text:
Estratobulkan
Ti estratobulkan, naamammuan pay a kas ti komposito a bulkan,[1] ket konikal a bulkan a naaramid kadagiti adu a tuon ti (estrata) iti timmangken a lava, piroklasto, pumita, ken bulkaniko a dapo. Saan a kas dagiti kalasag a bulkan, dagiti estratobulkan ket nailaslasinda babaen ti napadsok a bariweswes ken dagiti periodiko a eksplosibo a panagbettaks ken dagiti naulimek a panagbettak, urayno adda dagiti narebba nga but a makunkuna kadagiti kaldera. Ti lava nga agyus manipud kadagiti estratobulkan ket kadawyan a lumaiisda ken tumangken sakbay nga umadayo a maiwarwaras gapu ti nangato a kaaruyot. Ti magma a mangporma ti daytoy a lava ken masansan a pelsiko, nga addaan kadagiti nangato aginggana ti kalalainganna nga agpang ti silica (a kas ti riolita, dasita, wenno andesita), nga addaan kadagit basbassit a dagup ti di unay naaruyot nga mapiko a magma. Ti nakaro a panagayus ti pelsiko a lava ket karkarna, ngem nakadaliasaten iti kaadayo iti 15 km (9.3 mi).[2]
Dagiti estratobulkan ket sagpaminsanda pay a tinawtawagan kadagiti "komposito a bulkan" gapu ti komposito a tuonda a naaramid manipud kadagiti nagsisinnaruno a panagayus dagiti material ti panagbettak. Dagitoy ti kaaduan a kita dagiti bulkan, a maigiddiat dagiti saan unay a naamammuan a kalasag a bulkan. Dagiti dua a nadayeg nga estratobulkan ket ti Krakatoa, kaaduan a naamammuan iti katastropiko a panagbettak idi 1883 ken ti Vesubio, a naindayegan iti pannakadadael dagiti ili ti Pompeii ken Herculaneum idi 79 AD. Both eruptions claimed thousands of lives.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Estratobulkan idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Plantilia:USGS
- ^ "Bulkaniko a barikes ti Garibaldi: Bulkaniko a lugar ti Danaw Garibaldi". Katologo dagiti Bulkan ti Kanada. Heolohiko a Panagsukimat ti Kanada. 2009-04-01. Naala idi 2010-06-27.


c: text/html

text:
Manipud Kadagiti Editor ti Bannawag
February 28, 2015
National Artist Almario, kangrunaan nga agsarita iti Dap-ayan 2015 dagiti mannurat nga Ilokano
Babaen ti tema a “Ti Akem ni Gumiliano iti Kagimongan Dagiti Ilokano,” agsarita met ni Pedro Bucaneg awardee ken Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas Juan S.P. Hidalgo, Jr.
Manamnama a dar-ayan ti sumurok-kumurang a 150 a delegado, tamingen dagiti napusgan nga agsarita a pannakabagi dagiti nadumaduma a chapter ti GUMIL dagiti akem ken gapuanan ti GUMIL ken dagiti mannurat nga Ilokano kadagiti probinsia iti Ilokandia ken kadagiti lugar iti ballasiw-taaw a nagdappatan ni Ilokano.
Tampok pay iti kombension ti pannakayawat ti gunggona dagiti mannurat a nangabak kadagiti pasalip iti panagsuratan, pannakapadayaw dagiti mannurat a nakaibinglay iti naisangsangayan a kontribusion iti Literatura dagiti Ilokano, ken pannakaiwayat ti eleksion ti gunglo.
Daytoy Dap-ayan 2015 wenno tinawen a kombension ti kangrunaan nga aktibidad ti GUMIL Filipinas a pangrambak iti Abril kas Bulan ti Literatura nga Ilokano kas sagudayen ti Proklamasion Bilang 26 nga indeklara ni dati a Presidente Gloria Macapagal Arroyo idi Abril 16, 2001.
Iti sabali a bangir, pinirmaan met ni Presidente Benigno S. Aquino III itay Pebrero 10, 2015 ti Proklamasion Bilang 968 a nangideklara iti bulan ti Abril a kas Nailian a Bulan ti Literatura (National Literature Month wenno Buwan ng Panitikang Filipino). (Mighty C. Rasing)
(Naipablaak iti Bannawag, Marso 9, 2015 a bilang.)
Palag nga Ugsa
PALAG NGA UGSA. Maysa kadagiti ar-aribungbongan dagiti tattao iti tiendaan ti Pudtol, Apayao iti Sabado nga aldaw ti tienda dagiti lako a palag nga ugsa. Naiw-iwa dagitoy iti naingpis. Kimriit iti pannakaibilagna. Nabang-i ti angotna. Segun iti daytoy nga aglaklako, alisto a madispatsana dagiti lakona a palag nga ugsa (sag-P150 ti sangaubon, 16 nga strips wenno iwa ti sangaubon) ta paggugusto dagiti dumaydayo nga aggapu pay kadagiti sabsabali nga ili ken probinsia. (Aileen R. Rambaud)
(Naipablaak iti Bannawag, Marso 9, 2015 a bilang.)
Marso 14: board meeting ti GUMIL Filipinas
Kinuna ni Arthur P. Urata, presidente, a kangrunaan a mapagsasaritaan iti miting ti maangay a Dap-ayan 2015, ti Maika-47 a Nailian a Kombension ti gunglo a sangailien ti GUMIL Metro Manila. (Roy V. Aragon)
(Naipablaak iti Bannawag, Marso 9, 2015 a bilang.)
GUMIL Hong Kong, mareorganisa
Nabuangay idi Hulio 2, 2012, naglumen ti GHK gapu iti pannakakumikom dagiti kameng kadagiti trabahoda. Ita ta mapasungadan ti Maika-47 a Nailian a Kombennsion ti GUMIL Filipinas, inkeddeng dagiti dadduma a dati a kameng a biagen manen daytoy babaen ti nasao a miting.
Mapagsasaritaan iti miting ti pannakapili dagiti interim officers nga agserbi bayat ti pannakaur-urnos ti GHK. (Analyn S. Domingo)
(Naipablaak iti Bannawag, Marso 9, 2015 a bilang.)
Palagip iti Deadline: Salip iti Sarita ti 17th AMMAFLA
Adtoy ti kompleto a pagannurotan nasao a salip:
1. Aggibus ti salip iti Marso 15, 2015.
2. Agpaay laeng ti salip kadagiti agdadamo a mannurat iti Ilokano. Iti daytoy a pasalip, maibilang nga agdadamo ti mannurat no awan pay ti naipablaak a saritana iti Bannawag. No adda man, di koma nasursurok ngem tallo ti naipablaakna agingga iti Dis. 15, 2014 a bilang ti nasao a magasin.
3. Siwawayawaya ti autor a mangpili iti topiko ti isalipna a sarita.
4. Agatiddog ti sarita iti 10-15 a panid iti short bond paper, naimakinilia, wenno saan, naikompiuter iti doble espasio (Times Roman Medium 12 pts. iti computer), ken adda espasio wenno margin a maysa a pulgada iti amin nga igid ti papel.
5. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal autor.
6. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna.
7. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti uppat a nadalus a kopia ken pakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman e-mail address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.
8. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: Short Story Writing Contest, 17th AMMAFLA, c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Marso 15, 2015. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa.
9. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P10,000.00; Maikadua, P8,500.00; ken Maikatlo, P7,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalinda met ti mangparnuay iti sabali a gunggona, no kasapulan.
10. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken sadino ti pakapadayawanda. No met matakuatan a sinalungasing ti mangabak ti Pagannurotan Blng. 2 ken/wenno 6, maibabawi ti premiona ken mapawilanton a makisalip iti ania man a pasalip ti AMMAFLA.
Imatonan da Amado ken Gloria Yoro, Francisco ken Aurora Ponce, ken Alfredo ken Cherry Quibol (agpapada nga agindegen iti Hawaii), panggep ti AMMFLA nga “aronan ti regget dagiti agdadamo a mannurat iti lengguahe nga Ilokano a mangpatadem pay iti plumada.”
February 26, 2015
MARSO 9 2015
SARITA
6 Panagsubli
Maribel Y. Idica
NOBELA
12 Operation: Drop Venus (3)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
16 Upa ken Kawitan (16)
Estela A. Bisquera-Guerrero
DANIW
8 Dalluyon
Ronnie E. Aguinaldo
47 Dandaniw a Para Ubbing
Roselyn C. Campano/Leonora R. Melchor
SALAYSAY
20 Ti Lay-ug ti Manabo
Rhea D. Berroy
26 Ania ti Alaem a Kurso, Nakkong?
Gregorio T. Amano
40 Al-alisto Itan ti Panagparupsa Dagiti Mannalon
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
27 Gayang ni Lam-ang (75)
30 Aritosan (125)
32 Miks & Tiks
KOLUM
14 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Dear Doc
22 Okeyka, Apong
34 TIPS
35 Haytek!
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
38 Kosina Ilokana
42 Padasem Daytoy, Kailian
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
48 Agkatawa ti Mayat
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
4 Tao, Lugar, Pasamak
10 Dagiti Pagannurotan ti 17th AMMAFLA
17 Txtm8
18 Siled ti Kararag
19 Kasano ti Panangdalus iti Taraken a Pusa?
23 Wen, Saan a Sinsinan ti Kinabileg ti Musika
24 Naimulan ti “Bannawag @ 80 Tree” iti Siudad ti Vigan
36 Ammuem Pay Dagitoy
39 Kasano ti Panagipakni Kadagiti Wara?
45 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Idi Un-unana a Panawen
February 21, 2015
Labba, Labbakayo Dita!
LABBA, LABBAKAYO DITA! Ipaspasiar dagiti kakabsat nga Agta iti Sitio Pureg, Callungan, Sanchez Mira, Cagayan dagiti produktoda a labba no kasta a bumabada iti patag. Naaramid dagiti labba manipud iti darimuka, nito ken way. Adu ti malakuanda no kasta nga agipasiarda kadagiti opisina ta nalaka la ngaruden, natibker pay dagitoy ta doble ti lagana. (Ridel T. Cabulisan)
(Naipablaak iti Bannawag, Marso 2, 2015 a bilang.)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Dokumentasion ti plantilia
Dagiti plantilia (Ingles: templates) ket nabileg a langa ti MediaWiki, ngem maka-allilaw kadagiti baro nga agus-usar ken dagita pay nalaing nga agus-usar ket marigatanda met a maka-awat kadagiti narikut a plantilia. Dagiti plantilia ket nasken nga addaanda kadagiti kumuyog a dokumentasion tapno mapasayaat ti pannakausarda ken pannakaawat. Ti dokumentasion ti plantilia ket agipalawag kadagiti anianan a ma-aramid ken kasano ti panagusar. Daytoy ket nasken a nalaka koma a maawatan dagiti agus-usar tapno dagiti agus-usar nga awan ti pannakaammoda kadagiti narikut a pannakaisurat ti plantilia - mairaman pay dagiti nalaing nga agus-usar ket makaipatengngaanda iti isip kadagiti sabali pay a pakayasentaran - ken malakaanda a mangusar dagitoy. Daytoy ket naipangpangruna nga agpayso kadagiti kankanayon a maus-usar a plantilia.
Ania ti ikabil[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti dokumentasion ti plantilia ket masakopna koma dagitoy:
- Ti kangrunaan a panggep iti plantilia: no ania ti aramidenna ken no saan a nalawag, nupay daytoy ket nasken a maaramid. No adda pay dagiti plantilia nga addaan ti kapadpadana a nagan wenno panggep, nasayaat nga ibaga dagidiay, tapno mabassitan ti madi a panag-usar.
- Dagiti parametro iti plantilia: no nainumero, nanaganan wenno saan a masapul a maikabil, ken no isu, no ania dagiti kinasigud a pateg ken no ania ti banagda. No ti parametro ket makaala laeng dagiti limitado nga agasmang a pateg wenno sanna a mabalin, kas pagarigan, no mabalinna laeng nga usaren ti: "wen", "saan" wenno maysa a numero, daytoy ket masapul a maipalpalawag.
- Dagiti kas pagarigan a panagusar: ibaga ti ania a husto a wikitext a mabalin nga usaren ken ti resulta a maaramid. Ti wikitext ket mabalin a maikulong iti
… a pagyanan, tapno nalaka maawatan ken
nalaka a makopia a kas daytoy. No ti plantilia ket mabalin nga usaren iti dadduma pay a banbanag, no adda wenno awan ti parametro, kas pagarigan, agited kadagiti naisakop a kas pagarigan. Ti nasayaat a panagaramid ket iparang ti plantilia idiay dokumentasion a mamin-adu, nga addaan ti sabsabali a parametro iti tunggal maysa ken ilista dagiti parametro nga nausar iti tunggal maysa a panagusar. Ti plantilia:Xpd daytoy ket maaramid a saan a maikabil ti panagtawag ti plantilia iti mamindua iti wikitext.
- Dagiti kategoria a silpo, no maitunos. Kasla ti dokumentasion, dagitoy ket masapul a mailukongda iti
… a pagyanan. Adu dagiti kategoria ti plantilia a magun-od.
- Dagiti datos ti plantilia, tapno agparang dagiti parametro ti plantilia no usaren ti VisualEditor. Kitaen ti panid ti TemplateData para iti panangipalpalawag iti daytoy ken kitaen met ti pagsursuruan ti TemplateData tapno masursuro ti panag-upartuat kadagitoy.
Ti dokumentasion ti plantilia ket maikabkabil idiay subpanid ti plantilia, nga maiparang idiay gibus iti panid ti plantilia. Daytoy ket ilasinna kadagiti nakirut a kodigo ti plantilia idiay dokumentasion, a maikabil iti dokumentasion a nalaklaka nga urnosen. Palubosanna daytoy no masapul a salakniban ti plantilia, bayat a palubosanna ti amin nga agurnos ti dokumentasion.
Ti panag-dokumentasion iti panid ti plantilia ket masapul nga agnanayon a marikpan iti
…  a pagyanan, tapno saan nga agparang no usaren ti plantilia iti sabali a panid. Ti testo idiay panid ti plantilia ket agnayon ti kaadu a testo nga aramiden no iparang ti plantilia, nga aglimitado ti pannakaaramid a rason. Ti panagikabil ti dokumentasion idiay subpanid (subpage) ket liklikanna daytoy. (Dagiti nagaramid ti MediaWiki ket isuda ti nagpatalked iti daytoy a rason).
Kasano ti agaramid ti subpanid ti dokumentasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti dokumentasion a subpanid ti plantilia ket masapul a managanan ken maikabuklan nga agusar ti kadawyan a pagtuladan, tapno agpapada dagitoy.
No ti pamay-an ti plantiliam ket nanaganan iti
Plantilia:X. Agaramid ti subpanid nga addaan ti nagan iti
Plantilia:X/doc. Kitaen dagiti salaysay idiay {{Dokumentasion a subpanid}} wenno kopiaem dagiti sumaganad a wikitext tapno makairugika kadagiti dokumentasion:
{{Dokumentasion a subpanid}} == Panagusar == == Kas pagarigan == == Datos ti plantilia == == Kitaen pay ==  {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|pagipadasan||   }}
Ti akin-ngato a linia ket agiparang ti mensahe a mangipalawag ti agdama a panid ket mangisilpo iti panid ti plantilia.
Isengngat ti dokumentasion kalpasan ti akinngato a linia ken dagiti kategoria iti baba dagiti maitunos a linia ti komento – ibati met ti komento, tapno ti tbas ket maipreserba no maurnos ti panid iti masakbayan. Ti subpanid ti plantilia ket iyasentarna ti {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}, a mangisigurado a ti
Plantilia:X ket husto a maurnos iti "X" ken saan nga iti "T", isu a saan a naserbi wenno nasayaat ti aginayon ti {{PAGENAME}} a tekla ti panagurnos kadagiti kategoria. Dagiti mainaig a plantilia, panid ti annuroten, dagiti gandat, ken dadduma pay pakaammo ket mabalin nga isilpo babaen ti pananginayon idiay paset ti "Kitaen pay".
Idulin ti subpanid ken kalpasanna agsubli iti plantilia, iti daytoy a kas pagarigan ket ti
Plantilia:X. Urnosen ti plantilia ken ikabil dagiti sumaganad iti gibus ti kodigo ti plantilia:
[--Maudi a linia para iti kodigo ti plantilia--]
{{Dokumentasion}}

Importante: Siguraduen a ti panglukat a
ket dagus a mangrugi kalpasan ti kinaudi a karakter ti kodigo ti plantilia wenno testo ken saan nga iti baro a linia, wenno dagiti aniaman a sumaganad a baetan. No saan, dagiti sobra a baetan ket maisengngatto iti baba ti plantilia no mausar, ken kadawyan daytoy a saan a kinaykayat.
No ti plantilia ket nasalaknibanen, kiddawen ti administrador a mangaramid daytoy wenno wenno agkiddaw ti panagurnos babaen ti panag-usar ti {{Nasalakniban}} idiay tungtungan a panid ti plantilia. No ti dokumentasion ken dagiti kategoria ket adda metten iti maysa a paset, rikpan iti paglaonan iti
... , iyalismo ida iti sabpanid ti dokumentasion (nga idiay ket naskenda a narikpan ti
... ), gapu ta nasaysayaat a saan nga isina ti dokumentasion kadagiti sabsabali a panid.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{Dokumentasion}} – Ilak-amna dagiti dokumentasion iti panid ti plantilia, ken mangited kadagiti silpo ti panagkita, panagurnos ken pakasaritaan ti dokumentasion
- {{Dokumentasion/daan}} - Saan a naibatay iti Lua a bersion ti dokumentasion
- {{Dokumentasion a subpanid}} – Mangipalawag no ania ti pagsurotan ti dokumentasion, ken mangisilpo iti nadokumentuan a panid
ken

- {{Template reference list}}
- Wikipedia:Dagiti nariesgo unay a plantilia
- Wikipedia:Pagipadasan ti plantilia ken pangsubok a kaskaso


text:
Ti Sarita ni Genji
Ti Sarita ni Genji (源氏物語 Genji Monogatari?) ket maysa a klasiko nga obra iti Hapon a literatura a sinurat babaen ti natakneng a babai a Hapon ken ni Murasaki Shikibu iidi nasapa a tawtawen ti maika-11 a siglo, idi panawen ti kapigsa ti Heian a paset ti panawen. Daytoy ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti immuna a nobela itilubong, ti immuna a moderno a nobela, ti immuna a sikolohiko a nobela wenno ti immuna a nobela a naipanpanunotan pay laeng a klasiko. Ti nobela ket mangiladladawan ti naisangayan a pannkaipakita dagiti paggedan iti nangato a kortesano idi las-ud ti Heian a paset ti panawen.[1] Bayat a daytoy ket naipanpanunotan a maysa a maetra obra, ti apagisu a pannakaidasigna ken impluensia iti Lumaud ken Daya a kanon ket panngepen iti suppiat.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Museo ti Arte ti Birmingham (2010). Museo ti Arte ti Birmingham : ti alagaden kadagiti urnong. [Birmingham, Ala]: Museo ti Arte ti Birmingham. p. 49. ISBN 978-1-904832-77-5.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ti Sarita ni Genji idiay Wikimedia Commons


text:
Wikipedia:Dagiti administrador
Ti administrador ket maawagan pay iti sysop. Dagiti sysop ket mapalubosan ken addaan karbengan a makaaramid iti bambanag ditoy Wikipedia a saan a kabalinan ti dadduma nga agus-usar. Para iti naannayas ken naurnos a panangtalinaed ken panangtaginayon daytoy iti Wikipediatayo. Agpaay met para iti seguridad ken paglaingan ti Wikipedia tapno saan pagang-angawan wenno dadaelen dagiti manglokloko (vandals).
Ngem laglagipen a dagiti sysop ket saan a maidumduma wenno adda ti naisangsangayan a katurayan a maipapan kadagiti nasken a maipan a panid wenno artikulo. Kapadada met laeng ti amin ditoy ti maysa nga agar-aramat.
Dagiti linaon
Listaan dagiti administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
Kiaten ti listaan dagiti administrador
Dagiti banag a maaramid dagiti administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agikkat iti panid, kitaen ti Wikipedia:Kiddaw para iti panagikkat no kayat a makiddaw a maikkat.
- Agsaluad wenno agsalaknib , mangikkat iti saluad dagiti panid, ken mangbaliw kadagiti nasalakniban a pampanid .
- Pengdan dagiti agar-aramat a mangdadael iti pampanid, kitaen ti Wikipedia:Adda agdama a bandalismo.
- Lokal nga agikarga kadagiti papeles.
- Kitaen pay listaan dagiti inaramid dagiti adminstrador - Naserraan, Nasalakniban a panid, ken dagiti Naikkat.
Nominasion ken kiddaw para iti panag-administrador[urnosen | urnosen ti taudan]
No kayatmo ti agbalin nga administrator kitem ti kiddaw para iti panag-administrador.


text:
Kanton iti San Galo
Ti Kanton iti San Galo (Aleman: Kanton St. Gallen (tulong·paammo)) ket maysa a santon idiay Suisa. Ti San Galo ket mabirukan idiay amianan a daya iti Suisa. Daytoy ket sumakop ti kalawa a 2,026 km², ken adda ti populasion (manipud idi 31 December 2011) iti 483,101.[2], ti populasion ket mangiraman kadagiti 97,461 a ganganaet, wenno ti agarup a 20.9% iti dagup ti populasion.[3] Ti kapitoliona ket ti San Galo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Arealstatistik Standard - Kantonsdaten nach 4 Hauptbereichen
- ^ a b Opisina ti Estadistika ti Kanton iti San Galo Wohnbevölkerung (bis 2011) (Aleman) Naala idi 1 Mayo 2012
- ^ Pederal a Departamento dagiti Estadistika (2008). "Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen" (Microsoft Excel). Naala idi Nobiembre 5, 2008.
Kasilpo iti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Kanton iti San Galo idiay Wikimedia Commons


text:
Karayan Indus
Ti Karayan Indus (Sanskrito: सिन्धु Sindhu; دریائے سندھ; Urdo: Daryā-e Sindh; Hindi: सिन्धु नदी Sindhu; Sindhi: سنڌو Sindhu; Punjabi: سندھ Sindh; Gujarati: સિંધુ નદી Sindhu; Pashto: اباسين Abāsin "Ama ti Karkarayan"; Persiano: رود سند Rūd-e Sind; Arabiko: السند Al-Sind; Tibetano: སེང་གེ།་གཙང་པོ Sênggê Zangbo "Karayan Leon"; Griego: Ἰvδός, Indós; Turki: Nilab) ket maysa a nangruna a karayan nga agayus idiay Pakistan. Adda pay dagiti dalannna babaen ti lumaud a Tibet (idiay Tsina) ken Akin-abagatan nga India.
Daytoy ket nagtaud idiay Tibetano a banak idiay asideg ti Danaw Mansarovar, ti karayan ket agayus babaen ti rehion ti Ladakh ti Jammu ken Kashmir, Gilgit, Baltistan ken agayus babaen ti Pakistan iti maysa a turong nga agpaabagatan idiay intero a kaatiddog ti Pakistan a tumipon idiay Baybay Arabiano idiay asideg ti puerto a siudad ti Karachi idiay Sindh. Ti dagup a kaatiddog ti karayan ket 3,180 km (1,980 mi). Daytoy ti kaatiddogan a karayan idiay Pakistan.
Daytoy a karayan ket adda ti dagup a kalawa ti panagayus ti sumurok a 1,165,000 km2 (450,000 sq mi). Ti nakarkulo a tinawen a panagayusna ket agarup a 207 km3 (50 cu mi), isu daytoy ti makaaramid ti maika-21 a kadakkelan a karayan iti lubong iti termino ti tinawen a panagayus. Ti Zanskar ket isu ti akin kanigid a tributario ti igidna idiay Ladakh. Kadagidiay tanap, ti akin kanigid nga igidna a tributario ket ti Chenab ket adda met daytoy kadagiti uppat a nangruna a tributario, a nanaganan ti, Jhelum, Ravi, Beas ken Satluj. Ti kangrunaan nga akin-kanawan nga igidna a tributario ket ti Shyok, Gilgit, Kabul, Gomal ken Kurram. Daytoy ket agtaud manipud kadagiti karayan ken dagiti glasier ti Himalaya, ken ti karayan ket mangsuporta kadagiti ekosistema dagiti kalalainganna ti temperatura a kabakiran, dagiti tanap ken dagiti namaga nga igid ti away.
Ti Indus ket mangporma ti delta ti Pakistan a naibagbaga idiay Vedic Rigveda a kas ti Sapta Sindhu ken ti Iraniko a Zend Avesta a kas ti Hapta Hindu (ti kayatna a saoen dagitoy dua ket Pito a Karkarayan). Ti karayan ket isun ti taudan ti panakaskasdaaw idi las-ud ti Klasiko a Paset ti Panawen. Ni Ari Darius ti Persia ket inpatulodna ni Scylax ti Caryanda tapno sukimatenna ti karayan idi 510 BCE.
Dagiti linaon
Nagnagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sanskrito a balikas ti Sindhu ket kaibuksilaan ti karayan, alog wenno taaw, mabalin a nagtaud daytoy ti ramut a sidh a kayatna a saoen ket "saan a mapan". Ti Sindhu ket isu pay laeng ti lokal a panangibagbaga ti Karayan Indus.
Idiay Rigveda, ti "Sindhu" (Sanskrito: सिन्धु) ket isu ti nagan ti Karayan Indus. Ti Sindhu ket naibagbaga iti mamin 176 a beses iti Rigveda, mamin 95 a beses iti adadu ngem maysa, nga adadu a naus-usar iti sapasap a kaibuksilan. Idiay Rigveda, a naisangsangayan kadagiti naud-udi a himno, ti kayat a saoen ti balikas ket naipabassit a mangitudo ti Karayan Indus, kas pagarigan ti listaan dagiti karayan ti Nadistuti sukta. Daytoy ket ti nagbanagan ti anomalia ti karayan nga adda ti maipapan ti lalaki a henero: amin a dadduma a karkarayan ti Rigvedic ket maipapan ti babai a henero, saan laeng nga iti gramatika, ngem naipanpanunotan a kas dagiti diosa ken maipadpada kadagiti nuang ken kabalio a babbai nga agpatpataud ti gatas ken mantekilia.
Ti balikas a Sindhu ket nagbalin a Hindu iti Daan a Persiano. Ti Taga-ugma a Griego a Ἰvδός (Indós, bunulod manipud ti Latin a kas ti Indus) ket maysa a bibulbulod iti Daan nga Iraniani a balikas.[1] Ti nagan nga Indós ket naus-usay iti libro nga Indica ni Megasthenes para iti naingel a karayan a linasat babaen ni Alejandro a naibatay iti nakaitawenan a pannkalaglagip ni Nearchus.
Dagiti taga-ugma a Griego ket nanginagnagan kadagiti Indiano (a ti agdama nga India iti labes ti Karayan Indus) a kas Ἰvδoί (Indói), ti tattao ti Indus.[1][2]
Iti Urdu, ti opisial a pagsasao ti Pakistan, ti Indus ket naamammuan akas ti درياۓ سِندھ (Daryā-e Sindh). Kadagiti sabsabal a pagsasao iti rehion, ti karayan ket naamammuan a kas ti सिन्धु नदी (Sindhu Nadī) iti Hindi, سنڌو (Sindhu) iti Sindhi, سندھ (Sindh) iti Punjabi, સિંધુ નદી (Sindhu) iti Gujarati; اباسين (Abāsin, lit. "Ama ti Karkarayan") iti Pashto, رود سند (Rūd-e Sind) iti Persiano, نهر السند (Naḥar al-Sind) iti Arabiko, སེང་གེ།་གཙང་པོ (Sênggê Zangbo, lit. "Karyan Leon") iti Tibetano, ken Nilab iti Turki.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti triburtario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Karayan Nagar
- Karayan Astor
- Karayan Balram
- Karayan Dras
- Karayan Gar
- Karayan Ghizar
- Karayan Gilgit
- Karayan Gumal
- Karayan Kabul
- Karayan Kurram
- Karayan Panjnad
- Karayan Shigar
- Karayan Shyok
- Karayan Sohan
- Karayan Tanubal
- Karayan Zanskar
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Indus ket pakanenna ti Indus a paid ti submarino, nga isu daytoy ti maikadua a kadakkelan a sedimento a bagi iti Daga iti agarup a 5 riwriw a kubiko kilometro kadagiti materiales a nainurunor manipu kadagiti bantay. Ti panagad-adal kadagiti sedimento iti moderno a karayan ket mangipakpakita a ti Karakoram a Kabambantayan iti akin_amianan a Pakistan ken India ket isu ti agmaymaysa a kangrunaan a taudan ti material, a ti Himalaya ti kaaduan a mangitited, kaaduan a babaen kadagiti dakkel a karayan ti Punjab (Jhelum, Ravi, Chenab, Beas ken Sutlej). Ti panagusig kadagiti sedimento manipud ti Baybay Arabo ket nangipakpakita a sakbay idi lima a riwriw a tawtawen ti Indus ket naisilpo kadagiti karayan ti rehion ti Punjab nga idi ket nagay-ayus nga agpadaya idiay Ganges ken natiwtiliw kalpasan ti dayta a panawen.[3] Ti nasapsap anga obra ket nangipakpakita a ti darat ken lan-ak manipud idiay lumaud a Tibet ket ababutenna ti Baybaya ARabop babaen idi 45 a riwriw a tawtawen, a mangipakpkaita nga adda ti rimsua idi a duog a Karayan Indus ti dayta a panawen.[4] Ti delta ti daytoy a karayan ti roto-Indus ket dimteng a nabirukan idiay Labneng Katawaz, idiay pagbeddengan ti Apgano-Pakistan.
Idiay rehion ti Nanga Parbat, ti kaadu ti panagkukot babaen ti Karayan Indus kalpasan ti pannakatiliw ken panangibaw-ing iti kaunegan ti dayta a lugar ket naipanpanunotan a nangiyeg kadagiti tengnga ken akin-baba nga ukis ti batbato iti rabaw.[5]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kuiper 2010, p. 86.
- ^ Encyclopædia Britannica.
- ^ Clift, Peter D.; Blusztajn, Jerzy (Disiembre 15, 2005). "Panagurnos manen ti akinlaud a sistema ti karayan ti Himalaya kalpasan idi lima a riwriw a tawtawen". Katutubo 438 (7070): 1001–1003. doi:10.1038/nature04379. PMID 16355221.
- ^ Clift, Peter D.; Shimizu, N.; Layne, G.D.; Blusztajn, J.S.; Gaedicke, C.; Schlüter, H.-U.; Clark, M.K.; ken Amjad, S. (Agosto 2001). "Panagrang-ay ti Indus a Paid ken ti kinapangrunana para iti pakasaritaan ti panagkutkot ti Lumaud a Himalaya ken Karakoram". GSA Bulletin 113 (8): 1039–1051. doi:10.1130/0016-7606(2001)113 2.0.CO;2.
- ^ Zeitler, Peter K.; Koons, Peter O.; Bishop, Michael P.; Chamberlain, C. Page; Craw, David; Edwards, Michael A.; Hamidullah, Syed; Jam, Qasim M.; Kahn, M. Asif; Khattak, M. Umar Khan; Kidd, William S. F.; Mackie, Randall L.; Meltzer, Anne S.; Park, Stephen K.; Pecher, Arnaud; Poage, Michael A.; Sarker, Golam; Schneider, David A.; Seeber, Leonardo; ken Shroder, John F. (Oktubre 2001). "Naukisan a panagobra manen idiay Nanga Parbat, Pakistan: Dagiti metamorpiko a nagbanagan ti maipapan ti pudot ken mekanikal a panagtitipon nga inaramid ti panagkutkot". Tektonika 20 (5): 712–728. doi:10.1029/2000TC001243.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albinia, Alice. (2008) Dagiti Imperio ti Indus: Ti Sarita ti maysa a Karayan. Umuna nga Edision ti Amerikano (20101) W. W. Norton & Company, New York. ISBN 978-0-393-33860-7.
- Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.
- World Atlas, Mileni nga Edision, pg 265.
- Jean Fairley, "Ti Leon a Karayan", Karachi, 1978
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Karayan Indus idiay Wikimedia Commons
- Blankonthemap Sapot a pagsaadan ti Akin-amianan a Kashmir
Nagsasabtan: 24°18′43″N 67°45′49″E / 24.312059°N 67.763672°E
- Karayan Indus
- Dagiti karayan ti India
- Dagiti karayan ti Pakistan
- Dagiti nailian a simbolo ti Pakistan
- Heograpia ti Sindh
- Sibilisasion ti Ginget ti Indus
- Labneng Indus
- Dagiti Rigveda a karayan
- Dagiti sagrado a karayan
- Dagiti karayan ti Tsina
- Dagiti karayan ti Tibet
- Dagiti karayan ti Jammu ken Kashmir
- Pakasaritaan ti Sindh
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Asia


text:
Pavia, Iloilo
Ti Pavia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pavia ket politikal a nabingbingay iti 18 a barbaranggay.[2]
- Aganan
- Amparo
- Anilao
- Balabag
- Purok I (Pob.)
- Purok II (Pob.)
- Purok III (Pob.)
- Purok IV (Pob.)
- Cabugao Norte
- Cabugao Sur
- Jibao-an
- Mali-ao
- Pagsanga-an
- Pandac
- Tigum
- Ungka I
- Ungka II
- Pal-agon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Iloilo". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Taudan a kodigo
Ti Taudan a kodigo (Ingles: Source Code) ket listaan dagiti agsarsaruno a pammilin a naisurat babaen ti lengguahe ti panangprograma a mabasa met ti tao. Iti agdama, saan met laeng adda ti sibubukel a kodigo iti maymaysa nga intar no maaramat dagiti lenguahe ti programasion, ngem adda iti addu nga intar ti testo para iti maysa a programa. Ti taudan a kodigo ti maysa a programa ti kompiuter ket tinipon dagiti intar a mapagbaliw manipud ti porma a mabasa ti tao agginggana ti porma a matungpal ti kompiuter. Pagbalbaliwento ti manggupgop (compiler) ti kodigo iti matungtungpal nga intar maipaay naitudingan nga arkitektura ti kompiuter, wenno tungpalento ti mangpatpatarus (interpreter) ti kodigo tapno mapataray a dagus.


text:
Pedro ti Natan-ok
Ni Pedro ti Natan-ok, Pedro I wenno Pyotr Alexeyevich Romanov (Ruso: ПëTp AлekcéeBич PoMáHoB, ПëTp I, Pyotr I, wenno ПëTp Beли́kий, Pyotr Velikiy) (9 Hunio [D.E. 30 Mayo] 1672 – 8 Pebrero [D.E. 28 Enero] 1725)[a] ket nangituray ti Sarismo ti Rusia ken kalpasan daytoy ti Ruso nga Imperio manipud idi 7 Mayo [D.E. 27 Abril] 1682 aginggana idi pimmusay, a kimmadduan a nagturay sakbay idi 1696 iti gudua a kabsatna lalaki. Kadagiti adu a nagballigi a gubgubat isu ket nangpadakkel ti Sarismo iti maysa a dakkel nga imperio a nagbalin a nangruna a bileg ti Europa. Segun ti historiador a ni James Cracraft, isu ket nangidaulo kadagit kultural a rebolusion a nangsukat ti tradisionalista ken mediebal a sosial ken politikal a sistema iti maysa a moderno, a sientipiko, naibatay ti Europa,ken rationalista a sistem.[1]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti petsa ket intudon babaen dagiti letra "O.S." ket addada iti Huliano a kalendario nga adda ti panangrugi ti tawen a nasimpa iti 1 Enero. Amin a petsa iti daytoy nga artikulo ket Kalendario a Gregoriano (kitaen Dagiti Daan nga Estilo ken Baro nga Estilo a petsa).
Dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ James Cracraft, Ti Rebolusion ni Pedro ti Natan-ok (Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, 2003) online nga edision
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Pedro ti Natan-ok idiay Wikimedia Commons
- Bain, Robert Nisbet (1911). "Pedro ti Rusia". Iti Chisholm, Hugh. Encyclopædia Britannica 21 (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. pp. 288–291.


text:
Datu Saudi-Ampatuan, Maguindanao
Ti Datu Saudi-Ampatuan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Saudi-Ampatuan ket nabingbingay a politikal kadagiti 8 a barbaranggay.[2]
- Dapiawan
- Elian
- Gawang
- Kabengi
- Kitango
- Kitapok
- Madia
- Salibu
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Unicode
Ti Unicode (Ilokano: Nagkaykaysa a kodigo) ket maysa a pangibilangan a Teknikal a pagalagadan para iti maitunos a panagisaup iti panagkodigo ti karakter ken panagtengngel iti testo ti karakter kadagiti kaaduan a sistema ti panagsurat iti sangalubongan. Naipatarubo a naisilpo iti Sangalubongan nga Agasmang ti Karakter a pagalagadan ken naipablaak iti porma a libro a kas iti Ti Pagaladagan ti Nagkaykaysa a Kodigo (Ingles: The Unicode Standard), ti kinaudi a bersion ti nagkaykaysa a kodigo ket addaan kadagiti 109,000 a karakter a nakasakup kadagiti 93 a sinuratan.


text:
Torrijos, Marinduque
Ti Torrijos ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Marinduque iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Torrijos ket nabingbingay kadagiti 25 barbaranggay.[2]
- Bangwayin
- Bayakbakin
- Bolo
- Bonliw
- Buangan
- Cabuyo
- Cagpo
- Dampulan
- Kay Duke
- Mabuhay
- Makawayan
- Malibago
- Malinao
- Maranlig
- Marlangga
- Matuyatuya
- Nangka
- Pakaskasan
- Payanas
- Poblacion
- Poctoy
- Sibuyao
- Suha
- Talawan
- Tigwi
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Marinduque". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Mimaropa (Ingles) naala idi 30 Enero 2013
- ^ "Probinsia ti Marinduque". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Danum
Ti danum ket maysa a kimiko a sustansia nga addaan iti kimiko a pagannurotan a H2O. Ti molekula ti danum ket aglaon ti maysa nga Oksíheno ken dua a Hidróheno kadagiti atomo a naikapet babaen dagiti kobalente a piansa. Ti danum ket likido iti ambiente a kasasaad, ngem kadawyan nga adda iti Daga iti natangken a kasasaad ti yelo ken alingasaw a kasasaad (alingasaw ti danum wenno alibungubong). Ti danum ket adda pay iti kasasaad a likido a kristal iti asideg kadagiti Hidropiliko a rabaw.[1][2] Babaen kadagiti nomenklatura a pananginagan kadagiti kimiko a kompuesto, ti dihidroheno monoksido ket isu ti sientipiko a nagan ti danum, ngem daytoy ket saan unay a maus-usar.[3]
Ti danum ket sakupenna ti 70.9% iti rabaw ti Daga,[4] ken daytoy ket nangruna kadagiti amin a naamammuan a porma iti biag.[5] Iti Daga, 96.5% ti danum ti planeta ket mabirukan kadagiti taaw, 1.7% iti danum iti sirok ti daga, 1.7% iti glasier ken dagiti gora ti yelo idiay Antartika ken Greenland, adda met bassit a pirgis dagiti sabsabali a bagbagi ti danum, ken 0.001% iti angin a kas ti sengngaw, dagiti ulep (naporma iti natangken ken dagiti partikulo ti danum a nasuspende iti angin), ken tudo.[6][7] Adda laeng 2.5% iti danum ti Daga ket di-naapgad, ken 98.8% iti danum ket yelo ken sirok ti daga a danum. Basbassit ngem 0.3% kadagiti amin a di-naapgad a danum ket addaan kadagiti karayan, danaw, ken ti tangatang, ken basbassit pay a bilang a di-naapgad a danum ti Daga (0.003%) ket adda kadagiti biolohiko a bagbagi ken napataud a produkto.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Henniker, J. C. (1949). "Ti Kaadalem iti Sona a Rabaw iti Likido". Dagiti Panagrepaso iti Moderno a Pisiko (Dagiti Panagrepaso iti Moderno a Pisiko) 21 (2): 322–341. doi:10.1103/RevModPhys.21.322.
- ^ Pollack, Gerald. "Siensia ti Danum". Unibersidad ti Washington, Pollack a Laboratorio. Naala idi 2011-02-05. "Ti danum ket addaan ti tallo a paset – alingasaw, likido, ken natangken; ngem dagiti agdama a panagsukisok manipud kadagiti lobaratotiomi ket agipaltiing ti kaadda ti nakakaskasdaaw a dua a maikapat a paset a rumsua kadagiti interface."
- ^ Bramer, Scott. "Kimiko a Nomenklatura". Unibersidad ti Widener, Departamento iti Kimika. Naala idi 20 Septiembre 2011.
- ^ "CIA- The world fact book". Ahensia ti Sentro nga Intelihensia. Naala idi 2008-12-20.
- ^ "Nagkaykaysa a Pagpagilian". Un.org. 2005-03-22. Naala idi 2010-07-25.
- ^ a b Gleick, P.H., ed. (1993). Danum iti Didigra: Ti pagalagadan kadagiti Sangalubongan a Di-naapgad a Danum. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 13, Tabla 2.1 "Dagiti reserba ti danum iti daga".
- ^ Ti Sengngaw ti Danum iti Klima a Sistema, Naipangpangruna a Reporta, [AGU], Disiembre 1995 (naisilpo idi 4/2007). Nangruna a Danum UNEP.


text:
Pagsasao a Waraywaray
Ti Waraywaray (wenno Waray wenno Winaray wenno L(in)eyte-Samarnon) ket pagsasao a maar-aramat kadagiti probinsia ti Samar, Amianan a Samar, Daya a Samar, Leyte (dumaya a deppaar), ken Biliran iti Pilipinas.
Kameng ti pamilia dagiti pasasao a Bisaya, ti Waray-Waray ket mainaig iti Cebuano ken asideg a naikamang iti Hiligaynon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Senso iti Pilipinas, 2000. Tabla 11. Sangakabbalayan a Populasion babaen ti Etnisidad, Sekso ken Rehion: 2000


text:
Palauig, Zambales
Ti Palauig ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zambales iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Palauig ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Alwa
- Bato
- Bulawen
- Cauyan
- East Poblacion
- Garreta
- Libaba
- Liozon
- Lipay
- Locloc
- Macarang
- Magalawa
- Pangolingan
- Salaza
- San Juan
- Santo Niño
- Santo Tomas
- Tition (San Vicente)
- West Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zambales". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
(Administratibo a nawaya manipud ti probinsia, ngem naigrupo ti Zambales babaen ti Opisina ti Nailian nga Estadistika)


text:
Komunismo
Ti Komunismo (manipud ti Latin communis - sapasap, sangalubongan) ket maysa a rebolusionari a sosialista a tigmnay tapno makapartuat ti maysa nga awan klase, awan kuarta, ken awan estado a sosial nga urnong a naipatakder babaen ti sapasap a panagtagikua dagiti pamay-an ti panagpataud, ken ti pay sosial, politiko ken ekonomiko nga ideolohia a mangipaturong ti panakabangon iti daytoy a sosial nga urnos. Daytoy a tignay, kadagiti Marxista-Leninista a panakaipatarus, ket kaaduanna a naimpluensian ti pakasaritaan tti maika-20 a siglo, a nakakita ti nakaro a panagsasalisal a nagbaetan ti "sosialista a lubong" (dagiti sosialista nga estado a tinurayan babaen dagiti partido komunista) ken ti "lumaud a lubong" (dagiti pagilian ng aadda dagiti tiendaan nga ekonomia).
Iti Marxista a teoria, puro a komunismo ket maysa a naisangsangayan nga agpang iti naipakasaritaan a panagrang-ay a dimteng manipud ti panagrang-ay dagiti produktibo a puersa a nangiturong ti kaaduan unay kadagiti kabaknang ti materiales, a mangpalubos para iti naibatay ti panagiwarwaras a kammasapulan ken dagiti sosial a panakibiang a naibatay kadagiti nawaya a naigambang a tattao.[1][2] Ti husto a panangilawagan ti komunismo ket agdumaduma, ken kanayon naibiddutan, iti sapasap a politika a ballaag, a maisinnukatan nga inususar iti sosialismo; nupay kasta, ti Marxista a teoria ket makisuppiat a ti sosialismo ket panagdaliasat nga agpang laeng iti dalan a mapan ti komunismo. Ti Leninismo ket aginayon ti Marxismo a pakinakem ti maysa nga umun-una a partido tapno mangidaulo ti proletario a rebulosion ken mangitalged kadagiti amain a bileg ti politiko kalpasan ti rebolusion para kadagiti agob-obra a klase, para iti panagrang-ay iti sangalubongan a panakarikna ti klase ken pagbinglayan ti agob-obra, iti agpang a panagdaliasat a nagbaetan ti kapitalismo ken sosialismo.
Dagiti konsilo a komunista ken dagiti saan a Marxista a libertariano a komunista ken anarko-komunista ket suppiatenda dagiti kapanunotan ti umun-una a partido ken ti maysa nga agpang a panagdaliasat, ken mangitakderda para iti panakabangon ti napno a komunismo tapno dagus a amngrugi kalpasan ti panakaikkat ti kapitalismo. Adda dagiti nawatiwat a sakop dagiti teoria kadagiti naisangsangayan a komunista iti pammateg a kasano ti mangbangon kadagiti kita ti intitusion a mangsukat kadagiti nadumaduma a makina ti ekonomia (a kas ti panagiwarwaras ti makmakan, edukasion, ken dagiti ospital) a kas ti irurumsuada babaen kadagiti kapitalista a sistema—wenno saan nga aramiden dagitoyen. Adda kadagitoy a komunista ket addaanda ti naisangsangayan a plano para kadagiti kita ti administrtibo a bagbagi a mangsukat kadagiti agdama, bayat nga agnanayon a mangikarkari a dagitoy a bagi ket saan a naipatengnga ken tagikua ti agob-obra, a kasla ti agdama ti uneg dagiti aktibista a tignay. Dadgiti dadduma ket awan dagiti konkreto a planoda kalpasan ti rebolusion, embes ket agtuntonda nga agtaltalek kadagiti agob-obra ti lubong ken ti napanglaw ket kabukbukodanda a maammoanto dagiti husto a moda iti panagiwarwaras ken nawatiwat a panagpataud, ken dagiti pay koordinasion, nga awan ti kammasapulan para kadagiti aniaman a naipatakder a "panagsukat" para iti kapitalista a naibatay ti estado a panagtengngel.
Iti moderno a panagisao a makunkuna dagiti adu nga agkomkomento a sosiologo ken politiko a kas ti "sapasap a politiko", ti komunismo ket kankanayo a maususar ti panagitudo kadagiti annuroten dagiti komunista nga estdo, a kas, dagiti dagup a tinengtengngel babaen dagiti komunista a partido, urayno ti aniaman a naipakat a linaon ti pudno nga ekonomiko a sistema a sursurotenda. Dagiti kas pagarigan kadagitoy ket dagiti annuroten ti Sosialista a Republika iti Bietnam a ti ekonomiko a sistema ket agitiptipon ti "doi moi", ti Republika dagiti Tattao iti Tsina (PRC) a ti ekonomiko a sistema ket agitiptipon ti "sosialista a tiendaan ti ekonomia", ken ti ekonomiko a sistema ti Kappon ti Sobiet a naipalawag a kas ti "estado a kapitalista" babaen dagiti saan a Leninista a sosiologo ken kalpasan daytoy babaen dagiti komunista nga umadadu a sumupsupiat ti kalpasan ti Stalin a panawen a modelo ti Sobiet a naparang ti panawen ti maika-20 a siglo (a kas, dagiti Maoista, dagiti Trotskista ken dagiti libertariano a komunista)—ken ti maysa pay a puntos babaen ni Vladimir Lenin.[3]
Etimolohia ken terminolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komonunismo ket nagtaud manipud ti Latin a balikas a communis, a kayatna a saoen ket "biningayan" wenno "tagikua ti amin".[4][5]
Iti kapanggepan ti naipakasaritaan a materialismo, ti komunismo ket isu ti kakapanunotan iti maysa a nawaya a kagimongan nga awan ti panakabingbingay wenno panakaisinsina, a ti sangkataoan ket nawaya tipanakairurumen ken pagkurangan. Ti maysa a komunista a kagimongan ket awan kadagiti gobierno, pagilian, wenno klase apanakabingbingay. Iti Marxista a teoria, ti diktadura ti proletariado ket isu ti agtengnga a sistema anagbaetan ti kapitalismo kenkomunismo, no ti gobierno ket adda ti pamay-an ti panagbalbaliw kadagiti pamuspusan ti panagtagikua manipud ti pribatismo a mapan ti naurnong a panagtagikua.[6] Iti politkal a siensia, ti termino a "komunismo" ket sagpaminsan a naus-usar a mangitudo kadagiti komunista nga estado, ti porma ti gobierno a ti estado ket agtigtignay babaen ti maysa a maysa a partido a sistema ken mangirangarang ti panakaitalek iti Marxismo-Leninismo wenno ti kapadpada kadagiti kastoy.
Iti moderno a panag-usar, ti balikas a "komunismo" ket maus-usar pay laeng a mangitudo kadagiti annuroten dagiti nagbukbukodan a nagirangarang a sosialista agobierno a buklen dagiti maysa a partido nga estado nga isuda idi ket maysa alegado a partido ti politika asistema nga agtigtignay babaen dagiti naisentro a naplano ang ekonomia ken ti maysa nga estado a panagtagikua kadagiti pamuspusan ti panagpataud, nga adda iti estado, nga itigapuna, ket mangitunton a nangirepresenta ti kakaykayatan dagiti agobobra a klase. Ti naisangsangayan a paset ti moderno a tignay ti komunista ketagipabpabasol a dagitoy nga estado ket saanda anangipadas a lumasat ti komunista a kagomongan, bayat a dagiti dadduma pay ket makisinnupiat a saanda a nakagunod ti lehitimado a sosialismo. Kaaduan kadagitoy a gobierno ket ibatayanda kadagiti ideolohiadaiti Marxismo-Leninismo, ngem saanda a tinawtawagan ti sistema nga inpatakderda a kas ti "komunismo", wenno nagituntonda iti anianan a panawen a ti ideolohia ket is-usa laeng ti nagpapaandar ti puersa kadagiti annurotenda: Ni Mao Zedong, kas pagarigan, ket nagsukimat ti Baro a Demokrasia, ken ni Vladimir Lenin idi nasapa a panawen ti 1920 ket nangipatakder ti gubat a komunismo; ken kalpasan daytoy, ti Bietnames ket nangipatakder ti doi moi, ken dagiti Insik ket nagsublida ti sosialismo nga adda dagiti Insik a pakaidumdumaan. Dagiti gobierno a nanginagnagan babaen dagiti sabali a gobierno a kas "komunista" ket sapasapda a tumounton a nangipatakderda ti maysa a panaglasat a sosialista a sistema. Daytoy a sistema ket sagpaminsan a nakunkuna akas ti estado a sosialismo wenno babaen dagiti kapadpada a nagnagan.
Ti "puro a komunismo" ket maysa atermino a sagpaminsan anaus-usar a mangitudo iti agpang ti pakasaritaan kalpasan ti sosialismo, urayno adu met laeng dagiti komunista a simple nga agus-usar ti termino a "komunismo" tapno mangitudo ti dayta nga agpang; ti termino ket kapadpada ti "Napno a komunismo". Ti awan klase, awan estado a kagimongan a naigandat a panakaidumduma ti daytoy a komunismo ket ti maysa kadagiti panagikeddeng no aniaman ti mapataud ken ania dagiti annuroten a sukimaten ket naararamid para iti kasayaatan ti sibubukel a kagimongan—a kas iti 'iti, babaen, ken para iti agobobra a klase', a saan adagiti nabaknang ti agtengtengngel ti kabaknanagan ket dagiti dadduma ket agobobra para kaniada iti matgedan a pakaibatayan. Iti daytoy a komunismo dagiti interesado ti amina kameng ti kagimongan ket maikkan ti agpapada a kadagsen iti sumaruno, iti praktikal a panagaramid ti pamay-an apanagikeddeng iti politika ken ekonomiko a panagbuklan ti biag. Ni Karl Marx, ken dagiti pay sabsabali a komunista apilosopo, ket nagigagarada a saan a nangited ti naisalaysayan a pangipalpalawag no kasano ti pamay=an ti komunismo a kas maysa a sosial a sistema, wenno dagiti husto a dalan a mangpakabael dagiti agobobra wenno kasano ti tumakder, wenno dagiti nainaganan a materiales no kasano ti mapan ti komunismo manipud ti kapitalismo. Iti Komunista a Warragawag, ni Marx ket saan a nagibagbaga ti maysa a 10-a puntos a palano ti panagbalakad ti panakaiwarwaras manen dagiti daga ket panagpataud tapno mairugi ti panaglasat iti komunismo, ngem isu ket nangikari a daytoy ket sapasap ken magsakup kadagiti aain. Daytoy ket kanayon a naipagpagarup a ni Marx iket nangikeddeng a dagitoy a teoria ket mabasa ti kastoy tapno dagiti sumaruno a teorista iti naisangsangayan a saad ket ket makaamponda ti komunismo kadagiti bukodda a lokalidad ken kasasaad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Kritiko iti Gotha Programme, Karl Marx.
- ^ Napno a Komunismo: Ti Patingga a Pagtungpalan: http://www.economictheories.org/2009/05/full-communism-ultimate-goal.html Naarkibo 29 Hulio 2011 idiay WebCite
- ^ Lenin's Naurnong nga ob-obra Tomo. 27, p. 293, inadaw nga insao babaen ni Aufheben Naarkibo 25 Oktubre 2009 idiay WebCite
- ^ "Communism". Britannica Encyclopedia.
- ^ World Book 2008, p. 890.
- ^ "Kritisismo ti ti Gotha Programme—IV". Kritisismo ti Gotha Programme. Naala idi 2009-10-18.
- Holmes, Leslie (2009). Communism: A Very Short Introduction. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-955154-5.
- Lansford, Tom (2007). Communism. Marshall Cavendish. ISBN 978-0-7614-2628-8.
- Link, Theodore (2004). Communism: A Primary Source Analysis. The Rosen Publishing Group. ISBN 978-0-8239-4517-7.
- Rabinowitch, Alexander (2004). The Bolsheviks come to power: the Revolution of 1917 in Petrograd. Pluto Press.
- "Ci–Cz Volume 4". World Book. Chicago, Illinois: World Book, Inc. 2008. ISBN 978-0-7166-0108-1.


text:
Plantilia:Kategoria a baw-ing
-
-
-
-
- Daytoy a plantilia ket nasken a mausar laeng kadagiti panid ti kategoria.
-
-
-
Panagusar[urnosen | urnosen ti taudan]
Kas pagarigan: Ti panagibaw-ing manipud ti Kategoria:Politica idiay Kategoria:Politika, agikabil ti sumaganad idiay Kategoria:Politica ti :
{{Kategoria a baw-ing|Politika}}wenno
{{Kategoria a baw-ing|Kategoria:Politika}}
Daytoy a plantilia ket agnayon kadagiti panid ti kategoria idiay Kategoria:Dagiti kategoria ti Wikipedia a naalumaymay a baw-ing.
Dagiti malaksid[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti adda linaonna a kategoria ket mailista idiay Kategoria:Dagiti kategoria ti Wikipedia a naalumaymay a baw-ing nga adda linaon
- Dagiti agnanayon a silo iti kaatiddog ti 1 ket mailista idiay Kategoria:Parametro ti Wikipedia a kahon ti kategoria a baw-ing a masapul a masimpa babaen ti ∞.
- Dagiti baw-ing nga awan kadagiti puntaan a panid ket mailista idiay Kategoria:Parametro ti Wikipedia a kahon ti kategoria a baw-ing a masapul a masimpa babaen ti ∃.


text:
Papa Nicolas I
Ni Papa Nicolas I (c. 800 – 13 Nobiembre 867), wenno San Nicolas ti Natan-ok, ket nagturay manipud idi 24 Abril 858 aginggana idi pimmusay. Isu ket nailaglagipan a kas ti maysa a nagitiptipon kadagiti turay ken bileg ti papa, a nagipekpeksa ti impluensia iti naipakasaritaan a panagrang-ay ti kinapapa ken ti puestona kadagiti Kristiano a pagpagilian iti Lumaud a Europa. Ni Nicolas ket nangipatpatalged a ti papa ket nasken nga adda ti dagup a pangturay kadagiti amin a Kristiano, uray dagiti naarian, kadagiti banag iti pammati ken dagiti moralidad.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Durant, Will. Ti Panawen ti Pammati. New York: Simon ken Schuster. 1972. Kapitulo XXI: Panagsupsuppiat ti Kristianidad 529–1085. p. 517–551
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Papa Nicolas I idiay Wikimedia Commons


text:
ISO 3166-1
Ti ISO 3166-1 ket paset ti panangiyalagad ti ISO 3166 nga inpablaak babaen ti Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO), ken mangipalawag kadagiti kodigo para iti nagnagan dagiti pagilian, dagiti agkamkammatalek a teritorio, ken dagiti espesial a lugar iti heograpiko nga intersado. Ti opisial a nagan ti alagaden ket ti Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti pagpagilian ken dgaiti subdibisonda – Paset 1: Kodkodigo ti pagilian. Daytoy ket mangipalawag kadagiti tallo nga agasmang dagiti kodigo ti pagilian:[1]
- ISO 3166-1 alpha-2 – dua letra a kodkodigo ti pagilian a kaaduan a maus-usar kadagiti tallo, ken kaaduan a maus-usar para kadagiti pagilian a kodigo ti kangatuan a pagturayan ti Internet (adda met dagiti bassit a saan a mairaman).
- ISO 3166-1 alpha-3 – tallo letra a kodigo ti pagpagilian a mangpalubos ti nasaysayaat a bisual a pannakainaig a nagbaetan dagiti kodigo ken ti nagnagan ti pagilian ngem ti dagiti kodigo ti alpha-2.
- ISO 3166-1 numeric – tallo a numero a kodkodigo ti pagilian a kapada dagiti napadur-as ken tinartaripato babaen ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagiliann, a nasaysayaat iti sinuratan (sistema ti panagsurat) nawaya, isu a naserserbi para iti tattao wenno dagiti sitema nga agus-usar kadagiti saan a Latin a sinuratan.
Ti alpabetiko a kodkodigo ti pagilian ket su dagitoy ti immuna a nairaman iti ISO 3166 idi 1974, ken ti numeriko a kodkodigo ti pagilian ket isuda ti immuna a nairaman idi 1981. Dagiti kodigo ti pagilian ket naipablaakdan a kas ISO 3166-1 manipud idi 1997, idi ti ISO 3166 ket naipadakkel kadagiti tallo a paset, a ti ISO 3166-2 ket mangipalpalawag kadagiti kodigo para kadagiti subdibision ken ti ISO 3166-3 ket mangipalplawag para kadagiti dati a pagilian.[2]
Kas ti kaaduan a naus-usar nga internasional nga alagaden , ti ISO 3166-1 ket naiyasentar kadagiti sabali nga alagaden babaen ti dagiti internasional a gunglo[3] tapno maipalubos ti mangpalaka ti pagsisinnukatan ti tagilako ken pakaaammo.[4] Nupay kasta, daytoy ket saan nga isu-isu nga alagaden para kadagiti kodigo ti pagilian. Dagiti sabali a kodigo ti pagilian nga inus-usar babaen dagiti adi nga internasional a gunlo ket sangkapaset wenno dagup a saan a maiyasping iti ISO 3166-1,[5] urayno adda met kadagitoy ket asideg a maipada kadagiti kodigo ti ISO 3166-1.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- ISO 639 – Kodkodigo para iti representasion ti nagnagan ti sasao
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "ISO 3166 – FAQs – Sapasap a salsaludsod". Gunglo ti Sangalubongan para iti Panagalagad (ISO).
- ^ "Development of ISO 3166". ISO.
- ^ "Implementation of ISO 3166-1". ISO.
- ^ "You and ISO 3166". ISO.
- ^ "Links". ISO.
Dagiti taudan ken silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mangtaripato nga Ahensia ti ISO 3166, (ISO)
- Nagnagan ti pagilian ken dagiti elemento ti kodigo — listaan dagiti kodigo ti alpha-2
- SAlagaden a Pagilian wenno Kodkodigo ti lugar para iti Panag-usar ti Estadistika, Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Pagpagilian wenno luglugar, kodkodigo ken dagiti pangyababaan — listaan ti kodkodigo ti alpha-3 ken numeriko (bassit laeng dagiti teritorio a naikabil kadagiti kodigo ti ISO 3166-1 ken saan a naikabil iti daytoy a listaan)


text:
Pagsasao a Danes
Ti Danes (dansk, pannakabalikas [danˀsɡ̊] ( denggen); dansk sprog, [ˈdanˀsɡ̊ ˈsb̥ʁɔʊ̯ˀ]) ket maysa a Pagsasao nga Amianan a Hermaniko a maisasao babaen ti agarup nga innem a riwriw a tattao, a kangrunaan idiay pagilian iti Dinamarka. Maisasao pay daytoy babaen ti 50,000 nga Aleman a Danés nga etnisidad idiay akin-amianan a pas-paset iti Schleswig-Holstein, Alemania, ken 25,000 a Danes idiay Norwéga nga addaan idiay ti minoridad a kasasaad ti pagsasao.[2] Ti Danés ket maysa a nasken a suheto iti pagadalan idiay balangat a teritoria ti Danés nga Is-isla ti Faroe (nga daytoy ket opisial pay a pagsasao kalpasan ti Faroese) kenGroenlandia (nupay kasta, ti opisial a pagsasao manipud idi 2009 ket ti Kalaallisut), ken ti sipud idi a balangat a tinengtengngel iti Islandia. Adda pay dagiti Danés a komunidad idiay Arhentina, ti Estados Unidos ken Canada. Ti Danes ket agsinnarangay a maawatan a mairan ti Norwego ken Suéko.


text:
Bakir
Ti bakir wenno kabakiran, ket maysa a lugar nga adda iti nasamek a kaykayo. Kasla dagiti siudad, daytoy ket segun kadagiti nadumaduma a pananagipalpalawag iti kultura, no ania iti maikeddeng a bakir ket adu ti pagdumadumaanna iti kadakkel ken adda dagiti nadumaduma a pannakaidasig segun no kasano ti nakaibuklan ti bakir.[1] Ti bakir ket kadawyan a ti maysa a lugar nga adu ti kayona ngem ti aniaman a natayag a nasamek iti mulmula ket mabalin a maipanunotan a bakir, uray dagiti adda iti sirok ti danum a kas dagiti bakir ti kelp, wenno ti saan a mula a kas ti fungi,[2] ken bakteria. Dagiti bakir ti kayo ket abbonganna ti agarup a 9.4 porsiento iti rabaw ti Daga (wenno 30 porsiento iti dagup a kadakkel ti daga), urayno idi ket ad-adu ti inabbonganda (agarup a 50 porsiento iti dagup a kadakkel ti daga). Dagityo ket agannongda a kas dagiti pagtaengan para kadagiti organismo, mangtimbeng ti hidrolohiko a panagayus, ken mangkonserba iti daga, a mangbukel daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan nga aspeto iti biospera.
Ti kadawyan a bakir ti kayo ket buklen iti ngato a balawbaw (balawbaw wenno akin-ngato a tuon ti kayo) ken ti sub-boske. Ti sub-boske ket kaaduan pay a nabingbingay kadagiti tuon ti babassit a kayo, tuon ti yerba, ken ti tuon ti lumot ken dagiti mikrobio iti daga. Kadagiti narikut a kabakiran, adda pay ti nasayaat a naipalplaawag nga akin-baba a tuon ti kayo. Dagitibakir ket sentro kadagiti amin a a biag ti tao gaputa dagitoy ket mangited ti maysa nga agdumaduma a sakop dagiti rekurso: agipenpendad iti karbon, makatulonda iti panagtimbeng ti klima ti planeta, sagatendad ti danum ken pasayaatenda dagiti masna a pakadangran a kas dagiti layus. Dagiti bakir ket aglaonda pay iti agarup a 90 porsiento iti naindagaan a biodibersidad iti lubong.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lund, H. Gyde (coord.) 2006. 'Dagiti pannakaipalplawag iti bakir, Panagtarikayo, Panagaramid ti bakir, ken Panagmula iti kayo'. Gainesville, VA: Dagiti Serbisio ti Pakaamo iti Bakir. Magun-od manipud ti: ComcastNet-gyde.
- ^ Stamets, Paul (2005). Mycelium Running. Ten Speed Press. p. 35. ISBN 1-58008-579-2.
- ^ Reporta iti Sibibiag a Planeta idi 2010. 2010. Naala idi 19 Abril 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bakir idiay Wikimedia Commons


text:
Zaragoza
Ti Zaragoza (Pannakabalikas nga Espaniol: [θaɾaˈɣoθa]), makunkuna pay a ti Saragossa iti Ingglés, ket isu ti kapitolio iti Probinsia ti Zaragoza ken iti Naturay a komunidad iti Aragon, España. Naisanglad daytoy idiay karayan Ebro ken dagiti tributariona, ti Huerva ken ti Gállego, ti asideg ti sentro iti daytoy a rehion, iti tanap nga addaan kadagiti nadumaduma a langa ti daga, manipud iti desierto (Los Monegros) aginggana kadagiti kabakiran, karuotan ken kabanbantayan.
Idi 1 Septiembre 2010 i populasion ti siudad ti Zaragoza ket 701,090,[1] iti uneg ti administratibo a patinggana iti kalawa ti daga iti 1,062.64 km2 (410.29 kd mi), a mangiranggo iti maikalima idiay España. Isu daytoy ti maika-35 a kaaduan ti populasion idiay Kappon ti Europa. Ti populasion iti metropolitano a lugar ket nakarkulo idi 2006 iti 783,763 nga agtaeng. Ti munisipalidad ket pagtaengan ti sumorok a 50 porsiento dagiti Aragones a populasion. Daytoy a siudad ket naisanglad iti kangato iti 199 a metro.
Ti Zaragoza ket nangisaili ti Expo 2008 idi kalgaw iti 2008, maysa daytoy a Piesta ti Lubong iti danum ken maipagnanayon a panagrangrang-ay. Kandidato daytoy idi para iti Europeano a Kapitolio iti Kultura idi 2016.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Zaragoza supera los 700.000 habitantes". Heraldo.es. 2006-01-01. Naala idi 2011-04-10.


text:
Santa Josefa, Agusan del Sur
Ti Santa Josefa ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Santa Josefa ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Angas
- Aurora
- Awao
- Tapaz
- Patrocinio
- Poblacion
- San Jose
- Santa Isabel
- Sayon
- Concepcion
- Pag-asa
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Agusan del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Caraga (Ingles) naala idi 24 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Agusan del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Lasam, Cagayan
Ti Lasam ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Pilipinas. Ti pinakasentro ti Lasam ket mapattapatta a 13 a kilometro, dua degrado iti abagatan nga lumaud iti Rangtay Magapit, 68 a kilometro manipud iti Siudad ti Tuguegarao no ballasiwen ti Karayan Cagayan ket sumalpot iti ili ti Gattaran, Cagayan. Ngem no talaytayen iti nailian a kalsada a Lasam-Logac-Magapit ket daliasaten ti aganay a sangagasut ket innem a kilometro tapno madanon ti Siudad ti Tuguegarao. Kaabay ti Lasam iti amianan-a-daya ti ili ti Lal-lo, iti amianan-a-laud ti Allacapan, ken Flora, Apayao iti met daya ket ti Karayan Cagayan ken ti ili Gattaran, iti abagatan ket ti ili Santo Niño, ken iti abagatan-a-laud ti ili ti Rizal.
Ti Lasam ket napartuat idi 1950 manipud kadagiti baranggay ti Gattaran, Cagayan iti laud ti Karayan Cagayan.[4]
Addaan ti ili ti Lasam iti saksakup a dagdaga a 234 pakuadrado a kilometro wenno 23,400 nga ektaria.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Lasam ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.[2]
- Aggunetan
- Alannay
- Battalan
- Cabatacan East
- Cabatacan West
- Calapangan Norte
- Calapangan Sur
- Callao Norte
- Callao Sur
- Cataliganan
- Centro 01
- Centro 02
- Centro 03
- Finugo Norte
- Gabun
- Ignacio b. Jurado
- Magsaysay
- Malinta
- Minanga Norte
- Minanga Sur
- Nabannagan East
- Nabannagan West
- New Orlins
- Nicolas Agatep
- Peru
- San Pedro
- Sicalao
- Tagao
- Tucalan Passing
- Viga
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cagayan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Ti tignay a panagpartuat ti ili ti Lasam idiay probinsia ti Cagayan". LawPH.com. Naala idi 2011-04-09.
- ^ "Probinsia ti Cagayan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao a Swahili
Ti pagsasao a Swahili wenno Kiswahili[3] ket maysa a Bantu a pagsasao nga insasao dagiti nadumaduma nga etniko a grupo nga agtataeng kadagii nadumaduma a luglugar iti aplaya ti Kanal Mozambique manipud ti akin-amianan a Kenya aginggana ti akin-amianan a Mosambike, a mairaman ti Is-isla ti Komoros.[4] Daytoy ket maisasao pay dagiti etniko a minoridad a grupo idiay Somalia. Urayno lima a riwriw a tattao ti agsasao iti Swahili a kas ti patneng a pagsasaoda,[5] daytoy ket naus-usar a kas maysa a lingua franca iti kaaduan ti Daya nga Aprika, a kayatna a saoen ket ti dagup a bilang dagiti mangisasao ket nasurok a 60 a riwriw.[6] Ti Swahili ket agserserbi a kas maysa a nailian, wenno opisial a pagsasao, kadagiti lima a pagilian: ti Tanzania, Kenya, Uganda, ti Komoros ken ti Demokratiko a Republika iti Kongo.
Adda dagiti Swahili a bokabulario ket naala manipud ti Arabiko baaen t ad-adu ngem duapulo a siglo a pannakaiyasidegan dagiti agsasao ti Arabiko a nagtataeng idiay aplaya ti abagatan a daya nga Aprika. Daytoy ket naginaynayon pay kadagiti Persiano, Aleman, Portuges, Ingles, ken Pranses a balikas iti bokabulariona babaen ti pannakaiyasasidegna kadagiti napalabas a lima a siglo.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti eskolar ket awanda ti umanay a pakasaritaan wenno arkeolohiko nga ebidensia tapno mangpalubos kaniada a mangibaga ti pudno a petsa ken lugar a rimsuaan ti pagsasao a Swahili wenno ti Swahili a kultura. Nupay kasta, daytoy ket naipanpanunotan a ti tattao nga agsasao ti Swahili ket simmakupda kadagiti agdama a teritorio, a mangkepkep ti Taaw Indiano, a nanipud idi kasakbayan ti 1000 A.D. Dagiti Arabo agtagtagilako ket naam-ammuanda nga adaanda iti nawatiwat a pannakaiyasideg ti aplaya a tattao manipud ti saan a naladladaw ngem maika-6 a siglo A.D., ken ti Islam ket nangrugrugi a naiwarwaras idiay igid nga Aplaya ti Daya nga Aprika manipud idi saan a naladladaw ngem maika-9 a siglo.
Dagiti tao manipud idiay Oman [8] ken idiay Golpo ti Persia Persian ket nagtaengda idiay Purpuro ti Zanzibar, a nangtulong daytoy ti panakaiwaras tiIslam ken ti pagsasao a Swahili ken kultura nga adda dagiti nangruna paglakuan ken sentro ti kultura nga adadayo ngem ti Sofala (Mozambique) ken Kilwa (Tanzania) iti abagatan, ken Mombasa ken Lamu idiay Kenya, Barawa, Merca, Kismayo ken Mogadishu (Somalia) iti amianan, ti Is-isla ti Komoros ken akinamianan a Madagascar idiay Taaw Indiano.
Nagrugi idi agarup a 1800, dagiti agturturay ti Zanzibar ket nagurnosda panaglaklako a panagbanbaniaga idiay kaunegan ti nangruna a daga, aginggana kadagiti nadumaduma a danaw idiay Rengngat ti Daya nga Aprika ti kontinente. Dagitoy idi n ket nangipatakderda kadagiti permanente a dalan ti panaglaklako, ken dagiti agsasao ti Swahili nga aglaklako ket nagtaengda kadagiti pagsardengan kadagiti igid ti baro a dalan ti paglaklakuan. Para idi kaaduan, daytoy a pamay-an ket saan a nangiturong ti napudno a kolonisasion. Ngem ti kolonisasion ket rimsua idiay laud ti Danaw Malawi, a tattan ket ti Probinsia ti Katanga ti Demokratiko a Republika ti Kongo, a nangited ti adu a nagbalbaliw a dialekto.
Ti kasapaan a naam-ammuan a dokumento a naisurat ti Swahili ket dagiti surat a naisursurat ti Kilwa idi 1711, iti Arabiko a sinuratan. Dagitoy ket naipatulod idiay Portuges ti Mozambique ken dagiti lokal a kumaduaanda. Dagiti kasisigud a surat ket naipreserba tattan idiay Naipakasaritaan nga Arkibo ti Goa, India.[9] Ti sabali pay a taga-ugma a naisurat a dokumento ket ti maysa nga epiko a daniw iti Arabiko a sinuratan a natituloan ti Utendi wa Tambuka (Ti Pakasaritaan ti Tambuka); daytoy ket napetsaan ti 1728. Nupay kasta, ti Latin a sinuratan ket nagbalin nga isu ti pagalagadan babaen ti impluensia dagiti kolonial a bileg ti Europa
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ethnologue a listaan dagiti pagilian a ti Swahili ket naisasao
Thomas J. Hinnebusch, 1992, "Swahili", Internasional nga Ensiklopedia dagiti Lingusitika, Oxford, pp. 99–106
David Dalby, 1999/2000, Ti Linguaesperio a Rehistro dagiti Pagsasao ken Komunidad a Bitla ti Lubong, Linguasphere Press, Makadua a tomo, pg. 733–735
Benji Wald, 1994, "Sub-Sahara nga Aprika", Atlas dagiti Pagsasao iti Lubong, Routledge, pp. 289–346, mapmapa 80, 81, 85
- ^ a b Swahili reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Kongo Swahili reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Aplaya a Swahili reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Inggles a Diksionario ti Oxford
- ^ Prins 1961
- ^ Peek, Philip M.; Kwesi Yankah (2004). Aprikano a sarsarita: mays anga ensiklopedia. Taylor & Francis. p. 699. ISBN 0-415-93933-X.
- ^ Irele 2010
- ^ http://wikisource.org/wiki/Baba_yetu
- ^ Kharusi, N.S. (2012) Ti etniko nga etiketa ti Zinjibari: Dagiti politika ken panagpili ti pagsasao a nagbanagan kadagiti agsasao ti Swahili idiay Oman. Dagiti etnisidad Hunio 2012 tom. 12 bil. 3 335-353, DOI: 10.1177/1468796811432681
- ^ E.A. Alpers, Marpil ken dagiti Tagabu idiay Daya a Tengan ti Aprika, Londres, 1975, pp. 98–99 ; T. Vernet, "Les cités-Etats swahili et la puissance omanaise (1650–1720), Journal des Africanistes, 72(2), 2002, pp. 102–105.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ashton, E. O. Swahili a Gramatiko: Mairaman ti intonasion. Longman House. Essex 1947. ISBN 0-582-62701-X.
- Irele, Abiola and Biodun Jeyifo. Ti Oxford ensiklopedia ti Aprikano a kapanunotan, Tomo 1. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan E.U. Siudad ti New York. 2010. ISBN 0-19-533473-6
- Blommaert, Jan: Panagikeddeng dagiti karbengan ti pagsasao: Ingles ken Swahili iti Tanzania a nabisita manen (sosiolingnguistiko a panagrangrang-ay ti Tanzania a Swahili) – Dagiti Obra a Papel ti Urbano a Pagsasao & Panakaamo ti Panagbasa ken Panagsurat, papel 23, Univbersidad ti Gent 2003
- Brock-Utne, Birgit (2001). "Edukasion para iti Amin – ti ania a pagsasao?". Oxford a Repaso iti Edukasion 27 (1): 115–134. doi:10.1080/03054980125577.
- Chiraghdin, Shihabuddin ken Mathias Mnyampala. Historia ya Kiswahili. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Akindaya nga Aprika. 1977. ISBN 0-19-572367-8
- Contini-Morava, Ellen. Pangnagan a Panakaidasig iti Swahili. 1994.
- Lambert, H.E. 1956. Chi-Chifundi: Ti Dialekto iti Akin-abagatan nga Aplaya ti Kenya. (Kampala)
- Lambert, H.E. 1957. Ki-Vumba: Ti Dialekto iti Akin-abagatan nga Aplaya ti Kenya. (Kampala)
- Lambert, H.E. 1958. Chi-Jomvu ken ki-Ngare: Dagiti subdialekto ti Mombasa a Lugar. (Kampala)
- Marshad, Hassan A. Kiswahili au Kiingereza (Nchini Kenya). Pundasion ti Jomo Kenyatta. Nairobi 1993. ISBN 9966-22-098-4.
- Nurse, Derek, ken Hinnebusch, Thomas J. Swahili ken Sabaki: ti linguistiko a pakasaritaan. 1993. Dagiti serie: Unibersidad ti California a Panangipablaak dagiti Lingguistika, b. 121.
- Ogechi, Nathan Oyori: "Kadagiti karbengan ti pagsasao idiay Kenya (iti legado a puesto ti Swahili idiay Kenya)", iti: Nordiko a Warnakan kadagiti Aprikano a Panagadadal 12(3): 277–295 (2003)
- Prins, A.H.J. 1961. "Dagiti agsasao ti Swahili a Tattao iti Zanzibar ken dagiti Aplaya ti Daya nga Aprika (Dagiti Arabo, Shirazi ken Swahili)". Etnograpiko a Panagsukisok iti Aprika, inurnos babaen ni Daryll Forde. Londres: Internasional nga Instituto ti Aprika.
- Prins, A.H.J. 1970. Ti Nautiko a Diksionario ti Swahili. Pangyuna a Panagdadal ti Swahili a Leksiko – 1. Dar es Salaam.
- Whiteley, Wilfred. 1969. Swahili: ti panagungar ti nailian a pagsasao. Londres: Methuen. Dagiti serie: Dagiti Panagadadal ti Aprikano a Pakasaritaan.


text:
Sosialismo
Ti socialismo ket maysa nga ekonomiko a sistema a nailaslasin babaen ti sosial a pangtagikua dagiti pamay-an ti produksion ken ti panagtitinnulongan a panagtaripatu ti ekonomia,[1] ken ti politikal a pilosopia a mangipakpatakder ti kastoy a sistema. Ti "sosial a panagtagikua" ket mabalin a mangitudo dagiti pagtitinnulongan a negosio, ti kadawyan a panagtagikua, estado a panagtagikua, wenno panagtagikua ti umili ti ekuidad.[2] Adda dagiti nadumaduma kita ti sosialismo ken awan ti maymaysa a panagipalpalwag a mangsakup kadagitoy.[3] Dagitoy ket maigiddiat kadagiti kita ti panagtagikua nga itatakderanda, ti grado a panagkammatalekda kadagiti paglakkuan wenno panagplano, no kasanonto a maurnos kadagiti kaunegan dagiti produktibo a patakder, ken ti papel ti estado iti panangipatakder ti sosialismo.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ sosialismo Britannica AKADEMIKO NGA EDISION. Naala idi 19 Enero 2012.
- ^ O'Hara, Phillip (Septiembre 2003). Ensiklopedia ti Politikal nga Ekonomia, Tomo 2. Routledge. p. 71. ISBN 0-415-24187-1. "Iti pannakaurnos ti agpangpangato a desentralisasion (iti saan a basbassit ngem maysa) dagiti tallo a porma ti sosialisado a panagtagikua ket mailasin manipud ti: dagiti paktoria a tagikua ti estado, dagiti tagikua ti empleado (wenno sosial) a tagikua a kompania, ken panagtagikua ti umili ti ekuidad."
- ^ Peter Lamb, J. C. Docherty. Naipakasaritaan a diksionario ti sosialismo. Lanham, Maryland, UK; Oxford, Inglatera, UK: Scarecrow Press, Inc, 2006. p. 1.
- ^ Nove, Alec. Socialism. Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia, Maikadua nga Edision (2008): http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_S000173
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sosialismo idiay Wikimedia Commons


text:
Lehislatibo a distrito iti Malabon-Navotas
Ti Lehislatibo a Distrito iti Malabon-Navotas ket isu idi ti pannakabagi ti Siudad ti Malabon ken ti ili ti Navotas iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas manipud idi 1987 aginggana idi 2010. Ti Malabon ken Navotas ket nairepresentada idi ti umuna a distrito ti Rizal manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ken ti Rehion IV manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Manipud idi 1984 aginggana idi 1986, naigrupoda iti Valenzuela a kas ti parlamentario a distrito ti Malabon-Navotas-Valenzuela para iti pannakabagi ti Kadawyan a Batasang Pambansa.
Ti distrito ket narakrak idi 2010 ken sinukatan babaen dagiti dua a nasina a lehislatibo a distrito ti Malabon ken Navotas, idi ti nadukomentuan ti linteg a siudad ti Navotas (Republika Tignay Blng. 9387) a naaprobaran idi Marso 10, 2007 ken napasingkedan idi Hunio 24, 2007 ket nangited ti naisina a distrito para iti baro a siudad.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1 Sinukatanna ni Alvin S. Sandoval babaen ti Elektoral a Tribunal ti Kamara a naikeddeng idi Nobiembre 17, 2009.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas
- ^ Naisapat ti baro a pannakabagi ti Malabon-Navotas Naal aidi Noniembre 19, 2009.


text:
Nanoteknolohia
Ti nanoteknolohia ket ti panangipaturong iti banag iti maysa nga atomiko ken molekular a gantingan. Ti kasapaan a naiwarwaras a pannakaipalawag ti nanoteknolohia[1][2] ket nangibagbaga iti naisangayan a teknolohiko a gandat ti apag-isu a panangiturong dagiti atomo ken dagiti molekula para iti pabrikasion kadagiti bassit usit a gantingan a produkto, mangibagbaga pay itan a kas ti molekular a nanoteknolohia. Ti nasapsapasap a panangilawag ti nanoteknolohia ket sinarunuan idi nga inpatakder babaen ti Initiatibo ti Nailaina a Naoteknolohia, a nangipalplawag a ti nanoteknolohia a kas ti panangiturong ti banag iti saan a basbasit ngem maysa a dimension a kadakkel manipud ti 1 aginggana ti 100 nanometro. Daytoy a pannakaipalawag ket makaanninaw ti kinapudno a dagiti kuantum mekanikal a pagbanagan ket nangruna iti daytoy a gantingan ti kuantum a pagturayan , ken isunga ti panagipalplawag ket immalis manipud tinaisangayan a teknolohiko a gandat iti maysa a kategoria ti panagsukisok a mangiraman amina a kita ti panagsukisok ken dagiti teknolohia a mangirebbeng kadagiti naisangayan atagikua ti banag a rumsua iti babab ti naited a batayan ti kadakkeld. Isunga kadawyan daytoy a makitkita ti ad-adu ngem maysa a porma "dagiti nanoteknolohia" ken ti "nanogantingan a teknolohia" a amngitudo ti adu a sakup ti panagsukisok ken dagiti pakat a ti kadawyan nga ugali ket ti kadakkel. Gapu kadagiti nadumaduma a mabalin a pakaipakatan (mairaman ti industrial ken militar), dagiti gobierno ket napuonanda kadagiti riniwriw a doliar iti panagsukisok ti nanoteknolohia. Babaen ti bukodna nga Initiatibo ti Nailian a Nanoteknolohia, ti Estados Unidos ket nagpuonan kadagiti 3.7 bilion a doliar. Ti Kappon ti Europa ket nagpuonan kadagiti 1.2 bilion ken ti Hapon kadagiti 750 riwriw a doliar.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Drexler, K. Eric (1986). Dagiti Makina ti Pannakapartuat: Ti Iyuumay ti Panawen ti Nanoteknolohia. Doubleday. ISBN 0-385-19973-2.
- ^ Drexler, K. Eric (1992). Dagiti Nanosistema: Molekular a Makina, Panagpataud, ken Komputasion. New York: John Wiley & Sons. ISBN 0-471-57547-X.
- ^ Ipakat ti nanotek aginggana iti industrial, agri a maiparuar, The Daily Star (Banglades), 17 Abril 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Nanoteknolohia idiay Wikimedia Commons
- Kitaen ti Nanoteknolohia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Temperatura
Ti temperatura ket isu ti numeriko a panagrukod ti pudot wenno lamiis. Ti panagrukodna ket ti panagtakuat ti radiasion ti pudot wenno partikula wenno kinetiko nga enerhia, wenno babaen ti adu a panagkukua ti maysa a termometriko a material. Daytoy ket mabalin a makalibrado kadagiti nadumaduma a gantingan ti temperatura, Celsius, Fahrenheit, Kelvin, kdpy. Ti kammasapulan a pisikal a panangipalawag ti temperatura ket maited babaen ti termodinamika.
Dagiti panagrukod babaen ti bassit a termometro, wenno babaen ti panagduktal ti radiasion ti pudot, ket mabalin a mangipakita a ti temperatura ti maysa a bagi ti material ket mabalin nga agdumduma manipud kadagiti panawen wenno luglugar iti kauneganna. Kas pagarigan, ti kimat ket mabalin a mangipapudot ti bassit a paset ti tangatang a napudpudot ngem ti rabaw ti Init.[1] No dagiti panagbalbaliw ket mapasamak a napardas , wenno bassit unay ti baetanda, iti kaunegan ti maysa a bagi, daytoy ket mabalin nga imposible ti mangaiplawag ti temperaturana.
Iti kaunegan ti maysa a bagi a saan a makisinnukat ti enerhia wenno banag kadagiti kaarubayanna, ti temperatura ket gaganay nga agbalin nga agpapada iti espasio kadagiti mapalabas a panawen. No ti dalan a salputen laeng iti pudot ket nakalukat ti baetan ti dua a bagbagi, ti enerhia ket kankanayon a maidagdagus a mangiyalis a kas pudot manipud ti napudpudot a bagi iti nalamlamiis. Ti kapardas ti pannakaiyalis ket depende iti termal a konduktibidad iti dalan wenno ti pagbeddengan a baetanda . Ti baetan ti dua a bagbagi nga addaan ti agpada a temperatura, awan ti agayus a pudot. Dagitoy a bagi ket makunkuna nga adda iti termal nga ekuilibrio.
Ti kinetiko a teoria ket makaidaton ti napateg ngem limitado a pakabilangan iti panagkukua dagiti material kadagiti mikroskopiko a sistema. Daytoy ket mangipakita ti patingga a temperatura a kas kapadpada ti pateg ti natimbeng a kinetiko nga enerhia dagiti pugto a mikroskopiko a panaggunay dagiti bukodda a konstituento a mikroskopiko a partikula a kas dagiti elektron, dagiti atomo, ken dagitimolekula.
Ti teoretiko a kalamiisan a temperatura ket makunkuna iti patingga a sero. Daytoy ket mabalin a masabat ngem saan a mabalin amaabutan iti pudno a pisikal a sistema. Daytoy ket maibagbaga babaen ti 0 K iti Kelvin a gantingan, −273.15 °C iti Celsius a gantingan, ken −459.67 °F iti Fahrenheit a gantingan. Iti banag a patingga a sero, dagiti panaggunay dagiti mikroskopiko a konstituente ket bassit laeng .
T temperatura ket nangruna kadagiti amin a a pagobraan ti masna a siensia, a mairaman ti pisika, heolohia, kimika, dagiti atmosperiko a siensia ken biolohia.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chang, Hasok (2004). Inventing Temperature: Measurement and Scientific Progress. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-517127-3.
- Zemansky, Mark Waldo (1964). Temperatures Very Low and Very High. Princeton, N.J.: Van Nostrand.
- T. J. Quinn (1983), Temperature, Academic Press, Londres.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Temperatura idiay Wikimedia Commons
- Ti maysa nga elementaria a pangyuna iti temperatura (Ingles)
- Ania kadi ti Temperatura? (Ingles)
- manipud ti Estado nga Unibersidad ti Oklahoma (Ingles)
- Ti natimbeng a tinawen a temperatura babaen ti pagilian (Ingles)


text:
Lehislatibo a distrito iti Marinduque
Ti Lehislatibo a Distrito iti Marinduque ket isu ti agdama a pannakabagi ti Probinsia ti Marinduque iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas.
Ti Marinduque ket nairepresenta idi a kas paset ti maikadua a distrito ti Tayabas idi 1907, kalpasan ti pannakaitiponna a kas sub probinsia. Kalpasan tipannakabangonna a kas kadawyan aprobnsia iti Pebrero 21, 1920 babaen ti Tignay Blng. 2880, ti Marinduque ket naikkan idi ti bukodna apannakabagi, ken nagbutos ti immuna a pannkabagina idi 1922.
Ti probinsia ketnairepresenta iti Interim Batasang Pambansa a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa idi 1984. Ti Marinduque ket nagtaginayon ti bukodna a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a nangrugi idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi iti isumet laeng a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti ili: Boac, Buenavista, Gasan, Mogpog, Santa Cruz, Torrijos
- Populasion (2007): 229,636
- ^1Naibilin a naikkat babaen ti COMELEC idi Hulio 11, 2013 gaputa naturalisado nga Umili ti Amerika.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas
- Opisial a Website ti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Papa Celestino V
Ni Papa Santo Celestino V (1215 – 19 Mayo 1296), ket naipasngay idi a kas ni Pietro Angelerio (segun kadagiti sabali a taudanAngelario, Angelieri, Angelliero, wenno Angeleri), ken makunkuna pay a kas ni Pietro da Morrone,ket nabutosan a kas ti Papa idi tawen ti 1294 iti naudi a saan a conclave a panagbutos ti papa iti pakasaritaan ti Romano Katoliko aSimbaan. Isu ket nadayegan gapu ti panagikkatna ti kinapapa. Awanen ti sumarsaruno a nangala ti nagan a Celestino.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Celestino V idiay Wikimedia Commons


text:
Panabo
Ti Siudad ti Panabo ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Davao del Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Panabo ket nabingbingay a politikal iti 40 a barbaranggay.[2]
- A. O. Floirendo
- Datu Abdul Dadia
- Buenavista
- Cacao
- Cagangohan
- Consolacion
- Dapco
- Gredu (Pob.)
- J.P. Laurel
- Kasilak
- Katipunan
- Katualan
- Kauswagan
- Little Panay
- Lower Panaga (Roxas)
- Mabunao
- Maduao
- Malativas
- Manay
- Nanyo
- New Malaga (Dalisay)
- New Malitbog
- New Pandan (Pob.
- New Visayas
- Quezon
- Salvacion
- San Francisco (Pob.)
- San Nicolas
- San Roque
- San Vicente
- Sta Cruz
- Sto Niño (Pob.)
- Sindaton
- Tagpore
- Tibungol
- Upper Licanan
- Waterfall
- San Pedro
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Davao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 20 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Davao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 20 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Komoros
Ti Komoros i/ˈkɒməroʊz/ (Arabiko: جزر القمر, Ǧuzur al-Qumur/Qamar), opisial a ti Kappon iti Komoros (Komoriana: Udzima wa Komori, Pranses: Union des Comores, Arabiko: الاتحاد القمري al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī) ket maysa a naturay, a purpuro nga isla a pagilian idiay Taaw Indiano, a mabirukan idiay daya nga aplaya iti Áprika, iti akin-amianan n gibus iti Kanal Mozambique,a nagbaetan ti amianan a daya ti Kanal Mozambique ken amianan a laud ti Madagascar. Dagiti dadduma pay a pagilian nga asideg ti Komoros ket ti Tanzania iti amianan a laud ken ti Seychelles iti amianan a daya. Ti kapitoliona ket ti Moroni idiay Grande Comore.
Iti 1,862 km2 (719 sq mi) (malaksid ti Mayotte),[4] ti Komoros ket isu ti maikatlo a kabassitan a pagilian iti Aprika babaen ti kalawa. Ti populasion ket (malaksid ti Mayotte) ket nakarkulo iti 798,000. Ti naganna ket naala manipud ti Arabiko a balikas a قمر qamar ("bulan").[5] Ti purpuro ket nalatak kadagiti nadumaduma a kultura ken pakasaritaan, a kas maysa a pagilian a naporma iti nagsasabtan kadagiti adu a sibilisasion. Isu daytoy ti akin amianan unay a kameng ti estado iti Liga ti Arabo. Bayat nga idiay naisuppiatan nga isla iti Mayotte ti opisial a pagsasao laeng ket ti Pranses, ti "Kappon iti Komoros" ket adda dagiti tallo nga opisial a pagsasao: Komoriano, Arabiko, ken Pranses.
Daytoy a pagilian ket opisial a mangbukel kadagiti uppat nga isla idiay bulkaniko a Komoros a purpuro: iti akin amaianan a laud unay ti Grande Comore wenno Ngazidja, Mohéli wenno Mwali, Anjouan wenno Nzwani, ken ti akin abagatan unay a ti Mayotte wenno Maore, ken dagiti daduma pay a babassit nga isla. Nupay kasta, ti gobierno iti Komoros (wenno dagiti sinarunona, manipud ti panakawayawayas) ket saanda pay a naiturayan ti isla iti Mayotte, a ti Pransia ket turayanna akas ti maysa a ballasiw taaw a departamento. Ti Mayotte ket isu laeng ti isla ti purpuro a nasaan a bimmutos para ti panakawayawaya manipud ti Pransia idi 1974; ti kinaudi ket bineto dagiti Konsilo ti Salaknib ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a resolusion a mangpasingked iti Komoriano a katurayan iti dayta nga isla.[6][7][8][9] Ken mairaman pay ti, 29 Marso 2009 a panagbutos iti panagbalin ti Mayotte ti maysa a ballasiw taaw a departamento iti Pransia idi 2011 ket binutosan babaen dagiti tattao iti Mayotte.
Ti Komoros ket isu laeng ti estado a kameng dagiti sumaganad: Aprikano a Kappon, Prankoponia, Organisasion iti Islamiko a Panagtitinnulongan, Liga ti Arabo, ken Komision ti Taaw Indiano. Daytoy a pagilian ket adda ti pakasaritaan babaen dagiti adu a kudeta manipud ti panakawayawayas idi 1975. Manipud idi 2008 agarup a kagudua ti populasion ket agbibiag iti baba ti internasional a linia ti kapanglaw iti US$1.25 ti maysa nga aldaw.[10]
Dagit nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Komoras". State.gov. 5 Mayo 2010. Naala idi 1 Hunio 2010.
- ^ excl. Mayotte
- ^ a b c d "Komoros". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
- ^ Ti Dominique ken Michelle Frémy (2004).Quid 2005 Dagitiedision Robert Laffont. p.1175.
- ^ "Comores Online.com – reperensia ti pakasaritaan iti nagan".
- ^ Ti umuna a Resolusion ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilaian iti daytoy a banag, "Saludsod iti Komoros nga isla iti Mayotte (PDF)," Resolusion ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilaian A/RES/31/4, (21 Oktubre 1976) ket ibagan a "ti panagsakup babaen ti Pransia iti Komoriano nga isla iti Mayotte ket madi a panagipan iti nailaina a panagkaykaysa iti Komoriano nga estado, a Kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian," a saan nga inawawat dagiti tinurayan ti Pransia a panagbutos ken agpabpabasol ti kaada ti ti Pransia idiay Mayotte.
- ^ A kas naipalpalawagan babaen ti Organisasion iti Aprikano a Panagkaykaysa, ti Tignay dagiti Di-Naikaduaan a Pagilian, ti Organisasion iti Islamiko a Panagtitinnulong, ken ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian: ti kinaudi a Resolusion ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a mangipagarup iti daytoy a banag, "Saludsod iti Komoriano nga isla iti Mayotte," Resolution ti Sapapsap nga Asenblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian A/RES/49/18, (6 Disiembre 1994) ket agibaga a "dagiti nagbanagan dagiti panagbutos iti 22 Disiembre 1974 ket maikapanunutan iti maysa a sangalubongan ken san nga iti tungngal maysa nga isla,...Daytoy ket agpasingked ti katurayan iti Islamiko a Pederal a Republika iti Komoros iti isla iti Mayotte".Adda pay dagiti resolusion nga agisasao kadagiti naipadpada a nabutusan idi 1977 (31/4) ken 1994 (49/18).
- ^ "Dagiti Suheto dagiti UN Beto ti Konsilo ti Salaknib". Sangalubongan a Porum ti Annuroten. Naidulin manipud ti kasisigud idi 17 Marso 2008. Naala idi 27 Marso 2008.
- ^ "Article 33" (PDF). UN a Tulag.
- ^ Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan, Tabla 3: Nagtagitaoan ken matgedan a kapanglaw, p. 35. Naala idi 1 Hunio 2009
- Komoros
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Komoros a purpuro
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pederal a republika
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Kanal Mozambique
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Naturay nga estado
Ti naturay nga estado ket isu ti politikal a gunglo nga adda ti naitengngaan a gobierno nga adda ti kangatuan a nawaya a katurayan iti maysa a heograpiko a lugar.[1] Daytoy ket adda ti agnanayon a populasion, maysa a gobierno, ken ti pannakabael a sumrek kadagiti pannakibiang kadagiti dadduma a naturay nga estado.[2] Daytoy ket kadawyan pay a maaw-awatan a daytoy ket maysa nga estado a saan nga agkamkammatalek iti wenno suheto ti aniaman a bileg wenno estado.[3] Ti kaada weeno pannapapukaw ti maysa nga estado ket maysa a saludsod iti kinapudno.[4] Bayat a segun ti nairangaran a teoria ti pannakabigbigan ti estado ket mabalin a rumsua nga awan ti pannakabigbigan babaen dagiti dadduma nga estado, dagiti saan a nabigbigan nga estado ket kadawyanda a marigatan a mangsapul a mangisanay ti napno a panagaramid ti tulagan kadagiti bileg ken makibinglay kadagiti diplomatko a pannakibiang kadagiti sabali a naturay nga estado.
Ti balikas a "pagilian" ket kankanayon a naipangsarsarita nga inus-usar a mangibagbaga kadagiti naturay nga estado, urayno daytoy ket kaibusilanna, a kasisigud, iti maysa laeng a heograpiko a rehion, ken dimteng a ti kaibuksilanna ket nagbalin a naipalawa iti naturay a gobierno a mangtengtengngel ti heograpiko a rehion.
Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Chen, Ti-chiang. Ti Internasional a Linteg a Pammigbigan , nga adda ti Naipangpangruna a Nangibasaran ti Panagsanay idiay Gran Brtania ken Estados Unidos. Londres, 1951.
- Crawford, James. Ti Panagpartuat kadagiti Estado iti Internasional a Linteg. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2005. ISBN 0-19-825402-4, pp. 15–24.
- Lauterpacht, Sir Hersch. Pammigbigan iti Internasional a Linteg. Cambridge, U.K., 1947.
- Raič, D. Pannaka-estado ken ti Linteg ti Kabukbukodan a panagikeddeng. Martinus Nijhoff Publishers, 2002. ISBN 978-90-411-1890-5. p 29 (nga adda ti nagibasaran ti Oppenheim iti Internasionala Linteg Tom. 1 1905 p110)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti bileg ti akin ruar a kinaturay iti paset ti Estado ket saan nga agkamkammatalek iti pammaneknek a panagited iti daytoy iti Batay-linteg. ... Ti Estado ket met a kompleto a naturay no awan ti pakaitunosanna kadagiti sabali a kameng kadagiti pamilia ti pagilian ti karbengan ken bileg iti pagobraan kadagiti sangalubongan a pannakibiag a maipadpada iti karbengan ken bileg kadagiti sabali nga estado. Dagitoy a bileg ti Estado ket mangiraman ti bileg ti panangirangarang ti gubat wenno makibinglay iti maysa a gubat, ti mangileppas ti kappia, ti mangaramid kadagiti tulagan, ken mangtaripatu kadagiti diplomatiko a pannakibiang kadagiti sabsabali nga estados." — Crotty v An Taoiseach [1987] IESC 4 (9 Abril 1987)
- ^ Kitaen dagiti sumaganad:
- Shaw, Malcolm Nathan (2003). International law. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. p. 178. "Artikulo 1 iti Montevideo a Taripnong kadagiti Karbengan ken dagiti Rebbeng dagiti Estado, idi 1933 ket nagikabil kadagiti kaaduan a naaw-awat a pagannurotan iti pagsurotan iti pannaka-estado iti sangalubongan a linteg. Nangibagbaga a ti estado a kas maysa a sangalubongan a tao ket nasken nga agtagtagikua kadagiti sumaganad nga an-anay: '(a) ti agnanayon a populasion; (b) ti naipalawagan a teritorio; (c) gobierno; ken (d) pannakabael a sumrek kadagiti pannakibiang kadagiti sabali nga estado'"
- Jasentuliyana, Nandasiri, ed. (1995). Perspectives on international law. Kluwer Law International. p. 20. "Kadagiti pakaikeddengan ti Estado, dagiti tradisonal a pannagipalpalawag a naited para iti Montevideo a Taripnong ket agtaltalinaay a sapasap a naaw-awat."
- ^ Kitaen dagiti sumaganad:
- Wheaton, Henry (1836). Dagiti elemento ti sangalubongan a linteg: nga adda ti panagiladawan ti pakasaritaan ti siensia. Carey, Lea & Blanchard. p. 51. "Ti naturay nga estado ket sapsap a naipalpalawagan iti aniaman a pagilian wenno tattao, urayno ania man a porma ti kabukbukodanna a kaunegan a batay-linteg, a mangibukbukodan a naturay a mangituray kaniana kadagiti ganganaet a turay."
- "sovereign", Ti Amerikano a Tinawtawid a Diksionario iti pagsasao nga Ingles (Maika-4 nga ed.) (Houghton Mifflin Company), 2004, naala idi 21 Pebrero 2010, "adj. 1. Kabukbukodan nga agturturay; nawaya: ti naturay nga estado."
- "naturay", Ti Baro nga Oxford a Diksionario ti Amerikano (Maika-2 nga ed.) (Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan), 2005, ISBN 0-19-517077-6, "panangilasin ... [ pammadayaw. ] (iti maysa nga estado wenno pagilian) napno a nawaya ken mangikedkeddeng kadagiti bukodna a pannakibiang."
- ^ Lalonde, Suzanne (2002). "Dagiti pangipalpalagip ti pampanid". Panagikeddeng kadagiti pagbeddengan iti maysa a naisuppiatan a lubong: ti papel ti uti possidetis. McGill-Queen's Press - MQUP. p. 181. ISBN 978-0-7735-2424-8.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti pamanunotan ti Badinter a Komite ti Pangkapiaen iti Europeano a Warnakan ti Internasional a Linteg
- Ti Ababa a Pangyuna iti Internasional a Linteg Nga adda dagiti kaso ken komentario. Nathaniel Burney, 2007.
- Ania ti pakaibuklan ti naturay nga estado? babaen ni Michael Ross Fowler ken Julie Marie Bunck
- Dagiti silpo kadagiti kasayaatan sapot ti pagsaadan ti nariego a politiko, ipoliticalrisk.com pakaamo ti panagsurot, panarepaso ken panangimaton ti naturay a riesgo para iti panaglako ken agnanayon a puonan


text:
Isabelo de los Reyes
Ni Isabelo de los Reyes (Julio 7, 1864-Octobre 10, 1938) ket maysa a nalatak a politico, activista, mannurat ken agiwarwarnak idi maika-19 ken 20 a siglo.
Maysa nga Ilokano, naiyanak isuna idiay Vigan, Ilocos Sur, kada Elias de los Reyes ken iti mannaniw a ni Leona Florentino. Nagturpos iti Colegio de San Juan de Letran ken Universidad ti Santo Tomas ket sinurotna ni nanangna a nagbalin a mannurat. Nangged a kas editor ken agiwarwarnak idiay Manila ket isuna ti nangbangon iti El Ilocano, ti kaunaan a vernacular (iti Iloko) a pagiwarnak iti pagilian.
Nabalo ni de los Reyes iti namitlo ket addaan iti 27 nga annak.


text:
Sinonimo (taksonomia)
Iti sientipiko a nomenklatura, ti sinonimo ket isu ti sientipiko a nagan a maipakat iti maysa a takson a pakaibagaan babaen ti sabali a a sientipiko a nagan,[1] urayno dagiti soologo ket sabali ti panagusarda ti termino.[2] Kas pagarigan, ni Linnaeus ket isu idi ti immuna a nangited ti sientipiko a nagan iti Norway spruce, a tinawaganna iti Pinus abies. Daytoy a nagan ket saanen a maus-usar: daytoy itan ket kapada a nagan ti agdama a sientipiko a nagan iti Picea abies.
Saan a kasla dagiti sinonimo kadagiti sabali a kontesto, iti taksonomia ti sinonimo ket saan a mabalin a maipasinnukat iti nagan a sinonimo daytoy. Ititaksonomia, dagiti sinonimo ket saanda nga agpapada, ngem addaanda kadagiti sabali a kasasaad. Iti sapasap, para iti aniaman a takson nga adda iti naisangayan a patingga ti panangipalplawag dagiti taksonomiko a grupo dagiti organismo, ti puesto ken ranggo ti sientipiko a nagan ti maikeddeng a husto iti animan a maitited. Ti sinonimo ket kankanayon a sinonimo ti sabali a sientipiko a nagan ken nasken a saan nga adda iti pannakapaadayo.


text:
Bulkan
Ti bulkan ket maysa a lukat, wenno bungaw, iti rabaw ti planeta wenno ukis, a mangpalubos a kadagiti napudot a magma, bulkaniko a dapo ken dagiti alingasaw manipud a tumalaw manipud ti baba a mapan ti rabaw.
Dagiti bulkán ket sapasap a mabirukan kadagiti tektoniko a plato ket bumalbaliw wenno makisinnabat. Ti katengngaan a maipapan ti taaw a pantok, kas pagarigan ti Tengnga nga Atlantiko a Pantok, ket adda dagiti kas pagarigan dagiti bulkánn a gapuanan babaen dagiti agbalbaliw a tektoniko a plato a maguguyod a maisinsina; ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko ket adda dagiti kas pagarigan dagiti bulkan a gapuanan babaen ti agsinnabat a tektoniko a plata nga agsinsinabat.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Cas, R.A.F. and J.V. Wright, 1987. Bulkaniko a panagsasaruno. Unwin Hyman Inc. 528p. ISBN 0-04-552022-4
- Macdonald, Gordon ken Agatin T. Abbott. (1970). Dagiti bulkan iti baybaya. Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan, Honolulu. 441 p.
- Marti, Joan ken Ernst, Gerald. (2005). Dagiti bulkan ken ti Enbironmento. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-59254-2.
- Ollier, Cliff. (1988). Dagiti bulkan. Basil Blackwell, Oxford, UK, ISBN 0-631-15664-X (hardback), ISBN 0-631-15977-0 (paperback).
- Sigurðsson, Haraldur, ed. (1999) Ensiklopedia dagiti Bulkan. Academic Press. ISBN 0-12-643140-X. Daytoy a reperensia ket naigandat para kadagiti heologo, ngem adu dagiti artikulo a mabalin a magun-od dagiti saan a propesional.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Bulkan idiay Wikimedia Commons
- Bulkan, Ahensia ti Pederal a Panangimaton ti Emerhensia (Estados Unidos FEMA)
- Bulkan a Lubong


text:
Dinas, Zamboanga del Sur
Ti Dinas ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dinas ket nabennebenneg iti 30 a barbaranggay.[2]
- Bacawan
- Benuatan
- Beray
- Don Jose
- Dongos
- East Migpulao
- Guinicolalay
- Ignacio Garrata (New Mirapao)
- Kinacap
- Legarda 1
- Legarda 2
- Legarda 3
- Lower Dimaya
- Lucoban
- Ludiong
- Nangka
- Nian
- Old Mirapao
- Pisa-an
- Poblacion
- Proper Dimaya
- Sagacad
- Sambulawan
- San Isidro
- Songayan
- Sumpotan
- Tarakan
- Upper Dimaya
- Upper Sibul
- West Migpulao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Zamboanga del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)