text:
Nabagas a Balbalikas ni Apo Jesus ti pakaibatayan dagitoy sumaganad a sermon. Maipaay dagitoy nga aramaten dagiti lideres kongregasyon kas maibagay kadagiti lugar nga ayanda. – Eusebio Tanicala
- Anak ti Dios ni Apotayo a Jesu-Cristo
- Ni Cristo ti Abogado ti Defensa Inton Panangukom
- Personal a Panangiladawan ni Cristo iti Kinasiasinona (I)
- Personal a Panangiladawan ni Cristo iti Kinasiasinona (II)
- Personal a Panangiladawan ni Cristo iti Kinasiasinona (III)
- Sao ni Cristo Naiturong ken ni Virgen Maria
- Sao ni Cristo Naiturong ken ni Juan Bautista
- Sao ni Cristo Naiturong ken ni Satanas
- Sao ni Cristo Naiturong ken ni Andres
- Sao ni Cristo Naiturong kada Felipe ken Nataniel
- Sao ni Cristo Naiturong kada Pedro ken Andres
- Sao ni Cristo a Naiturong ken ni Simon Pedro
- Sao ni Cristo Naiturong iti Maysa a Kukutel
- Sao ni Cristo Naiturong iti Balo
- Sao ni Cristo Naiturong iti Maysa a Kapitan
- Sao ni Cristo Naiturong iti Sinaniban ti Demonyo
- Sao ni Cristo Naiturong Kadagiti Bulag
- Sao ni Cristo Naiturong kadagiti Fariseo
- Dagiti Pudno a Kakabsat ni Apo Jesus
- Sao ni Cristo Naiturong ken ni Nicodemo
- Sao ni Cristo Naiturong iti Babai a taga-Samaria
- Sao ni Cristo Naiturong iti Ofisial ti Gobierno
- Sao ni Cristo Naiturong iti Paralitiko
- Sao ni Cristo Naiturong kadagiti Pangulo dagiti Judio
- Sao ni Cristo Naiturong kadagiti Fariseo
- Sao ni Cristo Naiturong ken ni Felipe
(1) Anak ti Dios ni Apotayo a Jesu-Cristo
(Introduksion)
Napauloan “Anak ti Dios ni Apotayo a Jesu-Cristo” ti adaltayo ita nga aldaw.
Adu dagiti mangibaga a ni Apo Jesus ket naisangsangayan a maestro a kas kadagiti adu pay a mamaingel a tattao. Maysa laeng kano a naikkan adu a talento a maestro kas kada Confucius iti China, Gautama Buddha iti India ken Muhammad ti Arabia. Wenno kapada dagiti philosophers a kas kada Socrates, Plato ken Aristotle. Ngem iti naununeg a panangadal iti kabibiag ken kasasaad ni Apo Jesus masarakantayo a nangatngato ti kalidadna no maikumpara kadagiti papangulo ti relihion ken nagturay kadagiti pagpagarian ken presidente dagiti nasion. Ti kaadu dagiti maawagan Cristiano ita kadagiti nasion iti amin a lubong pammaneknek a naisalsalumina ti impluensia na daytoy Cristo Jesus a daydayawentayo.
Kadatayo a nairuam iti relihion ken managbasa iti Biblia, saan a problema daytoy nga adal. Ngem no makasangotayo dagiti saan a mamati iti Biblia ken saan a nairuam iti Biblia, sapulenda ti rason no apay a mamatitayo ken ni Apo Jesus. Sapulenda ti razon apay nga awagantayo iti APO ken awagantayo DIOS. Ken uray kadatayo a managbasa iti Biblia, daytoy a leksion ita nga aldaw patibkerenna ti pammati ken panagserbitayo ken ni Apo Jesu-Cristo.
Dagitoy ngarud dagiti kangrunaan a rason:
(Diskusion)
1. Addan ni Cristo Sakbay a Naparsua ti Lubong.
Adu dagiti binnatog iti Biblia a mangibaga a ni Cristo addan sakbay a naparsua ti lubong. Gapu ta pudno daytoy a pammaneknek, saan ngarud a gagangay a tao ni Apo Jesus. Kuna ti Juan 17:5 nga addan dayag ni Cristo iti sibay ti Ama sakbay a naparsua ti lubong. Basaentayo ti versikulo.
2. Ni Cristo ti Nagparsua kadagiti Amin nga Adda.
Paneknekan ti Colosas 1:15-16 a ni Apo Jesus isu ti nangparsua kadagiti amin nga adda. Dagiti makita ken saan a makita. Dagiti angheles, dagiti planetas ken daytoy daga ken datayo a tattao. Awan maestro, ari wenno president a masasao a nagparsua. Basaentayo ti versikulo.
3. Naipadto ti Yaay ni Cristo Ditoy Lubong.
Dua ribu a tawen sakbay a mayanak ni Apo Jesus iti lasag, impadton ni Moises nga umay ti maysa a mammadto a kas kenkuana nga ibaon ti Dios ti langit. Dayta ti imbalikas ni Moises iti Deuteronomio 18:18 ket paneknekan ni Apostol Pedro iti Aramid 3:22-23 a ni Apo Jesus ti nakatungpalanna. Adu dagiti padpadto a mangitudo nga umay ti Cristo ken natungpalda ken ni Apo Jesus. Awan maestro, ari, president a kasta ti kaadu a padto ti nangpasungad kenkuana. Ngarud naisalsalumina daytoy Apo Jesu Cristo a daydayawentayo. Iti kaadu dagiti padto, pammaneknek nga isu Anak ti Dios.
4. Pinaneknekan ni Anghel Gabriel nga Isu, ni Jesus, Anak ti Dios.
Maysa kadagiti kangrunaan nga anghel, ni Arcangel Gabriel ti imbaon ti Ama a Dios a mangidanon iti damag a mayanak ti Mesias. Dayta ti mabasa iti Lucas 1:35. Nagparang ni Angel Gabriel ken Virgen Maria ket impasimudaagna a mainaw ken mayanak baeten kenkuana ti Mesias ket maawagan “Anak ti Dios.” Nagbalaw ni Virgen Maria nga isu ti manginaw ken mangipasngay iti Mesias idinto nga awan met ti asawana. Ngem imbaga ni Arcanghel a daytoy ket aramid ti Espiritu Santo. Saan a mabalin nga ulbod dayta pammaneknek ni Arcanghel Gabriel.
5. Ni Apo Jesus ket Perfecto ti Kinataona iti Sangoanan ti Dios.
Adda ti pagsasaotayo nga Ilocano nga awan tao a perfecto. Nupay addada agnagan Perfecto. Kayatna a sawen iti leksiontayo no maipapan iti abilidad ken kinatarnaw ti puso ken nakem, awan tao a perfecto. Ni laeng Apo Jesus-Cristo ti masasao a perfecto. Kasta ti pammaneknek ni Apostol Pedro iti suratna: “ nga isu, ni Cristo, awanan basol ket awanan kinasikap a nagtaud iti bibigna” 1Pedro 2:22. Mabasa a kankanayon a pagayatan ti Ama ti ibagbagana a surotenna. Uray mauyaw, uray maparigat, uray tallikudan dagiti kakabagianna, pagayatan ti Ama latta ti surotenna. Maikumpara kada Adan ken Eva, daydiay indiaya ni Satanas ti sinurotda.
6. Pinaneknekan ti Dios Ama a ni Apo Jesus Isu Anakna.
Idi kalpasan a nagbautizar ni Apo Jesus idiay Karayan Jordan, adda timek a naggapu iti tangatang a nangibunannag a ni Apo Jesus ket anak ti Ama a nagsao manipud iti ngato. Kinunana, “Daytoy ti Anakko a dungdungoek. Isu ti pakaay-ayoak.” Mateo 3:17 Naulit dayta a pammaneknek nga Isu Anak ti Dios iti Mateo 17:5. Basaentayo ti versikulo.
7. Pinaneknekan ti Espiritu Santo a ni Cristo ket Anak ti Dios.
Idi nabautizaran ni Apo Jesus, bimmaba ti Espiritu Santo kenkuana ket nagtaeng kenkuana. Kasta ti mabasa iti Mateo 3:16. Babaen iti pannakabalin ti Espiritu Santo ti panagaramid ni Apo Jesus kadagiti datdatlag. Nakaskasdaaw dagita nga inaramid ni Apo Jesus kas iti panangpagungarna kadagiti natay. Pinaruarna dagiti demonyo a nangparigat kadagiti tattao. Inagasanna dagiti adu a masaksakit. Nagna a saanen a sagking dagiti pilay. Nakakita dagiti bulag. Uray dagiti kalalaingan a doctor iti agdama a panawen saanda a maaramidan dagitoy a kita ti panagagas. Dayta panangbayabay ti Espiritu Santo iti panagserbi ni Apo Jesus kadagiti tattao nariribukan dagiti Fariseo ken escriba ket ti impagarupda a kasamayan a pangperdi ken ni Cristo isu ti panangibagada a demonyo ti akin-aramid kadagiti nakaskasdaaw a pannakabalinna. Masarakan daytoy a pasamak iti Mateo 12.
8. Ni Cristo Nagungar Manipud kadagiti Natay ken Immuli Idiay Langit.
Awan ti profeta, pangulo ti religion wenno presidente a nagungar manipud tanem sa immuli sadi langit. Ni laeng Apo Jesus ti nakaaramid iti dayta. Nupay patientayo nga inaramid ni Cristo daytoy panagungar ken yuuli idiay langit, no dadduma saantayo maawatan no ania ti importansiana dagitoy. Ngem ti ibagbagana dagitoy a pasamak ken ni Apo Jesus isu ti inanama nga agungartayonto met manipud tanem. Kasta ti ibaga ti Juan 5:26-30. Igunamgunam pay ti Juan 14:1-3 a ni Cristo agsublinto ditoy lubong tapno umayna alaen dagiti nadarisay pammatida ket ikuyogna a mapanda agindeg idiay langit nga ayan ti Ama.
9. Imbaga ni Apostol Pedro a ni Apo Jesus Isunto ti Mangukom Kadatayo.
Daytoy a kinapudno a ni Cristo isunto ti mangokom kadatayo isu koma ti mangriing iti tao a mangbigbig no siasino ni Apo Jesus. No ni Apo Jesus isunto ti mangiyetnag iti sentencia inton Aldaw Panangokom, ania ngarud ti panirigantayo kenkuana ita? Aleng-aleng kadi laeng ti relasiontayo kenkuana kabayatan panagbiag ditoy lubong?
Basaentayo dagiti sumaganad a binnatog ti Biblia tapno mariknayo daytoy umaya nga Okom:
- 2 Tesalonica 1:7-10 – Basaentayo ti versikulo.
- 1 Tesalonica 4:15-18 – Basaentayo ti versikulo.
- Mateo 25:31 – Basaentayo ti versikulo.
- 1 Tesalonica 5:1-3 – Basaentayo ti versikulo.
(Kunklusion)
Kakabsat, naipalawagtayo dagiti rason no apay masapul a patientayo a ni Apo Jesus isu ti Anak ti Dios ken masapul a pagtulnogan ita a panagbiagtayo ditoy lubong. Adda kenkuana ti inanama ti kaadda ti biag nga agnanayon. Adda kenkuana ti pannakabalin ti panagungar manipud tanem. Ket kangrunaan, ni Apo Jesus isunto ti Mangokom kadatayo. No isu ti Okom, mabalinmo kadi nga insultoen ita? Mabalinmo kadi a tallikudan ken saan a pagserbian? Masapul a gayyementayo ni Cristo ita ta sibibiagtayo pay. Daytoy biag ditoy lubong isu ti tiempo ken gundaway a mangpili no siasino ti Apo a pagserbian: ni Cristo wenno ti demonyo?
Agyamanak iti atensionyo. #
(2) Ni Cristo ti Abogado ti Defensa Inton Panangukom
(Introduksion)
Maipapan iti ladawan iti korte, ladawan idiay husgado ti leksiontayo ita nga aldaw. Daytoy ti Paulo ti sermontayo: Ni Cristo ti Abogado ti Defensa Inton Panangukom.
Napadasanyo kadin ti naidarum gapu ta adda naaramidyo a krimen? Wenno naidarum ta adda complainant iti ayan ti trabahoyo? Wenno naakusakayo iti saanyo nga inaramid a banag? Mabalin nga ammoyo no ania ti maaramid no adda kaso idiay korte wenno jusgado.
Iti daytoy a leksion ammoentayo a tattaotayo a managbasol. Nakasurat dagiti basbasoltayo ket umayto ti aldaw ti pannakausig. Sungbatantayonto amin nga aramidtayo ditoy rabaw ti daga.
(Diskusion)
1. Dagiti Ubbing Awan Pay Basolda.
Base iti adu a versikulo iti Biblia mamatitayo a dagiti sikog, dagiti di pay naipasngay nga adda iti sinapupunan dagiti inna, dagiti kayyanak a maladaga awan basol a tawidda. Dagiti paset ti Biblia a mangtapaya iti daytoy a doktrina isu dagitoy: Mateo 18:1-6; Malakias 2:15; 1 Cor. 7:14; Ezekiel 18:20, 24; Deut. 24:16. Basaen dagitoy tapno mariknayo ti ibagbaga ti paltiing ti Espiritu Santo.
2. Amin a Tattao a Dumanon Nataengan nga Edad Agbasol.
a) Manipud ken ni Eva a namati ken simmuko iti awis ni Satanas idiay Hardin ti Eden, simrek ti Diablo ditoy lubong ket isun ti nagbalin a Dios daytoy a lubong. Basaentayo ti 2 Cor. 4:4.
b)Ti Diablo ken dagiti dakes nga espiritu naigarungugongda ditoy lubongtayo ket awan tao a makalisi iti madumaduma a sulisog. Sulisog iti narugit a kinabaknang, sulisog iti relation ti lalaki ken babai. Sulisog naindagaan a dayaw nga ited dagiti tattao. Kayariganna a daytoy a lubong nagbalin nga aquarium ni Satanas.
c) Gapu iti pannakabalin ti Diablo ibaga ni Apostol Pablo nga amin a tattao nagbasol. Basaen ti Roma 3:23 ken 6:23. Gapu iti pannakaigamer ti tao iti basol gumawawatayo a makalibas iti aquarium ti Diablo ket ni Cristo laeng ti mabalin a mangyaon iti managbasol tapno maiyallatiw iti sabali nga aquarium. Basaentayo ti Roma 7:21-25 ken Colosas 1:13.
3. Amin Dumatag iti Pango-ukoman ni Cristo.
Nainget ti rikna ni Apo Dios laban iti kinarugit ti basol. Kaunget ni Apo Dios ti rebelde a rikna ti tao. Addanto panangukom. Basaentayo dagitoy sumaganad a binnatog: 2 Corinto 5:10; Mateo 16:27; Aramid 10:42 ken 2 Tesalonica 1:8-9.
4. Ti Drama Inton Sika ti Mausig iti Kamaudianan nga Aldaw
a) Adda naipablaak iti internet itay nabiit maipapan iti ladawan panangukom. Panunotem ti aldaw nga ibaga ti Mateo 25:31-46. Amin a nasion ken tribu – grupo dagitoy.
b) Ngem iladawam ti bukodmo a kararua a tumakderto iti sangoanan ti Ama. Kas iti husgado, iti korte adda ti District Attorney, adda prosecutor. Ilantadna iti pangukoman dagiti pammabasol. Panunotem dagiti basbasolmo. Rinetrato, in-record ni Satanas amin a kamali, kinakillo, kinarugitmo. Ipabuyanto ti Diablo iti dakkel nga screen dagiti panagulbod, panagagum, panagtakaw, panagsugal, panagartem, panagtsismis, pammadakes, kinasadut. Pati aramidmo kadagiti sulinek ken uneg dagiti nasipnget a kuarto dagiti hotel, motel ken brothel. Ket kunanto ti Diablo: “Kukuak daytoy a kararua. Idiay infierno ti naisagana a paggianan ni (manginaganka sumagmamano a nagan iti gimong).
c) Iti korte, tumakder met wenno mangisumiti ti abogado ti defensa. Ni Apo Jesus. Anak ti Dios Ama. Napudaw ti kawesna. Nasantoan. Nadalus. Adda karina iti Mateo 10:32-33. Basaentayo.
No sika, kabsatko, ket napudnoka a pasurot ni Apo Jesus ket sikanto ti tumakder nga idarum ken ipabuya ni Satanas dagiti araramidmo ditoy lubong tumakderto ni Apo Jesus ket umasidegto iti Okom: “Hello, Daddy. Adopted a kabsatko daytoy a cliente, ni _______. Adu a kinarugit nga aramidna. Ngem immay kaniak. Simmuko kaniak. Nagbalin a kabsatko. Aniaman ti utangna, binayadakon. Wen, maikari a maparigat, ngem nagrigatakon idiay kruz para kenkuana. Aniaman a kinarugit a naimansa iti kararuana, inugasan ti darak. Adda kadi singirenyo kenkuana? Awan. Ni _____, alaek ket aggian iti maysa a balay a nakasagana idiay langit.”
d) Kunanto ni Dios Ama: “Case dismiss. Mapantayo iti sumaruno a kaso.”
(Konklusion)
Kakabsat, ni Apo Jesus ti kakaisuna nga abogado a mangidefensa kadatayo idiay Naindaklan a Pangukoman. Basaentayo ti 1 Tesalonica 5:8-11. #
(3) Personal a Panangiladawan ni Cristo iti Kinasiasinona (I)
(Introduksion)
Nalaing a maestro ni Apo Jesus. Efektivo dagiti wagasna a nangipaawat iti mensahena. Inusarna ti makuna a panangiladawan mangrugi iti ammo ti tao sa mapan iti naespirituan wenno espiritual a tukad.
Uray iti panagisuro kadagiti ubbing iti aritmethic saan a memoria ti numero iti addition wenno multiplication. Adda drawing, adda dagiti ladawan nga ammo dagiti ubbing tapno nalakada a maawatan ti arithmethic. Iti libro dagiti ubbing adda dagiti ladawan a kabatogan dagiti numero. No 2 + 2 kunana, adda dua a bato iti kannigid ti + sa dua a bato iti kannawan a bangir. Maawatan ti ubing dayta. Kasta met ni Apo Jesus iti sistemana a nangisuro. Inrugina kadagiti ladawan tapno maawatan no ania dagiti abstract wenno espiritual a leksion.
(Diskusion)
1. Ladawan ti Tinapay (Juan 6:48-51, Basaentayo ti versikulo)
a) Ammotayo no ania ti Tinapay wenno Inapuy wenno Poi. Makitatayo iti inaldaw dagitoy a bambanag. Maarikaptayo. Ammotayo ti riknana iti ramay wenno dakulap.
Leksion: No makitatayo ti material a taraon, kayattayo a gaw-aten, piriten, kutsaraen. Alisto ti imatayo a manggammat wenno mangkutsara tapno taraonantayo ti pisikal a bagbagitayo. Kasta met koma ti regtatayo a manggaw-at, mangkutsara iti taraon nga agpaay iti kararua.
b) Ammotayo no ania ti rikna ti bibig ken dila no ania ti tinapay wenno inapuy wenno poi.
Nasayaat ti rikna ti bibig ken dila no sumrek ti tinapay, inapuy wenno poi.
Leksion: Gumawawa ti bibig ken dila nga umawat iti tinapay wenno inapuy. Kasta koma met ti imas ti panangnanamtayo kadagiti sasao ken leksion nga agpaay iti kararua.
c) Ammotayo no ania ti ited ti tinapay wenno inapuy wenno poi. Ipaayda ti enerhia wenno kired kadagiti cells iti uneg ti pisikal a bagbagi. Kasapulan dagiti cells dagiti vitamina, nutrients, danum, ken fats tapno napigsa dagiti muscles. No awan dagiti vitamina, nutrients ken danum nga ipauneg, kumapuy ken matay ti pisikal a pammagi. Ammotayo no ania ti husto a sukat ti carbohydrates, fats, vitamins tapno adda salun-at ti pammagi.
Leksion: Kasta met koma ti panangbigbigtayo iti panagkasapulan ti kararua iti taraonna. Kasapulan nga ammoentayo ni Cristo. Siasino ni Cristo, ania ti maitedna iti kararuatayo? Ammotayo koma met ti sukat ken rukod a taraon ti kararua tapno nasalun-at.
d) Ammotayo no kasano ti kasansan ti panagtaraon iti material a tinapay wenno inapuy. Masapul ti breakfast, lunch ken supper. Adda pay merienda iti bigat ken malem ken sardam. Saan a kabaelan ti pisikal a bagbagitayo ti mangan maminsan laeng iti makalawas.
Leksion: Kasta met ti kararuatayo masapulna ti taraonna. Kasapulanna ti inaldaw a taraon. Uray ni Apo Jesus kinunana, “Saan laeng a tinapay ti pagbiag ti tao no di ket kasapulan met dagiti sasao ni Apo Dios.” Adda kadi ipaayyo a pamigat, merienda, pangaldaw, merienda,pangmalem ken merienda iti rabii agpaay iti kararua? Ti kinasiasino, dagiti kababalin, ti pannakabalin ni Cristo ken ti sirib ni Cristo saan a maibus a pampanunoten, apresiaren, batuken, imutektekan ti tao. Dua ribu a tawen ti napalabasen manipud pannakayanak ni Apo Jesus ngem adu latta dagiti mabalin nga isurat maipapan ken ni Apo Jesus.
2. Ladawan ti Silaw (Juan 8:12, basaentayo)
a) Ammotayo maipapan iti material a silaw: iwalinna ti sipnget ket makitatayo ti aglawlaw ken ammotayo ti umno a turongen dagiti addangtayo. Silaw ti immune a pinaadda ni Apo Dios idi nagparsua. Silaw ti nanglawag ken nangted biag kadagiti mulmula ken animal a pinarsua ni Apo Dios. Silaw met ti init ti mangted biag kadagiti mulmula ken animal kadagitoy nga aldaw.
b) Ammotayo maipapan iti espiritual a silaw: iwalinna ti kinaignorantetayo maipapan ken ni Apo Dios. Ni Cristo ti mangted iti dayta a pannakaawat iti pagayatan ti Ama. Ti silaw ni Cristo iwalinna ti sipnget ni basol. Ti silaw ni Cristo itedna ti direksion dagiti addang ti tao tapno saan a maikulbo. Ti silaw ni Cristo maibalabal iti kararua ti natulnog a tao tapno ammona ti dalan.
3. Ladawan ti Ruangan (Juan 10:7-9, basaentayo)
a) Ammotayo a ti pisikal a ruangan isu serra balay tapno saan a nalaka a sumrek dagiti agtatakaw wenno kabusor. Isu ti lukatan ken serkan dagiti agindeg iti balay. Isu ti serra ket mangted seguridad tapno saan a sumrek ti tudo, tapuk, rugit ken kabusor.
b) Iti espritual nga aspeto ni Cristo ti ruangan: serra tapno saan a nalaka a sumrek ti Diablo a mangtakaw iti kararuatayo. Ni Cristo ti serkan tapno umunegtayo iti pagarian ti Dios. Ni Cristo ti seguridad tapno saan a sumrek dagiti bagyo ti biag, dagiti rugit ti kararua.
(Konklusion)
Kanayon ngarud a laglagipentayo dagitoy dua a ladawan iti kinasiasino ni Cristo: Isu ti Tinapay ken Isu ti Silaw. No saantayo a malagip a ni Cristo dagitoy, amangan no sabali a tinapay ti kankanentayo ken sabali a silaw ti usarentayo. #
(4 ) Personal a Panangiladawan ni Cristo iti Kinasiasinona (II)
Ituloytayo daytoy series nga adal maipapan iti kinasiasino ni Cristo ken no kasano ti pannakirelasiontayo kenkuana. Adda dagiti kasapulantayo iti biag ket no ammotayo no siasino ni Cristo, ammo ti tunggal maysa ti aramidenna iti inaldaw a panagbiag.
(Diskusion)
1. Ladawan ti Panagungar ken Biag (Juan 11:25-26, basaentayo)
a) Ammotayo ti agrikultura: ti bukel ti mangga maikali sa magaburan ket agleppes ti bungon ngem agtubo a rummuar ti baro a mula; ti unas maputed sa maikali ken magaburan ngem tumpuar ti baro a sagibo tapno agbalin a baro nga unas; ti bukel ti parda maikali sa magaburan ket agleppes ti bungon ngem agtubo a rummuar ti baro a mula.
b) Panagungar ti tao: narigat a maawatan no ania daytoy panagungar ti matay a tao. Nalidem dayta a sursuro iti Daan a Tulag, ngem idi immay ni Apo Jesus nailadawan ken nagbalin a kapadasan ti panagungar ti maysa a tao a matay. Naitanem, naikali, nakaluban daydiay pisikal a bagbagi ni Cristo ngem iti maikatlo nga aldaw, timpuar a maysa a baro a kasasaad. Kastanto met ti mapasamak kadatayo kuna ni Apostol Pablo iti Filipos 3:21. Basaentayo.
2. Ladawan ti Dalan (Juan 14:6, basaentayo)
a) Iti pisikal a biag ammotayo no ania ti highway, road, street, alley. Dagitoy dagiti ammotayo a dalan. Kayattayo ti nalinis a dalan. No addatayo iti maysa a dalan, kayattayo no sadino ti turongen ken papanan a pagtungpalan.
b) Iti spiritual a biag ibagana a ni Apo Jesus isu ti dalan. Dayta a dalan agturong iti Ama, agturong idiay langit. Ni Cristo laeng ti naespirituan a dalan a mangitunda kadatayo idiay ayan ti Ama. Dayta ti ibaga ti Aramid 4:12. Basaentayo.
c) Ti Iglesia saan nga isu ti dalan. Ti iglesia isu dagiti tattao a sumursurot ken ni Cristo. Dagiti tattao isuda dagiti agbibiahe iti dalan. Masapul ngarud a ni Cristo ti suroten saan a dagiti tattao. Mabalin a mayawawan ti pastor, mayawawan ti ministro, mayawawan ti Bible class teacher. Ngem ni Cristo saan nga agkamali, saan a mangyawawan. Adu dagiti gunglo ti relihion, adu dagiti mangipangpangulo iti relihion ngem saanda a sursuroten a naananay dagiti sursuro ken bilbilin ni Cristo.
d) Ti dalan ket nailet ken nalinteg. Ti kinailet ipariknana dagiti bambanag a makatubeng, makaigawid, mangserra, mangpasardeng iti pannagna. Basaentayo ti Hebreo 12:1-9.
(Konklusion)
Tunggal maysa kadatayo kayatna ti mapagungarto ta kayattayo ti agbiag nga agnanayon. Dayta nga inanama agbatbatay iti husto a relasion ken ni Apo Jesus kabayatan panagbiag ditoy lubong. Madanontayto dayta aldaw ti panagungar no irugi ken ituloy ti pannagna iti dalan nga isu ni Cristo. Ti pannagna ken panagbiahe iti dalan a nalinteg ken nailet isu ti pannakaammo kadagiti sursuro, prinsipio, bilbilin, responsibilidad ti maysa nga adalan. Wagas panagbiag nga iturong ni Cristo daytoy a dalan. #
(5) Personal a Panangiladawan ni Cristo iti Kinasiasinona (III)
(Introduksion)
Ita nga aldaw, dua a bambanag dagiti inaramat ni Apo Jesus a panangiladawanna iti kinasiasinona. Maaramat dagitoy a tapno mariknatayo no ania ti aramid ni Apo Jesus ken no ania met ti aramidentayo a sapulen ti pannakikaduatayo kenkuana. No ania ti ibagana a saadna, ammotayo met ti panagsaadtayo a maitunos kenkuana.
(Diskusion)
1. Ladawan ti Agpaspastor (Juan 10:11, basaentayo)
a) Popular kadagiti Judio ti biag ken trabaho ti agpaspastor idi panawen ni Apo Jesus. Kadatayo nga Ilocano, popular ti agtaltalon. Ammotayo ti biag ken trabaho ti agtaltalon. Inaramat ni Apo Jesus daytoy biag ken trabaho ti agpaspastor tapno ipariknana kadagiti adalan no siasino daytoy Cristo kadagiti tattao. Ti agpaspastor ipaararabna ken painumenna dagiti karnero ken kalding. Biagenna,pennekenna ken palukmegenna dagiti ipastoranna. Ti agpaspastor isu ti mangaywan tapno dagiti sumina ken umadayu iti arban ket mayabog nga umasideg iti ummong dagiti karnero ken kalding. Ti agpaspastor siputanna dagiti aggaagab wenno kidnapper. Ti agpaspastor siputanna no umasideg dagiti atap wenno balang nga aso a kumagat kadagiti karnero aglalo dagiti urbon. No umayen ti sipnget, bilangenna ken ummungenna ken iyapunna dagiti karnero ken kalding.
b) Iti espiritual a biag, kayarigantayo a tattao ti arban dagiti karnero ken kalding. Mangan ken uminum ti kaadduan nga atupagen. Saantayo nga ammo ti adayu nga aglawlaw. Saantayo a madlaw dagiti kidnapper ken dagiti atap/balang nga aso a kumagat ken mangalun-on kadatayo. No dadduma sursurotentayo ti ayan ti naraber a ruot ket iti panagarab saantayo a mapuotan mayadayotayon iti arban ken mapukaw. Ngem ni Cristo isu ti pastor iti naespirituan a biag. Ipaarabna, painumenna dagiti adalan. Biagenna, pennekenna, palukmegenna dagiti tattaona iti naespirituan a taraon. Ni Cristo ti mangaywan kadagiti sumina ken umadayu iti arban. Ibaon ni Cristo dagiti papastor, dagiti miministro a mangsapul kadagiti tattao a mayawawan.
Kakabsat, ipategtayo dagiti papastor, dagiti miministro, dagiti Bible teachers ta isuda dagiti katulongan ni Apo Jesus nga agaywan kadagiti karurua. Isu a kuna ni Apostol Pablo iti Hebreo 13:17 a padayawantayo dagiti mangidaldalan kadatayo. Basaentayo daytoy a versikulo.
2. Ladawan ti Lanut ti Ubas (Juan 15:5, basaentayo)
a) Ammotayo no ania ti ubas wenno grapes. Naimas a frutas. Ti ubas isu ti national fruit ken favorite dagiti Judio. Kadatayo nga Ilokano mabalin a ti mangga isu ti ibilangtayo a national fruit. Aglalo daytay native wenno carabao mango. Ti ubas isu ti pagtaudan ti kaaduan a kankanenda a frutas. Ti ubas isu ti aramidenda nga inaldaw nga inumenda a juice wenno maaramid a suka wenno arak. Adu ti vitamin C ken makapasayaat iti daloy ti dara tapno maiddian ti hypertension ken heart attack. Adda pamagbaga ni Apostol Pablo iti Colosas 2:6-7. Basaentayo.
b)Tapno agbiag ken agbunga ti sanga ti ubas masapul a agtalinaed a nakasilpo iti puon ti ubas. Masapul a madalusan wenno maarbasan dagiti babassit a sangsanga tapno agsabong ken agbunga. Datayo dagiti sanga ti ubas. Ammotayo met a ti sanga a di agbunga mapukan, mapagango sa maisungrod. Ania dagiti bambanag a maarbas wenno mapaad tapno nabunga ti biagtayo? No adda dagiti hobby, ugugali, kannawidan, rikna a makatubeng iti panagsabong ti nacristianoan a biag, dagita ket ikkaten. Mabasa dagita a masapul a mapaad iti Galatia 5:19-21.
b) Iturong ni Apo Jesus ti panangidasig ti ubas. Isu ti kangrunaan ken favoritotayo a mula. Mangted salun-at ken biag kadagiti adalan. No inaldaw a paset ti inumen dagiti Judio ti tubbog ti ubas, inaldaw koma met ti pananginumtayo kadagiti sursuro ni Cristo. No mangpasayaat iti salun-at dagiti Judio ti ubas, ni Cristo met ti pagtaudan ti salun-at ti kararuatayo. Datayo nga adalan dagiti sanga ti ubas. Tapno agbiagtayo ken agbungatayo, kas sanga masapul a kanayon a nakasilpotayo iti puon ti ubas. Ngem ti malapsi ken maisina a sanga matay. Ti adalan a maisina ken ni Cristo, malaylay ken matay.
(Konklusion)
Naipalawagtayo ita nga oras a ni Apo Jesus isu ti pastor dagiti kararua. Isu naayat, mangigaga, mangaywan, mangpalukmeg, mangisalakan, mangyapun. Idiay langit ti pangyapunan ti Apo kadatayo isu a saantayo nga agsuksukir. Ta ania ti aramidenyo no nadugos ti kaldingyo a kanayon a rummuar a mapan agarab kadagiti paraangan ken mulmula dagiti sabsabali a tattao? Ta ania ti aramidenyo iti kalding a kanayon a mapukaw a di mayapapun iti rabii?
Nabaknang met ti leksion nga ited ti lanut ti ubas. Panagtalinaed a maisilpo iti puon kasapulan. Ni Cristo dayta a puon ti ubas. Sika ti maysa a sanga. Nakapuotkayon iti sanga nga agbulontario a maspak manipud puon? Kastakayo kadi? Kayatyo ti maspak? Kayatyo kadi ti maisungrod? #
(6) Sao ni Cristo Naiturong ken ni Virgen Maria
(Iparikna ni Apo Jesus nga Isu Anak ti Dios)
(Lucas 2:41-50)
Introduksion
“Apay a sinapsapuldak? Saanyo aya nga ammo a masapul a tungpalek dagiti paaramid ni Amak?” Iti Baro Naimbag a Damag Biblia kastoy ti mabasa: “Apay aya a binirbirokdak? Diyo kadi ammo a masapul nga addaak iti balay ni Amak?”
Daytoy nga ababa a balikas ni Apo Jesus ti sukimatentayo ita nga aldaw.
Tema: Nabagas daytoy ket padasentayo nga iruar no ania dagiti adda iti panunot ken nakem ni Apo
Jesus a saan unay a naibuksilan ket kitaen no ania ti nagpaay ken Virgen Maria ken no ania met ti
pamagbaga kadatayo.
Diskusion
A. Ubing Pay ni Apo Jesus ngem Mariknanan ti Relasionna iti Dios Ama.
Kunana iti texto a 12 ti tawen ni Apo Jesus idi naikuyog kadagiti dadakkelna a napan naki-fiesta iti Paskua idiay Jerusalem manipud Nazaret. Iti kinaganus ti tawenna, naisalsalumina ti pannakaammona iti Linteg ni Moises. Nagsiddaaw dagiti nakangngeg kenkuana iti pannakisarsaritana kadagiti mamaestro ti Linteg idiay Templo. Ania ti ipariknana daytoy a situasion? Umuna, mabalin a makuna a saan a gagangay a tao ni Apo Jesus. Patientayo nga adda kina-Diosna ta ti Logos wenno Sao, nagbalin a lasag kuna ti Juan 1:14 ket ita rummuar metten dayta a pannakabalin dayta kina-Dios iti personalidadna. Maikadua, mabalin a makuna, nga iti tawen a 12, agluomen ti nakem ti tao tapno kabaelanna nga ammoen ti nasayaat ken dakes ken addan responsibilidadna. Iti tawen 12, sungbatanen ti tao ti gunayna ditoy lubong.
B. Ipakita da San Jose ken Virgen Maria ti Panangilala iti Anak.
Maysan nga aldaw a nagnagnada. Mabalin a 50 kilometro ti kaadayon ti napagnada idi madlawda nga awan iti grupoda ti 12 anyos a barito. Sinubli da San Jose ken Virgen Maria ni Apo Jesus. Iti daytoy a texto masiguradotayo a sibibiag pay ni San Jose. Daytoy a paset ipariknana kadatayo a nagannak ti panangilala, panagayat, panangigaga kadagiti annaktayo. Laglagipentayo ti pagsayaatan ti ubing. Saan koma a mapukaw ti ubing. No saan nga agawid ti maysa nga anak iti maysa a rabii
C. Rebbengen dagiti Nagannak nga Ammoen ti Responsibilidad ti Anak.
“Diyo kadi ammo…” dayta ti iparikna ni Apo Jesus kadagiti nagannak kenkuana. Dayta ti nagkurangan ti pannakaammo ni Santa Maria – saanna pay a naawatan unay dagiti paspasamak manipud pay inyanunsio ni Arcangel Gabriel na isu agsikog uray awan asawana. Kinantaan dagiti anghel ti langit idi maipasngay ni Jesus. Binisita dagiti mamasirib a naggapu iti Daya ket nagdaydayawda iti maladaga. Ita adda iti Templo ket kadebatena dagiti mamaestro ti Linteg ni Moises. Kayariganna ti 12 anyos nga ubing a taga-sulsulinek mapan idiay kabisera ti probinsia wenno estado ket kadebatena dagiti abogado a bangolan.
D. Ni Cristo Masapul nga Adda iti Balay ti Dios.
Iparikna daytoy a paset ti balikas ni Apo Jesus a ti kangrunaan a panggep iti biag isu ti kaadda ti tao iti uneg ti balay ti Dios Ama. Dayta a kaaddana iti balay ti Dios sapulenna ti panagtrabaho. Isurona ti maipapan iti Ama. Isurona ti nasantoan a panagbiag. Ipakitana ti kamali dagiti Judio. Ania daytoy a balay ti Dios? Kangrunaan nga itudo ti “balay ti Dios” isu pannakikadua iti Dios iti amin nga aramid iti biag. Maysa a patarus ti Iloco Biblia kunana, “balay ti Dios” ngem ti maikadua a patarus ti Iloco Biblia kunana “paaramid ti Dios.” Saan nga space ti saritaan no relasion iti Dios ti maitudo. Aramid a pagayatan ti Dios isu ti balay ti Dios ta ti Dios adda iti amin a lugar. Kaduatayo ti Dios no ti pagayatanna ti tungpalentayo. Addaka man idiay templo, idiay kapilya, idiay ofisina, idiay lugan, idiay balaymo.
Maibaga met a ti templo isu ti balay ti Dios idi panawen dagiti Israelita. Mabalin nga ibagatayo a ti gimong ti kongregasion isu ti balay ti Dios. Mabalin a ti puso ti adalan isu ti balay ti Dios. Ket gapu ta ti Dios ket santo, masapul a dayta a balay, ti puso ken panagbiag ti adalan, ket nasantoan. Basaen ti Efeso 1:4; Efeso 2:19-22; 1 Cor.6:19.
Konklusion
Naipakitatayo dagiti puntos manipud kadagiti balikas ni Apo Jesus a nagaon kadagiti bibig ni Cristo a naiturong ken Santa Maria. Sapay koma ta adda napiduttayo nga adal. Agyamanak. # (ET) – 1
(7) Sao ni Cristo Naiturong ken ni Juan Bautista
(Bautismo ni Juan ken Mabautizaran ni Apo Jesus)
(Mateo 3:13-17; Marcos 1:9-11; Lucas 3:21-23; Juan 1:29-34)
Introduksion
Basaentayo dagiti balikas ti Apo: “Bay-am a maaramid ita daytoy tapno matungpalta ti amin a pagayatan ti Dios.” (Mateo 3:15)
Nabagas dagitoy a balikas a nagtaud a mismo kadagiti bibig ti Apo. Adu nga adal ti mapidut gapu ta mairaman ditoy ti pannakailawlawag ti ordinansa ti bautismo.
Tema: Ipalawagko no ania ti rikna ni Apo Jesus maipapan iti ordinansa ti bautismo tapno isu ti batayan ti riknatayo maipapan iti bautismo a bilinna iti Great Commision iti Mateo 28 ken Marcos 16.
Diskusion
A. Ti Pammautizar ni Juan Bautista ket Bilin ni Apo Dios.
Maibatay iti Juan 1:33, ibaga ni Juan a ti Dios ti nangibaon kenkuana a mamunniag wenno mangbautizar. Iti pannakabilin ni Juan a ipabatokna dagiti tattao a dumngeg kenkuana a masapul nga agbabawida, pabaroenda ti biagda, ta pasungadanda ti yaay ti Mesias, pasungadanda ti yaay ti pagarian ti Israel. Dati nga adda seremonia dagiti Judio a panagpabatok iti danum idi panawen ni Juan Bautista.
Kuna dagiti dadduma nga historiador a dadduma a mamaestro ti Linteg ni Moises ipabatokda dagiti makumberteda nga agbalin a mamati ken sumurot iti Linteg ni Moises.
B. Ti Panangbautizar ni Juan Bautista ken ni Apo Jesus Kasapulan ni Juan Bautista.
Saan a kasapulan ni Apo Jesus ti bautismo iti danum para iti personal a panagkasapulan. Agpaay ketdi ken ni Juan Bautista dayta a panagbautismo ni Apo Jesus. Ania dagitoy razonnga agpaay ken Juan Bautista ti pannakabautizar ni Apo Jesus? (1) Tapno ni Jesus mailasin ni Juan Bautista nga isu ti Mesias nga Anak ti Dios ta iti kalpasan a mabautizaran bimmaba ti Espiritu Santo iti forma ti kalapati ket nangngegna ti timek ti Ama a mangpaneknek a ni Apo Jesus isu ti Anak ti Dios, (2) Tapno maiwaragawag ni Juan Bautista a dimtengen ti Mesias, ti Cordero ti Dios a mangikkat iti basol ti lubong, (3) Tapno maipaneknek a ni Apo Jesus ket isu ti Anak ti Dios.
Ti pannakabautizar ni Apo Jesus saan a maipada ti panggepna iti panggep ti pannakabautizartayo iti babaen ti Great Commission. Addada agrason a no ania ti rason wenno saan a rason apay a nabautizaran ni Cristo isu kano met ti rason wenno saan a rason apay a mabautizaran ti tao iti babaen ti Great Commission. Kunada a ni Cristo saan a nabautizaran maipaay iti pannakaikkat basol, ngarud ti bautismo ita iti babaen ti Great Commission saan met a maipaay iti pannakaikkat basol. No husto dayta a panagrason, awatenda kadi a ti rason apay a nabautisaran ni Cristo ket tapno “ipakaammo ni Juan Bautista ni Jesus iti Israel nga isu ti Anak ti Dios.” Basaen ti Juan 1:29-34. Kayatna kadi a sawen a ti tao ita ket mabautizaran tapno isu maipakaammo nga isu ket Anak ti Dios? Makita a saan a nalinteg ti rason dagiti agkuna a saan nga importante ti bautismo iti pannakapakawan basol.
C. Ti Panagpabautizar ni Apo Jesus Isu Panangtungpal iti Pagayatan ti Dios.
Kuna ni Apo Jesus ken ni Juan, “Bay-am a maaramid ita daytoy tapno matungpalta ti amin a pagaytatan ti Dios” (Mateo 3:15) Ti bautismo ni Apo Jesus ket panangtungpal iti amin a pagayatan ti Dios. No man saan nga awaten dagiti dadduma a masapul a mabautisaranda maipaay iti pannakaikkat basol, agpabautizarda koma kas panangtungpal iti pagayatan ti Dios. Ta iti saanda a panagtungpal bilin, isu ti pakabasolan.
D. Ti Gapu a Nabautizaran ni Apo Jesus saan a Pareho ti Gapu a Mabautizarantayo Ita.
Ti pammautizar ni Juan sabali iti pammautizar ni Apo Jesus iti babaen ti Great Commission. Kasta met a ti pannakabautizar ni Apo Jesus sabali a gapu iti pannakabautizar tayo a mamati ita a maika-21 a siglo. Ti pammautizar ni Juan Bautista nagpaay kadagiti Judio a makaammon ken ni Jehova. Sinapulna ti panagbabawi kadagiti basbasol ken agbiagda a nalinteg tapno nakasaganada iti yaay ti pagarian, ti iglesia a bangonen ni Cristo. Ni Apo Jesus nabautizaran tapno maipakitana ti pagilasinan no siasino ti Mesias ta isu ti babaan ken pagindegan ti Espiritu Santo. Idi nabautizaran ni Apo Jesus saan a gapu iti panagbabawi ken pannakaugas basol no di ket bimmaba ti Espiritu Santo ket nailasin ni Juan Bautist nga isu ti Messias. Kuna pay ni Cristo a ti panagbautizarna iti danum isu ti panangtungpalna iti pagayatan ti Dios. Adu dagiti tinungpal ni Apo Jesus a linteg saan a gapu ta kayatna ti mapalinteg no di ket ipakitana ti panagtulnog iti Dios Ama. Nakugit, nakifiesta idiay Jerusalem, napan idiay sinagoga iti Sabado,nagkararag iti Ama. Nagtulnog ni Cristo saan a gapu ta kayatna ti mapalinteg. Isu dati a nalinteg ken agtultuloy a nalinteg. Ni Cristo natay idiay kruz ngem ti ipapatayna saan nga isu ti nangikkat basol ni Apo Jesus. Natay idiay kruz para iti basol ti sangalubongan. Ni Cristo saan nagbabawi ken nabautizaran tapno mapakawan basolna. Ngem dagiti Judio nagbabawida ken nabautizaranda tapno mapakawanda.
Konklusion
Amin dagiti bambanag maiyugnay iti panagbautizar ni Apo Jesus saan nga isu ti pagrukodan ta sabali ti panggep ti panagbautizarna no maipadis iti bautismotayo ita a panawen. Nailansa ni Apo Jesus idiay kruz para iti basol ti lubong ngem saanna a kayat a sawen a sika ken siak mailansatayo met maipaay iti lubong. Sapay koma ta iti daytoy nga adal ita nga aldaw nakatulong iti pannakaawattayo iti panagbautizar ni Apo Jesus. Agyamanak iti atensionyo. # (ET) -2
(8) Sao ni Cristo Naiturong ken ni Satanas
(Pannulisog ni Satanas kontra Cristo)
(Mateo 4:1-11)
Introduksion
Adda tallo a binnatog nga insungbat ni Apo Jesus kadagiti tallo a pannulisog ti Diablo kenkuana. Kadagitoy a panagsungbat ni Apo Jesus, itedna kadatayo ti pagtuladan no kasano ti panangliklik kadagiti sulisog. Saantayo nga aramaten ti pagsasao, “Sapagkat ako ay tao lamang.” Ta ti kinataotayo saan nga excuse iti panagbasol. Tao ka a matingiting ti kinapudnom iti Dios, taoka a maawis a mapan idiay langit. Taoka a naparaburan nakem wenno “free will” isu paneknekam a kayatmo a ni Apo Dios ti piliem nga Apo ken ti langit ti kayatmo a pagyanan iti agnanayon.
Tema: Iti daytoy nga adal ita nga aldaw, ipalawagko a ti tao ita kitaenna ti modelo ni Cristo no kasano a pagballigian ti awis ken sulisog ti Diablo.
Diskusion
A. Umuna a Sungbat ni Apo Jesus: “Kuna ti nasantoan a Surat, ‘Saan laeng a tinapay ti pagbiag ti tao no di pay ket ti tunggal balikas nga aggapu iti Dios.’”
Iparikna ni Apo Jesus kadatayo ti importansia ti Biblia. Isu ti itudo ti termino a Surat. Ti Biblia isu ti inted ni Apo Dios a kasamayan a pakaammoan no ania ti pagayatan ti Langit nga aramiden ti tao. Taraon ti panangsulisog ni Satanas ken ni Eva idi ugma. Taraon met ti immuna a sulisog nga imparang ti Diablo ken ni Apo Jesus. Ngem adda dua a kasasaad/kababalin iti personalidad ti tao: (1) ti material wenno pisikal a bagbagi nga isu ti akinruar a kinatao, ken ti (2) kararua-espiritu nga isu ti akinuneg a kinatao.
Dakes kadi a mangan ni Cristo iti tinapay? Saan. Apay ngata a sulisog daytoy tinapay? Daydiay panangkarit ti Diablo ken ni Cristo a pagbalinenna dagiti bato a tinapay ipariknana a yabogna ni Apo Jesus nga agpasikat, agpalangguad. Dayta ti ayan ti basol. Nupay mabisin ti pisikal a bagbagi ni Apo Jesus iniddianna ti nagpasikat. Inanusanna ti mabisinan basta maadaywanna ti panagpalangguad.
Ti leksion nga agpaay kadatayo isu ti yaadayo iti panagpalangguad. Kas kuna ni Apostol Pablo addada dagiti bambanag a legal para kenkuana ngem saanna nga impapilit nga inaramid no ipakitana ti panagpasikat ken panagpalangguad. Kastatayo koma ita a panawen, iddian ti panagpasikat.
B. Maikadua a Sungbat ni Apo Jesus: “Kuna met ti Nasantoan a Surat, ‘Dimo suligoen ti Apo a Diosmo.”
Daytoy ti sungbat ni Apo Jesus iti karit ni Satanas a tumappuak manipud iti taluktok ti templo idiay Jerusalem. Manen, iparikna ni Apo Jesus a Nasantoan a Surat ti importante iti biag. Kayatna a sawen ammoentayo ti pagayatan ni Apo Dios. Dakes kadi ti tumappuak? Adda kakuyogna a panagpasikat daydiay aramid a panagtappuak idiay Templo ta adu dagiti tattao sadiay. Ni Cristo adda kinataona. Ti tao no tumapuak manipud templo napalangguad. Panagpakamatay. Suicide dayta. Nupay adda kina-Dios ni Cristo, saan a maaramat dayta a pagpalangguad. Ken adda maibagay a pagaramidan milagro. Saan a daytoy ti maibagay a pagaramidan milagro. Ta uray idin nangrugi ti panangasaba ni Apo Jesus ken nagaramid adu a datdatlag, napili dagiti situasion nga inaramatna dagiti milagro. Ni Apo Jesus a mismo ti mangdesision no ania a situasion ti panagaramid milagro. Saan a dikdiktaran ti Diablo.
Ti leksion nga agpaay kadatayo isu ti yaadayo iti panagpalangguad. Inaldaw a dikdiktarannatayo ni Diablo nga agpalangguad. Ngem saan a ni Diablo ti pangalaan diktasion. Ni Apo Dios ti pangalaan diktasion kas mabasa iti Surat. Nagadu dagiti responsibilidad a paaramid kadatayo ni Apo Dios iti Biblia. Isu ti denggentayo ken aramidentayo. Saan a ni Satanas ti intayo ikkan atension.
C. Maikatlo a sungbat ni Apo Jesus: “Pumanawka, Satanas! Kuna ti Nasantoan a Surat,
‘Agdaydayawka iti Apo a Diosmo ket isu laeng ti pagserbiam.’”
Iti daytoy maikatlo a paset, indiaya ni Satanas dagiti amin a pagarian ditoy lubong ken dayagda. Sanikua, gold bars, balbalay a pimmalasio, kuarta, ragsak nga ited dagiti babbai, ragragsak kadagiti punsionan, pannakabalin a mangibilin kadagiti soldado ken polis ti kayatna a sawen ti naidiaya. Mainayon dita ti nadayag, naraniag a pammadayaw dagiti tattao a pasurot ni Satanas. Ni Satanas ti Dios daytoy a lubong, ngem no agkurno ken agdaydayaw ni Apo Jesus kenkuana, masalungasing ti linteg ti Dios a ti pudno a Dios laeng ti pagdaydayawan. Panagsalungasing ti kayat a paaramid ni Satanas. Ngem tinubngar ni Apo Jesus daytoy Diablo. “Pumanawka!” imber-ak ni Apo Jesus.
Leksion agpaay kadatayo isu daytoy: Saantayo a salungasingen ti bilin ti Dios a ti laeng pudno a Dios ti maipaayan panagdaydayaw (worship). Idolatry dayta. Panangipangruna kadagiti isuamin, panagserbi kas maysa nga adipen iti tao wenno sanikua wenno iti tian a nangatngato ngem panagserbi iti Dios ti kayat a sawen ti panagdaydayaw. No nangnangruna ti makan agpaay iti tian, no nangnangruna ti panagtulnog kadagiti nagannak wenno manedyer ngem panagtulnogtayo ken ni Apo Dios, idolatry dayta. Ngem impakita ni Apo Jesus no la ketdi adda iti puso ken panunot ti linteg ti Dios, no kanayon a matandaanan ken suroten ti nakasurat, saantayo a madiktaran ti Diablo.
Konklusion
Iti daytoy a leksion naawatantayo a ni Cristo nagballigi a nangkontra iti sulisog gapu ta ammona no ania ti nakasurat, ammona ti pagayatan ti Dios, ken impangrunana ti pagayatan ni Apo Dios iti biagna ditoy rabaw ti daga. # (ET) -3
(9) Sao ni Cristo Naiturong ken ni Andres
(Nasagut a Kabsat)
(Juan 1:35-42)
Introduksion
Basaentayo dagiti balikas nga inturong ni Apo Jesus ken ni Apostol Andres. Makapiduttayo kadagiti adal manipud kababalin ni Andres. Kastoy ti mabasa: “Ania ti sapsapulenyo?’ sinaludsod ni Jesus. “Sadino ti pagtaengam, Rabbi?” insungbatda. ‘Umayyo kitaen,’ kinuna ni Jesus kadakuada.”
Tema: Adalentayo ita nga aldaw ti kananakem ken panagtignay ni Andres.
Diskusion
A. Adda Indeklara ni Juan Bautista maipapan ken ni Apo Jesus, v. 36.
Imbaga ni Juan Bautista a ni Apo Jesus isu ti kordero ti Dios a mangikkat iti basol ti lubong. Nairuam dagiti Judio kadagiti mapuoran iti altar a kordero, karnero, kalding ken baka maipaay iti basol ti tao. Nairuam met a nangngegda a maiparit ti tao a mapuoran idiay altar. Ngem ita tao a taga-Nazaret iti probinsia ti Galilea ti maitudo a kordero ti Dios. Gapu iti daytoy mabalin a nariribukan dagiti adalan ni Juan Bautista. Ngem pinatida dayta a deklarasion. Maysa a maestro ni Juan Bautista ngem saan a nagkedked a mangibaga no ania ti imparikna ti Espiritu Santo kenkuana uray kaipapananna a pumanaw dagiti adalanna. Saanna nga inlemmeng ti kinapudno.
Kasta koma ti galadtayo. Ibagatayo ti pudno uray agbalin a pukawtayo a personal. Ngem dayta pagsayaatan ti trabaho ti Apo ken pakaidayawan ti Ama a nainlangitan.
B. Usioso ken Agsapsapulda iti Nasaysayaat.
Nasayaat ti galad ni Andres ken ti kaduana ta patienda ti ibagbaga ti maestroda. Ammoda a kinapudno ti naibaga kadakuada ket surotenda no sadino man ti direksion dayta a kinapudno. Sapulenda ti nasaysayaat ngem ti agdama. Ni Cristo nasaysayaat ken nangatngato ngem ni Juan Bautista. Imbaga ni Juan kadagiti adalanna a ni Apo Jesus “imun-una iti tiempo” nupay laklakay ni Juan. Maysa a burburtia dayta kadagiti adalan idi, ngem datayo a mamati iti kina-Dios ni Apo Jesus, maawatantayo nga iti kasasaad a Dios, addan ni Apo Jesus idi saan pay a naparsua ti lubong.
Kasta koma ti galadtayo. Sapulentayo ti nasaysayaat uray kaipapananna ti panangpanawtayo iti nakairuaman a relasion wenno kapanunotan.
C. Naobservaranda ti Pagtaengan ni Apo Jesus.
Profeta, Mesias, Anak ti Dios. Nakaskasdaaw a tao. Nakaskasdaaw siguro ti pagtaenganna. Ania ngata dayta a balay? Pimmalasio a balay? Balitok, diamante, Kristal, agkakapateg dagiti alikameng ti adda iti balayna? Napanda simrek iti balay. Saan a bukod a balay ni Apo Jesus ti simrekanda. Idiay Judea a pangbabautizaran ni Juan Bautista ti ayanda. Basaenyo ti Mateo 3:1, 13 ken Marcos 1:9. Ania ngarud ti nakita ni Andres? Awan ti nakaskasdaaw a material a banag a nakitana. Awan ti mabasa iti Biblia a gameng ken kinabaknang iti nagdagusanna a balay. Segun iti Lucas 9:58, nupay sabali a tiempo daytoy, isu latta ti kasasaad ni Apo Jesus kabayatan nga adda ditoy rabaw ti daga: “Dagiti lobo addaanda iti rukib ket dagiti billit iti tangatang addaanda iti umok, ngem ti Anak ti Tao awan pangisadaganna iti ulona.”
D. Sinapulna ni Kabsatna a Simon Pedro ket Impanna ken ni Apo Jesus.
Agarup maika-10 nga oras ti aldaw iti bilang dagiti Judio. Iti pangorasantayo ita isu daytoy ti alas kuartro iti malem. Ania ti nakita ni Andres idiay nagdagusan ni Apo Jesus? Sinako a kuarta kadi? Bars of gold? Sinalup a diamante ken perlas? Agkakaimas a merienda? Awan pulos ti ibaga ti Biblia. Kayatna a sawen gagangay a kuarto ti nadanonda. Balbalikas, pamagbaga, panirigan iti biag, nainlangitan a prinsipio dagiti nangngeg ni Andres. Nababagas a sasao dagiti nagtaud iti bibig ni Apo Jesus ta nakumbinsi ti panunot ken puso ni Andres a pudno a daytoy a tao isu ti ururayen ti nasion nga Israel. Daytoy isu ti MESIAS. Kuna ti Juan 1:39, napanna dagus binirok ni kabsatna a Simon Pedro ket dineretsona, “Nasarakanmi ti Mesias.” Nakaskasdaaw ngarud dagiti nangngegna. Nalagda dagiti testimonia ken ebidensia a nakitana ken ni Apo Jesus.
Tuladentayo ni Andres. Nasarakanna ni Apo Jesus. Isu ti Kordero ti Dios a mangikkat basol ti lubong. Ibagatayo kadagiti kakabsat, kakabagian, gagayyem a nasarakantayo ni Apo Jesus a mangted biag nga agnanayon. Saan a kinabaknang no di ket kinapudno ti masarakantayo ita. Ngem ragsak ken biag nga agnanayonto ti maragpatan iti masangoanan.
Konklusion
Kakabsat, itandudok ni Apostol Andres kas modelo iti biagtayo a nacristianoan. Usioso a tao ken agsapsapul iti napateg a gameng. Nasarakanna ni Apo Jesus ken ti pagarian ti Dios a dayta isu ti kangrunaan a gameng ta saantayo nga aggian nga agnanayon ditoy rabaw ti daga. Dua laeng ti pagtungpalan iti agnanayon: Impierno a pagtuokan wenno Langit a pagliwliwaan. # (ET) -4
(10) Sao ni Cristo Naiturong kada Felipe ken Nataniel
(Immuna nga Adalan)
(Juan 1:45-51)
Introduksion
Ken ni Felipe kinuna ni Apo Jesus, “Surotennak.” Ken ni Nataniel kinuna ni Apo Jesus, “Adtoy ti pudno nga Israelita, awan kenkuana ti aniaman a kinaulbod . . . Nakitaka idi addaka iti sirok ti kayo nga igos, sakbay nga inayabannaka ni Felipe. Mamatika kadi gapu ta kinunak a nakitaka iti sirok ti kayo nga igos? . . . Makitamto dagiti daddadakkel pay a bambanag ngem daytoy! . . . Ibagak kadakao a makitayonto nga aglukat ti langit ken ddagiti angheles ti Dios nga umululog iti ayan ti Anak ti Tao.”
Nabagas dagitoy nga inwaragawag ni Apo Jesus. Pagbatayan doktrina , pammati ken inanama nga agpaay kadatayo ita nga aldaw.
Tema: Agaramidtayo kadagiti konklusion ken inferencia maipapan iti biagda Apostol Felipe ken Apostol Nataniel.
Diskusion
A. Natulnog ni Felipe iti Pannakaayabna a Sumurot ken Cristo.
Taga-Betsaida ni Felipe. Napan met idiay Judea nagobservar iti panangaskasaba ni Juan Bautista. Mabalin a ni Felipe isu ti kadua ni Andres iti daytoy met la a kapitulo ti Juan a napan iti balay a nagdagusan ni Cristo idiay Judea. Mabalin a nangngegna dagiti nangngeg ni Andres ket nakumbinsi a daytoyen ti Mesias. No kasano a nakumbinsi ni Andres, kasta met ni Felipe. Isu nga iti kabigatanna agrubbuatdan nga agsubli idiay amianan a probinsia ti Galilea masarakan ni Apo Jesus ni Felipe ken kunana iti Juan 1:43, “Surotennak.” Simmurot ni Felipe ket napaneknekanna a ni Apo Jesus isu ti Mesias. Inderetsona a ni Jesus a taga-Nazaret isu ti Mesias nga impadto dagiti profeta iti Daan a Tulag.
Dagiti adalan, escriba, Fariseo, papadi, saanda a nasiputan ti kaipapanan ti nagan ti ili a Nazaret. Naipadto iti Isaias 11:1; Jeremias 23:5; 33:15; Zacarias 3:8; 6:12 a Sanga ti maipanagan iti Mesias. Idiay Nazaret a dimmakkel ni Apo Jesus isu a Nazareno ti awag kenkuana. Ti Sanga iti Iloco wenno Branch iti English, Nazaret iti lenguahe nga Aramaic. Dayta panagyan ni Apo Jesus idiay Nazaret ken pannakaawagna iti Nazareno natungpal ti padto nga isu ket Sanga. Adda ngarud padto a ti Mesias ket agtaud idiay Sanga o Nazaret. Ta ania ti giddiat ti Water, Agua, Aqua, Tubig, Danum? No ti doctormo kunana, “Drink one liter of water” ket ti nakasurat iti container ket “1 Litro Danum” daydiay kadi laeng English ti sapsapulem? Saan. Isu met laeng.
B. Napan Insarsarita ni Felipe ti Natakuatanna a Gameng.
Nalawag iti panunot ken puso ni Felipe a dagiti pagilasinan ti umay a Mesias nakitana ken nangngegna ken Apo Jesus. Napno ti pusona iti dayta a ragsak a nailasinnan ti Mesias. Nasarakanna ti gameng a sapsapulen ken ururayen dagiti Judio. Gapu iti ragsakna, sinapulna ni Nataniel a gayyemna. “Nasarakanmi ti impadto ni Moises ken dagiti profeta. Ni Jesus a taga-Nazaret isu dayta.”
Ti adal ditoy isu ti panangibilangtayo a napateg a gameng daytoy Apo Jesus. Isarsaritatayo tapno kitaen ken awaten met dagiti gagayyemtayo.
C. Inturongna ti Gayyemna a Mapan ken ni Apo Jesus.
Napan iti ruar ni Felipe. Sinapulna ni Nataniel a mabalin a kailianna. Mabalin a gayyemna ken kaduana a naggapu idiay Galilea. Daytoy Nataniel ammona ti naguneg iti Linteg ni Moises ken dagiti mammadto. Awan ti mabasa a Nazaret ti pagtaudan ti Mesias. Betlehem ti ibaga ti Mikias 2. Isu ti imbaga dagiti mamasirib a Judio ken ni Ari Herodes ken imbagada kadagiti Mamasirib a naggapu iti Daya a bimmisita ken ni Apo Jesus idi mayanak. Dayta panangiyawis ni Felipe nagbunga iti maysa nga apostol.
No adda maawisyo a sumurot ken ni Apo Jesus, amangan no agbalinto a maysa a nalaing ken nagaget a mangaskasaba a mangiragpat kadagiti adu a kararua. Isu nga iyawistayo kadagiti tattao a mamatida ken ni Apo Jesus.
D. Ammo ni Apo Jesus ti Naguneg Nakem ti Tao ken Sikreto ti Tao.
Idi sumungad ni Nataniel sinabat ni Jesus ken kinunana, “Adtoy ti maysa pudno nga Israelita nga awanan kinasikap.” Daytoy a balikas ibagana ti kinatarnaw ti puso ken nakem ni Nataniel. Ammo ni Nataniel ti bukodna a puso. Imbaga ni Apo Jesus a sakbay a nasarakan ni Felipe, nakita ni Apo Jesus ni Nataniel iti sirok ti kayo a higos. Ania ti inaramidna iti sirok ti kayo? Mabalin a nalemmeng ken sikreto nga isu laeng ti makaammo. Ngem ni Cristo nga adayu ti ayanna, ammona ti inaramidna a nadalus ken natarnaw.
Dagus met ti reaction ni Nataniel: “Maestro, sika ti Anak ti Dios. Sika ti Ari ti Israel.” Nabagas dagitoy a pammaneknek. Ubing pay ni Apo Jesus iti 30 a tawenna ngem “Rabbi” ti awag kenkuana. Mabigbig a maestro. “Anak ti Dios” kayatna a sawen a saan a tao laeng. Isu met laeng ti indeklara ni Arcangel Gabriel iti Lucas 1:35 isu ti Anak ti Dios. Dagiti Muslim, adda met sekta iti Filipinas a di mamati a ni Cristo ket Anak ti Dios. Ti ibagada ket “anak ti Dios” a kas met iti siasinoman a mamati ket “anak ti Dios.” Innayon pay ni Nataniel a ni Cristo ket isu ti Ari ti Israel. Impaneknek ni Cristo mismo nga isu ket Ari ti Israel idi agsaludsod ni Gobernador Pilato no isu Ari ti Israel, “Naibagamon,” kinunana.
E. Dadakkel a Bambanag Agur-uray a Maimatangantayo.
Dagiti nangngeg ni Nataniel nakaskasdaaw kenkuana. Ken ni Apo Jesus nakitana, nangngegna dagiti insurat dagiti profeta. Dagiti karkari ni Apo Dios. Ngem kuna ni Cristo ken ni Nataniel nga adu pay dagiti mas nakaskasdaaw a maimatangan iti masakbayan. Dagitoy ti pasungadantayo: (1) Malukatanto ti langit, ket (2) dagiti angheles bumaba ken ngumato iti Anak ti Tao. Para kadatayo, inton umay ti panangokom, daytoyto ti maimatangan, “Inton umay ti Anak ti Tao iti dayagna, ket amin dagiti nasantoan nga angheles a kakuyogna, agtugawto iti trono a napnoan dayag.” Mateo 25:31.
Konklusion
Manipud ken ni Felipe naadaltayo ti sayaat ti aramidna ta insarsaritana iti gayyemna ti ammona maipapan ken ni Apo Jesus. Ti gayyemna a ni Nataniel napaneknekanna ken nakumbinsi a ni Apo Jesus ket saan a gagangay a tao no di ket isu ti Mesias a naipadto iti Daan a Tulag. Kastatayo koma met ita nga aldaw. Agyamanak iti atensionyo. # (ET) -5
(11) Sao ni Cristo Naiturong kada Pedro ken Andres
(Agkalap kadagiti Tattao)
(Mateo 4:18-22)
Introduksion
Adda met drama a pakairamanan dagiti agkabsat a da Pedro ken Andres iti panangiturong ni Apo Jesus kadagiti nabagas a balikas. Pagtuladantayo met ti napasamak kadakuada. Agkalkalap dagitoy nga agkabsat idiay Baybay Galilea. Ngem ti pammatida ken isusurotda ken ni Apo Jesus dakkel ti kuntribusionda iti pannakaikasaba ti evanghelio ken panagbalbaliw ti lubong.
Dagitoy dagiti balikas ni Apo Jesus: “Surotendak ket pagbalinenkayto a mangngalap kadagiti tao.”
Tema: Ti adaltayo ita nga aldaw isu ti naindaklan a pagrebbengan a naited kada Apostol Pedro ken ni Apostol Andres: Panagkalap kadagiti tattao.
Diskusion
A. Ti Kabibiag da Apostol Pedro ken Apostol Andres.
Ili a Betsaida ti lugar dagitoy agkabsat. Anak ida ni Ama Jonas. Mangngalapda idiay igid ti Danaw ti Galilea. Ti kalawa ti dan-aw ket mapan a 25 kilometro ti kaatiddagna, 12 kilometro ti kalawaan iti tengngana. Maawagan pay iti Baybay Galilea.
Nagsublin dagitoy agkabsat idiay ilida a Betsaida manipud Judea nga immuna a nakasarakanda ken ni Apo Jesus. Manipud Nazaret, kaaduan metten nga iti igid ti Baybay Galilea ti pangasabaan ni Apo Jesus. Isu a masalapunna manen dagiti agkabsat a Simon ken Andres.
B. Natulnog da Simon Pedro ken Andres iti Awis ni Apo Jesus.
Maawatantayo a ni Andres ket dati nga adalan ni Juan Bautista idiay Judea. Ni Andres namati iti deklarasion ni Juan Bautista a ni Apo Jesus isu ti kordero ti Dios, isu ti Mesias. Ita ta ipamaysan ni Apo Jesus ti mangasaba maipapan iti yaay ti pagarian ti Israel, malabasanna dagiti agkabsat idiay igid ti Baybay Galilea. Inayaban ni Apo Jesus. Mangngalap iti lames idiay Danaw ti Galilea dagitoy dua. Kuna dagiti turista nga adda maawagan “Saint Peter’s Fish” a makalapan sadiay ita. Kaarngi kano ti tilapia. Ngem awisenna ida, “Surotendak ta pagbalinenkayto a mangngalap kadagiti tattao.” Makitatayo a natulnog dagiti dua. Imbatida a dagus dagiti daklisda.
Mariknayo kadi no kasano ti karigat dayta a decision dagiti agkabsat? Ibatida ti negosyo ti familia. Mabalin a amada a ni Ama Jonas ti nabati a mangimaton iti negosyo. Wenno tumulong ti asawa ni Simon Pedro.
Adda kadi amammoyo a tao a nangibati iti professionna wenno negosyo na tapno agbalin a full-time a mangasaba? Adda kadi ammoyo a tao a nagsardeng a maestro wenno inhiniero wenno piloto wenno business man tapno mapan iti full-time a mangasaba? Ania ngata ti rikna ti asawa ken annakda ken kakabaggianda? Ammok a narigat a decision. Ngem ti mamati kadagiti ibagbaga ti Biblia, saan a narigat dayta. Ngamin ammoda ken marukodda ti kari ni Apo Jesus kas mabasa iti Mateo 10:28-30. Isu met laeng ti mabasa iti Marcos 10:27-31.
C. Panagkalap Umisu a Mangiladawan iti Naespirituan a Profession – Panagkalap Tao.
Nakallalagip daytoy panagkalap tao nga insawang ni Apo Jesus kada Andres ken Pedro. Maibagay unay a ladawan. No kasano ti panagkalap iti lames, kasta met ti panagkalap tattao. Dagitoy dagiti panangidasig: (1) Narigat a trabaho ti panagdaklis, (2) Aldaw ken rabii sisasagana dagiti mangngalap a mangiwayat iti iket no adda madlawda a pangen ti ikan, (3) Adda madaklisan no maminsan, awan no dadduma, (4) Agduduma a kita a lames dagiti akupen ti daklis, ken (5) Adda oras a maurnong ti nakalapan ken paglalasinen dagiti nakalapan. Amin dagitoy narikna ni Simon Pedro ket nagbalin nga efectivo iti panangasabana kadagiti umuna a kapitulo ti Libro ti Aramid.
D. Aramaten ni Apo Jesus Dayta Profession mo a Pagkalap Kararua.
Aniaman dayta profession mo, ayabannaka ni Apo Jesus tapno agkalapka iti tao. Maestro weno arkitekto mabalinmo ti agkalap tao nga iturong ken Cristo. Clerk, guardia, salesman, polis, wenno aniaman a pagsapulan, usarennaka ti Apo nga agkalap. Adda bukodmo a lubong, adda bukodmo a dan-aw a pangipanan kenka ti Apo tapno agkalapka iti tao.
Konklusion
Amin nga adalan, tunggal Cristiano, adda ayabna nga agkalap tao. Saan laeng a dagiti napusgan a ministro ti agkalap tao. Tunggal kameng iti bagi ni Cristo, naayaban nga agkalap tao. Adda tao iti familiam, adda tao iti kaarrubam, adda tao iti pagtrabahoam, adda tao idiay bus a katugawmo. Iturongmo ken ni Cristo a mannubottayo. # (ET) -6
(12) Sao ni Cristo a Naiturong ken ni Simon Pedro
(Panagkalap kadagiti Tattao)
(Lucas 5:1-11)
Introduksion
Naayabanen nga agbalin nga adalan daytoy Simon Pedro. Ngem nagsubli pay iti panagkalap. Iti daytoy nga estoria, nangisuro ni Apo Jesus idiay igid ti Baybay Geneseret. Isu met laeng daytoy ti Baybay Galilea. Kalpasan a nangisuro a ti Bangka ni Pedro ti inaramatna a plataformana, binilinna ni Pedro nga ipatengngana ti Bangka ken iwayatna ti daklis. Kuna dagiti dadduma a ti Mateo 4:18-22 isu met laeng daytoy estoriana iti Lucas 5:1-11. Ngem iti Mateo 4 awan ti panagiwayat iket ken kaadu ti lames a nadaklisanda.
Dagitoy dagiti balikas ni Apo Jesus, “Ipatengngam ti bangka, ket iwayatyo ti iketyo ta agkalapkayo… Dika agbuteng, Simon, manipud ita tattaonton ti kalapem.”
Tema: Ilawlawagtayo no kasano a naipaganetget ken naipasagepsep a naimbag ken ni Simon Pedro ti
pannakaayabna a mapan agkalap kadagiti tattao.
Diskusion
A. Ti Bangka ni Pedro ti Plataforma ni Cristo a Nangasaba.
Pinanawan ni Apo Jesus ti Nazaret ken napan nagdagus idiay Capernaum nga isu met ti ayan da Pedro ken Andres nga agkabsat. Kasta met da Juan ken ni Santiago nga agkabsat. Nalawag a regular ti panagruar ni Apo Jesus a mapan mangasaba kadagiti ili iti igid ti Dan-aw ti Genesaret kas iti Capernaum, Corasin, Betsaida. Iti daytoy a texto inaramat ni Apo Jesus ti Bangka ni Pedro a nagtugawan a naipatengnga bassit iti dan-aw ket nangasaba. Bakante ti bangka ta timmakdang da Pedro ta iti rabii ken parbangon awan pulos nakalapanda. Gapu ta awan makalapanda sisasagana dagiti tattao nga aginana ken agtugaw a dumngeg ken ni Apo Jesus. Iti kaawan nakalapan dagiti tattao iti dayta napalabas a rabii mabalin nga aramid ni Apo Jesus ta adda kayatna nga iparikna kadagiti adalan.
B. Bilinenna ni Pedro a Maipatengnga ti Bangka ken Iwayatda ti Iket.
Kalpasan a nangasaba ni Apo Jesus binilinna ni Pedro nga ipatengngana ti bangka ken iwayatda ti iket tapno agdaklisdan. Nagkedked ni Pedro ta napuyatanda a nagdaklis ngem awan pulos natiliwda. Karkarna unay a pasamak. Nagkedked ni Simon Pedro ta awan ngarud ti naalada iti agpatnag. Ngem adda latta nabati a panagtamedna ken ni Apo Jesus nga imbilangnan a Maestro ken mammadto. Isu a kinunana, “Maestro, nagpatpatnagkami a nagkalap. Awan pulos ti naalami. Ngem no kasta ti kunam, iwayatko dagiti iket.”
Madlaw nga adda panagduadua ni Simon Pedro. Gapu iti kinamalas dayta a rabii ta awan pulos natiliwda nga ikan. Napuyatanda pay. Tinaktak pay ni Apo Jesus ti panagkalapda ta tinugawanna ti bangka ni Pedro idi mangasaba iti igid ti dan-aw. Siguro naisawang ni Pedro ti kastoy, “Buisit!” Mabalin a napudot ti ulona.
C. Adu ti Nadaklisanda.
Apaman a naiwayat ti iket, nagkulibagtong dagiti dadakkel nga ikkan a naisabit kadagiti iket. Dandani mabsang dagiti iket. Dadakkel ken adu nga ikan. Nadlaw a dagus ni Simon Pedro dagiti pasamak. Adda kaipapananna. Adda mensahe ni Apo Jesus kenkuana ken kadagiti kakadduana. Nagpatnag nga awan pulos naalada. Karpintero a dina ammo ti agkalap ni Apo Jesus. Ngem apay a dagus nga adu ken dadakkel dagiti ikan a dimket iti iket? Apay nga ammona nga adda pangen iti asidegda? Aramid ti profeta dayta. Aramid ti adda pannakabalinna daytoy kuna ni Simon Pedro. Dagus a napan iti sangoanan ni Cristo, nagparintumeng ken nagkumpesar. Managbasolak kunana. Adda basolna ta nagduadua. Adda basolna ta adda nasaona iti bukodna a nakem kontra ken ni Apo Jesus.
D. Tattaonton ti Kalapem Kuna ni Apo Jesus.
Maikadua a daras daytoyen a panangibaga ni Apo Jesus ken ni Simon Pedro a tattao ti kalapenna.
Naiparikna ken ni Simon Pedro nga adda pannakabalin ni Apo Jesus a mangay-ayab kenkuana. Ti panangasaba kasla met la panagkalap. Masapul ti gaget ken panaganus. Masapul nga umadayu iti igid ti baybay. Mapan iti adayu, iti adalem a danum. No dadduma adda bagyo, adda met linak. No dadduma awan maawis. No maminsan adda. Ngem no ibaga ti Apo a mapan iti maysa a lugar masapul nga agtulnog ta ti Apo ti mangted iti makalapan. Naawatan ni Simon Pedro daytoy. Nabukelen ti nakemna a sumurot ken ni Apo Jesus. Mapanen mangasaba a kaduana ti Apo, ti Anak ti Dios.
Konklusion
Kalpasan a naayaban ni Simon Pedro, simmursurot ken ni Apo Jesus a napan nangaskasaba. Ngem adda tiempo nga agsubli a mapan agdaklis. Iti adaltayo ita nga aldaw, nagpatnag nga awan nadaklisanda. Idi agbilin ni Cristo nagtungpal ket nagdadakkel nga ikan dagiti natiliwda. Lalo a napadaeg ti panagpammati ni Apostol Pedro ken ni Apo Jesus. Nakunana iti bagbagina, “Saan a gagangay a tao daytoy. Isu ti Mesias, ti Anak ti Dios. Surotek ken agtungpalak kenkuana.” Kasta koma, kakabsat. # (ET)
(13) Sao ni Cristo Naiturong iti Maysa a Kukutel
(Umawag Tulong ti Agkasapulan)
(Mateo 8:1-4)
Introduksion
Nakakitakayo kadin iti balay wenno ospital a paggianan ken pakaagasan dagiti addaan sakit a ketong wenno leprosy? Idi panawen ni Apo Jesus, dua a ribu a tawen ti napalabasen, nakabutbuteng daytoy a sakit ta runutenna dagiti paset ti pisikal a bagbagi a kapten ti sakit. Ditoy Filipinas limapulo a tawen iti likudan, ti sakit a sarut wenno Tuberculosis, nakabutbuteng ta awan agasna idi. Agrunot ti bara ti tao a kapten ti TB. Masapul a ti miembro ti familia mailasin ti paggiananna tapno saan a makaalis kadagiti kaduana iti balay. Mailasin ti platona, kutsarana, paginumanna, badbadona. Karugitda.
Dagitoy dagiti balikas ni Apo Jesus iti ketongin: “Kayatko. Umimbagka . . . Denggem! Awan pangibagbagaam iti daytoy, ngem inka a dagus iti padi tapno kitaenna no naimbagkan. Kalpasanna, kas mayannurot iti Linteg ni Moises, ipaaymo ti daton a pammaneknek kadagiti tattao nga immimbagkan.”
Tema: Ita a gundaway adalentayo ti kananakem ti maysa nga agkukutel.
Diskusion
A. Ti Addaan Kasapulan Masapul nga Agpatulong.
Ti tao nga addaan nadagsen a sakit mariribukan ken naliday. Kayatna ti agsub li a katakunaynay ti familiana. Kasapulanna ti tulong ti mangngagas. Mabalin nabayagen nga ururayenna ti isasangpet ni Apo Jesus ta nadamdamagna ti pannakabalin ti Apo a mangagas iti aniaman a kita ti sakit. Idi addan gundawayna saan a nagbain. Impariknana nga adda pammatina. Ammona a kabaelan ni Cristo ti mangagas. Kinunana, “Kayam, Apo, nga agasan ti sakitko.” Nagpatulong.
Kastatayo koma. Awagantayo ti Apo ket ibagatayo a kayana ti mangagas. Iti Libro ni Santiago 5:13-14 ibagana a mabalintayo ti agkararag nga agdawat iti pannakaagas. Agpaay iti agdama daytoy a kari ken kinapudno.
B. Simmungbat a Dagus ni Apo Jesus iti Pakaasi
“Kayatko. Umimbagkan.” Ababa ngem napnoan otoridad dagiti balikas ni Apo Jesus. Iti kasasaad ti ketong, ammo idi ni Apo Jesus no manon a tawen a nagsagaba. Ammo ti Apo nga iti dayta a gundaway adda maitedna a pannakaidayaw ti Dios no maagasan daytoy a tao. Isu a simmungbat a dagus ti Apo.
Ita a tawen, mabalintayo ti agpatulong. Ngem saantayo nga ammo no ania ti panggep ti Apo iti agdama a riribuk wenno sakit ti tao. Ti isusungbat ti Dios saantayo a piliten. Iyawattayo iti Dios ti decision. Madagdagus kadi a sumungbat? No dadduma sumungbat dagus. Ngem no maminsan, agsilencio ta aguray nga agtignay iti bukodna a tiempo. No maminsan mabalin a kunana, “Saan pay nga ita.”
C. Nabilin ti Ketong nga Isikretona ti Pasamak.
Ania ngata ti panggep ti bilin ni Cristo a maisikreto ti pasamak a panagagas? Saan a naisurat ken naipalawag no apay. Dua ti mabalin a gapu: (1) Saan a pinagpasikat ni Apo Jesus ti panagagasna, (2) Saan pay a tiempo a maibunannag ti nagan ni Apo Jesus kadagiti tattao; ken (3) Amangan no inaramat ni Apo Jesus ti “reverse psychology” a kuna a ti banag nga iparitmo adadda nga isu ti kayat ti tao a supringen. Idi imparit ti Apo a maipadamag ti pannakaagasna, adadda ketdi ti pursigi ti tao a napan nagpadamag.
D. Adda Pinaaramid ni Apo Jesus iti Tao a Natulongan.
Uray parabur dayta tulong ti Apo, adda kundision nga ited ti Apo. Imbilin ni Apo Jesus a tungpalenna ti kuna ti Linteg ni Moises a no mariknan ti tao a naagasan iti sakit, agdaton idiay templo ken agpakita iti padi no talaga a nalaingen wenno saan pay. Ti panagdaton ken panagpakita iti padi saan nga isu ti pakaagasan, ngem no saan nga agtungpal iti kundision agbasol ti tao a nasukir ken amangan no agsubli ti sakitna. Kasta met ita a panawen Cristiano, addada bilin ti Apo a saan nga isu ti batayan pammakawan, ngem ti saan nga agtungpal makabasol.
Konklusion
(14) Sao ni Cristo Naiturong iti Balo
(Makipagrikna ni Cristo iti Leddaang ti Tao)
Lucas 7:11-17
Introduksion
Ili ti Nain daytoy napanan ti Apo a simmurot dagiti adalanna. Agarup 7 a kilometro iti abagatan a daya ti Nazaret, probinsia ti Galilea. Idi makaasidegda iti ili isu met a rummuar ti prusisyon dagiti mangpumpon iti bangkay ti ubing nga anak ti maysa a balo. Bassit dagiti balikas nga inibbatan ni Apo Jesus ngem dakkel a milagro ti naipakita iti umili.
Dagitoy dagiti binalikas ti Apo: “Dika agsangsangit . . . Barok, bumangonka! “
Tema: Ibuksilantayo dagitoy dua a binnatog nga imbati ni Apo Jesus kadagiti dua a nakaay-ay-ay nga
agina idiay ili ti Nain.
Diskusion
A. Iladawanyo ti Rikna ti Malmaldaangan nga Ina.
Napadasanyo kadin ti rikna ti makapukaw iti ayayaten iti biag? Balo daytoy babai iti leksiontayo. Napukawnan ti asawana. Saanen a nagasawa. Ket ti balo idi a panawen kakaasi ta saanda a kultura a ti babai mapan agtrabaho a mangged pagbiagda. Iti Libro ni Ruth iti Daan a Tulag, napan nakiani daydiay balo nga ub-ubing, ni Ruth. Ni balo a Naomi nagbati idiay balayda. Igagara dagiti agani ken ti akinkukua iti taltalon a labsanda dadduma a trigo wenno cebada tapno piduten dagiti balo wenno ulila a sumarsaruno kadakuada. Awan ited ti gobierno a tulong. Addaan anak daytoy a babai ngem ubing pay. Saan pay a makapagtrabaho tapno mangyawid iti lutoenda nga agina.
B. Tantiaenyo ti Pannakipagrikna ni Apo Jesus iti Kasasaad ti Balo nga Ina.
Daksanggasat ta nagsakit ken natay ti kakaisuna nga anak daytoy a balo. Inulila ni asawana. Ita inulila ni kakaisuna nga anakna. Napadasanyo kadin ti biag nga agmaymaysa iti bassit a balay? Awan kakabagian ken awan katulong. Iti dayta a siglo awan radio, awan TV. Awan CD player. Awan kotse a pagpasiar. Awan igid ti baybay a papananna paglangoyan ken maiparit ti babai a mapan agpallailang iti beach wenno iti plaza. Awan met supermart wenno mall a papanan pagliwliwaan. Adda laeng idiay balayda. Sangsangitanna ti pimpiman a gasatna. Ammo ni Apo Jesus dayta a rikna.
Saan a pagayatan ti Dios a maulilatayo. Saan a nakaparsuaan ti leddaang iti biag. Dagiti saem ken sangsangit bunga ti iseserrek ti basol ditoy lubong. Bunga ti panagturay ni Diablo iti puso ti tao. No koma saan a nagbasol da Adan ken ni Eva, no saanda koma a pinastrek ni Satanas ditoy lubong, awan koma daytoy sakit, leddaang ken ipapatay.
“Dika agsangsangit,” inyandingay ti Apo iti babai a balo. No gagangay a kaarruba ti mangibalikas iti kasta, adda kadi namnama a maitedna? Ngem Apo ti biag, ubbog ti biag daytoy agsasao iti balo. Adda parabur nga ited dagiti balikasna.
C. Pinagungarna ti Natay.
Kalpasan a nakasaona ti balo, immasideg ni Apo Jesus kadagiti nagbaklay iti lungon. Nagsardeng dagiti nagbaklay. Mabalin nga imbabada ket linukatanda ti lungon tapno tamdagan ni Apo Jesus. Mailadawan a umaribongbong dagiti tattao a kimmuyog mapan iti kamposanto.
“Barok, bumangonka!” kinuna ti Apo. Daydi nakamasayag a dandanin makadanon iti sementerio nagtugaw. Nagsao. Kinibin ni Apo Jesus a bimmaba manipud iti lungon ket inyawat ni Apo Jesus ti ima ti barito iti agtigtigerger a takkiag ti balo nga ina.
No addaka iti daydiay a pasamak ket naimatangam dayta nga ibabangon ti nakamasayag, ania ti riknam? Dakdakkel kadi a damag iti TV dayta panagungar ngem daydiay nangabak iti basketball iti NBA? Para kaniak dakkel a damage ti panagungar ti natay. Milagro dayta. Inaramid ni Apo Jesus. Saan a magic ti nakita ti umili. Dinaydayawda ti Dios. Ket nagwaras dayta a milagro nga inaramid ni Cristo.
Konklusion
Ngem mano dagiti talaga a namati ken nagbalin nga adalan ni Apo Jesus gapu iti daytoy a milagro? Awan ti mabasatayo a maingel nga adalan a timmaud manipud Nain. Nupay estoria laeng ti mabasa ita, ammotayo a talaga a napasamak dayta nga estoria. Talaga a milagro daytoy ket ebidensia a mangibaga a ni Apo Jesus ket Anak ti Dios. Makaited pisikal a biag. Kangrunaan ti amin, makaited naespirituan a biag, biag nga agnanayon daytoy Apotayo Jesu-Cristo. # (ET) -9
(15) Sao ni Cristo Naiturong iti Maysa a Kapitan
(Naindaklan a Pammati)
(Mateo 8:5-13; Lucas 7:1-10)
Introduksion
Gentil wenno saan a Judio daytoy nakisarita ken ni Apo Jesus. Kapitan ti armada ti Roma. Italiano ngarud daytoy a soldado. Adda met pammatina ken ni Apo Jesus. Nagpatulong ta adda sakit ti maysa nga adipenna idiay balayda. Dagitoy dagiti imbalikas ni Apo Jesus kenkuana: “Umayko paimbagen… Ibagak kadakayo, diak pay nakasarak iti Israel iti siasinoman nga addaan iti kastoy a pammati. Laglagipenyo nga adunto ti aggapu iti laud ken daya a makisango iti panganan kada Abraham, Isaac ken Jacob iti Pagarian ti langit. Ngem dagiti naituding nga agtawid iti Pagarian, maipurruakdanto iti ruar a nasipnget, ket agsangit ken agngaretngetdanto gapu iti rigatda… Agawidkan. Maaramidto kenka a kas ti panamatim.”
Tema: Sukimatentayo ita nga aldaw dagiti nasayaat a kababalin ti maysa a kapitan dagiti soldado a
mabalintayo a tagikuaen iti inaldaw a panagbiag.
Diskusion
A. Kitaentayo ti Pangrugian a Kababalin ti Kapitan.
Nangato ti saadna ta isu kapitan dagiti soldado. Nairuam iti panagdaydayaw kadagiti didiosen. Nairuam iti ragragsak ken ray-aw ti biag. Ngem addaan puso a mangilala iti biag ken ragsak ti padana a tao, uray maysa laeng nga adipen idiay balayda. Nupay daytoy a kapitan ket Gentil, saan a nagbain a napan ken ni Apo Jesus, ti probinsiano a profeta. Makuna nga agsipsiput met iti pasamak idiay
Galilea ken mamati kadagiti impakita ni Apo Jesus a datdatlag. Mamati a naggapu iti Dios ti otoridad ni Apo Jesus.
B. Nagbuluntario ni Apo Jesus a Mapan Mangagas.
Idi impeksa daytoy kapitan ti kasapulanna, ti pannakaagas ti adipenna, simungbat a dagus ti Apo. Kinunana, “Umayko paimbagen.” Kayatna a sawen kayat ni Apo Jesus ti personal a mapan mangsagid iti masakit ken paimbagenna. Mabalin a talaga a kayat ni Apo Jesus ti mapan a personal wenno kayatna a tingitingen dayta kababalin ken pammati daydi kapitan. Aniaman dayta situasion, iparikna daytoy a texto a ti Apo sisasagana a dumngeg. Nagasattayo no datayo ti gumawawa ket kunana, “Umayak, paimbagenka.” Ngem saan a kanayon a ‘wen’ ti sungbat ti Apo. Mabalina silencio ti sungbatna. Mabalin a kunana, “Madamdama pay.” Kasla idi paayabanda idi masakit ni Lazaro ngem nagtaktak ket natayen ni Lazaro idi sumangpet. Mabalin a ti sungbatna ket “Agtuloy ti marikriknam tapno agpaay a mangipalagip kenka ti a kasapulam ti Dios.”
C. Ti Otoridad ti Kapitan Ipariknana ti Pammatina.
Adda tukan-tukad ti turay dagiti soldado. Manipud ngato adda ti Heneral ti amin nga Armada, sumaruno ti Heneral ti maysa a Legion, Heneral ti maysa a brigade, Heneral ti maysa a battalion, dagiti Koronel, dagiti Kapitan, dagiti Teniente, dagiti Sarhento, dagiti Kabo, dagiti Private. Iti armada, ti bilin ti akinngato nga opisial masapul a maitungpal. “Obey before you complain” ti pagsasao iti military. No ti kangatoan nga ofisial ti agbilin, maipatungpal dayta agingga idiay ayan ti Private a soldado. Nairuam dayta a rikna iti kapitan iti texto tayo.
D. Ipagpannakkel ni Cristo Dayta Pammati ti Kapitan.
Dayta rikna ti otoridad iti militar balon ti kapitan a napan ken ni Apo Jesus. Gapu ta ammona nga addaan otoridad ni Apo Jesus ta isu Anak ti Dios, iturayanna dagiti demonyo ken demonyito. Isu nga idi kuna ni Apo Jesus a kayatna ti makikuyog tapno mapanna agasan ti adipen a masakit, nagkedked ti Kapitan. Ngem kinuna ti Kapitan, “Ofisialak iti military. No adda kayat ti ofisial a maipatungpal, saan a kasapulan a personal a mapan nga idanon dayta a bilin wenno saan a kasapulan a personal a mapan tapno maipatungpal ti proyekto. Adda ti ayudante, adda ti bayabayna. Itedna laeng ti bilin ket dayta dumananon kadagiti ayan amin a soldadona. Dumanon kadagiti kababaan a soldado ken maipatungpal iti amin a sakup ti lugar nga ayan ti otoridad dayta a kumander.
E. Maidasig ti Kita ti Pammati dagiti Israelita.
Iti panagsarita ti Kapitan dagiti soldado maawatan a kinunana ken ni Apo Jesus, “Anaknaka ti Dios. Iturayam daytoy lubong. Iturayam dagiti demonio ken babassit a sairo. Babassit a sairo ti mangparigat iti adipenko. Apo, adda iti babaen ti otoridadmo dayta sairo a mangparparigat iti adipenko. Agbilinka laeng ket agtungpalto dayta sairo.” Gapu iti dayta a rikna ti Kapitan, naragsakan ni Apo Jesus. Mabalin a kunana, nagsayaaten nga ilustrasyon no ania a kita ti pammati ti masapul nga ipaneknek dagiti tattao. Isu nga uray kadagitoy nga aldaw, saan a malipatan daytoy nga estoria iti Biblia ta nakaskasdaaw daytoy a rikna ken kapanunotan daytoy a Kapitan. Kastoy ti pammati a sapsapulen ni Apo Dios kadatayo.
Ngem dagiti Judio, kanayon a sapsapulenda ti milagro. No umasidegda ken ni Apo Jesus kanayon a kunada, “Agaramidka man iti milagro tapno mamatikami a profeta ka a naggapu iti Dios.” Ngem adda ditoy ti maysa a Gentil a saan a dimmawat nga umuna iti milagro. Kinunana, “Apo, ammok a naggapu iti Dios. Addaanka iti otoridad. Agibilinka laeng ket matungpal. Ta siakto pay a tao laeng, nababa ti saadna, ngem iti ayan ti otoridadko, no agbilinak, matungpal.”
F. Maisuro ti Kaadda ti Impierno.
Ibalikas ditoy ni Apo Jesus ti kaadda ti impierno ken langit. Ti pagarian ti langit iti daytoy a texto isu daydiay ayanto dagiti maisalakan ken mapadayawan kalpasan Aldaw Panangokom. Dagiti maisalakan kaduanto da Ama Abraham ken Ama Jacob. Dagitoy dagiti tattao a napnoan pammati ken idolo dagiti Judio. Ti panaglalanglang iti panganan isu ti mangiparikna iti panagkakadua ken panagraragsak ken balligi.
Ngem adda dagiti annak ti napili a nasion ti Israel dagiti maipuruak idiay ruar ti balay ti Dios. Isu daytoy ti mangiparikna nga adda impierno. Dayta ti lugar a pagtuokan dagiti saan a mamati iti Dios. Napili dagiti Israelita kas naisangsangayan a tattao ti Dios. Naited ti kadakuada dagiti milagro iti Daan a Tulag. Naited kadakuada ti Linteg ni Moises. Naited kadakuada ti wagas panagdaydayaw iti Dios. Naited kadakuada dagiti profeta a nangidanon iti mensahe ti Dios. Ngem adu ti saan a namati. Awanan pammati ken panagtulnog iti otoridad ti Dios. Maipuruakda iti impierno nga ayan ti sangsangit, rigat ken ngaretnget ngipen. Panagtuok ti pariknana dagitoy a balikas.
Konklusion
Kakabsat, daytoy kapitan iti textotayo saan a nairuam a nagdengdengngeg kadagiti sursurat iti Daan a Tulag. Ngem idi mangngegna ken maimatanganna dagiti datdatlag ni Apo Jesus, inaramatna ti lohika ken sentido komon a nangbukel iti konklusion a ni Apo Jesus ket naisalsalumina. Masapul a patien dagiti ibagbagana. Patien nga isu Anak ti Dios. Agyamanak iti atensionyo. # (ET) -10
(16) Sao ni Cristo Naiturong iti Sinaniban ti Demonyo
(Maisuro ti Panagbilang; Saritaem ti Parabur)
(Marcos 5:1-20; Lucas 8:26-39)
Introduksion
Dagitoy dagiti binalikas ni Apo Jesus iti Marcos: “Dakes nga espiritu, rummuarka iti daytoy a tao! . . . Ania ti naganmo?” Manipud iti Libro ni San Lucas mainayon daytoy: “. . . Agawidka ketdi ket saritaem ti amin anga inaramid ti Dios kenka.” Lucas 8:26-39 ti pakasarakan iti daytoy nga estoria kas linagip ni San Lucas. Ti ili a nakaaramidan daytoy a milagro isu idiay ili ti Gadara. Mabasa pay ti nagan a Gergeseno wenno Gadareno weno Geraseno. Dayaen ti Karayan Jordan daytoy nga ili. Namaga ken disierto dayta a distrito.
Tema: Adalentayo ita nga aldaw ti inaramid ni Apo Jesus iti maysa a sinaniban ti demonyo tapno
mariknatayo ti pannakabalin ti Apo kontra kadagiti demonyo.
Diskusion
A. Bigbigen dagiti Demonyo a ni Jesus ket Anak ti Dios.
Adda nakem dagiti demonyo. Angheles a rebelde dagitoy dakes nga espiritu a simrek ditoy lubong. Dagiti demonyo ammoda a ni Apo Jesus ket isu ti Anak ti Dios. Adda pay demonyo a nakailasin a ni Apostol Pablo ket baon ti Dios ket iti nagan ni Apo Jesus pinaruar ni Apostol Pablo. Iti Santiago 2: 19 a ibagana a dagiti demonyo addaanda pammati iti Dios. Isu daytoy ti mental assent, mental knowledge lang nga awan panangisurender iti biag iti turay ti Dios. Ipaneknek daytoy a saan nga umanay ti pammati a mangisalakan iti tao. Mabuteng, agpigerger dagiti demonyo no asitgan ida ni Cristo.
No dagiti demonyo wenno dakes nga espiritu nga adda sirib ken pannakaammo
B. Misterio ti Bilang Dagiti Demonyo.
Dagiti numero dagiti noun ken pronoun iti texto ti Marcos adda inayonna a pannakaammo maipapan iti pammati nga adda tallo a persona iti kina-Dios. Awagantayo daytoy iti Holy Trinity wenno tallo a persona iti Maymaysa a Dios. Narigattayo a maawatan apay a ti tallo a persona ket maysa a Dios. Ngem no anagem ken siputam dagiti singular ken plural iti daytoy textotayo maawatantayo ti panagbilang no apay a ti Trinity ket maysa a Dios. Nalakatayo nga ilasin ti singular ken plural iti English Bible. So please look at your English Bible. V.2 – evil spirit, singular, v.7- me, singular, v.8-evil spirit & you, singular, v. 9- your name, singular. Ngem siputanyo ta ti singular agbalinen a plural. V. 9 – Armada (Legion is 4000-6000 individual soldiers), mass noun, v.9- we is plural, v. 10-he is singular, v. 10- evil spirits is plural, v.12-evil spirits is plural, us is plural, v. 13- they is plural, evil spirits is plural.
Ania ti maadal ditoy? No adda kumpleto a panagsasaip dagiti bambanag, adda unity wenno panagkaykaysa. Mabalin a ti bilang ket maysa. Ania ti nagsasaip a banag kadagiti 4000 evil spirits? Isu ti kasasaadda nga espiritu, nakemda ken aramidda a nangsanib iti maysa a lalaki. No maysa a demonyo ti mangsanib iti tao, the person is completely demoniac. No 5000 a demonyo ti simmanib, completely demoniac ti tao. Ti lugar a punnoen ti maysa , punnoen ti 5000. Ti paggianan ti 5000 a demonyo mabalin a paggianan ti 1 a demonyo. Maawagan daytoy iti complete congruence. Nagtutunosda ken nagsasaipda isu a singular ti pannakaawagda. No bilang ti personada kas individual adda 4000 ti bilangda. Ti panagsasaip isu ti congruence a kuna iti English isu ti 5000 equals 1.
C. Adda Lugar a Faborito a Paggianan dagiti Demonyo.
Maawatantayo iti daytoy a texto nga adda faborito a pagapunan dagiti sairo. Mabalin a tao, kayo, bunton, balay, kawayan, rukib, bantay, rebba a partakder ken dadduma pay. Ngem uray ania a lugar mabalin ni Satanas ti sumrek ken mangriribuk. Nadalus ti Hardin ti Eden idi punganay ngem simrek a binallaibona ni Eva. Idiay balay ni Job iti disierto, napanna dinalapus dagiti annak ni Job. Idiay kapatagan nga ayan dagiti kalding ken karnero napanna inalipogpog ti arban. Uray idiay langit, mabalin ni Satanas ti sumrek kuna ti Job kapitulo 1 & 2.
Kadagitoy a panawen, mabalin ti Diablo ken dagiti sairo ti sumrek a mangriribuk iti uneg ti kapilla, uneg ti balay, uneg ti restaurant, uneg ti bar, uneg ti barko, uneg ti eskuela, mall, opisina. Ngem ti laban agdepende iti individual. Impakita ni Apo Jesus no kasano ti mangparmek iti Diablo: (1) Ammoem no ania ti sao ti Dios ket saanka nga agpalangguad iti kabaelam; (2) Agpakumbaba ket iddiam ti agpasikat; ken (3) Ti laeng Dios ti pagserbiam ken daydayawem. Impakita met ni Jose nga anak ni Jacob ti wagas na nga umiwas sulisog: tumarayka, adaywan ni Tukso ket saanmo nga aramaten ti pagsasao a “Sapagkat ako’y tao lamang” wenno pagsasao “Umasideg met ti irik iti manok.” Ti adal isu daytoy: saanmo nga ipalubos a dayta bagbagim ken ti balaymo ket pagpallailangan wenno boarding house dagiti demonyo.
D. Adda Pannakabalin ni Apo Jesus Kontra Demonyo.
Idi adayu pay ni Apo Jesus, nailasinen dagiti demonyo a ni Apo Jesus ket isu ti Anak ti Dios numan pay nakurapay ti personalidadna. Nagbalin ngamin a lasag, tao a kas kadatayo. No umasideg ni Apo Jesus masikuran ti demonyo. Marigatan ti demonyo no umasideg ti nasantoan nga Anak ti Dios. Isu a no ni Apo Jesus ken ti Espiritu Santo adda kadatayo, no ni Apo Jesus ti Ari a nakatugaw iti pusotayo, saan a sumrek ti sairo. Ngem no nainlubongan dagiti pampanunot, no gartem, gura, gamrud ti mangpunno iti puso, ay, dayta ti kaykayat ti sairo a pagumokan.
E. Adda Responsibilidad ti Lalaki nga Impabaklay ni Apo Jesus.
Kayat daytoy tao a naagasan wenno nagpawan demonyo ti sumurot ken ni Apo Jesus. Kayatna met ti agbalin nga adalan. Kayatna met ti agbalin a mangaskasaba. Ngem saan nga inawat ni Apo Jesus. Adda adal iti daytoy a texto: (1) Saan nga amin a mayat nga agbalin nga active a mangaskasaba nga agsursor ket mapalubosan, (2) No adda background ti tao a di nakappapati kas iti daytoy tao a sinaniban ti sairo, saan a maibagay nga agministro amangan no ibaga dagiti tattao a kinabagtit dagiti sasawenna no mangasaba.
Adda responsibilidad nga imbaklay daytoy naagasa: mapanna isarsarita no ania a kinaimbag ti inawatna ken ni Apo Jesus. Kasta met kadatayo ita: masapul nga isarsaritatayo no ania a pammakawan, ania a parabur ti inawattayo. Sinanibannatayo idi ti rugit ti basol. Adda met sairo a simrek idi iti puso ti tunggal maysa. Ngem itan napaksiat ket addan inanama iti biag nga agnanayon. Ibagatayo kadagiti tattao a pabaroenda ti biagda.
Konklusion
Kakabsat, nabagas ti adal nga ibati daytoy leksiontayo ita nga aldaw. Aniaman a sairo ti nagbalay iti biagtayo iti napalabas, dayta pinaksiat ni Apo Jesus gapu ta napakawanen dagiti basbasoltayo. Dayta a pannakapakawan, isarsaritatayo. Ibagatayo dagiti addang nga inaramidtayo kas mabasa iti Biblia. Dayta met ti aramidenda. # (ET) -11
(17) Sao ni Cristo Naiturong Kadagiti Bulag
(Sapulenna ti Pammati)
(Mateo 9:27-31)
Introduksion
Sadino man a papanan ni Apo Jesus, sursurotenda. Aglalo dagiti addaan sakit iti pisikal a bagbagi, kayatda ti agpatulong tapno maagasanda. Ta uray kadagitoy a panawen, sapsapulen ti tao ti nasalun-at a pisikal a bagbagi. Adu dagiti masaksakit a mapan uray iti sabali a pagilian tapno mapanda agpaagas. Agpaagas kadagiti doctor. Mapanda agpaagas uray kadagiti ilot ken mangablon. Mapanda agpamasahe. Sapulenda dagiti food supplement ken alternative medicine. Mapanda kadagiti nalaing iti acupuncture.
Dagitoy dagiti imbalikas ni Apo Jesus iti daytoy estoriatayo: “Patienyo kadi a kabaelankayo nga agasan? . . . Maaramid ngarud a kas iti panamatiyo.”
Tema: Iti daytoy nga adal, maobservar a sapulen ni Apo Jesus ti pammati wenno panagtalek tapno ti
addaan sagubanet ket maagasan.
Diskusion
A. Masapul nga Ipaneknek ti Tao ti Reggetna a Matulongan.
Maulit-ulit ti panagkuna ni Apo Jesus a ti tao nga agkasapulan ipakitana ti reggetna a matulongan. Husto ti kunana nga ammo ni Apo Dios ti kasapulan ti tao, ngem sapulen ti Dios ti panagtignay ti free will, ti panagtignay ti nakem ti tao. Kayattayo kadi ti matulongan? Wen. Isu a kunana ti agkasapulan, masapul a dumawat. Kunana nga agtuktoktayo iti ridaw ket maikkantayonto. Ibaga ni Apostol Pablo nga agkararagka a di agressat. Amin dagitoy ipariknada a kayat ni Apo Dios ti tumulong ngem masapul nga ipakaammotayo manipud iti nakem, manipud iti puso.
Daytoy nagsurat malagipna ti pagannurotan ti amana, “Kayatko met, a, nga aglailokayo kaniak.” Ammona a kasapulanmi ti matrikula idiay pagadalan, pamasahe, sapatos, bado. Adda kuartana ngem saan nga isu ti kanayon nga agsalsaludsod no ania ti kayatmi ken kasapulanmi. Urayenna ti pannaki-saritami, panagunnoymi, panaglailomi. Kasta gayam met ti rikna ti Nainlangitan nga Ama.
B. Kaadduanna Sapulen ni Apo Dios ti Pammati a Batayan Pannakaited Tulong.
Maysa nga estudiante iti Universidad ti nagkuna, “Apay a kasapulan pay laeng ti panagkararag no ammo met la ti Dios ti kasapulan ti tao? It is preposterous. Kalokoan dayta.” Kabayatan nga adda iti Universidad, daytoy nga estudiante manmano a mapan makigimong. Iti riknana responsibilidad ti maysa nga maysa ama nga ited ti kasapulan ti anakna. Responsibilidad ti maysa nga amma nga ammoen no ania ti kasapulan ti anakna. Adda bassit mabalbalin ti ama daytoy nga estudiante isu a ti kayatna automatic nga agsangpet ti abastona manipud ken ni amana. Basaentayo ti New Living Translation ti Mateo 7:7-8, “Keep on asking, and you will be given what you ask for. Keep on looking, and you will find. Keep on knocking, and the door will be opened. For everyone who asks, receives. Ecryone who seeks, finds. And the door is opened to everyone who knocks.”
C. Imbaga ni Apo Jesus a Mailimed ti Milagro.
Apay ngata a bilin ni Apo Jesus a mailimed ti pannakaagas dagitoy a bulag? Talaga ngata a saan a kayat ni Cristo a maammoan ti adu nga isu ti Mesias ken adda kabaelanna a mangangas? Iti bukodko a panirigan, adda posibilidad nga inaramat ni Apo Jesus ti maawagan “reverse psychology.” Ibaga tay maiparit ta isu ti kayat ti tao nga aramiden ti maiparit. Maikadua a panirigan, natural a rummuar ti kinapakumbaba ni Apo Jesus. Saanna a intangsit ti kabaelan a mangagas. Ta kinayatna a ti pammati ket bukod a taraknen ti tunggal tao. Ti addaan pammati isu ti nga umasideg ken agpatulong.
D. Inwaras dagiti Bulag ti Milagro a Naaramid Kadakuada.
Dagitoy met ti kababalin dagiti bulag: (a) Gapu iti ragsakda a naagasan, gapu iti kadakkel ti parabur a naawatda, saanda a mapengdan ti dilada a di agsao. Dandani saanda a mamati a makakitadan. Imposible ti naaramid kadakuada. (b) Mabalin a sadinoman a papananda, agestoriada. Ket ti adal ditoy a pasamak isu met ti parabur pannakapakawan basbasol. Mariknatayo ti kadakkel ti basoltayo. Mariknatayo ti inanama a makadanontayo idiay langit. Istoriaentayo koma met dayta nga inanama.
Konklusion
Kakabsat, iti napalabas nga aldaw ti panagbiagtayo, bulagtayo met kadagiti naespirituan a kinapudno. Bulagtayo iti inanama a nainlangitan ta dagiti pisikal a pagragsakan ti nakitatayo. Ngem ita ta adda ti adal a naawatan maipapan ken Apo Jesu-Cristo, itan ta adda inanama iti nailangitan a biag, isaritatayo met ni Cristo. Isarsaritatayo ti pannakapakawan basol kadagiti tattao. Agyamanak. # (ET) -12
(18) Sao ni Cristo Naiturong kadagiti Fariseo
(Killo a Lohika dagiti Fariseo)
Mateo 12:22-32; Marcos 3:20-30
Introduksion
Nasayaat no basaentayo ti texto ti Mateo. Daytoy ti pangibatayantayo iti panagsukimat kadagiti bugas ti adal ita nga aldaw. Umarngi met la a balbalikas iti panagestoria ni San Marcos.
Tema: Adalentayo ti background no apay kinuna ni Apo Jesus nga adda tabbaaw kontra iti Espiritu
Santo ket daytoy a basol saan a mapakawan.
Diskusion:
A. Kuna Dagiti Fariseo a Pannakabalin ti Demonio ti Pannakabalin ni Cristo, v. 24.
Nagaramid ni Cristo kadagiti adu a datdatlag. Sinipsiputan dagiti Fariseo ken Saduceos amin a garaw ken amin a balikas ni Apo Jesus tapno adda pangdillawan ken adda pangsingiranda ken pangbaliktadanda iti Maestro. Pinaruarna dagiti demonio, inagasanna dagiti masaksakit. Genuine dagiti panagagasna. Awan pangpattuganda iti Apo. Ti nabati a pammadakes ibagada daytoy: “Pannakabalin ti prinsipe dagiti demonio ti panangparuarna iti sairo.” Makainsulto dayta a akusasyon isu a masapul a sangoen ti Maestro. Adda ipalawagna.
B. Ibaga ni Cristo a ti Lohika dagiti Fariseo ket Killo, vv. 25-28.
Saan a nalinteg ti panagrasrason dagiti Fariseo. Nalaing ni Apo Jesus iti lohika. Daytoy ti sungbat ti Maestro: “No babaen iti pannakabalin ti prinsipe dagiti sairo ti inaramatko, awatenyo ngarud a ti demonyo dadaelenna, rakrakenna ti padana a demonyo? Nalinteg kadi a dagiti agkakadua dagiti aglalaban, agdidinnadael? Saanyo aya nga awaten ti pagsasao a no dagiti kameng ti maysa a pagarian isuda ti aglalaban dayta a pagarian saan nga agtakder?” Saan a nakasungbat dagiti Fariseo.
C. Rinimpong ni Cristo ti Pannakabalin ni Satanas.
Inrayarig ni Apo Jesus ni Satanas iti maysa napigsa a tao nga agbambantay iti maysa a balay. Ta ni Satanas isu Dios daytoy a lubong kuna ni Apostol Pablo iti 1 Cor. 4:4. Immay ni Apo Jesus ditoy lubong tapno dadaelenna dayta a panagturay ti Diablo iti lubong kuna ti Hebreo 2:14-16. Dagiti panangparuar ni Apo Jesus kadagiti demonyo manipud kadagiti naluganan a tattao, ipakitana a linabananna di demonyo. Iti aniaman a kaso a pinaruar ni Apo Jesus ti sairo saan a nagparang ni Satanas a nakigubal laban. Dagiti ketdi immuneg a sairo ti makarikna iti rigat no umasideg ni Apo Jesus iti tao a linugananda.
D. Ania Daytoy Panagsao Maibusor iti Espiritu Santo? v. 31
Maibusor iti Espiritu Santo wenno tabbaaw iti Espiritu Santo ti pagsasaritaan. Ania daytoy? Iti kontexto nalawag a ti aramid ni Apo Jesus ket naaramat ti pannakabalin ti Espiritu Santo. Dagitoy a milagro nga aramid ti Espiritu Santo binaliktad dagiti Fariseo ket aramid kano ti Prinsipe dagiti Demonyo. Ti siasino man a di mamati kadagiti nabileg nga ebidensia a batayan ti pammati ken panagtulnog iti Dios, awanen namnamada iti biag a naespirituan. Dayta ti tabbaaw ken saan a mapakawan a basol.
Maaramid kadi daytoy a tabbaaw iti Espiritu Santo? Wen. Siasino man a tao a di mamati kadagiti nabileg nga ebidensia nga inaramid ti Espiritu Santo iti Baro a Tulag, agtabbaaw ken saan a mapakawan ita ken iti masangoanan a biag.
Konklusion
Kakabsat, timmangken ti gura dagiti Fariseo kontra ken ni Apo Jesus. Ginasut a tawen a nabukel ti sursuro en patarus dagiti Fariseo maipapan iti Linteg ni Moises. Ngem idi immay naglasag ni Cristo, kunana a “saanda nga ammo ti sursurat.” Mainsultoda ta taga probinsia nga primary grade laeng ti nageskuelaan ni Cristo isu ketdin ti mangibaga kadakuada a mamaestro ti linteg a kamalida. Saanda nga ammo nga adda kasasaad kina-Dios ni Cristo. Saan a maitudo no ania a kita ti basol daytoy Panagsao Maibusor iti Espiritu. Iti texto, daydiay panangibagada a pannakabalin ni Diablo ti pannakabalin ti Espiritu Santo isu dayta ti tabbaawda. Maysa a dakes nga attitude a danggayan iti panagsao daytoy. Isu ti panagpatangkeng iti puso ken panunot a di umawat iti aramid ti Dios. Aniaman nga aramid ti Dios tapno mamaneknek iti kinapudno ti maisuro kadatayo, no ibagatayo nga aramid ti Diablo dayta ket surotentayo ti bukodtayo a kapanunotan wenno kannawidan, panagsao maibusor iti Espiritu dayta. Saan a mapakawan ta agtalinaed met ti tao iti kamali a sursuro. # (ET)-13
(19) Dagiti Pudno a Kakabsat ni Apo Jesus
(Kakabsat ni Cristo iti Lasag)
(Mateo 12:46-50;Marcos 3:31-35)
Introduksion
Adda dua a kasasaad ni Apo Jesus: ti kina-Dios ken nainlangitan a kababalinna ken ti naindagaan a kasasaadna. Adu dagiti pasamak ken situasion a maysa kadagitoy ti tumpuar. No maminsan, ti naindagaan ti saritaan wenno ayan ti panunot dagiti tattao ngem no agsao ket ti nainlangitan ti iruarna. Daytoy ti maawagan double track wenno multi-tracking ti panunot. Kayatna a sawen, masapul a siputam no naindagaan ti sarsaritaenna wenno nainlangitan. No dadduma sumrek a dua ti nainlangitan ken naindagaan iti sasawen ni Apo Jesus. Iti estoriatayo ita nga aldaw isu ti maipapan idi adda nangiyarasaas a ni inana a Virhen Maria ket simmangpet iti pangisursuroanna kasta met dagiti kakabsatna iti lasag.
Dagitoy dagiti imbalikas ni Apo Jesus iti daytoy estoriatayo maipapan Pudno a Kakabsat ni Cristo: “Siasino kadi ti inak? Siasino kadi dagiti kakabsatko?…Kitaenyo! Daytoy ti inak ken dagiti kakabsatko! Ti siasinoman nga agaramid iti pagayatan ni Amak sadi langit, isu ti kabsatko ti inak.”
Tema: Adalentayo ti kayat a sawen no siasino ti pudno a kabsat ni Apo Jesus.
Diskusion
Dagitoy ti main divisions ti adaltayo ita nga aldaw:
A. Addada Kakabsat ni Jesus iti Lasag.
Basaentayo ti Marcos 6:3. Dagitoy dagiti nainaganan a kakabsatna kas ammo dagiti taga-Nazaret: Santiago, Jose, Judas ken Simon. Addada pay babbai. Kuna ti nagsurat iti libro a Santiago versikulo 1, “Siak ni Santiago nga agserserbi iti Dios ken ni Apo Jesu-Cristo, ti naggapuan daytoy a Surat.” Iti Aramid 12:17 ken Aramid 15:13, mabasatayo ti nagan ni Santiago. Isu daytoy ti Santiago a kabsat ni Apo Jesus. Saan a ni Apostol Santiago a kabsat ni Apostol Juan ta dayta apostol Santiago pinaputolan ni Ari Herodes kunana iti Aramid 12:2, “Pinaputolanna ni Santiago a kabsat ni Juan.”
B. Impangruna ni Apo Jesus ti Naespirituan a Relasion Maidasig iti Napisikalan
Saan nga imbain ni Apo Jesus no siasino ti inana ken kakabsatna. Ngem impaneknekna a ti naespirituan a relasion napatpateg ngem ti naindagaan. Inayatna ni inana a Virgen Maria, ngem napatpateg ti relasionna iti Dios Ama ngem ti relasionna ken ni Virgen Maria no saanna a bigbigen ti naespirituan a kasasaad ken misyon ni Cristo. Inayatna dagiti maipagarup a kakabsatna iti lasag, ngem napatpateg ti relasionna iti Dios Ama no maidasig iti relasionna kadagiti kakabsatna no saanda a bigbigen ti naespirituan a kasasaad ken misyonna.
C. Ipangruna ni Apo Jesus ti Panagtulnog iti Dios Ama
Basaenyo ti Hebreo 2:5-18. Ipakitana ditoy ti panagbalin ni Jesus a lasag, ti panagsagabana ken panangdalusna kadagiti tattao tapno agkaykaysada a nasantoan iti sangoanan ti Ama. Inayon pay a basaen ti Mateo 7:21-23.
Napateg ti panagkakabsat iti lasag. Napateg ti relasion iti ina ken ama. Ngem ken ni Apo Jesus ti kangrunaan kenkuana isu ti relasionna iti Dios Ama. Manipud iti kinaubingna, adda dayta a rikna iti nakemna kas ipaneknek ti Lucas 2:49 & 52. Isut’ gapuna a maawagan tao a perfecto ni Apo Jesus ta saanna pulos binaybay-an ti perfecto a relasionna iti Dios Ama. Awan pulos panagduaduana, awan pulos panagsarimaddengna, awan pulos panagsukirna no maipapan iti pagayatan ken bilin ken pagayatan ti Dios Ama. No maidilig kada Adan ken Eva, umuna unay a panagparang ti sulisog ken pananggargari nga imparang ti Diablo kadakuada, natinnagda a dagus. Nalipatanda ti Dios Ama ta ti bukodda a rikna ti pinagustoanda.
D. Kabsat ti Relasiontayo ken Apo Jesus Datayo a Mamati.
Panagtulnog iti Ama a Dios ti basehan ti panagbalin ti maysa a tao tapno agbalin nga anak ti Dios. Daytoy a panagbalin nga anak ket “adopted” ti wagasna. Saan a nataoan ken nakayanakan a kasasaad ti kasasaad ti tao nga anak ti Dios.
Konklusion
Kakabsat, ipategtayo ti espiritual a relasiontayo iti Dios Ama kasta met ken ni Apo Jesus. Ayatentayo ti Ama ken ti Anak. Ayatentayo met dagiti nagannak ken kakabsattayo iti lasag ngem maipangruna ti panagayattayo iti Dios. Daytoy biag ditoy rabaw ti daga ket apagbiit. Aramatentayo a mangipaneknek a ti Dios ti maipangruna tapno maikaritayo a mapan iti agnanayon a ragsak. # (ET) -14
(20) Sao ni Cristo Naiturong ken ni Nicodemo
(Maikadua a Pannakayanak)
(Juan 3:1-18)
Introduksion
Natan-ok ken de-adal daytoy tao a kinasarita ni Apo Jesus iti maysa a sardam. Kameng iti Sanhedrin wenno konseho dagiti mabigbigbig a tattao iti Jerusalem daytoy a tao. Importante ti topiko a nagsaritaanda. Ngem kasla awan ti nagnaan ti ibibisitana ken ni Apo Jesus no maipapan iti naespirituan a biag. Ngem daksanggasat ta awan ti mabasa iti Biblia a panagdesisionna a nagbalin nga adalan ni Apo Jesu-Cristo.
Tema: Ita a gundaway sukimatentayo ti kabibiag ken kananakem ni Nicodemo tapno makapurostayo kadagiti nasayaat a galad iti panagbiag.
Diskusion
Dagitoy dagiti makitatayo a kababalin ni Nicodemo:
A. Addaan Silulukat a Puso ken Panunot.
Nupay addaan adal ken nangato ti saadna iti kagimongan idiay Jerusalem ta miembro ngarud iti Sanhedrin, linukatanna ti puso ken panunotna tapno sukimatenna ti sursuro ni Apo Jesus. Adu dagiti kinontra ni Apo Jesus a panirigan dagiti Fariseo, Saduceos ken eskribas. Ken adu dagiti kabarbaro nga adal nga insawang ni Apo Jesus. Nupay taga-probinsia ti Galilea ken nanumo nga ili ti Nazaret ti ammoda a naggapuan ni Apo Jesus, saan a dagita ti nagbatayan ni Nicodemo. Napan nakisarita ken nagsalsaludsod. Kastatayo met koma. Silulukat a puso ken panunot ti ipakattayo. Sukimatentayo dagiti nalinteg a dandana.
B. Addaan Buteng a Makitada a Mapan Makisarita ken ni Apo Jesus.
Apay ngata a rabii pinilina nga oras a napan nakisarita? Umuna a mapanunottayo isu ti buteng wenno kantiaw manipud kakaduana iti konseho. Ngem mabalin nga iti dayta a rabii isu met ti inaramidna nga appointment ken ni Apo Jesus tapno sigurado nga adda tiempoda iti adu a diskusyon.
C. Saanna a Maawatan no Ania ti Baro a Pannakayanak
Baro a Pannakayanak, Born Again, New Birth ti kangrunaan a topiko ti saritaan. Saan a nasiputan ni Nicodemo ti kambio a panangisuro ni Apo Jesus. Dagiti inaldaw a pasamak ti aramaten ti Apo tapno iturongna ti saritaan iti naespirituan a tukad. Pannakayanak a pisikal ti ayan panunot ni Nicodemo ngem pannakayanak spiritual ti turong ni Cristo.
D. Ipalawag ni Cristo no Ania ti Baro a Pannakayanak.
Ania kadi ti baro a pannakayanak? Umuna a kayatna a sawen isu ti panagdasig ti nataoan ken naespirituan a biag. Nabayagen a nayanak iti pisikal a tao ngem no masarakam ni Cristo, mangrugika iti biag a naespirituan. Maikadua a kayatna a sawen isu ti kaadda ti basol. Ti tao no madanonna ti nataengan a panagpanunot ken rikna, amin awan labas, maalukoy ni Satanas nga agbasol. Patayen ti basol ti kararua. Masapul nga agbalbaliw ti rikna ken ayat dayta a kararua. Agbalbaliw a paiturayan kadagiti nalinteg ken nasantoan a sursuro ti Dios. Iti panagbalbaliw ti puso ken rikna, dayta ti Baro a Pannakayanak. Baro a lubong ti serkanna. Baro nga Apo ti pagserbianna. Baro a familia ti pagkamenganna.
E. Nasayang ti Gundawayna a Simmurot ken ni Apo Jesus.
Kabayatan a sibibiag ni Apo Jesus saan a nagbalin nga adalan daytoy konsehal Nicodemo. Ngem adda madlaw a panangisakitna ken ni Apo Jesus. Basaenyo ti Juan 7:45-52. Idi natay ni Apo Jesus, situtured ni a napan nakikadua ken ni Jose a taga-Arimatea tapno ibabada ti bangkay ni Apo Jesus manipud krus. Ni Nicodemo ti nagbalon iti 30 kilo a bangbanglo nga imbungonda iti bangkay. Basaenyo ti Juan 19:38-42.
Addanto ngata gunggunana? Maisalakanto ngata? Saantayo nga ammo. Ngem no dakayo ni Nicodemo, kumpletoenyon ti panagtulnogyo ken ni Apo Jesus. Saan koma a ti saad iti sociedad, saan a ti adalyo, saan a dagiti gagayyem ti mangigawid panagtulnogyo. Agsiguradokayo. Agtulnogkayo.
Konklusion
Ita a maika-21 a siglo, agduduma ti pannakaawat dagiti agbasbasa iti Biblia no ania daytoy Baro a Pannakayanak. Ngem ammotayo a mairaman ditoy ti panangkidag ti Espiritu Santo ken panangidalanna iti maysa a tao a natarnaw ti panagpuspusona. Maigiddan dayta panagtignay ti Espiritu iti nakem ti tao iti pannakabagbagana babaen iti maisao wenno naisurat a mensahe maipapn ken ni Apo Jesus ken panangisalakanna. Wen kasapulan ti Baro a Pannakayanak ta mapabaro ti espiritu ti tao, ti ladawan ti Dios a naimula iti panunot ti tao ta daytoy ket natay ken naisina iti Dios Apo gapu iti basol. # (ET) -15
(21) Sao ni Cristo Naiturong iti Babai a taga-Samaria
(Madumaduma a Principio)
(Juan 4:1-26)
Introduksion
Dagitoy dagiti binnatog a balbalikas ni Apo Jesus, “Makiinumak man… No ammom la koma ti sagut nga ited ti Dios ken no siasino ti dumawdawat kenka iti inumen, dumawatka koma kenkuana ket ikkannaka iti nabiag a danum . . . Siasinoman nga uminum iti daytoy a danum, mawawto manen . . .ngem ti uminum iti danum nga itedko saanton a mawaw. Ta ti danum nga itedko agbalinto nga ubbog iti unegna a mangted kenkuana iti nabiag a danum ken biag nga agnanayon . . . Inka ayaban ti asawam sa agsubli ditoy…Agpayso ta kunam nga awan asawam . . .Maikalimakan a nakiasawa ket saanmo nga asawa ti lalaki a kabbalaymo ita. Pudno ti imbagak kenka . . . Babai, patiem ti kunak nga umayto ti tiempo a saan a ditoy a bantay wenno idiay Jerusalem ti pagdaydayawan iti Ama. Dakami, ammomi ti daydayawenmi ta aggapu kadagiti Judio ti pannakaisalakan. Ngem umasideg ti tiempo, ket dimtengen, a dagiti napaypayhso nga agdaydayaw daydayawendanto ti Ama iti estpiritu ken kinapudno. Ta dagiti kakasta ti sapsapulen ti Ama nga agdayaw kenkuanan. Ti Dios isu Espiritu. Ngarud, dagiti agdaydayaw kenkuana masapul nga agdaydayawda iti Espiritu ken kinapudno… Siak dayta, wen siak a makisasao kenka.”
Tema: Nabunga iti adal daytoy nabasatayo a pannakisarita ni Apo Jesus iti babai a taga-Samaria isu a
dumngegkayo a nasayaat ta analysarentayo dagiti balikas nga insawang ni Apo Jesus.
Diskusion
A. Aramaten ni Apo Jesus ti Inaldaw a Pasamak tapno Isurona ti Espiritual a Banag.
Inumen a danum ti kasapulan. Nagkiddaw ni Apo Jesus iti inumen. Ngem nasdaaw ti babai a Samaritana ta ti Judio saan koma a makilangen kadakuada ta maibilangda a narugit a tattao ngem ni Jesus makilangen. Iparikna dagitoy a pasamak nga agsardengen ti sistema ti Daan a Tulag idi panawen ni Cristo ditoy rabaw ti daga. Kas kuna ti Galacia 3:27-28 awanen ti giddiat ti Judio ken Gentil iti sango ni Apo Dios. Ti adal ditoy isu ti panangaramattayo kadagiti inaldaw a pasamak tapno isurotayo dagiti karruba nga iturong ida iti naesprituan a prinsipio.
B.Isuro ni Apo Jesus maipapan iti Espiritu Santo.
Indasig ni Apo Jesus ti kaadda ti Espiritu Santo iti biag ti Cristiano. Daytoy Espiritu Santo ti mangkidag, mangparubrob iti rikna ti tao a gumawawa kadagiti naesprituan a pampanunot ken rikna. Ta ti Espiritu Santo makikadua iti tunggal Cristiano. Basaenyo dagiti sumaganad a paset: Aramid 2:38-39; Aramid 5:32; 1 Corinto 6:19; Efeso 3:16; Roma 8:1-11.
C. Ammo ni Apo Jesus ti Naguneg iti Nakem ti Babai.
Ti relasion sexual ti maysa a babai isu ti maysa a sikreto a narigat a mairuar ken narigat a mapaneknekan. Ngem ni Apo Jesus ammona daytoy a sikreto nga ilemlemmeng daytoy taga-Samaria. Ammona a maika-5 a lalaki dayta agdama a kabbalayna. Ammona a saanda a legal nga agassawa. Ammo ni Apo Jesus a live-in-partnersda. Daytoy panangiruar ni Apo Jesus iti sikreto nga ilimlimed ti babai ti nangtukay iti riknana a mamati. Adda naimbag nga ugali ti babai. Idinto nga aglibak ken ageskandalo ta naibunannag ti sikretona, inakona ti kinapudno. Nagpakumbaba. Saan a napan nagdarum idiay korte iti kaso ti pammardaya. Ninayonanna pay dagiti saludsod.
D. Isuro ni Apo Jesus ti Baro Wagas Panagdaydayaw.
Maysa a pader iti nagbaetan dagiti Judio ken taga-Samaria isu ti kaadda ti templo idiay Jerusalem ken sabali a templo idiay siudad ti Samaria. Kuna ti Judio a ti templo idiay Jerusalem isu ti pudno a pagdaydayawan. Kuna met ti taga-Samaria, ti temploda ti pudno a pagdaydayawan. Kuna ti linteg ni Moises a ni Apo Dios ti mangibaga no sadino ti pangipatakderan iti templo. Pinilina ti Jerusalem, ti siudad ni Ari David. Ngem iti panangibaga ni Apo Jesus a saanen nga isyu ti kaadda ti templo ken no ania a siudad ti pagtakderan ti templo.Iipariknana nga agngudon ken pasadon ti Linteg ni Moises kas basehan ti panagdaydayaw. Panagdaydayaw babaen iti tulong ti Espiritu Santo, wenno ti espiritu ti tao ti masapul a gumawawa iti Dios nga espiritu ti kasasaadna isun ti baro a wagas panagdaydayaw. Saanen a dagiti ritual ken seremonia dagiti datdaton a mapuoran, seremonias a dagiti laeng papadi ti makaammo ti addangna. Naiwaksi dagita.
E. Nalawag ti Panagkunana nga Isu ti Mesias.
Kuna ti babai a dagiti ibagbaga ni Apo Jesus ibaganto ti Mesias a mapaspasungadan. Makitatayo ti kinasirib daytoy a babai. Ammona ti linteg ni Moises. Ammona dagiti padto maipapan iti Mesias. Nalalaing daytoy a babai ngem kaadduan kadatayo. Mano ti versikulo ti ammoyo a mangipadto iti yaay ken aramid ti Mesias manipud iti Daan a Tulag? Umabot iti 50 dagitoy a padpadto. Mano ti ammoyo?
Iti babai a taga-Samaria inderetso ni Apo Jesus nga isu ti Mesias nga impadto ti Daan a Tulag.
Iti panawen dagiti apostoles mangrugi iti Aramid 8, nagbalin ti Samaria a sentro ti Cristianismo. Uray kadagiti lima a siglo kalpasan ipapatay ni Apo Jesus adu dagiti mannurat ken eskolar a lideres ti pammati. Ngem daksanggasat ta napunas daytoy kaadda dagiti adu a Cristiano sadiay idi sinakup dagiti Muslim ti Palestina, Samaria, Lebanon, Syria, Turkey ken Persia idi maika-7 ken maika-8 a siglo. Isu a Muslim ti adu kadagitoy a lugar.
Konklusion
Nagasat daydi a babai a taga-Samaria ta nakasarsaritana ni Apo Jesus. Nagasat ta napakumbaba ti pusona. Napanna inayaban dagiti kalugaranna ket inyawisna a mapanda denggen ti panangasaba ni Apo Jesus. Namatida met-basaenyo ti Juan 4:42. # (ET) -16
(22) Sao ni Cristo Naiturong iti Ofisial ti Gobierno
(Ayat iti Anak, Pammati iti Apo)
(Juan 4: 46-54)
Introduksion
Kuna ti kontexto a ni Apo Jesus naggapu idiay Samaria ket napan idiay Galilea sa napan idiay Cana. Maysa nga Gentil, ofisial ti gobierno idiay Capernaum ti nagbiahe a napan idiay Cana. Agarup 20 kilometro ti kaadayuna. Mapilit ti idiar ti ofisial iti panangawisna ken ni Apo Jesus.
Dagitoy dagiti sinao ni Apo Jesus iti ofisial: “No awan makitayo a milagro, saankayo a mamati . . . Inkan, agbiag ti anakmo! “
Tema: Ipakita daytoy nga adal ita nga aldaw ti panagtalek dagiti Gentil ken ni Apo Jesus idinto a
kaaduan kadagiti Judio agraman familia ni Apo Jesus saanda a mamati.
Diskusion
Dagitoy dagiti puntos nga ilawlawagtayo ken adal a mapidut:
A. Ipakita ti Maysa nga Ama ti Kinapateg Kenkuana ti Anakna.
Maysa nga ama nagbiahe babaen iti kabayo siguro. Mapan a 20 a kilometro ti kalsada a nagbaetan ti Capernaum ken Cana. Ipakita daytoy ti panagayat ti ama iti masakit nga anakna. Mangipakita met ti pammati ti maysa nga Gentil iti kabaelan ni Apo Jesus a mangagas. Mapan nagpakaasi tapno mapan a personal ni Apo Jesus idiay Capernaum ket agasanna ti ubing a masakit. Madlawyo pay iti v. 49 ti nadayaw a panangawagna ken ni Apo Jesus ta kinunana, “Apo, pangngaasim ta umayka amangan no matay ti anakko.” Maidasig kadagiti Judio kaaduanna saanda nga awagan ni Cristo iti Apo.Ngem daytoy nga ofisial, nadayaw ken ni Apo Jesus. Dakkel pay ti pammatik a maysa a Gentil daytoy nga ofisial.
B. “Inkan, agbiag ti anakmo!”
“No awan makitayo a milagro, saankayo a mamati,” infranka ni Apo Jesus iti ofisial. Ngem impakamakamna, “Inkan, agbiag ti anakmo!” Napnoan otoridad ti panagbalikas ni Apo Jesus. Narikna ti ofisial a saan a kasapulan a pilitenna ti personal nga ipapan ni Cristo tapno sagidenna ti ubing. Iti panangidagsen ni Apo Jesus iti sigurado a pannakaagas ti ubing, natudio ti ofisial a nagawid idiay Capernaum.
C. Dakkel ti Pammati ti Maysa a Gentil nga Ofisial.
Kuna ti v. 50 a ti ofisial addaan pammati. Ditoy makita ti kababalin dagiti sumagmamano a Gentil no maidasig kadagiti Judio—napnoanda iti pammati iti pannakabalin ni Cristo. Nagawid daytoy nga ofisial a saanna a pinilit ni Apo Jesus a kumadua ket kitaenna a personal ti masakit nga ubing. Idi adda pay laeng iti dalan daytoy nga ofisial insabat dagiti babaonenna ti naimbag a damage a ti anakna ket awananen sakit. Naibaga nga agarup ala una iti male midi agbaaw ti gurigor ti ubing. Isu mismo ti oras a panangibalikas ni Apo Jesus iti “Agbiag ti anakmo.”
Mabalin a kunaen a dagitoy a Gentil ti timmulong a nangiwaragawag iti evangelio wenno timmulong kadagiti apostoles ken evangelista idi maiwaras ti panangasaba dagiti adalan kalpasan ti Aramid 2.
Timbangenyo met ti pammatiyo ita. Adu dagiti imbalikas ni Apo Jesus a karkari nga agpaay kadatayo. Kaspagarian ti kaadda ti biag nga agnanayon, kaadda ti langit, kaadda ti Dios, kaadda ti ragsak idiay langit, kaadda ti kararua, kaadda ti pannakaokom. Patientayo kadi a taltalaga? Awanan iti panagduadua ket itedtayo ti commitment iti husto a panagbiag ken panagserbi ti Cristiano? Wenno sinsinan laeng ti pammatitayo ita nga aldaw?
Konklusion
Nakitatayo ti panangilala ti ama iti biag ti anakna. Adda koma met ti kasta a riknatayo. # (ET) -17
(23) Sao ni Cristo Naiturong iti Paralitiko
(Sakit Mabalin nga Agtaud iti Basol)
(Juan 5:1-9)
Dagitoy dagiti ababa a balikas nga insawang ni Apo Jesus iti maysa a paralitiko: “Kayatmo ti umimbag? . . . Bumangonka, bagkatem ta iddam ket magnakan . . . Kitaem naimbagankan . . . Dika agbasolen amangan no addanto dakdakes a mapasamak kenka.”
Tema: Daytoy nga estoria nga adalentayo ita nga oras ipariknana a no dadduma basol ti pagtaudan ti
sakit ti pisikal a bagbagi.
Diskusion
Dagitoy dagiti leksion a maadawtayo iti estoria:
A. Ti Panangagas ni Apo Jesus Napilpili Laeng a Tattao.
Adda argument ti maysa a kabsat kontra kadagiti agkunkuna a makaagasda kas datdatlag a panangagas dagiti apostoles. Kunana, “No talaga nga adda dayta a kabaelanyo, mapantayo idiay ward ti ospital ta agasanyo amin dagiti pasiente sadiay.” Saan met a kayat dagiti agaggagas. Saanko a paburan dayta nga argument ti padak a ministro. Saan ngamin nga isuro ti Baro a Tulag ti kasta a sapasap a panagagas dagiti apostoles uray pay ni Apo Jesus. Napilpili laeng dagiti inagasan ni Apo Jesus. Uray dagiti apostoles, napilpili laeng. Nupay adda tiempo dagiti apostoles nga uray siasinoman nga umasideg ket inagasanda. Mabalin nga adu ti naagasan iti dayta nga aldaw, ngem adda regget, adda pammati dagiti tattao a maagasan. Ken adda rason ken batayan ti Dios a mangipakita iti pannakabalinna kadagiti tattao. Saantayo koma nga ipilit a gapu ta mannakabalin ti Dios a mangagas, sapulentayo nga agasanna amin nga addaan sakit a kameng ti iglesia. Adda rason apay a saan a naagasan amin dagiti addaan sakit iti tiempo dagiti apostoles.
B. Ti Pannakaagas Saan a Kanayon nga Agbatay iti Kaadda ti Pammati.
Daytoy a paralitiko saanna nga amammo ni Apo Jesus. Awanan pammati ken ni Apo Jesus. Ngem idi kayat nga inagasan ni Apo Jesus daytoy a tao, naagasan. Adda basolna, ngem inagasan ni Apo Jesus. Apay a naagasan? Impakita ni Apo Jesus ti pannakabalinna. Imparikna ni Apo Jesus ti ayatna uray iti tao a managbasol. Imparikna ni Apo Jesus nga adda namnama iti panagbalbaliw ti tao manipud kinamanagbasol. Naikkan gundaway a mangpabaro iti biagna.
C. Ti Pannakabalin ni Apo Jesus Saan nga Agbatay iti Adu a Seremonias.
Adda dagiti grupo dagiti mangaskasaba a mangiwaragawag nga agasanda amin dagiti addaan sakit a cancer, bulag, paralitko, diabetes, leukemia, tuleng, ulcer, depression, ken aminen a sakit. Ket idiay plaza wenno auditorium mangasabada, sapulenda ti pammati, iduronda dagiti tattao ket dagiti tattao matuangda ta isu kano ti “slaying by the Holy Spirit.” Padonasionanda dagiti panyo a naikararagan. Padonasionanda dagiti supot a naikararagan. Paiparabawda dagiti dakulap iti ayan a sakit. No babaen iti radio ti panagsao dagitoy a ministro, paiparabawda ti dakulap iti radio wenno TV ket sapulenda a punoen ti tao ti pusona iti pammati tapno maagasan. Saan nga inaramid ni Apo Jesus ti kasta nga adu a seremonia. Giddato ti panangagasna. Kaadduanna saanna a sinapul ti pammati tapno maagasan ti maysa a masakit. Iti daytoy agdama a texto, awan pammati a sinapuld ni Apo Jesus. Kangrunaanna a panunotentayo a ti maysa a bangkay awan pammatina ngem pinagungar ni Apo Jesus.
D. Ti Basol Daytoy Paralitiko Isu ti Gapu ti Sakitna.
Maawatantayo a daytoy a paralitiko ket adda basolna. Dayta a basol isu ti gapu ti sakitna. Awanan pammati ken adda basolna ngem inagasan ni Apo Jesus sa pinanawanna. Idi agkitada idiay paraangan ti templo kinuna ni Apo Jesus, “Dika agbasolen amangan no dakdakes ti mapasamak kenka.” Nalawag a maawatan a personal a basol ti gapu ti panagsakitna. Adda met basoltayo ita a mabalin nga isu ti gapu ti panagsakittayo. Mabalin a panangabuso iti salun-at kas iti panagpuypuyat, panagsigarilio a mangibunga iti cancer, panagusar maiparit a droga, panagbartek a mangdadael iti bituka ken liver. Mabalin a sexually transmitted disease.
Masapul nga ammoen dagiti basbasol a mangted sakit. Iddian dagitoy. Saan laeng a pisikal a sakit. Adda pay sakit ti panunot ken sakit ti emotion. Kaadduanna mapataud dagitoy gapu ta awan panagtalek iti sasao ti Apo Dios. Kas iti panagbutbuteng a ditayo maawatan. Kaawan panagtalek iti Dios dayta. Anxiety iti biag wenno panagdandanag a di maawatan. Dadaelenna ti salun-at dayta.
Konklusion
Naadaltayo a ni Cristo pinilpilina dagiti panagasna. Ti panggep ti panagagasna isu ti pannakaipakita ti pannakabalinna ken pammaneknek nga isu ti Mesias nga Anak ti Dios. Pammaneknek met daytoy nga estoria a saan a sinapul ni Apo Jesus ti pammati ti paralitiko ta saanna pay ammo no siasino ti nangagas kenkuana. #(ET) -18
(24) Sao ni Cristo Naiturong kadagiti Pangulo dagiti Judio
(Otoridad ni Cristo)
Juan 5:17-47
Introduksion
Pangatiddagen ti panagsarita ni Apo Jesus iti daytoy textotayo. Basaentayo tapno intay marikna ti dagsen dagiti balikasna. Jesus, gagangay a tao, taga-Nazaret, bassit nga ili, probinsia ti Galilea nga awan ibaga ti padto a paggapuan ti mammadto ti ammo dagiti Fariseo. Adda ni Apo Jesus idiay Jerusalem a dumar-ay iti maysa a dakkel a fiesta. Inagasanna ti nakaidda a masaksakit iti uneg ti 38 a tawen. Aldaw panaginana. Kuna dagiti papangulo dagiti Judio a maiparit ti mangagas iti aldaw panaginana.
Tema: Maadaltayo ditoy no kasano a pinagsisilpo ni Apo Jesus dagiti argument ken ebidensiya nga isu
ket addaan otoridad ken karbengan kadagiti inaramidna.
Diskusion
A. Naggapu iti Ama a Dios ti Pannakabalinnna.
Sursuro ken paglintegan dagiti papangulo dagiti Judio a ti panagagas iti aldaw panaginana maiparit. Iti pannakaawat dagiti umili, ti panangagas maiparit iti aldaw Sabado. Ngem palubosanda met dagiti masakit nga agarimutong iti aglawlaw ti Pagdigusan ti Betsata tapno ti umuna a tumapog iti danum no agkuti ket maagasan. Maipalubos ti mangagas no anghel wenno ni Apo Dios ti mangagas. Ngem no ordinario a tao ti mangagas, maiparit. Dayta ti sursuro dagiti Judio.
Isu nga iti v.19 agpababa, ikalintegan ni Apo Jesus ti karbenganna a mangagas. Awan bukodna a pannakabalin no di inted ti Ama. Ngarud naggapu iti Ama ken adda pammalubos ti Ama iti dayta panangagasna iti textotayo. Isu Anak ket aniaman nga aramiden ti Ama, aramiden met ti Anak. Ita maawatantayo a ni tao a Jesu-Cristo ket Anak ti Dios, ngem iti Juan 5, saan a mamati dagiti Judio a daytoy Jesus ket Anak ti Dios. Anak ni Maria ken Jose ti ammoda.
Ti panangulit-ulit ni Apo Jesus nga isu ket Anak ti Dios, nga Amana ni Apo Dios, a makitana ti araramiden ti Ama a mangagagas met uray aldaw Sabado ta agasanna dagiti napasnek kararagna no mapanda makigimong iti sinagoga, ayaten ti Ama ti Anak, inted ti Ama kenkuana kas Anak ti pannakabalin a mangted biag, padayawanda ti Anak kas panangpadayawda iti Ama,ken ibagana imbaon ti Ama a mangokom mariknada nga ipangatona ti bagbagina. Maawatanda iti panagsaona nga isu ket maipatas iti Dios Ama. Tabbaaw ti inaramid ni Apo Jesus a panangipakaammo ti kinasiasinona. Ti agtabbaaw masapul a matay kuna dagiti Judio. Saan a nailasin dagiti Judio ti kinapudno maipapan ken ni Apo Jesus.
B. Ni Apo Jesus ket Ubbog ti Biag.
Iti textotayo ibaga ni Apo Jesus nga isu ket ubbog ti biag. Maikkanna ti biag ti awanan biag. Ikkanna ti biag ti natay a bangkay. Isu ti nangparsua kadagiti amin nga adda kuna ti Colosas 1:15-17. Amin a a bambanag a makita ken saan a Makita. Dagiti angheles, dagiti tattao, dagiti kaykayo, dagiti mulmula, dagiti lames, dagiti animal iti daga. Dagiti bacteria. No mapagungarna ti natay, narigat kadi nga agasanna ti tao a masakit iti 38 a tawen? Kabaelanna nga agasan, ngem iparit dagiti papangulo a mangagas iti aldaw ti Sabado.
Kuna dagiti mamaestro ti Linteg: “Apay ngamin nga itiempom iti aldaw panaginana idinto nga adda innem nga aldaw a mabalinmo ti mangagas?” Mabalin met a sawen ni Apo Jesus, “ket no isu met ti pannakasalapon ko iti dayta a tao.” Isu nga iti naminsan a nangagas iti aldaw ti Sabado pinagungtanda ket sinaludsodna kadagiti papangulo nga agiparparit: “Dakayo, no adda bakayo a matinnag iti abot ket aldaw a panaginana ti pannakakitayo, yaonyo kadi a dagus wenno urayenyo ti sabali nga aldaw sa tulonganyo dayta animal?” Saan a nakatimek dagiti papangulo.
Ipakita daytoy leksiontayo nga ikaunegtay ti panangamiris kadagiti situasion. Masapul a siputan dagiti lohika ken no ania ti ipangruna no adu dagiti agsasaruno a bambanag nga ikkan atension. Ken bigbigen a saan nga agpapada amin a situasion. Ammoentayo no ania dagiti nangnangruna ken prioridad a sangoen. Ken no dadduma, adda dagiti exception to the rule a kuna. Kas pagarigan kuna ti traffic rule, “drive on the right side of the road” ngem no driverka ket ipanmo idiay ospital ti maysa a nasugatan iti aksidente, i-switch on mo dagiti headlights, agbosinaka, mapanka iti bangir kannigid ti kalsada no isu ti nawayya tapno makadanonka iti ayan ti doctor. Excuse ka iti dayta. Exception to the rule dayta. Maatan dagiti tattao dayta.
Iparikna ni Apo Jesus nga iti naespirituan a kasasaad, ni Apo Jesus ti mangted biag ti espiritu ken kararua. Natay ti kararua ti tao gapu iti basol, ngem gapu iti ipapatay ni Apo Jesus, mapakawan ti basol ket maugasan ti kararua. Agbiag manen ti kararua. Makapagsubli iti sidong ti Dios.
C. Dagiti Natay Mangngegda ti Timek ti Anak, vv. 25-29.
Ipasagid ni Apo Jesus dagiti dua a banag: (1) Natay a wagas panagipatarus iti Linteg daytoy aramid dagiti mamaestro ti Linteg iti panawen ni Apo Jesus, ken (2) Isurona a dagiti managbasol maibilangda a natay iti sangoanan ti nasantoan a Dios.
Inkasaba ni Apo Jesus ti panagsubli iti Dios Ama. Insuro ni Cristo nga isu immay tapno sapulenna dagiti napukaw ken agasanna dagiti masakit. Nangagas kadagiti masakit iti pisikal, ngem nangruna nga immayanna isu ti panangagasna iti sakit spiritual. Isu natay, naitanem ngem nagungar manipud tanem. Dayta nga inaramidna, naaramid gapu iti basol. Ket ti mamati kenkuana addaan biag ng agnanayon. Doble ti aplikasyon daytoy a paset: (1) Ti dumngeg iti ebanghelio ni Cristo ken agtungpal iti lima nga addang kas iti panamati, panagbabawi, panagpaduyakyak, panagbautizar maipaay iti basol, ti tao agungar iti naespiritual a panagbiag; (2) Itudona met daytoy nga addanto umay nga aldaw a dagiti literal a natay idiay tanem, inton kamaudianan nga aldaw, agungarto dagiti natay ket addanto pannakadusa dagiti nasukir ngem gunggona kadagiti managtungpal.
D. Ni Cristo Baon ti Dios Ama, vv. 33-47.
Isumiti no Apo Jesus dagiti pammaneknek nga isu ket baon ti Dios Ama. Ni Juan Bautista nagpaneknek a ni Apo Jesus ket baon a naggapu langit –v.33. Dagiti datdatlag nga aramidna kas panangagas, pinagungarna dagiti natay, pinakanna dagiti rinibu a tattao, nagna dagiti pilay ken dadduma pay ebidensia nga isu ket baon ti Dios – vv.36. Idiay Panagbaliw Langa ni Cristo idiay bantay, timek ti Ama ti nagkuna, “Daytoy ti Anakko a dungdungoek, isu ti denggenyo.” Ti Ama idiay langit isu ti maikatlo a saksi kuna ti v. 37-38. Dagiti adu a padto kadagiti Sursurat saksida a ni Apo Jesus isu ti Mesias –v.39-40. Ni Moises isu mairaman a saksi ta nakipagparang idiay bantay iti Mateo 17:30-5 ngem nagpukaw, kayatna a sawen nagpaso metten ti imbabaetna a tulag. Pammaneknek dayta a ni Cristo ti agtuloy. Ni Moises nagsurat iti Deut. 18:18 nga umay ti mammadto a kas kenkuana ken isu ti denggen. Dagitoy a bambanag saan a naawatan dagiti Judio isu a saanda met a maawat ni Apo Jesus nga isu ti Cristo ken Anak ti Dios. Konklusion
Aglibtagtayo, kakabsat, iti panagadal kadagiti sursurat tapno saantayo a maipada kadagiti papangulo dagiti Judio. Adu dagiti nagkuranganda ta kamali dagiti naisuro kadakuada. Uray kadagitoy nga aldaw, adu dagiti tattao a kamali ti ibagbagada iti relihion ta kamali dagiti mamaestroda. Adu dagiti pammati a nababa ti panagkitada ken ni Apo Jesus. Dagiti Muslim kunada a ni Cristo ket mammadto laeng a kas ken ni Moises. #(ET) -19
(25) Sao ni Cristo Naiturong kadagiti Fariseo
(Maipapan Aldaw a Panaginana)
Mateo 12:1-8; Marcos 2:23-28; Lucas 6:1-5
Sagrado unay ti Aldaw a Panaginana kadagiti Judio. Maiparit ti magna iti adayu a distansiya. Maiparit ti panangaramat dua a dakulap iti aniaman a banag ta maibilang dayta a panagtrabaho. Gapu ti bisin dagitoy adalan, inaramatda dua a dakulap tapno makaruros iti trigo a dinuomda. Nasiputan dagiti sumursurot ken agsirsirip a Fariseo daytoy a tignay dagiti adalan isu a sinungatda ti Maestro.
Tema: Ipalawagtayo no kasano nga inrasonan ni Apo Jesus daytoy aramid dagiti adalanna.
Diskusion
A. Argumento Batay iti Inaramid ni Ari David, v. 3-4.
Lagipen ni Apo Jesus ti pasamak iti historia ti Israel kas mabasa iti 1 Samuel 21:1-6. Kadagiti Judio, ni Ari David ket maysa a bannuar. Aniaman nga inaramidna a di kinodenar ti Apo Dios ket awatenda a nalinteg. Gapu ta saanda a kundenaren ni Ari David idi simrek iti tabernakulo ket innalana dagiti tinapay a maipalubos laeng a kanen dagiti papadi, kuna ngarud ni Apo Jesus nga adda exception to the rule no adda panagkasapulan dagiti tattao ti Dios. Napulutanen ni David kas Ari ti Israel idi inanup ni Ari Saul daytoy David. Naibaon ni Apo Jesus kas mangipakaammo no siasino ti Dios, ket dagiti adalan mangaskasabadan. Nagbisinda isu a manganda. Exception to the rule dayta a gundaway.
B. Argumento Batay iti Trabaho dagiti Papadi iti Templo, v. 5-6.
Iparang ni Apo Jesus ti kaso dagiti papadi idiay Templo. Uray iti aldaw ti panaginana dagitoy a papadi agtrabahoda. Apay a saanyo a kundenaren ida sinaludsod ni Apo Jesus. Saan manen a makasungbat dagiti Fariseo. No kundenarenda dagiti papadi, adda karbenganda a mangkundenar kadagiti adalan a mangaskasaba. Ta ni Cristo isunto ti maisaad a Kangatoan a Padi ket dagiti adalan ken agbalin nga adalan maibilangda a papadi iti Baro a Tulag kas kuna ti Apocalipsis 1:6.
Inayon ni Apo Jesus nga isu kas Anak ti Dios ken isu ket Dios nga idaydayaw iti uneg ti tempo idiay Jerusalem, isu ket nangatngato ngem ti templo. No nasagradoan ti templo nangngaruna a nasagradoan ni Cristo. No saan nga agbasol dagiti papadi no agtrabahoda iti aldaw ti panaginana, saan ngarud nga agbasol no agtrabaho iti aldaw panaginana.
C. Argumento Batay iti Oseas 6:6
Uray kadagiti mammadto iti Daan a Tulag, ibilangda ti asi a nangatngato ken nangnangruna ngem panagdaton. Adda situasyon a ti Asi ket nangatngato ngem ti letra ti bilin. Maysa manen nga exception to the general rule ti inaramat ni Apo Jesus iti daytoy a gundaway. Gapu ta agtrabaho dagitoy nga adalan ken naipangruna ti misyon ni Cristo a mangipakaammo iti pagayatan ti Dios, no agbisin ken agkasapulan dagiti trabahador, alaen ti espiritu ti linteg saan a ti letra ti linteg ti agturay.
Kayariganna ti situasyon ti ambulancia a mangitaray iti agngangabit ken patay a pasiente. Keep right, keep left, overtake, overspeeding, road shoulder, wangwang uray kontra iti traffic rules. Asi ti misyon dayta ambulancia. Nangatngato ti asi ngem ti linteg trafiko.
D. Argumento a ni Apo Jesus ket Nangatngato ngem Aldaw Panaginana, v. 8.
Naturay ti Aldaw a Panaginana gapu ta bilin ni Apo Dios a ti tao agsardeng nga agtrabaho iti dayta maika-7 nga aldaw. Ti Dios agtrabaho iti panangaywan ken panangmanetenerna iti universe iti maika-7 nga aldaw. Ket ni Apo Jesu-Cristo Dios ngarud saan a paiturayan iti aldaw a panaginana. Nangatngato ni Cristo, isu ti daydayawen iti aldaw panaginana. Mabalinna ti agtrabaho iti aldaw panaginana. Kunana nga isu ti Apo ti aldaw a panaginana. Isu ti mangituray iti aldaw panaginana. Kastoy ti nakasurat iti Tagalog a Biblia: “Sapagkat ang Araw ng Pamamahinga ay nasa ilalim ng kapangyarihan ng Anak ng Tao.”
Kayatna a sawen naturturay ni Apo Jesus ngem ti Aldaw a Panaginana. Saanda a mabalin a pawilan
Konklusion
Kakabsat, agsiputtayo kadagiti panagipatarus iti linteg ti pagilian ken linteg ti Dios. Kitaentayo dagiti pakaipaayan asi ta mabalin nga exception to the general rule dagita. Siputanyo met ti panagrason dagiti gagayyem a Sabatista a ti panangbasada iti v. 8 ket kastoy: “Ta ti Anak ti Tao isu ti Apo iti Aldaw a Panaginana.” Ngem ti adda iti Biblia isu daytoy: “Apo ti Aldaw a Panaginana.” Baliwanda ti balikas a TI ket pagbalinenda nga ITI. Agyamanak. # (ET) -20
(26) Sao ni Cristo Naiturong ken ni Felipe
(Naurnos a Panagpakan)
(Juan 6:1-14)
Introduksion
Dagitoy dagiti insawang ni Apo Jesus a balikas: “Panggatangantayo ngata iti makaanay a kanen dagitoy a tattao? . . . Urnongenyo dagiti natda ket awan ibellengyo tapno awan madadael.”
Tema: Adalentayo nga aldaw dagiti sumagmamano a prinsipio iti panangaywan iti kusina ken
itutulong kadagiti awanan taraon.
Diskusion
A. Ti Saludsod ni Apo Jesus Pagpanunotenna ti Adalan.
Sinaludsod ni Apo Dios no sadino ti ayanda Adan ken Eva iti Genesis 3:9. Sinaludsod ni Apo Dios ken ni Cain no ayanna ni kabsatna nga Abel (Gen. 4:9). Sinaludsod ni Yahweh no ania ti iggem ni Moises iti Exodo 4:2. Ti panagsaludsod kadi ipariknana nga awan ammo ti agsaludsod? Saan kakabsat. Ti panagsaludsod ni Apo Jesus iti daytoy textotayo saanna nga ipaneknek a saan nga ammo ti Apo no sadino ti pangalaan tinapay. Dayta a saludsod pinagpanunotna ti adalan a ni Felipe. Tukodenna ken paruarenna ti laing nga agremedio. Kasta met tukodenna ken paruarenna ti naguneg iti puso ken panunot tapno rummuar ken maipeksa ti kaadda wenno kaawan ti pammati. Ket impakita dagiti adalan nga awan ammoda a remedio. Adda ammoda a balon ti maysa nga ubing a lima a piraso ti tinapay ken dua nga ikan.
Nagsurender dagiti adalan: awan remedio. Ngem adda imbagada ket dayta isu ti ninayonan ti Apo. Ania ti leksion ditoy? Ibagatayo ken iruartayo ti adda a kabaelan ket ti Apo ti mangnayon. Kasta koma ti nakemtayo. Ibaga iti Apo no ania ti kayatayo, ngem agdawattayo nga ananayan ti Dios dayta kabaelantayo. Isu a kuna ni Apostol Pablo nga isu napigsa no isu nakapsut. Ited ti Apo ti tulong inton iyawattayo kenkuana ti situasion.
B. Imbaga ni Jesus nga Agtugaw dagiti Tattao iti Karuotan.
Awan mabasa nga insawang ni Apo Jesus ngem nalawag a maawatan nga adda imbagana. Pinagtugawna dagiti tattao iti karuotan. Ania ti masursurotayo? Kayat ni Apo Dios ti kaadda ti naurnos a sistema ti trabahotayo. Kayat ni Apo Dios a saantayo a parigaten dagiti tattao a pagserbiantayo.
C. Naibilin a Maurnong dagiti Nabati a Taraon.
Idi malpas a mangan dagiti tattao, nakita ti Apo nga adu ti nabati kadagiti basket a naggianan supply. Imbilinna a maurnong dagitoy. Adda adal iti daytoy a bilin ni Apo Jesus. Parikut ti tao ti pagtaraon. Taraon ti adu a ti tao. Masapul nga ipaay dagitoy a makan kadagiti agkasapulan. Adu dagiti tattao a mabalin a tulongan. Gumawawada ta awan kabaelanda iti tengnga ti situasion ken lugar nga ayanda. Kontrol dagiti padada a tattao ti pannakaparigatda. Wenno dagiti tattao ket saanda nga ammo ti agremedio iti pagbiagda. Wenno masapul nga aramaten manen dagiti natidda iti sumaruno a pannangan. Isurona ti panag-recycle iti taraon. Aramatem ti matedda a taraon iti sumaruno a pannangan.
D. Awan ti Ibelleng ken Madadael a Taraon.
Taraon ti dakkel a problema ita a tiempo. Adu dagiti agbisin. Isurotayo dagiti kakabsat iti pammati ken paset ti familiatayo a saan nga ibelleng dagiti matedda a taraon. Saan nga ibelleng. Idinto a kaya ni Apo Jesus ti agaramid milagro tapno adu latta ti taraon, saanna nga inaramid dayta kadagiti adalan. Nagtrabahoda wenno nagtrabaho dagiti nagdagusanda tapno adda taraonda. Kayatna a sawen saan a kayat ti Apo a nasadut ti adalanna. Kayatna a sawen sayaaten nga aywanan ti kusina tapno saan a mainayon a problema iti panagbiag nga inaldaw.
Konklusion
Kakabsat, sapay koma ta adu ti praktikal nga adal a naipalagip kadatayo iti daytoy a texto. Agyamanak iti atensionyo. # (ET) -21