text:
Ti Sangaparsuaan Ipalgakna ti Sibibiag a Dios
“Maikarika, Jehova, a mismo a Diosmi, nga umawat iti dayag . . . agsipud ta pinarsuam ti amin a bambanag.”—APOC. 4:11.
1. Ania ti aramidentayo tapno agtalinaed a natibker ti pammatitayo?
ADU a tattao ti agkuna a mamatida laeng kadagiti banag a makitada. Kasanotayo a matulongan dagiti kasta nga indibidual a maaddaan iti pammati ken Jehova? Kunaen ti Biblia nga “awan ti tao a nakakita iti Dios uray kaano.” (Juan 1:18) Kasanotay ngarud a masigurado nga agtalinaed a natibker ti pammatitayo iti “di makita a Dios” a ni Jehova? (Col. 1:15) Umuna, masapul nga ammuentayo dagiti sursuro a manglibeg iti kinapudno maipapan ken Jehova. Kalpasanna, usarentay a naimbag ti Biblia a mangituang iti aniaman a panagrasrason a “naibangon maibusor iti pannakaammo iti Dios.”—2 Cor. 10:4, 5.
2, 3. Ania ti dua a sursuro a mangbulbulsek iti pampanunot dagiti tattao maipapan iti Dios?
2 Ti ebolusion ket ulbod ken nasaknap a sursuro a mangbulbulsek iti pampanunot dagiti tattao maipapan iti Dios. Di maitunos daytoy iti Biblia ken awan maipaayna a namnama kadagiti tattao. Sigun iti ebolusion, naiparna laeng ti itataud ti amin a biag; no kasta, ipasimudaagna nga awan panggep ti biag ti tao.
3 Iti sabali a bangir, dagiti pundamentalista iti Kakristianuan isursuroda a ti uniberso, pakairamanan daytoy daga ken ti amin a sibibiag ditoy, ket sumagmamano a ribu a tawenna pay laeng. Maaw-awagan dayta a doktrina iti creationism. Nupay patienda ti Biblia, ipapilitda a pinarsua ti Dios ti amin a bambanag iti innem nga aldaw a sag-24 nga oras agarup 10,000 a tawen laeng ti napalabas. Dida akseptaren ti aniaman a mapagtalkan a nasientipikuan nga ebidensia a di maitunos iti kapanunotanda. Pagparparangen daytoy a sursuro a di nainkalintegan ken di umiso ti Biblia. Dagiti mangitantandudo iti dayta kapadada ti sumagmamano idi umuna a siglo a naregta nga agserserbi iti Dios “ngem saan a maitunos iti umiso a pannakaammo.” (Roma 10:2) Kasanotay nga usaren ti Sao ti Dios a mangbalusingsing kadagiti “natibker ti pannakasarikedkedna” a doktrina nga ebolusion ken creationism? * Maaramidantay dayta no pagreggetantayo nga ammuen ti umiso a pannakaammo nga isursuro ti Biblia.
PAMMATI A NAIBATAY ITI EBIDENSIA KEN UMISO A PANAGRASRASON
4. Ania ti rumbeng a pakaibatayan ti pammatitayo?
4 Isursuro kadatayo ti Biblia a tagipatgentayo koma ti pannakaammo. (Prov. 10:14) Kayat ni Jehova a ti pammatitayo kenkuana ket naibatay iti ebidensia ken umiso a panagrasrason, saan ket nga iti natauan a pilosopia wenno narelihiosuan a tradision. (Basaen ti Hebreo 11:1.) Tapno maaddaantayo iti nabileg a pammati iti Dios, masapul nga umuna a kombinsidotayo nga adda ni Jehova. (Basaen ti Hebreo 11:6.) Saantayo a basta pinati dayta no di ket sinukimattayo dagiti ebidensia ken inusartayo ti ‘pannakabalintayo nga agrason.’—Roma 12:1.
5. Ania ti maysa a rason a pamatiantayo nga adda Dios?
5 Nangted ni apostol Pablo iti maysa a rason a pamatiantayo nga adda Dios, nupay ditay makita. Insurat ni Pablo maipapan ken Jehova: “Dagiti di makita a kualidadna ket silalawag a makita manipud pannakaparsua ti lubong ken agpatpatuloy, agsipud ta matarusan ida babaen iti bambanag a naaramid, ti mismo nga agnanayon a pannakabalin ken kina-Diosna.” (Roma 1:20) Adda dagiti agduadua iti kaadda ti Dios. Kasano a matulongam ida a mangbigbig a pudno ti naipaltiing a sasao ni Pablo? Usigem dagiti sumaganad nga ebidensia iti sangaparsuaan a mangipalgak iti pannakabalin ken sirib ti Namarsua.
PANNAKABALIN TI DIOS—NABATAD ITI SANGAPARSUAAN
6, 7. Kasano a maiparparangarang ti pannakabalin ni Jehova iti dua a banag a mangsalsalaknib kadatayo?
6 Ti pannakabalin ni Jehova ket ipalgak ti dua a banag a mangsalsalaknib kadatayo—ti atmospera ken magnetic field ti daga. Ti atmospera saanna laeng nga ipaay ti angin nga angsentayo no di ket salaknibannatayo pay. Kasano? Adda dagiti dadakkel a batbato nga aggapu iti law-ang a mabalin a mangibunga iti dakkel a didigra no agdissoda ditoy daga. Ngem saan a mapasamak dayta gapu ta mauramda apaman a makastrekda iti atmospera ti daga. Dagita ti agbalin a napipintas a layap iti tangatang iti rabii.
7 Ti magnetic field ti daga ti maysa pay a mangsalsalaknib kadatayo. Ti outer core ti daga a kaaduanna a buklen ti nakapudpudot a likido a landok ket mangpatpataud iti nakapigpigsa a magnetic field iti aglawlawtayo a dumanon agingga iti law-ang. Gapu iti magnetic field, saan a makset dagiti parsua ditoy daga ta agsepen ken isiasina ti radiasion nga aggapu iti darang ken gil-ayab ti init. Makitatayo ti panagtignay ti magnetic field babaen kadagiti namaris a lawag iti tangatang iti asideg ti North ken South pole. Talaga nga ik-ikutan ni Jehova ti nakabilbileg a “pannakabalin.”—Basaen ti Isaias 40:26.
IPALGAK TI SANGAPARSUAAN TI SIRIB TI DIOS
8, 9. Kasano a maipalpalgak ti sirib ni Jehova kadagiti siklo a mangsussustiner iti biag?
8 Maipalgak ti sirib ni Jehova iti nadumaduma a siklo wenno proseso a mangsussustiner iti biag. Ipapantayo nga agnanaedka iti napaderan a siudad a napusek iti tao ken awan ti pagalaan iti danum ken pagibellengan iti rugit. Inton agangay, agbalinen a nakarugrugit dayta a siudad ken saanen a mabalin a pagnaedan. Mayarig ti dagatayo iti kasta a napaderan a siudad. Addaan daytoy iti limitado laeng a tamnay a danum, ken saantay a maibelleng iti law-ang dagiti basuratayo. Nupay kasta, daytoy a “napaderan a siudad” kabaelanna a suportaran ti binilion a parsua, uray mano a henerasion. Apay? Gapu iti nakaskasdaaw nga abilidadna a mangresiklo wenno mangpabaro kadagiti bambanag a kasapulan iti biag.
9 Usigentayo ti siklo ti oksihena. Binilion a parsua ti mangipapauneg iti oksihena ken mangiruruar iti carbon dioxide. Ngem uray no kasta, saan a pulos maibus ti oksihena ken saan a pulos mapno ti atmosperatayo iti “basura” a gas a carbon dioxide. Apay? Gapu iti nakaskasdaaw a proseso a pagaammo kas photosynthesis. Iti daytoy a proseso, ti berde a mulmula mangipaunegda iti carbon dioxide, danum, lawag ti init, ken sustansia ket mangpataudda iti carbohydrates ken oksihena. Makompleto dayta a siklo no umangestayo iti oksihena. Iti literal a pamay-an, us-usaren ni Jehova dagiti mula a mangipaay iti “biag ken anges . . . iti amin a tattao.” (Ara. 17:25) Anian a nakaskasdaaw a sirib!
10, 11. Kasano nga ipalpalgak ti monarch butterfly ken ti tuwato ti saririt ni Jehova?
10 Maipalpalgak met ti saririt ni Jehova iti nakaad-adu a parsua nga agnanaed iti naisangsangayan a planetatayo. Napattapatta a 2 milion agingga’t 100 milion ti kaadu ti kita ti parparsua ditoy daga. (Basaen ti Salmo 104:24.) Imutektekam ti sirib nga ipalgak ti disenio ti sumagmamano kadagita a parsua.
11 Ti monarch butterfly, kas pagarigan, ket addaan iti nakabasbassit nga utek a kasla laeng iti murdong ti bolpen. Kaskasdi, kabaelan dagitoy a kulibangbang ti agdaliasat iti gistay 3,000 kilometro (agarup 1,800 milia) manipud Canada nga agturong iti maysa a bakir iti Mexico, nga agpannurayda laeng iti init. Kasano a maaramidanda dayta idinto ta agbaliwbaliw ti direksion ti init? Inikkan ni Jehova ti nakabasbassit nga utekda iti abilidad a mangilasin iti direksion ti init tapno makagtengda iti destinasionda. Usigentayo met ti mata ti tuwato. Adda dua a komplikado a matana, a tunggal maysa ket addaan iti agarup 30,000 a lens. Uray no kasta, ti bassit nga utek ti tuwato matarusanna dagiti signal a yallatiw dagiti lens ken masiputanna ti uray nakabasbassit a garaw iti aglawlawna.
12, 13. Ania ti pagsidsiddaawam maipapan iti panangdisenio ni Jehova kadagiti selula ti bagim?
12 Ngem ad-adda pay a makapasiddaaw ti panangdiseniona iti selula a mangbukel iti tunggal sibibiag a parsua. Kas pagarigan, ti bagim ket buklen ti agarup 100 trilion a selula. Tunggal maysa kadagita ket naglaon iti DNA (deoxyribonucleic acid). Naipempen iti DNA ti kaaduan kadagiti impormasion a kasapulan tapno mabukel ti intero a bagim.
13 Kasano kaadu nga impormasion ti malaon ti DNA? Pagdiligem ti kabaelan a laonen ti maysa a gramo a DNA ken ti maysa a compact disc (CD). Kabaelan a laonen ti maysa a CD ti amin nga impormasion iti maysa a diksionario. Nakaskasdaaw dayta ta ti CD ket maysa laeng a naingpis a plastik. Ngem ti maysa laeng a gramo a DNA kabaelanna a laonen ti impormasion a malaon ti maysa a trilion a CD! Iti sabali pay a panangiladawan, ti sangakutsarita a namaga a DNA kabaelanna a laonen ti impormasion a kasapulan tapno mabukel ti amin a sibibiag a tao ita, uray agingga iti mamin-350 a daras!
14. Ania ti mariknam maipapan ken Jehova bayat nga us-usigem dagiti natakuatan dagiti sientista?
14 Sigun ken Ari David, ti impormasion a kasapulan tapno mabukel ti bagi ti tao ket arigna insurat ni Jehova iti maysa a piguratibo a libro. Kinuna ni David: “Dagita matam nakitada uray pay ti maisiksikog a bagik, ket iti librom naisurat dagiti amin a pasetna, no maipapan iti al-aldaw idi a nabukelda ket awan pay idi ti maysa kadakuada.” (Sal. 139:16) Gapuna, natignay ni David a mangidayaw ken Jehova idi pinampanunotna no kasano ti pannakabukel ti bagina. Gapu kadagiti natakuatan dagiti sientista iti naglabas a tawtawen, ad-adda manen nga agamangatayo no kasano nga inaramidnatayo ni Jehova. Ad-adda ngarud nga umanamongtayo iti insurat ti salmista maipapan ken Jehova: “Idayawkanto agsipud ta iti nakaam-amak a pamay-an nakaskasdaaw ti pannakaaramidko. Nakaskasdaaw dagiti aramidmo, kas pagaammo unay ti kararuak.” (Sal. 139:14) Kasano koma a saan a mabigbig dagiti tattao nga ipalpalgak ti sangaparsuaan ti kaadda ti sibibiag a Dios?
TULONGANTAYO TI SABSABALI A MANGIDAYAW ITI SIBIBIAG A DIOS
15, 16. (a) Kasano a makatultulong dagiti publikasiontayo tapno maapresiar dagiti tattao ti pannakabalin ni Jehova nga agparsua? (b) Ania ti nangnangruna a naginteresam iti serye dagiti artikulo a “Nadisenio Kadi?”
15 Iti adun a dekada, ti magasin nga Agriingkayo! tinulonganna ti minilion a tattao a mangapresiar kadagiti kualidad ti Dios a makita iti bambanag a pinarsuana. Kas pagarigan, ti Septiembre 2006 a ruar ti Agriingkayo! ket napauluan iti “Adda Kadi Namarsua?” Nairanta daytoy a manglukat iti matmata dagiti nabulsek iti doktrina nga ebolusion ken creationism. Maipapan iti daytoy nga espesial a ruar, insurat ti maysa a kabsat a babai iti sanga nga opisina ti Estados Unidos: “Nakasaysayaat ti epekto daytoy a kampania. Adda maysa a babai a nagkiddaw iti 20 a kopia. Mangisursuro iti biology ken kayatna nga ikkan dagiti estudiantena iti kopiada.” Kinuna met ti maysa a lakayen a kabsat: “Idi pay arinunos ti dekada ‘40 nga aktiboak iti panangasaba. Dandani 75 ti tawenkon, ngem ti kararagsakan pay laeng a pannakiramanko iti ministerio ket ti panangitukonko iti espesial a ruar ti Agriingkayo! iti daytoy a bulan.”
16 Iti nabiit pay a tawtawen, kaaduan a ruar ti Agriingkayo! ket naglaon iti serye dagiti artikulo a “Nadisenio Kadi?” Dagitoy nga ababa nga artikulo itampokda ti nakaskasdaaw a pannakadisenio ti nadumaduma a parsua ken ipakitada dagiti pamay-an no kasano a tultuladen ti tao dagiti parsua ti Kalaingan a Diseniador. Nakaawattayo iti kanayonan a material a tumulong kadatayo a mangidayaw iti Dios idi nairuar idi 2010 ti broshur a Naparsua Kadi ti Biag? Dagiti napintas a ladawan ken makaisuro a diagram iti dayta a publikasion ket nadisenio a mangnayon iti apresasiontayo iti pannakabalin ni Jehova nga agparsua. Dagiti saludsod iti tunggal ngudo ti seksion tulonganda ti agbasbasa a mangutob iti impormasion a binasana. Inusarmo kadin daytoy a broshur iti binalaybalay, iti publiko, wenno iti impormal a panangasaba?
17, 18. (a) Nagannak, kasanoyo a matulongan dagiti annakyo a mangidepensa iti pammatida? (b) Kasanoyo nga usaren iti panagdaydayaw ti pamiliayo dagiti broshur maipapan iti panamarsua?
17 Nagannak, inadalyo kadin daytoy nagpintas a broshur a kaduayo dagiti annakyo bayat ti panagdaydayaw ti pamiliayo? No kasta, tultulonganyo dagiti annakyo a maaddaan iti dakdakkel a pammati iti sibibiag a Diostayo. Nalabit adda dagiti hayskul a tin-edyeryo. Isuda ti nangnangruna a puntiria dagiti mangisursuro iti ulbod a doktrina nga ebolusion. Adda dagiti sientista, mannursuro, dokumentario maipapan iti nakaparsuaan, ken uray pay ti paglinglingayan, a kas kadagiti pabuya iti TV ken pelikula, a mangitantandudo iti ebolusion. Matulonganyo dagiti tin-edyeryo a mangbalusingsing iti kasta a propaganda babaen ti panangusaryo iti broshur a The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, a nairuar met idi 2010. Kas iti broshur a Naparsua Kadi ti Biag?, daytoy a publikasion paregtaenna dagiti agtutubo a mangpatanor iti “pannakabael[da] nga agpanunot.” (Prov. 2:10, 11) Isurona ida a mangusig no umiso met laeng dagiti maisursuro kadakuada iti eskuelaan.
18 Ti broshur nga Origin of Life ket nadisenio a tumulong kadagiti estudiante a mangtingiting kadagiti report a natakuatan kanon dagiti sientista dagiti fossil a mangpaneknek iti ebolusion. Iparparegta dayta a broshur nga usigenda dagita a report no talaga a paneknekanda a nagtaud ti tao iti nababbaba a kita ti parparsua. Masursuruanda met a mangsungbat iti ibagbaga dagiti sientista a napaneknekan kano dagiti eksperimentoda a naiparna laeng a timmaud ti biag. Nagannak, usarenyo dagitoy a broshur a pangtulong kadagiti annakyo a mangidepensa iti pammatida iti Namarsua.—Basaen ti 1 Pedro 3:15.
19. Ania ti pribilehiotayo amin?
19 Adu ti maadaltayo maipapan kadagiti nagsasayaat a kualidad ni Jehova a naitampok kadagiti artikulo mainaig iti panamarsua nga ipapaay kadatayo ti organisasionna. Daytoy a lohikal nga ebidensia ti mangtignay kadatayo a mangidaydayaw iti Diostayo. (Sal. 19:1, 2) Anian a pribilehio ti panangidayawtayo ken Jehova, ti Namarsua iti amin a bambanag, ta maikari unay iti dayta!—1 Tim. 1:17.
^ par. 3 Tapno maammuan no kasano ti makirinnason kadagiti mangitantandudo iti creationism, kitaen ti panid 24 agingga’t 28 ti broshur a Naparsua Kadi ti Biag?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Pudno Maipapan iti Dios?
Maseknan kadi ti Dios kenka? Ammuem ti personalidadna ken no kasanoka a makaadani kenkuana.
Naparsua Kadi ti Biag?
Napateg no ania ti patpatiem maipapan iti nangrugian ti biag.


c: text/html

text:
Kalendario a Huliano
Ti kalendario a HUliano, ket inpaammo babaen ni Julius Caesar idi 46 SK (708 AUC), daytoy idi ket reporma ti kalendario a Romano. Daytoy ket nangrugi idi 45 SK (709 AUC). Daytoy idi ti kaaduan a kalendario iti kaaduan ti Europa, ken dagiti pagtaengan a Europeano iti Kaamerikaan ken dadduma pay a luglugar, aginggana idi napasayaat ken sinukatan babaen ti kalendario a Gregoriano. Ti paggidiatan iti natimbenga a kaatiddog ti tawen a nagabetan ti Huliano (365.25 nga al-aldaw) ken ti Gregoriano (365.2425 nga al-aldaw) ket 0.002%.
Ti kalendario a Huliano ket adda iti kadawyan a tawen iti 365 nga al-aldaw a nabingbingay kadagiti 12 a bulan, a kas nailista iti Tabla ti bulbulan. Ti bisiesto nga aldaw ket nainayon iti Pebrero kada uppat a tawen. Ti tawen a Huliano ket isu a ti natimbeng ket 365.25 nga al-aldaw iti kaatiddog. Daytoy ket naikeddeng a panangipagarup iti tropikal (solar) a tawen. Urayno ammo idin dagidi Griego nga astronomo, manipud idi kenni Hipparchus, iti maysa a siglo sakbay ti reporma ti Huliano, a ti tropikal a tawen ket basbassit a minuto ngem ti 365.25 nga al-aldaw, ti kalandario ket sanna idi a lunadan para iti daytoy a paggiddiatan. Kas ti resulta, ti kalendario a tawen ket nakaala ti agarup a tallo nga aldaw iti tunggal uppat a siglo no maipada iti napalpaliiw nga ekuinokso a panpanawen ken dagiti tiempo. Daytoy a paggiddiatan ket sinimpa babaen ti reporma ti Gregoriano idi 1582. Ti kalendario a Gregoriano ket adda met laeng ti isu a bulan ken kaatiddog ti bulan a kas ti kalendario a Huliano,ngem mangisengngat kadagiti bisiesto nga aldaw segun ti sabali nga alagaden. Iti nagbanaganna, ti kalendario a Huliano ket agdama a 13 nga al-aldaw a naud-udi ngem ti kalendario a Gregoriano; kas pagarigan, ti 1 Enero iti kalendario a Huliano ket 14 Enero iti kalendario a Gregoriano.
Ti kalendario a HUliano ket nasukatanen a kas ti kalendario a sibil babaen ti kalendario a Gregoriano kadagit igangani amin a pagilian a dati a nagus-usar daytoy, urayno daytoy ket nagtultuloy a kalendario a sibil kadagiti dadduma a pagilian iti maika-20 a siglo. Kaaduan kadagiti denominasion ti Kristiano iti Laud ken luglugar nga naibanghelio babaen dagiti simbaan ti Laud ket sinukatanda metten ti kalendario a Huliano iti kalendario a Gregoriano a kas ti batayan para kadagiti bukodda lkalendario a liturhiko. Nupay kasta, kaaduan kadagiti sanga ti Akindaya a Simbaan nga Ortodokso ket agus-usar pay laeng ti kalendario a Huliano para it ipanagkarkulo kadagiti petsa dagiti makuti a rambakan, a mairaman ti Paskua ti Panagungar (Pascha). Adda met dagiti simbaan ti Ortodokso a nangampon ti Nabaliwan a kalendario a Huliano para iti panagpaliiw kadagiti natalinaay a rambakan, bayat nga adda met dagiti simbaan ti Ortodokso a nangibatbati ti kalendario a Huliano para kadagiti amin a panggep.[1] Ti kalendario a Huliano ket agdama pay laeng nga inus-usar babaen iti tattao a Berebere ti Amianan nga Aprika, ken idiay Bantay Athos. Iti porma iti kalendario nga Alehandro, daytoy ti batayan para iti kalendario nga Etiopiano, ken isu daytoy ti kalendario a sibil ti Etiopia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Para iti Agpapada a Petsa iti Paskua ti Panagungar. (5–10 Marso). Simbaan ti Konseho iti Lubong/Tengnga a Daya a Konseho dagiti Konsultasion ti Simbaan, Aleppo, Siria.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kalendario a Huliano iti Wikimedia Commons
- Kalkalendario kadagiti napalabas a panawen ti WebExhibits.
- Kalendario MAS

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Plantilia:Kahon ti agar-aramat-r
Daytoy a plantilia ket mabalin a mausar ti napardas a panagpartuat ti kahon ti agar-aramat para iti panagiparang iti panid ti agar-aramat urayno awan ti pannakaammo iti HTML wenno eskritu ti tabla ti wiki.
Dagiti linaon
Palagip para iti pagipadasan:[urnosen ti taudan]
- Kankanayon nga agsanay wenno agipadas idiay Plantilia:kahon ti agar-aramat-r/pagipadasan wenno Plantilia:kahon ti agar-aramat-r/pangsubok
- No napagustuankan: Kopiaem ti kodigom!
- Idiay baras ti adres ti pagbasabasam, baliwam ti "pagipadasan" wenno "pangsubok" iti nagan ti bukodmo a baro a kahon ti agar-aramat.
- Kas pagarigan:
- BALIWAN TI http://ilo.wikipedia.org/wiki/Plantilia:Kahon_ti_agar-aramat-r/pagipadasan
- ITI http://ilo.wikipedia.org/wiki/Plantilia:Kahon_ti_agar-aramat-r/Ti_nagan_ti_baro_a_kahon
- No naalan ti nagan ti baro a kahon ti agara-aramat, agpartuat ti sabali a nagan.
- Maibaganto kaniam ti Mangrugi ken Mangpartuat ti baro a Plantiliam iti Kahon ti agar-aramat!
- Ipegket ti kodigom iti naited nga espasio.
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{kahon ti agar-aramat-r | border-c = maris ti pagbeddengan | border-s = kaakaba ti pagbeddengan nga addaan kadagiti piksel | id = teksto ti id wenno ladawan | id-c = maris ti likudan ti id | id-fc = maris ti kita ti letra ti id | id-s = kadakkel ti teksto ti id | id-p = tapar ti espasio ti selula ti id | id-lh = lini a katayag ti id | id-op = sabali a parametro ti id (CSS) | id-w = kaakaba ti kahon ti id | id-h = katayag ti kahon ti id | info = teksto ti pakaammo | info-c = maris ti likudadn ti pakaammo | info-fc = maris ti kita ti letra ti pakaamo | info-s = kadakkel ti teksto ti pakaaammo | info-p = tapar ti pakaammo (distansia a baetan dagiti linaon ti selula ken pagbeddengan ti selula) | info-lh = linia a katayag ti pakaammo (wenno distansia iti baetan dagiti linia ti teksto) | info-op = sabali a pakaammo, dagiti parametro ti (CSS) | usercategory = kategoria ti agar-aramat (pagpilian) | usercategory2 = kategoria ti agar-aramat (pagpilian) }}
- Ti kadakkel ti teksto ket naipagarup nga adda kadagiti puntos
- No ti pagbeddengan-c ket saan a nainaganan, ti mausarto ket ti id-c
- Amin a parametro ket pagpilian laeng
Nabaiwanen a daan nga eskritu, para iti kompatibilidad.
{{kahon ti agar-aramat-r | color 1 | color 2 | id | info | id size }}
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
Dagiti batayan a salaysay[urnosen ti taudan]
Kaaduan kadagiti naibatay ti HTML a tabla ket agusar laeng kadagiti manmano kadagitoy a gupit. Ti sumaganad a sangkapaset ti agasmang ket mabalin nga usaren tapno napardas a pagbaliwen ti maysa a HTML a kahon ti agar-aramat iti pormat nga inus-usar ditoy.
{{kahon ti agar-aramat-r | border-c = | info-c = | id-c = | id-fc = | id-s = | id = | info-fc = | info-s = | info-lh = | info = }}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- Plantilia:Kahon ti agar-aramat
- Plantilia:Kahon ti agar-aramat-2


text:
Pagsasao a Kapampangan
Ti Kapampangan ket maysa kadagiti 13 a kangrunaan a pagsasao iti Filipinas a maar-aramat kadagiti provincia ti Pampanga ken Tarlac. Maus-usar met iti sumagmamano a paset ti probinsia ti Nueva Ecija, ti Bulacan, ken Bataan.
Dagiti kaasitgan a kabagian a pagsasao ti Kapampangan ket dagiti pagsasao a Sambal ti probinsia ti Zambales ken Bolinao iti Bolinao, Pangasinan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kapampangan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Philippine Census, 2000. Table 11. Household Population by Ethnicity, Sex and Region: 2000
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, dagiti ed. (2016). "Pampanga". Glottolog 2.7. Jena: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Jacques Cartier
Ni Jacques Cartier (Disiembre 31, 1491 – Septiembre 1, 1557) ket maysa idi a Pranses nga eksplorador ti kaputotan a Breton a nagtunton ti Kanada para iti Pransia.[1][2][3][4] Isu idi ti immuna nga Europeano a nagipalpalawag ti mapa[5] ti Golpo ti San Lorenzo ken dagiti igid ti Karayan San Lorenzo, nga inpanagananna "Ti Pagilian dagiti Kanada", manipud ti nagnagan nga Iroquois para kadagiti dua a dakkel a pagtaengan a nakitana idiay Stadacona (Siudad ti Quebec) ken idiay Hochelaga (Isla ti Montreal).
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Jacques Cartier ket naipasngay idi 1491[6] idiay Saint-Malo, ti puerto idiay anianan a laud nga aplaya ti Bretania. Ni Cartier, nga isu idi ket maysa a nadaydayawan a marinero, ket nagpasayaat ti sosial a kasasaadna idi 1520 babaen ti pannakiasawana kenni Mary Catherine des Granches, a kamen ti maysa a nalatak a pamilia. Ti nasayaat a naganna iti Saint-Malo ket nabigbigan babaen ti kanayon a panagparangna kadagiti pagbunbigan a rehistro a kas manganak wenno saksi.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Trudel, Marcel. "Cartier, Jacques". Ti Kanadiano nga Ensiklopedia. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Jacques Cartier". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Exploration — Jacques Cartier". The Historica Dominion Institute. Naala idi 2009-11-09.
- ^ "Jacques Cartier". Ti Katoliko nga Ensiklopedia. Naala idi 2009-11-09.
- ^ Dagiti mapana ket napukawen ngem naibasaran iti maysa a surat babaen ti kaanakanna a lalaki a ni Jacques Noël, a napetsaan idi 1587 ken inmaldit babaen ni Richard Hakluyt nga adda ti Panakaikabagian ti maikatlo a panagbaniaga ni Cartier, iti The Principall Navigations [...], Londres, G. Bishop, 1600.
- ^ AWan kadagiti rehistro ti panakabuniagan a nabirbirukan, ngem ni Cartier ket nangibagbaga ti tawenna kadagiti tallo a sursurat. Kitaen ti Marcel Trudel, Histoire de la Nouvelle-France, Fides, tom. 1, p. 68.
- ^ Biggar, H.P. Ti Umnong kadagiti Dokumento a mainaig kenni Jacques Cartier ken ni Sieur de Roberval, Ottawa, Dagiti Publiko ng aArkibo ti Kanada, 1930. Adda dagiti sumurok a 20 a panagbuniag ti nadakamat.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Blashfield, Jean F (2002), Cartier: Ni Jacques Cartier iti panagbirbiruk ti Amianan alaud a Pagdalanan, Compass Point Books, ISBN 0-7565-0122-9
- Cartier, Jacques (1993). Ramsay Cook, ed. Dagiti Panagbanbaniaga ni Jacques Cartier. Toronto: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. ISBN 0-8020-5015-8.
- Greene, Meg (2004), Jacques Cartier: Ti Panagdaliasat ti Karan San Lorenzo, Rosen Central, ISBN 0-8239-3624-4
- Jacob, Yves (2000), Jacques Cartier (Pranses a bersion), Éditions l'Ancre de marine, ISBN 2-84141-145-1
- Trudel, Marcel (1966). "Cartier, Jacques". Diksionario ti Kanadiano a Biograpia. Tom. 1. Toronto: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. pp. 154–172.
- Trudel, Marcel (1973). Dagiti Rugi ti Baro a Pransia, 1524–1663. Toronto: McClelland ken Stewart. ASIN B000RQPTDK
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Jacques Cartier iti Wikimedia Commons


text:
Santol
Ti santol (Sandoricum koetjape) ket tropikal a bunga a naimuyongan idiay Abagatan a daya nga Asia.
Dagiti linaon
Taudan ken pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti santol ket naipamatian a patneng ti Indotsina ken Peninsular a Malaysia, ken naipayam-ammo ken nagbalinen a naturalisado idiay India, Borneo, Indonesia, ti Is-isla ti Maluku , Maurisius, ken ti Filipinas. Daytoy ket kadawyan a naimuyongan kadagitoy amin a rehion ti ken ti bungbunga ket adu iti panawen ti tiempona kadagiti lokal ken sangalubongan a pagtagilakuan.
Lokal a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Filipinas: santol (manipud ti taudan a nagan)
- Tailandes : krathon (กระท้อน, [kratʰɔ́ːn]) wenno sathon (สะท้อน); ken ti pay ma tong (มะต้อง) wenno ma tuen (มะตื๋น) idiay Akin abagatan a Tailandia
- Malay: kecapi, kelampu, ranggu , sentul
- Birmano: သစ်တို thi' tou [θɪʔ tò]
- Pranses: faux mangoustanier, santol
- Khmer: កំពីងរាជ (ក្រពេញរាជ, លោះ) [kɑmpɨɲ riec]
- Lao: ໝາກຕ້ອງ [mȁːktɔ̂ːŋ]
- Singhales: donka
- Indones: kecapi, ketuat, sentul
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti dua a kita ti bunga ti santol ken sigud idi a naipagpagarup a dua a sabali a sebbangan, ti duyaw ken ti nalabbasit. Ti paggiddiatan ti maris ket adda iti maris dagiti laklakay a bulong sakbayda nga agtinnag. Ti nalabbasit ket kaaduan nga ad-adu ken ti lumabbasit a nalaokan ti berde a maris ti bulong ket mangnayon ti pannakaisangayan ken kapintas ti kayo. Dagiti bunga ket kasla ti kadakkel, sukog ken kudil dagiti melokoton, nga addaan bassit ti lumabbasit a marisna. Dagitoy dua a kita ket addaan ti kudil a mabalin nga adda ti naiingpis wenno napuskol ukis, segun ti kita. Daytoy ket kadawyan a naimas a makan ken adda met dagiti sabali a kultibar a mabalin nga aglaon ti kasla a gatas a tubbog. Ti akin-tengnga a lasagna iti asideg ti bukbukel ket mabalin a nasam-it wenno naalsem ken aglon kadagiti bukel a saan a makan. Kadagiti dadduma pay a kita ti akin-ruar a kudil ket napuspuskol ken ti nangruna a makan a partena ken adda ti nanama a kas dagiti melokoton a maitipon ti ti nanam ken linabag dagiti mansanas. Dagiti akin-ruar a kudil ti dadduma ket naing-ingpis ken natangtangken ken ti akin-uneg a lasagna a mangpalikmut kadagiti bukel ket mabalin a makan. Dagitoy ket mabalin a naalsem kadagiti daduma a kultibar ken gapuana ti napabassit a panagkayat ti daytoy a kayo. Dagiti napasayaat a kita ket nakapaadu ti kapuskol ti makan nga akin-ruar a lasagna ken mabalin a makan babaen ti panagkutsara ken maibati laeng ti ukisna, ken mabalin a mangpaadu ti panagkayat ti santol iti sangalubongan.
Maibunga daytoy kadagiti napardas nga agtubtubo a kayo a mabalin a makaabot ti 150 a pie ti katayagna. Daytoy addan ti naparagpagan a bulog ken de-rosas wenno duyaw-berde a sabsabong iti kaatiddog ti agarupa 1 a sentimetro].
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti naluom a bunga ket maburas babaen ti panagkalay-at ti kayo kenno burasen babaen ti ima wenno mabalin pay a sibbolen. Ti lasagna ket mabalin a makan a naata wenno isawsaw ti suka weeno asinan. Daytoy ket mabalin pay a maluto. Ti maigad a lasagna ket lutlutuen iti getta ket malaokan ti karne ti baboy ken sili ken masidsida daytoy idiay Bicol, Filipinas. Ti bukbukel ti santol ket saana mayat a makat ken mabalin a makapisang kadagiti bagis ti no maalimon.[3]
Iti Tailandes a panagluto ti bunga ti santol ket inus-usar a panagaramid ti som tam no daytoy ket darangidang pay laeng. Daytoy pay ti nangruna a rekado ti santol ken karne ti baboy (แกงหมูกระท้อน)[4] ken dagiti santol ken lagdaw a Thai curry (แกงคั่วกระท้อนกุ้ง).[5]
Ti tarikayo ti kayo ket naserbi para iti panagbangon, gapu ti kaaduna daytoy ken kalaka a maobra ken mapasileng. Nasayaat pay daytoy a paglinongan a kayo. Dagiti bulong ken ukis ti kayona ket naus-usar a pangngagas a kas ti kataplasma. Dagiti nadumaduma a parte ti mula ket mabalin nga usaren a panagsuppiat ti inplamasion,[6] ken adda met dagiti kimiko a tubbog manipud ti santol ket ungkay a nakaipakpakita ti anti-kanser a tagtagikua iti in vitro.[7] Dagiti tubbog ti santol manipud ti bukbukelna ket adda pay dagiti kontra-insekto a tagikua.[8]
Panangmuyong[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket kayo dagiti rehion ti tropikal a nadam-eg ken agtubo manipud ti kangato ti lessaad ti baybay iti 3,000 pie ti ngato a lessaad ti baybay. Daytoy ket nasaysayaat nga agtubo kadagiti nauneg ken organiko a daga, ken ti tudo a naiwarwaras iti amin a paset ti tawen. Daytoy ket mabalinna met nga ibturan dagiti namaga a paset ti tiempo. Ti kaadayo ti baet dagiti panagmula kada maysa ket 20 aginggana ti 25 pie. Daytoy ket nasken ti panagabuno iti dua a beses ti kada tawen tapno nasaysayaat a dumakkel. Kadaywan a dagiti pinatubo ti bukel a kayo ket agbunga kalpasan ti 5 wenno 7 a tawen, ngem adda met dagiti kultibar nga agbunga kalpasan ti 3 wenno 4 a tawen. Ti santol ket maysa a nalaing nga agbunga a kayo. Ti nataengan a kayo ket agbunga ti baetan dagiti 18,000 ken 24,000 a prutas iti tunggal maysa a tawen. Idiay Puerto Rico daytoy ket agbungbunga kadagiti bulan ti Agosto ken Septiembre.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Sandoricum koetjape (Burm. f.) Merr.". online a database ti Germplasm Resources Information Network (GRIN). Naala idi Hunio 19, 2011.
- ^ Julia F. Morton. "Santol". Center for New Crops & Plant Products,Purdue University. Naala idi Hunio 19, 2011.
- ^ Manomaipiboon, Anan; Ngamsirimas, Boonchai; echapongstorn, Suphakarn; Suppawattanabodee, Busaba (2004). "Gastrointestinal Complications from Ingested Santol Seeds". Vajira Medical Journal. 48 (1): 1–10.
- ^ แกงหมูกระท้อน
- ^ แกงคั่วกระท้อนกุ้ง
- ^ Rasadah, M.A.; Khozirah, S.; Aznie, A.A.; Nik, M.M. (2004). "Anti-inflammatory agents from Sandoricum koetjape Merr". Phytomedicine. 11 (2–3): 261–3. doi:10.1078/0944-7113-00339. PMID 15070182.
- ^ Kaneda, N; Pezzuto, JM; Kinghorn, AD; Farnsworth, NR; Santisuk, T; Tuchinda, P; Udchachon, J; Reutrakul, V (1992). "Plant anticancer agents, L. Cytotoxic triterpenes from Sandoricum koetjape stems". Journal of natural products. 55 (5): 654–9. PMID 1517737.
- ^ Limonoid antifeedants from seed of Sandoricum koetjape
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Santol iti Wikimedia Commons
- Hortikultural a Pakaammo
- Panid ti GRIN


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Australia
12-14 Zouch Road
DENHAM COURT NSW 2565
AUSTRALIA
+61 2-9829-5600
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:30 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m. Mangrugi dagiti tour iti kada 30 minuto.
Maysa nga oras ti kapaut ti tour. Adda kanayonan a maysa nga oras a panagpasiar iti historical exhibit a saan a kasapulan ti tour guide. Makita iti dayta nga eksibit ti pakasaritaan ti trabaho a panangasaba idiay Australasia. Nakalukat manipud 8:00 a.m. agingga iti 5:00 p.m.
Trabaho iti Opisina
Mangiwanwanwan iti trabaho dagiti Saksi ni Jehova a panangisuro iti Biblia idiay American Samoa, Australia, the Cook Islands, New Zealand, Niue, Norfolk Island, Samoa, Timor-Leste, ken Tonga. Mangor-organisar iti pannakaipatarus dagiti literatura a naibatay iti Biblia iti 24 a lengguahe.


text:
Imperio a Romano
Ti Imperio a Romano (Latin: IMPERIVM ROMANVM) ket isu ti kalpasan a Republikano a paset ti panawen iti taga-ugma a sibilisasion iti Romano, a naipakadumaan babaen ti maysa a autokratiko a porma iti gobierno ken dakkel a teritorio a tinengtengngel idiay Europa ken ti Mediterraneano.[6]
Ti 500 nga agtawen a Repubika a Romano, a sinarunuanna, ket napakapsot ti yaalsa babaen dagiti nadumaduma a sibil a gubat.[nb 2] Adda dagiti nadumaduma a napaspasamak a kadawyan naidarirag anga agmarka ti panaglasat manipud ti Repaublika iti Imperio, a mairamnan ti pannakaidutok ni Julius Caesar a kas ti agnanayon a diktador (44 BC), ti Gubat iti Actium (2 Septiembre 31 BC), ken ti panagited ti Roman Senado iti Octabion ti honoripiko Augustus (16 Enero 27 BC).[nb 3]
Ti Romano panagpadakkel ket nangrugi kadagiti aldaw iti Republika, ngem ti Imperio ket nagawatna ti kalatakan a gay-at babaen ni Emperador Trajan: itipanawen ti panagturayna (98 aginggana idi 117 AD) ti Imperio a Romano ket nagtengngel kadagiti agarup a 6.5 riwriw km2[7] iti rabaw tidaga. Gapu ti kadakkel ti panaggay-at ti Imperio ken ti kaatiddog panag-ibtur, dagiti pagadalan kenkultura iti Roma ket adda dagiti nauneg ken nabayag nga impluensia iti panagrangrang-ay iti pagsasao, relihionn, arkitektura, pilosopia, linteg, ken dagiti porma ti gobierno kadagiti tinurayanna a teritorio, a naisangsangayan ti Europa, ken babaen ti kaibuksilan iti Europeano a panagpadakkel iti dagup ti moderno a lubong.
Iti naladaw a maikatlo a siglo AD, ni Dioklesiano ket nagipatakder ti pannakasanay iti panagbingbingay ti turay a nagbaetan dagiti uppat a kumaduaan nga emperadopr (makunkuna a kas ti tetrakia) tapno mapasayaat ti panaksalaknib kadagiti nawatiwat a teritorio, a nagpakabael daytoy ti panagtatingga iti Didigra iti Maikatlo a Siglo. Iti panawen dagiti sumaganad a dekada ti Imperio ket agnanayon a nabingbingay iti Daya/Laud a pagtayyekan. Kalpasan ti ipupusay ni Teodosio I idi 395 naminsan pay daytoy a nabingbingay.[8]
Ti marmarba a Lumaud nga Imperio a Romano ket nalpas idi 476 idi napilit ni Romulus Augustus nga agibbet babaen ti Hermaniko daulo ti gubat a ni Odoakro.[9] Ti Dumaya a Romano wenno Imperio a Bisantino ket nalpas idi 1453 iti ipupusay ni Konstantino XI ken ti pannakatiliw iti Konstantinopla babaen ni Mehmed II, daulo dagiti Otomano a Turko.[10]
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ta dagiti klasiko ken moderno a konsepto iti estado ket saan nga agpada, dagiti dadduma pay a mabalin ket mairaman ti Res publica Romana, Imperium Romanum wenno Romanorum (iti pay Griego: Baσιλeίᾱ tῶv Ῥwuaίwv – Basileíā tôn Rhōmaíōn – ["Dominion (Literal a ti 'pagarian') dagiti Romano"]) ken Romania. Res publica, a kas ti termino a mangitudtudo ti Romano a "mankomunidad" iti sapasap, ket mabalin a mangitudo iti Republikano ken ti Imperial a panawen, bayat a ti Imperium Romanum (wenno, sagpaminsan, Romanorum) ket maus-usar a mangitudo ti teritorio nga igayatan ti Romano a turay. Ti Populus Romanus, "t Tattao a Romano", ket kanayon a maus-usar par aiti Romano nga estado maitulag kadagiti dadduma a pagilian. Ti termino a Romania, ket naipakauna a lokal a termino para iti teritorio ti imperio ken dagiti para dagiti pay agtaeng, ket agparang iti Griego ken Latin a nagtaudan manipud ti maikapat a siglo ken dagiti sumaganada ken daytoy ket naiyawit iti Imperio a Bisantino. (Kitaen ti Wolff, R.L. "Romania: Ti Latin Imperio iti Konstantinopla". Iti: Speculum, 23 (1948), pp. 1–34 (pp. 2–3).)
- ^ Iti panawen ti panagsagsagaba iti Naladaw a Republika adda dagiti ginasot a napatay wenno natay a senador, ken ti Romano a Senado ket nasukatan kadagitipasurot iti Umuna a Triunbirato ken kalpasan daytoy ket dagiti Maikadua a Triunbirato.
- ^ Oktabio/Augustus opisial a nangirangarang nga isu ket nagisalakan ti Republika a Romano ken nagannad a nagpanglimo ti kabileganna babaen ti republikano a porma; dagiti konsul ket agtultuloyda a nabutosan, dagiti tribuna dagiti plebeio ket agtultoloyda nga agidaton kadagiti lehislasion, ken dagiti senador ket agsupsuppiatda pay laeng idiay Romano a Kuria. Nupay kasta, ni Oktabio, ken dagiti epektibo nga emperador a simmaruno, a nakaimpluensia kadagiti amin ken nagtengngel kadagiti nalpas a keddeng, ken iti nalpas a panagusig, adda dagiti sangaarbanan a makatulong kaniana, no nasken datoy.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bennett, J. Trajan: Optimus Princeps. 1997. Fig. 1
- ^ Konstantino I (306–337 AD) babaen ni Hans A. Pohlsander. De Imperatoribus Romanis. Naisurat idi 2004-1-8. Naala idi 2007-3-20.
- ^ a b c d Taagepera, Rein (1979). "Kadakkel ken Kabayag dagiti Imperio: Dagiti Panagrang-ay ken Panagapday a Killo, 600 B.C. aginggana idi 600 A.D.". Siensia Sosial a Pakasaritaan. Unibersidad a Pagmalditan ti Duke. 3 (3/4): 125. doi:10.2307/1170959. JSTOR 1170959.
- ^ John D. Durand, Naipakasaritaan a Karkulo iti Populasion ti Lubong: Maysa nga Ebaluasion, 1977, pp. 253–296.
- ^ "Roman Empire – Britannica Online Encyclopedia". www.britannica.com. Naala idi 2008-07-09.
- ^ "Imperio a Romano", Microsoft Encarta Online nga Ensiklopedia 2008
- ^ Parker, Philip, "Ti Imperio ket Agsardeng Ditoy". p.2.
- ^ Chester G. Starr, Ti Pakasaritaan ti Taga-ugma a Lubong, Maikadu a nga Edision. Oxford Unibersidad a Pagmalditan, 1974. pp. 670–678.
- ^ Isaac Asimov. Kronolohia iti Lubong ni Asimov. Harper Collins, 1989. p. 110.
- ^ Asimov, p. 198.


text:
Kategoria:Dagiti rehion ti Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 9 a subkategoria, manipud iti 9 a dagup.
A
- Akin-abagatan nga Aprika (10 K, 2 P)
- Amianan nga Aprika (7 K, 6 P)
D
- Daya nga Aprika (10 K, 7 P)
L
- Laud nga Aprika (2 K, 3 P)
M
- ► Magreb (1 P)
- Mediteraneo (8 K, 2 P)
S
- Sara ti Aprika (7 K, 5 P)
- Sub-Sahara nga Aprika (1 K, 1 P)
T
- ► Tengnga nga Aprika (1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti rehion ti Aprika"
Dagiti sumaganad a 7 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 7 a dagup.


text:
Maragusan, Tanap ti Compostela
Ti Maragusan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Tanap ti Compostela iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Maragusan ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Bagong Silang
- Mapawa
- Maragusan (Poblacion)
- New Albay
- Tupaz
- Bahi
- Cambagang
- Coronobe
- Katipunan
- Lahi
- Langgawisan
- Mabugnao
- Magcagong
- Mahayahay
- Mauswagon
- New Katipunan
- New Man-ay
- New Panay
- Paloc
- Pamintaran
- Parasanon
- Talian
- Tandik
- Tigbao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tanap ti Compostela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Tanap ti Compostela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANANGPADAKKEL ITI ANNAK
Panangisuro iti Anakmo Maipapan iti Seks
TI PROBLEMA
Sumagmamano la a dekada ti napalabas, adda idi gundaway dagiti nagannak nga isuda ti umuna a makisarita iti anakda maipapan iti seks. Ken mabalinda nga in-inut a mailawlawag ti bambanag depende iti edad ken kasapulan ti anakda.
Nagbaliw daytan. “Adun ti makita dagiti annak a material nga adda pakainaiganna iti seks uray ubbingda pay, ken kumarkaro ti seksual a linaon dagiti mabuya ken mabasa a para ubbing,” kuna ti libro a The Lolita Effect. Pagimbagan kadi wenno pagdaksan dagiti ubbing dayta?
TI MASAPUL A MAAMMUAM
Nagwaras dagiti bulgar a bambanag. Insurat ni Deborah Roffman iti librona a Talk to Me First a “dagiti panagsasarita, patalastas, pelikula, libro, liriko ti kanta, pabuya iti TV, teks, games, billboard, ken iskrin ti selpon ken kompiuter ket namurumoran kadagiti seksual a ladawan ken sasao. Napno pay dagita kadagiti banag nga adda iparipiripna a seksual a mensahe. Gapuna, di mapupuotan nga ipapan ti adu [a tin-edyer ken uray ubbing] a ti seks la ketdi . . . ti talaga a kapatgan.”
Adda basol ti estratehia ti panaglako. Dagiti advertiser ken aglaklako ket agiruar ken aglako kadagiti seksi a bado a para ubbing. Isu a masursuro dagiti annak, uray ubbingda pay, ti nalabes a panangipateg iti itsurada. “Ammo dagiti aglaklako a kayat dagiti ubbing nga akseptaren ida dagiti padada nga ubbing, isu a gundawayanda dayta,” kuna ti libro a So Sexy So Soon. Amin dagitoy a makagargari a ladawan ken produkto ket saan a nairanta tapno maguyugoy dagiti ubbing a makiseks” no di ket “tapno gumatangda.”
Saan nga umanay ti impormasion. Adda nagdumaan ti pannakaammo no kasano nga agandar ti maysa a lugan ken ti panagbalin a responsable a drayber. Kasta met, agduma ti addaan iti pannakaammo maipapan iti seks ken ti panangusar iti dayta a pannakaammo tapno makaaramid iti nasayaat a desision.
Konklusion: Iti panawentayo, ad-adda a masapul a tulongam ti anakmo a mangsanay iti “pannakabalin ti pannakaawatda” tapno ‘mailasinda ti umiso ken di umiso.’—Hebreo 5:14.
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Makisaritaka. Uray no saankayo a komportable, responsabilidadmo a kasarita ti anakmo maipapan iti seks. Akseptarem dayta.—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 22:6.
Apagbiit la ti pannakisaritam. Imbes a maminsan laeng ken napaut ti pannakisaritam, gundawayam dagiti gagangay a tungtonganyo, nalabit bayat nga agbibiahekayo a dua wenno ar-aramidenyo ti maysa a trabaho iti balay. Tapno maibaga ti anakmo ti riknana, agdamagka kadagiti saludsod a mangiruar iti kapanunotanna. Kas pagarigan, imbes nga ibagam, “Kayatmo ti kasta a makagargari a ladawan?” isaludsodmo ketdi, “Panagkunam, apay ngata nga agusar dagiti agipatpatalastas kadagiti kasta a ladawan iti panaglakoda?” Kalpasan a sumungbat ti anakmo, mabalinmo nga isaludsod, “Ania ti panagriknam iti dayta?”—Prinsipio ti Biblia: Deuteronomio 6:6, 7.
Ibagaymo iti edad. Mabalinen nga isuro iti anak nga agtawen iti 3-4 ti umiso a nagan ti tunggal sex organ ken no kasanona a maprotektaran ti bagina kadagiti seksual a mananggundaway. Bayat a dumakdakkel, mabalin a maisuro kenkuana dagiti kangrunaan nga impormasion maipapan iti reproduksion. No tin-edyeren, masapul a maawatannan a nalaing dagiti pisikal ken moral nga aspeto maipapan iti seks.
Isurom dagiti nasayaat a prinsipio. Bayat nga ubing pay ti anakmo, isuromon ti kinapateg ti respeto ken panagbalin a napudno. Ket inton mapagsaritaan ti maipapan iti seks, dagitanton ti pangrugiam. Maysa pay, silalawag nga ibagam dagiti prinsipiom. Kas pagarigan, no ibilangmo a dakes ti pannakiseks a di pay nagkasar, ibagam. Ken ilawlawagmo no apay a dakes ken makadangran dayta. “Dagiti tin-edyer a mangibagbaga nga ammoda a kagura dagiti nagannakda ti pannakiseks dagiti tin-edyer ket basbassit ti posibilidadna a makiseksda,” kuna ti libro a Beyond the Big Talk.
Mapagwadanka koma. Makita koma iti panagbiagmo dagiti prinsipio nga isursurom. Kas pagarigan, agkatawaka kadi kadagiti green joke? Makagargari kadi ti panagbadbadom? Agal-alembongka kadi? Gapu kadagita, mabalin a madadael dagiti moral a prinsipio nga ikagkagumaam nga isuro kadagiti annakmo.—Prinsipio ti Biblia: Roma 2:21.
Pagbalinem a positibo. Ti seks ket regalo ti Dios, ken paggapuan dayta ti dakkel a ragsak no aramiden dayta iti umiso a kasasaad—no addan ti asawam. (Proverbio 5:18, 19) Ibagam iti anakmo a dumtengto ti tiempo a mabalinna a tagiragsaken dayta a regalo, a dina mapasaran ti saem ken panagdanag a resulta ti pannakiseks a di pay nagkasar.—1 Timoteo 1:18, 19.


text:
Hagonoy, Davao del Sur
Ti Hagonoy ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Davao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Hagonoy ket nabingbingay a politikal iti 21 a barbaranggay.[2]
- Aplaya
- Balutakay
- Clib
- Guihing
- Hagonoy Crossing
- Kibuaya
- La Union
- Lanuro
- Lapulabao
- Leling
- Mahayahay
- Malabang Damsite
- Maliit Digos
- New Quezon
- Paligue
- Poblacion
- Sacub
- San Guillermo
- San Isidro
- Sinayawan
- Tologan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
DAGITI TAMPOK ITI NAPALABAS A TAWEN
Alisto a Panagtrabaho Idiay Warwick
NAKARAGRAGSAK ken nakaad-adu ti trabaho iti pakaibangbangonan ti sangalubongan a hedkuarter dagiti Saksi ni Jehova idiay Warwick, New York. Dakkel a sakripisio ti ar-aramiden ti adu a kakabsat para iti daytoy a proyekto. Ngem adu kadakuada ti nangibaga, “Saanmi nga isukat iti aniaman a banag ti panagtrabahomi ditoy.” Kitaentayo no ania ti mapaspasamak idiay Warwick.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Situtulok nga Agsaksakripisioda—Iti New York
Apay a ti maysa a pagassawaan a nanam-ay ti biagna immakarda iti bassit nga apartment?


text:
Pagsangladan ti helikopter
Ti pagsangladan ti helikopter (Ingles:helicopter landing pad (helipad)) ket maysa a pagsangladan a lugar dagiti helikopter. Bayat a dagiti helikopter ket mabalinda nga agusar kadagiti dalumpinas a rabaw, ti maysa a naaramid a pagsangladan ti helikopter ket ipaayanna ti nasayaat a namarkaan ken natangken a rabaw nga adayo kadagiti tiped tapno ti helikopter ket natalged a sumanglad.
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pagsangladan ti helikopter ket mabalin a mabirukan kadagiti pagsasangladan ti helikopter wenno pagsasangladang dagiti eroplano, nga addaan ti sungrod, dagiti panagtengngel ti trapiko iti tangatang ken dagiti magun-od a pasdek a pangserbisio para kadagiti eroplano. Yantangay , kaaduan kadagiti pagsangladan ti helikopter ket mabirukan kadagiti adayo ken awan kadagita a serbisio gapu ti kaawan ti mabalin a lugar ken ti kangina.


text:
DAMDAMAG ITI LUBONG
Maipapan iti Pamilia
Adu a problema ti pakaipaspasanguan dagiti pamilia, ngem makatulong dagiti di agkupas a prinsipio ti Biblia tapno mapagballigianda dagita ken agbalinda a naragsak.
Africa
Sigun iti World Health Organization, masapul a rugian a pasusuen ti ina ti kayyanak nga anakna iti uneg ti maysa nga oras kalpasan a nayanak ken agtultuloy a ti gatasna laeng ti ipasusona agingga iti 6 a bulan. Ngem kuna ti UNICEF Regional Nutrition Adviser for Eastern and Southern Africa nga agtultuloy latta a maipatpatalastas ti di umiso a kapanunotan a ti “magatang a gatas para kadagiti maladaga ket kas kasayaat iti gatas ti ina.”
TI KUNA TI BIBLIA: “Ti asinoman nga awanan kapadasan maaddaan pammati iti tunggal sao, ngem daydiay nasaldet [wenno masirib] utobenna dagiti addangna.”—Proverbio 14:15.
Canada
Sigun kadagiti researcher idiay Montreal, dagiti annak dagiti istrikto unay a nagannak—dagidiay mangipapaaramid kadagiti nainget a paglintegan ken saan unay a nadungngo—ket 30% a dakdakkel ti posibilidadna nga agbalin a nakaluklukmeg no ikompara kadagiti annak a pinadakkel dagiti nagannak a balanse no iti kinadungngo ken panangdisiplina.
AMMOM KADI? Ginasgasuten a tawen a naisurat iti Biblia ti kasayaatan a pamay-an ti panangpadakkel kadagiti annak.—Colosas 3:21.
Netherlands
Adda naaramid a panagadal kadagiti pamilia a Dutch nga agpada nga agtrabtrabaho dagiti nagannak. Naammuanda a dagiti nagannak a saan a mangyaw-awid iti trabaho iti balayda ket nasaysayaat ti relasionda kadagiti annakda no ikompara kadagiti nagannak a mangisingsingit iti trabahoda iti panawen a para iti pamiliada. Kas pagarigan, no makitungtong dagiti nagannak iti telepono maipapan iti trabahoda uray no nalpasen ti oras ti trabaho, saanda a maited ti atension a kasapulan dagiti annakda.
PANUNOTEM: “Iti tunggal banag adda naituding [a kasayaatan] a tiempo.”—Eclesiastes 3:1.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Posible nga Agbalin a Naragsak ti Pamiliam
Agbalin a naragsak ti panagasawam ken pamiliam no iyaplikarmo dagiti prinsipio ti Biblia.


text:
Talaga a ti Biblia ti Naipaltiing a Sao ti Dios
Talaga a ti Biblia ti Naipaltiing a Sao ti Dios
ANIA a talaga ti kayat a sawen ni apostol Pablo idi kinunana a ti Biblia ket “impaltiing ti Dios”? (2 Timoteo 3:16) Idi nagsurat ni Pablo iti lenguahe a Griego, nagusar iti sao a literal a kaipapananna “impug-aw ti Dios.” Babaen kadagita a sasao, kayat a sawen ni Pablo nga inwanwan ti Dios dagiti mannurat ti Biblia tapno ilanadda dagiti laeng kayat ti Dios nga isuratda.
Kinuna ni apostol Pedro a dagitoy a mannurat ti Biblia “nagsaoda manipud iti Dios bayat nga idaldalan ida ti nasantuan nga espiritu.” (2 Pedro 1:21) Gapuna, dineskribir met ni apostol Pablo dagiti libro ti Biblia kas “nasantuan a sursurat, a makabael a mamagsirib kenka a maipaay iti pannakaisalakan babaen ti pammati a mainaig ken Kristo Jesus.”—2 Timoteo 3:15.
Supiaten ti adu a tattao a ti Dios ti autor ti Biblia. Nakaro ti panangkuestion dagiti kritiko iti kinamapagtalkan ti Biblia, a masansan a buyoganda dayta iti “pananglais kadagiti salaysay ti Biblia,” kas deskribiren ti arkeologo a ni Sir Charles Marston. Kunaen ti dadduma a ti Biblia ket maysa laeng a “daan a libro dagiti sarsarita ken pinarpartuat nga estoria.”
Usigem Dagiti Ebidensia
No kasta, mapagtalkan kadi ti Biblia? Napateg nga umiso ti pangngeddengmo iti daytoy a banag. Apay? Agsipud ta no talaga a mensahe ti Dios ti linaon ti Biblia, minamaag, no saan man a makapapatay, ti di panangikankano iti dayta. No ibilangmo ti Biblia kas sasao laeng ti tattao imbes a Sao ti Dios, saan unay a makaimpluensia dayta kadagiti tignaymo ken iti panangikeddengmo kadagiti patpatiem.—1 Tesalonica 2:13.
Kasanom a maammuan no rumbeng nga agtalekka iti Biblia? Bueno, kasanom a maammuan no rumbeng nga agtalekka iti maysa a tao a maam-ammom? Maysa a banag ti sigurado. Narigat ti maaddaan iti pudno a panagtalek iti siasinoman a saanmo unay nga am-ammo. Sa la mapatalgedam a napudno ken mapagtalkan ti maysa a tao iti panaglabas ti tiempo, inton naam-ammomon a naimbag. Iti kasta met laeng a pamay-an a maammuam no mapagtalkam ti Biblia. Saanmo a basta awaten lattan dagiti pattapatta wenno pammadakes a mangikkat iti panagtalekmo iti Biblia. Iwayaam ketdi nga usigen dagiti pammaneknek a mangsuporta iti pannakatukoy ti Biblia kas “impaltiing ti Dios.”
Ibubusor Dagiti “Manamati”
Saanka koma a maupay uray no adda dagiti agkunkuna a “manamati” iti Biblia ngem supiatenda ti kinaumiso ken kinamapagtalkan dayta. Kaaduan a komentarista iti Biblia ita ti mangibagbaga a Kristianoda, ngem “ibilangda laeng ti Kasuratan kas surat ti tao,” kuna ti New Dictionary of Theology.
Pagduaduaan ti adu a teologo ti kinasiasino dagiti nangisurat kadagiti libro ti Biblia. Kas pagarigan, kunaen ti dadduma a saan a ni Isaias ti nangisurat iti libro nga Isaias. Sigun kadakuada, naisurat dayta a libro ti Biblia nabayagen kalpasan ti tiempo ni Isaias. Iti Concise Bible Commentary nga insurat ni Lowther Clarke ipettengna a “nagduduma a tattao ti nangisurat iti dayta bayat ti nagsasaruno a kaputotan.” Ngem maikontra dagita a kapanunotan iti naulit-ulit a sasao ni Jesu-Kristo ken dagiti adalanna a nangipabigbig a ni Isaias ti nangisurat iti dayta a libro.—Mateo 3:3; 15:7; Lucas 4:17; Juan 12:38-41; Roma 9:27, 29.
Nakarkaro pay, dagiti kritiko ti Biblia, kas ken komentarista a ni J. R. Dummelow, kunaenda a dagiti padto iti libro a Daniel “ket pudpudno a pasamak iti historia a pinagparang laeng ti autor a maysa a nagkauna a padto.” Maminsan pay, inyaleng-alengda ti mismo a testimonia ni Jesu-Kristo. Namallaag ni Jesus maipapan iti inawaganna a “makarimon a banag a mamaglangalang, kas naisao babaen ken ni Daniel a mammadto, a sitatakder iti maysa a nasantuan a disso.” (Mateo 24:15) Rasonable kadi a patien ti maysa a Kristiano a nakiraman a mismo ni Jesu-Kristo iti panangallilaw—a sinuportaranna ti paset ti historia a napagparang a maysa a padto? Sigurado a saan.
Adda Kadi Aniaman a Pagimbagan Dayta?
“Ngem adda kadi aniaman a pagimbagan ti panangammo no siasino ti nangisurat kadagiti libro ti Biblia?” mabalin nga isaludsodmo. Wen, dakkel ti pagimbagan dayta. Ania ti pategna kenka ti maudi a testamento ti maysa a gayyem no maammuanto a saan gayam a ti gayyemmo ti nangisurat iti dayta? No ngay ibaga kenka dagiti eksperto a palsipikado dayta a dokumento—nga insurat laeng dagiti maseknan a tattao no ania ti impagarupda a pagayatan ti gayyemmo. Saan kadi a maksayan ti panangipategmo iti dayta a dokumento? Makapagtalekka kadi a talaga a pagayatan ti gayyemmo dagiti nailanad iti dokumento?
Umasping met dayta iti Biblia. Di pakasdaawan nga adu a tattao—uray dagiti agkunkuna a Kristiano—ti basta mangyaleng-aleng lattan iti ibagbaga ti Biblia maipapan iti kinamapagtalkan, seksual nga imoralidad, ken dadduma pay. Namin-anon a nangngegmo dagiti sasao a kas iti, “Wen a, ngem iti met Daan a Tulag ti pakabasaan iti dayta!”—a kas man la saan unay a napateg ti Daan a Tulag. Kasta met ti ibagada iti laksid ti kinapudno a dineskribir ni apostol Pablo ti Daan a Tulag kas “nasantuan a sursurat” nga “impaltiing ti Dios.”
Mabalin nga ikalintegam: “Saan met a kaskarina a laksidem ti ebidensia ti amin nga eksperto ken eskolar.” Siempre saan! Kas pagarigan, agyamantayo kadagiti napinget a nagsukimat gapu ta natulongandatayo a mangilasin kadagiti orihinal a teksto ti Biblia. Nalawag nga adda dagiti babassit a kamali a nakastrek iti teksto ti Biblia bayat ti naulit-ulit a pannakakopiana kadagiti naglabas a siglo. Ngem laglagipem daytoy: Dakkel ti nagdumaan ti panangbigbig kadagiti kamali a nakastrek kadagiti kopia dagiti teksto ti Biblia ken ti interamente a panangilaksid iti Biblia kas pinarpartuat ti tao.
Taginayonem ti Panagtalekmo iti “Nasantuan a Sursurat”
Sakbay la unay nga imbaga ni Pablo a ti Kasuratan ket impaltiing ti Dios, imbagana ken Timoteo no apay a napateg dayta a naipaltiing a sursurat. Kinunana: “Kadagiti maudi nga aldaw, dagiti nadangkes a tattao ken dagiti agpampammarang rumang-aydanto manipud dakes nga agturong iti dakdakes pay, a mangyaw-awan ken mayaw-awanda.” (2 Timoteo 3:1, 13) Idi kaaldawan ni Pablo, addan dagiti agparang a ‘masirib ken nasaririt a tattao’ a mangus-usar “kadagiti makaguyugoy nga argumento” tapno allilawen ken pakapuyenda ti pammati dagiti tattao ken Jesu-Kristo. (1 Corinto 1:18, 19; Colosas 2:4, 8) Tapno masalakniban ni Timoteo iti kasta nga impluensia, indagadag kenkuana ni apostol Pablo nga ‘agtultuloy iti bambanag a nasursurona manipud kinamaladaga babaen iti nasantuan a sursurat’ nga impaay ti Dios.—2 Timoteo 3:14, 15.
Napateg met nga aramidem dayta bayat dagitoy “maudi nga aldaw.” Saanmo a tagibassiten ti kinapeggad dagiti masansan a “makaguyugoy nga argumento” dagiti manangallilaw a tattao. Imbes ketdi, kas kadagiti Kristiano idi umuna a siglo, salaknibam ti bagim babaen ti naan-anay a panagtalekmo kadagiti naadalmo iti Biblia—ti pudpudno a naipaltiing a Sao ti Dios.
Maragsakan dagiti Saksi ni Jehova a tumulong kenka a mangpabileg iti pammatim iti Biblia. Kas pagarigan, mabalinda a patalgedan kenka ti naan-anay a kinamapagtalkan dagiti prinsipio ti Biblia iti intero a historia; no kasano a maitunos ti Biblia iti siensia no dakamatenna dagiti sientipiko a banag; no kasano nga agtutunos ti ibagbagana manipud rugi agingga iti maudi a pasetna; no kasano a di nagkibaltang dagiti padtona—ken adu pay. No kayatmo, mabalinmo ti agsurat kadagiti nangipablaak iti daytoy a magasin tapno maammuam ti impormasion a nakatulongen iti minilion a napudno a tattao tapno mabigbigda a ti Biblia ket talaga a Sao ti Dios.
[Blurb iti panid 5]
Kasanom a maammuan no rumbeng nga agtalekka iti maysa a tao a maam-ammom?
[Blurb iti panid 6]
Agyamantayo kadagiti napinget a nagsukimat gapu ta natulongandatayo a mangilasin kadagiti orihinal a teksto ti Biblia


text:
Papa Aniceto
Ni Santo Papa Aniceto ket isu ti Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi agarup a 150 aginggana idi agarup a 167 (dagiti listaan ti Batikano a siudad ti 150 aginggana idi 167 wenno 153 aginggana idi 168). Ti naganna ket Griego para iti di naparukma (ἀ-vίkntoς). Isu ket maysa idi a Tag-Siria manipud idiay siudad ti Emesa (moderno nga aldaw ti Homs).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Aniceto iti Wikimedia Commons
- Herbermann, Charles, ed. (1913). "Santo Papa Aniceto". Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton Company.


text:
Garcia Hernandez, Bohol
Ti Garcia Hernandez ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Garcia Hernandez ket nabingbingay a politikal kadagiti 30 a barbaranggay.[2]
- Abijilan
- Antipolo
- Basiao
- Cagwang
- Calma
- Cambuyo
- Canayaon East
- Canayaon West
- Candanas
- Candulao
- Catmon
- Cayam
- Cupa
- Datag
- Estaca
- Libertad
- Lungsodaan East
- Lungsodaan West
- Malinao
- Manaba
- Pasong
- Poblacion East
- Poblacion West
- Sacaon
- Sampong
- Tabuan
- Togbongon
- Ulbujan East
- Ulbujan West
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
1954
Ti 1954 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 28 – Vic Sotto, Filipino nga aktor
- Hunio 25 – David Paich, Amerikano a musikero
- Septiembre 29 – Geoffrey Marcy, Amerikano nga astronomo
- Disiembre 28 – Denzel Washington, Aprikano-Amerikano nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 13 – Frida Kahlo, Mehikana a pintor (naipasngay 1907)
- Nobiembre 15 – Lionel Barrymore, Amerikano nga aktor (naipasngay 1878)


text:
Sherwin Gatchalian
Ni Sherwin T. Gatchalian (naiyanak idi Abril 6, 1974) ket nalatak a pigura iti negosio ken politika. Isu idi ti mayor Siudad ti Valenzuela, Filipinas nga idiay ket nagserbi kadagiti tallo a termino ket agdama nga elektibo a Representatibo ti Umuna a Lehislatibo a Distrito iti isu met laeng a siudad para iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Sakbay a nagtakem a kas mayor ti siudad, isu pay ket nagserbi iti Kamara manipud idi 2001 aginggana idi 2004. Idi 2011, isu idi ket Ti Napammadayawan a Naisangayan nga Agtutubo a lallaki para iti Serbisio iti Publiko.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "P-Noy confers TOYM award for public service on MAYOR Gatchalian". People's Tonight. 8 Disiembre 2011. Naala idi 30 Disiembre 2012.


text:
1972
Ti tawen idi 1972 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado (dominikal a letra BA) iti kalendario a Gregoriano.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 21 - inyetnag ni Presidente Ferdinand Marcos ti Filipinas ti Proklamasion Bilang 1081 a nangipakat iti Linteg Militar iti intero a pagilian.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 19 – Jean Dujardin, Pranses nga aktor ken komidiante
- Septiembre 9 – Goran Višnjić, Kroata-Amerikano nga aktor
- Septiembre 27 – Gwyneth Kate Paltrow, maysa nga artista ken kumakanta iti Estados Unidos
- Nobiembre 14 – Josh Duhamel, Amerikano nga aktor, modelo
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 24 – Asta Nielsen, Danes nga aktres iti naulimek a pelikula (naipasngay 1881)


text:
Kapas
Ti kapas ket nalamuyot, nasariwagwag a napateg a sagut nga agtubo iti marakapas, wenno ti nasalakniban a kapsula, iti likmut dagiti bukel ti mula a kapas ti henero ti Gossypium. Ti sagut ket gangani puro a selulosa. Babaen dagiti masna a kasasaad, dagiti marakapas ket maisarigagay a mapaadu ti pannakaiwarwaras dagiti bukel.
Ti mula ket bassit a kayo a patneng kadagiti tropikal ken subtropikal a rehion iti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Kaamerikaan, Aprika, ken India. Ti kaaduan a dibersidad ti naatap a sebbanagn ti kapas ket mabirukan idiay Mehiko, ken sarunuen met babaen ti Australia ken Aprika.[1] Ti kapas ket nawaya idi a naimuyongan iti Daan ken Baro a Lublubong. Ti Inggles a nagan ket naala manipud ti Arabiko a (al) qutn قُطْن, a nairugi a naus-usar idi 1400 AD.[2] Ti kastila a balikas ti, "algodón", ket naala met iti Arabiko.
Ti sagut ket kaduan a masansan a tibbien kadagiti linabag wenno panait ket inus-usar ti panagaramid ti nalamuyot, maangsan a tela. Ti panagusar ti kapas para iti lupot ket naamammuan a napetsaan kadagiti prehistori a paset ti panawen; dagiti pirgis ti lupot a kapas ket napetsaan manipud idi 5000 SK ket nakali dagitoy idiay Mehiko ken idiay Sibilisasion ti Ginget ti Indus (moderno nga aldaw a Pakistan ken dagiti paset ti India). Urayno daytoy ket nataltalonen manipud idi ugma, ti pannakaparnuay idi ti laddit ti kapas a nangipapaba ti ngina ti panagpataud a nakaiturongan ti adu a pannaka-usarna, ken isu ti kaaduan a naus-usar a masna a sagut ti lupot iti panagkawes ita nga aldaw.
Dagiti agdama a karkulo para it ipanagpataud ket agarup a 25 riwriw tonelada iti tinawen, a mangiraman ti 2.5% kadagiti matalon a daga iti lubong . Ti Tsiana ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti kapas iti lubong, ngem kaaduan kadagitoy ket domestiko nga inus-usar. Ti Estados Unidos ket isun ti kadakkelan nga agiluluwas kadagiti adu a naplabas a tawtawen.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Biolohia ti Gossypium hirsutum L. and Gossypium barbadense L. (kapas). ogtr.gov.au
- ^ Metcalf, Allan A. (1999). Ti Lubong kadagiti Adu a Balikas. Houghton Mifflin. p. 123. ISBN 0-395-95920-9.
- ^ "Dagiti masna a sagut: Kapas", Internasional a Tawen ti Masna a Sagsagut
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Kapas iti Wikimedia Commons
- Dagiti Kinapudno ken dagiti pigura ti Panagtagilako ti Kapas idi 2007 iti PBS.org


text:
Nagadu ti Aginteres iti Panungpalan
MADANAGANKA kadi iti mapasamak iti masanguanan? No wen, saan la a sika ti kasta. Sipud pay idi un-unana, addan nadumaduma nga opinion dagiti tattao maipapan iti masanguanan, ket adu ti mangibaga a saan a naraniag dayta. Nabayagen a paginteresan dagiti tattao ti posibilidad nga asidegen ti panungpalan, wenno kanibusanan ti lubong.
Alaentayo a pagarigan dagiti nabiit pay a parparbo nga estoria. Dagiti komiks, pabuya iti TV, ginasut a pelikula, ken rinibu a libro ket naglaon kadagiti estoria maipapan iti umad-adanin a panungpalan. Kasla kanayon nga adda dagiti puersa a nakasagana a mangdadael ken mangikisap iti sangatauan—kas kadagiti mammapatay a robot, amin a kita ti olimaw, alien (taga-sabali a planeta), zombie (magmagna a bangkay), al-alia, dragon, sunggo, tumatayab, karkarna nga utot, ken higante nga alumpipinig. Sigurado nga awan mangserioso unay kadagiti kasta nga estoria!
Ngem adda dagiti estoria ken teoria a mas mamagnerbios iti sabsabali. Naibasar kano iti siensia ti dadduma kadagita. Sigun iti maysa, bigla nga aggarawto ti intero a makinrabaw a paset ti daga a mangpataud kadagiti dadakkel a tsunami, ginggined, ken bulkan. Iti sabali pay a teoria, agiintarto kano dagiti planeta isu a pumigsa ti angin nga aggapu iti init a mangdadael iti daga. Kuna pay ti dadduma a kellaat nga agsinnukatto dagiti magnetic pole ti daga isu a pumigsa ti radiasion manipud iti init a pakatayantayo amin. Ngem dika agdanag. Saanto a mapasamak dagita. Kaskasdi a dagita ti agtultuloy a mangtukay iti imahinasion ti adu.
Dagiti met ngay nagadu a libro ken Web site maipapan iti panungpalan a mangipadpadto nga inton Disiembre 21 ita a tawen ti kanibusanan ti lubong? Sigun iti maysa kadagita, ti planeta a naawagan iti Nibiru (wenno Planet X) ket agturturongen iti daga ken dungparenna inton Disiembre 2012. Daytoy ken ti dadduma pay a teoria a di naibatay iti ebidensia ket naibasar iti interpretasion iti nagkauna a kalendario dagiti Maya, a sigun iti dadduma, agpatingga inton Disiembre 2012.
Gapu ta mamatida kadagiti umasping a prediksion maipapan iti didigra, dadduma ti nangaramid kadagiti pagkamanganda iti uneg ti daga iti mismo nga arubayanda wenno, aggastoda iti dakkel tapno agpareserbada iti pagyananda kadagiti pagkamangan a komunidad iti uneg ti daga. Adda met dagiti immakaren iti bambantay ken inruamdan ti agbiag sadiay nga awan dagiti serbisio publiko kas iti suplay ti danum, gas, wenno koriente.
Siempre adda dagiti di mamati iti aniaman kadagita. Dida patien nga asidegen ti panungpalan ti lubong. Kas pagarigan, kuna dagiti sientista ti NASA: “Awan ti dakes a mapasamak iti Daga iti 2012. Nagtultuloy ti nasayaat a kasasaad ti planetatayo iti nasuroken nga 4 a bilion a tawen, ken ammo dagiti mapagtalkan a sientista iti intero a lubong nga awan ti dumteng a peggad iti 2012.”
Ngem maysa a kamali no ibagatayo a saan nga agpegpeggad ti sangatauan. Maysa met a kamali no kunatayo a dagiti la nalaka a maal-allilaw ti mamati nga agpayso a dumteng ti panungpalan ti lubong. Talaga kadi nga addanto dumteng a panungpalan? No wen, kasano ken kaano?


text:
Escalante, Negros Occidental
Ti Siudad ti Escalante ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Escalante ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Alimango
- Balintawak (Pob.)
- Magsaysay (Binabongol)
- Binaguiohan
- Buenavista
- Cervantes
- Dian-ay
- Hacienda Fe
- Jonobjonob
- Japitan
- Langub
- Libertad
- Mabini
- Malasibog
- Paitan
- Pinapugasan
- Old Poblacion
- Rizal
- Tamlang
- Udtongan
- Washington
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti kapitulo ti Wikimedia ket dagiti nailian wenno paset ti nailian dagiti saan nga agganganansia a gunglo a napartuat tapno maiyaddang ti interesado dagiti lokal a gandat ti Wikmedia. Dagiti kapitulo ket nainkalinteganda a nawaya manipud ti Pundasion ti Wikimedia, ken nakitunos kadagiti "Kapitulo a Tulagan" iti Pundasion kalpasan ti panagawat babaen ti Komite dagiti Kapitulo, ken awan ti pannakaturayda kadagiti website ti Pundasion. Dagiti gunglo ket agurnosda kadagiti rehional a konperensia, serbisio para iti komunidad ken sangalubongan a paspasamak a kas iti Wikimania.[1][2] Manipud idi Abril 2013, adda metten dagiti 39 a mabigbig a kapitulo ti Wikimedia.[3][4]
Fuster Morell, Mayo (2011). "The Wikimedia Foundation and the Governance of Wikipedia's Infrastructure". Iti Geert Lovink, Nathaniel Tkacz. Critical Point of View: A Wikipedia Reader. Institute of Network Cultures. ISBN978-90-78146-13-1.Panagtaripato ti CS1: Agus-usar ti parametro iti editors (silpo)
Konieczny, P (Nobiembre 2009). "Wikipedia: Community or Social Movement". Interface (2 nga ed.). 1: 212–232.
Fontanills, David Gómez (Mayo 2012). "Academic research into Wikipedia". Digithum (14): 77–87. ISSN1575-2275.


text:
Saluadanyo ti Espiritualidadyo iti Panagserbiyo iti Ganggannaet a Teritoria
“Iti pusok indulinko ti sasaom.”—SAL. 119:11.
KANTA: 142, 92
1-3. (a) Aniaman ti kasasaadtayo, ania koma ti iyun-unatayo? (b) Ania dagiti pakarigatan dagiti agsursuro iti baro a lengguahe, ken ania dagiti tumaud a saludsod? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)
RINIBU a Saksi ni Jehova ita ti naregta a makiramraman iti kaitungpalan ti padto a pannakaipakaammo ti naimbag a damag iti “tunggal nasion ken tribu ken pagsasao ken ili.” (Apoc. 14:6) Maysaka kadi kadagiti agsursuro iti sabali a lengguahe? Misioneroka kadi wenno agserserbika iti lugar a dakdakkel ti panagkasapulanna, wenno makigimgimongka iti kongregasion iti lugaryo a sabali ti pagsasaona?
2 Kas ad-adipen ti Dios, masapul nga iyun-unatayo ti espiritualidadtayo ken ti espiritualidad ti pamiliatayo. (Mat. 5:3) Ngem no dadduma, mabalin a marigatantayo a maaddaan iti makagunggona a personal a panagadal gapu ta okupadotayo. Ngem adda pay sabali a pakarigatan dagiti agserserbi iti ganggannaet a teritoria wenno iti kongregasion a sabali ti lengguahena.
3 Malaksid a sursuruenda ti baro a lengguahe, masapul met a siguraduenda a kanayon a mangipaunegda iti nakired a naespirituan a taraon. (1 Cor. 2:10) Kasano a maaramidda dayta no saanda a naan-anay a maawatan ti lengguahe nga us-usaren ti kongregasion? Ken apay a masapul a siguraduen dagiti Kristiano a nagannak a dumanon ti Sao ti Dios iti puso dagiti annakda?
TI MAMAGPEGGAD ITI RELASIONTAYO KEN JEHOVA
4. Ania ti mabalin a mamagpeggad iti relasiontayo ken Jehova? Mangted iti pagarigan.
4 Mabalin a saantayo a maawatan ti Sao ti Dios no basaentayo dayta iti sabali a lengguahe. Gapuna, agpeggad ti relasiontayo ken Jehova. Idi maikalima a siglo B.C.E., napaliiw ni Nehemias a saan a makapagsao iti Hebreo ti dadduma nga annak dagiti Judio a nagsubli manipud Babilonia. (Basaen ti Nehemias 13:23, 24.) Mapukpukawen ti pakabigbiganda kas adipen ti Dios gapu ta saanda a naan-anay a maawatan ti Sao ti Dios.—Neh. 8:2, 8.
5, 6. Ania ti nadlaw ti dadduma a nagannak nga agserserbi iti ganggannaet a teritoria, ken apay?
5 Nadlaw ti dadduma a nagannak nga agserserbi iti ganggannaet a teritoria a kimmapuy ti interes dagiti annakda iti kinapudno. Gapu ta saan a naan-anay a maawatan dagiti annak ti maad-adalda kadagiti gimong, saan a dumanon dagiti naespirituan a programa iti pusoda. Kuna ni Pedro [1] a nangyakar iti pamiliana idiay Australia manipud South America: “No mapagsasaritaan dagiti naespirituan a bambanag, masapul a karaman ti puso ken emosion.”—Luc. 24:32.
6 No saan a ti lengguahetayo ti basaentayo, mabalin a saan a matignay ti pusotayo. Kasta met, no marigatantayo a makikomunikar iti sabali a lengguahe, mabalin a mabannog ti panunottayo ken kumapuy ti espiritualidadtayo. Gapuna, masapul a pagtalinaedentayo a natibker ti relasiontayo ken Jehova bayat nga agserserbitayo iti ganggannaet a teritoria.—Mat. 4:4.
SINALAKNIBANDA TI RELASIONDA KEN JEHOVA
7. Kasano a pinilit dagiti taga-Babilonia ni Daniel a mangakseptar iti kultura ken relihionda?
7 Idi naipan ni Daniel ken dagiti kakaduana idiay Babilonia, pinilit ida dagiti taga-Babilonia a mangakseptar iti kulturada babaen ti panangisuroda iti “pagsasao dagiti Caldeo.” Kasta met, pinanaganan ida ti opisial ti palasio kadagiti gagangay a nagan iti Babilonia. (Dan. 1:3-7) Ti naipanagan ken Daniel ket tumukoy ken Bel, ti kangrunaan a didiosen iti Babilonia. Mabalin a kayat ni Ari Nabucodonosor a panunoten ni Daniel a nabilbileg ti dios ti Babilonia ngem iti Diosna a ni Jehova.—Dan. 4:8.
8. Ania ti nakatulong ken Daniel tapno agtalinaed a natibker ti relasionna ken Jehova uray adda iti sabali a lugar?
8 Nupay naitukon ken Daniel dagiti makan a maidasdasar iti ari, ‘inkeddengna iti pusona a saanna a rugitan ti bagina.’ (Dan. 1:8) Kanayon nga inadalna dagiti sagrado a “libro” iti pagsasaona isu a nagtalinaed a natibker ti relasionna ken Jehova uray adda iti sabali a lugar. (Dan. 9:2) Gapuna, uray dandani 70 a tawenen nga adda idiay Babilonia, pagaammo pay laeng iti Hebreo a naganna.—Dan. 5:13.
9. Kas mabasa iti Salmo 119, ania ti epekto ti Sao ti Dios iti nagsurat iti dayta?
9 Nagtalinaed a naiduma ti mannurat ti Salmo 119 gapu iti tulong ti Sao ti Dios. Inibturanna ti naalas a panagsasao ti dadduma a miembro ti palasio ti ari. (Sal. 119:23, 61) Ngem impalubosna a dagiti sasao ti Dios ti ad-adda a nangimpluensia kenkuana.—Basaen ti Salmo 119:11, 46.
PAGTALINAEDENYO A NATIBKER TI RELASIONYO KEN JEHOVA
10, 11. (a) No adalentayo ti Sao ti Dios, ania koma ti panggeptayo? (b) Kasano a maaramidtayo dayta? Iyilustrarmo.
10 Uray no mabalin nga okupadotayo unay iti responsabilidadtayo iti kongregasion ken iti trabahotayo, masapul nga iwayaantayo ti personal a panagadal ken panagdaydayaw ti pamilia. (Efe. 5:15, 16) Ngem saan laeng koma a ti panggeptayo ket tapno makabasatayo iti adu a panid wenno tapno laeng agsagana iti komento kadagiti gimong. Kayattayo a siguraduen a dumanon ti Sao ti Dios iti pusotayo ken patibkerenna ti pammatitayo.
11 Tapno maaramidtayo dayta, masapul a balansetayo no panunotentayo ti naespirituan a kasapulan ti sabsabali ken no ania ti naespirituan a kasapulantayo no agad-adaltayo. (Fil. 1:9, 10) Masapul a laglagipentayo a no agsagsaganatayo para iti ministerio, gimong, wenno palawag, mabalin a saan nga agaplikar kadatayo ti amin a basbasaentayo. Kas panangyilustrar: Masapul a ramanan ti kosinero dagiti linutona sakbay a maidasar, ngem saan a mabsog ken agbiag no ramramananna laeng. No kayatna ti agtalinaed a nasalun-at, masapul nga agluto iti nasustansia para iti bagina. Kasta met, masapul nga ikagumaantayo a taraonan ti pusotayo iti naespirituan a taraon a mangbussog iti personal a kasapulantayo.
12, 13. Apay nga adu kadagiti agserserbi iti ganggannaet a teritoria ti nangibaga a makatulong ti regular a panagadal iti lengguaheda?
12 Nakita ti adu nga agserserbi iti ganggannaet a teritoria a makatulong ti regular a panagadal iti Biblia iti ‘pagsasao a nakayanakanda.’ (Ara. 2:8) Uray dagiti misionero nabigbigda a tapno agtalinaed a natibker ti relasionda ken Jehova bayat nga agserserbida iti sabali a lugar, saanda laeng nga agpannuray kadagiti naespirituan a taraon a masursuroda kadagiti gimong.
13 Agarup walo a tawenen nga agsursuro ni Alain iti Persian. Inaminna: “No agsaganaak kadagiti gimong iti Persian, adda tendensiak a nakapokusak laeng iti lengguahe. Gapu ta nakasentro ti panunotko iti lengguahe, saan unay a dumanon iti pusok dagiti naespirituan a kinapudno a basbasaek. Dayta ti gapuna a regular nga iwayaak nga adalen ti Biblia ken ti dadduma pay a publikasion iti lengguahek.”
DANONENYO TI PUSO DAGITI ANNAKYO
14. Ania ti masapul a siguraduen dagiti nagannak, ken apay?
14 Masapul a siguraduen dagiti nagannak nga in-inut a dumanon ti Sao ti Dios iti panunot ken puso dagiti annakda. Kalpasan ti nasurok a tallo a tawen a panagserbi da Serge ken Muriel iti kongregasion a sabali ti lengguahena, nadlawda a saanen a naragsak kadagiti nateokratikuan nga aktibidad ti 17 ti tawenna a baroda. “Magusgustuanna idi ti mangasaba iti nakayanakanna a lengguahe a French, ngem masadut no mangasaba iti sabali a lengguahe,” kuna ni Muriel. “Idi nadlawmi a daytoy ti manglaplapped iti naespirituan a panagrang-ay ti baromi,” inlawlawag ni Serge, “inkeddengmi ti agsubli iti dati a kongregasionmi.”
15. (a) Ania dagiti mabalin a makatulong kadagiti nagannak nga agdesision no agsublida wenno saan iti kongregasion a mangus-usar iti lengguahe a mas maawatan dagiti annakda? (b) Ania ti iparegta ti Deuteronomio 6:5-7 kadagiti nagannak?
15 Ania dagiti mabalin a makatulong kadagiti nagannak nga agdesision no agsublida wenno saan iti kongregasion a mangus-usar iti lengguahe a mas maawatan dagiti annakda? Umuna, panunotenda koma no talaga nga adda umdas a panawenda ken no kabaelanda nga isuro dagiti annakda a mangayat ken Jehova bayat a sursuruanda ida iti sabali a lengguahe. Maikadua, mabalin a madlawda a saan unayen nga interesado dagiti annakda kadagiti naespirituan nga aktibidad wenno iti kongregasion a pagserserbianda. Kadagita a kasasaad, mabalin nga ikabilangan dagiti nagannak ti agsubli iti kongregasion a mangus-usar iti lengguahe a mas maawatan dagiti annakda agingga a natibkeren ti relasionda ken Jehova.—Basaen ti Deuteronomio 6:5-7.
16, 17. Kasano nga insuro ti dadduma a nagannak iti annakda ti kinapudno bayat nga agserserbida iti kongregasion a sabali ti lengguahena?
16 Nakabirok met ti dadduma a nagannak kadagiti pamay-an tapno maisuroda dagiti annakda iti bukodda a lengguahe bayat a makigimgimongda iti kongregasion wenno grupo a mangus-usar iti sabali a lengguahe. Addaan ni Charles iti tallo nga annak a babbai nga agedad iti 9 agingga iti 13. Makigimgimongda a sangapamiliaan iti grupo a mangus-usar iti lengguahe a Lingala. Kunana: “Nagdesisionkami nga usarenmi ti bukodmi a lengguahe no iyadalanmi ida ken bayat ti panagdaydayaw ti pamiliami. Ngem usarenmi met ti Lingala bayat ti panagay-ayammi ken panagpraktismi a mangasaba, agkomento, ken agsursuro iti kablaaw tapno naragsak ti panagsursuroda iti daytoy a lengguahe.”
17 Addaan ni Kevin iti dua nga annak a babbai nga agtawen iti lima ken walo. Nangaramidda ken baketna iti pamay-an tapno maisuroda ti kinapudno kadagiti annakda gapu ta saanda pay unay a maawatan ti lengguahe a maus-usar kadagiti gimong iti kongregasion a pagserserbianda. Inlawlawagna: “Iyadalanmi iti Biblia dagiti annakmi iti lengguahe a French, ti bukodda a pagsasao. Ikagkagumaanmi met ti makigimong iti French iti maminsan iti makabulan, ken gundawayanmi ti agatender kadagiti kombension a mangus-usar iti lengguahemi bayat ti panagbakasionmi.”
18. (a) Ania a prinsipio iti Roma 15:1, 2 ti makatulong kadakayo tapno maikeddengyo no ania ti kasayaatan para kadagiti annakyo? (b) Ania dagiti insingasing ti dadduma a nagannak? (Kitaen ti endnote.)
18 Siempre, agdepende iti tunggal pamilia no ania ti makitada a kasayaatan a makatulong kadagiti annakda a maaddaan iti natibker a relasion ken Jehova. [2] (Gal. 6:5) Kuna ni Muriel, a nadakamat itay, nga insakripisioda ken lakayna ti kayatda tapno mabenepisiaran iti naespirituan ti baroda. (Basaen ti Roma 15:1, 2.) No lagipen ni Serge ti inaramidda, maibagana nga umiso ti desisionda. Kunana: “Idi nagsublikamin iti kongregasion a French, rimmang-ay ti espiritualidad ti baromi ket nagpabautisar. Regular pioneer itan. Pampanunotenna payen ti agsubli iti grupo nga agus-usar iti sabali a lengguahe!”
DUMANON KOMA TI SAO TI DIOS ITI PUSOYO
19, 20. Kasano a maipakitatayo nga ipatpategtayo ti Sao ti Dios?
19 Gapu iti ayat ni Jehova, nangaramid iti pamay-an tapno magun-odan ti Saona, ti Biblia, iti ginasut a lengguahe, iti kasta, ‘dagiti amin a kita ti tattao ket dumteng iti umiso a pannakaammo iti kinapudno.’ (1 Tim. 2:4) Ammona a mas mapennek dagiti tattao ti naespirituan a kasapulanda no basaenda ti Saona iti bukodda a lengguahe.
20 Ngem aniaman ti kasasaadtayo, masapul nga agporsegitayo a mangipauneg kadagiti nakired a naespirituan a taraon. No kanayon nga adalentayo ti Kasuratan iti bukodtayo a lengguahe, mapagtalinaedtayo a natibker ti espiritualidadtayo ken ti espiritualidad ti pamiliatayo, ken maipakitatayo a talaga nga ipatpategtayo ti Sao ti Dios.—Sal. 119:11.


text:
SUHETO ITI AKKUB | SIASINO DAGITI SAKSI NI JEHOVA?
Paggapgapuan ti Pondomi?
Kada tawen, minilmilion a Biblia ken naibatay-Biblia a pagbasaan ti iyim-imprenta ken iwarwarasmi. Iti intero a lubong, adda dagiti sanga nga opisina ken pagimprentaan nga ibangbangon ken imatmatonanmi. Rinibu a kongregasion ti agtataripnong kadagiti simple ngem napintas a Kingdom Hall a lugar a pagdaydayawanmi. Paggapgapuan ti pondo para kadagita?
Masupsuportaran laeng ti trabahomi babaen kadagiti boluntario a donasion. (2 Corinto 9:7) Idi 1879, kinuna daytoy a magasin: “Patienmi a supsuportaran ni JEHOVA a Dios ti ‘Zion’s Watch Tower’ [kas awag idi iti daytoy a magasin]. Isu a pulos a dinto dumawat wenno agpakaasi iti tulong ti tao.” Sursurotenmi pay laeng dayta ita.
Dagiti donasion ket direkta a maipatulod kadagiti sanga nga opisinami wenno maipisok iti kahon ti kontribusion a makita iti Kingdom Hall. Ngem dikami dumawdawat iti 10% ti binulan a sapul ken agkolkolekta iti kuarta wenno agpabpabayad para iti serbisio wenno publikasionmi. Dikami masuelsuelduan iti panangasabami, panangisuromi iti kongregasion, wenno itutulongmi nga agibangon kadagiti lugar a pagdaydayawanmi. Ngamin, kuna ni Jesus: “Inawatyo nga awan bayadna, itedyo nga awan bayadna.” (Mateo 10:8) Awan sueldo ti amin a ministro kadagiti sanga nga opisinami ken iti sangalubongan a hedkuartermi, agraman dagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid (Governing Body) dagiti Saksi ni Jehova.
“Ti pondo para iti amin nga aktibidad dagiti Saksi ni Jehova ket mapataud babaen ti boluntario a donasion, ken ikeddeng ti tunggal maysa no mano ti idonarna ken no kasano kasansan ti ‘panagdonarna.’”—European Court of Human Rights, 2011
Maus-usar met dagiti donasion kas pangsaranay kadagiti biktima ti kalamidad. Naragsakan dagiti nagkauna a Kristiano a timmulong kadagiti nagpasar iti nakaro a rigat. (Roma 15:26) Tultulonganmi met dagiti biktima ti kalamidad babaen ti panangtarimaan iti nadadael a balayda ken lugar a pagdaydayawanda ken panangipaay kadagiti makan, bado, ken kasapulanda a panangagas.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasano a Makatulongtayo Kadagiti Agkasapulan
Ammuem no kasano a dagiti kontribusion iti sangalubongan a trabaho dagiti Saksi ni Jehova ket makatulong iti pisikal ken naespirituan a kasapulan ti sabsabali.


text:
Mulien ti Literatura ti tao
Adda dagiti mangayat iti literatura, idinto ta adda met dagiti saan unay a mangayat. Natural laeng daytoy. Adda ti paggugusto ken kaay-ayo nga adayo ken kabaliktad ti panagraman ti sabali. Adda kabukbukodan a panagraman tunggal maysa. Awan ti maaramidan dita. Isu daytoy ti topiko nga intay pagsasaritaan, dagiti bambanag no apay a makaay-ayo ti literatura no ikumpara kadagiti sabali pay a pagduyosan.
Pagwerretenna ti literatura ti utek. Isu a no kayatmo ti agpasiar iti yuyeng a kayatmo, literatura ti basaem ta itayabnaka dayta imahinasionmo. Ipannaka iti kayatmo a papanan. Ket no addaanka iti agong ti mannurat nakarkaro manen nga ad-adu ti pakairanudam a pagimbagan – iti man pantok ni balligi ken iti pinansial a makapnek iti pirpirmi, karamanen dita ti yaadu ti am-ammom ken makaam-ammo kenka, umadu dagiti gagayyem ken agraem kenka gapu iti naidumduma a talugadingmo. Dumteng kenka ti naresga ken nasalun-at nga aglawlaw. No nawerret ti utek, ipaayna ti adu a banag a makapaganetget.
Isuro ti literatura ti tao a mangisagana a mangsango iti aniaman a situasion a dumteng – kellaat man wenno saan – ken agbalin nga eksperto iti komunikasion. Isurona no ania ti komunikasion ken kasano a pakairanudan. Ta ti tao a dina ammo ti pasikutsikot ti komunikasion, dina met ammo ti agsurat ken mangapseptar kadagiti sinurat. Namnamaem a nawerret ti utek ti tao nga eksperto iti komunikasion ket ammona met nga isurat dagitoy iti pakairanudanna ken iti pakairanudan ti amin.
Isurona ti literatura ti tao no kasano ti agdasig ken aganalisar. Ti makiinnabuyog iti aniaman a bambanag, ti panangtimbang ken panangamiris iti agsumbangir tapno makapataud iti kapkapnekan a bunga ket maresolba dagiti timpuar a lapped a mangsinga ti dur-asan; manggutugot nga agsaludsod kadagiti namnamaen a nakudrep a ladawan tapno maited iti nalawlawag a kaipapanan; aganalisar ken agdasig kadagiti detalye tapno maibuksil ti ad-adda pay a pannakaawat; ken dadduma pay a pakairanudan itoy a banag ta daytoy nga abilidad ken talento ket maibilang a kangrunaan a kasapulan iti biag.
Ipaganetget ken isuronatayo a bennaten pay ti pannakaawattayo. Ti addaan iti at-atiddog a kordon ket ad-adayo kenkuana ti indulto a pakaitebbagan ken pakaikursongan; isuronatayo a mangkita ti lubong a kas iti panagkita dagiti sabali ti lubong ken ti lubong ti sabali. Isuronatayo ti literatura no ania ti aramidentayo tapno at-atiddog ti pannakaawattayo. Napateg unay daytoy, ta no nangednged ti pannakaawattayo kadagiti bambanag a nasken unay, ababa ken nailet unay ti espasio a paggargarawan. Isu nga atitiddog ti pannakaawat dagiti mannurat ta ti literatura ti gapuna nga addaanda iti nawaya ken naraniag a lubong.
Isuronatayo ti literatura a maaddaan iti alerto a pannakaammo kadagiti kabarbaro a kapanunotan ken idea ken no kasano nga usaren dagitoy para iti bukod a pakairanudan ken pakairanudan ti kaadduan ken isu amin nga awan ti labasna. Dagiti kabarbaro a kapanunotan ken idea ti ridaw dagiti makapnek a panagbalbaliw ti biag. Dagiti kabarbaro nga idea wenno kapanunotan ti mangpabaro ken mangbalbaliw ti amin.
Kaipapanan. Dagiti bunga ti literatura ket isuronatayo a mangammo iti kaipapanan dagiti amin nga ar-aramidentayo; gutugotennatayo a mangammo no ania ti naun-uneg a kaipapanan ti biag babaen kadagiti ar-aramidentayo; isu a maipaay met ti ad-adu pay a panagamiris nga isu ti mangmuli kadagiti kababalin, ugali, agraman dagiti kapanunotan a pakairanudan; iti kasta, maaddaantayo iti tured, pigsa ken pinget a makibalubal ken mangisikkir ti presensia iti daytoy a lubong. Iti ababa a pannao, maaddaantayo iti biag a napnuan kaipapanan.
Ited ti literatura ti naidumduma a panagbaniaga. Babaen ti panagpasiar kadagiti nadumaduma a lugar – nga addaan iti nagsasabali a kultura, tradision, pammati, aw-awid, aramid, naisalsalumina ken kabukbukodan a kinabaknang ken dadduma pay. Agpasiar babaen ti mystical, pantasia, adbentura, kinapudno wenno realismo, iti nakabutbuteng, iti lubong ti katataw-an ken al-alia, iti mahika ken dadduma pay. Maammuantayo amin dagitoy ken mapanan uray babaen laeng ti intay panagbasa iti bunga ti literatura.
Makaited iti inspirasion ken ganaygay ti literatura. Kalpasan ti pannakabasa iti bunga ti literatura ket maaddaanka met iti motibasion a mangaramid wenno mangsurot iti kas ti nabasam no di man iduronnaka a mangaramid, mangtulad wenno mangparnuay iti nasaysayaat ken napimpintas pay. Ket gapu ta addaankan iti inspirasion, addan kadagiti dakulapmo ti balligi iti amin a gannuat.
Makaited iti nagduduma a riknatTi literatura – sumangbay kenka kabayatan ti inka panagbasa – naragsak, naliday, iti panawen ti gura ken ayat, iti sakit ken salun-at, iti nasipnget ken nalawag, iti napait ken nasam-it a biag ken dadduma pay.
Sumagmamano laeng dagitoy ti pakairanudantayo iti literatura.#
Share:
Monday, April 23, 2012
Mulien ti Literatura ti tao
Mulien ti Literatura ti tao
10 comments:
- Alice said...
-
sac fendi
sac guess
sac dolce gabbana
sac gucci
sac louis vuitton
sac prada
sac versace
sac juicy
sac burberry
sac chanel
sac chloe
sac dior
lunettes de soleil
lunettes de soleil gucci
lunettes de soleil louis vuitton
lunettes de soleil dolce gabbana
lunettes de soleil ed hardy
- 9:23 AM
- yipeng said...
-
For everyday tasks to complex projects and programs, Microsoft Project 2010 combines powerful planning capabilities with advanced collaboration tools to help your agency set realistic expectations - and manage time, personnel, and resources to stay on time and budget.Project 2010 download gives individual users an intuitive, easy way to lay out tasks and timelines
- 11:01 AM
- lin741852 said...
-
burberry bolsas
chanel bolsas
chloe bolsas
sac louis vuitton 2012
louis vuitton soldes
sac louis vuitton soldes
sac louis vuitton
porte cles louis vuitton
boucle chanel
dior bolsas
sac dolce gabbana
sac guess 2012
sac gucci
tee shirts armani hommes
tee shirts burberry femmes
tee shirts chanel femmes
sac guess
dolce gabbana bolsas
burberry tasche
chanel tasche
fendi bolsas
Christian Louboutin Soldes
Christian Louboutin 2012
chaussures Christian Louboutin
gucci bolsas
guess bolsas
dior tasche
sac a main
lunettes de soleil
chaussures louis vuitton
porte cles chanel
bracelet louis vuitton
- 8:50 AM
- i-wisdom said...
-
You can get very easy inspiratonal quotes to enrich your site. Free resources and free content. Just insert a small piece of code within your site an that will be all.
- 6:47 PM
- dont Care Quotes said...
-
nice post :)
- 7:37 PM
- Staff Uniform said...
-
Well all proper written good informative post
- 9:33 PM
- ba san said...
-
Good thing, see my website.www.yessoso.com
- 11:15 AM
- Wallpapers said...
-
nice post...
- 12:00 PM
- Staff Uniform said...
-
Well written blog
- 8:55 PM
- AkuLa Insan Itu -Ieta said...
-
hi.....visit your blog
- 12:36 PM


text:
Pandan, Antique
Ti Pandan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pandan ket politikal a nabingbingay iti 34 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan
- Baybay
- Botbot
- Dionela
- Dumrog
- Duyong
- Idiacacan
- Jinalinan
- Mag-aba
- Nauring
- Patria
- San Andres
- Sta. Fe
- Tingib
- Zaldivar
- Buang
- Cabugao
- Candari
- Carmen
- Centro Norte
- Centro Sur
- Fragante
- Guia
- Luhod Bayang
- Sta. Cruz
- Sto. Rosario
- Talisay
- Aracay
- Badiangan
- Maadios
- Napuid
- Perfecta
- San Joaquin
- Sta. Ana
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Antique". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 2 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Antique". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sixto Brillantes
Ni Sixto Serrano Brillantes, Jr. (naiyanak idi Agosto 14, 1939) ket isu ti agdama a mangipangulo ti Komision dagiti Eleksion (Comelec). Isu ket indutok babaen ni Presidente Benigno Aquino III idi Enero 16, 2011 tapno agserbi ti saan pay a nagpaso a termino ni Mangipagulo Jose Melo.[1]
Abogado ti eleksion[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti tattao nga agbutbuteng nga isu ket saan a mabain nga mangigandat a hepe ti Comelec, gapu ta isu ket nagserbi kadagiti nadayeg a kliente a kas ti dati a Presidente a ni Joseph Estrada ken ti pamilia nga Ampatuan.[2]
Ni Brillantes, nga isu ket nagikkat nga abogado ti panagbutos kalapsan ti pannakaidutokna idi Sabado, ket kinunana: “Adu ti nakaamammo kaniak, ken kadagiti napalabas a 20 a tawen, siak a po ti kimmamkamat kadagiti operador.”[2]
Uray ti dati aDSenador a ni Manuel Roxas II ket isu kano pay ket ket nagdudua ti pannakaidutokna. Kinunkunana kano kadagiti panagbutbutengna kenni Presidente Benigno Aquino III a ni Brillantes ket mabalin a paraboranna ni senador Francis Escudero wenno ni Bise Presidente Jejomar Binay kadagit panagbutos idi 2016 .[2]