text:
San Luis, Pampanga
Ti San Luis ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti San Luis ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.[2]
- San Agustin
- San Carlos
- San Isidro
- San Jose
- San Juan
- San Nicolas
- San Roque
- San Sebastian
- Santa Catalina
- Santa Cruz Pambilog
- Santa Cruz Poblacion
- Santa Lucia
- Santa Monica
- Santa Rita
- Santo Niño
- Santo Rosario
- Santo Tomas
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


c: text/html

text:
Taga-ugma a Gresia
Plantilia:Pakasaritaan iti Gresia
Ti taga-ugma a Gresia ket maysa idi a sibilisasion a tagikua ti paset ti panawen ti Griego a pakasaritaan a nagpaut manipud ti Arkaiko a paset ti panawen ti maika-8 ken maika-6 a siglo BC aginggana ti gibus ti kina-ugma (ca. 600 AD). Ti dagus nga isasakbay ti daytoy a paset ti panawen ket isu idi ti panagrugi iti Nasapa a Tengnga a Panawen ken ti Bisantino a panawen.[1] Ti nairaman iti Taga-ugma a Gresia ket ti paset ti panawen ti Klasiko a Gresia, a rimamng-ay idi las-ud ti maika-5 aginggana ti maika-4 a siglo BC. Ti Klasiko a Gresia ket nangrugi kalpasan ti panakaabug iti maysa a Persiano a panagraut babaen ti Atenio a kinapangulo. Gapu ti panagrukma babaen ni Alehandro ti Natan-ok, ti Helenistiko a sibilisasion manipud idiay Tengnga nga Asia aginggana idiay lumaud a patingga ti Baybay Mediteraneo.
Ti klasiko a Griego a kultura, a naipangpangruna ti pilosopia, ket adda idi ti napigsa a panakainpluensia ti Imperio a Romano, a nagawit ti bersionna daytoy kadagiti adu a paset ti Mediteraneo a rehion ken Europa, nga iti daytoy a rason a ti Klasiko a Gresia ket sapsap a naipanunotan nga isu ti naparang-ay a kultura a nagited ti pundasion ti moderno a Lumaud a kultura.[2][3][4][5]
Dagiti linaon
Kronolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Awan dagiti natalinaay wenno sangalubongan nga umannurotan a petsa para iti panagrugi wenno gibus ti Klasiko a Kina-ugma. Sapasap daytoy a nalala ti kinaudi manipud ti maika-8 a siglo BC aginggana ti maika-6 a siglo AD, wenno para iti agarup a 1,300 a tawtawen.
Ti Klasiko a Kina-ugma idiay Gresia ket ket sinakbayan babaen ti Griego a Nasipnget a Panawen (c. 1100 - c. 750 BC), ti arkaeolohiko a panakaidasig babaen ti protoheometriko ken heometriko nga estilo dagiti disenio ti bangbangao, a sinarunuan babaen ti orientalisante a Paset ti Panawen, ti maysa a napigsa nga inpluensia ti Sirio-hitita, Asirio, dagiti Penisio ken Ehipsio a kultura.
Iti tinawtawid, ti Arkaiko a paset ti panawen ti taga-ugma a Gresia ket naala iti rugi ti daytoy a napigsa nga orientalisante nga inpluensia idi las-ud ti maika-8 a siglo BC, a maipatinayon kadagiti dadduma a banag a nangiyeg ti abesedario nga eskritu idiay Gresia, a daytoy ti nangmarka ti rugi ti Griego a literatura (Homer, Hesiod). Ti Arkaiko a paset ti panawen ket sinukatan ti Klasiko a paset ti panawen idi agarup a 500 BC, a daytoy ket sinarunuan met babaen ti Helenistiko a paset ti panawen idi ipupusay ni Alehandro ti Natan-ok idi 323 BC.
Ti pakasaritaan iti Gresia idi las-ud ti Klasiko a kina-ugma ket mabalin a mabingbingay manen kadagiti sumaganad a paset ti panawen:[6]
- Ti Arkaiko a paset ti panawen (c. 750 - c. 500 BC) ket surutenna, a dagiti artista ket nagararamidda ti dakdakkel a nawaya nga agtaktakder nga eskultura iti nasikkil, hieratiko a postura nga adda ti kasla naitagtagainepan nga 'arkaiko a isem'. Ti arkaiko a paset ti panawen ket kadawyan a naalala aginggana ti panagpatingga ti panakapaitalaw ti naudi a tirano iti Atenas idi 510 BC.
- Ti Klasiko a paset ti panawen (c. 500 - 323 BC) ket naidasig babaen ti estilo a naipanunotan babaen dagiti naudi a nagpalplaiiw a daytoy ket naikari (a kas ti 'klasiko')—a kas ti Partenon. Iti politiko, ti Klasiko a paset ti panawen ket tinurayan idi babaen ti Atenas ken ti Delos a Liga idi las-ud ti maika-5 a siglo, a sinukatan babaen ti Espartano a panagrukma idi las-ud ti nasapa a maiak-4 a siglo BC, sakbay a ti bileg ket naiyallatiw iti Tebas and the Beosio a Liga ken ti kanungpalanna ti Liga iti Korinto nga indauloan babaen ti Macedonia (taga-ugma a pagarian).
- Ti Helenistiko a paset ti panawen (323-146 BC) ket isu ti Griego a kultura ken bileg a naipadakkel idiay asideg ken tengnga a daya. Daytoy a paset ti panawen ket nangrugi iti ipupusay ni Alehandro ken nagpatingga iti Romano a panarukma.
- Ti Romano a Gresia, ti paset ti panawen a nagbaetan ti panagballigi ti Romano kadagiti Korinto idiay Gubat iti Korinto idi 146 BC ken ti panakabangon ti Bisansio babaen ti Konstantino a kas ti kapitolio ti Imperio a Romano idi 330 AD.
- ti kanungpalan a paset ti Kina-ugma ket isu tipaset ti panawen ti Kristianisasion idi las-ud ti kinaudi ti maika-4 aginggana ti nasapa a maka-6 a sigsiglo, nalala daytoy ti panakakompleto ti panakaipatingga ti Neoplatoniko nga Akademia babaen ni Hustiniano I idi 529 AD.
Historiograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naipakasaritaan a paset ti panawen ti taga-ugma a Gresia ket naisangsangayn iti pakasaritaan ti lubong a aks ti immuna a paset ti panawen a dagus a sinaksian iti husto a historiograpia, bayat a dagiti nasapsapa a taga-ugma a pakasaritaan ti proto-historia ket naamammoan babaen kadagiti ad-adu a naisalaysayan nga ebidensia, a kas dagiti napaspasamak a naisalaysay wenno listaan dagiti ari, ken pragmatiko nga epigrapia
Ni Herodotus ket isu ti nawatiwat a naamammoan a kas ti "ama iti pakasaritaan", ti sinuratna a pakasaritaan a daytoy ket eponimo ti amin a paset. Daytoy ket naisurat idi nagbaetan ti 450 a dekada ken 420 a dekada BC, ti sakup ti obra ni Herodotus ket umabot ti agarup a maysa a siglo kadagiti napalabas, a nagisalsalaysay kadagiti maika-6 a siglo a naipakasaritaan a pigura a kas ni Darius I iti Persia, Cambyses II ken Psamtik III, ken dagiti sapilka kadagiti maika-8 a siglo a kas ni Candaules.
Ni Herodotus ket sinaruno dagiti mannurat a kas ni Thucydides, Xenophon, Demosthenes, Plato ken Aristotle. Kaaduan kadagitoy a mannurat ket Atenio wenno pro-Atenio, nga isu nga adadu ti naamammoan a maipanggep ti pakasaritaan ken dagiti politika ti Atenas ngen ti aniaman a siudad Dagiti panakasakupda ket napatingaan babaen ti panakaipatengnga ti isip iti politiko, milisia ken diplomatiko a pakasaritaan, a saanda nga inkaskaso ti ekonomiko ken sosial a pakasaritaan.[7]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Arkaiko apaset ti panawen[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi maika-8 a siglo BC, ti Gresia ket nangrugi a rimsua manipud kadagiti Nasipnget a Paset ti Panaw a nangsaruno ti panakarebba tienGreece began to emerge from the Dark Ages which followed the fall of the Misenika a sibilisasion. Ti Panakaamo ti panagsurat ken panagbasa ket napukawen ken Misenika asinuratan ket naipatanen,ngem dagiti Griego ket nangamponda ti Penisio nga abesedario, a binalbaliwanda tapno mapartuat ti Griego a abesedario. Manipud idi agarup a maika-9 a siglo BC dagiti naisurat a rehistro ket nangrugrugida nga nagparparang.[8] Ti Gresia ket nabingbingay kadagiti adu a babassit a bukod a nagturturay a komunidad, ti maysa a tabas a kaaduan a naidiktaran babaen ti Griego a heograpia , a dagiti amin nga isla, tanap ket naisina kadagiti kaarrubana babaen ti baybay wenno dagiti kabanbantayan.[9]
Ti Lelantine a Gubat (c.710–c.650 BC) ket agdama idi a suppiat nga adda ti panakaisalsaluminanan nga isu ti immuna a nadokumentuan a gubat iti taga-ugma a Gresia a paset ti pamnawen. Daytoy ket naglabanan ti nagruna a nagbaten dagiti polis (siudad) (dagiti siudad-estado) iti Chalcis ken Eretria gapu kadagiti nalames a tanap ti Lelantine iti Euboea. Dagitoy dua asiudad ket nagsagabada ti panakaapday a kas nagbanagan iti atiddog a gubat, ngem dagiti Chalcis isuda idi ti nagballigi bassit.
Ti komersiante a klase ket rimsua idi umuna a gudua ti maika-7 a siglo, a naipakita babaen ti panagiyamammo iti panguartaan idi agarup a 680 BC.[10] Daytoy ket kasla nangiyeg kadagiti adu a irteng kadagiti adu a siudad-estado. Dagiti aristokratiko turay a naisapasap a nagituray dagiti polis ket naipangtada babaen dagiti baro a nabirukan akabaknang dagiti komersiante, a dagitoy ket nagesessem ti politiko a kabilegan. Manipud idi 650 BC ken ti sumakbayan, dagiti aristokrasia ket nakilabanda tapno saanda a mapatalaw ken masukatan babaen dagiti populista a tirano. Ti balikas ket naala manipud ti saan a makadadael a Griego tύpavvoς tyrannos, a kayatna saoen ket 'saan a pudno nga agtuturay', urayno daytpy pay ket naipakat pay kadagiti nasayaat ken dakes a daulo.[11][12]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Paammo
- ^ Carol G. Thomas (1988). Dagiti dalan manipud ti taga-ugma a Gresia. BRILL. pp. 27–50. ISBN 978-90-04-08846-7. Naala idi 12 Hunio 2011.
- ^ Bruce Thornton, Dagiti Griego a pamay-an: Kasano a Pinartuat dagiti Griego ti Lumaud a Sibilisasion, Encounter Books, 2002
- ^ Richard Tarnas, Ti Regget iti Lumaud nga Isip (New York: Ballantine Books, 1991).
- ^ Colin Hynson, Taga-ugma a Gresia (Milwaukee: World Almanac Library, 2006), 4.
- ^ Carol G. Thomas, Dagiti Dalan ti Taga-ugma a Gresia (Leiden, Olanda: E. J. Brill, 1988).
- ^ Pomeroy, Sarah B. (1999). Taga-ugma aGResia: maysa a politikal, sosial, ken kultural a pakasaritaan. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan]. ISBN 978-0-19-509742-9.
- ^ Grant, Michael (1995). Dagiti Griego ken Romano a historiador: dagiti pakaamo ken saan a pudno a pakaammo. Routledge, 1995. p. 74. ISBN 978-0-415-11770-8.
- ^ Hall Jonathan M. (2007). Ti Pakasaritaan iti Arkaiko Griego a Lubong, ca. 1200-479 BCE. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-631-22667-3.
- ^ Sealey, Raphael (1976). Ti pakasaritaan dagiti Griego siudad nga estado, ca. 700–338 B.C.. University of California Press. pp. 10–11. ISBN 978-0-631-22667-3.
- ^ Slavoj Žižek (18 Abril 2011). Panagbiag idi Gibus ti Panawen. Verso. p. 218. ISBN 978-1-84467-702-3. Naala idi 12 Hunio 2011.
- ^ "Online a Diksionario ti Etimolohia". Etymonline.com. Naala idi 2009-01-06.
- ^ "tirano—Dagiti panangilawlawag manipud iti Dictionary.com". Dictionary.reference.com. Naidulin manipud ti kasisigud idi 25 Enero 2009. Naala idi 2009-01-06.
- Bibliograpia
- Charles Freeman (1996). Ehipto, Gresia ken Roma. Unibersidad ti Oxford University a Pagmalditan.
- Paul MacKendrick (1962). Agsao dagiti Bato ti Gresia: Ti Sarita ti Arkeolohia idiayy Dagdaga ti Gresia. St. Martin's Press.
Dadduma pay a mabasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Goodrich, S. G. (1849). Ti nailadawan a pakasaritaan ti Gresia: Taga-ugma ken moderno. New York: Huntington & Savage

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ilocano Online
Suroten babaen ti ilocano-online.com.
Daniw/Poetry Indexed by Author
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
A
Agcaoili, Aurelio S.–Epistolario Para ken Ayie, Idatonko Dagiti Linnaaw, Lagip ti maysa a supot idi 1972, Panagtanggad iti Buya,
Agpalo, Jaime M. Jr.–Kurarayan a Pluma: Para ken ni Dr. Ariel S. Agcaoili, Maysa Met Nga Arte Ti Panagulbod, Nakatag-ayen Gemgem Ti Anak-Lingayen Gulf, Ti Piek Iti Uneg Ti Sabut,
Alvarez, Johmar R.–Alimbasag-1,
Aragon, Roy V.–ag-agkannak ti ling-et iti pudot ken adu nga anus, ambision, annay, awag, bakasionista, gawat, Karayo iti Aningaas ti Nobiembre, diak masirip ti sapsapinan maganatan a bigat, hunio 12 ni nawaya, Mabisin ti Dakulap Iti Dakulap Met Laeng, mangurat ti gemgem, Mangyaw-awan, maysa nga apolohia manipud iti maysa nga agbalin nga ama, masmasdaaw ni ambong, mo, Nakaar-ariek, nalipatannakon a seggaan ti agur-uray a pagpigadan, ni: kenka: ti, Ni ‘Insin Unyor a Taga-Marag, Noche Buena, No Nagmagan ti Lua ti Ilik, Oda iti Baro a Tawen, palengke, palpaliiw ken dadduma pay a rikna, Pebrero Katorse, masmasdaaw ni ambong, susik, sikansiak: datandata, Ti Proseso ti Tagainep, villanelle para ken sirmata, Wen, Sika, Wen,
2 Comments »
-
;;aganus ka biag ko, no di ka pay makaumay ah,addanto latta,
aldaw nga agsarita ta.nagrigat ti pinagbiag ditoy ah.kumuzta
kau amin dta awan labas na.naimbag a rabii…
Comment by kentbheluv | July 13, 2010
-
hehehe awan lang
Comment by jayveen calimag | September 2, 2010


text:
Max Planck
Ni Max Karl Ernst Ludwig Planck, ForMemRS[1] (Abril 23, 1858 – Oktubre 4, 1947) ket maysa idi nga Aleman a teoretikal a pisiko a nangirugi ti kuantum a teoria, a nagabakanna ti Premio Nobel iti Pisika idi 1918.[2]
Ni Planck ket naakaramid kadagiti adu a kontribusion ti teoretikal a pisika, ngem ti naipammadayaw kaniana ket ti papelna a kas ti nangrugi ti kuantum a teoria. Daytoy a teoria ket nangrebolusionario ti pannakaawat ti tao ti atomiko ken suatomiko a pamay-an, a kas tipanagrebolusionario ti pannakaawat ti limbang ken panawen ti teoria ti relatibidad ni Albert Einstein. No maitipon dagitoy dua, buklenda dagiti kammasapulan a teoria ti maika-20 a a siglo a pisika. Dagitoy dua ket nangiturong ti nagtagitaon ti mangbaliw kadagiti nararaeman a pilosopiko a pammati, ken nangiyeg kadagiti industrial ken militar a pannakaipakat a pagbanagan kadagiti adu nga aspekto ti moderno a biag.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ Ti premio Nobel iti Pisika1918. Nobelprize.org. Naala idi 2011-07-05.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aczel, Amir D. Entanglement, Kapitulo 4. (Penguin, 2003) ISBN 978-0-452-28457-9
- Heilbron, J. L. (2000). Ti dilema ti agtaktakder a tao: Ni Max Planck ken dagiti gameng ti Aleman a Siensia. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-00439-6.
- Pickover, Clifford A. Ni Arkimedes aginggana kenni to Hawking: Dagiti Linteg ti Siensia ken dagiti Nalatak nga Isip ti Likudan Dagitoy, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2008, ISBN 978-0-19-533611-5
- Rosenthal-Schneider, Ilse Kinapudno ken Sientipiko a kinapudno: Pannakisinnarita kenni Einstein, von Laue, and Planck (Estado nga Unibersidad ti Wayne, 1980) ISBN 0-8143-1650-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Max Planck idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Max Planck idiay Wikiquote


text:
Camaligan, Camarines Sur
Ti Camaligan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Camaligan ket politikal a nabingbingay iti 13 a barbaranggay.[2]
- Dugcal
- Marupit
- San Francisco
- San Juan-San Ramon (Poblacion)
- San Lucas (Poblacion)
- San Marcos (Poblacion)
- San Mateo (Poblacion)
- San Jose-San Pablo (Poblacion)
- San Roque
- Santo Domingo (Poblacion)
- Santo Tomas (Poblacion)
- Sua
- Tarosanan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Camarines Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Camarines Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Vanuatu
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Vanuatu
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Melanesia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1980
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Santa Maria, Laguna
Ti Santa Maria ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Maria ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Adia
- Bagong Pook
- Bagumbayan
- Bubukal
- Cabooan
- Calangay
- Cambuja
- Coralan
- Cueva
- Inayapan
- Jose Laurel, Sr.
- Kayhakat
- Macasipac
- Masinao
- Mataling-Ting
- Pao-o
- Parang Ng Buho
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Jose Rizal
- Santiago
- Talangka
- Tungkod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Cambodia
Ti Cambodia (i/kæmˈboʊdiːʌ/;[5] Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Kampuchea, IPA: [kɑmˈpuˈciə]), opisial a namammuan a ti Pagarian iti Cambodia, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay akin-abagatan a paset iti Indotsina a Peninsula idiay Abagatan a Daya nga Asia. Nga addan ti dagup a kalawa ti daga iti 181,035 a kuadrado kilometro (69,898 kd mi), nabeddengan daytoy babaen ti Tailandia iti amianan a laud, ti Laos iti amianan a daya, ti Bietnam iti daya, ken tiGolpo ti Tailandia iti abagatan a laud.
Nga adda ti populasion ti sumurok a 14.8 a riwriw, ti Cambodia ket isu ti maika-69 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Ti opisial a relihion ket ti Theravada a Budismo, a daytoy ket pannakasanayen babaen ti aganay a 95% kadagiti populasion ti Cambodia. Dagiti minoridad a grupo daytoy a pagilian ket mairaman dagiti Bietnamis, Insik, dagiti Cham ken dagiti 30 a sabsabali a taga-banbantay a tribu.[6] Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Phnom Penh; ti politiko, ekonomiko, ken kultura a sentro iti Cambodia.
Daytoy a pagarian ket maysa a batay-linteg a monarkia nga addaan ti Norodom Sihamoni, daytoy ket maysa a monarkia a pinili babaen ti Naarian a Trono a Konsilo, a kas daulo ti estado. Ti daulo ti gobierno ket ni Hun Sen, nga isu ket ti agdama a kapautan a nagserserbi a daulo idiay Abagatan a Daya nga Asia ken tinurayanna ti Cambodia ti sumurok a 25 a tawtawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Panakibiang Dibision ti Populasion (2009). Prospekto ti Sanglubongan a Populasion, Tabla A.1 (PDF). 2008 revision. Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Marso 12, 2009.
- ^ a b c d "Cambodia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi Abril 21, 2011.
- ^ "Panakaiwarwaras iti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi Septiembre 1, 2009.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2009. Agdama a pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan: Tabla G". Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Oktubre 5, 2009.
- ^ dictionary.reference.com: Cambodia
- ^ Ti Cambodia ket agrambak ti aldaw a para kadagiti patneng a tattao idiay asideg ti Angkor Wat
- Is-isla ti Paracel (tinengngel babaen ti Tsina)
- Is-isla ti Pratas (tinengngel babaen ti Taiwan)
- Is-isla ti Spratly (sinuppiatan ken tinengngel babaen dagiti nadumaduma nga agtunton)
- Cambodia
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Abagatan Tsina
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado ken teriotorio a nabangon idi 802
- Dagiti estado ken teriotorio a nabangon idi 1953
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Taysan, Batangas
Ti Taysan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Taysan ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Bacao
- Bilogo
- Bukal
- Dagatan
- Guinhawa
- Laurel
- Mabayabas
- Mahanadiong
- Mapulo
- Mataas Na Lupa
- Pag-Asa
- Panghayaan
- Piña
- Pinagbayanan
- Poblacion East
- Poblacion West
- San Isidro
- San Marcelino
- Sto. Niño
- Tilambo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gunglo ti Komersio ti Lubong
Ti Gunglo ti Komersio ti Lubong (Ingles: World Trade Organization wenno naipangyababaan iti WTO) ket maysa a gunglo a mangikeddeng ti panangimaton ken pawayaenna ti sangalubongan a panagtagilako. Ti gunglo ket opisial a nangrugi idi Enero 1, 1995 babaen ti Marrakech a Tulagan, daytoy ti nangsukat ti Sapasap a Tulagan kadagiti Taripa ken Komersio (GATT), a nangrugi idi 1948.[1] Ti gunglo ket mangipanggep kadagiti regulasion iti panagtagilako iti baetan dagiti makibingbinglay a pagilian; daytoy ket mangited kadagiti batayan para iti pakitinnarusan ken panagpormalisado kadagiti tulaga ti panagtagilako, ken ti maysa a proseso ti panangikappia kadagiti suppiat a maigandat iti panagtungpal tipanagsurot dagitimakibingbinglay kadagiti tulagan ti WTO, a daytoy ket pinirmaan babaen dagiti representatibo dagiti naikameng a gobierno[2]:fol.9-10 ken inkeddeng babaen dagiti bukodda a parlamento.[3] Kaaduan kadagiti banag a pakatengaan ti isip ti WTO ket naala manipud kadagiti napalabas a nakitinnarusan ti komersio, a naipangpangruna manipud ti Uruguay a Nagbukel (1986–1994).
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Linia ti Panawen: Gunglo ti Komersio ti Lubong iti BBC News, 15 Pebrero 2012
- ^ Panangawat ti WTO Manual itiopisial a website ti WTO.
- ^ Malanczuk, P. (1999). "Gunglo ti Komersio ti Lubong". Dagiti Sangalubongan a Gunglo ken Linteg ti Limbang 442. p. 305. Bibcode:1999ESASP.442..305M. Ad-adu ngem maysa a
|encyclopedia=ken
|journal=ti nainaganan (tulong)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gunglo ti Komersio ti Lubong idiay Wikimedia Commons
- Opisial a sitio ti WTO


text: Ti Shikoku(四国,Shikoku? "dagiti uppat a probinsia") ket isu ti kabassitan (225 km wenno 139.8 mi nga attiddog ken ti nagbaetan a 50–150 km wenno 31.1–93.2 mi a kalawa) ken kabassitan ti populasion (4,141,955 manipud idi 2005) kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapón, a mabirukan iti abagatan iti Honshū ken daya ti isla iti Kyūshū. Dagiti taga-ugma a naganna ket mairaman ti Iyo-no-futana-shima (伊予之二名島), Iyo-shima (伊予島), ken Futana-shima (二名島). Ti agdama a naganna ket mangipatudo dagiti uppat a dati a probinsia a nangbukel iti daytoy nga isla: Awa, Tosa, Sanuki, ken Iyo.


text:
Mati, Davao Oriental
Ti Siudad ti Mati (Cebuano: Dakbayan sa Mati; Tagalog: Lungsod ng Mati), ket maysa a klase a siudad iti probinsia ken isu ti kapitolio iti Davao Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Mati ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Badas
- Bobon
- Buso
- Cabuaya
- Central (Pob.)
- Culian
- Dahican
- Danao
- Dawan
- Don Enrique Lopez
- Don Martin Marundan
- Don Salvador Lopez, Sr.
- Langka
- Lawigan
- Libudon
- Luban
- Macambol
- Mamali
- Matiao
- Mayo
- Sainz
- Sanghay
- Tagabakid
- Tagbinonga
- Taguibo
- Tamisan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Evangelio ni Maria Magdalena
Ti Evangelio ni Maria Magdalena ket masarakan iti Codex nga Akhmim, maysa a texto a gnostico ti of the apokripa a Baro a Tulag a naala iti Cairo, Ehipto idi 1896. Ngem sa laeng naipablaak daytoy idi 1955, kalpasan a rimmuar ti Biblioteka a Nag Hammadi. Sumagmamano kadagiti texto ti Codex nga Akhmim ti adda met laeng kadagiti texto ti Nag Hammadi, ngem awan ti "Evangelio ni Maria Magdalena." Iti popular a literatura, am-ammo daytoy kas Evangelio ni Maria Magdalena, nupay kasta saan a nadakamat iti texto ti "Magdalena" ket mabalin a ti Maria ket maysa kadagiti innem a Maria a iti Baro a Tulag.
Ti texto ti Evangelio ket kangrunaan a maseknan iti
- mortalidad ken ti nagtaudan ti mortalidad kas bunga ti demi-urge
- iyuuli ni Jesus
- ti iyuuli ti kararua segun iti gnosticismo
Akinruar a silsilpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Evangelio ni Maria
- Evangelio ni Maria: (syncretic a texto, nairaman dagiti Coptico ken nasapsapa a Griego a kopkopia)
- Evangelio ni Maria (sabali pay a texto)


text:
Konstantino ti Natan-ok
Ni Konstantino ti Natan-ok (Latin: Flavius Valerius Aurelius Constantinus Augustus;[1] c. 27 Pebrero 272[2] – 22 Mayo 337), a naamammoan pay a kas ni Konstantino I' wenno San Konstantino,[3] ket maysa idi a nga Romano nga Emperador manipud idi 306 aginggana idi 337. Isu ket nadayeg a naamammon a kas ti immuna a Romano nga emperador a nagbalin a Kristiano,[notes 1] Konstantino ken kumaduaan nga Emperador a ni Licinius ket nangipakdaar ti Bilin ti Milan idi 313, a nagirangarang ti panangbaybay-a kadagiti amina relihion iti amin nga kadagupan ti imperio.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ A mabalin a malaksid ni Felipe ti Arabo (r. 244–49). Kitaen ti Felipe ti Arabo iti Kristianidad.[4]
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Iti Klasiko a Latin, Ti opisial nga imperial a titulo ni Konstantino idi ket IMPERATOR CAESAR FLAVIVS CONSTANTINVS PIVS FELIX INVICTVS AVGVSTVS, Imperator Caesar Flavius Constantine Augustus, ti relihioso, ti nagasat, ti di naabak. Kalpasan ti 312, isu ket nagnayon ti MAXIMVS ("ti kalatakan"), ken kalpasan ti 325 sinukatanna ti ("di naabak") iti VICTOR, a kas ti invictus a nangipalpalagip kadagiti kaaduan ti Sol Invictus, ti Dios ti Init.
- ^ Ti pannakaipasngay ket agdumaduma ngem kaaduan kadagiti moderno a historiador ket agus-usar ti c. 272". Lenski, "Panagturay ni onstantino" (CC), 59.
- ^ Kadagiti Dumaya nga Ortodokso, Oriental nga Ortodokso ken dagiti Bisantino a Katoliko a Kristiano. Ti Bisantino a liturhiko a kalendario , a pinalpaliiw babaen ti Simbaan ti Dumay anga Ortodokso ken dagiti Dagiti Simbaan ti Dumaya a Katoliko ti Bisantino a ritos, ket agilislistada kenni Konstantino ken ni inana a niHelena a kas dagiti santo. Urayno isu ket saan a nairamraman iti listaan dagiti santo ti Latin a Simbaan, a saan a mangbigbig kadagiti dadduma a KOnstantino a kas sansanto, isu ket inrarareman babaen ti titulo a "Ti Natan-ok" para kadagiti inparawadna iti Kristianidad.
- ^ I. Shahîd, Roma ken dagiti Arabo (Washington, D.C.: Dumbarton Oaks, 1984), 65–93; H. A. Pohlsander, "Felipe ti Arabo ken Kristianidad", Historia 29:4 (1980): 463–73.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Konstantino I idiay Wikimedia Commons


text:
Liloan, Abagatan a Leyte
Ti Liloan ket maysa a maikatloa klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Liloan ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Amaga
- Anilao
- Bahay
- Cagbungalon
- Cali-an
- Candao
- Caligangan
- Catig/Caritas Village
- Candayuman
- Estela
- Gud-an
- Guintoylan
- Himayangan
- Ilag
- Magaupas
- Malangza
- Pres. Quezon (Maugoc)
- Molopolo
- Pandan
- Poblacion
- President Roxas (Nailong)
- San Isidro
- San Roque
- Tabugon
- Fatima
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Rehion ti Chūgoku
Ti Rehion ti Chūgoku (中国地方 Chūgoku-chihō?), naamammoan pay a kas ti rehion ti San'in-San'yō (山陰山陽地方 San'in san'yō-chihō?), ket isu ti akin-laud unay a rehion iti Honshū, ti kadakkelan nga isla iti Hapón. Buklenna daytoy dagiti prepektura iti Hiroshima, Okayama, Shimane, Tottori ken Yamaguchi.[1] Addaan daytoy ti populasion ti agarup a 7.8 a riwriw.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Chūgoku" iti Ensiklopedia tiHapón idiay Liblibro ti Google. p. 127.
- ^ Chugoku Electric Power, prepektura a panagtaldiap


text:
Lalaki
Ti lalaki ket mabalin a maipakat iti maysa a manakman a lalaki wenno tao a lalaki (Ingles: man). Kasla dagiti kaaduan a lalaki kadagiti mamalia, ti henoma ti tao ket nagtawtawid ti maysa a kromosoma X manipud ti inana ken ti maysa a kromosoma Y manipud ti amana. Ti lalaki nga agparparatubo a maladaga ket agipataud kadagiti ad-adu a bilang dagiti androheno ken dagiti basbassit a bilang dagiti estroeno ngem ti maysa a babai nga agparparatubo a maladaga . Daytoy a paggiddiatan kadagiti mainaig a bilang kadagitoy a sekso nga esteriode ket kaaduan a gapuanan para iti pisiolohiko a paggigidiatan a mangilasin ti lallaki kadagiti babbai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andrew Perchuk, Simon Watney, Bell Hooks, Ti Maskulino a Panglimo: Kinalalaki ken Representasion, MIT a Pagmalditan 1995
- Pierre Bourdieu, Maskulino a Panangituray, Papel nga akklub nga Edision, Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan 2001
- Robert W. Connell, Dagiti maskulinidad, Cambridge : Polity Press, 1995
- Warren Farrell, Ti Mito ti Bileg ti Lalaki Berkley Trade, 1993 ISBN 0-425-18144-8
- Michael Kimmel (ed.), Robert W. Connell (ed.), Jeff Hearn (ed.), Manual dagiti Panagadal iti Lallaki ken dagiti Kinalalaki, Sage Publications 2004
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Lallaki idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Tulong para iti midia
Adda dagiti dadduma nga artikulo ti Wikipedia a naglaon ti uni wenno mabuya a pap-papeles. Ti kaipanggepan iti daytoy a panid ket ipalpalawagan na ti panagpaay-ayam ti uni ken mabuya a pappapeles a mabirukan iti Wikipedia.
Dagiti papeles a midia ket mabalin a may-ayam iti ania man a komputer. Nupay kasta, ti komputer mo ket nasken nga addaan ti husto a software. No ti komputer mo ket saan nga automatiko nga agpaay-ayam kadagitoy a papeles no itaklam ida, makapabaelam babaen ti panagikarga ken panagikabil ti nawaya a software manipud ti internet.
Dagiti uni a papeles iti Wikipedia ket kadawyan nga agus-usar kadagiti gandat ti Ogg nga Vorbis a porma tii uni, ken dagiti mabuya a papeles ket agus-usar da ti Ogg Theora a porma. Saan dagitoy a kadawyan a maus-usar a porma ti midia, ngem dagitoy ti inusar tapno maliklikan dagiti mabalin a problema kadagiti napatente a porma, a kasla iti MP3 wenno MPEG.


text:
Anting-anting
Ti anting-anting (sabali pay nga awag: gingginammol, batombalani, an-anib, mutia), ket maysa a banag nga ikutan a kas koma maysa a puraw a bato wenno aniaman a banag nga adda birtudna a mangpabileg iti akin-ikut. Ti addaan itoy ket agbalin maysa a naisalsalumina ken nabileg a parsua. No adda kayatna a maaramid, kautenna laeng ti anting-antingna sana arasaasan ket matungpal a dagus dagiti kiddawna. Kas pagarigan, "agpukawak koma," "makatayabak koma a kas 'diay agila iti tangatang" wenno "agbalinak koma a napigsa ket parmekek dagiti kabusorko." Mabalin a kiddawen ti ania man a kayat naimbag man wenno dakes (malaksid no ti annuroten ti gingginammol ket agpukaw a dagus ti birtudna no agaramid iti dakes ti akin-ikut).


text:
Kamerun
- Kamerun
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1960
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti mankomunidad a republika


text:
Mabini, Batangas
Ti Mabini ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Mabini ket nabingbingay a politikal iti 34 a barbaranggay.[2]
- Anilao Proper
- Anilao East
- Bagalangit
- Bulacan
- Calamias
- Estrella
- Gasang
- Laurel
- Ligaya
- Mainaga
- Mainit
- Majuben
- Malimatoc I
- Malimatoc II
- Nag-Iba
- Pilahan
- Poblacion
- Pulang Lupa
- Pulong Anahao
- Pulong Balibaguhan
- Pulong Niogan
- Saguing
- Sampaguita
- San Francisco
- San Jose
- San Juan
- San Teodoro
- Santa Ana
- Santa Mesa
- Santo Niño
- Santo Tomas
- Solo
- Talaga Proper
- Talaga East
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Batangas". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 14 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Batangas". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 14 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ilo PH/Kangrunaan a Fedora
From FedoraProject
==Ibabayo ti Fedora Core 6==  Agusan  (naisingasing) ||  x86  ||  x86_64  ||  ppc    wenno iti sangalubongan a  mirror  nga as-asideg kadakayo.    Kadagupan ti Pannakairuar  ||  Panagdaliasat ti Fedora Core 6     Estadistika  |  Kadaywan a Problema  |  Ipadamag ti Biddut        Ti Gannuat a Fedora ket gannuat ti duyatyat a tataudan nga agtataud nga aggapu ti  Red Hat  ken naisakad ti gimong. Ania ti pagtungpalanna? Ti napardas a panagdur-as ti software ken linaon ti Nawaya ken Duyatyat a Tataudan. Dagiti publiko a pagtungtungan. Dagiti duyatyat a panagpatuloy. Ti napardas a pannakapabaro. Ti Meritokrasia ken kinaaragaag. Am-amin a kastoy maipapan ti paggun-odan ti kaimbagan a sistema ti panangpaandar a maikkan ti Nawaya a software.
#!html


text:
Samboan, Cebu
Ti Samboan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Samboan ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Basak
- Bonbon
- Bulangsuran
- Calatagan
- Cambigong
- Canorong
- Colase
- Dalahikan
- Jumangpas
- Camburoy
- Poblacion
- San Sebastian
- Suba
- Tangbo
- Monteverde
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Musika
Ti musika wenno samiweng ket maysa a porma ti arte a ti pamay-anna ket uni ken kaulimek. Dagiti sapasap nga elementona ket dagiti resina (a mangiturong ti melodia ken harmonia), ritmiko (ken dagiti mainaig a konsepto tempo, metro, ken artikulasion), dinamika, ken dagiti soniko a kababalin iti timbre ken linabag. Ti balikas ket nagtaud manipud ti Griego uouσιkή (mousike; "arte dagiti Musa").[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Colles, Henry Cope (1978). Ti Iranrang-ay ti Musika : Ti Panagadak ti Pakasaritaan ti Musika, Maika-4 nga ed., Londres ; New York : Unubersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-316116-8 (online nga edison idi 1913 idiay Liblibro ti Google)
- Harwood, Dane (1976). "Dagiti Sangalubongan iti Musika: Ti Perspektibo manipud ti Kognitibo a Sikolohia". Ethnomusicology 20 (3): 521–33. doi:10.2307/851047.
- Small, Christopher (1977). Musika, Kagimongan, Edudasion. John Calder Publishers, Londres. ISBN 0-7145-3614-8
Dagiti sipo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Musika idiay Wikimedia Commons


text:
Papa Silverio
Ni Santo Papa Silverio ket isu ti Papa manipud idi 8 Hunio 536 aginggana idi Marso 537.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Louise Ropes Loomis, Ti Libro dagiti Papa (Liber Pontificalis). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Naiprenta manen idi 1916 nga edision. Inggles a pannkaipatarus nga adda dagiti naeskolar a pakaammo, ken dagiti panangiladawan).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Silverio idiay Wikimedia Commons
- "Pope St. Silverius". Ensiklopedia Katoliko. New York: Robert Appleton Company. 1913.


text:
Karne
Ti karne ket lasag ti ayup a makmakan a kas taraon.[1]:1 Ti tattao ket omniboro, ken nagananupen ket pimmatmatay kadagiti ayup manipud kadagidi prehistoriko a panawen. Ti kaada ti sibilisasion ket nangpalubos ti panagpaamo kadagiti ayup a kas dagiti manok, karnero, dagiti baboy ken bakae, ken nagtungpalan ti panag-usar kadagitoy iti panagpataud ti karne iti industrila a gatad.
Ti karne ket kangrunaan a buklen iti danum ken protina, ken kadawyan a sinidsida a mairaman dagiti sabali a makan. Daytoy ket mabalin a kilawen ngem kadawyan daytoy a malutluto ken narekaduan kadagiti nadumaduma a waya. No saan a maproseso, daytoy ket mabangles iti kaunegan dagiti oras wenno al-aldaw.
Ti panagsida tikarne ket agdumaduma iti sangalubongan, depende iti kultural ken relihioso a pagkayatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lawrie, R. A.; Ledward, D. A. (2006). Siensia ti karne ni Lawrie (Maika-7 nga ed.). Cambridge: Woodhead Publishing Limited. ISBN 978-1-84569-159-2.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Karne idiay Wikimedia Commons


text:
John F. Kennedy
Ni John Fitzgerald "Jack" Kennedy pannakabalikas (tulong·paammo) (Mayo 29, 1917 – Nobiembre 22, 1963), kankanayon a maibagbagaan babe kadagiti immuna aletra ti naganna a JFK, ket isu idi ti maika-35 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1961 aginggana idi naasasinado idi 1963.
Kalpasan ti panagserbisiona ti milisia a kas agbilbilin iti Motor Torpedo a Bangbangka PT-109 ken PT-59 idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Abagatan a Pasipiko, ni Kennedy ket nagirepresenta ti maika-11 a distrito ti kongreso ti Massachusetts idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1947 aginggana idi 1953 a kas maysa a Demokrata. Kalpasan dagitoy, isu ket nagserbi idiay Senado ti E.U. manipud idi 1953 aginggana idi 1960. Inabak idi ni Kennedy ti Bise Presidente ken Republikano a kandidato a ni Richard Nixon iti 1960 a panagbutos ti presidente ti E.U.. Isu ti kaubingan a nabutosan para iti opisina ti presidente, iti tawen a 43,[2][a] ti maikadua a kaubingan a Presidente (kalpasan ni Theodore Roosevelt), ken ti immuna a tao a naipasngay idi maika-20 a siglo a nagserbi a kas presidente.[3] Ni Kennedy ket isuisu laeng ti Katoliko a presidente, ken isisu laeng ti presidente a nangabak ti Premio Pulitzer.[4] Dagiti napaspasamak ti kinapresidentena ket mairaman ti Panagraut ti Luek dagiti Baboy, ti Didigra ti Kubano a Misil, ti panagipatakder ti Diding ti Berlin, ti Lumba ti Limbang, ti Aprikano-Amerikano a Tiganay ti Sibil a Karbengan, ken dagiti rugi nga agpang ti Bietnam a Gubat.
Ni Kennedy ket naasasinado idi Nobiembre 22, 1963, idiayDallas, Texas. Ni Lee Harvey Oswald ket napabasol ti daytoy a krima, ngem isu ket napaltogan ken natay kalpasan ti dua nga aldaw babaen ni Jack Ruby sakbay a nairugi ti tribunal. Ti FBI, ken ti Warren a Komision ket opisialda a nagiturpos a ni Oswald ketisu idi ti nagmaymaysa a asesino. Ti Kamara a Napili a Komite dagiti Panakaasasinado (HSCA) ket nagiturpos kadagitoy nga panagtaluntun ket napiltakan ken nagipagarup a ni Kennedy ket naasasinado a aks nagbanagan ti pannakikumplot.[5] Tatta nga aldaw, ni Kennedy ket agtultuloy a nagato a nairangngo iti publiko a pammanunotan a panakairanggo dagiti presidente ti E.U..[6]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ ni Theodore Roosevelt ken 9 a bulan nga ububing idi nagtakem ti kinapresidente idi Septiembre 14, 1901, ngem isu ket saana nabutosan ti panakapresidente aginggana idi 1904, idi nagtawen ti 46. Jewell 2005, p. 207.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti nadumaduma a Pakaammo para kenni John F. Kennedy". JFKlibrary.org. John F. Kennedy a Biblioteka ti Presidente ken Museo. Naala idi Pebrero 22, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 109.
- ^ Carroll, Wallace (Enero 21, 1961). "Panawen a Panagbalbaliw a Sumango kenni Kennedy; Dagiti Tema ti Pangyuna Nota a Sumakbayan ti Pagilian a Kinaritan iti Baro a Panawen". The New York Times. p. 9. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti Premio a Puliter: FAQ". Pulitzer.org. Naala idi Pebrero 23, 2012.
- ^ "Dagiti rehistro ti panakaasasinado ni JFK: Reporta iti Napili a Komite kadagiti Panakaasasinado ti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U.: Dagiti nagbanagan". Nailian nga Arkibo ti Estados Unidos. 1979. Naala idi Pebrero 24, 2012.
- ^ Dallek 2003, p. 700.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kategoria:John F. Kennedy idiay Wikimedia Commons


text:
Evangelio ni Judas
Ti Evangelio ni Judas ket maysa a documento a maipagarup nga inar-aramat dagiti Cainites, maysa a nasapa a Cristiano a gnostico a secta. Naipablaak daytoy iti 2006 kalpasan a natarimaan ken naipatarus daytoy manipud kadagiti nasarakan a kadaanan a manuscrito a papyrus a naisurat iti duog a pagsasao a Coptico. Mapapati nga orihinal a naisurat daytoy iti pagsasao a Griego ngem naipatarus iti Coptico iti nasarakan a manuscrito a napetsaan babaen ti radiocarbon iti nagbaetan ti maika-3 ken maika-4 a siglo.
Linaon ti evangelio ti positivo a a pannakaitalimudok ken ni Judas Iscariote, ti apostol a nadakamat kadagiti orthodox wenno tradisional nga Evangelio a kas nangliput ken ni Jesus babaen ti panangilakona iti Cristo kadagiti autoridad a Romano a nangilansa ken Jesus iti cruz. Patalgedan ti Evangelio ni Judas a maysa a panagtungpal kadagiti bilin ni Jesus ti inaramid ni Judas Iscariote a saan ket a kas panangliput.
Adda aganay a 50 nga ob-obra a mapapati kas evangelios ti nasapa a simbaan, ngem 20 laeng kadagitoy nga evangelio ti am-ammo, a pakairamanan dagiti uppat a canonical nga evangelio da Juan, Marcos, Lucas ken Juan. Ti Evangelio ni Judas ket maysa kadagiti nabati a 16 nga evangelio.


text:
Victoria, Laguna
Ti Victoria ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Victoria ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.[2]
- Banca-banca
- Daniw
- Masapang
- Nanhaya (Poblacion)
- Pagalangan
- San Benito
- San Felix
- San Francisco
- San Roque (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Brahmagupta
Ni Brahmagupta (Sanskrito: ब्रह्मगुप्त; denggen (tulong·paammo)) (597–668 AD) ket maysa idi nga Indiano a matematiko ken astronomo a nangisurat kadagiti dua a nangruna nga obra iti matematik aken astronomia: ti Brāhmasphuṭasiddhānta (Husto a Pannakabangon ti Doktrina iti Brahma) (628), ti teoretiko a treatado, ken ti Khaṇḍakhādyaka, ti nasaysayaat a baserbi a testo. Adda dagiti dua a rason a naipamattian a ni Brahmagupta ket nagtaud manipud idiay Bhinmal.
Ni Brahmagupta ket isu idi ti immuna a nangited kadagiti alagaden iti panagkarkulo iti sero. Dagiti testo a sinurat babaen ni Brahmagupta ket binukel dagiti eliptiko a berso, gapu ta daytoy ket kadawyan a naisansanay iti Indianio a matematika, ket kanungpalan nga adda poetiko a pannakangeg iti daytoy. Gapu ta awan dagiti panangitalek a naited, di ammo no kasano ti nataudan dagiti matematika ni Brahmagupta.[1]
Dagiti linaon
Biag ken obra[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti maikapito ken maikawalo a berso ti Brāhmasphuṭasiddhānta iti kapitulo XXIV ket nangibagbaga a ni Brahmagupta ket sinuratna ti testo idi agtawen iti iti tallopulo iti Śaka 550 (=A.D. 628) idi las-ud ti panagturay ni Ari Vyāghramukha,isunga mabalintayo ti agala nga isu ket naipasngay idi 598.[2] Dagiti agkomkomentario ket tinawtawaganda isuna a kas maysa a nalatak nga eskolar manipud idiay Bhinmal, ti siudad idiay estado ti Rajasthan iti Amianan a laud ti India.[3] Idi taga-ugma a panpanawen ti Bhillamala ket tugaw idi ti bileg dagiti Gurjar. Ti amana idi ket ni Jisnugupta.[4] Mabalin nga isu ket kaaduan a nagtaeng iti kabibiagna idiay Bhillamala (moderno a Bhinmal isiay Rajasthan) idi las-ud ti turay (ken mabalin a babaen ti patronahe) ni Ari Vyaghramukha. A kas ti resulta, ni Brahmagupta ket kankanayon a tinawtawagan a kas ti Bhillamalacharya, nga isu daytoy, ti manursuro manipud idiay Bhillamala. Isu idi ti daulo ti astronomiko nga obserbatorio idiay Ujjain, ken idi las-ud ti panagtignayna idiay, isu ket nagsurat kadagiti uppat a testo iti matematika ken astronomia: ti Cadamekela idi 624, ti Brahmasphutasiddhanta idi 628, ti Khandakhadyaka idi 665, ken ti Durkeamynarda idi 672. Ti Brahmasphutasiddhanta (Napasayaat a Treatado iti Brahma) ket isu ti kadayegan nga obrana. Ti historiador a ni al-Biruni (c. 1050) iti librona a Tariq al-Hind ket nangibagbaga a ti Abasida a kalipa ti al-Ma'mun ket addaan ti maysa nga embahada idiay India ken manipud idiay India ti libro ket naiyeg idiay Baghdad a naipatarus idi iti Arabiko a kas ti Sindhind. Daytoy ket sapasap a naipagpagarup a ti Sindhind ket isu ti Brahmasphuta-siddhanta ni Brahmagupta.[5]
Dagiti dakamat ken pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biograpia ni Brahmagupta
- ^ David Pingree. Senso kadagiti Husto a Siensia iti Sanskrito (CESS). Pilosopiko a Kagimongan ti Amerikano. Ti testo ti " A4, p. 254" ket di naikaskaso (tulong), Seturo Ikeyama. Brāhmasphuṭasiddhānta (Kapitulo 1) iti Brahmagupta nga adda iti Komentario ni Pṛthūdhaka, kritikal a naurnos iti Inggles a patarus ken dagiti nota. INSA. Ti testo ti "2003" ket di naikaskaso (tulong); Ti testo ti "[S2]" ket di naikaskaso (tulong)
- ^ Seturo Ikeyama. Brāhmasphuṭasiddhānta (Kapitulo 21) iti Brahmagupta nga adda iti Komentario ni Pṛthūdhaka, kritikal a naurnos iti Inggles a patarus ken dagiti nota. INSA. Ti testo ti "2003" ket di naikaskaso (tulong); Ti testo ti "[S2]" ket di naikaskaso (tulong)
- ^ Shashi S. Sharma. Matematika ken dagiti Astronomo ti Taga-ugma nga India. Pitambar Publishing. "Isu ket naipasngay idi idiay bhillamala. Iti taga-ugma apanpanawen daytoy idi ket nalatak a tugaw ti bileg dagiti Gurjar...Jisnu Gupta.."
- ^ Boyer (1991). "Ti Arabiko a Hegemonia". p. 226. "Babaen ti 766 naadalantayo a ti maysa nga astronomiko-matematiko nga obra, a naamammuan babaen dagiti Arabo a aks ti Sindhind, ket naiyeg idi idiay Baghdad manipud idiay India. Daytoi ket sapasap a naipagpagarup a daytoy ket isu ti Brahmasphuta Siddhanta, urayno daytoy ket mabalin a a ti Surya Siddhanata. Kalpasan ti manmano a tawen, mabalin nga idi 775, daytoy a Siddhanata ket naipatarus idi iti Arabiko, ken iti nabiit laeng (ca. 780) ti astrolohiko a Tetrabiblos ni Potolomeo ket naipataruis iti Arabikow manipud ti Griego."
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Plofker, Kim (2007). "Matematika idiay India". Ti Matematika ti Ehipto, Mesopotamia, Tsina, India, ken Islam: Ti Taudan a Libro. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-11485-9.
- Boyer, Carl B. (1991). Ti Pakasaritaan iti Matematika (Maikadua nga Edision nga ed.). John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54397-7.
- Cooke, Roger (1997). Ti Pakasaritaan ti Matematika: Ti Ababa a Kurso. Wiley-Interscience. ISBN 0-471-18082-3.
- Joseph, George G. (2000). Ti Tapingar ti Paboreal. Princeton, NJ: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 0-691-00659-8.
- Stillwell, John (2004). Ti Matematika ken ti Pakasaritaanna (Maikadua nga Edision nga ed.). Springer Science + Business Media Inc. ISBN 0-387-95336-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Biograpia ni Brahmagupta
- Ti Brahma-sphuta-siddhanta ni Brahmagupta Pangyuna iti Inggles, Sanskrito a testo, Sanskrito ken Hindi a komkomentario (PDF)


text:
Isabel Martinez de Peron
Ni María Estela Martínez de Perón (naipasngay idi Pebrero 4, 1931), naamammoan pay a kas ni Isabel Peron, ket isu idi ti presidente ti Arhentina manipud idi Hulio 1, 1974 aginggana idi Marso 24, 1976. Isu ti maikatlo nga asawa ni Juan Domingo Peron a presidente met laeng iti Arhentina (1946-1955, 1973-1974). Isu ti immuna a babai a presidente ti Arhentina ken iti intero a kontinente ti Amerika.
Nagbalin a presidente ni Isabel Peron idi sinukatanna ti pimmusay nga asawana a presidente a ni Juan Peron idi Hulio 1, 1974. Ni Isabel idi ti bise presidente met laeng a kabayatan a presidente ti lakayna.
Idi Marso 24, 1976, nakidnap ken napadisi iti takem ni Isabel babaen ti maysa a panangrabsut iti turay (kudeta) nga indauluan ti hepe ti milisia a ni Heneral Jorge Videla a nagbalin a presidente kalpasan daytoy. Natengngel ni Isabel iti babaen ti panakaibalud iti balay. Idi 1981, naipan sadiay Espania a kas maysa a pammagtalaw.


text:
Lala, Lanao del Norte
Ti Lala ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lala ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.[2]
- Abaga
- Andil
- Matampay Bucana
- Darumawang Bucana
- Cabasagan
- Camalan
- Darumawang Ilaya
- El Salvador
- Gumagamot
- Lala Proper (Pob.)
- Lanipao
- Magpatao
- Maranding (Pob.)
- Matampay Ilaya
- Pacita
- Pendolonan
- Pinoyak
- Raw-an
- Rebe
- San Isidro Lower
- San Isidro Upper
- San Manuel
- Santa Cruz Lower
- Santa Cruz Upper
- Simpak
- Tenazas
- Tuna-an
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Makati
Ti Ciudad ti Makati ket maysa kadagiti kaimportantean a ciudad iti Filipinas iti pakaseknan a financia ken comercio. Masarakan iti daya ti Manila, ti Makati ket maysa kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Nailian a Capitolio a Rehion wenno National Capital Region (NCR). Am-ammo ti Makati kas "Finansial a Capitolio ti Filipinas" maigapu iti kaadda iti ciudad dagiti ofisina ken kuartel ti adu a dadakkel a compania ken negosio iti pagilian. Iti met laeng Makati ti yan ti mabigbig a Makati Business Club ken ti Philippine Stock Exchange. Ti Ayala Avenue, a nanglasat iti katengngaan ti Central a Distrito ti Negosio iti Makati, ket maaw-awagan pay iti Wall Street ti Filipinas.
Naggapu ti "Makati" iti Tagalog a balikas a kati, a kayatna a sawen ket atab. Mainaig daytoy iti panagngato ken panagbaba ti atab iti Karayan Pasig iti umamianan a beddeng ti ciudad.
Adda ti Makati iti ikub ti quadrangle ti 12′011″ °north and 14′331″ °E iti mismo a tengnga ti Metro Manila. Kabeddengna iti amianan ti Karayan Pasig iti las-ud ket ti Ciudad ti Mandaluyong , iti amianan-a-daya ti Ciudad ti Pasig, iti abagatan-a-daya ti ili ti Pateros ken ti Ciudad ti Taguig, iti amianan-a-laud ti Ciudad ti Manila, ken iti abagatan-a-laud ti Ciudad ti Pasay.
Iti katengngaan ti ciudad ket ti Central a Distrito ti Negosio wenno Central Business District (CBD) a nakabangonan dagiti dadakkel ken natatayag a pasdek ti ofisina ken kuartel dagiti dadakkel a compania a nasional ken internasional.
Dua kadagiti kangrunaan a kalsada iti Metro Manila ti lumasat iti Makati: ti Epifanio De los Santos Avenue (EDSA) a lumabas iti abagatan-a-daya a paset ti makati ken mangisilpo iti ciudad kadagiti ciudad ti Mandaluyong ken Pasay; ken ti South Luzon Expressway (SLEX) a lumasat iti akin-laud a paset ti makati ken mangisilpo iti ciudad iti Manila iti amianan ken iti akin-abagatan a Metro Manila
Dadduma pay a kangrunaan a kalkalsada iti Makati ket ti Buendia Avenue a maaw-awagan pay iti Senador Gil Puyat Avenue, a mamagkamang iti EDSA ken SLEX iti amianan; ti Ayala Avenue a maysa nga importante a kalsada a lumasat iti Central Business District; ken ti Makati Avenue a mamagkamang iti Ayala Avenue ken Buendia Avenue.
Adu kadagiti kababaknangan a familia iti Filipinas ket agnanaed kadagiti exclusibo a naedan a lugar iti Makati kas iti Parke ti Forbes, Dasmariñas Village, Urdaneta Village, San Antonio Village, San Lorenzo Village, Bel-Air, ken Magallanes Village; ti dadduma ket agnanaed kadagiti condominium ken apartment iti Central Business District, iti Salcedo Village ken Legaspi Village.
Dagiti met kaaduanna a marigrigat a lumugar iti ciudad ket agnanaedda kadagiti ig-igid ti ciudad, nangruna kadagiti akindaya a paspaset ti ciudad kas iti Rizal, East kend West Rembo, Pembo, Comembo, Cembo, South Cembo, ken Pitogo.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nagennegenned ti Ciudad ti Makati iti 33 a barbaranggay a nagrupo met iti dua a congresional a distrito (Umuna a Distrito ken Maika-2 a Distrito).


text:
Arhentina
Ti Arhentina i/ˌɑrdʒənˈtiːnə/, opisial nga Arhentino a Republika (Espaniol: República Argentina [reˈpuBlika aɾxenˈtina]), ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika babaen ti kadakkel ti daga, kalpasan ti Brasil. Naibuklan a kasla pederasion dagiti 23 a probinsia ken maysa a naturayan a siudad, ti Buenos Aires. Isu daytoy ti maikawalo a kadakkelan a pagilian iti lubong babaen ti kadakkel ti daga ken ti kadakkelan kadagiti agsasao ti Espaniol a pagpagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Buenos Aires Herald. "Ti populasion ti Arhentina iti 40, 117,096, nga inbaga ti INDEC".
- ^ a b c d "Argentina — World Economic Outlook Database, Septiembre 2011". Imf.org. 2006-09-14. Naala idi 2012-01-07.
- ^ "Panakaiwarwaras ti matgedan ti pamilia – Gini a pagsurotan". The World Factbook. CIA. Naala idi 2009-09-01.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Opisial a website (Espaniol)
- Arhentina
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Espana
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mercosur
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Espaniol
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1816


text:
Kinshasa
Ti Kinshasa (dati idi a Pranses Léopoldville, ken Olandes Leopoldstad (tulong·paammo)) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Demokratiko a Republika iti Kongo. Ti siudad ket mabirukan idiay Karayan Kongo.
Daytoy ket dati a lugar ti pangalapan a purok, ti Kinshasa ket maysa tattan nga urbano a lugar nga adda ti populasion iti 9 a riwriw nga agtataeng.[2] Daytoy ket sangsanguenna ti kapitolio ti kaarrubana a Republika ti Kongo, Brazzaville, a daytoy ket mabalin amakita iti adayo a ballasiw ti nalawa a Karayan Kongo. Ti siudad ti Kinshasa ket maysa pay kadagiti 11 a probinsia ti DRK. Gaputa dagiti administratibo a pagbeddengan ti siudad-probinsia ket sumakop ti nawatiwat a lugar, agarup a 90% ti daga ti siudad-probinsia ket away, ken ti urbano a lugar ket sumakop laeng ti bassit a paset idiay adayo a lumaud a gibus ti siudad-probinsia.[1]
Ti Kinshasa ket isu ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay sub-Sahara nga Aprika ken ti maikatlo a kadakkelan iti sibubukel a kontinente kalpasan tiLagos ken Cairo.[2] Daytoy pay ket ti maikadua a kadakkelan a prankopona nga urbano a lugar iti lubong kalapsan ti Paris, ti Pranses ket isu ti pagsasao ti gobierno, dagiti eskuela, dagiti warnakan, dagiti publiko a serbisio ken nasayaat a komersio iti siudad, bayat a ti Lingala ket inus-usar a kas ti lingua franca kadagiti kalkalsada.[3] No ti agdama turong ket agtultuloy, ti Kinshasa ket mabalin alabsanna ti Paris iti populasion intono 2020.[4] Ti Kinshasa ket mangisailinto ti maika-14 a Francophonie a Konperensia intono Oktubre 2012.[5]
Dagiti agtataeng ti Kinshasa ket naamaamuan a kas dagiti Kinois (iti Pranses ken sagpaminsan iti Inggles) owenno Kinshasans (Inggles).
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti siudad ket nabangon a kas maysa a lugar ti komersio babaen ni Henry Morton Stanley idi 1881 ken nanaganan ti Léopoldville a kas pammadayaw kenni Ari Leopoldo II ti Belga, nga isu ti nagtengtengngel ti nawatiwat a teritorio ti tattan ket ti Demokratiko a Republika iti Kongo, a saan daytoy a kas maysa a kolonia ngem bukod a tagikua. Ti lugar ket rimmamg-ay idi adda ti maysa nga iimuna maidaliasatan a puerto idiay Karayan Kongo idiay ngato ti DissuorLivingstone, dagiti serie ti parokpok iti sumurok a 300 kilometro (190 mi) idiay baba ti Leopoldville. Idi kaunaanna, amin a magatgatang a a sumangsangpet babaen ti baybay wenno naipatultulod babaen ti baybaya ket inawawit babaen dagiti portero iti nagbaetan ti Léopoldville ken Matadi, ti puerto idiay baba ti parokpok ken 150 km (93 mi) manipud idiay aplaya. Ti panakalpas ti Matadi-Kinshasa a pagawitan a perokaril idi 1898 ket nangited ti naparpardas ken nasaysayaat a sabali a dalan a manglikaw dagti parokpok ken nangirugi daytoy ti napardas a panagrangrang-ay ti Léopoldville. Babaen ti 1920, ti siudad ket naipangato a kas ti kapitolio ti Belga a Kongo, a nangsukat ti ili ti Boma idiay estuario ti Kongo.
Idi 1965, ti Joseph-Désiré Mobutu ket nangagaw ti bileg idiay Kongo iti maikadua a kudeta ken nangiparugi ti annuroten ti maysa nga "Aprikanisasion" dagiti nagan ti tattao ken luglugar iti pagilian. Idi 1966, ti Léopoldville nanaganan manen ti Kinshasa para iti purok a nagnagan ti Kinchassa a naipatakder idi ti asideg ti daytoy a sitio. Ti siudad ket pimmardas a dimmakkel babaen ni Mobutu, a nakaawawis kadagiti adu a tattao manipud ti ballasiw ti pagilian nga imimmay nga agbirbiruk kadagiti gasatda wenno tumaltalawda manipud kadagiti etniko a gulgulo ti dadduma a lugar. Daytoy ket nangiyeg ti panagbalbaliw ti etniko ken linguistiko a pakabuklan ti siudad. Urayno daytoy ket mabirukan iti teritorio a tinawtawid a tagikua dagiti Bateke ken Bahumbu a tattao, ti lingua franca kadagiti Aprikano a pagsasao idiay Kinshasa tatta nga aldaw ket ti Lingala bayat a ti administratibo ken kangrunaan a naisursurat a pagsasao ket ti Pranses, kitaen pay dagiti adadu a paammo dagiti pagsasao ti DRK.
Idi 1974, ti Kinshasa ket nangsangaili ti 'The Rumble in the Jungle' a salisal ti boksing a nagbaetan ni Muhammad Ali ken George Foreman, nga ti daytoy ni Ali ket inabakna ni Foreman tapno maipasubli kaniana ti World Heavyweight a titulo.
Ti Kinshasa ket nagsagsagaba gapu kadagiti sobra nga aramid ni Mobutu, dagiti masa a binalitungeg, nepotismo ken ti sibil a gubat a nakaiturongan ti panakatnagna. Nupay kasta, daytoy ket maysa pay laeng a kultural ken saririt a sentro ti Tengnga nga Aprika, nga adda dagiti rumangrang-ay a komunidad dagiti musikero ken dagiti artista. Daytoy pay ket ti kangrunaan nga industria a sentro ti pagilian, nga agpatpataud kadagiti adu a masna aprodukto a naiyeg manipud ti kaunegan.
Ti Kinshasa ket adda ti nadokumentuan a panakalis ti HIV-1, a napetsaan daytoy manipud idi 1959 ket naduktalan idi ti napreserba a dara ti maysa a lokal a lalaki (kitaen ti taudan ti AIDS).[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Géographie de Kinshasa". Ville de Kinshasa. Naala idi 2012-06-25.
- ^ a b c d e "DemographiaWorld Urban Areas - Maika-8 a Tinawen nga Edision" (PDF). Demographia. Abril 2012. Naala idi 2012-06-25.
- ^ Cécile B. Vigouroux & Salikoko S. Mufwene. "Globalisasion ken kasiglat ti Pagsasao: Perspektibo manipud idiay Aprika, pp. 103 & 109". Naala idi 2012-06-25.
- ^ "Oras a serie t ipopulasion kadagiti 30 a kadakkelan nga urbano nga aglomerasion idi 2011 a nairanggo babaen ti kadakkel ti populasion, 1950-2025" (XLS). Nagkaykaysa a Pagpagilian, Dibison ti Populasion. Naala idi 2012-06-25.
- ^ "XIVe Sommet de la Francophonie". OIF. Naala idi 2012-06-25.
- ^ McNeil Jr, Donald G. (17 Oktubre 2011). "Chimp to Human to History Books: The Circuitous Path of AIDS". The New York Times.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kinshasa idiay Wikimedia Commons


text:
Sun Yat-sen
Ni Sun Yat-sen (12 Nobiembre 1866 – 12 Marso 1925)[1] ket maysa idi nga Insik a rebolusionary ken ti immuna a presidente ken nangbangon nga ama ti Republika ti Tsina ("Nationalista a Tsina"). A kas ti nangiyuna a pionero ti Republika ti Tsina, ni Sun ket naibagbaga a kas ti "Ama ti Pagilian" iti Republika ti Tsina (ROC), ken ti "nangiyuna ti demokratiko a rebolusion" idiay Republika ti Tattao ti Tsina. Ni Sun ket nangipapel ti kangrunaan apapel ti panakatnag ti Qing a Dinastia idi las-ud ti Doble a Sangapulo a Rebolusion. Uray no isu ket adda idi idiay St. Louis, Missouri ,[2] isu ket naidutokan nga agserbi a kas ti presidente ti Provbisional a Republika ti Tsina, idi nabangon idi 1912. Isu pay ket kimmadduaan idi a nangbangon ti Kuomintang (KMT), a nagserserbi a kas ti immuna adaulonar.[3] Ni Sun ket isu idi ti nagikaykaysa a pigura iti kalpasan ti Imperial a Tsina, ken agtultuloy a naisangsangayan kadagiti maika-20 a Siglo nga Insik a politiko para iti panagraraem ti tattao manipud kadagiti dua a bangir ti Ilet ti Taiwan.
Urayno ni Sun ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a daulo ti moderno a Tsina, ti politikal a biagna idi ket ti agnanayon a panagsagsagaba ket kankanayon a idi panakatalaw.Kalpasan ti panagballigi ti rebolusion, isu ket kellaat a naiyetnag ti bileg iti kabarbaro a nabangon a Republika ti Tsina, ken nangidadaulo kadagiti nagsasaruno a rebolusionario a gobierno a kas maysa a panagikarit kadagiti mannakigubat a nagtengtengngel ti pagilian. Ni Sun ket saan a nagbiag a nakakita ti panagtitipon ti bileg ti partidona iti pagilian idi las-ud ti Akin-amianan nga Ekspedision. Ti partidona, a nangporma ti narasi a kumadduaan kadagiit Komunista, ket napisi kadagiti dua asangkatipunan kalpasan idi pimmusay. Ti kangrunaan a legado ni Sun ket ti panangrang-ayna ti politikal a pilosopia a tinawtawagan ti Tallo a Pamunganayan ti Tattao: nationalismo, demokrasia, ken ti panggedan ti tattao.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ inldaw a Singtao. Sabado nga edision. 23 Oktubre 2010. 特別策劃 paset A18. Sun Yat-sen Xinhai a rebolusion maika-100 nga annibersario nga edision 民國之父.
- ^ "Naisinsina a Kabibiag, Nadaddadael a Tagtagainep". Sentro para iti Asiano Amerikano a Midia. San Francisco, CA, USA: Sentro para iti Asiano Amerikano a Midia. 16 Mayo 2012. Naala idi 15 Septiembre 2012.
- ^ Derek Benjamin Heater. [1987] (1987). Ti Lubong tayo iti daytoy a Siglo. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-913324-7, ISBN 978-0-19-913324-6.
- ^ Schoppa, Keith R. [2000] (2000). Ti Columbia a pagsurotan ti moderno nga Insi k a pakasaritaan. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan. ISBN 0-231-11276-9, ISBN 978-0-231-11276-5. p 282.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sun Yat-sen idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Sun Yat-sen idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Sun Yat-sen idiay Wikisource


text:
Arabiko nga abesedario
Ti Arabiko nga abesedario Arabiko: أَبْجَدِيَّة عَرَبِيَّة ’abjadiyyah ‘arabiyyah) wenno Arabiko nga abjad ket isu ti Arabiko a sinuratan a kas naikodigo para iti panagsurat ti Pagsasao nga Arabiko. Daytoy ket naisurat manipud ti kanawan nga agpakanigid, iti estilo a kursibo, ken mangiraman kadagiti 28 a letra. Gaputa dagiti letra ket kadawyan a[1] mangipatakder para kadagiti konsonante, daytoy ket naidasig a kas maysa nga abjad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bayat nga adda dagiti panagmarka kadagiti bokal, dagitoy ket saan a kankanayon nga inus-usar. Gapu iti daytoy, daytoy ket agpaypayso a tinawtawagan iti maysa a "saan a puro nga abjad". Kitaen ti Abjad#Dagit isaan a puro nga abjad para iti pakisinnaritaan iti daytoy a nomenklatura.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]


text:
Matuguinao, Samar
Ti Matuguinao ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Matuguinao ket politikal a nabingbingay iti 20 a barbaranggay.[2]
- Angyap
- Barruz (Baranggay No. 1)
- Camonoan
- Carolina
- Deit
- Del Rosario
- Libertad
- Ligaya
- Mabuligon Pob
- Maduroto Pob. (Baranggay No.
- Mahanud
- Mahayag
- Nagpapacao
- Rizal
- Salvacion
- San Isidro
- Santa Cruz
- Bag-otan
- Inubod
- San Roque (Mabuhay)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Samar". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Samar". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Makan a la Pinoy: Puke-puke
October 7, 2007 in food, general by emendator
Ni BRENDA S. DACPANO
Puke-puke, ispesyal a dawat dagiti gagayyem a main-intriga iti awag kadaytoy a putahe.
No apay a puke-puke? Binirok ko ti sungbat na iti diksyunaryo nga Iloko ken sinukisok ko iti internet ngem awan ti nasapulak. Nalabit a naggapu iti termino nga Inggles a puke (vomit), kasla kasdiay met ngamin ti langa na. Ngem saan a tagibassiten daytoy a makan ta uray kasta ti langa na ket naimas met.
Puke-puke ti bersyon dagiti Ilokano iti putahe ti Tagalog a tortang talong. Ti torta a tarong ket sibubukel ti tinuno a tarong santo pagdaplaken ken isawsaw iti binatil nga itlog ken maprito. Ti puke-puke ket tinuno met laeng a tarong ngem maiwa iti babassit wenno pis-iten aginggana malusak. Adtoy ti kasapulan ken pamay-an:
Ramen:
6 a tarong a pangtuno
3-4 nga itlog
1 dakkel a sibuyas
3 ngipen a bawang
bugguong a munamon wenno asin
mantika
Preparasyon:
1. Ituno dagiti tarong santo pabaawan. Ukisan ken ikkaten ti pamurosan na. Lusaken.
2. Pitpiten ti bawang ken tadtaden. Iwaen met ti sibuyas a panggisa.
3. Iti malukong, batilen dagiti itlog. Timplaan iti sangapirit nga asin.
4. Isaang ti pariok. No pumudot, ikabil ti mantika. Igisa ditoy ti bawang ken sibuyas aginggana lumukneng ti sibuyas.
5. Isaruno nga ipisok ti nalusak a tarong. Kiwaren tapno saan a makset. Ipatedted ti kalalaingan na a digo ti bugguong. Kiwaren tapno agpapada a maagsep ti tarong ti bugguong.
6. Ipalagupog ti itlog iti gisgisaen a tarong. Kiwaren aginggana napalet.#


text: 1Ari idi idiay Salem daytoy a Melkisedec ken maysa a padi a nagserbi iti Dios a Kangatoan. Idi aggapu ni Abraham iti paggugubatan a nangparmekanna iti uppat nga ari, sinabat ni Melkisedec sana inkararagan a bendisionan koma ti Dios. 2Inted ni Abraham kenkuana ti apagkapullo ti amin a sinamsamna. (“Ari ti Kinalinteg” ti kayat a sawen ti nagan a Melkisedec. “Ari ti Kappia” ti kayatna pay a sawen gapu ta ni Melkisedec ti ari ti Salem.) 3Awan ti naisurat maipapan iti kinasiasino dagiti nagannak kenkuana wenno kapuonanna. Awan met pakakitaan no kaano ti pannakayanak wenno ipapatayna. Mayarig ni Melkisedec iti Anak ti Dios. Agtalinaed a padi iti agnanayon. 4Makitayo ngarud no kasano ti kangato ti saad ni Melkisedec! Inted kenkuana ni Abraham nga ama ti nasiontayo ti apagkapullo ti amin a nasamsamna iti gubat. 5Ket kas sagudayen ti Linteg, naibilin kadagiti papadi a nagtaud iti kaputotan ni Levi nga awatenda a kas daton ti apagkapullo nga aggapu kadagiti tattao ti Israel, kayatna a sawen, kadagiti kailianda met laeng uray no kaputotan met ida ni Abraham. 6Saan a nagtaud ni Melkisedec iti kaputotan ni Levi, ngem inawatna ti apagkapullo ken ni Abraham. Inkararaganna pay a mabendisionan koma daytoy a tao a nagkarian ti Dios. 7Di pagduaduaan a nangatngato ti mangbendision ngem ti mabendisionan. 8Iti biang dagiti papadi, dagiti tattao a matayto iti kamaudianan ti umawat iti apagkapullo. Ngem iti biang ni Melkisedec, ti sibibiag ket isu ti umawat iti apagkapullo a kas kuna ti Nasantoan a Surat. 9Mabalin pay a kuna nga idi inted ni Abraham ti apagkapullo, nangted met ni Levi (a naibilin kadagiti kaputotanna nga awatenda met ti apagkapullo.) 10Ta saan pay a nayanak idi ni Levi, no di ket, kastay kunadan, adda pay laeng iti bagi ni Abraham a kapuonanna idi sabaten ni Melkisedec. 11Adda nasken nga akem dagiti papadi a Levita kas sagudayen ti Linteg a naipaulog nga annuroten dagiti Israelita. Ita, no nagun-od ti awan pagkuranganna babaen iti kinapadi dagiti Levita, saan koman a kasapulan ti sabali a padi a kas ken ni Melkisedec, a saan a padi a nagtaud iti kaputotan ni Aaron. 12No agbaliw ti kapuonan dagiti papadi, masapul met a mabaliwan ti linteg. 13Nagtaud iti sabali a tribu ti Apotayo ket awan ti uray maysa a katribuanna ti nagserbi a kas padi. 14Nalawag a nagtaud ti Apotayo iti tribu ti Juda, ket awan ti nadakamat ni Moises maipapan iti daytoy a tribu idi nagsao maipapan kadagiti papadi. 15Nalawlawag pay a makita daytoy iti kaadda ti sabali a padi a kas ken ni Melkisedec. 16Nagbalin a padi babaen iti pannakabalin ti biag nga awan patinggana, saan a babaen iti paglintegan maipapan iti panagtaud iti maysa a kapuonan. 17Ta kuna ti Nasantoan a Surat, “Padika nga agnanayon a kas iti kinapadi ni Melkisedec.” 18Naiwaksi ngarud daydi daan a sagudayen gapu ta agkurang ken awan serserbina. 19Ta awan ti inaramid ti Linteg a nagbalin a naan-anay. Ket ita, naited kadatayo ti nasaysayaat a namnama a mangyasideg kadatayo iti Dios. 20Saan la a dayta. Adda pay sapata ti Dios. Awan ti kasta a sapata idi nagpadi dagiti sabsabali. 21Ngem idi nagbalin ni Jesus a padi, insapata ti Dios: “Siak nga Apo Dios, insapatak, Ket dinto agbaliw ti panunotko: ‘Padika nga agnanayon.’” 22Daytoy ngarud ti namagbalin ken ni Jesus a mamatalged iti nasaysayaat a tulag. 23Adda pay sabali a paggiddiatan: Adu dagiti papadi a nagsasaruno a nadutokan, ngem natayda ket dida nagtalinaed iti saadda. 24Ngem sibibiag nga agnanayon ni Jesus, ket saan nga agsardeng ti panagserbina a kas padi. 25Isut’ gapuna a kabaelanna nga isalakan dagiti umasideg iti Dios babaen kenkuana agsipud ta agbiag nga agnanayon a mangibabaet kadakuada iti Dios. 26Ngarud, ni Jesus ti Kangatoan a Padi a makaaramid iti amin a kasapulantayo. Nasantoan, awan tulaw wenno basolna, naisina kadagiti managbasol ket naipangato sadi langit. 27Saan a kas kadagiti dadduma a kangatoan a papadi a masapul nga inaldaw a mangipaay iti daton a maigapu, umuna, iti bukodna a basol, ket kalpasanna, maipuon met kadagiti basol dagiti tattao. Naminsan a nagidaton ni Jesus ket daytoy para iti agnanayon—idi indatonna a mismo ti bagina iti Dios. 28Kas mayannurot iti Linteg ni Moises, adda dagiti matudingan nga agbalin a nangato a padi, uray no adda pakapilawanda; ngem babaen iti kari a sinapataan ti Dios, a naud-udi nga immay ngem ti Linteg, matudingan ti Anak, isu a naaramid nga awan pakapilawanna iti agnanayon.


text:
Piddig, Ilocos Norte
Ti Piddig ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Piddig ket nabennebenneg iti 23 a barbaranggay.[2]
- Ab-abut
- Abucay
- Anao (Poblacion)
- Arua-ay
- Bimmanga
- Boyboy
- Cabaroan (Poblacion)
- Calambeg
- Callusa
- Dupitac
- Estancia
- Gayamat
- Lagandit
- Libnaoan
- Loing (Poblacion)
- Maab-abaca
- Mangitayag
- Maruaya
- San Antonio
- Santa Maria
- Sucsuquen
- Tangaoan
- Tonoton
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bulan
Ti Bulan isisu ti masna a satelite iti Daga,[nb 4][5] ken ti maikalima a kadakkelan a satelite iti Sistema a Solar. Isu ti kadakkelan a masna a satelite iti maysa a planeta iti Sistema a Solar relative iti kaddaakel iti bukodna a nangruna, nga adda ti pagkapat ti diametro iti Daga ken 1⁄81 ti bukodna a masa.[nb 5] Ti Bulan ket isu ti maikadua a kapusekan a satelite kalpasan ti maria a maysa kadagiti karanigan a taga-ugma nga nagukisan ti naingatoan adagdaga ken narimbaw impakto ng abot. Isu daytoy ti karaniagan a banag iti langit kalpasan ti Init, uray no ti rabawna ket agpaysao pay a nasipnget, a kapadpada ti karaniag ti uging. Ti kinarimbawna iti langit ket ti kinakadawyanna a siklo dagiti paset , manipud idi taga-ugma a panawen, ket nakaaramid ti Bulan a kas myasa a naipangpangruna a kultural nga impluensia iti pagsasao, dagiti kalendario, arte ken mitolohia. Ti grabidad a panagimpluensia ti Bulan ket agpataud dagiti ugot ti taaw ken ti panagpaatiddog ti minuto iti aldaw. Ti agdama a panagliklikmut kaadayo ti Bulan, nga agarup a mamin sangpulo ket tallo ti diametro iti Daga, ket gapuanan daytoy ti panagparangna a kasla kadakdakkelna idiay langit ti Init, a mangpalubos daytoy nga apag-isu a kallobanna ti Init dagiti dagup a solar a salip.
Ti Bulan ket isu laeng ti nailangtana bagi malaksid ti Daga a ti tao ket simmanglad. Nupay ti Luna programme ti Kappon ti Sobiet ket isu ti immuna a nakaabot ti Bulan iti maysa a saan a namaneho a pagluganan ti limbang idi 1959, ti Apollo a programa ti Estados Unidos ket nakaganab ti isisu a namaneho ti tao a mision iti agdama nga aldaw, a nagrugi ti immuna a namaneho ti tao a lunar a panagliklikmut a mision babaen ti Apollo 8 idi 1968, ken innem a panagsanglad iti Bulan ti nagbaetan ti 1969 ken 1972, a ti immuna ket ti Apollo 11. Dagitoy a mision ket nagisubli kadagioti sumurok a 380 kg kadagiti lunar a bato, a dagitoy ket inusar ti panagrang-ay ti heolohika a panagawat iti nagtaudan ti Bulan, ti pormasion iti uneg ti bulkodna a patakder, ken iti napalabas a pakasaritaanna. Naipagarup a daytoy ket naporma idi 4.5 bilion a tawtawen. Ti maysa a panakaporma a teoria ket ti higante nga impakto a napasamak a nairaman ti Daga. Ti impakto a teoria ket naidudua idi 2012, kalpasan ti panagusig manen dagiti Apollo nga alagad.
Kalpasan ti Apollo 17 a mision idi 1972, ti Bulan ket binisbisita laengen babaen dagiti saan a namaneho ti tao a pagluganan ti limbang, ti nailatakan babaen ti kinaudi a Sobiet a Lunokhod rover. Manipud idi 2004, ti Hapon, Tsina, India, ti Estados Unidos, ken ti Europeano nga Ahensi ati Limbang ket nagpatulod dagitoy dagiti lunar nga agpalpalikmut. Dagitoy a pagluganan ti limbang ket nakaparawad ti panagpasingked ti panakaduktal iti lunar a danum a yelo idiay agnanayon a nalinongan nga abot dagiti ungto ken bedbed iti lunar a regolito. Adda dagiti sumakbay a naplano a mision a mapan iti Bulan, a mairamn ti maysa a gobierno ken binusbusan a pribado. Ti Bulan ket agtultuloy nga adda babaen ti Tulag ti Pangaruar a Limbnag , a nawaya sukisoken para iti amin a pagilian para kadagiti nakappi a pangngep.
Nagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti maitutop a nagan para iti masna a satelite ti Daga ket "ti Bulan".[6][7] Ti panginagan ti Inggles a moon ket naala manipud ti moone (idi agarup a 1380), a naiparang-ay manipud ti mone (1135), a naala manipud ti Daan nga Ingles mōna (a napetsaan manipud idi sakbayan ti 725), a daytoy ket, a kapada dagiti amin Hermaniko a pagsasao a kognado, a nanipud ti Proto-Hermaniko *mǣnōn.[8]
Ti kangrunaan a moderno nga Ingles a panagilasin a maipanggep ti Bulan ket lunar, a naala manipud ti Latin Luna. Ti maysa pay ngem saan a nalatak a panagilasin ket ti seleniko, a naala manipud ti Taga-ugma a Griego a Selene (Eeλήvn), a naggapuan ti pasaruno a "seleno-" (a kas iti nakaalaan ti selenograpia).[9]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti kaaduan a kuenta ket naited a naibatay ti titimbengan a karaniag manipud ti kuenta iti −12.74 a naited para iti maysa nga ekuador aginggana ti sentro ti Bulan iti kaadayo iti 378 000 km idiay NASA a kipudno a papeles a pinagibasaran aginggana ti kabassitan a kaadayo ti Daga-Bulan a naited idiay, kalpasan ti pinudno ti kinaudi para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km. Ti kabassitana kuenta (para iti kaadayo ti baro a Bulan) ket naibatay iti agpadpada panakagpang nga inususar ti kaadu a distansia ti Daga–Bulan iti 407 000 km (a naited idiay kipnapudno a papeles) ken babaen ti panagkarkulo ti karaniag iti panagsilnag ti daga iti baro a Bulan. Ti karaniag iti panagsilnag ti daga ket albedo ti Daga × (raya ti Daga / Raya iti Panagtayyek iti Bulan)2 ] a minaig ti dagus a solar a panakasilnag a rumsua para iti kabus a Bulan. (Albedo ti Daga = 0.367; raya ti Daga = (polar radius × ekuatorial radius)½ = 6 367 km.)
- ^ Ti sakup ti naited a kuenta ti angular a kadakkel ket naibatay baben ti titimbengan dagiti sumaganad a kuenta a naited idiay kinapudo a papeles a pinagibasaran: iti maysa a Daga-ekuador aginggana ti Bulan-sentro a kaadayo iti 378 000 km, ti angular a kadakkel ket 1896 arkosegundo. Ti kapadpadana met laeng a kinapudno a papeles ket agited ti patingga ti Daga–Bulan a kaadayo iti 407 000 km ken 357 000 km. Para iti kadakkelan a angular a kadakkel, ti kabassitan a distansiaket nasken ipagisu para iti ekuatorial a raya ti Daga iti 6 378 km, nga agited ti 350 600 km.
- ^ Lucey et al. (2006) agited kadagiti 107 partikulo cm−3 babaen ti aldaw ken 105 particles cm−3 babaen ti rabii. Iti igid ti ekuatorial a temperatura ti rabaw iti 390 K babaen ti ken 100 K babaen ti rabii, ti umno a linteg ti alingasaw ket agitulok kadagiti presion a naited idiay infobox (binukel iti kaasitgan a urnos iti kapigsa; 10−7 Pa babaen ti aldaw ken 10−10 Pa babaen ti rabii.
- ^ Adda dagiti adu ken sabsabali a sideg ti Daga nga asteroid a mairaman ti3753 Cruithne a dagitoy ket kumaduaan nga agpalpalikmut iti Daga: dagiti pagliklikmutanda ket agpakabaelda nga umasideg iti Daga kadagiti paset ti panawen ngem agbalbaliw da met laeng kadagiti napalabas a panawen (Morais et al, 2002). Dagitoy ket quasi a satelite - dagitoy ket saan a bulbulan gapu ta saanda a palpalikmuten ti Daga. Par aiti adu pay a pakaammo, kitaen ti Dagiti sabali a bulan iti Daga.
- ^ Ti Charon ket maibagay a dakdakkel no ipada iti Pluto, ngen ti Pluto ket nabaliwan ti panakaidasigna a kas maysa nga ansisit a planeta
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Lang, Kenneth R. (2011); Ti Cambridge a Pagalagadan ti Sistema Solar, Maika-2 nga ed., Cambridge Unibersidad a Pagmalditan
- ^ a b c d e Williams, Dr. David R. (2 Pebrero 2006). "Kinapudno a Papeles ti Bulan". NASA (Nailian a Datos a Sentrso ti Siensia ti Law-ang). Naala idi 31 Disiembre 2008.
- ^ Matthews, Grant (2008). "Celestial body irradiance determination from an underfilled satellite radiometer: application to albedo and thermal emission measurements of the Moon using CERES". Applied Optics 47 (27): 4981–93. Bibcode:2008ApOpt..47.4981M. doi:10.1364/AO.47.004981. PMID 18806861.
- ^ A.R. Vasavada, D.A. Paige, and S.E. Wood (1999). "Dagiti Asideg ti Rabaw a Temperatura idiay Merkurio ken ti Bulan ken ti Stabililidad dagiti Polar a Deposito ti Yelo". Icarus 141 (2): 179. Bibcode:1999Icar..141..179V. doi:10.1006/icar.1999.6175. Di ammo a parametro
|yesr=di naikaskaso (tulong)
- ^ Morais, M.H.M.; Morbidelli, A. (2002). "Ti Populasion dagiti Asideg ti Daga nga Asteroid iti Kumaduan a Panaggunay iti Daga". Icarus 160 (1): 1–9. Bibcode:2002Icar..160....1M. doi:10.1006/icar.2002.6937.
- ^ "Panagginagan dagiti Astronomikal a Banbanag: Panangiletra dagiti nagab". Kappon ti Internadional nga Astronomiko. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ "Gazetteer iti Planetario a Nomenklatura: Planetario a Nomenklatura FAQ". USGS Programa ti Astroheolohia a Panagsukisok. Naala idi 29 Marso 2010.
- ^ Barnhart, Robert K. (1995). Ti Barnhart nga Ababa a Diksionario iti Etimolohia. Estado Unidos: Harper Collins. p. 487. ISBN 0-06-270084-7.
- ^ "Oxford nga Inggles a Diksionario: lunar, a. ken n.". Oxford nga Inggles a Diksionario: Maikadua nga Edision 1989. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Naala idi 23 Marso 2010.


text:
Tao (sebbangan)
Ti tao (Homo sapiens[3][4][5]), ti is-isu a sibibiag a kamkameng dahiti henero a Homo, ket dagiti mamal iti primado nga urnos a nagtaud manipud idiay Aprika, a dagitoy ket nakaabotda ti anatomiko a modernidad idi agarup a 200,000 tawtawen ken nangipakiatta ti napno a moderno a panagkukua idi agarup a 50,000 tawtawen.[6]
Ti linia ti táo' ket nagtaud manipud ti kinaudi a sapasap a kaputotan iti tsimpanse idi agarup a 5 a riwriw a tawtawen idiay Aprika, a nagbalin iti Australopitekus ken dimteng iti henus a Homo.[7] Dagiti immuna a sebbangan ti táo a rimmuar idiay Aprika ket ti Homo erectus, ti Aprikano a panakaiduma a, kimadduaan ti Homo heidelbergensis, ket naikapanunotan nga isu ti kaasitgan a kaputotan iti moderno nga tattao.[8][9] Dagiti Homo sapiens ket nagrugida a nagtaeng kadgiti kontinente, simmangpetda idiay Australia idi agarup a 40,000 tawtawen, ti Kaamerikaan idi agarup a 15,000 a tawtawen, ken dagiti adayo nga is-isla a kas ti Hawaii, Easter Island, ken Madagascar idi nagbaetan ti 300 AD ken 1200 AD a tawtawen. Idi agarup a 10,000 a tawtawen ti tattao ket nagrugida a nagsany ti sedentario nga agrikultura a nagpaamoda kadgiti mula ken ayup a nangipalubos ti nakaro a panag-adu ti sangalubongan apopulasion. Nupay ti panagrang-ay dagiti pinatary ti sungrod a teknolohia ken dagiti baro a pamay-an para iti panagrang-ay ti salun-at idi maika-19 ken maika-20 a siglo, ti populasion ti táo ket imadadu pay manen. A adda dagiti agmaymaysa a panakaiwarwaras kadagiti amin a kontinente malaksid ti Antartika, ti tattao ket maysa a kosmopolita a sebbangan. Manipud idi Nobiembre 2011[pabaroen], ti populasion ti táo ket nakarkulo idi ti nagbaetan ti 6.97 [10] ken 7 a bilion.[11]
Ti tattao ket naidasig babaen ti kaadda ti maysa a dakkel nga utek a maigiddiat ti kadakkel ti bagi, nga adda ti naisangsangayn a nsayyat ti panakarang-ayna a neokortesa, sakbay ti sango a kortesa ken dagiti temporal a rutong,a makaaramid kaniada a makabael kadagiti narigat a maawawatan a panagrason, pagsasao, introspesion, panagpadles ti parikut ken kultura babaen ti sosial a panagadadal. Daytoy a kapasidad ti sirib, a mairaman ti panagampon ti dua a saka a panaggunay a mangwaya dagiti ima para iti panagiggem dagiti banbanag, ket nakapalubos dagiti táo' ti kaaduan a panagusarda dagiti ramit kadagiti aniaman a sibibiag a sebbangan iti Daga. Ti tattao ket is-isu laeng ti sibibiag a sebbangan nga ammona ti agaramid ti apoy ken agluto ti makan, ken ti is-isu pay a naamammoan a sebbangan nga agkawes ken agpartuat ken agusar kadagiti nadumaduma a teknolohia ken dagiti arte. Ti panagadal ti tattao ket ti sientipiko a displina iti antropolohia.
Dagiti táo ket naisangsangayanda nga umampon ti panagusar kadagiti sistema ti simbolo a panagisarita a kas ti pagsasao para iti bukod a panagiyebkas, ti panakisinnukat ti kapanunotan, ken organisasion. Dagiti táo ket makapartutda kadagiti narigat a maawatan a sosial nga estruktura a buklen dagiti adu nga agtitinnulong ken agsisinuppiat a grupo, manipud dagiti pamilia ken dagiti sapot ti kinabagian aginggana dagiti estado. Ti sosial a panakibiang a nagbaetan dagiti tao ket nakapatakder ti nawatiwat a kinaduma dagiti pateg, alagaden a sosial, ken dagiti rito, a no iraman amin dagitoy ket agporma ti batayan ti kagimongan ti tao. Dagiti tao ket naamammon para kadagiti essemda a makaawat ken mangimpluensia ti bukodda nga enbironmento, snga agsuksukisokda ti panagipalpalawag ken mangiturturong ti penomena babaen ti siensia, pilosopia, mitolohia, ken relihion.
Etimolohia ken panagilawlawagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Tipanakaduktal ken panagadal iti posil dagiti kaputotan iti moderno a tattao the kayat a saoen ti balikas a "tao" ket nagbalbaliw, a kas ti dati a nalawag a a beddengan a nagbaetan ti tao ken sunggo ket napusasaw, a tattan ket bukbuklen dagiti nadumaduma a sebbangan. Tatta nga aldaw para iti sientipiko a panag-usar ti "tao" ket mabalin a mangitudo ti aniaman a kaemng ti henero ti Homo. A maipanayon ti kaunegan ti Homo sapiens, adda dagiti paggiddiatan a nagbaetan ti anatomiko a moderno a Homo sapiens ken Arkaiko a Homo sapiens, ti kasapaan a kameng ti posil iti sebbangan. Sagpaminsan a dagiti grupo a kas ti Neandertales ket naidasigda a kas maysa nga apo ti sebbangan iti Homo sapiens - Homo sapiens neanderthalensis. Nupay kasta, iti inaldaw a panag-usar, ken iti daytoy nga artikulo, ti balikas a "tao" gket sapasap a mangitudo ti is-isu laeng a sibibiag a sebbangan ti henero ti - anatomiko ken moderno a panagtagtagikua ti Homo sapiens. Ti silulukat a saludsod a maipanggep kadagiti awanen nga apo ti sebbangan ket masakupanto bassit. Dagiti posil ti tao ket nasakupan idiay artikulo ti "Homo", ken dagiti artikulo a maipanggep ti agmaymaysa a sebbangan ti henero.
Ti Inggles a panagilasin a tao ket maysa a Tengnga nga Inggles a binulod a balikas manipud ti Daan a Pranses humain, a kamaudianan ananipud ti Latin hūmānus, ti panagilasin a porma iti homō "lalaki". Thi panag-usar ti balikas a ka maysa a pagnagan (ng adda ti adadu ngem maysa: tattao) ket napetsaan idi maika-16 a siglo.[12] Ti patneng nga Inggles a termino lalaki ket mabalin a sapasap a mangitudo ti sebbangan (sinonimo para iti sangkataoan), ken mabalin a dati a mangitudo ti naisangsangayan nga agmaymaysa iti aniaman kadagitoy a sekso. Ti kinaudi a panag-usar ket nabaak tattanT.[13] Ti sapasap a panagusar ti termino a "lalaki" ket maapapday, a maiparabor a maireserba a mangipatudo para iti maysa a lakay a lallaki. Ti balikas ket nanipud iti Proto-Hermaniko *mannaz, manipud ti Proto-Indo-Europeano (PIE) a ramut*man-.
Ti sebbangan a binomio Homo sapiens ket inaramid idi babaen ni Carl Linnaeus idiay obrana idi maika-18 a siglo aSystema Naturae, ken isu ti bukodna a lektotipo a pagkitaan.[14] Ti sapasap a nagan a Homo ket maysa a naadal a naala manipud ti Latin idi maika-18 a siglo homō "lalaki", a dimtengan ti "naidagaan a parsua" (Daan a Latin hemō, maysa a kabagian ti Daan nga Inggles guma "lalaki", manipud ti PIE *dʰǵʰemon-, a kayatn a saoen ket 'daga').[15] Ti sebbangan a nagan a sapiens a kayatna a saoen ket "nasirib" wenno "nasaririt".
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Groves, C. (2005). Wilson, D. E.; Reeder, D. M, eds. Dagiti Mamal a Sebbangan ti Lubong (Maika-3 nga ed.). Baltimore: Universidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. OCLC 62265494. ISBN 0-801-88221-4.
- ^ Global Mammal Assessment Team (2008). Homo sapiens. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.2.  . Naala idi 03 Marso 2010.
- ^ Goodman M, Tagle D, Fitch D, Bailey W, Czelusniak J, Koop B, Benson P, Slightom J (1990). "Ti ebolusion ti primado ti lessaad ti DNA ken ti panakaidasig dagiti hominido". J Mol Evol 30 (3): 260–266. doi:10.1007/BF02099995. PMID 2109087.
- ^ "Hominidae Classification". Sapot a pagsaadan ti Dibersidad dagiti Ayup @ UMich. Naala idi 2006-09-25.
- ^ hŏmo săpĭens , săpĭo. Charlton T. Lewis ken Charles Short. Latin a Diiksionario idiay Perseus a Gandat.
- ^ McHenry, H.M (2009). "Ebolusion ti Tao". Iti Michael Ruse & Joseph Travis. Ebolusion: DagitiImmuna nga Uppat a Bilion a Tawtawen. Cambridge, Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University Press. p. 265. ISBN 978-0-674-03175-3.
- ^ Tattersall, Ian & Jeffrey Schwartz. 2009. Ebolusion iti Henus a Homo. Tinawen a Panagrepaso iti Daga ken Planetario a Siensia. Tom. 37: 67-92. DOI: 10.1146/annurev.earth.031208.100202
- ^ Antón, Susan C. & Carl C. Swisher, III. 2004. Ti Nasapa a Panakaiwarwaras iti homo manipud idiay Aprika. Tinawen a Panagrepaso ti Antropolohia. Tom. 33: 271-296. DOI: 10.1146/annurev.anthro.33.070203.144024
- ^ Trinkaus, Erik. 2005. Nasapa Moderno a Tattao. Tinawen a Panagrepaso ti Antropolohia. Tom. 34: 207-30 DOI: 10.1146/annurev.anthro.34.030905.154913
- ^ "Populasion ti Lubong Clock". Census.gov. Opisina ti Senso ti Estados Unidos, Dibision ti Populasion. Naala idi 2011-11-02.
- ^ Roberts, Sam (31 Oktubre 2011). "Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket Nagireporta kadagiti 7 Bilion a Tattao, ngem dagiti Dadduma ket saanda a Nagnamnama iti Daytoy". The New York Times. Naala idi 2011-11-07.
- ^ OED, s.v. "human".
- ^ Ti OED maikapanunot a baak a ti kapanunotan a "ti maysa a pannakaidasig nga agpada a maipakat para iti naisangsangayan nga agmaymaysa iti aniaman kadagitoy a sekso", a dumakamat ti maysa a taudan idi 1597 a kas ti kinaudi a (Ti Apo ket adda laeng ti maysa paris ti tao idiay Paraiso.) bayat nga agtultuloy a lumagda ti kapanunotan "a kas sapasap wenno inganat inggana a pannakaidasig" a kas ti agdama iti Inggles.
- ^
Daytoy a dakamat ket automatiko a makompleto ti sumaganad a minuto. Mabalinmo ti mapan ti pagurayan wenno mangipadakkel babaen ti ima
- ^ Porkorny (1959) s.v. "g'hðem" pp. 414–416; "Homo." Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. 23 Sep. 2008. "Homo". Dictionary.com.
Dagiti pay mabasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Freeman, Scott; Jon C. Herron, Evolutionary Analysis (4th ed.) Pearson Education, Inc., 2007. ISBN 0-13-227584-8 pages 757–761.


text:
Trigo
Ti trigo (Triticum spp.)[1] ket bukbukel ti sereal a kasisigud a nagtaud manipud idiay rehion ti Lebante ti Asideg a Daya ken ti Kabambantayan ti Etiopia, ngem daytoy ket naimuyonganen iti sangalubongan. Idi 2010, ti sangalubongan a panagpataud idi ti trigo ket 651 riwriw tonelada, ken isu daytoy ti mangaramid ti maikatlo a kaaduan a mapatpataud a sereal kalpasan ti mais (844 riwriw tonelada) ken pagay (672 riwriw tonelada).[2] Ti trigo ket isu idi ti maikadua a kaaduan a napatpataud idi 2009; ti sangalubongan apanagpataud ti trigo iti dayta a tawen ket 682 riwriw tonelada, kalpasan ti mais (817 riwriw tonelada), ken ti pagay ket asideg a maikatlo (679 riwriw tonelada).[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Belderok, Robert ‘Bob’; Mesdag, Hans; Donner, Dingena A (2000), Panagaramid ti Tinapay a Kalidad ti Trigo, Springer, p. 3, ISBN 0-7923-6383-3.
- ^ World Wheat Crop To Be Third Largest Ever." Farmers Weekly 152.13 (2010): 134. Academic Search Premier. Web. 13 Mar. 2013.
- ^ "World Wheat, Corn and Rice". Estado nga Unibersidad ti Oklahoma, FAO Stat.


text:
Papa Alejandro VI
Ni Papa Alejandro VI (Katalan: Alexandre VI, Espaniol: Alejandro VI, wenno Alexander Sextus), naipasngay a kas ni Roderic Llançol i de Borja (Kastiliano nga Espaniol: Rodrigo Lanzol; 1 Enero 1431, Xàtiva, Pagarian ti Valencia – 18 Agosto 1503, Roma, Dagiti Estado ti Papa) ket isu ti Papa (Obispo ti Roma) manipud idi 1492 agingganan idi pimmusay idi 1503. Isu ket maysa kadagiti kontrobersial a papap ti Renasiminento, ken ti na-Italiano nga apelyidona a Borgia ket nagbalin a balikas ti libertinismo ken nepotismo, a dagitoy ket tradision a naikeddeng ti kina-papana. Nupay kasta, ti kinadayawna ket kaaduan a naal-ala manipud kadagiti kabusorna, dagiti Italiano a prelado ken dagiti baron nga isu ti nagpasardeng kadagiti bilegda. Dua kadagiti simmaruno kenni Alejandro, Sixto V ken Urbano VIII, ket nangipalplawag kaniana a kas maysa kadagiti kalaingan a papa manipud kenni Santo Pedro.[2] Ti kadayawna ket naibatay ti kalaingna a kas maysa a diplomatiko, politiko ken sibil nga administrador ngem kas maysa a pastor, urayno isu ket saan met a nalalaing ngem dagiti renasimineto a pontipikado.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Papa Alejandro VI" iti 1913 Katolikonga Ensiklopedia.
- ^ Mallett, M. The Borgias (1969) Granada edision. 1981. p9
- ^ Mallett passim.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Alejandro VI idiay Wikimedia Commons


text:
Subpilo
Iti sientipiko a pannakaidasig ti biota, ti subpilo ket maysa a taksonomiko a ranggo iti soolohiko a nomenklatura.
Ti taksonomiko a ranggo ti 'subdibision' dagiti fungus ken taksonomia ti mula ket kapada ti 'subpilo' iti soolohiko a taksonomia.
Taksonomiko a ranggo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Subpilo ket:
- nababbaba ngem ti pilo
- nangatngato ngem ti superklase.
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Saan amin a dagiti pilo ti fauna ket nabingbingay kadagiti subpilo.
- Dagiti mairaman iti:
- Artropoda: mabingbingay kadagiti subpilo ti Trilobitomorpha, Chelicerata, Myriapoda, Hexapoda ken Crustacea,
- Brachiopoda: mabingbingay kadagiti subpilo ti Linguliformea, Craniformea ken Rhynchonelliformea,
- Kordata: mabingbingay kadagiti Tunicata, Cephalochordata, ken ti kadakkelan a bukodna a subpilo ti Bertebrata.


text:
Los Baños, Laguna
Ti Los Baños ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Los Baños ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.[2]
- Anos
- Bagong Silang
- Bambang
- Batong Malake
- Baybayin
- Bayog
- Lalakay
- Maahas
- Malinta
- Mayondon
- Putho-Tuntungin
- San Antonio
- Tadlac
- Timugan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)