text:
Lecsion iti Fisica a Mausar ti Pagsasao nga Iloco
Joel B. Manuel
(padasec man ti mangaramid iti maysa a lecsion iti Fisica a cas panangipakita a cabaelan ti naintelectuaan nga Iloco ti agtacder cas lenguaje a pangisuro iti daytoy.Tangay masapul a mairuam dagiti balicas nga usarentayo ditoy, iccac ida iti caipapanan iti Ingles)
ARANGCADA (Acceleration)
Basaen dagitoy:
Colas: Gayyem, Pedro, mayat met ti arangcada daytoy jeepmo? Apayen. Inan-
anom ket nagbuttuog idi?
Pedro: Ay ket incadackelko ti makinana, a pari.
Colas: Di cad nafuerza itan, pari?
Pedro: Wen, a. Limmag-an pay ti cahanan.
Berting: Aglumbata, Casinsin Doro. Awan, atiwen toy motorco ta motormo.
Doro: Siut! Maysa a kilometro?
Berting: Wen. Uray parigudaanca iti sangagasut a metro.
Doro: Ho! Apay, nalaing ti arangcada dayta motormo?
Berting: Wen, a.
Atty. Ulaw: Baro daytoy cotsem, a paniero.
Atty: Buhaw: Baro, paniero. Magustuac ngarud ti arangcadana. Apagpayatmo iti
siliniadorna, insiweten. Daydi immuna a cotsec, nakabaybayag nga alaenna ti
Atty Ulaw: Gumatangac coma met ti baro, paniero ngem ala yan-anusco lattan a diay
dati. Uray ta mayat pay met la ti arangcadana.
Coach Julio: Castoy ti secreto daytoy ubbing. Linlinayenyo ti tumaray no un-unana.
Inton addacayon iti asideg ti finish line, biglaenyo ti umarangcada.
Atleta 1: Casta met amin ti pamanunotanmi, coach.
Coach Julio: Wen, a ngem no cas pagarigan, agab-abaycayon iti cabalubalmo, ket iti
udina, napigpigsa ti arangcadam, maarusmo isuna.
Arangcada? Ania daytoy?
Nalabit nacabuybuyacayon cadagiti palumba. Cas pagarigan dua nga agbalbalubal para iti campeonato iti lumba ti agab-abaydan nga agtartaray. Asidegen ti finish line. Nupay casta agab-abayda latta ket awan ti umun-una wenno mamaudi kadacuada. Mabalin a pudno ti maysa cadagitoy nga observasion:
1. Agpadpadada iti cadakkel ti ascaw, agpadpadada met iti capaspas ti panagascawda a dua.
2. Mabalin a napaspaspas ti panagascaw ti maysa ngem babbassit ti ascawna.
Ngarud iti man ania cadagitoy a caso, awan ti maarus cadacuada a dua.
Ngem ne idi bumayag, makitatay lattan nga umun-unan ti maysa ket maarasusen ti cabalubalna.
Ania ti macagapu iti daytoy?
Mabalin a cunam a daddadackelen ti ascaw ti umun-una no idasigmo iti mamaudi. Wenno mabalin nga agpadada ngem napaspaspasen ti panagascawna. Iti casta no pagdasigentayo ti distansia a mataray ti umun-una iti unos ti maysa a segundo, makitatayo nga amang a dacdackelen daytoy. Dacdackel ngarud ti velosidad wenno napaspaspas ti maysa. Casano itan a nagbalin a napaspaspas ti maysa?
Tapno malabsanna ti cabalubalna, nasken a nayonanna ti paspasna. Dua ti pagpilianna, mabalin nga icadackelna ti umascaw wenno ipaspasna ti umascaw. No icadakkelna ti umascaw pumaspas isuna. Tapno lalo a maadaywanna, idacdackelna manen ti umascaw. Inut-inut a sinegundo, adda mainayon a distansia a maganansiana ket ngarud manayonan ti paspasna iti por segundo.
Main-inut a maurnong daytoy a mainaynayon a paspas ket agingga a makitatayon ti dumacdackel a gidiatda. Daytoy panagganansia wenno in-inut a pannacanayon ti paspas ti maysa nga agtartaray a banag ti macuna nga arangcada iti Iloco wenno acceleration iti Ingles.
Kitaentayo man ti caso ti maysa nga agan-andaren ngem nacasardeng pay laeng a cotse. Ita, adda cadi velosidad daytoy nacasardeng a cotse?
Awan, mabalin a cunatayo. Nupay casta, mabalintayo a cunaen a gapu ta aglabas met ti sinegundo a nacasardeng ti cotse, addaan daytoy iti elemento iti tiempo(daricmat)
Manipud iti formulaetayo iti baba. Cas pagarigan 3 a segundo ti napalabasen, mabalin a contarentayo ti velosidad ti nacasardeng a sasacayan babaen iti:
v = D/t = 0 m / 3 s = 0 m/s
Daytoy ti mangpanecnec cadatayo a ti nacasardeng a sasacayan ket addan iti velosidad nupay 0 m/s ti valorna dayta a cantidad.
Ita, inpacaten ti drayber ti low gear ti cotse ket naggunayen daytoy. Cas pagarigan calpasan ti maysa a segundo, addaanen daytoy iti velosidad a 0.5 m/s. Mano ti nainayon a paspas ti cotse iti umuna a segundo?
0.5 m/s – 0 m/s = 0.5 m/s
Calpasan ti umuna a segundo, agpaspasen ti cotse iti 0.5 m/s. Ita, mapalabas manen ti maysa a segundo, alaentayo manen ti paspasna ket matacuatantayo cas pagarigan a 1 m/s gayamen. Gapu ta duan a segundo ti napalabas, manon a m/s ti nainayon iti paspasna sipud pay nagrubbuat?
1 m/s – 0 m/s = 1 m/s
Calpasan ti maicadua a segundo, agpaspasen ti cotse iti 1 m/s. Mapalabas manen ti maysa a segundo, matacuatantayon a 1.5 m/s ti paspasna. Gapu ta tallon a segundo ti napalabas, manon a m/s ti nainayon a paspasna sipud pay nagrubbuat?
1.5 m/s – 0 m/s = 1.5 m/s
No damagentayo ngarud ita no casano ti bitag wenno gutad ti arangcada ti cotse, natural a kitaentayo no casano ti caadu ti paspaspasanna iti sinegundo. Daytoy ti macuna a rata ti arangcadana (rate of acceleration). Ited daytoy ti formulae para iti rata ti arangcada dagiti banag a mangrugi a sisasardeng:
a = Vf / t = 1.5 m / 3 s = 0.5 m/s/s
Nabatad ditoy a ti mapagketna a paspas ket 0.5 metro/segundo iti cada segundo. Dayta ti cayat a sawen ti m/s/s a unit ti cantidad fisical.
(Addanto nayonna. Maeditto pay.)


c: text/html

text:
LYRIC
YAMAN KEN RAGSAC
Yaman ken ragsacmi Ama ti incam isabet
Ti Espiritu Santo dimteng a siraragsac
Ni Jesu-Cristo isu’t Maestro a mangipannayag
Wagas a nailangitan a panagbiag
Padapadatay nga agyaman
Ayatmo O Jesus a catan-ocan
Ti pammati ditay baybay-an
Aramid a naimbag isu’t pacaisalacanan
Ni Jesu-Cristo isu ti calsada ti biag
A pagnaan dagiti naayat nga agtungpal
Ket ti calasagtayo a sumrec ti ruangan
Bilin ti Espiritu cadagitoy nga aldaw
Ti Espiritu ti Dios nga imbaon ti Ama
Anus, ayat ken tured isu’t ibaclayna
Ket mamatitay coma nga saan nga agduadua
Tapno agbiagtayo ti biag a kinatalna

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1954
Ti 1954 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 28 – Vic Sotto, Filipino nga aktor
- Hunio 25 – David Paich, Amerikano a musikero
- Septiembre 29 – Geoffrey Marcy, Amerikano nga astronomo
- Disiembre 28 – Denzel Washington, Aprikano-Amerikano nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 13 – Frida Kahlo, Mehikana a pintor (naipasngay 1907)
- Nobiembre 15 – Lionel Barrymore, Amerikano nga aktor (naipasngay 1878)


text:
Prepektura ti Saga
Ti Prepektura ti Saga (佐賀県 Saga-ken?) ket mabirukan idiay amianan a laud a paset ti isla iti Kyūshū, Hapón.[1] Sagidenna ti Baybay iti Hapón ken ti Baybay Ariake. Ti lumaud a paset iti prepektura ket maysa a rehion a nlatak iti panagpataud kadagiti seramiko ken porselana, a nangrunaan kadagiti ili iti Karatsu, Imari, ken Arita. Ti kapitoliona ket ti siudad iti Saga.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Prepektura Saga" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 804 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Prepektura ti Saga" iit p. 804 iti Liblibro ti Google.


text:
SIMBANG GABI 2014
SIMBANG GABI 2014
Umuna nga Aldaw ti Novena
(Jer 23:5-8)(Mt 1:18-24) Disyembre 16, 2014
Fr. Antonio E. Alagao, SVD
Ti panglukat a binnatog ti maysa a kadaanan a kanta dagiti makipaspaskua kunana: “Dios ti mangted ti naimbag a Paskuayo!” Daytoy a kanta ket pasingkedanna laeng ti kinapudno a ni Apo Dios laeng ti gubbuayan wenno makaited ti amin a kinaimbag, nangnangruna ti kaasi (mercy) ken panangisakitna (compassion) kadatayo.
Salaysayen ti naibasa manipud iti ebanghelio ni San Mateo 1, 18-24 ti panagtulnog ni Jose ti bilin ti Dios nga akklonenna ni Maria a kas asawana. Daytoy a panagtulnog ket nagbunga ti kaasi (mercy) ken panangisakit (compassion) ni Apo Dios kenkuana. Ngem sakbay a nagtulnog ni Jose, nagpanunot ken nariribukan ti napalalo agsipud ta ti pakdaar kenkuana ket maisalungasing ti kinasingpetna a lalaki ken maigapu ti kasasaad ni Maria a maysa a virgen nga ipasngayna ti anak ti Dios babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo. Ti nangngegna a timek ti Dios iti maysa a tagtagainep ti nangted kenkuana ti panagtalek ken panagbalbaliw. Inwaksina ti parikotna ket inkamaysana a protektaran ni Maria a mangipsngay ti Anak ti Dios babaen ti panagikasarna kenkuana. Naamirisna a saanna a matukod ti naisangsangayan a plano ti Dios kenkuana. Impakita ni Jose ti panagtulnog ken panagtalekna iti Dios babaen ti panangaklonna ti responsibilidad a mangtaripato ken Maria a kas asawana. Gapu iti daytoy a panagtulnog ken panagtalek, pinaraburan ni Apo Dios ni Jose a kas Nainggasatan!
Ni nasingpet a Jose ti inladawan ti naibasa ita a parbangon a kas pagwadan tayo. No agtulnogtayo a kas panagtulnog ni Jose ket guyuguyentayo ti nadiosan a kaasi ken panangisakit ti Apo kadatayo. No agtalek ken agtulnogtayo iti Dios a kas ken Jose, masarangettayo amin a parikut ti biag. Di bumurong a maipaay pay kadatayo uray pay dagiti saantayo a mapanunot a dawaten nga agpaay a kasapulan ken tarigagaytayo ti masakbayan. Ti Dios idalannatayo ti nalinteg a dalan no agtalektay ken agtulnogtay kenkuana.
Nadanuntayo manen ti tiempo ti Paskua. Addatayo ditoy nga umay makimisa-aguinaldo tapno umaytayo idaton ken Apo Dios dagitoy siam a parbangon a pagsagsagana ti pannakailagip ti pannakaipasngayna ken umaytayo manen agdawat ti panangitultuloyna ti panangtedna ti kinaimbagna kadatayo kangrunaanna ita a Paskua. Ti kinaimbagna ket sakupenna amin a kasapulantayo a parabor iti inaldaw-aldaw a panagbiagtayo a kas iti salun-at, taraon, kappia, ragsak, urnos, talna, kinagasat, pannakaiyad-adayo iti amin a pagdaksan ken kinadakes. Ngem saan a magun-od dagiti dawattayo no saan tayo umuna nga ilukat dagiti puspuso, panunot ken imatayo. Kasano ti panangilukattayo ti puso, panunot ken imatayo? No kayattayo nga ited ni Apo Dios ti kinaimbagna, aramidentay pay nga umuna, a kas inyadalna kadagidi tattao: “Ti aniaman nga aramidenyo ti padayo a tao, inaramidyo metten kaniak.” Ti aramid nga agpaay ti pada a tao ket awan sabali no di panangiburay ti kaasi (mercy) ken panangisakit (compassion).
Kasano ti mangngaasi ken mangisakit? Wenno sino ti kaasian? Umuna unay, aramidentay man a kaasian ken isakit ti bukod tay a bagi. Kaasian ken isakittayo man ti bagi tayo tapno saan nga agpababa ti dayawtayo iti imatang ni Apo Dios ken ti tao. Agpababa ti dayawtayo no irupirtayo ti galadtayo a naagum, naulbod, managimbubukod, naimut, napangas, nasuitik, mannakiriri, napaidam ken amin a saan a nasayaat a galad. Kaasian ken isakittayo man ti pannakaikulbo ti kararruatayo kadagiti adu a kinadakestayo. Kasano nga alawen ti pannakaikulbo ti kararrua tayo? Masungbatantayo daytoy babaen met laeng iti saludsud a maiturong kadatayo: Kaano ti naudi a panagbabawitayo? Kasano kabayagnan a saan tayo nga inawat ti sacramento ti panagconfesar? Maikaddua a pagpampanunutan maipanggep ti kaasi ken panangisakit: amirisentayo man no ammotayo met la a kaasian ken isakit ti familiatayo. Kadagiti nagannak, adu kadi ti kurang ti panangtaripato ken nasayaat a pagpatulad kadagiti annakyo? Kadagiti annak, kaasian ken tultulunganyo kadi dagiti nagannak kadakayo iti trabaho iti uneg ti balay? Maikatlo a pagpampanunutan: kaanonto nga umapay kadatayo ti kaasi ken panangisakittayo kadagiti karrubatayo? Tumunggal maysa kadatayo kabaelanna nga ipaay ti kaasi ken panangisakit iti pada a tao a kas iti saantayo a panangagum ti sanikuada, saantayo a panangulbod kadakuada, saantayo nga imutan ida, liklikan nga iparikna ti kinapangas, saan a panangsuitik kadakuada, saan a panangapa kadakuada, saan nga ipaidam ti mabalintayo nga isaranay. “Nagasat dagiti manangngaasi ta kaasianto ida ti Dios.” (Mt. 5,7).Ti kaasi ken panangisakit ket isu ti bunga ti panagtulnogtayo ken Apo Dios kadagiti pagayatanna.
Sakbay nga umaytayo agcomulgar, sipapakumbabatayo a mangyebkas: “Cordero ti Dios a mangikkat ti basbasol ti lubong, kaasiannakami”, isarunotayto metten a siulimek nga iyebkas: “Apo, pakawanem dagiti basbasolko ket kaasian ken isakitnak.” No sipupudnotayo iti daytoy nga asugtayo, mapalintegtayo nga agawid kalpasan ti misa.
Ti kaasi ken panangisakit ket isu ti tema nga umay idanun ni Apo Santo Papa Francis iti daytoy umay a Baro a Tawen nga ibibisitana ditoy pagiliantayo a Pilipinas manipud 15 agingga 19 ti Enero 2015. Kaasi ken panangisakit isuda koma dagitoy a galad ti pagpusipusan ti biagtayo a Kristiano tapno kankanayon met nga iburay ni Apo Dios ti kaasi ken panangisakitna kadatayo.
Dios ti mangted ti Naimbag a Paskuayo!
Maikadua nga Aldaw ti Novena
(Gen 49:2, 8-10)(Mt 1:1-17) Disyembre 17, 2014
Fr. Felipe Flores, SVD
Tema: Ni Jesus napudno nga Anak ni Ari David
Texto: Dua a bulsek impukkawda: “Jesus, nga Anak ni David, kaasianakami!” (Mt. 9–27)
- Babaen ti Evangelio ita nga aldaw, salaysayen na ti kapuonan ni Jesus a kas la man la umasping ti makunkuna a Family TREE. Ti nadumduma a paset ti nasantoan a surat, iparipiripna a ni Jesus ket Anak ni Ari David.
- Ni Angel Gabriel impakdaarna ken Virgen Maria a ti Anakna ket Anak ni Apo Dios ket agbalinto nga ARI ti Israel (Lk 1:32-33)
- Dagiti dua a bulsek binigbigda a ni Jesus ket anak ni David idi impukkawda: “Jesus nga Anak ni ARI David kaasianakami (Mt. 9-27)
- Dagiti tallo nga Ari a naggapu iti daya immayda nagrukbab ken nagisagut ken Jesus a kas ARI numan pay ubing pay laeng ti Jesus (Mt. 2:2)
Nagsayaaten ketdin tunggal makimisa tayo kangronaanna iti Domingo nga umay makimisa nga agdayaw ken agisagut met ken ni Jesus ta babaen iti nasantoan a misa mayanak manen ni Jesus iti nasantoan a wagas babaen iti konsegrasyon.
- Idiay Bantay Calvario, pinaisurat ni Pilato a maipasking iti krus ni Jesus toy sumaganad: “Jesus iti Nazareth, ARI daguiti Judio.” (Jn. 19:19)
- Inton agsubli ni Jesus nga umay mangukum ti sangalubungan, umayto a kas ARI a nadayag a manggunguna kadagiti naimbag ken mangdusa kadagiti dakes (Mt 25:8)
- Ngarud no ni Apo Jesus ket patien tayo nga ket isu napudpudno nga ARI: ti biagtayo, nasken unay nga ditay koma liplipatan ti gagemna wenno ti gapuna nga immay ditoy daga tayo a kas iti lualo tayo: “Salve Reina”
- Ania ti ibaga ti Evangelio ni San Juan: “Gapu iti kasta unay a panagayat ti Dios iti lubong, intedna ti kaikaisuna nga Anakna tapno ti siasinoman a mamati kenkuana saan a matay no di ket agbiag nga agnanayon.” (Jn 3:16) Iti ababa a sao: Mangisalakan. Kuna daguiti mamasirib daytoy a texto isu ti bagas ti entero nga Evangelio. Nagsayaat ketdi no sagpaminsan kantaen tayo ti napintas a kanta a pangipalagip, “God so loved the world that He gave us His only Son.” Idi napan a tawen, naituding a kas tawen ti pammati (Year of Faith). Saludsod: simmayaat ken timmibker ngata ti pammati tayo? Sapay koma ta adu ti simmayaatana.
- Immay mangted ti napalungdoan a biag wenno ti kunatayo ti Ingles: “to give us Fullness of life” (Jn 10:10) ta isu ngarud ti puon ken ubbog iti biag. Daytoy a napalungdoan a biag idiay pagarian ni Apo Dios iti pakagun-udan tayo ngem kas la man nangirupir daytoy rabaw ti daga babaen iti sakramento ti buniag. No usarentayo ti language ti CP: ti fullness of life awan sabali no di ket “unlimited” everlasting life without end. The best is yet to come kunatayo man. Ngem ditay koma liplipatan a dagiti laeng nasingpet a tattao ti makapan idiay pagarian ti Apo. Ngarud indengantayo koma a sipapasnek ti imbaga ni Apo San Pedro: “Agsingsingpet kayo ta ti Apo nasingpet.” Iti Ingles, “Be holy because God is holy.’ (1Pet 1:16). Karit kadatay amin: Nainsingpetan a biag wenno dakes a panagbiag. Ti piliem isunto met laeng ti apitem.
- Immaypay mangisuro ti husto a panagayat ta ti Dios ket ayat (1 Jn 4:8)
- Ti kapipintasan a pakakitaan ti napalaluan nga ayat isu ti panangipaay ti biag kadagiti gagayemna (John 15:13)
- Iti maudi a pangrabii, imbilin ni Apo Jesus kadagiti pasurotna: “Daytoy ti bilinko: agiinnayat kayo (Jn 13:34) kunana pay, “Ay-ayaten kayo a kas ti panagayat ti Ama kaniak. Agtalinaed kayo ti ayatko.” (Jn 15;9) Daytoy ngarud ti bilinko kadakayo: “agiinnayatkayo” (jn 15-17) Nasayaat unay no kantaentayo a masansan iti nasantoan a misa ti kanta ni Fr. Floro—Agiinnayatkayo kas pangablaaw tayo ti tunggal maysa “Peace be with you.”
- Imbilin pay ni Apo Jesus nga ti ayattayo saan laeng koma para kadagiti mangayat kadatayo no di ket pay dagiti kabusor tayo (Mt 5:43) (Rom 12:14). It is an obligation (Rom 13:8). Maysa kadagiti kapintasan nga senyal ti ayat kadagiti kabusor tayo isu ti pinangpakawan kas inaramid ni Jesus idi kunana: “Ama pakawanem ida ta dida ammo ti inaramidda.” No kayat tayo nga ammuwen dagiti nadumaduma nga aspeto wenno rupa ti ayat, maawis tay amin a mangbasa ti surat ni Apo San Pablo kadagiti taga Corinto (1 Cor 13). Kuna ni Apostol Juan ti saan nga agayat ket adda pay laeng ti kasipngetan (1 jn 2:11)
- No adda koma napintas a dawaten tayo a sagut ken Apo Jesus nga Ari ti biag isu koma ti panangpakawan kadatayo kadagiti adu a kanito ti panagbiag tayo nga saan tayo a pinalubusan nga agari ti biagtayo gapu ti basol tayo. Kasta met nga dawaten tayo ti nawadwad a grasyana tapno suroten tayo ti dalan ti kinasingpet ngem kangrunaan na unay iti panang tulong tayo a mangtungpal ti dua a cangronaan a bilin ni Apo– panagayat ken Apo Dios iti amin – amintayo ken ti padatayo a tao (Mt 22:37).
Laglagipentayo koma a kankanayon ti imbaga ni Apo Jesus “Siak ti dalan, ti pudno ken ti biag” (Jn 14:6) no saan kayo a makikaysa kaniak, awan ti mabalinanyo (Jn15:5)
A blessed, gracefilled & joyful Christmas to everybody! God bless!
Maikatlo nga Aldaw ti Novena
(Jer 23:5-8)(Mt 1:18-24) Disyembre 18, 2014
Fr. Aljovani Abrasado, SVD
“Anian a Ragsaktayo ta Tinungpal ti Dios ti Inkarina iti Imatangtayo!”
“Umayen ti tiempo a panangpilik iti pagbalinek nga ari nga agtaud iti kaputotan ni David… Panaganandanto dayta nga ari iti ‘Inispalnatayo ti Apo.'” (Jer. 23:5-6: Umuna a Maibasa). Adda naipangasngay nga “anak a lalaki a pinanaganan ni Jose iti Jesus” (Mt. 1:25: Ebanghelio).
Idi immay ni Pope John Paul II (ita ket santon) ditoy Pilipinas idi 1995 kunak iti bagik: “Dream come true!” Naimatanggak ti maysa a Santo Papa a nagdindinamag ti laing ken kinasantona! Ibilangko daydi a pasamak a kas maysa a naespirituan a parabor iti biagko ket nangted kaniak iti naan-anay a regta a mangituloy iti nakaayaban ti Dios kaniak nga agserbi.
Inton umay a bulan ti Enero 2015 naituding nga umay ni Santo Papa Francisco. Manen, maysa a parabor para kadatay amin a mamati: umay ti grasya ti Dios kadatayo babaen iti panangibaonna iti maysa a tao a pinilina a mangipakita kadatayo iti ayat ken kaasi ti Dios.
Dua a nalaing a Santo Papa: John Paul II ken Francisco–iti tiempok, iti tiempotayo! Daytoy a tiempo ti grasya, tiempo nga inkeddeng ti Apo! Anian a ragksaktayo ta natungpal ti kari ti Dios iti aramidna nga agayat ken mangpunno kadatayo iti grasya ken bendisionna!
Subliantayo ngarud ti umuna a maibasa ken ti Ebanghelio. Idi tiempo ni Jeremias, idi nasurok inem a gasut (600) a tawen sakbay ti pannakaiyanak ni Jesus, naipadto nga “umayen ti tiempo a panagpilik iti pagbalinek nga ari nga agtaud iti kaputotan ni David…Panaganandanto dayta nga ari iti ‘Inispalnatayo ti Apo'” (Jer. 23:5-6). Ket ngarud, a kas iti naipadto, immay daydi a tiempo, tinungpal ti Dios ti karina: Adda naipasngay nga “anak a lalaki a pinanaganan ni Jose iti Jesus” (Mt. 1:25)
Iti imatang kadagiti namati iti kari ti Dios ket iti napudno ken napnoan ragsak a panaguray iti pannakaaramid ti kari ti Dios–Dream becomes a reality! Ania?! Iti tiempok, iti aldaw nga addaak a sibibiag a makaimatang iti daytoy nga aramid ti Dios?! Nagpaidduma a siddaaw ken ragsak!Isu a napalalo ti ragsak dagiti agpapastor idi nakitada a kas iti kuna dagiti angheles ti Dios kadakuada (Lk. 2:8-20). Kasta met ti panagyaman ken panangidaton dagiti Mamasirib a lallaki a taga-daya idi naiturongda iti lugar a nakayanakan ti Ari (Mt. 2:1-11). Ket ni Maria, gapu ta namati iti insao ti anghel kenkuana, adda iti nagpaidduma a ragsakna: “Toy pusok idaydayawna ti Apo, ket agragsak toy kararuak gapu iti Dios a Mangisalakan kaniak. Ta nalagipnak, siak a nanumo nga adipenna.” Nalagip ti Dios ti karina; tinungpalna daytoy a karina; inaramidna daytoy iti imatangtayo. Anian a ragsaktayo!
Anian a ragsaktayo iti daytoy a tiempo ti adviento ta maaramid kadatayo a kas iti inkari ti Dios: Adda Aritayo! Adda “Dios a Mangispal” kadatayo! Adda Isuna kadatayo–ti Immanuel! Ngarud, anian a ragsak ti mariknatayo no adda iti panagserbi ken panagayat a mapadasantayo ta adda kadatayo ti Aritayo! Tuladentayo ngarud ti ayatna nga agserbi. Anian a ragsaktayo no ti Ari ket sibibiag iti panagayat ken panagserbitayo iti maysa ken maysa! Anian a kinagasat ken ragsak ti adda kadatayo no mamatitayo nga adda Dios a Mangispal kadatayo! Jesus ti Naganna! Pagbalinentayo a sibibiag ti panangispal ti Dios kadatayo. Ipalubostayo a ti biagtayo ket isu ti kangrunaan a pakakitaan iti daytoy a Dios a Mangispal, Dios a sibibiag! Ipalubostayo nga iti daytoy a tiempo umayen ti panangisalakan ti Diostayo. Siak, sika, datay amin—inispalnatayo ti Dios. Biag dagiti tattao ti Dios nga inispal ken pinaraboranna! Ket babaen iti daytoy a biag agbalintayo koma met a “kaadda” iti “Dios a Mangispal” kadagiti padatayo a tao.
Ket a kas kuna iti pelikula a “Bruce Almighty,”–“Don’t wait for a miracle. Be a miracle”! Anian a ragsaktayo ta tinungpal ti Dios ti inkarina kadatayo! Mariknatayo, makitatayo, mapadasantayo! Grasya a sibibiag–sika ken siak! Parabor ti Dios a sibibiag kenka ken kaniak!
Maikapat nga Aldaw ti Novena
(Judges 13:2-7, 24-25a) (Luke 1:5-25) December 19, 2014
Fr. Dominador Fernandez, SVD
Kakabsatco ken Cristo, tinawen nga adda napili a tema para Misa Aguinaldo. Ita a tawen ti napili a tema ket ti “Panangaasi ken Pannakipagrikna.” Daytoy a tema adda idin ditoy lubong tayo kasakbayan nga immay ni Apotayo a Jesukristo ket nangnangruna nga ad-adda a napaneknekan idi nakaayen ni Apo Jesukristo. Gapu ti panagbasol da amatayo nga Adan ken inatayo nga Eva, nairaman amin dagiti kaputotan ket narikpan ti Langit ket tapno malukatan kasapulan ti nadutokan a manglukat nga isu awan sabali no di ni Apotayo a Jesukristo. Palubosan ni Apotayo a Jesukristo a pastreken dagiti nadalus dagiti puspuso ken kararuada tapno maikarida idiay pagarian ti Dios.
Ni Apotayo a Jesukristo ti nangisungsung kadagiti pito a Sakramento. Maipalagep kadatayo a nabuniaganen, nagkomkomunionen, nga agsaganatayo iti panangdalus ti puso ken kararuatayo babaen ti tulong ti Sacramento ti confesar, panagbasa ti Sao ti Apo idiay Biblia, panagaramid kadagiti naimbag, panangutob ti tema ti Misa Aguinaldo iti tawen nga agdama.
Makikaysatayo ken Apotayo a Jesukristo babaen iti panangtungpaltayo iti iyaw-awis ti tema a “Panangaasi ken panakipagrikna” kadagiti padatayo a Kristiyano. Plannoentayo no kasano a tunglapen ti “panangaasi ken pannakirikna.”
Kalpasan ti uppat a Domingo a makonkona nga Adviento, manamnama nga ti birthday ni Apo Jesukristo maaddaantayo ti makaparagsak a Christmas daytoy a tawen a kas idi napan a tawen. Mainayon ditoy ti bunga ti Misa Aguinaldo nga naruggiantayon tunggal parbangon. Kanayon a silulukat ti puso ken kararuatayo a nangyal-lingag kadagiti naibasa nga Ebanghelio cadatayo.
Ti Ebanghelio a nangngegantayo ita a parbangon ket gungguna dagiti agassawa a Zacarias ken Elizabeth, isuda nga saan nga nagsardeng a nagkarkararag a maad-daanda koma ti anak. Numan pay lakay ken baket dan da Zacarias ken Elizabeth, naaddaanda ti anak a pinanagananda iti Juan. Dakkel a gin-awada ta natungpal ti panggep dagiti kagimongan a Judio nga adda koma anak dagiti agaas-sawa. Wen, naanusanda a naguray iti tumutop a tiempo nga inkeddeng ni Apo Dios.
Kakabsatco ken Cristo, mabalintayo a konaen nga da Zacarias ken Elizabeth inbiagda ti tema tayo nga “Panangaasi ken Pannakirikna.”
Merry Christmas and Happy New Year to All!
Maikalima nga Aldaw ti Novena
(Is 7:10-14)(Lucas 1:26-38) December 20, 2014
Fr. Julio (JB) Bello Barbieto, SVD
Pannakaipadto ti Pannakaipasngay ni Jesus
“Adtoy ti adipen ti Apo, maaramid koma a kas insaom”.
Ay-ayatek nga kakabsat ken Kristo:
Isu daytoy ti naimbag a damag nga inyebkas ni Santa Maria Virgen a kas insungbatna ti angel nga binaon ti Dios Apo nga nangipakdaar ti nakemna nga isu ti nainggasatan kadagiti amin nga babbai gapu ti panagbalinna nga Ina iti mangisalakan iti sangalubongan a managbasol.
Maadal tayo ken Santa Virgen iti kinapakumbaba (Humility) babaen ti sarita na “ADTOY TI ADIPEN TI APO”, ken ti sireregta a panagtungpal ti nakem ti Apo (willing acceptance to the will of God), “MATUNGPAL KANIAK A KAS INSAOM”.
Bayat ti panagbiag tayo, ania ngarud ti aramiden tayo tapno matungpal tayo ti nakem ni Apo Dios kadatayo amin? Iti nakem ken bilin ni Apo Dios a nailanad amin iti Sangapulo a Bilin (Ten Commandments) nga intedna ken Moises. Ket idi immay ni Jesukristo dagiti bilin nga inyebkas na ababa a sarita “AYAT ITI DIOS KEN PADA A TAO” (Love of God and Neighbor). Isu daytoy ti pudno nga nakristianoan nga ayat.
Ania ti kayat na a saoen ti “AYAT”? Ti sungbat ni San Juan Evangelista “Ni Apo Dios ket biig nga ayat” (Gos is love) 1 John 4:8. Ti panagayat iti Dios ken pada a tao ti insure ni Jesukristo nga panangtungpal iti nakem ni Apo Dios (will of God).
Ania ngarud ti aramiden tayo tapno matungpal tayo ti nakem ken bilin ti apo maipapan iti ayat? Iti amin a kanito ti panagbiag tayo tallo a paset (3 ways must be practiced) nga isu dagiti sumaganad:
- Panaglualo (Prayer)
- Panaganus iti amin nga rigat (Patience),
- Panangitultuloy ti aramid nga nakristianoan (Perseverance in doing whatever is Christian and good for the love of God)
Kakabsatko ken Kristo: Iti amin nga panggep ken aramid tayo, intay tuladen ni Santa Maria Virgen; indatonna ken Apo Dios ti ayatna a di agsarday, naimpusoan ti tulong na kadagiti napanglaw, nabuslon ken sireregta nga nagserbi ken Elizabeth bayat panangipasngay na ken San Juan Bautista, idi nagkurang iti arak nga iserbi dagidi nagkasar idiay Cana, babaen ti dawat ni Santa Maria, pinagbalin ni Apo Jesus nga arak ti innem a burnay a danum (first miracle of Jesus). Ni Santa Maria kanayon a sinurotna ni Jesukristo inganat ipupusayna iti Krus diay bantay Calvario.
Sapay koma ta kablaawan tayo ni Santa Maria Virgen kas kona tayo a masansan, “Mary with your loving Son, bless each one of us”. Amen.
Maikainem nga Aldaw ti Novena
(2Sm 7:1-5,8B-12,14A,16) (Rom 16:25-27) (Luke 1:26-38) December 21, 2014
Fr. Nicandro Vergara, SVD
“Ania ti riknayo idi madamagyo ti panggep ti Ama ti simbaan ti Romana Catolica, ni Pope Francis iti iyaayna iti pagiliantayo a Pilipinas nangnangruna ti nadangranan ti napigsa a ginggined iti probinsya ti Bohol a 7.2 magnitude ken ti bagyo a Yolanda iti probinsya ti Leyte. Mamatiak nga adu kadakuada ti nalpay wenno naupay ti riknada ken dakkel pay ti pammabasolda ta nga isuda ket nabaybay-an iti baet ti panagsagabada. Ti panagkita da kadagiti bagbagida ket naidumdumada iti kinarigat nga awan mangsango kadakuada.
Apaman a napasingkedan ti Simbaan Catolica ti pagilian tayo, simmangbay ti naidumduma a ragsak dagiti Pinoy. Rimmangrang dagiti ruprupa dagiti kakailiantayo a maiyarig dagiti rimrimat ken narangrang a Christmas lights iti Paskua. Daytoy naimbag ken naragsak a damag ket nagbalin a tukod a nakatukay ken nangpalung-ay ti nadagsen a sasaaden dagiti Pinoy. Imparikna ni Apo Santo Papa Francis ti Asi ken Dungo ti impamatmat a nangriing ti namnama a mangpasantak ta adda Ama ken Tao ni Apo Dios a mangparuk-at ti kinaliday ken bannawag ti pannakaisalakan. Mapukaw ti kinaraem.
Iti daytoy maikainem a parbangon nangegan tayo ti naindakklan a parabar ti Dios a babaen ken Apo Santa Maria inawatna ti pakdaar ti Dios iti naimbag a damage lumgak ti benneg ni pannakaisalakan ti pannakawaswas ti kinadagsen ni sennaay ken pannakaigamen ti tao ti kinamanagbasol gapu iti naunay a kinatudio ni Apo Santa Maria a kalpasan iti panangbinsabinsana ti panggep ti Dios para iti tao, saan a nagkitakit ken insungbat na “Adtoyak nga adipen ti Apo, maaramid kaniak kas insaom”. Ania a ragsak ken pannakalung-aw ti sangalubongan iti dayta napnoan bagas a sungbatna. Napnoan ayat ken kinamangaasi ta ti pusona daytoy a nagbalin nga Ina ti Anak ti Diosa ket imbuksilanna ti nauneg a palimed ti Dios. Burburtia a di matukod!
Daytoy ti plano ti Dios a sagotna iti tao a nadangranan gapu iti basol a mangiburay iti asi ken pannakipagriknana kadatayo.
Apo Santo Papa Francis, sinilgam a talaga ti gagarmi a mangpasangbay kenka ditoy ilimi a Pilipinas.
Apo Santa Maria, saanmi a pulos kalipatan dayta nagpaiduma a panangisakit mo kadakami.
Apo Jesus, asim ken dungom ti adda Kenka. Ket daytoy a Eukaristia a rambakanmi ita, baton-lagip iti panangbigbig ti mangpaleggak mo ti nagpaiduma a pannaripatom kadakami iti pannakaisalakanmi. Amen
Maikapito nga Aldaw ti Novena
(1Sm 1:24-28) (Luke 1:46-56) December 22, 2014
Fr. Jerome A. Adriatico, SVD
Ket madanon monto ti gasat. Pamalagip nga ti gasat ket umay ngem biroken. Sapulen ken bigbigen tapno makasagana ka ken maikari ka nga umawat. Ta ti pangawatan ket agbalbalintayo agsimsimpatayo. Iti pannakaiyanak, naparubuatantayo nga nanumo. Awan ti intugottayo, ngem amin danonentayo, simpaentayo, ken balinentayo. Agpayso nga adda nagasgasat wenno napagasatan ta nalaklaka ken nasaysayaat man ti dalanen da iti biag nga intrabaho met laeng dagiti immununa kadakuada. Ngem ammo tayo nga igaedda nga ituloy ken nayonan di la ketdi marakrak ken mapukaw daytoy. Ti dalan ti biag ket mabalin nga rumigat kasta met nga sumayaat. Isu nga iti rubuat na birokentayo dayta nga pannakapagasat, pannakabendision. Ti tao nga mamati ken bigbigen na nga ti Apo nga Namarsua ti puon ken dumanonan ti biag, ammona ken agtalek iti dayta. Maamiris na nga ti biag nga naiyawat kenkuana, uray pay no nanumo ket nabendisionan, napagasatan ta naggapu ken adda iti Apo.
Ti napagasatan ket nanumo, iti baet ti bimmaknanganna.Silalagip iti Dios ken iti padana nga tao. Ammona nga naparaburan ken iburay ken iparaman dayta nga parabor. Ta kasta ngrud ti pakabuklan ti biag- nga naiyawat kenkuana ken iyawatnanto iti Apo ti biag. Agtalinaed nga napakumbaba, ken addaan ti pammati, pananginanama, ken panagayat.
Ti nanumo ket nagasat ken mapagasatanto. Ta iti kinanumona, agtalek nga umararaw iti Apo ket ti Apo silalagip kenkuana. Nanumo dagiti tattao nga naisarita kadagiti nangngegantayo nga naibasa.Ngem ammo tayo nga isuda ket naisangsangayan. Nariknada nga silalagipti Apo kadakuada ken saanda nga nabaybay-an.
Sika birbirokem kadi ti gasat mo? Wenno bibiagem iti nabendisionan nga biag?
Maikawalo nga Aldaw ti Novena
(Mal 3:1-4,23-24)(Lk 1: 57 – 66) December 23, 2014
Fr. Cirilo Ortega, SVD
Pinili ni Apo Dios ni Juan a Mamuniag kas maysa kadagiti kadakkelan a profetana. Kas maladaga, nakapsut ken managkasapulan. Ket kas profeta, imbiagna ti kinapakumbaba ken pannakasapulna ken Apo Dios.
Dagiti profeta ket napakumbabada a tattao. Maawatanda nga no awan grasya ni Apo Dios, awan kaipapanan ti biagda. Awan maaramidda a mangipatungpal iti misyonda.
Ti pannakaiyanak ni Juan a Mamuniag ipablaakna ti isasangbay manen ti Paskua. Asidegen ti Apo.
Idi saludsodenda no siasino isuna, kinuna a nangilawlawag: “Siak ti timek ti maysa nga agpukpukkaw iti let-ang: Palintegenyo ti dalan a pagnaan ti Apo” (Jn 1:23).Ti biag ni Juan a Mamuniag isurona kadatayo dagiti kasapulantayo a tulagading tapno nasayaat ti panangawattayo ken Jesukristo babaen iti napakumbaba a panagpuspuso.
Binigbigna ti bagi akas instrument ti Dios tapno maipatungpalna ti nakaayabanna ken iti misyonna iti biag iti sidong ti naindaklan a plano ti Dios. Ti kinapakumbaba ni Juan a Mamuniag ket nagbalin a pagulidanan ken pagtuladan dagiti Kristianos kadagiti panawen.
Sakbay nga adda nakengngeg maipanggep ken Kristo, adun dagiti tattao a naggapu iti adayo tapno inda dumngeg ken Juan. Ngem uray pay no kasta, saan a nagdudua isuna a nangiturong ken Kristo dagiti dumdumngeg kenkuana. “Isun ti rumbeng a maitan-ok, ket siak ti maipababa” (Jn 3:30).Kinapudnona, ni Juan kinumbinsirna dagiti disipulosna a mangpanaw kenkuana ket sumurotda ketdi ken Apo Jesus.
Uray datayo ket nalanaan ken nadutokan babaen iti grasya nga agbalin profeta ni Apo Dios. Agsaksitayo iti daytoy a grasya babaen iti napakumbaba a panagbiag iti sangwanan ti Apo ken dagiti tattao.
Awan ti makapagrambak ti pudno a Paskua ti Pannakaiyanak ni Kristo no saan a napakumbaba ken napanglaw ti panagpuspusona.
Dagiti nabaknang, natangsit ken natoray, dagiti agkunkuna adida kasapulan ni Apo Dios, para kadakuada dida kasapulan ti Paskua. Dagiti laeng napakumbaba iti espirituda, dagiti mawaw ken mabisin ken Apo Dios, dagiti agsapsapul ti mangibabaet a sipupudno kadakuada, isuda ti mangsarabo ti “Dios nga immay nakipagbiag kadagiti tattaona.”
Kasapulan ngarud nga intay usisaen ken amirisen to bagbagitayo no kasanotayo a sarabuen ni Jesukristo iti daytoy mapaspasungadan a Paskua.
Iti baet dagiti nakaadadu ken nagkakangina a naimmateryalan a panagsagana ti Paskua, laglagipentay koma daytoy: Ti espiritu ken biag a napakumbaba ket isuti pudno, tumutop ken kasayaatan a panagsagana para iti Paskua; ta ti intay rambakan ket fiesta ti maysa nga naiyanak iti maysa a kalluong, saan a maysa nga naiyanak iti palasyo.
Ni Kristo dina kasapulan ti palasyo ken bangkete. Ti kasapulan ni Kristo ket puso a napakumbaba a mangsarabo kenkuana. *!*!*
Maikasiyam nga Aldaw ti Novena
(2Sm 7:1-5,8B-12,14A,16)) ( Luke 1:67-79) December 24, 2014
Fr. Denny D. Lucas, SVD
Ay- ayatek a kakabsat ko ken Kristo;
Iti daytoy maudi nga aldaw ti novena tayo a kas panagsagana tayo iti pannakaiyanak ni Apo tayo a Hesus. Awisen na tayo daguiti obispos tayo ti entero nga Pilipinas nga agkararag tayo para ti natalna nga isasangbay ni Apotayo a Santo Papa Francisco ket daguitoy sumaganad ti bunga ti intay panagkarkararag. Agbalintayo koma nga natulnog kenni Apo Santo Papa Francisco isu nga mangibagi ken Kristo ti entero a lubong. Sigagartayo koma nga mang pasangbay ken nangnangruna unay iti idedengeg tayo kadaguiti patigmaanna. Makipagrikna tayo koma kadaguiti nakurapay ken marigrigat. Manangangaasi tayo koma kadaguiti tattao nga nakakapsut ken napukaw ti namnamada. Napakumbaba tayo koma nga ikompesar daguiti amin nga nagbiddutan tayo ken agsubli tayo koma ti Ama tayo nga nailangitan. Kanayon a napasnek koma ti intay panangawat iti Bagi ken Dara ni Apotayo nga Hesus tungal makimisa tayo. Apo bendisionam ti entero nga gimongmi tapno tuladenmi ti kinamanangaasim ken pannagayat sapay koma ta kasta.
Vigilia ti Paskua
(Is 66:1-5)(Aramid 13:16-17,22-25)(Mt. 1:1-25 / or 18-25) Disyembre 24, 2014
Fr. Robert Ibay, SVD
“Arapaap ti Dios Para Kadatayo ken ti Gimong ”
Napintas ti agarapaap. Dagiti nagannak kanyak, kanayonda nga ibagbaga idi ubingkami, “ ti arapaap ko kadakayo annak ko ket napintas, naragsak ken naballigi nga panagbiag”. Ti arapaap palag anen na ti panagbiag, ti arapaap ikkan na ti turong ti trabajo ken ti biag. Ti arapaap nga mabuyugan ti aramid ken maidatun ken Apo Dyos ket maragpat ken agballigi.
Ti ebanghelyo tayo itatta, makita tayo ti panagballigi ti arapaap ti Dyos nga isalakan na tayo babaen ti panagbalinna a tao. Itatta ramrambakan tayo ti panagballigi ti arapaap ti Dyos nga kaduaennatayo tapno napinpintas ti panagbiag ken pannakilangen tayo ti tumunggal maysa. Nanggnegan tayo ti naintaoan nga arapaap ni San Jose nga isina na ni Maria- ti Ina ti Dyos- ngem dayta nga arapaap indalan ni Apo iti pagayatan na. Kayatna a sawen ti arapaap nga awan pakainaigan na ti pagayatan ti Dyos, ti arapaap nga egoista ket awan pagturturungan wenno pagbanbanaganna.
Itatta intayo man pagpanpanunutan dagiti arapaap tayo para ti bagbagi tayo, para ti pagimbagan ti pamilya ken gimong tayo. Kasanu a ragpaten dagiti napipintas nga arapaap tayo
Umuna ragpaten tayo dagiti napipintas nga arapaap babaen ti panagpakaduatayo ken Apo. Ti paskua ket panangibaga wenno panangiparipirip nga ti Dyos ket kadkaduaen na tayo. Ti sao nga Emmanuel- Ti Dyos adda kadatayo- ket ibagana nga maragpat dagiti naduma duma nga arapaap kaduatayo ti Dyos. Malagip ko ti imburay ti maysa nga estudyante, Apo dyak nagun od ti nagbalin a valedictorian ti clase nu saan nak a tinulungan ni Apo ken kinadkadua ti Dyos. Ti sabali a pannao, ti arapaap ket magun od, ti arapaap ket napintas nu agpakaduatayo ken Apo. Ti panagkararag, ti panangidaton ken Apo dagita nga arapaap, ti panangibiag ti arapaap ket wagas ti panagpakadua ken Apo tapno agballigi ti arapaap tayo. Tatta a paskua, gun oden tayman dagiti arapaap tayo kaduatayo iti Dyos. Tatta a paskua agarapaap tay man kaduatayo ni Kristo nga Emmanuel.
Maikadua maragpat dagiti arapaap nu agbalin tayo a manang ngaasi. Ti ebanghelyo tayo ita, ipakita ti Dyos ti dakkel nga panangngaasina kadatayo babaen ti panagbalinna tao. Iti itataona nayasideg tayo kenkuana, iti itataona, ti kaasina ket naiparipirip babaen ti panangpakawan na kadagiti nagkurangan tayo. Ti kaasi ti Apo ket mabirukan iti kinarasi tayo, ti kaasi na marikna kadagit kanito nga nagkibaltang tayo. Ti arapaap tayo nangnangruna nu nagtaud ken Apo, ket maragpat ta dakdakkel , nalawlawa ken nabinbineg ti kaasi ti Dyos ngem dagiti trabaho ken pagkurkurangan tayo. Ngarud kaduatayo koma ti kaasi ni Apo iti panangragpat tayo kadagiti arapaap tayo.
Ti maudi, dagiti arapaap ket magun od babaen ti panangiyaramid ken panangibiag. Ti paskua ket ibagana nga ti Dyos haan la nga nagsasao nu di ket inaramid na ti sao na babaen ti panagbalinna a tao. Ti arapaap iti Dyos nga kaduaen ken isalakan na tayo inaramid na, babaen iti panabalinna a tao iti kinatao ni Apo Jesukristo. Kayatna a sawen nga amin nga arapaap magun od ken agballigi nu buyugan iti aramid, dedikasyon ken biag. Paskua kayatna a sawen nga ti arapaap ti Dyos ket maiyaramid, Paskua kayatna a sawen nga ti arapaap tayo ket magun od nangnangruna nu kaduaen ti naimpapusuan nga aramid ken pudno a pammati. Paskua kayatna nga iparipirip nga haan tayo mauma nga agarapaap ta ti Dyos kadkaduaen na tayo ken sisagana nga tumulong tapno agballigi ti arapaap tayo.
Anya ti arapaap tayo? Agpakpakaduatayo kadi ken Apo? Wenno ti arapaap tayo kadi ket buybuyugan ti aramid? Iti dayta nga arapaap tayo para iti pamilya tayo wenno para iti gimong, nakasentro kadi ken Apo? Dagiti arapaap tayo ket para kadi ti pagimbagan ti kaaduan o ti kabukbukudan tayo a laeng a pagimbagan/pagragsakan?
Aldaw ti Paskua (Misa ti Parbangon)
(Is. 62:11-12)(Tim 3:4-7)(Lk 2:15-20) Disyembre 25, 2014
Fr. Yakobus Sanbiko, SVD
“SINALIMETMETAN AMIN NI MARIA ITI PUSONA”
Makuna nga ti PUSO ti kapatgan nga paset ti bagi. Gagangay nga nu mapan ti maysa a tao agpakita wenno agpacheck –up iti doctor, umuna nga kitaen da ti blood pressure ti pasyente tapno makita nu kasano ti kasasaad ti bagi ken nu kasano ti panagpitik ti puso nga isu ti maysa nga importante wenno napateg unay iti biag ti tao.
Iti naespirituan a pangbiagtayo, ti puso ket napateg unay. Kuna ti Salmo: “Aywanam ta pusom ta isu taudan ti biag.” Isu’t gapuna nga uray adu ti napasamak iti biag ni Maria a narikut nga awaten ket sinalimetmetan iti pusona.
Ay-ayatek nga kakabsat, saludsudentayo man iti bagbagitayo. Siasino kadatayo ti saan pay nakapadas ti narikut ken narigat nga maawatan nga pasamak ti biag? Kasano tayo nga tuladen ni Maria nga nangsalimetmet kadagitoy iti pusona?
Kakabsatko, ti Kararag isu ti kasayaatan nga agas para kadatayo. Naimbag unay ti agkararag nu adda dumteng a parikut wenno pasamak iti biag a narigat nga maawatan ken narigat a tamingen. Italek tayo amin iti Apo a saan ket a ti panangsaludsod tayo iti Apo no apay ken ania dagitoy, no di ket kunatayo: Ania Apo iti ibagbagana kaniak dagitoy a banag? Ti pagayatam Apo isu’t matungpal.
Maikadua, tuladentayo koma ni Maria a sidadaan nga umawat iti aniaman a dumteng iti biagna, sidadaan a kanayon nga umawat iti plano ti Dios kenkuana kas kunana: “Matungpal koma iti pagayatam.”
Maikatlo, panagtalek iti Dios. Awan mapagteng ti biag tayo nga awan ti gapuna wenno rasonna. Gapu iti pagtalek ni Maria iti Dios inyebkasna: Toy kararuak idaydayawna ti Apo.
Ay-ayatek nga kakabsat, umadanin ti baro a tawen. Agyamantayo ti Apo iti tawen 2014. Adda dagiti naimbag, adda dagiti ragragsak ken saksakit ngem adu met iti intayo pagyamanan. Kas ken Maria, abrasaentayo ti tawen 2015, a tawen ti “KARARAG, PANGTALEK KEN SILULUKAT NGA AGTUNGPAL ITI PAGAYATAN TI APO iti laksid dagiti adu nga pagteng ti biagtayo nga ti panagkita ket narigat para kadatayo nga awaten ken maawatan. Kas ken Maria, salimetmetan tay amin dagitoy nga makallalagip nga padpadas ken paspasamak ti tawen 2015 ket salimetmetantayo dagiti pusposotayo.
Aldaw ti Paskua (Misa ti Aldaw)
(Is. 52:7-10)(Heb. 1:1-6)(Jn. 1:1-18) Disyembre 25, 2014
Fr. Antonio C. Calautit, SVD
Ti Paskua ket istorya ti BIAG! Para kaniak ket istorya daytoy ti 4cd’s- four characteristic dimensions ti SVD missions. Uppat a langa ti Paskua. Umuna. “ Ti Sao ket nagbalin a Tao ket nakipagbiag kadatayo. Adda kenkuana ti biag ket daytoy a biag ket nagbalin a silaw dagiti tattao.” Ti Paskua ket ipalaguip na la unay kadatayo ti kinapateg ti SAO ti Diyos. Ni Apo Hesus ket isu ti napudpudno a langa ti Diyos a mangay-ayat kadatayo. Saan aya nga no agpasngay ti Ina ket naragsak gapu ta ti Anak iladawan na dagiti naragsak a pasamak kadagiti sao ken kari dagiti agassawa. Ti anak ket isu ti bunga dagiti nasam-it nga kari ken adu nga agkakapintas a sao dagiti agassawa. Kasta met ti Sao ti Diyos. Wen, sibibiyag ti Sao ti Diyos, isu ti mangted ti pudno a silaw ti biag tayo. Ita a Paskua, mapalagipan tayo amin tapno ay-ayaten tayo ti sao ti Diyos. Sapay koma ti pannakaiyanak ni Apo Hesus, maiyanak met kadagiti puspuso ken panagbiagtayo ti panagayat iti Sao ti Diyos.
Maikkadua, ti Paskua ket panawen a malaguip tayo a ti Diyos ket nagsao kadatayo babaen ti Anak na (Communicating Father). Ita a Paskua, nagadu dagiti communication activities tayo both verbals and non-verbals, ket ammok nga nanipud pay idi rabii ti “noche buena” adun dagiti communication processess tayo. Mabalin nga adda dagiti adu a katkatatwa, panagkikinnablaaw, panag- giinnarakup, adu nga best wishes, adu a panangibaga ti panagayat. Idi ubingak, simple laeng ti communication activities mi no paskua, umuna, sigurado kami a kompleto kami iti familya ket agluto da nanang ken tatangko ti tinupig ken suman-latik. Sadakamto riingen ket agsasango kami amin iti pannangan. Wow! Napnu kami ti kinaragsak (golden memories ko dagitoy idiay balay). Ita nga aldaw umay manen ti Diyos kadatayo tapno uliten na manen nga ibaga kadatayo nga ay-ayaten natayo. Kas kuna ti maikaddua a maibasa, “ngem kadagitoy maudi nga aldaw, nakipagsao kadatayo babaen iti anakna. Kakabsat mabalin kadi a makisao tayo met ken Apo Diyos ita nga Paskua? Wen, ibaga tayo manen daguiti adu nga istorya ti biag tayo-naragsak man wenno naliday!
Maikatlo, ita nga aldaw agranniag ti hustisya ti Dios iti sangalubungan. “Agranniag ti Silaw iti sipnget ket di mabalinan ti sipnget nga iddepen.” Ti Paskua ket ipalaguipna met kadatayo ti naindakklan nga hustisya ti Dios- saan na nga binay-an ti sipnget ti basol nga agari kadatayo. Saan na a binaybay-an ti Parsua na nga agas-asug iti rigat ngem babaen ken Apo Hesus, maaddaan tayo ti Kappia ket maisubli ti nakaparsuaan iti dati nga langa na. “Agarin ti Diyosmo!” Ita nga aldaw nagballaigin ti kinaimbag ti Diyos. Ket kaskuna ti ebanghelyo- iti kinabuslon ti paraburna, inawattayo amin ti bendisionna, wen agsasaruno a bendisyon.” Kakabsat, sapay koma ta ita nga paskua, malaguip tayo manen ti kinapateg ti panagayat tayo iti pagsaya-atan ti lubong a pag-gargarawan tayo.
ANI-Misyon! Ti salmo kunana-“nakita dagiti tattao iti amin a disso ti panangisalakan ti Diostayo” Para kaniak ni Apo Hesus ket isu ti Misyon ko. Kas maysa nga SVD, kayat ko a makita dagiti tattao kaniak ni Hesus. Ita nga aldaw, awatek manen ni Hesus iti pusok, kararrua, ken panagbiag ko. Ammok a narigat ti mangipakita ken Apo Hesus no ti laeng ugali ken kinataok ti aramatek. Ngem ammok nga ita nga aldaw ti Paskua, ammo na ti kinakapsut ko ngem ammok nga aramatennak tapno “agani-misyon”kadagiti tattao nga ay-ayatenna. Kakabsat, ita nga aldaw ti Paskua, agari koma ni Kristo kadagitoy uppat nga langa ti Misyon tayo. Merry Christmas and A Prosperous New Year! God bless!


text:
Numero
Ti numero ket isu ti matematiko a banag nga inus-usar iti bilang, etiketa, ken rukod. Iti matematika, ti pannkaipalawag ti numero ket naipaatiddogen kadagiti napalabas a tawen tapno mairaman dagiti numero a kas ti sero, dagiti negatibo a numero, dagiti rasional a numero, dagiti irrasional a numero, ken dagiti narikut a numero.
Dagiti matematiko nga operasion ket dagiti naisangayan a pamay-an a mangala ti maysa wenno ad-adu a numero a maikabil ken agpataud ti numero a kas ti maiparuar.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tobias Dantzig, Numero, ti pagsasao iti siensia; ti kritiko a panagsukisok para iti naikultura a saana matematiko, New York, The Macmillan company, 1930.
- Erich Friedman, Ania kadi a ti pannakaipangruna iti daytoy a numero?
- Steven Galovich, Pangyuna kadagiti Matematiko nga Estruktura, Harcourt Brace Javanovich, 23 Enero 1989, ISBN 0-15-543468-3.
- Paul Halmos, Ampapaok nga Agasmang ti Teoria, Springer, 1974, ISBN 0-387-90092-6.
- Morris Kline, Matematiko a Panunot manipud ti Taga-ugma aginggan iti Moderno a Panawen, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1972.
- Alfred North Whitehead ken ni Bertrand Russell, Principia Mathematica aginggana ti *56, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1910.
- George I. Sanchez, Aritmetika iti Maya, Austin-Texas, 1961.


text:
St. Anthony of Padua Catholic Parish
Brgy. Lydia, Marcos, Ilocos Norte, 2907 PHILIPPINES Tel. No. (077) 676-1201; E-mail Address: stanthonymarcos@gmail.com
Tuesday, September 20, 2011
PESO DONATIONS FOR THE CHURCH RENOVATION FUND
Caroling Proceeds 29,500.00
Solicited by LORENZO, Ms. Joyce Hazel from Marcosenos in Spain 17,442.00
Solicited by MABUTI, Ms. Irene & MABUTI, Ms. Rowena from Marcosenos in Greece 25,000.00
CAINDEC, Mr. & Mrs. Ellis 2,000.00
SHINE, Mr. & Mrs. James Michael 1,100.00
TOTAL: Php 98,169.00
LESS: Expenses
Structural Engineer’s Fee (Engr. Dexter F. Ramagoza) 6,860.00 TOTAL FUND: Php 91,309.00
DOLLAR DONATIONS FOR THE PARISH CHURCH RENOVATION FUND
HALABASO, Mr. & Mrs. Ferdinand 500.00
JAMES, Mrs. Merlie & LIBED, Mrs. Salome 200.00
ESCAREZ, Mrs. Erlinda (Fr. Tom's aunt)1,000.00
EUGENIO, Ms. Dolly & Ms. Josie; 200.00
VALDOVINO, Mrs. Ofelia 500.00
TABUCBUC, Mr. & Mrs. Maximino 100.00
CRAN, Mrs. Antonina 500.00
BULO, Mr. Edwin 100.00
NEW MARCOS TOWN ASSOCIATION OF HAWAII 1,000.00
RAGUINI, Mr. & Mrs. Rick 20.00
SALVADOR, Mr. & Mrs. Rudy 100.00
SALVADOR, Mr. & Mrs. Cesar 100.00
MIRANDA, Mr. & Mrs. Mario 100.00
SACRO, Mr. & Mrs. Benjamin 500.00
BOLIBOL, Mr. & Mrs. Leonor 50.00
MABALOT, Mr. & Mrs. Antonio 50.00
EUGENIO, Mr. & Mrs. Roger 50.00
ALIBIN, Mr. & Mrs. Julian 50.00
ANDRES, Mr. & Mrs. Rubie 20.00
SHINE, Mr. & Mrs. James Michael 20.00
TOTAL: $5,410.00
Less:
Travel expenses
Bank fees
Tuesday, December 22, 2009
Christmas Caroling
We, through the PPC, PFC, catechists and some of our barangay coordinators, are visiting homes and sing for and with families Christmas carols as we all dispose ourselves in the spirit of the season.
In the same spirit, we are inviting these families and all to share in our project of procuring things needed for our parish church, rectory and office. We set ourselves to this because we believe that the acquisition of these things will pave way for better liturgical celebrations and administration of the rectory and office.
Donations from this caroling will fund such needed purchases.
Parish Activities
Christmas Caroling
TEAM-BUILDING ACTIVITIES
Misa Aguinaldo Coffeetime
Monday, December 14, 2009
Marriage Banns
JOEL SALINAS, son of Delardo Salinas and Magdalena Lagutan of Sarrat, Ilocos Norte, and BHENELYNE ABRIGADO, daughter of Benedicto Abrigado and Helen Bueno of Marcos, Ilocos Norte, civilly married on September 12, 2008, both residents of No. 4, Romblon St., Bago-Bantay, Quezon City, would like to receive the sacrament of marriage on December 26, 2009.
ALLAN BINGAYAN, son of William Bingayan and Letician Bayudan, and resident of Brgy. Escoda, Marcos, Ilocos Norte, would like to marry ROMELYN DULDULAO, daughter of Romulo Duldulao and Aurelia Alba, and resident of Brgy. Tabucbuc, Marcos, Ilocos Norte, on December 28, 2009.
DEXTER RAZA, son Wilson Raza and Luzviminda Agcaoili, and resident of Brgy. Ferdinand, Marcos, Ilocos Norte, would like to marry JESSICA MANUEL, daughter of Mario and Loreta Manuel, and resident of Brgy. Pacifico, Marcos, Ilocos Norte, on JANUARY 14, 2010.
Christmas Message and Greetings
Patpatgek a kakabsat,
Ti kappia ti Apo adda kadakayo!
Mapadayawan ken maragsakanak iti pannakaibaonko nga agserbi kas kura paroko ditoy ilitayo a Marcos. Agyamanak iti Apo iti daytoy napateg a gundaway nga insagutna kaniak. Ammok a kadkadduaennatayo babaen ti grasiana iti panangsurottayo kas maysa a gimong iti dalan ti biag-pammati.
Daytoy ngarud ti umuna a daras nga agkakaddua ken agkaykaysatayo para iti Rambak ti Paskua ken Baro a Tawen. Namnamaek ti panagtitimpuyogtayo nga agsagana ken pannakipasettayo amin kadagiti nadumaduma nga aktibidades tapno nabaknang ti panagrambaktayo, ken agbalin daytoy a tiempo a pakadegdegan ken pagrang-ayan ti biag-pammatitayo kas parokia.
Iti daytoy a Paskua, mapabaro koma kadatay amin ti espiritu ti panagririnnanud ken panagsisinnakit, ta daytoy la ngarud ti anag daytoy a tiempo. Ti Dios, iti panangisakitna kadatayo a managbasol nga annakna, inranudna ni Apo Jesus tapno isalakannatayo. Daytoy koma ngarud met ti agbalin a pakakitaan ti kina-Catolikotayo: Iranudan ti tiempo, talento, pigsa ken kinabaknang ken isakittayo ti parokiatayo ken ti maysa ken maysa gapu ta agkakabsattayo.
Baro a tawen. Panangpabaro. Panangrugi manen. Irubbuattayo nga addaan iti nainget a panagtarigagay a pasantaken pay ti biag-parokia. Pannakapatanor kadagiti nadumaduma a ministries. Pannakapabaro ti Christian Formation Program. Pannakagutigot iti ad-adu pay a kameng ti parokia a makipaset kadagiti aramid-parokia. Pannakapapintas ti simbaantayo ken aglawlawna. Yantangay sagsagaantayo ti GOLDEN JUBILEE ti diocesistayo, dawatek ti alisto a pannakipartisiparyo kadagiti maisayangkatto a panagtitipon kadagiti barbarangay ken sitsitio nga idauloan ti Parish Jubilee Formation Team.
Naragsak a Paskua ken Napnoan Bendision a Baro a Tawen!
Toy agserserbi kadakayo,
Fr. Tom
Hospitality Ministry
Ti Hospitality Ministry ti Parokia ni San Antonio de Padua, iti pannakainspirarna iti ayat ni Jesucristo, tumulong iti panangpasangbay kadagiti amin a sumrek ken makipaset kadagiti aramid a pagdaydayaw iti Dios.
Siasinokami
Parokianonakami ni San Antonio de Padua a nangikumit iti bagimi a mangsarabo ken mangpasangbay iti nainkabsatan a wagas kadagiti amin a sumrek iti balay ti Apo.
Dagiti Aramidmi
Dakami nga agserserbi iti Hospitality Ministry:
· Kablaawanmi dagiti amin a makimisa iti isasangpetda iti simbaan
· Tumulongkami para iti naurnos a panagdaton
· Sisasaganakami a mangipaay iti aniaman a kasapulan dagiti makimisa bayat iti selebrasyon
· Ibunongmi dagiti surat, pakaammo ken dadduma pay
· Siguradoenmi a nadalus ti simbaan kalpasan ti Misa
Kasano a Makapagbalinka a Kameng iti daytoy a Ministry
No mariknam ti awag nga agserbi iti Apo babaen iti panangipaay ti friendly smile ken panangibiag ti welcoming attitude, makipasetka iti daytoy a ministry.
Maidawat kadagiti Hospitality Ministers nga addada koma iti simbaan 30 minutos kasangoanan ti Misa.
Kumpletoen laeng ti form iti daytoy a brochure ken isubmitir iti opisina ti parokia.
Eucharistic Ministry
Ti Eucharistic Ministry ti Parokia ni San Antonio de Padua, iti pannakainspirarna iti ayat ni Jesucristo, tumulong iti padi iti panangipaay iti Nasantoan a Comunion.
Siasinokami
Parokianonakami ni San Antonio de Padua a nangikumit iti bagimi a dummakkel iti pammati babaen iti panagserbimi iti maysa ken maysa ken ni Apo Dios. Maiturong ti puso ken nakemmi iti pannakipaset ken pannakipagrambak iti Liturhiya ti Misa ken iti panagserbi iti lamisaan ti Apo.
Dagiti Aramidmi
Dakami nga agserserbi iti Eucharistic Ministry:
· Isaganami ti credence table kasangoanan ti Misa
· Makipasetkami iti procession iti rugi ti Misa
· Tulonganmi ti Apo Padi a mangipaay ti Nasantoan a Comunion iti uneg ti Misa
· Dalusanmi dagiti sacred vessels kalpasan ti Misa
Kasano a Makapagbalinka a Kameng iti daytoy a Ministry
No addaanka iti natibker a pammati, no ay-ayatem ti Apo ken isakitmo ti parokia, ken no tarigagayam ti agserbi, mabalinka a makipaset iti daytoy a ministry ti parokia.
Maidawat kadagiti Eucharistic Ministers nga addada koma iti simbaan 20 minutos kasangoanan ti Misa.
Maragsakankami nga umawat ken mangpasangbay kadagiti baro a ministros iti gimongtayo.
Kumpletoen laeng ti form iti daytoy a brochure ken isubmitir iti opisina ti parokia. Mabalin iti makiuman iti uray siasinoman kadagiti Eucharistic Ministers ti parokia.


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with idi in ng.
Idiya, Idiya, Idiya, Idiya, Idiya, Idiya, Idiya, Idita, Idisin, Idisin, Idise, Idiroko, Idiroko, Idiroko, Idiroko, Idiroko, Idiroko, Idiri, Idi Osi, Idi Ose, Idiosan, Idi Osan, Idi Orogbo, Idioro, Idioro, Idi Oro, Idi Oro, Idi Oro, Idioro, Idi Ori, Idiori, Idiori, Idiori, Idi Ori, Idiope, Idiomo, Idiom, Idi Ogunsanni, Idiogun, Idiogun, Idiogun, Idiogun, Idiogun, Idi Ogun, Idiogba, Idi Ofe, Idiobi, Idimu, Idim Ndom, Idim Iken, Idim Atan, Idimarun, Idi Mango, Idima, Idiko Ile, Idiko Ago, Idi Iyeye, Idi Iyalode, Idi Itala, Idi Isin, Idi Iroko, Idi Iroko, Idi Iroko, Idi Iroko, Idi Igbo, Idigba Okeata, Idigba, Idifa, Idi Esu, Idi Emi, Idi Emi, Idi Emi, Idi Emi, Idiekebe, Idi Eji, Ididep Usuk, Idibo, Idibo, Idibo, Idi-ayunre, Idiayin, Idiayin, Idi Ayin, Idi Ayin, Idiata, Idiaraba, Idiaraba, Idi Araba, Idiape, Idiapa, Idiapa, Idi Apa, Idi Apa, Idi Apa, Idi Apa, Idi Apa, Idi Apa, Idiamu, Idi Agbon Alagbede, Idi-agbon-agana, Idi Agbon, Idi, Idi, Idi, Idiapa, Idi Ope, Idi Ito, Idi Emi, Idisin, Idiroko, Idiroko, Idiroko, Idipopo, Idioke, Idi Osan, Idiroko, Idiroko, Idiosan, Idirono, Idi Omo, Idiroko, Idiosan, Idimu, Idi-egun, Idita, Idim Ndom, Idi-mango, Idiki, Idiren, Ididigba, Idia, Idiete, Idio, Idinebbon, Idigun, Idi,
ADS


text:
Pintas
Ti pintas (tinawtawagan pay a kas ti kinapintas ket ti maysa a pakailasinan ti maysa atao, ayup, lugar, nanag, wenno panunot a mangited ti panakapuot a panagsanay ti rag-o wenno pannakapnek.[1] Ti pintas ket inad-adal a kas paset ti estetika, sosiolohia, sosial a sikolohia, ken kultura. Ti "umno a pintas" ket maysa nga entidad a sinidsiddaawan, wenno agtagikua kadagiti langa a kaaduan anaigupit iti pintas iti maysa a naisangsangayan a kultura, para iti kinaperpekto.
Ti panakasanay ti "pintas" ket kanayon a mangipanggep ti panangipatarus kadagiti entidad a kas iti natimbengan ken nai-dangngay iti katutubo, a mabalin a mangiturong daytoy kadagiti rikna ti panakaguyugoy ken derrep ti pia. Gaputa daytoy ket maysa a kabukbukodan a panakasanay, daytoy ket kadawyan anaibagbaga a ti "pintas ket adda iti kumitkita."[2]
Adda ti ebidensia a dagiti panagipagarup ti pintas ket ebolusionario a naikeddeng, a ti banbanag, dagiti aspeto ti tao ken dagiti ladawan ti daga a naipanpanunotan anapintas ket kayarigan a mabirukan kadagiti amin a kasasaad a makaited ti napasayaat a panakaungar ti agipagpagarup a henero ti tao.[3][4]
Ti klasiko a Griego a pangnagan para iti "pintas" idi ket ti kάλλoς, kallos, ken ti pangilasin para iti "napintas" idi ket ti kaλός, kalos. Ti Koine a Griego a baliakas para iti napintas idi ket ti ὡpaῖoς, hōraios,[5] ti maysa apanangilasin nga etimolohiko a nagtaud manipud ti balikas a ὥpa, hōra, a kayatna asaoen ket "oras". Iti Koine a Greigo, ti pintas idi ket naitaripnong iti "napanawenan".[6] Isu a, ti naluom a prutas (a napanawenan) ket naipanpanunotan idi a napintas, isu nga ti ubing a balasang nga agparparang a maysa amankman wenno ti manakman a babai nga agparparang a kas ububing ket saan a naipanpanunotan a napintas. Iti Atiko a Griego, ti hōraios ket adu idi ti kayatna saoen, a mairaman ti "kina-agtutubo" ken "pannaka-manakman".[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "pintas, n.". OED Online. Disiembre 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Maala idi Pebrero 11, 2012
- ^ Gary Martin (2007). "Ti pintas ket adda iti kumitkita". The Phrase Finder. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Nobiembre 30, 2007. Naala idi Disiembre 4, 2007.
- ^ Ti Oxford a Manual para iti Estetika
- ^ http://www.ted.com/talks/denis_dutton_a_darwinian_theory_of_beauty.html
- ^ Matthew 23:27, Tigtignay 3:10, Flavius Josephus, 12.65
- ^ a b Euripides, Alcestis 515.
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pintas iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Pintas iti Wikiquote (Ingles)


text:
Tuesday, October 20, 2009
Thursday, October 08, 2009
Apay A Saanko A Sinerraan Ti Ngiwatko?
....OPS!!!
Lumamiis manen ti tiempo ditoy America. Narigaten bassit ti mapan ag"jogging" iti ruar ta mariknan ti kinalamiis ti pul-oy ti angin a dumapris iti pispis. Nag-enrolak ngarud iti maysa a gym ditoy lugar nga ayanko ditoy America.
Pudno a napasamak daytoy ibagak.
Maysa nga aldaw, napanak iti gym tapno mapan ag-exercise. Inusarko ti maysa kadagiti treadmill a naylinia iti maysa a diding ti gym. Maysa a puraw a lalaki iti agus-usar met iti treadmill nga adda iti abayko. Iti sanguananmi, adda nakatalikod a puraw a babai nga agus-usar ti stationary bike.
Bayat ti panagpedpedalna, naypigket dagiti matak ti maka-ay-ayo a panagkinnikinni ti nakabukbukuong nga ubetna. Nadlaw ti kaab-abayko a puraw ti panangtaliawko kaniana. Ngimmato dagiti kidayna sa napamulgat a kasla damdamagenna kaniak no ania ti ibagak kaniana.
Napaisemak.
"Hey," kinunak kaniana iti ababa a timek tapno saan a mangngeg ti babai iti sanguananmi nga agbisbisikleta, "that's a nice piece of ass!"
"Ya," insungbatna met, "my sister has them since she was little..."
"Oh, I'm sorry.." kinunak.
Kineremmannak ti puraw sa immisem ngem nariknak a kasla bimmara ken limmabbasit ti pispisko.
Saturday, February 21, 2009
Maysa a Napintas a Kanta ni Ayat
Adda kabaruanan a kanta nga Ilokano a nangngegko iti You Tube ket nagustuak unay saan laeng a gapu ti napintas a melodiana ngem gapu pay ti napintas a kalidad ti boses ti babae a kimmanta. Susan Cuevas ti naganna. Daytoy man ti kantana.
Saturday, November 22, 2008
Friday, July 04, 2008
Why?
A heart that is not beating
A brain that is not thinking,
Hands that are not moving,
Eyes that are not seeing!
A child’s cold lifeless body immersed
In the amniotic fluid of a crying mother’s womb
Like a naked body curled up in a corner
Of a doorless, windowless room.
Death of an unborn son!
One precious life snuffed out too soon.
Gloomy like a day without a sun,
Dark like a night without a moon.
When you die, does everyone else die with you?
From darkness you come, to darkness you go?
This may be difficult to apprehend
If there's no beginning, why should there be an end?
Wednesday, June 25, 2008
Asi Ken Imbag
Nadiosan nga aramid ti panangipaay ti asi ken imbag iti pada a tao. Ta saan a mabukel ti panagayat iti pada a tao no saan a mapakuyogan daytoy iti asi ken imbag, Kasano man ti kinabassit ti maitedmo iti maysa nga agpalpalama, saanmo a mabayadan ti isem ti panagyaman a makitam iti rupana.
Ti tulong a maited ket saan a marukod iti kinaadu ti tao a tulongan. Ti napateg ket timmulongka.
Uray pay no naggapu-ak iti nakurapay a pamilia, inikkannak ti Dios iti gasat a maka-umay ditoy America. Sakbay ti idadappawko ditoy America, ingkarik iti dua a kabsatko diay Pilipinas a siakto ti manpaadal iti panagkolehio dagiti inunaan nga annakda no makabirokak ti napintas a trabaho ditoy America. Kaasi ni Apo Dios, nakapagturposda iti kina-nursing ket addada metten ditoy America. Ita isudan ti mangpapaadal dagiti naud-udi a kakabsatda.
Gapu iti ayat a napakuyogan iti asi ken imbag, nagbaliw ti kabibiag dagiti tao nga asideg iti biag.
Adtoy man ti maysa a bassit ngem napintas nga istoria a sinurat ni Loren Eisley, maysa nga anthropologist. Pitopulo ti taw-enna idi natay idi Hulio 1977.
One day a man was walking along the beach when he noticed a boy picking something up and gently throwing it into the ocean. Approaching the boy, he asked, “What are you doing?”
The youth replied, “Throwing starfish back into the ocean. The surf is up and the tide is going out. If I don’t throw them back, they’ll die.”
“Son,” the man said, “don’t you realize there are miles and miles of beach and hundreds of starfish? You can’t make a difference!”
After listening politely, the boy bent down, picked up another starfish,
and threw it back into the surf. Then, smiling at the man, he said…”
I made a difference for that one.”
Tuesday, June 10, 2008
Ti Ilalabas Ti Oras
No mapantay’ makimisa iti Domingo, maysa kadagiti makankanta iti misa ket ti “Joyful, Joyful, We Adore Thee”. Daytoy man ti lyrics ti kanta:
Joyful, joyful, we adore thee,
God of glory, Lord of love;
hearts unfold like flowers before thee,
opening to the sun above.
Melt the clouds of sin and sadness;
drive the dark of doubt away.
Giver of immortal gladness,
fill us with the light of day!
All thy works with joy surround thee,
earth and heaven reflect thy rays,
stars and angels sing around thee,
center of unbroken praise.
Field and forest, vale and mountain,
flowery meadow, flashing sea,
chanting bird and flowing fountain,
call us to rejoice in thee.
Thou art giving and forgiving,
ever blessing, ever blest,
well-spring of the joy of living,
ocean depth of happy rest!
Thou our Father, Christ our brother,
all who live in love are thine;
teach us how to love each other,
lift us to the joy divine.
Mortals, join the mighty chorus
which the morning stars began;
love divine is reigning o'er us,
binding all within its span.
Ever singing, march we onward,
victors in the midst of strife;
joyful music leads us sunward,
in the triumph song of life.
Ammoyo kadi a ti nangsurat ti lyrics daytoy a kanta ket maysa a Filipina? Taga-Cagay-an? Agang-angawka kadi, kabsat? Kunayo ngata kaniak!
Of course, I’m kidding! Ti kinapudnona, ti nangsurat ti lyrics daytoy a kanta ket maysa nga Americano. Uray no isuna ket maysa a Presbytarian minister, daytoy kanta a sinuratna- gapu iti kinapintas dagiti balikas a lina-un iti kanta- makankanta daytoy uray pay iti simbaan a Catolico.
Ti nagan daytoy nga Americano ket Henry Van Dyke, nayanak idi 1852, natay idi 1933. Nagbasa iti Princeton University. Nagturpos iti Princeton Theological Seminary idi 1877. Ti panagadalna siguro iti seminario ti nangtulong kaniana ti panangpartuatna dagiti napintas a balikas ti kanta.
Ken kasano a di natadem ti plumana iti panagsuratan ti literatura nga Ingles? Nangisuro gayam isuna (a kas maysa a propesor) ti English Literature iti adu a taw-en iti daytoy met la nga unibersidad a nagturposanna.
Adda maysa a quote a sinuratna a magustuak unay. Quote maypanggep ti oras- ti panaglabas ti oras!
Saanyo kadi a madlaw a no adda ur-urayem a sumangpet, nagbuntog ti panagtaray ti oras?
Ti tao a naykeddeng a mabitay, napardas kadi iti panagtaray ti oras kaniana?
No pimmusay ti maysa a tao nga asideg iti pusom, apay a nagbayag (no saan a nagrigat) a lipaten?
Nagrambakka iti rabii ti kasarmo. Agkakasam-it a musika! Madumaduma a makan para kadagiti adu a bisitam! Pasala ken dadduma pay ditan a makalinglingay iti rabii ti kasarmo! Ngem idi taldiapem ti relom, pumarbangonen! Nariknam kadi a kasla apagbiit laeng ti panagrambakmo?
Daytoy man ti kuna ni Henry Van Dyke-
"Time is too slow for those who wait, too swift for those who fear, too long for those who grieve, too short for those who rejoice, but for those who love, time is eternity."
Iti ma-udi a parte daytoy a quote-na, apay a para kadagiti tao nga agayat, ti oras ket agnanayon (wenno awan ti patinggana)? Ammoyo kadi, kakabsat?


text:
Guglielmo Marconi
Ni Guglielmo Marconi, Umuna a Markes ti Marconi (Italiano: [ɡuʎˈʎɛlmo maɾˈkoːni]; 25 Abril 1874 – 20 Hulio 1937) ket maysa idi nga Italiano nga inbentor ken inhenniero a maipapan ti elektrisidad, ken naam-ammuan para iti pionero nga obrana iti adayo a distansia a transmision ti radio[1] ken para iti panangidur-asna iti linteg ni Marconi ken ti sistema ti telegrapo ti radio. Ni Marconi ket kankanayon a naipammadayawan nga isu ti inbentor ti radio, ken isu ket nakibinningay iti Premio Nobel iti Pisika idi 1909 kenni Karl Ferdinand Braun "iti pannakabigbig kadagiti kontribusionda iti panagpadur-as iti awan barot a telegrapia".[2][3][4] Maysa nga empresario, negosiante, ken pundador idiay Britania idi 1897 iti Kompania Ti Awan Barot a Telegrapia ken Senial (a nagbalin nga iti Marconi Company), Ni Marconi ket nagballigi iti panagaramid ti komersial a panagballigi iti radio babaen ti panagpabaro ken panagpuonan iti obra dagiti dati a nagparnuay ken dagiti pisiko.[5][6] Idi 1924 ti Ari ti Italia ket pinatan-okna ni Marconi a kas Markes.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bondyopadhyay, Prebir K. (1995). "25th European Microwave Conference, 1995": 879. doi:10.1109/EUMA.1995.337090. Di naikaskaso ti
|chapter=(tulong)
- ^ "Guglielmo Marconi: Ti Premio Nobel iti Pisika 1909"
- ^ Bondyopadhyay, P.K. (1998). "Sir J.C. Bose diode detector received Marconi's first transatlantic wireless signal of December 1901 (the 'Italian Navy Coherer' Scandal Revisited)". Proceedings of the IEEE. 86: 259. doi:10.1109/5.658778.
- ^ Roy, Amit (8 Disiembre 2008). "Cambridge 'pioneer' honour for Bose". The Telegraph. Kolkota. Naala idi 10 Hunio 2010.
- ^ Icons of invention: the makers of the modern world from Gutenberg to Gates. ABC-CLIO. Naala idi 7 Agosto 2011.
- ^ Ingenious Ireland: A County-by-County Exploration of the Mysteries and Marvels of the Ingenious Irish. Simon and Schuster. Naala idi 7 Agosto 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Guglielmo Marconi iti Wikimedia Commons
- Unibersidad ti Oxford Tumawtawag ni Marconi
- Papeles ti Kaso ni Marconi
- Ti Kaso Guglielmo Marconi Sino kadi ti pudno nga inbentor ti Radio
- Sino ti nangirugi ti panawen ti elektroniko?
- Premio Nobel: Biograpia ni Guglielmo


text:
Tulbek ti Naragsak a Pamilia
No Kasano a Mapagballigian ti Umuna a Tawen ti Panagasawa
Asawa a lalaki: “Diak ninamnama a nagadu gayam ti nagdumaanmi ken baketko! Kas pagarigan, nasapaak nga agririing, idinto ta isu, naladaw nga agriing. Diak maawatan ti agbaliwbaliw a riknana! Maysa pay—no aglutoak, naglaing a mangkritikar, nangruna no usarek ti punas ti plato a pangpunas iti imak.”
Asawa a babai: “Saan a matagtagari ni lakayko idinto ta nairuamak iti pamiliami a naariwawa aglalo no pannangan. No agluto ni lakayko, maymaysa a punas ti pagpunasna kadagiti plato ken iti imana! Masuronak! Apay a kasta dagiti lallaki? Diak maawatan ida. Kasano koma a makapagballigi ti maysa a pagassawaan?”
NO KAKASKASARYO pay laeng, mapaspasaranyo kadi dagita a problema? Agparang kadi a nakapataud ti asawam kadagiti pagkapuyan ken saan a nasayaat nga ugali nga awan met idi agin-innaremkayo pay? Ania ti aramidem tapno maksayan dagiti “inaldaw a problema a mapaspasaran dagiti naasawaan”?—1 Corinto 7:28, Today’s English Version.
Umuna, saanmo a namnamaen a gapu ta nagkinnarikayo idi nagkasarkayo, agbalinkayon nga eksperto maipapan iti panagasawa. Nalabit a nasigokayo a makilangen idi balasang ken barokayo pay, ket mabalin a napasayaatyo dayta bayat nga agin-innaremkayo. Ngem ita ta agassawakayon, masubok dagita a kinasigo kadagiti baro a pamay-an ken nalabit kasapulan a patanorenyo ti dadduma pay a paglaingan. Agkamalikayto kadi? Sigurado dayta. Kabaelanyo kadi a patanoren dagiti paglaingan a kasapulanyo? Wen!
Ti panagkonsulta kadagiti eksperto ken ti panangyaplikar iti balakadda ti kasayaatan a pamay-an tapno mapasayaat ti aniaman a paglaingan. No maipapan iti panagasawa, ni Jehova a Dios ti kalaingan ken eksperto, yantangay isu Daydiay nangparsua kadatayo ken nangipaay kadatayo iti tarigagay a mangasawa. (Genesis 2:22-24) Kitaenyo no kasano a makatulong ti Biblia tapno mapagballigian dagiti karit ken mapatanoryo dagiti sumaganad a paglaingan a kasapulanyo, ket iti kasta, mataginayon ti nasayaat a relasionyo nga agassawa uray iti labes ti umuna a tawen.
1. SURSURUENYO TI AGKINNONSULTA
Ania dagiti karit?
Ni Keiji, * a taga-Japan, malipatanna no dadduma a maapektaran ni baketna kadagiti pangngeddengna. “Inawatko dagiti imbitasion a diak man la kinonsulta ni baketko,” kunana. “Idi agangay, natakuatak a saan gayam a kombiniente kenkuana dagiti nakitulagak.” Kinuna ni Allen a taga-Australia: “Panagriknak, saanak a malalaki no konsultaek pay laeng ni baketko tunggal agdesisionak.” Karit dayta kenkuana gapu iti pannakapadakkelna. Kasta met laeng ti kasasaad ni Dianne, a taga-Britain. Kinunana: “Nairuamak nga agpabalakad iti kapamiliak. Isu nga idi damo, no agdesisionak, dagiti kapamiliak ti pagkonsultaak imbes a ni lakayko.”
Ania ti solusion?
Laglagipem nga ibilbilang ni Jehova dagiti agassawa kas ‘maymaysa a lasag.’ (Mateo 19:3-6) Iti imatangna, awan sabali a kapatgan a relasion iti nagbabaetan dagiti tattao no di ti relasion dagiti agassawa! Nasken ti nasayaat a komunikasion tapno agtalinaed a nalagda ti singgalut ti agassawa.
Adu ti maadal dagiti agassawa no usigenda ti pamay-an ni Jehova a nakikomunikar ken Abraham. Kas pagarigan, pangngaasim ta basaem ti saritaanda a nailanad iti Genesis 18:17-33. Usigem ti tallo a pamay-an a panangpadayaw ti Dios ken Abraham. (1) Inlawlawag ni Jehova ti panggepna nga aramiden. (2) Nagimdeng bayat nga inlawlawag ni Abraham ti kapanunotanna. (3) Agingga a posible, inkabilangan ni Jehova ti kiddaw ni Abraham. Kasanom a suroten ti ulidan ni Jehova no konsultaem ti asawam?
PADASEM DAYTOY: No kasaritam ti asawam maipapan kadagiti bambanag a makaapektar kenkuana, (1) ilawlawagmo no kasanom a tamingen ti kasasaad, ngem ibagam dayta kas singasing, saan a kas pangngeddeng wenno ultimatum; (2) saludsodem ti kapanunotan ti asawam, ken bigbigem ti kalinteganna a mangyebkas iti panangmatmatna; ken (3) ‘ti kinanainkalintegam maammuan koma’ babaen ti panangikabilangam iti pagayatan ti asawam agingga a posible.—Filipos 4:5.
2. SURSURUEM TI AGBALIN A NATAKTIKA
Ania ti karit?
Depende iti naggapuam a pamilia ken kultura, nalabit nairuamka a mangipapilit iti opinionmo ken amangan no makasair pay. Kas pagarigan, ni Liam a taga-Europa, kinunana: “Nakairuaman idiay ayanmi ti nagubsang a panagsasao. Ti kasta a wagas ti panangyebkasko iti riknak ti masansan a pakasairan ni baketko. Masapul a sursuruek ti agbalin a naalumamay.”
Ania ti solusion?
Dimo ipagarup a kayat ti asawam a makisaritaka kenkuana iti wagas a kas iti nakayugaliam. (Filipos 2:3, 4) Makatulong met kadagiti agdadamo nga agassawa ti balakad ni apostol Pablo iti maysa a misionero. Insuratna: “Ti adipen ti Apo saan a kasapulan a makiapa, no di ket kasapulan nga agbalin a naalumamay.” Iti orihinal a Griego, ti sao a naipatarus a “naalumamay” ket mabalin met nga ipatarus a “nataktika.” (2 Timoteo 2:24) Ti kinataktika isu ti abilidad a mangammo iti kinarikut ti kasasaad ken mangrisut a siaannad iti dayta tapno awan ti masair.
PADASEM DAYTOY: No adda pakasuronam iti asawam, panunotem a ti kasasaom ket saan a ti asawam no di ket maysa a nasayaat a gayyem wenno ti amom. Usarem pay ngata ti isu met laeng a sasao wenno tono ti boses? Kalpasanna, mangpanunotka kadagiti rason no apay a maikari ti asawam iti dakdakkel a panagraem ken kinataktika ngem iti gayyem wenno amom.—Colosas 4:6.
3. SURSURUEM NGA IBAKLAY DAGITI KABBARO NGA AKEMMO
Ania ti karit?
Iti damo, mabalin a saan a nataktika ti panagakem ti asawa a lalaki kas ulo, wenno ti asawa a babai mabalin a saan a nairuam a mangipaay iti singasing iti nataktika a wagas. Kas pagarigan, kinuna ni Antonio a taga-Italia: “No agdesision idi ni tatangko maipapan kadagiti pakaseknan ti pamiliami, pulos a dina konsultaen ni nanangko. Isu nga idi addan asawak, kasla ari ti panangidaulok iti pamiliak idi damo.” Kuna met ni Debbie a taga-Canada: “Kalikagumak a nadalimanek unay ni lakayko. Ngem ad-adda laeng a dinak ikankano gapu iti kinaturayko.”
Ania ti solusion para iti asawa a lalaki?
Para iti dadduma nga assawa a lallaki, ti dinakamat ti Biblia a panagpasakup ti asawa a babai iti lakayna ket awan nakaidumaanna iti panagtulnog ti anak iti nagannakna. (Colosas 3:20; 1 Pedro 3:1) Ngem kunaen ti Biblia a ti asawa a lalaki ket “makitiponto iti asawana, ket dagiti dua maymaysadanton a lasag”; saan a kasta ti kunaen ti Biblia maipapan iti nagannak ken ti anakna. (Mateo 19:5) Ti asawa a babai ket dineskribir ni Jehova kas komplimento wenno kadua ni lakayna. (Genesis 2:18) Saanna a pulos a tinukoy ti anak kas komplimento wenno kadua ti nagannak. Ania ti panagkunam—no ti asawa a lalaki tratuenna ni baketna kas maysa nga ubing, raraemenna kadi ti urnos iti panagasawa?
Kinapudnona, idagdagadag ti Sao ti Dios a tratuem ti asawam a babai iti wagas a kas iti panangtrato ni Jesus iti kongregasion Kristiano. Nalaklaka ti panangibilang kenka ni baketmo kas ulona no (1) saanmo a namnamaen a dagus ken di agkamali iti panangipakitana ti panagpasakupna kenka ken (2) ayatem kas iti bukodmo a bagi, uray no tumaud dagiti parikut.—Efeso 5:25-29.
Ania ti solusion para iti asawa a babai?
Bigbigem a ni lakaymo itan ti ulom a dinutokan ti Dios. (1 Corinto 11:3) Padpadayawam ti Dios no padpadayawam ni lakaymo. No laksidem ti kinaulona, ipakpakitam no ania ti panangmatmatmo saan laeng a ken lakaymo no di ket iti Dios ken kadagiti kalikagumanna.—Colosas 3:18.
No pagsaritaanyo dagiti parikut, sursuruem nga atakaren ti parikut saan ket a ti kababalin ni lakaymo. Kas pagarigan, adda kinaawan hustisia a kayat ni Reyna Ester nga ilinteg ti asawana a ni Ari Asuero. Imbes nga atakarenna a mismo ti asawana, sitataktika nga inyebkasna ti riknana. Immanamong ni lakayna iti singasingna ket idi agangay inaramid ti ari ti umiso. (Ester 7:1-4; 8:3-8) Ad-adda nga ayatennaka ni lakaymo no (1) ipaayam iti tiempo tapno masursurona a naimbag ti baro nga akemna kas ulo ti pamilia ken (2) tratuem a siraraem, uray no makaaramid iti biddut.—Efeso 5:33.
PADASEM DAYTOY: Imbes a pampanunotem dagiti ugali a nasken a balbaliwan ni lakaymo, ilistam dagiti nasken a balbaliwam. Kadagiti assawa a lallaki: No maupay ni baketmo gapu iti wagas a panangitungpal wenno dimo panangitungpal iti kinaulom, saludsodem kenkuana no ania dagiti balbaliwam, sa ilistam ti singasingna. Kadagiti assawa a babbai: No marikna ni lakaymo a saanmo a raraemen, saludsodem kenkuana no ania dagiti balbaliwam, ken ilistam ti singasingna.
Taginayonem a Rasonable Dagiti Inanamaem
Ti panagsursuro a mangtaginayon iti naragsak, balanse a relasion kas agassawa ket umasping iti panagsursuro nga agbisikleta. Namnamaem a matumbaka sagpaminsan bayat a sumaysayaat ti kompiansam nga agbisikleta. Kasta met, rumbeng a namnamaem a makaaramidka kadagiti nakababain a kamali bayat nga umad-adu ti kapadasam kas asawa.
Dimo liplipatan ti agangaw. Ikabilangam a naimbag dagiti pakaseknan ti asawam, ngem sursuruem a katawaan dagiti kamalim. Dimo palabsen dagiti gundaway a mabalinmo a paragsaken ti asawam bayat ti umuna a tawenyo kas agassawa. (Deuteronomio 24:5) Kangrunaan iti amin, agpaiwanwankayo nga agassawa iti Dios. No aramidenyo dayta, tinawen a bumileg ti singgalutyo kas agassawa.
^ par. 9 Nabaliwan ti dadduma a nagan.
ISALUDSODMO ITI BAGIM . . .
- Ti kadi asawak ti kasingedan a pangyeb-ebkasak iti riknak, wenno sabali a tao ti pagkonkonsultaak?
- Iti las-ud ti naglabas a 24 nga oras, ania ti espesipiko nga inaramidko tapno ipakitak nga ay-ayatek ken raraemek ti asawak?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Panangrisut Kadagiti Parikut iti Panagasawayo
Makatulong dagiti prinsipio ti Biblia tapno marisut dagiti problemada iti naayat ken nadayaw a pamay-an. Usigem ti 4 a kangrunaan a pamay-an.
Agpatulong iti Dios Tapno Naragsak ti Panagasawayo
Sumayaat ti relasionyo nga agassawa no isaludsodyo dagitoy.


text:
Leo Tolstoy
Ni Lev Nikolayevich Tolstoy (Ruso: ЛeB HиkoлáeBич ToлcTóй, panangibalikas [lʲev nʲɪkɐˈlaɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj] ( denggen); ammo kadagiti agsasao iti Ingles a kas ni Leo Tolstoy) (Septiembre 9, 1828 – Nobiembre 20, 1910[1]) ket maysa idi a Ruso a mannurat a kaaduan a nagsursurat kadagiti nobelal ken dagiti ababa a sarita. Iti naladaw a kabibiag, isu ket nagsurat pay kadagiti pabuya ken dagiti salaysay. Ti dua a kadayegan nga obrana, ket dagiti nobel ati Gubat ken Kappia ken Anna Karenina, ket nabigbigan a kas ti dua a kalatakan a nobela iti amin a panawen ken ti kapantokan ti realista a piksion. Adu kadagiti nangipanpanunot kenni Tolstoy a maysa kadagiti kalatakan a nobelista ti lubong.[2][3] Ni Tolstoy ket ammo pay para kadagiti komplikado ken pradokso a personalidadna ken para ti nangato a moralistiko ken asetiko a pamanunotan, nga inamponna kalpasan ti moral a didigra ken naikararuan a pannakariing idi panawen ti 1870, a kalpsanna ket nagbalin pay a nalaglagipan a kas maysa a moral nga agpanpanunot ken sosial nga agrepreporma.
Ti literal a panangipatarusna kadagiti etiko a insursuro ni Hesus, a naipatengngaan ti Sermon idiay Bantay, ket nangipuonan kaniana ti naladaw a kabibiagna a nagbalin a maysa a nasged a Kristiano nga anarkista ken anarko-pasipista. Dagiti kapanunotanan iti di naranggas a resistansia, ket naiyebkas kadagiti obra a kas ti Ti Pagarian ti Dios ket Adda Kenka, ket adda dagitoy ti mangliwengliweng nga impakto kadagiti nagitayyekan kadagiti maika-20 a siglo a pigura a kas ni Mohandas Gandhi[4] ken ni Martin Luther King, Jr.[5]
Dagiti linaon
Biag ken pagsapulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tolstoy ket naipasngay idi idiay Yasnaya Polyana, ti asienda ti pamiliana idiay rehion ti Tula iti Russia. Dagiti pamilia a Tolstoy ket nalatak a naamaamuan iti daan a Ruso a nobilidad. Isuna ti maikapat kadagiti lima nga annak ni Konde Nikolai Ilyich Tolstoy, maysa a beterano iti Patriotiko a Gubat iti 1812, ken ni Kondesa Mariya Tolstaya (Volkonskaya). Dagiti nagannak kenni Tolstoy ket pimmusayda idi isu ket ubing pay laeng, isu nga isu ken dagiti kakabsatna ket pinadsakkel dagiti kabagianda. Idi 1844, isuna ket nangrugi a nagadadal iti linteg ken dahgiti oriental a pagsasao idiay Unibersidad ti Kazan. Dagiti nangisursuro kaniana ket ket inbagbagada nga isu a kas "a saan ken dina kinayat ti agadal."[6] Ni Tolstoy ket pinanawanna ti unibersidad iti tengnga dagiti panagadadalna, nagsubli idiay Yasnaya Polyana ken kaaduan a naggigian idiay Moscow ken San Petersburgo. Idi 1851, kalpasan ti pannkaala kadagiti adu nga utan iti panagsugsugal, isuna ken kaduana ti kasatna alalaki ket napanda idiay Kaukaso ken timmiponda iti buyot. Iti daytoy idi a panawen nga isu ket nangrugrugi a nagsursurat.
Ti panagbalbaliwna manipud ti maysa a di nasayaat a panagbibiag ken priblihio ti kagimongana a mannurat iti di naranggas ken espiritual nga anarkista kadagiti naud-udi nga aldawna ket inyeg babaen dagiti panagpadpadasna iti buyot ken dagiti pay dua a panagbanbaniagana iti lawlaw ti Europa idi 1857 ken 1860–61. Dagiti dadduma pay a simmurot iti daytoy a dalan ket ni Alexander Herzen, Mikhail Bakunin, ken ni Peter Kropotkin. Idi las-ud ti panagbisitana idi 1857, ni Tolstoy ket nakasaksi idi ti publiko a panagpapatay idiay Paris, ti maysa a traumatiko a padas a mangmarka ti kamin a kabibiagna. Iti panagsursurat ti iti gayyemna a ni Vasily Botkin: "Ti kinapudno ket ti Estado ket maysa a kumplot a nadaremdem a saan laeng a managal ti gundaway, ngem iti amin ket padaksenna dagiti umilina ... Isunga, Saanakton nga agserbi ti aniaman a gibierno iti aniaman a lugar."[7]
Ti Europeano a panagbanniagana idi 1860–61 ket nangsukog ti politikal ken literario a panagbalbaliw idi naamammuanna ni Victor Hugo, a dinaydayaw ni Tolstoy dagiti literario a kalaingna kalpasan ti pannakabasan ti kalkalpas a Les Miserables ni Hugo. Ti panagipada ti nobela ni Hugo ken ti Gubat ken Kappia ni Tolstoy ket mangipakpakita ti impluensia iti pannakaibagbaga kadagiti gubat a senariona. Ti politikal a pilosopia ni Tolstoy ket naimpluensiaan pay idi Marso 1861 a panagbisitana ti Pranses nga anarkista a ni Pierre-Joseph Proudhon, nga isu idi ket agnanaed a naipatalaw iti sabali a nagan idiay Bruselas. No maisinsina manipdi ti panagrepasona ti masakbayan a pannakaipablaak ti, La Guerre et la Paix (Gubat ken Kappia iti Pranses), a ti titulona ket binulod ni Tolstoy para iti maestra obrana, dagitoy dua a lallaki ket nagsinsinnaritada iti edukasion, a kas ti insursurat ni Tolstoy kadagiti edukasional a kuadernona: "No malaglagipko daytoy a pakisinnarita kenni Proudhon, daytoy ket mangipakita a, iti personal a panagpadasko, isu laeng ti tao a nakaaw-awat ti kinapangruna ti ken ti pagmalditan iti panawen tayo."
Naregreggetan iti kinagagar, ni Tolstoy ket nagsubli idiay Yasnaya Polyana ken nangbagon kadagiti sangapulo ket tallo nga eskuela para kadagiti annak ti adipenna, iti nakaibatayan kadagiti pamunganayan ni Tolstoy a nailawlawag iti bukodna a salaysay idi 1862 "Ti Eskuela idiay Yasnaya Polyana".[8] Dagiti panagsubsubok ti edukasion ni Tolstoy ket ken saan a nagpaut, gapu ti panariribok babaen ti Tsarista a sekreto a polis. Nupay kastar, a kas maysa a dagus a kasaruno ti Summerhill nga Eskuela ni A. S. Neill, thi eskuela idiay Yasnaya Polyana[9] ket mabalin a mangikeddeng a mangtunton daytoy nga isu ti immuna a kas pagarigan iti maysa a nalawag a teoria iti demokratiko nga edukasion.
Personal a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 23 Septiembre 1862, ket inasawana ni Sophia Andreevna Behrs, nga isu idi ket 16 a tawtawen nga ububing kanaian ken ti maysa nga anak a babai ti mangngagas iti korte. Tinawtawagan isuna iti Sonya, ti naiyababa iti Ruso iti Sofya, babaen ti pamiliana ken dagiti gayyemna.[10] Add dagiti tallopulo ket tallo nga annakda[11]:
- Konde Sergei Lvovich Tolstoy (10 Hulio 1863-23 Disiembre 1947)
- Kondesa Tatyana Lvovna Tolstaya (4 Oktubre 1864-21 Septiembre 1950), asawa ni Mikhail Sergeevich Sukhotin
- Konde Ilya Lvovich Tolstoy (22 Mayo 1866-11 Disiembre 1933), mannurat
- Konde Lev Lvovich Tolstoy (1 Hunio 1869-18 Oktubre 1945),mannurat ken eskultor
- Kondesa Maria Lvovna Tolstaya (1871-1906), asawa ni Nikolai Leonidovich Obolensky
- Konde Peter Lvovich Tolstoy (1872-1873), pimmusay idi maladaga
- Konde Nikolai Lvovich Tolstoy (1874-1875), pimmusay idi maladaga
- Kondesa Varvara Lvovna Tolstaya (1875-1875), pimmusay idi maladaga
- Konde Andrei Lvovich Tolstoy (1877-1916), nagserbi iti Ruso-Hapon a Gubat
- Konde Michael Lvovich Tolstoy (1879-1944)
- Konde Alexei Lvovich Tolstoy (1881-1886)
- Kondesa Alexandra Lvovna Tolstaya (18 Hulio 1884-26 Septiembre 1979)
- Konde Ivan Lvovich Tolstoy (1888-1895)
Ti pannakiasawa ket namarkaan idi ununana babaen ti seksual a regget ken derrep a di managrikna idi ni Tolstoy, idi rabii a masakbayan ti pannagkallaysana, intedna ti diariona a nangisalsalaysay kadagiti seksual a napalabasna ken iti kinapudno a ti maysa nga aadipenna idiay asiendana ket nangipasnagay iti maysa nga anakana a lalaki.[10] Urayno isu daytoy, ti nasapa a biagda a nagassawa ket naragsak ken nangpalubos kenni Tolstoy ti kawayaan a nagsurat ti Gubat ken Kappia ken ti Anna Karenina a ni Sonya ti nagtigtignay a kas ti sekretariana, nangipaspasingked a nagbasbasa ken nangimaton ti pinasia.[10] Nupay kasta, ti kinaudi a kimmadduanda a panagbiag a kas inpalpalawag babaen ni A. N. Wilson ket maysa kadagiti kaladingitan iti literario a pakasaritaan. Ti relasion ni Tolstoy iti asawana ket nadadael kadagidi pammatina ket immad-adu a nagbalbalin a radikal. Daytoy ti nagpabalin kaniana a nanglikud kadagiti tinawtawid ken nasapulanna a kabaknang, a mairaman ti panangitalikudanna kadagiti karbengan ti kopia dagiti nasapsapa nga obrana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daan nga Estilo a petsa Agosto 28, 1828 – Nobiembre 7, 1910.
- ^ "Ni Tolstoy ti klatakan a mannurat iti amin a panawen?". The Guardian. Londres. Enero 6, 2010.
- ^ "Sophia Tolstoy: Ti Biograpia". CSMonitor.com. 2010-05-04. Naala idi 2012-03-14.
- ^ Martin E. Hellman, Labanam a kas saan a Diablo iti Lubong nga Awan Ranggas (Arun Gandhi ed.), M.K. Gandhi nga Instituto, 1994, naala idi Disiembre 14, 2006
- ^ King, Jr., Martin Luther; Clayborne Carson (2005). Dagiti Pappapel ni Martin Luther King, Jr., Tomo V: Pangrugian ti Baro a Dekada, Enero 1959 – Disiembre 1960. Unibersidad ti California a Pagmalditan. p. 149, 269, 248. ISBN 0-520-24239-4.
- ^ "Sabanas ti Datos ti Mannurat, Macmillan Readers" (PDF). Macmillan Publishers Limited. Naala idi Oktubre 22, 2010.
- ^ A. N. Wilson, Tolstoy (1988), p. 146
- ^ Tolstoy, Lev N.; Leo Wiener, agipatpatarus ken editor (1904). Ti Eskula idiay Yasnaya Polyana – Dagiti Kompleto nga Obra ni Konde Tolstoy: Dagiti Pangiyadal nga Artikulo. Linen-Measurer, Tomo IV. Dana Estes & Company. p. 227.
- ^ Wilson, A.N. (2001). Tolstoy. Norton, W. W. & Company, Inc. p. xxi. ISBN 0-393-32122-3.
- ^ a b c Susan Jacoby, "Ti Asawa ti maysa a Henio" (Abril 19, 1981) The New York Times
- ^ Feuer,Kathryn B. Ni Tolstoy ken ti Taudan ti Gubnat ken Kappia, Unibersidad ti Cornell a Pagmalditan, 1996, ISBN 0-8014-1902-6
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Craraft, James. Two Shining Souls: Jane Addams, Leo Tolstoy, and the Quest for Global Peace (Lanham: Lexington, 2012).179 pp.
- Trotsky’s 1908 tribute to Leo Tolstoy Published by the International Committee of the Fourth International (ICFI).
- The Life of Tolstoy: Later years by Aylmer Maude, Dodd, Mead and Company, 1911 at Google Books
- Why We Fail as Christians by Robert Hunter, The Macmillan Company, 1919 at Wikiquotes
- Why we fail as Christians by Robert Hunter, The Macmillan Company, 1919 at Google Books
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Leo Tolstoy iti Wikimedia Commons
- Dagiti mgangeg a libro ti publiko a dominio manipud tiLibriVox
- Obra ni Leo Tolstoy iti Proyekto Gutenberg
- Dagiti obra babaen ni Leo Tolstoy iti Internet Archive
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Leo Tolstoy kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)
- Proyekto iti online (readingtolstoy.ru) tapno agpartuat ti nawaya a dihital a bersion dagiti 90 a tomo dagiti obra ni Tolstoy
- Leo Tolstoy iti Internet Movie Database


text:
Pagidulinan ti datos ti kompiuter
Ti pagidulinan ti datos ti kompiuter Ingles: Computer data storage, masansan a tinawtawagan ti pagidulinan wenno memoria, ket ti teknolohia a buklen dagiti komponente ti kompiuter ken ti mausar a panagrekord a midia tapno matalinaay ti dihital a datos. Daytoy ti bugas nga annong ken ti kammasapulan a komponente dagiti kompiuter.
Kangrunaan a pagidulinan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kangrunaan a pagidulinan (iti Ingles: Primary Storage) wenno akin-uneg a memoria (iti Ingles: Internal memory), ket ti laeng dagus a maserrekan ti CPU. Ti CPU ket agtultuloy a mangbasa kadagiti instruksion a naidulin idiay ken itungpalna no nasken. Ti ania man a datos nga aktibo a mapatpataray ket maidulin pay idiay iti agpapada a wadan.


text: Ti puro a balitok ket adda ti nasileng a duyaw a maris ken ti nasileng a tinawtawid a naipanunotan a napintas, ken makataripatu a saan a malati iti angin wenno danum. Ti panakakemiko, ti balitok ket maysa a panaglasat a metal ken maysa a grupo 11 nga elemento. Daytoy ket maysa kadagiti saan a nalaka nga agreaktibo a kimiko nga elemento a natangken babaen ti kadagiti pagalagadan a kasasaad. Isu a daytoy a metal ket kadawyan arumsua iti nawaya nga elemental (patneng) a porma, a kas dagiti tapi wenno bukbukel kadagiti bato, kadagiti urat ken kadagiti alubial a deposito. Dagiti saan a kadawyan, daytoy ket rumsua kadagiti mineral a kas ti balitok a kompuesto, a kadawyan kadagiti telurio.


text:
Hangul
Ti Hangul[nb 1] (Koreano: 한글 [haːn.ɡɯl] ( denggen); naisurat a kas ti Han-geul idiay Abagatan a Korea), ket naamammoan pay a kas ti Chosŏn'gŭl (조선글) idiay Amianan a Korea, ket isu ti patneng nga abesedario ti pagsasao a Koreano. Daytoy ket napartuat idi las-ud ti Joseon a Dinastia idi 1443, ken isu pay laeng ti opisial nga abesedario ti Korea.
Ti Hangul ket maysa nga agpayso nga abesedario nga addaan kadagiti 24 a konsonante ken bokal a letletra. Nupay kasta, imbes a maisursurat nga agsasaruno a kas ti Latin nga abesedario, dagiti letra ti Hangul ket naigrupoda kadagiti kuadro, a kas ti 한 han, a ti tunggal maysa ket maisurat ti maysa a silaba. Urayno ti silaba a 한 han ket kasla agmaymaysa a karakter, daytoy ket buklen ti tallo a letra: ㅎ h, ㅏ a, ken ㄴ n. Ti tunggal maysa a silabiko a kuadro ket buklen ti dua aginggana ti lima a letra, a mairaman ti saan a basbassit ngem maysa konsonante ken maysa a bokal . Dagitoy a kuadro ket maurnosda iti horisontal manipud ti kanigid nga agpakanawan wenno agtakder manipud ti baba. Dagiti bilang ti mabalin a kudaro ket 11,172, ngem adda dagiti basbassit a mabalin a silaba iti Koreano, ken saan nga amin a mabalin a silaba ket rumsua. Para iti maysa a ponolohiko a panagipalpalawag, kitaen ti Koreano ponolohia.
Dagiti linaon
Nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Opisial a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan a Korea[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti moderno a nagan a Hangul (한글) ket inaramid idi babaen ni Ju Sigyeong idi 1912. Han (한) a kayatna sawen ket "nalatak" iti duog a Koreano, bayat a ti geul (글) ket isu ti patneng a Koreano a balikas para iti "sinuratan". Ti Han ket mabalin pay a maawatan a kas ti Sino-Koreano a balikas ti 韓 "Koreano", tapno ti nagan ket mabalin a mabasa a kas "Koreano a sinuratan" ken kas pay ti "nalatak a sinuratan".[1]Ti 한글 ket binalbalikas iti [hanɡɯl] ken daytoyen ket naromanisado kadagiti sumaganad a pamay-an:
- Hangeul wenno han-geul iti Nabaliwan a Romanisasion iti Koreano, nga isu ti inus-usar ti gobierno ti Abagatan a Korea kadagiti amin a pablaak ti Ingles ken agpagparegget para kadagiti amin a pamay-an.
- Han'gŭl iti McCune–Reischauer a sistema. No mausar a kasla Inggles a balikas, daytoy ket maipapaay nga awan kadagiti diakritiko: Ti hangul, ket kaykanayon a naipaddel a letra a kas Hangul. Kastoy ti agparparang kadagiti kaaduan a diksionario ti Ingles.
- Hankul iti Yale a Romanisasion, ti sistema a maisingasing para kadagiti teknikal a lingnguistiko a panagadal.
Amianan a Korea[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Amianan a Korea ket kinaykayatna a tawtawgan daytoy ti Chosŏn'gŭl (조선글; [tɕosʌnɡɯl]) para kadagiti rason a mainaig kadagiti nadumaduma a nagnagan iti Korea wenno uri kŭlcha (우리 글자; "dagiti karaktertayo")[2] a kas ti maysa a panangiyebkas ti [[nasionalismo ti Koreano nga etniko].
Kasisigud a nagan ti Hunminjeongeum[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti kasisigud a nagan idi ket ti Hunminjeongeum (훈민정음; 訓民正音; kitaen ti pakasaritaan). Gapu kadagiti saan a panagkayat kadagiti nagan a Hangeul, Chosŏn'gŭl, ken urigeul (우리글) (kitaen dita baba) babaen [[dagiti Koreano idiay Tsina], ti saan a nadayeg nga ababa a porma ti jeongeum ket mabalin a mausar a kas maysa nga awan panirigan a nagan kadagiti sumagmamano nga internasional a kontesto.
Dadduma pay a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi nasapa a maikaduapulo a siglo, ti Hangul idi ket naindakdaksan a kas nagubsang babaen dagiti literato a napilpili a nagkaykayat ti tradisional a hanja a sistema ti panagsurat.[3] Inik-ikkanda ti nagnagan a kas:
- Achimgeul (아침글 "ti panagsurat a mabalin nga adalen ti maysa a bigat")[4]
- Gugmun (Hangul: 국문, hanja: 國文 "nailian a sinuratan")
- Eonmun (Hangul: 언문, hanja: 諺文 "bernakular a sinuratan")[3]
- Amgeul (암글 "women's script"; naisurat pay iti Amkeul 암클).[3] Am (암) ket ti maysa a pasaruno a mangipakpakita ti maysa a pangnagan ket para iti babai
- Ahaetgeul wenno Ahaegeul (아햇글 wenno 아해글 "sinuratan ti ubbing")
Nupay kasta, dagitoy a nagnagan ket duogen tattan, gaputa ti panag-usar ti hanja iti panagsurat ket nagbalinen a manmano idiay Abagatan a Korea ken kompleto a naikkaten idiay Amianan a Korea.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hangul ket inwarragawag idi babaen ni Sejong ti Natan-ok, ti maikapat nga ari ti Joseon a Dinastia. Ti Salas dagiti Mainugot (Jiphyeonjeon, 집현전) ket kankanayon a naipammadayawan para iti obra.[5]
Ti gandat ket nalpas idi kaladawan ti Disiembre 1443 wenno Enero 1444, ken naipalplawagan idi 1446 iti maysa a dokumento a natituluan iti Hunmin Jeongeum ("Dagiti Husto nga Uni para iti Edukasion ken ti Tattao"), nga isu pay daytoy ti nakanaganan ti abesedario.[3] Ti petsa a pannkaipablaak ti Hunmin Jeong-eum, ket Oktubre 9, ket nagbalin a ti Aldaw ti Hangul idiay Abagatan a Korea. Ti kapadana daytoy idiay Amianan a Korea, ket ti Aldaw ti Chosongul, iti Enero 15.
Dagiti nadumaduma panagipagpagarup a maipanggep ti pamay-an a pannakapartuat ket naipaiddan babaen ti pannakaduktal idi 1940 iti 1446 Hunmin Jeong-eum Haerye ("Hunmin Jeong-eum Panangipalpalawag ken dagiti Kas Pagarigan"). Daytoy a dokumento ket nangipalpalawag ti daremdem dagiti konsonante a letra segun dagiti artikulatorio a ponetiko ken dagiti bokal a letra segun dagiti pamunganayan iti yin ken yang ken tunos ti bokal.
Iti panangipalplawag ti kammasapulan para iti baro a sinuratan, ni Ari Sejong ket nangipalpalawag a ti pagsasao a Koreano ket naibatay idi ti sabali manipud ti Insik; ti panagusar kadagiti Insik a karakter (a naam-ammuan iti hanja) iti panagsurat ket narigat para kadagiti kadawyan a tao a dagiti laeng pribilihio nga aristokrato (yangban, 양반), a kadawyan a lallaki, ti mabalin a nalaing nga agbasa ken agsurat. Ti kaaduan kadagiti Koreano idi ket saan a makabasa wenno makasurat sakbay ti pannakaaramid ti Hangul.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lee & Ramsey 2000, p. 13
- ^ Young-Key 1997, p. 2
- ^ a b c d "5. Nadumaduma aNagnagan para iti Hangeul". Ti Nailian nga Akademia ti Pagsasao a Koreano. Enero 2004. Naala idi 2008-05-19.
- ^ Choi Seung-un; Structures et particularités de la langue coréenne
- ^ "2. Ti Paammo iti Pannakaaramid iti Hangeul". Ti Nailian nga Akademia ti Pagsasao a Koreano. Enero 2004. Naala idi 2008-05-19.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chang, Suk-jin (1996). "Scripts and Sounds". Korean. Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. ISBN 1-55619-728-4. (Volume 4 of the London Oriental and African Language Library).
- Hannas, William C (1997). Asia's Orthographic Dilemma. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1892-X.
- Young-Key, Kim-Renaud, ed. (1997). The Korean Alphabet: Its History and Structure. University of Hawai`i Press. ISBN 978-0-8248-1723-7.
- Lee, Iksop; Ramsey, Samuel Robert (2000). The Korean Language. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-9130-0.
- "Hangeul Matchumbeop". The Ministry of Education of South Korea. 1988.
- Sampson, Geoffrey (1990). Writing Systems. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-1756-4.
- Silva, David J. (2002). "Western attitudes toward the Korean language: An Overview of Late Nineteenth and Early Twentieth-Century Mission Literature" (PDF). Korean Studies. 26 (2): 270–286. doi:10.1353/ks.2004.0013.
- Sohn, Ho-Min (2001). The Korean Language. Cambridge Language Surveys. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36943-5.
- Song, Jae Jung (2005). The Korean Language: Structure, Use and Context. Routledge. ISBN 978-0-203-39082-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Hangul iti Wikimedia Commons


text:
UTC−06:00
Ti UTC−06:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 6 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Idiay Amianan nga Amerika, daytoy ket napalpalaiiw iti Sona ti Oras ti Sentral iti las-ud ti pagalagadan nga oras, ken iti Sona ti Oras ti Bantay kadagiti las-ud ti sabali a 8 a bulan (kitaen ti Oras a panagin-inut ti lawag). Adda met dagiti nadumaduma a pagilian ti Latin nga Amerika ken dagiti bassit pay a lugar nga agus-usar iti daytoy iti amin a paset ti tawen.
Dagiti linaon
- 1 Pagalagadan nga Oras ti Sentral (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 2 Oras ti Aldaw ti Bantay (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)
- 4 Pagalagadan nga Oras ti (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)
- 5 Kitaen pay
Pagalagadan nga Oras ti Sentral (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti CST ket pagalagadan nga oras iti maika-6 a sona ti oras ti laud ti Greenwich, a naikeddeng iti maika-90 a meridiano; naus-usar daytoy idiay Amianan nga Amerika kadagiti dadduma a paset ti Kanada, Mehiko ken Estados Unidos.[1]
Oras ti Aldaw ti Bantay (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Tengnga nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
Day a Pasipiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Saskatchewan (malaksid tiLloydminster ken ti nakapalikmut a lugar)
Pagalagadan nga Oras ti (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oras a panagin-inut ti lawag
- Oras idiay Kanada
- Oras idiay Mehiko
- Oras idiay Estados Unidos
- Oras idiay Chile


text:
Podgorica
Ti Podgorica (/ˈpɒdɡəriːtsə/ POD-gorr-ee-tsə;[2] Montenegrino/Serbio: Podgorica / Пoдropицa [pǒdgoritsa], lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Montenegro.
Ti nasayaat a puesto ti Podgorica idiay pagsasabtan ti karayan Ribnica ken Morača ken ti puntos a pagsasabtan iti nalames a Tanap ti Zeta ken Ginget ti Bjelopavlići ket nakaawawis iti panagtaeng. Ti siudad ket asideg kadagiti sentro ti ski idiay amianan ken dagiti pagliwliwaan ti igid ti baybay idiay Baybay Adriatiko.
Ti maysa a senso idi 2011 ket nangikabil ti populasion ti siudad iti 150,977. Ti Podgorica a munisipalidad ket aglaon ti 10.4% iti teritorio ti Montenegro ken 29.9% ti populasionna. Isu daytoy ti administratibo a sentro iti Montenegro ken isu pay ti ekonomiko, kultura ken edukasion a sentro ti daytoy a pagilian.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayatna a sawen ti nagan a Podgorica ket "sirok ti Gorica" iti Pagsasao a Montenegrino. Ti Gorica (kmaipatarus ti "bassit a turod" wenno pantok) isu daytoy ti nagan ti naabbongan ti sipres a turod a pakatanawan ti sentro ti siudad.
Iti tallo a kilometro (1.9 milia) iti amianan a laud ti Podgorica ket naisanglad dagiti nadadael a tidda iti Doclea, ti maysa nga ili nga ammo dagiti Grieo, sakbayan ti Romano ken Roman a paset ti panawen. Ti Romano nga Emperador a ni Diocletian ket naggapu iti daytoy a rehion. Kadagiti sumagad a siglo, Dagiti Romano ket "nagpasayaatda" ti nagan iti Dioclea, a nagkamalida a nangipagarup a ti "i" ket napukawen iti panangisao. Ti "Duklja" ket isu ti kinaudii (Eslabo) a bersion ti balikas.
Idi nabangon daytoy (sakbay ti maika-11 a siglo), ti ili ket tinawtawagan a kas ti Birziminium. Idi Tengnga a Panawen, daytoy ket ammo a kas ti Ribnica (panangibalikas [rîbnitsa]). Ti nagan a Podgorica ket naususaren manipud idi 1326. Manipud idi 1946 aginggana idi 1992, ti siudad idi ket nanaganan ti Titograd ([tîtoɡraːd]) a naipammadayaw kenni Josip Broz Tito, ti dati a Presidente iti Yugoslavia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Montenegrinoa senso ti 2011". Monstat. 2011.
- ^ Wells, John C. Longman a Diksionario ti panagibalikas. Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8118-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Podgorica iti Wikimedia Commons