text:
Nailian a Parke ti Banbantay Iglit-Baco
Ti Nailian a Parke ti Banbantay Iglit-Baco ket nasalakniban a lugar iti Filipinas ken maysa a Tawid a Parke ti ASEAN a mabirukan idiay Isla ti Mindoro iti tengnga a Filipinas. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 75,445 hektaria[1] a mangpalikmut ti antay Iglit ken Bantay Baco idiay tengnga a kaunegan ti Mindoro. Ti parke ket nabangon idi 1970 babaen ti Republika Tignay Blng. 6148. In 2003, ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia ket inlistana a kas maysa kadagiti uppata a tawid a parkena idiay Filipinas.[2] Ti parke ket nainominado pay iti Tentatibo a Listaan dagiti Tawid a Lugar ti Lubong ti UNESCO.[3]
Ti Tamaraw[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti parke ket pagtaengan ti endemiko a Tamaraw (Bubalus mindorensis), ti bassit, adda kukona a mamalia iti sebbangan ti Bovidae a naisangayan iti Filipinas. Daytoy ket maysa kadagiti kakaruan a madanar nga ayup iti lubong. Daytoy ti rason a nakaibangonan ti parke, immuna a nasalakniban a pagtaengan dagiti kaatapan ken santuario ti billit idi 1969 nga addaan ti immuna kalawa iti 8,956 hektaria, kalpasanna a kas nailian a parke a nakaipadakkelan ti kalawana kalpasan ti maysa a tawen.
Daduma pay a flora ken fauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Malaksid ti tamaraw, dagiti sabali pay a porma ti kaatapan a biag ket mabirukan pay iti kaunegan ti parke a mairaman ti Agkalkalay-ay a Bao ti Mindoro, ugsa ti Filipinas, ken naatap a baboy. Adda dagiti adu pay a bilang dagiti sebbangan ti billit nga agtataeng iti parke a kas ti Imperial a Pagaw ti Mindoro, Kullaaw ti Mindoro, Nangisit kuko a Coucal, Nagkuelio ti batingra a nalabbaga a tukkatok ti sabong ken Puso Pagaw.
Dagiti dadduma pay a nangruna nga indehenio a mulmula a mabirukan iti parke ket ti kayo ti Kalantase, Tindalo, Almaciga, Kamagong ken Jade nga agkalkalay-at a mula.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehion 4B - Nasalakniban a Luglugar". Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso - Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 14 Hunio 2012.
- ^ "Dagiti Tawid a Parke ti ASEAN". Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia. Naala idi 14 Hunio 2012.
- ^ "Nailian a Parke ti Banbantay Iglit-Baco". Sentro ti Tawid ti Lubong ti UNESCO. Naala idi 14 Hunio 2012.


c: text/html

text:
De jure
Ti De jure (iti Klasiko a Latin de iure) ket maysa a panangiyebkas a ti kaibuksilanna ket "maipanggep iti linteg", a maigiddiat iti de facto, a ti kaibuksilanna ket "maipanggep iti kinapudno". Dagit itermino ti de jure kende facto ket inus-usar daitoy embes nga "iti linteg" ken "iti panagsanay", no adda ti mangipalplawag kadagiti politikal wenno nainkalintegan a kasasaad.
Iti nainkalintegan a kontesto, ti de jure ket mabalin pay a maipatarus a kas "maipapan iti linteg". Ti panagsanay ket mabalin nga adda iti de facto, kas pagarigan, ti tattao ketumannugotda ti kontrato a kasla dda iti linteg a a mangitungpal iti dayta, ngem awan pay met ti kasta a linteg. Ti proseso a naamammuan a kas ti "desuetude" ket mabalin a mangpalubos kadagiti de facto a panagsanay a mangsukat kadagiti duog a de jure a linlinteg. Iti met sabali, dagit panagsanay ket mabalin met nga adda a de jure ken saan a maiyannugot wenno tungpalen babaen ti tattao.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket pudno a mabalin nga adda dagiti aggigiddan a nainkalintegan ti de jure a saan a dagiti de facto. Idi baetan ti 1805 ken 1914, ti alagaden a dinastia ti Ehipto ket nagturay a kas dagiti de jure a birey iti Otomano nga Imperio, ngem nagtignay a kas dagiti de facto a nawaya a nagturay a nangtaripato ti polite fiction iti Otomano a suserania. Nupay kasta, manipud idi agarup a 1882, dagit nagturayturay ket addaanda laeng ti de jure a turay iti Ehipto, a kas idi met laeng idi nagbalinen a tirtiris nga estado ti Britaniko. Isunga, ti Ehipto idi ket babaen ti Otomano linteg de jure ket probinsia ti Otomano nga Imperio, ngem de facto id ia paset ti Britaniko nga IMperio.
Iti linte nga Amerikano, a naisangayan kalpasan ti Brown v. Opisina ti Edukasion (1954), ti baetan a paggidiatan ti segregasion a de facto (ti adda a segregasion gapu kadagiti boluntario gunglo ken kaarubaan) ken ti segregasion a de jure (ti adda a segregasion gapu kadagiti loka a linteg a nagbilin ti segregasion), ket nagbalin a nangruna a naggiddiatan para iti inbilin ti korte a remedio dagiti panggep.
Idiay Kanada, a naisangsangayan ken idi ad-adu a konsentrasio iti British Columbia, ti saan a pannakalinteg ti cannabis ket naikeddeng a kas"De jure", kadagit kaaduan a pannaka-usar, ken kapadpada ti Amerikano a prohibision ti arak ken dagiti speakeasy iti tawtawen ti 1930, ket maysa kas pagarigan ti ˈDe factoˈ ti Saan a Sibil a Panagtungpal .

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NADISENIO KADI?
Ti Pagkapet ti Tahong
KAS kadagiti barnacle, kumpet dagiti tahong iti batbato, kayo, ken bakrang ti barko. Ngem saan a kas kadagiti barnacle a permi a dumket, nakabitin laeng dagiti tahong babaen iti kasla sangareppet a naingpis a sinulid a maawagan iti byssus thread. Makatulong daytoy tapno nalaklaka a mangan ken umakar dagiti tahong. Ngem no kitkitaen, kasla nalaka la dagita a pugsaten ti ablat dagiti dalluyon ti baybay. Ania ti sekreto ti byssus ta matengngelna ti tahong ket saan a mayanud iti baybay?
Usigem: Nakidser ti maysa a murdong dagiti byssus thread ngem nalukneng ken mabennat ti sabali a murdongda. Natakuatan dagiti researcher a ti eksakto a ratio nga us-usaren ti tahong—80% ti nakidser ken 20% ti nalukneng a paset—ket nakapatpateg tapno makakapet a naimbag. Isu a maanduran ti byssus ti napigsa a puersa ti guyod ken duron ti dalluyon.
Awagan ni Propesor Guy Genin dagiti resulta daytoy a panagadal a “nakaskasdaaw,” sa innayonna: “Ti makapabilib iti daytoy nga organismo ket adda iti nakasaysayaat a pannakaaramid ti kombinasion ti nalap-it ken nakidser a pasetna.” Patien dagiti sientista nga adu ti mabalin a pakausaran ti disenio dagiti byssus thread kas iti panangikapet iti alikamen kadagiti patakder ken iti lugan iti uneg ti danum, panangikapet kadagiti pennet kadagiti tulang, ken panangdait iti sugat iti operasion. “Napno ti nakaparsuaan iti di mabilang a pagsidsiddaawan a pakasursuruantayo, kas kadagiti pamay-an ti panagikapet,” kuna ni J. Herbert Waite, maysa a propesor ti University of California idiay Santa Barbara, U.S.A.
Ania ti makunam? Resulta kadi ti ebolusion ti byssus ti tahong? Wenno adda nangdisenio iti dayta?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Naparsua Kadi ti Biag?
Napateg no ania ti patpatiem maipapan iti nangrugian ti biag.


text:
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) MARSO 2016
Masarakan iti daytoy a ruar dagiti maadal nga artikulo para iti Mayo 2 agingga iti Mayo 29, 2016.
Dakayo nga Agtutubo—Nakasaganakayo Kadin nga Agpabautisar?
Adda tallo a saludsod a makatulong kenka nga agdesision.
Dakayo nga Agtutubo—Kasano a Makapagsaganakayo nga Agpabautisar?
Kasanon no saanka a sigurado no nakasaganakan? Wenno kayatmon ti agpabautisar ngem ibaga dagiti nagannakmo nga agurayka pay?
Makiramanka a Mangpabileg iti Panagkaykaysatayo kas Kristiano—Kasano?
Ti sirmata a nairekord iti kapitulo 9 ti Apocalipsis ipakitana ti kinapateg ti panagkaykaysatayo.
Iwanwanwan ni Jehova Dagiti Adipenna iti Panagbiagda
Kasanotayo a maipakita nga agpampannuraytayo iti panangiwanwan ni Jehova?
Mabalinmo Kadi ti Tumulong iti Kongregasionmo?
Mabalinmo kadi nga ipakita ti regta ti maysa a misionero uray iti mismo a kongregasionmo?
Tuladenyo ti Kababalin Dagiti Propeta
Makatulong ti ulidan da Ezequiel, Jeremias, ken Oseas no nabannogtayo, maupaytayo, wenno adda narigat nga annongentayo.
Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
Kaano a kinautibo ti Babilonia a Dakkel ti ili ti Dios? Talaga kadi nga impan ni Satanas ni Jesus idiay templo idi sinulisogna?


text:
Los Baños, Laguna
Ti Los Baños ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Los Baños ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Anos
- Bagong Silang
- Bambang
- Batong Malake
- Baybayin
- Bayog
- Lalakay
- Maahas
- Malinta
- Mayondon
- Putho-Tuntungin
- San Antonio
- Tadlac
- Timugan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Asturias, Cebu
Ti Asturias ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Asturias ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Agbanga
- Agtugop
- Bago
- Bairan
- Banban
- Baye
- Bog-o
- Kaluangan
- Lanao, Asturias
- Langub
- Looc Norte
- Lunas
- Magcalape
- Manguiao
- New Bago
- Owak
- Poblacion
- Saksak
- San Isidro
- San Roque
- Santa Lucia
- Santa Rita
- Tag-amakan
- Tagbubonga
- Tubigagmanok
- Tubod, Asturias
- Ubogon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Roald Amundsen
Ni Roald Engelbregt Gravning Amundsen (Panangibalikas a Norwego: [ˈɾuːɑl ˈɑmʉnsən]; 16 Hulio 1872 –c. 18 Hunio 1928) ket maysa idi a Norwego nga eksplorador dagiti polar a rehion. Isu ket nangidaulo ti Antartika a ekspedision (1910-12) a panagduktal ti Abagatan nga Ungto idi Disiembre 1911 ken isu idi ti immuna a daulo ti ekspedision a (di nasupiatan) a nakaabot ti Amianan nga Ungto idi 1926.[2][3] Isu ket ammo pay a kas ti immuna a nanglasat ti Amianan a laud a Pagnaan (1903-06). Isu ket napukaw idi Hunio 1928 bayat a nakibingbinglay a kas paset ti panagisalakan a mision. Ni Amundsen, a kaduana da Douglas Mawson, Robert Falcon Scott, ken Ernest Shackleton, ket nangruna idi a daulo ti ekspedision idi las-ud ti Natured a Panawen ti Antartika nga Eksplorasion.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nota
- Dagiti nagibasaran
- ^ "Kondado ti Østfold, Borge idiay Borge, Rehistro ti parokia (opisial) nr. I 6 (1861–1874), Dagiti rehistro ti pannakaipasngay ken panagbuniag 1872, panid 114.". Naala idi 25 Hulio 2012.
- ^ "Roald Amundsen and the 1925 North Pole Expedition". Historynet.com. Naala idi 11 Marso 2010.
- ^ "Roald Amundsen". PBS.org. Naala idi 11 Marso 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Roald Amundsen iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Roald Amundsen iti Wikiquote (Ingles)


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Pagarian ti Dios
Ti kadi Pagarian ti Dios ket maysa laeng a kasasaad ti puso?
“Saanka nga adayo iti pagarian ti Dios.”—Marcos 12:34.
TI KUNA TI TATTAO
Patien ti adu a ti Pagarian ti Dios ket “ti panagturay ti Dios iti puso ken biag ti indibidual” kas iti kinuna ti maysa a nalatak a relihion iti Kakristianuan.
TI KUNA TI BIBLIA
Ti Pagarian ti Dios ket maysa a pudpudno a gobierno, saan la a pangiladawan iti naimpusuan a panagpasakup ti maysa a tao iti Dios. Ti Pagarian ti Dios iturayannanto ti intero a daga.—Salmo 72:8; Daniel 7:14.
Ngem ania ngarud ti kaipapanan ti kinuna ni Jesus a “ti pagarian ti Dios adda iti unegyo”? (Dakami ti nangyitaliko; Lucas 17:21, Ti Biblia, Philippine Bible Society) Saan a kayat a sawen ni Jesus a ti Pagarian ket adda iti puso dagiti dumdumngeg kenkuana. Apay a saan? Ngamin, dagiti Fariseo ti agdengdengngeg kenkuana idi. Imbaga ni Jesus a saanda a karaman iti Pagarian gapu ta managinsisingpet ti pamay-an ti panagdaydayawda isu a saan ida nga anamongan ti Dios. (Mateo 23:13) Nupay kasta, umiso ni Jesus idi kinunana a ti Pagarian ti Dios ket “adda iti unegyo” wenno, “iti tengngayo” sigun iti Baro a Lubong a Patarus. Apay? Agsipud ta kas ti masanguanan nga Ari ti Pagarian, agtaktakder idi iti sanguananda.—Lucas 17:21.
Ania ti Pagarian ti Dios?
“Umay koma ti pagariam. Maaramid koma ti pagayatam, kas sadi langit, kasta met iti daga.”—Mateo 6:10.
TI KUNA TI BIBLIA
Ti Pagarian ket maysa a pudpudno a gobierno ti Dios ken ni Jesu-Kristo ti Agturay. (Mateo 28:18; 1 Timoteo 6:14, 15) Panggepna nga itungpal ti pagayatan ti Dios idiay langit ken ditoy daga. (Mateo 6:10) No kasta, usarento ti Dios daytoy a Pagarian a mangsolbar kadagiti problema ti tattao. Ibanagto ti Pagarian ti di pulos maaramid dagiti gobierno ti tattao.
Natalna, natalged, ken nanam-ayto ti biag ti amin a tattao iti paraiso a daga bayat ti panagturay ti Pagarian ti Dios. (Salmo 46:9; Isaias 35:1; Mikias 4:4) Awanton ti agsakit wenno matay. (Isaias 33:24; Apocalipsis 21:4) Sumalibukagto metten dagiti lallakay ken babbaket. Impadto ti Biblia: “Ti lasagna agbalin a nasalsalibukag ngem iti kinaagtutubo; isu agsubli kadagiti aldaw ti kired ti kinaagtutubona.”—Job 33:25.
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Aniaman a puli ti nagtaudam wenno lugar a nakayanakam, makapagbalinka nga iturayan ti Pagarian ti Dios no aramidem ti kidkiddawen kenka ti Dios. Kuna ti Biblia: “Ti Dios saan a mangidumduma, no di ket iti tunggal nasion anamonganna ti tao nga agbuteng kenkuana ken agaramid iti kinalinteg.”—Aramid 10:34, 35.
Tattao kadi ti mangipasdek iti Pagarian ti Dios?
“Mangipasdekto ti Dios ti langit iti maysa a pagarian a saanto a pulos madadael.”—Daniel 2:44.
TI KUNA TI TATTAO
Patien ti dadduma a dagiti tattao ti mangipasdekto iti Pagarian ti Dios ditoy daga, babaen man iti panangkomberteda iti sabsabali iti relihionda wenno iti panagreggetda para iti sangalubongan a talna ken panagkaykaysa.
TI KUNA TI BIBLIA
Ti Dios—saan a tao—ti mangipasdek iti Pagarian. (Daniel 2:44) Idi naipasdek ti Pagarian, kuna ti Dios: “Siak, mismo a siak, insaadko ti arik.” (Salmo 2:6) Saan a dagiti tattao ti mangipasdek iti Pagarian ti Dios, ken dida malapdan dagiti proyektona, yantangay iturayannanto ti intero a daga manipud langit.—Mateo 4:17.
APAY A PAKASEKNAM DAYTA?
Natural laeng a kayattayo nga addanto koma aldaw nga agari ti talna ken panagkaykaysa iti intero a sangatauan. Nalabit ikagkagumaam pay ketdi nga ibanag dagita ngem maup-upayka ta saan a maragpat dagita nga arapaapmo. No ammom a ti pannakabalin ti Dios ti mangiwanwanwan iti Pagarianna, maipamaysam dagiti panagreggetmo kadagiti kasayaatan a pamay-an babaen ti panagbalinmo a sakup dayta a Pagarian.


text:
Agpraktistayo manen nga agsurat...bareng no maay-ayo ti nagpasugnod a musa...di met la agsublin, no dinno a lubong iti napananna nagawelan...mabalin met siguro dagitoy a modipay ken patarus...bareng maay-ayo....
Ti Sarsarita Maipapan iti Kamatis
(umuna minisariblag)
BIERNES. Iti maysa a klase ti kinder garden school a buklen iti dua pulo ket tallo a pupils.
“Class, inton Monday, kayatko a mangitugotkayo iti nakalablabbaga a kamatis.” Kuna ti titser.
“Titser, an-annuenmi kadi ti kamatis?”
“Titser, mano kadi a kamatis ti itugotmi?”
“Class, ti kamatis ket usarentayo iti ay-ayamtayo. Kayatyo kadi ti agay-ayam?”
Amin dagiti pupil ket immayon iti dayta nga ay-ayam nga imbaga ti titserda.
“Titser, ania ti aramidenmi ti kamatis?”
“Tunggal kamatis, isuratyo sadiay ti nagan dagiti kagurgurayo wenno saanyo a gayyem a klasmetyo.”
Lunes. Nagtungpal amin dagiti pupil. Adda ti nangitugot iti maysa, dua, tallo, uppat, ken walo pay ti kaddduan kadakuada. Adda amin nakasurat a nagan ti tunggal kamatis segun iti kagurgurada a klasmetda ken saanda a gayyem. Inkabil dagitoy a pupil iti maysa a plastic bag.
“Itugotyo iti sadinoman a papananyo dagita a plastic bag a naglaon iti naluom a kamatis a nakaisuratan dagiti nagan dagiti kagurgurayo a klasmet ken saanyo a gayyem,” kuna ti tistser. “Aramidenyo agingga Friday nga agturpos ti ay-ayamtayo, okey?”
Iti panaglabas ti aldaw, agreklamon dagiti ubbing ta nabuloken dagiti kamatis a naisupot iti plastic. Nabangsit pay. Masemsem payen dagiti nagannak a , ta nabulok la ngaruden a kamatis dayta a naiplastik ket itugtugot pay laeng dagita nga ubbing iti uray sadinoman a papananda.
Ngem ti ubing ket ubing. Tungpalenna latta ti ibaga ti titserna. Lalo no daytoy nga ubing ket masirib ken nanakem.
Adda dagiti sumagmamno a nagreklamo a pupil ngem kuna ti tister a palpasenda pay ti ay-ayam santo masungbatan dagiti saludsodda.
Kadagiti nagannak nga awanan iti panagtalek kadagiti titser, naguummongda met. Nagtutulagda nga ipulong iti prinsipal ti kinadakes nga ar-aramiden ti titser kadagiti adalanna. Kiniddawda pay ti pannakaikkat ni titser gapu kano iti kinadakes iti ar-aramidenna kadagiti adalanna.
Nagsasango dagitoy a nagannak ken ti titser iti opisina ti principal. Ipetteng dagiti nagannak ti panagresayn wenno panaglusolos ti titser. Huebes idi.
“Inton bigat met laeng, patgek ida a nagannak ken pagraemak a principal, aglusolosak kalpasan ti ay-ayam dagiti ubbing,” kuna ti titser nga umis-isem. “Awisenkayo amin a nagannak, nga umatendar inton bigat a panaggibus ti ay-ayam.”
Yantangay, kuna ti titser nga agresaynen kabigatanna, maragsakan met unay dagiti nagannak nga awan iti panagtalek iti titser ti anakna.
KABIGATANNA, Biernes. Maudi nga aldaw ti ay-ayam. Dimteng amin dagiti ubbing ken dagiti nagannak kadakuada. Adu pay ketdi a dagiti nagannak a makaunget iti titser.
Ngem ti titser ket kalmante laeng ken umis-isem.
“Class, ania ti makunayo ti panangitugtugotyo kadayta implastikyo a kamatis?”
Ket adu a dagiti nagreklamo ta nalungsot la ngaruden ti kamatis, naangot pay. Ngem mas lalo ti unget ken tabbaaw dagiti nagannak, lalo dagiti nangisupot iti ad-adu a kamatis wenno dagiti ad-adu ti kagurguranana ken dina gayyem a klasmetna. No mabalin la koma, ket dangranda ti titser. Adda pay ti nagballaag nga agdarum.
Uray ti principal ken dagiti dadduma paya titser ket masemsem ti inaramid ti titser a kunada a pakaibabainan ti eskuela.
“Agresaynakon, kalpasan itoy a klase, adtoy ti voluntary resignation ko. Diak payen alaen ti sueldok ta mabainakon kadakayo nga adalak, especially kadagiti parents.” Inyawat ti titser ti resignation paperna iti principal.
Sinaggaysa ti titser dagiti adalanna a dinengngeg ti reklamo tunggal pupil ken ti reklamoda kadagiti saaanda a gayyem ken kagurgurada a klasmet.
Idi awanen ti agreklamo ken naibaga aminen dagiti pupils dagiti reklamoda, inrugin ti titser ti nagsarita. “Class, ti bulok a kamatis ket kayariganna ti gura. Ta saan kadi nga inkabilyo dita ti nagan dagiti kagurgurayo ken diyo gayyem? Awan pay ti one week a panangaw-awityo ti bulok a kamatis, anianto la ketdin no awitenyo dayta iti tungpal biagyo?”
Awan ti nakatimek dagiti ubbing ken dagiti nagannak. Napanganga ti principal ken napadumog dagiti dadduma pay a titser.
“No ti gurayo kadagiti klasmetyo ket awitenyo iti agnanayon, kaslakay met agaw-awit iti bulok a kamatis. Kayatko kadi dayta, class?”
Ni Eliza, ti kasiriban iti klase, ket aglulua a timmakder a napan iti tugaw ni Marinelle, ket kunana: “Sorry, ha? Peace na tayo, ha? Saankanton nga ap-apaen, promise!” Ket inarakupna ‘toy klasmetna.
Nakasangit met ni Marinelle ti ragsakna.
Timmulad dagiti dadduma pay nga ubbing a napan iti yan dagiti klasmetda nagpakawan.
Napnon ti sang-sangit ti siled.
Sililimed a pimmanaw ti titser iti classroom. Innalana dagiti gamitna iti teacher’s room tapno agawiden. Apagruarna pay laeng iti inaladan ti eskuelaan idi pukkawan dagiti adalanna nga agsasangit.
Igawgawidda ti titser. Nagpakaasida a saan koma nga agresayn. Makalulua metten ti titser iti asina kadagiti adalanna.
Dimteng dagiti nagannak. Nagpakawan met dagitoy iti titser, ket nagpakaasida met a saan koma nga agresayn.
Dimteng ti principal nga umis-isem, ket inawidna ti titser nga agsubli iti kuartoda. Nagtulok ti titser ket nagapalakpak ken nagdir-i dagiti ubbing iti ragsakda.
Saturday, October 23, 2004
MINISARIBLAG
Agpraktistayo manen nga agsurat...bareng no maay-ayo ti nagpasugnod a musa...di met la agsublin, no dinno a lubong iti napananna nagawelan...mabalin met siguro dagitoy a modipay ken patarus...bareng maay-ayo....


text:
Galen
Ni Aelius Galenus wenno Claudius Galenus (AD 129–c.200), nadaydayeg a naamammoan akas ni Galen ti Pergamon (moderno nga aldaw ti Bergama, Turkia), ket mays idi a prominente a Romano (ti Griego nga etnisidad) mangngagas, sirhano ken pilosopo.[1][2][3] Nga isu ti lkalaingan kadagiti amin a mediko a managsuksukisok ti kinaugma, ni Galen ket adu a nagiparawad ti pannakaawat kadagiti nadumaduma a sientipiko a disiplina, a mairaman ti anatomia,[4] pisiolohia, patolohia, parmakolohia,[5] ken neurolohia, ken ti pay pilosopia[6] ken lohika.
Paamo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Biag, patay, ken panagpalpaliwa idiay Romano nga Imperio". David Stone Potter, D. J. Mattingly (1999). Unibersidad it Michigan a Pagmalditan. p.63. ISBN 0-472-08568-9
- ^ "Galen iti panagpadpadara: ti panagadal kadagiti taudan, panagrang-ay, ken ti kinapudno kadagiti kapanunotanna, nga adda dagiti naipatarud kadagiti tallo nga obra". Peter Brain, Galen (1986). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p.1. ISBN 0-521-32085-2
- ^ Nutton Vivian (1973). "Ti Kronolohia ti Nasap a Karrer ni Galen'". Classical Quarterly. 23 (1): 158–171. doi:10.1017/S0009838800036600. PMID 11624046.
- ^ Ni Galen kadagiti naapektaran a paset
- ^ Ni Galen iti parmakolohia
- ^ Ni Galen iti Utek
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brock, Arthur John (1929). Griego a Medisina, Dagiti Naala a Nailadawan kadagiti Mediko a Mannurat manipud kenni Hipokrates aginggana kenni Galen. London: Dent.
- Galen (1991). Iti terapiutiko apamay-an. R.J. Hankinson, trans. Oxford: Clarendon a Pamalditan. ISBN 0-19-824494-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Galen iti Wikiquote (Ingles)


text:
Hormona
Ti hormona (manipud ti Griego ὁpuή, "impetus") ket kimiko nga ibbatan babaen ti selula, glandula, wenno ti maysa nga organo iti maysa a paset ti bagi a makabanag kadagiti selula kadagiti sabali a parte dagiti organismo. Iti sapasap, bassit laeng a pateg ti hormona ti nasken tapno mabaliwan ti metabolismo ti selula. Daytoy ket kasla ti kimiko a mensahero a mangipatulod kadagiti senial manipud ti maysa a selulua iti sabali a selula.[1] Amin a multiselular nga organismo ket agpataud kadagiti hormona; dagiti hormona ti mula ket makunkuna pay a dagiti pitohormona. Dagiti hormona ti ay-ayup ket masansan a maipatulod iti dara. Dagiti selula ket sumungbatda iti hormona no dagitoy ket agiyebkas ti naisangayan a pangawatan para iti dayta a hormona. Ti hormona ket maibedbed iti pangawatan a protina, ken pagbanagan ti pannakaitignay ti mekanismo ti transduksion ti senial a kanungpalang a mangiturong kadagiti sungbat ti naisangayan a tipo ti selula.
Dagiti molekula ti endokrina a hormona ket dagus a maibbatan iti dara, ken kadawyan kadagiti kapilario. Dagiti hormona nga addaan iti parakrino nga annong ket maiwaras babaen kadagiti espasio ti kompartamento ti likido kadagiti kaarubayan a puntaan a kulanit.
Dagiti nadumaduma nga eksohenia a kompuesto a kimiko, urayno masna wenno sintetiko, ket addaan ti kasla hormona a pagbanagan iti tao wenno kaatapan. Ti bukodda a panagsinga kadagiti sintesis, pabagtubbog, panangitulod, panagbedbed, tignay, wenno panangikkat kadagiti masna a hormona iti bagi ket mabalin a mangbaliw ti homeostasis, reproduksion, panagrang-ay, ken/wenno panagkukua, a kasla met dagiti hormona a napataud babaen ti endohenia.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Hormones".
- ^ Crisp TM, Clegg ED, Cooper RL, Wood WP, Anderson DG, Baetcke KP, Hoffmann JL, Morrow MS, Rodier DJ, Schaeffer JE, Touart LW, Zeeman MG, Patel YM (1998). "Enbironmento a panagsinga ti endokrina: Ti maysa a panangipateg kadagit ipagbanagan ken panagusig". Environ. Health Perspect. 106 (Suppl 1): 11–56. PMC 1533291. PMID 9539004.


text:
Ti latitud na, aiti 64°08' N, ket makabalin daytoy a ti ti kaamianan unay iti lubong a kapitolio a siudad iti maysa a naturay nga estado. mabirukan daytoy idiay abagatan a laud iti Islandia, idiay akin-abagatan nga aplaya iti Luek ti Faxaflói. Nga addaan ti populasion ti aganad a 120,000 (ken sumurok a 200,000 idiay Kalatakan a Reykjavík a Lugar), datoy ti pusod ti ekonomia ken gobierno ti Islandia.
Ti Reykjavík ket naikapamatian a daytoy ti pakabirukan ti immuna a pagnaedan idiay Islandia, a ti Ingólfur Arnarson ket napakunkuna a naipabangon idi 870 C.E. Aginggana idi maika-18 a siglo, awan ti urbano a panagrangrang-ay iti lokasion iti daytoy a siudad. Daytoy a siudad ket naibangon idi 1786 a kas maysa a paggatangan nga ili ken dimmaakkel kadagiti sumagad a dekado, ken nagbalin a rehional ken nailian a sentro ti komersio, populasion ken gobierno.


text:
Estoria 17: Singin a Nagduma
DAGITI dua nga ubbing ti nagdumada unay, saan kadi? Ammoyo kadi ti nagnaganda? Ti umaanup isu ni Esau, ken ti ubing a mangay-aywan ti karnero isu ni Jacob.
Ni Esau ken ni Jacob isuda dagiti singin nga annak da Isaac ken ni Rebecca. Kaykayat unay ni Isaac ni Esau, ta isut’ mangiyaw-awid ti taraon para iti pamilia. Ngem ni Rebecca inay-ayatna unay ni Jacob, ta isut’ naulimek, natalna nga ubing.
Nalabit mailadladawantayo ti panagayat unay ni Jacob a dumdumngeg ken apongna nga Abraham nga agsasao maipapan ken Jehova. Ngem natay ni Abraham idi agtawenen ti 175, idi dagiti singin ti 15 ti tawendan.
Idi ni Esau 40 ti tawennan, isut’ nangasawa ti dua a babbai manipud Canaan a saanda a managdaydayaw ken Jehova. Daytoy nangpaleddaang unay kada Isaac ken Rebecca.
Immay ti tiempo idi a ni Isaac bendisionanna ti inauna nga anakna. Ni Esau ti inauna nga anak. Ngem inlakon ni Esau ti kalinteganna nga umawat ti bendision ken ni Jacob. Kasta met a kuna ti Dios a ni Jacob ti umawat ti bendision. Ket isu daytoy ti napasamak. Inted ni Isaac ti bendision ken Jacob nga anakna.
Idi naammuan ni Esau daytoy isut’ nakapungtot. Kunana a papatayenna ni Jacob! Idi nangngegan ni Rebecca daytoy isut’ madanagan unay. Gapuna kunana ken Isaac: ‘Dakes met unay no ni Jacob ti mangasawa met ti maysa kadagitoy babbai a taga Canaan.’
Gapuna ni Isaac inawaganna ni Jacob ket kinunana: ‘Inka ken apongmo a Betuel idiay Haran. Mangasawaka kadagiti annak a babbai ni anakna a Laban.’
Dagus a rinugian ni Jacob ti atiddog a biahe nga agturong idiay Haran.
Genesis 25:5-11, 20-34; 26:34, 35; 27:1-46; 28:1-5; Hebreo 12:16, 17.
Dagiti Saludsod
- Siasino da Esau ken Jacob, ket ania ti nagdumaanda?
- Mano ti tawen da Esau ken Jacob idi natay ni apongda nga Abraham?
- Ania ti inaramid ni Esau a nangpaleddaang unay kada nanang ken tatangna?
- Apay a nakapungtot unay ni Esau iti kabsatna a ni Jacob?
- Ania ti imbilin ni Isaac iti anakna a ni Jacob?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti Genesis 25:5-11, 20-34.
Ania ti impadto ni Jehova maipapan kadagiti dua nga annak ni Rebecca? (Gen. 25:23)
Ania ti nagdumaan ti kababalin da Jacob ken Esau maipapan iti kalintegan iti pannakayanak? (Gen. 25:31-34)
- Basaenyo ti Genesis 26:34, 35; 27:1-46; ken 28:1-5.
Kasano a nabatad nga awan ti panangipateg ni Esau kadagiti naespirituan a banag? (Gen. 26:34, 35; 27:46)
Ania ti imbaga ni Isaac nga aramiden ni Jacob tapno awatenna ti pamendision ti Dios? (Gen. 28:1-4)
- Basaenyo ti Hebreo 12:16, 17.
Kas ipakita ti ulidan ni Esau, ania ti pagbanagan dagidiay mangumsi kadagiti sagrado a banag?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Da Jacob, Esau, ken ti Gisado
Am-ammuem da Jacob ken Esau! I-download-yo daytoy a ladawan para iti aktibidad ti pamilia, i-print-yo ken koloran.


text:
SANGALUBONGAN A PANANGASABA KEN PANANGISURO
Europa
PAGILIAN 47
POPULASION 741,892,871
AGIBUMBUNANNAG 1,601,915
YAD-ADALAN ITI BIBLIA 862,555
“Nagkamalikayo Kadi iti Immayan?”
Idiay Sweden, maysa a babai a taga-Somalia ti naawis a makigimong iti Kingdom Hall. Napan met ngem saan a nasayaat ti napasamak. Awan ti nangkablaaw kenkuana. Kitkitaen laeng ti amin isu a mababain unay. Adda nakadlaw nga alusiisen ti babai isu a nagdamag, “Nagkamalikayo kadi iti immayan?”
“Wen sa!” kinunana, ket pimmanawen. Idi nagkikitada manen kadagiti Saksi a nangawis kenkuana, nasuron ket imbagana kadakuada a saanton a pulos mapmapan iti gimongda. Masdaaw dagiti kakabsat ta dida met nakitkita iti Kingdom Hall. Iti panagsasaritada, naammuanda a kapilia gayam ti napananna!
Inawis manen dagiti Saksi nga umay iti Kingdom Hall. Immanamong met ngem kunana a saan nga agbayag iti 10 a minuto no alusiisento sadiay. Idi simrek iti Kingdom Hall, nabara ti panangkablaaw ti amin kenkuana! Maragragsakan unay ta isu payen ti naudi a rimmuar iti Kingdom Hall kalpasan ti gimong. Sipud idin, regularen a makigimgimong ket bautisado itan nga agibumbunannag.
Nakakita iti Imbitasion iti Kalsada
Ni Stergios ket maysa nga agkabannuag a lalaki a taga-Greece. Idi agawid manipud iti pagtrabahuanna iti maysa nga agsapa, nagna iti sabali a kalsada. Napataliaw ni Stergios iti papel a nakawara iti kalsada. Imbitasion dayta ti Memorial ti ipapatay ni Kristo. Nabasana ti saludsod nga: “Ania ti pangibilangam ken Jesus?” Gapu ta adu ti tao iti aglawlaw, mabain ni Stergios a mangpidut iti imbitasion. Idi nakaawiden, nalagipna ti nayimprenta a saludsod ket kayatna a maammuan ti dadduma pay a nakasurat sadiay.
Nakitulag ni Stergios kadagiti gagayyemna a mapanda agkape iti dayta a malem. Idi mapan iti nagtutulaganda, nagna iti kalsada a nakakitaanna iti imbitasion bareng no adda pay. Adda nga agpayso ngem dina latta innala ta adu pay la ti tao. Idi agawiden kalpasan ti panagkapeda, nagna ni Stergios iti isu met la a kalsada ket adda pay la ti imbitasion isu a pinidutnan. Binasana dayta ket inkeddengna a tabunuan ti Memorial.
Kalpasan ti Memorial, inawat ni Stergios ti tukon a libre a panagadal iti Biblia. Rinugianna ti makigimong ket rimmang-ay iti naespirituan. Nabautisaran iti maysa nga espesial nga asamblea idi Marso 2013.
Nagbaliw ti Panangmatmatna Gapu iti Programa iti Radio
Ni Finn ket maysa a kabsat a lalaki a taga-Copenhagen, Denmark. Idi Enero 2010, napan nagpagnapagna iti ruar ken nangitugot kadagiti magasin. Bayat a magmagna iti iskinita, adda nasabatna a lakay. Inikkan ni Finn kadagiti ruar ti magasin a Disiembre 2009, nga addaan kadagiti artikulo maipapan iti Krismas. Idi agsao ti lakay, nailasin ni Finn ti timekna. Isu ti nakalalaing a host iti maysa a programa iti radio. Kabigatanna, dimngeg ni Finn iti programa iti radio ket nasdaaw idi imbaga ti host nga immawat kadagiti magasin iti napalabas nga aldaw. Imbasana met iti radio ti dadduma a paset dagiti artikulo. Karaman kadagitoy ti karkarna a “bituen” a nagparang idi nayanak ni Jesus. Inadmitirna a naggapu la ketdi dayta ken Satanas.
Naragsakan ni Finn iti kasta a pannakausar dagiti magasin isu nga inawaganna ti host. Iti panagsaritada, sidadayaw a dinamag ni Finn no posible ti maaddaan iti programa iti radio maipapan kadagiti topiko ti Biblia. Kalpasan ti dua a lawas, napatgan dayta. Naipangngeg iti radio ti nasurok a 30 a sagdudua-oras a programa, a maipapan amin dayta kadagiti Saksi ni Jehova ken iti Biblia. Iti programa, pagsaritaan da Finn ken ti host dagiti napili a topiko ken sinungbatanda ti ginasut nga awag dagiti agdengdengngeg.
Maysa nga agdengdengngeg ti immawag iti teknisian ti estasion ti radio ket intedna ti numero ti teleponona. Kayatna ti pasarungkaran kadagiti Saksi isu a nayurnos a dagus dayta. Adun a tawen a makangkangngeg daytoy a lalaki iti pammadakes kadagiti Saksi ni Jehova manipud kadagiti gagayyem ken kapamiliana. Gapu kadagitoy a programa iti radio, nagbaliw ti panangmatmatna kadagiti Saksi. Narugian ti panagadal iti Biblia, ket idi 2013, timmabuno iti Memorial ken iti espesial a palawag. Dinomingo a makigimong ken nabagas dagiti komentona iti Panagadal iti Pagwanawanan. Dadduma a kalugaranda ti mangipangpangag metten iti kinapudno gapu kadagiti nangngegda kadagitoy a programa iti radio.
Nangibati iti Imbitasion iti Ridawda
Iti maudi nga aldaw ti maysa a kombension distrito iti Italy, agpipinnakada da Lucio ken dagiti gagayyemna idi adda umasideg nga agassawa. Sinaludsod ni Lucio iti agassawa no ania ti kongregasionda. “Dimi ammo ti kongregasion,” insungbatda.
“Adda kadi nangawis kadakayo?” dinamag ni Lucio.
“Awan, basta immaykami,” kinunada.
Nasdaaw ni Lucio isu nga imbagana, “Mayat man ngarud ta immaykayo.”
“Adda ngamin naibati nga imbitasion iti ridawmi isu nga immaykami,” kinunada.
Idi imbagada ti adresda, nagsao ti asawa ni Lucio a ni Ester: “Siak ti nangibati iti imbitasion! Maudi nga aldaw idin ti panagiwaras isu a tapno saan a masayang dagiti nabatbati nga imbitasion, napanunotko nga ibati dagita kadagiti ruangan nga awan dagiti bumalay.” Nakita dagiti agassawa ti imbitasion isu nga inkeddengda ti mapan iti Assembly Hall tapno tabunuan ti programa iti Domingo. Nagsasaritada iti apagbiit sa inawis da Lucio ken Ester dagitoy nga agassawa a mangan iti balayda ket intuloyda ti nagsasarita. Interesado dagitoy nga agassawa a mayadalan iti Biblia. Kanayonda a nakasagana iti panagadalda ket tumabtabuno ken agkomkomentoda itan kadagiti gimong.


text:
Agpaliwliwa ken Mangliwliwa
Gapu ta imperpektotayo, agsakittayo amin, ket adda pay ketdi dagidiay agsagaba iti nakaro a sakit. Ania ti makatulong kadatayo no maipasangotayo iti kasta a parikut?
Ti maysa a makatulong isu ti liwliwa a maipaay ti pamilia, gagayyem, ken kapammatian.
Ti makaay-ayo a sasao ti maysa a gayyem ket mayarig iti makapabang-ar ken makaagas a sapsapo. (Prov. 16:24; 18:24; 25:11) Ti pakaseknan dagiti pudno a Kristiano ket saan laeng a ti magun-odda a liwliwa. Ikagkagumaanda met a “liwliwaen dagidiay adda iti aniaman a kita ti rigat babaen ti liwliwa a pinangliwliwa [kadakuada] ti Dios.” (2 Cor. 1:4; Luc. 6:31) Kasta ti nasursuro ni Antonio, maysa a manangaywan iti distrito idiay Mexico.
Nalapunos ni Antonio iti liday idi natakuatan nga addaan iti lymphoma, maysa a kita ti kanser iti dara. Nupay kasta, inkarkarigatanna a kontrolen ti negatibo a rikriknana. Kasano? Lagipenna dagiti kanta ti Pagarian ket kantaenna dagita ken mennamennaenna dagiti liriko. Nakaliwliwa met kenkuana ti napigsa a panagkararag ken panagbasa iti Biblia.
Nupay kasta, bigbigen ni Antonio a nakadakdakkel ti naitulong dagiti kapammatiantayo. Kunana: “No kasta a marirriribukankami ken baketko, kiddawenmi iti maysa a panglakayen a kabagianmi nga umaynakam ikararagan. Dayta ti nangliwliwa ken nangpakalma iti riknami. Kinapudnona,” innayonna, “gapu iti suporta ti pamiliami ken dagiti kakabsattayo iti pammati, alisto a nadaeranmi ti negatibo a rikriknami.” Agyamyaman unay ni Antonio ta addaan kadagiti nadungngo ken mannakipagrikna a gagayyem!
Ti sabali pay a makatulong no kasta nga agsagsagabatayo ket ti naikari a nasantuan nga espiritu. Kinuna ni apostol Pedro a ti nasantuan nga espiritu ti Dios ket “awan bayadna a sagut.” (Ara. 2:38) Natungpal dayta idi napulotan ti adu a tattao idi Pentecostes 33 C.E. Ngem ti nasantuan nga espiritu ket sagut a mabalin a magun-odantayo amin. Di pulos maibus dayta, isu a kanayontay koma a kiddawen iti Dios.—Isa. 40:28-31.
IPAKITA TI NAIMPUSUAN A PANNAKASEKNAN KADAGIDIAY AGSAGSAGABA
Adu a rigat ti inibturan ni apostol Pablo, ket adda pay ketdi dagiti gundaway a gistay natay. (2 Cor. 1:8-10) Ngem saan a mabuteng a matay. Naliwliwa ta ammona a tartarabayen ti Dios. Insuratna: “Bendito koma ti Dios ken Ama ni Apotayo a Jesu-Kristo, ti Ama dagiti nadungngo nga asi ken ti Dios ti amin a liwliwa, a mangliwliwa kadakami iti amin a rigatmi.” (2 Cor. 1:3, 4) Saan nga inay-ay ni Pablo ti bagina. Imbes ketdi, dagita a napasaranna ti nakatulong kenkuana nga agbalin a mannakipagrikna. Gapu iti dayta, ammona no kasano a liwliwaen dagiti agsagsagaba.
Idi nalainganen ni Antonio, nagserbi manen kas agdaldaliasat a manangaywan. Nupay kanayon idi a mangipakpakita iti pannakaseknan kadagiti kapammatianna, ad-adda itan a pagregreggetanda ken baketna a bisitaen ken paregtaen dagiti masakit. Kas pagarigan, kalpasan a bimmisitada iti maysa a Kristiano nga agsagsagaba iti nakaro a sakit, naammuan ni Antonio a saan a kayat daytoy a kabsat ti mapan makigimong. Kuna ni Antonio: “Saan a gapu ta dina ay-ayaten ni Jehova wenno dagiti kakabsat, no di ket naapektaran ti emosionna gapu iti sakitna, nga uray la mariknana nga awan serserbina.”
Tapno maparegta ni Antonio dayta a kabsat, kiniddawna kenkuana nga isu ti mangidaulo iti kararag iti maysa a pasken. Nupay impapan ti kabsat a dina kabaelan, inkagumaanna latta ti mangikararag. Kinuna ni Antonio: “Nakasaysayaat ti panangikararagna. Manipud idin, nariknana manen nga adda serbina.”
Wen, mabalin a nagsagabatayon iti maysa a kita ti pakarigatan. Ngem kas iti kinuna ni Pablo, mabalin a daytoy ti makatulong kadatayo a mangliwliwa iti sabsabali. Gapuna, maseknantay koma kadagiti kapammatiantayo nga agsagsagaba ken tuladentayo ti Diostayo, ni Jehova, babaen ti panangliwliwatayo iti sabsabali.


text:
Austria
Ti Austria nga ti opisial a Republika ti Austria ket maysa a naserraan ti daga a pagilian nga addaan ti kumurang wenno sumurok a 8.7 a riwriw a tattao[4]idiay Tengnga nga Europa. Nabeddengan daytoy babaen ti Republika a Tseka ken Alemania iti amianan, Hungaria ken Eslobakia iti daya, Eslobenia ken Italia iti abagatan, ken Suisa ken Listenstain iti laud. Ti territorio ti Austria ket sinakopna ti 83,855 kuadrado kilometro (32,377 kd milia) ken addaan ti natimbeng ken Alpino a tiempo. Ti rabaw ti daga ti Austria ket kaaduan a kabanbantayan gapu ti kaadda ti Alpes; adda laeng iti 32% ti pagilian ket adda iti baba ti 500 metro (1,640 ft), ken ti kangatuan a puntos ket 3,798 metro (12,461 ft).[5] Kaaduan ti populasionn aket agsasao kadagiti lokal a Babaro a dialekto iti Aleman a kas ti patneng a pagsasaoda,[6] ken ti Aleman iti alagaden a pormana ket isu ti opisial a pagsasao ti pagilian.[7] Dagiti dadduma pay nga opisal a pagsasao ket ti Hungaro, Kroata a Burgenland, ken Eslobeno.[5]
Dagiti taudan ti moderno nga Austria ket nanipud idi panawen ti dinastia ti Habsburg idi ti kaaduan ti pagilian ket paset ti Nasantuan a Romano nga Imperio. Idi las-ud ti maika-17 ken maika-18 a sigsiglo, ti Austria ket nagbalin a kas maysa a nalatak a bileg iti Europa[8][9] ken, iti panagsungbat ti pannakabalangat ni Napoleon a kas ti Emperador ti Pransia, ti Austriano nga Imperio ket opisial a nairangarang idi 1804. Idi 1867, ti imperio ket nagreporma iti Austria-Hungaria.
Kalpasan ti pannarebba ti Habsburg (Austro-Hungaro) nga Imperio idi 1918 idi panagpatingga ti Sangalubongan a Gubat I, ti Austria ket nangamopon ken nagusar ti nagan ti Republika ti Aleman-Austria (Deutschösterreich, ken kalpasanna Österreich) iti maysa apanagpadas para iti panagkaykaysa iti Alemania, ngem naparitan gapu ti Tulag ti Saint-Germain-en-Laye (1919). Ti Umun a Republika ti Austria ket nabangon idi 1919. Iti 1938 nga Anschluss, ti Austria ket sinaupan ken insilpo babaen ti Nazi nga Alemania.[10] Daytoy ket nagpaut aginggana ti panagpatingga ti Sangalubongan a Gubat II idi 1945, kalpasanna idi a ti Alemania ket sinakupan dagiti Aliado ken ti dati a demokratiko a batay-linteg ti Austria ket naipasubli. Idi 1955, ti Tulag ti Estado ti Austria ket nangipabangon manen ti Austria a kas maysa a naturay nga estadoa, a nagpatinggaan daytoy iti pannakasakup. Iti isu met laeng a tawen, ti Austriano a Parlamento ket nagpartuat ti Deklaratsion iti Neutralidad a nangirangarang daytoy a ti Maiakdua a Republika ti Austria ket agbalinto a permanente a neutral.
Tatta nga aldaw, ti Austria ket maysa a parlamentario a representatibo a demokrasia a buklen dagiti siam a pederal nga estado.[5][11] Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad, nga addaan ti populasion iti sumurok a 1.7 riwriw, ket ti Vienna.[5][12] Ti Austria ket maysa kadagiti kabaknangan apagilian iti lubong, nga adda ti nominal a GDP iti tunggal maysa a tao iti $46,330 (2012 karkulo.). Ti pagilian ket nakaparang-ay iti maysa a nangato nga alagaden ti panagbiag ken idi 2011 nairanggo idi daytoy ti maika-19 iti lubong para iti bukodna a Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan. Ti Austria ken kamengen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian manipud idi 1955,[13] timmipon ti Kappon ti Europa idi 1995,[5] ken maysa a nangpundar ti OECD.[14] Ti Austria ket nangpirma pay ti Schengen a Tulagan idi 1995,[15] ken nangampon ti Europeano a kuarta, a euro, idi 1999.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ World Factbook (3 Agosto 2010). "Austria". CIA. Naala idi 14 Agosto 2010.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013.
- ^ "Human Development Report 2011" (PDF). United Nations. 2011. Naala idi 8 Nobiembre 2011.
- ^ "STATISTIK AUSTRIA – Bevölkerungsstand und −veränderung". Statistik.at. 2011-05-19. Naala idi 2011-07-24.
- ^ a b c d e "Austria". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 14 Mayo 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 10 Hunio 2009. Naala idi 31 Mayo 2009.
- ^ "Die Bevölkerung nach Umgangssprache, Staatsangehörigkeit und Geburtsland" (PDF). Statistik Austria. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 13 Nobiembre 2010. Naala idi 17 Nobiembre 2010.
- ^ "Austria". Encyclopædia Britannica. 31 Mayo 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Abril 2009. Naala idi 31 Mayo 2009.
- ^ Paglakuan a Liberalismo: Ti Paradigma para idi maika-21 a siglo, panid 247, David Boaz, Edward H. Crane, Cato Institute, Washington D.C. 1993, ISBN 978-0-932790-98-9
- ^ Ti Panagbalbaliw ti Politika ti Europa, 1763–1848, Oxford a Pakasaritaan ti Moderno nga Europa, panid 209, Paul W. Schroeder, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1996, ISBN 978-0-19-820654-5
- ^ "Anschluss". Encyclopædia Britannica. 24 Septiembre 2009. Naala idi 31 Mayo 2009.
- ^ Lonnie Johnson 17
- ^ "Probezählung 2006 – Bevölkerungszahl" (PDF). Statistik Austria (iti Aleman). 31 Oktubre 2006. Naala idi 27 Mayo 2009.
- ^ Jelavich 267
- ^ "Austria About". OECD. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 6 Mayo 2009. Naala idi 20 Mayo 2009.
- ^ "Ti Austria timmipon iti Schengen". Migration News. Mayo 1995. Naala idi 30 Mayo 2009.
- Bibliograpia
- Brook-Shepherd, Gordon (1998). Dagiti Austriano ti sangaribu a tawen apanagbanniaga. New York: Carroll & Graf Publishers, Inc. ISBN 0-7867-0520-5.
- Jelavich, Barbara (1987). Moderno nga Austria: imperio ken republika 1815–1986. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-31625-1.
- Johnson, Lonnie (1989). Panagiyamammo ti Austria: ti ababa a sarita. Riverside, Calif.: Ariadne Press. ISBN 0-929497-03-1.
- Rathkolb, Oliver. Ti Paradoksiko a Republika: Austria, 1945–2005 (Berghahn Books; 2010, 301 pampanid). Patarus iti 2005 a panagadal kadagiti paradoksiko nga aspeto ti politika a kultura ken kagimongan ti Austria.
- Schulze, Hagen (1996). Dagiti estado, pagpagilian, ken nasionalismo: manipud ti Tengnga a Panpanawen aginggana iti agdama. Cambridge, Mass.: Blackwell. ISBN 0-631-20933-6.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Austria iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Austria manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Opisial a Portal ti Gobierno
- Austria a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Austria iti Encyclopædia Britannica
- Austria - pakaammo manipud ti Departamento ti Estado ti Estados Unidos
- Dagiti Portal iti Lubong manipud ti Biblioteka ti Kongreso ti Estdos Unidos
- Austria iti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Austria iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Pakaammo iti Austria Naurnos babaen kadagiti rehion. Agili kadagiti lima a pagsasao.
- Bariweswes ti Austria manipud ti BBC News
- Wikimedia Atlas iti Austria
- Dagiti Panagipalnaad ti Nangruna a Panagrang-ay para iti Austria
- Austria
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Aleman
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1955


text:
PAKASARITAAN TI BIAG
Talaga a Tinulongannak ni Jehova
Bimmabakami ken Evelyn nga asawak manipud iti tren iti ili ti Hornepayne iti makin-amianan nga Ontario, Canada. Nakalamlamiis daydi nga agsapa. Dinagasnakami ti maysa a kabsat, ket kalpasan ti makabsog a pammigat a kaduami ti asawa ken anakna, nagnagnakami iti niebe a napan nangasaba iti binalaybalay. Iti daydi a malem, impaayko ti umuna a palawagko kas manangaywan iti sirkito. Limlimakami laeng a naggigimong.
KINAAGPAYSUANNA, okey laeng kaniak ti kasta a kabassit ti timmabuno iti palawagko idi 1957. Managbabainak ngamin unay. Idi ubingak, aglemmengak no kasta nga adda bisitami, uray no am-ammok ida.
Isu a masdaawkayo siguro no ibagak a kaaduan kadagiti pribilehiok iti organisasion ni Jehova ket mainaig iti pannakilangen iti nadumaduma a tattao—am-ammok man ida wenno saan. Ngem kaskasdi a managbabainak latta ken kurang ti talekko iti bagik, isu nga aniaman a panagballigik kadagiti pribilehiok ket ammok a saan a maigapu iti bukodko a kabaelan. Imbes ketdi, napasarak a pudno ti inkari ni Jehova: “Patibkerenkanto. Pudno a tulongankanto. Pudno nga itultuloykanto nga iggaman a siiirut babaen ti bukodko a makannawan nga ima ti kinalinteg.” (Isa. 41:10) Maysa kadagiti kangrunaan a panangtulong kaniak ni Jehova ket ti suporta dagiti kakabsattayo iti pammati. Bay-andak a mangestoria iti dadduma kadagita, ket mangrugiak iti kinaubingko.
BIBLIA LAENG KEN BASSIT A NANGISIT A NOTBUK TI US-USARENNA
Iti maysa a nainit nga agsapa ti Domingo idi dekada 1940, bimmisita ni Elsie Huntingford iti talon ti pamiliami iti makin-abagatan a laud nga Ontario. Ni Nanang ti nangilukat iti ridaw idinto ta ni Tatang—a managbabain a kas kaniak—ket kaduak iti uneg a dumdumngeg. Gapu ta impagarup ni Tatang nga aglaklako ni Kabsat Huntingford ken amangan no gumatang ni Nanang iti banag a dimi kasapulan, rimmuar met laeng tapno ibagana a dikam gumatang. “Dikay kadi interesado nga agadal iti Biblia?” indamag ni Kabsat Huntingford. “Siempre, interesadokami iti dayta,” insungbat ni Tatang.
Naintiempuan dayta nga ibibisita ni Kabsat Huntingford. Aktibo idi dagiti nagannakko iti United Church of Canada ngem nagikkatda iti dayta. Apay? Adda ngamin listaan ti amin a nagdonar nga ipaspaskil ti ministro iti pasilio ti kapilia. Gapu ta nanumo laeng ti biag dagiti nagannakko, kaaduanna a maud-udi ti naganda iti listaan, ken pilpiliten ida dagiti panguluenda nga agdonarda iti dakdakkel. Inamin met ti maysa a ministro a saanna a kayat ti maikkat iti trabahona isu nga isursurona dagiti doktrina ti relihionda uray saan a dagita ti talaga a patpatienna. Dagita ti rason a pinanawanmi dayta a relihion, ngem ikagkagumaanmi latta a penken ti naespirituan a kasapulanmi.
Gapu ta maiparparit idi ti trabaho dagiti Saksi ni Jehova iti Canada, Biblia laeng ken maysa a bassit a nangisit a notbuk ti us-usaren ni Kabsat Huntingford a mangyadal iti pamiliami. Idi kombinsidon a saankami nga agipulong iti autoridad, nagaramat met laeng kadagiti literatura ti Biblia ngem ilemmengmi dagita tunggal malpaskami nga agadal. *
Iti laksid ti ibubusor ken ti dadduma pay a lapped, sireregta latta nga inkasaba ni Kabsat Huntingford ti naimbag a damag. Bilibak iti kinaregtana ket natignayak a mangsalimetmet iti kinapudno. Makatawen kalpasan a nabautisaran dagiti nagannakko kas Saksi ni Jehova, nagpabautisarak met idi Pebrero 27, 1949, iti maysa a dakkel a baniera a pagin-inuman dagiti taraken nga animal. Agtawenak idi iti 17. Kalpasan dayta, nagbalin a kalatko ti agserbi kas amin-tiempo a ministro.
PINABILEG NI JEHOVA TI PAKINAKEMKO
Nupay kasta, pagduaduaak no agpayunirak a dagus. Nagtrabahoak nga immuna iti maysa a banko ken iti maysa nga opisina ta pampanunotek a kasapulak pay ti agurnong iti kuarta a pangsuportak iti panagpayunirko. Ngem gapu ta bassit pay ti kapadasak kas agtutubo, alistok la a magasto ti mategteggedak a kuarta. Pinaregtanak ti maysa a kabsat nga agnagan Ted Sargent a pabilgek ti pakinakemko ken agtalekak ken Jehova. (1 Cron. 28:10) Gapu iti dayta a palagip, inrugik ti agpayunir idi Nobiembre 1951. Addaanak laeng idi iti 40 a doliar, segunda mano a bisikleta, ken maysa a baro a maleta. Ngem kanayon nga impaay ni Jehova dagiti kasapulak. Anian a yamanko ta pinaregtanak ni Ted nga agpayunir! Nagbunga dayta iti adu a bendision.
Iti maysa a rabii idi agtapus ti Agosto 1952, adda naawatko a tawag manipud Toronto. Aw-awisennak ti sanga nga opisina dagiti Saksi ni Jehova iti Canada nga agserbi iti Bethel, ket mangrugiak iti sumaganad a bulan ti Septiembre. Nupay managbabainak ken diak pay pulos nakapan iti sanga nga opisina, magagaranak gapu ta nagsasayaat ti es-estoriaen ti dadduma a payunir maipapan iti Bethel. Alisto a nairuamko ti bagik sadiay.
“IPAKITAM KADAGITI KAKABSAT A MASEKNANKA KADAKUADA”
Dua a tawen kalpasan ti isasangpetko iti Bethel, siak ti simmukat ken Bill Yacos kas congregation servant (pagaammo itan kas koordineytor ti bagi dagiti panglakayen) iti Shaw Unit iti siudad ti Toronto. * Agtawenak laeng idi iti 23 a maysa nga inosente a taga-away. Ngem sipapakumbaba ken siaayat nga insuro kaniak ni Kabsat Yacos ti aramidek. Ket talaga a tinulongannak ni Jehova.
Ni Kabsat Yacos ket nabaneg ken naisem a kabsat ken interesado kadagiti tattao. Ipatpategna dagiti kakabsat, ket ipatpategda met isuna. Kanayon a bisitaenna ida iti pagtaenganda saan laeng a no adda problemada. Pinaregtanak ni Kabsat Yacos a kasta met ti aramidek ken kaduaek dagiti kakabsat iti ministerio. Kinunana: “Kenneth, ipakitam kadagiti kakabsat a maseknanka kadakuada. Iti kasta, nalakada a palabsen ti aniaman a pagkurkurangam.”
TI NASUNGDO NGA AYAT NI BAKETKO
Tinulongannak ni Jehova iti naisangsangayan a pamay-an nanipud idi Enero 1957—ti bulan a panagkasarmi ken Evelyn. Nagturpos isuna iti maika-14 a klase ti Gilead. Sakbay a nagkasarkami, agserserbi idin ni Evelyn iti Quebec, maysa a probinsia a French ti lengguahena. Kadagidi a tiempo, napigsa ti impluensia ti Simbaan a Romano Katoliko iti kaaduan a paset ti Quebec. Isu a nakarigrigat ti teritoria ni Evelyn, ngem nagtalinaed sadiay ken nagtultuloy a nasungdo ken Jehova.
Nagtalinaed met a nasungdo kaniak ni Evelyn. (Efe. 5:31) Kinapudnona, nasubok ti kinasungdona kalpasan unay ti kasarmi! Planomi koma ti agpa-Florida, U.S.A., ngem iti sumaruno nga aldaw kalpasan ti kasarmi, kiniddaw ti sanga nga opisina nga atendarak ti makalawas a miting iti Bethel iti Canada. Siempre, kaipapanan dayta a saanen a matuloy ti planomi ken Evelyn, ngem kayatmi nga aramiden ti aniaman nga ipaaramid ni Jehova kadakami. Iti dayta a lawas, binusbosna ti panawenna iti ministerio iti asideg ti sanga nga opisina. Nupay naiduma unay dayta iti dati a teritoriana iti Quebec, inaramidna latta ti amin a kabaelanna.
Iti ngudo dayta a lawas, adda sorpresa a naawatko—nadutokanak kas manangaywan iti sirkito iti makin-amianan nga Ontario. Agtawenak laeng idi iti 25, nabiitak pay a nagkasar ken bassit pay ti kapadasak, ngem inawatmi dayta nga annongen ken nagtalekkami ken Jehova. Iti maysa a kalam-ekan nga aldaw iti tiempo ti lam-ek iti Canada, nagbiahekami iti rabii babaen ti tren a kaduami ti adu a nabayagen nga agdaldaliasat a manangaywan nga agsubli kadagiti teritoriada. Kasta unay ti panangparparegtada kadakami! Impapilit pay ketdi ti maysa a kabsat a dakami ti mangusar iti inreserbana a pagturogan iti uneg ti tren, tapno saankami a nakatugaw lattan a maturog. Iti simmaruno nga agsapa, 15 nga aldaw laeng kalpasan ti kasarmi, bisbisitaenmin ti bassit a grupo iti Hornepayne, kas insalaysayko iti rugi ti estoriak.
Adu pay a panagbalbaliw ti napasaranmi ken Evelyn. Bayat nga agserserbikami iti distrito idi arinunos ti 1960, naawisak nga agadal iti maika-36 a klase ti Gilead, nga agpaut iti sangapulo a bulan a mangrugi iti Pebrero 1961 iti Brooklyn, New York. Siempre, magagaranak a mapan ngem saan a naan-anay ti ragsakko ta saan a naawis ni Evelyn. Imbes ketdi, kas iti dadduma nga assawa a kasta met laeng ti kasasaadda, nakiddaw ken Evelyn a mangaramid iti surat a sipapalubos nga aginnaddayokami iti agarup 10 a bulan. Nagsangit ni Evelyn, ngem immanamong a mapanak agadal iti Gilead, ket maragsakan a masanayak iti dayta nga eskuelaan.
Bayat ti panageskuelak, nagserbi ni Evelyn iti sanga nga opisina ti Canada. Naaddaan iti pribilehio a makikuarto iti maysa a napulotan a kabsat a ni Margaret Lovell. Siempre, kailiwmi unay ti maysa ken maysa. Ngem iti tulong ni Jehova, naaramidanmi dagiti temporario nga annongenmi. Apresiarek unay ti kinatulokna a mangisakripisio iti tiempomi nga agkadua tapno mausarnakami nga ad-adda ni Jehova ken ti organisasionna.
Idi maikatlon a bulanko iti Gilead, kinasaritanak ni Kabsat Nathan Knorr, a mangidadaulo idi iti sangalubongan a trabaho, ket intukonna kaniak ti maysa a naidumduma nga awis. Dinamagna no kayatko nga isardeng ti panagadalko iti Gilead ket agsubliak iti Canada tapno temporario a mangisuroak iti Kingdom Ministry School iti sanga nga opisina. Imbaga ni Kabsat Knorr nga adda kaniak no awatek dayta nga awis. Mabalin latta nga ileppasko ti agadal iti Gilead no isu ti kayatko ket kalpasanna, nalabit maibaonakto kas misionero. Imbagana met a no ikeddengko ti agsubli iti Canada, nalabit saanakton a maawis nga agadal manen iti Gilead ken inton agangay, saan a masinunuo no anianto ti maited nga annongek. Imbagana a pagtungtonganmi pay nga umuna dayta ken ni Evelyn saakto agdesision.
Gapu ta ammok ti panangmatmat ni Evelyn kadagiti nateokratikuan nga annongen, dagus nga imbagak ken Kabsat Knorr, “Maragsakankami a mangaramid iti aniaman nga ipaaramid ti organisasion ni Jehova.” Saan a ti kayatmi ti kapatgan no di ket no ania ti pangibaonan kadakami ti organisasion ni Jehova.
Gapuna, idi Abril 1961, saankon nga intuloy ti panageskuelak iti Gilead ket nagsubliak iti Canada tapno mangisuroak iti Kingdom Ministry School. Idi agangay, nagbalinkami a Bethelite. Ngem nasorpresaak idi naawisak nga ageskuela iti maika-40 a klase ti Gilead, a nangrugi idi 1965. Iti maikadua a gundaway, kasapulan manen nga agaramid ni Evelyn iti surat nga umanamong nga aginnaddayokami. Ngem sumagmamano a lawas kalpasanna, naragsakankami ta nakaawat met ni Evelyn iti awis nga ageskuela iti Gilead.
Idi nakasangpetkamin iti Gilead School, imbaga ni Kabsat Knorr a dagiti estudiante nga agad-adal iti lengguahe a French, a kas kadakami, ket maibaonto iti Africa. Ngem idi naggraduarkami, naibaonkami met laeng iti Canada kas misionero! Nadutokanak kas baro a manangaywan ti sanga nga opisina (maawagan itan iti koordineytor ti Komite ti Sanga). Ag-34 laeng ti tawenko idi isu a kinunak ken Kabsat Knorr nga ubingak pay. Ngem pinabilegnak a kabaelak dayta. Ket sipud idi, kanayon nga agkonsultaak kadagiti laklakay ken ad-adu ti kapadasanna a kakabsat iti Bethel sakbay a mangaramidak iti nadadagsen a desision.
BETHEL—LUGAR A PAGSURSURUAN KEN PANGISURUAN
Bayat nga agserserbiak iti Bethel, adu ti nasursurok kadagiti kakabsat. Dakkel ti panagraemko kadagiti kakaduak a kameng ti Komite ti Sanga. Nagsayaat met ti impluensia kaniak ti ginasut a mapagwadan a Kristiano a lallaki ken babbai—ubbing man wenno natataengan—a naam-ammomi ditoy sanga nga opisina ken kadagiti kongregasion a binisitami.
Ditoy Bethel, naaddaanak met iti pribilehio a mangisuro ken mangpabileg iti sabsabali. Imbaga ni apostol Pablo ken Timoteo: “Agtultuloyka iti bambanag a nasursurom.” Sa kinunana pay: “Ti bambanag a nangngegmo kaniak buyogen ti pammatalged ti adu a saksi, dagitoy a banag italekmo kadagiti matalek a lallaki, a, kalpasanna, makaanayto a kualipikado a mangisuro iti sabsabali.” (2 Tim. 2:2; 3:14) No dadduma, damdamagen dagiti kakabsat no ania dagiti nasursurok bayat ti 57 a tawen a panagserbik iti Bethel. Simple laeng ti sungbatko, “Situtulok ken madagdagus nga itungpalmo ti ipaaramid kenka ti organisasion ni Jehova, ket agtalekka a tulongannaka.”
Kasla idi kalman laeng a simmangpetak ditoy Bethel kas managbabain ken bassit pay ti kapadasanna nga agtutubo. Ngem agingga ita, ‘ig-iggaman ni Jehova ti makannawan nga imak.’ Nangnangruna babaen ti kinaimbag ken naintiempuan a tulong dagiti kakabsat, agtultuloy nga ipaspasigurado kaniak ni Jehova: ‘Dika agbuteng. Tulongankanto.’—Isa. 41:13.


text:
Baro nga Assembly Hall iti Kabakiran ti Amazon
Naipatakder iti tengnga ti kabakiran ti Amazon ti nagpintas a baro nga Assembly Hall dagiti Saksi ni Jehova. Napuskol a kabakiran ti kaaduan a paset ti 52 nga ektaria a daga nga ayan dayta. Masarakan dayta iti amianan ti siudad ti Manaus, Brazil. Dagiti agkikiak a nadumaduma ti kolorna a macaw, toucan, ken dadduma pay a billit ket adda iti tuktok dagiti kayo a cupuaçu, natatayag a Brazil nut, ken angelim pedra. Apay a nagibangonda iti Assembly Hall sadiay?
Ti siudad ti Manaus a masarakan 1,450 a kilometro (900 mi) manipud iti wangawangan ti Amazon River ket addaan iti agarup dua a milion a populasion. Ti baro a pagasambleaan ket usaren ti agarup 7,000 a Saksi iti Manaus ken kadagiti ili iti aglawlawna a pakairamanan dagiti mapagnanaedan a lugar iti igid ti Amazon ken kadagiti waigna. Ti kaadaywan nga ili a São Gabriel da Cachoeira ket masarakan nasurok a 800 a kilometro (500 mi) iti laud ti Manaus. Tallo nga aldaw nga agbangka ti dadduma a Saksi tapno makaatenderda iti asamblea wenno kombension iti Assembly Hall!
Nagrigat ti agibangon iti Assembly Hall iti tengnga ti rehion ti Amazon. Ti agarup 13 a dadakkel a container a naglaon kadagiti mausar iti panagibangon ket masapul a maibiahe manipud iti puerto ti Santos, São Paulo, iti kosta ti Brazil. Kalpasanna, maidalan dagita iti Amazon River tapno maidanon iti lugar a pagibangonan.
Ti baro a pagasambleaan ket maika-27 nga Assembly Hall a naibangon idiay Brazil, ken 1,956 ti immatendar iti programa ti dedikasion idi Domingo, Mayo 4, 2014. Adu ti napalalo ti ragsakna gapu ta dayta ti damo nga itatabunoda iti taripnong iti maysa nga Assembly Hall.
Saan laeng a mangngeg dagiti timmabuno ti ispiker no di ket makitada pay. Nagsayaat dayta a panagbalbaliw ta iti napalabas, maangay dagiti asamblea ken kombension kadagiti publiko a lugar, nga adu ti saan a makakita iti plataporma ken iti ispiker. Kinuna ti maysa a Saksi: “Adun a tawen a tumabtabunoak kadagiti kombension ngem diak pay pulos nakabuya iti Bible drama, mangngegko laeng no kua dagita.” Ita, makitan ti amin ti entablado.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay a Mangang-angaykami Kadagiti Dadakkel nga Asamblea?
Tinawen nga agtataripnongkami para iti tallo nga espesial nga okasion. Kasanoka a magunggonaan kadagitoy?
Apay ken Kasano a Maibangbangon Dagiti Kingdom Hall Dagiti Saksi ni Jehova?
Apay a Kingdom Hall ti awag iti pagdaydayawanmi? Ammuem ti ad-adu pay no kasano a makatulong iti kongregasionmi dagitoy a simple a pasdek.


text:
Ania ti Padto?
Sungbat ti Biblia
Ti padto ket mensahe wenno pakaammo a naggapu iti Dios. Kuna ti Biblia a dagiti propeta ket ‘nagsao manipud iti Dios bayat nga idaldalan ida ti nasantuan nga espiritu.’ (2 Pedro 1:20, 21) Isu a ti maysa a propeta wenno mammadto ti umawat iti mensahe ti Dios ket ipakaammona dayta iti sabsabali.
Kasano a nakaawat dagiti propeta kadagiti impormasion manipud iti Dios?
Nagusar ti Dios iti nagduduma a pamay-an tapno mayallatiwna dagiti pampanunotna kadagiti propetana:
Panangisurat. Inusar ti Dios daytoy a pamay-an iti naminsan idi direkta nga insuratna ti Sangapulo a Bilin ket intedna dayta ken Moises.
—Exodo 31:18.
Pannakisarita babaen kadagiti anghel. Kas pagarigan, inusar ti Dios ti maysa nga anghel tapno maibagana ken Moises ti mensahe nga ipakaammona iti Faraon ti Egipto. (Exodo 3:2-4, 10) Kadagiti gundaway a masapul ti eksakto a sasao, binilin ti Dios dagiti anghel a mangidiktar iti mensahena, kas iti inaramidna idi kinunana ken Moises: “Isuratmo maipaay kenka dagitoy a sasao, agsipud ta maitunos kadagitoy a sasao a mamatalgedak iti tulag kenka ken iti Israel.”—Exodo 34:27. *
Sirmata. Adda dagiti gundaway a naipakita dagiti sirmata iti propeta bayat a nakariing. (Isaias 1:1; Habakuk 1:1) Dadduma ti kasla aktual a napasamak ta uray la nakiraman ti immawat iti sirmata. (Lucas 9:28-36; Apocalipsis 1:10-17) Iti dadduma met a gundaway, naipakita dagiti sirmata bayat a kasla matmaturog ti nakaitedan dayta ngem mapupuotanna ti mapaspasamak iti aglawlawna. (Aramid 10:10, 11; 22:17-21) Impakaammo met ti Dios ti mensahena babaen iti tagtagainep bayat a matmaturog ti propeta.
—Daniel 7:1; Aramid 16:9, 10.
Panangidalan iti panunot. Indalan ti Dios ti pampanunot dagiti propetana tapno mayallatiw ti mensahena. Dayta ti kaipapanan ti ibagbaga ti Biblia: “Amin a Kasuratan impaltiing ti Dios.” Ti sasao nga “impaltiing ti Dios” ket mabalin a maipatarus kas “impuyot ti Dios.” (2 Timoteo 3:
16; The Emphasised Bible) Inusar ti Dios ti nasantuan nga espirituna, wenno ti us-usarenna a puersa, tapno “ipuyotna” dagiti ideyana iti panunot dagiti adipenna. Ti mensahe ket naggapu iti Dios, ngem ti propeta ti nangpili iti sasao a nausar. —2 Samuel 23: 1, 2.
Ti kadi padto ket kanayon a maipapan iti panangibaga iti mapasamak iti masanguanan?
Saan. Saan nga amin a padto iti Biblia ket maipapan iti panangibaga iti mapasamak iti masanguanan. Ngem kaaduan a mensahe a naggapu iti Dios ket maipanggep iti masanguanan, uray no saan a direkta. Kas pagarigan, maulit-ulit a pinakdaaran dagiti propeta ti Dios dagiti nagkauna nga Israelita maipapan kadagiti dakes nga ar-aramidda. Dagita a pakdaar ket naglaon kadagiti bendision iti masanguanan a maawatda no dumngegda iti pakdaar, kasta met kadagiti didigra a mapasamak kadakuada no saanda a dumngeg. (Jeremias 25:
Dadduma a padto iti Biblia a saan a maipapan iti mapasamak iti masanguanan
Naminsan, idi nagpatulong dagiti Israelita iti Dios, imbaonna ti maysa a propeta a mangibaga a saan a tinulongan ida ti Dios gapu ta dida nagtulnog kadagiti bilinna.
—Uk-ukom 6:6-10.
Idi nakisarita ni Jesus iti maysa a Samaritana, imbagana ti napalabas ti babai a naammuanna laeng babaen iti panangipakaammo ti Dios. Binigbig ti Samaritana a ni Jesus ket maysa a propeta uray no awan ti imbagana a mapasamak iti masanguanan.
—Juan 4:17-19.
Idi mabisbista ni Jesus, inabbungotan dagiti kabusorna ti rupana, kinabilda, sa imbagada: “Agipadtoka. Asino daydiay nangkabil kenka?” Saanda nga ibagbaga ken Jesus nga ibagana ti mapasamak iti masanguanan, no di ket babaen iti pannakabalin ti Dios, inagananna ti nangkabil kenkuana.
—Lucas 22:63, 64.
^ par. 7 Uray no kasla agparang a ti Dios a mismo ti nakisarita ken Moises iti daytoy a pagarigan, ipakita ti Biblia a nangusar ti Dios kadagiti anghel tapno mayallatiw ti Mosaiko a Linteg.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Nagsao ti Dios Babaen Kadagiti Mammadtona
Ania a mensahe ti impaidanon ti Dios kadagiti propeta? Ammuem ti uppat a tema a pinutarda.
Kaano ti Panungpalan ti Lubong?
Tapno maammuam ti sungbat, napateg a maawatam no ania ti tuktukoyen ti Biblia a manungpal wenno agpatingga.


text:
SUHETO ITI AKKUB | INTERESADO KADI TI DIOS KENKA?
Maawatannaka ti Dios
“O Jehova, sinukimatnak, ket ammonak.”—SALMO 139:1.
NO APAY NGA AGDUADUA TI DADDUMA: Adu a tao ti mangipapan a saanda a maikari, managbasol, ken narugitda iti imatang ti Dios. Nadepres ken nakonsiensia ni Kendra gapu ta dina maar-aramid dagiti kalikaguman ti Dios, isu a naikunana, “Insardengkon ti agkararag.”
NO ANIA TI ISURSURO TI SAO TI DIOS: Saan a dagiti pagkapuyam ti kitkitaen ni Jehova no di ket ti pudno a kinataom. Kuna ti Biblia: “Pagaammona unay ti pannakapormatayo, a laglagipenna a tapoktayo.” Kasta met, saannatayo a dusaen “maitutop kadagiti basoltayo,” no di ket siaasi a pakawanennatayo no agbabawitayo.—Salmo 103:10, 14.
Usigem ni Ari David iti Israel a nadakamat iti immuna nga artikulo. Inkararagna iti Dios: “Dagita matam nakitada uray pay ti maisiksikog a bagik; ket iti librom naisurat dagiti amin a pasetna . . . Sukisokennak, O Dios, ket ammuem ti pusok.” (Salmo 139:16, 23) Wen, kombinsido ni David nga uray no nakaaramid iti nadagsen a basol, nakita ni Jehova ti naimpusuan a panagbabawina.
Ad-adda a maawatannaka ni Jehova ngem iti asinoman a tao. Kuna ti Biblia: “Ti maysa laeng a tao kitaenna no ania ti agparang kadagiti mata; ngem no maipapan ken Jehova, kitaenna no ania ti puso.” (1 Samuel 16:7) Ammo ti Dios no ania ti kinataom—gapu kadagiti natawidmo a kababalin, ti pannakapadakkelmo, ti aglawlawmo, ken ti personalidadmo. Makita ken ipategna ti panangikagumaam nga agaramid iti umiso uray no agkamalika.
Ngem kasano nga usaren ti Dios ti nauneg a pannakaawatna iti pudno a kinataom tapno liwliwaennaka?


text:
Eslobenia
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Kasilpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
- Government of the Republic of Slovenia
- Ofisial nga Websayt iti Slovenia
- Hiking in Slovenia
Katkategoria:
- Eslobenia
- Dagiti Alpino a pagilian
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti Eslabo a pagilian ken teritorio
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991


text:
UTC+09:45
Ti UTC+09:45 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:45.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren a aks oras idiay Australia (Kalgaw nga Oras ti Sentral nga Akinlaud, wenno CWST). Nausar idi daytoy kadagiti balay ti igid ti kalsada iti igid ti Kalsada Eyre idiay Akinlaud nga Australia ken Abagatan nga Australia iti las-ud ti kalgaw bayat ti Akinlaud nga Australia iket adda iti oras a panagin-inut ti lawag. Urayno saan nga opisial, ti bilin ti gobierno a sona ti oras, dagiti pagbeddengan a pagrugianna ken pagpatinggaanna ket nalawag ken kadawyan dagitoy a naipakpakita kadagiti mapa ti kalsada iti lugar.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren kadagiti 5 a lugar idiay Australia, a mairaman ti Border Village, Caiguna, Eucla, Madura ken Mundrabilla. Iti agdama, dagitoy a lugar ket agus-usarda ti UTC+08:45 gapu ta ti Akinlaud nga Australia ket saan nga agus-usar iti oras a panagin-inut ti lawag.


text:
Sabah
Ti Sabah ket maysa kadagiti 13 a kamkameng nga estado iti Malaysia, ken iti kadayaanna unay nga estado. Mabirukan daytoy idiay akin-amianan a paset ti isla iti Borneo.[5][6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Laporan Kiraan Permulaan 2010". Jabatan Perangkaan Malaysia. p. 27. Naala idi 24 Enero 2011.
- ^ "Laporan Kiraan Permulaan 2010". Jabatan Perangkaan Malaysia. p. iv. Naala idi 24 Enero 2011.
- ^ Malaysia a Tignay iti 1963
- ^ Ti tulagan a maipanggep iti Malaysia a nagbaetan ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Akin-abagatan nga Irlanda, Pederasion iti Malaya, Amianan a Borneo, Sarawak ken Singapura
- ^ Listaan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian kadagiti saan a Nagbukod a Naturayan a Teritoria, Amianan a Borneo ken Sarawak
- ^ Estado a Kamkameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
No Apay a Mapagtalkam Dagiti Ebanghelio ti Biblia
“Dagita ti makagapu iti adu a panagballigi. Gapu kadagita, napataud dagiti pelikula a minilion ti pundoda . . . ken dagiti libro a kaaduan a malako . . . Dagita ket an-annurotenen dagiti sekta a Kristiano. Namataud dagita kadagiti relihion ken teoria dagiti panagkukumplot.”—SUPER INTERESSANTE, PAGIWARNAK ITI BRAZIL.
ANIA ti tuktukoyen ti magasin? Tuktukoyenna dagiti nadiskobre idi ngalay ti maika-20 a siglo idiay Nag Hammadi ken iti dadduma pay a lugar idiay Egipto—dagiti naurnong a sinsinan nga ebanghelio, sursurat, ken apocalipsis a nakaipamaysaan dagiti nabiit pay a nalatak a paginteresan ken aktibidad. Gnostico wenno Apokripa ti kaaduanna a mayaw-awag kadagita ken iti dadduma pay nga umasping a sursurat. *
Adda Aya Panagkumplot?
Idi panawen a managduadua dagiti tattao iti kinamapagtalkan ti Biblia ken kadagiti tradisional a relihion, kasla makapainteres dagiti sursurat a Gnostico wenno Apokripa. Dakkel ti epekto dagitoy a sursurat iti panangmatmat ti adu a tattao kadagiti pannursuro ni Jesu-Kristo ken iti Kristianidad a mismo. Kas kunaen ti maysa a magasin: “Ti Ebanghelio ni Tomas ken dadduma pay a [libro] nga apokripa ket makapainteres kadagiti umad-adu a tattao iti kaaldawantayo: dagidiay aginteres iti naespirituan ngem awan ti talekda iti relihion.” Napattapatta nga idiay laeng Brazil “di kumurang a 30 a grupo ti addaan iti patpatien a naibatay kadagiti Apokripa.”
Gapu iti pannakadiskobre kadagita a surat, limmatak ti teoria nga idi maikapat a siglo K.P., nakikumplot kano ti Iglesia Katolika tapno mailimed ti kinapudno maipapan ken Jesus. Nailimed kano ti dadduma a salaysay maipapan iti biagna a nailanad kadagiti sursurat nga Apokripa, ken nabaliwan kano ti nailanad kadagiti uppat nga Ebanghelio a mabasa kadagiti moderno a Biblia. Kastoy ti panangibaga ni Elaine Pagels, a propesor iti relihion: “Mangrugin a makitatayo a ti aw-awagantayo a Kristianidad—ken ti ibagbagatayo a Nakristianuan a tradision—ket bassit laeng gayam a paset dagiti espesipiko a sursurat, a napili manipud iti adu a sabali pay a sursurat.”
Sigun kadagiti eskolar a kas ken Pagels, saan laeng a ti Biblia ti gubuayan ti Nakristianuan a pammati; adda sabsabali pay a nagtaudanna, kas kadagiti sursurat nga Apokripa. Kas pagarigan, nadakamat iti programa ti BBC a napauluan iti Bible Mysteries, “The Real Mary Magdalene” (Ti Pudpudno a Maria Magdalena) a ti sursurat nga Apokripa iyam-ammona ni Maria Magdalena kas “maysa a mannursuro ken naespirituan a giya ti dadduma nga adalan. Ni Maria ket saan laeng a maysa nga adalan; isu ti apostol kadagiti dadduma nga apostol.” Iti panangkomentona iti naipagarup nga akem ni Maria Magdalena, insurat ni Juan Arias iti pagiwarnak ti Brazil nga O Estado de S. Paulo: “Gapuna, patientay ita a ti nagkauna a grupo dagiti Kristiano nga impasdek ni Jesus ket interamente a ‘babbai,’ yantangay ti naggigimonganda ket balbalay dagiti babbai a nagserbi kas papadi ken obispo.”
Para iti adu, napatpateg kadakuada dagiti sursurat nga Apokripa ngem ti Biblia. Ngem mamataud dayta a kapanunotan kadagiti napateg a saludsod: Mapagtalkan kadi dagiti sursurat nga Apokripa kas pagibatayan iti Nakristianuan a pammati? No maikontra dagita kadagiti nalawag a pannursuro ti Biblia, ania ti rumbeng a patientayo—ti Biblia wenno dagiti libro nga Apokripa? Talaga kadi nga adda panagkukumplot idi maikapat a siglo tapno mailimed dagitoy a libro ken mabaliwan ti uppat nga Ebanghelio tapno maikkat dagiti napateg nga impormasion maipapan ken Jesus, ni Maria Magdalena, ken ti dadduma pay? Tapno masungbatan dagita a saludsod, usigentayo ti maysa kadagiti uppat nga Ebanghelio iti Biblia, ti Ebanghelio ni Juan.
Pammaneknek iti Ebanghelio ni Juan
Idi rugrugi ti maika-20 a siglo, nasarakan idiay Egipto ti maysa a napateg a pirsay ti Ebanghelio ni Juan a maawagan ita iti Papyrus Rylands 457 (P52). Linaon dayta ti Juan 18:31-33, 37, 38 iti Biblia iti kaaldawantayo ken naitalimeng iti John Rylands Library, Manchester, England. Dayta ti kadaanan a pirsay ti manuskrito ti Kristiano a Griego a Kasuratan nga adda pay la ita. Adu nga eskolar ti mamati a naisurat dayta idi agarup 125 K.P., nga agarup 25 laeng a tawen kalpasan ti ipapatay ni Juan. Nakaskasdaaw ta dagiti nailanad iti pirsay ket dandani kapadpada dagiti nailanad iti naud-udi a manuskrito. Yantangay ti nakadadaanen a kopia ti Ebanghelio ni Juan nakadanonen idiay Egipto a nakasarakan iti pirsay, mapatalgedan ngarud ti kapanunotan a ti naimbag a damag sigun ken Juan ket talaga a naisurat idi umuna a siglo K.P., ket ni Juan a mismo ti nangisurat iti dayta kas ipamatmat ti Biblia. Ngarud, ti libro ni Juan ket salaysay dagiti pasamak a nasaksian a mismo ti nangisurat iti dayta.
Iti kasumbangirna, dagiti libro nga Apokripa ket naisuratda amin idi maikadua a siglo ken agtultuloy, sangagasut a tawen wenno nasursurok pay kalpasan a napagteng dagiti pasamak a nadeskribir kadagita. Ikalkalintegan ti dadduma nga eksperto a naibatay dagiti sursurat nga Apokripa kadagiti immuna a sursurat wenno tradision, ngem awan ti pammaneknekda. Gapuna, maitutop a maisaludsod, Ania ti ad-adda a patiem—ti testimonia dagiti nakasaksi wenno testimonia dagiti tattao a nagbiag sangagasut a tawen kalpasan a napagteng ti pasamak? Nalawag ti sungbat. *
Ti Papyrus Rylands 457 (P52), maysa a pirsay ti Ebanghelio ni Juan a napetsaan iti maikadua a siglo K.P., ket naisurat sumagmamano laeng a dekada kalpasan ti orihinal
Dagiti ngay pagarup a nabaliwan dagiti Ebanghelio iti Biblia tapno mailimed ti dadduma a salaysay maipapan iti biag ni Jesus? Kas pagarigan, adda kadi aniaman nga ebidensia a nabaliwan idi maikapat a siglo ti Ebanghelio ni Juan tapno maballikug dagiti kinapudno? Tapno masungbatan dayta a saludsod, nasken a laglagipentayo a ti maikapat a siglo a manuskrito a pagaammo kas ti Vatican 1209 ti maysa kadagiti kangrunaan a nakaibatayan ti moderno a Biblia. No adda man naaramid a panangbalbaliw iti Biblia idi maikapat a siglo, nailanad koma dagita iti Vatican 1209. Makaparagsak ta adda pay sabali a manuskrito a naglaon iti kaaduan a paset ti Lucas ken Juan. Maawagan dayta iti Bodmer 14, 15 (P75), a napetsaan iti 175 K.P. agingga iti 225 K.P. Sigun kadagiti eksperto, ti linaon dayta ket dandani kapada ti Vatican 1209. No kasta, awan ti dakkel a panagbalbaliw a naaramid kadagiti Ebanghelio iti Biblia, ket paneknekan dayta ti Vatican 1209.
Awan ti dokumentado a sursurat wenno aniaman a dadduma nga ebidensia a mangpaneknek a nabaliwan ti sursurat ni Juan—wenno ti dadduma nga Ebanghelio—bayat ti maikapat a siglo. Kalpasan a sinukimatna dagiti naurnong a pirsay dagiti manuskrito a nasarakan idiay Oxyrhynchus, Egypt, kastoy ti kinuna ni Dr. Peter M. Head ti Cambridge University: “Iti ababa a pannao, dagitoy a manuskrito patalgedanda dagiti teksto iti pagaammo nga uncial [dagiti manuskrito a dadakkel ti letrana a naisurat idi maikapat a siglo ken agpatpatuloy] a nakaibatayan dagiti moderno nga edision ti nagkauna a Griego a teksto. Awan ti linaon dagita a dakkel a mangbalbaliw iti pannakaawattayo iti immuna a pannakayallatiw ti teksto ti Baro a Tulag.”
Ania ti Maibagatayo?
Idi ngalay ti maikadua a siglo, dagiti Kristiano iti sangalubongan bigbigbigendan dagiti uppat a kanoniko nga Ebanghelio—ti Mateo, Marcos, Lucas ken Juan. Ti insurat ni Tatian a Diatessaron (maysa a Griego a sao a kaipapananna “naibasar [iti] uppat”), a naurnong idi nagbaetan ti 160 ken 175 K.P. ket naibasar kadagiti laeng uppat a maakseptar nga Ebanghelio, ken di pulos naibasar kadagiti Gnostico nga “ebanghelio.” (Kitaem ti kahon a “Damo a Panangidepensa Kadagiti Ebanghelio.”) Napateg met ti kapaliiwan ni Irenaeus idi arinunos ti maikadua a siglo K.P. Kinunana nga adda la ketdi uppat nga Ebanghelio, ta nabingay a nagkapat ti globo ken adda uppat a kangrunaan nga angin. Nupay mabalin a makuestion ti panangidiligna, patalgedan ti kapanunotanna ti ideya nga adda laeng uppat a maakseptar nga Ebanghelio idi panawenna.
Ania ti ipakita ti amin a nadakamat a kinapudno? Ipakitada a sipud idi maikadua a siglo agingga ita, awan ti dakkel a nagbalbaliwan ti Kristiano a Griego a Kasuratan—agraman dagiti uppat nga Ebanghelio. Awan ti nabileg a pagibatayan nga adda panagkukumplot idi maikapat a siglo tapno mabaliwan wenno mailimed ti aniaman a paset ti Kasuratan nga impaltiing ti Dios. Imbes ketdi, insurat ti eskolar iti Biblia a ni Bruce Metzger: “Idi arinunos ti maikadua a siglo, . . . agtutunos unay ti kaaduan a paset ti Baro a Tulag a nagun-odan ti adu a kongregasion dagiti manamati iti nadumaduma a lugar, saan laeng nga iti intero a Mediteraneo no di ket uray iti Britania agingga iti Mesopotamia.”
Intandudo da apostol Pablo ken Pedro ti kinapudno ti Sao ti Dios. Pinakdaaranda dagiti padada a Kristiano tapno saanda nga awaten wenno patien ti aniaman malaksid ti naisuro kadakuada. Kas pagarigan, nagsurat ni Pablo ken Timoteo: “O Timoteo, saluadam ti naitalek kenka, nga adaywam dagiti ubbaw a panagsasao a sumalungasing iti nasantuan ken dagiti di panagtutunos ti barengbareng pannakaawagna kas ‘pannakaammo.’ Ta iti panangiparammagda iti kasta a pannakaammo sumagmamano ti simiasi iti pammati.” Impatalged ni Pedro: “Saan, saan a babaen ti panangsurot iti nalaing pannakapartuatna nga ulbod a sarsarita a pinakaammuandakayo iti pannakabalin ken kaadda ni Apotayo a Jesu-Kristo, no di ket babaen ti pannakasaksi iti kinatan-okna.”—1 Timoteo 6:20, 21; 2 Pedro 1:16.
Ginasgasut a tawen kasakbayanna, napaltiingan ni mammadto Isaias a mangisurat: “Ti berde a ruot nagango, ti sabong nalaylay; ngem no maipapan iti sao ti Diostayo, agpautto agingga iti tiempo a di nakedngan.” (Isaias 40:8) Makapagtalektayo met ngarud a Daydiay nangipaltiing iti Nasantuan a Kasuratan intalimengna met dayta iti amin a panawen tapno “maisalakan koma dagiti amin a kita ti tattao ken dumtengda iti umiso a pannakaammo iti kinapudno.”—1 Timoteo 2:4.
^ par. 3 Ti sao a “Gnostico” mabalin a tukoyenna ti “nalimed a pannakaammo,” ken ti sao nga “Apokripa” ket “siaannad a nailemmeng.” Agpada a nagtaud dagita iti Griego a sao. Nausar dagita a termino a mangtukoy kadagiti palso wenno di maakseptar a sursurat a naikagumaan a maitulad kadagiti Ebanghelio, Aramid, sursurat, ken paltiing a nairaman kadagiti maakseptar a libro iti Kristiano a Griego a Kasuratan.
^ par. 11 Ti maysa pay a parikut maipapan kadagiti sursurat nga Apokripa ket manmanon ti natda a kopia dagita. Adda laeng nabati a dua a babassit a pirsay ti nadakamat nga Ebanghelio ni Maria Magdalena ken mapukpukaw ti dakdakkel a paset a nalabit nakaisuratan ti kagudua ti orihinal a teksto. Maysa pay, adda dakkel a nagdumaan dagiti nabatbati a manuskrito.


text:
Kimiko nga elemento
Ti maysa a kimiko nga elemento ket maysa a puro a kimiko a sustansia a buklen iti maysa a kita iti atomo a mailasin babaen ti bukodna nga atomiko a numero, a daytoy ket ti bilang dagiti proton iti katengngaanna. Dagiti am-ammo a kas pagarigan dagiti elemento ket mairaman ti karbon, Oksíheno, aluminio, landok, gambang, balitok, Merkúrio, ken buli.
Manipud idi Nobiembre 2011, adda dagiti nainagananen a 118 nga elemento, ti kinaudi ket ti ununseptio idi 2010.[1] Kadagiti 118 a naamammoan nga elemento, dagiti 98 nga immuna laeng ti masna a rimsua iti Daga. Iti kadagitoy, 80 ket natalna, a dagiti dadduma ket radioaktibo, a malunglunsot kadagiti nalaglagaan nga elemento kadagiti nadumaduma a rukod ti oras manipud ti bassit a paset ti segundo aginggana ti bilion a tawtawen. Dagiti elemento a saan a masna a rumsua iti Daga ket parbo a naipataud a kas dagiti sintetiko a produkto dagiti inaramid ti tao a nuklear a panagsumamay.
Ti hidróheno ken helio ket isu dagitoy ti kaaduan nga elemento iti law-ang. Nupay kasta, ti landok ket isu ti kaaduan unay nga elemento (babaen ti masa) a mangbukel ti Daga, ken ti oksíheno ket isu ti sapasap a kaaduan iti ukis iti Daga .[2] Nupay dagiti amin a naamammoan a kikmiko a banag ket binuklan kadagitoy nga elemento, ti kimiko a banag ket buklenna laeng ti agarup a 15% kadagiti banag iti law-ang. Dagiti nabati ket nasipnget a banag, ti maysa a palimed a sustansia a daytoy ket saan a buklaen dagiti kimiko nga elemento gapu ta awanan dadgiti proton, neutron wenno elektron.[3]
Dagiti kimiko nga elemento ket naipanunutan idi a pinarsua babaen dagiti nadumaduma a kosmiko a panagaramid, a mairaman ti hidróheno, helio (ken ti bassit a kaadu ti litio, berilio ken boro) a naaramid manipud ti Big Bang ken kosmiko nga annaraar nga espalasion. Ti panagpataud kadagiti nadagsen nga elemento, manipud ti karnon aginggana kadagiti kadagsenan unay nga elemento, ket mairugi babaen ti estelar a nukleosintesis, ken dagitoy ket naaramid a magun-od para iti sumaganad a solar a sistema ken panagporma dagiti planeta babaen ti supernova, a daytoy ket nagiparuak kadagiti elemento iti law-ang.[4] Ti kaadu unay ti oksiheno, siliko, ken landok iti Daga ket mangipakita kadagti sapasap a panakapataud manipud kadgiti kastoy a bituen, kalpasan dagiti nalaglagan nga alingasaw nga elemento ken dagiti bukodda a kompuesto ket naikkatanen. Bayat a kaaduan kadagiti elemento ket sapasap a makitkita a kas natalna, adda dagiti bassit a masna a panagbalbaliw iti maysa nga elemento iti sabali ket adda rumsua iti tatta a panawen, manipud ti panaglungsot dagiti radioaktibo nga elemento ken dagiti dadduma pay a masna a nuklear a panagaramid.
Dagiti relatibo a puro a wadan dagiti nailaslasin nga elemento ket saan unay a mabirbirukan iti katutuboe. Bayat nga amin dagiti 98 a masna a rumrumsua nga elemento ket nainaganandan kadagiti mineral a wadan ti ukis ti Daga, adda laeng dagiti bassit a minoridad kadagiti elemento a mabirbirukan a kas saan a mabigbigan, a relatibo a puro a minerales. Dagiti sapasap nga adadu a kastoy a "patneng nga elemento" ket ti gambang, pirak, balitok, karbon (a kas ti beggang, grapito, wenno diamante), asupre, ken merkurio. Amin ngem adda dagiti kaaduan nga nalpay nga elemento, a kas dagiti natakneng nga alingasaw ken dagiti natakneng a metal, ket kadawyan a mabirbirukan iti Daga iti naitiptipon ti kimika a porma, a kas dagiti kimiko a kompuesto. Bayat a 32 kadagiti kimiko nga elemento a rumrumsua iti Daga iti patneng a saan anaitiptipon a porma, kaaduan kadagityo ket rumrumsua a kas naglalaok. Ks pagarigan, ti angin ti tangatang ket kangrunaan a naglalaokan iti nitroheno, oksiheno, ken argon, ken dagiti patneng a natangken nga elemento ket rumsuada kadagiti naipagtitipon a metal, a kasla it landok ken nikel.
No dagiti dua a naisangsangayan nga elemento ket maipagtiptiponda babaen ti kimiko, nga adda dagiti atomo a nagtengtengngel kadagitoy babaen dagiti kimiko a piansa, ti pagbanagan ket makunkuna a kimiko a kompuesto. Dua apagkatlo kadagiti kimiko nga elemento a rumrumsua laeng iti Daga akas dagiti kompuesto, ken dagiti natidda a pagkatlo, ket kadawyan a kompuesto a porma dagiti elemento kadagitoy ti kaaduan. Dagiti kimiko a kompuesto ket mabalin a buklen dagiti elemento a naitiptipon ti apag-isu a sibubukel a bilang dagiti pannakaibagi dagiti atomo, a kas iti danum, asin, ken dagiti mineral a kas ti kuarso, kalsita, ken adda dagiti mena. Nupay kasta, ti kimiko a panagpiansa kadagiti adu a kita dagiti elemento ket maibanagan dagiti kristalina a natangken ken dagiti metalliko a naipagtitipon a metal a dagiti apa-isu a kimiko a pagannurotan ket saanda a rumsua.
Ti pakasaritaan ken ti panag-usar kadagiti elemento ket nangrugi kadagiit primitibo a kagimongan ti tao a nakabiruk kadagiti patneng nga elemento a kas ti gambang ken balitok, ken nangiyaon (naglunag) ti landok ken dagiti sabsabali pay a metal manipud kadagiti bukodda a mena. Dagiti Alkimista ken kimiko ket dimtengda a nanginagan kadagiti adu pay, a gangani amian a masna a rimrimsua nga elemento ket naamammoanen babaen idi 1900. Dagiti tagikua dagiti kimiko nga elemento ket kadawyan a naipabuklan ti panag-usar ti periodiko a lamisaan a mangur-urnos kadagiti elemento babaen ti ngumatngato a numero ti atomiko kadagiti aray (dagiti "punto") nga ayan dagiti teddek (dagiti "grupo") ket makibinningayda maululit a ("periodiko") maipapan iti bagi ken dagiti kimiko atagikua. No dagiti puro a pormana, wenno kadagiti nadumaduma a kimiko a kompuesto wenno naglalaokan, gangani nga amin nga elemento ket adda maysa a nangruna a panag-usar ti tao. Malaksid kadagiti nababa a gudua ti biag a radiaktibo nga elemnto, amin nga elemento ket magun-od babaen ti industria, a kaaduan kadagitoy ket iti nangato a degrado ti kinapuro.
Agarup a sangadosena kadagitoy nga elemnto ket kammasapulan kadagiti nadumaduma a biolohiko a biag. Kaaduan kadagiti narasay nga lemento iti Daga ket saan amasapsapul babaen ti biag (malaksid dagiti selenio ken yodo), a bayat nga adda dagiti kadawyan a saan a maus-usar a kas ti(aluminio ken titanio). Kaaduan kadagiti organismo ket makibinningayda kadagiti kasapulanda nga elemento, nga adda dagiti bassit laeng a pagiddiatan. Kas pagarigan, ti algas ti taaw ket agus-usar ti bromo ngem dagiti naindagaan a mula ken dagiti ayup ket saanda a makasapsapul kadagitoy, ken amin nga ayup ket makasapul ti sodio, ngem adda dagiti mula a saan a makasapul. Innem laeng kadagiti elemento—karbon, hidroheno, nitroheno, oksiheno, kalsio, ken posporo—ket mangbukel ti gangani a 99% iti masa ti bagi ti tao (kitaen ti pakabuklan iti bagi ti tao para iti kompleto a listaant). Iti maipatinayon, innem kadagiti nangruna nga elemento a kaaduan a mangbukel ti bagi ti tao, ti tao ket makasapul a mangibus ti maysa a dosena pay kadagiti elemento iti porma dagiti dadduma pay a kimiko a kompuesto.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Yu. Ts. Oganessian (2010). "Panagpabukel iti maysa a Baro nga Elemento nga addaan ti Atomiko a Numero a Z=117". 104 (14) (142502 nga ed.). Surat ti Pisikal a Panagrepaso.
- ^ Los Alamos National Laboratory (2011). "Periodiko a Lamisaan dagiti Elemento: Oksíheno". Los Alamos, New Mexico: Los Alamos National Security, LLC. Naala idi 2011-05-07.
- ^ Oerter, Robert (2006). Ti Teoria iti Gangani nga Amin: Ti Pagalagadan a Modelo, ti Di-maipadpadlaw a Balligi iti Moderno a Pisika. Penguin. p. 223. ISBN 978-0-452-28786-0.
- ^ E. M. Burbidge, G. R. Burbidge, W. A. Fowler, F. Hoyle (1957). "Panagbukel dagiti Elementi kadagiti Bituen". Panagrepaso ti Moderno a Pisika. 29 (4): 547–650. Bibcode:1957RvMP...29..547B. doi:10.1103/RevModPhys.29.547.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ball, P (2004). Dagiti Elemento: Ti Nababa Unay a Pangyuna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-284099-1.
- Emsley, J (2003). Dagiti Pangipatakderan a Muton ti Katutubo: Ti A-Z Pagsurotan dagiti Elemento. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-850340-7.
- Gray, T (2009). Dagiti Elemento: Ti Nailadawan a Panagsukimat kadagiti Amin a Naamammoan nga Atomo iti Law-ang. Black Dog & Leventhal Publishers Inc. ISBN 1-57912-814-9.
- Scerri, ER (2007). Ti Periodiko a Lamisaan, Ti Saritana ken Ti Its Kaimudinganna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- Strathern, P (2000). Ti Tagtagainep ni Mendeleyev: Ti Panagsukimat kadagiti Elemento. Hamish Hamilton Ltd. ISBN 0-241-14065-X.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Kimiko nga elemento iti Wikimedia Commons
- Dagiti mabuya para iti tunggal maysa nga elemento babaen ti Unibersidad iti Nottingham


text:
Galimuyod, Ilocos Sur
Ti Galimuyod ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Galimuyod ket nabennebenneg iti 24 a barbaranggay.[2]
- Abaya
- Baracbac
- Bidbiday
- Bitong
- Borobor
- Calimugtong
- Calongbuyan
- Calumbaya
- Daldagan
- Kilang
- Legaspi
- Mabayag
- Matanubong
- Mckinley
- Nagsingcaoan
- Oaig-Daya
- Pagangpang
- Patac
- Poblacion
- Rubio
- Sabangan-Bato
- Sacaang
- San Vicente
- Sapang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Septiembre 2013.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad
Ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (Ingles: International Organization for Standardization, Pranses: Organisation internationale de normalisation, Ruso: MeждyHapoдHaя opraHизaция пo cTaHдapTизaции, tr. Myezhdunarodnaya organizatsiya po standartizatsii),ken naamammuan pay iti ISO, ket maysa a bagi a mangidisso ti sangalubongan a pagalagadan a buklen dagiti representatibo manipud kadagiti nadumaduma a nailian a gunglo ti pagalagadan.
Daytoy ket napundar idi Pebrero 23 1947, ti gunglo ket mangiragpat ti sangalubongan a panagtagikua, sangalubongan a pagalagadan ti industria ken komersio. Daytoy ket naikuartel idiay Geneva, Suisa.
Daytoy idi ket maysa kadagiti immuna a gunglo a naikkan ti sapasap a pannakiuman a kasasaad iti Konseho ti Ekonomia ken Sosial ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Dagiti linaon
Nagan ken pangyababaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti tallo nga opisial a pagsasao ti ISO ket Ingles, Pranses ken Ruso.[1] Ti nagan ti gunlo ket nagbalin koman a nadumaduma nga akronimo kadagiti sabali a pagsasao – a kas ti IOS iti Ingles, OIN iti Pranses – isunga nangampon ti ababa a nagan iti ISO, a naibatay iti Griego a balikas iti isos (ἴσoς, a ti kaibuksilanna ket agpada).[2]
Ti nagan nga ISO ken ti tatak ket dagiti nairehistro a marka ti pabrika, ken ti panag-usar kadagitoy ket maigawidan.[3]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tatta nga aldaw ti gunglo ket naamammuan a kas ti ISO ken nangrugi idi 1926 a kas Sangalubongan a Pederasion dagiti Gunglo ti Panagalagad (ISA), nga idi ti nakaipatengngaan ti isipna ket ti mekanikal nga inhenieria.[4] Daytoy ket nawaswas idi 1942 idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II ngem naurnos manen babaen ti agdama a nagan nga, ISO, idi 1946, idi dagiti delagado ti 25 a pagpagilian ket nagsasabatda iti Instituto dagiti Sibil nga Inhenniero idiay Londres; ti baro a gunglo ket opisial a nagrugi ti operasionna idi Pebrero 1947.
Ti ISO ket boluntario a gunglo a dagiti kamengna ket mabigbigan a turay kadagiti alagaden, ken ti tunggal maysa ket mangirepresenta ti maysa a pagilian. Ti kaaduan nga obra ti ISO ket inar-aramid babaen dagiti 2,700 a komite ti teknikal, dagiti subkomite, ken dagiti agob-obra a grupo. Ti tunggal maysa a komite ken subkomite ket idauluan ti Sekretariat manipud ti maysa kadagiti kameng ti gunglo.
Pinansia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ISO ket bayadan babaen ti kombinasion iti:[5][6]
- Dagiti gunglo a mangtaripato kadagiti naisangayan a gandat weeno binulod nga eksperto tapno makibinglay iti teknikal nga obra.
- Suskripsion manipud ti kameng ti bagbagi ("ti nailian a bagi a kaaduan a representatibo iti panagalagad ket dagiti pagiliannay").[7] Dagitoy a suskripsion ket dagiti sangkapaset ti dagup ti nailian a produkto ken dagiti pigura ti panagtagilako ti tunggal maysa a pagilian.
- Panaglako kadagiti alagaden.
Kamkameng[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ISO ket addaan kadagiti 162 a kameng, manipud kadagiti 205 a dagup ti pagpagilian iti lubong.
Ti ISO ket addaan kadagiti tallo a kategoria ti pannakaikameng:
- Bagbagi a kameng daitoy ti nailian a bagi a naikeddeng a kaaduan a representatibo ti bagi ti pagalagadan iti tunggal maysa a pagilian. Dagitoy laeng a kamkameng ti ISO ti addaan kadagiti karbengan a panagbutos.
- Maitutop a kamkameng ket dagiti pagilian nga awan kadagiti bukodda a pagalagadan a gunglo. Dagitoy a kameng ket mapakaammuan ti maipanggep nga obra ti ISO, ngem saan a makibnglay ti panangiyaddang kadagiti pagalagadann.
- Suskribir a kamkameng ket dagiti pagilian nga addaan ti bassit nga ekonomia. Agbayad dagitoy ti napabassit a ngina ti pannakaikameng, ngem makasurot ti panagrang-ay kadagiti pagalagadan.
Dagiti makibinglay a kameng ket makunkuna a kamkameng ti "P" m, embes a dagiti agpalpaliiw a kamkameng, a makunkuna a kamkameng ti "O".
Dagiti nota ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "How to use the ISO Catalogue". ISO.org. Naala idi 5 Disiembre 2011.
- ^ "Maipanggep ti ISO - Ti naganmi". ISO. Naala idi 8 Septiembre 2013.
- ^ "ISO name and logo". ISO. Naala idi 2013-03-01.
- ^ "Ti Sarita ti ISO - pannakapundar". ISO. Naala idi 22 Hulio 2011.
- ^ "Sapasap a pakaammo iti ISO". ISO. Naala idi 15 Mayo 2011.
- ^ "Dagiti pigura ti ISO para iti tawen ti 2010 (idi Disiembre 31)". ISO. Naala idi 16 Mayo 2011.
- ^ "Bagbagi ti kameng". ISO. Naala idi 15 Mayo 2011.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- JoAnne Yates & Craig N. Murphy: Coordinating International Standards: The Formation of the ISO, MIT Innovations and Entrepreneurship Seminar Series, Otonio ti 2006.
- Willy Kuert (1997). "Friendship Among Equals - Recollections from ISO's first fifty years" (PDF). ISO. Naala idi 19 Hunio 2013.


text:
Potograpia
Ti potograpia (manipud ti Griego ti photos- para iti "lawag" ken ti -graphos para iti "panangiladawan") ket isu ti arte, siensia, ken panagsanay ti panagpartuat kadagiti napaut a ladawan babaen ti panangirehistro ti lawag wenno dadduma pay nga elektromagnetiko a radiasion, itikimiko babaen dagiti pamay-an ti sensitibo ti lawag a materiales a kas ti potograpiko a pelikula, wenno elektroniko babaen dagiti pamay-an ti maysa a sensor ti ladawan.[1] Kadawyan a dagiti lente ket inus-usar tapno pakipatengngaan ti lawag nga agballatek wennomaiparuar manipud kadagiti nbanag iti maysa a pudno a ladawan iti sensitibo ti lawag a rabaw iti uneg ti kamera iti las-ud ti napanawenan a pakailatakan. Ti resulta iti maysa nga elektroniko a sensor ti ladawan ket maysa a elektriko a karga ititunggal maysa a pixel, nga isu daytoy ti elektroniko a maproseso ken maipenpen iti maysa a papeles a porma ti ladawan para iti panagidaya wenno panagproseso.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Spencer, D A (1973). The Focal Dictionary of Photographic Technologies. Focal Press. p. 454. ISBN 978-0133227192.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Potograpia iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Potograpia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Pakasaritaan ti Lubong iti Potograpia manipud Ti Pakasaritaan ti Arte.