Sasawen ken maawatan daytoy ti agarup 85-riwriw a tattao. Di nakurang ngem 45% ti dagup a populasion ti Indonesia ti addaan iti poon a Habanes wenno agnanaed iti lugar a kaaduan a pagsasao ti Habanes. Lima iti innem a pangulo ti Indonesia sipud idi 1945 ti Habanes ti addaan iti poon a Habanes. Isu ngarud nga addaan ti Habanes iti dakkel nga impluensia iti ebolusion ti Indones, ti nailian a pagsasao ti Indonesia ken maysa a moderno a dialekto ti Malay.
Addaan iti tallo a kangrunaan a dialekto ti moderno a Habanes: Tengnga a Habanes, Daya a Habanes, ken Laud a Habanes. Adda lugar ti dialekto sipud iti Banten iti lauden amin ti Java ingga iti Banyumangi, iti akindaya amin a suli ti puro. Amin a dialekto ti Habanes ket addaan iti sumurok-kumurang a pada a panagkinnaawatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Habanes". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 210. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
Departamento ti Valle del Cauca
Ti Valle del Cauca, wenno Ginget ti Cauca (Panangibalikas nga Espaniol: [ˈbaʎe ðel ˈkauka], Panangibalikas nga Espaniol: [ˈbaʝe ðel ˈkauka]) ket departamento ti Colombia. IDaytoy ketmabirukan idiay lumaud a bangir ti pagilian, a sumangsango iti Taaw Pasipiko, ken daytoy ket naikeddeng a maysa kadagiti kangrunaan a departamento ti Republika ti Colombia. Iti kapitoliona ket ti Santiago de Cali. Gapu ti nasayaat a lokasionna, naikedkeddengen a daytoy ket ti Aruangan ti pasipiko ti Colombia. Malaksid ti Cali dagitisiudad a kas ti Buenaventura, Cartago ken Tulua ket addaan ti adu nga impluensia ti ekonomia, politika, sosial ken kultura iti biag ti departamento. Ti Valle del Cauca ket addaan ti kadakkelan a bilang dagiti naaya nga ilih (kasla dagiti Metropolitano a lugar) nga addan ti sumurok a 100,000 inga agtataeng iti pagilian, a mabilbilang dagiti innem iti kaunegan dagiti pagbeddenganna.[2] Ti Buenaventura ket addaan ti kadakkelan ken makumikom a puerto ti Colombia, a mangiyak-akar ti agarup a 8,500,000 a tonelada dagiti tagilako.[3]
Dagiti linaon
Administratibo a panakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alcalá
- Andalucía
- Ansermanuevo
- Argelia
- Bolívar
- Buenaventura
- Buga
- Bugalagrande
- Caicedonia
- Cali
- Calima
- Candelaria
- Cartago
- Dagua
- El Aguila
- El Cairo
- El Cerrito
- El Dovio
- Florida
- Ginebra
- Guacari
- Jamundí
- La Cumbre
- La Unión
- La Victoria
- Obando
- Palmira
- Pradera
- Restrepo
- Riofrio
- Roldanillo
- San Pedro
- Sevilla
- Toro
- Trujillo
- Tuluá
- Ulloa
- Versalles
- Vijes
- Yotoco
- Yumbo
- Zarzal
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Estadistika ti Populasion babaen ti DANE
- ^ Libro ti Opisial a senso, pg 54 (Espaniol)(+ 70 mb papeles)
- ^ "Opisial nga estadistika ti puerto ti Buenaventura (Espaniol)". Sprbun.com. Naala idi 17 Oktubre 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Valle del Cauca manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- ti siudad ti Colombia
- Gobernación del Valle del Cauca (Espaniol)
- Alcaldía de Santiago de Cali (Espaniol))
- Cali es Cali ((Espaniol)


text:
1965
Ti 1965 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra C).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 20 – Naisapata ni Lyndon B. Johnson para iti napno a terminona a kas Presidente ti Estados Unidos.
- Pebrero 18 – Ti Gambia ket nawayaan manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian.
- Hulio 26 – Nakagun-od ti Maldibas ti wayawya manipud iti Gran Britania.
- Septiembre 28 – Bimtak ti Bulkan Taal idiay Luzon, Filipinas.
- Oktubre 4 – Binisita ni Papa Pablo VI ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 3 – Betty Gofman, Brasiliana nga aktres
- Hulio 31 – J. K. Rowling, Ingles a mannnurat
- Nobiembre 12 – Arnold Clavio, Filipino a personalidad ti telebision
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 – T. S. Eliot, Amerikano a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1888)
- Enero 24 – Winston Churchill, Umuna a MInistro ti Nagkaykaysa a Pagarian, nagingunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1874)
- Agosto 27 – Le Corbusier, Suiso nga arkitekto (naipasngay 1887)
- Nobiembre 18 – Henry A. Wallace, Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1888)


text:
Capiz
Ti Capiz ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti rehion ti Lumaud a Visayas. Kapitoliona ti Siudad ti Roxas. Adda ti Capiz iti amianan-a-daya a paset ti Isla ti Panay, kabeddengna ti Aklan ken Antique iti laud, ken ti Iloilo iti abagatan. Sangsaguenna met ti Baybay Sibuyan iti amianan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Capiz iti 16 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013


text:
Prepektura ti Kyoto
Ti Prepektura ti Kyoto (京都府 Kyōto-fu?) ket maysa a prepektura iti Hapón a mabirukan idiay rehion ti Kansai idiay isla iti Honshu.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Kyoto.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kyoto-fu" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 587 iti Liblibro ti Google; "Kansai" iti Ensiklopedia ti Hapón , p. 477 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Kyoto" iti Ensiklopedia ti Hapón , pp. 565-587 iti Liblibro ti Google.


text:
Siaton, Negros Oriental
Ti Siaton ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siaton ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.[2]
- Albiga
- Apoloy
- Bonawon
- Bonbonon
- Cabangahan
- Canaway
- Casala-an
- Datag
- Giliga-on
- Inalad
- Malabuhan
- Maloh
- Mantiquil
- Mantuyop
- Napacao
- Panaon
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Poblacion IV
- Salag
- San Jose
- Sandulot
- Si-it
- Sumaliring
- Tayak
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sison, Pangasinan
Ti Sison ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas. Kaarripingna iti beddeng dagiti probinsia ti La Union ken Benguet ken dagiti ili ti Rosario iti amianan; Pozorrubio iti abagatan; ken San Manuel ken Binalonan iti abagatan a daya.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sison ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.[2]
- Agat
- Alibeng
- Amagbagan
- Artacho
- Asan Norte
- Asan Sur
- Bantay Insik
- Bila
- Binmeckeg
- Bulaoen East
- Bulaoen West
- Cabaritan
- Calunetan
- Camangaan
- Cauringan
- Dungon
- Esperanza
- Killo
- Labayug
- Paldit
- Pindangan
- Pinmilapil
- Poblacion Central
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Sagunto
- Inmalog
- Tara-tara
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao nga Amariko
Ti Amariko (Amariko: አማርኛ, Amarəñña, IPA: [amarɨɲːa]) ket Semitiko a pagsasao a naisasao idiay Etiopia. Daytoy ti maikadua a kaaduan a naisasao a Semitiko a pagsasao iti lubong, kalpasan ti Arabiko, ken ti opisial a panangi-obra a pagsasao ti Pederal Demokratiko a Republika ti Etiopia. Isu a daytoy ket addaan ti opisial a kasasaad ken naus-usar iti amin a paset ti pagilian. Ti Amariko ket isu pay ti opisial wenno panangi-obra a pagsasao kadagiti nadumaduma nga estado iti uneg ti pederal a sistema. Isu daytoyen ti panangi-obra a pagsasao ti gobiernot, ti militar, ken ti Simbaan ti Etiopiano nga Ortodokso Tewahedo kadagiti naplabas a medibal ken moderno a panawen. Iti ruar ti Etiopia, ti Amariko ket pagsasao dagiti agarup a 2.7 a riwriw nga emigrantes. Daytoy ket naisursurat nga inus-usar ti Amariko Fidel, ፊደል, a napadur-as manipud ti Ge'ez abugida—a tinawtawagan, iti sasao nga Etiopiano a Semitiko, ፊደል fidel ("alpabeto", "letra", wenno "karakter") ken አቡጊዳ abugida (manipud kadagiti uppat nga umuna nga Etiopiko a letletra, nga isu ti nangipadur-as ti modernoa a lingguistiko a termino ti abugida).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" Dagiti 100 a Kadakkelan a Pagsasao iti Lubong idi 2007
- ^ Mike Morgan, 2010, Complexities of Ethiopian Sign Language Contact Phenomena & Implications for AAU
- ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Amharic". Glottolog. Leipzig: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pagsasao nga Amariko iti Wikimedia Commons


text:
Binalonan, Pangasinan
Ti Binalonan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Binalonan ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Balangobong
- Bued
- Bugayong
- Camangaan
- Canarvacanan
- Capas
- Cili
- Dumayat
- Linmansangan
- Mangcasuy
- Moreno
- Pasileng Norte
- Pasileng Sur
- Poblacion
- San Felipe Central
- San Felipe Sur
- San Pablo
- Santa Catalina
- Santa Maria Norte
- Santiago
- Santo Niño
- Sumabnit
- Tabuyoc
- Vacante
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
Midia a mainaig iti Binalonan, Pangasinan iti Wikimedia Commons


text: 1Nagparang iti langit ti sabali a nakaskasdaaw a pagilasinan. Adda babai a nagkawes iti init, ken agtugtugaw a naisaad dagiti dapanna iti bulan: iti ulona adda korona a binukel ti sangapulo ket dua a bituen. 2Dandani agpasngay ket agik-ikkis iti sakit ken rigatna nga agpasikal. 3Sabali pay a nakaskasdaaw a pagilasinan ti nagparang iti langit: Adda dakkel a dragon a nalabaga a pito ti ulona ken sangapulo ti sarana. Adda korona ti tunggal ulo. 4Babaen iti ipusna, inaprasna ti apagkatlo dagiti bituen iti langit sana intappuak ida iti daga. Nagtakder ti dragon iti sangoanan ti babai nga agpaspasikal tapno alun-onenna ti ubing apaman a mayanak. 5Ket impasngay ti babai ti maysa a lalaki a mangiturayto iti amin a nasion babaen iti sarukod a landok. Ngem narabsut ti maladaga ket naipan iti Dios a situtugaw iti tronona. 6Nagkamang ti babai iti let-ang, iti maysa a lugar nga insagana ti Dios a pakataripatoanna iti uneg ti 1,260 nga aldaw. 7Kalpasanna, bimtak ti gubat sadi langit. Rinaut ni Miguel ken dagiti anghelesna ti dragon. Nakirupak ti dragon ken dagiti anghelesna. 8Ngem naabak ti dragon ken dagiti anghelesna, ket saandan a napalubosan nga agyan sadi langit. 9Naitappuak ti dakkel a dragon, daydi uleg idi ugma a managan Diablo wenno Satanas, a mangal-allilaw iti entero a lubong. Naitappuak ditoy daga agraman dagiti anghelesna. 10Kalpasanna, nangngegko ti maysa a napigsa a timek sadi langit. Kinunana, “Dimtengen ti panangisalakan ti Dios, ti pannakabalinna ken ti pagarianna! Ipabigbigen ti Cristona ti turayna iti sangalubongan. Ta napagtalawen sadi langit ti mangidardarum kadagiti kakabsattayo iti pammati iti aldaw ken rabii iti sangoanan ti Dios. 11Pinarmek dagiti kakabsattayo babaen iti dara ti Kordero ken iti panangsaksida iti pudno. Siaayatda a mangipatli iti biagda gapu iti pammatida. 12Agragsakkayo ngarud, dakayo nga agnaed sadi langit. Ngem asikayo pay, dakayo nga agnaed iti daga ken taaw! Bimmaban kadakayo ti Diablo a kasta unay ti pungtotna, ta ammona a bassit laengen ti natda a tiempona.” 13Idi nadlaw ti dragon ti pannakaitappuakna ditoy daga, kinamatkamatna daydi babai a nangipasngay iti ubing a lalaki. 14Ngem naikkan ti babai iti dua a payak ti dakkel nga agila tapno makatayab a mapan iti lugarna idiay let-ang. Sadiayto ti pakataripatoanna iti uneg ti tallo ket gudua a tawen tapno malisianna ti pungtot ti uleg. 15Gapu iti daytoy, nangipugso ti uleg iti danum a nagbalin a kasla karayan tapno mayanud ti babai. 16Ngem timmulong ti daga iti babai. Nagrengngat ket inigupna ti danum nga impugso ti dragon. 17Gapu iti pungtot ti dragon, napanna ginubat dagiti nabati nga annak ti babai, dagiti amin nga agtungtungpal kadagiti bilbilin ti Dios ken mangsaksaksi iti pudno nga impaltiing ni Jesus. 18Ket nagtakder ti dragon iti igid ti baybay.


text: 1Lumaslasat idi ni Jesus idiay Jerico. 2Adda baknang sadiay nga agnagan Zakeo. Panguloen dagiti agsingsingir iti buis. 3Kayatna a kitaen no siasino ni Jesus, ngem gapu ta pandek ken adu ti tattao, dina makita ni Jesus. 4Iti kasta, nagtaray ket inunaanna dagiti tattao sa immuli iti maysa a kayo a sikamoro tapno makitana ni Jesus a lumabas sadiay. 5Timmangad ni Jesus idi mabatoganna ni Zakeo. “Zakeo,” kinunana, “darasem ti umulog, ta umayak idiay balaymo ita nga aldaw.” 6Dinagdagus ni Zakeo ti immulog ket siraragsak a nangawat ken ni Jesus. 7Nagtanabutob amin a nakakita iti daytoy. “Napan pinasangaili daytoy a tao iti balay ti maysa a managbasol!” kinunada. 8Timmakder ni Zakeo ket kinunana iti Apo, “Denggem, Apo! Itedko kadagiti napanglaw ti kagudua ti sanikuak. No adda sinaurko, isublik kenkuana iti mamimpat a kaadu ti innalak.” 9Kinuna ni Jesus kenkuana, “Ita nga aldaw, dimteng ti pannakaisalakan iti daytoy a balay, ta anak met ni Abraham daytoy a tao. 10Immay ti Anak ti Tao a mangbirok ken mangisalakan iti napukaw.” 11Dimngeg dagiti tattao iti imbaga ni Jesus. Gapu ta asidegen ni Jesus idiay Jerusalem, impagarupda a dandani agparangen ti Pagarian ti Dios. Isut’ gapuna a sinarita ni Jesus daytoy a pangngarig: 12“Adda idi lalaki a nangato ti saadna a napan iti adayo a pagilian tapno makoronaan nga ari, sa met la agsubli. 13Sakbay ti ipapanawna, inayabanna ti sangapulo kadagiti adipenna ket inikkanna ti tunggal maysa iti kuarta a balitok. Imbagana kadakuada, ‘Pagsapulyo daytoy bayat ti kaawanko.’ 14“Ngem gurguraen dagiti kailianna, isut’ gapuna a nangibaonda kadagiti tattao a sumurot kenkuana nga agkuna, ‘Dimi kayat daytoy a tao nga agari kadakami.’ 15“Naisaad nga ari ket idi nagsubli, dagus a pinaayabanna dagiti adipen nga inikkanna iti kuarta tapno ammoenna no mano ti nasapulanda. 16“Dimmatag ti umuna nga adipen. ‘Apo,’ kinunana, ‘nakaganansia iti sangapulo a bagi ti balitok daydi intedmo kaniak.’ 17“‘Nasayaat ti inaramidmo,’ kinuna ti ari. ‘Naimbagka nga adipen. Agsipud ta mapagtalkanka kadagiti babassit a bambanag, pagturayenkanto iti sangapulo a siudad.’ 18“Dimmatag met ti maikadua nga adipen, ‘Apo,’ kinunana, ‘nakaganansia iti lima a kuarta a balitok daydi intedmo kaniak.’ 19“Kinuna kenkuana ti ari, ‘Pagturayenkanto iti lima a siudad.’ 20“Dimmatag met ti sabali pay nga adipen. ‘Apo,’ kinunana, ‘adtoy daydi kuartam. Binungonko iti panio ket indulinko. 21Nagbutengak ngamin kenka, ta ammok a naungetka. Alaem ti uray saanmo a kukua, ket apitem ti uray dimo immula.’ 22“‘Dakeska nga adipen!’ kinuna ti ari. ‘Dusaenka gapu kadagiti balikasmo met laeng. Ammom la ngaruden a naungetak, ket alaek ti uray saanko a kukua ken agapitak iti diak immula. 23Apay ngarud a dimo indeposito iti banko ti kuartak tapno apaman a sumangpetak, isublim koma kaniak agraman interesna?’ 24“Iti kasta, kinuna ti ari kadagiti agtatakder sadiay, ‘Alaenyo ti kuarta kenkuana ket itedyo iti addaan iti sangapulo a kuarta.’ 25“Kinunada iti ari, ‘apo, adda la ngarud sangapulo a kuartanan!’ 26“‘Ibagak kadakayo,’ insungbat ti ari, ‘ti addaan, maikkanto pay iti ad-adu. Ngem iti awanan, uray ti sangkabassit nga adda kenkuana, maikkatto pay. 27No maipapan kadagiti kabusorko a di nangayat a siak ti arida, yegyo ida ditoy ket patayenyo ida iti sangoanak.’” 28Kalpasan ti panangisao ni Jesus iti daytoy, nagtuloy a nagturong idiay Jerusalem. 29Idi asidegen iti Betfage ken Betania, iti Bantay Olivo, pinaunana ti dua nga adalan. 30“Inkay iti masungad a barrio,” imbilinna kadakuada. “Apaman a sumrekkayo, masarakanyonto ti sigagalut nga urbon ti asno a di pay nasaksakayan. Warwaranyo ket yegyo ditoy. 31No adda agsaludsod kadakayo no apay a warwaranyo ti urbon, ibagayo kenkuana a masapul ti Apo.” 32Napanda ngarud ket nasarakanda amin kas imbaga ni Jesus kadakuada. 33Idi warwarwaranda ti urbon, kinuna kadakuada dagiti akinkukua, “Apay a warwaranyo?” 34“Masapul ti Apo,” insungbatda. 35Impanda ken ni Jesus ti urbon. Inap-apanda ti urbon kadagiti kagayda sada tinulongan ni Jesus a simmakay. 36Idi nakasakayen ni Jesus, inyaplag dagiti tattao dagiti kagayda iti dalan. 37Idi sumungsungad ni Jesus idiay Jerusalem, iti dalan a sumalog iti Bantay Olivo, nagdaydayaw iti Dios dagiti amin nga adalanna iti napigsa a timek gapu kadagiti naindaklan a bambanag a nakitada. 38“Bendisionan koma ti Dios ti Ari nga umay iti nagan ti Apo,” ipukpukkawda. “Kappia sadi langit ken gloria iti Dios!” 39“Maestro, bilinem dagiti adalam nga agulimekda!” kinuna ti sumagmamano a Fariseo nga adda iti ummong dagiti tattao. 40“Ibagak kadakayo a no agulimekda, mangrugi nga agpukkaw dagiti batbato,” insungbat ni Jesus. 41Umas-asideg ni Jesus iti Jerusalem ket nakitana ti siudad, sinangitanna a 42kunana: “No ammom la koma ita nga aldaw ti masapul tapno maaddaanka iti kappia! Ngem ita dimo makita. 43Dumtengto dagiti aldaw a bangenandaka dagiti kabusormo. Lakuben ken darupendakanto iti amin a suli. 44Dadaelendakanto a mamimpinsan agraman dagiti amin a tattaom iti uneg ti padermo. Awanto ti bato nga ibatida iti sigud a yanna, ta dimo binigbig ti tiempo a yaay ti Dios tapno isalakannaka!” 45Simrek ni Jesus iti Templo ket pinaruarna dagiti agtagtagilako. 46Kinunana kadakuada, “Nailanad iti Nasantoan a Surat a kuna ti Dios, ‘Managanto ti balayko iti balay a pagkararagan.’ Ngem pinagbalinyo metten a rukib dagiti mannanakaw!” 47Inaldaw a nangisuro ni Jesus iti Templo. Kayat a patayen dagiti panguloen a papadi, dagiti mamaestro iti Linteg, ken dagiti pangulo dagiti tattao. 48Ngem awan masarakanda a panggapuanda a mangibanag iti panggepda gapu ta napasnek dagiti amin a tattao a dumngeg kadagiti saona.


text:
Ti kodigo ti pagsasao ket isu ti kodigo a mangipabagi kadagiti letra ken/wenno dagiti numero a kas dagiti pangilasin wenno dagiti panangidasig para kadagiti pagsasao. Dagitoy a kodigo ket mabalin a mausar tapno maurnos dagiti urnong ti biblioteka wenno dagiti presentasion iti datos, tapno makapili kadagiti husto a lokalisasion ken dagiti patarus iti komputasion, ken kas ti panangikeddeng nga ababa a panangisurat para kadagiti at-atiddog a porma ti nagan ti pagsasao.
Dagiti panggep ti kodigo ti pagsasao ket mangpadas a mangidasig iti kaunegan ti narikut a lubong dagiti pagsasao iti tao, dagiti dialekto, ken dagiti sabali a kita. Kaaduan kadagiti panggep ket agaramidda met ti kompromiso a pagiddiatan ti sapasap ken ti makaanayen a kompleto a suporta dagiti naisangayan a dialekto.
Kas pagarigan, kaaduan ti tattao iti Tengnga nga Amerika ken Abagaan nga Amerika ket agsaoda iti Espaniol. Ti Espaniol a maisasao idiay Mehiko ket bassit met a maigiddiat manipud ti naisasao idiay Peru. Dagiti sabali a rehion iti Mehiko ket addanto met dagiti bassit a sabali a dialekto ken ayug iti Espaniol. Ti panggep ti kodigo ti pagsasao ket mabalin a mangigrupo amin kadagitoy a kas "Espaniol" para iti panagpili iti tabas ti teklado, kaaduan a kas "Espaniol" para iti kadawyan a panagusar, wenno ilasin ti tunggal maysa a dialekto tapno mangipalubos kadagiti idioma iti naisangayan a rehion.


text:
Dagiti probinsia ti Filipinas
Ti probinsia ti kangrunaan a paset ti lokal a turay iti Filipinas. Addaan ti Filipinas iti agdama iti aganay a 81 a probinsia a nagrupogrupo iti 17 a rehion. Ti probinsia ket buklen dagiti siudad ken ili.
Ti gobernador ti mangidaulo iti maysa a probinsia kas opicial nga ehekutibo. Idauluan met ti bise gobernador ti lehislatura ti probinsia a buklen dagiti kameng ti Hunta ti Probinsia a maawagan iti bokal.
Ti kada probinsia ket addaan maysa wenno ad-adu pay a kongresional a distrito nga ibagian ti deputado iti Kongreso iti Filipinas. Kada distrito ket addaan met kadagiti bokal a pannakabagi iti Hunta ti Probinsia.
Ti Metro Manila, a yan ti kapitolio a siudad ti pagilian (Manila), ket saan a nabenneg wenno maawagan kas probinsia nupay addaan dagiti bukod nga il-ili ken siudad.
Dagiti linaon
Probinsial a turay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti turay iti probinsia ket addaan iti ehekutibo ken lehislatibo a sangsanga. Ti bileg ti pangukoman ti maysa a probinsia ket adda iti babaen ti panangtarawidwid ti Korte Suprema iti Filipinas. Maysa nga agwaywayas a paset ti probinsial a turay, ket addaan direkta a panangrienda kadagiti pakaseknan ti probinsia. Babaen met ti Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno (DILG) a makinaig ken makibiang ti Presidente iti Filipinas.
Listaan dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota:
- Amin pigura ti populasion ke kalawa ti daga ket mairaman dagiti nawaya a siudad manipud kadagiti probinsia. Iti daytoy a tabla, naibilangda a kas paset ti ayanda a grupo ti probinsia para kadagiti heograpiko ken estadistika a panggep, ngem iti kinapudno dagitoy ket umuna nga agpang nga entidad.
- Ti Metro Manila ket nairaman para iti panangipada urayno daytoy ket saan a probinsia ngem maysa nga administratibo a rehion.
- 1 Dagiti petsa ket mabalin a mangibaga ti pannakaprobinsia a kas pannakabangon idi panawen dagiti Kastila, panawen dagiti Amerikano, wenno babaen dagiti Tignay ti Republika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ken Tinawen ken dagiti Gatad nga Idadakkel para iti Filipinas ken dagit iRehionna, Probinsia, ken dagiti Urbano Unay a Siudad". Senso ken Sangkabalayan a Populasion idi 2010. Opisina ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ "Listaan dagiti probinsia". PSGC Interaaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 9 Disiembre 2013.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Butuan.
- ^ Ti Cabadbaran ket naaramiden nga isu ti opisial a kapitolio ti probinsia, babaen ti Republika Tignay Blng. 8811. Nupay kasta, ti tugaw ti probinsial a gobierno ket adda pay laeng ti proseso a maiyal-alis manipud idiay Butuan, ken idiay pay laeng ti pagtengngelan ti opisina ti gobierno.
- ^ Ti probinsia ket mangitalinaay pay ti sabali a sentro ti gobierno idiay Luna, ken adu idiay nga agtengngel ti opisina dagiti nailian ketn probinsiala gobierno. Ahensia ti Pakaaamo iti Filipinas - Nabangon idiay Luna ti sentro ti gobierno ti Apayao
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Isabela.
- ^ Ti siudad ti Siudad ti Isabela ket serbian babaen dagiti opisina Rehion IX.
- ^ Probinsia ti Basilan: Kalawa ti Daga
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Baguio.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti [[|Naga]].
- ^ Ti probinsial a gobierno ti Cavite ket nalawag a nangibaga a ti Imus ket isu ti probinsiala kapitoliona, bayat a ti tugaw ti gobierno ti probinsia ket ti Trece Martires. Opisila a Website ti Probinsia ti Cavite - Dagiti Nadaras a KInapudno Ti Imus ket isu ti kapitolio ti Cavite — Maliksi
- ^ Dagiti bilang ket mairaman dagiti nawaya a siudad ti Cebu, Lapu-Lapu ken Mandaue.
- ^ a b c d e f g Gaputa ti gobierno ti probinsia ket agtengngel ti opisina iti kaunegan ti nawaya a siudad, iti pagbanaganna ti probinsia ket mangtalinaay ti tugaw ti gobierno iti ruar ti bukodna a pagturayan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Davao.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Iloilo.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Siudad ti Santiago.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Iligan.
- ^ Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao, Departamento iti Agrikultura: Lanao del Sur (Ti pateg a naited idiay NSCB ket mabalin a saan a husto.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman dagiti nawaya a siudad ti Ormoc ken Tacloban.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Cotabato.
- ^ Probinsial a Gobierno ti Maguindanao: Ababa a Bariweswes (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 972,904 ha (NSCB); 6,565 km² (Historical Dictionary of the Philippines); 5,176.1 km² (NAMRIA))
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Cagayan de Oro.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Bacolod.
- ^ Ti probinsial a gobierno ket agdam apay laeng a mangtartaripato kadagiti pakultad iti dati a kapitolio ti Cabanatuan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Puerto Princesa.
- ^ Dagit ibilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Angeles.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya asiudad ti Dagupan.
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti Lucena.
- ^ Ti probinsial a gobierno ket inyalisnan dagiti operasionna idiay Antipolo manipud idiay Pasig, urayno awan pay ti lehislasion iti nailian nga agpang ti naikeddenga a mangbigbig ti baro a kapitolio. Yehey! News - Board wants Antipolo officially named capital of Rizal
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya a siudad ti General Santos.
- ^ Probinsia ti Sulu: Ababa a Bariweswes (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 343,699 ha (NSCB 2007), 175,460 ha (NSCB 2000), 167,377 ha (NAMRIA))
- ^ Ti Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika ket bigbigenna ti Bongao ken ti Panglima Sugala a aks dagiti kapitolio ti rehion. Nupay kasta, ti kapitolio ti proninsia ket mabirukan idiay Bongao, ti de facto a tugaw ti gobierno.
- ^ Agwaywayas a REhion iti Muslim a Mindanao, Departamento iti Agrikultura: Tawi-Tawi (There seems to be major discrepancies among authoritative sources: 362,655 ha (NSCB 2007), 120,876 ha (NAMRIA), 1,197 km² (Deparamento iti Turismp), 999 km² (Mapcentral))
- ^ Dagiti bilang ket mairaman ti nawaya siudad ti Olongapo.
- ^ Figures include the independent city of Zamboanga.


text:
Hunio
Ti Hunio ket isu ti maika-6 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga al-aldaw. Ti Hunio ket ti bulan nga addaan kadagiti kaatiddogan nga oras iti lawag ti init idiay Akin-amianan a Hemisperio ken dagiti kaababaan nga oras iti lawag ti init idiay Akin-abagatan a Hemisperio. Ti Hunio idiay Akin-amianan a Hemisperio ket ti tiempo a kapada iti Disiembre idiay Akin-abagatan a Hemisperio ken iti baliktadna. Idiay Akin-amianan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a kalgaw ket 21 Hunio (ti meteorolohikal a kalgaw ket mangrugi iti 1 Hunio). Idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a panaglalam-ek ket 21 Hunio (meteorolohikal a panaglalam-ek ket mangrugi iti 1 Hunio).
Iti rugi ti Hunio, lumgak ti init iti konstelasion ti Tauro; iti patingga ti HUnio, lumgak ti init iti konstelasion ti Gemini. Nupay kasta, gapu ti presesion dagiti ekuinokso, ti Hunio ket mangrugi a ti init ket adda iti astrolohikal a senial ti Gemini, ken agpatingga nga adda ti init iti senial ti astrolohia iti Kanser.
Etimolohia ken pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Latin a nagan para iti Hunio ket Junius. Nangit-ited ni Ovidio kadagiti nadumaduma nga etimolohia para iti nagan iti Fasti, ti daniw a maipanggep iti kalendario a Romano. Ti umuna ket ti bulan ket nanaganan kenni Romanano a diosa a ni Juno, ti diosen ti pannakiasawa ken ti asawa ti kangatuan a dios a ni Hupiter; ti maikadua ket ti nagan ket nagtaud manipud iti latin a balikas iti iuniores, a ti kayatna a sawen ket "ububing", a maigiddiat met iti maiores ("lallakay") para iti nagan ti sinaruno a bulan iti Mayo (Maius).[1]
Iti taga-ugma a Roma, ti paset ti panawen manipud iti tengnga ti Mayo aginggana iti tengnga ti Hunio ket naikeddeng idi a saan a nasayaat para iti pannakiasawa. Kinuna ni Ovidio a nagkonsulta iti Flaminica Dialis, ti nangato a babai a padi ni Hunpiter, iti panggep a panangisaad ti petsa iti panagkallaysa iti anakna a babai, ken nabalakadan idi nga aguray intono kalpasan ti Hunio 15.[2] Nupay kasta, inpaltiing ni Plutarko a ti intero a bulan ti Hunio ket nasaysayaat idi para kadagiti panagkallaysa ngem ti Mayo.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hunio iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Hunio iti Wikiquote (Ingles)


text:
Metal
Ti metal (manipud ti Griego "uέtaλλov" – métallon, "mina, pagbatuan, metal"[1][2]) ket isu ti solido a materiales (ti maysa a elemento, kompuesto, wenno alloy) a kadawyan a natangken , nasileng, ken makailanga ti nasayaat nga elektrikal ken panagkukua iti pudot. Dagiti metal ket kadawyanda a naalumaymay, dagitoy ket mapanday wenno pemanente a matalmegan iti sukogda nga awan a saan amatukkol wenno agberre ken dagitoy pay ket mabalin a malunag (maipagtipon wenno malunag) ken naalumaymay (mabalin a maaramid iti naingpis a barot).[3] Agdama a, 91 kadagiti 118 a dagup dagiti elemento iti periodiko a lamisaan ket naidasig dagitoy a kas metal.
Ti kaibuksilan ti pannakaibaga ti "metal" ket maigiddiat para kadagiti nadumaduma a komunidad. Kas pagarigan, dagiti astronomo ket usarenda ti sapasap a pannangibaga ti "metal" para iti pakainugotan a mangipalawag kadagiti amin nga elemento malaksid ti hidroheno ken helio (dagiti kangrunaan a pakabuklan dagiti bituen, naurnong nga isu met ti pakabuklan ti kaaduan a makitkita abanag iti law-ang). Isunga, iti astronomia ken pisikal a kosmolohia, ti metalisidad ti maysa na naga ket isu ti proporsion iti banagna a bunukel dagiti kimiko nga elemento malaksid ti hidroheno ken helio.[4] Iti pay maipatinayon, adu kadagiti elemento ken dagiti kompuesto a kadawyan a saan a naidasig a kas dagiti metal ngem agbalin dagitoy a metaliko babaen kadagiti nangato a presion; dagitoy ket naamammuan a kas dagiti metaliko ng aalotropo dagiti saan ametal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ uέtaλλov Henry George Liddell, Robert Scott, Ti Griego-Inggles a Leksikon, iti Perseus Dihital a Biblioteka
- ^ metal, kadagiti Diksionario ti Oxford
- ^ metal. Encyclopaedia Britannica
- ^ John C. Martin. "Ania ti naadaltayo manipud ti metal a linaon dagiti bituen". Baro a Panagusig ti RR Lyrae Kinematika iti Solar Kaarubaan. Naala idi Septiembre 7, 2005.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Metal iti Wikimedia Commons


text:
Balanga, Nigeria
Ti Balanga ket maysa a Lugar ti Lokal a Gobierno idiay abagatan a daya ti Estado ti Gombe, Nigeria, a nagbeddengan ti Estado ti Adamawa. Dagiti kuartelna ket adda idiay ili ti Tallase.
Daytoy ket adda ti kalawa iti 1,626 km² ken populasion iti 212,549 manipud kadagiti senoso idi 2006.
Ti kodigo ti koreo ti lugar ket 761.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisina ti Koreo- nga adda ti mapa ti LGA". NIPOST. Naidulin manipud ti kasisigud idi 7 Oktubre 2009. Naala idi 2009-10-20.


text: 1Uray no makasaoak kadagiti pagsasao dagiti tattao wenno dagiti angheles, ngem no awan ayatko, awan serserbi ti panagsaritak ket awan dumak iti makatitileng nga aweng ti gansa wenno naringgor nga uni ti piangpiang. 2Uray no nalaingak a mangasaba, uray no maawatak amin a palimed, uray no napigsa ti pammatik tapno mayalisko dagiti bambantay, ngem no awan ayatko, awan serserbik. 3Uray no ipadawatko ti amin nga adda kaniak, ken uray pay itedko ti bagik tapno mapuoran, ngem no awan met ayat kaniak, awan magunggonak. 4Ti ayat naanus ken naasi. Saan a naimon wenno napasindayag wenno natangsit. 5Saan a naalas ti kababalinna wenno naimut wenno nalaka nga agpungtot. Awan im-impenna a sakit ti nakem. 6Saanna a pagragsakan ti dakes. Pagragsakanna ketdi ti kinapudno. 7Ti ayat ituredna amin a banag, mamati iti amin, mangnamnama iti amin, ibturanna amin. 8Ti ayat agpaut nga agnanayon. Adda dagiti naipaltiing a kaskasaba, ngem saanda nga agpaut. Adda sagut a mangted iti kabaelan nga agsao iti sabali a pagsasao, ngem aggibus. Adda pannakaammo, ngem agpatingganto. 9Ta saan pay a naan-anay ti ammotayo, kasta met dagiti naipaltiing a kaskasaba. 10Ngem inton dumteng ti naan-anay a banag, agpukawton ti adda pagkuranganna. 11Idi ubingak, inuubing ti panagsaok, ti panagriknak ken ti panagpanunotko. Ita ta nataenganakon, inwaksikon dagiti inuubing nga ugalik. 12Ti makitatayo ita, kasla nakudrep a ladawan iti sarming, ngem makitatayton iti rupanrupa. Adda pagkurangan ti ammok ita, ngem kalpasanna, naan-anayton a kas iti pannakaammo ti Dios kaniak. 13Kabayatanna, dagitoy tallo ti agtalinaed: pammati, namnama, ayat; ngem ti kangrunaan kadagitoy, isu ti ayat.


text:
Singsing ti Apuy
Ti Singsing ti Apuy ket ti maysa a lugar nga adda dagiti adu a bilang dagiti gingined ken bulkaniko a panagbettak a mapasamak iti labneng ti Taaw Pasipiko. Iti 40,000 km (25,000 mi) a sukog ti sapatos ti kabalio, daytoy ket mainaig iti gangani nga agsasauno a serie dagiti trinsera ti taaw, dagiti bulkaniko nga arko, ken dagiti bulkaniko a barikes ken/wenno dagiti panaggungunay ti plata. daytoy ket addaan kadagiti 452 va bulkan ken pagtaengan ti sumurok a 75% dagiti aktibo ken dagiti malmalmeng a bulkan iti lubong.[1] Daytoy ket sagpaminsan pay a tinawtawagan iti sirkum-Pasipiko a barikes wenno ti sirkum-Pasipiko a seismiko a barikes.
Agarup a 90%[2] kadagiti gingined iti lubong ken 81%[3] kadagiti kadakkelan a gingined iti lubong ket mapasamak iti arrubayan ti Singsing ti Apuy. Ti sumaruno a seismiko a rehion (5–6% kadagiti gingined ken 17% okadagiti kadakkelan a gingined iti lubong) ket ti Alpino a barikes, a gumay-at manipud ti Java aginggana idiay Sumatra babaen ti Himalaya, thi Mediteraneo, ken rummuar idiay Atlantiko. Ti Pantok ti Tengnga nga Atlantiko ket isu ti maikatlo a kaaduan ti gingined a barikes.[4][5]
Ti Singsing ti Apuy ket dagus a resulta dagiti plata tekonika ken ti panaggunay ken panagdudungpar dagiti litosperiko plata.[6] Ti daya paset ti singsing ket ti resulta ti Plata ti Nazca ken ti Plata ti Cocos a daytoyy naipalenned iti sirok ti aggungunay nga agpalplaud a Plata ti Abagatan nga Amerika. Ti Plata ti Cocos ket agdama a naipalplaned iti sirok ti Plata ti Karibe, idiay Tengnga nga Amerika. Ti paset ti Plata ti Pasipiko iti igid ti bassit a Plata ti Juan de Fucae ket maipalpalned iti sirok ti Plata ti Amianan nga Amrika. Iti igid ti akin-amianan a paset, ti aggungunay ti amianann a laud a plata ti pasipiko ket maipalplaned iti sirok ti arko ti Is-isla ti Aleutian. Iti ad-adayo a laud, ti plata ti Pasipiko ket maipalplaned iti igid tdagiti arko ti Peninsula ti Kamchatka iti abagatan a labes ti Hapon. Ti akin-abagatan a paset ket narikrikut, nga adda dagiti bilang ti babbabassit a plata ken panagdidinungpar iti plata ti pasipiko manipud ti Is-isla ti Mariana, ti Filipinas, Bougainville, Tonga, ken Baro a Selanda; daytoy a paset ket ilaksidna ti Australia, gapu ta daytoy ket naisanglad iti tengnga ti bukodna a tektoniko a platas. Ti Indonesia ket naisanglad iti nagbaetan ti Singsing ti Apuy iti igid ti amianan a daya nga is-isla nga asideg ken mairaman ti New Guinea ken ti Alpino a barikes iti igid ti abagatan ken laud manipud ti Sumatra, Java, Bali, Flores, ken Timor. Ti naindayegan ken aktibo a sona ti Tikor ti San Andreas ti California ket mangbaliw a tikor a mangtangdan ti paset ti Ngato ti Daya a Pasipiko iti baba ti abagatan a laud ti Estados Unidos ken Mehiko. Ti panagggunay ti tikor ket agpataud kadagiti adu a babassit a gingined, iti adu a beses iti inaldaw, a kaaduan kadagitoy ket bassit unay a marikna.[7][8] Ti aktino a Tikor Reina Charlotte idiay laud nga aplaya ti Haida Gwaii, British Columbia, Kanada, ket nagpatauden kadagiti tallo a dakkel a gingined iti las-ud ti maika-20 a siglo: ti magnitud 7 a pasamak idi 1929; ti magnitud 8.1 idi 1949 (ti kapigsaan a nairehistro a gingined ti Kanada); ken ti magnitud 7.4 idi 1970.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Singsing ti Apuy - Singsing ti Apuy ti Pasipiko". Geography.about.com. 2010-06-14. Naala idi 2010-11-01.
- ^ "USGS.gov - Singsing ti Apuy". Earthquake.usgs.gov. 2012-07-24. Naala idi 2013-06-13.
- ^ Usgs Faqs (2013-05-13). "USGS.gov - Ayan ti pakasamakan dagiti gingined?". Earthquake.usgs.gov. Naala idi 2013-06-13.
- ^ U.S. Geological Survey Earthquakes FAQ.
- ^ U.S. Geological Survey Earthquakes Visual Glossary.
- ^ Moving slabs [Daytoy Dinamiko a Daga, USGS].
- ^ dagiti naudi a gingined idiay Estados Unidos - Naudi a 7 nga ladaw, USGS.
- ^ Schulz, Sandra S., ken ni Robert E. Wallace, "Thi Tikor ti San Andreas", USGS.
- ^ Dagiti Gingined iti rehion ti Reina Charlotte 1984-1996 Naala idi 2007-10-03
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blinkhorn, Earl F (2004), Ti Singsing ti Apuy, Trafford, ISBN 1-4120-2170-7
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Dagiti mapa ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko iti Wikimedia Commons
- Dagiti naipakasaritaan a gingined ken estadistika ti Gingined iti Heolohiko a panagsukisok ti Estados Unidos
- DESKRIPSION: "Singsing ti Apuy"
- Mapa ti Singsing ti Apuy
- Singsing ti Apuy, aktibidad ti tektonikay
- Ti agob-obra a Singsing ti Apuy


text:
Adda sumagmamano a teoria no apay a kasla awan ti panangipirpirit dagiti drug personalities iti polis kasta metten iti linteg wenno iti hustisia. Umuna, naturedda nga agaramid iti maikaniwas agsipud ta adda mangpatpatangken kadakuada. Mabalin a dakkel a tao, wenno nangato nga opisial ti militar wenno polis. Saanen a nakadidillaw nga adda dagiti dadakkel nga […]
Archive | Komentario
KOMENTARIO: Dagiti anek-ek ti kapolisan (Tuloyna)
COMMENTARY: Dagiti ibbong ti mangpabangsit iti imahe ti kapolisan
Mamatikami la unay nga ad-adu pay la nga amang dagiti disente a polis iti laksid nga addan dagiti mairepreport a rinuker a pannakabagi ti linteg. No itlog koma, kayariganda dagitoy a polis iti ibbong no ikumpara kadagiti manakem ken nalinteg a kameng. Ngem dagitoy nga ibbong ti mangpabangsit iti kapolisan. Ngem makapariribuk iti nakem dagiti […]
COMMENTARY: A migrant-sending country’s search for a long-term Filipino vision (Last of two parts)
Compare Trinidad and Tobago to the fourth largest remittance economy, the Philippines: a country with an elaborate migration management system that received over-US$17 billion in 2009, and where an estimated 8.5 million overseas Filipinos, scattered in 220 countries and territories, come from. As the government of popularly-elected President Benigno Simeon Aquino III is about to […]
COMMENTARY: A migrant-sending country’s search for a long-term Filipino vision (First of two parts)
WHAT does the Philippines has to do with a southern Caribbean country named Trinidad and Tobago? This former Spanish and British colony of 1.338 million people not only hosts an estimated 1,200 Filipinos (including 1,000 overseas workers), but did a bold attempt at national development that a Southeast Asian archipelago can learn from. At the […]
Niños Inocentes: biktima ti kinagamrud iti turay
Mapukpukawen kadagiti agtutubo ken urayen dagiti nataengan ti kinapateg daytoy a petsa, aldaw a pananglagip iti Niños Inocentes. Napateg unay ti pannakaammotayo iti kaipapanan daytoy nga aldaw ta saanna laeng nga isuro ti asinoman a mangipateg kadagiti ubbing no di pay degdeganna ti bileg ti pammati. Nupay saanen a nasantuan daytoy nga aldaw iti Simbaan, […]
KOMENTARIO: Saan a kinarungbo ti panangselebrar iti Paskua ti pakarukodan iti kinakristiano (Nayonna)
Adda pay dagiti mangiyawat lattan iti sobre ket makaammokan a mangikabil iti gatad a kayatmo. Awan ti permit dagitoy ket di ammo no agpayso a maysa nga ahensia ti agur-ur-or iti pondo para “kano” kadagiti marigrigat a kailian. Adda pay dagiti estudiante kano a mamalaybalay nga adda lakoda a kankanen nga agpaay ti ganansiada kadagiti […]
KOMENTARIO: Saan a kinarungbo ti panangselebrar iti Paskua ti pakarukodan ti kinakristiano
Dakkel ti nagbalbaliwan iti panangselebrar iti Paskua idi ken ita. Idi ubbingkami, simple laeng ti panangselebrarmi iti Paskua. Saan a kas ita a nagbalin unayen a commercialized ti selebrasion ti Paskua. Idi ubbingkami pay, makalawas sakbay ti Paskua, naisaganamin dagiti ramit nga aramatenmi a makipaskua kas iti napitpit a tansan nga ilansami iti akikid ken […]
KOMENTARIO: Agmulmula iti tabako a probinsia, maip-ipit iti tignay ti WHO a mangkontrol iti tabako (Umuna a paset)
Maip-ipit dagiti probinsia nga agmulmula iti tabako a pakairamanan ti Ilocos Sur gapu iti pannakapirma ti maysa a katulagan (treaty) iti babaen ti panangsuporta ti World Health Organization ken inarakup dagiti nakurang a dua gasut a pagilian. Daytoy ti Framework Convention on Tobacco Control nga inadaptar ti World Health Assembly idi Mayo 21, 2003 ken […]
KOMENTARIO: Barangay ken SK elections, sagana ti Comelec nga ingget kusel (Maikadua a paset)
Ibatadmi a saan a dagiti pammapatay nga insayangkat dagiti armado a tattao, dagiti pammutbuteng, panaggatang iti butos, panagkaradap iti butos ti namagbalin daytoy nga eleksion a nakiro. Makunami pay a saan a dagiti lokal nga opisial ti Comelec ti pangidas-alanmi iti pammabalaw ken pammabasol gapu iti saan a nasayud a pannakaisayangkat ti eleksion. Dayawenmi ketdi […]
KOMENTARIO: Proklamasion ti amnestia ni Pres. Aquino, rekonsiliasion kadagiti bumusbusor iti gobierno (Maudi a paset)
Kas ninamnama, dinayaw dagiti rebelde a soldado ti amnestia nga impaay ni Pres. Ninoy Aquino kadakuada. “Agyamankami iti Presidente agsipud ta dagitoy a soldado ket timmakderda a rimmupak maikontra iti korapsion ken iregularidad ti napalabas nga administrasion. Daytoy ti panangbigbig ti Presidente iti sakripisioda…” kinuna ni retirado nga Army Brig. Gen. Danilo Lim. Kinuna pay […]


text:
Lammin ti angin
Ti lammin ti angin wenno lam-ek ti angin ket isu ti maipagarup a panagpababa ti temperatura ti angin a marikna babaen ti bagi iti nailatak a kudil babaen ti puyupoy ti nalamiis nga angin.
Dagiti temperatura ti lammin ti angin ket kankanayon a nababbaba ngem ti temperatura ti angin para kadagiti pateg a ti pormula ket husto. No ti nalawag a temperetura ket nangatngato ken ti temperatura ti angin, ti pagsurotan ti pudot ket embes ket nga isu ti mausar.
Dagiti linaon
Panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bagi ti tao ket makapukaw ti pudot babaen ti konbeksion, panagbawbaw, panagiyallatiw ti pudot, ken radiasion.[1] Ti gatad ti pannakapukaw ti pudot babaen ti maysa arabaw babaen ti konbeksion ket depende iti kapardas ti angin iti rabaw. No timaysa a rabaw ket papudotenna ti angin iti arubayanna, ti maysa a manginsulado a tuon ti iti nabara nga angin ket umariping a maporma iti rabaw. Ti aggungunay nga angin ket mangriro ti tuon a pagbeddengan, a mangpalubos ti baro, ken nalamlamiis nga angin a mangsukat ti nabara ng angin a kaariping ti rabaw. The faster the wind speed, the more readily the surface cools.
Ti kapardas ti panagpalamiis ket addaan kadagiti nadumaduma apagbanagan iti inanimado a banbanag ken dagiti biolohiko nga organismo. Para kadagiti inanimado a banag, ti pagbanagan ti lammin ti angin ket ti naparpardas a panangipababa kadagiti aniaman a nabara a banag iti ambiento a temperatura. Saan daytoy a makaaramid, nupay kasta, ti mangipababa ti temperatura dagitoy a banag ti nababbabab ngem ti ambiento a temperatura, urayno kasano ti kapardas ti angin. Para kadagiti kaaduan a biolohiko nga organismo, ti pisiolohiko a sungbat ket ti mangtalinaay ti temperatura ti rabaw iti maysa amaawat a sakop tapno maliklikan dagiti nakaro a pagbanagan. Isunga, ti panangpadas ti mangtalinaay ti naited a temperatura ti rabaw iti maysa nga enbironmento iti naparpardas a pannakapukaw ti pudot ket pagresultaan iti panangipagarup ti nababbaba a temperatura ken ti maysa a pudno a nakarkaro a pannakapukaw ti pudot ket mangpa-adu ti peggad kadagiti nakaro apagbanagan a kas ti frostbite, hipothermia, ken pannakatay.
Ti rabaw a nabasa, kasla ti tao nga agar-aramat kadagiti nabasa a kawes, ket naparpardas a makapukaw ti pudot no bumawbaw ti basa isunga mariknaan a nalamlamiis. Timet dam-eg ket mangpabuntog ti panagbawbaw ken makaaramid ti nabarbara a panagrikna iti rabaw, ken daytoy ket nairaman kadagiti atatiddog a pormula ti lammin ti angin. Iti las-ud dagiti napudpudot a bulan, daytoy a pagbanagan ket maipalawag iti pagsurotan ti pudot wenno humidex.
Dagiti sabali nga arngian[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu met dagiti adda a pormula para iti lammin ti angin gaputa, saan amaipada iti temperatuar, awan dagiti unibersal a nakaitunosan ti alagaden para iti kaibuksilan ti termino. Ti laeng panagpadas dagiti pormula ket ti panagited ti abilidad a mangipadto babaen ti bilang ti pagbanagan ti anagin iti temperatura a maipagarup ti tattao. Dagiti sabsabali a serbisio ti tiempo dagiti pagilian ket agus-usarda ti alagaden para iti bukodda a pagilian wenno rehion. Dagiti serbiso ti tiempo ti Estados Unidos ken Kanada ket agus-usarda ti modelo a naawata babaen ti Serbisio ti Nailain a Tiempo. Dayta a modelo ket nagbalbalaiw kadagiti napalabas a panawen.
Dagiti immuna a pormula ti lammin ti angain ken dagiti tabala ket pinarang-ay babaen ni Paul Allman Siple ken ni Charles F. Passel idi nagtrabtrabahoda idiay Antartika sakabay idi Maikdua a Sangalubongan a Gubat, ken inaramid a magun-od babaen ti Serbisio ti Nailain a Tiempo babaen idi tawtawen ti 1970. Daytoy ket naibatay iti gatad a panagpalamiis ti bassit a plastik a botelia idi ti linaonna ket nagyelo bayat a naibitin ken napaanginan iti tuktok ti atep ti abong ti ekspedision, iti isu met laeng nga agpang a kas ti anemometro. Ti naibagbaga a Pagsurotan ti Lammin ti Anign ket nakaited ti nasayaat a panangipakita ti kakaro ti tiempo. Idi tawtawen ti 1960, ti lammin ti angin ket nangrugrugi a naireporta a kas ti lammin ti anagin ti kapada a temperatura (WCET), a teoretiko a a saan unay a naserbi. Ti nagsurat iti daytoy a panagbalbaliw ket di ammo, ngem saan a ni Siple ken ni Passel a kas kaaduan anaipagpagarup. Iti immuna, daytoy ket naipalawag idi a kas ti temperatura a ti pagsurotan ti lammin ti angin ket kapadanto iti kompleto a kaawan ti ti angind. Daytoy ket nakaiturongan dagiti kapadpada a temperatura a nalawag a paspasaw ti kakaro ti tiempo. Ni Charles Eagan[2] ket naibanaganna a ti tattao ket manmanoda laeng a saan nga aggungunay nga urayno natalinaay, adda met laeng dagiti panaggunay ti angin. Inpasayaatna nga inpalawag ti kaawan ti angin iti pardas ti angin iti 1.8 metmetro kada segundo (4.0 mph), nga agarup daytoy ti kabaan a marukod a pardas ti angin babaen ti tasa nga anomometro. Daytoy ti nakaiturongan dagiti realistiko a (kasla naputpudot ti arigna) pateg ti kapada a temperatura.
Orihinal a modelo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kapada a temperatura ketsaan idi a unibersal nga inus-usar idiay Amianan nga Amerika aginggana iti maika-2i a siglo. Manipud idi tawtawen ti 1970, dagiti kalamiisan a paset ti Kanada ket nagrepreporta ti kasisigud a Pagsurotan ti lammin ti Angin, ti tallo wenno uppat a numero nga addaan kadagiti unit ti kilokaloria/oras iti tungngal maysa a kuadrado metro. Ti tunggal maysa a tao nagkalibrado ti gantingan dagiti bilang, babaen ti pannakasanay. Ti grapiko ket nakaited pay ti sapasap a suroten iti kaimbag ken peggad babaen kadagiti panangipatingga a pateg iti pagsurotan, a kasla ti 1400, nga isu daytoy idi ti pagpatinggaan para iti frostbite. Ti panagbalbaliw idi tawtawen ti 1970iti metriko a sistema dagiti unit idiay Kanada ket nangbaliw amin kadagiti bilang, a nakaramid daytoy a makaallilaw ken makasapul kadagiti amin a mangkalibrado ti bukodda a gantinagn ti lammin ti angin. Nasken koma idi a saan nga adda kadagiti unit, a aks inbagbaga idi ni Siple[3] gaputa daytoy ket saan apanagrukod ti pannakapukaw ti pudo iti tao ngem daytoy laeng ket simple a bilang a kapada ti pannakapukaw ti pudot iti tao.
Ti kasisigud idi a pormula ti pagsurotan idi ket:
- [4][5]
- Nga iti:
- = Pagsurotan ti lammin ti angin, kcal/m2/h
- = Kapardas ti angin, m/s
- = Temperatura ti angin, °C
- Nga iti:
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "A Field Guide to the Atmosphere - Jay Pasachoff - Google Boeken". Books.google.com. Naala idi 2013-08-09.
- ^ Eagan, C. (1964). Panagrepaso ti panagsukisok kadagiti parikut ti miltar kadagiti nalamiis a rehion. C. Kolb and F. Holstrom eds. TDR-64-28. Arctic Aeromed. Lab. p 147–156.
- ^ Inbaga ni Paul Siple, iti: Sugat ti Lamiis, 1958, Steven Horvath editor, Josiah Macy Foundation, p 216.
- ^ *Woodson, Wesley E. (1981). Human Factors Design Handbook,page 815. McGraw-Hill. ISBN 0-07-071765-6
- ^ http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19690003109_1969003109.pdf
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Lammin ti angin iti Wikimedia Commons
- Nailian a Sentro para iti Atmosperiko a Pangsukisok (Ingles) Tabla dagiti temperatura ti lammin ti angin iti Celsius ken Fahrenheit


text:
Mutia, Zamboanga del Norte
Ti Mutia ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mutia ket nabennebenneg iti 16 a barbaranggay.[2]
- Alvenda
- Buenasuerte
- Diland
- Diolen
- Head Tipan
- New Casul
- New Siquijor
- Newland
- Paso Rio
- Poblacion
- San Miguel
- Santo Tomas
- Tinglan
- Totongon
- Tubac
- Unidos
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
1889
Ti 1889 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 4 – Ni Grover Cleveland, ti maika-22 a Presidente ti Estados Unidos (1885–1889) ket sinaruno babaen ni Benjamin Harrison (1889–1893).
- Nobiembre – Natengngel dagiti immuna a nawaya a panagbubutos idiay Costa Rica.
- Nobiembre 2 – Ti North Dakota ken South Dakota ket naawatda a kas ti maika-39 ken maika-40 nga estado ti Estados Unidos.
- Nobiembre 8 – Ti Montana ket naawat a kas ti maika-41 nga estado ti Estados Unidos.
- Nobiembre 11 – Ti Washington ket naawat a kas ti maika-42 nga estado ti Estados Unidos.
- Nobiembre 20 – Ti Arhentina ket ti immuna a pagilian a nangbigbig ti pannakawaswas ti monarkia idiay Brasil.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 7 – Gabriela Mistral, Chileno a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1957)
- Abril 16 – Charlie Chaplin, Ingles nga aktor ken direktor ti pelikula (pimusay 1977)
- Abril 20 – Adolf Hitler, Naipasnga iday Austria a diktador ti Nazi nga Alemania (pimmusay 1945)
- Abril 26 – Ludwig Wittgenstein, Naipasngay idiay Austria a pilosopo (pimmusay 1951)
- Hulio 5 – Jean Cocteau, Pranses a mannurat (pimmusay 1963)
- Nobiembre 14 – Jawaharlal Nehru, Kangrunaan a Ministro ti India (pimmusay 1964)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 11 – James Prescott Joule, Ingles a pisiko (naipasngay 1818)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1889 iti Wikimedia Commons


text:
Vladimir Vysotsky
Ni Vladimir Semyonovich Vysotsky (Ruso: Bлaди́Mиp CeMëHoBич Bыcóцkий; IPA: [vlɐˈdʲimʲɪr sʲɪˈmʲɵnəvʲɪt͡ɕ vɨˈsot͡skʲɪj]; 25 Enero 1938 – 25 Hulio 1980) ket maysa idia a Sobiet a kumakanta, mannurat ti kanta, mannaniw, ken aktor a ti karrerna ket adda ti adu ken napaut a nagbanagan iti Ruso a kultura. Isu ket kaaduan nga ammo para iti naisangsangayan nga estilo ti panagkantana ken dagiti lirikana, a nangipakpakita ti sosial ken politikal a komentario iti kanayon a nakaangangaw a panagsasao ti kalsada. Isu ket prominente pay ti entablado ket aktor ti pelikula. Ngem kaaduan kadagiti obrana ket ket saan a naikaskaso babaen dagiti opisial a patakder ti Sobiet a kultura, isu ket nakagun-od ti naisansangayan a kadayaw idi las-ud ti kabibiagna, ken agingana iti tatta nga aldaw ket nangipekpeksa ti adu nga impluensia kadagiti adu a nadayeg a musikero ken aktor ti Ruso a nagtartarigagay a tumulad ti ikoniko a kasasaadna.
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Naiyanak ni Vladimir Vysotsky idiay Moscow idiay ospital ti paganakan iti maika-3 a Kalsada Meshchanskaya (61/2).[1] Ti amana ket ni Semyon Volfovich (Vladimirovich) (1915–1997), koronel idi ti buyot ti Sobiet ken kasisigud a manipud idiay Kiev. Isu ket maysa idi a Hudio.[2] Ti ina ni Vladimir ket ni Nina Maksimovna, (nakaiyanakan a nagan iti Seryogina, 1912–2003) isuna ket Ruso, ken nagtarbtrabaho a kas agipatpatarus iti pagsasao nga Aleman.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Novikov, V.I.. — Vysotsky. The 6th Ed. The Lives of Distinguished People series. Molodaya Gvardiya. Moscow, 2010. ISBN 978-5-235-03353-5. Timeline. P. 444.
- ^ "The Jewish Rotts of Vladimir Vysotsky // EBpeйckиe kopHи BлaдиMиpa Bыcoцkoro". Jewish.ru. 30 Enero 2009. Naala idi 15 Nobiembre 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Vladimir Vysotsky iti Wikimedia Commons


text:
William Howard Taft
Ni William Howard Taft (Septiembre 15, 1857 – Marso 8, 1930) ket isu iditi Maika-27 a Presidente iti Estados Unidos (1909–1913) ken kalpasan daytoy ti maikasangpulo a Pangulo ti Hustisia ti Estados Unidos (1921–1930). Isu laen tiagmaymaysa a nagserbi kadagitoy dua nga opisina.
Sakbay a nagbalin a Presidente, ni Taft ket napili idi nga agserbi idiay Kangatuan a Korte ti Ohio idi 1887. In 1890, ni Taft ket naidutok a kas maysa a Paradawat Heneral ti Estads Unidos ken idi 1891 a kas maysa a hues ti Korte ti Estados Unidos a Pagkiddawan para iti Maikanem a Lawlaw. Idi 1900, ni Presidente William McKinley indutokna ni Taft a kasGobernador-Keneral iti Pilipinas. Idi 1904, ni Presidente Theodore Roosevelt ket indutokna ni Taft a kas ti Sekretario iti Gubat iti maysa a ganetget a panagpalaing kenni Taft, nga idi ket asidegna a kumaduaan ti politika, a pinilina a sumarono kaniana ti kinapresidente. Ni Taft nagipagarup ti nangruna a papel tipanasoldar kadagiti parikut, ken nagipagarup kadagiti dadduma nga okasion ti papel nga agtigtignay a Sekretario iti Estado, bayat a nagapday kadagiti daton manipud kenni Roosevelt nga agserbi ti Kangatuan a Korte.
Isu ket nagsaksakay ti allon iti nadayeg a panakasuporta ti kaduana a Republikano a ni Roosevelt, ni Taft nalaka a nagabak iti 1908 a panagtarayna para iti presidente.[2]
Iti maymaysa a terminona, ti domestiko a programa ni Taft ket nagiyunay-unay ti panagdadael ti talek, reporma ti sibil a serbisio, ti panagpapigsa ti Komision ti Pangestado a Komersio, panagpasayaat dagiti panag-obra ti koreo a serbisio, ken ti panakaipasa ti Maikasagapulo ket innem a Panagpasayaat. Iti ballasiw taaw, ni Taft snagsukisok ti panagpasayaat ti panagrang-ay ti ekonomiko dagiti pagilian idian Latino nga Amerika ken Asia babaen ti "Doliar a Diplomasia", ken nangipakita ti naturay a panagikeddeng ken panagtengngel iti panagsungbat ti rebolusion idiay Mehiko. Ti managturong ti obra ani Taft ket naamammoanna idi dagiti pagbanagan kadagiti politiko a panagikeddengna, nga agnanayon a naisinsinanan dagiti nangruna a kontituensiana, ken nakaro a naabak ti panagtarayna ti maikadua a termino iti panagbutos ti presidnte idi 1912. Iti panagsukisok dagiti eskolar ti kinapresidente, ni Taft ket kadawyan a mairanggo iti makadua wenno maikatlo a pagkapat kadagiti amin a presidente.
Kalpasan ti ipapanawna ti opisina, ni Taft ket kaaduan nga inususarna dagiti orasna ti akademia, arbitrasion, ken ti panagbiruk para iti kappia ti lubong babaen ti bukodna nga inpatakder a Liga ti Panagipatungpal ti Kappia. Idi 1921, kalpasan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ni Presidente Warren G. Harding indutokna ni Taft a kas ti Pangulo ti Hustisia iti Estados Unidos. Ni Taft ket nagserbi iti daytoy a kapasidad sakbay ti nabiit nga ipupusayna idi 1930.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Finkelman, Paul (2006). Encyclopedia of American civil liberties. CRC Press. p. 1601. ISBN 978-0-415-94342-0. Naala idi Hulio 11, 2011.
- ^ Arnold, Peri. "William Howard Taft: Dagiti Kampania ken Panagbutos". Amerikano a Presidente: Ti Online a Pagibasaran a Rekurso. Unibersidad iti Virginia. Naala idi Disiembre 8, 2010. "Ti Panagballigina idi ket naparmekan. Isu ket nagawit kadagiti amin malaksid kadagiti tallo nga estado nga adda ti ruar ti Demokratiko a Nataked nga Abagatan ken nangabak kadagiti won 321 nga elektoral a butos a maigiddiat ti 62 ni Bryan."
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:William Howard Taft iti Wikimedia Commons