text:
NEGOSIANTE NGA INTSIK. Sinangaili ti gobierno probinsial ti Ilocos Sur dagiti negosiante nga Intsik (ngato) babaen ti maysa a programa ken pangaldaw iti provincial capitol itay Hulio 1, 2010, umuna nga aldaw ti panagtakem ni Gov. Luis “Chavit” Singson kas ama ti probinsia. Umay kitaen dagiti sangaili no ania a negosio ken lugar ditoy probinsia ti kasayaatan a pangibautanda iti puonanda. Babaen ti power point presentation, imbinsabinsa ni Dr. Enrie Mendoza dagiti lugar a nasayaat a pagibautan iti negosio kas iti Salomague Port iti Cabugao, Cabugao, Ilocos Sur ken dadduma pay a lugar. (Salvador A. Espejo)
You are here: Home › Archive › Media › Banner Photo › NEGOSIANTE NGA INTSIK


c: text/html

text:
SINAIT, Ilocos Sur – Adda plano a maiyalis ti PAG-ASA manipud iti maysa a barangay ditoy nga ili, daytoy ti impalgak ti maysa nga empleado daytoy nga ahensia itay nabiit.
Kinuna ni Rolando Quemi, empleado ti PAG-ASA a plano a maiyalis ti estasionda manipud iti Barangay Tapao ditoy nga ili iti Ilocos Sur Polytechnic College iti Sta. Maria, Ilocos Sur.
Nupay kasta, kinuna ni Quemi nga adda met resolusion ti provincial government a maiyalis ti estasionda iti Vigan City.
Kinuna ni Quemi a dida pay ammo no ania kadagitoy a lugar ti pakaiyalisan ti estasionda.
Maipalagip nga adda estasion ti PAG-ASA iti Vigan sakbay a naiyalis iti Barangay Tapao.
Segun ken ni Quemi, talloda laeng nga empleado iti nasao nga estasion iti baet a napateg daytoy nga ahensia iti pannakaiwarawagag ti sasaaden ti panawen, aglalo iti tiempo ti bagyo.#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saanen a rumbeng a maiyaleng-aleng pay ti dakkel a parikut a gubbuayen ti El Niño phenomenon ditoy pagiliantayo.
Rumbeng nga agtignay itan ti gobierno tapno malapdan ti dakkel a pamsaakan daytoy iti panagbiag dagiti umili ken iti ekonomia ti pagilian.
Kas panangiyunay-unaytayo iti kinagrabe daytoy a problema, dakamatentayo ti sagsagrapen tatta ti Cagayan ken Isabela gapu iti tikag a parparnuayen ti El Niño. Agsaning-in dagiti mannalon kadagitoy a lugar agsipud ta eppesen dagiti dawa dagiti pinagayanda gapu nagmagan ti pamataudanda iti danum a pagpasayakda iti kataltalonanda.
Ngem saan laengen a dagitoy a probinsia ti ramaramenen ti El Niño. Uray iti Kamindanaoan, mariknan dagiti umili ti epekto ti tikag iti panagbiagda. Bimmassit ti apit dagiti mannalon, ket no palausen ti manarita, di pay umanay a pangsilpoda iti angesda ti naapitda.
Uray iti Metro Manila, mariknada metten ti epekto ti El Niño gapu iti pannakaipakat ti rotating brownout wenno panagawan ti elektrisidad tapno makainut iti koriente ken iti danum nga usarenda.
Kapilitan a maipakat daytoy gapu ta makaalarman ken addan iti kritikal a tukad ti danum kadagiti dam a mangsupsuplay iti danum kadagiti agindeg iti Metro Manila. Maysa a mangimatmaton iti dam ti nagkuna a no awan pay ti tudo, nababanto unayen ti tukad ti danum ket saanton a makapasayak kadagiti kataltalonan kadagiti kaparanget a probinsia ti Metro Manila ken di pagduaduaan a maipakat ti water supply interruption kadagiti nadumaduma a paset iti Kamanilaan.
Pinadas payen ti turay ti nag-cloud seeding ngem napaay iti daytoy a wagas a pagpatudo gapu iti kaawan ti ulep.
No apay a nagtungpal a kastoy ti kagrabe ti situasion ket maitudo la ketdi ti pammabasol kadagiti agtuturaytayo. Sobra ngamin ti panagpolitika dagiti dadaulotayo gapu iti interes ken pagimbaganda.
Iti nabayagen a panawen, gumawgawawa dagiti kataltalonan kadagiti irigasion ngem sangsangkadilmut ti impaay ti gobierno. Imbes a gumatang kadagiti makinaria, mangipasdek kadagiti shallow tube wells ken water impounding projects, binay-anna lattan dagiti mannalon a kumaramut iti rengngat-rengngat a daga agsipud ta ad-adda ketdi a nagiray iti panagangkat iti sabali a pagilian kadagiti produkto a mangsulnit kadagiti pagkurangantayo a taraon a kas iti bagas ken mais ken uray dagiti nateng.
Maysa a pagilian nga agrikultura ti Pilipinas. Rumbeng koma a daytoy ti kangrunaan a pangituonan dagiti agtuturaytayo iti imatangda a saan ketdi a ti politika ken panagakup iti kuarta para iti kabukbukodanda nga umok. Kangrunaan a gapu a naisaadda iti turay tapno pagserbianda dagiti umili ken sumayaat met ti panagbiagda.
Ngem nakakalkaldaang nga isuda ti lumublubo ti panagbiagda idinto a mailumlom dagiti mannalon iti kapitakan.#


text:
Gubat ti Sangagasut a Tawtawen
Ti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen ket dagidi serie ti suppiat a nailaban manipud idi 1337 aginggana idi 1453 a nagbaetan ti Inglatera ken Pransia. Daytoy ket nagbanagan ti maysa a dinastiko a suppiat a nangrugi manipud idi ni Guillermo ti Agparparukma a nagbalin nga Ari ti Inglatera bayat a nagtultuloy a Duke ti Normandia. A kas ti duke ti Normandia, dagiti Inggles nga ari adda utangda nga agraem ti Ari ti Pransia ngem kasla dagiti immununa a duke dagitoy ket nagtaginayonna ti adu nga autonomia. Ti riri a panagraem ket maysa idi a seremonia a ti riri nga agup-upa wenno basalo ket nangisalda ti panagraem ken panagparukma kadagiti apona ti riri. Daytoy a panagsanay ket napasardeng idi maikasangapulo ket uppat a siglo idi ni Eduardo III ket napaay a nakaited ti panagraem kenni Philip VI ti Pransia ken ni Philip ket saan a nangtaripatu ti inkarina a panagisubli ti paset ti Guienne nga innala ni CarlosIV. Dagiti dadduma pay a nangruna a banag ket mairaman dagiti nadumaduma a naggigiddiat a panagpadas a panagtengngel ti paglakkuan ti Inggles a lana.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Anglo-Normando a dinastia a nagturay ti Inglatera, manipud ti Normando a Panagrukma ti 1066, ket naipatingga idi babaen ti maysa panakikaduaan a nagbaetan ni Geoffrey ti Anjou ken Roberto ti Gloucester, a ti anak a lalaki ni Geoffrey a ni Enrique ket nagbalin a ti immuna kadagiti Angevino nga ari ti Inglatera idi 1153.[1] Ti Ari ti Inglatera ket dagus a nagturturay kadagiti adadu a teritorio iti kontinente ngem ni ti Ari ti Pransia. Ti panakabalin daytoy a parikut ket dagiti idi duke ti Normandia, dagiti Inggles nga ket nakautangda ti panagraem ti Ari ti Pransia, nupay kasta dagiti duke ket adda isuda kadagiti adu nga autonomia manipud idi maika-11 a sigloken dagiti masakbayan ken saan idia daytoy a parikut iti panagsanay.[2]
Ni Ari Juan ket nakatawid ti adu nga estado manipud kenni Ari Ricardo I. Nupay kasta, ni Philip II ti Pransia ket nakeddeng a nagtignay a nangala ti gundaway ti kinakapsut ni Ari Juan, iti kinalegado ken maipapan ti milisia, ken babaen idi 1204 ket nagballigi iti panagtengngelna kadagiti kaaduan a taga-ugma a teritoria a tagtagikua. Ti simmarsaruno a Gubat ti Bouvines (1214), a mairaman ti Saintonge a Gubat (1242) ken ti kanungpalan ti Gubat ti Santo-Sardos (1324), ket nagpabassit kadagit itinengtengngel ti Inglatera iti kontinente kadagiti bassit a probinsia idiay Gasconia, ken ti kompleto a panakapukaw ti Normandia.[3]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bartlett. Ti Inglatera babaen dagiti Normando ken Angevino nga ari. p. 22
- ^ Bartlett. Ti Inglatera babaen dagiti Normando ken Angevino nga ari. p. 17
- ^ Gormley. Gubat ti Sangagasut a Tawtawen: Pakabuklan Estado nga Unibersidad ti Ohio
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Gubat ti Sangagasut a Tawtawen iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti Anthropomorphism A Sarita
Maysa kadagiti kaay-ayok a sarita ket dagiti nasurat nga anthropomorphism. Diak ammo no apay, ngem nalabit, gapu ngata ta nagsursurattayon kadagitoy. Apaman a naammoan a nasurat nga anthropomorphism daytoy dumket metten a dagus iti essem a mangsiim no di man itedna ti regget a mangamiris no ania ti kayatna nga ibaga wenno ipasimudaag a tema. Masapul a takuaten ti mensahena santo amirisen. Saan ngamin a direkta a naibaga ti mensahe ditoy (ti kaaduan) no di ket mapidut kabayatan iti panangbasa, ken no ania ti readingmo isu dayta ti pakabuklan ti interpretasionmo. Eswes, pagwerretenna ti imahinasion.
Itay kallabes a Salip iti Sarita a Para Ubbing nga inesponsoran ti GUMIL Filipinas, napaliiw a limtaw manen ti ngayed ti sariugma (folktale) wenno ti nasurat iti anthropomorphism. Ti sarita (sariugma – sarita idi ugma) ket naikkan iti naintaoan a kalidad dagiti puersa ti nakaparsuaan (force of nature) tapno ideliberda ken itedda ti kapipintasan amin a motibo ken panggep ti sarita, ti mangipaay iti naimbag nga adal ken sursuro no di man kangangayedan nga inspirasion tapno maragpat ti ingpen biag. Iti ababa a pannao, dagiti agbibiag wenno karakter ket saan a tao no di ket puersa ti nakaparsuan nga inikkan iti naintaon a biag. Uray met dagiti inanimate objects (awanan biag) a naikkan iti naintaoan a panagbiag ket kapada met. Uray dagiti sarilaw-as (folklore) ket umarngi met laeng itoy. Uray dagiti ayup, mula ken dadduma pay a banag ket naikkan iti biag ken naintaoan a panagbiag. Dagitoy dagiti anthropomorphism.
Iti kaanoman dinto agkupas dagiti anthropomorphism – lalo no daytoy ket nasurat iti kapkapnekan a wagas. Saanda nga agkupas gapu iti ikutda a naisangsangayan a talugading – ti panangadal ken panangited iti patigmaan wenno pammagbaga. Maitutop la unay a para kadagiti ubbing. Ket uray metten a dagiti nataengan, apay ketdin a saan?
Maysa a klase ti sarita a nakaigameren iti panagbiag a nasken met a taldiapan ida iti agdama a panawen ken pasantaken ta isu dayta ti umno a pagteng.
Saan ketdi nga agdadamo wenno ubing ti Literatura Ilokana maipapan kadagiti kakastoy a sarita ta addadan dagitoy uray idi angged (time immemorial) ta dagiti dadduma ket, no diman kaaduan ket nagtitinnawidan, nagsisinublatan iti rabaw ti dila, nais-istoria kadagiti ubbing idi un-una, nabasbasa iti Bannawag ken dadduma pay a magasin.
Ken wen, nagtalinaed a nabayag kadagiti radio drama, a kas koma dagiti serie iti “Dagiti Sarsarita ni Uncle Pete” ni Pete Aromin, a nagtallopulo ti tunged idi napanen iti nagkaysa ni Uncle Pete, ngem saan a naginana ti sarsarita a para kadagiti ubbing ta inallawat a dagus ni Amor Cabaccang nga iniggamanna iti manon a dekada agingga iti agdama.
Nagsursurattayo met kadagiti alpabula (coined word for allegory and fable) iti las-ud ti lima a tawen iti radio drama (1992-1997). Naruay dagiti sinurattayo a fairytales, a dagiti dadduma, naipatarus iti porma a sarita manipud iti scriptwriting – agduma ngamin dagitoy ta adda dagiti nasken a sawen/ibaga iti scriptwriting a saanen a madakdakamat wenno idalan laeng iti pangngarig; sumagmamano dagitoy ti naipablasak iti Saringit Chronicle ken iti Tawid News Magasin, a kas iti “Kapwar,” “Ti Balbal,” “Boogles,” “ti Fenoderee,” “Ti Kilmoulis” “Ti Timazomb” ken dadduma pay. Insardengtayo iti nagipatarus idi nakumikomtayo kadagiti pakaseknan.
Kadagiti sinurat iti English, nalatak la unay dagiti koleksion ni Mabel Cook Cole a naipablaak idi 1916 – lalo ti maipapan iti sunggo ken pag-ong series, ti sarsarita maipapan iti puraw a karabasa – sarita maipapan iti kinaameng ken kinabukatot ti tao ken dadduma pay. Dayta kinabukatot ket naiparang a kas kinalabes iti panunot ken limmaksid iti nakaisigudan a talugading ken sursuro. Nagangayanna, ti nagpinget a maaddaan iti adu a kinabaknang ket isu met ti napukawan. Nagpinget a mangallop iti sangasalop, napukawan iti sangakaban! Ilocano Folktales kunana iti libro, kayatna a sawen nga addan dagitoy a sariugma sakbay ti 1916 a panangilibro ni Cole. Nabaknang ti Ilokano lit kadagiti kakastoy a sarsarita.
Nabaknang ti pagilian kadagiti fairytales, folktales ken folklores. Adda ti koleksion kadagitoy a mangipaneknek. Kas kadagiti inurnong ni nalatak a mannurat nga Ilokano ken Anak ti Vigan, Isabelo de los Reyes ken nasurat iti Spanish idi panawen ti Kastila. Gapu itoy a koleksionna isu nga inawagan dagiti scholars iti Ama ti Philippine folklore. Nagserbi pay subject ti panagadal dagiti literary scholars itay nabiit dagitoy a koleksionna. Dagiti laeng makaawat iti Spanish iti nagdisnudo a nangkalkal iti dulin ti national archive ken sinuratda dagiti napaliiwda ken komentoda kadagitoy a kinabaknang.
Saantayo nga awanen ti kinapudno, iti Philippine lit ket karaman met ditoy dagiti nasurat iti Spanish, a kas dagiti sinurat ni Rizal ken dadduma pay a mannurat idi panawen ti Kastila.
Pinadastayo met ti nagsursurat kadagiti adaptation ngem dagiti laeng limitations ti/dagitii karakter ken ti nagan ken/wenno kaarngi ti karakter ti piniduttayo nga inikkan iti nainlokanoan a biag. Kas koma ti “Kapwar” manipud iti “Jack-in-Iron,” ti “Ti Timmazomb” iti “Zombie” ken dadduma pay. Pinidut wenno binulodtayo dagiti karakter ken limitationsda ket binadoantayo ida iti kabukbukodantayo nga eksperiensa ni Ilokano nga isu iti inaramattayo iti serialized, babaen babaen iti karakter ni Rino Mistiko ken ti kaingungotna a ni Zeny. Agsipud ta maysa a mistiko ti bidatayo, ti mysticism ket saan a nailaksid itoy no di ket naibudi.
Nabaked nga ehemplo ti folktale ti “Ti Salip Da Kalgaw Ken Burarog” ni Joel Manuel. Makapaisem ti panagsalip da Kalgaw ken Burarog ket nabileg dagiti limtuad imahinasion – no ibasar iti agdama a kasasaad ti panawen, mabalin a kunaen, ni Kalgaw wenno ni Burarog wenno isuda a dua ket naidalit iti karkarna a sakit – sakit a nasken la unay a maagasan. Ta no saan a maagasan, agsagaba ti lubong iti nakaro nangnangruna dagiti umili. Ta saan kadi nga agsagsagaban ti lubong iti climate change ken global warming?
Nabaked met nga ehemplo ti folklore ti “Tubal” ti Ilokano super hero a sinurat ni (Ret.) Col. Rufino Re. Boadilla. Ni met laeng Col. Boadilla ti nangipatarus a sarilaw-as ti folklore. Kas ken ni Reynaldo A. Duque nga impatarusna iti legend – iti pasintawi. Ti sarilaw-as ni Col. Boadilla ket pudno la unay a namsek ti imahinasion ti author ket maaringan met dagiti agbasbasa.
Napintas nga anthropomorphism ti sarita nga ‘Apgad’ ni Karina Viola L. Bulong ken nangabak iti maikadua a gunggona iti kalkalpas a salip ti sarita a para ubbing nga inesponsoran ti Gumil Filipinas. Naisangsangayan ti karismana a sinurat. Ababa ngem namsek. Makapnek ta naideliberna ti mensahe nga isu iti panangibalat ti amak wenno buteng. Amin a tao ket sumango iti inaldaw-aldaw a panagbalbaliw; isu a mapasamak no kua ti saan a maliklikan a panagdakiwas. Adda dagiti seknan iti amak wenno buteng iti amin nga agdakiwas idinto nga adda met dagiti situtured a sumango iti balubal ti biag. Dagiti napinget, saan a pagduduaan iti panagsagrapda iti panagtamed. Ngem kadagiti seknan iti amak wenno buteng a sumango iti kinapudno, kasanon? Daytoy ti ababa a pakabuklan ti sarita.
Ket ti kakaisuna a solusion, ti patigmaan ken pammagbaga a naalut-ot iti kasin-awan amin a kananakem – kananakem dayta ni Ina Langit. Adda raya ti lawag nga agtaud kadagiti patigmaan ni Ina Langit ken ni Apgad. Ni Apgad a representation ti salt of the earth wenno pannakaasin dagiti tarumpingay tapno agserbida a kas naraniag a raya ti agsapa. Pannakaasin ti lubong.
Iti sabali a punto, ti proseso ti condensation wenno panagbalin ti tudo ket dakdakkel ti porsientona nga agtaud iti naapgad a danum (iti baybay) ta nalawlawa ti sakupen ti naapgad a danum ngem ti takdang; sa inayunmo pay ti saan a malapdan a pannakapasamak ti water spout – agpangato diay danum-baybay a mapan iti kaulpan santo agtinnag a kas arbis wenno tudo. Maitutop la unay ti nagan ti karakter – Apgad.
Ti pagpintasan la unay ti sarita ket ti udina, a nasupapakan iti pannakapnek ti amak ken buteng a nagalimutong iti barukong ni Apgad. Ti pannakapnek ni Apgad a nagbalinen a ramen iti nasantak a sabong ti kayanga ket narikna ti asinoman a nagbasa iti sarita.
Once again, inwawagayway ti sarita nga “Apgad” ti kinabileg ti anthropomorphism.
Napintas ti sarita ni Ms. Karina Viola L. Bulong… nabara a kablaaw!@
Sunday, September 11, 2011
Dagiti Anthropomorphism A Sarita
24 comments:
- chair said...
-
kakatawa
- 11:11 PM
-
-
gud morning..is the customary law is still exist nowadays?
- 11:21 AM
- Steve Finnell said...
-
you are invited to follow my blog
- 7:02 AM
- Kabayan said...
-
nice blog..
visit http://nanoys.blogspot.com
- 2:28 PM
- Game Apps said...
-
Great blog. You can also follow me.
- 9:25 AM
- Seminario said...
-
Thanks for great post.
- 9:27 AM
- veterinary medicine said...
-
Greetings I stumbled on your blog by mistake when i was searching Live search for this concern, I need to tell you your website is quite useful I also seriously like the design, it is great!
- 10:21 PM
- veterinary medicine said...
-
Greetings I stumbled on your blog by mistake when i was searching Live search for this concern, I need to tell you your website is quite useful I also seriously like the design, it is great!
- 10:26 PM
- Aneel said...
-
nice site and great post
- 3:23 AM
- baby products said...
-
your post is very nice.......
- 10:56 AM
- mango extract said...
-
Excellent information.
- 2:24 PM
- silicone septa said...
-
Hi there! I just would like to offer a huge thumbs up to the wonderful info you have got here with this post. I’ll be coming back to your weblog for much more shortly.
- 12:06 AM
- shahanara said...
-
Really your blog is very nice.
I would like to come back again.
I am sure of that you are also glad to help every other.
Thank you for sharing!
World Heritage Site
Programming Language
Mysterious Vast Space
Entertainment
- 9:25 PM
-
-
http://www.toussuriphone.blogspot.com/
- 1:50 AM
- www.mytech20.com said...
-
nice
- 12:58 AM
- Delhi to Shimla said...
-
Your site has a nice appearance, it loaded quickly, was easy to navigate, and no missing or broken links. lots of good information. Thanks!.
Delhi to Shimla
- 2:45 AM
- Liza Akter said...
-
Nice Post ..Plz Visit Click Link bdchotisex.com
- 2:26 PM
- Liza Akter said...
-
Nice Post ..Plz Visit Click Link bdchotisex.com
- 2:27 PM
- Kushuka Lee said...
-
I really like your blog, it looks very nice, I'm happy to visit again to see your blog because it's very good indeed, thank's for all. Regards, summer dance intensives really hope to be your friends
- 11:05 PM
- Malenadu said...
-
Nice colr selection and stuff or the posts are good but the template and arrangement really need some modification it looks so dumb. Thanks for sharing. Please visit my blog
http://malenadugroup.blogspot.com/
- 1:58 AM
- goodnews1948 said...
-
Happy New Year ^0^
It was good to see your blog ^___^
There is good news in my blog.
I hope you to visit my blog someday
http://goodnews1948.blogspot.com/
- 10:17 PM
- Jackie said...
-
I am so very happy to read your blog. I really enjoyed it! Thank you for sharing your idea. Keep up the good work.
- Jackie of web design
- 2:52 PM
- franklinmarshall said...
-
Footwear companies are in aHogan Sneakers tight competition to present their ultimate collections every season. They have the particular team and designers to come up with their latest shoe trends. They try the best Discount Belstaff Jackets to bring their brand to the top of fashion industry. Since most women will always want to spoil themselves with beautiful things, these shoes manufacturers also give their special designs for women feet. Onitsuka Tiger Shoes They come with excellent shoes collections to raise the standard of women lifestyle.
- 5:49 PM
- Anu Sehgal said...
-
With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My site has a lot of exclusive content I've either authored myself or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the internet without my permission. Do you know any techniques to help stop content from being ripped off? I'd genuinely appreciate it.
- 10:21 PM


text:
Maysa kadagiti dakkel a gapu no apay a saan a nadaras a dumur-as ti Pilipinas gapu kadagiti didigra ken kalamidad a masagsagrapna iti tinawen.
Kitaentayo daytoy: Iti tinawen, adda duapulo a bagyo a sumarungkar iti pagiliantayo. Sasalaponen pay dagiti natural a didigra ti pagiliantayo kas iti ginggined ken panagbettak iti bulkan.
Dagitoy ti mangiremremrem iti pagilian ken dagiti umili. Kalpasan ti didigra ken kalamidad, ikarigatan ni Pilipino ti bumangon ken tumakder ken umaddang ken ibaklayna ti sabali pay a panagsakripisio. Ngem inton makaungar bassit, addayta manen dagiti kalamidad ken didigra a mangpadas a mangparukma iti kinatibker ken kinataona.
Kinuna ni Department of Finance Secretary Cesar Purisima a maysa ti Pilipinas kadagiti bulnerable a lugar iti sangalubongan a masansan a dalapusen dagiti kalamidad ken didigra.
Karaman ditoy dagiti babassit a pagilian iti Asia Pacific a kas ti Madagascar, Maldives, Timor-Leste, Vanuatu, Tuvalu, Saint Lucia, Bhutan, Kiribati, Afghanistan, Bangladesh, Barbados, Costa Rica, Ethiopia, Ghana, Kenya, Nepal, Rwanda ken Vietnam.
Gapu kadagitoy a didigra ken kalamidad, agpukpukaw ti pagiliantayo ken dagiti babassit a pagilian iti ngato iti mapattapatta a 2.5 porsiento iti gross domestic product (GDP) iti tinawen.
Ditoy pagilian, mapattapatta ngarud nga agpukpukaw ti pagilian iti P300 billion iti tinawen.
Kinuna ni Purisima a dakkel a realidad ti panagbaliw ti klima ket saanen a mapagdedebatean pay dagiti makadidigra nga epektona iti panagdur-as iti ekonomia, panagpeggad iti seguridad ti taraon, ken dumakdakes a kalidad ti biag nangruna kadagiti pagilian a nalaka nga apektaran ti klima.
Gapu itoy, indauluan ni DOF Secretary Cesar Purisima ti pannakabukel ti “Vulnerable 20” finance ministers tapno agtitinnulongda a mangsapul iti pamuspusan wenno plano iti aksion nga aramidenda trapno mapabassit ti kidag ti climate change iti salun-at, kalintegan a pantao, trabaho, migrasion ken siensia, partikular babaen iti mobilisasion dagiti pundo. Manamnama a dumar-ay iti miting dagiti pannakabagi ti World Bank ken International Monetary Fund.
Sabali laeng ti maigannuat a panangadalda iti ipaayda a teknikal a suporta kadagiti maap-apektaran a pagilian.
Mangnamnama ni Purisima ti panangidatagdanto daytoy nga action plan iti masungad a kumperensia iti climate change sadiay Paris, France iti daytoy masungad a Disiembre.
Ala, nupay arig-agsang-at iti nagalis a bakras ti bantay ti dalanen ti V20 gapu iti kapaliiwan a saan unay a serioso a panangitaltalek dagiti dadakkel ken naprogreso a pagilian iti problema ti climate change, kastay kunada, ti importante, naiyussuat ti umuna nga addang. Dayta nga addang ti pamunganayan dagiti sumarsaruno nga addang tapno maikkan iti tumutop nga importansia daytoy sangsanguentayo a problema a no saan a maitaltalek ket posible a pakaungawan amin nga agtaeng iti daytoy Ina a Daga a pakaibilangan ti Tao.#


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Nakaduktal dagiti trabahador iti skeleton ti tao bayat ti panagkalida iti poste ti alad ti maipatpatakder a simbaan sadiay Barangay Macabiag ditoy nga ili idi aldaw ti Oktubre 16.
Nagreport iti polis ni Engineer Framal Editha Gaerlan y Ventura, 25, awanan asawa, assistant project engineer ti NS Mangio Construction, ken residente iti Barangay Teppeng, a nakali dagiti trabahadorna kadagiti tultulang ken kabkabanga ti tao idi makauneg ti pundasion ti alad a kalkalienda iti aganay maysa a metro.
Mapapati a nabayagen a naikali daytoy agsipud ta dandanin marunot dagiti tultulang.
Nakikoordinar dagiti nagresponde a polis nga indauluan ni Police Inspector Danilo Valoria, DCOP, ken ni Municipal Health Officer Dr. Edwin Agdeppa ken pinabendisionanda dagiti tultulang ken ni Fr. Nick Vaquilar sakbayda nga impaima dagitoy iti Ilocos Sur Provincial Crime Laboratory para iti forensic examination ken umisu a disposision.#


text:
TAGUDIN, Ilocos Sur – Maangay ti maikatlo a Tour of Ilocos Sur inton Abril 28-Mayo 1 babaen ti panangorganisar ti Ilocos Sur League of Civil Societies ken Ilocandia Bikers Organization, impakaammo ti tour director ti torneo.
Kinuna ni Bokal Jose Bonuan, tour director ti torneo nga addaan daytoy iti uppat a laps a pakaibilangan ti Vigan-Sinait, Sinait-Tagudin, Tagudin-Cervantes ken Cervantes-Vigan.
Kinuna ni Bonuan a gagem ti torneo ti bisikleta a makadiskobre kadagiti nalalaing a siklista a mabalin nga isalip ti probinsia kadagiti nailian a torneo kasta metten a maitandudo dagiti napipintas a lugar iti Ilocos Sur a pagdalanan dagiti siklista.
Impakaammo ni Bonuan nga iti naangay nga elimination round idi Pebrero 21, uppat a pulo ket walo manipud iti nasurok 50 a partisipante ti kualipikado a makisalip iti tournament proper.
Nagpuesto iti umuna agingga iti maikasangapulo a puesto da Carlo Gazmen, Jemico Brioso, Kelvin Mendoza, R-Jay Pescador, Ryan Serapio, Harold Mark Gelacio, Randolf BaHaga, Michael Bryan Juguilon, Leonardo Palor Jr. ken Onofre Buc-ong. Dagiti immuna nga innem a siklista ti agbalin a team captains iti innem a grupo.#


text:
Departamento ti Atlántico
Ti Atlántico (Ingles: Atlantic) ket maysa a departamento ti Colombia, a mabirukan idiay akin-amianan a Colombia idiay kaunegan ti Baybay Karibe iti amiananna, ti Departamento ti Bolívar iti laud ken iti abagatan nga insinsina babaen ti Kanal del Dique, ken ti Departamento ti Magdalena iti daya nga insinsina babaen ti Karayan Magdalena . Daytoy ti maikatlo a kabassitan adepartamento ti pagilian ngemadda ti populasion iti 2,272,170 a mangaramid daytoy kadagiti kapusekan ti populasion a departamento.
Ti kapitoliona ket ti Barranquilla. Dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket ti Soledad ken ti Malambo.
Dagiti linaon
Dagiti gobernador[urnosen | urnosen ti taudan]
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Administratibo a panakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Baranoa
- Barranquilla
- Campo de la Cruz
- Candelaria
- Galapa
- Juan de Acosta
- Luruaco
- Malambo
- Manatí
- Palmar de Varela
- Piojó
- Polonuevo
- Ponedera
- Puerto Colombia
- Repelon
- Sabanagrande
- Sabanalarga
- Santa Lucía
- Santo Tomás
- Soledad
- Suan
- Tubará
- Usiacurí
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Oktubre 30, 2011, Ni José Segebre ket isu ti gobernador para iti panawen ti 2012-2015. El Heraldo. "Este triunfo es de la gente del Atlántico: Segebre". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-06-28. Naala idi Oktubre 31, 2011.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Departamento ti Atlántico iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Atlántico manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
SAN FERNANDO CITY – Saan laeng nga iti Ilocos Sur ti tumultulongan ti Madrigal Foundation iti medical mission no di pay iti Pangasinan.
Nagyaman ni PNP Regional Director Police Chief Supt. Leopoldo N. Bataoil ken ni Ma. Ferl Madrigal, presidente ti Madrigal Foundation gapu kadagiti intulongna a libre nga agas kadagiti naggiddan a medical ken medical mission a naangay iti Bugallon ken Lingayen, Pangasinan itay Enero 12.
Dinayaw met ni Bataoil ti local government units ti Bugallon ken Lingayen, provincial health office ti Pangasinan ken ti Kiwanis Club of Dagupeña gapu iti pannakitinnulongda iti nasao a mission.
Segun ken ni Bataoil, agdagup iti 1,100 a pasiente dagiti naipaayan iti serbisio medical ken 233 dagiti naserbian iti dental manipud iti Barangay Salasa, Bugallon ken Barangay Tonton, Lingayen.
Ni Madrigal ti maysa kadagiti kangrunaan a mangipapaay iti libre nga agas kadagiti medical missions nga ang-angayen ti provincial government ti Ilocos Sur.
Timmulong pay iti pannakapaadda dagiti ambulansia a naited kadagiti district hospitals iti Ilocos Sur.
Nangipasan ti sangguniang panlalawigan iti resolusion a mangadaptar ken ni Madrigal a kas anak ti probinsia.#


text:
Teknolohia
Ti balikas a teknolohia ket mangitudtudo ti panagaramid, panagbalbaliw, panagusar, ken ti pannakaammmo kadagiti ramit, makina, wagas, maararamid, sistema,ken dagiti pamay-an ti gunglo, tapno masolbar dagiti parikut, mapasayaat dagiti addan ti maysa a pangsungbat ti maysa a problema, panaggun-od ti maysa a gandat, panagtengngel ti maysa a naipakat a nait-ited/nairuruar a pannakaikabagian wenno agaramid ti maysa a naisangsangayan a tignay.
Daytoy ket mabalin pay a mangitudo iti urnong kadagiti a kasta a ramit, a mairaman dagiti maikina, dagiti panagbalbaliw, panagurnos ken dagiti pamuspusan.
Dagiti teknolohia ket ket kaaduan a mabanagann ti tao ket dagiti pay sabali a sebbangan ti ayup ti abilidadna a mangtengngel kadagiti masna a katutuboda.
Ti termino ket mabalin a sapasap a maipakat wenno maipakat kadagiti naisangsangyan a lugar: dagiti kas pagarigan ket mairaman ti panagipatakder a teknolohia, maipapan ti medisina ateknolohia, ken ti pakaaamo a teknolohia.
Ti panag-usar ti sebbangan ti tao iti teknolohia ket nangrugi kadagiti panangibalin kadagiti masna a rekurso iti simple a ramramit. Ti prehistoriko a pannkaduktal iti a panagtengngel ti apuy ket nagpa-adu kadagiti mabalin a magun-od a taudan ti makan ken ti inbension iti pilid ket nangtulong ti tattao iti panagbanniaga ken panagtengngel kadagiti enbiromentoda. Dagiti kinaudi a panagrang-ay ti teknolohia, a mairaman ti pagimalditan, ti telepono, ken ti Internet, ket nangpabassit kadagiti bangen iti komunikasion ken nangpalubos ti tatto a nawaya a makitignay iti maysa a sangalubongan a gantingan. Nupay kasta, saan nga amin a teknolohia ket naus-usar iti nakappia a panggep; ti panagrang-ay kadagiti armas iti uamad-adu a panagdadael a bileg ket nagprogresso iti kadagupan ti pakasaritaan, manipud dagiti pang-or aginggana kadagiti nuklear nga armas.
Ti teknolohia ket naaringanna ti kagimongan ken dagiti bukodna nga arubayan iti adu a bilang dagiti waya. Kaaduan kadagiti kagimongan, ti teknolohia ket nakatulong idi a nagparang-ay kadagiti ad-adu a nasaysayaat nga eekonomia (a mairaman tatta nga aldaw ti sangalubongan nga ekonomia) ken nangpalubosen ti panagpa-adu iti maysa a liwliwa a [[sosial a klase|klase]. Adu kadagiti maipapan ti teknolohia a proseso ket agpataud kadagiti di kayat a nagbanagan ti produkto, a makunkuna iti rugit, ken mangib-ibus kadagiti masna a rekurso, iti pakadadaelan ti Daga ken ti bukodna a enbironmento. Dagiti nadumaduma a pannakaipakat ti teknolohia ket nakaimpluensia kadagiti pateg iti maysa a kagimongan ken ti baro a teknolohia ket kankanayon a mangiruruar kadagiti baro a maipapan ti etika a saludsod. Ti kas pagarigan ket mangiraman ti irurumsua ti pagarupan iti kina-episiente kadagiti termino iti produktibidad ti tao, ti maysa a termino a kasisigud laeng a naipakat kadagiti makina, ken ti karit kadagiti karit ti tradisional a pagalagadan.
Dagiti pilosopiko a suppiatan ket rimmuar kadagiti agdama ken masakbayan a panag-usar ti teknolohia iti kagimongan, nga adda dagiti pagsusuppiatan no ti teknolohia ket mangpasayaat ti kasasaad ti tao wenno pamaddienna daytoy. Ti Neo-Ludismo, anarko-primitibismo, ken dagiti kapadpada dagitoy a tignay ket agdildilawda ti kaadu unay iti teknolohia itimoderno a lubong, nga agsangsangiitda a daytoy ket makadangran ti enbironmento ken mangipaadayo dagiti tao; dagiti nagkaykayat kadagiti ideolohia a kas ti transhumanismo ken tekno-progresibismo ket kumitkitada a ti agtultuloy a panagrang-ay ti teknolohia a kas pagimbagan ti kagimongan ken ti kasasaad ti tao. Isunga iti kinaudi, daytoy ket namatmatian a ti panagrang-ay ti teknolohia ket malaplappedan laeng ti tattao a parsua, ngem dagiti kinaudi a sientipiko a pangad-adal ket nagibagbaga a dagiti dadduma a primado ken ti dadduma a kita ti dolpin a komunidad ket nakaparang-ayda kadagiti simple a ramramit let naka-adalda a mangipasa ti pakaammoda kadagiti dadduma a kaputotan .
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Teknolohia iti Wikimedia Commons
- Kremer, Michael (1993). "Ti Iyaadu ti Populasion ken Maipapan ti Teknolohia a Panagbalbaliw: Maysa Bilion B.C. aginggan ti 1990". Dagiti Maminpat a Warnakan ti Ekonomia. The MIT Press. 108 (3): 681–716. JSTOR 2118405. doi:10.2307/2118405..
- Frank Popper (2007) Manipud ti Teknolohiko aginggana ti Virtual nga Arte, Liblibro ti Leonardo, MIT a Pagmalditan
- Charlie Gere (2005) Arte, Oras ken Teknolohia: Dagiti Pakasaritaan ti Mapukpukaw a Bagi, Berg
- Ambrose, Stanley H. (2001-03-02). "Paleolitioko a Teknolohia ken ti Ebolusion ti Tao" (PDF). Siensia. Science. 291 (5509): 1748–53. Bibcode:2001Sci...291.1748A. PMID 11249821. doi:10.1126/science.1059487. Naala idi 2007-03-10.
- Kevin Kelly. Ania ti Kayat ti Teknolohia. New York, Viking Press, Oktubre 14, 2010, natangken nga aklub, 416 a pampanid. ISBN 978-0-670-02215-1


text:
BURGOS, Ilocos Sur – Utang ti ramut daytoy pammagkong a nagtungpal iti pannakatay ti nakautang.
Pimmusay iti Ilocos Sur District Hospital a nakaitarayanna ni Jhun Calpo y Cerevania, 37, naasawaan, mekaniko, ken residente iti Barangay Mambog, Burgos, Ilocos Sur gapu kadagiti bagsolna iti makannawan a kilikilina ken makannawan a tianna.
Boluntario met a simmuko ni Alwin Dava y Dela Cruz, 36, naasawaan, mannalon, kalugaran ti biktima, kadagiti nagresponde a polis.
Mapapati nga idi naggawid ni Dava manipud iti drinking session, nadatnganna da Calpo ken Erwin Partosa iti uneg ti balayna.
Apagserrek ni Dava, mapapati a binekkel ni Calpo sana kinuna: “Gapu ta bimmaknangkan ken adda tractor mo, nagbuakawkan, agsingerkan!”
Naganawa ni Partosa ngem nagtuloy ti panagriri dagiti dua.
Nagtaray ni Dava iti kusina ket nangala iti immuko sana binagsol ni Calpo iti sumagmamano a daras.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti crime scene iti kitchen knife nga agatiddog iti 9 a pulgada agraman iti pagiggaman.#


text:
Nasaysayaat laengen a sumuko ni Senador Panfilo “Ping” Lacson ngem ti agtultuloy nga aglemmeng ken anupen dagiti pannakabagi ti linteg. Rumbeng laeng a sanguenna ngem iti liklikanna ti susik ken aberia a nakaipasungalngalanna. Kas sigud a kameng ken opisial ti kapolisan ken agdama a senador, saan a makatulong kenkuana ti panagpaknina iti sadinoman. Saan a mangrisut iti aniaman a pakarikutanna ti kastoy nga addang. Ad-adda ketdi a maimameg iti suspetsa nga adda tartarayanna. Saan a masasaan dagiti alegasion maibusor kenkuana ket ad-adda pay a dumegdegda iti panaglemmengna. Kas maysa nga officer ken gentleman, kas maysa a madaydayaw nga agpampanday-linteg, rumbeng laeng nga ilintegna ti nakillo a naganna no dayta ti nasken a mapasamak. Ngem iti daytoy a pananglisina iti atiddog nga ima ti linteg, saan met a masasaan dagiti alegasion ti kinaadda ti tartarayanna. Maitarayan aya ti nagbasolan no adda? Umno laeng a sanguenna ken irasonan ti pagtaktakderanna. Rumbeng laeng a lumtuad ti kinapudno maipapan iti isyo a nakaipasungalngalanna.
Saan koma a dumngeg kadagiti balakad dagiti baliktad a pagsarmingan, ta saan makatulong dayta a mangrisut iti isyo ken agdama a nakaipasungalngalanna. Saan a maikanatad a tuladenna ti aramid ken denggenna ti pammagbaga ti kapadana nga officer ken gentleman a nangbalusingsing idi iti linteg. No namin-ano a daras nga insaruag daytoy ti panagbalusingsing ngem nagtinnag laeng a pakaisagmakan dagiti dadduma a naimpluensiaanna kadayta a kapanunotan. Saan a nagballigi ta saan a makillo ti nalinteg. Saanen a maiyaw-awan dagiti mata dagiti nakariing iti kinapudno. Ammo ni Senador Lacson daytoy. Isu a nasken a liklikanna koma ti sumrek iti adbenturismo a kapanunotan ken addang nga ad-adda a di mangdalus iti ik-ikutanna a nagan. Liklikanna koma dagiti pammagbaga ken kapanunotan dagiti baliktad a pagsarmingan.
Awanen ti inna tumarayan a nasion tapno nawaya wenno siwawaya nga agtignay. Sigurado la ketdi ti pannakaipiskotna. Ta iti 188 a pagilian a miembro ti International Criminal Police Organization (Interpol), naingpis unayen ti tiansa a maliklikanna ti atiddog nga ima ti linteg. Uray no agkamang daytoy iti aniaman a nasion a pagarupenna a natalged, awanen dayta a namnama ken garantia ta adda koordinasion ken panagtitinnulong dagiti kameng a nasion iti Interpol. Saanen a maitutop nga addang ken saan a maiparbeng iti kas kenkuana a kas mabigbigbig a kameng ti Senado ti aglemmeng iti sabali a nasion.
Kas kameng ti Senado ken agilinlinteg, nawaywaya ketdi no rummuar nga agplastar a mangidatag kadagiti argumentasion. Kas sigud a kameng ti kapolisan, mapanunotna koma a saan a maikanatad nga aramid ti mangtaray iti linteg. Ta saan nga agnanayon a maitarayan ti atiddog nga ima ti linteg. No la ketdi nadalus ti takderna ken ti konsensiana, apay a dina isikkir ti karbenganna? Apay a dina dalusan ti naganna iti agdadata a kinapudno? Ti laeng rummuar a kinapudno ti pakaliklikana iti amin a pakaisagmakanna.
Ti amakna iti administrasion a mapapati a mangliplipit kenkuana ti pagbatayanna laeng tapno saan a sumuko. Narabaw met a pagtakderan ti kunana nga awanen dagiti wagas a pangdepensana ti bagina. Nasken ketdi nga ipakitana nga awan ti likliklikanna a pagteng ken awan kalkalubanna. Rumbeng laeng a sanguenna dagiti isyo kontra kenkuana.
Babaen laeng ti isusukona nga agbandera ti hustisia ken agari ti kinapudno iti pannakatay ni Salvador “Bobby” Dacer ken ti drayberna a ni Emmanuel Corbito.#


text:
Naggibus ti panagipila iti kandidatura itay Disiembre 30, aldaw a pannakaiyanak ni Andres Bonifacio, ti dadaulo ti rebolusion maikontra kadagiti Kastila. Iti baet ti nasurok a sangagasut a tawen, ti klase ti politika idi tiempo da Andres Bonifacio ken Emilio Aguinaldo ket kas met la iti agdama, no di pay ketdi ad-adda a kimmaro.
Sakbay a tratarentayo dayta, dakamatentayo a ditoy pagiliantayo, ad-adda a selebrarantayo ti aldaw ti pannakatay ti bannuartayo ngem iti aldaw ti pannakayanakna. Agingga ita, dimi pay matukod a panunoten no apay. Gapu kadi ta ad-adda a makitatayo ti kinaindaklan ti bannuar gapu iti ipapatayna?
Kas ken ni Dr. Jose Rizal, selselebrarantayo ti Disiembre 30 a national holiday. Pananglagiptayo ken ni Rizal kas naindaklan a bannuar. Ngem iti daytoy nga aldaw ti pannakapaltogna iti Bagumbayan. Napaltogan ni Rizal gapu iti panangsuratna iti dua a nobela a nanglukaisanna iti kinadakes dagiti fraile a Kastila ken panagabuso dagiti agtuturay nga Espaniol kadagiti Indio.
Ngem iti biang ni Andres Bonifacio, ad-adda a malaglagip ti aldaw a pannakaiyanakna ngem iti ipapatayna. Aldaw ti pannakayanakna ti Nobiembre 30, 1863 idinto a natay idi Mayo 10, 1897.
Apay a kastoy? Ngamin, maibilang a maysa kadagiti nasipnget a petsa iti historia ti pagilian ti pannakatay ni Andres Bonifacio. Natay ti bannuar, saan a gapu iti panangirupirna iti kalintegan dagiti kailianna, saan nga iti tay-ak ti pagbabakalan bayat ti pannakirinnamasna kadagiti soldado a Kastila, saan nga iti ima dagiti ganggannaet a kabusor. Napaltogan ni Bonifacio kalpasan ti pannakabistana a nakapaneknekan (kano) a nakabasol iti panangliputna iti pagilian ken sedision. Padana met laeng a Pilipino ti nangisayangkat iti pannakagudas ti biagna.
Ngem ti kinapudnona, napapatay ni Bonifacio gapu iti nakaro a politika. Saan a malibak a politika ti nangkettel iti biag ti maysa a pangulo a nagarapaap a mangwayawaya ti pagilian iti ima dagiti Kastila iti babaen ti rebolusion, kasungani ti pammati da Jose Rizal ken dadduma pay a bannuar.
Uray kadagidi a panawen, saan nga agkaykaysa dagiti dadaulo ti rebolusion iti baet a maymaysa ti panggepda: ti panangparukmada iti puersa dagiti Kastila a nangadipen kadagiti Pilipino. Kangrunaan a maitudo a makaigapu iti dida panagkaykaysa gapu kadagiti nadumaduma a gunglo ken grupo nga idauluan ti agduduma a pangulo wenno lider. Agsusupadi dagiti lider iti kapanunotan ken pagtakderan mainaig iti sakup ti grupoda wenno hurisdiksion a saklawenda kasta met ti pagpatinggaan ti autoridadda. Kastoy ti situasion idi.
Taliawentayo ti historia.
Ni Bonifacio ti nangilungalong iti armado a rebolusion maikontra kadagiti Kastila idi Agosto 26, 1896 babaen ti panangpigisda iti sedulada iti pagteng a nalatak ita nga “Ikkis iti Balintawak”, kas panangipakitada iti saandan a panangbigbig iti autoridad dagiti Kastila.
Kadagiti damo a pannakiranget ti grupo ni Bonifacio kadagiti Kastila, nagballigida. Ngem gapu iti nababbaba ti klase ti armasda, napasubli met laeng dagiti Kastila dagiti lugar a sinakupda.
Nasaknap ti rebulosion nga inwayat da Bonifacio. Ti makadakes, adda dagiti grupo a nabuangay a mangbigbig laeng iti bukodda a dadaulo.
Kadagidi a panawen, dua a grupo dagiti Katipunero ti agkaribal: ti Magdiwang nga idauluan ni Bonifacio ken ti Magdalo nga idauluan ni Emilio Aguinaldo. Saan a nagkatunosan dagiti dua a gunglo mainaig iti hurisdiksion ken autoridadda a nagtungpal ti saan nga itutulong ti maysa a grupo iti sabali a grupo.
(Adda tuloyna)


text:
Karayan
Ti karayan ket maysa a masna a dalan ti danum,[1] a kadawyan a nasadiwa a danum, nga agayayus a mapan iti taaw, ti maysa a danaw, maysa a baybay, wenno ti sabali a karayan. Iti bassit a kaskaso, ti karayan ket simple laeng nga agayayus iti rabaw ti daga ken kompleto a mamagaan sakbay a makaabot ti sabali a bagi ti danum. Dagiti bassit a karayan ket mabalinda pay a matawagan kadagiti sabsabali a nagan, a mairaman ti waig, sariap, baresbes, ribule, ken tributario. Awan ti opisial a para iti sapasap a panangipalpalawag ti termino, a kas ti karayan, a kas naipakat kadagiti heograpiko a langa,[2] urayno dagiti sabali a pagilian wenno komunidad ti waid ket mabalin a maipalpalawag iti kadakkelna. Adu kadagiti nagan para kadagiti bassit a karayan ket naisangsangayn kadagiti heograpiko a lokasion; maysa kas pagarigan ket "uram" iti Eskosia ken amianan a daya nga Inglatera. Sagpaminsan a ti karayan ket mainagbaga a dakdakkel ngem ti maysa waig,[3] ngem daytoy ket saan a kankanayon ti kastoy a kaso, gapu ti saan akinalawag ti pagsasao.[4]
Dagiti karayan ket paset ti hidrolohiko a siklo. Ti danum iti kaunegan ti karayan ket sapasap a naurnong manipud ti panagtudo babaen ti maysa a pagayusan a labneng manipud ti rabaw a nagayusan ken dagiti dadduma pay a taudan a kas ti panagkarga manen ti danum ti daga, dagiti ubbog, ken ti pannakaibbet dagiti naipenpen a danum iti masna a yelo ken dagiti penpen ti niebe (a kas dagiti glasier). Ti potamolohia ket isu ti sientipiko a panagadal kadagiti karayan bayat a ti limnolohia ket isu ti sapsap a panagadal kadagiti kaunegan ti daga a danum.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Karayan {panangipalpalawag} manipud ti Merriam-Webster. Naala idi Pebrero 2010.
- ^ "GNIS FAQ". Heolohiko a pnagsukimat ti Estados Unidos. Naala idi 26 Enero 2012.
- ^ "WordNet Search: Karayan". Dagiti Mangimaton ti Unibersidad ti Princeton. Naala idi 2009-10-02.
- ^ "Domestiko a Nagnagan: Dagiti Masansan a Masalsalusod (FAQs), #17". Heolohiko a Panagsukimat ti Estados Unidos. Naala idi 2009-10-02.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Jeffrey W. Jacobs. "Karkarayan, Kangrunaan a Lubong". Ensiklopedia ti danum.
- Luna B. Leopold (1994). Ti Pakaimatangan ti Karayan. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-93732-5. OCLC 28889034. ISBN.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Network ti karayan- Mangikapkapet kadagiti tao, mangisalsalakan kadagiti karayan (Enbironmental nga organisasion)


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Nasalamaan dagiti polis ti dua a lallaki a mapapati nga agpanggep nga agbongbong bayat ti panagpatroliada iti igid ti baybay ti dua a coastal barangays ditoy nga ili idi agsapa ti Marso 7.
Naammuan iti report a bayat ti panagpatrolia dagiti polis nga indauluan ni Police Inspector Danilo Viloria Valoria, DCOP, iti igid ti baybay ti Barangay Solotsolot ken Barangay Surngit, nasalamaanda ti dua a lallaki a kellaat a nagtaray iti kabakiran a paset ti Sitio Raois, Barangay Surngit.
Nakakita dagiti polis iti maysa a bungon iti naggapuan dagiti lallaki ket idi sinukimatda, maysa gayam a botelia ti Emperador Brandy a napunno iti pulbora ken maysa a blasting cap a maar-aramat iti panagbongbong.
Sinawar dagiti polis dagiti di nabigbig a lallaki ngem saandan a nasapulan dagitoy.
Naipan ti eksplosibo iti police station para iti umisu a disposision.#


text:
Dinardaraan
Ti dinardaraan (dinuguan iti Tagalog, blood stew wenno blood pudding iti English) ket maysa a luto wenno recipe a Filipino a naaramid manipud iti dara, lalaem (bagis wenno silet, dalem, bara, puso) ken karne ti baboy ken rekrekado. Nagtaud iti nagan a "dinardaraan"' iti balikas a "dara" a mayawag iti wagas wenno kita ti luto ken panangluto. Saan laeng a baboy ti mabalin a lutuen a dinardaraan, mabalin pay a dinardaraen ti baka, nuang ken kalding ken uray manok wenno pato.
Maawagan pay iti sapsapuriket ti dinardaraan.


text:
VIGAN CITY – Sumagmamanon a tawen a saan a mairemremit iti gobierno ti siudad ditoy dagiti kontribusion dagiti agtuturay ken amin nga empleado ti gobierno probinsial para iti Alay-Lakad.
“As per record ti Vigan City, awan ti remittance ti provincial government iti 2003, 2004, 2005, iti 2006, adda sumagmamano a nangted iti kontribusionda, iti 2007, awan a pulos,” kinuna ni Vice Gov. Jerry Singson bayat ti programana a Kakibin iti Balligi itay nabiit.
Kinuna ti bise gobernador a kayatna a paimbestiga daytoy a banag tapno malawlawagan no sadino ti napanan ti kuarta a maikalkaltas iti sueldoda para iti Alay Lakad.
Naduktalan ni Singson nga awan ti mairemremit a kontribusionda nga opisial ti gobierno probinsial ken dagiti empleado idi nakipartisiparda iti daytoy tinawen a programa a pangalikumkoman iti pondo para kadagiti out of school youth.
Segun iti bise gobernador, naammuanna ken ni Mayor Eva Marie S. Medina a saan a naimbitaran ti provincial government a makipartisipar iti Alay Lakad gapu ta saan nga agiremremit daytoy iti kontribusionda para iti daytoy a gannuat.
Maysa pay a nakasairan ti bise gobernador idi binaonna ti maysa nga empleado ti sangguniang panlalawigan tapno agdamag no ania a tawen a nagikkat ti opisina ti tesoreria iti sueldoda nga agtuturay para Alay Lakad ngem “diak ammo” ti mapapati nga insungbat ti napagsaludsodan.
Kinuna ni Singson a “naik-ikkatan ti sueldomi, saan met la a siak, dakami amin nga empleado, manipud dianitor…” sana sinaludsod no napanan ti kontribusionda.
“Kayatko a paimbestigar ti tesoreria ti probinsia… dida ket ammon dagita a rekord… awan ti rekordda wenno dida kayat nga ipakaammo?” nakuna ti bise gobernador sana innayon nga immandarnan ken ni Bokala Chuchi Purisima, chairman ti committee on finance, a mangisayangkat iti panagimbestiga mainaig iti nasao a banag.
Kinuna ti bise goberndor nga unfair kadagiti makalkaltasan iti sueldoda nga empleado ti gobierno probinsial gapu ta saan met a mairemremit ti kontribusionda para iti Alay Lakad.
Kinuna ni Singson a tradisional a maim-imbitaranda a provincial officials a makipartisipar iti Alay Lakad ta adda ti kapitolio iti siudad ti Vigan ket aniaman a programa, kas iti Alay Lakad ket suportaran ti provincial government ket impatalgedna nga iti sumuno a tawen, agderetson a maited ti kontribusion amin a departamento ti gobierno probinsial iti siudad ti Vigan.
“Saanton a magna iti treasurer’s office diay makaltas a sueldomi ta saan met a sigurado no dumanon wenno saan, mapukaw met,” kinuna ti bise gobernador.
Naammuan a direkta a nagiremremit ti Department of Health iti Vigan City iti kontribusionda iti Alay Lakad.#


text:
KATULAGAN TI ABANG TI DAGA. Naglamano dagiti agkabsat a Lucrecio “Lucky” Sajor (kannawan) ken ti kabsatna a Felix ‘Irin” Sajor (tengnga) kalpasan a nagpirmada iti katulagan mainaig iti panagabang dagiti taga-Barangay Bato, Cabugao nga agtaltalon iti daga a kukua ni
Lucky Sajor. Naaramid ti panagpinnirma iti uneg ti opisina ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. (kannigid) ken sinaksian dagiti pannakabagi ti MARO, DILG ken ti PNP. (Rinetrato ti LGU Cabugao)
KATULAGAN TI ABANG TI DAGA
KATULAGAN TI ABANG TI DAGA. Naglamano dagiti agkabsat a Lucrecio “Lucky” Sajor (kannawan) ken ti kabsatna a Felix ‘Irin” Sajor (tengnga) kalpasan a nagpirmada iti katulagan mainaig iti panagabang dagiti taga-Barangay Bato, Cabugao nga agtaltalon iti daga a kukua ni


text:
MAGSINGAL, Ilocos Sur – Insuko ti maysa a retired personnel ti Philippine Army ti maysa nga eksplosibo iti police station ditoy nga ili idi Nobiembre 7.
Kinuyog dagiti elemento ti Highway Patrol Group a nakabase iti Barangay Bulag, Bantay, Ilocos Sur nga indauluan ni Police Senior Inspector Gaudencio D. Diaz, Jr. ni Wilmar Sabado y Avila, 47, naasawaan, retired a kameng ti PA ken residente iti Barangay San Clemente, ditoy nga ili, a nangisuko iti maysa a 60mm mortar iti Magsingal Police Station.
Mapapati a naiyisio ti nasao nga eksplosibo ken ni Sabado idi adda pay la iti serbisio.
Naipaima ti eksplosibo iti Explosive Ordnance Division, Ilocos Sur PPO para iti maikanatad a disposision.#


text:
Kuwait
Nagsasabtan: 29°30′N 45°45′E / 29.500°N 45.750°E
Ti Kuwait, opisial a ti Estado ti Kuwait i/kuːˈweɪt/ (Arabiko: دولة الكويت, Dawlat al-Kuwayt) ket maysa a naturay nga Arabo nga estado a naisanglad idiay amianan a daya iti Arabiano a Peninsula idiay Akinlaud nga Asia. Nabeddengan daytoy babaen ti Saudi Arabia iti abagatan idiay Khafji, ken Irk iti amianan idiay Basra. Naisadag daytoy idiay amianan a laud nga igid iti Golpo Persiano. Ti nagan a Kuwait ket naala manipud ti Arabiko أكوات ākwāt, ti ad-adu ngem maysa ti كوت kūt, a kayatna a sawen ket pagsammakedan a naipatakder iti asideg ti danum.[5] Daytoy a pagilian ket sakupenna ti kalawa a 17,820 kuadrado kilometro (6,880 kd mi) ken addaan ti populasion iti agarup a 3.5 riwriw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kuwait". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 10 Abril 2015.
- ^ a b "Ti Publiko a Turay para iti Sibil a Pakaammo".
- ^ a b c d "Kuwait". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Disiembre 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Lesko, John P. "Kuwait," Ensiklopedia ti Sanglubongan a Panagadal: Panagala dagiti Edukasional a Sistema ti Sangalubongan, tom. 2, inurno sbabaen ni Rebecca Marlow-Ferguson. Detroit, MI: Gale Group, 2002.
- Kuwait
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti emirato
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1961
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Friday, October 6, 2017
1st TRASHION SHOW CONTEST, NAANGAY ITI CABUGAO NATIONAL HIGH SCHOOL
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti 1st Trashion Show wenno panangusar para iti adda kapaypay-anna dagiti maibilangen nga awan ti usarna a bambanag a nagpartisiparan dagiti Estudiante ti Cabugao National High School, Brgy. Turod, Cabugao, Ilocos Sur itay nabiit. Naangay ti pakontes iti Covered Court iti nadakamat a pagadalan.
Daytoy a pakontes ti pageskuelaan ket naaramid tapno maasa iti laing dagiti estudiante iti benneg ti creativity (kinamanagpartuat), competence ken skills a mangted iti kaibatogan a pateg iti maysa a banag.
Naikkan dagiti estudiante a nakipartisipar iti Certificate of Recognition and Participation babaen iti pageskuelaan.
Ti Cabugao National High School ket idadauluan ni Mrs. Felipa B. Asuncion, Principal II. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:20 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Intaray dagiti mannibrong ti motorsiklo ti maysa a lalaki a napan naglang-ay iti maysa a paginuman iti Barangay Zone 5 ditoy nga ili.
Segun iti report, imparking ni Anthony Lopez, 28, naasawaan, residente iti Barangay Pagburnayan, Vigan City, iti sanguanan ti pasdek ti DepEd sa napan imminom iti maysa paginuman iti asidegna iti alas onse ti rabii ti Hunio 7.
Idi aggawiden ti biktima iti agarup ala una iti parbangon, awanen ti luganna iti nangiparkinganna.
Nairaman a napukaw ti P2,000 a kuarta ken lisensia ti biktima nga inkabilna iti compartment ti luganna.#


text:
VIGAN CITY – Sangapulo nga ambulansia ti inyawat ni Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano kadagiti district hospitals ditoy idi Pebrero 23 kas paset ti programa ti gobierno probinsial a mangpasayaat iti serbisio dagitoy a balay-pagagasan.
Dua nga ambulansia ti naited iti Gabriela Silang General Hospital idinto a saggaysa dagiti pito pay a district hospitals a pakairamanan ti Sinait District Hospital, Magsingal District Hospital, Central Ilocos District Hospital, Bessang Pass Memorial Hospital, Salcedo District Hospital, Sta. Lucia District Hospital, ken Tagudin General Hospital.
Kinuna ni Savellano a napaadda dagiti ambulansia kalpasan a napirmaan ti maysa a katulagan iti nagbaetan ti opisina ti Presidente ken ti gobierno probinsial a 40% ti ibaklay ti gobierno probinsial idinto a 60% ti aggapu iti Philippine Charity Sweepstakes Office.
“Maysa pay daytoy a wagas tapno mapasayaattayo ti kalidad ti serbisio a maipaaytayo kadagiti kaprobinsiaan aglalo kadagiti napanglaw,” kinuna ti gobernador.
Iti met interview ken ni Dr. Winston Aguirre kinunana a daytoy ti maysa kadagiti batonlagip ti administrasion ni Savellano.
“Ipakita daytoy a prioridad ti salun-at dagiti kaprobinsiaan,” kinuna ti doktor.
Kabayatanna, umabot iti 110,000 a tilapia fingerlings ti imbulos da Savellano ken ti agriculture office ti probinsia iti lima nga ili iti maikadua a distrito ti probinsia idi Pebrero 17.
Daytoyen ti maikatlo a panagiwaras ti gobierno probinsial iti lames kadagiti kadandanuman babaen ti programa nga Ilocos Sur Development of Aquamarine (ISDA) nga addaan iti panggep a mangpaadu iti lames kadagiti bagi ti danum tapno masupusopan ti panagkurang ti suplay ti lames ditoy probinsia.
Karaman kadagiti ili a nakaibulosan dagiti lames ti Santiago, Sta. Maria, Burgos, Narvacan ken Santa.
Agtuloy ti ISDA project agingga a maikkan amin nga ili iti Ilocos Sur, kinuna ti gobernador.#


text:
VIGAN CITY – Binallaagan ti hunta probinsial ti hepe ti opisina nga akinrebbeng iti pannakagatang dagiti suplay ken ramit a kasapulan ti gobierno ditoy a pakairamanan ti agas a mangiwayatda iti bidding tapno saan nga agtungpal a nanginngina ti presio dagiti agas a mailako kadagiti ospital ngem dagiti magatang iti ruar.
Kinuna ni Vice Governor Jerry Singson a pinalagipanda ti kaddutok a General Services Officer a didan kayat a maaramid ti natakuatanda a kaawan ti bidding dagiti medisina para kadagiti nadumaduma nga ospital iti probinsia a nagtungpal iti nanginngina a presioda ngem dagiti agas a mailaklako iti ruar.
Sakbay a nadutokan itay nabiit ni Estrella Mercurio a baro a GS officer, isu ti OIC ti nasao nga opisina kalpasan ti panagretiro ti hepeda a ni Napoleon Verzosa itay napan a tawen.
Segun iti bise gobernador, ti General Services Office ti makaammo iti bidding, pannakagatang ken pannakapaadda dagiti amin a masapsapul ti gobierno probinsial a kas dagiti office supplies ken equipments a pakairamanan dagiti agas a para kadagiti ospital iti probinsia.
“…Iti napalabas, naduktalanmi a nanginngina ti panaglakoda kadagiti agas iti uneg ti ospital ngem iti presio dagiti agas iti ruar,” kinuna ti bise gobernador.
Ngem inlawlawag ni Singson a saan nga anomalia dagiti ospital a nanginngina ti lakoda nga agas ta awan ti mabalin dagiti doktor agsipud ta simmangpet lattan dagiti agas iti ospitalda.
“Saan nga anomalia dagiti hospital daytoy…anomalia ti kapitolio daytoy,” panangilawlawag ni Singson.
Ngem saan nga innaganan ti bise gobernador no asino ti adda iti likudan ti mapapati nga anomalia iti agas.
Kinuna ni Singson a natakuatanda a duan a tawen nga awan ti naiwayat a bidding kadagiti agas para kadagiti ospital ti probinsia.
“Saanna a rebbeng daydiay… dapat mamindua (bidding) iti makatawen ta agbaliwbaliw met ti presio dagiti agas,” kinuna ni Singson.
Kinuna ni Singson a rebbengna a maiwayat ti bidding a presente dagiti doktor dagiti ospital agsipud ta isuda ti makaammo kadagiti agas ken iti kredibilidad dagiti makibid a kompania ti agas idinto nga innayonna nga adda pay kiddawna nga iti mismo nga ospital ti pakaiwayatan ti bidding.
Inyunay-unay ti bise gobernador a kasapulan a mabantayan ti pannakabid dagiti agas tapno “maparuar ti umisu, maparuar dagiti legal ken dagiti adda kalidadna nga agas” ti magatang.
“Saan a mabalin a nanginngina ti agas iti ospital. Masapul a nalaklaka ti agas iti uneg ti ospital ngem iti ruar,” inwaragawag pay ni Singson bayat ti programana a Kakibin ti Balligi idinto nga indagadagna kadagiti umili nga ireportda kadakuada nga opisial ti gobierno probinsial no nanginngina ti agas a gatangenda iti ospital ngem iti ruar.#


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Dua a motorsiklo ken maysa a gripo ti inarado ti maysa nga Isuzu trooper sakbay a dinungparna ti puon ti ilang-ilang iti aksidente a napasamak iti Barangay Dan-ar ditoy nga ili itay nabiit.
Segun iti report, agpaabagatan ti Isuzu Trooper, addaan plaka a PKZ-717, minaneho ni Samson Brioso, residente iti Calamagi 1st, Ilagan, Isabela ket ag-obertek koma ngem adda masabatna a lugan isu nga agsubli koma ti lugan iti liniana ngem mapapati a napukawna ti prenona ket dinalapusna ti dua a motorsiklo a nakaparking iti igid ti kalsada, gripo sana dinungpar ti puon ti maysa nga ilang-ilang.
Inkari ni Brioso nga ibaklayna ti gastos iti pannakatarimaan dagiti nadadael a motorsiklo.#


text:
Sarita ni Jobert M. Pacnis
(Tuloyna)
Ni baket ti baonek koma a mangala iti NSO birth certificate ti anakmi ta isu pay ti masapulak iti talier. Ngem madina. Dina kan’ masango.
“Dayta la maysa aldaw a dika aglaba, baket,” kinunak idi kalman a panangibagana a masapul ti NSO ti ubingmi.
“Mabuntuonannakto manen,” kinunana.
“Bassit met laeng dagiti lunestayo, baket.”
“’Ray pay.”
“Sika kadin, a, ti mapan, baket, ta adu pay ‘diay rumbeng a tarimaanek,” inrasonko.
“Diak ngarud masango… manong!” Dayta a linia. Ammok lattan a sabali ti turongen ti angin no kasta. “Dika makaaw-awat?”
No apay met ngamin a naalak pay laeng ti simmungbat: “Diak malanganan ti panagpipitomi, a, kunam, baket.”
“Apay, iparitmo?” inkusilapnan.
“Sugal dayta…”
“Isu laeng met ti pagliwliwaak kalpasan ti panagbalinko a katulong ditoy balaymo, manong…”
Katulong, dayta a kanayon ti sangkaibagana no kasta nga adda paginnalaanmi iti sao. Sana pay laeng inayon dayta ‘manong’. Masuronak man.
“Saan a pagliwliwaan dayta, baket…”
Ngem sabali ti sungbatna: “Gapu met laengen ta sika ti agsapsapul, pawilannakon iti pagduyosak.”
“Saan met, a, baket. Ngem kaniak laeng, kitaenta koma ti pakaipanan dagiti matmatgedanta. Panunotem, dumakkel a dumakkel ti panagkasapulantayo.”
“Bay-am ta agsapulakto metten iti trabahok ta saannak nga ikaskastoy,” imbaningrotnan.
Nagulimekak metten. Rumaba la ti saritaan no surngiatek pay. “Ala, siakto ngaruden ti mapan idiay Tuguegarao,” kinunak lattan.
Kastana ni baket. Awan la bassit, makisinnungbaten. Aglalaok met ngarud ti ibagbagana. Maawatak met ketdi. Ngem adda dagiti kanito a masusungeg dagiti lapayag. Agasem dayta ala-Anabel Rama a panagsasaona no mapasugkian?
Gapu iti panagsinnungbatmi di kalman, impadpad-engna ti bimmangon. Nagkapeak laengen sakbay a rimmuarak. Kayatko ti makaarabuelta a dagus tapno makaawidak sakbay nga agalauna iti malem. Namrayak ti nagbuya iti damdamag idi agkapeakon. Ngem anian a siudotko idi agpatalastas. Ti ketdin adda asona a katukayok pay met. Iniddepko la ket ngarud ti buybuyaek!
Addakamin iti Magapit idi paisardeng ti kaduami a pasahero ti lugan. Malasinko a daytay akinkukua iti dakkel a groseria idiay ili. Naglabbasit ketdin ti sippitna idinto a sumagpat san a sittentana. Gumatang kano iti danum.
Nagiinnuna dagiti agisabat kadagiti tagilakoda nga immasideg iti luganmi. “Puto, tupig, mani, itlog-pugo, mineral, buko juice…” nayayugda.
“Mineral man…” inyawag ti ala-Dionisia a baket.
Nagiinnuna dagiti aglako nga immasideg iti tawa a yanna.
“Ilan, mam?”
“Ako, mam, mas mura!”
“Mas malamig sa akin, lola!”
“Umayos kayo, ako ang nauna!”
“Depende kay mam kung sino ang gustong bilhan!”
Daytoy met nga ardiod, dina man laeng kitkitaen ti situasion. “O, adtoy ti beinte, maysa laeng a danum,” kinunana lattan nga inruar ti imana iti tawa.
Ania pay ngarud, nagiinnunan dagiti aglako a nangrabsut. Nagkapat la ket ngarud ni Roxas!
“Napigisen, mam!” naipukkaw.
Isu pay laeng ti panagbalaw ti baket. “Inan-anoyon ‘ta kuartak? ‘Kidiantrekayo! Ala, idtoyen ‘ta danumko ket mapankamin!”
Ngem awanen ti mayat a mangyawat iti danum. Imsiag pay ketdin dagiti dua a barito a nakipagrabsut itay ken ni Roxas. In-inut met a nagpanaw dagiti dadduma. Nabati la ket ngarud a tumanabutob ni ‘Dionisia’. Kapilitan a bimmaba ket isun a mismo ti napan gimmatang iti kantina.
Apagpullat nga alas otso idi makagtengkami iti siudad. Matartarimaan ti rangtay iti batog ti Dupaya Cockpit Arena isu a simiasi iti makannigid ti naglugananmi idi makagtengkami iti Regional Office ti DepEd. Urayak la napayaman ta malabsanmi ti opisina ti NSO. Isu pay a masalimetmetko ti pagtraysikelko koma.
Reprep dagiti nadanonak iti NSO. Dagus a nangalaak iti form iti dua a babbai nga agibumbunong iti sango ti nakarikep a sarming a ridaw a yan ti guardia. OJT siguro dagitoy ta maisupadi ti unipormeda kadagiti empleado.
Apaman a na-fill-up-ak, impakitak kadagiti dua a babbai. Bininsirda. Isu pay laeng ti panangtedda iti numerok: 197!
Napakudkodak. Arig kallukat pay laeng ti opisina, nagadukamin a nakapila.
“Eighty to ninety,” inyawag ti guardia. “Mabalinyon ti sumrek, apo!”
Nagsasaruno a simrek dagiti naawagan ti numeroda. Iti pannakalukat ti ridaw, nalawag a naimatangak iti monitor iti uneg: NOW SERVING: 45.
Ad-addan a napakudkodak. Mabayag pay da tao. Ngem ania ngarud, anusan, a. Namrayak ti nangsapul iti pagtugawak iti aglawlaw. Idinto nga agtultuloy latta ti panagsangpet dagiti padak nga ag-secure iti birth certificate— no di man marriage license wenno death certificate.
Diak pay napudotan ti tugawko idi aggugubal dagiti tarakenko. Isu pay laeng ti pannakalagipko a diak gayam nammigat.
(Adda tuloyna)


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Inur-uray ni patay ti panaggawid ti maysa a mannalon iti taengna iti Barangay Amarao ditoy nga ili idi rabii ti Agosto 11.
Iti report a dimmanon iti polis ditoy, kasangsangpet ni Jerry Tubera, 56, residente iti nadakamat a barangay iti agarup alas 8:15 ti rabii ti Agosto 11 ket iluklukatna ti ruangan idi kellaat a pinaltopaltogan ti dua a lalaki a mapapati a nangpadaan kenkuana.
Nagsagrap ti biktima iti sugat iti barukong ken nadumaduma a paset ti bagina ket saanen a naidanon ti biagna iti Sta. Lucia District Hospital a nakaitarayanna.
Nangiwayat ti polis iti manhunt operation ngem didan nasapulan pay dagiti di pay nabigbig a suspek a naglibas iti amianan a direksion.
Kinuna ni Police Inspector nga adda anggulo a kitkitaenda a posible a motibo ti pammapatay ngem nagkitakit a mangibaga tapno saan a maunaan ti panagpalutpotda.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti 7 a kapsula a nagtaud iti 9 mm ken 5 a kapsula ken maysa a buli manipud iti cal .45 iti nakapasamakan iti krimen.
Iti pannakaisurat daytoy, madama ti panagimbestiga dagiti polis mainaig iti nasao a pammapatay.
Itay laeng nabiit, iti miting a tinabunuan dagiti hepe ti polis dagiti nadumaduma nga ili ken ni Provincial Director Police Chief Supt. Eduardo Dopale, dinawat ti gobernador ti panangituloy ti PNP ti panangtagibenda iti linak ken talna iti sibubukel a probinsia tapno agtalinaed ti napintas nga imahe ti Ilocos Sur.#


text:
Naimbag nga aldawmo a sangbayan daytoy suratko. Maysaak kadagiti naruay nga agdengdengngeg iti programam. Makaay-ayo ken makaited inspirasionda. Daytoy ti rason no apay a naallukoyak a mangipatulod kenka daytoy a suratko.
Awagannak laengen iti Alicia, agnaed ditoy Ilocos Sur. Apaglabes a 25 ti tawen. Maysaak a separada, ken addaan iti maysa nga anak.
Tawen 2001 idi agkasarkami ken Freddie.
Adu a kalugaranmi ti nakiboda. Binagbagaan ken sinutildakami dagiti barkadami.
“Lalaingenyo tapno adda insigida anakyo,” insutilda.
Naragsak dagiti umuna a bulan ti panagdennami. Kasla awan patinggana. Nadungngo kaniak ni Freddie. Romantiko. Kaslaak nagango a kayo a nagdaras a gumil-ayab no lailuennak ti asawak.
“Dua laeng ti kayatko nga anak, lakay,” nakunak. “Maysa a babai ken maysa a lalaki. Tapno sigurado a maikkanta ida iti narungbo a masakbayanda.”
“Kaniak, honey, kayatko a maysa a dosena. No ad-adu, naragragsak. Maymayat ti naragsak a pamilia.”
“Ay, mandiak. Malosiangnak nga insigidan no kasta. No losiangakon, isukatnakton iti naub-ubing.”
“Uray kaanoman, dikanto isukat, honey. Sikanto latta ti numero uno ditoy pusok,” kinuna ni Freddie.
Kastoy ti kinaragsakmi, Manong Danny. Kanayon a nabara ti rabii. Anian a gasatko, nakunkunak. Ta nataer la ngaruden ni lakay, nalailo pay. Awanen ti sapulek pay.
Konduktor ti bus ni lakay. Ilocos Sur-Manila ti biahena. Tunggal lawas nga aggawid ditoy balay.
Maysa a malem, nakaragragsak ni lakay a simmangpet.
“Baket, simmangpetakon. Uy, adda pasarabok kenka. Blusa ken pantalon. Ginatangko pay dayta idiay Manila,” kinunana “Naalak ti bonusko isu nga inggatanganka.”
“Uray siak, adda met sorpresak kenka,” insungbatko.
“Ania met ti sorpresam kaniak? Baka adda nakitam dita ili a kayatmo a gatangen, ania?”
“Maysakanton nga ama!”
“Masikogka?” napamulagat ni Freddie a nangperreng kaniak. Idi kuan, insalasalanak iti ragsakna.
Diak napupuotan, inserreknak iti kuarto. Nagbalin manen a nakabarbara iti kuartomi iti dayta a sardam.
(Adda tuloyna)


text:
VIGAN CITY – Napili daytoy siudad a pakaipasdekan ti proyekto ti Department of Science and Technology-Pagasa nga Abra River Flood Forecasting and Warning Center.
Inaprobaran ti konseho ditoy siudad iti maikatlo ken pinal a pannakaibasana daytoy nga insaang ni Konsehal Carlo Medina mainaig iti pannakaipatakder ti nasao a proyekto ti DOST-Pagasa.
Kinuna met ni Vice Mayor Lourdes Baquiran a makatulong daytoy a proyekto iti pannakaballaag dagiti umili maipapan iti kasasaad ti Abra River nangruna iti tiempo ti bagyo wenno dakes a panawen a makagapu iti panagdinakkel ti danum tapno makapagsaganada iti sumangbay a layus.
Kinuna ti bise mayor a mabalin a maipatakder ti nasao a center iti Barangay Ayusan.
Itay nabiit, imballaag ni DILG Provincial Officer Federico Bitonio nga agpeggad a malayus ti Vigan City ken dagiti kaparangetna nga ili a pakaibilangan ti Caoayan, Bantay, ken Santa iti panagdinakkel ti danum iti Abra River no adda sumangbay a napigsa a bagyo gapu iti pannakakalbo dagiti kabambantayan.


text:
Magsaysay, Palawan
Ti Magsaysay ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Magsaysay ket nabingbingay kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Alcoba
- Balaguen
- Canipo
- Cocoro]]
- Danawan (Pob.)
- Emilod
- Igabas
- Lacaren
- Los Angeles
- Lucbuan
- Rizal
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Kasapulan a taliawentayo ti kalkalpas a tawen tapno amirisentayo dagiti nagbiddutan, nakaidaramudoman wenno nangitag-ay iti kinataotayo. Saludsodentayo iti bagitayo no natungpaltayo dagiti inkaritayo nga aramiden iti isasangbay ti baro a tawen, kasta met nga analisarentayo dagiti nakaitibkolantayo a masapul nga aturentayo iti isasangbay ti tawen 2011.
Padasem ngarud a sungbatan dagiti sumaganad tapno maammuam no nakapudnoka iti bagim ken iti padam a tao iti napalabas a tawen:
1. Managparaburka kadi? Naparsuaka a nakaukrad ti dakulapna. Nagtultuloy kadi a nakaukrad dagiti dakulapmo? Wenno nagbalinka a boxer a nakakaem ti gemgemna gapu iti ayatmo a nadardaras pay a makadanon iti tapaw ti arapaapmo a balligi, kinadur-as ken naraniag a masakbayan?
2. Mapnekkan iti klase ti biagmo? Mapnekka kadin iti agdama a kita ti biagmo? Naragpatmo kadin ti balligi nga inar-arapaapmo? Kasano dagiti nakapaayam? Ngem ania man ti nadanonmo iti biag, nasursurom kada ti mapnek kadagiti simple a nagapuanam? Wenno nagukkonka iti ad-adu ngem ti kasapulam ket awanen ti pagbibingayan dagiti nakurkurang ti gasatna ngem sika?
4. Nakipasetka iti kagimongan? Pinilpilim kadi dagiti pakilangenam? Ania ti nagbalin a takdermo mainaig kadagiti problema ti pagilian? Ania met ti pagtaktakderam iti imatang dagiti tattao ken iti kagimongan a paggargarawam? Raraemendaka kadi wenno naikayda kenka gapu ta adda idaddadumam?
5. Managdillawka kadi? Mamatika kadi iti pagsasao nga uray ni Perfecto ket saanka a perpekto? Matengngelmo kadi ti dilam a saan nga agdillaw iti kinatao ti kalangenlangenmo? Nasursurom kadi ti mangitalimeng dita barukongmo aniaman a makitam a pagkurangan ti padam a tao tapno saanka a makasugat iti rikna?
8. Adu kadi ti bisiom? Nasursurom kadi a gesdan ti bagim nga agbisio? Naamirismo kadi a kayarigan ti bisiom ti anay a mangkibkib iti pigsam, a no dimo parmeken, daytoy ti mangiduron kenka iti panungpalan? Maannugotmo kadi nga uray no baknangmo amin a baknang, dinaka maisalakan ti kuartam iti sakit a mangidalit kenka gapu iti bisio?
9. Ammom kadi a taliawen dagiti empleadom? Mairamanka kadi kadagiti employer a dina ammo a kitaen ti pagsayaatan dagiti empleadona? A ti la kitkitaenna dagiti masepsepna a parabur wenno pagimbagan manipud iti ling-et dagiti trabahadorna? Mamatika kadi a no ilalaem dagiti empleadom, raemen, isakitdaka met ken agtrabahoda iti amin a kabaelanda?
10. Agsusukot kadi ti utangmo? Karamanka kadi kadagiti nadaras a masulisog nga umutang uray ammom a narigatka a makabayad gapu ta naggastoka iti nalablabes ngem iti matgedam?
11. Ammom kadi ti agyaman? Pinagbalinmo kadi a paset ti inaldaw a biagmo ti panangibisikmo iti panagyaman iti Dios kadagiti parabur a dimteng kenka? Annugotem kadi nga aniaman dagiti bendision ken grasia a naited kenka ket nagtaud iti Managparabur a Dios? Maibilangka kadi kadagiti parsua nga ammoda ti mangtaldiap iti likudanda ken ammoda ti agyaman iti Nalukay a Dakulap a nangtapaya kadakuada iti rigat ken pannakapaay, iti lulem ken leddaang, ken nangpatibker iti pakinakemda kadagiti nadagsen a pannubok a dimteng iti biagda?
No makapnek amin a sungbatmo kadagita a saludsod, ammomon no nakapudnoka iti padam a tao ken iti Namarsua iti napalabas a tawen!#


text:
Karagpin ti panagtugawna kas maika-15 a Presidente ti pagilian, naipabaklay ken ni Pres. Aquino dagiti nagkaadu a problema a napanawan ti administrasion Arroyo kas iti dimmakkel a depisit ti gobierno, dakkel a bilang dagiti awanan panggedan, nangina a magatgatang, nababa a sueldo, problema iti edukasion, salun-at ken dumakdakkel a populasion.
Sangpetan pay ni Pres. Aquino iti Malakaniang dagiti isyo ti Maguindanao massacre, ti agtultuloy a pannakapapatay dagiti kameng ti media ken dagiti kameng dagiti grupo nga aktibista wenno kumankannigid, panagkunniber ken korapsion kadagiti nadumaduma nga ahensia ti turay a mapapati a nakaisawsawan dagiti mangidaulo kadagitoy ken uray ti pamilia ti Presidente.
Ti napalabas a dua a panagpipili ti mangpatalged a nauman dagiti tattao iti panagraira ti panagkunniber, anomalia ken korapsion kadagiti nangato a koridor ti turay ket dayta a karirikna ti nangimaldit iti “agek ni patay” kadagiti kandidato ti kaul-ulog nga administrasion.
Iti baet ti panangibambando ni Arroyo ken dagiti pasurotna ti isasayaat ti ekonomia iti babaen ti administrasionna, dagiti adu a naipasdek nga inprastruktura, pannakaitandudo ti programa ti salun-at ken edukasion ken dadduma pay a mangitag-ay iti kalidad ti panagbiag dagiti umili, makuna ketdi a saan a narikna dagiti ordinario a tattao a nagtariktik kadakuada dagitoy maipaspasindayag a nagapuanan ti kaul-ulog nga administrasion.
Nangato ti ekspektasion dagiti umili ken ni Presidente Aquino a maikkan iti naan-anay a panangsolbar kadagitoy a nadadagsen a problema ti pagilian. Nasirayan dayta iti nabara a panangsarabo ken panangabrasada kenkuana iti sadinoman a napananna idi katibok ti kampania. Napatalgedan dayta iti aglaplapusanan a panangbutosda kenkuana a mangidaulo kadakuada iti innem a tawen.
Dakkel ti pammati dagiti umili a tungpalen ni Pres. Aquino ti karina a mangtukkol iti korapsion bayat ti panagtakemna a kas mangidaulo iti pagilian. Kastoy ti kadakkel ti namnamada idi agtugaw daydi inana a Cory kalpasan ti rebolusion iti Edsa ngem anian ta nagkamtud ti pannakatungpal dayta nga arapaap. Mangnamnama dagiti umili a saan nga agtungpal manen iti sabali pay a pannakapaay ti pammatida a pannakatungpal dagiti nausat a kari, kas iti napasamak iti panagtakem ni Pres. Cory.
Ngem saan a kabaelan ni Pres. Aquino nga ibaklay nga agmaymaysa ti pannakapugipog dagiti korapsion ken pannakadalus dagiti nadumaduma a sanga ti gobierno. Kasapulanna ti tulongtayo nga umili. No adda pannakitinnulong dagiti amin a maseknan a sektor, napigpigsa ti liderato a mangipakat kadagiti addang tapno masolbar dagitoy kangrunaan a problema a mangidagdagel iti pagiliantayo. Adda pagsasaotayo: Adda naisangsangayan a pigsa iti panagtitipkel; iti panagsisina, agtungpal iti pannakatinnag.
Kuna ni Pres. Arroyo…”kaduaendak…iti nalinteg a dalan.”
Kaduaentayo, bayabayentayo, akayentayo ngarud ni Pres. Aquino iti nalinteg a dalan ta kas impatalgedna, babaen ti “nasayaat a panangituray, pumintas ti panagbiag”.#


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Kas paset ti programa ti gobierno munisipal ditoy a pangidur-as iti turismo ken panangipasagepsep iti napateg a paset daytoy nga ili iti historia ti pagilian, naangay ti kaunaan a pasalip iti taray idi Enero 29 ditoy.
Kinuna ni Mayor Benjamin Maggay a kinabinnulig ti gobierno munisipal nga idauluanna dagiti balikbayan a residente ditoy nga ili iti pannakaisayangkat daytoy kaunaan a Cervantes Fun Run a nakipartisiparan dagiti tumataray manipud iti Ilocos Norte, La Union, Pangasinan ken daytoy a probinsia.
Nasurok sangagasut a tumataray ti nakipartisipar iti 15-kilometer fun run iti sumalog a terrain manipud iti Bessang Pass agingga iti sango ti munisipio ditoy nga ili.
Malaksid kadagiti taga-Cervantes, nakipaset pay dagiti sumagmamano a foreigner, balikbayan, nataengan ken babbai iti nasao a pasalip.
Ni Reynaldo Pascua, 42, taga-Laoag City, ti nagkampeon iti daytoy a torneo.
Inyawid ni Pascua ti $300 kas premiona. Immawat met ti nakagun-od iti maikadua a puesto iti $200 idinto a $150 iti maikatlo a puesto.
Kinuna ni Maggay a babaen ti nasao a pasalip, saan laeng a maipromot ti ili a Cervantes a kas napintas ken nalamiis a lugar a daywen dagiti turista no di pay maipasagepsep ti akem daytoy nga ili iti nabaknang a historia idi napalabas a maikadua a gubat ti sangalubongan.
“Bulan ti Enero ti panakaisayangkat ti fun run ta daytoy a bulan ti panangrugi ti iraraut dagiti gerilia ti United States Armed Forces in the Philippines kadagiti puersa ti Hapon manipud iti Bitalag, Tagudin agingga iti nadara a ranget iti Bessang Pass,” kinuna ni Maggay.#


text:
VIGAN, Ilocos Sur – Maysa a resolusion ti inaprobaran ti sangguniang panlungsod ditoy a mangkiddaw iti Metro Vigan Water District a maipababa ti multa iti naladaw a panagbayad iti danum ditoy.
Siam a konsehal ti nangpabor iti pannakaipababa ti penalty charge ti maladaw a panagbayad iti danum idinto a maysa laeng ti saan a pabor ta kayatna a mawaswas ti penalty charge.
Naaprobaran ti resolusion iti maikatlo ken pinal a pannakaibasana.
Mapatulodan dagiti board of directors iti kopia ti nasao a resolusion.
Ipakpakat ti Metro Vigan Water District ti 10% penalty charge kadagiti maladaw nga agbayad iti makunsomoda a danum.#


text:
Ti Casuarina ket isu ti henero dagiti 17 a sebbangan iti pamilia ti Casuarinaceae, patneng daytoy ti Australasia, ti Indiano a Subkontinente, Abagatan a daya nga Asia, ken ti is-isla ti akinlaud a Taaw Pasipiko. Daytoy ket natrato idi a kas ti agmaymaysa a henero iti pamilia, ngem daytoy ket naipagsisina kadagiti tallo a henero (kitaen ti Casuarinaceae).[1][2]
Dagitoy ket kankanayon a berde a kayo a dumakkel iti 6–35 m (20–115 ft) a katayag. Ti samekna ket buklen ti narapis, adu ti sangana a berde aginggana ti kolordapo-berde a sangsanga iti 0.5–1 mm (0.020–0.039 in) a diametro, nga addaan iti bassit-usit a nasiksikan a bulbulong iti aligusgos iti 5–20. Dagiti sabong ket mapataud iti bassit a kasla amento dagiti nagraraay; dagiti sabong ket simple a buston. Kaaduan kadagiti sebbangan ket dioecious, ngem adda met dagiti bassit a monoecious. Ti bunga ket maysa a natarikayo, immitlog ti estruktura ken kasla kapada ti kono ti konipera a buklen dagiti nadumaduma a karpela a ti tunggal maysa ket aglaon ti agmaymaysa a bukel nga addaan ti bassit a payak.[1][3] Ti henetiko a nagan ket naala manipud iti Malay a balikas para iti kasuari, a mangibagbaga ti pannakaipada a baetan ti dutdot ti billit kadagiti samek ti kayoa,[4] ngem ti kayo ket tinawtawagan ti rhu iti agdama nga alagaden a Malay.
Ti sebbangan ti Casuarina ket taudan ti taraon dagiti arabas dagiti hepialid burbur; kamkameng ti henero nga Aenetus, a mairaman ti A. lewinii ken A. splendens, horisontal dagitoy nga umosok kadagiti puon sadanto bertikal nga agpababa. Ti Endoclita malabaricus ket manganda pay kadagiti Casuarina. Ti noctuid Burbur ti nabo ket nakitkita pay a mangmangan iti Casuarina.
Dagiti Pendunculagin, casuarictin, strictinin, casuarinin ken casuariin ket dagiti ellagitannins a mabirukan kadagiti sebbangan iti kaunegan ti henero.[5]


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Karaman ti alad ti maysa a pagadalan elementaria ditoy nga ili ti nabakbak gapu ta nasakupan ti madama a road widening project ti Department of Public Works and Highways.
Agsipud ta karaman a sakup ti kalsada ti naipatakder nga alad ti Bantay West Elementary School, dinuprak ti DPWH daytoy kas paset ti programa daytoy nga ahensia a pannakaikalawa ti highway ditoy probinsia.
Kanaig daytoy, nagsurat ti prinsipal ti nasao a pagadalan iti DPWH Regional Office tapno masuktan ti naduprak nga alad tapno masalakniban dagiti agbasbasa ditoy iti desgrasia ken peggad kadagiti aglabas a lugan.
Kinuna ni DPWH 1st Engineeing District Engineer Reynaldo Organo a mangilasin ti opisina iti pondo para iti pannakasukat ti alad.
Kas paset ti road widening ti DPWH iti probinsia, aglawa ti kalsada ti agsumbangir a saglilima a metro manipud iti sentro.#


text:
Bulan
Ti Bulan isisu ti masna a satelite iti Daga,[nb 4][5] ken ti maikalima a kadakkelan a satelite iti Sistema a Solar. Isu ti kadakkelan a masna a satelite iti maysa a planeta iti Sistema a Solar relative iti kaddaakel iti bukodna a nangruna, nga adda ti pagkapat ti diametro iti Daga ken 1⁄81 ti bukodna a masa.[nb 5] Ti Bulan ket isu ti maikadua a kapusekan a satelite kalpasan ti maria a maysa kadagiti karanigan a taga-ugma nga nagukisan ti naingatoan adagdaga ken narimbaw impakto ng abot. Isu daytoy ti karaniagan a banag iti langit kalpasan ti Init, uray no ti rabawna ket agpaysao pay a nasipnget, a kapadpada ti karaniag ti uging. Ti kinarimbawna iti langit ket ti kinakadawyanna a siklo dagiti paset , manipud idi taga-ugma a panawen, ket nakaaramid ti Bulan a kas myasa a naipangpangruna a kultural nga impluensia iti pagsasao, dagiti kalendario, arte ken mitolohia. Ti grabidad a panagimpluensia ti Bulan ket agpataud dagiti ugot ti taaw ken ti panagpaatiddog ti minuto iti aldaw. Ti agdama a panagliklikmut kaadayo ti Bulan, nga agarup a mamin sangpulo ket tallo ti diametro iti Daga, ket gapuanan daytoy ti panagparangna a kasla kadakdakkelna idiay langit ti Init, a mangpalubos daytoy nga apag-isu a kallobanna ti Init dagiti dagup a solar a salip.
Ti Bulan ket isu laeng ti nailangtana bagi malaksid ti Daga a ti tao ket simmanglad. Nupay ti Luna programme ti Kappon ti Sobiet ket isu ti immuna a nakaabot ti Bulan iti maysa a saan a namaneho a pagluganan ti limbang idi 1959, ti Apollo a programa ti Estados Unidos ket nakaganab ti isisu a namaneho ti tao a mision iti agdama nga aldaw, a nagrugi ti immuna a namaneho ti tao a lunar a panagliklikmut a mision babaen ti Apollo 8 idi 1968, ken innem a panagsanglad iti Bulan ti nagbaetan ti 1969 ken 1972, a ti immuna ket ti Apollo 11. Dagitoy a mision ket nagisubli kadagioti sumurok a 380 kg kadagiti lunar a bato, a dagitoy ket inusar ti panagrang-ay ti heolohika a panagawat iti nagtaudan ti Bulan, ti pormasion iti uneg ti bulkodna a patakder, ken iti napalabas a pakasaritaanna. Naipagarup a daytoy ket naporma idi 4.5 bilion a tawtawen. Ti maysa a panakaporma a teoria ket ti higante nga impakto a napasamak a nairaman ti Daga. Ti impakto a teoria ket naidudua idi 2012, kalpasan ti panagusig manen dagiti Apollo nga alagad.
Kalpasan ti Apollo 17 a mision idi 1972, ti Bulan ket binisbisita laengen babaen dagiti saan a namaneho ti tao a pagluganan ti limbang, ti nailatakan babaen ti kinaudi a Sobiet a Lunokhod rover. Manipud idi 2004, ti Hapon, Tsina, India, ti Estados Unidos, ken ti Europeano nga Ahensi ati Limbang ket nagpatulod dagitoy dagiti lunar nga agpalpalikmut. Dagitoy a pagluganan ti limbang ket nakaparawad ti panagpasingked ti panakaduktal iti lunar a danum a yelo idiay agnanayon a nalinongan nga abot dagiti ungto ken bedbed iti lunar a regolito. Adda dagiti sumakbay a naplano a mision a mapan iti Bulan, a mairamn ti maysa a gobierno ken binusbusan a pribado. Ti Bulan ket agtultuloy nga adda babaen ti Tulag ti Pangaruar a Limbnag , a nawaya sukisoken para iti amin a pagilian para kadagiti nakappi a pangngep.
Nagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maitutop a nagan para iti masna a satelite ti Daga ket "ti Bulan".[6][7] Ti panginagan ti Inggles a moon ket naala manipud ti moone (idi agarup a 1380), a naiparang-ay manipud ti mone (1135), a naala manipud ti Daan nga Ingles mōna (a napetsaan manipud idi sakbayan ti 725), a daytoy ket, a kapada dagiti amin Hermaniko a pagsasao a kognado, a nanipud ti Proto-Hermaniko *mǣnōn.[8]
Ti kangrunaan a moderno nga Ingles a panagilasin a maipanggep ti Bulan ket lunar, a naala manipud ti Latin Luna. Ti maysa pay ngem saan a nalatak a panagilasin ket ti seleniko, a naala manipud ti Taga-ugma a Griego a Selene (Eeλήvn), a naggapuan ti pasaruno a "seleno-" (a kas iti nakaalaan ti selenograpia).[9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti kaaduan a kuenta ket naited a naibatay ti titimbengan a karaniag manipud ti kuenta iti −12.74 a naited para iti maysa nga ekuador aginggana ti sentro ti Bulan iti kaadayo iti 378 000 km idiay NASA a kipudno a papeles a pinagibasaran aginggana ti kabassitan a kaadayo ti Daga-Bulan a naited idiay, kalpasan ti pinudno ti kinaudi para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km. Ti kabassitana kuenta (para iti kaadayo ti baro a Bulan) ket naibatay iti agpadpada panakagpang nga inususar ti kaadu a distansia ti Daga–Bulan iti 407 000 km (a naited idiay kipnapudno a papeles) ken babaen ti panagkarkulo ti karaniag iti panagsilnag ti daga iti baro a Bulan. Ti karaniag iti panagsilnag ti daga ket albedo ti Daga × (raya ti Daga / Raya iti Panagtayyek iti Bulan)2 ] a minaig ti dagus a solar a panakasilnag a rumsua para iti kabus a Bulan. (Albedo ti Daga = 0.367; raya ti Daga = (polar radius × ekuatorial radius)½ = 6 367 km.)
- ^ Ti sakup ti naited a kuenta ti angular a kadakkel ket naibatay baben ti titimbengan dagiti sumaganad a kuenta a naited idiay kinapudo a papeles a pinagibasaran: iti maysa a Daga-ekuador aginggana ti Bulan-sentro a kaadayo iti 378 000 km, ti angular a kadakkel ket 1896 arkosegundo. Ti kapadpadana met laeng a kinapudno a papeles ket agited ti patingga ti Daga–Bulan a kaadayo iti 407 000 km ken 357 000 km. Para iti kadakkelan a angular a kadakkel, ti kabassitan a distansiaket nasken ipagisu para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km.
- ^ Lucey et al. (2006) agited kadagiti 107 partikulo cm−3 babaen ti aldaw ken 105 particles cm−3 babaen ti rabii. Iti igid ti ekuatorial a temperatura ti rabaw iti 390 K babaen ti ken 100 K babaen ti rabii, ti umno a linteg ti alingasaw ket agitulok kadagiti presion a naited idiay infobox (binukel iti kaasitgan a urnos iti kapigsa; 10−7 Pa babaen ti aldaw ken 10−10 Pa babaen ti rabii.
- ^ Adda dagiti adu ken sabsabali a sideg ti Daga nga asteroid a mairaman ti3753 Cruithne a dagitoy ket kumaduaan nga agpalpalikmut iti Daga: dagiti pagliklikmutanda ket agpakabaelda nga umasideg iti Daga kadagiti paset ti panawen ngem agbalbaliw da met laeng kadagiti napalabas a panawen (Morais et al, 2002). Dagitoy ket quasi a satelite - dagitoy ket saan a bulbulan gapu ta saanda a palpalikmuten ti Daga. Par aiti adu pay a pakaammo, kitaen ti Dagiti sabali a bulan iti Daga.
- ^ Ti Charon ket maibagay a dakdakkel no ipada iti Pluto, ngen ti Pluto ket nabaliwan ti panakaidasigna a kas maysa nga ansisit a planeta
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Lang, Kenneth R. (2011); Ti Cambridge a Pagalagadan ti Sistema Solar, Maika-2 nga ed., Cambridge Unibersidad a Pagmalditan
- ^ a b c d e Williams, Dr. David R. (2 Pebrero 2006). "Kinapudno a Papeles ti Bulan". NASA (Nailian a Datos a Sentrso ti Siensia ti Law-ang). Naala idi 31 Disiembre 2008.
- ^ Matthews, Grant (2008). "Celestial body irradiance determination from an underfilled satellite radiometer: application to albedo and thermal emission measurements of the Moon using CERES". Applied Optics. 47 (27): 4981–93. Bibcode:2008ApOpt..47.4981M. PMID 18806861. doi:10.1364/AO.47.004981.
- ^ A.R. Vasavada, D.A. Paige, and S.E. Wood (1999). "Dagiti Asideg ti Rabaw a Temperatura idiay Merkurio ken ti Bulan ken ti Stabililidad dagiti Polar a Deposito ti Yelo". Icarus. 141 (2): 179. Bibcode:1999Icar..141..179V. doi:10.1006/icar.1999.6175.
- ^
Morais, M.H.M.; Morbidelli, A. (2002). "Ti Populasion dagiti Asideg ti Daga nga Asteroid iti Kumaduan a Panaggunay iti Daga". Icarus. 160 (1): 1–9. Bibcode:2002Icar..160....1M. doi:10.1006/icar.2002.6937. Ti dakamat ket agus-usar ti nasukatanen a parametro ti
|coauthors=(tulong)
- ^ "Panagginagan dagiti Astronomikal a Banbanag: Panangiletra dagiti nagab". Kappon ti Internadional nga Astronomiko. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ "Gazetteer iti Planetario a Nomenklatura: Planetario a Nomenklatura FAQ". USGS Programa ti Astroheolohia a Panagsukisok. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ Barnhart, Robert K. (1995). Ti Barnhart nga Ababa a Diksionario iti Etimolohia. Estado Unidos: Harper Collins. p. 487. ISBN 0-06-270084-7.
- ^ "Oxford nga Inggles a Diksionario: lunar, a. ken n.". Oxford nga Inggles a Diksionario: Maikadua nga Edision 1989. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Naala idi 23 Marso 2010.


text:
Monday, June 13, 2016
MANGROVE PLANTING KEN COASTAL CLEAN-UP, INARAMID TI PAMILIA-LGU CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Mangrove Planting and Cleaning dagiti kameng ti Pamilia-LGU Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. a kas pangkulminar iti selebrasion ti 118th Philippine Independence Day idi Hunio 12, 2016 (Domingo).
Naaramid daytoy nga aktibidad iti aldaw ti Hunio 10, 2016 (1:30 pm, Biyernes) kadagiti lima a Coastal Barangay a kas iti Brgy. Pug-os; Brgy. Salapasap; Brgy. Sabang; Brgy. Salomague ken ti Brgy. Dardarat ket nakipartisipar dagiti amin a kameng ti Departamento/Section ti LGU-Cabugao agraman dagiti Empleado iti Opisina ti benneg ti Nasional nga adda iti poder ti Gobierno Lokal.
Daytoy a Direktiba ket naibasar iti Office Order No. 06, Series 2016 iti Opisina ti Municipal Chief Executive a napetsaan iti Hunio 9, 2016 iti nadakamat nga ili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:32 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Subpilo
Iti sientipiko a pannakaidasig ti biota, ti subpilo ket maysa a taksonomiko a ranggo iti soolohiko a nomenklatura.
Ti taksonomiko a ranggo ti 'subdibision' dagiti fungus ken taksonomia ti mula ket kapada ti 'subpilo' iti soolohiko a taksonomia.
Taksonomiko a ranggo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Subpilo ket:
- nababbaba ngem ti pilo
- nangatngato ngem ti superklase.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan amin a dagiti pilo ti fauna ket nabingbingay kadagiti subpilo.
- Dagiti mairaman iti:
- Artropoda: mabingbingay kadagiti subpilo ti Trilobitomorpha, Chelicerata, Myriapoda, Hexapoda ken Crustacea,
- Brachiopoda: mabingbingay kadagiti subpilo ti Linguliformea, Craniformea ken Rhynchonelliformea,
- Kordata: mabingbingay kadagiti Tunicata, Cephalochordata, ken ti kadakkelan a bukodna a subpilo ti Bertebrata.


text:
SINAIT, Ilocos Sur – No saan a sigida a naaktuaran, posible a bimtak daytoy tanker a pagpukawan iti dakkel ti akinkukua.
Segun iti report manipud iti police station ditoy, bayat ti panagdaliasat ti Isuzu ten-wheeler tanker a kukua ni Richard Tolosa Alcid, negosiante, ken residente iti Barangay Rizal, Cabugao, Ilocos Sur ken minaneho ni Freddie Barre Sonico, 32, ken residente iti Barangay Maradodon, Cabugao, nasiputan ti drayber a simgiab ti makannigid a pilid ti tanker.
Mapapati a nag-overheat ti break fluids ket nagubo iti pilid puon ti isisigiabna.
Nagpaarayat ni Sonico iti BFP Sinait ket nasigudan a naiddep ti apuy.
Nupay kasta, mapattapatta a P80,000.00 ti dinadael ti apuy.#


text:
Nailian a Parke ti Aurora Memorial
Ti Nailian a Parke ti Aurora Memorial ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay kaunegan ti kabambantayan ti Sierra Madre a nagbaetan ti probinsia ti Nueva Ecija ken Aurora idiay Tengnga a Luzon. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 5,676 hektaria[1] ken gumay-at kadagiti sumurok a 50 kilometro ti igid ti napintas buya a kalsada ti Bongabon-Baler. Daytoy ket nabangon idi 1937 babaen ti Proklamasion Blng. 220, ti parke ket naidaton idi iti Umuna a Balasang a ni Aurora Aragon Quezon. Daytoy idi ket addaan ti immuna a kalawa iti 2,356 hektaria. Babaen idi 1941, ti kadakkelna ket nagbalin a doble iti agdama a kalawana iti 5,676 hektaria. Ti kangatuan a paset ti parke ket naireporta iti 1,000 m, isu a ti kangrunaan a kita ti bakir iti uneg ti parke ket mabalin nga ababa a daga ti dipterocarpus, nga addaan laeng ti limitado a luglugar iti montane a bakir. Ti panag-usar ti daga ti uneg ti parke ket mairaman ti permanente ket agbalbaliw nga agrikultura (kaingin) ken panagtarikayo.[2]
Kaatapan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket nairagragpat babaen ti lokal a gobierno a kas ekoturismo a pagpasiaran nga aglaon kadagiti kangrunaan a katuduan a bakir iti daytoy a paset ti rehion. Ti lokasionna idiay kabambantayan ti Sierra Madre ket mangited ti nabaknang a pagtaengan ti nadumaduma a flora ken fauna, a mairaman dagiti nadumaduma nga ampibia, dagiti reptilia (dagiti alutiit, dagiti uleg ken dagiti pag-ong) ken dagiti billit (dagiti buitre, palkon ken kali.) Daytoy ket pagtaengan pay ti Luzon Water-redstart ken ti madanar nga agila ti Filipinas.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 3 - Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso - Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 13 Hunio 2012.
- ^ "PH 017 - Nailian a Parke ti Aurora Memorial". Birdlife International. Naala idi 13 Hunio 2012.
- ^ "Dagiti Nailian a Parke iti Luzon". VisitPhilippines.org. Naala idi 13 Hunio 2012.


text:
CANDON CITY – Naideklara a dead on arrival iti ospital a nakaitarayanna ti motorista a dimmungpar iti poste iti national highway a sakup ti Barangay Ayudante ditoy siudad idi rabii ti Septiembre 17.
Saanen a naiyabot iti Candon City Hospital ti biag ni Ronnie Abaya y Manzano, 33, baro, ken residente iti Barangay Patac, Galimuyod, Ilocos Sur gapu kadagiti grabe a dunorna iti ulona,
Segun iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, idi agarup alas otso ti rabii ti Septiembre 17, mapapati a napakaskas ti panagtaray ti nangisit a Yamaha 135 a minaneho ni Abaya ket iti national highway a sakup ti Barangay Ayudante, Candon City, napukawna ti kontrolna iti manibela a nakaigapuan ti pannakadungparna iti poste ti elektrisidad iti akinlaud nga abaga ti kalsada.
Awan ti aruat ti biktima a helmet idi mapasamak ti aksidente.
Nakaro a nadadael ti sungo ti motorsiklo.#


text:
Pagilian
Iti political a heografia ken internasional a politica, ti pagilian ket maysa a heografikal a teritorio. Maar-aramat a kas pangawag iti agpada a konsepto ti nasion (cultural nga entidad) ken estado (political nga entidad).
Ti maysa a pagilian ket gagangay nga addaan iti bukod a govierno, administrasion len linlinteg; ken kaaduanna a nga addaan iti constitusion, polisia, militaria, annuroten iti buis, ken populasion.
Kasilpo iti ruarUrnosen
- Lonely Planet Clickable map and information on the world's countries
- Nationmaster.com
- PopulationData.net
- United Nations statistics devision
- United Nations eDocs Web Service XML data list of countries.
- United Nations - UNeDocs Code List Web Service


text:
Monday, February 12, 2018
CONSULTATION WORKSHOP MAIPAPAN ITI WATERSHED, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti consultation workshop nga inwayat dagiti Ahensia a maseknan a kas iti DENR-Provincial Environment and Natural Resources (PENRO)-CENRO; National Economic Development Authority (NEDA) kadagiti recipient communities; stakeholders ken barangay iti Munisipalidad ti Cabugao idi Pebrero 7-8, 2018 iti Early Childhood Care Development Building, Barangay Rizal, Cabugao, Ilocos Sur.
Panggep ti nadakamat a miting ken workshop iti pannakabukel/pannakaisagana iti Sustainable Integrated Area Development (SIAD) Action Plan a pakaalaan dagiti maikanatad a datos para iti maitarget a Cabugao Watershed.
Nagatendar met dagiti Opisiales ti Ili a nangtarabay kadagiti partisipantes iti nadakamat a dua nga aldaw a consultation-workshop. # (Web In-Action)
Panggep ti nadakamat a miting ken workshop iti pannakabukel/pannakaisagana iti Sustainable Integrated Area Development (SIAD) Action Plan a pakaalaan dagiti maikanatad a datos para iti maitarget a Cabugao Watershed.
Nagatendar met dagiti Opisiales ti Ili a nangtarabay kadagiti partisipantes iti nadakamat a dua nga aldaw a consultation-workshop. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:32 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Karbengan ti kopia
Ti karbengan ti kopia Ingles: copyright ket ti nainkalintegan a konsepto nga intignay iti kaaduan a gobierno, a mangited iti nagpartuat iti maysa a kasisigud nga obra ti eklusibo a karbengan iti pannakausar ken pannakaiwarasna, kadawyan para iti limitado a panawen, nga addan iti keddeng a mangipalubos iti nagpartuat iti intelektual a kabaknang (kas iti potograpo iti retrato wenno ti autor iti libro) tapno makaawat iti konpensasion para kadagiti obrada ken mangpalubosto a mangsuporta iti pinansia kaniada kaniada.
Ti karbengan ti kopia ket porma iti intelektual a tagikua (kas dagiti patente, dagiti marka ti pabrika ken dagiti sekreto ti panagtagilako), a maipakat iti aniaman a maiyebkas a porma ti maysa a kapanunotan a substantibo ken diskreto.[1] Daytoy ket kadawyan a nagbibingayan, kalpasanna dagiti agtengtengngel ti porsentahe ket kadawyan a tinawtawagan kadagiti agtengtengel ti karbengan: iti linteg, iti kontrata ken iti mainaig a "karkarbengan" dagiti annong ti negosio. Kadawyan a dagiti agtengtengngel ket addaan "iti karbengan nga agkopia", ken ti pay karbengan a mapammadayan para iti obra, tapno maikeddeng no sino ti makaampon iti obra kadagiti sabali a porma, no sino ti makaaramid iti obra, no sino ti makaimbag iti pinansia iti daytoy, ken ti dadduma pay a mainaig a karkarbengan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ World Intellectual Property Organization. "Understanding Copyright and Related Rights" (PDF). WIPO. pp. 6–7. Naala idi Agosto 1, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Karbengan ti kopia iti Wikiquote (iti Ingles)
- Midia a mainaig iti Karbengan ti kopia iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Karbengan ti kopia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
Kiamba, Sarangani
Ti Kiamba ket maysa a primera klase nga ili ti probinsia ti Sarangani iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kiamba ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Badtasan
- Datu Dani
- Gasi
- Kapate
- Katubao
- Kayupo
- Kling (Lumit)
- Lagundi
- Lebe
- Lomuyon
- Luma
- Maligang
- Nalus
- Poblacion
- Salakit
- Suli
- Tablao
- Tamadang
- Tambilil
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sarangani". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Sarangani". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)