text:
SANTA, Ilocos Sur – Dua ti nalmes bayat ti panaglalangoyda iti Karayan Abra a sakup daytoy nga ili idi malem ti Disiembre 18.
Nalmes da Rely Felix Tejero y Altanos, 42, naasawaan, OFW, ken ni Ryan Milanes y Balderama, 25, baro, agpada a residente iti Barangay Paing, Bantay, Ilocos Sur bayat ti panangpadasda a ballasiwen ti karayan ngem dida nabaelan gapu iti napigsa a koriente.
Nangisayangkat ti Philippine Coast Guard ken Maritime Group iti retrieval operation ket nasapulanda ti bangkay ni Tejero iti met laeng Abra river ngem iti sakupen ti Banaoang, Bantay, Ilocos Sur.
Iti pannakaisurat daytoy, di pay nabirokan ti bangkay ni Milanes.#


c: text/html

text:
Adda pay daydi gundaway nga adda sangaili ti gobernador a kameng ti media manipud iti Manila. Kasapulanda ti kaduada nga aginterbio tapno adda ag-transcribe kadagiti makapatangda a saan a makaammo nga agtagalog. Nairana idi a diak simrek ta agtrangkasoak. Imbes nga isu ti mapan ta isu ti kangrunaan a reporter iti estasion, tinawagannak ketdin a siak ti manguyog. Idi ibagak a masakitak, dinamagna pay no kaanoak a mapiaan ta masapul kan a sumrekak ta dina mapanawan ni baketna. Di kan met makapan tay maysa pay a reporter a padana a sadut ta bambantayanna tay nakamassayag a lilangna a magpakamatay gapu ta dinan ammo ti pangalaanna iti pagbayadna iti dinispalkona a kuarta.
Inkuyognakami ti gobernador iti ipapanna iti Manila. Maangay ngamin iti SM Megamall ti makalawas a trade fair a pakailakuan dagiti produkto manipud nadumaduma a probinsia. Gapu ta adu met dagiti produkto ti Capangsuan a kayat nga itandudo ti gobernador, nangpili kadagiti empleado ti Provincial Tourism Office a mapan aglako. Maysa a dumptruck nga almires, kornik, ashtray a kayo, ules, buneng, getteng ken dadduma pay a partuat ti Capangsuan ti imbiaheda. No apay nga inkuyogdakami ditoy, kayat ti gobernador a maidukomento dagiti aktibidad iti makalawas a pasken. Malaksid ngamin ti panaglako, adda pay fashion show a pakaiparangan dagiti indigenous fabrics iti maudi nga aldaw ti trade fair.
Gapu ta babbai dagiti naggapu iti tourism office, nagpatulongda nga agbagkat nga agibaba ket agipuesto kadagiti tagilako. Naktanganen ti takiagmi ken ni Boggie nga agbagbagkat ngem saan met laengen a nagkir-in a tumulong ni Mar.
âApay koma nga agbagkattayo ket mediatayo. Immaytayo ditoy tapno agkober iti pasken,â intanabutobna idi idawatmi ti itutulongna. Intugawna ketdi iti uneg ti dumptruck.
âApay, dinan sa met pampanunoten a gobierno ti mangpaspasueldo kaniana?â inkuldingko ken ni Boggie.
âBay-am lattan a. Kastana la ngarud ni dayta,â inyal-al ti cameraman a nangibuat iti maysa a kahon.
Pagammuan ta immulog ni Mar manipud iti dumptruck. Tinukmaanna ti kahon a baklay ni Boggie.
âSiakon ti mangbagkatâ kinunana ket innalanan ti kahon. Saanna a natantia ti dagsen ti kahon ta ipagarupna ngata a kornik ti kargana ket dandani nataltal ti ramayna iti panagdardarasna a mangibaba iti kahon a naglaon iti almires.
Isu met a sumungad ti gobernador. Isu met la gayam a kasta unay ti paragsitna itay nga agimbabagkat ta napakadaanna ti isasangpet ti gobernador.
âDakayon sa metten ti nagbagkat Mar?â impasungad ti gobernador a bigotilio.
âAy wen, Gob. Tinulonganmin a dagitay taga-Tourism Office. Daytoy laengen a kahon ti nabati. Impasnekmi ti nagbunag ket,â sipapardas nga insungbatna.
âAla bagkatem ngad daytan ta intay pay agmerienda,â kinuna ti gobernador a bulonnan ti simrek iti mall. Uray la makadiwdiwig ni Mar a nangisaruno iti bitbitna a kahon. Napaisemak a nakakita iti idiarna.
âGunggonana ta pumapel met ngamin,â inyarasaas ni Boggie.
âTagtagari, âyagawam ketdi ket adda ditan tay stomach progress,â kinunak laengen nupay umanamongak iti kinuna ni Boggie. Gunggonana.
Nagdardaras ti gobernador a rimmuar iti mall apaman a nalpas ti opening ceremony ti trade fair. Segun iti sekretariana a nagbati iti information desk adda mitingda kadagiti padana a gobernador.
âKet pagyananmi ngarud ita, ading?â dinamag ni Mar.
âMapankayo lattan iti Legend Villas, manong, ta isu ti asideg ditoy Megamall,â insungbat ti sekretaria.
âAsino ngay ti mangbayad, yoâ?â daras insippaw ni Mar.
âAy, wen gayam abunaranyo lattan, manong, ta kuna itay ni Gob. nga inton bigaten ti panangitedna iti pagbayadyo agraman tay alawansyo. Talaga ngamin nga agdardaras itay,â kinuna manen ti sekretaria.
Tumanabutob ni Mar idi addakamin iti dalan nga agturong iti hotel.
âAgbannog la ngarud dataon, problemaen pay la ti pagyanan. Di pay la nangted ti banget a sekretaria ta isunto ti dumawaten ken ni Gob,â imbanang-esna.
Namrayanmi lattan ti nagulimek. Ngem agingga a nakaalakamin iti kuarto, pulos a saan a nangasut ni Mar. Sangsangaributayon a kunak itay ngem talaga a batongol a napekpeklan ti loko. Kapilitan a nagbingayanmi ken ni Boggie ti inyabunarmi iti tallo ribu a bayad ti maysa nga aldaw a panagyanmi iti hotel. Isu met ngad ti immuna a nagpili iti kama a pagiddaanna idi makastrekkami iti kuarto. Dinagdagusna pay nga inalikumkom dagiti shampoo ken sabon iti banio. Remembrancena kano.
(Adda tuloyna)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CANDON CITY – Napan nangiruar iti kuarta iti bangko
ngem sabali metten ti nagsagrap.
Nagpulong iti polis ni Gloria Leongson, 56, residente
iti Sevilla, Sta. Cruz, Ilocos Sur a nasipdut ti walletna a naglaon
iti kuartana nga agdagup iti P28,500, SSSm TIN, Postal Id ken ATM
card.
Kas maibasar iti blotter iti polis ditoy, naggapu ti
biktima iti Allied Bank-Candon a nangiruaranna iti kuartana sa
nagturong iti PNB Candon ket ditan a nadlawanna a nasipdut ti
walletna.
Di pay ammo no asino ti nangsipdut iti walletna.#


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Gapu iti imon, binagsol ni mister ni misisna idi parbangon tattay Nobiembre 21, sadiay Brgy. Sabangan, San Juan, Ilocos Sur
Binagsol ni Fredelito Racadio y Torda, 43, Brgy. Tanod/construction worker, ni misisna a ni Marilou Racadio y Natial, 38, tindera iti Big Mak Stall, agnaedda iti Brgy. Sabangan, San Juan, Ilocos Sur.
Sakbay ti pammagsol, naammuan a nagsubang dagiti agassawa ket nabagsol ni Racadio, mapapati a nabartek, ni Marilou a baketna iti baba ti kannigid a barukongna. Naitaray ni Mariou idiay Suero General Hospital iti Cabugao, I. Sur a nakatamingan ti sugatna sa nayalis iti Gabriela Silang Gen. Hospital, Vigan.
Simmuko met ni mister kadagiti nagresponde a polis ti San Juan PS. Naipan ni mister iti Suero Gen. Hospital tapno maeksamen sa naipan iti San Juan PS para iti umisu a disposision. Saan a narekobre ti igam a nausar ket imon ti motibo iti nasao a pammagsol. (Tawid News Team)


text:
Plantilia:Anontools
Daytoy a plantilia ket agilista kadagiti ramramit a mabalin a makatulong mausar para iti panagsukimat i agar-aramat nga IP. Daytoy ket us-usaren babaen ti MediaWiki:Anontalkpagetext ken MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon tapno maisilpo ti parametro ti IP ti agar-aramat kadagiti akinruar a taudan.
Panagusar
Alaenna ti adres nga IP a kas parametro. Kasla iti daytoy:
{{anontools|91.198.174.2}}
Mangited iti:
No surotem dagita a silpo makitamto a ti adres nga IP a nausar iti pagarigan ket para iti server ti rimpuok ti Amsterdam ti Wikimedia idiay Olanda.
Mabalin pay daytoy iti IPv6:
{{anontools|2602:306:CE65:5740:D956:A711:C1AC:A893}}
Mangited iti:
Kitaen pay
- Plantilia:Anontools/ipv4 – Subplantilia a pagyanan dagiti IPv4 a bersion ti ramramit
- Plantilia:Anontools/ipv6 – Subplantilia a pagyanan dagiti IPv6 a bersion ti ramramit
- MediaWiki:Anontalkpagetext
- MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
SANTA MARIA, Ilocos Sur – Maysa a mister ti impulong ti asawana iti kuerpo iti pulisia iti daytoy nga ili nga adda kabitna.
SANTA MARIA, Ilocos Sur – Maysa a mister ti impulong ti asawana iti kuerpo iti pulisia iti daytoy nga ili nga adda kabitna.
Inreport ni Marilou Peña, 40, mangisursuro ken residente iti Silag, a natiliwanna ti asawana, ni Eduardo, a kaid-iddana ti chicksna a managan Rubie Banaga, akinkukua ti King and Queen Videoke Bar, iti left wing ti public market.
Impulong pay ti biktima a namin-ano metten a prinobokar ti lakayna ket adda pay gundaway a kinabil daytoy.
Segun iti biktima, iti kaudian a panagapada, inaklon ti asawana nga adda kabitna a managan Rubie.


text:
Naidaretso idiay suidad ti Tuguegarao dagiti immune a naukkon ti gobierno probinsial a donasion para kadagiti nakana a naapektaran ti layus a ginubuay ti bagyo Ulysses.
Segun ken ni Provincial Social Welfare and Development Officer Mrs. Corazon Celia Lilian Rin agdagup ti nasao a donation ti umab-abot ti walo gasut a ribu a pisos.
Impalgakna a ti maikadua a bansada ket sabali a lugar ti nakaipatuludanna gapu ti kalikagum ni Gob. Matthew Marcos Manotoc a maipaayan ti uray sangkabassit laeng a tulong dagiti nakana a naapektaran ti layus.
Mainaig iti daytoy, inbatadna a ti simmaruno a nakaipatuludan ti tulong manipud ti probinsia ket iti dadduma a lugar ti Cagayan Valley ken idi kalman ket naipatulod idiay Ilagan, Isabela.
Nupay kasta, kunana nga iti agdama ket saan pay a nadeterminar nu mano ti dagup dagiti naipatulod iti mikadua ken maikatlo a bansada ti naipatulod a donasion.
(Ronald Domingo, RPN DZRL Batac)
(Source: Provincial Government of Ilocos Norte)


text:
Mimar Sinan
Ni Koca Mi'mâr Sinân Âğâ (Otomano Turko: خواجه معمار سنان آغا; Moderno a Turko: Mimar Sinan, panangibalikas [miːˈmaːɾ siˈnan]) (c. 1488/1490 – Hulio 17, 1588 ket isu idi ti nangruna nga Otomano nga arkitekto (Turko: "Mimar") ken sibil nga inhenniero para kada sultan Suleiman ti Nadaeg, Selim II, ken Murad III. Isu ti nangirebbeng para iti pannakabangon kadagiti ad-adu ngem tallo gasut a nangruna a patakder ken dagiti dadduma pay a natakneng a proyekto, a kas dagiti Islamiko a pangiyunaan a pagadalan (sibyan mektebs). Dagiti nagadal kaniana ket isuda ti nangipatakder ti Meskita Sultan Ahmed idiay Istanbul, Stari Most idiay Mostar ken timmulongda a nangdisenio ti Taj Mahal iti Mughal nga Imperio. Isu ket anak ti maysa a masonero ken nakaala ti teknikal nga edukasion ken nagbalin nga inhenniero ti militar. Isu ket napardas a naipangato ken nagbalin nga opisial ken agbilbilin a Henisaro ken addaan iti pammadayaw a titulo ti ağa.[1] Isu ket nangipasayaat kadagiti kalaingna iti arkitekto ken inhennira bayat nga isu ket adda idi kadagiti kampania ti Henisaro, ken nagbalin nga eksperto ti panagibangbangon kadagiti ania man a kita ti sammakedan, ket dagiti proyekto a patakder ti militar, a kas dagiti kalsada, rangrangtay ken dagiti akuedukto.[2] Idi agtawen ti agarup a limapulo, isu ket nidutok a kas ti nangruna a naarian nga arkitekto ken nangipakpakat kadagiti nagun-od a kalaingna iti buyot iti "panagpartuatna kadagiti napintas a relihioso a pasdek" ken dagiti nadumaduma a sibiko a patakder.[2] Isu ket nagtalinaay ti daytoy a puesto ti gangani a limapuo a tawtawen.
Ti obra maestrana ket ti Meskita Selimiye idiay Edirne, ngem ti kadayegan nga obrana ket ti Meskita Suleiman idiay Istanbul. Isu ket nangidaulo ti dakkel a departamento ti gobierno ken nagisursuro kadagiti adu a timmulong kaniana, ken iti panangipaisubli, naipasalsaluminada, a mairaman ni Sedefkar Mehmed Agha, ti arkitekto ti Meskita Sultan Ahmed. Naipanunotan nga isu ti kalatakan nga arkitekto ti klasiko a paset ti panawen ti Otomano nga arkitektura, ket naipada isuna kenni Michelangelo, ti kontemporariona iti Laud.[3][4] Ni Michelangelo ken dagiti planona para iti Basilika ni San Pedro idiay Roma ket nadayeg nga ammo idi idiay Istanbul, manipud idi ni Leonardo da Vinci ken isu ket nainbetaran pay, idi 1502 ken 1505, babaen ti Otomano a Porte tapno mangited kadagiti plano para iti maysa a rangtay a a mangballasiw ti Nabalitokan a Sara.[5]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig ken ni Mimar Sinan iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Zamboanga Sibugay
Dagiti Lehislatibo a distrito iti Zamboanga Sibugay, ket dagiti umuna ken maika-2 a distrito ket isu dagitoy ti agdama a pannakabagi iti probinsia iti Zamboanga Sibugay iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Zamboanga Sibugay ket naaramid idi 2001 babaen ti maikatlo a distrito iti Zamboanga del Sur. Kasisigud a naaramid idi a kas ti maymaysa a distrito aginggana idi 2006, a daytoy ket nabingbingay iti dua a distrito[1] para iti 2007 a panagbutos.
Umuna a distritoUrnosen
Maika-2 a distritoUrnosen
- Siudad: awan
- Munisipalidad: Ipil, Kabasalan, Naga, Roseller Lim, Siay, Titay, Tungawan
- Populasion (2010): 306,627
Maymaysa a distrito (awanen)Urnosen
Kitaen payUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Republika a Tignay Bilang. 9360. Naala idi Pebrero 20, 2010.
- ^ a b c Congressional Library Bureau. "Roster of Philippine Legislators". Republic of the Philippines, House of Representatives. Naala idi 7 Pebrero 2017.
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
TINNUKTOKAN ITI ITLOG. Maysa kadagiti mapukpukawen a pagpalpaliwaan iti Semana Santa ti tinnuktokan iti itlog (ngato) a nasalamaan ti Tawid News a maar-aramid iti abay ti simbaan ti San Juan, Ilocos Sur idi Huebes Santo. Iti daytoy nga ay-ayam, maabak ti itlog nga umuna nga aglennek kalpasan ti panagtinnik-olda.
Kadawyan a ti naabak nga itlog ti gunggona ti nangabak. Ngem kadagiti nataengan, kuartan ti pagiinnabakan iti panagtinnuktok iti manok. (Rinetrato ni Jasper A. Espejo)
TINNUKTOKAN ITI ITLOG
TINNUKTOKAN ITI ITLOG. Maysa kadagiti mapukpukawen a pagpalpaliwaan iti Semana Santa ti tinnuktokan iti itlog (ngato) a nasalamaan ti Tawid News a maar-aramid iti abay ti simbaan ti San Juan, Ilocos Sur idi Huebes Santo. Iti daytoy nga ay-ayam, maabak ti itlog nga umuna nga aglennek kalpasan ti panagtinnik-olda.


text:
Salaysay ni Jose Ed. Sajonia
(Umuna iti dua a paset)
NAIMULA iti isip ti kaaduan nga iti pannakaragpat ti uppat a tawen a kurso ket maysa nga “status symbol” iti kagimongan. Ngem uming-inget met ita ti Serbisio Sibil a mangpakessen ti posision ken mamagtitipon kadagiti agkakapada ti annongenna nga obra ket mapagbalin a maysa a posision.
Iti naisayangkat a nasaknap a “Rationalization Program” ti gobierno nasional nga agpababa, adu ti naalus-os ken naruros ket dagiti “eligibles” laeng ti nagbati. Kayatna a sawen, saan unay a mangipanamnama ita ti degree program ti nasayaat nga empleo ta napili ti sistema. Agpatingga laeng iti masasao a job order ti pakastrekan ngem inton madanon ti saltek ti kontratam, mayatka man ken madika, pumatallikudka ta sumublat met nga umentra ti sabali.
Ita a bulan ti Marso, dupudop dagiti agturpos kadagiti nadumaduma a kolehio ken unibersidad a mapan agmartsa ken umawat iti diplomada iti entablado. Iti baet ti amin, ania ti agur-uray a masanguanan dagitoy a nagturpos a kasupapak ti makabibineg a kinapudno? No awan ti mastrekan, kaasitgan a kamang ti agabrod. Nakisang ti oportunidad iti mastrekan a trabaho iti pagilian. Mangnamnama dagiti nagannak ti pannakayusar ti anakda ti naadalda. Ngem agingga ita, ti kinakirang ti panggedan pay laeng ti problema a narigat a solusionan!
Maysa koma nga alternatibo a wagas ti pangep-ep kadaytoy a problema ket ti panagbasada iti bokasional wenno teknikal a kurso a mabiit a maileppas.
No apay ketdi a nakirang ti agduyos kadagitoy a kurso ket daytoy ti epektibo a sungbat iti kinakisang ti panggedan? Ania la unay ti ayatenda kadagiti kurso nga adalenda iti uppat a tawen? Tapno maawaganka iti propesional? Mistro, inginir, mam, sir?
Iti kabiit ti tiempo a leppasen ti ababa a kurso, namanta walo a kurso ti leppasem iti uppat a tawen a panagkolehiom. Paggigiddanem nga isapul ket “jack of all trades” a kunadan dayta.
Adda am-ammomi a nag-maestro ngem nagbasa ti tailoring. Idi nagretiro, ti agdait ti inapirmaranna. Lumaklakay ngem mas produktibo. Gapu iti laingna nga agdait, pasaray bukel nga eskuelaan ti agpadait ti uniporme kenkuana. Napigsa ti sapulna. Pang-alawansna laengen ti pensionna.
Ti imasna, nangpili met iti katakunaynayna iti maikadua a gundaway a dumadait met. Mayat ti danggayda nga agassawa. Naballigi ti panagdaitda.
Adda pay am-ammomi a nagadu ti adalna a short courses. Ammona ti agmaneho, agmekaniko, ag-computer, aguggor iti heavy equipment kas iti buldoser, pay loader, grader, dump truck, ken back hoe. Kadarato madanon ti lay-off, saan a maikkat. Ibati latta ti boss-na gapu ta kasapulanda ti sabali nga abilidadna. Adu ti maitulongna iti opisinada ken ti boss-na isu a mailalaanda ta nausar-mapagkurrina dagiti sagbibiit nga inadalna!
(Adda tuloyna)


text:
Saan a simmarungkar ni Marlon iti nagsaruno a dua a lawas. Ammok lattan a nasakit ti nakemna. Ngem saan a siak ti umuna a rumukma agsipud ta awan ti dakes nga inaramidko, nakunak iti nakemko. Napudnoak ken ni Marlon.
Linawas metten a sumarungkar ni Steve ditoy balay. Adda latta regalona kaniak. Naragsak a kasarsarita. Adu ti estoriana a makapakatawa.
Maysa a malem, impudnonan ti ayatna.
“Saannak nga ipokrito a mangilemmeng iti riknak kenka,” nakunana. “Sika ti kayatko a katakunaynayko iti biag.”
Nupay ninamnamak a dumtengto ti aldaw nga agpudno ni Tata Steve, diak nakatimek iti dayta a gundaway. Nagdumogak ta kasla diak madaeran ti perrengna.
“Kayatko a maammuan no adda kaikariak dita ayatmo,” nakuna manen ni Tata Steve.
“Kumitaka koman iti sabali, Tata,” nakunak. “Aduda ditoy nga ad-adda a maikari iti ayatmo. Nanumo laeng ti pamiliami.”
“Saan a ti klase ti pamilia ti makatubeng iti panagayatko. Ti importante, ayatennak ta siak ti siak.”
“Addan nobiok, ammom met siguron dayta,” nakunak.
“Saankayo pay met a nagkallaysa. Agingga iti nawayaka pay, saannak nga agsardeng agingga iti saanko a magun-od ti wenmo.”
Maysa a malem, simmarungkar ni Marlon. Nakalablabbasit. Ammok lattan a nakainom.
“Aglinnawagta!” nakunana. “Siak wenno dayta nga Esteban!”
“Baliwantanto ti agsarita inton saanka a nakainom,” tineppelak ti luksawko.
“Ammok, kayatnakon nga isukat agsipud ta adu ti kuartana. Nanam-aykanton iti dennana.”
“Pangngaasim, dika koma agpanunot ti kasta. Imprangkakon ken ni Tata Steve nga agnobiota. Ngem kinunana nga ituloyna latta ti agdaton kaniak agingga iti saanta pay a nagkallaysa.”
“Apay a sanguem pay laeng no umay agpasiar ditoy balayyo?
“Kinabastos daytan no diak sanguen idinto nga awan met ti dinudursok nga ipakpakitana,” medio masemsemakon. “Ken maysa, kas makitaltalon laeng kenkuana, kasapulanna ti respeto.”
“Sige, ikalintegam. Makadlawak met ket. Adda met riknam kenkuana. Agasem, saanton a datar ti pagturogam no di nalamuyot a kama.”
“Ania metten, nagbaban ti panagkitkitam kaniak?” ngimmato ti timekko.
“No pudno nga ay-ayatennak, sumurotka kaniak itan,” kellaat a kinuna ni Marlon.
Diak nakatimek. Nabayag a minatmatak ni Marlon.
“No talaga nga ay-ayatennak, agtaraytan,” kinuna manen ni Marlon.
“Saanka pay a sisasagana. Ania ti agbalin a masakbayan dagiti agbalin nga anakta?”
“Makaammodtan. Ti importante, saanka nga agtinnag iti daydiay nga Esteban!”
“Saan a kasla napudot nga innapuy a yulam lattan ti panagasawa, Marlon!” nakunak. “Sori, dinak mapasurot iti paggayatam.”
“Ikkanka iti makalawas nga agpanunot. No dika makadisidir iti dayta a tiempo, agsinata laengen!” kinuna ni Marlon.
Timmakder ket nadagsen ti sakana nga immulog iti balay.
(Adda tuloyna)


text:
STA. CRUZ, Ilocos Sur – Natay ti maysa a baket ken ti apona idi inarado ti maysa a truck ti dua a pagtaengan sadiay Barangay Capariaan, ditoy nga ili idi Hulio 18.
Nabigbig dagiti biktima a da Caridad Peralta, 49, ken ni Charisselle Banguyen, 10 bulanna, agpada a residente iti nadakamat a lugar.
Segun ken ni COP Faustino Bandao, agpaabagatan a direksion ti International trailer truck idi mapapati a napukaw ti direksionna ket sinapgidna ti maysa a nakaparking a traysikel,  dinalapusna  ti bungalow a balay da Caridad sana dinungpar ti sabali pay a balay.
Gapu iti pigsa ti panangdungpar ti truck iti balay dagiti biktima, natebbag ti kongkreto a mapapati a nangtupak kadagiti biktima a puon ti ipapatayda.
Naitaray ti drayber ti truck iti Candon City Hospital gapu iti fracture iti sakana ken abagana.#


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Natay ti maysa a mannalon iti pammagsol bayat ti drinking spree sadiay Barangay Baballasioan ditoy nga ili idi malem ti Hunio 19.
Natay iti pammagsol ni Arnoldo Cabalo y Cabuag, 62, naasawaan, mannalon, ken residente iti nadakamat a barangay idinto a ti kaanakan ti biktima a ni Fredie Cabalo y Cabuag, 34, ti nainaganan a nangbagsol iti lakay.
Segun iti panagimbestiga dagiti polis, naggiinom ti suspek, biktima ken dua pay a di nainaganan a kakaduada iti paraangan ni Jerry Serrano ket nagsubang dagiti dua.
Mapapati a pinang-or ti biktima ti ulo ti suspek ket bimmales ti suspek babaen ti panangbagsolna iti ulitegna iti sumagmamano a daras iti likud daytoy a nakaigapuan ti pannakatayna.
Boluntario a simmuko ti suspek iti polis ken addan iti ikut dagitoy ti imuko a naaramat iti pammagsol.#


text:
Maibulgar pay dagitoy pribado nga aramid no insalda ti maysa kadakuada ti selpon a pinangalada iti bideo. Ti makadakes, karaman met ti memory card ta kasta ngarud ti pagalagadan dagiti pagisaldaan.
Ket ti yanna nga adat, adda met gayam limed a negosio dagiti selponsiap. Bukitkitenda dagiti memory card ket todas ni laing no adda dagiti pribado nga aramid a nalipatan nga inikkat wenno pinunas iti memory card.
Ania pay, kopiaen dagiti nangisit ti kararuana dagiti pribado a bideo. Dagitoyto ti ilakoda kadagiti sindikato. Intono kuan, di napupuotan dagiti maseknan nga adda gayamen nagwaras a video mainaig iti panagkanaigda.
Saanak nga agang-angaw, ‘Mare. Adu ti kastoy a negosio. ‘Su a masapul ti panagannad. No adda dagiti pribado nga aramidyo a nagang-angawanyo nga inbideo, punasem laengen tapno masiguradom a dinto agtinnag iti ima dagiti baribar ti kararuana a di la ketdi bumdeng a mangilako iti daytoy tapno adda panguartaanda.
Iti maysa a panagadal, nairaman a napagsaludsodan dagiti ag-308 a Puraw a kolehiala, edad 18-29. Rimmuar ditoy a kaaduan kadagiti adda partnerna (nobio wenno asawa) a naadik iti pornograpia ti saanen a naragsak iti relasionda. A bimmaba payen ti panagtalekda iti bagida gapu itoy.
Ngem kuna met ketdi ni Stewart a saan a ti pornograpia ti puon ti panagbaba ti panagtalek dagiti babbai iti kabaelanda a mangparagsak kadagiti partnerda. Ketdi, gapu iti rikna nga umagibas iti babai no kasta a maammuanna nga adik ti partnerna iti pornograpia. Mainsekiur, ‘Mare. Ditoy metten nga agramut ti apa wenno dinniskutir.
Nupay kadagiti Puraw a naiwayat ti panagadal, ‘Mare, mabalin a kasta met laeng ti resultana no kadatayo a Kayumanggi. Agbalin koma ngarud a tulbek daytoy tapno adalentayo, lalaki man wenno babai, ti bagbagitayo. Saludsodentayo: ne, apay metten a kasta ni Dungngo?
Tapno iti kasta, ‘Mare, dita pay laeng, makaaramidtayon iti addang tapno saan a marakrak ti nabayagen a relasion a binukeltayo iti partnertayo. Mabalin nga adda met agpayso pagkurkurangantayo iti partnertayo.
Kinuna met ketdi ni Stewart a ti inwayatda a panagadal ket kadagiti laeng addaan iti short-term a panagdenna. Kayatna a sawen, di pay masinunuo no pudno met daytoy kadagiti nabayagen nga agassawa wenno agnobio.
Nupay kasta, no nakaro kano unayen ti parikut wenno pannakaadik ti partner iti pornograpia, masapulen ‘tay makunkuna a pammagbaga (counseling) manipud kadagiti saykayatris wenno saykologo. Mabalin met ken ni Apo Padi.
Nasken met ti nasged a panagsarita dagiti agpartner. Pagpatanganda dayta a banag tapno saan a makaapekto iti binangonda a relasion. Kadagiti met babbai, saanda koma a gamden nga ikompara ti bagida kadagiti starlet nga adda kadagiti scandals. Mangdadael laeng dayta iti naannayas a taray ti panunotda.
Agbalin koma a napudno ti maysan-maysa. Ibagada no ania ti kaririknada— dagiti kayatda a mapasamak. Ta babaen ti naannayas a panagsarita, awan ti saan a marisut a parikut.
Ala ngarud, Mare, no saanka metten a naragsak iti relasionyo ken ni Kompad ta naduktalam a kaykayatna payen ti agbuya iti pornograpia ngem ti asikasuennaka no kalam-ekna, agtignayka met ngaruden. Inkay’ pagpatangan ti mapaspasamak. Baliwanyo a pasam-iten ti panagdennayo. A daytay man ketdi kasla idi damdamoyo pay laeng ti agdenna.
Diak met ketdi kunaen a nakasentro laeng ti ragsak ti agassawa kadayta sex a makuna. Maysa laeng daytoy a banag.
Ngem saan koma a daytoy laeng ti mangrakrak iti nasam-it a panagdenna.
Ta laglagipem, ‘Mare, adayon ti nagtengyo ken ni Kompad. Agbalin laeng a nakakaasi dagiti ubbing no diyo marisut ti tumamtamnay a panagdennayo.#


text:
Pagsasao a Siraya
Ti pagsasao a Siraya ke ti pagsasao a Formosano a naisasao aginggana idi patingga ti maika-19 a siglo babaen dagiti indihenio a tattao a Siraya ti Taiwan. Adda dagiti eskolar a namatmati a ti Taivoan ken Makatao ken dagiti dua a dialekto ti Siraya, ngem itan ket ad-adun dagiti ebidensia a mangipakita a maitagikuada kadagiti sabali a pagsasao.
Adda dagiti nadumaduma a komunidad ti Siraya a nairaman iti maysa a Sirayano a kultura ken tignay ti panangipaungar ti pagsasao kadagiti ad-adu ngem maysa a dekada. Babaen ti lingguistiko a panagsukisok ken panangisuro iti pagsasao, ipang-ungaren dagiti patneng ti nakayanakanda pagsasao a napauten a malmalmeng kadagiti napalabas a siglo. Ti grupo ti ubbing a Siraya idiay Distrito ti Xinhuat ti Tainan a naipangpangruna iti lugar ti Kou-pei ken Chiou Chen Lin ket makabaelda nga agsao ken agkanta iti pagsasao a Siraya.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Siraya". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Musu hapa Siraya (iti Insik)


text:
BAGUIO CITY – Posible a mapasaran ti napigsa a La Niña wenno panagtudtudo iti kaaduan a paset ti Pilipinas agingga iti umuna a kuarter ti 2021.
Sigun iti Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), posible a mapasaran ti kakaruan a La Niña iti maudi a paset ti 2020 ken agpaut daytoy inton Marso aginggat Mayo 2021.
Gapu iti daytoy, inballaag ti PAGASA ti posibilidad a mapasaran ti napipigsa a tudo, layos ken panagregaay iti nagduduma a paset ti pagilian.
Sigun pay iti weather bureau, kaaduan a paset ti pagilian ti makapasar iti above normal rainfall conditions bayat a marikna sadiay Mindanao ti arigna normal rainfall.


text:
Komunikasion
Ti komunikasion wenno pannakisinnarita (manipud ti Latin "communis", a ti kaibuksilanna ket makibinningay) ket isu ti aktibidad a panangitutol ti pakaammo babaen ti panakisinnukat kadagiti panunot, dagiti mensahe, wenno pakaammo, a kas babaen ti bitla, dagiti makitkita, dagiti senias, panagsurat, wenno panagkukua. Daytoy ti naibuksilan a pannakisinnukat iti pakaammo kadagiti baetan ti dua wenno maysa a grupo iti tao.
Ti maysa a panangipalplawag ti komunikasion ket ti “aniaman a tignay a maited ti maysa a tao wenno maawat manipud ti sabali a tao a pakaammo a maipanggep ti kamasapulan ti dayta a tao, dagiti esmanna, dagiti panagpagpagarup, pannakaammo, wenno dagiti makabanag a kasasaad. Ti komunikasion ket mabalin a naigagara wenno di naigagara, mabalin a makairaman ti konbensional wenno di konbensional a senias, mabalin a makaala iti linguistiko wenno di linguistiko a porma, ken mabalin a mapasamak babaen ti naisasao wenno dagiti sabali pay a moda.”[1]
Ti komunikasion ket makasapul ti mangipatulod, ti maysa a mensahe, ken ti maysa a mangawat, urayno ti mangawat saan nga adda wenno ammona ti panggep ti nangipatulod iti panawen ti pannakisinnarita; isunga ti komunikasion ket mabalin a mapasak iti ballasiw dagiti distansia iti panawen ken lugar. Ti komunikasion ket makasapul a dagiti makisinsinnarita aparido ket makibingayda iti lugar agpada a pakisinnaritaan. Ti proseso ti komunikasion ket malpasen kalpasan ti pannakaawat ti nangawat ti mensahe ti nangipatulod.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ de Valenzuela, Julia Scherba. (1992). American Speech-Language-Hearing Association (ASHA): Dagiti Alagaden para kadagiti Pannakasabat dagiti Kammasapula ti KOmunikasion dagiti Tao a Nakaro ti Disabilidadna
- Daniel Chandler, "Ti Transmision a Modelo ti Komunikasion", Aber.ac.uk
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Innis, Harold. Imperio ken dagiti Komunikasion. Rebision babaen ni Mary Q. Innis; pangyuna abalikas babaen ni Marshall McLuhan. Toronto, Ont.: Unibersidad ti Toronto a Pagmalditan, 1972. xii, 184 p. N.B.: "Ditoy ket [i.e. Innis] isu ti nangirang-ayanna ti bukodna ateoria a ti pakasaritaan dagiti imperio ket adu a naikeddenganna ti kasayaat dagiti pamay-an ti komunikasionda."--manipud tiliud nga aklub ti libro pbk. ed. ISBN 0-8020-6119-2 pbk
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Komunikasion iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Komunikasion iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Istres
Ti Istres (Panangibalikas a Pranses: [istʁ]) (Oksitano: Istre) ket maysa a komuna idiay akin-abagatan a Pransia, adda daytoy iti 60 km (38 mi) iti amianan a laud ti Marseille. Daytoy ket adda ti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion, ti Bouches-du-Rhône a departamento, a daytoy ket maysa a subprepektura. Dagiti agtataeng ket tinawtawagan a kas dagiti Istréens.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Istres iti Wikimedia Commons


text:
“Aysuska met a tao. Siak la ngarud ti naglaban. Siak ti agala ken mangluto iti bugbogen. Siak pay ti agluto iti innapuy ken masida, sigurado a siakto manen ti aginnaw,” nakudkod ni Mising ti tuktokna.
“Ket ania ngarud, diak met makaluto ta kamanmanikiurko! Dika kadi makaaw-awat? Mabalin kadi met ti agarasaw ti kamanmanikiur? Di pay ketdi mapunas!”
“Di mangalaka iti aklo a pagarasawmo no dimo kayat a mabasa dagita imam!”
“Ay, basta sika ti agluto! Adda pay papanak!”
“Papanam ngarud?”
“Innak makitong-it! Isu a dinak bubuisiten!”
“Naa, salbag, ania ket ti kastoyen a gasatko! Trabahok met aminen a trabaho ditoy balay! Ania itan?”
Ngem saan la a dayta ti misterio iti krus a bakbaklayen ni Mising. Simmangpet ni Rina a nasipnget ti rupana.
“Nakitam kadi tay kuarta iti rabaw ti lamisaan, Rina, baket? Awan metten.”
“Nakitak itay bigat. Ngem dimon sapulen no awan ta dimon makita.”
“Kayatmo a sawen, innalam? Nangipanam aya?”
“Naabak iti tong-it!”
“Aysuska met a tao. Igatang iti feeds a kanen dagiti baboy, napanmo ketdin insugal?”
“Oy, oy, Misingka a, dinak man sersermonan no kastoy a napudot ti ulok ta amangan no mapapispisanka pay! Iremediomon no awan ti sukatna!”
Nupay masemsem la unay, saanen a nagtimek ni Mising. Ammona nga awanto met la ti mamaay ti saritaanda a dua ta adayo a nabilbileg ni Rina ngem isuna.
Saan a nailaksid ken ni Nang Undis nga ina ni Rina dayta a kasasaadda nga agassawa. Kinasao ngarud ni Nang Undis ti anakna.
“Puonay ket a panangtratomon iti asawam, Rina?”
“Apay manen aya, nanang? Ania manen ti nadamagyo kadagiti tsismoso ken tsismosa? Adu la amin a madengdengngegyo. Adu la amin a patpatienyo.”
“Ay, dika met unay iti asawam a, anakko. Kababain ti kasdiay nga ar-aramidem iti asawam. Kaska met lan emperatris no agmandarka. Tratuem met ti asawam a kas ama iti pagtaengan a dayawen ken ited ti umno a respeto.”
“Ehemn, no aniaman dayta a naidanon kaniayo, awan ti serbina a banag!”
“Palagipanka laeng, anakko, dimo unay anderen ti asawam. Nasken nga agbinnadang ti agassawa. Agpatasda iti amin nga aramid. Iti rigat ken nam-ay ket nasken nga agkatunosanda nga agnanayon ta dayta ti sikreto ti naannayas a panagbiag ti naestaduan.”
“Ayna, nanang, ammok ti ar-aramidek…”
Saan a naisuro ti ina ti anakna. Nangipaay la ket ngarud iti dakkel a pakasemseman ti ina.
MAYSAÂ nga aldaw, napasangbay ni Mising ni German a kabaddungalanna.
“Hu, Mising, pards, namising met la a kanayonen ti anniniwanmo isu a dinanonka man laengen, he-he!”
“Sika gayam, German, pards. Nakaispotingka met. Papanam aya?”
“Ket no agpabuniag ni Pari July! Pirmi a lamot ken inum a! Isu nga agrubuatkan ta mapantan! Apay, dimon kayat aya ti malanitan ti subsobna? Libre a lamot ken inum, kunam man, kusayam pay laeng?”
“S-sika laengen, pards. Adu pay ti obraek.”
“Ne, apayen? Idi dika pay nagasawa ket kutokutoka kadagiti punsionan ken adda pay kalendariom a nakaikabilan no asino dagiti agkasar, agpabuniag, agpamisa, agbertdey, ken ania la ditan a punsion!”
“Diak pay ngamin nakalaba iti ules ken supot ti pungan. Sa maysa, diak mapanawan dagiti tarakenko.”
“Salbag, husto gayam ti madamdamagko maipapan kenka, he-he.”
“Ha? A-ania ti madamdamagmo?”
“Nagpantalonka la ngaruden, agpandilingka pay laeng! Maymaysa pay laeng ti bungayo ken ni Rina, ngem sika la ngaruden ti pader, sika pay ti mader dir, he-he!”
(Adda tuloyna)


text:
Peter Handke
Ni Peter Handke (Aleman: [ˈhantkə]; nayanak idi 6 Disiembre 1942) ket maysa nga Austriano a nobelista, dramaturgo, ken agipatpatarus. Nagunggunaan isuna iti Premio Nobel iti Literatura idi 2019.
Biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Handke ken ti inana (maysa a Karintia nga Eslobeno nga iti panagpakamatayna idi 1971 ket suheto iti A Sorrow Beyond Dreams ni Handke, ti maysa a panagipaltiing iti biag ti inana) ket nataengda iti nasakupan iti Sobiet a distrito ti Pankow iti Berlin manipud idi 1944 aginggana idi 1948 sakbay a nagtaengda iti Griffen, Austria. Segun kadagiti sumagmamano a biograpo, ti nakaro a panagin-inum iti agsiuman kaniana a ni Bruno ken ti limitado a kultural a biag iti bassit nga ili ket nakaited iti kasasaadna nga agbisio ken pannakagawid ni Handke.
Idi 1954, naipatulod idi ni Handke iti Katoliko a Marianum a pagdanonan nga eskueka ti ubbing a lallaki iti Kastilio Tanzenberg iti Sankt Veit an der Glan, Austria. Idiay, nangipablaak isuna iti immuna a sinursuratna iti diario ti eskula, ti Fackel. Idi 1959, immalis isuna iti Klagenfurt, nga idiay ket nagadal iti high school, ken idi 1961, nagtultuloy isuna kadagiti panagadalna iti linteg iti Unibersidad ti Graz.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Peter Handke". Britannica.com.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Peter Handke iti Wikiquote (iti Ingles)
Midia a mainaig ken ni Peter Handke iti Wikimedia Commons
- Peter Handke, Song of childhood
- Peter Handke iti Internet Movie Database
- "A son's long good-bye", Svenska Dagbladet, Karl-Erik Tallmo, Septeiembre 23, 1988


text:
Sinait, Ilocos Sur – Sangapulo ket dua a barangay ti immuna a nawarasan iti sag-P300,000 manipud iti bingay ti munisipio ditoy iti RA 7171 iti baet ti panagriri dagiti saan a naikkan a barangay.
Riri dagiti dadduma a barangay no apay a kaadduan dagiti di agmulmula iti tabako ti naikkan iti pondo manipud iti RA 7171.
Mapapati a dagiti naikkan iti nasao a pondo dagiti barangay a bimmutos iti kandidato ti agdama a mayor iti napalabas a panagpilida iti federated president ti Association of Barangay Captains ditoy nga ili.
Ngem segun iti opisina ni Mayor Marlon Ines, dagiti naikkan ket dagiti immuna a nagkiddaw iti pondo manipud iti bingay ti munisipio iti RA 7171.#


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Kalpasan ti pannakaipasdek ti maysa a pagbomba, namnamaen ti opisial ti water district a nasolbaren ti problema dagiti agnaed ditoy nga ili iti nakiddit a danum.
Segun ken ni Metro Vigan Water District General Manager Ruby Barba, naipasdek ti water pump iti lakon ti water district iti Barangay Anonang Mayor tapno pumigsa ti suplay ti danum ditoy nga ili.
Iti kallabes, adda dagiti reklamo manipud kadagiti concessionaires gapu iti kinakiddit ti danum ti gripoda nangruna iti bigbigat.
Ti MVWD ti mangsupsuplay iti danum iti Vigan City, Caoayan, Bantay, San Vicente ken Santa Catalina.#


text:
Wikipedia:Napili nga artikulo ita nga aldaw/Hunio 1
Ti Ganges wenno Ganga ket maysa nga adu ti pagbeddenganna a karayan ti India ken Banglades. Ti 2,525 km (1,569 mi) ti kaatiddogna a karayan ket agtaud idiay Himalaya idiay estado ti Uttarakhand ti India , ken agayus nga agpaamianan ken daya iti uneg ti Tanap Ganges ti Amianan nga India, agayus a mapan idiay Banglades, ken manipud idiay daytoy ket agpatingga nga agayus idiay Luek ti Bengal. Daytoy ti kaatiddogan a karayan idiay India ken ti maikadua a kalatakan a karayan iti lubong babaen ti panagayus ti danum. Ti labneng ti Ganges ket isu ti kaaduan ti populasionna a labneng ti karayan iti lubong, ken addaan daytoy kadagiti sumurok a 400 a riwriw a tattao ken ti densidad ti populasion ti agarup a 1,000 nga umili kada kuadrado milia (390 /km2).
Ti Ganges ket isu ti kasagraduan a karayan kadagiti Hindu ken isu pay ti pagbiagan dagiti riniwriw nga Indiano nga agtataeng kadagiti igid ti pagayusanna ken agkamkammatalekda iti daytoy kadagiti inaldaw a kammasapulanda. Daytoy ket rinaraeman a kas ti Ganga a diosen iti Hinduismo. Daytoy ket naipakasaritaan pay a nangruna ken adu kadagiti dati a kapitolio ti probinsia ken imperio ket mabirukan kadagiti igidna.


text:
CANDON CITY – Nasugatan ti maysa a baro idi naidungpar ti motorsiklona iti maysa a minibus iti Barangay San Nicolas ditoy a siudad.
Nadunor ni Albert Gadingan, 19, residente iti Calongbuyan ditoy idi nakadungpar ti motorsiklona ti minibus a minaneho ni Wilson Saranquin, 36, residente iti Taboc, San Juan, La Union.
Segun iti inbestigasion, agpaamianan ti bus ket agsikko koma nga agpakannigid idi agoberteyk met ti motorsiklo a puon ti panagdinnungparda.
Nupay kasta, nagareglo dagiti dua iti police station.#


text:
BUDDHIST TEMPLE. Pinadas ni Jasper A. Espejo, webmaster ti Tawid News Magasin, ti nagmeditasion iti sanguanan dagiti templo iti Borobudur sadiay Jogjakarta, Indonesia (ngato).
Naipatakder idi 9th century, ken karaman iti UNESCO World Heritage List a kas kadagiti duog a
balay a bato ti Vigan City, Ilocos, ti Borobudur ti kangrunaan a destinasion dagiti Buddhist pilgrims.
Addaan daytoy iti 6 kuadrado a plataporma a nauluan iti tallo a nagsirkulo a plataporma ken
nadekoraran iti rinibu a panel ken 504 nga estatua ni Buddha.
BUDDHIST TEMPLE. Pinadas ni Jasper A. Espejo, webmaster ti Tawid News Magasin, ti nagmeditasion iti sanguanan dagiti templo iti Borobudur sadiay Jogjakarta, Indonesia (ngato). Naipatakder idi 9th century, ken karaman iti UNESCO World Heritage List a kas kadagiti duog a balay a bato ti Vigan City, Ilocos, ti Borobudur ti kangrunaan a destinasion dagiti Buddhist pilgrims. Addaan daytoy iti 6 kuadrado a plataporma a nauluan iti tallo a nagsirkulo a plataporma ken nadekoraran iti rinibu a panel ken 504 nga estatua ni Buddha.


text:
BAGUIO CITY – Naragsakan ti Public Order and Safety Division (POSD) ti Baguio City iti panakaibasura dagiti kaso nga impila ti maysa a PWD kontra iti tallo a personnel ti POSD idi napalabas a tawen.
Maipalagip nga iti maikatlo a lawas ti Disyembre 2020 ket impila ni Madino Codasi dagiti kaso a panaglabsing iti Magna Carta for Disabled Persons, cyber libel ken libel kontra kadagiti nasao a personnel ti POSD.
Kasaruno daytoy ti panangtiket ti dua a personnel ti POSD kenni Codasi gapu iti panag-jaywalk-na sadiay Lower Magsaysay.
Nailanad iti desisyon ti City Prosecutor’s Office a naibasura dagiti kaso gapu iti kinakurang ti ebidensiya ken natibker a basaran tapno mapaneknekan a linabsing dagiti respondents ti linteg.
Nailanad pay iti desiyon a natibker dagiti ebidensia nga insumitir ti POSD a nakatulong iti panakaibasura dagiti kaso.
Sigun kenni POSD Deputy Head Daryl Kim Longid, ti desisyon ti korte ti basaran nga awan ti linablabsing dagiti personnel-da a kas kadagiti maipabpabasol kadakuada ken awan ti panagabuso nga inaramid dagitoy iti insidente a nakairamanan ni Codasi.
Innayonna a napaneknekan nga ar-aramiden laeng dagiti personnel ti POSD ti responsibilidad dagitoy.
Kagiddan iti daytoy, kiniddawna kadagiti umili a sakbay nga ag-react dagitoy kadagiti isyu ket nasken nga ammuenda ti pudpudno a napasamak.
Innayon ni Longid a naipa-iman kadagiti dua a POSD personnel a naipilaan ti kaso no mangipilada met ti kaso kontra kenni Codasi.
Sigun kenkuana, nakaru a naapektaran ken nadadael dagiti maseknan gapu iti napasamak a panangtiketda kenni Codasi a maysa a PWD.


text:
Salaysay ni Imelda Rivero-Castro
(Umuna a paset)
PAMILIA. ITI lakasa iti biagtayo, maysa kadagiti kaimportantean ket tay pamiliatayo.
Ania ti pamilia? Isu ti basic unit ti kagimongan. Babaen ti pamilia masukog ti kinataotayo. Mabalin nga agbalintayo nga asideg kadagiti adal ti Dios, wenno adayotayo kadagitoy gapu iti pamiliatayo.
Ti pamilia ti pakaadalantayo kadagiti galad ken kababalin a mamagbalin kadatayo a natudio nga anak ti Dios. Mabalin met a ti pamilia ti mangsursuro kadatayo tapno ti laeng bagitayo ti ayatentayo, tapno ti gura ket isu ti mangituray iti biagtayo.
Segun iti maysa a nasukisoktayo, ti pay pamilia ti kapapatgan ken kapipigsaan a pangsaranget kadaytoy problema ti panagabuso iti agas.
Ti ngamin pamilia ti mangitag-ay iti maysa a tao. Wenno isu met laeng ti mangisuro kenkuana tapno mailublob iti pitak.
Kitaentayo man daytay maysa a pamilia nga adda napataudna nga anak nga agab-abuso iti agas. Dagiti nagannak adda problemada. Dandani inaldaw nga agapada. Dimmakkel dagiti annak a kastoy ti kinagulo ti balay ken pamiliada.
Nakarit ti ama. Kakaasi ti ina a bugbogenna wenno bugbugkawanna. Tatta agkabannuagen dagiti annak. Saanen a kayat ti inaudi ti agawid. Apay? Mariribukan iti mapaspasamak iti pamiliada.
Nakasarak kadagiti gagayyemna nga agus-usar iti maiparparit nga agas. Ket tapno malipatanna ti situasion iti balayda, pinadasna metten. Ditoy a nangrugi ti pannakailumlomna iti droga.
Tatta adda met pamilianan. Ket ti inar-aramid ti amana, ar-aramidenna metten.
Kuna pay tay nasukisoktayo a kasapulan ti pannakabangon ti self-esteem ti maysa nga ubing wenno anak babaen iti pamiliana.
Daytoy tay makunkuna a kumpiansa wenno tay napigsa a pammatim a sika ket adda met abilidadmo, a sika ket naimportante a kameng ti pamilia ken kagimongan.
Iti kano pananglalais iti maysa nga anak aglalo no adda iti sanguanan ti dadduma pay a kameng ti pamilia wenno sabali a tattao ket dadaelenna daytoy a self-esteem. No madadael mangrugi ti anak a mangdadael iti bagina.
Awanen ti kaes-eskan ti bagina. Ket ti panagusar iti maiparparit nga agas ti pangdadaelna iti bagi ken biagna. Iti panag-mature ti panunotna, maamirisna a saanna koma a sinerrek ti panagabuso iti agas, ngem no dadduma naladawen ti amin.
Isu a makitatayo no kasano kaimportante ti panangaywantayo kadagiti annak iti panagdakkelda, kangrunaan iti umuna nga innem a tawen. Kadagitoy a tawenna a masursuro dagiti galad ken kababalin, naalas man wenno nasayaat.
Kasapulan met a datayo a nagannak, ikagumaantayo nga awan koma ti paboritotayo nga anak. Wenno ikagumaantayo nga awan ti idasdasigtayo.
No kanayontayo nga ikumpara ni inauna ken ni maikadua, wenno ni maikatlo ken ni buridek, ay ket delikadon a. Kadaytoy nga aramidentayo, imulatayo ti bukel ti kinarebelde, panagimon iti kaunggan ti kinataoda. Papatayentayo pay ti self-identity dagiti annaktayo.
Agnanayonton a birbirokenda ti kinasiasinoda. Uray man no baket ken lakaydanton, kaskasdinto pay laeng a birbirokenda ti kinataoda.
Saandak a kaykayat iti balay. Awan pay dumngeg iti problemak. Dagitoy dagiti areng-eng dagiti annak a saan a maik-ikkan iti atension no ikumpara kadagiti kakabsatna.
Ket gapu ta isuna daytay saan a maay-ayat, agbirok iti ruar ti pamiliana ti mangayat kenkuana, ti makaanus a mangdengngeg iti kapanunotanna. Saanen nga importante no ania man ti kinatao dagitoy.
Gapu ngarud iti saan a nasayaat a pamilia, masursuro dagiti ubbing ti agrebelde, agusar iti maiparparit nga agas. Ken agsuicide, wenno pumatay.
Kangrunaan ngarud ti pannakapatibker ti pamilia. Kasano? Awanen ti sabali a pangpatibker no saan a ti sursuro ti Namarsua.
Kunada ngarud, the family that prays together stays together. Ti pamilia a naruam nga agad-adal iti Sao ti Dios, ket ibibiagna daytoy, tumibker ket ammona no kasano ti panangtaripato, panangpadakkelna kadagiti annak.
Ania ti ayat ti Dios? Daytoy ti kuna ni San Pablo kadagiti taga-Corinto. “Ti ayat naanus ken naasi. Saan a naimon, wenno napasindayag. Wenno natangsit.
“Saan a naalas ti kababalinna, wenno naimut, wenno nalaka nga agpungtot. Awan im-impenna a sakit ti nakem.
(Adda tuloyna)


text:
Adda kadin dimmur-asan ti panagbiagtayo?
No ti gobiernotayo ti mapa-pati, dakkel ti simmayaatan ti ekonomia. Addayta ti estatis-tika, sana kuna: simmayaat ti gross national production idinto a bimmaba ti inflation, bimmassit ti depisit ti gobierno, dumakdakkel dagiti dollar remittances manipud kadagiti kailiantayo iti abroad, immadu dagiti naparnuay a panggedan. Kunana pay nga addan panagtalek ken bigbigenen dagiti ganggan-naet a pagilian ti dumurdur-as nga ekonomiatayo babaen ti umad-adu nga agibaut iti negosioda iti pagilian.
Ala wen, mabalin nga adda simmayaatan ti ekonomia no maidilig iti kasasaad ti pagilian iti kallabes a tawen, nupay kuna dagiti kritiko ti gobierno nga ad-adda a rimmigat ti panagbiag dagiti Filipino, nga umad-adu ti bilang dagiti kailian nga adda iti ngarab ti kinapanglaw ken panagbisin. Ti saludsodtayo, pudno kadi a dimmur-asen ti ekonomia ti pagilian? Ket no pudno man, dumanon kadi ti parsiak ti panagdur-as kadagiti ordinario nga umili?
No dagiti kadawyan nga umili ti pagsaludsodan no addan nagluposan ti biagda, makunada la ketdi: isu met la nga isu ti panagbiag. Sada isainnek ti kangina dagiti magatgatang, nababa a pateg ti pisos, nababa a sueldo, adu ti awanan panggedan ken ti dumakdakkel a giwang iti nagbaetan dagiti nabaknang ken napanglaw.
No pudno a dimmur-asen ti ekonomia ti pagilian, apay nga agpanaw dagiti umilina tapno mapanda mangged iti sabali a pagilian?
Mapanka kadagiti mobile passporting nga isayangkat dagiti lokal a gobierno ket makitam dagiti reprep a tattao, kangrunaanna dagiti agtutu-bo, a makipila tapno maka-alada iti passport. Kayatda ti maaddaan iti pasaporte, saan a tapno agpallailang kadagiti nadumaduma a lugar ditoy pagilian no di tapno adda aramatenda iti panagbiaheda a mapan mangged iti sabali a pagilian.
Mapanka iti eropuerto ket makitam dagiti kailian a mapan itulod dagiti patpatgenda iti biag tapno mapanda agpatagabo kadagiti Amerikano, Arabo, Intsik, Hapon, Ingles ken uray payen dagiti Lebanese, Koreano ken dadduma pay, wenno mapan mangged kadagiti paktoria, konstruksion, wenno ania ditan a sumrekan tapno laeng makateggedda iti ipaw-itda kadagiti pamiliada ken patpatgenda.
Mapanka kadagiti job fairs nga isaysayangkat dagiti pribado a kompania ket ma-kitam dagiti aplikante a maki-pilpila para iti pannaka-interbioda bareng makastrekda iti pagsapulan.
Saan a kastoy ti barometro ti maysa a pagilian a nadur-as ti ekonomiana.
Saan a mapan agan-anus wenno mapan agsakripisio iti sabali a pagilian dagiti umili no nanam-ay ken nasayaat ti pagsapulan ken panagbiagda iti bukodda a pagilian.
No dimmur-as man ti ekonomia, saan koma nga ibaga ti gobierno a maigapu daytoy kadagiti inrusatna a reporma iti panagbuisan ken kadagiti programana a nangawis kadagiti ganggannaet a negosiante tapno umayda agibaut iti puonanda ditoy pagilian. Iti bukodmi a biang, dagiti remittances manipud kadagiti kadaraantayo nga agsaksakripisio a mangmangged iti sabali a pagilian ti kangrunaan a mangsarsarakuy iti ekonomia ti pagilian.
Saan pay koma nga ibaga ti turay a naparmeken ti kinapanglaw ken nagluposen ti panagbiag dagiti umili. Saan pay a dimmanon ti parsiak ti kunkunana a panagdur-as kadagiti umili. Nawatiwat pay ti dalanen nga agturong iti pudpudno a panagdur-as.#


text:
ITI idadateng ti alas dies ti bigat itay Agosto 25, naglilinia dagiti umili iti igid ti national highway iti rehion ken kadagiti nadumaduma a paset ti pagilian sada naggigiddan a nagmula iti kayo.
Kinuna ni Engr. Victor Ancheta, agdama a regional executive director ti DENR, Region a naisayangkat ti mass tree planting para iti panangsaluad iti aglawlaw nangruna iti polusion.
Iti daytoy nga aldaw a naisayangkat ti nationwide launching ti Green Philippine Highways Project a kang-runaan a proyekto ti Department of Environment and Natural Resources nga idadauluan ni Sek. Angelo Reyes.
Inyunay-unay ni Ancheta ti kinapateg iti aglawlaw daytoy a gannuat.
“Kaadduan a pagtaudan ti polusion ti ipugso dagiti luglugan; in fact, 70 percent of air pollution comes from vehicles, and this occurs at the highways. So we wanted to control the problem… kaya iti highway ti nagmulaantayo,” kinuna ni Ancheta bayat iti interbio kenkuana ti DZTP ken Tawid News Magasin.
Kinuna ti regional director a maigapu iti panagballigi ti naisayangkat a programa iti rehion uno, ken iti sangkapagilian, panggep ti gobierno nga idatag daytoy iti Guinness Book of Records.
“Maiserrek iti Guinness book of records daytoy naggigiddan a sapasap a panagmula iti kayo,” kinuna ni Ancheta.
“No nairanakayo a dimmalliasat iti national highway idi Agosto 25, nangruna iti sakbay ti alas dies ti bigat, nakitayo la ketdi dagiti adu a partners ti DENR a timmulong a nagmula,” kinuna ni Ancheta.
Indagadag ti DENR kadagiti local government units iti pannakikammayyetda nga agmula iti kaykayo tapno mapagtalinaed a naberde ti aglawlaw a panglapped iti polusion.


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Imparkingna ti motorsiklona idi asideg ti videoke bar sada napan naggiinom ngem idi sublianna kalpasan ti lima nga oras, awanen daytoy.
Inreport ni Arlon Duga-ong y Tampagan, baro, estudiante ken residente iti Barangay San Luis ditoy nga ili, iti polis a napukaw ti motorsiklona nga imparkingna iti asideg ti videoke bar a masarakan iti Alejandrino Street, Barangay Rosario ditoy met laeng nga ili.
Segun ken ni Duga-ong, imparkingna ti motorsiklona a Rusi KR 125 Jumper iti asideg ti videoke idi agarup 12:00 ti tengnga ti aldaw iti nadakamat a petsa sada immuneg nga agkakadua iti bar.
Idi agarup 5:00 ti malem, naduktalan laengen ni Duga-ong nga awanen ti motorsiklona iti nangiparkinganna.
Nangipatulod dagiti polis iti flash alarm kadagiti kaparangetda a police stations para iti pannakasapul iti nasao a motorsiklo ngem negatibo pay ti resultana.#


text:
SAN VICENTE, Ilocos Sur – Nabagsol ti maysa a barangay tanod iti sanguanan ti balayna iti Barangay Pudoc ditoy nga ili idi rabii ti Agosto 13.
Naideklara nga awanen ti biag ni Raymund bundoc y Reyes, 33, naasawaan, barangay tanod idi maidanon iti Reyes Clinic and Hospital ditoy nga ili gapu iti nasagrapna a sugat iti makannigid nga imana ken tianna.
Nainaganan dagiti nangbagsol kenkuana a da Victor Tamargo y Tamargo, 39, baro, mannalon ken Celso Tamargo y Pagatpatan, 59, naasawaan, mannalon ken kalugaran ti biktima.
Saan a narekobre dagiti nagresponde a polis ti naaramat nga armas.
Saan pay nga ammo ti motibo ti pammagsol.
Iti pannakaisurat daytoy, naipaiman ti kaso a murder maikontra kadagiti suspek.#


text:
CANDON CITYÂ – Dua a baro ti akto a natiliwan dagiti polis nga agbunbontayog iti barangay San Jose ditoy siudad idi malem ti Marso 21.
Segun iti report, madama ti panagpatrolia dagitri polis nga indauluan ni PI Darwin Zacarias Zafra iti nadakamat a barangay idi nasalamaanda nga agsugsugal iti cara y cruz iti nagpanawan a terminal ti maysa a bus da Joselito Bandoles y Casiano, 34, baro, ken Zaldy Jacia y Ramires, 28, baro, agpada a tricycle driver ken agpada a residente iti Barangay Tamorong 1st, ditoy met laeng siudad.
Kinumpiska dagiti polis ti pusta nga agdagup iti P65 iti nadumaduma a denominasion.
Naipan iti police station dagiti natiliw agraman ti bet money.#


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Nainagananen ti pimmaltog iti maysa a tricycle driver sadiay Barangay Purag, ditoy nga ili idi bigat ti Septiembre 12.
Iti follow-up investigation nga insayangkatda ken babaen ti impormasion a nakalapda iti pamilia ti biktima, innaganan dagiti polis ti maysa a Ryan Yoro, residente iti Barangay Nagculluoban ditoy met laeng nga ili a suspekda iti pannakapaltog ni Rodel Inong y Igne, 35, naasawaan, ken residente iti Barangay Purag.
Segun iti polis, nangted dagiti dadakkel ti biktima a da Rogelio ken Adelina Inong iti sworn statements a mapapati a nangitudo ken ni Yoro nga isu ti nangisayangkat iti pammaltog.
Saan pay nga ammo ti motibo ti panangpaltog ni Yoro ken ni Inong.
Pimmusay ni Inong idi agarup 5:20 ti bigat ti Septiembre 12 bayat ti pannakataming dagiti sugatna iti Mariano Marcos Memorial Hospital and Medical Center, Batac City, Ilocos Norte.
Sakbayna, napaltogan ti biktima bayat ti kaaddana iti uneg ti kuartona idi agarup 1:45 ti bigat ti Septiembre 12.
Nupay kasta, nabaelan ti biktima ti nagpaarayat kadagiti dadakkelna a matmaturog iti kaabay ti kuartona ket intaray dagitoy ken dagiti nagresponde a polis iti Corpuz Clinic and Hospital para iti pannakaagas dagiti sugatna.
Naiyalis ni Inong iti MMMHMC ket ditoy ti nakatayanna sumagmamano nga oras kalpasanna.
Nakasarak dagiti inbestigador iti innem a kapsula ken 5 a deformed slugs a mapapati a naggapu iti cal .45 iti nakapasamakan ti krimen.
Nangiwayat dagiti polis iti manhunt operation maikontra ken ni Yoro iti pagtaenganna iti Barangay Nagcullooban ken dadduma pay a ninamnamada a naglemmenganna ngem saandan a nasarakan daytoy.#


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Dua a lalaki a mapapati a nagpaputok sadiay Barangay Vical ditoy nga ili ti kinamat dagiti polis ngem nakalusot dagitoy.
Nupay kasta, narekobre dagiti polis ti paltog dagiti suspek iti igid ti kalsada a mapapati nga impalladaw ti back rider bayat ti panangkamat kadakuada dagiti polis.
Sakbayna, bayat ti panagpatrolia dagiti polis, nakangegda iti kanalbuong manipud iti kalsada nga agturong iti Barangay Vical.
Idi makadanon dagiti polis iti nakangeganda iti kanalbuong, dua a lalaki a nakasakay iti motorsiklo ti nakitada a sipapardas nga immadayo.
Kinamat dagiti polis dagiti suspek ket nasiputanda nga adda impalladaw ti back rider iti makannawan a paset ti kalsada.
Idi sinukimat dagiti polis no ania daytoy, maysa gayam a cal. 38 revolver nga addaan iti dua a bala ken maysa a kapsula iti uneg ti cylinder.#


text:
“AGSIDAKA iti nateng tapno napigsa ken nasalun-atka a kanayon.” Kasta ti masansan idi nga ibagbaga dagiti nagannak kadagiti ubbing nga annakda a managsida iti karne ken saanda a magustuan iti nateng.
Ita a panawen a nagadun dagiti tumpuar a sakit uray kadagiti tattao a “health conscious” wenno dagiti naayat a mangsalsaluad iti salun-atda, nasken ti panangpilida kadagiti ipaunegda a
taraon uray dagiti nagduduma a nateng ta saanen a masisinunoo ti kinatalgedda.
Adun kadagiti lallakay ken babbaket a nakadanon iti sangagasut a tawen wenno centenarian a ti gapu iti napaut a biagda ket ti panagsidada iti nagduduma a nateng ken pannangan ti prutas. Ngem adu dagiti masdaaw no ti maysa tao ket nagsagaba iti kanser ken dadduma pay a klase ti nakaro a sakit gapu ti ipapaunegda a taraon, ken nasapada a pimmusay.
Maibasar kadagiti panagadal ken naduktalan kadagiti panagsukisok iti siensia a maysa a gapu ti itataud kadagiti nagduduma a sakit ket gapu kadagiti sabidong a maipapauneg a naipalaon kadagiti taraon kas kadagiti makan nga addaan kadagiti nakaro a chemical preservative ken kadagiti nateng ken prutas a nakaro a napasuyotan kadagiti insecticide wenno pestisidio ken dadduma pay a kemikal.
Iti benneg ti salun-at ken agrikultura iti Pilipinas, maysa kadagiti saan a maik-ikkan iti importansia wenno matagtagilag-an a kaso ket ti nakaro a panagaramat kadagiti kemikal a maipasuyot wenno ma-spray kadagiti nateng ken prutas a mailaklako kadagiti nagduduma a tiendaan.
Iti agdama, iti liderato ni Agriculture Secretary William Dar, adu dagiti programa ti Department of Agriculture para kadagiti mannalon ken pannakapadur-as ti organic farming, ngem ad-adu nga amang dagiti mannalon ti mangar-aramid ti nakaisigudandan a wagas ti chemical farming ta masadut wenno masulitdan nga agaramid ken agusar kadagiti organiko a pestisidio ken abono. Patien dagiti adu a mannalon a saan nga epektibo wenno nasamay ti organic farming nangruna no nalawa ti pagtalonan ken dagiti kaparangetna ket ti nakairuamanda a panagtalon ti ipakpakatda.
Kaaduanen kadagiti nateng a mailaklako kadagiti tiendaan ket bunga ti chemical farming nangruna kadagiti saan a maukisan kas ti cauliflower, repolio, petsay, talong, sili, utong, okra ken dadduma pay a nateng. Kasapulan ti regular a panag-spray kadagitoy a mula tapno saanda a dadaelen dagiti nagduduma nga insekto. Adda dagiti inaldaw – bigat ken malem – nga agpasuyot iti pestisidio tapno malapdan ti panangdadael dagiti insekto. Dagiti dadduma a nateng kas ti cauliflower ken repolio ket idakdakkeldan ti naipasuyot a kemikal agingga a maapit ken mailakoda kadagiti tiendaan.
Adda pay dagiti mannalon nga iti malem sakbay ti panagapitda iti sumaruno nga agsapa ket agpasuyotda pay laeng iti kemikal kadagiti mulada tapno saanda a madadael. Inton apitenda, ket nakaro pay laeng ti kemikal a kimpet iti nateng.
Adu dagiti aggatang kadagiti nateng a saan a maukisan dagiti saan a makaammo ti kaadda ti nakaro a sabidong kadagiti ginatangda a nateng. Adda dagiti mamati a no mayuper wenno mabuguanda iti danum ket maikkat dagiti kimpet a sabidong. Ngem narigaten wenno saanen a maugasan ti sabidong no naipasagepsepen iti nateng.
Kadagiti dadakkel a siudad, adda dagiti aglaklako kadagiti organiko a nateng ken prutas a saanda a naaramatan iti kemikal. Ngem nanginngina nga amang ti presioda. Adda met dagiti mangibaga nga organiko a produkto dagiti lakoda a nateng ken prutas ngem saan met a garantisado ti kinapudnona.
Kalaksidan ti National Government, babaen ti DA, ti pannakabayabay dagiti mannalon ket naipaiman kadagiti local government units kas sagudayen ti Local Government Code. Amin nga LGU nga addaan iti mannalon ken kataltalonan ket addaanda iti bukod a City/Municipal Agricultural Office tapno kitaen ken pasingkedanda ti pagimbagan dagiti mannalon. Ngem adu dagiti mannalon ti awan pammatina kadagiti agrikulturista ken ti latta kayatda ti ipakatda.
Iti itatanor dagiti nagduduma a peste, adda dagiti mannalon ti ageksperimento kadagiti mulada. Paglalaokenda dagiti nagduduma a magatang a kemikal sada ipasuyot kadagiti mulada a no dadduma ket agpataud kadagiti chemical-resistant a peste ken insekto. Ti dakesna, dagiti apitda a nateng a mailako ket saan nga ammo ti kinatalgedda.
Saan a malibak nga adu a mannalon dagiti saanda nga ammo ti ar-aramidenda nangruna ti peggad a panagusar kadagiti kemikal ta uray isuda awan pay ti face mask wenno abbong ti ngiwat ken agong, ken nakaussob pay dagiti dadduma kabayatan ti panagpasuyotda kadagiti mechanical sprayer a nagpigsa iti suyotna.
No kasta ti galad dagiti dadduma a mannalon a saanda pay a kailalaan ti bagi ken salun-atda, kailalaandanto ket ngatan ti salun-at ti gumatang kadagiti natenga produktoda.
Iti kinakurang ti proteksion dagiti aggatang kadagiti natalged a makan, nasaysayaat a dagiti gatangenda a nateng ket dagiti produkto nga organiko wenno dagiti nateng a maukisan kas ti karabasa, tabungaw, kabatiti, balatong, bukel ti utong, ken dadduma pay a saan a direkta a mapasuyotan.
Rebbengna a masaluadan met ti interes dagiti kustomer nga aggatang kadagiti nateng a produkto dagiti mannalon ta no awanda, awan met ti paglakuan kadagiti apitda. Nasken ti pannakaputar dagiti ordinansa a mangdusa kadagiti agpasuyot ti kemikal kadagiti mulada, maysa nga aldaw sakbay nga agapit wenno agpurosda. Ngem nakirang wenno awan met ti ar-aramiden ti gobierno nangruna dagiti LGU a mangbayabay ti umno a pannakapataud kadagiti natalged a taraon tapno malisian dagiti sakit a pakaibuisan ti biag. â—Ź


text:
Noves
Ti Noves ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti mabisbisita[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti simbaan ti Sainte Baudille, mabirukan idiay lugar ti maika-3 a siglo a Palaeo-Kristiano apagraeman alugar ken ti maysa a templo ti Romano. Ti agdama a pasdek ket binangon babaen dagiti obispo ti Avignon idi maika-10 a siglo.
- Ti kapilia dagiti Puraw a Penitensia, nabangon idi maika-12 a siglo a naituon manipud ti maysa a sinagoga.
- Ti simbaan ti Notre-Dame de Piété, a nabangon a kas maysa a Fransiskano nga ermita idi maika-13 a siglo. Ti agdama a sanguanan ket napetsaan manipud idi 1630 ken ti tawtawen 1720 panagsimsimpa.
Singin nga ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Calcinaia, Italia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Noves iti Wikimedia Commons


text:
CANDON CITY – Uppat a lugan ti nainbolbar iti aksidente a napasamak iti Barangay Langlangca 2nd itay nabiit.
Segun iti report, maysa a traysikel, dua a Honda TMX, ken maysa a minibus ti nainbolbar iti nadakamat nga aksidente a nakasugatan iti tallo a tattao.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis, mapapati a nasapgid ti Daverly a minibus a minaneho ni Lauro Farinas, residente iti Barangay Paing, Bantay, Ilocos Sur ti traysikel a minaneho a Rodney Carobata, residente iti Guardia, Banayoyo, Ilocos Sur a nakapukawan daytoy iti kontrol iti manibela a puon ti pannakadungparna iti TMX a motorsiklo a nangdungpar met iti sabali a motorsiklo a nakaparking liti igid ti kalsada.#


text:
SANTA LUCIA, ILOCOS SUR – Maysa a balay ti nauram iti daytoy nga ili idi malem ti Mierkules itay napan a lawasna.
Segun kadagiti nagpalutpot a pulis, maysa a bungalow type a balay a kukua da Nestor Barroga iti Barangay Ronda iti daytoy nga ili ti nauram.
Nadepdep ti apuy babaen ti panagtitinnulong dagiti bumbero, pulis ken kasta metten kadagiti umili.
Segun iti report, nauram dagiti tallo a kuarto, intero a bobeda ken dadduma a ramit iti uneg ti pagtaengan.
Awan ketdi ti naireport a natay.
Segun iti imbestigasion, nangrugi ti uram iti uneg ti computer room. Maatap a ti faulty wiring ti nakagapu iti uram.#


text:
VIGAN CITY – Naisayangkat ti ground breaking ti renobasion ti Quirino Stadium itay Pebrero¬†¬† bayat ti panangrambak ti probinsia iti Kannawidan Ylocos Festival manipud Enero 29 agingga iti Pebrero 4, 2014.
Kinuna ni Gov. Ryan Singson a marugian kalpasan ti Kannawidan Festival ti pannakarenobar ken konstruksion ti Quirino Stadium¬† tapno ‚Äúaddanto maited ti provincial government a maysa manen nga inprastruktura a pagdur-asantayo ken agbalin nga economic enterprise.‚ÄĚ
Segun ken ni Singson, moderno ti maipatakder a Quirino Stadium, artificial turf ti field ken rubberized ti pagtarayan.
Kinuna ni Singson a mapunduan ti umuna a phase ti proyekto iti P80 milion ket mapasimpanto ti aglawlaw ti stadium.
Kinuna ti ubing a gobernador a tagtagainepna ti pannakaisayangkat manen ti IRAA iti probinsia a kas iti napalabas.
Kinunana nga apaman a malpas ti stadium, maysa manen daytoy a maipagpannakkel ti probinsia nga inprastruktura.#


text:
BAGUIO CITY – Simmuko kadagiti personnel ti Kalinga Police Provincial Office ti maysa a sigud a militia ng bayan ti komunista a grupo ti CPP-NPA.
Sigun iti pulisya, nagdesisyon ni alyas Ligtas wenno Bagyan, 58-anyos a residente ti Tabuk City, Kalinga tapnu makipaset iti Enhanced Comprehensive Local Integration Program ken dadduma a benipisyo nga ipapaay ti gobyerno kadagiti sumuksuko a rebelde ken mangsupsuportar kadagiti rebelde.
Naamuan a ni alyas Ligtas ket kameng ti Militia ng Bayan iti sidong ti Lejo Cawilan Command, Komiteng Larangang Gerilya Baggas ken nakalista daytoy iti communist-terrorist groups watch list ti Cordillera Police iti maikadua a kwarter ti 2020.
Ti panagsuko ti nasao nga indibidual ket resulta ti nakappia a negosasyon dagiti nagduduma nga yunit ti pulisya ken militar iti koordinasyon ti Provincial Task Force to End Local Communist Armed Conflict ken panakibinnadang dagiti kabaranggay ti nasao nga indibidual, council of elders ken Kalinga Returnees Association.
Iti agdama, adda ti surrenderee iti kustodiya ti pulisya para iti debriefing ken umno a disposisyon daytoy.
Al-allukuyen met ni PCol. Davy Vicente Limmong, dadaulo ti Kalinga Police dagiti dadduma pay a miembro ti komunista a grupo wenno CPP-NPA tapnu sumukodan ken agsublida iti sidong ti gobyerno tapnu makapagnumarda kadagiti tulong ti gobyerno.
Inyapelana pay kadagiti pamilya dagiti rebelde ti panagtulong met dagitoy iti panagkumbinsir kadagiti kabagianda a sumukon manipud iti panagrebelde dagitoy.


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Nagasat daytoy a mannanakaw ta idinto a madusa kalpasan a natiliwan a nagtakaw, pinakawan dagiti tinakawanna.
Natiliw da Ansad Barangay Kagawad Roger Apolonio, Gerly Castro, ken Danny Alcantara idi Agosto 6 ni Bernard Ganado, 18, residente iti Barangay Tablac, Candon City iti uneg ti maysa a kuarto iti Ansad Elementary School. Nakastrek ti suspek iti kuarto babaen ti panangdadaelna ti padlock ti ridaw.
Inannugot pay ni Ganado nga isu ti nagtakaw iti nasao met laeng a pagadalan idi Hulio 4.
Impaima dagiti kagawad ti suspek iti polis ngem naruk-atan met laeng daytoy kalpasan a pinakawan dagiti mangisursuro.#


text:
GALIMUYOD, Ilocos Sur – Nagpulong iti polis ti maysa a mannalon a pinabasol ti kalugaranna a nagtakaw iti pato.
Iti pulong ni Antonio Bayaya y Madarang, 55, naasawaan, ken residente iti Barangay Daldagan, ditoy nga ili idi Disiembre 2, sinalangad ni Wilfredo Joseph y Pilingen, nga isu ti nangtakaw kadagiti pato ti kabsatna.
Pinaglibakan ni Bayaya nga isu ti nagtakaw ket imbagana pay ken ni Joseph nga uray isu ket adda sumagmamano a mapukpukaw a patona.
Mapapati a pinagsawan pay ti suspek ni Bayaya iti dakes sakbay a pimmanaw.
Nabagbagaan ti biktima a mangipila iti pormal a complaint iti barangay kapitan para iti maikanatad nga aksion.#


text:
SIGAY, Ilocos Sur – Indauluan ti Southern Ilocos Sur Medical Society, ti grupo a nangisayangkat iti libre a serbisio ti salun-at itiĀ Barangay Santo Rosario, kaadaywan a barangay ditoy nga ili idi Pebrero 20, 2011.
Indauluan da Dr. Carlos Pasahol, presidente ti SISMC, Dr. Ericson Singson, anak ni sigud nga House Deputy Speaker Eric Singson, dagiti pediatrician, general surgeon, ken dermatologist, nagannak dagiti agbasbasa iti pribado a pagadalan, ti Citizens Involvement and ServicesĀ (CIS) ken ti DZTP Radio Tirad Pass ken babaen ti pannakikammayet da Mayor Aries Gaerlan ken Kapitan Elpidino Puknig, barangay captain ti Santo Rosario.
Naited ti libre a check-up, libre nga agas, feeding program para kadagiti ubbing, libre a havayanas a tsinelas kadagiti ubbing, libre a toothbrush ken toothpaste, ken naipaay ti reflexology ken dadduma pay a serbisio kadagiti agindeg.
Sakbay ti outreach program, naangay ti misa babaen ken ni Father Divinus Rabang, parish priest ti Sigay.
Tallo nga oras a nagbiahe ti dump truck ken jeep a nagluganan dagiti grupo iti nabato ken nakipet a dalan sakbay a dimmanonda iti Santo Rosario.#


text:
CANDON CITY – Nakainom iti arak ti lalaki a nakadungpar iti maysa a polis bayat ti panangmaneharna iti trapiko iti sanguanan ti maysa a panganan idi malem ti Agosto 1, daytoy ti indeklara ti doktor iti ospital a nakaitarayanna kalpasan ti aksidente.
Segun iti attending physician a nangtaming ken ni Pascual Galdones y Haboc, 54, naasawaan ken residente iti Barangay Ayudante, Candon City, positibo daytoy a nakainom idi dinungparna ni PO1 Dante dela Rosa y Velasco, 22, baro, madama ti panagsanayna iti field training program iti police station ditoy, ken residente iti Barangay Nagtupacan, Sta. Maria, Ilocos Sur, bayat ti panangmanehar daytoy iti trapiko iti sanguanan ti Big Mac a masarakan iti Barangay San Jose, Candon City.
Nagsagrap ni dela Rosa iti dunor iti makannigid a sakana ken garadgad iti nadumaduma a paset ti bagina ket naitaray iti Candon General Hospital gapu iti nasao nga aksidente.
Segun iti report, agpaamianan a direksion ti traysikel a minaneho ni Galdones ket bayat ti panagdaliasatna iti national highway a sakup ti Barangay San Jose, Candon City, mapapati a liniklikanna ti maysa a Fuso 6D22 gas tanker a minaneho ni Federico Aquino y Balallo, 42, naasawaan ken residente iti #189 Tanqui, San Fernando City, isu a naturong ti luganna ti akindaya nga abaga ti kalsada a pagtraptrapikan ni dela Rosa ken nakadungparanna iti polis.
Gapu iti impact iti panangdungparna iti polis, nagpusipos ti traysikel sana dinungpar ti maysa a Toyota Corolla a nakaparking iti sango ti Magic Dream Satellite TV.
Nakulpi ken nagsagrap iti scratches ti akinlikud a bumper ti Toyota.#


text:
Sasao nga Abagatan–Tengnga a Kordiliera
Ti sasao nga Abagatan–Tengnga a Kordiliera (wenno sasao a Meso-Kordiliera) ket dagiti grupo dagiti pagsasao nga insasao babaen dagiti Igorot ken dagiti kakabagian a tattao idiay Filipinas.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
Pannakaidasig segun kenni Himes (2005):
- Akin-amianan nga Alta
- Akin-abagatan nga Alta
- Tengnga a Kordiliera
- Isinai
- Kalinga–Itneg
- Nuklear a Kordiliera
- Ifugao
- Balangao
- Bontok–Kankanay
- Akin-abagatan a Kordiliera
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Meso-Cordilleran". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Pito a tattao a pakairamanan ti dua a menor de edad ti nasaklangan iti kaso a panagtakaw iti maysa a puesto iti Sinait public market a nakapukawan iti kuarta ken gamit ti maysa a negosiante a babai idi bigat ti Septiembre 10.
Naiyendorso ti kaso a theft iti prosecutor’s office, Vigan City maikontra kada Michael Fuentes y Lauron, 17, residente iti Brgy 44, 245 Mabuhay St. Zone III, District 1 Tondo, Manila; Emiliano Villjarez Jr., y Valendez, 56, residente iti #572, Road 10, Mabuhay Street, Tondo, Manila; Janneth Bautista, Mary Jane Bautista, ken Bobot Bautista, aka Bilog Bautista, agpapada a residente iti Brgy Kagitingan, Tondo, Manila, ken dua a di nainaganan a menor de edad.
Idi agarup 10:00 ti bigat ti Septiembre 10, tinakaw ti dua a menor de edad ti bag ni Delia Ramos y Villanueva, 49, residente iti Barangay Pug-os, Sinait, a naglaon iti P2,000.00, anteohos, ken notebook ngem natiliw dagitoy bayat ti panaglibasda babaen dagiti immarayat nga umili ket naipaimada kadagiti nagresponde a polis.
Mapapati a karaman dagitoy iti grupo dagiti nasaklangan a suspek.#


text:
VIGAN, Ilocos Sur -Inalay-ayan ti hepe ti buro ti panagkalapan ditoy rehion ti amak dagiti mangngalap mainaig iti epekto ti oil spill a naidaknir iti kabaybayan ditoy probinsia.
Kinuna ni Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) Regional Director Nestor Domenden a saan a mapasamak ti fish kill gapu iti oil spill iti probinsia ti Ilocos Sur agsipud ta saan a napuskol ken naidarnap dagiti slick iti kabaybayan.
“… Awan ti worry nga agpatay dagiti ikan no saan a widespread ti oil spill,” kinuna ni Domenden.
Kinuna ni Domenden nga umadayo dagiti ikan iti yan ti oil spill agsipud ta “daydiay ikan, agbirok iti lugar a nadalus ti angsenna.”
Indagadag ketdi ni Domenden kadagiti mangngalap a no mapanda agkalap iti kabaybayan, adaywanda dagiti oil spill.
“Ta no akasenda ti iketda, posible a kumpet dagiti oil slug ket masabidongan dagiti nakalapanda a lames,” kinuna ni Domenden.
Segun dagiti mangngalap, no nakakaan ti ikan iti nangisit a lana, saan a kayat a gatangen dagiti kumprador agsipud ta agat-gas dagitoy.
Imballakad ni Domenden kadagiti agtagikua kadagiti fish cages a bantayanda dagitoy ket iti kanito nga adda makitada nga umar-arubayan nga slug, ikkatenda dagitoy tapno saanda a kumpet kadagiti cages a mangapektar kadagiti pupok a lames.
Kadagiti met addaan iti taraken a maritangtang, kinuna ni Domenden nga ipanda dagitoy iti naun-uneg a paset ti baybay.
Kanaig daytoy, imballakad ti BFAR regional director kadagiti agindeg iti coastal barangays ti panagtitinnulongda nga agkolekta kadagiti lana sada ikabil iti drum.
Segun iti nasao nga opisial, mabalin nga usaren dagiti nakolekta a nangisit a lana a pagispalto dagiti bumarangay.
“Pagbalinenyo daytoy a trahedia nga oportunidad,” kinuna ti nasao nga opisial.
Kabayatanna, nagtignay dagiti agtuturay iti probinsia ken munisipalidad, maseknan nga ahensia ti gobierno kasta met dagiti coast guard tapno madalusan dagiti coastal barangays a dimmanonan ti oil spill.
Impatalged met ni Gov. Luis “Chavit” Singson iti tulong ti gobierno probinsial kadagiti coastal barangays a naapektaran iti oil spill idinto nga innayonna a kiddawenna iti nasional a gobierno iti pannakaala ti aerial survey iti kabaybayan ti probinsia tapno madetermina ti kalawa ti oil spill.
Iti Candon City, nagtitinnulong ti City Environment and Natural Resources Office ken ti Coast Guard a naggikkat kadagiti lana ken alkitran iti igid ti baybay iti sakup ti siudad.
Iti Narvacan, imbilin ni Mayor Zuriel Zaragoza ti pannakadalus ti igid ti baybay ti San Pedro ken Pantoc, dua a coastal barangays a nagdakniran dagiti nangisit a lana.
Agingga ita, di pay ammo no iti naisadsad a Myanmar vessel sadiay Bolinao, Pangasinan ti naggapuan ti oil spill.#


text:
CANDON CITY – Nangipasa ti konseho ti siudad iti maysa nga ordinansa a mangitanggaya iti gunggona iti asinoman a makaited iti impormasion no sadino ti yan ti mapukpukaw a kapitan ti maysa a barangay ditoy.
Kinuna ni Konsehal Julio Acance, autor ti nasao nga ordinansa, a nangilatang ti sangguniang panlungsod ditoy iti P50,000 a gunggona iti asinoman a makaited iti impormasion no sadino ti yan ni Kapitan Laureano “Berto” Galicia ti Tablac, Candon City, Ilocos Sur.
“Siasinoman a makaited iti impormasion iti lugar nga ayan ni Kapitan Berto, no kas pangarigan sibibiag pay ket magunggonaan iti P50,000,” kinuna ti konsehal.
Segun iti konsehal, aggapu ti nasao a gatad iti Office of the Mayor, ket mairuar daytoy kalpasan a masigurado a pudno ti impormasion nga aggapu iti informant.
Naudi a nakita ni Kapitan Berto Galicia a naglugan iti motorsiklona a maris asul idi Oktubre 13 itay napan a tawen ket manipud idin, saanen a nagsubli iti pagtaenganda.
Adda rimmuar nga sayangguseng a pinapapatay ti maysa a grupo ti nasao nga opisial ngem saan a kumpirmado ti damag. (Danny Antalan)


text:
MONUMENTO NI RIZAL. Maysa a makaawis iti imatang dagiti sangaili nga agpasiar iti Cabugao,
Ilocos Sur ti nabiit pay a naaramid a parke iti abagatanen ti munisipio a nakaipatakderan pay ti
monumento ni Rizal. Maysa laeng daytoy kadagiti proyekto ti lokal a gobierno nga idadauluan ni
Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. a naggapu iti bingay ti munisipio iti RA 7171. (SAE)
MONUMENTO NI RIZAL. Maysa a makaawis iti imatang dagiti sangaili nga agpasiar iti Cabugao, Ilocos Sur ti nabiit pay a naaramid a parke iti abagatanen ti munisipio a nakaipatakderan pay ti monumento ni Rizal. Maysa laeng daytoy kadagiti proyekto ti lokal a gobierno nga idadauluan ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. a naggapu iti bingay ti munisipio iti RA 7171. (SAE)


text:
CANDON CITY – Impakaammo ti sekretario ti Department of National Defense a maangay inton umay a tawen ti sumaruno a Balikatan Exercises iti Ilocos Sur bayat ti selebrasion ti panagkasangay ni Deputy Speaker Eric Singson a naangay ditoy a siudad idi Hunio 15.
Segun ken ni Defense Secretary Gilberto Teodoro, maangay ti Balikatan Exercises ditoy probinsia inton Abril wenno Mayo inton umay a tawen.
“Ipresentarmi iti Mutual Defense Board dagiti suhestion dagiti opisialyo ditoy tapno maadal no mabalin a mairamanda,” kinuna ti sekretario ti Depensa.
Pinagyamanan met ni Deputy National Security Adviser Luis “Chavit” Singson ti panangiyendorso ni Teodoro iti Ilocos Sur a pakaangayan ti Balikatan kagiddan ti panangibagana a dakkel ti maaramidan daytoy iti pannakaingato ti kalidad ti ekonomia ditoy.
Kabayatanna, pinasingkedan ni Teodoro a matuloy ti eleksion inton umay a tawen iti laksid ti adu nga ispekulasion nga awan ti maangay a panagbubutos. Nupay kasta, kinunana nga awan iti posision nga agsarita mainaig iti damag a panagtaray ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo a kongresista iti Pampanga.
“Awan pay met ti deklarasionna. Urayentayo nga aggapu a mismo kenkuana,” kinuna ni Teodoro.
Mainaig iti Solid North a grupo dagiti kongresista iti Amianan, kinuna ti sekretario a rumbeng nga agtultuloy daytoy saan laeng a para iti politika no di pay para iti kultura ken turismo.
Kinuna ti Defense secretary a dakkel ti maaramidan ti kaadda daytoy a grupo tapno nadardaras nga agbalin ti Amianan kas prime tourism and industrial destination iti pagilian.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur – Imbilin ti mayor ditoy babaen ti maysa nga executive order ti istrikto a pannakamonitor iti implementasion ti Senior Citizens Act of 2000.
Kangrunaan a mamonitor ti pannakaimplementar ti 20% discount para kadagiti senior citizens ditoy nga ili.
Napatulodan iti nasao a pammilin dagiti botika, department stores, restaurants, public utility vehicles a pakairamanan dagiti dyip ken traysikel.
Mamulta dagiti aglabsing iti P500 iti first offense, P1,000 iti 2nd offense, ken P3,000 ken pannakakansela ti business permit para iti third offense.#


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Naisibbo ti kabarbaro a patrol car a pinagbisita ti mayor ken dagiti polis kadagiti kalugaranda a dinidigra ni Bagyo Karen.
Kangitingit ti bagyo idi mapan alaen ni Mayor Chester Elaydo ti patrol car iti Manila.
Kinuna ni Elaydo a nupay adda iti Manila, nainget ti panangmonitorna iti mapaspasamak iti ilina ket uray kapigsa ti tudona, naggawid a sigida tapno personal a makitana ti kasasaad dagiti kalugaranna ken maited a dagus ti tulong kadagiti agkasapulan.
Maysa a pinasiar ti mayor ti Barangay Cappa-Cappa a naipadamag a nagaburan ti kalsada ket pinawaknitanna dagiti kalsada tapno makalasat dagiti lugan. (Danny Antalan)


text:
âAGPAALAKAN, barok!â inggabbay kenkuana ni Lakay Inklin a nadanonanna a mangsalsalapi iti kantina ni Manang Ereng kadayta a pasado alas singko ti malem. âNabasak âtay daniwmo iti Leggak.â
Napaisem. Nakarikna iti pannakkel. Pagaammona nga adik ti lakay nga agbasabasa iti nasao a magasin. Inkakaubinganna kano.
Nasao pay naminsan kenkuana ni Lakay Inklin a nasged met idi ti tarigagayna a makasurat iti Leggak. Ngem gapu ta rigat la ti adda a panagbiagda, naitantantan dayta nga arapaap agingga a nadanonna ti agpitopulo nga edadna iti agdama. Nupay kasta, naparagsit pay laeng. Kinapudnona, nalawa latta ti bangkagna a mulmulaanna iti nadumaduma a nateng.
Ket kasta la unay ti ragsak ti lakay idi maammuanna nga adda mannurat a patanor ti nalengleng a barangayda a Noyes. Kasla kano makitkita ti lakay nga iti masanguanan, maipinta ti barangayda iti pagilian a pagtaudan ti maysa a nalaing a mannurat.
âManang Ereng, mangtedka man iti sangaprasko dita a nipalayt ta isagutko ken ni lilong,â kinunana.
âApay nga isu laeng, Apo Mannurat?â dagus nga insagpaw ti grupo da Angkel Eddie a karugrugida met a mangsiat. Uppatda iti lamisaan iti sirok ti logo iti kanigid a bakrang ti kantina. Dua a bilog ti sangsanguenda ken daing a taburkit ti pulotanda. âKasanokamin? Pansnakami pay met ngarud!â
Inisemanna ti grupo da Angkel Eddie. Uray man maibus ti sangkabassit a bayad ti sinuratna basta mapagustuanna dagiti kalugaranna. Maay-ayatan ngamin iti panangidaydayawda kenkuana. Panagriknana, nagdakkelen a tao iti lugarda. Umay-ayon iti nalimed a panggepna a mangidaulonto met kadagiti kabarangayanna. Ken baka sibubukelto payen nga ili.
âNagbayagkan?â sinaludsod a dagus ni Tata Ganyong kenkuana apaman a nakasangpet iti balayda. âNakaluton âta inam ngem ita laeng nga insangpetmo dayta masapulna. Inar-artiokanda man ngatan dita yan da Ereng?â
âNakipatpatangak la bassit met, tatang,â kinunana. Indissona ti ginatangna. Linukatanna ti kaserola ket husto ti atapna. Liningta aminen ni nanangna ti sangakilo a bulong-unas nga insangpetna. Papritona itay ti dadduma naimbag laeng nga isagpawdanto koma iti dinengdeng. Ngem gapu ta naibayag, dayta, pinampaminsanen ni Nana Linang a linuto.
âAyna, Narding, no kastam laeng, siitandaka! Ammodaka la a dayawen no agpailibreda?â
âPannakikadua, âtang, wen⦠pannakikadua.â
âMakaammoka! Addan nakemmo. No dayta koma agurnong ti ubraem ta addanto met aramatem inton ikasarmon ti arig anakmon a nobiam! Kuarentay dosmon idinto a beintena pay la a kunam âdiay nobiam. Ania pay laeng ti ur-urayem?â
âSaan a dinadaras dayta, tatang. Masapul nga isaganaan tapno awanto ti pakasarsaritaan.â
âWen, a, ngem dika met umubing langgong! No makasarak iti naub-ubing ken agresibo âta nobiam, sakanto agrungaab!â
âDakkel ti panagtalekko kenkuana, tatang. Agtalonak pay ta manayonan ti urnongko para iti panagsimpaminto.â
NAGBALIW ti editor ti daniw iti Leggak. Masdaaw ni Narding ta awan metten ti makalusot kadagiti sinuratna. Amang met ngarud a naub-ubing ti editor ngem isuna. Ania ti kayatna a sawen? Nalalaing dayta nga editor ngem isu?
âApay, barok,â kinuna ni Lakay Inklin kenkuana maysa a rabii a nagsarakda iti mas-sayag ni Baket Illing, âawan metten ti mabasbasak a gapua-nam? Dikan agsursurat?â
âAmman, lilong,â insung-batna. Nagtugawda iti bang-kito iti sirok ti mangga iti paraangan. Walo metro ngata ti kaadayoda kadagiti agsu-sugal.
âApay ngarud?â
âDagmel dayta baro nga editor, lilong!â inruarna ti an-anek-ekna. Uray ta ammona a dinto agsao ti lakay ta idolo daytoy.
âPagkunaam? Ket nagpipin-tas met dagiti nabasbasak a sinuratna. Adu payen ti pam-madayaw a nasakdona.â
âSaanna ketdin a paruaren dagiti sinuratko! Pinulpullon dagitay rinediekna!â
âBaka dina magustuan, a, barok. Baliwam koma ti pana-ngiparangmo kadagiti sinu-ratmo.â
âAginlalaing ketdi, a! Idi saan pay nga isu ti editor, agsasaruno dagiti gapuanak a maipablaak. Ita ketdin ta simmublat, pulos nga awanen ti maipablaakko? Lungaâna!â
âAgbalbaliw ti panawen, barok. Mabalin a ti simmublat nga editor, sabali ti raman a sapsapulenna. Mabalin a kitkitaenna ti pagdur-asan ti lengguahetayo. Ken siguro, kitkitaenna a masapul nga adda met dur-asan ti sinurat. Ken ti mannurat!â
âAdda ketdi, a, pabpabu-ranna dayta nga editor!â intanuprana. âDiyo, aya, madlaw, lilong, a kaprobinsia-anna dagiti ad-adda a rum-muar ti dandaniwda?â
âSaan met ngata a kasta ta adda pay nangatngato nga editor a mangaprub iti sinurat.â
âNo dinto pay laeng rum-muar ti maysa kadagiti lima a naudi nga impatulodko, ditana dayta a Leggak! Saan laeng nga isu ti mabalin a pagsu-ratan. Adda dita ti Tipkel a manguy-uyot kaniak nga agsuratak kadakuada. Inkarida nga iruar amin a suratek!â
âMadin sa dayta kunam nga iruarda amin a suratem, barokâ¦â
âPagmadianna koma, lilong? Ipakitana laeng a dakkel ti panagtalekda kaniak.â
Saanen a sinungbatan ni Lakay Inklin. Nagpakadan daytoy ta madi kano ti nalabes a puyat kenkuana. Ngem nakitana ti panag-ngilngilangil daytoy sakbay a timmallikud.
PUDNO, awan ti rimmuar kadagiti naudi nga impatulod ni Narding. Inawatna la ket ngarud ti panagregularna a mannurat iti Tipkel.
Ngem mariing ti gurana iti Leggak no kantiawan ti grupo da Angkel Eddie. Laos kanonâ a dina maaklon! Saan a mabasbasa daytoy dagiti sinuratna iti Tipkel ta saanda nga agsusubskribir. Awan met ngarud ti paka-gatangan iti Tipkel a news-stand.
Innalana ti selponna. Iti pungtotna, impanalbaagna iti facebook:
Wen, adu ti klase ti daniw. Daytoy ti masapul nga adalen ni mannurat. Ngem kasano a maikkan iti inspirasion no di maikkan ti pateg dagiti sinuratna? Adalenna a bukbukod? Basa⦠surat⦠basa⦠surat? Managbasa, wen. Managsurat, wen⦠ta dayta ngarud ti pangipeksaanna iti riknana. Ngem kasano no di maikkan ti gundaway a makaipablaak ta addada met aginlalaing nga editor? Kas karasay payen ti tudo iti kalgaw ti rummuar a daniw dagiti dati a mannaniw. Isu la nga isu dagiti mannaniw a rumrummuar ti naganna. Ta gayyem ni editor ida⦠kalu-garan ni editor ida⦠Sindi-katon ti panagipablaak! Sussssss!!!!
Awan pay lima a minuto, agsasarutsoten dagiti komen-to. Idaydayawda gapu iti turedna. Bin-ig a dagiti kakaduana ken agbasbasa iti Tipkel dagiti nagkomento.
Ngem ti dina ninamnama, ti komento ni Lakay Inklin:
Ti napudpudno a man-nurat, ammona a kitaen ti pagkamtudanna. Ammona a pastreken dagiti baro nga ideya. Ammona nga awaten ti kritisismo. No ipagarupna nga isu ti kalaingan, nga adun ti nainumna a danum, saan a pudpudno a mannurat daytaâ¦
Ket kasla bimmassit ti panagkitana iti bagina.


text:
CANDON CITY – Dua ti natay iti aksidente a nakainbolbaran ti maysa a kotse ken motorsiklo iti national highway a sakup ti Barangay Tablac ditoy siudadĀ iti sardam ti Mayo 4.
Saanen a naiyabot ti biag da Ryan Barroga, 27, naasawaan, ken residente iti Barangay Patpata 2nd, Candon City, ken ni Rogelio Gadiano y Betantes, 37, baro, ken residente iti Barangay Balingaoan, Candon City.
Segun ken ni Rogelio Escopel y Igalla, 52, naasawaan, ken residente iti 108 Fontanilla, Paing, Bantay, Ilocos Sur, nagmaneho iti Toyota Innova, agpaamianan ti luganna idi makitana ti kasinnabatna aĀ awan silawna a motorsiklo a minaneho ni Barroga a nang-obertek iti maysa a Forward Truck ken nakidinnungpar iti kotsena.
Gapu iti pigsa ti pannungpar, naipuruak iti laud nga abaga ti kalsada da Barroga ken dagiti kalubbonna a da Betantes ken maysa a Christian Gabor Peralta, baro, ken residente iti Barangay Patpata 2nd, Candon City.
Nabtak ti makannigid a sango a pilid ti kotse ken nadadael ti sungo ti lugar idinto a nakaro ti dadael ti motorsiklo.
Intaray dagiti nagresponde a polis dagiti naglugan iti motorsiklo iti Candon General Hospital ngem naideklara a dead on arrival da Barroga ken Gadiano gapu iti nakaro a sugatda iti ulo ken paset ti bagida.
Nagsagrap met ni Gabor iti sugat iti paset ti bagina.
Segun iti polis, positibo iti alkohol ni Gabor.#


text:
VIGAN CITY – Nakursonadaan ti grupo ti dua a drug pernalities ti sabali a grupo bayat ti panagginomda iti maysa a bar ditoy siudad a nagresulta iti panangkabil dagiti suspek kadagiti biktima idi nariwet nga agsapa ti Oktubre 2.
Nabigbig dagiti suspek a da Felicisimo Realubin Jr., ken Eugene Rigunay, agpada a drug surrenderer ken residente iti San Vicente, Ilocos Sur. Saan pay nga ammo dagiti tallo a kaduada.
Nainaganan met dagiti biktima a da Paul Jansen Pugal y Villalobos, 22; Mark Molina y Arce, 22; Arlan Pascua y Espino; Dondey Ferido y Figuerres; ken Delon Raquepo y Bermudez, residenteda amin iti Brgy. Capangpangan, Vigan City, Ilocos Sur.
Iti panagimbestiga dagiti polis, nagsina ti lamisaan a naggiinoman dagiti suspek ken dagiti biktima iti Legacy Bar a masarakan iti Barangay I, Vigan City ngem mapapati a nakursunadaan ti grupo da Realubin ken Rigunay ti grupo dagiti taga-Capangpangan, Vigan.
Immuna a rimmuar iti bar ti grupo da Realubin ken Rigunay ket mapapati nga inurayda ti grupo dagiti biktima.
Idi rimmuar dagiti biktima, immasideg dagiti suspek sada kinabil dagiti biktima a nakadunoran ti rupa dagitoy.
Di panagkikinnaawatan ti nailanad iti journal a motibo ti pannakakabil dagiti biktima ngem saan a nalawag no ania ti dida nagkikinnaawatan.
Kabayatanna, maysa a menor de edad ti mapapati a puon ti riribuk iti nagbaetan ti dua a grupo iti ruar ti maysa a videoke bar sadiay Sitio Seng-aben, Barangay Cabaroan, San Emilio idi agarup 11:30 ti rabii ti Oktubre 2.
Nainbolbar iti nasao a riribuk ti grupo da Jerry Bong Lantes y Saboquel, 28, baro, residente iti Brgy. Baang Cabaroan; Efren Mogaey; Dan Mariano, naasawaan ken residente iti Singson Cabaroan; Reynald Galusan y Ventura, 44 years, baro, ken residente iti Baang Cabaroan, San Emilio ken ti grupo da Marcelo Almazan y Antolin, 38, naasawaan ken Darwin Almazan y Antolin, 35, naasawaan, agpada a residente iti Brgy. Dirdireg, Burgos; Bernard Manangguete y Agamata, 31, naasawaan, residente iti Banaoang, Bantay; Dominador Barrairo y Mendoza, 35, baro, residente iti Poblacion Sur, Sta. Maria. Drayber amin dagitoy ti WDM Construction.
Segun iti report, bayat ti panaggiinom ti dua a grupo iti Gina’s Videoke Bar, maysa a menor de edad a kadua da Jerry Bong a nabigbig laeng a kas “Manganop” ti napan iti sanguanan ti lamisaan da Dominador Barrairo sa sipapalangguad a nanguksob iti tisirtna.
Napan ni Dan Mariano iti lamisaan da Dominador sana kinuna: “Baanyo datan ket ubing.”
Di mabayag, binayadan da Dominador ti nainomda sada pimmanaw.
Madamdama, napan met nagbayad da Jerry Bong iti nainomda sada rimmuaren.
Mapapati nga inasitgan ni Jerry Bong ti grupo da Dominador tapno agpadispensar ngem sabali ti nagawatan dagitoy ket sinulongda ni Jerry Bong a nakadunoran ti lapayag ken ulona.
Nakita ni Efren Mogaey ti napasamak ket napanna tinulongan ni Jerry Bong ngem minalo ni Bernard Manannguete ni Mogaey iti landok a nakaparparan ti tulang iti makannigid nga imana.
Naitaray da Jerry Bong ken Mogaey iti Candon General Hospital, Candon City para iti pannakaagasda idinto a naikustodia dagiti suspek ken ti landok a naimalo ken ni Mogaey.
Saan a nailanad iti blotter no apay a napalubosan ti maysa a menor de edad nga agginom iti videoke bar iti kasta nga oras ti rabii.#


text:
NARVACAN, Ilocos Sur. – Nagpulong ti maysa nga abogado iti polis a tinakaw ti tallo a tattao dagiti alahasna sada insalda iti maysa a pawnshop ditoy.
Inreport ni Abogada Gloria Corrales a tinakaw ti maysa a Vilma Tangcura, Nelia Rutab ken maysa a menor de edad, agtawen iti 14, a nailinged iti nagan a Juvy, dagiti alahasna a south-sea pearl set nga aritos nga aggatad iti P40,000; maysa a paris ti siopao pearl nga aritos nga aggatad iti P12,000 ken 1 a heart shape diamond ring nga aggatad met iti P50,000.
Iti panagpalutpot ti polis iti menor de edad a suspetsa, impudnona a naisalda dagiti alahas iti Elegant Jewelries a kukua ti maysa a managan Conrado Taculog.
Narekobre dagiti polis iti nasao a pagsaldaan ti maysa a pedaso ti aritos a south-sea pearl nga addaan brillantitos.
Agtultuloy ti inbestigasion dagiti pannakabagi ti linteg mainaig iti nasao a panagtakaw.#


text:
DAGUPAN CITY – Nagpuesto iti maikadua ti Ilocos Sur Taekwondo team iti 2011 Luzon New Face Taekwondo Championships a naangay sadiay Divine Word College of Dagupan idi Mayo 29.
Inyalat ti Ilocos Sur ti 9 a balitok a medalia, 7 a pirak a medalia ken 14 a bronse tapno agpuesto iti 2nd overall ken inyalatda ti kampeonato iti juniors division.
Segun ken ni Franklin Singson, head instructor ti Ilocos Sur Taekwondo, 38 ti bilang ti delegasion ti probinsia a napan nakisalip iti nadakamat a torneo ket nakasangoda dagiti umaayam manipud iti siudad ti Baguio, La Union, siudad ti San Fernando, Pangasinan, siudad ti Dagupan, ken Ilocos Norte.#Â


text:
VIGAN CITY – Nakursonadaan ti tallo a lalaki ti maysa a baro ket linugobanda daytoy a puon ti nakayospitalanna.
Nagpulong ni Richard Tulia y Alconis, 17, baro, residente iti Barangay IV, ditoy siudad a kinabil da Richard Yagin y Villegas, 25, naasawaan, residente iti Barangay Katipunan, Sinait, Ilocos Sur; Richard Padua, residente ti Barangay V, ditoy siudad ken Jomar Polido, residente iti Cabugao, Ilocos Sur, agpapada nga agbasbasa iti College of Data Center ditoy siudad idi agarup alas 8:00 ti rabii ti Septiembre 14.
Naammuan iti panagimbestiga dagiti polis a napan sinukon ni Tulia ti gayyemna a babai a ni Julie Ann Medrano a napan nagpraktis para iti beauty pageant ket bayat ti pannagnada iti De los Reyes, nagsardeng iti sanguananda ti motorsiklo a nagluganan dagiti suspek, dimsaag dagitoy ket ginulpeda lattan ti biktima.
Naipan iti ospital ti biktima para iti pannakataming dagiti sugatna.#


text:
VIGAN CITY – Saanen a problema ti danum iti Gabriela Silang General Hospital, kinuna ti maysa a dadaulo ditoy.
Segun ken ni Head Nurse Teresita Agatep, addan bukod daytoy nga ospital a water system ken tangke ket aglaplapusananen ti danum nga aramaten dagiti pasiente ken empleado ditoy iti uneg ti 24 nga oras.
Naggapu ken ni Cong. Ronald Singson ti pondo nga aggatad iti P2 milion para iti pannakasimpa ti water system iti ospital.
Iti kallabes, problema ti danum ditoy ospital nga aramaten dagiti pasiente ken empleado nangruna kadagiti comfort rooms.#


text:
Kolum: Iti Duyog ti Singasing
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.

Naindaklan¬† ti addang ti probinsia ti La Union a panangpreserba ken panangtaginayon iti kabukbukodan a dila ni Ilokano‚ÄĒti kabukbukodantayo a sao, Iloko. Napinget ni Gob. Manuel C. Ortega a mangiyimplimentar ti naipaulog a Sangguniang Panlalawigan Ordinance No. 026-2012, establishing Iloko as an official provincial language of La Union and institutionalizing its use in relevant sectors, alongside national and official languages. Ita a tawen a naan-anay a maipatungpal daytoy ordinansa iti probinsia..
Nakakaapal ti regta ti provincial government a mangsaluad ken mangpreserba ti kabukbukodan a dila ni Ilokano, babaen ti panangiyetnagna ti memo kadagiti amin nga opisina, iti man nasional wenno iti lokal, iti kapolisan ken sangsangana, agraman dagiti pribado a sector a mangitagtaguyod iti panangilala iti pakakitaan ti napatpatneng a kinaasino babaen ti pannakisarita iti Iloko kadagiti katransaksion ken dagiti aktibidad iti maseknan.             Local language code, kunada man daytoy a pammilin. Banag a nabaked nga addang tapno saan a malipatan ti bukod a sao, nga iti daytoy a panawen ket in-inuten a makibkiban.
Daytoy kano a tawen a naan-anay ti naannayas a  pannakaipagnana. Napintas a gannuat ta maikkat ti panagbabain dagiti saan a nairuam a makipulapol, dagiti awanan  ken nababa ti adalda, amin amin ket maaddaanen iti naannayas a panagpapada, panagkikinnaawatan ken sinninged. Amin daytoy bunga iti panangiyasideg dagiti empleado iti bagbagida kadagiti umili nga inda pagserbian .
Wen met ketdi a, namaymayat met laeng ti agdengngeg iti diskurso, panagsarita wenno ania la ditan a katukadna a termino, ngem kadagiti agibasa lattan iti naisagana, a no dadduma, saan la ngaruden a maawatan ti ibagbagana, makapaturog pay lalo no dina pay ammo a taliawen met ti tallaong. Isu a no dadduma, madlawan payen nga agsasarita a bukbukoddan dagiti dumdumngeg wenno agteteks wenno nakakidem a mangur-uray iti templada ti palakpak santo agpalakpak met uray no dinanto met la naawatan no ania dayta palpalakpakanna wenno agpalakpak ta nalpasen ti awan gaganaygayanna, saan a makaparegta a panagsarita.
Ngem no kabukbukodan a sao ti usaren a panagsarita santo pay la buyogan iti abilidad no kasano nga allukoyen ti tallaong a dumngeg, mas epektibo daytoy a panangidanon iti mensahe.
Saan laeng a ti manarsarita ti addaan iti tiansa a  mangiyasideg ti bagina iti tallaong; uray ti tallaong ket iyasidegda met ti bagida iti manarsarita.
Daytoy a pagannurotan ket nakiddaw pay iti isusurot dagiti mannursuro ken estudiante. Kaipapananna ngarud ti panagpakada, panagpukaw ti makapasugkar a panagmulta iti asinoman nga estudiante iti sekundaria nga agsao iti Iloko. Kasano met iti tertiary level?
Uray kadagiti radio ken telebision ket nakiddaw a maaddaanda met iti guarantee air time iti Iloko a mangsuporta iti nasao a pammilin. Awan met ngata ti saan a sumurot itoy ta nakataya ti dakkel nga udiens. Kadagiti pagiwarnak, nakiddaw a maaddaanda iti uray maysa laeng a panid a naisurat iti Iloko.
Kadagiti amin a media organization a sumurot iti nasao a pammilin, nalaklakada a makaala iti ads wenno makipartisipar kadagiti biddings para kadagiti maipablaak nga ordinasa ken legal notices.
Kas kuna ni Dr. Rizal, asinoman a di mangisakit iti saona, nakarkaro pay ngem iti nalaes nga ikan.
Kasta koma amin, aya?#


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Napanna binisita ti kalib-inna iti pagbaludan ngem nasiputan dagiti polis ket inarestoda gapu ta adda met gayam warrant of arrest maikontra kenkuana.
Inaresto dagiti nagtipon a kapolisan a binukel ti Santa police station, ISPDEU ken polis ditoy nga ili ni Leonida Alibin y Barcellano, 41, separada, ken residente iti Barangay Casiber, ditoy nga ili ngem aggiagianen iti Barangay San Jose, Narvacan idi pumanawen iti provincial jail kalpasan a binisitana ti balud a kalib-inna idi agarup 11:00 ti bigat ti Septiembre 24.
Naaresto ni Alibin babaen ti warrant of arrest nga inyisio ni Judge Corpuz B. Alzate, presiding judge ti RTC Branch 21, Vigan City gapu iti kasona


text:
Uray ni Sen. Noynoy Aquino, agkitakit a mangpabor iti nasao a gakat agsipud ta saan a makaabut ti naisingasing a baro a distrito iti kasapulan a 250,000 a populasion a kas intuyang ti konstitusion.
Ita, daytoy ti mapapati a nakaigapuan ti saanda a panagkinnaawatan ken Sen. Joker Arroyo a maysa kadagiti pabor iti pannakabuangay iti sabali pay a distrito iti Camarines Sur.
Uray ita pay laeng, manamnaman ti pannakaiduron ti nasao a gakat tapno agbalin a linteg agsipud ta iti naudi a damag, addan sangapulo ket maysa a senador a mangpabor ket maysa laengen ti kasapulanna tapno maaprobaran.
Ditoy ti pakakitaan a bukod nga interes ti sumagmamano ti paratignay tapno mabuangay ti maysa a distrito tapno agbalin a pagrubbuatan ti anak ti Presidente.
Ditoy met ti pakakitaan nga agtignay dagiti agilinlintegtayo saan a para iti pagimbagan dagiti tattao no di ti pagsayaatanda ken dagiti padrinoda iti politika.
No taldiapantayo dagiti mangipagpagna iti pannakabuangay ti maikalima a distrito ti Camarines Sur, makitatayo a kaaliado ti agdama a liderato dagitoy. Dagitoy dagiti adda latta iti likudan ti Presidente, nangruna idi tiempo a nagunggon ti puestona gapu kadagiti alegasion ti panagsuitik iti eleksion idi 2004 ken dagiti anomalia a mapapati a nakaisawsawan dagiti dadakkel a tao iti gobierno.
Saan ngarud a namnamaen dagiti provincial officials ti Camarines Sur a denggen ida dagiti kaaliado ti Presidente a sisasagana a manglablab iti dakulapna tapno laeng magun-odda ti bendisionna nangruna ket umadanin ti eleksion a kasapulanda ti makinaria ti agdama nga administrasion. Iti agdama a mentalidad dagiti madaydayaw nga agilinlinteg iti Kamara, arig lumsot iti dagum ti isusupiat dagiti provincial officials tapno mangeg dagiti naselselan iti kapas a lapayag dagiti honorable a tattao a pakaiturongan ti isusupiatda.
Nakitatayon daytoy a mentalidad dagiti madaydayaw a agilinlinteg iti Kamara idi napilaan iti impeachment complaint ni Pres. Arroyo nga iti baet ti pakaasi dagiti nangipila ket pulos a di tinaliaw wenno dinengngeg dagitoy a kaaliado ti liderato ti agdama a gobierno. Nakitatayon ti klase dagiti agilinlintegtayo idi nadengngeg ti impeachment ni napadisi a Presidente Joseph Estrada nga iti baet iti napigsa a panangidagadag dagiti kameng ti oposision a malukatan ti enbelop a mapapati a naglaon iti bank account ti Presidente iti nagan ni Jose Velarde, saanda a naipangpangag ngem puonna metten ti panangpanawda iti Senate hearing a nagtungpal iti pannakaisayangkat dagiti protesta iti Edsa a nagtunged iti pannakapatapuak daytoy iti puestoda.
Kaanonto nga agbaliw ti klase dagiti agilinlintegtayo?
Agriingkayon, kailian!


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Maysa a kapitan ti barangay ti naireport iti polis a nagpaputok.
Ngem segun ken ni Burgos Barangay Captain Roland Bodaño, nagpaputok iti paltogna tapno ballaaganna ni Ronald Manzano, 39, kalugaranna, gapu iti panangprobokar daytoy kenkuana.
Naammuan iti inisial nga imbestigasion dagiti polis a pinagsasawan ni Manzano ti kapitan ken ti kabsatna idi lumabasda a nakalugan iti dyip iti sango ti balay daytoy.
Mapapati a simmaruno ni Manzano kadakuada sa kinaritna ti kapitan ket maipagarup nga adda innalana a paltog iti motorsiklona.
Nagpaputok metten ti kapitan. Adda lisensia nga imparang ti kapitan idi biroken dagiti polis.
Nagtabla iti butos dagiti dua iti kinakapitan ngem nangabak ni Bodaño iti toss coin. Nagprotesta ni Manzano ngem pinaboran ti korte ni Bodaño.#


text:
Maysa manen nga Abrenio ti dimmur-as gapu iti panagtalon. Manipud met iti Dolores ket ni Ceserina A. Aquitola, 66, naed ti Calumbaya a nakaadal iti natural a wagas ti panagtalon babaen kadagiti insayangkat ti OPAG a training seminar manipud idi 2017. Iti agdama, aglaklako isunan ti organiko a bogaso a napataud manipud iti alinta wenno… Read more »READ MORE
Mannalon ti Angad, Bangued, nakapaturpos
SIGLAT TI MANNALON NGA ABRENIO: Dua a nurse ti napagturpos ni Belen Blanco Blanza, 58, naed ti Angad, Bangued gapu iti gaget ken regtana iti panagtalon. Nupay maysa a single parent, saan a lapped daytoy iti panangisakadna kadagiti uppat nga annakna. Manipud iti kagudua nga ektaria, nakapundar ni Nanang Belen iti 3.2 ektaria a talon… Read more »READ MORE