text:
Listaan dagiti siudad iti Filipinas
Ti sumaganad ket ti listaan dagiti nadokumentuan iti linteg a siudad idiay Filipinas. Dagiti siudad ti Filipinas ket naidasigda kadagiti tallo a grupo: Dagiti Urbano unay a siudad (HUC), Dagiti Nawaya a Komponente a Siudad (ICC), ken dagiti Komponente a Siudad (CC).
Dagiti linaon
Dagiti klase[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Urbano Unay a Siudad ket dagiti yunit ti lokal a gobierno nga autonomo manipud kadagiti probinsia nga addaan iti saan a basbassit a populasion iti 200,000 ket ti tnawen a matgedan a saan a basbasit ngem ₱ 50-riwriw . Dagiti Nawaya a Komponente a Siudad ket dagiti siudad iti ruar ti turay ti probinsia (ngem adda met dagiti maipalubos a makibinglay iti eleksion kadagiti opisial ti probinsia) a saan pay a nakagun-od iti kasasaad iti 'urbano unay', bayat a dagiti Komponente a Siudad ket dagiti addaan iti turay ti probinsia.[1] Iti pay maipatinayon, ti tunggal siudad ket naidasig kadagiti innem nga agpang ti matgedan iti paset ti panawen ti uppat a tawen. Kas pagarigan, Dagiti umuna a klase a siudad ket addaan iti matgedan iti ₱ 400-riwriw wenno ad-adu, bayat a dagiti maikanem a klase a siudad ket addaan iti basbassit ngem ₱ 80-riwriw iti paset ti panawen ti uppat a tawen.
Ti tunggal amaysa a siudad ket tinurayan babaen ti Kodigo ti Lokal a Gobierno ti 1991[2] ken ti bukod a dukomento ti linteg ti siudad, babaen dagiti linteg ti Republika ti Filipinas.
Siudad ti Quezon, ti kaaduan ti populasion
Palayan, ti kabassitan ti populasion
Manila, ti kapitolio ken ti kapusekan ti populasion
Puerto Princesa, ti kabassitan ti populasion
Listaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti 145 a siudad ti Filipinas manipud idi Disiembre 13, 2015.[3] Tallo pulo ket tallo kadagitoy ket Urbano unay (HUC), lima ket dagiti Nawaya a Komponente (ICC), ken dagiti nabati ket komponente (CC) kadagiti respektibo a probinsiada. Dinokumentuan ti dokumento ti linteg, no magun-od, ket mabalin a maserrekan babaen ti panagpindut ti mainaig nga akin-ruar a silpo (ti CA ket mangibaga ti Tignay ti Mankomunidad, ti RA ket para iti Tignay ti Republika).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ National Statistical Coordination Board. "City Classification". Naala idi 20 Agosto 2012.
- ^ Kongreso ti Filipinas (10 Oktubre 1991). "An Act Providing for a Local Government Code of 1991". Naala idi 20 Agosto 2012.
- ^ "Siudad itan ti General Trias idiay Cavite". Rappler. 13 Disiembre 2015. Naala idi 13 Disiembre 2015.
- ^ Senso ti Populasion (2015). Dagiti nangruna a Pakita ti Populasion ti Filipinas ti Senso ti Polulasion idi 2015. Turay ti Estadistika ti Filipinas. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ a b "List of Cities" (Web page). Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "List of HUCs, ICCs and CCs by Income Classification by Region; as of Hunio 30, 2010" (PDF). Department of the Interior and Local Government. 30 Hunio 2010. Naala idi 24 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9025; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Alaminos, Probinsia ti Pangasinan iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Alaminos" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Local History; Timeline". Siudad ti Alaminos. Naala idi 24 Pebrero 2016.
Marso 28, 2001 – Eighty-five percent (85%) of Alaminians voted 'Yes' in a plebiscite, making Alaminos the fourth city of the province of Pangasinan.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3700; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Angeles". Chan Robles Virtual Law Library. 22 Hunio 1963. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8508; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Antipolo iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Antipolo" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 13 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 326 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Bacolod". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Barangay Alangilan". Official Website of Bacolod City. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 24 Septiembre 2015. Naala idi 25 Agosto 2016.
The most historic event took place in 1938 when Bacolod was elevated into a city through Commonwealth Act 326 passed by the National Assembly creating the Chartered Siudad ti Bacolod. … The law was passed on Hunio 18, 1938, but it was not until Oktubre 19, 1938 that the city was inaugurated because of persistent rains during the year. Bacolod was proclaimed as Chartered City by virtue of Commonwealth Act No. 404.
- ^ "Proclamation No. 325; Amending Proclamation No. 322, dated Septiembre 23, 1938, so as to Set aside Oktubre 19, 1938, as a Day for the Inauguration of the Siudad ti Bacolod, and Dislaring It a Special Public Holiday for Probinsia ti Negros Occidental". Official Gazette of the Republic of the Philippines. Malacañan Palace, Manila, Filipinas. 3 Oktubre 1938. Naala idi 24 Pebrero 2016.
"By virtue of the powers conferred upon me by law, I, Manuel L. Quezon, President of the Filipinas, do hereby set aside Oktubre nineteenth, One thousand nine hundred thirty-eight, for the inauguration of the Siudad ti Bacolod, created by Commonwealth Act Numbered Three hundred twenty-six, as amended by Commonwealth Act Numbered Four hundred four.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10160; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Bacoor iti Probinsia ti Cavite iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Bacoor" (PDF). Senado ti Filipinas. 10 Abril 2012. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ Cinco, Maricar (26 Hunio 2012). "36,226 residents ratify Bacoor's conversion into city". Philippine Daily Inquirer. Inquirer Southern Luzon. Naala idi 24 Pebrero 2016.
Bacoor in Cavite is now officially a city after 36,226 of its residents voted "yes" in favor of the town’s conversion into a city. Annie Laceda, Bacoor municipal election officer, announced the results of the plebiscite which drew 40,080 votes on Hunio 23. Only 3,854 residents rejected the conversion.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4382 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Bago". Chan Robles Virtual Law Library. 19 Hunio 1965. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "About Bago City; The Birth of a City…". Siudad ti Bago (government website). Naala idi 24 Pebrero 2016.
Bago City was finally granted its cityhood on Pebrero 19, 1966 by virtue of Republic Act. No. 4382 …
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5444 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Bais". Chan Robles Virtual Law Library. 9 Sep 1968. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8984; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Balanga, Bataan Province iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Balanga" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Disiembre 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9407; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Batac iti Probinsia ti Ilocos Norte iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Batac". The LawPhil Project. Kongreso ti Filipinas. 24 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Batac Dislares Hunio 23 as Cityhood Day". Siudad ti Batac (government website). Naala idi 24 Pebrero 2016.
...an estimated 90 percent of Batac residents voted for the conversion of Batac into a city during the plebiscite held Hunio 23, 2007...
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5495; An Act Creating Siudad ti Batangas". The LawPhil Project. 21 Hunio 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8983; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Bayawan iti Probinsia ti Negros Oriental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Bayawan" (PDF). Chan Robles Virtual Law Library. 5 Dis 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9389; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Baybay iti Probinsia ti Leyte iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Baybay". The LawPhil Project. Kongreso ti Filipinas. 15 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b c d e f g h i j k l "Sangapulo ket tallo a (13) Baro a Siudad ti Pagilian iti Maikadua a Pagkatlo ti 2007". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 6 Agosto 2007. Naala idi 24 Pebrero 2016.
Sanagpulo ket attalo nga ili iti pagilian ti nabaliwan kadagiti (13) a siudad iti maikadua a pagkatlo, 2007. Isu a ti bilang dagiti siudad ket dimmakkel manipud iti 118 manipud idi Marso 31, 2007 kadagiti 131 a siudad idi Hunio 30 ti isumet laeng atawen. …
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9405; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Bayugan iti Probinsia ti Agusan del Sur iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Bayugan" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 23 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9740; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Biñan iti Probinsia ti Laguna iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Biñan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 30 Oktubre 2009. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "PSGC Updates (01 Enero to 31 Marso 2010)". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 17 Mayo 2010. Naala idi 24 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8804; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Bislig iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Bislig" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 16 Agosto 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9390; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Bogo, Cebu Province iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Bogo". Chan Robles Virtual Law Library. Kongreso ti Filipinas. 15 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9394; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Borongan iti Probinsia ti Daya a Samar iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Borongan". Chan Robles Virtual Law Library. Kongreso ti Filipinas. 16 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 523 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Butuan". Chan Robles Virtual Law Library. 15 Hunio 1950. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "House Bill 00974" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Siudad ti Quezon , Filipinas. 4 Hulio 2016. Naala idi 25 Agosto 2016.
Butuan became a political entity in 1907 through the enactment of Act No. 1693 and a city by virtue of Tignay ti Republika Blng. 523, otherwise known as the Charter of the Siudad ti Butuan, which was signed into law on Agosto 2, 1950.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9434; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Cabadbaran iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Agusan Del Norte a Maamuanto a kas ti Siudad ti Cabadbaran" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 12 Abr 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b c d e "Dagiti lima(5) a Baro a Siudad, Dua (2) nga Ili, maysa a Baranggay ti napartuat idi Maikatlo a Pagkatlo ti 2007". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 13 Nobiembre 2007. Naala idi 24 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 526 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Cabanatuan". Chan Robles Virtual Law Library. 16 Hun 1950. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b c d "Implementation and Replication of the Sustainable Cities Programme Process at City and National Level; Case studies from nine cities" (PDF). p. 79. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 21 Pebrero 2012. Naala idi 25 Agosto 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10163; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Cabuyao iti Probinsia ti Laguna iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Cabuyao" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 16 Mayo 2012. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b c "PSGC Updates (Hulio 1, 2012 aginggana idi Septiembre 30, 2012); II. Dagiti Nabaliwan nga Ili kadagiti Siudad (Maia-3 a Pagkatlo ti 2012)". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 8 Nobiembre 2012. Naala idi 24 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4894 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Cadiz". Chan Robles Virtual Law Library. 17 Hunio 1967. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Brief History". Siudad ti Cadiz. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 17 Pebrero 2012. Naala idi 25 Agosto 2016.
On Hulio 4, 1967, Cadiz was inaugurated as a City with the approval of Republic Act 4894 in Hunio 17, 1967 in Congress.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 521 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Cagayan de Oro". Chan Robles Virtual Law Library. 15 Hunio 1950. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Brief History". Cagayan de Oro City Website. Department of Trade and Industry. 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Hulio 2003. Naala idi 25 Agosto 2016.
President Elpidio Quirino signed the city charter at 11:30 in the morning of Hunio 15, 1950.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9024; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Calamba, Probinsia ti Laguna iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Calamba" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8475; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Calapan iti Probinsia ti Oriental Mindoro iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Calapan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 2 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 328 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Calbayog". Chan Robles Virtual Law Library. 15 Hulio 1948. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ Catalan, Aimee (19 Oktubre 2013). "Calbayog City celebrates its 65th birthday". Official Website of the City Government of Calbayog. Lokal a Yunit ti Gobierno ti Siudad ti Calbayog. Naala idi 25 Agosto 2016.
Calbayog became a City in 1948 at Jose Dira Avelino's instance when, as President of the Senate,pulled together three contiguous municipalities, Oquendo, Calbayog and Tinambacan, and made it into the 19th city of the Filipinas on Oktubre 16, 1948.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3278 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Caloocan". Chan Robles Virtual Law Library. 17 Hunio 1961. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9018; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Candon, Probinsia ti Ilocos Sur iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Candon" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3445 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Canlaon". Chan Robles Virtual Law Library. 18 Hunio 1961. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9436; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Carcar iti Probinsia ti Cebu iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Carcar" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 15 Abril 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9391; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Catbalogan iti Probinsia ti Samar iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Catbalogan". Chan Robles Virtual Law Library. Kongreso ti Filipinas. 15 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9017; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Cauayan, Probinsia ti Isabela iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Cauayan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 28 Pebrero 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 547 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Cavite". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 58 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Cebu". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "The Law creating the Siudad ti Cebu". Gobierno ti Siudad ti Cebu. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 8 Disiembre 2002. Naala idi 25 Agosto 2016.
On Pebrero 4, 1937, the Siudad ti Cebu was inaugurated.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 2364 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Cotabato". Chan Robles Virtual Law Library. 20 Hunio 1959. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 170 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Dagupan". Chan Robles Virtual Law Library. 20 Hunio 1947. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Part V; Dagupan Becomes a City". Dagupan.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Marso 2016. Naala idi 25 Agosto 2016.
Dagupan became a city by virtue of Republic Act 170. … Authored by then Speaker Eugenio Perez, it was Signed into law by President Manuel A. Roxas on Hunio 20, 1947· By ruling of the Supreme Court, Dagupan became a city on the day the city charter was approved into law Hunio 20, 1847.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3028 – An Act Creating Danao City". Chan Robles Virtual Law Library. 7 Hunio 1961. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3811; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Dapitan". The LawPhil Project. 22 Hunio 1963. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9723; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Dasmariñas iti Probinsia ti Cavite iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Dasmariñas" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 15 Oktubre 2009. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "PSGC Updates (Oktubre 1 aginggana idi Disiembre 31 2009)". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 23 Pebrero 2010. Naala idi 24 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 51 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Davao". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Siudad ti Davao: On the Move to Progress". Opisial a Website ti Siudad ti Davao. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 20 Enero 2011. Naala idi 25 Agosto 2016.
Davao was created as a city when then Assemblyman Romualdo C. Quimpo of Davao sponsored a bill in Congress in Marso 16, 1936, making Davao a chartered city. The said bill was signed into law by President Manuel L. Quezon on Oktubre 16, 1936. The formal inauguration was held on Marso 1, 1937.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8798; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Digos, Probinsia ti Davao del Sur , iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Digos" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 15 Hulio 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5520; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Dipolog". The LawPhil Project. 21 Hunio 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 327 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Dumaguete". Chan Robles Virtual Law Library. 15 Hulio 1948. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Dumaguete City; Statistical Profile". CVISNet Foundation, Inc. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 27 Septiembre 2007. Naala idi 25 Agosto 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9435; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti El Salvador iti Probinsia ti Misamis Oriental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti El Salvador" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 12 Abril 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9014; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Escalante, Probinsia ti Negros Occidental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Escalante" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 28 Pebrero 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9022; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Gapan, Probinsia ti Nueva Ecija iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Gapan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5412; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti General Santos". The LawPhil Project. 15 Hunio 1968. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10675; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti General Trias iti Probinsia ti Cavite iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti General Trias". Official Gazette of the Republic of the Philippines. Kongreso ti Filipinas. 19 Ago 2015. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "PSGC Updates (Oktubre to Disiembre 2015)". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 31 Disiembre 2015. Naala idi 24 Pebrero 2016.
Tignay ti Republika Blng. 10675, converting Municipality of General Trias into a component city was ratified through a plebiscite conducted by the COMELEC on Disiembre 12, 2015.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 2668 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Gingoog". Chan Robles Virtual Law Library. 18 Hunio 1960. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9409; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Guihulngan iti Probinsia ti Negros Oriental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Guihulngan". Chan Robles Virtual Law Library. Kongreso ti Filipinas. 24 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9028; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Himamaylan, Probinsia ti Negros Occidental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Himamaylan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10169; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Ilagan iti Probinsia ti Isabela iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Iligan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 21 Hunio 2012. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 525 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Iligan". Chan Robles Virtual Law Library. 16 Hunio 1950. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ Defensor, Melinda C. (20 Oktubre 2006). "The Official Online Home of Probinsia ti Iloilo". Probinsia ti Iloilo. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Marso 2010. Naala idi 25 Agosto 2016.
Because it progressed steadily, the Commonwealth Act No. 158 incorporated the surrounding towns of Lapaz, Jaro, Mandurriao and Arevalo to form Siudad ti Iloilo and was finally inaugurated on Ago. 25, 1937, and was dubbed as the "Queen Siudad ti the South".
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10161; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Imus iti Probinsia ti Cavite iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Imus" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 10 Abril 2012. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Dua nga ili ti Nabaliwan kadagiti Siudad iti Maikadua a Pagkatlo ti 2012". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 13 Agosto 2012. Naala idi 24 Pebrero 2016.
… ti panangibaliw ti Ili ti Imus iti Probinsia ti Cavite iti Rehion IV-A (CALABARZON) iti maysa a komponente a siudad ket babaen idi ti Tignay ti Republika Blng. 10161 ken napasingkedan babaen ti plebisito nga inramid babaen ti COMELEC idi Hunio 30, 2012.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5261 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Iriga". Chan Robles Virtual Law Library. 15 Hunio 1968. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Siudad ti Iriga". The Official Website of Siudad ti Iriga. 24 Hunio 2004. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 30 Septiembre 2007. Naala idi 25 Agosto 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9023; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Isabela, Probinsia ti Basilan iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Isabela" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8297; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Kabankalan iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Negros Occidental, to be Known as the Siudad ti Kabankalan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 6 Hunio 1997. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8500; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Kidapawan iti Probinsia ti Cotabato iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Kidapawan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 12 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8803; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Koronadal, Probinsia ti Abagatan a Cotabato , iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Koronadal" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 16 Agosto 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4585; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti La Carlota". The LawPhil Project. 19 Hunio 1965. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9393; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Lamitan iti Probinsia ti Basilan iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Lamitan". The LawPhil Project. Kongreso ti Filipinas. 15 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4584; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Laoag". Chan Robles Virtual Law Library. 19 Hunio 1965. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3134; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Lapu-Lapu". Chan Robles Virtual Law Library. 17 Hunio 1961. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ Oaminal, Clarence Paul (24 Hulio 2015). "Lapu-Lapu City, Cebu Charter". The Freeman. The Philippine Star. Naala idi 25 Agosto 2016.
Ti ili ti Opon ket naipagbalin idi a siudad ken nanaganan manen ti Siudad ti Lapu-Lapu babaen ti Tignay ti Republika 3134 a napsingkedan idi Hunio 17, 1961. … ti Siudad ti Lapu-Lapu ket nainogorado idi Disiembre 31, 1961.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8251; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Las Piñas into a Highly-Urbanized City to be Known as the Siudad ti Las Piñas" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 12 Pebrero 1997. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 2234; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Legazpi". The LawPhil Project. 12 Hunio 1959. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9008; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Ligao, Probinsia ti Albay iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Ligao" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 21 Pebrero 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 162 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Lipa". Chan Robles Virtual Law Library. 20 Hunio 1947. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Modern Times". De La Salle Lipa. 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 27 Septiembre 2007. Naala idi 25 Agosto 2016.
On Hunio 20, 1947, the town of Lipa became a Chartered City under Tignay ti Republika Blng. 162 sponsored by the Speaker Jose B. Laurel and signed by President Manuel Roxas.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 3271 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Lucena". Chan Robles Virtual Law Library. 17 Hunio 1961. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "History". City Government of Lucena. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 15 Abril 2008. Naala idi 25 Agosto 2016.
Lucena became Chartered City by virtue of Tignay ti Republika Blng. 3271 on Hunio 17, 1961 through the efforts of the late Congressman Manuel S. Enverga. On Agosto 19, 1962, Lucena City was inaugurated while celebrating the 84th Anniversary of Manuel Luis Quezon.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8796; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Maasin iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Abagatan a Leyte to be Known as the Siudad ti Maasin" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Hulio 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10164; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Mabalacat iti Probinsia ti Pampanga into a Component City to be Known as Mabalacat City" (PDF). Senate of the PMayo. Kongreso ti Filipinas. 15 Mayo 2012. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 7854; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Makati iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Makati" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 2 Enero 1995. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9019; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Malabon iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Malabon" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8490; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Malaybalay iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Bukidnon, to be Known as the Siudad ti Malaybalay" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8754; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Malolos, Probinsia ti Bulacan iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Malolos" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 4 Nobiembre 1999. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ Reyes, Carmela (10 Oktubre 2002). "Comelec Removes Block to Cityhood of Malolos". Google News. Philippine Daily Inquirer. Naala idi 7 Enero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 7675; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Mandaluyong iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Mandaluyong" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 9 Pebrero 1994. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5519; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Mandaue". The LawPhil Project. 21 Hunio 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Mantawi. . . A Festival of History". Mandaue City Government. 2004. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Abril 2005. Naala idi 25 Agosto 2016.
President Ferdinand Marcos signed the Republic Act numbered 5519 known as the Charter of inaugurated on Agosto 30, 1969
- ^ a b "An Act to Incorporate the Siudad ti Manila" (PDF). Manila, Filipinas: United States Philippine Commission. 31 Hulio 1901. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 592 – An Act to Create the Siudad ti Dansalan". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Marawi City: The Least Populated Highly Urbanized City". Philippine Statistics Authority. National Statistics Office. 18 Septiembre 2002. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Pebrero 2012. Naala idi 25 Agosto 2016.
The old Dansalan became a charter city on Agosto 19, 1940, pursuant to Commonwealth Act No. 592, but was inaugurated only on Septiembre 30, 1950, due to the Pacific War.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8223; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Marikina iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Marikina" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 6 Nobiembre 1996. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8807; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Masbate iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Masbate to be Known as the Siudad ti Masbate" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 16 Agosto 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9408; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Mati iti Probinsia ti Davao Oriental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Mati". The LawPhil Project. Kongreso ti Filipinas. 24 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9356; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Meycauayan iti Probinsia ti Bulacan iti Komponente a Siudad a Maamuanto manen a kas ti Siudad ti Meycauayan" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 2 Oktubre 2006. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "PSGC Updates (Oktubre – Disiembre 2006); IV. Nabaliwan ti Ili iti Siudad". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. Naala idi 24 Pebrero 2016.
Tignay ti Republika Blng. 9356; napasingkedan babaen ti plebesito ti COMELEC idi Disiembre 10, 2006.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8977; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Muñoz iti Probinsia ti Nueva Ecija iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Science Siudad ti Muñoz" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 7 Nobiembre 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 7926 – Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Muntinlupa iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Muntinlupa". Chan Robles Virtual Law Library. 1 Marso 1995. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 305 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Naga". Chan Robles Virtual Law Library. 18 Hunio 1948. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9491; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Naga iti Probinsia ti Cebu iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Naga" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 15 Hul 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9387; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Navotas iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Navotas" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 10 Mar 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4645; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Olongapo". The LawPhil Project. 1 Hunio 1966. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 179 – Ti maysa a Tignay a Nangpartuat ti Siudad ti Ormoc". Chan Robles Virtual Law Library. 21 Hunio 1947. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Ormoc City Profile". City Development Strategies in the Filipinas. 2007. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 8 Oktubre 2007. Naala idi 25 Agosto 2016.
Ormoc became a city through Tignay ti Republika Blng. 179 fathered by Congressman Dominador Tan, which was approved on Hunio 21, 1947. The late first President of the Philippine Republic Manuel A. Roxas proclaimed Ormoc a city on Septiembre 4, 1947. By virtue of Presidential Proclamation No. 42, Ormoc was formally inaugurated as a city on Oktubre 20, 1947, exactly three years after the famous Leyte Landing.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5518 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Oroquieta". Chan Robles Virtual Law Library. 21 Hunio 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 321 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Ozamiz". Chan Robles Virtual Law Library. 19 Hunio 1948. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Region 10 – Cagayan de Oro Tourism Situationer 6". VisitMyPhilippines.com. Departamento ti Turismo. p. 101. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (DOC) idi 30 Septiembre 2007. Naala idi 7 Enero 2016.
Agarup a tallo a tawen kalapsan ti Maka-2 a Gubat ti Sangalubongan, ti Misamis ket nagbalin a Nadokumentuan iti linteg a Siudad idi Hulio 16, 1948 babaen ti Linteg ti Kamara Blng. 1656.Ti ili ti Misamis ket pormal idi nga inogorado a kas Siudad ti Ozamiz idi Hulio 16, 1948.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5478 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Pagadian". Chan Robles Virtual Law Library. 21 Hunio 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4475 – Ti maysa a Tignay a Nangbangon ti Baro a Kapitolio ti Probinsia ti Nueva Ecija, a mangpartuat ti Siudad ti Palayan, ken Panangited ti Dokumento ti Linteg iti Dayta, ken para kadagiti Sabali a Panggep ken Probision". Chan Robles Virtual Law Library. 19 Hunio 1965. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9015; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Panabo, Probinsia ti Davao del Norte iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Panabo" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 28 Pebrero 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8507; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Parañaque into a Highly-Urbanized City to be Known as the Siudad ti Parañaque" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 13 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 183 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Rizal". Chan Robles Virtual Law Library. 21 Hunio 1947. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Executive Summary of the 1999 Annual Audit Report on the City Government of Pasay". Commission on Audit. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 13 Disiembre 2009. Naala idi 25 Agosto 2016.
By virtue of Tignay ti Republika Blng. 183 otherwise known as the Charter of Rizal City, the town of Pasay which was then a municipality of Rizal Province was declared a city on Agosto 16, 1947.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 7829; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Pasig iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Pasig" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 8 Disiembre 1994. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8469; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Passi iti Probinsia ti Iloilo iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Passi" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 30 Enero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5906 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Puerto Princesa". Chan Robles Virtual Law Library. 21 Hunio 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 502 – An Act to Create Siudad ti Quezon". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 603 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Roxas". Chan Robles Virtual Law Library. 11 Abril 1951. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ Lumaque, Alex A. (13 Mayo 2016). "Roxas City celebrates 65th cityhood". Philippine Information Agency. Naala idi 25 Agosto 2016.
The cityhood emanated from a bill for the creation of Roxas City, which was sponsored by then Rep. Ramon Arnaldo and was signed into law by President Elpidio Quirino on Abril 11, 1951, three years after Pres. Roxas died at 56. Executive Order 438 issued by Pres. Quirino fixed the date of its charter on Mayo 12, 1951.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8192; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Sagay iti Probinsia ti Negros Occidental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Sagay" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Hunio 1996. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8471; T maysa a Tignay a Mangbukel kadagiti Tallo anga Ili ti Babak, Samal ken Kaputian ti Isla ti Samal, Probinsia ti Davao, iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Island Garden City ti Samal" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 30 Enero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 2643 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti San Carlos". Chan Robles Virtual Law Library. 18 Hunio 1960. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4487 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti San Carlos in Pangasinan". Chan Robles Virtual Law Library. 19 Hunio 1965. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8509; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti San Fernando, La Union, iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti San Fernando" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 13 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8990; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti San Fernando iti Probinsia ti Pampanga iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti San Fernando" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 26 Enero 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 6051; An Act Creating San Jose City". The LawPhil Project. 4 Agosto 1969. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8797; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti San Jose del Monte, Bulacan iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti San Jose del Monte" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 15 Hulio 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9388; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti San Juan iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti San Juan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Commonwealth Act No. 520 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti San Pablo". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "San Pablo City". The Official Website of SanPablo City. 2003. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 30 Septiembre 2007. Naala idi 26 Agosto 2016.
On Mayo 7, 1940, the Charter Bill sponsored by Congressman Tomas Dizon was approved. The bill became known as the City Charter of San Pablo or Commonwealth Act No. 520. The city was inaugurated on Marso 30, 1941...
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 10420; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti San Pedro iti Probinsia ti Laguna iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti San Pedro" (PDF). Official Gazette of the Republic of the Philippines. Kongreso ti Filipinas. 27 Marso 2013. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "One Province Established and One Municipality Converted into a City in the Fourth Quarter of 2013". Philippine Statistics Authority. 17 Enero 2014. Naala idi 24 Pebrero 2016.
… the municipality of San Pedro in the province of Laguna in Region IV-A (CALABARZON) was converted into a Component City to be known as Siudad ti San Pedro pursuant to Tignay ti Republika Blng. 10420 and ratified through a plebiscite conducted by the COMELEC on Disiembre 28, 2013.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9264; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Santa Rosa iti Probinsia ti Laguna iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Santa Rosa". Official Gazette of the Republic of the Philippines. Kongreso ti Filipinas. 10 Mar 2004. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "A City, Two Municipalities and Two Barangays were Created from Enero to Hulio 2004". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 22 Agosto 2004. Naala idi 24 Pebrero 2016.
The municipality of Santa Rosa, Laguna was converted into a city pursuant to Tignay ti Republika Blng. 9264 dated Marso 10, 2004, ratified in the plebiscite held on Hulio 10, 2004.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 7720; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Santiago into an Independent Component City to be Known as the Siudad ti Santiago" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Mayo 1994. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 1621 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Silay". Chan Robles Virtual Law Library. 12 Hunio 1957. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9027; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Sipalay, Probinsia ti Negros Occidental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Sipalay" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8806; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Sorsogon by Merging the Municipalities of Bacon and Sorsogon iti Probinsia ti Sorsogon and Appropriating Funds Therefor" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 16 Agosto 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 6134 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Surigao". Chan Robles Virtual Law Library. 31 Agosto 1970. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9020; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tabaco, Probinsia ti Albay iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tabaco" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9404; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tabuk iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Kalinga the Probinsia Siudad ti Tabuk" (PDF). Senado ti Filipinas. Kongreso ti Filipinas. 23 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 760 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Tacloban". Chan Robles Virtual Law Library. 20 Hunio 1952. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "pakasaritaan". Gobierno ti Siudad ti Tacloban. 2016. Naala idi 25 Agosto 2016.
Idi Hunio 20, 1952, ti Tacloban ket nairangarang idi a kas nadokumentuan iti linteg a siudad babaen ti Tignay ti Republika Blng. 760 a nangrugi idi Hunio 12, 1953.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8805; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tacurong iti Komponente a Siudad ti Probinsia ti Sultan Kudarat, to be Known as the Siudad ti Tacurong" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 16 Agosto 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Commonwealth Act No. 338 – An Act to Incorporate the Siudad ti Tagaytay, and for Other Purposes". Chan Robles Virtual Law Library. 21 Hunio 1938. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 4660; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Tagbilaran". Chan Robles Virtual Law Library. 18 Hunio 1966. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8487; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Taguig, Metro Manila, iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Taguig, ken dagiti Dadduma pay a Panggep" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Napartuat ti maysa a Siiudad ken Baranggay (Oktubre 1 – Disiembre 31, 2004)". Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board. 27 Enero 2005. Naala idi 24 Pebrero 2016.
Immadu ti bilang dagiti siudad iti 117 idi Disiembre 2004 manipud iti 116 idi Septiembre iti isu met laeng atawen gapu ti panagbaliw ti ili ti Taguig iti NCR iti maysa nga urbano unay a siudad a mangrugi intono Disiembre 8, 2004 babaen ti Tignay ti Republika Blng. 8487 a napetsaan idi Abril 25, 1998 ken ti Resolusion iti Kaso ti Protesta ti Eleksion ti COMELEC (EPC) Blng. 98-102 a nagirangarang ken mangpasingked ti ratipikasion ket pannakaprobar ti panagbaliw.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8472; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tagum, Davao Province, iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tagum" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 30 Enero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8979; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Talisay iti Probinsia ti Cebu iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Talisay" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 22 Nobiembre 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8489; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Talisay, Negros Occidental, iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Talisay" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9005; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tanauan, Probinsia ti Batangas iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tanauan" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 2 Pebrero 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9392; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tandag iti Probinsia ti Surigao del Sur iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tandag". The LawPhil Project. Kongreso ti Filipinas. 15 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 5131 – Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Tangub". Chan Robles Virtual Law Library. 17 Hunio 1967. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Brief History". Technology Resource Center. Departamento ti Siensia ken Teknolohia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 28 Septiembre 2007. Naala idi 25 Agosto 2016.
Daytoy ket nagbalin a ti maika-50 a siudad ti Filipinas idi nadokumentuan iti linteg idi Hunio 17, 1967 babaen ti Tignay ti Republika 5131 ken pormal a nainogorado idi Pebrero 28, 1968.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9026; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tanjay, Probinsia ti Negros Oriental iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tanjay" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Marso 2001. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8593; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tarlac iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tarlac" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 12 Marso 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 9398; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tayabas iti Probinsia ti Quezon iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Tayabas". The LawPhil Project. Kongreso ti Filipinas. 18 Marso 2007. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 2688; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Toledo". The LawPhil Project. 18 Hunio 1960. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 981 – Ti maysa a Tignay a Nnagbangon ti Baro a Kapitolio ti Probinsia ti Cavite, ken Panangited ti Dokumento ti Linteg iti Dayta, ken para kadagiti Sabali a Panggep ken Probision". Chan Robles Virtual Law Library. 24 Mayo 1954. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8755; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Tuguegarao, Probinsia ti Cagayan iti Komponente a Siudad a Maamuanto a kas ti Siudad ti Tuguegarao" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 4 Nobiembre 1999. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8480 – Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Urdaneta iti Probinsia ti Pangasinan iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Urdaneta". Chan Robles Virtual Law Library. 10 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8985; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Valencia iti Probinsia ti Bukidnon iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Valencia" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 5 Disiembre 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8526; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Valenzuela iti Urbano Unay a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Valenzuela" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 14 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8488; Ti Maysa a Tignay a Nangbaliw ti ili ti Victorias, Negros Occidental, iti maysa a Komponente a Siudad a Maammuanto a kas ti Siudad ti Victorias" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 11 Pebrero 1998. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Tignay ti Republika Blng. 8988; Ti maysa a Tignay a Mangpasingked ken Mangbigbig ti Pannakapartuat ti Siudad ti Vigan bbabaen ti Naarian a Bilin ti Septiembre 7, 1757 Inted babaen ni Fernando Vi, Ari ti Espania" (PDF). Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 27 Disiembre 2000. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ a b "Commonwealth Act No. 39; Ti Maysa a Tignay a nangpartuat ti Siudad ti Zamboanga". Chan Robles Virtual Law Library. Naala idi 23 Pebrero 2016.
- ^ "Dia de Zamboanga". Gobierno ti Siudad ti Zamboanga. Naala idi 25 Agosto 2016.
Ti kasasaad ti Siudad ti Zamboanga a kas nadokumentuan iti linteg a siudad ket pormal a nainogorado idi Pebrero 26, 1937.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Listaan dagiti siudad iti Filipinas iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
UTC−04:00
Ti UTC−04:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 4 nga oras manipud iti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Daytoy ket napalpaliiw iti Akindaya a Sona ti Oras (kasla iti Kanada ken ti Estados Unidos) kadagiti las-ud ti napudot a bulan ti oras a panagin-inut ti lawag. Ti Sona ti Oras ti Atlantiko paliiwenna daytoy iti las-ud ti pagalagadan nga oras (nalamiis a bulbulan). Daytoy ket mapalplaiiw iti amin a paset ti tawen idiay Akindaya a Karibe.
Dagiti linaon
- 1 Pagalagadan nga Oras ti Atlantiko (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 2 Akindaya nga Oras ti Aldaw (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)
- 3 Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)
- 4 Kas pagalagadan nga oras (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)
- 5 Dagiti nagibasaran
Pagalagadan nga Oras ti Atlantiko (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Greenland (Dinamarka) (Kalaallit Nunaat) – Thule Air Base (paliiwenna ti dagiti pagalagadan ti oras a panagin-inut ti lawag ti Estados Unidos)
- Kanada
- amin ti New Brunswick (nainkalintegan a timbengan manipud iti GMT[2]), Nova Scotia (nainkalintegan a timbengan manipud iti GMT[3]), Prince Edward Island
- Newfoundland ken Labrador – kaaduan ti Labrador
- Bermuda (Nagkaykaysa a Pagarian)
Akindaya nga Oras ti Aldaw (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos
- Amin ti Connecticut, Delaware, Distrito ti Columbia, Georgia, Maine, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Virginia, West Virginia
- Kaaduan ti Florida, Indiana, Michigan
- Akindaya apaspaset ti Kentucky, Tennessee
- Saan nga opisial a panag-usar dagiti nadumaduma a komunidad idiay Kondado ti Russell, Alabama, a mairaman ti Siudad ti Phenix. Urayno ti nainkalintegan nga oras para iti amin nga Alabama manipud kadagiti maudi a lawas tiakin-amianan a panaglalam-ek aginggana ti tengnga ti otonio ket Oras ti Aldaw ti Sentral (UTC–5), ti Siudad ti Phenix ken dagiti nakapalikmut a komunidad ket inpormalda nga agipada kadagiti pagorasan iti dakdakkel a siudad ti Columbus, Georgia, a dagus iti ballasiw ti Karayan Chattahoochee manipud iti Siudad ti Phenix.
- Karibe
- Bahamas
- Kuba
- Haiti
- Is-isla ti Turkso ken Caicos (Nagkaykaysa a Pagarian)
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Akindaya a Karibe[urnosen | urnosen ti taudan]
- Anguilla (UK)
- Antigua ken Barbuda
- Barbados
- Dominica
- Grenada
- Montserrat (Nagkaykaysa a Pagarian)
- San Kristobal ken Niebes
- Santa Lucia
- San Vicente ken dagiti Grenadito
- Trinidad ken Tobago
- Is-isla ti Birhen ti Britaniko (Nagkaykaysa a Pagarian)
- Hamaika
Dagiti teritorio ti Estados Unidos[urnosen | urnosen ti taudan]
Sabali a Karibe[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aruba (Olanda)
- Cancun (Mehiko)
- Curaçao (Olanda)
- Dominican Republic
- Guadeloupe (Pransia)
- Martinique (Pransia)
- Sint Maarten (Olanda)
Abagatan nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
Amianan nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada – Quebec (daya ti longitud 63°L)
Kas pagalagadan nga oras (panaglalam-ek ti Akin-abagatan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
Abagatan nga Amerika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brasil – Mato Grosso, Mato Grosso do Sul[4][5]
- Chile – Nagruna a daga. Kitaen pay ti Oras idiay Chile
- Is-isla ti Falkland
- Paraguay
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.airgreenland.com/
- ^ "CHAPTER T-6 – Time Definition Act". Naala idi 2008-06-02.
- ^ "Time Definition Act". Naala idi 2008-06-02.
- ^ a b "Agdama a Sona ti Oras". Ti Brasil ket Mangikeddeng nga Addaan Laengti Maymaysa a Sona ti Ora. Time and Date. 21 Hulio 2009. Naala idi 16 Hunio 2012.
- ^ a b "Hora Legal Brasileira". Horário de Verão (iti Portuges). Observatório Nacional. Naala idi 16 Hunio 2012.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
San Petersburgo
Ti San Petersburgo (Ruso: CaHkT-ПeTepбypr, tr. Sankt-Peterburg, IPA: [sankt pʲɪtʲɪrˈburk] ( denggen)) ket maysa a siudad ken maysa a pederal a suheto (maysa a pederal a siudad) iti Rusia a mabirukan idiay Karayan Neva idiay ungto ti Golpo iti Pinlandia idiay Baybay Baltiko. Idi 1914 ti nagan ti siudad ket nabaliwan iti Petrograd (Ruso: ПeTporpaд, IPA: [pʲɪtrɐˈgrat]), idi 1924 nabaliwan iti Leningrad (Ruso: ЛeHиHrpaд, IPA: [lʲɪnʲɪnˈgrat]) ken idi 1991 naipasubli met laeng iti San Petersburgo.
Iti Ruso a literatura, dagiti di pormal a dokumento, ken bitla, ti "Santo" (CaHkT-) ket kadawyan a saan a mainaynayon, a ti maikabkabil laeng ket ti Petersburgo (ПeTepбypr, Peterburg). Iti kadawyan a panagisasao dagiti Ruso mabalin nga itintinnagda pay ti "-burg" (-бypr), a maibati laeng ti Peter (ПиTep, Ruso: [ˈpʲitʲɪr]).
Ti San Petersburgo ket nabangon babaen ti Sar a ni Pedro ti Natan-ok idi Mayo 27 [D.E. 16] 1703. Manipud idi 1713 aginggana idi 1728 ken manipud idi 1732 aginggana idi 1918, ti San Petersburgo ket isu idi ti imperial a kapitolio iti Rusia. Idi 1918 ti sentro a bagi ti gobierno ket immalis manipud idiay San Petersburgo (nga idi ket ti Petrograd) idiay Moscow.[9] Daytoy ti maikadua a kadakkelan asiudad ti Rusia kalpasan ti Moscow nga adda dagiti gangani a 5 riwriw nga agtataeng. Ti San Petersburgo ket maysa a nagruna a Europeanoa sentro ti kultura, ken maysa pay a nagruna Ruso a puerto idiay Baybay Baltiko.
Ti San Petersburgo ket kadawyan a naipalpalawag a kas ti Kalaudan a siudad iti Rusia.[10] Daytoy pay ti akin-amianan unay a siudad iti lubong nga adda ti populasion ti sumurok a maysa a riwriw (ti Helsinki ket adadayo iti amianan.). Ti Naipakasaritaan a Sntro iti San Petersburgo ken dagiti Mainaig a Grupo dagiti Monumento ket buklen ti maysa a UNESCO a Tinawtawid a Lugar ti Lubong . Ti San Petersburgo ket pagtaengan pay Ti Ermita, ti maysa kadagiti kadakkelan a museo ti arte iti lubong.[11] Adda dagiti adu a bilang dagiti ganganaet a konsulado, internatsional a korporasion, banbanko ken dagiti dadduma pay a negosio ket mabirukan idiay San Petersburgo.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Sueko ng agakolkoloni ket nangipatakderda idi ti Nyenskans, a pagsammakedan, idiay sabangan ti Karayan Neva idi 1611, idiay daga a tinawtawagan ti Ingermanland.[12] Ti bassit nga ili a tinawtawagan ti "Nyen" ket dimmakdakkel iti lawlaw daytoy.
Ni Pedro ti Natan-ok ket nagay-ayat idi kadagiti panagbanbaniaga ti taaw ken dagiti maritimo a pannakibiang, ken nangipangpanggep a makagun-od ti Rusia iti maysa a pagsangladan, tapno makalinnako kadagiti maritimo a pagilian.[13] Isu ket nakasaksapul ti nasaysayaat a pagsangladan ngem ti Arkhangelsk, nga adda idiay amianan ti Baybay Puraw ken narikpan kadagiti barko ti bulbulan ti las-ud ti tiempo ti panaglalam-ek.
Idi Mayo 12 [D.E. 1] 1703, idi las-ud ti Nalatak nga Akin amianan a Gubat, ni Pedro ti Natan-ok ket natiliwna ti Nyenskans, ken ti asideg a masakbayan ket sinukatann ti pagsammakedan. Idi Mayo 27 [D.E. 16] 1703,[14] idiay asasideg ti estuario (5 km/3 a milia iti uneg ti daga manipud ti golpo), idiay Isla Zayachy (Hare), isu ket nangrugi a nangipatakder ti Pedro ken Pablo a Pagsammakedan, nga isu daytoy ti immuna ladrilio ken bato a pasdek iti baro a siudad.[15]
Ti siudad ket binangon babaen dagidi reklutado nga agtaltalon manipud kadagiti amin a paset ti Rusia; adda pay dagiti adu a balud ti Sueko a nairamraman kadagiti napalbas a tawen[16] babaen ti panangimaton ni Alexander Menshikov. Adda dagiti rinibu nga aadipen a pimmusay a nagbangbangon ti siudad.[17] Kalpasan daytoy ti siudad ket nagbalin nga isu ti sentro ti Gobierno ti San Petersburgo. Ni Pedro ket inyalisna ti kapitolio manipud idiay Moscow idiay San Petersburgo idi 1712, sakbay ti 9 tawtawen ti Tulag ti Nystad iti 1721 a nakaipatinggaan ti gubat; isu ket nangibagbaga ti San Petersburgo a kas ti kapitolio (wenno tugaw ti gobierno) a nasapsapa ngem idi 1704.[13]
Idi las-ud kadagiti immuna a nasapsapa a tawen, ti siudad ket rimmang-ay ti lawlaw ti Kudarado Tinidad idiay kanawan nga igid ti Neva, idiay asideg ti Pedro ken Pablo a Pagsammakedan. Nupay kasta, ti San Petersburgo ket nangrugrugin a dimakdakkel babaen ti plano. id las-ud ti 1716, ni Domenico Trezzini ket nangibagbaga ti gandat nga to ayan ti sentro ti siudad ket mabirukan idiay Isla Vasilyevsky ken nasukogan babaen ti maysa a rektanggulo a parilia dagiti kanal. Ti ganday ket saan a nalpas, ngem makitkita pay laeng kadagiti tabas kadagiti kalsada. Idi 1716 Pedro ti Natan-ok ket indutokna ni Jean-Baptiste Alexandre Le Blond a kas ti mangidaulo nga arkitekto ti San Petersburgo.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ПpeзидeHT Poccийckoй Фeдepaции. ykaз №849 oT 13 Maя 2000 r. «O пoлHoMoчHoM пpeдcTaBиTeлe ПpeзидeHTa Poccийckoй Фeдepaции B фeдepaлbHoM okpyre». BcTyпил B cилy 13 Maя 2000 r. OпyблиkoBaH: "CoбpaHиe зakoHoдaTeлbcTBa PФ", №20, cT. 2112, 15 Maя 2000 r. (President of the Russian Federation. Decree #849 iti Mayo 13, 2000 On the Plenipotentiary Representative of the President of the Russian Federation in a Federal District. Nagbalin idi Mayo 13, 2000).
- ^ ГoccTaHдapT Poccийckoй Фeдepaции. №OK 024-95 27 дekaбpя 1995 r. «Oбщepoccийckий kлaccифиkaTop эkoHoMичeckиx perиoHoB. 2. ЭkoHoMичeckиe paйoHы», B peд. ИзMeHeHия №5/2001 OKЭP. (Gosstandart of the Russian Federation. #OK 024-95 Disiembre 27, 1995 Russian Classification of Economic Regions. 2. Economic Regions, natarimaan babaen ti Amendment #5/2001 OKER. ).
- ^ Opisial a website ti San Petersburgo. Bilbilang iti San Petersburgo
- ^ ЗakoHoдaTeлbHoe CoбpaHиe CaHkT-ПeTepбypra. ЗakoH №555-75 oT 26 okTябpя 2005 r. «O пpaздHиkax и пaMяTHыx дaTax B CaHkT-ПeTepбypre», B peд. ЗakoHa №541-112 oT 6 Hoябpя 2008 r. (Lehislatibo nga Asemblia iti San Petersburgo. Linteg #555-75 iti Oktubre 26, 2005 Kadagiti piesta ken Panglaglagipan a petsa idiay San Petersburgo. ).
- ^ Opisial a website ti San Petersburgo. ПeTepбypr B цифpax (Bilbilang iti San Petersburgo) (iti Ruso)
- ^ Nakarkulo ti pateg ti densidad babaen ti panagbingbingay ti populasion a naireporta babaen ti Senso idi 2010 babaen ti lugar a nikabil iti pagikabilan ti "Kalawa". Pangngaasi a laglagipen a daytoy a pateg ket mabalin a saan a nasingked gapu ta ti lugar a naibaga iti infobox ket mabalin a saan nga isu ti naireporta iti isu met laeng a tawen a kapada ti populasion.
- ^ ПpaBиTeлbcTBo Poccийckoй Фeдepaции. ПocTaHoBлeHиe №725 oT 31 aBrycTa 2011 r. «O cocTaBe TeppиTopий, oбpaзyющиx kaждyю чacoByю зoHy, и пopядke иcчиcлeHия BpeMeHи B чacoBыx зoHax, a Takжe o пpизHaHии yTpaTиBшиMи cилy oTдeлbHыx ПocTaHoBлeHий ПpaBиTeлbcTBa Poccийckoй Фeдepaции». BcTyпил B cилy пo иcTeчeHии 7 дHeй пocлe дHя oфициaлbHoro oпyблиkoBaHия. OпyблиkoBaH: "Poccийckaя ГaзeTa", №197, 6 ceHTябpя 2011 r. (Gobierno ti Pederasion ti Rusia. Resolution #725 iti Agosto 31, 2011 On the Composition of the Territories Included into Each Time Zone and on the Procedures of Timekeeping in the Time Zones, as Well as on Abrogation of Several Resolutions of the Government of the Russian Federation. Nagbalin idi after 7 days following the day of the official publication).
- ^ Opisial iti amin a paset ti Pederasion ti Rusia segun ti Artikulo 68.1 iti Batay-linteg ti Rusia.
- ^ McColl, R. W., ed. (2005). Ensiklopedia ti heograpia ti lubong. 1. N. Y.: Infobase Publishing. pp. 1216, 633–634. ISBN 0-8160-5786-9. Naala idi Pebrero 9, 2011.
- ^ V. Morozov. Dagiti Bitla iti San Petersburgo ken ti Panagsukog ti Nawatwatiwat a Europa. Instituto ti Panagsukisok ti Kappia ti Copenhagen. 2002. Ciaonet.org
- ^ "Panagbanbaniaga ti San Petersburgo / Ti Ermita". Geographia.com. Enero 6, 1990. Naala idi Enero 25, 2010.
- ^ Williams, Harold (1914). Rusia ti Tattao a Ruso. Pitman & Sons. p. 33.
- ^ a b Wilson, Derek (Enero 5, 2010). Peter the Great. Macmillan. p. 82. ISBN 9781429964678. Naala idi Pebrero 25, 2012.
- ^ Hughes, Lindsey (2004). Pedro ti Natan-ok: ti Biograpia. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. p. 66. ISBN 0-300-10300-X.
- ^ "Pedro ken Pablo a Pagsammakedan". Saint-Petersburg.com. Naala idi Hunio 19, 2009.
- ^ "Konsulado Heneral ti Suesia – Suesia ken San Petersburgo". Swedenabroad.com. Oktubre 17, 2005. Naala idi Enero 6, 2009.
- ^ "San Petersburgo: Paris ti Amianan wenno Siudad ti Tultulang?," Ti Independiente. Hulio 8, 2006
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti San Petersburgo iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay San Petersburgo manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Nailian a Parke ti Minalungao
Ti Nailian a Parke ti Minalungao ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay ili ti General Tinio, Nueva Ecija iti Tengnga a Luzon. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 2,018 nga ektaria[1] a naipatengnga iti igid ti napintas buya a Karayan Peñaranda a nangibeddeng iti dua a bangir babaen ti aginggana iti 16-metro a kangato dagiti diding ti limestone iti bakras ti kabambantayan ti Sierra Madre. Daytoy ket nabangon idi 1967 babaen ti Republika Tignay Blng. 5100.[2]
Ti parke ket naikedkeddeng a kas maysa kadagiti bassiten a nabatbati a masna nga enbironmento iti daytoy a rehion ti amianan ti Manila. Daytoy ket inragragpat babaen ti lokal a gobierno a kas maysa nga ekoturismo a pagpasiaran a mankait-ited iti napintas a buya iti berde a pristina a karayan ken dagiti naisangsangayan a pormasion ti bato. Ti sistema ti di pay nasuksikimat a subteraneo nga ab-abot ket nainagnaganan payen a kas potensial a pagpasiaran. Dagiti pakultad ti pagpiknikan, paglanguyan, pagkalapan, pagluganan ti rakit ken panagbatok manipud iti derraas ket naaramiden tapno makaawis kadagiti agbisbisita.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 3 – Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso – Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 15 Hunio 2012.
- ^ "R.A. No. 5100". PhilippineLaw.info. Naala idi 15 Hunio 2012.
- ^ "Ti Nailian a Parke ti Minalungao". Munisipal a Gobierno ti General Tinio. Naala idi 15 Hunio 2012.
- ^ "Dagiti Ili ken dagiti Siudad – Gen. Tinio". Biyahero.net. Naala idi 15 Hunio 2012.


text:
Pagsasao nga Orang Seletar
Ti pagsasao nga Orang Seletar (Slitar) ket ti pagsasao dagiti nomado ti baybay iti abagatan nga igid ti baybay ti Peninsula Malayo.[2] Daytoy ket asideg unay iti Malaoy, ken mabalin a maibilang a kas dialekto iti dayta a pagsasao.[3] Di ammo ti populasion dagiti agsasao, ngem mabalin a sumakop kadagiti bassit a ribo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Orang Seletar". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Pagsasao nga Orang Seletar iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Nicole Kruspe, 2004. A Grammar of Semelai. P. 29.


text:
Nagmattider ni Lieutenant General Angelo Castro iti ridaw ti minuyongan ket kasla kulibangbang dagiti matana a nagakar-akar kadagiti naipattopattok a sabong a digdigosen ti nadungngo a lawag ti apagtangkayag nga init. Agin-inakbay ti ayamuom nga iyeg-ipanaw ti mannakigayyem a pul-oy. Dina naigawid ti panagarko ti isemna ket iti apagdarikmat, napunas ti irteng ti barukongna, karirikna a masansan nga isangpetna manipud iti Kampo Crame.
Idi rabii, nadagsen manen ti riknana a naggawid. Awan nagudilan dagiti imbaonna nga agpalutpot iti pannakapapatay ni naggobernador Tongson, napinget a lider-oposision iti Amianan. Kasla asuk a nagpukaw dagiti saksi a nakaimatang iti panangkautibo dagiti nakauniporme nga armado a lallaki iti pasado gobernador iti sanguanan ti maysa a nalatak a panganan, tallo a bloke ti kaadayona manipud iti estasion ti polisia. Sumagmamano nga oras kalpasanna, nasarakan ti natatek a bangkayna iti likudan ti pukol a monumento ni Dr. Jose Rizal.
Kapkapnekan ni Lieutenant General Castro a politika ti motibo ti pammapatay. Dakkel ti suspetsana a kameng ti militar dagiti nangkautibo ken ni naggobernador Tongson. Ngem kasla nakareppet dagiti imana a mangipatungpal iti linteg gapu iti kaawan ti saksi.
Immanges ni Lieutenant General Castro iti nauneg. A, sabalin ti rupa ti militar. Simbolon ti pammutbuteng ken pammapatay!
Kas hepe ti PC/INP, arapaapna ti panagbalin ti militar a pagwadan ken pagraeman a bitbitibiten dagiti agtalek nga umili. Dayta ti nangiduron kenkuana a mangbuangay iti Reform Military Movement. Ngem kasla adda nabileg nga ima a mangbangbangen iti panagsantak ti gunglo. Dakkel ti atapna a ni General Luzano, Pangulo ti Presidential Guard Batallion, ti adda iti likudan ti bangen. Dida agkasunguan iti heneral.
Winagwag ni Lieutenant General Castro ti ulona tapno maiwagsakna ti irteng a sumallukob manen kenkuana. Ginaw-atna ti guantes iti sab-it sana inyusong. Nagrukob ket sidudungngo a nangappupo iti mangrugin nga agbukar a rosas. Rinugianna a rukiten ti aglawlaw ti masetas. Kinapatpatangna daytoy a kasla ubing.
Nagkuretret ti mugingna idi mataldiapanna ti sampagita iti abay ti rosas. Apay a kasla kuribateg daytoy? Kinapet ti sakit?
Inasitganna ti mula sana sinukimat. Mangrugin nga umamarilio ken aglukot dagiti bulongna. Binidingna ti maysa a bulong. Naitangkarang iti matana dagiti naggaarimutong a babassit ken marakapas a tumatayab. Aplat!
Nagmurareg ni Lieutenant General Castro. Kaano nga inaplat ti sampagita? Apay a dina nadnadlaw iti kallabes?
Timmakder ket innalana ti pagpugsit iti suli. Ngem naduktalanna nga awanen ti linaonna.
Baonekto ni Selmo a gumatang iti insektisidio, nakunana iti nakemna. Masapul a mapaksiat dagiti aplat nga agkunnot iti taraon manipud iti bulong ken sanga ti sampagita.
Nagwengweng ti relona. Kinitana ti oras. Alas siete. Adu ti agur-uray a trabahona iti headquarters.
Inuksotna ti guantes sana insab-it. Nagbuggo iti gripo. Nagpakusina. Naisaray-ob iti agongna ti nabanglo nga ayamuom ti lutlutuen ni Evelyn. Dayta ti magustuanna iti asawana, dina ipabus-oy kadagiti katulongan ti pannakaisagana ti kanenna.
“Idasarankan?” inamad ni Evelyn.
“Wen,” insungbatna idinto a nangtempla iti kapena. “Awan immawag kaniak iti telepono?”
“Ni Col. Oandas,” kinuna ni Evelyn. “Dumaw-asdanto kano iti opisinam ken ni Lieut. Col. Santos.”
“Ni Jun, di pay bimmangon?”
“Saanko a riniing ta ammok a napuyatan. Pasadon alas dose idi sumangpet.”
Saanen a nagtimek. Ammona lattan ti naggapuan ni Jun. Naangay ti People’s Rally idi rabii iti Liwasang Bonifacio.
Limmidem ti rupana. Nangrugi ti natamnay a panaglangenda ken ni Jun manipud idi mapapatay ti maysa a nalatak a lider-oposision iti MIA. Sa ita, ti nadara nga eleksion a natibnokan iti sapasap a panagkusit. Patien ni Jun nga adda pannakaibiangna kadagitoy a napasamak.
Ngem nadalus ti konsensiana. Kinapudnona, timmulong ti Reform Military Movement iti pannakaipagna ti nadalus ken natalna nga eleksion. Ngem anian ta saan a nagtengtengnga dagiti dadduma a sanga ti militar. Pinaaramatda kadagiti rinuker a politiko!
Immanges iti nauneg. Ania ti aramidenna tapno mapapatina ni Jun a dina minulitan ti sinapataanna a pagrebbengan?
Kellaat a napukawna ti ganasna a mangan. Timmakder kalpasan ti panangibbusna iti kapena.
Inyawat ni Evelyn ti pamlesanna. Simrek iti banio. Ngem uray idi agup-uperen iti shower, agay-ayuyang ti saludsod iti mugingna: kaanonto ti pannakadisiplina dagiti kameng ti militar?
Nakasaganan ti unipormena idi makadigos. Namles.
“Umayka mangaldaw ditoy balay, ‘Pang?” inamad ni Evelyn.
“Awan la ketdi ti pakatalaanak iti headquarters,” insungbatna.
Inagkanna ti pingping ti baketna sa limmugan iti kotse. Pinagandar ni Sarhento de la Cruz ti lugan. Madamdama, pampanurnorendan ti EDSA.
Apay a kayat a kapatang ni Col. Oandas? simmiplot iti panunotna. Adda kadi pakainaigan ti binuangayda a gunglo?
Pinidutna ti nakupin a pagiwarnak iti abayna. Limmidem ti rupana idi maitangkarang iti matana ti paulo ti damag: Riwriw ti nagrali iti Liwasang Bonifacio!
Marugian kadi manen a maiparukpok ti dara iti kalsada ti siudad? naitanamitimna.
(Maituloyto)


text:
Sultan Kudarat
Ti Sultan Kudarat ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion a SOCCSKSARGEN iti Mindanao. Kapitoliona ti ili ti Isulan ken kabeddengna dagiti probinsia ti Maguindanao ken Cotabato iti amianan, ti Davao del Sur iti daya, ti Abagatan a Cotabato iti abagatan. Iti abagatan-a-laud ket ti Baybay Celebes.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addan ti Sultan Kudarat iti 11 nga ili ken maysa a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
CANDON CITY – Impakaammo ni Diputado Eric Singson a manayonan ti bilang dagiti eskolar manipud kadagiti upland municipalities a pagbasbasaen ti gobierno.
“Gapu ta adu ti nailatang a pundo, nayonak ti sigud a 1,000 nga scholarstayo iti 200 tapno agbalin a 1,200 ket ad-adu a kalugarantayo ti mabenepisiaran,” kinuna ni Singson.
Indagadag ti diputado a nursing ti adalen dagiti 200 a baro nga scholars ta daytoy ti kasapulan dagiti pagilian iti sangalubongan.
Kabayatanna, inawat ti nasurok 500 nga scholars ti National Commission on Indigenous People (NCIP) babaen ti Educational Assistance Program ti gobierno ti kuarta a para iti panagiskuelada iti pagtaengan ti diputado ditoy.
Naiyawat dagiti tseke kadagiti estudiante nga eskolar manipud iti upland municipalities ti maikadua a distrito ti probinsia iti naangay a simple a programa a tinabunuan dagiti nagannak ken inimatangan ni Congressman Singson, NCIP Executive Director Rosalina Bistoyong, Regional Director Hover Ciriaco, Provincial Director Atty. Marvin Biligan, Bokal Alexander Bistoyong ken dagiti mamayor iti segundo distrito a pakairamanan da Mayor Elena Sorio ti Banayoyo, Mayor Jaime Asiong ti Quirino, Mayor Lorenzo Bragado ti San Emilio, Mayor Gilbert Ciriaco ti Gregorio del Pilar, Mayor Elpidio Bistoyong ti Suyo, Mayor Allen Singson ti Candon City ken Mayor Jesus Sagay ti Lidlidda, Ilocos Sur.
Immawat dagiti dadduma nga estudiante iti dua a tseke nga aggatad iti P2,600 ken P2,900 para iti panagbasada iti umuna ken maikadua a semestre idinto a maysa a tseke ti inawat dagiti first year students.
Kinuna pay ni Singson nga it-ited ti gobierno ti suporta kadagiti agtutubo nangruna dagiti agnanaed iti upland municipalities tapno maikkanda iti naraniag a masakbayan.
Inlawlawag met ni Director Bistoyong a naitantan ti pannakaited ti tseke agsipud iti inruar nga isyo da Senador Franklin Drilon ken Senador Juan Flavier a saan a mapmapan ti scholarship assistance kadagiti kameng ti tribu.
“Mapmapan kano daytoy kadagiti kayat nga ikkan dagiti congressman. Of course, we deny daytoy a pammabasol ta kamengtayo iti tribu dagiti Kankanaey ken Bago no datayo koma ditoy Ilocos Sur,” kinuna ni Bistoyong.
Inlawlawag met ni Biligan a nairanta daytoy a programa ti NCIP-EAP a maited kadagiti kameng iti tribu iti Ilocos Sur nga aggapu ti pundo manipud iti Countrywide Development Fund ni Cong. Eric Singson.
Kinunana a sakbay nga agbalin nga iskolar ti maysa nga agtutubo, masapul a paneknekanna a kameng ti Bago, Kankanaey wenno Tingguian.
“Saanna kayat a sawen a no agnanaed ti maysa nga agtutubo iti upland municipalities ket mabalinen nga ag-avail iti scholarship,” kinuna ni Biligan.
Kinunana a masapul a maipasa dagiti iskolar dagiti subjectsda tapno agtultuloy ti financial assistance a maited kadakuada.


text:
Lumbatan, Lanao del Sur
Ti Lumbatan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lumbatan ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Alog
- Basayungun
- Buad
- Budi
- Dago-ok
- Dalama
- Dalipuga
- Lalapung
- Lumbac
- Lumbac Bacayawan
- Lunay
- Macadar
- Madaya
- Minanga
- Pantar
- Picotaan
- Poblacion (Lumbatan)
- Tambac
- Bubong Macadar
- Penaring
- Ligue
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Kamifurano, Hokkaido
Ti Kamifurano (上富良野町 Kamifurano-chō) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Kamikawa, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Septiembre 2016, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 11,053 ken ti densidad ti populasion iti 47 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 237.18 km².
Kabsat a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Kamifurano ket addaan iti kabsat a siudad nga agnagan iti Camrose idiay Alberta, Kanada.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部情報統計局統計課"; naala idi: Abril 25, 2018.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Kamifurano, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī
Ni Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī[nota 1] (Arabiko: عَبْدَالله مُحَمَّد بِن مُوسَى اَلْخْوَارِزْمِي), a nasapsapa a naisurat a kas ti Algoritmi wenno Algaurizin, (c. 780, Khwārizm[1][2][3] – c. 850) ket maysa idi a Persiano[4][1][5] matematiko, astronomo ken heograpo idi las-ud ti Abasi nga Imperio, maysa nga eskolar idiay Kamara ti Kasaririt idiay Baghdad. Ti balikas nga al-Khwarizmi ket maibaliaks iti klasiko nga Arabiko a kas ti Al-Khwarithmi isu a kastoy ti Latin a pannakaisuratna.
Idi maikasangapulo ket dua a siglo, dagiti Latin a panakaipatarus ti obrana iti Indiano a numnumero ket nanagipayammo ti desimal a sistema a pannakaipuesto ti numero idiay Lumaud a lubong.[3] His Kompendios a Libro iti Panagkalkulo babaen ti Panagleppas ken ken Panagbalanse ket nagipakita ti immuna asistematiko a panangipalpalawag ti naipaatiddog ken dagiti kuadratiko nga ekuasion iti Arabiko. Iti Renasimiento a Europa, isu ket naipanpanunotan a ti kasisigud nga inbentor ti alhebra, urayno ammotayon a ti obrana ket naibatay kadagiti duog a nga Indiano wenno Griego a taudan.[6] Isu ket nanagbalbaliw ti Heograpia ni Ptolomeo ken nagsursurat iti astronomia ken astrolohia.
Adda dagiti balikas a mangipakita ti kinapangruna dagiti parawad ni al-Khwarizmi iti matematika. Ti "alhebra" ket naala manipud ti al-jabr, maysa kadagiti dua a tignay nga inusarna a mangsolbar kadagiti kuadratiko nga ekuasion. Ti Algorismo ken algoritmo ket nagataud ti Algoritmi, ti Latin a porma ti naganna.[7] Ti naganna ket isu pay ti taudan ti (Espaniol) guarismo[8] ken ti (Portuges) algarismo, a kayatna a saoen ket digit.
Dagiti linaon
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Isuna ket naipasngay iti maysa a Persiano[4][1][5] a pamilia, ken ti nakaipasngayann ket naited a kas idiay Chorasmia[9] babaen ni Ibn al-Nadim.
Bassit laeng dagiti salaysay ti biag ni al-Khwārizmī nga addaan kadagiti natalgedan. Ti nagann ket mabalin a mangtudo nga isu ket nanipud idiay Khwarezm (Khiva), ken idiay pay Kalatakan a Khorasan, a nagsakup ti dumaya a paset ti Kalatakan nga Iran, nga itan ket ti Probinsia ti Xorazm idiay Uzbekistan. Ni Abu Rayhan Biruni ket tinawtawaganna ti tattao iti Khwarizm ti "maysa a sanga ti Persiano a kayo".[10]
Ni Al-Tabari ket nangited ti naganna a kas ni Muhammad ibn Musa al-Khwārizmī al-Majousi al-Katarbali (محمد بن موسى الخوارزميّ المجوسـيّ القطربّـليّ). Ti epiteto nga al-Qutrubbulli ket mabalin a mangibaga nga isu ket embes a nagtaud manipud idiay Qutrubbul (Qatrabbul),[11] ti maysa a vitikultura a distrito idiay asideg ti Baghdad. Nupay kasta, ni Rashed[12] ket nagisingasing:
Awan ti kasnekan a ti maysa ket nasken nga gabalin nga eksperto iti paset ti panawen wenno ti maysa a pilologo tapno makita ti maikadua a dakamat ni al-Tabari a nasken a mabasa iti “Muhammad ibn Mūsa al-Khwārizm ken al-Majūsi al-Qutrubbulli,” ken adda dagiti dua a tao (al-Khwārizmī and al-Majūsi al-Qutrubbulli) a baetan ti agtagikua ti letra a wa [Arabiko ti ‘و’ para iti artikulo ti ‘ken’] ket naikkaten iti nasapsapa a kopia. Daytoy ket saan koman a nasken a naibagbaga no dagiti serie ti biddut a maipanggep ti personalidad ni al-Khwārizmī, sgpaminsan pay nga uray dagiti taudan dagiti pannakaammona, ket saan pay a naar-aramid. Iti kinaudi, ni G. J. Toomer ... nga adda iti ampapaok a konpidensia ket nagaramid ti intero a pantasia iti biddut a saan a masuppiat iti kaikarian a pannkaliwliwa ti agbasbasa.
Ti kapanggepan ti relihion ni al-Khwārizmī, ket insursutrat ni Toomer:
Ti sabali pay nga epiteto a naited kaniana babaen ni al-Ṭabarī, "al-Majūsī," ket mabalin a mangibagbaga nga isu ket maysa a nagraraenm ti duog a relihion ti Zoroastriano. Daytoy ket mabalin koma idi para iti maysa atao a ti nagtaudanna ket Irani, ngem ti pio a pangyuna iti Alhebra ni al-Khwārizmī ket mangipakpakita nga isu ket maysa nga ortodokso a Muslim, isunga ti epiteto ni al-Ṭabarī ket mabalin a tikaibuksilanna ket nasaysayaat ngem dagiti simmarsaruno kaniana, ken mabalin nga isu idi agtutubo, ket maysa idi kadagiti Zoroastriano.[4]
Ti Kitāb al-Fihrist ni Ibn al-Nadīm ket mangiraman ti ababa a biograpia kenni al-Khwārizmī, a maikadua iti listaan dagiti libro a sinuratna. Ni Al-Khwārizmī ket nalpasna ti kaaduan d=kadagiti obrana iti paset ti panawen idi 813 ken 833. Kalpasan ti Islamiko a panagrukma iti Persia, ti Baghdad ket nagbalin nga isu ti sentro ti sientipiko a panagadadal ken panagtagilako, ken adu kadagiti aglaklako ken dagiti sientista manipud ti adayo a kas ti Tsina ken India tinagbanbaniaga iti daytoy a siudad, a kas ti inararamid di ni Al-Khwārizmī. Isu ket nagtrabtrabaho idiay Baghdad a kas maysa nga eskolar iti Balay ti Saririt a binagon babaen ti Kalipa a ni al-Maʾmūn, nga idiay ti nagadalanna kadagiti siensia ken dagiti matematika, a mairaman ti pannkaipatarus dagiti sientipiko a manuskrito iti [Pagsasao a Griego|Griego]] ken Sanskrito.
Ni D. M. Dunlop ket nangisingsingasing a mabalin a ni Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī ket isu met laeng idi ti tao a kas ni Muḥammad ibn Mūsā ibn Shākir, ti kalakayan kadagiti tallo nga annak a lallalki ti Banū Mūsā.[13]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda dagiti pannakaallilaw iti literatura no ti napno a nagan ni al-Khwārizmī ket Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī wenno Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī. Ni Ibn Khaldun ket nangisursuart iti ensiklopediko nga obrana: "Ti immuna a nangsurat iti daytoy a sanga (alhebra) idi ket ni Abu ʿAbdallah al-Khowarizmi, kalpasan daytoy ket sinaruno ni Abu Kamil Shojaʿ ibn Aslam." (MacGuckin de Slane). (Rosen 1831, pp. xi–xiii) ket nangibagbaga a ni "[Abu Abdallah Mohammed ben Musa] ket nagtaeng ken nagsursuarat babaen ti kalipato ti Al Mamun, ken isunga mailasin manipud ti Abu Jafar Mohammed ben Musa, nga isu met ket maysa amatematiko ken astronomo, a rimammag-ay babaen ti Kalipato a ni Al Motaded (a nagturay idi A.H. 279-289, A.D. 892-902)." Iti pangyuna ti nangruna a komentariona iti Latin a pnanagipatarus ni Robert Chester iti al-Khwārizmī's Alhebra, Ni L.C. Karpinski ket nanagisursurat a ni Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Mūsā ket mangibagbaga ti kalakayan nga annak a lallaki ni Banū Mūsā. i Karpinski ket nangisursurat iti panagrepasona iti (Ruska 1917) nga idi (Ruska 1918): "Ni Ruska ditoy ket nagkamali a nangisasao ti mannurat a kas ni Abū Gaʿfar M. b. M., embes a ni Abū Abdallah M. b. M."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Hogendijk, Jan P. (1998). "al-Khwarzimi". Pythagoras. 38 (2): 4–5. ISSN 0033-4766.
- ^ Berggren 1986
- ^ a b Struik 1987, p. 93
- ^ a b c Toomer 1990
- ^ a b Oaks, Jeffrey A. "Isukadi idi ni al-Khwarizmi ket nangipakpakat nga alhebraista?". Unibersidad ti Indianapolis. Naala idi 2008-05-30.
- ^ Rosen 1831, p. v–vi; Toomer 1990
- ^ Daffa 1977
- ^ Knuth, Donald (1979). Dagiti algoritmo iti Moderno a Matematika ken Siensia ti Kompiuter (PDF). Springer-Verlag. ISBN 0-387-11157-3.
- ^ Cristopher Moore kenStephan Mertens, Ti Katutubo ti Panagbilang, (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2011), 36.
- ^ Abu Rahyan Biruni, "Athar al-Baqqiya 'an al-Qurun al-Xaliyyah" (Tugot dagiti napalapas: ti kronolohia dagiti taga-ugma a pagilian), Tehran, Miras-e-Maktub, 2001. Orihinal nga insasao ti Arabiko iti: "و أما أهل خوارزم، و إن کانوا غصنا ً من دوحة الفُرس" (pg. 56)
- ^ "Ti Irak Kalpasan ti Muslim a Panagrukma", babaen ni Michael G. Morony, ISBN 1-59333-315-3 (ti 2005 pasksimile ti orihinla a libro ti 1984 ), p. 145
- ^ Rashed, Roshdi (1988). "Konsepto ti Alhebra ni al-Khwārizmī". Iti Zurayq, Qusṭanṭīn; Atiyeh, George Nicholas; Oweiss, Ibrahim M. (dagiti ed.). Arabo a Sibilisasion: Dagiti Karit ken Sungbat: Dagiti Panagadal a Pammadayaw kenni Constantine K. Zurayk. SUNY Press. p. 108. ISBN 0-88706-698-4.
- ^ Dunlop
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig kenni Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī iti Wikimedia Commons


text:
Plantilia:Kablaaw-di ammo
Kablaaw, !
Naragsak nga isasangbay ditoy Ilokano Wikipedia, ken agyamankami kadagiti inar-aramidmo. Adda dita baba dagiti panid a mabalin a makatulong kenka:
- Pangyuna iti Wikipedia
- Kasano ti agurnos ken kasano ti mangirugi iti baro a panid
- Annuroten iti gramatika ken panangiletra
- Dagiti kangrunaan a pakaammo
- Pagdadanonan
- Tulong
- For non-Ilokano speakers, Welcome, if you need help you may seek assistance at Wikipedia:Help for non-Ilokano speakers or leave a message at my [[Agar-aramat tungtungan:|talk page]].
Mabalinmo ti agtultuloy nga agurnos a saan a nakastrek, ngem padasem a panunoten ti agpartuat iti pakabilangam. Daytoy ket saan a makasapul kadagiti kinabukbukodan a pakaammo, ken makaited pay kadagiti nadumaduma a pagimbagan. No agurnoska nga awan ti naganmo nga agar-aramat, ti adresmo nga IP (Kablaaw-di ammo) ket imbes nga isu ti mausar a manginagan kenka.
No adda dagiti ania man a saludsodmo, pangngaasi a damagem kaniak idiay [[Agar-aramat tungtungan:|tungtungan ti panidko]]. Sige, kablaaw manen, ken adda namnamak nga agnam-ayka ken agbalinka a nagaget nga agobra ditoy.
Usaren daytoy a plantilia ti panag-kablaaw kadagiti baro nga agar-aramat.
Panagusar[urnosen ti taudan]
Para kadagiti di-ammo nga agar-aramat usaren ti:
{{subst:Kablaaw-di ammo|--~~~~}}
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
Para kadagiti nakastrek nga agar-aramat imbes ket nga usaren ti:
{{subst:Kablaaw|--~~~~}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Estancia, Iloilo
Ti Estancia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Estancia ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.[2]
- Lumbia (Ana Cuenca)
- Bayas (Bayas Island)
- Bayuyan
- Botongon
- Bulaqueña
- Calapdan
- Cano-an
- Daan Banua
- Draculan
- Gogo
- Jolog
- Loguingot (Loguingot Island)
- Malbog
- Manipulon
- Pa-on
- Poblacion Zone 1
- Lonoy (Roman Mosqueda)
- San Roque
- Santa Ana
- Tabu-an
- Tacbuyan
- Tanza
- Poblacion Zone II
- Poblacion Zone III
- Villa Pani-an
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Iloilo". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Mainaig a sinuksukatan
Mangikabil iti maysa a nagan ti panid tapno makita dagiti panagbaliw kadagiti naisilpo a panid wenno iti dayta a panid. (Tapno makita dagiti kameng iti maysa a kategoria, ikabil ti Kategoria:Nagan ti kategoria). Dagiti panagbaliw kadagiti panid iti Listaan ti bambantayam ket addada iti napuskol.
- B
- Daytoy a panagurnos ket nakapartuat iti baro a panid (kitaen pay ti listaan ti baro a pampanid)
- m
- Daytoy ket bassit a panagurnos
- b
- Daytoy a panagurnos ket inaramid babaen ti bot
- D
- Urnos ti Wikidata
- (±123)
- Ti panagbaliw ti kadakkel ti panid babaen ti bilang dagiti byte
24 Mayo 2019
- diphistB Plantilia tungtungan:Filipinas-bio-pungol; 19:32 +23 Lam-ang Tungtungan aramid +{{Paulo ti tungtungan}}
19 Mayo 2019
- (Listaan ti panagsalaknib); 06:05 Binaliwan ni Lam-ang Tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Ramramit ti tabla [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (inus-usar ti interface)


text:
Nanabsiit ti kimat sa sinaruno ti makapleng a gurruod ngem saan nga intaltalek ni Eugene. Dandani payen lumsot dagiti matana a mangbuybuya iti agdigdigos a balasang.
Nalipatanna manen a namin-anon a naireklamo iti kapitan gapu iti panagsiripna ken iti panagkarina a saanna nga ul-uliten nga aramiden.
Saan la a naminsangapulon a nagtaraken iti kammuol gapu iti pannakasukalna a nagsirip ngem kaskasdi a saan nga agnakem.
Dina nadlaw a nasalaponna gayam dagiti abuos ket nagwara dagitoy. Sumagmamano ti simrek iti pantalonna ket dina naalluadan ti nagkanuskos. Nagpallayog ti sanga nga ayanna ket iti pannakatukkol daytoy karaman a natnag iti baba.
Nakigtot ti balasang iti kanabtuog iti asideg ti pagdigdigosanna ken ti asug ni Eugene ket nagikkis. Sappuyot ti imana ti kutitna, timmakder ni Eugene ket timmaray nga immadayo. Namak pay no kamaten ni Lakay Berto nga ama ti balasang. No adda mangloko iti balasangna, uray no sino ti agdepdeppa, saan a santuen ti talunasan ti lakay!
Iti partakna a timmaray, di nakita ni Eugene ti natirad a bato a border ti kalsada ket nasikkarudna. Naidumudom ti rupana iti kalsada.
“Annayko, apo!” naiyasugna.
Ngem dagus a napukaw ti sakit a marikriknana idi masaripatpatanna ni Lakay Berto a mangiwaswasawas iti atiddog a talunasanna. Sangaagpa laengen ti baetna iti lakay idi maalana ti buelona a tumaray.
Kasla imbiat a pana a limmabas iti tianggi ni Baket Sula a pagaarimutongan dagitay padana a babbaro uray no kastoy a nepnep. Nagkakatawa dagitoy a nakakita iti langa ni Eugene ket nagsisipatda pay a nangkantiaw kenkuana.
Nakita ni Eugene nga asidegen ti lakay a mangiwagwagayway iti iggemna a talunasan isu a kasla nakabaddek iti beggang a nagpalaud a simpok iti bakante a lote.
Simmuksok iti nasamek a kaleddaan. Ngem sinurot latta ni Lakay Berto. Kasla kigaw a naipiskot ni Eugene.
“Patayenka, animal a mannirip!” uray la nga agraed ti lakay a nangilayat iti talunasan. Dua la a pulgadan ti kaadayo ti tadem ti talunasan ken ni Eugene ngem mayat man ti inaramidna a cros ober mob a kas iti garaw ni Eugene Quilban, ti paboritona nga umaayam iti PBA, isu a ti gurong ni Lakay Berto ti nagturongan ti tadem.
Kasla agemmak nga agmaya a baka ti lakay a nagpaarayat ngem saanen nga inkankano ni Eugene a kasta unayen ti partakna nga immadayo.
Kaul-ulina iti kalapawda, rinugianen ti inana ti agaringakngak a kasla kait-itlog nga upa a kataptapuak manipud iti baki.
“Hoy, sika, Eugene, ania man ti inaramidmon?”
“Inaramid nga?” naltotan ti baro iti pannakakigtotna.
“Agdindinamag dita tianggi ni Sula a siniripam kano ti balasang ni Lakay Berto.”
“Saan met a!”
“Mangibabainka, laglag. Dika pay la mangasawa ta bareng maikkatmo ta kinamanniripmo, langgong.”
“Nia ket ni nanangen. Bay-anyo kad’ latta toy pogi nga anakyo. Don wori, makaasawaakto latta iti hasiendera.”
“Hasiendera? Por dios por santo, Eugene, dika man agar-arapaap iti dimo magaw-at,” nasarapa pay ti baket ti barukongna.
“Wen, nanang aym nat dyoking. Wat yo hir is rayt. Hasiendera. Ket maaddaanakto metten iti Hasienda Eugene Garcia Jr.. On en maneds bay Eugene the pogi he! he!” kasla nakatukno’t atang a timmangad iti bubong.
“Asawaem ketdin ni Emiliana nga agpatpatay kenka ta sikan ti mangmaneds iti videokena. Sikanto payen ti manggamulo iti taltalon ken piskaria a tawidna kadagiti nagawan a nagannak kenkuana.”
“Ay! Bay-amon no ni Emiliana a balkat ti maasawak. Singkuentanan san yos.”
“Agnam-ayka iti sidongna, lamiong.”
“Nagadu ket nga ammoyon, ya! Kakaisuna a nagdakkel ‘toy rimientak, diak la ket makatukma’t nasadsadiwan ngem ni Emiliana?”
“Laglag, uray ta la atiddog a poklomon a ti isugponmo iti sanikuana. Isu lat’ gunggonana a mangasawa kenka.”
“Ho, ditakay man laengen,” napasugkian ni Eugene ket nakamusiig a timmalikod.
(Adda tuloyna)


text:
Rosario, Cavite
Ti Rosario ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rosario ket nabingbingay a politikal iti 20 barbaranggay.[2]
- Silangan I
- Bagbag I
- Kanluran
- Ligtong I
- Ligtong II
- Muzon I
- Poblacion
- Sapa I
- Tejeros Convention
- Wawa I
- Ligtong III
- Bagbag II
- Ligtong IV
- Muzon II
- Sapa II
- Sapa III
- Sapa IV
- Silangan II
- Wawa II
- Wawa III
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
KANGRUNAAN a bugas ti mensahe ni Pope Benedict XVI itay Paskua ti pannakasapul iti maysa a mangisalakan para iti pannakarisut koman ti gubat kadagiti nadumaduma a pagilian ditoy lubong.
Iti bukod a panangamiris ti Papa, ad-adda a kasapulan iti daytoy a narikut a panawen ti maysa a mangisalakan agsipud iti “naipanurok a ballaag iti personal ken moral nga integridad.”
Inggunamgunam ti Papa nga iti daytoy a panawen a nakadanon payen ti tao iti bulan ken iti Mars, ken nakasaganan a mangparukma iti Lubong, kasapulanna pay laeng iti mangisalakan.
Kinuna ni Papa Benedict XVI nga idinto nga agparparang nga agtalek ti tao iti maikaduapulo ket maysa a siglo iti bagina ken makatakder nga amo iti bukodna a kaikarian, agtultuloy dagiti adu a matmatay iti bisin ken waw, sakit ken kinapanglaw iti daytoy a tawen ti kinaburnok ken nakawaywaya a komersialismo.
Imbatadna nga iti baet a maidirdir-i ti progreso, solidaridad ken kappia para iti amin, adu dagiti tattao a maad-adipen ken maab-abuso, nagsagaba iti diskriminasion wenno biktima iti gura ti puli ken relihion, terorismo ken dadduma pay a kinadamsak.
Linagidaw ni Papa Benedict XVI nga iti baet ti adu a panagdur-as ti humanidad, saan a nagbaliw ti tao: naipit ti wayawaya iti nagbaetan ti kinadakes ken kinaimbag, iti nagbaetan ti biag ken patay ket sadiay, iti kaunggan ti kinataona, kasapulan dayta a tao ti pannakaisalakan.
Marikna ditoy ti liday ni Papa Benedict XVI gapu iti agtultuloy a kinadamsak ken riribuk, ti pannakaabuso dagiti marigrigat, dagiti mairurumen ken nangruna, ti saan met laengen a pannakatumpong iti kappia iti nagbaetan ti Israelis ken Palestinian, iti Iraq, Sri Lanka, ken uray iti Africa ken dadduma pay a paset iti lubong.
“Pagamkak unay, ita a naragsak nga aldaw ti Paskua, ti Nagtengnga a Daya, ginudilan ti nagadu a krisis ken risiris, ket iyebkasko ti namnamak a maluktan ti dalan iti nainkalintegan ken nawatiwat a kappia,” nakuna ti Papa.
Mamatikami iti aripapa ti Papa iti masanguanan dagiti pagilian a tirtiritiren ti gubat, kinapanglaw ken kinadamsak. Wen, iti baet ti agloblobo a kinadur-as dagiti sumagmamano a pagilian, kamkammeten ti bisin, waw, ken kinapanglaw dagiti agindeg kadagiti pagilian a pagturturayan ti kinakuspag, kinagamrud, kinabuklis, ken kinadakes. Dagitoy ti agkasapulan iti pannalaknib, pannaranay, pannakaawat ken panangaasi.
Ti saludsod: kaanonto a mangngeg dagiti agintutuleng ti areng-engda, sungbatan dagiti agin-uumel dagiti parikutda, mangrikna dagiti bimmato ti pusoda kadagiti luada?
Wen, iti daytoy a panawen ti kinadur-as ken moderno a panagbiag, adu ti agkasapulan iti maysa a mannalaknib.
Ikarkaragmi a dumteng daytoy para iti isasangbay metten ti ayat ken kappia kadagiti tattao iti daytoy a Lubong. ##


text:
Tattao nga Ilokano
Dagiti maawagan nga Ilokano ket isu dagiti kaputotan dagiti simmanglad a tattao idi kanikamanon a ribu a tawtawen idiay amianan ti Luzon, iti maaw-awagan ita iti Ilocos wenno Kailokuan (buklen dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ken dadduma pay). Kuna dagiti antropolohista a binallasiw dagitoy a kaputotan ti baybay, babaen ti bilog wenno viray, manipud idiay Taiwan. Inrugida ti baro a panagbiag kadagiti lolook wenno waywayang iti amianan, nga isu ti nakapanaganda—dagiti “tattao iti loök,” wenno "Ilooko." Ngem kadakuada, nairuam nga awaganda ti bagbagida a Samtoy, manipud iti "saö mi ditoy." Awaganda pay ti bagbagida kas “Saluyot,” manipud iti maysa a mula nga imasen a sidaen dagiti Ilokano.
Dagiti linaon
Nakaiwarasan[urnosen | urnosen ti taudan]
Timmubo dagiti Ilokano iti amianan-laud a suli ti Luzon, daga a nakipet ken ragangirang, naisengngat iti kabambantayan ti Kordiliera ken ti Baybay Abagatan a Tsína. Kastoy a heograpia ti nangpataud iti tattao a nagaget, nasalimetmet, ken managakar nga agbirok iti gundaway ken gasat iti sabali a daga. Dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, ken paset iti La Union ken Abra ti sigud a teritorio ti Kailukoan.
Dinappatan dagiti Ilokano dagiti natabtaba a dagdaga ti Cagayan ken Pangasinan ken iti kabambantayan ti Apayao idi maika-18 ken 19 a sigsiglo. Iti maika-20 a siglo, adu met a pamilia nga Ilokano iti immakar a napan nagdappat idiay Mindanao. Dagiti Ilokano ti umuna a grupo a nagbaniaga iti ballasiw-taaw iti kontinente ti Amerika, nangruna kadagiti estado ti Hawaii, California, Washington, ken Alaska. Iti agdama, umad-adu latta dagiti Ilokano iti Saudi Arabia, Hong Kong, Hapon, Singapore, Canada, Australia, ken pagpagilian iti Europa.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti agdama, adda aganay a 9,136,000 nga Ilokano. Nagtaud dagiti Ilokano iti puli nga Austronesiano, kapada met laeng dagiti dadduma pay nga etniko a grupo a Filipino. Nupay tradisional a kaaduan ket nakayumanggi ti maris ti kudilda, adu met ti napupudaw nangruna dagiti addaan kaputotan nga Intsik. Adu met nga Ilokano nga agnanaed kadagiti kabambantayan a paset ti Luzon ti addaan dara a Kordilierano. Kaaduan kadagiti Ilokano ket Romano a Katoliko, ti dadduma ket Protestante a kaaduanna ket kameng ti Simbaan nga Aglipayano, maysa a relihion a nangrugi iti Ilocos Norte.
Panagsurat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Ilokano a nagbiag sakbay ti panangsakup dagiti Kristiano a Kastila ket ammoda ti agsurat iti bukodda a sistema iti abesedário. Kapadana met laeng ti alibata a surat dagiti Tagalog ken Pangasinense, kas koma iti Doctrina Cristiana iti 1621, maysa a kasapaan ken kadaanan a naipablaak iti Iloko. Nailasin laeng ita ti surat Ilokano ket adda veramana, naikur-it a kuros tapno mabasa dagiti konsonante.
Ti kultura nga Ilokano ket napno iti burburtia, dandaniw, pammagbaga, daldallot, salsala, bucanegan, ken sarsarita.
Ti epiko a Biag ni Lam-ang ti nabati nga estoria a saan nalipatan dagiti Ilokano. Adu pay iti pampammati a naitawid iti Kailokuan ita, kas iti estoria ni Aran ken Angalo, ni Namarsua wenno Apo Lung-aw, a nangbukel iti lubong dagiti tao ken dadduma pay.