text:
Ferdinand Magellan
Ni Ferdinand Magellan (Portuges: Fernão de Magalhães, IPA: [fɨɾˈnɐ̃w ðɨ mɐɣɐˈʎɐ̃jʃ]; Espaniol: Fernando de Magallanes, IPA: [ferˈnando ðe maɣaˈʎanes]; c. 1480 – 27 Abril 1521) ket maysa idi a Portuges nga eksplorador. Isu ket naipasngay idiay Sabrosa, idiay akin-amianan a Portugal, ken isu ket nagserbi kenni Ari Karlos I iti Espania iti panagbiruk iti maysa nga agpalaud a dalan idiay "Is-isla ti Rekado" (moderno a ti Is-isla ti Maluku idiay Indonesia).
Ti panagbanniaga ni Magellan idi 1519–1522 ket nagbalin daytoy a ti immuna a panagbanniaga tapno aglayag manipud iti Taaw Atlaniko a mapan idiay Taaw Pasipiko (a nanaganan idi daytoy a kas ti "nakappia a baybay" babaen ni Magellan; ti panaglasat ket naaramid babaen ti Kipet ni Magellan), ken isu ti immuna a bimmallasiw ti Pasipiko. Isu pay daytoy ti immuna a nakakompleto ti panag-sirkumnabigasion iti Daga, urayno ni Magellan ket saanna naileppas ti intero a panagbaniaga, nga isu ket pinatay idi panawen ti Gubat iti Mactan idiay Filipinas. (Para iti adu pay a pakaammo kitaen ti Eksplorasion iti Pasipiko).
Ni Magellan ket nangited pay ti naganna ti Magallanes a Pinguino, nga ket ti immuna a Europeano a nagiyammo,[1] ken ti Magallanes nga ul-ulep, a tattan ket naamammuan a dagiti asideg nga ansisit nga ariwanas.
Nasapa a biag ken panagbanbanniagaUrnosen
Ni Magellan ket naipasngay idi iti lawlaw ti 1480 baka idiay Vila Nova de Gaia, nga asideg ti Porto, idiay Probinsia ti Douro Litoral, wenno idiay Sabrosa, nga asideg ti Vila Real, idiay Probinsia ti Trás-os-Montes e Alto Douro, idiay Portugal. Isu ket anak ni Rodrigo de Magalhães, alcaide-mór iti Aveiro (1433–1500) (anak ni Pedro Afonso de Magalhães ken ti asawana a ni Quinta de Sousa) ken ti asawana a ni Alda de Mesquita ken kabsat ni Leonor wenno Genebra de Magalhães, nga asawa ni João Fernandes Barbosa.[2] Kalpasan ti ipupusay dagiti nagannak kaniana idi agtawen ti sangpulo isu ket nagbalin nga ayaban kenni Queen Leonor idiay Portuges a naarian a korte gapu ti pannakatawtawid ti pamiliana.
Idi Marso 1505, iti tawen a 25, ni Magellan ket nag-enlista kadagiti plota iti 22 a barko a naipatulod a mangsangaili kenni D. Francisco de Almeida a kas isu ti immuna a biseroy ti Portuges nga India. Urayno ti naganna ket saan nga agparang kadagiti kronika, naamammuan nga isu ket nagtalinaed idiay iti walo a tawen, idiay Goa, Cochin ken Quilon. Isu ket nakibinglay kadgiti nadumaduma a gubat, a mairaman ti gubat iti Cannanore idi 1506, nga isu ket nasugatan idiay. Idi 1509 isu ket nakilaban iti gubat iti Diu[3] ken kalpasan daytoy ket naglayag babaen ni Diogo Lopes de Sequeira iti immuna a Portuges nga embahada iti Malacca, a kaduana ni Francisco Serrão, ti gayyemna ken baka pay kasinsinna.[4] Idi Septiembre, kalpasan ti isasangpetna idiay Malacca, ti panagbaniga ket nabiktima iti maysa a pannakikumplot a nagbanagan daytoy ti panagsanod. Ni Magellan ket adda iti nangruna apapel, a nagballaag kenni Sequeira ken nangisalakan kenni Francisco Serrão, nga isu ket simmanglad.[5] Daytoy a pannakaaramid ket nakagunodanna kadagiti pammadayaw ken panakaipangato.
Idi 1511, iti babaen ti baro a gobernador a ni Afonso de Albuquerque, ni Magellan ken Serrão ket nakibinglayda iti panagrukma iti Malacca. Dagitoy dua ket nagsinada kalpasan ti daytoy a panagrukma: ni Magellan ket naipangato idi, gapu ti nabaknang a nasamsamna, ken ti panakikaduana ti maysa a Malay a kinontratona ken panagbuniagna kenni Enrique iti Malacca, ken nagsubli idiay Portugal idi 1512. Ni Serrão ket pimmanaw iti immuna a panagbaniaga a panagbiruk ti "Is-isla tiRekado" idiay Moluccas, nga isu ket nagtalinaed idiay, a nangasawa ti maysa a babai a napipud idiay Amboina ken nagbalin nga agbalbalakad ti milisia ti Sultan iti Ternate, Bayan Sirrullah. Dagiti suratna kenni Magellan ket nasunda daytoy a pannakaikeddeng, a daytoy ket nakaited dagiti pakaammo a maipanggep kadagiti teritorio nga agpatpataud ti rekado.[6][7]
Kalpasan ti panagbakasionna nga awan ti pammalubos, ni Magellan ket naawanan tiparabor. Isu ket nagserbi idiay Morocco ken nasugatan ken isu ket permanente a nagpilpilay. Isu ket napabasol pay ti awan linteg a panagkomersio kadagiti Moro. Daytoy a panagpabasol ket naisunda a saan nga husto, ngem awanen dagiti simmaruno pay a daton a panagtrabaho kalpasan idi 15 Mayo 1514. Kalpasan idi 1515, isu ket naidatonan nga agtrabaho a kas maysa a kameng iti Portuges a barko, ngem isu ket saan a naawat. Idi 1517 kalpasan ti pannakiringgorna kenni Ari Manuel I, ng aisu ket naglibak ti panagipilpilitna a mangidaulo ti panagbabiga a makaabut dagiti isla ti rekado manipud iti daya (a kas ti, bayat nga aglaylayag nga agpalaud, nga agbirbiruk a mangliklik ti nasken a panaglayag ti lawlaw ti ungto ti Aprika[8]), isu ket pimmanaw ken napan idiay Espana. Idiay Seville isu ket nakigayyem ti kapagilianna a ni Diogo Barbosa ken kalpasan daytoy inasawana ti anakna a babai babaen ti maikadua nga asawana a ni María Caldera Beatriz Barbosa[9] a nagannakda ti dua: Ni Rodrigo de Magalhães[10] ken Carlos de Magalhães, a dagitoy dua ket pimmusay idi ubingda pay. Ti asawan ket natay met idi idiy Seville idi lawlaw ti 1521.
Isu ket nagipasnek ti panagadalna kadagiti kinaudi a grapiko, nga isu ket nagsuksukisok, a kumaduaana ti kosmograpo a , ni Rui Faleiro, ti maysa a ruangan manipud iti Atlantiko amapan iti Abagatan a Pasipiko ken ti posibilidad ti Moluccas ket tagikua nga Espaniol segun ti pannakasinsina iti Tulag iti Tordesillas.
Panagbanniaga iti sirkumnabigasionUrnosen
Pakaammo: Espaniol a panagbiruk ti dalan nga agpalud idiay AsiaUrnosen
Ti panggep ni Christopher Columbus iti 1492–1503 a panagbanigana a mapan ti Laud ket isu idin ti kayatna a pannakabot iti Indias ket ti mangipatakder ti komersio a pannakibiang a nagbaetan ti Espania ken dagiti pagarian iti Asian. Dagiti Espaniol ket nakitada a dagiti dagdaga ti Kaamerikaan ket saan a paset iti Asia, ngem daytoy ket baro a kontinente. Ti 1494 a Tulag iti Tordesillas a naireserba para iti Portugal dagiti dumaya a dalan a malawlaw ti Aprika, ken Vasco da Gama ken dagiti Portuges ket simmangladda idiay India idi 1498. Nagbalin a masapul unay para iti Espania nga agbiruk ti baro a dalan ti komersio a mapan idiay Asia, ken kalpasan ti Junta de Toro konperensia iti 1505, ti Espaniol a Balangat ket napan nagdiskobre ti dalan a mapan iti laud. Ti Espaniol nga eksplorador a ni Vasco Núñez de Balboa ket naabotna ti Taaw Pasipiko idi 1513 kalpasan ti panagballasiwna ti Istmo iti Panama, ken ni Juan Díaz de Solís ket pimmusay idiay Río de la Plata idi 1516 bayat nga agsuksukisok ti Abagatan nga Amerika a panagserbina iti Espana.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Hogan 2008
- ^ GeneAll.net – Fernão de Magalhães, o navegador
- ^ James A. Patrick, "Rensimiento ken Panagreporma", p. 787, Marshall Cavendish, 2007, ISBN 0-7614-7650-4
- ^ William J. Bernstein, "Nadaeg a Panakitunggali: Kasano a Nasukog ti Lubong babaen ti Komersio", p.183-185, Grove Press, 2009, ISBN 0-8021-4416-0
- ^ Zweig, Stefan, "Panagrukma kadagiti Baybay – Ti Sarita ni Magellan", p.44-45, READ BOOKS, 2007, ISBN 1-4067-6006-4
- ^ Zweig, Stefan, "Panagrukma kadagiti Baybay – Ti Sarita ni Magellan", p.51, READ BOOKS, 2007, ISBN 1-4067-6006-4
- ^ R. A. Donkin, "Nagbaetan iti daya ken laud: ti Moluccas ken dagiti trapiko dagiti rekado aginggana ti isasanglad dagiti Europeano", p.29, Tomo 248 iti Pakalaglagipan iti Kagimongan ti Amerikano a Pilosopo, DIANE a Pagipablaakan, 2003 ISBN 0-87169-248-1
- ^ Mervyn D. Kaufman (2004), Ferdinand Magellan, Capstone a Pagmalditan, pp. 13, ISBN 978-0-7368-2487-3
- ^ GeneAll.net – Beatriz Barbosa
- ^ Noronha 1921.
- Beaglehole, J.C. (1966), The Exploration of the Pacific, London: Adam & Charles Black, OCLC 253002380
- Castro, Xavier de; Hamon, Jocelynn; Thomaz, Luis Filipe de Castro (2007). Le voyage de Magellan (1519–1522). La relation d'Antonio Pigafetta & autres témoignages. Paris: Chandeigne, coll. « Magellane ». ISBN 2-915540-32-2.
{{citation}}: Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Cliffe, Edward (1885). Hakluyt, Richard (ed.). "The voyage of M. John Winter into the South sea by the Streight of Magellan, in consort with M. Francis Drake, begun in the yeere 1577". The principal navigations, voyages, traffiques and discoveries of the English nation. Edinburgh, Scotland: E. & G. Goldsmid.
{{citation}}: Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Drake, Francis (1628), The world encompassed by Sir Francis Drake: being his next voyage to that to Nombre de Dios Elibron, Classics series, Issue 16 of Works issued by the Hakluyt Society, Adamant Media Corporation, ISBN 1-4021-9567-2
- Hogan, C. Michael (2008). N. Stromberg (ed.). Magellanic Penguin. GlobalTwitcher.com.
{{citation}}: Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Noronha, Dom José Manoel de (1921). Imprensa da Universidade (ed.). Algumas Observações sobre a Naturalidade e a Família de Fernão de Magalhães (iti Portuges). Coimbra: Biblioteca Genealogica de Lisboa. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-03-07. Naala idi 2012-06-07.
{{citation}}: Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Stefoff, Rebecca (1990), Ferdinand Magellan and the Discovery of the World Ocean, Chelsea House Publishers, ISBN 0-7910-1291-3
- Suárez, Thomas (1999). Early mapping of Southeast Asia. Tuttle Publishing. ISBN 978-962-593-470-9.
{{citation}}: Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)


c: text/html

text:
Liberalismo
Ti liberalismo (manipud ti Latin liberalis)[1] ket maysa a politikal a pilosopia wenno sangalubongan apanirigan a nabangon kadagiti kapanunotan ti waya ken panagpapada.[2] Dagiti liberal ket mangipakpatakderda kadagiti nawatiwat a waywaya kadagiti panirigan a maikaeddeng kadagiti pannakaawatda kadagitoy a pamunganayan, ngen sapasap nga agsupsuportada kadagiti kapanunotan a kas ti nawaya ken nasayaat a panagbutos, sibil a karkarbengan, wayawaya ti panagiwarnak, wayawaya ti relihion, nawaya a panaglaklako, ken ti karbengan ti biag, wayawaya, ken tagikua.[3][4][5][6][7]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Katulongan ti Latin a Diksionario ken Gramatika Unibersidad ti Notre Dame. Naala idi 2010-02-20.
- ^ Young, p. 39
- ^ Kathleen G. Donohue. Kinawaya manipud ti Panagkayat: Amerikano a Liberalismo ken ti Kapanunotan ti Aggatgatang (Baro a Panagadadal iti Amerikano nga Intelektual ken Kultural a Pakasaritaan). Unibersidad ti Johns a Pagmalditan. Naala idi 2007-12-31.
Tallo kaniada - wayawaya manipud ti panagbutbuteng, wayaway ti panagbitla, ken wayawaya ti relihion - ket nabayagen a kammasapulan ti liberalismo.
- ^ Ti Ekonomista, Tomo 341, Pabpablaak 7995-7997. Ti Ekonomista. Naala idi 2007-12-31.
Para kadagiti amin a tallo ket makibingbingay ti pammati iti liberal a kagimongan a kas ti naipalplawag dita ngato: ti maysa a kagimongan a mangitited ti naibatay ti linteg a gobierno (agturturay babaen dagiti linteg, a saan a babaen ti tattao) ken wayawaya ti relihion, panunot, panagiyebkas ken ekonomiko a pannakitignay; ti maysa akagimongan a ...
- ^ Sehldon S. Wolin. Politika ken Panirigan: Panagtutuloy ken Panagpasayaat iti Lumaud a Politikal a Kapanunotan. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. Naala idi 2007-12-31.
Bayat a ti liberalismo ket napukawen a kas maysa a publiko a naibagbaga nga ideolohia, daytoy ket nakatagtaginayon ti ti panagbukbukod iti... Ti kaaduan akankanayon kadagiti nadakdakamat a karbengan a mairaman ti kinawaya ti panagbitla, panagiwarnak, asemblia, relihion, tagikua, ken dagiti pamay-an a karbengan
- ^ Edwin Brown Firmage; Bernard G. Weiss; John Woodland Welch. Relihion ken Linteg: Dagiti Bibliko-Hudaiko ken Islamiko a Perpektibo. Eisenbrauns. Naala idi 2007-12-31.
Saanen a nasken ti panangipalplawag ditoy kadagiti pundasion ken pamunganayan ti moderno a liberalismo, a mangiyunayunay kadagiti kapategan ti wayawaya ti konsiensia ken wayawaya ti relihion
- ^ John Joseph Lalor. Cyclopædia ti Politikal a Siensia, Politikal nga Ekonomia, ken ti Politikal a Pakasaritaan ti Estados Unidos. Nabu Press. Naala idi 2007-12-31.
Ti demokrasia ket kabukbukodanna a mangikapet ti maysa aporma ti gobiernot: liberalismo, iti kinawaya ken dagiti aggaransia ti kinawaya. Dagitoy dua ket mabalinda nga agtunos; saanda nga agsuppiat, ngem dagitoy ket saanda nga agpadpada, wenno nasken a naikapet. Iti moral nga urnos, ti liberalismo ket isu ti kinawaya ti panagpanunot, a nabigbigan ken sinaysanay. Daytoy ket isu ti primordial a liberalismo, a kas ti kinawaya ti panagpanpanunot ket isu ti katan-okan kadagiti kawayaan. Ti tao ket saan a nawaya iti aniaman a degrado wenno iti animan a pakalawlawan ti tignay, no isu ket saan nga agpanpanunot a naikkan ti sagut iti pannakaammo. Ti kinawaya ti panagraem, ti kinawaya ti panagadal, ken ti kinawaya ti warnakan ket naala a kadagusan manipud ti kinawaya ti panagpanpanunot.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Liberalismo iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Liberalismo iti Wikiquote (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Anguilla
Nagsasabtan: 18°13′38″N 63°02′56″W / 18.22723°N 63.04899°W
Ti Anguilla ket maysa a Ballasiw Taaw a teritorio ti Britaniko idiay Karibe. Maysa daytoy kadagiti akin-amianan unay nga Is-isla ti Leeward idiay Lesser Antilles, a naisanglad iti daya ti Puerto Rico ken ti Is-isla ti Birhen ken dagus nga amianan iti San Martin. Daytoy a teritorio ket buklenna ti kangrunaan nga isla iti Anguilla, agarup daytoy a 26 km (16 mi) a kaatiddog babaen ti 5 km (3.1 mi) a kalawa iti kalawaan nga ungto, a mairan dagiti babbabassit pay nga is-isla nga awan dagiti agtaeng. Ti kapitolio daytoy nga isla ket ti The Valley. Ti dagup a kalawa ti daga daytoy a teritorio ket 91 km2 (35 sq mi),[3] nga adda populasion ti agarup a 13,500 (2006 karkulo).
Ti Anguilla ket nagbalin a nalatak a pagkamangan iti buis, nga awan dagiti maala a puonan, tagikua, ganansia wenno dagiti sabsabali pay a porma iti dagus a panagbuis kadigiti agmaymaysa a tattao wenno korporasion.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Anguilla World Fact Book". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2020-04-07. Naala idi 2012-05-02.
- ^ Bariweswes ti Pagilian: Anguilla, Panagbaniaga ken Ganganaet a Panagtaeng, Opisina ti Ganganaet ken Mankomunidad
- ^ http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact92/wf930012.txt
- ^ Tax Rates. "Dagiti Gatad ti Buis ti Anguilla". Taxrates.cc. Naala idi 2011-12-28.


text:
Kategoria:Dagiti pagilian babaen ti kontinente
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 11 a subkategoria, manipud iti 11 a dagup.
- Dagiti adda ti dua a kontinente a pagilian (11 K, 14 P)
A
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika (12 K, 12 P)
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Amerika (24 K, 1 P)
- Dagiti pagilian idiay Aprika (56 K, 56 P)
D
- Dagiti pagilian idiay Asia (55 K, 1 P)
- Dagiti pagilian ti Amerika (2 K)
E
- Dagiti pagilian idiay Europa (55 K, 48 P)
O
- Dagiti pagilian idiay Oceania (15 K, 15 P)


text:
Richard Mentor Johnson
Ni Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 wenno 1781[a] – Nobiembre 19, 1850) ket isu idi ti maikasiam a Bise Presidente iti Estados Unidos, a naserbi iti administrasion ni Martin Van Buren (1837–1841). Is-isu laeng ti bise presidente a binutusan ti Senado ti Estados Unidos babaen dagiti urnong ti Maikasangapulo ket dua a Panagpasayaat. Ni Johnson ket inrepresentana pay ti Kentucky idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Senado ken nangrugi ken lineppasna ti karrerna ti politiko idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Kentucky.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Richard Mentor Johnson iti Wikimedia Commons


text:
Asteroid
Dagiti asteroid ket dagiti bassit a planeta (bassit a bagbagi ti Sistema Solar ken dagiti ansisit a planeta) a saan a dagiti bandus, a naipangpangruna kadagiti adda iti akin-uneg a Sistema a Solar. Dagitoy ket tinawtawagan pay idi a kas dagiti planetoid, a naipangpangruna dagiti dadakkel. Dagitoy a termino ket naipakasariaan a naipakpakat idi iti ania man nga astronomiko a banag nga agpalpalikmut iti Init a saan a nangipakpakita ti disko iti maysa a planeta ken saan a napaliiwan nga adda dagiti pannakailasinan itimaysa nga aktibo a bandus, ngem kas dagiti bassit a banag iti akin-ruar a Sistema a Solar a naduktalan, dagiti nalaka nga agbalbaliw a nakaibaytayan ti rabawda ket nabirukan idi a kapadpada dagiti bandus, ken isu a dagitoy ket kankanayon a nailaslasin manipud kadagiti tradisional nga asteroid.[1] Isunga ti termino nga asteroid ket kaaduan a nagbalinen a naipangpangruna a mangitudo kadagiti bassit a bagi iti akin-uneg a Sistema a Solar aginggana iti pagtayyekan ti Hupiter. Dagitoy ket naigrupoda kadagiti akin-ruar a bagi nga centaur, dagitii Neptuno a troyan trojan, ken dagiti trans-Neptunio a banag a kas dagiti bassit a planeta, a daytoy ti termino a kinaykayat kadagiti sirkulo ti astronomiko.[2] Iti daytoy nga artikulo ti termino nga "asteroid" ket mangitudo kadagiti bassit a planeta iti akin-uneg a Sistema a Solar.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti asteroid". NASA – Jet Propulsion Laboratory. Naala idi 13 Septiembre 2010.
- ^ Asimov, Isaac, ken ni Dole, Stephen H. Dagiti Planeta para iti Tao (New York: Random House, 1964), p.43.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Asteroid iti Wikimedia Commons


text:
Christian Wulff
Ni Christian Wilhelm Walter Wulff (Panangibalikas nga Aleman: [ˈkʁɪstjan ˈvɪlhɛlm ˈvaltɐ vʊlf]; nayanak idi 19 Hunio 1959) ket maysa nga Aleman a politiko ken abogado. Nagserbi a kas ti Presidente iti Alemania manipud idi 2010 aginggana ti 2012. Maysa a kameng iti Kappon ti Demokrata a Kristiano, nagserbi a kas ti Kangrunaan a Ministro iti estado iti Ababa a Sahonia manipud idi 2003 aginggana idi 2010.[1] Nabutusan isuna a kas Presidente iti 30 Hunio 2010 a panagbutos ti presidente, nga inabakna ti kasupiatna a kandidato a ni Joachim Gauck ken nadagdagus a nagtakem iti opisina,[2] uray no saan pay a nagsapata aginggana idi 2 Hulio.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Curriculum vitae ti Kangrunaan a Ministro a ni Christian Wulff – Opisina iti Kangrunaan a Ministro
- ^ "Christian Wulff zum Bundespräsidenten gewählt". Opisial a Sapot ti Pagsaadan iti Aleman a Bundestag. 30 Hunio 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-01-07. Naala idi 30 Hunio 2010.
Mit der Annahme der Wahl hat Wulff zugleich sein neues Amt angetreten.
- ^ Buergin, Rainer; Parkin, Brian (30 Hunio 2010). "Ti Presidente a Kandidato ni Merkel a ni Wulff ket Nangabak iti Maikatlo a Paset ti Panagbutos". Bloomberg Businessweek. Naala idi 30 Hunio 2010.
Ni Wulff, nga isu ket addan ti asawa ken maysa nga anak a babai ken maysa nga anak a lalaki, ket maisapatan intono 2 Hulio.


text:
Neptuno
Ti Neptuno ti maika-8 a planeta iti Sistema a Solar.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Hamilton, Calvin J. (Agosto 4, 2001). "Neptuno". Dagiti Panagkita ti Sistema Solar. Naala idi Agosto 13, 2007.
- ^ Walter, Elizabeth (Abril 21, 2003). Cambridge Advanced Learner's Dictionary (Maika-2 nga ed.). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-53106-1.
- ^ Seligman, Courtney. "Panatayyek a Panawen ken Kaatiddog ti Aldaw". Naala idi Agosto 13, 2009.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o Williams, David R. (Septiembre 1, 2004). "Kinapudno a Papeles ti Neptuno". NASA. Naala idi Agosto 14, 2007.
- ^ "Ti Katimbengan a dalumpinas (saan a mabalbaliwan a dalumpinas) iti Sistema Solar a lumablabas iti barisentro". Abril 3, 2009. Naala idi Abril 10, 2009. (pinataud babaen ti Solex 10 sinurat ni Aldo Vitagliano; kitaen pay ti saan a mabalbaliwan a dalumpinas)
- ^ Yeomans, Donald K. (Hulio 13, 2006). "HORIZONS System". NASA JPL. Naala idi Agosto 8, 2007. Idiay pagsaadan, mapan idiay "web interface" ken pilien ti "Ephemeris Type: Elements", "Target Body: Neptune Barycenter" ken "Center: Sun".
- ^ Ti orbital nga elemento ket mangitudo ti barisentro iti Neptuno a sistema, ken dagitoy ket agdagdagus nga oskulador a kuenta iti apag-isu a J2000 a panawen. ti barisentro a kuantidad ket naited gaptu ti, paggiddiatan a planetario a sentro, saanda a mapadasan ti makitkita a panagbalbaliw iti tunggal maysa nga aldaw manipud kadagiti panaggunay dagiti bulan.
- ^ a b c d e f g Mangitudo ti agpang iti 1 bar (100 kPa) a tangatang a presion


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: suppiat ti URL–wikilink
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti naisengngat a silpo ti wiki iti
|title=,
|chapter=,
|article=, wenno
|booktitle=, kdpy. bayat pay a manginagan ti URL para iti dayta nga elemento.
Suppiat ti URL–wikilink
Dagiti akinruar a silpo iti naiparang a dakamat ket panagtitipon dagiti parametro nga agtengngel iti url, ti para|url}},
|chapter-url=, kdpy., nga addaan kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo, ti
|title=,
|chapter=, kdpy. Dagiti parametro nga agtengtengel iti titulo ket mabalinda a maisilpo a kas wiki iti sabali nga artikulo ti Wikipedia ngem saan no adda maiparis a parametro nga agtengtengel iti url iti dakamat. No mapasamak daytoy a kondision, mapasardeng ti silpo ti wiki, di maikaskaso ti wiki a panagmarka, ken dagiti maiparang a silpo ti dakamat iti akinruar a sitio.
Adda met dagiti plantilia nga agpataud iti daytoy a biddut no isuda ket parte ti parametro nga agtengtengel iti titulo. Mapasamak ti biddut no ti plantilia ket agpataud iti naisilpo iti wiki a linaon. Kas pagarigan, dagiti plantilia ti
{{lang}} ket mangiparuar ti naisilpo iti wiki a kategoria. Dagiti plantilia kadagiti parametro nga agtengtengel iti url ket mabalinda pay a dadaelen ti metadata ti COinS ti dakamat. Kas sapasap a tarabay, liklikan ti panagusar kadagiti plantilia kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo malaksid no ti apekto ti plantilia ket intero a bisual (ti salamngka a balikas ti {{!}} ken dagiti kapada).
Mabalin pay a mapasamak daytoy a kita ti biddut kadagiti plantilia ti naibatay iti panangilasin (
{{cite doi}}, kdpy.). No mapasamak daytoy, ti mensahe ti biddut ket maipakita iti artikulo ngem ti biddut ket pudno a mabirukan iti plantilia ti dakamat a naibatay iti panangilasin.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, ikkaten dagiti islpo ti wiki manipud kadagiti parametro nga agtengtengel iti titulo a naikeddeng anga akinruar a nasilpo wenno ikkaten ti akinruar nga URL, a mangipalubos nga agbalin dagiti akin-uneg a silpo a kas manamnama. No dagiti plantilia nga agpatpataud ti silpo ti wiki ket importante iti dakamat, iyalis dagitoy manipud iti plantilia ti CS1 ngem ibati dagitoy iti uneg dagiti etiketa ti
... . Adda sangkabassit nga annong nga ited babaen dagiti plantilia ket mabalin a magun-od babaen dagiti parametro ti CS1.
Ti mangsolbar kadagiti biddut kadagiti plantilia ti dakamat a naibatay iti panangilasin, nasken a maurnos ti plantilia tapno mapasayaat ti biddut. Agan-annad no agurnos kadagitoy a plantilia gapu ta dagiti plantilia ti dakamat a naibatay iti panangilasin ket masansanda a naus-usar kadagiti adu nga artikulo.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: suppiat ti URL–wikilink.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
1Kalpasanna, dimteng kaniak ti sao ni Yahweh a kunana,
2“Anak ti tao, sangoem ti Bantay Seir ket agipadtoka maibusor iti daytoy.
3Ibagam iti daytoy, 'Kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh: Dumngegka! Maibusorak kenka Bantay Seir, ket dusaenkanto babaen iti imak ken pagbalinenkanto a langalang ken nakabutbuteng.
4Dadaelekto dagiti siudadmo, ken sika a mismo ket agbalinto a langalang; ket maammoamto a siak ni Yahweh.
5Gapu ta kanayonka a bumusor kadagiti tattao ti Israel ken gapu ta impaimam ida iti kampilan iti tiempo ti pannakariribukda, iti tiempo a nakaro unay ti pannakadusada—
6ngarud, iti naganko nga adda iti agnanayon—kastoy ti pakaammo ti Apo a ni Yahweh— isaganakanto para iti panagsayasay ti dara, ken kamatennakanto ti panagsayasay ti dara! Gapu ta saanmo a ginura ti panagsayasay ti dara, kamatennakanto ti panagsayasay ti dara.
7Pagbalinekto a langalang ti Bantay Seir—maysa a langalang inton pukawekto manipud iti daytoy ti siasinoman a lumabas ken agsubli manen.
8Ket punnoekto dagiti bantay daytoy iti natay. Dagiti nangangato a turodmo, dagiti tanap ken dagiti amin a waigmo—matnagto kadagitoy dagiti amin a napapatay babaen iti kampilan.
9Pagbalinenkanto a langalang iti agnanayon. Saanton a mapagnaedan dagiti siudadmo, ngem maammoanyonto a siak ni Yahweh.
10Kinunam, “Dagitoy a dua a nasion ken dagitoy a dua a daga ket agbalinto a kukuak, ken tagikuaentayonto dagitoy,” inton adda ni Yahweh kadakuada.
11Ngarud, iti naganko nga adda iti agnanayon—kastoy ti pakaammo ti Apo a ni Yahweh— Isu nga aramidekto segun iti pungtotmo ken segun iti apalmo nga adda iti guram iti Israel, ket agpakitaakto kadakuada inton ukomenka.
12Isu a maammoamto a siak ni Yahweh! Nangngegko dagiti amin a pananglaismo idi nagsaoka maibusor kadagiti bantay ti Israel a kinunam, “Nalangalangda! Naited dagitoy kadatayo tapno dadaelentayo.”
13Nangngegka idi nagpasindayawka babaen iti ngiwatmo maibusor kaniak; adu a banbanag ti imbagam maibusor kaniak. Nangngegko dagitoy.
14Kastoy ti kinuna ti Apo a ni Yahweh: Pagbalinenkanto a langalang, kabayatan nga agragragsak ti entero a daga.
15Kas iti panagragsakmo iti tawid dagiti tattao ti Israel gapu iti pannakalangalang daytoy, kastanto met ti aramidek kenka. Agbalinkanto a langalang, Bantay Seir, ken iti entero nga Edom—amin nga adda iti daytoy! Ket maammoandanto a siak ni Yahweh!'”


text:
Papa Benedicto XVI
Ni Papa Benedicto XVI (Latin: Benedictus PP. XVI; naiyanak a kas ni Joseph Aloisius Ratzinger; 16 Abril 1927) ket isu ti Papa Emerito ti Katoliko a Simbaan. Isuna ket nagserbi a kas ti maika-265[nota 1] a papa manipud idi 2005 aginggana idi 2013. Iti dayta a papel, isuna idi ti daulo ti Katoliko a Simbaan ken ti Nangiturturay ti Estado ti Siudad ti Batikano. Ni Benedicto ket napili idi 19 Abril 2005 iti maysa a panagpili ti papa, nagrambak ti Misa ti Inagurasion ti Papa idi 24 bril 2005, ken nangala ti panagtagikuan ti katedral, ti Basilika ni San Juan Laterano, idi 7 Mayo 2005. Isu ket patubo ti Bavaria, ken isuna ket addaan ti Aleman ken Batikano a pannakaumili. Ti panagikkatna ket naikeddeng idi 28 Pebrero 2013.
Dagiti notaUrnosen
- ^ Ti pudno a bilang dagiti papa ket maysa a banag a sinupsuppiat dagiti eskolar para kadagiti napalabas a siglo. Ti Moderno a Diksionario ti Katoliko (1980) ni John A. Hardon ket nangilista kenni Papa Juan Pablo II (1978–2005) a kas ti maika- 264 a Papa, a mangaramid kenni Papa Benedicto XVI ti maika-265.


text:
Kategoria:Nailemmeng a katkategoria
Daytoy a kategoria ket nalaon kadagiti nailemmeng a kategoria. Daytoy ket saan a kasla dagiti kadawyan a kategoria, dagitoy a kategoria ket saan nga agparang iti baba dagiti panid a nakairamananna. Ilemmeng dagiti kategoria nga inususar ti panagdalus wenno panagtaripato.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 200 a subkategoria, manipud iti 1,162 a dagup.(napalabas a panid) (sumaruno a panid)
A
- Adda a silpo ti plantilia ti Interlanguage link (awan linaon)
- Amin a di naikategoria a pampanid (awan linaon)
- Amin a di napunganayan a BST (12 P)
- Amin a pampanid a nasken a madalusan (1 K, 1 P)
- Amin a panangilawlawag a pampanid (303 P)
- Amin a plantilia ti baw-ing (2 K, 3 P)
- Amin a pungol nga artikulo (10,450 P)
- Amin a saan a nawaya a midia (awan linaon)
C
- Cite Q - di ammo a mannurat (1 P)
- CS1 (3 K)
- CS1: pateg ti atiddog a tomo (47 P)
D
- Dagiti artikulo nga aglaon iti teksto ti pagsasao a Mirandes (awan linaon)


text:
Dagiti rehion ti Chile
Ti Chile ket nabingbingay kadagiti 15 a rehion (iti Espaniol, regiones; bugbugtong región), ken isu dagitoy ti umuna nga agpang nga administratibo a pannakabingbingay. Ti tunggal maysa a rehion ket idauluan babaen ti maysa intendente (idutok babaen ti Presidente ti Chile, ken ti maysa a dagus a nabutosan a rehional a konseho (consejo regional).
Dagiti rehion ket nabingbingay kadagiti probinsia (ti makadua nga agpang nga administratibo a pannakabingbingay), iti tunggal maysa ket idauluan babaen ti gobernador nga idutok babaen ti Presidente. Adda dagiti 54 a dagup dagiti probinsia. Dagiti probinsia ket nabingbingay kadagiti komuna (ti maikatlo nga agpang nga administratibo a pannakabingbingay), nga iturayan babaen dagiti konseho ti munisipio.
PannakainaganUrnosen
Ti tunggal maysa a rehion ket naikkan iti numeral iti Romano, ken sarunuen babaen ti maysa a nagan (kas ti IV Región de Coquimbo, ken mabasa a kas "maikapat a rehion ti Coquimbo" iti Espaniol). Idi napartuat ti rehional nga estruktura, dagiti numero ti Romano ket naikeddeng iti urnos nga agpangato manipud iti amianan aginggana iti abagatan, nga iti akin-amianan unay a rehion ket naikeddeng a kas I (umuna) ken ti akin-abagatan unay a rehion ket ti XII (maikasangapulo ket dua). Ti Rehion Metropolitano ti Santiago, a mabirukan iti tengnga ti pagilian ken ayan ti kapitolio ti pagilian iti Santiago, ket saan idi a nairaman iti daytoy nga isbangan iti pananginagan ken naikkan kadagiti inisial iti RM, para iti Región Metropolitana ("Rehion Metropolitanon" iti Espaniol). Iti pannakapartuat kadagiti rehion XIV iti abagatan ken ti XV iti amianan (saan anausar ti XIII) idi 2007, naperdi dagiti amianan-abagatan nga urnos ti numeral ti Romano.
Pakasaritaan ti rehional nga estrukturaUrnosen
Dagiti adminstratibo a pannakabingbingay ti Chile ket napartuatda idi 1974 ken limitado kadagiti 13 a rehion (daytoy a pannakailimitado idi 2005 babaen ti reporma ti batay-linteg). Iti dati, ti Chile ket nabingbingay idi kadagiti 25 a probinsia, ken nabingbingay pay dagitoy kadagiti departamento, ken kalpasanna kadagiti komuna. Ti baro nga organisasion ti teritorio ket naisayangkat kadagiti paset nga adda dagiti immuna a "piloto a rehion" a nangrugi a naipataray idi 1974, ken naipadakkel daytoy a proseso iti Enero 1, 1976 kadagiti nabati a paset ti pagilian. Ti Rehion Metropolitano ti Santiago ket nangrugrugi a naipataray idi Abril 1980.
Idi Disiembre 2006, adda dagiti napartuat a dua a baro a rehion: ti akin-amianan a Rehion ti Arica y Parinacota, babaen ti panagala kadagiti dua nga akin-abagatan unay a probinsia manipud iti Rehion ti Tarapacá; ken Rehion ti Los Ríos iti abagatan, ken sakupen dagiti probinsia ti Valdivia, ti dati a parte ti Rehion ti Los Lagos, ken Ranco, ti dati a parte ti Valdivia.[1] Isuda a dua a rehion ket nagbalinda a naipataray idi Oktubre 2007.
Idi Agosto 2017, napartuat ti Rehion ti Ñuble manipud iti dati a Probinsia ti Ñuble ti Rehion ti Bío Bío. Ti daan a probinsia ket nabingbingay idi kadagiti tallo a baro a probinsia: ti Diguillín, Punilla, ken Itata. Ti kapitolionto ti baro a rehion ket ti Chillán. Daytoy ket agbalinto a maipataray intono Septiembre 2018.[2]
Listaan dagiti rehionUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "La Nación". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-09-20. Naala idi 2018-03-01.
- ^ https://www.leychile.cl/Navegar?idNorma=1107597&idParte=&idVersion=2018-09-06
- ^ "Regiones, Provincias y Comunas de Chile". Subsecretaria de Desarrollo Regional y Administrativo. Naala idi 19 November 2015.
- ^ "CODIGO UNICO TERRITORIAL" (PDF). Subsecretaria de Desarrollo Regional y Administrativo. Naala idi 19 Nobiembre 2015.


text:
Lyndon B. Johnson
Ni Lyndon Baines Johnson (Agosto 27, 1908 – Enero 22, 1973), kankanayon a naibagbagaan ani LBJ, ket isu idi ti maika-36 a Presidente iti Estados Unidos (1963–1969), ti maysa a puesto a tinakemna kalpasan ti panagserbisiona a kas ti maika-37 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1961–1963). Isu ket maysa kadagiti uppat a tao[1] a nagserbi kadagiti amin nga uppat a bnabutosan a pederal nga opisina iti Estados Unidos: Representatibo, Senador, Bise Presidente, ken Presidente. Ni Johnson, ket maysa a Texas Demokrata, a nagserbi a kas maysa a Pannakabagi ti Estados Unidos manipud idi 1937–1949 ken kas ti maysa a Senador manipud idi1949–1961, a maraman dagiti innem a tawwn a kas Kaaduan a Daulo ti Senado ti Estados Unidos, dua kasa Daulo tiMinoridad ti Senado ken dua a kas Kaaduan a Baut ti Senado. Kalpasan ti napaay a panaglampaniana para iti Demokratiko a nominasion idi 1960, ni Johnson ket dinamag babaen ni John F. Kennedy nga isu ti tumaray a kaduana par iti 1960 a pangbutos ti presidente.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti tallo a tao a naserbi kadagiti amin nga uppat a nabutusan nga opisina ket ni John Tyler, Andrew Johnson ken Richard Nixon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Lyndon B. Johnson iti Wikimedia Commons


text:
Franz Schubert
Ni Franz Peter Schubert (Panangibalikas nga Aleman: [ˈfʁants ˈʃuːbɛɐ̯t]; 31 Enero 1797 – 19 Nobiembre 1828) ket maysa idi nga Austriano a kompositor.
Iti ababa a biagna iti gangani laeng a 32 a tawtawen, ni Schubert maysa idi a nalaing a kompositor, a nagsursurat kadagiti 600 Lieder, siam a simponia (a mairaman ti nadayeg a "Di nalpas a Simponia"), liturhikal a musika, dagiti opera, dagiti insidental a musika, ken ti maysa a dakkel a bagi ti kamara ken agmaymaysa a musika ti piano. Ti panagay-ayat kadagiti musika ni Schubert iti kabibiagna ket bassit laeng idi, ngem ti panagayat ti obrana ket dimmakkel kadagiti dekada kalpasan ti ipupusayna. Ni Franz Liszt, Robert Schumann, Johannes Brahms ken ni Felix Mendelssohn, ken dagiti dadduma pay, ket nakaduktal ken nagay-ayat kadagiti obrana iti maika-19 a siglo. Tatta nga aldaw, ni Schubert ket nakitkita a kas maysa kadagiti mangidadaulo nga eksponenete ti nasapa a Romantiko a paset ti panawen ti musika ken agtultuloy a maysa kadagiti kankanayon a naipabpabuya a kompositor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kreissle von Hellborn, Heinrich (1865). Franz Schubert. Carl Gerold's Sohn. Ti immuna a kangrunaan a biograpia ni Schubert. Daytoy nga edision ket magin-od iti German Google Books. Dagiti Ingles a pannakaipatarus ken ken konpendio ti daytoy a biograpia manipud kadagiti tawtawen ti 1860 ket magun-od idiay Liblibro ti Google. Ti maikadua a tomo ket nadayeg gapu ta naglaon kadagiti panangilawlawag ni Apo George Grove iti panagbaniagana idiay Vienna nga idiay ket nakabiruk kadagiti adu nga obra ni Schubert.
- Kreissle von Hellborn, Heinrich; Wilberforce, Edward (nagipatarus) (1866). Franz Schubert, ti musikal a biograpia, manipud iti Aleman (abridged). (agarup a tomo 1 ti Kreissle)
- Kreissle von Hellborn, Heinrich; Coleridge, Arthur Duke (agipatarus); Grove, George (appendix) (1869). The Life of Franz Schubert, Vol. 2. Longmans, Green, and Co. (agarup a tomo 2 ti Kreissle)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig ken ni Franz Schubert iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Franz Schubert iti Wikimedia Commons


text:
Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang
Ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (Inggles;purchasing power parity (PPP)), ket damagen na no mano a kuarta ti masapul a panaggatang ti maysa a kapadpadana a labba iti maimbagan kadagiti dua a sabali a pagilian, ken usaren na daytoy nga agkarkulo ti husto a ganganaet a panagsukat ti kuarta. Ti panag-usar ti dayta a PPP a bilang, ti maysa a bilang ti kuarta ket adda metten ti kapada na a kabilegan ti panaggatang iti sabsabali a pagilian. Ti sabali pay a panagusar ti PPP a bil-bilang ket ti panaggiddiat iti sangalubongan a matgedan.


text:
Kategoria:Dagiti plantilia ti datos ti pagilian nga addaan iti naisangayan nga ababa a nagan
Pampanid iti kategoria "Dagiti plantilia ti datos ti pagilian nga addaan iti naisangayan nga ababa a nagan"
Dagiti sumaganad a 116 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 116 a dagup.
A
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan a Yemen
- Plantilia:Datos ti pagilian Abagatan nga Arabia
- Plantilia:Datos ti pagilian Aden
- Plantilia:Datos ti pagilian Akin-ngato a Volta
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a Macedonia
- Plantilia:Datos ti pagilian Amianan a Yemen
- Plantilia:Datos ti pagilian Amin a Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Andino a Komunidad
- Plantilia:Datos ti pagilian Arabo Jamahiriya ti Libya
- Plantilia:Datos ti pagilian Azerbaijan SSR
B
- Plantilia:Datos ti pagilian Bahamas
- Plantilia:Datos ti pagilian Basko a Pagilian
- Plantilia:Datos ti pagilian Bielorusia SSR
- Plantilia:Datos ti pagilian Bretania
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko a Bilin para iti Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Britaniko a Raj
- Plantilia:Datos ti pagilian Buyot ti Estados Unidos
D
E
G
- Plantilia:Datos ti pagilian Gagauzia
- Plantilia:Datos ti pagilian Galicia
- Plantilia:Datos ti pagilian Gambia
- Plantilia:Datos ti pagilian Georgia
- Plantilia:Datos ti pagilian Georgia (Estado iti Estados Unidos)
- Plantilia:Datos ti pagilian Georgia SSR
- Plantilia:Datos ti pagilian Gran Britania
- Plantilia:Datos ti pagilian Gunglo ti Liberasion ti Palestina
I
- Plantilia:Datos ti pagilian Imperio iti Alemania
- Plantilia:Datos ti pagilian Imperio iti Brasil
- Plantilia:Datos ti pagilian Imperio iti Etiopia
- Plantilia:Datos ti pagilian Imperio iti Rusia
- Plantilia:Datos ti pagilian Imperio ti Hapon
- Plantilia:Datos ti pagilian Irlanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Is-isla ti Birhen ti Estados Unidos
K
L
M
- Plantilia:Datos ti pagilian Magallanes
- Plantilia:Datos ti pagilian Maikadua a Republika ti Filipinas
- Plantilia:Datos ti pagilian Malaya
- Plantilia:Datos ti pagilian Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Plantilia:Datos ti pagilian Mankomunidad ti Pagpagilian
- Plantilia:Datos ti pagilian Moldavia SSR
- Plantilia:Datos ti pagilian Murcia
N
P
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Bulgaria
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Eskosia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Gran Britania
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Gresia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Hungaria
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Inglatera
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Irak
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Montenegro
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Montenegro (1941–1944)
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Pransia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Romania
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Sahonia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Sardinia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian iti Serbia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian ti Irlanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian ti Italia
- Plantilia:Datos ti pagilian Pagarian ti Olanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Palestina
- Plantilia:Datos ti pagilian Pantar ti Balitok
- Plantilia:Datos ti pagilian Papua
- Plantilia:Datos ti pagilian PR Yugoslavia
- Plantilia:Datos ti pagilian Prinsipalidad iti Montenegro
R
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika iti Texas
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika iti Tsina
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika iti Tsina (1912-1949)
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika ti Abagatan nga Aprika
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika ti Espania
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika ti Irlanda
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika ti Kongo
- Plantilia:Datos ti pagilian Republika ti Sosialista a Pederatibo ti Sobiet
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Armenia
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Estonia
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Karelo-Pinlandes
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Kirgistan
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Lituania
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Tayikistan
- Plantilia:Datos ti pagilian RSS ti Turkmenistan
S
- Plantilia:Datos ti pagilian Elektorado iti Sahonia
- Plantilia:Datos ti pagilian San Martin
- Plantilia:Datos ti pagilian Sinakupan ti Aliado nga Alemania
- Plantilia:Datos ti pagilian Siudad ti New York
- Plantilia:Datos ti pagilian SR Bosnia ken Herzegovina
- Plantilia:Datos ti pagilian SR Eslobenia
- Plantilia:Datos ti pagilian SR Kroasia
- Plantilia:Datos ti pagilian SR Macedonia
- Plantilia:Datos ti pagilian SR Montenegro
- Plantilia:Datos ti pagilian SR Serbia


text:
Aguascalientes
Ti Aguascalientes opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Aguascalientes (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Aguascalientes, literal: Napudot a dandanum), ket maysa kadagiti 31 nga estado ken Pederal a Distrito a mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 11 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Aguascalientes.
Daytoy ket mabirukan idiay Amianan-Tengnga a Mehiko. Daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti Zacatecas iti amianan ken ti Jalisco iti abagatan. Ti kayat a sawen ti naganna ket "napudot a dandanum" iti Espaniol ken nagtaud manipud iti kaadu dagiti napudot nga ubbog iti lugar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Aguascalientes iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Aguascalientes manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Heograpiko a datos a mainaig iti Aguascalientes iti OpenStreetMap


text:
Subprepektura ti Hiyama
Ti Subprepektura ti Hiyama (檜山振興局, Hiyama-shinkō-kyoku) ket ti maysa a subprepektura ti Prepektura ti Hokkaido, Hapon a mabirukan idiay Peninsula ti Oshima iti bangir ti Baybay ti Hapon. Daytoy ket iramanna ti Isla Okushiri. Daytoy ket napundar idi 1897.
HeograpiaUrnosen
Dagiti ili ken dagiti purok babaen ti distritoUrnosen
PakasaritaanUrnosen
- 1897: Napundar ti Subprepektura ti Hiyama.
- 2005: Naitipon ti Ili ti Kumaishi (Distrito ti Nishi) iti Ili ti Yakumo (Distrito ti Yamakoshi, Subprepektura ti Oshima) ken naiyakar itiSubprepektura ti Oshima. Iti isu met laeng a panawen, ti Subprepektura ti Hiyama ket nabingbingay iti amianan ken abagatan.
- 2014: Nawaswas ti Linia Esashi (manipud iti Estasion Kikonai agingga iti Estasion Esashi). Isu a ti Subprepektura ti Hiyama ket nagabli a ti kaikaisuna a subprepektura nga awanan iti perokaril.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Pakaammo ti panagbiahe idiay Hiyama Subprefecture manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Pagsasao a Masedonio
Ti Masedonio (MakeдoHckи jaзиk, makedonski jazik) ket pagsasao nga Abagatan nga Eslabo, a naisasao a kas umuna a pagsasao babaen ti agarup a dua riwriw a tattao, a naipangpangruna idiay Republika ti Amianan a Macedonia ken ti Masedonio a diaspora, nga addaan dagiti basbasit a bilang nga agsasao kadagiti transnasional a reghion ti Macedonia. Daytoy ket isu ti opisial a pagsasao ti Republika ti Amianan a Macedonia ken maysa nga opisial a minoridad a pagsasao kadagiti paset ti Albania, Romania ken Serbia.
Ti alagaden a Masedonio ken naiyaramat idi a kas opisial a pagsasao iti Sosialista a Republika ti Macedonia idi 1945[7] ken manipud idin daytoy ket napardur-asen a kas ti agrangrang-ay a literario a tradison. Kaaduan ti kodipikasion ket naipormalisado idi las-ud ti isu met laeng a paset ti panawen.[8][9][9]
Dagiti dialekto ti Masedonio ket mangporma ti lugar kadagiti Bulgaro a dialekto; ken isuda met ti mangporma ti dakdakkel a lugar iti Serbo-Kroata babaen kadagiti transisional a dialekto ti Torlak.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Pagsasao a Masedonio iti Britannica
- ^ Reporta ti Ethnologue para iti Masedonio
- ^ Urayno di ammo ti husto a bilang dagiti agsasao, dagiti bilang a nagbaetan dagiti 2.1 a riwriw (manipud ti Ethnologue) ken 2.5 a riwriw (Topolinjska (1998)) ket saan pay a nadakamat. Ti sapasap nga akademiko a konsenso ket addaan ti agarup a 2 a riwriw nga agsasao iti pagsasao a Masedonio, a mawmawat a "saan a nalaka a maikeddeng dagiti bilang ti agsasao ti Masedonio gapu kadagiti opisial nga annuroten kaarrubana nga estado ti balkan ken ti agtultuloy a kasasaad ti emigrasion." Friedman (1985:?) .
- ^ Europeano a Dokumento ti Linteg para kadagiti Minoridad a Pagsasao
- ^ Pagsasao a Masedonio, opisial idiay Dužine kenJabuka
- ^ http://www.isria.com/pages/22_June_2011_99.php
- ^ "MИA - MakeдoHcka ИHфopMaTиBHa AreHӧиja - HA ДEHEШEH ДEH". Mia.com.mk. Naala idi 2010-08-15.
- ^ Studies in contact linguistics, G. Gilbert, Glenn G. Gilbert, Janet M. Fuller, Linda L. Thornburg, Peter Lang, 2006, ISBN 0-8204-7934-9, ISBN 978-0-8204-7934-7,p. 213.
- ^ a b Friedman, V. (1998) "The implementation of standard Macedonian: problems and results" in International Journal of the Sociology of Language, Vol. 131, pp. 31-57
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kramer, Christina (2003), Macedonian: A Course for Beginning and Intermediate Students. (Maika-2 nga nga ed.), Pagmalditan ti Unibersidad ti Wisconsin, ISBN 978-0-299-18804-7
- Documents, Contes et Chansons Slaves de l'Albanie du Sud, Andre Mazon – 1936.
- L'Evangeliaire de Kulakia Un parler Slave du Bas-Vardar, Andre Mazon et Andre Vaillant – 1938.
- Dwie gwary macedońskie (Suhe i Wysoka w Soluńskiem) – Teksty, Mieczysław Małecki Naiyarkibo 2008-12-18 iti Wayback Machine - (iti Polako), 1936.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Pagsasao a Masedonio iti Wikimedia Commons


text:
Templo Mahabodhi
Ti Templo Mahabodhi (महाबोधि मंदिर) (Literal: "Templo ti Nalatak nga Iririing"), ti Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO, ket maysa a Budista a templo idiay Bodh Gaya, daytoy ti lokasion a mangmarka ti naibagbaga a nakaalaan ti pannakapalpalawag ni Siddhartha Gautama, ti Buddha, . Ti Bodh Gaya (mabirukan idiay Distrito ti Gaya) ket mabirukan iti agarup a 96 km (60 mi) manipud idiay estado ti Patna, Bihar, India.
Iti asideg ti templo, iti akin-laud a bangirna, ket ayan ti nasantuan a kayo ti Bodhi. Iti Pali Canon, daytoy a lugar ket tinawtawagan ti Bodhimanda,[1] ken ti monetario ti Bodhimanda Vihara. Ti katayagan a torre ket 55 metro (180 ft) iti katayag.
Ti Buda[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti tradisonal a pannakalagip ket nangibagbaga, nga idi agarup a 530 SK, ni Siddhartha Gautama, ti ubing a prinsipe a nakakitkita ti panagsagsagaba iti lubong ken kinayatna patinggaan, ket naabotna ti kabakiran nga igid ti Karayan Falgu, idiay asideg ti siudad ti Gaya, India. Isu idiay ti nagtugawanna a nagmeditasion iti sirok ti kayo ti peepul (Ficus religiosa wenno Sagrado nga Igos), a kanungpalan daytoy a nagablin iti kayo ti Bodhi. SEgun kadagiti Budista nga eskritura, kalpasan ti tallo nga aldaw ken rabii, ni Siddharta ket nakagun-od ti pannakapalpalawag ken dagiti saludsod a binirbirukna. Iti dayta a lokasion, ti Templo Mahabodhi ket binangon babaen ni Emperador Ashoka idi agarup a 260 SKE.[2]
Ti Buda ket naggigiyan kadagiti nasasaruno a pito a kadagiti nadumaduma a lugar iti arubayanna a nagmeditasion ken nangikedkeddeng iti sinanayna. ADda met dagiti nadumaduma a lugar iti agdama a Templo Mahabodhi a manginaig kadagiti tradision a maipanggep kadagitoy a pito a lawas:[2]
- Ti immuna a lawas ket naggigiyan idi iti sirok ti kayo ti Bodhi.
- Idi las-ud ti maikadua a lawas, t Buda ket nagtaltalinaay a sitatakder ken nagmulmulagat, di nasalingbat, idiay kayo ti Bodhi. Daytoy a lugar ket namarkaan babaen ti Estupa Animeshlocha, isu daytoy ti di agkirkirem nga estupa wenno altar, daytoy ket mabirukan idiay amianan a daya ti Templo Mahabodhi. Idiay ti pagtaktakderan ti estatua ni Buda a mulmulenglenganna ti kayo ti Bodhi.
- Ni Buda ket naibagbaga a nagsublisubli a nagnagna iti baetan ti lokasion ti Estupa Animeshlocha ken ti kayo ti Bodhi. Segun ti sarsarita, dagiti sabong ti sukaw ket nagtubtuboda iti daytoy a dalan, it ken tinawtawagan itan ti Ratnachakarma wenno gameng a dalan.
- Naggigiyan idiay asideg ti Ratnagar Chaitya iti maikapat a lawas, mabirukan daytoy idiay asideg ti amianan-daya a bangir.
- Idi las-ud ti maikalima a lawas, ni Buda nasayaat a nangsunbat kadagiti saludsod ni Brahmins idiay sirok ti kayo ti Ajapala Nigodh, a namarkaan itan ti maysa nga adigi.
- Isu ket naggigiyan iti maikanem a lawas idiay alog ti Sukaw.
- Isu ket naggigiyan iti maikapito a lawas iti sirok ti kayo ti Rajyatna.[2]
Tradisional a Nasantuan a Lugar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayo ti Bodhi idiay Bodhigaya ketdagus a naikapet iti biag ti naipakasaritaan a Buda, ni Siddhartha Gautama (566—486 BCE), nga isu ket nakagun-od ti pannakapalpalawag wenno puro a panirigan idi isu ket nagmedmeditasion iti sirok ti maysa a tinaudan iti daytoy a kayo ti Pipal.[2] Ti templo ket dagus a nabangon idiay daya ti kayo ti Bodhi nga isu ti sirokna a naggigiyanan ti Buda iti immuna a lawasna kalpasan ti pannakagun-odna ti pannakapalpalawag (wenno ti dagus a tinaudan iti maysa a linia nga agtultuloy ita nga aldaw).[2]
Segun ti Budista a mitolohia, no awan ti kayo ti Bodhi nga agtubo ditoy, ti daga iti lawlaw ti kayo ti Bodhi ket awanto kadagiti amin a mula iti maysa a kaadayo ti naarian a karīsa ken awan ti makabanniaga iti tangatang iti dagus a ngatona, urayno ni Sakka.[3]
SEgun kadagiti Jataka, ti puseg ti ti Daga ket mabirukan iti daytoy a lugar,[4] ken awan ti aniaman a lugar a makasuporta ti kadagsen ti pannakagun-od ni Buda.[5] Ti sabali pay a tradison ti Budista ket mangtunton nga intono madadael ti lubong iti gibus ti kalpa, ti Bodhimanda ket isonto ti maudi a lugar a mapukaw, ken isonto ti umuna nga agparang intono rumsua manen ti lubong. Ti tradision ket mangtunton pay a ti maysa a sukaw ket agtubonto idiay, ken no ti maysa a Buda ket maipasngay iti las-ud ti baro a kalpa, agsabongto ti sukaw segun ti bilang dagiti Buda a maparsua.[6] Segun ti sarsarita, iti kaso ni Gautama Buddha, ti karo ti Bodhi ket nagtubo iti aldaw a pannakaipasngayna.[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Idiay Pali, ti panagusar kadagiti diakritiko a marka ti Romano, ti balikas ket nailetra ti bodhimaṇḍa. Daytoy a panangibaga ket mabirukan iti amin a Buddhavamsa ken, iti maysa pay a lugar, idiay Jataka (Ja iv.238). Ni Horner (2000) ket inpatarusna ti bodhimaṇḍa a kas ti "ti dais ti Kayo iti Iririing" (e.g., pp. 15 v. 65, 25 v. 183, passim).
- ^ a b c d e "Ti Templo Mahabodhi Complex idiay Bodh Gaya". UNESCO. Naala idi 7 Hulio 2013.
- ^ J.iv.232f
- ^ J.iv.233 (puthuvinābhi)
- ^ J.iv.229
- ^ DA.ii.412
- ^ DA.ii.425; BuA.248
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Isaline Blew Horner (patarus) (1975; reprenta 2000). Dagiti Bassit nga Antolohia ti Pali Canon (Paset III): 'Kroniko dagiti Buda ' (Buddhavamsa) ket 'Kuribot ti Kababalin' (Cariyapitaka). Oxford: Pali Text Society. ISBN 0-86013-072-X.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Templo Mahabodhi iti Wikimedia Commons
- Daga ti Pannakapalpalawag ti Buda
- Damdamag ti Bodhgaya
- Tawidan ti Lubong ti UNESCO
- Templo idiay Bihar
- Ti kontrobersia ti templo Bodh Gaya


text:
Irak
Nagsasabtan: 33°N 44°E / 33°N 44°E
Ti Irak (/ɪˈræk/ or /ɪˈrɑːk/ (dengngen); Arabiko: العراق al-‘Irāq); opisial a ti Republika iti Irak (Arabiko: جمهورية العراق (tulong·pakaammo) Jumhūriyyat al-‘Irāq, ket maysa a pagilian idiay Akinlaud nga Asia a makaisakop ti kaaduan ti amianan a laud a patingga iti kabanbantayan ti Sagrose, ti akindaya a paset iti Siriano a Let-ang ken ti akin-amianan a paset iti Arabiano a Let-ang.[5]
Ti Irak ket nabeddengan babaen ti Siria iti amianan a laud, ti Turkia iti amianan, ti Iran iti daya, ti Hordania iti abagatan a laud ken ti Kuwait ken Saudi Arabia iti abagatan. Ti Irak ket addaan iti akikid a paset iti aplaya nga agrukod ti 58 km (36 mi) idiay akin-amianan ti Golpo a Presiano. Ti kapitolio na a siudad ket ti Baghdad ken isu daytoy ti sentro a daya iti daytoy a pagilian.
Ti Irak ket addaan kadagiti dua a kangrunaan a karayan, ti Tigris ken ti Euprates, dagitoy ket agayosda iti tengnga ti Irak, agay-ayos dagitoy manipud ti amianan a laud nga agpaabagatan a daya. Dagitoy a karayan ket mangited ti Irak ti pannakabaelna iti agrikultura a dagdaga a maigiddiat kadagiti kadaratan a kaaduan a naisakop iti Akinlaud nga Asia.
Ti Irak ket naam-ammuan babaen ti Griego a toponimo ti 'Mesopotamia' (Daga a nagbaetan iti dua a karkarayan) ken natagtagitaon dagiti nagtultuloy ken nagsasaruno a sibilisasion manipud idi maika-6 a milenio SK. Ti rehion a nagbaetan ti karayan Tigris ken Euprates ket masansan a makunkuna a kas ti duyan ti sibilisasion ken ti nakayanakan ti panagsurat. Kadagiti nadumaduma a paset ti panawen iti pakasaritaanna, ti Irak ket sentro idin dagiti patneng nga Akadio, Sumerio, Asirio, ken dagiti imperio ti Babilonio. Daytoy ket paset pay idi dagiti imperio ti Akuemenida, Helenistiko, Partia, Sasanida, Romano, Rashidun, Umayad, Abasida, Mongol, Sapabida, Apsarida, ken ti Otomano nga Imperio, ken babaen ti Britaniko a turay a kas maysa a bilin ti Liga ti Pagpagilian.[6]
Dagiti moderno a pagbeddengan ti Irak ket kaaduan a namarkaan idi 1920 babaen ti Liga ti Pagpagilian idi ti Otomano nga Imperio ket nabiungbingay babaen ti Tulag ti Sèvres. Ti Irak ket naikabil idi babaen ti turay ti Nagkaykaysa a Pagarian a kas ti Britaniko a Bilin ti Mesopotamia. Ti monarkia ket naipatakder idi 1921 ken ti Pagarian ti Irak ket nakagun-od ti pannakawayawaya manipud ti Britania idi 1932. Idi 1958, ti monarkia ket natuang idi ken napartuat ti Republika ti Irak . Ti Irak ket tinengngel idi babaen ti Partido Ba'ath manipud idi 1968 aginggana idi 2003. Kalpasan ti maysa a panagraut nga indauloan babaen dagiti multinasional a puersa, ti partido Ba'ath ket naikkat idi iti kinabilegna ken natengngel dagiti adu a partido a panagbutos ti parlamento. Ti Amerikano a kaada idiay Irak ket nagpatingga idi 2011.[7] Ti Irak ket pagbalayan ti dua a kasantuan a lugar iti lubong kadagiti Shia: Ti Najaf ken Karbala.[8]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Arabiko a nagan nga العراق al-ʿIrāq ket naus-usaren manipud ti kasakbayan ti maika-6 a siglo. Adda dagiti nadumaduma a naisingsingasinga tinaudan para iti nagan. Ti maysa ket napetsaan iti Sumerio a siudad ti Uruk (Bibliko a Hebreo Erech) ken isunga kanungpalan ti Sumerio a tinaudan, gaputa ti Uruk ket isu idi ti Akadio a nagan para iti Sumerio a siudad ti Urug, a naglaon ti Sumerio a balikas para iti "siudad", UR.[9][10]
Ti Akin-baba a Mesopotamia ket kankanayon idi a tinawtawagan "ti daga tiIrak" iti Arabiko, a ti kaibuksilanna ket "ti nalames" wenno "naramutan ti nauneg a daga".[11] Idi las-ud tithe mediebal a paset ti panawen, adda met idi ti rehion a tinawtawagan ti ʿIrāq ʿArabī ("Arabiano nga Irak") para iti akin-baba a Mesopotamia ken ʿIrāq ʿajamī ("Ganganaet nga Irak"),[12] para iti rehion a mabirukan idiay Tengnga ken Akinlaud nga Iran.[13] Ti pannakaibaga ket naipakasaritaan a mairaman ti tanap iti abagatn ti Banbanatay Hamrin ken saan a nangiraman ti akin-amianan unay ken dagiti akin-laud unay a paset ti moderno a teritorio ti Irak.[14] Ti panangibaga a Sawad ket inusar pay idi iti nasapa a panawen ti Islamiko para iti rehion ti deposito ti sedimento ti karayan Tigris ken Euprates, a mangigiddiat iti namaga a desierto ti Arabia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "CIA - The World Factbook". Cia.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-12-24. Naala idi 2011-12-02.
- ^ a b c d "Irak". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "World Bank GINI index". Data.worldbank.org.
- ^ "Human Development Index and its components. Human Development Report 2011" (PDF). UNDP.
- ^ "Ti Panakairangarang iti Pamunganayan para iti Nabayag a Pannakibiang iti Panakitinnulong ken Panakigayyem a Baetan ti Republika ti Irak ken ti Estados Unidos iti Amerika".
- ^ "Top 10 Battles for the Control of Iraq". Livescience.com. Naala idi 2009-03-23.
- ^ Basu, Moni (2011-12-18). "Nagpatinggan ti Makapatay a gubat ti Irak iti iruruar dagiti naudi a tropa ti Estados Unidos". CNN.com. Naala idi 18 Disiembre 2011.
- ^ On Point: The United States Army In Operation Iraqi Freedom - Panid 265, Gregory Fontenot - 2004
- ^ "Online e Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. 1979-12-10. Naala idi 2009-03-23.
- ^ Halloran, John A. (2000). "Sumerio a Leksikon".
Ti nagan ti taga-ugma unay a siudad ti URUK- Ti Siudad ti Gilgamesh ket napartuat manipud ti siudad ti UR ken UK a naipagpagarup a kaibuksilan ti pannakaparsua(a-ku, a-Ki & a-ko. Ti Aramiko ken Arabiko a ramut ti IRQ ken URQ ket mangibagbaga kadagiti tributario ti ken mangibagbga pay ti kondensasion (ti danum).
- ^ Rassam, Suha (2005-10-31). Kristianidad idiay Irak: Dagiti Tinaudan ken Panagrang-ay aginggana iti Agdama nga Aldaw. Gracewing Publishing. ISBN 978-0-85244-633-1.
- ^ "Iraq – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "ʿERĀQ-E ʿAJAM(Ī)". Encyclopaedia Iranica.
- ^ Magnus Thorkell Bernhardsson (2005). Reclaiming a Plundered Past: Archaeology And Nation Building in Modern Iraq. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. p. 97. ISBN 978-0-292-70947-8. Naala idi 25 Enero 2013.
Ti pannakaibaga nga Irak ket saan a nangiraman kadagiti rehion ti Tikrit idiay Tigris ken idiay asideg ti Hīt idiay Euprates.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Irak iti Wikimedia Commons
- Nailian a Sentro ti Midia ti Irak Naiyarkibo 2012-10-31 iti Wayback Machine
- Presidensia ti Irak
- Gabinete ti Irak
- Parlamento ti Irak
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete Naiyarkibo 2013-03-13 iti Wayback Machine
- Irak a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Irak iti Curlie (iti Ingles)
- Irak
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pederal a republika
- Lebante
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Mesopotamia
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti pagilian ti Asideg a Daya
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1932
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia


text:
Yerevan
Ti Yerevan (Armenio: Երևան, Panangibalikas nga Armenio: [jɛɾɛˈvɑn]) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Armenia ken maysa kadagiti kadaanan nga agnanayon a nataengan a siudad. Naisanglad daytoy ti igid ti Karayan Hrazdan, ti Yerevan ket isu ti administratibo, kultural, ken industria a sentro iti pagilian ti Armenia. Isu daytoyen ti kapitoliona manipud idi 1918, ti maikasangapulo ket tallo ti pakasaritaan iti Armenia.
Ti pakasaritaan iti Yerevan ket napetsado manipud idi maika-8 a siglo BC, a ti panakabangon ti pagsammakedan iti Erebuni idi 782 BC babaen ni Ari Argishti I idiay kalaudan nga ungto iti Tanap ti Ararat.[2]Kalpasan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ti Yerevan ket nagbalin a kapitolio iti Demokratiko a Republika iti Armenia gapu kadagiti ribribo a nagbiag iti Armenio a Genosidio ket nagtaeng iti daytoy a lugar. Napardas a dimmakkel daytoy a siuadad idi maika-20 a siglo a kas ti Armenia ket nagbalian a maysa kadagiti sangpulo ket lima a republika idiay Kappon ti Sobiet. Iti limapulo a tawtawen, ti Yerevan ket nabaliwan a kas maysa nga ili nga addaan laeng ti bassit a ribo a nagtaeng iti uneg ti Ruso nga Imperio, iti kangrunaan a kultural, artistiko, ken industria a sentro, ken nagbalin pay a tugaw ti nailian a gobierno.
Dagiti ladawanUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Armstat Yerevan
- ^ Katsenelinboĭgen, Aron (1990). The Soviet Union: Empire, Nation and Systems [Ti Kappon ti Sobiet: Imperio, Pagilian ken dagiti Sistema] (iti Ingles). New Brunswick: Transaction Publishers. p. 143. ISBN 0-88738-332-7.


text:
Basel-Landschaft
Ti Basel-Landschaft (Aleman: Basel-Landschaft (tulong·pakaammo); wenno inpormal a: Baselland/Baselbiet), ket maysa kadagiti 26 a kanton ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Liestal. Daytoy ket makibinningay ti pagbeddengan kadagiti kanto ti Basel-Stadt, Solothurn, Jura ken Aargau, ken dagiti Pranses a rehion iti Alsace ken ti Aleman nga estado ti Baden-Württemberg.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Arealstatistik Land Cover - Kantone und Grossregionen nach 6 Hauptbereichen naala idi 27 Oktubre 2017
- ^ Canton of Basel-Land Statistics, Wohnbevölkerung nach Nationalität und Konfession per 31. März 2020 (iti Aleman) nala idi 28 Hulio 2020
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Basel-Landschaft iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Galela
Ti pagsasao a Galela ket ti kaaduan ti agsasao a pagsasao a Papuano a naisasao idiay laud ti Baro a Guinea, nga addaan kadagiti 80,000 nga agsasao. Dagiti dialekto ket ti Kadai (41,000), Morotai (24,000), Kadina (10,000), ken Sopi (4,000). Ti kaasitgan a kabagianna ket ti pagsasao a Loloda.
Ti Galela ket naisasao idiay akindaya a bangir ti akin-amianan nga ungto ti isla ti Halmahera (idia distrito ti Galela ken kadagiti kaarruba a purok kadagiti distrito ti Tobelo ken Loloda), idiay Isla Morotai iti amianan, kadagiti isla ti Bacan ken Obi iti abagatan ti Halmahera, ken dagiti naiwarwaris a pagtaengan iti igid ti abagatan a laud nga aplaya. Amin ket adda idiay probinsia ti Amianan a Maluku ti Indonesia.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti material iti Galela ket mairaman iti nawaya a maserrekan nga urnong ni Arthur Capell (AC2) a tinengngel babaen ti Paradisec.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Galela iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Amianan nga Amerika
Ti Amianan nga Amerika ket ti kontinente a sibubukel iti uneg ti Akin-amianan a Hemisperio ken gangani a sibubukel iti uneg ti Akinlaud a Hemisperio. Daytoy ket mabalin pay a maikeddeng nga akin-amianan a subkontinente ti Kaamerikaan.[1] Daytoy ket nabeddengan iti amianan babaen ti Taaw Artiko, iti daya babaen ti Taaw Atlantiko, iti laud ken abagatan babaen ti Taaw Pasipiko, ken iti abagatan a daya babaen ti Abagatan nga Amerika ken ti Baybay Karibe.
Ti Amianan nga Amerika ket sakupenna ti kalawa iti agarup a 24,709,000 kuadrado kilkilometro (9,540,000 kuadrado milmilia), ti garup a 4.8% iti rabaw ti planeta wenno agarup a 16.5% iti kalawa ti dagana. Manipud idi 2013, ti populasionna ket nakarkulo iti gangani a 565 riwriw a tattao iti ballasiw dagiti 23 a nawaya nga estado, a mangirepresenta iti agarup a 7.5% iti populasion ti tao. Kaaduan ti kalawa ti daga ti kontinente ket iturayan babaen ti Kanada, ti Estados Unidos, Greenland, ken ti Mehiko, bayat nga adda met dagiti basssit nga estado kadagiti rehion ti Sentral nga Amerika ken Karibe. Ti Amianan nga Amerika ket isu ti maikatlo a kadakkelan a kontinente babaen ti kalawa, kalpasan ti Asia ken Aprika,[2] ken ti maikapat babaen ti populasion kalpasan ti Asia, Aprika, ken Europa.[3]
Ti immuna a tattao a nagnaed idiay Amianan nga Amerika ket dagidi Paleoindiano a nangrugrugi a simmangpet idi las-ud ti paset ti panawen ti naudi a glasier babaen ti panagballasiw ti rangtay a daga ti Bering. Naggigiddiat dagitoy kadagiti nadumaduma a bilang dagiti dibersio a kultura ken dagiti komunidad iti ballasiw ti kontinente. Ti kadakkelan ken kaaduan nga abanse kadagiti Sakbay ti Kolombiano a sibilisasion idiay Amianan nga Amerika ket dagidi Aztec idiay idi itan ket ti Mehiko ken ti Maya idiay Sentral nga Amerika. Dagiti Europeano a kolonista ket nangrugrugida a simmangpet idi maika-16 ken maika-17 a sigsiglo, ken nagpunas kadagiti dakkel a bilang dagiti patneng a populasion ken nangrugian ti panawen ti Europeano a panagturay.
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kaamerikaan ket kadawyan a maawat nga innaganan idi babaen ti Italiano ng eksplorador a ni Amerigo Vespucci babaen dagiti Aleman a kartograpo a ni Martin Waldseemüller ken ni Matthias Ringmann.[4] Ni Vespucci, ket isu ti nagsukimat iti Abagatan nga Amerika idi baetan ti 1497 ken 1502, isu idi ti immuna nga Europeano a nangisingasing a ti Kaamerikaan ket saan idi a dagiti Daya nga India, ngem ti sabali a masa ti daga a dati a di ammo babaen dagiti Europeano. Idi 1507, ni Waldseemüller ket nagpataud iti mapa ti lubong, a nangikabilanna ti balikas ti "America" iti kontinente ti Abagatan nga Amerika, idiay tengnga iti tattan ket Barasil. Isu ket nangipalawag iti gapu para iti nagan iti kakkuyogna a libro ti Cosmographiae Introductio:[5]
...ab Americo inventore … quasi Americi terram sive Americam (manipud ken ni Americus ti nangduktal … a kas dagidi ket daga ni Americus, isu a makuna nga America).
Para ken ni Waldseemüller, ti maysa ket saan koma a manglikud iti panagnagan ti daga kalpasan ti nangduktal. Isu ket nagusar iti nai-Latin a bersion ti nagan ni Vespucci (Americus Vespucius), ngem iti pemenina a porma ti "America", a sinurot dagiti pagarigan iti "Europa" ken "Asia".
Kalpasanna, idi dagiti sabali a nagar-aramid ti mapa ket innayonda ti Amianan nga Amerika, innayonda met ti kasisigud a nagan iti daytoy: idi 1538, ni Gerard Mercator ket inusarna ti nagan nga Amerika kadagiti amin nga Akinlaud a Hemisperio iti mapana iti lubong.[6]
Adda met dagiti sumuppiat a ti taripnong ket ti panagusar ti apelyido para iti pananginagan kadagiti panagduktal malaksid iti kaso ti naarian ken isu a ti naala manipud iti "Amerigo Vespucci" ket mabalin a problematiko.[7] Ni Ricardo Palma (1949)ket nangisingasing ti naala manipud iti banbantay "Amerrique" iti Sentral nga Amerika—ni Vespucci ket isu idi ti immuna a nakaduktal ti Abagatan nga Amerika ken ti banbantay ti Amerrique iti Sentral nga Amerika, a naikonekta kadagiti naduktalanna kadagiti naduktalan ni Christopher Columbus.
Ni Alfred E. Hudd ket nangisingasing iti teoria idi 1908 a dagiti kontinente ket managanan manipud iti Gales a komersiante nga agnagan iti Richard Amerike manipud idiay Bristol, a naipampamattian nga isu ti nangpinansia ti panagbanniaga a panagduktal ni John Cabot manipud idiay Inglatera a napan idiay Newfoundland idi 1497. Ti bassit a nasukimat a pammati a naisingsingasing ket ti Amerika ket naipanagan para iti Espaniol a marinero iti taga-ugma a Bisigodo a nagan iti 'Amairick'. Ti sabali ket ti nagan a nairamut iti pagsasao a Patneng nga Amerikano.[6]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Amianan nga Amerika ket sakupenna ti akin-amianan a paset ti masa ti daga kadawyan a naibagbaga a kas ti Baro a Lubong, ti Akinlaud a Hemisperio, ti Kaamerikaan, wenno ti laeng Amerika (a saan unay a kadawyan, ken inkeddeng ti dadduma a kas agmaymaysa a kontinente[8][9][10] a ti Amianan nga Amerika ket subkontinente).[11] Ti laeng koneksion iti daga ti Amianan nga Amerika iti Abagatan nga Amerika ket ti Ismo ti Panama. Ti kontinente ket pinatinggaan iti abagatan a daya babaen dagiti kaaduan a heograpo idiay pagayusan a labneng ti Darién idiay igid ti pagbeddengan ti Colombia-Panama, ken manggikabil daytoy iti amin a paset ti Panama iti uneg ti Amianan nga Amerika.[12][13][14] Iti pay sabali, adda met dagiti heolohista a pisiograpiko a mangikabil iti akin-abagatan a patinggana iti Ismo ti Tehuantepec, Mehiko, a ti Sentral nga Amerika ket gumay-at nga agpaabagatan a daya idiay Abagatan nga Amerika iti daytoy a puntos.[15] Ti is-isla ti Karibe, wenno dagiti Laud nga India, ket naikeddeng dagitoy a paset ti Amianan nga Amerika.[1]
Sakbay a naipangato ti ismo ti Sentral nga Ameriaka, ti rehion ket adda idi iti sirok ti danum. Dagiti isla ti Laud nga India ket mangmarka ti dati a limned a rangtay ti daga, a nangisilpo idi ti Aamianan nga Amerika ken Abagatan nga Amerika babaen tattan ti Florida ken Venezuela. Ti aplaya ti kontinente ket atiddog ken saan a kadawyan. Ti Golpo ti Mehiko ket isu ti kadakkelan a bagi ti danum a manglennek ti kontine, ken sarunuen daytoy babaen ti Luek Hudson. Dagiti dadduma pay ket mairaman ti Golpo ti San Lorenso ken ti Golpo ti California.
Adda dagiti nadumaduma nga isla iti aplaya ti kontinente, kangrunaan ti Purpuro Artiko, ti Bahamas, Turks ken Caicos, ti Kalatakan ken Basbassit nga Antila, ti Is-isla Aleutiano ti dadduma ket adda iti maitutop nga Akindaya a Hemisperio), ti Purpuro Alejandro, dagiti adu a rinibu nga isla iti Aplaya ti British Columbia, ken ti Newfoundland. Greenland, ti bukod nga agturturay a Danes nga isla, ken ti kadakkelan iti lubong, ket adda iti isu met laeng a tektoniko a plata (ti Plata ti Amianan nga Amerika) ken heograpiko a paset ti Amianan nga Amerika. Iti heoliko a kapanunotan, ti Bermuda ket saan a paset ti Kaamerikaan, ngem ti maysa nga oseaniko nga isla a naporma idi iti ukap ti Pantok ti Tengnga nga Atlantiko iti napalabas a 100 riwriw a tawtawen. Ti kaasitgan a masa ti daga iti daytoy ket ti Cape Hatteras, North Carolina. Nupay kasta, Ti Bermuda ket masansan a naipagpagarup a kas paset ti Amianan nga Amerika, a napangpangruna iti gapu ti pakasaritaanna, dagiti pannakaikapet iti politika ken kultura iti Virginia ken dagiti sabali a parte ti kontinente.
Ti kaaduan ti Amianan nga Amerika ket adda iti Plata ti Amianan nga Amerika. Dagiti parte ti akinlaud a Mehiko, a mairaman ti Baja California, ken ti California, ken mairaman dagiti siudad ti San Diego, Los Angeles ken ti parte ti San Francisco, ket mabirukan iti akindaya nga igid ti Palata ti Pasipiko, a dagiti dua a plata ket agsabatda iti igid ti Tukki ti San Andreas. Ti akin-abagatan unay a paset ti kontinente ken ti kaaduan dagiti Laud nga India ket mabirukan idiay Plata ti Karibe, bayat a dagiti plata ti Juan de Fuca ken Cocos ket beddenganna ti Plata ti Amianan nga Amerika iti akinlaud a pronterana.
Ti kontinente ket mabaln a mabingbingay kadagiti uppat a nalatak a rehion (ti tunggal maysa ket aglaon kadagiti adu a subrehion): ti Nalatak a Tantanap a gumay-at manipud iti Golpo ti Mehiko aginggana ti Artiko ti Kanada; ti heolohiko nga ubing, kabambantayan ti laud, a mairaman ti Nabato a Banbantay, ti Nalatak a Labneng, California ken Alaska; ti napangato ngem relatibo a dalumpinas a banak ti Kalasag ti Kanada iti amianan a daya; ken ti naindumadumaan nga akindaya a rehion, a mangiraman ti Banbantay Apalaches, ti tanap ti aplaya iti igid ti taaw Atlantiko, ken ti peninsula ti Florida. Ti Mehiko, kadagiti atiddog a banakna ken dagiti kordiliera, ket kaaduan a maikabil iti akinlaud a rehion, urayno ti akindaya a tanap ti aplaya ket saan a gumay-at iti abagatan ti Golpo.
Dagiti akinlaud a bantay ket nagudua iti tengnga iti nangruna kabambanatayan ti Rockies ken ti kabambantayan ti aplaya idiay California, Oregon, Washington, ken ti Britaniko a Columbia, a ti Nalatak a Labneng—ti ab-ababa a lugar nga aglaon kadagiti basbassit a kabambantayan ken dagiti ababa a desierto iti baetanda. Ti kangatuan a pantok ket ti Denali idiay Alaska.
Inbagbaga ti United States Geographical Survey (USGS) a ti heograpiko a sentro ti Amianan nga Amerika ket "6 milmilia iti laud ti Balta, Kondado Pierce , North Dakota" iti agarup a 48°10′N 100°10′W / 48.167°N 100.167°W, aproksimado a 24 kilometro (15 mi) manipud idiay Rugby, North Dakota. Ti USGS ket adu pay a nangibagbaga a "Awan ti namarkaan wenno namonumentuan a puntos ti nabangon babaen ti ania man nga ahensia ti gobierno a kas ti heograpiko a sentro kadagiti ania man a 50 nga Es-estado, ti nangruna a daga ti Estados Unidos, wenno ti kontinente ti Amianan nga Amerika." Nupay kasta, adda maysa a 4.6-metro (15 ft) nga obelisko ti bato idiay Rugby a mangtunton a mangmarka ti sentro.
Pagpagilian, terteritorio, ken dagiti agkamkammatalek[urnosen | urnosen ti taudan]
Dita baba ket ti tabla dagiti pagilian ken dagiti teritorio ti Amianan nga Amerika a nabingbingay kadagiti tallo a batayan a rehion.[16][17][18]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy a pigura ti densidad ti Amianan nga Amerika ket naibatay iti dagup a kalawa ti daga iti 23,090,542 km2 laeng, ad-adu bassit ngem iti dagup a naitiptipon a kalawa ti daga ken danum iti 24,709,000 km2.
- ^ Daytoy a panagipalawag ti Amianan nga Amerika ket mangiraman laeng dagiti uppat nga akin-amianan unay a teritorial nga entidad ti Kanada, ti Estados Unidos, Greenland, Mehiko, ket dagiti asideg nga isla ti Bermuda – iti aplaya ken daya ti Cape Hatteras, North Carolina – ken Saint Pierre and Miquelon – iti aplaya ken abagatan ti Newfoundland and Labrador. Mairaman dagiti reperensia ti[16][17][18]
- ^ Mairaman ti estado ti Hawaii, nga adayo manipud iti masa ti daga ti Amianan nga Amerika idiay Taaw Pasipiko ken isu a kadawyan a mainaig kadagiti sabali a teritorio ti Oceania.
- ^ Gapu ta ti Purpuro Lucayan ket mabirukan idiay Taaw Atlantiko imbes nga idiay Baybay Karibe, ti Bahamas ket paset ti Laud nga India ngem dagitoy ket saan a teknikal a paset ti Karibe, urayno ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket ingrupona ida iti Karibe.
- ^ Gapu ti agdama nga aktibidad iti Bulkan Turturod Soufriere a a nagrugi idi Hulio 1995, kaaduan idi a nadadael ti Plymouth ken dagiti opisina ti gobierno ketnaiyalis idiay Brades. Ti Plymouth ket agtultuloy nga isu ti de jure a kapitolio.
- ^ a b Depende kadagiti panangipalawag, ti Aruba, Bonaire, Curaçao, Panama, ken Trinidad ken Tobago ket adaan iti teritorio idiay iti wenno dagiti dua Amianan ken Abagatan nga Amerika.
- ^ Gapu ta ti Purpuro Lucayan ket mabirukan idiay Taaw Atlantiko imbes nga idiay Baybay Karibe, ti Is-isla ti Turks ken Caicos ket paset ti Laud nga India ngem saan dagitoy a teknikal a paset ti Karibe, urayno ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ketigrupona idia iti Karibe.
- ^ Ti Panama ket kadawyan a naikeddeng a pagilian ti Amianan nga Amerika, urayno adda met dagiti turay a mangbingay daytoy idiay Kanal Panama. Dagiti pigura a nailista ditoy ket para iti intero a pagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "North America". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2014-02-03.
- ^ "North America Land Forms and Statistics". World Atlas.com. Naala idi 16 Hunio 2013.
- ^ "North America Fast Facts". World Atlas.com. Naala idi 16 Hunio 2013.
- ^ "Amerigo Vespucci". Encyclopædia Britannica. Naala idi 7 Hulio 2011.
- ^ Herbermann, Charles George, ed. (1907). The Cosmographiæ Introductio of Martin Waldseemüller in Facsimile. Translated by Edward Burke and Mario E. Cosenza, introduction by Joseph Fischer and Franz von Wieser. New York: The United States Catholic Historical Society. p. 9.
Latin: "Quarta pars per Americum Vesputium (ut in sequentibus audietur) inventa est, quam non video, cur quis jure vetet, ab Americo inventore sagacis ingenii viro Amerigen quasi Americi terram sive Americam dicendam, cum et Europa et Asia a mulieribus sua sortita sint nomina."
- ^ a b Jonathan Cohen. "The Naming of America: Fragments We've Shored Against Ourselves". Naala idi 2014-02-03.
- ^ Lloyd, John; Mitchinson, John (2006). The Book of General Ignorance. Harmony Books. p. 95. ISBN 978-0-307-39491-0.
New countries or continents were never named after a person's first name, but always after the second...
- ^ "The Olympic symbols" (PDF). Lausanne: Olympic Museum and Studies Centre: International Olympic Committee. 2002. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 7 Marso 2008. Dagiti lima a singsing ti wagayway ti Olimpiada ket mangirepresenta kadagiti lima a natataengan, nakibingbinglay a kontinente (Aprika, Amerika, Asia, Europa, ken Oceania).
- ^ "Continente". Océano Uno, Diccionario Enciclopédico y Atlas Mundial. pp. 392, 1730. ISBN 84-494-0188-7.
- ^ Los Cinco Continentes (The Five Continents). Planeta-De Agostini Editions. 1997. ISBN 84-395-6054-0.
- ^ "Encarta, "Norteamérica"" (iti Espaniol). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 31 Oktubre 2009.
- ^ "Americas". Standard Country and Area Codes Classifications (M49). United Nations Statistics Division. Naala idi 2014-02-03.
- ^ "North America". Atlas of Canada. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-10-21.
- ^ "North America Atlas". National Geographic.
- ^ "Central America". Encyclopædia Britannica. Naala idi 28 Hunio 2011.
- ^ a b "SPP Background". CommerceConnect.gov. Security and Prosperity Partnership Of North America. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 18 Hunio 2008. Naala idi 14 Nobiembre 2010.
- ^ a b "Ecoregions of North America". United States Environmental Protection Agency. Naala idi 30 Mayo 2011.
- ^ a b "What's the difference between North, Latin, Central, Middle, South, Spanish and Anglo America?". About.com.
- ^ Malaksid no sabali ti naibaga, dagiti pigura ti kalawa ti daga ket naala manipud iti "Demographic Yearbook—Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density" (PDF). unstats. United Nations Statistics Division. 2008. Naala idi 14 Oktubre 2010.
- ^ Malaksid no sabali ti naibaga, dagiti karkulo ti populasion ket naala manipud iti Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (PDF). 2008 revision. United Nations. Naala idi 12 Marso 2009.
- ^ a b c d e Dagiti karkulo ti populasion ket naala manipud iti Central Bureau of Statistics Netherlands Antilles. "Statistical information: Population". Government of the Netherlands Antilles. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 1 Mayo 2010. Naala idi 14 Oktubre 2010.
- ^ "Insee – Populations légales 2008 – 971-Guadeloupe" (iti Pranses). Insee.fr. Naala idi 31 Oktubre 2011.
- ^ "Insee – Populations légales 2008 – 972-Martinique" (iti Pranses). Insee.fr. Naala idi 31 Oktubre 2011.
- ^ a b c Dagiti pigura ti kalawa ti daga ket naala manipud iti "The World Factbook: 2010 edition". Government of the United States, Central Intelligence Agency. Naala idi 14 Oktubre 2010.
- ^ a b c Dagitoy a karkulo ti populasion ket para iti 2010, ken naala manipud iti "The World Factbook: 2010 edition". Government of the United States, Central Intelligence Agency. Naala idi 14 Oktubre 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Amianan nga Amerika iti Wikimedia Commons


text:
Kinases
Common misspellings for Kinases:
jinases, linases, oinases, iinases, kunases, kjnases, kknases, konases, k9nases, k8nases, kibases, kimases, kijases, kihases, kinzses, kinsses, kinwses, kinqses, kinaaes, kinazes, kinaxes, kinades, kinaees, kinawes, kinasws, kinasss, kinasds, kinasrs, kinas4s, kinas3s, kinasea, kinasez, kinasex, jkinases, kjinases, mkinases, kminases, lkinases, klinases, okinases, koinases, ikinases, kiinases, kuinases, kiunases, kijnases, kkinases, kiknases, kionases, k9inases, ki9nases, k8inases, ki8nases, kibnases, kinbases, kimnases, kinmases, kinjases, kihnases, kinhases, kinzases, kinazses, kinsases, kinasses, kinwases, kinawses, kinqases, kinaqses, kinaases, kinasaes, kinaszes, kinaxses, kinasxes, kinadses, kinasdes, kinaeses, kinasees, kinaswes, kinasews, kinasess, kinaseds, kinasres, kinasers, kinas4es, kinase4s, kinas3es, kinase3s, kinaseas, kinasesa, kinasezs, kinasesz, kinasexs, kinasesx, kinasesd, kinasese, kinasesw, inases, knases, kiases, iknases, kniases, kianses, kinsaes, kinaess, kinnases, cinases, Kynases, Kmnases, Khnases, Ki.ases, Kifases, Kilases, Kioases, Kinises, Kineses, Kincses, Kina3es, Kinaces, Kinaqes, Kinares, Kinasus, Kinasms, Kinasas, Kinasgs, Kinasec, Kinaseq, kayenases, keyenases, k inases, ki nases, kin ases, kina ses, kinas es, kinase s.


text:
Dan Quayle
Ni James Danforth "Dan" Quayle (/ˈkweɪl/; nayanak idi Pebrero 4, 1947)[1][2] ket nagserbi a kas ti maika-44 a Bise Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi babaen ni Presidente George H. W. Bush (1989–1993). Isu ket nagserbi a kas ti Pannakabagi ti Estados Unidos ken Senador ti Estados Unidos. manipud iti estado ti Indiana.
Ni Quayle ket naipasngay idiay Indianapolis ngem dimmakkel idiay Arizona. Inasawana ni Marilyn Tucker idi 1972 ken nagun-odna ti J.D. manipud idiay Unibersidad ti Indiana Robert H. McKinney a Pagadalan ti Linteg idi 1974. Isu ket nagsanay ti linteg idiay Huntington, Indiana a kaduana ti asawana sakbay a abutosan idiay Kongreso ti Estados Unidos idi 1976, iti tawen a 29. Idi 1980, ni Quayle ket nabutosan idiay Senado.
Idi 1988, ni Bise Presidente George H. W. Bush ket nainominado para iti panakapresidente bababen ti Partido Republikano ken kiniddawna ti partidona nga inominadoda ni Quayle a kas bise presidente a kaduana a tumaray. Nupay daytoy a panagpilina ket adu dagiti nadismaya, ti Bush/Quayle nga etiketa ket nangabak ti 1988 a panagbutos a sinuppiatanda dagiti Demokrata a ni Michael Dukakis kenLloyd Bentsen. A kas bise presidente, ni Quayle ket napan kadagiti opisial a panagbisita kadagiti 47 a pagilian ken nadutokan a kas ti mangipangulo iti Nailian aKOnsilo ti Limbang. Isu ket nakapatalged ti nominasion manen para iti bise-presidente idi 1992 ngem ti Bush/Quayle nga etiketa ket inabak babaen dagiti Demokrata a ni Bill Clinton ken ti bise presidente a kaduna a timmaray , a ni Al Gore.
Idi 1996, isu ket nangipablaak kadagiti kalaglagpanna a natituloan ti Natibker nga Agtaktakder ngem nagmadi a tumaray para iti opisina a publiko iti daytoy a paset ti panawen gapu ta nagsagsagaba babaen ti plebitis. Isu ket nagsukisok ti nominasion ti kinapresidente idi 2000, ngem nagikkat ken nagsuporta kenni George W. Bush. Ni Quayle ken ti asawana ket agdama nga agtaeng idiay Paradise Valley, Arizona.
Maysa kadagiti annakna a lalaki, ni Ben Quayle, ket nabutosan idi idiay Kamara ti Pannakabagi idi 2010.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Dan Quayle iti Wikimedia Commons


text:
Pamilia ti pagsasao
Ti pamilia ti pagsasao ket isu ti grupo dagiti pagsasao a maikabagian babaen ti tinaudan manipud iti maysa a puonan, a tinawtawagan ti proto-pagsasao iti dayta a pamilia, ti termino a 'pamilia' ket nagtaud manipud iti puonan a modelo iti taudan ti pagsasao iti naipakasaritaan a lingguistika, nga agus-usar iti insasao a mangpada kadagiti pagsasao ti tao iti bilolohiko a puonan ti pamilia, wenno iti maysa a sumarsaruno a panagbalbaliw, iti sebbangan iti maysa a pilohenetiko a puonan iti ebolusionario a taksonomia. Awan ti pudno a biolohiko a pannakaikabagian a baetan dagiti agsasao a maibagbaga iti daytoy nga insasao.
Manipud idi 2009, ti SIL Ethnologue ket nangikatologo kadagiti 6,909 a sibibiag a pagsasao.[1] Ti "sibibiag a pagsasao" ket isu ti nawatiwat a naus-usar a kas nangruna a porma iti pannakisinnarita babaen ti naisangayan a grupo dagiti sibibiag a tao. Ti apag-isu a bilang dagiti sibibiag a pagsasao ket aggigiddiat manipud iti 5,000 aginggana ti 10,000, segun ti sapasap a kasayaat ti panangipalpalawag ti maysa a tao iti "pagsasao", ken iti maysa a naisangayan no kasano ti panangidasig kadagiti dialekto. Adu pay dagiti natayen ken awanen a pagsasao.
Ti pannakaikameng dagiti pagsasao iti isu met laeng a pamilia ti pagsasao ket maipatakder babaen ti komparatibo a lingguistika. Dagiti anak a pagsasao ket naibagbaga nga adda dagiti henetiko wenno henelohiko a pannakaikabagian; ti immuna a termino a naibagbaga ket ad-adu a moderno , bayat a ti naudi a naibaga ket ad-adu a tradisional.[2] Ti ebidensia ti linguistiko a pannakaikabagian ket makita iti mapalpaliiw a pakabingayan a panakailasin a saan a naigupit iti panagbulod. Ti henelohiko a pannakaikabagian dagiti pagsasao nga adda ket makibinningayda ti pannakatalinaay, dagitoy dagiti langa iti proto-pagsasao a saan a maipalawag babaen ti pannakairana wenno panagbulod. Ti pannakaikameng iti maysa a sanga wenno grupo iti kaunegan ti pamilia ti pagsasao ket nabangon babaen dagiti pakibingayan a panagbaparo, isu daytoy dagiti sapasap a langa kadagitoy a pagsasao a mabirukan iti sapsap a puonan iti intero a pagsasao. Kas pagarigan, dagiti Hermaniko a pagsasao ket dagitoy ti "Hermaniko" a nakibinningay ti bokabulario ken dagiti gramatiko a langa a naipampamattian nga adda iti Proto-Indo-Europeano a pagsasao. Dagitoy a langa ket naipammatian a dagiti baro nga panagpabaro a napasamak iti Proto-Hermaniko, ti tinaudan ti Proto-Indo-Europeano nga isu idi ti tinaudan kadagiti amin a Hermaniko a pagsasao.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ethnologue: Dagiti pagsasao iti lubong, Maika-16 nga edision". Naala idi 8 Hunio 2010, ISBN 978-1-55671-216-6
- ^ Müller, Max (1862). Dagiti lektura ti siensia ti pagsasao: a naibagbaga idiay Naarian apatakder ti Royal Gran Britania idi Abril, Mayo ken Hunio, 1861 (3rd nga ed.). Londres: Longman, Green, Longman ken ni Roberts. p. 216.
Ti henelohiko a pannakaidasig kadagiti nakaipatakderan dagiti pagsasao nga Aryano, a nakitkita tayo, iti asideg a panangipada iti gramatiko a panangilasin iti tunggal maysa;....


text:
Ti Magasin a Pagwanawanan ken Agriingkayo!
Mabalin nga i-download dagiti naibatay iti Biblia a magasinmi iti ginasut a lengguahe, agraman dagiti sign language. Ilawlawag Ti Pagwanawanan ti kaipapanan dagiti pasamak ditoy lubong maibatay kadagiti padto ti Biblia. Liwliwaenna dagiti tattao babaen ti naimbag a damag maipapan iti Pagarian ti Dios ken parayrayenna ti pammati ken ni Jesu-Kristo. Ipakita ti Agriingkayo! no kasano a parmeken dagiti problema ken pabilgenna ti panagtalek iti kari ti Namarsua a natalna ken natalged a baro a lubong.
Agpilika iti lengguahe iti language box, sa i-click-mo ti Biroken tapno makitam dagiti magasin ken pormat a magun-odan iti dayta a lengguahe.


text:
Kategoria:Estados Unidos
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 5 a subkategoria, manipud iti 5 a dagup.
E
- Dagiti estado ti Estados Unidos (33 K, 51 P)
H
- Heograpia ti Estados Unidos (5 K)
S
- San Jose, California (1 P)
T
- Tattao nga Amerikano (3 K, 1 P)
E
- Dagiti pungol nga artikulo ti Estados Unidos (1 K, 3 P)
Pampanid iti kategoria "Estados Unidos"
Dagiti sumaganad a 90 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 90 a dagup.
A
C
L
- Lafayette, California
- Lakewood, California
- Lansing, Michigan
- Lincoln, Nebraska
- Listaan dagiti birngas ti estado ti Estados Unidos
- Listaan dagiti estado iti Estados Unidos babaen ti petsa a pinag-estado
- Listaan dagiti estado ken territorio ti Estados Unidos babaen ti densidad ti populasion
- Listaan dagiti estado ken territorio ti Estados Unidos babaen ti kadakkel
- Listaan dagiti estado ken territorio ti Estados Unidos babaen ti populasion
- Listaan dagiti estado ti Estados Unidos babaen ti kangato
- Listaan dagiti estado ti Estados Unidos babaen ti pangyababaan
- Listaan dagiti estado ti Estados Unidos babaen ti sona ti oras
- Listaan dagiti kadakkelan a siudad ti Estados Unidos
- Listaan dagiti kanta ti estado ti Estados Unidos
- Listaan dagiti kapitolio ti Estados Unidos
- Listaan dagiti napili a pagsasao ti estado ken territorio ti Estados Unidos
- Little Rock, Arkansas
- Los Angeles
M
P
S
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Amerika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Artiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Pagpagilian ti G8
- Pagpagilian ti G20
- Dagiti republika
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti dati a kompederasion
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko


text:
Ni Hannibal Hamlin (Agosto 27, 1809 – Hulio 4, 1891) ket isu idi ti Maika-15 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1861-1865), a nagserbi babaen ni Presidente Abraham Lincoln idi panawen ti Sibil a Gubat ti Amerikano. Isu idi ti immuna a Bise Presidente manipud iti Partido Republikano.
Sakbay a nabutosan idi 1860, ni Hamlin ket nagserbi iti Senado ti Estados Unidos, iti Kamara ti Pannakabagi, ken, ti nabiit, a kas ti maika-26 a Gobernador iti Maine.
Dagiti midia a mainaig ken ni Hannibal Hamlin iti Wikimedia Commons


text:
Herbert Hoover
Ni Herbert Clark Hoover (Agosto 10, 1874 – Oktubre 20, 1964) ket isu idi ti Maika-31 a Presidente iti Estados Unidos (1929–1933). Ni Hoover idi ket kasisigud a maysa a propesional ti panagmina nga inhenniero ken mannurat. A kas ti Sekretario ti Komersio ti Estados Unidos idi panawen ti 1920 babaen ni Presidente Warren Harding ken Calvin Coolidge, isu ket nangiparang-ay kadagiti pagkakaduaan a nagbaetan ti gobierno ken negosio babaen ti paset ti "ekonomiko a panagpabaro". Idi panagbubutos ti presidente idi 1928, ni Hoover ket nalaka a nangabak ti Republikano a nominasion, urayno awan ti sigud a pannakasanayna ti nabutosan nga opisina. Ni Hoover ket isu ti kinaudi a sekretario ti gabinete a nabutosan a Presidente ti Estados Unidos, ken ti maysa laeng kadagiti dua a Presidente (kaduana ni William Howard Taft) a nabutosan nga awan ti sigud nga elektoral a pannakasanayna wenno nangato a ranggo ti milisia. Ti Amerika ket nabaknang ken optimistiko iti dayta a panawen ken daytoy ket nangipan ti guedday a panagballigi ti kinasuppiatna a ni Al Smith.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Herbert Hoover iti Wikimedia Commons


text:
Maika-40 a paralelo abagatan
Ti maika-40 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 40 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, ti Taaw Indiano, Australasia, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Iti Hunio 21, ti init ket adda kadagiti 26.17° iti langit ken adda kadagiti 73.83° iti Disiembre 21.
Likmut iti lubong[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 40° a paralelo abagatan ket lumabas iti:


text:
Plantilia:FormattingError
Biddut iti plantilia
Mangiparuar ti maysa a biddut iti maris nalabbasit iti panid ken inayonna ti panid idiay Kategoria:Pampanid nga adda dagiti saan a husto a panagporma a panagusar dagiti plantilia. Ti maysa nga angkla (FormattingError) ket maisengngat iti rugi ti biddut ti mensahe, tapno nalaklakana ti agbiruk kadagiti biddut iti panid babaen ti panagnayon ti #FormattingError iti gibus ti URL (a kas iti Plantilia:val/test#FormattingError). Daytoy ket inus-usar kadagiti narikut a plantilia a mangkita dagiti argumentoda para iti kinapag-isu, isu a ti saan a husto a panag-usar ket mabalinto a makita kalpasan ti panagurnos ti panid.
Panagusar[urnosen ti taudan]
- {{FormattingError|mensahe ti biddut}}
wenno
- {{FormattingError|mensahe ti biddut|nocategory=true}}
No agus-usar ti argumento ti nocategory , ti mensahe ti biddut ket kadawyan met laeng a maiparang, ngem ti panid ket saan a mainayon idiay Kategoria:Pampanid nga adda dagiti saan a husto a panagporma a panagusar dagiti plantilia. Daytoy ket naserbi kadagiti panid ti dokumentasion para kadagiti plantilia nga agus-usar ti FormattingError ken agiparang no ania dagit biddut a mapataudda a saan nga aginayon kadagitoy a dokumentasion ti panid iti dayta a kategoria.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Biddut}}


text:
Hudaismo
Ti Hudaismo (manipud iti Latin Iudaismus, naala manipud iti Griego nga Ioudaïsmos, ken dimtengan a nakaalaan manipud iti Hebreo יהודה, Yehudah, "Huda";[1][2] iti Hebreo: יהדות, Yahadut, dagiti naisangsangayan a pannakailasin ti Hudio nga ethnos)[3] ket isu ti relihion, pilosopia ken ti waya ti biag ti tattao a Hudio.[4] Ti monoteistiko a relihion a nagtaud iti Hebreo a Biblia (tinawtawagan pay ti Tanakh) ken nasuksukimat kadagiti kinaudi a teksto a kas ti Talmud, ti Hudaismo ket naipanpanunotan babaen dagiti relihioso a Hudio nga isu ti panangiyebkas ti ti tulagan a pannkaikabagian iti Dios a naibangon iti Annaka ti Israel.[5] Ti Rabaniko a Hudaismo ket agtengtengngel a ti Dios ket nangiparang kadagit lintegna ken bilbilin kennni Moses idiay Bantay Sinai iti porma iti Naisurat ken Naiyebkas a Tora.[6] Iti naipakasaritaan, daytoy a panangibagbaga ket sinuppiat idi babaen dagiti nadumaduma a grupo a kas ti Saduceos ken Helenestiko a Hudaismo ti las-ud ti Makadua a Templo a paset ti panawen; dagiti Karaite ken Sabateos idi las-ud ti nasapa ket kinaudi a mediebal a paset ti panawen;[7] ken dagiti paset dagiti moderno a reporma a tignay. Dagiti liberal a tignay iti moderno a panawen a kas ti Humanistiko a Hudaismo ket mabalin a di teistiko.[8]
Ti Hudaismo ket agtunton kadagiti naipakasaritaan a panagtultuloy a gumay-at ti ad-adu ngem 3,000 a tawtawen. Kadagiti kangrunaan a relihion ti lubong, ti Hudaismo ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kaduogan a monoteistiko a relihion.[9][10] Dagiti Hebreo / dagiti Israelita ket natawtawagandan kadagiti "Hudio" kadagiti naud-udi a liblibro iti Tanakh a kas ti Libro ni Ester, nga adda dagiti termino ti Hudio a mangsuksukat ti titulo nga "Annak ti Israel".[11] Dagiti teksto ti Hudaismo, dagiti tradision ken dagiti pateg a napigsa a nangimpluensia kadagiti kinaudi nga Abrahamika a relion, a mairaman ti Kristianidad, Islam ken ti Baha'i a Pammati.[12][13] Adu kadagiti aspeto ti Hudaismo ket dagus wenno saan a dagus a nakaimpluensia ti sekular a Lumaud nga etika ken sibil a linteg.[14]
Dagiti Hudio ket maysada a etnorelihioso a grupo[15] ken mairaman dagiti naipasngay a Hudio ken dagiti naipagbaliwen iti Hudaismo. Idi 2010, ti Hudio a populasion ti lubong ket nakarkulo idi iti 13.4 a riwriw, wenno agarup a 0.2% iti dagup ti populasion ti lubong. Agarup a 42% kadagiti amin a Hudio ket agtataeng idiay Israel ken agarup a 42% rket agtataeng idiay Estados Unidos ken Kanada, nga adda dagiti kaaduan a nabatbati ket agtataeng idiay Europa.[16] Ti kadakkelan a kadagiti relihioso a tignay ti Hudio ket Ortodokso a Hudaismo (Haredi a Hudaismo ken Moderno nga Ortodokso a Hudaismo), Konserbatibo a Hudaismo ken Reporma a Hudaismo. Ti kangrunaan a taudan a paggiddiatan a baetan dagitoy a grupo ket ti arngianda iti Hudio a linteg.[17] Ti Ortodokso a Hudaismo ket agtartaripatu a ti Tora ken Hudio a linteg ket nainlangitan iti tinaudan, eternal ken di mabaliwan, ken dagitoy ket nasken a nainget a masursurot. Ti Konserbatino ken Reporma aHudaismo ket ad-adu a liberal, a ti Konserbatibo a Hudaismo ket sapasap a mangiragragpat ti maysa nga ad-adu a "tradisional" a pannakaipatarus kadagiti kammasapulan ti Hudaismo ngem ti Reporma a Hudaismo. Ti kadawyan a puesto ti Reporma ket ti Hudio a linteg ket nasken a mapanirigan a kas maysa nga agsmang kadagiti sapasap nga alagaden ngem ti maysa nga agasmang kadagiti panagiparparit ken dagiti rebbeng a mapalpaliiw ken nasken kadagiti amin a Hudio.[18][19] Iti naipakasaritaan, dagiti naipangpangruna a korte ket nangipatpatungpal kadagiti Hudio a linteg; tatta nga aldaw, adda dagitoy a korte ngem ti panagsanay iti Hudaismo ket kaaduan a boluntario.[20] Ti kinaturay iti telohiko ken dagiti legado a banag ket saan a naibangbangon iti sinoman a tao wenno gunglo, ngem dagiti sagrado a teksto ken dagiti rabino ken dagiti eskolar a nangipatpatarus kadagitoy.[21]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti pamay-ay ken dagiti Kategoria: Hudaismo ken Ebanghelio
- ^ AskOxford: Hudaismo
- ^ Shaye J.D. Cohen 1999 Dagiti Rugian ti Kinahudio: Dagiti pagbeddengan, Nadumaduma a kita, Dagiti madudua, Berkeley: Unibersidad ti California a Pamalditan; p. 7
- ^ Jacobs, Louis (2007). "Hudaismo". Iti Fred Skolnik (ed.). Encyclopaedia Judaica. Vol. 11 (2d nga ed.). Farmington Hills, Mich.: Thomson Gale. p. 511. ISBN 978-0-02-865928-2.
Hudaismo, ti relihion, pilosopia, ken waya ti biag dagiti Hudio.
- ^ "Dagiti Rekurso ti Pannakaammo: Hudaismo". Berkley a Sentro para iti Relihion, Kappia, ken dagiti Pannakibiang iti Lubong. Naala idi 2011-11-22.
- ^ "Ania kadi ti maiyebkas a Tora?". Torah.org. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Hudio nga Unibersidad ti Karaite". Kjuonline.com. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Kagimongan para iti Humanistiko a Hudaismo". Shj.org. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Relihion ken Etika – Hudaismo". BBC. Naala idi 2010-08-22.
- ^ Relihion: Dagiti Tallo a Relihion, Maysa a Dios PBS
- ^ Dagiti pakikabilan ti pirak: ti maysa apangyuan iti Hudaismo p. 59 babaen ni Stephen M. Wylen, Paulist Press, 2000 [1]
- ^ Heribert Busse (1998). Islam, Hudaismo, ken Kristianidad: Teolihoko ken Naipakasaritaan a Pannkaikapetan. Markus Wiener Publishers. pp. 63–112. ISBN 978-1-55876-144-5.
- ^ Irving M. Zeitlin (2007). Ti Naipakasaritaan a Mahoma. Polity. pp. 92–93. ISBN 978-0-7456-3999-4.
- ^ Dagiti Parawad ti Hudio iti Sibilisasion: Maysa aKarkulo (libro)
- ^ Kitaen ti, kas pagarigan, Deborah Dash Moore, Dagiti Politika nga Identidad ti Amerikano a Hudio, Unibersidad ti Michigan a Pagmalditan, 2008, p. 303; Ewa Morawska, Saan a Natalged a Prosperidad: Dagiti Adda ti Bassit nga Ili a Hudio iti Industrial nga Amerika, 1890–1940, Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 1999. p. 217; Peter Y. Medding, Patpateg, dagiti kinaykayat ken identidad: Dagiti Hudio ken politika iti maysa nga agbalbaliw a lubong, Tomo 11 kadagiti Panagad-adal iti kontemporario a Kinahudio, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1995, p. 64; Ezra Mendelsohn, Tattao ti siudad: Dagiti Hudio ken dagiti urbano a karit, Tomo15 kadagiti Panagad-adal iti kontemporario a Kinahudio, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1999, p. 55; Louis Sandy Maisel, Ira N. Forman, Donald Altschiller, Charles Walker Bassett, Dagiti Hudio ti Amerikano a Politika: dagiti salaysay, Rowman & Littlefield, 2004, p. 158; Seymour Martin Lipset, Amerikano aPannakailaslasin: Ti Dua a Tadem nga Espada, W. W. Norton & Company, 1997, p. 169.
- ^ Hudio a Populasion ti Lubong, 2010. Sergio Della Pergola, Hebreo nga Unibersidad ti Herusalem
- ^ "Dagiti Hudio a Denominasion". ReligionFacts. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Reformo a Hudaismo". ReligionFacts. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Ania kadi ti Reporma a Hudaismo?". Reformjudaism.org. Naala idi 2010-08-22.
- ^ Encyclopædia Britannica. "Britannica Online Encyclopedia: Bet Din". Britannica.com. Naala idi 2010-08-22.
- ^ "Hudaismo 101: Dagiti Rabino, Dagiti Padi ken Dadduma pay a Pamay-an ti Relihion". Jewfaq.org. Naala idi 2010-08-22.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Hudaismo iti Wikimedia Commons
- Hudaismo 101, ti adu a masalsaludsod nga insurat babaen ti maysa abibliotekario.


text:
Rehion ti Chūbu
Ti rehion ti Chūbu (中部地方, Chūbu-chihō) ket isu ti tengnga a rehion iti Honshū, ti kangrunaan nga isla ti Hapon. Ti Chūbu ket addaan iti populasion ti agarup a 21,886,324 manipud idi 2008.
Ti rehion ti Chūbu, ket kayatna a sawen ket ti "tengnga a rehion", ket buklenna dagiti siam a prepektura (ken): Aichi, Fukui, Gifu, Ishikawa, Nagano, Niigata, Shizuoka, Toyama, Yamanashi,[1] ken ti Mie.[2]
Mabirukan daytoy ti dagus a nagbaetan ti rehion ti Kantō ken ti rehion ti Kansai kenmairaman ti kangrunaan a siudad iti Nagoya ken ti atiddog nga igid ti aplaya ti Pasipiko ken Baybay ti Hapon , ken ti adu a pagaliwaksayan a banbantay, ken ti Bantay Fuji.
Daytoy a rehion ket isu ti kalawaan a paset iti Honshū ken ti tengnga a paset ket buklen dagiti nangato a kabanbantayan. Ti Alpes ti Hapon ket bingayenna ti pagilian iti Pasipiko a bangir, nga ammo a ti sanguanan ti Hapón, wenno Omote-Nihon (表日本) nainit iti kalamiisan, ken ti bangir ti Baybay ti Hapon, wenno Ura-Nihon (裏日本), ti likud ti Hapon, addaan ti niebe iti panaglalam-ek.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" iti Ensiklopedia ti Hapón, p. 126, p. 126, iti Liblibro ti Google.
- ^ sapot ti pagsaadan ti Prepektura ti Mie: Maipapan ti Mie (pdf)