text:
Wikipedia:Dagiti agpang ti panagserrek ti agar-aramat
Ti abilidad ti kontributor nga agaramid kadagiti naisangayan a tignay iti Wikipedia ket agdepdepende iti bukodda nga agpang ti panagserrek ti agar-aramat. Daytoy ket maikeddeng no ti nakastrek iti maysa a pakabilangan, urayno ti pakabilangan ket addaan ti makaanay nga edad ken dagiti bilang dagiti inurnos, ken anian dagiti maipatinayon a karbengan ti manual a naited iti pakabilangan.
Ti sinoman ket makabasa iti Wikipedia. Malaksid no isuda ket naserraaan, mabalinda ti nawaya nga agurnos kadagiti kaaduan a panid a saan a nasken ti sumrek. Ti panagserrek ket mangited iti agar-aramat kadagiti adu a pagimbagan a mairaman ti abilidad ti agpartuat kadagiti baro a pani. Dagiti pakabilangan nga agpauten kadagiti naisangayan a bilang ti aldaw wenno dagiti ad-adu ngem dagiti naisangayan a bilang dagiti ket automatikoda nga automatiko a napasingkedan. Dagiti adu pay nga agpang ti panagserrek ket nasken a manual amaited babaen ti agar-aramat nga addaan ti maitunos a turay. Ti maysa nga editor nga adu ti pannakasanayna ken nasayaat ket kaugalianna ket mabalinna ti agpadas nga agbalin a maysa nga administrador (sysop), a mangited kadagiti adu a bilang kadagiti nalalaing a pammalubos.
Dagiti linaon
- 1 Pakabuklan
- 2 Dagiti grupo ti agar-aramat
- 2.1 Dagiti di nakarehistro nga agar-aramat
- 2.2 Dagiti baro nga agar-aramat
- 2.3 Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat
- 2.4 Dagiti administrador, burokrata ken mayordormo
- 2.5 Dagiti dadduma pay a wagayway a pakabilangan
- 3 Dagiti ingganat' inggana a naserraan nga agar-aramat
- 4 Dagiti nota
- 5 Kitaen pay
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Amin dagiti agbisbisita iti daytoy a sito, a mairaman dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat, ket paset ti grupo dagiti '*' ,ken amin dagiti nakastrek nga agar-aramat ket paset pay ti grupo dagiti 'agar-aramat' . Dagiti agar-aramat ket automatikoda a maipangato kadagiti Automatiko a napasingkedan/Napatalgedan nga agar-aramat ti grupo a ti pakabilanganda ket nagpauten kadagiti uppat nga aldaw. Dagiti dadduma pay a wagayway ket maited laeng no makiddaw; a kas dagiti 'bot', ket maikkanda kadagiti paammalubos no makaipakitada ti pannakasapul kaniada (kitaen ti Wikipedia:Dagiti kiddaw dagiti pammalubos ken Wikipedia:Bots/Requests for approval). Dagiti dadduma pay a kas dagiti 'sysop' ken 'burokrata', ket maited laeng kalpasan ti pannakitungtung ti komunidad ken konsenso idiay Wikipedia:Dagiti administrador/kiddaw.
Dagiti grupo ti agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti di nakarehistro nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kontributor a saan pay a nakapartuat ti pakabilangan wenno nakastrek ket nailaslasinda babaen ti bukoda nga IP a pagtaengan embes a ti nagada nga agar-aramat, ken mabalinda a basaen amin a pampanid ti Wikipedia, ken agurnos kadagiti panid a saan a nasalakniban wenno nasalakniban bassit. Mabalinda ti agpartuat kadagiti tungtungan a panid kadagiti aniaman a nagan ti espasio ngem nasken a dum awatda ti tulongkadagiti dadduma apaset ti wiki. Saanda a mabalin ti agikarga kadagiti papeles ken dagiti ladawan. Nasken a sungbatanda ti CAPTCHA no kayatda ti agurnos a palairamanan nti panaginayon iti maysa wenno ad-adu a silpo ti ruar, ken agpindut tapno mapasingkedan ti agpurga kadagiti panid. Amin nga agar-aramat ket mabalinda pay ti agusisa iti sitio ti API kadagiti 500 a sangkapaset dagiti rehistro.
Dagiti baro nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti agar-aramat nga agur-urnos babaen ti pakabilangan nga inrehistroda ket mabalinda ti dagus nga agpartuat kadagiti panid kadagiti aniaman a nagan ti espasio malaksid ti nagan ti espasio ti MediaWiki, ken mabalinda pay ti agipatulod ti esurat kadagiti sabali nga agar-aramat no agaramidda ti maysa nga esurat a pagtaengan idiay kakaykayatan ti agar-aramat. Amin a nakastrek nga agar-aramat ket mabalinda a markaan dagiti inurnos a kas bassit. Mabalinda a purgaen dagiti panid a saan a nasken ti agpasingked, ngem naskenda pay laeng a sumungbat ti CAPTCHA no agnayon kadagiti silpo ti ruar. Mabalinda pay baliwan ti bukodda nga interface iti Wikimedia ken dagiti pagpilianna no kayatda, babaen ti Special:Preferences wenno babaen ti panagnayon ti personal a CSS wenno dagiti alagaden ti JavaScript kadagiti bukodda a papaeles ti vector.css wenno vector.js .
{{angkla|Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat|Automatiko a napasingkedan|automatiko a napasingkedan}
Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat ket dagiti agar-aramat a nakarehistro ken dagiti pakabilanganda ket nagpauten iti uppat nga aldaw. Iti maipatinayon kadagiti maaramid dagiti saan a nakarehistro nga agar-aramat, dagiti napasingkedan nga agar-aramat ket mabalinda ti agaramid kadagiti nailista dita baba:
- agikabil kadagiti kakaykayatan
- agirehistro kadagiti pampanid para kadagiti "binambantayan"
- agikarga kadagiti papeles a kas dagiti ladawan, dagiti mangngeg, ken dadduma pay idiay commons
- markaanda dagiti inurnosda a kas Bassit
- agpartuat kadagiti kabukbukodanda a panid
- agiyalis kadagiti pampanid
- agpili ken agusar kadagiti gadget a saan a kasisigud a naikabil
- agurnos kadagiti nasalakniban bassit a panid
Ti napno a listaan dagiti karbengan ken mabalin a magun-od idiay listaan dagiti karbengan.
Amin a panag-urnos nga inaramid dagiti nakarehistro nga agar-aramat ket maiparang ti naganda nga agar-aramat kadagiti pakasaritaan embes nga ti IP a pagtaengan.
Dagiti administrador, burokrata ken mayordormo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen ti Wikipedia:Dagiti administrador.
Kitaen ti Special:ListUsers/sysop para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti burokrata[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti karbengan ti burokrata nga ited babaen ti konsenso ti komudida a mapalubosan a mangaramid kadagiti naisangayan a tignay para kadagiti pakabilangan dagiti sabali ng agar-aramat.
Itiagdama ti Ilokano Wikipedia ket awan dagiti agar-aramat nga addaan ti karbengan iti burokrata. No masapul ti tulong a nasken ti karnengan ti burokrata, pangngaasi ng agkiddaw ditoy.
Kitaen ti Special:ListUsers/bureaucrat para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti mayordormo[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen ti dagiti mayordormo idiay meta.
Dagiti napasingkedan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadagiti dadduma asituasion, nasken para kadagiti pakabilangan a mailaksid manipud ti kadawyan a paset ti panawen a pammasingked. Ti grupo ti 'napasingkedan ket aglaon kadagit iisu met laeng a karbengan dagiti grupo ti 'automatiko a napasingkedan' , ngem mabalin nga ited babaen dagiti administrados no nasken.
Kitaen ti Special:ListUsers/confirmed para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Oauthadmin[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit kameng ti grupo ti agar-aramat ti Oauthadmin ket mabalindanto ti agtaripato adagiti agus-usar ti OAuth.
Dagiti agipatpatulod ti adu a mensahe[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kameng ti daytoy a grupo ket mabalinda ti agipatulod kadagiti adu a mensahe kadagiti adu nga agar-aramat iti maninsan a beses. Iti Ilokano Wikipedia dagiti laeng administrador ti napalubosan iti daytoy a karbengan.
Dagiti dadduma pay a wagayway a pakabilangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti bot[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pakabilangan nga inus-usar babaen dagiti napasingkedan a bot tapno agaramid kadagiti naaprobaran a panag-urnos ket mabalin a maikkan ti wagayway a kasta. Dagiti pakabilangan ti bot ket automatiko wenno seni-automatiko. Dagiti annuroten dagiti pakabilangan dagiti bot ket naiplawag babaen ti alagaden nga annuroten ti bot idiay meta.
Dagiti kontribusion dagiti bot (grupo ti agar-aramat a bot 'bot' ) ket saan a maipakpakita kadagiti kinaudi a balbaliw wenno listaan dagiti banbantayan kadagiti agar-aramat a nagpili ng aagilemmeng dagiti urnos ti bot. Dagiti pakabilangan dagiti bot ket mabalinda ti agusisa iti API kadagiti sangkapaset ti 5,000 embes nga iti 500.
Kitaen ti Special:ListUsers/bot para iti listaan dagiti agar-aramat iti daytoy a grupo.
Dagiti ingganat' inggana a naserraan nga agar-aramat[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti sapasap, dagiti karbenagn dagiti editor nga ingganat' inggana a naserraan ket nasken nga ibati a kasta. Dagiti karbengan a mainaig iti rason ti panagserra ket mabalin nga ikkaten babaen dagiti nagserra weenno nagikkat ti serra nga administrador.


c: text/html

text:
Nawaya a sopwer
Ti nawaya a sopwer (Ingles: free software) ket ti wayawaya wenno kinawaya ti maysa nga agar-aramat wenno agus-usar a pagtarayen, kopiaen, iwaras, adalen, baliwan, ken papintasen ti sopwer.
Dakdakamaten ti nawaya a sopwer ti uppat a langa ti wayawaya para kadagiti agar-aramat iti sopwer
- Ti wayawaya a pagtarayen wenno pagandaren ti programa, para iti aniaman a gapu (wayawaya 0)
- Ti wayawaya nga adalen wenno sukisoken no ania dagiti maaramidan ti programa, ket usaren daytoy iti ania man a pakasapulan (wayawaya 1). Masapul ditoy ti kaadda ti pannakastrek iti taudan a kodigo.
- Ti wayawaya a maiwaras manen dagiti kopia tapno makatulong kadagiti kakadua (wayawaya 2).
- Ti wayawaya a pasayaaten ken papintasen pay ti programa, ken ited iti publiko dagiti naaramid a panangpasayaat tapno agnaar ti sibubukel a komunidad (wayawaya 3). taudan a kodigo.
Dagiti mabigbig a pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
- GNU, GNU Emacs, GNU C Library
- Operating systems: GNU/Linux, FreeBSD, OpenBSD
- Kernels: Linux, HURD
- Pagbasabasa ti web: Mozilla Firefox
- OpenOffice.org
- Databases: MySQL, PostgresSQL
- Apache
- GNOME, KDE
- Programming language compilers/interpreters: GNU Compiler Collection, PHP, Perl, Python
- MediaWiki (ti sopwer ti Wikipedia)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Franklin D. Roosevelt
Ni Franklin Delano Roosevelt ( /ˈroʊzəvɛlt/ roh-zə-velt wenno /ˈroʊzəvəlt/ roh-zə-vəlt; Enero 30, 1882 – Abril 12, 1945), ken naamammoan pay babaen kadagiti umuna aletra inaganna nga, FDR, ket idu idi ti maika-32 a Presidente iti Estados Unidos (1933–1945) ken maysa a nagruna apigura kaagiti pasamak ti lubong idi panawen ti tenga ti maika-20 a siglo, isu ket nagidaulo ti Estados Unidos idi panawen ti sangalubongan a panagsagsagaba ken dagup a gubat. Ti isisu laeng nga Amerikano a presidente a nabutosan tiadadu ngem dua a termino, isu ket nagpalaka ti natibker a kumaduaan a nangbalbaliw ti Amerikano a politik para kadagiti sumakbay a dekada. Nga adda ti makapasalto a nadayeg a kanta a "Happy Days Are Here Again" (Ilokano: Dimteng Manen dagiti Naragsak nga Alaldaw) a kas ti tema ti kampaniana, ni FDR ket inabakna ti agdama a Republikano a ni Herbert Hoover idi Nobiembre 1932, iti kinaunegan ti Nalatak a Panagsagsagaba. A napaalibtak babaen ti bukodna a panagballigi ti paralitiko apanagsaksakit, ti di mapapaay nga optimismo ken aktibismo ni FDR ket nagparawad ti nagparo ti nailian a kararua.[1] Isu ket asideg a nagobobra kenniWinston Churchill ken Joseph Stalin iti pinangidaulo dagiti Kumaduaan ti panagsuppiat ti Alemania ken Hapon iti Maikadua a Sangalubongan aGubat, ngem isu ket pimmusay idi gangani nasirmataanen ti panagballigi.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:Franklin D. Roosevelt idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Pascual I
Ni Santo Papa Pascual I (nakabuniagan a nagan a kas ni, Pascale Massimi) ket isu ti papa ti Romano Katoliko a Simbaan manipud idi 25 Enero 817 aginggana idi 11 Pebrero 824.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- John N.D. Kelly, Gran Dizionario Illustrato dei Papi, Edizioni Piemme S.p.A., 1989, Casale Monferrato (AL), ISBN 88-384-1326-6
- Claudio Rendina, I papi, Ed. Newton Compton, Roma, 1990
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Pascual I idiay Wikimedia Commons
- artikuloti Katoliko nga Ensiklopedia
- Opera Omnia babaen ni Migne Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan


text:
El Nido, Palawan
Ti El Nido ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti El Nido ket nabingbingay kadagiti 18 a barbaranggay.[2]
- Bagong Bayan
- Buena Suerte (Zone II)
- Barotuan
- Bebeladan
- Corong-corong (Zone IV)
- Mabini (nagan na idi a Oton)
- Manlag
- Masagana (Zone III)
- New Ibajay
- Pasadeña
- Maligaya (Zone I)
- San Fernando
- Sibaltan
- Teneguiban
- Villa Libertad
- Villa Paz
- Bucana
- Aberawan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Palawan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Palawan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Hafez
Ni Khāja Shamsu Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī (Persiano: خواجه شمس دین محمد حافظ شیرازی), naamammoan babaen ti parbo a naganna Hāfez (1325/1326–1389/1390),[1] ket maysa idi a Persiano a lirika amannaniw. Dagiti naurnong nga obrana a binuklan dagiti serie ti Persiano a daniw (Divan) ket mabirbirukan kadagiti kaaduan a pagtaengan dagiti mangisasao ti Persiano idiay Iran, Apganistan kenTajikistan , ken dagiti pay nadumaduma a lugar iti lubong, a naadadalda a naikabkabesa dagiti daniwna ken inus-usarda a kas pronerbio ken sinasao ti tatta pay laeng nga aldaw. Ti biagna ket dagiti daniwna ket suheto idi ti adu a panagususig, komentario ken panagipatpatarus, nga adadu a nakainpluensia ngem ti aniaman a mannurat kadagiti kalpasan ti maikasangapulo ket uppat a siglo a Persiano a sinursuratan.[2][3]
Dagiti temana kadagiti ghazal ket inayayatan, pammati, ken mangipakpakita ti hipokarsia. Ti inpluensiana ti kabibiag dagiti Irani ket mabirukan kadagiti "Hafez a mabasbasa" (fāl-e hāfez, Persiano: فال حافظ), dagiti kankanayon a panagus-usar kadagiti daniwna iti Persiano a tawidan a musika, makitkita nga arte ken Persiano a kaligrapia. Ti panteonna idiay Shiraz ket adu kadagiti kankanayon a mangbisbisita. Dagiti panangampon, mangtultulad ken patpatarus a dandaniw ni Hafez ket adda kadagiti amin a kangrunaan a pagsasao.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/251392/Hafez
- ^ Yarshater. Naala idi 25 Hulio 2010.
- ^ Hafiz ken ti Lugar ti Irani aKultura iti Lubong babaen ni Aga Khan III, Nobiembre 9, 1936 Londres.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Hafez idiay Wikimedia Commons


text:
Wagayway iti Alaska
Ti wagayway iti Estado iti Alaska ket naglaon kadahioti walo a nabalitokan a bitbituen, a nagbukel ti Dakkel nga Aklo ken ti Amianan a Bituen, iti maris a nangisit nga asul a lugar ti likod. Ti Dakkel nga Aklo ket maysa a asterismo idiay Konstelasion Ursa Major a naisinboloan ti uso, daytoy ket maysa nga ayuop a patneng idiay Alaska. A kasla ti nailadawan iti dayta a wagayway, dagti bitbituen na ket mabalin a mausar a pagalagadan babaen dagiti kabarbaro tapno mabirukan da ti Polaris ken tapno maammoan da ti agpayso nga amianana, nga daytoy ket sabsabali unay no maipada iti magnetiko nga amianan.[1]
Daytoy a daremdem ket inaramid babaen ni Benny Benson iti Seward ken napili daytoy manipud kadagiti 700 a naipaserrek iti 1927 a salisal.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jeff Goodman. "Magnetiko nga Amianan nga Ungto vs. Geograpiko nga Amianan nga Ungto". Kolehio ti Reich.


text: 1-2 Kadagiti amin a tattao ti Dios nga agnaed dita Filipos, isuda a makipagkaykaysa ken ni Cristo Jesus, kasta met kadagiti panglakayen ken nadutokan a katulongan iti iglesia, Sapay koma ta parabur ken talna ti ited kadakayo ti Dios nga Amatayo ken ni Apo Jesu-Cristo. Naggapu kadakami daytoy a surat—da Pablo ken Timoteo—nga adipen ni Cristo Jesus. 3-5 Agyamanak iti Diosko tunggal malagipkayo. Tunggal idawdawatankayo, agkararagak a sirarag-o gapu iti panangtulongyo kaniak iti pannakaisaknap ti ebanghelio manipud idi damo a naikasaba kadakayo agingga ita. 6Kapkapnekak a ti Dios a nangirugi iti daytoy naimbag nga aramid kadakayo, ileppasna agingga iti Aldaw a panagsubli ni Cristo Jesus. 7Kanayon nga addakayo iti pusok. Maiparbeng a kastoy ti riknak kadakayo ta nakiramankay amin iti daytoy a parabur nga impangruna nga inted ti Dios kaniak, uray idi siwayawayaak pay a mangsalaknib ken mangpatalged iti ebanghelio, ken uray pay ita nga addaak iti pagbaludan. 8Ammo ti Dios a pudno ti kunak a kasla kadakkel ti ayat ni Cristo Jesus daytoy nga iliwko kadakayo. 9Ikararagko a dumakkel koma a dumakkel ti ayatyo agraman pudno a pannakaammo ken naan-anay a pannakaawat 10tapno mabalinyo a pilien ti kasayaatan. Iti kasta, awanto ti aniaman a kinarugit ken pakababalawanyo inton Aldaw a panagsubli ni Cristo. 11Mapnonto ti biagyo iti pudno a kinaimbag a ni laeng Jesu-Cristo ti makaaramid ket daytoy ti pakaitan-okan ken pakaidaydayawan ti Dios. 12Kakabsatko iti pammati, kayatko a maammoanyo a pudno a nakatulong iti pannakaisaknap ti ebanghelio dagiti napasamak kaniak. 13Kas bungana, ammo dagiti amin a guardia iti palasio ken amin nga adda ditoy a naibaludak gapu ta adipennak ni Cristo. 14Ket gapu iti pannakaibaludko, immad-adda ti panagtalek ti kaaduan kadagiti kakabsat iti Apo. Iti kasta, timmuredda a mangikaskasaba iti mensahe nga awan pagbutnganda. 15Agpayso nga ikasaba ti sumagmamano kadakuada ti naimbag a damag maipapan ken ni Cristo gapu ta naapal ken mannakiapada. Ikasaba met ti dadduma ta nadalus ti panggepda. 16Aramidenda ti kasta gapu iti ayat, ta ammoda nga inted ti Dios kaniak ti trabaho a mangsalaknib iti ebanghelio. 17Aginkukuna dagiti dadduma a mangikasaba iti maipapan ken ni Cristo, ta mangasabada gapu iti agum. Ipagarupda a manayonanda ti rigatko iti kaaddak iti pagbaludan. 18Ngem ania ngarud ti mabalinko? Maragsakanak ketdi iti napasamak—ti nasken ket maikasaba ni Cristo iti uray ania a pamuspusan, naimbag man ti panggepda wenno agpaay laeng iti pagimbaganda. Wen, agragsakakto latta, 19ta ammok a mawayawayaanakto babaen kadagiti kararagyo ken iti tulong ti Espiritu ni Jesu-Cristo. 20Nasged ti tarigagay ken namnamak a diak koma agliway iti pagrebbengak uray kaanoman, no di ket kankanayon koma, nangruna ita, a mapnoak iti tured, tapno babaen iti bagik, maidayaw ni Cristo, agbiagak man wenno matayak. 21Ta ania ngamin ti biag? Kaniak la a biang, ti biag isu ti panagserbi ken ni Cristo ket ti ipapatay ibilangko a gunggona, saan a pannakapukaw. 22Ngem no babaen iti panagbiagko, ad-adu ti maaramidko a napateg, diak maibaga no ania ti piliek 23ta agin-innagaw kaniak dagitoy dua. Tarigagayak unay ti sumina iti daytoy a biag ket tumiponak ken ni Cristo—nasaysayaat daytoy para kaniak. 24Ngem nasken unay nga agbiagak pay gapu kadakayo. 25Awan duaduak iti daytoy; isut’ gapuna nga ammok nga agbiagak pay. Makipagbiagak pay kadakayo amin tapno nayonak ti panagrang-ay ken panagrag-oyo iti pammati. 26Isut’ gapuna nga inton addaak manen iti dennayo, ad-addanto pay ti panggapuanyo a mangipannakkel kaniak iti panagbiagyo ken ni Cristo Jesus. 27Mayannurot koma ngarud ti panagbiagyo iti ebanghelio ni Cristo, ta sarungkarankayo man wenno saan, madamagko koma a natibkerkayo iti maymaysa a panggep, ken sangsangkamaysakayo a makidangadang gapu iti pammati a naibatay iti ebanghelio. 28Dikay agbuteng kadagiti kabusoryo. Agturedkayo a kankanayon. Daytoy ti mangipakita kadakuada a maabakdanto, ngem agballigikayto ta pagballigiennakayo ti Dios! 29Ta naited kadakayo ti gundaway nga agserbi ken ni Cristo, saan laeng a babaen iti panamatiyo kenkuana, no di pay ket iti panagsagabayo gapu kenkuana. 30Ita, kaduakayon a makiranget iti dangadang a nakitayo a nakirangrangetak iti napalabas ken, kas madamdamagyo, pakirangrangetak pay laeng.


text:
Monumento ni Manuel L. Quezon ken ti Presidencia ti Ciudad ti Quezon
Wagayway iti Ciudad ti Quezon
Ti Ciudad ti Quezon ket isu ti sigud a capitolio ti Filipinas. Masarakan iti isla ti Luzon, ti Ciudad ti Quezon ket maysa kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila, ti Nailian a Kapitolio a Rehion (National Capital Region wenno NCR). Naipanagan ken ni Manuel L. Quezon, ti presidente ti Mankomunidad ti Filipinas, a nangbangon iti ciudad a kas sukat ti Manila a capitolio ti pagilian.
Sakbay pay a nabukel ti Ciudad ti Quezon, adda babassit nga il-ili iti lugar. Isu dagitoy ti Francisco del Monte, Novaliches, ken Balintawak.
Idi nasapa a 1900s, inarapaap ni Presidente Manuel L. Quezon ti maysa a ciudad nga agbalinto a capitolio ti Filipinas, kas sukat ti Manila. Idi 1938, binukel ni Quezon ti People's Homesite Corporation ket ginatangda ti 15.29 km² kalawana a daga amnipud iti nalalawa a dagdaga iti Diliman ti familia Tuason. Impasa kas linteg ti Nailian nga Asemblea ti Mankomunidad ti Filipinas ti Acta Mankomunidad 502 nga am-ammo kas “Annuroten ti Ciudad ti Quezon” a sigud a naisingasing a kas Ciudad ti Balintawak. Babaen ti panangidaulo da Diputado Narciso Ramos (ama ni sigud a Presidente Fidel V. Ramos) ken Diputado Ramon Mitra, Sr. inanamongan ti asemblea a maipanagan ken ni Quezon ti baro a ciudad. Idi Octobre 12, 1939, pinirmaan kas linteg ni Quezon ti gakat a namagbangon iti Ciudad ti Quezon.
Idi Noviembre 7, 1975 iti pannakaipatungpal ti Decreto Presidensial Numero 824 ni Presidente Ferdinand Marcos, naipasdek ti Metro Manila ket nagbalin ti Ciudad ti Quezon a kas maysa kadagiti 17 a ciudciudad ken il-ili ti Metro Manila. Iti sumaruno a tawen, iti Decreto Presidensial Numero 940 ni Marcos, naisubli ti capitolio ti republica iti Manila, idi Junio 24, 1976.


text:
Karayan Cagayan
Ti Karayan Cagayan, makunkuna pay a ti Rio Grande de Cagayan, ket isu ti kaatiddogan ken kadakkelan a karayan iti Purpuro ti Pilipinas.[1] Daytoy ket mabirukan idiay rehion ti Tanap ti Cagayan idiay amianan a daya a paset ti Isla ti Luzon ken lasatenna dagiti probinsia ti Nueva Vizcaya, Quirino, Isabela ken Cagayan.
Dagiti linaon
Topograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti taudan ti danum ti karayan ket idiay Banbantay ti Caraballo iti Tengnga a Luzon iti kangato ti agarup a 1,524 metro. Ti karayan ket agpa-amianan nga agyus kadagiti 505 a kilometro[2] iti sabanganna idiay Kanal Babuyan idiay asideg ti ili ti Aparri, Cagayan. Ti karayan ket napardas nga agpababa kadagiti 91 metro ti lessaad ti baybay kadagiti 227 a kilometro manipud ti sabangan ti karayan. Dagiti nangruna a tributariona ket dagiti Karayan Chico, Siffu, Mallig, Magat ken Ilagan.
Ti Karayan Magat ket isu ti kadakkelan a tributariona nga addaan ti nakarkulo a tinawen a panagayus iti 9,808 a riwriw kubiko metro. Daytoy ket naisanglad idiay abagatan a laud a paset ti labneng, ken gumay-at ti agarup a 150 a kilometro manipud idiay Nueva Vizcaya aginggana idi pagsasabtanna iti Karayan Cagayan iti agarup a 55 kilometro manipud ti sabangan ti karayan.
Isuda a dua ti Karayan Magat ken Chico ket addaan kadagiti nawatiwata a pagayusan a luglugar a mangbukel ti agarup a 1/3 iti sibubukel a labneng.
Ti Karayan Ilagan ket agtaud manipud ti lumaud a bakras ti Sierra Madre ken atiananna ti akin-daya a tengnga a paset ti labneng ti Karayan Cagayan iti nakarkulo a tinawen a panagayus iti 9,455 riwriw kubiko metro. Daytoy ket agayus nga agpa-laud ken tumipon iti Karayan Cagayan idiay Ilagan, Isabela, 200 kilometro manipud ti sabangan.
Ti sistema ti Siffu-Mallig ket naisanglad iti bakras ti Tengnga a Banbantay ti Kordiliera a ganganai nga agayus a paralelo iti Karayan Magat. Dagiti lutulot ken kalugnakan ket mabirukan kadagiti paset kadagiti akin-baba a gay-atna.
Ti Karayan Cagayan ken dagiti tributariona ket nangideposito kadagiti sedimento kadagiti panagatlo ken pangapat a taudan, kaaduan kadagitoy ket apug a kadaratan ken sekka, kadagiti kaaduan a dalumpinas a Tanap ti Cagayan a napalikmutan babaen ti Banbantay ti Kordiliera iti laud, Sierra Madre iti daya ken ti Banbantay ti Caraballo iti abagatan.
Ti karayan ket addaan ti pagattianan a lugar iti agarup a 27,300 km². kadagiti probinsia ti Apayao, Aurora, Cagayan, Ifugao, Isabela, Kalinga, Mountain Province, Nueva Vizcaya, ken Quirino.
Ti nakarkulo a tinawen a panagayus ket 53,943 riwriw kubiko metro nga addaan ti reserba ti danum ti sirok iti 47,895 riwriw kubiko metro.
Panaglayus[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Cagayan ken dagiti tributariona ket panggepen dagiti nakaro a panaglayus iti las-ud ti tiempo ti nepnep iti Abagatan a daya nga Asia manipud ti Mayo anginggana ti Oktubre.
Ti natimbeng a tinawen a panagtudtudo ket 1,000 mm idiay akin-amianan a paset ken 3,000 mm idiay akin-abagatan a banbantay a pakakitaan ti taudan dagiti danum ti karayan. Ti danum manipud kadagiti bantay nabuntogda unay nga agayus gapu ti panagtaginayon ti rabaw kadagiti nakaro a nalayus a tanap, dagiti baw-ang iti nallinaay a bakras ti banbantay ken ti agrikosrikos a dalan ti karayan.
Ti pannakaslep ti Karayan Cagayan ken dagiti tributariona ket gapuanan dagiti adu a pannakapukaw ti biag ken tagikua kadagiti lokal ken nailian nga ekonomia. Ti gobierno ti Pilipinas ket nangipatakder kadagiti estasion ti panagballag ti layus kiti igid ti karayan. Dagiti eksperto ket naisangsangayanda a sisiimen dagiti akin-baba a gay-at manipud idiay Tuguegarao aginggana idiay Aparri ken ti nalukay a tanap manipud idiay Ilagan aginggana idiay Tumauini, Isabela.
Dagiti mula ken ayup[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Cagayan ket lumabas ti maysa kadagiti bassiten a nabatbati a nangruna a kabakiran ti Pilipinas.
Daytoy ket mangsuporta iti biag dagiti nadumaduma nga endemiko ken dagiti maisagmak a sebbangan, kasla ti agdardara ti puso a pagaw ti Luzon (Gallicolumba luzonica), agila ti Pilipinas (Pithecophaga jefferyi) ken ti manmano nga ikan ti karayan, a lokal a tinawtawagan iti ludong (Cestreaus plicatilis).
Ti ludong ket agbugi kadagiti kangatuan a gay-at ti Karayan Cagayan idiay Jones, Isabela. Iti naladaw nga Oktubre aginggana ti tengnga ti Nobiembrer, ti ikan ket agpababa iti karayan tapno agitlogda idiay sabangan ti karayan idiay asideg ti Appari.
Iti Pebrero, dagiti riniwriw a babassit a lames a ludong ket matiltiliw kadagiti napino nga iket no agpangatoda nga aglangoy.
Gapu ti bumasbassiten a bilang ti tinawen a matiltiliw, ti lokal a gobierno ket nagiparparitda ti panagtiliw iti ikan ken dagiti babassit a lamesda, ngem napaay met ti panangiparit.
Tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti karayan ket lasatenna dagiti uppat a probinsia: ti Nueva Vizcaya, Quirino, Isabela ken Cagayan. Dagitoy a probinsia ket adda ti agarup a a populasion ti dua a riwriw a tattao, kaaduan kadagitoy ket mannalon ken patneng a tattao.
Ti tattao nga Ibanag ket nangala ti nagan ti tribuda iti taga-ugma a nagan ti Karayan Cagayan iti Bannag. Ti tribu ti Gaddang ket agtataengda kadagiti kanagtuan a gay-at ti Karayan Cagayan ken dagiti tributariona.
Kinapangruna ti ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kayaran ket agayus iti nalames a ginget nga agpataud kadagiti nadumaduma nga apit, a mairaman ti bagas, mais, saba, niyog, sitrus ken tabako.
Adda met dagiti penned kadagiti dua a tributario ti karayan, ti Karayan Magat ken Chico, ken adda met dagiti nadumaduma a konsesion ti panagmina iti nabaknnag ti minerales a Banbantay ti Kordiliera idiay asideg ti taudan ti danum kadagitoy dua a tributario ti karayan.
Dagiti gobierno ti probinsia iti igid ti karayan ket nagparang-ayda pay kadagiti programa ti turismo a mangidaton kadagiti aktibidad ti karayan, a naisangsangayan ti panagrakit ti parokpok a dandanum.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kundel, Jim (Hunio 7, 2007). "Bariweswes ti Danum iti Pilipinas". Ensiklopedia ti Daga. Naala idi 2008-09-30.
- ^ "Dagiti Kangrunaan a Labneng ti Karayan ti Pilipinas", Inpablaak babaen ti Opisina ti Nailian a Rekurso ti Danum, Oktubre 1976 (p. 12)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Wernstedt, F. L., and J. E. Spencer (1967). The Philippine Island World. Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Karayan Cagayan idiay Wikimedia Commons


text:
San Juan, Siquijor
Ti San Juan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Siquijor iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Juan ket nabennebenneg iti 15 a barbaranggay.[2]
- Canasagan
- Candura
- Cangmunag
- Cansayang
- Catulayan
- Lala-o
- Maite
- Napo
- Paliton
- Poblacion
- Solangon
- Tag-ibo
- Tambisan
- Timbaon
- Tubod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Siquijor". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Siquijor". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dios
Ti Dios ket kankanayon nga isipen a kas ti kanagtuan a parsua ken ti kangrunaan a banag iti pammati.[1] Iti teismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat ken agtartaripatu iti law-ang. Iti deismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat (ngem saan a nagtartaripatu) iti law-ang. Iti panteismo, ti Dios ket isu ti law-ang. Dagiti teologo ket nangibagbagada kadagiti nadumaduma a gupit kadagiti adu a paggiddiatan dagiti konsepto ti Dios. Kadawyan kadagitoy ket ti omnisiensia (awan inggana a pannakaammo), pannakabalin (awan patingga a bileg), omnipresensia (adda amin ti aniaman a lugar), omnibenebolensia (puro a kinaemma), nainlangitan a kinanumo, ken ti agnanayon ken kammasapulan a kaadda. Ti Monoteismo ket isu ti pammati ti kaadda ti Dios wenno iti kinaagmaymaysa iti Dios.
Ti Dios ket naisipan pay a kas ti inkorporeal (di material), ti personal a parsua, ti taudan ti amina a moral a rebbeng, ken ti "kalatan a maisipan a kaadda".[1] Dagitpy a gupit ket sinuportaran idi dagiti nadumaduma a degrado babaen dagiti nasapa a teologo a pilosopo a Hudio, Kristiano ken Muslim . Adu kadagiti nadayeg a mediebal a pilosopo ken moderno a pilosopo ket nakaparang-ay kadagiti argumento para ken suppiat ti kaadda ti Dios.
Adda ti adu a nagnagan para iti Dios, ken dagiti nadumaduma a nagan ket naikapet kadagiti nadumaduma a kultural a kapanunotan no sino ti Dios ken ania dagiti gupit a tagikuana. Iti Hebreo a Biblia "Siak ti Siak", ken ti "Tetragrammaton" YHVH ket naus-usar a kas nagnagan ti Dios, bayat a ti Yahweh, ken Jehovah ket sagpaminsan nga inus-usar iti Kristianidad a panangiyebekkas iti YHVH. Iti Arabiko, ti nagan nga Allah ("ti Dios") ket isu ti naus-usar, ken gapu ti kadayeg ti Islam kadagiti agsasao ti Arabiko, ti nagan nga "Allah" ket adda dagiti kaibuksilanna iti Islamiko a pammati ken kultura. Dagiti Muslim ket agikedkeddengda a ti adu a titulo a nagnagan para iti Dios, bayat nga ti Hudaismo ket kadawyan a mangitudtudo ti Dios babaen ti naitituluan a nagnagan ti Elohim wenno Adonai. Iti Hinduismo, ti Brahman ket kankanayon a naikeddeng a ti monistiko a diosen.[2] Dagiti dadduma pay a relihion ket addaanda ti nagnagan para iti Dios, kas pagarigan, ti Baha iti Bahá'í a Pammati,[3] Ti Waheguru iti Sikismo,[4] ken Ahura Mazda iti Zoroastrianismo.[5]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Swinburne, R.G. Ti "Dios" iti Honderich, Ted. (ed)Ti Oxford Kumaduaan iti Pilosopia, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1995.
- ^ Panteismo: Ti Di Teistiko a Konsepto iti Diosen - Panid 136, Michael P. Levine - 2002
- ^ Ti Rambakan para iti Kararua: Dagiti meditasion kadagiti Gupit iti Dios : ... - Panid x, Baháʾuʾlláh, Joyce Watanabe - 2006
- ^ Pilosopia ken Pammati iti Sikismo - Panid ix, Kartar Singh Duggal - 1988
- ^ Ti Intelektual a Panagraraem: Paungarem ti Isipmo, Lippasem ti Panagadalmo, ken Agdayangdayangka a natalged kadagiti nakultura a klase, David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, panid 364
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Beck, Guy L. (Ed.) (2005). Dagiti Pagpilian a Krishna: Rehional ken Berkular a Pakaidumadumaan iti Hindu a Diosen. SUNY Press. ISBN 0-7914-6415-6.
- Pickover, Cliff, Ti Paradokso iti Dios ken ti Siensia iti Omnisiensia, Pagmalditan ti Palgrave/San Martin, 2001. ISBN 1-4039-6457-2
- Collins, Francis, Ti Pagsasao ti Dios: Ti maysa a Sientista ket Mangitited ti Ebidensia para iti Pammati, Free Press, 2006. ISBN 0-7432-8639-1
- Harris interaktibo, Bayat nga Kaaduan kadagiti Amerikan ket Namatmati iti Dios, 36% laeng ti Mapmapan kadagiti Relihioso a Serbisio iti Maminsan ti maysa a Bulan wenno Adadu pay
- Miles, Jack, Dios: A Biograpia, Knopf, 1995, ISBN 0-679-74368-5
- Armstrong, Karen, Ti Pakasaritaan ti Dios: Ti 4,000-a Tawtawen a Panagbirbiruk ti Hudaismo, Kristianidad ken Islam, Ballantine Books, 1994. ISBN 0-434-02456-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Dios idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Dios idiay Wikimedia Commons
- Konsepto ti Dios iti Kristianidad
- Konsepto ti Dios iti Islam
- Kristiano a perspektibo iti Dios
- Konsepto ti Dios iti Hindu
- Hudio a Literasia
- Mistiko a Pakaimatangan iti Dios
- Pakaikabagian ti Dios iti Law-ang


text:
John Locke
Ni John Locke FRS ( /ˈlɒk/; 29 Agosto 1632 – 28 Oktubre 1704), kaaduan a naamammoan a kas ti Ama ti Klasiko a Liberalismo,[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Locke, John. Ti Surat a Maipanggep ti Panakaipatuboy Routledge, New York, 1991. p. 5 (Pangyuna)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti John Locke idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti John Locke idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti John Locke idiay Wikiquote


text:
Bogo, Cebu
Ti Siudad ti Bogo ket maysa a komponente a siudad iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Bogo ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Cogon (Poblacion)
- Anonang Norte
- Anonang Sur
- Banban
- Binabag
- Bungtod (Poblacion)
- Carbon (Poblacion)
- Cayang
- Dakit
- Don Pedro Rodriguez
- Gairan
- Guadalupe
- La Paz
- La Purisima Concepcion (Poblacion)
- Libertad
- Lourdes (Poblacion)
- Malingin
- Marangog
- Nailon
- Odlot
- Pandan (Pandan Heights)
- Polambato
- Sambag (Poblacion)
- San Vicente (Poblacion)
- Santo Niño
- Santo Rosario (Poblacion)
- Siocon
- Taytayan
- Sudlonon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Reporma ti Protestante
Ti Reporma ti Protestante ket isu idi ti panagsisina iti kaunegan ti Lumaud a Kristianidad nga inrugi babaen ni John Wycliffe, Jan Hus, Martin Luther, John Calvin, ken dagiti nasapa pay a Protestante. Daytoy ket nairugi babaen ti ti panangipablaak idi 1517 ti Siam a pulo ket Lima a Tesis ni Luther. Dagiti ganetget ti kinabukbukodan a nanginagngana dagiti "agrepreporma", a saan a nangayat kadagiti ("nagprotesta") doktrina, dagiti rito, panangidaulo, ken eklesiastiko nga estruktura iti Romano Katoliko a Simbaan, ket nakaiturongan ti pannakapartuat dagiti baro a nailian a simbaan ti Protestante. Ti Repormasion ket rinugian idi dagit inasapsapa a pasamak iti kaunegan ti Europa, a kas ti Nangisit a Patay ken ti Lumaud a Panagsisina, a nkadadael kadagiti pammati ti tao iti Katoliko a Simbaan ken ti Kinapapa a nangituray daytoy. Daytoy ken dagiti pay dadduma a banag a kas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan ti Renasimiento ken dagiti inbension, a kas ti inbension ti pagmalditan,ken ti pannakarebba ti Dumaya nga Imperio ti Romano, ket nangited ti pannakapartuat ti Protestantismo.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brakke, Mary Jo; Weaver, David (2009). Pangyuna ti Kristianidad (4th nga ed.). Belmont, Calif.: Wadsworth. pp. 92–93. ISBN 978-0-495-09726-6.
- Cameron, Euan (2012). Ti Europeano a Repormasion. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- Estep, William R (1986). Renasimiento ken Repormasion. Grand Rapids: Eerdmans. ISBN 0-8028-0050-5.
- Kelly, Joseph F (2009). Ti Ekumeniko a Konseho ti Katoliko a Simbaan: Ti Pakasaritaan. Collegeville, MN: Michael Glazier/Liturgical Press. p. 226. ISBN 978-0-8146-5376-0.
- Simon, Edith (1966). Nalatak a Panpnawen ti Tao: Ti Repormasion. Time-Life Books. pp. 120–121. ISBN 0-662-27820-8.
- Spalding, Martin (2010). Ti Pakasaritaan ti Protestante a Repormasion; Iidiay Alemani a ken Suisa, ken idiay Inglatera, Irlánda, Eskósia, ti Olanda, Pransia, ken Akin-amianan nga Europa. General Books LLC.
- Thomsett, Michael C. (2011). Herehia iti Romano Katoliko a Simbaan : ti pakasaritaan. Jefferson, N.C.: McFarland. p. 156. ISBN 978-0-7864-4448-9.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Repormasion idiay Wikimedia Commons
- Arkibo ti Internet kadagiti Mainaig a Testo ken Dokumento
- Pagbasaan ti Repormasion ti maika-16 a Siglo
- Ti Urnong ti Repormasion


text:
Agkamkammatalek a teritorio
Ti agkamkammatalek a teritorio, agkamkammatalek a lugar wenno pammagtalkan ket isu ti teritorio a saan nga agtagikua ti napno a politikal a waywaya wenno kinaturay a kas naturay nga estado ngem agtultuloy nga adda iti ruar ti politikal a panagtengngel ti mangtengtengel nga estado ti integral a lugar.[1]
Ti pammagtalken ket sapasap a nailaslasin manipud kadagiti subnasional nga entidad ta saanda a naikeddeng a paset ti integral a teritorio ti agturturay nga Estado. Ti subnasional nga entidad ket kadawyan a mangirepresenta ti pannakabingbingay ti maitutop nga Estado, bayat nga iti gkamkammatalek a teritorio ket masansan nga agtalinaay adu a degrado ti autonomia manippud ti agtengtengngel nga Estado. Iti naipakasaritaan, kaaduan kadagiti kolonia ket naikeddengda idi a pammagtalken dagiti nagtengtengngel kaniada nga Estado. Kaaduan kadagitoy ket nagbalindan a nawaya, babaen ti pannakatipon kadagiti nawaya akaarubada a pagilian, wenno timmiponda kadagiti nagparukma nga estado. Dagiti agkamkammatalek a nabatbati ket sapasap dagitoy a mangtaltalinaay ti nangato unay a degrado ti politikal nga autonomia. Urayno dagiti agkamkammatalek ket mangtaltalinaayda ti degrado ti autonomia, saan amin a dagiti autonomo nga entidad ket maikedkeddeng a kas dagiti agkamkammatalek.[2]
Adu kadagiti politikal nga entidad ket addan iti nangruna apuesto a bigbigan babaen ti sangalubongan a tulagan wenno tulagan a nagbanagan iti naisangayan nga agpang ti autonomia wenno pagigiddiatan kadagiti alagaden ti imigrasion. Dagitoy ket sagpaminsan[3] a naikedkeddeng a dagiti agkamkammatalek,[4] ngem opisial a naikedkeddeng babaen dagiti agtengtengngel nga estado kaniada a kas dagiti integral a paset ti estado.[3]Kas pagarigan ti Åland (Pinlandia), Hong Kong (Tsina), ken Macau (Tsina).[5]
Dagiti linaon
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy nga artikulo ket agilaklak-am ti banag ti publiko a pagturayan manipud kadagiti sapot a pagsaadan weno dagiti dokumento ti CIA World Factbook.
- ^ Resolusion 1514 ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- ^ Mangimaton a Konseho ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- ^ a b Maika-15 a Timpuyogan ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian - Ti Sistema ti Panagimaton ken Dagiti Teritorio ti Saan a Bukod nga Agturturay (pampanid:509-510)
- ^ Listaba.com
- ^ The World Factbook. Cia.gov. Naala idi 2013-07-12.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- George Drower, Britain's Dependent Territories, Dartmouth, 1992
- George Drower, Overseas Territories Handbook, TSO, 1998


text:
Plantilia:Datos ti pagilian Norwéga
Ti
Plantilia:Datos ti pagilian Norwéga ket isu ti akin-uneg a pagyanan ti datos a saan a mabalin a dagus a maiparang. Saan a dagus nga us-usaren daytoy babaen dagiti plantilia a kas ti
Plantilia:wagayway,
wagaywayikono, ken dadduma pay.
Dagiti linaon
Dagiti kadawyan a parametro
Sabsabali a wagayway
Wagayway ti militar
Daytoy a plantilia ket mangiraman ti sabsabali a wagayway ti marina a mausar iti Plantilia:Navy:
{{navy|Norwéga}}→ Royal Norwegian Navy
{{wagaywayikono|Norwéga|naval}}→
Baw-ing a parbo a naganDaytoy a plantilia ket mausar pay babaen ti parbo a nagan (naibaw-ing iti daytoy a plantilia):
Kitaen dagiti nakasilpo ditoy para iti napno a listaan dagiti baw-ing.
Dagiti kas pagarigan a panag-usar
{{wagayway|Norwéga}}→ Norwéga
{{wagaywayikono|Norwéga}}→
Panag-usar ti sabali a wagayway
{{wagayway|Norwéga|old kingdom}}→ Norwéga
{{wagaywayikono|Norwéga|old kingdom}}→
Panag-usar ti baw-ing a parbo a nagan
Dagiti mainaig a plantilia
Pangngaasi a kitaen dagiti sumaganad a mainaig a plantilia ti
datos_ti_pagilian :
Datos ti plantilia
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Datos ti pagilian Norwéga
Daytoy a plantilia ket nasken a saan a dagus a mausar. Daytoy ket saan a dagus nga inus-usar babaen dagiti plantilia ti wagayway a kas ti Plantilia:Wagayway ken Plantilia:Wagaywayikono.


text:
Ragay, Camarines Sur
Ti Ragay ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ragay ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.[2]
- Agao-ao
- Agrupacion
- Amomokpok
- Apad
- Apale
- Banga Caves
- Baya
- Binahan Proper
- Binahan Upper
- Buenasuerte
- Cabadisan
- Cabinitan
- Cabugao
- Caditaan
- Cale
- Godofredo Reyes Sr.(Catabang
- Catabangan Proper
- Inandawa
- Laguio
- Lanipga-Cawayan
- Liboro
- Lohong
- Lower Omon
- Lower Santa Cruz
- Panaytayan
- Panaytayan Nuevo
- Patalunan
- Poblacion Ilaod
- Poblacion Iraya
- Port Junction Norte
- Port Junction Sur
- Salvacion
- Samay
- San Rafael
- F. Simeon (Pugod)
- Tagbac
- Upper Omon
- Upper Santa Cruz
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sebbangan
Iti biolohia, ti maysa a sebbangan ket maysa kadagiti pagibatayan a paset ti biolohiko a pannakaidasig ken maysa a taksonomiko a ranggo. Ti sebbangan ket kankanayon a naipalpalawag a kas maysa a grupo dagiti organismo a makabael iti panagputot ken makapatud ti naagned nga putot. Bayat nga adu dagiti kaso iti daytoy a panangipalplawag ket makaanayen, ti karikut ti panangipalplawag ti sebbangan ket naamammuan a kas ti parikut ti sebbangan. Dagiti aggigiddiat a panangrukod ket kankanayon a maus-usar, kasla dagiti panagpapada ti DNA, morpolohia wenno ekolohiko a pagyanan. Ti kaadda iti naisangayan a lokal a naampon apakailiddingan ket mabalin pay nga adu a pannakabingbingay dagiti sebbangan kadagiti "inpraespesipiko a takson" a kas dagiti subsebbangan (ken iti botanika dagiti dadduma pay a takson ket naus-usar, a kas ti panagduduma, sirok a panagduduma, ken formae).


text:
Atenas
Ti Atenas (/ˈæθɨnz/;[1] Moderno a Griego: Aθήva, Athína; IPA: [aˈθina]; Katharevousa: Ἀθῆvaι, Athinai; Taga-ugma a Griego: Ἀθῆvaι, Athēnai) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Gresia. Ti Atenas ket iturayanna ti rehion ti Attica ken maysa kadagiti kaduogan a siudad ti lubong, nga adda ti nairehistro a pakasaritaan a gumay-at ti agarup a 3,400 a tawtawen. Ti Klasiko nga Atenas ket maysa idi a nabileg a siudad-estado. Ti sentro kadagiti arte, panagadadal ken pilosopia, pagtaengan ti Akademia ni Plato ken Liseo ni Aristoteles,[2][3] daytoy ket sapasap a nakunkuna a kas ti duyan ti Lumaud a sibilisasion ken nakaipasngayan ti demokrasia,[4][5] a kaaduanna gapu ti nagbanagan ti bukodna akultura ken dagiti politika anagungun-od idi las-ud ti maika-5 ken maika-4 a sigsiglo BC kadagiti nasakbayan a sigsiglo kadagiti amin a nakunkuna idia a Europeano a kontinente.[6] Tatta nga aldawen daytoy ket maysa a kosmopolitano a metropolis, ti moderno nga Atenas ket sentro ti ekonomiko, pinansia, industria, politika ken kultura abiag idiay Gresia. Idi 2008, ti Atenas ket nairanggo ti mai-ka 32 a kabaknangan a siudad ti lubong babaen ti bileg ti panagggatang[7] ken ti maika-25 a kanginaan[8] iti maysa a panagadal ti UBS.
Ti siudad ti Atenas ket adda ti populasion ti 655,780[9] (796,442 idi 2004)[10] iti uneg ti administratibo a patinggana ken ti kalawa ti daga iti 39 km2 (15 sq mi).[11] Ti urbano a lugar ti Atenas (Kalatakan nga Atenas ken Kalatakan a Piraeus) ket gumay-at ti labes ti administratibo a munisipal a patingga ti siudad, nga adda ti populasion iti 3,074,160 (idi 2011),[12] ti sumurok a kalawa iti 412 km2 (159 sq mi).[11] Segun ti Eurostat, ti Atenas a Dakdakkel nga Urbano a Sona (LUZ) ket isu ti maika-7 a kaaduan ti populasion ti LUZ iti Kappon ti Europa (ti maika-4 a kaaduan ti populasion a kapitolio a siudad iti Kappon ti Europa) nga adda ti populasion iti 4,013,368 (idi 2004). Ti Atenas ket isu pay ti akin-abagatan unay a kapitolio ti kangrunaan a daga ti Europa.
Ti tawidan ti klasiko a panawen ket makitkita pay laeng idiay siudad, a naipakpakita babaen kadagiti taga-ugma a monumento ken dagiti obra ti arte, ti kadayegan kadagitoy ket ti Partenon, a naipanpanunotan a nangruna a dulon ti nasapa a Lumaud a sibilisasion. Ti siudad ket nakataginayon kadagiti Romano ken Bisantino a monumento, ken dagiti pay basbassit a bilang kadagiti Otomano a monumento.
T Atenas ket mangibalbalay kadagiti dua a UNESCO a Tinawtawid a Sitio ti Lubong, ti Acropolis ti Atenas ken ti mediebal a Daphni a Monasterio. Dagiti dulon ti moderno a panawen, a napetsaan manipud idi panakabangon ti Atenas a kas ti kapitolio ti nawaya nga estado ti Gresia idi 1833, ket mairaman ti Heleniko a Parlamento (maika-19 a siglo) ken ti Atenas a Trilohia a buklen ti Nailian a Biblioteka ti Gresia, ti Unibersidad ti Atenas ken ti Akademia ti Atenas. Ti Atenas ket isu idi ti siudad a nangsangaili ti immuna nga moderno nga aldaw nga Ay-ayam ti Olimpiada idi 1896, ken kalpasan ti 108 tawtawen nagsangsangaili daytoy ti Kalgaw nga Olimpiada ti 2004.[13] Ti Atenas ket nakaibalbalayan ti Museo ti Nailian nga Arkeolohiko, a mangpabpabuya ti kadakkelan nga urnong ti Griego a kinaantigo, ken ti pay baro a Museo ti Acropolis.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wells, John C. (1990). Longman a diksionario ti panagbalikas. Harlow, Inglatera: Longman. p. 48. ISBN 0-582-05383-8. naikabil "Atenas"
- ^ "Dagiti Linaon ken Pamunganayan ti Programa ti Panagkaykaysa kadagiti Arkeolohiko a Sitio ti Atenas". Heleniko a Ministro ti Kultura. www.yppo.gr. Naala idi 200–12–31.
- ^ CNN & Associated Press (16 Enero1997). "Ti Gresia ket nakalukat ti 'nasantuan a kopita' ti Griego nga arkeolohiko". CNN. Naidulin manipud ti kasisigud idi 6 Disiembre 2007. Naala idi 28 Marso 2007.
- ^ "Atenas". Naala idi 31 Disiembre 2008. "Ti Taga-ugma a Griego nga Athenai, ti naipakasaritaan a siudad ken kapitolio ti Gresia. Adu kadagiti kasaririt ken artistiko a kapanunotan ti klasiko a sibilisasion ket nagtaud idiay, ken ti siudad ket sapasap a naipanpanunotan a kas ti nakaipasngayan ti Lumaud a sibilisasion"
- ^ BBC Pakasaritaan iti Griego a Demokrasia – Naala idi 26 Enero 2007
- ^ Encarta Taga-ugma a Gresia manipud ti Internet nga Arkibo– Naala idi 28 Pebrero 2012. Arkibo 31 Oktubre2009.
- ^ "Dagiti mayor ti Siudad: Dagiti kabaknangan a siudad ti lubong babaen ti bileg ti panaggatang". Dagiti mayor ti Siudad. 2008. Naidulin manipud ti kasisigud idi 6 Mayo 2008. Naala idi 12 Mayo 2008.
- ^ "Dagiti mayor ti siudad: Pateg ti Panagbiag – Dagiti kanginaan a siudad ti lubong". Dagiti mayor ti siudad. 2008. Naidulin manipud ti kasisigud idi 24 Disiembre 2008. Naala idi 26 Disiembre 2008.
- ^ Heleniko a Turay ti Estadistika " PRESS RELEASE:Pablaak dagiti immun a nagbanagan ti 2011 a Senso ti Populasion", Heleniko a Turay ti Estadistika (EL.STAT.), 22 Hulio 2011. Naala idi 14 Agosto2011.
- ^ Dagiti Kinapudno ti Atenas (2011 [kinaudi a panakapabaro]). "Dagiti KInapudo ken Bilang ti Atenas". aviewoncities.com. Naala idi 17 Hunio 2011. "796 442"
- ^ a b "Dagiti panakaidasig". Helelenikoa Ministro ti Kaunegan. www.ypes.gr. Naidulin manipud ti kasisigud idi 4 Enero 2007. Naala idi 6 Enero 2007.
- ^ "EAETAT AπoYpaφn 2011". www.statistics.gr. Naala idi 22 Agosto 2011.
- ^ CNN & Sports Illustrated (5 Septiembre 1997). "Ti sentimente ket mayasa a banag a ti Atenas ket nakaala ti 2004 Olimpiada". sportsillustrated.cnn.com. Naala idi 28 Marso 2007.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Atenas idiay Wikimedia Commons
- Opisial
- Cityofathens.gr – Opisial a sapot ti pagsaadan ti Siudad ti Atenas
- Atenas
- Dagti nataengan a lugar idiay Tengnga nga Atenas (rehional a paset)
- Dagiti siudad ti Taga-ugma a Gresia
- Dagiti kapitolio idiay Europa
- Dagiti nataengan nga aplaya a lugar idiay Gresia
- Dagiti Siudad-estado
- Dagiti prepektura a kapitolio ti Gresia
- Dagiti rehional a kapitolio ti Gresia
- Dagiti nangsangaili a siudad kadagiti Ay-ayam ti Kalgaw nga Olimpiada
- Dagiti nataengan a lugar a nabangon idi maika-3 a milenio BC
- Turismo idiay Gresia
- Dagiti taga-ugma a menta
- Dagiti sitio ti arkelohiko ti Taga-ugma a Gresia idiay Gresia
- Dagiti nataengan a lugar idiay Taga-ugma a Gresia
- Dagiti Europeano a Kapitolio ti Kultura
- Dagiti Romano a sitio idiay Gresia


text:
Burkina Faso
Ti Burkina Faso (i/bərˌkiːnə ˈfɑːsoʊ/ bər-kee-nə fah-soh; Pransés: [buʁkina faso]) – ken naamammoan pay iti ababa a porma ti naganna ti Burkina – ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian idiay Laud nga Aprika. Daytoy ket napalikmutan babaen dagiti innem a pagilian: ti Mali iti amianan, ti Niger iti daya, ti Benin iti abagatan a daya, ti Togo ken ti Ghana iti abagatan, ken ti Côte d'Ivoire iti abagatan a laud. Ti kapitolio ti pagilian ket ti Ouagadougou.
Ti kadakkel daytoy ket 274,200 kuadrado kilometro (105,900 sq mi) nga adda ti nakarkulo a populasion ti sumurok a 15,757,000. Daytoy ket dati a tinawtawgana ti Republika ti Akin-ngato a Volta, daytoy ket nanaganan manen idi 4 Agosto 1984, babaen ni Presidente Thomas Sankara, a kayatna a saoen ket "ti daga dagiti agtaktakder a tattao" kadagiti nangruna a patneng a pagsasao ti pagilian iti Mòoré ken Dioula. Iti panakaisimbolo, ti "Burkina" ket mabalin a maipatarus iti, "tattao iti integridad", manipud ti pagsasao a Mòoré ken "Faso", ken "ama a daga" iti Dioula. Dagiti agtataeng ti Burkina Faso ket tinawtawagan akas dagiti Burkinabè ( /bərˈkiːnəbeɪ/ bər-kee-nə-bay).
Ti Burkina Faso ket nataengan manipud idi 14,000 ken 5000 BC babaen dagiti agananup-agburburas ti pagilian idiay rehion ti amianan a laud ti pagilian. Dagiti taltalon apagtataengan ket nagparparangda idi baetan ti 3600 ken 2600 BC. A tattan ket ti tengnga a Burkina Faso a nagruna a binuklan idi dagiti Mossi a pagarian. Dagitoy a pagarian ti Mossi ket nagbalin a Pranses a protektorado idi 1896. Kalpasan ti panagun-od ti panawaywaya manipud ti pransia idi 1960, ti pagilian ket napan kadagiti adu a panagbalbaliw ti gobierno aginggana idi dimteng ti agdama a pormana, ti semi-presidensial a republika. Ti presidente ket ni Blaise Compaoré.
Daytoy ket kameng ti Kappon ti Aprika, Komunidad dagiti Estado ti Sahel-Sahara, La Francophonie, Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan ken Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Aprika.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ INSD Burkina Faso (Pranses)
- ^ a b c d "Burkina Faso". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi 1 Septiembre 2009.
- ^ CFA a Pranko BCEAO.Kodkodigo: XOF / 952 ISO 4217 a kuarta ken nagnagan ken kodigo dagiti elemento. ISO. Naala idi 8 Mayo 2009.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- de Turégano, Teresa Hoefert, Aprikano a Sinema ken Europa: Asideg a panakakita ti Burkina Faso, (European Press Academic Publishing, 2004)
- Engberg-Perderson, Lars, Panakadangran ti Panagrang-ay: Dagiti Politika, Gangandat, ken Enbironmento idiay Burkina Faso, (Praeger Publishers, 2003)
- Englebert, Pierre, Burkina Faso: Saan a Natalinaay a Panakaestado ti Laud nga Aprika, (Perseus, 1999)
- Howorth, Chris, Panagipatakder manen ti Lokal a Langa ti Daga: Panangimaton ti Enbironmento idiay Burkina Faso, (Ashgate, 1999)
- McFarland, Daniel Miles ken Rupley, Lawrence A, Naipakasaritaan a Diksionario ti Burkina Faso, (Scarecrow Press, 1998)
- Manson, Katrina ken Knight, James, Burkina Faso (Bradt a Pagsurotan ti Panagbaniaga), (Bradt a Pagsurotan ti Panagbaniaga, 2011)
- Roy, Christopher D ken Wheelock, Thomas G B, Daga dagiti Agtaytayab a Maskara: Arte ken Kutura idiay Burkina Faso: Ti Thomas G.B. Wheelock nga Urnong, (Prestel Publishing, 2007)
- Sankara, Thomas, Agsasao ni Thomas Sankara: Ti Burkina Faso a Rebolusion 1983–1987, (Pathfinder Press, 2007)
- Sankara, Thomas, Dakami ti Agtawtawid ti Rebolusion ti Lubong: Dagiti Bitla ti Rebolusion ti Burkina Faso 1983–1987, (Pathfinder Press, 2007)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Burkina Faso idiay Wikimedia Commons
- Premier Ministère opisial a portal ti gobierno (iti Pranses)
- Burkina Faso
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Pranses a Laud nga Aprika
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960


text:
Siudad ti Valenzuela
Ti Ciudad ti Valenzuela ket maysa kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Kabeddengna iti daya ti Ciudad ti Quezon ken ti akin-amianan a Ciudad ti Caloocan, iti abagatan ti Ciudad ti Malabon ken ti akin-abagatan a Ciudad ti Caloocan, iti laud ti ili ti Obando iti provincia ti Bulacan, ken iti amianan ti ili ti Meycauayan, iti Bulacan.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nabennebenneg a politikal ti Ciudad ti Valenzuela iti 32 a barbaranggay.


text:
Guimaras
Ti Guimaras ket maysa a isla a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Laud a Visayas iti Visayas. Ti kapitoliona ket ti ili ti Jordan. Maysa kadagiti kababassitan a probinsia, masarakan ti isla iti Golpo Panay, iti nagbaetan ti Isla ti Panay ken ti Isla ti Negros. Iti amianan-a-laud ket ti probinsia ti Iloilo ken iti abagatan-a-daya ket ti Negros Occidental
Ti Guimaras ket sigud a maysa a sub-probinsia ti Iloilo, naisina ken napagbalin a naan-anay a probinsia idi 1992.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Guimaras iti 5 nga ili.
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013


text:
Sistema a Solar
Ti Sistema a Solar[a] ket buklen iti Init ken dagiti astronomiko a banbanag a gumuyguyod a naibedbed iti pagliklikmutan ti lawlawna, amin dagitoy ket naporma manipud ti panagrebba ti maysa a higante a molekular nga ulep idi agarup a 4.6 a bilion a tawtawen. Ti kawatiwatan a kaaduan a masa ti sistema ket adda idiay Init. Kadagiti adu a banbanag a pagliklikmutan ti Init, kaaduan kadagiti masa ket nailaon kadagiti walo a minaig a solitario a planeta[e] a dagiti pagliklikmutanda ket gangani a nagtitimbukel ken naisanglad iti gangani a dalumpinas a disko a tinawtawagan ti ekliptiko a plano. Dagiti uppat nga akinuneg a babassit a planeta, Merkurio, Benus, Daga ken Márte, ken makunkuna pay dagitoy a naindagaan a planeta, ket naipangrunaan a binuklan iti bato ken metal. Dagiti uppat nga akin ruar a planeta, dagiti alingasaw a higante, dagitoy ket ad-adu a dakdakkel ngem dagiti naindagaan. Dagiti dua a kadakkelan, ti Hupiter ken Saturno, ket naipangrunaan a binuklan iti hidrohenio ken helio; dagiti dua a karuaran unay, ti Urano ken Neptuno, ket kaaduan a buklan dagiti yelo, a kas ti danum, amoniako ken metano, ken dagitoy ket nailasin a tinawtawagan a kas dagiti "higante a yelo".
Ti Sistema a Solar ket pagtaengan kadgiti adu a bilang ti rehion nga adda ti populasion babaen dagiti babbabassit a banbanag. Ti asteroid a barikes, a naisanglad ti nagbaetan ti Marte ken Hupiter, ket kapadpada dagiti naindgaan a planeta a kaaduana binuklan iti bato ken metal. Iti labes ti pagliklikmutan ti Neptuno ket naisanglad ti Kuiper a barikes ket naiwarakiwak a disko; dagiti naisilpo a populasion dagiti trans-Neptuniko a banbanag a kaaduana buklan iti yelo a kas iti danum, amoniuako ken metano. Iti kaunegan kadagitoy a populasion, dagiti lima nga agmaymaysa a banbanag, ti Ceres, Pluto, Haumea, Makemake ken Eris, ket mabigbigan dagitoy a dakkelen ken binukel babaen ti bukodda a grabidad, ken isu ngarod a dagitoy ket natermino a kas dagiti ansisit a planeta.[e] Iti patinayon kadagiti ribribo a babassit a bagbagi[e] iti dagitoy dua a rehion, adda dagiti sangadosena a dagitoy ket naipanunutan a kandidato dagiti ansisit a planeta, dagiti nadumaduma a populasion ti babassit a bagbagi a mairaman dagiti bandust, centaurs ken interplanetario a tapok ket nawaya dagitoy nga agdaliasat ti baetan dagiti rehion. Innem kadagiti planeta ken tallo kadagiti ansisit a planeta ket pagliklikmutan babaen dagiti masna a satelite,[b] a kadawyan a natermino a kas dagiti "bulan" manipud ti Bulan ti daga. Tunggal maysa kadagitoy nga akin ruar a planeta ket palpalikmutan babaen dagiti planetario a sinsing iti tapok ken dagiti nadumaduma a partikula.
Ti solar nga angin, ti maysa a panagayos iti plasma manipud ti Init, ket agpartuat ti maysa a labutab idiay interstelar a medio a naamammoan a ti heliospera, a gumay-at iti ruar nga igid iti naiwarakiwak a disko. Ti Oort nga ulep, a napammatian a nagtaudan para dagiti atiddog a paset ti panawen a bandus, baka adda pay dagitoy iti kaadayo nga agarup ti mamin ribo a kaadayo ngen ti heliospera. Ti heliopause ket isu ti puntos a ti presion manipud ti solar nga angin ket kapadpada ti sumupiat a presion iti interstelar nga angin. Ti Sistema a Solar ket mabirukan iti uneg ti maysa kadagiti akin ruar nga ima iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas, a naglaon iti agarup a 200 bilion a bitbituen.
Dagiti linaon
Panagduktal ken panagsukisok[urnosen | urnosen ti taudan]
Para kadagiti napalabas a ribribo a tawen, ti nagtagitaon, nga adda dagiti bassit a malaksid a naisangayan, ket saan a nakabigbig ti kaadda ti Sistema a Solar. Dagiti tattao ket namatmatida a ti Daga ket saan nga agguygunay iti tengnga ti law-ang ken naikategoria a sabali manipud kadagiti nadiosan wenno nailangitan a banbanag nga agguygunay iti langit. Urayno a ti Griego a pilosopo a ni Aristarko iti Samos ket naisipanna iti maysa a heliosentriko a panakaurno sti kosmos,[3] Ni Nikolas Koperniko ket isu idi ti immuna a nagparang-ay ti matematiko a panagpadto ti heliosentriko a sistema.[4] Dagiti simmaruno kaniana iti maika-17 a siglo, a ni Galileo Galilei, Johannes Kepler ken Isaac Newton, ket nagparany-ayda ti panakaawat iti pisika a nangiturong ti nagininut a panakaawat iti kapanunutan a ti Daga ketpalpalikmutenna ti Init ken dagiti planeta ket naturayanda babaen dagiti isu met laeng a maipapan ti bagi a linteg a mangituray ti Daga. Ti patinayon, ti panakainbento ti teleskopio ket nangiturong ti panakaduktal kadagiti adadayo pay a planeta ket dagiti bulan. Kasdagiti kaasitgan a napalabas a panawen, ti panakaparang-ay ti teleskopio ken ti panagusar iti saan a namaneho a pagluganan ti limbang ket nagpakabael ti panagusig iti heolohiko penomena a kas dagiti banbantay ken dagiti abut, ken meteorolohiko a penomena ti tiempo a kas dagiti ulep, dagiti tapok a bagio ken dagiti yelo a gora kadagiti sabsabali a planeta.
Patakder[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kangrunaan a mangbukel ti Sistema a Solar ket ti Init, ti maysa a nangruna a panagsarsaruno a G2 a bituen a mangbukel ti 99.86 a porsiento iti naamammoan a a masa ti sistema ken iturayanna ti bukodna a grabidad.[5] Dagiti uppat a kadakkelan a bagbagi nga agpalpalikmut ti Init, dagiti higante nga alingasaw, ket mangbuket ti 99 a porsiento iti nabati a masa, a ti Hupiter ken Saturno ket mangbukel iti 90 a porsiento.[c]
Kaaduan kadagiti dadakkel a banbanag nga agpalpalikmut iti Init ti sumangladdda ti asideg a dalumpinas ti pagliklikmutan ti Daga, a makunkuna a ti ekliptiko. Dagiti planeta ket asidegda iti ekliptiko, bayat a dagiti bandus ken dagiti banbanag a Kuiper a barikes ket kanayonda iti ad-adu nga anggulo.[6][7] Amin dagiti planeta ken kaaduan kadagiti banbanag ket palikmutenda ti Init iti agpapada a turong iti panagpalpalikmut iti Init (agpakanigid, a kas makita manipud ti ngato ti amianan nga ungto ti Init).[8] Adda dagiti malaksid, a kas ti Bandus ni Halley.
Kaaduan ti patakder dagiti nadokumento a rehion iti Sistema a Solar ket buklen ti Init, dagiti uppat a bassit a planeta a napalawlawan dagiti barikes iti kabatbatuan nga asteroid, ken dagiti uppat a higante nga alingasaw a nalawlawan babaen ti Kuiper a barikes dagiti yelo a banbanag. Dagiti astronomo ket sagpaminsanda a biningbingay daytoy a patakder kadagiti sabsabali a rehion. Ti akin-uneg a Sistema a Solar a mairaman dagiti uppat a nailangitan a planeta ken ti asteroid a barikes. Ti akin-ruar a Sistema a Solar ket adda iti labes dagiti asteroid, a mairaman dagiti uppat a higante nga alingasaw.[9] Manipud idi naduktalan ti Kuiper a barikes, dagiti akin-ruar unay a paset iti Sistema a Solar ket naipanunutan a maysa a naisangsangayan a rehion a mangbukel kadagiti banbanag iti labes ti Neptuno.[10]
Kaaduan kadagiti planet aiti Sistema a Solar ket agtagikuada kadagiti maikadua a bukodda a sistema, a pinalpalikmutan dagiti planetario a banbanag a makunkuna a dagiti masna a satelite, wenno bulbulan (dua kadagitoy ket dakdakkel ngem ti planeta a Merkurio), wenno, iti kaso dagiti uppat a higante nga alingasaw, babaen dagiti planetario a sinsing; dagiti naingpis a bedbed dagiti babassit a partikula nga agpapaparis nga agpalpalikmut kaniada. Kaaduan kadagiti kadakkelan a masna asatelite ket addadda iti agpapada a panagtayyek, nga adda iti maysa a rupa anga agnanayon a naiturong iti inada.
Ti linteg ti planetario a panaggunay ni Kepler ket mangipalpalawag kadagiti panagpalpalikmut dagiti banbanag iti Init. Ti panagsurot ti linteg ni Kepler, ti tunggal maysa a banag ket agbanbaniaga iti igid ti maysa a basikaw nga immitlog a ti Init ket adda iti maysa a pakapatengngaan. Dagiti banbanag nga asasideg iti Init (nga adda ti basbassit a semi-mayor a pagtayyekan) ket naparpardas nga agbaniaga, ngaminket kadawyanda a maapektaran ti grabidad ti Init. Iti basikaw nga immitlog a panagpalikmut, ti kaadayo ti maysa a bagi manipud ti Init ket agdumaduma kadagiti mapalpalabas a paset iti tawen. Ti kaasitgan nga iyaasideg ti maysa a bagi iti Init ket makunkuna a ti bukodna a perihelion, a ti kaadywana puntos manipud ti Inity ket makunkuna a ti bukodna nga aphelion. Dagiti panagliklikmut kadagiti planeta ket gangani nga agtitimbukel, ngem adu kadagiti bandus, dagiti asteroid ken banbanag a Kuiper a barikes ket surotenda ti nangato a basikaw nga immitlog a panagpalpalikmut. Dagiti pueto dagiti bagbagi iti Sistema a Solar ket mabalin a maipadto babaen ti panagusar dagiti numeriko a modelo.
Gapu kadagiti panakairaman dagiti nawatiwat a kaadayo, adu kadagiti panakairepresenti iti Sistema a Solar ket agipakita kadagiti agpapada a kaadayo a panagpalpalikmut. Iti kinaagpayso, nga adda bassit a malaksid , no adadayo ti maysa a planeta wenno barikes manipud ti Init, ti kaadayo ket dakdakkel ti paggiddiatanda ken ti napalabas a panagpalikmut. Kas pagarigan, ti Benus ket agarup a 0.33 astronomiko a paset (AU)[d] nga adadayo manipud iti Init ngen ti Merkurio, bayat a ti Saturno ket 4.3 AU nga adadayo ngen ti Hupiter, ken ti Neptuno ket naisanglad iti 10.5 AU manipud iti Urano. Adda dagiti panagpadas a panagikeddeng ti maysa relasion ti nagbaetan kadagitoy a kaadayo ti panakpalikmut (kas pagarigan, ti Titius–Bode a linteg),[11] ngem awan pay kadagitoy a teoria ti naawat.
Adda dagiti bilang dagiti Modelo ti Sistema a Solar ditoy Daga a a mangpadas a mangipan kadagiti minaig a gantingan a pakairamanan ti Sistema a Solar iti nagtagitaoan a termino. Adda dagiti modelo a mekaniko — a makunkuna a dagiti planetario — bayat a dagiti dadduma ket ket gumayatda kadagiti ballasiw ti siudad ken rehional a luglugar.[12] Daytoy ti kadakkelan a gantingan a modelo, ti Suesia a Sistema a Solar, ket agus-usar ti 110-metro a Ericsson a Globo idiay Stockholm a kas ti sabali nga Initna, ken, sursurotenna ti gantingan, ti Hupiter ket maysa a 7.5 metro a nagtimbukel idiay Sangalubongan nga Eropuerto ti Arlanda, iti 40 km a kaadayo, bayat a ti agdama kaadaywan a nbanag, ti Sedna, ket maysa a 10-sentimetro a nagtimbuket idiay Luleå, iti 912 km a kaadayo.[13][14]
Sakup dagiti napili a bagi iti Sistema a Solar manipud ti tengnga ti Init. Dagiti igid ti kanawan ken kanigid iti tunggal maysa a baras ketsurotenna ti perihelion ken aphelion dagita a bagbagi. Dagiti atiddog a baras ket mangitudo ti naisangsangayan a panagpalpalikmut.
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Init, a gangani a mangbukel kadagiti amain a banag iti Sistema a Solar, ket buklen ti gangani a 98% hidrohenio ken helio.[15] Ti Hupiter ken Saturno, a mangbukel kadagiti amin a nabati a banag, ket agtagikua ti tangatang a mangbukel ti gangani a 99% kadagita nga isu met laeng nga elemento.[16][17] Ti pannakabuklan a gradiente ket adda iti Sistema Solar, a pinartuat babaent pudot ken presion ti lawag manipud ti Init; dagita a banbanag nga asasideg iti Init, a maapektaran babaen ti pudot ken presion ti lawag, ket buklen dagiti elemento nga adda kadagiti nagato a punto s ti panakalunag. Dagiti banag nga adadayo manipud ti Init ket kaaduan abuklen dagiti materiales nga adda ti nababba a puntos ti panakalunag.[18] Ti pagbeddengan ti Sistema a Solar ti labes dagiti nalaka nga agbalbaliw a sustansia a mabalin a maipababaan ket makunkuna a ti linia ti linaaw a nagbalay, ken naisanglad ti agarup a 4 AU manipud ti Init.[19]
Dagiti banag ti akin-uneg a Sistema a Solar ket kaaduan a buklen kadagiti bato,[20] ti naurnong a nagan para kadagiti kompuesto nga adda ti nagato a puntos ti pannakalunag, a kas dagiti silikato, landok wenno nikel, a nagbatbati a natangken babaen kadagiti gangani nga amin a kasasaad idiay protoplanetario a nebulosa.[21] Ti Hupiter ken Saturno ket kaaduan a buklen dagiti alingasaw, ti astronomiko a termino para kadagiti materiales nga adda kadagiti patingga a nababa a puntos ti pannakalunag ken nangato a presion ti sengngaw a kas ti molekular a hidrohenio, helio, ken neon, a dagitoy ket kankanayon idi nga adda ti alingasaw a paset idiay nebulosa.[21] Dagiti Yelo, a kas ti danuym, metano, amoniako, hidrohenio sulpuro ken karbon dioksido,[20] ket adda kadagiti panaglunag a puntos ti mabalin a kangato ti ginasut a kelvins, bayat a dagiti pasetda ket agtaltalek iti ambiente a presion ken temperatura.[21] Dagitoy ket mabalin a mabirukan kadagiti yelo, dagiti likido, wenno alingasaw a luglugar isiay Sistema a Solar, bayat nga idiay nebulosa ti paset sagitoy ket mabalin a likido wenno alingasaw.[21] Dagiti yelo a sustansia ti kaaduan a mangbukel kadagiti satelite dagiti higante a planeta, ken kaaduan pay ti Urano ken Neptuno (dagiti makunkuna a "higante nga alingasaw") ken dagiti adu a babassit a banag a naisanglad ti labes a pagtayyekan ti Neptuno.[20][22] No maitipon, dagiti alingasaw ken dagiti yelo ket makunkuna a nalak nga agbalbaliw.[23]
Init[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Init ket isu ti bituen ti Sistema a Solar, ken isu ti kangrunaan a pakabuklanna. Ti dakkel a masana ket (332,900 ket a masa ti Daga)[24] ket agpataud kadagiti temperatura ken dagiti densidad idiay bugasna a nalataken nga agtalinaay ti nuklear a panaglunag,[25] a daytoy ket agibet ti nawatiwat a kaadu nga enerhia, a kaaduan kadagitoy ket agraniag idiay limbang a kas ti elektromagnetiko a radiasion, a ngumatngato iti 400–700 nm a banda iti makitkita a lawag.[26]
Ti Init ket naidasig a kas maysa a G2 a tipo ti duyaw nga ansisit, ngem daytoy a nagan ket makaallilaw no, maipada kadagti kaaduan a bituen idiay bukodtayo nga ariwanas, ti Init ket dakkel unay ken naraniag.[27] Dagiti bituen ket naidasig babaen ti Hertzsprung–Russell a diagrama, ti maysa a grapiko a mangipakita ti karaniag dagiti bituen kadagiti temperatura ti rabawda. Iti sapasap, dagiti napudpudot a bituen ket naranraniag. Dagiti bituen a sumursurot iti daytoy a tabas ket makunkunada nga adda ti nangruna a panagsarsaruno, ken ti Init ket naisanglad iti tengngana daytoy. Nupay kasta, dagiti bituen a naranraniag ken napudpudot ngem ti Init ket manmano, bayat a dagiti nakuskusnaw ken nalamlamiis a bituen, a makunkuna akas dagiti nalabbaga nga ansisit, ket adadu, a mangaramid kadagiti 85 a porsiento kadagiti bituen idiay ariwanas.[27][28]
Dagiti ebidensia ket agipaltiing a ti puesto ti Init iti nagruna apanagsarsaruno ket mangikabil daytoy idiay "kangrunaa iti biag" para iti maysa a bituen, a daytoy ket saan pay a nakaibus kadagiti naipenpen a hidrohenio ti nuklear a panaglunag. Ti Init ket agranraniag pay laeng; iti nasap a pakasaritaanna adda daytoy ti 70 a porsiento a karaniagna a kas tatta nga aldaw.[29]
Ti Init ket maysa a populasion I a bituen; daytoy ket naipasngay iti naladladaw a paset ti ebolusion ti law-ang, ken isu a daytoy ket aglaon kadagiti adadu nga elemento a nadagdagsen ngem hidrohenio ken helio ("dagiti metal" iti panakasaonga astronomiko) ngem dagiti laklakay a polpulasion II a bitbituen.[30] Dagiti elemento a nadagdagsen ngem hidrohenio ken helio ket naporma kadagidiay bugas titaga-ugma ken bimbimtak a bitbituen, nga isu a dagiti immuna akaputtotan ti bitbituen ket naskenda a natay sakbay a ti law-ang ket napabaknang kadagitoy nga atomo. Dagiti kalaklakayan a bituen ket aglaon laeng kadagiti bassit a metal, bayat a dagiti bituen a naududi a naipasngay ket ket aglaonda ti adadu. Daytoy a kinagato ti metalisidad ket naipagarup a nagruna ti panagrang-ay ti Init iti maysa a planetario a sistema, gaputa dagiti planeta ket maporma manipud ti panakapartuat dagiti "metal".[31]
Interplanetario a medio[urnosen | urnosen ti taudan]
No mairaman ti lawag, ti Init ket agisilnag ti agtultuloy nga ayos dagiti nakarga a patikula (a plasma) a naamammoan a kas ti solar nga angin. Daytoyy a panagyos ti partikula ket agparuar a maiwarwaras ti agarup a 1.5 a riwriw a kilometro ti tungngal maysa nga oras,[32] nga agparpartuat ti nakaro a tangatang (ti helioesperioe) a mangipasagepsep ti Sistema a Solar iti 100 AU (kitaen ti heliopause).[33] Daytoy ket makunkuna akas ti interplanetario a medio. Ti panagtigtignay ti rabaw ti Init, a kas dagiti solar a gilayab ken dagiti koronal a masa a panagipalsut, ket riruenna ti helioesperio, nga agparpartuat ti limbanga tiempo ken gapuanan dagitiheomagnetiko a bagio.[34] Ti kadakkelan a patakder iti uneg ti helioesperio ket ti helioespriko nga agdama a sabanas, ti maysa nga agkuskusikos a porma a pinartuat babaen ti aksion ti panagtaytayyek ti magnetiko a lugara ti Init idiay interplanetario a medio.[35][36]
Ti magnetiko a lugar ti Daga ket pasardenganna ti bukodna atangatang manipud ti panakaikkatan babaen ti slar nga angin. Ti Benus ken Marte ket awan dagitoy ti magnetiko a lugar, ken kas ti pagbanagana, ti solar nga angin ket mangipataud kadagiti bukodda a tangatang ti agininut a maikkat idiay limbang.[37] Dagiti koronal a masa a panakapalsut ken dagiti kapadpadana pasamak ket mangpuyot ti maysa amagnetiko a lugar ken adu a bilang dagiti materiales manipud ti rabaw ti Init. Ti panagitignay iti daytoy a magnetiko a lugar ken ti materiales ket dagiti magnetiko a lugar ket mangimbudo kadagiti nakarga apartikula iti ngato a tangatang ti Daga, a dagitoy a panagitignay ket agpartuat ti aurorae a makita idiay asideg kadagiti magnetiko nga ungto.
Dagiti kosmiko a rayus ket tumaud idiay ruar ti Sistema a Solar. Ti helioesperio ket ladpedanna bassit ti Sistema a Solar, ken dagiti magnetiko a lugar (para kadagiti nga adda kadagitoy) ket mangited pay kadagitoy ti panagsalaknib. Ti densidad dagitikosmiko a rayus idiay interestelar a medio ken ti kapigsa ti magnetiko a lugar ti Init ket agbalbaliw ti atiddog unay a gantingan ti panawen, tapno ti lessaad tikosmiko a radiasion idiay Sistema a Solar ket agdumaduma, ngemno kasano ti kaaduna ket saan a naamammoan.[38]
Ti interplanetario a medio ket pagtaengan ti dua a kasla disko a rehion ti kosmiko a tapok. Ti umuna, ti zodiacal a tapok nga ulep, ket naisanglad idiay uneg ti Sistema a Solar ken gapuanan ti zodiacal a lawag. Daytoy ket kasla ti panakaporma babaen ti panagdungpar idiay uneg ti asteroid a barikes nga indagas babaen ti panagtignay kadagiti planeta.[39] Ti maikadua ket maiagayat manipud ti agarup a 10 AU aginggan ti agarup a 40 AU, ken mabalin a napartuat babaen ti nmaipadpada a panagdungpar ti uneg ti Kuiper a barikes.[40][41]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Mano ngata dagiti Babagi ti Sistema a Solar?". NASA/JPL Solar System Dynamics. Naala idi 2012-07-22.
- ^ Wm. Robert Johnston (2012-07-21). "Dagiti asteroid nga adda kadagiti Satelite". Arkibo ni Johnston. Naala idi 2012-07-22.
- ^ WC Rufus (1923). "Ti astronomiko a sistema ni Koperniko". Nadayeg nga Astronomia 31: 510. Bibcode:1923PA.....31..510R.
- ^ Weinert, Friedel (2009). Koperniko, Darwin, ken Freud: dagiti rebolusion iti pakasaritaan ken pilosopia iti siensia. Wiley-Blackwell. p. 21. ISBN 978-1-4051-8183-9.
- ^ M Woolfson (2000). "Ti taudad ken ebolusion ti Sistema a Solar". Astronomia ken Heopisika 41 (1): 1.12. doi:10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x.
- ^ Levison, H. F.; Morbidelli, A. (2003-11-27). "Ti panakaporma ti Kuiper a barikes babaen ti agparuar a panagbaniaga dagiti bagbagi idi panawen ti panag-akar iti Neptuno". Katutubo 426: 419–421. doi:10.1038/nature02120. PMID 14647375. Naala idi 2012-05-26.
- ^ Harold F. Levison, Martin J Duncan (1997). "Manipud ti Kuiper a Barikes aginggana dagiti Bandus a Pamilia ti Hupiter Ti Nailimbang a Panakaiwarwaras dagiit Ekliptiko a Bandus". Ikarus 127 (1): 13–32. Bibcode:1997Icar..127...13L. doi:10.1006/icar.1996.5637.
- ^ Grossman, Lisa (13 Agosto 2009). "Immuna a nakita ti maysa a paneta nga agsansanud nga agpalpalikmut iti bituenna". NewScientist. Naala idi 10 Oktubre 2009.
- ^ nineplanets.org. "Ti Bassit a Panakakita ti Sistema a Solar". Naala idi 2007-02-15.
- ^ Amir Alexander (2006). "Ti New Horizons ket Maipatuodto iti 9-a tawen a Panagbaniaga ti Pluto ken ti Kuiper a Barikes". TiPlanetario a Kagimongan. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2006-02-22. Naala idi 2006-11-08.
- ^ "Parbangon: Ti Panagbaniaga ti Irurugi iti Sistema a Solar". Sentro ti Pisika ti Law-ang: UCLA. 2005. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2012-05-24. Naala idi 2007-11-03.
- ^ Guy Ottewell (1989). "Ti Sangaribo nga Anet a Modelo". NOAO Educational Outreach Office. Naala idi 2012-5-10.
- ^ "Panagbaniaga kadagiti Modelo ti Sistema a Solar". Unibersidad iti Illinois. Naala idi 2012-05-10.
- ^ "Luleå är Sedna. I alla fall om vår sol motsvaras av Globen i Stockholm.". Norrbotten Kuriren (iti Pagsasao a Suéko). Naala idi 2010-05-10.
- ^ "Dagiti Nagruna nga Estadistika ti Init". Solara Sentro ti Stanford. Naala idi 2008-07-29., citing Eddy, J. (1979). Ti Baro nga Init: Dagiti Solar a Nagbanagan manipud ti Skylab. NASA. p. 37. NASA SP-402.
- ^ Williams, Dr. David R. (Septiembre 7, 2006). "Dagiti Kinpudno a Sabanas ti Saturno". NASA. Naala idi 2007-07-31.
- ^ Williams, Dr. David R. (Nobiembre 16, 2004). "Jupiter Fact Sheet". NASA. Naala idi 2007-08-08.
- ^ Paul Robert Weissman, Torrence V. Johnson (2007). Ensiklopedia ti sistema a solar. Academic Press. p. 615. ISBN 0-12-088589-1.
- ^ "Pormasion ti Planeta (idiay Sistema a Solar)". Unibersidad ti Toronto. Naala idi 2011-07-11.
- ^ a b c
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ a b c d
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ Michael Zellik (2002). Astronomia: Ti Agbalbaliw a Law-ang (9th nga ed.). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 240. ISBN 0-521-80090-0. OCLC 223304585 46685453.
- ^ Placxo, Kevin W.; Gross, Michael (2006). Astrobiolohia: ti ababa a pangyuna. JHU Press. p. 66. ISBN 978-0-8018-8367-5.
- ^ "Init: Dagiti Kinapudno ken dagiti Bilang". NASA. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-01-02. Naala idi 2009-05-14.
- ^ Zirker, Jack B. (2002). Ti Panagbaniaga ti Sentro ti Init. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. pp. 120–127. ISBN 978-0-691-05781-1.
- ^ "Apay a ti makitkita a lawag ket makiata, ngem saan a dagiti sabali a paset ti espektro?". The Straight Dome. 2003. Naala idi 2009-05-14.
- ^ a b Ngem, Ker (Enero 30, 2006). "Dagiti astronomo ket saanda a Napudnoan: Kaaduan kadagiti Bituen ket Agmaymaysa". SPACE.com. Naala idi 2007-08-01.
- ^ Smart, R. L.; Carollo, D.; Lattanzi, M. G.; McLean, B.; Spagna, A. (2001). "Ti Maikadua a Pagsurotan a katologo ti Bituen ken dagiti Nalimiis a Bituen". Iti Hugh R. A. Jones ken Iain A. Steele. Dagit Nalamiis Unay nga Ansisist: Dagiti Baro nga Espektro a tipo ti L ken T. Springer. p. 119. Bibcode:2001udns.conf..119S.
- ^ Nir J. Shaviv (2003). "Ti Panakapapan ti Pagbanagan ti Nasapa a Paradokso ti Nakusnaw nga Init: Ti Nababbaba a Kosmiko a Rayus manipud ti maysa a Napigpigsa a Solar nga Angin". Warnakan iti Heopisikal a Panagsukisok 108 (A12): 1437. arXiv:astroph/0306477. Bibcode:2003JGRA..108.1437S. doi:10.1029/2003JA009997.
- ^ T. S. van Albada, Norman Baker (1973). "Kadagidiay dua nga Oosterhoff a Grupo ti Nagtitimbukel a Rimpuok". Astropisikal a Warnakanl 185: 477–498. Bibcode:1973ApJ...185..477V. doi:10.1086/152434.
- ^ Charles H. Lineweaver (2001-03-09). "Ti maysa a Karkulo ti Tawen a Panakaiwarwaras dagiti Naindagaan a Planeta iti Law-ang: Ti Panakaibilang ti Metalisidad a kas ti Panagpili a Pataud". Icarus 151 (2): 307–313. Bibcode:2001Icar..151..307L. doi:10.1006/icar.2001.6607. Di ammo a parametro
|eprint=di naikaskaso (tulong); Di ammo a parametro
|class=di naikaskaso (tulong)
- ^ "Solar a Pisika: Ti Solar nga Angin". Marshall Space Flight Center. 2006-07-16. Naala idi 2006-10-03.
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
Voyager
- ^ Phillips, Tony (2001-02-15). "TI Init ket Bimmaliktad". Science@NASA. Naala idi 2007-02-04.
- ^ Ti Bituen nga adda dagiti dua nga Aminana nga Ungto, Abril 22, 2003, Siensia idiay NASA
- ^ Riley, Pete (2002). "Panagmodelo ti helioesperiko nga agdama a sabanas: Dagiti Panagdumaduma a Siklo ti Solar". Warnakan ti Heopisikal a Panagsukisok 107. Bibcode:2002JGRA.107g.SSH8R. doi:10.1029/2001JA000299.
- ^ Lundin, Richard (2001-03-09). "Manurunor babaen ti Solar nga Angin". Siensia 291 (5510): 1909. doi:10.1126/science.1059763. PMID 11245195. Ad-adu ngem maysa a
|author=ken
|last=ti nainaganan (tulong)
- ^ Langner, U. W.; M. S. Potgieter (2005). "Dagiti Pagbanagan ti puesto ti solar nga angin a panakasiddaw a pagpatinggaan ken ti heliopause idiay helioesperio a modulasion ti kosmiko a rayus". Dagiti Panagrang-ay ti Limbang a Panagsukisok 35 (12): 2084–2090. Bibcode:2005AdSpR..35.2084L. doi:10.1016/j.asr.2004.12.005.
- ^ "Atiddog a termino nga Ebolusion iti odiacal nga Ulep". 1998. Naala idi 2007-02-03.
- ^ "Dagiti ESA a sientista ket nakaduktalda ti pamay-an ti ababa a panakailista dagiti bituen a mabilin nga adda kadagiti planeta". ESA a Siensia ken Teknolohia. 2003. Naala idi 2007-02-03.
- ^ Landgraf, M.; Liou, J.-C.; Zook, H. A.; Grün, E. (Mayo 2002). "Ti Taudan ti Sistema a Solar a Tapok ti labes ti Hupiter". Ti Astronomiko a Warnakan 123 (5): 2857–2861. Bibcode:2002AJ....123.2857L. doi:10.1086/339704. Naala idi 2007-02-09.


text:
Departamento ti Caldas
Ti Caldas ket maysa a departamento ti Colombia a nainaganan ti Colombiano a patriotiko a pigura ni Francisco José de Caldas. Daytoy ket paset ti Rehion ti Paisa ken ti kapitoliona ket ti Manizales. Ti populasion ti Caldas ket 1,030,062, ken ti kalawana ket 7,291 km². Ti Caldas ket paset pay dagiti Aksis dagiti Agtaltalon ti Kape a rehion a mairaman dagiti departamento ti Risaralda ken Quindio.
Ti Caldas ket makasansanay ti nakaro a saan a panagpapada ken maysa a nangato nga agpang ti kinapanglaw (57.1%).[2] Ti panagtaripato ti salun-at ket maysa pay a nangruna a banag, nga adda ti 12.5% mortalidad ti maladaga, nga adda ti nangato nga agpang ti HIV/AIDS, nangato nga agpang ti malnutrision, ken dagiti makadangran a kasasaad ti panagbiag.[3]
Dagiti linaon
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti distrito ti Caldas[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Caldas ket adda dagiti 6 a Distrito:
Distrito ti Tengnga nga Abagatan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Manizales (kapitolio)
- Chinchina
- Neira
- Palestina
- Villamaría
Distrito ti Baba a Laud[urnosen | urnosen ti taudan]
- Anserma (kapitolio)
- Belalcazar
- Risaralda
- San José
- Viterbo
Distrito ti Ngato a Laud[urnosen | urnosen ti taudan]
- Supía (kapitolio)
- Filadelfia
- La Merced
- Marmato
- Riosucio
Distrito ti Amianan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aguadas
- Aranzazu
- Pacora
- Salamina
Distrito ti Ngato a Daya[urnosen | urnosen ti taudan]
- Manzanares
- Marquetalia
- Marulanda
- Pensilvania
Distrito ti Magdalena Caldense[urnosen | urnosen ti taudan]
- La Dorada (kapitolio)
- Norcasia
- Samaná
- Victoria
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- (Espaniol) Opisial a website ti Gobierno ti Caldas
Dagiti midia a mainaig ti Caldas idiay Wikimedia Commons


text:
Ni Erineo Saquilayan Maliksi (naipasngay idi Marso 25, 1938 idiay Imus, Cavite) ket maysa a politiko a Pilipino. Isu ti agdama a kongregista manipud iti Maikatlo a Kongresional a Distrito ti Cavite, ken naamammuan pay a kas ti Maymaysa a Distrito ti Imus. Isu ket nagserbi a kas Gobernador ti Probinsia ti Cavite manipud idi Hunio 30, 2001 aginggana idi Hunio 30, 2010. Isu ket naamammuan a kas ni Ayong babaen dagiti makaammo kaniana, asawana ni Olivia L. Maliksi ken ama ti Mayor ti Imus a ni Manny L. Maliksi.
Isu ket nagturpos iti elementaria nga edukasion idiay Eskuela ti Elementaria ti Anabu II idiay Imus idi 1951, ken nagturpos ti sekondaria nga edukasion idiay Akademia Del Pilar, idiay met laeng Imus, idi 1955. Idi 1969, ni Erineo ket nagturpos manipud idiay Unibersidad ti Daya, ken nakagun-od iti Titulo ti grado ti Siensia politika.


text:
Isla
Ti maysa nga isla wenno puro ket ti aniaman a pirgis ti sub-kontinental a daga a napalikmutan babaen ti danum. Dagiti bassit unay nga isla a kas dagiti langa ti mangrugrugi nga agparparang a daga kadagiti atol ket mabalin a matawagan a kas dagiti bassit a puro. Ti pannakaigrupo ti heograpiko wenno heolohiko a mainaig nga is-isla ket tinawtawagan ti maysa a purpuro, a kas ti Pilipinas.
Ti maysa nga isla ket mabalin a maipalawag a kasta urayno ti kadda ti artipisial a rangtay ti daga, kas pagarigan ti Singapur ken ti bukodna a causeway, wenno ti nadumaduma a delta ti is-isla ti Olanda, a kas ti IJsselmonde. Adda pay dagiti luglugar a mangtalinaay ti "isla" kadagiti naganda para kadagiti naipakasaritaan a rason kalpasan ti pannakaikapet iti dakdakkel a masa ti daga babaen ti nalawa a rangtay ti daga, kas iti Isla ti Coney wenno ti Isla ti Coronado. Iti pay pannakaibaga, no ti pirgis ti daga ket naisina manipud ti nangruna a daga babaen ti kanal nga inaramid ti tao, kas pagarigan ti Peloponnese babaen ti Kanal Corinth, daytoy ket kadawyan a saan a naikeddeng a kas maysa nga isla.
Adda met dagiti dua a nangruna a kita ti is-isla: kontinental nga is-isla ken maipapan ti taaw nga is-isla. Adda pay dagiti artipisial nga isla.
Pagiddiatan ti is-isla ken dagiti kontinente[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Greenland ket isu ti kadakkelan nga isla iti lubong [1] nga addaan iti kalawa iti sumorok a 2.1 a riwriw km², bayat a ti Australia, ti kabassitan a kontinente iti lubong[2] ket addaan iti kalawa iti 7.6 a riwriw km², ngem awan ti alagaden ti kadakkel a mangigiddiat kadagiti isla kadagiti kontinente,[3] wenno dagiti bassit a puro.[4] Adda met paggiddiatan dagiti isla ken dagiti kontinente kadagiti termino iti heolohia. Dagiti kontinente ket nakatugawda iti kontinental a lithosperio a paset daytoy dagiti tektoniko a plata a tumtumpaw iti ngato ti nalunag a manto ti Daga. Ti Oseaniko a nga ukis ket paset pay dagiti tektoniko a plata, ngem napuspusekl ngem ti kontinental a litosperio, isu a daytoy ket nababa a tumpaw iti manto. Dagiti isla ketsaan dagitoy a pagpaatiddog ti aseaniko nga ukis (kas ti bulkaniko nga is-isla) wenno heolohiko dagitoy a paset ti kontinente a nakatugaw iti kontinental a litosperio (kas iti Greenland).[5] Daytoy ket agpayso para iti Australia, a nakatugaw iti kontinental a litosperio ken ti tektoniko a plata.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Joshua Calder's World Island Info". Worldislandinfo.com. Naala idi Hulio 29, 2011.
- ^ "Australia: Island or Continent?". Worldislandinfo.com. Naala idi Abril 10, 2012.
- ^ Brown, Mike. How I Killed Pluto and Why It Had It Coming. New York: Random House Digital, 2010. ISBN 0-385-53108-7
- ^ Royle, Stephen A. A Geography of Islands: Small Island Insularity. Psychology Press, 2001. pp. 7–11 ISBN 1-85728-865-3
- ^ "What is the difference between an island and continent". Wiki.answers.com. 2010-01-11. Naala idi 2013-05-02.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Is-isla idiay Wikimedia Commons
- Dagiti sasao a mainaig ti Is-isla idiay Wikiquote
- Pannakaipalawag iti isla
- Listaan dagiti isla


text:
Rizal, Zamboanga del Norte
Ti Rizal ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rizal ket nabennebenneg iti 22 a barbaranggay.[2]
- Balubohan
- Birayan
- Damasing
- East Poblacion
- La Esperanza
- Mabuhay
- Mabunao
- Mitimos
- Nangca
- Nangcaan
- Napilan
- Nasipang
- New Dapitan
- Nilabo
- North Mapang
- Rizalina
- San Roque
- Sebaca
- Sipaon
- South Mapang
- Tolon
- West Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lawas
Ti dominggo ket naibaw-ing ditoy. Nasken a saan nga iyallilaw iti Domingo.
Ti lawas wenno dominggo ket paset ti panawen a kapada ti pito nga al-aldaw. Daytoy ket ti pagalagadan a paset ti panawen nga inus-usar kadagiti siklo iti panagtrabaho nga al-aldaw ken dagiti aldaw a panaginana iti kaaduan a paset iti lubong.
Ti termino a "lawas" ket sagpaminsan pay a mangibagbaga kadagiti panaset ti panawen a mangbukel ti bassit nga al-aldaw. Kasla kadagiti "lawas" iti nagbaetan ti uppat ken sangapulo nga al-aldaw ket historikal a naus-usaren kadagiti nadumaduma a lugar.[1] Dagiti pagbaetan nga atatiddog ngem 10 nga al-aldaw ket kadawyan a saan a naitermino kadagiti "lawas" gapu ta dagitoy ket as-asidegda iti dua lawas wenno ti bulan ngem ti pito nga aldaw a lawas.
Dagit nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Englisc Rímbóc: Ti Kalendario nga Anglo-Sahon
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "week". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Ti bileg ti pito, The Economist, 20 Disiembre 2001.


text:
Gingined
Ti gingined (makunkuna pay a gungon, kintayeg wenno garigengen) ket isu ti resulta ti kellaat a panagibbatan iti enerhia idiay ukis ti Daga nga agapartuat kadagiti sismiko nga allon. Ti sismisidad, wenno sismiko nga aktibidad iti maysa a lugar ket mangitudo iti pannakasansan, kita ken kapigsa dagiti gingined a napadasan kadagiti napalabas a panawen. Dagiti gingined ket rinukrukod babaen ti panag-usar kadagiti panagpalpaliiw manipud kadagiti sismometro. Ti darikmat a kinapigsa ket isu ti kaaduan a gantingan a panagreporta para iti intero a lubong kadagiti gingined a napigpigsa ngem ti 5. Dagiti ad-adu pay a gingined a basbassit ngem ti kinapigsa a 5 a naireporta babaen dagiti nailian a sismolohikal nga obserbatorio ket rinukod babaen ti lokal a gantingan ti kinapigsa, a tinawtawagan pay a kas ti Richter a gantingan. Dagitoy dua a gantingan ket numerikal nga agpadpadada kadagiti sakup iti maipategan. Ti kinapigsa a 3 wenno dagiti nababbaba agingined ket kaaduan a gangani a saan a marikna ken ti kinapigsa ken sumurok a 7 ket makapataud kadagiti nakaro a dakkel a panagdadadel, a maitalged ti kinauneg. Dagiti kapigsaan a gingined iti naipakasaritaan a panawen ket adda ti kapigsa iti sumurok bassit a 9, uray no awan ti patingga ti mapataud a kinapigsa. Ti kinaudi a dakkel a ginginéd iti kinapigsa a 9.0 wenno dakdakkel ket ti 9.0 a kinapigsa a gingined idiay Hapon idi 2011 (manipud idi Marso 2011), ken isu daytoy ti kadakkelan a gingined ti Hapon manipud idi nairugi ti panagrehistro. Ti kapeksa iti panagtigerger ket rinukod iti nabaliwan a Mercalli a gantingan. No ti gingined ket ababaw, makapataud daytoy ti adadu a panakadadael dagiti patakder, wenno ti kapadpadana.[1]
Iti rabaw ti Daga, dagiti gingined ket agipamatmat babaen ti panagkintayeg ken sagpaminsan ti panagyallatiw iti daga. No ti episentro iti dakkel a gingined ket adda idiay adayo ti baybay, ti batok ti baybay ket mabalin a maiyallatiw ken mabalin daytoy a gapuanan ti sunami. Dagiti gingined ket makapataud pay kadagiti guedday, ken sagpaminsan pay kadagiti bulkan nga aktibidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ginginéd FAQ". Crustal.ucsb.edu. Naala idi 2011-07-24.


text:
Pulupandan, Negros Occidental
Ti Pulupandan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pulupandan ket politikal a nabingbingay iti 20 a barbaranggay.[2]
- Baranggay Sona 1-A (Pob.paco aplaya)
- Baranggay Sona 4-A (Pob.)
- Baranggay Sona 1 (Pob.berde nga aplaya)
- Baranggay Sona 2 (Pob.)
- Baranggay Sona 3 (Pob.)
- Baranggay Sona 4 (Pob.)
- Baranggay Sona 5 (Pob.)
- Baranggay Sona 6 (Pob.)
- Baranggay Sona 7 (Pob.)
- Canjusa
- Crossing Pulupandan
- Culo
- Mabini
- Pag-ayon
- Palaka Norte
- Palaka Sur
- Patic
- Tapong
- Ubay
- Utod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
“Cunana kencuana iti maicatlo: Simon, anac ni Juan, ayatennac? Nagladingit ni Pedro gapu ta kinunana kencuana a namitlo: Ayatennac? ket kinunana kencuana: Apo, sica ammon dagiti isuamin: sica ammom nga ayatenca. Cuna kencuana ni Jesus: Pacanem dagiti carneroc.”
Juan 21:17
“Iti dayta cunaento ti ari cadagiti adda iti macanawanna: Umaycayo, bendito ni Amac, tawidenyo ti pagarian a naisagana cadacayo nanipud idi pannacabangon ti lubong:Ta nagbisinac, ket iniccandac ti canen; nagwawac, ket iniccandac ti inumen; naggangannaetac, ket pinagdagusdac, Lamolamoac, ket kinawesandac; nagsakitac, ket kinablaawandac; naggianac idiay pagbaludan ket immaycayo caniac”
Mateo 25:34-36
“Dagiti carneroc denggenda ti timecco, ket ammoc ida ket surutendac; Ket siac iccac ida ti biag nga agnanayon: ket didanto mapucaw uray caano, ket awanto ti mangrabsut cadacuada itoy imac.”
Juan 10:27-28
“Dicay agbuteng, bassit nga ipastoran, ta nagayatan ni Amayo nga ited cadacayo ti pagarian.”
Lucas 12:32
“Ni JEHOVA isu ti pastorco; awanto ti pagcurangac. Ipaiddanac cadagiti nalasbang a pagaraban; idalannac iti sibay dagiti dandanum a natalna. Pabaroenna toy cararwac: iturongnac cadagiti dandana ti kinalinteg a gapu iti naganna.”
Salmo 23:1-3


text:
Plantilia:Pp-plantilia
Daytoy let ti {{pp-plantilia}} a pakdaar ti panagsalaknib.
Daytoy ket maus-usar kadagiti nasalakniban aplantilia ken kadagiti nasalakniban a panid ti imahen.
Daytoy a plantiia ket saan nga agparang kadagiti panid a saan a nasalakniban, embes ket agireporta kadagiti biddut. Pangngaasi a laglagipen a dagiti laeng administrador ti makasalaknib kadagiti panid, daytoy a plantilia ket agibaga laeng ti panakasalaknib a kasasaad ti maysa a panid.
Daytoy a plantilia ket saan a manual a maikabkabil kadgiti panid ti plantilia, gaputa daytoy ket automatiko nga ikarkarga babaen ti {{Dokumentasion}} a plantilia kadagiti nasalakniban a panid ti plantilia. Dagiti nasalakniban a plantilia (napno wenno bassit laeng) ket nasken nga adda dagiti dokumentasion nga apo ti panid (/doc) tapno ti aniaman nga agur-urnos ket mabalinda a pabaruen ti dokumentasion, dagti kategoria ken interwiki a panilpo ti plantilia. Kitaen ti panagdokumentasion ti plantilia para iti adadu pay a paammo.
Daytoy a plantilia ket automatikona aduktalan ti lessad a salaknib ti panag-urnos (bassit wenno napno) iti maysa a panid, ken no adda ti maysa a plantilia wenno panid ti imahen, ken baliwanna ti langa ken ti panakaikategoria ti panid.
- Usaren ti
{{pp-plantilia}}para iti kadwyan a langa (bassit nga ikono dita ngato).
- Usaren ti
{{pp-plantilia|small=no}}para iti dakkel a kahon ti mensahe. Kadagiti panid ti imahen magidiaya kami nga usaren ti dakkel a kahon. (Nasken pay a nasayaat nga inayon ti {{nocommons}} a kahon kadagiti nasalakniban a panid ti imahen, tapno maipalagip kadagiti tattao a ti imahen ket nasken a saan nga ikkaten urayno adda sabali a kopia idiay Commons.)
No ti {{pp-plantilia}} ket mainayon ti nasalakniban aplantilia, nasken nga ikabil ti uneg ti
...  nga etiketa (no saan,daytoy ket agparang kadagiti amin a panid a nakausaran daytoy a plantilia, a dytoy ket pagbanagan dagiti biddut a mensahe). Kadagiti panid ti imahen ti    nga etiketa ket saan a nasken.