text:
Wednesday, August 31, 2016
ZONE 3 SPORTS COMPETITION 2016 MEET, NAANGAY ITI CSCS
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Zone 3 Sports Competition Meet 2016 iti Cabugao Athletic Oval, Cabugao South Central School, Cabugao, Ilocos Sur iti Agosto 31, 2016.
Buklen ti Zone 3 dagiti pageskuelaan ti Nagsincaoan Elementary School; Lipit-Cuancabal E/S; Sagayaden E/S; Pila E/S ken TI Cabugao South Central School.
Immuna a naaramid ti Parada iti aglikmut ti Oval sa naisaruno ti Opening Program iti CSCS School Stage. Kalpasan ti Opening Prayer ni Mr. Rommel Santella, nakanta ti Philippine National Anthem ken ti Cabugao Hymn. Inakem ni Mr. Nick Bringas ti Opening Remarks.
Simmaruno ti Presentation of Delegates babaen kadagiti natudingan a Coaches iti tunggal pagadalan.
Nangted ti Mensahena ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Kimmablaaw ken nagyaman ta napintas ti panagkakammayet dagiti pageskuelaan a mangipatungpal kadaytoy a tinawen nga aktibidad ti sports. Innayonna a kasapulan a napakumbaba ti maysa a grupo wenno pagadalan a mangabak kadaytoy a salisal kasta met laeng nga ammona koma ti mangawat iti pannakaabak dagiti di agballigi. Nupay kasta, “ You are all winners!” insupusop ti Ama ti Ili.
Impeksa ni Mayor Josh Edward ti ragsak ken pannakikaysana ta kunana a maysa met idi a Varsity Player idi agad-adal pay laeng ket kunana a daytoy ti kapintasan a “bonding” dagiti agtutubo ken ubbing ta mayadayoda iti bisio; adda ehersisioda iti pisikal ken mental a mangnayon ti panagtalekda iti kabaelanda ken ti bagbagida.
Nagsarita met ni SBM Atty. Bryan Jett S. Pano, Committee Chair on Youth and Sports. Dinakamatna ti pateg ti pannakaipamaysa dagiti sports events a mangnayon kadagiti umaayam a makipartisipar iti RIAA ken ti Palarong Pambansa. Innayonna a maipamaysa koma ti ay-ayam a Football ket inawisna ti amin nga interesado nga agkameng iti Cabugao Footboleros, maysa a pribado nga asosasion a pakasanayan dagiti agduyos kadaytoy nga ay-ayam tapno makaipatulod met dagiti pageskuelaan iti makisalip iti benneg ti rehional ken uray pay idiay Manila.
Naaramid pay ti Intermisssion Number ti CSCS Dance Club; Lighting of the Symbolic Torch ken Raising of the Zone III Flag.
Natudingan ni SBM Bryan Jett S. Pano a nangideklara ti pannakalukat ti paay-ayam. Impaay met ni Mayor Josh Edward ti Ceremonial Toss iti Football a binayabay ni SBM Jayhan Charisma Alcid-Tan.
Dagiti sports events a napartisiparan dagiti nakapilian dagiti atleta nga agsasalipto para iti District Meet ket iti Softball; Volleyball; Basketball; Football; Table Tennis; Chess; Athletics; Sipa Takraw; Lawn Tennis; Taekwondo ken Gymnastics.
Agpaay nga Officiating Officials dagiti mangisursuro/dadaulo kadagiti pagadalan a masakupan ti tunggal sona.
Ti Zone Meet ket naituding a pakaangayan a pangipakitaan ti kabaelan dagiti ubbing nga adda potensialna iti panagay-ayam iti nadumaduma nga sports events iti las-ud ti napagtitipon a pagadalan. Dagitoyto ti mangibagi iti maangay a District Meet iti Cabugao DepED ken iti nangatngato a tukad wenno agpang ti pagsasalipan dagiti agad-adal iti elementaria.
Kangrunaan a mangtartarawidwid kadagiti mapasamak nga sports activities iti Cabugao DepED ni Mr. Ronel M. Ubaldo, Head Teacher III, Salomague E/S ken agdama a District PESS Coordinator. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:37 PM 0 comments
ZONE 1 SPORTS COMPETITION 2016, NAANGAY ITI CABUGAO ATHLETIC OVAL
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Zone 1 Sports Competition Meet 2016 iti Cabugao Athletic Sports Oval, Cabugao South Central School, Cabugao, Ilocos Sur idi Agosto 30, 2016.
Buklen ti Zone 1 dagiti pageskuelaan ti Pug-os Elementary School; Bungro E/S; Reppa-ac-Bato E/S; Salapasap E/S ken ti Cabugao North Central School.
Immuna a naaramid ti Parada iti aglikmut ti Sports Oval sa naisaruno ti Opening Program iti CSCS School Stage. Kalpasan ti Opening Prayer ni Mrs. Imelda Esteban, T3, nakanta ti Philippine National Anthem, Region 1 Hymn, Ilocos Sur Hymn ken ti Cabugao Hymn. Inakem ni Mr. Francis de la Cruz, Zone 1 President ti Opening Remarks.
Simmaruno ti Presentation of Delegates babaen kadagiti Sports Coordinator a nangiyam-ammo iti tunggal pagadalan.
Nangted ti Mensahena ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Kimmablaaw ken nagyaman ta natunos dagiti dadaulo dagiti pageskuelaan a mangipatungpal kadaytoy a tinawen nga aktibidad ti sports. Innayonna a kasapulan a napakumbaba koma ti maysa a grupo wenno pagadalan a mangabak kadaytoy a salisal kasta met laeng nga ammona koma met ti umawat iti pannakaabak dagiti di agballigi. Nupay kasta, “ You are all winners!” insupusop ti Ama ti Ili.
Impeksa ni Mayor Josh Edward ti ragsak ken pannakikaysana ta kunana a maysa met idi a Varsity Player idi agad-adal pay laeng ket kunana a daytoy ti kapintasan a “bonding” dagiti agtutubo ken ubbing ta mayadayoda iti bisio; adda ehersisioda iti pisikal ken mental a mangnayon ti panagtalekda iti kabaelanda ken ti bagbagida.
Nagsarita met ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chair on Education. Dinakamatna ti pateg ti pannakaipromot dagiti klase ti sports iti benneg ti pageskuelaan tapno makapatanorda met iti nakalidad a players kadagiti mapagsasalipan nga events iti tunggal benneg ti pasalip.
Naaramid pay ti Intermission Number ti CNCS Gymnasts; Lighting of the Symbolic Torch dagiti RIAA Players 2015 ken ti Raising of the Zone III Flag.
Natudingan ni Mr. Ronel M. Ubaldo a nangideklara ti pannakalukat ti paay-ayam.
Dagiti sports events a nakapilian dagiti atleta ket iti Softball; Volleyball; Basketball; Football; Table Tennis; Chess; Athletics; Sipa Takraw; Lawn Tennis; Taekwondo ken Gymnastics.
Agpaay nga Officiating Officials dagiti mangisursuro/dadaulo kadagiti pagadalan a masakupan ti nadakamat a sona.
Ti Zone Meet ket naituding a a pangipakitaan ti kabaelan dagiti ubbing nga adda potensialna iti nadumaduma nga sports events iti las-ud ti napagtitipon a pagadalan. Dagitoyto ti mangibagi iti maangay a District Meet iti Cabugao DepED ken iti nangatngato a tukad wenno agpang ti pagsasalipan dagiti agad-adal iti Elementaria.
Kangrunaan a mangtartarawidwid kadagiti mapasamak nga sports activities iti Cabugao DepED ni Mr. Ronel M. Ubaldo, Head Teacher III, Salomague E/S ken agdama a District PESS Coordinator. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:31 AM 0 comments
Tuesday, August 30, 2016
KALPASAN TI FLAG CEREMONY, KINOMENDARAN NI MAYOR JOSH EDWARD TI PNP-CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Kalpasan ti Flag Ceremony iti Agosto 29, 2016, kinablaawan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang dagiti katinnarabayna nga Opisiales-Lokal ti Ili; Department/Section Heads dagiti Opisina ti LGU; kameng ti PNP ken iti amin nga LGU Personnel.
Kanaig daytoy, kinomendaran ti Municipal Chief Executive dagiti kameng ti PNP-Cabugao nga idauluan ni Inspector Ramil Aquino Llarenas iti naballigi a kampania iti maiparit nga agas ditoy nga ili.
“Congratulations for a job well done!” impeksa ni Mayor Josh Edward.
Inimatangan da MLG Officer Constancial L. Quinola; SBM Danny Q. Gazmen; SB Secretary Maxfel S. Suboc ken ti Pamilia-LGU iti pannakapadayaw dagiti kameng ti pannakabagi ti linteg. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:38 AM 0 comments
Monday, August 29, 2016
NATIONAL HEROES DAY
August 29, 2016 The celebration of National Heroes Day is pursuant to Republic Act No. 3827, passed by the Philippine Legislature October 28, 1931. The Act declared the last Sunday of August of every year as an official national holiday.
This national holiday honors all the heroes of the Philippines, including those whose names have been forever lost to history. # Source – www.dilg.gov.ph
This national holiday honors all the heroes of the Philippines, including those whose names have been forever lost to history. # Source – www.dilg.gov.ph
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:40 PM 0 comments
SISIM INTRAMURALS 2016, INATENDARAN DAGITI OPISIALES LOKAL
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Intramurals 2016 iti Sisim National High School, Cabugao, Ilocos Sur idi Agosto 25-26, 2016 iti Sisim Playground a nagpartisiparan dagiti agad-adal ken mangisursuro ken nakasangailian dagiti Opisiales ti Ili nga indauluan da Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ni Vice Mayor DJ Savellano.
Immuna a naaramid ti Parada dagiti nadumaduma a Team. Iti Programa, nangipaay ti Inspirational Message ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Anag ti Mensahena iti kinapateg ti sports a mangmuli iti isip a mangited ti disiplina ken sportsmanship iti kinatao dagiti agad-adal ken kasta metten iti pannakaitandudo ti napintas a panaglalangen.
Naisaruno ti Investiture of Mr. & Miss Intramurals 2016. Kinoronaan da Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee da Mr. & Miss Intramurals 2016 iti nasao a pagadalan-sekundaria.
Nangipaay met ti Mensahena da Vice Mayor DJ Savellano ken ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chairman on Education kadagiti agsasalip nga agad-adal iti nadakamat nga eskuela-sekundaria.
Nagatendar dagiti Konsehales ti Ili nga isuda SBM Danny Q. Gazmen; SBM Vicky S. Serna; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; ken ni SBM Josefina S. Vallejo iti nasao a programa iti Sisim NHS. # (Web In-Action)
Immuna a naaramid ti Parada dagiti nadumaduma a Team. Iti Programa, nangipaay ti Inspirational Message ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Anag ti Mensahena iti kinapateg ti sports a mangmuli iti isip a mangited ti disiplina ken sportsmanship iti kinatao dagiti agad-adal ken kasta metten iti pannakaitandudo ti napintas a panaglalangen.
Naisaruno ti Investiture of Mr. & Miss Intramurals 2016. Kinoronaan da Mayor Josh Edward S. Cobangbang ken ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee da Mr. & Miss Intramurals 2016 iti nasao a pagadalan-sekundaria.
Nangipaay met ti Mensahena da Vice Mayor DJ Savellano ken ni SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee, Committee Chairman on Education kadagiti agsasalip nga agad-adal iti nadakamat nga eskuela-sekundaria.
Nagatendar dagiti Konsehales ti Ili nga isuda SBM Danny Q. Gazmen; SBM Vicky S. Serna; SBM Dr. Jemaima S. Tan-Yee; ken ni SBM Josefina S. Vallejo iti nasao a programa iti Sisim NHS. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:55 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Awan inggana
Ti awan inggana (simbolo: ∞) ket maysa nga abstrakto a konsepto a mangipalpalawag ti awan ti aniaman a patinggana ken maipaay kadagiti nadumaduma a pagobraan, daytoy ket naipangpangruna ti matematika ken pisika. Ti Inggles a balikas ti infinity ket nagtaud manipud ti Latin ti infinitas, a mabalin a maipatarus iti "awan beddengna", daytoy ket binulod a patarus manipud ti Griego a balikas ti apeiros, a ti kaibuksilanna ket "awan patinggana".[1]
Iti matematika, ti "awan inggana" ket kankanayon a matrato a kasla iti maysa a bilang (kasla ti agbilang wenno panagrukod kadagiti banag: "ti awan ignggana a bilang dagiti termino") ngem daytoy ket saan nga isu met a bilang a kas dagiti pudno a bilang. Kadagiti sistema ti bilang a mangiraman kadagiti inpinitesimal, ti resiprokal ti maysa nga inpinitesimal ket maysa nga awan inggama a bilang, a kas iti bilang a dakdakkel ngem ti aniaman a pudno a bilang. Ni Georg Cantor ket nangpormalisado kadagiti adu a kapanunotan a mainaig iti awan inggana ken dagiti awan inggana nga agsmang idi las-ud ti naladaw a maika-19 a siglo ken ti nasapa a maika-20 a sigsiglo. Iti teoria a pinarang-ayna, adda dagiti awan inggana nga agasmang kadagiti nadumaduma a "kadakkel" (a tinawtawagan ti kardinalidad).[2] Kas pagarigan, ti agasmang dagiti sibubukel a bilang ket mabilang nga awan inggana, bayat a ti awan inggana nga agsmang dagiti pudno a bilang ket saan a mabilang.[3]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taga-ugma a kultura ket addaanda idi kadagiti nadumaduma a kapanunotan a maipanggep ti saad iti awan inggana. Dagidi taga-ugma nga Indiano ken dagidi Griego, ket saanda a nakaikodigo kadagiti termino ti awan inggana iti pormalisado a sistema ti matematika, ken nagarngianda ti awan inggana a kas maysa a konsepto ti pilosopia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ etymonline Naala idi 2012-03-06
- ^ Gowers, Timothy; Barrow-Green, Hunio; Daulo, Imre (2008). Ti Princeton a Kakuyog ti Matematika. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. p. 616. ISBN 0-691-11880-9., Extract of page 616
- ^ Maddox 2002, pp. 113 –117

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1836
Ti tawen idi 1836 ket ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 15 – Naawat ti Arkansas a kas ti maika-25 nga estado ti Estados Unidos.
- Disiembre 30 – Nauram ti Teatro Lehman idiay San Petersburgo, ken nakapatay iti 800 a tattao.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 14 – Aaron Burr, Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1756)
- Septiembre 17 – Antoine Laurent de Jussieu, Pranses a botaniko (naipasngay 1748)
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- "Chronicle of Events from August 1836 to September 1837". American Almanac and Repository of Useful Knowledge. Boston: Charles Bowen. 1838.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1836 iti Wikimedia Commons


text:
Wikisource
Ti Wikisource ket ti maysa nga online a biblioteka a digital ti nawaya a linaon dagiti taudan ti teksto iti wiki, nga inpatpataray babaen ti Pundasion ti Wikimedia . Ti Wikisource ket ti nagan ti proyekto a kas sibubukel ken ti nagan ti tunggal maysa a kayarugan ti proyekto (ti tunggal maysa kayarigan ke tkadawyan a mangirepresnta ti sabali a pagsasao); dagiti nadumaduma a Wikisource ket mangbukel ti amin a proyekto ti Wikisource. Dagitikangrunaan a gandat ti proyekto ket ti mangsangaili kadagiti amin a porma ti nawaya teksto , kadagiti adu a pagsasao, ken dagiti patarus. Kasisigud a naaramid a kas maysa nga arkibo a mangipenpen kadagiti naserbi wenno importante a teksto (ti immuna a tekstona ket ti Déclaration universelle des Droits de l'Homme), daytoy ket naipadakkelen tapno agbalin a biblioteka ti sapasap a linaon. Ti proyekto ket opisial a nangrugi idi Nobiembre 24, 2003 babaen iti nagan a Project Sourceberg. Thi nagan a Wikisource ket inampon met idi iti dayta a naladladaw a tawen ken nakaawat iti bukodna a nagan ti dominio kalpasan dagiti pito a bulan. Ti proyekto ket nadildillaw gapu ti kaawan ti kinatalek ngem daytoy ket dinakdakamat met babaen dagiti gunglo a kas ti National Archives and Records Administration.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ayers, Phoebe; Matthews, Charles; Yates, Ben (2008). How Wikipedia Works. No Starch Press. pp. 435–436. ISBN 978-1-59327-176-3.
- ^ "Wikisource.org Site Info". Alexa Internet. Naala idi 2016-05-13.
- ^ "Transcribe | Citizen Archivist". Naala idi 4 October 2013.


text:
Ti Libel Case
Daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan a lapped dagiti kameng ti media tapno inda agirakurak iti kinapudno. Daydiay panagsao iti pudno ket tumutop koma a tumakder iti amin a balido nga isyo a mitsa iti pannasolbar ti tumaud a parikut no did man ti timmaud a sakit ti gimong ngem gapu daytoy a lapped timmaud limtuaw met kadagiti kameng iti gudeng lalo kadagiti adda iti babassit a poder wenno dagiti addaan no dipay ket awanan iti natugawanna iti agrakrakaya a gimong.
Saanen a mabilang dagiti kameng ti media iti simmango iti defamation case. Iti print ken broadcast media media, ad-adda a sumangoda iti libel case, a maysa kadagiti rupa ti defamation. Ti maysa pay a rupa daytoy ket ti slander. Maysa met a rupa iti panangbusal ti ngiwat ti libel case.
Iti agdama, sisasango ni Alexis (Alexander) Adonis, kameng ti broadcast media sadiay Davao iti kaso ti libelo. Iti radio, inwaragawag ni Adonis kadagiti serie ti komentariona a maysa a kongresista iti timmaray a labus iti maysa kadagiti hotel iti Davao gapu a ta nasukalan ida ti mister ti ‘nobiana’. Indarum ti kongresista ni Adonis iti libelo kadagiti komentona, ta maipagarup nga isu iti madakdakamat iti Davao Burlesque King Scandal. Napaneknekan a nagbasol iti korte ni Adonis, immawat iti parol idi Pebrero ngem saan a dagus a makaruar ta sabali manen a libelo iti naikaso kenkuna, nga ita ket ti met ‘nobia’ ti nagdarum. Nupay nagpiensa ni Adonis saan a mapalubosan a rumuar itri pagbaludan. Kinondena dagiti ganggannaet a media, ti Reporters without Borders ken local a grupo dagiti media, ti National Union of Journalists of the Philippines ken ti Center for Media Freedom and Responsibility ti kaso ni Adonis, ngem nakaserra dagiti lapayag dagiti maseknan.
Iti sabali pay a kaso ti libelo, innem a bulan agingga iti dua a tawen, ken panagbayad iti 5 a million a moral damages ken P33,732 for civil damages iti Carpio Villaraza and Cruz (nga itan ket Villaraza, Cruz, Marcelo and Angcangco) law firm iti nayetnag a pannanusa ni publisher ken Editor in Chief ti Daily Tribune Ninez Cacho-Olivarez.
Agpada dagiti dua a kaso a dinungparda ti pader a dakkel, ket gapu ta babassitda ken awan iti dakkel a tugawda, isu ngata ti puon ken gapuna a saanda a naiggaman ti balligi ken saanda a naiggaman ti lawag ti rinugianda a panggep? Kasano wenno ania koma no ti sinarida nga alad ket dagiti laeng gagangay nga awanan kapet, nabaddekanda koma ti tugotda iti agdama?
Kalpasan iti nagsasaruno a pammapatay iti naglabas a tawen kadagiti kameng ti media, ken naginana (ngata) daytoy kalpasan a nagsagrap ti pagilian iti a pannakaumsi iti sangalubongan, sabali manen ita a bangungot ti sagrapen dagiti katrabaho. Sabali manen a sangoen a busor ti panagserbi.
Awansa metten iti panagpatingga iti panagdadael kadagiti nasayaat a panggep ken pudpudno a panagserbi? Apay a saan laeng koma a panagpapatas iti maisarwag iti panggep tapno tumaud iti napudpudno nga ingpen a dur-as ken annayas iti panagbiag?
Awan iti an-anakenmi itoy a sinurat, ngem saan a solusion wenno sungbat ti dur-asan dagiti libelo no di ket saan a panangited iti karbengan ti trabaho ket panangpungtil ketdi daytoy kadagiti panagpapatas a panirigan ken panagkita iti tungga ingpen.
Kalpasan kadagiti nakaal-alliaw a panagparti iti kapanagan, rumbeng laeng koma nga awanen iti sumaruno pay a bangungot a sangoen. Ngem apay a saan nga agpatingga ti panagbasnot dagiti bagiw kadagiti mulinaw a pampanunot?
No awan ti asuk, awan la ketdi ti uram. Saan nga agsao ti maysa a kameng no awan iti inna pagibasaran. Agsao ti kameng gapu ta isu daytoy ti pudno. Agsao ti kameng gapu ta trabahona iti mangited iti sadiwa ken tumutop nga impormasion. Agsao ti kameng gapu ta kayatna laeng a yetnag ti opinionna. Amin dagitoy a tallo a rason ket saanda a sakopen ti kaso a libelo. Amin dagitoy a rason ket balido a mailaksid iti nasao a kaso.
Ngem iti kaso dagiti addaan iti bassit no dipay ket awan iti tugaw ket ket nailaksiddansa metten kadagiti di magaw-at nga anus ken pannakaawat? Sadino ngarud koma iti pagturongan ti gimong no lapdan dagiti tumakder a mangibangon ken mangdillaw iti inna panagrakaya?
Ingpenmi laeng a saan koman nga umadayo ti naisarwag nga addang kontra dagiti mulinaw a panggep, isu a kondenaenmi dagiti panagpungtil kadagiti nagtured a simmulbod…#
Sunday, June 08, 2008
Editorial
Ti Libel Case


text:
Lagipentayo ni Santiago Fonacier
10 a tinedier, 10 nga agtawen iti 20-30, 10 nga agedad iti 40-60, ken pito nga agedad iti 61 agpangato iti nagdamdamagak maipapan ken ni Sen. Santiago Fonacier. Awan pay iti sangapulo a makaam-ammo kenkuana. Kadagitoy a makaammao, nataenganen, ken kas iti namnamaek, manipud dagitoy wenno nagtaudda manipud iti Ilocos Norte ken kameng ti Iglesia Filipina Independiente (IFI). Adda pay panagduadua dagiti dadduma ta manglangitda pay nga umuna sadanto agtimek. Itoy a pagteng, kasla kayatko a patien, a nalaokan met iti “anglit” ti agpepengnget relihion iti pannakaited koma iti pakalaglagipan itoy naindaklan nga Ilokano. Ti kangatoan a respeto ket maikawes koma kenkuana, saan laeng nga iti politika a nagpayagpaganna no dipay ket iti literatura. Mannurat ni Fonacier ket rumbeng laeng a maited kenkuana ti pammadayaw nga agtaud kadagiti nadumaduma nga award giving body ti Ilocano Lit.
Kas mannurat, nasken nga ammmoentayo no asino ni Senador Santiago Fonacier. Ta ngamin isu ti maysa kadagiti nangpabileg iti kinaadda ti Literatura Ilokana ken nangiyabay ti literatura ni saluyot kadagiti amin a literatura iti pagilian. Nupay idi panawenna(da) commonwealth era, rumusrusing pay laeng (wenno manen) ti Ilocano Lit kalpasan nga imbaddebaddek dagiti Kastila ken pinugipogda amin a rukbosna. Ultimo bukod nga alpabeto ket nairaman a dinelubio dagiti kolonista. Ngem itoy a panagrusing, saan a nagpaudi ni Fonacier a nangibayog ti literatura ti kabukbukodanna a dila. Nupay saan a naurnos dagiti binatog ti literatura idi panawenna (da), ti nasken ket adda dayta a pammaneknek a saan a naudi ni Ilokano. Kas iti proponente idi ti maysa pay a nalaing nga Ilokano a mannurat, ni Camilo Osias ti La Union, ken nadakamat ken nagsasaritaan iti GF Convention idiay Suso Beach idi ngalay ti 1980’s, awan koman iti pinnapilit ti “NGA” ken “A” ta “NGA aminen. Ngem di met ngarud mabalin. Isu naaddaan iti pannakaurnos dagiti binatog iti Ilocano Writings.
Asino aya ni Senador Santiago Fonacier?
Iti politika.
Maysa kadagiti kasiriban a political figure idi commonwealth era. Isu a natural a manmanon iti makaam-ammo kenkuana malaksid kadagiti kameng iti IFI. Imbagianna ti Ilocos Norte idi 1st Philippine National Assembly. Iti First District iti Philippine Senate, kaduana a nangibagi iti senado ni Don Belong wenno Isabelo de los Reyes. Imbagianda ti Abra, Batanes, Cagayan Valley , Ilocos Sur, Ilocos Norte and Isabela. Isuda a dua iti responsibilidad iti panagbalin nga ili dagiti kaaduan nga il-ili iti Kailokoan.
Idi maul-ulaw ni Pres. Manuel Quezon iti saan a panagkikinnaawatan dagiti umili maipapan iti lenguahe, napanunot ti presidente a mangbukel iti Surian ng Wikang Pambansa, nga isu itan ti Komisyon ng Wikang Filipino.
Ni Senador Santiago A. Fonacier iti nangibagi iti sibubukel nga Ilokano. Dagitoy ti kadua ni Fonacier iti kaunaan a Surian nga Wikang Pambansa: Jaime C. de Veyra, (SamareƱo-Bisaya), pangulo; Cecilio Lopez (Tagalog), sekretario; dagiti kameng ti hunta: Felix Salas Rodriguez (Hiligaynon-Bisaya), Santiago A. Fonacier (Ilokano), Casimiro F. Perfecto (Bikol), Isidro Abad (Sugbuanon-Bisaya), Jose I. Zulueta (Pangalatok), ken Hadjii Beeto (wenno Butu kadagiti dadduma a sinurat a nasagangko, Muslim, a nangibagi kadagiti minorya).
Dagitoy a nangbukel iti Surian iti nangadal iti pannakaadda iti agdama a nailian a lenguahe, ti Filipino. (Itinto sumaruno a sinurat nga ilawlawagko ti namay-anda a nagpili.)
Nalalatak dagiti Ilokano a politiko idi commonwealth era ken post commonwealth, ket pasig amin a mannurat dagitoy nga agkakadayaw nga Ilokano a politiko a kadua ni Fonacier. Isuda man dagitoy dagiti kaduana: Isabelo de Los Reyes (IS ken maibilang isu ti ama dagiti obrero); Alejo Mabanag (LU), Camilo Osias (LU) (kameng ti pannakaputar iti 1935 Constitution), Quintin Paredez (Abra), Prospero Sanidad (IS) ken Elpidio Quirino (IS).
Ni Fonacier a kas mannurat.
Ne, ket mannurat gayam! Kuna man dagiti padatayo a mannurat idi imbagak daytoy. Isuna iti nangipatarus iti Iluko bersion ti Noli Me Tangere ken El Filibusterismo. Ti kopia ti Iluko bersion a Noli Me Tangere ket ti “Di Nak Sagiden.” Agpateg iti PhP 150.00 iti website sale ti www.amason.com. Darana iti mannurat. Pinanawanna ti panagisuro iti eskuelaan ket nagsurat ken editor, ti La Lucha a nagpaut iti uppat a pulo a tawen sipud idi 1900’s, La Democracia, ken El Grito del Pueblo.
Itoy a pannakaselebrar ti maika-100 a tawen ti Unibersidad ti Pilipinas, malagip latta met ni Fonacier, a kas naidaklan nga Ilokano a nagakem a kas kameng iti board of regents iti eskuelaan. Natayab ti naganna idi panawenna, saan laeng nga iti uneg ti pagilian no dipay ket iti ballasiw taaw a kas kameng kadagiti Independence mission.
Seminarista ni Fonacier. Naordinan a padi ti IFI idi 1902 iti edadna a 17. Isu iti nangsukat ken ni Gregorio Aglipay a kas obispo ti IFI. Iti panangidaulona, ad-adda a rimmangpaya ti IFI iti sangkapagilian, ket inawisna dagiti kangrunaan a pigura ti pagilian kadagidi panawen a nangkontra kadagiti Kastila ken ti Katolika nga agsarita iti IFI, a kas kada, Aurelio Tolentino, Juan Matapang ken dadduma pay. Ni Tolentino ti maysa kadagiti kapingeten a nangilablaban iti kalintegan ni Pinoy idi panawen ti Kastila (kadua ni Bonifacio) ken idi panawen ti Amerikano. Ti IFI ket simmina iti Katolika gapu iti saan a patas a trato ken karbengan ni Pinoy kadagiti Kastila.
Naiyanak ni Fonacier idi Mayo 21, 1885 sadiay Laoag, Ilocos Norte. Natay iti edadna a 92 idi Disiembre 8, 1977.
Lagipentayo koma met ti kinaadda iti naindaklan nga Ilokano a nangibayog ti puli. Wen, ni Ilokano, a kas banuar. Kas maysa a mannurat, ipaaymi daytoy a sinurat para iti maingel a banuar… ##
Saturday, June 07, 2008
Lagipentayo ni Santiago Fonacier
2 comments:
-
-
maysaak met gayam kadagiti adda kaw-kawaw ti utekna nag ilocano! ti ammok adun ti ammok kadagiti mamasirib ken bannuar nga ilocano ngem palso gayam a panangipato! ita laeng nga naamuak ti maysa kadagiti maipagtangsittayo nga ilocano...dita yuyeng ti pagin-ina-naam apo Santiago, iligsayko ti kallugongko!
salamat kabayan, JIm!
- 9:49 AM
- Ka Iddo said...
-
agyamanak met iti isasarungkarmo, kailian!
- 5:06 PM