text:
Lino Brocka
Ni Catalino Ortiz Brocka (Abril 3, 1939—Mayo 21, 1991) ket maysa kadagiti mabigbig a kalaingan a direktor iti pelikula iti Filipinas.
Naipasngay isuna iti provincia ti Sorsogon, umuna nga anak da Regino Brocka, maysa Bikolano a karpentero ti bilog, ken ti maikadua nga asawana a ni Pilar Ortiz, naam-ammona iti Nueva Ecija. Dimmakkel ni Brocka idiay Sorsogon, ngem gapu iti kinapanglawda, ken pinnakatay ni tatangna, nagawid ni Pilar ken dagiti annakna idiay San Jose, Nueva Ecija ket nagbalinda a katkatulong sadiay.
Nagbasa ni Brocka iti Unibersidad iti Filipinas (U.P.) kalpasan ti panagadalna iti Nueva Ecija. Iti U.P. ti nangrugianna a nagtrabaho iti teatro ken iti pelikula. Ditoy met iti nakabirokanna dagiti Mormon a nangallukoy kenkuana a sumurot kadakuada, uray no ti gapuna laeng ket kayatna ti agdakiwas iti sabali a luglugar. Nakapan isuna idiay Hawai'i kas misionario iti dua a tawen. Gapu ta maysa isuna a bakla nga actibista, pinanawanna met laeng iti kina-Mormon idi agangay.
Ti Naiyuper iti Balitok (Tagalog: Tubog sa Ginto), Tinimbangka ngem Nagkurang (Tagalog: Tinimbang Ka Ngunit Kulang), Manila: Iti Kuko ti Lawag (Tagalog: Maynila: Sa Kuko ng Liwanag) Insiang, ken Macho Dancer dagiti limmatak a pelikulana.
Nagbalin isuna nga aktibista a politiko gapu iti panangbusorna iti sensura nga inyetnag ti Linteg Militar a gobierno ni Ferdinand Marcos.
Pimmusay idi 1991 idi nadungpar iti luganna ti maysa nga aksidente. Naikkan iti Pammadayaw a Nailian nga Artista iti Pelikula idi 1997.
Dagiti napili nga obrana[urnosen | urnosen ti taudan]
- Santiago (1970)
- Wanted: Perfect Mother (1970)
- Naiyuper iti Balitok (1971)
- Stardoom (1971)
- Tinimbangka Ngem Nagkurang (1974)
- Manila: Iti Kuko ti Lawag (1975)
- Insiang (1976)
- Jaguar (1979)
- Bona (1980)
- Macho Dancer (1989)
- Orapronobis (1989)
- Gumapang Ka sa Lusak (1990)
- Makiusap Ka sa Diyos (1991)


c: text/html

text:
1980
Ti 1980 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra FE).
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 18 – Kristen Bell, Amerikana nga aktres
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 26 – Chris Pine, Amerikano nga aktor
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 28 - Dino Chua, politiko iti Siudad ti Cavite
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 15 – Jean-Paul Sartre, Pranses a pilosopo ken mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1905)
- Abril 29 – Alfred Hitchcock, Briton a direktor (naipasngay 1899)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 25 – Vladimir Vysotsky, Ruso a kumakanta-mannurat ti kanata, mannaniw, aktor (naipasngay 1938)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1980 iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La Union
Ti La Union ket maysa a probinsia iti Filipinas, iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Masarakan iti amianan-laud a paset ti isla ti Luzon. Ti Siudad ti San Fernando ti kapitolio ti probinsia ken kapitolio ti Rehion I, sentro iti administrasion ken busbos. Kaariping ti La Union dagiti probinsia ti Ilocos Sur iti amianan, Abra iti daya, ken Pangasinan iti abagatan. Iti laudna ket ti Baybay Abagatan a Tsína.
Addaan ti La Union iti 19 nga ili ken 1 a |siudad.
93 porsiento ti populasion ti probinsia ket Ilokano. Kaaduan kadagitoy ket Romano Katoliko. Adda bassit a gimong dagiti Pangasinense iti abagatan, dagiti Igorot iti kabanbantayan, ken dagiti Intsik iti siudad.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabangon ti probinsia ti La Union idi Abril 18, 1854, idi pinagtipon ti Espania dagiti umamianan nga ili ti Pangasinan ken umabagatan nga ili ti Ilocos Sur, isu paggapuananna iti nagan a "La Union".
Nepnep ti kaaduan a tiempo ti La Union, a kapada ti amianan ti Luzon, kas mariknana iti kalgaw ti Nobiembre agingga Abril ken iti panagtutudo ti Mayo agingga Oktubre. Agrikultura, iti talon ken apit ti bagas, tabako, ken bungbunga, ti punganay iti ekonomiana. Iti turismo ket nakabatay iti igid ti baybay a pagaliwaksayan.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012


text:
ITI BAGANI UBBOG. Dagiti fellows ken panelists ken dadduma pay a timmabuno iti Pasnaan 6 iti papanda panagpasiar iti pagtaengan daydi Reynaldo A. Duque iti Bagani Ubbog, Candon, Ilocos Sur. Kinaragupda ti ading ni RAD a ni Cenon A. Duque Jr. (nakatakder, maikapito manipud kanawan) a nangted pay kadagiti sangaili iti napapateg a libro ni RAD (No Agsuratka Iti Sarita, GUMIL Filipinas Directory Of Ilokano Writers, ken GUMIL Filipinas: 25 A Tawen). Agpakanawan, nakatakder: June Agsi Gaygayed, Dr. Jaime G. Raras, Estela Bisquera-Guerrero, Edmundo A. Bisquera, Mercy Vergara-Yabes, Derick Marcel F. Yabes, Gynelle D. Follante, Ena Macabunga-Viloria, Vilmer V. Viloria, Apo Cenon, Dr. Freddie P. Masuli, Roy V. Aragon, Marie Rose Quitoriano-Rabang, Joseph C. Ganabo, Rhea Rose D. Berroy, ken Daniel L. Nesperos. Agpakanawan, nakamasngaad: Nestor Gonzales, Jimmy R. Agustin, Aldrine C. Molina, Ronnie E. Aguinaldo, ken Danilo B. Antalan (Rinetrato ni Paulene G. Gacusan)
-
-
Recent Posts
- Isasar-ong sadiay Bagani Ubbog…
- Dua a libro iti Tagnawa Series ti GUMIL Filipinas para 2016, maisagsagana
- PASNAAN 6: Panagpitpit ken Panagtenneb iti Agdadamo a Pluma iti Ili ni Isabelo Abaya: Panangnanam iti Kaimasan a Kalamay ken Kornik ken Panangtunton iti Dalan nga agpa-Bagani Ubbog
- Maikalima a Pasalip ALVIYA iti Sarita (2015-2016)
- FREE EBOOK DOWNLOAD: Tarabay iti Ortograpia ti Pagsasao nga Ilokano 2012
- Salip iti Ababa a Sarita ti Mayor Carlito F. Pentecostes, Jr. Awards for Ilokano Literature (Mayor CFPJ Awards), naluktan
- ‘Balay ti GUMIL’ iti Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur, maituloy
- 5th Pasnaan Literary Workshop ti GUMIL Filipinas, silulukaten
- 2 libro nga Ilokano, nangabak iti National Book Award
- Libro dagiti dandaniw a para ubbing, mayalnag
-
They’re Saying…
Categories
- bilingual education
- books
- creative non-fiction
- criticism
- culture
- drama
- education
- essay
- fiction
- history
- ilokano
- ilokano people
- ilokano poetry
- ilokano writers
- k-12
- language
- literary awards
- literary device
- mass media
- mother language education
- mother tongue-based education
- music
- news
- novel
- original ilokano music
- performance poetry
- philosophy
- poetry
- poetry reading
- politics
- publishing
- short story
- theory
- translation
- writers
- writers festival
- writers' group
- writers' workshop
Archives
Tagsalex yadao alviya ariel s. tabag ariel tabag bible books contest daniw erotic poetry fiction gumil gumil filipinas ilokano ilokano books ilokano erotic ilokano fiction ilokano language ilokano music ilokano poetry ilokano short story ilokano writers karapote language literary awards literary contest literary workshop mle ncca novel palanca pasnaan paulo coelho poem poetry poetry reading publishing sarita short story tagalog translation workshop writers writers' workshop writing writing contest
-


text:
Alpabeto a Filipino
Ti alpabeto ti Moderno a Filipino (Filipino: Makabagong alpabetong Filipino), wenno ti makunkuna iti Ilokano nga alpabeto a Filipino (Filipino: alpabetong Filipino), ket isu ti alpabeto ti pagsasao a Filipino, ti opisial a nailian a pagsasao ken maysa kadagiti dua nga opisial a pagsasao ti Filipinas. Ti moderno nga alpabeto a Filipino ket buklen dagiti 28 a letra, a mangiraman dagiti intero a 26 a letra ti batayan nga alpabeto ti Latin ti ISO, ti Espaniol a letra ti Ñ ken ti Ng a digrapo ti Tagalog. Daytoy ti nangsukat ti alpabeto a Pilipino iti Maikapat a Republika. Ita nga aldaw, ti alpabeto ti Moderno a Filipino ket mabalin pay nga usaren a kas ti alpabeto para kadagiti amin a patneng a pagsasao ti Filipinas ken iti panagsurat ti Chabacano, ti Kinastila a kreol.


text:
1904
Ti 1904 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 6 – Harry Martinson, Sueko a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1978)
- Mayo 11 – Salvador Dali, maysa a kapategan a pintor iti maika-20 a siglo.
Hulio–Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 12 – Pablo Neruda, Chileno a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1973)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 1 – Antonín Dvořák, Tseko a kompositor (naipasngay 1841)
Hulio–Disiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 15 – Anton Chekhov, Ruso a manuurat (naipasngay 1860)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1904 iti Wikimedia Commons


text: 1No maipapan kadatayo, nalikmuttayo kadagitoy nakaad-adu a saksi. Ikkatentayo ngarud dagiti amin a makasali iti dalan ken ti basol a mangsimbalud kadatayo, ket agtaraytayo a sipipinget iti lumba a pakisalipantayo. 2Ditay isinsina ti matatayo ken ni Jesus a pangulo ken mangpunno iti pammati. Saan a naupay ni Jesus gapu iti krus. Ngem gapu iti rag-o nga agur-uray kenkuana, dina pinampanunot ti pannakaibabain iti ipapatay iti krus. Adda itan a situtugaw iti makannawan ti trono ti Dios. 3Tapno dikay agkapuy wenno maupay, panunotenyo no kasano ti panagsagabana gapu iti napalalo a panangbusor kenkuana dagiti managbasol. 4Di pay nagsayasay ti darayo iti pannakidangadangyo iti basol. 5Nalipatanyo kadin ti sao ti Dios iti panangbalakadna kadakayo a kas annakna—dagiti balikas a mangpapigsa iti pakinakemyo? Kunana: “Anakko, ipangagmo a naimbag ti Apo no ipakitana kenka a nagbiddutka Ket di koma kumapsut ti pakinakemmo no ipatayna kenka ti pannusa. 6Ngamin, babalawenna ti ayatenna ken saplitenna ti awatenna a kas anakna.” 7Ibturanyo ti panagsagabayo ket ibilangyo a kas iti panangdisiplina ti maysa nga ama. Ipakita ti panagsagabayo nga ibilangnakayo ti Dios a kas annakna. Adda aya anak a saan nga aturen ti amana? 8No saannakayo nga aturen a kas kadagiti amin nga annakna, kayatna a sawen a bastardokayo ket saannakayo a napaypayso nga annak. 9-10 Panunotentayo ti maipapan kadagiti bukodtayo nga amma: dinisiplinaandatayo ket nagraemtayo kadakuada. Ngarud, saan kadi nga ad-adda a rumbeng laeng nga awatentayo ti pannusa nga ipatay ti naespirituan nga Amatayo tapno agbiagtayo? Iti las-ud ti ababa a tiempo, dinusadatayo dagiti bukodtayo nga amma, kas maibatay iti ipagarupda a naimbag. Ngem no maipapan iti panagsagaba nga ipalak-am ti Dios, aramidenna daytoy a pagimbagantayo tapno agbalintayo a nasagradoan a kas kenkuana. 11Bayat ti pannakadisiplinatayo, saantayo a maragsakan no di ket agladingittayo. Ngem kalpasanna, sagrapentayo ti kappia ken talna a bunga ti nalinteg a biag: ti gunggona dagiti dusaen ti Dios tapno ipakitana kadakuada a nagbiddutda. 12Ingatoyo ngarud dagiti naktang nga imayo! Papigsaenyo dagiti nakapsut a tumengyo! 13Magnakayo iti nasimpa a dalan tapno saan a madegdegan no di ket maimbagan ti napilay a sakayo. 14Ikagumaanyo ti makikappia iti amin a tattao. Ikagumaanyo met ti agbiag a nasantoan amangan no diyonto makita ti Apo. 15-16 Agannadkayo tapno awan ti mangtallikud iti managparabur a Dios. Kitaenyo nga awan ti agbalin a kas iti napait a mula nga agtubo ken mangdadael iti biag ti tunggal maysa. Awan koma ti agbalin nga immoral wenno di agraem kadagiti nasantoan a bambanag a kas ken ni Esau. Insukat ni Esau iti sangamalukong a linugaw ti kalinteganna a kas inauna nga anak. 17Kas pagaammoyo, kayatna idi a maited koma met laeng ti pamendision ni amana, ngem napaay gapu ta awan ti mabirokanna a pamuspusan a mangbaliw iti inaramidna, uray no nagsangsangit a nangsapul iti daytoy. 18Saankayo a kas kadagiti Israelita, isuda nga immasideg iti mabalin a sagiden—iti Bantay Sinai nga adda idi gumilgil-ayab nga apuy, ti sipnget ken ti lidem, ti bagio, 19ti makatitileng nga uni ti trumpeta ken ti maysa a timek. Idi mangngeg dagiti tattao ti timek, impakpakaasida a sumardeng nga agsao kadakuada 20agsipud ta saanda a mabalin a tungpalen ti naibilin: “No adda bumaddek iti bantay, uray animal, masapul a bato-batoenyo agingga a matay.” 21Nakabutbuteng daydi a buya, isut’ gapuna a kinuna ni Moises, “Agpigpigergerak iti buteng!” 22Immasidegkayo ketdi iti Bantay Sion ken iti siudad ti sibibiag a Dios, ti nailangitan a Jerusalem a yan dagiti rinibribu nga angheles. 23Immasidegkayo iti naragsak a taripnong dagiti inauna nga annak ti Dios, isuda a naisurat ti naganda sadi langit. Immasidegkayo iti Dios a mangukom iti sangkataoan ken kadagiti espiritu dagiti nalinteg a tattao a naaramid nga awan pagkuranganna. 24Immasidegkayo ken ni Jesus a nangisayangkat iti baro a tulag ken iti naiparukpok a darana a mangipanamnama kadatayo kadagiti bambanag a nasaysayaat ngem ti dara ni Abel. 25Agannadkayo ngarud ket ipangagyo ti agsasao. No saan a nakalisi dagidi saan a nangipangag iti nasantoan a mensahe, ad-addanto pay a ditayo makalisi no tallikudantayo ti agsasao manipud langit! 26Gapu iti timekna, nadayyeg idi ti daga ngem ita inkarina, “Maminsan pay a dayyegek saan laeng a ti daga no di pay ket ti langit.” 27Ti sao a “maminsan pay” ipakitana a silalawag a madayyeg ken maikkatto dagiti naparsua a bambanag tapno dagitinto laeng saan a madayyeg ti mabati. 28Agyamantayo ngarud agsipud ta awatentayo manipud iti Dios ti pagarian a saan a madayyeg. Agyamantayo iti Dios ket agdaydayawtayo kenkuana iti wagas a makaparagsak kenkuana a buyogan ti panagraem ken panagbuteng. 29Ngamin, mayarig ti Diostayo iti apuy a mangibus.


text:
Foobar
Dagiti termino ti foobar (/ˈfuːbɑr/), fubar, wenno foo, bar, baz ken qux (sabali pay, quux) ket sagpaminsan dagitoy nga inus-usar a pagikabilan a nagnagan iti panagprograma ti kompiuter wenno dokumentasion a mainaig iti kompiuter.[1] Naus-usar dagitoyen a nagan kadagiti entidad a kas dagiti karuay, annong, ken bilin a ti panggepna ket saan a nangruna ken agserbi laeng a mangipakita ti konsepto. Dagitoy a balikas ket awan ti kaibuksilanna iti daytoy a panagusar. Ti foobar ket sagpaminsan a maus-usar nga agmaymaysa; foo, bar, ken baz ket sagpaminsan pay dagiti a maus-usar, mo masapul ti adu nga entidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ D. Eastlake III (2001). "Etymology of "Foo"". Internet Engineering Task Force. Naala idi 2007-11-05.


text:
Kappuros ken kababaraan a damdamag manipud iti sentro ti komersio iti Estado ti Hawaii--Honolulu, iti Oahu, karaman dagiti kabangibang nga isla kas iti Kauai, Molokai, Lanai, Maui ken Big Island [Hawaii].
May 11, 2009
Observer Editor, inawatna ti "Outstanding Award"
HONOLULU, Oahu--Inawat ni Dr. Aurelio Solver Agcaoili, Fil-Am Observer Editor, ti Outstanding Achiever Award iti benneg ti Arte, Kultura ken Literatura. Ni Agcaoili ti maysa kadagiti siam a napili nga outstanding graduates ti Divine Word College of Laoag [DWCL] iti kalkalpas a 2009 International Grand Reunion.
Dagiti dadduma a nabigbig ken napadayawan isuda: Byrne Munoz [BSE, 1970] para iti benneg ti Media, Broadcasting and Communication; ni Dr. Evelyn L. Pascua [BSE, 1972] para iti Edukasion; ni Esther B. Pascual [BSEEd, 1967] para iti Healthcare and Caregiving; ni Domingo R. Pascual [BSC, 1972] para iti Real Estate, Investment and Mortgage; ni Jesse P. Pascual [BSC, 1966] para iti Serbisio ti Komunidad; ni Thorn V. Pascual [1984] para iti Entreprenuership and Business Management; ni Ernesto Pasion [BSC, 1963] para iti Government and Politics, ken Amado I. Yoro [BSE, 1970] para iti Leadership Development.
Inatendaran dagiti Alumni manipud iti Hawaii, ti Filipinas, ti US Mainland, Canada ken sabsabali pay a lugar ti umuna nga International Reunion ti DWCL a naangay idi Mayo 2, 2009 idiay Hilton Hawaiian Village.
Nalpas ni Agcaoili ti secondary education iti Divine Word High School, ken nabigbig daytoy gapu kadagiti obra maestra a sinuratna iti benneg ti literatura ken creative writing, karaman ditoy ti Ilokano and Amianan Studies. Mabigbig ni Agcaoili a kas trilingual writer iti Ilokano, Ingles ken Tagalog. Adun ti naawatna a pammadayaw, grants ken literary prizes karamanen ditoy ti award-winnning historical novel "Dangadang." Ni Agcaoili met lang ti editor ken nagipatarus iti Ilokano and Amianan Studies, Nakem: Essays on Amianan Knowledge.
Idi Abril 2009, naawat ni Agcaoili ti Pedro Bukaneg Award, maysa a lifetime achievement award iti literatura ken creative writing nga ited ti GUMIL Filipinas, internasional nga organisasion dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken abrod.
Ni Agcaoili ti presidente ti statewide Hawaii Association of Language Teachers [HALT], presidente ti Nakem Conference International, ken Bise Presidente para ti Research and Publications of the Association of Ilokano Writers-Global.
Iti agdama, tumultulong ni Agcaoili para iti Language and Literature Program iti University of Hawai'i- Manoa a kaduana dagiti sumagmamano a kameng ti Maui Filipino Working Groups ken Fil-Am Observer. Ni Agcaoili met lang ti nangirugi iti panakainayon ti Ilokano Plus Program iti Maui Community College.
Ni Ilocos Norte Schools Division Superintendent Dr. Araceli C. Pascual [BSE, 1970] ti nagbalin a kangrunaan a bisita ken nagsarita. Ni Philippine Consul Paul Cortez ti namagsapata kadagiti kabarbaro nga opisiales ti Divine Word College of Laoag Alumni Association [DWCL-AA].
Nabangon ti asosasion idi 1990, ni Amado Yoro ti founding president.***
_____________________________________________________________


text:
Ashoka
Ni Ashoka (Devanāgarī: अशोक, IAST: Aśoka, IPA: [aˈɕoːkə], ca. 304–232 BC), makunkuna pay a Ti Kalatakan nga Ashoka, ket maysa idi a Indiano nga emperador iti Maurya a Dinastia a nagturay ti nagistayan amin iti Indiano a subkontinente manipud idi ca. 269 BC to 232 BC.[1] Maysa kadagiti kalatakan nga emperador iti India, ni Ashoka ket nagturay ti kaaduan kadagiti agdama tatta nga India kalpasan kadagiti adu a panagsusuppiat ti militar. Ti imperiona ket nasakupan tatta nga aldaw ti Pakistan ken Apganistan iti laud, ti tatta nga aldaw a Banglades ken ti Indiano nga estado iti Assam iti daya, ken ti kaadaywan pay nga abagatan ti akin-amianan a Kerala ken Andhra Pradesh. Sinakopna ti pagarian nga agnagan ti Kalinga, a sinakop idi ti maysa kadagiti puonan a nagtaudanna a nangrugi manipud idiay Chandragupta Maurya. Ti turayna ket naikuartel idiay Magadha (ti agdama nga aldaw tatta a Bihar). Inarakupna ti Budismo kalpasan idi nasaksianna dagiti adu a natnatay iti Gubat a Kalinga, nga isuna met laeng ti nangirugi para iti essemna nga agala kadagitoy a daga. Nagiruknoy isuna iti panagparang-ay iti Budismo ti ballasiw nga Asia ken nagipatakder kadagiti monumento nga agimarmarka kadagiti naimudingan a luglugar a panagbiag ni Gautama Buda.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Thapur (1973), p. 51.


text:
Hamaika
Ti Hamaika i/dʒəˈmeɪkə/ ket maysa nga isla a pagilian iti Kalatakan nga Antilles, nga addaan ti kaatiddog a 234 kilometro (145 mi), aginggana ti laud ti 80 kilometro (50 mi) a kalawa ken 10,990 a kuadrado kilometro (4,243 kd mi) a kalawa. mabirukan daytoy a pagilian idiay Baybay Karibe, ti agarup a 145 kilometro (90 mi) ti abagatan iti Kuba, ken 191 kilometro (119 mi) a laud iti Hispaniola, ti isla a mangisangsanglad dagiti pagilian nga estado iti Haiti ken ti Dominikano a Republika. Dagiti patneng nga agsasao iti Arawakano a Taíno a nagnaed ti nainaganan nga isla ti Xaymaca, a kayatna a sawen ket "Ti Daga ti Kayo ken Danum", wenno ti "Daga dagiti Ubbóg".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Hamaika". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Diktionario a Taíno" (iti Españiol). Ti Nagkaykaysa a Konpedarasion dagiti Tattao a Taíno. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-10-16. Naala idi 2007-10-18.
- Hamaika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti dati a kolonia ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- G15 a pagpagilian
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962


text: 1Timmakder dagiti amin a kamkameng ti Sanhedrin ket impanda ni Jesus ken ni Pilato. 2Rinugianda ti nagiparang kadagiti pammabasolda kenkuana. “Natiliwanmi daytoy a tao a mangal-allilaw kadagiti kailianmi,” kinunada. “Iparparitna ti panagbayad iti buis iti Emperador. Kunkunana pay nga isu ti Cristo a maysa nga ari.” 3“Sika kadi ti Ari dagiti Judio?” sinaludsod ni Pilato. “Nasaomon,” insungbat ni Jesus. 4Ket kinuna ni Pilato kadagiti panguloen a papadi ken kadagiti tattao, “Awan masarakak a pakaigapuan iti pannakadusa daytoy a tao.” 5Ngem inyad-addada ti nagkuna: “Babaen iti pannursurona, sugsoganna dagiti tattao a mangriribuk iti entero a Judea. Inrugina idiay Galilea, ket adda ditoyen.” 6“Taga-Galilea kadi daytoy a tao?” sinaludsod ni Pilato idi mangngegna daytoy. 7Ket naammoanna a naggapu ni Jesus iti lugar nga iturayan ni Herodes. Imbaonna ngarud ken ni Herodes nga adda idi idiay Jerusalem. 8Nabayagen a kayat ni Herodes a makitana ni Jesus. Maragsakan unay idi maidatag kenkuana ta nadamdamagnan ti maipapan kenkuana ket ninamnamana ti makakita iti milagro nga iparang ni Jesus. 9Adu ti sinaludsod ni Herodes, ngem pulos a saan a simmungbat ni Jesus. 10Adda a nakatakder sadiay dagiti panguloen a papadi ken mamaestro iti Linteg ket indatagda dagiti agkakadagsen a pammabasolda ken ni Jesus. 11Pinagang-angawan ken linalais ni Herodes ken dagiti soldado. Kinawesanda ni Jesus iti narangrang a lupot sada pinaisubli ken ni Pilato. 12Manipud iti dayta nga aldaw, aggayyemen da Herodes ken ni Pilato, numan pay aggin-ginnurada idi. 13Pinaayaban ni Pilato dagiti panguloen a papadi, dagiti agtuturay ken dagiti tattao. 14Kinunana kadakuada, “Insaklangyo kaniak daytoy a tao ket imbagayo nga al-allilawenna dagiti tattao. Inusigko iti imatangyo ket awan nasarakak nga inaramidna kadagiti ipabpabasolyo kenkuana. 15Uray ni Herodes, awan nasarakanna, isut’ gapuna a pinaisublina kadatayo. Awan naaramid daytoy a tao a pakaigapuan ti pannakapapatayna. 16Ngarud, pasaplitko laeng sakonto palubosan.” 18Ngem sangsangkamaysa dagiti tattao a nangipukkaw, “Papapataymo! Ni Barrabas ti kayatmi a wayawayaam!” ( 19Naibalud ni Barrabas gapu iti riribuk a naaramid iti siudad, ken gapu ta pimmatay.) 20Kayat ni Pilato a wayawayaan ni Jesus, isut’ gapuna a kinasaona manen dagiti tattao. 21Ngem impukkawda, “Pailansam iti krus! Pailansam iti krus!” 22Pinitlo ni Pilato ti nagkuna kadakuada, “Ania kadi ti basolna? Awan nasarakak nga inaramidna a pakaigapuan ti pannakapapatayna. Pasaplitko laeng sakonto palubosan.” 23Ngem inyad-adda dagiti tattao ti nangyikkis a mailansa ni Jesus iti krus ket iti kamaudianna, naipangag ti dawatda. 24Inkeddeng ni Pilato ti sentensia, kas kiddawda. 25Winayawayaanna ti lalaki a kayatda, ti naibalud gapu iti riribuk ken pammapatay, ket inyawatna ni Jesus kadakuada tapno aramidenda ti kaykayatda. 26Impanaw dagiti soldado ni Jesus. Iti dalan, nasabetda ti maysa a lalaki nga agnagan Simon a taga-Cirene a naggapu iti away, ket agturong iti siudad. Tiniliwda ket impabaklayda kenkuana ti krus sada impasaruno ken ni Jesus. 27Adu a tattao ti simmurot ken ni Jesus. Sumagmamano kadakuada ti babbai. Sangsangitan ken dungdung-awanda ni Jesus. 28Tinaliawna ida ket kinunana, “Babbai a taga-Jerusalem, didak sangsangitan! Dagiti bagbagiyo ken dagiti annakyo ketdi ti sangitanyo! 29Ta umasidegen dagiti aldaw a panagkunanto dagiti tat-tao, ‘Nagasat dagiti babbai a di nagan-anak, di nagsikog ken di nagpasuso!’ 30Daytanto ti tiempo a panagkuna dagiti tattao kadagiti bambantay, ‘Tupakandakami!’ ken kadagiti turturod, ‘Gaburandakami!’ 31No kastoy ti maaramid no naata ti kayo, anianto ketdin no nagango?” 32Adda dua a kriminal nga inkuyogda a mapapatay met a kagiddan ken ni Jesus. 33Idi dimtengda iti lugar a managan “Bangabanga,” inlansada ni Jesus iti krus. Inlansada met dagiti dua a kriminal, maysa iti makannawan ket ti sabali iti makannigid ni Jesus. 34“Ama,” kinuna ni Jesus, “pakawanem ida ta dida ammo ti ar-aramidenda.” Nagbibingayan dagiti soldado dagiti pagan-anay ni Jesus babaen iti panagbibinnunotda. 35Nagtatakder sadiay dagiti tattao nga agbuybuya idinto a linalais dagiti panguloen a Judio a kunkunada, “Insalakanna dagiti dadduma. Isalakanna man ngarud ti bagina no isu ti Cristo a pinili ti Dios!” 36Linalais met dagiti soldado. Immasidegda ken ni Jesus sada inyawatan iti suka. 37“Isalakanmo ta bagim, no sika ti Ari dagiti Judio!” kinunada. 38Adda kastoy a naisurat iti ngatoen ni Jesus: “Daytoy ti Ari dagiti Judio.” 39Pinabpabainan ti maysa kadagiti kriminal a nailansa. “Saan kadi a sika ti Cristo?” kinunana. “Isalakanmo ngarud ta bagim ket isalakannakami met!” 40Ngem binabalaw ti kaduana a kriminal. “Dika aya agbuteng iti Dios?” kinunana. “Agpapadatayo amin a madusdusa. 41Rebbengna nga agsagabata gapu iti inaramidta. Ngem daytoy a tao, awan dakes nga inaramidna.” 42Ket kinunana ken ni Jesus, “Laglagipennak, Jesus, inton mapanka iti pagariam.” 43Kinuna ni Jesus kenkuana, “Ibagak kenka daytoy: Ita nga aldaw, makipagyankanto kaniak idiay Paraiso.” 44Dandani tengnga ti aldaw idi agsipnget iti entero a daga ket nagpaut agingga iti alas tres iti malem. 45Napigis a naggudua ti kurtina a naibengbeng iti Templo. 46Nagpukkaw ni Jesus iti napigsa: “Ama, kadagita imam yawatko ti espirituk!” Apaman a nasaona daytoy, nauyosen ti biagna. 47Idi makita ti kapitan dagiti soldado ti napasamak, nagdaydayaw iti Dios. “Pudno nga awan basol daytoy a tao!” kinunana. 48Nakita dagiti tattao a napan nagbuya ti napasamak ket nagawidda amin a mangdandanog iti barukongda a mangipakita iti panagladingitda. 49Iti adayo bassit, nakatakder dagiti amin a gagayyem ni Jesus ken dagiti babbai a simmursurot kenkuana manipud Galilea. Nakitada dagitoy a napasamak. 50-52 Adda lalaki a napan ken ni Pilato tapno dawatenna ti bangkay ni Jesus. Isu ni Jose a naggapu iti ili ti Arimatea idiay Judea. Nalinteg ken natakneng a tao ni Jose ken paspasungadenna ti idadateng ti Pagarian ti Dios. Nupay maysa a kameng ti Sanhedrin, saan nga immanamong iti inkeddeng ken inaramidda. 53Kalpasan ti panangibabana iti bangkay, binungonna iti linen a lupot sana inkabil iti tanem a naikungkong iti bato ken di pay nausar. 54Aldaw idi a Panagsagana, ket dandani mangrugin ti Aldaw a Panaginana. 55Simmurot ken ni Jose dagiti babbai a kimmuykuyog ken ni Jesus manipud Galilea. Nakitada ti tanem ken ti pannakaikabil ti bangkayna. 56Kalpasanna, nagawidda ket insaganada dagiti bangbanglo ken sapsapo nga agpaay iti bangkay. Ket iti Aldaw a Panaginana, naginanada kas sagudayen ti Linteg.


text:
Kim Dae-Jung
Ni Kim Dae-jung (Panangibalikas a Koreano: [kimdɛdʑuŋ]; 3 Disiembre 1925 – 18 Agosto2009) ket ti maika-8 a Presidente ti Abagatan a Korea manipud idi 1998 aginggana idi 2003, ken ti nagungunaan ti Premio Nobel iti Kappia idi 2000. Inestilona ti bagina a kas "Nelson Mandela ti Asia" para iti napaut a panagsuppiatna ti autoritariano a turay ken para iti kontrobersial nga Annuroten ti Inar iti Amianan a Korea.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kim Dae-jung: Dedicated to reconciliation". CNN. 14 Hunio 2001. Naala idi 22 Septiembre 2006.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kim Dae-Jung iti Wikimedia Commons


text: 1Nakitak sadi langit ti sabali a naindaklan a pagilasinan, maysa a nakaskasdaaw a buya. Pito nga angheles nga addaan kadagiti pito a didigra. Dagitoy dagiti maudi a pakatungpalan ti napalalo a pungtot ti Dios. 2Ket nakitak ti kasla taaw a kristal a gumilgil-ayab. Nakitak pay dagiti nangparmek iti narungsot nga animal ken iti ladawanna, agraman iti animal a numero ti kaibatogan ti naganna. Agtatakderda iti igid ti taaw a kristal; ig-iggamanda dagiti arpa nga inted ti Dios kadakuada. 3Ket kankantaenda ti kanta ni Moises nga adipen ti Dios, ken ti kanta ti Kordero: “Apo Dios a Mannakabalin-amin Natan-ok ken nakaskasdaaw dagiti aramidmo! Ari dagiti pagilian. Nalinteg ken napudno dagiti dalanmo! 4Siasino ti saan nga agbuteng kenka, Apo? Siasino ti saan a mangitan-ok iti naganmo? Agsipud ta siksika laeng ti nasantoan. Umayto dagiti amin a pagilian Ket agdaydayawda iti sangoanam, Ta maimatangan ti amin dagiti nalinteg nga aramidmo.” 5Kalpasan daytoy, nakitak a naluktan ti templo sadi langit. Adda iti unegna ti tolda ti pammaneknek. 6Rimmuar iti templo dagiti pito nga angheles nga addaan kadagiti pito a didigra. Nakakawesda iti nadalus ken narangrang a linen a lupot ket adda balitok a banda a naiputipot iti barukongda. 7Maysa kadagiti uppat a sibibiag a parsua ti nangted kadagiti pito nga angheles iti pito a malukong a balitok. Napno dagitoy iti napalalo a pungtot ti Dios a sibibiag iti agnanayon nga awan inggana. 8Napno ti templo iti asuk a naggapu iti dayag ken pannakabalin ti Dios. Awan ti makastrek iti templo agingga a di aggibus dagiti pito a didigra nga inyeg dagiti pito nga angheles.


text: 1Isuratmi kadakayo ti nangngeg ken nakitami maipapan iti Sao ti biag nga addan manipud idi punganay. Nangngeg ken nakitami; wen, nakita ken nasagidmi. 2Idi naiparangarang daytoy a biag, nakitami; iti kasta, paneknekan ken ipakaammomi kadakayo ti naipakaammo kadakami maipapan iti agnanayon a biag nga addan idi iti Ama. 3Ngarud, ibagami ti nakita ken nangngegmi tapno mairamankayo met iti pannakikadkaduami iti Ama ken ni Jesu-Cristo nga Anakna. 4Isuratmi daytoy tapno naan-anay ti rag-omi. 5Daytoy ti mensahe a nangngegmi iti Anakna ken ipakaammomi kadakayo: Ti Dios ket silaw; awan a pulos ti sipnget kenkuana. 6No kunatayo a makikadkaduatayo kenkuana, ngem agbibiagtayo met iti sipnget, ulbodtayo iti sao ken aramid. 7Ngem no agbiagtayo iti lawag, a kas iti kaaddana iti lawag, agkakaduatayo ngarud, ket ti dara ni Jesus nga Anakna ugasannatayo iti amin a basol. 8No kunatayo nga awan basoltayo iti Dios, allilawentayo ti bagitayo ket saan nga agtaeng ti kinapudno kadatayo. 9Ngem no ipudnotayo dagiti basbasoltayo, tungpalenna ti karina ket aramidenna ti maitutop. Pakawanenna dagiti basoltayo ket ugasannatayo iti amin a kinadakestayo. 10No kunatayo a ditay nagbasol, pagbalinentayo nga ulbod ti Dios, ket saan nga agtaeng ti saona kadatayo.


text:
1956
Ti tawen idi 1956 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra AG).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 29 – Elpidio Quirino, maika-6 a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1890)
- Abril 30 – Alben W. Barkley, maika-35 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1877)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1956 iti Wikimedia Commons


text:
-
Kapitulo 1
Agsurat ni Moroni para iti pagsayaatan dagiti Lamanite—Mapapatay dagiti Nephite a saan a mangtallikud ken ni Cristo. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 2
Inted ni Jesus kadagiti sangapulo-ket-dua a Nephite a disipulo ti bileg a mangipaay iti sagut ti Espiritu Santo. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 3
Ordenan dagiti elder dagiti saserdote ken dagiti maestro babaen ti pannakaipatay ti dakulap. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 4
Nailawlawag no kasano ti panangbendision dagiti elder ken saserdote iti tinapay iti sakramento. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 5
Maaramid ti wagas ti pannakabendision ti danum iti sakramento. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 6
Mabuniagan ken matarabay dagiti tao a nagbabawi—Mapakawan dagiti kameng ti simbaan nga agbabawi iti basolda—Maaramid dagiti gimong babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 7
Naited ti awis iti iseserrek iti paginanaan ti Apo—Agkararag a naimpusuan—Itden ti Espiritu ni Cristo iti tao ti kabaelan a mangammo iti naimbag ken iti dakes—Allukoyen ni Satanas ti tao a mangtallikud ken ni Cristo ken agaramid iti dakes—Ilawlawag dagiti propeta ti yaay ni Cristo—Babaen ti pammati, mayeg dagiti milagro ken agserbi dagiti anghel—Masapul a mangnamnama ti tao iti agnanayon a biag ken agtalek iti panangngaasi. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 8
Nadagsen a basol ti panangbuniag kadagiti babassit nga ubbing—Sibibiag ken ni Cristo dagiti babassit nga ubbing gapu iti Pannakasubbot—Pammati, panagbabawi, kinadayaw ken kinapakumbaba ti puso, panangawat iti Espiritu Santo, ken panagibtur agingga iti panungpalan ti mangiturong iti pannakaisalakan. Agarup k.p. 401–421.
-
Ti maikadua a surat ni Mormon iti anakna a ni Moroni.
Sakupenna ti kapitulo 9.
-
Kapitulo 9
Agpapada dagiti Nephite ken Lamanite a killo ken nadadael ti pakinakemda—Agpipinnarigat ken agpipinnatayda—Ikararag ni Mormon a maipaay koma ken ni Moroni ti agnanayon a parabur ken kinaimbag. Agarup k.p. 401–421.
-
Kapitulo 10
-
Dumteng ti pammaneknek iti Libro ni Mormon babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo—Maited dagiti sagut ti Espiritu kadagiti napudno—Kanayon a kakuykuyog ti naespirituan a sagut ti pammati—Aggapu dagiti balikas ni Moroni iti tapok—Umasidegkayo ken ni Cristo, agbalinkayo a naan-anay kenkuana, ket pasantuenyo ti kararuayo. Agarup k.p. 421.


text:
Michelangelo
Ni Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni[1] (6 Marso 1475 – 18 Pebrero 1564), kadawyan a naamammoan a kas ni Michelangelo (Panangibalikas nga Italiano: [mikeˈlandʒelo]), ket maysa idi nga Italiano a Renasimiento nga eskultura, pintor, arkitekto, mannaniw, ken inhenniero.[2] Urayno isu ket nagararamid kadagiti raut a kallabes dagiti arte, ti kaadu ti panakaaramatna kadagiti disiplina nga innalana ket nakangatngato ti kasayaatna nga isu ket naipanunutan par aiti titulo ti arketipiko a Renasimiento a tao, a kumaduanna dagiti Italiano a ni Leonardo da Vinci.
Dagiti inararamidna kadagiti amin nga paset idi panawen ti atiddog a ket panagbiagna ket nawatiwat; iti kaadu ti tomo dagiti sinursuratna, dagiti inladawanna, ken dagiti linaglagipna a nabatbati ket maibilbilangan pay, isu ti kasayaatan a nadukomentuan nga artista iti maika-16 a siglo. Dua kadagiti kalatakan a naamammoan nga obrana, ti Pietà ken David, ket nakitikit idi sakbay a nag-edad ti tallo pulo. Urayno ti nababa apammanunotanna ti pinintaan, ni Michelangelo ket nagpartuat pay kadagiti dua a kaimpluensian nga obra iti presko iti pakasaritaan ti Lumaud nga arte: dagiti ladawan manipud ti Henesis idiay kisame ken Ti Maudi a Panangukom idiay diding ti altar ti Kapilia ti Sistina idiay Roma. A kas maysa nga arkitekto, ni Michelangelo ket nagpionero ti Manierista nga estilo idiay Laurentiano a Biblioteka. Iti edad a 74 sinarunona ni Antonio da Sangallo ti Ububing a kas ti arkitekto ti Basilika ni San Pedro. Ni Michelangelo ket nangibalin ti plano plano, ti akin-laud a a paset ket lineppas babaen ti daremdem ni Michelangelo, ti simborio ket nakompleto kalpasan ti ipupusayna nga adda dagiti panagbalbaliw.
Ti panagipakita ti naisangsangayan a takder ni Michelangelo, isu ti immuna a Taga-laud nga artista a naipablaak ti biograpiana idi sibibiag pay laeng.[3] Dagiti dua a biograpia ket naipablaak para iti kaniana idi panawen ti panagbiagna; maysa kadagitoy ket, babaen ni Giorgio Vasari, a nagisingasing nga isu ket ti kanagtuan kadagiti amin nga artistiko a nagun-od manipud idi rugi ti Renasimeinto, ti maysa a panagsirmata nga agdama nga agtultuloy iti pakasaritaan ti arte para kadagiti sumaganad a siglo. Iti panagbiagna ket natawtawagan pay a kas ti Il Divino ("ti maysa a nasantuan").[4] Maysa kadagiti kababalin a dinaydayaw babaen dagiti kontemporariona ket ti terribilità, ti maysa a naken ti nakasidsiddaaw a a kalatakan, ken dagiti panagipadpadas dagiti simmarsaruno nga artista a mangtultulad kenni Michelangelo ket nagparegget ken personal a nangato nga estilo a nagbanagan ti Manierismo, ti simmaruno a kangrunaan a tignay iti Lumaud nga arte kalpasan ti Nangato a Renasimiento.
Biag ken dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Michelangeloket naipasngay idi 6 Marso 1475[a] idiay Caprese idiay asideg ti Arezzo, Tuscany.[5] (Tatta nga aldaw, ti Caprese ketnaamamoanen a kas ti Caprese Michelangelo). Para kadagiti adu a kaputotan, ti pamiliana ket bassit a gatadda nga agibanbanko idiay Florence, ngem ti amana, ni Ludovico di Leonardo di Buonarotto Simoni, ket napaay a nagtaripatu ti busbos a kasasaad ti banko, ken isu ket nagtengtengngel kadagiti sagpaminsan a puesto ti gobierno.[3] Tipanawen a panakaipasngay ni Michelangelo, ti aman ket isu idi ti administrador ti Hustisia iti bassit nga ili iti Caprese ken lokal nga administrador iti Chiusi. Ti ina ni Michelangelo ket ni Francesca di Neri del Miniato di Siena.[6] Ti pamilia ti Buonarrotis ket nagituntonda a nagtaudda manipud kenni Kondesa Mathilde iti Canossa; daytoy a panagitunton ket agda a sann pay a napasingkedan, ngem ni Michelangelo ket namatmati iti daytoy.[7] Kalpasan dagiti napalabas a bulan kalpasan ti panakaipasngay ni Michelangelo, ti pamilina ket nagsubli idiay Florence, nga idiay ti dimmakkelan ni Michelangelo. Kadagiti pay napalabas a panawen, idi panawen ti atiddog a panagsaksakit ken kalpasan ti ipupusay ti inana idi 1481 isu ket agedad laeng ti innem, ni Michelangelo lket nakitaeng ti maysa nga agpiipisi ti bato ken ti asawana ken ti pamiliada idiay ili iti Settignano, a ditoy ket nagtagikua ti amana ti maysa a pagbatuan ti marmol ken bassit a talon.[6] Ni Giorgio Vasari ket nangadaw ti insao a kinuna ni Michelangelo ket, "No adda ti naimbag kaniak, gaputa naipasngayak itinasaldet nga atmosperio iti pagilionyo iti Arezzo. A mairaman ti gatas ti narsko Nakaalaak ti panagayatko ti panagtengngel ti paet ket martilio, a siak ket inararamidko dagiti pigura."[5]
Ti ama ni Michelangelo ket inpatulodna a mapan nga agadal ti gramatiko kenni Humanista a ni Francesco da Urbino idiay Florence a kas maysa nga ubing.[5][8][b] Ti ubing nga artista, nupay kasta, ket saan a nangipakpakita ti panagayat ti panagadalna, ngem kinaykayatna ti agtultulad kadagiti pinintaan manipud kadagiti simbaan ken nagsuksukisok ti kumaduaan dagiti pintor.[8] Idi agedad ti sangpulo ket tallo, ni Michelangelo ket nagdamdamo ti pintor a ni Domenico Ghirlandaio.[1][9] Idi agedad ni Michelangelo ti sangpulo ket uppat, ti amana ket naawisna ni Ghirlandaio a bayadanna ti pangdamdamona a kas maysa nga artista, a daytoy ket karkarna iti daytoy a panawen.[10] Idi 1489, ni Lorenzo de' Medici, de facto nga agiturturay ti Florence, ket nangdamag kenni Ghirlandaio para kadagiti dua a kalaingan nga estudiantena, inpatulod ni Ghirlandaio ni Michelangelo ken Francesco Granacci.[11] Maniud idi 1490 aginggana idi 1492, ni Michelangelo ket nagadal idiay Humanista nga akademia nga inpatader dagiti Medici babaen ti Neo Platoniko a linlinia. Ni Michelangelo ket nagadal ti eskultura babaen ni Bertoldo di Giovanni. Idiay akademia, ti panasirmata ken ti arte ni Michelangelo ket suheto ti inpluensia kadagiti kaaduan a prominente a pilosopo ken dagiti mannurat iti dayta a panawen a mairaman ni Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ken Poliziano.[12] Iti daytoy a panawen, ni Michelangelo ket nagkitikit dagiti bang-ar tiMadonna dagiti Addangan (1490–1492) ken Gubat iti Sentauros (1491–1492). Ti naudi a naibaga ket naibatay ti tema nga insingasing babaen ni Poliziano ken kinomision babaen ni Lorenzo de Medici.[13] Bayat a dagitoy dua ket nagdamdamo kenni Bertoldo di Giovanni, ni Pietro Torrigiano ket sinulongna ti agtawen ti 17 iti agongna, ken gapuanan ti pannakadispigura a makitkita kadagiti amin a ladawan ni Michelangelo.[14]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Sapot ti Pagsaadan a Palko ti Arte, urnong dagiti imahen, agpayso a museo, dagiti mabirbirukana batayan ti datos dagiti napino nga arte ti Europa (1100–1850)". wga.hu. Naala idi 13 Hunio 2008.
- ^ "Boigrapia ni Michelangelo". Encyclopædia Britannica.
- ^ a b Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite.
- ^ Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
- ^ a b c J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 11
- ^ a b C. Clément, Michelangelo, 5
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 5
- ^ a b A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 9
- ^ R. Liebert, Michelangelo: Ti Sikoanalitiko a Pagadal ti Biagna ken dagiti Imahen, 59
- ^ C. Clément, Michelangelo, 7
- ^ C. Clément, Michelangelo, 9
- ^ J. de Tolnay, Ti Kinaagtutubo ni Michelangelo, 18–19
- ^ A. Condivi, Ti Biag ni Michelangelo, 15
- ^ "Pangngaasi a ti Agpayso a Michelangelo ket Tumakder?". Naala idi 14 Disiembre 2009.
Adu pay mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ackerman, James (1986). Dagiti Arkitektura ni Michelangelo. Unibersidad iti Chicago a Pagmalditan. ISBN 978-0-226-00240-8.
- Clément, Charles (1892). Michelangelo. Unibersidad iti Harvard, Naidihital idi 25 Hunio 2007: S. Low, Marston, Searle, & Rivington, ltd.: London.
- Condivi, Ascanio; Alice Sedgewick (1553). Ti Biag ni Michelangelo. Unibersidad ti Estado ti Pennsylvania a Pagmalditan. ISBN 0-271-01853-4.
- Baldini, Umberto; Liberto Perugi (1982). Ti Eskultura ni Michelangelo. Rizzoli. ISBN 0-8478-0447-X.
- Einem, Herbert von (1973). Michelangelo. Trans. Ronald Taylor. Londres: Methuen.
- Gilbert, Creighton (1994). Michelangelo idi Adda ken Awan idiay Kisame ti Sistina. New York: George Braziller.
- Hibbard, Howard (1974). Michelangelo. New York: Harper & Row.
- Hirst, Michael ken Jill Dunkerton. (1994) Ti Ubing a Michelangelo: Ti Artista idiay Roma 1496–1501. Londres: Dagiti Pablaak ti Nailian a Paltok.
- Liebert, Robert (1983). Michelangelo: Ti Psikoanalitiko a Panagadal ti Biagna ken dagiti Imahen. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-02793-1.
- Néret, Gilles (2000). Michelangelo. Taschen. ISBN 978-3-8228-5976-6.
- Pietrangeli, Carlo, et al. (1994). Ti Sistina a kapilia: Naglorian a Panagpabaro. New York: Harry N. Abrams
- Sala, Charles (1996). Michelangelo: Eskultor, Pintor, Arkitekto. Editions Pierre Terrail. ISBN 978-2-87939-069-7.
- Saslow, James M. (1991). Ti Daniw ni Michelangelo: Naanotasion aPanagipatarus. New Haven ken Londres: Unibersidad ti Yale University a Pagmalditan.
- Rolland, Romain (2009). Michelangelo. BiblioLife. ISBN 1-110-00353-6.
- Seymour, Charles, Jr. (1972). Michelangelo: Ti Kisame ti Sistina a Kapilia. New York: W. W. Norton.
- Stone, Irving (1987). Ti Panagsagsagaba ken ti Panagganas . Signet. ISBN 0-451-17135-7.
- Summers, David (1981). Ni Michelangelo ken ti Pagsasao ti Arte. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles (1947). The Youth of Michelangelo. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- Tolnay, Charles de. (1964). Ti Arte ken Panunot ni Michelangelo. 5 a tomo. New York: Liblibro ti Pantheon.
- Wallace, William E. (2011). Michelangelo: Ti Artista, ti Tao ken dagiti Pnawenna. Unibersidad ti Cambridge aPagmalditan. ISBN 1-107-67369-0.
- Wilde, Johannes (1978). Michelangelo: Dagiti Innem a Lektura. Oxford: Clarendon a Pagmalditan.


text:
Salay, Misamis Oriental
Ti Salay ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Salay ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Alipuaton
- Ampenican
- Bunal
- Dinagsaan
- Guinalaban
- Ili-ilihon
- Inobulan
- Looc
- Matampa
- Membuli
- Poblacion
- Salagsag
- Salay River I
- Salay River II
- Saray
- Tinagaan
- Yungod
- Casulog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text: 1Dakayo nga annak, agtulnogkayo kadagiti nagannak kadakayo, ta daytoy ti maiparbeng nga aramidenyo. 2“Dayawem da amam ken inam,” kuna ti umuna a bilin a napakuyogan iti kari, 3“tapno aglak-amka iti amin nga imbag ket atiddog ti biagmo ditoy daga.” 4Dakay a nagannak, dikay agsao wenno agaramid kadagiti banag a mamataud iti panagpungtot dagiti annakyo kadakayo. Padakkelenyo ketdi ida iti nakristianoan a pannakadisiplina ken pammagbaga. 5Dakay a tagabu, agtulnogkayo a sipapasnek kadagiti appoyo ket agraemkayo kadakuada. Aramidenyo daytoy a naimpusoan a kasla ni Cristo ti pagserserbianyo. 6Aramidenyo daytoy saan la a no kumitkitada kadakayo tapno maay-ayoda kadakayo. Ngem kas tagabu ni Cristo, aramidenyo ketdi ti pagayatan ti Dios iti amin a pusoyo. 7Ngarud, kas tagabu, aramidenyo a siraragsak dagiti trabahoyo a kasla ti Apo ti pagserserbianyo, a saan ket a dagiti appoyo. 8Tagabuka man wenno siwawaya, masiguradom a gunggonaanto ti Apo ti tung-gal tao iti naimbag nga aramid-na. 9Dakayo nga appo, kasta met koma ti umno a pannakilangenyo kadagiti tagabuyo. Isardengyon a butbutngen ida. Laglagipenyo a dakayo ken dagiti tagabuyo, agpapadakayo nga agserserbi iti maymaysa nga Apo sadi langit nga awan ti idumdumana. 10Kamaudiananna, agbalinkay a natibker iti pannakikaysayo iti Apo ken iti nabileg a pannakabalinna. 11Ikawesyo ti amin a kabal nga ited ti Dios tapno mabalinyo a sarangten dagiti pangallilaw ti Diablo. 12Saan a dagiti tattao ti kagubgubattayo, no di ket ti armada dagiti demonio iti tangatang, dagiti agturay, dagiti pannakabalin ken dagiti didiosen wenno espiritu a pagdaydayawan dagiti tattao iti daytoy dakes a panawen. 13Ngarud, ikabilyo ti salaknib nga inted kadakayo ti Dios! Iti kasta, inton dumteng ti dakes nga aldaw, mabalinyonto a sarangten ti kabusor, ket kalpasan ti pannakigubatyo, addakayto pay laeng a nakatakder a sisasagana iti irarautna ma-nen. 14Ngarud, sisasaganakayo koma latta. Aramatenyo a pannakabarikesyo ti kinapudno, ti kinalinteg a kas kabal a salaknibyo 15ken ti gagaryo a mangipakaammo iti Naimbag a Damag ti talna a pannakasapatosyo. 16Mainayon kadagitoy, alaenyo pay ti pammati a pannakakalasagyo, ta iti daytoy, maiddepyonto ti amin a dumardarang a pana nga ibiat kadakayo ti Managdakdakes. 17Awatenyo met ti pannakaisalakan a pannakahelmetyo ken ti sao ti Dios nga ited ti Espiritu a pannakakampilanyo. 18Agkararagkayo bayat ti panangaramidyo kadagitoy ket iti panagkararagyo, dawatenyo a tulongannakayo ti Dios. Aniaman nga aramidenyo, agkararagkayo kas idalan ti Espiritu. Gapu iti daytoy, agsalukagkayo ket dikayo maupay. Kanayon nga idawdawatanyo dagiti amin a tattao ti Dios. 19Idawdawatandak met nga ikkannak ti Dios iti mensahe inton nakasaganaak nga agsao tapno naturedak a mangipakaammo iti palimed ti ebanghelio. 20Maipuon iti daytoy nga ebanghelio, maysaak a pannakabagi ni Jesu-Cristo nupay sibabaludak. Idawdawatyo a naturedak a mangipakaammo iti daytoy, kas rebbengko nga aramiden. 21Ipakaammonto kadakayo ni Tikico ti amin a damag maipapan kaniak tapno maammoanyo ti kasasaadko. Napateg a kabsattayo ni Tikico ken mapagtalkan nga adipen iti trabaho ti Apo. 22Daytoy ti gapuna nga ibaonko nga umay kadakayo—tapno ibagana kadakayo ti kasasaadmi amin, ket iti kasta, pumigsa ti pakinakemyo. 23Sapay koma ta ited ti Dios Ama, kasta met ni Apo Jesu-Cristo, ti talna ken ayat a buyogen ti pammati kadagiti amin a kakabsat. 24Sapay koma ta adda ti parabur ti Dios kadagiti amin a di agressat ti panagayatna ken ni Apotayo a Jesu-Cristo.


text:
1986
Ti 1986 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 7 – nagpatingga ti 28 a tawen a panagturay ti pamilia ni Presidente Jean-Claude Duvalier ti Haiti, idi pumanaw iti pagilianna.
- Pebrero 22 – nangrugi ti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idiay Filipinas tapno mangikkat iti opisina ni Ferdinand Marcos.
- Pebrero 25 – Rebolusion iti EDSA: napatapuak ni Presidente Ferdinand Marcos ti Filipinas iti poder kalpasan ti panagturayna iti 20 a tawen, timmakias iti Palacio ti Malacaniang ket naipan iti Estados Unidos kas maysa nga eksilo; nagbalin ni Corazon Aquino a kaunaan a babai a presidente ti Filipinas.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 4 – Katrina Halili, Filipina nga aktres.
- Marso 24 – Nathalia Dill, artista manipud idiay Brasil.
- Hulio 2 – Lindsay Lohan, Amerikana nga aktres ken kumakanta
- Hunio 11 – Shia LaBeouf, Amerikano nga aktor.
- Hunio 12 – Carla Abellana, Pilipina nga aktres.
- Hulio 1 – Agnes Monica, kumakanta manipud idiay Indonesia.
- Hulio 12 – Lindsay Lohan, Amerikanang aktres ken kumakanta.
- Agosto 21 - Usain Bolt, Hamaikano nga atletiko.
- Agosto 31 – Rachelle Ann Go, maysa nga artista.
- Septiembre 12 – Emmy Rossum, Amerikana ng aaktres ken kumakanta
- Nobiembre 3 – Jasmine Trias, Amerikana a kumakanta.
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 10 – Jaroslav Seifert, Tseko a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1901)
- Enero 16 – Herbert W. Armstrong, nagpundar ti Worldwide Church of God (naipasngay 1892)
- Abril 14 – Simone de Beauvoir, Pranses a peminista a mannurat (naipasngay 1908)
- Hunio 14 – Jorge Luis Borges, Arhentino a mannurat (naipasngay 1899)


text: 1Kasta met ti napasamak idiay Iconio. Napan da Pablo ken Bernabe iti sinagoga ket adu a Judio ken Hentil ti nagbalin a mamati gapu iti napintas a panangasabada. 2Ngem adda dagiti Judio a saan a mamati iti ikaskasabada. Sinulbogda dagiti Hentil ket sinabidonganda ti panunotda a bumusor kadagiti kakabsat. 3Nabayag a nagtaeng sadiay da Pablo ken Bernabe. Situturedda a nagsao maipapan iti Apo. Pinaneknekan ti Apo a pudno ti mensaheda maipapan iti paraburna babaen iti pannangtedna iti pannakabalinda nga agaramid iti milagro ken pagilasinan. 4Nabingay dagiti tattao iti siudad: Adda dagiti immanamong kadagiti sasawen dagiti Judio idinto a dagiti dadduma, inayonanda dagiti apostoles. 5Inkeddeng dagiti Hentil ken dagiti Judio agraman dagiti panguloda a dangran ken uborenda dagiti apostoles. 6Ngem naammoan dagiti apostoles daytoy ket napanda nagkamang idiay Listra ken Derbe, il-ili iti Licaonia, ken kadagiti kabangibang a luglugar. 7Sadiay ti nangikasabaanda iti Naimbag a Damag. 8Idiay Listra, adda lalaki a saan a makapagna ket pulos a dina pay naaramat dagiti sakana gapu ta nayanak a paralitiko. 9Agtugtugaw a dumdumngeg ken ni Pablo. Idi makita ni Pablo nga adda pammati daytoy a tao a mapaimbag, pinerrengna 10sana kinuna iti napigsa, “Tumakderka!” Ket limmagto ti lalaki ket nagpagnapagna. 11Idi makita dagiti tattao ti inaramid ni Pablo, impukkawda iti pagsasaoda a taga-Licaonia, “Nagbalin a tao dagiti dios ket bimmabada kadatayo!” 12Pinanagananda ni Bernabe iti Zeus. Agsipud ta ni Pablo ti para sao, pinanagananda iti Hermes. 13Adda ti templo ni Zeus iti ruar ti ili. Kayat ti padi ni Zeus ken dagiti tattao ti agidaton kadagiti apostoles. Iti kasta, nangipan ti padi kadagiti toro a baka ken sabsabong iti ruangan ti ili. 14Ngem idi maammoan da Bernabe ken Pablo ti kayatda nga aramiden, rinay-abda dagiti pagan-anayda sada timmaray nga immasideg kadagiti tattao. 15“Kakabsat,” impukkawda, “apay nga aramidenyo daytoy? Tattaokami laeng a kas kadakayo. Addakami ditoy a mangipakaammo iti Naimbag a Damag tapno panawanyo dagitoy a kinaubbaw ket agturongkayo iti sibibiag a Dios a namarsua iti langit, daga, taaw ken amin nga adda kadakuada. 16Iti napalabas, pinalubosanna amin a tattao nga agaramid iti kinaykayatda. 17Nupay kasta, dina impalubos nga awan pakakitaan iti kaaddana kadagiti aramidna a naimbag: Ikkannakay iti tudo manipud langit ken iti adu nga apit; ikkannakay iti taraon ken ragsak a mangpunno kadagiti pusoyo.” 18Uray no imbaga da Pablo ken Bernabe dagitoy, narigatanda a nangatipa kadagiti tattao iti panangipaayda iti daton kadakuada. 19Ngem simmangpet ti sumagmamano a Judio a naggapu idiay Antiokia ken Iconio. Naallukoyda dagiti tattao a mamati iti sasawenda. Inuborda ni Pablo ket gapu ta impagarupda a natayen, ginuyodda nga inruar iti ili. 20Ngem idi inaribungbongan dagiti mamati, timmakder ni Pablo ket nagsubli iti ili. Iti sumuno nga aldaw, napan da Pablo ken Bernabe idiay Derbe. 21Inkasaba da Pablo ken Bernabe ti Naimbag a Damag idiay Derbe, ket adu ti naawisda nga agbalin nga adalan. Kalpasanna, nagsublida idiay Listra, Iconio ken Antiokia idiay Pisidia. 22Pinatibkerda dagiti mamati ket binalakadanda ida nga agtalinaed a sipupudno iti pammati. Imbagada, “Masapul nga aglasattay iti adu a rigat sakbay a sumrektay iti Pagarian ti Dios.” 23Nangdutokda kadagiti panglakayen nga agpaay iti tunggal iglesia, ket kalpasan ti panagkararag ken panagayunarda, inyawatda ida iti aywan ti Apo a nangitedanda iti panagtalekda. 24Linasat da Pablo ken Bernabe ti sakup ti Pisidia, ket dimtengda idiay Pamfilia. 25Inkasabada ti mensahe idiay Perge sada simmalog idiay Atalia. 26Manipud Atalia, nagbarkoda a nagsubli idiay Antiokia. Ditoy ti damo a nakaitalkanda iti Dios tapno aywananna ida iti trabaho a kalkalpasda nga inaramid. 27Idi sumangpetda idiay Antiokia, inurnongda dagiti kamkameng ti iglesia. Sinaritada ti amin nga inaramid ti Dios babaen kadakuada ken no kasano ti pananglukat ti Dios iti dalan tapno mamati dagiti Hentil. 28Nabayag a nakipagtaengda kadagiti mamati sadiay.


text:
Kris Aquino
Ni Kristina Bernadette Cojuangco Aquino (naiyanak idi Pebrero 14, 1971), ammo iti propesion a kas ni Kris Aquino, ket Filipina a personalidad iti telebision ken aktres. Isuna ti buridek nga anak a babai ni senador ti Filipinas Benigno S. Aquino, Jr., ken ni Corazon Cojuangco-Aquino, nga isu ket nagserbi a kas ti maika-11 a Presidente ti Filipinas, ken kabsat a babai ni Benigno S. Aquino, III, ti maika-15 a Presidente ti Filipinas.
Ti immuna a pelikulana ket ti Pido Dida: Sabay Tayo, a nakagun-odanna iti titulo a kas 'box office queen', ken ti pay pelikulana idi 2004 iti Feng Shui ken ti So... Happy Together. Ti pelikula a Sukob ket isu idi ti kaaduan ti linalako a pelikula iti Filipinas idi 2006.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Claudine Barretto, Kris Aquino share Box Office Queen throne". Pep.ph. Abril 27, 2007.


text:
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Main Page)
Ti
ket maysa a pederal a republika a ti opisial a nagan ket ti Suisa Konpederasion a Suiso ken buklen dagiti 26 kanton. Ti Berna ti kapitoliona daytoy. Masarakan daytoy a pagilian idiay Akinlaud nga Europa ket kabangibang daytoy ti Alemania iti amianan, ti Pransia iti laud, ti Italia iti abagatan, ken ti Austria ken ti Listenstain iti daya.
Palawlawan ti daga ti pagilian a Suisa. Maibingay ti heograpia daytoy iti
Alpes, iti Banak ti Suisa ken iti Jura ket 41,285 km2 ti kalawa daytoy. Kaaduan iti 7.9 a riwriw a populasion ti Suisa ket agnaed iti Banak ket ditoy a masarakan dagiti kadaklan a siudad, idinto a buklen ti Alpes ti kalawaan a paset ti teritorio daytoy. Dagiti kadakkelan a siudad ken sentro ti ekonomiana ket ti Zúrich ken Hinebra.
Napaut ti pakasaritaan ti neutralidad ti Suisa ket saan pay a
nakigubat daytoy iti tukad internasional sipud idi 1815 ken nagkameng laeng daytoy iti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 2002. Iti laksid dayta, adda aktibo a panggannaet a polisia daytoy ket masansan a makipaset kadagiti panagpakappia iti agduduma a paset ti lubong. Ti Suisa ti nagtaudan ti Nalabaga a Krus ket naibatay daytoy ti adu nga organisasion internasional pakaramanan ti maikadua a kadaklan nga opisina ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Maysa daytoy kadagiti nangipasdek a kameng ti Asosiasion ti Nawaya a Komersio ti Europa ken paset pay ti Purok Schengen. Iti laksid dayta, saan daytoy a kameng ti Kappon ti Europa wenno ti Purok nga Ekonomiko ti Europa.
Manipud kadagiti artikulo ditoy Ilokano Wikipedia:
... a ti
balitok (nailadawan) ket nanipud ti Daan nga Ingles wenno Daan nga Aleman a balbalikas ti gulth a kayatna a sawen ket nasileng ken ghol a kayatna a sawen ket duyaw? ... a ti
ket adda ti pormal a naganna ti Israel Hebreo a Medinat Yisrael a kayatna a sawen ket Estado ti Israel? ... a ti
ket nabangon kadagiti daga a sagut manipud kadagiti estado ti Washington, D.C. Maryland ken Virginia? ... a ni
ket sinuratna ti Galileo Galilei Dua a Baro a Siensia ti kapintasan nga obrana idi isu ket naibalod idiay pagtaenganna? ... a ti
ket maysa a patneng a sinuratan iti Hanunó'o nga abesedário Filipinas nga agpatakder ken agpangato a maisurat?
Naragsak a panagdadanon ditoy Ilokano Wikipedia, kakabsat!
Ipatpategmo kadi ti kina- Ilokanom? Ipasindayagmo kadi met ti kina-Saluyotmo? Mail-iliwanka kadi no mangngegmo ti bukodmo a sao aglalo no addaka iti ganggannaet a lugar? Kayatmo kadi a maitandudo ken maitampok ti tattao nga Ilokano ken ti pagsasaom? Tulongandakami man ngarud a mangpadakkel iti daytoy a Wikipedia para kadagiti Ilokano ken iti amin.
Saan nga iti kaadu ti artikulo ti birbirukenmi, dagiti panid ken artikulo a nabukel, nalawag, ken makita ti napatpateg. Ala, man, ngarud, sumrekka metten, a, kabsat, ta agbibinnadangtayo a mangpadur-as iti Ilokano Wikipedia!
Agdadamoka kadi? Surotem ti
pakabuklan ti Ilokano Wikipedia. Masapulmo iti tulong? Sumrekka iti
pagtitinnulongan tapno masungbatan amin a salsaludsodmo. Adda kadi an-annuroten ditoy? Siempre,
iwanwandaka ngarud. Kasano ngay ti mangirugi iti baro a panid?
Ipadigom ti kinalaingmo ditoy Ay, nagalas met!
Baliwam man kadi dagiti artikulo no mabalbalin. For non-Ilokano speakers please visit the
local embassy or request help here.
Ti Wikipedia ket ibalbalayan ti
Pundasion ti Wikimedia, ti maysa a di aggan-ganansia nga organisasion a mangibalbalay kadagiti nadumaduma a proyekto:
Commons Nawaya a pagidulinan ti midia


text:
Listaan dagiti aktibo nga agar-aramat
Daytoy ti listaan dagiti agar-aramat nga adda inar-aramid iti kaunegan dagiti napalabas a 30 nga al-aldaw.
Kitkitaem ti naidulin a bersion iti daytoy a panid, a mabalin nga agduog iti 12 nga or-oras, 35 a minminuto ken 38 a segsegundo.
- Allamaso (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Alonso de Mendoza (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Billinghurst (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- CommonsDelinker (Tungtungan | aramid) [13 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Conquistador (Tungtungan | aramid) [4 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Céréales Killer (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Ercé (Tungtungan | aramid) [2 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Itsme (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Jerzyjan1 (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- K6ka (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Lam-ang (Tungtungan | aramid) (administrador) [4,305 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Lam-angBot (Tungtungan | aramid) (bot) [1,437 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- LouisAragon (Tungtungan | aramid) [2 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- MaxxL (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- MediaWiki message delivery (Tungtungan | aramid) (bot) [9 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Moeng (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Namayan (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Nihonjoe (Tungtungan | aramid) [3 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Revent (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Saluyot (Tungtungan | aramid) [2 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Steinsplitter (Tungtungan | aramid) [4 a tigtignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- TomBor4 (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Trysta Xude (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- Varlaam (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]
- MakcиM ПiдлicHюk (Tungtungan | aramid) [1 a tignay iti napalabas a 30 nga al-aldaw]


text:
20“Nailanad* iti libro dagiti Salmo: ‘Mabaybay-an ti balayna, Ket awan ti agyan iti unegna.’ Naisurat pay: ‘Adda sabali a mangala iti akemna.’
1Ay-ayatek a Teofilo, Iti immuna a librok, insuratko amin nga inar-aramid ken insursuro ni Jesus, manipud panangirugina iti trabahona 2agingga iti aldaw a yuulina sadi langit. Sakbay ti yuulina babaen iti pannakabalin ti Espiritu Santo, binilinna dagiti pinilina nga apostoles. 3Iti las-ud ti 40 nga aldaw kalpasan ti ipapatayna, namin-adu a nagparang kadakuada iti nadumaduma a wagas a mangpaneknek a pudno a sibibiag. Nakitada ni Jesus ket sinaritana kadakuada ti maipapan iti Pagarian ti Dios. 4Idi naguurnongda, imbilin ni Jesus kadakuada: “Dikayo pumampanaw ditoy Jerusalem, ta urayenyo ti inkari ti Ama kas imbagak kadakayo. 5Namuniag ni Juan iti danum, ngem kalpasan ti sumagmamano pay nga aldaw, mabuniagankayto iti Espiritu Santo.” 6Idi naguurnong dagiti apostoles, sinaludsodda ken ni Jesus, “Apo, isublim kadi itan ti Pagarian iti Israel?” 7Simmungbat ni Jesus: “Intuding ni Amak, babaen iti turayna, dagiti tiempo ken pasamak ket saan a masapul a maammoanyo ida. 8Ngem inton umay kadakayo ti Espiritu Santo, maikkankayto iti pannakabalin. Dakayto ti mangpaneknek iti maipapan kaniak idiay Jerusalem, iti entero a Judea ken Samaria, agingga iti amin a suli ti daga.” 9Kalpasan ti panangisaona iti daytoy, nakitada a nayuli sadi langit, ket adda ulep a nanglinged kenkuana iti imatangda. 10Tumangtangadda pay laeng a kumitkita kenkuana idi pagammoan, nagparang iti abayda ti dua a lallaki a nagkawes iti puraw. 11“Lallaki a taga-Galilea,” kinunada, “apay nga agtaktakderkayo a tumangtangad iti langit? Daytoy Jesus a nayuli sadiay a naggapu iti ayanyo, agsublinto iti wagas a kas iti pannakakitayo kenkuana a napan sadiay.” 12Nagsubli dagiti apostoles idiay Jerusalem manipud idiay Bantay Olivo. Agarup a maysa a kilometro ti nagbaetan dagitoy dua a disso. 13Idi makagtengda sadiay, napanda iti dagusda a balay ket nagtarusda iti akingngato a kuarto. Isuda da Pedro, Juan, Santiago ken Andres, Felipe ken Tomas, Bartolome ken Mateo, Santiago nga anak ni Alfeo, Simon a Patriota ken ni Judas nga anak ni Santiago. 14Masansan a sangsangkamaysada amin nga agkarkararag agraman dagiti sumagmamano a babbai ken ni Maria nga ina ni Jesus ken dagiti lallaki a kakabsatna. 15Kalpasan ti sumagmamano nga aldaw, naguurnong ti agsangagasut ket duapulo a mamati. Nagtakder ni Pedro iti sangoananda ket kinunana: 16“Kakabsatko, masapul a matungpal ti paset ti Nasantoan a Surat, kas impadto ti Espiritu Santo babaen ken ni David iti maipapan ken ni Judas a nangidaulo kadagiti nangtiliw ken ni Jesus. 17Kaduami idi, ta napili met a makipagakem iti daytoy a panagserbi.” ( 18Sangadisso a daga ti nakaigatangan ti kuarta nga inawat ni Judas a kas supapak iti dakes nga inaramidna. Sadiay ti nakatayanna idi matnag nga immuna a nagdisso ti ulona. Bimtak ti tianna ket naiwarawara dagiti bagisna. 19Nadamag daytoy dagiti amin nga agnanaed idiay Jerusalem ket pinanagananda dayta a daga iti “Akeldama” a kayatna a sawen, “Daga ti Dara.”) 20“Nailanad iti libro dagiti Salmo: ‘Mabaybay-an ti balayna, Ket awan ti agyan iti unegna.’ Naisurat pay: ‘Adda sabali a mangala iti akemna.’ 21-22 “Pumilitayo ngarud iti maysa a kaduami a kas saksi iti panagungar ni Apo Jesus. Masapul a maysa kadatayo a kanayon a kimmuykuyog kenkuana, manipud panangikasaba ni Juan iti mensahena iti pannakabuniag agingga iti pannakayuli ni Jesus sadi langit.” 23Ngarud, nangisingasingda iti dua a lallaki: ni Matias ken ni Jose a managan “Barsabas” (managan pay “Justo”). 24Kalpasanna, inkararagda, “Apo, ammom ti pampanunoten ti tunggal maysa. Ipakitam koma kadakami no siasino kadagiti dua ti pinilim 25nga agserbi a kas apostol a mangsukat ken ni Judas a napan iti lugar a kaikarianna.” 26Nagbibinnunotda ket napili ni Matias. Nainayon kadagiti sangapulo ket maysa nga apostoles.


text:
Broccoli
Ti Broccoli ket maysa a mula iti pamilia a Repolio, Brassicaceae (sigud a Cruciferae). Naidasig kas Italica a Grupo a Cultivar ti sebbanagn ti Brassica oleracea. Dagiti sabali pay a grupo a kultibar ti Brassica oleracea ket pakairamanan ti repolio (Grupo a Capitata), cauliflower (Grupo a Botrytis), kale ken collard greens (Grupo nga Acephala), kohlrabi (Grupo a Gongylodes), ken Brussels sprouts (Grupo a Gemmiferap). Ti Broccoli nga Intsik (Grupo nga Alboglabra) ket maysa met a grupo a cultivar ti Brassica oleracea. Addaan ti broccoli iti adu a nalasag a berde nga ul-uloo ti sabong a naurnos a kasla nagtagisanga a kayo a nagtubo iti maysa a nalukmeg nga ungkay.
Kas makan wenno masida, gagangay a makilnat wenno malambong bassit ti broccoli. Mabalin met a kanen a sadiwa wenno saan a naluto. Nabaknang ti broccoli iti bitamina C ken fiber, ken addaan iti kompuesto a glucoraphanin a mangidanon iti antikanser a kompuesto ti sulforaphane


text:
Prepektura ti Ehime
Ti Prepektura ti Ehime (愛媛県 Ehime-ken?) ket maysa a prepektura idiay amianan a laud iti Shikoku, Hapon.[2] Ti kapitoliona ket ti Matsuyama.[3]
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Aginggana idi Restorasion ti Meiji, ti Prepektura ti Ehime ket ammo idi a kas ti Probinsia ti Iyo.[4] Manipud idi kasakbayan iti paset ti panawen ti Heian, ti lugar ket kaaduan babaen mangngalap ken dagiti aglaylayag nga addaan iti nangruna a papel iti panagsalaknib iti Hapon kadagiti pirata ken dagiti panagraut dagiti Mongol.
Kalpasan ti Gubat ti Sekigahara, ti shogun ti Tokugawa ket intedna ti lugar kadagiti kakaduana, a mairaman ni Kato Yoshiaki nga isu ti nangipatakder ti Kastilio Matsuyama, ken nangporma ti batayan para iti moderno a siudad ti Matsuyama.
Ti nagan nga Ehime ket nagtaud manipud iti kuniumi a parte ti Kojiki a ti probinsia ti Iyo ket mitolohiko a nanaganan iti Ehime "nakaay-ayat a prinsesa."[5]
Idi 2012, ti grupo ti agsuksukisokmanipud iti Unibersidad ti Tokyo ken ti Unibersidad ti Ehime ket kinunada a nakaduktalda kaadgiti karkarna a deposito iti daga idiay Siudad ti Matsuyama iti Ehime-ken.[6]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Mabirukan idiay akin-amianan a laud ti Shikoku, ti Ehime ket sanguenna ti Baybay Akin-uneg a Seto iti amianan ken beddengan daytoy babaen ti Kagawa ken Tokushima iti daya ken Kōchi iti abagatan.
Ti prepektura ket mangiraman kadagiti nangato a banbantay iti rehion ti akin-uneg a daga ken ti atiddog nga aplaya, ken addaan kadagiti adu nga isla idiay Baybay Akin-uneg a Seto. Ti akinlaud unay nga ima ti Ehime, ti Peninsula Sadamisaki, ket ti kaakikidan a peninsula idiay Hapon.
Manipud idi Abril 1, 2012, 7% iti dagup a kalawa ti daga ti prepektura ket naidesignado idi a kas dagiti Natural a Parke, kas dagiti nailian a parke ti Ashizuri-Uwakai ken Setonaikai ti Kuasi a Nailian a Parke ti Ishizuchi ken dagiti pito a Prepektural a nailian a Parke.[7]
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti sangapulo ket maysa a siudad a mabirukan iti Prepektura ti Ehime:
Dagiti ili ken dagiti purok[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy dagiti ili iti tunggal maysa a distrito:
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "愛媛県の紹介 > 愛媛県のシンボル". Sapot a pagsaadan ti Prepektura ti Ehime (iti Hapon). Prepektura ti Ehime. Naala idi 9 Septiembre 2011.
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" iti Japan Encyclopedia, p. 170 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Matsuyama" iti p. 621 iti Liblibro ti Google.
- ^ Nussbaum, "Provinces and prefectures" iti p. 780 iti Liblibro ti Google.
- ^ Chamberlain, Basil Hall. 1882. A translation of the "Ko-ji-ki" or Records of ancient matters. section V
- ^ "Japan Discovers Domestic Rare Earths Reserve". BrightWire.
- ^ "General overview of area figures for Natural Parks by prefecture". Ministry of the Environment. Naala idi 19 Agosto 2012.
- Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). Japan encyclopedia. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 58053128
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Prepektura ti Ehime iti Wikimedia Commons


text:
Ibatitayo man pay ti Pabarusngi a Panagikur-it. Adda koma gagemko nga agaramid ti 30 a daniw iti 30 met laeng nga aldaw. Yantangay nairugi tayo met laengen ti X-RATED a DANIW ILOKANO, kastoy man met ti konfesar ti maysa nga ubing.
1.
Adu, wen, adu dagiti naruros
naruros dagiti petalo ti rosas, naiwarsi
a naiwara ti baet dagiti masetas
a kasla naiwarasiwis a dara ti birhen
a naeppelan ti tammudo a napilit
a maidugsol. Nakitak
2.
A sinibuganna kadagiti paludip
ti rosas idi a mailukip ti tawa
ket in-inut a nagkuradap, nagpababa
a nagpababa iti agdan, nagarudok
a nagsarimbaboy nga immasideg
iti rosas. Pinidelna
3.
A winagwag dagiti agar-arimasa a linnaaw
ti petalo a sikakayang pay laeng,
agur-uray ti maigayang nga imnas ti pudot
ti sumingsingising nga init ti baet
dagiti luppo ti bantay. Adda alluyo ti derrep
ti dila ti init! Nasiripko
4. A dinilpatanna dagiti apaglabanag a petalo….
Kurang pay ti 3 a konfesar. Damagek pay no kasano a naruros ti apagbukar a petalo. He he he. Kitaenyo man ketdi a, baka met no bulgar daytoy a poste ket tila addanto met ti itirayo kaniak a kas man ti napasamak kenni Nelson Daligcon.
Ti laeng dawatko ket, saan koma a dagiti nagsurat ti banatanyo, por que lugpi, por que aginlalaing ti nagsurat, por que KSP. Ti kitaenyo ken kritikarenyo no dakayo a makaitured nga agbalin a kritiko ti kunayo nga ipatpategyo a literatura ket saan a ti kinatao ti nagsurat. Binsirinyo a, ti sinuratna. Iti logic, no tao, ti banatam ket Argumentom Ad Hominem. Saan a mabalin daytoy.
Ti agkuna a mabalin ti Argumentom Ad Hominem ket agkomento ngarud ditoy baba ta maipawil met ti chatbox ditoy wordpress dat com.
Kasta met a dagiti kayatna ti mangituloy iti daytoy a daniw ket ituloyna met dita baba. Collaborative Writing, anyone?


text:
Plantilia:Aglaon ti teksto a Hapon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Ikabil daytoy a plantilia iti rugi ti artikulo, iti baba ti ania man nga infobox, tapno maballaagan dagiti agbasbasa a nasken ti maipatinayon a naipangruna a panangipakita.
Para iti basbassit a plantilia nga awan iti ladawan, agusar ti blanko a parametro ti
|image=:
{{Aglaon ti teksto a Hapon|image=}}
Para iti plantilia a mangibaga iti "aglaon daytoy a seksion..." imbes nga iti "aglaon daytoy a panid" usaren ti
{{Aglaon ti teksto a Hapon|seksion}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
Nangruna a plantilia ti ballaag ti karakter


text:
Tuguegarao
Ti Siudad ti Tuguegarao ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Ti Tuguegarao, ket agpapaay a kas kapitolio ti Cagayan ken rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan, ket masarakan iti bakrang ti Karayan Cagayan, nga asideg iti akin-abagatan a beddeng ti probinsia.
Sigud a primera klase nga ili idi ti Cagayan, napagbalin kas maysa a siudad ti Tuguegarao idi Disiembre 18, 1999 babaen ti pananganamong dagiti umili iti maysa a plebisito.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan a maitudo no ania ti umno a naggapuan ti nagan a "Tuguegarao". Tallo dagiti balbalikas a maibilbilang a namunganayan ti nagan ti ili, manipud iti "tuggui gari yao" (pagsasao nga Ibanag a kayatna a sawen ket "dinalusan ti apuy daytoy"), wenno iti "garao" (naapres nga agus ti karayan), wenno "taraw" (maysa a kita ti palmera).
Ti kaunaan a pannakarehistro a purok ket maysa a mission pueblo a naipasdek idi Mayo 9, 1604. In-inut a dimmakkel ti purok ket nagbalin a dakkel nga ili kalpasan ti pannakayakar ditoy ti kapitolio ti probinsia idi 1839 manipud iti sigud a Lallo.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad Tuguegarao ket nabingbingay a politikal iti 49 a barbaranggay.[2]
- Annafunan East
- Atulayan Norte
- Bagay
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 4 (Poblacion)
- Centro 5 (Poblacion)
- Centro 6 (Poblacion)
- Centro 7 (Poblacion)
- Centro 8 (Poblacion)
- Centro 9 (Poblacion)
- Centro 10 (Poblacion)
- Centro 11 (Poblacion)
- Buntun
- Caggay
- Capatan
- Carig
- Caritan Norte
- Caritan Sur
- Cataggaman Nuevo
- Cataggaman Viejo
- Gosi Norte
- Larion Alto
- Larion Bajo
- Libag Norte
- Linao East
- Namabbalan Norte
- Pallua Norte
- Pengue (Pengue-Ruyu)
- Tagga
- Tanza
- Ugac Norte
- Centro 2 (Poblacion)
- Centro 3 (Poblacion)
- Centro 12 (Poblacion)
- Annafunan West
- Atulayan Sur
- Caritan Centro
- Cataggaman Pardo
- Dadda
- Gosi Sur
- Leonarda
- Libag Sur
- Linao Norte
- Linao West
- Namabbalan Sur
- Pallua Sur
- Ugac Norte
- San Gabriel
- Ugac Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Port-Saint-Louis-du-Rhône
Ti Port-Saint-Louis-du-Rhône ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komuna ket napartuat idi 1904 manipud ti Arles ken Fos-sur-Mer a nagtaltalekan daytoy kadagiti pakasaritaanna. Ti San Luis a kanal ket nakali idi 1871. Ti parokia ket nabangon idi 1886.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Port-Saint-Louis-du-Rhône iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Nailemmeng a paset ngato
Daytoy a plantilia ket mabalin a mausar a panangilemmeng kadagiti paset. Usaren a kakuyog ti {{Nailemmeng a paset baba}}. Ti paulo ti paset ket kasisigud iti "Pinduten ti ipakita tapno makita dagiti linaon iti daytoy a paset" ngem mabalin met a mabaliwan babaen iti parametro ti
reason=.
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Kasisigud a teksto ti paulo
{{hst}} Teksto a kayatmo nga ilemmeng {{hsb}}
Daytoy ket agpataud iti sumaganad:
- Naidumduma a teksto ti paulo
{{hst|reason=Naidumduma a teksto ti paulo}} Teksto a kayatmo nga ilemmeng {{hsb}}
Daytoy ket agpataud iti sumaganad:


text: 1Gayyem, uray ania ti katataom, awan a pulos ti panggapuam a mangukom iti sabali. No ukomem dagiti sabsabali, ngem aramidem met dagiti ar-aramidenda, ta bagim met laeng ti uk-ukomem. 2Ammotayo a nalinteg ti panangukom ti Dios kadagiti agaramid kadagitoy. 3Sika a mangukom kadagiti sabsabali ngem aramidem met dagiti ar-aramidenda, ipagarupmo kadi a malisiam ti panangukom ti Dios? 4Wenno, tagibassitem kadi ti aglaplapusanan a kinaimbag, panagibtur ken kinaanus ti Dios? Awan duadua nga ammom a manangngaasi ti Dios gapu ta ikalkalikagumna a maiturongka nga agbabawi. 5Ngem gapu ta natangken ti panagul-ulom ken nasukirka, nakarkaronto ti pannakadusam inton Aldaw a maiparangarang ti pungtot ti Dios ken ti nalinteg a panangukomna. 6Gunggonaanto ti Dios ti tunggal tao kas maitutop iti aramidna. 7Adda tattao a naanus nga agaramid iti naimbag tapno magun-odda ti dayag, dayaw ken biag nga awan patinggana. Itedto ti Dios kadakuada ti biag nga agnanayon. 8Adda dagiti tattao a ti laeng bukodda a pagimbagan ti sapsapulenda ken laksidenda ti pudno tapno surotenda ti dakes. Idissuorto ti Dios kadakuada ti pungtot ken gurana. 9Agrigat ken agtuokto ti amin a tattao nga agaramid iti dakes, umuna dagiti Judio kasta met dagiti Hentil. 10Ngem itedto ti Dios ti dayag, dayaw ken talna kadagiti amin nga agaramid iti naimbag, umuna kadagiti Judio kasta met kadagiti Hentil. 11Awan ti idumduma ni Apo Dios. 12No agbasol dagiti Hentil, saan a maipakat kadakuada ti Linteg ni Moises gapu ta saan a nairanta kadakuada daytoy. No agbasol dagiti Judio, maipakat kadakuada ti Linteg gapu ta isuda ti nakairantaanna. 13Ta saan a mapalinteg ti tao iti imatang ti Dios babaen iti panagdengngegna iti Linteg, no di ket babaen iti panagtungpalna iti Linteg. 14Awan ti Linteg kadagiti saan a Judio. Ngem no gapu iti nakaisigudanda a kababalin, aramidenda dagiti ibilin ti Linteg nupay dida ammo ti Linteg, agbalin a linteg dayta kadakuada. 15Babaen kadagiti aramidda, maiparangarang a naisurat dagiti bilin ti Linteg iti pusoda. Patalgedan met ti konsensiada a pudno daytoy, ta no maminsan pabasolen ida ti panunotda, ket no dadduma, ikalinteganna ida. 16Kas mayannurot iti Naimbag a Damag nga ikaskasabak, kastoyto ti maaramid iti dayta nga Aldaw inton ukomen ti Dios babaen ken ni Jesu-Cristo, ti amin a nalimed a pampanunot dagiti tattao. 17Ket sika? Kunam a Judioka. Agtalekka iti Linteg ket pagpasindayagmo ti Dios. 18Ammom ti kayat ti Dios nga aramidem, ket nasursurom iti Linteg a pilien ti nasayaat. 19Kapkapnekam a maidalanmo dagiti bulsek, a masilawam dagiti adda iti sipnget, 20a maisurom dagiti nengneng, ken maadalam dagiti awan ammona. Gapu ta adda kenka ti Linteg, ipagarupmon nga ammom ti amin ket pudno aminen a sawem. 21Kasano nga isurom dagiti sabali no dimo pay maisuro ta bagim? Ikasabam ti saan a panagtakaw, ngem apay nga agtakawka? 22Ibagam a maiparit ti pannakikamalala, ngem apay a makikamalalaka met? Kaguram dagiti didiosen, ngem apay a takawam met dagiti temploda! 23Pagpalangguadmo ti kaadda kenka ti linteg ti Dios, ngem apay nga ibabainmo ti Dios gapu iti panangsalungasingmo iti lintegna? 24Kuna ti Nasantoan a Surat, “Gapu kadakayo a Judio, agsao dagiti Hentil iti dakes a maibusor iti Dios.” 25Adda pateg ti panangannurotmo iti tulag ti pannakakugit no tungpalem ti Linteg. Ngem no salungasingem, naim-imbag la koman a dika nagpakugit. 26No tungpalen ti maysa a Hentil ti bilin ti Linteg idinto a saan a nakugit daytoy, dinto kadi ibilang ti Dios a kas maysa metten a nakugit? 27Ket dakayo a Judio, uray no adda kadakayo ti naisurat a Linteg, ken nakugitkayo, no salungasingenyo ti Linteg, ukomendakayto dagiti saan a Judio ta agtulnogda iti Linteg uray no dida nakugit. 28No nakugit ti maysa a Judio, saanna kayat a sawen nga isu ket napaypayso a Judio. Saan a Judio ti maysa a tao gapu laeng ta nakugit. 29Ngem ti pudno a Judio, isu ti Judio iti uneg, kayatna a sawen, nakugit ti pusona babaen iti Espiritu ti Dios a saan ket a babaen iti naisurat a Linteg. Ti pannakaidaydayaw ti kasta a tao aggapu iti Dios, saan a kadagiti tattao.


text: 1Idi napagungar ni Cristo, napagungarkayo met. Ngarud, birokenyo dagiti adda idiay langit a yan ni Cristo a situtugaw iti tronona, iti makannawan ti Dios. 2Panunotenyo dagiti adda sadiay, saan a dagiti adda ditoy daga. 3Ta nataykayon. Naidulinen ti biagyo iti Dios iti pannakikaysayo ken ni Cristo. 4Ni Cristo ti pudno a biagyo. Inton agparang, addakayto met a kaduana ket mairanudkayto iti gloriana! 5Ngarud, masapul nga iwaksiyo dagiti naidagaan a tarigagay a kas iti immoralidad, kinarugit, kinaderrep, kinarugso ken kinaagum (ta ti kinaagum maysa a kita ti panagrukbab iti didiosen). 6Gapu kadagitoy, agdissuorto ti pungtot ti Dios kadagiti saan nga agtulnog kenkuana. 7Adda idi tiempo a nagbibiagkayo kadagiti kasta a panaggartem, idi iturayannakayo dagita a tarigagay. 8Ngem ita, masapul nga idianyo amin dagitoy: pungtot, derrep ken gura. Dikay agsao iti makapabain. Awan koma ti narugit a balikas nga agaon kadagiti bibigyo. 9Dikay agiinnulbod, ta inuksobyon ti daan a kinatao agraman dagiti ugalina, 10ket inkawesyon ti baro a kinatao. Daytoy ti baro a tao a kanayon a mapabpabaro tapno umasping iti Dios a namarsua kenkuana, ket naan-anay ti pannakaammoyo kenkuana. 11Iti kasta, awan Hentil wenno Judio, nakugit wenno saan a nakugit, ganggannaet, narungsot a tao, tagabu ken siwawayawaya, no di ket ni Cristo ti isuamin ken adda iti isuamin. 12Tattaonakayo ti Dios. Inayat ken pinilinakayo a kukuana. Ngarud, ipakitayo a naasikayo, naimbag, napakumbaba, nasingpet ken naanus. 13No adda pagkunaan ti maysa ken maysa, agiinnanus ken agpipinnakawankayo. Masapul nga agpipinnakawankayo a kas iti panangpakawan ti Apo kadakayo. 14Ket kadagitoy amin, inayonyo ti ayat a mamagsinggalut a naan-anay iti isuamin. 15Ti talna nga agtaud ken ni Cristo ti mangiwanwan koma kadagiti panangeddeng nga aramidenyo. Daytoy ti nangawisan ti Dios kadakayo iti maymaysa a bagi ket agyamankayo iti Dios. 16Agtalinaed koma kadagiti pusoyo ti mensahe ni Cristo iti amin a kinabaknangna. Agsisinnuro ken agbibinnalakadkayo iti amin a kinasirib. Agkantakayo kadagiti salmo, himno ken naespirituan a kankanta, a napno ti pusoyo iti panagyaman iti Dios. 17Ngarud, amin nga aramiden ken sawenyo, aramidenyo iti nagan ni Apo Jesus. Agyamankayo iti Dios Ama babaen kenkuana. 18Babbai, agtulnogkayo kadagiti assawayo, ta dayta ti rebbengyo nga aramiden a kas Kristiano. 19Lallaki, ayatenyo dagiti assawayo, ket diyo rangranggasan ida. 20Annak, agtulnogkayo kadagiti nagannak kadakayo, ta daytoy ti pakaragsakan ti Dios. 21Amma, diyo pagsakiten ti nakem dagiti annakyo tapno dida maupay. 22Dakayo nga adipen, agtulnogkayo iti amin a banag kadagiti appoyo, saan laeng a no kitkitaendakayo tapno maay-ayoda kadakayo, ngem aramidenyo daytoy a sipupudno gapu iti panagraemyo iti Apo. 23Aniaman nga aramidenyo, ipapusoyo a kasla maipaay iti Apo, a saan a kadagiti tattao. 24Laglagipenyo a gunggonaannakayto ti Apo. Awatenyonto ti tawid nga agpaay kadagiti tattaona. Ta ni Cristo ti napudpudno nga Apo a pagserserbianyo. 25Ti siasinoman nga agaramid iti dakes, madusanto a kas iti kaikarianna, gapu ta awan idumduma ti Dios iti panangukomna.


text:
Sagada, Mountain Province
Ti Sagada ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Mountain Province iti Filipinas. Magteng ti Sagada 275 a kilometro iti amianan ti Metro Manila ken 100 kilometro manipud Siudad ti Baguio.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Sagada ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Aguid
- Tetepan Sur
- Ambasing
- Angkeling
- Antadao
- Balugan
- Bangaan
- Dagdag (Poblacion)
- Demang (Poblacion)
- Fidelisan
- Kilong
- Madongo
- Poblacion (Patay)
- Pide
- Nacagang
- Suyo
- Taccong
- Tanulong
- Tetepan Norte
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Mountain Province". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Mountain Province". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Benedicto XIV
Ni Papa Benedicto XIV (31 Marso 1675 – 3 Mayo 1758), ket naipasngay idi a kas ni Prospero Lorenzo Lambertini, ket isu idi ti Papa manipud idi 17 Agosto 1740 aginggana idi 3 Mayo 1758.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Papa Benedicto X ket naipanunotan tattan a kas maysa a kontrapapa. Iti dayta a panawen, nupay kasta, daytoy a kasasaad ket saan a nabigbigan ken isu nga ti papa nga opisial a tinawtawagan ti Romano Katoliko a simbaan a kas ti maikasangapulo a pudno a Papa Benedicto ket nangala ti opisiala bilang XI, a saan a ti X. Daytoy ket nangipangato ti panagbilang kadagiti amin a sumarsaruno a Papa Benedicto babaen ti maysa. Ni Papa Benedicto XI-XVI ket, manipud ti opisial a panakakita, ti maikasangapulo aginggana ti maikasangapulo ket lima a papa iti daytoy a nagan.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Benedicto XIV iti Wikimedia Commons


text:
Kanada
Ti Kanada (i/ˈkænədə/) ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Amianan nga Amerika a buklen dagiti sangapulo a probinsia ken dagiti tallo a teritorio. Daytoy ket mabirukan idiay akin-amianan a paset ti kontinente, daytoy ket maigay-at manipud idiy Atlantiko aginggana idiay Pasipiko ken agpa-amianan a mapan idiay Taaw Artiko. Ti Kanada ket maikadua a kadakkelan a pagilian babaen ti dagup a kalawa iti lubong, ken ti sapasap a pagbeddenganna iti Estados Unidos ket isu ti kaatiddogan a pagbeddengan a daga iti lubong.
Ti daga a tattan ket ti Kanada ket tinataengan idin kadagiti napalabas a milenio babaen dagiti nadumaduma nga Aborihen a tattao. Idi rugi ti naladaw a maika-15 a siglo, Dagidi Britaniko ken Pranses a kolonial a ekspedision ket nagsuksukimat, ken kalpasanna ket tinaengan, ti Atlantiko nga a pantar ti rehion. Ti Pransia ket ganganina amin nga insubli dagiti koloniana iti Amianan nga Amerika iti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1763 kalpasan ti Pranses ken Indiano a Gubat, nga isu daytoy idi ti teatro ti Amianan nga Amerikano iti Gubat ti Pito a Tawtawen. Idi 1867, iti panagkappon dagiti tallo a kolonia ti Britaniko nga Amianan ngaAmerika babaen ti Konpederasion, ti Kanada ket naporma a kas maysa a pederal a dominio dagiti uppat a probinsia. Dayty ket nangrugian ti panagpadakkel kadagiti probinsia ken dagiti teritorio ken ti maysa a proseso iti panagpaadu ti autonomia, a dimtengan iti 1982 a Tignay ti Kanada.
Ti Kanada ket maysa a pederal nga estado a tinurturayan a kas maysa a parlamentario a demokrasia ken maysa a batay-linteg a monarkia, a ni Reina Isabel II a kas ti daulo ti estado. Ti pagilian ket opisial nga agsasao ti dua ken multikultural iti pederal nga agpang, nga addaan ti populasion iti agarup a 35 a riwriw manipud idi 2013. Ti narang-ay nga ekonomia ti Kanada ket maysa kadagiti kadakkelan iti lubong, a nangruna nga agkamkammatalek kadagiti adu a masna a rekurso ken ti nasayaat a naparang-ay a network dagiti pagtagilakuan, a naipangpangruna iti Estados Unidos, nga adda ti nabayagen nga atiddog ken narikut a relasion.
Ti Kanada ket maysa narang-ay a pagilian, nga adda iti maikasiam a kangatuan ti matgedan iti lubong iti tunggal maysa a tao, ken ti maika-11 a kangatuan a pannakairanggo iti panagrang-ay ti nagtagitaon. Ti Kanada ket mairanggo pay kadagiti kangatuan kadagiti sangalubongan a panagrukod iti edukasion, panagsarsarang ti gobierno, dagiti sibil a kawayaan, kasayaat ti biag, ken kinawaya ti ekonomia. Ti Kanada ket maysa a mabigbig a tengnga a bileg ken maysa a kameng kadagiti sangalubongan a patakder, a mairaman ti G7, G8, G20, NATO, NAFTA, OECD, WTO, Mankomunidad ti Pagpagilian, Francophonie, OAS, APEC, ken ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[10]
Dagiti linaon
Dagiti probinsia ken teritorio[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departmento iti Katawidan ti Kánada. "Naarian a kanta 'Apo Isalakanmo Ti Reina'". Queen's Printer. Naala idi 2011-05-23.
- ^ Kallmann, Helmut. "Dagiti nailian ken naarian a lanta". Iti Marsh, James Harley. Ensiklopedia dagiti Musika iti Kánada. Historica-Dominion. Naala idi 2011-05-23.
- ^ Tignay dagiti Opisial a Pagsasaot. Pagmalditan ti Teritorio. 2004. p. 4. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2011-08-09.
- ^ Hail, M; Lange, S (Pebrero 25, 2010). "Pederalismo ken Representasion ti Teiria dagiti Nagipatakder nga Amama: Ti maysa a Panagadadal ti Pannakaipadpada iti Kapanunotan ti Batay-linteg iti Estados Unidos ken Kanada". Publius: ti Warnakan ti Pederalismo 40 (3): 366–388. doi:10.1093/publius/pjq001.
- ^ "Pagorasan ti populasion iti Kanada". Estadistika ti Kanada. Naala idi 2015–11-26.
- ^ "2011 Senso: Populsion ken bilang dagiti pagtaengan". Dagiti Estadistika ti Kanada. 2012-02-08. Naala idi 2012-02-08.
- ^ a b c d "Kanada". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-11-05.
- ^ "GINI index". The World Bank. Naala idi Oktubre 23, 2014.
- ^ "Table 1: Human Development Index and its components". UNDP. Naala idi Oktubre 5, 2014.
- ^ Petersen K (2003) Ti Panagsukisok tapno Maipapudno ti Kanada a kas maysa a Tengnga a Bileg, Disidente a Boses
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pakasaritaan
- Francis, RD; Jones, Richard; Smith, Donald B (2009). Banbaniaga: Ti Pakasaritaan ti Kanada. Nelson Education. ISBN 978-0-17-644244-6.
- Taylor, Martin Brook; Owram, Doug (1994). Canadian History. 1 & 2. Pagmalditan ti Unibersidad ti Toronto. ISBN 978-0-8020-5016-8, ISBN 978-0-8020-2801-3
- Heograpia ken klima
- Stanford, Quentin H, ed. (2008). Canadian Oxford World Atlas (6th nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan (Kanada). ISBN 978-0-19-542928-2.
- Gobierno ken linteg
- Malcolmson, Patrick; Myers, Richard (2009). Ti Kanadiano a turay: Ti Panangiyammo ti Parlamentario a Gobierno idiay Kanada (maika-4 nga ed.). Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. ISBN 978-1-4426-0047-8.
- Morton, Frederick Lee (2002). Linteg, politika, ken ti hustisia a proseso idiay Kanada. Frederick Lee. ISBN 978-1-55238-046-8.
- Militar
- Granatstein, JL (2011). Ti Buyot ti Kanada: Pannakigubat ken Panagaywan ti Kappia (2nd nga ed.). Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. ISBN 978-1-4426-1178-8.
- Ekonomia
- Hunio 2012 a pakabuklan (PDF). OECD Economic Surveys. 2012. (Listaan dagiti Ekonomiko a Panagsukisok)
- Konsilo dagiti Kanadiano nga Akademia (2012). Ti Kasasaad ti Siensia ken Teknolohia idiay Kanada, 2012. Konsilo dagiti Kanadiano nga Akademia. ISBN 978-1-926558-47-9.
- Demograpia ken dagiti estadistika
- Dagiti Estadistika ti Kanada (2008). Tawen a Libro ti Kanada (CYB) tinawen 1867–1967. Dagiti Pederal a Pablaak (Reina ti Kanada).
- Dagiti Estadistika ti Kanada (Nobiembre 2011). Tawen a Libro ti Kanada. Dagiti Pederal a Pablaak (Reina ti Kanada). Katologo Blng. 11-402-XWE (ISSN 0068-8142).
- Kultura
- Andrew Cohen (Mayo 8, 2007). Ti Di pay Nalpas a Kanadiano: Ti Tattao a datayo. McClelland & Stewart. ISBN 978-0-7710-2181-7.
- Magocsi, Paul R (1999). Ensiklopedia ti tattao ti Kanada. Kagimongan ti Ontario, Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan. ISBN 978-0-8020-2938-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Kanada iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Kanada manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Kitaen ti Kanada iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Opisial a website ti Gobierno ti Kanada
- Kanada
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Artiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- G8 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Amerika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1867
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Surinam
Ti Surinam, opisial a ti Republika ti Surinam (Olandes: Republiek Suriname, Panangibalikas nga Olandes: [ˌrepyˈblik ˌsyriˈnaːmə]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Nabeddenganna ti Pranses a Guiana iti daya, ti Guyana iti laud, ti Brasil iti abagatan, ken ti Taaw Atlantiko iti amianan. Ti Surinam ket sigud idi a kolonia iti Britaniko ken iti Olándes, ken ammo idi a kas ti Olandes a Guiana. Ti Surinam achieved ket nakaal ati panagwayawayas manipud ti Olanda idi 25 Nobiembre 1975.
Iti basbassit laeng ngem 165,000 km2 (64,000 sq mi) ti Surinam ket isu ti kabassitan a naturay nga estado idiay Abagatan nga Amerika (Pranses a Guiana ket mangbukel ti basbassit a teritorio, ngem daytoy ket Pranses a teritorio). Adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 490,000, a kaaduan ket agtaeng idiay amianan a pantar iti daytoy a pagilian, a pakabirukan ti kapitoliona a Paramaribo.
Naggappuan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naga a Surinam mabalin a naggapu manipud dagiti Taino (dagiti agsasao iti Arawak) a grupo a natawtawgan a "Surinen" a dagitoy ket isu ti immuna a nagtaeng iti daytoy a rehion sakbay ti isasangpet dagiti Europeano.[5]
Kasisigud a ti pagilian ket naisurat a kas ti Surinam babaen dagiti Inggles a nagtaeng nga immuna a nagipatakder ti kolonia idiay Waig ni Marshall,[6] a mairaman ti Karayan Surinam, ket paset idi daytoy ti grupo dagiti kolonia a makunkuna a Olándes a Guiana.Ti Surinam mabirukan pay laeng kadagiti Inggles. Ti maysa a nangruna a pagarigan iti daytoy ket ti bukod a nailian nga eroplano ti Surinam, ti Surinam Airways.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Algemeen Bureau voor de Statistiek in Suriname – Senso a langa iti agpang a distrito
- ^ a b c d "Surinam". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "GINI index". World Bank. Naala idi 26 Hulio 2013.
- ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Ti Baro nga Ensiklopedia Britanika, Ensiklopedia Britanika, Tomo 5. Edision 15. Nangipablaak Ensiklopedia Britanika, 2002, p. 547.
- ^ Ensiklopedia Britanika: Diksionario dagiti Arte, Siensia, ken Sapasap a Literatura, Tomo XI (Maikasiam nga Edision—Popular a Naimaldit nga ed.). Naala idi 4 Mayo 2008. "Idi 1614 dagiti estado iti Olanda ket nagited kadagit sinoman nga umili ti Olandes iti uppat a monopolio iti aniaman a sangladan wenno lugar ti komersio a maduktalanna iti dayta a rehion (Guiana). Ti immuna a pagtaengan, nupay kasta, idiay Surinam (idi 1630) ket naaramid babaen ti maysa nga Ingles, a ti naganna ket napreserba babaen ti Waig ni Marshall."
- Surinam
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Olandes
- Dagiti dati a kolonia ti Olanda
- Dagiti dati a kolonia ti Ingles
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagsasao nga Olandes
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Tabogon, Cebu
Ti Tabogon ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tabogon ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Alang-alang
- Caduawan
- Kal-anan
- Camoboan
- Canaocanao
- Combado
- Daantabogon
- Ilihan
- Labangon
- Libjo
- Loong
- Mabuli
- Managase
- Manlagtang
- Maslog
- Muabog
- Pio
- Poblacion
- Salag
- Sambag
- San Isidro
- San Vicente
- Somosa
- Taba-ao
- Tapul
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nueva Valencia, Guimaras
Ti Nueva Valencia ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Guimaras iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Nueva Valencia ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.[2]
- Cabalagnan
- Calaya
- Canhawan
- Concordia Sur
- Dolores
- Guiwanon
- Igang
- Igdarapdap
- La Paz
- Lanipe
- Lucmayan
- Magamay
- Napandong
- Oracon Sur
- Pandaraonan
- Panobolon
- Poblacion
- Salvacion
- San Antonio
- San Roque
- Santo Domingo
- Tando
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Guimaras". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Guimaras". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Kategoria:Akin-amianan nga Europa
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
B
- Baybay Baltiko (2 K, 3 P)
D
- Dagiti Baltiko nga estado (3 K, 3 P)
- Dagiti Nordiko a pagilian (7 K, 6 P)
E
- Eskandinabia (3 K, 3 P)
I
- Irlanda (1 K, 1 P)
N
- Nagkaykaysa a Pagarian (4 K, 3 P)
R
- ► Republika ti Irlanda (1 P)
Pampanid iti kategoria "Akin-amianan nga Europa"
Dagiti sumaganad a 14 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 14 a dagup.