text:
Sikhismo
Ti Sikhismo, [nota 1]( /ˈsiːkɨzəm/ wenno /ˈsɪkɨzəm/; Punjabi: ਸਿੱਖੀ, sikkhī, IPA: [ˈsɪkːʰiː]) ket maysa a monoteistiko a relihion a nabangon idi las-ud ti maika-15 a siglo idiay rehion ti Punjab , babaen ni Guru Nanak[3] a nagtultuloy a rimmang-ay kadagiti sangapulo a nagsasaruno a gru ti Sikh (ti kinaudi a naisursuro ket ti nasantuan a sinuratan a Guru Granth Sahib). Daytoy ket maikalima a kadakkelan a naurnong a relihion iti lubong, nga adda dagiti agarup a 30 riwriw a Sikh.[4][5] Daytoy a sistema dagiti relihioso a pilosopia ken panangiyebkas ket tradisonal idi a naam-ammuan a kas ti Gurmat (literal a 'saririt iti Gurū'). Ti Punjab, India ket isu laeng ti rehion iti lubong nga addaan kadagiti kaaduan a populasion dagiti Sikh.[6]
Dagiti Sikh ket nainamnamada a sumurot kadagiti kababalin iti maysa a santo a soldado a "Sant-Sipāhī". Ti maysa ket nasken nga adda ti panagtengngel kadagiti kinauneg a bisio ken makabael nga agnanayon a naitinep kadagiti kinasingpet a naipalplawag iti Guru Granth Sahib.
Dagiti kangrunaan a pammati iti Sikhi ket dagiti pammati iti Waheguru—nga inrepresenta babaen ti insasao a ik ōaṅkār, a kayatna saoen ket maysa a Dios, a mangaldag iti amin, a maikuyog kadagiti panagsanay a naikasilpuan dagiti Sikh tapno makitignayda iti sosial a reporma babaen ti panagkamat iti hustisia para iti amin a parsua a tao. Ti Sikhi ket mangisursuro a ti Dios ket Akal Purakh (eternal) ken mangipakpatakder iti panagbiruk iti pannakisalakan iti maysa a sosial a kontesto babaen ti kongregasional a panagsanay iti meditasion iti nagan ken mensahe iti Dios. Dagiti sumursurot iti Sikhi ket naikeddengda a sumurot kadagiti sursuro dagiti sangapulo a guru ti Sikh, wenno dagiti napalawagan a dauls, ken ti pas nasantuan a sinuratan a natituloan ti Gurū Granth Sāhib Ji, a maikuyog kadagiti sinursurat dagiti innem kadagiti sangapulo a Guro ti Sikh, a mairaman kadagiti napilpili nga obra kadagiti adu a nagraraem manipud kadagiti nagtaud ti nadumaduma a sosio-ekomomiko a likudadan. Ni Guru Gobind Singh Ji, ti maikasangapulo a guru, ket agtinong ti panangipangulo iti komunidad ti Sikh kenni Gurū Granth Sāhib ken ti korporatibo a bagi ti Khālsā Panth (ti Granth ken ti Panth). Dagiti tradison ken sursuro iti Sikhi ket mainaig iti pakasaritaan, kagimongan ken kultura iti Punjab. Dagiti agraraen iti Sikhī ket naam-ammuan a kas dagiti Sikh (dagiti estudiante wenno dagiti disipulo) ken adda dagiti bilang iti sumurok a 30 riwriw iti balasiw iti lubong.
Kaaduan kadagiti Sikhket agtataengda idiay Punjab, India, ngem adda met dagiti adu a Sikh a diaspora. Aginggana idi ti Pannakabingbingay ti India it ipannakabingbingay iti Punjab ken ti simmaruno a nawaya a Pakistan ken kalpasanna ti India, dagiti riniwriw a Sikh ket nagtataengda idi iti tattan ket Pakistani Punjab.[7]
Dagiti linaon
Pilosopia ken sursuro[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti taudan ti Sikhismo ket adda kadagiti insursuro ni Guru Nanak ken dagiti simmarsaruno kaniana. Ti anag ti sursuro ti Sikh ket maibukaln kadgitoy a balikas ni Guru Nanak: "Ti Realisasion ti Kinapudno ket nangatnagto ngem ti amiaman. Ngem ti nagatngato pay ket ti napudno a panagbiag".[8] Ti sursuro ti Sikh ket manguyunayunay ti pamunganayan ti panagpapada iti amin a tao ken manglikud ti diskriminasion iti batayan ti panangilikud, kredo, ken henero. Dagiti pamunganayan ti Sikh ket mangawawis iti panagbiag a kas maysa a mangibalbalay.
Ti Sikhi ket maysa a monoteistiko[9][10] ken maysa a naipalgak a relihion.[11] Iti Sikhi, ti natermino ti Dios a Vāhigurū—ket awan sukogna, awan patinggana, ken awan kita (a kas iti saan a mabalin a makita iti pisikal a mata): niraṅkār, akaal, ken alakh. Ti rugi ti immuna a pakabuklan ti nasantuan a sinuratan ti Sikh ket ti pigura ti "1"—a mangibagbaga ti unibersalidad ti Dios. Nangibagbaga daytoy a ti Dios ket adad iti amin a lugar ken addaan ti bileg nga awan inngana kadagiti amin, ken naibagbaga babaen ti termino nga ēk ōaṅkār.[12] Dagiti Sikh ke namatmatida a sakbay ti pannakaparsu, ti adda laeng idi ket ti Dios ken ti hukam ti Dios (nakem wenno urnos).[13] Idi nagbilin ti Dios, ti intero a kosmos ket napartuat. Manipud kadagitoy a nagrugrugian, ti Dios ket nangiyunay unay ti "panangawawis ken pannakaikapkapet" iti māyā, wenno pannagipagarup ti tao iti kina-agpayso.[14]
Bayat a ti napno a pnnakaawat iti Dios ket labes iti parsua a tao,[12] Ni Nanak ket inpalplawagna ti Dios a maammuan met bassit. Ti Dios ket adda iti amin a lugar (sarav viāpak) dagiti amin a parsua ken makita kadagiti amin a lugar kadagiti espiritual a napariing. Ni Nanak ket nangiyunayunay a ti Dios ket nasken a makita manipud "ti agpauneg a mata", wenno ti "puso", iti parsua a tao: dagiti agraraem ket naskenda nga agmeditasion tapno agprogreso iti pannakapalplawag. Ni Guru Nanak Dev ket nangiyunayunay a ti rebelasion babaen ti meditasion, a kas dagiti bukodna a kinaenget a pannakaipakat ket mangpalubos ti kaada ti komunikasion a baetan ti Dios ken dagiti parsua a tao.[12] Ti Dios ket saan a babai wenno lalaki iti Sikhi (ngem dagiti pannkaipatarus ket sanda nga husto a nangibagbaga a lalaki ti Dios); isu a dagiti Sikhi ket mangisursuroda a ti Dios ket "Akaal Purkh" nga adda ti pannakailasin iti "Nirankar" (Niran a kaibuksilan ti "awan" ken kar a kaibuksilan ti "porma", isunga "awan porma"). Iti pay maipatinayon, insurat ni Nanak nga adda dagiti adu a lunong a nagpartutan ti Dios iti biag.[15]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Singh, Khushwant (2006). Ti Nailustrado a Pakasaritaan dagiti Sikh. India: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 15. ISBN 978-0-19-567747-8.
- ^ (Punjabi) Nabha, Kahan. Then th Sahib Singh (1930). Gur Shabad Ratnakar Mahan Kosh (iti Punjabi). p. 720. Naala idi 29 Mayo 2006.
- ^ Singh, Patwant; (2000). Dagiti Sikh. Alfred A Knopf Publishing. Pampanid 17. ISBN 0-375-40728-6.
- ^ "Sikhismo: Ania kadi ti ammom a maipanggep iti daytoy?". The Washington Post. Naala idi 13 Disiembre 2012.
- ^ Zepps, Josh. "Dagi ti Sikh idiay Amerika: Ania ti Naskem a Maammuam a Maipanggep ti Maikalima a Kadakkelan a Relihion iti Lubong". Huffington Post. Naala idi 13 Disiembre 2012.
- ^ adherents.com
- ^ Axel, Brian Keith (2001). Ti Napakarigatan a Bagi ti Pagilian: Ranggas, Representasion, ken ti Pannakaporma. Unibersidad ti Duke a Pagmalditan. p. 88. ISBN 978-0-8223-2615-1.
- ^ Teece, Geoff (2004). Sikhi:Relihion a naipakatengngaan iti isip. Black Rabbit Books. p. 4. ISBN 978-1-58340-469-0.
- ^ Mark Juergensmeyer, Gurinder Singh Mann (2006). Ti Oxford a Manual kadagiti Relihion ti Lubong. US: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 41. ISBN 978-0-19-513798-9.
- ^ Ardinger, Barbara (2006). Inaldaw a Pagano: Panagbiruk ti Naisangayan kadagiti Ordinario a Panagbibiagtayo. Weisfer. p. 13. ISBN 978-1-57863-332-6.
- ^ Nesbitt, Eleanor M. (15 Nobiembre 2005). Sikhi: ti ababa unay a panyuna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 136. ISBN 978-0-19-280601-7. Naala idi 19 Hulio 2010.
- ^ a b c Parrinder, Geoffrey (1971). Dagiti relihion ti lubong:Manipud ti Taga-ugma a Pakasaritaan aginggana ti Agdama. Estados UNidos: Hamlyn Publishing Group. p. 252. ISBN 978-0-87196-129-7.
- ^ Dev, Guru Nanak Dev. Guru Granth Sāhib ji. p. 1035. Naala idi 15 Hunio 2006. "Para kadagiti awan patinggana panawen, adda laeng idi ti kinasipnget. AWan ti daga wenno langit; adda laeng idi ti awan
patingganaa Bilin ti Bukodna a Hukam."
- ^ Dev, Nanak. Gurū Granth Sāhib Ji. p. 1036. Naala idi 15 Hunio 2006. "Idi Isu ket nagbilin, Pinartuatna ti lubong. Nga awan ti simmuporta a bileg, Isu ket nangtalinaay iti uniberso . Isu ti nangpartuat kenni Brahma, Vishnu ken ni Shiva; Isu ket nangagibi ti panagaw-awis ken pannakaikapet kenni Maya."
- ^ Dev, Nanak. Gurū Granth Sāhib. p. 15. Naala idi 15 Hunio 2006. "Sika ti Agmaymaysa nga Agpayso a Dios ken Apo kadagiti amin a parsua, kadagiti adu a lubong."
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2008), Sikh Twareekh, nangipablaak Unibersidad ti Sikh a Pagmalditan ken Singh Brothers Amritsar, 2008.
- Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2012), Pakasaritaan ti Sikh (kadagiti 10 a tomo), nangipablaak Unibersidad ti Sikh a Pagmalditan ken Singh Brothers Amritsar, 2010–12.
- Duggal, Kartar Singh (1988), Pilosopia ken Pamam iti Sikhismo, Instituto ti Himalaya a Pagmalditan, ISBN 978-0-89389-109-1
- Kaur, Surjit, Kadagiti Sikh: Umab-abot para kadagiti Bituen, New Delhi, Roli Books, 2003 ISBN 81-7436-267-3
- Khalsa, Guru Fatha Singh, Dagiti Lima a Paragon iti Kappia: Enkanto ken Kinangayed ti Waya iti Guru, Toronto, Monkey Minds Press, 2010, ISBN 978968265819, gurufathasingh.com
- Khalsa, Shanti Kaur, Ti Pakasaritaan ti Sikh Dharma iti Lumaud a Hemisperioe, Sikh Dharma, Espanola, NM, 1995 ISBN 0-9639847-4-8
- Singh, Khushwant (2006), Ti Nailustrado a Pakasaritaan dagiti Sikh, Unibersidad ti a Pagmalditan, India, ISBN 978-0-19-567747-8
- Singh, Patwant (1999), Dagiti Sikh, Random House, India, ISBN 978-0-385-50206-1
- Takhar, Opinderjit Kaur, Identidad ti Sikh: Ti Panagsukimat kadagiti Grupo dagiti Sikh, Ashgate Publishing Company, Burlington, VT, 2005 ISBN 0-7546-5202-5
- Teece, Geoff (2004), Sikhismo: Relihion a naipakatengngaan iti isip, Black Rabbit Books, ISBN 978-1-58340-469-0
- Dilgeer, Dr Harjinder Singh (1997), Ti Reperensia a Libro ti Sikh, nangipablaak Unibersidad ti Sikh a Pagmalditan ken Singh Brothers Amritsar, 1997.
- Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2005), Dictionary of Sikh Philosophy, nangipablaak Unibersidad ti Sikh a Pagmalditan ken Singh Brothers Amritsar, 2005.
- Chopra, R. M. (2001), Gloria iti Sikhismo, publisher Sanbun, New Delhi, ISBN 783473471195.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Sikhismo idiay Wikimedia Commons
- SikhMuseum.com
- Portal ti web ti Pakasaritaan ti Sikh


c: text/html

text:
Binomio a nomenklatura
Ti binomio a nomenklatura (wenno dua-nagan a nomenklatura) ket isu ti pormal a sistema a panagnagan kadagiti sebbangan kadagitiamin a sibibiag a banag babaen ti panangited iti tunggal maysa iti nagan a binuklan ti dua a paset, dagitoy dua a nagan ket agus-usar kadagiti porma ti Latin a gramatika, urayno bamalin a maibatay dagitoy manipud kadagiti sabali a pagsasao. Dagiti kastoy a nagan ket tinawtawagan ti dua a nagan , ti sientipiko a nagan; wenno tinawtawagan pay daytoy ti saan a pormal a nagan a Latin. Ti umuna apaset ket mangilasin ti henero a pakaitagikuaan ti sebbangan; ti maikadua a paset ket pakailasinan ti sebbangan iti kaunegan ti henero. Kas pagarigan, ti tattao ket tagikua ti henero ti Homo ken iti kaunegan ti henero ti sebbangan ti Homo sapiens. Ti pormal a pangyuna daytoy a sistema itipananginagan kadagiti sebbanagn ket naipammadayaw iti Sueko a sientista ani Carl Linnaeus, a nagtaudan kadagiti obrana iti Species Plantarum idi 1753.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti Panagamiris ti Bilohiko a Nomenklatura
- Thi Pagsasao ti Hortilultura
- Crinan, Alexander, ed. (2007), Plant Names : Ti Alagaden para iti Hortikulturo, Agimungmungoy, Hardinero ken dagiti Estudiante, Horticultural Taxonomy Group, Royal Botanic Garden Edinburgh, naala idi 4 Hunio 2011

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yerevan
Ti Yerevan (Armenio: Երևան, Pannakabalikas nga Armenio: [jɛɾɛˈvɑn]) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Armenia ken maysa kadagiti kadaanan nga agnanayon a nataengan a siudad. Naisanglad daytoy ti igid ti Karayan Hrazdan, ti Yerevan ket isu ti administratibo, kultural, ken industria a sentro iti pagilian ti Armenia. Isu daytoyen ti kapitoliona manipud idi 1918, ti maikasangapulo ket tallo ti pakasaritaan iti Armenia.
Ti pakasaritaan iti Yerevan ket napetsado manipud idi maika-8 a siglo BC, a ti panakabangon ti pagsammakedan iti Erebuni idi 782 BC babaen ni Ari Argishti I idiay kalaudan nga ungto iti Tanap ti Ararat.[2]Kalpasan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ti Yerevan ket nagbalin a kapitolio iti Demokratiko a Republika iti Armenia gapu kadagiti ribribo a nagbiag iti Armenio a Genosidio ket nagtaeng iti daytoy a lugar. Napardas a dimmakkel daytoy a siuadad idi maika-20 a siglo a kas ti Armenia ket nagbalian a maysa kadagiti sangpulo ket lima a republika idiay Kappon ti Sobiet. Iti limapulo a tawtawen, ti Yerevan ket nabaliwan a kas maysa nga ili nga addaan laeng ti bassit a ribo a nagtaeng iti uneg ti Ruso nga Imperio, iti kangrunaan a kultural, artistiko, ken industria a sentro, ken nagbalin pay a tugaw ti nailian a gobierno.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Armstat Yerevan
- ^ Katsenelinboĭgen, Aron (1990). Ti Kappon ti Sobiet: Imperio, Pagilian ken dagiti Sistema. New Brunswick: Transaction Publishers. p. 143. ISBN 0887383327.


text:
Plantilia:Naglaon ti Arabiko a testo
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ikabil daytoy a plantilia iti rugi ti artikulo, iti baba ti aniaman nga infobox, tapno maballaagan dagiti agbasbasa a nasken ti maipatinayon a naipangruna a panangipakita.
Para iti basbassit a plantilia nga awan iti ladawan, agusar ti blanko a parametro ti
|image=:
{{Naglaon ti Arabiko a testo|image=}}
Para iti plantilia a mangibaga ti "daytoy a paset ket naglaon ti..." imbes nga iti "daytoy a panid ket naglaon" usaren ti
{{Naglaon ti Arabiko a testo|section}}
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Nangruna a plantilia ti ballaag ti karakter


text:
Dakkel a bagbagis
Ti dakkel a bagbagis ket isu ti kinaudi a parte ti sistema ti pannakalpa iti bertebrata nga ay-ayup. Ti annongna daytoy ket ti panagsagepsep ti danum manipud kadagiti nabatbati a saan a narunaw a makan a banag, ken ipasana dagiti awan serbina a rugit a material manipud ti bagi.[1] Daytoy nga artikulo ket nangruna a maipanggep ti lalaem ti tao, urayno ti pakaammo a maipanggep ti prosesona ket dagus met a maipakat kadagiti kaaduan a mamalia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nailain nga Instituto ti Kanser. "NCI a Diksionario dagiti Termino ti Kanser — dakkel a bagbagis". Naala idi 2012-09-16.


text:
Agustin ti Hipona
Ni Agustin ti Hipona ( /ɒˈɡʌstɨn/[1][2] wenno /ˈɔːɡəstɪn/;[2] Latin: Aurelius Augustinus Hipponensis;[3] Nobiembre 13, 354 – Agosto 28, 430), ammo pay a kas ni San Agustin, San Austin,[4] wenno San Agostino, ket maysa idi nga obispo ti Hippo Regius (itan ket ti Annaba, Arhelia). Isu ket maysa idi a Latin a pilosopo ken teologo manipud idiay Probinsia ti Aprika ti Romano nga Imperio ken sapasap a naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan nga agpanpanunot a Kristiano iti amin a panawen. Dagiti insursuratna ket kaaduan a nakaimpluensian iti panagrang-ay ti Akinlaud a Kristianidad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wells, J. (2000). Longman a Diksionario ti Panagbalikas (2 nga ed.). New York: Longman. ISBN 0-582-36467-1.
- ^ a b "Agustin(e, n. (ken adj.)". OED Online. Marso 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan . Naala idi 25 Mayo 2011.
- ^ The nomen ti Aurelius ket awan ti kayatna a saoen, a mangitudtudo laeng ti Romano a pannakaumili (kitaen ti: Salway, Benet (1994). "Ania ti adda iti nagan? Ti Panagsukimat ti Romano nga Onomastiko a Panagsanay manipud ti c. 700 B.C. aginggana ti A.D. 700". Ti Warnakan dagiti Romano a Panagadadal (Kagimongan para iti Panangipangato kadagiti Romano a Panagadadal) 84: 124–45. doi:10.2307/300873. ISSN 0075-4358. JSTOR 300873.).
- ^ Ti Amerikano a Tawidan ti Kolehio a Diksionario. Boston, MA: Houghton Mifflin Company. 1997. p. 91. ISBN 0-395-66917-0.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obra a mainaig ti Agustin ti Hipona idiay Wikisource
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ti Agustin ti Hipona idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Agustin ti Hipona idiay Wikimedia Commons


text:
Suisa
Ti Suisa ket maysa a pederal a repúblika nga ti opisial nga agnagan iti Konpederasion a Suiso ken buklen ti 26 cantón. Ti Berna ti kapitolio na daytoy. Masarakan ti pagilian iti Laud nga Europa ket kabangibang daytoy ti Alemania iti amianan, ti Pransia iti laud, ti Italia iti abagatan, ken ti Austria ken ti Liechtenstein iti daya.
Palawlawan ti daga ti pagilian a Suisa. Maibingay ti heograpía daytoy iti Alpes, iti Banák ti Suisa ken iti Jura ket 41,285 km2 ti kalawa daytoy. Kaaduan iti 7.9 a riwriw a populasión ti Suisa ket agnaed iti Banák ket ditoy a masarakan dagiti kadaklan a siudad, idinto a buklen ti Alpes ti kalawaan a paset ti teritorio daytoy. Kadagiti kadaklan a ciudad ket ti dua siudad sangalubongan ken sentro ti ekonomía a Zúrich ken Ginebra.
Napaut ti pakasaritaan ti neutralidad ti Suisa ket saan pay a nakigubat daytoy iti tukad internasional sipud idi 1815 ken nagkameng laeng daytoy iti Sikakaysa a Papagilian idi 2002. Iti laksid dayta, adda activo a panggannaet a polisía daytoy ket masansan a makipaset kadagiti panagpakappia iti agduduma a paset ti lubong. Ti Suisa ti nagtaudan ti Nalabaga a Krus ket naibatay daytoyy ti adu nga organisasión internacional pakaramanan ti maikadua a kadaklan nga opisina ti Sikakaysa a Papagilian. Maysa daytoy kadagiti nagipasdek a kameng ti Asosiasión ti Nawaya a Komersio ti Europa ken paset pay ti Purok Schengen. Iti laksid dayta, saan daytoy a kameng ti Kappon ti Europa wenno ti Purok nga Ekonómiko ti Europa.
Ti nominal a pakabuklan a produkto doméstiko ti Suisa ket $75,835, ket basar iti daytoy maysa kadagiti kabaknangan a pagilian iti lubong. Adda iti Suiso ti kadaklan a kabaknang tunggal nataengan iti lubong idi 2010 ($372,692 tunggal maysa a tao). Kasta met nga adda iti Suisa ti maysa kadagiti kadaklan a balance ti kuento kas porsiento ti pakabuklan a produkto doméstiko iti lubong, ket sarunuen laeng daytoy ti sumagmamano a pagilian a productor iti lana. Agtultuloy met ti pannakaibilang ti Zúrich ken Ginebra kas maikadua ken maikatlo kadagiti siudad nga addaan iti kasayaatan a kalidad ti panagbiag iti lubong. Inkeddeng ti Sangalubongan a Forum nga Ekonómiko ti Suisa a kas maysa nga umartakan a pagilian iti lubong idi 2010, ket inkeddeng met ti Kappon ti Europa a daytoy ti kainnovativuan a pagilian.
Ti Suisa ket buklen ti tallo a kangrunaan a rehión lingüístiko ken kultural. Dagitoy ti Alemán, Pransés, ken Italiano, ket mainayon pay dagiti tanap nga agsasao iti Romanse. Iti kasta a saad, ti Suia ket saan a pagilian a sibabasar iti kadawian nga etnisidad wenno pagsasao. Ti pakakaysaan ti Suisa ket sibabasar iti kadawian a pakasaritaan, iti paglalaeman a panaggatad (pederalismo, dagus a demokrasia, neutralidad) ken iti simbolismo ti Alpes. Según iti kannawidan naipasdek ti Suiso a Konpederasion idi Agosto 1 1291 ket tinawen a marambakan ti Nailian nga Aldaw ti Suisa iti dayta nga aldaw.
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ De jure "pederal a siudad"; de facto a kapitolio. Gapu ti pakasaritaan dagiti pederalismo a sensibilidad, ti linteg a Suiso ket saan nga agnagnagan ti pormal a kapitolio, ken addaan dagiti pagalagadan a kas dagiti korte ket addaan da ti sabsabali a lokasion.
- ^ Tinawtawid. Ti Pederal a Dokumento ti Linteg ket agibagbaga laeng a "nasapa nga Agosto" ken ti tulag ket ti pinakaipabaro iti maysa a nadaananan, nga tattan ket napukaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pederal a Batay-linteg, artikulo 4, "Dagiti Nailian a Pagsasao" : Dagiti Nailian a Pagsasao ket Aleman, Pransés, Italiano ken Romansh; Pederal a Batay-linteg, artikulo 70, "Dagiti Pagsasao", parapo 1: Ti dagiti opisial a pagsasao iti Konpederasion ket Aleman, Pransés ken Italiano. Ti Romansh ket opisial to a pagsasao para iti panakisasao kadagiti tattao iti Romansh a pagsasao.
- ^ Maysa a panakayebkas iti Tagsatzung naiyebkas ti Pederal a Batay-linteg a naampon idi 12 Septiembre 1848. Ti maysa a resolusion iti Tagsatzung iti 14 Septiembre 1848 a nainaganan a dagiti kabilegan kadagiti pagadalan a naited para iti ken babaen ti 1815 a Pederal a Tulag ket agpaso iti oras ti batay-linteg iti Pederal a Konsilo, a naaramid idi 16 Nobiembre 1848.
- ^ "Kadakkel ti populasion ken ti nakaramidan ti populasion". Opisina ti Pederal nga Estadistika ti Suiso. Pederal nga Opisina ti Suiso, Neuchâtel. 2010. Naala idi 2011-04-29.
- ^ a b c d "Suisa". Internasional a Pundo ti Paguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 4 Nobiembre 2010.[natay a silpo]
- Dagiti artikulo nga addaan kadagiti natay a silpo iti ruar manipud idi Mayo 2011
- Suisa
- Dagiti Alpino a pagilian
- Tengnga nga Europa
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Aleman
- Helvetii
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Italiano
- Dagiti naserraan ti daga a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1291
- Akinlaud nga Europa


text:
Kabalio
Ti kabalio (Equus ferus caballus)[2][3] ket maysa kadagiti dua a sibibiag a subsebbangan iti Equus ferus, wenno ti naatap a kabalio. Daytoy ket maysa a pangis a ramay ti saka nga ungulado a mamalia a tagikua ti taksonomiko a pamilia ti Equidae. Ti kabalio ket rimmang-ay kadagiti napalabas a 45 aginggana ti 55 a riwriw a tawtawen manipud ti bassit nga adu ti ramay ti sakana nga ayup iti dakkel, maymaysa ti ramay ti sakana nga ayup iti tatta nga aldaw. Ti tattao ket nangrugrugida a nangpaamo kadagiti kabalio idi panawen ti 4000 BC, ken dagiti panagpaamo ket namatmatian nga adun manipud babaen idi 3000 BC. Dagiti kabalio iti subsebbangan ti caballus ket napaamodan, urayno adda dagiti napaamo a populasion ket addaanda kadagiti kaatapan a kas dagiti ablo a kabalio. Dagitoy nga ablo a populasion ket saanda nga agpaysao a naatap a kabalio, gaputa daytoy a termino ket inus-usar a mangilasin kadagiti kabalio a saanpay a napaamo, kasla dagiti naisagmak a kabalio ni Przewalski, dagiti naisina a susebbangan, ken ti isu laengen ti nabatbati nga agpayso a naatap a kabalio. Adda dagiti adu, a naipangpangruna a bokabulario a naus-usar a panangilasin kadagiti konsepto a mainaig iti kabalio, a mangsakop kadagiti amin manipud ti anatomia aginggana kadagiti agpang ti biag, kadakkel, dagiti maris, dagiti marka, dagiti puli, panagkutkuti, ken panagkukua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Linnaeus, Carolus (1758). Systema naturae per regna tria naturae :secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. 1 (Maika-10 nga ed.). Holmiae (Laurentii Salvii). p. 73. Naala idi 2008-09-08.
- ^ a b Grubb, P. (2005). "Urnos a Perissodactyla". Iti Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World (Maika-3 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Johns Hopkins. pp. 630–631. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
- ^ Internasional a Komision iti Soolohiko a Nomenklatura (2003). "Panag-usar kadagiti 17 a naisangayan a nagan a naibatay kadagiti naatap a sebbangan nga inunaan babaen ti wenno kontemporeario kadagiti naibatay iti napaamo nga ayup (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): nakonserba. pamanunotan ti 2027 (Kaso 3010)". Bull.Zool.Nomencl. 60 (1): 81–84. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-08-21.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Equus caballus idiay Wikimedia Commons


text:
Estado
Ti estado ket maysa a naurnos a politiko a komunidad nga agnanaed babaen ti maysa a gobierno.[1] Dagiti estado ket mabalin a naturay. Ti denominasion nga Estado ken maipakat pay kadagiti pederatibo bnga estado a kaemng dagiti pederala kappon, nga isu daytoy ti naturay nga estado.[1] Adda dagiti estadoa suheto ti akin-ruar a lkaturayan wenno panagsakop a ti pudno a panakaturay ket naisanglad ti sabali nga estado.[2] Ti estdao ket mabalin pay a mausar a mangitudo kadagiti sekular a sangsanga ti gobierno iti kaunegan ti maysa nga estado, a kadawyan a pamay-an tapno maigiddiat kadagiti simbaan ken paisano a patakder (sibil a kagimongan).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "state". Ababanga Inggles a Diksionario ti Oxford (Maika-9 nga ed.) (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan). 1995. "3 (ken ti pay Estado) a ti naurnoa a politiko a komunidad babaen ti maysa a gobierno; ti maysa a mankomunidad; ti maysa a pagilian. b ti kastoya komunidad nga agporporma ti paset iti pederala republika, a naisangsangayan ti Estados Unidos ti Amerika"
- ^ Kas pagarigan Vichy Pransia ket opisial a mangitudtudo ti kabukbukodanna a kas ti l'État français.


text:
Budismo
Iti Budismo ket relihion ken pilosopia a aggapu kadagiti sursuro ni Sidarta Gautama Buddha. Naipasngay isuna idiay India idi 566 BC. Manipud kadigiti umuna nga paset a nangisursurruan iti bagbagana, nagwaras iti kinabudhista idiay buo ti bukod ti Asia, manipud India, Nepal, ken Apganistan, agingga sinurot dagiti tattao ti Sri Lanka, Tibet, Tsina, Hapon, Korea, Abagatan-Daya ti Asia ken dadduma pay. Manipud iti 19-siglo, naimula ti Budismo idiay Europa ken Estados Unidos. Maibilang nga adda nasurok nga 376 a riwriw a Budhista iti lubong.


text:
Agong
Iti anatomia, ti agong ket isu ti rumrumtong kadagiti bertebrata a mangibalay kadagiti papangesan, wenno papangresan a mangala ken mamngiparuar ti angin para iti respirasion a kakuyogna ti ngiwat. Ti likudan ti agong ket dagiti olfactory mucosa ken ti senos. Ti likudan ti nasal fossa, ti angin ket lumabas babaen ti paringe, a nakibinningayan ti sistema ti pangalpaan, ken mapan kadagiti amin a paset ti sistema ti panaganges. Kadagiti tao , ti agong ket sentro a mabirukan iti rupa; itikaaduan kadagiti mamalia, daytoy ket adda iti akin-ngato nga ungto ti subsob.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig ti Dagit iagong idiay Wikiquote
- Dagiti midia a mainaig ti Agong idiay Wikimedia Commons


text:
Lawwalawwa
Dagiti lawwalawwa (urnos ti Araneae) ket dagiti agang-anges ti angin nga artropoda nga adda dagiti walo a saka ken Kuelisero ken dagiti saong a mangtudok iti gita. Dagitoy ti kadakkelan nga urnos iti arachnida ken mairanggo iti maika-7 kadagiti dagup ti dibersidad ti sebbangan kadagiti amin a grupo ti organismo.[1] Dagiti lawwalawwa ket mabirukan iti sangalubongan iti amina kontinente malaksid ti Antartika, ken adda kadagiti amina a habitat a malaksid laeng ti angin ken baybay. Manipud idi 2008, adda dagiti agarup a 43,678 a sebbangan ti lawwalawwa,[2] ken dagiti 109 a pamilia ket nairehistron babaen dagiti taksonomo;[3] nupay kasta, adda dagiti pannakaallilaw iti kaunegan ti sientipiko a komunidad no mano kadagitoy a pamilia ti nasken a maidasig, a kas ebidensia babaen ti surmurok a 20 a nadumaduma a pannakaidasig a naisingasing manipud idi 1900.[4]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sebastin PA & Peter KV (eds.). (2009) Dagiti lawwalawwa ti India. Universities Press/Orient Blackswan. ISBN 978-81-7371-641-6
- ^ Dagiti sosial a lawwalawwa:Umaykan ditoy parlorko. Economista, Enero26, 2013
- ^ Platnick, Norman I. (2009). "Katologo dagiti Lawwalawwa iti Lubong, bersion 9.5". Amerikano a Museo ti Masna a Pakasaritaan. Naala idi 2009-04-25.
- ^ Foelix, Rainer F. (1996). Biolohia dagiti LawwalawwaS. 198 Madison Ave. NY, New York, 10016: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 3. ISBN 0-19-509593-6.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ruppert, E. E., Fox, R. S. ken ni Barnes, R. D. (2004). Inbertebrata Soolohia (7 nga ed.). Brooks / Cole. ISBN 0-03-025982-7.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Lawwalawwa idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Lawwalawwa iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Nailadawan a sarita a maipanggep ti lumagmagto a lawwalawwa Aelurillus v-insignitus


text:
Insik a karakter
Dagiti Insik a karakter ket dagiti logograma nga inus-usar a panagsurat iti Insik (mabalin a tinawtawagan dagitoy iti hanzi[2] 汉字/漢字 "Han a karakter") ken Hapon (kanji). Dagiti kastoy a karakter ket inus-usar pay, ngem saan a kankanayon, iti Koreano (hanja), ken dati nga inus-usar iti Bietnamis (chữ Hán), ken dagiti pay sabali apagsasao. Dagiti INsik a karakter ket buklen ti kaduogan nga agtultuloy nga inus-usar a sistema ti panasurat iti lubong.[3][4][5] Babaen ti kasasaad ti pannkaiwarwaras a pang-usar idiay Tsina ken Hapon, dagiti Insik a karakter ket dagiti kaaduan a wnaampon a sistema ti panagsurat iti lubong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Sawndip Sawdenj (古壮字字典; Diksionario dagiti Taga-ugma a karakter ti Zhuang), Dagiti Etnisidad a Panagipablaak ti Guangxi (广西民族出版社), 1989. ISBN 7-5363-0614-8 / 9787536306141. Nota: Ti karakter para iti "saw", ⿰書史, ket nasken koma a maymaysa a karakterir,nga adda ti radikal a 書 iti kanigid, ken 史 radikal iti kanawan. Iti kapada, ti "ndip" (⿰立生) ket maymaysa a karakter, a binuklan dagiti radikal ti 立 ken 生. Iti agdama, adda dagiti pannakaipatingga ti panangiparang kadagiti logograma a Zhuang itiUnicode, gaputa dagitoy ket saan a nasuportaran.
- ^ Potowski, Kim (2010). Dibersidad ti panagsasao idiay Estados Unidos. Cambridge: Unibersidad ti CambridgePress. p. 82. ISBN 978-0-521-74533-8.
- ^ "Dagiti Simbolo ti Insik a panagsurat". Kwintessential. Naala idi 2010-03-20.
- ^ "Pakasaritaan ti INsik a panagsurat a Naipakpakita kadagiti Museo". CCTV online. Naala idi 2010-03-20.
- ^ Jane P. Gardner & J. Elizabeth Mills. "Panagbanniaga idiay Daya nga Asia". Everything.com, F+W Media. Naala idi 2010-03-20.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Dagiti Insik a Karakter idiay Wikimedia Commons


text:
Periodiko a lamisaan dagiti elemento
Ti periodiko a lamisaan dagiti elemento ket listaan dagiti amammo nga atomos. Iti lamisaan (pakaammo) dagiti elemento ket naikabilda a naurnosan babaen dagiti Atomiko a numero a mangrugi iti kababaan a numero. Ti atomiko a numero ti maysa nga elemento ket kapadana ti bilang dagiti elektron wenno dagiti proton iti dayta a maitudtudo nga atomo.
Iti lamisaan ti periodiko dagiti elemento ket naur-urnosda kadagiti punto ken grupo.
Ti maysa nga aray dagiti elemento iti labes ti lamisaan ket makunkuna a maus a punto. Ti tunggal maysa a punto ket addaan dagiti numero:manipud ti 1 aginggana ti 7. Ti umuna a punto ket addan laeng ti 2 nga elemento dagitoy ket ti hidróheno ken helio. Ti maika-2 a punto ken maika-3 a punto ket addaan dagitoy a dua kadagiti 8 nga elemento. Dagiti dadduma ken sumaganad a punto ket atatiddog da.
Ti maysa a tukol dagiti elemento a pababa ti lamisaan ket makunkuna a grupo. Adaan dagiti 18 a grupo iti pagalagadan a periodiko a lamisaan. Ti tunggal maysa a grupo ket addaan ti maysa a numero manipud ti 1 aginggana ti 18. Dagiti elemento iti maysa a grupo ket addaanda kadagiti elektron nga agpapada a naurnos, a daytoy ket mangited kaniada ti agpapada a kimiko a tagikua. Kas pagarigan, ti grupo nga 18 ket naamamuan a kas ti natakneng nga alingasaw gapu ta dagitoy ket alingasaw da amin ken saanda a mabalin a mairaman kadagiti sabsabali nga atomo.
Ti periodiko a lamisaan ken mabalin nga usaren dagiti kimiko tapno mapaliiwanda dagiti pagtulada, ken dagiti minaig a nagbaetan dagiti elemento. Kas pagarigan, dagiti elemento iti baba ken ti adayo a kanigid iti lamisaan ket kaaduan kadagitoy ket metaliko, ken dagiti elemento iti ngato a kanawan ket isuda ti kabassitan a metaliko.
Adda tallo a sistema dagiti grupo a numero; ti maysa ket agus-usar ti Arabiko a numero ken dagiti sabali a dua ket agus-usarda Romano a numero. Ti Romano a numero a nagnagan ket isu dagitoy ti immuna nga inus-usar ken dagitoy to tinawtawid a nagnagan; ti Arabiko a nagnagan ket isu dagitoy ti kabarbaro a nagnagan a nga ususaren ken inampon ti Internasional a Kappon iti Puro ken Naidangep a Kimika (Ingles: International Union of Pure and Applied Chemistry ((IUPAC)). Ti IUPAC a nagnagan ket kinabuksilan a panagsukat ti dan a Romano a numero a sistema gapu ta dagitoy ket agus-usar da ti agpapada a nagnagan nga agipalpalawag ti sabsabali a banbanag a dagitoy ket kadawyanda a makaallilaw.
Ti periodoko a lamisaan ket pinarnuay ken inurnos babaen ti Ruso a kimiko a ni Dmitri Mendeleev idi 1869.
Dagiti linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a kadawyan a panakaurnos ti periodiko a lamisaan ket ilasinna dagiti Dagiti lantanido (lanthanoids) ken Dagiti aktinido (actinoids) (ti f-a lapped) manipud kadagiti sabsabali nga alemento. Ti nalawa a periodiko a lamisaan ket iramanna ti f-a lapped. Ti naigay-at a periodiko a lamisaan ket agnayon ti maika-8 ken maika-9 a puntos, agiraman ti f-a lapped ken aginayon ti teoriko a g-a lapped.


text:
Alis
Ti alis wenno panagregreg ti sikog ket isu ti panangipatingga iti sikog babaen ti panagikkat manipud ti aanakan iti maysa a feto wenno para sakbay ti posibilidad a panagbiag. Ti maysa nga alis ket mabalin a maidagdagus a rumsua, nga iti daytoy a kaso ket tinawtawagan iti pannakaalis, wenno mabalin a maigagara durugan. Ti termino nga alis ket sapasap a mangibagbaga ti naidurugan nga alis iti panagsikog ti maysa a tao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Alis idiay Wikimedia Commons
- Dagiti annuroten ti alis: Ti Sangalubongan aPanagrepaso, inpablaak babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Ulep
Iti meteorolohia, ti ulep ket isu ti makitkita a masa iti likido a tedted wenno dagiti nayelo a kristal a naaramid iti danum wenno dagiti nadumaduma a kimika a naibitin iti atmospera iti ngato ti rabaw iti maysa a planetario a bagi. Dagitoy a naibitin a partikula ket makunkuna pay a a kas dagiti aerosol. Dagitiulep iti atmospera ti Daga ket inad-adal iti pisika ti ulep a sanga iti meteorolohia. Dagiti dua a proseso, a mabalin nga agtignignay dagitoy, ket mabalin a pakaiturongan a pakasagepsepan ti angin; a mangpalamiis ti angin nga manginayon ti alibungubong ti danum iti angin. Iti sapasap, ti presipitasion ket matnagto iti rabaw; ti maysa a mailaksid ket ti virga, a bumawbaw sakbay a maabutanna ti rabaw.
Ti internasional a sistema ti panangidasig ti ulep ket naibatay iti kinapudno a ti ulep iti pangibatayan a pormada ket makaipakita iti nawaya a konbektibo nga agpangato nga idadakkel a kas ti cumulus, ket agparang kadagiti saan a konbektibo a natuonan a sabanas a kas ti stratus, wenno mangala ti porma kadagiti kasla bedbed ti naingpis a sagut, a kas iti kaso ti cirrus.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hamblyn, Richard Ti Inbension dagiti ulep – Kasano a ti Agdadamo a Meteorologo Ket Nagpanday ti Pagsasao dagiti Langit Picador; Naiprenta manen nga edision (Agosto 3, 2002). ISBN 0-312-42001-3
- Ti Kadi Panagpabassit ti Sangalubongan a Panagkuyem ket kaibuksilanna ti Napudpudotr, Namagmaga a Lubong?
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ulep idiay Wikimedia Commons


text:
Qin Shi Huang
Ni Qin Shi Huang (Wade-Giles: Chin Shih Huang; Insik: 秦始皇; 259 BC – 210 BC;[1][2] personal name: Zhao Zheng (Wade-Giles: Chao Cheng; Insík: 趙政);[3] nagan iti klasiko nga Insik: (趙正) ket isu idi ti ari ti Insik nga Estado ti Qin manipud idi 246 BC aginggana idi 221 BC, idi las-ud ti Paset ti panawen dagiti Naggugubat nga Estado.[4] Isu ti nagbalin nga immuna nag emperador ti nagkaykaysa a Tsina idi 221 BC.[4] Isu ket nagturay aginggan idi pimmusay idi 210 BC iti tawen a 49.[5]
Isu ket tinawtawgann ti bagina a kas ti Umuna nga Emperador (Insík: 始皇帝, Shǐ Huángdì) kalpasan ti panagkaykaysa ti Tsina, Ni Qín Shǐ Huáng ket maysa anangruna a pigura iti Insik a pakasaritaan, a nagiyeg ti gangani a dua a milenio nga imperial a panagturay. Kalpasan ti panakaykaysa ti Tsina, ken ti nagruna nga agbalbalakad kaniana a ni Li Si ket nangiruar kadaiti kangrunaan a reporma ti ekonomiko ken politikal a sistema.[4] Isu ket nangipatakder kadagit idaddakkel a gandat, a m,airaman ti panangipatakder ken panagkaykaysa kadagiti nadumaduma a a paset ti Nalatak a Diding ti Tsina, ti nadayeg tattan a kadakkel ti siudad a mausoleum a ginuargardian babaen dagit kasla tao a kadkkel a Terakota aBuyot, ken ti dakkel a kalsada a sistema, a nakatayan dagiti adu a tao.[5]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Emperador Qin Shi Huang -- Immuna nga Emperador ti Tsina". TravelChinaGuide.com. Naala idi 2007-09-10.
- ^ Wood, Frances. (2008). Immuna nga Emperador ti Tsina ken dagiti Terakota a Mannakigubatna. Macmillan publishing. ISBN 0-312-38112-3, ISBN 978-0-312-38112-7. p 2.
- ^ At the time, female members used ancestral name and male members used clan name. 光明日报.趙正書.北大西汉竹书:发现已亡佚李斯《苍颉篇》,书中称秦始皇和秦二世为“秦王赵正(政)”,“秦王胡亥”
- ^ a b c Duiker, William J. Spielvogel, Jackson J. Edision: 5, nailustrado. (2006). Pakasaritaan ti Lubong: Tomo I: To 1800. Thomson Higher Education publishing. ISBN 0-495-05053-9, ISBN 978-0-495-05053-7. pg 78.
- ^ a b Ren, Changhong. Wu, Jingyu. (2000). Panakaipatakder ken Panakatnag ti Qin a Dinastia. Asiapac Books Pte Ltd. ISBN 981-229-172-5, ISBN 978-981-229-172-1.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Qin Shi Huang idiay Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ti Qin Shi Huang idiay Wikiquote


text:
Teatro
Ti teatro ket kolaboratibo a porma ti napino ng arte nga agus-usar kadagiti sibibiag a nga agpabpabuya tapno mangiresenta ti panagsanay iti pudno wenno naipagpagarup a pasamak kadagii agbuybuya iti maysa a naisangayuan a lugar. Dagiti agpabpabuya ket mabalinda nga iyebkas daytoy a panagsanay kadagiti agbuybuya babaen kadagiti panagtitipon tikumintang, bitla, kanta, samiweng, ken sala. Dagiti elemento ti daremdem ken dagiti obra ti entablado ket inus-usar a mangpasayaat ti pisikalidad, kaadda ken pannkaidagusan ti panagsanay.[1] Ti naisangayn a lugar ti panuya ket nainaganan pay babaen ti balikas a "teatro" a kas naala iti Taga-ugma a Griego ti θέatpov (théatron, “pagbuyaan a lugar”), ken naala met daytoy iti θeάouaι (theáomai, “kitaen", "buyaen", "paliiwen”).
Dagiti Lumaud a Moderno a teatro ket kaaduan a nagtaud manipud ti drama ti taga-ugma Griego, nga ditoy ti nakaibulodanna ti teknikal a terminolohia, pannakaidasig kadagiti henero, ken dagit iadu a temana, dagiti penpen ti karakter, ken dagiti elemento ti gandat. Ti eskolar ti teatro a ni Patrice Pavis ket inpalawagna ti teatro, a ti teatriko a pagsasao, entablado a panagsurat, ken ti espesipidad ti midia ti teatro a kas kapadpada ti panangiyebkas a mangigiddiat ti teatro manipud kadagiti sabali a maipabpanuya ng aarte, literatura, ken iti sapasap dagiti arte.[2]
Ti teatro tatta nga aldaw ket mangiraman kadagiti panagpabpabuya kadagiti pabuya ken dagiti maipapan ti samiweng. Urayno daytoy ket mabalin a nalawlawa a maipalawag tapno mairaman ti opera ken balet, dagitoy a porma ti arte ket adda iti sakop ti ruar iti daytoy nga artiku.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ M. Carlson, Warnakan ti Dramatiko a Teoria ken Kritisismo, [1], 2011
- ^ Pavis (1998, 345). Panangiladawan kadagiti "semiolohia" ni Charles Sanders Peirce, ni Pavis ket nangisingsingasing pay a ti "espisipidad dagiti teatriko a senial ket mabalin nga adda kadagit abilidadda nga agusar kadagiti ti tallo a posibilidad dagiti pamay-an ken dagiti senial: a kas ikono (mimetiko), a kas indeks (iti kasasaad ti enunsiasion), wenno kas simbolo (a kas maysa a semiolohiko a sistemas iti piksion a moda). Iti pataud, ti teatro ket mangaramid kadagiti taudan ti balikas a kas makitkita ken konkreto: daytoy ket mangibaga ken mangipasubli ti binalabala a lubong babaen dagiti senial, a kas babaen ti ti gibus ti proseso iti panangipangruna ken panangisimbolo ti agbuybuya ket nagaramid manen ti teoretiko ken estetika amodelo para iti dramatiko nga uniberso" (1998, 346).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Teatro idiay Wikimedia Commons


text:
Kristianidad
Ti Kristianidad (manipud ti Taga-ugma a Griego: Xpισtιavός Christianos[1]) ket maysa a namatmati ti maysa a dios ken Abraham a relihion[2] a naibatay iti biag panursuro ni Hesus a kas ti nairepresenta dagiti kanonikal nga ebanghelio ken dagiti dadduma pay a sinursuratan ti Baro a Tulag.[3] Ti panursurot ti pammati a Kristiano ket naamammoan a kas dagiti Kristiano.[4]
Dagiti Kristiano ket sapasap a namatmati kenni Hesus ket isu ti Dios Anak, ti Dios a nagbalin a tao ken ti mangisalakan ti nagtagitaoan. Gapu iti daytoy, dagiti Kristiano ket sapasapa a mangikungkuna kenni Hesus a ka ni Kristo wenno Mesias.[5] Ti ministro ni Hesus, sakripisio a panakatay, ken ti simmaruno a panagungar, ket kadawyan a maikunkuna a kas ti Ebanghelio a mensahe ("naimbag a damag"). Iti ababa, ti Enbanghelio ket damag iti Dios ti agnanayon a panagabak ti Ama kadagiti dakes ,[6] ken ti kari iti Pannakisalakan ken agnanayon a biag par iti amin a tattao, baben ti nailangitan a grasia.[7]
Iti sanaglubongan dagiti tallo a kadakkelan a grupo iti Kristianidad ket ti Romano Katoliko a Simbaan, ti simbaan ti Dumaya nga Ortodokso, ken dagiti nadumaduma a denominasion iti Protestantismo. Ti Katoliko Romano ken Dumaya nga Ortodokso a patriarkado ket nagsisinada iti Daya–Laud a panagsisina iti 1054 AD, ken ti Protestantismo ket rimsua manipud ti Panagreporma a Protestante iti maika-16 a siglo, a nakisina manipud ti Simbaan a Romano Katoliko.[8]
Ti Kristianidad ket nangrugi a kas maysa a Hudio a sekta idi tengnga ti umuna a siglo.[9][10] Daytoy ket nagtaud manipd idiay Lebante a rehion ti Tengnga a Daya (moderno nga Israel ken Palestina), daytoy ket napardasan a naiwaras idiay Siria, Mesopotamia, Asia Minor ken Ehipto. Daytoy ket dimmakkel ti kinaadu ken impluensia kadagiti napalabas a siglo, ken idi gibus ti maika-4 a siglo isu daytoyen ti nagbalin nga opisial nga estado a simbaan ti Romano nga Imperio, a nangsuksukat kadagiti sabali a porma iti relhion a sinansanay babaen ti Romano a turay.[11] Idi las-ud ti Tengnga a Panpanawen, kaaduan idi kadagiti nabatbati iti Europa ket Nakristiano, a dagiti Kristiano ket sagpaminsanda pay a dakkel a relihioso a minoridad idiay Tengnga a Daya, Amianan nga prika, Etiopia[12] ken dagiti paset ti India.[13] Kalpasan ti Panawen ti Panagduktal, babaen ti misionario nga obra ken kolonisasion, ti Kristianidad ket naiwaras iti Kaamerikaan, Australasia, sub-Sahara nga Aprika, ken ti amin a sangalubongan.[14][15][16]
Dagiti Kristiano ket namatmatida a ni Hesus ket isu ti Mesias a naipadto iti Hebreo a Biblia. Ti pundasio ti Kristiano a teolohia ket naiyebkas kadagiti nasapa nga ekumeniko a kredo ti Kristiano a naglaon kadagiti panagtunton a kaaduan anaaw-awat babaen dagiti simmursurot iti Kristiano a pammati.[17] Dagitoy a propesion ket nangibagbaga a ni Hesus ket nagsagsagaba, pimmusay, ken naitabon idi, ken naungar manipud ti ipupusay tapno mangited ti agnanayon a biag kadagiti namatmati kanianan ken nagtaltalek kaniana para iti pammakawan kadagiti bukodda a basol (pannakaisalakan).[18] Intaltalinaayda pay a ni Hesus ket nainbagian a ngimmato iti langit nga idiay ketkaduan nga agturturay ni Dios ti Ama. Kaaduan kadagiti denominasion ket nagisursuro a ni Hesus ket agsublinto tapno ukomanna amin a nagtagitaon, ti sibibiag ken natay, ken mangited ti agnanayon a biag kadagiti sumursurot kaniana.[19] Isu ket naipanpanunotan a ti modelo iti maysa a nasingpet a biag, ken ti mangirakurak ken pisikal a inkarnasion iti Dios.[20]
Manipud ti nasapsapa ngem maika-21 a siglo, ti Kristianidad ket adda dagiti agarup a 2.2 bilion a namatmati.[21][22][23][24] Ti Kristianidad ket mangirepresenta ti agarup a maysa apagkatlo ti populasion ti lubong ken isu ti kadakkelan a relihion iti lubong.[25][26] Ti Kristianidad ket isu ti estado a relihion dagiti nadumaduma a pagilian[27] Kadagiti amin a Kristiano, 37.5% ket agnanaed idiay Kaamerikaan, 25.7% ti agnanaed idiay Europa, 22.5%ti agnanaed idiay Aprika, 13.1% ti agnanaed idiay Asia, 1.2% ti agnanaed idiay Oceania ken 0.9% ti agnanaed idiay Tengnga a Daya. Ti Kristianidad ket adda idi ti nangruna apapel iti panagsukog iti sub-Sahara ng a Aprika ken Lumaud a sibilisasion.[28][29][30][31][32]
Iti sangalubongan, dagiti tallo a kadakkelan a grupo ti Kristianidad ket ti Romano Katoliko a Simbaan, ti Simbaan ti Daya nga Ortodokso, ken dagiti nadumaduma a denominasion iti Protestantismo. Ti Romano Katoliko ken ti Daya nga Ortodokso a patriarkado ket nagsinada manipud idi panagsina ti maika-11 a siglo, ken ti Protestantismo ket rimsua idi las-ud ti Repormasion iti maika-16 a siglo, a nakisinnina manipud ti Simbaan ti Romano Katoliko.[33] Manipud idi nasapa maika-21 a siglo, ti Kristianidad ket isun ti kadakkelan a relihion iti lubong,[34][35] nga adda dagiti agarup a 2.2 bilion a sumursurot.[21][22][23][24]
Dagiti linaon
Dagiti pammati[urnosen | urnosen ti taudan]
Urayno adda dagiti nangruna a paggigiddiatan iti panangipatarus ken kapanunotan iti Biblia no ania ti nakaibatayan ti Kristianidad, dagiti Kristiano ket nakibinningayda kadagiti agasmang ti pammati a tinengtengelda a kas kammasapulan iti pammatida.[36]
Demograpiko[urnosen | urnosen ti taudan]
Nga adda iti agarup a 2.2 bilion a sumursurot[21][22][23] a naisinsina kadagiti tallo a sanga ti Katoliko, Protestante ken Ortodokso, ti Kristianidad ket isu ti kadakkelan a relihion iti lubong.[37] Ti Kristiano a bingay iti populasion ti lubong ket adda iti agarup a 33% para kadagiti kinaudi a sangkagasut a tawtawen, a mangibagbaga a maysa kada tallo a tao iti Daga ket Kristiano. Daytoy ket lappedanna ti kangrunaan a pannakaiyalis kadagiti demograpiko iti Kristianidad; dagiti dakkel a pannkaadu kadagiti agrangrang-ay a lubong (agarup a 23,000 tunggal maysa nga aldaw) ket kinuyoganen babaen ti adu a pannakaapday iti narang-ay a lubong, a kangrunaan idiay Europa ken Amianan nga Amerika (agarup a 7,600 tunggal maysa nga aldaw).[38] Daytoy ket isu pay laeng ti predominante a relihion idiay Europa, ti Kaamerikaan ken Akin-abagatan nga Aprika. Idiay Asia, daytoy ti katurayan a relihion idiay Georgia, Armenia, Daya a Timor ken ti Pilipinas.[39]Nupay kasta, daytoy ket naapapdayen kadagiti adu a lugar a mairaman ti Akin-amianan ken Lumaud nga Estados Unidos,[40] Ti Oceania (Australia ken Baro a Selanda), akin-amianan nga Europa (a mairaman ti Gran Britania,[41] Ti Eskandinabia ken dadduma pay a luglugar), Pransia, Alemania, dagiti probinsia ti Kanada iti Ontario, Britaniko a Columbia, ken Quebec, ken dagiti paset ti Asia (a naipangpangruna idiay Tengnga a Daya,[42][43][44] Ti Abagatan a Korea,[45] Ti Taiwan,[46] Ti Pilipnas ken Macau[47]). Ti populasion ti Kristiano ket saan a bumasbassit idiay Brasil, ti Akin-abagatan nga Estados Unidos[48] ken ti probinsia ti Alberta, Kanada,[49] ngem ti porsiento ket bumasbassit. Kadagiti pagilian a kas ti Australia[50] ken Baro a Selanda,[51] ti populasion ti Kristiano ket naapapday kadagiti bilang ken porsiento. Urayno dagiti naapapday a bilang, ti Kristianidad ket agtultuloy nga isu ti naturay a relihion iti Lumaud a Lubong, nga adda dagiti 70% ket Kristiano,[24] idiay Europa 76.2% ti populasion ket nangikedkeddeng kaniada a kas Kristiano,[52] ken 86.0% iti Kaamerikaan[53] ken 73.36% idiay Oceania ket agsansany pay iti Kristianidad.[24]
Nupay kasta, adu dagitikarismatiko a tignay a nagbalinen anasayaat a nabangon kadagiti paset iti lubong, a naipangpangruna idiay Arika, Latin nga Amerika ken Asia.[54][55][56][57][58] Ti mangiyununa a Saudi Arabiano a daulo ti Muslim a ni Sheikh Ahmad al Qatanni ket nagreporta idiay Aljazeera nga iti tunggal maysa nga aldaw 16,000 kadagiti Aprikano a Muslim ket mapmapan iti Kritianidad . Isu ket nagtunton a ti Islam ket makapukpukaw idi ti 6 a riwriw kadagiti Aprikano a Muslim iti tungngal maysa a tawen tapno agbalinda a Kristiano,[59][60][61][62][63] a mairaman dagiti Muslim idiay Alheria,[64] Pransia,[64] Iran,[65] India,[64] Morocco,[64] Russia,[64] and Turkey,[64][66] ken Tengnga nga Asia.[67][68] Nairepota pay a ti Kristianidad ket nadayeg kadagiti tao iti nadumaduma ataudan idiay India (a nagruna kadagiti Hindu),[69] ken Malaysia,[70] Mongolia,[71] Nigeria,[72] Bietnam,[73] Singapur,[74] Indonesia,[75][76] China,[77] Hapon,[78] ken Abagatan a Korea.[79]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Xpισtιavός "Kristianos" ket maysa a termino a naipayammo Acts 26:28 ti panagilawlawag kadagiti sumursurot kadagiti sursuro ni Hesukristo
- ^ Ti kasaaad ti Kristianidad a kas maysa a namatmati ti maysa a dios ket napaneknekan iti, kendagiti nadumaduma pay a nagtaudan, ti Katoliko nga Ensiklopedia (artikulo "Monotheism"); William F. Albright, Manipud ti Bato a Panawen iti Kristianidad; H. Richard Niebuhr; About.com, Rekusos dagiti MOnoteismo a Relihion; Kirsch, Dios a sumupiat kadagiti Dios; Woodhead, Maysa a Pangyuna ti Kristianidad; Ti Columbia nga Electroniko nga Ensiklopedia Monoteismo; Ti Baro a Diksionario iti Kultural a Pannakaammo ti panagbasa ken panagsurat, monoteismo; Baro a Diksionario iti Teolohia, Paul, pp. 496–99; Meconi. "Pagano a Monoteismo iti Naladaw a Taga-ugma". p. 111f.
- ^ BBC, BBC—Relihion ken dagiti Etiko 566, Kristianidad
- ^ The term "Kristiano" (Griego Xpισtιavός) ket immuna nga inusar para iti panakareperensia kadagiti disipulo ni Hesus idiay siudad iti Antioch[Acts 11:26] idi agarup a 44 AD, a kayatna a saoen ket "dagiti sumursurot kenni Kristo ". Ti nagan ket inted babaen dagitisaan a Hudio nga agtaeng idiay Antioch, baka ngata daytoy ket para iti panagsuron, kadagiti dsipulo ni Hesus. Iti Baro a Tulag dagiti nagan babaen a pinagtawtawagan kaniada ket "kakabsat", "ti mammmati", "napili", "dagiti santo", "namatmati". Ti kasapaan a nairehistro a panagusar ti termino a "Kristianidad" (Griego Xpισtιavισuός) ket babaen ni Ignasio iti Antioch, idi agarup a 100 AD. Kitaen ti Elwell/Comfort. Tyndale Diksionariuo ti Biblia, pp. 266, 828
- ^ Briggs, Charles A. Ti kammasapulan a Kristiano a pammati: ti nagtaudan, pakasaritaan ken panagipatarus dagiti Apostol ken kredo ti Nisea. Annakni C. Scribner, 1913. Books.Google.com
- ^ N. T. Wright, manipud ti Glosario iti Para iti Amin a serie, babaen ti artikulo a "Dagiti panagilawlawag ti Ebanghelio" ni Wright: "Ti kapanunutan iti 'naimbag a damag...'" "...ket kayatna a saoen ti inururay ti nabayag a panagballigi ni YHWH kadagiti kadaksan ken panagisalakanna kadagiti taona." http://thegospelcoalition.org/blogs/trevinwax/2008/09/04/gospel-definitions-nt-wright/
- ^ Surat para kadagiti Romano 6:23: "Para kadagiti tangdan iti basol ket panakatay, ngen ti nawara a regalo manipud ti Dios ket agnanayon a biag kenni Apo Hesukristo."
- ^ S. T. Kimbrough, ed. (2005). Ti Ortotodokso ken Wesleyana nga Ekritura Scriptural a panagawawat ket pannakasanay. St Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-88141-301-4.
- ^ Robinson, Kammasapulan a Hudaismo: Ti Kompleto ng aAlagaden kadagiti Pammat, dagiti Ugali ken dagiti Ritos, p. 229.
- ^ Esler. Ti Nasapa Lubong ti Kristianidad. p. 157f.
- ^ Ti relihion iti Romano nga Imperio, Wiley-Blackwell, babaen ni James B. Rives, panid 196
- ^ Katoliko nga ensiklopedia Baro nga Idadateng
- ^ McManners, Oxford nga Nailustrado a Pakasaritaan ti Kristianidad', pp. 301–03.
- ^ Muslim-Kristiano a Pannakibiang. Unibersidad ti Amsterdam a Pagmalditan. 2006. ISBN 978-90-5356-938-2. Naala idi Oktubre 18, 2007. "Ti regget para iti ebanghalisasion kadagiti Kristiano ket kinaduaan pay babaen ti pannakaamo ati kaunaan a masolbar a problema ket no kasano ti panagserbi kadagiti adu a bilang dagiti baro a pangbaliwen. Kinuna ni Simatupang ket, no dagiti bilang ti Kristiano ket agdoble wenno agpatallo, isunga ti bilang dagiti ministro ket nasken a madoble ken maipatallo ken ti bilang ti laikado ket nasken a mapadakkel ken ti Kristiano a serbiso iti kagimongan babaen kadagiti eskuela, dagiti unibersidad, dagiti ospital ken dagiti pagulilaan , ket nasken a maipadakkel. Iti maipatinayon, para iti kaniana ti mision a Kristiano ket nasken a mairaman iti panagbinglay iti hustisia kadagiti pamay-an ken modernasisasion."
- ^ Fred Kammer (Mayo 1, 2004). Panagaramid ti Pammati a Hustisia. Paulist Press. ISBN 978-0-8091-4227-9. Naala idi Oktubre 18, 2007. "Dagiti teologo, dagiti obispo, ken dagiti agsersermon ket nagawawisda kadagiti komunidad ti Kristiano nga isuda ket mannakaawa koma a kas ti mannakaawa ti Diosda idi, a naiyunayunay a ti pannakaparsua idi ket para iti amin a nagtagitaon. Naala ken nagparang-ay kadagiti adu a bilang dagiti pannakainanganan dagiti peregrino no Kristo ken ti kammasapulan a rebbeng ti Kristiano kadagit napanglaw. Dagiti relihioso a kongregasion ken dagiti karismatiko a daulo ket nagiyaddangda ti panagrang-ay kadagiti adu a bilang dagiti patakder-ospital, dagiti hospisio para kadagiti peregrino, dagitii orpanato, dagiti papanan para kadagiti di naasawaan nga inna-a nkaibatayan ti pundasion para iti moderno a "dakkel a network dagiti ospital, dagiti orpanato ken dagiti eskuela, tapno makaserbi kadagiti napanglaw ken ti kagimongan.""
- ^ Babbai ti Kristiano a Simbaan: Dagii Agsuksukog iti Tignay. Chalice Press. Marso 1994. ISBN 978-0-8272-0463-8. Naala idi Oktubre 18, 2007. "Kadagidiay tengnga a probinsia ti India nagipatakderda kadagiti eskuela, dagiti orpanato, dagiti ospital, ken dagiti simbaan, ken nagiwarwaras kadagiti mensahe ti ebanghelio dagiti zenana (maipanggep ti babbai)."
- ^ Naipalplawag tapno maliklikan ti termino nga "ortodokso"
- ^ Sheed, Frank. Teolohia ken Sanidad. (Ignatius Press: San Francisco, 1993), pp. 276.
- ^ "Kristianidad". Dagiti Pannkaamo a Rekurso. Berkley a Sentro para iti Relihion, Kappia, ken Pannakibiang iti Lubong. Naala idi 2011-11-22.
- ^ McGrath, Kristianidad: Ti maysa aPangyuna, pp. 4–6.
- ^ a b c 33.2% iti 6.7 a bilion ti populasion ti lubong (babaen ti paset a 'Tattao') "World". CIA world facts.
- ^ a b c "Ti Listaan: Dagiti Kapardasana Dumakdakkela Relihion iti Lubong". foreignpolicy.com. Marso 2007. Naala idi Enero 4, 2010.
- ^ a b c "Dagiti Kangrunaan a Relihion a Nairanggo babaen ti Kadakkel". Adherents.com. Naala idi 2009-05-05.
- ^ a b c d ANALYSIS Disiembre 19, 2011 (2011-12-19). "Global a Kristianidad". Pewforum.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ Hinnells, Ti Routledge a Kumaduaan ti Panagadal ti Relihion, p. 441.
- ^ Zoll, Rachel (Disiembre 19, 2011). "Panagadal: Ti populasion ti Kristiano ket napnapan manipud idiay Europa". Associated Press. Naala idi 25 Pebrero 2012.
- ^ Kitaen ti Kristianidad#Demograpiko para iti pakaammo ken dagiti reperensia
- ^ Dagiti Relihion iti Sangalubongan a Kagimongan- Panid 146, Peter Beyer - 2006
- ^ Dagiti Naipakasaritaan a Serie ti Unibersidad ti Cambridge, Ti Maysa a Salaysay iti Lumaud a Sibilisasion iti Ekonomiko nga Aspetona , p.40: Ti Hebraismo, kasla iti Helenismo, ket naipangruna amin a banag idi iti panagrang-ay ti Lumaud a Sibilisasion; ti Hudaismo, a kas ti simmarunuan ti Kristianidad, ket adda ti saan a dagus iti panagsukog kadagiti kapanunotan ken moralidad dagiti lumaud a pagilian manipud idi panawen ti Kristiano.
- ^ Caltron J.H Hayas, Kristianidad ken Lumaud a Sibilisasion (1953),Unibersidad ti Stanford a Pagmalditan, p.2: A ti adda a naisangsangayan a langa iti bukodtayo a Lumaud a Sibilisasion— ti sibilisasion ti lumaud a Europa ken ti Amerika— ket nangruna a sinukog idi babaen ti Hudaeo - Graeko - Kristianidad, Katoliko ken Protestante.
- ^ Horst Hutter, Unibersidad ti New York, Panagsukog ti Kasakbayan:Baro a Turay ti Kararua ken ti Bukodna nga Asetikoa Panagsansanay ni Nietzsche (2004), p.111:dagiti tallo a nalatak apundador ti Lumaud a kultura, ni Sokrates, Hesus, and Plato.
- ^ Fred Reinhard Dallmayr, Dialogo Kadagiti Sibilisasion: Adda Dagiti Naindayegan a Boses ' (2004), p.22: Ti Lumaud a sibilisasion ket sagpaminsan pay a nailawlawagan a kas ti "Kristiano" wenno "Husio- Kristiano" a sibilisasion.
- ^ S. T. Kimbrough, ed. (2005). Pannakaawat ken panagsanay ti Ortodokso ken Wesleya a Nasantuan a Sinuratan. St Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-88141-301-4.
- ^ Hinnells, Ti Routledge a Kakuyog ti Panagadal ti Relihion, p. 441.
- ^ Zoll, Rachel (Disiembre 19, 2011). "Adal: Ti populasion ti Kristiano aimmalis manipud idiay Europa". Associated Press. Naala idi 25 Pebrero 2012.
- ^ Olson, Ti Mosaiko ti Kristiano a Pamamti.
- ^ "Dagiti Kangrunaan a Relihion a Nairanggo babae ti Kadakkel". Dagiti Sumursurot. Naala idi 2007-12-31.
- ^ Werner Ustorf. "A missiological postscript", iti McLeod ken ni Ustorf (eds), Ti Pannakaapday iti Kristemdom idiay (Lumaud) Europa, 1750–2000, (Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2003) pp. 219–20.
- ^ Encyclopædia Britannica tabla dagiti relihion, babaen ti rehion. Naala idi Nobiembre 2007.
- ^ ARIS 2008 Reporta: Paset IA – Pannakatagikua. "Sukisok ti Relihioso nga Identipikasion ti Amerika 2008". B27.cc.trincoll.edu. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Baro a panabutos ti kapanunotan idiay UK ket mangipakpakita ti panagtultuloy a pannakarebba ti 'Kristendom'". Ekklesia.co.uk. 2006-12-23. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Barrett/Kurian.Ensiklopedia ti Kristiano ti Lubong, p. 139 (Britania), 281 (Pransia), 299 (Alemania).
- ^ "Dagiti Kristiano idiay Tengnga a Daya". BBC News. 2005-12-15. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Katz, Gregory (2006-12-25). "Ti kadi Kristianidad ket matmatayen idiay nakaipasngayan ni Hesus?". Chron.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Bilang dagiti Kristiano kadagiti ubbing a Koreano ket bimmassit babaen ti 5% tunggal maysa a tawen". Omf.org. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Ti Kristianidad ket maaw-awanen idiay Taiwan | American Buddhist Net". Americanbuddhist.net. 2007-11-10. Naala idi 2009-05-05.
- ^ Greenlees, Donald (2007-12-26). "A Gambling-Fueled Boom Adds to a Church's Bane". Macao: Nytimes.com. Naala idi 2011-06-30.
- ^ Barry A. Kosmin ken ni Ariela Keysar (2009). "AMERICAN RELIGIOUS IDENTIFICATION SURVEY (ARIS) 2008" (PDF). Hartford, Connecticut, USA: Trinity College. Naala idi 2009-04-01.
- ^ "Dagiti Relihion idiay Kanada—SEnso ti 2001". 2.statcan.ca. 2010-03-09. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Australiano a senso ti 2006 – Relihion". Censusdata.abs.gov.au. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Tabla 28, 2006 a Datos ti Senso – QuickStats a Maipanggep ti Kultura ken Identidad – Tabtabla.
- ^ ANALYSIS Disiembre 19, 2011 (2011-12-19). "Europa". Pewforum.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ ANALYSIS Disiembre 19, 2011 (2011-12-19). "Kaamerikaan". Pewforum.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ David Stoll, "Ti kadi Latin nga Amerika ket Agbalbalinen a Protestante?" pnaipablaak idiay Berkeley: Unibersidad ti California a Pagmalditan. 1990
- ^ Jeff Hadden (1997). "Pentekostalismo". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2006-04-27. Naala idi 2008-09-24.
- ^ Pew Forum on Religion and Public Life (2006-04-24). "Napaggunay babaen ti Espiritu: Pentekostal Pa Bileg ken Politika kalpasan ti 100 a Tawtawen". Naala idi 2008-09-24.
- ^ "Pentekostalismo". Britannica Concise Encyclopedia. 2007. Naala idi 2008-12-21.
- ^ Ed Gitre, Christianity Today Magazine (2000-11-13). "The CT Review: Pie-in-the-Sky Now".
- ^ "Aljazeera". Aljazeera.net. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Innem a riwriw kadagiti Aprikano a Muslim ket nagbalinda a Kristiano iti Tunggal Maysa a Tawen". Orthodoxytoday.org. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Naipablaak idi 12:00 AM. "Innem a Riwriw kadagiti Aprikano a Muslims ket pinanawandad ti Islam iti tunggal maysa a tawen". American Thinker. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Sumurok a Maysa a Riwriw a Muslim ket Mapan iti Kristianidad– MND". Mensnewsdaily.com. 2006-12-31. Naala idi 2010-11-19.
- ^ khadijabibi (2009-10-30). "Idiay Aprika, 6 a riwriw a muslim ket agbalin a Kristiano iti tunggal maysa a tawen". Chowk. Naala idi 2010-11-19.
- ^ a b c d e f Dagiti Muslims ket Sapsapulenda ni Kristo – ChristianAction
- ^ Gary Lane. "Dagiti Balay a Simbaan ket Amad-adu idiay Iran". Cbn.com. Naala idi 2012-08-17.
- ^ khadijabibi (2009-10-30). "35,000 a Moslems ketmapmapanda iti Kristianidad iti tunggal maysa a tawen idiay Turkia". Chowk.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Kitaen pay dagiti adu nga artikulo babaen ni Jeni Mitchell. "FREEradicals - Panagpunta kadagiti Kristiano idiay Tengnga nga Asia". Icsr.info. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Despite Government Set-backs, Christianity Is Alive in Central Asia". Opendoorsusa.org. 2011-11-30. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Kandhmal: 66 a porsiento ti populasion ti Kristiano a dumakdakkel kadagiti n 10 a tawtawen". Answerbag.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "160,000 Ket Rimmuar iti Hinduismo idiay Malaysia kadagiti 25 a Tawtawen". Christianaggression.org. 2005-05-16. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "Dagiti Relihion idiay Mongolia". Mongolia-attractions.com. Naala idi 2010-11-19.
- ^ Bariweswes dagiti Relihioso a Demograpiko – Pew Forum
- ^ "Annual Report on International Religious Freedom for 2005 – Bietnam". Departamento ti Estado ti Estados Unidos. 2005-06-30. Naala idi 2007-03-11.
- ^ "Kristianidad, kadakkelan nga iyaadu ti saan a relihioso a rehistro: Senso 2010". Newnation.sg. 2011-01-13. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Idiay Indonesia, a Baro a Tawen ti maysa a duog a panagsanay para kadagiti agtutubo a Kristiano". Webcitation.org. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Idiay Indonesia, dagiti Insik ket mapmapanda idiay simbaan". Nytimes.com. 2006-04-27. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Kristianidad 2010:ti panirigan manipud ti baro nga Atlas iti Global a Kritianidad". Goliath.ecnext.com. 2010-01-01. Naala idi 2012-08-17.
- ^ "Ti Kristianidad ket umad-adu idiay Hapon". Wnd.com. 2006-03-18. Naala idi 2012-08-17.
- ^ Landau, Christopher (2009-10-26). "AAgbalin kadi a Kristiano ti Abagatan a Korea?". BBC News. Naala idi 2012-08-17.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti sapasap a nagibasaran
- mamannnurat, Sinclair B. Ferguson, David F. Wright ; nagbalakad nga editor, J.I. Packer. (1988). Ferguson, Sinclair; Wright, David, eds. Baro a Diksionario iti Teolohia. nagbalakad nga ed. Packer, James. Leicester: Inter-Varsity Press. ISBN 0-85110-636-6.
- Barrett, David; Kurian, Tom ken dadduma pay. (ed.). Kristiano nga Ensiklopedia ti Lubong. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan(2001).
- Adu pay a mabasbasa
- Gill, Robin (Enero 3, 2008). Ti Cambridge a kakuyog ti Kristiano nga etika. Cambridge, UK: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-77918-9.
- Gunton, Colin E. (Enero 3, 2008). Ti Cambridge a kakuyog ti Kristiano a doktrina. Cambridge, UK: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-47695-X.
- MacCulloch, Diarmaid. Kristianidad: Ti Immuna a Tallo Ribu a Tawtawen (Viking; 2010) 1,161 pampanid; sukisok babaen ti mangiyuna a historiador
- MacMullen, Ramsay (Enero 3, 2008). Panagbutos a Maipanggep ti Dios kadagiti Nasapa Konseho ti Simbaan. New Haven, CT: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-11596-2.
- Padgett, Alan G.; Sally Bruyneel (Enero 3, 2008). Panangiyuna ti Kristianidad. Maryknoll, N.Y.: Orbis Books. ISBN 1-57075-395-4.
- Price, Matthew Arlen; Collins, Michael (1999). Ti sarita ti Kristianidad. New York: Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-0467-0.
- Ratzinger, Joseph (Enero 3, 2008). Pangyuna iti Kristianidad (Communio Books). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 1-58617-029-5.
- Roper, J.C., Bp. (1923), et al. Pammati ti Dios, kadagiti serie, Layman's Library of Practical Religion, Church of England in Canada, vol. 2. Toronto, Ont.: Musson Book Co. N.B.
- Tucker, Karen; Wainwright, Geoffrey (Enero 3, 2008). Ti Oxford a pakasaritaan ti Kristiano a panagraem. Oxford [Oxfordshire]: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-513886-4.
- Wagner, Richard (Enero 3, 2008). Christianity for Dummies. For Dummies. ISBN 0-7645-4482-9.
- Webb, Jeffrey B. (Enero 3, 2008). The Complete Idiot's Guide to Christianity. Indianapolis, Ind: Alpha Books. ISBN 1-59257-176-X.
- Woodhead, Linda (Enero 3, 2008). Kristianidad: ti ababa unaya pangyuna. Oxford [Oxfordshire]: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-280322-0.
Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Kristianidad idiay Wikimedia Commons
- "Kristianidad". Encyclopædia Britannica Online.
- "BBC—Relhion ken Etika-Kristianidad". British Broadcasting Corporation. Naala idi 2008-01-03. Dagiti adu a bilang ti pangyuna nga artikulo iti Kristianidad.
- "Netzarim". - Ipindut iti Pakasaritaan a Museo' iti kanigid a pagpilian. Naala idi 2008-10-21. Ti taudan ti Kristianidad
- Adena, L. Ti 'Hesus a Kulto' ken ti Romano nga Estado iti Maikatlo a Siglo, Clio a Warnakan ti Pasaritaan, 2008.


text:
Mankomunidad ti Pagpagilian
Ti Mankomunidad ti Pagpagilian, kadawyan a tinawtawagan a kas ti Mankomunidad ken dati a tinawtawagan ti Britaniko a Mankomunidad, ket maysa a intergobernamental a gunglo dagiti 54 a nawaya nga estado a kameng. Amin a kameng malaksid ti Mozambique ken ti Rwanda ket paset idi ti Britaniko nga Imperio, a naka-aramidan ti Mankomunidad.
Dagiti estado a kaemng ket agtitinnulongda iti kaunegan a batayan dagiti sapasap a pateg ken dagiti gandat, a kas naibagbaga iti Deklarasion ti Singapur. Dagitoy ket mangiraman ti panagiyaddang ti demokrasia, dagiti karbengan ti nagtagitaoan, nasayaat a panaturay, ti alagaden ti linteg, waya ti agmaymaysa a tao, egalitarianismo, nawaya panagtagilako, multilateralismo ken kappia ti lubong.[1] Ti Mankomunidad ket saan a maysa a politikal a kappon, ngem maysa a intergobernamental a gunglo nga addaan kadagiti pagilian nga addan kadagiti nadumaduma a sosial, politikal ken ekonomiko a pakaaamuan ken naikedkeddeng nga agpapada iti kasasaad. Kadgiti pakikuyogan ti pagbibingayan a paeteg, ti Mankomunidad ket makibinningay kadagiti napigsa a pannakisilpo iti panagtagilako; ti panagtagilako kadagiti sabali a kameng ti Mankomunidad ket naipakpakita nga agpakatlo aginggana iti kagudua kadagit saan a naikameng.[2]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Deklarasion ti Singapur kadagiti Pamunganayan ti Mankomunidad ti 1971". thecommonwealth.org. SEkretariat ti Mankomunidad. 22 Enero 1971. Naala idi 29 Hulio 2011.
- ^ "Dagiti kameng ti Mankomudad ti ket agganganasda ti aginggan ti 50 porsiento nga pangatiwan ti panagtagilako". Kagimongan ti Naarian aMankomunidad. Naala idi 3 Pebrero 2013.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- K C Wheare, Ti Batay-Linteg nga Estruktura ti Makomunidad, Clarendon Press, 1960. ISBN 0-313-23624-0.
- W D McIntyre, Ti Alagaden ti KOntemporario a Mankomunidad, Palgrave, 2001. ISBN 0-333-96310-5.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- N Mansergh, Ti Mankomunidad iti Lubong, Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan, 1982. ISBN 0-8020-2492-0.
- R J Moore, Panagaramid ti Baro a Mankomunidad, Clarendon Press, 1988. ISBN 0-19-820112-5.
- (Pranses) C A Auplat, Les ONG du Commonwealth contemporain: rôles, bilans et perspectives, L'Harmattan, Paris, 2003. ISBN 2-7475-5513-5.
- Timothy M Shaw, Mankomunidad: Inter- and Non-State Contributions to Global Governance, Routledge, 2008. ISBN 978-0-415-35120-1 (hbk); ISBN 978-0-415-35121-8 (pbk).


text:
Kamote
Ti kamote (Ipomoea batatas), am-ammo pay kas kamotit wenno kamotig, ket maysa a maap-apit a mula a dagiti dadakkel ken nasam-it ti ramanna a bagasna ket maysa a napateg a nateng a ramut wenno bagas. Ti naganus a bulbulong ken ug-uggot ti kamote ken masida pay. Adayo a kabagian ti kamote ti patatas (Solanum tuberosum).
Ti kamote ket maysa a mula nga agdalapdap a perennial a lanut, addaan iti sukog-puso a bulbulong ken kalalainganna kadadakkel a sabsabong. Ti makan a ramut wenno bagas ti kamote ket immarantiddog wenno nagtitimbukel, addaan nalamuyot nga ukis ken addaan marmaris a nalabaga, ube, nalitem ken puraw. Ti lasag ti bagasna ket mabalin a puraw, amarilio, kahel wenno ube ti marisna.
Naisigud ti kamote iti tropical nga America, natartaraken sadiay agarup lima ribu a tawtawenen. Nagwaras iti intero a rehion, mairaman ti Caribbean
Maimulmula itan ti kamote iti amin a tropical ken nabara a rehion iti lubong basta adda makaanay a danum a mangtaginayon iti panagdakkelna.
Segun iti estadistika iti 2004 ti FAO, ti China ti agparparnuay iti 83% ti apit a kamote iti lubong babaen ti aganay 105,000,000 a tonelada a makali iti 4.9 milion nga ektaria a pagmulaan. Agarup kagudua ti apit a kamote dagiti Intsik ket maus-usar a pagpakan iti dingo.
Usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Idinto a naimas a masida kas nateng dagiti bulong ken uggotna, ti bagas ti kamote ti kapategan a produkto. Iti sumagmamano a tropical a lugar, ti kamote ti kangrunaan a taraon. Malaksid iti gawgaw, nabaknang ti kamote iti dietary fiber, vitamin A, vitamin C, ken vitamin B6. Gagangay a dagiti bagas ti kamote ket malingta, maprito, mayurno, wenno maituno. Mabalin pay a maaramid kas gawgaw ken arina.
Maaramid pay kas kendi ken sinam-it ti kamote ken ramen iti nadumaduma a luto ken taraon. Iti Filipinas, nalatak ti bagas ti kamote a saramsam a liningta, naiprito iti tagapulot wenno asukar (maawagan iti camote cue) wenno maaramid a kendi ken jam ken kas chips. Iti Kailokuan, ti bagas ti kamote ti kangrunaan a ramen ti baradibud, maysa a luto nga Ilokano.


text:
Plantilia:Infobox
Daytoy a plantilia ket naikeddeng a kas meta plantilia: ti plantilia a maus-usar para iti panagaramid kadagiti sabali a plantilia. Daytoy ket saan a naikeddeng para iti dagus a panagusar iti maysa nga artikulo. Kitaen ti Kategoria:Dagiti plantilia ti infobox para kadagiti naisangayan a plantilia.
Dagiti linaon
- 1 Panagusar
- 2 Pagpilian kadagiti parametro a panagtengngel
- 3 Dagiti parametro ti linaon
- 3.1 Titulo
- 3.2 Dagiti panangiladawan nga imahen
- 3.3 Nangruna a datos
- 3.4 Sakaanan
- 3.5 Dagiti parametro a panangipresenta
- 3.6 = Panagestilo iti CSS
- 3.7 Kas pagarigan
- 3.8 Panangisengngat
- 3.9 Dagiti subkahon
- 3.10 Napno a blanko nga eskritu
- 3.11 Dagiti limitasion
- 4 Kitaen pay
Panagusar
Ti panagusar ti daytoy ket kapada ti {{navbox}}, ngem adda met dagiti maipatinayon a pannakaiduma. Ti tunggal maysa nga aray iti tabla ket mabalin nga aglaon ti paulo, wenno etiketa/paris ti datos, wenno selula ti datos laeng. Dagiti ket agkatakunaynay kadagiti kasasaad isu a no ipalawag ti aray nga addaan iti paulo ken etiketa/paris ti datos, saan a maikaskaso ti etiketa/paris ti datos.
Ti panangisengngat ti ladawan malaksid ti ngato ti infobox, wenno ti panangisengngat ti nawaya a porma ti datos, agusar ti aray nga addaan laeng ti maymaysa a pagikabilan ti datos.
Pagpilian kadagiti parametro a panagtengngel
- name
- No adda ti parametro, dagiti silpo ti "ktaen/tungtungan/urnosen" ket mainayonto iti baba ti infobox, ken mangitudo iti nainaganan a panid. Mabalin nga usaren ti pateg ti {{subst:PAGENAME}}; nupay kasta daytoy ket saan a kankanayon a kinaykayat, gapu ta mangipatulod kadagit agar-aramat nga agpinpidut kadagitoy a silpo iti maysa nga infobox iti maysa nga artikulo iti kodigo ti plantilia imbes a ti datos ti plantilia ti infobox a mabalin nga isu ti kayatda a baliwan.
- child
- Kitaen ti paset ti Panangisengngat para kadagiti salaysay. No daytoy ket maiyasentar iti "yes", ti anak nga infobox ket nasken a maikkan ti titulo ngem awan ti nagan a parametro. Daytoy a parametro ket kasisigud nga awan linaon, iyasentar daytoy iti "yes" tapno maitignay.
- subbox
- Kitaen ti paset ti Dagiti subkahon para kadagiti salaysay. No daytoy ket maiyasentar iti "yes", daytoy a kahon ket nasken a maikkan iti titulo ngem awan ti nagan a parametro. Daytoy a parametro ket kasisigud nga awan linaon, iyasentar daytoy iti "yes" tapno maitignay. Daytoy ket awan pagbanagan no ti parametro ti child ket naiyasentar met ti "yes".
- decat
- No naiyasentar daytoy iti "yes", ti agdama a panid ket automatikonto a maikategoria iti pagtaripatuan a kategoria no ti mapataud a plantilia ket addaan kadagiti parikut wenno awan ti makita a paset ti datos. Kasisigud nga ibati nga awan linaon wenno iyasentar daytoy iti "yes" tapno maitignay.
Dagiti parametro ti linaon
Titulo
Adda dagiti dua a sabali a waya ti panangikabil ti titulo iti maysa nga infobox. Ti maysa ket aglaon ti titulo iti uneg ti pagbeddengan ti infobox iti kangatuan a selula ti tabla, ti sabali ket maikabil a kas kapsion iti ngato ti tabla. Mabalin nga usaren nga agkuyog dagitoy dua no kayat, wenno ti maysa kaniada laeng, wenno saan nga usaren (ngem daytoy ket saan a maisingasing):
- title
- Ti testo nga ikabil iti kapsion iti ngato ti tabla (wenno kas ti paulo ti paset sakbay ti napno a linaon iti daytoy a tabla, no daytoy ket anak ti infobox).
- above
- Ti testo nga ikabil iti kaunegan ti kangatuan a selula ti tabla.
- subheader(n)
- dagiti maipatinayon a pagikabilan ti titulo a mabalin nga umanay iti baba {{{title}}} ken{{{above}}}, ngem sakbay dagiti ladawan. Dagiti parametro ti subpaulo ket nasken a saan a baetan ti ad-adu negm 10 a panagsina.
Kas pagarigan:
{{Infobox | name = {{subst:PAGENAME}} | title = Testo iti kapsion iti rabaw ti infobox | subheader = Subpaulo ti infobox | header = (ti matidda ti infobox ket mapan ditoy) }}
{{Infobox | name = {{subst:PAGENAME}} | above = Testo iti kangatuan a selula ti infobox | subheader = Subpaulo ti infobox | subheader2 = Maikadua a subpaulo ti infobox | header = (ti matidda ti infobox ket mapan ditoy) }}
Dagiti panangiladawan nga imahen
- image(n)
- dagiti ladawan nga iparang iti ngato ti plantilia. Usaren ti napno nga eskritu ti ladawan, kas pagarigan [[File:example.png|200px|alt=Kas pagarigan a sabali a testo]]. Ti ladawan ket kasisigud a naipatengnga. Dagiti parametro ti ladawan ket nasken a saan a mabaetan ti ad-adu ngem 10 a panagsina.
- caption(n)
- Testo nga ikabil iti sirok dagiti ladawan.
Nangruna a datos
- header(n)
- Testo nga usaren a kas paulo iti aray n. Dagiti parametro ti paulo ken datos ket nasken a saan a mabaetan ti ad-adu ngem 50 a panagsina.
- label(n)
- Testo nga usaren a kas etiketa iti aray n.
- data(n)
- Testo a maiparang a kas iti aray n. Dagiti parametro ti paulo ken datos ket nasken a saan a mabaetan ti ad-adu ngem 50 a panagsina.
Nota: para iti aniaman a naited a pateg para iti(n), saan amin a mapalubosan ti panagtitipon dagiti parametro. Ti kadda iti
|header(n)= ket pagbanaganto ti saan a pannakaikaskaso ti maipada a
|data(n)= (ken
|rowclass(n)=
|label(n)=, kitaen dita baba); ti kaawan ti
|data(n)= ket pagbanaganto ti saan a pannakaikaskaso ti
|label(n)=. Dagiti umiso a panaglalaok para iti agmaymaysa nga aray ket dagiti:
|class(n)=
|header(n)=
|rowclass(n)=
|class(n)=
|data(n)=
|rowclass(n)=
|label(n)=
|class(n)=
|data(n)=
Kitaen ti pannakaiparang ti header4, label4, kendata4 iti paset ti Kas pagarigan dita baba.
Dagiti sakop ti bilang
Tapno mapalubosan ti pannakaalumaymay no mabaliwan ti tabas ti infobox, mabalin a makatulong no agparang-ay ti maysa nga infobox ti agusar ti saan agsisilpo a bilang para kadagiti aray ti paulo ken etiketa/datos. Dagiti parametro para kadagiti baro nga aray ket mabalin nga isengngat iti masakbayan a saanen a nasken ti panangibilang manen dagiti addan a parametro. Kas pagarigan:
| header3 = Paset 1 | label5 = Etiketa A | data5 = Datos A | label7 = Etiketa C | data7 = Datos C | header10 = Paset 2 | label12 = Etiketa D | data12 = Datos D
Mabalin pay ti automatiko a panangibilang manen dagiti nagan ti parametro babaen ti panag-usar ti Modulo:IncrementParams.
Laglagipen nga urayno awan ti limitasion ti bilang dagiti aray a mabalin a magun-od, dagiti parametro ti aray ket nasken a saan a mabilangan ti ad-adu ngem 50 a panagsinat. Kitaen ti paset ti #Dagiti limitasion dita baba para kadagiti adu pay a salaysay.
Panagaramid a pagpilian dagiti pagikabilan ti datos
Ti aray nga addaan ti etiketa ngem awan ti datos ket saan a maiparang. Daytoy ket mangpalubos ti nalaka a panagpartuat ti pagpilian dagiti aray a linaon ti infobox. Ti panagaramid ti pagpilian nga aray, usaren ti ti parametro a mangisigud ti maysa nga awan linaon a kuerdas, kasla dita baba:
| label5 = Populasion | data5 = {{{population|}}}
Iti daytoy a waya no ti artikulo ket saan nga agipalawag ti parametro ti populasion iti bukodna nga infobox ti aray ket saanto a maiparang.
Para kadagit pay narik-rikut a pagikabilan nga addaan ti nasakbayan a napormaan a linaon nga addanto pay laeng urayno saan a naiyasentar ti ti parametro, mabalin a balkoten amin iti maysa a panangisao ti "#if" tapno mangaramid a mangpukaw ti amin no saan a mausar ti parametro. Kas pagarigan, ti insasao ti "#if" iti sumaganad a kas pagarigan ket mangibaga no "#if:ti parametro ti mass ket naiteden|iparang daytoy, ken sarunuen babaen ti 'kg'":
| label6 = Mass | data6 = {{ #if: {{{mass|}}} | {{{mass}}} kg }}
Para it iadu pay a paaamo iti #if, kitaen [meta:ParserFunctions##if:|ditoy]].
Panagilemmeng kadagiti paulo no amin dagiti pagikabilan ti datos ket nailemmeng
Mbalian nga aramiden dagiti paulo a pagpilian iti kapada a waya. Kitaen ti kas pagarigan dita baba:
{{Infobox | title = Kas pagarigan ti madi a paulo | header1 = Madi a paulo | label2 = Item 1 | data2 = | label3 = Item 2 | data3 = | label4 = Item 3 | data4 = | header5 = Natalinaay a paulo | label6 = Natalinaay a banag | data6 = Natalinaay a pateg }}
No kayat a ti umuna a paulo ket agparang laeng no addda ti maysa wenno ad-adu a napunno kadagiti pagikabilan ti datos ket ket adda iti pagyananna, mabalin ti agusar ti sumaganad a tabas a kas maysa a kas pagarigan no kasano ti agaramid:
{{Infobox | title = Kas pagarigan ti maysa apagpilian a paulo | header1 = {{ #if: {{{item1|}}}{{{item2|}}}{{{item3|}}} | Pagpilian a paulo }} | label2 = Item 1 | data2 = {{{item1|}}} | label3 = Item 2 | data3 = {{{item2|}}} | label4 = Item 3 | data4 = {{{item3|}}} | header5 = Natalinaay a paulo | label6 = Natalinaay a banag| data6 = Natalinaay a pateg }}
ti header1 ket maipakitanto no adad ti aniaman a naipalawag nga item1, item2, wenno item3. No awan kadagitoy tallo a parametro ti naipalawag ti paulo ket santo a maipakita ken awan dagiti awan linaon nga aray ti agparang sakbay ti sumaruno a natalinaay a linaon. Ti pamay-an ket ti "#if" ket mangisubli ti saan a husto laeng no ti awan ti aniaman a naikabil iti kondisional a paset, ket mapaayto laeng amin dagiti tallo nga item1, item2 ken item3 no saan a maipalawag.
Laglagipen a ti kastoy a pamay-an ket sagpaminsan a narikut a subokan no adu unay ti datoy a banag a ti pategda ket agdepdepende iti narikut a panagsubok (wenno no ti aray ti datos ket mapataud babaen ti rekursibo nga ibokasion iti daytoy a plantilia a kas subkahon). Iti nasayaat, ti modulo ti Lua a mangsuporta ti daytoy a plantilia ket nasken a mangsuportan ti baro a waya tapno mangaramid nga automatiko a mailemmeng ti tunggal maysa nga aray babaen ti panagduktal no adda saan a basbassit ngem maysa nga awan linaon nga aray ti datos kalpasan ti dayta nga aray ti paulo (ti parametro a kas ti "autohide header1 = yes", kas pagarigan, ket mangikkatto ti kasapulan a panagaramid ti panagsubok ti "#if" tapno ti nasken laengen ket ti panangipalawag ti "header1 = Pagpilian a paulo"),
Sakaanan
- below
- Testo a maikabil iti akin-baba a selula. Ti akin-baba a selula ket naikeddeng a para kadagiti nota iti sakaanan, kitaen pay, ken dagiti kasta met laeng a pakaammo.
Dagiti parametro a panangipresenta
Dagiti titulo nga italiko
Dagiti titulo ti artikulo nga addaan kadagiti infoboxe ket mabalin a maaramid dagitoy a nakairig, babaen ti panangipasa ti parametro ti
italic titler.
- Ilukat dagiti titulo nga italiko babaen ti panangipasa ti
|italic title={{{italic title|}}}manipud tiinfobox.
- Iddepen babaen ti kasisigud (gaputa dagiti laeng Latin a sinuratan ti mabalin a maiparang iti daytoy nga estilo ken ti italiko ket mabalin a masapul tapno mailasin ti ganganaet a pagsasao manipud ti pagsasao nga Ilokano iti laeng dayta a sinuratan, ngem narigatto a mabasa para kadagit isabali a sinuratan) ngem mangpalubos kadagiti dadduma aks pagarigan a maaramidto ti italiko babaen ti panangipasa ti
|italic title={{{italic title|no}}}
- Saan nga agaramid ti aniaman kadagiti titulo ti italiko babaen ti saan a panangipasa ti parametro.
= Panagestilo iti CSS
- bodystyle
- Maipakat iti tabla ti infobox table a kas sibubukel
- titlestyle
- Maipakat laeng ti kapsion ti titulo. Ti panagnayon ti maris ti likudan ket kadawyan a saan a maisingasing gaputa ti testo ket maiparang iti "ruar" ti infobox.
- abovestyle
- Maipakat laeng iti selula ti "above" iti ngato. Ti kasisigud nga estilo ket adaan iti font-size:125%; gaputa daytoy a selula ket kadawyan nga inus-usar para iti titulo, no kayat ti agusar ti above cell para iti kadawyan a kadakkel ti testo iraman ti "font-size:100%;" iti abovestyle.
- imagestyle
- Maipakat iti selula nga ayan ti ladawan. Daytoy ket mangiraman ti testo ti kapsion ti ladawan, ngem nasken nga iyasentar koma dagiti tagikua ti testo iti captionstyle imbes nga iti imagestyle no masakbaya a maikkatto ti kapsion iti selula.
- captionstyle
- Maipakat iti testo ti kapsion ti ladawan.
- headerstyle
- Maipakat kadagiti amin a selula ti paulo
- labelstyle
- Maipakat kadagiti amin a selula ti etiketa
- datastyle
- Maipakat kadagiti amin a selula ti datos
- belowstyle
- Maipakat laeng iti below cell
Dagiti klase ti HTML ken dagiti mikropormat
- bodyclass
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti infobox a kas sibubukel
- titleclass
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti kapsion ti title ti infobox.
- aboveclass
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti above a selula ti infobox.
- subheaderrowclass(n)
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti kompleto nga aray ti tabla nga ayan ti subheader.
- subheaderclass(n)
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit pra iti subheader ti infobox.
- imagerowclass(n)
- Dagitoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti kompleto nga aray ti tabla iti bukod nga ayan ti image.
- imageclass
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti image.
- rowclass(n)
- Daytoy a parametro ket maisengngat itihe
classa gupit ti nainaganan ngaaray a mairaman dagiti selula ti label kendata.
- class(n)
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti selula ti data iti nainaganan nga aray. No awan ti selula ti data awan ti pagbanagan daytoy.
- belowclass
- Daytoy a parametro ket maisengngat iti
classa gupit para iti below a selula ti infobox.
Daytoy a plantila ket mangsuporta ti pananginayon ti pakaamo ti mikropormat. Daytoy ket maaramid babaen ti pananginayon dagiti gupit ti "class" kadagiti nadumaduma a selula ti datos, a mangipakpakita no ania a kita ti pakaammo a linaonna. Mabalin ti agnayon kadagiti pananginagan ti adu a nagan ti klase, nga insinsina babaen dagiti baetan, ken adda kadagitoy ti naus-usar a panagpili para iti naisangayan nga estilo segun ti annuroten ti gandat wenno iti napili a kudil iti kakaykayatan ti agar-aramat, dagiti dadduma paya ket naus-usar kadagiti mikropormat.
Ti mangbandera ti maysa nga infobox a kas naglaon ti pakaammo ti hCard, kas pagarigan, agnayon ti sumaganad a parametro:
| bodyclass = vcard
Ken para iti tunggal maysa nga aray nga aglaon ti selula ti datos a kas paset ti vcard, agnayon ti maipada a parametro ti klase:
| class1 = fn | class2 = org | class3 = tel
...ken dadduma pay. Ti "above" ken "title" ket mabalin pay a maikkan kadagiti klase, gaputa dagitoy ket kadawyanda a maus-usar nga agiparang ti nagan ti suheto iti infobox.
Kas pagarigan
Kitaen no apay a ti aray ket saan nga gaparang iti naipakita nga infobox no ti label ket naipalawag nga awan ti kakuyog a selula ti data , ken no kasano nga amin dagitoy ket agparang no ti header ket naipalawag iti isumet laeng nga aray a kas ti selula ti data. Kitaen pay a dagiti subheaders ket saanda napuskol babaen ti kasisigud a kasla dagiti headers a nausar a mangisina ti nangruna a paset ti datos, gaputa daytoy a papael ket naikeddeng para iti selula ti above :
{{Infobox |name = Infobox/dok |bodystyle = |titlestyle = |abovestyle = background:#cfc; |subheaderstyle = |title = Testo ti Infobox |above = Testo ti ngato |subheader = Subpaulo ti ngato ti paulo |subheader2 = Maikadua a subpaulo |imagestyle = |captionstyle = |image = [[File:example.png|200px|alt=Example alt text]] |caption = Kapsion a maiparang ti baba ti example.png |headerstyle = background:#ccf; |labelstyle = background:#ddf; |datastyle = |header1 = Paulo nga agmaymaysa a naipalawag | label1 = | data1 = |header2 = | label2 = Etiketa nga agmaymaysa a naipalawag ket saan a maiparang (nasken ti datos, wenno mapasardeng) | data2 = |header3 = | label3 = | data3 = Datos nga agmaymaysa a naipalawag |header4 = Amin a tallo ket naipalawag (paulo, etiketa, datos, amin nga adda ti agpapada a bilang) | label4 = saan a maiparang (kapada a bilang ti paulo) | data4 = saan a maiparang (kapada a bilang ti paulo) |header5 = | label5 = Naipalawag ti etiketa ken datos (etiketa) | data5 = Naipalawag ti etiketa ken datos (datos) |belowstyle = background:#ddf; |below = Testo ti baba }}
Para iti daytoy a kas pagarigan, dagiti parametro ti bodystyle kenlabelstyle ket inus-usar a mangsimpa ti kaakaba ti infobox ken mangipalawag ti kasisigud a kaakaba para iti batong dagiti etiketa:
{{Infobox |name = Infobox/dok |bodystyle = width:20em |titlestyle = |title = Subokan ti Infobox |headerstyle = |labelstyle = width:33% |datastyle = |header1 = | label1 = Etiketa 1 | data1 = Datos 1 |header2 = | label2 = Etiketa 2 | data2 = Datos 2 |header3 = | label3 = Etiketa 3 | data3 = Datos 3 |header4 = Paulo 4 | label4 = | data4 = |header5 = | label5 = Etiketa 5 | data5 = Datos 5: Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. |belowstyle = |below = Testo ti baba }}
Panangisengngat
Mabalin ti mangisengngat ti maysa a plantilia ti infobox iti sabali nga agus-usar iti parametro ti
|child=. Daytoy a lanag ket mabalin a mausar tapno makapartuat ti modular nga infobox, wenno ti panagpartuat kadagiti nasaysayaat a naiplawag a lohikal a paset. Iti dati, nasken idi ti agusar ti panangisengngat tapno makapartuat kadagiti infobox nga addaan kadagiti ad-adu ngem 99 nga aray, ngem tattan ket awanen ti patingga ti bilang dagiti aray a mabalin a maipalawag iti agmaymaysa a kayarigan iti
{{infobox}}.
{{Infobox | title = Kangatuan nga agpang ti titulo | data1 = {{Infobox | decat = yes | child = yes | title = Umuna a subpaset | label1= Etiketa 1.1 | data1 = Datos 1.1 }} | data2 = {{Infobox | decat = yes | child = yes |title = Maikadua a subpaset | label1= Etiketal 2.1 | data1 = Datos 2.1 }} | belowstyle = | below = Testo ti baba }}
Laglagipen, a dagiti kas pagarigan dita ngato, ti anak nga infobox ket naikabil iti maysa a pagikabilan ti
data , saan a ti pagikabilan ti
header. Laglagipen a ti paset ket saan a napuskol a letra no ti panangipapuskol ket saan a nalawag a mainaganan. Ti panaggun-od kadagiti napuskol a paset ti paulo, ikabil ti anak ti infobox iti pagikabilan ti header (ngem saan nga iti pagikabilan ti label gapu ta saanto a maiparang daytoy!), no usaren ti
{{Infobox | title = Kangatuan nga agpang ti titulo | header1 = {{Infobox | decat = yes | child = yes | title = Umuna a subpaset | label1= Etiketa 1.1 | data1 = Datos 1.1 }} | header2 = {{Infobox | decat = yes | child = yes | title = Maikadua a subpaset | label1= Etiketa 2.1 | data1 = Datos 2.1 }} | belowstyle = | below = Testo ti baba }}
wenno,
{{Infobox | title = Kangatuan nga agpang ti titulo | header1 = Umuna asubpaset {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1 = Etiketa 1.1 | data1 = Datos 1.1 }} | header2 = Maikadua a subpaset {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1 = Etiketa 2.1 | data1 = Datos 2.1 }} | belowstyle = | below = Testo ti baba }}
Kitaen ti pannakaikkat ti parametro ti
|title= , ken ti saan a pananginayon ti aniaman a testo nga inyunaan ti naisengngat nga infobox, mabalin a pagresultaan daytoy kadagiti madi nga aray ti blanko a tabla, a mangpartuat kadagiti baetan iti makita a presentasion.
Dagiti subkahon
Ti maysa a sabali a pamay-an para iti panangisengngat ket ti panagusar ti
|subbox=yes, daytoy ket mangikkat ti akinruar a pagbeddengan manipud ti infobox, ngem mangpreserba ti akin-uneg nga estruktura. Ti maysa a langa daytoy nga arngian ket ti nagannak ken dagiti annak a kahon ket saan a makasapul ti kapada nga estruktura, ken dagiti pagikabilan ti etiketa ken datos ket saanda a nailinia ti baetan ti nagannak ken annak a kahon gaputa saan dagitoy nga adda iti kapada a tabla ti nagannak.
{{Infobox | headerstyle = background-color:#eee; | labelstyle = background-color:#eee; | header1 = Nangruna 1 | header2 = Nangruna 2 | data3 = {{Infobox | subbox = yes | headerstyle = background-color:#ccc; | labelstyle = background-color:#ddd; | header1 = Sub 3-1 | header2 = Sub 3-2 | label3 = Etiketa 3-3 | data3 = Datos 3-3 }} | data4 = {{Infobox | subbox = yes | labelstyle = background-color:#ccc; | label1 = Etiketa 4-1 | data1 = Datos 4-1 }} | label5 = Etiketa 5 | data5 = Datos 5 | header6 = Nangruna 6 }}
Ti kapada a pamay-an ti panangisengngat ket mabalin a mausar iti kaunegan dagiti parametro ti linaon kadagiti sabali a plantilia nga agpataud kadagiti tabla (kasla iti Sidebar) :
{{Sidebar | navbar = off | headingstyle = background-color:#eee; | heading1 = Paulo 1 | heading2 = Paulo 2 | content3 = {{Infobox | subbox = yes | headerstyle = background-color:#ccc; | labelstyle = background-color:#ddd; | header1 = Sub 3-1 | header2 = Sub 3-2 | label3 = Etiketa 3-3 | data3 = Datos 3-3 }} | content4 = {{Infobox | subbox = yes | labelstyle = background-color:#ccc; | label1 = Etiketa 4-1 | data1 = Datos 4-1 }} | heading5 = Paulo 5 }}
Laglagipen a ti kasisigud a padding ti nagannak a selula ti datos nga aglaon ti tunggal maysa a subkahon ket makitita pay laeng, isunga dagiti subkahon ket naingingpisda ngen ti nagannak a kahon ken adda iti nangatngato a nakatakder a baetan a nagbaetan dagiti alagaden a selula ti nagannak a kahon ngem dagiti selula dagiti naisangayan a subkahon.
Napno a blanko nga eskritu
(Nota: awan ti patingga ti bilang kadagiti mabalin nga aray; 20 laeng ti naited dita baba gaputa dagiti infoboxes a dakdakkel ngem dayta ket manmano laeng. Ipadakkel laeng ti panangibilang no nasken. Dagiti parametro ti "class" ti mikropormat ket naikkatda pay gaputa dagitoy ket saan unay a maus-usar.)
{{Infobox | name = {{subst:PAGENAME}} | child = {{{child|}}} | subbox = {{{subbox|}}} | italic title = {{{italic title|no}}} | bodystyle = | titlestyle = | abovestyle = | subheaderstyle = | title = | above = | subheader = | imagestyle = | captionstyle = | image = | caption = | image2 = | caption2 = | headerstyle = | labelstyle = | datastyle = | header1 = | label1 = | data1 = | header2 = | label2 = | data2 = | header3 = | label3 = | data3 = | header4 = | label4 = | data4 = | header5 = | label5 = | data5 = | header6 = | label6 = | data6 = | header7 = | label7 = | data7 = | header8 = | label8 = | data8 = | header9 = | label9 = | data9 = | header10 = | label10 = | data10 = | header11 = | label11 = | data11 = | header12 = | label12 = | data12 = | header13 = | label13 = | data13 = | header14 = | label14 = | data14 = | header15 = | label15 = | data15 = | header16 = | label16 = | data16 = | header17 = | label17 = | data17 = | header18 = | label18 = | data18 = | header19 = | label19 = | data19 = | header20 = | label20 = | data20 = | belowstyle = | below = }}
Dagiti limitasion
Iti napalabas, ti bilang dagiti aray iti daytoy a plantilia ket naipatingga iti 99. Daytoy a pannakaipatingga ket naikkaten gaputa naaramiden daytoy a plantilia iti modulo ti Lua, ngem tapno mataripato ti kasisigud a kompatibilidad adda daytoyen ti pannakaipatingga ti bilang ti pannkaisina dagiti aray babaen ti pannakaduktal dagiti parametro. No dagiti parametro ket nabilanganda ti ad-adu ngem 50 a pannakaisina, dagiti naud-udi a parametro ket mabalin a saan a maikaskaso (depende ti eksakto a bilang a nairaman), ken no dagiti parametro ket nabilanganda ti ad-adu ngem 100 a panangsina, dagiti naud-udi a parametro ket saandanto a maikaskaso.
Kas pagarigan, daytoy a kodigo ket nasayaatto a maiparang:
{{Infobox | header3 = Paset 1 | label48 = Etiketa A | data48 = Datos A | data92 = Datos B | label136 = Etiketa C | data136 = Datos C | header177 = Paset2 | label215 = Etiketa D | data215 = Datos D }}
Ngem iti daytoy a kodigo, ti laeng maiparangto ket ti Paset 1, Etiketa A ken Datos A, gaputa ti Datos B ket adayo unay a nabilangan manipud ti Datos A (ken isunto nga ti amian a matidda ket saan a maiakskaso):
{{Infobox | header3 = Paset 1 | label48 = Etiketa A | data48 = Datos A | data102 = Datos B | label103 = Etiketa C | data103 = Datos C | header115 = Paset 2 | label120 = Etiketal D | data120 = Datos D }}
Laglagipen a dagiti pateg ti parametro ket mabalin a blanko - dagiti parametro ket maibilang malaksid no dagitoy ket kompletoda nga awan, iti header() ken data(n), para iti inbokasion ti plantilia:
{{Infobox | header3 = Paset 1 | label48 = Paset A | data48 = Datos A | data70 = | data102 = Datos B | label103 = Etiketa C | data103 = Datos C | header115 = Paset 2 | label120 = Etiketa D | data120 = Datos D }}
No ti laeng nainaganan ket ti label(n) (urayno adda iti awan linaon a pateg) ngem mabalin a saan a header(n) wenno data(n), saan a maikaskaso ti parametro ken maikeddeng a kasla awan idi daytoy:
{{Infobox | header3 = Paset 1 | label48 = Etiketa A | data48 = Datos A | label70 = Kas pagarigan nga etiketa | data102 = Datos B | label103 = Etiketa C | data103 = Datos C | header115 = Paset 2 | label120 = Etiketa D | data120 = Datos D }}
Adda pay dagiti kapada a pannakaipatingga para dagiti parametro ti image(n) ken subheader(n): kadagita a kaso, dagiti parametro ket nasken a saan a mabilangan ti ad-adu ngem 10 a panagsina.
Kitaen pay
- Modulo:Infobox - ti modulo ti Lua a nakaibatayan daytoy a plantilia
- {{Navbox}}
Mabalin dagiti editor ti agipadas kadagiti panid ti pagipadasan (urnosen | dip) ken pangsubok a kaskaso (agpartuat) iti daytoy a plantilia.
Pangngaasi nga ikabil dagiti kategoria idiay /dok a subpanid ken dagiti interwiki idiay Wikidata. Dagiti subpanid daytoy a plantilia.


text:
Pantok (topograpia)
Iti topograpia, ti pantok ket ti puntos iti maysa a rabaw a nangatngato iti kangato ngem iti amin a puntos a dagus a kadenna daytoy. Iti matematika, ti pantok ket lokal a kangatuan iti kangato. Kadagiti termino iti kasumbangir ti kangato ket dagiti sakaanan ti turod.
Pannakaipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti termino a "pantok" ket kadawyan laeng a maus-usar para iti tuktok ti bantay nga addaan iti adu a gatad iti topograpiko a prominensia (katayag iti ngato ti kababaan a puntos iti ipapan iti kaasitgan a nangatngato a tuktokk) wenno topograpiko a pannakaisalumina (kaadayo manipud ti kaasitgan a puntos iti nagatngato a puntosn); kas pagarigan, ti dakkel a bato iti nangruna a pantok ti bantay ket saan a maikddeng a kas pantok. Dagiti pantok iti asideg ti nangatngato a tuktok, nga adda met iti bassit a prominensia wenno pannakaisalumina, ngem saan a makaabot iti naisangayan a pagpatinggaan a pateg para kadagitoy a kantidad, ket kankanayon dagitoy a naikeddeng a kas dagiti baba ti pantok (wenno baba ti tuktok) iti nangatngato a pantok, ken naikeddeng dagitoy a kas paset iti isu met laeng a bantay. Ti panangipalawag ti UIAA, ti pantok ket nawaya no adda iti prominensia iti 30 metro (98 ft) wenno ad-adu pay; daytoy ket bantay no addaan iti prominensia iti saan a basbassit 300 metro (980 ft). Daytoy ket mabalin a maipukpukan a kas dagiti sumaganad:
Ti piramido a pantok ket ti maysa a panagpadpadakkel maipud ti porma a pinataud babaen ti nurunor ti yelo iti tuktok ti bantay. Ti pantok ket mabalin pay a mangibaga ti kangatuan a puntos iti igid ti maysa a linia, sebbang wenno dalan. Dagiti adu a paset ti akinlaud nga Estados Unidos, ti termino ket mangibaga ti kangatuan a puntos iti igid ti kalsada wenno perokaril. Kas pagarigan, ti kangatuan a punto sti Interstate 80 idiay California ket naibagbaga a kas ti Donner Summit (saan nga iyallilaw iti Donner Pass, a mabirukan met iti abagatan.)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagit silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pantok (topograpia) idiay Wikimedia Commons


text:
Gunglo ti Komersio ti Lubong
Ti Gunglo ti Komersio ti Lubong (Ingles: World Trade Organization wenno naipangyababaan iti WTO) ket maysa a gunglo a mangikeddeng ti panangimaton ken pawayaenna ti sangalubongan a panagtagilako. Ti gunglo ket opisial a nangrugi idi Enero 1, 1995 babaen ti Marrakech a Tulagan, daytoy ti nangsukat ti Sapasap a Tulagan kadagiti Taripa ken Komersio (GATT), a nangrugi idi 1948.[1] Ti gunglo ket mangipanggep kadagiti regulasion iti panagtagilako iti baetan dagiti makibingbinglay a pagilian; daytoy ket mangited kadagiti batayan para iti pakitinnarusan ken panagpormalisado kadagiti tulaga ti panagtagilako, ken ti maysa a proseso ti panangikappia kadagiti suppiat a maigandat iti panagtungpal ti panagsurot dagiti makibingbinglay kadagiti tulagan ti WTO, a daytoy ket pinirmaan babaen dagiti representatibo dagiti naikameng a gobierno[2]:fol.9-10 ken inkeddeng babaen dagiti bukodda a parlamento.[3] Kaaduan kadagiti banag a pakatengaan ti isip ti WTO ket naala manipud kadagiti napalabas a nakitinnarusan ti komersio, a naipangpangruna manipud ti Uruguay a Nagbukel (1986–1994).
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Linia ti Panawen: Gunglo ti Komersio ti Lubong iti BBC News, 15 Pebrero 2012
- ^ Panangawat ti WTO Manual iti opisial a website ti WTO.
- ^ Malanczuk, P. (1999). "Gunglo ti Komersio ti Lubong". Encyclopaedia Britannica 442. p. 305. Bibcode:1999ESASP.442..305M.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gunglo ti Komersio ti Lubong idiay Wikimedia Commons
- Opisial a sitio ti WTO