text:
1Nagparang iti langit ti sabali a nakaskasdaaw a pagilasinan. Adda babai a nagkawes iti init, ken agtugtugaw a naisaad dagiti dapanna iti bulan: iti ulona adda korona a binukel ti sangapulo ket dua a bituen. 2Dandani agpasngay ket agik-ikkis iti sakit ken rigatna nga agpasikal. 3Sabali pay a nakaskasdaaw a pagilasinan ti nagparang iti langit: Adda dakkel a dragon a nalabaga a pito ti ulona ken sangapulo ti sarana. Adda korona ti tunggal ulo. 4Babaen iti ipusna, inaprasna ti apagkatlo dagiti bituen iti langit sana intappuak ida iti daga. Nagtakder ti dragon iti sangoanan ti babai nga agpaspasikal tapno alun-onenna ti ubing apaman a mayanak. 5Ket impasngay ti babai ti maysa a lalaki a mangiturayto iti amin a nasion babaen iti sarukod a landok. Ngem narabsut ti maladaga ket naipan iti Dios a situtugaw iti tronona. 6Nagkamang ti babai iti let-ang, iti maysa a lugar nga insagana ti Dios a pakataripatoanna iti uneg ti 1,260 nga aldaw. 7Kalpasanna, bimtak ti gubat sadi langit. Rinaut ni Miguel ken dagiti anghelesna ti dragon. Nakirupak ti dragon ken dagiti anghelesna. 8Ngem naabak ti dragon ken dagiti anghelesna, ket saandan a napalubosan nga agyan sadi langit. 9Naitappuak ti dakkel a dragon, daydi uleg idi ugma a managan Diablo wenno Satanas, a mangal-allilaw iti entero a lubong. Naitappuak ditoy daga agraman dagiti anghelesna. 10Kalpasanna, nangngegko ti maysa a napigsa a timek sadi langit. Kinunana, “Dimtengen ti panangisalakan ti Dios, ti pannakabalinna ken ti pagarianna! Ipabigbigen ti Cristona ti turayna iti sangalubongan. Ta napagtalawen sadi langit ti mangidardarum kadagiti kakabsattayo iti pammati iti aldaw ken rabii iti sangoanan ti Dios. 11Pinarmek dagiti kakabsattayo babaen iti dara ti Kordero ken iti panangsaksida iti pudno. Siaayatda a mangipatli iti biagda gapu iti pammatida. 12Agragsakkayo ngarud, dakayo nga agnaed sadi langit. Ngem asikayo pay, dakayo nga agnaed iti daga ken taaw! Bimmaban kadakayo ti Diablo a kasta unay ti pungtotna, ta ammona a bassit laengen ti natda a tiempona.” 13Idi nadlaw ti dragon ti pannakaitappuakna ditoy daga, kinamatkamatna daydi babai a nangipasngay iti ubing a lalaki. 14Ngem naikkan ti babai iti dua a payak ti dakkel nga agila tapno makatayab a mapan iti lugarna idiay let-ang. Sadiayto ti pakataripatoanna iti uneg ti tallo ket gudua a tawen tapno malisianna ti pungtot ti uleg. 15Gapu iti daytoy, nangipugso ti uleg iti danum a nagbalin a kasla karayan tapno mayanud ti babai. 16Ngem timmulong ti daga iti babai. Nagrengngat ket inigupna ti danum nga impugso ti dragon. 17Gapu iti pungtot ti dragon, napanna ginubat dagiti nabati nga annak ti babai, dagiti amin nga agtungtungpal kadagiti bilbilin ti Dios ken mangsaksaksi iti pudno nga impaltiing ni Jesus. 18Ket nagtakder ti dragon iti igid ti baybay.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Masansan a dakamaten idi dagiti publikasiontayo ti maipapan kadagiti tipiko ken antitipiko, ngem sagpaminsan laengen a madakamat dagita iti nabiit pay a tawtawen. Apay?
Iti The Watchtower a Septiembre 15, 1950, nadepinar ti “tipiko” kas maysa a tao, pasamak, wenno banag nga adda dakdakkel nga iladladawanna iti masanguanan. Nadepinar met ti “antitipiko” kas ti iladladawan wenno isimsimbolo ti tipiko. Ti tipiko ket maawagan iti anniniwan ken ti antitipiko maawagan met iti kaitungpalan.
Adu a tawenen ti napalabas, nadakamat kadagiti publikasiontayo a dagiti matalek a lallaki ken babbai a kas kada Debora, Eliu, Jefte, Job, Rahab, ken Rebecca, ken ti adu a dadduma pay, ket tipiko, wenno anniniwan, dagiti napulotan wenno ti “dakkel a bunggoy.” (Apoc. 7:9) Kas pagarigan, naikuna idi a da Jefte, Job, ken Rebecca irepresentarda dagiti napulotan, idinto ta da Debora ken Rahab irepresentarda met ti dakkel a bunggoy. Nupay kasta, iti nabiit pay a tawtawen, saanen a maus-usar dagiti kasta a panangyasping. Apay?
Agpayso nga adda dagiti indibidual a nadakamat iti Biblia nga adda dakdakkel nga iladladawanda iti masanguanan. Kas pagarigan, iti Galacia 4:21-31, dinakamat ni apostol Pablo ti “mangiladawan a drama” a pakainaigan ti dua a babbai. Ni Agar, ti adipen a babai ni Abraham, irepresentarna wenno katupagna ti literal nga Israel, a naitulag ken Jehova babaen ti Mosaiko a Linteg. Ngem ni Sara, ti “siwayawaya a babai,” irepresentarna ti asawa ti Dios, ti nailangitan a paset ti organisasionna. Iti surat ni Pablo kadagiti Hebreo, innaigna ni Jesus iti ari ken padi a ni Melquisedec, nga intampokna dagiti espesipiko a pagpadaanda. (Heb. 6:20; 7:1-3) Kasta met, ni Isaias ken dagiti annakna ket inyasping ni Pablo ken Jesus ken dagiti napulotan a pasurotna. (Heb. 2:13, 14) Napaltiingan ni Pablo a mangisurat kadagita, isu a masiguradotayo nga umiso ti panangyaspingna.
Nupay kasta, uray no ibaga ti Biblia nga adda dakdakkel nga irepresentar ti maysa a tao, ditay koma ipapan nga amin a detalye wenno pasamak iti biagna ket addaan iti dakdakkel a kaipapanan. Kas pagarigan, nupay ni Pablo innaigna ni Melquisedec ken ni Jesus, saanna a dinakamat ti panangidasar ni Melquisedec iti tinapay ken arak ken Abraham kalpasan nga inabakna ti uppat nga ari. Gapuna, awan ti Nainkasuratan a rason nga agbiroktayo iti simboliko a kaipapanan dayta a pasamak.—Gen. 14:1, 18.
Adda dakkel a kamali ti dadduma a mannurat kadagiti simmaruno a siglo kalpasan ti ipapatay ni Kristo. Gistay amin a salaysay iti Biblia ket inikkanda iti dakdakkel a kaipapanan. Kastoy ti kuna ti The International Standard Bible Encyclopaedia maipapan kadagiti sursuro da Origen, Ambrose, ken Jerome: “Nagbirokda kadagiti tipiko iti tunggal pasamak, uray dagiti babassit a detalye a nadakamat iti Kasuratan, ket siempre adda dagiti nabirokanda. Impagarupda nga adda naitalimeng a nauneg a kinapudno uray kadagiti kasisimplean ken gagangay unay a pasamak . . . , uray ti bilang ti ikan a nakalap dagiti adalan iti rabii a panagparang kadakuada ti napagungar a Manangisalakan—pinadasda nga ikkan iti kaipapanan dayta a bilang a 153!”
Adu ti naibaga ni Augustine iti Hippo maipapan iti panangpakan ni Jesus iti agarup 5,000 a tattao babaen ti lima a tinapay a sebada ken dua nga ikan. Gapu ta maibilang ti sebada a nababbaba ti kalidadna ngem iti trigo, imbaga ni Augustine a ti lima a tinapay iladladawanda ti lima a libro ni Moises (ti nababbaba ti kalidadna a “sebada” irepresentarna ti nababbaba kano a pateg ti “Daan a Tulag”). Ti ngay dua nga ikan? Iladladawanna kano ti maysa nga ari ken maysa a padi. Ti sabali pay nga eskolar a magusgustuanna ti agbirok iti tipiko ken antitipiko kinunana a ti pananggatang ni Jacob iti kalintegan ni Esau kas inauna babaen ti sangamalukong a nalabaga a gisado ket mangiladawan iti pananggatang ni Jesus iti nailangitan a namnama para iti sangatauan babaen ti nalabaga a darana!
Ammotayo ti makagapu no apay a nagrigat a tarusan dagita a panangilawlawag. Saan ngamin a kabaelan ti tao nga ammuen no aniada a salaysay iti Biblia ti addaan iti dakdakkel a kaipapanan. Ania ngarud ti kasayaatan nga aramidentayo? No isuro ti Kasuratan nga adda dakdakkel nga iladladawan ti maysa a tao, pasamak, wenno banag, awatentayo dayta. Ngem no awan ti ibagbagana, ditay koma padpadasen nga ibirokan iti simboliko a kaipapanan.
Kasanotayo ngarud a magunggonaan kadagiti pasamak ken salaysay a nadakamat iti Kasuratan? Kuna ni apostol Pablo iti Roma 15:4: “Amin a bambanag a naisurat a nasaksakbay naisuratda a pakasursuruantayo, tapno babaen ti panagibturtayo ken babaen ti liwliwa manipud iti Kasuratan maaddaantay koma iti namnama.” Ibagbaga ni Pablo kadagiti napulotan a kakabsatna idi umuna a siglo nga adda dagiti napateg a leksion a masursuroda kadagiti pasamak a nairekord iti Kasuratan. Nupay kasta, amin a Kristiano, napulotan man wenno kameng ti “sabsabali a karnero,” agbibiagda man iti ‘maudi nga al-aldaw’ wenno saan, ket magunggonaan—ken nagunggonaan pay ketdin—kadagiti leksion a masarakan iti “amin a bambanag a naisurat a nasaksakbay.”—Juan 10:16; 2 Tim. 3:1.
No kasta, saantay ngarud a panunoten a kaaduan kadagitoy a salaysay ket agaplikar iti maymaysa laeng a grupo, kas iti napulotan wenno dakkel a bunggoy. Ken ditay met ipapan nga agpaay laeng dayta kadagiti Kristiano a nagbiag iti maymaysa nga espesipiko a panawen. Imbes ketdi, amin a Kristiano idi ken ita, aniaman ti namnamada, ket magunggonaan iti adu a leksion a maadal kadagiti salaysay iti Biblia. Kas pagarigan, saan laeng nga agaplikar ti libro a Job kadagiti napulotan a nagsagaba idi Gubat Sangalubongan I. Adu kadagiti adipen ti Dios, lallaki ken babbai, napulotan ken kameng ti dakkel a bunggoy, ti nagsagaba met kas ken Job ken ‘nakitada ti nagbanagan nga impaay ni Jehova, a ni Jehova nadungngo unay iti panagayat ken naasi.’—Sant. 5:11.
Panunotem daytoy: Kadagiti kongregasiontayo ita, saan kadi nga adda dagiti nasungdo a babbaket kas ken Debora, masirib ken naubing pay a papanglakayen kas ken Eliu, natured ken naregta a papayunir kas ken Jefte, ken matalek ken naanus a lallaki ken babbai kas ken Job? Anian a yamantayo ken Jehova ta siniguradona a mayallatiw kadatayo ti “amin a bambanag a naisurat a nasaksakbay,” tapno “babaen ti liwliwa manipud iti Kasuratan maaddaantay koma iti namnama”!
Gapu kadagitoy a rason, saanen a maibirbirokan iti simboliko a kaipapanan wenno dakdakkel a kaitungpalan ti tunggal salaysay iti Biblia. Imbes ketdi, ad-adda itan nga ipagpaganetget dagiti publikasiontayo dagiti napateg a leksion a maadaltayo iti Kasuratan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Abagatan a Cotabato
Ti Abagatan a Cotabato ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti SOCCSKSARGEN iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Koronadal. Kabeddengna dagiti probinsia ti Sultan Kudarat iti amianan ken laud, ti Sarangani iti abagatan ken daya, ken ti Davao del Sur iti daya.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Abagatan a Cotabato iti 10 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Siudad ti General Santos (Dadiangas)
- Siudad ti Koronadal
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Saankon a saludsoden no ania ti relihionmo, kailian, ta ti importante kaniak ket no patiem ti kararag wenno saan?
No dika mamati, nasken a mamatika itan. Patiem daytoy ket dakkel la unay iti pagbalbaliwan ti biagmo.
Ta ania ngamin aya ti kararag? Ti kararag ket pannakisao ti maysa nga indibidual iti Namarsua. Mabalin daytoy ket agyaman iti parabur a naited kenkuana, agkiddaw iti tulong: pannakaiwanwan, pannakasaluad, pakaisalakanan ken dadduma pay.
Adtoy ngarud, kailian, ti maysa a pakasaritaan ti maysa nga agtutubo a mamati la unay iti kinabileg ti kararag, ni Belinda.
Addan iti maikatlo a tukad ti sekundaria ni Belinda. Masirib nga agtutubo ta adda latta a kanayon isuna iti honor roll iti klasena.
Tunggal malem nga aggapu iti eskuelaan dumagas iti simbaan tapno agkararag, agyaman iti Namarsua iti parabur a naawatna kadayta nga aldaw. Masipngetanton no agawiden daytoy iti lugarda, iti maysa a kabarobarongan a lugar iti siudad. Nanumo laeng ti pamiliada. Ket tapno makainut, pagpagnaenna ti agtallo a kilometro manipud iti downtown agingga iti lugarda.
Umuna a Biernes ti bulan. Nasipngetan ni Belinda a nagawid ta, a nakimisa pay. Iti pannagnana iti nakipet, nasipnget nga eskinita nga agturong iti balayda, simken kenkuana ti danag. Naynay ngamin a mapasamak ti holdap ken panagabuso dita nga eskinita. Ngem iti kinabayagnan nga agaw-awid iti minalem ken rabii, awan pay laeng iti napadasanna a kinadamsak. Ta no sumreken dita ket irugina metten ti agkararag kabayatan iti inna pannagna.
Iti dandani ungto ti eskinita idi kellaat a nagtibbayo. Adda ti mariparna a lalaki a nakatakder iti tengnga ti dalan a kasla agur-uray iti biktimaenna.
“Jesucristo, apok ken Diosko, isalakannak koma no adda ti pagpeggadak,: inkarkararag ni Belinda. Pinakiredna ti pakinakemna ket saan a naggudeng a nagna.
Maasitgannan ti lalaki. Ngem intuloy latta ni Belinda ti nagna, kabayatan iti inna panagkararag. Nasdaaw pay idi nagpaiigid ti lalaki, ket nasiputanna pay iti panangikupin daytoy ti batangas knife.
Kabigatanna, nagdinamag iti lugarda ti kinaadda ti narames, naholdap ken napapatay iti lugarda. Iti yan ti eskinita.
Nagtibbayo ni Belinda. Maikaliman dayta a biktima ti reyp iti dayta nga eskinita.
Kamalmanna, a naggapu iti simbaan kalpasan ti klasena, kellaat lattan a simmeksek iti panunotna a mapan iti presinto ti polisia. Imbagana nga adda ti nakitana a lalaki iti ilalabasna idi sumipnget.
Impakita dagiti pulis dagiti ladawan dagiti posible a suspetsada. Ngem awan kadagitoy ti lalaki nakitana kadaydi a sumipnget.
Nagpakadan ni Belinda. Rumuar koman idi nataldiapanna iti bulletin board ti ladawan ti maysa kadagiti maan-anup a nakalibas a balud.
“Sir, isu daytoy!” kinuna ni Belinda.
Kabigatanna, napasamak ti saturation drive iti sibubukel a kabarongbarongan a lugar da Belinda ket natiliw ti nakalibas a balud. Inamin ti lalalki nga isu ti akin-aramid kadagiti nagsasaruno a reyp, holdap ken pammapatay iti daydiay a lugar.
Nagregget ni ni Belinda a kasao ti lalaki iti pagbaludan.
“Wen, mairupaanka!” kuna ti lalaki ken ni Belinda.
“Agyamanak ngarud ta saanak a dinangran kadaydi a gundaway, “ kuna ni Belinda.
“Kasano koma a dangranka? Ket no dua a nagtatayag ken nagbabaneg a lallaki iti nangbayabay kenka!”
Nagtibbayo ni Belinda. Awan ti kadduana idi. Ngem apay nga ibaga ti lalaki nga adda dua a lallaki a nangbayabay kenkuana?
Nataldiapan ni Belinda ti agbitbitin a krusipiho ti sangkauggorna a Sto.


text:
Tudela, Cebu
Ti Tudela ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tudela ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Buenavista
- Calmante
- Daan Secante
- General
- McArthur
- Northern Poblacion
- Puertobello
- Santander
- Secante Bag-o
- Southern Poblacion
- Villahermosa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Santo Tomas, La Union
Ti Santo Tomas ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santo Tomas ket nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Ambitacay
- Bail
- Balaoc
- Balsaan
- Baybay
- Cabaruan
- Casantaan
- Casilagan
- Cupang
- Damortis
- Fernando
- Linong
- Lomboy
- Malabago
- Namboongan
- Namonitan
- Narvacan
- Patac
- Poblacion
- Pongpong
- Raois
- Tubod
- Tococ
- Ubagan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Init
Ti Init ket isu ti bituen iti tengnga iti Sistema a Solar. Daytoy ket gangani a nagtimbukel ken nabuklan ti napudot a plasma a nailaga kadagiti magnetiko a lugar.[10][11] Addaan ti diametro ti agarup a 1,392,000 km, agarup a 109 a dakdakkel ngem ti Daga, ken addaan ti masa a (agarup a 2×1030 kilograms, 330,000 a dakdakel ngem ti daga) a mangbukel daytoy ti agarup a 99.86% iti dagup a masa iti Sistema a Solar.[12] Ti panaka-kimiko, agarup a tallo a pagkatlo iti masa ti Init ket nabuklan iti Hidróheno,a dagiti nabati ket kaaduan a helio. Dagiti nabati (1.69%, nupay kasta daytoy ket agarup a 5,628 a dakdakkel ngem ti masa ti Daga) ket binuklan dagiti nadagsen nga elemento, a mairaman ti Oksíheno, karbon, neon ken landok, ken dadduma pay.[13]
Ti nailangitan a panakaidasig ti Init, a naibatay ti espektral a klase, ket G2V, ken di-pormal a nainaganan a kas ti duyaw nga ansisit, gapu ta ti makita a panagsilnagna ket kapigsaan iti duyaw a berde a paset iti espektro ken ngem nupay kasta ti marisna ket puraw, manipud ti rabaw ti Daga daytoy ket agparang a kas duyaw gapu ti atmospera a panakaiwarwaras iti asul a lawag.[14][15] Iti espektral a klase nga etiketa, ti G2 ket mangitudo ti bukodna a rabaw a temperatura iti agarup a 5778 K (5505 °C), ken ti V a mangitudo ti Init, a kasla kapada dagiti bitbituen, ket maysa a nangruna a panagsasaruno a bituen, ken isu a daytoy ket agaramid ti bukodna nga enrhia babaen ti nuklear a panaglunag iti hidroheno nga nuklei inti helio. Iti bugasna, ti Init ket aglunag kadagiti 620 a riwriw a metriko a tonelada iti hidroheno iti tunggal maysa a segundo. Naikapanunutan idi dagiti astronomo a daytoy ket maysa a bassit ken saan a naisangyan a bituen, ti Init tattan ket naikapanunutanen a naranraniag iti agarup a 85% kadagiti amin a bituen iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas, a kaaduan kadagitoy ket dagiti nalabbaga nga ansisit.[16][17] Ti patingnga a kadakkel iti init ket +4.83; nupay kasta, a kas ti kaasitgan a bituen iti Daga, ti Init ket isu ti karaniagan a banag iti langit nga adda iti nalawag a kadakkel iti −26.74.[18][19] Ti napudot a korona ti Init ket agnaynayon a dumakdakkel idiay tangatang a daytoy ket agparpartuat ti solar nga angin, maysa daytoy a waig dagiti nakarga a partikula a gumayat idiay heliopause kadagiti agarup a 100 nga astronomicko a paset. Ti labutab iti interestelar a pamay-an a pinorma babaen ti solar nga angin, ti heliospera, ket isu ti kadakkelan nga agnanayon a patakder idiay Sistema a Solar.[20][21]
Ti Init ket agdama nga agbanbaniaga babaen ti Lokal nga Interestelar nga Ulep iti sona ti Lokal a Labutab, iti kaunegan ti barakus iti Orion nga Ima iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas. Kadagiti 50 a kaasitgan a nailangitan a sistema iti uneg ti 17 a lawag a tawtawen manipud ti Daga (a ti kaasitgan ket ti nalabbaga nga ansisit a nanaganan ti Proxima Centauri iti agarup a 4.2 a lawag a tawtawen a kaadayo), ti Init ket maikapat ti ranggo babaen ti masa.[22] Ti Init ket palikmutenna ti tengnga iti Magririmpuok a Bitbituen iti kaadayo kadagiti agarup a 24,000–26,000 lawag a tawen manipud ti galaktiko a sentro, a mangleppas ti maysa nga agpakanawan a panaglikmuta, a kas makita manipud kadagiti galaktiko nga amianan nga ungto, iti agarup a 225–250 a riwriw a tawtawen. Gapu ta ti ariwanas tayo ket aggungunay iti respeto iti kosmiko a mikroonda a radiasion ti lugar iti likud (CMB) iti turong iti konstelasion a Hidra iti kapardas iti 550 km/s, ti pagbanagan a kapardas ti Init a mainaig iti CMB ket agarup a 370 km/s iti turong iti Abut wenno Leo.[23]
Ti natimbengan a kaadayo iti Init manipud ti Daga ket agarup a 149.6 a riwriw a kilometro (1 AU), ngem ti kaadayo ket agdumaduma no ti Daga ket aggunay manipud ti perihelion iti Enero aginggana ti aphelion iti Hulio.[24] Iti daytoy a natimbengan a kaadayo, ti lawag ket agbaniaga manipud ti Init aginggana ti Daga iti agarup a 8 minutos ken 19 a segundo. Ti enerhia iti daytoy a lawag ti init ket agsuporta kadagiti gangani amin a kita ti biag iti Daga babaen ti potosintesis,[25] ken mangiturong ti klima ken tiempo iti Daga. Ti dakkel a panakaapekta ti Init iti Daga ket nabigbiganen manipud kadagidi prehistoriko a panawen, ken ti Init ket naipanunutan babaen kadagiti nadumaduma a kultura a kas maysa a dios. Ti napudno a sientipiko a panakaawat iti Init ket nabuntog ti panakarang-ayna, ken nasapsapa ngem ti maika-19 a siglo nga adu dagiti nalatakan a sientista ket addada iti bassit a panakaammo iti maipapan ti bagi a panakabukel ken taudan ti enerhia ti Init. Daytoy a panakawat ket agdama pay ti panagrangrang-ayna; adu pay dagiti naumaduma nga anomalia tatta nga aldaw iti tignay ti Init a saan pay a naipalpalawagan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o Williams, D. R. (2004). "Pudno a Pagalagadan ti Init". NASA. Naala idi 2010-09-27.
- ^ Asplund, M.; Grevesse, N.; Sauval, A. J. (2006). "Ti baro a kaadu ti solar - Paset I: ti panagpalpaliiw". Komunikasion iti Asteroseismolohia. 147: 76–79. Bibcode:2006CoAst.147...76A. doi:10.1553/cia147s76.
- ^ "Eclipse 99: Dagiti Agnanayon a Masalsaludsod". NASA. Naala idi 2010-10-24.
- ^ Hinshaw, G.; et al. (2009). "Five-yaer Wilkinson Microwave Anisotropy Probe observations: data processing, sky maps, and basic results". The Astropisikal a Warnakan Dagiti suplemento a Serye. 180 (2): 225–245. Bibcode:2009ApJS..180..225H. doi:10.1088/0067-0049/180/2/225.
- ^ a b c d e f g h i j k l "Eksplorasion ti Sistema Solar: Dagiti planeta: Init: Dagiti kinapudno ken Bilbilang". NASA. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2008-01-02.
- ^ Ko, M. (1999). Elert, G., ed. "Densidad iti Init". The Physics Factbook.
- ^ "Dagiti prinsipio iti Espektroskopia". Unibersidad iti Michigan, Departamento ti Astronomia. 30 Agosto 2007.
- ^ a b Seidelmann, P. K.; et al. (2000). "Report Of The IAU/IAG Working Group On Cartographic Coordinates And Rotational Elements Of The Planets And Satellites: 2000". Naala idi 2006-03-22.
- ^ "Dagiti Kangrunaan nga Estadistika ti Init". Stanford Solar Center. Naala idi 2008-07-29., citing Eddy, J. (1979). Ti Baro nga Init: Dagiti Solar a Nagbanagan Manipud ti Skylab. NASA. p. 37. NASA SP-402.
- ^ "Kasano ti katimbukel ti Init?". NASA. 2 Oktubre 2008. Naala idi 7 Marso 2011.
- ^ "Dagiti immuna nga STEREO nga imahen iti Intero nga Init". NASA. 6 Pebrero 2011. Naala idi 7 Marso 2011.
- ^ Woolfson, M (2000). "Ti nagtaudan ken ebolusion iti sistema solar". Astronomia ken Heopisika. 41 (1): 1.12. doi:10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x.
- ^ Basu, S.; Antia, H. M. (2008). "Helioseismolohia ken Solar a Kaadu". Dagiti Reporta ti Pisika. 457 (5–6): 217. arXiv:0711.4590. Bibcode:2008PhR...457..217B. doi:10.1016/j.physrep.2007.12.002.
- ^ "Sun". World Book. NASA. Naala idi 2009-10-31.
- ^ Wilk, S. R. (2009). "Ti Duyaw nga Init a Paradoha". Dagiti Optiko ken Potonika a Damdamag: 12–13.
- ^ Than, K. (2006). "Nagkamali dagiti astronomo: Kaaduan kadagiti Bituen ket Agmaymaysa". Space.com. Naala idi 2007-08-01.
- ^ Lada, C. J. (2006). "Panakaaduan dagiti nailangitan ken ti immuna a aramid ti masa: Kaaduan kadagiti Bituen ket Agmaymaysa". Astropisikal a Sursurat ti Warnakan. 640 (1): L63–L66. arXiv:astro-ph/0601375. Bibcode:2006ApJ...640L..63L. doi:10.1086/503158.
- ^ Burton, W. B. (1986). "Dagiti nailangitan a parametro". Dagiti Repaso ti Limbang a Siensia. 43 (3–4): 244–250. Bibcode:1986SSRv...43..244.. doi:10.1007/BF00190626.
- ^ Bessell, M. S.; Castelli, F.; Plez, B. (1998). "Modelo ti tangatang iti nalawa a bedbed dagiti maris, bolometriko a panagtarimaan ken panaglalibrasion ti temperatura para kadagiti O–M a bituen". Astronomia ken Astropisika. 333: 231–250. Bibcode:1998A&A...333..231B.
- ^ "Ti maysa a Bituen nga Adda dagiti dua nga Amianan nga Ungto". Science @ NASA. NASA. 22 Abril 2003.
- ^ Riley, P.; Linker, J. A.; Mikić, Z. (2002). "Panagmodelo ti heliosperiko ti agdama a sabanas: Dagiti panagdumaduma ti Solar a siklo" (PDF). Warnakan iti Heopisikal a Panagsukisok. 107 (A7): SSH 8–1. Bibcode:2002JGRA.107g.SSH8R. doi:10.1029/2001JA000299. CiteID 1136.
- ^ Adams, F. C.; Laughlin, G.; Graves, G. J. M. (2004). "Dagiti Nalabbaga nga Ansisit ken ti Gibus iti Nagruna a Panagsasaruno" (PDF). Revista Mexicana de Astronomía y Astrofísica. 22: 46–49. Bibcode:2004RMxAC..22...46A.
- ^ Kogut, A.; et al. (1993). "Dipole nga Anisotropia iti COBE a Paggiddiatan dagiti Mikroonda a Radiometro dagiti Immuna a Tawen a Mapa". Astropisiko a Warnakan. 419: 1. arXiv:astro-ph/9312056. Bibcode:1993ApJ...419....1K. doi:10.1086/173453.
- ^ "Equinoxes, Solstices, Perihelion, ken Aphelion, 2000–2020". Obserbatori ti marina ti Estados Unidos. 31 Enero 2008. Naala idi 2009-07-17.
- ^ Simon, A. (2001). TI Pudno a Siensia a Naggapuan dagiti X-a Papeles : Dagiti mikrobio, dagiti layap, ken dagiti mutante. Simon ken Schuster. pp. 25–27. ISBN 0-684-85618-2.


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Agkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia
Agbirok iti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti petsa ti sumaruno a tinawen a Memorial
Agbirok iti kombension dagiti Saksi ni Jehova
Bumisita iti maysa kadagiti sanga nga opisinami
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba
Netherlands
Wachttoren Bijbel-en Traktaatgenootschap
Noordbargerstraat 77
NL-7812 AA EMMEN
NETHERLANDS
+31 591-683555
Oras ti Opisina
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 5:00 p.m.


text:
Ti Panangmatmat ti Biblia
Panangiparammag—Nainsiriban Kadi?
“No ti awan kompiansana a tao ket agpantalon iti nalatak ti tatakna wenno agusar iti aniaman a nangina, mabalin a mariknana: ‘Saanak a basta-basta, ket no didak patien, kitaenyo ti tatak ’toy aruatek!’”—Psychologist Chaytor D. Mason.
TAPNO dayawen ida ti sabsabali, iparammag ti dadduma a tattao dagiti nalatak ti tatakna nga aruaten wenno nangina nga alikamenda. Kas pagarigan, iti maysa a pagilian ti Asia, “pagaayat dagiti kabbaro a babaknang dagiti nagarbo ken nangina a produkto—imported a bag manipud France, sports car manipud Italy—ken nakarkaro pay, pagay-ayatda nga ipasindayag [ti kinabaknangda],” kuna ti maysa nga artikulo ti The Washington Post.
Siempre, awan pagdaksan ti panangtagiragsak ti maysa a tao iti bunga ti nagbannoganna. Kuna ti Biblia: “Ti tunggal tao mangan ken pudno nga uminum ken makakita iti imbag iti isuamin a napinget a panagtrabahona. Dayta ti sagut ti Dios.” (Eclesiastes 3:13) Ngem nainsiriban kadi ti panangiparammag, wenno panangipasindayaw, kadagiti sanikuatayo? Ania ti kuna ti Biblia?
“Adu ti Gayyem Dagiti Babaknang”
No iparammag ti babaknang wenno agimbabaknang dagiti sanikuada, ania ngata a kita ti gagayyem ti maatrakarda? Mangted ti Biblia iti pamalatpatan babaen iti daytoy nainsiriban a sasao maipapan iti gagangay nga ugali ti tao: “Awan ti mangayat iti napanglaw a tao. Saan a kayat uray ti kaarrubana, ngem adu ti gayyem dagiti babaknang.”—Proverbio 14:20, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Ipasimudaag dayta a ti ‘adu a gayyem’ ti babaknang ket gagayyem ti kinabaknangda, saan a nangnangruna nga isuda a mismo. Ti makunkuna a pannakigayyemda ket naibasar iti managimbubukodan nga interes, kas met laeng iti mamaspasablog a sasaoda. Awagan ti Biblia ti kasta a sasao nga “ulbod a pammarang maipaay iti kinaagum.”—1 Tesalonica 2:5.
Isaludsodmo ngarud iti bagim, ‘Ania a kita ti gagayyem ti kayatko? Dagidiay kayatdak laeng gapu iti adda kaniak wenno dagidiay pudno a mangay-ayat kaniak gapu iti kinataok?’ Ipakita ti Biblia a ti kababalintayo ket adda epektona iti kita ti gagayyem a maatrakartayo.
“Ti Sirib Adda Kadagidiay Naemma”
Ti sabali pay a problema mainaig iti panangipasindayag iti kinabaknang ket nayilustrar a naimbag iti salaysay ti Biblia maipapan ken Ari Ezekias, a nagbiag iti nagkauna a Jerusalem. Naminsan, impakita ni Ezekias ti “isuamin a masarakan kadagiti gamengna” kadagiti nangangato nga opisial ti Babilonia. Sigurado a dayta ti namagsiddaaw kadagiti sangailina. Ngem dayta met ti mabalin a nangtukay iti kinaagumda. Idi nakapanawdan, situtured nga imbaga ni Isaias a propeta ti Dios ken Ezekias nga addanto tiempo nga amin a gamengna ket “pudno a maipanto idiay Babilonia.” Awan a pulos ti mabati. Pimmayso dayta! Sumagmamano a tawen kalpasanna, nagsubli dagiti Babilonio ket innalada amin a kinabaknang ti pamilia ni Ezekias.—2 Ar-ari 20:12-17; 24:12, 13.
Umasping met la ita, dagidiay mangiparparammag iti kinabaknangda ket mabalin nga agpeggad a mapukawda dayta, wenno ti dadduma iti dayta. Kuna ti maysa a report maipapan iti krimen ken kinatalged iti Mexico: “Ti napasindayag a panangipakita kadagiti kinabaknang ket mangatrakar kadagiti mannanakaw iti Mexico City. Ti panangisuot iti nangina nga alahas, relo, ken ti panangipakita iti adu a kuarta ket mangallukoy iti negatibo nga atension.” Anian a nasaysayaat nga amang no ipangag ti maysa a tao ti balakad ti Biblia a dina ‘ipangas’ ti kinabaknangna. (Jeremias 9:23) “Ti sirib adda kadagidiay naemma,” kuna ti Proverbio 11:2.
Kitaem Dagiti Nasayaat nga Ugali ti Sabsabali
Imbes a napasindayaw ken agpappapansin, ti naemma ken napakumbaba a tao pagragsakanna dagiti nasayaat nga ugali ken paglaingan ti dadduma. Kuna ti Filipos 2:3: “Awan ti aniaman nga aramidenyo gapu iti rinnupir wenno gapu iti panangipasindayaw iti bagi, no di ket buyogen ti kinapakumbaba iti isip nga ibilangyo a ti dadduma nangatngatoda ngem dakayo.” Mabasatayo pay iti Galacia 5:26: “Ditay koma agbalin a manangipasindayaw iti bagi, a mangsulsulbog iti panagsisinnalisal, nga agiinnapal iti maysa ken maysa.”
Ania ti kaykayatmo a gagayyem—dagidiay kayatdaka laeng gapu iti adda kenka wenno dagidiay mangay-ayat kenka gapu iti kinataom?
Maitunos iti dayta, ammo dagidiay addaan iti nadiosan a sirib a ti pundasion ti pudno a panaggagayyem ket ti panagririnnaem ken di agimbubukodan a kababalin. Ti kasta a panaggayyem ket saan nga aggibus uray no ti kinabaknang ket maibus. Sumingsinged ketdi dayta iti panaglabas ti panawen. “Ti pudno a kadua agayat iti isuamin a tiempo,” kuna ti Proverbio 17:17. Kangrunaan iti amin, ikagkagumaan ti masirib a tao a paragsaken ti Dios. Ammona a saan a ti makinruar a langa ti kitkitaen ti Dios no di ket ti “nalimed a kinatao ti puso”—ti katataotayo. (1 Pedro 3:4) Isu nga aramidenna ti amin a kabaelanna a mangparayray kadagiti makaay-ayo a galad nga awagan ti Biblia kas “baro a personalidad.” (Efeso 4:24) Dadduma kadagita ti nadakamat iti Mikias 6:8: “Ania ti kidkiddawen kenka ni Jehova no di ti panangwatwat iti kinahustisia ken panangayat iti kinamanangngaasi ken panagbalin a naemma iti pannakipagna iti Diosmo?”
Kinapudnona, ti kinaemma ket saan nga iparparegta ita ti lubong. Di pakasdaawan dayta dagiti agad-adal iti Biblia. Apay? Idi dinakamat ti Biblia ti maipapan kadagiti “maudi nga aldaw,” impakpakaunana a kaaduan kadagiti tattao ket “naagum, napangas, . . . napalangguad . . . , ken natangsitdanto.” (2 Timoteo 3:1-5, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Iti kasta a kasasaad, gagangay laeng ti kaadda dagidiay mangiparammag kadagiti ik-ikutanda. Ngem paregtaennatayo ti Dios nga ‘adaywantayo dagita a tattao’ tapno ditay agbalin a kas kadakuada.


text:
Ti Panagpayunir Pabilgenna ti Relasiontayo iti Dios
“Nasayaat ti mangipaay iti samiweng iti Diostayo.”—SAL. 147:1.
1, 2. (a) Ania ti resulta ti panangpampanunot ken panangisarsaritatayo iti maysa a patpatgentayo? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Aniada a saludsod ti usigentayo?
BUMILEG ti relasiontayo iti maysa a patpatgentayo no pampanunoten ken isarsaritatayo ti maipapan kenkuana. Pudno met dayta no maipapan iti relasiontayo ken Jehova a Dios. Kas maysa a pastor, namin-adu a minatmatan ni David ti namituen a langlangit ken minennamennana ti awan kaaspingna a Namarsua kadagita. Insuratna: “No makitak ti langlangitmo, dagiti aramid ti ramramaymo, ti bulan ken dagiti bituen nga insaganam, ania ti mortal a tao tapno sipapanunotka kenkuana, ken ti anak ti naindagaan a tao tapno aywanam?” (Sal. 8:3, 4) Ken idi nagsurat ni apostol Pablo maipapan iti nakaskasdaaw a panangibanag ni Jehova iti panggepna agpaay kadagiti napulotan a Kristiano, inyebkasna: “O nagunegen ti kinabaknang ken sirib ken pannakaammo ti Dios!”—Roma 11:17-26, 33.
2 Bayat a mangaskasabatayo, pampanunoten ken isarsaritatayo ti maipapan ken Jehova. Dayta ti mangpabileg iti relasiontayo kenkuana. Adu a payunir ti nakarikna nga immuneg ti panagayatda iti Dios gapu iti ad-adu a panawenda para iti trabaho ti Pagarian. Agdamaka man a payunir wenno ikagkagumaam a ragpaten dayta a kalat, usigem daytoy: Kasano a ti panagpayunir mapabilegna ti relasionmo ken Jehova? No maysaka a payunir, isaludsodmo iti bagim, ‘Ania ti makatulong kaniak nga agtultuloy iti daytoy a makagunggona a kita ti panagserbi?’ No saanka pay a payunir, isaludsodmo, ‘Ania dagiti aramidek a panagbalbaliw tapno makapagpayunirak?’ Usigentayo dagiti pamay-an no kasano a ti panagpayunir pabilgenna ti relasiontayo iti Dios.
TI PANAGPAYUNIR KEN TI RELASIONTAYO ITI DIOS
3. Ania ti epekto kadatayo ti panangisarsaritatayo kadagiti bendision nga iyegto ti Pagarian?
3 Ti panangisarsarita iti sabsabali maipapan kadagiti bendision nga iyegto ti Pagarian pagbalinennatayo a nasinged ken Jehova. Ania a teksto ti magustuam nga usaren no mapanka mangasaba iti binalaybalay? Ti kadi Salmo 37:10, 11; Daniel 2:44; Juan 5:28, 29; wenno Apocalipsis 21:3, 4? Tunggal ilawlawagtayo iti sabsabali dagita a kari, maipalagip kadatayo a ti naparabur a Diostayo ti gubuayan ti “tunggal naimbag a sagut ken tunggal naan-anay a rangkap,” ket ad-adda a sumingedtayo kenkuana.—Sant. 1:17.
4. Apay nga umuneg ti panangtagipategtayo iti kinaimbag ti Dios no makitatayo ti nakaay-ay-ay a naespirituan a kasasaad ti sabsabali?
4 Ti pannakakitatayo iti nakaay-ay-ay a naespirituan a kasasaad dagiti kaskasabaantayo paunegenna ti panangtagipategtayo iti kinapudno. Dagiti tattao iti lubong awananda iti umiso a giya a makatulong iti panagbalinda a naballigi ken naragsak. Kaaduan kadakuada ti madandanagan iti masanguanan ken awanan iti namnama. Birbirokenda ti panggep ti biag. Uray ti kaaduan a relihioso a tattao bassit laeng ti ammoda maipapan iti Biblia. Awan nakaidumaanda kadagiti nagkauna a taga-Nineve. (Basaen ti Jonas 4:11.) No nayonantayo ti tiempotayo iti ministerio, ad-adda a silalawag a makitatayo ti naggidiatan ti naespirituan a kasasaad dagidiay kaskasabaantayo ken dagiti adipen ni Jehova. (Isa. 65:13) Maipalpalagip kadatayo ti kinaimbag ni Jehova ta saanna laeng nga ipapaay dagiti naespirituan a kasapulantayo no di ket yaw-awisna iti isuamin nga awatenda ti naespirituan a pannakabang-ar ken pudpudno a namnama.—Apoc. 22:17.
5. Bayat a tultulongantayo ti sabsabali iti naespirituan, ania ti mariknatayo kadagiti personal a parikuttayo?
5 Ti panangisuro iti kinapudno iti sabsabali tulongannatayo a di unay maringgoran kadagiti personal a parikuttayo. Ni Trisha, a maysa a regular pioneer, napaneknekanna a pudno daytoy idi nagdiborsio dagiti nagannakna. Kunana: “Dayta ti maysa kadagiti karigatan nga inibturak iti biagko.” Maysa nga aldaw, napalalo ti lidayna ken awan gaganaygayanna a rummuar iti ministerio. Ngem napan latta nangyadal iti Biblia iti tallo nga ubbing nga adda dakkel a problema ti pamiliada. Pinanawan ida ni tatangda, sa rangranggasan ida ni manongda. Kuna ni Trisha: “Awan kaimudingan ti aniaman a problema wenno saem a marikriknak no idilig iti kasasaadda. Bayat ti panagadalmi, yanninaw dagiti matada ti pannakabang-ar ken ragsak. Dagidiay nga ubbing ket sagut manipud ken Jehova, nangnangruna iti daydi nga aldaw.”
6, 7. (a) Kasano a mapabileg ti pammatitayo no isursurotayo dagiti kinapudno iti Biblia? (b) Ania ti mariknatayo no makitkitatayo a sumaysayaat ti biag dagiti yad-adalantayo gapu iti panangyaplikarda kadagiti Nainkasuratan a prinsipio?
6 Ti panangisuro kadagiti kinapudno iti Biblia pabilgenna ti pammatitayo. Nagsurat ni apostol Pablo maipapan kadagiti Judio idi kaaldawanna a saan a mangal-alagad iti ikaskasabada: “Sika a mangisursuro iti asinoman, dika aya isuro ta bagim?” (Roma 2:21) Anian a naiduma ita dagiti payunir! Adu ti gundawayda a mangisuro iti kinapudno iti sabsabali ken mangyadal iti Biblia. Tapno agbalinda nga epektibo, masapul a saganaanda ti tunggal panagadal ken nalabit agsukimatda iti sungbat dagiti mayimtuod kadakuada. Kuna ti maysa a payunir nga agnagan Janeen: “Bayat nga isursurok dagiti kinapudno iti sabsabali, ad-adda a mayukuok dagita iti isip ken pusok. Dayta ti agtultuloy a mangpabpabileg iti pammatik.”
7 Ti makitkitatayo a panagbalbaliw dagiti yad-adalantayo gapu iti panangyaplikarda kadagiti prinsipio ti Biblia paunegenna ti panangtagipategtayo iti sirib ti Dios. (Isa. 48:17, 18) Dayta met ti mangpabileg iti determinasiontayo a mangyaplikar kadagitoy a prinsipio. Kinuna ti maysa pay a payunir a ni Adrianna: “Awan direksion ti biag dagiti tattao no agpannurayda iti bukodda a sirib. Ngem no agtalekda iti sirib ni Jehova, dagus a magunggonaanda.” Imbaga met ni Phil: “Makitam no kasano a balbaliwan ni Jehova dagiti tattao a saan a makapagbalbaliw iti bukodda a panagregget.”
8. Ania ti epektona kadatayo ti pannakikadua kadagiti kakabsat iti ministerio?
8 Ti pannakikadua kadagiti kakabsat iti ministerio pabilgenna ti espiritualidadtayo. (Prov. 13:20) Adu a tiempo ti busbusbosen dagiti payunir iti ministerio a kaduada dagiti kakabsat. Gapu iti dayta, ad-adu met ti gundawayda a ‘makipinnaregta.’ (Roma 1:12; basaen ti Proverbio 27:17.) Napaliiw ti maysa a payunir a ni Lisa: “Nakaro ti kompetision ken innapal iti pagtrabtrabahuak. Inaldaw a makangngegka kadagiti tsismis ken naalas a sasao. Awan bibiang dagiti katrabahuak basta maalada ti kaykayatda. No dadduma, mauy-uyaw wenno malalaiska gapu iti Nakristianuan a kababalinmo. Nupay kasta, naiduma ti agmalem a pannakikadua kadagiti pada a Kristiano iti ministerio ta pudno a makapabileg. No agawidakon, mariknak a nabang-aranak uray no nabambannogak.”
9. No agkadua dagiti agassawa nga agpayunir, ania ti epektona iti singgalutda kas agassawa?
9 Ti panagpayuniryo nga agassawa palagdaenna ti relasionyo. (Ecl. 4:12) Kinuna ni Madeline, nga agserserbi a payunir a kadua ni lakayna: “Adu ti panawenmi ken lakayko nga agsarita maipapan iti nagmalem a ministeriomi wenno iti maysa a punto a nabasami iti Biblia a mabalin a yaplikarmi iti ministerio. Sumingsinged ti relasionmi iti tunggal panaglabas ti tawen nga agserserbikami kas payunir.” Kinuna met ni Trisha: “Ikagumaanmi a liklikan ti umutang, isu a saanmi a pagrirririan ti kuarta. Agpada ti iskediul ti panagruarmi, isu a kanayon nga agkaduakami nga agsarungkar ken mangyadal iti Biblia. Dayta ti mangpatpatibker iti singgalutmi nga agassawa ken iti espiritualidadmi.”
10. Ania ti epektona kadatayo no yun-unatayo ti Pagarian ken makitatayo a supsuportarannatayo ni Jehova?
10 Tumibker ti panagtalektayo ken Jehova bayat a yun-unatayo dagiti interes ti Pagarian, marikriknatayo ti suportana, ken makitkitatayo a sungsungbatanna dagiti kararagtayo. Pudno dayta iti amin a nasungdo a Kristiano. Ngem napaneknekan dagiti payunir a ti panagtalekda ken Jehova ti nakatulong kadakuada nga agtultuloy iti pribilehioda. (Basaen ti Mateo 6:30-34.) Ni Curt ken ni baketna ket payunir. Agserserbi pay ni Curt kas suno a manangaywan ti sirkito ket naituding a mapan mangbisita iti maysa a kongregasion a mabiahe iti dua ket kagudua nga oras manipud iti pagtaenganda. Ngem agpapan laeng sadiay ti umanayan ti gasolina ti luganda, ket agsueldonto pay laeng iti sumaruno a lawas. Kinuna ni Curt, “Agduaduaak no umiso ti desisionmi a mapan.” Kalpasan nga inkararagda ti situasionda, inkeddengda nga ituloyda ti mapan. Nagtalekda nga ipaay ti Dios dagiti kasapulanda. Pumanawda koman idi adda kabsat a timmawag a nangibaga nga adda sagutna kadakuada. Nangted iti kuarta nga eksakto a paggasolinada nga agawid. Kuna ni Curt, “No masansan a mapadasam ti kastoy, nabatad a makitam nga ipapaay ni Jehova dagiti kasapulantayo.”
11. Uray no adda problema dagiti payunir, apay a maikunatayo nga adda latta dagiti bendision a sagsagrapenda?
11 Wen, masansan a mapaneknekan dagiti payunir a bayat nga ad-adu ti busbusbosenda a panawen nga agserbi ken Jehova ken sumingsingedda kenkuana, ad-adu met a bendision ti masagrapda. (Deut. 28:2) Ngem adda met dagiti karit a pakaipaspasanguan dagiti payunir. Amin nga adipen ti Dios ket apektado kadagiti parikut a resulta ti panagsukir ni Adan. Nupay kasapulan a sumardeng pay laeng ti dadduma a payunir gapu kadagiti problema, masansan nga adda solusion wenno mabalin pay ketdi a maliklikan dagita. Ania ti makatulong kadagiti payunir a makapagtultuloy iti pribilehioda?
AGTULTULOYKA A PAYUNIR
12, 13. (a) Ania ti rumbeng nga aramiden ti maysa a payunir no marigatan a mangragpat iti kalatna nga oras? (b) Apay a nakapatpateg ti panagbasa iti Biblia iti inaldaw, personal a panagadal, ken panagmennamenna?
12 Kanayon nga okupado ti kaaduan a payunir. Mabalin a marigatanda a mangiringpas kadagiti inyurnosda nga aramiden, isu a kasapulanda ti nasayaat a personal nga iskediul. (1 Cor. 14:33, 40) No marigatan ti maysa a payunir a mangragpat iti kalatna nga oras, nalabit nasayaat no usigenna manen ti pangus-usaranna iti tiempona. (Efe. 5:15, 16) Mabalinna nga isaludsod: ‘Kasano kaadu ti tiempok nga agpalpaliwa wenno agpaspasiar? Kasapulak kadi ti nainget a disiplina iti bagi? Mabalinko kadi a baliwan ti iskediul ti trabahok?’ Bigbigen ti asinoman a Kristiano a nagadu ti kayattay nga aramiden. Isu a kasapulan a kanayon nga usigen dagiti payunir ti iskediulda ket mangaramidda iti panagbalbaliw no kasapulan.
13 Regular koma a paset ti iskediul ti maysa a payunir ti panagbasa iti Biblia iti inaldaw, personal a panagadal, ken panagmennamenna. Tapno maaramidanna dayta, masapul a disiplinaanna ti bagina tapno saan nga agawen dagiti di unay nasken nga aktibidad ti tiempona para iti napateg a bambanag. (Fil. 1:10) Kas pagarigan, ipapanmo nga agawiden ti maysa a payunir iti pagtaenganna kalpasan ti nagmalem a ministeriona. Planona iti dayta a rabii ti agsagana para iti gimong. Ngem idi nakasangpet, umuna a binasana dagiti simmangpet a suratna. Kalpasanna, linuktanna ti kompiuter sa binasana dagiti e-mail-na ken sinungbatanna dagita. Bayat nga agin-Internet, linuktanna ti maysa a site tapno kitaenna no limmakan ti bayad ti banag a kayatna a gatangen. Agarup duan nga oras ti nabusbosna idi nadlawna a saanna pay a nairugi ti planona a panagadal iti dayta a rabii. Apay a saan a nasayaat daytoy? Dagiti propesional nga atleta masapul nga aywananda ti bagida no kayatda ti agpaut kas atleta. Kasta met, masapul nga addaan dagiti payunir iti nasayaat a rutina iti personal a panagadal tapno agbalinda a nakired iti naespirituan ket makapagtultuloyda iti amin-tiempo a ministerio.—1 Tim. 4:16.
14, 15. (a) Apay a nasken a pagtalinaeden dagiti payunir a simple ti biagda? (b) Ania ti masapul nga aramiden ti maysa a payunir no tumaud dagiti pakarigatan?
14 Ikagkagumaan dagiti naballigi a payunir a pagtalinaeden a simple ti biagda. Imparegta ni Jesus kadagiti adalanna a maaddaanda koma iti simple a mata. (Mat. 6:22) Pinagtalinaedna a simple ti biagna tapno awan ti pakasingaan ti ministeriona, isu a naikunana: “Dagiti sora addaanda kadagiti rukib ket dagiti tumatayab iti langit addaanda kadagiti pagaponan, ngem ti Anak ti tao awan pangisaadanna iti ulona.” (Mat. 8:20) Ti payunir a mangikagkagumaan a mangsurot iti ulidan ni Jesus laglagipenna a no ad-adu ti material a sanikuana, ad-adu met ti manteneren, tarimaanen, wenno sukatanna.
15 Bigbigen dagiti payunir a naisangsangayan ti pribilehioda, ngem saanda nga ipapan a nasaysayaatda ngem iti sabsabali. Imbes ketdi, ammoda a ti aniaman a sagut wenno pribilehiotayo ket gapu iti di kaikarian a kinamanangngaasi ti Dios. Isu a tapno makapagtultuloy ti maysa kas payunir, masapul nga agtalek ken Jehova. (Fil. 4:13) Siempre, adda latta dagiti tumaud a pakarigatan. (Sal. 34:19) No dumteng dagita, agpaiwanwan koma ken Jehova dagiti payunir ket palubosanda a tumulong, imbes nga ibbatanda a dagus ti pribilehioda. (Basaen ti Salmo 37:5.) Bayat a mapaspasaranda ti naayat a tulong ti Dios, sumingedda kenkuana kas naayat a nailangitan nga Ama.—Isa. 41:10.
KABAELAM KADI TI AGPAYUNIR?
16. Ania ti masapul nga aramidem no kayatmo ti agpayunir?
16 No kayatmo a mapadasan dagiti bendision a tagtagiragsaken dagiti adda iti amin-tiempo a panagserbi, ikararagmo ken Jehova ti tarigagaymo. (1 Juan 5:14, 15) Makisaritaka kadagiti payunir. Mangiplanoka kadagiti progresibo a kalat a tumulong kenka nga agbalin a payunir. Kasta ti inaramid da Keith ken Erika. Agpadada nga addaan iti amin-tiempo a trabaho ken, kas iti adu a kaedadda a pagassawaan, gimmatangda iti balay ken baro a lugan kalpasan unay ti panagkasarda. Kunada: “Impagarupmi a naragsakkamin no magun-odmi dagita—ngem saan gayam.” Idi naikkat ni Keith iti trabahona, nagserbi kas auxiliary pioneer. Imbagana: “Ti panagpayunir impalagipna kaniak a nakaad-adu ti rag-o nga iyeg ti ministerio.” Nagayyemda ti maysa a pagassawaan a payunir a nakatulong kadakuada a makarikna iti rag-o nga ibunga ti simple a panagbiag ken panagpayunir. Ania ti inaramid da Keith ken Erika? “Inlistami dagiti naespirituan a kalatmi, impaskilmi dagita iti refrigerator, sa markaanmi dagiti kalat a maragpatmi.” Idi agangay, nabaelandan ti agpayunir.
17. Apay a nainsiriban nga usigem no mabaliwam ti iskediulmo wenno ti estilo ti panagbiagmo tapno makapagpayunirka?
17 Kabaelam kadi ti agpayunir? No saan pay a posible ita, aramidem ti amin a kabaelam a suminged ken Jehova babaen ti naan-anay a pannakiramanmo iti ministerio. Nasayaat nga ikararagmo ken usigem a naimbag ti kasasaadmo, ket mabalin a makitam a makapagpayunirka no mangaramidka iti sumagmamano a panagbalbaliw iti iskediul wenno estilo ti panagbiagmo. No irugim ti agpayunir, makitamto a ti rag-o a masagrapmo lab-awanna ti aniaman a panagsakripisiom. Naragragsakka met gapu iti panangyun-unam kadagiti interes ti Pagarian ken gapu ta tultulongam ti sabsabali. (Mat. 6:33) Kanayonanna, ad-adunto ti gundawaymo a mangpanunot ken mangisarsarita iti maipapan ken Jehova, ket daytoy ti mangpauneg iti ayatmo kenkuana ken mangparagsak iti pusona.


text:
Albay
Ti Albay ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan iti Rehion ti Bicol iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Legazpi ken kabeddengna ti Camarines Sur iti amianan ken ti Sorsogon iti abagatan. Iti met amianan-a-daya ti probinsia ket ti Golpo Lagonoy iti Baybay Filipinas, ken iti abagatan a laud ket ti Paso ti Burias.
Masarakan idiay Albay ti nalatak a Bulkan Mayon, maysa nga aktibo ken dandani perpekto nga immapa a bulkan 15 a kilometro manipud iti Siudad ti Legazpi iti abagatan.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Albay iti 15 nga ili ken 3 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 06 Enero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Numancia, Aklan
Ti Numancia ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Numancia ket politikal a nabingbingay iti 17 a barbaranggay.[2]
- Albasan
- Aliputos
- Badio
- Bubog
- Bulwang
- Camanci Norte
- Camanci Sur
- Dongon East
- Dongon West
- Joyao-joyao
- Laguinbanua East
- Laguinbanua West
- Marianos
- Navitas
- Poblacion
- Pusiw
- Tabangka
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aklan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 1 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Aklan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 1 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) HULIO 2016
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Agosto 29 agingga iti Septiembre 25, 2016.
Situtulok nga Agsaksakripisioda—Iti Ghana
Adu ti rigat ngem adu met ti bendision dagidiay agserbi iti lugar nga agkasapulan iti ad-adu a manangaskasaba iti Pagarian.
Sapulenyo ti Pagarian, Saan a Dagiti Bambanag
Inlawlawag ni Jesus no apay a masapul a kontrolentayo ti panagtarigagay iti material a bambanag.
Apay a Masapul nga ‘Agtultuloytayo nga Agbantay’?
Tallo a banag a posible a mamagbalin kadatayo a saan nga alerto no saantayo a naannad.
‘Dika Agbuteng. Tulongankanto’
Impakita ni Jehova nga isu ket maysa a matalek a gayyem iti tiempo ti rigat ken pakadanagan.
Agyaman Dagiti Naipakitaan iti Di Kaikarian a Kinamanangngaasi ti Dios
Ania ti kapatgan nga ebkas ti di kaikarian a kinamanangngaasi ti Dios kadagiti tattao?
Ipakaammo ti Naimbag a Damag Maipapan iti Di Kaikarian a Kinamanangngaasi
Kasano nga itampok ti ‘naimbag a damag ti pagarian’ ti di kaikarian a kinamanangngaasi ti Dios?
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Ania ti kaipapanan ti panagtipon ti dua a baston a nadeskribir iti Ezequiel kapitulo 37?


text:
Tattao nga Ilokano
Dagiti maawagan nga Ilokano ket isu dagiti kaputotan dagiti simmanglad a tattao idi kanikamanon a ribu a tawtawen idiay amianan ti Luzon, iti maaw-awagan ita iti Ilocos wenno Kailokuan (buklen dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ken dadduma pay). Kuna dagiti antropolohista a binallasiw dagitoy a kaputotan ti baybay, babaen ti bilog wenno viray, manipud idiay Taiwan. Inrugida ti baro a panagbiag kadagiti lolook wenno waywayang iti amianan, nga isu ti nakapanaganda—dagiti “tattao iti loök,” wenno "Ilooko." Ngem kadakuada, nairuam nga awaganda ti bagbagida a Samtoy, manipud iti "saö mi ditoy." Awaganda pay ti bagbagida kas “Saluyot,” manipud iti maysa a mula nga imasen a sidaen dagiti Ilokano.
Dagiti linaon
Nakaiwarasan[urnosen | urnosen ti taudan]
Timmubo dagiti Ilokano iti amianan-laud a suli ti Luzon, daga a nakipet ken ragangirang, naisengngat iti kabambantayan ti Kordiliera ken ti Baybay Abagatan a Tsína. Kastoy a heograpia ti nangpataud iti tattao a nagaget, nasalimetmet, ken managakar nga agbirok iti gundaway ken gasat iti sabali a daga. Dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, ken paset iti La Union ken Abra ti sigud a teritorio ti Kailukoan.
Dinappatan dagiti Ilokano dagiti natabtaba a dagdaga ti Cagayan ken Pangasinan ken iti kabambantayan ti Apayao idi maika-18 ken 19 a sigsiglo. Iti maika-20 a siglo, adu met a pamilia nga Ilokano iti immakar a napan nagdappat idiay Mindanao. Dagiti Ilokano ti umuna a grupo a nagbaniaga iti ballasiw-taaw iti kontinente ti Amerika, nangruna kadagiti estado ti Hawaii, California, Washington, ken Alaska. Iti agdama, umad-adu latta dagiti Ilokano iti Saudi Arabia, Hong Kong, Hapon, Singapore, Canada, Australia, ken pagpagilian iti Europa.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti agdama, adda aganay a 9,136,000 nga Ilokano. Nagtaud dagiti Ilokano iti puli nga Austronesiano, kapada met laeng dagiti dadduma pay nga etniko a grupo a Filipino. Nupay tradisional a kaaduan ket nakayumanggi ti maris ti kudilda, adu met ti napupudaw nangruna dagiti addaan kaputotan nga Intsik. Adu met nga Ilokano nga agnanaed kadagiti kabambantayan a paset ti Luzon ti addaan dara a Kordilierano. Kaaduan kadagiti Ilokano ket Romano a Katoliko, ti dadduma ket Protestante a kaaduanna ket kameng ti Simbaan nga Aglipayano, maysa a relihion a nangrugi iti Ilocos Norte.
Panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Ilokano a nagbiag sakbay ti panangsakup dagiti Kristiano a Kastila ket ammoda ti agsurat iti bukodda a sistema iti abesedário. Kapadana met laeng ti alibata a surat dagiti Tagalog ken Pangasinense, kas koma iti Doctrina Cristiana iti 1621, maysa a kasapaan ken kadaanan a naipablaak iti Iloko. Nailasin laeng ita ti surat Ilokano ket adda veramana, naikur-it a kuros tapno mabasa dagiti konsonante.
Ti kultura nga Ilokano ket napno iti burburtia, dandaniw, pammagbaga, daldallot, salsala, bucanegan, ken sarsarita.
Ti epiko a Biag ni Lam-ang ti nabati nga estoria a saan nalipatan dagiti Ilokano. Adu pay iti pampammati a naitawid iti Kailokuan ita, kas iti estoria ni Aran ken Angalo, ni Namarsua wenno Apo Lung-aw, a nangbukel iti lubong dagiti tao ken dadduma pay.


text:
Plantilia:Lang
{{{2}}}
Ti panggep daytoy a plantilia ket ti panangipakita a ti naited a linia ti teksto ket tagikua ti naisangayan a pagsasao (kitaen ti kodigo ti pagsasao). Daytoy ket masansan a saan a makita ti panagbaliw ti teksto, ngem makatulong kadagiti pagbasabasa nga agpili ti husto a kita ti letra, tapno makapili ti husto a pannakabalikas dagiti ramit ti pagbasaan ken dadduma pay, a kas naipalawag dita baba.
{{lang|Etiketa ti pagsasao|Teksto}}
Usaren dagiti kodigo ti pagsasao ti ISO 639. Kas pagarigan (ti fr ket isu ti kodigo para iti Pranses):
* Kinuna ti babai ket: "''{{lang|fr|Je suis française.}}''"
Ti resulta iti pagbasabasam:
- Kinuna ti babai ket: "Je suis française."
Daytoy a plantilia ket mangiraman pay ti silpo ti pannakaikategoria no usaren daytoy kadagiti panid ti nangruna a nagan ti espasio, isunga daytoy ket nasken a saan nga inayon iti kaunegan ti wiki a silpo. Daytoy ket nasken pay a saan a mausar babaen ti sabali panid iti parametro ti "title" iti dakamat no adda ti a URL; daytoy ket agpataud ti biddut. Daytoy a biddut ket saan a dagus a makita no mausar babaen ti sabalia a panid ti nagan ti espasio ti plantilia. No maitunos, ti intero a silpo ti wiki ket imbes a mabalin a maipan iti plantilia:
- Nasayaat
{{lang|ar|[[Pagsasao nga Arabiko|العربية]]}}
- Madi
[[Pagsasao nga Arabiko|{{lang|ar|العربية}}]]
Babaen ti kasisigud, daytoy a plantilia ket mangikabil kadagiti artikulo iti matutop a kategoria ti Kategoria:Dagiti artikulo nga aglaon ti teksto ti saan a pagsasao nga Ilokano. Tapno mapasardeng daytoy, inayon ti parametro ti
|nocat=true.
Adda met dagiti bersion ti daytoy a plantilia para kadagiti naisangayan a pagsasao a mangimaldit pay ti nagan ti pagsasao, naikeddeng daytoy ti umuna a pannakausar ti pagsasao iti artikulo. Kas pagarigan, "
{{lang-es|español}}" ken "
{{lang-ru|pycckий языk}}" mangited ti "Espaniol: español" ken "Ruso: pycckий языk".
Dagiti subetiketa ti pagsasao ket mabalin pay a mausar a mangipakita ti eskritu ti panagsurat wenno rehional a paggigiddiatan iti pagsasao. Segun ti W3C, "ti nasayaat nga alagaden no agpartuat kadagiti etiketa ti pagsasao ket ti ababa a pannakaaramid kadagiti etiketa", [1] tapno dagiti subetiketa ket nasken laeng a mainayon no adda nangruna a rason ti panagusar kaniada. Ti ISO 639‑1 ket kinaykayat ngem dagiti ISO 639‑2 ISO 639‑3.
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Lang
Mangipakita a ti naited a linia ti teksto ket tagikua ti naisangayan a pagsasao. Us-usaren babaen dagiti nadumaduma a pagbasabasa nga agus-usar ti nadumaduma nga estilo para kadagiti sabsabali a pagasasao.
Dagiti parametro ti plantilia
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Kategoria:Dagiti plantilia a pangsuporta ti nadumaduma a pagsasao
- Listaan dagiti kodigo ti ISO 639 (dagiti kodigo ti pagsasao)
- Listaan dagiti kodigo ti ISO 15924 (dagiti kodigo ti eskritu)
- Listaan dagiti romanisasion ti ISO (dagiti kodigo ti transliterasion)
- {{transl}} para iti romanisasion dagiti pagsasao a saan a patubo a naisurat iti alpabeto ti Latin
- {{Unicode}}, {{script}} para kadagit naisangayan nga eskritu
- Kategoria:Dagiti plantilia a pangsuporta ti nadumaduma a pagsasao, para iti bisual a panagmarka kadagiti silpo ti ruar iti linaon ti ganganaet a linaon
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Paciano Rizal
Ni Paciano Rizal (napno a nagan: Paciano Rizal Mercado y Alonso Realonda) (Marso 9, 1851 – Abril 13, 1930) ket maysa idi a Filipino a heneral ken rebolusionaro, ken ti laklakay a kabsat a lalaki ni José Rizal, ti nailian a bannuar iti Filipinas.
Dagiti linaon
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Paciano Rizal Valdez ket naipasngay kada Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro (1818–1897) ken ni Teodora Morales Alonso y Quintos (1827-1911; a ti pamiliada ket sinukatanda ti apelyidoda iti "Realonda"), a kas ti maiakdua kadagiti sangapulo ket maysa nga annak a naipasngay iti nabaknang a pamilia iti ili ti Siudad ti Calamba, Laguna, ken dimmakel a nakakitkita kadagiti abuso ti klerhia ken ti Kolonial a gobierno ti Kastila. Ti nangisursuro ken asideg a gayyemna, ni Prayle José Burgos ket napabasol idi iti Yaalsa iti Cavite idi 1872 ken pinatay met idi.[1]
Rebolusionario[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Paciano ket nakitipon ken aktibo a nangsuporta ti Tignay ti Propaganda para kadagiti sosial a reporma, ken sinuportaranna ti warnakan ti Tignay, ti Diariong Tagalog. Isu ket maysa a naganetget a mangsupsuporta ti tiganay, ken nagobra isuna iti panagkolekta kadagiti pundo tapno mabayadan dayta a naibagbaga a gunglo, ken nagdawdawat iti kuarta para iti dayta a nasionalista a warnakan.
Iidi Enero 1897, kalpasan iti pannakapatay ti ub-ubng a kabsatna a lalaki, ni Paciano ket timmipon kenni Heneral Emilio Aguinaldo idiay Cavite. Isu ket naidutok a kas grigada heneral dagiti puersa ti rebolusionario, ken nabutosan a Sekratario ti Pinansia iti Departamental a Gobierno ti Tengnga a Luzon.[1]
Idi las-ud ti [[Gubat ti Filipinas-Amerika] (1899–1913), isu ket nangimaton kadagiti puersa ti Filipino idiay Laguna. Isu ket natiliw babaen dagiti puersa ti Estados Unidos idiay Laguna idi 1900.[1] Pinarruarda isuna iti nabiit, ken nagnaed idiay Los Banos, Laguna.
Ipupusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Isu ket nagbiag iti natalna a kas maysa a mannalon, ken pimmusay idi agtawen iti 79 iti daig.[1][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d The National Historical Institute, Paciano A. Rizal (PDF), naala idi 2010-08-02
- ^ Smbea Mabelle, A Rizal in Los Baños, Wired! Philippines, msc.edu.ph, naala idi 2008-07-04
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Paciano Rizal iti Wikimedia Commons


text:
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Agrag-okayo iti Namnama
Ti namnama ket kasla sinipete wenno angkla. (Heb 6:19) Makatulong dayta tapno saan a marba ti espiritualidadtayo a kasla barko a maipaspasango kadagiti nadawel a bagyo. (1Ti 1:18, 19) Mabalin a karaman kadagiti nadawel a bagyo dagiti naaramidantayo a kamali, pannakapukaw iti sanikua, napaut a panagsakit, ipapatay ti ipatpateg iti biag, wenno dadduma pay a posible a mangdadael iti kinatarnawtayo.
Gapu iti pammati ken namnamatayo, nalawag a makitatayo ti naikari a gunggona. (2Co 4:16-18; Heb 11:13, 26, 27) Isu a nailangitan man wenno naindagaan ti namnamatayo, masapul a regular a patibkerentayo dayta babaen ti panangutob kadagiti kari nga adda iti Sao ti Dios. Iti kasta, nalaklaka a mataginayontayo ti rag-o no maipasangotayo kadagiti pannubok.—1Pe 1:6, 7.
BUYAEN TI VIDEO NGA AGRAG-O ITI NAMNAMA, SA SUNGBATAN DAGITOY A SALUDSOD:
Apay a nasayaat a tuladen ti ulidan ni Moises?
Ania ti responsabilidad a naipabaklay kadagiti ulo ti pamilia?
Ania dagiti topiko a mabalin nga iraman iti proyekto para iti Panagdaydayaw ti Pamilia?
Kasano a matulongannaka ti namnama tapno masangom nga addaan panagtalek dagiti pannubok?
Ania ti padpadaanam?


text:
Roxas, Oriental Mindoro
Ti Roxas ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Roxas ket nabingbingay kadagiti 20 a barbaranggay.[2]
- Bagumbayan (Poblacion)
- Cantil
- Dangay
- Happy Valley
- Libertad
- Libtong
- Mabuhay
- Maraska
- Odiong
- Paclasan (Poblacion)
- San Aquilino
- San Isidro
- San Jose
- San Mariano
- San Miguel
- San Rafael
- San Vicente
- Uyao
- Victoria
- Little Tanauan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Oriental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rabanos
Ti rabanos (Raphanus sativus) ket maysa a masida a ramut a nateng iti pamilia ti Brassicaceae a naimuyongan idi idiay Europa,[1] kadagiti kasakbayan dagiti panawen ti Romano. Dagitoy ket naimulmula ket masidisda kadagiti nadumaduma a paset ti lubong. Dagiti rabanos ket addaan kadagiti nadumaduma a panagduduma, kadagiti nadumaduma akadakkel, maris ket kapaut ti nasken a panawen a panagmula. Adda met dagiti rabanos a naimulmula manipud kadagiti bukel; dagit lana ti bukel ti rabanos ket naimulmula para kadagiti panagpataud ti lana. Ti rabanos ket mabalin nga agtubo manipud ti bukel aginggan aiti bassit a mula iti basbassit ngem tallo nga aldaw.
Ti kaibuksilan ti Griego a nagan ti henero ti Raphanus (ῥάφavoς) ket "napardas nga agparang" a mangitudo ti napardas a pangtubo dagitoy a mula. Ti Raphanistrum, manipud ti isu met laeng a ramut ti Griego, ket isu ti duog a nagan nga inus-usar idi iti daytoy a henero.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis-Jones, L.J.; Thorpe, J.P.; Wallis, G.P. (1982). "Henetiko a pannakaisalsalumina kadagiti uppat a sebbangan ti henero ti Raphanus: Dagiti pagbanagan para iti tinaudan ti domestiko a rabanos R. sativus". Biological Journal of the Linnean Society. 18 (1): 35–48. doi:10.1111/j.1095-8312.1982.tb02032.x.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Rabanos iti Wikimedia Commons


text:
John Locke
Ni John Locke FRS ( /ˈlɒk/; 29 Agosto 1632 – 28 Oktubre 1704), kaaduan a naamammoan a kas ti Ama ti Klasiko a Liberalismo,[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Locke, John. Ti Surat a Maipanggep ti Panakaipatuboy Routledge, New York, 1991. p. 5 (Pangyuna)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni John Locke iti Wikimedia Commons
Dagiti obra a mainaig kenni John Locke iti Wikisource (Ingles)
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni John Locke iti Wikiquote (Ingles)


text:
PANAGBIAG KEN MINISTERIOTAYO KAS KRISTIANO–WORKBOOK ITI GIMONG ENERO 2017
Pagtuladan a Presentasion
Pagtuladan a presentasion iti Pagwanawanan ken panangisuro iti kinapudno maipapan kadagiti pagilasinan ti maudi nga al-aldaw. Ibataymo kadagita ti aramidem a presentasion.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Aywanan ni Jehova ti Ilina
Kas iti naparabur a mangsangaili, ipapaayannatayo ni Jehova a Dios iti aglaplapusanan a kasayaatan a naespirituan a taraon.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
‘Maysa nga Ari ti Agturayto Maipaay iti Kinalinteg’
Mangipapaay ti Ari a ni Jesus iti “piprinsipe” wenno papanglakayen a mangaywan iti arban. Bang-aranda ti arban babaen iti panangipaayda iti naespirituan a panangiwanwan ken gin-awa.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Nagunggonaan ti Pammati ni Ezekias
Inkagumaan dagiti Asirio a pasukuen dagiti Judio a di lumablaban ngem imbaon ni Jehova ti maysa nga anghelna a mangidepensa iti Jerusalem.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
“O Jehova, . . . Kenka Inkabilko ti Panagtalekko”
Napateg nga ipakita ti panagtalektayo ken Jehova iti rigat ken nam-ay. Kasano nga impakita ni Ezekias ti panagtalekna iti Dios?
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Mangted ni Jehova iti Bileg iti Daydiay Nabannog
Ti kasla naglaka a panagtayab ti agila ket nagpintas a mangiladawan no kasano a maitultuloytayo ti panagdaydayawtayo babaen iti bileg nga it-ited ti Dios.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Diyo Liplipatan nga Ikararagan Dagiti Maidaddadanes a Kristiano
Ania dagiti ikararagtayo tapno matulongantayo dagiti Kristiano a maidaddadanes?
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Ni Jehova Ket Dios ti Pudno a Padto
Babaen ken Isaias, agarup 200 a tawen a nasaksakbay nga indetalye ni Jehova a Dios no ania ti mapasamak iti Babilonia.


text:
Nasantipikarkayon
“Naugasankayon, . . . nasantipikarkayon.”—1 COR. 6:11.
1. Aniada a kasasaad ti nasangpetan ni Nehemias idi nagsubli idiay Jerusalem? (Kitaen ti ladawan iti ngato.)
ADDA pagsasaritaan dagiti umili ti Jerusalem. Maysa a ganggannaet nga agdindinamag ti kinadakesna ti aggigian iti maysa a siled ti templo. Binaybay-anen dagiti Levita ti annongenda. Imbes nga idauluan dagiti panguluen a Judio ti panagdayaw, agnegnegosioda ketdi iti aldaw ti Sabbath. Adu nga Israelita ti mangas-asawa kadagiti saan a Judio. Dagitoy ti sumagmamano a parikut a nasangpetan ni Nehemias idi nagsubli idiay Jerusalem kalpasan ti 443 B.C.E.—Neh. 13:6.
2. Kasano a nagbalin ti Israel a nasantipikar a nasion?
2 Dedikado idi iti Dios ti intero a nasion ti Israel. Idi 1513 B.C.E., magagaran dagiti Israelita a mangaramid iti pagayatan ni Jehova. Kinunada: “Situtulokkami a mangaramid iti amin a sasao a sinao ni Jehova.” (Ex. 24:3) Dayta ti makagapu a sinantipikar wenno inlasin ida ti Dios kas ili a pinilina. Nagsayaat ketdin a pribilehio dayta! Kalpasan ti 40 a tawen, impalagip kadakuada ni Moises: “Nasantuanka nga ili ken Jehova a Diosmo. Sika ti pinili ni Jehova a Diosmo nga agbalin nga ilina, maysa a naisangsangayan a sanikua, manipud iti amin nga ili nga adda iti rabaw ti daga.”—Deut. 7:6.
3. Ania ti naespirituan a kasasaad dagiti Judio iti maikadua nga ipapan ni Nehemias idiay Jerusalem?
3 Nakalkaldaang ta saan a nagpaut ti gagar ti Israel a mangitungpal iti pribilehioda kas nasantuan a nasion. Nupay kanayon nga adda dagiti indibidual nga agserserbi iti Dios, kaaduan a Judio ket agpampammarang a nasantuan, wenno debosionado, imbes a maseknanda iti panangaramid iti pagayatan ti Dios. Idi simmangpet ni Nehemias idiay Jerusalem iti maikadua a gundaway, agarup sangagasuten a tawen ti napalabas sipud nagsubli dagiti matalek a natda manipud Babilonia tapno isublida ti pudno a panagdayaw. Ngem bumabaaw manen idi ti regta ti nasion maipaay iti naespirituan a bambanag.
4. Ania dagiti punto nga usigentayo a makatulong iti panagtalinaedtayo kas nasantipikar nga ili?
4 Kas kadagidi Israelita, sinantipikar met ti Dios dagiti Saksi ni Jehova ita. Dagiti napulotan a Kristiano ken dagiti kameng ti “dakkel a bunggoy” ket agpada a nasantuan, a nailasin maipaay iti sagrado a panagserbi. (Apoc. 7:9, 14, 15; 1 Cor. 6:11) Saantayo a kayat a pukawen ti nasantipikar a takdertayo iti Dios kas iti inaramid dagiti Israelita idi agangay. Ania ti makatulong kadatayo a mangliklik iti kasta a pagbanagan tapno makapagtalinaedtayo a nasantuan ken nabunga iti panagserbi ken Jehova? Iti daytoy a panagadal, usigentayo ti uppat a napapateg a punto iti Nehemias kapitulo 13: (1) Liklikam dagiti di nasayaat a kakadua; (2) suportaram dagiti nateokratikuan nga urnos; (3) yun-unam ti naespirituan a bambanag; ken (4) taginayonem ti pakabigbigam kas Kristiano. Saggaysa nga usigentayo dagitoy.
LIKLIKAM DAGITI DI NASAYAAT A KAKADUA
5, 6. Siasino da Eliasib ken Tobias, ken kasano a nagbalinda nga aggayyem?
5 Basaen ti Nehemias 13:4-9. Napalawlawantayo kadagiti di nasayaat nga impluensia, isu a saan a kaskarina ti agtalinaed a nasantuan. Usigentayo ti maipapan kada Eliasib ken Tobias. Ni Eliasib idi ti nangato a padi ket maysa met ni Tobias nga Ammonita ken nalabit agserserbi kas pannakabagi ti Imperio ti Persia idiay Judea. Ni Tobias ken dagiti kakaduana binusorda ti panangikagumaan ni Nehemias a mangibangon manen kadagiti bakud ti Jerusalem. (Neh. 2:10) Kuna ti Linteg a maiparit a sumrek iti paraangan ti templo dagiti Ammonita. (Deut. 23:3) Isu nga apay nga impalubos ti nangato a padi a ti maysa a tao a kas ken Tobias ket maaddaan iti lugar iti siled a panganan iti templo?
6 Nagbalin ni Tobias a nasinged a gayyem ni Eliasib. Ni Tobias ken ti anakna a ni Jehohanan nangasawada iti Judio a babbai, ket adu a Judio ti mangraraem ken Tobias. (Neh. 6:17-19) Ti maysa kadagiti apoko ni Eliasib inasawana ti balasang ni Sanballat, ti gobernador ti Samaria, a karaman kadagiti nasinged a gagayyem ni Tobias. (Neh. 13:28) Mabalin a dagitoy a koneksion ti makagapu nga intulok ti nangato a padi a ni Eliasib a maimpluensiaan iti maysa a tao a di manamati ken bumusbusor. Ngem impakita ni Nehemias a nasungdo ken Jehova babaen ti panangipuruakna kadagiti alikamen ni Tobias iti ruar ti siled a panganan.
7. Ania ti ar-aramiden dagiti panglakayen ken ti dadduma pay nga adipen ti Dios tapno saan a mamulitan ti nasantipikar a takderda iti imatang ni Jehova?
7 Kas ili a dedikado iti Dios, ti koma kinasungdotayo ken Jehova ti kapatgan kadatayo. Makapagtalinaedtay laeng a nasantipikar iti imatangna no annurotentayo dagiti nalinteg a pagalagadanna. Ditay koma ipalubos nga agbalin a napatpateg ti singgaluttayo kadagiti kapamiliatayo ngem kadagiti prinsipio ti Biblia. Agpapaiwanwan dagiti Kristiano a panglakayen iti kapanunotan ni Jehova, ket saanda nga agpampannuray iti bukodda nga opinion wenno rikrikna. (1 Tim. 5:21) Liklikanda ti agaramid iti aniaman a banag a pakaikompromisuan ti takderda iti Dios.—1 Tim. 2:8.
8. Ania koma ti laglagipen ti amin a dedikado nga adipen ni Jehova no maipapan iti pannakitimpuyog?
8 Laglagipentay koma a “dagiti dakes a pannakitimpuyog dadaelenda dagiti makagunggona nga ugali.” (1 Cor. 15:33) Mabalin nga adda dagiti kabagiantayo a saan a nasayaat ti impluensiada. Nasayaat idi ti naaramidan ni Eliasib ta naan-anay a sinuportaranna ni Nehemias iti pannakaibangon manen dagiti bakud ti Jerusalem. (Neh. 3:1) Ngem idi agangay, nakaaramid ni Eliasib iti bambanag a nakamulitanna iti imatang ni Jehova gapu iti dakes nga impluensia ni Tobias ken ti dadduma pay. Dagiti nasayaat a kakadua paregtaendatayo a mangaramid kadagiti makagunggona a Nakristianuan nga aktibidad, kas iti panagbasa iti Biblia, itatabuno kadagiti gimong, ken panangasaba. Ipateg ken apresiarentayo koma dagiti kameng ti pamiliatayo a mangim-impluensia kadatayo nga agaramid iti naimbag.
SUPORTARAM DAGITI NATEOKRATIKUAN NGA URNOS
9. Apay a saanen a masursurot dagiti urnos iti templo, ken siasino dagiti binabalaw ni Nehemias?
9 Basaen ti Nehemias 13:10-13. Agparang nga awanen ti mait-ited a kontribusion iti templo idi nagsubli ni Nehemias idiay Jerusalem. Dayta ti makagapu a pinanawanen dagiti Levita ti annongenda ket napandan nagtalon. Dagiti diputado nga agtuturay ti binabalaw ni Nehemias iti dayta a napasamak. Nabatad a saanda nga itungtungpal dagiti annongenda. Mabalin a saanda idin a kolkolektaen dagiti apagkapullo wenno saanda nga it-ited dagita iti templo. (Neh. 12:44) Nagtignay ngarud ni Nehemias ket impakolektana dagiti apagkapullo. Nangdutok kadagiti mapagtalkan a lallaki a mangaywan kadagiti paggamengan ti templo ken mangiwaras kadagiti maitedto a kontribusion.
10, 11. Ania ti pribilehio dagiti adipen ti Dios maipaay iti pannakasuporta ti pudno a panagdayaw?
10 Ania ti maadaltayo iti daytoy a pasamak? Ipalagipna a pribilehiotayo nga idayaw ni Jehova babaen iti napapateg a bambanagtayo. (Prov. 3:9) No mangtedtayo iti kontribusion kas panangsuporta iti trabaho ni Jehova, isubsublitayo laeng ti bambanag a kukuana. (1 Cron. 29:14-16) Nalabit pampanunotentayo nga awan ti adu a maipaaytayo, ngem no tarigagayantayo, adda latta maitedtayo.—2 Cor. 8:12.
11 Iti adu a tawtawen, maysa a dakkel a pamilia ti linawas a mangawis iti nataenganen nga agassawa nga special pioneer para iti maysa a pannangan. Nupay adda walo nga annak daytoy a pamilia, masansan nga ibaga ti ina, “Mano met la ti dua a pinggan a mainayon?” Kasla nagbassit a banag ti maminsan a pannangan iti kada lawas, ngem anian a yaman dagita nga agassawa a payunir iti kasta a kinamanagpadagus! Nagbalin met a bendision dagitoy a payunir iti dayta a pamilia. Nakatulong dagiti makapabileg a sasao ken kapkapadasanda tapno rumang-ay iti naespirituan dagiti annak daytoy a pamilia, ket nagbalinda amin a payunir idi agangay.
12. Ania a nagsayaat nga ulidan ti ipakpakita dagiti nadutokan a lallaki iti kongregasion?
12 Daytoy pay ti masursurotayo: Kas ken Nehemias, idadauluan met ita dagiti nadutokan a lallaki ti panangsuporta kadagiti nateokratikuan nga urnos. Magunggonaan ti dadduma pay a kakabsat iti kongregasion gapu iti ulidanda. Tultuladen met dagiti panglakayen ti ulidan ni apostol Pablo. Sinuportaranna ti pudno a panagdayaw ken nangipaay iti nasayaat a balakad. Kas pagarigan, nangipaay iti sumagmamano a praktikal a singasing no kasano ti mangted iti kontribusion.—1 Cor. 16:1-3; 2 Cor. 9:5-7.
YUN-UNAM DAGITI NAESPIRITUAN A BAMBANAG
13. Ania ti mangipakita a saan idi a raraemen ti sumagmamano a Judio ti Sabbath?
13 Basaen ti Nehemias 13:15-21. No dagiti material a bambanag ti ad-adda a pakakumikomantayo, in-inut a mabaybay-antayo ti relasiontayo ken Jehova. Sigun iti Exodo 31:13, ti linawas a Sabbath ipalagipna kadagiti Israelita a maysada a nasantipikar nga ili. Masapul nga ilatangda ti aldaw ti Sabbath para iti panagdaydayaw ti pamilia, panagkararag, ken panagmennamenna iti Linteg ti Dios. Ngem para iti dadduma a kapanawenan ni Nehemias, ti Sabbath ket maysa laeng nga ordinario nga aldaw—aldaw ti panagtrabaho. Nabaybay-an idin ti panagdaydayaw iti templo. Idi nakita ni Nehemias ti mapaspasamak, pinaserraanna dagiti ruangan ti siudad no sumipngeten iti maikanem nga aldaw, ket papanawenna dagiti ganggannaet nga agtagtagilako sakbay a mangrugi ti Sabbath.
14, 15. (a) Ania ti mabalin a mapasamak no ditay limitaran ti tiempo a busbusbosentayo iti sekular a trabahotayo? (b) Kasanotay a makastrek iti panaginana ti Dios?
14 Ania ti maadaltayo iti ulidan ni Nehemias? Masapul a limitarantayo ti tiempo a panagtrabahotayo. Ta no saan, mabingay ti atensiontayo—wenno uray ti pusotayo—nangruna no magusgustuantayo ti trabahotayo. Laglagipentayo ti pakdaar ni Jesus maipapan iti panagpaadipen iti dua nga appo. (Basaen ti Mateo 6:24.) Mabalin koma ni Nehemias ti agpabaknang, ngem ania ti nangusaranna iti tiempona idiay Jerusalem? (Neh. 5:14-18) Imbes a makisosio kadagiti negosiante a taga-Tiro wenno iti sabsabali, inusarna ti tiempo ken pigsana a tumulong kadagiti kakabsatna ken inasikasona ti bambanag a pakasantipikaran ti nagan ni Jehova. Umasping iti dayta, dagiti panglakayen ken ministerial nga ad-adipen ita ipampamaysada met ti tiempo ken pigsada iti bambanag a pakagunggonaan ti kongregasion, ket ipatpateg ida dagiti kapammatianda gapu iti dayta. Mangibunga daytoy iti kaadda ti ayat, talna, ken kinatalged iti ili ti Dios.—Ezeq. 34:25, 28.
15 Nupay saanen a makalikaguman kadagiti Kristiano a ngilinenda ti linawas a Sabbath, kuna ni Pablo nga “adda pay maysa a sabbath a panaginana maipaay iti ili ti Dios.” Innayonna: “Ti tao a nakastrek iti panaginana ti Dios naginana met a mismo kadagiti bukodna nga aramid, a kas iti inaramid ti Dios kadagiti bukodna nga aramid.” (Heb. 4:9, 10) Kas Kristiano, makastrektayo iti panaginana ti Dios no natulnogtayo ken agtignaytayo maitunos iti panggepna. Ipangpangrunam kadi ken dagiti patpatgem iti biag ti sangapamiliaan a panagdaydayaw, pannakigimong, ken panangasaba? Mabalin nga ibilang ti amotayo wenno dagiti katrabahuantayo a saan a nasken dagitoy a banag. Isu a kasapulan nga ipakitatayo a nakapatpateg ti panangyun-una kadagiti nateokratikuan nga aktibidad. Arigna kasapulan nga ‘iserratayo dagiti ruangan ti siudad ken pagtalawentay dagiti taga-Tiro’ tapno maipangpangruna ken maasikasotayo dagiti sagrado a bambanag. Yantangay nasantipikartayon, nasayaat nga isaludsodtayo iti bagitayo, ‘Ti kadi wagas ti panagbiagko ipakpakitana a nailasinak para iti panagserbi ken Jehova?’—Mat. 6:33.
SALUADAM TI PAKABIGBIGAM KAS KRISTIANO
16. Kasano nga agpegpeggad a mapukaw idi panawen ni Nehemias ti pakabigbigan ti nasion kas nasantipikar nga ili?
16 Basaen ti Nehemias 13:23-27. Idi panawen ni Nehemias, mangas-asawa dagiti lallaki nga Israelita iti ganggannaet a babbai. Iti damo nga ibibisitana idiay Jerusalem, pinagpirma ni Nehemias ti amin a lallakay iti katulagan nga ikarida a saanda a makiasawa kadagiti pagano. (Neh. 9:38; 10:30) Nupay kasta, tawtawen kalpasanna, natakuatanna a saan laeng a nakiasawa dagiti Judio a lallaki kadagiti ganggannaet a babbai no di ket mapukpukawda payen ti pakabigbiganda kas nasantipikar nga ili ti Dios! Dagiti annak dagitoy a ganggannaet a babbai ket saan a makabasa wenno makapagsao iti Hebreo. Inton dumakkelda, maibagada ngata nga Israelitada? Wenno ad-adda nga ibilangdanto ti bagbagida kas Asdodita, Ammonita, wenno Moabita? Gapu ta saanda nga ammo ti lengguahe a Hebreo, maawatandanto ngata ti Linteg ti Dios? Kasanodanto a maam-ammo ni Jehova ken makapagserbi kenkuana imbes a kadagiti ulbod a didiosen a pagdaydayawan dagiti innada? Kasapulan idi ti madagdagus a panagtignay, ket kasta ti inaramid ni Nehemias.—Neh. 13:28.
17. Kasano a dagiti nagannak matulonganda dagiti annakda a maaddaan iti personal a relasion ken Jehova?
17 Masapul met nga agtignaytayo ita a tumulong kadagiti annaktayo a maaddaan iti pakabigbigan kas Kristiano. Nagannak, isaludsodyo iti bagbagiyo, ‘Kasano kalaing dagiti annakko nga agsao iti “nasin-aw a pagsasao”—ti kinapudno a linaon ti Kasuratan? (Sof. 3:9) Ti kadi pannakisarsarita dagiti annakko ipakitana nga agtigtignay kadakuada ti espiritu ti Dios wenno ti espiritu ti lubong?’ Dikay koma dagus a maupay no adda makitayo a masapul a parang-ayen dagiti annakyo. Saan a nalaka a sursuruen ti maysa a lengguahe no adu ti pakasingaan iti aglawlaw. Maipaspasango dagiti annakyo iti adu a pakasubokan ti pammatida. Isu nga usarenyo koma a naimbag ti Panagdaydayaw ti Pamiliayo ken ti dadduma pay nga oportunidad tapno siaanus a matulonganyo dagiti annakyo a maaddaan iti nasinged a relasion ken Jehova. (Deut. 6:6-9) Ipaganetgetyo dagiti pagimbagan ti panagbalin a naiduma iti lubong ni Satanas. (Juan 17:15-17) Ken ikagumaanyo a danonen ti pusoda.
18. Apay a dagiti nagannak ti kasayaatan a makatulong kadagiti annakda nga agdedikar ken Jehova?
18 Siempre, ti anakyo ti mismo nga agdesision inton agangay no kayatna ti agserbi iti Dios wenno saan. Ngem dakkel ti maitulongyo kadakuada kas nagannak. Ramanen dayta ti panangipakita iti nasayaat nga ulidan, panangipaay iti nalawag a pagannurotan, ken panangilawlawag iti pagbanaganto dagiti desisionda. Nagannak, dakayo ti kasayaatan a makatulong kadagiti annakyo nga agdesision tapno idedikarda ti biagda ken Jehova. Kasapulanda ti tulongyo tapno maaddaanda iti Nakristianuan a pakabigbigan ken masaluadanda dayta. Siempre, kasapulantay amin ti agannad tapno ditay mapukaw ti piguratibo a ‘makinruar a kawestayo’—dagiti kualidad ken pagalagadan a mangipabigbig kadatayo kas paspasurot ni Kristo.—Apoc. 3:4, 5; 16:15.
LAGIPENNATAYTO NI JEHOVA “MAIPAAY ITI PAGIMBAGAN”
19, 20. Ania ti aramidentayo tapno lagipennatayo ni Jehova “maipaay iti pagimbagan”?
19 Ni propeta Malakias, maysa kadagiti kapanawenan ni Nehemias, impalgakna nga adda “maysa a libro a pakalaglagipan [a] nangrugi a masuratan . . . maipaay kadagidiay agbuteng ken Jehova ken maipaay kadagidiay mangpampanunot iti naganna.” (Mal. 3:16, 17) Ti Dios saanna a pulos lipaten dagidiay agbuteng kenkuana ken dagidiay mangipakita iti ayat maipaay iti naganna.—Heb. 6:10.
20 Inkararag ni Nehemias: “Lagipennak, O Diosko, maipaay iti pagimbagan.” (Neh. 13:31) Kas ken Nehemias, maisurat met ti nagantayo iti libro a pakalaglagipan ti Dios no itultuloytayo a liklikan dagiti di nasayaat a kakadua, suportaran dagiti nateokratikuan nga urnos, yun-una dagiti naespirituan a bambanag, ken saluadan ti pakabigbigantayo kas Kristiano. ‘Itultuloytayo a suboken no addatayo iti pammati.’ (2 Cor. 13:5) No taginayonentayo ti nasantipikar a relasiontayo ken Jehova, lagipennatayto “maipaay iti pagimbagan.”


text:
Buto
Ti buto ket maysa nga organo a reproduktibo a teknikal nga intromitente nga organo, ken para kadagiti plasental a mammal, ket agserbi pay kas akinruar nga organo ti panagisbo. Sapasap a masarakan ti buto kadagiti mammal ken reptilia.
Dagiti linaon
Estruktura[urnosen | urnosen ti taudan]
Buklen ti tallo a columna ti kulapot ti buto ti tao: dua a corpora cavernosa ti agkaabay iti batog a dorsal ken maysa a corpus spongiosum ti adda iti baetanda iti batog a ventral.
Ti dakdakkel ken ugis-bombilia nga ungto ti corpus spongiosum ti mangbukel iti lukdit wenno lusngi wenno glanse ti buto, a mangsupsuportar iti supotlalat wenno prepusio, maysa a nalukay a kulpi ti kudil a kadagiti nataengan ket mabalin a malislis tapno a maexposar ti lusngi. Ti sirok ti buto a nakakabitan ti prepusio ket maawagan a freno wenno frenulo.
Ti uretra, ti maudi a parte ti dalanan a urinario, ket lumabas iti corpus spongiosum, ket ti ruanganna a maawagan iti meato, ket masarakan iti ungto ti lusngi. Isu ti dalanan pareho ti isbo ken para iti panagparuar wenno eyakulasion iti kapsit wenno semilia. Maaramid dagiti esperme iti bukelbukel ket maidulin iti epididimis. Bayat ti panagparuar, maipropelar dagiti esperme iti vas deferense, dua a dukto a lumabas iti ngato ken likod ti vehiga. Inayon dagiti seminal a vesikulo dagiti fluido ken ti vas deferense ket kumonektar kadagiti dukto nga eyakulatorio a mangisilpo iti uretra iti uneg ti glandula a prostrata. Ti prostrata agraman dagiti glandula a bulburetral ken manginayon pay kadagiti sekresion, ken ti semilia ket maiparuar iti buto.
Pubertad[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti iseserrek iti pubertad, mangrugi nga agdevelop dagiti bukelbukel ken dumakkelen dagiti mabagbagi. Mangrugi a dumakkel ti buto iti baet dagiti tawen kas kasapa ti 10 ken kas kaladaw ti 15. Usual nga agleppas ti idadakkel iti edad 18-21. Bayat ti proseso, agtubo dagiti urmot iti aglawlaw ti buto.
Seksual a Kaibatugan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaibatugan ti lusngi ti lalaki ti mutil ti manimani ti babai; kaibatugan ti corpora cavernosa ti bagi ti manimani; kaibatugan ti corpus spongiosum ti vestibular a bulbo iti baba ti labia minora; kaibatugan ti butillog wenno eskroto ti labia minora ken labia mayora; ken kaibatugan ti prepusio ti akkub ti manimani. Awan rafe dagiti babbai, ta idiay, saan a konektado dagiti dua a gudua.
Panagtangar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagtangar ket ti panagtangken ken panagngato ti buto a mapasamak iti panaguttog,a kas preparsyon no kayat ti lalaki ti umiyot, no pay mabalin a mapasamak daytoy kadagiti situasion a di-seksual. Ti kangrunaan a pisiolohikal a mekanismo a mangigapu iti panagtangar ket ti autonomiko a dilasion dagiti arteria a mangitultulod iti dara iti buto. Palubusan daytoy ti ad-adu a dara a mangpunno kadagiti tallo a maraespongha a kamara iti buto nga agbanag iti panagatiddog ken panagtangken daytoy. Ti napnon nga erektil a tisiu itan ket agtalmeg ken mangpetpet kadagiti vena a mangiruar iti dara manipud iti buto. Ad-adu itan ti sumrek a dara ngem iti rumuar iti buto agingga a madanon ti equilibrio no sadino ket agpada ti kaadu ti dara a sumrek ken rumuar kadagiti dilatado nga arteria ken napetpetan a vena; magun-od kadaytoy nga equilibrio ti maysa a konstante a rukod ti panagtangar.
Fasilitaren ti panagtangar ti sexual a pannakinaig no pay saan a nasisita kadagiti dadduma pay a seksual nga aktibidad.
Panagparuar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panagparuar ket ti panagipugso iti kapsit manipud iti buto, ken usual a kakuyog ti orgasmo. Maysa a serie dagiti muskulado a panagkaretret ti mangiparuar iti semilia nga aglaon kadagiti gameto ti lalaki a maawagan iti selula nga esperme wenno spermatozoa manipud iti buto (mapan iti uki, no para iti intension ti panagpaadu babaen ti seksual a pannakinaig). Masansan a resulta daytoy ti seksual nga estimulasion, a mabalin a karaman ti estimulasion ti prostrata. Daytoy ket raro a gapu ti sakit a prostratiko. Mabalin pay a mapasamak ti panagparuar bayat ti panagturog (emision a nokturnal). Ti panagkassit ket ti kondision no sadino ket madi makapagparuar.
Ti panagparuar ket addaan iti dua a paset: emision ken ti mismo a panagparuar. Ti paset nga emision ti panagkissit a reflexo ken kontrolado ti simpatetiko a sistema ti nervios, anta ti paset ti panagparuar ken kontrilado ti nadorian wenno espinal a reflexo iti level dagiti nadorian a nervios nga S2-4 babaen ti pudendal a nervios. Sarunoen ti periodo a refraktorio ti panagparuar, ken pasakbayan met daytoy sexual nga estimulasion.
Kugit[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kagagangayan a porma ti panagbalbaliw iti mabagbagi ket ti panagikugit: ti pannakaikkat iti parte wenno ti sibubukel a prepusio para kadagiti nadumaduma a kultural, relihioso, ken nararraro, medikal a rason.
Rukod[urnosen | urnosen ti taudan]
No pay sabasabali dagiti resulta dagiti panagadal, ti konsenso ket ti kadawyan a rukod ti nakatangar a buto ti tao ket 5.1-5.9 pulgada a kaatiddog nga addaan iti 95% nga paggidiatan ti konpidensa ti 4.23-7.53 pulgada. Ti kadawyan a kabuntog ti agarup 4.84 pulgada no todon ti panagtangar.
Dagiti imahen[urnosen | urnosen ti taudan]
Mapan idiay commons ti agkita ti adu pay nga imahen
Midia a mainaig iti Buto iti Wikimedia Commons


text:
Carl Spitteler
Ni Carl Friedrich Georg Spitteler (24 Abril 1845 – 29 Disiembre 1924) ket maysa idi a Suiso a mannaniw a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1919. Dagiti obrana ket mairaman dagiti pesimista ken natured a dandaniw.
Ni Spitteler ket naipasngay idiay Liestal,a manipud idi 1863 isuna ket nagadal ti kalintegan idiay Unibersidad iti Zurich. Idi 1865-1870 nagadal pay isuna ti teolohia iti dita met laeng a pagadalan, idiay Heidelberg ken Basel. Kalpasan daytoy, isuna ket nagtrabaho idiay Rusia a kas manursuro, manipud idi Agosto 1871, a nagnaed idiay (nga addan dagiti panawen idiay Pinlandia) aginggana idi 1879. Kalpasanna daytoy, nagisuro isuna ti elementaria idiay Bern ken La Neuveville, ken kas maysa pay nga agiwarwarnak para iti Der Kunstwart ken kas maysa nga editor para iti Neue Zürcher Zeitung. Idi 1883 ni Spitteler ket inasawana ni Marie op der Hoff, isu ket maysa nga estudientena idiay Neuveville.


text:
Agbiagto Kadi Manen Dagiti Natay?
Panagkunam . . .
wen?
saan?
siguro?
TI KUNA TI BIBLIA
“Addanto panagungar.”—Aramid 24:15, Baro a Lubong a Patarus.
TI MAIPAAYNA KENKA NO PATIEM DAYTA
Saanmo a kabuteng ni patay.—Hebreo 2:15.
Maliwliwaka no adda matay nga ipatpategmo iti biag.—2 Corinto 1:3, 4.
Maaddaanka iti pudno a namnama a makaduamto manen ida.—Juan 5:28, 29.
MAPAGTALKANTAYO KADI TI KUNA TI BIBLIA?
Wen, gapu iti tallo a rason:
Ti Dios ti Namarsua iti biag. Ti Biblia awaganna ni Jehova a Dios kas “ubbog ti biag.” (Salmo 36:9; Aramid 17:24, 25) Daydiay nangted iti biag iti amin a sibibiag a parsua sigurado a kabaelanna nga isubli ti biag ti asinoman a natayen.
Adda idin dagiti pinagungar ti Dios. Dakamaten ti Biblia ti walo a tattao—ubbing, nataengan, lallaki, ken babbai—a napagungar ditoy daga. Kapatpatay pay laeng ti dadduma idi napagungarda, ngem ti maysa kadakuada ket uppat nga aldaw idin nga adda iti tanem!—Juan 11:39-44.
Magagaran ti Dios a mangaramid manen iti dayta. Kagura ni Jehova ti ipapatay; ibilangna dayta kas kabusor. (1 Corinto 15:26) Kayatna a parmeken dayta a kabusor, a naan-anay a pukawenna ni patay babaen ti panagungar. Il-iliwenna a pagungaren dagidiay adda iti lagipna ken makita ida nga agbiag manen ditoy daga.—Job 14:14, 15.
PANUNOTEM
Apay a lumakay ken mataytayo?
Sungbatan dayta ti Biblia iti GENESIS 3:17-19 ken ROMA 5:12.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Namnama Dagiti Natay?
Ania ti mapasamak no mataytayo? Makitatayto pay ngata dagiti natayen nga ipatpategtayo?


text:
1Kakabsatko, no adda maduktalan nga agaramid iti aniaman a kita ti kinadakes, dakayo nga agtungtungpal iti Espiritu iturongna koma iti nasayaat a dalan. Ngem masapul a sayaatenyo a bagbagaan. Annadanyo dagiti bagbagiyo, amangan la ketdi no masulisogkayo met. 2Agtitinnulongkayo iti pakadagsenan ti tunggal maysa tapno matungpalyo ti linteg ni Cristo. 3No pagarupen ti maysa a tao nga adda kabaelanna, idinto nga awan met, al-allilawenna laeng ti bagina. 4Masapul nga usigen ti tunggal maysa ti bukodna nga aramid. No naimbag, mabalinna a pagpannakkel ti gapuananna. Saan a masapul nga idiligna ti gapuananna iti gapuanan ti sabali a tao. 5Masapul a baklayen ti tunggal maysa ti bukodna nga awit. 6Ti tao a masursuroan iti nakristianoan a mensahe, rebbengna nga ibingayan ti maestrona kadagiti amin nga adda kenkuana a naimbag. 7Diyo allilawen dagiti bagbagiyo; saan a marabrabak ti Dios. Apitento ti tao ti aniaman nga imulana. 8No agmula nga agpaay iti bukodna a naindagaan a tarigagay, apitennanto ti patay. No agmula nga agpaay iti Espiritu, apitennanto ti biag nga agnanayon. 9Isut’ gapuna a ditayo koma mauma nga agaramid iti naimbag; ta dumtengto ti tiempo nga agapittayo no ditay maupay. 10Ngarud, no adda gundawaytayo, agaramidtayo iti naimbag a maipaay kadagiti amin a tattao, nangruna kadagiti kakabsatyo iti pammati. 11Kitaenyo ti kadadakkel dagiti letra nga isursuratko kadakayo babaen iti mismo nga imak! 12Dagiti tattao a mangipapilit a makugitkayo isuda dagiti agpabuya tapno aglatakda ken mangipangas kadagiti banag a makita. Nupay kasta, aramidenda daytoy tapno malisianda ti panagsagaba a maipatay kadakuada gapu iti krus ni Cristo. 13Ta uray dagiti nakugit, dida met tungpalen ti Linteg; kayatda a makugitkayo tapno mabalinda nga ipasindayag nga anamonganyo daytoy a seremonia. 14Ngem iti biangko, ti laeng krus ni Apotayo a Jesu-Cristo ti pagpasindayagko; ta babaen iti krusna, natay ti lubong kaniak, ket natayak met iti lubong. 15Saan a nasken no kugit man wenno saan ti tao; ti nasken ket ti panagbalin a baro a parsua. 16No maipapan kadagiti agtungpal iti daytoy a pagalagadan iti biagda, sapay koma ta agturay ti talna ken kinaimbag—kadakuada ken kadagiti tattao ti Dios! 17Kas panggibus, kunak ti kastoy: awanen koma ti mangted kaniak iti riribuk ta ipakita dagiti piglat iti bagik a tagabunak ni Jesus. 18Kakabsatko, sapay koma ta maaddaankayo amin iti parabur ni Apotayo a Jesu-Cristo. Amen.
Copyright
Learn More


text:
Lantawan, Basilan
Ti Lantawan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lantawan ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Atong-Atong
- Bagbanon
- Baungis
- Bulan-Bulan
- Bulanza
- Calayan
- Calugusan
- Canibungan
- Landungan
- Lantawan Proper (Pob.)
- Lawila
- Lawi-Lawi
- Lower Bañas
- Lower Manggas
- Luuk-Maluha
- Matarling
- Matikang
- Pamucalin
- Paniongan
- Parian-Baunoh
- Suba-an (Pangasaan)
- Switch Yakal
- Tairan
- Upper Bañas
- Upper Manggas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Basilan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Basilan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Padasentayo man met a taldiapan ni national artist Jose Garcia Villa. Naitan-ok isuna a national artist idi 1972 idi panawen ni nagpresidente Ferdinand E. Marcos.
Ngem kunaen met dagiti daddumaa kritiko nga in absentia kano dayta a kina-national artistna ta ad-adda naglatak isuna sadiay Amerika, Kadagiti dadduma kunada a dina inaramat ti kina-Filipinona kadagiti sinursuratna.
Mailadawan kadagiti sinuratna a maysa nga isuna a modernista.
Naiyagus dagiti daniw iti panawen ti Anglo-Saxon.
Ad-adda a nagnunog iti estetika (aesthetic) ken elistista a porma ti daniw.
Saanna a kinayat dagiti tema a mangsagid ti social relevance ken aktibismo. Inlungalongna ketdi a ti arte ket para laeng iti arte.
Liniklikanna a sinurat dagiti local color a mangiladawan koma ti kina-Filipinona wenno kinaorientalna. Ngamin nagnaed isuna sadiay America, a sadiay ti ad-adda naglatakanna. Ngamin iti kinaaddana iti Pinas, naikkat iti unibersidad gapu laeng iti daniwna maipapan iti niog, a maysa kano a sexual poem. (A diak met patien daytoy a banag. Depende ngamin ti interpretasion ken dekonstruksion ti maysa a daniw. Kas koma iti The Tree ni Alfred Joyce Kilmer, adu met iti mangibaga a maysa met daytoya sexual poem no iturong iti dayta a wagas dekonstraksion. Tratarentayto laengen no sumaruno ta ilawlawagko babaen iti tunggal linia.)
Kadagiti sinuratna a dandaniw ken sarita ket maibilang a modernista ta saan pay laeng wenno awan pay laeng kadagita a sinurat iti Literatura Filipiniana idi nasuratnan dagitoy.
Ngem itoy a sinurat, sagidentayo laeng ti bassit a linabag ti pakasaritaanna, ken ti kinaestetika dagiti daniwna.
Ket alaentayo a nga ehemplo daytoy a daniwna a nangilawlawaganna no kasano ken ania ti maysa a daniw segun iti kinaestetiko a parang ken pannakaisurat. Daytoy ti daniwna A:
First, A Poem Must Be Magical
Itoy a daniwna, impaganetgetna no kasano ken kinania ti maysa a daniw.
Daytoy a daniw, inkumparana a ti maysa daniw ket kasla met laeng ti nakaparsuaan.
Madlaw kadagiti binatogna, a no ikumparana ti daniw iti maysa a buya kadagiti nakaparsuaan ket adda ti inkabilna a mangsegunda itoy nga imparangna a kas nayon a gutad ti panangiyaspingna.
Napintas dagiti kakastoy a parang ti daniw. Ket iti literatura Ilokana, maibugasan kadagiti dadduma a dandaniw da Prodie Gar. Padios, Honor Blanco Cabie, Johmar Alvarez, Roland Cabanero, Antonio Yukee, (daydi) Meliton Brillantes ken dadduma pay.
Iladladawan dagitoy a daniw ti nakaparsuaan a kas pakabuklan wenno mangbukel iti maysa a daniw.
Nalabit nga idi un-unana ket mainyannatup la unay ti kakastoy a dandaniw. Pannakaiparang ti buya wenno panangibaskag ken panangipaay iti respeto ti kinapintas ti nakaparsuaan.
Ngem iti panaglabas ti panawen, nagbalin a kasla gagangay laengen dagiti simile ken panangiyasping ti nakaparsuaan iti maysa a daniw ken ti panangdaniw ti pintas ti nakaparsuaan.
Dumur-as met ti daniw.
Agbaliw met ti langa ti daniw.
Agbaliw met ti tema ti daniw.
Nakigamulo ti daniw iti gimong iti pannakigamulo ni mannaniw.
Ket ti estilo ken porma, tema ken ken istraktura ti daniw, lalo iti Dandaniw Ilokana ket simmurot iti taray ti eksena ti daniw Filipiniana, nga isu dayta ti pannakigamulona iti mapaspasamak iti gimong.
Itoy a punto, ti “ti arte ket para iti arte laeng” nga impaganetget ni Villa ket saanen a nasurot ken naikankano.
Uray kadagiti kritiko ket saanda a inanak ti kapanunotan ni Villa. Lalo kadagiti nagserbi a kas pannakamata daytoy a panawen.
Kuna ni Salvador Lopez: “One doesn’t bring the charge against Villa that his poetry lacks social significance—that would be pointless, since he long ago begged to be excused from those preoccupations that today absorb the attention of other writers everywhere. One is bound to complain rather that, after a while, Villa becomes somewhat of a bore…There is something effete and bloodless in the lines of Villa, something that smells of the study and the parlor. There is no wind to it, no sun, no saltiness of earth.”
Kuna ni Lopez a nasken kano iti pannakiramraman ken pannakigamulo ni mannaniw kadagiti mapaspasamak iti gimong.
Kastoy met ti kinuna ni Dr. Ariel Agcaoili, maysa kadagiti kritiko ti dandaniw Iluko:
“Ti daniw, kas aramid, kas panagimutektek ni mannaniw, ket maysa nga aramid a politikal… amin a daniw, amin nga arte, ket addaan iti politika, addaanda iti diskurso maipapan iti bugas ti biag segun ti panirigan ni mannaniw, ni adipen ti arte a di mamingga a mangiparparipirip kadagiti mensahe ti uniberso a makitana.”
Bunga ti biag, kinunana. Ket ania aya ngamin ti bugas ti biag? Saan kadi a dagiti inaldaw-aldaw a mapaspasamak iti gimong ken iti tao? Innayonna pay:
"Awan arte a neutral, nga amin a kita ti arte ket adda latta iti tengnga ti pagbabalubalan, kankanayon a makibibiang, di agsarday ti inna pannakiramraman.”
Anansata, iti biang dagiti dadduma a kritiko a nangiyasping ken nangikompara kada Villa ken Carlos Bulosan, a maysa met laeng a Filipino (Ilokano pay ketdi) a naglalatak sadiay USA a kas maysa a Filipino writer ket ad-adda a makainspirar dagiti sinurat ni Bulosan ta ngamin dagitoy a sinuratna ket napolitikaan wenno maipapan iti kasasaad dagiti imigrante sadiay USA. Kadagiti sinurat Bulosan, saanna laeng nga intag-ay ti kina-Filipinona no dipay ket nailadawan pay ti kinaoriental dagiti sinuratna a naiduma la unay iti tema ken wagas ti pannakaisurat kadagiti literatura iti lumaud.
Nupay kasta, kunada pay a maysa a modernist experimentalist ken maysa nga avant-gardist ni Villa. Pudno la unay daytoy no ikumpara dagiti sinuratna idi ken kadagiti mannurat idi iti pagilian kadagidi a panawen. Ta saan pay la ngarud a mabasa iti pagilian idi dagiti wagas ti panangisuratna kadagiti daniw ken saritana. Isu ngarud a naawagan a modernista iti mannurat a Filipino.
Ngem sadiay met ngarud USA a naglatak ken nakaipablakaan dagiti sinuratna. Ken awananda dagitoy iti mangiladawan iti kina-Filipinona. Nalabit a ginagarana daytoy a wagasna tapno mapataranna ti estetika literatura a kayatna a tun-oyen. Ken nalabit a saanna ngata a kayaten ti masaktan a kas iti napasamak kenkuana a pannakaikkta iti unibersidad. Isu a no agbakasion idi kalatakna iti pagilian ket linklikanna dagiti awis ti inna panaglektiur ken panagsarita iti seminar.
Amin dagitoy nga isyu ket konektado iti panagnunogna iti daniw, imbes a sarita. Ta iti daniw nalaklaka nga ilemmeng ti kinaasino babaen kadagiti metapora. Ngem iti prosa wenno sarita ket tumpuar latta dagiti pagilasinan ti maysa nga oriental writer ken saan.
Ngem sadino man a disso ti ayan ti maysa a Filipino ket Filipinonto latta. Sinuratna man wenno saan ti maipapan ti pagilianna wenno sinuratna man wenno saan ti kina-Filipinona, isu latta nga isu a maitag-ay ti nasion a nagtaudandna.
Kas kinuna ni Timothy Yu, a maysa met kadagiti nangadal kadagiti sinursurat ni Villa:
“…Villa’s rejection of “localism” and social realism in favor of a modernist experimentation with form and syntax that had not been seen before in Filipino letters was the centerpiece of his claim to greatness…”
Ngem iti kangrunaan iti amin sa lamina iti pannakabigbigna a kas mannurat iti USA ket iti itataud ti makunkuna nga Asian American Literature a kas dinakamat met laeng ni Yu, a kunana:
“Villa’s work does seem to exist at the intersection of many of these concerns—national vs. transnational, aesthetics vs. politics, and the like. At the very least it would seem that trying to incorporate him into the discourse of Asian American literature disrupts, for better or worse, our notions of what Asian American literature is or should be…” ##
Saturday, October 23, 2004
NI VILLA KEN TI DANIW-ILUKO
Posted by Ka Iddo at 3:42 PM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)