text:
KAPITULO 6
Sadino ti Ayan Dagiti Natay?
Ania ti mapasamak kadatayo no mataytayo?
Apay a mataytayo?
Makaliwliwa kadi a maammuan ti kinapudno maipapan iti ipapatay?
1-3. Ania dagiti isalsaludsod dagiti tattao maipapan iti ipapatay, ket ania ti sungbat dagiti nadumaduma a relihion?
RINIBU a tawenen a pampanunoten dagiti tattao dagita a saludsod. Napateg dagita a saludsod. Siasinotayo man wenno sadinoman ti pagnanaedantayo, pakaseknantayo amin dagiti sungbat dagita a saludsod.
2 Iti napalabas a kapitulo, inusigtayo no kasano a ti daton a pangsubbot ni Jesu-Kristo linuktanna ti dalan nga agturong iti biag nga agnanayon. Naadaltayo met nga impadto ti Biblia a dumtengto ti tiempo nga “awanton ni patay.” (Apocalipsis 21:4) Kabayatanna, mataytayo pay la amin. “Dagiti sibibiag sipapanunotda a mataydanto,” kinuna ni masirib nga Ari Solomon. (Eclesiastes 9:5) Kayattayo ti agbiag iti naunday aginggat’ mabalin. Kaskasdi, kayattayo a maammuan no ania ti mapasamak kadatayo no mataytayo.
3 Agladingittayo no matay dagiti ipatpategtayo iti biag. Ket mabalin a maisaludsodtayo: ‘Ania ti kasasaadda itan? Agsagsagabada kadi? Bambantayandatayo kadi? Matulongantayo kadi ida? Makitatayonto ngata manen ida?’ Dagiti relihion ditoy lubong agsusupadi dagiti sungbatda kadagitoy a saludsod. Isursuro dagiti dadduma a no nasingpetka, mapanka idiay langit ngem no dakeska, matutuokka iti gumilgil-ayab a lugar. Isursuro dagiti dadduma a relihion a no matay dagiti tattao, mapanda iti lubong dagiti espiritu nga ayan dagiti kapuonanda. Adda pay dagiti relihion a mangisursuro a dagiti pimmusay mapanda iti lubong dagiti natay a pakaukomanda sada agreinkarnasion, wenno mayanak manen iti sabali a bagi.
4. Ania a kapanunotan maipapan iti ipapatay ti nagpapadaan dagiti adu a relihion?
4 Ipasimudaag amin dagita a narelihiosuan a sursuro nga adda banag iti unegtayo nga agtultuloy nga agbiag no matay ti pisikal a bagi. Sigun iti gistay amin a relihion iti napalabas ken iti agdama, agbiagtayo kano iti agnanayon a makakita, makangngeg, ken makapanunot. Ngem kasano koma a mapasamak dayta? Bin-ig a konektado iti utektayo dagiti sentido ken pampanunottayo. No mataytayo, sumardeng nga agandar ti utek. Ti panunot, rikna, ken dagiti sentidotayo ket saan nga agtultuloy nga agkurri nga is-isuda iti misterioso a pamay-an. Awanen dagitoy no natayen ti utektayo.
ANIA A TALAGA TI MAPASAMAK NO MATAYTAYO?
5, 6. Ania ti isursuro ti Biblia maipapan iti kasasaad dagiti natay?
5 Saan a misterio ken ni Jehova—ti Namarsua iti utek—no ania ti mapasamak no matay ti maysa a tao. Ammona ti kinapudno, ket iti Saona, ti Biblia, inlawlawagna ti kasasaad dagiti natay. Kastoy ti nalawag nga isursuro ti Biblia: No matay ti maysa a tao, awanen. Patay ti kasungani ti biag. Dagiti natay saanda a makakita wenno makangngeg wenno makapanunot. Awan ti banag iti unegtayo nga agtultuloy nga agbiag no matay ti bagi. Awanantayo iti imortal a kararua wenno espiritu. *
6 Kalpasan a kinuna ni Solomon nga ammo dagiti sibibiag a mataydanto, insuratna: “No maipapan kadagiti natay, saanda a pulos sipapanunot iti aniaman.” Sana pinalawa dayta a kinapudno babaen ti panangibagana a dagiti natay napukawen ti ayatda wenno ti gurada ken “awan ti aramid wenno uray gakat wenno uray pannakaammo wenno uray sirib idiay [tanem].” (Eclesiastes 9:5, 6, 10) Umasping iti dayta, kuna ti Salmo 146:4 a no matay ti tao, “mapukaw dagiti panunotna.” Mortaltayo ket saantayo nga agtultuloy nga agbiag no matay ti bagitayo. Mayarig ti biagtayo iti apuy ti kandela. No maiddep ti apuy, saan a mapan iti sadinoman. Nagpukawen.
TI KUNA NI JESUS MAIPAPAN ITI IPAPATAY
7. Ania ti nangyarigan ni Jesus iti ipapatay?
7 Idi natay ni Lazaro—maysa a lalaki nga am-ammo unay ni Jesu-Kristo—adda imbaga ni Jesus maipapan iti kasasaad dagiti natay. Kinunana kadagiti adalanna: “Ni Lazaro a gayyemtayo napan naginana.” Impagarup dagiti adalan a ti kayat a sawen ni Jesus ket matmaturog ken agpapaimbag ni Lazaro a masakit idi. Ngem saan a kasta ti kayatna a sawen. Inlawlawag ni Jesus: “Ni Lazaro natayen.” (Juan 11:11-14) Imutektekam ta inyarig ni Jesus ti ipapatay iti panaginana ken pannaturog. Awan idi ni Lazaro idiay langit wenno iti umap-apuy nga impierno. Awan iti sidong dagiti anghel wenno dagiti kapuonanna. Saan a nayanak manen ni Lazaro kas sabali a tao. Agin-inana ken patay, a kas man la nargaan ti turogna nga awan a pulos ti tagtagainepna. Adda dadduma pay a teksto a mangyarig iti ipapatay iti pannaturog. Kas pagarigan, idi naub-ubor ni Esteban agingga a natay, “naturogen” kuna ti Biblia. (Aramid 7:60) Kasta met, nagsurat ni apostol Pablo maipapan iti sumagmamano idi kaaldawanna a “naturogen” ken patay.—1 Corinto 15:6.
8. Kasano ti pannakaammotayo a saan a pinanggep ti Dios a matay dagiti tattao?
8 Pinanggep kadi ti Dios idi punganay a matay dagiti tattao? Pulos a saan! Ni Jehova inaramidna ti tao tapno agbiag nga agnanayon ditoy daga. Kas naadaltayon iti daytoy a libro, ti Dios insaadna da Adan ken Eva iti makaay-ayo a paraiso. Pinaraburanna ida iti naan-anay a salun-at. Ti laeng pagsayaatanda ti kayat ni Jehova. Kayat kadi ti asinoman a nadungngo nga ama nga agrigat dagiti annakna gapu iti panaglakay ken ipapatay? Siempre saan! Ay-ayaten ni Jehova dagiti annakna ket kayatna a sagrapenda ti awan inggana a ragsak ditoy daga. Maipapan kadagiti tattao, kuna ti Biblia: “Ti tiempo a di nakedngan [ni Jehova] insaadna iti pusoda.” (Eclesiastes 3:11) Pinarsuanatayo ti Dios nga addaan iti tarigagay nga agbiag iti agnanayon. Ket nangaramid iti pamay-an tapno mapennek dayta a tarigagay.
NO APAY A MATAY TI TAO
9. Ania ti imparit ni Jehova ken ni Adan, ket apay a saan a narigat a tungpalen daytoy a bilin?
9 Apay ngarud a matay ti tao? Tapno maammuantayo ti sungbat, masapul nga usigentayo ti napasamak idi adda laeng maysa a lalaki ken maysa a babai ditoy daga. Kuna ti Biblia: “Ni Jehova a Dios pinagtubona iti daga ti tunggal kayo a makaay-ayo iti panagkita ti maysa ken nasayaat a pagtaraon.” (Genesis 2:9) Nupay kasta, adda naiparit. Ni Jehova kinunana ken Adan: “Manipud iti tunggal kayo iti minuyongan mabalinmo ti agpennek a mangan. Ngem no maipapan iti kayo ti pannakaammo iti naimbag ken dakes dika mangan manipud iti dayta, ta iti aldaw a manganka manipud iti dayta mataykanto a di bumurong.” (Genesis 2:16, 17) Saan a narigat a tungpalen daytoy a bilin. Adu dagiti sabali a kayo a mabalin a pangalaan da Adan ken Eva iti bunga a kanenda. Ngem daytoy a bilin ti nangted kadakuada iti naisangsangayan a gundaway a mangipakita iti panagyamanda iti Daydiay nangted iti amin nga adda kadakuada, agraman ti perpekto a biag. Ti panagtulnogda ipakitana met a raemenda ti autoridad ti nailangitan nga Amada ken tarigagayanda ti naayat a pannarabayna.
10, 11. (a) Kasano a sinukir da Adan ken Eva ti Dios? (b) Apay a serioso a banag ti panagsukir da Adan ken Eva?
10 Nakalkaldaang ta pinili da Adan ken Eva ti agsukir ken ni Jehova. Babaen ti maysa a serpiente, insaludsod ni Satanas ken ni Eva: “Pudno kadi a kinuna ti Dios a dikay mangan manipud iti tunggal kayo iti minuyongan?” Insungbat ni Eva: “Iti bunga dagiti kayo iti minuyongan mabalinmi ti mangan. Ngem no maipapan ti pannangan iti bunga ti kayo nga adda iti tengnga ti minuyongan, kinuna ti Dios, ‘Dikay mangan manipud iti dayta, saan, dikay sagiden dayta tapno saankayo a matay.’”—Genesis 3:1-3.
11 “Sigurado a saankayto a matay,” kinuna ni Satanas. “Ammo ti Dios nga iti mismo nga aldaw a pannanganyo manipud iti dayta sigurado a maluktan dagiti matayo ket sigurado nga agbalinkayo a kas iti Dios, a makaammo iti naimbag ken dakes.” (Genesis 3:4, 5) Kayat ni Satanas a patien ni Eva a pagsayaatanna no mangan iti naiparit a bunga. Sigun kenkuana, adda kalintegan ni Eva a mangikeddeng no ania ti umiso ken di umiso; mabalinna nga aramiden ti kaykayatna. Imparipirip pay ni Satanas a nagulbod ni Jehova maipapan iti pagbanagan ti pannangan iti bunga. Namati ni Eva ken ni Satanas, ket nangpuros iti bunga sana kinnan. Kalpasanna, inikkanna ti asawana ket nangan met ni Adan. Ammoda ti ar-aramidenda. Ammoda a salsalungasingenda ti imbaga ti Dios kadakuada a saanda nga aramiden. Babaen ti pannanganda iti bunga, inggagarada a sinukir ti nalawag ken nainkalintegan a bilin. Inumsida ti nailangitan nga Amada ken ti autoridadna. Saan a maikalintegan ti kasta a kinaawan panagraem iti naayat a Namarsua kadakuada!
12. Ania ti makatulong kadatayo a mangtarus iti rikna ni Jehova idi nagsukir kenkuana da Adan ken Eva?
12 Kas panangyilustrar: Ania ti mariknam no sinukirnaka ti anakmo a pinadakkel ken tinaripatom, a mangipakita nga awan ti panagraem wenno panagayatna kenka? Sigurado a nasaem unay dayta. Awan duadua a nasaktan met iti kasta unay ni Jehova idi nagsukir kenkuana da Adan ken Eva.
13. Ania ti kinuna ni Jehova a mapasamak ken ni Adan no matay, ket ania ti kayat a sawen daytoy?
13 Awan ti panggapuan ni Jehova a mangipalubos kada nasukir nga Adan ken Eva nga agbiag iti agnanayon. Natayda, kas imbagana a mapasamak kadakuada. Awanen da Adan ken Eva. Saanda nga immallatiw iti lubong dagiti espiritu. Ammotayo daytoy gapu iti kinuna ni Jehova ken ni Adan idi kinomprontana gapu iti panagsukirna. Kinuna ti Dios: “Agsublika iti daga, ta dayta ti nakaalaam. Ta tapokka ket iti tapok agsublikanto.” (Genesis 3:19) Ti Dios binukelna ni Adan iti tapok ti daga. (Genesis 2:7) Sakbay dayta, awan pay ni Adan. No kasta, idi kinuna ni Jehova nga agsubli ni Adan iti tapok, kayatna a sawen nga awanton ni Adan a kas iti sigud. Umasping ni Adan iti awan biagna a tapok a nakabuklanna.
14. Apay a mataytayo?
14 Sibibiag pay koma ita da Adan ken Eva, ngem natayda gapu ta sinukirda ti Dios ket iti kasta nagbasolda. Mataytayo agsipud ta impatawid ni Adan ti basol ken ipapatay kadagiti amin a kaputotanna. (Roma 5:12) Mayarig dayta a basol iti natawid a nakaro a sakit a saan a malisian ti asinoman. Ti bungana, nga isu ti ipapatay, ket maysa a lunod. Ti patay ket maysa a kabusor, saan a gayyem. (1 Corinto 15:26) Anian a yamantayo ta inted ni Jehova ti subbot tapno maalawnatayo iti daytoy a nakaam-amak a kabusor!
MAKAGUNGGONA TI PANANGAMMO ITI KINAPUDNO MAIPAPAN ITI IPAPATAY
15. Apay a makaliwliwa a maammuan ti kinapudno maipapan iti ipapatay?
15 Makaliwliwa ti isursuro ti Biblia maipapan iti kasasaad dagiti natay. Kas naadaltayon, saan nga agsagaba wenno agrigat dagiti natay. Awan ti rumbeng a pagbutngantayo kadakuada ta saandatayo a madangran. Saanda a kasapulan ti tulongtayo, ket saandatayo met a matulongan. Saantayo a makasarita ida, ket saandatayo met a makasarita. Ibagbaga ti adu a panguluen ti relihion a kabaelanda kano a tulongan dagiti natay, ket bayadan ida dagiti tattao a mamati kadagita a panguluen. Ngem no ammotayo ti kinapudno, saandatayo a maallilaw dagidiay mangisursuro kadagiti kasta a kinaulbod.
16. Siasino ti nangimpluensia iti sursuro dagiti adu a relihion, ken kasano?
16 Umanamong kadi ti relihionmo iti isursuro ti Biblia maipapan kadagiti natay? Saan nga umanamong ti kaaduan. Apay? Gapu ta inimpluensiaan ni Satanas ti sursuroda. Us-usarenna ti palso a relihion tapno patien dagiti tattao a no matay ti bagida, agtultuloyda nga agbiag iti lubong dagiti espiritu. Maysa daytoy a kinaulbod nga inlaok ni Satanas iti dadduma pay a kinaulbod tapno mayadayona dagiti tattao ken ni Jehova a Dios. Kasano a kasta?
17. Apay a saan a pakaidayawan ni Jehova ti sursuro maipapan iti agnanayon a pannakatutuok?
17 Kas nadakamaten, isursuro dagiti dadduma a relihion a no dakes ti maysa a tao, inton matay mapan iti gumilgil-ayab a lugar a pagtutuokanna iti agnanayon. Saan a pakaidayawan ti Dios ti kastoy a sursuro. Ni Jehova ket Dios ti ayat, isu a pulos a dina parigaten dagiti tattao iti kasta a wagas. (1 Juan 4:8) Ania ti makunam iti maysa nga ama no dusaenna ti nasukir nga anakna babaen ti pananguramna kadagiti ima ti anakna? Raemem kadi ti kasta a tao? Kinapudnona, kayatmo kadi a maam-ammo pay? Sigurado a saan! Nalabit a panunotem a nakaul-ulpit dayta a tao. Ngem kayat ni Satanas a patientayo nga agnanayon a tutuoken ni Jehova dagiti tattao babaen ti apuy!
18. Ania a narelihiosuan a kinaulbod ti nakaibatayan ti panagdayaw kadagiti natay?
18 Us-usaren met ni Satanas dagiti dadduma a relihion a mangisuro a no matay dagiti tattao, agbalinda nga espiritu a masapul a raemen ken dayawen dagiti sibibiag. Sigun iti daytoy a sursuro, no saan a nabibileg a gagayyem ti pagbalinan dagiti espiritu dagiti natay, agbalinda a nakabutbuteng a kabusor. Adu ti mamati iti daytoy a kinaulbod. Kabutengda dagiti natay, isu a dayawen ken pagrukbabanda ida. Maigidiat iti dayta, isursuro ti Biblia a matmaturog dagiti natay ket ti laeng pudno a Dios, ni Jehova, a Namarsua kadatayo ken mangipapaay kadagiti kasapulantayo, ti rumbeng a dayawentayo.—Apocalipsis 4:11.
19. Ti panangammo iti kinapudno maipapan iti ipapatay tulongannatayo a mangtarus iti ania pay a sursuro ti Biblia?
19 No ammom ti kinapudno maipapan kadagiti natay, saanka a maallilaw kadagiti narelihiosuan a kinaulbod. Tumulong met daytoy kenka a mangtarus iti dadduma pay a sursuro ti Biblia. Kas pagarigan, no ammom a dagiti tattao saanda nga umallatiw iti lubong dagiti espiritu inton matayda, agbalin a napaypayso kenka ti kari a biag nga agnanayon iti paraiso a daga.
20. Ania a saludsod ti usigentayo iti sumaganad a kapitulo?
20 Idi un-unana, insaludsod ti nalinteg a tao a ni Job: “No ti nabaneg a lalaki matay mabalinna kadi ti agbiag manen?” (Job 14:14) Mabalin kadi nga agungar ti awan biagna a tao a matmaturog ken patay? Makaliwliwa unay ti isursuro ti Biblia maipapan iti daytoy, kas ipakita ti sumaganad a kapitulo.
^ par. 5 Maipapan iti sao a “kararua” ken “espiritu,” kitaem ti Apendise, iti artikulo a “‘Kararua’ ken ‘Espiritu’—Ania a Talaga ti Kaipapanan Dagitoy a Sao?”
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Impierno? Lugar Kadi Dayta a Pagtutuokan iti Agnanayon?
Madusa kadi dagiti managdakdakes iti umap-apuy nga impierno? Dayta kadi ti supapak ti basol? Basaem dagiti sungbat iti Biblia kadagitoy a saludsod.


c: text/html

text:
Spiro Agnew
Ni Spiro Theodore Agnew (pannakaibalikas: /ˈspɪroʊ ˈæɡnjuː/; Nobiembre 9, 1918 – Septiembre 17, 1996) ket isu idi ti maika-39 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1969–1973), a nagserbi babaen ni Presidente Richard Nixon, ken ti maika-55 a Gobernador iti Maryland (1967–1969). Isu idi ti immuna a Griego Amerikano a nagtengngel kadagitoy nga opisina.
Idi panawen ti maikalima a tawenna a kas Bise Presidente, idi naladaw a kalgaw iti 1973, ni Agnew ket naamiris baben ti opisina ti Abogado ti Estados Unidos idiay Baltimore, Maryland, iti pabasol nga ekstorsion, panagsuitik ti buis, suksok ken pannakikumplot. Idi Oktubre, isu ket pormala napabasol nga isu ket immawat kadagiti suksok a dumagup ti nasurok a $100,000 bayat nga agtengtengngel ti opisina a kas ti Ehekutibo ti Kondado ti Baltimore, Gobernador iti Maryland, ken Bise Presidente iti Estados Unidos. Idi Oktubre 10, 1973, ni Agnew ket napammalubosan a dimmawat nga saan a sumuppiat ti tungngal maysa a panagpabasol nga isu ket napaay a nangireporta ti $29,500 iti naalana a natgedan idi 1967, iti maysa a kondision nga isu ket agikkat ti opisina iti Bise Presidente. Isuna ket sinukatan ni Nixon babaen ti panagidutokna ti Daulo ti Minoridad ti Kamara a ni Gerald R. Ford ti opisina ti Bise Presidente.
Ni Agnwe ket ti is-isu laeng nagikkat a Bise Presidente ti pakasaritaan ti Estados Unidos gapu kadagiti krima a panagpabasol. Sangapulo kalpasan ti ipapanawna ti opisina, idi Enero 1983, ni Agnew ket binayadanna ti estado ti Maryland ti agarup a $270,000 a kas ti nagbanagan iti sibil a panagidarum manipud kadagiti suksok a panagpabasol.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tirelihion ni Spiro T. Agnew, Bise Presidente ti E.U.". Adherents.com. Naala idi Oktubre 10, 2011.
- ^ Noonan, Peggy (Nobiembre 24, 2007). "Tattao Sabay dagiti Propeta". Opinionjournal.com. Naala idi Oktubre 10, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:Spiro Agnew iti Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SUHETO ITI AKKUB
Mapadakkelmo a Nasingpet ti Annakmo iti Agimbubukodan a Lubong
INALDAW nga adu ti gundaway dagiti tattao a mangipakita iti kinaimbag. Ngem agparang nga adu a tattao ti bagida laeng ti pampanunotenda. Makitam dayta iti dandani amin nga ar-aramidenda—ti awan babainna a panangallilawda iti sabsabali, kaskasero a panagmaneho, panagsao iti dakes, ken nakaro a panagpungtot.
Makita met ti kinamanagimbubukodan iti adu a pagtaengan. Kas pagarigan, adda dagiti mangidiborsio iti asawada gapu laeng ta mariknada a “maikarida iti nasaysayaat” nga asawa. Di met madmadlaw ti dadduma a nagannak a maisursurodan iti annakda ti kinamanagimbubukodan. Kasano? Pabpabus-oyanda ti amin a kayat ti anakda, idinto ta agkedkedda a mangipaay iti aniaman a kita ti disiplina.
Ngem adu met a nagannak ti mangsansanay kadagiti annakda a mangyun-una iti pagimbagan ti sabsabali, ket adu ti nagunggonada. Dagiti annak a nasingpet ket dakdakkel ti posibilidadna a maaddaan iti gagayyem, matagiragsakda ti manayon a relasion, ken agbalinda a kontento. Apay? Gapu ta kuna ti Biblia, “ad-adu ti kinaragsak iti panangted ngem iti panangawat.”—Aramid 20:35.
No adda annakmo, kasanom ida a matulongan tapno magunggonaanda iti panagbalinda a nasingpet ken dida maaringan iti kinamanagimbubukodan a gagangay kadagiti tattao ita? Usigem ti tallo a palab-og a mabalin a mangtignay iti annak nga agbalin nga agimbubukodan, ken ammuem no kasano a maliklikam dagita.
1 Sobra a panangpadayaw
Ti problema. Napaliiw dagiti managsirarak ti maysa a makapadanag a kababalin: Adu nga agkabannuag ti sumrek iti trabaho a nangato ti panagkitada iti bagida—mangnamnamada nga agballigida uray no bassit wenno awan pay ti inar-aramidda. Ekspektaren met ti dadduma nga alisto a maingato ti saadda, uray no dida pay kabesado ti trabaho. Adda met dagiti kombinsido nga espesialda ket maikarida a matrato a kasta—isu a ma-depress-da no maamirisda a saan a kasta ti panangmatmat ti dadduma.
Ti makagapu. No dadduma, ti nangato a panangmatmat ti maysa iti bagina ket gapu iti pannakapadakkelna. Kas pagarigan, napalalo ti pannakaimpluensia ti dadduma a nagannak iti kanayon a maiparparegta a panagtalek iti bagi a limmatak iti kallabes a tawtawen. Kasla umiso met ti prinsipio dayta: No ti bassit a panangpadayaw ket pagsayaatan ti ubing, nasaysayaat ngarud no ad-adu. Ngem ipakpakita dayta a kapanunotan a maupay laeng ti ubing no dillawem. Gapu ta iparparegta ti lubong ti panangpatanor iti panagtalek iti bagi, maibilangka nga iresponsable a nagannak no dimo suroten dayta. Maibagbaga kadagiti nagannak a masapul a dida pulos iparikna kadagiti annakda nga adda nagkurangan dagitoy.
Gapu iti dayta, adu a nagannak ti mangpadayaw unay kadagiti annakda, uray no awan met naaramidan ti annakda a maikari iti pammadayaw. Mapadayawanda tunggal adda magapuananda, uray nagbassit a banag dayta. Ngem mabay-bay-an ti tunggal kamali uray kasano ti kadakkelna. Patien dagita a nagannak a ti makatulong iti panangpapigsa iti panagtalek iti bagi ket ti di panangikankano iti aniaman a di nasayaat, sa padayawan ti amin a dadduma pay a banag. Napatpategen iti nagannak ti panangiparikna kadagiti annakda a maipagpannakkelda ti bagida ngem iti panangisuro kadakuada a mangaramid iti bambanag a talaga a mangparagsak kadakuada.
Ti kuna ti Biblia. Kuna ti Biblia a maitutop ti pammadayaw no maikari ti maysa iti dayta. (Mateo 25:19-21) Ngem no padayawam ti ubing tapno laeng maipagpannakkelna ti bagina, posible a maaddaanto iti di umiso a panangmatmat iti bagina. Siuumiso a kinuna ti Biblia: “No ti asinoman pagarupenna nga adda pategna idinto ta awan, al-allilawenna ti bukodna a panunot.” (Galacia 6:3) Adda nasayaat a rason nga ibaga ti Biblia kadagiti nagannak: “Dika bumdeng a mangdisiplina iti ubing. Saanna nga ipatay ti panangbautmo kenkuana.” *—Proverbio 23:13, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
Ti mabalinmo nga aramiden. Mangdisiplinaka no kasapulan ken mangkomendarka no pudpudno a maikari iti dayta. Dimo padayawan ti ubing tapno laeng nasayaat ti panangmatmatna iti bagina. Mabalin a di epektibo dayta. “Mapatanormo ti pudno a kompiansa iti bagim no parang-ayem dagiti paglaingam ken no agsursuroka,” kuna ti libro a Generation Me, “saan a gapu ta ibagbagada a nakalalaingka gapu laeng ta sibibiagka.”
“Diyo ipapan ti bagiyo a nangatngato ngem ti rumbeng. Natanang koma ketdi ti panagpampanunotyo.”—Roma 12:3, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia
2 Sobra a panangsalaknib
Ti problema. Adu nga agkabannuag ti sumrek iti trabaho a kasla saan pay a nakasagana a mangsango kadagiti problema. Dadduma ti masaktan uray sangkabassit la a pannakadillaw. Adda met dagiti nagrigat a pagustuan ken ti kayatda laeng a trabaho ket dagidiay maitunos kadagiti kasayaatan a namnamaenda. Kas pagarigan, dinakamat ni Dr. Joseph Allen iti librona nga Escaping the Endless Adolescence ti imbaga ti maysa nga agtutubo a lalaki bayat a nainterbiu para iti trabaho: “Panagkunak, adda paset ti trabaho a medio boring no dadduma, ket diak kayat ti trabaho a maka-boring.” Insurat ni Dr. Allen: “Dinan sa ketdi maawatan nga amin a trabaho ket adda pasetna a maka-boring. Apay a dina ammo dayta ket agtawenen iti 23?”
Ti makagapu. Kadagiti kallabes a dekada, narikna ti adu a nagannak a masapul a salaknibanda dagiti annakda iti aniaman a kita ti pakarigatan. No ngay di nakapasa ti anakmo iti eksamen? Makibiangka kadi ket ibagam iti maestrana nga ingatona ti gradona? No ngay namulta ti anakmo gapu ta nalabsingna ti linteg trapiko? Sika kadi ti mangbayad? No ngay insina ti nobiana? Ibagam kadi a basol amin ti nobiana?
Nupay gagangay laeng a kayatmo a protektaran dagiti annakmo, ti sobra a panangsalaknib ket mabalin a mangisuro kadakuada iti di umiso—nga awan sungsungbatanda iti aniaman nga aramidenda. “Imbes a masursuroda nga anduran ti saem ken pannakapaay, ken makaadalda kadagita,” kuna ti libro a Positive Discipline for Teenagers, “dumakkel [dagita] nga annak nga interesadoda laeng iti bukodda a pagimbagan, a pampanunotenda nga adda obligasion kadakuada dagiti nagannakda ken ti sabsabali.”
Ti kuna ti Biblia. Paset ti biag ti pakarigatan. Kinapudnona, kuna ti Biblia: “Ti di mapakpakadaan a pasamak mapagteng kadakuada amin.” (Eclesiastes 9:11) Karaman iti dayta uray dagiti naimbag a tattao. Kas pagarigan, napasaran ti Kristiano a ni apostol Pablo ti nagduduma a kita ti rigat bayat ti panagserbina iti Dios. Ngem nagimbaganna ti pannakaipasangona kadagita! Insuratna: “Kadagiti aniaman a kasasaadko, naadalko ti mapnek. . . . Naadalko ti palimed agpadpada no kasano ti mabsog ken no kasano ti mabisinan, agpadpada no kasano ti maaddaan iti kinaruay ken no kasano ti agsagaba iti kinakirang.”—Filipos 4:11, 12.
Ti mabalinmo nga aramiden. Bayat nga ikabkabilangam ti tukad ti kinamanakem ti anakmo, ikagumaam a suroten ti prinsipio ti Biblia: “Tunggal maysa awitennanto ti bukodna nga awit.” (Galacia 6:5) No di nakapasa ti anakmo iti eksamen, nalabit dayta ti mamagpanunot kenkuana tapno agadal a naimbag inton sumaganad. No namulta ti anakmo gapu ta nalabsingna ti linteg trapiko, mabalin a nasaysayaat no isu ti pagbayadem manipud iti allowance wenno sueldona. No ti anakmo ket insina ti nobiana, liwliwaem. Ngem iti maitutop a tiempo, tulongam a mangusig kadagiti saludsod a kas iti, ‘No lagipek ti napasamak, adda pay kadi masapul a parang-ayek iti personalidadko?’ No ikagumaan ti annak a solbaren dagiti problemada, agbalinda a natibtibker ken maaddaanda iti kompiansa—dagiti kababalin a dida mapatanor no kanayon nga adda mangtulong ken mangsalaknib kadakuada.
“Paneknekan koma ti tunggal maysa no ania ti bukodna nga aramid, ket kalpasanna maaddaanto iti pakaigapuan ti panagrag-o.”—Galacia 6:4
3 Sobra a panangpagusto
Ti problema. Iti maysa a surbey kadagiti agkabannuag, 81% ti nangibaga a ti kangrunaan a panggep ti henerasionda ket ti ‘bumaknang’—adayo a napatpateg dayta ngem iti panangtulong iti sabsabali. Ngem saan a mangyeg iti pannakapnek ti panagpabaknang. Kinaagpaysuanna, ipakita dagiti panagadal a ti tattao a material la a bambanag ti pampanunotenda ket nalidliday ken ad-adda a ma-depress. Dakdakkel met ti posibilidadna nga agproblema ti salun-at ken panunotda.
Ti makagapu. Iti dadduma a kasasaad, dumakkel dagiti ubbing iti pamilia a materialistiko. “Kayat dagiti nagannak a maparagsak ti annakda, ket ti annak kayatda ti material a bambanag,” kuna ti libro a The Narcissism Epidemic. “Gapu iti dayta, igatanganda ida kadagiti material a bambanag. Naragsak dagiti annak ngem di agbayag dayta, isu nga agpagatangda manen iti ad-adu pay.”
Siempre, sigagagar a gundawayan dayta ti industria ti advertising. Iparparegtada dagiti kapanunotan a kas iti ‘Kasayaatan ti maiparbeng kenka’ ken ‘Gapu ta maikarika iti dayta.’ Adu nga agkabannuag ti dagus a namati iti dayta isu a nailumlomdan iti utang ket didan mabayadan dagiti bambanag a kunada a “maiparbeng” kadakuada.
Ti kuna ti Biblia. Bigbigen ti Biblia a kasapulantayo ti kuarta. (Eclesiastes 7:12) Ngem mamakdaar met a “ti ayat iti kuarta isu ti ramut dagiti amin a kita ti makadangran a bambanag.” Innayonna: “Babaen ti panangragpat iti daytoy nga ayat . . . [ti sumagmamano] sinalputda ti intero a bagbagida iti adu nga ut-ot.” (1 Timoteo 6:10) Saan nga iparegta ti Biblia ti panagpabaknang no di ket ti panagbalin a kontento kadagiti kangrunaan a kasapulan.—1 Timoteo 6:7, 8.
“Dagidiay determinado a bumaknang matnagda iti sulisog ken iti silo ken iti adu a minamaag ken makapasakit a tartarigagay.”—1 Timoteo 6:9
Ti mabalinmo nga aramiden. Kas maysa nga ina wenno ama, sukimatem ti panangmatmatmo iti kuarta ken kadagiti magatangna. Kanayon nga iyun-unam dagiti napapateg a banag, ken tulongam ti annakmo a mangaramid met iti kasta. Isingasing ti nadakamaten a The Narcissism Epidemic: “Mabalin a pagsaritaan dagiti nagannak ken annak dagiti topiko a kas iti ‘Kaano a nasayaat ti gumatang iti sale? Kaano met a saan a praktikal dayta?’ ‘No utangem ti gatangem, mano ti interesna?’ ‘Napadasam kadin ti gimmatang gapu ta adda nangsugsog kenka?’”
Dimo koma us-usaren dagiti “material a banag” a mangkalub kadagiti problema ti pamilia a masapul a masolusionan. “Saan a pulos nga epektibo ti panangusar iti material a bambanag a pangyaw-awan kadagiti problema,” kuna ti libro a The Price of Privilege. “Masapul a masolbar dagiti problema babaen iti panunot, pannakatarus, ken empatia, saan ket a babaen kadagiti sapatos ken bag.”
^ par. 11 Saan nga iparegta ti Biblia ti pisikal ken emosional a panangdangran. (Efeso 4:29, 31; 6:4) Ti panggep ti disiplina ket tapno masuruan ti annak, saan a tapno maipapas dagiti nagannak ti pungtotda.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Talaga Kadi nga Importante ti Kababalintayo?
Saanda kadin a maibagay ita wenno importanteda latta?


text:
Posible Kadi a Maparagsaktayo ti Dios?
Adda kadin dagiti nabasam a karakter ti Biblia a nakasaysayaat ti pannakailadawanda, ket naibagam iti bagim, ‘Imposible nga agbalinak a kas kadakuada!’ Mabalin nga irasonmo, ‘Managbasolak wenno saanak a perpekto, ken sigurado nga agkamaliak.’
Nailadawan ti ulo ti pamilia a ni Job kas “awan pakababalawanna ken nalinteg.” (Job 1:1) Naawagan met ni Lot a “nalinteg a tao.” (2 Pedro 2:8) Ken naikuna nga inaramid ni David ti “umiso” iti imatang ti Dios. (1 Ar-ari 14:8) Ngem adalentayo a naimbag ti maipapan kadagita a karakter ti Biblia. Makitatayonto a (1) nagkamalida met, (2) adu ti maadaltayo iti ehemploda, ken (3) posible a maparagsak dagiti imperpekto a tattao ti Dios.
NAGKAMALIDA MET
Adu ken agsasaruno dagiti napasaran ni Job a rigat a kasla saanna a pakaikarian. Kamali ti impagarupna a saan a napateg iti Dios no agtalinaed isuna a matalek wenno saan. (Job 9:20-22) Kombinsido unay ni Job a nalinteg isuna a para iti dadduma, kasla ibagbagana a nalinlinteg isuna ngem iti Dios.—Job 32:1, 2; 35:1, 2.
Saan a dagus a sinurot ni Lot ti nalawag ken simple nga instruksion. Mariribukan unay iti nakaro nga immoral a biag dagiti taga-Sodoma ken Gomorra, nga uray la “matutuok idi ti nalinteg a kararuana.” (2 Pedro 2:8) Impakaammo ti Dios a panggepna a dadaelen dagita a nagdakes a siudad ken inikkanna ni Lot ken ti pamiliana iti gundaway a maisalakan. Nangibaon kadagiti anghel a mangaramid iti dayta. Mabalin a mapanunotmo a ti maprobproblemaan a ni Lot ti umuna koma a pumanaw iti siudad. Ngem iti daytoy a kritikal a kanito, saan a dagus a nagtignay. Kasapulan pay la nga iggaman dagiti anghel ti ima ni Lot ken ti pamiliana sa iruar ida iti siudad tapno saanda a mairaman a madadael.—Genesis 19:15, 16.
Naminsan, saan a nakapagteppel ni David isu a nakaaramidda ken ni Batseba—asawa ti sabali a lalaki—iti seksual nga immoralidad. Dakdakes pay ta impapatayna ti asawa ni Batseba tapno makalubanna koma ti basolna. (2 Samuel, kapitulo 11) Kuna ti Biblia a ti inaramid ni David ket “dakes kadagiti mata ni Jehova.”—2 Samuel 11:27.
Wen, nakaaramid met iti kamali da Job, Lot, ken David. Nadagsen pay ketdi a basol ti dadduma kadagita. Ngem kas makitatayto, kayatda ti agtulnog ken agdayaw iti Dios iti amin a pusoda. Nakasaganada nga agbabawi ken agbalbaliw no kasapulan. Isu a kaay-ayo ida ti Dios, ken tinukoy ida ti Biblia kas matalek a lallaki.
ANIA TI MAADALTAYO?
Gapu ta imperpektotayo, agkamalitayo latta. (Roma 3:23) Ngem no agkamalitayo, masapul nga ipakitatayo nga agbabbabawitayo ken kalpasanna, aramidentayo ti amin tapno mailintegtayo dayta.
Kasano nga inlinteg da Job, Lot, ken David dagiti nagkamalianda? Kinaagpaysuanna, matalek a tao ni Job. Kalpasan nga inlawlawag ti Dios dagiti bambanag, binalbaliwanna ti saan a husto a kapanunotanna ken pinagbabawyanna ti imbagana. (Job 42:6) Imbilang ni Lot a dakes ti immoral a panagbiag dagiti taga-Sodoma ken Gomorra ket maitunos dayta iti moral a prinsipio ti Dios. Ti laeng problema ket saanna a narikna ti kinaimportante ti dagus a panagtignay. Ngem pinanawanna met laeng dagita a nagdakes a siudad isu a naisalakanda iti panangdadael ti Dios. Kas panagtulnog, saanna a tinaltaliaw dagiti pinanawanna. Nupay nadagsen a basol ti panangsukir ni David iti linteg ti Dios, impakitana ti pudno a linaon ti pusona idi naimpusuan a nagbabawi ken nagpakaasi a pakawanen ti Dios.—Salmo 51.
Gapu ta rasonable ti eks-ekspektaren ti Dios kadagiti imperpekto a tattao, imbilangna a nalinteg dagita a lallaki. “Pagaammona unay ti pannakapormatayo, a laglagipenna a tapoktayo.” (Salmo 103:14) Isu a no ammo ti Dios nga amintayo ket agkamali, ania ngarud ti eks-ekspektarenna kadatayo?
Ti Dios “pagaammona unay ti pannakapormatayo, a laglagipenna a tapoktayo.”—Salmo 103:14
KASANO A MAPARAGSAK DAGITI IMPERPEKTO A TATTAO TI DIOS?
Makatulong ti balakad ni David iti anakna a ni Solomon tapno maammuantayo no kasanotayo a maparagsak ti Dios. “Sika, Solomon nga anakko, ammuem ti Dios ni amam ket agserbika kenkuana buyogen ti naan-anay a puso.” (1 Cronicas 28:9) Ania ti naan-anay a puso? Maysa dayta a puso a mangay-ayat iti Dios ken determinado a mangammo ken mangaramid iti pagayatanna. Saan a perpekto dayta a puso, ngem kayatna ti agdayaw ken agtulnog iti Dios ken nakasagana nga umawat iti panangilinteg wenno panangkorehir. Gapu ta ay-ayatenda ti Dios ken kayatda ti agtulnog kenkuana, imbilang ti Dios ni Job nga “awan pakababalawanna,” ni Lot kas “nalinteg,” ken ni David kas ‘agar-aramid laeng iti umiso’ iti imatangna. Uray no nagkamalida, naparagsakda latta ti Dios.
Ti naan-anay a puso ket determinado a mangammo ken mangaramid iti pagayatan ti Dios ken talaga a kayatna ti agserbi ken agtulnog iti Dios
No ngarud adda dagiti dakes a napanunottayo a ditay koma kayat a sumrek iti isiptayo, adda nakababain a naibagatayo, wenno adda naaramidtayo a nabigbigtayo idi agangay a saan gayam a nasayaat, ditay koma maup-upay. Maparegtatayo kadagiti kapadasan da Job, Lot ken David. Ammo ti Dios a saan pay a posible nga agbalintayo a perpekto ita. Ngem eks-ekspektarenna nga ayatentayo isuna ken ikarigatantayo ti agtulnog kenkuana. No aramidentayo dayta nga addaan iti naan-anay a puso, masiguradotayo a posible a maparagsaktayo met ti Dios.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Panagbiag iti Wagas a Makaay-ayo iti Dios
Posible ti agbiag iti wagas a makaay-ayo ken ni Jehova. Kinapudnona, mabalinmo ti makigayyem kenkuana.


text:
Lawas
Ti dominggo ket naibaw-ing ditoy. Nasken a saan nga iyallilaw iti Domingo.
Ti lawas wenno dominggo ket paset ti panawen a kapada ti pito nga al-aldaw. Daytoy ket ti pagalagadan a paset ti panawen nga inus-usar kadagiti siklo iti panagtrabaho nga al-aldaw ken dagiti aldaw a panaginana iti kaaduan a paset iti lubong.
Ti termino a "lawas" ket sagpaminsan pay a mangibagbaga kadagiti panaset ti panawen a mangbukel ti bassit nga al-aldaw. Kasla kadagiti "lawas" iti nagbaetan ti uppat ken sangapulo nga al-aldaw ket historikal a naus-usaren kadagiti nadumaduma a lugar.[1] Dagiti pagbaetan nga atatiddog ngem 10 nga al-aldaw ket kadawyan a saan a naitermino kadagiti "lawas" gapu ta dagitoy ket as-asidegda iti dua lawas wenno ti bulan ngem ti pito nga aldaw a lawas.
Dagit nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Englisc Rímbóc: Ti Kalendario nga Anglo-Sahon
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "week". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- Ti bileg ti pito, The Economist, 20 Disiembre 2001.


text:
AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL A PARA KADAGITI UBBING
Aktibidad Para iti Panagadal
Kapuonan ni Lot
I-download-yo daytoy nga aktibidad para iti panagadal ket ammuenyo ti maipapan iti kapuonan ni Lot a kaanakan ni Abraham.
Kanayonan Manipud iti Daytoy a Koleksion
Agkanta iti Kanta Maipapan iti Kinatured
Sursuruem ti kanta maipapan iti kinatured sa kantaem a kadua ti pamiliam.
Asino ti Kayatmo a Paregtaen?
Makatulong daytoy nga aktibidad kadagiti ubbing nga agtawen iti 8 agingga iti 12 tapno makapanunotda iti pamay-an a mangparegta iti sabsabali.
Ti Nasantuan nga Espiritu Mangpataud iti Bunga
Makatulong daytoy nga aktibidad kadagiti ubbing nga agtawen iti 8 agingga iti 12 tapno maammuanda dagiti aspeto ti bunga ti espiritu.


text:
Maitugottugot a Libraria
Idi Oktubre 7, 2013, inruar dagiti Saksi ni Jehova ti JW Library, maysa a mobile device app a mausar iti panagbasa ken panagadal iti Biblia. Daytoy a libre a Bible app itampokna ti innem nga Ingles a patarus ti Biblia, a pakairamanan ti King James Version ken ti 2013 a rebision ti New World Translation of the Holy Scriptures. *
Apay a Naaramid?
Minilion ti agdepdepende kadagiti smartphones, tablets, wenno kadagiti umasping a gadyet para iti trabaho ken komunikasion. Ngem gapu ta dagiti agus-usar kadagiti gadyet ket nalaka laengen a makabirok iti impormasion a mausar iti panagadal iti Biblia iti jw.org, apay pay la a naaramid ti JW Library?
Umuna, di kasapulan dayta nga app ti koneksion ti Internet apaman a na-install-en, isu a mausar latta uray awan ti Internet. Maikadua, nangnangruna a nadisenio dayta nga app a mangtulong iti agbasbasa tapno nalakana a biroken dagiti teksto ken maadalna a naimbag ti Biblia. Kasano?
Makatulong ti JW Library iti Panagadal iti Biblia
No damom a luktan ti JW Library, agparang dagiti nagan dagiti libro ti Biblia. No mangpilika iti maysa a libro ti Biblia, ipakita ti sumaruno nga iskrin ti listaan dagiti kapitulo ti pinilim a libro. Makatulong daytoy tapno maluktam ti maysa a bersikulo iti sumagmamano laeng a segundo. Adda pay dadduma a features dayta nga app a makatulong iti panagadal ti Biblia:
Dagiti footnote a mangipakita kadagiti alternatibo a patarus ken dadduma pay nga impormasion
Dagiti cross reference kadagiti mainaig a bersikulo ti Biblia
Maysa a search feature a mangiturong iti agus-usar iti amin a pagparangan ti sao wenno sasao
Maysa nga outline of contents iti rugi ti tunggal libro ti Biblia
Maysa a table a mangipakita iti nagan ti mannurat ti tunggal libro ken no sadino ken kaano a naisurat, agraman ti kapaut ti panawen a saklawen dayta
Dagiti de kolor a mapa, tsart, time lines, ken diagram
Kas iti amin a publikasion dagiti Saksi ni Jehova, maipapaay a libre ti JW Library. Daytoy a libre a Bible app, nga interamente a masupsuportaran babaen iti boluntario a kontribusion, ket nai-download-en iti nasurok a maysa a milion a daras. (2 Corinto 9:7) Padasem dayta ket sigurado a matulongannaka daytoy a naidumduma a maitugottugot a libraria!
^ par. 2 Idi Enero 2014, na-update ti app. Nairaman itan ti teksto iti inaldaw ken ti pagkantaan nga us-usaren dagiti Saksi ni Jehova.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Apay nga Adalem ti Biblia?
Mangipapaay ti Biblia kadagiti sungbat ti agkakapateg a saludsod ti minilion a tattao iti intero a lubong. Kayatmo kadi met ti matulongan?


text:
HIDALGO - 4
MAKAPASUYAAB A TALDIAP NAPALABAS --- daytoy ti maikapat a dinakamat ni apo JSPH, Jr.. Maipapan iti taldiap-napalabas wenno flashback.
Ta ania ngamin aya ti taldiap napalabas?
Backstory, ti pangawag dagiti dadduma. Maysa a pasamak a panangtaldiap iti napalabas iti apagbiit laeng a kanito tapno maestablisar a nalaing ti lawlawaten iti agdama. Maysa a napalabas a pagteng a kanaig ti agdama. Maysa a pagteng a pagibasaran iti agdama a mapaspasamak.
Ngem saan a mabalin iti atiddog ta talaga a makapasuyaaben no kua.
Saan laeng nga iti sarita iti pakasarakan iti taldiap-napalabas no di pay ketdi kadagiti dadduma pay a kas iti sine, drama (ti radio) nobela (at-atiddog ngem ti sarita) ken dadduma pay.
“If a character in a story suddenly starts remembering events in the past, the memory described is referred to as a flashback. This is useful in showing how past events are related to present ones, and is often used to fill in the backstory. Flashbacks can give insights into character or offers hints about what might happen. Because flashbacks tend to deal with people in the past looking further back in the past.”
Maysa wenno dua wenno uppat a parapo daytoy. Saan nga atiddog. Ngamin sabali met ti agdama ken ti napalabas. Dayta a napalabas ket suporta laeng wenno panangilawlawag laeng iti agdama a pasamak.
Iti maysa a dinar-ayak a seminar workshop sadiay Cagayan, adda ti maysa a naipresentar wenno naworkshop a sarita nga atiddog ti taldiap-napalabas.
Nupay napintas ti konsepto wenno ti mensahe a kayat a yallawat ti author kadagiti agbasbasa ken napintas met ti subject matter, saanak a nakontento gapu iti kinaatiddog ti taldiap napalabas.
Kadagiti kakaduak a nagpanel da (daydi) Meliton Brillantes, (daydi) Antonio Pascua ket nadlawda iti kinabaked ti sarita. A kas kadagiti dinakamatko a kinabakedna.
Ngem siempre, iti workshop, saan laeng a nagpigsaan ti sarita ti mailawlawag no dipay ket ti nagkapsutanna.
Nga isu ti inlawalwagko.
“Itoy a sangapulo ket uppat a panid a sarita, agbalin laeng a walo a panid daytoy...” panangilawlawagko.
Ket nagulimek ti tallaong. Lalo ti makinsarita.
“Atiddog la unay ti taldiap napalabas a naaramat. Ket saan a maikanatad...” Ket dandanikla nga imbaga nga isu nga agtutuglepsan ni apo Joe Yere a dimngeg iti pannakaibasana. Ni apo ti kaunaan a nangpadagus kaniak ket inawisnak sadiay balayda, sakbay a napankami iti eskuelaan a yan ti seminaran.
Alusiisen ti makinsarita. Idi pinerrengko, kasla kayatna iti sumao, isu a pinatakderko.
“Apay a kunayo a saan a maikanatad, adik?” kuna ni manong, wenno tatang pay ket koma a, ta nataenganen.
“Iti panangamirisko iti saritam, nangrugi ti taldiap napalabas iti maikatlo a panid ken naggibus iti maikawalo a panid. Atiddog la unay, ket saan a naikonektar iti parikut ti dagiti dadduma a nadakamat. Awan ti relasion ti agdama wenno ti parikut ti sarita ti dagiti dinakamatmo iti taldiap napalabas.”
Ulimek. Ket kasla awan ti mayat a mangburek kadayta nga ulimek.
“Ania ti balabala ti sarita? Ti parikut ti sarita?” dinamagko.
“Maipapan ti parikut dagiti mannalon a danum ti pasayak.” Insungbatna a dagus.
“Isu laeng koma a ti naisurat. Kadagiti nadakamat iti taldiap napalabas, saanen a mainaig pay iti parikut ti sarita, ti pikpiknik, ti ang-angaw ti gobernador, ti panagkalkalapyo tapno adda ti isangailyo ken ti gobernador. Ti laeng koma parikut ti sawenyo ken no kasanoyo a solbaren dayta a parikut...” Inlawalwagako.
Ket lalon a nagulimek ti tallaong.
“ Maipablaak daytoy, ikkatento met laeng ti editor. Ikkatenna dagita a panid. No mangadaw man, bassit laeng. Dagiti laeng banag a makatulong iti agdama a situasion. Dagiti banag a makatulong iti dur-asan ti sarita...” panangilawlawagko.
Iti met sinuratko a kritisismo iti maysa a nangabak a sarita iti Carlos Palanca Awards 2002, kastoy man met laengen ti sinaok. Nagatiddog ti flashback. Nupay nag-italics iti pannakaisuratna, saan nga epektibo. No usigen ket kagudua ti flashback nga inaramatna. Kasla dayta flashback ti importante iti sarita a saan ket ti agdama a mapaspasamak.
Inayunan daytoy dagiti dadduma pay a kritiko.
Isu a ti flashback ket nasken nga ababa laeng ken kanaig ti panunot ti agbibiag wenno pasamak a konektado iti agdama.
“In short, the flashback is the most misused and overused tool in the writer’s toolbox. As a result, you may find editors telling you to rewrite you golden prose because you used a flashback and he doesn’t like them, or thinks readers don’t like them. While the flashback should not be considered taboo, it should be used sparingly. Your writing will always be stronger when told chronologically because readers want to know what happens next, not what happened the day before yesterday. Before flashing back to an event in the recent past, make sure there is an anchor in the present, otherwise your reader will find himself hopelessly adrift in a sea of memories that have no bearing on the story., verb tenses can be difficult to work with when writing extended flashbacks...”
Daytoy ti inlektiur ni Hollie Snider, Founding Member ti Colorado Spring Writer’s Group ken mabasa iti http://csfw.henrysnider.com/members/hollie-snider/index.htm.
Kastoy pay ti innayon ni Snider: “Memories are quick, usually no more than a paragraph or two, and are written in past perfect tense. Keep memories short for this reason. Past perfect tense gets very tedious very quickly. The good news is past perfect tense only needs to be used in the first and last sentences of the memory, serving as a time signal. That’s it. Simple...”
Ngarud, agsipud ta manglaglagip wenno maysa laeng a lagip ti taldiap napalabas, rumbeng laeng ngarud nga ababa laeng.
Ket no porma ti sarita ti kayatmo a paruaren, a pasig a laglagip, suraten ngarud ti sarita a pabaliktad, a kas iti kadagiti sarita a: “Meditasion: Apay Ngata Sabong, A Naisalumina?” nga impablaak ti Bannawag ken nangabak iti Umuna a Gungguna iti maysa a Salip ti Sarita, ken ti “Baggak (Ti Amianan)” nga impablaak ti “Sirmata Magazine” Maiden Issue ken nakaposte iti www.rfaafil.com ken sinurat toy numo toy biang.
Ngem dagitoy a sarita ket manglaglagip, a nangrugi iti agdama agingga sadiay kabayagan. Isu a pabaliktad a sarita. Ket uray irugim a basaen ti gibusna agingga iti rugina ket isu nga isu a mapnekka. Maysa a tekniko no dipay ket porma ti sarita daytoy.
No luto koma, ta nasken met a lutoen ti sarita, betsin laeng laeng ti flashback, betsin nga adu met iti di mangayat a mangaramat, betsin a nasken a sangapirit laeng ti ikabil, tapno saan a “lasang betsin” ti lutoen nga idasar. No sobra, agbaliwen no kua ti ramanna. Saanen a naimas ...
Nasken ngarud ti panagannad iti panangaramat....#
Thursday, June 15, 2006
KOMENTARIO KEN PANIRIGAN #4
HIDALGO - 4
2 comments:
- jfi said...
-
agyamannak ti pangipalawagmo kadagitoy manong. Para kaniak nga agdadamo dakkel daytoy a tulong.
Maidillawko laeng Manong ta kasla man puro "flashback" met amin (Diak ammo no amin ta kasta ti nabasak iti Bannawag)tay nangabak iti ababa a sarita kadaytoy kalkalpas a pasalip ti RFAAFIL.
Agyamannak manen!
- 1:35 PM
- jim agpalo, jr. said...
-
thanks, jake, iti isarungkarmo
- 4:28 PM


text:
SUHETO ITI AKKUB | ASIDEG KADIN TI PANUNGPALAN TI LUBONG?
Adu ti Makalasat iti Panungpalan
—Mabalin a Maysakanto
Kuna ti Biblia nga inton panungpalan, addanto pannakadadael: “Addanto dakkel a rigat a dayta ket saan pay a napasamak nanipud idi pangrugian ti lubong agingga ita . . . Iti kinapudnona, malaksid no napaababa dagidiay nga aldaw, awan ti lasag a maisalakan.” (Mateo 24:21, 22) Ngem ikarkari ti Dios nga adunto ti makalasat: “Ti lubong aglabas . . . , ngem ti agaramid iti pagayatan ti Dios agtalinaed iti agnanayon.”—1 Juan 2:17.
No kayatmo ti makalasat inton madadael daytoy a lubong ken “agtalinaed iti agnanayon,” ania ti rumbeng nga aramidem? Rugiam kadi ti agurnong kadagiti abasto wenno agisagana iti dadduma pay a kasapulam? Saan. Iyunay-unay ti Biblia a saan koma a dayta ti prioridadtayo. Kunana: “Yantangay marunawto a kasta dagitoy amin a banag, anian a kita ti tattao ti rebbeng a pagbalinanyo kadagiti nasantuan a panagbibiag ken ar-aramid ti nadiosan a debosion, nga ur-urayenyo ken agtaltalinaedkayo a silalagip unay iti kaadda ti aldaw ni Jehova.” (2 Pedro 3:10-12) Ipakita ti dadduma pay a bersikulo a ti mairaman kadagiti “amin a banag” a marunawto ket dagiti agtuturay iti daytoy dakes a lubong ken dagidiay pinilida ti agpaituray kadakuada imbes nga iti Dios. Nalawag ngarud a ti panagurnong iti material a bambanag dinatayo maisalakan.
Kinapudnona, ti pannakaisalakantayo ket nakadepende iti panangayat ken Jehova a Dios ken iti panangsursuro kadagiti ugali ken aramid a makaay-ayo kenkuana. (Sofonias 2:3) Imbes a sumurottayo lattan iti kaaduan ken ditay ikankano dagiti nalawag a pagilasinan nga asidegtayon iti panungpalan, masapul nga ‘agtalinaedtayo a silalagip unay iti kaadda ti aldaw ni Jehova.’ Babaen iti Biblia, matulongandaka dagiti Saksi ni Jehova a mangammo no kasanoka a makalasat iti dayta nga aldaw.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Naimbag a Damag?
Ammuem no ania ti damag manipud iti Dios, apay a nakapatpateg a maipakaammo dayta, ken no ania ti aramidentayo.
Ania Dagiti Tulbek iti Panangtarus iti Biblia?
Aniaman ti kasasaadmo iti biag, posible a matarusam ti mensahe ti Dios a nailanad iti Nasantuan a Kasuratan.


text:
Damdamag iti Lubong
Sub-Saharan Africa
Sigun iti report ti UNICEF maipapan iti abagatan ti Sahara iti Africa, “38% laeng kadagiti ubbing nga awan pay 5 ti tawenda ti addaan iti birth certificate.” Ngem iti dadduma a paset dayta a lugar, “nagpateg ti pannakairehistro ti pannakayanak tapno makapagpaagas, makapageskuela, ken maala dagiti ulila ti tawidda iti nagannakda,” kuna ni Elke Wisch a deputy regional director ti UNICEF iti makindaya ken makin-abagatan nga Africa.
Italy
Sigun iti maysa a surbey, ti cyberbullying ti kangrunaan a pagbutbutngan dagiti tin-edyer nga Italiano. Kadagiti agtawen iti 12-17, kuna ti 72% a pagbutbutnganda dayta. Dakdakkel dayta a porsiento ngem kadagidiay mabuteng a mabiktima iti droga (55%), seksual a panangmolestia ti adulto (44%), wenno maakaran iti sexually transmitted disease (24%).
Japan
Impadamag ti The Japan Times nga umad-adu dagiti agkabannuag a Hapones ti di mayat a mai-promote iti trabaho. Kagura ti 40% ti kinaawan dagiti nasayaat a prinsipio ken ti nasaknap a panagkusit. Adu nga empleado ti bumdeng a makisarita kadagiti boss-da. Idi, uray la aglaklakayen dagiti empleado iti trabahoda. Ngem ita, agtaltalinaed laeng iti trabahoda ti 60% kadagiti agkabannuag nga empleado bayat nga awan pay nakitada a nasaysayaat a pagtrabahuanda.
Brazil
Manipud 1980 agingga 2010, dandani 800,000 a tattao ti natay gapu kadagiti paltog iti Brazil. Agtawen iti 15-29 ti nasurok nga 450,000 a biktima. Ipakita ti maysa a panagadal kadagiti nabiit pay a krimen a ti panangpapatay ket masansan a maigapu kadagiti apa iti pagtaengan, riri kadagiti kaarruba, imon, wenno panagsupiat dagiti drayber.


text:
Sultan Sumagka, Maguindanao
Ti Sultan Sumagka[4]. ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sultan Sumagka ket nabingbingay a politikal kadagiti 9 a barbaranggay.[2]
- Bintan (Bentan)
- Gadungan
- Kiladap
- Kilalan
- Kuden
- Makadayon
- Manggay
- Pageda
- Talitay
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ Autonomo a Tignay Blng. 228 ti Muslim Mindanao
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rosales, Pangasinan
Ti Rosales ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Rosales ket nabingbingay a politikal kadagiti 37 a barbaranggay.[2]
- Acop
- Bakitbakit
- Balingcanaway
- Cabalaoangan Norte
- Cabalaoangan Sur
- Camangaan
- Capitan Tomas
- Carmay West
- Carmen East
- Carmen West
- Casanicolasan
- Coliling
- Calanutan (Don Felix Coloma)
- Guiling
- Palakipak
- Pangaoan
- Rabago
- Rizal
- Salvacion
- San Antonio
- San Bartolome
- San Isidro
- San Luis
- San Pedro East
- San Pedro West
- San Vicente
- San Angel
- Station District
- Tomana East
- Tomana West
- Zone I (Pob.)
- Zone IV (Pob.)
- Carmay East
- Don Antonio Village
- Zone II (Pob.)
- Zone III (Pob.)
- Zone V (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pangasinan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Pangasinan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 2 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Turay a panagtengngel
Iti siensia ti biblioteka, ti turay a panagtengngel ket isu ti proseso a mangurnos ti katologo ti biblioteka ken bibliograpiko a pakaammo[1][2] babaen ti panag-usar ti agmaymaysa,naisangayan a nagan para iti tungngal a maysa a topiko. Dagitoy naisangsangayan a paulo ket kankanayon a naipakat kadagiti amin a katologo,[3] ken agob-obra kadagiti sabali a panagaurnos a datos a kas dagiti panagisilpo ken dagiti pangigiddiatan a reperensia.[3][4] Ti tungngal maysa a paulo ket naipalplawag bassit kadagiti termino iti sakupna ken panagusar, ken daytoy a panagurnos ket makatulong kadagiti empleado ti biblioteka a mangtaripato ti katologo ket mangaramid daytoy a nalaka a mausar para kadagiti agsuksukisok. Ti balikas a turay iti turay a panagtengngel ket naala manipud ti immuna a pnnakausarna iti panangilasin kadagiti mannurat, ken awan ti kadawyan a kaibuksilan iti turay a kas bileg a pannakikabagian, urayno iti kapanunotan iti balikas ti turay ket etimolohiko a mainaig.[5][6][7]
Dagiti agkatkatologo ket mangikeddengdad ti tungngal maysa a suheto akas ti mannurat, libro, serie wenno korporasion—ti naisangayan a paulo ti termino a kankanayonto a maus-usar, naisangayan, ken nalawag a mangipalawag kadagiti amina a reperensia iti isu met laeng a suheto , urayno adda dagiti paggiddiatan a kas dagiti sabsabali a panangiletra, dagiti parbo anagan, wenno dagitiseudonimo.[8] Ti naisangyan a paulo ket makatulong kadagiti agar-aramat kadagiti amin a maitutop a pakaammo a mainaig wenno kapada a pagyanan dagiti suheto.[8] Dagiti rehistro ti turay ket mabalin a maitipon iti maysa a batayan ti datos ken makunkuna iti turay ti papeles, ken ti panagtaripato ken panagpabaro kadagitoy a papeles ken dagiti pay "lohikal a pannakasilpo"[9] kadagiti sabali a papeles iti kauneganda ket isu ti obra dagiti bibliotekero ken dagiti pay sabali a nga agkatkatologo ti pakaammoto. Iti pannakaitunos, ti turay ti panagtengngel ket maysa a kas pagarigan iti natengngel a bokabulakrio ken iti bibliograpiko a panagtengngel.
Bayat nga iti teoria a ti aniaman a pirgis ti pakaammo ket maitunos iti turay a panagtengel a kas dagiti personal ken korpotatibo a nagnagan, dagiti agpapada a titulo, dagiti serie, ken dagiti suheto,[2] dagiti agkatkatologo ti biblioteka ket kadawyanda nga agipatpatengnga iti isip kadagiti nagan ti mannurat ken dagiti titulo ti libro. Dagiti paulo ti suheto manipud ti Biblioteka ti Kongreso ket mangtungpal ti panagramid a maipada kadagiti rehistro ti turay, urayno kadaywan dagitoy a naipanpanunotan a sabali. Iti panagpalabas ti panawen, dagiti pakaammo ket agbalbaliwda, a mangsingdat ti pannakasapul para iti reorganisasion. Segun ti maysa a panirigan, ti turay ti panatengngel ket saana maipanggep ti panagpartuat iti puro ken nasayaat a sistema ngem daytoy ket ti agtultuloy a ganetget ti panagkamat kadagiti panagbalbaliw ken ti panagpadas nga iyeg ti estruktura ken urnos" iti aramid a panagtulong kadagiti agar-aramat tapno makabirukda ti pakaammo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Block, Rick J. 1999. “Turay a Panagtengngel: Ania kadi daytoy ken Apay a Mabanagan.”, naala idi Marso 30, 2006
- ^ a b "Apay a ti Katologo ti Biblioteka ket Makasapul ti Turay a Panagtengngel ken Ania Kadai Daytoy". gobierno iti Vermont. Nobiembre 25, 2012.
- ^ a b "Turay a panagtengngel idiay Biblioteka ti NMSU". Estado nga Unibersidad ti New Mexico. Nobiembre 25, 2012.
- ^ "Turay a Panagtengngel iti Card Environment". gobierno iti Vermont. Nobiembre 25, 2012. Naala idi Nobiembre 25, 2012.
- ^ "auctor". Online a Diksionario ti Etimolohia. Disiembre 7, 2012. Naala idi 2012-12-07.
... Nota: dagiti ramut a balikas para iti mannurat ken turay ket dagiti balitkas a kas ti auctor wenno autor ken autorite manipud ti maika-13 a siglo. -- mannurat (n) c.1300, autor "ama," manipud ti O.Fr. auctor, acteor "mannurat, nagtaudan, nagpartuat, nangiyuna (12c., Mod.Fr. auteur), manipud ti L. auctorem (nom. auctor) ... -- turay (n.) nasap a 13c., autorite "libro wenno insasao a nagikappia ti suppiat," manipud ti O.Fr. auctorité "turay, pannakaidaydayaw, karbengan, pammalubos, dignidad, grabidad; dagiti Nasantuan a Sinuratan" (12c.; Mod.Fr. autorité), ... (kitaan ti mannurat). ...
- ^ "turay (tengngel)". Memidex. Disiembre 7, 2012. Naala idi 2012-12-07.
Etimolohia ... autorite "libro wenno insasao a mangikappia ti suppiat", manipud ti Daan a Pranses ti auctorité...
- ^ "turay". Diksionario ti Merriam-Webster. Disiembre 7, 2012. Naala idi 2012-12-07.
Kitaen ti "Taudan ti Turay" -- Tengnga nga Ingles ti auctorite, manipud ti Anglo-Pranses ti auctorité, manipud ti Latin ti auctoritat-, auctoritas pamanunotan, keddeng, bileg, manipud ti auctor Immuna a naamammuan apanag-usar: maika-13 a siglo...Ti line feed character iti
|quote=iti puesto ti 194 (tulong)
- ^ a b "Panagkatologo dagiti annuroten ti turay a panagtengngel". Nailian a Biblioteka ti Australia. Nobiembre 25, 2012.
Ti kangrunaan a panggep ti turay ti panagtengngel ket ti panagitulong ti agar-aramat ti katologo iti panagbiruk kadagiti bayat a kakaykayatan.
- ^ "Turay a Panagtengngel iti LTI". LTI. Nobiembre 25, 2012.


text:
Segundo
Ti segundo wenno kanito (simbolo: s) ket isu ti batayan a pagbilangan iti oras iti Internasional a Sistema dagiti Pagbilangan (SI)[1] ken isu pay ti pagbilangan iti oras kadagiti sabali [[sistema ti panagrukod] (naipangyababaan iti s wenno sec[2]); daytoy ti maikadua a pannakabingbingay iti oras baabaen ti innem a pulo, ti umuna a pannakabingbingay babaen ti 60 ket ti minuto.[3] Iti baetan ti AD 1000 (idiinusar ni al-Biruni dagiti segundo) ken idi 1960 ti segundo ket naipalawag a kas 1/86,400 iti natimbeng a solar nga aldaw (dayta a panangipalawag ket maipakat pay laeng kadagiti dadduma nga astronomikal ken dagiti legado a kontesto).[4]< Idi baetan ti 1960 ken 1967, daytoy ket naipalawag kadagiti itermino iti paset ti panawen iti pagliklikmutan ti Daga iti lawlaw ti Init idi 1900,[5] ngem tattan ket nasaysayaat a naipalplawagen kadagiti termino ti atomiko. Dagiti segundo ket mabalin a marukod babaen ti panagusar ti mekanikal, elektriko wenno dagiti atomiko a pagurasan.
Dagiti astronomiko a panagpalpaliiw iti maika-19 ken maika-20 a sigsiglo ket nangipakita a ti natimbeng a solar nga aldaw ket agin-inut ngem marukod nga umatatiddog ken ti kaatiddog ti tropikal a tawen ket saan met nga intero a maipadto; isunga ti gunay ti init-daga ket saanen a naikeddeng a nasayaat a batayan para iti panangipalawag. Iti pannakaipayammo kadagiti atomiko a pagurasan, nagbalinen daytoy a maipalawag ti segundo a naibatay iti kammasapulan a tagtagikua iti natura. Manipud idi 1967, ti segundo ket naipalawagen nga iti:
ti kapaut dagiti paset ti panawen ti 9,192,631,770 iti radiasion a maitunos iti trnsision ti nagbaetan ti dua a hiperpino nga estruktura iti pundamental a kasasaad ti atomo ti sesio 133.[1]
Idi 1997, ti CIPM ket nangpaneknek a ti sumaruno a panangipalawag ket "mangitudo ti nakatalna nga atomo ti sesio ti temperatura iti 0 K."[1]
Dagiti pasaruno ti SI ket masansan a naitiptipon iti balikas a segundo tapno mangibaga kadagiti subdibision ti segundo, kas ti, ti milisegundo (maysa a sangkaribu ti segundo), ti mikrosegundo (maysa a sangkariwriw ti segundo), ken ti nanosegundo (maysa a sangkabilion ti segundo). TBabaen kadagiti pasaruno ti SI, mabalin pay a mausar tapno mangporma dagiti pangpaadu ti segundo a kas ti kilosegundo (maysa a sangkaribu dagiti segundo), dagiti kastoy a pagilangan ket manmano laeng a mausar iti panagsanay. Ti kaaduan ket dagiti dakdakkel a pagbilangan a saan nga SI a saan a naporma babaen dagiti bileg ti sangapulo; imbes ket, ti segundo ket maipaadu babaen ti 60 tapno mangporma ti minuto, a daytoy ket maipaadu babaen ti 60 tapno mangporma ti oras, a daytoy ket maipa-adu babaen ti 24 tapno mangporma ti aldaw.
Ti segundo ket batayan pay a pagbilangan ti oras iti sentimetro-gramo-segundo, metro-kilogramo-segundo, metro-tonelada-segundo, ken dagiti sistema ti pagbilangan ti kadapan-libra-segundo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Unit of time (second)". SI Brochure. BIPM. Naala idi 2013-12-22.
- ^ "sec". Merriam Webster Learner's Dictionary. Naala idi 2012-03-24.
- ^ "Online Etymology Dictionary".
- ^ International System of Units from NIST naala idi 25 Marso 2012.
- ^ "Leap Seconds". Time Service Department, United States Naval Observatory. Naala idi 2012-03-24.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Segundo iti Wikimedia Commons


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Bolivia
5350 Estrella Street, corner of Sol Street
(Alemania Avenue between 5th and 6th Rings)
SANTA CRUZ
BOLIVIA
+591 3-342-3442
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:00 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 45 minuto
Trabaho iti Opisina
Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti lengguahe a Quechua (Bolivia), Aymara, Guarani (Bolivia), ken Bolivian Sign Language.


text:
Rudolf Christoph Eucken
Ni Rudolf Christoph Eucken (5 Enero 1846 – 15 Septiembre 1926) ket maysa idi nga Aleman a pilosopo, ken ti nagabak ti 1908 a Premio Nobel iti Literatura.
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Eucken ket naipasngay idiay Aurich, Pagarian iti Hanover (tattan a Nababa a Saxony). Ni tatang na ket pimmusay idi ubing pay, ken ni nanang na ti nangayaywan kaniana. Isuna ket nagadal idiay Aurich, a maysa kadagiti agisursuro kaniana ket maysa a klasiko a pilosopo a ni Ludwig Wilhelm Maximilian Reuter (1803-1881).[1] Nagadal idiay Unibersidad ti Göttingen ken Unibersidad ti Berlin. Iti dayta a kinaudi a lugar, ni Friedrich Adolf Trendelenburg ket maysa idi a propesor a dagiti kapanunutan nga etniko ken ti kapanunutan na ti pakasaritaan iti pilosopia ket isu ti nakaguyuguy kaniana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopedia Britannica (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.


text:
Damdamili
Ti damdamili (ramut a balikas ti damili) ket ti seramika a materiales a mangbukel kadagiti bangbanga a tagilako,[1] mairaman kadagitoy dagiti nangruna a kita ti bangbanga ken porselana. Ti lugar a pagaramidan dagiti damili ket tinawtawagan ti pagdamilian. Ti damdamili ket mabalin pay a mangitudo ti arte ti agdamdamili wenno ti panagpataud ti bangbanga.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 'Siensia ti Damdamili: materiales, proseso ken dagiti produkto.' Allen Dinsdale. Ellis Horwood Limited, 1986.
- ^ "Merriam-Webster.com". Merriam-Webster.com. 2010-08-13. Naala idi 2010-09-04.
- ^ 'Ti Pangyuna iti Teknolohia iti Damdamili. Maika-2 nga edision. Paul Rado. Institute Of Ceramics & Pergamon Press, 1988
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Damdamili iti Wikimedia Commons
- Kasano a maaramid ti damdamili


text:
Kasanoak nga Agbalin a Maysa a Saksi ni Jehova?
Dagiti masapul nga aramiden ti maysa a tao tapno agbalin a Saksi ni Jehova ket inlawlawag ni Jesus iti Mateo 28:19, 20. Maammuantayo iti sasaona no ania ti masapul nga aramiden ti maysa a tao tapno agbalin a pasurot ni Kristo, a pakairamanan ti panangisarita, wenno panangsaksi, maipapan ken Jehova.
Umuna: Adalem no ania ti isursuro ti Biblia. Binilin ni Jesus dagiti pasurotna a ‘mangaramidda iti ad-adalan ken isuroda’ ida. (Mateo 28:19, 20) Ti sao a naipatarus nga “adalan” ket literal a kaipapananna ti “maysa nga agsursuro.” Ti Biblia, aglalo dagiti insuro ni Jesu-Kristo a linaonna, ket mangted kadagiti impormasion a kasapulam tapno agbalin a naragsak ken makapnek ti biagmo. (2 Timoteo 3:16, 17) Maragsakankami a tumulong kenka a mangammo iti isursuro ti Biblia babaen iti libre a programami a panagadal iti Biblia.—Mateo 10:7, 8; 1 Tesalonica 2:13.
Maikadua: Aramidem no ania ti nasursurom. Imbaga ni Jesus a dagidiay agsursuro ket masapul a ‘tungpalenda ti amin nga imbilinna kadakuada.’ (Mateo 28:20) Kayatna a sawen, saan la a basta nayonam ti ammom no agadalka iti Biblia. Mabalin a kasapulan a mangaramidka met iti dakkel a panagbalbaliw iti panagpampanunot ken ugalim. (Aramid 10:42; Efeso 4:22-29; Hebreo 10:24, 25) Kalpasanna, dagiti mangar-aramid iti bilin ni Jesus ket matignay nga agdesision a mangsurot iti inaramid ni Jesus, ken mangikari a ni laeng Jehova a Dios ti pagserbianda.—Mateo 16:24.
Maikatlo: Agpabautisarka. (Mateo 28:19) Iti Biblia, ti panagpabautisar ket kasla pannakaipumpon. (Ikomparam iti Roma 6:2-4.) Isimbolona ngamin ti ipapatay ti napalabas a panagbiag ken ti panangrugi manen ti baro a biag. Ti panagpabautisarmo ket pamay-an a maipakaammom iti adu a tattao a naaramidmon ti umuna ken ti maikadua a masapul nga aramidem nga imbaga ni Jesus, ken pamay-an a maipakitam kadakuada nga idawdawatmo iti Dios a maaddaanka iti nadalus a konsiensia.—Hebreo 9:14; 1 Pedro 3:21.
Kasanok a maammuan no mabalinakon a mabautisaran?
Kasaritam dagiti panglakayen, wenno mangidadaulo, iti kongregasion. Katungtongdakanto tapno masiguradoda a naawatam no ania ti karaman iti panagpabautisar, no ar-aramidem dagiti nasursurom, ken no naimpusuan a nagkarikan iti Dios nga isu laeng ti pagserbiam.—Aramid 20:28; 1 Pedro 5:1-3.
Kasta kadi met laeng ti masapul nga aramiden dagiti annak ti Saksi?
Wen. Padpadakkelenmi dagiti annakmi “iti disiplina ken panangiturong-panunot ni Jehova,” kas imbilin ti Biblia. (Efeso 6:4) Ngem inton dumakkeldan, masapul nga isuda a mismo ti agdesision no kayatda nga adalen, awaten, ken aramiden ti isursuro ti Biblia sakbay a mapalubosanda nga agpabautisar. (Roma 12:2) Ngamin, masapul a ti maysa nga indibidual ti mismo nga agdesision no ania ti pilienna a relihion.—Roma 14:12; Galacia 6:5.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanom a Mailasin ti Pudno a Relihion?
Maymaysa kadi ti pudno a relihion? Ammuem ti lima a pakabigbigan ti pudno a relihion.
Patien Kadi Dagiti Saksi ni Jehova nga Isuda Laeng ti Pudno a Relihion?
Imbaga kadi ni Jesus nga adu ti dalan nga agturong iti pannakaisalakan?


text:
Sabado
Ti Sabado ket isu ti maikainnem nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikapito wenno maudi nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Biernes ken Domingo, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti naganna[urnosen | urnosen ti taudan]
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Hebreo a shabbāt wenno "panaginana", iti maudi nga aldaw a makuna a panagsardeng iti panagparsua iti dios dagiti Hudeo iti lubong, kas naisuratan ti libroda a Henesis iti Biblia. Isu nga ti aldaw ti Sabado iti pinagmisa dagiti Hudio ("Aldaw iti Pinaginana"), ket isu naggapuanan iti balikas nga Aldaw iti Sabbath kadagiti Kristiano. Inyalisda ti pinagmisada iti Domingo (tapno masurot nga isu iti aldaw ni Hesus ken masuppiatda pay dagiti Hudeo) . Ti dadduma nga kultura iti lubong, ti Sabado ket matawagan ti "Aldaw iti Saturno" kas Saturday iti Ingles.
Inampon dagiti Ilokano iti kalendario dagiti Kristiano a Kastila idi simmakup ti Espania ti Filipinas.


text:
Ti Kadi Biblia ket Naglaon iti Kapanunotan ti Dios?
Sungbat ti Biblia
Kuna ti adu a mannurat iti Biblia a ti Dios ti nangibaga iti insuratda. Panunotem dagitoy a pagarigan:
Ari David: “
Ti espiritu ni Jehova ti nagsao babaen kaniak, ket ti saona adda idi iti dilak.”—2 Samuel 23:1, 2.
Propeta Isaias: “
Daytoy ti kinuna ti Soberano nga Apo, ni Jehova ti buybuyot.”—Isaias 22:15.
Apostol Juan: “
Ti palgaak ni Jesu-Kristo, nga inted kenkuana ti Dios.”—Apocalipsis 1:1.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ti Biblia—Libro a Naggapu iti Dios
Kasano a matulongannaka ti Biblia a mangrisut kadagiti parikutmo? Apay a mapagtalkam dagiti padtona?


text:
Opol, Misamis Oriental
Ti Opol ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Opol ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Baranggay Awang
- Baranggay Bagocboc
- Baranggay Barra
- Baranggay Bonbon
- Baranggay Cauyonan
- Baranggay Igpit
- Baranggay Limonda
- Baranggay Luyong bonbon
- Baranggay Malanang
- Baranggay Nangcaon
- Baranggay Patag
- Baranggay Poblacion
- Baranggay Taboc
- Baranggay Tingalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Misamis Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pebrero 22-28
NEHEMIAS 12-13
Kanta 106 ken Kararag
Panglukat a Sasao (3 min. wenno awan pay)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
“Dagiti Masursurotayo ken Nehemias”: (10 min.)
Ne 13:4-9—Liklikan dagiti dakes a kakadua (w13 8/15 4 ¶5-8)
Ne 13:15-21—Iyun-una dagiti naespirituan a bambanag (w13 8/15 5-6 ¶13-15)
Ne 13:23-27—Salaknibanyo ti pakabigbiganyo kas Kristiano (w13 8/15 6-7 ¶16-18)
-
Panagkali iti Naespirituan a Gameng: (8 min.)
Ne 12:31—Ania koma idi ti epekto ti kaadda ti dua a koro? (it-2 387 ¶3)
Ne 13:31b—Ania ti indawat ni Nehemias nga aramiden ni Jehova? (w11 2/1 14 ¶3-5)
Ania ti maadalko iti panagbasa iti Biblia ita a lawas maipapan ken Jehova?
Ania dagiti punto iti panagbasa iti Biblia ita a lawas a mausarko iti ministerio?
-
Panagbasa iti Biblia: Ne 12:1-26 (4 min. wenno awan pay)
AGBALIN A MAS EPEKTIBO ITI MINISTERIO
Damo a Pannakisarita: (2 min. wenno awan pay) Itukon ti imbitasion para iti Memorial iti maysa a saan unay a nangipakita iti interes.
Damo a Pannakisarita: (4 min. wenno awan pay) Itukon ti imbitasion para iti Memorial ken Ti Pagwanawanan iti maysa a pudpudno a nangipakita iti interes. Mangibati iti pagsaritaan para iti panagsarungkar.
Panangyadal iti Biblia: (6 min. wenno awan pay) Ilawlawag iti iyad-adalan iti Biblia ti maipapan iti Memorial, nga usaren ti libro nga Isursuro ti Biblia, panid 206-208. Ibagayo a kayatyo a tulongan ti iyad-adalanyo tapno makaatender.
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Kanta 5
“Awisen ti Amin iti Teritoriayo nga Umatender iti Memorial!”: (15 min.) Pagsasaritaan. Ilawlawag no kasano a mawanas ti teritoria ti kongregasion. No marepaso ti “Dagiti Mabalin nga Aramiden,” ipabuya ti video ti Memorial. Paregtaen ti amin a makiramanda a naan-anay iti kampania ken sarungkaranda dagiti mangipakita iti interes. Iraman ti maysa a demostrasion.
Panagadal ti Kongregasion iti Biblia: ia kap. 9 ¶14-24, repaso iti p. 82 (30 min.)
Repaso ken Dagiti Maadal iti Sumaruno a Lawas (3 min.)
Kanta 147 ken Kararag


text:
Cabanglasan, Bukidnon
Ti Cabanglasan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabanglasan ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Cabulohan
- Canangaan
- Iba
- Imbatug
- Lambangan
- Mandaing
- Paradise
- Poblacion
- Anlogan
- Capinonan
- Dalacutan
- Freedom
- Mandahikan
- Mauswagon
- Jasaan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bukidnon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Bukidnon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
SUHETO ITI AKKUB | BIAG KALPASAN TI IPAPATAY—POSIBLE KADI?
Ania ti Mapasamak Kalpasan ti Ipapatay?
“Ti pagarupko idi ket adda tallo a lugar a papanan ti tao no matay: langit, impierno, wenno purgatorio. Ammok a saanak a nasayaat a tao a maikari a mapan idiay langit wenno dakes unay tapno impierno ti papanak. Saan met a nalawag kaniak no ania ti purgatorio. Awan pay nabasak a kasta iti Biblia. Tao la ti mangibagbaga iti dayta.”—Lionel.
“Naisuro kaniak a mapan amin a tao idiay langit no matayda. Ngem saanak a kombinsido. Impagarupko a ti ipapatay ti pagpatinggaan ti amin ket awanen ti masanguanan dagiti natay.”—Fernando.
Napampanunotmo kadin: ‘Ania a talaga ti mapasamak kalpasan ti ipapatay? Agrigrigat kadi dagiti ipatpategtayo iti maysa a lugar? Makitatayto kadi manen ida? Kasanotay a makasigurado?’ Pangngaasim ta kitaem no ania a talaga ti isursuro ti Kasuratan. Umuna, usigentayo no ania ti ibagbaga ti Biblia a kasasaad dagiti natay. Kalpasanna, ammuentayo ti namnama nga ibagbaga ti Sao ti Dios, ti Biblia.
Ania ti kasasaad dagiti natay?
TI SUNGBAT TI BIBLIA: “Dagiti sibibiag sipapanunotda a mataydanto; ngem no maipapan kadagiti natay, saanda a pulos sipapanunot iti aniaman, awananda metten a pulos kadagiti tangdan, agsipud ta ti pakalaglagipan kadakuada nalipatanen. Isuamin a masarakan ta imam nga aramiden, aramidem buyogen ti mismo a bilegmo, ta awan ti aramid wenno uray gakat wenno uray pannakaammo wenno uray sirib idiay Sheol, ti disso a papanam.” *—Eclesiastes 9:5, 10.
Nalawag a ti Sheol ket lugar a papanan dagiti tattao no matayda. Simboliko dayta a lugar wenno kasasaad nga awanen ti puot wenno agpatinggan ti aniaman nga aramid. Ania ti pannakaawat ni matalek a Job iti Sheol? Napukawna ti amin a sanikuana ken annakna iti maysa laeng nga aldaw. Kalpasanna, nagtubo ti letteg iti intero a bagina. Impakaasina iti Dios: “O italimengnak koma iti Sheol, [“iti impierno,” Catholic Douay Version] tapno aywanannak a sililimed.” (Job 1:13-19; 2:7; 14:13) Nalawag a ti pannakaawat ni Job iti Sheol ket saan nga umap-apuy nga impierno, a sadiay a nakarkaro pay ti pannakaparigatna. Imbilangna ketdi dayta a lugar a pakabang-aranna.
Adda sabali pay a pamay-an a maammuantayo ti kasasaad dagiti natay. Sukimatentayo dagiti salaysay nga adda iti Kasuratan maipapan iti walo a tattao a napagungar.—Kitaem ti kahon a “ Walo a Panagungar a Nadakamat iti Biblia.”
Awan kadagiti walo ti nangdakamat a napanda iti lugar ti kinaragsak wenno pannakaparparigat. No dagiti napagungar ket napan kadagita a lugar idi natayda, saan ngata nga inyestoriada koma dayta iti sabsabali? Ken saan ngata a nairaman koma daytoy kadagiti salaysay ti Biblia tapno maammuan ti amin? Ngem awan ti kasta a mabasatayo iti Biblia. Nalawag nga awan ti inyestoria dagiti walo a tattao maipapan iti dayta. Apay? Gapu ta awan ti puotda, a kasda la nargaan iti turog. Kinaagpaysuanna, us-usaren no dadduma ti Biblia ti pannaturog a mangyilustrar iti ipapatay. Kas pagarigan, “naturog ken patay” da matalek a David ken Esteban.—Aramid 7:60; 13:36.
Ania ngarud ti namnama dagiti natay? Mabalinda pay ngata a mariing iti dayta a pannaturog?
^ par. 7 Iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan, ti nausar a Hebreo a sao a “Sheol” ken ti Griego a sao a “Hades” kaipapananna ti “tanem.” Inusar ti dadduma a patarus ti Biblia ti sao nga “impierno,” ngem awan iti Biblia ti sursuro maipapan iti umap-apuy a lugar a pakatutuokan dagiti natay.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Talaga Kadi a Nangpagungar ni Jesus Kadagiti Natay?
Ania ti paneknekan dagiti panagungar nga inaramid ni Jesus maipapan kadagiti karina iti masanguanan?


text:
Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia
Kasano nga agbalin a naragsak ti agassawa?
Agballigi ti balakad ti Biblia no kasano nga agbalin a naragsak ti panagasawa ta nagtaud dayta iti Namunganay iti panagasawa, ni Jehova a Dios. Isurona kadatayo no kasano a mapatanor dagiti kababalin a mangparagsak iti panagasawa ken malapdan dagiti kababalin a mangdadael iti dayta. Isurona pay kadatayo no kasano a mapasayaat ti komunikasion a mangparagsak iti panagasawa.—Basaem ti Colosas 3:8-10, 12-14.
Masapul a dayawen ken raemen dagiti agassawa ti maysa ken maysa. No tungpalenda dagiti akem nga impaannong ti Dios kadakuada, agbalinda a naragsak.—Basaem ti Colosas 3:18, 19.
Ania ti makatulong tapno agpaut ti relasion ti agassawa?
Agpaut ti relasion ti agassawa no ay-ayatenda ti maysa ken maysa. Ti Dios isuronatayo no kasano ti agayat. Ti Dios ken ti Anakna a ni Jesus ket perpekto nga ulidan ti managsakripisio nga ayat.—Basaem ti 1 Juan 4:7, 8, 19.
No ti asawa a lalaki ken babai raemenda ti urnos ti Dios a panagasawa, agtalinaedda nga agkadua. Inyurnos ti Dios ti panagasawa kas permanente a panagkadua ti lalaki ken babai tapno agbalin a natalged ti pamilia. Mabalin nga agpaut ti panagasawa agsipud ta pinarsua ti Dios ti lalaki ken babai tapno agtinnulongda a mangipaay iti pisikal ken emosional a kasapulanda. Inaramidna met ida iti ladawanna nga addaan iti abilidad a mangipakita iti ayat.—Basaem ti Genesis 1:27; 2:18, 24.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Agpatulong iti Dios Tapno Naragsak ti Panagasawayo
Sumayaat ti relasionyo nga agassawa no isaludsodyo dagitoy.
No Kasano ti Agpinnabus-oy
Makatulong kadakayo nga agassawa ti uppat a kangrunaan a pamay-an tapno maliklikanyo ti agsinnungbat ken makapagtinnulongkayo nga agbirok kadagiti solusion.


text:
Agtubo Pay Ngata ti Napukan a Kayo?
NO MAIDILIG iti nadayag a sedro ti Libano, kasla saan a makaay-ayo ti killokillo ken bukkuan a kayo ti olibo. Nupay kasta, maanduran dagiti kayo ti olibo ti aniaman a paniempo. Napattapatta a ti dadduma a kayo ti olibo ket 1,000 a tawenen. Gapu ta nalawa ti masaknapan dagiti ramutna, agsaringit latta uray no nadadaelen ti puonna. Agingga a sibibiag dagiti ramutna, agtubo manen dayta.
Kombinsido ni patriarka a Job nga uray no matay, agbiagto manen. (Job 14:13-15) Idi inyebkasna ti panagtalekna a kabaelan ti Dios a pagungaren isuna, dinakamatna ti maysa a kayo—nalabit kayo ti olibo. Kinuna ni Job: “Adda namnama maipaay iti uray maysa a kayo. No mapukan, agtubonto manen a mismo.” No agtudo kalpasan ti nakaro a tikag, agbiag manen ti nagango a puon ti olibo ket agrusing dagiti ramutna, a mangpataud kadagiti “sanga kas maysa a baro a mula.”—Job 14:7-9.
No kasano a magagaran ti maysa a makakita nga agrusing manen dagiti ramut ti napukan a kayo ti olibo, magagaran met ni Jehova a Dios a mangpagungar kadagiti natayen nga adipenna ken adu a dadduma pay. (Mat. 22:31, 32; Juan 5:28, 29; Ara. 24:15) Sigurado a maragsakantayo a mangabrasa kadagiti agungar ken makakita kadakuada a sibibiag manen!


text:
SIERRA LEONE KEN GUINEA
Inawaganda iti “Bible” Brown
William R. Brown
NAYANAK 1879
NABAUTISARAN 1908
ABABA A PAKASARITAANNA Indaulona ti pannakairugi ti trabaho a panangasaba iti West Africa.
ITI panagtrabaho ni Wiliam iti Panama Canal idi 1907, nalabsanna iti suli ti kalsada nga agpalpalawag ni Isaiah Richards a maysa nga Estudiante ti Biblia, kas awag idi kadagiti Saksi ni Jehova. Imbasar ni Richards ti palawagna iti “Chart of the Ages,” maysa a tsart a maus-usar a pangilawlawag kadagiti panggep ti Dios. Dagus nga inawat ni William ti kinapudno ken nagawid idiay Jamaica tapno ipakaammona dayta iti ina ken kabsatna a babai. Idi agangay, nagbalinda met nga Estudiante ti Biblia.
Iti sumagmamano a tiempo, nagserbi ni Brother Brown iti Panama City, Panama. Naam-ammona sadiay ni Evander J. Coward nga agdaldaliasat a pannakabagi dagiti Estudiante ti Biblia a simmarungkar iti Panama tapno mangiparang kadagiti palawag. Nabiag ken napintas ti panagpalpalawag ni Brother Coward, ket adu dagiti umay dumngeg kenkuana. Idi nakitana ti regta ni William iti kinapudno, inawisna a kumuyog iti panagdaliasatna a mangasaba iti Trinidad.
Iti simmaganad a 10 a tawen wenno nasursurok pay, sinursor ni William ti intero a West Indies, a nagpaypayunir ken nangparparegta kadagiti babassit a grupo. Idi 1920, inkasarna ti maysa a matalek a Kristiano a ni Antonia. Dua nga aldaw kalpasan ti kasarda, naglayagda ken Antonia a napan iti bassit nga isla ti Montserrat iti Leeward Islands. Intugotda ti “Photo-Drama of Creation”—ti uppat ti pasetna a pabuya nga addaan kadagiti motion picture ken slides a naibatay iti Biblia. Nangasabada met kadagiti isla ti Barbados, Dominica, ken Grenada. Naragsak daydi a honeymoon bayat nga agserserbida ken Jehova.
Dua a tawen kalpasanna, nagsurat ni William ken ni Joseph F. Rutherford, a mangidadaulo idi iti trabaho ti ili ni Jehova. Kinunana: “Iti tulong ni Jehova, nakasabaak ti kaaduan a paset ti Caribbean Islands ket adu ti nagbalin nga adalan. Subliak kadi manen ida?” Iti sumagmamano nga aldaw, nagsubalit ni Brother Rutherford: “Inka idiay Sierra Leone, West Africa. Ikuyogmo ni baketmo ken ti anakyo.”
Iti 27 a tawen a panagserbi ni Brother Brown ken ti pamiliana iti West Africa, kaykayatna ti rummuar a mangasaba ngem ti agtrabaho iti opisina. Gapu ta impaganetgetna ti kinapateg ti Biblia, inawagan dagiti tattao iti “Bible” Brown.
Idi 1950, idi agtawen ni William Brown iti 71, nagawidda a nagpayunir ken baketna idiay Jamaica. Nagtultuloy a payunir ni William agingga a naturposna ti biagna ditoy daga idi 1967. Impategna ti panagpayunir! Imbilangna dayta a maysa kadagiti kasayaatan a pribilehio a magun-od ti maysa a tao.


text:
LA UNION - Isagsagana itan ti pulisya ti kaskenan a kaso kontra iti maysa a mister a naka-shabu ken nanggandat a mang-hostage iti maysa a pamilia iti paraangan ti balay idiay Barangay Bagbag, ili ti Bauang, La Union idi rabii.
Nabigbig ti suspek a ni Vincent Bergado a taga-Binangonan, Rizal.
Iti pannakiuman ti Bombo Radyo ken ni C/Ins. Benjamin Diagan Jr., hepe ti Bauang Municipal Police Station, inlanadna a kellaat lattan a simrek ti nakamotorsiklo a suspek iti paraangan ti balay a kukua ti mannursuro a ni Belen Ramos.
Gapu ta adda ti imetna a patadem ni Bergado ket nabutngan dagiti lima a kabagian ni Ramos isu a simrekda laengen iti balay.
Ginandat met ti suspek ti sumurot kadakuada ngem napaay daytoy gapu ta nakabalunet ti ruangan.
Segun ken ni Diagan, ginandat pay ti suspek a makilaban kadagiti otoridad babaen ti natirad a kutsiliona a nakasiglot iti imana.
Naamuan pay nga awan iti limbong ti panunotna ti suspek gapu ta nagkiddaw pay iti danum ken sigarilio, kasta met a kayatna a makasarita ti naglibas nga asawana.
Kabayatanna, inaklon ti suspek a nagaramat pay daytoy iti droga sakbay a nagturong idiay ili ti Bauang tapno sapulenna ti asawana a nakawinnaswasna itay nabiit.
Inaklonna pay a naaramidna laeng ti mang-hostage gapu ta patienna a makatulong daytoy tapno agpakita kenkuana ti sapsapulenna nga asawa.


text:
Kasapulam Kadi a Baliwan ti Panunotmo?
INKEDDENG ti maysa a grupo dagiti agtutubo a Kristiano a mapan buyaen ti maysa a pelikula. Nangngegda ngamin a nagustuan unay dayta ti adu a kaeskuelaanda. Idi nakadanondan iti pagsinean, nakitada kadagiti poster dagiti napipigsa nga armas ken dagiti babbai a makagargari ti panagbadbadoda. Ania ngata ti aramidenda? Ituloyda kadi latta ti planoda nga agbuya?
Ipakita daytoy a situasion nga adu kadagiti desision nga ar-aramidentayo ti mabalin a makaapekto iti espiritualidadtayo ken relasiontayo ken Jehova. No dadduma, mabalin a naikeddengmon ti aramidem, ngem nagbaliw ti desisionmo idi pinanunotmo a naimbag dayta. Kayatna kadi a sawen a nakapuyka nga agdesision, wenno umiso laeng ti inaramidmo?
No Kaano a Di Umiso a Baliwam ti Panunotmo
Ti ayattayo ken Jehova ti nangtignay kadatayo a mangidedikar iti biagtayo kenkuana ken agpabautisar. Siempre, tarigagayantayo ti agtalinaed a matalek iti Dios. Ngem determinado ti kabusortayo a ni Satanas a Diablo a mangdadael iti kinamatalektayo. (Apoc. 12:17) Inkeddengtayo ti agserbi ken Jehova ken agtulnog kadagiti bilinna. Anian a makapaladingit no baliwantayo ti desisiontayo ket ditayo tungpalen ti dedikasiontayo ken Jehova! Mabalin a mapukawtayo ti biagtayo no kasta ti aramidentayo.
Nasurok a 2,600 a tawenen ti napalabas, nangaramid ni Ari Nabucodonosor ti Babilonia iti dakkel a ladawan a balitok ken imbilinna nga amin ket agruknoy ken agdayaw iti dayta. Siasinoman nga agsukir ket maipuruak iti gumilgil-ayab nga urno. Saan a nagtulnog dagiti tallo nga agtutubo nga adipen ni Jehova a da Sidrac, Mesac, ken Abednego. Gapu ta saanda a nagruknoy iti ladawan, naipuruakda iti gumilgil-ayab nga urno. Nupay simimilagro nga insalakan ida ni Jehova, determinadoda idi a mangirisgo iti biagda imbes nga ikompromisoda ti desisionda nga agserbi iti Dios.—Dan. 3:1-27.
Idi agangay, nagtultuloy a nagkararag ni propeta Daniel iti laksid ti pangta a pannakaitapuakna iti abut dagiti leon. Wen, intultuloyna ti regular a panagkararagna ken Jehova, a mamitlo iti kada aldaw. Saan a nagbaliw ti determinasion ni Daniel nga agdayaw iti pudno a Dios. Kas resultana, naisalakan daytoy a propeta iti “gammat dagiti leon.”—Dan. 6:1-27.
Agbibiag met dagiti adipen ti Dios ita maitunos iti dedikasionda kenkuana. Iti maysa nga eskuelaan iti Africa, nagkedked ti maysa a grupo dagiti estudiante a Saksi ni Jehova a makiraman iti panagsaludo iti bandera. Napangtaanda a maikkat iti eskuelaan no saanda a makipartisipar a kadua ti dadduma nga estudiante. Di nagbayag, bimmisita iti ili ti minister of education ken nakisarita iti dadduma kadagiti estudiante a Saksi. Sidadayaw ngem situtured nga inlawlawag dagiti agtutubo a Saksi ti takderda. Nanipud idin, saanen a nagbalin nga isyu dayta. Makapagtultuloyen nga ageskuela dagitoy nga agtutubo nga awan ti mangpilpilit kadakuada a mangikompromiso iti relasionda ken Jehova.
Usigentay met ti kapadasan ni Joseph idi nagsakit ni baketna iti kanser ken bigla a natay. Maawatan ken raemen dagiti kabagian ni Joseph ti kayatna a mapasamak iti panagminatayda. Ngem saan a Saksi dagiti kabagian ni baketna, ket kayatda a masurot dagiti kustombre iti panagminatay, a pakairamanan dagiti ritual a di makaay-ayo iti Dios. Kinuna ni Joseph: “Gapu ta diak kayat nga ikompromiso ti pammatik, pinadasda a kombinsiren dagiti annakko, ngem saanda a nagballigi. Pinadasda pay ti mangaramid kadagiti nakayugalianda a ritual iti panagminatay iti balayko, ngem imbagak a no ipilitda ti kayatda, saan nga iti pagtaengak. Ammoda a dagiti ritual iti panagminatay ket di maitunos iti pammatimi ken baketko, isu a kalpasan ti adu a diskusion inangayda dagiti ritualda iti sabali a lokasion.
“Bayat daytoy a makapaladingit a tiempo, kiniddawko ken Jehova a tulongannakami nga agmatalek kas pamilia. Dinengngeg ni Jehova dagiti kararagko ket tinulongannakami nga agbalin a natibker iti laksid ti panangpilit dagiti kabagianmi.” Para ken Joseph ken dagiti annakna, di umiso a baliwanda ti desisionda nga agtulnog ken Jehova.
No Kaano a Mabalin a Baliwam ti Panunotmo
Saan unay a nabayag kalpasan ti Paskua idi 32 C.E., maysa a babai a taga-Fenicia ti immasideg ken Jesus iti paset ti Sidon. Nagpakpakaasi ken Jesus a paruarenna koma ti demonio a nanglugan iti balasangna. Idi damo, saan a simmungbat ni Jesus. Kinunana kadagiti adalanna: “Saanak a naibaon iti aniaman no di kadagiti napukaw a karnero iti balay ti Israel.” Idi saan a mamingga ti babai, kinuna ni Jesus: “Saan nga umiso nga alaen ti tinapay ti annak ket ipuruak dayta kadagiti uken.” Buyogen ti dakkel a pammati, kinuna ti babai: “Wen, Apo; ngem pudno a dagiti uken manganda kadagiti murkat nga agtintinnag manipud iti lamisaan dagiti appoda.” Pinatgan ni Jesus ti kiddaw ti babai ket pinaimbagna ti balasangna.—Mat. 15:21-28.
Babaen ti panangaramid ni Jesus iti dayta, tultuladenna ni Jehova a sisasagana a mangbaliw iti pangngeddengna no isu ti kasapulan. Kas pagarigan, inkeddeng ti Dios a talipuposenna dagiti Israelita idi nangaramidda iti balitok nga urbon a baka, ngem pinalubosanna ni Moises nga agpakaasi Kenkuana tapno baliwanna ti desisionna.—Ex. 32:7-14.
Tinulad ni apostol Pablo ni Jehova ken ni Jesus. Adda idi tiempo a narikna ni Pablo a kasla saan a maitutop nga itugotna ni Juan Marcos iti panagmisioneroda ken Bernabe gapu ta pinanawanna ida bayat ti immuna a panagdaliasatda ken Bernabe kas misionero. Ngem idi agangay, nakita ni Pablo ti panagrang-ay ni Marcos ken ti dakkel a maitulongna kenkuana. Kinuna ngarud ni Pablo ken Timoteo: “Alaem ni Marcos ket ikuyogmo, ta adu ti usarna kaniak maipaay iti panagserbi.”—2 Tim. 4:11.
Ania ti maadaltayo? Kas panangtulad iti naasi, naanus, ken naayat a nailangitan nga Amatayo, baka mabalintayo met a baliwan ti panunottayo. Kas pagarigan, mabalin a baliwantayo ti panangmatmattayo iti sabsabali. Saantayo a perpekto a kas ken Jehova ken ni Jesus. No sidadaanda a mangbalbaliw iti panangmatmatda, mabalin kadi met a baliwantayo ti panangmatmattayo iti sabsabali no adda nainkalintegan a rason?
No maipapan kadagiti nateokratikuan a kalat, baka nasayaat a baliwantayo ti panunottayo. Ti dadduma nga agad-adal iti Biblia a makigimgimongen iti kongregasiontayo saanda pay a kayat ti agpabautisar. Bumdeng met ti dadduma a kakabsat nga agpayunir uray no kabaelanda a palawaen ti ministerioda iti kasta a pamay-an. Adda met dagiti kakabsat a nalabit agkedked a rumagpat kadagiti responsabilidad iti kongregasion. (1 Tim. 3:1) Kasta kadi met ti riknam? Siaayat nga aw-awisennaka ni Jehova a mangibaklay kadagita a pribilehio. Isu nga apay a dimo baliwan ti panangmatmatmo tapno naragragsakka iti panagserbim iti Dios ken iti sabsabali?
Kastoy ti kuna ni Ella a Bethelite iti Africa: “Idi kasangsangpetko iti Bethel, diak ammo no makapagbayagak. Kayatko ti agserbi ken Jehova iti amin-kararua ngem saanak a naruam a mayadayo iti pamiliak. Idi damo, kasla kayatkon ti agawid ta mailiwak unay kadakuada! Ngem pinabpabilegnak ti kakuartok isu nga inkeddengko ti agtalinaed iti Bethel. Sangapulon a tawen nga addaak ditoy, ket tarigagayak ti agtultuloy nga agserbi kadagiti kakabsat agingga a posible babaen ti panagtalinaedko iti annongek.”
No Kaano a Rumbeng a Baliwam ti Panunotmo
Malagipmo kadi ti napasamak ken Cain idi nagimon ken nagpungtot iti kabsatna? Imbaga ti Dios iti daytoy agpupungtot a lalaki a mapaboran manen no agaramid iti naimbag. Binalakadan ti Dios ni Cain a parmekenna ti basol a “kumkumleb iti pagserkan.” Mabalin koma a baliwan ni Cain ti kababalin ken panagpampanunotna ngem dina inkankano ti balakad ti Dios. Makapaladingit ta pinatay ni Cain ti kabsatna ket nagbalin isuna a kaunaan a mammapatay!—Gen. 4:2-8.
Usigem met ti napasamak ken Ari Ozias. Idi damo, ar-aramidenna no ania ti umiso kadagiti mata ni Jehova ket intultuloyna a binirok ti Dios. Ngem dinadael ni Ozias ti nasayaat a rekordna gapu ta nagbalin a napannakkel. Simrek iti templo tapno mangidaton iti insienso uray no saan a padi. Idi pinakdaaran dagiti papadi a saanna koma nga aramiden dayta, binaliwanna kadi ti panunotna? Saan. “Nakapungtot” ni Ozias ket saanna nga inkankano ti pakdaarda. Kas resultana, dinusa ni Jehova babaen ti sakit a kukutel.—2 Cron. 26:3-5, 16-20.
Wen, adda dagiti gundaway a rumbeng a baliwantayo ti panunottayo. Alaentayo a pagarigan ti kapadasan ti maysa a kabsat a ni Joachim. Nabautisaran idi 1955 ngem nailaksid idi 1978. Kalpasan ti nasurok a 20 a tawen, impakitana ti panagbabawina ket naisubli kas maysa a Saksi ni Jehova. Iti nabiit pay, dinamag ti maysa a panglakayen no apay nga inurayna ti napaut a tiempo sakbay a nagsubli. Kinuna ni Joachim: “Nasakit ti nakemko idi ken napannakkelak. Masayanganak ta diak nagsubli a dagus. Uray nailaksidak, ammok a dagiti Saksi ni Jehova ti mangisursuro iti kinapudno.” Kasapulan a balbaliwan ni Joachim ti kababalinna ken agbabawi.
Nalabit adda met dagiti situasion a kasapulan a baliwantayo ti pampanunot ken ar-aramidtayo. Sidadaantayo koma a mangaramid iti dayta tapno agbalintayo a makaay-ayo ken Jehova.—Sal. 34:8.


text:
NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA
Kinadalus
Napateg kadi iti Dios ti pisikal a kinadalustayo?
“Dalusantayo koma ti bagbagitayo iti tunggal pakatulawan iti lasag ken iti espiritu.”—2 Corinto 7:1.
TI KUNA TI BIBLIA
Ay-ayatennatayo ti Namarsua kadatayo ken kayatna a nasalun-at, atiddog, ken naragsak ti biagtayo. “Dagiti bilinko salimetmetan koma ta pusom,” kuna ti Dios, “agsipud ta ti kaatiddog ti al-aldaw ken tawtawen ti biag ken talna mainayonto kenka.” (Proverbio 3:1, 2) Ti ayat ti Dios kadagiti tattao ket makita kadagiti bilinna idi iti Israel, a pakairamanan dagiti espesipiko a pagannurotan maipapan iti kinadalus ti bagi ken ti aglawlaw. (Deuteronomio 23:12-14) Idi sinurot dagita dagiti Israelita, simmalun-atda ken naprotektaranda kadagiti sakit a nangapektar iti dadduma a nasion a kas iti Egipto, nga awanan kadagiti kasta a kodigo ti linteg nga awan kaaspingna idi a tiempo.—Deuteronomio 7:12, 15.
Kasta met ita, dagidiay ‘mangdalus iti bagbagida iti tunggal pakatulawan iti lasag,’ a pakairamanan dagiti makadangran a bisio a kas iti panagsigarilio, panagbartek, ken panagdroga, basbassit ti posibilidad nga agsakitda ken maliklikanda ti nasapa nga ipapatay. Gapu ta kanayon met nga adda dagiti makapulapoltayo, ipakpakitatayo nga ikabkabilangantayo ti padatayo a tattao no sursurotentayo dagiti pagalagadan ti Dios maipapan iti kinadalus.—Marcos 12:30, 31.
Napateg kadi iti Dios ti moral ken naespirituan a kinadalus?
“Papatayenyo . . . dagiti kameng ti bagiyo . . . no maipapan iti pannakiabig, kinarugit, panaggartem iti sekso, makapasakit a tarigagay, ken kinaagum, a dayta ket idolatria. Maigapu kadagidiay a bambanag umay ti pungtot ti Dios.”—Colosas 3:5, 6.
TI KUNA TI BIBLIA
Kas nadakamaten, iparegta ti Biblia kadatayo a “dalusantayo ti bagbagitayo iti tunggal pakatulawan iti lasag ken iti espiritu.” Idi adda ni Jesu-Kristo ditoy daga, adu a tattao, agraman dagiti panguluen ti relihion dagiti Judio, ti aglablabes ti panangikagumaanda nga agbalin a nadalus iti pisikal ngem suksukirenda met dagiti moral ken naespirituan a pagannurotan. (Marcos 7:1-5) Tapno mailinteg ni Jesus dagiti bambanag, kinunana: “Awan ti banag manipud iti ruar a sumrek iti tao a mabalin a mangtulaw kenkuana, yantangay sumrek dayta . . . kadagiti bagisna, ket lumasat a rummuar iti pagiblengan.” Innayonna: “Daydiay rummuar manipud iti tao isu ti mangtulaw iti tao; ta manipud iti uneg, manipud iti puso dagiti tattao, rummuar dagiti makadangran a panagrasrason: dagiti pannakiabig, dagiti panagtakaw, dagiti panangpapatay, dagiti pannakikamalala, dagiti panagagum, dagiti aramid ti kinadangkes, allilaw, nalulok a kababalin, naapal a mata, . . . di kinanainkalintegan. Amin dagitoy a nadangkes a banag . . . tulawanda ti tao.”—Marcos 7:18-23.
Sigun ken Jesus, dagidiay aglablabes ti panangmatmatda iti pisikal a kinadalus ngem suksukirenda met dagiti moral ken naespirituan a pagalagadan ti Dios ket umasping kadagiti kopa a nadalus iti ruar ngem narugit iti uneg.—Mateo 23:25, 26.
Rasonable kadi dagiti pagalagadan ti Biblia?
“Daytoy ti kaipapanan ti ayat iti Dios, a tungpalentayo dagiti bilinna; ket kaskasdi a dagiti bilinna saanda a makapadagsen.”—1 Juan 5:3.
TI KUNA TI BIBLIA
Mabasatayo iti Mikias 6:8: “Ania ti kidkiddawen kenka ni Jehova no di ti panangwatwat iti kinahustisia ken panangayat iti kinamanangngaasi ken panagbalin a naemma iti pannakipagna iti Diosmo?” Talaga a rasonable unay dayta a kiddaw! Kayat pay ti Namarsua kadatayo nga agtulnogtayo kenkuana gapu iti ayat. No kasta ti aramidentayo, mariknatayo ti napalalo a ragsak. (Salmo 40:8) Ket no agkamalitayo, manamnamatayo ti asi ti Dios. “Kas iti maysa nga ama mangipakita iti asi iti annakna, ni Jehova nangipakita iti asi kadagidiay agbuteng kenkuana. Ta pagaammona unay ti pannakapormatayo, a laglagipenna a tapoktayo,” wenno nakapuy ken imperpektotayo.—Salmo 103:13, 14.
Kas sumario, dagiti pagalagadan ti Dios maipapan iti pisikal, moral, ken naespirituan a kinadalus ipakitada ti kinaimbag ken ayatna kadatayo. No naimpusuan a surotentayo dagita a pagalagadan, ipakpakitatayo a masirib ken ay-ayatentayo ni Jehova a Dios.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Kuna ti Dios Maipapan iti Panagsigarilio?
Kasanotayo nga ammo a saan a dakamaten ti Biblia ti tabako?
Ti Biblia Balbaliwanna ti Biag—Oktubre 2012
Kasano a naisardeng ti dua a tao ti bisioda a pakairamanan ti arak ken droga ket nagbalinda a pudpudno a naragsak?


text:
KAPITULO 132
“Talaga a Daytoy ket Anak ti Dios”
MATEO 27:45-56 MARCOS 15:33-41 LUCAS 23:44-49 JUAN 9:25-30
NATAY NI JESUS ITI KAYO
NAKASKASDAAW A PASAMAK ITI IPAPATAY NI JESUS
Alas dose idin iti aldaw. Pagammuan ta simmipnget ti “intero a lugar agingga iti agarup alas tres ti malem.” (Marcos 15:33) Daytoy a karkarna a kinasipnget ket saan a gapu iti solar eclipse, wenno pananglinged ti bulan iti init. Masansan a mapasamak ti eclipse no tiempo ti baro a bulan. Ngem Paskua idi, ket kabus ti bulan. Maysa pay, napapaut daytoy a kinasipnget ngem iti eclipse. Gapuna, Dios ti nangpataud iti daytoy a kinasipnget!
Iladawanmo ti panagsiddaaw dagiti manguy-uyaw ken Jesus. Bayat daytoy a kinasipnget, immasideg ti uppat a babbai iti kayo a pagtutuokan. Dagitoy da Salome, Maria Magdalena, Maria nga ina ni apostol Santiago nga Ub-ubing, ken ni Maria nga ina ni Jesus.
Kadua ni apostol Juan ti agladladingit nga ina ni Jesus “iti asideg ti kayo a pagtutuokan.” Kitkitaen ni Maria ti nailansa a marigrigatan nga anakna. Marikrikna ni Maria a kasla maduyduyok iti “atiddog nga espada.” (Juan 19:25; Lucas 2:35) Nupay marigrigatan ni Jesus, pampanunotenna ti pagimbagan ni nanangna. Inkagumaanna ti nagtang-ed ken Juan ket imbagana iti inana: “Kitaem ti anakmo!” Kalpasanna, nagtang-ed ken Maria, ket imbagana ken Juan: “Kitaem ni nanangmo!”—Juan 19:26, 27.
Intalek ni Jesus ti pannakaaywan ti inana, a nalawag a balo idin, iti dungdungnguenna nga apostol. Ammo ni Jesus a saan pay a namati kenkuana ti dadduma a kakabsatna iti ina, ti dadduma nga annak a lallaki ni Maria. Gapuna, insaganana ti pannakaaywan ti pisikal ken ti naespirituan a kasapulan ti inana. Nagsayaat dayta nga ulidan!
Idi tiempo nga agpatinggan ti kinasipnget, kinuna ni Jesus: “Makain-inumak.” Gapu iti daytoy, tungtungpalen ni Jesus ti naisurat iti kasuratan. (Juan 19:28; Salmo 22:15) Nadlaw ni Jesus nga inikkaten ni Amana ti pannalaknibna tapno masubok a naan-anay ti kinatarnaw ti Anakna. Adda impukkaw ni Kristo a nalabit iti Aramaiko a pagsasao dagiti taga-Galilea: “Eli, Eli, lama sabachthani?” a ti kayatna a sawen, “Diosko, Diosko, apay a binaybay-annak?” Saan a naawatan dayta dagiti agtaktakder iti asidegna ket kinunada: “Denggenyo! Ay-ayabanna ni Elias.” Idi kuan, adda nagtaray a napan nangala iti espongha. Insawsawna dayta iti naalsem nga arak sa inkabilna iti maysa a runo ken indeppelna iti ngiwat ni Jesus tapno makainum. Ngem kinuna ti dadduma: “Bay-anyo! Kitaentayo man no umay ni Elias a mangyulog kenkuana!”—Marcos 15:34-36.
Kalpasanna, impukkaw ni Jesus: “Natungpalen!” (Juan 19:30) Wen, natungpalna ti amin a nangibaonan ni Amana kenkuana. Kamaudiananna, kinuna ni Jesus: “Ama, italekko kenkan ti biagko.” (Lucas 23:46) Iti kasta, inyawat ni Jesus ti biagna ken Jehova, nga agtalek nga isublinto ti Dios dayta kenkuana. Babaen ti naan-anay a panagtalekna iti Dios, nagdumog ni Jesus ket nauyosen ti biagna.
Idi kuan, nagginggined iti nagpigsa, ket naburak dagiti bato. Nakapigpigsa dayta ta naluktan dagiti tanem iti ruar ti Jerusalem ket adu a bangkay ti naipalladaw. Dagiti nakakita kadagiti bangkay napanda “iti nasantuan a siudad” ket imbagada ti nakitada.—Mateo 12:11; 27:51-53.
Idi natay ni Jesus, napisang manipud ngato agingga iti gayadan ti nadagsen a kortina a mangilasin iti Nasantuan ken iti Kasasantuan iti templo ti Dios. Daytoy a nakaskasdaaw a pasamak ti mangipakita iti pungtot ti Dios maibusor kadagiti nangpapatay iti Anakna. Ipakita met dayta a naluktanen ti dalan a sumrek iti Kasasantuan, ti langit.—Hebreo 9:2, 3; 10:19, 20.
Nakaro ti buteng dagiti tattao. Ti opisial ti armada a mangay-aywan iti panangpapatay impukkawna: “Talaga a daytoy ket Anak ti Dios.” (Marcos 15:39) Mabalin nga adda daytoy nga opisial idi nabista ni Jesus iti sanguanan ni Pilato, idi nadakamat ti isyu no isu ti anak ti Dios. Ita, mamatin a ni Jesus ket nalinteg ken iti kinapudnona, isu ti Anak ti Dios.
Dadduma ti nagawid gapu iti butengda kadagitoy naisangsangayan a pasamak, a “dandanogenda dagiti barukongda” gapu iti nakaro a ladingitda ken pannakaibabainda. (Lucas 23:48) Karaman kadagiti agpalpaliiw iti adayo ket ti adu a babbai nga adalan a nakipagdaliasat pay idi a kadua ni Jesus. Nakaro met ti ladingitda gapu iti daytoy a pasamak.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Nadaeranna ti Nakaro a Leddaang
Matulongannaka ti ulidan ni Maria, nga ina ni Jesus, no mapasaram ti nakaro a leddaang.