text:
Charles Darwin
Ni Charles Robert Darwin, FRS (12 Pebrero 1809 – 19 Abril 1882) ket maysa idi nga Inggles a naturalista.[I] Isu ti nangibangon nga amin a sebbangan iti biag ket nagtaud iti napalpalabas a panawen manipud kadagiti sapasap a puonan,[1] ken nangipaltiing ti sientipiko a teoria a daytoy a panagsangsanga a tabas iti itutubo ket nagbanagan kadagiti yaaddang a tinawtawagna a masna a panagpili.[2]
Ni Darwin ket nagipablaak iti daytoy a teoria nga adda iti di-masungat nga ebidensia para iti ebolusion iti 1859 a librona nga Iti Punganay dagiti Sebbangan, a nakadaer iti sientipiko a panakailikudan dagiti nasapsapa konsepto iti [panagbarbaro dagiti sebbangan]].[3][4] Babaen idi 1870 ti sientipiko a komunidad ken kaaduan iti sapasap a publiko ket nagawaten ti ebolusion a kas maysa a kinapudno. Nupay kasta, adu dagiti kumaykayat kadagiti kasalisala panangilawlawag ken saan nga inggana idi rimsua iti moderno nga ebolusionario a sintesis manipud idi 1930s aginggana idi 1950 a kaaduan ti naparang-ay a konsenso a no ania ti masna a panagpili ti kangrunaan a mekanismo ti ebolusion.[5][6] Iti nabaliwan a porma, ti sientipiko a naiduktalan ni Darwin ket isu ti nagtipon kadagiti teoria dagiti siensia iti biag, a nagipalpalawag ti panagdumaduma iti biag.[7][8]
Ti nasap a panakainteresado ni Darwin katutubo ket nagiturong kaniana ti panagliwayna ti mediko nga edukasion idiay Unibersidad iti Edinburgh; embes ket, timmulong a nagtaluntun dagiti marino nga inbertibrado. Ti panagadalna idiay Unibersidad iti Cambridge ket nagparegta kaniana iti panagayatna para iti masna a siensia.[9] Ti bukodna a panaglayag iti lima a tawen idiay Plantilia:HMS ket nagipatakder kaniana a kas maysa a nalatak a heologo a dagiti pinalpaliiwna ken teoriana ket nagsuporta kadagiti unipormista a kapanunutan a ni Charles Lyell, ken ti panakaipablaak dagiti warnakan iti panaglayagna ket nagpalatak kanianan a kas maysa a nadayag a mannurat.[10]
Nariribukan babaen ti panakaiwarwaras dagiti kaatapana biag ken dagiti inurnongna a posil iti panaglayagna, ni Darwin ket nangrugi kadagiti naisalaysayan a panagtaluntun ken idi 1838 isu ket nangbukel ti teoriana iti masna a panagpili.[11] Uray no idi ket pinakitungtungaana iti daytoy a kapanunutanna kadagiti nadumaduma a naturalista, isu ket makasapul ti nawatiwat a tiempo a pangsukisok ken ti umuna a nasken ket ti obrana iti heolohiko.[12] Isu ket nagsursurat ti teoriana idi 1858 idi nagpatulod ni Alfred Russel Wallace ti maysa a salaysay a nagipalpalawag iti maysa a kapada a kapanunutan, a daytoy ti nangisingdat ti nasaup a panangipablaak dagitoy dua a teorada.[13] Ti obra ni Darwin ket nangipatakder ti ebulosionario a nagtaudan nga adda ti panagbalbaliw a daytoy ti naipangpangruna a sientipiko a panagilawlawag iti panakaidumaduma iti katutubo.[5] Idi 1871 sinukimatna ti ebolusion ti nagtagitaoan ken seksual a panagpili idiay Ti Nagtaudan iti Tao, ken Panagpili a Minaig iti Sekso, a sinaruno babaen ti Ti Panagisao dagiti Rikna ti Tao ken dagiti Ayup. Dagiti panagsukisokna dagiti mula ket naipablaak kadagiti serie iti liblibro, ken ti naudi a librona, ket sinukimatna dagiti alinta ken dagiti pagangayanda iti daga.[14]
Iti panak-pammadayaw ni Darwin a kas maysa a nalatak a sientista, isu ket napammadayawan babaen ti maysa a nangruna a panakaitabon a seremonia idiay Westminster Abbey, nga isu ket naitabon idiay asideg ni John Herschel ken Isaac Newton.[15] Ni Darwin nailawlawagan a kas maysa kadagiti kaimpluensian a a piguro iti pakasaritaan iti nagtagitaoan.[16][17]
Kabibiag[urnosen | urnosen ti taudan]
Kinaubing ken edukasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Charles Robert Darwin ket naipansgay idiay Shrewsbury, Shropshire, Inglatera idi 12 Pebrero 1809 idiay pagtaengan ti pamiliana, a ti Mount.[18] Isu ket ti maikalima kadagiti innem nga agkakabsat it nabaknang a doktor ken agibubos a ni Robert Darwin, ken Susannah Darwin (née Wedgwood). Isu ket apoko ni Erasmus Darwin iti bangir ti amana, ken ni Josiah Wedgwood iti bangir ti inana. Dagitoy dua apamilia ket Unitariano, nupay dagit Wedgwoods ket umamaponda ti Anglikanismo. Ni Robert Darwin, isu ket maysa a naulimek a nawaya nga agpannanunot, pinabiniaganna ti maladaga a Charles idiay Anglikano a Simbaan, ngem ni Charles ken dagiti kabsatna ket simmursurotda kenni inada idiay Unitario. Ti agtawen ti walo a Charles already ket nakaraman para iti masna apakasaritaan ken panagumnong idi simrek iti aldaw a panagadal nga inpatpaturong babaen ti managsersermon kaniana idi 1817. Iti dayta a Hulio, ti inana ket pimmusay. Manipud idi Septiembre 1818 simmurot kenni manonna a ni Erasmus a nagadal idiay asideg nga Angliano Shrewsbury nga Eskuelaa kas maysa a agkasera.[19]
Idi kalgaw ti 1825 ket nagbalin a kas maysa a kabarbaro a doktor, a timultulong iti amana a amangagas kadagiti napanglaw idiay Shropshire, sakbay a napan idiay Unibersidad iti Edinburgh nga Eskuela ti Medisina a kaduana ti kabsatna nga Erasmus idi Oktubre 1825. Nkitana adagit lektura ket nanumo ken ti siruhia ket makatuok, gapu ti daytoy saanna nga inkaskaso ti panagadalna. Isu ket nagadal ti taksidermia manipud kenni John Edmonstone, ti maysa a nawayaan a tagabu a kimmuyog kenni Charles Waterton idiay selba ti Abagatan nga Amerika, ken kanayon a nakitugtgaw iti daytoy a "makaay-ayot ken nsaririt a lakay".[20]
Iti maikadua atawen ni Darwin, simrek iti Pliniana a Kagimongan, ti maysa nga estudiante a grupo ti masna apakasaritaan a dagiti sinupiat ket naiwalang iti radikall a materialismo. Isu ket timmulong kenni Robert Edmond Grant kadagit panagsuksukisok iti anatomia ken siklo iti biag kadagiti marino nga inbertebrado idiay Firth iti Forth, ken idi 27 Marso 1827 ket nagrepresenta idiay Pliniana iti bukodna a panakaduktal a dagiti nangisit nga espora a mabirukan iti kontsa ti tirem ket itlog iti pagi a alimatek. Iti maysa nga aldaw, ni Grant ket kinayawna ti ebolusionario a kapanunutan ni Lamarck .Ni Darwin ket nasiddaaw, ngem kabasbasana laeng ti ti kapada a kanunutan ni apongna a ni Erasmus ken isu ket saan latta nga interasado.[21] Ni Darwin naumuma babaen ti kurso ti masna a pakasaritaan ni Robert Jameson a nangsakop ti heolohia a mairaman ti panagsuppiat a nagbaetan ti Neptunismo ken Plutonismo. Isu ket nagadal ti panakaidasig iti mulmula, ken timmulong iti obra kadagiti panagumnong idiay Museo ti Unubersidad, maysa kadagiti kadakkelan a Museo idiay Europa iti dayta a panawen.[22]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Coyne, Jerry A. (2009). No apay a ti Ebolusion ket Agpayso. Viking. pp. 8–11. ISBN 978-0-670-02053-9.
- ^ Larson 2004, pp. 79–111
- ^ Coyne, Jerry A. (2009). No apay a ti Ebolusion ket Agpayso. Oxford: Unibersidad ti Oxford University a Pagmalditan. p. 17. ISBN 0-19-923084-6. "Iti Ti Punganay, ni Darwin nagited ti sabali a hipotesis pra iti panagrangrang-ay, panagdumaduma, ken daremdem iti biag. Kaaduan iti dayta a libro ket agirepresenta ti ebidensia a daytoy ket saan laeng nga agsuporta iti ebolusion ngem daytoy ket agsuppiat pay iti panagparpartuat. Iti panawen ni Darwin, dagiti ebidensia kadagiti teoriana ket di-masungat ngem saan a kompleto a nakeddeng."
- ^ Glass, Bentley (1959). Dagiti sinaruno ni Darwin. Baltimore, MD: Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. iv. ISBN 0-8018-0222-9. "Tipanagilawlawag ni Darwin let maysa a nadaeg a sintesis iti ebidensia...maysa a sintesis...a di-masungat a panakaregta ken maawawatan"
- ^ a b van Wyhe 2008
- ^ Bowler 2003, pp. 178–179, 338, 347
- ^ Dagiti Kompleto nga Obra ni Darwin iti Online – Biograpia. darwin-online.org.uk. Naala idi 2006-12-15
Dobzhansky 1973
- ^ A kas maysa a Darwiniano nge eskolar ni Joseph Carroll iti Unibersidad iti Missouri–Est. Ni Louis ket nangikabil idiay pangyunana iti moderno a panakaimaldit manen iti obra ni Darwin: "Ti Punganay dagiti Sebbangan ket adda dagiti naipangpangruna a panakaitunton panangkaskaso tayo. Daytoy ket maysa kadagiti dua wenno tallo a kanngrunaan nga obbra iti amin a panawen kadagiti obobra a maipammakasapulan ken agnanayon a mangbalbaliw ti panakita tayo iti lubong...Daytoy ket naipagrinnason iti naipakamaysa a nainget a panakaitunos ngem daytoy pay ket nasayaat a naibitla, naikammapanunutan a maipalpalawagan, ken retotika a di-masunagt." Carroll, Joseph, ed. (2003). Iit punganay dagiti sebbangan babaen itimasna a panagpili. Peterborough, Ontario: Broadview. p. 15. ISBN 1-55111-337-6.
- ^ Leff 2000, About Charles Darwin
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 210, 284–285
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 263–274
- ^ van Wyhe 2007, pp. 184, 187
- ^ Beddall, B. G. (1968). "Wallace, Darwin, and the Theory of Natural Selection" (PDF). Journal of the History of Biology 1 (2): 261–323. doi:10.1007/BF00351923.
- ^ Freeman 1977
- ^ Leff 2000, Panakaitabon niDarwin
- ^ "Naipangpangruna a langa: Darwin 200". New Scientist. Naala idi 2 Abril 2011.
- ^ Hart, Michael H. (2000). The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History. New York: Citadel. ISBN 0-89104-175-3.
- ^ John H. Wahlert (11 Hunio 2001). "The Mount House, Shrewsbury, Inglatera (Charles Darwin)". Darwin ken Darwinism. Kolehio ti Baruch. Naala idi 26 Nobiembre 2008.
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 12–15
Darwin 1958, pp. 21–25
- ^ Darwin 1958, pp. 47–51
- ^ Browne 1995, pp. 72–88
- ^ Desmond & Moore 1991, pp. 42–43


c: text/html

text:
BAGUIO CITY - Stranded ti adu a biaheros gapu iti landslide iti nagbaetan ti Sinto ken Mt. Data idiay Bauko, Mt. Province a napasamak agarup alas 8:30 idi rabii.
Sigun kenni Bauko Councilor Ricy Samidan, iti umuna a gundaway ket napasamak ti nalawa a panagreggaay ti daga iti nasao a paset, no sadino, nasurok dua pulo a metro ti nagaburan a paset ti national highway.
Innayonna a mangnamnama dagitoy nga awan ti nagaburan a lugan ken magmagna a tao kabayatan ti pangreggaay gapu ta adayo met daytoy iti kabalbalayan.
Patien ti konsehal a posible nga epekto ti limmukay a daga ti nangitunda iti nasao a panagreggaay gapu iti mapaspasaran ti porbinsia a naangep a panawen, ken ti panagarbis.
Iti agdama ket manarimaan ti clearing operation ti nasao a paset ti kalsada..
Maipalagip a dumanon iti tallo, agingga iti uppat nga oras ti biahe manipud siudad ti Baguio nga agingga iti nasao a probinsia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Recorded by
Peter Isotalo.
Pronunciation of a
voiced alveolar affricate, [ʣ] between two [a]s.
[ʣa aʣa]
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 21:47, 29 Nobiembre 2012 2.3 s (27 KB) Peter Isotalo revert back to 2005 recording; same sound, clearer pronunciation, better quality (and affricates are not "simultaneous")
20:08, 21 Hulio 2012 1.6 s (20 KB) Adamsa123 better quality
10:06, 27 Mayo 2012 1.6 s (52 KB) Adamsa123 Pronounced correctly and more simultaneously
14:13, 8 Enero 2006 2.3 s (27 KB) Peter Isotalo Panagusar iti papeles
Awan ti pampanid a nakasilpo iti daytoy a papeles.
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay als.wikipedia.org
Panagusar idiay ar.wikipedia.org
Panagusar idiay bn.wikipedia.org
Panagusar idiay br.wikipedia.org
Panagusar idiay cs.wikipedia.org
Panagusar idiay da.wikipedia.org
Panagusar idiay de.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikibooks.org
Panagusar idiay en.wikiversity.org
Panagusar idiay en.wiktionary.org
Panagusar idiay es.wikipedia.org
Panagusar idiay es.wikibooks.org
Panagusar idiay fr.wikipedia.org
Panagusar idiay gv.wikipedia.org
Panagusar idiay he.wikipedia.org
Panagusar idiay hu.wikipedia.org
Panagusar idiay id.wikipedia.org
Panagusar idiay it.wikipedia.org
Panagusar idiay ja.wikipedia.org
Panagusar idiay kn.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wikipedia.org
Panagusar idiay lv.wikipedia.org
Panagusar idiay ms.wikipedia.org
Panagusar idiay nl.wikipedia.org
Panagusar idiay pfl.wikipedia.org
Kitaen
ti adu pay a global a panagusar iti daytoy a papeles.
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Agtaltalinaed iti kustodiya ti San Fernando City Police Station ti 14-anyos a barito kalpasan a nakemmeg daytoy iti maikadua a gundaway iti naisayangkat a buy bust operation idiay Brgy. Sevilla ditoy siudad.
Maipalagip nga idi bulan ti Hulyo ket immunan a naarestar ti nasao nga ubing kalpasan a nakumpiskar manipud kenkuana ti pito a sachet ti marijuana nga iserrekna koma iti uneg ti pagadalan.
Iti impormasyon nga impatulod ti San Fernando City PNP iti Bombo Radyo, naamuan nga arestado ti high school student iti buy bust operation ken naala manipud kenkuana ti uppat a sachet ti marijuana, P200 a buy bust money, ken maysa a cell phone.
Madama ita a nakadetine ti barito bayat a nainget ti imbestigasyon dagiti otoridad tapno maamuan no pagtataudan ti suplay daytoy iti marijuana.


text: Mabuhay Singers - O Naraniag a Bulan LyricsO naraniag a bulanUn-unnoyko indengamDayta naslag a silawmoDika kad ipaidamO naraniag a bulanSangsangitko indengamToy nasipnget a lubongkoInka kad silawanTapno diak mayyaw-awanNo inka nanglipatenKarim kaniak nagibusenSamsam-itek ni patayO bulan ket aklunemNanglaylay ti ayatkoInka kadin palasbangenUn-unnoyko, darasem nga ikeddengNo inka nanglipatenKarim kaniak naumagenSamsam-itek ni patayO bulan ket aklunemNanglaylay ti ayatkoInka kadin palasbangenUn-unnoyko, darasem nga ikeddengUn-unnoyko, darasem nga ikeddeng


text:
Espesial nga Okasion
Report ti Tinawen a Miting—Oktubre 2014
Daytoy a nagpateg a tinawen a miting ket panangselebrar iti maika-100 nga anibersario ti panagturay ti Pagarian.
Panagturpos ti Maika-137 a Klase ti Watchtower Bible School of Gilead
Napalagipan dagiti timmabuno nga agtalinaed a napakumbaba ken agtultuloy nga ipapusoda ti pampanunot ni Jehova.
Dagiti Saksi iti Russia ken Ukraine, Pinaregta ti Bagi a Manarawidwid
Dagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova binisitada ti Russia ken Ukraine tapno pabilgenda dagiti Saksi nga apektado iti riribuk iti politika.
Panagturpos ti Maika-134 a Klase ti Gilead
—“Tuladenyo ti Pammatida”
Nagturpos dagiti estudiante ti Watchtower Bible School of Gilead idi Marso 9, 2013. Naipakaammo iti programa ti nagsayaat a naaramidan ti eskuelaan sipud idi nangrugi dayta 70 a tawenen ti napalabas.
Ti Panagturpos ti Maika-136 a Klase ti Watchtower Bible School of Gilead
Pinaregta dagiti instruktor ken dadduma nga ispiker dagiti estudiante a patanorenda ti kababalin ni Jesus. Natagiragsak dagiti immatendar dagiti interbiu ken pannakaiyakto manen kadagiti kapadasan dagiti estudiante iti panangasaba.
Webcast a Naipabuya iti Lubong
Kasano a natabunuan ti nasurok a 1.4 a milion a tattao iti 31 a dagdaga daytoy nga espesial unay a programa?
Report ti Tinawen a Miting
—Oktubre 2013
Tinagiragsak dagiti timmabuno a nasurok a 1.4 a milion iti 31 a pagilian daytoy a naisangsangayan nga okasion a nangitampok iti pannakairuar ti rebisado a New World Translation of the Holy Scriptures iti Ingles.
Panagturpos ti Maika-135 a Klase ti Watchtower Bible School of Gilead
Nasurok a 10,000 ti dimmar-ay iti daytoy naragsak a naespirituan nga okasion idi Septiembre 14, 2013. Ammuem dagiti tampok ti programa.


text:
Amanita
Addaan 600 a sebbang iti genus nga Amanita, maysa iti kasabidongan nga familia ti uong. 95% kadagiti matmatay gapuanan iti pinnakasabidong ti uong ket aggapu iti Amanita, ket 50% kadagitoy ket aggapu iti kallugong ti natay. Iti kapigsaan nga gita wenno toxin iti Amanita ket ti alpha-amanitin.
Adu met nga klase iti naikuyog ti Amanita nga mabalin a makan. Iti dadduma nga cultura, dagiti dakdakkel nga sebbang ti Amanita it mailaklako. Kas parigan ket iti Amanita zambiana idiay tengnga ti Africa, A. basii idiay Mexico, A. caesarea diay Europa ken A. chepangiana idiay Abagatan-Daya ti Asia. Iti dadduma nga uong ket mausar a pangmaris iti sawsaw ken dagiti lutuen, kas iti nalabasit a A. jacksonii, uong manipud iti laud ti Canada agingga laud ti Mexico.
Pagarigan:
- Amanita citrina - sinan-kallugong ti natay
- Amanita fulva - grisette (mabalin a makan)
- Amanita muscaria - uong ti ngilaw
- Amanita pantherina - uong ti panther
- Amanita phalloides - kallugong ti natay
- Amanita porphyria
- Amanita virosa - naranggas nga anghel (daytoy nga nagan ket mausar pay iti Amanita bisporigera, Amanita ocreata ken Amanita verna)


text:
Tattao nga Espaniol
Ti termino a tattao nga Espaniol, wenno Kastila (Espaniol: los españoles) ket adda ti dua a naisangsangayan a kayatna a saoen: Iti tinawtawid, daytoy ket mangipakat kadagiti patneng a tattao iti aniaman a paset ti España. Ngem iti kinaudi, daytoy ket nagbalin payen a adda ti maysa alegado a kayatna a saoen, a mangtudtudo kadagiti tattao nga agtengtengngel ti Espaniol a panakaumili.
Iti kaunegan ti España adda dagiti adu a bilang dagiti nationalismo ken rehionalismo, a maniballatek ti narikut a pakasaritaan ti daytoy pagilian. Ti opisial a pagsasao ti España ket ti Espaniol (naamammoan pay a kas ti Kastellano), a paagalagadan apagsasao a naibatay iti medeibal a dialekto dagiti Kastellano iti amianan a tenganga nga España. Adda dagiti nadumaduma a sapasap a rehional a pagsasao a naisasao. A malaksid ti Basko, dagiti pagsasao a patneng iti España ket dagiti Romanse a pagsasao.
Adda dagiti adu a populasion iti ruar ti España nga adda ti kaputotan nga immalis manipud idiay España; a kaaduan anaisangsangayan idiay Latin nga Amerika.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Castro, Americo. Willard F. King kenSelma Margaretten, trans. Dagiti Kastila: Pangiyuna kadagiti Pakasaritaanda. Berkeley, California: Unibersida ti California a Pagmalditan, 1980. ISBN 0-520-04177-1.
- Chapman, Robert. Rumrumsua a Kinarikut: Ti Kinaudi a Sakbayan aPakasaritaan iti Abagatan-Daya nga España, Iberia, ken ti Laud a Mediteraneo. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1990. ISBN 0-521-23207-4.
- Goodwin, Godfrey. Islamiko nga España. San Francisco: Chronicle Books, 1990. ISBN 0-87701-692-5.
- Harrison, Richard. España itiParbangon ti Pakasaritaan: dagiti Iberio, dagiti Penisio, ken dagiti Griego. New York: Thames & Hudson, 1988. ISBN 0-500-02111-2.
- James, Edward (ed.). Bisigoda nga Esña: Dagiti Baro nga Arngian. Oxford: Clarendon a Pagmalditan, 1980. ISBN 0-19-822543-1.
- Thomas, Hugh. Ti Tagabo a Komersio: TiPakasaritaan iti Atlantiko aKomersio ti Tagabu 1440–1870. Londres: Picador, 1997. ISBN 0-330-35437-X.


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Arigna a naupay ita dagiti dadduma a Pinoy workers idiay pagilian nga Israel gapu iti naminsan manen a panag-collapse ti ceasefire iti nasao a pagilian.
Immuna iti daytoy, dumanon iti nasurok 30 a rocket ti impatayab ti Hamas militants idiay Israel iti laksid ti naiatungpal nga extended ceasefire, banang a pinagibalsan met ti Jerusalem.
Segun ken ni Jean Lopez-Manongdo, saandan a makaturturog gapu iti awan-sardayna a panagpatayab iti raketa manipud iti agsinnumbangir a benneg.
Dinakamatna pay nga agarup tunggal uppat a minutos ket mangmangngegda ti panagbettak ken sirena kadagiti kalsada.
Kabayatanna, masasair metten ti rikna dagiti kaaduan a Pilipino nga asideg iti Gaza strip gapu iti kinatangken ti ulo dagiti rebelde ken saanda a panangkanunong iti katulagan.
Nupay naruamdan iti riribuk ket inwaragawag ni Monina Avraham a nabannogdan a kanayon lattan nga aglemmeng kadagiti bomb shelter tunggal adda ti panagbomba.
Agduadua met dagiti kaaduan a taga-Israel no sadino ti pagtataudan ti suplay ti Hamas militants gapu ta arigna a saanda a maib-ibusan iti armas.
Maipalagip nga idi kalman laeng ket nangrugi ti extended ceasefire iti nagbaetan ti dua a benneg bayat a mapagsasaritaan nga agbalin koman a permanente daytoy iti nagbaetan dagiti dua a pagilian.


text:
Es-estado ti Papa
Ti Es-estado ti Papa, Estado ti Papa, the (Es)-Estado ti Simbaan, ti Pintipikado nga Es-estado, ti Eklesiatiko nga Es-estado, wenno ti Romano nga Es-estado (Italiano: Stato Pontificio, ken ti pay Stato della Chiesa, Stati della Chiesa, Stati Pontifici, ken Stato Ecclesiastico; Latin: Status Pontificius, wenno Dicio Pontificia)[1] ket dagitoy idi ti nangruna a naipakasaritaan nga es-estado ti Italia manipud idi agarup a maika-6 a siglo aginggana idi naipagkaykaysa ti Italiano a peninsula idi 1861 babaen ti Pagarian ti Piamonte-Sardinia.
Ti Es-estado ti Papa ket buklen idi dagiti teritorio nga adda ti dagus a nawaya apanagturay ti kinapapa, ken idi katurayanna ket sinakupna dagiti kaaduan a moderno a rehion ti Italia ti Romagna, Marche, Umbria ken Lazio. Ti agturturay a bileg ken kadawyan a nakunkuna ti temporal a bileg iti Papa, a kas iti saan a ti bukodna nga eklesiatiko a primasia.
Ti adadu ngem maysa nga Es-estadoo ti Papa ket isu ti kinaykayat; ti agmaymaysa nga Estado ti Papa (kapadpadana daytoy nga husto gaputa daytoy idi ket saan a kas maysa a personal a panagkaykaysa) ken maipangggepen a maus-usar (kadawyan nga adda dagiti babassit a letra) para iti moderno nga Estado ti Siudad ti Batikano, ti maysa nga enklabe iti kaunegan ti nailian a kapitolio ti Italia, a Roma. Ti Siudad ti Batikano ket nabangon idi 1929, a daytoy manen ket nangpalubos ti Santa Sede kadagiti politiko a pagimbagan ti teritorial a kinaturay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "States of the Church". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.
- Chambers, D.S. 2006. Dagiti Papa, Kardinal ken Gubat: TI Milisia a Simbaan iti Renasimiento ken Nasapa a Moderno nga Europa. I.B. Taurus. ISBN 1-84511-178-8.
- De Cesare, Raffaele (1909). Dagiti naudi nga Aldaw ti Roma a Papa. Londres: Archibald Constable & Co.
- Luther, Martin (1521). Passional Christi und Antichristi. Naimaldit manen iti W.H.T. Dau (1921). Idiay Tribunal ni Caesar: Bulbulong manipud ti Sarita ti Biag ni Luther. St. Louis: Concordia. (Google Books)
Pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mitchell, S.A. (1840). Heograpiko a panagbasbasa ni Mitchell. Thomas, Cowperthwait & Co. p. 368.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sensilio ti Es-estado ti Papa
- WorldStatesmen: Italia
- WHKMLA Naipakasaritaan nga atlas: dagiti panid ti nadumaduma a silpo kadagiti mapa/nga aglaon ti Italia
Nagsasabtan: 42°49′16″N 12°36′10″E / 42.82111°N 12.60278°E


text:
Dagiti Tagalog ket ti kadakkelan nga etniko a grupo iti Pilipinas. Ti nagan a "Tagalog" ket nagtaud iti balikas a taga-ilog a kayatna a sawen "tattao a taga-karayan."
Dagiti met laeng Tagalog ti kasaknapan iti Pilipinas, isuda ti mayoridad kadagiti probinsia ti Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, ken Rizal. Adu met ti populasion ti Tagalog kadagiti probisia ti Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Oriental Mindoro, ken ti Metro Manila. Ti mabigbig nga orihinal a taeng wenno lugar dagiti Tagalog ket ti probinsia ti Batangas.


text:
Pagsasao a Filipino
Ti Pagsasao a Filipino (sigud a maawagan iti Pilipino) ket ti nailian a pagsasao ken maysa kadagiti ofisial a pagsasao ti Pilipinas (kaduana ti Ingles a nailungalong iti Batay-linteg iti Pilipinas iti 1987. Ti Filipino, a maysa kameng dagiti Austronesiano a pagsasao, ti pagaladagan a pagsasao iti Tagalog. Masansan a "Filipino" ti mayawag a nagan ti amin kadagiti agduduma a pagsasao iti Pilipinas.
Nabangon ti National Language Institute idi Nobiembre 13, 1937, ket napili ti pagsasao a Tagalog kas pagbatayan ti maysa a baro a nailian a pagsasao. Idi 1961, naawagan daytoy a pagsasao iti Pilipino, sa idi nabaliwan iti Filipino iti Batay-linteg iti Pilipinas iti 1972.


text:
Sasao a Bikol
Ti Bikol wenno Bicolano ket maysa a pagsasao a maar-aramat iti Penisula ti Bicol iti isla ti Luzon iti Pilipinas.
Kaidasigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bicolano ket nabennebenneg iti tallo a grupo: Aplaya a Bikol, Kaunegan a Bikol, ken Pandan Bikol.
Aplaya[urnosen | urnosen ti taudan]
- Naga
- Agta (Isarog)
- Agta (Mt. Iraya)
- Central Bicolano / Bicolano (Naga)
- Virac
- Bicolano (Abagatan a Catanduanes)
Kaunegan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agta (Mt. Iraga)
- Buhi-Daraga
- Bicolano (Albay)
- Iriga
- Bicolano (Iriga) / Rinconada Bicolano
Pandan (Catanduanes)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bicolano (Amianan a Catanduanes)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Senso iti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangakabbalayan a Populasion babaen ti Etnisidad, Sekso ken Rehion: 2000


text:
Beijing
Ti Beijing ( /beɪˈdʒɪŋ/; Insík: 北京; pinyin: Běijīng, [peɪ˨˩ t͡ɕiŋ˥]), sigud idi a romanisado kas ti Peking ( /piːˈkɪŋ/ wenno /peɪˈkɪŋ/), ket isu ti kapitolio iti Republika dagiti Tattao iti Tsina ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a siudad iti lubong, nga adda populasionna iti 19,612,368 manipud idi 2010. Ti metropolis, a mabirukan idiay akin-amianan a Tsina, ket tinurayan ti maysa a dagus a natenggel a munisipalidad babaen ti nailian a gobierno, nga adda dagiti 14 nga urbano ken suburbo a distrito kendua nga away a kondado.[4] Ti munisipalidad ti Beijing ket napalikmutan babaen ti Probinsia ti Hebei a malaksid ti kaarruba a Munisipalidad ti Tianjin iti abagatan a daya.[5]
Ti Beijing ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad ti Tsina babaen ti urbano a populasion kalpasan ti Shanghai ken isu daytoy ti politikal, kultural, ken pagadalan a sentro,[6] ken pagtaengan dagiti kuartel kadagiti kaaduan a kadakkelan a tagikua ti estado a kompania ti Tsina. Ti Beijing ket maysa a kangrunaan a sentro ti pagluganan iti nailian a kalsada, napardas a dalanan, perokaril ken pagsasabtan ti napardas a perokaril. Ti Internasional nga Eropuerto ti Kapitolio ti Beijing ket isu ti maikadua a kasingarngaran iti lubong babaen ti kaadu ti pasahero.
Bassit laeng kadagiti siudad iti lubong a nabayagen a nagbalinen a sentro ti politika ken kultural a sentro iti nalawa unay kalugaran.[7] Ti Beijing ket maysa kadagiti Nalatak nga Uppat a Taga-ugma a Kapitolio iti Tsína. Kadagiti napalabas a siglo daytoyen ti puso ti pakasaritaan iti Tsina,[8] ken narigat ti makabiruk kadagiti pasdek idiay Beijing iti aniaman nga edad nga awan ti napateg bassit a nailian a pakasaritaana.[7] Daytoy a siudad ket nalatak kadagiti bukodna a nasanikua a palasio, templo, ken dagiti dadakkel a bato a diding ken ruangan.[9] Dagiti arte a gamengna ken dagiti unibersidad ket nabayagen a sentro iti kultura ken arte idiay Tsína.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pannakabingbingay dagiti ili". ti Opisial a Sapot ti Pagsaadan ti Gobierno ti Beijing. Naala idi 22 Hulio 2009.
- ^ "Communiqué iti Nailian nga Opisina dagiti Estadistika iti Republika dagiti Tattao iti Tsina kadagiti kangrunaan a bilang ti 2010 a Senso ti Populasion". Nailian nga Opisina dagiti Estadistika iti Tsina.
- ^ "2011年北京人均可支配收入3.29万 实际增长7.2%". People.com.cn. 20 Enero 2012. Naala idi 22 Pebrero 2012.
- ^ Dagiti bilang ket naibatay kadagiti 2006 nga estadistika a naipablaak idi 2007 a Nailian nga Estadistika a Libro ti Tawen iti Tsina ken magun-od iti online diay 2006年中国乡村人口数 中国人口与发展研究中心. Naala idi 21 Abril 2009.
- ^ "Kangrunaan a Pakaammo". Munisipal nga Opisina dagiti Estadistika ti Beijing. Naala idi 9 Pebrero 2008.
- ^ "Beijing". Ti Ensiklopedia ti Columbia (Maika-6 nga ed.). 2008.
- ^ a b "Beijing". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Naala idi 3 Agosto 2008.
- ^ "Peking (Beijing)". Encyclopædia Britannica 25 (Maika-15 nga edision, Macropædia nga ed.). p. 468.
- ^ a b "Beijing". World Book Encyclopedia. 2008. Naala idi 7 Agosto 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Beijing idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Beijing manipud idiay Wikivoyage


text:
Daan a Lubong
Ti Daan a Lubong ket buklen ti Aprika, Europa, ken Asia, ken kolektibo a naikeddeng a kas paset ti lubong nga ammo dagiti Europeano, Aprikano ken dagiti Taga-Asia sakbay ti pannakaiyammo ti Europeano iti Kaamerikaan.[1] Daytoy ket naus-usar iti kontesto iti, ken maigiddiat iti, Baro a Lubong (a buklen ti Amianan ken Abagatan nga Amerika[2] ken ti Oceania).
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kontesto iti arkeolohia ken ti pakasaritaan ti lubong, ti termino a "Daan a Lubong" ket mangiraman kadagiti paset ti lubong nga ddaan idi iti (saan a dagus) kultural a pannakaiyammo manipud ti Panawen ti Bronse ken dagiti simmaruno, ken nagresultaan iti maipada a panagdur-as kadagiti nasapa a sibilisasion, ken kaaduan kadagiti kalalainganna a sona iti agarup a baetan dagiti paralelo ti maika-45 ken maika-25, iti lugar ti Mediteraneo, Mesopotamia, Persiano a banak, India ken Tsina. Dagitoy a rehion ken naisilpoda idi babaen ti Kalsada Seda iti dalan ti panagtagilako, ken addaan dagitoy ti nalawag a panawen ti Panawe ti Landok kalpasan ti Panawen ti Bronse. Kadagiti kultural a termino, ti Panawen ti Landok ket kinuyog idi ti makunkuna a Panawen ti Aksis, a mangibagbaga kadagiti panagdur-as iti kultura, pilosopia ken relihion a kanungpalan a nakaiturongan iti irurumsua ti historikal nga Akinlaud (Helenismo, "klasikal"), Akindaya (Soroastrianismo ken Abrahamiko) ken ti Adayo a Daya iti (Hinduismo, Budismo, Konpusianismo, Taoismo) a lubong ti kultura.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti konsepto dagiti tallo a kontinente iti Daan a Lubong, babaen ti Asia, Aprika, Europa ket mabalin pay a masurotan iti klasiko a kina-ugma. Dagiti pagbeddenganda ken inpalawag babaen ni Ptolomeo ken dagiti dadduma pay a heograpo iti kina-ugma ket naawisda kadagiti igid ti karayan ti Nilo ken Don. Daytoy a panangipalawag ket nagtultuloy nga impluensial kadagiti amin a paset ti Tengnga a Panpanawen (kitaen ti mapa ti T ken O) ken ti Nasapa a moderno a paset ti panawen.
Sabali a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nangruna a daga ti Apro-Eurasia (malaksid dagiti isla a kas ti Isla ti Britaniko, Hapon, Sri Lanka, Madagascar ken ti Purpuro ti Malay) ket naibagbaga idin a kas ti Isla ti Lubong. (Ti termino ket mabalin nga inaramid babaen ni Apo Halford John Mackinder iti The Geographical Pivot of History.[3])
Ti rehion ti Daan a Lubong ket maipada iti Midgard iti Sasao a Hermaniko, a naipadaya a kas ti Tengnga a daga kadagiti pantasia a sinursurat ni J. R. R. Tolkien.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Definition of Old World". Oxford Dictionaries. Oxford University Press. Naala idi 2 Abril 2013.
- ^ "New world - definition". Merriam-Webster Dictionary. Naala idi 2 Abril 2013.
- ^ Kitaen ti Francis P. Sempa, Mackinder's World


text:
Richard Mentor Johnson
Ni Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 wenno 1781[a] – Nobiembre 19, 1850) ket isu idi ti maikasiam a Bise Presidente iti Estados Unidos, a naserbi iti administrasion ni Martin Van Buren (1837–1841). Is-isu laeng ti bise presidente a binutusan ti Senado ti Estados Unidos babaen dagiti urnong ti Maikasangapulo ket dua a Panagpasayaat. Ni Johnson ket inrepresentana pay ti Kentucky idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Senado ken nangrugi ken lineppasna ti karrerna ti politiko idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Kentucky.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Richard Johnson idiay Wikimedia Commons


text:
Oklahoma City
Ti Oklahoma City ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Estado ti Oklahoma. Isu pay daytoy ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Oklahoma,[1] ti siudad ket nairanggo a kas ti maika-27 iti populasion kadagiti siudad idiay Estados Unidos. Dimmakkel met ti populasionna kalpasan ti senso idi 2010, ken addaan daytoy ti nakarkulo nga immadu a populasioniti 610,613 manipud idi Hulio 2013.[2] Manipud idi 2013, ti Metropolitano a lugar ti Oklahoma ket addaan iti populasion iti 1,319,677,[3] ken ti Naitiptipon nga Estadistikal a Lugar ti Oklahoma City-Shawnee ket addaan iti populasion iti 1,390,835 nga agnanaed,[3] ken mangaramid daytoy a kas ti kadakkelan a metropolitano a lugar ti Oklahoma. Dagiti patingga ti siudad ti Oklahoma City ket gumay-at kadagiti kondado ti Canadian, Cleveland, ken Pottawatomie ngem kaaduan kadagitoy ket iti ruar ti bugas ti lugar ti Kondado ti Oklahoma ket suburbo owenno away. Ti siudad ket mairanggo a kas ti maika-8 a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos babaen ti kadakkel ti daga.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Find a County". National Association of Counties. Naala idi 2011-06-07.
- ^ "Population Estimates". United States Census Bureau. Naala idi 2014-08-29.
- ^ a b "Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas" ([HTML). 2013 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. Agosto 29, 2014. Naala idi Agosto 29, 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Oklahoma City, Oklahoma idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Oklahoma City manipud idiay Wikivoyage


text:
Sinukatan a mainaig iti "Washington, D.C."
Daytoy ket listaan dagiti kaudian a sinukatan kadagiti pampanid a nakasilpo manipud iti naisangayan a panid (wenno kadagiti kameng ti maysa a nainaganan a kategoria). Dagiti panid iti listaan ti bambantayam ket dagiti napuskol.
7 Abril 2015
- (dip | hist) . . Tennessee; 08:21 . . (-2) . . CommonsDelinker (Tungtungan | aramid) (Sinukatan ni CommonsDelinker ti Image:Tennessee-StateSeal.svg iti Image:Seal_of_Tennessee.svg, ti intedna a rason ket: File renamed: standardizing.)


text:
SUHETO ITI AKKUB
Kasano a Nangrugi ti Biag?
Ania ti piliem a mangkompleto iti sumaganad?
TI BIAG KET RESULTA TI ․․․․․.
EBOLUSION
PANAMARSUA
NALABIT ipapan ti dadduma nga “ebolusion” ti pilien ti maysa a nalaing iti siensia idinto ta “panamarsua” ti sungbat ti maysa a relihioso.
Ngem saan a kanayon a kasta.
Kinapudnona, adu nga edukado a tattao, a pakairamanan ti dadduma a sientista, ti mangkueskuestionar iti kinaumiso ti teoria ti ebolusion.
Usigem ni Gerard a propesor ti entomology (siensia iti panangadal kadagiti insekto) a nasuruan iti ebolusion idi ages-eskuela iti kolehio. “No adda eksamen,” kunana, “ti isungbatko ket dagiti sungbat a kayat dagiti propesor—ngem diak mamati kadagita.”
Apay nga uray ti dadduma a nalaing iti siensia ket marigatan a mangakseptar a timmaud ti biag babaen iti ebolusion? Tapno masungbatan dayta, usigem ti dua a saludsod a mangrirriribuk iti adu nga agsuksukisok: (1) Kasano a nangrugi ti biag? ken (2) Kasano a timmanor ti sibibiag a bambanag?


text:
Kategoria:Dagiti pagsasao babaen ti pagilian
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan ti sumaganad a 33 a subkatkategoria, manipud ti 33 a dagup.
+
- Dagiti pagsasao ti Asia (4 K)
- Dagiti pagsasao ti Oceania (1 K)
A
- Dagiti pagsasao ti Alemania (2 K)
- Dagiti pagsasao ti Angola (1 K)
B
- Dagiti pagsasao ti Belhika (1 K)
- Dagiti pagsasao ti Bietnam (1 K, 2 P)
- ► Dagiti pagsasao ti Burundi (1 P)
D
- Dagiti pagsasao iti Pilipinas (1 K, 37 P)
- Dagiti pagsasao ti Aprika (2 K)
- Dagiti pagsasao ti Korea (1 K)
- ► Dagiti pagsasao ti Daya a Timor (1 P)
E
- Dagiti pagsasao ti España (2 K, 3 P)
- Dagiti pagsasao ti Estonia (1 K)
H
- Dagiti pagsasao ti Haiti (1 K)
I
- Dagiti pagsasao ti India (3 K, 1 P)
- Dagiti pagsasao ti Indonesia (1 K, 3 P)
- Dagiti pagsasao ti Islandia (1 K)
K
M
- ► Dagiti pagsasao ti Malaysia (1 P)
- Dagiti pagsasao ti Myanmar (1 K, 1 P)
N
- Dagiti pagsasao ti Norwega (1 K)
P
- ► Dagiti pagsasao ti Portugal (2 P)
- Dagiti pagsasao ti Pransia (1 K)
T
- Dagiti pagsasao ti Tailandia (1 K, 2 P)
- ► Dagiti pagsasao ti Tanzania (2 P)
- Dagiti pagsasao ti Tsina (1 K)
U
- ► Dagiti pagsasao ti Uganda (2 P)


text:
Bulkan Babuyan Claro
Ti Bulkan Babuyan Claro , naamammuan pay a kas ti Bantay Pangasun, ket bulkan a mabirukan idiay Is-isla ti Babuyan, ti akin-amianan unay a grupo ti is-isla ti Babuyan iti Lingsat Luzon, amianan ti nangruna nga isla ti Luzon idiay Pilipinas. Daytoy ket naidasig a kas maysa kadagiti aktibo a bulkan ti pagilian a ti naudi a napasingkedan a panagbettak ket idi 1860.[3]
Ti bulkan ket mabirukan iti isu ket laeng a kanaganna a Baranggay Babuyan Claro, idiay Munisipalidad ti Calayan, probinsia ti Cagayan, Rehion ti Tanap ti Cagayan .
Dagiti linaon
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Babuyan Claro ket maysa nga estratobulkan ti kangato iti 843 metro (2,766 ft) ken diametro ti baba iti agarup a 8 kilometro (5.0 mi) a mabirukan iti tengnga ti Isla ti Babuyan (makunkuna pay a kas ti Isla ti Babuyan Claro).[1][4] Daytoy ket addaan kadagit iuppat a morpolohiko a kabarbaro a bulkaniko a sanguanan: ti Bantay Cayonan iti abagatn, Bantay Naydi ken Bantay Dionisio iti abagatan a daya. Ti Babuyan Claro ket addaan ti du a anasayaat a napreserba nga abut ti bulkan ti diametro iti 300 ken 400 metro (980 ken 1,310 ft).[2]
Ti Napudot nga Ubbog ti Askedna ket mabirukan idiay akin-abagatan a basal a bakras ti Babuyan Claro. Daytoy ket addaan ti sakup ti temperatura iti 44.6 iti 50.2 °C (112.3 iti 122.4 °F). Ti danum ket asidiko bassit ken ti linaon a silika ket nangato bassit gaputa ti ubbog ket dagus nga agayus manipud kadagiti deposito ti panagayus ti lava. Ti danum ti ubbog ket naidasig nga asideg ti neutral nga apgad ti sodium chloride .[1]
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Babuyan Claro ket addan kadagiti dua a napasingkedan a panagbettak: idi 1831 ken idi 1860. Ti panagbettak idi 1913 ket nailista kas di naikeddeng babaen ti Global a Programa ti Bulkanismo ti Instituto ti Smithsoniano bayat a ti panagbettak a napasamak idi 1917 ket naikeddeng a panagbettak ti Bulkan Smith. Dagit ipanagbettak ti Babuyan Claro ket naikeddeng a mabalin nga estromboliano a panagbettak wenno preatomagmatiko a panagbettak babaen ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas.[1]
Kinaudi a naireporta nga aktibidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Hulio 1993, adda met dagiti reporta dagiti gingined ken ti naibagbaga a panagmaga ti mulmula kadagiti akin-ngato a bakras ken pantok a lugar ti bulkan ngem dagiti bulkanologo ket inbagbagada a dagiti gingined ket tektoniko iti taudan ken awan dagiti adu a panagbalbaliw iti bulkaniko nga aktibidad.[1]
Idi Pebrero 2004, adda met dagiti reporta iti kolordapo nga ulep ti alibungubong nga agkal-kallautang iti ngato ti pantok ngem dagiti bulkanologo manipud ti PHIVOLCS ket kinunada a ti seismiko nga ariwekwek ket tektoniko ti taudan ken ti alibungubong nga aktibidad ken saan unay a napigsa.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e f "Babuyan Claro". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas(PHIVOLCS). Naala idi 2013-12-26.
- ^ a b "Babuyan Claro". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0704-03=. Naala idi 2009-12-30.
- ^ "Babuyan Claro - Pakasaritaan a Panagbettak". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0704-03=. Naala idi 2013-12-26.
- ^ Ti diametro ti baba ket rinukod babane ti panag-usar ti Google Earth a kas datos idiay PHIVOLCS ket saan nga husto iti 0.820 metro (2 ft 8.3 in).


text:
Bantay Mariveles
Ti Bantay Mariveles ket malmalmeng a bulkan a mabirukan idiay probinsia ti Bataan iti Pilipinas. Ti Bantay Mariveles ken ti kaaripingna a Bantay Natib ket buklen ti 80.9 a porsiento iti dagup a kalawa ti daga ti probinsia.[1] Ti bantay ken ti kaaripingna a kono ket naisanglad iti bangir ti siudad ti Manila iti ballasiw ti Luek Manila, a mangit-ited ti napintas a pakabuyaan ti ilelennek ti init a nakitkita manipud idiay Manila.
Dagiti linaon
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Mariveles ket naisanglad iti akin-abagatan a patingga ti Banbantay ti Zambales idiay Peninsula ti Bataan , laud ti Luek Manila. Ti probinsia ti Bataan ket tagikua ti Sentral a Luzon wenno Rehion III ti Pilipinas.
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Mariveles ket dakkel nga estratobulkan nga addaan ti 4-kilometro (2.5 mi) a kaldera iti pantok nga agayus iti amianan. Ti kangatuan a pantok, a tinawtawagan iti Mariveles, ket agtayag iti 1,388 metro (4,554 ft) asl. Ti Bantay Pantingan, Bataan, Tarak, ken Vintana ket dagiti sabali pay a pantok ti kompleks ti kaldera ti bulkan, nga addaan ti diametro ti baba iti 22 kilometro (14 mi).[2]
Ti Bantay Samat idiay akin-amianan a bakras ken ti Bantay Limay idiay akindaya a bakras, ket dagiti nangruna, dagiti ubbing pay ti kitana a parasitiko a kono ti bulkan.
Ti Bantay Mariveles ket termal pay laeng nga aktibo nga addaan kadagiti sumaganad a napudot nga ubbog ti mabirukan iti kaunegan ti kompleks: Ubbog Tiis, Ubbog Saysain, ken Ubbog Pucot.[2]
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak a nairehistro manipud ti kaldera ti Mariveles, nga iti kinaudi nga aktibidad nga inpakpakita babaen ti Radiokarbon a panangipetsa ket napasamak idi tengnga-Holoseno wenno agarup a 2050 BCE.[3]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kabatbatuan a kita ket kaaduan iti biotita, hornblenda, ken andesita, nga addaan kadagiti dasita a panagayus ken dasitiko a tufo a kapada ti asideg a Bantay Natib.
Ti Bantay Mariveles ket adda iti Lineamento ti Lumaud a Bataan a bulkaniko a barikes ti Luzon, a mangiraman ti Bantay Pinatubo, ti lugar ti maikadua a kadakkelan a panagbettak iti naudi a maika-20 a siglo.[2]
Dagiti listaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS), ti sanga ti gobierno ti Pilipinas a mangipanggep ti bulkanolohia ti pagilian, ket ilistana ti Mariveles a kas mabalin nga aktibo a bulkan para iti edad ti kinaudi a panagbettakna ken dagiti aktibo a termal a langa.[2]
Panagsang-at iti Mariveles[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda metten dagiti tallo a pantok nga ammo ti lokal a komunidad nga agkalkalay-at iti bantay: Pantok Tarak, Pantok Pantingan wenno Banayan, ken Pantok Mariveles. Dagiti sabali pay a pantok ket agur-urayda pay laeng a masukimat.
Ti Pantok Tarak ket nadayeg a papanan idiay Bantay Mariveles a ti pagrugian a puntosna ket mabirukan idiay Baranggay Alas-asin, Mariveles, Bataan.[4] Ti Pantok Pantingan (lokal a Tinawtawagan ti Pantok Banayan) ket mabalin a serrekan babaen ti Sitio Duhat, Saysain, Bagac, Bataan. Ti Pantok Mariveles ket mabalin a maserrekan babaen ti Sitio Parca, Mariveles, Bataan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Singsing ti Apuy ti Pasipiko
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Redpen (2008-01-24). "Banbantay ti Bataan=". MyBataan.com. Naala idi 2011-09-15.
- ^ a b c d "Mariveles". Website ti PHIVOLCS. Naala idi 2011-07-28.
- ^ "Panagbettak a Pakasaritaan ti Mariveles". Global a Programa ti Bulkanismo. Naala idi 2011-07-28.
- ^ "Tarak Ridge". Pinoy Mountaineer. Naala idi 2012-02-21.


text:
Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Panangyalison iti Dara?
Sungbat ti Biblia
Kuna ti Biblia a saantayo a mangipauneg iti dara. Gapuna, saantayo nga awaten ti puro a dara wenno dagiti kangrunaan a pasetna iti aniaman a pamay-an, maipaay man dayta kas taraon wenno mayalison. Usigenyo dagiti sumaganad a teksto:
Genesis 9:4. Kalpasan ti Layus, impalubos ti Dios a mangan ni Noe ken ti pamiliana iti karne ngem imbilinna a saanda a kanen ti dara dayta. Imbaga ti Dios ken ni Noe: “
Ti laeng lasag agraman ti kararuana—ti darana—dikay kanen.” Manipud idin, agaplikaren daytoy a bilin iti amin a tattao yantangay kaputotannatayo amin ni Noe.
Levitico 17:14. “
Dikay kanen ti dara ti aniaman a kita ti lasag, agsipud ta ti kararua ti tunggal kita ti lasag isu ti darana. Asinoman a mangan iti dayta magessatto.” Matmatan ti Dios a ti kararua, wenno biag, ket adda iti dara ken kukuana dayta. Nupay naited laeng daytoy a bilin iti nasion ti Israel, ipakitana no kasano kainget ti panangmatmat ti Dios iti linteg maibusor iti pannangan iti dara.
Aramid 15:20. ‘
Umadayoka iti dara.’ Imbilin ti Dios kadagiti Kristiano ti isu met laeng a bilin nga intedna ken ni Noe. Ipakita ti historia a saan a nangan dagiti nagkauna a Kristiano iti puro a dara ken saanda nga inusar dayta kas agas.
Apay nga imbilin ti Dios a liklikantayo ti dara?
Napaneknekan iti tay-ak ti medisina a makadangran iti salun-at ti panangyalison iti dara. Ngem ti nangnangruna a makagapu ket, imbilin ti Dios a liklikantayo ti dara gapu ta sagrado kenkuana ti ireprepresentar ti dara.—Levitico 17:11; Colosas 1:20.


text:
Estoria 23: Ti Tagtagainep ni Paraon
DUA a tawen ti naglabas, ket adda pay laeng ni Jose idiay pagbaludan. Isut’ saanen a nalaglagip ti mamakpakan ti ari. Maysa a rabii adda dua a naisalsalumina a tagtagainep ni Paraon ket pampanunotenna no ania ti kaipapananda. Makitkitayo aya a matmaturog ditoy? Iti sumaruno a bigat, awan makaibaga kenkuana ti kaipapanan dagiti tagtagainepna.
Idi kuan nalagip ti mamakpakan ni Jose. Imbagana iti Paraon ti maipapan kenkuana ket pinaayaban ni Paraon a dagus ni Jose manipud pagbaludan.
Imbaga ni Paraon ti tagtagainepna ken ni Jose: ‘Nakakitaak ti pito a nalulukmeg, napipintas a baka. Sa nakakitaak ti pito a nakukuttong ken nakatultulang a baka. Ket dagiti nakukuttong inalun-onda dagiti nalulukmeg a baka.
‘Iti maikadua a tagtagainepko nakakitaak ti pito a napumpunno, naluomen a dawdawa. Ket nakakitaak met ti pito a naeppes, nagango a dawdawa. Ket dagiti pito a naeppes a dawdawa inalun-onda dagiti pito a dawdawa a nabagas ken nasayaat.’
Kuna ni Jose ken ni Paraon: ‘Ti dua a tagtagainep maymaysa ti kaipapananda. Addanto pito a tawtawen a kinawadwad ti taraon iti Egipto. Sumaruno iti dayta addanto met pito a tawtawen a nakirang ti agtubo a taraon.’
Gapuna kuna ni Jose ken ni Paraon: ‘Mangpilika ti tao a masirib ket pagbalinem nga agturay nga agurnong ti taraon bayat dagiti pito a nasayaat a tawtawen. Iti kasta saanto nga agbisin dagiti tattao bayat ti pito a dakes a tawtawen.’
Nagustuan ni Paraon ti ideya. Ket pinilina ni Jose nga agurnong ti taraon ken idulinna ida. Sumarsaruno ken ni Paraon, nagbalin ni Jose kas katatanokan a tao idiay Egipto.
Walo a tawen iti kamaudiananna, bayat ti bisin, nakita ni Jose dagiti 10 nga inauna a kakabsatna. Imbaon ida ni amada a Jacob idiay Egipto, ta maib-ibusen ti taraonda idiay ilida a Canaan. Dagiti kakabsat ni Jose saanda a nabigbig ta isut’ dimmakkelen ken naiduma ti badona kadakuada.
Itan malagip ni Jose daydi tagtagainepna idi ubing a dagiti kakabsatna agruknoyda kenkuana. Malagipmo met kadi dayta? Gapuna makita ni Jose a ti Dios ti nangibaon kenkuana idiay Egipto, ken agpaay iti naimbag a rason. Aniat’ pagarupmo nga aramiden ni Jose? Kitaentayo.
Genesis 41:1-57; 42:1-8; 50:20.
Dagiti Saludsod
- Ania ti napasamak ken ni Paraon iti maysa a rabii?
- Apay a ti mamakpakan nalagipna met laeng ni Jose?
- Kas makitam iti ladawan, ania dagiti dua a tagtagainep ni Paraon?
- Ania ti imbaga ni Jose a kaipapanan dagiti tagtagainep ni Paraon?
- Kasano a nagbalin ni Jose kas sumarsaruno ken ni Paraon a katan-okan a tao idiay Egipto?
- Apay a napan dagiti kakabsat ni Jose idiay Egipto, ket apay a saanda a nabigbig ni Jose?
- Ania a tagtagainep ti nalagip ni Jose, ket ania ti naawatanna?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Genesis 41:1-57.
Kasano nga inturong ni Jose ti atension ken ni Jehova, ket iti ania a pamay-an a matulad dayta dagiti Kristiano ita? (Gen. 41:16, 25, 28; Mat. 5:16; 1 Ped. 2:12)
Kasano a dagiti tawen ti kinawadwad idiay Egipto a sinaruno dagiti tawen ti bisin siuumiso a paggidiatenna ti naespirituan a kasasaad dagiti adipen ni Jehova ita ken ti Kakristianuan? (Gen. 41:29, 30; Amos 8:11, 12)
- Basaenyo ti Genesis 42:1-8 ken 50:20.
Maiparit kadi kadagiti agdaydayaw ken ni Jehova ti agruknoy iti tao kas pammadayaw ken panangraem iti saadna no dayta ket kaugalian iti maysa a pagilian? (Gen. 42:6)


text:
John F. Kennedy
Ni John Fitzgerald "Jack" Kennedy pannakabalikas (tulong·paammo) (Mayo 29, 1917 – Nobiembre 22, 1963), kankanayon a maibagbagaan babe kadagiti immuna aletra ti naganna a JFK, ket isu idi ti maika-35 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1961 aginggana idi naasasinado idi 1963.
Kalpasan ti panagserbisiona ti milisia a kas agbilbilin iti Motor Torpedo a Bangbangka PT-109 ken PT-59 idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Abagatan a Pasipiko, ni Kennedy ket nagirepresenta ti maika-11 a distrito ti kongreso ti Massachusetts idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1947 aginggana idi 1953 a kas maysa a Demokrata. Kalpasan dagitoy, isu ket nagserbi idiay Senado ti E.U. manipud idi 1953 aginggana idi 1960. Inabak idi ni Kennedy ti Bise Presidente ken Republikano a kandidato a ni Richard Nixon iti 1960 a panagbutos ti presidente ti E.U.. Isu ti kaubingan a nabutosan para iti opisina ti presidente, iti tawen a 43,[2][a] ti maikadua a kaubingan a Presidente (kalpasan ni Theodore Roosevelt), ken ti immuna a tao a naipasngay idi maika-20 a siglo a nagserbi a kas presidente.[3] Ni Kennedy ket isuisu laeng ti Katoliko a presidente, ken isisu laeng ti presidente a nangabak ti Premio Pulitzer.[4] Dagiti napaspasamak ti kinapresidentena ket mairaman ti Panagraut ti Luek dagiti Baboy, ti Didigra ti Kubano a Misil, ti panagipatakder ti Diding ti Berlin, ti Lumba ti Limbang, ti Aprikano-Amerikano a Tiganay ti Sibil a Karbengan, ken dagiti rugi nga agpang ti Bietnam a Gubat.
Ni Kennedy ket naasasinado idi Nobiembre 22, 1963, idiayDallas, Texas. Ni Lee Harvey Oswald ket napabasol ti daytoy a krima, ngem isu ket napaltogan ken natay kalpasan ti dua nga aldaw babaen ni Jack Ruby sakbay a nairugi ti tribunal. Ti FBI, ken ti Warren a Komision ket opisialda a nagiturpos a ni Oswald ketisu idi ti nagmaymaysa a asesino. Ti Kamara a Napili a Komite dagiti Panakaasasinado (HSCA) ket nagiturpos kadagitoy nga panagtaluntun ket napiltakan ken nagipagarup a ni Kennedy ket naasasinado a aks nagbanagan ti pannakikumplot.[5] Tatta nga aldaw, ni Kennedy ket agtultuloy a nagato a nairangngo iti publiko a pammanunotan a panakairanggo dagiti presidente ti E.U..[6]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ni Theodore Roosevelt ken 9 a bulan nga ububing idi nagtakem ti kinapresidente idi Septiembre 14, 1901, ngem isu ket saana nabutosan ti panakapresidente aginggana idi 1904, idi nagtawen ti 46. Jewell 2005, p. 207.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti nadumaduma a Pakaammo para kenni John F. Kennedy". JFKlibrary.org. John F. Kennedy a Biblioteka ti Presidente ken Museo. Naala idi Pebrero 22, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 109.
- ^ Carroll, Wallace (Enero 21, 1961). "Panawen a Panagbalbaliw a Sumango kenni Kennedy; Dagiti Tema ti Pangyuna Nota a Sumakbayan ti Pagilian a Kinaritan iti Baro a Panawen". The New York Times. p. 9. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti Premio a Puliter: FAQ". Pulitzer.org. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti rehistro ti panakaasasinado ni JFK: Reporta iti Napili a Komite kadagiti Panakaasasinado ti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U.: Dagiti nagbanagan". Nailian nga Arkibo ti Estados Unidos. 1979. Naala idi Pebrero 24, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 700.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:John F. Kennedy idiay Wikimedia Commons


text:
Nailian a Biblioteka ti Suesia
Ti Nailian a Biblioteka ti Suesia (Sueko: Kungliga biblioteket, KB, kaibuksilan ket "ti Naarian a Biblioteka") ket ti nailian a biblioteka ti Suesia. Daytoy ket agurnong ken agipreserba kadagiti amin a domestiko a materiales kadagiti naiprenta aken audio-bisual iti Suesia, ken dagiti pay linaon iti gunglo ti Suesia a naipablaak iti ballasiw taaw, adda pay daytoy kadagiti nangruna nga urnong iti literatura kadagiti sabali a pagsasao.
Dagiti urnong[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti urnong ti Nailian a Biblioteka ket buklen dagiti ad-adu ngem 18 a riwriw a banbanag,[1] a mairaman dagiti libro, dagiti poster, dagiti retrato, dagiti manuskrito, dagiti diario ken dadduma pay. Ti urnong ti audio-bisual ket buklen dagiti ad-adu ngem 7 a riwriw nga or-oras ii nairekord a materiales.
Ti pay Nailian a Biblioteka ket biblioteka a pagsukisokan ti nagtagitaon, nga addaan kadagiti urnong ti ganganaet a literatura kadagiti adu a sakop dagiti suheto a mairaman ti arkeolohia, pakasaritaan, dagiti panagadal ti literatura, ken pakasaritaan ti arte. Ti biblioteka ket aglaon pay ti urnong dagiti 850 nalawa a sabanas ti papel iti Suesia manipud idi 1852.[2]
Ti Nailian a Biblioteka ket aggatang pay iti literatura a maipanggep iti Suesia kadagiti naisurat iti ganganaet a pagsasao ken dagiti obra dagiti Suiso a naipablaak iti ballasiw taaw, ti kategoria nga ammo a kas suecana. Ti Nailian a Bibloteka ket nagur-urnosen kadagiti floppy disk, dagiti CR-ROM, ken dagiti sabali pay nga elektroniko a pagepenpenan a midia manipud idi tengnga ti tawtawen ti 1990, a mairaman dagiti e-libro, dagitie-warnakan, dagiti website, ken dagiti dadduma pay a dihital a material.
Idi 1953, ti Nailian a Biblioteka ket gimmatang kadagiti adu a dagup ti Ruso a literatura manipud idiay Leningrad ken Moscow. Dagitoy a libro ket nangporma ti batayan iti biblioteka Eslabo idiay Stockholm. Dagitoy a plano ket naipagtitipon iti maysa a tulagan a naaramid idi 1964 a nagbaetan ti Biblioteka Lenin idiay Moscow ken ti Nailian a Biblioteka a dagiti respektibo a biblioteka ket timmulag a makisinnukat iti literatura kadagit pagilianda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Our Collections - Kungliga biblioteket". Naala idi 2013-02-10.
- ^ "The Old People Mill". World Digital Library. 1852. Naala idi 2013-06-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kungliga Biblioteket idiay Wikimedia Commons
- Nailian a Biblioteka ti Suesia, opisial a sitio iti Ingles


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Gapu iti arigna a panang-bully ti ehekutibo sadiay Korte Suprema ket nagkaykaysa dagiti dadduma a pangukoman iti probinsa ti La Union iti Black and Red Protest kontra ken ni Presidente Aquino.
Daytoy ket kas protestada gapu iti panangkarit ni Presidente Noynoy Aquino iti hudikatura kalpasan a naideklara nga unconstitutional ti Disbursement Acceleration Program (DAP).
Iti Regional Trial Courts ti San Fernando City, Bauang RTC ken dadduma pay nga ili ket adu dagiti empleado ti nagsuot iti nangisit ken nalabaga a lupot.
Kabayatanna, uray dagiti private lawyers ket nakikaykaysa met iti protesta gapu ta agparang a pananglapped iti kinawaya ti hudikatura kas nangato a sangay ti gobierno ti ar-aramiden ti
Palasyo.
Nupay kasta, iti prosecutor's office ket arigna nga awan ti nakikaykaysa iti protesta gapu ta adda daytoy iti sidong ti DOJ.
Maipalagip a gapu iti kontrobersial a DAP ket nariing ita ti singasing a pannakawaswas ti Judiciary Development Fund (JDF) dagiti empleado ken opisyal ti korte bayat a maingetan met ti pannakaipaay ti benepisyo kadakuada.


text:
Indang, Cavite
Ti Indang ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Pilipinas.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Indang ket nabingbingay a politikal iti 36 barbaranggay.[2]
- Alulod
- Banaba Lejos
- Banaba Cerca
- Bancod
- Buna Cerca
- Buna Lejos 1
- Buna Lejos 2
- Calumpang Cerca
- Calumpang Lejos 1
- Carasuchi magigilas
- Agus-os
- Daine 1
- Guyam Malaki
- Guyam Munti
- Harasan
- Kaytambog
- Limbon
- Lumampong Balagbag
- Lumampong Halayhay
- Mahabang Kahoy Lejos
- Mahabang Kahoy Cerca
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Pulong Matindi
- Tambo Balagbag
- Tambo Ilaya
- Tambo Malaki
- Tambo Kulit
- Daine 2
- Kayquit 2
- Kayquit 3
- Kaytapos
- Mataas na Lupa (Checkpoint)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
WenSaan
Online a Biblia
BARO A LUBONG A PATARUS TI NASANTUAN A KASURATAN
Kayatmo a basaen daytoy nga artikulo iti %%?
WenSaan
2 Corinto 6:1-18
6 Yantangay sangsangkamaysakami a makipagtartrabaho kenkuana,+ ipakaasimi met kadakayo a saanyo nga awaten ti di kaikarian a kinamanangngaasi ti Dios ket maikapiskayo iti panggepna.+2 Ta kunana: “Iti makaay-ayo a tiempo dinengngegka, ket iti aldaw ti pannakaisalakan tinulonganka.”+ Adtoy! Itan ti kangrunaan a makaay-ayo a tiempo.+ Adtoy! Itan ti aldaw ti pannakaisalakan.+3 Saankami a pulos mangmangted ti aniaman a pakaigapuan ti pannakaitibkol,+ tapno ti ministeriomi saan koma a masarakan nga addaan biddut;+4 no di ket iti tunggal pamay-an irekomendami+ ti bagbagimi kas ministro ti Dios, babaen ti panagibtur iti kasta unay, babaen kadagiti rigat, babaen kadagiti panagkasapulan, babaen kadagiti pakarigatan,+5 babaen kadagiti pannakababaot, babaen kadagiti pannakaibalud,+ babaen kadagiti riribuk, babaen kadagiti panagbannog, babaen kadagiti rabii nga awanan turog, babaen kadagiti tiempo a kaawan taraon,+6 babaen ti kinadalus, babaen ti pannakaammo, babaen ti mabayag a panagitured,+ babaen ti kinamanangngaasi,+ babaen ti nasantuan nga espiritu, babaen ti ayat a saan nga aginsisingpet,+7 babaen ti napudno a sasao, babaen ti pannakabalin ti Dios;+ babaen kadagiti igam+ ti kinalinteg iti makannawan nga ima ken iti makannigid,8 babaen ti dayag ken pannakaibabain, babaen ti dakes a damag ken nasayaat a damag; kas dagiti manangallilaw+ ket kaskasdi a napudno,9 kas di am-ammo ket kaskasdi a mabigbig,+ kas matmatay ket kaskasdi nga, adtoy! agbiagkami,+ kas nadisiplinaan+ ket kaskasdi a saan a nayawat iti ipapatay,+10 kas agladladingit ngem agnanayon nga agragrag-o, kas napanglaw ngem mangpabpabaknang kadagiti adu, kas awanan iti aniaman ket kaskasdi a mangtagtagikua iti amin a bambanag.+11 Dagiti ngiwatmi naluktan kadakayo, taga Corinto, ti pusomi+ napalawa.12 Saankayo a nailetan kadakami,+ ngem nailetankayo kadagiti bukodyo a kinalailo.+13 Gapuna, kas panangsubad—agsaoak a kas agpaay iti annak+—dakayo, met, lumawakayo.14 Dikay agbalin a di agkaasmang a naisangol kadagiti di manamati.+ Ta ania ti pagkaduaan ti kinalinteg ken kinakillo?+ Wenno ania ti pakiramanan ti lawag iti sipnget?+15 Kanayonanna, ania ti pagtunosan da Kristo ken Belial?+ Wenno ania ti pakiramanan+ ti matalek a tao iti di manamati?16 Ket ania ti pakitunosan ti templo ti Dios kadagiti idolo?+ Ta datayo ket templo+ ti sibibiag a Dios; a kas iti kinuna ti Dios: “Agtaengakto iti tengngada+ ken magnaakto iti tengngada, ket siakto ti Diosda, ket isudanto ti ilik.”+17 “‘Gapuna rummuarkayo manipud iti tengngada, ket isinayo ti bagbagiyo,’ kuna ni Jehova, ‘ket isardengyo a sagiden ti di nadalus a banag’”;+ “‘ket awatenkayto.’”+18 “‘Ket agbalinakto nga ama kadakayo,+ ket dakayonto ti annak a lallaki ken babbai kaniak,’+ kuna ni Jehova a Mannakabalin-amin.”+


text:
Santo Tomas, La Union
Ti Santo Tomas ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santo Tomas ket nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Ambitacay
- Bail
- Balaoc
- Balsaan
- Baybay
- Cabaruan
- Casantaan
- Casilagan
- Cupang
- Damortis
- Fernando
- Linong
- Lomboy
- Malabago
- Namboongan
- Namonitan
- Narvacan
- Patac
- Poblacion
- Pongpong
- Raois
- Tubod
- Tococ
- Ubagan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī
Ni Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī[nota 1] (Arabiko: عَبْدَالله مُحَمَّد بِن مُوسَى اَلْخْوَارِزْمِي), a nasapsapa a naisurat a kas ti Algoritmi wenno Algaurizin, (c. 780, Khwārizm[2][4][5] – c. 850) ket maysa idi a Persiano[1][2][3] matematiko, astronomo ken heograpo idi las-ud ti Abasi nga Imperio, maysa nga eskolar idiay Kamara ti Kasaririt idiay Baghdad. Ti balikas nga al-Khwarizmi ket maibaliaks iti klasiko nga Arabiko a kas ti Al-Khwarithmi isu a kastoy ti Latin a pannakaisuratna.
Idi maikasangapulo ket dua a siglo, dagiti Latin a panakaipatarus ti obrana iti Indiano a numnumero ket nanagipayammo ti desimal a sistema a pannakaipuesto ti numero idiay Lumaud a lubong.[5] His Kompendios a Libro iti Panagkalkulo babaen ti Panagleppas ken ken Panagbalanse ket nagipakita ti immuna asistematiko a panangipalpalawag ti naipaatiddog ken dagiti kuadratiko nga ekuasion iti Arabiko. Iti Renasimiento a Europa, isu ket naipanpanunotan a ti kasisigud nga inbentor ti alhebra, urayno ammotayon a ti obrana ket naibatay kadagiti duog a nga Indiano wenno Griego a taudan.[6] Isu ket nanagbalbaliw ti Heograpia ni Ptolomeo ken nagsursurat iti astronomia ken astrolohia.
Adda dagiti balikas a mangipakita ti kinapangruna dagiti parawad ni al-Khwarizmi iti matematika. Ti "alhebra" ket naala manipud ti al-jabr, maysa kadagiti dua a tignay nga inusarna a mangsolbar kadagiti kuadratiko nga ekuasion. Ti Algorismo ken algoritmo ket nagataud ti Algoritmi, ti Latin a porma ti naganna.[7] Ti naganna ket isu pay ti taudan ti (Espaniol) guarismo[8] ken ti (Portuges) algarismo, a kayatna a saoen ket digit.
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Isuna ket naipasngay iti maysa a Persiano[1][2][3] a pamilia, ken ti nakaipasngayann ket naited a kas idiay Chorasmia[9] babaen ni Ibn al-Nadim.
Bassit laeng dagiti salaysay ti biag ni al-Khwārizmī nga addaan kadagiti natalgedan. Ti nagann ket mabalin a mangtudo nga isu ket nanipud idiay Khwarezm (Khiva), ken idiay pay Kalatakan a Khorasan, a nagsakup ti dumaya a paset ti Kalatakan nga Iran, nga itan ket ti Probinsia ti Xorazm idiay Uzbekistan. Ni Abu Rayhan Biruni ket tinawtawaganna ti tattao iti Khwarizm ti "maysa a sanga ti Persiano a kayo".[10]
Ni Al-Tabari ket nangited ti naganna a kas ni Muhammad ibn Musa al-Khwārizmī al-Majousi al-Katarbali (محمد بن موسى الخوارزميّ المجوسـيّ القطربّـليّ). Ti epiteto nga al-Qutrubbulli ket mabalin a mangibaga nga isu ket embes a nagtaud manipud idiay Qutrubbul (Qatrabbul),[11] ti maysa a vitikultura a distrito idiay asideg ti Baghdad. Nupay kasta, ni Rashed[12] ket nagisingasing:
Awan ti kasnekan a ti maysa ket nasken nga gabalin nga eksperto iti paset ti panawen wenno ti maysa a pilologo tapno makita ti maikadua a dakamat ni al-Tabari a nasken a mabasa iti “Muhammad ibn Mūsa al-Khwārizm ken al-Majūsi al-Qutrubbulli,” ken adda dagiti dua a tao (al-Khwārizmī and al-Majūsi al-Qutrubbulli) a baetan ti agtagikua ti letra a wa [Arabiko ti ‘و’ para iti artikulo ti ‘ken’] ket naikkaten iti nasapsapa a kopia. Daytoy ket saan koman a nasken a naibagbaga no dagiti serie ti biddut a maipanggep ti personalidad ni al-Khwārizmī, sgpaminsan pay nga uray dagiti taudan dagiti pannakaammona, ket saan pay a naar-aramid. Iti kinaudi, ni G. J. Toomer ... nga adda iti ampapaok a konpidensia ket nagaramid ti intero a pantasia iti biddut a saan a masuppiat iti kaikarian a pannkaliwliwa ti agbasbasa.
Ti kapanggepan ti relihion ni al-Khwārizmī, ket insursutrat ni Toomer:
Ti sabali pay nga epiteto a naited kaniana babaen ni al-Ṭabarī, "al-Majūsī," ket mabalin a mangibagbaga nga isu ket maysa a nagraraenm ti duog a relihion ti Zoroastriano. Daytoy ket mabalin koma idi para iti maysa atao a ti nagtaudanna ket Irani, ngem ti pio a pangyuna iti Alhebra ni al-Khwārizmī ket mangipakpakita nga isu ket maysa nga ortodokso a Muslim, isunga ti epiteto ni al-Ṭabarī ket mabalin a tikaibuksilanna ket nasaysayaat ngem dagiti simmarsaruno kaniana, ken mabalin nga isu idi agtutubo, ket maysa idi kadagiti Zoroastriano.[1]
Ti Kitāb al-Fihrist ni Ibn al-Nadīm ket mangiraman ti ababa a biograpia kenni al-Khwārizmī, a maikadua iti listaan dagiti libro a sinuratna. Ni Al-Khwārizmī ket nalpasna ti kaaduan d=kadagiti obrana iti paset ti panawen idi 813 ken 833. Kalpasan ti Islamiko a panagrukma iti Persia, ti Baghdad ket nagbalin nga isu ti sentro ti sientipiko a panagadadal ken panagtagilako, ken adu kadagiti aglaklako ken dagiti sientista manipud ti adayo a kas ti Tsina ken India tinagbanbaniaga iti daytoy a siudad, a kas ti inararamid di ni Al-Khwārizmī. Isu ket nagtrabtrabaho idiay Baghdad a kas maysa nga eskolar iti Balay ti Saririt a binagon babaen ti Kalipa a ni al-Maʾmūn, nga idiay ti nagadalanna kadagiti siensia ken dagiti matematika, a mairaman ti pannkaipatarus dagiti sientipiko a manuskrito iti [Pagsasao a Griego|Griego]] ken Sanskrito.
Ni D. M. Dunlop ket nangisingsingasing a mabalin a ni Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī ket isu met laeng idi ti tao a kas ni Muḥammad ibn Mūsā ibn Shākir, ti kalakayan kadagiti tallo nga annak a lallalki ti Banū Mūsā.[13]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti pannakaallilaw iti literatura no ti napno a nagan ni al-Khwārizmī ket Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī wenno Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī. Ni Ibn Khaldun ket nangisursuart iti ensiklopediko nga obrana: "Ti immuna a nangsurat iti daytoy a sanga (alhebra) idi ket ni Abu ʿAbdallah al-Khowarizmi, kalpasan daytoy ket sinaruno ni Abu Kamil Shojaʿ ibn Aslam." (MacGuckin de Slane). (Rosen 1831, pp. xi–xiii) ket nangibagbaga a ni "[Abu Abdallah Mohammed ben Musa] ket nagtaeng ken nagsursuarat babaen ti kalipato ti Al Mamun, ken isunga mailasin manipud ti Abu Jafar Mohammed ben Musa, nga isu met ket maysa amatematiko ken astronomo, a rimammag-ay babaen ti Kalipato a ni Al Motaded (a nagturay idi A.H. 279-289, A.D. 892-902)." Iti pangyuna ti nangruna a komentariona iti Latin a pnanagipatarus ni Robert Chester iti al-Khwārizmī's Alhebra, Ni L.C. Karpinski ket nanagisursurat a ni Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Mūsā ket mangibagbaga ti kalakayan nga annak a lallaki ni Banū Mūsā. i Karpinski ket nangisursurat iti panagrepasona iti (Ruska 1917) nga idi (Ruska 1918): "Ni Ruska ditoy ket nagkamali a nangisasao ti mannurat a kas ni Abū Gaʿfar M. b. M., embes a ni Abū Abdallah M. b. M."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Toomer 1990
- ^ a b c d Hogendijk, Jan P. (1998). "al-Khwarzimi". Pythagoras 38 (2): 4–5. ISSN 0033-4766.
- ^ a b c Oaks, Jeffrey A. "Isukadi idi ni al-Khwarizmi ket nangipakpakat nga alhebraista?". Unibersidad ti Indianapolis. Naala idi 2008-05-30.
- ^ Berggren 1986
- ^ a b Struik 1987, p. 93
- ^ Rosen 1831, p. v–vi; Toomer 1990
- ^ Daffa 1977
- ^ Knuth, Donald (1979). Dagiti algoritmo iti Moderno a Matematika ken Siensia ti Kompiuter. Springer-Verlag. ISBN 0-387-11157-3.
- ^ Cristopher Moore kenStephan Mertens, Ti Katutubo ti Panagbilang, (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2011), 36.
- ^ Abu Rahyan Biruni, "Athar al-Baqqiya 'an al-Qurun al-Xaliyyah" (Tugot dagiti napalapas: ti kronolohia dagiti taga-ugma a pagilian), Tehran, Miras-e-Maktub, 2001. Orihinal nga insasao ti Arabiko iti: "و أما أهل خوارزم، و إن کانوا غصنا ً من دوحة الفُرس" (pg. 56)
- ^ "Ti Irak Kalpasan ti Muslim a Panagrukma", babaen ni Michael G. Morony, ISBN 1-59333-315-3 (ti 2005 pasksimile ti orihinla a libro ti 1984 ), p. 145
- ^ Rashed, Roshdi (1988). "Konsepto ti Alhebra ni al-Khwārizmī". Iti Zurayq, Qusṭanṭīn; Atiyeh, George Nicholas; Oweiss, Ibrahim M.. Arabo a Sibilisasion: Dagiti Karit ken Sungbat: Dagiti Panagadal a Pammadayaw kenni Constantine K. Zurayk. SUNY Press. p. 108. ISBN 0-88706-698-4.
- ^ Dunlop
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti al-Khwārizmī idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi idiay Wikimedia Commons
- Infobox tao nga agus-usar ti parametro ti influence
- 780 a tawtawen a pannakaipasngay
- 850 a tawtawen nga ipupusay
- Dagiti mediebal a Persiano nga astrologo
- Dagiti mediebal a Persiano nga astronomo
- Dagiti astronomo ti mediebal nga Islam
- Dagiti Persiano a heograpo
- Dagiti mediebal a Persiano a matematiko
- Dagiti matematiko ti mediebal nga Islam
- Dagiti mediebal a Persia a tattao
- Dagiti sientista a nag-obra iti Qibla a determinasion
- Dagiti heograpo ti mediebal nga Islam
- Dagiti heograpo ti maiak-9 a siglo
- Dagiti matematiko a nag-obra ti Islamiko a tawidan
- Dagiti astrologo ti maika-9 a siglo


text:
Plantilia:Transclude
Plantilia:{{{1}}}
Daytoy a plantilia ket ibanaganna dagiti nagan ti panid a kasla met ti panagtengngel ti proseso a panagilak-am iti plantilia babaen ti MediaWiki. Daytoy ket mangikkat kadagiti pakaallilawan no agar-aramid ti sabali a banbanag kadagiti nagan ti panid ti plantilia a kas dagiti panagisilpo.Ti kangrunaan a panagusar iti daytoy a plantilia ket ti menu ti iti ngato ti tunggal maysa a {{navbox}}, ngem daytoy ket maus-usar pay kadagiti sabali a plantilia.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{transclude| Plantilia:Foo }}→ Plantilia:Foo
{{transclude| Kategoria:Foo }}→ Kategoria:Foo
{{transclude| Foo }}→ Plantilia:Foo
{{transclude| :Foo }}→ Foo
{{transclude| :Papeles:Foo }}→ Papeles:Foo
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Transclude
Daytoy a plantilia ket ibanaganna dagiti nagan ti panid a kasla met ti panagtengngel ti proseso a panagilak-am iti plantilia babaen ti MediaWiki. Daytoy ket mangikkat kadagiti pakaallilawan no agar-aramid ti sabali a banbanag kadagiti nagan ti panid ti plantilia a kas dagiti panagisilpo.


text:
Deskripsion
Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg
Burma (Myanmar) (dark green) / ASEAN except Burma (Myanmar) (dark grey) English:
ミャンマー(濃緑色) / ミャンマー以外のASEAN諸国(濃い灰色) 日本語:
Burma (Myanmar) (hijau tua) / ASEAN kecuali Burma (Myanmar) (abu-abu tua) Bahasa Indonesia:
Petsa
Taudan
Bukod nga obra
Mannurat
ASDFGHJ
Pammalubos
( Ti panagusar manen iti daytoy a papeles)
Public domain Public domain false false
Siak, ti agtengtengel ti karbengan ti kopia iti daytoy nga obra, ibbatak daytoy nga obra iti
. Daytoy ket maipakat iti sangalubongan. pagturayan a publiko
Kadagiti sabali a pagilian daytoy ket saan a mabalin a nalinteg; no kastoy ket:
Siak ket agitited ti sinoman ti karbengan nga agusar iti daytoy nga obra
para iti aniaman a panggep, nga awan dagiti kasasaad, malaksid no adda dagiti kasasaad a masapul babaen ti linteg.
Public domain Public domain false false
Dagiti sabali a bersion
Derivative works of this file:
Flag map of Burma (Myanmar).svg Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 04:43, 21 Hulio 2009 1,100 × 900 (2 MB) ASDFGHJ == Summary == {{Information |Description={{en|1=Burma (Myanmar) (dark green) / ASEAN (dark grey)}} |Source=Own work by uploader |Author= ASDFGHJ |Date= |Permission= {{PD-self}} |other_versions= }} Category:Burma Category:ASEAN Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay af.wikipedia.org
Panagusar idiay as.wikipedia.org
Panagusar idiay be-x-old.wikipedia.org
Panagusar idiay bn.wikipedia.org
Panagusar idiay ce.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay gag.wikipedia.org
Panagusar idiay incubator.wikimedia.org
Panagusar idiay it.wikipedia.org
Panagusar idiay ka.wikipedia.org
Panagusar idiay kk.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wikipedia.org
Panagusar idiay lo.wikipedia.org
Panagusar idiay mn.wikipedia.org
Panagusar idiay pa.wikipedia.org
Panagusar idiay ru.wikipedia.org
Panagusar idiay ru.wikinews.org
Panagusar idiay simple.wikipedia.org
Panagusar idiay sn.wikipedia.org
Panagusar idiay sr.wikipedia.org
Panagusar idiay th.wikipedia.org
Panagusar idiay tr.wikipedia.org
Panagusar idiay uk.wikipedia.org
Panagusar idiay uk.wikinews.org
Panagusar idiay vi.wikipedia.org
Panagusar idiay www.wikidata.org
Panagusar idiay xmf.wikipedia.org
Panagusar idiay yi.wikipedia.org
Panagusar idiay zh.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.


text:
Umar
Ni Umar (Arabiko: عمر ابن الخطاب, translit.: `Umar ibn Al-Khattāb, Umar Son of Al-Khittab, c. 586–590 CE – 7 Nobiembre 644), natituluan iti Farooq ti Natan-ok ket maysa idi kadagiti kabilegan ken impluensial a Muslim a nagturturay iti pakasaritaan.[2] Isu ket maysa idi a sahabi (kumadduaan) ti Islamiko a propeta a ni Mahoma. Isu ti nangsukat kenni Kalipa Abu Bakr (632–634) a kas ti maikadua a Kalipa ti Rashidun a Kalipato idi 23 Agosto 634. Isu ket maysa idi a nalaing a hurista ken isu ket nadayeg nga ammo para iti hustisiana, a nakagunodanna ti titulo nga Al-Farooq (Ti mangilaslasin ti nagbaetan ti umno ken dakes). Babaen ni Umar ti Islamiko nga Imperio ket naipadakkel ti saan pay a nakitkita a kinapardas a nagturturay ti amin a Sassanid a Persiano nga Imperio ken ti ad-adu ngem pagkatlo ti Akindaya nga Imperio a Romano.[3] Dagiti panagrautna ti Sassanid a Persiano nga Imperio ket nagbanagan ti pannakaparukma ti Persiano nga imperio iti basbassit ngem dua a tawtawen.[4] Ni Umar idi, segun ti Hudio a tradison, ti nangipaigid ti Kristiano a panagiparit kadagiti Hudio ken nangpalubos kadagiti Hudio idiay Herusalem ken ti panagraem.[5]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Umar ket naipasngay idi idiay Meka iti kaputotan ti Banu Adi, ken akinrebbeng idi para iti arbitarasion kadagiti tribu.[6] Ti amana ket ni Khattab ibn Nufayl ken ti inana ket ni Hantama bint Hisham, manipud ti tribu ti Banu Makhzum. Nakunkuna nga isu ket kameng ti pamilia ti tengnga a klase. Idi isu ket agtutubo, isu ket nagtartaraken kadagiti kamelio tiamana kadagiti tanap nga asideg idiay Meka. Ti agtagtagilako nga amana ket naindayegan idi gapu ti kasiribna kadagiti kameng ti tribuna. Kinuna met ti Umar: "Ti amak, ni Al-Khattab ket nauyong idi a tao. Pinagtrabtrahonak idi iti narigat; no saanak nga agtrabaho binabautnak ken pinagtrabahonak aginggana intono mabannogak."[7]
Urayno manmano dagiti makabasa ken makasaurat iti sakbay ti Islamiko nga Arabia, ni Umar ket nakaadal nga agbasa ken agsurat idi ubing. Urayno isu ket saan a mannaniw, isu ket nakaparang-aya iti panagayat iti daniw ken literatura.[8] Segu ti tradision ti Quraish, bayat nga isu ket kadagiti agtutubo a panawen, ni Umar ket nakaadal iti martial arts, panagsakay iti kabalio ken gabbo. Isu ket natayag, napigsa, ken nalaing a gumagabbo.[8][9] Isu ket nalaing pay nga orador ken simmaruno kenni amana a kas maysa arbitrador kadagiti tribu.[10]
Ni Umar ket nagbalin nga agtagtagilako ket napan kadagiti nadumaduma apanagbanniaga idiay Roma ken Persia, a naibagbaga nga idiay ket nakasarak kadagiti nadumaduma nga eskolar ken nangusig kadagiti kagimongan ti Romano ken Persia. Isu ket nagballigi pay a kas maysa nga agtagtagilako.[8][11] Kasla met dagiti nakapalikmut kaniana, ni Umar ket nagay-ayat nga uminom kadagiti aldawna iti masakbayan nga Islamiko.[12]
Pamilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Umar ket nangasawa kadagiti 9 a babbai iti kabibiagna ken addaan idi kadagiti 14 nga annak, 10 nga annak a lalaki ken 4 nga annak a babbai.
Dagiti salaysay ket dagiti sumaganad:
- Asawa: Zaynab bint Maz'un (iti panawen ti Jahiliyyah [Al-aldaw ti Kuneng])
-
-
- Anak a lalaki: Abdullah ibn Umar
- Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar (Ti Laklakay)
- Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar
- Anak a babai: Hafsa bint Umar
-
- Asawa: Umm Kulthum bint Jarwila Khuzima (naidiborsio)[13]
-
-
- Anak a lalaki: Ubaidullah ibn Umar
- Anak a lalaki: Zayd ibn 'Umar[13]
-
- Asawa: Quraybah bint Abi Umayyah al-Makhzumi (naidiborsio, inasawa babaen ni Abdulrehman ibn Abu Bakr)
- Asawa: Umm Hakim bint al-Harith ibn Hisham (manipud ti asawana, ti dati a kadua ni 'Umar ken kadua ni Ikrimah ibn Abi-Jahl ket natay idiay Gubat ti Yarmouk, kalpasanna naidiborsio ngem kinuna ni al-Mada'ini a saanna nga indiborsio)[14]
-
-
- Anaka babai: Fatima bint 'Umar
-
-
-
- Anak a lalaki: Asim ibn Umar
-
- Asawa: Atikah bint Zayd ibn Amr ibn Nufayl (cousin of 'Umar and former wife of Abdullah ibn Abu Bakr[15][17] inasawana ni 'Umar idi agtawen ti 12 AH ken kalpasan idi napatay ni Umar, inasawana ti az-Zubayr ibn al-Awwam)
-
-
- Anak a lalaki: Iyaad ibn 'Umar
-
- Asawa: Umm Kulthum bint 'Ali (ti anak a babai ni Ali ibn Abi Talib).[18][19][20]
-
-
- Anak a lalaki: Zayd ibn 'Umar, (naindayegan nga ammo a kas ni Ibnul Khalifatayn; ti anak a lalaki dagiti dua a kalipa a kas Umar ken Ali).
- Anak a babai: Ruqayyah bint 'Umar
-
- Asawa: Luhyah (ti babai manipud idiay Yemen (Yaman) ket naisuppiatan iti kasasaad iti pannakiasawa kenni 'Umar, al-Waqidi said that she was Umm Walad, meaning a slave woman)[13]
-
-
- Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar (ti kaubingan a Abdulrehman bayat nga adda met dagiti mangibagbaga nga isu ti akintengnga Abdulrehman manipud kenni Luhyah)
-
- Asawa: Fukayhah (kas Umm Walad)
-
-
- Anak a babai: Zaynab bint 'Umar (ti kabassitan nga anak ni 'Umar manipud kenni Fukayhah)
-
Ti sabali pay nga anak a lalaki ket ni az-Zubayr ibn Bakkar, tinawtawagan ti Abu Shahmah, ngem di ammo no ania ti ina.[13]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Muhammad, ibn Sa'ad. At-Tabaqat al Kubra. pp. Kapitulo 3 panid 281. 830-840 BCE
- ^ Ahmed, Nazeer, Islam iti Sangalubongan a Pakasaritaan: Manipud ti Ipupusay ti Propeta a ni Mahoma aginggana ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, Amerikano nga Instituto ti Islamiko a Pakasaritaan ken Cul, 2001, p. 34. ISBN 0-7388-5963-X.
- ^ Hourani, p. 23.
- ^ http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/Caliphate.html
- ^ Dubnow, Simon (1968). Pakasaritaan dagiti Hudio: Manipud ti Romano nga Imperio aginggana ti Panawen ti Nasapa a Mediebal 2. Cornwall Books. p. 326. ISBN 9780845366592.
- ^ https://archive.org/stream/UmarIbnAl-KhattabHisLifeAndTimesVolume1/100714724-Umar-Ibn-Al-Khattab-Vol-1#page/n37/mode/2up
- ^ Muhammad Husayn Haykal (1944). Al Farooq, Umar. Kapitulo 1, p. 45.
- ^ a b c Haykal, 1944. Kapitulo 1.
- ^ Muhammad ibn Jarir al-Tabari, History of the Prophets and Kings
- ^ Haykal, 1944. Chapter 1, pp. 40–41.
- ^ Tabqat ibn Sa'ad. Kapitulor: Umar ibn Khattab.
- ^ Haykal, 1944. Chapter 1, p. 47.
- ^ a b c d e Nasab Qurayshi, p. 349, by az-Zubayri
- ^ Finding the Truth in Judging the Companions (al-Isaba fi tamyiz as-Sahaba) 8/ 193 babaen ni Ibn Hajar al-Asqalani
- ^ a b History of the Prophets and Kings 4/ 199 babaen ni Muhammad ibn Jarir al-Tabari
- ^ ibn Sa'ad, 3/ 265
- ^ al-Bidayah wa al-Nihayah 6/352 babaen ni ibn Kathir
- ^ Musannaf 'Abd al-Razzâq 6/ 163–164 #10354
- ^ Sahih al-Bukhari vol.4 bk.52 #132
- ^ Tarikh al-Tabari 2/343
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Donner, Fred, The Early Islamic Conquests, Princeton University Press, 1981.
- Guillaume, A., The Life of Muhammad, Oxford University Press, 1955.
- Albert Hourani, A History of the Arab Peoples, Faber and Faber, 1991.
- Madelung, Wilferd, The Succession to Muhammad, Cambridge University Press, 1997.
- G. Levi Della Vida and M. Bonner, "Umar" in Encyclopedia of Islam, CD-ROM Edition v. 1.0, Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands, 1999.
- Previte-Orton, C. W. (1971). The Shorter Cambridge Medieval History. Cambridge: Cambridge University Press.
- How Many Companions Do You Know? By Ali Al-Halawani.
- ibn Sa'ad. The Book of the Major Classes (Tabaqat al-Kubra).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Umar idiay Wikimedia Commons
- Naiyaon manipud ti Ti Pakasaritaan dagiti Kalipa babaen ni Jalal ad-Din a kas Suyuti
- Sirah ti Amirul Muminin Umar Bin Khattab (r.a.a.) babaen ni Shaykh Sayyed Muhammad bin Yahya Al-Husayni Al-Ninowy.


text:
Kimiko a simbolo
Ti kimiko (wenno atomiko) a simbolo ket maysa a 1- wenno 2-letra nga sangalubongan a nagtitinnulagan a kodigo para iti maysa a kimiko nga elemento, a kadawyan a naala manipud ti nagan ti elemento, a kadawyan daytoy iti Latin.
Ti umuna a letra laeng ti dakkel a letra. Kas pagarigan, ti "He" ket isu ti simbolo pra iti helium (Inggles a nagan, di-amammo idi panawen ti taga-ugma a Romano), ti "Pb" para iti buli (plumbum iti Latin), "W" wenno tungsteno (wolfram iti Aleman, di-amammo idi panawen ti Romano). Dagiti temporario a simbolo a naidutokan kadagiti baro wenno di pay nasintetisado nga elemento ket agus-usar ti 3-letra a simbolo a naibatay kadagiti bukodda nga atomiko a numero. Kas pagarugan, "Uno" ket isu idi ti temporario a simbolo par a iti Hassio nga addaan daytoy ti temporario a nagan iti Unniloctium.
Dagiti kimiko a simbolo ket mabalin mabalin pay a mabaliwan babaen ti panag-usar kadagiti subindise ken superindises tapno maitudingan ti naisangayan nga isotopo iti maysa nga atomo. Ti panakainayon pay, dagiti superindises ket mabalin pay a mausar tapno maitudo ti ionisasion wenno oksidasion a kasasaad iti maysa nga elemento.
Dagiti naikapet a subindise wenno superindises a mangitudo ti maysa a nukleotido wenno molekula ket adda kadagiti sumaganad a kayatna a saoen ken dagiti puesto:
- Ti nukleon a numero (masa a numero) ket maipakita iti kanigid a puesto ti superindises (a kas iti, 14N)
- Ti proton a numero (atomiko a numero) ket mabalin a maitudo iti kanigid a puesto ti subindise (a kas iti, 64Gd)
- No nasken, ti maysa a kasasaad iti ionisasion wenno maysa a natignay a kasasaad ket mabalin a maitudo iti kanawan a puesto ti superindises (a kas iti, kasasaad iti ionisasion Ca2+). Iti astronomia, di-ionisado nga atomiko a hidroheno ket kadawyana naamammoan a kas ti "HI", ken ti na-ionisao a hidroheno ket kas ti "HII".[1]
- Dagiti numero ti atomo iti maysa nga elemento iti maysa a molekula wenno kimiko a kompuesto ket maiparang iti kanawan a puesto ti subindise (a kas iti, N2 wenno Fe2O3)
- Ti maysa a radikal ket maitudo babaen ti maysa a tudekiti kanawan a bakrang (a kas iti, Cl· para iti maysa a klorido a radisal)
Iti Insík ti tunggal maysa a kimiko nga elemento ket addaan ti ideograma, a kadawyan a naaramid para iti daytoy a banag, a kas iti bukodna a simbolo (kitaen ti Dagiti Insik a karakter para iti kimiko nga elemento).
Para kadagiti kompleto a listaan dagiti kimiko nga elemento ken dagiti bukodda a simbolo, kitaen ti:
- Listaan dagiti elemento babaen ti simbolo
- Listaan dagiti elemento babaen ti nagan
- Listaan dagiti elemento babaen ti numero
- Periodiko a lamisaaan dagiti elemento


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Adun kadagiti kakadua a nurse ti maysa a Pilipina sadiay Tripoli, Libya ti simmurot iti mandatory repatriation nga imbilin ti gobierno para kadagiti OFWs iti nasao a pagilian.
Iti impormasyon nga impatulod iti Bombo Radyo La Union manipud ken ni April Rivero, tubo iti Ilagan, Isabela ken maysa a nurse idiay Ali Omar Askar Nuero Hospital sadiay Sbea, Tripoli, adun a nurse iti ospital ti nagawid iti nagduduma a pagilian gapu iti panagbutengda iti riribuk.
Segun kenkuana, 15 a minutos laeng (wenno 10 kilometro) ti kaadayo ti pagtrabtrabahuanna nga ospital manipud iti Tripoli International Airport no sadino ket inoras ti panagbomba.
Gapu iti panagbuteng ket sumagmamanon a Filipino nurse ken dadduma a puli ti pimmanawen sadiay babaen ti repatriation ti nadumaduma a pagilian.
Iti laksid daytoy, impetteng ni April a mangnamnamada nga agsardengto met laeng ti riribuk ken saanda a mairaman.
Mabutengda man ngem ipamuspusanda para iti pamilya.
Immapelada laengen iti kararag kadagiti kailian nga ikararagan ida ken amin a Pilipino sadiay Libya tapno mayadayo iti peggad.


text:
Naguilian, La Union
Ti Naguilian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Naguilian ket nabingbingay iti 37 a barbaranggay.[2]
- Aguioas
- Al-alinao Norte
- Al-alinao Sur
- Ambaracao Norte
- Ambaracao Sur
- Angin
- Balecbec
- Bancagan
- Baraoas Norte
- Baraoas Sur
- Bariquir
- Bato
- Bimmotobot
- Cabaritan Norte
- Cabaritan Sur
- Casilagan
- Dal-lipaoen
- Daramuangan
- Guesset
- Gusing Norte
- Gusing Sur
- Imelda
- Lioac Norte
- Lioac Sur
- Magungunay
- Mamat-ing Norte
- Mamat-ing Sur
- Nagsidorisan
- Natividad
- Ortiz
- Ribsuan
- San Antonio
- San Isidro
- Sili
- Suguidan Norte
- Suguidan Sur
- Tuddingan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lorenzo Ruiz
Ni San Lorenzo Ruiz (c.1600 - Septiembre 29, 1637), ti kaunaan a santo a Pilipino, ket maysa a Pilipino-Intsik (Intsik ti amana ken Pilipino ti inana) naipasngay iti Binondo, Manila.
Nagpaay ni Lorenzo kas maysa a sacristan iti convento ti simbaan ti Binondo. Nagbalin idi agangay a kas maysa nga escribano (notario) ken nagkameng iti Confradia ti Nasantuan a Rosario.
Idi 1686, agob-obra kas klero iti simbaan ti Binondo idi maakusaran a nangpapatay iti maysa nga Espaniol. Gapu itoy nagkamang iti maysa a barko nga agbiahe nga agpa-Hapon a kaduana ti tallo a papadi a Dominikano. Simmangladda sadiay Okinawa ngem inaresto ida dagiti Hapon gapu iti kina-Kristianoda. Pinarparigat ida dagiti Hapon ngem saan nga inwaksi da Lorenzo ken kakaduana ti pammatida ket pimmusayda a kas mamartir.
Napagbalin kas maysa a naan-anay a santo ni Lorenzo Ruiz idi Oktubre 18, 1987 babaen ken ni Papa Juan Pablo II.


text:
MoscowRussia / Moscow / World / Russia / Moscow / Moscow , 30 km magapu idiay tingnga (MockBa) Tlālticpactli / /
Ti Moscow ket naisaad idiay Karayan Moslva idiay Tengnga a Pederal a Distrito iti Europa a Ruso. Iti kabayatan iti pakasaritaan na, daytoy a ciudad ket nagserbi a kapitolio kadagiti nagsasaruno nga estado, manipud ti taga-ugma a Natan-ok a Dukesa iti Moscow ken ti simmaruno a Tsardon iti Russia ken ti Kappon ti Soviet. Ti Moscow ti pagsaadan ti Moscow Kremlin, ken ti taga-ugma a kota nga iti daytoy nga aldaw ket isu ti pagtaengan ti Presidente ti Ruso ken iti ehukutibo a sanga iti Gobierno iti Ruso. Ti Kremlin ket isu pay ti maysa kadagiti nadumaduma a Sangalubonga a Naipamana a Pagsaadan iditoy a ciudad. Isuda a dua a siled ti parlamento iti Ruso (ti Duma ti Estado ken ti Tipunan ti muyong a Konsilo ket nakatugaw met idiay Moscow.
Ti siudad ket naiserbian babaen ti bariwakwak a naaramidan a paglugluganan, nga mairaman dagiti uppat nga internasional nga eropuerto, siam a pungto ti tren, ken maysa kadagiti kaunegan iti uneg ti daga a tubo iti lubong, ti Moscow a Metro, ket maikadua laeng iti Tokyo iti banag iti panaglugan ken maibigbigan a kas ti maysa a mohon babaen ti kinabaknag ken sabsabali nga arkitektura kadagiti isuda a 185 nga estasion.
- San Petersburgo 700 km
- Vnukovo Hotel from 3000RUB 3.7 km
- Vnukovo Cottage from 3500RUB 4.1 km
- Novaya Moskva Mini Hotel from 3150RUB 4.2 km
- Alexandriya Vnukovo MIni Hotel from 3000RUB 4.6 km
- Antis House Uninn from 2950RUB 6.2 km
- Varz-400 from 2600RUB 6.4 km
- Uninn Hotel Vnukovo from 2700RUB 6.7 km
- Hotel Inside Transit from 1725RUB 6.7 km


text:
LAOAG CITY –Nagbalin nga emosyonal amin dagiti ginasut a napan nakitabon iti pannakaidulin dagiti tallo nga agga-ama ken ti lola da a natay kalpasan a nauram ti sibubukel a compound a pagnanaedan da iti Brgy 1, San Nicolas, Ilocos Norte idi parbangon ti Sabado.
Itay laeng bigat ket naituloden iti maudi a pagtungpalan da dagiti agga-ama a biktima ti napasamak nga uram nga isuda Inocencio "Bobot" Capalungan, dagiti dua nga annak na nga agtawen ti sangapulo ken lima ken ti ina ni Capalungan a ni Rosalina Capalungan, agtawen ti 90.
Dagiti agkabsat nga ubbing ket naipan iti maymaysa a lungon idinto ta saggaysa ti ama ken lola da.
Malaksid kadagiti nakikuyog iti funeral procession ket adu pay ti naguray kadagiti kalsada.
Kabayatanna, kinumpirmaran ti Bureau of Fire Protection ti ili ti San Nicolas nga ti kandila nga sinindian ni Rosalina Capalungan ti nakaigapuan ti trahedya.


text:
LAOAG CITY – Sumay-sayaaten ti sitwasyon ni Sanguniang panlalawigan Member Ria Fariñas, anak ni Ilocos Norte 1st district Congressman Rodolfo Fariñas, maysa kadagiti nasugatan kalpasan a nag-wild ti maysa a lugan iti mismo a sangwanan ti mismo a simbaan idiay Batac City.
Naammuan a naikkan ti tubo iti bakrang ti ubing a Fariñas tapnu maikkat ti dara ken angin manipud iti bagi ti biktima
Segun ti impormasyun, addan iti stable ti sitwasyon ni Fariñas.
Iti nasao nga insidente, umabot ti 13 dagiti nasugatan kalpasan a dinarosdos ti lugan iti grupo dagiti tattao a makipamonpon sakbay a naidungpar iti gate ti simbaan
Malaksid kenni Fariñas, dagiti dadduma pay a nasugatan ket da Jenina Fariñas, manugang ni Congressman Fariñas; ABC President Johan Jack Nalupta iti Batac City; Victor Torres; Myrna Mata; Charmaigne Lagmay; Janet Gabriel; Rodolfo Guittap; Estowa Franco; Tumuza Domingo, Brenda Urbi; Rosario Lagmay ken Rubio Ludivina.
Adu pay a lugan ti nadungpar ti nag-wild a lugan a pakaibilang ti lugan ni Batac City Asst. Prosecutor Atty. Valentin Pascua.
KUna ni PNP Provincial Director S/Supt Antoniop Mendoza Jr nga addan iti kustudyar da ti driver ti nag-wild a lugan a ni Eric Marzan, driver ti anak ti naiponpon a ni dati a congressman ken dati a bise gobernador Mariano Nalupta Jr..
Iti agdama ket agtultuloy ti iyus-uswat nga imbestigasyon dagiti otoridad iti nasao nga insidente.


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Burburtsa pay laeng kadagiti otoridad no ania ti pakabigbigan ti bangkay ti lalaki a nasarakan iti karuotan a paset ti kalsada idiay Sto. Tomas, La Union.
Segun kadagiti residente iti nadakamat a barangay, naklaatda laengen idi masarakan ti bangkay nga agtayag iti 5 ft. 4 inches, mapatta-patta nga agtawen iti 35-40, ken nakasuot iti purawa t-shirt, shorts ken blue a tsinelas.
Gapu iti daytoy, kinuna ni Pol. Senior Insp. Garry Casem, hepe ti Sto. Tomas PNP a maipasidong iti otopsia ti bangkay tapno maamuan no ania ti rason ti ippusayna.
Daytoy ket kalpasan a nasarakan ti litem ken dunor iti nagduduma a paset ti bagina ti nasao a bangkay.
Maibagbaga a kanayon nga agkatang-katang iti palengke ti biktima nga addaan iti sagubanit iti panunot.


text:
Daytoy ti kalendario para iti aniaman a kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes, Enero 1 (dominikal a letra D). Kas pagarigan: dagiti tawen ti Gregoriano ti 1981, 1987, 1998, 2009, 2015, 2026 ken 2037[1] wenno ti tawen ti Huliano ti 1915 (kitaen dagiti tabla dita baba).
Daytoy laeng ti kadawyan a tawen nga addan dagiti tallo a pannakapasamak ti Maika-13 ti Biernes (dagiti bisiesto a tawen a mangrugi kadagiti Dominggo ket makibinningayda kadagitoy a panangilasin); Pebrero, Marso ken Nobiembre.
Ti kadawyan a tawen ket ti tawen nga addaan kadagiti 365 nga aldaw, a saan a bisiesto a tawen nga addaan kadagiti 366 nga aldaw.
Daytoy a kita ti tawen ket addaan kadagiti 53 a lawas iti lawas-aldaw a pormat ti ISO 8601.
- ^ a b "Ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes", jonstlouis.htmlplanet.com, 2011, webpage: HTMcal.
- ^ "Kalendario iti tawen ti 1803 (Rusia)" (Kalendario a Huliano, a mangrugi iti Martes), webpage: Huliano-1803 (Ti Romania ket nagus-usar iti Huliano idi 1919, idi inampon ti Rusia ti Gregoriano).


text:
Wikipedia:Saan a nawaya a linaon
Ti gandat ti Wikipedia ket ti esiklopedia ti nawaya a linaon, a ti pannakaipalawag ti nawaya linaon ket dagiti awan panangigawid ti karbengan ti kopia ket ti kaebengan a mangiwaras, panagadal, mangbaliw ken mangpasayaat, wenno iti sabali a panangibaga ket ti panag-usar kadagiti obra para iti aniaman a panggep iti aniaman a waya, uray iti komersio. Ti animan a linaon a saan a mangpaneknek kadagitoy a kriteria ket makunkuna a saan a nawaya. Daytoy ket mairaman amin dagiti linaon (mairaman dagiti ladawan) a napno a nakarbengan ti kopia, wenno mabalin a magun-od ngem suheto kadagiti panangigawid a kas ti "panag-usar a saan a komersial laeng" wenno "para iti panag-usar iti Wikipedia laeng".Ti Pundasion ket agus-usar iti panangipalawag iti "nawaya" a kas naipalawag ditoy.
Ti annuroten ti panaglisensia iti Pundasion ti Wikimedia ket mangnamnama nga amin a linaon nga adda kadagiti proyeto ti Wikimedia ket nawaya alinaon; however, ngem adda met dagiti mailaksid. Ti annuroten ket mangpalubos kadagiti proyekto (malaksid ti Wikimedia Commons) ti mangampon ti maysa a annuroten ti panangilaksid a mangpalubos ti panag-suar ti saan a nawaya a linaona. Dagiti pannakausarda ket nasken a saan unay nga adu ken nasken nasken laeng iti panangiladawn kadagiti kaipapanan ti naipakasaritaanT a paspasamak, ti panangiraman ti panangilasin kadagiti nasalakniban nga obra a kas dagiti logo wenno tatak, wenno mangkomplemento dagiti artikulo a maipanggep kadagiti kontemporario nga obra. Ti saan a nawaya a linaon ket nasken a saan a mausar no ti nawaya a nalisensian a papeles ket agserbi metten iti isu met laeng a panggep ken mabalin a maikarga, a kas iti kaso para iti gangani amina ladawan ti sibibiag a tattao.Ti saan a nawaya alinaon ket nasken a masukatan babaen ti nawaya a linaon no adda metten kasta a maiparuar.


text:
Adda Kadi Bukod a Biblia Dagiti Saksi ni Jehova?
Iti panangadal dagiti Saksi ni Jehova iti Biblia, adu a patarus ti us-usarenda. Ngem kadagiti lengguahe a nakaipatarusan ti Biblia, ad-adda nga us-usarenmi ti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan gapu iti panangusarna iti nagan ti Dios, kinaumisona, ken kinalawagna.
Pannakausar ti nagan ti Dios. Ti dadduma nga agipabpablaak iti Biblia, saanda a pinadayawan ti rumbeng a mapadayawan. Kas pagarigan, iti maysa a patarus ti Biblia, nailista ti nasurok a 70 a nagan ti tattao a nakatulong iti pannakaipablaakna. Ngem inikkat a namimpinsan dayta a patarus ti Biblia ti nagan ti Autorna—ni Jehova a Dios!
Maisupadi iti dayta, ti Baro a Lubong a Patarus insublina ti nagan ti Dios iti rinibu a nakausaranna iti orihinal a teksto ken saan a naipakaammo ti komite a nangipablaak iti dayta a patarus.
Umiso. Saan nga amin a patarus ket umiso ti panangipatarusna iti orihinal a mensahe ti Biblia. Kas pagarigan, iti maysa a patarus, kastoy ti mabasa iti Mateo 23:15: “Asikayo pay, dakayo a mamaestro iti Linteg ken dakayo a Fariseo! Aginsisingpetkayo! Ballasiwenyo dagiti taaw ken sursorenyo dagiti dagdaga tapno makaawiskayo iti maysa a pasurot; ket no adda mapasurotyon pagbalinenyo nga ad-adda ti pannakaikarina iti infierno ngem dakayo.” Nupay kasta, iti orihinal a teksto, nausar ti termino a “Gehenna [a ti literal a kaipapananna ket Ginget ti Hinnom],” saan nga “infierno.” Idi un-unana, ti Ginget ti Hinnom ket adda iti asideg ti Jerusalem. Ditoy ti pakaibellengan dagiti basura idi kaaldawan ni Jesus. Nabatad nga inusar ni Jesus ti sao a Gehenna a mangiladawan iti naan-anay a pannakadadael nga ibunga ti pannakaukom manipud iti Dios. Nalabit inusar dagiti paraipatarus ti sao nga “infierno” gapu ta patienda a matutuok iti agnanayon dagiti nadangkes idiay umap-apuy nga impierno. Ngem saan nga isursuro dayta ti Biblia. Gapuna, kastoy ti kuna ti Baro a Lubong a Patarus: “Asikayo pay, eskriba ken Fariseo, a managinsisingpet! agsipud ta ballasiwenyo ti baybay ken ti namaga a daga tapno aramidenyo ti maysa a proselita, ket inton agbalinen a kasta pagbalinenyo nga agpaay iti Gehenna a mamindua nga ad-adda ngem iti bagbagiyo.”
Nalawag. Ti nasayaat a patarus ket saan laeng nga umiso no di ket nalawag ken nalaka a maawatan. Kitaentayo ti maysa a pagarigan. Iti Mateo 5:3, inusar ni Jesus ti sasao a ti literal a kaipapananna ket “nagasat dagiti mangbigbig a napanglawda iti imatang ti Dios.” Gapu ta saan a nalawag ti kaipapanan dayta iti moderno nga Ingles, inusar ti Baro a Lubong a Patarus dagiti sasao a nalaka a maawatan. Kunana a “naragsak dagidiay sipapanunot iti naespirituan a kasapulanda.”
Malaksid iti panangusarna iti nagan ti Dios, umiso, ken nalawag, adda sabali pay a nakaidumaan ti Baro a Lubong a Patarus: Libre a maiwarwaras daytoy. Kas resultana, minilionen ti makabasa iti Biblia iti bukodda a lengguahe—uray kadagidiay saan a makabael a gumatang iti Biblia.


text:
Papa Landon
Ni Papa Landon (naamammuan pay a kas ni Landus[1]) ket isu ti nabutosan a papa idi Hulio wenno Agosto 913. Isu ket pimmusay kalpasan ti agarup nga innem a bulan, idi Pebrero wenno Marso 914.
Isu ket naipasngay idiay Sabina, Italia. Ti nagan ti amana ket naibagbaga a kas ni Taino. Isu ket saan a nagbalbaliw ti naganna idi nagbalin a papa.
Ni Landon ket naipagpagarupan nga adda dagiti nabileg a gagayyem a timmulong kaniana a nabutosan a kas papa. Isu ti naudi a papa a nagusar ti papa a nagan a saan pay a naus-usar aginggana kenni Papa Juan Pablo I idi 1978.
Ni Landon ket maysa a papa idi las-ud ti paset ti panawen a tinawtawagan ti Saeculum obscurum, a nagpaut manipud idi 904 aginggana idi 964.
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Claudio Rendina. I papi. Storia e segreti. Newton Compton, Roma, 1983.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Landon idiay Wikimedia Commons