text:
John Maynard Keynes
John Maynard Keynes, Umuna a Baron Keynes,[1] CB, FBA (/ˈkeɪnz/ KAYNZ; 5 Hunio 1883 – 21 Abril 1946) ket maysa idi a Britanikoh nga ekonomista a dagiti panunotna ket kaaduan a nagbanagan ti teoria ken panagsanay ti moderno a makroekonomika, ken nangpakaammo kadagiti ekonomiko nga annuroten dagiti gobierno. Isu ket nangipatakder ti nalatak a naipasayaat a nasapa nga obra kadagiti gapuanan dagiti siklo ti negosio, ken nawatiwat a naipanpanunotan a lkas maysa kadagiti nangbangon ti moderno nga makroekonomika ken ti kaaduan ti impluensiana nga ekonomista iti maika-20 a siglo.[2][3][4][5] Dagiti kapanunotanna ket dagiti batayan para kadagiti eskuela ti panunot a naamammoan a kas dagiti Keynesiano nga ekonomia, ken dagiti par nadumaduma a nangibatay iti daytoy.
Paammo ken dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jenkins, Nicholas. "John Maynard Keynes Umuna a Baron Keynes (I7810)". W. H. Auden – 'Family Ghosts'. Unibersidad ti Stanford. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-10-26. Naala idi 18 Oktubre 2011.
- ^ Daniel Yergin ken Joseph Stanislaw. "yaon manipud iti libro a Dagiti Agibilbilin a Kinatayag" (PDF). Public Broadcasting Service. Naala idi 13 Nobiembre 2008.
- ^ "Kasano ti mangirugi ti maapapday nga ekonomia iti waya a Keynes". BBC. 22 Oktubre 2008. Naala idi 13 Nobiembre 2008.
- ^ Cohn, Steven Mark (2006). Reintroducing Macroeconomics: A Critical Approach. M.E. Sharpe. p. 111. ISBN 0-7656-1450-2.
- ^ Davis, William L, Bob Figgins, David Hedengren, ken Daniel B. Klein. "Dagiti Propesor ti Ekonomiko' Dagiti KInaynayatan nga Agpanpanunot ti Ekonomiko, Dagiti Warnakan, ken dagiti Blog," Econ Journal Watch 8(2): 126–146, Mayo 2011.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Backhouse, Roger E. ken Bateman, Bradley W.. Kapitalista Rebolusionario: John Maynard Keynes. 2011
- Barnett, Vincent. John Maynard Keynes. Londres: Routledge, 2013. ISBN 978-0415567695.
- Beaudreau, Bernard C.. Dagiti Ekonomiko a Pagbanagan ni Mr. Keynes: Kasano a Linabsan ti Maikadua nga Industriala Rebolusion ti Gran Britania Babaen ti. iUniverse, 2006, ISBN 0-595-41661-6
- Clark, Barry. Politikal nga Ekonomia: Ti Komparatibo nga Arngian. Westport: Greenwood Publishing Group, 1998, ISBN 0-275-96370-5
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni John Maynard Keynes iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni John Maynard Keynes iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni John Maynard Keynes iti Wikisource (iti Ingles)


c: text/html

text:
Baybay Chileno
Ti Baybay Chileno ket ti paset ti Taaw Pasipiko a mabirukan iti laud ti nangruna a daga ti Chile. Ti opisial a panagusar ti Chile para iti Baybay Chileno ket naipalawag idi 30 Mayo 1974 idi inpablaak ti Diario oficial de la Republica de Chile ti Bilin ti Suprema #346, a nangirangarang a "dagiti danum a mangpalikmut wenno mangsagid kadagiti aplaya ti nailian a teritorio ket maammuanto a kas Mar Chileno."[1]
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti replika ti nao ni Ferdinand Magellan iti Museo Nao Victoria iti Punta Arenas Chile, ti imminuna a barko a nanglayag iti daytoy
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Decreto 346: "Denomina Mar Chileno a las aguas del mar que bañan el territorio nacional"". Ministry of Foreign Affairs. 4 June 1974. Naala idi 11 Disiembre 2012.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Isaac Bashevis Singer
Ni Isaac Bashevis Singer (Yidis: יצחק באַשעװיס זינגער; Nobiembre 21, 1902 – Hulio 24, 1991) ket maysa idi a naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat. Ti Polako a porma ti naganna idi ket Izaak Zynger ken inus-usarna ti umuna a nagan ti inana a kas pangiyuna a letra iti, Izaak Baszewis, a kalpasan daytoy ket pinasayaatna iti porma a pannakaammuanna itan.[1] Isu idi ti mangidaulo a pigura iti tignay ti Yidis a literatura ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1978. Isuket nangabak ti dua a Nailian a Gunguna ti Libro ti Estados Unidos, maysa iti Literatura iti Ubbing para iti panangilagipna iti Maysa nga Aldaw iti Rag-o: Sarsarita ti Ubing a Lalaki a Dimmakkel idiay Warsaw ken ti maysa iti Piksion para iti urnongna iti Ti Balangat dagiti Dutdot ken Dadduma pay a Sarsarita.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti dadduma a propesional nga identipikasionna ket agus-usar ti lokalisado a panangiletra ken dagiti daaduma pay a kita dagitoy a nagan ket naaramid idiay, Wollitz, Seth L. (2001). Staley, Thomas F. (ed.). Ti Nailimed nga Isaac Bashevis Singer. Dagiti Serie ti Literario a Modernismo. Unibersidad ti Texas a Pagmalditan. ISBN 0-292-79147-X. Naala idi 2012-07-28.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Isaac Bashevis Singer iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Gadsup
Ti pagsasao a Gadsup ket ti pagsasao a Kainantu nga insasao babaen ti tattao iti isu met laeng a nagan idiay Papua Baro a Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gadsup iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Purok ti Ontenu iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti nawata a maserrekan a Paradisec kadagiti bokabulario ken insasao iti Gadsup
- Ti nawata a maserrekan a Paradisec kadagiti rekording ti audio iti Gadsup


text:
Arkansas
Nagsasabtan: 34°48′N 92°12′W / 34.8°N 92.2°W
Ti Arkansas ket maysa nga estado a mabirukan idiay amianan a rehion iti Estados Unidos. Ti nagan na ket naggapu iti Algonquian a nagan iti Quapaw a dagiti patneng nga Amerikano iti Estados Unidos. Ti Arkansas ket nakaibingbingay iti pagbeddengan kadagiti innem nga estado ti Missouri iti amianan, Tennessee, Mississippi iti daya, Louisiana iti abagatan, Texas iti abagatan a laud, Oklahoma iti laud, ken ti daya a pagbeddengan na ket iti Karayan Mississippi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arkansawyer definition. 18 Mayo 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-01-09. Naala idi 2011-12-23.
- ^ "Mag". NGS data sheet (iti Ingles). U.S. National Geodetic Survey. Naala idi Oktubre 20, 2011.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-10-15. Naala idi Oktubre 21, 2011.
- ^ a b Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.


text:
Hernán Cortés
Ni Hernán Cortés de Monroy y Pizarro, Umuna a Markes ti Ginget ti Oaxaca (Panangibalikas nga Espaniol: [erˈnaŋ korˈtes de monˈroj i piˈθaro]; 1485 – Disiembre 2, 1547) ket maysa idi a Espaniol a Konkistador a nangidaulo ti ekspedision a gapuanan ti panakatnag ti Asteka nga Imerio ken nagiyeg kadagiti dakkel a paset ti kangrunaan a daga ti Mehiko babaen ti turay ti Ari ti Kastila idi nasapa a maika-16 a siglo. Ni Cortés ket paset idi ti kaputotan dagiti Espaniol a nagkolkolonisado a nagrugian ti umuna a paset ti Espaniol a kolonisasion ti Kaamerikaan.
Naipasngay idiay Medellín, Espania, iti maysa a pamilia ti saan unay a nobilidad, ni Cortés ket nangpili a mangged iti Baro a Lubong. Isu ket napan idiay Hispaniola ken kalpasan daytoy idiay Kuba, nga idiay ket nakagun-od ti maysa nga enkomienda ken, para iti nabiit a panawen, nagbalin nga alkalde (mahistrado) ti maikadua nga Espaniol nga ili a nabangon ti dayta nga isla. Idi 1519, isu ket nabutosan idi a kapitan ti maikatlo nga ekspedision idiay kangrunaan a daga, ti ekspedision a kimmadua a nagbayad. Ti pannakiringgorna iti Gobernador ti Kuba, a ni Diego Velázquez de Cuéllar, ket nagbanagan ti pannakapasardeng ti panagbaniagana, ti maysa a bilin a saan nga inkaskaso ni Cortés. Idi simmangpet iti kontinente, ni Cortés ket nagballigi a nangipakat ti estratehia a pannakikaduaan kadagiti patneng a tattao a pannakisinnupiat kadagiti dadduma. Inusarna pay ti maysa a patneng a babai, a ni Doña Marina, a kas maysa nga mangipatpatarus; nga isu kalpasan daytoy ket nangiyanak ti anak a lalaki ni Cortés. Idi nangipatulod ti Gobernador ti Kuba kadagiti emisario a mangkemmeg kenni Cortés, isu ket nangilaban kaniada ken nangabak, a nagus-usar kadagiti surok a tropa a timmulong kaniana. Ni Cortés ket dagus a nagsursurat iti ari a nagsalsaludsod ti pannakabigbig kadagiti panagballigina imbes a mapadusa iti yaalsa. Kalpasan ti pannaparukmana ti Asteka nga Imerio, ni Cortés ket nagunggunaan idi ti titulo ti Marqués del Valle de Oaxaca, bayat a ti nadaydayaw a titulo ti Birey ket naited idi ti ngato ti ranggona a natan-ok a lalaki, a ni Antonio de Mendoza. Idi 1541 ni Cortés ket nagsubli idiay Espania, nga idiay ket nakappia a pimmusay ngem idi nakarurod, kalpasan ti innem a tawen.
Gapu kadagiti kontrobersial nga inar-aramid ni Cortés ken ti kaawan kadagiti mapasingkedan a taudan ti pakaamo a maipanggep kaniana, nagbalinen a narigat ti mangikeddeng ti ania man a depinitibo a maipanggep ti personalidadna ken kapanggepanna.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Bayat nga isu ket masansana tinawtawagan iti Hernán wenno Hernando Cortés (Espaniol: [korˈteθ]), iti panawenna, tinawtawagann ti bagina iti Hernando wenno Fernando Cortés (Espaniol: [korˈtes]). Dagiti nagan a Hernán, Hernando, ken Fernando ket agpapada amin a husto dagitoy. Dagiti naudi a dua ket kadawyan a naus-usar iti las-ud ti amin a kabibiagna, ngem ti dati a naipangyababa a porma ket nagbalinen a kadawyan kadagiti Pagsasao nga Espaniol ken Ingles kadagiti moderno a panawen, ken isu ti nagan a kaaduan a pannakaammo ti tattaao ita nga aldaw.[1]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Cortés ket naipasngay idi 1485 idiay ili ti Medellín, idiay moderno nga aldaw nga Extremadura, Espania. Ti amana, ni Martín Cortés de Monroy, ket naipasngay idi 1449 kenni Rodrigo wenno Ruy Fernández de Monroy ken ti asawana a ni María Cortés, ket maysa idi a kapitan ti inpantria iti naisangayan a kaputotan ngem saan unay a baknang. Ti ina ni Hernán ket ni Catalina Pizarro Altamirano.[2]
Babaen ti inana, ni Hernán ket maikadua idi a kasinsin a naminsan a naikkat ni [Francisco Pizarro]], nga isu ket kanungpalan a nangparukma ti Inca nga Imperio iti moderno nga aldaw ti Peru (saan nga iyallilaw iti sabali a Francisco Pizarro a kimmuyog kenni Cortés a mangparukma dagiti Azteca), babaen dagiti nagannak kaniana a ni Diego Altamirano ken asawana ken ti kasinsinna a ni Leonor Sánchez Pizarro Altamirano, ti umuna a kasinsin ti ama ni Pizarro.[2] Babaen ti amana, ni Hernán ket namindua idi nga adayo a kabagian niwas a Nicolás de Ovando, ti makatlo a Gobernador ti Hispaniola. Ti apongna iti bangir ti amana ket anak a lalaki idi ni Rodrigo de Monroy y Almaraz, Maika-5 nga Apo ti Monroy, ken ti asawan a ni Mencía de Orellana y Carvajal.
Ni Hernán Cortés ket naibagbaga nga isu ket napudaw, managsakit nga ubing babaen ti biograpona, kapelian, ken gayyemna a ni Francisco López de Gómara. Idi agtawen iti 14,ni Cortés ket naipatulod idi nga agbasa iti Latin babaen ti ulitegna iti linteg idiay Salamanca.[3] Kalpasan ti dua a tawen, ni Cortés, ket nabannogen iti panagbasbasa, ken nagawid idiay Medellín, ken adu met a pannakariro dagiti nagannak kaniana, a nagnamnama nga isu ket makaadal para iti makagunguna a legado a pagsapulan. Nupay kasta, dagidi dua atawen idiay Salamanca, ken ti pay atiddog a paset ti panawen iti panagsanay a kas notario, nga immuna idiay Seville ken kalpasanna idiay Hispaniola, ket nangited kaniana iti pannakaammo dagiti kodigo tilinteg a nakatulong kaniana iti paneknek iti linteg a mangparukma iti Mehiko.[4]
Iti daytoy a puntos ti biagna, ni Cortés ket inbagbaga idi babaen ni Gómara nga isu ket saan a makatalna, napangas ken naluko.[4] Daytoy ket mabalin a nasayaat a panangibaga iti agtawen ti 16 nga ubing a lalaki a nagawid ken nakabiruk kaniana nga isu ket natungday babaen ti biag iti bassit nga ili ti probinsia. Babaen ti daytoy a panawen, dagiti damag kadagitipanagduktal Christopher Columbus iti Baro a Lubong ket naipadpadamag idiay Espania.
Dagiti naginbasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kas pagarigan, ti bersion ti pagsasao nga Ingles kadagiti suratna ket tinawtawagan ti "Hernán Cortés: Dagiti Surat manipud idiay Mehiko", kdpy.
- ^ a b Machado, J. T. Montalvão, Dos Pizarros de Espanha aos de Portugal e Brasil, Author's Edition, 1st Edition, Lisbon, 1970.
- ^ Hernán Cortés
- ^ a b Hernan Cortés
Dagiti nangruna a taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cortés, Hernán. Letters – available as Letters from Mexico translated by Anthony Pagden. Yale University Press, 1986. ISBN 0-300-09094-3. Available online in Spanish from an 1866 edition.
- Díaz del Castillo, Bernal. The Conquest of New Spain – available as The Discovery and Conquest of Mexico: 1517–1521 ISBN 0-306-81319-X
- López de Gómara, Francisco. Hispania Victrix; First and Second Parts of the General History of the Indies, with the whole discovery and notable things that have happened since they were acquired until the year 1551, with the conquest of Mexico and New Spain University of California Press, 1966
- Prescott, William H. History of the Conquest of Mexico, with a Preliminary View of Ancient Mexican Civilization, and the Life of the Conqueror, Hernando Cortes
- Last Will and Testament of Hernán Cortés
- Letter From Hernan Cortes to Charles the V
- Hernán Cortés Power of Attorney, 1526 From the Rare Book and Special Collections Division at the Library of Congress
- Praeclara Ferdinandi Cortesii de noua maris oceani Hyspania narratio sacratissimo... 1524. From the Rare Book and Special Collections Division at the Library of Congress
Dagiti sekondario a taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Conquistador: Hernan Cortes, King Montezuma, and the Last Stand of the Aztecs by Buddy Levy 2008 ISBN 978-0-553-80538-3
- Myth and Reality: The Legacy of Spain in America by Jesus J. Chao. Culture/Society Opinion. February 12, 1992. The Institute of Hispanic Culture of Houston
- Crow, John A. The Epic of Latin America. 4th ed. New York: University of California P, 1992.
- Hernando Cortés by Jacobs, W.J., New York, N.Y.:Franklin Watts, Inc. 1974.
- The World's Greatest Explorers: Hernando Cortés. Chicago, by Stein, R.C., Illinois: Chicago Press Inc. 1991.
- León-Portilla, Miguel (1992) [1959]. The Broken Spears: The Aztec Account of the Conquest of Mexico (Expanded and updated edition). Ángel María Garibay K. (Nahuatl-Spanish trans.), Lysander Kemp (Spanish-English trans.), Alberto Beltran (illus.). Beacon Press. ISBN 0-8070-5501-8.
- Maura, Juan Francisco."Cobardía, falsedad y opportunismo español: algunas consideraciones sobre la "verdadera" historia de la conquista de la Nueva España" Lemir (Revista de literatura medieval y del Renacimiento) 7 (2003): 1–29.
- Passuth, László. The Rain God cries over Mexico
- Restall, Matthew. Seven Myths of the Spanish Conquest Oxford University Press (2003) ISBN 0-19-516077-0
- Hernando Cortés by Fisher, M. & Richardson K.
- Hernando Cortés Crossroads Resource Online.
- The Conquest of America by Tzvetan Todorov (1996) ISBN 0-06-132095-1
- Thomas, Hugh (1993). Conquest: Cortés, Montezuma, and the Fall of Old Mexico ISBN 0-671-51104-1
- White, Jon Manchip. (1971) Cortés and the Downfall of the Aztec Empire ISBN 0-7867-0271-0
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Hernán Cortés iti Wikimedia Commons


text:
Distrito ti Katō, Hokkaido
Ti Katō (河東郡, Katō-gun) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Tokachi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 59,819 ken ti densidad ti populasion iti 32.76 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,825.78 km².
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1869 Napundar dagiti probinsia ken dagiti distrito iti Hokkaido. Napundar ti Distrito ti Katō iti Probinsia ti Tokachi.
- Abril 1, 1906 Naitipon ti Purok ti Biman ken ti Purok ti Nishishihoro manipud iti daytoy a distrito ken ti Purok ti Memuro, ?? Purok (美生村) ken Purok ti Haobi manipud iti Distrito ti Kasai tapno mangporma iti Purok ti Memuro (itan ket Ili) iti Distrito ti Kasai
- Abril 1, 1925 Nainkorporado ti parte ti Purok ti Ikeda (itan ket Ili) iti Distrito ti Nakagawa iti Purok ti Shihoro
- Hunio, 1933 Nainkorporado pay ti sabali a parte ti Ili ti Ikeda iti Distrito ti Nakagawa iti Purok ti Shihoro.


text:
Republika ti Artsakh
Ti Republika ti Artsakh (Armenio: Արցախի Հանրապետություն Arts'akhi Hanrapetut'yun),[3][4] wenno simple laeng nga Artsakh, kadawyan nga ammo iti dati a nagan iti Republika ti Nagorno-Karabakh idi baetan ti 1991 ken 2017, ket ti estado nga addaan iti limitado a pannakabigbig idiay Abagatan a Kaukaso. Ti rehion ket kaauduan a matagtagitao babaen dagiti Armenio ken ti kangrunaan a pagsasao ket ti Armenio. Ti Artsakh ket mangtengngel iti kaaduan a teritorio iti dati a Nawaya nga Oblast ti Nagorno-Karabakh ken dagiti dadduma a nakapalikmut a lugar, ken mangited daytoy iti pagbeddengan iti Armenia iti laud, ken ti ti Iran iti abagatan. Ti kapitoliona ket ti Stepanakert.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Zürcher, Christoph (2007). The Post-Soviet Wars: Rebellion, Ethnic Conflict, and Nationhood in the Caucasus ([Online-Ausg.]. nga ed.). New York: New York University Press. p. 168. ISBN 978-0-8147-9709-9.
- ^ "ԼՂՀ 2015Թ. ՄԱՐԴԱՀԱՄԱՐԻ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՕՊԵՐԱՏԻՎ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ". STAF NKRE. 30 Marso 2016. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Abril 2016. Naala idi 30 Marso 2016.
- ^ "Artsakh Votes for New Constitution, Officially Renames the Republic". Armenian Weekly. 21 Pebrero 2017. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Oktubre 2017.
- ^ "Constitution". Nagorno Karabakh Republic Ministry of Foreign Affairs. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Oktubre 2016. Naala idi 23 Hulio 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Pakaammo ti panagbiahe idiay Republika ti Artsakh manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig iti Republika ti Artsakh iti Wikimedia Commons


text:
Sagbayan
Ti Sagbayan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sagbayan ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Calangahan
- Canmano
- Canmaya Centro
- Canmaya Diot
- Dagnawan
- Kabasacan
- Kagawasan
- Katipunan
- Langtad
- Libertad Norte
- Libertad Sur
- Mantalongon
- Poblacion
- Sagbayan Sur
- San Agustin
- San Antonio
- San Isidro
- San Ramon
- San Roque
- San Vicente Norte
- San Vicente Sur
- Santa Catalina
- Santa Cruz
- Ubojan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Sagbayan | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VII (Tengnga a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Mel-Khaonh
Ti Mel ken Khaonh ket mangbukel iti pagsasao a Bahnariko iti amianan akindaya a Cambodia.
Ti Kraol, Thmon, Khaonh, ken Mel ket addaanda iti amin nga agarup a 70% a leksikal a pannakaipada iti Stieng, ti pagsasao nga Akin-abagatan a Bahnariko (Barr & Pawley 2013:32).
Naisasao ti Mel kadagiti sumaganad a purok ti Probinsia ti Kratié, Cambodia (Barr & Pawley 2013).
- Srae Tahaen, komuna ti Sambok, Distrito ti Kratié
- Ou Krieng, komuna ti Ou Krieng, Distrito ti Sambour
Naisasao ti Khaonh kadagiti sumaganad a purok ti Probinsia ti Kratié, Cambodia (Barr & Pawley 2013).
- Chhok, komuna ti Thmei, Distrito ti Kratié
- Khnach, komuna ti Thmei, Distrito ti Kratié
- Kosang, komuna ti Changkrang, Distrito ti Kratié
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mel-Khaonh iti Ethnologue (Maika-21 nga ed., 2018)
- Barr, Julie and Eric Pawley. 2013. Bahnaric Language Cluster survey of Mondul Kiri and Kratie Provinces, Cambodia. SIL International.


text:
Nagun-od ni Mary Joyce Bernal ti Manabo National High School iti umuna a pwesto ti Fruit Processing Contest idi naangay ti 2017 Division Technolympics sadiay Bangued West Central School. Naala met ti Northern Abra National High School ti maikadwa a pwesto a sinaruno ti Gaddani National High School.READ MORE
Cookery Contest
Manabo National High School represented by Ejhay Babac and John Lloyd Tagura won the Cookery Contest in the 2017 Division Technolympics while Dalit National High School won 2nd place followed by Pilar Rural High School.READ MORE
Landscaping Contest
Nagun-od ti Cristina B. Gonzales Memorial High School, Bucay ti umuna a pwesto ti Landscaping Contest idi napalabas a 2017 Division Technolympics a naangay sadiay Bangued West Central School. Maikadwa ti Manabo National High School a sarunuen ti Pilar Rural High School.READ MORE
2017 Division Technolympics
Insayangkat ti DepEd Abra ti 2017 Division Technolympics mangrugi ita nga aldaw sadiay Bangued West Central School. Daytoy iti pinartisiparan dagiti agad adal ti elementarya ken high school manipud iti nadumaduma a pagadalan ditoy probinsya.READ MORE


text:
Ti Lāna‘i Community Health Center (LCHC) ket nanglukat idi Setyembre, taw-en 2008 nga mangipapaay ti serbisyo na iti siyensiya ti kinasalun-at. Sipud ti lukat na, nangrugi metten dagiti “health providers” nga agtrabahon ken naaramid metten ti oras a panangited iti serbisyo. Iti naimeng nga kasla la balay ti simpa na, ti LCHC ket maysa kadagiti pagpilian nga mangtaripato iti salun-at para iti amin nga lumugar ditoy Lanai. Kas mainayon, daytoy nga health center ket mangipapaay pay iti modelo a pannakaasikaso iti salun-at. Pinili ti LCHC ti nang-hire iti makunkuna a “family nurse practitioners (FNP’s) nga agtrabaho, saan nga dodoktores – isu nga daytoy iti pagdumaan, iti pannakaited iti makunkuna a “model of care choice” a pangipaay iti naindumaan a serbisyo ditoy komyunidad tayo.
Dagiti Family Nurse Practitioners ket adda kabukbukodan da a paglaingan – kayat na a saw-en nga expertoda ken addaanda iti “credentials” tapno makatarabaho da uray awan doktor nga mangiwanwan kadakuada. Dagiti Family Nurse Practitioners ti LCHC ket mabalin da pay iti agireseta iti agas para kadagiti pasyente – a kasla met laeng kadagiti dodoktores. Amin dagiti FNP’S ket rehistrado da nga providers iti isu amin nga kita ti health insurance (i.e., Medicare, Medicaid, Aloha Care, Quest, HMSA, ken dadduma pay), ken kasta met iti pannakitarabaho da babaen iti panangawatda kadagiti pribilihiyo nga it-ited ti Lanai Community Hospital.
Ngem adda pagdumaan ti FNP’s ken MD’s – ti makuna a “model care,” dagiti dokdoktor ket usarenda ti makuna a ‘medical model’ ket dagiti met FNP’s usarenda met iti makuna a ‘nursing model’. Ti ‘medical model’ ket sakupenna amin nga wagas a panangamiris iti salun-at maipanggep iti lubong ti siyensiya. Ngamin ket agduduma ti kinatao ken dimmakelan nga wagas iti panagbiag. Agduduma dagiti sistema a kayat iti bagi nga pannakaasikaso ken pannakasolbar ti problema a mainaig kadagiti pasyente. Sakupenna amin ti pannakaamiris ti kinatao, ken historya dagiti kaputotan sakbay nga madeterminaran no ania ti maiparbeng nga care plan. Iti met makuna a “nursing model,” maipalawag met iti panangamiris ti kinaimportante ti relasyon nga maibulig iti panagbiagtayo. Kas caregivers, ad-adu ti usarenda nga oras a pannaki-um-uman kadagiti histories da a pakainayonan metten ti panangadal da kadagiti pasyente kas maibasar iti bukodda nga kabibiag wenno lifestyle. Iti pannakisarrsarita nga buyogan ti panangiparikna ti pammateg ken panangilala ket isu ti centro ti imatang ti “nursing model.” Daytoy ti wagas nga aramidenda tapno maasistiran dagiti pasyente kadagiti problema wenno rikriknaen da maipanggep iti salun-at da.
Napaneknekan nga dagiti FNP’s ket 90% ti kinatalged ti it-itedda nga serbisyo kadagupan kadagiti ub-ubbing nga pasyente, 80% met kadagiti natataengan nga pasyente. Awan ti pagdumaan na ti serbisyoda kadagiti MD’s, nasaysaya-at pay ketdi. Napaneknekan pay nga bassit laeng wenno awan pay ti pagdumaan ti “health status” dagiti pasyente nga at-atendaran dagiti FNP’s. Mainayon pay nga no adu dagiti lab tests nga ipaaramid dagiti FNP’s, nalaklaka nga amang ti gastos ken pumadpada pay ti kaadu ti “patient’s visit.” Ken kasta met nga basbassit dagiti mai-hospital nga pasyente nga at-atendaran dagiti FNP’s. Nangatngato pay ti grado da maipanggep kadagiti resolusyon a panangtakuat kadagiti problema maipanggep ti salun-at, pannakaparagsak kadagiti pasyente, panangipagna kadagiti rebbengen iti kada pasyente, pannakapnek ti pasyente, panangipagna ken panagtulnog kadagiti pagrebbengan a kas pasyente.
Please call for additional information and an appointment 565-6919 x121
Itattan ammoyon – Dagiti LCHC Family Nurse Practitioner providers ket mangidatdatonda iti pagpilian ditoy komyunidad tayo! Ti kaawan ti doktor nga agtrabaho iti LCHC ket saan nga makaigapu ti kaawan ti panangdan no di ket mangited pigsa – ken pagpilian para kenka! No kayatyo ti makiinnuman wenno agpa-appointment, umawag kayo laeng iti numero nga 565-6919 ket sisasagana kami nga agserbi para kadakayo.


text:
Plantilia:Ambox
Daytoy ket isu ti {{Ambox}} wenno meta plantilia ti kahon ti mensahe ti artikulo.
Daytoy ket maus-usar ti panagaramid kadagiti plantilia ti kahon ti mensahe ti artikulo. Daytoy ket makaited dagiti nadumaduma a maris, agus-usar kadagiti kasisigud a ladawan no awan ti maited a parametro ti ladawan, ken adda pay dagiti dadduma a langa.
Dagiti kadawyan a parametro[urnosen ti taudan]
Ti kahon dita baba ket mangipakita dagiti kaaduan a kadawyan a parametro a mabalin nga awaten ti {{ambox}}.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
Adda dagiti nadumaduma a meta-plantilia iti pamilia ti mbox :
- {{ambox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti artikulo.
- {{cmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti kategoria.
- {{imbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti papeles (ladawan).
- {{mbox}} – Adda iti panagduktal ti nagan ti espasio, para kadagiti kahon ti mensahe nga inus-usar kadagiti nadumaduma a kita ti panid ken isunga makasapul nga agbaliw ti estilo depende iti panid a nakausaranna.
- {{ombox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti dadduma a pampanid.
- {{tmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti tungtungan a panid.
Asideg a mainaig kadagiti meta-plantilia:
- {{asbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti pungol nga artikulo.
- {{dmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti panangilawlawag ken naiyasentar a pagsurotan.
- {{fmbox}} – Para kadagiti kahon ti mensahe ti paulo ken baba.
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Kuarta (sapasap a pangawatan)
Ti kuarta (manipud ti Tengnga nga Inggles curraunt, a kaibuksilanna ket iti maususar) iti kaisangsangayan a panag-usar ti balikas ket mangitudtudo ti kuarta a maus-usar, a kas ti maysa a banag a panakisinnukat, a naipangpangruna ti maus-usar a papel a kuarta. Daytoy a panag-usar ket kapadpada dagiti nota ti banko, wenno sagpaminsan kadagiti nota ti banko ken dagiti sensilio, a kaibuksilann ket dagiti maipapan ti bagi a tandaan nga inus-usar para iti kuarta babaen ti gobierno.[1][2]
Ti pay kaaduan akadawyan apanag-usar ti balikas a kuarta ket dagiti amin nga inus-usar kadagiti aniaman a pasamak, a kas maysa a banag ti panangisinnukat. Iti daytoy a panag-usar, ti "kuarta" ket kapadpada ti is a konsepto ti kuarta.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kitaen ti panangilawlawag 1
- ^ Bernstein, Peter (2008) [1965]. "Kapitulo 4–5". Ti Pangyuna ti Pirak, Panangibanko ken Balitok (Maika-3 nga nga ed.). Hoboken, NJ: Wiley. ISBN 978-0-470-28758-3. OCLC 233484849.
- ^ Panagilawlawag a kas banag ti panakisinnukat


text:
Plantilia:Para iti pamwidan
Daytoy a plantilia ket agpataud iti pagkitaan a reperensia a mangiturong kadagiti agbasbasa iti maitunos nga artikulo a pamwidan.
PanagusarUrnosen
Nalaka a panagusar:
Daytoy ket agpartuat ti maysa a nalennekan ken naitaliko a pagkitaan ti reperensia kas ti sumaganad:
Para iti tarabay ti topiko iti daytoy a suheto, kitaen ti Pamwidan ti Is-isla ti Cayman.
Ti plantilia ket mabalin nga automatiko a mangduktal ti husto a titulo ti artikulo a pamwidan, no daytoy ket nanagananen iti maysa kadagiti ad-adu a kadawyan a tabas para kadagiti kasta nga artikulo (kitaen ti silpo no mabalin). No ti plantilia ket sanna nga automatiko a duktalan ti husto a nagan, manual nga inayon daytoy kasla dita baba:
{{Para iti pamwidan|Titulo ti artikulo ti pamwidan}}
Saan nga isilpo ati parametro; automatiko nga aramiden ti plantilia daytoy.
PanangikabilUrnosen
Sagpaminsan a maus-usar a hatnote iti ngato ti artikulo wenno seksion, ti plantilia ket mabalin (kas ti {{Adu pay a pakaammo}}, {{Salaysay}}, kdpy.) pay a mausar iti baba ti seksion ti naratibo, wenno iti baba ti listaan iti sabali a pormat.
Kitaen payUrnosen
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Damascus
Ti Damascus Arabiko: دمشق / ALA-LC: Dimashq, Metropolitano nga Arabiko: Dimisheʼ ; kadawyan a naamammoan idiay Siria a kas ti ash-Sham (Arabiko: الشام / ash-Shām) ken, nabirngasan a kas ti Siudad ti Hasmin (Arabiko: مدينة الياسمين / Madīnat al-Yāsmīn), ket isu ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti Syria. Daytoy ket kapitolio pay a siudad ti kadagiti 14 a gobernorato. Ken ti pay maipatinayon a maysa kadagiti kadaanan a nagtultuloy a matagtagitao a siudad iti lubong, ti Damascus ket maysa a nangruna a kultural ken relihioso a sentro ti Lebante. Ti siudad ket adda ti nakarkulo a populasion iti 1,711,000 (karkulo ti 2009).[1]
Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti Siria, ti Damascus ket isu ti sentro ti dakkel a metropolitano a lugar ti 2.6 a riwriw a tattao (2004).[3] Daytoy heograpiko a naipenpen kadagiti akindaya nga arisadsad ti turod ti Kontra-Lebanon a kabanbantayan nga 80 kilometro (50 mi) iti uneg manipud iti akindaya nga aplaya ti Mediteraneo iti maysa banak a 680 metro (2,230 ft) a kangato ti lessaad ti baybay, ti Damascus ket makasansanay kadagiti namaga bassit a klima gapu ti anniniwan ti tudo a pagtonoyan. Ti Karayan Barada ket agayus idiay uneg ti Damascus.
Daytoy ket immuna a natagitao idi maika-2 a milenio SK, daytoy ket napili a kas ti kapitolio ti Umayyad a Kalipato manipud idi 661 aginggana idi 750. Kalpasan ti panagballigi ti Abasid a Dinastia, ti tugaw ti Islamiko a bileg ket naiyalis idiay Baghdad. Ti Damascus ket nakakita kadagiti politika a pannakaapday iti kadagupan ti Abasid a panawen, ngem daytoy ket nakaala met laeng ti pannakaisangsangayan a pannakaipangruna kadagiti Ayyubid ken Mamluk a paset ti panawen. Idi las-ud ti Otomano a panagturay, ti siudad ket napno a nadaddadael bayat a nagtartaripatu ti kultural a kadayaw. Tatta nga aldaw, daytoy ket tugaw ti sentro a gobierno ken dagiti amin a ministro ti gobierno. Ti Damascus ket napili idi a kas ti 2008 nga Arabo a Kapitolio ti Kultura.[4]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Damascus ket immuna a nagparang iti heograpiko a listaan ni Thutmose III a kas T-m-ś-q idi maika-15 a siglo SK.[5] Ti etimolohia ti taga-ugma a nagan ti "T-m-ś-q" ket di nakedngan, ngem daytoy ket naipagpgarupan a sakbay -Semitiko. Daytoy ket naikedkeddeng a Dimašqa iti Akadio, T-ms-ḳw iti Ehipsio, Dammaśq (דמשק) iti Daan nga ARameo ken Dammeśeq (דמשק) iti Bibliko a Hebreo. Ti Akkadian a panangiletra ket mabirukan iti Amarna a sursurat, manipud iti maika-14 a siglo BC. Kalpasanna dagiti Arameo pannakailetra iti nagan ket kankanayon a nangiramraman ti sumagpaw a resh (letra r), a mabalin a naimpluensiaan babaen ti ramut tit dr, a kayatna a sawen ket "pagnaedan". Isunga, ti Qumraniko a Darmeśeq (דרמשק), ken Darmsûq (ܕܪܡܣܘܩ) iti Siriako.[6][7] Ti INggles ken Latin a nagan ti siudad ket "Damascus" a naala manipud iti Griego: Aauaσkός, a nagtaud iti Arameo: דרמשק; "ti nasayaat a nasibugan a lugar".[8][9] Iti Arabiko, ti siudad ket tinawtawagan iti Dimashqu sh-Shām (دمشق الشام), urayno daytoy ket naipababa iti Dimashq wenno ash-Shām babaen dagiti umili ti Damascus, iti Siria ken dagiti dadduma pay nga Arabo nga agkakaarruba. Ti Ash-Shām ket maysa nga Arabiko a termino para iti "Lebante" ken para iti "Siria"; ti naudi a naibagbaga, ken naisangsangayan ti naipakasaritaan a Kalatakan a Siria, ket tinawtawagan ti Bilādu sh-Shām (بلاد الشام / "daga ti Lebante").
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Burns, Ross (2005). Damascus: Ti Pakasaritaan. Routledge. ISBN 978-0-415-41317-6.
- Jill, Dukesa iti Hamilton (2002). Umuna idiay Damascus: Ti sarita ti Australiano Lawag a Kabalio ken Lorenzo iti Arabia. ISBN 0-7318-1071-6.
- Aharoni, Yohanan; Avi-Yonah, Michael (1977). Ti MacMillan nga Atlas ti Biblia. Carta Ltd. ISBN 0-7318-1071-6.
- Cammelli, Stefano (2006). "Il Minareto di Gesù". Il Mulino.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ICOMOS Ti Tawidan a Madangran 2001/2002: Damascus, Ti Nangruna a Dunaya a Mediteraneo a Sito a Madangran
- Siria, Naipakasaritaan a Damascus: Ti Pannakadadael iti Duog a Siudad
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Sentro nga Opisina dagiti Estadistika idiay Siria: Kapitulo 2: Populasion ken Demograpiko a Panangibagbaga Naiyarkibo 2011-02-13 iti Wayback Machine Tabla 3: Karkulo dagiti Populasion ti pudno nga agtataeng idiay Siria idi 31 Disiembre 2011 bababen ti Mohafazat ken innem (iti rinibu)
- ^ Albaath.news inbaga babaen ti gobierno ti gonernador ti Damascus, Siria Naiyarkibo 2011-05-16 iti Wayback Machine (iti Arabiko), bril 2010
- ^ Sentro nga Opisina dagiti Estadistika ti Siria Senso ti Syria 2004 Naiyarkibo 2013-03-10 iti Wayback Machine
- ^ "دمشق عاصمة الثقافة العربية 2008". Damascus.org.sy. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-08-05. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ Listaan I, 13 iti J. Simons, Manual para iti Panagadal iti Ehipsio dagiti Topograpiko a Listaan a mainaig iti Lumaud nga Asia, Leiden 1937. Kitaen pay ti Y. AHARONI, Ti Daga ti Biblia: Ti Naipakasaritaan a Heograpia, Londres 1967, p147, Blng. 13.
- ^ "(kadagiti Panagrepaso ti Libro) ''Taga-ugma a Damascus: Ti Naipakasaritaan a Panagadal ti Siria Siudad-Estado manipud kadagiti Kasapaan a Panawen Aginggana ti Pannkatnagna kadagiti Asirio idi 732 BC.'', Wayne T. Pitard. Mannurat a nagrepaso: Paul E. Dion, ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 270, Taga-ugma a Siria. (Mayo, 1988), p. 98". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "''Ti Stele a Naipammadayaw kenni Melcarth babaen ni Ben-Hadad iti Damascus'', Frank Moore Cross. ''Warknakan dagiti Amerikano nga Eskuela iti Oriental a Panagsukisok'', Blng. 205. (Peb., 1972), p. 40". Links.jstor.org. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Online Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 20 Hunio 2010.
- ^ "Damascus – Wiktionario". En.wiktionary.org. 9 Mayo 2010. Naala idi 20 Hunio 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Damascus iti Wikimedia Commons


text:
Lehislatibo a distrito iti Camiguin
Ti Lehislatibo a Distrito iti Camiguin ket isu ti pannakabagi ti Probinsia ti Camiguin iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Camiguin ket paset idi ti pannakabagi ti Misamis Oriental aginggana idi naikkan ti bukodna a pannakabagi idi 1969. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion X, daytoy nakaala ti bukodna a pannakabagi idi 1984.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Catarman, Guinsiliban, Mahinog, Mambajao, Sagay
- Populasion (2010): 83,807
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Niccolò Machiavelli
Ni Niccolò di Bernardo dei Machiavelli (Italiano: [nikoˈlɔ makjaˈvɛli]; 3 Mayo 1469 – 21 Hunio 1527) ket maysa idi nga Italiano a historiador, politiko, diplomatiko, pilosopo, humanista ken mannurat a naikuartel idiay Florencia idi laud ti Renasimiento. Isu idi kadagiti adu a tawtawen ket maysa nga opisial iti Florentino a Republika, nga adda dagiti responsibilidad iti diplomatiko ken milisia a panakibiangw. Isu idi ti nangbangon ti moderno a politikal a siensia, ken ti adu pay a naipangpangruna ti politikal nga etika. Isu ket nagsursurat pay kadagiti komedia, kankanta ti karnibal, ken daniw.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Niccolò Machiavelli iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Niccolò Machiavelli iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Niccolò Machiavelli iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Daniel Day-Lewis
Ni Daniel Michael Blake Day-Lewis (nayanak idi 29 Abril 1957) ket Ingles nga aktor.[2] Isu ket agtenggel kadagiti pannakaumili ti Briton ken Irlandes. Naiyanak ken dimmakkel idiay Londres, nalaing isuna iti entablado iti National Youth Theatre, sakbay a naawat iti Bristol Old Vic Theatre School, nga idiay ket nagbasa kadagiti tallo a tawen. Uray iti tradisional a panagsanayna a kas aktor iti Bristol Old Vic, isuket naikeddeng a metodiko nga aktor, ken ammo para iti agtultuloy a panangiruknoyna iti ken panagsukisok kadagiti papelna.[3] Isu ket masansan nga agtultuloy nga adda iti karakter para iti paut dagiti iskediul ti panag-shooting para kadagiti pelikulana, urayno iti punto a mangdadael ti salun-atna. Isu ket maysa kadagiti managpili nga aktor iti industria ti pelikula, ken nagbida laeng kadagiti lima a pelikula manipud idi 1998, ken mabalin nga ad-adu ngem lima a tawen dagiti baetan dagiti papelna.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Daniel Day-Lewis Spoofs Clint Eastwood's Obama Chair Routine at Britannia Awards". Hollywood Reporter. Naala idi 19 Abril 2013. "I know as an Englishman it's absolutely none of my business."
- ^ Parker, Emily. "Sojourner in Other Men's Souls". The Wall Street Journal. 23 JEnero 2008.
- ^ Herschberg, Lynn. "The New Frontier's Man". The New York Times Magazine, 11 Nobiembre 2007
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Daniel Day-Lewis iti Wikimedia Commons
- Daniel Day-Lewis iti Curlie (iti Ingles)
- Daniel Day-Lewis iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Sasao a Mabuso
Ti sasao a Mabuso ket tibassit a pamilia dagiti asideg nga agkakabagian a pagsasao idiay Baro a Guinea. Naisilpoda iti sasao nga Aplaya a Rai idi 1951 babaen ni Arthur Capell iti pamiliana iti Madang, nga innayon ni Wurm (1975) iti pilona iti Trans–Baro a Guinea (TNG). Inbati ni Malcolm Ross ti panangidasigna idi 2005 ti TNG a saan a nangbalbaliw ti internal a panangidasig ti Mabuso, malaksid iti panangikabil ti pagsasao a Kare iti bukodna a sanga. Kinonstruktona manen dagiti pangsandi ti proto-Mabuso ken nagibagbaga "ti integridad ti grupo ti Mabuso ket nasayaat a nalawag", ken nagisingasing a daytoy ket kaudian a panagdur-as. Nupay kasta, pinanawan ti Ethnologue 16 ti pamilia, ken ndagus a nangikabil kadagiti uppat a sangana iti Croisilles.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0-85883-562-2. OCLC 67292782.


text:
Igbaras
Ti Igbaras ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Igbaras ket politikal a nabingbingay iti 46 a barbaranggay.[2]
- Alameda
- Amorogtong
- Anilawan
- Bagacay
- Bagacayan
- Bagay
- Balibagan
- Barasan
- Binanua-an
- Boclod
- Buenavista
- Buga
- Bugnay
- Calampitao
- Cale
- Corucuan
- Catiringan
- Igcabugao
- Igpigus
- Igtalongon
- Indaluyon
- Jovellar
- Kinagdan
- Lab-on
- Lacay Dol-Dol
- Lumangan
- Lutungan
- Mantangon
- Mulangan
- Pasong
- Passi
- Pinaopawan
- Riro-an
- San Ambrosio
- Santa Barbara
- Signe
- Tabiac
- Talayatay
- Taytay
- Tigbanaba
- Baranggay 1 Poblacion
- Baranggay 2 Poblacion
- Baranggay 3 Poblacion
- Baranggay 4 Poblacion
- Baranggay 5 Poblacion
- Baranggay 6 Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Igbaras | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Veracruz
Ti Veracruz (Panangibalikas nga Espaniol: [beɾaˈkɾus] (dengngen)), pormal a Veracruz de Ignacio de la Llave (Panangibalikas nga Espaniol: [beɾaˈkɾus ðe iɣˈnasjo ðe la ˈʝaBe]), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Veracruz de Ignacio de la Llave (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Veracruz de Ignacio de la Llave), ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti Pederal a Distrito, ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 212 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Xalapa-Enríquez.
Ti Veracruz ket beddengan babaen dagiti estado ti Tamaulipas iti amianan, ti San Luis Potosí ken Hidalgo iti laud, ti Puebla iti abagatan a laud, ti Oaxaca ken Chiapas iti abagatan, ken ti Tabasco iti abagatan a daya. Iti daya, ti Veracruz ket adaan iti adu a pannakibingay iti aplaya ti Golpo ti Mehiko.
Ammo ti estado para kadagiti populasionna iti aglalaok nga etniko ken indihenio. Ti luto ti Veracruz ket mangipaltiing kadagiti adu nga impluensia iti kultura a limmabas iti estado gapu ti kinapangruna ti puerto ti Veracruz.
Iti pay maipatinayon iti kapitolio a siudad, dagiti kadakkelan a siudad ti estado ket mairaman ti Veracruz, Coatzacoalcos, Córdoba, Minatitlán, Poza Rica, Boca Del Río ken Orizaba.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Veracruz iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Veracruz manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Heograpiko a datos a mainaig iti Veracruz iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Veracruz


text:
1936
Ti 1936 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 11 – Katie Webster, Amerikana a pianista (pimmusay 1999)
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 28 – Mario Vargas Llosa, taga-Peru a mannurat, politiko, agiwarwarnak, manalaysay ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 9 – Glenda Jackson, Briton nga aktres ken politiko
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 12 – Juan S.P. Hidalgo, Jr., Filipino a mannurat
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 29 – John McCain, Senador ti Estados Unidos (R-AZ); Republikano a kandidato ti Presidente idi 2008 (pimmusay 2018)
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 2 – Feliciano Belmonte Jr., Filipino a politiko
- Oktubre 28 – Ted Hawkins, Aprikano-Amerikano a musikero (pimmusay 1995)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 17 – Papa Francisco, maika-266 ken agdama a Papa ti Simbaan a Katoliko
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 18 – Rudyard Kipling, Briton a mannurat, nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1865)
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 8 – Charles Curtis, maika-31 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1860)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 15 – Grazia Deledda, Italiana a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1871)
Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Disiembre 10 – Luigi Pirandello, Italiano a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1867)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1936 iti Wikimedia Commons


text:
Papa Valentin
Ni Papa Valentin (iti Latin: Valentinus) ket nabutosan a kas ti papa para iti nabiit laeng a panawen idi 827.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- Mann, Horace K., Dagiti Biag dagiti Papa iti Nasapa Tengnga a Panpanawen, Tomo II: Dagiti Papa idi Las-ud ti Carolingia nga Imperio, 795–858 (1906)
- DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., Ti Kompleto a Pakasaritaan dagiti Papa iti Roma, manipud kenni san Pedro, ti Umuna nga Obispo aginggan akenni Pio ti Maikasiam (1857)
- "Papa Valentin" iti 1913 a Katoliko nga Ensiklopedia.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Valentin iti Wikimedia Commons


text:
Lingsat Sumba
Ti Lingsat Sumba (Indones: Selat Sumba) ket ti maysa a lingsat iti Indonesia.
Daytoy ket mangisina iti isla ti Sumba manipud kadagiti nangruna nga isla ti Flores ken Sumbawa, ken dagiti pay bassit nga isla a mairaman ti Komodo ken Rinca. Daytoy ket isilpona ti Taaw Indiano iti Baybay Savu.
Sakbay ti wayaway ti Indonesia daytoyket ammo idi a kas Lingsat Sandalwood. Daytoy ket ammo pay a kas ti Baybay Savu.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Goodall, George (Editor)(1943) Philips' International Atlas London, George Philip and Son map 'East Indies' pp.91-92


text:
Kalimantan
Ti Kalimantan ket ti paset ti Indonesia iti isla ti Borneo.[1] Daytoy ket buklen iti 73% iti kalawa ti isla. Dagiti saan a parte ti Indonesia a Borneo ket ti Brunei ken Daya a Malaysia.
Iti Indones, ti termino a "Kalimantan" ket mangibaga ti sibubukel nga isla ti Borneo.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Kalimantan". Britannica. Naala idi 2008-02-26.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Kalimantan manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Distrito ti Abuta, Hokkaido
Ti Abuta (虻田郡, Abuta-gun) ket ti maysa a distrito a mabirukan kadagiti Subprepektura ti Iburi ken Shiribeshi iti Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 31,526 ken ti maysa a densidad ti populasion iti 28.30 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,113.84 km².
Dagiti ili ken dagiti purok[urnosen | urnosen ti taudan]
Subprepektura ti Iburi[urnosen | urnosen ti taudan]
Subprepektura ti Shiribeshi[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1869: Kalpasan ti pannakapartuat dagiti 11 a probinsia sinimpa ti silpo ken dagiti 86 a Distrito iti Hokkaido, ti Distrito ti Abuta ket naikeddeng iti Probinsia ti Iburi.
- 1897: Naikabil babaen ti Subprepektura ti Muroran (nanaganan manen iti Iburi idi 1922).
- 1899: Naiyakar ti Kutchan iti Subprepektura ti Iwanai (nagbalin a parte ti Shiribeshi idi 1910).
- 1910: Ti Subprepektura ti Shiribeshi ket naporma babaen ti panagtitipon dagiti Subprepektura ti Iwanai, Suttsu ken Otaru. Nainkorporado ti parte ti Distrito ti Abuta.
- Marso 27, 2006: dagiti ili ti Abuta ken Tōya, isuda a dua ket tagikua ti Subprepektura ti Iburi, ket naikaykaysa tapno mangorma iti baro nga ili ti Tōyako.


text:
Karayan Chico (Filipinas)
Ti Karayan Chico (Espaniol: Rio Chico de Cagayan) ket ti sistem ati karayan ti Filipinas iti isla ti Luzon, ken mangsakop kadagiti rehion ti Kordiliera ken Tanap ti Cagayan.
Ti kadakkelan a karayan iti rehion ti Kordiliera, daytoy ket sakupenna dagiti probinsia ti Mountain Province, Kalinga ken Cagayan. Daytoy ket maysa kadagiti kangrunaan a tributario ti Karayan Cagayan.[1]
Daytoy ket naibagbaga a kas ti "karayan ti biag" para kadagiti tattao a Kalinga nga agtataeng kadagiti bangkagna, ken adu nga ammo dagiti agtrabtrabao it panagdur-as gapu ti Proyekto ti Penned ti Karayan Chico, ti maysa a proyekto ti panagpataud ti bileg ti elektrisidad a sinugsungat kadagiti tallo a dekada babaen dagiti agtateng sakbay a kanungpalan a naipatingga kadagiti tawen ti 1980 – ti dulon a panagadal iti kaso a maipanggep kadagiti banag ti tinaudan a dominio iti Filipinas.[2][3]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Agatiddog ti Chico iti 174.67 a kilometer[4] ken tributario daytoy ti Karayan Cagayan.
Taudan ken kurso[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kangatuan a taudan ti danum ket mangrugi kadagiti bakras ti Bantay Data iti Banbantay Kordiliera idiay Bauko, Mountain Province. Kalpasanna daytoy ket agayus nga agpaamianan a daya babaen ti Bontoc, Sabangan, Sadanga, Tinglayan, Lubuagan, Siudad ti Tabuk, Pinukpuk, Tuao, Piat, Rizal, ken kamaudian idiay Santo Niño, nga idiay ket tumipon iti Karayan Cagayan.
Dagiti tributariona ket ti Karayan Bunog iti abagatan, ti Karayan Tanudan ken Karayan Biga iti daya, ti Karayan Mabaca ken Karayan Saltan iti amianan, ken ti Karayan Pasil iti ad-adayo a salog.[1][5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Dams in the Cordillera" (PDF). International Rivers. Cordillera People's Aliiance – Public Information Commission. 1 Enero 2001. p. 1. Naala idi 11 Enero 2015.
- ^ Bula-at, Leticia; See, Bernice (1996). "Indigenous Women's Struggles: The Chico Dam Project and the Kalinga Women". Solidarity Philippines Australia Network (SPAN). KASAMA Vol. 10 No. 2. Naala idi 11 Enero 2015.
- ^ Malvar, Gabby. "Where the Chico River Rumbles". Travelife Magazine. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Abril 2012. Naala idi 11 Enero 2015.
- ^ Allad-iw, Arthur L. (6 Hunio 2009). "Cordillera Tribes Heighten Struggle Against Large-Scale Mines in Chico River Watersheds". Northern Dispatch. Naala idi 11 January 2015.
- ^ "Kalinga; The Land of Living Waters". Kalinga Provincial Government (official website). 27 Disiembre 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 February 2007. Naala idi 11 Enero 2015.


text:
Sasao a Finisterre–Huon
Ti sasao a Finisterre–Huon ket mangbukel ti kadakkelan a pamilia iti kaunegan ti sasao a Trans–Baro a Guinea iti panangidasig ni Malcolm Ross. Paset idi dagitoy ti kasisigud a singasing ti Trans–Baro a Guinea, ken ikeddeng ni William A. Foley a mabangon ti identidadda iti Trans–Baro a Guinea. Makibinningay dagiti pagsasao iti berbo a supletibo depende iti tao ken ti banag, napigsa nga ebidensia iti morpolohia nga agkabagianda.
Ti Huon ken Finnisterre, ken kalpasanna ti koneksion a pagbaetanda, ket nailasinda babaen ni Kenneth McElhanon (1967, 1970). Idi inyasping dagiti nota ni McElhanon iti katrabahuanna a ni Clemens Voorhoeve, a nagob-obra idi kadagiti pagsasao ti akin-abagatan nga Irian Jaya, nakaparang-ayda iti konsepto iti Trans–Baro a Guinea. Malaksid ti ebidensia a mangikappon kaniada, dagiti pamilia ti Finisterre ken Huon ket nalawagda nga umiso a pamilia ti pagsasao iti kabukbukodanda, iti tunggal maysa ket buklen dagiti nadumaduma a nasayaat a naipalawag a sanga. (Kitaen ti sasao a Finisterre ken sasao a Huon.)
Kinonstrukto manen ni Ross dagiti pangsandi a kas dagiti sumaganad:
Dagitoy ket saanda amin nga agtutunos: kas pagarigan ti 3sg *ya ken *i ket mabirukan dagitoy iti Huon, bayat a ti 3sg *wa ket mabirukan iti Finisterre. Nupay kasta kadagiti sabali a aso, dagiti nadumaduma a porma ket mabirukan kadagiti dua a sanga.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0858835622. OCLC 67292782.


text:
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia
Ti Pederal nga Unibersidad ti Recôncavo da Bahia (Galego: Universidade Federal do Recôncavo da Bahia wenno UFRB) ket maysa a publiko nga unibersidad a mabirukan idiay Cruz das Almas iti probinsia ti Bahia, Brasil.[1]
Daytoy nga unibersidad ket nabangon idi 2006.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakasaritaan ti UFRB Naiyarkibo 2014-01-25 iti Wayback Machine, 17 Oktubre ti 2010 (iti Portuges)
- ^ Dokumento ti lehislasion ti pannakapartuat ti UFRB -(pdf) Naiyarkibo 2014-03-28 iti Wayback Machine (iti Portuges)


text:
Kategoria:Tulong
Daytoy a kategoria ket aglaon kadagiti tulong iti nagan ti espasio ti tulong. Dagitoy ket sapasap a pakaammo para kadagiti agar-aramat tapno mapalaka iti panangirugi. Kitaen pay ti tulong ken kategoria ti tulong para kadagiti dadduma pay a tultulong.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 4 a subkategoria, manipud iti 4 a dagup.
D
- Dagiti langa ti Wikipedia (1 K, 8 P)
- Dokumentasion ti plantilia (4 K, 14 P)
T
- Tulong ti agbasbasa (1 K, 1 P)
W
- Wikipedia kangrunaan a paammo (59 P)
Pampanid iti kategoria "Tulong"
Dagiti sumaganad a 25 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 25 a dagup.
D
- Tulong:Dagiti biddut ti CS1
- Wikipedia:Dagiti biograpia ti sibibiag a tattao/Tulong
- Tulong:Dagiti kategoria
- Tulong:Dagiti linaon/Agbasabasa
- Tulong:Dagiti linaon/Annuroten
- Tulong:Dagiti linaon/Dap-ayan
- Tulong:Dagiti linaon/Kakaykayatan
- Tulong:Dagiti linaon/Nadumaduma
- Tulong:Dagiti linaon/Nalaing a panagurnos
- Tulong:Dagiti linaon/Panagbasa
- Tulong:Dagiti linaon/Panagurnos
- Tulong:Dagiti linaon/Salsaludsod
- Tulong:Dagiti panangilasin ti takson


text:
SIUDAD TI SAN FERNANDO, LA UNION – Binigbig ti probinsial a gobierno ti La Union dagiti 36 awardees a nagserbi ken nakatulong tapno dumur-as ti probinsia ken dagiti umili.
Naited dagiti pammigbig iti tinawen a Pammadayaw a nasayangkat idi Marso 1, 2018 iti Diego Silang Hall, Provincial Capitol, ditoy siudad.
Paset latta daytoy ti pannakarambak ti 168th foundation anniversary iti probinsia.
Kadagiti napadayawan, tallo ti nakaawat ti Saranay Award, ti kangatuan nga award nga it-ited ti probinsia: Lt. Gen. Rolando Joselito D. Bautista, commanding general ti Philippine Army; Judge Samuel R. Martires, associate justice ti Korte Suprema; ken ni Lt. Gen. Glorioso V. Miranda, retired commanding general iti Philippine Army ken agdama a miembro ti board of directors ti Bases Conversion Development Authority.
Ti Diego Silang Award, ti award para kadagiti saan a residente ti probinsia, ket inawat ni Engr. Ashley Antonio iti Department of Health-RO1.
Adda 27 nga La Union Service Awardees (LUSA), 20 ditoy ket soldado a naggapu iti La Union a nakiranget iti Marawi siege: PFC Jethro Fil C. Estacio (Posthumous Award); PFC Herman D. Abat, PFC Jomar B. Abuan, Sgt. Diony C. Andrada, 1Lt. Mark Rolly Bacani, Cpl. Marlon M. Banayag, Sgt. Danilo V. Bañez, Cpl. Jesus A. Cabrera, Cpl. John Carlo V. Diso, 2Lt. Jordan C. Estacio, Sgt. Romnick C. Estacio, Pvt. Denver D. Estoesta, Sgt. Jerry B. Gagucas, Maj. Rick L. Ganuelas, Cpl. Christopher Gil N. Garcia, Sgt. Teddy A. Macadenden, Cpl. Dharyl Nodora, Pvt. Randall Ian A. Rivera, ken PFC Kleft A. Velasco.
Nakaawat met ti LUSA ni DBM- RO1 Regional Director Nenita A. Failon; Atty. Emmanuel Lorenzo J. Mapili (Posthumous Award); Marites Balbin Nuval a presidente ti OFW association sadiay Hong Kong; Mary Eu Ann R. Ordoño, head ti Special Olympics-La Union Chapter; Brig. Gen. Perfecto M. Rimando Jr., commander ti 5th Infantry (Star) Division, Philippine Army; ken PCSupt. Romulo E. Sapitula, regional director ti PNP-RO1.
Ti Abel Award, pammigbig kadagiti NGOs wenno CSOs a nakabase iti ruar ti probinsia ngem nakatulong kadagiti programa ti PGLU, ket naited iti Science of Identity Foundation Community Assistance for Responsible Existence (SIFCARE) a nakabase iti Makati City ken idadauloan ni Milagros Celeste. Ti SIFCARE ti mangipatpatungpal kadagiti programa kas ti CURMA wenno ti panangsalaknib ken panangsalimetmet kadagiti pagnaedan dagiti pawikan iti San Juan, La Union.
Most Outstanding Lupong Tagpamayapa ti Barangay Parian, City of San Fernando, iti maikatlo a nagsasaruno a tawen.
Kampeon ti Lengguahe iti media category ti Bombo Radyo-La Union ken iti individual category ket ni Education Supervisor Elsa Calado ti San Fernando City Division, DepEd.
Most Outstanding Entrepinoy Award ti Gwenysa Bamboo Enterprises a tagikua ti agassawa a Dale ken Betty Ramos iti Tubao, La Union. Mangilaklakoda kadagiti produkto kas ti sabon, shampoo, cookies, ken supplements manipud iti activated bamboo charcoal technology.
Kinablaawan ni Governor Francisco Emmanuel “Pacoy” R. Ortega III dagiti amin a nakaawat ti pammadayaw ken nagyaman daytoy iti naitedda a serbisio iti probinsia. Kangrunaan a binigbig ti gobernador ti kinatured dagiti kameng ti Armed Forces of the Philippines manipud iti La Union a nakiranget tapno mawaya-wayaan ti Marawi.
“Your likes are the role models of our younger generations. You are the treasured assets of La Union and we need more people like you in our society,” kinuna ni Vice Governor Aureo Augusto Q. Nisce iti panagkablaawna kadagiti awardees. PITO LU / ABN
TATLONG MAGKAIBIGAN ARESTADO SA KASONG PANGGAGAHASA SA KALINGA
RIZAL, Kalinga - Tatlong magkakaibigan na pawang sangkot sa panggagahasa noong 2011, ang inaresto ng mga tauhan ng Rizal Municipal Police...


text:
Pagsasao a Kairiru
Ti pagsasao a Kairiru ket maysa kadagiti tallo a sasao a Kairiru a kangrunaan nga insasao kadagiti isla ti Kairiru ken Mushu ken dagiti nadumaduma a purok iti igid ti baybay iti nangruna a daga a pagbaetan ti Rawis Karawop ken Rawis Samein iti asideg ti Wewak iti Probinsia ti Daya a Sepik ti Papua Baro a Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kairiru iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- Wivell, Richard (1981). Kairiru grammar. M.A. thesis, University of Auckland.


text:
Abu Nuwas
Ni Abu-Nuwas al-Hasan ben Hani al-Hakami (756–814),a a naamammoan a kas Abū-Nuwās[1] (Arabiko: ابونواس; Persiano: ابونواس, Abu Novas), ket maysa kadagidi kalatakan a klasiko nga Arabiko a mannaniw, a sappaminsan pay a nagsursurat ti Persiano. Isu ket naipasngay idiay siudad ti Ahvaz idiay Persia, iti maysa nga Arabo nga ama ken maysa a Persiano nga ina,[1] isu ket nagbalin nga apo ti kontemporario a kita ti Arabiko a daniw. Ni Abu Nuwas ket simmrek idi ti folklorico a tawid, ken isu ket adu a nagparparang iti Ti Libro ti Maysa a Ribu ken Maysa a Rabrabii.
Nasapa a biag ken obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Abu Nuwas ket adda ti maysa Arabiko nga ama a nanipud idiay Jizani a tribu ti Banu Hakam, a saanna a naamammoan, ni Hani, isu idi ket maysa a soldado iti buyot ti Marwan II. Ti Persiano nga inana, a nagnagan ti Golban, ket nagtrabtrabaho a kas maysa a mangngabel. Dagiti biograpia ket aggigiddiatda ti petsa a panakaipasngay ni Abu Nuwas, a sumaksakop manipud ti 747 aginggana ti 762. Adda dagiti mangibagbaga nga isu ket naipasngay idiay Basra[1] ken dagiti dadduma ket mangibagbagada nga idiay Damascus, Busra, wenno idiay Ahwaz. Ti naited a naganna idi ket al-Hasan ibn Hani al-Hakami, ni 'Abu Nuwas' ket maysa a birngas a nagan: 'Ama ti Abel ti Buok' a mangibagbaga ti dua nga atiddog a naabel a buokna a makadanon ti abagana.
Idi ubing pay laeng ni Abu Nuwas, isu ket inlako ti inana ti maysa a tiendero manipud idiay Basra, Sa’ad al-Yashira. Ni Abu Nuwas immalis ke napan idiay Baghdad, a mabalin a kadkaduana ni Walibah ibn al-Hubab, ken kalpasan daytoy isu ket nadayegan para iti nasaririt ken makaangangaw a daniw, a saan a nagipanggep ti tinawtawid a tema ti desierto, ngem ti urbano a biag ket dagiti ragsak ti bino ken panaginimun (khamriyyat), ken naderrep nga angaw (mujuniyyat). Dagiti nakomisionado nga obrana ket mairan dagiti daniw ti panaganup, ti seksual a ti babbai ken lallaki, ken dagiti paneheriko kadagiti patronna. Isuna ket naindaksan para iti pananguyaw ken pasair, dagiti dua a kinaykayatna a tema ket ti seksual a kinabain ti lallaki ken ti seksual a di panagtiped ti babbai. Uray pay no ti panagrambakna iti "ayat" ti ubing a lalaki nga, isuna ket saan unay a simpatetiko kadagiti lesbianismo, ken kankanayon a naguy-uyaw ti inpagpagarupanna kinaawan ti pannakakunkunana. Kinaykayatna ti mangsiddaaw ti kagimongan babaen ti nawaya a panagsurat a maipanggep kadagiti banag nga iparparit ti Islam. Mabalin nga isuna ti immuna nga Arabo a mannaniw a nagsurat ti maipanggep ti panagsalsal.
Ni Ismail bin Nubakht ket kinunana kenni Abu Nuwas: "Saanak pay a nakakita ti tao iti adadu a nawatiwat a panagadal ngem ni Abu Nuwas, wenno ti maysa, nga adda ti nabaknang a kinalagip, a nagtagikua laeng kadagit bassit a libro. Kalpasan ti ipupusayna nagbirbirukkami idiay balayna, ken nakabirukkami laeng ti maysa nga aklub ti libro a naglaon ti sangamanilia ti papael, a daytoy idi ket urnong kadagiti manmano nga panangisao ken gramatiko a panagpalpliiw."
Pannakapapanaw ken pannakabalud[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Abu Nuwas ket napilit idi a pumanaw idiay Ehipto para iti maysa a panawen, kalpasan ti panagsuratna ti maysa a naladingit a daniw a nangdaydayaw ti napili a Persiano a politikal a pamilia dagiti Barmakides, ti nabileg a pamilia a nangrebba ket pinatay babaen ti kalipa, a ni Harun al-Rashid. Isuna ket nagsubli idiay Baghdad idi 809 kalpasan ti ipupusay ni Harun al-Rashid. Ti dimtengan apnnakaipangato ni Muhammad al-Amin, ti duapuloket dua a tawen a libertino nga anak lalaki ni Harun al-Rashid (ken dati nga estudiante ni Abu Nuwas) ket nasayaat idi a gasat para kenni Abu Nuwas. Iti kinapudno, kaaduan kadagiti eskolar ket namatmati a ni Abu Nuwas ket nagsursurat tikaaduan kadagiti daniwna idi las-ud ti turay ni al-Amin (809-813). Ti kafayegan a naarian a komisionna idi ket ti maysa a daniw (ti 'Kasida') a sinuratna a pammadayaw kenni al-Amin.
"Segun kadagiti kritiko iti panawenna, isuna ti kalatakan amannaniw iti Islam." insurat ni F.F. Arbuthnot iti Dagiti Arabiko a Mannurat. Ti kontemporariona a ni Abu Hatim al Mekki ket kankanayon a nagkunkuna a dagiti kaunegan a kabuksilan dagiti panunot ket nailemmneg ti sirok ti daga aginggana idi kinali ni Abu Nuwas.
Nupay kasta, ni Abu Nuwas ket naibalud idi ti kinabartek, dagiti natarugagay nga aramidna a nangsubok pay ti pasensia ni al-Amin. Ni Amin ket dimteng idi a naparmek bbabaen ti puritano a kabsatna a lalaki, a ni Al-Ma'mun,nga awan ti panangibturna kenni Abu Nuwas.
Adda dagiti naududi a panatunton a ti panagbutbuten ti pnnakaibalud ket nangaramid kenni Abu Nuwas a nangibabawi kadagiti duog nga ugalina ken nagbalin a relihioso unay, bayat a dagiti dadduma ket namatmati a dagiti kinaudi, a penetensia a daniw ket ket simple a naisurat laeng iti namnama a panangabak ti pakawan ti kalipa. Naibagbaga idi a ti sekretario ni al-Ma'mun a ni Zonbor ket linukona ni Abu Nuwas iti panangisurat ti maysa a pasair a sumuppiat kenni Ali, ti maysa kabagian ti Propeta, bayat idi nabartek ni Nuwas. Ni Zonbor ket ingagarana idi a nagbasa ti daniw iti napigsa a timek iti publiko, ken nagisegsegurado ti agtultuloy a pannakabalud ni Nuwas. Depende ti biograpia a pagkitaan, ni Abu Nuwas ket mabalin a natay idiay pagbaludan babaen ni Ismail bin Abu Sehl, wenno ti dua.
Legado[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Abu Nuwas ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan iti literatura ti klasiko nga Arabiko. Isuna ket nakaimpluensia kadagiti adu a mannurat, a aks kenni Omar Khayyám, ken ni Hafiz — a dagitoy dua ket Persiano a mannaniw. Ti hedonistiko a karikatura ni Abu Nuwas ketagparparang kadagiti nadumaduma sarsarita ti Sangaribu ken Maysa a Rabrabii. Kadagiti kadayegan a naamammuan a daniwna ket dagiti aguy-uyaw ti "Olde Arabia" ti panagil-iliw para iti biag ti Beduino, ken nagregregget a nagdaydayaw ti baro a biag idiay Baghdad a kas ti nalawag a paggiddiatan.
Ti kinawaya ti panagiyekasna a naipangpangruna kadagiti banag nga iparparit babaen ti Islamic ket agtultuloy a mangtignay kadagiti rikna a panagtallikud dagiti sensura. Bayat a dagiti obrana ket nawaya naipabpablaak aginggana kadagiti nasapa a tawen ti maikaduapulo a siglo, idi 1932 ti immuna a nasensura nga edision dagiti obrana ket nagparang idiay Cairo. Idi 1976, ti maysa nga abut ti planeta a Merkurio ket nainaganan a kas pammadayaw kenni Abu Nuwas.[2]
Baghdad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Al-Khatib al-Baghdadi, ti nagsurat ti Pakasaritaan ti Baghdad, ket insursuratna a ni Abu Nuwas ket naitabon idi diay kamposanto Shunizi idiay Baghdad.[3]
Ti siudad ket adda dagiti nadumaduma a lugar a nainaganan para iti mannaniw. Ni Kalsada Abū Nuwās Street ket gumay-at iti daya nga igid iti Tigris nga isu daytoy idi ti pakaipabpabuyaan a paset ti siudad.[4] Ti Parke Abu Nuwas ket mabirukan pay idiay iti 2.5-kilometro a kaatiddog a baetan ti Rangtay Jumhouriya ken ti maysa aparke a gumay-at tikarayan idiay Karada idiay asideg ti Rantay ti maika-4 iti Hulio.[5]
Swahili a kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Swahili a kultura iti Daya nga Aprika ti Nagan ni Abu Nuwas ket nadayeg a kas kenni Abunuwasi. Ditoy ket naikapet kadagiti adu a bilang ti sarsarita a nanagana iti Nasreddin, Guha wenno "ti Mullah" iti folk a salaysay ken literatura dagiti Islamiko a kagimongan. Kadagitoy a salaysay ni Abunuwasi ket manglukluko kadagiti naagum,nabaknang a lallaki ken nagibalbales iti napanglaw a tattao.
Ti taga-Tanzania nga artista ani Godfrey Mwampembwa (Gado)ket nagpartuat ti maysa a Swahili a komiks a libro a tinawtawagn ti Abunuwasi, nga adda dagiti pannakaampon kadagiti tallo a sarsarita ti Abunuwasi.[6] Ti libro ket inpablaak babaen ti Sasa Sema Publications idi 1996.[7]
Dagiti patarus[urnosen | urnosen ti taudan]
- O Tribu nga Agay-ayat kadagiti Ubbing a Lallaki. Hakim Bey (Entimos a Pagmalditan/ Kagimongan ti Abu Nuwas, 1993). Nga adda ti naeskolar a biograpiko a salasay kenni Abu Nuwas, kaaduan a naala manipud ti biograpiko nga inkabil Ti Ensiklopedia iti Islam babaen ni Ewald Wagner.
- Bartek a Panagramrambak kadagiti Gazelle, Homoerotiko a Kankanta iti Duog a Baghdad. Sangapulo ket pito a dandaniw babaen ni Abu Nuwas nga inpatarus babaen ni Jaafar Abu Tarab. (iUniverse, Inc., 2005).
- Jim Colville. Dandaniw ti Bino ken Panagramrambak: Ti Khamriyyat kenni Abu Nuwas. (Kegan Paul, 2005).
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kennedy, Philip F. (1997). The Wine Song in Classical Arabic Poetry: Abu Nuwas and the Literary Tradition. Open University Press. ISBN 0-19-826392-9.
- Kennedy, Philip F. (2005). Abu Nuwas: A Genius of Poetry. OneWorld Press. ISBN 1-85168-360-7.
- Lacy, Norris J. (1989). "The Care and Feeding of Gazelles – daniw ti ayat ti Mediebal nga Arabiko ken Hebreo". Iti Moshe Lazar (ed.). Poetics of Love in the Middle Ages. Unibersidad ti George Mason a Pagmalditan. pp. 95–118. ISBN 0-913969-25-7.
- Frye, Richard Nelson. The Golden Age of Persia. p. 123. ISBN 0-06-492288-X.
- Abu Nuwas. Encyclopædia Britannica.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Garzanti
- ^ Abu Nuwas (abut)
- ^ Biograpiko a diksionario ni Ibn Khallikan – Google Books. Books.google.com. Naala idi 2010-09-12.
- ^ Related Articles. "Kalsada Abu Nuwas (kalsad, Baghdad, Irak) – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2010-09-12.
- ^ "DVIDS – Dandamag -Ti Pannagna iti Parke". Dvidshub.net. Naala idi 2010-09-12.
- ^ Pilcher, Tim ken Brad Brooks. (Pangyuna: Dave Gibbons). Ti Kammasapulan a Pagsurotan ti Lubong ti Komiks. Collins ken Brown. 2005. 297.
- ^ Amazon.com: Abunuwasi (Swahili nga Edision) (9789966960900): Gado: Liblibro
- ^ Garzanti, Aldo (1974) [1972]. Enciclopedia Garzanti della letteratura (iti Italiano). Milan: Garzanti. p. 2.
- ^ Straley, Dona S. (2004). Ti saan anagturpos a kumadduan dagiti Arabo a mannurat ken dagiti stioda iti web. Libraries Unlimited. p. 30. ISBN 1-59158-118-4.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Abu Nuwas iti Wikiquote (iti Ingles)
- Al-Funu.Org: Abu Nuwas
- Abu Nawas, ti Persiano nga Arabo Babaen ni Tamim al-Barghouti, Martes, Hunio 15, 2004


text:
Presidente ti Senado ti Filipinas
Ti Presidente ti Senado ti Filipinas (Filipino: Pangulo ng Senado ng Pilipinas) wenno kaaduan nga ammo a kas ti Presidente ti Senado, ket isu ti mangiturong nga opisial ken ti kangatuan ti ranggo nga opisial iti Senado ti Filipinas. Isu ket nabutosan babaen ti intero a bagi nga isunto iti dauloda. Ti agdama a Presidente ti Senado para iti maika-19 a Kongreso ti Filipinas ket ni Juan Miguel Zubiri.
Ti Presidente ti Senado ket isu ti maikadua a nailinia iti panagsasaruno para iti presidensia, kalpasan ti Bise Presidente ken unaanna ti Tagabitla ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.


text:
Presidensial a sistema
Ti presidensial a sistema wenno presidensialismo ket ti sistema ti gobierno a ti daulo ti gobierno ket isu pay ti daulo ti estado ken mangidaulo iti maysa nga ehekutibo a sanga a nailasin manipud iti lehislatibo a sanga. Kas pagarigan, ti Estados Unidos, ket addaan iti presidensial a sistema. Nabutosan ti ehekutibo ken masansan a natituluan iti "presidente" ken saan nga akinrebbeng iti lehislatura ken saanna a mabalin, kadagiti kadawyan a pasamak, a pugsayen daytoy. Ti lehislatura ket mabalin nga addaan iti karbengan, kadagiti nakaro a kaso, ti mangpugsay iti ehekutibo, babaen ti panangidarum ti pangulo. Nupay kasta, dagiti kasta a panangipugsay ket manmano a makitkita tapno saan a maikontradikto iti patpatien ti presidensialismo, a kadagiti kadawyan a pasamak nga agus-usar kadagiti kadawyan a pamay-an ti lehislatura ket sanna a mabalin a pugsayen ti ehekutibo.
Dagiti republika nga addaan iti presidensial a sistema a gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]
- Apganistan
- Angola
- Arhentina
- Benin
- Bolivia
- Brasil
- Burundi
- Chile
- Colombia
- Komoros
- Kongo
- Costa Rica
- Cyprus
- Republika a Dominikano
- Ecuador
- El Salvador
- Gambia
- Ghana
- Guatemala
- Honduras
- Indonesia
- Iran[1]
- Kenya
- Liberia
- Malawi
- Maldibas
- Mehiko
- Myanmar
- Nicaragua
- Nigeria
- Palau
- Panama
- Paraguay
- Filipinas
- Seychelles
- Sierra Leone
- Abagatan a Sudan
- Sudan
- Turkmenistan
- Estados Unidos
- Uruguay
- Venezuela
- Zambia
- Zimbabwe
Dagiti presidensial a sistema nga addaan iti kangrunaan a ministro[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Iran ket mangitipon kadagiti porma iti presidensial a republlika, nga addaan iti nabutosan a presidente babaen ti unibersal a kaebengan iti panagbutos kadagiti politikal a panagbubutos, ken ti teokrasia, nga addaan iti Kangatuan a Daulo nga isu ti kanungpalan nga akinrebbeg iti annuroten ti estado, napili babaen ti nabutosan nga Asembila dagiti Eksperto. Dagiti kandidato para kadagiti Asemblia dagiti Eksperto ken ti presidensia ket naannad a napili babaen ti naiduok a Konseho ti Mangsalaknib.
- ^ Bayat nga adda ti opisina ti kangrunaan a ministro, ti presidente ket isu ti daulo ti estado ken gobierno.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- The Great Debate: Parliament versus Congress Naiyarkibo 2009-09-09 iti Wayback Machine
- Castagnola, Andrea/Pérez-Liñán, Aníbal: Presidential Control of High Courts in Latin America: A Long-term View (1904–2006), in: Journal of Politics in Latin America, Hamburg 2009.


text:
Kategoria:Panagtaripato ti CS1: duplikaduen ti kasisigud ti ref
Daytoy ket pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga agus-usar iti
|ref= a ti naited a pateg ket isu met laeng a kas ti angkla nga ID ti
CITEREF nga automatiko a pinaturat babaen ti plantilia ti cs1|2. Daytpy a plantilia ti
{{cite book}}:
{{cite book |last=Black |first=AB |last2=Blue |first2=CD |date= 2021 |title=Title}}
ket agpartuatto iti:
CITEREFBlackBlue2021 a kas ti angkla nga IDna
CITEREF.
Ti
{{sfnref|Black|Blue|2021}} ket agpartuatto iti isu met laeng nga angkla ti ID ti
CITEREF:
CITEREFBlackBlue2021
Nasken a saan nga agiraman dagiti plantilia ti
|ref=CITEREF   wenno
|ref={{sfnref| |...| }} no ti pagresultan nga angkla ti ID ti
CITEREF ket maipada iti automatiko a partuaten nga angkla ti ID ti
CITEREF ti plantilia ti cs1|2.
Dagiti panid iti daytoy a kategoria ket nasken laeng koma nga inayon babaen ti Modulo:Citation/CS1.
Babaen iti kasisigud, dagiti mensahen ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket maiparang kadagiti amin nga agbasbasa ken dagiti mensahe ti pagtaripatuan a kategoria ket nailemmneg manipud kadagiti amin nga agbasbasa.
Ikabil dagiti sumaganad a teskto iti bukodmo a panid iti common CSS wenno iti espesipiko a panid ti CSS ti kudil (ti common.css ken skin.css):
Tapno maiparang dagiti mensahe ti panagtaripatuan:
.mw-parser-output span.cs1-maint {display: inline;} /* Iparang dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Tapno maiparang amin dagiti biddut mensahe a kaisigud a nailemmeng:
.mw-parser-output span.cs1-hidden-error {display: inline;} /* Iparang amin dagiti mensahe ti biddut ti cs1|2 */
Tapno mailemmeng kadagiti mensahe ti biddut:
.mw-parser-output span.cs1-visible-error {display: none;} /* Ilemmeng dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Pampanid iti kategoria "Panagtaripato ti CS1: duplikaduen ti kasisigud ti ref"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.


text:
Baybay Samar
Ti Baybay Samar ket timaysa a bassit a baybay iti kaunegan ti purpuro ti Filipinas, a mabirukan iti pagbaetan ti Rehion ti Bicol ti Luzon ken ti Daya a Visayas.[1]
Daytoy ket beddengan babaen ti isla ti Samar iti daya, ti Leyte iti abagatan, ti Masbate iti laud, ken ti Luzon iti amianan. Ti baybay ket naikapet iti Baybay Filipinas iti amianan babaen ti Lingsat San Bernardino, iti Golpo Leyte iti abagatan a daya babaen ti Lingsat San Juanico, iti Baybay Bisayano iti abagatan a laud, ken iti Baybay Sibuyan iti amianan laud babaen ti Bessang Masbates ken Bessang Ticao. Daytoy ket aglaon iti Isla Biliran, dagiti isla ti Almagro, Maripipi, Sto. Nino, Daram, ken Tagapul-an.
Ti Baybay Samar ket nakasanay iti signipikante a degradasion kadagiti rekurso ti baybay, a naibagbaga a kas "ecocide". Sakbay idi 1981, adda idi dagiti 50 komersial a sebbangan iti ikan, ngem iti kaunegan dagiti 10 a tawen, daytoy ket naipabassit iti 10 laengen gapu kadagiti pamay-an iti nakaro a panagkalkalap (kas iti panagkalap iti dinamita). Ti agpakatengnga nga inaldaw a makalapan ket naipabassit manipud iti 30 kg/aldaw kadagiti tawen ti 1960, iti 8 kg/aldaw idi 1981, aginggana iti 3.5 kg/aldaw idi 1991. Idi naibusdan dagiti dakkel a mangmangan nga ikan, dagiti manggalap ket kinlapda dagiti babbabassit a sebbangan, a nangipalubos iti daytoy a nagpaadu iti populasion dagiti karominas.[2]
Ti nakaro a panagpukan iti kayo kadagiti kaarrubayan a daga ket nakaiturongan iti iyaadu iti lan-ak manipud kadagiti napukanan a bantaya mangbekkel kadagiti raw-ang ti korales. Adda laeng dagiti agarup a 5% kadagiti raw-ang iti naikeddeng a nasalun-at iti kasasaad. Ti sabali pay a resulta ti iyaadu iti lan-ak ket dagiti nalabbasit nga atab, a mangpataud iti paralitiko a panagsabidong kadagiti shellfish. Ti immuna a nalababsit nga atab idiay Filipinas ket napasamak idiay Baybay Samar idi 1983 ken kalpasan dayta napaspasamak daytoyen kadagiti di mapugtuan a ballaet.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Samar Sea: Philippines". Geographic.org. Naala idi 22 Hulio 2013.
- ^ a b J. Saeger (1993). "The Samar Sea, Philippines: a decade of devastation" (PDF). Naga, the ICLARM Quarterly. 16 (4): 4–6. ISSN 0116-290X. Naala idi 22 Hulio 2013.[permanente a natay a silpo]


text:
Naimbag nga agsapa, aldaw, malem wenno rabii kadakayo amin kabarangayan, kakayong, gagayyem ken saan nga amammo… wahahahaha…Sumangbay manen kadagiti nadayaw a matmatayo toy kolum tayo ket sapay la koma ta naikkaten dagiti sangkap kadagiti mulagat yo…hahaha…kumusta kayo metten Kakayong!
Kumusta kayon Kakayong mi ida..ania ti madamag kadagiti luglugar yo…? No dakami met ti kas yo damagen, ay ket adda latta met danag mi, a maipapan iti coronavirus nga inbagbagada..nangruna ket mabuya ngarud iti TV ken isu lattan ti mangmangeg iti radio dayta a virus..ket bayat a sursuraten tayo daytoy a kolum tayo adtoy met ti kaudian a damage maipapan iti nasao a corona virus..addan nai-record wenno nailista iti daytoy a corona virus outbreak in mainlang China a dimmanun iti 636, segun iti National Health Commission..
Segun pay iti kaudian a damage a no sadino ket adda 73 a bilang dagiti natay, adda 69 kadagitoy ti naggapu iti HUBEI province, makuna nga epicenter iti nasao nga outbreak a pakairamanan ti 64 iti provincial capital ti WUHAN..saan kadi a makapadanag daytoy a damage Kayong Angkuan..? nangruna ket addan natay a Pinoy manipud iti China…Adda met mabambantayan iti probinsia ti Benguet ..Ngem, Ala..agannad tayo koma laeng ken ugalien tayo ti panagdaldalus nga uray awan dayta agraraira a sakit…Masdaaw tayo…kas iti nadakamat tayo iti napalabas a kolum tayo, nagsasaruno dagitoy a didigra ditoy laeng pagilian tayo…Koma, kadagitoy a mapaspasamak, agpanunot tayon..amangan no ballaag daytoyen Apo a kasapulan tayo ti agsingsingpeten wenno agaramid iti nasayaat..
Kuna dagiti adda iti benneg ti salun-at, kasapulan laeng ti panagdaldalus iti bagi keb aglawlaw..Ugalien ti kanayon a panagugas wenno panagsabon iti ima, ken panagapros iti alcohol…liklikan met ti mapan kadagiti kaaduan ti tao ken umasideg kadagiti maatap nga infected iti nasao a virus..Sabagay, Kayong Angkuan, uray met awan dayta a coronavirus, masapul met latta ti panagdaldalus..Ta kunada ngarud…Cleanliness is next to Godliness…
Kabayatanna, iti siudad ti Baguio, saanen a naituloy ti Panagbenga Opening parade..Gapu ngarud iti nasao a coronavirus outbreak..Nupay kasta maituloy dagiti dadduma nga aktibidad…kabayatanna, saan laeng a ditoy Pilipinas ti makumikom gapu iti daytoy a nagwaras a sakit..ta uray kadagiti dadakkel a Nasion ket makumikomda met a mangararamid iti mesures a makuna wenno addang tapno nakasagana dagitoy no agwaras met iti lugarda iti nasao a Virus.
Ala, kailian..awanen ti sabali nga inkam maibalakad no saan a panagdaldalus iti bagi ken kararua.. wen ta kunada a no nadalus ti panunot ken konsensiam nakasaganaka a sumaklang iti iti Dios.. Isu a liklikanen dagiti dadduma pay a pammilin dagiti health officials tapno maliklikan dayta a virus..dagiti dadduma, agusarda iti facemash..ngem ti parikut manen dita…naibusan kanu dagiti drugstore..ken adda met dagiti mananggundaway nga ilemmengda sadanto ipangina..hay naku..uray panawen ti makuna a kalamidad, adda latta dagiti mananggundaway..awan pay um-umno a talaga..ay, biag..kaskasla takiag. ba bayoooo…tsuptsup muahmuahh…..


text:
Dialekto nga Akinlaud a Khmer
Ti Akinlaud a Khmer, ammo pay a kas Chanthaburi Khmer, ket ti dialekto ti pagsasao a Khmer nga insasao babaen ti tattao a Khmer a patneng iti Banbantay Cardamom kadagiti dua a bangir ti pagbeddengan a pagbaetan ti akinlaud a Cambodia ken ti akindaya a Tengnga a Tailandia (Probinsia ti Chanthaburi). Nagrang-ay iti maysa a naipakasaritaan nga isolado a rehion, ti Akinlaud a Khmer ket ti kaikaisuna a dialekto iti moderno a Khmer a nagkonserba iti kontrasto ti ponasion ti Tengnga a Khmer ti naangesan a boses a kasalisal ti modal a boses a napukaw aminen kadagiti sabali a dialekto.[1][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wayland & Jongman. Chanthaburi Vowels: Phonetic and Phonemic Analyses Mon-Khmer Studies 31:65-82
- ^ Acoustic correlates of breathy and clear vowels: the case of Khmer Naiyarkibo 2012-06-21 iti Wayback Machine. Journal of Phonetics 31 (2003). pp 181-201


text:
Panawen ti Pannakapalpalawag
Ti Panawen ti Pannakapalpalawag (wenno simple laeng a ti Pannakapalpalawag wenno Panawen ti Rason) ket maysa idi a kultural a tignay dagiti nasaririt a taos idi maika-17 ken maika-18 a sigsiglo, nga immuna a nangrugi idiay Europa ken kalpasanna kadagidiay Amerikano akolonia. Ti panggepna daytoy idi ket ti mangreporma ti kagimongan iti panang-usar ti rason, panagkarit kadagiti kapanunotan a naisadsad iti tradision ken pammati, ken agpasayaat ti pannakaammo babaen ti sientipiko a pamay-an. Daytoy ket nangiyaddang ti sientipiko a kapanunotan, panagduda ken nasaririt a pannakisinnukat ken nangsungat ti kaniaw,[1] awan anus ken adda dagiti panag-abuso ti bileg babaen ti simbaan ken ti estado. Dagiti kapanunotan ti Pannakapalpalawag ket addaan ti nangruna a nagbanagan iti kultura, politika, ken dagiti gobierno iti Lumaud a lubong.
Nangrugrugi daytoy idi agarup a 1650 aginggana ti 1700, daytoy ket rinugian babaen dagiti pilosopo a kas ni Baruch Spinoza (1632–1677), John Locke (1632–1704), Pierre Bayle (1647–1706), Voltaire (1694–1778) ken pisiko a ni Isaac Newton (1643–1727).[2] Dagiti nangturturay a prinsipe ket kanknayonda a nangilagda ken nagpatan-ay kadagiti pigura ken nangpadasda pay a nangipakat kadagiti kapanunotanda iti gobierno a tinawtawagan idi a kas ti naipalawagan nga absolutismo. Ti Sientipiko a Rebolusion ket asideg a naikapet iti Pannakapalpalawag, gapu ta dagiti naduktalanna ket nangbaliw kadagiti adu a tradisional a konsepto ken nangipayammo kadagiti baro a perspektibo iti katutubo ken ti lugar ti tao iti kauneganna. Ti Pannakapalpalawag ket rimmang-ay aginggana idi agarup a 1790–1800, kalpasanna daytoy ti panangiyunay-unay tu rason ket sinukatan ti panangiyunay-unay iti rikna ti Romantisismo, ken ti maysa a Kontra-Pannakapalpalawag ket nakagun-od ti kadayeg.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kors, Alan Charles. Ensiklopedia ti Pannakapalpalawag. Oxford: Oxford UP, 2003. Prenta.
- ^ Sootin, Harry. "Isaac Newton." New York, Messner(1955).
- ^ Casey, Christopher (Oktubre 30, 2008). ""Grecian Grandeurs and the Rude Wasting of Old Time": Britain, the Elgin Marbles, and Post-Revolutionary Hellenism". Foundations. Volume III, Number 1. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-05-13. Naala idi 2009-06-25.


text:
Porma (botanika)
- Daytoy nga artikulo ket maipanggep ti "porma" itibotanika. Para iti panagusar iti soolohia, kitaen ti Porma (soolohia).
Iti botaniko a nomenklatura, ti porma ket maysa kadagiti "sekondaria" a taksonomiko a ranggo, iti baba ti karuay, ngem baba met ti sebbanagan; daytoy ket maysa nga inpraespesipiko a takson. No ad-adu ngem tallo a ranngo ti mailista iti panangipalawag ti maysa a takson, ti "pannakaidasig" ket mainagnaganan, ngem tallo laeng a parte ti mangbukel ti "nagan" ti takson: ti nagan ti henero, ti naisangayan nga epiteto, ken ti maysa nga inpraespesipiko nga epiteto.
Ti pangyababaan ti "f." wenno ti napno a "forma" ket nasken a maikabil sakbay ti inpraespesipiko nga epiteto tapno makaibaga ti ranggo. No maiprenta daytoy ket nasken nga najairig ti letra.
Kas pagarigan:
- Acanthocalycium spiniflorum f. klimpelianum wenno
- Acanthocalycium spiniflorum forma klimpelianum (Weidlich & Werderm.) Donald
- Crataegus aestivalis (Walter) Torr. & A.Gray var. cerasoides Sarg. f. luculenta Sarg. ket maysa a pannakaidasig timula nga agnagan ti:
- Crataegus aestivalis (Walter) Torr. & A.Gray f. luculenta Sarg.
Ti maysa a porma ket kadawyan a mangitudo ti grupo nga adda madlaw ngem bassit a paggiddiatan. Kas pagarigan, dagiti porma ti sebbangan ti puraw a sabong a kadawyan nga addaan iti namarisana sabsabong ket mabalin a managanan ti "f. alba". Formae apomicticae ket sagpaminsan dagitoy a managanan kadagiti mula ng aseksual a makapataud, babaen ti apomixis. Adda met dagiti botaniko a namatmati nga awan serbina ti manginagan kadagiti porma, gapu ta teoretiko nga adu unay dagiti bilang ti a naibatay kadagiti bassit a henetiko a paggigiddiatan.


text:
Lord Byron
Ni George Gordon Byron, maika-6 a Baron Byron, ken ti kinaudi George Gordon Noel, maika-6 a Baron Byron, FRS (22 Enero 1788 – 19 Abril 1824), sapasap nga ammo a kas laeng ti Lord Byron, ket maysa idi nga Eskoses a mannaniw ken maysa a mangidaulo a pigura ti Romantiko a tignay. Kadagiti kadayegan nga obra ni Byron ket dagiti ababa a daniw ti "Ti Bababi ket Magmagna ti Kinapintas", "Epitapio iti maysa nga Aso", ken "Ti Umuna a Agek ti Ayat", a maipatinayon kadagiti salaysay a daniw ti Peregrinasion ni Childe Harold ken Don Juan. Isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a Britaniko a mannaniw ken agtultuloy nga adu ti mangbasbasa ken makaimpluensia.
Isu ket nagbanbaniaga tapno makilaban a kasinnupiat ti Otomano nga Imperio idiay Griego a Gubat ti Wayawaya, a dagiti Griego ket nagraraem kaniana a kas maysa a nailian a banuar.[1] Isu ket pimmusay idi agtawen ti 36 manipud ti gurigor a naalana bayat nga adda idiay Missolonghi idiay Gresia.
Ni Byron ket naramrambakan idi iti biag para iti aristokrato a nalabes a mairaman kadagiti adu nga utang, dagiti nadumaduma a panakiinnayatan, dagiti sayangguseng ti maysa nga eskandalo ti insestuoso a panakamainaigna ti kagudua a kabsatna a babai, ken ti kunabukbokadan a panagtalaw. Daytoy ket naipagpagarupan nga isu ket nagsagsagaba ti bipolar I a sakit, wenno maniaka a depresion.[2][3]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni John Byron ket ikallaysana ti maikadua nga asawana iti isu met laeng a rason ti panangasawana ti immuna: ti baknang ti babai.[4] Ti ina ni Byron ket nagilaklako ti dagana ken titulo tapno mabayadaan ti utang ti asawana, ken ti las-ud ti dua atawen ti dakkel nga estado, nga agpateg ti £23,500, nabarusubosen, a nangibatbati ti dati nga agtawid ti tinawen a matgedan iti laeng a £150. Iti panagaramid tapno maliklikanna dagiti nagpautang, ni Catherine ket kinadkaduana ti awan bainna nga asawan idi Pransia idi 1786, ngem nagsubli met laeng idiay Inglatera idi gibus ti 1787 tapno maniyanak ti anakna a lalaki iti Inggles a daga. Isu ket naipasngay idi 22 Enero idia pagidagdagusan iti Holles Street idiay Londres.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Plomer, William (1970) [1936]. Ti Diamante ti Jannina. New York City: Taplinger Publishing. ISBN 978-0-224-61721-5.
Ni Byron ket nasken a matay pay tapno maaramid a sapasap a maawat ti pilhelenismo.
- ^ Ti Pateg ti Kreatibidad: Bipolar a Sakit ken dagiti Artista [1] naala idi 26 Disembre 2011
- ^ Lord Byron [2] naala idi 26 Disiembre 2011
- ^ "...daytoy ket naamammoan para laeng ti pakaimatangan tapno maibbatan kaniana dagiti utangna, a ni Byron ket tinawtawaganna ti babai." Ni Moore, Thomas, Dagiti Obra ni Lord Byron: Nga adda Dagiti Suratna ket Warnakan, ken ti Biagna, John Murray, 1835.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Accardo, Peter X. Baybay-am a ti Satira ti Kantak: Byron’s Dagiti Inggles a Bardo ken dagiti Eskoses nga Agreprepaso Naiyarkibo 2013-05-18 iti Wayback Machine. Web a pabuya, Houghton a Biblioteka, Unibersidad ti Harvard, 2011.
- Blackstone, Byron: 'Byron ken Islam: dagiti tallo nga Ero' (Warnakan ti Europeano a Panagadadal tom. 4 no. 4, Dis. 1974, 325–63).
- Crompton, Louis. Byron ken Griego nga Ayat: Homopobia idi maika-19 a Siglo nga Inglatera. Faber ken Faber, 1985.
- Drucker, Peter. 'Byron ken Otomano nga ayat: Orientalismo, Europeanisasion ken kapadpada a sekso a seksualidad idi nasapa a maikasangapulo ket siam a siglo a Lebante' (Warnakan ti Europeano a Panagadadal tom. 42 bil. 2, Hunio2012, 140-57).
- Garrett, Martin: George Gordon, Lord Byron. (Dagiti Biag dagiti Mannurat ti Britaniko a Biblioteka). Londres: Britaniko a Biblioteka, 2000. ISBN 0-7123-4657-0.
- Garrett, Martin. 'Palgrave a Literario a Diksionario ni Byron'. Palgrave, 2010. ISBN 978-0-230-00897-7
- Guiccioli, Teresa, contessa di, Biag idiy Italia ni Lord Byron, patarus. Michael Rees, ed. Peter Cochran, 2005, ISBN 0-87413-716-0.
- Grosskurth, Phyllis: Byron: Ti Pakapilawan nga Anghel. Hodder, 1997. ISBN 0-340-60753-X
- MacCarthy, Fiona: Byron: Biag ken Sarita. John Murray, 2002. ISBN 0-7195-5621-X.
- Marchand, Leslie A., editor, Edision ti Sursurat ni Byron, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan:
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo I, 'Iti napudot a kaubingak', 1798–1810, (1973)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo II, 'Nadayeg iti panawenko', 1810–1812, (1973)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo III, 'Alas! ti ayat ti babai', 1813–1814, (1974)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo IV, 'Panagkallaysa ti sairo', 1814–1815, (1975)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo V, 'Naladaw unayen iti rabii', 1816–1817, (1976)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo VI, 'Ti lasag ket narasi', 1818–1819, (1976)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo VII, 'Nagbaetan ti dua a lubong', 1820, (1978)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo VIII, 'Naipasngay para iti suppiatan', 1821, (1978)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo IX, 'Idiay mata ti angin', 1821–1822, (1978)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo X, 'Maysa apuso para iti tungngal maysa a gasat', 1822–1823, (1980)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo XI, 'Para iti gubat ti panagwaywaya', 1823–1824, (1981)
- Sursurat ken Warwarnakan ni Byron, Tomo XII, 'Ti parikut ti maysa a pagsurotan', pagsurotan, (1982)
- Lord Byron: Napili a Sursurat ken Warwarnakan, (1982)
- McGann, Jerome: Byron ken Romantisismo. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan 2002. ISBN 0-521-00722-4.
- Oueijan, Naji B. Maysa a Konpendio ti Dumaya nga Elelemento iti Orientala a Sarsarita ni Byron. New York: Peter Lang Publishing, 1999.
- Prell, Donald: Ti Panagdaldaliasat kenn Byron manipud idiay Genoa aginggana idiay Cephalonia. Strand Publishing, 2009, ISBN 0-9741975-5-6.
- Prell, Donald: Lord Byron Nagranaan wenno pagtungpalan. Strand Publishing, 2009, http://www.strand-publishing.com/page6/page6.html Naiyarkibo 2013-12-08 iti Wayback Machine
- Rosen, Fred: Bentham, Byron ken Gresia. Clarendon a Pagmalditan, Oxford, 1992. ISBN 0-19-820078-1.
- Thiollet, Jean-Pierre: Carré d'Art: Barbey d'Aurevilly, lord Byron, Salvador Dali, Jean-Edern Hallier, Anagramme éditions, 2008. ISBN 978-2-35035-189-6
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Lord Byron iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Lord Byron iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig ken ni Mannurat:George Gordon Byron iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Bible Education Center
Digital Library
But seek ye first the kingdom of God, and his righteousness; and all these things shall be added unto you. (Matt. 6:33)
TI ADAL MAIPANGGIP TI PATAY
CBM
TI ADAL MAIPANGGIP TI PATAY
Ti patay nagalas atoy nga pagtungtungan. Madi da kayat nga pagtungtungan dagitoy ado nga tao. Ngem madimman kayat mapasamac kadatayo atoy. Ti patay nasakit.
Awan ti tao nga nakahanda ti patay ti nagannac, asawa, ay-ayatin, ken annac. Adda ti trahedya nga baka maaramid nga madi tayo panpanunutin o nabayag nga panawen. Anya man ti kalagayan, madi tayo nga maadaywan ti nagsakit nga pannakapatay ket resulta na atoy pagkapahamak ken trahedya.
Ti pannakapatay atoy nakasaksakit nga agpayso na agbalin nga mapasamac amin nga tao. Ti pinagwarna atoy ket amin nga lubong ket madi nga maadaywan; ti nasipngit nga an-aniwan atoy ket madi nga malaagnan ti pinagbiyag. Ngem no makaudyanan, agbalin nga maysa nga saludsod ti amin nga tao nga dapat sangwanin ken sagutin. Kassatno tayo nga kitain ti sakto nga sagot atoy adal maipanggip ti patay?.
Ti dagitoy siyentipiko ken pilosopo ket ibagbagada ti personal nga panangibagbaga maipanggip atoy ket amin agibagbaga sabal-sabali maipanggip atoy. Ngem dagitoy amin nga lider ti dagitoy relihiyon ket madida nga makabirok ti sakto nga nalitnaw, ken natibker nga sagot atoy saludsod ken panpanunutin da lang dagijay imbagbaga ti sabal-sabali nga tat-tao. Ngem amin nga imahinasyon ta kassatno da lang nga paragsaken dagitoy napukawan ket maysa kinyada agsabalsabali ti ibagbagada.
Adda maysa nga lugar nga agbalin da papanan ta makabiruk da ti sakto ken agpapayso nga sagot na agbalin nga masagot ti amin nga panpanunutin tayo ken makita tayo ti panagsabalyanna; Ti Biblia, amin nga dagitoy ti ibagbaga ti Dios. Inaramid na ti Dios ti tao, ammo na ti tao. Suna met lang makaammo ti mapasamac da.
Dagitoy nga ibagbagana ket isursuro na awan ti pagdwadwa na ti tao inaramid ti Dios idjay tapuc, “binukel na ti tao iti tapuc ti daga, ket impuyot na iti agongna ti anges ti biag; ket ti tao nagbalin nga cararua a sibibiag.” (Genesis 2:7)
Anya ti mapasamac ti tao no matay? Adda simple laing nga sagot, ti proceso ti pinagaramid ket nagbaliktad; “Ket agsubli ti tapoc a cas idi; ket ti espiritu ( Hebrew nakasurat “espiritu” pannakatarosna “anges”) ket agsubli ti Dios a nangted kencuana.” (Eclesiastes 12:7)
Ti pannakapatay ti tao ket agsubli madi ammo ti aniaman, agur-uray da laing ti panagungar nga ulit. (Eclesiastes 9:5,10; Juan 5:28-29; Gawa 24:15;
Apocalipsis 20:12-13) Inyarig na ti Biblia ti patay nakaturog suna laing, nga agbalin da riingin intono pinagungar nga ulit. ( Juan 11: 43,44)
Salsalungatin ti Biblia dagitoy sabali nga sekta dagijay isursuroda ken pammati ti tao nga adda kararua nga madi nga matmatay sabali kano ti bagi na. Atoy nga kararua ket ibagbagada nga agsina no ti bagi matay. Ngem, impakpakita ti Libro ti Genesis ken dagitoy sabali pay nga kasuratan idtoy Biblia, nga ti kararua matay.( Ezekiel 18:4) Naglitnaw nga ipakpakita ti kasuratan nga naggapwan ti tao ket tapoc madi nga ay-ayop. (Genesis 2:7)
Di nagkabasol ti tao istado na madi nasayaatin, nagbalin ajay bagi ti tao nga maperdi nga naaramid ket papananna patay ken serib. Kasta met ti imbaga ti Dios kinni Adan di nagkabasol suna ( ti basol isu ti panagsalungasing iti linteg.)
Atoy met lang ti ibagbaga ti Baro nga Tulag maipanggip ti patay, ti biag, imbaga na ni apostol Santiago nga maysa tayo ng singaw nga mapukaw. ( Santiago 4:14) Madi nga kararua nga madi nga matmatay. No di ket ti ibagbaga na nga agparyas ti matmaturog na awan ti ammo na. Ti anges na mapukaw no matay suna ken agsubli ti Dios a nangted ti anges na.( Ecclesiastes 12:7)
No dagitoy nga bagbagay iasa laing ti tao, awan ti namnamain tayo. Awan ti sabali nga siyentipiko nga agbalin nga mangted ti biag ti tao nga ulit. Ngem ibagbaga ti Dios dagijay dadduma nga tattao ti patay madi nga mapukaw dagiti namnamain tayo. Imbaga ti Dios dagijay awan ti am-ammona ken ignorante ti nakemna suda ket idjay da latta seribben- suda ket “kasla agpadpadada dagiti ay-ayop nga natay”(Awit 49:19-20) “Intedna ti
Anacna a Bugbugtong, tapno amin nga mamatmati kenkuana, saan a mapukaw, no di ket adda biagna nga agnanayon.” ( Juan 3:16) Agay-ayab ti Dios dagitoy amin nga tattao maipanggip ti Sao na, ti Biblia, ta maamuan no kassano ti pammati kinni Cristo. Maammuan tayo lang dagitoy no agbasbasa tayo ti Sao ti Dios. Di umum-una pay ket maamuan tayo nga ni Jesus ket agsubli ti rabaw ti daga ket pagbiagen nanto dagitoy amin nga natay, dagitoy adda ti responsibilidadna ta ammoda ti plano ti Dios na imbagbaga na ti Biblia.
Dagitoy nagtalinaed kanyana ken dagijay natay nga summurot ti imbilbilinna ket pabiyagenda nga ulit ken husgahanda suda nga isakto. Suda ket balbaliwenda ti bagi kasla kinni Jesus tatta;”.. Ni Apo Jesu-Cristo: Isu pabaroennanto datoy a bagitayo, tapno mayasping iti nadayag a bagina, cas mayalubog iti pannacabalinna met a mangpatulnog a maipaay kencuana met laing cadagiti isu-amin nga banbanag…” (Filipos 3:20-21)
Atoy namnamain ti biag no malpas ti patay na imbaga ti Biblia. Ti Biblia suna laing adda awtoridadna ta ti Dios saona atoy, suna ti nagaramid kadatayo ken amin nga bag-bagay. Maipudno dagitoy amin dagijay summurat ti Biblia ken propesiya. Maysa atoy nga libro nga ikonsideram. Kayatmo pay maamwan dagitoy Tulag ti Dios kadatayo? Ammok WEN ti sagot mo.


text:
Sasao nga Amianan a Sarawakano
Ti sasao nga Amianan a Sarawakano ket dagiti grupo ti sasao nga Austronesio a naisasao idiay akin-amianan a daya a parte ti probinsia ti Sarawak, Borneo, ken insingasing babaen ni Blust (1991, 2010).
- Sasao nga Amianan a Sarawakano
- Kenyah
- Kelabitiko (Apo Duat)
- Berawan – Akinbaba a Baram
- Bintulu
Manginayon ti Ethnologue 16 ti Punan Tubu a kas maysa a maipayinayon a sanga, ken mangibagbaga a ti Bintulu ket mabalin a kaasitgan iti Baram. Ti sasao a Melanau–Kajang ket naikkat iti Blust idi 2010.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.