text:
Ateismo
Ti ateismo , iti maysa a nawatiwat a kapanunotan, ket ti panaglikudan ti pammati iti kaada kadagti kinadios.[1][2] Iti naakakikid a kapanunotan, ti ateismo ket ti naisangsangayan a puesto nga awan dagiti kinadios.[3][4][5] A ti pannakairaman unay, ti ateismo ket ti kaawan ti pammati ti irurumsua kadagiti aniaman a kinadios.[4][5][6] Ti ateismo ket maigiddiat ti teismo,[7][8] nga iti sapasap a terminona ket ti pammati nga adda ti maysa adios.[8][9]
Ti termino nga ateismo ket nagtaud manipud ti Griego a ἄθeoς (atheos), a kayatna a sawen ket "awan ti dios (wenno awan dagiti dios)", nga inususar a kas ti panagdadael a termino a maipakat kadagiti maikapanunot a mangilikud kadagiti dios a karkararagan babaen dagiti dakdakkel a kagimongan. Ti adda a pannakaiwaran ti nawaya a panunot, eskeptiko a panagusig, ken dagiti simmarsaruno a panagadu ti panagdillaw iti relihion, ti panakaipakat iti daytoy a termino ket bimmassit ti kalawana. Dagiti immuna a tattao a nagilasin kaniada a nagus-usar ti balikas nga "ateista" ket nagnaed idi maika18 a siglo.[10]
Dagiti ateista ket maimatonan nga eskeptiko kadagiti panagtunton a datdatlag, a nagdakamatda ti kinaawan ti panagpalpaliiw nga ebidensia para kadagiti kinadios. Ti managpanunot para iti saan mamatmati iti aniaman a dios ket mairaman ti problema iti diablo, ti panagsuppiat manipud ti bangking a palgak, ken ti panagsuppiat manipud ti saan a panakamatmati. Dagiti sabali pay a panagsuppiat para iti ateismo ket maisakup manipud ti pilosopiko aginggana ti sosial ken aginggana ti naipakasaritaan. Urayno adda dagiti ateista a nakaampon kadagiti sekular pilosopia,[11][12] awan ti maysa nga ideolohia wenno agasmang dagiti ugali a kapponan dagiti ateista.[13] Adu kadagiti ateista nga agtengtengngel a ti ateismo ket adadu a naagum a panakakita ti lubong ngen ti teismo, ken isu ngarud a daytoy ket ti dagsen iti paneknek ket saan a maisanglad a mangipaneknek ti ateista ti kaadda iti Dios, ngem ti teista ti mangted ti nakem para iti teismo.[14]
Ti ateismo ket maawawat kadagiti bassit nga uneg ti relihion ken naikararua a sistema ti pammati, a mairaman ti Hainismo, Budismo, Hinduismo, Neopagano a tigtignay[15] a kas ti Wicca,[16] ken dagiti di-teistiko a relihion. Ti Hainismo ken dagiti dadduma a porma iti Budismo ket saanda a mangitakder ti pammati kadagiti dios,[17] a ti Hinduismo ket agtengngengela ti ateismo ket umiso, ngem adda dagiti pagadalan a makakitkita ti dalan iti maysa nga ateista ket narigat a masurotan kadagiti banag ti panakakararua.[18]
Gaputa dagiti konsepto ti ateismo ket nadumaduma, ti panagilasin ti kaadu dagiti ateista nga adda ti lubong tatta nga ladaw ket narigat.[19] Segun ti maysa a karkulo, dagiti ateista ket buklen ti agarup a 2.3% iti populasion ti lubong, ken dagiti pay 11.9% ket saan a relihioso.[20] Segun ti sabali pay, dagiti gatad ti bukod a nagreporta ti ateismo ket kaaduan kadagiti Lumaud a pagiliana, a dagitoy ket adda dagati nadumaduma a degrado: ti Estados Unidos (4%), Italia (7%), Espania (11%), Gran Britania (17%), Alemania (20%), ken Pransia (32%). Segun ti maysa a reporta idi 2009 babaen ti Amerikano a Panagsukisok ti Reliohioso a Panakailasin, dagiti tattao nga agitunton a kumappon ti "awan ti relihion" ket mangbukel kadagiti 15% iti populasion ti Estados Unidos.[21]
Dagiti linaon
Dagiti panangilawlawag ken panangilasin[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mannurat ket saanda nga umanamong no kasano ti kasayaatan a panagipalawag ken panangidasig ti ateismo,[22] a nagisupsuppiat no ania dagiti nalatak a masna nga entidad a pakaipakatan dagitoy, no dagitoy ket panagitalgedan a kabukodanna wenno gapu ti kaawanna, wenno makasapul ti siaammo, a nalawag a panaglikud. Ti ateismo ket naikapanunotan a maipadpada ti agnostisismo,[23][24][25][26][27][28][29] ken naisupadi pay daytoy.[30][31][32] Ti nadumaduma a kita ti kategoria ket naus-usar a panagilasin kadagiti nadumaduma aporma ti ateismo.
Sakup[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti saan a nalawag ken kontrobersia a maipanggep ti panagipalpalawagan ti ateismo ket taudan manipud ti karigat ti panakaabot ti konsenso para iti panagipalpalawag kadagiti balikas a kas ti kinadios ken dios'. Ti kinaad-adu ngem maysa a paggidgiddiatan dagiti panakapartuat ti Dios ken dagiti kinadios ket mangiturong kadagiti naidumaduma a kapanunotan a maipanggep ti panakaipakat ti ateismo. Dagiti taga-ugma a Romano ket pinabasolda dagiti Kristiano nga isuda ket ateista gapu ti saanda a panagraem kadagiti pagano a kinadios. Nain-inot, a dagitoy a panagsirmata ket napaay ti pannakapaborna gapu ti teismo ket naawaawatan a kas mangbukel ti pammati kadagiti aniaman a kinasantuan.[33]
No ti kapanggepan ti sakup iti datdatlag a linikudan, ti ateismo ket mabalin a mangsuppiat ti aniaman mmanipud ti kaadda ti kinadios, aginggana ti kaadda ti aniaman a espiritual, nalatak a masna, wenno dagiti transsendental a konsepto, a kas kadagiti Budismo, Hinduismo, Hainismo kenTaoismo.[34]
Natalipuspos nga isuppiat ti nalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panangipalpalawag ti ateismo ket agdumaduma pay iti degrado a konsiderasion ti panakaikabil ti kapanunotan kadagiti dios tapno matawagan ti maysa nga tao ket ateista. Ti ateismo ket sagpaminsan pay a naipalpalawag a ti nalaka a panakairaman ti kaawan ti pammati ti kaaada dagiti kinadios. Daytoy a nawatiwat a panangipalpalawag ket mangiraman kadagiti kayananak ken dagiti attao a saan pay a naisarsarak kadagiti teistiko a kapanumotan. Idi nabaybayag pay ngem idi 1772, ni Baron d'Holbach ket kinunana nga "Amin nga ubbing ket nayanak nga Ateista; awan ti kapanunotanda iti Dios."[35] Ti kapada pay daytoy, ni George H. Smith (1979) ket nangisingasing a: "Ti tao nakaammo ti teismo ket maysa nga ateista gapu ta isu ket saan a namatmati ti dios. Dagyto y a kategoria ket mangiraman ti ubing nga adda ti konseptona a makaawat kadagiti banag a maipanggep, ngem isu ket saan pay a siaammo kadagittoy a panggep. Ti kinapudno a daytoy nga ubing ket saan a namatmati ti dios ket mangikari kaniana a kas maysa nga ateista."[36] Ni Smith ket nangaramid ti termino a natalipuspos nga ateismo tapno mangitudo ti "kaawan ti teistiko a pammati nga awan ti siaammo a panaglikud ti daytoy" ken nalawag nga ateismo tapno mangitudo ti nasapsapasap a panagipalpalawag ti siaammo a saan a panakamatmati. Ni Ernest Nagel ket suppiatenna ti panagilawlawag ni Smith iti ateismo a kas laeng ti "kaawan ti teismo", a nagawawat laeng ti nalawag nga ateismo a kas ti agpayso nga "ateismo".[37]
Positibo nga isuppiat ti negatibo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti pilosopo a kas ni Antony Flew[38] ken ni Michael Martin[33] ken adaanda ti sabsabali a positibo (napigsa/natangken) nga ateismo nga adda ti negatibo (nakapsot/nalukneng) nga ateismo. Ti positibo nga ateismo ket isu ti nalawag a panagpaneknek nga awan dagiti dios. Ti negatibo nga ateismo ket mangiraman kadagiti amin a porma ti saan a teismo. Segun ti daytoy a pannakaikategoria, ti sinoman a saan a teista ket negatibo wenno positibo nga ateista. Dagiti termino a nakasot kennapigsa ket kabarbaroda laeng, bayat a dagiti termino a negatibo ken positibo nga ateismo ket nadadaan ti nagtaudanda, a dagitoy ket naus-usar (kadagiti nadumaduma a pamay-an) iti pilosopiko a literatura[38] ken dagiti Katoliko nga apolohetiko.[39] Babaen ti daytoy a pannakisina ti ateismo, kaaduan kadagiti agnostiko ket maikarida a kas dagiti negatibo nga ateista.
Bayat a ni Martin, kas pagarigan, ket mangipatpataged a ti agnostiko ket buklenna ti negatibo nga ateismo,[26] kaaduan kadagiti agnostiko ket makakita kadagiti kapanunotanda a naisangsangayan manipud ti ateismo,[masapul a dakamaten] a mabilinda a mangusig a saan a mangpaneknek ngem ti teismo wenno makasapul ti kapadpadana a pakinakem.[40] Ti panagipatalgedan ti panakaala ti pannakaammo para iti weeno ti panagisuppiat ti kaadda ti dios ket sagpaminsan a nakitkita a daytoy ket mangitudo a ti ateismo ket makasapul ti nasken a pammati.[41] Ti sapasap a panagsungbat dagiti ateista ti daytoy a suppiatan ket mairaman ti saan pay a napasingkedan a relihioso a preposisio ket marembengan kadagiti kaaduan a saan a pannakamatmati a kas dagiti amin a sabsabali a saan pay a napasingkedan a preposision,[42] ket ti saan a pannakaipasingkedan ti kaadda ti dios ket saan nga agibagbaga ti kapadpadan a probabilidad ti aniaman kadagioy a posibilidad.[43] Ti Eskoses a pilosopo a ni J. J. C. Smart ketnagisuppiat pay a "sagpaminsan a ti maysa a tao ket ilanadna ti bagina, urayno nasgedan unay, a kas maysa nga agnostiko gapu ti di mataldedan a panagisapasap ti pilosopiko nga eskeptisismo a mangikkat kadatayo manipud ti panagibaga nga ammotayo amin ti uray ania, malaksid ngata dagiti kipapudno ti matematika ken pormal a lohiko."[44]Gapu ti daytoy, adda dagiti mannurat nga ateista a kas ni Richard Dawkins ket kaykayatda ti panagilasin ti teista, agnostiko ken ateista ti pannakairaman ti maysa a espektro iti teistiko a probabilidad—ti pannakabalin a ti tunggal maysa ket mangibaga ti panagisao a ti "Dios ket adda".[45]
Panangilawlawag a kas di mabalin wenno di agnanayon[urnosen | urnosen ti taudan]
Sakbay ti maika-18 a siglo, ti kaadda ti Dios ti sapasap nga inaw-awat idiay akinlaud a lubong a ti pannakabalin ti agpayso nga ateismo ket sinalsalusod. Daytoy ket tinawtawagan a kas ti teistiko innatismo—ti pakinakem nga amin a tattao ket namatmati iti Dios manipud idi naipasngayda; iti uneg daytoy a kapanunotan ket ti pammati a dagiti ateista ket agliblibakda.[46]
Adda pay ti puesto a mangitunton a dagiti ateista ket napardasda a namatmati ti Dios ti oras dagiti didigra, a dagiti ateista ket makaar-aramid kadagiti insasao ti ipupusay, wenno ti "awan dagiti ateista idiay trinsera."[47] Adda pay dagiti kas pagarigan a mangsuppiat kadagitoy, kadagitoy ket ti kas pagarigan ti literal a "ateista idiay trinsera."[48]
Adda dagiti ateista ket nagdudua ti kammasapulan ti termono nga "ateismo". Idiay librona Surat para iti Kristiano a Pagilian, ni Sam Harris ket nagsurat ti:
Iti kinapudno, ti "ateismo" ket maysa a termino a nasken koma a saan a rimsua. Awan ti sinoman a manginagan kaniada a kas maysa a "saan nga astrologo" wenno a "saan nga alkimista." Awantayo kadagiti balikas para kadagiti tattao nga agdudua a ni Elvis ket sibibiag pay wenno dagiti ganganaet ket nagbaniagada ti ariwanas tapno ramesenda dagiti rantsero wenno dagiti bakada. Ti ateismo ket dagiti laeng uni nga aramid dagiti narasonan a tattao no adda dagiti saan a napasingkedan a relihioso a pammati.[49]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nielsen 2011: “Embes nga inagbaga a ti maysa nga ateista ket ti sinoman a namatmati a saan nga agpaysao wenno mabalin a saan nga agpayso nga adda ti maysa a Dios, ti nasaysayaat a panakaidasig iti ateismo ket bullen ti narigrigat a pangitunton a ti maysa nga ateista ket ti sinoman nga aglikud ti pammati ti Dios kadagiti sumaganad a rason...: para iti maysa nga antropomorpiko a Dios, ti ateista ket likudanna ti pammati iti Dios gaputa saan nga agpayso wenno mabalin a saan nga agpayso nga add ti maysa a Dios; para iti maysa a di-antropomorpiko a Dios... gaputa ti maysa a konsepto iti kastoy Dios ket awan ti kayatna asaoen, saan amaawatan, maisuppiat, saan maipanunotan, wenno makaallilaw; para iti Dios a mailadladawan babaen dagiti moderno wenno kontemporario a teologo wenno pilosopo... gaputa ti konsepto iti Dios a maisalsalusod ket kasta laeng a maskaraanna ti maysa nga ateistiko a sustansia—a kas ti, "Dios" ket maysa laeng a nagan para iti ayate, wenno ... maysa a simboliko a termino para kadagiti moralidad a kaumnoan.”
- ^ Edwards 2005: “Ti panagipapalawagmi, ti maysa nga ‘ateista’ ket ti maysa a tao a manglikud ti pammati iti Dios, urayno adda ti pammategan wenno saan a ti rason ti panaglikud ket ti matunton a ti ‘Dios ket adda’ ket mangiyebkas ti saan nga agpayso a preposison. Dagiti tattao ket sagpaminsanda nga agamampon iti panaglikud kadagiti puesto para iti rason ngem ti maysa a saan nga agpayso a preposision. Daytoy ket sapasap kadagiti kontemporario a pilosopo, ken dagitoy ket agpayso a sapasap kadagiti nasapsapa a sigsiglo, ti paglikud kadagiti puesto iti banag a daytoy ket awan ti kayatna asaoen. Sgpaminsay pay, a ti maysa ateoria ket maliklikudan kadagiti banag a kadagiti kabanagan a daytoy ket nadalus wen redundante wenno agpapaos, ken adu pay dagiti konsiderasion iti maysa anaisangsangayan a kontesto a sapasap nga umannurot a mangbukel ti nasayaat a nagbanagan para iti panaglikud a panagtalged.”
- ^ Rowe, William L. (1998). "Ateismo". Iti Edward Craig. Routledge nga Ensiklopidia iti Pilosopia. Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-07310-3. Naala idi 2011-04-09. "A kas sapasap a maawawatan, ti ateismo ket ti puesto a mangpatalged ti kaawan iti Dios. Isu ngarud a ti maysa nga ateista ket ti sinoman a saan a namatmati iti Dios. Ti maysa pay a kayat a saoen ti "ateismo" ket ti awann apammati ti kaada iti Dios, ngem ti positibo a pammati iti kaawan ti Dios. ...ti maysa nga ateista, iti nalawlawa a kapanunotan iti daytoy a termino, ket ti sinoman a saan a namatmati kadagiti amina porma iti kinadios, a saan laeng nga iti Dios iti tinawtawid a teologo ti Lumaud."
- ^ a b Harvey, Van A. "Agnostisismo ken Ateismo", iti Flynn 2007, p. 35: “Dagiti termino nga ATEISMO ken AGNOSTISISMO ket mangipautang kaniada kadagiti dua a sabsabali a panagipalpalawag. Ti umuna ket nakaala ti negatibo nga a dagitoy dua ket sakbay ti Griego a theos (dibinidad) ken gnosis (ti panakaammo) a kayatna asaoen ket ti ateismo ket ti kaawan ti pammati kadagiti dios ken ti agnotisismo ket ti awan ti pannakaammo iti naisangsangayan a suheto ti banag. Ti maikadua apanagipalpalawag ket alaenna ti kayat a saoen ti ateismo a ti nalawag a panagsuppiat ti kaada dagiti dios ken ti agnotisismos a kas ti puesto ti maysa a tao, a gapu ti kaada ti maysa a dios ket saan a maammoan, atipaenna ti panagikeddeng kadagitoy... Ti immuna ket adadu a mangiraman ken makabigbig laeng kadagiti dua a pagpilian: No mamati kadagiti dios wenno saan. Iti kasta, isu ngarud a daytoy ket awan ti maikatlo a pagpilian, a kas dagiti tinunton dagiti tumawtawag kaniada nga agnostiko. A dagitoy ket awan pammati, dagitoy ket puno nga ateista. Ngem ti kaadu pay, gapu ti kaawan ti pammati ket isu ti kognitibo a puesto a panakaipasngay ti sinoman, ti dagsen ti panagpaneknek ket adda kadagiti agipakpatader ti relihioso a pammati. Dagitimangipakpatakder ti maikadua a panagipalpalawag, babaen ti paggiddiatan, ket nangibagbagada a ti immuna apanagipalpalawag ket nawatiwat unay gaputa mangiraman kadagiti awan ti pannakaammona nga ububbing a mairaman kadagiti agrsibo ken nalawagan nga ateista. Iti kasta, daytoy ket saan a mabalin nga amponen ti publiko.”
- ^ a b Simon Blackburn, ed. (2008). "atheism". Ti Oxford Diksionario iti Pilosopia (2008 nga ed.). Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Naala idi 2011-12-05. "Ti adda wenno awan iti pammati nga adda ti maysa a dios, wenno ti pammati nga awan daytoy. Sagpaminsan a bukodna a naipanunotan n daytoy ket adadu a naipammatian ngen daytoy ket agnotisismo laeng, urayno dagiti ateista ket agisunbatda a ti sinoman ket maysa nga ateista kadagiti kaaduan a dios, isu nga agpasangoda iti maysa laeng nga agpang."
- ^ "atheism". Diksionario ti Oxford. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Naala idi 2012-04-09.
- ^ "Dagiti panangipalpalawagan: Ateismo". Departamento dagiti Relihioso a Panagadadal, Unibersidad iti Alabama. Naala idi 2011-04-09.
- ^ a b Inggles a Diksionario ti Oxford (2nd nga ed.). 1989. "Pammati ti maysa a dios, wenno kinadios, a kas maisuppiat ti ateísmo"
- ^ "Merriam-Webster Online a Diksionario". Naidulin manipud ti kasisigud idi 14 Mayo 2011. Naala idi 2011-04-09. "pammati ti kaada ti dios wenno dagiti dios"
- ^ Armstrong 1999.
- ^ Honderich, Ted (Ed.) (1995). "Humanismo". Ti Oxford Kumaduaan ti Pilosopia. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p 376. ISBN 0-19-866132-0.
- ^ Fales, Evan. "Naturalismo ken Pisikalismo", iti Martin 2006, pp. 122–131.
- ^ Baggini 2003, pp. 3–4.
- ^ Stenger 2007, pp. 17–18, nga agdakdakamat ti Parsons, Keith M. (1989). Ti Dios ken ti Dagsen ti Paneknek: Plantinga, Swinburne, ken ti Panagusig a Panagsalaknib ti Teismo. Amherst, New York: Prometheus Books. ISBN 978-0-87975-551-5.
- ^ Carol S. Matthews (19 Oktubre 2009). Baro a Sirmata Baro a Puso Napabaro a Panagtawag - Maikadua a tomo. Biblioteka ni William Carey. ISBN 978-0-87808-364-0. "Nupay dagiti Neo-Pagano ket makibinningayda ti panagitalek ti katutubo ken kararua adda dagiti naidumaduma a pammati ken panagkasanay. Adda dagiti ateista, dagiti dadduma ket politeista (adda dagiti nadumaduma a dios), dagiti dadduma ket panteista (amin ket Dios) ken dagiti dadduma pay ket panenteista (adda amain iti Dios)."
- ^ Carol S. Matthews (19 Oktubre 2009). Dagiti Baro a Relihion. Chelsea House Publishers. ISBN 978-0-7910-8096-2. "Awan dagiti sangalubongan a panagsirmata a dagiti amin a tinengtengngel ti Neo-Pagano/Wiccan. Maysa nga online a nagtaudan ti pakaammo ket mangipakita a depende no kasano ti panagipalawag ti termino a Dios, mabalin a dagiti Neo-Pagano a maidasig a kas dagiti monoteista, duoteista (dua adios), politeista, panteista, wenno ateista."
- ^ Kedar, Nath Tiwari (1997). Komparatibo a Relihion. Motilal Banarsidass. p. 50. ISBN 81-208-0293-4.
- ^ Chakravarti, Sitansu (1991). Hinduismo, maya apamay-an ti biag. Motilal Banarsidass Publ. p. 71. ISBN 978-81-208-0899-7. Naala idi 2011-04-09. "Segun ti Hinduismo, ti dalan ti ateista ket narigat a masurotan kadagiti banag ti panakakararua, ngem daytoy ket maysa nga umiso."
- ^ Zuckerman, Phil (2007). Martin, Michael T, ed. Ti Cambridge a Kumaduaan ti Ateísmo. Cambridge, England: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 56. ISBN 978-0-521-60367-6. OL 22379448M. Naala idi 2011-04-09.
- ^ "Sangalubonagn a Namatmati dagiti Amina Relihion babaen ti Innem a Luglugar ti Kontinente, Tengnga ti-2005". Encyclopædia Britannica. 2005. Naala idi 2007-04-15.
- 2.3% dagiti Ateista: Dagiti tattao a magiyebebkas ti ateismo, eskeptisimo, dinamatmati, wenno irrelihion, a mairamraman dagiti militante a kontra relihioso (panagsuppiat ti amin a relihion).
- 11.9% Saan a relihioso: Dagiti tattao a magiyebebkas ti kaawan ti relihion, saan a namatmati, agnostiko, nawaya nga agpanpanunot, di-interesado, wenno dagiti saanen a namatmati a sekularista a di nangikaskaso kadagit amin arelihion ngen saan a militante.
- ^ "Dagiti Topiko ti Times: Ateismo". The New York Times. 2009-04-27. Naala idi 2012-06-12.
- ^ "Ateismo". Encyclopædia Britannica. 1911. Naidulin manipud ti kasisigud idi 12 Mayo 2011. Naala idi 2011-04-09. "Ti termino a kas sapasap nga inus-usar, nupay kasta, dayto ket saan unay a naipalpalawagan. Dagiti kayatna asaoen ket nadumaduma (a) segun kadagiti nadumduma akita ti panangipalpalawag ti kinadios, ken naipangpangruna ti (b) a segus ti kas daytoy (i.) inkarkaro nga inampon babaen ti maysa a nagpanpanunot a kas masa a deskripsion ti bukodna a puseto ti teolohiko, wenno (ii.) inpakat baben ti maysa nga agasmangdagiti agpanpanunot kadagiti kasuppiatda. A kas ti (a), masinunuo a ti ateismo manipud tipuesto ti Kristiano ketsabali a panakakonsepto no maipadad ti ateismo a kas naawatan babaen ti maysa Deista, timaysa a Positibista, ti maysa a sumursurot kenni Euhemerus wenno Herbert Spencer, wenno ti maysa a Budista."
- ^ Martin 1990, p. 467-468: "Iti nadayeg a kapanunotan ti maysa nga agnostiko ket ti saan a namatmati wennoawan pammatina nga adda ti Dios, bayat a ti ateista ket saan a namatmati nga adda ti Dios. Nupay kasta, daytoy sapasap a paggiddiatan ti agnostiko ken ateismo ket mabalin laeng no awan ti mangpagarup nga ti ateismo ket kayatna asaoen ket positibo nga ateismo. Iti nadayeg a kapanunotan, ti agnotisismo ket kapasdpadana ti negatibo nga ateismo. Gaputa ti negatibo nga ateismo babaen ti panangipalpalawag ket kayatna asaoen ket saan nga agtengtengngel ti konsepto ti Dios, daytoy ket maipada no namatmati wenno saan a namatmati ti Dios."
- ^ Flint 1903, pp. 49–51: "Ti ateista nupay kasta ket mabalin a, ken saan a kankanayon a, maysa nga agnostiko. Adda dagiti agnostiko nga ateismo wenno ateistiko nga agnostiko wenno ateistiko nga agnotisismo, ken ti panagtiptipon ti ateismo iti agnotisismo a no mainaganan ket kadawyan daytoy."
- ^ Holland, Aaron. "Agnosticism", in Flynn 2007, p. 34: "Daytoy ket nagruna a maipalagip a daytoy a panakaipatarus ti agnotisismo ket maipada ti teismo wenno ateismo, gaputa naipakeddeng laeng daytoy a ti pannakaammo ti kaadda ti Dios ket saan a magun-od."
- ^ a b Martin 2006, p. 2: "Ngem ti agnotisismo ket maipada ti negatibo nga ateismo gaputa ti agnotisismo ket buklenna ti negatibo nga ateismo. Gaputra ti agnotiko ket saan a namatmati iti Dios, isuda babaen ti panangipalpalawag ket negatibo nga ateista. Daytoy ket saan a mangibagbaga a ti negatibo nga ateismo ket buklenna ti agnotisismo.Ti negatibo nga ateista ket mabalin a saan anamatmati ti Dios ngem saan a nasken."
- ^ Barker 2008, p. 96: "Dagiti tattao ket nagsidsiddaawda a makangeg no ibagak a siak ket maysa nga ateista ken maysa nga agnostiko, gaputa ipagarupda a daytoy ket mangpakapsot ti panagikeddengko. Kankanayo nga isungsungbatko ti ti maysa a saludsod a kas ti, "Garud ket, sika kadi ket Republikano wenno Amerikano?" Dagitoy dua a balikas ket agserbi kadagiti sabali a konsepto ken saanda nga agpadpada nga eksklusibo. Ti agnotisismo ket mangibagbaga ti pannakaammo; ti ateismo ket mangibagbaga ti pammati. Ti kuna ti agnostiko ket, "AWan ti pannakaammok nga adda ti Dios." Ti kuna ti ateista ket, "AWan ti pammatik anga adda ti Dios." Mabalinmo a ti maminsan a mangkuna dagitoy dua. Adda dagiti agnostiko ket ateistiko ken adda kadagitoy ket teistiko."
- ^ Besant, Annie. "Apay koma aMaparukma dagiti Ateista?". iti Bradlaugh 1884, pp. 185–186: "Dagiti ateista ket agur-urayda para iti paneknek ti Dios. Aginggana ti isasangpet ti paneknek isu ket agbatbati, a kas ti imbagbaga ti naganna, nga awan ti Dios. Ti isipna ket nawaya kadagiti amain a baro a kinapudno, kalpasan ti panakalabasna ti agbanbantay ti Rason idiay ruangan."
- ^ Holyoake, George Jacob (1842). "Mr. Mackintosh's New God". Ti Orakulo iti Rason, Wenno, Naimulasan ti Pilosopia 1 (23): 186. "Iti panakaisuppiat, Siak, a kas mays anga Ateista, nga agibagbaga a saanak a makakita ti umanay a rason a mamatmati nga adda ti maysa a dios. Saanak nga aginkukuna nga ammok nga adda ti dios. Ti napno a saludsod ti kaadda ti dios, pammati wenno saan a panakapammati, ti saludsod ti probabilidad wenno ti improbabilidad,saan a tipannakaammo."
- ^ Nielsen 2011: "ateismo, iti sapasap, ti panagdillaw ken ti panaglukud ti metapisikal a pammati iti Dios wenno espiritual a parsua. A kas ti, a kadawyan a mailaslasin manipud ti teismo, a mangipatalged ti kinaagpayso ti nailangitan ken kadawyan nga agsuksukisok a manipakita ti kaaddana. Ti ateismo ket mailaslasin pay manipud ti agnotisismo, a mangiukat ti saludsod no adda ti dios, a mangibagbaga a mangbirbiruk a ti saludsod ket saan a nasungbatan wenno saan a mabalin a masungbatan."
- ^ "Atheism". Encyclopædia Britannica Concise. Merriam Webster. Naala idi 2011-12-15. "Panagdillaw ken panaglikud ti metapisikal a pammati iti Dios wenno nailangitan a parsua. A saan a kapadpada ti agnotisismo, a mangilukat ti saludsod no adda ti maysa a Dios, ti ateismo ket maysa a positibo a panaglikud. Daytoy ket naramurtan kadagiti nadumaduma sistema ti pilosopia."
- ^ "Atheism". Encyclopædia Britannica. 1911. Naidulin manipud ti kasisigud idi 12 May 2011. Naala idi 2011-04-09. "Ngem ti dogmatiko nga ateismo ket manmano laeng nomaipada ti eskeptikal a kita, a daytoy ket kapadpada ti agnotisismo gaputa daytoy ket likudanna ti kapasidad ti isip ti tao nga agporma manipud kadagiti aniaman a panagpartuat ti Dios, ngem daytoy ket maigiddiat manipud daytoy gaputa ti agnostiko ket agtengtengngel laeng ti naatipa a panagikeddeng, nupay, iti panakasanay, ti agnotisismo ket maitutop ti pagbanagan ti ugali para iti relihion a narigat a mailasin manipud ti maysa a pasibo wenno agresibo nga ateismo."
- ^ a b Martin 2006.
- ^ "Atheism as rejection of religious beliefs". Encyclopædia Britannica 1 (15th nga ed.). 2011. p. 666. 0852294735. Naidulin manipud ti kasisigud idi 12 Maya 2011. Naala idi 2011-04-09.
- ^ d'Holbach, P. H. T. (1772). Nasayaat a Nakem. Naala idi 2011-04-07.
- ^ Smith 1979, p. 14.
- ^ Nagel, Ernest (1959). "Dagiti Pilosopiko a Konsepto ti Ateismo". Dagiti Kangrunaan a Pammati: Dagiti Relihioso a Pilosopia ti Nagtagitaoan. Sheridan House. "Maawatakto babaen ti "ateismo" ti panagdillaw ken panaglikud kadagiti kangrunaan a panagtuntonkadagiti nadumaduma a kita ti teismo... ti ateismo ket nasken a saan a a mainaganan ti nasaragasag a saan apanakamatmati... Isu a, ti maysa nga ubing a saan pay a nakaawat ti relihioso a panagibagbagaan ken saan pay a nakangeg ti kapanggepan ti Dios, ket saan nga ateista – gaputa saanna a liklikudan ti anaiaman a teistiko a panagtunton. Timaipada pay ket ti kaso ti laklakay , no isu ket nagikkat manipud ti pammati ti amana nga awan ti panagpanunot wenno gapu ti nabatad a saan a panakamatmati ti aniaman kapanggepan ti teolihiko, ket saan nga ateista – gaputa ti kastoy a laklakay ket ssan a mangkarkarit ti teismo ken saan ng aagibagbaga ti aniaman a panunot iti dayta a suheto."
reprinted in Critiques of God, edited by Peter A. Angeles, Prometheus Books, 1997.
- ^ a b Flew 1976, pp. 14ff: “Iti daytoy nga interpretasion ti ateosmo ket agbalin a:ti saan a positibo nga agipatpatalged ti kaadda ti Dios; ngem ti sinoman a saan a teista. Palubosan dakami, para kadagiti sumakbay a sisasagana reperensia, a mangipangyuna dagit ietiketa ti ‘positibo nga ateista’ para iti dati ken ‘negatibo nga ateista’ para iti kinaudi.”
- ^ Maritain, Jacques (July 1949). "Iti Kayat a Saoen ti Kontemporario nga Ateismo". Ti Panagrepaso dagiti Politika 11 (3): 267–280. doi:10.1017/S0034670500044168.
- ^ Kenny, Anthony (2006). "No Apay a Saanak nga Ateista". Ti Ania a Pamatika. Continuum. ISBN 0-8264-8971-0. "Ti pudno a kasisigud ket saan a teismo wenno ateismo, ngem agnotisismo ... ti panagtunton ti pannakaamo ket nasken a mapasingkedan; ti panakanengnengan ket nasken laeng a maikompesar."
- ^ O'Brien, Breda (2009-07-07). "Adu kadagiti ateista nga amammok ket napudno nga addada idiay nangato a lugar idiay lanegit". Irish Times. Naidulin manipud ti kasisigud idi 20 Mayo 2011. Naala idi 2011-04-09.
- ^ Baggini 2003, pp. 30–34. "A nakaro a mangitunton a saoenmi koma a 'Saanak a mamati wenno saan a pakamatmatian a ti Papa ketmaysa robot', wenno 'Wenno ti panaganko ti daytoy a tsokolate ket agpabalin kaniak nga elepante Siak ket kompleto ak nga agnostiko'. Iti kaawan kadagiti aniaman a nasayaat a rason ti pannakamatmati kadagitoy a nakadidillaw a panagitunton, adda ami kadagiti karbengan a saan a mamati kadagitoy, saan kami nga agiatatipa ti panagikeddeng."
- ^ Baggini 2003, p. 22. "Ti kaawan ti panagpasingked ket saan a kapanggepan para iti panagatipa ti pammati. Daytoy ket gapu ti kaawan ti patingga a panagpasingked mabalinmi pay laeng ti naparmek nga ebidensia wenno panangipalpalawag a nasaysayaat ngem ti alternatibo."
- ^ Smart, J.C.C. (2004-03-09). "Ateismo ken Agnitisismo". Stanford nga Ensikloedia ti Pilosopia. Naala idi 2011-04-09.
- ^ Dawkins 2006, p. 50.
- ^ Cudworth, Ralph (1678). Ti Agpayso nga Sirib ti Sistema iti Law-ang: ti umuna apaset, kadagiti amain a rason ken pilosopia ti ateismo ket sinuppiatan ken ti dipannakabalinna ket naipakita.
- ^ Kitaen ti, kas pagarigan, "Dagiti ateista ket tumawtawag ti daulo ti simbaan a mangisubli ti insulto". 1996-09-03. Naidulin manipud ti kasisigud idi 15 Mayo 2011. Naala idi 2011-04-09.
- ^ Lowder, Jeffery Jay (1997). "Ti ateismo ken kagimongan". Naidulin manipud ti kasisigud idi 22 May 2011. Naala idi 2011-04-09.
- ^ Harris 2006, p. 51.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Armstrong, Karen (1999). Pakasaritaan iti Dios. Londres: Vintage. ISBN 0-09-927367-5.
- Baggini, Julian (2003). Ateismo: Ti maysa nga Ababa a Pangyuna. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-280424-3.
- Barker, Dan (2008). Awanan ti Dios: No Apay a ti maysa a Ebanghelio anga aAgsersermon ket Nagbalin a Maysa kadagiti mangidaulo ti Ateista ti Amerika. New York: Ulysses a Pagmalditan. ISBN 9781569756775. OL 24313839M.
- Bradlaugh, Charles; et al. (1884). Ti Ateistiko nga Entablada. Londres: Freethought Publishing.
- Dawkins, Richard (2006). The God Delusion. Bantam Press. ISBN 0-593-05548-9.
- Edwards, Paul (2005) [1967]. "Atheism". Iti Donald M. Borchert. Ti Ensiklopedia iti Pilosopia. Tomo. 1 (2nd nga ed.). MacMillan Reference USA (Gale). p. 359. ISBN 978-0-02-865780-6.
- Flew, Antony (1976). Ti Panagipagarup ti Teismo, ken dagiti dadduma pay a Pilosopiko a Salaysay iti Dios, Wayawaya, ken Immortalidad. New York: Barnes and Noble.
- Flint, Robert (1903). Agnostisismo: Ti Croall a Lektura para iti 1887–88. Ni William Blackwood ken dagiti Annakna a Lallaki. OL 7193167M.
- Flynn, Tom, ed. (2007-10-25). Ti Baro nga Ensiklopedia iti Di-namatmati. Prometheus Books. ISBN 9781591023913. OL 8851140M.
- Harris, Sam (2005). Ti Panakalpas iti Pammati: Reliiion, Aligaget, ken ti Sumakbayan iti Rason. W. W. Norton & Company.
- Harris, Sam (2006-09-19). Ti Surat a Para iti Maysa a Kristiano a Pagilaian. Knopf. ISBN 978-0-307-27877-7. OL 25353925M.
- Harris, Sam (Abril 2006a). "Ti Mitolohia iti Gulogulo a Sekular a Moralidad". Nawaya a Panagsukisok 26 (3). ISSN 0272-0701. Naala idi 2011-04-09.
- Hitchens, Christopher (2007). ti dios ket Saan a Nalatak: No Kasano a Makasabidong ti Relihion kadagiti Amin. Random House.
- Hume, David (1779). Dagiti panagsarsarita a Maipanggep ti Masna a Relihion. Londres. OL 7145748M.
- Hume, David (1748). Ti Panagsukisok a Maipangnngep ti Panakaawat ti Nagtagitaoan. Londres.
- Landsberg, Mitchell (2010-09-28). "Dagiti ateista, dagiti agnostiko a kaaduan ti paanakaammo a maipanggep ti relihion, kinuna ti panagsukisok". Los Angeles Times. Naidulin manipud ti kasisigud idi 11 Mayo 2011. Naala idi 2011-04-08.
- Martin, Michael (1990). Ateismo: Ti maysa a Pilosopiko a Panagikeddeng. Philadelphia: Unibersidad ti Temple a Pagmalditan. ISBN 978-0-87722-642-0. OL 8110936M. Naidulin manipud ti kasisigud idi 19 Mayo 2011. Naala idi 2011-04-09.
- Martin, Michael, ed. (2006). Ti Cambridge Kumaduaan ti Ateismo. Cambridge: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-84270-0. OL 22379448M. Naala idi 2011-04-09.
- Nielsen, Kai (2011). "Ateismo". Encyclopædia Britannica. Naala idi 2011-12-06.
- Rafford, R. L. (1987). "Ateopobia—ti maysa a pangyuna". Relihioso a Nagtagitaoan 21 (1): 32–37.
- Russell, Bertrand (1957). No Apay a saanak a Maysa aKristiano, ken dagiti dadduma pay a salaysay a maipanggep ti relihion ket dagiti minaig a suheto. Simon ken Schuster.
- Sartre, Jean-Paul (2001) [1946]. "Eksistentialismo ken Nagtagitaoan". Iti Priest, Stephen. Jean-Paul Sartre: Dagiti Kangrunaan a Sinursurat. Londres: Routledge. p. 45. ISBN 0-415-21367-3.
- Sartre, Jean-Paul (2004) [1946]. "Dagiti etiko ti maysa nga eksistentialista". Iti Gensler, Harry J.; Spurgin, Earl W.; Swindal, James C. Dagiti etiko: Dagiti Kontemporario a Mabasbasa. Londres: Routledge. p. 127. ISBN 0-415-25680-1.
- Shermer, Michael (1999). No Kasanotayo a Namatmati: Siensia, Eskeptisismo, ken ti panagbiruk para iti Dios. New York: William H Freeman. ISBN 0-7167-3561-X.
- Smith, George H. (1979). Ateismo: Ti Kaso a Mangisuppiat ti Dios. Buffalo, New York: Prometheus Books. ISBN 0-87975-124-X. LCCN 79002726. OL 4401616M.
- Stenger, Victor J. (2007). Dios: Ti Napaay nga Hipotesis—No Kasano a ti Siensia ket Nagiparang nga Awan ti Dios. Amherst, New York: Prometheus Books. ISBN 978-1-59102-652-5.
- Stenger, Victor J. (2009-09-22). Ti Baro nga Ateismo: Ti Panangitakder ti Siensia ken Rason. Prometheus. ISBN 1-59102-751-9. Naala idi 2009-07-23.
- Zuckerman, Phil, ed. (2010). Ateismo ken sekularidad. Santa Barbara, Calif. [u.a.]: Praeger. ISBN 978-0-313-35183-9.
- Zdybicka, Zofia J. (2005). "Ateismo". Iti Maryniarczyk, Andrzej. Unibersal nga Ensiklopedia iti Pilosopia 1. Polish Thomas Aquinas Association. Naala idi 2011-04-09.


c: text/html

text:
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Deskripsion
Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg
Map of Japan with highlight on Tottori-ken English:
Petsa
Taudan
国土交通省 国土数値情報(行政区域)
Mannurat
Lincun
Pammalubos
( Ti panagusar manen iti daytoy a papeles)
Maited ti pammalubos ti agkopia, agiwaras ken/wenno mangbaliw iti daytoy a dokumento babaen ti termino iti
, Bersion 1.2 wenno ti aniaman a kinaudi a bersion babaen ti GNU Free Documentation License Free Software Foundation; nga awan dagiti Sabsabali a Paset, awan dagiti Sanguan nga Aklub a Testo, ken dagiti Likudan nga Aklub a Testo. Ti kopia ti lisensia ket nairaman iti paset a natituluan ti .
GNU Free Documentation License
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GFDL GNU Free Documentation License true true
Kasisigud a listaan pang-ipan [ urnosen ]
date/time
username
resolution
size
edit summary
10:27, 3 March 2007
User:Lincun 1,024×1,024
15 KB
({{都道府県地図情報 |都道府県=鳥取県 |都道府県Latin=Tottori-ken }} )
Pakasaritaan ti papeles
Pinduten iti petsa/oras tapno makita ti papeles a kas naiparang iti dayta a panawen.
Petsa/Oras Bassit a ladawan Dagiti rukod Agar-aramat Komentario
agdama 00:47, 16 Marso 2011 1,024 × 1,024 (15 KB) TAKASUGI Shinji color changes for a better contrast: lightgreen → limegreen deeppink → red
02:21, 21 Abril 2008 1,024 × 1,024 (15 KB) BetacommandBot move approved by: User:LERK This image was moved from Image:Map of Japan with highlight on 31 Tottori 鳥取県.svg {{User:Lincun/都道府県地図情報 |都道府県=鳥取県 |都道府県Latin=Tottori-ken }} [[Category:Maps of Tottori pr Panagusar iti papeles
Ti sumaganad a silsilpo ti panid iti daytoy a papeles:
Global a panagusar ti papeles
Dagiti sumaganad a wiki ket agus-usar iti daytoy a papeles:
Panagusar idiay ar.wikipedia.org
Panagusar idiay az.wikipedia.org
Panagusar idiay bg.wikipedia.org
Panagusar idiay ca.wikipedia.org
Panagusar idiay cdo.wikipedia.org
Panagusar idiay cy.wikipedia.org
Panagusar idiay en.wikipedia.org
Panagusar idiay eo.wikipedia.org
Panagusar idiay eu.wikipedia.org
Panagusar idiay fa.wikipedia.org
Panagusar idiay fi.wikipedia.org
Panagusar idiay fr.wikipedia.org
Panagusar idiay gl.wikipedia.org
Panagusar idiay hak.wikipedia.org
Panagusar idiay hr.wikipedia.org
Panagusar idiay ja.wikipedia.org
Panagusar idiay jv.wikipedia.org
Panagusar idiay ko.wikipedia.org
Panagusar idiay lt.wikipedia.org
Panagusar idiay mk.wikipedia.org
Panagusar idiay mr.wikipedia.org
Panagusar idiay ms.wikipedia.org
Panagusar idiay no.wikipedia.org
Panagusar idiay pl.wikipedia.org
Panagusar idiay pnb.wikipedia.org
Panagusar idiay sco.wikipedia.org
Panagusar idiay sh.wikipedia.org
Panagusar idiay simple.wikipedia.org
Panagusar idiay sk.wikipedia.org
Panagusar idiay sr.wikipedia.org
Panagusar idiay su.wikipedia.org
Panagusar idiay sw.wikipedia.org
Panagusar idiay th.wikipedia.org
Panagusar idiay tl.wikipedia.org
Panagusar idiay uk.wikipedia.org
Panagusar idiay ur.wikipedia.org
Panagusar idiay vi.wikipedia.org
Panagusar idiay war.wikipedia.org
Panagusar idiay zh-min-nan.wikipedia.org
Panagusar idiay zh.wikipedia.org
Daytoy a papeles ket naglaon ti naipatinayon a pakaammo, a mabalin a nainayon manipud ti dihital a kamera wenno skanner a naaramat a pangpartuat wenno pang-digitize itoy.
No ti papeles ket saan a nabalbaliwan manipud iti kasisigud a kasasaad, adda dagiti sumagmamano a salaysay a mabalin a saan a napno a maipakita ti nabaliwan a papeles.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SAN FERNANDO CITY, La Union - Natay bayat a matamtaming ti maysa a lalaki kalpasan a binagsol ti nakainumanna idiay ili ti Agoo, probinsia ti La Union.
Iti imbestigasyon dagiti otoridad, naamuan nga inawis ti 25-anyos a suspek a ni Richard Buado, ti biktima a ni Freddie Aspiras, 27-anyos, addaan asawa, nga aginom iti balayna idiay Brgy. Sta. Ana kaduada ti maysa pay a lalaki.
Iti katengngaan ti panaginom dagitoy ket rimsua ti saan a panagkinnaawatan iti benneg ni Buado ken ni Aspiras.
Gapu iti daytoy, inkeddeng laengen ti biktima ti agawid tapno makaliklik iti riribuk ngem sinurot isuna ni Buado ket ditanan a binagsol ti kanigid a bakrangna babaen ti kitchen knife.
Dagus met nga intaray dagiti bystanders ti biktima iti pagagasan ngem pimmusay daytoy gapu iti kinakaro ti sinagrapna a pammagsol.
Mainaig iti daytoy, saan metten a masarakan dagiti pulis ti suspek gapu ta naglibas daytoy kalpasan ti krimen imetna ti inaramatna a patadem.


text:
Monaco
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Katkategoria:
- Monaco
- Dagiti kapitolio idiay Europa
- Dagiti siudad-estado
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti Massalian a kolonia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti puerto a siudad ti Baybay Mediteraneo
- Dagiti prinsipalidad
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1297
- Akinlaud nga Europa
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia


text:
Hungaria
Ti Hungaria i/ˈhʌŋɡəri/ (Hungaro: Magyarország [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] ( denggen)) ket maysa a naserraan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Europa.[5] Daytoy ket mabirukan idiay Labneng Karpato ken nabeddengan babaen ti Eslonakia iti amianan, Ukrania, ken Romania iti daya, Serbia, ken Kroasia iti abagatan, Eslobenia iti abagatan a laud ken Austria iti laud. Ti kapitolio ti pagilian, ken ti kadakkelan a siudadna, ket ti Budapest. Ti Hungaria ket maysa a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ti OECD, ti Visegrád a Grupo, ken ti Schengen a Tulagan . Ti opisial a pagsasaona ket ti Hungaro, a naamammuan pay a kas ti Magyar, a paset daytoy Finno-Ugric a grupo ken isu daytoy ti kaaduan a naisasao ti saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Kappon ti Europa.[6]
Kalpasan dagiti paset ti panawen a nagsasaruno a panagtataeng dagiti Celta, Romano, Huns, Eslabo, Gepid, ke Avar, ti pundasion ti Hungaria ket naipundar idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ti Hungaro a prinsipe a ni Árpád, a ti nalatak nga apona a ni San Esteban I ket naipangato iti trono idi 1000 AD iti balangat nga inpatulod babaen ni Papa Silvestre II manipud idiay Roma. Ti Pagarian ti Hungaria ket adda daytoyen manipud idi 946 a tawtawen,[nota 1] ken dagiti nadumaduma apuntos ket naikedkeddeng idi a kas maysa a nangruna a politikal a bileg idiay Europa, a maysa akadagiti kultural a sentro ti Lumaud a Lubong.[7][8] Kalpasan ti agarup a 150 a tawtawen ti bassit a Otomano a panaturay (1541–1699), ti Hungaria ket naitiptipon iti Habsburg a Monarkiay, ken kalpasan daytoy ket naikeddeng a kas gudua ti dua a monarkai ti Austro-Hungaria (1867–1918).
Daytoy ket maysa a nalatak a bileg aginggana idi gibus ti Sangalubongan a Gubat I, ti Hungaria ket nannugpalan a nakapukaw kadagiti agarup a 70 porsiento ti teritoriona, maysa a pagkatlo ti etniko a Hungaro a populasion,[9] ken amin dagiti sangladanna babaen ti Tulag ti Trianon,[10] a dagiti termino ket ket naikedkeddeng a nakaro unay babaen kadagiti kaaduan ti Hungaria.[11] Kalpasan ti nabagas nga ekonomiko ken politikal a pannakatalna, ti Hungaria ket nasakupan ti autoritario a turay, ken nagtengan ti pannakikaduana iti Nazi nga Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II. Kalpasan ti gubat, ti Hungaria ket tinurayan babaen dagiti Sobiet, a simsimrek iti panawen ti Komunista idi 1947 kalpasan ti pannakabangon ti Republika ti Tattao ti Hungaria. Iti las-ud ti daytoy a paset ti panawen, ti Hungaria ket nakagun-od ti nawatiwat a sangalubongan a pannakadlaw idi las-ud ti Rebolusion ti 1956, ti kadakkelan a yaalsa a rimsua iti kaunegan ti sakup ti Sobiet. Kalpasan ti paset tipanawen ti kadawyan a liberal a turay ti komunismo, idi 1989 ti Hungaria ket nangirugrugi ti naballigi a panaglukatna kadagiti pagbeddenganna iti Austria, a mangtulong daytoy ti panagpadaras ti panagrebba ti Dumaya a Panagkaykaysa.
Manipud idi 1989, ti Hungaria ket tinurturayanen babaen ti demokratiko a parlamentario a republika, ken tatta nga aldawen ket naikedkeddeng a kas maysa a narang-ay a pagilian nga adda ti nangato a matgedan nga ekonomia.[12] Ti Hungaria ket maysa kadagiti tallopulo a kadayegan a papanan dagiti turista iti lubong, a mangawawis kadagiti 10.2 a riwriw a turista ti tunggal maysa a tawen (2011).[13] Ti pagilian ket pagtaengan ti kadakkelan a sistema ti rukib ti napudot nga ubbog[14] ken ti maikadua a kadakkelan a napudot a danaw iti lubong (Danaw Hévíz), ti kadakkelan a danaw iti Tengna nga Europa (Danaw Balaton), ken ti kadakkelan a masna a karuotan idiay Europa (Hortobágy).
Pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti porma ti gobierno idi iti dayta a panawen ket nagbalbaliw wenno saan a naamammuan, a gapuanan kadagiti nabiit a panagsarsardeng
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Senso ti Populasion idi 2001 – Nailian ken kondado a datos – Pakabuklan ti datos". Nepszamlalas.hu.
- ^ KSH . Naala idi 15 Agosto 2012.
- ^ Senso a Datos idi 2011 ti Opisina ti Sentral a Hungaro ti Estadistika. Naala idi 27 Marso 2012.
- ^ a b c d "Hungary". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ "Heograpia ::Hungaria". cia.gov. Naala idi 31 Agosto 2011.
- ^ Sangalubongan a panakaisao: dagiti panggep para iti panagampon ti Inggles a bokabulario kadagiti sabsabali a pagsasao – Liblibro ti Google. Liblibro ti Google. Naala idi 20 Septiembre 2010.
- ^ Mario D. Fenyo. "Literaturea ken Politikal a Panagbalbaliw: Budapest, 1908–1918: Panagginnatang ti Pilosopiko a kagimongan ti Amerikano, 1987". Books.google.com.au.
- ^ Clara Margaret Czégény: Dagiti Tinawtawid a Hungaro a Reseta ni Helen
- ^ "Dagitinaranas a kinapudno – Pakasaritaan". MTI. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ Bernstein, Richard (9 Agosto 2003). "Daya ti Danube: Nakakalkaldaanga Siglo ti Hungaria". The New York Times. Naala idi 11 Nobiembre 2008.
- ^ "Hungaria". Encarta. Naidulin manipud ti kasisigud idi 31 Oktubre 2009. Naala idi 12 Nobiembre 2008.
- ^ Panakaidasig ti Pagilian ti Sangalubongan a Banko, 2007
- ^ "UNWTO Barometro ti Sangalubongan a Turismo". Organisasion ti Sangalubongan a Turismo. Naala idi 30 Hulio 2012.
- ^ "Agbiruk – Sangalubongan nga Edision – The New York Times". International Herald Tribune. 29 Marso 2009. Naidulin manipud ti kasisigud idi 27 Marso 2009. Naala idi 20 Septiembre 2009.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Hungaria idiay Wikimedia Commons
- Hungaria
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti republika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo ti Europa
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti NATO
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Baguio City - Dinayyeg ti intensity IV wenno magnitude 4.1 a ginggined ti siudad ti Baguio agarup 7:14 itay agsapa, no sadino narikna met laeng daytoy iti probinsia ti Benguet ken iti kabangibang a luglugar.
Naamuan ti Bombo Radyo iti Phivolcs-Baguio a tectonic in origin ti nasao a ginggined, bayat a nasarakan ti sentro daytoy iti 13 kilometers abagatan ti siudad ken addaan daytoy iti kauneg a 13 kilometers.
Gapu iti nasao a panagdayyeg, kinanselar dagiti sumagmamano nga unibersidad ti klase dagitoy, bayat a dagus met a pinaruar dagiti mannursuro dagiti istudyante dagitoy kadagiti sumagmamano a pagadalan ket naiturongda iti open court para iti naan-anay a kinatalged dagitoy.
Sigun iti National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) awan met ti nadadael wenno natuang a transmission lines dagitoy, bayat nga adda dagiti sumagmamano a nalkab a batbato iti deppaar ti Kennon Rd.
Linawagan ti Phivolcs nga awan ti rumbeng a pagdanagan gapu ta awan ti aftershocks kalpasan ti nasao a panagdayyeg.
Maipalagip nga idi tawen 1990 ket dinayyeg ti maaw-awagan a killer quake ti siudad ti Baguio a nagitunda iti dakkel a didigra gapu iti 7.7 magnitude a gimggined.


text:
Tulong:Plantilia
Ti plantilia ket maysa a panid ti Wikipedia a napartuat tapno mairaman kadagiti sabali a panid. Dagiti plantilia ket kadawyan nga aglaon kadagiti maul-ulit a banag a mabalin a nasken a maiparang kadagit aniaman abilang dagiti artikulo wenno dagiti panid. Kadawyan dagitoy a maususar para kadagiti pagalagadan a mensahe, dagiti pagalagadan a ballaag wenno pakdaar, dagiti infobox, dagiti pagdaliasatan a kahon ken dagiti kapadpadada dagitoy a kapanggepan.
Ti sapasap a pamay-an iti panagikabil ket makunkuna a transclusion iti pagsasao nga Inggles wenno pakairamanan iti pagsasao nga Ilokano, a ti wikitext ti mapuntaan a panid ket aglaon ti reperensia iti plantilia , no usaren
{{Nagan ti plantilia}} a panakaisurat. Ti sabali pay a pamay-an ket ti panagisukat,a ti linaon ti plantilia ket maikopia iti wikitex ti puntaan a panid, iti maninsan laeng, no daytoy ket maidulin.


text:
Trigonometria
Ti trigonometria (manipud ti Griego trigōnon "trianggulo" + metron "rukod"[1]) ket isu ti sanga ti matematika a mangadal kadagiti trianggulo ken dagiti pannakaikabagian a nagbaetan dagiti kaatiddog ti sikiganda ken dagiti anggulo a nagbaetan dagiti sikiganda. Ti trigonometria ket mangipalawag kadagiti trigonometriko nga annong, a mangipalawag kadagitoy a pannakaikabagian ken adda iti pannakaipakat iti sikliko a penomena, a kas dagiti allon. Ti pagobraan ket nagbalbaliw idi las-ud ti maikatlo a siglo SK a kas sanga ti heometria a kaaduan nga inus-usar para kadagiti astronomiko a panagadal.[2] Daytoy pay ti pundasion ti praktikal nga arte ti agrimensura.
Dagiti batayan ti trigonometria ket masansan dagitoy a maisursuro iti eskuela a kas nailasin a kurso wenno paset ti prekalkulo a kurso. Dagiti trigonometriko nga annong ket addan wenno maiwarwarasen kadagiti paset ti puro a matematika ken naipakat a matematika a kas ti Fourier a panagusig ken ti ekuasion ti allon, ken dagitoy met ket kammasapulan kadagiti adu a sanga ti siensia ken teknolohia. Ti timmbukel a trigonometria ket agadal kadagiti trianggulo kadagiti timbukel, dagiti rabaw ti agtaltalinaay a positiboa panagkillo, iti immindayon a heometria. Daytoy ket kammasapulan iti astronomia ken panaglayag. Ti trigonometria kadagiti rabaw iti negatibo a panagkillo ket paset ti hiperboliko a heometria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "trigonometria". Online a Diksionario ti Etimolohia.
- ^ R. Nagel (ed.), Ensiklopedia ti Siensia, Maika-2 nga Ed., The Gale Group (2002)
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Boyer, Carl B. (1991). A History of Mathematics (Maika-2 nga nga ed.). John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54397-7.
- Christopher M. Linton (2004). From Eudoxus to Einstein: A History of Mathematical Astronomy . Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan.
- Weisstein, Eric W. "Trigonometric Addition Formulas". Wolfram MathWorld. Weiner.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Trigonometria idiay Wikimedia Commons
- Khan Academy: Dagiti nawaya a lektura iti trigonometria


text:
Senegal
Ti Senegal i/ˌsɛnɨˈɡɔːl/ (Pranses: le Sénégal), opisial a ti Republika iti Senegal (République du Sénégal, IPA: [ʁepyblik dy seneɡal]), ket maysa a pagilian idiay lumaud nga Áprika. Ti naganna ket naggapu iti Karayan Sénégal a nakabeddenganna iti daya ken amianan. Ti Senegal ket nabeddengan ti ruar babaen ti Taaw Atlantiko iti laud, ti Mauritania iti amaianan, ti Mali iti daya, ti Guinea ken Guinea-Bissau iti abagatan; ti uneg ket ganganina a napalikmutan Ti Gambia, iti amianan, daya ken abagatan, malaksid ti ababa nga aplaya ti Taaw Atlatiko ti Gambia. Ti Senegal ket sakupenna ti kalawa ti daga iti gangani a 197,000 kuadrado kilometro (76,000 sq mi), ket adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 13 a riwriw. Ti klima ket tropiko nga addaan ti dua a tiempo: ti namaga a tiempo ken ti panagtutudo a tiempo.
Ti Dakar, ket isu ti kapitolio a siudad iti Senegal, mabirukan daytoy idiay lumaud unay anga ungto ti pagilian idiay Cap-Vert a peninsula. Ti agarup a 500 kilometro(300 mi) manipud ti aplaya, idiay Taaw Atlantiko, ket naisanglad ti Is-isla ti Cape Verde. Idi agdama ti maika-17 a siglo ken maika-18 a siglo, adu dagiti nadumadumama puerto ti komersion, a tagikua dagiti nadumaduma nga imperio, ti naipatakder kadgiti igid ti pantar. Ti ili ti St. Louis ket nagbalin a kapitolio iti Pranses a Laud nga Áprika (Afrique occidentale française, wenno AOF) sakbay a naiyakar idiay Dakar idi 1902. Ti Dakar ti kalpasan daytoy ket nagbalin a kapitolio idi 1960 iti panawen iti panagwaywayas manipud ti Pransia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ « La langue officielle de la République du Sénégal est le Français. Les langues nationales sont le Diola, le Malinké, le Pulaar, le Sérère, le Soninké, le Wolof et toute autre langue nationale qui sera codifiée. » − Extrait du site officiel du Example gouvernement sénégalais
- ^ ANSD (Pranses)
- ^ a b c d "Senegal". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 20 Abril 2012.
- Senegal
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- G15 a pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Charles Dickens
Ni Charles John Huffam Dickens ( /ˈtʃɑrlz ˈdɪkɪnz/; 7 Pebrero1812 – 9 Hunio1870) ket maysa idi nga Inggles a mannurat ken sosiala kritiko a sapasap a naipanpanunotan a kas ti kalatakan a nobelista ti Biktoriano a paset ti panawen ken ti nagparpartuat kadagiti mailaglagipan a pkarakter ti piksion iti lubong.[1] Iti las-ud ti panagbaiagna dagiti obra ni Dickens ket nakaganganas kadagiti di naununaan a kadayeg ken kadayaw, ken babaen idi maikaduapulo a siglo ti literio a heniona ket napno a nabigbigan babaen dagiti kritiko ken dagiti eskolar. Dagiti nobela ken ababa a saritana ket agtultuloy a makaganganas ti napaut a kadayeg kadagiti sapasap a nga agbasbasa a publiko.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- Nota
- ^ Black 2007, p. 735.
- ^ Mazzeno 2008, p. 76.
- ^ Chesterton 2007, pp. 100–126.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Douglas-Fairhurst, Robert, "Panagbalin a kas ni Dickens 'Ti Panakaparnuay ti maysa a Nobelista'", Londres: Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2011
- Johnson, Edgar, Charles Dickens: ti didigra ken panagballigina, New York: Simon ken Schuster, 1952. Iti dua a tomo.
- Manning, Mick & Granström, Brita, Charles Dickens: Ladawan manipud ti Naisalsalumina a Biag, Liblibro ti Ubbing ni Frances Lincoln, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ob-obra a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Charles Dickens idiay Wikimedia Commons
- Charles Dickens
- 1812 a pannakaipasngay
- 1870 nga ipupusay
- Tattao nga Inggles ti maika-19 a siglo
- Dagiti nobelista ti maika-19 a siglo
- Dagiti Britanikoa nangibangon ti warnakan
- Dagiti naipunpon idiay Westminster Abbey
- Dagiti Inggles nga Anglikano
- Dagiti Inggles a naipakasaritaan a nobelista
- Dagiti Inggles nga agiwarwarnak
- Dagiti Inggles a nobelista
- Dagiti INggles a balud ket naitaktak
- Dagiti Inggles amannurat ti ababa a sarita
- Tattao a mainaig iti Naarian a Kagimongan dagiti Arte
- Tattao manipud idiay Ili ti Camden
- Tattao manipud idiay Chatham, Kent
- Tattao manipud idiay Portsmouth
- Dagiti mannurat idiay Londres
- Dagiti Biktoriano a nobelista


text:
Dios
Ti Dios ket kankanayon nga isipen a kas ti kanagtuan a parsua ken ti kangrunaan a banag iti pammati.[1] Iti teismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat ken agtartaripatu iti law-ang. Iti deismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat (ngem saan a nagtartaripatu) iti law-ang. Iti panteismo, ti Dios ket isu ti law-ang. Dagiti teologo ket nangibagbagada kadagiti nadumaduma a gupit kadagiti adu a paggiddiatan dagiti konsepto ti Dios. Kadawyan kadagitoy ket ti omnisiensia (awan inggana a pannakaammo), pannakabalin (awan patingga a bileg), omnipresensia (adda amin ti aniaman a lugar), omnibenebolensia (puro a kinaemma), nainlangitan a kinanumo, ken ti agnanayon ken kammasapulan a kaadda. Ti Monoteismo ket isu ti pammati ti kaadda ti Dios wenno iti kinaagmaymaysa iti Dios.
Ti Dios ket naisipan pay a kas ti inkorporeal (di material), ti personal a parsua, ti taudan ti amina a moral a rebbeng, ken ti "kalatan a maisipan a kaadda".[1] Dagitpy a gupit ket sinuportaran idi dagiti nadumaduma a degrado babaen dagiti nasapa a teologo a pilosopo a Hudio, Kristiano ken Muslim . Adu kadagiti nadayeg a mediebal a pilosopo ken moderno a pilosopo ket nakaparang-ay kadagiti argumento para ken suppiat ti kaadda ti Dios.
Adda ti adu a nagnagan para iti Dios, ken dagiti nadumaduma a nagan ket naikapet kadagiti nadumaduma a kultural a kapanunotan no sino ti Dios ken ania dagiti gupit a tagikuana. Iti Hebreo a Biblia "Siak ti Siak", ken ti "Tetragrammaton" YHVH ket naus-usar a kas nagnagan ti Dios, bayat a ti Yahweh, ken Jehovah ket sagpaminsan nga inus-usar iti Kristianidad a panangiyebekkas iti YHVH. Iti Arabiko, ti nagan nga Allah ("ti Dios") ket isu ti naus-usar, ken gapu ti kadayeg ti Islam kadagiti agsasao ti Arabiko, ti nagan nga "Allah" ket adda dagiti kaibuksilanna iti Islamiko a pammati ken kultura. Dagiti Muslim ket agikedkeddengda a ti adu a titulo a nagnagan para iti Dios, bayat nga ti Hudaismo ket kadawyan a mangitudtudo ti Dios babaen ti naitituluan a nagnagan ti Elohim wenno Adonai. Iti Hinduismo, ti Brahman ket kankanayon a naikeddeng a ti monistiko a diosen.[2] Dagiti dadduma pay a relihion ket addaanda ti nagnagan para iti Dios, kas pagarigan, ti Baha iti Bahá'í a Pammati,[3] Ti Waheguru iti Sikismo,[4] ken Ahura Mazda iti Zoroastrianismo.[5]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Swinburne, R.G. Ti "Dios" iti Honderich, Ted. (ed)Ti Oxford Kumaduaan iti Pilosopia, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1995.
- ^ Panteismo: Ti Di Teistiko a Konsepto iti Diosen - Panid 136, Michael P. Levine - 2002
- ^ Ti Rambakan para iti Kararua: Dagiti meditasion kadagiti Gupit iti Dios : ... - Panid x, Baháʾuʾlláh, Joyce Watanabe - 2006
- ^ Pilosopia ken Pammati iti Sikismo - Panid ix, Kartar Singh Duggal - 1988
- ^ Ti Intelektual a Panagraraem: Paungarem ti Isipmo, Lippasem ti Panagadalmo, ken Agdayangdayangka a natalged kadagiti nakultura a klase, David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, panid 364
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Beck, Guy L. (Ed.) (2005). Dagiti Pagpilian a Krishna: Rehional ken Berkular a Pakaidumadumaan iti Hindu a Diosen. SUNY Press. ISBN 0-7914-6415-6.
- Pickover, Cliff, Ti Paradokso iti Dios ken ti Siensia iti Omnisiensia, Pagmalditan ti Palgrave/San Martin, 2001. ISBN 1-4039-6457-2
- Collins, Francis, Ti Pagsasao ti Dios: Ti maysa a Sientista ket Mangitited ti Ebidensia para iti Pammati, Free Press, 2006. ISBN 0-7432-8639-1
- Harris interaktibo, Bayat nga Kaaduan kadagiti Amerikan ket Namatmati iti Dios, 36% laeng ti Mapmapan kadagiti Relihioso a Serbisio iti Maminsan ti maysa a Bulan wenno Adadu pay
- Miles, Jack, Dios: A Biograpia, Knopf, 1995, ISBN 0-679-74368-5
- Armstrong, Karen, Ti Pakasaritaan ti Dios: Ti 4,000-a Tawtawen a Panagbirbiruk ti Hudaismo, Kristianidad ken Islam, Ballantine Books, 1994. ISBN 0-434-02456-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Dios idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Dios idiay Wikimedia Commons
- Konsepto ti Dios iti Kristianidad
- Konsepto ti Dios iti Islam
- Kristiano a perspektibo iti Dios
- Konsepto ti Dios iti Hindu
- Hudio a Literasia
- Mistiko a Pakaimatangan iti Dios
- Pakaikabagian ti Dios iti Law-ang


text:
Makati
Ti Ciudad ti Makati ket maysa kadagiti kaimportantean a ciudad iti Filipinas iti pakaseknan a financia ken comercio. Masarakan iti daya ti Manila, ti Makati ket maysa kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Nailian a Capitolio a Rehion wenno National Capital Region (NCR). Am-ammo ti Makati kas "Finansial a Capitolio ti Filipinas" maigapu iti kaadda iti ciudad dagiti ofisina ken kuartel ti adu a dadakkel a compania ken negosio iti pagilian. Iti met laeng Makati ti yan ti mabigbig a Makati Business Club ken ti Philippine Stock Exchange. Ti Ayala Avenue, a nanglasat iti katengngaan ti Central a Distrito ti Negosio iti Makati, ket maaw-awagan pay iti Wall Street ti Filipinas.
Naggapu ti "Makati" iti Tagalog a balikas a kati, a kayatna a sawen ket atab. Mainaig daytoy iti panagngato ken panagbaba ti atab iti Karayan Pasig iti umamianan a beddeng ti ciudad.
Adda ti Makati iti ikub ti quadrangle ti 12′011″ °north and 14′331″ °E iti mismo a tengnga ti Metro Manila. Kabeddengna iti amianan ti Karayan Pasig iti las-ud ket ti Ciudad ti Mandaluyong , iti amianan-a-daya ti Ciudad ti Pasig, iti abagatan-a-daya ti ili ti Pateros ken ti Ciudad ti Taguig, iti amianan-a-laud ti Ciudad ti Manila, ken iti abagatan-a-laud ti Ciudad ti Pasay.
Iti katengngaan ti ciudad ket ti Central a Distrito ti Negosio wenno Central Business District (CBD) a nakabangonan dagiti dadakkel ken natatayag a pasdek ti ofisina ken kuartel dagiti dadakkel a compania a nasional ken internasional.
Dua kadagiti kangrunaan a kalsada iti Metro Manila ti lumasat iti Makati: ti Epifanio De los Santos Avenue (EDSA) a lumabas iti abagatan-a-daya a paset ti makati ken mangisilpo iti ciudad kadagiti ciudad ti Mandaluyong ken Pasay; ken ti South Luzon Expressway (SLEX) a lumasat iti akin-laud a paset ti makati ken mangisilpo iti ciudad iti Manila iti amianan ken iti akin-abagatan a Metro Manila
Dadduma pay a kangrunaan a kalkalsada iti Makati ket ti Buendia Avenue a maaw-awagan pay iti Senador Gil Puyat Avenue, a mamagkamang iti EDSA ken SLEX iti amianan; ti Ayala Avenue a maysa nga importante a kalsada a lumasat iti Central Business District; ken ti Makati Avenue a mamagkamang iti Ayala Avenue ken Buendia Avenue.
Adu kadagiti kababaknangan a familia iti Filipinas ket agnanaed kadagiti exclusibo a naedan a lugar iti Makati kas iti Parke ti Forbes, Dasmariñas Village, Urdaneta Village, San Antonio Village, San Lorenzo Village, Bel-Air, ken Magallanes Village; ti dadduma ket agnanaed kadagiti condominium ken apartment iti Central Business District, iti Salcedo Village ken Legaspi Village.
Dagiti met kaaduanna a marigrigat a lumugar iti ciudad ket agnanaedda kadagiti ig-igid ti ciudad, nangruna kadagiti akindaya a paspaset ti ciudad kas iti Rizal, East kend West Rembo, Pembo, Comembo, Cembo, South Cembo, ken Pitogo.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagennegenned ti Ciudad ti Makati iti 33 a barbaranggay a nagrupo met iti dua a congresional a distrito (Umuna a Distrito ken Maika-2 a Distrito).


text:
Joseph Stalin
Ni Joseph Vissarionovich Stalin (Ruso: Иocиф BиccapиoHoBич CTaлиH; naipasngay a kas ni Iosif Vissarionovich Dzhugashvili, Ruso: Иocиф BиccapиoHoBич ДжyraшBили; 18 Disiembre 1878[1] – 5 Marso1953) ket isu idi ti Kangatuan a Ministro ti Kappon ti Sobiet manipud idi 6 Mayo 1941 aginggana idi 5 Marso 1953. Isu ket maysa kadagiti Bolshevik a rebolusionario a nagibangon ti Oktubre a Rebolusion idiay Rusia idi 1917 ken kalpasan daytoy ket nagtenggel ti puesto iti Tengnga a Komite ti Sekretario Heneral iti Partido Komunista iti Kappon ti Sobiet manipud idi 1922 aginggana ti pimmusay idi 1953. Bayat a ti opisina iti Sekretario Heneral ket opisial idi a mabutbutusan ken saan a naipanunutan a ti kanagatuan a puesto ti estado ti Sobiet, ni Stalin ket nakapabael a nagusar iti daytoy ti panagitiponna kadagiti umadadu a kabilegan a tinengtengngelna kalpasan ti ipupusay ni Vladimir Lenin idi 1924 ken nagininut a nagikkat kadagiti amin a kasupiatna a grupo iti uneg ti Partido Komunista. Daytoy ket mairaman ni Leon Trotsky, ti maysa a sosialista a teorista ken ti kangrunaan a kritiko ni Stalin a dagiti kasapaan a daulo ti Sobiet, nga isu ket naipammagtalaw manipud ti Kappon ti Sobiet idi 1929. A ni Trotsky ket simbolo idi ti permanente a rebolusion, ti konsepto ni Stalin iti sosialismo iti maysa a pagilan ti nagbalina kangrunaan a a pakipatengngaan ti isip kadagiti politiko ti Sobiet.
Idi 1928, ni Stalin ket sinukatanna ti Baro nga Annuroten ti Ekonomia iti panawen ti 1920 iti maysa a naisentro unay nga agbilbilin nga ekonomia ken dagiti Lima aTawen a Plano nagirusat ti maysa a paset ti panawen iti napardas a pangindustrialisasion ken ekonomiko a kolektibisasson iti away. A kas nagbanagan, ti USSR ket napabalin manipud ti maysa nga agrario a kagimongan iti maysa a nalatak a bileg ti industria, daytoy ti batayan para iti irurumsuana a kas ti maikadua a kadakkelan nga ekonomia ti lubong kalapsan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.[2] A kas nagbanagan ti napardas nga ekonomiko, sosial ken dagiti politikal a panagbalbaliw iti Stanilista a panawen, riniwriw kadagiti tattao ti naipatulod kadagidiay kampo ti napilit a panagobra,[3] ken riniwriw pay ti naideporta ken naipammagtalaw kadagiti adayo a luglugar iti Kappon ti Sobiet.[3] Ti rugi nga yaalsa ti paset ti agrikultura ket nagsinga ti panagpataud kadagiti makmakan iti nasapa a panawen ti 1930 ken nagpawrawad daytoy ti didigra a Bisin ti Sobiet iti 1932–1933. Idi 1937–38, ti maysa a kampania ti panagsupiat kaditi naipabasol a kabusor iti Stalinista a turay ket nagpatingga iti Nalatak a Panagpurga, ti maysa a paset ti panawen iti nawatiwat a panagigawid nga adu kadagitoy a ginasut a ribribo a tattao ket pinatay, a mairaman dagiti panakaibalud dagiti daulo ti Nalabbaga a Buyot iti panakiramanda kadagiti gandat a panagikkat ti gobierno ti Sobiet.[4]
Idi Agosto 1939, kalpasan ti panakapaay tipanagibangon ti maysa nga Anglo-Pranko-Sobiet a Kumaduaan,[5] Ti USSR ni Stalin ket simrek iti maysa a di-mangriribok a tulag iti Nasi nga Alemania a daytoy ket nagbingbingay kadagiti bikodda a buklan ti impluensia idiay Dumaya a Europa. Daytoy a tulag ket pimmalubos ti Kappon ti Sobiet a makaala manen kadagiti sigud a teritoriona iti Ruso nga Imperio idiay Polonia, Pinlandia, dagiti Baltiko, Bessarabia ken akin-amianan a Bukovina idi nasapa a paset ti panawen ti Maikadu a a Sangalubongan a Gubat. Kalpasan ti panaglabsing ti Alemania iti daytoy a tulag babaen ti panagraut ti Kappon ti Sobiet idi 1941 ken ti panaglukat ti maysa a Dumaya a Sanguanan, ti Kappon ti Sobiet ket timmipon kadagiti Aliado. Nupay adu kadagiti nadangran ken natay a tattao ken dagiti napukaw a teritoriona it panagrugi a paset iti gubat, ti Kappon ti Sobiet ket nakapasardeng ti panagabanse ti Aksis kadagiti gubat iti Moscow ken Stalingrad. Dimteng a, ti Nalabbaga a Buyot ket nakapan iti Dumaya a Europa idi 1944–45 ken natiliwna ti Berlin idi Mayo 1945. Gapu ta adda ti naisangsangayan a papelna iti panagballigi tdagiti Aliado ti panagsupiat ti Alemania,[6][7] ti USSR ket rimsua ken nabigbigan a kas maysa a nalatak a bileg kalpasan ti gubat.[8]
Ni Stalin ket nagidaulo ti Sobiet a delegasion idiay Yalta ken dagiti Potsdam a Konperensia, nga isu ket nagiladawan ti mapa ti kalpasan ti gubat a Europa. Ti komunista a tinurayan dagiti kumanigid a gobierno a matalek iti Kappon ti Sobiet ket nagipatakder idiay Dumaya a Pagkaykaysaan dagiti satelite nga estado a ti USSR ketsumsumrek ti maysa a yaalsa para ti panagturay ti sangalubongan, a kakunkuna a ti Nalamiis a Gubat, iti Estado sUnidos ken ti NATO. Idiay Asia, ni Stalin ket nagibangon ti nasayaat a panakibiang kenni Mao Zedong idiay Tsina ken Kim Il-sung idiay Amianan a Korea, ken ti Stalin a panawen ti Kappon ti Sobiet kadagiti nadumaduma a pamay-an ket maysa a modelo para iti baro a naporma a Republika iti Tsina dagiti Tattao ken Republika iti Korea dagiti Demokratiko a Tattao.
Isu ket nagturay aginggana iti ipupusayna idi 1953, ni Stalin ket nangidaulo ti USSR iti paset ti panawen iti kalpasan ti gubat a panagpabaro, a namarkaan daytoy babaen ti panagturay ti Stalinista nga arkitektura. Ti nagballigi a panagrang-ay ti [nuklear a programa ti Sobiet]] ket nagpakabael iti daytoy a pagilian nga agbalin a makiadua a naarmasan ti nuklear a bileg iti lubong. Ti limbang a programa ti Sobiet ket nairugi a gapu kadagiti gandat a nuklear. Kadagiti kinaudi a tawenna, ni Stalin ket nangirugi pay kadagiti makunkun a a Dagiti Nalatak Gandat ti Patakder iti Komunismo ken ti Nalatak a Plano par aiti Panagbalbaliw iti Masna.
Kalpasan ti ipupusayna, ni Stalin ken ti turayna ket naipato kadagiti nadumaduma nga okasion, ti kaimudingan kadagitoy ket ti Maika-20 a Kongreso iti Partido Komunista iti Kappon ti Sobiet idi 1956, a ti simmaruno kenni Stalin a ni Nikita Khrushchev ket indarumna ti legadona ken nagidaulo kadagiti pamay-an ti de-Stalinisasion iti Kappon ti Sobiet. Dagiti moderno a kapanunotan kenni Stalin iti Ruso a Pederasion ket aglaaok, nga adda dagiti makapapunot kaniana a kas maysa a mangidadanes,[9] ken dagiti dadduma pay ket makitada isuna aa kas maysa a mannakabael a daulo.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biddut ti dakamat: Imbalido nga etiketa ti
; awan ti testo a naited para kadagiti ref a nanaganan
dob
- ^ Wheatcroft, S. G.; Davies, R. W.; Cooper, J. M. (1986). Industrialisasion ti Sobiet Naipanunotan manen: Dagiti Preliminario a Nagbanagan maipanggep ti Ekonomia a Panagrangrang-ay a nagbaetan ti 1926 ken 1941 39 (2). Panagrepaso ti Pakasaritaan ti Ekonomia. p. 264 Agsurok ti
|pages=wenno
|at=(tulong). ISBN 978-0-7190-4600-1.
- ^ a b Getty, Rittersporn, Zemskov. Dagiti biktima iti Sobiet a Sistema ti Panagdusa kadagiti Sakbay ti Gubgubat a Panawen: Ti Umuna a Panagarngian iti Pakaibatayan iti Arkibo nga Ebidensia. Ti Amerikano a Naipakasaritaan, Tomo. 98, Bilang. 4 (Okt., 1993), pp. 1017–1049.
- ^ Abbott Gleason (2009). Kadua ti Pakasaritaan ti Rusia. Wiley-Blackwell. p.373. ISBN 1-4051-3560-3
- ^ Michael Jabara Carley. Gibus iti 'Ababa, Di-napudno a Dekada': Panakapaay iti Anglo–Pranko–Sobiet a Kumaduaan idi 1939. Dagiti Panagadal ti Europa-Asia, Tomo. 45, Bilang. 2 (1993), pp. 303–341
- ^ Weinberg, G.L. (1995). Panagarmas ti Lubong: Ti Sangalubonganm a Pakasaritaan ti Maikadu a a Sangalubongan a Gubat. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 264. ISBN 0-521-55879-4.
- ^ Rozhnov, Konstantin, Sino ti Nangabak ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat?. BBC.
- ^ Superpower politics: change in the United States and the Soviet Union Books.Google.com
- ^ Kasano a sinango ti Rusia dagiti dakes a napalabasna, BBC News (5 Marso 2003)
- ^ Ruso a kinaagtutubo: Ni Stalin ket nasayaat, nasken a pumanaw dagiti emigrante: poll, Reuters (25 Hulio 2007)


text:
Leksion 8
Apay nga Ipalpalubos ti Dios ti Kinadakes ken Panagsagaba?
1. Kasano a nangrugi ti kinadakes?
Nangrugi ti kinadakes ditoy daga idi insawang ni Satanas ti umuna a kinaulbod. Ni Satanas ket sigud a perpekto nga anghel, ngem “saan a nagtakder a di maisin iti kinapudno.” (Juan 8:44) Tinarigagayanna ti panagdayaw a rumbeng nga agpaay laeng iti Dios. Nagulbod ni Satanas iti umuna a babai a ni Eva, ket inallukoyna nga agtulnog kenkuana imbes nga iti Dios. Kimmanunong ni Adan ken ni Eva a nagsukir iti Dios. Ti desision ni Adan ket nagbanag iti panagsagaba ken ipapatay.—Basaem ti Genesis 3:1-6, 19.
Idi sinugsoganna ni Eva nga agsukir iti Dios, nangrugin nga agrebelde ni Satanas maibusor iti kinasoberano wenno kalintegan ti Dios a mangituray. Dimmasig ken Satanas ti kaaduan a tattao ket inlaksidda ti Dios kas Agturay kadakuada. Gapuna, nagbalin ni Satanas nga “agturay iti lubong.”—Basaem ti Juan 14:30; 1 Juan 5:19.
2. Adda kadi depekto dagiti pinarsua ti Dios?
Perpekto ti amin nga aramid ti Dios. Dagiti tattao ken anghel a pinarsua ti Dios naan-anay a kabaelanda ti agtulnog kenkuana. (Deuteronomio 32:4, 5) Pinarsuanatayo ti Dios nga addaan iti wayawaya nga agpili no ania ti kayattayo nga aramiden—naimbag wenno dakes. Dayta a wayawaya ti mangipaay kadatayo iti gundaway a mangipakita iti ayattayo iti Dios.—Basaem ti Santiago 1:13-15; 1 Juan 5:3.
3. Apay nga ipalpalubos ti Dios ti panagsagaba agingga ita?
Iti nakedngan a tiempo, impalubos ti Dios ti panagrebelde maibusor iti kinasoberanona. Apay? Tapno maipakita a saan a pagimbagan ti tao ti aniaman a panangikagumaanna a mangituray nga awan ti Dios. (Eclesiastes 7:29; 8:9) Nalawag ti pammaneknek kalpasan ti 6,000 a tawen a pakasaritaan ti tao. Saan a nabaelan dagiti agtuturay a pukawen ti gubat, krimen, kinaawan hustisia, ken sakit.—Basaem ti Jeremias 10:23; Roma 9:17.
Saan a kas iti turay ti tao, ti turay ti Dios ket pagimbagan dagidiay agpaituray iti dayta. (Isaias 48:17, 18) Iti din agbayag, pagpatinggaen ni Jehova ti amin a gobierno ti tao. Dagidiay laeng agpaituray iti Dios ti agnaedto iti daga.—Isaias 11:9.—Basaem ti Daniel 2:44.
4. Ania a gundaway ti naipaay kadatayo gapu iti panagan-anus ti Dios?
Kinuna ni Satanas nga agserserbi laeng dagiti tattao ken Jehova gapu kadagiti managimbubukodan a rason. Kayatmo kadi a paneknekan a kinaulbod dayta? Kabaelam nga aramiden dayta! Gapu iti kinaanus ti Dios, addaantayo amin iti gundaway a mangipakita no agpaituraytayo iti Dios wenno iti tao. Ipakitatayo no ania ti pilientayo babaen ti wagas ti panagbiagtayo.—Basaem ti Job 1:8-12; Proverbio 27:11.
5. Kasano a maipakitatayo a ti Dios ti pilientayo nga Agturay?
Ipakpakitatayo a ti Dios ti pilientayo nga Agturay no sapulen ken annurotentayo ti pudno a panagdayaw a naibatay iti Biblia a Sao ti Dios. (Juan 4:23) Maipakitatayo a laklaksidentayo ni Satanas kas agturay no saantay a makipaset iti politika ken gubat, kas iti inaramid ni Jesus.—Basaem ti Juan 17:14.
Ar-aramaten ni Satanas ti pannakabalinna a mangisaknap iti imoral ken makadangran nga ar-aramid. No liklikantayo dagita nga aramid, mabalin a laisen wenno busorendatayo ti dadduma a gagayyem ken kakabagiantayo. (1 Pedro 4:3, 4) Gapuna, masapul nga agpilitayo. Makikaduatayo kadi kadagiti tattao a mangay-ayat iti Dios? Agtulnogtayo kadi kadagiti nainsiriban ken naayat a lintegna? No kasta ti aramidentayo, pampaneknekantayo nga ulbod ni Satanas iti panangibagana nga awan asinoman nga agtulnog iti Dios no maipasango iti pakarigatan.—Basaem ti 1 Corinto 6:9, 10; 15:33.
Ti ayat ti Dios iti sangatauan garantisaranna nga agpatingganto ti kinadakes ken panagsagaba. Dagidiay mangipakita a patienda daytoy tagiragsakendanto ti biag ditoy daga iti agnanayon.—Basaem ti Juan 3:16.


text:
Pagsasao nga Adigue
Ti Adigue (Adyghe: Aдыrэбзэ adyghabze), naamammuan pay a kas ti Laud a Sirkasiana (KIaxыбзэ), ket maysa kadagiti dua nga opisial apagsasao ti Republika ti Adigueya idiay Pederasion ti Rusia, ti sabali ket ti Ruso. Daytoy ket insasao babaen dagiti nadumaduma a tribu ti Tattao nga Adigue: Abzekh,[2] Adamey, Bzhedug;[3] Hatuqwai, Temirgoy, Mamkhegh; Natekuay, Shapsug;[4] Zhaney, Yegerikuay, nga iti tunggal maysa ket addaan iti bukodna a dialekto. Ti pagsasao ket ket tinawtawagan dagiti agsasao iti Adygebze wenno Adəgăbză. Thi literario a pagsasao ket naibatay iti dialekto ti Temirgoy.
Adda dagit iagarup a 128,000 ng aagsasao iti pagsasao iti patneng a teritorio ti Rusia, ken gangani amin dagitoy ket patneng nga agsasao. Iti sangalubongand, adda dagiti 300,000 snga agsasao iti daytoy a pagsasao. Ti kadakkelan a komunidad nga agsasao iti Adigue ket idiay Turkia, ken insasao dagiti diaspora ti kalpasan ti Gubat ti Ruso–Sirkasiana (circa 1763–1864); iti pay maipatinayon, ti pagsasao nga Adigue ken insasao babaen dagiti Cherkesogai idiay Krasnodar Krai.
Ti Adigue ket tagikua ti belongs sasao nga Amianan laud a Kaukaso. Ti Kabardiano (makunkunapay a kas ti Daya a Sirkasiana) ket asideg a kabagian daytoy, ken natrattrato daytoy babaen ti dadduma a kas dialekto wenno sanga ti pagsasao a Sirkasiana. Ti Ubihe, Abhasio, ken Abasa ket kasla adayo a kabagian ti Adigue.
Ti pagsasao ket naiyalagad kalpasan ti Rebolusion ti Oktubre idi 1917. Manipud idi 1936, ti Siriliko a sinuratan ket isun ti naus-usar a panagsurat iti Agdigue. Sakbay daytoy, ti alpabeto a naibatay ti Arabiko ket naus-usar idia a naikuyog iti Latin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Adigue iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Abzakh a dialekto (Pranses)
- ^ Bzhedug a dialekto (Pranses)
- ^ Shapsoug a dialekto (Pranses)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gramatika ti Pagsasao a Sirkasiana. Naserbi a sitio para iti panagadal ti gramatika ti Adigue.
- Louis Loewe (1854). A dictionary of the Circassian language, English-Circassian-Turkish. George Bell.
- Alpabeto ti Adigue, Omniglot.
- Dagiti sistema ti transliterasion ti AdiguePDF.
- Wadan ti Adigue, Museo ti Pagsasao.
- Dagit irejurso ti panagadal ti Adigue.
- Agadal iti Sirkasiana, Internasional a Sentro para kadagiti Panagadal ti Sirkasiana (ICCS).
- Rferl Radio ti Amianan a Kaukaso.
- Ramit ti transliterasion ti Adigue.
- Alpabeto ti taga-ugma nga Adigue Abkhaz–Abaza Ubykh.
- Kasano ti agbilang iti pagsasao nga Adigue.
- Diksionario ti pagsasao nga Adigue.


text:
Estado iti Palestina
Ti Palestina[i] (Arabiko: فلسطين Filasṭīn/Falasṭīn/Filisṭīn), opisial a nairangarang a kas ti Estado iti Palestina (Arabiko: دولة فلسطين, Dawlat Filasṭin),[1][2] ket maysa nga estado nga idi ket nairangarang iti panagtalaw idiay Alher idi 15 Nobiembre 1988, idi ti Organisasion ti Panakawaya ti Palestina (Ingles: Palestinian Liberation Organization (PLO)) Nailian a Konsilo (Ingles: Palestinian National Counsil (PNC)) ket nagampon ti unilateral a Panakairangarang ti Panagwayawayas ti Palestina. Iti agdama a panawen ti 1988 a panakairangarang, ti PLO ket saan a nagwatawat ti panagturay ti aniaman a teritorio,[3] nga adda dagiti naitunton a teritoriona ket internasional a mabigbigan a kas paset iti Israel bayat a dagiti nabati ket sinakup pay laeng babaen ti Israeli[4] Tinuntonna dagiti Palestina a teritorio (ti Gaza Strip ken ti West Bank) ken dagiti Israeli a teritorio a kasisigud nga indaton kadagiti Arabo babaen ti 1947 a Plano a Panagbenneg,[1] ken nainaganan a ti Herusalem a kas ti kapitolio iti Palestina.[ii][2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Panagirangarang ti Panagwayawayas ti Palestina (1988).
- ^ a b c Bissio, Robert Remo, ed. (1995). Ti Lubong: Ti Pagalagadan ti Maikatlo a Lubong 1995–96. Montevideo: Instituto del Tercer Mundo. p. 443. ISBN 978-0-85598-291-1.
- ^ Bercovitch ken Zartman, 2008, p. 43 (babaen ti Liblibro ti Google).
- ^ Staff (20 Pebrero 2008). "Dagiti Palestina 'Baka Agirangarang ti Estado'". BBC News. Naala idi 2011-09-27. "Ngem maysa pay a makitinnulag ken ti nangato nga opisial a ni, Saeb Erekat, ket di umanamong a ti Organisasion ti Panakawaya ti Palestina ket nagirangarangen ti panakawayawayas idi 1988. Tattan ket masapul tayo ti pudno a panagwayawayas, saan a ti maysa a panagirangarang. Masapul tayo ti puno a panagwaywayas babaen ti panagsardeng ti panagsakup. Saan tayo a Kosovo. Nasakupan tayo babaen ti Israeli ken para iti panagwayawayas masapul tayo a makaala ti panakawayawayas', ti kinuna ni Mr Erekat."


text:
Baybay Camotes
Ti Baybay Camotes ket bassit a baybay iti kaunegan ti purpuro ti Pilipinas, idiay baetan ti Daya a Visayas ken ti Tengnga a Visayas. Daytoy ket nabeddengan babaen ti isla ti Leyte iti amianan ken daya, ti Bohol iti abagatan, ken ti Cebu iti laud. Ti baybay ket naikapet iti Baybay Bisaya iti amianan a laud, ken ti Baybay Bohol iti abagatn babaen ti Kanal Canigao ken Kipet ti Cebu. Daytoy ket aglaon ti Is-isla ti Camotes ken ti Isla ti Mactan.
Dagiti nangruna a siudad iti lugar ket ti Siudad ti Ormoc ken Baybay iti Probinsia ti Leyte, ken Siudad ti Cebu, Cebu.
Nagsasabtan: 10°30′N 124°20′E / 10.500°N 124.333°E


text:
VIGAN CITY--- Insuko man ti maysa a bulag ti tarigagay na a makadenna iti pagbiit ni Pope Francis iti panagbisita na iti pagilian tayo a Pilipinas, napapigs a met ti pammati na ken patienna a kappia ken gin- awa ti ipaay ti santo papa kadagiti pilipino iti ibibistana iti pagilian.
Segun ken ni Dionisio Gonzales, maysa a reflexologist a taga Barangay Puroc a Bassit, Vigan City, agsipud ta maysa isuna a bulag, saan na nga ammo ti rupa ni santo papa ngem para kenkuana, mariknana babaen iti boses na a naamo ti rupa ken managayat a lider isuna iti simbaan katolika.
Innayon na pay a mariknana nga asideg ni santo papa kadagiti napapanglaw ken kadagiti tao a kas kenkuana nga addaan iti pakapilwan ti napisikalan a bagina.
Kinuna na pay nga uray ammo na nga adayo a mapasamak ngem no maikkan isuna iti gundaway a mangpili iti no ania ti kayat na nga isagot ken ni pope francis, kinunana a kayatna nga ikararagan isuna ken agsipud ta maysa isuna a reflexologist, ited na ti pigsana tapno mapalag- an na ti rikna ti id- idoluenna a santo papa babaen ti panang- reflex na kenkuana.


text:
Angela Merkel
Ni Angela Dorothea Merkel ket politiko ken dati agsuksukimat a sientista nga isun ti daulo ti Kappon ti Demokratiko a Kristiano manipud idi 2000 ken ti Kansilier ti Alemania manipud idi 2005. Isu ti immuna a babai ken umuna nga umili a nagtakem iti opisina ti dati a Demokratiko a Rebuplika ti Alemania.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Biography". Bundeskanzlerin.de. German Federal Press and Information Office. Naala idi 14 Enero 2015.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Angela Merkel idiay Wikimedia Commons


text:
Ubas
Ti ubas ket isu ti bunga ti agtintinnag ti bulong a natarikayo a mula nga agkalatkat ti botanikal a henero ti Vitis. Dagiti ubas ket mabalin a makan a naata ken mabalin nga ausaren para iti panagaramid ti bino, jam, tubbog, halea, yaon ti bukel ti ubas, dagiti pasas, suka, ken lana ti bukel ti ubas. Dagiti ubes ket dagiti di-klimakteriko a kita ti bunga, ken sapasap dagitoy a nagririmpuok.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Creasy, G. L. and L. L. Creasy. (2009). Dagiti Ubas (Siensia ti Panagpataud ti Apit iti Hortikultura). CABI. ISBN 978-1-84593-401-9
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sasao a mainaig ti Ubas idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Ubas idiay Wikimedia Commons
- Rehistro dagiti sebbangan ti GRIN: Vitis.
- Birolohia ti Ubas.


text:
Moldovia
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Katkategoria:
- Moldovia
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad dagiti Nawaya nga Estado
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Rumano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ukraniano
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Damdamili
Ti damdamili (ramut a balikas ti damili) ket ti seramika a materiales a mangbukel kadagiti bangbanga a tagilako,[1] mairaman kadagitoy dagiti nangruna a kita ti bangbanga ken porselana. Ti lugar a pagaramidan dagiti damili ket tinawtawagan ti pagdamilian. Ti damdamili ket mabalin pay a mangitudo ti arte ti agdamdamili wenno ti panagpataud ti bangbanga.[2][3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 'Siensia ti Damdamili: materiales, proseso ken dagiti produkto.' Allen Dinsdale. Ellis Horwood Limited, 1986.
- ^ "Merriam-Webster.com". Merriam-Webster.com. 2010-08-13. Naala idi 2010-09-04.
- ^ 'Ti Pangyuna iti Teknolohia iti Damdamili. Maika-2 nga edision. Paul Rado. Institute Of Ceramics & Pergamon Press, 1988
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Damdamili idiay Wikimedia Commons
- Kasano a maaramid ti damdamili


text:
Luzon
Ti Luzon ket isu ti kadakkelan nga isla idiay Pilipinas. Mabirukan daytoy idiay akin-amianan unay a rehion iti purpuro, ken daytoy ket nagan pay ti maysa kadagiti kangrunaaan a grupo ti is-isla iti pagilian a naisentro iti isla (dagiti dua a sabali ket ti Visayas ken Mindanao). Ti Luzon a kas ti isla ket mairaman ti maitutop a Luzon, ti Batanes ken Babuyan a grupo dagiti isla iti amianan, ken dagiti isla iti Catanduanes, Marinduque, Masbate, Romblon, ken Mindoro.[3] Ti Luzon ket isu ti ekonomia ken politikal a sentro iti Pilipinas, daytoy ket ayan ti kapitolio a siudad iti daytoy a pagilian, ti Manila.
Administratibo a panakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti isla iti Luzon ket buklenna ti 8 kadagiti 17 nga administratibo a rehion iti Pilipinas. Dagitoy a rehion ket saan a politikal a bagbagi, ngem dagitoy ket agserbi a kas administratibo a panakaigrupo laeng dagiti probinsia. Dagitoy ket ti:
- Rehion ti Ilocos (Rehion I),
- Tanap ti Cagayan (Rehion II)
- Tengnga a Luzon (Rehion III)
- CALABARZON (Rehion IV-A)
- MIMAROPA (Rehion IV-B)
- Rehion ti Bicol (Rehion V)
- Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)
- Nailian a Kapitolio a Rehion (NCR)
Ti Rehion ti Ilocos (Rehion I) ket adda idiay amianana a daya a baktrang iti isla ken sangoenna ti Baybay Abagatan Tsína. Daytoy a rehion ket naamammoan para kadagiti puraw a kadaratan nga aplayana ken nabaknang a pakasaritaan. Dagiti probinsi aket to Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, ken Pangasinan. Ti administratibo a a sentrona ket ti Siudad ti San Fernanado.
Ti Tanap ti Cagayan (Rehion II) ket mabirukan idiay amianan a daya a paset iti kangrunaan nga isla ken sakupenna ti Batanes ken Is-isla ti Babuyan iti amianan. Daytoy a tanap ket napalikmutan babaen ti Tengnga a Kordiliera ken ti kabanbantayan ti Sierra Madre. Ti agananod iti tengnga ket kaatiddogan a karayan iti daytoy a pagilian, ti Karayan Cagayan. Dagiti probinsia ket ti Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ken Quirino. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Tuguegarao.
Ti Tengnga a Luzon (Rehion III) ket buklenna ti kadakkelan a tanap iti pagilian ken agpatpataud ti kaaduan a paay iti bagas ti pagilian. Dagiti probinsia ket ti Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac, ken Zambales. Ti administratyibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad San Fernando, Pampanga. Ti kuartel ti Marina ti Estados Unidos idi a Subic Bay ket mabirukan idiay Subic, Zambales a ti sigud nga Aero Puersa ti Estados Unidos ket adda idiay Clark Field, Pampanga. Dagitoy dua tattan ket dagiti agrangrang-ay a naipangpangruna a sona ti ekonomia iti pagilian. Dagiti kangrunaan a pagsasao ket ti Kapampangan ken Tagalog.
Ti CALABARZON (Rehion IV-A), ket maysa kadagiti kabaroan a rehion ti pagilian, daytoy idi ket paset iti Akin-abagatan a Tagalog (Rehion IV). Maysa daytoy kadagiti kaaduan ti populasion a luglugar iti pagilian. Ti nagan ti rehion ket akronimo a naipakatakderan para kadagiti probinsiana, a dagiti Cavite, Laguna, Batangas, Rizal, ken Quezon. Dagiti Tagalog ket isu ti kaaduan nga etniko a grupo iti daytoy a rehion, a ti Tagalog ketisu ti kangrunaan a maisasao. Ti mabigbigan nga administratibo a sentrona ket ti Manila, nga adda daytoy idiay Metro Manila, nupay kasta, adu kadagiti opisial ti gobierno nga agusig a ti Siudad ti Quezon, nga adda met iti Metro Manila a kas ti administratibo a sento, ken ti pay, Siudad ti Lucena. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Calamba.
Ti MIMAROPA (Rehion IV-B), a mairaman ti CALABARZON daytoy ket maysa pay kadagiti kabaroana rehion ti pagilian, ket daytoy ket sigud a paset idi ti Akin-abagatan a Tagalog (Rehion IV). Bukklen daytoy ti kaaduang kadagiti isla iti grupo ti Luzon. Ti nagan daytoy a rehion ket akronimo a naipatakderan dagiti probinsiana, a dagitoy ket ti Marinduque, Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Palawan ken Romblon. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Calapan.
Ti Rehion tyi Bicol (Rehion V) ket sakupenna ti Bicol a Peninsula idiay abagatan a daya a gibus iti isla ti Luzon, ken dagiti is-isla a mairaman ti isla a probinsia iti Catanduanes ken Masbate. Dagiti nabati a kangrunaan a daga a probinsia ket ti Albay, Camarines Norte, Camarines Sur, ken Sorsogon. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Legazpi. Dagiti agtaeng a kaputotan ti Bicolano ket agsasao da ti Bikol a kas ti kangrunaan a pagsasao.
Ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (KAR) ket gangani a sakupenna ti Tengnga a Kordiliera a kabanbantayan iti Akin-amianan a Luzon. Ti KAR, ket naipartuat idi 1989 a kas maysa a naipangpangruna nga administratibo a rehion para kadagiti patneng a tribu iti kabanbantayan. Dagiti probinsiana ket ti Abra, Apayao, Benguet, Ifugao, Kalinga, ken Mountain Province. Ti rehional a sentrona ket ti Siudad ti Baguio.
Ti Nailian a Kapitolio a Rehion (NKR) ket maysa a naipangpangruna nga administratibo a rehion a mangbukel ti kapitolio iti pagilian, ti Manila; ti kaaduan ti populasion a siuda ti pagilian, ti Siudad ti Quezon; ken dagiti mainayon pay a l 15 a siudad ken munisipalidad. Daytoy a rehion ket nalatlatal a naamammoan a kas ti Metro Manila. Daytoy laeng ti rehion iti pagilian nga awanan ti probinsia, ken isu ti kapusekan ti populasion nga addan ti sumurok a 10 a riwriw a taattao nga agtaeng iti 636 km² a lugar.
Ti Luzon ket sagpaminsan pay a mabingbingay kadagiti tallo a luglugar: ti Akin-amianan a Luzon, Akin-abagatan a Luzon ken Metro Manila. Ti Akin-amianan a Luzon ket dagiti rehion iti amianan iti Metro Manila (Rehion I, II, III ken KAR), a ti Akin-abagatan a Luzon ket dagiti rehion iti abagatana ken daya iti (Rehion IV-A, IV-B ken V). Adda dagiti estadistika a mangiraman ti Metro Manila iti Akin-abagatan a Luzon.
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Senso ti Pilipinas 2007
- ^ Dagiti bilang ket naibuklan dagiti 8 nga administribo a rehion a saan a mairaman dagiti is-isla iti Batanes, Catadunes, ken Masbate ken ti rehion iti MIMAROPA/MIMARO
- ^ Zaide, Sonia M. Ti Pilipinas, maysa a Naisangayan a Pagilian. p. 50.


text:
Polbora
Ti polbora ket isu ti immuna a kimiko nga eksplosibo ket ti is-isu laeng a naam-ammuan aginggana idi maika-19 a siglo. Daytoy ket ti panaglalaok ti asupre, uging, ken nitrato ti potasio (a ti asupre ken ti uging ket isu dagitoy ti agtigtignay a kas dagiti sungrod, bayat a ti nitro ket agob-obra a kas ti oksidante.[1][2] gapu kadagiti panaguram a tagikuana ken ti gatad ti pudot ken ti tomo ti alingasaw a mapataudna, ti polbora ket kaaduan a naus-usar a kas ti allin kadagiti paltog kenlaok dagiti palpalibang.
Ti polbora idi segun ti kaaduna a konsesnso dagiti akademiko, ket naimbento idi maika-19 a siglo idiay Tsina,[3] ken ti kasapaan a nairehistro a naisurat a pormula para iti polbora ket naiparang iti testo ti Song a Dinastia idi maika-11 a siglo, ni Wujing Zongyao.[4] Daytoy a pannakaduktal ket nakaiturongan ti pannakaparnuay ti palpalibang ken dagiti nasapa nga armas ti polbora idia Tsina. Kadagiti simmaruno a siglo kalpasan ti Insik a pannakaduktal, dagiti armas ti polbora ket nangrugrugin a nagparang iti Muslim a lubong, Europa, ken India. Ti teknolohia ket naiwarwaras manipud idiay Tsina babaen ti Tengnga a Daya wenno Sentral nga Asia, ken kalpasanna idiay Europa. Ti kaasapaan nga Akinlaud a pannakaibaga ti polbora ket nagparang kadagiti testo a naisurat babaen ti Inggles a pilosopo a ni Roger Bacon idi maika-13 a siglo.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jai Prakash Agrawal (2010). High Energy Materials: Propellants, Explosives and Pyrotechnics. Wiley-VCH. p. 69. ISBN 978-3-527-32610-5.
- ^ David Cressy, Saltpeter: The Mother of Gunpowder (Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxfords, 2013)
- ^ Jack Kelly Gunpowder: Alchemy, Bombards, and Pyrotechnics: The History of the Explosive that Changed the World, Perseus Books Group: 2005, ISBN 0465037224, ISBN 9780465037223: pp. 2–5
- ^ Chase 2003:31 : "ti kasapaan a kadagiti nabati a pormula para iti polbora ket mabirukan idiay Wujing zongyao, ti obra ti militar manipud idi agarup a 1040"
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chase, Kenneth (2003), Firearms: A Global History to 1700, Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge, ISBN 0-521-82274-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Polbora idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Marcelo I
Ni Santo Papa Marcelo I, ket isu ti papa manipud idi Mayo wenno Hunio 308 aginggana idi 309, isu ti simmaruno kenni Papa Marcelino kalpasan ti atiddog a naggiddiatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Liber Pontificalis, ed. Louis Duchesne, I, 164–6; cf. Pangyuna, xcix–c; Acta SS., Enero, II, 369
- Joseph Langen, Pakasaritaan ti Romano Katoliko a Simbaan I, 379 sqq.
- Paul Allard, Pakasaritaan ti panagirurumen, V, 122–4
- Louis Duchesne, Taga-ugma a pakasaritaan ti Simbaan, II, 95–7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Marcelo I idiay Wikimedia Commons
Daytoy nga artikulo ket mangiraman ti testo manipud ti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Marcellus I". Katoliko nga Ensiklopedia. Robert Appleton Company.


text:
Papa Simplicio
Ni Santo Papa Simplicio ket isu ti Papa manipud idi 468 AD aginggana idi 10 Marso483 AD.
Isu ket naipasngay idiay Tivoli, Italia, ti anak a lalaki ti umili a nagnagan iti Castinus. Kaaduan kadagiti maipanggep kaniana ket naala manipud iti Liber Pontificalis.
Ni Simplicio ket nangsalsalaknib kadagiti tignay ti Konsilo ti Kalsedonia a mnangsuppiat ti Eutychian herehia, nga isu ket nagobobra a timmultulong ti tatato ti Italia kadagiti panagraraut dagiti barbaro, ken nakakita kadagiti Heruli a yaalsa dagiti mersenario ken nangirangarang ti Odoacro nga ari iti Itali aidi 476, kalpasan ti panagtuangna kenni Romulus Augustulus, ti naudi a Lumaud a Romano nga Emperador. Ti Odoacro ket nagaramid kadagiti bassit a panagsuksukat ti administrasion iti Roma, a natibker ti panagtengtengngel ti Obispona, a ni Santo Simplicio. Isu ket nagobobra a nagtalinaay ti panagturay ti Roma iti Laud
Ni Simplicio ket naipammadayawan para iti panangibangon manen ti simbaan a nainaganan a panagilaglagipan iti birhen ken martir a ni [San Bibiana]].
Ti rambakan nga aldaw ni Santo Simplicio ket ti 10 Marso,[1] ti aldaw nga ipupusayna.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Martyrologium Romanum (Libreria Editrice Vaticana 2001 ISBN 88-209-7210-7)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Simplicio idiay Wikimedia Commons
- Opera Omnia babaen ti Migne, Patrologia Latina nga adda dagiti analitiko a pagsurotan. Daytoy a silpo ket agtengtengngel pay ti Vita Operaque section babaen ti Libro Pontificali
- "Pope St. Simplicius". Ensiklopedia Katoliko. 1913.