text:
Ti Rusia i/ˈrʌʃə/ wenno /ˈrʊʃə/ (Ruso: Poccия, tr. Rossiya; IPA: [rɐˈsʲijə] ( denggen)), opisial a naamammoan a kas ti Rusia ken ti Ruso a Pederasion[7] (Ruso: Poccийckaя Фeдepaция, tr. Rossiyskaya Federatsiya; IPA: [rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈratsɨjə] ( denggen)), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga Eurasia.[8] Daytoy ket maysa a pederal a semi-presidential a republika, a buklen dagiti 83 pederal a suheto. Manipud ti amianan a laud a mapan iti abagatan a daya, ti Rusia ket makibingbingay ti pagbeddengan iti Norwega, Pinlandia, Estonia, Latvia, Lituania ken Polonia (dagitoy dua ket babaen ti Kaliningrad Oblast), Belarus, Ukrania, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, Tsína, Mongolia, ken Amiana a Korea. Adda pay daytoy dagiti maipapan ti baybay a pagbeddengan iti Haón babaen ti Baybay iti Okhotsk, ken ti estado ti Etados Unidos iti Alaska babaen ti Nailet a Baybay Bering. Iti 17,075,400 kuadrado kilometro (6,592,800 sq mi), ti Rusia ket isu ti kadakkelan a pagilian iti lubong, a mangsakop itisumurok a pagkawalo iti nataengan a lugar iti Daga. Ti Rusis ket isu pay ti maikawalo a kaaduan ti populasion a pagilian nga ada ti 143 a riwriw a tattao.[9] Gumay-ayt daytoy ti ballasiw ti sibubukel iti akin-amianan nga Asia ken 40% iti Europa, agsangapda kadagiti siam a sona ti oras ken agitiptipon iti maysa a nalawa a sakop iti kapalikmutan ken dagiti porma ti daga. Ti Rusia ket adda ti kadakelan a reserba kadagiti mineral ken enerhia a rekursos iti lubong[10] ketn isu ti kadakkelan nga agpatpataud iti lana ken masna nga alingasaw iti sangalubongan. Ti Rusia ket adda ti kadakkelan a reserba a kabakiran ken dagiti danawna ket aglaon iti agarup a maysa a pagkapat iti di-naapgad a danum iti lubong.[11]
Ti pakasaritaan iti daytoy a pagilian ket nangrugi kadagiti Daya nga Eslabo, nga immungar a kas dagiti malaslasin a grupo idiay Europa a nagbaetan dagiti maika-3 ken maika-8 a siglo AD.[12] Binangon ken tinurayan babaen ti maysa a Barangiano a napili a mannakigubat ken dagiti kaputotanda, ti mediebal nga estado iti Rus ket rimsua idi maik-9 a siglo. Idi 988 inamponna ti Ortodokso a Kristianidad manipud ti Imperio a Bisantino,[13] a nagrugian ti sintesis dagiti Bisantino ken Eslabo a kultura a nagilawlawag ti Ruso a kultura para kadagiti sumaruno a milenio.[13] Ti Rus' ket naapday ken nagbalin kadagiti nadumaduma a babassit nga estado; kaaduan kadagiti Rus' a dagdaga ket sinakop babaen dagiti Mongol a panagraut ken dagitoy ket nagbali a tibutario dagiti nomadiko a Nabalitokan a Horda.[14] Ti Nalatak a Dukado iti Moscow ket nagininut a nangtipon kadagiti nakapalikmut a Ruso a prisipalidad, nakaganab ti panakawayawayas manipud ti Nabalitokan a Horda, ken nangituray ti kultura ken politika a legado iti Kievan Rus'. Babaen ti maika-18 a siglo, daytoy a pagilian ket kaaduana a nagpalawa babaen ti panagrukma, panagikapet, ken eksplorasion a nagbalin iti Imperio a Ruso, nga isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga imperio iti pakasaritaan, a gumay-at manipud ti Polonia idiay Europa aginggana idiay Alaska iti Amianan nga Amerika.[15][16]
Sakbayan ti Ruso Rebolusion, ti Rusia ket nagbalin ti kadakkelan ken ti umuna a kumaduaan iti Kappon ti Sobiet, ti immuna a batay-linteg a sosialista nga estado iti lubong ken mabigbigan a maysa a nalatak a bileg,[17] a daytoy ket nagbanagan ti naikeddeng a papel dagiti Kumadua a panagballigi iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.[18][19] Ti panawen ti Sobiet ket nakakita kadagiti kaaduan a nagun-od iti teknolohi iti maika-20 a siglo, a mairaman ti umuna a panagbaniaga ti nagtagitaon iti limbang iti lubong. Ti Ruso a Pederasion ket naibangon sakbayan ti panakarunaw iti Kappon ti Sobiet idi 1991, ngem daytoy ket mabigbigan a kas ti nalinteg a personalidad iti Sobiet nga estado.
Ti Ruso nga ekonomia ket isu timaikasiam a kadakkelan iti lubong babaen ti nominal a GDP ken maikanem a kadakkelan babaen ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang, nga adda ti maikatlo a kadakkelan a nominal ti milisia a busbos. Ti Russia ket maysa kadagiti kapardasen nga agrangrang-ay a kangrunaan nga ekonomia iti lubong. Maysa pay kadagiti lima a mabigbigan a [dagiti nuklear a naarmasan nga estado|nuklear a naarmasan nga estado]] ken agtagikua kadagiti kadakkelan ti reserba dagiti armas iti dagup a panagdadael. Ti Russia ket maysa a nalatak a bileg ken agnanayon a kameng iti Salaknib a Konsilo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, kameng iti G8, G20, ti Konsilo iti Europa, ti Asia-Pasipiko nga Ekonomiko a Pagtitinnulongan, ti Organisasion ti Shanghai a Pagtitinnulongan, ti Komunidad ti Eurasian nga Ekonomiko, ti Organisasion par aiti Salaknib ken Pagtitinnulongan iti Europa (OSCE), ti Organisasion ti Komersio ti Lubong (WTO), ken ti daulo a kameng iti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt
- ^ "Ti Rúso a Pederasion: saspasap a panakaidasig". Pederal nga Estado kadagiti Estadistika a Serbisio. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2003-10-21. Naala idi 5 Abr. 2008.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/PrPopul2012.xls
- ^ a b c d "Rusia". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Di ammo a parametro
|http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?sy=di naikaskaso (tulong);
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan tipamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi 13 Enero 2011.
- ^ "2011 a Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". Programa ti Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. pp. 148–151. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "Dagiti nagan a Ruso a Pederasion ken Rusia ket nasken nga agpadpadan to". "Ti Batay-linteg iti Ruso a Pederasion". (Artikulo 1). Naala idi 25 Hunio 2009.
- ^ "Rusia". Encyclopædia Britannica. Naala idi 31 Enero 2008.
- ^ ФeдepaлbHaя cлyжбa rocyдapcTBeHHoй cTaTиcTиkи (Federal State Statistics Service) (2011). "ИHфopMaциoHHыe MaTepиaлы oб okoHчaTeлbHыx иTorax Bcepoccийckoй пepeпиcи HaceлeHия 2010 roдa[[Kategoria:Dagiti artikulo a naglaon ti Ruso a testo]] (Information on the final results of the 2010 All-Russian Population Census)". Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa (2010 All-Russia Population Census) (iti Russian). Federal State Statistics Service. Naala idi 2011-12-28. Ti silpo ti wiki ket naikabil iti titulo ti URL (tulong)
- ^ "Komision iti Ruso a Pederasion para iti UNESCO: Panorama iti Rusia". Unesco.ru. Naala idi 29 Oktubre 2010.
- ^ Biblioteka iti Kongreso. "Topograpia ken pagayusan ti danum". Naala idi 26 Disiembre 2007.
- ^ "Rusia". Encyclopædia Britannica. Naala idi 31 Enero 2008.
- ^ a b Naala manipud kenni Glenn E. Curtis (ed.) (1998). "Rusia: Panagadal ti Pagilian: Kievan Rus' ken Mongol a Paset ti Panawen". Washington, DC: Pederal a Panagsukisok Dibision iti Biblioteka iti Kongreso. Naala idi 20 Hulio 2007.
- ^ Ti Mongol nga imperio: ti ibabangon ken legado, Babaen ni Michael Prawdin, Gérard Chaliand, (2005) panid 512-550
- ^ Rein Taagepera (Septiembre 1997). "Panagpalawa ken Panagpabassit a Tabs dagiti Dakkel a Turay: Kontesto para iti Rusia". Pagkapat nga Internasional a Panagadadal 41 (3): 475–504. doi:10.1111/0020-8833.00053.
- ^ Peter Turchin, Thomas D. Hall and Jonathan M. Adams, "Daya-Laud Orientasion iti Pakasaritaan dagiti Imperio", Warnakan iti Lubong-Sistema a Panagsukisok Tom. 12 (no. 2), pp. 219–229 (2006).
- ^ Dagiti politika dagiti nalatak a Bileg: ti panagbalbaliw idiay Estado Unidos ken ti Kappon ti Sobiet Books.Google.com
- ^ Weinberg, G.L. (1995). Nakaarmas a Lubong: Ti Sangalubongan a Pakasaritaan iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Cambridge nga Unibersidad ti Pagmalditan. p. 264. ISBN 0-521-55879-4.
- ^ Rozhnov, Konstantin, Sino ti Nagabak ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat?. BBC.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen


c: text/html

text:
James Prescott Joule
Ni James Prescott Joule FRS ( /dʒuːl/;[1] 24 Disiembre 1818 – 11 Oktubre 1889) ket maysa idi nga Inggles a pisiko ken agararamid ti serbesa, a naipasngay idiay Salford, Lancashire. Ni Joule ket inadalna ti kasasaad ti pudot, ken nakaduktal ti pannakaikabagianna ti mekaniko nga obra (kitaen ti enerhia). Daytoy ti nakaiturongan ti teoria ti panagininut ti enerhia, a nakaiturongan ti panagrang-ay ti umuna a linteg ti termodinamiko. Ti naibatay ti SI a paset ti nerhia, ti joule, ket naipanaganan kaniana. Isu ket kimmadua a nag-obra kenni Lord Kelvin tapno mangirang-ay ti naipatingnga a gatad ti temperatura, nagararamid kadagiti panagpalpaliiw ti magnetostriksion, ken nabirukanna ti pannakaikabagian a nagbaetan ti ayus babaen ti resistansia ken ti pudot ket agwara, nga itan ket maysa kadagiti dua a linteg a tinawtawagan ti Linteg ni Joule.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ OED: "Urayno adda dagiti tao a nagtawtawag ti bagbagida (dʒaʊl), ken dadduma pay (dʒəʊl) [ti OED a porm a para iti /dʒoʊl/], a daytoy ket gangani sigurado a ni J. P. Joule (ken adda dagiti maikabagianna) ket nagus-usar ti (dʒuːl). To Joule a serbeseria ket nagus-usar ti pannakaallilaw ti pannakabalikas kadagiti panagipaksil: Childs, Stephen. "Kimika a Nadumaduma". Ti Kimiko nga Agtigtignay! (Unibersidad ti Limerick) (50). Naala idi 24 Marso 2010.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bottomley, J. T. (1882). "James Prescott Joule". Masna 26 (678): 617–620. Bibcode:1882Natur..26..617B. doi:10.1038/026617a0.
- Cardwell, D. S. L. (1991). James Joule: Ti Biograpia. Kolehio ti Manchester a pagmalditan. ISBN 0-7190-3479-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti James Prescott Joule idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti James Prescott Joule idiay Wikisource
- 1818 a pannakaipasngay
- 1889 nga ipupusay
- Termodinamisista
- Dagiti Kumaduaan ti Naarian a Kagimongan
- Dagiti nagunggunaan ti Copley a Medalia
- Dagiti Inggles a pisiko
- Pakasaritaan ti Greater Manchester
- Tattao a mainaig ti enerhia
- Tattao a mainaig ti eletrisidad
- Tattao manipud idiay Sale, Greater Manchester
- Dagiti nangabak ti Naarian a Medalia

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Tulong para iti midia
Adda dagiti dadduma nga artikulo ti Wikipedia a naglaon ti uni wenno mabuya a pap-papeles. Ti kaipanggepan iti daytoy a panid ket ipalpalawagan na ti panagpaay-ayam ti uni ken mabuya a pappapeles a mabirukan iti Wikipedia.
Dagiti papeles a midia ket mabalin a may-ayam iti ania man a komputer. Nupay kasta, ti komputer mo ket nasken nga addaan ti husto a software. No ti komputer mo ket saan nga automatiko nga agpaay-ayam kadagitoy a papeles no itaklam ida, makapabaelam babaen ti panagikarga ken panagikabil ti nawaya a software manipud ti internet.
Dagiti uni a papeles iti Wikipedia ket kadawyan nga agus-usar kadagiti gandat ti Ogg nga Vorbis a porma tii uni, ken dagiti mabuya a papeles ket agus-usar da ti Ogg Theora a porma. Saan dagitoy a kadawyan a maus-usar a porma ti midia, ngem dagitoy ti inusar tapno maliklikan dagiti mabalin a problema kadagiti napatente a porma, a kasla iti MP3 wenno MPEG.


text:
Pebrero 31
Ti Pebrero 31, no maipanggep iti moderno a Lumaud a kalendario a (nabaliwan Gregoriano), daytoy ket naipagpagarup laeng a petsa. Daytoy ket sagpaminsan nga inus-usar para kadagiti panggep ti kas pagarigan, tapno maipalawag urayno ania ti linaon ti kontesto a ti pakaammo a naiprespresenta ket artipisial ken saan a pudno a datos.[1] Ti Pebrero 30 ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti isu met laeng a tabasr,urayno adda met dagiti sabali a kalendario a lehitimado nga agus-usar ti Pebrero 30.
Iti daytoy a banag, dagitoy a "petsa" ket kapada iti sabali a nalawag a piksional a datos nga inus-usar iti isu met laeng a panggep, kasla iti 12th of Never wenno "John Q. Public" iti Inggles.
Dagiti linaon
Dagiti kas pagarigan ti naigagara a panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
- "[T]i umuna a rambakan ti Pebrero 31 iti lubong! ... Kaano: Intono Pebrero 31, wen aya! Ti rambakan ket mangrugi intono 12:61 PM..."[1] (panag-usar ti awan kaipapananna a datos iti panid ti pagikabilan ti nagan ti dominio).
- Ti maysa nga episoda ti presentasion ti Ti Oras ni Alfred Hitchcock a naibatay iti nobela iti isu met laeng a nagan babaen ni Julian Symons ket natituluan iti "The Thirty-First of February".[2] Ni David Wayne ket nagbida a kas lalaki a nasuspetsa a nagpatay iti asawana, ket naigaggagara a pinamauyong tapno agkompesar. Ti proseso ket mairaman ti maulit-ulit a panangibaliw ti kalendariona iti Pebrero 4, ti petsa ti ipupusay ti asawana, ken kanungpalan a panangibaliw daytoy iti awan a Pebrero 31.
- "wadan a panid ti web / Titulo ti Panid / Naudi a Napabaro idi Pebrero 31, 1999"[3] (kaspagarigan a panag-usar ti datos kadagiti pangipakaamo a materiales).
Dagiti pannakaipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ripley's Believe It or Not! ket nangibagbaga a ni William O'Malley, "segun ti dokumento ti pananakaipasngayna idiay Clifden, Irlanda, ket naipasngay idi 1853 Pebrero 31".[4]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pebrero 31 idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "You are invited...". Feb31.com. Naala idi 2010-02-27.
- ^ "The Thirty First of February". tv.com. Naala idi 2009-08-30.
- ^ Maricopa Center for Learning and Instruction (2002). "Lesson 12: Address Footers and E-Mail Links". Writing HTML: A Tutorial for Creating Web Pages. Maricopa Community Colleges. Naala idi 2007-07-06.
- ^ Ripley Enterprises, Inc. (Septiembre 1969). Ripley's Believe It or Not! 15th Series. New York City: Pocket Books. p. 25. ISBN 0-671-80473-1.


text:
LA UNION - Pormalen a naidatag idiay korte ti kaso a panaglabsing iti Section 5 Article 11 ti RA 9165 kontra iti maysa kadagiti dua a suspek a nanggandat a mangibiaye iti marijuana idiay Sitio Kilat, Barangay Bumbuneg , San Gabriel, La Union.
Nakabalud metten idiay La Union Provincial Jail ti suspek a ni Elvin Consulta, 42, residente ti Magsaysay Ave. syudad ti Baguio.
Maipalagip nga inaresto dagiti otoridad iti suspek kadwa na iti maysa a 15-anyos a barito idi Mayo 21 kalpasan a ginandat da nga ilibas iti aganay 170 kilos ti marijuana a mapatta-patta nga agbalor ti P1.3 million a nailugan iti red innova.
Nupay kasta, nalapdan dagitoy iti insayangkat a checkpoint dagiti otoridad.


text:
BAGUIO CITY-Kinemmeg dagiti otoridad ti maysa a high ranking leader ti New Peoples Army nga addaan iti patong iti ulona 1.8 Billion pisos sadiay Tabangaoen, Balili, La Tinidad, Benguet.
Nabigbig daytoy a ni Corsio Ganima Ebeng alyas "Tribal/Toy-ob", 55-anyos, maysa a commanding officer ti grupo a Larangang Guerilla ni Ganima nga agraraira iti nagbeddengan ti Abra, Mt. Province, ken Ilocos Sur.
Iti agdama, sumangsango daytoy iti 6 counts ti kaso a murder ken rebellion kalpasan ti panangsanebda iti convoy a nang-escort iti bangkay ti maysa a suldado a maiyawid koma iti balay daytoy sadiay Tucocan, Bontoc, Mt. province a nakatayan ti siyam a suldado idi July tawen 2003.
Dinayaw met ti dadaulo ti PROCOR ti operating team iti panangkemmegda iti NPA leader, a pammaneknek iti nainget a panangipatungpalda iti linak ken kapia kasta metten ti dakkel nga akkem ti komunidad iti panagtulongda kadagiti pulis.
Kabayatanna, ginuyugoy met ti PROCOR dagiti nabatbati a kameng ti CPP-NPA a sumuko dagitoy iti gobyerno ken makibinadangda iti kapulisan.


text:
Dagiti Video iti JW.ORG
Kitaem ti online video library-mi a nayurnos sigun iti topiko. Buyaem wenno i-download-mo dagiti video a naibatay iti Biblia para kadagiti pamilia, tin-edyer, ken ubbing. Ammuem dagiti makaisuro a video maipapan kadagiti Saksi ni Jehova.
TRABAHO A PANAGIPABLAAK
Immayda Tapno Agputar iti Musika
Nasurok nga 40 a tawenen nga ap-apresiaren dagiti tumutokar manipud iti intero a lubong ti gundaway nga agputar iti musika kas paset ti naidumduma nga orkestra.
ESPESIAL NGA OKASION
Dagiti Tampok ti Panagturpos ti Maika-135 a Klase ti Gilead
Sansanayen daytoy a Bible school dagiti aduan kapadasanen a ministro dagiti Saksi ni Jehova tapno agbalinda a mas epektibo iti annongenda.
AGBALINKA A GAYYEM NI JEHOVA
Pinarsua ni Jehova ti Amin a Bambanag
Ammom kadi no ania ti kaunaan nga inaramid ti Dios? Kaduaem ni Caleb a mangammo kadagiti agsasaruno nga inaramid ni Jehova.
ESPESIAL NGA OKASION
Dagiti Tampok ti Tinawen a Miting—Oktubre 2013
Kitaem dagiti tampok daytoy makapagagar ken historikal a programa, naikonektar iti 1,830 a lugar iti intero a lubong.
TI KUNA DAGITI PADAM NGA AGTUTUBO
Ti Kuna Dagiti Agtutubo Maipapan iti Kuarta
Ammuem dagiti tips maipapan iti panagurnong, panaggasto, ken ti balanse a panangusar iti kuarta.
WHITEBOARD ANIMATION
Ania ti Pudno a Gayyem?
Nalaka ti maaddaan iti peke a gagayyem, ngem kasano a masarakam ti pudno a gayyem?
AGBALINKA A GAYYEM NI JEHOVA
Biag—Naisangsangayan a Sagut (Kanta 130)
Praktisem daytoy a kanta tapno ammomton inton makanta iti Kingdom Hall.
Apay nga Adalem ti Biblia?
Mangipapaay ti Biblia kadagiti sungbat ti agkakapateg a saludsod ti minilion a tattao iti intero a lubong. Kayatmo kadi met ti matulongan?
AGBALINKA A GAYYEM NI JEHOVA
Ti Kiddaw ni Jehova: “Agmasiribka, Anakko”(Kanta 89)
Pagreggetam kadi a paragsaken ti puso ni Jehova? Buyaem daytoy a video tapno maammuam no kasano.
AGBALINKA A GAYYEM NI JEHOVA
Agbalinka a Naurnos ken Nadalus
Adda bukod a lugar dagiti pinarsua ni Jehova. Ammuem no kasanoka met nga agbalin a naurnos ken nadalus!


text:
Dinosauro
Ti dinosauro ket dagiti adu ti nadumaduma a kitana a grupo nga ayup ti klade Dinosauria. Immunada a nagparang idi las-ud ti Triasiko a paset ti panawen, idi agarup a 230 riwriwyears a tawtawen, ket isu dagitoy idi dagiti nagturay a naindagaan a bertebrado para kadagiti 135 riwriw a tawtawen, manipud idi rugi ti Hurasiko (idi agarup 200 riwriw a tawtawen) aginggana idi gibus ti Kretaseo (idi 65.5 riwriw a tawtawen), nga idi ti Kretaseo–Paleoheno a pasamak ti panag-awan a nagiturong ti panag-awan kadagiti kaaduan a grupo ti dinosauro idi pakalpasan ti Mesosoiko a Panawen. Dagiti posil a rehistro ket mangipakita a dagiti billit ket nagtaud manipud kadagiti teropodo dinosauro idi las-ud ti Hurasiko a Paset ti Panawen, ken naibanagan dagitoy a subgrupo dagiti dinosauro iti moderno a sistema a panakidasig.[1][2] Adda dagiti billit a nagbiag manipud ti panag-awan a pasamak a rimsua idi 65 riwriw a tawtawen, ken dagiti putotda kat nagtultuloy kadagiti dinosauro a nagtaudan agingana tatta nga agdama nga aldaw.
Dagiti paammo ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jacques Gauthier, Lawrence F. Gall, dagiti mannurat., Jacques; de Querioz, Kevin (2001). "Dagiti Nadutdutan a Dinosauro, agtaytayab a dinosauro, nabalangatan a dinosauro, ken ti nagan nga 'Aves'." (PDF). Ti Baro a Perspektibo iti Taudan ken Nasapa nga Ebolusion dagiti Billit: Nagbanagan ti Internasional a Timpuyog iti Pammadayaw kenni John H. Ostrom. Peabody a Museo iti Masna a Pakasaritaan, Unibersidad ti Yale. ISBN 0-912532-57-2. Naala idi 2009-09-22. Ad-adu ngem maysa a
|last1=ken
|author=ti nainaganan (tulong)
- ^ Zhou, Z. (2004). "Ti taudan ken nasapa nga ebolusion dagiti billit: panakaduktal, supsuppiat, ken dagiti perspektibo manipud ti posil nga ebidensia". Naturwissenschaften 91 (10): 455–471. Bibcode:2004NW.....91..455Z. doi:10.1007/s00114-004-0570-4. PMID 15365634.


text:
Nanoteknolohia
Ti nanoteknolohia ket ti panangipaturong iti banag iti maysa nga atomiko ken molekular a gantingan. Ti kasapaan a naiwarwaras a pannakaipalawag ti nanoteknolohia[1][2] ket nangibagbaga iti naisangayan a teknolohiko a gandat ti apag-isu a panangiturong dagiti atomo ken dagiti molekula para iti pabrikasion kadagiti bassit usit a gantingan a produkto, mangibagbaga pay itan a kas ti molekular a nanoteknolohia. Ti nasapsapasap a panangilawag ti nanoteknolohia ket sinarunuan idi nga inpatakder babaen ti Initiatibo ti Nailaina a Naoteknolohia, a nangipalplawag a ti nanoteknolohia a kas ti panangiturong ti banag iti saan a basbasit ngem maysa a dimension a kadakkel manipud ti 1 aginggana ti 100 nanometro. Daytoy a pannakaipalawag ket makaanninaw ti kinapudno a dagiti kuantum mekanikal a pagbanagan ket nangruna iti daytoy a gantingan ti kuantum a pagturayan , ken isunga ti panagipalplawag ket immalis manipud tinaisangayan a teknolohiko a gandat iti maysa a kategoria ti panagsukisok a mangiraman amina a kita ti panagsukisok ken dagiti teknolohia a mangirebbeng kadagiti naisangayan atagikua ti banag a rumsua iti babab ti naited a batayan ti kadakkeld. Isunga kadawyan daytoy a makitkita ti ad-adu ngem maysa a porma "dagiti nanoteknolohia" ken ti "nanogantingan a teknolohia" a amngitudo ti adu a sakup ti panagsukisok ken dagiti pakat a ti kadawyan nga ugali ket ti kadakkel. Gapu kadagiti nadumaduma a mabalin a pakaipakatan (mairaman ti industrial ken militar), dagiti gobierno ket napuonanda kadagiti riniwriw a doliar iti panagsukisok ti nanoteknolohia. Babaen ti bukodna nga Initiatibo ti Nailian a Nanoteknolohia, ti Estados Unidos ket nagpuonan kadagiti 3.7 bilion a doliar. Ti Kappon ti Europa ket nagpuonan kadagiti 1.2 bilion ken ti Hapon kadagiti 750 riwriw a doliar.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Drexler, K. Eric (1986). Dagiti Makina ti Pannakapartuat: Ti Iyuumay ti Panawen ti Nanoteknolohia. Doubleday. ISBN 0-385-19973-2.
- ^ Drexler, K. Eric (1992). Dagiti Nanosistema: Molekular a Makina, Panagpataud, ken Komputasion. New York: John Wiley & Sons. ISBN 0-471-57547-X.
- ^ Ipakat ti nanotek aginggana iti industrial, agri a maiparuar, The Daily Star (Banglades), 17 Abril 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Nanoteknolohia idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Nanoteknolohia idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Inggles)


text:
Umuna a Sangalubongan a Gubat
Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat (WWI) ket maysa idi a sangalubongan a gubat a naipatengnga idiay Europa a nangrugi idi 28 HUlio 1914 ken nagpaut aginggana idi 11 Nobiembre 1918. Daytoy ket kaaduan a naamammon a kas ti Sangalubongan a Gubat wenno ti Nalatak a Gubat manipud idi nangrugi aginggana ti rugi ti Maikadua a Sanglubongan a Gubat idi 1939, ken ti Umuna a Sangalubungan a Gubat wenno Sangalubongan a Gubat I manipud idin. Daytoy ket nangiraman kadagiti amin a nalatak a bileg,[5] a naaramid kadagiti dua nga nagsuppiat a kumaduaan : dagiti Kumaduaan (a naibatay ti Tinallo a Naimbag a nakem ti Nagkaykaysa a Pagarian, Pransia ken Rusia) ken dagiti tengnga a bileg (kasisigud a naipatengnga ti lawlaw ti Tinallo a Kumaduaan ti Alemania, Austria-Hungaria ken Italia; ngem, idi ti Austria–Hungaria ket nangala ti panakagura a sumuppiat ti daytoy a tulag, ti Italia ket saan a simrek ti daytoy a gubat).[6] Dagitoy a kimmaduaan ket naurnosda manen (ti Italia ket nakilaban para kadagiti Aliado), ken daytoy ket dimmakkel idi adu pay a pagilian ti simrek ti daytoy a gubat. Iti kumaudianan adda ti sumurok a 70 riwriw a milisia, a mairaman dagiti 60 riwriw nga Europeano, ti naipagaraw iti maysa kadagiti kadakkelan a gubat iti pakasaritaan.[7][8] Adda ti sumurok a 9 riwriw a nakigubgubat idi ti natnatay a kaaduan daytoy ket gapu ti panakasayaat dagiti armas, gapu kadagiti baro a teknolohia, nga awan ti naipada a panagrang-ay ti panagsalaknib wenno mobilidad. Daytoy ket isu ti maikanem a kaaduan dagiti natay a suppiat iti pakasaritaan ti lubong, a naikasiddongan ti dalan para kadagiti nadumaduma a panagbalbaliw ti politika a kasla dagiti rebolusion kadagiti adu a nairaman a pagilian.[9]
Dagiti nabayagan a gapuanan ti gubat ket mairaman dagiti imperialistiko a ganganaet nga annuroten dagiti nalatak a bileg idiay Europa, a mairaman ti Aleman nga Imperio, ti Austro-Hungaro nga Imperio, ti Imperio nga Otomano, ti Ruso nga Imperio, ti Britaniko nga Imperio, ti Pranses a Republika, ken Italia. Ti pannaka-asasinado idi 28 Hunio 1914 ni Arkiduke Franz Ferdinand iti Austria, ti agtawid ti balangat ti Austria-Hungaria, babaen ti maysa a Yugoslabo nationalista idiay Sarajevo, Bosnia ken Herzegovina ket isu idi ti asideg a nangkalbit ti daytoy a gubat. Daytoy ket nagbanagan ti Habsburg nga ultimatum a simmuppiat ti Pagarian iti Serbia.[10][11] Adda dagiti nadumaduma a kimmadduaan a naporma kadagiti napalabas a dekada ket dagidi Ultimatum, isu ngarud a ti uneg dagiti lawas dagiti kangrunaan a bileg ket nakigubgubatdan; babaen kadagiti bukodda a kolonia, iti nabiit dayto a suppiat ket naisaknapen iti lawlaw ti lubong.
Idi 28 Hulio, ti suppiat ket naglukat babaen ti Austro-Hungaro a panag-raut iti Serbia,[12][13] a sinaruno babaen ti Aleman a panag-raut iti Belhika, Luxembourg ken Pransia; ken ti panag-raut ti Ruso iti Alemania. Kalpasan ti panakaipasardeng ti panag-martsa dagiti Aleman idiay Paris, ti Lumaud a Sanguanan ket nagtalinaay ti estatiko a gubat ti panagdadael ti maysa a trinsera a linia a saan a nagbalbaliw aginggan a idi 1917. Idiay Daya, ti Ruso a buyot ket nagballigi a nakilaban kadagiti Austro-Hungaro a puersa ngem naiasanudda manipud idiay Daya a Prusia ken Polonia babaen dagiti buyot ti Alemania. Adda dagiti nainayon a sanguanan ti nalukatan kalpasan ti iseserrek ti Imperio nga Otomano idi 1914, ti Italia ken Bulgaria idi 1915 ken Romania idi 1916. Ti panakarebba idi Marso 1917 ti Ruso nga Imperio , ken ti Rusia ket pinanawanna ti gubat kalpasan ti Oktubre a Rebolusion ti kaladawan dayta a tawen. Kalpasan ti 1918 nga Aleman a panag- iti igid ti lumaud a sanguananraut, dagiti Aliado ket pinasanudda dagiti buyot ti Alemania kadagiti serie ti nagballigi a panag-raut ken dagiti puersa ti Estados Unidos ket nangrugrugida a simrek kadagiti trisera. Ti Alemania, nga adda idi ti bukodna a riribok kadagiti rebolusionario iti daytoy a puntos, ket immannurot a mangisardeng ti pannakilaban idi 11 Nobiembre 1918, a naamammuan kalpasan daytoy ti Panangisardeng ti gubat nga Aldaw. T gubat ket nagpatingnga iti panagballigi para kadagiti Aliado.
Dagiti napasmak idiay balay a sangsanguanan ket nakaariwawada pay a kas dagiti sanguanan ti gubat, gaputa dagiti nakibingbinglay ket pimmadasda a nangipagunay kadagiti katataoanda ket ekonomia a rekurso tapno makilaban ti naindagupan a gubat. Bababen ti gibus ti gubat, uppat kadagti kangrunaan nga imperial a bileg — dagiti Aleman, Ruso, Austro-Hungaro ken Otomano nga imperio — napaawanen. Dagiti simmaruno nga estado dagiti dua nga immuna a naibaga ket napukawanda kadagiti adu a teritorio, bayat a dagiti dua a naududi a naibaga ket sibubukelda a naiwarwar. Ti mapa ti tengnga a Europa ket nailadawan idi kadagiti nadumaduma a babbabassit nga estado.[14] Ti Liga dagitiPagilian ket naporma idi nga adda ti namnama a daytoy ket mangpawil ti sabali a kastoy a suppiat. Ti Europeano a nationalismo a pinarsua babaen ti gubat ken dagiti pannakabingbingay dagiti imperio, dagiti nagbanagan ti pannakaabak ti Alemania ken dagiti parikut ti Tulag iti Versailles ket naipannurotan a gapuanan a kontribusion ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.[15]
Dagiti linaon
- 1 Nagnagan
- 2 Sapasap a pakasaritaan
- 3 Didigra ti Hulio 1914
- 4 Progreso ti gubat
- 5 Dagiti nagibasaran
- 6 Dagiti silpo ti ruar
Nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idiay Kanada, ti Magasina ti Maclean idi Oktubre 1914 ket kinunana, "Adda dagiti gubat a bukodda a managanan. Daytoy ket ti Nalatak a Gubat."[16] Idi las-ud ti entergubat a paset ti panawen, ti gubat ket kaaduan a tinawtawagan a kas ti Sangalubongan a Gubat ken ti Nalatak a Gubat, kadagiti agsasao ti Inggles a pagilian.
Kalpasan ti isasangbay ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idi 1939, dagiti termino a Sangalubongan a Gubat I wenno ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ket nagbalin a pagalagadan dagitoy, a dagiti Britaniko ken Kanadiano a historiador ket kinaykayatda ti Umuna aSangalubongan a Gubat, ken dagiti Amerikano ti Sangalubongan a Gubat I. Dagitoy dua a termino ket naus-usar pay idi las-ud ti Entregubat a paset ti panawen. Ti termino a "Umuna a Sangalubongan Gubat" ket immuna nga inusar idi Septiembre 1914 babaen ti Aleman a pilosopo a ni Ernst Haeckel, a nangitunton a "awan dudua a ti dalan ken karakter ti nabutbutngan a 'Europeano a Gubat' ... ket agbalinto a ti umuna a sangalubongan agubat iti napno a kapanunotan ti balikas."[17] Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ket isu pay ti titulo ti maysa a 1920 a pakasaritaan babaen ti opisial ken agiwarwarnak a ni Charles à Court Repington.
Sapasap a pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi maika-19 a siglo, dagiti kangrunaan a bileg ti Europa ket nangiyunayunayda kadagiti pamay-an tapno matalinaay ti balanse tibileg iti amin a Europa, ken isu ti nagbanagan ti kaada ti narikut a network kadagiti panagkakadua ti politikal ken militar iti amin a paset ti kontinente babaen idi 1900.[6] Dagitoy ket nangrugi idi 1815, babaen ti Nasantuan a a Kumadduaan a nagbaetan ti Prusia, Rusia, ken Austria. Kalpasan daytoy, idi Oktubre 1873, ti Kanselor ti Alemania a ni Otto von Bismarck nakitulag iti Liga dagiti Tallo nga Emperador (Alemania: Dreikaiserbund) a nagbaetan dagiti monarkia ti Austria-Hungaria, Rusia ken Alemania. Napaay daytoy a tulagan gaputa ti Austria-Hungaria ken Rusia ket saanda a nagtutulag ti annuroten a maipanggep ti Balkan , daytoy ti nangtunpalan ti pannakaporma ti kumadduaan ti Alemania ken Austria-Hungaria idi 1879 a tinawtawagan ti Dua a Kumadduan. Daytoy ket nakitkita idi a kas pamay-an iti panagsuppiat ti impluensia ti Rusia kadagiti Balkan iti agtultuloy a pannakakapsot ti Otomano nga Imperio.[6] Idi 1882, daytoy a kumadduaan ket naipadakkel tapno mairaman ti Italia a nagtungpalan ti Tinallo a Kumaduaan.[18] Ni Bismarck ket nangiyunay-unay a nagob-obra tapno maipan a kadua ti Rusia ti Alemania tapno maliklikan ti dua ti sanguannna a gubat iti Pransia ken Rusia. Idi naipangato ni Wilhelm II iti trono a kas Emperador ti Alemania (Kaiser), Ni Bismarck ket napilit nga agretiro ken dagiti kumaduaan a sistemana ket nagin-inut napaay ti panakayunay-unayna. Kas pagarigan, ti Kaiser ket nagmadi a mangpabaro ti Panangiseguro manen a Tulag iti Rusia idi 1890. Kalpasan ti dua a tawen, ti Kumadduaan ti Pranko-Ruso ket napirmaan idi tappno mangkontra ti puersa ti Tinallo a Kumadduaan. Idi 1904, Ti Britani aketnangpirma kadagiti serie ti tulagan iti Pransia, ti Entente Cordiale, ken idi 1907, ti Britania ken Rusia ket nagpirmada ti Konbension ti Anglo-Ruso. Bayat a dagitoy a tulagan ken saan a pormal a nakikadua ti Britania iti pransia wenno Rusia, nangaramid daytoy ti pannakabael ti Britaniko iti iseserrek iti masakbayan a suppiat a pakairamanan iti Pransia wenno Rusia, ken ti sistema ti dagiti tulagan ti nagsisilpo a ket naamammuanton a kas ti Triple Entente.[6]
Ti bileg ti ekonomia ken industria ti Alemania ket dimmakkel unayen kaplasan ti panagkaykaysa ket pundasion ti Imperio idi 1871. Manipud idi tawtawen ti 1890, ti gobierno ni Wilhelm II ket nagus-usar iti daytoy a batayan tapno mangiraem kadagiti adu a rekurso ti ekonomia para iti panangipatakder ti Kaiserliche Marine (Imperial a Marina ti Alemania), naipatakder daytoy babaen ni Admiral Alfred von Tirpitz para iti panagsasilsal iti Naarian a marina ti Britaniko para iti supremasia ti marina iti lubong.[19] A kas nagbanagan daytoy, ti tunggal maysa a pagilian ket nagregget a nangipatakder ti nasaysayaat iti termino dagiti puonan a bapor. Ti pannakairugi ti Plantilia:HMS idi 1906, ti Imperio ti Britaniko ket nangipadakkel ti adu a panangatiwna iti Aleman a kasalisalna.[19] Dagiti armas a lumbaan a nagbaetan ti Britania ken Alemania ket nagtungpalan ti pannakaipadakkelna iti amin a Europa, dagiti amin a nangruna a bileg ket nangiraraem kadagiti batayan ti indudtriada a mangipataud kadagiti ramit ken dagiti arama a nasken para iti pan-Europeano a suppiat.[20] Idi baetan ti 1908 ken 1913, ti militar a panaggastos dagiti bileg ti Europa ket dimmakkel babaen ti 50%.[21]
Ti Austria-Hungaria ket nakibinglayda iti didigra ti Bosnia iti 1908–1909 babaen ti opisial a panangikapet ti dati a teritorio ti Otomano iti Bosnia ken Herzegovina, ken sinakopna manipud idi 1878. Daytoy ket nakaungetan ti Pagarian ti Serbia ken ti patronatona, ti Pan-Eslabiko ken Ortodokso a Ruso nga Imperio.[22] Ti politiko a maniobra ti Rusoiti rehion ket nangpaay kadagiti tulagan ti kappia, nangrugrugi idin dagitoy a madaddadael ken naamammuan idi dagitoy a kas "ti polbera ti Europa".[22] Idi 1912 ken idi 1913, ti Umuna a Gubat ti Balkan ket nagbaetan a linabanan idi ti Liga ti Balkan ken ti nagsisina nga Imperio ti Otomano. Ti resultaan ti Tulag ti Londres ket nagpaadu a nangpabassit ti Imperio ti Otomano, ken nangpartuat daytoy ti nawaya nga Estado ti Albania bayat a nangpadakkel daytoy kadagiti tinengtengngel a teritorio ti Bulgaria, Serbia, Montenegro, ken Gresia. Idi rinaut ti Bulgaria ti Serbia ken Gresia idi Hunio 16 1913, nakapukawanna daytoy ti kaaduan ti Macedonia iti Serbia ken Gresia ken ti Akin-abagatn a Dobruja iti Romania iti 33 nga aldaw a Maikadua a Gubat ti Balkan, ken nangpaadu daytoy ti pannkariribok ti rehion.[23]
Didigra ti Hulio 1914[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Hunio 28 1914, ni Gavrilo Princip, ti maysa nga estudiante a Bosnio a Serbo ken kameng ti Katutubo ti Bosnia, ket pinatayna ti agtawid ti trono ti Austro-Hungaro, a ni Arkhduke Franz Ferdinand ti Austria, idiay Sarajevo, Bosnia.[24] Daytoy ket nangrugian ti maysa a bulan ti diplomatiko a maniobra a nagbaetan ti Austria-Hungaria, Alemania, Rusia, Pransia, ken Britania a tinawtawagan ti Didigra ti Hulio. Ti panagayat ti pnangipatingga ti pannakibiang ti Serbia idiay Bosnia – ti Nangisit nga Ima ket nangited kenni Princip ken dagiti grupona kadagiti bomba ken dagiti pistola, inadalnda, ken tinulonganda a bimmallasiw iti pagbeddengan, ken dagiti Austriano ket hustoda anamatmati a dagiti opisial ti Serbia ken dagiti opisial ket nairamramanda[25] – Ti Austria-Hungaria ket nangipatulod ti Hulio nga Ultimatum iti Serbia, dagitoy idi dagiti sangapulo a serie dagiti demanda a naigaggagara a saan a mabalin nga awaten , ken naikeddeng a mangkasir ti gubat iti Serbia.[26] Idi nakitulag laeng ti Serbia kadagiti walo a demanda, ti Austria-Hungaria ket nangirangaran ti gubat idi Hulio 1914. Ni Strachan ket nangisuppia, a "No man daytoy ket ekuiboko ken nasapa a sungbat babaen ti Serbia ken makaaramid ti giddiatan ti panagkukua ti Austria-Hungaria ket madudua. Ni Franz Ferdinand ket saan idi a kita ti personalidad a nagay-ayat ti kinadayeg, ken ti pannkapaayna ket saan a nangipakita ti nakaro a panagladingit ti imperio".[27]
Ti Imperio ti Ruso, ket saan a nagay-ayat a mangpalubos ti Austria-Hungari a mangikkat ti impluensia kadagiti Balkan, ken ti panagsuporta ti napauten a Serbo a prodihia , ti Rusia ket nagbilbilin ti mobilisasion kalpasan ti maysa ng aladaw.[18] Ti Imperio ti Alemania ket naggunay met idi Hulio 30 1914, a nnagisagsagana mangipakat ti "Plano Schlieffen", a nangiplano ti napardas, ken dakkel a panagraut iti Pransia tapno mangikkat ti buyot ti Pransia, ken agsikko a mapan iti daya ken mangsuppiat iti Rusia. Ti Gabineta ti Pransia ket nanglikud ti presion ti miltar ti dagus a panaggunayna, ken nagbilin ti panagsubli kadagiti tropana iti 10 km manipud ti pagbeddengan tapno maliklikan ti insidente. Ti Pransia ket naggunay laeng idi rabii ti Agosto 2, idirinaut ti Alemania tiBelhika ken rinautna dagiti tropa ti Pransia. Ti Alemania ket nangirangarang ti gubat iti Rusia iti isu met laeng nga aldaw.[28] Ti Britania ket nangirangarang ti gubat iti Alemania idi Agosto 4 1914, kalpasan ti maysa a "saan a nasayaat a sungbat" iti Britaniko nga ultimatum a nasken a matalinaay neutral ti Belhika[29].
Progreso ti gubat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti lukat dagiti panaggugura[urnosen | urnosen ti taudan]
Pannaka-allilaw ti Tengnga a Bilbileg[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti estratehia ti Tengnga a Bilileg ket nakasagaba kadagiti di nasayaat a komunikasion. Ti Alemania ket nangikari a mangsuporta ti panagraut ti Austria-Hungaria iti Serbia, ngem ti panangipatarus ti kaibuksilanna daytoy ket adu ti naggigiddiatanna. Dagiti dati a nasubokan a plano a ti panangipan kadagiti tropa ket nabaliwan idi kasapaan ti 1914, ngen dagiti sukat ket saan pay a nasubokan kadagiti panagsanay. Dagiti daulo ti Austro-Hungaro ket namatmatida a ti Alemania ket kallubanna ti akin-amianan a pagbeddenganna iti Rusia.[30]Nupay kasta, ti Alemania ket nakitkitana ti Austria-Hungaria ket kaaduan a mangidagus kadagiti tropana a mangsuppiat iti Rusia, bayat a mangidatar iti Pransia. Daytoy a pannaka-allilaw ket nangpilit ti Buyot ti Austro-Hungaro a mangbingay kadagiti puersana kadagiti sanguanan a baetan ti Russia ken Serbia.
Idi Septiembre 9 1914, ti Septemberprogramm, ti mabalin a plano a nangisalaysay ti naisangyan a gandat ti gubat ti Alemania ken dagiti kondison a susukimaten ti Alemania a mangpapilit kadagiti Bileg ti Kumadduaan, ket inwaragawag idi babaen ti Kanselor ti Alemania, a ni Theobald von Bethmann-Hollweg ngem daytoy ket saan nga opisial a naampon
Dagiti kampania ti Aprika[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti immununa a panaglalaban iti gubat ket nakairamanna ti Britaniko, Pransia, ken dagiti kolonial a puersa ti Aleman idiay Aprika. Idi Agosto 7, dagiti tropa ti Pransia ken Britania ket rinautda ti Alemani a protektorado ti Togoland. Idi Agosto 10, dagiti puersa ti Alemania idiay Abagatan a laud nga Aprika ket rinautda ti Abagatan nga Aprika; dagiti naiwarwara ken narungsot a pannakilablaban ket nagtultuloy kadagiti nabati a paset a panawen ti gubat. Dagiti kolonial a puersa ti Alemania idiay Daya nga Aprika ti Alemania, nga indauluan babaen ni Koronel Paul von Lettow-Vorbeck, ket nakilabanda iti maysa a kampania ti gerila a pannakigubatan idi las-ud ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ken simmukoda laeng kalasan ti dua a lawak idi naipakat ti panagsardeng ti gubat idiay Europa.[31]
Kampania ti Serbia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Austria ket nagraut ken kinalabanna ti buyot ti Serbia idiay Gubat ti Cer ken ti Gubat ti Kolubara idi rugi ti Agosto 12. Kalpasan dagiti dua a lawas, dagiti panagraut ti Austria ket naipasanod nga adu dagiti napukpukaw, daytoy ti nangmarka kadagiti adu nga immuna a panagballigi iti gubat dagiti Kumadduaan ken nangpukaw ti namnama ti napardas a panagballigi ti Austro-Hungaro. A kas nagbanagan daytoy, ti Austria ket napilitan a nangibati ti dakkel a puersa iti sanguanan ti Serbia, isu daytoy ti nangpakapsot kadagiti ganetgetna a sumuppiat iti Rusia.[32] Ti panangabak ti Serbia iti Austro-Hungaro a panagraut idi 1914 ket mangiraman kadagiti nangruna a panangatiw a panagballigi iti naudi a siglo.[33]
Dagiti puersa ti Alemania idiay Belhika ken Pransia[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi rugi ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ti buyot ti Alemania ket nangitungpal ti nabaliwan a bersion ti Plano Schlieffen. Daytoy ket nangimartsa kadagiti buyot ti Alemania idiay neutral a Belhika ken idiay Pransia, sakbay a nagsikko nga agpa-abagatan tapno palikmutanna ti buyot ti Pransia idiay pagbeddenagn ti Alemania.[10] Gaputa ti Pransia ket nangirangarang nga isu ket "adaan ti waya nga agtignay iti kaso a makiginnubat ti Alemania ken Rusia", ti Alemania ket nagur-uray ti posibildad ti maysa a panagraut iti Pransia iti maysa asangaunan ken babaen iti Rusia iti sabali pay a sanguanan. Tapno masabat iti kastoy a senario, ti Plano Schlieffen ket nangibagbaga a ti Alemania ket nasken a napardas nga abakenna ti Pransia (a kasla iti napasamak iti Gubat ti Pranko-Prusia iti 1870–71). Daytoy ket nangisingsingasing pay a tapno maulit ti napardas a panagballigi idiay laud, ti Alemania ket nasken a saan nga agraut babaen ti narigat a langa ti daga iti Alsace-Lorraine (nga addaan ti dagus a pagbeddenagan itilaud ti karayan Rin), embes ket ti kapanunotan ket ti mangpadas a pardasan a lappedan ti Paris manipud ti Kanal Inggles ken ti panagtulong ti Britaniko, ken alaenna ti Paris, ken isunto daytoy ti kanungpalan ti panangabak ti gubat. Dagiti buyot ket maiyakarto idiay daya tapno sabtenna ti Rusia. Namatmatida a ti Rusia ket makasapul ti nabayag a paset ti panawen ti mobilisasion sakbay nga agbalin nga agpayso a mangpangta kadagiti Tengnga a Bileg.
Ti laeng adda a plano ti Alemania para iti animan a gubat ket dagiti panagmartsa dagiti buyot ti Alemania idia Belhika. Ti Alemania ket kinaykayatna nga a nawaya makuyogan a mapan idiay Bekhika (ken kasisigud pay nga idiay Olanda, ken plano a linikudan ni babaen ni Kaiser Wilhelm II) tapno rautenna ti Pransia. Ti neutral a Belhika ket linikudanna daytoy a kapanunotan, isunga dagiti Aleman ket nangikeddeng nga embes a mangraut babaen idiay Belhika. Ti Pransia ket kinayatna met nga iyakar dagiti puersana idiay Belhika, ngem dati a saan a kinayat Belhika daytoy a "singasing", iti namnama a maliklikan ti aniaman a gubat iti daga ti Belhika. Iti kanungpalanna, kalpasan ti panagraut ti Alemania, ti Belhika ket pimmadas a nangitipon ti buyotna iti buyot ti Pransia (ngem ti dakkel a paset ti buyot ti Belhika ket nagsanod idiay Antwerp nga idiay ti nakapilitanda a simmuko idi napukawen ti amin a namnama iti tulong).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Tucker & Roberts 2005, p. 273
- ^ "Dagiti Estadistika ti Nalatak a Gubat ti Buyot ti Britaniko". 1914-1918.net. Naala idi 2011-12-13.
- ^ Dagiti bilang ket para iti Imperio iti Britania
- ^ Dagiti bilang ket para iti Metropolitan a Francia ken kol-kolonia.
- ^ Willmott 2003, pp. 10–11
- ^ a b c d Willmott 2003, p. 15
- ^ Keegan 1988, p. 8
- ^ Bade & Brown 2003, pp. 167–168
- ^ Willmott 2003, p. 307
- ^ a b Taylor 1998, pp. 80–93
- ^ Djokić 2003, p. 24
- ^ Evans 2004, p. 12
- ^ Martel 2003, p. xii ff
- ^ Keegan 1988, p. 7
- ^ Keegan 1988, p. 11
- ^ See "great, adj., adv., and n." iti Inggles a Diksionario ti Oxford (Maikadua nga edision, 1989; online a bersion Marso 2012)
- ^ Shapiro 2006, p. 329 a naidakamat ti iti reporta idiay The Indianapolis Star, 20 Septiembrer 1914
- ^ a b Keegan 1998, p. 52
- ^ a b Willmott 2003, p. 21
- ^ Prior 1999, p. 18
- ^ Fromkin 2004, p. 94
- ^ a b Keegan 1998, pp. 48–49
- ^ Willmott 2003, pp. 2–23
- ^ Willmott 2003, p. 26
- ^ Stevenson 1996, p. 12
- ^ Willmott 2003, p. 27
- ^ Strachan 2003, p. 68
- ^ Willmott 2003, p. 29
- ^ "Daily Mirror Headlines: Ti Panangirangarang ti Gubat, Naipablaak idi Agosto 4 1914". BBC. Naala idi 9 Pebrero 2010.
- ^ Strachan 2003, pp. 292–296, 343–354
- ^ Farwell 1989, p. 353
- ^ Tucker & Roberts 2005, p. 172
- ^ John R. Schindler (1 Abril 2002). "Didigra idiay Drina: Ti Buyot ti Austro-Hungaro idiay Serbia, 1914". Wih.sagepub.com. Naala idi 2013-03-13.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Umuna a Sangalubongan a Gubat idiay Wikimedia Commons


text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANAGASAWA
No Sobran ti Kinadekket ti Panaggayyemyo
TI PROBLEMA
Adda gayyemmo a kasunganim iti sekso. Matarusanna ti kasasaadmo isu a mapagtungtungtonganyo ti uray ania. ‘Aggayyemkami laeng,’ kunam iti bagim—nupay saan a kasta ti mabalin nga ipapan ti asawam no maammuanna dagiti napaut a tungtonganyo.
Posible a sobran ti kinadekket ti panaggayyemyo ken masapul a tamingemon ti situasion. Ngem usigem nga umuna no apay a nastrekmo ti kasta a relasion.
DAGITI MAKAGAPU
Di pannakapnek. Pudno a makaparagsak la ketdi no adda kasunganim iti sekso a mangipakita kenka iti atension. Sumayaat ti riknatayo no ammotayo nga adda mangap-apresiar kadatayo. Mariknatayo met a makaay-ayotayo. No medio nabayag metten nga addan asawam, nalabit mangrugikan nga agsapul iti pammatalged ti maysa a gayyem a kasunganim iti sekso. Ngem laglagipem daytoy: Dakes ti ibungana no saan a ti asawam ti mangipaay iti dayta. No din maitutop ti kinadekketmo iti kasunganim a sekso, kumapuy ti relasionyo nga agassawa. Kas man la papaidamam ti asawam iti pammateg a maiparbeng nga ipaaymo kenkuana.
• Isaludsodmo iti bagim, ‘Ania dagiti kasapulak a maipapaay ti gayyemko a nasaysayaat koma no ti asawak ti mangipaay?’
Nalaka a masulisog. Kuna ti Biblia a dagidiay makiasawa ket maaddaan iti “rigat.” (1 Corinto 7:28) Kas pagarigan, nalabit mariknam no dadduma a mabaybay-annaka wenno dinaka ap-apresiaren ti asawam, wenno adda sakit ti nakemmo gapu iti di pay nasolbar a diyo nagkinnaawatan. Nalabit dina kayat a pagsaritaanyo dagita isu a masuronka ken masulisogka nga agsapul iti atension ti sabali. Sigun iti dadduma nga eksperto, ti panangliklik a pagsaritaan dagiti narikut a parikut ket mabalin a pakaigapuan ti saan a naragsak a panagasawa ken ti panagsina wenno panagdiborsio pay ketdi.
• Isaludsodmo iti bagim, ‘Adda kadi kurang iti panagasawak isu a masulisogak a makigayyem iti saanko nga asawa?’
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Ammuem ti peggad. Kuna ti Biblia: “Mabalinmo aya nga awiten ti apuy iti barukongmo a saan a mauram ti badom?” (Proverbio 6:27, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Kinapudnona, maisagmakka no maaddaanka iti romantiko a relasion iti dimo asawa. (Santiago 1:14, 15) Saan la a gapu dayta iti posible a mapasamak. Analisarem ti napasamaken. Gapu iti panangipaaymo iti dayta a kita ti atension iti sabali, impaidammo iti asawam ti atension a rumbeng koma nga ipaaymo kenkuana.
Isardengmo ti agilusion. Ti nadekket a pannakigayyem ti nalabit mamagpanunot kenka no ania ngata ti biagmo no ti gayyemmo ti nagbalin nga asawam. Mabalin a pagdildiligem dagiti nasayaat a galad ti gayyemmo ken dagiti pagkapuyan ti asawam. Ngem saan a patas dayta! Laglagipem met a ti mariknam a ragsak no pampanunotem ti gayyemmo ket nalabit kas iti nariknam met idi iti asawam.—Prinsipio ti Biblia: Jeremias 17:9.
Mangikeddengka kadagiti limitasion. Mangikabit dagiti tattao iti alarm system iti lugan wenno balayda tapno saanda a matakawan. Mabalin a kasta met ti aramidem iti panagasawam. “Saluadam ta pusom,” kuna ti Biblia. (Proverbio 4:23) Kasano? Padasem dagitoy:
Silalawag nga ipakitam nga addan asawam—nalabit babaen ti panangidispleymo kadagiti retrato ti asawam iti pagtrabahuam.—Prinsipio ti Biblia: Genesis 2:24.
Mangikeddengka iti limitasion maipapan iti ipalubos ken ti dimo ipalubos iti pannakilangenmo iti kasunganim a sekso. Kas pagarigan, dagiti problemayo nga agassawa ket saan a rumbeng nga ibagam iti dayta a gayyemmo wenno manganka iti ruar a kadua ti katrabahuam a kasunganim iti sekso.
No sobran ti kinadekketmo iti kasunganim a sekso, pugsatemon ti relasionyo. No dimo kabaelan, saludsodam ti bagim no apay. Imbes nga ikagumaam nga ikalintegan ti relasionmo kenkuana, ipangpangrunam ketdi dagiti kasapulan ti asawam ken ipamuspusam a salakniban ti relasionyo nga agassawa.—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 5:18, 19.


text:
Buenos Aires
Ti Buenos Aires ( /ˈbweɪnəs ˈɛəriːz/ wenno /ˈaɪrɪs/,[5] Españiol: [ˈbwenos ˈaiɾes]) ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan asiudad iti Arhentina, ken ti maikadua akadakkelan a metropolitano a lugar idiay Abagatan nga Amerika, kalpasan ti Kalatakan a Sao Paulo.[6] Daytoy ket mabirukan idiay lumaud nga aplaya ti estuario iti Río de la Plata, idiay abagatan adaya a nga aplaya iti kontinete ti Abagatan nga Amerika. Ti Kalatakan a Buenos Aires a konurbasion, a mangiraman pay kadagiti nadumaduma a Probinsia ti Buenos Aires a distrito, ket mangbukel ti maikatlo a kadakkelan a konurbasion idiay Latin nga Amerika, nga adda ti populasion ti agarup a sangapulo ket tallo a riwriw.[3]
Ti siudad ti Buenos Aires ket saan apaset iti Probinsia ti Buenos Aires, wenno kapitolio ti Probinsia, ngem ti maysa a naturay a distrito. Idi 1880, kalpasan dagiti dekada ti politikal a pannakigubatan, ti Buenos Aires idi ket naipederalisado ken naikkat manipud ti Probinsia ti Buenos Aires. Dagiti patingga ti siudad ket napadakkel tapno mairaman dagiti ili ti Belgrano ken Flores (dagitoy dua ket dagiti agdama a kaarruba ti siudad). Ti 1994 a panagpasayaat iti batay-linteg ket nangited ti sisudad ti katurayan, nga isu ti nagtaudan ti pormal a naganna: Ciudad Autónoma de Buenos Aires (Naturay a Siudad iti Buenos Aires). Dagiti umili ket immunada a nagbutos ti maysa a Daulo iti Gobierno (a kas ti Mayor) idi 1996; sakbay, a ti Mayor ket dagus a naidutok babaen ti Presidente iti Republika.
Dagiti tattao a manipud idiay Buenos Aires ket makunkuna dagitoy a kas dagiti porteño (tattao iti puerto).[7] Ti Buenos Aires ket maysa anagruna a papapnan dagiti turista,[8] ken naamammoan para kadagiti Europeano nga estilo ti arkitektura[9] ken ti nabaknang a kultural a biag,[10] nga adda kadagiti kaaduan a konsentrasion dagiti teatro iti lubong.[11]
Ti Buenos Aires ket agdama a aggaygay-at a mangsangaili ti 2018 a Kalgaw nga Olimpiada ti Kinaagtutubo.[12]
Dagiti linaon
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Kangrunaan a nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Encyclopædia Britannica
- Microsoft Encarta (Narkibo 2009-10-31)
- Sapasap a pakaammo
- (Espaniol) Patricia Moglia, Fabián Sislián and Mónica Alabart, Pensar la historia Argentina desde una historia de América Latina, Buenos Aires:Plus Ultra
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Owens, Mitchell. "Panagbanbaniaga+Liwliwa: Ti Buenos Aires ket Agparparnuay manen Kaniana". Travelandleisure.com. Naala idi 2 Mayo 2012.
- ^ "Sitio oficial de turismo de la Ciudad de Buenos Aires". Bue.gov.ar. Naala idi 2 Mayo 2012.
- ^ a b "Arhentina: Censo2010". Naala idi 25 Pebrero 2011.
- ^ "Desarrollo humano en Argentina / 2010". Naala idi 24 Pebrero 2012.
- ^ "Buenos Aires". Ti Amerikano a Tinawtawid a Diksionario iti Pagsasao nga Inggles. Boston: Houghton Mifflin. 2001.
- ^ R.L. Forstall, R.P. Greene, ken J.B. Pick, "Ania kadagitoy ti kadakkelan? Apay a dagiti naipablaak a populasion para kadagiti kangrunaan nga urbano a lugar ti lubong ket adu unay ti pagiddiatanda", Konperensia dagiti Masakbayan a Siudad, (Unibersidad iti Illinois idiay Chicago, Hulio 2004) – Tabla 5 (p.34)
- ^ "Ania ti Porteño iti Inggles? – Porteño Spanish". Portenospanish.com. Naala idi 15 Septiembre 2011.
- ^ "Panagbanbaniaga + Liwliwa: Dagiti papanan". Travelandleisure.com. Naala idi 2 Mayo 2012.
- ^ "Buenos Aires Turismo: Arquitectura". Bue.gov.ar. Naala idi 2 Mayo 2012.
- ^ "Buenos Aires Turismo: Turismo Cultural". Bue.gov.ar. Naala idi 28 Mayo 2012.
- ^ "BLa ciudad con más teatros del mundo". Lanacion.com.ar. Naala idi 2 Mayo 2012.
- ^ Ti Buenos Aires ket Nangirugi ti Panaggay-at para iti 2018 a Kinaagtutuno nga Ay-ayam
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Buenos Aires idiay Wikimedia Commons


text:
Mongolia
Ti Mongolia i/mɒŋˈɡoʊliə/, literal a Mongol a pagilian/estado) ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian idiay Daya ken Tengnga nga Asia. Naibeddengan daytoy babaen ti Rusia iti amaianan ken Tsina iti abagatan, daya ken laud. Nupay ti Mongolia ket saan a makibingbingay ti pagbeddengan iti Kazakhstan, ti kinalaud a murdong na ket 38 kilometro (24 mi) laeng manipud ti kinadaya a murdong ti Kazakhstan. Ti Ulan Bator, ket isu ti politikal a kapitolio na ken ti kadakkelan a siudad, daytoy ket pagtaengan ti agarup a 45% iti populasion. Ti politikal a sistema ti Mongolia ket ti parlamentario a republika.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mongolia Nawaya a Gobierno
- Mongolia Ministrro iti Ganganaet a Panakibiang iti Mongolia
- Sangalubongan a Libro ti CIA - Mongolia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Dokumento a maikabil ti Mongol a Naisuratan" (iti Insik). UB Post. 2011-06-21. Naala idi 2010-07-11.
- ^ Nailian a Senso ti Mongolia 2010 Immuna a Resulta. Opisina ti Nailian nga Estadistika iti Mongolia (iti Mongol.)
- ^ "T Mongol" ket nairaman dagiti minodad a kas dagiti Kasak wenno Tuvans.
- ^ Official landuse balanse data (2007)
- ^ a b c d "Mongolia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Gini a Pagsurotan". Sangalubongan a Banko. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 27 Enero 2012.
- ^ "Ti Mongolia a Pagalagadan ti Oras ket ti GMT (UTC) +8, addan kadagit luglugar idiay Mongolia nga agususar ti GMT (UTC) + 7". Time Temperature.com. Naala idi 2007-09-30.
- ^ "Ti Gobierno ti Mongolia ket pinili da a saan a suroten ti Kalgaw nga Oras". World Time Zone.com. Naala idi 2007-09-30.
- ^ "Sona ti Oras ti Mongolia". Naala idi 2011-05-20.


text:
Rizal
Ti Rizal ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti CALABARZON iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Antipolo, nupay kasta, ti pasdek ti probinsial a kapitolio ket adda iti Siudad ti Pasig a paset ti Metro Manila. Kabeddengna ti Metro Manila iti daya, dagiti probinsia ti Bulacan iti amianan, Quezon iti daya, ken Laguna iti abagatan.
Sigud a Morong ti nagan ti probinsia Politiko-Militar a Distrito babaen ti daan a probinsia ti Manila. Napagbalin kas naan-anay a probinsia idi 1901 ket napanaganan iti Rizal kas pammadayaw iti nailian a bannuar, a ni Jose Rizal.
Sigud a buklen ti 26 nga ili ti probinsia iti pannakabangonna idi 1901: 14 manipud iti daan a probinsia ti Manila (Las Piñas, Malabon, Makati, Parañaque, Mandaluyong, San Juan, Navotas, Muntinlupa, Taguig, Pateros, Pasig, Marikina, San Mateo, ken Montalban (Rodriguez itan); ken 12 manipud iti Politico-Militar a Distrito ti Morong (Angono, Baras, Binangonan, Cainta, Antipolo, Cardona, Jalajala, Morong, Pilillia, Tanay, Taytay ken Teresa).
Idi Nobiembre 7, 1975, ti 12 nga ili ti Las Piñas, Parañaque, Muntinlupa, Taguig, Pateros, Makati, Mandaluyong, San Juan, Malabon, Navotas, Pasig ken Marikina ket naisali iti baro a nabangon a rehion a Metro Manila ket 14 laengen nga ili ti nabati iti probinsia ti Rizal.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Rizal iti 13 nga ili ken 1 a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012


text:
Samar
Ti Samar (sigud a Laud a Samar) ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti rehion ti Daya a Visayas iti Visayas ken adda iti akin-laud a deppaar ti Isla ti Samar. Ti kapitoliona ket ti siudad ti Catbalogan. Kabeddengna dagiti probinsia ti Amianan a Samar ken ti Daya a Samar. Nakasilpo ti Samar iti probinsia ti Leyte babaen ti nalatak a Rangtay ti San Juanico a nangballasiw iti Kipet San Juanico. Iti abagatan ti Samar ket ti Golpo Leyte.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Samar iti 24 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013


text:
Mecklenburg-Vorpommern
Ti Mecklenburg-Vorpommern [ˈmeːk.lən.ˌbʊɐ̯k ˈfoɐ̯.pɔ.mɐn] wenno nabirngasan ti MeckPomm) ket maysa a pederal nga estado idiay akin amianan nga Alemania. Ti kapitoliona a siudad ket ti Schwerin. Ti estado ket naporma babaen dagiti panagtitipon kadagiti naipakasaritaan a rehion ti Mecklenburg ken Vorpommern kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, daytoy ket natunaw idi 1952 ken napartuat manen sakbay ti Aleman a panagkaykaysa idi 1990.
Ti Mecklenburg-Vorpommern ket isu ti maikanem a kadakkelan nga estado ti Aleman babaen ti teritorio, ken isu ti kabassitan ti kapusek ti populasion. Ti panatar ti Baybay Baltiko, a maraman dagiti isla a kas ti Rügen ken Usedom, ken ti pay Danaw a Distrito ti Mecklenburg ket nailaslasinan babaen kadagiti adu a pagliwliwaan ken dagiti napistas a katutubo, a makaaramid ti Mecklenburg-Vorpommern a kas maysa kadagiti mangiyuna a papanan dagiti turista idiay Alemania. Tallo kadagiti sangapulo ket uppat a nailian a parke ti Alemania ket mabirukan idiay Mecklenburg-Vorpommern, a maipatinayon kadagiti ginasut a konserbasion ti katutubo a luglugar. Ti Unibersidad ti Rostock (karkulo idi 1419) ken ti Unibersidad ti Greifswald (karkulo idi 1456) ket isu kadagitoy ti kaduogan idiay Europa.
Dagiti kangrunaan a siudad ket mairaman ti Rostock, Schwerin, Neubrandenburg, Stralsund, Greifswald ken Wismar.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Populasion ti estado". Opisina ti dagiti Pederal nga Estadistika ti Alemania (iti German). Naala idi 2007-04-25.
- ^ Iti pannakaikkat dagiti estado ti Daya nga Alemania idi 1952 ti panagrehistro ti lugan ket sinursurot dagiti baro a subdibision ti Bezirk. Manipud idi 1991 dagiti naisangsangayan apasaruno ket naikedkeddeng para iti tunggal maysa a distrito.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mecklenburg-Vorpommern idiay Wikimedia Commons
- Opisial a portal ti estado (Aleman, Inggles, Polako)
- Opisial a website ti turismo (Aleman, Inggles, Insik, Hapon, Sueko)
Nagsasabtan: 53°37′N 12°42′E / 53.617°N 12.700°E


text:
Plantilia:Marebba a panangpili
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.
Ti plantilia ti
{{Marebba a panangpili}} ket mangited ti agpapada a mensahe para iti panagilak-am kadagiti panid ti plantilia a dagiti plantiliana ket mangiraman ti parametro ti state (a ti pannakarebbada ket mabalin a mataripato).
Daytoy ket mabalin a mausar iti panid ti plantilia (mabungon iti kaunegan dagiti etiketa ti    ), wenno idiay {{dokumentasion}} a subpanid ti plantilia.
Mangipakita ti pagpilian a panag-usar ti nagan nga state[urnosen | urnosen ti taudan]
No, ti plantilia a nakailak-aman ti
{{Marebba a panangpili}}, ti state a parametro ti dayta a plantilia ket napakabaelanen isunga saanen a managanan no matawaganen ti plantilia – kas iti parametro a state ket mangiraman ti
{{{1| }}}, kas ti
|state = {{{state|{{{1|}}}}}}
- wenno
|state = {{{state|{{{1| expanded }}}}}}
- kdpy
kaplasanna
{{marebba a panangpili |statename=optional}}
mangikkat kadagiti pagarigan ti "state=" manipud ti mensahe ti
{{marebba a panangpili}} message, kas ti
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Nagan ti plantilia |autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.


text:
Subhenero
Iti biolohia, ti subhenero ket taksonomiko a ranggo a dagus nga adda ti baba ti henero.
Iti soolohia, ti subheneriko a nagan ketmabalin a nawaya a mausar wenno mairaman iti maysa a nagan ti sebbanagn, iti pangserra, a naikabil iti nagbaetan ti kadawyan a nagan ken ti naisangyan nga epiteto: a kas ti Tiger Cowry iti Indo-Pasipiko, Cypraea (Cypraea) tigris Linnaeus, a tagikua ti subhenero Cypraea iti henero ti Cypraea. Nupay kasta, daytoy ket saan a nasken, wenno tradison, no agitited ti nagan ti maysa a sebbangan, tapno mamngiraman ti subheneriko a nagan.


text:
Nalamiis a Gubat
Ti Nalamiis a Gubat (kadawyan a napetsaan iti 1947–1991) ket isu idi ti agtaltalinaed a kasasaad iti politiko ken milisia a panagirteng a nagbaetan dagiti kabilegan iti Lumaod a lubong, nga indauloan babaen ti Estados Unidos ken dagiti kumaduanna ti NATO, ken ti komunista a lubong, nga indauloan babaen ti Kappon ti Sobiet, dagiti satelite nga estado ken kumaduaan. Daytoy ket nangrugi kalpasan iti panagballigi ti temporario a panagikadua ti gubat a simmupiat iti Nazi nga Alemania, a nagibati daytoy ti USSR ken ti Estados Unidos a kas dagiti dua a nalatak a bileg nga adda dagiti naisangsangayan a nagbaetan ti ekonomia ken politiko. Ti Kappon ti Sobiet ket pinartuatna ti Dumaya a Kumaduaan kadagiti dumaya a pagpagilian ti Europa a sinakupanna, a nagtartaripato kadagitoy a kas dagiti satelite nga estado. Ti kalpasan ti gubat a panagungar ti Lumaud nga Europa ket naparang-ay babaen ti Marshall a Plano ti Estados Unidos , bayat a ti Kappon ti Sobiet, a nagan-annad kadagitoy a kondision a naikapet, ket saanna a kinayat ken nangipatakder ti COMECON kadagiti Dumaya a kumaduaanna. Ti Estados Unidos ket pinandayna ti NATO, ti maysa a kumaduaan ti milisia nga agususar ti panaglas-ud iti komunismo a kas ti kangrunaan nga estratehia babaen ti Truman a Doktrina, idi 1949, bayat ti kumaduaan a Sobiet ket nagporma ti Warsaw a Tulagan idi 1955. Adda dagiti pagilian a nakilinia kadagitoy dua a bileg, bayat nga adu pay dagiti nagpilia nga agbati nga agmangngamangnga iti Di-Nailinia a Tignay.
Ti Nalamiis a Gubat ket kastoy a nainaganan gaputa saan a nakaiwagar ti dagus nga aramid ti milisia, gaputa dagitoy dua ket nagtagikuada kadagiti nuklera nga armas, ken ti panagusar kadagitoy ket mabalin a panakaikari ti bukodda nga agsinnaranay a naipatalgedan a panakadadael. Dagiti siklo iti minaig a talna ket sarunuento babaen ti irteng a mabalin a mangiturongto iti gubat. Ti kairtengan ket ti panakairaman ti Berlin a Panaglapped (1948–1949), ti Koreano a Gubat (1950–1953), ti Suez a Kibatang (1956), ti Berlin a Kibaltang iti 1961, ti Misil ti Kuba a Kibaltang (1962), ti Bietnam a Gubat (1959–1975), ti Yom Kippur a Gubat (1973), ti Gubat ti Sobiet iti Apganistan (1979–1989), ken ti "Makabael a Pumapana" NATO milisia nga ay-ayam (1983). Ti suppiat ket embes a naiyebkas babaen ti milisia a kumaduaan, estratehiko a panagibaniaga dagiti puersa, ti nawatiwat a panagtulong kadagiti kliente nga estado, panagsisiim, daddakkel a kampania ti propaganda, kadawyan ken nuklear a lumba ti armas, panagkidkiddaw kadagiti agmangngamangnga a pagilian, panagsasalisal kadagiti ay-ayam paspasamak, lken ti teknolohiko a panagbingbinglay a kas ti Lumba ti Limbang. Ti EU ken USSR ket nakilaban kadagiti parbo a gubgubat kadagiti nadumaduma a kitkita: idiay Latin nga Amerika ken Abagatan a daya nga Asia, ti USSR nagasasinado ken timmulong ti panagaywan kadagiti Komunista a rebolusion, a sinuppiat dagiti Lumaud a pagilian ken dagiti rehional a kumaduanda; adda dagiti nangpadas ti mangisubli babaen ti through subersion ken pannakigubat, nga adda dagiti aglaklaok a nagbanagan. Tapno mapedpedan ti peggad iti pannakapataud ti nuklear a gubat, dagitoy dua ket gimmun-odda ti détente idi panawen ti 1970 tapno a makissayan dagiti politiko a panagirteng.
Iti panawen ti 1980, ti Estados Unidos ketnagpadakkel kadagiti diplomatiko, milisia, ken ekonomiko a presion iti Kappon ti Sobiet, a ti daytoy a panawen ket agparparigaten daytoy a pagilian manipud ti ekonomiko a panagtaltalinaed. Iti panawen ti naladaw a 1980, ti Presidente ti Sobiet a ni Mikhail Gorbachev ket nagipaammo kadagiti agipawaya a reporma iti perestroika ("panagpabaro", "reorganisasion", 1987) ken glasnost ("panaglukat", ca. 1985). Daytoy ket nanglukat ti pagilian ken dagiti satelite nga estado iti kakapppiaan a nga allon dagiti rebolusion a nangipatingnga iti panakarebba ti Kappon ti Sobiet idi 1991, a nagibatbati ti Estado sUnidos a kas ti naturay a bileg ti milisia. Ti Nalamiis a Gubat ken dagiti napaspasamak ket nakabati kadagiti naisangsangayan a legado, ken kankanayon a maitudtudo kadagiti nadayeg a kultura, a naipangpangruna iti midia a mangipakpakita kadagiti tema itipanagsisiim ken ti panagpangta iti nuklear a panakigubat.
Dagiti linaon
Dagiti nagtaudan ti termino[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Inggles a mannurat ken agiwarwarnak a ni George Orwell ket nagusar ti nalamiis a gubat, a kas maysa a sapasap a ternimo, iti salaysayna a “Sika ken ti Atomiko a Bomba”, a naipablaak idi Oktubre 19, 1945, idiay Britaniko a warnakan a Tribune. Nga agimatmatangan ti maysa a lubong nga agnanaed iti anniniwan iti pangta iti nuklera a panakigubat, nga insurat ni Orwell ti:
- "Para kadagiti napalabas nga uppat a pulo wenno limapulo a tawtawen, Mr. H. G. Wells ken dagiti dadduma pay ket nagbalballag kaniatayo a ti tao ket madangran iti bukodna a panakadadael kadagiti bukodna nga armas, a mangibati laeng kadagiti agturay akuton wenno dagiti sabsabali pay a managpapangen a sebbangan. Ti sinoman a nakakita kadagiti nadadael a siudad iti Alemania ket makakita iti daytoy a panunot ket mabalin a maaramid. Nupay kasta, ti panagkitkita ti lubong a sibubukel, ti panaganod para kadagiti adu a dekada ket saan nga ti ipapan iti anarkia ngem ti reimposision ti panagtagabu. Datayo ket tumurturong kadagiti saan a sapasap a panarebba ngem para iti panawen ti natalinaed a dakes a kas ti tagabu nga imperio iti taga-ugma. Ti teoria ni James Burnham ket adu daytoy a natungtungan, ngem bassit laeng dagiti tattao a naikapanunutan pay laeng ti ideolohikona ken pagbanaganna daytoy, ti kita a panakakita ti lubong, ti kita dagiti pammati, ken ti sosial a patakder a mabalinto nga agballigi iti maysa nga estado a saan a maparukma idi keniti maysa nga agnanayon a kasasaad iti "nalamiis a gubat" kadagti kaarrubana."[1]
Iti Ti Agpalpaliiw iti Marso 10, 1946, ni Orwell ket nagsurat a “kalpasan ti Moscow a konperensia idi Disiembre, ti Rusia ket nangrugi a nagaramid ti ‘nalamiis a gubat’ iti Britania ken ti Britaniko nga Imperio.”[2]
Ti immuna a pangusar ti termino a mangipalpalawag ti leppas ti gubat a Maikadua a Sangalubongan a Gubat a heopolitikal a panagirnget a nagbaetan ti USSR ken dagiti bukodna a satelite ken ti Estados Unidos ken dagiti kumaduaanna ti lumaud a Europa ket nanipud kenni Bernard Baruch, ti maysa nga Amerikano a mangibusbus ken agabalbalakad ti presidente.[3] Idiay South Carolina, idi Abril 16, 1947, isu ket nangited ti maysa a bitla (babaen ti agiwarwarnak a ni Herbert Bayard Swope)[4] a nagkunkuna a, “Saantayo a maulbodan: datayo tatta nga aldaw ket addatayo iti tengnga ti nalamiis a gubat.”[5] Ti agsursurat ti warnakan a ni Walter Lippmann ket nagited iti daytoy a termino ti nawatiwat a pangusar, iti libro a Ti Nalamiis a Gubat; idi sinaludsod idi 1947 a maipanggep ti nagtaudan ti termino, isu ket nangitudo iti Pranses a termino manipud idi panawen ti 1930,a la guerre froide.[6]
Pakabuklan[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti saan a pakaitunosan dagiti historiador a maipanggep ti rugi a puntos ti Nalamiis a Gubat. Bayat a kaaduan kadagiti historiador ket tugodanda dagiti taudan iti paset ti panawen a dagus a pannakaisaruno ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, dagiti dadduma ket sumuppiatda a daytoy ket nangrugi iti paset ti gibus ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, urayno ti irten a nagbaetan ti Ruso nga Imperio, ken dagiti dadduma a pagilian ti Europa ken ti Estados Unidos ket nangrugin manipud idi maika-19 a siglo.[7]
Kas ti nagbanagan ti 1917 ga Rebolusion ti Bolshevik idiay Rusia (a sinarunuan babaen ti ipapanawna manipud ti Umuna aSangalubongan a Gubat), ti Sobiet a Rusia ket nakabiruk kaniana nga isu ket saan a nairamraman kadagiti sangalubongan a diplomasia.[8] Ti daulo a ni Vladimir Lenin ket inbagana a ti Kappon ti Sobiet ket napalikmutan babaen dagiti "bumusbusor a sirkulo dagiti kapitalista", ken nakitkitana a ti diplomasia a kas maysa nga armas a mangbingbingay kadagiti kabusor ti Sobiet, a nairugi babaen ti pannakabangon ti Sobiet a Comintern, a nagtawtawag ti rebolusionario a yaalsa iti ballasiw taaw.[9] Ti simmaruno a daulo a ni Joseph Stalin, a nakakitkita ti Kappon ti Sobiet a kas maysa nga "isla ti sosialista", ket nangibagbaga a ti Kappon ti Sobiet ket nasken a kitaenna "ti agdama a pannakalikmut ti kapitalista ket masukatan ti sosialitan a pannakalikmut."[10] Iti nasapsapa ngem 1925, ni Stalin ket nangibagbaga a nakitkitana dagiti sangalubongan a politika a kas maysa a bipolar a lubong a lugar a pangawisan ti Kappon ti Sobiet kadagiti pagilian kumaykayat ti sosialismo ken dagiti kapitalista a pagilian ket mangawisda kadagiti estado a kumaykayat ti kapitalismo, bayat a ti lubong ket adda iti paset ti panawen iti "temporario a panangitalinaay ti kapitalismo " a pakaisarunuan ti dumtengan a pannakarebbana.[11]
Dagiti nadumaduma a pasamak sakbay ti Maikadua a Sanaglubongan a Gubat ket nangipakpakita kadagiti agsinnaranay a saan apakaitalekan ken pannakailem a nagbaetan dagiti Lumaud a bileg ken ti Kappon ti Sobiet, malaksid kadagiti sapasap a pilsopiko a karit nga inaramid dagiti Bolshevik a maipapan ti kapitalismo.[12] Adda idi ti Lumaud a suporta iti kontra-Bolshevik a Puraw a tignay iti Sibil a Gubat ti Rusia,[7] ti 1926 a panangipundo ti Sobiet ti yaalsa dagiti sapasap nga agtrabtrabaho ti Britaniko a gapuanan ti nangisardengan ti Britania ti relasionna iti Kappon ti Sobiet,[13] Ti 927 a panangirangarang ni Stalin ti nakappia a pakikaduaan kadagiti kapitalista a pagilian ket "agsubli kadagiti napalabas,"[14] a pannakikumplot a panangipabasol idi las-ud ti 1928 a pabuya a tribunal ni Shakhty iti naplano a Britaniko- ken Pranses a kudeta,[15] tipanagmadi ti Amerikanoa mangbigbig ti Kappon ti Sobiet aginggana idi 1933[16] ken dagiti Stalinista a Tribunal ti Moscow iti Nalatak a Panagpurga, nga adda dagiti pannakailem a panagsisiim iti Britaniko, Pranses, Hapon ken Nazi nga Aleman.[17] Nupay kasta, ti US ken USSR ket sapasapda idi a nakisinsina iti baetan dagiti dua a sangalubongan a gubat.[18]
Ti Kappon ti Sobiet ket rinugianna idi a nangpirma ti awan-ranggas a tulagan iti Alemania. Ngem kalpasan idi rinaut ti Kappon ti Sobiet ti Buyot ti Alemania Idi Hunio 1941 ken idi binomba Pearl Harbor ti Hapon idi Disiembre 1941, ti Kappon ti Sobiet ken dagiti bileg ti Aliado ket nangporma timaysa a kumaduaan iti pakainugotan. Ti Britania ket nagpirma ti pormal a pakikaduaan ken ti Estados Unidos ket nangaramid ti di pormal a tulagan. Iti panawen ti gubat, ti Estados Unidos ket nangit-ited ti tulong iti Britania ken dagiti Sobiet babaen ti buodna a Programa ti Pabulod ken Paabang[19] Nupay kasta, ni Stalin nagtultuloy a nakaro nga nagil-ilem ken namatmati a dagiti Britaniko ken Amerikano ket nakikumplotda tapno masegurado a dagiti Sobiet ket kaaduan a mangannong dagiti pannakilablaban iti Nazi nga Alemania. Segun ti daytoy a panirigan, dagiti Lumaud nga Aliado ket ingaggagarada a tinantan ti panaglukat ti maikadua a sanguanan ti kontra-Aleman tapno sumrekda iti kinaudi a kanito ken sukogendad ti tulagan ti kappia. Isunga, dagiti pannagipagpagarup ti Sobiet iti Laud ket nakaibati ti napigsa a pannakairteng kenpanagbusor a nagbaetan dagiti Aliado a bileg.[20]
Gibus ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat (1945–47)[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panawen ti gubat a konperensia a maipanggep ti kalpasan ti gubat a Europa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Alliado ket nasisinnuppiatda no kasano ti nasken a kita ti mapa ti Europa, ken no kaso a mailadawanto dagiti pagbeddenganna, kalpasan ti gubat.[21] Ti tunggal maysa bangir ket nagtengtengel ti sabsabali a kapanunotan a maipanggep ti pannakabangon ken pannkataripato ti salaknib kalpasan ti gubat.[21] Dagiti Lumaud nga Aliado ket kinaykayatda ti sistema a panagsalaknib a nasken a nawatiwat a mabangon dagiti demokratiko a gobierno, a mangpalubos kadagiti pagilian a nakappia a mangsolbar kadagiti pagigiddiatanda babaen tih kadagiti sangalubongan a gunglo.[22]
Gapu kadagiti naipakasaritaan a pannakasanay ti Rusia kadagiti kankanayon a panagraraut[23] ken dagiti adu a bilang ti natay (nakarkulo iti 27 a riwriw) ken ti pannakadadael ti Kappon ti Sobiet idi las-ud ti Maikadu a Sangalubongan a Gubat,[24] ti Kappon ti Sobiet ket nagbirbiruk ti pannkasayaat ti panagsalaknib babaen ti panangituray kadagiti kaunegan a pannakibiang kadagiti pagilian a nakabeddeng iti daytoy.[21][25] Idi las-ud ti gubat, ni Stalin ket nagpartuat kadagiti espesial a sentro ti pagsanayan para kadagiti Komunista manipud kadagiti nadumaduma a pagilian tapno makapatakderda kadagiti sekreto a pulis a tumalek iti Moscow iti kabiitan a makaala ti panagtengngel ti Nalabbasit a Buyot. Dagiti ahente ti Sobiet nangalda ti panagtengngel kadagiti midia, a naipangpangruna ti radio; pinardasanda a riniribuk ken inparit amin a nawaya a sibik a patakder, a nangrugi manipud kadagiti grupo ti agtutubo aginggana kadagiti eskuela, dagiti simbaan ken dagiti kasinnupiat a partido.[26] Ni Stalin ket nagbirbiruk pay ti agtultuloy a pannakaikappia iti Britania ken ti Estados Unidos, a nagnamnama a makaipatengnga ti isip iti uneg a panangibangon manen ken ti panangipadakkel ti ekonomia.[27]
Dagiti lUmaud nga Aliado ket nabingbingayda kadagiti paniriganda iti baro a lubong kalapasan ti gubat. Dagiti gandat ni Roosevelt – balligi ti militar idiay Europa ken Asia, ti pannakagun-od ti Amerikano a supremasia iti sangalubongan nga ekonomia iti Imperio a Britaniko, ken ti pannakapartuat ti maysa a gunglo ti kappia ti lubong – dagitoy idi ket ad-adu a global ngem ti kukua ni Churchill, a naipangpangruna idi a naisentro iti panangala ti panagtengngel iti Mediteraneo, a mangisigurado ti panagbiag ti Imperio a Britaniko, ken ti pannakawaya dagiti pagilian ti Day a Europa a kas maysa a panglapped a pagbaetan dagiti Sobiet ken ti Nagkaykaysa a Pagarian.[28]
Iti Amerikano a panirigan, ni Stalin ket mabalin a maysa a gayyem iti panaggun-od kadagitoy a gandat, a ti pakaigiddiatan ti arngian ti Britaniko a ni Stalin ket nagparparang nga isu ti kakaruan apangta iti pannakagunod ti gandatna. Gaputa dagiti Sobiet ket kaaduanen a sinakupna ti Daya nga Europa, ni Stalin ket adda idi ti panangatiwna ken dagiti dua a lumaud a daulo ket nagsinnaitda para kadagiti paraborna. Dagiti paggiddiatan a nagbaetan kenni Roosevelt ken ni Churchill ket nakaiturongan kadagiti sabali a tulagan kadagiti Sobiet. Idi Oktubre 1944, ni Churchill ket napan idiay Moscow ken timmulag a mabingay dagiti Balkan kadagiti bukodda a timbukel ti impluensia, ken idiay Yalta ni Roosevelt ket nagpirma ti sabali a tulagan kenni Stalin a maipanggep ti Asia ken sanna a kinayat a sinuportaran ni Churchill kadagiti banag iti Polonia ken dagiti Reparasion.[28]
Dagiti dadduma pay a nagtitinnulagan a maipanggep ti kalpasan ti gubat a balanse ket napasamak idiay Konperensia ti Yalta idi Pebrero 1945, urayno daytoy pay a konperensia ket saana nakaabot kadagiti nakedngan a konsenso iti batayan para iti maysa a kalpasan ti gubat a pannakaibanagan iti Eropa.[29] Idi Abril 1945, pimmusay ni Presidente Roosevelt ken sinaruno babaen ni Harry S. Truman, nga isu ket saan a nangitaltalek kenni Stalin ken dimmawat iti balakad manipud ti maysa a nailasin a grupo dagiti intelektual ti ganganaet nga annuroten. Ni Churchill ken ni Truman ket saanda a kinayat, ken dagiti dadduma pay, ti keddeng ti Sobiet a mangpasayaat ti Lublin a gobierno, ti tinengtengngel ti Sobiet a kasuppiat iti eksilo a gobierno ti Polonia idiay Londres, a dagiti relasionna kadagiti Sobiet ket nadadaelen.[30]
Kalpasan ti panagballigi dagiti Aliado idi Mayo 1945, dagiti Sobiet ket sinakupdan ti Day a Europa,[29] bayat a dagiti napigsa apuersa ti Estados Unidos ken dagiti puersa ti Lumaud nga Aliado ket nagtalinaayda idiay Lumaud a Europa. Idiay Sinakop ti Aliado nga Alemania, ti Kappon ti Sobiet, Estados Unidos, Britani aken Pransia ket nangbangonda kadagiti sona ti panagsakop ti nalukay a batayan para iti nabingbingay a panagtengngel ti uppat a bileg.[31]
Ti Aliado a konperensia idiay San Francisco idi 1945 ket nangipatakder ti adu ti pagilianna a Nagkaykaysa aPagpagilian (UN) para iti panagtaripato ti kappia, ngem ti panangipatungpal a kapasidad ti bukodna a Konsilo ti Salaknib ket naparalisado idi ti babaen ti abilidad dagiti agmaymaysa a kameng nga agusar ti bileg ti beto.[32] Gapu ti daytoy, ti UN ket nabaliwan iti maysa a saan nga aktibo a timpuyogan para kadagiti pannakisinnukatan kadagiti kontrobersial a retoriko, ken dagiti Sobiet ket inkeddengda daytoy a kas maysa a tribuna a propaganda.[33]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Orwell, "Sika ken ti Atomiko a Bomba", Tribune Oktubre 19, 1945
- ^ Orwell, George, Ti Agpalpaliiw, Marso 10, 1946
- ^ Gaddis 2005, p. 54
- ^ Safire, William (Oktubre 1, 2006). "Islamopascismo ti Sinoman?". The New York Times (The New York Times Company). Naala idi Disiembre 25, 2008.
- ^ 'Bernard Baruch ket nagaramid ti termino a "Nalamiis a Gubat"', history.com, Abril 16, 1947. Naala idi Hulio 2, 2008.
- ^ Strobe Talbott: Ti Nalatak nga Eksperimento: Ti Sarita dagiti Taga-ugma nga Imperio, Moderno nga Es-estado, ken ti panagbiruk para iti maysa a Sangalubongan a Pagilian (2009) p.441 n.3; ti bukod a libro ni Lippmann ket Lippmann, Walter (1947). Ti Nalamiis a Gubat. Harper. Naala idi Septiembre 2, 2008.
- ^ a b Gaddis 1990, p. 57
- ^ Lee 1999, p. 57
- ^ Palmieri 1989, p. 62
- ^ Tucker 1992, p. 46
- ^ Tucker 1992, pp. 47–8
- ^ Halliday 2001, p. 2e
- ^ Tucker 1992, p. 74
- ^ Tucker 1992, p. 75
- ^ Tucker 1992, p. 98
- ^ LaFeber 1991, pp. 194–197
- ^ Tim Tzouliadis. The Forsaken. The Penguin Press. ISBN 978-1-59420-168-4.
- ^ Heller, p. 19. "Ngem babaen idi 1924 ti Kappon ti Sobiet, ket indaulonen babaen ni Joseph Stalin, ket pinanawanna daytoy nga annuroten iti panangiyaddang ti rebolusion ti lubong. Gaputa napabannog babaen babaen kadagiti gubat dagiti uneg ket ruar a kabusor, ti gobierno ti Sobiet ket nangikeddeng a mangipatengnga ti isip para iti dagus a kasakbayan iti pannakaungar manen ti bukodna nga ekonomia ken panagrang-ay. ... Ti Estados Unidos pay idi ket politikal a mannakisina idi las-ud ti pannakigubatan a paset ti panawen."
- ^ George C. Herring Jr., Tulon iti Rusia, 1941–1946: Estratehia, Diplomasia, dagiti Taudan ti Nalamiis a Gubat (Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, 1973).
- ^ Gaddis 1990, pp. 151–153
- ^ a b c Gaddis 2005, pp. 13–23
- ^ Gaddis 1990, p. 156
- ^ Gaddis 2005, p. 7
- ^ "Dagiti daulo ket nagladladigitda kadagiti Sobiet a natnatay iti panawen ti gubat", BBC News, Mayo 9, 2005. Naal aidi Hulioy 2, 2008.
- ^ Gaddis 1990, p. 176
- ^ Max Frankel, "Aniniwan ni Stalin," New York Times Nob. 21, 2012 nagrepaso Anne Applebaum, Landok a Kutina: Ti Panglusit ti Daya a Europa , 1944–1956 (2012), Kitaen ti pangyunan, ti testo kalpasan ti nota 26, ken kapitulo 3, 7-9
- ^ Heller, p. 27. "Manipud ti Sobiet a perspektibo, ti kalpasan ti gubat a paset ti panawen iti kappia ken pannangibangon manen ket nangruna idi. Isunga, ti panagtultuloy iti panagtitinnulong ken nakappia a relasion kadagiti panawen ti gubat a gagayyemna, ti Estado sUnidos ken ti Gran Britania, ket nasken idi a nalatak a naes-esseman."
- ^ a b Plokhy 2010
- ^ a b Gaddis 2005, p. 21
- ^ Zubok 1996, p. 94
- ^ Gaddis 2005, p. 22
- ^ Bourantonis 1996, p. 130
- ^ Garthoff 1994, p. 401
Dagiti nagibasaran ken adu pay a mabasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Davis, Simon, ken Joseph Smith. Ti A aginggana ti Z iti Nalamiis a Gubat (Scarecrow, 2005), ti ensiklopedia a agpatengnga ti isip iti aspeto ti milisia
- Friedman, Norman (2007). Ti Limapulo a Tawen a Gubat : Ti Suppiat ken Estratehia iti Nalamiis a Gubat. Naval Institute Press. ISBN 1-59114-287-3.
- Gaddis, John Lewis (1990). Russia, ti Kappon ti Sobiet ken ti Estados Unidos. Ti Naipatarusan a Pakasaritaan. McGraw-Hill. ISBN 0-07-557258-3.
- Gaddis, John Lewis (1997). Ammotayo Tatan: Pangpanunot manen ti Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat. Unibersidad ti Oxford University a Pagmaldiatn. ISBN 0-19-878070-2.
- Gaddis, John Lewis (2005). Ti Nalamiis a Gubat: Ti baro a Pakasaritaan. Penguin Press. ISBN 1-59420-062-9.
- Garthoff, Raymond (1994). Détente ken Panagisango: DagitiPanakibianga nga Amerikano-Sobiet manipud kenni Nixon aginggan kenniReagan. Brookings Institution Press. ISBN 0-8157-3041-1.
- Haslam, Jonathan. Ti Nalamiis a Gubat ti Rusia: Manipud ti Oktubre a Rebolusion aginggan ti Panagrebba ti Diding (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan; 2011) 512 pampanid
- Hoffman, David E. Ti Natay nga Ima: Ti Saan a Naibaga asarita iti Nalamiss a Gubat a Lumba ti Armas ken ti Napeggad a Legadona' (2010)
- Hopkins, Michael F. "Ti Agtultuloy a Debado ken Baro a Arngian iti Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat," Naipakasaritaan aWarnakan, Dis 2007, Tomo. 50 pablaak 4, pp 913–934, historiograpia
- Johnston, Gordon. "Panagbisita manen ti kultural a Nalamiis a Gubat," Sosial a Pakasaritaan, Agosto 2010, Tomo. 35 Pablaak 3, pp 290–307
- Lüthi, Lorenz M (2008). Ti Sino-Sobiet a panagsina: Ti Nalamiis a Gubat iti komunista lubong. Princeton University Press. ISBN 0-691-13590-8.
- LaFeber, Walter (2002). Amerika, Rusia, ken ti Nalamiis a Gubat, 1945–2002. McGraw-Hill. ISBN 0-07-284903-7.
- Leffler, Melvyn (1992). Ti Panagturay iti Bileg: Nailian a Salaknib, ti Truman Administrasion, ken ti Nalamiis a Gubat. Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan. ISBN 0-8047-2218-8.
- Leffler, Melvyn P. and Odd Arne Westad, eds. Ti Cambridge a Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat (3 tomo, 2010) 2000pp; dagiti baro a salaysay babaen dagitimangidaulo nga eskolar
- Lewkowicz, Nicolas (2010). Ti Aleman asaludsod ken Internasional nga Urnos, 1943–48. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-24812-0.
- Lundestad, Geir (2005). Daya, Laud, Amianan, Abagatan: Kangrunaan a Panagrangrang-ay iti Internasional a Politiko manipud idi 1945. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 1-4129-0748-9.
- McMahon, Robert (2003). Ti Nalamiis a Gubat: Ti Nababa Unay a Pangyuna. Unibersidad ti Oxford a PagmalditanPress. ISBN 0-19-280178-3.
- Lüthi, Lorenz M (2008). Ti Sino-Sobiet a panagsina: Ti Nalamiis a Gubat iti komunista lubong. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-13590-8.
- Malkasian, Carter (2001). Ti Koreano a Gubat: Kammasapulan a Pakasaritaan. Osprey Publishing. ISBN 1-84176-282-2.
- Mastny, Vojtech. Ti Nalamiis a Gubat ken di natalged a Sobiet: ti Stalin aTawtawen (1996) online edidion
- Fedorov, Alexander (2011). Ti Ruso a ladawan kadagiti Lumaud a Pabuya: Dagiti agdama, estereotipo, Mitolohia, Illusions. Lambert Academic Publishing,. ISBN 978-3-8433-9330-0.
- Miller, Roger Gene (2000). Ti Panagisalakan ti Siudad: The Berlin Airlift, 1948–1949. Unibersidad ti Texas A&MPress. ISBN 0-89096-967-1.
- Njolstad, Olav (2004). Ti Naudi a Dekada ti Nalamiis a Gubat. Routledge. ISBN 0-7146-8371-X.
- Nolan, Peter (1995). Ti Panagungar ti Tsina, ti Panagrebba ti Rusia. St. Martin's Press. ISBN 0-312-12714-6.
- Pearson, Raymond (1998). Ti Panagungar ken Panagrebba ti Ruso nga Imperio. Macmillan. ISBN 0-312-17407-1.
- Plokhy, S.M. (2010). Yalta: Ti Pateg iti Kappia. Penguin?. ISBN 0-670-02141-5.
- Porter, Bruce; Karsh, Efraim (1984). Ti USSR iti Suppiat ti Maikatlo a Lubong: Dagiti Armas ti Sobiet ken Diplomasia dagiti Lokal aGubat. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-31064-4.
- Puddington, Arch (2003). Panagiwarwaragawag ti Kawayaan: Ti Panagballigi ti Nalamiis a Gubat iti Radio ti Nawaya a Europa ken Radio Liberty. Unibersidad a Pagmalditan iti Kentucky. ISBN 0-8131-9045-2.
- Roberts, Geoffrey (2006). Dagiti Gubat ni Stalin: Manipud ti Sangalubongan aGubat agianggana ti Nalamiis a Gubatr, 1939–1953. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-11204-1.
- Stone, Norman (2010). Ti Atlatiko ken dagiti Kabusorna: Ti Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat. Basic Books Press. ISBN 0-465-02043-7.
- Taubman, William (2004). Khrushchev: Ti Tao ken ti Panwenna. W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-32484-2.; Premio Pulitzer
- Tompson, William J (1997). Khrushchev: Ti Politiko a Biag. Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-16360-6.
- Tucker, Spencer, ed. Ensiklopedia iti Nalamiis a Gubat: Ti Politiko, Sosial, ken Milisia a Pakasaritaan (5 tom. 2008), sangalubongan a panakaisakop
- Walker, Martin. Ti Nalamiis a Gubat: Maysa aPakasaritaan (1995), Britaniko a panakita
- Wettig, Gerhard (2008). Ni Stalin ken ti Nalamiis a Gubat idiay Europa. Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-5542-9.
- Zubok, Vladislav; Pleshakov, Constantine (1996). Iti Uneg ti Nalamiis a Gubat tie Kremlin: Manipud kenni Stalin aginggana kenni Khrushchev. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-45531-2.
- Zubok, Vladislav M. Ti Napaay anga Imperio: Ti Kappon ti Sobiet iti Nalamiis a Gubat manipud kenni Stalin aginggana kenni Gorbachev (2008)
Kangrunaan a nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrew, Christopher; Mitrokhin, Vasili (2000). TI Espada ken ti Kalasag: Ti Mitrokhin nga Arkibo ken ti Nalimed aPakasaritaan iti KGB. Basic Books. ISBN 0-585-41828-4.
- Dobrynin, Anatoly (2001). Iti Konpedensia: Embahador ti Moscow kadagiti dagiti Innem a Presidente ti Nalamiis a Gubat. Unibersidad iti Washington a Pagmalditan. ISBN 0-295-98081-8.
- Hanhimaki, Jussi and Odd Arne Westad, eds. Ti Nalamiis a Gubat: Ti Pakasaritaan dagiti Dokumento ken dagiti Nakasaksi (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2003). ISBN 0-19-927280-8.
- Sakwa, Richard (1999). Ti Panagungar ken Panagrebba ti Kappon ti Sobiet, 1917–1991. Routledge. ISBN 0-415-12290-2.
- Cardona, Luis (2007). Nalamiis a Gubat KFA. Routledge. Di ammo a parametro
|unused_data=di naikaskaso (tulong)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nalamiis a Gubat idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Nalamiis a Gubat idiay Wikiquote
- Dagiti arkibo
- Dagiti arkibo ti naway a Kagimongan, Budapest (Hungaria), maysa kadagiti kadakkelan nga arkibo ti pakasaritaan ti komunismo ken ti nalamiis a gubat iti lubong
- Arkibo dagiti sibil a panagsalaknib ti Nagkaykaysa a Pagarian
- Kalpasan ti Nalamiis a Gubat nga Ekonomia ti Lubong manipud ti Dagiti dihital nga arkibo ti ganganaet a pannakibiang ti Dean Peter Krogh
- CONELRAD Sitio ti Nadayeg a Kultura ti Nalamiis a Gubat
- Dhital nga Arkibo ti CBC – Kultura ti Nalamiis a Gubat: Ti Nuklear a Panagbutbuteng kadagiti tawtawen ti 1950 ken 1960
- (CWIHP)
- Dagiti Papeles ti Nalamiss a Gubat
- Dagiti papel ti CAESAR, POLO, ken ESAU
- Dagiti dokumento a magun-od a maipanggep ti tangatang nga intelihensia idi las-ud ti Nalamiis a Gubat, Presidensial a Biblioteka ni Dwight D. Eisenhower
- Dagiti bibliograpia
- Damdamag


text:
VIGAN CITY--- Kaso a reckless imprudence resulting to multiple homicide at serious multiple physical injuries ti naipila kontra iti driver ti jeep a naaksidente idiay ili ti Baay- Licuan, Abra.
Pinaneknekan ti Baay- Licuan - PNP a segun iti resulta ti eksaminasyon ti doktor, positibo iti alcohol intake ti driver a ni Victor Gallotan Pacio idi mapasamak ti aksidente.
Maibasar iti imbestigasyon ti pulisya, overloading ken pannakadadael ti preno ti rason ti nasao nga aksidente a agsipud ta umabot iti 55 dagiti pasaheros a naglugan iti jeep.
Manipud iti bilang dagiti pasaheros, lima iti natay ken 49 ti dagup dagiti nadundunor.
Kabayatanna, nagkiddaw ni Pacio iti pammakawan kadagiti biktima ket inlawlawag na a pinili na nga inbaw- ing iti kanal ti lugan ngem iti agderetso iti derraas.
Maipalagip nga agawid manipud iti meeting iti 4Ps daiti biktima idi mapasamak ti nakaal- allinggaget nga aksidente.


text:
Panagsikog
Ti panagsikog ket isu ti panagpaagneb ken ti panagrang-ay iti maysa wenno ad-adu pay a kaputotan, a naamammuan akas ti maysa ngapara wenno maratubo, iti aanakan iti babai . Iti panagsikog, mabalin nga adda dagiti adu a gestasion, a kas iti kaso dagiti singin wenno tallo a singin. Ti panagpasngay ket kadawyan a mapasamak iti agarup a 38 lawas kalpasan ti pannakanaig; ti babai nga adda ti siklo iti panagregla a kaatiddog ti uppat a lawas, daytoy ket agarup a 40 a lawas manipud ti rugi ti kinaudi a normal a paset tipanawen a panagregla (LNMP). Ti panagsikog ti tao ket isu ti kaaduan nga inad-adal kadagiti amin a mamalia a panagsikog. Ti pannkanaig ket magun-od baben ti séksual a panaginnala wenno teknolohia ti natulongan a reproduksion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Panagsikog ti tao idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Panagsikog idiay Gandat ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Kappia
Ti kappia ket maysa kasasaad iti babaen ti kaawan iti ranggas, dagiti suppiat a panagkukua ken ti kawaya manipud ti buteng iti ranggas. Daytoy ket sapasap a naamammuan a kas ti kaawan iti busor, ti kappia ket mangisingasing pay ket ka-adda iti nasalun-at wenno baro a naagasan a interpersonal wenno internasional a pannakibiang, ti prosperidad kadagiti banag iti sosial wenno ekonomiko a nam-ay, ti pannakabangon ti ekualidad, ken ti maysa a mayat a politikal nga urnos nga agserbi ti agpayso nga interesado kadagiti amin. Iti internasional a pannakibianga, ti panawen ti kappia ket saan laeng a ti kaawan iti gubat wenno naranggas a suppiat,ngem isu pay ti ka-adda iti positibo ken madayawan a kultural ken ekonomiko a pannakibiang.


text:
Tomas Aquino
Ni Santo Tomas Aquino, O.P. ( /əˈkwaɪnəs/ ə-kwy-nəs; 1225 – 7 Marso 1274), wenno Tomas ti Aquino wenno Aquino, ket maysa idi nga Italiano a Dominikano a padi ti Romano Katoliko a Simbaan, ken nangruna a makaimpluensia a pilosopo ken teologo iti tradision ti Eskolastisismo, nga iti kaunegan daytoy ket naamammoan nga isu pay ti "Umel a Lalaki a Baka" "Angheliko aDoktor", Doctor Communis, ken Doctor Universalis.[5] Ti "Aquinas" ket isu ti demonimo ti Aquino: Ni Thomas ket nanipud kadagiti natakneng a pamilia ti Pagarian ti Napoles, nga adda kadagiti titulo dagiti "konde ti Aquino". Isu ti nangiyun-una a klasiko a nagipakpatakder ti masna a teologo, ken ti ama ti Tomismo. Isu ket adu ti impluensiana iti Laud a kapanunotan, ken kaaduan ti moderno a pilosopia ket naaramid idi ti panagrang-ay ken reputasion kadagiti kapanunotanna, a naisangsangayan dagiit lugar ti etika, masna alinteg, metapisika, ken politikal a teoria.
Ni Tomas ket tinengtengngel ti Katoliko a Simbaan a kas maysa a modelo a manursuro para kadagiti agad-adal ti kinapadi, ken ti kangatuan a panagiyebkas ti masna a panagrason ken panagipagarupan a teolohia. Dagiti panagad-adal ti obrana, segun kadagiti dokumento ti papa ken mahisterial, ket maysa a lugar a nasken a programa ti panagadal para kadagiti kinapadi wenno diakono, ken dagiti pay relihioso a pormasion ken dagiti agad-adal kadagiti sagrado a disiplina (Katoliko a pilosopia, teolohia, pakasaritaan, liturhia, ken kanon a linteg).[6] Dagiti obra a nakaidayeganna ket ti Summa theologiae ken ti Summa Contra Gentiles. Maysa kadagiti 35 Doktor ti Simbaan, isu ket naipanpanunotan a ti kalatakan a teologo ken pilosopo ti Simabaan. Ni Papa Benedicto XV ket nangirangarang: "Daytoy nga (Dominikano) Urnos ... ket nakagun-od ti baro a kadayeg idi ti Simbaan ket nangirangarang dagiti insursuro ni Tomas ket kabukbukodanna ken ti Doktor, ket naipammadayawan ti naisansangayan adayaw manipud kadagiti Pontipiko, ti apo ken patron dagiti Katoliko a pagadalan."[7]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dominikano (1225–1244)[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Tomas ket naipasngay idiay Roccasecca idi c. Enero 28, 1225, segun kadagiti nadumaduma a mannurat, idiay kastilio ti amana, ni Landolfo ti Aquino, Roccasecca nga adda idiay Contea di Aquino (iti dayta a panawen ket ti Pagarian ti Sicilia. Iti tatta nga aldawen ket ti Italia, daytoy ket adda idi idiay rehion ti Lazio). Ti ama ni Tomas ket saan idi a kameng ti kabilegan a sanga ti pamilia ngem nagtengtengngel laeng ti titulo a miles, bayat a ti ina ni Tomas, a ni Dame Teodora, ket kameng ti Rossi a sanga ti pamilia ti Neapolitano Caracciolo.[8] Ti kabsatna lalaki ni Landolfo ket maysa idi nga abad iti kasisigud a Benedictino nga abadia idiay Monte Cassino. Bayat nga amin nga anak a lalaki ti pamiliana ken napanda kadagiti pagsapulan ti milisia,[9] ti pamilia ket panggependa para kenni Tomas a mangsurot ti ulitegna iti abadia;[10] daytoy ket mabalinton a pormal a pagsapulan a dalan ti ub-ubing nga anakna a lalaki ti akin abagatan nga Italiano a nobilidad.[11]
Iti edad a lima, ni Tomas ket nangrugrugi ti nasapa a panagadalna idiay Monte Cassino ngem kalpasan ti pannakapasamak ti milisia a suppiat a nagbaetan ni Emperador Federico II ken ni Papa Gregorio IX ket immabot idiay abedia idi nasapa a 1239, ni Landolfo ken Teodora ket inserrekda ni Tomas idiay studium generale (unibersidad) a kabangbangon babaen ni Federico idiay Napoles.[12] Mabalin a ditoy ti nakaiyammuan ni Tomas kenni Aristoteles, Averroes ken Maimonides, nga isuda amain ket makaimpluensianto iti teolohiko a pilosopiana.[13] Iti pay las-ud ti panagad-adalna idiay Napoles ni Tomas ket naimpluensian ni Juan ti San Julian, ti maysa a Dominikano nga agsersermon idiay Napoles, isu na idi ket paset ti aktibo a ganetget babaen ti Dominikano nga urnos nga agkintos dagiti napsnek a sumursurot.[14] Idiay ti nangisursuro kaniana iti aritmetik, heometria, astronomia, ken musika idi ket ni Petrus de Ibernia.[15]
Idi agedad ti sangapulo ket siam, ni Tomas ket nangikeddeng a tumipon kadagiti Dominikano nga Urnos. Daytoy a panagtukkiad ni Tomas ket saan a kinayat ti pamiliana, a nagnamnama kaniana nga agbalin a maysa a Benedictino a monghe ken ti agbalin nga abad ti nabileg nga Abadia Montecassino idiay asideg kadagiti dominio ti pamiliana.[16] Iti panagpadas a mangpawil iti pannakibiang ni Teodora iti panagpili ni Tomas, dagiti Dominikano ket inurnosda nga umalis ni Tomas idiay Roma, ken manipud idiay Roma,naipatulod idiay Paris.[17] Nupay kasta, iti panagbanniagana a mapan idiay Roma dagiti kabsatna a lalaki, babaen ti panangibagbaga ni Teodora, kinemmegda isuan idi immininum manipud ti maysa nga ubbog ken insublida kadagit nagannak kaniana idiay kastilio ti Monte San Giovanni Campano.[17]
Ni Tomas ket naibalud idi idiay ti dua tawen kadagiti kastilio ti pamilina idiay Monte San Giovanni ken Roccasecca iti maysa a panagpadas a a mangpawil kaniana iti panagitultuloyna iti Dominikano a ruam ken ti panangiduron kaniana iti panangilikud ti baro nga aspirasion.[13] Dagiti politikal a pakadandanagan ket nagpawil t Papa iti panangibilin a ruruar ni Tomas, nga adda daytoy ti nagbanagan ti pannkaiyatiddog ti pannakabalud ni Tomas.[18] Ni Tomas ket nangipalplabas daytoy a panawen iti tribunal iti panangisursurona dagiti kakabsatna a babai ken ti pannakisinnaritana kadagiti kameng ti Dominikano nga Urnos.[13] Dagiti kameng ti pamiliana ket napungtutanda a nagublag kenni Thomas, a nagtultuloy a nagkedkeddeng a tumipon kadagiti Dominikano. Iti maysa a puntos, dua kadagiti kabsatna lalaki ket nangupada ti maysa a pampam tapno sulisogenna isuna. Segun ti sarita ni Tomas ket pinapanawna ti pampam babaen ti panagusar ti maysa a landok ti apoy. Iti dayta met laeng a rabii adda dagiti dua nga anghel ti nagparang kaniana idi siu ket matmaturog ken nagpapigsa ti panangikeddengna nga agtultuloy a selibe.[19]
Babaen idi 1244, idi nakitkitana a napay amin a panagublag kenni Tomas, ni Teodora ket nagkikita a mangisalakan ti dignidad ti pamiliana, nangurnos isuna para iti panagtalaw ni Toams iti rabbi babaen ti maysa a tawa. Iti panunotna, ti maysa asekreto nga itatatalaw manipud ti pannakabalud ket ssan unay a makadangran ngem ti nawara a panagsuko kadagiti Dominikano. Immuna a naipatulod ni Tomas idiay Napoles ken kalpasan daytoy idiay Roma tapno makisarungkar kenni Johannes von Wildeshausen, ti Apo a Heneral ti Dominikano nga Urnos.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Gilby, Tomas (1951). Dagiti Pilosopiko a Testo ni Santo Tomas Aquino. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan.
- ^ Fr. Conway, John Placid (1911). Santo Tomas Aquino. Londres.
- ^ Rev. Vaughan, Roger Bede (1871). Ti Biag ken dagit iObra ni Santo Tomas Aquino: Tom.I. Londres.
- ^ Spiazzi, Raimondo (1995). San Tommaso d'Aquino: biografia documentata. Bologna.
- ^ Kitaen ti Pio XI, Studiorum Ducem 11 (29 Hunio 1923), AAS, XV ("non modo Angelicum, sed etiam Communem seu Universalem Ecclesiae Doctorem"). Ti titulo a Doctor Communis ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo; ti titulo a Doctor Angelicus ket napetsaan daytoy manipud idi maikasangapulo ket uppat a siglo, kitaen ti Walz, Xenia Thomistica, III, p. 164 n. 4. Ni Tolomeo da Lucca ket nagsurat iti Historia Ecclesiastica (1317): “Daytoy a tao ket kalaingan kadagiti moderno a pilosopo ken teologo, ken iti amin a suheto. Ken ti kastoy ket kankanayon nga isu ti panitigan ken kapanunotan, isu nga itan idiay Unibersidad ti Paris, isu ket tinawtawaganda ti Doctor Communis gapo ti kasayaat ti kalawag dagiti insursurona.” Historia Eccles. xxiii, c. 9.
- ^ Kodigo ti Kanon a Linteg, Can. 252, §3 [1]
- ^ Benedicto XV Ensikliko Fausto appetente die 29 Hunio 1921, AAS 13 (1921), 332; Pio XI Ensikliko Studiorum Ducem §11, 29 Hunio 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; Paul VI, 7 Marso 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88).
- ^ Jean-Pierre Torrell, Santo Tomas Aquino: Ti Tao Ken ti Onrana, CUA press, 2005, p. 3. Libro ti Google
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 14.
- ^ Stump, Aquino, p. 3.
- ^ Schaff, Philip (1953). "Tomas Aquino". Nature 126 (3190). Grand Rapids, MI: Baker Book House. pp. 422–423. Bibcode:1930Natur.126..951G. doi:10.1038/126951c0. Ad-adu ngem maysa a
|encyclopedia=ken
|journal=ti nainaganan (tulong)
- ^ Davies, Aquino: Ti Pangyuna, pp. 1–2
- ^ a b c Davies, Aquino: Ti Pangyuna, p. 2
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 21–22.
- ^ Grabmann, Martin. Virgil Michel, patarus Tomas Aquino: Ti Personalidad ken Panunotna. (Kessinger Publishing, 2006), pp. 2.
- ^ Collison, Diane, ken Kathryn Plant. Dagiti Limapulo a Kangrunaan a Pilosopo Maika-2 ngaed. New York: Routledge, 2006.
- ^ a b Hampden, Ti Biag, p. 23.
- ^ Hampden, Ti Biag, p. 24.
- ^ Hampden, The Life, p. 25.
- ^ Hampden, Ti Biag, pp. 27–28.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Tomas Aquino idiay Wikiquote


text:
Rehion ti Chūgoku
Ti Rehion ti Chūgoku (中国地方 Chūgoku-chihō?), naamammoan pay a kas ti rehion ti San'in-San'yō (山陰山陽地方 San'in san'yō-chihō?), ket isu ti akin-laud unay a rehion iti Honshū, ti kadakkelan nga isla iti Hapón. Buklenna daytoy dagiti prepektura iti Hiroshima, Okayama, Shimane, Tottori ken Yamaguchi.[1] Addaan daytoy ti populasion ti agarup a 7.8 a riwriw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Chūgoku" iti Ensiklopedia tiHapón idiay Liblibro ti Google. p. 127.
- ^ Chugoku Electric Power, prepektura a panagtaldiap