text:
Lingsat Dampier (Indonesia)
Ti Lingsat Dampier (sagpaminsan nga ammo a kas Lingsat ti Augusta) iti probinsia ti Indonesia iti Laud a Papua ket ti maysa a lingsat a mangisina kadagiti isla ti Raja Ampat iti Waigeo ken Batanta. Daytoy ket naipanagan iti Ingles a nabigador a ni William Dampier.[1]
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lingsat Dampier ket lumabas iti uneg ti purpuro ti Indonesia iti Raja Ampat ( probinsia ti Laud a Papua). Mabirukan dagiti nadumaduma nga isla iti baetan dagiti isla ti Batanta ken Gam. Ti kadakkelan kadagitoy ket ti akikid nga isla ti Mansuar. Iti akindaya nga ungto ti isla ket ti Kri ken Koh. Mabirukan ti Isla Arborek iti amianan a laud. Iti abagatan ti Mansuar ket ti Isla Augusta, ti Isla Duiven, Djerief ken ti Is-isla Mainsfield. Iti akinlaud a patingga ti lingsat ket ti Raw-raw-ang Woodford ken ti Is-isla Fam. Mabirukan pay dagiti dadduma a bassit nga isla iti asideg ti aplaya dagiti nangruna nga isla.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Horsburgh Memoirs: comprising the navigation to and from China, by the China Sea, and through the various straits and channels in the Indian archipelago; also, the navigation of Bombay harbor. Volume 1 London: Printed for the author by C. Mercier and Co., 1805.


c: text/html

text:
Altavas
Ti Altavas ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Altavas ket politikal a nabingbingay iti 14 a barbaranggay.[2]
- Cabangila
- Cabugao
- Catmon
- Dalipdip
- Ginictan
- Linayasan
- Lumaynay
- Lupo
- Man-up
- Odiong
- Poblacion
- Quinasay-an
- Talon
- Tibiao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aklan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 23 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Aklan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 1 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gregoria de Jesús
Ni Gregoria Álvarez de Jesús (9 Mayo 1875 – 15 Marso 1943), ammo pay a kas ni Aling Oriang,[1] ket isu idi ti nagpundar ken bise presidente ti kapitulo ti babbai ti Katipunan ti Filipinas.[2] Isu pay idi ti mangitalimeng kadagiti dokumento ken selio ti Katipunan.[1] Inasawana ni Andrés Bonifacio, ti daulo ti Katipunan ken Presidente ti Rebolusionario a Gobierno ti Katagalugan. Isuna ket nangruna nagpapel ken maysa kadagiti nangruna a papel iti Yaalsa ti Filipino.[1] Kalpasan ti ipupusay ni Bonifacio, inasawana ni Julio Nakpil, maysa kadagiti heneral iti rebolusion. Adda maysa a nga anakna a lalaki manipud ken ni Andrés Bonifacio ken lima nga annak manipud ken ni Julio Nakpil.
Nasapa a biagUrnosen
Nayanak ni Gregoria de Jesús iti ili ti Kalookan iti maysa nga agpakatengnga a klase a pamilia nga agraraem iti Romano Katoliko.[3] Ti amana, ni Nicolás de Jesús, ket maysa idi nga karpintero a kamaudian a nagserbi a kas maysa a gobernadorcillo.[1] Kas maysa nga ubing a babbai, isuna ket maysa idi a nalaing nga estudiante ken nakaawat iti pirak a medalia iti maysa nga eksaminasion nga inurnos babaen ti Gobernador-Heneral ken ti lokal a padi ti parokia. Idi nagbalin nga estudiante ti sekondaria nga eskuela, inaw-awis isuna dagiti nagannak kaniana nga aggian iti balayda ken aywananna dagiti ub-ubing a kakabsatna a babbai ken ti talon ti pamilia, gapu ta dagiti laklakay a kakabsatna a lallaki ket immalisda idiay Manila tapno agtuloy iti panagadalda.[1][3]
Immuna a pannakiasawa ken ti Rebolusion ti FilipinasUrnosen
Idi agtawen n i De Jesús iti 18, natnag iti rikna ni Andrés Bonifacio kaniana ken kinayatna nga asawaen isuna.[4] Imbaga met ni Bonifacio ti riknana kadagiti naganna kenni De Jesús, ngem saan met nagayat ti ama ni De Jesús iti pannakiasawa gapu ta ni Bonifacio ket maysa idi a Masonario. Uray no kasta, nagtultiloy a nagar-arem ni Bonifacio ken ni De Jesús, ken kalpasan ti innem a bulan a panagar-arem, natnag met iti rikna ni De Jesús ken ni Bonifacio. Imbaga met ni De Jesús daytoy a damag iti amana ken dimmawat iti anamong iti pannakiasawada, ken kanungpalan met nga immanamong ti amana which he eventually agreed.[3]
Sakbay a nagkallaysada idi Marso 1893, timmipon isuna iti Katipunan ken inamponna ti nagan a Lakambini (Tagalog, "natakneng a babai", "diosa" wenno "Musa"). Tradisionalda a nagkallaysa iti Simbaan ti Binondo, ken sinaruno kalapsan ti maysa a dominggo babaen ti maysa a seremonia aegun kadagiti rito ti Katipunan, gapu ta di nagayat dagiti kameng ti kagimongan iti panagassawada iti Katoliko a Simbaan, a nakitkida idi a kas maysa a mangirurumen a kolonial a bileg.[3] Iti rabiii iti isu met laeng nga aldaw, nabukel ti kapitulo ti babbai ti Katipunan, ken naidutok isuna a kas bise presidente ken mangitalimeng kadagiti dokumento ti kagimongan, ken nagsapata iti panagtalek kadagiti panggep ti grupo.[3][4] Idi di nagpakauna a nagpakdaar a nagsukimat ti Guardia Civil kadagiti balay, urnongen amin ni De Jesús dagiti sekreto a dokumento ti kagimongan ken nagrabrabbii a nagpatpatayar iti kalesa iti likmut ti ili, ken nagsubsubli laeng no napaneknekannen ti talged.
Kalapsan ti maysa a tawen, nagsubli isuna iti balay ti pamiliana idi masikog. Nangiyanak isuna ti bugbugtong nga anakda a lalaki, a ninaganna iti Andrés manipud iti asawana.[3] Kalpasan ti dua a bulan, iti las-ud ti Semana Sanata idi 1896, nagsubli ni Gregoria ken ti asawana idiay Manila ngem nabirukanda met a napuoran ti balayda. Napilitan ti agassawa ken ti anakda a makibalay kadagiti gayyem ken kabagianada, ngem dagusda met a kanayon nga immalis-alis. Kalpasan ti sumagmamano a bulan, pimmusay ti maladaga nga anakda a lallaki iti burtong.[4]
Id 19 Agosto 1896, ti Katipunan ket impasaran idi babaen ni Teodoro Patino, ti maysa a di napnek a kameng.[4] Dagus a nagtignay dagiti puersa ti Kastila a nagpasardeng iti rebolusion. Adu kadagiti Filipino ti natiliw, nabalud, ken napaltogan, ngem napan naglemmeng da Bonifacio ken De Jesús. Nakabael nga iniritan ti gobierno ti Kastila dagiti panagsisiimmda iti Katipunan. Nagurnos ken nagplano ti panagraut dagiti nabati a Katipunero iti pagidulinan ti pulbora ti paltog dagiti Kastila. Iti maysa a buyot dagiti ganggani a 800, nagballigi dagiti Katipunero iti immuna a panagrautda, ken naawisda nga agabanse iti Manila, ngem simmangpet met dagiti pammigsa dagiti Kastila, ken inabakda dagiti Katipunero, ginasut dagiti natay ken natiliw iti bakalan.[4] Iti pay maipatinayon, napakapsut ti kagimongan gapu ti internal a suppiat iti Katipunan babaen ti Magdiwang ken ti Magdalo iti probinsia ti Cavite.
Idi 28 Abril 1897, da De Jesús, Bonifacio, kenti kabsatna a lalaki a ni Procopio ket tiniliw babaen dagiti tropa ni Aguinaldo, nga indauluan babaen da Agapito Bonzón ken José Ignacio Paua, iti Indang, Cavite.[5]
Kamaudian a biag ken ipupusayUrnosen
Ni Julio Nakpil, ti maysa a daulo dagiti puersa ti Katipunan iti akin-amianan a Filipinas a nagtaltalek ken ni Bonifacio, ket inay-aywananna ni De Jesús. Natnag iti rikna dagiti dua, ken nagkallaysada idiay Simbaan ti Quiapo idi Disiembre 10, 1898 idiay Manila.[3] Kalpasan ti patingga ti Rebolusion ti Filipinas, nagtaeng da De Jesús ken Nakpil ken dagiti innem nga annakda iti maysa a balay ti kabsat ni Nakpil, ni Petrona, ken ti asawana a pilantropo a ni Dr. Ariston Bautista. Dagiti lupes a Bautista ket nagay-aywan kada De Jesús ken dagiti annakna, timmulong a nangpadakkel ken nangsursuro kaniada.
Pimmusay ni De Jesús idi 1943 idilas-ud ti panangsakup ti Hapon iti Filipinas.[6]
Iti nadayeg a kulturaUrnosen
- Inladawan babaen ni Grace Amilbangsa iti serye ti telebision idi 1995, ti Bayani.
- Inladawan babaen ni Danielle Castaño iti pelikula idi 2010, ti Ang Paglilitis ni Andres Bonifacio.
- Inladawan babaen ni Sunshine Cruz iti pelikula idi 2012, ti El Presidente.
- Inladawan babaen ni Nica Naval iti pelikula idi 2012, ti Supremo.
- Inladawan babaen ni Glaiza de Castro iti serye ti telebision isi 2013, ti Katipunan ken ti serye ti telebision idi 2014 ti Ilustrado.
- Inladawan babaen ni Vina Morales iti pelikul aidi 2014, ti Bonifacio: Ang Unang Pangulo.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b c d e "Excerpt". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-04-27. Santiago, Lilia Quindoza (1997). Tales of Courage & Compassion: Stories of Women in the Philippine Revolution. HASIK inc.
- ^ Jesus, Gregoria de. "Filipino Women". Solidarity Philippines Australia Network. Naala idi 2006-12-28.
- ^ a b c d e f g Jesus, Gregoria de. "The Katipunera (autobiography)". Filipinas Heritage Library. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hunio 22, 2006. Naala idi 2006-12-28.
- ^ a b c d e "Excerpt". Medina, Isagani (1992). Great Lives – Andrés Bonifacio. Tahanan Books. ISBN 978-971-630-005-5.
- ^ Struggle for Freedom' 2008 Ed. Rex Bookstore, Inc. 2008. pp. 150–. ISBN 978-971-23-5045-0.
- ^ "The Katipunera (autobiography)". MSC. Naala idi 2006-12-28.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- GREGORIA DE JESUS (iti Ingles)
- Gregoria de Jesus:Lakambini ti Katipunan (iti Ingles)
- Dagiti Nailian a Bannuar ti Filipinas
- Solidarity Philippines Australia Network Naala idi 2006-12-28. (iti Ingles)


text:
San Narciso, Zambales
Ti San Narciso ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zambales iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Narciso ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- Alusiis
- Beddeng
- Candelaria (Poblacion)
- Dallipawen
- Grullo
- La Paz
- Libertad (Poblacion)
- Namatacan
- Natividad (Poblacion)
- Omaya
- Paite
- Patrocinio (Poblacion)
- San Jose (Poblacion)
- San Juan (Poblacion)
- San Pascual (Poblacion)
- San Rafael (Poblacion)
- Siminublan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zambales". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Bulan (panawen)
Ti bulan ket maysa a kita ti panagrukud iti panawen, us-usaran daytoy kadagiti kalendario nga immuna a naparnuay idiay Mesopotamia, nabingbingay ti tawen ti sangapulo ket dua a bulan.
Dagiti kita ti bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sumaganad ket kita ti bulan nga addaan laeng ti kangrunaanna iti astronomia.
Sidereal a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Makunkuna daytoy a sidereal a bulan ngamin ta ti manu nga oras nga makapan nga agsubli ti Bulan (Ingles:Moon) iti naikkan a nagyanan dagita bituen (Latin:sidera): 27.321661 al-aldaw (27 aldaw 7 oras 43 minutos 11.5 segundo).
Tropikal a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket basbassit met laeng a panagrukud ti bulan. Basbassit nga oras ti panagsubli ti Bulan kadagiti naikkan a nagyanan dagita bituen: 27.321582 al-aldaw (27 aldaw 7 oras 43 minutos 4.7 segundo).
Anomalistiko a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket at-atiddog met a panagrukud ti bulan, ti kinaatiddogna ket: 27.554551 al-aldaw (27 aldaw 13 oras 18 minutos 33.2 segundo).
Drakoniko a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket makunkuna pay a 'drakonitiko' a bulan,[1] ken makunkuna pay a nodikal a bulan. Addaan ti panagrukodna daytoy a: 27.212220 al-aldaw (27 aldaw 5 oras 5 minutos 35.8 segundo).
Sinodiko a bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy addaan ti panagrukod na a: 29.530589 al-aldaw (29 aldaw 12 oras 44 minutos 2.9 segundo).
Dagiti ka-atiddog ti bulan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Linton, Christopher M. (2004). Manipud iti Eudoxus to Einstein: pakasaritaan iti matematikal nga astronomia. Nagipablaak: Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. p. 7.


text:
CAMP BGEN OSCAR M FLORENDO – Ti pabalay dagiti soldado ti prioridad a programa ti kabarbaro a regional director ti Region I.
Daytoy ti impatalged ni dati a Northern Police District Police Chief Supt. Leopoldo Bataoil kabayatan ti simple a turn-over ceremony a naangay ditoy itay nabiit.
Pormal a nagtugaw ni Bataoil a kabarbaro a regional director ti PNP Region I kas sukat ni Police Chief Supt. Alfredo de Vera Jr. a nagretiro idi Setiembre 20 iti daytoy a tawen.
Inallawat ni Bataoil ti pagrebbenganna manipud ken ni Deputy Regional Director for Administration Police Sr. Supt. Nicanor Casaclang a nagpaay a kas officer in charge iti regional command kalpasan ti panagretiro ni de Vera.
Natibo ni Bataoil iti Lingayen, Pangasinan. Sakbay a nadutokan iti kabarbaro a puestona, nagserbi kas provincial director ti Pangasinan idi 2001, nagserbi a PRO1 chief, naiyakar iti Quezon City Police District kas deputy director sa nagpaay nga spokesperson iti tallo a kaudian a nagtakem a hepe ti PNP a pakaairamanan ni Gen. Arturo Lumibao.
Inyendorso dagiti politiko ken non-government organization iti rehion ni Bataoil maigapu iti napintas a rekord ti serbisiona.


text:
Magsaysay, Davao del Sur
Ti Magsaysay ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Davao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Magsaysay ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Bacungan
- Balnate
- Barayong
- Blocon
- Dalawinon
- Dalumay
- Glamang
- Kanapulo
- Kasuga
- Lower Bala
- Mabini
- Malawanit
- Malongon
- New Ilocos
- Poblacion
- San Isidro
- San Miguel
- Tacul
- Tagaytay
- Upper Bala
- Maibo
- New Opon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Davao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Tapno agbalin a legal ti panagtipon dagiti agdendennan ngem saan pay a nagkasar nga agassawa, nangipaay ti lokal a gobierno ditoy iti maysa a mass wedding a naangay iti Cabugao Cultural and Sports Complex ditoy idi Pebrero 20.
Segun ken ni Cabugao Municipal Civil Registrar Rosario Corazon Sison-Abara, sangapulo ket siam nga asmang a nagtiptiponen ngem saan pay a nagkasar ti nagkallaysa iti sibil iti panangannong ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang.
Tinawen a serbisio nga ipapaay ti lokal a gobierno ditoy, libre a maipapaay ti mass wedding no sadino a nasagutan dagiti nagkasar iti cake, pangngaldaw, ken saggaysa tunggal couple a regalo a mismo nga inyawat da Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ni Vice Mayor Deogracias Jose Savellano iti panangbayabay dagiti konsehal ti ili a pakaibilangan da Sangguniang Bayan Member Danilo Q. Gazmen; SBM Vicky S. Serna; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; ken SBM Josefina S. Vallejo, kasta met da Municipal Social Welfare and Development Officer Lydia S. Gazmen ken Municipal Civil Registrar Rosario Corazon Sison-Abara.
Timmabuno pay iti daytoy a pasken ni Santa Lucia Municipal Civil Registrar Edwin H. Ruiz, Presidente iti Philippine Association of Civil Registrars, Region 1 Chapter idinto nga imbagian ni Nestor Bautista ni Provincial Statistics Officer Reynor Fernando.
Iti mensahe ni Mayor Cobangbang, pinagyamananna dagiti nagkasar iti agtultuloy a panagtalek ken pammatida iti gobierno munisipal babaen ti pannakipartisiparda iti daytoy a programana.
Innayon ti mayor a karamanen dagiti nagkasar kadagiti mangbangon iti responsible a pamilia a pangrugian ti natibker a pondasion ti naurnos ken naprogreso nga ili a kas iti Cabugao.#


text:
BANTAY, Ilocos Sur -Mairugin a maisuro ti heavy equipment operation kas iti backhoe, loader ken motor grader iti Ilocos Sur Community College ditoy babaen ti pannakikammayet ti Technical Education Skills Development Authority babaen ti Technical Vocational Education Training (TVET) Program ti ahensia.
Pormal a nailukat itay Nobiembre 17 ti nasao a programa a maysa kadagiti component ti Development of Skills thru Vocational and Technical Education for Barangay Program and Self Sustainability (DVBS).
Kinuna ni Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano a sinerrek ti ISCC ti vocational program gapu ta kasapulan unay dagiti heavy equipment operators saan laeng nga iti pagilian no di pay iti ballasiw-taaw.
Agdagup iti 23 iti umuna a batch ti kurso a pakaibilangan ti 13 nga inisial a nakaenrol iti backhoe operation ken 10 iti motor grader.
“Dagus a maaddaan iti trabaho dagiti makalpas isu a dakkel ti maipaayna daytoy kadagiti kaprobinsiaan aglalo kadagiti out of school youth,” kinuna ti gobernador.
Kinuna met ni Joel Pilotin ti TESDA a ti ISCC ti kaunaan a maaddaan iti kastoy a programa pati payen iti pannakaisuro ti Mandarin Chinese iti sibubukel a probinsia.
“Apaman a malpas ti 300 hours training, dumalanto iti competency assessment dagiti estudiante tapno makita no adda met laeng nasursuro dagitoy,” kinuna ni Pilotin
Kabayatanna, inyawat ni Chinese Consul Chen Lai Ping ti sumagmamano a computer sets ken liblibro para iti ISCC.
Kinuna ti consul a makatulong ti kaadda ti dua a Chinese teachers iti ISCC iti nadardaras a pannakasursuro dagiti estudiante iti Mandarin Chinese, ti pagsasao ti aganay 1.3 billion a Chinese iti lubong.
“Umad-adun dagiti Filipino a mapmapan iti China isu a maysa a wise move para ken ni Gov. Savellano ti panagayabna iti Chinese a mangisuro ditoy,” innayon pay ti consul.#


text:
Sarangani
Ti Sarangani ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti SOCCSKSARGEN iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti ili ti Alabel. Kabeddengna dagiti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti amianan ken ti Davao del Sur iti daya. Iti abagatanna ket ti Baybay Celebes.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Sarangani iti 7 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016


text:
Papa Eugenio I
Ni Santo Papa Eugenio I wenno Eugenius I, ket isu ti papa manipud idi 10 Agosto 654 aginggana idi 1 Hunio 657.
Isu ket katutubo iti Roma, ken naipasngay manipud kadagiti Rufiniano. Isu ket nabutosan a kas papa idi 10 Agosto 654, ken naikeddeng idi 655, ken pimmusay idi 1 Hunio 657 manipud ti masna a gapuanan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Libro dagiti Santo, bavbaen dagiti Benediktino a Monghe ti Ramsgate ti San Agostino Abadia
- Daytoy nga artikulo ket mangiramramanb kadagiti kasisigud a testo manipud ti maika-9 nga edision (1879) ti Encyclopædia Britannica.
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). . Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig ken ni Papa Eugenio I iti Wikimedia Commons


text:
NAIPAWIL ti panaglako, panaggatang ken panaginum iti nasanger wenno arak idi mayetnag ti ECQ wenno Enhanced Community Quarantine iti pagilian gapu iti COVID 19.
Maysa daytoy nga addang tapno di agraira ti bayrus. Iti pannakakonsumo itoy a nasanger, saan a maliklikan ti panagtitipon dagiti tattao ket maawan dayta social distancing a maysa pay a naipatungpal gapu iti ECQ.
Iti pannakaipawil ti panaginum, adu dagiti di naragsakan. Aglalo kadagiti nagbalinen a paset ti aginaldaw a biagda ti ililidok wenno isisimsim iti nasanger.
No apay a kasta, nalaka laeng a maawatan. Paset ti kulturatayo ti makabartek wenno makaulaw a mainum. Malaksid pay nga impluwensia daytoy dagiti ganggannaet a nangsakop iti pagilian. Kinapudnona, kadatayo nga Ilokano, adda pay daytay makunkuna a Basi Revolt. Nakasurat daytoyen iti pakasaritaan.
Naynay a nagaget ni Ilokano. Ket iti panaggapuna iti talon wenno bangkag a nagtrabaho iti nagmalem, pamrayanna ti uminom iti basi wenno arak kas pangikkatna iti bannogna. Basi a bukodna nga aramid. Basi a pagpaimas pay iti turog.
Pagdaksanna, impawil dagiti ganggannaet ti panagaramid, panaglako ken panaginum iti daytoy.
Ne, ket, saan a mabalin, a, kinuna dagiti appotayo. Kakaisuna a paglinglingayan ken pangikkat iti bambannog, ipawilda ketdin dagita a ganggannaet?
Isu a nagramaram dayta Rebolusion ti Basi. Inlaban dagiti maingel nga Ilokano ti kalinteganda. Uray pay katukad ti biagda!
Dita a napaneknekan dagiti ganggannaet ti panangipateg dagiti Ilokano iti bukodda a produkto. Kangrunaanna, ti kina-Ilokanoda!
No saantayo a mariro, addada dagiti sarita (premiado pay ketdi) a nangtratar itoy. Nakawesan iti piksion ti pakasaritaan ket simngay a nabalitokan(da) a sarita. A masapul a maipagpannakkel.
Ti arak iti biag dagidi appotayo, rangtay iti nair-irut a langenlangen iti nagbabaetanda. Agiinum wenno sumukmonda no kasta a sumipnget (a panaggapuda a nagtrabaho) a pangistoriaanda kadagiti napasamakda iti nagmalem. Agsisinnukatda iti kapanunotan. Pagsasaritaanda ti pagimbagan ti komunidadda.
Kalpasanna, natalingenngen ti tunggal maysa nga agawid kadagiti balbalayda. Awan daytay panagriringgor gapu ta immulo ti nainumda. Siuulimekda a dumanon kadagiti pagtaenganda.
A, siempre, iti panagtulid ti panawen, nagbaliwen a naminpinsan. Kalpasan ti panaginum, agrarambolda itan. Agawid ti dadduma a kariarenda dagiti assawada. Adda payen dagiti di makaawid ta ipaturayda nga itugkel ti sippitda.
Kakaruan a mapaspasamak ita, ti pannakailuod itoy. Adun a pamilia ti rinakrak ti arak. Adu metten a biag ti nadadael. Ken adun a krimen ti pinarnuay daytoy.
Adun a masakbayan dagiti annak ti naglumen!
ITA, regular a maipawil ti aglako, aggatang ken aginum iti nasanger no kasta a kasakbayan ti aldaw ti eleksion. Apagbiit laeng a kanito. Ngem mapalpaliiw a di latta masursurot daytoy. Adu latta ti mangikurimed ti panaginumda iti kastoy a panawen.
Ad-adda itan ta sapasap ti pannakaipawil sa agdua bulanto payen. Adun ti natikagan ti karabukobda.
Masapulen a mapaayusan!
Ngem kasano koma ket naiget ti pammilin? Narigat ti makasuan. Ken maibalud.
Pagdaksanna, kuna met dagiti sarangusong: natay laeng ti awan ti mapanunotna a pamuspusan.
Nagangayanna, iti ania man a suli ti pagilian, nasaknap latta ti inkurimed a panaglako iti arak. Saan latta a maaw-awan dagiti agtatagay tunggal malem.
Siempre, limed laeng. Uray kangitingitan ti ECQ, agsasangoda nga agbabarkada, aggagayyem wenno agkukompadre/agkukomadre.
Apay a makalusotda? Pagtaudan dagiti itagayda no maingiten met dagiti aglako?
Mamatitay’ itan a numero uno latta ti negosio iti utek dagiti negosiante. Uray ania man ti adda nga agdama a kasasaad ti aglawlaw.
Ilemmengda ti aglako dagitoy a negosiante. Pagarigan, dagiti pagtagilakuan wenno groseria. Awan agpayso a nakadispley dagiti maiparit a tagilako. Ken saanda met nga aglako iti puestoda. Uray pay kadagiti pagtaenganda ta masisiimda ngarud a mabalin a pagtaudan dagiti mailako a nasanger.
Kasano ngarud ita?
Simple laeng. Mabalin a makaalaka kadakuada babaen ti online selling. Haytek a panaglako.
No mapanmo alaen ti inordermo, nungka nga iti balay ti negosiante. Adda kontak daytoy nga indibidual—‘tay saan a pulos a pagatapan dagiti otoridad—ket sadiay a mapanmo alaen. Agporsiento ti nasao nga indibidual.
No medio nabaranton ti indibidual, sabalinto manen ti kasarita ti negosiante a porsientuanna tunggal maidisposna nga arak. Kasta a kasta ti mapasamak.
Adu latta met ti kumagat iti kastoy nga istilo uray delikado ta dakkel met ti maporsientoda. Isu pay a pangalaanda iti pangbiagda iti pamiliada aglalo ket simmardengda iti trabahoda.
Agasem ta immabot iti P125 ti sangabotelia a gin (‘tay bilog a kunada) ditoy Tanap!
Ken no dadduma, saan a nainget ti pannakaipatungpal ti pammilin. Kasano, uray pay ngamin dagiti mangipatungpal itoy ket dida materred ti riknada. Aglalo dagiti frontliners ti barangay. Isuda pay ket ti mangyun-una no kasta nga alaen ida ti puyat nga agbambantay.
Ta dida ket agpupuraw a nakabantay lattan nga awan man la kano ti sangsanguenda! Wenno iduldulinda iti igid ti alad a limed a pagsakduanda.
Itoy a pannakaipawil ti nasanger, adu dagiti limmiksab iti dakkel. Agasem dayta nadakamat a P125 ti kada bilog! Kinagat met lattta dagiti kadaraantayo ta ania ngarud ket kasda la nawaw a nuang a nagarado iti talon wenno bangkag.
Nasaysayaaten ngem ti awan pagparegta, kunada man!
Ket addada natiliw a naglabsing. Pagdaksanna, dagitoy dagitay nabenipisiaran ti Social Amelioration Program ken kameng ti 4Ps. Agnamnam-ayda iti tulong ti gobierno (a nagtaud iti buis dagiti saan a naayudaan) ngem ip-ipanda met laeng iti di nasayaat a banag ti naawatda. Nagadu dagiti padada nga agkasapulan ngem kinutimda laeng dagiti bibigda ta saanda a napagasatan. Ngem adtoyda dagiti dadduma nga ilanglang-ayda laeng ti naawatda.
Dole-out wenno duol ti gobierno, inulla-ullaw laeng ti makaulaw a mainum!
ITI iseserrek ti Tanap iti General Community Quarantine (GCQ) manipud iti ECQ, anian a ragsak dagiti kailian iti pannakaiwaragawag ti pannaka-lift ti liquor ban. Nupay kasta, maiparit latta ti aginum kadagiti pampubliko a lugar wenno iti ruar ti pagtaengan. Agtultuloy latta ngamin ti pannakaobserbar ti social distancing.
Nagbalin la ngarud a ramen ti social media: Alam na this! Mom-mom Day is real! Labas na mga tropa! Piestan! Ilabas na ang bendita!
A kasla ketdin ti pannakaipawil nga aginum ti agdama a sangsanguen a parikut. Nalipatan san a ti bayrus ti pudpudno a problema. Marambakan pay ketdin ti pannakaikkaten ti liquor ban.
Ngem sabagay, kas nasaon, paseten ti kultura ti panaginum iti nasanger. Narigaten a maikkat. Aglalo ket dakkel itan nga industria ti panagpartuat, panagaramid iti arak.
Kasla awan latta ti mamaay ti ballaag dagiti otoridad a makadadael daytoy iti salun-at. Ken rakrakenna ti pagtaengan no nakaro unayen ti pannakailuod.
Awantayo met ketdi iti posision a mangdiktar iti asino man. Personal a pagayatan ti tunggal tao no kayatna ti pailuod iti nasanger. Kangrunaanna, personal a pagayatanna ti mangdadael iti bagina!
Ta no ania la unay ngamin ti adda iti arak ta ipaturaytayo nga idagelnatayo daytoy!


text:
Anisoptera scaphula
Ti Anisoptera scaphula ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Banglades, Malaysia, Myanmar, Tailandia, ken Bietnam.[1]
Ti Anisoptera scaphula ket natayag a kayo, a makaabot iti katayag iti 30–45 m ken ti puon iti 3-4.5 m. Ti puon ket prominente a butresado. Daytoy ket mabirukan kadagiti gangani a nadalumpinas a lugar, kadagiti umallo-allon a daga kadagiti tanap iti kangato iti pagbaetan ti pantar ti baybay ken 700 m, ken panuynoyanna ti linong no ubing pay. Naus-usar ti kayona iti konstruksion.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ a b Ashton, P. (1998). "Anisoptera scaphula". Nalabbasit a Listaan dagiti Naipangta a Sebbangan. Bersion 2013.2. Internasional a Kappon para iti Korserbasion ti Katutubo. Naala idi 8 Pebrero 2014.
- ^ "Anisoptera scaphula". Ecocrop. Food and Agriculture Organization. Naala idi 8 Pebrero 2014.


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Maysa a dati a bokal ditoy probinsia ti posible nga agbalin a congressman a mangibagi kadagiti kooperatiba iti pagilian.
“Barbareng, adda gundaway nga agkadduakami (iti Kongreso) ken ni Joe (dati a Bokal Jose Ping-ay, Jr),” kinuna ni House Deputy Speaker Eric Singson bayat ti launching ti kaunaan nga ATM service iti amin a kooperatiba iti Amianan a Luzon nga imatonan ti Sta. Cruz Savings and Development Cooperative (SACDECO).
Kinuna ni Ping-ay a manamnama ti panangiparuar ti Korte Suprema iti desisionna mainaig kadagiti partylist groups a nakagun-od iti nasursurok ngem dua a porsiento iti kadagupan a butos iti napalabas a nasional nga eleksion idi Mayo 2007.
Segun ken ni Ping-ay, adda ti COOP-NATCCO, political arm ti National Confederation of Cooperatives (NATCCO) iti pagilian, iti maikawalo iti sangapulo ket tallo a partylist groups a nakagun-od iti nasursurok ngem dua a porsiento iti kadagupan dagiti butos iti eleksion idi 2007.
Iti dayta nga eleksion, binutosan dagiti umili dagiti partylist groups a mangibagi kadagiti nadumaduma a sektor iti Kamara.
“No agbalin a favorable ti desision ti Korte Suprema, posible a maaddaan ti COOP-NATCCO iti dua wenno tallo pay a representative iti Kongreso,” kinuna ni Ping-ay, agdama a bise presidente iti nasao a grupo.
Iti agdama, ni laeng Guillermo Coa, ti kakaisuna a representative ti COOP-NATCCO.#


text:
Siudad ti Mehiko
Ti Siudad ti Mehiko (Espaniol: Ciudad de México [sjuˈðað ðe ˈmexiko], ammo pay a kas ti México D.F., wennoD.F.) ket isu ti Pederal a Distrito (Distrito Federal), a kapitolio ti Mehiko ket ti lugar dagiti pederal a bileg ti Kappon ti Mehiko.[10] Daytoy ket maysa a pederal nga entidad ti kaunegan ti Mehiko a saan a paset ti maysa kadagiti ania man a 31 nga estado ti Mehiko ngem tagikua a sibubukel ti pederasion. Ti Siudad ti Mehiko ket isu ti kadakkelan a siudad iti pagilian ken kangrunaan pay a sentro ti politika, kultura, edukasion ken pinansia.
A kas maysa nga "alpha" a sangalubongan a siudad[11] Ti Siudad ti Mehiko ket maysa kadagiti kangrunaan a sentro ti pinansia ken kultura idiay Amianan nga Amerika.[12] Daytoy ket mabirukan idiay Ginget ti Mehiko (Valle de México), ti maysa a dakkel a ginget kadagidiay nangato a banak idiay tengnga ti Mehiko, iti kangato a 2,240 metro (7,350 ft). Ti siudad ket buklen dagiti sangapulo ket innem a burgos.
Ti 2009 a nakarkulo a populasion para iti maitutop a siudad ket agarup idi a 8.84 a riwriw a tattao,[13] ken adda ti kalawa ti daga ti 1,485 kuadrado kilometro (573 sq mi).[14] Segun ti kaudian a panagipalpalawag a naitunos babaen ti pederal ken dagiti estado a gobierno, ti populasion ti Siudad ti mehiko a metropolitano a lugar ket 21.2 a riwriw a tattao,[13] a makaaramid daytoy ti kadakkelan at metropolitano a lugar idiay akinlaud a hemisperio, ti maikalima a kadakkelan nga aglomerasion ken ti kadakkelan nga agsasao ti Espaniol a siudad iti lubong.[15]
Ti Kalatakan a Siudad ti Mehiko ket adda ti dagup a produkto ti domestiko (GDP) ti US$390 a bilion idi 2008, a makaaramid ti urbano nga aglomerasion ti Siudad ti Mehiko ti maikawalo a kabaknangan a metropolitano a lugar iti lubong.[16] Ti siudad ket akinrebbeng para iti panagpataud ti 21% ti Dagup ti Domestiko a Produkto ti Mehiko ken ti metropolitano a lugar a naibilangan para iti 34% iti dagup ti nailian a GDP.[17]
Ti siudad ket kasisigud a nabangon idiay isla ti Danaw Texcoco babaen dagiti Asteka idi 1325 a kas Tenochtitlan, a daytoy ket gangani a kompleto a nadadael idi 1521 a sillong ti Tenochtitlan, ken dimtengan ti pannakdaremdem manen ken pannakabangon segun ti urbano nga alagaden ti Espaniol. Idi 1524, ti munisipalidad ti Siudad ti Mehiko ket nabangon, nga ammo a kas ti México Tenochtitlán,[18] ken manipud idi 1585 daytoy ket opisial a naamammoan a kas ti Ciudad de México (Siudad ti Mehiko).[18] Ti Siudad ti mehiko ketnagserbi a kas ti politikal, administratibo ken pinansia a sentro ti maysa a nangruna a paset ti kolonial nga imperio ti Espania.[19] Kalpasan ti panakagun-od ti pannakawayawaya manipud iti Espania, ti Pederal a Distrito ket napartuat idi 1824.
Kalpasan ti panagdemanda ti ad-adu nga autonomia ti politika, dagiti nagtaeng ket naikkanda ti karbengan ti dagus a panagbutos ti Daulo ti Gobierno ken dagiti pannakabagi ti dua a kamara a Lehislatibo nga Asemblia babaen ti nadayeg a butos idi 1997. Manipud idin, ti kanigid a payak ti Partido ti Demokratiko a Rebolusion (PRD) ket nagtengtengngelen kadagitoy dua.[20] Kadagiti kinaudi a tawtawen, ti lokal a gobierno ket nangipasa kadagiti adu a liberal nga annuroten, a kas ti aborsion a makiddaw, ti naipatingga a porma ti eutanasia, diborsio ken agpada a sekso a panagasawa.
Pakasasaritaan ti Siudad ti MehikoUrnosen
Asteka a paset ti panawenUrnosen
Ti agdama a siudad a naamammuan a kas ti Siudad ti Mehiko ket binangon idi babaen ti tattao a Mehika, a kalpasan daytoy ket ammo a kas dagiti Asteka, idi 1325. Ti duog a siudad ti Mehika ket tinawtawagan itan ti Tenochtitlan. Dagiti Mehika ket isu dagidi naud-udi a tattao a nagsasao ti iti Nahuatl nga immay iti daytoy a paset ti Ginget ti Mehiko kalpasan ti pannakatnag ti Toltec nga Imperio. Ti iyu-umayda ket di kinaykayat babaen dagiti tao a nagnanaeden iti ginget, ngem dagiti Mehika ket nakabaelda a nangbangon ti maysa a siudad idiay bassit nga isla iti lumaud a babngir ti Danaw Texcoco. Dagiti Mehika ket addaanda ti bukod a sarita a maipanggep no kasanoda a binangon ti siudad, kalpasan ti panangiturong kaniada babaen ti kangrunaanda a dios, a ni Huitzilopochtli. Segun ti sarita, ti dios ket isu nangibagbaga ti maysa a seneial iti ti ayan ti sitio a pangibangonandanto ti pagnaedanda- ti maysa nga agila nga agtaktakder iti maysa a nopal a kaktus nga addaan iti maysa nga uleg iti sippitna. Idi baetan ti 1325 ken 1521, Ti Tenochtitlan ket dimmakkel ken pimmigsa, a dimtengan ti panagturayna kadagiti dadduma a siudad-estado iti lawlaw ti Danaw Texcoco, ken idiay Ginget ti Mehiko. Idi simmangpet dagiti Kastila, ti Asteka nga Imperio ket kaaduannan a naabot ti Mesoamerika, naabutanna ti Golpo ti mehiko ken ti Taaw Pasipiko. Dagiti eskolar ket nagkarkuloda nga ti baetan dagiti 200,000 ken 250,000 a tao ket nagtataeng idiay Tenochtitlan idi 1500, ad-adu ngem uppat a beses ti populasion ti Londres. Daytoy napalakaan a maysa kadagiti kadakkelan a siudad iti panawenna ken ti kadakkelan iti Kaamerikaan sakbay ti panagrukma ti Kastila.
Kastila a panagrukma ti TenochtitlánUrnosen
Kalpasan ti isasanglad idiay Veracruz, ni Hernán Cortés ket nakangeg ti maipanggep ti nalatak a siudad ket ti napauten a suppiatan ken dagiti reklamo a maipanggep ti daytoy. Urayno ni Cortés ket napan idiay Mehiko nga adda laeng iti bassit a buyot, isu ket nakaawis ti kaaduan kadagiti patneng a tattao a timmulong kaniada a nangdadael ti Tenochtitlan.[21] Ni Cortés ket immuna idi a nakitana ti Tenochtitlán iti Nobiembre 8, 1519.[22] Kalpasan ti immuna panakakitana, ni Cortés ken dagiti kakuyogna ket nagsiddaawda ti kinapintasna ken ti kadakkelna. Dagiti Kastila ket nagmartsada iti igid ti dalan a pakaiturongan ti siudad manipud idiay Iztapalapa. Urayno ni Montezuma ket napan idiay sentro ti Tenochtitlán tapno sabtenna ida ken makisinnukat kadagiti sarabo, daytoy a pannakigayyem ket saan a nagpaut.[23] Ni Cortés inpanna ni Montezuma babaen ti aresto iti balay, a nagnamnama a mangituray babaen kaniana[24]Immadu dagiti pannakairteng agiggana idi, rabii ti Hunio 30, 1520 – idi las-ud ti salisal nga ammo a kas ti "La Noche Triste" – dagiti Asteka ket nagreboltoda iti iyuumay dagiti Kastila ken nakabaelda a nangtiliw wenno nangpapanaw kadagiti Europeano ken dagiti kaduada a Tlaxcala.[25] Ni Cortés nagurnos manen idiay Tlaxcala. Naipanunotan dagiti Asteka a dagiti Kastila ket permanentadan a pimmanaw. Nagpilida ti baro nga ari, ni Cuitláhuac, ngem isu ket pimmusay kalpasan laeng iti manmano a bulan gapu ti burtong; ti simmaruno nga ari idi ket ni Cuauhtémoc.[26] Ni Cortés ket nangikeddeng a mangsillong iti Tenochtitlán idi mayo 1521. Iti tallo a bulbulan, ti siudad ket nagsagsagaba manipud iti kaawan ti makan ken danum ken ti paya pannakaiwaras ti burtong nga inyeg babaen dagiti Europeano.[21] Ni Cortés ken dagiti kaduana ket nangisanglad kadagiti puersada idiay abagatan ti isla ket nakilablabanda iti ipapanda iti uneg ti siudad, kadagiti kalkalsada, ken balbalay.[27] Iti kanungpalan, ni Cuauhtémoc ket simmuko idi Agosto 1521.[21]
Ti pannakabangon manen ti siudad a kas Siudad ti MehikoUrnosen
Dagiti Kastila ket rinakrakda ti Tenochtitlán. Immuna a nagtaeng ni Cortés idiay Coyoacán, ngem nangikeddeng a mangibangon manen ti sitio ti Asteka tapno maikkat amin a tugot iti duog nga urnos.[22] Ni Cortés ket saan a nangbangon ti maysa a nawaya, a naparukma a teritorio babaen ti bukodna a personal a panagturay, ngem nagtultuloy a natulnog iti balangat ti Espaniol. Ti immuna a birey iti baro a dominio ket simmangpet idiay Siudad ti Mehiko kalpasan ti sangapulo ket uppat a tawtawen. Iti daytan a panawen, ti siudad ket nagbalin manen a siudad-estado, nga addaan iti bileg a gunay-at kadagiti adayo a nabangon a pagbeddengan ti siudad.[28] Urayno dagidi Kastila ket priniserbada ti batayan a lanag ti Tenochtitlán, nangbangonda kadagiti Katoliko a simbaan a naituoon kadagiti duog a templo ti Asteka ket tinuntonda dagiti imperial a palasio para kaniada.[28] Ti Tenochtitlánket nanaganan manen idi ti "Mehiko", ti pagpilian a porma ti naganna, gapu laeng ta nalaklaka a balikasen dagiti Kastila.[22]
Idadakkel ti kolonial a siudadUrnosen
Ti siudad ket dimakkel idi dimmakkelti populasionna, a napnapan kadagiti danum ti danaw. Ti maika-16 a siglo ket nakakita kadagiti panagpaadu kadagiti simbaan, adu kadagitoy ket ket mabalin pay laeng a makita idiay naipakasaritaan a sentro.[28] Iti ekonomiko, ti siudad ti Mehiko ket rimmang-ay a kas ti nagbanagan ti panagtagilako. A kas saan a kapada ti Brasil wenno Peru, ti Mehiko ket adda iti nalaka a pannkaiyasideg kadagiti lubong ti Atlatiko ken Pasipiko. Urayno ti balangat ti Espaniol ket pinadasna ti kompleto a panagtimbeng amin a komersio idiay siudad, daytoy ket adda laeng ti bassit a panagballigi.[29]
Ti konsepto ti nobilidad ket rimmang-ay idiay Baro nga Espania a saan payen a nakitkita kadagiti paset ti Kaamerikaan. Dagiti Kastila ket nakasabatda iti maysa a kagimongan a ti konsepto iti nobilidad ket kapadpada ti bukodda. Dagiti Kastila ket dinaydayawda ti patneng nga urnos iti nobilidad ket nagnayonda iti daytoy. Kadagiti simmarsaruno a siglo, ti maysa a natakneng a titulo idiay Mehiko ket saan a kaibuksilan a ti maysa ket nagsansanay ti nalatak a bileg ti politika gapu ta ti bileg ti ket adda ti patinggana urayno ti iti panagala iti baknang ket saan.[30] Ti konsepto ti nobilidad idiay Mehiko ket saan a polikal ngem daytoy ket konserbatibo unay a sosial ti Espaniol, a naibatay iti panagited ti pannakaikanada iti pamilia. Kaaduan kadagitoy a pamilia nagpaneknek ti pannakaikanadada babaen ti managaramid kadagiti kabaknang idiay Baro nga Espania iti ruar ti siudad, ket ti kalpasanna ti panaggasstos kadagitia rentas kadagiti puonan, iti panagbangon kadagioti simbaan, panagsuporta kadagiti karidad ken panagbangon kadagiti barayuboy a balbalay. Ti kaaduana panagbangon kadagiti barayuboy a balbalay ket nakabot ti kaadu idi kinaudi a gudua ti maika-18 a siglo. Adu kadagitoy a balay ket mabalin pay laeng a makita ita nga aldaw, a nangiturog ti parbo a nagan ti Siudad ti mehiko iti "Ti siudad dagiti palasio" nga inted daytoy babaen n i Alexander Von Humboldt.[22][28][30]
Ti Grito de Dolores ("Karayo ni Dolores") a tinawtawagan pay a kas ti El Grito de la Independencia ("Karayo ti Pannakawaya"), a naibagbaga iti bassit nga ili ti Dolores idiay asideg ti Guanajuato idi Septiembre 16, 1810, ket isu daytoy ti pasamak a nangmarka ti rugi ti Pannakawaya a Gubat ti Mehikano ken isu daytoy ti kangrunaan a nailian a piesta a napalpaliiw idiay Mehiko. Ti "Grito" ket isu idi tiinsasao iti pannakigubat iti Pannakawaya a Gubat ti Mehikano babaen ni Miguel Hidalgo y Costilla,ti maysa aRoamno Katoliko a padi. Ni Hidalgo ken dagiti daddumna pay a criollo ket nairamannda ti naplano a rebolto a mangsuppiat kadagiti kolonial a gobierno ti Kastila, ken dagiti nakikuplot ketnaliputan. Nabutbuten iti pannakaarestonat,[1] ni Hidalgo binilinna ti kabsatna alalaki a ni Mauricio ken ni pay Ignacio Allende ken ni Mariano Abasolo a kumuyog kadagiti dadduma pay a naarmasan a lallaki a nangibilin iti alguasil tapno iparuarna dagiti nagkaykayat ti pannakawaya a naibalod idiay idi rabii ti Septiembre 15. Nakabaelda a nagparuar kadagiti walopulo.[2] Idi agsapa ti 6:00 Septiembre 16, 1810, inbilin ni Hidalgo a paawengen dagiti kampana ti simbaan ken inurnongna ti kongregasionna. Sinumbangiran babaen ni Allende ken ni Juan Aldama, isu ket kinasaona dagiti tao iti sangana ti simbaan, a nangawawis kaniada nga agrebolto. Ti Gubat ti Guanajuato, ti immuna a pannakilaban ti insurhensia, ket napasamak kalpasan ti uppat nga aldaw. Ti pannakawaya ti Mehiko manipud iti Espania ket nairangarang idiat Deklarasion iti Pannakawaya ti Imperio ti Mehiko idi Septiembre 27, 1821, kalpasan ti pannakigubat ti maysa a dekada.[31] Dagiti yaalsa ket simmaruno para kadagiti simmarsaruno a dekada, gapu kadagiti nadumaduma a sangkatipunan a nakilablaban para iti panagtengngel iti Mehiko.[32]
Ti Pederala Distrito ti Mehiko ket nabangon idi babaen ti baro a gobierno ken babaen ti panagpirma ti baroa batay-lintegda, a dagiti konsepto iti maysa a pederal a distrito ket naampon idi manipud iti Batay-linteg ti Estados Unidos.[33] Sakbay ti daytoy a pananginagan,ti Siudad ti Mehiko ket nagserbi idi a kas ti tugaw ti gobierno para iti Estado ti Mehiko ken ti sibubukel a pagilian. Ti Texcoco ken idi ti Toluca ket nagbalin a kapitolio ti estado ti Mehiko.[34]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Secretaría de Relaciones Exteriores – México". Sre.gob.mx. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2005-09-08. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "De la Colonia / 13 agosto de 1521: rendición de México-Tenochtitlan". Redescolar.ilce.edu.mx. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "Conmemora la SecretarĂa de Cultura el 185 Aniversario del Decreto de CreaciĂłn del Distrito Federal". Cultura.df.gob.mx. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "Senadores por el Distrito Federal LXI Legislatura". Senado de la Republica. Naala idi Oktubre 21, 2010.
- ^ "Listado de Diputados por Grupo Parlamentario del Distrito Federal". Camara de Diputados. Naala idi Oktubre 20, 2010.
- ^ "Resumen". Cuentame INEGI. Naala idi Oktubre 20, 2010.
- ^ "Relieve". Cuentame INEGI. Naala idi Oktubre 20, 2010.
- ^ "ENOE". Naala idi Agosto 24, 2012.
- ^ "Distrito Federal". 2010. Naala idi Oktubre 20, 2010.
- ^ "Artículo 44" (PDF). Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos. Naala idi Mayo 14, 2010.
- ^ Ganganaet nga Annuroten (2008). "Ti 2008 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad". Naala idi Disiembre 27, 2009.
- ^ "WFE – Member Exchanges". World-exchanges.org. Abril 1, 2003. Naala idi Marso 25, 2010.
- ^ a b Konseho ti Nailian a Populasion. "Siudad ti Mehiko a Metropolitano a Lugar" (PDF). Gobierno ti Estado ti Mehiko. Naala idi Disiembre 27, 2009.
- ^ Brian W. Blouet, Olwyn M. Blouet. OECD a Panagrepaso ti Rehional a Panagpabaro OECD a Panagrepaso ti Rehional a Panagpabaro: Dagiti 15 nga Estado ti Mehiko 2009. OECD Publishing, 2009. p. 418 (p. 299). ISBN 978-92-64-06012-8.
- ^ Nagkaykaysa aPagpagilian (2007). "Dagiti Prospekto ti Urbanisasion ti Lubong". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hulio 31, 2007. Naala idi Disiembre 27, 2009.
- ^ PricewaterhouseCoopers (Pebrero 11, 2009). "Dagiti rumrummuar a paglakuan a siudad nga ekonomia a napardasto a dumakkel iti sangalubongan a GDP a pakairanggo a kas kinuna ti PricewaterhouseCoopers LLP". UK Media Centre. Naala idi Disiembre 27, 2009.
- ^ "GDP ti Siudad ti Mehiko a kas maipada ti nailian a GDP". Naala idi Agosto 19, 2010.
- ^ a b (iti Espaniol) Gobierno ti Pederal a Distrito. "Pakasaritaan ti Siudad ti Mehiko". Naala idi Disiembre 27, 2009.
- ^ (iti Espaniol) Nagkaykaysa a Pagpagilian. "Siudad ti Mehiko, Mehiko". Naala idi Disiembre 27, 2009.
- ^ Daniel C. Schechter, Josephine Quintero. Lonely Planet Mexico City, City Guide [With Pullout Map]. Maikatlo nga Edision. Lonely Planet, 2008. p. 288 (p. 20-21). ISBN 978-1-74059-182-9.
- ^ a b c "Historia de la Ciudad de México" (iti Espaniol). Naala idi Oktubre 14, 2008.
- ^ a b c d Marroqui, Jose Maria (1969). La Ciudad de Mexico. Siudad ti Mehiko: Ayuntamiento del Distrito Federal. pp. 21–25.
- ^ "Conquistadors – Cortés. Nobiembre 1519, Ti Kapintasan a Banag iti Lubong". PBS. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "Conquistadors – Cortés. Nobiembre , 1519 – Naaresto ni Montezuma". PBS. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "Dagiti kongkistador – Cortés. Hunio 1520 – Nadawel a panagpapatay idiay Tenochtitlán". PBS. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "Dagiti kongkistador – Cortés. Disiembre 1520 – Sillong, Panagbisin ken Burtong". PBS. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ "Dagiti kongkistador – Cortés. Ti Kinaudi a Takder: Ti Maysa nga Asteka nga Iliada". PBS. Naala idi Abril 17, 2011.
- ^ a b c d Alvarez, Jose Rogelio (2000). "Mexico, Ciudad de". Enciclopedia de Mexico (iti Espaniol). 9. Encyclopædia Britannica. pp. 5242–5260.
- ^ Hamnett, Brian R. (1998). Ababa a Pakasaritaan ti Mehiko. Port Chester, New York, USA: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 978-0-521-58120-2.
- ^ a b Ladd, Doris M (1998). Artes de Mexico Palacios de la Nueva España Ti Mehikano a Nobilidad. Siudad ti Mehiko: Artes de Mexico y del Mundo. pp. 84–86. ISBN 978-968-6533-61-3.
- ^ "Don Agustín de Iturbide". Naala idi Oktubre 20, 2008.
- ^ "Pakasaritaan ti Siudad ti Mehiko". Naala idi Oktubre 17, 2008.
- ^ Weil, Thomas E. (Enero 1, 1991). Mehiko: Kapitulo 3B. Ebolusion ti Maysa a Pagilian. Pagpagilian iti Lubong. Opisina ti Panagrang-ay, Inc.
- ^ Mody, Ashoka (Oktubre 31, 1996). Panagiyawat ti Inprastriktura. Pagpagilian iti Lubong. World Bank Publications. p. 187. ISBN 978-0-8213-3520-8.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Midia a mainaig iti Siudad ti Mehiko iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Siudad ti Mehiko manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Siudad ti Mehiko iti Curlie (iti Ingles)
- Gobierno ti Pederal a Distrito (iti Espaniol)
- Ministro ti Turismo ti Siudad ti Mehiko (iti Espaniol)


text:
Wikidata
Ti Wikidata ket maysa a gandat a mangited ti pagtitinnulongan a maurnos a pagibatayan ti datos tapno masuportaran dagiti gandat ti Wikimedia a kas ti Wikipedia. Ti Wikidata ket nairugi idi Oktubre 30, 2012.[1][2] Ti gandat ket agdama nga inrugrugi ti Wikimedia Deutschland ken naikeddeng a mangited ti sapasap a taudan dagiti naisangsangayan a kita ti datos, kas pagarigan, dagiti petsa ti pannakaipasngay, ti maysa klase dagiti napasingkedan a datos, a mabalin nga usaren dagiti gandat ti Wikimedia nga agan-andar a kapadpada ti pamay-an a panagobra para kadagiti papeles ti Wikimedia Commons.[2][3] Daytoy ti nagbalin nga immuna a gandat ti Pundasion ti Wikimidia manipud idi 2006.[4]
Ti panakapartuat daytoy a gandat ket binayadan babaen kadagiti donasion manipud ti Allen Institute for Artificial Intelligence, ti Gordon and Betty Moore Foundation, ken Google, Inc.,a nagdagup ti €1.3 a riwriw.[5][6]
Pakaibanagan ti Wikipedia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Wikidata ket mabalin para kadagiti 3 a kangrunaan a banag:
- Sentro a pagikabilan kadagiti silpo ti pagsasao
- Pagitedan ti sentro a lugar para kadagiti datos ti infobox para kadagiti amin a Wikipedia
- Panagpartuat ken panagpabaro kadagiti listaan ti artikulo a naibatay kadagiti datos iti Wikidata
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pintscher, Lydia (Oktubre 30, 2012). "Ti wikidata.org ket nangrugin (nga ada pay laeng dagiti parikut)". wikidata-l (Listaan ti panagibuson). Naala idi Nobiembre 3, 2012.
- ^ a b Wikidata (Naiyarkibo 2012-10-30 iti WebCite)
- ^ "Datos a Rebolusion pra iti Wikipedia". Wikimedia Deutschland. Marso 30, 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Roth, Matthew (Marso 30, 2012). "Ti datos a rebolusion ti Wikipedia". Pundasion ti Wikimedia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Dickinson, Boonsri (Marso 30, 2012). "Paul Allen Invests In A Massive Project To Make Wikipedia Better". Business Insider. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Perez, Sarah (Marso 30, 2012). "Ti Sumaruno a Dakkel a Banag ti Wikipedia: Wikidata, Ti Mabasa ti Makina, Inur-urnos ti Agar-aramat a Batayan ti datos a Binayadan Babaen ti Google, ni Paul Allen ken Dadduma pay". TechCrunch. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Septiembre 11, 2012. Naala idi Septiembre 11, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website
- Wikidata iti Twitter
- meta:Wikidata - koordinasion a panid para iti gandat idiay Meta-Wiki
- Demo system - pagipadasan ti agdama a kasaaad ti panagrang-ay
- Wikidata-l - Listaan ti pakisinnaritaan para iti gandat ti Wikidata
- Wikidata-bugs - Panagireporta kadagiti kiteb para iti gandat ti Wikidata


text:
Johannes Stark
Ni Johannes Stark (15 Abril 1874 – 21 Hunio 1957) ket maysa idi nga Aleman a pisiko, ken laureado ti Premio Nobel iti Pisika nga asideg a nairamraman iti tignay ti Deutsche Physik babaen ti turay ti Nazi.
BiograpiaUrnosen
Nasapa a tawtawenUrnosen
Isu ket naipasngay idiay Schickenhof, Pagarian ti Bavaria (itan ket ti Freihung), ni Stark ket nagadal idiay Himnasio Bayreuth (sekondario a pagadalanl) ken kalpasanna idiay Regensburg. Ti edukasionna iti kolehio ket nangrugi idiay Unibersidad ti Munich, nga idiay ket nagadal iti pisika, matematika, kimika, ken kristalograpia. Ti kapautna iti kolehio ket nangrugi idi 1894; isu ket nagturpos idi 1897, nga iti doktoral a tesisna a natituluan iti Untersuchung über einige physikalische, vorzüglich optische Eigenschaften des Rußes (Panagsukisok kadagiti dadduma a pisikal, a naisangayan kadagiti optikal a tagikua ti iro).[1]
- ^ Ti naikabil iti katologo ti Biblioteka ti Estado ti Bavaria, Munich. Opacplus.bsb-muenchen.de. Naala idi 2012-07-27.


text:
Tulong:Panagbiruk
Dagiti tulong a maipanggep ti panagbasa ken panagbiruk iti Wikipedia.
Panagbiruk[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kapardasan a waya ti panagbiruk ti pakaammo ditoy Wikipedia ket ti dagus a panagbiruk. Iti kudil a Vector, ti ngato a kanawan iti tungngal maysa a panid ket addan ti maysa a kahon ti pagbirukan nga addan ti law-asan nga ikono.
Ikabilmo dagiti banag a kayatmo a biruken ken pindutem ti ↵ Enter wenno no ti law-asan nga ikono No ti panid ket addaan ti isu met laeng a titulo ti ikabilmo, daguska a maipan iti dayta a panid. No saan, agbiruk amin kadagiti panid it wiki, ken mangipakita iti maysa a listaan dagit iartikulo a maipada kadagiti termino ti panagbirukmo, wenno ti maysa a mensahe no awan kadagiti kapada a nabirukan.
Kadagiti dadduma pay a kudil,
- ti panagpindut daytoy (wenno ti panagpidut ti ↵ Enter) ket mangipan kenka iti panid, no adda.
- ti panagpindut daytoy ket agbiruk kadagiti artikulo iti wiki
Dagiti sabali pay a panagbiruk[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mabalin pay ti agusar kadagiti panarasan a letra it napardas a panagbiruk kadagiti artikulo.
- Mabalin pay nga usaren ti agbiruk idiay espesial a pampanid ti amin a panid, piliem ti (umuna) iti pagpilian, piliem a saan a mairaman dagiti baw-ing ken kalpasanna pinduten ti pindutem ti Inkan.
- Mabalin pay nga usaren ti panagbiruk kadagiti artikulo babaen ti kategoria dagiti artikulo.


text:
Pagsasao a Carolinio
Ti pagsasao a Carolinio ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Is-isla Akin-amianan a Marianas, nga idiay ket opsial a pagsasao a kakuyogana ti Ingles ken Chamorro. Dagiti sabali anagannna ket mairaman ti Carolinio ti Saipan, Akin-abagatan a Carolinio, Sprache der Marianen ke Karolinio.[3] Ti Carolinio ket aisagmak a pagsasao segun ti ELCat, ngem manmano ti magun-od a datos. Adda dagiti agarup a 3,100 a patneng nga agsasao iti lubong.[4] Ti Carolinio ket agarup a 95% nga agpada iti leksiko iti Satawales, 88% iti Woleaiano ken Puluwates; 81% iti Mortlockes; 78% iti Chuukes, 74% iti Ulithiano.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Carolinio iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Carolinian". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ "Carolinian Language". Ethnologue. Naala idi 31 Mayo 2016.
- ^ "Carolinian". The Endangered Language Project. Naala idi 24 Hunio 2016.
- ^ Ellis, S. James (Disiembre 2012). "Saipan Carolinian, One Chuukic Language Blended From Many" (PDF).


text:
Plantilia:Awan ti aniamanna
Panagusar[urnosen ti taudan]
Usaren kadagiti tungtungan a panid para iti panagited ti "panagyaman" kalpasan ti pannakitungtung . Daytoy ket kaparis ti {{Agyamanak}}.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar
- {{Nalpasen}} – Nalpasen
- {{Nalpasen-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Nalpasen}} – ✓ Nalpasen
- {{Di pay nalpas}} – Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Di pay nalpas}} – ✗ Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas ken dinto a malpas}} (wenno {{Di pay nalpas2}}) – Di pay nalpas ken mabalin a dinto malpas
- {{Baak-bassit}} - Baak
- {{Nalpas bassit}} – Nalpas bassit
- {{Gudua a nalpas}} – Gudua a nalpas
- {{Nasimpa}} – Nasimpa
- {{Saan a simpaen}} – Saan a simpaen
- {{Innayon}} – Innayon
- {{Araramiden}} – Ar-aramiden...
- {{Araramidenna ti}} – Ni Kaspagarigan ket ar-aramidenna ti...
- {{Agur-uray}} – w Agur-uray
- {{Di sigurado}} – Di sigurado
- {{Agkitkita}} – Agkitkita...
- {{Patpatangan}} – Agdama a patpatangan...
- {{Naipatuloden}} – Naipatuloden
- {{Saludsod}} — Saludsod:
- {{Panunot}} – Panunot:
- {{Senial ti ballaag}} – Ballaag
- {{Agyamanak}} – Agyamanak
- {{Awan ti aniamanna}} – Awan ti aniamanna!
- {{Kur-it}}, agiparang laeng ti kur-it –
- {{Ekis}}, agiparang laeng ti ekis –
- {{Smarka}}, agiparang laeng ti marka ti saludsod —
- {{Bumbilya}}, agiparang laeng ti bumbilya–
- {{Nalpasen ti panangitipon}}, para kadagiti nalpasen a panangitipon – Nalpasen ti panangitipon.


text:
Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi iti dua a paset)
Ngem simken iti panunotko a manmano ti kastoy a gundaway. Kayatna a sawen, adda panagtalek ni Apo Editor/Pabliser iti kabaelak. Adda dayta nakitana a potensial a mabalin a maasa iti panagtultuloyko nga agsurat (a masagsaginnit laengāa saak la agsurat no adda dayta āpanaggagatelā dagiti ramay).
Sa nalagipko daydi nabasak: writers are vehicles of truth. Dagiti kano mannurat ti behikulo, rangtay ti kinapudno. Kuna met laeng ti nabasak, basta kinapudno ken saan a bias ti kolumnista kadagiti sursuratenna, awan ti siled ti pannakarippuogna. Awan ti rumbeng a pagbutnganna. Ngem no saan a napudno iti trabahona, aglalo no maysa kadagiti āenvelopmentalā a kolumnista/ agiwarwarnak/ agirakrakurak, di met masasaan a ditoy a matippuog.
Nadayaw nga akem ti kinamannurat, dayta ti panagkunak, a masapul a matungpal, nga akmen a sipupusoānupay adda kabuligna a risgo! Ta ni mannurat, kas nasaon, awan ilemlemmengna a kinapudno, isuratna ti kinapudno, ibandona ti pagimbagan ti sapasap.
Gapu itoy, inawatko met laeng ti diaya. Napayamanak ketdi kadayta a panagtalek. Ket ditoy a nangrugi ti pannakisarsaritak/panagpipinnadamagtayo, ka-Sinursuran.
Itoy a panagsuratko iti kolum, addada dagiti agkuna a dakkel ket ngata ti maaw-awatko. Pamrayak laeng ti umisem no kua. Ta saandanto met laeng a mamati no ibagak ti agpayso.
Ngem saan a dayta ti napateg. Agsuratak gapu ta daytoy ti pagduyosak; agsuratak ta adda akemko, kas mannurat, a masapul nga annongen; agsuratak ta ditoy a lumag-an ti riknak kadagiti stress a masagsagrap iti inaldawā¦ Wen, agsuratak saan a gapu iti maibayad kaniak.
Nakunak iti bagik, agingga nga ipalubos ti panawen ken salun-at, agtultuloy daytoy a kolum. Wen, agtultuloy a mangisangbay iti impormasionāiti man salun-at, isyo iti aglawlaw, literatura-Ilokana ken sangalubongan a pakaseknan.
Ta dagita ngarud ti akem!
Laeng, adda dagiti saludsod iti isipko no maminsan. Maak-akemko ngata ti pagrebbangak a kas mannurat itoy a kolum? Basbasaen met la ngata dagiti dear readers dagiti sursuratek? Wenno pangalada laeng iti turogda?
A kaniak, normal a saludsod dagitoy. Ket ammok, sika, ka-Sinursuran ti makasungbat kadagitoy. Sika a mangtartarabay, sika nga agbasbasa, wen, sika nga agbasbasa iti Tawid News Magasin.
Dua a tawen. Nasurok a limapulo a sinurat. Aglalaok a topiko, aglalaok nga ideya. Aglalaok a panangpadas a nangibinsabinsa kadagiti isyo. Kas iti taraon a sinursuran nga aglalaok a bulbulong ken lames; kas iti sinursuran a naadat, makagasang kadagiti maseknan no dadduma. A no kayat, mabalin met a nayonan iti nasam-it no di kayat ti naadat unay.
Ket itoy idadap-aw ti kolum iti maikatlo a tawenna, awan sabali a tartarigagayan no di ti agtultuloy a pannagnana. Pannagna nga umay iti tunggal maysa tapno makaibati uray maregmeg laeng nga impormasion a mabalin a makatulong iti inaldaw-aldaw a panagbiag.
Sirsirmataen pay ātoy numo no ania dagiti mabalin a panglakagan nga agbalin a makaay-ayo, saan a boring, kas kunada iti Ingles, daytoy a kolum.
Sika, ka-Sinursuran, adda kadi maikalbitmo a pamay-an? Kontakennak man, alaā¦
Kadaytoy a panagkolumko, addada dagiti naadalko. Ken nagsayaatanna.
Masapul ti panagsagana, di itungtungkua ti aramiden. No adda dumteng nga ideya, masapul a suraten a dagus tapno saan nga agtalanggutang. Ken saan a mabangles ti isyo. Saan a kas kadagiti daniw ken sarita a mabalin a kasla sadiwa latta uray aglabas ti panawen. Ti napateg, masangal/maputarda.
Napintas a talaga ti panagsurat a pangikkat iti stress. Padasem, ka-Sinursuran. Ania man a klase dayta a sinurat. Ti napateg, agbalinka a napudno. Ala, itugawam man ngarudā¦ Saanmo a pampanunoten dayta maibayad kenka, a. Wenno ti āpannakaibasuraā ti sinuratmo no kayatmo a paipablaak iti magasin. Ta amin a mannurat, uray bangolan itan, ket napadasanda ti naibasura ti sinuratda. Ummongem ketdi dagitoy. Addanto tiempo, basta ipapatim ti agsurat, a makayasam ida. Ken ilibro no isu.
Konsolasion laengen dayta awaten a bayad ti sinurat ken adu ti makaam-ammo kenka. Dagiti manggura kenka, paratignayda para iti napimpintas pay a sinurat.
Wen, iti panagsuratko, naadalko no kasano nga usarek ti orasko. No kasanok nga isiki daytoy iti akemko a kas mannursuro, ama, asawa ken umili. Time management a makuna.
Ala, ulitek, agyamanak kadakayo a mangtartarabay itoy a kolum. Agingga manen iti sumaruno.#


text:
NAGULPITEN ti nakapigpigsa a Bagyo Lawin iti iduduprakna iti Pilipinas nangruna iti Amianan a Luzon idi Oktobre 19 – 20, 2016. Kalaksidan kadagiti pimmusay a biktima ti bagyo ket binilion ti pateg dagiti nadadael a pasdek, imprastraktura ken agrikultura.
Dakkel a pagyamanan iti Dios dagiti Pilipino nangruna dagiti agindeg kadagiti probinsia a nagsentroan ni Bagyo Lawin ta bassit laeng dagiti naipadamag a bilang dagiti pimmusay a biktima ti dayta a napigsa ken naranggas a bagyo. Naindaklan met a mapagyamanan dagiti maseknan nga ahensia ti nasional ken lokal a gobierno iti panangballaag, panangbayabay ken panangtulongda kadagiti umili tapno masaluadan ti seguridadda kabayatan ti nagpatnag ken nagmalem a didigra a nangisangbay ti nakapigpigsa nga angin ken nakaro a tudo.
Ti kabassit ti bilang (12 ti naipadamag a biktima) a pimmusay kabayatan ti bagyo ket ipaneknekna a babaen ti nasapa a panagsagana ti gobierno ken dagiti pribado a tattao iti napigsa a bagyo ket malisian dagiti adu a bilang ti casualty. Bigat pay laeng ti Martes idi nagballaagen ti PAGASA kadagiti radio ken telebision ken social media iti idadateng ni Super typhoon Lawin nga agpigsa iti 280 – 315 kilometer per hour a kapigsa ti angin ken addaan kalawa a 800 a kilometro ti masakupanna, ken nayasping ken ni Super typhoon Yolanda a nangduprak iti Eastern Visayas idi Nobiembre 6, 2013 a nakatayan dagiti nasurok a 6,000 a biktima ken nakadadaelan dagiti binilion ti pategna a sanikua.
Nainget dagiti kameng ti National Disaster Risk Reduction Management Council ken kadagiti kaasmangna a DRRMC kadagiti rehion, probinsia, siudad ken ili a nangawir kadagiti agindeg kadagiti masakupanda tapno makapagsaganada iti sumangbay a didigra. Nasapa a nasuspende ti klase dagiti amin a lebel ti eskuela. Napagawid dagiti kadawyan nga agtatrabaho iti publiko ken pribado a sektor.
Naiballaag ti Storm Warning Signal Number 5 sadiay Cagayan, Isabela ken kabangibangda a probinsia iti Region 2 ken Cordillera Region; Signal Number 4 met iti Ilocos Norte, Ilocos Sur ken kabangibang a probinsia iti Region 1. Dagiti dadduman nga ad-adayo a probinsia ket naideklarar a nababbaba ti numero ti ballaag. Daytoy ti umuna a gundaway a pannakaadaptar ti baro nga Storm Warning Signal iti pagilian.
Kabayatan ti kapinget ni Bagyo Lawin, natumba dagiti dadakkel a kayo, naperdi dagiti adu a balay ken pasdek, nadadael met dagiti adu a mula ken produkto ti agrikultura. Napartak met ti pannakaidanon dagiti rescue operations ken pannakaiyakar dagiti agnanaed kadagiti napeggad a lugar kadagiti evacuation center. Nadaras ti pannakaidanon dagiti relief goods ken tulong kadagiti biktima babaen ti DSWD ken dagiti lokal a gobierno ken NGO. Nagtultuloy pay laeng ti pannakadagup ti gatad dagiti nadadael nga imprastraktura ti gobierno ken sektor iti agrikultura iti tunggal probinsia. Naideklaran nga “Under State of Calamity” dagiti probinsia ken lugar a nadidigra.
Naranggas ni Bagyo Lawin, ngem dayta a natural a kalamidad ket palagipanna dagiti amin a tattao – saan laeng a dagiti nagdalanan ti bagyo, ngem amin a Pilipino ken uray pay dagiti adda iti sabali a pagilian – ti panangipateg ken panangsaluadda iti nakaparsuaan gapu ta dagiti napigsa a bagyo ket pammaneknek iti dakes nga epekto ti climate change wenno global warming a naparnuay gapu ti pannakadadael to ozone layer gapu kadagiti adu nga asuk a pinataud met laeng dagiti tattao.
Maipalagip nga idi 2015, nangiparuar ni Papa Francisco ti Encyclical a “Laudato Si” (Dayaw ti Maipaay Kenka, O, Apo) a naiturong kadagiti amin a tattao iti sangalubongan iti panangsaluadda iti nakaparsuaan ken ti lubong para iti agdama ken masungad a henerasion. Naangay pay ti panagtutulag dagiti lider ti pagilian sadiay Paris, France tapno nain-inget pay ti panangpababada iti nakaro nga asuk kadagiti pagilianda babaen kadagiti saanda a panagusar kadagiti coal-operated power plant ken panagaramat kadagiti renewable energy sources.
Kas kadawyan ngem responsible tao ken agindeg iti lubong, aramiden met koma ti kabaelan a manglapped ti climate change babaen ti limitado a panagusar kadagiti makina nga agipug-aw kadagiti asuk, ken liklikan ti agpuor kadagiti basura a mangsabidong ti angin. Nasken dagitoy a gannuat tapno malisian ti pannakabukel dagiti nakapigpigsa a bagyo a pangta iti biag ken mangdadael kadagiti napateg a sanikua a nagrigrigatan dagiti tattao. (Eden A. Alviar)Â Â Â Â
Â


text:
CANDON CITY – Tallo a tattao ti nayospital idi nagdinnungpar itay nabiit ti dua a traysikel a nakaburang-itan ti maysa iti barangay Calaoa-an ditoy.
Iti inisial nga inbestigasion ti polis, agturturong iti abagatan a direksion ti traysikel a TMX 155 a minaneho ni Glen Dario, residente iti Patpatta 2nd ditoy idinto nga agturong iti amianan ti TMX 155 a minaneho ni Henry Calindas, residente iti Bagani Ubbog ditoy met laeng a siudad idi ginandat ni Calindas a labsan ti immuna ngem nagdungparda metten a nakatulidan ti maysa.
Naitaray dagiti dua a drayber iti Candon City Hospital idinto a naipan iti Resonable Hospital ti maysa a di nainaganan a nasugatan.#


text:
VIGAN CITY – IndagadagĀ ni Vice Gov. Deogracias Victor Savellano ti agtultuloy a panagbutos dagiti umili ti Ilocos Sur babaen iti text message para iti pannakaibilang ti Vigan a maysa kadagiti pito a pagsiddaawan a siudad iti sangalubongan.
Inwaragawag ni Bernard Weber, founder ken presidente ti New7Wonders, itay Oktubre 7 a maysa ti Vigan iti 14 finalists iti New7WondersCities of the World.
Idi Oktubre 7, indauluan ni Savellano ti simultaneous text voting a nakipartisiparan dagiti amin nga agtuturay iti probinsia, hepe dagiti pagopisinaan, ken dagiti amin nga empleado iti provincial government a nangibutosanda iti Vigan City iti New7WondersCities of the World.
Sakbayna, nangipaulog ni Gov. Ryan Singson iti memorandum a panagbutos amin dagiti personnel iti provincial government agraman dagiti agtuturay ken dadaulo dagiti opisina babaen iti text message kas suportada iti kampania ti Vigan.
Kinuna ni Savellano a panangipakita babaen iti text voting ti panagtutunos ken panagmaymaysa dagiti taga-Ilocos Sur a tumulong iti kampania ti Vigan para iti New7WondersCities of the World.#
Ā
3


text:
Iti moderno a lubong, nadumaduma ti wagas a panangipatulod iti mensahe ni ayat kadagiti ipatpategda iti Aldaw dagiti Puso.
Kadagiti techies, panagsisinnukat kadagiti mensahe ni ayat babaen iti SMS, MMS, EMS ken dadduma pay a kaetsingan iti digital technology; kadagiti netizens, binnoltit met iti Facebook, Twitter, Pinterest, Reddit, LinkedIn wenno sinnukat iti selfie iti Instagram, Snapchat, chat iti skype ken dadduma pay a paetsing iti dadduma pay a social networking site, kasta met laeng iti mensahe nga ikur-it dagiti bloggers, wenno i-post iti YouTube. Kasta itan iti panangselebrar iti Valentine’s Day, panagsakay iti rabaw ti higante nga aluyo a parnuay ti techno storm.
Kadagiti awanan pay iti ka-valentino?
Umanayen a kakinkinnidday wenno kainnarasaasda dagiti agkikinnuldit a bitbituen ken ti aggargarakgak a bulan.
Nupay kasta, adda pay met a, dagiti sinnagut kadagiti agpipinnateg. Iti baet ti moderno itan a kababalin ken panagpampanunot, saan pay laeng a maawan ti panagsisinnagut dagiti agayan-ayat.
Sadiay USA, ad-adda a mairegalo iti ay-ayaten dagiti nasasam-it: tsokolate, candies ken basta nasam-it a kas ekspresion iti nasam-it a panagayat. Sadiay UK, idi dida pay la nagkristiano, kaparisna ti Valentine’s Day ti aw-awaganda iti fertility fest. Ngem idi sinakup dagiti Romano ti nasao a pagilian, pinaritandan dagiti agindeg a mangselebrar iti fertility fest, naisukat ti Valentine’s Day kada Pebrero 14, a nangrugi idi 496 Anno Domini. Naipaganetget kadagiti taga-UK a nasaysayaat a selebraranda ti piesta ni St. Valentine. Naggapu ken ni Pope Gelsius ti nainget a pammilin.
Saan laeng a sabong, lalo ti nalabaga a rosas, ti maisagut no di pay valentine’s card ken dagiti tsokolate a nalaokan iti almond wenno mani. Ti nalabaga ngamin a rosas ti paborito ni Venus, ti Diosa ti Ayat ken Kinapintas dagiti Romano. Ipamatmat ngamin ti nalabaga ti kinadayag.
Dakkel met ti akem ni Kupido iti Valentine’s Day. Adda latta a maibabaet kadagiti valentine’s card daytoy addaan pana nga ubing nga anak ni Venus. Mapapati nga addaan iti madyik ti panana ket asinoman a panaenna, mainlab metten, ken inspirado nga agayat.
Idi 14, 270 A.D., maysa a padi nga agnagan iti Valentine ti pinaputol ni Claudius II, ti Emperor iti Roma, nga inawaganda iti Emperor a Nadangkok. Napagura ni Fr. Valentine ti emperador gapu iti panangkallaysana kadagiti babbaro ken babbalasang.
Kadagidi a panawen, napanunot ni Emperor Claudius II a nasaysayaat nga agserbi a kas soldado dagiti babbaro ngem dagiti naasawaan ken addaaan iti anak. Imparit ngarud ti emperor ti panagasawa dagiti lallaki tapno agserbida laengen a soldado. Ngem saan nga intaltalek ni padi a Valentine ti bilin ti emperor. Kenkuana, maysa a pananglabsing iti kalintegan ti tao dayta a bilin.
Intuloyna latta ti nangasar kadagiti agayan-ayat a baro ken balasang. Gapu iti daytoy, immadu dagiti babbaro a dida kayat ti agsoldado ti nagasawa.,
Naammuan dayta ni Emperor Claudius II. Kasta unay ti ungetna. Pinatiliwna a dagus ti padi. Impaipupokna.
Iti uneg ti pagbaludan, tinulongan ketdi ni Fr. Valentine dagiti balud nga aglibas. Ta ngamin kakaasi a maparparigat, makabkabil ken matmatay iti bisin ken ranggas dagiti balud. Nasukalan manen ti aramid ti padi ken nasentensiaan a matay.
Iti kaadda ti padi iti pagbaludan, kinasinningedna ti maysa nga agtutubo nga anak ti maysa kadagiti guardia. Kanayon ngamin ti agtutubo a mangbisbisita iti padi. Ket sakbay a pinatayda ni Fr. Valentine, nakaaramid daytoy iti maysa a greeting card a para iti agtutubo a kastoy ti linaonna: “From your Valentine”.
Manipud idin, dayta metten ti naynay a maisurat kadagiti greeting card. Isurat met dagiti sumibsibbol: “Will you be my valentine?”
Nakanonisaran ni Fr. Valentine ket nagbalin a popular a santo iti England ken France. Nagbalin ngarud nga Aldaw ti Puso ti Pebrero 14 kas panangilagip ken panangrespeto iti ipapatay ni Fr. Valentine a posible a napasamak idi 270 A.D. Ngem ni Pope Gelasius ti nangideklara iti Pebrero 14 nga Aldaw ti Puso para kadagiti amin a Kristiano idi 498 A.D.
Idi immuna a panawen, tallo a nalabaga a rosas ti sagut ni manong baro ken ni manang balasang. No dadduma ket adda pay matching chocolates. Ngem kadagitoy nga aldaw, saanen nga uso dayta three red roses. Ti gagangay a makita kadagiti flower shops, ket ti maysa a nakalablabbaga a rosas a napalawlawan iti rumimatrimat a babatting a sabsabong ti baby’s breath. Inawaganda daytoy a klase ti flower arrangement iti “signature rose.” Ngem kadagiti dadduma, umanayen ti nalabaga a balloon a sinampuso ti uhana a magatang kadagiti bangketa. Kunada a saan met a ti regalo ti importante no di ket ti mensahe ni ayat.
Kadagiti nagkauna a kultura ken pammati, patienda a ti kararua ket agnanaed iti uneg ti puso. Kadagiti dadduma, mamatida met a ti puso ti ubbog ti emosion ken sirib, idinto ta dagiti dadduma, ti puso kano ti tugaw ti kinapudno, bileg ken kinatan-ok. Isu a makunkuna a ti tao a managayat, ket addaan iti dakkel a panagpuspuso. Kadagiti met nadangkok ken awanan a pulos iti panagayat, awaganda nga addaan iti nangisit a panagpuspuso.
Ti kadaanan a valentine’s card a makita iti agdama, ket ti naggapu iti Duke of Orleans a sagutna iti asawana idi nakapupok daytoy iti pagbaludan a managan iti Tower of London. 1415 A. D. ti card, ken makita pay laeng daytoy iti uneg ti maysa kadagiti museum sadiay England.
Ti met kadaanan a daniw ayat, ket naisurat iti clay tablet idi panawen 3500 BC. Nakali dagiti arkeolohista ken inawaganda iti Istanbul #2461.
Ala ngarud, naragsak nga Aldaw ti Puso kadakay’ amin!#


text:
Federico Fellini
Ni Federico Fellini (Panangibalikas nga Italiano: [fedeˈriːko felˈliːni]; Enero 20, 1920 – Oktubre 31, 1993) ket maysa idi nga Italiano a direktor ti pelikula ken mannurat ti senario. Isu ket naamammoan iti naisangsangayan nga estilo a magilaok dagiti ladawan ti pantasia ken baroko, isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kaimpluensiaan nga agararamid ti pelikula ti maika-20 a siglo, ken nawatiwat a nararaeman.[1] Isu ket nangabak kadagiti lima nga Gungguna ti Akademia|, a nagbalbalin nga isu ti tao a kaaduan a nangabak ti Oscar Kalaingan a Pelikula ti Ganganaet a Pagsasao iti pakasaritaan.[2]
Dagiti nagibasaranUrnosen
PaammoUrnosen
- ^ Burke ken Waller, 12
- ^ Alcinema.org (Naipatarus manipud ti Italiano: Ni "Federico Fellini ket isu ti direktor a nangabak ti kaaduan nga Oscar: 4 para iti Kasayaatan a Ganganaet a Pelikula (1957: La Strada, 1958: Dagiti Rabii ti Cabiria, 1964: 8 1/2, 1975: Amarcord) ken maysa para iti Nagun-od ti Kabibiag idi 1993.")
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Midia a mainaig ken ni Federico Fellini iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Federico Fellini iti Wikiquote (iti Ingles)
- Pundasion ni Fellini Opisial a sitio ni Rimini (iti Italiano)
- Fondation Fellini pour le cinéma (Suisa) Opisial a Suiso a sitio (iti Pranses)


text:
Baliuag, Bulacan
Ti Baliuag ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baliuag ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Bagong Nayon
- Barangca
- Calantipay
- Catulinan
- Concepcion
- Makinabang
- Matangtubig
- Pagala
- Paitan
- Piel
- Pinagbarilan
- Poblacion
- Sabang
- San Jose
- San Jose Hinukay
- San Roque
- Santa Barbara
- Santo Cristo
- Santo Niño
- Subic
- Sulivan
- Tangos
- Tarcan
- Tiaong
- Tibag
- Tilapayong
- Virgen delas Flores
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Maika-123 a meridiano laud
Ti 123° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-123 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-57 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-123 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:


text:
Abra de Ilog
Ti Abra de Ilog ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Occidental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti Abra de Ilog ket nabingbingay kadagiti 9 a barbaranggay.[2]
- Balao
- Cabacao
- Lumangbayan
- Poblacion
- San Vicente
- Tibag
- Udalo (Camurong)
- Wawa
- Armado
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Occidental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Occidental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Karlomagno
Ni Karlomagno (c. 742 – Enero 28, 814), ammo pay a kas ni Karlos ti Natan-ok (Latin: Carolus Magnus wenno Karolus Magnus) wenno Karlos I, ket isu idi ti nangbangon ti Imperio a Karolingio, a nagturay manipud idi 768 aginggana idi pimmusay. Isu ti nangpadakkel ti Pranko a Pagarian, a naginaynayon ti Italia, a nagparukma kadagiti Sahon ken dagiti Babaro, ken nangiduron ti prontiero idiay Espania. Isu ti kinauna nga anak a lalaki ni Pepin ti Pandek ken Bertrada ti Laon, ni Karlomagno ket isu idi ti immuna nga "Emperador" idiay Akinlaud nga Europa manipud iti pannakarebba ti Imperio a Romano idi sakbay ti uppat a siglo.
Isu ket nagbalin nga Ari dagiti Pranko idi 768 kalpasan ti ipupusay ti amana, ni Karlomagno ket immun-una a kimmaddua a nagturay iti kabsatna a lalaki a ni Karloman I. Ti kellaat nga ipupusay ni Karloman I idi 771 babaen ti saan a naipalpalawagan a pasamak ket nangibati kenni Karlomagno ti awan suppiatna nga agturay ti Pranko a Pagarian. Babaen ti panagparparukmana ti milisia, pinadakkelna ti pagarian iti maysa nga imperio a nangitipon kadagiti kaaduan iti Akinlaud ken Tengnga nga Europa.
Ni Karlomagno ket nagtultuloy kadagiti annuroten ti amana para iti kinapapa ken isu ti nagbalin a nagsalsalaknib daytoy, nga isu ket nagikikkat iti kabilegan dagiti Lombardo idiay Italia, ken nagidaulo ti panagraut iti Muslim nga Espania. Isu ket simmuppiat a nagkampania pay kadagiti tattao ti dayat, a nagpilit a Nangikristiano kaniada (a naipangpangruna dagiti Sahon), a dimtengan daytoy ti panagituray kaniada kalpasan ti napaut a gubat. Ni Karlomagno ket nakaabot ti kabileganna idi 800 nga isu idi ket nabalangatan a kas ti "Emperador" babaen ni Papa Leon III idi Aldaw ti Paskua.
Isu ket tinawtawagan a ti "Ama ti Europa" (pater Europae),[1] ti imperio ni Karlomagno ket immuna a nangikaykaysa ti kaaduan ti Akinlaud nga Europa manipud idi panawen ti Imperio a Romano. Ti turayna ket nagparang-ay iti Karolingio a Renasimiento, ti panagungar manen dagiti arte, relihion, ken kultura babaen ti panagusar ti Katoliko a Simbaan. Babaen dagiti gangganaet a panagrukmana ken dagiti akin-uneg a repormana, ni Karlomagno ket nangawawis ti pannakaporma ti sapasap a kinasiasino ti Europa.[2][3] Dagiti Pranses ken Aleman a monarkia ket naipanunotanda dagiti bukodda a monarkia a kas dagiti kaputotan ti imperio ni Karlomagno.
Ni Karlomagno ket pimmusay idi 814 kalpasan a nagturay a kas Emperador ti ganagani a limapulo a tawtawen. Isu ket naipunpon idiay imperio a kapitoliona nga Aachen. Ti anakna a lalaki a ni Luis ti Relihioso ket simmaruno kanian a kas ti Emperador.
Politikal a pakaaammoUrnosen
Babaen ti maika-16 a siglo , dagidi akinlaud a Hermaniko a Pranko ket Nakristianoda iti, ken ti Francia (rehion), ket tinurturayan babaen dagidi Tattao a Merovingio, ket isu idi kadagiti kabilegan a pagarian a simmaruno ti Akinlaud a Romano nga Empirio. Kalpasan ti Gubat ti Tertry, nupay kasta, dagidi Merovingio ket naapday ti kabilegda, a nakunkunada idi a ti rois fainéants ("dagidi awan ti maar-aramid nga ari"). Gangani amin a bileg ti gobierno ti ania man a pagbanagan ket inar-aramid babaen dagiti bukodda a pangulo nga opisial, ti mayor ti palasio.
Idi 687, ni Pippin iti Herstal, mayor ti palasio iti Austrasia, ket nangipatingga ti panagriringgor a nagbaetan dagiti nadumaduma ng ari ken dagiti mayorda iti panagballigina idiay Tertry ken isu idi ti nagbalin a nagmaymaysa a gobernador ti intero a pagarian ti Pranko. Ni Pippin ket isupay ti apo a lalaki dagiti dua a kangrunaan a pigura iti Austrasia a Pagarian, Ni San Arnulf iti Metz ken ni Pippin iti Landen. Ni Pippin ti Tengnga ket dimtengan a sinarunuan idi babaen ti lalaki nga anak ti ruar ni Carlos, ken kalpasanna ket ammo a kas ni Carlos Martel.
Kalpasan idi 737, ni Carlos ket tinurayanna dagiti Pranko nga awan ti ari iti trono ngen nagmadmadi a nagtawtawag ti bagina iti ari. Ni Carlos ket sinaruno idi 741 babaen dagiti annakna a lalaki a ni Karloman ken ni Pepin ti Pandek, ti ama ni Karlomagno. Tapno mapawilan ti panagsisina kadagiti igid ti pagturayan, idi 743 dagiti agkabsat a lallaki ket binalangtanda ni Childerico III, nga isu idi ti kinaudi a Merovingio nga ari.
Kalpasan idi nagikkat ni Karloman iti opisina idi 746 tapno sumrek iti simbaan babaen ti panagkayat nga agbalin a monghe, ni Pepin ket nagsalsaludsod ti kin-aari kenni Papa Zacariay, a nagsalsalusod no lohikal para iti maysa nga ari ti awanan iti naarian a bileg. Ti papa ket nangited ti keddengna idi 749. Isu ket nagbilin a nasaysayaat para kenni Pepin, nga addaan kadagiti bileg ti nangato nga opisina ti Mayor, a matawagan iti ari, tapno saan a maiyallilaw ti panagsasaruno. Isunga nagbilin kaniana nga agbalin nga agpayso nga ari.
Idi 750, ni Pepin ket nabutosan babaen ti maysa nga asembila dagiti Pranko, nga inkeddeng babaen ti arsobispo, ken kalpasanna ket naipangato iti opisina iti ari. A nagmarka kenni Childerico III a kas "ti di agpayso nga ari," ti Papa ket nagbilin kaniana iti maysa a monasterio. Isunga idi ti Merovingio a dinastia ket sinukatan babaen ti Karolingio a dinastia, a nainagan a iti ama ni Pepin, a ni Carlos Martel.
Idi 753 ni Papa Esteban II pimmanaw idiay Italia ken napan idiay Francia a dimmawdawat ti tulong para kadagiti karbengan ni San Pedro kenni Pepin. Isu ket nasuportaran para iti daytoy a panagdawat babaen ni Karloman, ti kabsat a lalalki ni Carlos. Iti panagbayad ti papa ket makaited laeng ti kina-lehitimado, nga inaramidna manen idi ken nangisapsapo ken nangikeddeng kenni Pepin, ti daytoy a panawen ket nanginaynayon dagiti ubbing nga annakna lallaki a ni Carolus ken ni Karloman iti naarian a patrimoniato, nga itan ket mangtawtawid ti nalatak a pagturayan a kaaduan a nagsakupen ti akinlaud ken tengnga nga Europa. Idi 754 ni Pepin ket inawatna ti inbitasion ti Papa a mangbisita ti Italia para iti karbengan ni San Pedro, a nagballigi a nakitultulad kadagiti Lombardo.[4]
Babaen dagiti karolingio, ti Pranko a pagarian ket naiwarwaras a nanagsakop ti maysa a lugar a kaaduan a mairaman ti Akinlaud nga Europa; ti pannakabingbingay ti pagarian ket isu ti nangporma kadagiti kuartel para iti moderno a Pransia ken Alemania.[5] Dagiti relihioso, politikal, ken artistiko nga ebolusion nga agtataud manipud iti naipatengnga a nakaipuestuan ti Francia ket nakaaramid ti nanginagan nga imprenta iti sibubukel nga Europa.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti paammoUrnosen
- ^ Papst Johannes Paul II (2004). "Ansprache von seiner Heiligkeit Papst Johannes Paul II" (iti Aleman). Internationaler Karlspreis zu Aachen.
- ^ Riché 1993, Preface xviii . "Iti kinabukbukodan, isu ket nagayayat ti pannakaikeddeng, ken babaen ti kaatiddog ti ti panagturayna, babaen kadagiti pinarukmana, lehislasion ken nailegaduan a katakderan, natulok a nagmarka ti pakasaritaan ti Akinlaud nga Europa."
- ^ "Ti Naipakasaritaan a Karlomagno".
- ^ Ti pakaammo ket adu nga agtaltalek iti Einhard, putative & 741–829, Tawtawen ti 745–755
- ^ Ti Oman 1914, pp. 409–410 ket mangiladladawan ti Tulag ti Verdun, 843, ti baetan dagiti naggugubat a appo a lallaki ni Karlomagno, a kas ti pundasion a pasamak ti maysa anawaya a Pransia babaen ti immuna nga arina, ni Carlos ti Kalbo, ti maysa a nawaya nga Alemania , babaen ti immuna nga arina, a ni Luis ti Aleman, ken ti maysa a nawaya a naipatengnga nga estado a gimmay-at manipud dagiti ababa a pagilian iti igid dagiti daga a pagbeddengan iti abagatan ti Roma babaen ni Lotario I, nga isu ti nagtalinaay ti titulo iti emperador ken dagiti kapitolio ti Aachen ken Roma nga awan ti pannkaturay. Ti tengnga a pagarian ket nasinsina babaen idi 890. Ti pannakabingbingay ti teritoriona ket aagtultuloy a nangruna a taudan kadagiti panagsisina a baetan ti Pransia, Alemania, ken Italia aginggana iti maika-20 a siglo. Ti patingga a pannakailawlawagan ket ti pannakapartuat kadagiti babbabassit a pagilian kadagiti sona a bangen, a nangnagruna ti Olánda ken Suisa ken dagiti pay sumagmamano a babbabassit nga estado. Ti konsepto ket lagip ti nagkaykaysa nga Europa ket agtultuloy iti agdama panawen.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Midia a mainaig ken ni Karlomagno iti Wikimedia Commons
- Einhard. "Einhardi Vita Karoli Magni". Mediebal a Latin. Ti Latin a Biblioteka.
- Bakker, Marco (2003). "Karlomagno". Reportret.
- Ti Espada ni Karlomagno (artikulo ti myArmoury.com)
- Snell, Melissa (2011). "Dagiti Galeria ti Ladawan ni Karlomagno". Mediebal a Pakasaritaan. About.com.
- Ti Dokumento a Bilin nga inted babaen ni Karlomagno para iti Abadia ni San Emmeram a mangipakpakita ti selio ti Emperador, 22.2.794 . Naala mnipud kadagiti urnong ti Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden idiay Unibersidad ti Marburg


text:
ISO 3166-2:JP
Ti ISO 3166-2:JP ket ti naikabil para iti Hapon iti ISO 3166-2 a parte ti pagalagadan ti ISO 3166 nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), a mangipalawag kadagiti kodigo para kadagiti nagan dagiti kangrunaan a subdibision (kas dagiti probinsia wenno dagiti estado) kadagiti amin a pagilian a naikodigo iti ISO 3166-1.
Iti agdama para iti Hapon, dagiti kodigo ti ISO 3166-2 ket naipalawag para kadagiti 47 a prepektura.
Ti tunggal maysa a kodigo ket buklen dagiti dua a parte nga isin ababaen ti pangrangtay. Ti umuna a parte ket ti JP, ti ISO 3166-1 alpha-2 a kodigo ti Hapon. Ti maikadua a parte ket dagiti dua a numero (01–47), nga isu daytoy ti kodigo ti Japanese Industrial Standard JIS X 0401 ti prepektura. Dagiti kodigo ket agarup a naipatudo manipud iti amianan agingga iti abagatan.
Dagiti agdama a kodigoUrnosen
Dagiti nagan dagiti subdibision ket nalista a kas iti ISO 3166-2 a pagalagadan nga inpablaak babaen ti ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA).
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
- ISO Online Browsing Platform: JP
- Dagiti distrito tiHapon, Statoids.com


text:
Recent Posts
Featured Posts
Bagas ti kangrunaan nga produkto, pagbiagan ken taraon dagiti Pilipino. Iti ngarud panakapanday ti Rice Tariffication Law (RTL) iti nangipaay ti gobyerno kadagiti gundaway a mangpatalged iti kaado ti bagas iti pagilian.
Gapu iti RTL nawayawayaaan iti kaado a mabalin nga angkaten ken mailako a bagas kadagiti daduma nga pagilian a kameng iti World Trade Organization, babaen ti panagpatong iti taripa. Naamendaran iti RTL iti sigod a Agricultural Tarrification ACT of 1996 nga nangilaksid iti bagas kadagiti produkto iti agrikultura a maikan taripa a kas paset iti nagnunumuan iti Pilipinas ken World Trade Organization idi tawen 1995.
Tapnu agtultuloy iti produksyon dagiti mannalon ken makabaelan da iti sumabay uray nawayawayaan iti panag-angkat iti bagas a magapo iti sabali a pagilian, kasapulan nga mapasayaat iti produksyon ken birok da. Mapasamak garud daytoy babaen iti Rice Competitiveness Enhancement Fund (RCEF).
Babaen iti RCEF, adda tinawen a maipaay a Php 10 billion iti las-ud ti inem a tawen manipud tawen 2019. Dagitoy a pondo ket maipaay kadagiti mannalon babaen iti makinarya, nangato kalidad na nga bukel a bonobon, pautang ken daduma pay a serbisyo a pang-agrikultura.
Ken nu kaspangarigan agsobra iti Php 10 billion ti maurnong a taripa, mausar ti sobra na iti sumarsaruno a tawen a pondo para iti pinansyal a tulong kadagiti mannalon , panakpatitulo dagiti daga a pangagrikultura, Expanded Crop insurance Program ken Crop Diversification Program.
Dagitoy nga programa ket mabalin nga magun-od dagiti mannalon nu la ketdi nakaenroll iti Registry System for Basic Sectors in Agriculture.


text:
Prepektura ti Niigata
Ti Prepektura ti Niigata (新潟県, Niigata-ken) ket maysa a prepektura iti Hapon a mabirukan iti isla ti Honshū idiay pantar iti Baybay ti Hapon.[1] Ti kapitoliona ket ti siudad iti Niigata.[2] Ti nagan a "Niigata" ket literal a patarus a ti "baro nga alog".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Niigata-ken" iti Ensiklopedia ti Hapon, p. 711, p. 711, iti Liblibro ti Google
- ^ Nussbaum, "Niigata" iti p. 711, p. 711, iti Liblibro ti Google


text:
Ipakpakaammo ti LGU Bangued a maipaay ti 10% discount manipud iti assessed tax liability dagiti masapa a mangipila ti aplikasionda ti business permit iti munisipio ti Bangued manipud Enero 3-10, 2019.
Daytoy ket tapno maliklikan ti panagdudupudop dagiti negosyante ken tricycle operator inton maudi nga aldaw iti panagproseso ti permit inton Enero 20, 2019, segun kenni Mr. Edgar Viado iti Business Permit and Licensing Office (BPLO).
Insiertona ti naannayas ken napartak a pannakaiproseso kadagiti business permit babaen iti computerized and systematic procedure iti LGU Bangued pakairamanan ti partisipasion dagiti dadduma nga ahensia ti gobierno kas iti Department of Trade and Industry Abra (DTI), Bangued-Philippine National Police, ken Rural Health Unit ti Bangued para kadagiti requirements a kasapulan.
More photos


text:
Pagsasao a Basko
Ti Basko (Basko: Euskara, IPA: [eus̺ˈkaɾa]) ket ti pagsasao nga insasao babaen dagiti tattao a Basko. Iti lingnguistiko, ti Basko ket saan a kabagian dagiti sabali a pagsasao iti Europa ken naisina a pagsasao, iti ania man a pagsasao. Dagiti Basko ket indehenio, ken naipangpangruna nga agtataengda, iti Pagilian a Basko, ti rehion a mangaskaw iti akinlauud unay a Pireneo kadagiti kadenna a parte ti akin-amianan nga Espania ken ti akin-abagatan a laud ti Pranmia. Ti pagsasao a Basko ket insasao babaen dagiti 27% kadagiti Basko kadagiti amin a teritorio (714,135 kadagiti 2,648,998).[2] Kadagitoy, 663,035 ket addada iti lugar nga Espaniol iti Pagilian a Basko ken dagiti nabati a 51,100 ket addada iti paset ti Pranses.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Basko iti Ethnologue (Maika-19 nga ed., 2016)
- ^ a b c Gobierno Vasco (Hulio 2012). "V. Inkesta Soziolinguistikoa". Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco. Naala idi 18 Hulio 2012.


text:
Dagiti puntos nga ikonsidera itoy a sarita:
1. Ti chicken joy iti panunot ni ubing nga Andy
2. Ti chicken joy iti panunot dagiti ubbing, in general
3. maysa a panagtakuat ken panagamiris ti pananggun-od iti ingpen para iti masakbayan
Ti chicken joy. Nailadawan ti autor ti nakaaw-away wenno rural a panagbiag. Nailadawanna ti kananakem ni ubing nga Andy a di pay nakaraman no ania dayta a chicken joy ken dayta pagdikalutanna. Nasken a maramanan met ti ubing dayta tapno ammona ti pakasaritaan daytoy ken addanto masaona kadagiti padana nga ubbing. Daytoy daytay aw-awaganda iti kabarbaro nga eksperiensa a mangiturong iti asinoman a mangammo iti kinapudno. Eksperiensa a pakaamirisan ti agdadata a kinapudno. Daytoy nga eksperiensa ket itag-ayna ti kapanunotan ken panagikeddeng ti ubing.
In general, saan laeng nga iti rural a panagbiag ti pakapaspasamakan daytoy, uray pay iti siudad. Maysa a phenomenon iti panunot ken nakem dagiti ubbing ti chicken joy. Naganna laengen kadakuada ket makapakatayen. Uray binandehado la ngaruden ti prito a manok iti sangoda, kaykayatda pay laeng ti chicken joy. Adda la ket naidumduma a pangabig daytoy, isu dayta ti kabarbaro nga eksperiensa ken sabali manen a panangammo ken pannakaammo iti kinapudno.
Ngem ti agdadata a kinapudno, inton addada iti uneg ti Jollibee, kaykayatdanto met laeng ti mapan agay-ayam iti ayan dagiti padada nga ubbing iti pagusok-usokan, pag-slide-an ken kangrunaan ti amin, ti pannakaadda iti kabarbaro a gayyem. Pagangayanna, maiyawidto dagita a prito a manok kada prito a patatas.
Adda naisangsangayan a gagar ti ubing a mangiduron kenkuana tapno takuatanna ti kinapudno. Isu a nasken a mapasamak dayta nga ingpen. Ket iti pannakapasamakna, dumteng metten kenkuana ti pannakaamiris ti kinapudno. Dayta a panagamiris ket pasidapenna ti naganus a panunot.
Ket ti naganus a panunot a pinasidap ti eksperiensa, tumayok nga agtakuat ken agamiris iti pagsayaatan. Ti eksperiensa ti ubing a makasursuro.
Ti eksperiensa ti kasiriban a mannursuro, dayta ti tema ti sarita. Isu dayta ti phenomenon ti chicken joy.
Ti manok ni Andy ti kapintasan a paset ti sarita, siempre. Nangrugi iti manok. Uray kasano ti kinapateg dayta a manok, maisakripisio dayta no isu ti bentahe a pakagun-odan iti ingpen—a makaraman iti chicken joy. Ngem iti pannakaamiris ti kinapudno nga ad-adda a makabsog ti tinola ta adda papayana ken kaldona, agsubli met laeng ti kinapateg dayta a naisakripisio. Isu a pagitlogenna laengen tapno umadu pay ti itinolada. Itoy a puntos, ti istabilidad ti manok ken ni Andy ket masapul a dida agsina iti udina ta isuda la ngarud ti masarsarita.
Napintas a sarita. Nabara a kablaaw iti autor.
Ni Anya Manilenia ken ni Balong Promdi, sarita ni SHERMA E. BENOSA, maika-2 a gunggona (Naipablaak iti Bannawag, Agosto 17, 2009)
Dagiti naipakita a ramenna ti pagpintasan ti sarita. Agduma ngamin ti impakita ken ti naidetalye wenno naisawang a paset. Iti ngamin literatura, ipakita dagiti tagipatgen wenno pagpintasanna a saan ket nga idetalye wenno isawang. Bay-an a makita a nalawag da dear readers. Bay-an nga apresiaren ni dear readers dayta a pagpintasan.
Dagitoy dagiti sumagmamano a pagpintasan daytoy a sarita. Nupay adda pagkaarngianda iti maikatlo a gunggona maipapan iti panagtakuat, agdumada ketdi ta nalawlawa ti sakupen daytoy (nalawlawa nga scope). Uray no saan a naibaga ket nakakadkadlaw ti transformation wenno panagbalbaliw ti panirigan ni Anya. Ti ayat ken eksperiensa a naagsawna itoy a panagbakasionna ket dinto maumag.
Ti comparison technique ket naaramat a di naisawang no di ket kadagiti pasamak ken pannakautob.
(Adda tuloyna)


text:
Guindulungan, Maguindanao
Ti Guindulungan ket maysa a nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Guindulungan ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Ahan
- Bagan
- Datalpandan
- Kalumamis
- Kateman
- Lambayao
- Macasampen
- Muslim
- Muti
- Sampao
- Tambunan II
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Yawa
Ti pagsasao a Yawa (Yava) ket ti pagsasao a Papuano ti tengnga ti Isla Yapen idiay Luek Geelvink (Cenderawasih), Indonesia. Dagiti sabali anagan ket ti Iau (saan nga iyallaliw iti pagsasao nga Iau), Mantembu, Mora, Turu, ken Yapanani.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yawa iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Nuclear Yawa". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
Plantilia:Tim
m:Template:Tim (backlinks edit)
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{tim|ifdef}}
Ti m:Template:ifdef (backlinks edit) ket mangited kadagiti silpo iti plantilia (laeng) a mabalin a agun-od idiay Meta.
Probiso[urnosen ti taudan]
Iti agdama saan nga eksakto daytoy a kasumbangir ti m:Template:tiw (backlinks edit) iti Meta.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Plantilia:Tim(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan)
- Plantilia:Tiw(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) - iti agdama daytoy ket sabali manipud iti Meta.
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Mainaig a sinuksukatan
Mangikabil iti maysa a nagan ti panid tapno makita dagiti panagbaliw kadagiti naisilpo a panid wenno iti dayta a panid. (Tapno makita dagiti kameng iti maysa a kategoria, ikabil ti Kategoria:Nagan ti kategoria). Dagiti panagbaliw kadagiti panid iti Listaan ti bambantayam ket addada iti napuskol.
- D
- Urnos ti Wikidata
- B
- Daytoy a panagurnos ket nakapartuat iti baro a panid (kitaen pay ti listaan ti baro a pampanid)
- m
- Daytoy ket bassit a panagurnos
- b
- Daytoy a panagurnos ket inaramid babaen ti bot
- (±123)
- Ti panagbaliw ti kadakkel ti panid babaen ti bilang dagiti byte
17 Septiembre 2020
- Plantilia:Naipatarus a panid 15:22 +1 Lam-ang Tungtungan aramid Nagsimpa iti panangiletra/gramatika
15 Septiembre 2020
- Modulo:Lang 21:11 +1,146 Lam-ang Tungtungan aramid Pinabaro manipud iti Module:Lang/976338287
- Modulo:Lang/data 17:15 +1,643 Lam-ang Tungtungan aramid Pinabaro manipud iti Module:Lang/data/978355428
- Modulo:Language/data/wp languages 17:12 0 Lam-ang Tungtungan aramid mis→ksh
- Modulo:Language/data/ISO 639-3 17:10 -1 Lam-ang Tungtungan aramid Pinabaro manipud iti Module:Language/data/ISO 639-3/978248218


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Nagtignay ti sangguniang bayan ditoy tapno
kontraenda ti aplikasion ti maysa a mining company nga agminas iti
coastal areas daytoy nga ili.
Kinuna ti Konsehal Cudala, chairman ti committee on environment, a kasapulan a protektaran ti sangguniang bayan ti aglawlaw ditoy idinto nga insingasingna a mangaramidda iti resolusion a mangkontra iti aplikasion ti Global Titans Mining Company nga agminas iti coastal areas a saklaw daytoy nga ili.
Naidatag iti konseho ditoy itay nabiit ti maysa a surat manipud iti Department of Natural Resources and Environment Regional Office mainaig iti aplikasion ti nasao a mining company nga agminas iti igid ti baybay a sakup daytoy nga ili.
Segun pay iti surat, maikkan dagiti konsehal iti sangapulo nga aldaw a mangkontra iti aplikasion ti nasao a kompania.
Maipalagip nga idi Nobiembre itay napan a tawen, imbasura ti konseho ti siudad ti Vigan ti aplikasion ti dua a kompania ti minas a pakairamanan ti Global Titans Mines and
Development nga agminas iti coastal areas a saklawen ti Barangay Mindoro ken San Pedro ta kas kinuna ni Vice Mayor Franz Ranches, karbengan ti siudad ti agaksion para iti pannakasaluad ti aglawlawna.
Segun pay iti bise mayor, makarkarkaran ti coastal areas ti siudad aglalo iti panawen ti bagyo a dumakkel ti danum ket no adda agminas, maapektaran a mismo dagiti barangay ti Mindoro ken San Pedro.#