text:
Nalatak a Bangen ti Raw-ang
Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang ket isu ti kadakkelan a sistema ti raw-ang ti korales[1][2] a buklen dagiti sumurok a 2,900 nga agmaymaysa a raw-ang[3] ken dagiti 900 nga isla a gumay-at ti sumurok a 2,600 a kilometro (1,600 mi) iti kalawa ti agarup a 344,400 kuadrado kilometro (133,000 sq mi).[4][5] Ti raw-ang ket mabirukan idiay Baybay Coral, idiay aplaya ti Queensland, Australia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ UNEP a Sentro ti Panangimatonan ti Konserbasion (1980). "Nasalakniban a Luglugar ken Tawid ti Lubong – Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tawid a Lugar ti Lubong". Departamento ti Enbironmento ken Tawid]. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-05-11. Naala idi 14 Marso 2009.
- ^ "Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Pateg ti Tawidan ti Lubong". Naala idi 3 Septiembre 2008.
- ^ Ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Lugar a Tawid ti Lubong ket 348,000 km kuadrado, ket adda dagiti 2900 a raw-ang. Nupay kasta, daytoy ket saan a mangiraman kadagiti raw-ang a mabirukan idiay Lingsat Torres, nga adda dagiti nakarkulo a kalawa ti 37,000 km kuadrado ken mabalin nga adda ti 750 a raw-ang ken dagiti baknad. (Hopley, p. 1)
- ^ Fodor's. "Pagsurotan a Panagbaniaga ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang". Naala idi 8 Agosto 2006.
- ^ Departamento ti Enbironmento ken Tawidan. "Panagrepaso ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang a Tignay ti Marino a Parke Marine ti 1975". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-10-18. Naala idi 2 Nobiembre 2006.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hopley, David; Smithers, Scott G.; Parnell, Kevin E. (2007). Ti Heomorpolohia ti Nalatak a Bangen ti Raw-ang: panagrang-ay, dibersidad, ken panagbalbaliw. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-85302-8.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Nalatak a Bangen ti Raw-ang iti Wikimedia Commons


c: text/html

text:
Kategoria:Dagiti plantilia ti datos ti pagilian dagiti subdibision ti Estados Unidos
Ilista daytoy a kategoria dagiti datos ti pagilian para kadagiti nadumaduma a subdibision iti Estados Unidos. Dagiti kastoy a plantilia ket inus-usar babaen dagiti plantilia a kas ti {{wagayway}} ken {{wagaywayikono}}.
Para iti plantilia ti datos ti pagilian ti Estados Unidos, kitaen ti Plantilia:Datos ti pagilian Estados Unidos.
Pampanid iti kategoria "Dagiti plantilia ti datos ti pagilian dagiti subdibision ti Estados Unidos"
Dagiti sumaganad a 51 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 51 a dagup.
A
C
I
M
- Plantilia:Datos ti pagilian Maine
- Plantilia:Datos ti pagilian Maryland
- Plantilia:Datos ti pagilian Massachusetts
- Plantilia:Datos ti pagilian Michigan
- Plantilia:Datos ti pagilian Minnesota
- Plantilia:Datos ti pagilian Mississippi
- Plantilia:Datos ti pagilian Missouri
- Plantilia:Datos ti pagilian Montana
N
- Plantilia:Datos ti pagilian Nebraska
- Plantilia:Datos ti pagilian Nevada
- Plantilia:Datos ti pagilian New Hampshire
- Plantilia:Datos ti pagilian New Jersey
- Plantilia:Datos ti pagilian New Mexico
- Plantilia:Datos ti pagilian New York
- Plantilia:Datos ti pagilian North Carolina
- Plantilia:Datos ti pagilian North Dakota

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maika-140 a meridiano laud
Ti 140° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti linia ket ti panangibingay ti lugar a pagrebbengan a pagballaagan a nagbaetan ti National Hurricane Center ken ti Central Pacific Hurricane Center idiay amianan a Taaw Pasipiko.[1]
Ti maika-140 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-40 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto[urnosen | urnosen ti taudan]
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-140 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jack Beven (2006-05-15). "Tropical Weather Outlook". National Hurricane Center. Naala idi 2008-09-04.[permanente a natay a silpo]


text:
Primabera
Ti primabera wenno panagsusulbod ket maysa kadagiti uppat a konbensional a kalalainganna a tiempo, kalpasan ti panaglalam-ek ken sarunuen ti kalgaw. Adda met dagiti nadumaduma a teknikal a panangipalawag iti primabera, ngem ti lokal a panagusar iti termino ket agdumaduma segun ti lokal a klima, dagiti kultura ken dagiti ugali. No primabera idiay Akin-amianan a Hemisperio, idiay Akin-abagatan a Hemisperio ket otonio. Iti ekuinokso ti primabera, dagiti aldaw ket agarup dagitoy a 12 nga oras a ti kaatiddog ti aldaw ket umat-atiddog nga agprogprogreso ti tiempo. Ti primabera ken "panawen ti primabera" ket mangibagbaga iti tiempo, ken dagiti kapanunotan ti pannakaipasngay manen, panagpaubing, panagbapabro, resureksion ken panagtubo manen. Dagiti lugar ti subtropikal ken tropikal ket addaan kadagiti klima a nasaysayaat a maipalawag kadagiti termino dagiti sabali a tiempo, kasla iti namaga wenno nabasa, nepnep wenno bagio. Kadawyan a dagiti kultura ket addaan kadagiti naipalawag a nagnagan para kadagiti tiempo nga awan unay ti pannakaipada kadagiti termino a nagtaud manipud idiay Europa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Primabera iti Wikimedia Commons


text:
John C. Calhoun
Ni John Caldwell Calhoun (/kælˈhuːn/; Marso 18, 1782 – Marso 31, 1850) ket maysa idi a mangiyununa a politiko ken politiko a teorista manipud idiay South Carolina idi panawen ti umuna a kagudua ti maika-19 a siglo. Ni Calhoun ket nalaing nga agbitbitla kadagiti amin a banbanag iti panawenna, ngem isu ket kanayon a nangiyallatiw ti puestona. Ni Calhoun ket nangirugi ti politiko a karerna a kas maysa a nasionalista, agpabpabaro, ken nangipakpatakder ti napigsa a nailian a gobierno ken dagiti panagsalaknib a taripa. Kalpasan idi 1830 isu ket nangyallatiw iti karbengan ti estado, patingnga a gobierno, nulipikasion ken nawaya a komersio. Isu ket nalatak nga ammo iti nakaro a panagdepensana iti panagtagabu a kas maysa a nasayaat a banag, ti saan a pannakatalgedna iti mayoritarismo, ken ti panagiturong ti Abagatan a makisina iti Kappon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni John C. Calhoun iti Wikimedia Commons


text:
Roy Vadíl Aragon
Art by Kimo Nelson
From Ulirat: Best Contemporary Stories in Translation from the Philippines, to be published by Gaudy Boy Translates in March 2021.
English translation available here.
NARIINGAK laengen a maysaakon a pusa. Kasla met lattan i‘tay istoria ni Franz Kafka nga inyaramidak pay idi iti term paper, ‘tay ngay tao a nagbalin a higante a sibbaweng sa wenno simmawa. Nakariingak iti pannakaguyod ti nagdalikenkenak nga ules. Naiwagsak ket immayasak ket anian a kellaatko. Ni nanang. A sigud a masuron kadagiti pusami nga umay makiat-atag iti iddami aglalo no kasta a nalam-ek ti rabii ken parbangon. Makapaangkit kano man ti buok ti pusa. Ken kasemsemna ti urok ti pusa a makiatag. Ngem saan met ketdi a naranggas iti pusa ni nanang ta kayatanna met ti agtaraken.
Kapilitan a bimmangonak, naginatak kas nakairuaman ti pusa, pinagarkok ti nalap-it a durik saak nagsuyaab. Timpuakak a nagtaray a nagtarus iti kosina, kas nakairuamak apaman a makariingak: agmulumog ken agdiram-os sa sumango iti dulang ken agtimpla iti kape. Ngem inwalinnak ti agkirkirog iti kilabban idi simmagpatak iti lababo, kasta met iti lamisaan. Pusaak a talaga ngatan, a, ngem taon sa pay met la ti nakemko. Pinadasko ti nagsao ngem “dika man ngumarawngaw dita a pusa,” kinuna ti aglutluto, a ni manangko a Mating gayam, ‘tay kabsatko a call center agent, “urayem, a, ‘toy ulo ti tuyo a sidamtot’ta ‘damdama,” kunana. Naayat ni manang iti pusa, nasingpet ken naanus kadagiti taraken nga ayup. Isu ti mangdigdigos kadagiti pusami no kua, gulgolanna iti sabonna a Dove. Saan a mamatpati nga agbagyo no madigos ti pusa. Itimtimelanna pay no kua dagiti pusami. Uray ‘di kabaian nga asomi, digdigosenna iti Safeguard. Ngem awan asomi itan ta nabayagen a nagpukaw ni Sister Joc-Joc (impanagan ni manang iti paboritona kano a madre iti nagbasaanna a kolehio ken iti sigud nga opisial ti gobierno a nangunniber kano iti riniwriw a pisos sa nagtammeng ‘diay America); nalabit siniluan ken pinulpogan dagiti mammartek. Awan pay naud-odanmi nga uken a kasukat ‘di Sister Joc-Joc.
Namrayak nga inlagudlagod ti pinatibkerko nga ipusko iti nawasnay a gurong ti kabsatko. Insidolsidolko ti barbasan a sungok ken ti nalamiis, agbabbabasa nga agongko. Mariknak ti nakaro a bisin. Sibibisin sa a kankanayon ti maysa a pusa, awan la ket agdawat iti makan iti apona. Aglalo idi masay-upkon ti nakaim-imas nga alingasaw ti um-umkisen a pariok ta agpritpriton ni manang iti tuyo. Paboritok pay met ti prito a tuyo a maidennet iti suka ti basi. Wenno magalipan iti apaglabanag a kamatis. Sayang ta ulonto laengen, ken siit ken pigar ken siksik, ti mabagik, kas naipakadawyan a mayit-ited iti pusa.
Ne, addaytan a sumungad da Garfield ken Exodus, dagiti dua a kalakian ken bulog a pusami. Nakaangotda la ketdi met iti nabanglo. Linagudlagodda met ti gurong ni Manang Mating. Masdaawak ta saanda met a masdaaw a makakita iti sabali a pusa, nangruna ket padada a kalakian, iti teritorioda a kosina. Immay pay ketdi dinildilan ni Exodus ti bukotko ta nakaangot ngata dita iti naipinas a langsi ti paltat. Daytat’ sindami idi rabii ket, paltat a napaksiw iti sabong ken naganus a bulong ti salamagi. Inikkak idi ida iti saggaysada a nagdakkelan nga ulo ti paltat nga African.
Maamakak man ta amangan no purokendak nga angaten, kas iti makitkitak idi a panangambonda iti sabsabali a kalakian a pusa iti ruar, nangruna dagitay’ karibalda kadagiti dakdakayanda nga agmaya a kabaian a pusa. Ngem didak sa met an-anuen. Apay a dildilannak pay ni daytoy nga Exodus? Saan la a gapu ta adda nabati a pay-od ti napaksiw a paltat. Panangipakita pay ket iti panaggusto wenno panagayat dayta panangdildil wenno panangdilpat ti maysa a pusa iti padana a pusa. Linisannaka a sidudungngo, ket babaen pay ti bukodna a dila; di kad’ kasla man ‘tay panangbuggo ni Jesus iti saka dagiti disipulona.
Wenno amangan ketdi met no mabigbigda a siak ni Ranilio nga apoda? Isu nga awan ania man kadakuada ti kaaddak a pasalsali iti teritorioda? Amangan met no saanak pay la a pusa ket maysaak pay la a tao a makitada? Ket itan agliteng iti isipkon: Apay gayam a di dimlaw ni nanangko itay simrek iti kuartok ket maysan a pusa ti nadatnganna a nakakukot iti kamak? Apay a dinak sinapul, siak, ni Ranilio Callautit Jr., a barona a katturpos iti kolehio iti kurso nga A.B. English; siak nga inaudi a anakda ken kakaisuna a baroda iti daydi tatangko a klerk iti munisipio a pimmusay idi segunda aniok iti college? Apay a di nasdaaw iti kaadda ti sabali a pusa? Da met la Garfield a kiote ken Exodus a garitan a maris-dapo ti puspusa ditoy balay ket. Apay a di dimlaw iti kaadda ti maysa a pusa a labang iti puraw ken nangisit, kas makitak a maris ti dutdotko, a nagsayaat pay met ti panagdugmonna iti katrek? Uray ni Manang Mating, apay a di dimlaw itay ket kinasaritanak pay?
Makulkol ti utekko. Apay ngata ngamin, aya, a nagbalinak a pusa? Wenno nagbalbaliwak a kas pusa? Taoak kadi pay laeng idinto a maysaakon a pusa? Pusaak kadin idinto a maysaak pay met la a tao? Wen, a, ta mapampanunotko pay laeng met dagitoy a bambanag, adu a saludsod, a sigurado a di umapay a pulos iti isip ti maysa a pusa. Adda ngarud, aya, pusa a makaammo ken ni Franz Kafka? Wenno pusa a managbasa iti libro? Maysaak ngarud ngata itan a tao a pusa? Wenno pusa a tao? Ngem interamente metten a pusaak, awanen ti pakailangaak pay a tao. Malaksid no ibagada a karuprupak da nanang ken manang. Ta kunkunada man a ti kano pusa, wenno uray aso, a taraken, umingas iti apona (ngem sigud met a kaingas ken kakudkudilmi ken manang ni napudaw a nanangmi a nagrenreyna kano iti beauty contest iti ilida idi balasang; isu a nataerak kano ket isu a napungga ni Manang Mating; panaeren met ‘di tatang ngem napugot ken pamandeken). Ti la ngatan panunotko ti nabati a tao, ti kabaelak nga agpanunot iti kas iti mapampanunot ti tao. Ngem di kadi ngata kastoy met gayam a talaga ti panunot dagiti pusa? Addaanda iti isip a kas tao iti kinapusada?
MAKALAWASEN ti napalabas sipud nariingak a maysaakon a pusa. Awan met ti naidumduma wenno karkarna a napasamak. Normal met ti amin ditoy balay. Didak met latta ikankano kas sabsabali. Da man nanang ken manang wenno da Garfield ken Exodus. Di met birbiroken ni nanang ti anakna a ni Ranilio. Di met sapulen ni manang ni adingna a Ranilio a mangitultulod ken mangsuksukon pay no kua kenkuana iti rabii iti pagpaayanna a call center idiay sentro. Saan sa ket a nagpukaw iti imatangda. Gapu ngata ta addaak latta met a pasalsali nangruna no panagkakaan. Ken iti bigat a serken ni nanang ti siledko nga isu lattat’ pagid-iddaak ta kortina met lat’ pannakarikepna ket nawayaak a sumrek. Riingennak latta ni nanang a nakadalikenken iti rabaw ti abel-Iloko nga ulesko. Sigud met nga obra ngamin ni nanang ti kasta lalo idi agbasbasaak pay laeng. Adda ngamin turtur-ogko ket maladawak no kua a makariing. Ti ket mapaliiwko a kasla naiduma, mabayag a mulmulenglengan ni nanang ti naikuadro a graduation picture-ko iti rabaw ti bedside table. Alaenna pay no kua nga ap-aprosan wenno apungolen. Kabayatanna, awan met mangsapul kaniak ditoy balay, a gagayyem, barkada, ken am-ammo, no napnapanakon ta diak metten agparparang kadakuada. Diak payen ma-follow up ‘tay inaplayak a trabaho iti maysa a pablaakan nga ayan ‘tay maysa a barkadak; dinak met umay pakaammuan.
Normal latta met kaniak ta uray nagbalinak a pusa, diak met unay pakarikutan wenno pagpulkokan koma ti panagbalinkon a pusa. Malaksid la iti panagpampanunotko no pusaak kadi wenno taoak pay latta. Diak met pakasikoran ti panagsublik met la koma a kas tao. Diak met sapulen dagiti nakaisigudak a kas tao. Kas koma iti hiligko a panagbasbasa iti libro ken magasin, kasta met ti panagkompiuter ken panaginternet, ken ti panagmotorsiklo. Kasta pay ti hiligko iti selpon, mp3 music ken DVD movies. Ammok pay met la ti agbasa ta mabasak met amin a makitak a letra a nakasurat iti aglawlaw. Ammok pay met la koma iti agkompiuter (nupay marigatanak siguro ta sabali metten ti imak, uray pay “bao” wenno “mouse” ti usaren). Ken siempre, makangngegak pay met la iti musika ken makabuya iti movies ta kanayon nga agpatugtog iti stereo wenno agbuya iti DVD movies ni Manang Mating. ‘Tay patpatgek nga iPod, mausarko pay la koma met. ‘Tay selponko nga N95, diakon padasen nga usaren, sigurado a narigat a pagitulnek iti keypad dagiti babattit a kukok; bay-amon dagitay nagadu a txtm8s. Kasta met ti mangsakay koma ken mangpataray iti nalabbaga a Honda XRM a motorsiklok ta diakon kabaelan, sayang. Ti siddaawek ta natakuatak a kasla metten rurog ‘di motorko a nakadagumpo iti likudan ti balaymi, kuppikuppit, killokillo, nabusak ti headlamp-na, ken nagkaro ti pannakaotso dagiti daligna—diak malagip no sapay a nagbalin a kasta, adda ngata nangbulod idi ket naidungparna? Ngem awan metten ti interesko nga agbasa wenno agkompiuter wenno agmotor. Diak payen maapresiar ti maysa a napintas a musika wenno pelikula. Kaykayatkon ti makikinnulangtot kada Garfield ken Exodus. Wenno turog a turog. Ken agdadawat iti makan, mangan met no adda mangan a tao, kas nakaisigudan iti pusa.
Adu ketdi dagiti pakasdaawak pay laeng a pagkunaak a saanak sa pay la a naan-anay a pusa. Kas pagarigan, nupay didak maawatan no kasaok ida, maawatak pay met ti sao da nanang ken manang—nakasaysayud nga Ilokano ti mangngegak a saoda. Ket siddaawek no apay a maawatak met ti sao da Garfield. Saan met a ngiaw wenno ngarawngaw ti mangngegko no di Ilokano latta met. Sa no kasaok met ida iti Ilokano ket maawatandak met. Lengguahe ngata ti pusa ti isasaok metten? Ngem di kad’ adda met dagiti tao a makaawat ken makasao iti sao ti pusa? Kas koma ken ni Nakata, daytay walang a lakay iti “Kafka on the Shore” a nobela ni Haruki Murakami, paboritok a mannurat a Hapones. Wenno ‘tay agsao a pusa iti “Coraline” a nobela ni Neil Gaiman a maysa pay a paboritok pay a mannurat. Ngem ammok met a sarsarita la a pampantasia dagidiay. Saan nga agpayso iti pudno a biag. Ngem kasanok ita a matingiting ti pudno ken saan a pudno no pusaak la ngaruden, taoak pay met latta iti panagkunak?
Daytoy san ti naal-alak iti hiligko la unay nga agbasbasa iti fiction, lalo iti fantasy, ken nangruna kadagiti obra da Kafka ken Murakami ken Gaiman, ken dagiti sarsarita nga adda karakterna a puspusa. ‘Tatta, addaak sa metten iti kunkunada a Kafkaesque a kasasaad wenno situasion. Ket pusa ti innak nagbalinan, wenno nagbaliwan. Ngem apay a literal? Apay, magic? Iti term paper-ko iti istoria ni Franz Kafka a kunak, malaksid iti interpretasion nga allegory ti sikolohikal wenno social nga alienasion, insingasingko nga adda posibilidadna a reinkarnasion ken karma ti napasamak. Ngem diak mamatpati iti reinkarnasion. Paepek a New Age laeng met, a, tapno ma-impress ti propesorko. Ket uno man laeng ti gradok idi.
Ngem ti nakasdaawak la unay, ken ti nagtibbayoak ken naglamiisak ket ti panangawag kaniak da nanang ken manang iti naganko a Ranilio. Idi damo, didak nagnaganan no kasta a kasaritadak no pakanen, ayaban wenno bugawendak. Ngem naminsan, “agriingkan, Ranilio a manteka, agur-urokka pay la dita,” kinuna ni nanangko. Diak unay inkaso ta sigud a mangmangngegkon ti kasta ken ni nanang. Ngem idi naulit iti kosina, idi “Ranilio, kunak a dika agsagpat iti lamisaan, idiayka pangananyo ‘diay suli, dika man agbangad, Ranilio,” kinuna ni manangko, limteng lattan iti isipko a pusaak gayam a kasarsaritada, saan a ‘di sigud a tao, ket apay a ti naganko a kas tao ti naganko met la kadakuada? No pusaak a makita ken kas pagaammoda, apay nga ipanaganda ti nagan ti ammoda a tao nga anak ken kabsatda? Di kad’ ammoda a siak met la ni Ranilio gayam? Ngem apay ngay a dida masdaaw wenno saludsoden no apay a maysaak metten a pusa? Wenno sigud kadin nga ammodan ti amin? Ket siak, siak ti di makaammo?
Ngem no pusaakon, masapul a mabaliwan metten ti naganko. ‘Tay nagan a mangisina iti kinapusak iti kinataok (wenno kinataok iti kinapusak?). Kas iti kaadda met ti nagan da Garfield ken Exodus.
Siak ti nangpanagan idi ken ni Garfield, idi kutingda pay a kadawdawatmi iti kaarruba. Ni met manang ken ni Exodus. Diak ammo no nangal-alaanna iti dayta “exodus,” saan kano met nga iti Biblia; gapun sa ta madama idi a maipabpabuya ti pelikula nga “Exodus” ni Bong Revilla. Basta “exodus” kunana met lattan, cool kano ken mystical ti datingna. Ti Garfield, ania pay, innalak iti nagan ti popular a cartoon a mataan ken pingpingan a pusa a garitan ken kioti. Umarngi ti dutdot ni Garfield.
Gapu ta dakami ken manang, a tattao, ti nangpanagan kada Exodus ken Garfield, dakami met la a tao ti makaammo kadagita a nagan. Natakuatak a da gayam Exodus ken Garfield a mismo, dida ammo dagita a nagan. Wenno uray ket ngata ti konsepto ti nagan. Didak ida ikaskaso no kasta nga awagak ida iti naganda. Saan gayam nga uso ti nagan kadagiti pusa. Taon sa la ngamin ti adda naganna wenno naayat iti nagan. Masdaawak ta kunak no pantasia laeng dayta a banag, kas iti impalawag ti pusa a gayyem ni Coraline iti nobela ni Gaiman. A saanda kanon a masapul a pusa ti nagan ta am-ammodan ti bagbagida. Ti ammok met, umanayen ti kinapusa a nagan, ti “pusa” a naganda. Ti madlawko ket imbes a nagan, angot ti pakailasinan iti maysanmaysa. Adda naisabsabali a pay-od da Garfield ken Exodus nga agduma iti maysanmaysa. No malang-abmo, ammomon no siasinno ti ‘sinno. Ngem ibagakto ti kinapateg met ti maibalikas a nagan kas pakabigbigan ken pakaidumaan. Ket inagankonto met a la a mismo kadakuada ti naganda.
Ket siak, masapul met nga adda naganko a kas pusa. Tapno adda maibagak a naganko no kasta a saludsodento met da Garfield ken Exodus no ammodan ti nagannagan. Ken adda met ibagakto, a, no ‘yam-ammok ti bagik kadagiti sabali a pusa iti ruar nga innakto met ikkan iti bukodda a nagnagan, nangruna dagiti kabaian.
Ket siak lattan ti mangpanagan iti bagik. No ngata ngarud Haruki, adawek iti nagan ti paboritok a mannurat? Ngem madin sa met ta kasla naalas ti murdongna no iti Ilokano, saan nga okey. No Murakami ngata ngay? Madin sa latta, ta no iti Tagalog ket kasla tagtagilaka, mumurahin. Diak met kursunada ti nagan dagiti agsao a pusa iti nobela ni Haruki Murakami, a da Mimi, Kawamura, Goma wenno Okawa. Wenno uray dagiti sabali a sikat a pusa iti cartoon, sine, libro wenno komiks kas koma kada Tom, Felix, Sylvester, Puss ‘N’ Boots, Cheshire Cat, wenno Cat in the Hat.
Ammokon, Kafka lattan. Pammadayaw iti mannurat a nakaigapuanan sa ket met ti panagbalinko wenno panagbalbaliwko a kas pusa. Kas met la kadaydiay kangrunaan a karakter iti “Kafka on the Shore” a ni Kafka Tamura, pinanaganan ni Murakami iti nagan met laeng ti gusgustona nga autor.
Siak ni Kafka, pusa, bow. Maymayat ngem iti Franz. No Franz, kasla latta met tao. Mas cool ken mistikal, ken kasla exotic pay a denggen, ti Kafka. Mainugot a mainagan iti pusa.
Kafka, pusa, siak dayta. O, di kad’ maymayat met nga adayo ngem iti Ranilio a buniagko kas tao ken nagan ‘di tatangko—sa pay la naapelieduan met iti Callautit, kasla motit (isun sa pay ketdin ti gapuna a nagbalinak a motit, este, pusa)!
DIAK pay unay rumrummuar iti balaymi. No la iti rabii nga innak tumakki iti panaraten a paset iti sikigan ti balaymi ditoy Block 34. Maamakak pay la iti ruar. Baka kamatendak dagiti nauyong nga aso. Wenno amangan ket no masalamaannak daytay tao nga agpatpatay iti pusa iti subdibision. Daydiay Romy, baak a baro nga ahente iti ag-agas, a solo nga agnanaed iti unit-na iti Block 36, a pagtripanna ti ages-eskopeta iti pusa. Natiruannan da Garfield ken Exodus iti naminduan a daras. Ngem saanda a natay (siam sa a talaga ti biag ti pusa!). Naikali laeng ti bimmaso a bala iti luppo ni Garfield; simmaluksok met iti bukot ni Exodus ti bala, naisalat iti lalatna. Nabayag met idi nga inagal da Garfield ti sugatda. Agil-ilus ken nagpilpilag-ingda. Nabayag a dida nakapangpangan. Kimmutkuttongda. Inag-agasak ida iti betadine ken pinapainumko iti napulbos a tabtableta a sulfathiazole ken amoxicillin a naikanaw iti gatas a Nido. Saanen a naikkat dagiti bala ti de-bomba a naidalubdob iti bagida. Nakaapak ket dandanik met idi nakasinnulong daydiay a dangkaw ken kuttongi a Romy a pangalkalbuen ken salto dagiti matana. Ipapilitna lattan a mangngallong ngamin da Garfield isu a dinebombana ida. Ngem nasingpet da Garfield. Didanto pay isinen la koma dagiti makaluban a sida iti balaymi. Sa apay koma nga agkallongda pay ket mapakpakanda met iti um-umada iti balay. Pagbiddutan la ketdi ni Romy da Garfield ta adda ngamin kaar-arngida a puspusa a balang a mangkakallong iti subdibision. Agserrekda no kua iti balbalay iti rabii. Masansan pay a makaapa da Garfield ti maysa a dakkel a bulog a kioti a pusa a namin-ano metten a simrek iti balaymi no maliwatan a maibalunet ti tawa. Adda pay dapul a garit a timmigre a kas ken ni Exodus. Ngem awan karbengan ni Romy a basta ageskopeta lattan iti makitana a pusa iti asideg ti unit-na. Adda akimpusa kadagitoy. Adu ti agrekreklamo a mapukpukawan iti pusa. Ipagarupda a pulpulotanen dagiti mammartek iti ruar ti subdibision. Ni met gayam Romy ti akin-aramid. Isu laeng met ti adda airgun-na a masansan a makita nga ages-eskopeta kadagiti alimuken ken billit-tsina. Ken adda nakakita a mismo kenkuana nga agtirtiro kadagiti aglalang-ay a pusa iti nalawa a bakante a lote iti batog ti unit-na no kasta a sumipnget. Ngem ilibakna latta met, motit ken balang a mangkakallong kano dagiti debdebombaenna.
Ngem masapul a rummuarak met a kanayon, bay-am man dayta a Romy a baak, innakto pay ngay tumakki iti sango ti balayna. Rummuarak manen no rabii, kumuyogakon kada Garfield ken Exodus a mapan agarog. Basta sumurotak. Magagaranak la unay. Masaysay-upko met no kua iti rabii ti agadiwara nga ayamuom ti kabaian nga agmaya, uray addaak iti uneg ti balay. Napigsa a talaga ti panagangot ti pusa, masaepna uray adayo a banglo wenno bang-i. Gundawaykon daytoy. Adda met nobiak idi (a tao) ngem gapu iti napalalo a kinamanagbabainko wenno kinakapuyko, no babai ti pagsasaritaan, awan pay nagudgudilak idi malaksid la iti sangkapulagid nga ungngo ken maam-amak nga iggem ken pisel ken apros. Uray nakaro ti essemko, mabutengak a mangiwayat ta amangan no isinanak ti agindidi ken agimmimikki idi a nobiak. Amkek pay ket a katawaan ken laisennak ta baka diak ammo ti umno a kueek no addakamin sadiay. Ita ta maysaakon a pusa, mariknak ti nakaro nga arem ken gartem ti kinakalakianko. Pudnon sa a naderrep ti pusa. Ket awan mariknak a bain. Wenno animal instinct ngata daytoy? Iti la pannakapanunotkon iti pinalpaliiwko idi nga ar-aramiden da Garfield no kasta a rabii a rummuarda, sumron ti nakaro a panagpagusko. Sinipsiputak idi naminsan ni Exodus iti maysa a rabii a kabus a nabuakak iti ariwawada iti paraangan. No kasano a digaan a lawlawlawenna ti kabaian a padpadasenna a tukmaan ken ipuged. Ti kasla panagindidi met ti kabaian ket mabayag a sugsugnuen ni Exodus. Nakapigpigsa ti panagririawda, a pasaray agkinnamatda pay a kasla agapa. Linnailo la gayam daydiay, kasla foreplay. Ta inton kuan, agpakleb ket itaya met lattan nga iduriri ti kabaian ket dagdagusen metten ti kalakian a tuonan ket kasta unay ti inda panagngarawngaw iti panagimasda. Ibideok pay koma idi iti selpon ngem panipngeten met, ipanko koma ket iti YouTube sako awagan iti “Tuguegarao Scandal.” Adu la ketdi koma a maniakis nga umiinternet ti maawis a mangbuya ta pagarupenda a maysa manen a limed nga ala ti agsipsipol a pareha a tao. Ita, mapadasak met laengen! Ti la dakesna no di agpasublat dagitoy kabbalayko a bubulog a pusa. Ngem, ay, labanak la ketdi ida. Uray man agaangatkami. Pudnon sa, uray kadagiti pusa, babai ti maysa a nangruna a taudan ti riri.
Ket anian, kasdiay gayam. Apo, aya, kasdiay gayam! Isu met la nga urayka la mapangarawngaw iti kasta unay. Binukodanmi ken Lolita ti agpatnag idi rabii. Damona ti agmaya ket siak ti nakauna. Anian ta agpadakam’ a birhen! Naunaak da Garfield ken Exodus ta nalalaingak sa a sumaep iti agmandi a kabaian. Tagaruar ti subdibision, sangasabalian ti pay-od a ‘yal-alingasawna, agadiwara a kasla mapritprito a daing a pusit ken kasla aginakbay a malutluto a dinengdeng a saluyot ken rabong iti mumalem, ni Lolita. Ninaganak iti kasta ta no tao siguro ket amangan no dose wenno tresena laeng, nakagangganus, kas iti daydiay karakter iti nalatak a nobela ni Vladimir Nabokov. Nasapa a nagmaya. Corruption of minor koman ti kasok no taoak. A, ngem awan kasta iti pusa. Rinabiiek a sarungkaran ni Lolita. Namnamaek nga ad-adunto ti maputotko kenkuana ngem kadagiti karibalkonto a mabalin a makasalisi a mangdakay kenkuana. Ta kasta la ngarud ti kabaian a pusa nga agmaya, dim’ mabalin a bukodan, pagraranudan tapno mapaadu latta ti puli.
Ngem ti danagek ket amangan laeng no mauma ni nanang, wenno uray ni manang, iti kanayon a panaglaylayas wenno di pannakaibalbalay dagiti bulog a pusa iti balay no mapanda agarog. Pasaray di agawid da Garfield ken Exodus iti sumagmamano nga aldaw, adda pay makalawas no kua. Nakaisigudan met dayta iti bulog a pusa. Adda pay ketdi dagiti saanen nga agawid a kalakian ket layondan nga agbalang. Amangan ket no mapanunotda a pakapon da Garfield ken Exodus tapno mapukawen ti aremda. Siempre, mairamramanak no kuan a maibuksilan wenno mataltal ti butillognan. Namak payen no ‘tay ket nakasaksakit a panagkapon ti aramidendan, ‘tay bedbedanda iti lastiko ti puon ti ukel-ukelmo tapno main-inut a maisina daytoy, lumteg nga umuna agingga a magango ket inton kuan, mapursing lattan ket babay, testikols, awanton pagkarkaritmo, sika a bulog nga armendo a pusa! ‘Puonay met la a biagen no maysaka a kalakian, a kabambanuagam ken kabuanggermo, sada ikkaten ti ukelmo a puon ti essem ken rugsom. Agpayso a no kapadokan a pusa, lumukmegka ken sumingpetka ken awanen gagemmo nga agballog wenno agbalang. Ngem agbalinka metten a sadut, lupoy, ket aglaklakaykan nga inutil!
Ngem manen, apay ket ngamin a panunotek dagita, aya. Kasta la ti biag ti pusa. Saanakon a tao, pusaakon. Agpanunotak ngarud a pusa, tapno awan dandanagek wenno pagam-amkak. Tao laeng met ti agpampanunot iti adu a pakarikutanna gapuna a nagadu a parikut ti tao. Isu a nagrikut ti agbalin a tao.
NAGIMAS gayam ti karne ti bao, lalo ‘tay babattit a marabutit. Naramanak met idin ti adobo a bao iti talon. Ngem amang a naim-imas gayam no kilawem. ‘Tay sidaem a sibibiag. Adda nasigamanmi a marabutit kada Garfield ken Exodus idi naminsan a rabii a kalkalpasmi a nangan iti siit, pigar ken ulo ti nalingta iti suka-Iloko a barangan a naigamer iti tedda da nanang nga innapuy. Tartaraknenmin ti kinnanmi ket nagaabaykami iti rabaw ti akaba a pagpigadan a lupot a naipasirok iti narra a sofa. Agam-ammusay da Garfield ken Exodus, daldalusanda ti rupa ken dutdotda idinto a nakapaklebak nga agkurkuridemdem. Idi kuan, adda nagkarasakas iti panipngeten a suli nga ayan ti lakasa a kayo a napno iti daan a kopia ti Bannawag nga urnong ni nanang. Marabutit la ketdi. Ita man pay nga adda manen nagdursok a marabutit? Sigud nga ammok a pagaayatda a kibkiban ti lakasa a panggepda a buttawan a serken a pagumokan. Ngem manmanon ti umammingaw a bao wenno marabutit sipud adda da Garfield. Ngem di agkibaltang ti nabileg a lapayag ti pusa a tumangar a makatimud iti uray nagkapsut a kanuskos ti marabutit. Sa ket nakapigpigsa, nakaing-ingel ti simmuknor a bang-i a kasla nangmalamal iti nabasa nga agongko a nangipasingked a marabutit daytoy kumaribuso—nabanglo a nasam-it a marabutit, saan a nabaniit a sangyo laeng. No pusaka, ‘tay angdod ti marabutit wenno dangro ti bao ti kababangluanen nga ayamuom nga amang a nabangbanglo ngem iti matuntuno a paltat a masissisi ti tabana wenno mapritprito a karing. No pusaka gayam, nainlangitan nga angot ti pay-od ti marabutit, utot, wenno bao (puera laeng, a, ti naangseg a sangyo). Siranto ketdin no makemmegmo daytoy samo ibalud iti dawis dagiti nagtitirad a saong ken ngipenmo? Samo in-inuten a rangasen ken ngatingaten tapno maramanmo a nalaing ti nagpaiduma a nanam ti kilawen a bao—‘tay uray la nga awan a pulos ibatim a pagilasinan nga adda idi ni kastoy a bao, kanem amin: lasag, tulang, menudensia, pati lalat, ipus, ulo agraman dutdotna!
Ket iti apagdarikmat, simpegkamin a tallo iti ayan ti lakasa, nakasagana dagiti natatarumamis a kukomi.
Umanit-it ti piman a marabutit a sipepegges a kimmamang iti kasulian ken kasisipngetan a nakaipidegan ti lakasa ket dimi magam-udan uray tallo a paris a nagtatadem a pagkaramut ti agpadas a manggaw-at: da Garfield ken Exodus iti agsumbangir a bakrang ken ungto ti naipasuli a lakasa ken siak a rimmabaw. Napalalo ti butengna, piman, ti marabutit a dina ammo ti suksokanna ken no ‘dinno ti paglibasanna. Limsot iti banda ni Exodus ngem dina naseppeg ket limmabas iti sirok ni Garfield nga insegida a gimmaw-is, nakawitna ket angngabanna koma ngem naganit-it a nakapaluspos pay laeng ti marabutit, agdardara ti nagarumiadan a bakrangna, dara a lalo a nangpaayamuom kenkuana ken nangtignay met a lalo iti napartak a pananglagtok a pananggammat ken dagus a panangsakrab ken layonkon a nangitaray iti naimas a premiok. Hah, ania laengen ti serbi ti kanayon a panangasak kadagiti kukok no diak magammatan daytoy a nasam-it a marabutit?
Nginerngerak (nalaingak met nga agngernger, ngernger-pusa a di ngernger-tao) da Garfield ken Exodus nga agpanggep nga umuldot. Awan binningayan no iti naanupan, kas nakaisigudan iti pusa. Bagim ti umam-ambing, mangerngeran ken matagudanka iti makaunget a karamut no gamdem ti sumiblok nga umagaw. Bagimto, a, no adda mabati nga uray la lalat wenno dutdot, no nabsog wenno nauman ‘tay nasuerte a nakauna. Ngem diak inikkan ida, kurang pay a pagingat no ar-arigen ta nagbattit met a marabutit. Koma ngata no ‘tay kasla pusat’ kadakkelna a bao iti taltalon wenno iti imbornal ta diak met ngata kabaelan a lamuten amin.
ADDA nakitak a bangkay ti agmagid a kuting a naiwarang iti igid ti kalsada iti laudenmi. Nagbattit, piman, awan pay ngatat’ makalawasna a naipasngay. Sapay no di labang a nangisit ken puraw a kas kaniak. Nagsiddukerak ta amangan ket no putotko daytoy ken ni Lolita wenno iti dadduma pay a kabaian a dinakdakayak. Diak met ketdi sierto ta diak ammo no manon a lawas wenno bulan ti lumlumbes (awan bibiang ti pusa kadaytan a pakaseknan). Diak ammo no naganaken dagiti siotami kada Garfield a kabaian a pusa ta manmano met makitkitami ida. Sa dida met ipadpadamag no naganakdan. Naatapda ngamin, kumayakayda no asitgam ida—sadanto la manen naamo ken naparabur inton agmayada manen. Ngem diak latta maikkat ti ay-ayko iti piman a kuting iti kalsada. Imbelleng la ketdi ti amona a tao. Saan a maaramid ti ina a pusa a baybay-an ti kutingna, saluadanna, ‘yalikakana, itangalna iti pia.
Di maanag ti dadduma a tao ti pateg ti pusa iti balay. Maipagarup a naipanurok ti kinasadut ti pusa, awan serbina a taraknen ken pakpakanen. Dayta la matmaturog ti kaaduan nga obrana. Kaan lat’ pagalistuanna. Loko pay ti dadduma ta libasenda nga itangal ti sidam no maliwayam. Sa pay la agmamanok ti dadduma ket umanay a pakiapaam iti kaarruba a makasalama iti pusam a nangbiktima iti pamusian wenno piekna. Isturbo pay no kua ta kargetda ti umariwawa nga agiinnarem iti at-atep ken parparaangan no kasta a kairut ti turog iti rabii.
A, ngem kaaduanna ti nasingpet a pusa basta naanus ken nadungngoka met nga akintaraken, kas kaniak idi ken ni Manang Mating. No adda pusam, awan ti agbasakbasak a bao wenno marabutit iti uneg ti balaymo. Natalged dagiti lebbenmo a libro ken dokdokumento ken luplupot a paborito a gayaten ken lussoken a pagumokan dagiti marabutit. Kasta met dagiti naidulin a makan, naisarusar nga irik, ken bukbukel, a puntiria nga ugmokan dagiti bao.
Ngem malaksid ngamin kadagita, di met ngamin pakairanudan ti tao iti pusa ta di met mabalin a partien a masida wenno malako ti karnena a kas koma iti manok, baboy, kalding wenno aso. Ti laeng met mangayat iti karnet’ pusa ket dagitay’ mammartek ken agmamanok a pamnuotanda a pulotanen ti pusa no awan aso wenno manok a masibrongda.
Sa awan met gumatang iti pusa itan. Malaksid no maysaka nga imported a pusa wenno ganggannaet ken karkarna ti pulim, kas koma no nagtaudka sadiay Siam wenno Persia. No kadkadawyanka la a native a pusa, no kutingka pay laeng, dadawaten ti mayat nga agpusa. Sika pay a nayon a pakpakanen ken problema a daldalusan ti takkina. ‘Yanuddaka pay ketdi no kua iti aripit wenno maisakokayo nga agkakabsat, no adukayo, sakay’ maibelleng iti adayo, iti ballasiw ti waig wenno karayan, tapno dikayon makasubli iti balayyo. Makaammokan iti biagmo, makuretka iti bisin wenno ambonendaka dagiti tirong nga aso wenno pagay-ayamandaka a palsiitan ken uboren dagiti loko nga ubbing a tao. Suertem laengen, a, no adda naasi a tao a mangpidut ken mangampon kenka.
Ay, wen, uray iti pusa (uray aso pay), adda latta met dayta racial discrimination ket. Ta no netibka la a pusa a pandek ken nalaad a kadkadawyan la ti langana, kasla awan karbengam nga agbiag, nababa unay wenno awan ti pateg wenno presiom, awan mangay-ayat kenka no di la dagitay met laeng nakukurapay a tattao a di makabael a mangtaraken iti imported a pusa a burboran ken pingpingan a masapul nga imported met ti taraonna pati shampoo ken sabonna tapno di aggudgod wenno atibelbelan ti kuto ken timel. ‘Pipia koma no netibka a manok wenno baboy, ay, nangina koma met ti balormo ta imasenda a puyotan ti nananam a digom.
Asi pay nga agpayso dagiti Filipino a pusa, awan a talagat’ serserbida. Kitaen laengen no adda maatalan a pusa iti kalkalsada. No nadalisanen a nalus-it iti tengnga ti dalan, awan pay tao a mapan mangakup ket mabaybay-an sadiay ti piman a pusa a maulit-ulit a pilidan ti ginasut a lugan ken rinibu a dalig agingga a mapitpit a kas kaingpis ti papel santo in-inut a mapulpulbos ket inton kuan, in-inut a manasanas iti kalsada nga ipayugpog dagiti di agsarday nga aglabas a luglugan. Awan tao a mangan-ano a mangakup koma a mapan mangikali iti piman a bangkay ti pusa. Nakarkaron nga awan tao a mapan mangala tapno sambotenna a pulpogan ken partien a pulotan no kaat-atalna ‘tay pusa. A kas koma no aso, manok, pato, kalding wenno baboy ti mapilidan, nagalisto dagiti tao a mapan mangpidut. Agaapada pay no kua ket agangay nga agbayad ti nakapadalis. Ngem no pusa, ay, awan bibiang ni tao, bay-am a marunot dita kalsada.
Maldaanganak man la a makapanunot kadagita. Ngem nupay kasta, awatek pay lattan ti kinapusakon. Ania ngarud no kastoykon. Uray no diak masinunuo no kaykayatko daytoy a kinapusa. Ken no rebbengna a gay-atek pay laeng a panunoten a tagtagainep la amin daytoy ket mariingakto lattan a maysaak a tao, saan a pusa. Ngem ti napateg ket addaak pay laeng. Sibibiag. Sitatalinaed. Ma-enjoy-ko met ketdin ti biag ken panagbiag kas pusa. Ket apay koma nga apalak wenno tarigagayak pay ti agsubli iti kinataok no kontentoak metten, itan, iti agdama ken mabalin nga agnanayonen a kinapusak.
Adda ketdi amakko pay ngamin a no aggarawak wenno agtignayak pay latta a kas kasirib ti tao, amangan ket no agdinamag. Ta kastat’ naipakadawyan a mapaspasamak no adda maysa nga ayup a madlaw ken mapaliiw a kasla tao ti sirib wenno aramidna. Adu a tattao ti masdaaw ken maayatan (dida met ngarud masdaaw ken maayatan no adda tao a madlaw ken mapaliiw a kasla ayup ti sirib ken aramidna). Maamakak ta di la ket ta agpeggadak. Baka panggependak a tiliwen ken ilako a maipabuya iti karnabal. Wenno ipandakto ketdi iti laboratorio ket adalendak dagiti sientista a tao. Matiltilak la ketdi. Ti nakabutbuteng no bukaitanda ti utekko wenno rangrangkayendak tapno takuatenda no naggapgapuan ti siribko. Uray met ngatan no siam ti biagko, di agkurri no kasta ti pakapay-ak. Isu a nasken nga agbalinak lattan a gagangay a pusa. Saankon a pulos a pampanunoten ti kinataok. Ti kinataok idi. Adalek itan a pukawen a maminpinsan iti isipko a taoak wenno taoak idi. Maysaak a pusa. Siak ni Kafka, pusa. Saanen a ni Ranilio Callautit Jr., tao. Pusaak. Rebbengna nga agpakapusaak a di ket agpakatao. Ngiaw. Ngiaw, ngiaw. Ngiaw! Ngiaw, ngiaw, ngiaw. Ngiawwww!
Roy Vadíl Aragon
Roy Vadíl Aragon is a fictionist and poet who writes mostly in Ilokano language. Besides writing, he edits and designs books, works as a freelance translator-editor, maintains the food blog Pinakbet Republic, and administers the widely popular Ilokano Food page in Facebook.
Kimo Nelson
Kimo Nelson was born in Honolulu and grew up moving between the US, Southeast Asia, and the Middle East. He received his MFA from the Rhode Island School of Design and was an artist-in-residence at the Sharpe-Walentas Studio Program in Brooklyn, NY. He has exhibited at venues that include Danese/Corey Gallery (NY), 532 Gallery Thomas Jaeckel (NY),Projekt722 (Brooklyn, NY), Disjecta (Portland, OR), and Chase Young Gallery (Boston, MA). Kimo lives and works in Brooklyn, NY.


text:
Pagsasao nga Agariya
Tipagsasao nga Agariya ket ti pagsasao nga insasao babaen ti tattao nga Agariya, a naipangpangruna idiay Madhya Pradesh iti India. Daytoy ket maysa a pagsasao a Munda.[1] Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 72K a tattao. Ti kodigona iti ISO code ket agi.
Pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Agariya ket naisasao kadagiti sumaganad a rehion ti sentral nga India.[1]
- Madhya Pradesh
- Chhattisgarh
- Uttar Pradesh
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Agariya iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Rosales
Ti Rosales ket ti maysa nga urnos dagiti agsabsabong a mula.[3] Daytoy ket kabsat iti maysa a klado a mangbukel iti Fagales ken Cucurbitales.[4] Daytoy ket aglaon iti agarup a 7700 a sebbangan, a naiwarwaras kadagiti agarup a 260 henero. Buklen ti Rosales dagiti siam a pamilia, ti kita ti pamilia iti pamilia ti rosas, ti Rosaceae. Ti kadakkelan kadagitoy a pamilia ket ti Rosaceae (90/2500) ken ti Urticaceae (54/2600). Ti urnos ti Rosales ket nabingbingay kadagiti tallo a klado a saan pay a naikkedeng iti taksonomiko a ranggo. Ti klado a basalo ket buklen ti pamilia ti Rosaceae; ti sabali pay a klado ket buklen dagiti uppat a pamilia, a mairaman ti Rhamnaceae; ken ti maikatlo a klado ket buklen dagiti uppat a pamilia ti urticaleano.[5]
Ti urnos ti Rosales ket napigsa a masuportaran a kas monopiletiko iti panagusig a pilohenetiko kadagiti panagsasaruno ti DNA, kas dagiti inaramid babaen dagiti kameng ti Grupo ti Pilohenio ti Angiospermae.[6] Iti bukodda a sistema ti APG III iti pannakaidasig ti mula ipalawagda ti Rosales a kas mangbukel kadagiti siam a pamilia a nailista iti kahon iti kanawan.[1] Ti pannakaikabagian kadagitoy a pamilia ket saan a nalawag aginggana idi 2011, idi nasolbarda iti maysa a molekular a pilohenetiko a panagadal a naibatay kadagiti dua a nuklear a gene ken dagiti sangapulo a kloroplasto a gene.[7]
Taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti sistema ti panangidasig ni Dahlgren dagiti Rosales ket super-urnos a Rosiflorae (tinawtawagan pay iti Rosanae). Iti nasukatanen a sisteama ni Cronquist, ti urnos idi ti Rosales ket adu a beses a polipiletiko. Daytoy ket buken idi ti pamilia ti Rosaceae ken dagiti 23a sabali a pamilia nga itan ket naikabkabil kadagiti nadumaduma a sabali nga urnos.[8] Dagitoy a pamilia ken dagiti pannakaikabilda iti sistema ti APG III ket ti:[1]
- Alseuosmiaceae (Asterales)
- Anisophylleaceae (Cucurbitales)
- Brunelliaceae (Oxalidales)
- Bruniaceae (Bruniales)
- Byblidaceae (Lamiales)
- Cephalotaceae (Oxalidales)
- Chrysobalanaceae (Malpighiales)
- Columelliaceae (Bruniales)
- Connaraceae (Oxalidales)
- Crassulaceae (Saxifragales)
- Crossosomataceae (Crossosomatales)
- Cunoniaceae (Oxalidales)
- Davidsoniaceae (Cunoniaceae, Oxalidales)
- Dialypetalanthaceae (Rubiaceae, Gentianales)
- Eucryphiaceae (Cunoniaceae, Oxalidales)
- Greyiaceae (Melianthaceae, Geraniales)
- Grossulariaceae (Saxifragales)
- Hydrangeaceae (Cornales)
- Neuradaceae (Malvales)
- Pittosporaceae (Apiales)
- Rhabdodendraceae (Caryophyllales)
- Rosaceae
- Saxifragaceae (Saxifragales)
- Surianaceae (Fabales)
Pilohenio[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sumaganad a pilohenetiko a kayo ket manipud iti kladistikoa panagusig iti DNA a naipablaak idi 2011.[7]
Ti Rosales ket ti maysa nga urnos a maikabil babaen ti pagarian ti Plantae. Daytoy a tsart dita baba ket mangipakita ti pannakaidasig iti urnos tapno makapan iti urnos ti Rosales.[9]
Pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nadumaduma a mula a maikabil babaen ti urnos ti Rosales ket agtubo kadagiti nadumaduma a parte iti lubong. Mabirukanda kadagiti bantay, topiko ken artiko. Uray no makabirukka iti kameng ti urnos ti Rosales iti ania man a lugar kadagiti naisangayan a pamilia nga agtubo kadagiti nadumaduma a naisangayan a heograpiko a lokasion. [10] Ti polinasion iti angin ket isu ti waya iti iti polinasion iti kaaduan dagiti pamilia a maikabil babaen ti urnos ti Rosales (a mairaman ti Moraceae, Ulmaceae, ken Urticaceae kdpy.).[11]
Kinapangruna[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kaunegan ti urnos ti Rosales ket ti pamilia ti Rosaceae, a mangiraman kadagiti adu a sebbangan a naimuymuyong para kadagiti bungada, a mangaramid daytoy a kas maysa kadagiti kangrunaan iti ekonomia a pamilia dagiti mula. Ti prutas a patauden babaen dagiti kameng iti daytoy a pamilia ket mairaman ti mansanas, peras, plums, melokoton, seresa, almendras, strawberries, blackberries, raspberries, rimas, ken langka. Dagiti bulong ti mulberry ket mangipaay a kanen dagiti igges ti seda a naus-usar iti panagpataud iti komersial a seda.[12][11] Adu kadagiti ornamental a sebbangan ti mula ket adda pay iti pamilia a Rosaceae a mairaman ti rosas a nakainaganan iti pamilia ken urnos. Ti rosas, naikeddeng a simbolo iti ayat kadagiti adu a kultura, ket prominente a nailadawan iti daniw ken literatura.[12] Dagiti moderno a karuay ti hardin dagiti rosas a kas dagiti hybrid a tsa, floribunda, ken grandifora, ket nagtaud manipud kadagiti kompleks a hybrid dagiti nadumaduma a sabali a naatap a sebbangan a patneng kadagiti nadumaduma a rehion iti lubong.
Ti kayo maipud iti nangisit a seresa (Prunus serotina) ken ti nasam-it a seresa (P. avium) ket inus-usar iti panagaramid iti kalidad a muebles gapu iti marisna ken abilidad a masukog.[12] Dagiti mula iti urnos a Rosales ket naus-usarda idi iti tradisional nga agas kadagiti adu a kultura. Ti latex dagiti dadduma a sebbangan dagiti kayo a higos ket aglaon iti ensima nga epektibo a mangpatay kadagiti ariet a mangimpekto kadagiti ayup.[12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III". Botanical Journal of the Linnean Society. 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2017-05-25. Naala idi 2013-07-06.
- ^ UniProt. "Order Rosales". Naala idi 2008-04-24.
- ^ Peter F. Stevens (2001 onwards). "Rosales". Iti: Trees Iti: Angiosperm Phylogeny Website. Iti: Missouri Botanical Garden Website. (kitaen ti Dagiti akinruar a silpo dita baba)
- ^ Hengchang Wang; Michael J. Moore; Pamela S. Soltis; Charles D. Bell; Samuel F. Brockington; Roolse Alexandre; Charles C. Davis; Maribeth Latvis; Steven R. Manchester & Douglas E. Soltis (10 Marso 2009), "Rosid radiation and the rapid rise of angiosperm-dominated forests", Proceedings of the National Academy of Sciences, 106 (10): 3853–3858, doi:10.1073/pnas.0813376106, PMC 2644257, PMID 19223592, naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-09-12, naala idi 2019-02-05
- ^ Douglas E. Soltis, et alii. (28 authors). 2011. "Angiosperm Phylogeny: 17 genes, 640 taxa". American Journal of Botany 98(4):704-730. doi:10.3732/ajb.1000404
- ^ Walter S. Judd, Christopher S. Campbell, Elizabeth A. Kellogg, Peter F. Stevens, and Michael J. Donoghue. 2008. Plant Systematics: A Phylogenetic Approach, Third Edition. Sinauer Associates: Sunderland, MA, USA. ISBN 978-0-87893-407-2
- ^ a b Shu-dong Zhang, De-zhu Li; Soltis, Douglas E.; Yang, Yang; Ting-shuang, Yi (July 2011). "Multi-gene analysis provides a well-supported phylogeny of Rosales". Molecular Phylogenetics and Evolution. 60 (1): 21–28. doi:10.1016/j.ympev.2011.04.008. PMID 21540119.
- ^ Arthur John Cronquist. 1981. An Integrated System of Classification of Flowering Plants. Columbia University Press: New York, NY, USA. ISBN 978-0-231-03880-5
- ^ "Classification | USDA PLANTS". plants.usda.gov. Naala idi 2018-10-22.
- ^ "Rosales | plant order". Encyclopedia Britannica (iti Ingles). Naala idi 2018-10-22.
- ^ a b W., Chase, Mark. "Rosales". AccessScience (iti Ingles). doi:10.1036/1097-8542.593700. Naala idi 2018-10-22.
- ^ a b c d "Rosales | plant order". Encyclopedia Britannica (iti Ingles). Naala idi 2018-10-22.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Rosales iti Wikimedia Commons
- Dagiti datos a mainaig iti Rosales iti Wikispecies
- Rosales Iti: Trees Iti: Angiosperm Phylogeny Website Iti: Missouri Botanical Garden Website
- Rosales – Plant Life Forms
- "Rosales". Integrated Taxonomic Information System. Naala idi 24 Abril 2008.


text:
Derek Walcott
Ni Derek Alton Walcott, OBE OCC (23 Enero 1930 – 17 Marso 2017)[1] ket maysa a taga-Saint Lucia a mannaniw, dramaturgo, mannurat ken makitkita nga artista a nagunggunaan iti Premio Nobel iti Literatura idi 1992[2] ken ti T. S. Eliot a Premio idi 2011 para iti Dagiti Puraw a Kannaway (Ingles: White Egrets).[3] Dagiti obrana ket mairaman ti Homeriko nga epiko nga Omeros. Ni Robert Graves ket insurat na nga ni Walcott "ket tenglenna ti Ingles nga addaan iti as-asideg a pannakaawat iti kauneganna a salamangka ngem kadagiti kaaduan, ngem no saan nga ania man, kadagiti kontemporariona”.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Grimes, William (17 Marso 2017). "Derek Walcott, Poet and Nobel Laureate of the Caribbean, Dies at 87". The New York Times. Naala idi 19 Abril 2017.
- ^ Nobel a slaysay
- ^ "Ti TS Eliot a premio ket napan kenni Derek Walcott para iti 'makatignay ken teknikal a nasayaat' nga obra". Guardian 24 Enero 2011
- ^ Dagiti Nalatak a Moderno a Mannaniw; Liblibro ti Google


text:
Pagsasao a Lenakel
Ti pagsasao a Lenakel, wenno Laud a Tanna, ket ti lugar ti dialekto a naisasao idiay akinlaud nga aplaya ti Isla Tanna iti Vanuatu.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- (iti Pranses) (iti Ingles) Online a diksionario ti Lenakel ken dagiti insasao nga agraman iti nairekord a pannakabalikas
- Dagiti rekurso a maipanggep iti pagsasao a Lenakel Naiyarkibo 2020-10-25 iti Wayback Machine
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lenakel iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Pagsasao nga Ata
Ti pagsasao nga Ata, ammo pay a kas Pele-Ata manipud kadagiti dua a dialektona, wenno Wasi, ket ti isolado a pagsasao a naisasao idiay isla ti Baro a Britania, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket mabalin a kabagian dagiti isolado nga Anêm ken Yélî Dnye iti tentatibo a pamilia a Yele-Laud a Baro a Britania. Adda dagiti agarup a 2000 nga agsasao.
Adu pay a pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ata iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)


text:
Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: di nasuportaran a parametro
Daytoy ti pagsurotan a kategoria para kadagiti dakamat ti CS1 nga addaan kadagiti saan a mabigbigan a nagan ti parametro.
- Di ammo a parametro ti
|xxxx=di naikaskaso
- Di ammo a parametro ti
|xxxx=di naikaskaso (
|yyyy=maisingasing)
Ireporta dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 daytoy a biddut no ti paset ti paris ti parametro ti
|name=value ket saan a mabigbigan a kas husto a nagan. Iti kadawyan, daytoy ket gapuanan babaen dagiti biddut ti panangiletra ken kapitalisasion.
Kadagiti daan nga estilo dagiti plantilia ti dakamat, imposible idi ti manginayon ti pakaamo iti kaunegan ti plantilia a simple laeng a di maikaskaso wenno kas dagiti saan a mabigbigan a parametro. Ti makina a naibatay iti Lua a CS1|2 ket saanna a di ikaskaso dagiti saan a mabigbigan a parametro. Ti panggep ti dakamat ket ti husto a panangibaga ti taudan; saan nga agtignay a kas repositorio ken taudan ti pakaammo.
Dagiti parametro ti plantilia ti CS1|2 ket bassit a letra. Ireporta ti CS1|2 daytoy a biddut no ti nagan ti parametro ket aglaon kadagiti dakkel a letra (Xxxx, xxXx, XXXX) ngem ti nagan ti parametro ket naipalawag a kas bassit a letra (xxxx). Dagiti panangilasin a parametro, kasla ti
|isbn=,
|pmc=,
|doi=, kdpy., ket mabalinda a bassit a letra wenno dakkel a letra, ngem saan a dagiti aglalaok a kaso (ti
|isbn= wenno ti
|ISBN= ngem saan a
|Isbn=). Para kadagiti kadawyan a madi ti pannakailetra a parametro, kas ti
|pubisher= imbes a ti
|publisher=, isingasing ti CS1|2 ti husto a nagan ti parametro.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, sukatan dagiti kamali a nagan ti parametro iti husto a nagan, no mabalin usaren ti naisingasing a nagan. Siguraduen a ti nagan ti parametro ket husto a nailetra ken awan dagiti karakter malaksid dagiti baetan iti nagan ti parametro ken ti mangiyuna a bertikal a baras (|) wenno ti maisusurot a senial ti kapada (=). Ti listaan dagiti mabalin a parametro ket mabalin a mabirukan babaen ti panagkita ti Tulong:Panagdakamat nga Estilo 1 wenno ti panagbisita ti panid ti deskripsion ti naisangayan a plantilia a maus-usar, kas ti
{{cite web}},
{{cite book}},
{{cite journal}}, kdpy. Ikeddeng nga iyalis ti pakaammo a mainaig iti di ammo a parametro iti maysa a nasaysayaat a maitunos a parametro wenno iti maysa a seksion iti tungtungan a panid iti artikulo tapno mapreserba.
Dagiti panid nga agraman iti daytoy a biddut ket automatikoda a maikabil iti Kategoria:Dagiti biddut ti CS1: di nasuportaran a parametro.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid kadagiti nagan ti espasio ti Kategoria tungtungan, Papeles tungtungan, Tulong tungtungan, MediaWiki tungtungan, Modulo tungtungan, Tungtungan, Plantilia tungtungan, Agar-aramat, Agar-aramat tungtungan, ken Wikipedia tungtungan ket saanda a nairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut. Iti pay maipatinayon, dagiti panid nga agraman kadagiti nagan a maipada kadagiti tabas ti '/[Pp]agipadasan', '/[Pp]angsubok', '/[^/]*[Ll]istan', ken '/[Aa]rkibo' ket saanda a mairaman kadagiti pagsurotan a kategoria.
Pampanid iti kategoria "Dagiti biddut ti CS1: di nasuportaran a parametro"
Dagiti sumaganad a 7 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 7 a dagup.


text:
Flag Raising Ceremony
Naaramid ti umuna a Flag Raising Ceremony ita a bulan babaen ti panangidaulo ti opisina iti Municipal Social Welfare Development (MSWD) nga ibagian ni Ma’am Elma Mostoles. Nakipagpasetan daytoy ti amin nga empleado ti munisipyo, kameng iti Sudipen Municipal Police Station ken Sudipen BFP. Kalpasanna, naiyuswat ti ababa a serbisyo nga idauloan dagiti Messiah. Naiparang ken nabendisionan met dagiti agkasangay ita a bulan.
Naisaganad ti miting ti Municipal Development Council (MDC) nga idauloan ti naayat nga ina iti ilitayo Hon. Wendy Joy D. Buquing a pinartisiparan dagiti Kapitanes ti Barangay, pannakabagi dagiti NGOs ken dadduma a sektor ti kagimongan. Nailanad dagiti maipapan kadagiti nalpas, agdama ken maaramid a proyekto iti masakupan ti Munisipalidad.


text:
Estilo nga APA
Ti Gunglo a Sikolohia ti Amerikano (Ingles: American Psychological Association) wenno estilo nga APA ket maysa kadagiti agpang nga alagaden nga us-usaren dagiti mannurat no agitedda iti pappapel para iti pannakaipablaak iti warnakan nga APA.[1] Ti APA ket imbagbag da a naiparangarang tapno makatulong iti pannakaawat ti panagbasa dagiti sosial ken panagkukua a siensia, para iti pannakasayaat ti pannakaisarita, ken ti "panagtarus ti sanguanan dagiti kapanunotan nga addaan laeng iti bassit a pannakariro ken ti kadakkelan a kinaapag-isu."[2]Ti Pagalagadan ti panagipablaak iti Gunglo a Sikolohia ti Amerikano ket naglaon kadagiti panagibagnos iti amin a parang ti panagsurat, a naipangrunaan iti siensia sosial, manipud iti pakaipanggepan ti panaka-mannutrat agingga ti panagaramid ti tabla tapno maliklikan ti plahio ken panagaramid ti napudno a reperensia ti panagdakamat.
Dagiti immuna a naipablaak[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pagaladagan ti Panagipablaak ket naipatakder idi 1929 a kas pito a panid a dokumento nga addaan iti agpang iti pamay-an ti panagnayon ti pannakalaka a pannakaawat ti panagbasa (APA, 2009a, p. xiii).[3]Naaramid babaen ti pannakaipadrino iti Konsilo ti Nailian a Panagsukisok iti Estados Unidos, a dagiti nagtaudan ket nairaman ti Sikolohikal, antropolihista, ken dagiti propesional ti panagipablaak.
Idi 1952, ti bassit a libro ket naipadakkel ken naipablaak a kas 55 a panid a naipanayon iti Sikolohia a Pakdaar nga addaan dagiti pannakabalbaliw a naaramid idi 1957 ken 1967 (APA, 1952, 1957, 1967).[4]Ti immuna a naipablaak ket naisakupan na ti panagpili ti balikas, gramatiko, panagtuldek, panagporma, annuroten ti panagipablaak ti warnakan, ken "panagibungon ken panagibuson" (APA, Konsilo dagiti Mannurat, 1952, p. 442).
Ti panagsungbat ti pannakadakkel ti pannakarigat iti panagipadamag ti siensia, dagiti simmaruno a naipablaak ket nawayawayaan idi 1974, 1983, 1994, ken 2001. Naipangpangruna a naamammuan ti kinalaka iti panagreperensia ti dakamat nga estilo, ti Pagalagadan ti Panagipablaak ket nagipatakder met kadagiti pagalagadan para iti panagusar ti pagsasao nga addaan iti kaaduan a naipagangayan. Naipangpangruna ti panakaseknan ket dagiti "Pagalagadan para iti saan a Makapasekso a Pagsasao kadagiti APA a Warnakan," immuna a naipablaak a kas pannakabalbaliw ti 174 a pablaak, a nangited ti sabsabali a mausar ti makasekso a pagsasao nga kanayon nga inus-usar idi.[5][6]Dagiti pagalagadan ti panagpabassit ti di nalinteg iti pagsasao ket naipabaro kadagiti napalabas a panawen ken agdama ng agitited ti naipakat a panangiturong para iti panagsurat a maipanggep iti puli, etnisidad, edad, kita ti tao, ti napili a sekso, ken kasasaad ti panakabaldado. (APA, 2009, pp. 70–77; see also APA, 2009b).[7]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "APA Journals Manuscript Submission Instructions for All Authors". Washington, DC: Gunglo a Sikolohia ti Amerikano. Naala idi Oktubre 27, 2011.
- ^ "APA Style". Washington, DC: Gunglo a Sikolohia ti Amerikano. Naala idi Oktubre 27, 2011.
- ^ Pagaladagan ti panagipablaak iti Gunglo a Sikolohia ti Amerikano (maika-6 a pablaak.). 2009. Washington, DC
- ^ Gunglo a Sikolohia ti Amerikano, Konseho dagiti mannurat. (1952). Ti Pagalagadan ti panagipablaak iti Gunglo a Sikolohia ti Amerikano. Sikolohia a Pakdaar, 49(Suppl., Pt. 2), 389-449.
- ^ APA Task Force on Issues of Sexual Bias in Graduate Education (Hunio 1975). "Guidelines for nonsexist use of language". Sikolohia nga Amerikano. Washington, DC: Gunglo a Sikolohia ti Amerikano. 30 (6): 682–684. doi:10.1037/h0076869. ISSN 0003-066X. OCLC 696450842. Naala idi Oktubre 27, 2011.
- ^ APA Publication Manual Task Force (Hunio 1977). "Guidelines for nonsexist language in APA journals [Change Sheet 2]". Sikolohia nga Amerikano. Washington, DC: Gunglo a Sikolohia ti Amerikano. 30 (6): 682–684. doi:10.1037/0003-066X.32.6.487. ISSN 0003-066X. OCLC 696450842. Naala idi Oktubre 27, 2011.
- ^ "Supplemental materials: Chapter 3: Writing Clearly and Concisely". Washington, DC: Gunglo a Sikolohia ti Amerikano. Naala idi Oktubre 27, 2011.


text:
Ti Kunkunada: Isubli kano ni BBM ti Ilokano a kas Nasyunal a Pannarita
Iti panagbitla ti kandidato ti UniTeam para iti kinapresidente a ni Bongbong Marcos iti proklamasyon ti anak na a ni Sandro idiay Siyudad ti Laoag idi Marso 25, 2022 a mangalallukoy kadagiti sumupsuporta kanyada para iti “Solid North” a boto, inkari na nga agsubli kano ti Ilokano a kas nasyunal weno nailyan a pannarita: “Magbabalik sa Ilocano ang national language.” (https://mb.com.ph/…/bongbongs-prediction-before-laoag…/
).
Dagiti Datos:
Iti pakaistoryaan ti Pilipinas, saan a pulos a nagbalin a nailyan a pannarita ti Ilokano.
Nailanad iti Seksiyon 6 a: ” Ti nailyan a pannarita ti Pilipinas ket Filipino. Bayat ii kinaadda na, daytoy ket mapadur-as ken mapabaknang babaen kadagiti agdama a pannarita.”
Ti panakaaramid ti maysa a nailyan a pannarita iti Pilipinas ket nairuswat kas paset ti mandato ti 1935 a Konstitusyon Artikulo 14 Seksiyon 3.Masapul a nakabasar ti nailyan a pannarita iti maysa kadagiti agdama a pannarita iti pagilyan, ken maysa a nasyunal a komite ti nabuangay tapno adalen ti lengguwahe nu sadinno a naibasar ti nailyan a pannarita.
Nakadesisyon ti komite a Tagalog ti mausar kalpasan ti tallo a tawen.
Ti rekomendasyon da ti nangiturong ti Tagalog a kas nailyan a pannarita, a ti kamauddianan ket naawagan a Pilipino.
Agingga nga idi Kombensiyon Konstitisyonal idi 1973 ket rimsuwa manen ti tongtongan nu anya ti nailyan a pannarita. Ti Committee on National Language (CNL), a bukbuklen dagiti nadumaduma nga eksperto ti lengguwahe, ti nabuangay tapno italmeg ti maysa a nailyan a pannarita a nakabasar kadagiti nadumaduma nga agtutubo a lengguwahe.
Daytoy a proseso ket naiyaramid iti las-od ti 50 a tawen.
Ti Ilokano ti kangrunaan a pannarita weno lingua franca dagiti kaadduan nga umili dagiti rehiyon iti Norte weno Amianan a paset ti Luzon nga mangbukbukel iti maikatlo a kadakkelan a komunidad iti pagilyan. (https://www.britannica.com/topic/Ilocano-language
).


text:
Sirkulo ti latitud
Ti sirkulo ti latitud iti Daga ket ti maysa a naipagpagarup a sirkulo ti daya-laud a mangisilpo kadagiti amin a lokasion (saan a maikabil dagiti kangato) a naikkan iti latitud. Ti puesto ti lokasion iti igid ti sirkulo iti latitud ket maited babaen ti bukodna a longitud.
Dagiti sirkulo ti latitud ket masansan a tinawtawagan kadagiti paralelo gapu ta dagita ket paraleloda iti tunggal maysa – a daytoy ket, ti ania man kadagiti dua a paralelo ket addaanda iti amin a lugar ken agpada iti distansia a baetanda. (Gapu ta ti Daga ket saan a nagtimbukel ti kaadayo manipud iti ekuador iti grado 10 ti amianan ket basbassit ngem kaadayo manipud kadagiti grado 10 aginggana iti 20 ti amianan. Kadagiti dadduma a proyeksion ti mapa, kasla ti proyeksion nga ekuirektanggular, nailadawan dagitoy nga agpada iti kaadayo.)
Dagiti sirkulo ti latitud ket agbalin a basbassit no umadayoda manipud iti ekuador ken no as-asidegda kadagiti ungto. Ti sirkulo ti latitud ket perpendikular kadagiti amin a meridiano, ken isu nga espesial a kaso ti loksodromika.
Ti latitud ti sirkulo ket aganay a ti anggulo a nagbaetan ti Ekuador ken ti sirkulo, a ti bertise ti anggulo iti tengnga ti Daga. Ti Ekuador ket adda iti 0°, ken ti Amianan ken Abagatan nga Ungto ket adda iti 90° amianan ken 90° abagatan. Adda dagiti 89 nga integral (sibubukel grado) a sirkulo ti latitud a nagbaetan ti Ekuador ken dagiti Ungto iti tunggal maysa a hemisperio, ngem dagitoy ket mabalin a mabingbingay kadagiti umiso a rukod iti latitud, ken masansan a mairepresenta a kas grado desimal (kas iti 34.637°N) wenno dagiti minuto ken segundo (kas iti 22°14'26"S). Awan ti patingga no kasano nga umiso ti mabalin a panagrukod iti latitud ken isu nga adda dagiti awan patinggana a bilang dagiti sirkulo ti latitud iti Daga.
Adu kadagiti mapa a mangipakpakita kadagiti sirkulo ti latitud a kas dagiti nalimpia a linia, ngem ti sirkulo ti latitud ket saan a (malaksid ti Ekuador) ti kabassitan a distansia a nagbaetan ti dua a punto iti Daga. Kadagiti sabali a panangibaga, dagiti sirkulo ti latitud (malaksid ti Ekuador) ket saan a dagiti nalatak a sirkulo (kitaen pay ti kaadayo ti nalatak a sirkulo), ngem dagitoy ket loksodromika. Isu a ti maysa nga eroplano nga agtaytayab iti nagbaetan ti siudad ti Europa ken Amianan nga Amerika ket makibinningayda iti isu met laeng a latitud nga agtayab iti adadayo ngem ti amianan, kas pagarigan idiay Greenland.
Dagiti arko ti sirkulo ti latitud ket sagpaminsan a maus-usar a kas dagiti pagbeddengan a nagbaetan dagiti pagilian wenno dagiti rehion nga ayan dagiti awan a naisangayan a masna a pagbeddengan (kas dagiti desierto), wenno ti maysa nga artipisial a pagbeddengan a nailadawan a kas "linia iti mapa", a kas ti napasamak idiay Korea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Dagiti latitud iti Wikimedia Commons
- Obserbatorio ti Marina ti Estados Unidos Naiyarkibo 2007-10-12 iti Wayback Machine


text:
Dialekto nga Osing
Ti pagsasao nga Osing (Indones:Bahasa Osing), lokal nga ammo a kas ti pagsasao ti Banyuwangi, ket ti pagsasao ti tattao nga Osing ti Daya a Java, Indonesia.
Adda dagiti balikas nga Osing a maisengngat iti uneg ti balikas /-y-/ 'ngumbyah', 'kidyang', a maibalikas a kas /ngumbah/ ken /kidang/ iti pagalagadan a Habanes.[2]
Dagiti agbalbaliw a bokubulario ti Osing ket mairaman dagiti sumaganad:[2]
- sing 'saan' (pagalagadan a Habanes: ora)
- paran 'ania' (pagalagadan a Habanes: åpå)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Osing iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ a b "Archive copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-05-14. Naala idi 2016-11-03.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)


text:
(Iluko version) Naisangsangayan ti maysa a draft ordinance iti Barangay Pipias, Bacarra, Ilocos Norte seknan ti nangina nga aldaw iti Domingo.
Segun ti sagudayen ti nasa-o a proposed ordinance a pinotar ti awtorna a ni Kagawad Emilio Visaya, kalikagumna a maiparit koma kadagiti kabarangayyanna a mannalon ti panagtrabahoda ti taltalon no madanonan ti aldaw ti Domingo kas maiyannatop ti maika-4 kadagiti Sangapulo a Bilin iti Dios (Ten Commandments of God) a kunana ti English: “Remember the Sabbath Day, To Keep It Holy”. Ti Sabbath Day isu ti maika-7 nga aldaw ti makalawas nga isu ti Domingo.
Sagudayen pay ti draft ordinance nga adda koma multa a maipataw kadagiti mannalon nga agsalungasing. Nadagsen a panunoten no adda multa, ngamin napateg ti tunggal sentimo kadagiti piman a mannalon.
Napintas ti gagem ti nasa-o a proposed barangay ordinance agsipud ta maka-Dios para kadagiti naruay a pada a Kristiano dita ili iti Bacarra. Eye opener pay iti sapasap a sektor iti trabahador.
Ngem adda tumpuar a lapped kontra ti gannuat. Ngamin haan nga agpapada ti relihion ken pammati dagiti tattao. Adda relihion a Sabado ti ibilangna a nangina nga aldaw. Adda relihion a Huebes ken Domingo ti naituding a panagturongda ti kapilyada. Ken dadduma pay a maisiasi a pammati.
Bassit ti tiansana a pumasa ti proposed ordinance uray ti barangay council level pay laeng, nangnangruna manen iti municipal council.
Di bumurong a kontraen ti mayorya a kameng iti barangay council ken municipal council ti gannuat. Ngamin dida kayat a mapagura dagiti political leaders ken supporters da a naruay kadakuada ket pasig a napeklan a mannalon.
No kas pagarigan haan nga agballigi ti gannuat ni apo Kagawad Visaya, awan koma ti panagluksaw. Ti nasken, adda maysa a councilman a kas kenkuana a maka-Dios a nangipalagip ti kinapateg ken kinasaggrado ti aldaw iti Domingo, nailatang nga aldaw iti panaginana para ken ni Apo a Namarsua kadatayo.#


text:
Leandro Bassano
Ni Leandro Bassano (Hunio 10, 1557 – Abril 15, 1622), ammo pay a kas ni Leandro dal Ponte, ket maysa idi nga Italiano nga artista manipud idiay Bassano del Grappa, ti ub-ubing a kabsat a lalaki ni Francesco Bassano ti Ub-ubing ken ti maikatlo nga anak a lalaki ni Jacopo Bassano, a nangala iti naganda manipud iti ilida iti Bassano del Grappa. Ni Leandro ket nagadal a kakuyogna ti kabsatna a lalaki idiay lugar a pagobraan iti amada, ngem inmatonanda ti estudio idi nanglukat ni Francesco iti lugar a pagobraan idiay Benesia. Ni Leandro ket sinurotna iti tradision dagiti relihioso nga obra ti amana, ngem nagbalin pay a nadayeg a kas pintor iti retrato.
Babaen idi agarup a 1575, ni Leandro ket nagbalinen nga importante a katakunaynay iti amana, ken ti kabsatna a lalaki ket immalis idiay Benesia. Kinaykayat ti amana a ni Leandro ket imatonanna ti estudio idiay Bassano del Grappa. Ngem kalapsan idi pimmusay ti amana, nagpakamatay ti kabsatna a lalaki a ni Francesco ken ni Leandro ket isun ti nangimaton ti estudio idiay Benesia. Isu idiay ket nagbalin a naballigi a retratista, ken asideg a nagob-obra iti impluensial nga estilo ti Benesiano nga apo a ni Tintoretto.
Nakaparang-ay met ni Leandro iti bukodna nga estilo, nangala iti Benesiano nga impluensia, ken nagpasayaat met iti nasayaat nga estilona iti panag-drawing. Ti argina iti panagpinta ket magiddiat iti amana iti panagusar iti "napino nga obra iti brutsa, agraman iti nalamiis, dagiti naraniag a maris, nalinis a naipakat kadagiti nasayaat a naipalawag a lugar, a saan a kas ti amana, a nagpinta kadagiti napusek ken nalangpaw a kawad dagiti brutsa."[1]
Simmayaat iti panagballigina idiay Benesia, ken nakaala pay iti pannakaikabaliero manipud iti Dogo ti Benesia a ni Marino Grimani idi agarup a 1595,[3] ken naggigian iti amin a paset iti panagbiagna idiay siudad. Iti daytoy, nangrugrugi ni Leandro a nagpirma iti naganna iti pammadayaw nga “Eques.”[4] Kaaduan kadagiti obrana ket saan a nalawag a napetsado ken dagiti obrana ket sagpaminsan a maiyal-allilaw kadagiti sabali nga artista. Kasta a kaso daytoy iti obrana iti Retrato ti Lakay a Lalaki idiay Museo dagiti Napino nga Arte, Budapest, a naipagpagarup idi nga obra ni Tintoretto.
Iti pay maipatinayon kadagiti adu retrato ken relihioso a pedaso, ni Leandro ket nagpinta iti sekular, dagiti obra a kas henero, kas iti obrana iti Konsierto, nga itan ket adda idiay Galeria ti Uffizi ken ti obrana iti Senario ti Kusina a naibitin idiay Museo ti Arte ti Unibersidad ti Indiana.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Leandro Bassano", The Grove Dictionary of Art, 2007,
- ^ "Allegory of the Element Earth". The Walters Art Museum.
- ^ [C. Ridolfi,Le meraviglie dell'arte, overo le vite degl’illustri pittori veneti e dello Stato, II, Venetia, Gio. Battista Sgava, 1648 (ed. D.F. von Hadeln, Berlin 1914–1924), p. 166]
- ^ "Leandro Bassano", Nicolas Pioch, WebMuseum, Paris, 2007,
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Leandro Bassano iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Panagtaripato ti CS1: surok a kurtasurat
Babaen iti kasisigud, dagiti mensahen ti biddut ti Panagdakamat nga Estilo 1 ken Panagdakamat nga Estilo 2 ket maiparang kadagiti amin nga agbasbasa ken dagiti mensahe ti pagtaripatuan a kategoria ket nailemmneg manipud kadagiti amin nga agbasbasa.
Ikabil dagiti sumaganad a teskto iti bukodmo a panid iti common CSS wenno iti espesipiko a panid ti CSS ti kudil (ti common.css ken skin.css):
Tapno maiparang dagiti mensahe ti panagtaripatuan:
.mw-parser-output span.cs1-maint {display: inline;} /* Iparang dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Tapno maiparang amin dagiti biddut mensahe a kaisigud a nailemmeng:
.mw-parser-output span.cs1-hidden-error {display: inline;} /* Iparang amin dagiti mensahe ti biddut ti cs1|2 */
Tapno mailemmeng kadagiti mensahe ti biddut:
.mw-parser-output span.cs1-visible-error {display: none;} /* Ilemmeng dagiti mensahe ti panagtaripato ti Panagdakamat nga Estilo 1 */
Pampanid iti kategoria "Panagtaripato ti CS1: surok a kurtasurat"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.


text:
Johann Sebastian Bach
Ni Johann Sebastian Bach[1] (31 Marso [D.E. 21 Marso] 1685 – 28 Hulio 1750) ket maysa idi nga Aleman a kompositor, organista, klabesinista, biolista, ken biolinista ti Barok a Paset ti Panawen. Isu ket nangipabaknang kadagi naipatalgedan nga estilo ti Aleman babaen ti kalaingna iti kontrapunto, harmoniko ken motivic nga organisasion, ken ti panagampon kadagiti kumpas, dagiti porma, ken dagiti linabag manipud iti ballasiw-taaw, a naisangsangayan kadagiti nanipud idiay Italia ken Pransia. Ni Bach ket nagsurat kadagiti adu a musika, a dagitoy ket naipagraeman para kadagiti kauneg ti sariritda, teknikal a bilin, ken artistiko a kapintas. Adu kadagiti obrana ket ammo pay laeng tatta nga aldaw, a kas ti Brandenburg a konsierto, ti Mis iti B menor, ti Ti Nasayaat ti Pakinakemna a Klabier, ken dagiti kantatana, korales, partitas, dagiti regget, ken dagiti obra nga organo.
Ni Bach ketnaipasngay idiay Eisenach, Saxe-Eisenach iti maysa a nalaing ti musika a pamilia; ti amana, a ni Johann Ambrosius Bach ket isu idi ti direktor dagiti musikero ti ili, ken amin dagiti ulitegna ket propesionalda a musikero. Ti amana ket nangisuro kaniana nga agay-ayam ti biolina ken ti klabe, ken ti kabsatna a lalaki, a ni Johann Christoph Bach ket nangisuro kaniana ti klabikordio, ken nangidiaya kaniana kadagiti kaaduan a kontemprario a musika.[2][3] Ni Bach ket nagkankanta pay, ken isu ket napay idiay Eskuela ni St Michael idiay Lüneburg, gapo ti kalaingna ti boses. Kalpasan idi nagturpos, isu ket nagtengngel kadagiti nadumaduma a puesto ti musika iti ballasiw ti Alemania; isu ket nagserbi a kas ti Kapellmeister (direktor iti musika) ni Leopold, Prinsipe iti Anhalt-Köthen, Kantor iti Thomasschule idiay Leipzig, ken Komposer ti Naarian a Korte ni August III.[4][5] Ti alun-at ken pannakakitana ket naapday idi 1749, ken pimmusay idi 28 Hulio 1750. Dagiti moderno a historiador ket namatmatida a ti ipupusayna ket gapo ti golpe ken sakit ti bara.[6][7][8]
Dagiti abilidad ni Bach a kas maysa nga organista ket nadaydayawan iti amin nga Europa idi panawen ti panagbiagna, uray isuna ket saan a nabigbigan a nalatak a kompositor aginggana ti maysa a pangpaungar ti panagayat kadagiti musikana idi umuna a gudua ti maika-19 a siglo. Isu tattan ket sapasap a naipammategan a kas maysa kadagiti kangrunaan a kompositor iti Barok a paset ti panawen, ken maysa kadagiti kalatakan a kompositor ti amin a panawen.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Panangibalikas nga Aleman: [joˈhan] wenno [ˈjoːhan zeˈbastjan ˈbax]
- ^ Wolff, Christoph (2000). Johann Sebastian Bach: The Learned Musician [Johann Sebastian Bach: Ti Naadalan a Musikero] (iti Ingles). W. W. Norton & Company. p. 19. ISBN 0-393-04825-X.
- ^ Wolff, Christoph (2000). Johann Sebastian Bach: The Learned Musician [Johann Sebastian Bach: Ti Naadalan a Musikero] (iti Ingles). W. W. Norton & Company. p. 46. ISBN 0-393-04825-X.
- ^ "BACH Mass in B Minor BWV 232" [BACH Misa iti B Menor BWV 232] (iti Ingles). www.baroquemusic.org. Naala idi 21 Pebrero 2012.
- ^ Miles, Russell H. (1962). Johann Sebastian Bach: An Introduction to His Life and Works [Johann Sebastian Bach: Ti Pangyuna ti Biagna ken dagiti Obrana] (iti Ingles). Prentice-Hall. pp. 86–87.
- ^ Breitenfeld, Tomislav; Solter, Vesna Vargek; Breitenfeld, Darko; Zavoreo, Iris; Demarin, Vida (2006). "Johann Sebastian Bach's Strokes" [Dagiti Golpe ni Johann Sebastian Bach]. Acta Clinica Croatica (iti Ingles). 45 (1): 41–44. Naala idi 20 Mayo 2008.
- ^ Baer, Ka. (1956). "Johann Sebastian Bach (1685–1750) in Medical History" [Johann Sebastian Bach (1685–1750) iti Pakasaritaan ti Mediko]. Bulletin of the Medical Library Association [Warnakan iti Asosiasion ti Biblioteka ti Mediko] (iti Ingles). 39 (3): 206–211.
- ^ Breitenfeld, D.; Thaller, V.; Breitenfeld, T.; Golik-Gruber, V.; Pogorevc, T.; Zoričić, Z.; Grubišić, F. (2000). "The Pathography of Bach's Family" [Ti Patograpia ti Pamilia ni Bach]. Alcoholism [Bartek] (iti Ingles). 36: 161–164.
- ^ Blanning, T. C. W. (2008). The Triumph of Music: The Rise of Composers, Musicians and Their Art [Ti Panagballigi ti Musika: Ti Panagbangon dagiti Kompositor, dagiti Musikero ken dagiti Arteda] (iti Ingles). Belknap Press of Harvard University Press. p. 272.
And of course the greatest master of harmony and counterpoint of all time was Johann Sebastian Bach, 'the Homer of music'.[Ken isu pay ni Johann Sebastian Bach ti kalatakan nga agturay itidanggay ken kontrapuntos iti amain a panawen, 'ti Homero iti musika']


text:
Frances McDormand
Ni Frances Louise McDormand (nayanak idi Hunio 23, 1957) ket maysa nga Amerikana nga aktres. Isu ket asawanan ni Joel Coen ti direktor ken mannurat manipud idi 1984 ken nagbidan kadagiti nadumaduma a pelikula dagiti agkabsat a Coen, mairaman ti Blood Simple (1984), Raising Arizona (1987), Fargo (1996), The Man Who Wasn't There (2001) ken ti Burn After Reading (2008). Ni McDormand ket maysa kadagiti saan unay nga adu a mangiladladawan a nakagun-od iti Tallo a Balangat iti Panagarte. Idi 1997, isu ket nangabak iti Kalaingan nga Aktres para iti Fargo.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Frances McDormand". Integrated Authority File. Naala idi Abril 27, 2014.
- ^ SNAC; naala idi: Oktubre 9, 2017.
- ^ Cameron Crowe, Frances McDormand interview, Interview Magazine, Oktubre 2000.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Frances McDormand iti Wikimedia Commons
- Frances McDormand iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Frances McDormand iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Frances McDormand iti Internet Off-Broadway Database


text:
Pagsasao a Daakaka
Ti pagsasao a Daakaka [ⁿdaːkaka] (ammo pay a kas Dakaka, Abagatan nga Ambrym ken Baiap) ket ti patneng a pagsasao ti Ambrym, Vanuatu. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a sangaribo nga agsasao iti akin-abagatan a laud a suli ti isla.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Malaksid no sabali ti naibaga, amin a pakaaamo ket nagtaud iti von Prince (2012).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- von Prince, Kilu (2012). A Grammar of Daakaka (PDF). Berlin: Humboldt Universität zu Berlin.


text:
Ti Sarita ni Genji
Ti Sarita ni Genji (源氏物語, Genji Monogatari) ket maysa a klasiko nga obra iti Hapon a literatura a sinurat babaen ti natakneng a babai a Hapon ken ni Murasaki Shikibu idi nasapa a tawtawen ti maika-11 a siglo, idi panawen ti kapigsa ti Heian a paset ti panawen. Daytoy ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti immuna a nobela iti lubong, ti immuna a moderno a nobela, ti immuna a sikolohiko a nobela wenno ti immuna a nobela a naipanpanunotan pay laeng a klasiko. Ti nobela ket mangiladladawan ti naisangayan a pannakaipakita dagiti panggedan iti nangato a kortesano idi las-ud ti Heian a paset ti panawen.[1] Bayat a daytoy ket naipanpanunotan a maysa a maestra obra, ti apagisu a pannakaidasigna ken impluensia iti Akinlaud ken Daya a kanon ken panngepen iti suppiat.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Museo ti Arte ti Birmingham (2010). Museo ti Arte ti Birmingham : ti alagaden kadagiti urnong. [Birmingham, Ala]: Museo ti Arte ti Birmingham. p. 49. ISBN 978-1-904832-77-5.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Ti Sarita ni Genji iti Wikimedia Commons


text:
Floridablanca, Pampanga
Ti Floridablanca ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
Dagiti baranggayUrnosen
Ti ili ti Floridablanca ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Anon
- Apalit
- Basa Air Base
- Benedicto
- Bodega
- Cabangcalan
- Calantas
- Carmencita
- Consuelo
- Dampe
- Del Carmen
- Fortuna
- Gutad
- Mabical
- Malabo
- Maligaya
- Nabuclod
- Pabanlag
- Paguiruan
- Palmayo
- Pandaguirig
- Poblacion
- San Antonio
- San Isidro
- San Jose
- San Nicolas
- San Pedro
- San Ramon
- San Roque
- Santa Monica
- Solib
- Valdez
- Mawacat
DemograpiaUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Municipality of Floridablanca | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Tengnga a Luzon Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion III (Tengnga a Luzon)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Floridablanca, Pampanga iti Wikimedia Commons
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Listaan ti panagsalaknib
Dita baba ket adda listaan dagiti sinukatan a salaknib ti panid. Kitaen ti listaan kadagiti nasalakniban a panid ti listaan kadagiti agdama a panagpataray a panagsalaknib ti panid.
- 21:25, 25 Oktubre 2022 Inikkat ni Lam-ang tungtungan aramid ti salaknib manipud iti Modulo:No globals (bassiten ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 18:01, 2 Septiembre 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Plantilia:Paulo ti tungtungan/styles.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (Adu ti nakailakaman a pampanid) (hist)
- 04:32, 12 Hulio 2022 Inyalis ni Lam-ang tungtungan aramid dagiti saad ti salaknib manipud iti Plantilia:Tl iti Plantilia:Template link (Plantilia:Tl naiyalis iti Plantilia:Template link: usaren ti napno a nagan)
- 04:27, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Template link general [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 02:00, 12 Hulio 2022 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Kahon ti mensahe/tmbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (ipada iti nangruna a modulo) (hist)
- 02:00, 12 Hulio 2022 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Kahon ti mensahe/ombox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (ipada iti nangruna a modulo) (hist)
- 02:00, 12 Hulio 2022 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Kahon ti mensahe/imbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (ipada iti nangruna a modulo) (hist)
- 01:59, 12 Hulio 2022 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Kahon ti mensahe/fmbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (ipada iti nangruna a modulo) (hist)
- 01:59, 12 Hulio 2022 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Kahon ti mensahe/cmbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (ipada iti nangruna a modulo) (hist)
- 01:59, 12 Hulio 2022 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Modulo:Kahon ti mensahe/ambox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (ipada iti nangruna a modulo) (hist)
- 01:57, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Kahon ti mensahe/tmbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 01:57, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Kahon ti mensahe/ombox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 01:56, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Kahon ti mensahe/imbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 01:55, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Kahon ti mensahe/fmbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 01:55, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Kahon ti mensahe/cmbox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 01:54, 12 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Kahon ti mensahe/ambox.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 06:09, 9 Hulio 2022 Inikkat ni Lam-ang tungtungan aramid ti salaknib manipud iti Modulo:Tlx (bassit ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 05:35, 9 Hulio 2022 Inyalis ni Lam-ang tungtungan aramid dagiti saad ti salaknib manipud iti Plantilia:Tlx iti Plantilia:Template link expanded (Plantilia:Tlx naiyalis iti Plantilia:Template link expanded: baliwan ti nagan)
- 20:06, 8 Hulio 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Igid a kahon/styles.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (Adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 05:15, 16 Hunio 2022 Inikkat ni Lam-ang tungtungan aramid ti salaknib manipud iti Plantilia:Glottolog (bimmassiten dagiti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 16:10, 11 Marso 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Kyiv, Ukrania [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (usaren laeng a kas baw-ing) (hist)
- 16:09, 11 Marso 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Kyiv, Ukraine [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (usaren laeng a kas baw-ing) (hist)
- 16:08, 11 Marso 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Kiev, Ukrania [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (usaren laeng a kas baw-ing) (hist)
- 16:05, 11 Marso 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Kiev, Ukraine [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (usaren laeng a kas baw-ing) (hist)
- 15:44, 11 Marso 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Kiev [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (usaren laeng a kas baw-ing) (hist)
- 05:41, 23 Pebrero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Snow White and the Seven Dwarfs [Agpartuat=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (Disney spam)
- 05:41, 23 Pebrero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Finding Nemo [Agpartuat=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (Disney spam)
- 05:41, 23 Pebrero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti The Fox and the Hound [Agpartuat=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (Disney spam)
- 05:52, 24 Enero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti GMA Network [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 23:22, 21 Enero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Text [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 23:21, 21 Enero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Detect singular [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 21:45, 21 Enero 2022 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Pormaten ti silpo [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 18:38, 8 Disiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Navbox/configuration [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 18:34, 8 Disiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Navbox/styles.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 15:39, 22 Nobiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Fun & Fancy Free (pelikula ti 1947) [Agpartuat=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (Disney spam)
- 21:16, 28 Oktubre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Infobox/styles.css [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)
- 23:49, 10 Oktubre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Fun and Fancy Free (1947 film) [Agpartuat=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (gangganaet a pagsasao)
- 15:10, 22 Septiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Pagsasao nga Ognian [Agpartuat=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (maulit-ulit a maparpartuat)
- 05:42, 22 Septiembre 2021 Inikkat ni Lam-ang tungtungan aramid ti salaknib manipud iti Modulo:Wikidata (saan unayen a maus-usar) (hist)
- 04:29, 22 Septiembre 2021 Inikkat ni Lam-ang tungtungan aramid ti salaknib manipud iti Modulo:Wikidata/i18n (saan unayen a maus-usar) (hist)
- 15:24, 21 Septiembre 2021 Inyalis ni Lam-ang tungtungan aramid dagiti saad ti salaknib manipud iti Plantilia:Urnosen ti Wikidata iti Plantilia:Urnosen iti Wikidata (Plantilia:Urnosen ti Wikidata naiyalis iti Plantilia:Urnosen iti Wikidata: panangiletra)
- 14:42, 20 Septiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Wikipedia:Renunsia ti panagsukimat [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 14:23, 20 Septiembre 2021 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Wikipedia:Renunsia dagiti peggad [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 14:22, 20 Septiembre 2021 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Wikipedia:Renunsia dagiti pangngagas [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 14:22, 20 Septiembre 2021 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Wikipedia:Renunsia dagiti linteg [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 14:22, 20 Septiembre 2021 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Wikipedia:Renunsia dagiti linaon [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 14:22, 20 Septiembre 2021 Binaliwan ni Lam-ang tungtungan aramid ti agpang ti salaknib para iti Wikipedia:Sapasap a renunsia [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (hist)
- 15:57, 17 Septiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Plantilia:Nasalakniban interface [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (inus-usar ti interface) (hist)
- 01:37, 16 Septiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Modulo:Panid [Urnosen=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti administrador] (inggana't inggana) (inus-usar iti mensahe ti sistema) (hist)
- 21:59, 15 Septiembre 2021 Sinalakniban ni Lam-ang tungtungan aramid ti Plantilia:Umuna a balikas [Urnosen=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) [Iyalis=Palubosan laeng dagiti automatiko a napasingkedan nga agar-aramat] (inggana't inggana) (adu ti nakailak-aman a pampanid) (hist)


text:
Marcel Proust
Ni Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust (Panangibalikas a Pranses: [maʁsɛl pʁust]; 10 Hulio 1871 – 18 Nobiembre 1922) ket maysa idi a Pranses a nobelista, kritiko, ken manalaysay a kasayaatan nga ammo para iti bukodna a monumental a À la recherche du temps perdu (Iti Panagbirbiruk ti Napukaw nga Oras; nasapsapa a naipatarus a kas ti Panagilaglagip kadagiti Napalabas a Banbanag). Daytoy ket naipablaak kadagiti pito a paset idi baetan ti 1913 ken 1927. Isu ket naikeddeng a maysa kadagiti kalatakan a mannurat iti amin a panawen.[1]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Harold Bloom, Genius, pp. 191–224.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Marcel Proust iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Marcel Proust iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Marcel Proust iti Wikisource (iti Ingles)


text:
Dagiti nangabak a kandidato ditoy ilitayo a Sudipen, ket pormalen a naiproklama iti balligida
Nailayon kas Mayor iti ilitayo ni Hon. Wendy Joy D. Buquing kasta met ni Vice Mayor Melvin G. Macusi. Dagitoy met dagiti walo a napagasatan kas miembro iti Sangguniang Bayan: 1. Bery Yadao (NPC) 2. Mandy Adviento (NPC) 3. Rose Belisoa (IND) 4. Tita Mostoles (NPC) 5. Roel Guanzo 6. Noly Cong-o 7. Joebet Dee (NPC) 8. Lina Leonen (NPC)
Ituloytayo a suportaran dagitoy a nabotosan tapno maipaayda iti makapnek a serbisio kasta met a maipatungpal da dagiti plano da para iti pagimbagan ken pagdur-asan ti ili ken dagiti umili.


text:
Ciudad Victoria
Ti Ciudad Victoria (Panangibalikas nga Espaniol: [sjuˈðad bikˈtoɾja] (dengngen)), ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko iti Tamaulipas. Daytoy ket mabirukan iti rehion ti akinlaud-tengnga ti estado. Ti Ciudad Victoria ket isu pay ti tugaw ti ili ti kaarrubayan a Ili ti Victoria, a mangsakop iti kalawa iti 1,638 km2 (632 sq mi). Segun ti bilang ti populasion ti INEGI idi 2010, ti siudad ket addaan kadagiti 305,155 nga agtataeng, ken ti ili ti Victoria ket addaan iti populasion iti 321,953.[2] Ti siudad ken ili ket mairanggo isuda a dua a maikapat iti kaadu ti populasion iti estado, kalpasan ti Reynosa, Matamoros, ken Nuevo Laredo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Ciudad Victoria iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Ciudad Victoria manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Public Advisory No. 20
Naimbag nga aldaw tay amin kakailian!
Iti daytoy manen a gundaway, ulitek manen ti dumawat ti agtultuloy a kooperasyon, tulong ken pannakaawat iti tumunggal maysa nangnangruna iti panagipatungpal kadagiti pagalagadan nga iyet itnag kanya tayo ti gobyerno tayo.
Idi laeng Biernes, Nobyembre 6, 2020, adda manen nainayon a sangapulo ket tallo (13) a COVID-19 CONFIRMED CASES ditoy probinsya tayo, kaadduan ket LSI ken adda met ROFs, RRs ken APORs (Medical Frontliners) manipud kadagiti ili iti Cabugao, Vigan City, San Esteban, Sta Maria, Burgos, Santiago ken Lidlidda.
Idi met Lunes, Nobyembre 9, 2020, adda manen nainayun a maysa (1) a COVID-19 CONFIRMED CASE tayo iti Candon City. Daytoy ket awan met iti naibaga a panagbyahe na iti ruwar ti Probinsya tayo nga Ilocos Sur
Inyetnag garud ni Gov. Ryan Luis Singson ti Executive Order No. 37, Series of 2020 idi October 7, 2020 ket ditoy a nakalanad dagiti kasapulan a dokumentos para kadagiti umuneg iti probinsya tayo nga Ilocos Sur.
🖍Dokumentos nga kasapulan nga maipakita dagiti ROF’s (Returning Overseas Filipino Workers):
➡Certipikasyon nga nagapo idiay Bureau of Quarantine, nalpas na man wenno saan ti 14 aldaw nga panag-quarantine
➡Negatibo nga resulta ti RT-PCR test na
➡Travel Authority (Kalaksidan no ti ROF ket inkoordinasyon ti OWWA wenno dadduma pay nga ahensya ti gobyerno)
➡Masapul garud nga maki-coordinate ken MDRRMO iti hotline No. 09057794108
➡Ti ROF nga sumangpet ket sabaten ti LGU iti border ket ideretso na sadiay Municipal Quarantine Facility
🖍Dokumentos nga kasapulan nga maipakita ti LSI’s (Locally Stranded Individuals):
➡Health Certificate
➡Travel Authority
➡Pamaneknek nga isuna ket umindeg iti Probinsya ti Ilocos Sur
➡Pamaneknek nga isuna ket umindeg iti LGU nga pagawidan na
➡Masapul nga maki-coordinate kenni MDRRMO iti hotline No. 09057794108
➡Negatibo a RT-PCR test nga naala iti uneg ti tallo (3) nga aldaw. ket no awan masapul nga ag-Antigen Test sadiay border ti Ilocos Sur.
➡Dagiti LSI nga aggapo iti apektado nga lugar ket mandato nga ma-quarantine ti 14 nga aldaw.
🖍Dokumentos nga kasapulan nga maipakita dagiti RR’s (Returning Residents):
➡Health Certificate
➡Travel Authority
➡Pamaneknek nga isuna ket umindeg iti Probinsya ti Ilocos Sur
➡Pamaneknek nga isuna ket umindeg iti LGU nga pagawidan na
➡Masapul nga maki-coordinate kenni MDRRMO iti hotline No. 09057794108
➡Negatibo a RT-PCR test nga naala iti uneg ti tallo (3) nga aldaw, ket no awan masapul nga ag-Antigen Test sadiay border ti Ilocos Sur.
➡Dagiti RR ket masapul latta nga sumurot iti paganurutan nga ag quarantine iti 14 nga aldaw.
🖍Dokumentos a kasapulan a maipakita dagiti APOR’s (Authorized Personnel Outside Residence)
👉APORs nga aggapo iti sabali a probinsya nga adda official business in the province for a brief period of time.
➡Company I.D.
➡Dokumento a mangipakita iti rason nga umay ditoy probinsya.
➡Health Certificate a nagapo idiay nagapwan na a lugar
➡Negatibo a RT-PCR test ket no awan masapul nga ag-Antigen Test sadiay border ti Ilocos Sur ti unos ti tallo(3) nga aldaw.
👉APORs a residente iti Probinsya nga agawid kalpasan iti trabaho. (Frequent border Crossers)
➡Company I.D.
➡Negatibo a RT-PCR test ket no awan masapul nga ag-Antigen Test sadiay border ti Ilocos Sur kada tunggal sangapulo ket uppat (14) nga aldaw.
Dagitoy nga APORs ket:
➡Masapol a limitaran da iti garaw da iti trabaho ken pagnaedanna
Ngarud, gapu kadagitoy a pasamak, maigunamgunam iti naan-anay nga panagannad. Sapayla la koma ta haan tayo a mauma a sumurot kadagitoy a pagalagadan. Laglagipen tayo nga adda pagsasao a “ TI PANAGPREBENTAR KET NASAYSAYAAT NGA AMANG NGEM ITI PANAGAGAS.”
Agtultuloy latta garud iti pangaramid tayo kadagitoy sumaganad a minimum health protocols:
👍Kanayon a panagbuggo ti ima
👍Mandato a panagusar ti face mask
👍Panagbigbig ti umiso a distansya
👍Panagbigbig ti umiso a wagas iti panag ba-en wenno panaguyek
👍Taginayun a panagusar ti Alcohol wenno Sanitizer
👍Kanayon a panag disinfect
AGYAMANAK, NAPINTAS SUYO!
MARIO B. SUBAGAN
Mayor
Chairperson, COVID-19 Municipal Task Force