text:
Nalamiis a Gubat
Ti Nalamiis a Gubat (kadawyan a napetsaan iti 1947–1991) ket isu idi ti agtaltalinaed a kasasaad iti politiko ken milisia a panagirteng a nagbaetan dagiti kabilegan iti Lumaod a lubong, nga indauloan babaen ti Estados Unidos ken dagiti kumaduanna ti NATO, ken ti komunista a lubong, nga indauloan babaen ti Kappon ti Sobiet, dagiti satelite nga estado ken kumaduaan. Daytoy ket nangrugi kalpasan iti panagballigi ti temporario a panagikadua ti gubat a simmupiat iti Nazi nga Alemania, a nagibati daytoy ti USSR ken ti Estados Unidos a kas dagiti dua a nalatak a bileg nga adda dagiti naisangsangayan a nagbaetan ti ekonomia ken politiko. Ti Kappon ti Sobiet ket pinartuatna ti Dumaya a Kumaduaan kadagiti dumaya a pagpagilian ti Europa a sinakupanna, a nagtartaripato kadagitoy a kas dagiti satelite nga estado. Ti kalpasan ti gubat a panagungar ti Lumaud nga Europa ket naparang-ay babaen ti Marshall a Plano ti Estados Unidos , bayat a ti Kappon ti Sobiet, a nagan-annad kadagitoy a kondision a naikapet, ket saanna a kinayat ken nangipatakder ti COMECON kadagiti Dumaya a kumaduaanna. Ti Estados Unidos ket pinandayna ti NATO, ti maysa a kumaduaan ti milisia nga agususar ti panaglas-ud iti komunismo a kas ti kangrunaan nga estratehia babaen ti Truman a Doktrina, idi 1949, bayat ti kumaduaan a Sobiet ket nagporma ti Warsaw a Tulagan idi 1955. Adda dagiti pagilian a nakilinia kadagitoy dua a bileg, bayat nga adu pay dagiti nagpilia nga agbati nga agmangngamangnga iti Di-Nailinia a Tignay.
Ti Nalamiis a Gubat ket kastoy a nainaganan gaputa saan a nakaiwagar ti dagus nga aramid ti milisia, gaputa dagitoy dua ket nagtagikuada kadagiti nuklera nga armas, ken ti panagusar kadagitoy ket mabalin a panakaikari ti bukodda nga agsinnaranay a naipatalgedan a panakadadael. Dagiti siklo iti minaig a talna ket sarunuento babaen ti irteng a mabalin a mangiturongto iti gubat. Ti kairtengan ket ti panakairaman ti Berlin a Panaglapped (1948–1949), ti Koreano a Gubat (1950–1953), ti Suez a Kibatang (1956), ti Berlin a Kibaltang iti 1961, ti Misil ti Kuba a Kibaltang (1962), ti Bietnam a Gubat (1959–1975), ti Yom Kippur a Gubat (1973), ti Gubat ti Sobiet iti Apganistan (1979–1989), ken ti "Makabael a Pumapana" NATO milisia nga ay-ayam (1983). Ti suppiat ket embes a naiyebkas babaen ti milisia a kumaduaan, estratehiko a panagibaniaga dagiti puersa, ti nawatiwat a panagtulong kadagiti kliente nga estado, panagsisiim, daddakkel a kampania ti propaganda, kadawyan ken nuklear a lumba ti armas, panagkidkiddaw kadagiti agmangngamangnga a pagilian, panagsasalisal kadagiti ay-ayam paspasamak, lken ti teknolohiko a panagbingbinglay a kas ti Lumba ti Limbang. Ti EU ken USSR ket nakilaban kadagiti parbo a gubgubat kadagiti nadumaduma a kitkita: idiay Latin nga Amerika ken Abagatan a daya nga Asia, ti USSR nagasasinado ken timmulong ti panagaywan kadagiti Komunista a rebolusion, a sinuppiat dagiti Lumaud a pagilian ken dagiti rehional a kumaduanda; adda dagiti nangpadas ti mangisubli babaen ti through subersion ken pannakigubat, nga adda dagiti aglaklaok a nagbanagan. Tapno mapedpedan ti peggad iti pannakapataud ti nuklear a gubat, dagitoy dua ket gimmun-odda ti détente idi panawen ti 1970 tapno a makissayan dagiti politiko a panagirteng.
Iti panawen ti 1980, ti Estados Unidos ketnagpadakkel kadagiti diplomatiko, milisia, ken ekonomiko a presion iti Kappon ti Sobiet, a ti daytoy a panawen ket agparparigaten daytoy a pagilian manipud ti ekonomiko a panagtaltalinaed. Iti panawen ti naladaw a 1980, ti Presidente ti Sobiet a ni Mikhail Gorbachev ket nagipaammo kadagiti agipawaya a reporma iti perestroika ("panagpabaro", "reorganisasion", 1987) ken glasnost ("panaglukat", ca. 1985). Daytoy ket nanglukat ti pagilian ken dagiti satelite nga estado iti kakapppiaan a nga allon dagiti rebolusion a nangipatingnga iti panakarebba ti Kappon ti Sobiet idi 1991, a nagibatbati ti Estado sUnidos a kas ti naturay a bileg ti milisia. Ti Nalamiis a Gubat ken dagiti napaspasamak ket nakabati kadagiti naisangsangayan a legado, ken kankanayon a maitudtudo kadagiti nadayeg a kultura, a naipangpangruna iti midia a mangipakpakita kadagiti tema itipanagsisiim ken ti panagpangta iti nuklear a panakigubat.
Dagiti nagtaudan ti terminoUrnosen
Kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Inggles a mannurat ken agiwarwarnak a ni George Orwell ket nagusar ti nalamiis a gubat, a kas maysa a sapasap a ternimo, iti salaysayna a “Sika ken ti Atomiko a Bomba”, a naipablaak idi Oktubre 19, 1945, idiay Britaniko a warnakan a Tribune. Nga agimatmatangan ti maysa a lubong nga agnanaed iti anniniwan iti pangta iti nuklera a panakigubat, nga insurat ni Orwell ti:
- "Para kadagiti napalabas nga uppat a pulo wenno limapulo a tawtawen, Mr. H. G. Wells ken dagiti dadduma pay ket nagbalballag kaniatayo a ti tao ket madangran iti bukodna a panakadadael kadagiti bukodna nga armas, a mangibati laeng kadagiti agturay akuton wenno dagiti sabsabali pay a managpapangen a sebbangan. Ti sinoman a nakakita kadagiti nadadael a siudad iti Alemania ket makakita iti daytoy a panunot ket mabalin a maaramid. Nupay kasta, ti panagkitkita ti lubong a sibubukel, ti panaganod para kadagiti adu a dekada ket saan nga ti ipapan iti anarkia ngem ti reimposision ti panagtagabu. Datayo ket tumurturong kadagiti saan a sapasap a panarebba ngem para iti panawen ti natalinaed a dakes a kas ti tagabu nga imperio iti taga-ugma. Ti teoria ni James Burnham ket adu daytoy a natungtungan, ngem bassit laeng dagiti tattao a naikapanunutan pay laeng ti ideolohikona ken pagbanaganna daytoy, ti kita a panakakita ti lubong, ti kita dagiti pammati, ken ti sosial a patakder a mabalinto nga agballigi iti maysa nga estado a saan a maparukma idi keniti maysa nga agnanayon a kasasaad iti "nalamiis a gubat" kadagti kaarrubana."[1]
Iti Ti Agpalpaliiw iti Marso 10, 1946, ni Orwell ket nagsurat a “kalpasan ti Moscow a konperensia idi Disiembre, ti Rusia ket nangrugi a nagaramid ti ‘nalamiis a gubat’ iti Britania ken ti Britaniko nga Imperio.”[2]
Ti immuna a pangusar ti termino a mangipalpalawag ti leppas ti gubat a Maikadua a Sangalubongan a Gubat a heopolitikal a panagirnget a nagbaetan ti USSR ken dagiti bukodna a satelite ken ti Estados Unidos ken dagiti kumaduaanna ti lumaud a Europa ket nanipud kenni Bernard Baruch, ti maysa nga Amerikano a mangibusbus ken agabalbalakad ti presidente.[3] Idiay South Carolina, idi Abril 16, 1947, isu ket nangited ti maysa a bitla (babaen ti agiwarwarnak a ni Herbert Bayard Swope)[4] a nagkunkuna a, “Saantayo a maulbodan: datayo tatta nga aldaw ket addatayo iti tengnga ti nalamiis a gubat.”[5] Ti agsursurat ti warnakan a ni Walter Lippmann ket nagited iti daytoy a termino ti nawatiwat a pangusar, iti libro a Ti Nalamiis a Gubat; idi sinaludsod idi 1947 a maipanggep ti nagtaudan ti termino, isu ket nangitudo iti Pranses a termino manipud idi panawen ti 1930,a la guerre froide.[6]
PakabuklanUrnosen
Adda dagiti saan a pakaitunosan dagiti historiador a maipanggep ti rugi a puntos ti Nalamiis a Gubat. Bayat a kaaduan kadagiti historiador ket tugodanda dagiti taudan iti paset ti panawen a dagus a pannakaisaruno ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, dagiti dadduma ket sumuppiatda a daytoy ket nangrugi iti paset ti gibus ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, urayno ti irten a nagbaetan ti Ruso nga Imperio, ken dagiti dadduma a pagilian ti Europa ken ti Estados Unidos ket nangrugin manipud idi maika-19 a siglo.[7]
Kas ti nagbanagan ti 1917 ga Rebolusion ti Bolshevik idiay Rusia (a sinarunuan babaen ti ipapanawna manipud ti Umuna aSangalubongan a Gubat), ti Sobiet a Rusia ket nakabiruk kaniana nga isu ket saan a nairamraman kadagiti sangalubongan a diplomasia.[8] Ti daulo a ni Vladimir Lenin ket inbagana a ti Kappon ti Sobiet ket napalikmutan babaen dagiti "bumusbusor a sirkulo dagiti kapitalista", ken nakitkitana a ti diplomasia a kas maysa nga armas a mangbingbingay kadagiti kabusor ti Sobiet, a nairugi babaen ti pannakabangon ti Sobiet a Comintern, a nagtawtawag ti rebolusionario a yaalsa iti ballasiw taaw.[9] Ti simmaruno a daulo a ni Joseph Stalin, a nakakitkita ti Kappon ti Sobiet a kas maysa nga "isla ti sosialista", ket nangibagbaga a ti Kappon ti Sobiet ket nasken a kitaenna "ti agdama a pannakalikmut ti kapitalista ket masukatan ti sosialitan a pannakalikmut."[10] Iti nasapsapa ngem 1925, ni Stalin ket nangibagbaga a nakitkitana dagiti sangalubongan a politika a kas maysa a bipolar a lubong a lugar a pangawisan ti Kappon ti Sobiet kadagiti pagilian kumaykayat ti sosialismo ken dagiti kapitalista a pagilian ket mangawisda kadagiti estado a kumaykayat ti kapitalismo, bayat a ti lubong ket adda iti paset ti panawen iti "temporario a panangitalinaay ti kapitalismo " a pakaisarunuan ti dumtengan a pannakarebbana.[11]
Dagiti nadumaduma a pasamak sakbay ti Maikadua a Sanaglubongan a Gubat ket nangipakpakita kadagiti agsinnaranay a saan apakaitalekan ken pannakailem a nagbaetan dagiti Lumaud a bileg ken ti Kappon ti Sobiet, malaksid kadagiti sapasap a pilsopiko a karit nga inaramid dagiti Bolshevik a maipapan ti kapitalismo.[12] Adda idi ti Lumaud a suporta iti kontra-Bolshevik a Puraw a tignay iti Sibil a Gubat ti Rusia,[7] ti 1926 a panangipundo ti Sobiet ti yaalsa dagiti sapasap nga agtrabtrabaho ti Britaniko a gapuanan ti nangisardengan ti Britania ti relasionna iti Kappon ti Sobiet,[13] Ti 927 a panangirangarang ni Stalin ti nakappia a pakikaduaan kadagiti kapitalista a pagilian ket "agsubli kadagiti napalabas,"[14] a pannakikumplot a panangipabasol idi las-ud ti 1928 a pabuya a tribunal ni Shakhty iti naplano a Britaniko- ken Pranses a kudeta,[15] tipanagmadi ti Amerikanoa mangbigbig ti Kappon ti Sobiet aginggana idi 1933[16] ken dagiti Stalinista a Tribunal ti Moscow iti Nalatak a Panagpurga, nga adda dagiti pannakailem a panagsisiim iti Britaniko, Pranses, Hapon ken Nazi nga Aleman.[17] Nupay kasta, ti US ken USSR ket sapasapda idi a nakisinsina iti baetan dagiti dua a sangalubongan a gubat.[18]
Ti Kappon ti Sobiet ket rinugianna idi a nangpirma ti awan-ranggas a tulagan iti Alemania. Ngem kalpasan idi rinaut ti Kappon ti Sobiet ti Buyot ti Alemania Idi Hunio 1941 ken idi binomba Pearl Harbor ti Hapon idi Disiembre 1941, ti Kappon ti Sobiet ken dagiti bileg ti Aliado ket nangporma timaysa a kumaduaan iti pakainugotan. Ti Britania ket nagpirma ti pormal a pakikaduaan ken ti Estados Unidos ket nangaramid ti di pormal a tulagan. Iti panawen ti gubat, ti Estados Unidos ket nangit-ited ti tulong iti Britania ken dagiti Sobiet babaen ti buodna a Programa ti Pabulod ken Paabang[19] Nupay kasta, ni Stalin nagtultuloy a nakaro nga nagil-ilem ken namatmati a dagiti Britaniko ken Amerikano ket nakikumplotda tapno masegurado a dagiti Sobiet ket kaaduan a mangannong dagiti pannakilablaban iti Nazi nga Alemania. Segun ti daytoy a panirigan, dagiti Lumaud nga Aliado ket ingaggagarada a tinantan ti panaglukat ti maikadua a sanguanan ti kontra-Aleman tapno sumrekda iti kinaudi a kanito ken sukogendad ti tulagan ti kappia. Isunga, dagiti pannagipagpagarup ti Sobiet iti Laud ket nakaibati ti napigsa a pannakairteng kenpanagbusor a nagbaetan dagiti Aliado a bileg.[20]
Gibus ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat (1945–47)Urnosen
Dagiti panawen ti gubat a konperensia a maipanggep ti kalpasan ti gubat a EuropaUrnosen
Dagiti Alliado ket nasisinnuppiatda no kasano ti nasken a kita ti mapa ti Europa, ken no kaso a mailadawanto dagiti pagbeddenganna, kalpasan ti gubat.[21] Ti tunggal maysa bangir ket nagtengtengel ti sabsabali a kapanunotan a maipanggep ti pannakabangon ken pannkataripato ti salaknib kalpasan ti gubat.[21] Dagiti Lumaud nga Aliado ket kinaykayatda ti sistema a panagsalaknib a nasken a nawatiwat a mabangon dagiti demokratiko a gobierno, a mangpalubos kadagiti pagilian a nakappia a mangsolbar kadagiti pagigiddiatanda babaen tih kadagiti sangalubongan a gunglo.[22]
Gapu kadagiti naipakasaritaan a pannakasanay ti Rusia kadagiti kankanayon a panagraraut[23] ken dagiti adu a bilang ti natay (nakarkulo iti 27 a riwriw) ken ti pannakadadael ti Kappon ti Sobiet idi las-ud ti Maikadu a Sangalubongan a Gubat,[24] ti Kappon ti Sobiet ket nagbirbiruk ti pannkasayaat ti panagsalaknib babaen ti panangituray kadagiti kaunegan a pannakibiang kadagiti pagilian a nakabeddeng iti daytoy.[21][25] Idi las-ud ti gubat, ni Stalin ket nagpartuat kadagiti espesial a sentro ti pagsanayan para kadagiti Komunista manipud kadagiti nadumaduma a pagilian tapno makapatakderda kadagiti sekreto a pulis a tumalek iti Moscow iti kabiitan a makaala ti panagtengngel ti Nalabbasit a Buyot. Dagiti ahente ti Sobiet nangalda ti panagtengngel kadagiti midia, a naipangpangruna ti radio; pinardasanda a riniribuk ken inparit amin a nawaya a sibik a patakder, a nangrugi manipud kadagiti grupo ti agtutubo aginggana kadagiti eskuela, dagiti simbaan ken dagiti kasinnupiat a partido.[26] Ni Stalin ket nagbirbiruk pay ti agtultuloy a pannakaikappia iti Britania ken ti Estados Unidos, a nagnamnama a makaipatengnga ti isip iti uneg a panangibangon manen ken ti panangipadakkel ti ekonomia.[27]
Dagiti lUmaud nga Aliado ket nabingbingayda kadagiti paniriganda iti baro a lubong kalapasan ti gubat. Dagiti gandat ni Roosevelt – balligi ti militar idiay Europa ken Asia, ti pannakagun-od ti Amerikano a supremasia iti sangalubongan nga ekonomia iti Imperio a Britaniko, ken ti pannakapartuat ti maysa a gunglo ti kappia ti lubong – dagitoy idi ket ad-adu a global ngem ti kukua ni Churchill, a naipangpangruna idi a naisentro iti panangala ti panagtengngel iti Mediteraneo, a mangisigurado ti panagbiag ti Imperio a Britaniko, ken ti pannakawaya dagiti pagilian ti Day a Europa a kas maysa a panglapped a pagbaetan dagiti Sobiet ken ti Nagkaykaysa a Pagarian.[28]
Iti Amerikano a panirigan, ni Stalin ket mabalin a maysa a gayyem iti panaggun-od kadagitoy a gandat, a ti pakaigiddiatan ti arngian ti Britaniko a ni Stalin ket nagparparang nga isu ti kakaruan apangta iti pannakagunod ti gandatna. Gaputa dagiti Sobiet ket kaaduanen a sinakupna ti Daya nga Europa, ni Stalin ket adda idi ti panangatiwna ken dagiti dua a lumaud a daulo ket nagsinnaitda para kadagiti paraborna. Dagiti paggiddiatan a nagbaetan kenni Roosevelt ken ni Churchill ket nakaiturongan kadagiti sabali a tulagan kadagiti Sobiet. Idi Oktubre 1944, ni Churchill ket napan idiay Moscow ken timmulag a mabingay dagiti Balkan kadagiti bukodda a timbukel ti impluensia, ken idiay Yalta ni Roosevelt ket nagpirma ti sabali a tulagan kenni Stalin a maipanggep ti Asia ken sanna a kinayat a sinuportaran ni Churchill kadagiti banag iti Polonia ken dagiti Reparasion.[28]
Dagiti dadduma pay a nagtitinnulagan a maipanggep ti kalpasan ti gubat a balanse ket napasamak idiay Konperensia ti Yalta idi Pebrero 1945, urayno daytoy pay a konperensia ket saana nakaabot kadagiti nakedngan a konsenso iti batayan para iti maysa a kalpasan ti gubat a pannakaibanagan iti Eropa.[29] Idi Abril 1945, pimmusay ni Presidente Roosevelt ken sinaruno babaen ni Harry S. Truman, nga isu ket saan a nangitaltalek kenni Stalin ken dimmawat iti balakad manipud ti maysa a nailasin a grupo dagiti intelektual ti ganganaet nga annuroten. Ni Churchill ken ni Truman ket saanda a kinayat, ken dagiti dadduma pay, ti keddeng ti Sobiet a mangpasayaat ti Lublin a gobierno, ti tinengtengngel ti Sobiet a kasuppiat iti eksilo a gobierno ti Polonia idiay Londres, a dagiti relasionna kadagiti Sobiet ket nadadaelen.[30]
Kalpasan ti panagballigi dagiti Aliado idi Mayo 1945, dagiti Sobiet ket sinakupdan ti Day a Europa,[29] bayat a dagiti napigsa apuersa ti Estados Unidos ken dagiti puersa ti Lumaud nga Aliado ket nagtalinaayda idiay Lumaud a Europa. Idiay Sinakop ti Aliado nga Alemania, ti Kappon ti Sobiet, Estados Unidos, Britani aken Pransia ket nangbangonda kadagiti sona ti panagsakop ti nalukay a batayan para iti nabingbingay a panagtengngel ti uppat a bileg.[31]
Ti Aliado a konperensia idiay San Francisco idi 1945 ket nangipatakder ti adu ti pagilianna a Nagkaykaysa aPagpagilian (UN) para iti panagtaripato ti kappia, ngem ti panangipatungpal a kapasidad ti bukodna a Konsilo ti Salaknib ket naparalisado idi ti babaen ti abilidad dagiti agmaymaysa a kameng nga agusar ti bileg ti beto.[32] Gapu ti daytoy, ti UN ket nabaliwan iti maysa a saan nga aktibo a timpuyogan para kadagiti pannakisinnukatan kadagiti kontrobersial a retoriko, ken dagiti Sobiet ket inkeddengda daytoy a kas maysa a tribuna a propaganda.[33]
Dagiti notaUrnosen
- ^ Orwell, "Sika ken ti Atomiko a Bomba", Tribune Oktubre 19, 1945
- ^ Orwell, George, Ti Agpalpaliiw, Marso 10, 1946
- ^ Gaddis 2005, p. 54
- ^ Safire, William (Oktubre 1, 2006). "Islamopascismo ti Sinoman?". The New York Times. The New York Times Company. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2006-10-22. Naala idi Disiembre 25, 2008.
- ^ 'Bernard Baruch ket nagaramid ti termino a "Nalamiis a Gubat"', history.com, Abril 16, 1947. Naala idi Hulio 2, 2008.
- ^ Strobe Talbott: Ti Nalatak nga Eksperimento: Ti Sarita dagiti Taga-ugma nga Imperio, Moderno nga Es-estado, ken ti panagbiruk para iti maysa a Sangalubongan a Pagilian (2009) p.441 n.3; ti bukod a libro ni Lippmann ket Lippmann, Walter (1947). Ti Nalamiis a Gubat. Harper. Naala idi Septiembre 2, 2008.
- ^ a b Gaddis 1990, p. 57
- ^ Lee 1999, p. 57
- ^ Palmieri 1989, p. 62
- ^ Tucker 1992, p. 46
- ^ Tucker 1992, pp. 47–8
- ^ Halliday 2001, p. 2e
- ^ Tucker 1992, p. 74
- ^ Tucker 1992, p. 75
- ^ Tucker 1992, p. 98
- ^ LaFeber 1991, pp. 194–197
- ^ Tim Tzouliadis. The Forsaken. The Penguin Press. ISBN 978-1-59420-168-4.
- ^ Heller, p. 19. "Ngem babaen idi 1924 ti Kappon ti Sobiet, ket indaulonen babaen ni Joseph Stalin, ket pinanawanna daytoy nga annuroten iti panangiyaddang ti rebolusion ti lubong. Gaputa napabannog babaen babaen kadagiti gubat dagiti uneg ket ruar a kabusor, ti gobierno ti Sobiet ket nangikeddeng a mangipatengnga ti isip para iti dagus a kasakbayan iti pannakaungar manen ti bukodna nga ekonomia ken panagrang-ay. ... Ti Estados Unidos pay idi ket politikal a mannakisina idi las-ud ti pannakigubatan a paset ti panawen."
- ^ George C. Herring Jr., Tulon iti Rusia, 1941–1946: Estratehia, Diplomasia, dagiti Taudan ti Nalamiis a Gubat (Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, 1973).
- ^ Gaddis 1990, pp. 151–153
- ^ a b c Gaddis 2005, pp. 13–23
- ^ Gaddis 1990, p. 156
- ^ Gaddis 2005, p. 7
- ^ "Dagiti daulo ket nagladladigitda kadagiti Sobiet a natnatay iti panawen ti gubat", BBC News, Mayo 9, 2005. Naal aidi Hulioy 2, 2008.
- ^ Gaddis 1990, p. 176
- ^ Max Frankel, "Aniniwan ni Stalin," New York Times Nob. 21, 2012 nagrepaso Anne Applebaum, Landok a Kutina: Ti Panglusit ti Daya a Europa , 1944–1956 (2012), Kitaen ti pangyunan, ti testo kalpasan ti nota 26, ken kapitulo 3, 7-9
- ^ Heller, p. 27. "Manipud ti Sobiet a perspektibo, ti kalpasan ti gubat a paset ti panawen iti kappia ken pannangibangon manen ket nangruna idi. Isunga, ti panagtultuloy iti panagtitinnulong ken nakappia a relasion kadagiti panawen ti gubat a gagayyemna, ti Estado sUnidos ken ti Gran Britania, ket nasken idi a nalatak a naes-esseman."
- ^ a b Plokhy 2010
- ^ a b Gaddis 2005, p. 21
- ^ Zubok 1996, p. 94
- ^ Gaddis 2005, p. 22
- ^ Bourantonis 1996, p. 130
- ^ Garthoff 1994, p. 401
Dagiti nagibasaran ken adu pay a mabasaUrnosen
- Davis, Simon, ken Joseph Smith. Ti A aginggana ti Z iti Nalamiis a Gubat (Scarecrow, 2005), ti ensiklopedia a agpatengnga ti isip iti aspeto ti milisia
- Friedman, Norman (2007). Ti Limapulo a Tawen a Gubat : Ti Suppiat ken Estratehia iti Nalamiis a Gubat. Naval Institute Press. ISBN 1-59114-287-3.
- Gaddis, John Lewis (1990). Russia, ti Kappon ti Sobiet ken ti Estados Unidos. Ti Naipatarusan a Pakasaritaan. McGraw-Hill. ISBN 0-07-557258-3.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Gaddis, John Lewis (1997). Ammotayo Tatan: Pangpanunot manen ti Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat. Unibersidad ti Oxford University a Pagmaldiatn. ISBN 0-19-878070-2.
- Gaddis, John Lewis (2005). Ti Nalamiis a Gubat: Ti baro a Pakasaritaan. Penguin Press. ISBN 1-59420-062-9.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Garthoff, Raymond (1994). Détente ken Panagisango: DagitiPanakibianga nga Amerikano-Sobiet manipud kenni Nixon aginggan kenniReagan. Brookings Institution Press. ISBN 0-8157-3041-1.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Haslam, Jonathan. Ti Nalamiis a Gubat ti Rusia: Manipud ti Oktubre a Rebolusion aginggan ti Panagrebba ti Diding (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan; 2011) 512 pampanid
- Hoffman, David E. Ti Natay nga Ima: Ti Saan a Naibaga asarita iti Nalamiss a Gubat a Lumba ti Armas ken ti Napeggad a Legadona (2010)
- Hopkins, Michael F. "Ti Agtultuloy a Debado ken Baro a Arngian iti Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat," Naipakasaritaan aWarnakan, Dis 2007, Tomo. 50 pablaak 4, pp 913–934, historiograpia
- Johnston, Gordon. "Panagbisita manen ti kultural a Nalamiis a Gubat," Sosial a Pakasaritaan, Agosto 2010, Tomo. 35 Pablaak 3, pp 290–307
- Lüthi, Lorenz M (2008). Ti Sino-Sobiet a panagsina: Ti Nalamiis a Gubat iti komunista lubong. Princeton University Press. ISBN 0-691-13590-8.
- LaFeber, Walter (2002). Amerika, Rusia, ken ti Nalamiis a Gubat, 1945–2002. McGraw-Hill. ISBN 0-07-284903-7.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Leffler, Melvyn (1992). Ti Panagturay iti Bileg: Nailian a Salaknib, ti Truman Administrasion, ken ti Nalamiis a Gubat. Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan. ISBN 0-8047-2218-8.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Leffler, Melvyn P. and Odd Arne Westad, eds. Ti Cambridge a Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat (3 tomo, 2010) 2000pp; dagiti baro a salaysay babaen dagitimangidaulo nga eskolar
- Lewkowicz, Nicolas (2010). Ti Aleman asaludsod ken Internasional nga Urnos, 1943–48. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-24812-0.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Lundestad, Geir (2005). Daya, Laud, Amianan, Abagatan: Kangrunaan a Panagrangrang-ay iti Internasional a Politiko manipud idi 1945. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 1-4129-0748-9.
- McMahon, Robert (2003). Ti Nalamiis a Gubat: Ti Nababa Unay a Pangyuna. Unibersidad ti Oxford a PagmalditanPress. ISBN 0-19-280178-3.
- Lüthi, Lorenz M (2008). Ti Sino-Sobiet a panagsina: Ti Nalamiis a Gubat iti komunista lubong. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-13590-8.
- Malkasian, Carter (2001). Ti Koreano a Gubat: Kammasapulan a Pakasaritaan. Osprey Publishing. ISBN 1-84176-282-2.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Mastny, Vojtech. Ti Nalamiis a Gubat ken di natalged a Sobiet: ti Stalin aTawtawen (1996) online edidion
- Fedorov, Alexander (2011). Ti Ruso a ladawan kadagiti Lumaud a Pabuya: Dagiti agdama, estereotipo, Mitolohia, Illusions. Lambert Academic Publishing. ISBN 978-3-8433-9330-0.
- Miller, Roger Gene (2000). Ti Panagisalakan ti Siudad: The Berlin Airlift, 1948–1949. Unibersidad ti Texas A&MPress. ISBN 0-89096-967-1.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Njolstad, Olav (2004). Ti Naudi a Dekada ti Nalamiis a Gubat. Routledge. ISBN 0-7146-8371-X.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Nolan, Peter (1995). Ti Panagungar ti Tsina, ti Panagrebba ti Rusia. St. Martin's Press. ISBN 0-312-12714-6.
- Pearson, Raymond (1998). Ti Panagungar ken Panagrebba ti Ruso nga Imperio. Macmillan. ISBN 0-312-17407-1.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Plokhy, S.M. (2010). Yalta: Ti Pateg iti Kappia. Penguin?. ISBN 0-670-02141-5.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Porter, Bruce; Karsh, Efraim (1984). Ti USSR iti Suppiat ti Maikatlo a Lubong: Dagiti Armas ti Sobiet ken Diplomasia dagiti Lokal a Gubat. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-31064-4.
- Puddington, Arch (2003). Panagiwarwaragawag ti Kawayaan: Ti Panagballigi ti Nalamiis a Gubat iti Radio ti Nawaya a Europa ken Radio Liberty. Unibersidad a Pagmalditan iti Kentucky. ISBN 0-8131-9045-2.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Roberts, Geoffrey (2006). Dagiti Gubat ni Stalin: Manipud ti Sangalubongan aGubat agianggana ti Nalamiis a Gubatr, 1939–1953. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-11204-1.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Stone, Norman (2010). Ti Atlatiko ken dagiti Kabusorna: Ti Pakasaritaan ti Nalamiis a Gubat. Basic Books Press. ISBN 0-465-02043-7.
- Taubman, William (2004). Khrushchev: Ti Tao ken ti Panwenna. W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-32484-2.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo); Premio Pulitzer
- Tompson, William J (1997). Khrushchev: Ti Politiko a Biag. Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-16360-6.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Tucker, Spencer, ed. Ensiklopedia iti Nalamiis a Gubat: Ti Politiko, Sosial, ken Milisia a Pakasaritaan (5 tom. 2008), sangalubongan a pannakaisakop
- Walker, Martin. Ti Nalamiis a Gubat: Maysa aPakasaritaan (1995), Britaniko a panakita
- Wettig, Gerhard (2008). Ni Stalin ken ti Nalamiis a Gubat idiay Europa. Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-5542-9.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Zubok, Vladislav; Pleshakov, Constantine (1996). Iti Uneg ti Nalamiis a Gubat tie Kremlin: Manipud kenni Stalin aginggana kenni Khrushchev. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-45531-2.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Zubok, Vladislav M. Ti Napaay anga Imperio: Ti Kappon ti Sobiet iti Nalamiis a Gubat manipud kenni Stalin aginggana kenni Gorbachev (2008)
Kangrunaan a nagtaudanUrnosen
- Andrew, Christopher; Mitrokhin, Vasili (2000). TI Espada ken ti Kalasag: Ti Mitrokhin nga Arkibo ken ti Nalimed aPakasaritaan iti KGB. Basic Books. ISBN 0-585-41828-4.
- Dobrynin, Anatoly (2001). Iti Konpedensia: Embahador ti Moscow kadagiti dagiti Innem a Presidente ti Nalamiis a Gubat. Unibersidad iti Washington a Pagmalditan. ISBN 0-295-98081-8.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Hanhimaki, Jussi and Odd Arne Westad, eds. Ti Nalamiis a Gubat: Ti Pakasaritaan dagiti Dokumento ken dagiti Nakasaksi (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2003). ISBN 0-19-927280-8.
- Sakwa, Richard (1999). Ti Panagungar ken Panagrebba ti Kappon ti Sobiet, 1917–1991. Routledge. ISBN 0-415-12290-2.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
- Cardona, Luis (2007). Nalamiis a Gubat KFA. Barcelona, ESpana: Routledge.Panagtaripato ti CS1: postscript (silpo)
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Nalamiis a Gubat iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Nalamiis a Gubat iti Wikiquote (iti Ingles)
- Dagiti arkibo
- Dagiti arkibo ti naway a Kagimongan, Budapest (Hungaria), maysa kadagiti kadakkelan nga arkibo ti pakasaritaan ti komunismo ken ti nalamiis a gubat iti lubong
- Arkibo dagiti sibil a panagsalaknib ti Nagkaykaysa a Pagarian
- Kalpasan ti Nalamiis a Gubat nga Ekonomia ti Lubong manipud ti Dagiti dihital nga arkibo ti ganganaet a pannakibiang ti Dean Peter Krogh
- CONELRAD Sitio ti Nadayeg a Kultura ti Nalamiis a Gubat
- Dhital nga Arkibo ti CBC – Kultura ti Nalamiis a Gubat: Ti Nuklear a Panagbutbuteng kadagiti tawtawen ti 1950 ken 1960
- (CWIHP)
- Dagiti Papeles ti Nalamiss a Gubat
- Dagiti papel ti CAESAR, POLO, ken ESAU
- Dagiti dokumento a magun-od a maipanggep ti tangatang nga intelihensia idi las-ud ti Nalamiis a Gubat, Presidensial a Biblioteka ni Dwight D. Eisenhower
- Dagiti bibliograpia
- Damdamag


c: text/html

text:
Lehislatibo a distrito iti Siudad ti Taguig
Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Taguig ket isu ti pannkabagi ti Distrito ti Maikadua a Konsehal ti Siudad ti Taguig iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nabangon babaen ti Republika Tignay Blng. 8487 idi Pebrero 11, 1998, a nangbaliw ti Taguig iti urbano unay a siudad, ngem daytoy ket saan a nangrugi aginggana idi Disiembre 8, 2004. Immuna a nagbutos iti pannakabagina iti 2007. Sakbay ti pannakapartuatna, daytoy ket paset idi ti Lehslatibo a distrito iti Siudad ti Pateros-Taguig.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Bagumbayan, Central Bicutan, Central Signal Village, Katuparan, Maharlika Village, North Daang Hari, North Signal Village, Pinagsama, South Daang Hari, South Signal Village, Tanyag, Upper Bicutan, Western Bicutan
- Kalawa: 8.86 km²
- Populasion (2010): 366,212
- 1 Sinukatanna ni Henry M. Dueñas, Jr. (Lakas-Kampi-CMD) para iti Elektoral a Tribunal ti Kamara a panangikeddeng idi Pebrero 28, 2010.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Anak a lalaki ni Reyes ket isu ti baro a kongregista ti Taguig Naal aidi Hunio 2, 2010.
- Republika Tignay Blng. 8487. Naala idi Marso 21, 2007.
- COMELEC Resolusion 7801. Naala idi Marso 21, 2007.
- Ti SC ket nangikeddeng ti esolusion ti Comelec a nangpasingked ti pannakasiudad ti Taguig. Naala idi Marso 21, 2007.
- Senso 2000 - Kanungpalan a bilbilang. Naal idi Abril 5, 2007.
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Plantilia:Urnosen ti nasalakniban-napno/dok
Daytoy a plantilia ket maikabil iti tungtungan a panid tapno agkidda iti panagurnos iti maitunos ti napno a nasalakniban a panid. Ti plantilia ket nasken a makuyogan babaen ti nalawag ken naisangayan a deskripsion iti kiddaw a panagbaliw.
PanagusarUrnosen
- Batayan a panagusar
{{urnosen ti nasalakniban-napno}}
- Inaganan dagiti maurnosto a panid
{{urnosen ti nasalakniban-napno|Umuna a maurnosto a panid|Maikadua a maurnosto a panid|...}}
- Idiaktibo ti kiddaw
{{urnosen ti nasalakniban-napno|nasungbatan=wen}}
- Amin dagiti parametro
{{urnosen ti nasalakniban-napno | Umuna a maurnosto a panid|Maikadua a maurnosto a panid|Maikatlo a maurnosto a panid|... | nasungbatan = | answered = | ans = | demo = }}
Dagiti parametroUrnosen
Amin dagiti parametro ket pagpilian laeng.
- dagiti panangipuesto a parametro - inaganan dagiti maurnosto a panid. Mabalin ti aginayon kadagiti awan patinggana a bilang ti panid.
nasungbatanwenno
answeredwenno
ans- isaad daytoy iti "wen", "yes", "y", "true" wenno "1" tapno mamarkaan a nasungbatanen ti panid. Daytoy ket mangikkat ti panid manipud iti kategoria ti kiddaw ti panagurnos.
demo- isaad daytoy iti "wen", "yes", "y", "true" wenno "1" tapno maipadas ti plantilia. Daytoy ket pasardengenna dagiti kategoria ken ti panagpasingked ti nagan ti espasio.
Kitaen payUrnosen
- {{Urnosen ti nasalakniban-interface}}
- {{Urnosen ti nasalakniban-bassit}}
- {{Urnosen ti nasalakniban-plantilia}}
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Alma mater
Ti Alma mater (Latin: alma "managtaraon/naanus", mater "ina"; pl. [masansan a maus-usar] almae matres) ket ti maysa nga alegoriko nga insasao iti Latin para iti unibersidad wenno kolehio. Daytoy ket inus-usar a mangibaga ti eskuela a nagbasaan ti maysa a tao.[1]
Sakbay iti moderno a pannakausarna, ti Alma mater ket maysa idi a pammadayaw a titulo iti Latin para kadagiti nadumaduma a diosen nga ina, a naipangpangruna kada Ceres wenno Cybele,[2] ken kalpasanan iti katolisismo para kenni Birhen Maria. Ti taudan iti agdama nga usar ket ti iti pasasao ngao Alma Mater Studiorum ("managimbag nga ina kadagiti panagadal") iti agtultuloy nga agtpatpataray a kaduogan nga unibersidad iti Akinlaud a lubong: ti Unibersidad ti Bologna, a napundar idi 1088. Daytoy ket mainaig iti termino iti alumnus, a mangibagbaga iti nagturpos iti unibersidad, ken ti literal a kaibuksilan ti "maysa a nataraonan."[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Alma mater" at Dictionary.com. Naala idi Hulio 11, 2011.
- ^ Shorter Oxford English Dictionary, 3rd edition
- ^ Cresswell, Julia (2010). Oxford Dictionary of Word Origins. Oxford University Press. p. 12. Naala idi 18 Mayo 2015.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Alma mater iti Wikimedia Commons
- Website ti Alma Mater Europaea


text:
Kevin Spacey
Ni Kevin Spacey Fowler, KBE[1] (nayanak idi Hulio 26, 1959), ket maysa nga Amerikano nga aktor, direktor ti pelikula, produser, kumakanta ken komidiante. Inrugina ti karerna a kas aktor ti entablado idi las-ud dagiti tawen ti 1980 sakbay a nakaala kadagiti pangsuporta a papel iti pelikula ken telebision. Isu ket nakaala iti nasayaat a pannakabigbig kadagiti nasapa a tawen ti 1990. Isu ket nangabak iti Kalaingan nga Aktor para iti American Beauty (1999).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Kevin Spacey iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Kevin Spacey iti Wikiquote (iti Ingles)
- Opisial a website
- Kevin Spacey iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Kevin Spacey iti Internet Off-Broadway Database
- Kevin Spacey iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Eskosia
Ti Eskosia[11] (Eskoses a Gaeliko: Alba ([ˈalˠ̪apə] listen (tulong·pakaammo))) ket maysa a pagilian a paset iti Nagkaykaysa a Pagarian.[12] Sakupenna ti akin-amianan a pagkatlo iti isla iti Gran Britania, makibingbingay ti pagbeddengan iti Inglatera iti abagatan ken nabeddengan babaen ti Baybay Amianan iti Daya, ti Taaw Atlantiko iti amianan ken laud, ken ti Amianan a Kanal ken ti Baybay Irlanda iti abagatan a laud. Ti pay kangrunaan a daga, buklen pay ti Eskosia dagiti 790 nga is-isla a mairaman ti Akin-amianan nga is-isla ken ti Hebrides.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehistrar-Heneral Tengnga-2005 Karkulo ti Populasion para iti Eskosia". UK: Gro-Scotland. 16 Pebrero 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 15 Pebrero 2008. Naala idi 30 Abril 2010.
- ^ "Ti Populasion iti Eskosia ket addaan iti kangatuan manipud idi 1977". STV. 27 Abril 2011. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ "Dagiti Nailian a Pakabilangan a Gandat ti Eskoses. Dagup ti Domestiko a Produkto dagiti Agdama a Presio iti Eskosia, 2010 Q4". Edinburgh: Gobierno ti Eskoses. 11 Agosto 2010. Naala idi 2 Hulio 2011. Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- ^ "Directgov: Pagsasao nga Ingles – Gobierno, dagiti umili ken karbengan". Directgov. Naala idi 23 Agosto 2011.
- ^ "Europeano a Kalintegan a Dokumento para iti Rehional wenno dagiti Minoridad a Pagsasao". Gobierno ti Eskosia]. Naala idi 23 Oktubre 2011.
- ^ Macleod, Angus "Ti Gaeliko ket naikkan ti opisial a kasasaad" (22 Abril 2005) The Times. Londres. Naala idi 2 Agosto 2007.
- ^ "Dagiti Napardas a Kinapudo ni Santo Andrew". Scotland.org—The Official Online Gateway. Naala idi 2 Disiembre 2007.
- ^ "St Andrew", Katoliko nga Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
- ^ "St Margaret iti Eskósia", Katoliko nga Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
"Patron a santo", Katoliko nga Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
- ^ "St Columba", Catholic Online, naala idi Nobiembre 15, 2011
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Eskosia". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 186. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ "ISO 3166-2 Newsletter Date: 2007-11-28 No I-9. "Ti nasukatan a listaan dagiti subdibision a nagnagan ken kodigo dagiti elemento" (Panid 11)" (PDF). Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad dagiti kodigo para iti pannakabagian ti nagnagan dagiti pagilian ken dagiti subdibision – Paset 2: Kodigo dagiti subdibidion ti pagilian. Naala idi 31 Mayo 2008.
SCT Eskoses Pagilian


text:
Bac Lieu
Ti Probinsia ti Bac Lieu (listen) ket maysa a probinsia iti Bietnam. Daytoy ket maysa a nga aplaya probinsia, ken mabirukan idiay rehion ti Delta Mekong iti akin abagatan a paset ti pagilian.
Nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket dati a teritorio ti Cambodia, ti nagan a Bac Lieu ket naipagpagarup a naala manipud ti Pagsasao a Khmer. Ti Khmer a nagan para iti probinsia ket Pol Leav.
Administrasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti probinsia ket nabingbingay kadagiti innem a distrito:
Ti kapitolio ti probinsia ket naamammuan pay a kas ti Bac Lieu, ken daytoy ket sabali a munisipalidad.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bac Lieu ket sapasap a naipagpagarupan nga adda idiay Delta Mekong , ngem daytoy ket pudno a mabirukan idiay abagatan kadagiti kangrunaan a pagayusan ti ruar ti Mekong. Ti Bac Lieu ket agarup a 100 km iti abagatn ti Cần Thơ, ti kadakkelan a siudad idiay Delta ti Mekong.
Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kangrunaan apaset ti ekonomia ti Bac Lieu ket ti panagtaltalon ti bagas, panagkalap, panagproseso ti makmakan, ken panagaramid kadagiti kawwes.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kalpasan ti Pannakatnag ti Saigon , idi 30 Abril 1975, ti Probinsia ti Bac Lieu ken ti Probinsia ti Cà Mau ket naitipon dagitoy iti agmaymaysa nga entidad a tinawtawagan ti Probinsia ti Minh Hai. Urayno daytoy ket mabirukan idiay Bietnam, kadagiti adu a napalabas a panawen daytoy a daga ket paset idi ti Khmer nga Imperio a nagturturay ti kaaduan iti Indotsina kadagiti napalpalabas a siglo. Daytoy ket isu pay laeng ti pagnanaedan dagiti adu nga etniko ti Tattao a Khmer. Idi 1996, ti Probinsia ti Minh Hai ket nabingay iti dua, a ti amianan a daya ket isu ti nagbalinan ti Probinsia ti Bac Lieu ken ti abagatan a laud ket isu ti nagbalinan ti Probinsia ti Ca Mau.
Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Vọng cổ, ti maysa a nangruna akanta iti tradisional a kanta ti akin-abagatan a Bietnam, ket naisurat idiay Bac Lieu idi agarup a 1918 wenno 1919.


text:
LAOAG CITY – Umaboten ti 368 a barangay ti naideklarar a drug cleared barangay ditoy Ilocos Norte.
Daytoy ti inbatad ni Agent Darnell Bakate, ti Provincial Officer ti PDEA ditoy probinsya.
Inbaga na nga iti agdama ket adda pay ti 28.91% wenno 157 barangays a masapol a madalusan kontra iti illegal a droga ditoy probinsya.
Mangnamnama ni Bakate a maideklarar amin a barangay ditoy probinsya kas drug cleared barangay agingga intono disyembre ita a tawen.
Kabayatanna, inbutaktak ni Bakate nga adda pay laeng dagiti sumagmamano nga ili a saan nga aktibo iti programa ti PDEA kontra iti illegal a droga.


text:
Robert Duvall
Ni Robert Selden Duvall (/duːˈvɔːl/; nayanak idi Enero 5, 1931)[1] ket maysa nga Amerikano nga aktor ken direktor. Isu ket nainominadon kadagiti pito a Gunguna ti Akademia (nangabak iti panangiladawanna iti Tender Mercies), pito a Golden Globe (nangabak iti uppat), ken addaan kadagiti nadumaduma a nominasion ket maysa a panagabak iti tunggal maysa iti BAFTA, Screen Actors Guild Award, ken Emmy Award. Isu ket nakaawat iti Nailian a Medalia dagiti Arte idi 2005.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Jerome, Jim (14 Abril 2003). "Dance Fever". People. Naala idi 16 Hunio 2015.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mancin, Elaine; Thomas, Nicholas (1992). Duvall, Robert. International Dictionary of Films and Filmmakers: Actors and Actresses. St. James Press. pp. 313–315.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Robert Duvall iti Wikimedia Commons
- Robert Duvall iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Robert Duvall iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Robert Duvall iti Internet Off-Broadway Database


text:
Departamento ti Magdalena
Ti Magdalena (Panangibalikas nga Espaniol: [maɣðaˈlena]) ket departamento ti Colombia, a mabirukan idiay amianan ti pagilian babaen ti Baybay Karibe. Ti kapitolio ti Departamento ti Magdalena ket ti Santa Marta ken nainaganan manipud iti Karayan Magdalena. Tinawidna ti nagan ti maysa kadagiti kasisigud a siam nga estado ti Estados Unidos iti Colombia ken ti agdama a naitiptipon a teritoriona.
Politika[urnosen | urnosen ti taudan]
Administratibo a pannakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Magdalena ket nabingbingay kadagiti 30 a munisipalidad ken maysa a distrito. Dagiti munisipalidad ket demokratiko a nabutosan a munisipal a mayor ken ti munisipal a konsehal. Ti Touristiko, Kultural ken Historiko a Distrito ti Santa Marta ket imatonan babaen ti Munisipalidad ti Santa Marta ken addan ti naipangruna a pannakaigiddiat iti kaunegan ti pagilian.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
- Algarrobo
- Aracataca
- Ariguaní
- Cerro San Antonio
- Chibolo
- Ciénaga
- Concordia
- El Banco
- El Piñón
- El Retén
- Fundación
- Guamal
- Nueva Granada
- Pedraza
- Pinto
- Pijiño
- Pivijay
- Plato
- Pueblo Viejo
- Remolino
- Sabanas de San Angel
- Salamina
- San Sebastián de Buenavista
- Santa Ana
- Santa Marta
- San Zenón
- Sitionuevo
- Tenerife
- Zapayán
- Zona Bananera
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nuestro departamento: Información general: Geografía". Gobernación del Magdalena.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Magdalena, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 304. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Magdalena iti Wikimedia Commons


text:
1891
Ti 1891 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 9 – Ronald Colman, Ingles nga aktor (pimmusay 1958)
- Marso 9 – Jose P. Laurel, maika-3 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1959)
- Mayo 23 – Pär Lagerkvist, Sueko a mannurat, Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1974)
- Mayo 26 – Paul Lukas, Hungaro-Amerikano nga aktor (pimmusay 1971)
- Oktubre 20 – James Chadwick, Ingles a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (pimmusay 1974)
- Disiembre 10 – Nelly Sachs, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1970)
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 7 – P. T. Barnum, Amerikano a politiko ken negosiante (naipasngay 1810)
- Hulio 4 – Hannibal Hamlin, maika-15 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1809)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 1891 iti Wikimedia Commons


text:
Papa Siricio
Ni Santo Papa Siricio, ket isu ti Obispo ti Roma manipud idi Disiembre 384 (ti petsa a Disiembre—15 wenno 22 wenno 29—is ket saan a napasinkedan)[1] aginggana idi pimmusay idi 26 Nobiembre399, ken isu ti simmaruno kenni Damaso I ken isu ket sinaruno babaen ni Anastasio I.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio (Libreria Editrice Vaticana 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), p. 9*
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Siricio iti Wikimedia Commons
- Opera Omnia babaen ti Migne Patrologia Latina
- "Pope St. Siricius". Catholic Encyclopedia (iti Ingles). 1913.


text:
Agosto 31
Ti Agosto 31 ti maika-243 nga aldaw ti tawen (maika-244 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 122 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1897 – Fredric March, Amerikano nga aktor (pimmusay 1975)
- 1907 – Ramon Magsaysay, maika-7 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1957)
- 1986 – Rachelle Ann Go, maysa nga artista
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 2009 – Eraño Manalo, Iglesia ni Cristo (naipasngay 1925)


text:
Jeremy Irons
Ni Jeremy John Irons (nayanak idi 19 Septiembre 1948)[1] ket maysa nga Ingles nga aktor. Kalpasan ti pannakaawat iti kalasikala a panagsanay idiay Bristol Old Vic Theatre School, inrugi ni Irons iti karerna iti panagarte iti entablado idi 1969, ken manipud idin , nagparangen kadagiti adua a produksion ti teatro ti West End mairaman ti The Winter's Tale, Macbeth, Much Ado About Nothing, The Taming of the Shrew, Godspell, Richard II ken Embers. Idi 1984, nangrugi isuna iti Broadway iti The Real Thing ni Tom Stoppard ken nakaawat iti Premio Tony para iti Kalaingan nga Aktor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Jeremy Irons Biography (1948–)". Filmreference.com. Naala idi 14 Hunio 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Jeremy Irons iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Jeremy Irons iti Wikiquote (iti Ingles)
- Jeremy Irons iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Jeremy Irons iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Da Esoj Ken Airam Iti Baro a Lubong
1. NALAMIIS idin ti umappuyot a pul-oy ti angin-amianan iti sibubukel a rehion ti Ilocandia. Desiembre ngaminen, ket umukuoken ti lam-ek nga umarakup a kasla makipagmaymaysa iti panangsarabo iti espirito ti paskua.
Ti oras: 2135pm; aldaw: Domingo; tawen: 2054
Iti di unay nalatak nga ili a San Juan, La Union— adda agassawa nga aglingling-iten iti bannogda a magmagna. Ti babai ket nakaabungot iti tuallia, madlaw ti pakka-pakkang a panagnana. Masikog!- ket agpaspasikalen ti tianna. Kakuyogna ni lakayna a mangas-assibay kenkuana. Ngem kasla di umanay ti nabatbati a pigsada a dumanon iti nawatiwat pay a kilometro a ‘yan iti kaasitgan nga ospital.
Ti lalaki ket managan Esoj, kaputotan dagiti tartaraudi a karpintero iti daytoy a panawen nga aw-awagan dagiti Ingles a Humane Technology Era (THE). Apsay ti buokna a tumingtinggaw iti kinangisitna. Ti kudilna ket maris iti daga. Kasla kanayun a nakasipot ti timmingraraw a matana. Di makuna a suriab ngem di met makuna a natundiris ti agongna.
Ti asawana ket ni Airam, kayumanggi a Venus iti kinapusaksakna a nupay kasadon ngem kasla agruprupa pay laeng a balasang. Mayat ti lunglung-ayna ti umallo-allon a pangatiddogen a nangisit a buokna, nangruna no pal-idan ti nalamiis nga angin ti rabii. Ket nupay mangurkuret ti bibigna iti rigatna, ngem no ikaemna ket saan a makapaglibak dagiti dua a pino a kallid iti agsungbangir a pingpingna.
Addan umar-arruyoten iti luppona, mangipasimudaag nga aniaman a kanito ket agpasngayen.
Nagtimekda iti maysa a mansion (ta saanen a kabaelan pay ni Airam ti kasasaadna), ngem awan ti mangipangag kadakuada. Kasta met laeng iti sumaruno a pinagtimkanda. Awan ti mangilukat iti ruangan dagiti komunidad a maibilbilang iti addaan.
Saan laeng a kapsuy ken bannog ti mangparigat kadakuada, agramanen ti panangiyaleng-aleng kadakuada dagiti nangato a tattao.
Imbag ta nakakitada ti maysa nga air taxi a nairana a nagsardeng iti asidegda.
“Itulodnakami koma iti ospital. Agpasngayen ti asawak!” Impakaasi ni Esoj. Ngem nagsarimadeng ti driver idi makitana ti kasasaad ni Airam. Ummuna a simmiplot iti panunotna ti panakamantsa ti tugaw ken panagangot ti luganna.
“Apay ngamin a pinarigatyo ti bagiyo iti panaganakyo, dikay’ pay la nagpaaramid dita life sanctuary ti SFLU (San Fernando, La Union),” kinunana ket pinangatona sana pinasayabsab ti luganna.
Iti mariribukan a panunot ni Esoj, simmingit iti isipna ti dimmur-asan ti human technology sipud idi naduktalan ti panakaurnos ti human genome (lima a tawenen ti napalabas). Mabalinka ti maaddaan iti bukodmo a dara ken lasag nga anak uray lupes babaen iti maaw-awagan itan a Fallopa. Panakaagas ti amin a klase ken kita a sakit a nagtaud iti tawid, virus ken bacteria babaen iti gene therapy. Ken ti kaudian, ti damagna itay napalabas nga aldaw, a ti tao ket saanen a agbaket/aglakay, ken agbiag nga awan patinggana ditoy rabaw iti daga maigapu iti panakatakkuat iti Human Advance Cloning (HAHC).
Ngem kadagitoy a gundaway, napatpateg ti biag ken salun-at ti asawa ken ti agbalin nga anakna.
Ti Panakaipasngay ni Sheus
2. DI napupuotan da Esoj ken Airam ti panagsardengda iti maysa a kubikulo— maysa a box-type a pagturogan dagiti umili a maibilang iti komunidad nga awanan.
Nagtuktok ni Esoj. Ket nalukatan ti ruangan.
“Makidaguskami koma! Masikog ni baket ket agpasngayen,” impakaasina.
Nakigtot ti uppat a marigrigat matmaturog ditoy, nangruna idi makitada ti kasasaad ni Airam. Sidadaanda a nangpastrek.
“Ala, agiddaka, siak ti mangidalan. Maysaak a tartaraudi a mammaltot a linipaten ti baro a panawen. Sika ngatan ti maudi a pagserbiak.” Kinuna ti baket a managan Shalom.
Timmungpal ni Airam.
Iti nakersang ken nakuretret nga ima ni Shalom, nainayad ti addaan ritmo a garawna. Agingga iti dayta nga agalas dose iti rabii, bimmallaet ti maysa nga ibik ti maladaga.
UHAAA!!! UHAAA!!!
Ti maladaga ket addaan iti narimat a mata. Nakaskasdaaw nga idi naisarang iti lawag ti opticfiber lighter ket binalkot ti raniag ket nagandap. Idi makita ni Shalom ken dagiti kakadduana iti kubikulo, dida napuotan ti panagtedted dagiti luada, daytoy ket maigapu iti kinaragsak iti barukongda a dida mailawlawag no apay. Kasla limmag-an ti dagensen a rikriknaenda.
Tunggal maysa, manipud kadagiti kaarrubada a kubikulo ket immayda. Kayatda kano kitaen ti naisangsangayan a lawag iti kubikuloda. Ket tunggal maysa nga umasideg ket dida malapdan ti umapros iti maladaga, ket agluada iti ragsak.
“Ania ti ipanaganmo?” Saludsod ni Shalom.
“Kuna ti maysa a parsua a nagparang iti tagtagainepko, panaganak kano ti Sheus… ta isu ket ari ti tattao a manglawag iti sangalubongan.”
3 A DEKADA TI NAPALABAS
Dagiti Umili Iti Tallo a Komunidad
3. UMUNA a nakitak ni Sheus iti maysa a biahe ti lugan nga airbus 18 a nagrubbuat idiay SFLU. Agtrabtrabahoak ditoy kas senior engineer iti Recycling Department ti siudad. Kaguddua oras nga agbiahe ti luganmi nga agpalaud iti kapartak a 100 mi/hr. Iti Freedomship 10 ti destinasionna— ditoyak met nga agnanaed.
[Iti Freedomship 10 a ‘yanko, agarupkami iti 50,000 nga agnanaed ditoy— kaadduan ket dagiti padak a maibilang iti komunidad a kalkalainganna. Nangagas daytoy iti adu unayen a tao iti daga ta ditoy nga agnanaed dagiti komunidad a maibilang iti addaan nga agnanaed iti mansion ken awanan nga agnanaed met kadagiti kubikulo.
Addaan iti pagadalan, ospital, shopping mall, pasilidad ti isports, sine, nightclubs, restawran ken golf range. Addaan iti sangapulo a kadsaaran nga iti kangatuanna ket ti Freedomport a ‘yan ti duapulo nga airbus, lima nga eroplano ken sangareprep nga aircar. Maibilang ti Freedomship kas maysa a siudad.]
Awan pakpakaunana ti itatakder ni Sheus iti tengngami nga agarup limapulo a pasaheros iti airbus; addan sangapulo a minutos a nagrubbuat ti luganmi. Nakaarwat iti nasileng a bestido, padak nga atiddog ti buokna. Saan a kas kadagiti dadduma a dumerderosas ti magnolia a kudilda, maris-langit ti matada, ken makunkuna a perpekto ti tundiris ti agongda. Ammok lattan, iti umuna a kitak kenkuana; a kas kaniak— birhen pay ti urnos ti DNAna.
Ti langana ket di maibilang kadagiti addaan ta dakkel ti gidiat iti langada kadagiti awanan ken kalkalaingan. Iti pisikal, dagiti umili ti addaan ket nabusnag ken natinggaw ti awrada, dida bumaket ken lumakay ta kanayon nga agtutubo ti langada- nupay nataengandan. Daytoy ket gapuen met laengen iti kinalikagumda a gene therapy wenno gene engineering a maipakat iti bukodda a bagi. Dagiti lalaki ket addaan iti pammagi a kas kenni Achilles; rupa a kas kenni Adonis; ken sex appeal a kas kenni Don Juan de Marco. Dagiti babai ket addaan iti libnos iti rupa a kas inpinta ni Leonardo deVinci; pammagi a kas inkitikit ni MichaelAngelo; ken pangngawis a kas inladawan ni William Shakespear.
Ti Kasaba Iti Airbus 18
4. SAKBAY a nangkasaba ni Sheus iti tallaong, inpalikmotna pay kadakami ti panagkitana, diak ammo ngem kasla timmadem dagiti matana iti panangsipotna. Bigla a nagsao iti balikas a kasla awan pakpakadana.
“Apay a kalikagumanyo ti napudaw ken nabusnag a langa iti kudil? Napintas ken natarakitayo met iti langatayo a kas maysa a tipikal nga Ilocano. Apay a kayatyo a baliwan ti nakaparsuaanyo?” Ket saggaysa a kasla perngennakami manen. “Ibagak kadakayo, saan a ti langa ti napatpateg iti idadanon iti biag nga awan patinggana. Ti amin nga adda iti bagitayo ita ket agrupsa. Daytoy pisikal a bagitayo ket mabannog ken matay. Napatpateg ti linaon ti puso ken panunot a nasantuan ti idardariragna. Isu koma ti pagbiagantayo!”
Adda nariknak a danag iti prangka a panangiyeb-ibbetna iti balikas. Kasla awan kabutengna nupay nagkaadu dagiti mestiso ken mestisa (dagiti nabaliwan ti langada babaen iti gene therapy). Ipatiliwdanto la ngata kadagiti panakabagi ti linteg.
Ngem pudno met ketdi ti ibagbagana— nga adun ti nangbaliw iti pudpudno a langada babaen iti wagas ti gene therapy ken engineering. Ta uray napugot ti pulida, ngem babaen iti panangitipon iti genesda iti napudaw a puli ket agbaliw a naminpinsan ti langada. Kaslada ‘tay singkamasen a naukisan.
[Ti panakaurnos ti human genome babaen iti gene therapy, ti maysa a pasiente ket maiserrek iti maysa a kasla vacuum nga aparato. Iti panaka-iserrekna, mairelaks dagiti lasag, taba ken dagiti nanguneg. Ket babaen iti electric pulse, masimpa dagiti kuretret, abot-abot a paset ti kudil ken dagiti problema a sakit iti uneg ken rabaw ti bagi. Ket babaen iti naiprograma a langa a kalikagum, isunto metten ti maiserrek iti bagi. Ti lasag ket pumudaw ken kuminis, agbaliw ti kolor ti mata. Ket makaliklikton iti sakit maigapu iti panakaparigta kadagiti nanguneg a mangpatanor kadagiti natural a kemikal ken protina ti bagi. Ngem masapul nga aramiden daytoy iti tunggal sangapulo a tawen tapno maliklikan ti panagkuretret ti kudil. Ngem di mabalin nga aramiden daytoy iti mamitlo a daras.]
Ti sakit a panaglakay wenno panagbaket nga agtungpal iti patay ket maagasan babaen iti genetic engineering iti DNAna, ket maaramid laeng daytoy babaen iti Human-Advance Cloning.
[Baliwan dagiti geneticist ken molecular biologist ti genes ti tao babaen iti panangitiponda iti enhance-DNA iti orihinal a DNA ti tao. Ti enhance-DNA ket addaanen iti bukod nga bacteria ken protina nga agserbi kas immunizers ken anti-oxidants a mangsukat wenno mangbiag manen kadagiti agpukaw nga amino acids ken protina iti bagi. Umun-una a maguddua ti DNA babaen iti restriction enzymes ket itiponda ti enhance-DNA babaen iti DNA ligase. Ti nabaliwanen a DNA ket agparnuayton ket umado, agbalin a sell ti tao ket iti uneg iti maysa a lawas, addan ti baro a tao: a ti boses, ugali, rikna, ken dadduma pay ket awan nagbaliwanna manipud iti orihinal a tao. Ti laeng langa ti tao a pimmintas wenno timmaraki ti nagbaliw… ngem kunaenda latta daytoy a perfect living replica. Ngem laeng, masapul a saanen a mariing ti nagtaudan ti orihinal a DNA, ti baro a produkto a tao ti mapalubosan nga agbiag ken agwaywayas, nga isu met daytoy ti kalikagum ti nakaisayangkatan ti operasion.]
“Liklikanyo dagitoy managinkukuna a ragsak, ti ipaayna a linglingay ket kawaw. Addaantayo iti puso a mangsappuyot iti ayat. Diyo itulok a ti puso ket agserbi nga ubbaw. Addaantayo iti panunot a mangtalimeng iti rumbeng ken dakes. Saan a dakes no sublianantayo ti nakaisigudan no daytoy ti mangidarirag iti pudpudno a ragsak. Saan met dakes ti produkto ti baro a panawen no saanna laketdi sikbaben ti panunot ken pusotayo.”
Impalikosko ti panagkitak, ket naitugkel dagiti matak kadagiti mestiso ken mestisa a kasla awanen ti nagbanagan ti kinapusaksak ken kinatarakida. Dandani agsabeten dagiti kidayda, ta ti sigud a makaay-ayo a langada ket namaskaraan metten ti rupanget ken simron kenni Sheus.
Ngem kasla awan gandatna nga agsardeng ni Sheus iti ikaskasabana. Awan met mariknak a panagamak iti timekna. Ti tammudona a nakaibatog iti rupana bayat iti panagkaskasabana ket kasla maysa a muntar a mangitaktakder iti kinapudno.
“Amin a banag a makitkita ken di-makitkita ket adda patinggana. Nga uray ti init a sumingsingising iti agsapa a mangiburburay iti nasalun-at a bannawag ket adda met panagsardengnanto. Ti biagtayo ditoy rabaw iti daga ket bulodtayo laeng, magmagnatayo ket madanon ti destinasiontayo… mabannogtayo… mataytayo. Ta ngamin, kasta ti tao. Ditayo koma kabuteng daytoy a kinatao; ditayo koma kabuteng ti ipapatay, ta isu laeng ti panagbiagtayo nga awan patinggana!”
“Kasano a matay ti tao ket natakkuatanda ngaruden ti di-matay a genes!” Naidamagko.
“Kasano a kunam a dika matay? No mapaltogan wenno mabagsolka wenno maaksidenteka a pakaigapuan iti panagsayasay ta daram ket matayka latta. Ti awan patinggana a kunam ket agas laeng kadagiti sakit. Ngem uray no kasta, inton marunaw daytoy lubong ket mairamanka met a matay. Ditoy rabaw iti daga, amin a banag ket adda patinggana, uray pay ti pakalaglagipanna, ta uray daytoy daga ket agpukaw met. Saan kadi a naganganas ti agbiag nga awan patinggana a nakaisemka. Ti kayatko sawen, nga agbibiagka a nakaragragsak iti uray inton kaanoman.”
“Ket kaanonto ngarud dayta nga ibagbagam?”
“Iti biag kalpasan ken patay ditoy rabaw iti daga!”
(Gagayyem ken kakabsat, agyamankami iti anusyo a naglugan iti airbus 18. nakadanontayon iti destinasiontayon. Naimbag nga orastayo amin!”
Dua a minutos laeng, naan-anay a nagsardengen ti luganmi, tunggal maysa ket tumakder ket rummuaren. Dagiti dadduma, sakbay a dumsaagda, taliawenda pay ni Sheus a nakatugawen.
Umulogak koman idi ingawidnak babaen iti balikasna: “Dreop, sumurotka kaniak, ipadamagta ti pudpudno a ragsak ti biag.”
Kas man adda naisangsangayan a bileg iti balikasna ta diak makapagtukkiad. Idi timmalikod ket nagna, sinurotkon.
Ti Debate da Sheus ken Dr. Zardoli iti Freedomship10
5. ITI maysa a gimong ti tattao iti maysa a conference center ti Freedomship, nagsardengkami kenni Sheus. Adda sumurok-kumurang dua gasut a tattao ti dumdumngeg iti madama a patangan. Kas makitak iti liquid crystal display— ti patangan ket maipanggep iti human cloning.
Iti umuna a balikas ti kangrunaan a tagapagsarita, mautoben a mainaig iti Human-Advance Cloning ti symposium. Doctor Zardoli ti nagan ti kangrunaan a tagapagsarita, sekretario iti International Human Cloning Agency. Isu pay ti mangidadaulo kadagiti sientista a mangtaktakkuat iti panangbiag iti natayen a genes.
Agpayso a kadagitoy a panawen, saan a matay ti tao a gapuanan ti amin a klase ti sakit, ngem adda latta dagiti disgrasia ken trahedia a pakaisagmakan ti biag ti tao. Ket daytoy ita ti kangrunaan a proyektoda. Adda paripirip iti balikasna: no ti gene ket natay iti uneg iti dua nga oras, kabaelanda a paggarawen daytoy iti uneg iti duapulo a segundo, ngem matay met laeng. Ngem kunada, daytoy ket dakkel nga addangen iti panangsolbar iti daytoy a problema.
“Idi 1997, dandani maysa a sentenarion ti napalabas, ni Ian Wilnut ken dagiti kakadduana idiay Edenburg, Scotland ti nagballigi a nangaramid kenni Dolly, maysa a tupa- ti kaunaan a produkto ti flesh cloning. Idi 1999, nagballigi dagiti sientista a nangaramid iti umuna a kompleto a sequence ti maysa nga organismo— entirely artificial a daytoy ket babaen iti genetic engineering. Dagiti nagkauna a geneticist, molecular biologist ken scientist iti nagpinget a nangtakkuat iti human genome ti tao, aginggana idi 2045 idi nagballigida a nangaramid iti daytoy. Naaramidda ti proyekto babaen iti panangalada iti DNA ti maysa a tao sada intipon ti enhance-genes. Lima a tawen kalpasanna, ti umuna a tao a di-matay maigapo iti panakaurnos kenkuana ti di-matay a genes. Ket ita, 2084, ti kapintasan a damag iti human technology, ti dandanin panakatakkuat iti panangbiag iti genes a natayen. Tallo a tawen manipud ita, awanen ti matay a tao, saan a cyborg— purely human being…”
Madama ti bitla ni Dr. Zardoli idi inngato ni Sheus ti imana. Insigida a nakita met daytoy ti duktor iti tallaong.
Binigbigna ti panangingato ni Sheus iti imana, ket iniyabanna iti sanguanan. Iti panagawat ti duktor, naaddaan iti interes ni Sheus ket nakadkadlaw ta di pay nabaliwan ti genes.
“Adda saludsod?” Siiisem a kinunana.
“Inton kaanoman, diyo masarakan ti biag nga awan patinggana ditoy rabaw iti daga. Masarakanyo laeng daytoy iti nagkaysa a biag, ket aklonenyo a saan ditoy ti lubongyo. Ti tao ket naikeddeng a matay, naisurat daytoy iti libro ti biag. Inton dumteng dayta nga oras, uray ania ti ar-aramidenyo, sadinoman ti ‘yanyo, tungpalenna ti pagrebbenganna kenka. Saan a ti genes ti mangmandar iti biag nga awan patinggana ta uray dayta ket naaramid laeng met. Ti espirito ti mangidalan kadakayo iti nasantuan a lugar. Saan met daytoy a pisikal a bagi ti agbiag iti agnanayon, ta daytoy ket agrupsa ken agsubli iti tapok. Ti kararua, isu ti agbiag nga awan patinggana— ta daytoy ti paset ti kinataotayo nga awan ti mulitna.
Nagarimbangaw dagiti tao nga agdengdengeg iti dayta a tallaong. Uray dagiti panakabagi ti siensa ket napaulimekda iti di-ninamnama a tadem ti dila ni Sheus. Ngem apagapam laeng, ta idi maalada ti posturada, siisemda a timmaliaw kenni Dr. Zardoli nga agpalpalakpak. Kasla ipasimudaagna a kabaelanna a kadebate ti sangsangailida. Nupay kasta, mariknak nga adda metten muriot iti barukongna, ta uray nakabingi ti bibigna, ngem bangbangir met.
“Ah… pasensiakan…” kinunana, “… ngem ti biag ti tao ket saan a mabalin nga ibasar iti sariugma a sarsarita a nagpipinasaan ti nagatel a dila ket naimaldit iti libro nga isun ti mangimpluensia iti biag ti tao. Saan a ti maysa a dogma a bunga ti nasariwawek a panunot nga awan ti nakaibasaranna nga eksperimento ken adal ti surotentayo.”
“Makunam dayta, ngem sinaludsodmo kadin iti bagim no apay adda dilam tapno makasaoka: utek tapno makapanunotka.”
“Wen, masungbatak dayta— babaen iti genes. Dita a naibatay ti amin nga aramiden ken maaramidtayo.”
“Ket apay nga adda ti genes?”
“Natural a wagas; ti angin ket dumteng tapno angsen!”
“Apay nga adda angin?”
“Pilosopo!”
“Napintas dagitoy no dida mantsaan ti puso ken isiptayo; ngem agbalin a dakes no daytoy ti pagibasarantayo iti panagbiagtayo. No isun ti sentro ket isu payen ti dayawentayo, dakes ti ipaayna. Padasenyo, keddelenyo-tungpaen ti bagbagiyo, ania ti mariknayo? Nasakit. Daytoy kadi ti kayatyo nga aw-awiten iti kunkunayo a biag nga awan patinggana? No agsangsangitka, agsangitka iti agnanayon?”
“Mamatika iti di pay napasamak, ngem ti mapasmasamak itan ket iyaleng-alengmo. Baligtadkan sa’?”
“Ti ipagarupmo a mapaspasamak ita ket mangal-allilaw kenka. Ti ikaskasabak ket nabayagen nga adda, dimo laeng maarikap ta kabutengmo ti bagim! Kabutengmo ti ipagarupmo a kinalaadmo! Kabutengmo ti rigat. Kayatmo kadi nga agbutbuteng ken agsalsaludsod latta iti napaut a biagmo ditoy rabaw iti daga?”
“Ti kunkunam a biag nga awan patinggana ket maysa a piksion… adtoy ti realidad.”
“Ti agbiag ditoy ket makabannog!”
“Ket aginanaka iti temporary animation… agriingka iti inkeddengmo nga aldaw.”
“Mabannogka latta!”
“Ibagak kenka, awan ti mamati kenka!”
“Ket ibagak met kenka, mamatikanto kaniak!”
“Shit! Non-sense!”
“Kastoy ti biagtayo ita nga agdama; makasimron. Adda unget ken leddaang. Kastoy kadi ti biag a kalkalikagumantayo? Ditayo koma kabuteng ti ipapatay ta mangipaneknek daytoy a taoka. Nagasat dagiti matay ta agbiagdanto nga awan patinggana…”
Kabayatan iti panagsao pay laeng ni Sheus, pimmanawen ni Dr. Zardoli, sinurot met daytoyen dagiti mestiso a nagatendar iti dayta a symposium. Iti nasurok duagasut a nagatendar, sangapulo a porsientona laengen ti nagbati.
Idi kitaen ni Sheus dagiti di pimmanaw, awan ti nakitak a panagsayang wenno panaka-insultona koma. Innumongnakami ket kinunana: “… Adu ti makangeg ngem manmano ti makaawat. Nagasat dagiti anak ti tao a makatakkuat iti pudpudno a biag.”
“Adda saludsodko,” kinuna ti maysa kadagiti nagbati. Maysa a lalaki a barbasan. “Kasano a patiem ti banag a di makita?”
“Kas iti ayat iti pusotayo… mariknatayo.”
Ti Panakaagas iti Babai Nga Agbagtit
6. ADDA dagiti gundaway a masuot ti kabaelan ni Sheus ket mangiparangarang iti kabaelanna. Kas iti kaaddami iti lugar dagiti Candonians, iti ummong dagiti estudiante, immay ti maysa a narusanger a babai, burangen ti panagar-arruatna, agkatawa-nga-agsangit. Ammok lattan, di-balanse ti panagpanpanunotna. Kabaelan nga agasan daytoy ti baro a medisina ngem agsipud ta maibilang nga awanan gapuna a kastoy latta ti kinataona.
Inasitgan daytoy ni Sheus, miningminganna a nasayaat sana iniggaman ti ulona: “Ibagak kadakayo, nagasat dagiti kas kenkuana ta saan a namulitan ti kinadakes ti puso ken isipna. Inosente iti aramid dagiti kinadakes. Diyo ublagen wenno uyawen ti kas kenkuana ta dikayonto nakarkaru ngem isu. Nagkidem ni Sheus, naunday, ti nakaskadaaw ket nagtalna met ti babai. Idi nagmulagat ti matana, kasla nalukatan met iti agdama a lubongna. Kalpasanna, adda tubbog iti matanan nga agiinuna nga agtinnag.
“Awan ti di-mabilbileg pay ngem iti panangagas ti Manakabalin. Ti nangaramid ken nangdisenio iti genes ti tunggal tao.”
Kadagiti napalabas nga aldaw, adda dagiti mangkarit iti kabaelan ni Sheus, ngem dina ikaskaso agsipud ta ammona nga adda dagiti managinkukuna laeng nga inbaon dagiti mangtabtabbaaw ken mangkritkritikaren iti ikaskasabana. Kadagiti ammona nga inbaon laeng dagiti panakabagi ti salun-at: ibagana, “…Diyo pagbalinen a nakakatkatawa dagiti bagiyo. Mabalin nga itedko kadakayo dayta iparparangyo a sakit.”
Ti Panakatiliw ni Sheus
7. TI tignay ni Sheus ket bumilbileg, ket umad-ado ti bilang dagiti mamati kenkuana bayat iti panaglabas iti aldaw. Itan, sangapulo ket duakamin a disipulona a mangtultulong iti krusadana. Dimmanon metten kadagiti kaputotan ti Cordillerans, Cagayanos, Pangasinense ken dadduma pay a puli iti Ilocandia tipanagad-adalmi.
Maigapu iti pinget ni Sheus iti ikaskasabana, nagsaknap daytoy agingga a naalarma dagiti opisiales ti Ilocandia, nangruna dagiti panakabagi iti Human Cloning Department.
Agingga iti maysa nga aldaw, bayat iti panangiyad-adalmi iti Norte iti Ilocos, idi adda immasideg kenkuana a panakabagi ti linteg. Darikmat ti garawda, iti ‘yaasidegda kenni Sheus, awan ti balikas, insigida nga inikkanda iti magnetic clamp dagiti imana.
“Pasensiakayon, Apo. Mandar ni Senador Rhodes,” kinuna ti maysa kadakuada.
“Sumurotak a siaannamong.” Insungbat ni Sheus.
Ni Sheus iti Sahedrin
8. INPANDA ni Sheus iti Sahedrin, dita ti nagu-ummongan dagiti naduma-duma a mangidadaulo iti probinsia ken ahensia ti Ilocandia. Adda pay dagiti mamagbaga ken ti sekretario ti Human Cloning Department. Iti daytoy a gundaway, husgaranda kano ni Sheus kadagiti inbalikasna a makapadakes iti kagimongan.
Ngem kabayatan a nakatugaw ni Sheus iti tengngada, ket umarimbangaw ti panagpapatangan, awan met ti makarawada nga ipabasol kenkuana ta di met nagtakaw wenno nagpapatay koma. Nagaramidda ngarud iti pammabasol, a kunada: “Pagririenna ken ik-ikkanna iti bangen dagiti tao maigapu iti ikaskasabana.”
Ngem isuda mismo ket agriririda a mangiburay kadagiti ulbod ken aramidda a pammaneknekda. Dida agkikinaawatan.
Timmakder ti Gobernador ti La Union ket indamagna: “Pudno kadi a kinunam a dagiti tao ket rumbeng laeng a matay?”
“Wen, kinunak!” Insungbat ni Sheus. “Ta ti lasag naaramid iti tapok ket agsubli iti tapok. Masapul a matay ti tao tapno sanguenna ti pangeddeng kenkuana.”
Nagpaggaak ti gobernador iti ragsakna: “Ania pay laeng a pammaneknek ken saksi ti sapulentayo, isuna mismo ket ibagbagana a masapul a matay ti tao. Masapul a sentensiaantayo isuna kadagitoy nga isawsawangna a mangbutbuteng kadagiti tao.”
Ket isuda amin ket nagkuna a masapul a madusa ni Sheus iti kadagsenan a dusa.
Maysa a grupo a mangkonkontra la unay kenni Sheus ti agkakatawada iti napigsa ket aglalagtoda pay iti ragsakda. Maragsakanda unay iti nangegda a panakadusa kenni Sheus.
Maysa kadakuada ti immasideg, ket dinamagna kaniak:
“Di ketdin, sika ti maysa a kadduana?” Ket pinerrengnak.
Iti panakakigtotko, sabali ti naarikapko nga insungbat: “Saan! Diak am-ammo dayta a tao!”
Kalpasana iti panangibalikasko, napataliawak kenni Sheus, ket nakitak a nakasiput gayam kaniak dagiti matana. Napadumogak idi mautobko ti dakkel a nagbasolak.
Naparigat ni Sheus iti Ima Dagiti Soldado
9. KABIGATANNA, naminsan pay a nagtataripnong dagiti kameng ti Sahedrin, ket iti dayta a gundaway, tinulagda ti rumbeng nga aramidenda kenni Sheus.
“Iti maminsan pay, ikkandaka iti gundaway tapno ibabawim dagiti amin nga inkasabam. Iti kasta, saanen a maiyetnag kenka ti nadagsen a pannusa a panagmaymaysa iti law-ang nga agtungpal iti panakataymo.” Kinuna ni senador Rhodes.
Ngem saanen a nagtagtagari ni Sheus, kinitana laeng iti apagapaman ti senador.
Inpaimana ni Sheus kadagiti panakabagi ti linteg bayat nga ur-urayenda ti panakadusana. Ngem dagiti dadduma kadakuada, nangruna dagiti mestiso a kameng iti linteg a makagura la unay kadagiti inkaskasaba ni Sheus ti di nakateppel ket pinateltelanda ni Sheus. Nagkakatawa dagiti kakadduana ket naragsakan: kinudtarannan ken dinanogna pay. Dagiti dadduma ket umapalda ket simmurotda metten iti panangdusa kenkuana. Kinagayanda iti narugit a lupot. Naginpapatayda iti sanguananna sada agingugungar.
Alas nuebe kabigatanna idi marugian ti panangulodda kenkuana a maipan iti maysa nga artipisial a bantay. Adda inpaawitda kenkuana a sarming a nagsinan krus. No dadduma, maigapo iti kapsuy ken bannogna, maparintumeng ket ulodendanto manen a papagnaen.
Ti Panaka-ikrus ni Sheus
10. IMMASIDEGAK kenkuana tapno punasak dagiti agdardaroy a dara iti rupa ken bagina.
“Inan-anodakan? Apay a dika isalakan ta bagim?” Kinunak ket diak nagawidan ti panagarubos ti luluak gapu iti napalaus nga asik kenkuana.
“Dagit a lulua ket mangipaneknek a natural a taoka. Dika agbuteng, masapul a mapasamak dagitoy. Isuratmo ken ipadamagmo dagitoy a mapasamak iti amin a suli ti lubong.”
Idi asidegkamin iti ‘yan ti maysa a pandek a bantay, adda nakitak a maysa a balloon a tengtenglen dagiti dadduma a soldado. Binombaanda metten iti oxygen ti balloon.
Iti dayta a gundaway, nakitak da Esoj ken Airam a lumlumdaangda maigapo iti napasamak iti anakda. Adda met dagiti kakabsatna, kakabagian ken dagiti adalanna a mamatin kadagiti inkaskasabana: dakami nga adalanna, dagiti inagasanna agraman ti babai nga agbagtit idi.
Inkapetda dagiti nagdeppa nga imana iti agsumbangir nga ungto ti krus a sarming babaen iti magnetic clamp, kasta met laeng ti inaramidda iti sakana. Kalpasanna, inulodda daytoy nga inyasideg iti balloon, ket insilpoda daytoy iti balloon a kas patiwatiwna.
Binombaanda manen ti balloon ket in-innut a nagpangato daytoy.
Ti ‘Yuuli ni Sheus Iti Langit
11. ITI panakaipangatona, nasiputak ti ikekedem dagiti mata ni Sheus; ti panagsalungayngayti ulona. Ket nagi-ikkis dagiti tao iti leddaangda.
Diak nga insina ti panangsiput kenkuana kabayatan iti panakaitayabna, agingga a saanen a kinabaelan dagiti matak ti kinangatonan. Inlinged ti napuskol a puraw nga ulep iti tangatang.
Ngem iti batog ti nagdalanan ni Sheus, in-inut a nagukas daytoy ket simmarut ti raya ti init a nanglawag iti ‘yanmi. Ket iti maminsan pay, nakariknaak iti tibker-pakinakem tapno tungpalek ti bilinna kaniak a mangisaknap iti lawag iti lubong.#
G I B U S N A


text:
Pagsasao a Ternate
Ti pagsasao a Ternate ti akindaya nga Indonesia ket naipatengnga iti isla ti Ternate ngem naisasao pay kadagiti kaarruba a lugar a kas ti Kayoa, ti Is-isla Bacan, Halmahera, ken dagiti dadduma a lugar ti Amianan a Maluku. Daytoy ket inus-usar idi ti Sultanato ti Ternate, a naindayegan iti papelna iti panagtagilako ti rekado.
Ti Ternate ket pagsasao a Papuano a kas saan a maipada kadagiti pagsasao a naisasao iti kaaduan ti Indonesia, a maitagikua iti pamilia ti pagsasao nga Austronesio. Daytoy ket maikabagian kadagiti pagsasao a naisasao idiay Peninsula ti Ulo ti Billit iti Papua.[5]
Daytoy ket asideg a kabagian ti pagsasao a Tidore, a naisasao idiay Tidore, ti akin-abagatan a kaarrubana nga isla.
Daytoy a pagsasao ket naisangayan iti Ternate a Malayo, a karuay daytoy ti pagsasao a Malayo. Kaaduan dagiti agtattaeng iti Ternateket agus-usarda iti pagsasao a Ternate a kas ti umuna a pagsasaoda ken agus-usarda iti Ternate a Malayo para iti inter-etniko wenno pannakisinnarita iti panagtagilako.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ternate iti Ethnologue (Maika-14 nga ed., 2000).
- ^ Ternate iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Ternate iti Ethnologue (Maika-14 nga ed., 2000).
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Ternate". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Lewis, M. Paul (2009). "Ternate – A language of Indonesia (Maluku)". Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. SIL International.
- ^ Litamahuputty, Betty (Marso 10, 2007). "Description of Ternate Malay". Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Jakarta station.


text:
VIGAN CITY – Patien ni Dr. Ricky Bosque, Master Teacher II iti ISNHS-Senior High School a ti rason nu apay a napadayawan kas maysa manipod 10 Outstanding Teaching Personnel-Regional Level ket gapu ta adu nga aktibidad a nakaikappenganna.
Iti pannaki-uman ti Bombo Radyo Vigan ken ni Bosque, kalaksidan ti kinamakumikomna iti panagisuro ket naaddaan iti sabali pay nga aktibidad ken adu iti dimmalananna a proseso sakbay iti pannakagun-odna iti pamamdayaw.
Naaddaan pay isuna iti interview kadagiti Director manipod Commission on Higher Education, Civil Service Commission, TESDA ken DepEd Assistance Regional.
Idi laeng Lunes a naamuan iti resulta para kadagiti Outstanding teachers iti Deped a nakairamananna isu a napalaus iti ragsakna.
Nagyaman ngarud ti maestro gapu iti pannakapilina ket yamanenna dagiti tattao a nangtulong kenkuana kangrunaan ti nanginominar kenkuana ta saanna a maubra a bukod na iti pannakaalana iti pammadayaw.


text:
Pagsasao nga Ibanag
Ti Ibanag (wenno Ybanag wenno Ibanak) ket maysa a pagsasao nga ar-aramaten ti agarup 500,000 nga agsasao iti Filipinas, nangruna kadagiti akin-amiananan-a-daya a probinsia iti Luzon nga Isabela ken Cagayan, kangrunaan iti Ciudad ti Tuguegarao, Solana, Cabagan, ken Ilagan. Kaaduan kadagiti agsasao iti Ibanag ket makasao met laeng iti Iloko, ti maibilang a lingua franca iti Amianan a Luzon. Naggapu ti termino nga "Ibanag" manipud iti "bannag" a kayatna a sawen 'karayan'. Asideg a kanaig ti Ibanag dagiti pagsasao nga Itawis, Gaddang, Agta, Atta, Yogad, Isneg ken Malaweg.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ibanag iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Ibanag". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Salvador Dali
Ni Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Umuna a Markes ti Dalí de Pubol (Mayo 11, 1904 – Enero 23, 1989), aamo pay a kas ni Salvador Dalí (/ˈdɑːli/;[1] Katalan: [səɫBəˈðo ðəˈɫi]), ket maysa idi a prominente nga Espaniol a surealista a pintor a naipasngay idiay Figueres, Espania.
Ni Dalí ket maysa a nalaing a manangiladawan, ken kaaduan nga amo para kadagiti makasulong ken nakakaskasdaaw a ladawan iti surealista nga obrana. Ti kinalaingna nga agpinta ket masansan a maigupgupit iti impluensia dagiti apo ti Renasimiento[2][3] Ti kalatakan nga ammo nga obrana ket ti Ti Persistansia ti Memoria, ken nakompleto daytoy idi Agosto 1931. Dagiti adu a kita ti artistiko nga obra ni Dalí ket mairaman ti pelikula, eskultura, ken potograpia, ken nakitintinnulong kadagiti nadumaduma a nga artista iti nadumaduma a karuay ti midia.
Nangigupit ti Dalí iti "panagayatna iti amin a nasayaat a banag ken nalabes, ti panagayatko iti ramen ken ti panagayatko oriental a kawes"[4] iti maysa nga "Arabo a kaputotan", ken nagtunton a dagiti taudanna ket naggapo manipud kadagiti Moro.
Ni Dalí ket managpanpanunot idi, ken nagay-ayat pay ti karkarna ken nalabes a panagkukua. Ti eksentriko nga ugalina ken dagiti tignayna a makaawis iti pannakaikaskaso iti publiko ket sagpaminsan nga ad-adu a makaawis iti pannakaikaskaso ngem ti obrana, ken nakadismaya met daytoy kadagiti tattao a nagay-ayat kadagiti obrana, ken ti pannakairteng kadagiti ktritikona.[5][6]
Biograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech ket naipasngay idi Mayo 11, 1904, idi bigat ti 8:45 GMT[7] idiay ili ti Figueres, idiay rehion ti Empordà , ken asideg idiay Pranses a pagbeddengan ti Katalonia, Espania.[8] Ti laklakay a kabsat a lalaki ni Dalí ket agnagan met ti Salvador (bnaipasngay idi Oktubre 12, 1901), ken pimmusay iti gastroenteritis iti nasapsapa a siam a bulan, iti Agosto 1, 1903. Ti amana, ni Salvador Dalí i Cusí, ket tengnga a klase idi nga abogado ken notario[9] nga iti arngianna iti nainget a displina ket natibnokan babaen ti asawana a ni Felipa Domenech Ferrés, a nangaw-awis kadagiti annakna a lallaki kadagiti artistiko a panagay-ayatda.[10]
Idi isu ket agtawen iti lima, ni Dalí ket naikuyog idiay tanem ti kabsatna a lalaki ken inbaga dagiti nagannak kaniana nga isu ket reinkarnasion ti kabsatna,[11] ti konsepto a pinatpatina.[12] Kinuna ni Dalí iti kabsatna a lalaki, "...umaspingkami kasla dagiti tedted ti danum, ngem aggiddiatkami kadagiti panagballatek."[13] Isu "ket mabalin idi nga immuna a bersion iti bagik ngem naparsua iti adu unay nga absoluto."[13] Dagiti ladawan ti napauten a pimmusay a kabsatna a lalaki ket agparangto a naisengngat kadagiti naudi nga obrana, a mairaman ti Ti Ladawan ti Natay a Kasatko a Lalaki (1963).
Ni Dalí ket addaan pay iti kasat a babai, ni Anna Maria, ken tallo a tawen nga ub-ubing.[9] Idi 1949, isu ket nangipablaak ti libro a maipanggep kenni Dali, Ni Dalí A Kas Nakitkita Babaen t Ti Kabsatna a Lalaki.[14] Dagiti gayyemna idi ubing ket mairaman dagiti nagay-ayam iti putbol a ni Sagibarba ken ni Josep Samitier ti FC Barcelona. Idi las-ud dagiti piesta idiay pagliwliwaan iti Katalan ti Cadaqués, dagiti tallo ket nagay-ayamda iti putbol.
Ni Dalí ket nagbasa iti eskuela ti panangiladawan. Idi 1916, ni Dalí ket naduktalanna pay ti moderno a panagpinta iti panagbanniagana iti kalgaw a bakasion idiay Cadaqués a kaduana ti pamilia ni Ramon Pichot, ti lokal nga artista a kankanayon a napnapan idiay Paris.[9] Ti simmaruno a tawen, ti ama ni Dalí ket nagurnos iti maysa nga eksibision kadagiti inladawanna iti uging idiay balay ti pamiliana. Isuket immuna a nangipabuya iti eksibisionna idiay Teatro ti Munisipo idiay Figueres idi 1919, ti lugar a nagsublianna kalpasan kadagiti napalabas a dekada.
Idi Pebrero 1921, ti ina ni Dalí ket pimmusay iti kanser ti suso. Ni Dalí ket agtawen idi ti innem a pulo; kinunana idi a ti ipupusay ti inana "ti kakaruan idi a disnog a nasanay iti biagko. Rinaraemko isuna... Saanak a makaibbet iti pannakapukawko iti tao a nakanamnamaak a makaaramid kadagiti saan a makita ken saan a maliklikan a tukki iti kararuak."[15][6] Kalpasan ti ipupusay ti inana, ti ama ni Dalí ket inasawana ti kabsat a babai ti inana. Ni Dalí ket saan met a nangtallikud iti daytoy a pannakiasawa, gapu ta isu ket nagayat unay ket adu met iti respetona iti ikitna.[9]
Madrid ken Paris[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi 1922, ni Dalí ket napan idiay Residencia de Estudiantes (Pagdagusan dagiti Estudiante) idiay Madrid[9] ken nagadal idiay Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Ti nakuttong a 1.72 m (5 ft. 7¾ in.) iti katayag,[16] Ni Dalí ket nakaaw-awisen iti pannakaikaskaso a kas maysa nga eksentriko ken dando. Atiddog idi ti buokna ken dagiti patilia, amerikana, dagiti medias, ken dagiti baturga iti estilo iti Ingles nga artistiko a kawes iti naladaw a maika-19 a siglo.
Idiay Residencia, isu ket nagbalin nga asideg a gayyem ni Pepín Bello, Luis Buñuel, ken ni Federico García Lorca. Ti pannakigayyemna kenni Lorca ket addaan iti napigsa nga elemento iti regget,[17] ngem ni Dalí ket nangtallikud kadagiti panag-abanse iti sekso ti mannaniw.[18]
Nupay kasta, dagiti pinintaanna idi, iti panageksperimentona iti Kubismo, iti nakagun-odanna iti kaaduan a pannakaikaskaso manipud kadagiti kaduana nga estudiante. Ti laeng pakaammona iti arte ti Kubismo ket nagtaud manipud kadagiti artikulo iti magasin ken ti katologo nga inted kaniana babaen ni Pichot, gapu ta awan idi dagiti artista ti Kubismo idiay Madrid iti dayta a panawen. Idi 1924, ti saan pay a nadayeg a Salvador Dalí ket immuna a nangiladawan iti maysa a libro iti dayta a panawen. Ti pannakaipablaak iti Katalan a daniw ti Les bruixes de Llers ("Dagiti Bruha ti Llers") babaen ti gayyemna ken kaeskuelaanna, ti mannaniw a ni Carles Fages de Climent. Ni Dalí ket nageksperimento pay iti Dada, a nakaimpluensia iti obrana iti amin a paset ti panagbiagna.
Ni Dalí ket napatalaw idiay Academia idi 1926, iti nabiit kalpasan dagiti naudi nga eksaminasionna idi napabasol a nangirugi iti riribok.[19][6] Ti panangiturayna iti kinalaing iti panagpinta iti dayta a panawen ket ebidensia babaen iti realistikona a Ti Basket ti Tinapay, a napinta idi 1926.[20] Iti dayta met laeng a tawen, isu ket nagaramid ti immuna a panagbisitana iti Paris, nga idiay ket nasarungkaranna ni Pablo Picasso, a rinaraeman met idi ti ubing a Dalí.[6] Ni Picasso ket nakangkangegen kadagiti nasayaat a reporta a maipanggep kenni Dalí manipud kenni Joan Miró, ti kaduana a Katalan a nangipayammo kaniana kadagiti adu a Surealista a gayyemna.[6] Idi nakapardus-as iti bukodna nga estilo kadagiti simmaruno a napalabas a tawen, ni Dalí ket nagpartuat kadagiti adu a bilang ti obra nga adu a naimpluensiaan babaen ni Picasso ken ni Miró.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dali". Random House Webster's Unabridged Dictionary.
- ^ "Phelan, Joseph, ',The Salvador Dalí Show". Artcyclopedia.com. Naala idi Agosto 22, 2010.
- ^ Dalí, Salvador. (2000) Dalí: 16 Art Stickers, Courier Dover Publications. ISBN 0-486-41074-9.
- ^ Ian Gibson (1997). The Shameful Life of Salvador Dalí. W. W. Norton & Company. Ni Gibson ket naammuanna a ni "Dalí" (ken dagiti adu a kitana) ket kadawyan nga apeyido kadagiti pagilian ti Arabo a kas ti Morocco, Tunisia, Arhelia wenno Ehipto. Iti met sabali, ken segun pay kenni Gibson, ti pamilia ti ina ni Dalí, ti Domènech ti Barcelona, ket addaanda kadagiti Hudio a kaputotan.
- ^ Saladyga, Stephen Francis. "The Mindset of Salvador Dalí". lamplighter (Niagara University). Vol. 1 No. 3, Summer 2006. Naala idi Hulio 22, 2006.
- ^ a b c d e Meisler, Stanley (Abril 2005). "The Surreal World of Salvador Dalí". Smithsonian.com. Smithsonian Magazine. Naala idi 2014-07-12.
- ^ Birth certificate and "Dalí Biography". Dalí Museum. Dalí Museum. Naala idi Agosto 24, 2008.
- ^ Dalí, The Secret Life of Salvador Dalí, 1948, Londres: Vision Press, p.33
- ^ a b c d e Llongueras, Lluís. (2004) Dalí, Ediciones B – Mexico. ISBN 84-666-1343-9.
- ^ Rojas, Carlos. Salvador Dalí, Or the Art of Spitting on Your Mother's Portrait, Penn State Press (1993). ISBN 0-271-00842-3.
- ^ Salvador Dalí. [INA.com. Naala idi Hulio 31, 2006.
- ^ Salvador Dalí biography on astrodatabank.com. Naala idi Septiembre 30, 2006.
- ^ a b Dalí, Secret Life, p.2
- ^ "Dalí Biography 1904–1989 – Part Two". artelino.com. Naala idi Septiembre 30, 2006.
- ^ Dalí, Secret Life, pp.152–153
- ^ Kas nailista idiay ti rehistrona iti pagbaludan idi 1924, idi agtawen iti 20. Nupay kasta, ti barberna ken biograpo a ni Luis Llongueras, ket inbagbagana a ni Dalí ket agtayag idi iti 1.74 m (5 ft 8+1⁄2 in).
- ^ For more in-depth information about the Lorca-Dalí connection see Lorca-Dalí: el amor que no pudo ser and The Shameful Life of Salvador Dalí, both by Ian Gibson.
- ^ Bosquet, Alain, Conversations with Dalí, 1969. p. 19–20. (PDF format) (of García Lorca) 'S.D.:He was homosexual, as everyone knows, and madly in love with me. He tried to screw me twice .... I was extremely annoyed, because I wasn’t homosexual, and I wasn’t interested in giving in. Besides, it hurts. So nothing came of it. But I felt awfully flattered vis-à-vis the prestige. Deep down I felt that he was a great poet and that I owe him a tiny bit of the Divine Dalí's asshole. He eventually bagged a young girl, and she replaced me in the sacrifice. Failing to get me to put my ass at his disposal, he swore that the girl's sacrifice was matched by his own: it was the first time he had ever slept with a woman.'
- ^ Salvador Dalí: Olga's Gallery. Naala idi Hulio 22, 2006.
- ^ "Paintings Gallery No. 5". Dali-gallery.com. Naala idi Agosto 22, 2010.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Linde Sabler. "Dalí". London: Haus Publishing, 2004 (paperback, ISBN 978-1-904341-75-8).
- Salvador Dali
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Salvador Dali iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Salvador Dali iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Plantilia:Ammom kadi/Pebrero 15
- ... a ti Danaw Victoria (nailadawan) ket isu ti kadakkelan a danaw idiay Aprika babaen ti kalawa, ken isu ti kadakkelan a tropikal a danaw iti lubong?
- ... a ni Ernest Rutherford ket isu ti ammo a kas ti ama ti nuklear a pisika?
- ... a ti Kanal Panama ket tagikua idi ti Colombia, Pranses ken Amerikano sakbay a tinengtengngel babaen ti gobierno ti Panama idi 1999?
- ... a ti Karayan Mississippi ket isu ti kangrunaan a karayan ken ti kadakkelan a sistema ti karayan idiay Amianan nga Amerika?
- ... a ti Ganges ket isu ti kasagraduan a karayan kadagiti Hindu ken nararaeman a kas ti diosen a Ganga iti Hinduismo?


text:
Plantilia:Trim
Daytoy a plantilia ket mangkissay ti whitespace manipud iti kuerdas. Ti kuerdas ket nasken amaipasa a kas ti umuna a saan a nainaganan a parametro. Mabalin a isukat daytoy a plantilia no daytoy ket mausar a kas
{{subst:trim}}, ti pagresultaan a kodigo ti wiki ket "nadalus".
Panagusar[urnosen ti taudan]
{{trim|teksto}} = teksto a maikkat dagiti ania man nga umuna wenno maudi a whitespace.
Pagarigan[urnosen ti taudan]
- Ti "
{{trim| abc}}" ket agpataud iti "abc"
Datos ti plantilia[urnosen ti taudan]
TemplateData para iti Trim
Daytoy a plantilia ket mangkissay ti whitespace manipud iti kuerdas.
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Pagsasao a Minangkabau
Ti pagsasao a Minangkabau ( Baso Minang(kabau); Indones: Bahasa Minangkabau) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti Minangkabau ti Laud a Sumatra, ti akinlaud a parte ti Riau, Abagatan a Rehensia ti Aceh, ti akin-amianan a parte ti Bengkulu ken Jambi, ken dagiti pay nadumaduma a siudad iti amin a paset ti Indonesia babaen dagiti immakar a Minangkabau.[4] Ti pagsasao ket lingua franca pay itiigid ti rehion ti aplaya ti probinsia ti Amianan a Sumatra, ken maus-usar pay kadagiti parte ti Aceh, a ti pagsasao ket tinawtawagan iti Aneuk Jamee. Daytoy ket naisasao pay kadagiti sagkabassit a parte ti Malaysia, a naipangpangruna idiay Negeri Sembilan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Minangkabau iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Negeri Sembilan Malay iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Minangkabau". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Negeri Sembilan Malay". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Kajian Serba Lingustik : Untuk Anton Moeliono Pereksa Bahasa (2000)
Adu pay a mabasbasaaUrnosen
- Nurlela Adnan, Ermitati, Rosnida M. Nur, Pusat Bahasa (Indonesia), Balai Pustaka (Persero), PT. 2001 – Diksionario ti Indones-Minangkabau (Kamus bahasa Indonesia-Minangkabau), 841 a pampanid.
- Tata Bahasa Minangkabau, Gerard Moussay (original title La Langue Minangkabau, inpatarus iti Pranses babaen ni Rahayu S. Hidayat), ISBN 979-9023-16-5.


text:
Kategoria:Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 8 a subkategoria, manipud iti 8 a dagup.
B
- Bielorusia (1 P)
E
- Estonia (1 P)
K
- Kazakhstan (2 K, 1 P)
- Kirgistan (2 K, 1 P)
L
- Letonia (1 P)
M
- Moldova (1 K, 1 P)
R
- Rusia (2 K, 1 P)
U
- Uzbekistan (2 K, 1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ruso"
Dagiti sumaganad a 13 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 13 a dagup.


text:
Wikipedia:Pagiwanwanan
Kangrunaan a linlinteg ken annuroten iti Ilokano Wikipedia
Karbengan ti kopia (Ingles: copyright)
Saanka nga agkopia kadagiti artikulo, ladladawan, wenno dadduma pay a bambanag, uray sadino man a naggapuan wenno nagtaudanna, no dimo impakada iti akinsurat, akin-gapuanan, wenno akinkukua iti karbengan ti kopia. Maisuppiat ti daytoy, kabsat. Awan koma ti agkusit wenno agmamanok ditoy gimongtayo.
Nawaya a panakaiwaras
Babaen ti GNU Lisensia iti Nawaya a Dokumentasion. Masapul a maawatam a dagiti aramidem, buklem, suratem, ken ikabil ditoy Ilokano Wikipedia ket mabalin a maiwaras ken mabalbaliwan nga awanan bayad ken responsibilidad. No dimo maawat wenno ipagelmo nga adda sabsabali a nawaya a mangaramat ken mangbalbaliw iti sinurat wenno tagikukuam, maibalakad a saanmon nga ikabkabil daytoy, wenno saanka a makisali ditoy a gandat.
Natimbang a pammati wenno awan ay-ayonanna a panirigan
Iti masasao ti Ingglés a neutral point of view. Amintayo ket addaan kabukbukodan a pammati ken panirigan iti nadumaduma a bambanag, kanigid wenno kanawan, agpangato wenno agpababa. Pangngaasitayo koma ta padasentayo ti magna iti tengnga. dagiti kinapudno, laeng. Awan ti agenda, awan ti mangaskasaba, awan ti mangkankanunong iti maymaysa a pammati wenno pamanunotan uray ania nga urit ti pampammatim. Ensiklopedia daytoy, saan a simbaan.
Kasparigan:
- Ni Ferdinand Marcos ket naipasngay idiay Sarrat, Ilocos Norte. Napudno, mayat.
- Ni Ferdinand Marcos ket isu ti kalaingan a presidente ti Pilipinas. Pamanunotan daytoy, madi.
- Ni Ferdinand Marcos ket bastos a lakay, okinnana! Pamanunotan a makadadael, madi.
Ania pay dagiti madi ken mayat iti Ilokano Wikipedia
- Ti Ilokano Wikipedia ket gimongtayo amin a Samtoy a kayatna a makita a mangitampok, mangpadakkel, mangsalimetmet iti nasudi a pagsasaotayo. Pangngaasitayo, agsisingpettayo met, a. Awan ti agaapa, agpipinnukkaw, agiinninsulto. Bagitayo iti Iloko.
- Ti Ilokano Wikipedia ket agpaay a pagadalan ken pagsursuruan iti nagduduma a bagi ti ammo ken pannakaammo. Saan a lugar a pagikampaniaan wenno pagiwarawagan iti kabukbukodan wenno personal a politika wenno pammati. Kitaen ti natimbang a pammati ken panirigan iti ngato.
- Amin ket maawis nga agsurat, makigamulo, makitinnulong iti daytoy a gandat. Saanka a bumdeng, agduadua wenno agbabain. Adukami a mangibaga wenno mangimano a mangtaming kadagiti artikulo ditoy no kas pagarigan adda kammali wenno biddut.


text:
Baybay Bohai
Ti Baybay Bohai, ammo pay a kas ti Golpo Bohai, Bohai, wenno Bo Hai (渤海, lit. Babay-Bo), ket ti akin-uneg unay a golpo iti Baybay Duyaw iti aplaya ti Akin-amianan a daya ken Amianan a Tsina. Daytoy ket agarup a 78,000 km2 (30,116 sq. mi) iti kalawa ken iti kaasidegna iti Beijing, ti kapitolio ti Tsina, ket mangaramid iti daytoy ti maysa kadagiti kasingangaran a paglasatan ti baybay iti lubong
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Manipud idi maika-20 a siglo, Bohai ket masansan idi a tinawtawagan iti Golpo ti Chihli (直隸海灣 Zhílì Hǎiwān) wenno ti Golpo ti Pechihli wenno Pechili (北直隸海灣 Běizhílì Hǎiwān). Ti Zhili ken Beizhili ket historiko idi dagitoy a probinsia iti lugar a mangpalikmut ti Beijing.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baybay Bohai ket bineddengan babaen ti kawar ti Is-isla Changshan iti pagbaetan ti Liaodong ken Peninsula Shandong. Daytoy ket nagbalinen a maysa kadagiti kasingangaran a dalan kadagiti napalabas a panawen. Adda dagiti tallo a nangruna a luek iti uneg ti Baybay Bohai: ti Luek Laizhou iti abagatan, ti Luek Liaodong iti amianan, ken ti Luek Bohai iti laud. Iti akindaya unay a patingga ti Baybay Bohai, iti pagbaetan ti akin-abagatan unay a patingga ti Peninsula Liaodong ken ti akin-amianan unay a patingga ti Peninsula Shandong, ket ti Lingsat Bohai (渤海海峡). Adda met dagiti bassit a karayan a sumsumrek iti golpo a mairaman ti karayan Duyaw, Hai, Liao, ken Karayan Luan. Adda met dagiti bassit a nangruna a reserba ti lana iti asideg ti golpo, a mairaman ti Shengli Field. Dagiti nangruna a grupo ti is-isla iti golpo ket mairaman ti Is-isla Changshan (长山列岛), Isla Changxing (长兴岛), ken Isla Xizhong (西中岛). Dagiti probinsia ti Tsina nga addaan iti aplaya iti Baybay Bohai, manipud iti abagatan, nga agpakanawan ket ti Shandong, Hebei, Tianjin, ti manen Hebei, ken Liaoning.
Dagiti nangruna a puerto[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti lima a nangruna a puerto iti igid ti Baybay Bohai, nga adda kadagiti mapataud iti agarup a 100 a riwriw a tonelada:
- Puerto ti Yingkou (营口港)
- Puerto Qinhuangdao (秦皇岛港)
- Puerto ti Tangshan Jingtang (京唐港)
- Puerto ti Tangshan Caofeidian (曹妃甸港)
- Tianjin Port (天津港)
- Puerto ti Huanghua (黄骅港)
Ti Caofeidian ken Jingtang ket kadawyan dagitoy a matrato a kas maysa a puerto para kadagiti panggep ti estadistika. Dagiti puerto ti Dalian ken Yantai ket tradisional pay dagitoy a naikeddeng a kas parte ti ngarab ti Bohai, urayno iti nainget a panangibaga dagitoy ket mabirukan iti ruar dagiti patingga ti baybay. Ti Puerto ti Longkou ket nakaabot kadagiti 70 a riwriw tonelada iti awit idi 2013, ken manamnama a makaabot iti marka iti 100 a riwriw iti masakbayan.[1]
Dagiti nagruna a siudad iti igid ti aplaya ti Baybay Bohai[urnosen | urnosen ti taudan]
- Tianjin
- Dalian, Liaoning
- Qinhuangdao, Hebei
- Yantai, Shandong
- Longkou, Shandong
- Penglai, Shandong
- Weihai, Shandong
- Weifang, Shandong
- Laizhou, Shandong
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Baybay Bohai iti Wikimedia Commons


text:
Pagsasao a Foi
Ti pagsasao a Foi (Foe) ket ti pagsasao a Papuano ti Papua Baro a Guinea. Dagiti dialekto ket ti Ifigi, Kafa, Kutubu, Mubi.
Dagiti pangsandi ket:
*Ti Ya'a ket eklusibo, ti yage ket inklusibo. Saan a nalawag no pudno ti naireporta a bassit a pannakaisalumina iti plural a pagbaetan ti inklusibo a "yia" ken eksklusibo a "yiya".
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Foi iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Foi". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Maika-60 a paralelo abagatan
Ti maika-60 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 60 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Awan ti daga a naisanglad iti daytoy a paralelo ken bumallasiw laeng iti taaw. Ti kaasitgan a daga ket ti grupo dagiti bato iti amianan ti Isla ti Koronasion (Batbato ti Melson wenno Is-isla ti Gobernador) iti Is-isla ti Abagatan nga Orkney, a dagitoy ket agarup a 54 km iti abagatan ti paralelo, ken ti Isla ti Cook iti Is-isla ti Abagatan a Sandwich, a daytoy ket agarup a 57 km iti amianan ti paralelo.
Ti paralelo ket mangmarka ti akin-amianan a patingga ti Akin-abagatan a Taaw (ngem adda met dagiti gunglo ken pagpagilian, a naisangayan ti Australia, ket adda kadagiti sabali a panangipalawag) ken ti Sistema ti Tulag ti Antartiko. Daytoy ket mangmarka pay ti akin-abagatan a pagbeddengan ti Nawaya a Sona ti Nuklear nga Armas ti Abagatan a Pasipiko ken ti Nawaya a Sona ti Nuklear nga Armas ti Latin nga Amerika.
Iti daytoy a latitud ti init ket makita kadagiti 18 nga oras, 52 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 5 nga or-oras, 52 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek. Iti Disiembre 21, ti init ket adda kadagiti 53.83 a grado iti ngato ti langit ken kadagiti 6.17 a grado iti Hunio 21.
Dagiti latitud iti abagatan iti daytoy a paralelo ket masansan a tinawtawagan a kas dagiti Agik-ikkis a 60 gapu kadagiti napardas nga umar-artap nga agpalaud nga angin a makapataud kadagiti dakkel nga allon iti surok ti 15 m (50 ft) ken dagiti sumurok ti kapardas ti angin iti 145 km/h (90 mph).[1]
Likmut iti lubongUrnosen
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 60° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Sinert, Richard. "The Furious 50's and Screaming 60's". mydaywithbarkly. Naala idi 2009-07-11.