text:
GOYO: TI DANGADANG ITI ULEP
Sarita ni: mangipatpateg kenka
I am aware what a difficult task has been given to me… I am doing everything for my beloved country. There is no greater sacrifice. ( Ammok no kasano karigat ti naipaabaga kaniak nga akem… aramidek ti amin para iti ay-ayatek a pagilian. Awanen ti nasamsam-it pay a sakripisio.)
Heneral Gregorio del Pilar (1899)
NAGPINTAS koman a denggen ti umuna a sagawisiw dagiti billit iti bantay Tirad iti daytoy a maikaddua nga agsapa iti bulan ti Desiembre iti daytoy tawen mil otso sientos nobentay nueve. Ti lam-ek ket umarakup pay laeng manipud iti nagpatnag nga angep, agpapan kadagitoy a gundaway, nakakapet ti kasla tutot ti linnaaw kadagiti bulbulong . Uray ti sumingsingising nga init ket makaay-ayo ti ilulung-awna manipud kadagiti nalalayog a bantay iti Cordillera.
No koma dagitoy a sagut iti daytoy nga aldaw ket magunggonaan, nagsayaat koman a mairaman iti kalikagum nga awan ti agsayasay a dara a gapuanan dagiti bumegbeggang a bala, sumsummiag a pana ken napaspas a pika. No mabalin la koma nga inabrasa ti maibendision iti daytoy nasayaat nga aldaw a naitalugading.
Ngem nagkurang ngata ti kararag, ta no ar-arigen ket nasindianen ti pabuelo ti maysa nga ibibittak ti gubat iti daytoy a nalengleng a kabanbantayan ti iliyo a Concepcion.
Idi kalman ket narugianen ti panakasindi iti pabuelo, ket kasla man nakakaem dagiti ima ta napaidamda a mangdepdep iti daytoy a gubat iti nagbaetan da Heneral Gregorio del Pilar a mangsaksalaknib iti pagdaliasatan da Heneral Emilio Aguinaldo nga agliblibas iti kabakiran iti Lepanto kontra kadagiti kumamkamat a puersa dagiti Amerikano.
Manipud iti Bubon Sanglay, a ‘yan ti maysa nga ubbog ti bantay Nin-aba, a lauden a paset ti ili nga Angaki, makumikomka, Bonifacio. Kadduam ni Abeng a mangisagsagana ti pammigat ti naubing a heneral ken dagiti buyotna.
Umay-ayamuom iti kabanbantayan ti nabanglo nga asuk a nagbukar manipud iti mantika ti alingo a naitayab kalpasan a ti karnena ket naidilpat iti bumegbeggang nga apoy. Iti angotna pay laeng, kayatmon a kumittab iti luppo, ngem pinengdam ti riknam, ta adda iti panunotmo-- nga isu pay ti ipaayna a pigsa kadagiti kakaddua ti heneral. Uray ti abuyo ket makaay-ayo ti langana a naituno.
"Sigurado a magustuan daytoy ni Heneral Goyo," kinuna ni Abeng.
Dikayo nagdadael iti kanito, idi makitayo a benendisionanen ti apoy dagiti karne, insigida nga inpanyo ti naluto a pammigat. Masapul nga ulienyo ti immuleg a desdes ti bantay Tirad a ‘yan ti pangen ti heneral a kadagitoy a gundaway ket agin-inana. Ammom, nga agur-uray itan dagiti nabisinan a katipunero, ta idi kalman ket dida naipapas ti nangan ta nagbalin met a nalabaga ti dangadang. Imbag la ketdin, napintas ti puestoda, napilitan a nagsanud dagiti Amerikano ta dida kabaelan a serken ti nangato ken nalinged a puestoda iti bakras iti bantay Tirad.
Idi makaulikayo, nagtalatalangkiaw ni Abeng.
"Awan met ti heneral!" Kinunana.
Nasangpetanyo dagiti buyot a mayat ti lemmengda. Ti heneral ket nagpalaud tapno obserbaran ti garaw dagiti kabusor nga adda iti baba a kataltalunan nabiit pay a nagapasan. Ditoy a nagpatnag a naginana dagiti Amerikano kalpasan iti panakapaayda a mangrippuog iti puersa ti ubing a heneral.
"Inkayo ‘yaban tapno mamigat. Amangan no agkakapsuten ta di pay nakaturog unay idi rabii." Panangibaon ti maysa a sarhento.
Asideg met laeng ti desdes nga agpalaud a mangitunda iti ‘yan ti heneral. Dikayon a nagpakada kadagiti mangmangan a soldado, isu pay a taktakda iti pannanganda. Nasayaat no makaipaunegda tapno adda pigsada iti namnamaenda a sinnukat ti libang ti paltoog iti daytoy nga aldaw.
Immun-unaka a nagturong iti ‘yan ni heneral Del Pilar, simmurot metten ni Abeng.
Nakitayo ti heneral a nakatakder iti maysa a dakkel a nadalumpinas a bato. Mangsirsirig iti garaw dagiti kabusor nga adda iti baba-a-derraas a pagtaktakderanna.
Iti bakras a nagtakderan ti heneral, maanninawan ti kinatarakina. Nangruna ta kasla naikuadrado met ti panorama a buya ti payoh ken baybay-Tsina a nawaya a makita iti sanguananna. Nangato iti ‘yanna, nangruna ket awan ti nakalinged a bantay wenno kayo a nakarkaru a nangpapintas iti buya.
Iti naminsan pay, naikanbas iti pakabuklan ni heneral del Pilar. Asino ti agkuna, nga iti daytoy a kaubingna ket natenneben iti adu a gubat a naglasatanna. Rumbeng koma nga iti daytoy a tawenna, ket agharharana kadagiti nalalasbang a babbalasang ti kukuaenna. Ti panagsirpat koma iti asawaenna ti adda iti panunotna. Wenno, adda iti taltalon a mangsuksukay tapno nabuslon ti apitenna. Ngem saan—ta ti panangisebba iti narasi a biag iti dangadang kadagiti kabusor nga Amerikano ti sangsanguenna.
Sigurado nga adu a babbalasang ti agrayo kenkuana, iti laengen panawen a panagtalinaedna iti kabanbantayan, adun a babbalasang iti iliyo a Concepcion, Angaki ken Baugen ti dinalapus ti makaay-ayo a panagmatmatana. Di mailibak ti darana nga Intsik ta paningkiten a no matmatannaka ket kasla mangguyguyugoy nga ayatem isuna. Ti kudilna ket nabusbusnag no idilig kadagiti kayumanggi, dagiti laeng sangabassit a garungiad ken dunor ti nangmantsa iti nabusnag a kudilna.
Napuskol ti kidayna, naimpis ti bibigna ken natundiris ti bassit nga agongna. Ti naruar a lapayagna ket kalsa kanayon a mangsasaep iti tignay dagiti kabusor. Ti di met makuna nga apsay a buokna ket naipidas latta a nangakkob iti nalawa mugingna.
Uray ngata ikkaten ti unipormena a nakaisab-itan kadagiti medalia ket di makapaglinged ti kinatarakina. Ngem asino ti agkuna, nga iti daytoy a naamo a rupana, ket ti rumrumkuas a beggang ti kina-Pilipino a mangsalsalaknib iti ay-ayatenna a pagilian.
Idi nangeg ti heneral ti arimpadekyo kenni Abeng, timmaliaw nga awan ti dadanaganna. Idi makitanakayo, di met a nagsao. Timmalikud manen a simmirip iti teleskopiona.
Dikayon nagtimtimek kenni Abeng. Iti kinaserioso ti heneral, kasla dina kayat a matubeng iti panangsirsirpatna kadagiti kabusor, adda pay ket butengyo a mangsengnga nga amanganto ketdi a madadael ti konsentrasionna ket makagura kadakayo.
Naulimek nga immasidegkayo manipud iti nagtakderanna a dakkel a bato. Ket nupay awan ti ramityo a kas iti ar-aramaten ti heneral, nalawag a makitayo ti tignay dagiti kabusor iti baba.
Agsagsaganan dagiti Amerikano iti maikaddua a panagrautda. Madaman ti pormasionda. No idilig ti bilangda iti grupo ti heneral, amang nga ad-adu ti kabusor. Ti garawda ket naannad a kasla mangsierto iti panagballigida ita a gundaway.
Kinitam manen ti rupa ti heneral, awan man laeng ti mariknam a panagbuteng iti panagsagsagana dagiti kabusor, mariknam ti kumpiansa a kabaelanna a salakniban ti bantay Tirad tapno makaadayo da Heneral Aguinaldo.
Iti panangtantannawagmo kadagiti kabusor iti baba, nagkatloda a pangen.
"Apay ngata?" Di naalwadan a nadamag ni Abeng.
Timmaliaw ni Heneral Goyo, ket saanen a nagtagari pay ni Abeng.
Ti umuna a pangen dagiti soldado ti Amerikano ket nagmartsa a nangsurot iti Spanish Trail a daytoy ket nadesdes gapuen iti polo y servicio idi panawen ti Hispanico, agdiretso daytoy iti pagdalanan ti bantay.
Ti maikaddua a grupo ket immulida iti bantay iti sango a mismo dagiti agur-uray a soldado ni Heneral Goyo.
Ken ti maikatlo a pangen, a di unay a nadnadlawan ket nagdalan iti daan a desdes a nagtubbuan ti pan-aw ken kayo. Daytoy a desdes ket agturong mismo iti ‘yan ni Heneral Goyo ken dagiti buyotna. Saan a nairaman daytoy iti plano a depensa da heneral.
"Asino ti nangisuro iti daytoy a daan a desdes," naiyesngawmo. Ket timmalliaw manen ti ubing a heneral kadakayo.
Sinnangonakayo ni heneral Goyo, immasideg apagapaman. Idi makabatog, di met nagsao, inseniasna laeng dagiti imana a sumurotkayo nga agsubli iti naggapuanyo a ‘yan dagiti buyotna.
Ti desdes nga addaan iti natatadem a bingkol ken babassit a bato ket kasla ti ikankano ti heneral babaen iti botana. Adda apal a nariknayo agsipud ta saka-sakakayo laeng kenni Abeng. No ngata soldadokayo met a kaddua ti heneral ket nagsapin koma met ti sakayo tapno di madinggulan dagiti paspasali a bingkol ken bato. Ngem ania ngarud, para lutokayo met laeng.
"Laglagipenyo ti bagiyo, aglengedkayo tapno dikayo mapuntaan." Kinuna ni Goyo idi makadanonkayo iti ummong dagiti soldado.
Manipud idi kalman, ita laeng manen a nangegmo ti di met nabangag a timekna. Ti timekna ket kasla met laeng iti maysa a baro a Bago.
Napasnek iti mandarna, saan a kasla idi kalman a maalana pay ti makiinnangaw, nangruna idi nagballigida.
Sarsarunuenyo ni Heneral Goyo idi makangegkayo kenni Abeng iti kanalbuong ti paltoog. Awan sintagari a nagdardaras a tinurongna ti kabaliona, idi masakayanna ket nagturong kadagiti kakadduana.
Iti kastoy a situasion, malagipmo ti bilin ti heneral: agpaknikayon tapno di mairamraman a mapuntaan dagiti bumegbeggang a bala. Ti akemyo ket mangiluto iti taraon kadagiti katipunero, saan ket a mangpisil iti gatilio kontra kadagiti kamamkamat a kabusor.
Nagkinitakayo kenni Abeng, nagginuray iti senias, idi insungom ti kapan-awan iti maysa a bakras, naglinumbakayon a kimleb babaen iti panagbakabakayo. Naawanan iti gaway dagiti pan-aw a madalananyo ta matuwangda lattan ket dagiti dadduma ti mangilemmeng kadakayo. Idi makitayo ti dakkel a bato, insimpayon ti bagbagiyo tapno makalinged kadagiti bala a kasla agbirbirok iti narasi a lasag a tuparenna.
Adun ti garunggiad iti kudilmo a bales dagiti pan-aw a pinadeppam, dagitoy dagiti nairagadi iti imam ken paset iti bagim, ngem dimo mariknan ti apges, nakarkaro nga inyaleng-alengmo ti budona nga inpaayna. Kabaelam ti gatel ken sugat nga ipaayna ngem saan dagiti unget dagiti paltoog.
Iti kannawan nga imam, iggemmo pay ti pammigat nga ‘yegyo koma iti maysa a pangen ti heneral iti bangir a bakras. Ngem saanmon a maiyawat daytoy kadagiti soldado, ta siguradon a didanto met laeng masango ti mangisubo iti taraon. Ta asino koma pay ti mangipateg iti taraon iti tengnga ti di mabannog a pasayabsab dagiti bala ken pana?
Ti barukongmo ket agtamtambor ket arigna magsat ti angesmo iti kerbios a marikriknam! Ni Abeng a kadduam ket naturtured ta sagpaminsan ket ilung-awna ti ulona tapno siripen ti puesto dagiti soldado dagiti katipunero ken soldado dagiti Amerikano. Ngem no adda sumayengseng a bala a mailawlaw iti ‘yanyo ket insigidana nga agkelleb.
Idi adda mangegyo nga arimpadek ti kabalio, nagtinalliawkayo sa in-inut nga insiripyo ti matayo.
"Ni Heneral Goyo, nakalugan iti puraw a kabaliona," inkidagna kenka. Nagtinalliawkayo manen. Itam laeng manen napaneknekan nga iti daytoy a tawenna, ket rumbeng laeng a maawagan kas heneral… iti kinaturedna.
"Tagtagari, Abeng, mangegdata ditoy, mapaltoganta, la…" sinikom ni Abeng a di pay agkirem iti panangmatmatna iti ubing a heneral.
Kasla di mabannog dagiti uni ti paltoog iti agtultuloy a panagarimbangawda. Kasla di maibus ti bala a mangsarak iti biktimaenda. Kasla di met maibus dagiti soldado a mapuntaan itagtultuloy a dangadang.
No ar-arigen, napintas ti puesto da Heneral Goyo, ta narigat nga ulien ken sirken dagiti rumaraot. Tangtang-awanda dagiti kabusor, nalakada laeng a pabuntaan. Kasta met dagiti agbanbantay iti bangir a bakras, addada a nakasipot iti dandani amin a tignay ken puesto dagiti kabusor.
Daytoy ti kangrunaan a rason no apay a di kinabaelan dagiti soldado nga Amerikano a parmeken dagiti buyot ni Heneral Goyo idi kalman-- nupay amang a basbassit ti bilangda. Napilitan a simmanud dagiti kabusor idi kalman. Ket iti daytoy a gundaway, kastoy met laeng ti namnamaenda a pagtungpalan iti panangsalaknib iti daytoy a bakras tapno naan-anay a makaadayo ti bunggoyda Heneral Aguinaldo a nagdalan iti kabanbantayan iti Cordillera . Kasapulan a naan-anay a bantayanda ti Tirad Pass iti pagimbagan ti sibubukel ti pagilian. Adda iti ima ni Heneral Aguinaldo ti tulbek iti panakawaya-waya ti Pilipinas kadagiti gangganaet a kabusor.
Ngem ammom met: nga adda latta ti posibilidad a mabaliwan ti pasamak idi kalman.
Natukay ti agam-ampayag a panunot idi adda nagallangugan a boses manipud iti buyot ni Heneral Del Pilar.
"Heneral, napalikmutandatayo metten dagiti kabusor! Ania ti aramidentayo? Ad-aduda nga amang ngem sitayo. Main-inutkamin!"
Kasano? Daytoy ti umuna a simrek iti panunotmo.
"Vicente, awan ti agsanud. Ania ti pagdanagam, kas idi kalman, napintas ti puestotayo. Saanda a mastrek ti desdes a banbantayantayo. Masapul a badangantayo ti bantay Tirad. Kasapulan la unay a naan-anay a makaadayo ti bunggoy da Heneral Aguinaldo.
"Ngem main-inuttayon! Adda la bassit nga aggaraw, paltogandan! Maibusantayon iti bala ken agkakapsut dagiti buyot ta adu pay ti di nangipauneg iti taraunda iti daytoy nga aldaw."
"Apay a dagita a banbanag ti panunotenyo. No mataytayo ditoy iti panangsalaknib iti pagiliantayo kontra kadagitoy nga agar-ari a gangganaet--- ragsakentayon ti matay! Awan ti agsanud!"
"Nakaskasdaaw laeng, Heneral. Nagpingetda ita a kasla ketdin kabaelandatayon a rippuogen iti daytoy a bakras."
"Barbareng awan ti nakaammo iti limed a dalan nga agturong iti ‘yantayo. No isuda laeng, agtalektayon, ta uray siasino kadagiti agnanaed iti daytoy nga ili ket awan ti mangisuro. Bareng awan ti naghudas!"
IDI KIMMITAKA iti bakras a nakaimuntaran ti dakkel a bato, asideg iti ‘yan ti nagtakderanyo ken nangtan-awanyo itay kadagiti kabusor, nakigtotka ta adda metten bunggoy dagiti Amerikano a sumungsungad. Daytoy ti maikatlo a bunggoy a simmina iti umuna a dua a grupo…ket daytoyen ti kabutbutengmo itay!
Awan ti mangbanbantay iti daytoy a derraas ta awan met makaammo iti daytoy a limed a dalan nga agturong iti bakras ti bantay Tirad.
No adda man dagiti makaammo iti nasao a desdes, dagiti lallakay a nagna ditoy idi nagdappatda iti Concepcion, pakairamanan dagiti putot ken apokoda. Ngem ti dalan ket naballanginanen ken di unay mapagpagnaan ta delikado dagiti rangkis ken bakras a pakatayan ti siasinoman nga agkamali iti baddekna.
Ngem saan a nalipatan daytoy a desdes ta masansan a pagsasaritaan daytoy dagiti lallakay nangruna no agsasangoda iti panaginom iti tapuy.
Narigat a patien nga adda kadagiti panglakayen ti mangisuro iti desdes.
Nasungbatan met laeng dayta a saludsodmo idi makaasideg ti bunggoy dagiti
soldado nga Amerikano ket naipasabat kenka ti maysa a pamiliar a rupa. Agturongda iti paglemlemmengan ni Heneral Goyo ken dagiti buyotna.
"Di ketdin, ni Juanario Galut daydiay,?" Inkidag ni Abeng kenka, ngem paarasaas laeng ti panangibalikasna, amkenna nga amangan no matakkuatanda nga aglemlemmengkayo iti kapan-awan ket paltogandakayo dagiti kabusor.
Ti dinamag ni Abeng ket isu koma met ti damagen kenkuana.
"Shhh!" Inbatogmo ti tamudon iti bibigmo. Numona ta umasidegdan iti ‘yanyo. Ngem dika mabalin nga agbiddut, ti lalaki ket maysa a negosiante iti baba a manggatgatang kadagiti produktoyo ditoy ngato. Ngem apay a kaddua metten dagiti soldado nga Amerikano a mangraraut iti grupoda Heneral del Pilar?
Iti panunotmo, nagay-ayam ti maysa a posibilidad a panakikuntsaba. Ngem dim’ kayat a panunoten a nag-espia daytoy ket nakitinnulong kadagiti kabusor a gangganaet.
"Ala, maatiw sa metten ti bunggoy da Heneral Goyo," nakunam iti nakapsut a timekmo.
"HENERAL, agkulpatayon ta napalikmutandatayon dagiti kabusor. In-inutdan a makasang-at iti pagkamkamangantayo a bakras, ket uray dagiti kakadduatayo ket marirodan no sadino ti paglemmenganda ta uray sadino ket adda dagiti kabusor. Addatayon iti delikado a situasion iti iraraut ti maysa a bunggoy iti di namnamaen a pagnaanda. Adda gayam limed a dalan nga agturong ditoy, ket ditayon nadlawan iti kumpiansatayo a dida mastrek daytoy a pagkamkamangantayo."
"Agtalnaka, dimo kadi ammo a nasamsam-it ti matay a mangsalsalaknib iti ina a daga ngem iti agbiag a takrut ken nangbaybay-a iti kadaraantayo. Awan ti agsanod! Kinabaelantayo idi kalman ti puersada, kabaelantayo met laeng iti daytoy nga aldaw."
"Ania ngarud ti rumbeng nga aramidentayo. Main-inuttayon. Ad-addudan a mangdarop kadatayo. Maigapu iti iseserrek ti di nabantayan a grupo, kimmapsut ti depensatayo. Dagiti nagna iti desdes ket umas-asidegda payen; dagiti nanglikaw ket
ditayo mabantayanen ti ‘yuumayda!"
"Agtalinaedkayo iti puestoyo. Awan ti agsanud. Bantayantayo daytoy a bakras ket ditayo ipalubos a makamatan dagiti kabusor ti grupo da Heneral Aguinaldo. No mataytayo iti panangbantay iti daytoy a bakras; ti nagantayo ket agbiag, ket lagipento dagiti sumarsaruno a kaputotan. Ragsakton ti kararuatayo a makita ti pagiliantayo a Pilipinas nga awan ti siasinoman a mangsakup."
"Bumabaka koma ngarud dita kabaliom tapno di unay maisebba ti biagmo iti pungsil dagiti kabusor."
"Dinak pakadanagan. Wanawananyo ketdi dayta puestoyo!"
"Wen… heneral!"
GANDATYO koma kenni Abeng ti agkaradap nga agpababa agingga a makaawidtayo idiay Mabatano ta amkenyo a mapuntaankayo iti naiwawa a bala; wenno makitadakayo dagiti kabusor ngem pabuntaandakayo met. Ngem amkenyo a nakarkaro a maisebba ti biagyo no masiputan dagiti kabusor ti aggargaraw a bulong ti pan-aw ket tatikendakayon ti bala. Inkeddengyo ngarud nga aglemmeng pay laeng iti dayta a dakkel a bato iti aglikmot ti kapan-awan agingga a masiguradoyo ti karadkadyo.
"Rinnapoken idiay ‘yanda Heneral Goyo!" inyarasaas manen ni Abeng.
"Wen ngarud," isu lattan ti malagipmo nga isungbat magaipu iti panaglulukay ti tumengmo. Kinapudnona, itay pay laeng a mangegmo ti sinnukat ti uni ti pungsil iti dissu a nangipananyo iti taraon dagiti buyot ti ubing a heneral.
Tumaytayab dagiti buli ti pungsil, no lablabsen a kunaen ket tumaytayabda laeng iti lulonanyo. Awanen ti sintagariyo kenni Abeng. Nakaam-amaken ti pasamak ta kimmaron ti pinget iti tunggal grupo. Atapem a nakadanon dagiti kabusor iti ‘yan ti heneral ken dagiti buyotna.
Dakkel ti naaramidan ti maikatlo a grupo a nagna iti limed a dana, nangriro daytoy iti napintas a depensa ti grupo ni Heneral Goyo. No idi kalman ket di kinabaelan dagiti Amerikano dagiti katipunero gapu iti napintas a puesto, ngem itan ket nalukayanen—nagbalin a tulbek kadagiti soldado nga Amerikano ti bunggoy nga indauluan ti maysa a taga-baba a lalaki.
"KAKADDUA, awan ti agsanud. Salaknibantayo daytoy a bakras agingga iti maudi nga angestayo. Pudno a…ARG!!!!"
"Heneral, napuntaankayo iti barukongyo. Agkaradapka ditoy ‘yanmi ta adda dakkel a puon ti kayo ditoy. Dikayo bumangon ditan, a!"
"Didak pakadanagan, ti sugat iti bagi ket kabaelak ngem saan iti sugat a parnuayen dagitoy a gangganaet iti pagiliantayo. Awan agsanud, agtalinaedtayo iti daytoy a
bakras uray pay isu ti puon a pakatayantayo. Kas iti daytoy nalayog a bantay Tirad, kasta ti takdertayo a mangsaranget kadagiti soldado ti gangganaet a kayatna nga agari ditoy dagatayo."
MALEM idin, ket iti butengyo kenni Abeng a mairaman a mapaltogan, dikayo immal-alisen iti naglemmenganyo. No mabalbalin, uray umanges la koma ket dimo pay kayat nga ipug-awen tapno di makaaramid iti karasakas wenno mangpagaraw kadagiti pan-aw ken bulbulong. Inan-anosam ti kagat dagiti kuton iti luppom ken imam, dika pay ket kudkodenen.
Saggaysa laengen ti kanalbuong ti pungsil a mangmangegmo. Ipagarupmo nga addan maysa a grupo a naparmeken. Ti kaudian a sinungbat ti paltoog a nangegmo ket iti ngatuen a paset ti bantay a paglemlemmenganyo.
Kinalbitnaka ni Abeng ket insungona dagiti Amerikano a bumabbaba manipud iti ngatuen ti bakras. Iti panakakitam kadakuada, impagarupmon a naabaken dagiti soldado a buyot ni Heneral Del Pilar, no di man timmaray ti dadduma.
Bayat a magmagnada, nakasipsiput dagiti matada. No kasta a madlawanda nga adda bassit a garaw, insigida a paltoganda ti disso, nangruna dagiti adda iti lemmeng ti kaykayo ken pan-aw. Ammom lattan nga ipagarupda nga adda dagiti aglemlemmeng a soldado, ket siguraduenda a mapaltogan. Ngem gayam, dagiti atap nga animales ti matiruanda.
Dimo met nalapdan ti nakaro a kerbiosmo idi lumablabasdan iti desdes nga adda iti asideg ti pagkulkulluopanyo kenni Abeng. Agsubsublidan iti baba. Agsasaoda iti dila a dimo maawatan. Ken uray ni Abeng ket ammom a dina maawatan ti kunkunaen dagiti gangganaet a puraw. Kadduada a bumabbaba ni Juanario a nangtulong kadakuada a nangidalan iti panakaatiw da Heneral Gregorio del Pilar.
"ARE you sure, the young General is dead?"
"Yes, Captain Jeckinsen, he was shot down on breast and cheek. And we took his horse. Some of our men took some valuable items from him as a souvenir, we left him clad only in underware. The fallen general has a diamond ring and a boots. Here are some, you may take it: a fair of fieldglasses, three golden medals, and an Agnus dei. This revolver gun is gold-plated."
"Officer McCutchen, is there any suversive documents our soldiers have found?"
"Yes sir, we have some papers carried by a Filipino soldier that we have captured. We also have a diary from a fallen general!"
"How about his men?"
"We have captured some of them, some have fled away, and most of them are dead, Captain!"
"We have to thank you Mr. Galut. If not from your help, we could hardly won this war."
"Okay… okay, sir!"
AGINGGA a nakalabesda iti paglemlemenganyo kenni Abeng, awan ti naawatanyo kadagiti sawsawenda. Ket bayat itay idadaliasatda iti sanguananyo, tengngel amin ti panagangesyo. Numona ta kasla nakasipsiput nga agila dagiti soldado nga Amerikano. Adda lukag a nariknam iti panagangesmo idi makalabesdan. Ngem ti panaganges pay laeng ti limmukag kenka; gapu ta dagiti soldadoda ket agtultuloy pay laeng ti panangpagpagasatda a mangpaltog kadagiti nalemmeng a dissu, nangruna no adda kuti wenno karasakas a maallingagda. Nakalabesda la ngaruden ngem aggagatel pay laeng ti ramayda a mangkalbit iti gatilio ti pungsil. Agrayray-aw dagiti dadduma a mangramrambak iti panagballigida.
Nabayagen a nakalabes dagiti bunggoy ken soldado ti Amerikano. Awan metten ti mangegmo nga ariwawa ti paltoog iti aglawlaw. Ipagarupmo a nakababada aminen--- ngem dikayo pay laeng pimmanaw iti dissu a naglemmenganyo kenni Abeng. Idi kinitam ti kaabaymo, nakamulagat pay laeng.
Inurayyo ti panangkagat ti sipnget iti lawag sakbay a bimmabakayo iti Mabatano. Karayam-pagna-taray ti pinamay-anyo kenni Abeng iti panagsalogyo manipud iti bantay Tirad.
Adu a saludsod ti simmabat kenka apaman a nakasangpetka iti pangtaenganyo. Nga iti kinaadu ti saludsod a sinagrapmo, awan met uray maysa kadagitoy ti nasungbatan iti nalawag. Adda pay laeng ngamin ti kerbios ken buteng nga agkutkutukot iti barukongmo. Malaksid iti kaadduan a tung-ed ken lingaling, awanen ti rimmuar pay a balikas iti bibigmo no di: ‘wen’ ken ‘saan’.
Kalaksidanna, kayatmon nga ‘yuldag ta bukot ta mariknamon ti kapsuy ken bannog iti bagim.
APAGSIPISIP pay laeng iti lawag ti dayta a simmaruno nga agsapa, imbaondakayo manen kenni Abeng dagiti panglakayen tapno umuli iti bantay Tirad. Inkayo kano sapulen nga ikali dagiti napasag iti dangadang idi kalman. Agkedkedka koma ngem awan ti nagbalinanna gapu bileg iti mandar dagiti panglakayen.
"Apay a sita manen?" Adda protesta iti timek ni Abeng.
"Awan la sabali a tao a makitadan," inpasarunom met.
Nariknam manen ti rigatna idi rugianyo a desdesen ti agkawikaw a dalan nga agpangato. Ti lam-ek nga umarakop a nainaw manipud iti angep a sumngaw a sumabet kadakayo ket umanayen a mangsuba iti bumarbaran a temperatura iti bagim.
Agkiwar ti tianmo idi makaulikayo, nangruna idi maitublakka ta naisagod ti sakam iti kunam a pungdol… ngem bangkay gayam. Bayat a ngumatngatokayo, umad-adu met dagiti bangkay a masalawyo. Kumarkaro ti agat-dara nga agaddiwara iti aglawlaw. Inuksobmon ti badom ket isun ti inyabungotmo iti rupam a ti laeng matam ti saan a naakkuban. Karaiballanganen dagiti bangkay.
Nalaka a lasinen dagiti buyot ni heneral Del Pilar ta nalabusanda. Inala ngata dagiti Amerikano ti kawesda.
"Mailasin ta ngarud ditoy ti bangkay ni Heneral Goyo ket nagaduda met a bangkay. Dandani agkakabagida pay," inkudkodmo iti ulom.
"Sangsangkamaysada lattan, a. Ania ngarud no dita met mailasin ti bangkayna." Insungbat ni Abeng.
Nupay kasta, sinirpatyo latta ti tunggal maysa a bangkay, bareng adda pagilasinan a makita nga isu ti bangkay ti ubing a heneral. Agpursigika latta met a makita daytoy tapno maikkan iti naan-anay a pammadayaw gapu iti naisangsangayan a naaramidanna.
"Pacio, umayka ditoy, kitaem daytoy, nee!" Impukkaw ni Abeng.
Dinardarasmo ti immasideg. Iti sanguanan ni Abeng ket ti maysa a bangkay a kabagbagina ngata. Awan met ti makitam a nakaidumdumaanna kadagiti dadduma a bangkay nga adda iti aglawlawyo. Malaksid laeng a napudpudaw daytoy, adda tama ti paltoog iti barukong ken iti pangana a mabalin nga isu ti nakaigapuan iti panakatayna. Nakanganga pay.
"Ania koma met ti naidumduma dita?" imbugkawmo. "Dimo kunaen a daytoy ti bangkay ni Heneral Goyo!"
"Apay, dimo makita? Agkurang ti ngipenna!"
"Ket…"
"Pang-og, dimo malagip ti kunada Apong… a ni Heneral Goyo ket addaan iti balitok a ngipen."
Nagpaltiing nga insigida iti lapayagmo ti kayat a sawen ni Abeng. Wen, malagipmo dayta a saritaan dagiti panglakayenyo. Ket mabalin nga innala dagiti Amerikano ti balitok a ngipen ni heneral Del Pilar.
Nupay adda pay laeng sangkabassit a panagduaduam, ngem immanugotka lattan iti kinuna ni Abeng. Inyaramidanyo ngarud iti naisangsangayan a panakaitabonna ti nasao a bangkay. Ti nangitanemanyo ket ginaburanyo iti bulbulong ken batbato.
"Sumaludota pay!" Kinuna ni Abeng idi timmakderkayo.
Maawatam ni Abeng, dina kasapulan nga ilawlawag pay. Daytoy a lalaki… naubing a lalaki, ket sidadayaw ken situtured a nangidaton iti biagna iti panangserbi iti ay-ayatenna a daga.
Awan sintagari, awan nagbilang, ngem naggidankayo kenni Abeng a simmaludo iti tanem ni Heneral Gregorio del Pilar.
Ti lawag iti bigbigat ket simmaknapen iti sibubukel a bantay, a kasla makipagmaymaysa iti panagladingit iti panakaulila iti maysa nga ubing ngem natan-ok ken natured a nangisalakan iti pagilianna. Iti ngatuen ti bantay Tirad ket adda ti napuskol nga ulep a kasla nangbengbeng iti ‘yanyo. Kastoy met laeng idi kalman ken idi naminsan, kabayatan iti nabara a dangadang iti bantay.
Iti panunotmo, saan ngata metten marigatan nga umuli iti langit ni heneral Goyo… ta asidegen iti langit.#
G I B U S N A


c: text/html

text:
SINURSURAN: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Tuloyna)
Sugat iti eleksion. Pudno a nasaem kadagiti naakikid ti panagpampanunotna. No kasta lattan, pagturongan ngarud ti ili nga iturayanda? Asino ti agsagaba? Saanda ngata a mapanunot a kababain dayta nga impakitada?
Ket anian a pannakalpay ti abaga dagiti dimmar-ay kadayta a panagsapata. Saanda la koma kanon a dimmardar-ay aglalo ket nagtaudda pay kadagiti adayo a bario ket kinasapulanda ti nagdammang iti karayan ken sabangan. Arig impustada pay ti karadkadda ayatda laeng a maimatangan koma met dagiti naisem a baro a liderda.
Iti panagriknada, dimmadakkel ken rimmungsot dagiti allon idi daliasatenda ti sabangan iti panagawidda.
Dagiti kakastoy nga opisial ti di koma rumbeng a nangabak, kinunkunada. Awan ti sportsmanship-da. Naabak laeng ti amoda, rimmuaren ti pudno a garit/marisda!
Ania pay ngarud, napangilangilda laengen ta imbutosda ngarud ida. Yurayda laengen ti sumaruno a basingkawel a pangikur-itanda iti im-impenda a riknada bareng saanto nga abbengan dagiti nagtapaya a maipapetpet dagiti pilienda.
No nalpas koma metten ti eleksion, maitutop koma aleng a rugianen nga aramiden dagiti addang a mamaglunit kadagiti sugat. Saan a pagnunogen dagitoy. Ta datayo nga umili ti ad-adda nga agrigat iti kastoy nga awan panagkaykaysa dagiti lidertayo.
Kadagiti maseknan iti nasao nga ili, saanda ngata nga ammo a tunggal salisal, adda mangabak ken maabak? Wenno karamanda kadagiti mamatpati nga iti eleksion, awan ti makuna a naabak no di ket nasaur? Kasano ngarud a makapaguyas ti iturayan wenno dagiti umili no kasta?
Laglagipen koma dagitoy nga opisial a saan a maymaysa ti aldaw. No agtultuloy ti kasta nga aw-awidda, sigurado la ketdi saanto idan a yikkis dagiti botante. Baka ditan nga agngudo ti makuna a career-da— ta kasta metten ti panangipapan ti kaaduan iti politika.
Saan ngarud a mapabasol ita dagiti nasao nga opisial dagiti umili no ngilngilangilanda ken adu saoaao iti liklikudanda.
Kas pangarigan:
“Duldogda! Awan ammoda!”
“Saanda la ketdi nga agserbi dagita no di ket agaw-awat laeng ti sueldo ti aramidenda. Kasano, dida met nagsapata! Pampandagandan, a, dayta awan ti inkarkarida iti sanguanantayo nga umili! Lunga’danto pay laeng!”
“Dida pay la ngarud agrayuma amin tapno didan makapagna ta isunto met laeng nga isu!”
Wen, nasasakit unay dagitoy a sasao. Ngem ania ngarud ket inyun-una met dagiti maseknan. Simple laeng a pannakisango ken panagyaman kadagiti umili , dida pay maaramid. Daytanto la ketdin mangannong iti akemda nga agserbi kadagiti iturayanda?
Saan pay met ketdi a naladaw tapno mariing dagiti nasao nga opisial iti pannakailibayda. Karugrugi pay laeng no ar-arigen ti panagtakemda. Adda amin kadakuada ti panawen. Ipamatmatda koma a nagbiddutda iti panamagtalinaedda iti sakit ti nakem ti pannakaabak ti kaduada. Agtrabahoda ketdi iti pagimbagan ti tunggal maysa. Ipakitada ti pannakikayammetda iti agdama nga uloda tapno naan-annayas met laeng ti panagtaray dagiti proyekto.
Kadagiti agindeg iti nasao nga ili, saan koma a ditoy ti pagnguduan met ti pannakibadangda iti administrasion. Ad-adda ketdi nga ipamatmatda ti kinamagtulongda tapno mapatibker dagiti lider a mangipaay iti namnamaenda a serbisio.
Nasayaat la unay no pagsarmingan ti kinuna ti maysa a nagbalin a presidente ti Amerika: Saanmo a damagen no ania ti maipaay ti pagiliam kenka; damagem ketdi no ania ti maipaaymo kenkuana.
Datayo koma ketdi nga umili ti agsapata iti ilitayo, iti pagiliantayo. Babassit man dagitoy nga aramid, no pagtitiponentayo, saan a di dakkel ti maibuntokna a pagsayaatan ti tunggal maysa kadatayo.
Aglalo no isapatatayo koma a gesdantayon dayta maiparit nga agas ken ti nagdakes a pammarpardaya nga ugalitayo. Nagsayaat koman ti biag ken agbiag!#

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ti Pagdianan
Idi nalpas a nakaykayan ti balasang a serbidora dagiti naiwara a parte ti plorera, pinunasanna ti danum a naiparsiak iti suelo tapno di a maikaglis dagiti kostumerda. Lumalabbasit pay laeng ti rupa daytoy gapu iti bain.
"Kasta a talaga, balasangko. Normal laeng nga agkammali ti maysa a tao. Iti maysa a kamali katukad ti maysa a leksion a pangatur kadaytoy." Impaganetget ni Nana Merced. Pampapigsa iti pakinakemna iti serbidora nga itan ket medyo napukawen iti panagnerbiosna.
Sinubadan ti balasang ti maysa nga isem. Idi nalpasna ti obrana. Insarunona nga innala dagiti tedda a makan iti mallukong ket inserrekna iti kusina. Ditana nga ikabil iti maysa a pagdianan.
"Ma'am, daytoyen ti take-outyo." Inyawatna ti maysa a supot a naglaonan ti makan nga iyawidda.
"Mabalin ti dumawat pay ti maysa a supot ket gangani dina malaon amin dagitoy." Insigidda nga imbilin ni Tata Carias.
"Aguray kayo 'garud, Tata."
Idi agsubli ket awitnan ti maysa a supot a dakdakel nga amang ngem iti iggemna itay. Intedda kenni Tata Carias. Innala ti lakay daytoy ngem imbes nga ipisokna amin dagitoy iti dakdakkel a supot ngem saan ta insinana ketdi ti makan nga addaan iti kaldo.
"Ammom, basangko, narigat gamin nga iseksek ti maysa a banag iti espasio a di umanay kenkuana. Ta no inaramid tayo ti kasta, mabalin a madadael dayta a banag wenno ti lugar a nakapalawlaw iti dayta nga espasio. Amangan ta mabuttawan ket mabasakami iti dayta a kaldo." Inkatawa ni Tata Carias.
Timmakder ti agassawa ngem sakbay a timmalikud dagitoy ket pinapetpetan ni Nana Merced ti balasang iti sangagasut.
- Agosto 26, 2013


text:
Pilar, Bataan
Ti Pilar ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pilar ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Ala-uli
- Bagumbayan
- Balut I
- Balut II
- Bantan Munti
- Burgos
- Del Rosario (Pob.)
- Diwa
- Landing
- Liyang
- Nagwaling
- Panilao
- Pantingan
- Poblacion
- Rizal (Pob.)
- Sta.Rosa
- Wakas North
- Wakas South
- Wawa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bataan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 25 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Bataan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)
- Sapasap a Paammo ti Pilar, Bataan


text:
VIGAN CITY – Agpeggad nga agrissuod ti Spanish watch tower sadiay Barangay Sulvec, Narvacan gapu iti treasure hunting.
Daytoy ti impalgak ni Bokal Jocelle Gironella, chairman ti committee on Indigenious and Muslim Affairs, bayat ti session iti hunta provincial itay nabiit.
Indatag ni Gironella ti maysa a gakat a pannakaideklara ti watch tower iti Barangay Sulvec, Narvacan, ken iti Barangay Bateria, San Esteban a provincial historic structures ken iti pannakakiddaw iti Philippine Historical Commission ti panagbalin dagitoy a historic structures.
Segun iti bokal, iti ipapanna panagsukimat iti opisina ti municipal assessor, natakuatanna a ti watch tower iti Barangay Sulvec ket adda iti ikub ti pribado a lote ti maysa a Canoza kas makita iti cadastral ken assessor’s record.
Kinuna ni Gironella a nangiyussuat ti lokal a gobierno ti Narvacan iti ejectment notice iti nasao a tao ngem imbasura ti korte ti Narvacan gapu iti kaawan ti meritona.
Naipaima ti kopia ti complaint ken ti dismissal ti ejectment iti komite ni Gironella.
Kasta met nga iti insayangkat ti provincial assessor’s office iti nasao a watch tower ket naduktalan nga adda nagkalian iti uneg gapu iti mapapati a kaadda iti kinabaknang ditoy ket agpeggad ti torre nga agrissuod gapu iti mapapati a treasure hunting.
Inrekomenda ti komite ni Gironella ti pannakaipaay iti ad-adda pay a panagadal ken ti pannakapaayab ti aggigian iti lote para iti diskusion iti pannakapreserba ken pannakapasayaat ti watch tower.
Inggunamgunam pay ti nasao a komite ti pannakarisut ti legal issue no asino ti pudpudno nga akinkukua iti nasao a lote a nagsaadan ti torre agsipud ta mapapati nga awan ti naited a tax declaration iti mapapati a rehistrado nga akinkukua iti lote.
Mainaig iti watch tower iti Barangay Bateria, indagadag ni ni Gironella ti pannakidialogo ti gobierno probinsial iti municipal ken barangay governments ti San Esteban tapno matratar dagiti posible a risiris iti panagbalin daytoy a provincial historic structure.
Nagsaad ti watch tower iti foreshore land a sakup ti nasao a munisipio.
Mapapati nga adda pay sabali a watch towers ditoy probinsia.#


text:
CANDON CITY – Impakaammo ni Candon City SPED Coordinator Juvy Abejon, a nangiyawid dagiti estudiantena iti tallo a gold medals, 1 a silver medal ken 1 a bronze medal iti kalkalpas nga Ilocos Region Athletic Association Meet a naangay iti Laoag City itay nabiit..
Inyalat ni Sheeri Mae Ramirez ti dua a gold iti 100 ken 200 meter run, maysa a gold ken ni Ester Joy Galima iti 200 meter run ken silver iti 100 meter run, ken bronze medal ni Rodel Ruiz iti javelin throw.
Nagkampeon manen ti Ilocos Norte iti IRAA Meet idinto a maikadua ti Pangasinan II ken maikatlo ti Pangasinan I.
Karaman a nakipartisipar ti SPED classes iti IRAA meet agsipud ta kamengda iti Ilocos Region Organization of Special Athletes (IROFSA).#


text:
Pasuquin, Ilocos Norte
Ti Pasuquin ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pasuquin ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.[2]
- Batuli
- Binsang
- Nalvo (Cababaan-Nalvo)
- Caruan
- Carusikis
- Carusipan
- Dadaeman
- Darupidip
- Davila
- Dilanis
- Dilavo
- Estancia
- Naglicuan
- Nagsanga
- Ngabangab
- Pangil
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poblacion 4
- Pragata (Pragata-Bungro)
- Puyupuyan
- Sulongan
- Salpad
- San Juan
- Santa Catalina
- Santa Matilde
- Sapat
- Sulbec
- Surong
- Susugaen
- Tabungao
- Tadao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Presidente iti Estados Unidos
Ti Presidente iti Estados Unidos iti Amerika (Ingles: President of the United States of America (POTUS))[7] ket isu ti daulo ti estado ken daulo ti gobierno iti Estados Unidos. Ti presidente ket isu ti mangidaulo ti ehekutibo a sanga iti pederal a gobierno ken isu ti agbilbilin a pangulo ti Siiigam a Buyot iti Estados Unidos.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kasano ti mangibitla iti Presidente; Saan nga isu ti Natan-ok nga Apom wenno Pammadayawem, Ngem Apo Presidente". The New York Times. Agosto 2, 1891.
- ^ "USGS Correspondence Handbook - Kapitulo 4". Usgs.gov. 2007-07-18. Naala idi 2012-11-15.
- ^ "Dagiti Modelo ti Panangibitla ti Panangidayaw". Ita.doc.gov. Naala idi Septiembre 4, 2010.
- ^ Dagiti daulo ti estado, dagiti daulo ti gobierno, dagiti ministro ti ganganaet a pannakibiang, Protokol ken Serbisio ti Koordinasion, Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Enero 1, 2012.
- ^ Sekretario ti Warnakan ti White House (Septiembre 1, 2010). "Dagiti bitla babaen ni Presidente Obama, President Mubarak, Natan-ok nga Ari Abdullah, Kangrunaan a Ministro Netanyahu ken Presidente Abbas Sakbay ti Pangrabii a Panagobra". WhiteHouse.gov. Naala idi Hulio 19, 2011.
- ^ "Pannakisinnukat kadagiti Surat". Permanente nga Agpalpaliiw ti Mision iti Palestina ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Septiembre 1978. Naala idi Hulio 19, 2011.
- ^ Safire, William, "Iti pagsasao: POTUS and FLOTUS," New York Times, Oktubre 12, 1997. Naala idi Enero 8, 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Presidents of the United States iti Wikimedia Commons
- "Ehekutibo nga Opisina ti Presidente". Naala idi Enero 21, 2009.
- "White House". Naala idi Oktubre 7, 2005.


text:
Ayanmo, Paskua? –by Mickle Cris Peralta
Ayandan dagiti tagtagari
Rimrimat ti silaw a di mapundi
Aglalo no matungpal dagiti karkari
A mangted ragsak kadagiti umili
Ayandan dagiti agkerkerol
A maragsakan ken makaayat uray laeng no binting
Iti bulsada ket agkiling-kiling
Urnungenda nga pagay-ayam ti tatsing
Agawid ngata ni tata wenno ni nana ita a paskua?
Tapnon maarakupdakami a pamilyana
Umayda iparikna ti nagpaiduma a dungngoda
Uray nakagalutda iti ubra sadiay adayo a daga
Adtoyen ti panagkasangay
Tay naibaon nga umay mangtarabay
O pada a tattao, ikurimedtay pay lang ni liday
Umaykan paskua, ay, umaykan ala
Sagidem daytoy puso a maul-ulila.


text:
AGNGUDONTON ti Hunio a pannakarambak ti Environment Month iti Pilipinas ken iti lubong, ngem awan ti mapaliiw a naindaklan a gannuat ti gobierno ken dagiti pribado a tattao tapno masaluadan ti aglawlaw ken nakaparsuaan.
Tinawen a marambakan ti Hunio kas Environment Month kas sagudayen ti Presidential Proclamation No. 237 a pinirmaan idi Abril 4, 1988 ni Presidente Corazon Aquino tapno maipaganetget ti kinapateg ti aglawlaw ken nakaparsuaan, ken tapno iriing ti gobierno kadagiti umili ti panagtignay a mangtaripato ti aglawlaw.
Adu dagiti naglabas a Presidential Proclamation ken lokal nga ordinansa ken resolusion a manggutgutugot ti pannakarambak dagiti nagduduma a selebrasion mainaig iti pannakasaluad ti nakaparsuaan. Ngem kurang dagitoy ta naisentroda laeng kadagiti selebrasion a saan a maibiag ken masustener kas ipaneknek ti agtultuloy a pannakarames ti aglawlaw ken pannakasabidong ti angin.
Nayetnag ti Presidential Proclamation No. 1149 idi Hunio 1, 1973 idi panawen ni Presidente Ferdinand Marcos, a nangkanunong a ti maika-5 nga aldaw ti Hunio iti tinawen kas World Environment Day kas sagudayen ti United Nations General Assembly Resolution No. 2994 a nayetnag idi Disiembre 15, 1972, a mamagbalin tunggal Hunio 5 kas Aldaw ti Aglawlaw iti lubong. Indarirag ti UN kadagiti pagilian a kameng ti panangpasingkedda ti pannakapreserba ken pannakapasayaat ti aglawlaw.
Manipud idi 1973, tunggal marambakan ti Environment Month, adu dagiti gannuat a maisaysayangkat para ti pannakasaluad ti aglawlaw kas ti panagmula dagiti kayo, pannakadalus dagiti arubayan, karayan ken kabaybayan. Ngem agtultuloy met latta ti pannakakalbo dagiti kabakiran ken kabambantayan, Agtultuloy ti panagibasura ken pannakarugit dagiti waig, karayan ken kabaybayan.
Awan ti sarday ti pannakadadael ti aglawlaw ta nagpatingga laeng nga ubbaw a selebrasion dagiti maisaysayangkat iti pannakarambak ti Environment Month. No nalpasen ti tree planting ken panagpaala ti retrato dagiti nagmula ket agpatinggan dita. Dagiti naimula a patubo ket saandanton a maaladan, masibugan wenno mataripato. Kasta met dagiti coastal clean up, kaaduanna nga agpatinggada laeng iti pangpaala iti ladawan.
Nakirang ti pannakakikaysa dagiti umili iti pannakasaluad ti aglawlaw. Ipaneknek dayta ti agtultuloy nga illegal a panagpukan kadagiti kayo kadagiti daga a kukua ti gobierno, ken kinaawan iti disiplina dagiti dadduma nga agdadael kadagiti mula, wenno panagibbetda kadagiti tarakenda nga ayup wenno dinguen a mangperdi kadagiti naimula a patubo wenno dadakkelen a kayo. Ipaneknek pay daytoy ti panagiwara ken panagibasura iti saan nga umno a disso.
Napalalon ti pannakarames ti aglawlaw ken pannakasabidong ti angin. Kimmaro ti panagminas a nangkali ken nangbukibok ti rabaw ken tukot ti daga. Kimmaro ti pannakasabidong ti angin gapu kadagiti asuk a parnuayen dagiti adu a makina dagiti pabrika, planta, ken panagpupuor dagiti tattao. Iti laksid ti kaadda ti Clean Air Act tapno masaluadan ti nadalus nga angin, ken Solid Waste Management Act para ti umno a pannakaibelleng dagiti basura, ket saan a nainget a maipakpakat dagiti linteg.
Manipud nangrugi a narambakan ti World Environment Day idi 1973 agingga iti agdama a panawen, ket kimmaro ti pannakaranggas ti aglawlaw ken nakaparsuaan iti intero a lubong. Gapu iti nalabes a pannakasabidong ti angin ket nadadaelen ti ozone layer a mangsagat ti darang ti init a gapu ti global warming wenno climate change.
Nagbalinen ti climate change a nadagsen ken sapasap a problema iti sangalubongan ta daytoy ket nagpataud iti abnormal a kasasaad ti klima wenno panawen kas dagiti nakapigpigsa a bagyo, napaut a tikag wenno El Niño phenomenon, nabayag a matutudo a tiempo wenno La Niña phenomenon. Epekto pay ti climate change ti pannakalapunos dagiti igid ti baybay no marunaw dagiti yelo iti Antartika.
Iti Pilipinas, maysa kadagiti nalawag a pammaneknek ti dakes nga epekto ti climate change ket ti nakapigpigsa a Bagyo Yolanda a nangduprak iti Eastern Visayas idi Nobiembre 2013 a nakatayan dagiti nasurok a 5,000 a tattao, ken dagiti napigsa a bagyo ken nakaro a layus a nangbasnot iti Amianan a Luzon kadagiti naglabas a tawen.
Tapno masaluadan ti lubong iti didigra, naaramid ti Paris Pact Agreement kabayatan ti UN Framework Convention on Climate Clange idi Nobiembre 30 – Disiembre 12, 2015 a nagtutulagan dagiti pangulo dagiti 196 a pagilian pakairamanan ni Presidente Benigno Aquino III tapno mangiwayatda iti gannuat a mangpababa iti asuk wenno greenhouse gas emissions kadagiti pagilianda. Binigbig metten dayta a katulagan ni Presidente Rodrigo Duterte.
Kas parsua ti Dios ken agnaed iti lubong, amin a tao ken umili ket addaan iti akem ken responsibilidad a mangsaluad ken mangtaripato ti aglawlaw ken nakaparsuaan – saan laeng nga iti panawen ti panagrambak – ngem aramiden daytoy nga inaldaw ta no madadael ti aglawlaw ken ti lubong ket madadael metten ti biag. (Eden A. Alviar)


text:
Maysa a daniw-nga-araraw para kenka, ballong.
(Rhauz Angelo Corpuz of San Nicolas, Ilocos Norte became the second person to die from stray bullets this year following three-month-old Von Alexander Llagas of Caoayan, Ilocos Sur. –gmanetwork.com, Jan 02, 2014.)
Kanagnaganmo ti anghel de la guardia.
Agbantay daytoy iti pannurog, sa iti panaginana
Kadagiti amin a rikur ken sikor ken ngatangata.
Sika itan, ballongmi, ti mangibabaet kadakami
Tapno ti autor ti biag ket innakam sirigen
Matmatan a kas iti umaasintada tapno kidagen
Arribisen kas rumbeng, wenno appiguden
Kas kidkiddawen ti ubbaw a paniemna
A dakami ti rugi, dakami met ti gapuna.
Sadinno a nagsirko ti bala a silpo-ti-riro?
Ania a parte ti bangabanga, ania a disso iti sentido
Tapno iti apagkidmat ket ti dangadangmo
Iti oxigeno, kas iti idda a nakaigalutan ti ubing
A bagi, dagiti saka a kalkalpas ti kinamaladaga
Tapno sursuruen ti agaddang, magna,
Mapan kadagiti amin a sulinek tapno ditoy
Ket maarikap ti kaipapan dagiti uni ti al-alia,
Bunggaria, ma-o, amin a pamutbuteng
Tapno idian bassit ti panagbayanggudaw
Panawen ti sipnget tapno mapan iti narayray a silaw
Ket sadiay agkumbawa iti tured ti mangrabrabii
A marmarna, daytay agkayabkayab a kulibangbang,
Daytay insekto a masalamangka iti bara ti apuy
Tapno mangideklara iti mortal a wayawaya?
Ti Namarsuam ti manarabay kenka, Angelo.
Ti Namarsuam ti mangisuro iti tunda a kaikarian
Tapno ditoy, iti baet dagiti saning-i ket ti salakan
A para kenka. Iti sabali a bangir, ipatulodmo
Kadakami ti tanamitim, daytay naumbi, ballong,
Daytoy sumarut iti kararua tapno inkam mamakawan.
Hon, HI/2 Enero 2014


text:
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Panangparang-ay iti Abilidadtayo iti Ministerio—Panangtulong iti Iyad-adalan nga Agdedikar ken Agpabautisar
NO APAY A NAPATEG: Tapno anamongan ni Jehova dagiti mayad-adalan iti Biblia, masapul nga idedikarda ti biagda kenkuana ken agpabautisarda. (1Pe 3:21) No agbiagda maitunos iti dedikasionda, agbalinda a natalged iti naespirituan. (Sal 91:1, 2) Ni Jehova ti pangidedikaran ti maysa iti biagna, saan nga iti tao, trabaho, wenno organisasion. Isu a masapul a masursuro dagiti iyad-adalan nga ayaten ti Dios ken apresiaren dagiti ar-aramidenna.—Ro 14:7, 8.
NO KASANO NGA ARAMIDEN:
Bayat ti panagadalyo, pagsaritaanyo ti masursuroyo maipapan ken Jehova. Paregtaem ti iyad-adalam nga inaldaw a basaenna ti Biblia ken kanayon nga agkararag ken Jehova.—1Te 5:17; San 4:8
Paregtaem ti iyad-adalam a pagbalinenna a kalat ti agdedikar ken agpabautisar. Tulongam met a mangaramid kadagiti simple a kalat, kas iti panagkomento iti gimong wenno panangasaba iti kaarruba ken katrabahuan. Laglagipem a saan a pilpiliten ni Jehova ti asinoman nga agserbi kenkuana. Ti panagdedikar ket personal a desision.—De 30:19, 20
Tignayem ti iyad-adalam a mangaramid kadagiti kasapulan a panagbalbaliw tapno maay-ayona ni Jehova ken makualipikar nga agpabautisar. (Pr 27:11) Gapu ta mabalin nga adda dagiti nairamut a kababalin ken ugali ti maysa nga iyad-adalan, masapul nga agtultuloy a matulongan tapno maikkatna ti daan a personalidad ket suktanna dayta iti baro. (Efe 4:22-24) Iyestoriam wenno ipabasam kenkuana dagiti artikulo iti serye ti Pagwanawanan a “Ti Biblia Balbaliwanna ti Biag”
Iyestoriam ti ragsakmo iti panagserbim ken Jehova.—Isa 48:17, 18


text:
Enerhia
Iti pisika, ti enerhia ket isu ti saan a dagus a napalpaliiw a kaadu manipud kadagiti adu a porma, a kas ti kinetiko nga enerhia, makapataud nga enerhia, naraniag nga enerhia, ken dagiti dadduma pay; a nailista iti pakabuklan iti daytoy nga artikulo. Daytoy ket maysa a nangruna a topiko iti siensia ken teknolohia ken daytoy nga artikulo ket mangted iti pakabuklan kadagiti nangruna nga aspetona, ken mangited kadagiti adu a naisangayan nga artkulo a maipanggep ti enerhia ken dagiti nadumaduma a porma ken dagiti kontesto.
Ti saludsod ket "ania kadi ti enerhia?" daytoy ket narigat a masungbatan iti maysa a nalaka, iti waya a nalaka maawatan, urayno ti enerhia ket mabalin a maingetan a maipalawag iti teoretikal a pisika. Kadagiti balikas ni Richard Feynman, "Daytoy ket importante a ibanagan a ti pisika tatta nga aldaw, awanantayo ti pannakaammo no ania ti enerhia. Awanantayo iti maysa a ladawan kadagiti bassit a banag iti maysa a depinitibo a kaadu."[1]
Nupay kasta, daytoy ket nalawag a ti enerhia ket kankanayon a kammasapulan para kadagiti panagaramid ti mekanikal nga obra, ken ti konsepto ket adda ti nalatak a kinapangruna iti masna a siensia. Dagiti masna a batayan a paset a pakairukodan ti enerhia ket dagiti inus-usar para iti mekanikal nga obra; dagitoy ket kankanayonda a kapadpada iti paset ti puersa a maipaadu babaen ti paset ti kaatiddog. Dagiti sabali pay a kapadpada a paset ti enerhia ket dagiti masa apaset a maipaadu babaen dagiti kapardas ti paset a naikuadrado.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Richard Feynman, kadagiti Lektura ni Feynman iti Pisika (1964) Tomo I, 4-1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alekseev, G. N. (1986). Enerhia ken Entropia. Moscow: Mir Publishers.
- Crowell, Benjamin (2011) [2003]. Light and Matter. Fullerton, CA: Lawag ken Banag.
- Ross, John S. (23 Abril 2002). "Obra, Bileg, Kinetiko nga Enerhia" (PDF). Project PHYSNET. Estado nga Unibersidad ti Michigan.
- Smil, Vaclav (2008). Enerhia iti katutubo ken kagimongan: sapasap nga enerhetiko dagiti narikut a sistema. Cambridge, USA: MIT Press. ISBN 0-262-19565-8.
- Walding, Richard, Rapkins, Greg, Rossiter, Glenn (1999-11-01). New Century Senior Physics. Melbourne, Australia: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-551084-4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Enerhia iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Enerhia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (iti Ingles)


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)
Kadagiti paset a ‘yan ni Ilokano a natinggaw pay laeng ti panagpipinnadigo, saanda koma nga ipalubos a bumaaw daytoy a kaugalian. Agnanayon koma a napudot, kas iti dinengdeng, a mangpagil-ayab ti panagkakaarruba.
Makiddaw ti kastoy gapu iti agdadata ti kinapudno itan nga arig di payen agaammo dagiti agkakarruba.
Mapugpugsaten ti panagkakayammet nga impatawid pay da apong.
Saanen a maan-anninawan ti pannakikarruba. Mapukpukawen ti anag ti panagkakarruba.
Saan a narigat a simpuonen ti makagapu.
Nagbalinen a napardas ti panaglabas ti kanito. Agiinnuna dagiti dapan nga agsapul iti pagbiag, pangbiag iti pamilia. Nasapa a rummuar iti pagtaengan, nasipngetton no makasangpet. Dagiti dadduma, maminsan iti makalawas, makabulan wenno makatawen sakbay nga agawid.
Maysa pay a rason, daytoy social media.
Sangkadumog ti tumunggal maysa kadatayo ti selpon nga imettayo. Kasla saantayo nga agbiag a saan nga iggem ti selpon iti ania man a kanito. Daytoyen ti nagbalin a kapatpatangtayo.
Iti selpon, kasla nakitatayo dagiti adu a banag a saan a mabalin a tallikudan. Agpannuraytayo lattan kadagiti ragsak nga ipaayna.
Ta saan nga asi-asi itan dagiti features ti selpon!
Nagangayanna, saanen a makapagsasarita iti personal dagiti agkakarruba. No agsasabatda, saanda payen nga agpipinnaguni. Nakadumog lattan ti tunggal maysa kadagiti selponda.
Pinalawan ti selpon ti nagbabaetan dagiti agkakarruba.
Saan itan a karkardayo ti kasla awan interes ti kasarsarita. Kapatpatangmo ngem saanna met a maidisso ti gadget nga adda kenkuana. Daytoy latta ti sangkakuditna.
Saanen a kas idi a matukodmo iti ikikita/perreng ti kasarsarita no serioso iti ibagbagana wenno saan. Saanen a kas idi a tumibker ti relasion iti kasarsarita no naynay dayta nga aramiden.
Un-unasen itan dayta ti haytek a teknolohia!
Irason dagiti dadduma, narigat ti udong itan. Maudi iti pannagna ti panawen. Mabati nga agngatangata.
Masapul a sumurot iti agus ti panawen. Kinaudong kano itan ti paud-udi.
Agpayso, napardas itan ti pannagna ti oras. Naimbenton dagiti ramit a mangtulong ti tunggal maysa tapno saan a paudi iti agus ti panawen.
Wen, masapul dagita a ramit tapno saan a paudi. Ngem saanna a kayat a sawen nga ibati lattan dagiti nariingan a kannawidan.
Saan a panggep ti nakaimbento kadagitoy a ramit a dadaelen ti kinatao ti tumunggal maysa. Kayatna laeng ti tumulong.
Ngarud, kas maysa a namuli iti nabalitokan nga aw-awid da apong, datayo koma ti manarawidwid kadagitoy a ramit. Saan a datayo ti tarawidwidanda.
Saan a dagiti ramit ti usarentayo a mangdadael iti relasion ti nagbabaetantayo kadagiti kakabagian, gagayyem wenno am-ammo.
Usarentayo dagiti ramit nga agpipinnadigo iti kapanunotan, mangpatibker iti panagkakarrubatayo nupay miliamilia ti nagbabaetan ti tunggal maysa.#


text:
Universidad ti De La Salle
Ti Universidad ti De La Salle (De La Salle University (DLSU)) ket maysa a Cristiano nga universidad iti Manila, Filipinas ken maysa kadagiti kangrunaan nga institusion ti nangatngato nga edkasion iti pagilian. Binangon idi 1911 dagiti Brothers of Christian Schools (Fraternum Christianarum Scholarum), manipud iti inspirasion iti biag ken obra ni San Juan Bautista ti De La Salle. Masarakan ti universidad iti Malate, maysa a distrito ti Ciudad ti Manila.
Silsilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Sistema ti Universidad ti De La Salle
- Universidad ti De La Salle iti Manila
- Mapa dagiti pasdek ken aglawlaw ti DLSU
- Universidad ti De La Salle iti Canlubang
- De La Salle - Colegio ni Santa Benilda
- De La Salle - Health Sciences Campus
- Universidad ti De La Salle iti Dasmariñas
- Universidad ti De La Salle - Professional Schools, Inc.
- De La Salle - Santiago Zobel School
- La Salle Greenhills


text:
Sadino ti ayan ni Jesus idi tallo nga aldaw iti nagbaetan ti ipapatay ken panagungarna?
Saludsod: Sadino ti ayan ni Jesus idi tallo nga aldaw iti nagbaetan ti ipapatay ken panagungarna?
Sungbat: Kunkunaen iti 1 Pedro 3:18-19, “Naminsan a natay ni Cristo a maipaay iti amin tapno mapakawan dagiti basbasoltayo. Natay ti nalinteg a tao gapu kadagiti nakillo tapno yasidegnakayo iti Dios. Napapatay iti bagi ngem napagungar iti espiritu, ket iti daytoy a kasasaadna napan nangasaba kadagiti naibalud nga espiritu.” Ti sao a “iti Espiritu,” iti versiculo 18 ket apag-isu a kaasping ti pannakaurnos iti sao a “iti lasag.” Isut gapuna a kasayaatan nga isilpo ti sao a “Espiritu” iti sao a “lasag.” Ti itudtudo iti daytoy a versiculo nga lasag ken Espiritu ket ti Espiritu ni Cristo.
Dagiti sao a “napagungar iti Espiritu,” ket mangitudtudo iti kinapudno ti panangsubbot iti basol ti nakaigapuanan ti ipapatay ni Cristo ken nakaigapuanan ti pannakaisina ni Jesus manipud iti Ama (Mateo 27:46). Ti nagdumaanna ket iti nagbaetan ti lasag ken Espiritu, kasla ti kunkunaen iti Mateo 27:41 ken Roma 1:3-4, ken saan iti nagbaetan ti lasag ni Cristo ken ti Espiritu Santo. Kalpasan ti panangugas ni Cristo iti basol, ti Espirituna ket nagtultuloy iti pannakikadua iti Ama.
Iladladawan ti 1 Pedro 3:18-22 ti napasamak iti panawen ti ipapatay ni Cristo (versiculo 18) ken ti panagsublina iti kinadayag (versiculo 22). Ni Pedro laeng ti nakaited ti naisalumina nga pakaammo no anya ti napasamak iti nagbaetan ti dua a pasamak. Ti sao a “nangasaba” iti versiculo 19 ket saan a kadawyan a pagsasao iti Baro a Tulag nga mangiladawan ti panangiwaragawag ti ebanghelio. Ti pudno a kayat a sawen daytoy ket “iwaragawag ti maysa a damag,” Ni Jesus ket nagsagaba ken natay iti Krus ken ti bagina ket natay. Ngem insukona ti Espirituna iti Ama. Kinuna ni Pedro, iti nagbaetan ti ipapatay ken panagungar, inaramid ni Jesus ti maysa a naipangpangruna nga panangiwaragawag kadagiti “espiritu a nakabalud.”
Impatuldo ni Pedro dagitoy a tao nga dagiti “kararua” ken saan nga “espiritu” (3:20) iti Baro a Tulag, ti sao nga “espiritu” ket masansan a maararamat tapno iladawan dagiti anghel wenno demonio, ken saan a dagiti tao; ket iparparangarang iti versiculo 22 ti kastoy a kaipapanan. Saan met a kunkunaen sadinoman iti Biblia nga simmarungkar ni Jesus idiay impierno. Kunkunaen iti Aramid 2:31 nga napan ni Jesus idiay “Hades,” ngem ti “Hades” ket saan nga impierno. Ti sao a “Hades” ket mangitudtudo iti lugar dagiti natay, maysa a disso nga para iti agdama nga sadiay ket ururayen dagiti bagi ti panagungarda.
It-ited iti Paltiing 20:11-15 ti nalawag nga pagdumaan iti nagbaetan ti impierno ken hades. Ti impierno ket agnanayon a paggianan dagiti tao a naukumanen. Ti “Hades” met ket maysa nga apagbiit a disso. Insuko ti Apotayo ti Espirituna iti Ama, natay, ket iti nagbaetan ti ipapatayna ken panagungar, simmarungkar iti disso dagiti natay nga no sadinno ket intulodna ti damag kadagiti Espiritu (mabalin nga dagiti anghel nga naibelleng; kitaen ti Judas 6) nga adda ti pannakaisilpuna iti panawen sakbay ti panaglayus idi panawen ni Noe. Inlawlawag daytoy iti versiculo 20.
Saan a kinuna kadatayo ni Pedro no anya ti kinuna ni Jesus kadagiti espiritu nga nakabalud, ngem saan a mabalin daytoy ti damag ti pannakasubbot agsipud ta dagiti dakes nga anghel ket saan a mabalin a maisalakan (Hebreo 2:16). Mabalin a daytoy ket pakdaar ti balligi maibusor kenni Satanas ken dagiti pasurotna (1 Pedro 3:22; Colosas 2:15). Kasla ipakpakita met iti Efeso 4:8-10 nga ni Cristo ket napan idiay “Paraiso” (Lucas 16:20; 23:43) ken intugotna idiay langit dagiti namanti kenkuana sakbay ti ipapatayna idiay Krus. Ti nakuna a versiculo ket saan a mangted ti nalawag nga detalye no anya kadi ti napasamak, ngem kaaduan kadagiti napnuan ti adal ti Biblia ket kumanunong nga daytoy ti kayatna a sawen.
Ti pudno, saan a nalawag iti Biblia no anya ti apag-isu nga inaramid ni Jesus iti uneg ti tallo nga aldaw iti nagbaetan ti ipapatay ken panagungarna. Mabalin nga Isu ket nagpakdaar ti panagballigi kadagiti naibelleng nga anghel wenno kadagiti saa a namati. Ti ammotayo ket saan a mangmangted ti Dios ti maikadua a gundaway para iti pannakaisalakan. Kunkunaen kadatayo ti Biblia nga sumango tayo iti pangukuman kalpasan ti ipapatay (Hebreo 9:27), ken awanen ti maikadua a gundaway. Awan ti apag-isu ken nalawag nga sungbat no anya ti inaramid ni Jesus iti ngbaetan ti ipapatay ken panagungarna. Daytoy ket maysa kadagiti palimed nga maawatantayo idiay langit.
Agsubli iti kasangoan a panid ti Ilocano
Sadino ti ayan ni Jesus idi tallo nga aldaw iti nagbaetan ti ipapatay ken panagungarna?


text:
Kinompirma, inakseptar ken naibunong dagiti sertipiko ti panaggraduarda babaen ken ni Public Schools District Supervisor Helen V. Siruno a binayabay ni Mrs. Julia A. Cayso, Principal ti Cuantacla ES iti biang ti Pug-os ES babaen ken ni Miss Mildred S. Naval, Head Teacher ken Mr. Francis A. de la Cruz, Teacher in-Charge ti Reppa-ac-Bato ES.
Iti mensahe ti District Supervisor, kinaritna dagiti nagturpos nga agadalda. Daytoy ti tawid a di mapukaw. Indiligna idi panawenda a narigat ti mangpataud ti kasapulan ken adayo ti pagbasaan idi. Ngem ita, nanam-ayen dagiti ubbing ta addan luganda a mangitulod kadakuada iti eskuela.
Imbagian met ni SB Member Vicky S. Serna ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. ken Vice Mayor Danny Q. Gazmen iti Sangguniang Bayan ti agtultuloy a panangitedda kadagiti kasapulan pay kadagiti pageskuelaan tapno masupusopan dagiti pagkurangan a serbisio iti Sektor-Edukasion. Imbagian met ni Miss Maxene S. Cobangbang ni Mayor Ediboy a nangiyawat kadagiti sagut ken medalia nga inted ti Ama ti Ili kadagiti Honor ken Outstanding Graduates kadagiti nasao a pagadalan.
Nagpaay a Guest Honor and Speakers dagiti bukodda a produkto kadagiti nadakamat a pageskuelaan kas ken ni FO1 Michael T. Talana, Batch 1994 ti Pug-os ES ken Mr. Julius I. Laureta, Batch 1995 ti Reppa-ac-Bato ES.
Iti Pug-os ES, ipakaammo ti manarawidwid ti pageskuelaan ti maaramid a National Schools Maintenance Week & Brigada Eskwela inton Mayo 21-25, 2012 ken Hunio 1, 2012 ti maudi nga aldaw ti enrolment ken maangay ti Schools Readiness Assessment (SReA) for incoming Grade 1. Mangrugi ti klase inton Hunio 4, 2012. # (Web In-Action)
Nagan ti Eskuela Bilang ti Nagturpos
Pug-os ES 27 ti Grade 6 ken 27 met ti Kindergarten
Reppa-ac-Bato ES 21 ti Grade 6 ken 17 ti Kindergarten


text:
Napalaus ti ragsak dagiti umili nga agnaed kadagiti uppat a barangay iti umabagatan a paset ti Sarrat kalpasan nga indauluan ni Gob. Imee R. Marcos ti pannakalukat ti rangtay iti nadakamat a lugar.
Ti uppat a pulo a metro a rangtay ti Sta. Magdalena ket narugian a naipasdek uppat a bulanen ti napalabas ken pormal a nalukatan idi Biernes, Julio 18, 2014.
Ti proyekto ket pinunduan ti gobierno nasional iti nasurok nga uppat a pulo a million a pisos ken impatungpal ti Department of Public Works and Highways 2nd Engineering District babaen iti Project Engineer a ni Engr. Elmer Alfaras.
Ti rangtay nga agatiddog iti 40 a metros ket paset ti provincial road ken nakabusbusan iti nasurok nga uppat a pulo a million a pisos.
Dagiti kangrunaan a mabenepisiaran ket dagiti residente ti Barangay 13, 14, 15 ken 16 iti Sarrat ken mabalin pay a pagnaan a kumamang iti Barangay Camandingan iti Siudad ti Batac.
Dinayaw met ti gobernador ti kinapintas ti rangtay gapu ta dagiti dadduma a naaramat a materiales ket naggapu pay idiay Paris, pagilian a Fransia ken makita ti kinatibker dagiti naikapet a landok ken dadduma pay a partes.
Indanon met dagiti agtuturay iti ili babaen ti panangidaulo ni Mayor Edito Balintona ti napalaus a panagyamanda ken ni Gob. Marcos gapu ta no awan isuna, nalabit nga awan ti napintas a rangtay iti lugarda.
Kinuna da Brgy. Captains Jonathan Basilio, Nelson Ballesteros ken Evangelina Ucol a dakkel a tulong ti kaadda ti rangtay gapu ta daytoy ti pagdalyasatan dagiti agnaed iti uppat a barangay iti ili ti Sarrat kasta met iti Siudad ti Batac.
Kinuda pay dagiti tallo a kapitanes nga al-alisto ken saandan a marigatan nga agibiahe kadagiti bukodda a produkto gapu ta saaandan a kasapulan a bumallasiw iti ruburob a waig.
Kasta pay nga indanon dagiti kapitanes ti napalaus a panagyamanda ken ni Gob. Marcos gapu iti panangidariragna ti pannakaipasdek ti rangtay iti gobierno nasional.
“No saan a gapu iti gobernador, nalabit nga awan pay ti rangtay ditoy,” kinuna dagiti kapitanes.—PGIN-CMO


text:
Desierto
Ti desierto ket maysa a ladawan ti daga wenno rehion a makaawat ti napatinggaan nga ababa a dagup ti tudo, a basbassit laeng ngem ti mangsuportar ti panagtubo ti kaaduan a mulmula. Kaaduan kadagiti desierto ket adda ti tinawen a panatudo ti basbassit ngem 400 milimetro (16 in).[1] Ti sapasap a panagipalpalawag ket mangilasin ti nagbaetan dagiti pudno a desierto, a makaawat ti basbassit ngem 250 milimetro (10 in) ti natimbeng a tinawen a tudo, ken dagiti semidesierto wenno dagiti estepa, a makaawat ti nagbaetan ti 250 milimetro (10 in) ken 400 aginggana iti 500 milimetro (16 iti 20 in).[1][2]
Dagiti desierto ket maipalpalawagda pay a kas dagiti lugar nga adadu ti mapukpukaw a danum babaen ti ebapotranspirasion ngem ti matnag a tudo.[1] Iti Köppen a pannakaidasig ti klima a sistema, dagiti desierto ket naiklase a kas BWh (napudot a desierto) wenno BWk (temperado a desierto). Iti Thornthwaite a pannakaidasig ti klima a sistema, dagiti desierto ket naidasig a kas dagiti namaga a megatermal a klima.[3][4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "desierto". Encyclopædia Britannica online. Naala idi 28 Agosto 2011.
- ^ "Ania kadi ti disierto?". Pubs.usgs.gov. Naala idi 2010-10-16.
- ^ Fredlund, D.G.; Rahardjo, H. (1993). Dagiti Mekaniko ti Daga para kadagiti Saan a Mabasbasaan a Daga (PDF). Wiley-Interscience. ISBN 978-0-471-85008-3. Naala idi 2008-05-21.
- ^ Glosario ti Meteorolohia. Megatermal a Klima. Naala idi 2008-05-21.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Desierto iti Wikimedia Commons


text:
Daytoy ti maipanamnama ni Park Warden Gerry Sevilleja. Kinapudnona, isu pay ti mangidaulo nga ag-engine ken manual grass cutter no dadduma a sublatanna dagiti kakaduana a mangmantener kadaytoy historikal a parke a nagsaadan idi ti daan a tiendaan nga indonar daydi Dios-ti-aluadna a Don Crispin Serrano (CRISER Market).
Iti panagtugaw ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kas Alkalde ti ili a Cabugao, napardas a naglupos ti parke babaen ti pannakapaadda dagiti sumaganad: 1. Installation of Pavers along Jogging Lane 2. Repair and Modification of Toilet and Bathroom 3. Installation of Fitness Gym and Amenities 4. Fabrication of new steel bleachers 5. Installation of brand new LED/Solar Streetlights 6. Installation of Fiber Glass Board at the Basketball Court 7. Repainting of Stage, Grounds, Basketball Court and New Logo within the Basketball Court 8. Concreting of Children’s Play pen Pad for the High Grade Plastic Playhouse.
Innayon ni Warden Sevilleja a kaay-ayo dagiti agassawa a pagdamuan dagiti ubbingda nga agsursuro a magna iti kasla kudson ti kalamuyotna a karuotan ti Parke.
Ti CCP ket daytoy ti pakaang-angayan dagiti dadakkel nga aktibidad ti LGU nangruna iti Piesta ti Ili kasta met kadagiti selebrasion ti Holidays, pakontes ken kanaigna a mangpabaknang ti kultura, social ken pannakipagili ti Cabugao.
Mapno ti aglang-ay iti sardam ti CCP iti rinabii nangruna iti summer months ken weekends ken naruay ti ag-jogging nga agduduma ti kinataona iti agsapa.
Dagiti nagaget a kadua ni Warden Sevilleja ket da Juno Domingo, Armando Viray ken Mark Jury Saribay. # (Web In-Action)


text:
Olimpiada
Ti Olimpiada wenno dagiti Olimpiada nga Ay-ayam (Pranses: les Jeux olympiques) (JO)[1], daytoy ket maysa a kangrunaan nga internasional a mapagteng a mangilanga dagiti kalgaw ken panaglalam-ek nga ay-ayam, nga adda dagiti rib-ribu nga atleta a makibinglay kadagiti nadumaduma a salisal. Dagiti Olimpiada nga Ay-ayam ket naipammategan a kas ti kangrunaan a salisal dagiti ay-ayam iti lubong nga adda dagiti sumurok a 200 a pagilian a makibinglay.[2] Dagiti Ay-ayam ket agdama a maitenggel iti tunggal dua a tawen, a ti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada agsinnublatda, nupay ngarud dagitoy ket mapasamak iti tunggal uppat a taw-tawen iti uneg ti bukodda a naisangayan panawen dagiti ay-ayam. Kasisigud a, ti Taga-ugma nga Olimpiada ket natenggel dagitoy idiay Olimpia, Gresia, manipud idi maika-8 a siglo BC aginggana idi maika-4 a siglo AD. Ni Baron Pierre de Coubertin ket isu ti nagipatakder ti Komite ti Internasional nga Olimpiada (IOC) idi 1894. Manipud idin ti IOC ket nagbalin nga isu ti nangituray a bagi iti Olimpiada a Tignay, a ti patakderna ken dagiti inararamid ket naipalpalawagan babaen ti Olimpiada a Dokumento ti linteg.
Ti ebolusion iti Olimpiada a Tignay idi panawen ti maika-20 ken maika-21 a siglo ket nagbanagan kadagiti nadumaduma a panagbalnaliw kadagiti Olimpiada nga Ay-ayam. Adda kadagitoy a naipagisu ket mairaman ti panagpartuat kadagiti yelo ken panaglalam-ek nga ay-ayam, dagiti Paralimpiko nga Ay-ayam para kadagiti atleta a pilay, ken ti Kinaagtutubo nga Olimpiada para kadagiti kinaagtutubo nga atleta. Ti IOC ket nagampon kadagiti nadumaduma nga ekonomia, politikal, ken teknolohikal a kinapudno iti maika-20 a siglo. A kas ti nagbanagan daytoy, ti Olimpiada ket nagbaliw manipud puro nga agdadamo, a kas naipanunutan ni Coubertin, tapno makapabael ti panagbinglay dagiti propesional nga atleta. Ti panagerang-rang-ay ti kinapangruna iti masa a midia ket nakapartuat kadagiti banag a panagtged ti korporatibo ken panaka-komersio dagiti Ay-ayam. Dagiti Sangalubongan a Gubat ket nagbanagan ti panaka-ukasen dagiti 1916, 1940, ken 1944 nga Ay-ayam. Dagiti dakkel a panagiwelga idi panawen ti Nalamiis a Gubat ket nagipatingga ti panagibinglay kadagiti 1980 ken 1984 nga Ay-ayam.
Buklen ti Olimpiada a Tignay dagiti internasional a pederasino ti ay-ayam (IFs), Komite ti Nailian nga Olimpiada (NOCs), ken dagiti agur-urnos a komite para kadagiti tunggal maysa a naisangayan nga Olimpiada nga Ay-ayam. A kas ti mangikeddeng a bagi, ti IOC ket akinrebbeng para iti panagpili ti siudad a mangsangaili para kadagiti tunggal maysa nga Olimpiada nga Ay-ayam. Ti mangsangaili a siudad ket akinrebbeng para iti panagurnos ken mangibayad ti rambakan dagiti Ay-ayam a maitunos iti kaunegan ti Olimpiada a Dokumento ti linteg. Ti Olimpiada a programa, a binuklan dagiti ay-ayam a maisalisal kadagiti Ay-ayam, ket panggepen pay babaen ti IOC. Ti rambakan dagiti Ay-ayam ket sakupenna dagiti adu a ritos ken dagiti simbolo, a kas ti Olimpiada a wagayway ken panagsilaw, ken dagiti pay pananglukat ken panangriket a seremonia. Sumurok a 13,000 nga atleta ti makisalisal iti Kalgaw ken Panaglalam-ek nga Olimpiada kadagiti 33 a nadumaduma nga ay-ayam ken dagiti gangani a 400 a mapaspasamak. Dagiti umuna, maikadua, ken maikatlo a a malpas kadgiti tunggal maysa a pasamak a makaawat kadagiti Olimpiada a medalia; balitok, pirak, ken gambang.
Dagiti Ay-ayam ket dimakkelda unayen a gangani a naiprepresenta ti tunggal maysa a pagilian. Iti kastoy a panagrang-ay ket nagpartuat kadagiti nadumaduma a panagkarit, a mairaman dagiti panagiwelga, panaggamut, panagpasusukan dagiti opisial, ken ti terorismo. Iti tunggal dua a tawen, ti Olimpiada ken ti panakailatakanna ti midia ket mangpakabael kadagiti di-amammo nga atleta iti gundaway a makaala iti nailian, ken iti naisangayan a kaso, internasional a pammadayaw. Dagiti Ay-ayam ket mangbukel iti maysa a kangrunaaan nga opurtunidad para iti mangsangili a siudad ken pagilian iti mangipakita kaniana iti lubong.
Taga-ugma nga Olimpiada[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma nga Olimpiada nga ay-yam ket dagiti serie dagiti salisal a natengngel ti nagbaetan dagiti representatibo dagiti nadumaduma a siudad-estado ken pagarian manipud ti Taga-ugma a Gresia, a nangnagruna a nangilanga dagiti atletiko ngem dagiti pay bakal ken dagiti panaglumba ti kalesa a paspasamak. Iti panawen dagiti Olimpiada nga ay-ayam dagiti amain a panagsagsagaba dagiti sumuppiat a makibingbinglay a siudad-estado ket naitongtongkua aginggana ti panakalippas dagiti ay-ayam.[3] Ti nagtaudan dagitoy nga Olimpiada ket namortahan ti misterio ken dagiti sarsarita.[4] Maysa kadagiti kalatakan a mitolohia inagananna ni Herakles ken ti amana ani Zeus a kas dagiti nagtaudan dagiti Ay-ayam.[5][6][7] Segun dagiti sarsarita, ni Herakles ket isu ti immuna a timmawag kadagiti Ay-ayam iti " Olimpiada" ket nagipatakder kadagiti annawid ti panagtengngel kadagitoy iti tunggal uppat a tawen.[8] Dagiti sarsarita ket agtultuloy a kalpasan ti panakakompleto ni Herakles kadagiti sangapulo ket dua nga ob-obra, inpatakderna ti Olimpiko nga estadio a kas pammadayaw kenni Zeus. Ti sumaganad a panakalpas daytoy, isu ket nagna iti nalinteg a linia dagiti 200 nga agpang ken tinawagna daytoy a kaadayo iti maysa a "stadion" (Griego: σtάδιov, Latin: estadio, "entablado"), a iti kalpasan daytoy ket nagbalin a ti paset ti kaadayo. Ti maysa pay a mitolohia ket maikadua kadagiti immuna nga Ay-ayam iti taga-ugma a Griego a konsepto iti Olimpiko a panagsardeng ti panagdangadang (ἐkexeιpίa, ekecheiria).[9] Ti kaaduan a nawawat a petsa para iti panakapartuat iti Taga-ugma nga Olimpiada ket idi 776 BC; naibatay daytoy kadagiti naisuratan, a nabirukan idiay Olimpia, kadagiti nangabak iti lumba ti panagtaray a natengngel iti tunggal uppat a tawen a nangrugi idi 776 BC.[10] Dagiti Taga-ugma nga Ay-ayam ket mangipabuya kadagiti panagtartaray a paspasamak, a pentatlon (a buklen dagiti panaglagto a paspasamak, panagibakal ti disko ken habalina, taray a lumba ken gabbo), boksing, gabbo, pankration, ken dagiti maipappan ti kabalio a paspasamak.[11][12] Ti tinawtawid ket agibagbaga a ni Coroebus,ti maysa a kusinero manipud ti siudad iti Elis, ket isu ti immuna a kampion iti Olimpiada.[13]
Ti Olimpiada ket kamasapulan a pangrunaan ti relihion, a mangipabbabuya kadagiti ay-yam a paspasamak a maikumaduaan dagiti ritos a sakripisio a mangpammadayaw kenni Zeus (a ti nadayag nga estatua babaen ni Pidias ketnakatakder idiay templona idiay Olimpia) ken ni Pelops, ti nasantuan a bannuar ken mitiko nga ari iti Olimpia. Ni Pelops ket maysa idi a nadayag para iti pannakilumbana iti kalesa kenni Ari Oenomaus iti Pisatis.[14] Dagiti nangabak kadagit paspasamak ket nasiddaawan ken nainmortalisado kadagiti daniw ken dagiti estatua.[15] Dagiti Ay-ayam ket natengngel iti tunggal uppat a tawen, ken daytoy a paset ti panawen, ket makunkuna a dagiti Ismo nga Ay-ayam.[16]
Ti Olimpiada ket nakaabo ti pantok idi maika-6 ken maika-5 a siglo BC, ngem daytoy ket nagin-inut a naapday ti kinapangruna a kas dagiti Romano ket nakaalada kadagiti bileg ken impluensia idiay Gresia. Awan dagiti konsenso ti opisial a panakagibus dagiti Ay-ayam, ti kadawyan a kaaduan a petsa let idi 393 AD, idi tiemperador a ni Teodosio I a nagirangarang a maikkat amin dagiti pagano a kulto ken panagsansanay.[17] Ti maysa pay a petsa ket nadakamat ket idi 426 AD, a ti simmaruno kaniana a ni Teodosio II ket nagbilin ti panagdadael kadagiti amin a Griego a templo.[18] Kalpasan ti panakaapday ti Olimpiada, dagitoy ket saanen a natengngel aginggana idi kaladawan ti maika-19 a siglo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Ti Pranses ken Ingles ket isu dagitoy ti opisial a pagsasao para iti Olimpiada.", [1]."(..)
- ^ "Sapasap a pangkita dagiti Olimpiada nga Ay-ayam". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2008-06-04.
- ^ Swaddling, Judith (2000). Dagiti Taga-ugma nga Olimpiáda nga Ay-ayam (2 nga ed.). Austin: Unibersidad iti Texas a Pagmalditan. p. 54. ISBN 0-292-70373-2. OCLC 10759486. Naala idi Hunio 6, 2009.
- ^ Young (2004), p. 12
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 7, 9, 10; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Richardson (1997), p. 227
- ^ Young (2004), pp. 12–13
- ^ Pausanias, "Elis 1", VII, p. 9; Pindar, "Olimpiko 10", pp. 24–77
- ^ Spivey (2004), pp. 229–230
- ^ "Olimpiáda nga Ay-ayam" (nasken ti agrehistro). Encyclopædia Britannica. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Crowther (2007) pp. 59–61
- ^ "Dagiti Paspasamak ti Taga-ugma nga Olimpiáda". Ti Perseus a Gandat iti Unibersidad ti Tufts. Naala idi 2009-04-29.
- ^ Golden (2009), p. 24
- ^ Burkert (1983), p. 95
- ^ Swadling (1999), pp. 90–93
- ^ Olimpiáda a Museo, "Ti Olimpiada" iti Taga-ugma, p. 2
- ^ Nupay kasta, ti linteg ni Teodosio ket saan a naglaon ti naisangyan a reperensia iti Olimpia (Crowther (2007), p. 54).
- ^ Crowther (2007), p. 54


text:
Naragsak a Ramadan ken Ramadan-Duyog!
Salaysay ni JAIME M. AGPALO, JR.
Ania ti bibiangko kadagita nay ramramadan? Napia pay no rama a pagkammelan a ket isu, umayak makikammel, yos! No binurakda daydiay Ramadan a ket ayosna, yos!
Ania ti bibiangko nay kadagita Muslim ket dida pay agpatawar iti lakoda a pinirata a VCD, DVD, CD?
Ahoo, ania ti bibiangko kadagita ket pasig met a peke ti lakoda, yos! Diak pay la ket igusogos iti teltel ken tengngedko ti bulong ti bangbangsit wenno ti sabong ti bangar ta original a bangbanglok, yos! Ramramadan nga?
Ayna, dagita kaburik ti Al-Qaeda, Zarqawi, Abu Sayyaf, Jemaah Islamiya, terorista? Agpugiitdanto met la nga agkararag, yusot!
No kastoy ti kapanunotam, kailian, dimo maawatan ti kaipapanan ti Ramadan. Dimo maawatan ti kaipapanan ti “kaarrubam” a kas nadakamat iti pannursuro ni Jesus no sika ket maysa a Kristiano.
No agramadan dagiti Muslim, ag-Ramadan-Duyog met dagiti Kristiano, kunamsa!
Ania aya ti Ramadan? Daytoy ti kasantoan iti amin a bulan iti kalendario dagiti Islam. Itoy a tawen, mangrugi daytoy iti Oktubre 15 ken aggibus iti Nobiembre 14. Makabulan a panagayuno. Manipud iti agsapa agingga iti sumipnget. Awan iti ipauneg a taraon ken danum. Awan ti sigarilio. Awan arak ken seks kabayatan dayta nga oras ti panagayuno. Iti rabii, mabalinen iti mangan ken uminum. Awaganda daytoy iti Iftar. Sa manen mangrugi ti panagayuno iti agsapa. Makabulan daytoy.
Nakaragragsak dagiti Muslim iti maudi nga aldaw. Awaganda daytoy iti Eid’ul Fitri. Kinnablaaw iti pannakapabaro manen ti bagi—ti kararua ken isip a sumango iti makatawen manen a panagbaniaga iti lubong. Maidasar dagiti adu a taraon. Mangan ti amin. Adu a ha’lal foods. Uray dagiti saan nga am-ammo ket makablaawan ken awisen a mangan ken agselebrar iti pannakapabaro ti biag. Ragragsak. Kas iti kinaragsak dagiti amin a Kristiano no selebraran ti kaaldawan ti Paskua a “pannakaiyanak” ni Cristo Jesus.
Saan laeng a dagiti Muslim ti agayuno. Uray met dagiti Kristiano ken dadduma pay relhion. Uray dagiti fraternal orders ken brotherhoods ket agayunoda met a kas panangpabaro ti bileg ti spiritual a bagi wenno panangdalus kadaytoy tapno nasinsin-aw ti panagbiag iti inaldaw-aldaw.
Kastoy ti kaipapanan ti Ramadan a mapasamak iti sangalubongan.
Ania met ti Ramadan-Duyog? Nangrugi daytoy sadiay Marawi City. Iti maysa nga unibersidad. Inrugi dagiti Kristiano nga estudiante ken mannursusro. Agingga nagramaram.
Wen, Kristiano dagitoy. Agramadanda met, a kas pannakipagriknada kadagiti kakabsat a Muslim. Pannakibuyog ken pannakikabsatda kadagiti Muslim. Agayunoda met iti makabulan ken makipagragragsakda met inton dumteng ti Eid ‘ul Fitri.
Ta saan kadi a makipagragragsak met dagiti gagayyem a Muslim no panawen ti Paskua? Wen kas pannakipagriknada met daytoy. Isu a nailungalong met sadiay Mindanao iti panag-Ramadan-Duyog dagiti Kristiano.
Ti kaunaan nga eksperiensak iti pannakaimatangko iti kinaserioso ti Ramadan ken ti tagipatgen (values) itoy ket babaen kadagiti gagayyem a Muslim. Lalo ken ni Ahmad. Pakpakauna ti 1990’s. Awan ti trabaho. Awan ti pamastrekan a pangtaraon iti pamilia. Inkaubingak iti aglakolako. Isu a nagisursursurak met kadagiti naaramid iti leather a kas iti jacket ken bag kadagiti ili-ili iti Benguet, La Union ken Ilocos Sur. Kanayonko a makitkita ken makagidgiddan ni Ahmad nga aglakolako met kadagiti nadumaduma. Gagangay ngamin kadagiti maawagan iti itinerant vendors wenno dagiti agipaspassiar iti tagilako ket adda iti listaanda dagiti aldaw ti tienda wenno kaadua ti tao iti maysa nga ili. Ket sadiay ti turongenda. Agsipud ta agpadakami a taga-Baguio ken ni Ahmad, kanayonkami ngarud nga agkuyog ken agkaluganan. Iti panawen ti Ramadan, madlawko iti kinapasnekna a mangipatungpal kadaytoy a pammatina. Awan a pulos iti pannakadlawko kenkuana ti bannog ken liday no saan nga agmerienda ken mangaldaw uray no adayooooooooo ti pagnaenmi iti inkam panagisursor kadagiti tagilako. Ditoy a naawatak ti kaipapanan ti Ramadan. Ket iti dayta met laeng a tawen a panagam-ammomi a dua ken Ahmad, iti Paskua, inikkannak iti nabungon a regalo ken kinablaawannak iti “Merry Christmas, Jamil!” Jamil ti pangawagna kaniak ta dayta kano ti katukad kadakuada ti nagan a Jaime.
Saan nga amin a Kristiano ket santo. Adda met dagiti santong-kabayo ken banal na aso.
Saan amin a Muslim ket terorista, Abu Sayyaf, Al-qaeda ken JI. Adu met dagiti nasisingpet mananakem ken mannakigayyem.
Kadatayo a Kristiano, nalabit nga awan ngata iti saan a makaamo ti pammagbaga ni Jesus a kunana: “Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim.” Asino dagiti kaarrubam?
Dagiti padam met laeng a tao, aniaman daytoy ti pammatina. Ta adda iti panagkikinnaawatan, panagpakumbaba ken kinnabsatan ti tulbek ti sangalubongan a kappia.
Ti silulukat a puso ket ridaw ti kappia. Ngem sakbay a makastrekka, nasken pay nga ammoem dagiti “kaarrubam” a kas met iti panangammom dayta bagim.
Tuesday, October 19, 2004
Naragsak a Ramadan ken Ramadan-duyog, kailian!!!
Naragsak a Ramadan ken Ramadan-Duyog!


text:
Tangcal, Lanao del Norte
Ti Tangcal ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tangcal ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Small Banisilon
- Bayabao
- Berwar
- Big Banisilon
- Big Meladoc
- Bubong
- Lamaosa
- Linao
- Lindongan
- Lingco-an
- Small Meladoc
- Papan
- Pelingkingan
- Poblacion
- Poona Kapatagan
- Punod
- Somiorang
- Tangcal Proper
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Morocco
Nagsasabtan: 32°N 6°W / 32°N 6°W
Ti Morocco (Arabiko: المغرب al-Maghrib; Bereberes: ⴰⵎⵕⵕⵓⴽ or ⵍⵎⴰⵖⵔⵉⴱ[8] Ameṛṛuk wenno Lmaġrib); opisial a ti Pagarian ti Morocco.[2] ket isu ti akin-laud unay kadagiti pagilian ti Amianan nga Aprika. Daytoy ket maysa kadagiti tallo a pagilian (Espania, Pransia) nga addan ti aplaya iti Atlantiko ken Mediteraneo, ket addaan pay kadagiti lasonlasongan akaunegan ti bambantay. Ti Arabiko a nagan ti al-Mamlakat al-Maghribiyyah (Arabiko: المملكة المغربية), ket maipatarus iti "Ti umaud a Pagilian, ken ti Al-Maghrib (Arabiko: المغرب), wenno Maghreb, a ti kaibuksilanna ket "Ti Laud", dagitoy ket naus-usar a kas dagiti sabali a nagan.
Ti Morocco ket addaan ti populasion iti sumurok a 35 a riwriw iti kalawa iti 710,850 km2 (274,460 sq mi). Ti politikal a kapitoliona ket ti Rabat, urayno ti kadakkelan a siudad ket ti Casablanca; dagiti dadduma pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Marrakech, Tangier, Tetouan, Salé, Fes, Agadir, Meknes, Oujda, Kenitra, ken Nador. Ti Morocco ket addaan ti pakasaritaan ti pannakawayawaya a saan a biningbingayan babaen dagiti kaarubana. Ti nabaknang a kulturana ket naglalaokan dagiti Arabo, Berber (patneng nga Aprikano) ken dagiti dadduma pay nga impluensia ti Aprikano ken Europeano.
Ti Morocco ket mangtunton ti saan a bukod nga agturturay a teritorio iti Lumaud a Sahara a kas "Dagiti Akin-abagatan a Probinsia". Ti Morocco ketinsilpona ti teritorio idi 1975 ken ti gerila a gubat kadagiti patneng a puersa ket napasardeng ti panaglalaban idi 1991. Dagiti ganetget ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket napaay a nangpasayaat daytoy a panagsardeng.
Ti Morocco ket maysa a batay-linteg a monarkia ng aaddaan ti nabutosan a parlamento. Ti Ari ti Morocco ket agtengtengngel kadagiti adu nga ehekutibo ken lehislatibo a bileg, a mairaman ti bileg a mangrakrak ti palamento. Ti ehekutibo a bileg ket sinansanay babaen ti gobierno ngem ti keddeng ti ari ket sapasap a makabaliw kadagiti gobierno no adda iti suppiatan. Ti lehislatibo a bileg ket naited iti gobierno ken dagiti dua a kamara ti parlamento, ti Aseblia dagiti Pannakabagi ken ti Asemblia dagiti Konsehal. Ti ari ket mabalin pay a agirangarang kadagiti bilin a tinawtawagan kadagiti dahir nga adda ti kabilegan iti linteg.
Ti kangrunaan a relihion ti Morocco ket ti Islam. Ti opisial a pagsasao ket ti Literario nga Arabiko. Naisasao pay ti Arabiko ti Morocco a naibagbaga a kas ti Dareja, Berber ken ti Pranses.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Batay-linteg ti Morocco" (PDF). sgg.gov.ma. 2011.
- ^ a b "Morocco". World Factbook. Central Intelligence Agency.
- ^ "Batay-linteg ti Pagarian ti Morocco, I-1" (PDF). Naala idi 2013-01-09.
- ^ a b c d "Morocco". Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18.
- ^ GINI a pagsurotan ti Banko ti Lubong
- ^ "Morocco." (Arkibo) CIA World Factbook. Naala idi 13 Oktubre 2012. "Pranses (kankanayon nga isu ti pagsasao iti negosio, gobierno, and diplomasia)"
- ^ "La Francophonie dans le monde." (Arkibo) Organisation Internationale de la Francophonie. p. 16. Naala idi 15 Oktubre 2012.
- ^ "Tamazight a nagan segun ti Institut Royal de la Culture Amazighe". Ircam.ma. Naala idi 2011-11-04.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Morocco iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Morocco manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti gobierno ti Morocco
- Morocco
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1956
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Amianan nga Aprika


text:
Search This Blog
Daytoy ti umuna nga aldaw a panagdaliasat iti makunkuna a paraiso, ti isla ti Boracay. Iti kas kaniak nga agdamdamo iti daytoy a lugar, panagkunak kasla awananak iti Filipinas. Agduduma a puli ti makita ket no dadduma, ad-adu pay dagiti baniaga ngem kadagiti Filipino. Mabalin nga umuna a rason ket iti istilo iti panagbiag. Amin ket nangato ti kaibatuganna iti nakurapay a Filipino.
Para kadagiti baniaga, aglalo kadagiti taga laud, daytoy ti panawen tapno libasanda ti lamiis iti pagilianda. Kas kadakami met, linibasanmi ti pressure ti trabaho tapno uray iti apagkanito laeng ket ag-relax. Kasla panangibaba iti bagbagkaten a dagsen iti abaga.


text:
Ampibia
Dagiti ampibia ket dagiti ektotermiko, tetrapoda a bertebrata iti klase ti Amphibia (Griego ἀuφí, amphi, "dua" + Bíoς, bios, "biag"). Dagitoy ket agnaedda kadagiti nadumaduma a pangtaengan a kaaduan kadagiti sebbangan ket agnanaed iti kaunegan ti naindagaan, posorial, arboreal wenno dagiti nasadiwa a danum nga akuatiko nga ekosistema. Dagiti ampibia ket kadawyan a mamngrugida a kas dagiti dangandangan nga agbibiag iti danum, ngem adda met dagiti sebbangan a nakaparang-ay ti naampon a panagkukua tapno maliklikan dagitoy. Ti ubing ket sapasapa mapan iti young generally undergo metamorposis manipud ti dangandangan nga awan ti asang aginggana iti porma a manakman nga agang-anges iti angin kadagiti barada. Dagiti ampibia ket usarenda dagiti kudilda a kas maysa a sekondario a rabaw ti panagangesan ken adda met dagiti bassit a naindagaan a bannasak ken dagiti tukak nga awan dagitibarana ken interoda a mangikeddeng iti kudil. Dagitoy ket superpisial a kapada dagiti reptilia ngem, no kakuyogda dagiti mamalia ken dagiti billit, dagiti reptilia ket [amniota]] ken saan a makasapul kadagiti bagi ti danum tapo agpataudda. Iti kaadda ti narikut a kammasapulanda iti panagpataud ken sumagepsep a kudkudil, dagiti ampibia ket kankanayon a dagiti ekolohiko a panagibaga ken dagiti kinaudi a dekada, addan dagiti dramatiko a pannakaapday dagiti populasion ti ampibia para kadagiti adu a sebbangan iti lawlaw ti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Blackburn, D.C. & Wake, D.B. (2011). "Klase Amphibia Gray, 1825". Iti: Zhang, Z.-Q. (Ed.), "Biodibersidad ti ayup: Ti pagsurotan ti nangatngato nga agpang ti pannakaidasig ken panagsukimat ti taksonomiko a kabaknang". Zootaxa 3148: 26–38.
Dagiti nadakamat a testo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dorit, R. L.; Walker, W. F.; Barnes, R. D. (1991). Soolohia. Saunders College Publishing. ISBN 978-0-03-030504-7.
- Stebbins, Robert C.; Cohen, Nathan W. (1995). Ti Masna a Pakasaritaan dagiti Ampibia. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-03281-8.


text:
1848
Ti tawen idi 1848 ket ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Abril–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 29 – Naawat ti Wisconsin a kas ti maika-30 nga estado ti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 16 – Octave Mirbeau, Pranses a kritiko ti arte ken nobelista (pimmusay 1917)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero–Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 23 – John Quincy Adams, maika-6 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1767)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1848 iti Wikimedia Commons


text:
Saturday, August 18, 2012
VERMICULTURE/VERMICOMPOSTING, NASAMAY A GANAGAN TI MULA
Cabugao, Ilocos Sur – Maar-aramid ita ti Vermiculture/Vermicomposting (panagtaraken ti alumbayad wenno alinta) iti uneg ti Municipal Plant and Fish Nursery a masarakan iti Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur nga ayan ti lote ti Munisipio.
Daytoy a gannuat ket proyekto ti DA-LGU nga imatonan ni Supervising Technologist Obas Bill Y. Baclig tapno maksayan ti bulto ti basura (malungsot kas iti nagango a bulbulong, rugit ti ayup, natadtad a bulong ti legumes, ken agrupsa a basura) ta kanen ti alinta ket iti unos ti 50 nga aldaw, maisina ti takki ti alinta a mapagbalin nga abuno. Isuro pay ni Mr. Baclig ti wagas a pamay-an ti rugit agingga a mabalin nga iyabuno iti mula. Kanaig daytoy, mairanud pay dagiti mannalon ta maaramatda a nasamay a pagganagan ti mulada.
Iti pannakiuman ti Web In-Action ita Agosto 20, 2012, imbatad ni Mr. Baclig, nga umuna pay a maidemonstrar ditoy demo-area. Nangaramidda ti pit method a pagtaraknan ti alinta ket ditoy a maimuestra ti pamay-an dagiti mannalon tapno mapaadu ti tumulad ket maisaknap daytoy a duktal a pagimbagan ti daga ken mula iti barbarangay.
Innayon ti Technologist a napasingkedanen (sientipiko a takuat) ti Departamento ti Agrilkultura (DA) babaen iti programana iti Vermiculture/Vermicomposting nga epektibo a mangpasayaat ti kasasaad ti daga (mailaok iti linabag ti daga ken maaramid pay ti Foliar (likido) a mayaplikar iti mula, ti nabiag nga organismo nga ikut daytoy ket napigsa a kalasag ti mula iti peste ken sakit, paalistuenna ti panagsabong ken panagbungana ket makatulong ti pannakaingato ti masapulan ni mannalon.
Daytoy a programa ket suportaran ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. kas maysa nga addang tapno maksayan ti basura ken pakabenepisiaran pay dagiti mannalon ken mayataday iti agtultuloy a pannakaipakat ti Ecological Solid Waste Management Program nga itantandudo ti Munisipio. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:14 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Marso 10, 2014, imbatad ti DOH Representative nga Member Data Registration (MDR) pay laeng ti madama a maup-date kadagiti 4 Ps Beneficiaries ngem mabalin daytoyen a mausarda no kasapulanda daytoy a Health Benefits manipud iti Gobierno Nasional. Innayon ni Ms. Ramos a naannayas ti pannakaipatungpal dagiti Health Programs ti DOH iti LGU-Cabugao nangruna iti Kalusugan Pangkalahatan iti naynay a pannakikoordinarda iti Cabugao Municipal Health Office nga idauluan ni Dr. Bernardino M. De Gracia, Medical Officer III, OIC Municipal Health Officer.
Segun met ken ni Dr. Bernardino M. De Gracia, OIC Municipal Health Officer a balligi dagiti programa gapu iti agtultuloy a suporta ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ket maar-aramid ti nasayud a koordinasion kadagiti barbarangay a maseknan a serbisiyuan ti DOH ken iti DSWD iti pannakaitandudo dagiti programada kas iti Kalusugan Pangkalahatan, Health Care and Education Program ti 4 P’s Beneficiaries, Supplemental Feeding Program ti Day Care Children, Operation Timbang ti Municipal Nutrition Committee Council.
Insupusop ni Dr. De Gracia a babaen iti naan-anay a panagkakammayet dagiti Ahensia a maseknan ket nadardaras a mataming dagiti pakaseknan dagiti umili iti benneg ti salun-at, edukasion, sanitasion ken nutrision kadagiti barangay. # (Web In-Action)


text:
Friday, December 29, 2017
INALDAW TI PANNAKAMANTENER IDIAY NISTC PUBLIC MARKET
Cabugao, Ilocos Sur – Babaen iti koordinasion ti Market Supervisor Office ken ti MENRO Office ti LGU Cabugao, maisaysayangkat iti nasaknap a panaglinis iti las-ud ti Tiendaan (NISTC Public Market) itoy a lawlawas a kaaldawan ti napaut a Holiday Season 2017-2018.
Imbatad ni MENRO Edgar S. Balangatan a napagnumuanda ken ni Market Supervisor Norma S. Bertumen iti pannakamantener a kanayon iti uneg ti Tiendaan. Mairaman pay a maasikaso ti sanguanan ti Food Court a daydaywen dagiti Bakasionista/Balikbayan no kastoy a napaut a Holiday Season, segun pay iti MENRO.
Innayon ni Mr. Balangatan a mairaman nga inspeksionen-da dagiti paglakuan ti makan iti uneg ken ruar kas iti pagibellenganda ti danum ken dagiti Comfort Rooms iti uneg a kanayon a madalusan ken mamantener.
Dagitoy a gay-at ket pagtinnulongan dagiti pannakabagi ti Clean and Green kasta metten dagiti Personnel ti NISTC tapno maileppas iti naituding a panawen a para iti napaut a Holiday Season.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket mayataday iti agtultuloy a panangitandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti naan-anay a pannakamantener dagitoy a pampubliko a pasilidad tapno mapagtalinaed iti napintas a pagdalanan dagiti marketgoers ken iti sanitasion para iti sapasap. # (Web In-Action)
Imbatad ni MENRO Edgar S. Balangatan a napagnumuanda ken ni Market Supervisor Norma S. Bertumen iti pannakamantener a kanayon iti uneg ti Tiendaan. Mairaman pay a maasikaso ti sanguanan ti Food Court a daydaywen dagiti Bakasionista/Balikbayan no kastoy a napaut a Holiday Season, segun pay iti MENRO.
Innayon ni Mr. Balangatan a mairaman nga inspeksionen-da dagiti paglakuan ti makan iti uneg ken ruar kas iti pagibellenganda ti danum ken dagiti Comfort Rooms iti uneg a kanayon a madalusan ken mamantener.
Dagitoy a gay-at ket pagtinnulongan dagiti pannakabagi ti Clean and Green kasta metten dagiti Personnel ti NISTC tapno maileppas iti naituding a panawen a para iti napaut a Holiday Season.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket mayataday iti agtultuloy a panangitandudo ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti naan-anay a pannakamantener dagitoy a pampubliko a pasilidad tapno mapagtalinaed iti napintas a pagdalanan dagiti marketgoers ken iti sanitasion para iti sapasap. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:39 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Nobiembre 30
Ti Taaw Pasipiko ket isu ti kadakkelan a pannakabingbingay dagiti taaw iti Daga. Daytoy ket gumay-at manipud ti Taaw Artiko iti amianan aginggana ti Akin-abagatan a Taaw iti abagatan ken bineddengan babaen ti Asia ken Australia iti laud ken ti Kaamerikaan iti daya.
Kadagiti 165.25 riwriw a kuadrado kilometro iti kalawa, daytoy ti kadakkelan a pannakabingbingay ti Taaw ti Lubong – ken, ken iti dayta a gapu, ti hidrospera – ket sakupenna ti agarup a 46% iti rabaw ti danum ti Daga ken agarup a a maysa a pagkatlo iti dagupna a kalawa iti rabaw, a mangaramid daytoy a dakdakkel ngem no maitiptipon amin dagup ti kalawa ti daga iti lubong. Ti ekuador ket bingayenna pay daytoy iti Amianan a Taaw Pasipiko ken Abagatan a Taaw Pasipiko, nga addaan dagiti dua a mailaksid: ti Galápagos ken ti Is-isla Gilbert, a bayat nga agas-askaw iti ekuador, dagitoy ket sibubukelda nga adda iti uneg ti Abagatan a Pasipiko.
Ti akindaya a Taaw Pasipiko ket isu idi ti immuna a nakita babaen dagiti Europeano idi nasapa a maika-16 a siglo idi ti Espaniol nga eksplorador a ni Vasco Núñez de Balboa ket binallasiwna ti Ismo ti Panama idi 1513 ken naduktalanna ti nalatak nga "akin-abagatan a baybay" a ninagananna iti Mar del Sur. Ti agdama a nagan ti taaw ket inaramid babaen ni Ferdinand Magellan ti Portugues nga eksplorador idi las-ud ti Espaniol a sirkumnabigasion iti lubong idi 1521, idi nakasarak kadagiti nasayaat nga angin iti panangabotna ti taaw. isu a tinawaganna idi daytoy ti Mar Pacifico iti Portuges, a kayatna a sawen ket "nalinak a baybay".


text:
Jaroslav Seifert
Ni Jaroslav Seifert (Panangibalikas a Tseko: [ˈjaroslaf ˈsajfr̩t]; 23 Septiembre 1901 – 10 Enero 1986) ket Tseko a mannurat, mannaniw ken agiwarwarnak a nangabak idi ti Premio Nobel iti Literatura.
Naipasngay idiay Žižkov, maysa a suburbio ti Prague nga idi ket paset iti Austria-Hungaria, dagiti immuna nga urnong dagiti dandaniw na ket naipablaak idi 1921. Isu ket kameng ti Partido Komunista, mannurat kadagiti komunista a warnakan ken pagiwarnak - Rovnost, Srsatec, ken Reflektor - ken empliado iti komunista a pagipablaakan.
Kadagiti tawtawen iti 1920 naipammategan isuna nga umuna a paanakabagi iti artistiko a banguarda ti Tsekoslobakia. Maysa isuna kadagiti nagipatakder ti warnakan a Devětsil. Idi Marso 1929, isuna ken innem pay kadagiti importante a mannurat a komunista ket pinanawan da ti Partido Komunista gapu ti panag-pirma da ti maysa a manipesto ti panagsuppiat da kenni Bolshevik, maysa idi a baro a daulo ti Partido Komunista iti Tsekoslobakia. Kalpasan daytoy, nagtrabaho met isunan a kas maysa nga agiwarwarnak iti demokrata-sosial ken kappon ti negosio a pagimalditan kadagiti tawtawen ti 1930 ken 1940.
Idi 1949 ni Seifert ket pinanawan na ti panagiwarwarnak ken nangrugi nga agipaspasnek ti panag-obrana iti literatura. Dagiti daniw na ket napadayawan kadagiti importante a premio ti estado idi 1936, 1955, ken 1968, ken idi 1967 isuna ket nainaganan a Nailian nga Artista. Isuna ti opisial a Nangipangulo iti Kappon dagiti mannurat ti Tsekoslobakia iti adu a tawen (1968–70). Idi 1977 isuna ket maysa kadagti nagpirma iti Dokumento ti linteg a 77 a panagsuppiat iti nagpamedmed a nagturay iti dayta a panawen.
Ni Seifert ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1984. Gapu ta saan a nasalunat idi, awan idi isuna iti dayta a panaggungguna a seremonia, ti anak na a babai ti nangawat para kaniana ti Premio Nobel. Nupay daytoy ket maysa a nalatak a kabanagan, bassit laeng ti inpaammo ti estado a nakatengngel ti midia iti daytoy a pammadayaw kenni Seifert. Isuna ket pimmusay idi 1986, iti edad nga 84, ken naipunpon isuna idiay munisipal a kamposanto ti Kralupy nad Vltavou.
Dagiti obra[urnosen | urnosen ti taudan]
- Město v slzách (1921)
- Samá láska (1923)
- Na vlnách TSF (1925)
- Slavík zpívá špatně (1926)
- Básně (1929)
- Poštovní holub (1929)
- Hvězdy nad Rajskou zahradou (1929)
- Jablko z klína (1933)
- Ruce Venušiny (1936)
- Jaro sbohen (1937)
- Zhasněte světla (1938)
- Vějíř Boženy Němcové (1940)
- Světlem oděná (1940)
- Kamenný most (1944)
- Přilba z hlíny (1945)
- Ruka a plamen (1948)
- Šel malíř chudě do světa (1949)
- Píseň o Viktorce (1950)
- Maminka (1954)
- Chlapec a hvězdy (1956)
- Praha a Věnec sonetů (1956)
- Zrnka révy (1965)
- Koncert na ostrově (1965)
- Odlévání zvonů (1967)
- Halleyova kometa (1967)
- Kniha o Praze (1968)
- Morový sloup (1968-1970)
- Deštník z Picadilly (1979)
- Všecky krásy světa (1979)
- Býti básníkem (1983)


text:
SEAL OF GOOD LOCAL GOVERNANCE. Naisem dagiti agtuturay ti Vigan City nga
idadauluan ni Mayor Juan Carlo S. Medina (maikat-5 manipud iti kannigid) ken ni Vice Mayor Lourdes Baquiran (maika-4 manipud iti kannigid) a nangidispley iti de-sarming a Seal of Good Local Governance nga inawat ti siudad a pammadayaw manipud iti Department of Interior and Local Government gapu iti nasayaat a pannakaimaton ti gobierno ditoy siudad. Manipud iti kannigid: Konsehal Francisco Arturo Ranches III, Konsehal Ramil Arce, Konsehal Janina Medina-Fariñas, Vice Mayor Baquiran, Mayor Medina, opisial ti DILG, Konsehal Reymundo Florentino, Konsehal Herminigildo Apelin, ABC Pres. Nicholas Joseph De Leon, ken Konsehal John Patrick Singson. (Retrato manipud Mayor Juan Carlo Facebook)
SEAL OF GOOD LOCAL GOVERNANCE
SEAL OF GOOD LOCAL GOVERNANCE. Naisem dagiti agtuturay ti Vigan City nga