text:
Vigan
Ti Siudad ti Vigan ket maysa a maika-5 a klase a siudad iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas. Isu met laeng ti kapitolio ti Ilocos Sur. Am-ammo ti Siudad ti Vigan kas maysa kadagiti kadaanan a sigud a siudad idi panawen dagiti Espaniol. Maawagan idi ti siudad kas Siudad Fernandina. Iti agdama, masarakan pay laeng iti siudad dagiti kalsadana a napatad iti bato ket dagiti balbalay a daan nga addaan arkitektura nga Espaniol. Kas kadaanan iti amin nga adda pay laeng a kolonial a siudad Espaniol iti Filipinas, napili ti Siudad ti Vigan kas maysa a Lugar ti Tawid iti Sangalubongan ti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian.
Dagiti linaon
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Siudad ti Vigan iti 39 a barbaranggay, nga isu dagiti sumaganad.[2]
- Ayusan Norte
- Ayusan Sur
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Poblacion)
- Baranggay III (Poblacion)
- Baranggay IV (Poblacion)
- Baranggay V (Poblacion)
- Baranggay VI (Poblacion)
- Barraca
- Beddeng Laud
- Beddeng Daya
- Bongtolan
- Bulala
- Cabalangegan
- Cabaroan Daya
- Cabaroan Laud
- Camangaan
- Capangpangan
- Mindoro
- Nagsangalan
- Pantay Daya
- Pantay Fatima
- Pantay Laud
- Paoa
- Paratong
- Pong-ol
- Purok-a-bassit
- Purok-a-dackel
- Raois
- Rugsuanan
- Salindeg
- San Jose
- San Julian Norte
- San Julian Sur
- San Pedro
- Tamag
- Baranggay VII
- Baranggay VIII
- Baranggay IX
Naggappuan ti nagan ti Vigan[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi dimteng ni Don Juan de Salcedo iti ayan ita iti Vigan babaen iti karayan Mestizo, nagdisso iso iti lugar nga ayan tatta ti Baranggay Pagpartian. Nakitana dagiti mulmula nga adda kadagiti igid ti karayan. Naammuanna a dagitoy ket "bigaa." Iti nagan daytoy a mula iti nangalaanna ti nagan iti Vigan.
Iti damdamo, ti nagan ti siudad ket "Siudad Fernandina," a kas pammadayaw ti agdama idi nga Ari ti Espania.
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Hunio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


c: text/html

text:
VIGAN CITY – Nagrali dagiti militante a grupo ditoy siudad itay Sept. 21, kas panagprotestada iti mapapati a panagtultuloy a pannakarabngis ti karbengan a pangtao iti babaen ti agdama a turay.
Aganay a 100 a kamkameng dagiti militante a grupo a pakaibilangan ti Bayan Muna, Bayan-Ilocos, Stop-Exploitation, ken dadduma pay a grupo ti nagmartsa iti aglawlaw ti poblasion ditoy sada nagturong iti Plaza Burgos a nangituloyanda iti ralida.
Iti polieto nga inwaras ti grupo, kinunana a “tallopulo a tawen kalpasan a rinippuog dagiti umili babaen ti Edsa People Power I ti rehimen ni Pres. Ferdinand Marcos, adu pay laeng dagiti biktima a saan a naikkan iti hustisia ken inaldaw pay laeng a manaynayonan.”
Indeklara daydi Marcos ti linteg militar idi Sept. 21, 1972.
Kinuna dagiti ralista nga iti babaen ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo, nasurok a 750 a kaso ti napapatay a 318 ti kameng dagiti makannigid a gunglo, kas iti Bayan Muna, Anakpawis, Gabriela ken dadduma pay.
Kinuna ti grupo nga iti baet ti panangkondenar ni Pres. Arroyo kadagiti political killings bayat ti State of the Nation Addressna, saan a serioso ti gobiernona a mangsolbar kadagitoy a kaso.
Indeklara pay ti grupo nga “ita nga aldaw ket International Day Against Extrajudicial Killings and Undeclared Martial Law” idinto nga inyunay-unayna a saan a magun-od ti pudno a kappia agingga a “saan a maitandudo ti karbengantayo a kas tao”.
Kalpasan ti pangaldaw, naulimek a nagsisina dagiti grupo.
Indeklara ti city government ditoy ti Plaza Burgos a Freedom Park a pakaangayan kadagiti rali ken protesta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SAN EMILIO, Ilocos Sur – Kas panangtungpal iti karina idi eleksion, prioridad ti mayor ditoy ti naan-anay a pannakasilaw dagiti sitio ken barangay ditoy nga ili.
Segun ken ni Mayor Ferdinand Banua, mailatangan iti P3 milion para iti eletripikasion dagiti di pay nasilawan a sitio ken barbarangay ditoy nga ili.
Agdagup iti 150 a kabalbalayan ti mabenepisiaran iti programa ti elektripikasion ti mayor.
Kari daytoy ni Banua a maipatungpal iti umuna a 100 nga aldaw ti panagtakemna kas ama ti ili ditoy.#


text:
Ti Nephrozoa ket ti nangruna a kaldo dagiti bilateria a mairaman dagiti deuterostome ken dagiti protostome. Daytoy ti adda pay laeng a kabsat a klado ti Xenacoelomorpha.
Ti kaaduan kadagiti ayup a bilateria ket naisinsinda kadagiti dua a grupo, dagiti protostome ken dagiti deuterostomes. Dagiti chordata (mairaman amin dagiti bertabrata) ket dagiti deuterostome.[1] Mabalin a ti agtawen iti Plantilia:Ma a Kimberella ket kameng idi dagiti protostome.[2][3] No kasta, ti kayatna a sawen daytoy ket dagiti linia ti protostome ken deuterostome ket mabalinda a naisinsina iti panawen sakbay idi nagparang ti Kimberella — iti saan a naladladaw ngem Plantilia:Ma, ken isu a sakbay iti rugi ti Kambriano Plantilia:Ma.[1]


text:
International Standard Name Identifier
Ti International Standard Name Identifier (ISNI) wenno iti Ilokano Sangalubongan a Panagilasin ti Pagalagadan ti Nagan ket maysa a pamay-an para itinaisangayan a panagilasin kadagiti publiko nga entidad dagiti agparparawad kadagiti linaon ti midia a kas dagiti libro, programa ti telebision, ken dagiti artikulo ti warnakan. Dagiti kastoy a panagilasin ket buklen dagiti 16 a numerikala numero a nabingbingay kadagiti uppat a paset.
Daytoy ket naparang-ay babaen dagiti pakaikeddengan iti International Organization for Standardization (ISO) a kas ti Draft International Standard 27729, ti umiso nga alagaden ket naipablaak idi 2012-03-15. Ti teknikal a komite iti 46 ti ISO, ti subkomite 9 (TC 46/SC 9) ket akinrebbeng para iti panagrang-ay iti alagaden.
Ti ISNI ket mangitedto iti ramit para iti panangipalawag kadagiti nagan a mabalin a makaallilaw, ket mangisilpo kadagitoy a datos a maipanggep kadagitoy a nagan a naurnong ken usarenna dagitoy kadagiti amin a sektor kadagiti industria ti midia.


text:
STA. MARIA, Ilocos Sur – Nagsinapgid ti maysa a Dominion Bus Line ken Philippine Rabbit iti aksidente a napasamak iti barangay Poblacion Sur, Santa Maria, Ilocos Sur itay nabiit.
Ti Dominion bus nga addaan iti plaka AVS-265 ken body number 8057 ket minaneho ni Arnold Pasuquin, 48, residente iti barangay Marcos, Santa, Ilocos Sur idinto a ti Philippine Rabbit nga addaan iti plaka a CYR-901, ket minaneho ni Mykle Baoiran, 32, ken taga-Davila, Pasuquin, Ilocos Norte.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti pulis, naammuan a liniklikan ti agtartaray a Dominion bus ti maysa a cargo trailer truck nga addaan plaka RCZ-773 a nakaparking iti abagatan a paset ti national highway a sakup ti Poblacion Sur, ditoy nga ili.
Iti dayta a tiempo, sumungad met ti Phil. Rabbit ket ditoy a napasamak ti panagsinnapgid dagiti dua a lugan.
Awan ti naan-ano kadagiti pasahero ken drayber, ngem nagsagrap iti pannakadadael dagiti nasao a lugan.


text:
Ti kalendario a HUliano, ket inpaammo babaen ni Julius Caesar idi 46 SK (708 AUC), daytoy idi ket reporma ti kalendario a Romano. Daytoy ket nangrugi idi 45 SK (709 AUC). Daytoy idi ti kaaduan a kalendario iti kaaduan ti Europa, ken dagiti pagtaengan a Europeano iti Kaamerikaan ken dadduma pay a luglugar, aginggana idi napasayaat ken sinukatan babaen ti kalendario a Gregoriano. Ti paggidiatan iti natimbeng a kaatiddog ti tawen a nagabetan ti Huliano (365.25 nga al-aldaw) ken ti Gregoriano (365.2425 nga al-aldaw) ket 0.002%.
Ti kalendario a Huliano ket addaan iti kadawyan a tawen iti 365 nga al-aldaw a nabingbingay kadagiti 12 a bulan, a kas nailista iti Tabla ti bulbulan. Ti bisiesto nga aldaw ket nainayon iti Pebrero kada uppat a tawen. Ti tawen a Huliano ket isu a ti natimbeng ket 365.25 nga al-aldaw iti kaatiddog. Daytoy ket naikeddeng a panangipagarup iti tropikal (solar) a tawen. Urayno ammo idin dagidi Griego nga astronomo, manipud idi kenni Hipparchus, iti maysa a siglo sakbay ti reporma ti Huliano, a ti tropikal a tawen ket basbassit a minuto ngem ti 365.25 nga al-aldaw, ti kalandario ket saanna idi a lunadan para iti daytoy a paggiddiatan. Kas ti resulta, ti kalendario a tawen ket nakaala ti agarup a tallo nga aldaw iti tunggal uppat a siglo no maipada iti napalpaliiw nga ekuinokso a panpanawen ken dagiti tiempo. Daytoy a paggiddiatan ket sinimpa babaen ti reporma ti Gregoriano idi 1582. Ti kalendario a Gregoriano ket adda met laeng ti isu a bulan ken kaatiddog ti bulan a kas ti kalendario a Huliano,ngem mangisengngat kadagiti bisiesto nga aldaw segun ti sabali nga alagaden. Iti nagbanaganna, ti kalendario a Huliano ket agdama a 13 nga al-aldaw a naud-udi ngem ti kalendario a Gregoriano; kas pagarigan, ti 1 Enero iti kalendario a Huliano ket 14 Enero iti kalendario a Gregoriano.
Ti kalendario a Huliano ket nasukatanen a kas ti kalendario a sibil babaen ti kalendario a Gregoriano kadagiti gangani amin a pagilian a dati a nagus-usar daytoy, urayno daytoy ket nagtultuloy a kalendario a sibil kadagiti dadduma a pagilian iti maika-20 a siglo. Kaaduan kadagiti denominasion ti Kristiano iti Laud ken luglugar nga naibanghelio babaen dagiti simbaan ti Laud ket sinukatanda metten ti kalendario a Huliano iti kalendario a Gregoriano a kas ti batayan para kadagiti bukodda lkalendario a liturhiko. Nupay kasta, kaaduan kadagiti sanga ti Akindaya a Simbaan nga Ortodokso ket agus-usar pay laeng ti kalendario a Huliano para it ipanagkarkulo kadagiti petsa dagiti makuti a rambakan, a mairaman ti Paskua ti Panagungar (Pascha). Adda met dagiti simbaan ti Ortodokso a nangampon iti Nabaliwan a kalendario a Huliano para iti panagpaliiw kadagiti natalinaay a rambakan, bayat nga adda met dagiti simbaan ti Ortodokso a nangibatbati ti kalendario a Huliano para kadagiti amin a panggep.[1] Ti kalendario a Huliano ket agdama pay laeng nga inus-usar babaen ti tattao a Berebere ti Amianan nga Aprika, ken idiay Bantay Athos. Iti porma iti kalendario nga Alehandro, daytoy ti batayan para iti kalendario nga Etiopiano, ken isu daytoy ti kalendario a sibil ti Etiopia.


text:
Tubaran, Lanao del Sur
Ti Tubaran ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tubaran ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Alog
- Beta
- Poblacion (Buribid)
- Campo
- Datumanong
- Dinaigan
- Guiarong
- Mindamudag
- Paigoay-Pimbataan
- Polo
- Riantaran
- Tangcal
- Tubaran Proper
- Wago
- Bagiangun
- Gadongan
- Gaput
- Madaya
- Malaganding
- Metadicop
- Pagalamatan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Naliday ti pakasaritaan ti biag ni nana Alfreda Agustin. Medio saanen a nalawag ti panagkitana ken ad-adda a nakatugaw iti wheelchairna.
Saan a nakangato iti adal ni nana Alfreda. Nupay kasta, adda kabaelanda idi ken lakayna nupay saanda a naparaburan iti anak. Idi pimmusay ti asawana, nakipagnaed iti balay ti kasinsinna ngem saan a nasayaat ti panaglalangenda. In-inut a napukaw dagiti sanikuana agingga a saan unayen a makakita.
Agkedked idi ni nana Alfreda a maiserrek iti Home for the Aged ngem awan naaramidanna idi ituloddan iti Balay Taripato. Kadagiti immuna a bulanna ditoy, napalalo kan ti ladingitna ta malaglagipna ti napalabasna ken saanna nga ekspektaren a mapadasanna ti agnaed iti kastoy a lugar.
“Ngem itan, napalalo ti ragsakko iti kaaddak ditoy ta masagsagrapko ti dungngo ken asi dagiti agtuturaytayo. Dikam’ pulos makurkurangan iti taraon ditoy,” makalulua a kinuna ni nana Alfreda.
Kasano ngamin aya a napaadda ti Balay Taripato?
Nupay mamati ni Ilokano iti nairut a panaglalangen ti pamilia, saan a mailibak nga adu latta dagiti saan a maas-asikaso a lallakay ken babbaket iti Ilocos Sur. Pinadas nga inammo ti gobierno probinsial babaen ti panangidaulo ti provincial social welfare and development office no ania ti makaigapu iti daytoy. Dua a banag ti natakuatanda. Umuna, adda dagiti nataengan nga awanen ti pamiliada (saan a nakaasawa, addan iti adayo dagiti annakda wenno dagiti kakabagianda, awanen ti pagsapulanda) ken maikadua a rason, nupay adda pay laeng pamilia ti dadduma, saandan a mataraken dagitoy gapu met laeng iti kinapanglawda. Ngarud, kadagitoy a nataengan, saanda a mananam tay kunada iti Ingles nga “strong family ties”, maysa kadagiti ikut a talugading ni Filipino.
Idi Hulio 8, 2009 kalpasan a mapasimpa ti saan a maus-usar a pasdek iti likudan ti Magsingal District Hospital ken mapaadda dagiti ramit a kasapulan dagiti agindeg, nangrugi a maserbian dagiti abandonada a nataengan babaen ti Balay Taripato. Babaen met laeng iti mandar ni Gov. (idi) Deogracias Victor “DV” Savellano, inallukoyda dagiti abandonada a nataengan manipud iti nadumaduma a paset ti probinsia tapno agnaedda iti Balay Taripato.
“Dagiti nataengan ti nangmuli iti napalabas ket nalabit a saantayo a kastoy ita no saan a gapu kadakuada. Ngarud, kas pangsupapaktayo kada Lolo ken Lola, ipaayantayo ida iti naan-anay a serbisio a sagrapenda agingga iti ilelennek ti initda,” kinuna ti gobernador sana inyunay-unay a silulukat latta ti nadakamat nga institusion nga agawat iti tulong manipud kadagiti addaan naayat a panagpuspuso.
Idi Abril, bimmisita ti CEO ti Hair Asia a ni Evelyn Alvaran Cruz ket nagited iti regalo kadagiti residente ditoy. Nangipaay pay ti Hair Asia iti libre a pukis ken nangibatida iti kompleto a ramit a pagpukis.
Mangnamnama dagiti mangimaton iti Balay Taripato nga adu pay ti tumulong ken mangsuporta iti daytoy a proyekto.
Iti pannakiuman ken ni Ferdinand Concepcion, mangidaulo iti PSWDO, kinunana nga agtultuloy a pumimpintas ti proyekto ket addan 15 a matartaripato iti Balay Taripato iti Magsingal idinto a 16 met iti Balay Taripato Annex iti Cabugao, Ilocos Sur.
“Sapay koma ta itultuloy ni Gov. Luis “Chavit” Singson daytoy tapno adu pay a nataengan a saan a maas-asikaso ti matulongantayo,” kinuna ni Concepcion.
Sisasagana ti PWDO nga umawat kadagiti mayat a maiserrek ditoy. Masapul laeng a mangipakitada iti referral letter tapno maammuan ti opisinana ti kasasaad ti maiserrek.
Ti Ilocos Sur ti kaunaan a probinsia nga addaan iti Home for the Aged nga igasgastosan ti gobierno probinsial. Napintas ngarud a pagtuladan daytoy dagiti dadduma pay a probinsia tapno saan a mabaybay-an dagiti nataengan iti lugarda. Babaen ti nasao a gannuat, maiparikna kadagiti lallakay ken babbaket nga adda pay la kaimudinganda iti gimong a paggargarawanda iti laksid nga agsalogen ti pigsada ken umadanin ti isasangbay ti rabii para kadakuada.#


text:
Dagiti Agtutubo ken ti Panagmaneho
MABALIN nga ammo dagiti agtutubo ti agmaneho ngem awan pay ti naananay a padasda.
Nasken ngarud a kankanayon a bilinen ken salakniban dagiti agtutubo no mapalubosandan nga agmaneho a kas iti panangliklik kadagiti peggad iti kalsada.
No met makiluglugan dagiti ubbing, kanayon nga ipalagip kadakuada ti dida pannakilugan iti nabartek a tsuper.
Maiparit itan ti panagaramat iti selpon bayat ti panagmaneho. Saan koma ngarud nga ipalubos nga agawen ti panangaramat iti selpon ti atensionda iti panagmaneho. Mabalin nga adda saan a nasayaat a mapasamak uray no apagdarikmat laeng ti panagaramat iti selpon bayat ti panagmaneho.
Adu pay ti maak-aksidente gapu iti alkohol ken droga. Uray bassit laeng ti mainum a nasanger, dakkel ti peggad nga ipaayda iti asino man nga agmaneho.
Kas iti makabartek a mainum, maiparit met ti panagmaneho no adda iti impluensia ti droga, ilegal, legal wenno agas nga adda reseta ti doktor.
Agpada nga adda epekto ti legal a droga ken dagiti maireseta nga agas iti kabaelan ti agmaneho a panagannad.
Kasta met a kaaduan kadagiti aksidente iti dalan ti maigapu iti kinapardas ti lugan. Ti kinapardas ti lugan ti kadawyan a pakaigapuan ti ipapatay, pannakadunor ken kinatalged dagiti pasahero.
Nasken laeng a kankanayon a palagipan dagiti ubbing a liklikanda ti makilumba wenno makiinnuna nga agpataray kadagiti kalkalsada. Malaksid iti daytoy, makaipaay pay iti peggad dagiti tsuper a napardas nga agmaneho kadagiti tattao a malabsanda malaksid iti pannakasinga dagiti sabali a tattao iti kinatagari ti lugan.
Adu pay a tsuper ken pasahero ti matmatay gapu iti dida panagaramat iti seatbelt. Nataltalged met laeng ti panagaramat iti seatbelt ngem ti saan a panangikankano iti daytoy.
Siguraduen pay a kanayon a maamiris ti lugan nga ar-aramaten dagiti agtutubo. Mairaman ditoy dagiti pilid a goma agraman ti presion, tawa, sarming, panaglati, dagiti silaw ken dagiti dadduma nga indicators.
Ipalagip pay kadagiti agmanmaneho nga agtutubo nga itugotda ti selponda, plaslayt, ken papel ken lapis a pangisuratanda iti mensahe no bilang panawanda ti lugan iti ania man a rason.
Masapul pay nga adda dagiti rigis a maaramat iti panagsukat iti goma tapno adda pangpunas kadagiti marugitan nga ima, ken first aid kit.
No ma-flat ti goma, ibilin kadagiti ubbing ti nainayad a panangimahehoda iti lugan iti nataltalged a pagsardengan. Mabalin a madadael ti goma ken wheel rim ngem nasaysayaat daytoy ngem ti isaldada ti bukodda a karadkad.
No met madadaelan iti napeggad a lugar, ibalakad kadagiti agmanmaneho nga ubbing a panunotenda a nasayaat no kasano ti kinatalgedda ken no rumbeng a panawanda ti lugan nga awan peggad.
No panawanda ti lugan, ipasigurado a nakakandado ken itugot dagiti napapateg a bambanag.—O


text:
CANDON CITY – Dagiti karbengan ken linteg a mangsalaknib kadagiti babbai ken ubbing ti topiko iti programa dagiti polis ditoy nga estasion kas paset ti pannakaselebrar ti Police Community Relations Month iti daytoy a bulan.
Inlawlawag dagiti babbai a polis a mangbukel iti Cluster 6 a pakairamanan da PO3 Resureccion R. Padiwan, PO3 Sanny Pat Segismundo, PO2 Mariecris Acosta, ken PO1 Annabel Ablog ti family juvenile gender awareness and development partikular ti Anti-violence Against Women and Children Act.
Sakupen ti Cluster 6 ti Alilem, Suyo, Sugpon, Tagudin, Santa Cruz ken Santa Lucia.
Dagiti nasao a pulis ti mangiwanwan iti Women and Children Protection Desk (WPCD).
“Bayanihan ng Pulis at Mamamayan Tungo Sa Kapayapaan at Kaayusan” ti tema ti PCR celebration.#


text:
DAYTOY gayam ti daga ti puonmo, Emmanuel Gacula: daytoy ti nakunak idi makitak iti umuna a gundaway ti lugarko a Tamurong. Addaak iti igid iti baybay, ket insigida nga inarakupnak ti agkabanuag nga angin, a kasla ibagbagana: “rukodem iti matam, apok, ti asul a baybay iti laud, kasta ti panangur-urayko kenka a sumuknad iti nagtaudan ti tugotyo nga Ilocano iti Mindanao.
(Maikadua a Gunggona, Palanca Awards 2006)
DAYTOY gayam ti daga ti puonmo, Emmanuel Gacula: daytoy ti nakunak idi makitak iti umuna a gundaway ti lugarko a Tamurong. Addaak iti igid iti baybay, ket insigida nga inarakupnak ti agkabanuag nga angin, a kasla ibagbagana: “rukodem iti matam, apok, ti asul a baybay iti laud, kasta ti panangur-urayko kenka a sumuknad iti nagtaudan ti tugotyo nga Ilocano iti Mindanao.” Kayatko a miraen iti dayta a malem ti naannad nga ilelennek ti init. Ngem ad-adu pay gayam ti buya nga agur-uray kaniak. Kasla maysa a komedia ti garaw dagiti mangngalap iti panagaramatda iti sabuag tapno agkalap iti sisiaw ken banglut. Maysa nga obra maestra ti talentoda— no kasanoda ammuen nga iti dayta gumawgawawa a dalluyon nga umagek iti kadaratan ket adda dagiti ikan nga aglillili ditoy. Ket manen, kakabsat, maidiligko ti buya ti takdang ti nangpasangbay kaniak a daga iti daga a nakayanakak. “Kasla Kiamba1,” nakunak. Ti lugar a nakakitaak iti umuna a lawag ti kayatko a sawen. Kanbas met ti nalawa a kapanagan sadiay. Agpada a di kabaelan a rukoden ti mata ti nalawa a kataltalonan. Agsaltek ti mata iti bimmerde a kabanbantayan a yuyeng dagiti kinabaknang ti nakaparsuaan; ken ti immasul a linia ti baybay a tagibi ti nabuslon a lames ken minas. Ammoyo, patpatgek a kadaraak, binabalawko ti bagik no apay nga ita laeng a sinarungkarak ti daga dagiti kaputotak. No idi koma pay laeng, saanak koman a sangsangailin ita. Ngem ngata, ita ti naikeddeng a tiempo a panagsurotko iti tugotko. Imbag la ketdi, nga iti napalabas a panagpiestami iti Kiamba, ket napanunotmi ti mangsangaili iti kadaraanmi nga Ilokano. Inimbitaranmi ni Mayor Grace Gacula Singson. Tapno makitana ti napintas a nagbanagan dagiti appo a nagkeddeng a pumanaw iti nakayanakan a daga. Ipaneknekmi a dikami maipapaigid iti ganggannaet a daga, no di ket sikami ti mangmulmuli iti panangrangpayana. Ngem kasano koma a ganggannaet ti Saluyot iti abagatan no dandani amin a mangiturturay ket Ilocano. Ni Mayor George Yabes iti munisipalidad ti Maitum2 ket puon iti Sinait, ni Mayor Raul Martinez iti Kiamba ket puon iti Candon. Iti daytoy dua nga ili laeng ket innem a pulo ket lima a porsiento ti Ilokano a nagdappat manipud iti Ilocos Sur, Ilocos Norte ken La Union. Isuda dagiti nagdappat iti Mindanao idi mil nueve sientos kuarentay sais, tawen kalpasan ti maikadua a gubat sangalubongan.
(ii) Tamurong 1946:
TI awis a taripnong ket di pinaay dagiti bumario. Tamingenda ti awis ti gobierno a mangtulong kano kadagiti umili a bumangon manipud iti tallo a gubat a dinaliasatna: ti gubat kadagiti Kastila, kadagiti Amerikano, ken kadagiti Hapones. Ngem iti adayo nga abagatan ti pagdappatanda. Nalawa kano ti daga a mabangkag sadiay. Adu dagiti umannugot, bareng idiay ti pumintasan ti panagbiag, ken makalibas iti batibat ti gubat. Ngem adu ti agkedked. Adda met dagiti agngatangata, ta pagpilpilianda ti awis dagiti rekruter iti Hawaii a mangged iti kaunasan.
Inwaknit ti lawag manipud kadagiti kingki ken lampa ti sipnget ti alas nuebe ti rabii. Napintas ti gundaway nga impaay ti kabus a bulan a nangnayon iti lawag iti aglawlaw. Ti bengbeng manipud iti bulong ti tangkiran a dalipawen ti nangdisimular iti nalamiis a pul-oy. Naibangon babaen iti tagnawa ti maysa a dap-ayan nga awan bubongna itay bigat.
Ni lakay Andong ti dadaulo dagiti sangapulo ket lima a pamilia a nangkagat iti awis ti gobierno. Karaman kadagiti immanamong ni lakay Silis a kalaingan nga agtabukol, ni Mindo a maysa a padi nga Aglipayano, ni Unding a dumadaniw, ni lakay Pasyo ken ni baketna nga Ansang a mangngilot ken mangngagas, dagiti kameng ti rondalia a da Oscar a gumigitara ken nalaing nga agkansion, ni Illo a nalaing nga agbandoria, ni Cristobal a nalaing nga agbiolin, ken ni Valeriano iti baho. Nangipasimudaag met iti interesda dagiti kasinsin ken kapiduana a da Armando, Apolinario ken Bitong.
Agngatangata pay laeng dagiti dadduma no sumurotda wenno saan, kas kada Arcadio, Asyong ken Mulong.
Intayag ni lakay Andong ti kanawan nga imana. Naipigket ti imatang dagiti bumario iti aglima kadapan ken uppat a pulgada a panglakayen. Iti tawenna a limapulo ket dua, kininniten ti init ti kudilna ta natayengtengen ti kinangisitna. Dadakkel ti lapayagna. Naanus ti panagruprupana, ket paneknekan daytoy ti asawana a ni Mayyang ken dagiti pito nga anakna a da: Ambrosio, Ricardo, Danilo, Anabel, Purificasion, Modesto, ken Gabriel.
“Kakabsat,” bimmallaet ti nabangag a timekna iti karasakas dagiti dalluyon ken apras ti angin iti rabii. “’ti pammatik a narabraber a ruot sadiay adayo nga abagatan ti nagtakderak no apay a mapanak agraman ti pamiliak.”
Timmakder ni lakay Isabelo, ti tiniente del bario. Kapidua ni Andong: “Ngem ti ipapanaw ket pananglikud iti daga a nakayanakan, pananglikud iti kannawidan ken kaugalian kas maysa nga Ilokano. Ania ti maganab sadiay a di maisagut dagiti tanap ken baybaytayo? Ti damsak ken aligagaw ti kalkalpas a gubat ket pagbalinentayo a pagbungaan, di ket pagbutngan a panawan.”
“Ti ipapanaw ket saan a pananglikud iti daga a nakaikalian ti bukod a kadkaddua. Ti kultura ken dara ket naitalimeng iti puso ken rikna. Adda panagsubli ti amin a banag. No saanto a dakami a kapuonan, dagiti sumarsaruno a kaputotan. Isudanto ti mangipaneknek iti nakairuaman. Ta adda tugotmi ditoy.”
“Ngem amangan no dayta a panagsubli ket dida ammon ti agsida iti saluyot. Ken agsasaoda iti dila a di maaw-awatan.”
Timmakder ni lakay Arcadio, inikkatna iti ulona ti kattukongna sa nagbanikes a nagsao.
“Siak, diak kayat koma ti sumurot, ngem naay-ayoak iti napintas a gasat nga inkari ni Andong.”
“Kas kenka, Arcadio, mapilpilitanka gayam. Ibalakadko ngarud kenka a dika sumurot iti panagbaniaga,” insungbat ni lakay Isabelo.
Inngato manen ni lakay Andong ti imana. “Kitaenyo,” intudona ti kabus a bulan. “Ti lawagna ket mannarabay iti gimongtayo. Daytoy a bulan met laeng ti mannarabay kadakami agingga a makagtengkami iti naikeddeng a daga. Daytoy bulan a mangbantay kadakayo ditoy ti mangkita kadakami sadiay. Kakabsat, addakami itoy a tallaong tapno agpakada koma. Ikararagandakami koma iti nasayaat a gasat iti idadatengmi sadiay. Ket maragpatmi koma ti parabur manipud iti bunga ti bukel.”
“Ammok met ketdi a narigaten a mabalusingsing ti pammatiyo, kapid. Ala , awan ti maaramidanmi no di ti panagkararag iti natalinaay a panagdappatyo iti sabali a daga,” kinuna ni Isabelo. Immasideg ken ni Andong sana iniggaman ti takiag ti kapiduana. Pinagdekketda ti barukongda.
“Wen, kapid, pumanawkami ngem adda panagsubli. Ti lagipmi ket sumarungkarto latta. Ket no dumtengton ti panaginanami, ikalikagummi a ditoy ti pagnaedan ti kararruami.” Rimmuk-asda iti nainkabsatan a panagpakada.
“Dandanin a dumagas dagiti kakabsat nga aggapu idiay Banna, Sinait, Lapog ken dadduma pay a taga-amianan. Kalikagummi a pabalonannakami iti naisangsangayan a rambak,” impukkaw ni Andong.
(Adda tuloyna)
1 Kiamba: maysa nga ili a nagdappatan dagiti Ilocano manipud pay idi 1920
2 Maitum: kaarruba nga ili ken sigud a masakupan ti Kiamba


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Binabalaw ti maysa a konsehal ditoy ti panagtultuloy ti panagbungbong iti kabaybayan a sakup daytoy nga ili.
Kinuna ni Konsehal Freddie Querubin nga agrairan ti panagbungbong ditoy nga ili a puon ti ikikisang dagiti makalapan iti kabaybayan ditoy.
Indagadagna iti kapolisan ti naing-inget a panagbantayda iti kabaybayan tapno malapdan ti illegal a panagkalap.
Kiniddaw ti hepe ti panangipulong dagiti agindeg kadagiti coastal barangays kadagiti polis no adda masiputanda nga agbongbong ngem linagidaw ti hepe ti polis ditoy ti kaawan ti ramitda a pagkamat kadagiti agisayangkat iti panagbungbong.#


text:
NELSON GUIMMAYEN DALIGCON
kastoy a ramesek ni gloria
makauttogak, talaga a makauttogak unayen - idi pay!
awan ti aldaw ken rabii a diak salsalsalan ni gloria,
kayatko a talaga a ka-69 ngem ingget atapna
dinak kayat a kainniyyot ti gayadugad
ta dinikki ken angot-buris ti ngiwatko.
ngem diak masbaalanen, agbalinak a talagan a maniak
ket no kastanton, ammok nga awanen makaigawid kaniak:
serkek ti palasiona ket dutdotek a dutdoten ti payutingting
nga itaray iti agir-iray a kalapawko
ket dita a maisayangkat ti nagganas a panagrames:
ingget gartem a pisangek ti pagan-anayna
ket napnuan rugso a matmatak ti ingget baknang a barukongna.
sirurungsot nga arakupek, agkak ti naglinis, nabanglo nga abagana
dildilak, kagatkagatek, lablabak nga agpangato ti lengngesna
sakonto isublat iti bangir nga agpatingga iti teltel
a sepsepak, kinnikinniten ken kuribkuribak agingga a lumabaga.
isublatko a romansaen ti agsumbangir a puon ti lapayagna:
dildilak, kagatkagatek ken sepsepak, sakonto iserrek
ti nabasa, agpuspusipos iti kinasayyetna a dilak kadagiti abutda.
sikbabek dagiti bibigna, nutnotek ti lipistikna
sakonto pagarinsawaden ti dilak iti uneg ti ngiwatna,
kunnotek ti amin a katayna, sepsepek ket sepsepek ti dilana...
pagkarayamek ti agkatkatay a dilak, agpababa nga agpangato
iti karabukobna a kalpasanna nutnotek a palabbagaen ti katenggaan a pasetna.
dildilak, kagatkagatek, lablabak ti barukongna a di naabbongan ti bra,
nutnutek a nutnoten, kuribkuribak ti agsumbangir a puon ti susona,
pati agsumbangir a kilikilina, markaak iti nagbukel a nalabaga!
kalpasan a malabok iti nawadwad a katay ti sibubukel a bagina,
ikkatek ti brana ket idungsudungsok nga umuna ti ngiwatko iti susona
idinto a ti maysa nga imak, pislepislenna, kammekammetenna ti bangir,
piritpiritenna a piritpiriten agingga a dumerosas ti mungay daytoy.
sa isublatko a lablaban, kagatkagaten ti aglawlaw ti agsumbangir a susona,
kalpasanna isubok ida - agingga iti kabaelan a laonen ti ngiwatko
sakonto mulmolan, nutnoten, kagatkagaten dagiti mungayna
agingga a lumabagada, agingga a makariknadan iti apges.
ti sumaruno, ipadalanko ti natangken ken agbabbabasa latta a dilak
manipud iti nagbaetan dagiti suso agingga iti pus-ongna,
sa sublianak a pagtayyetayeken ken iduldol ti dilak iti pusegna.
palabbagaek nga umuna ti tengnga ti pus-ongna sakbay nga ingatok
dagiti tumengna, ungapek ida tapno dildilan, lablaban ken nutnotek
ket mabatian met iti tsikinini ti agsumbangir a sellangna.
ket ti sumaruno, tapno nagangganas, in-inutek nga ibaba ti derosas a pantina,
matmatak ti sibubukel a bagina, sakonto agkan ken dilpadilpatan
ti kababaan a paset ti pus-ongna, kagatkagatek - a kasla paruten - dagiti urmot
a di kabaelan nga ilemmeng ti nakakeppet a luppo.
kalpasanna, ingatok ti dua a tumengna ket iselselko ti rupak iti nagbaetanda:
(anian a puskol nga urmot! kangrunaanna, anian a pintas nga uki!
nagum-umaan man ganggannaet ken natataer a guardiat' palasio, saan a nabanget -
ngem uray pay ngata agdardara, arub-obek ti nagbuyok a reglana,
uray pay sangapulgada ti killana, diak pakawanen a killadan!)
rummuar ti dilak ket mapakidemak iti nagganas man a mapasamak a ritual:
dilpadilpat, dildidildil ken lablalablab, nangruna daydiay panagkunnot iti muting!
ket, yotnina, anian ta nagasgasat ti dilak ngem ti butok
ta isu ketdin ti immuna, immmuna nga immiyyot!
bagas-ti-ukinina, diakon maibturan ti idi pay nga uttogko!
ket iruarko ti limmandoken, de-otso, de-bolitas, ingget lukmeg
ngem supot (awan ngamin pagpakugitko) isu a kinaper a butok -
ngem tapno nagangganas ken lalo a tumangar, lalo nga agkatay
isullatko nga ikiskikiskis nga idugsudugsol nga umuna iti ruangan ti pepetna.
diakon maibturan ti riknak, orasen ti panangdakayko kenkuana!
ket bingitek ti ukina sa in-inut, in-inayad (tapno naim-imas)
nga iserrekko ti butok: ukininana, anian a barana!
ket kin-od, yadyad daytan nga umat-atipukpok,awan makaatiw iti paspasna!
yotdeputa, agganasakon, agparuarakon! ngem withdrawal ti kayatko
ta narawrawet ngamin ti akinngato nga abut ti diosak.
ket uksotek, ipaturongko ti butok iti ungapek a ngiwatna
ket salsalek daytoy iti ingget paspas sa bingayek ti panagpugsit ti kassitko:
damo a pugsit, iti ngiwatna a di mabmabsog; maikadua, iti rupana
sa siaayat a nasnasen ti butok dagiti agaruyot a kassit iti rupa ken bibigna.
ket kalpasanna, agtig-abto met ngatan ti idi pay a binisbisinna a butok
ta nadakepak met laeng ti nangpauttog kaniak a naguttogak met la unay
ngem dina met gayam kayat ti makiiyyot kaniak
ngamin ta nalaadak, ta tabbel, ta saruaak!
true "sex" confession ni ka lorena, ken amin a naiyyot a puta iti gimong
gimmatel ti mutingko iti pannakasiripko
iti naglulukmeg, de-otso, de-bolitas
makarurusok, makapasarua a butbuto.
ket inggidigidko dagiti mungay ti susok
iti diding dagiti kasilias
a nagsasabirakan ti tabbel, buris, turkak
ti panaguttog la unayen ti ukik
nga ingget bangetnan ken kinillan
iti kaawanen maigatang iti pagpawpaw.
ket nagkatay dagiti supot a buto -
a di man nakugit, saan a makapet ti kaper
ta adu ti pagbayadda iti taga-tsupa -
idi mabasada a payutingtingak.
ket inaradasdak a pinaguki-uki iti kapan-awan!
gapu kano iti kinagayadugad ti ngiwatko
tinupraan, pinapugsitanda iti gumalis a pumigket a kassit.
pinagustuanda ti panaguttogko:
kinalbo, pinarut a saggaysa dagiti ngipenda dagiti urmotko,
agdardara idi ti ukik, ngem inarurobda latta
ti reglak a nakabuybuyok (naspelanda ngata, a,
iti panangkilladda iti nagpuskol a killana);
kalpasanna, sinudak dagiti limmandok iti tangarna a buto
ti bagas-ti-ukinananto met ngamin a nakaut-uttog nga uki!
rumasrasukda a talaga, ta pati kerretko dida pinakawan:
pinaubetandak! ket naiyyotda pay, linuglog dagiti butoda ti takkik!
ket idi makapagparuar dagiti uttog a buto,
iti panangpaganasda kaniak, nalipatak ti immanges!
kassit ti manninirip
iti malakanyang, masirsirip
ti nakakayang, nakaur-urmot nga uki
a makapasarua iti kinabangetna.
iti kongreso ken gabinete, masirsirip
ti panagiinnespada dagiti de-otso a buto:
makarurusok ti panagtitsinnupada.
kadagiti mansion, masirsirip
ti inoras a panagsalsal ken panagbibingit
iti kaadu ti maigatang iti dinnakepan a pabuya.
makapauttog dagiti masirsirip, wen,
ket awan ita ti di makaiy-iyyot!
iruartayo ngarud dagiti agkatkatay a buto
a kasla sili't sairo ti kaababada,
iruar dagiti agbabbabasa nga uki
a kasla ginukan ti kinaballingda,
ket kumarittayo iti dinnakayan!
bay-antayo no maiyyot pati ubettayo
iti panangpagustoda iti binisbisinda,
bisbisinenda a mutmuting kada butbutillog.
ti nasken mapasamak ti sangkailian nga inniyyotan
tapno padapada, amin ket mapadasanna met ti agganas!
panawen ita ti kinauttog
(ruknoy ni gloria kadagiti natatangken a butbuto)
panawen ita ti kinauttog.
ingget sintir dagiti buto
nabanget ti masaysay-op, kas kunada
ngem bumelbellang, agkatkatay dagiti pagdakepda
(anianto la ngatan no masiripda ti ukik
a mapawpawpawan iti gatas).
ambisioso a butbuto a silit' sairo ti kaballingda:
yik-ikkisda ketdin a mangyotda met koma,
duma la kano ti salsal, duma 'tay pudno a kumin-od
tapno makariknada kano met iti pudno a panagganas.
kaper ni ammada, muting ni innada dagita a butbuto
nangalaandat' suerteda a makadakay
no nadait, dinait aminen ni dallingko dagiti uk-uki!
panawen ita ti kinauttog
isu a lumukmeg latta a lumukmeg dagiti itik
iti pannakakurkurkorda iti tinadtad a butbuto!
nation of servants scandal
(bomba ni chip tsao)
a resolution strongly condemning the "demeaning" hong kong magazine article that called the philippines a "nation of servants" has been filed at the senate.
-inquirer.net, march 31, 2009
the bureau of immigration (bi) has barred the hong kong-based magazine columnist who branded the philippines as “a nation of servants” from visiting the country
-philstar.com, march 31, 2009
idi pinugsitak ti kassit
sako innasnas iti rupa ni pinay
nga adipen ti naangpet a bripko,
imkiskayo, madaydayaw
ket kayatyo a tadtaden
ti gatel a butok!
ngem siasino
ti nangpauttog ken ni pinay
tapno umay aglablab iti kaperko?
siasino ti namagtulang
kadagiti pingping ti ukina?
bagas ti ukininayo a madaydayaw
a ta la mangsalsalsal
iti bukodna a buto ti ar-aramidenna,
iparamanyo ngamin, a, dagiti ganas
tapno malipatan ni pinay
ti panagbisin ti mutingna!
"inangkooo (a gloria)!!!
naganus
nga uki
imkis idi iyyoten
ti nanggatang a
de-otso a
buto!
makapasarua a daniw
(ruknoy ti uttog nga utek kadagiti di tumangar a pluma)
kinunak iti kalanglanglangko
"ania ngata no dinurdor
a naglaok a sarua ken tabbel
ti adda ita iti pingganta, atanud"
"bagas-ti-ukininam, dugyot, bastos"
intakderna a pinanawan ti lamisaan
iti lababo, nangngegko a nagsarua
idi kuan napan timmakki (buris ngata?)
idinto nga intuloyko ti nagsabsab
dinan sinublian ti pingganna
ket inakuyko ti nawadwad a teddana
ket namutikangkangak iti imas ti sidami
dinengdeng a dikki ken durek


text:
5. Agaramat iti clincher no kasapulan ti dramatiko nga epekto ti parapo. Lalo kadagiti parapo. Daydiay adda pagsabatanda wenno kasda la ima nga aginniggem para iti dramatic effect.
Kadagiti mannaniw nga Ilokano, tallo dagiti mapalpaliiwko nga agar-aramat iti clincher a kas panagkinnammayyet dagiti istansa dagiti daniwda: da Aurelio S. Agcaoili, Daniel Nesperos ken Lawrence Decena Martin. Paliiwenyo dagiti ungto ti binatogda ket isu, no di man kasilpo wenno kapada ti umuna a balikas iti umuna a binatog ti sumaruno nga istansada. Nalaingda nga agaramat wenno agsurat iti dramatic effect.
6. Urnosen dagiti idea iti umno a wagas ken nagsasagannad tapno masurotan a nasayaat dagiti agbasa. Mangrugi iti rugi agingga iti gibus wenno gibus agingga iti rugi wenno aniaman nga urnos ti panagsasaggannad (sequence) a nalawag a maawatan ken masurotan. Kunatayo idi, urnosen a kas LOGICAL ken CHRONOLOGICAL order.
a) chronological – no iparang a kas stage by stage wenno napasempaset a nagsasagannad manipud iti rugi agingga iti gibus
b) logical order – manipud iti nalawag agingga iti narigat a maawatan, iti particular ken iti general, iti abstract ken concrete, asideg iti adayo wenno adayo iti asideg, ken dadduma pay a lohikal a pannakaurnos.
7. Usaren dagiti nadumaduma a tekniko iti panangidur-as ti panagsurat iti parapo.
Ta ania daytoy a panangidur-as? Ania dagitoy a tekniko?
a) babaen ti depinision – no maipapan iti depinision dayta a parapo, depinision laeng ngarud ti isurat. Kangrunaan a maaramat daytoy kadagiti introduksion wenno panungad.
b) babaen ti ehemplo – no maipapan iti ehemplo ti parapo, ehemplo laeng dayta nga awan ti sabali a maisapit.
c) babaen ti panangited iti rason – no adda topiko wenno idea a nasken a rasonam, dayta laeng rason ti isurat iti parapo a yan daytoy. Dimo lalaokan iti ehemplo ken depinision.
d) babaen ti analohia (analogy) – panangikumparar, panangidasig wenno panangited iti pagdumaan ken paggidiatan ti dua a banag babaen ti kastoy nga urnos: ibaga nga umuna (comparing and contrasting) ti pagpadaanda sa isaruno ti pagdumaanda. No singin ti ikkan iti analogy, ibaga nga umuna ti pagpadaanda sa isaruno ti pagdumaanda.
e) babaen ti panangibaga iti kangrunaan nga ibaga iti sinurat – no daytoy ti parapo, isu laeng, awan sabali ti maisapit
f) babaen ti panangilawlawag – no agilawlawag maipapan iti maysa a banag, pasig a panangilawlawag laeng amin a binatog itoy a parapo, awan a pulos ti maisapit nga ehemplo wenno analohia .
8. Agaramat kadagiti transitional expression tapno agkakamayyet wenno agkakamet, agkakapet ti idea iti uneg ti parapo wenno dagiti parapo. Saan met ketdi nga importante daytoy a banag. Ngem mabasa daytoy kadagiti dadduma a sinurat, lalo kadagiti damag ken salaysay.
Ta ania ngamin aya ti makunkuna a transitional expression? Isu daytoy ti balikas a kaunaan a mabasa iti sumaruno a parapo kalpasan a naggudo ti immuna, kas dagitoy sumaganad nga ehemplo:
a) kas nayon (iti immuna wenno sarsarunuenna a parapo) – kas koma dagiti balikas a kas kanayonan, malaksid, kapada, kas kapateg, iti isu met laeng a parang, kanaig itoy wenno kanaigna, iraman metten wenno isilpo, ken dadduma pay a pangsilpo wenno kanayonan ti immuna a parapo.
b) panangiduma – a kas kadagiti sumaganad a balikas: nupay kasta, ngem, ala ket, iti bangir, iti met, daydiay met, ken dadduma pay.
c) panangidasig – kas, kasla, karuprupa, kapada, ala, kaing-ingas, ken dadduma pay
d) tapno iparang ti panawen – insigida, iti kabiitan a panawen, kalpasan ti sumagmamano (wenno maysa..dua, ken dadduma pay) nga aldaw, apagkanito, apagdarikmat, apagbiit, itay laeng, ken dadduma pay a mangiparang iti panawen
e) panangiparang iti lugar – ditoy, idiay, sadiay, iti bangir, kasango, kaabay, iti ballasiw, kaparanget, likudan, sikigan, sanguanan, ken dadduma pay a panangiparang iti lugar
f) babaen ti panggep – itoy a punto, iti panirigan, no ibasar wenno ibatay ken dadduma pay
g) panangiparang ti resulta – ngarud, isu nga, kas pammaneknek, ipamatmat, kas sagudayen, ken dadduma pay a panangiparang iti resulta
h) kas panangikaykaysa wenno panagkaykaysa (summary) – kas pangiyababaan, kadagupan iti amin, iti pakabuklan, iti ababa a pannao (wenno pannarita), kas nakunakon, kas kuna ni __, ken dadduma pay
9) Usaren ti lengguahe a maitutop kadagiti agbasbasa. Umno a panangaramat iti lengguahe wenno dagiti balikas wenno sao a para iti topiko ken para iti target reading audience. No para mannalon ti topiko, lengguahe ti mannalon ti usaren ta agpaay la ngarud kadakuada daytoy.
10) Iturong iti umno a karirikna ti sinurat. Ania ti kayat a sawen daytoy? Mood. Ania ti mood ti sinurat? Naragsak? Pues, agaramat kadagiti lengguahe a naragsak. No naliday, eswes, agaramat kadagiti balikas a naliday. Nakabutbuteng? Ngarud, dagiti met nakabutbuteng a balikas ti usaren. Ken dadduma pay a karirikna.
DAGITI KLASE TI PARAPO
1) Agistoria
2) Agiladawan
3) Agrason
4) Mangidatag
1. Agistoria. Wenno agisalaysay iti napasamak, mapaspasamak wenno mapasamakto. Wenno dagitoy a sanga:
a) agilawlawag – iti napasamak wenno mapaspasamak
b) historical – historia
c) napalabas
d) panagbaniaga
e) pannakigasanggasat
f) pakasaritaan iti biag
g) anekdota
h) salaysay
i) artistiko (sarita, nobela)
j) ken dadduma pay
2.Agiladawan. Panangilawlawag iti maysa nga impormasion. Ti impormasion a para iti maysa a tao, grupo wenno ti sapasap. Ilawlawag daytoy.
3. Agrason. Babaen ti impression dagiti lima a banag: marikna, mananam, mangngeg, makita ken maangot.
4. Mangidatag. Iti opinion. Kapanunotan. Singasing. Saludsod.
(Adda nayonna)


text:
VIGAN CITY – Agdagup iti sangagasut, siam a pulo ket tallo a krimen ti napasamak iti Ilocos Sur manipud Enero 1-Pebrero 28, 2013, nangatngato iti 4.04% no ikumpara iti 130 a krimen a napasamak iti kastoy met laeng a paset ti tawen 2012, segun iti presentasion ti PNP Provincial Office bayat ti Provincial Peace and Order Council meeting a naangay iti Baluarte ditoy siudad idi Marso 7.
Ngem nupay ngimmato iti 4.64% ti average monthly crime rate manipud iti 9.4 iti 14.04, ngimmato met ti crime efficiency solution iti .25% kas ipakita ti 74.09% a ngimmatuanna ita a tawen manipud iti 73.84% itay napan a tawen, inreport pay ni Police Senior Supt. Dennis Basngi, OIC PPO director ti Ilocos Sur iti miting nga inatenderan da Gov. Luis “Chavit” Singson, Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, dagiti mamayor ken dadduma pay a maseknan a sektor.
Iti reportna, kinuna ni Basngi a napasamak iti Vigan City ti kaadduan nga index crime nga agdagup iti 7 idinto a kaadduan ti napasamak a non-index crimes iti Candon City nga agdagup iti 90.
Iti kadagupan a 15 nga insidente ti pammaltog iti probinsia, 4 ti naisayangkat iti Vigan City.
Kinuna ni Basngi a lima nga ili a pakairamanan ti Magsingal, Tagudin, Cabugao, Sinait ken Sta. Catalina ti ibilang ti kapolisan nga areas of concern. Nupay kasta, awan pay ti nairekordda a krimen nga adda pakainaiganna iti politika.
Segun pay iti report, 73 a wanted persons ti natiliw ken 4 ti simmuko.
Mainaig iti kampania maikontra iti droga, nangisayangkat ti PNP iti 4 nga operasion a nakaarestaran ti 4 a tattao ken nakakumpiskaanda iti 0.30 a gramo ti shabu; 172,545 a fully grown a marihuana; 7,002.22 a gramo ti napagango a bulong ti marihuana; 263,280 a seedlings , ken 500 a gramo ti bukel ti marihuana nga agbalor amin iti P45,421,300.
Napuoran dagitoy idi Pebrero 18 iti imatang ti publiko.
Mainaig pay laeng iti illegal a droga, nakaisayangkaten ti PNP iti 68 nga anti-illegal drug awareness information dissemination a nakipartisiparan ti 2,060 nga umili.
Kinuna ni Basngi a nupay awan pay ti nariknada a garaw dagiti makannigid a grupo, adda posibilidad nga agdawat dagitoy bayat ti kangitingitan ti panagkampania ket imballaagna iti saan a panangted dagiti kandidato kadakuada.
Indagadag pay ti director a lapdan koma dagiti kandidato ti agririnnikiar tapno masigurado ti natalna nga eleksion ditoy probinsia. (Karaman ti report ni Mancielito S. Tacadena)


text:
Kategoria:Nailemmeng a katkategoria
Daytoy a kategoria ket nalaon kadagiti nailemmeng a kategoria. Daytoy ket saan a kasla dagiti kadawyan a kategoria, dagitoy a kategoria ket saan nga agparang iti baba dagiti panid a nakairamananna. Ilemmeng dagiti kategoria nga inususar ti panagdalus wenno panagtaripato.
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 200 a subkategoria, manipud iti 682 a dagup.(napalabas a panid) (sumaruno a panid)
A
- ► Amin a di naikategoria a pampanid (1 P)
- ► Amin a di napunganayan a BST (12 P)
- ► Amin a nawaya a midia (awan linaon)
- ► Amin a pampanid a nasken a madalusan (1 K)
- ► Amin a panangilawlawag a pampanid (163 P)
- ► Amin a plantilia ti baw-ing (2 K, 3 P)
- ► Amin a pungol nga artikulo (7,414 P)
- ► Amin a saan a nawaya a midia (awan linaon)
- ► Awan ti lokal a ladawan ngem adda ladawan iti Wikidata (awan linaon)
B
- ► Biograpia nga agraman iti pirma (54 P)
C
- ► CS1 (2 K)
D
- ► Dagiti artikulo a nasken a maasikaso (1 K)
- ► Dagiti artikulo a nasken a maipatarus (62 P)
- ► Dagiti artikulo a saan nga agkayat iti reperensia ti populasion (awan linaon)
- ► Dagiti artikulo nga addaan dagiti sinao a saan a nadakamat (1 K, 22 P)
- ► Dagiti artikulo nga aglaon ti teksto ti pagsasao nga Insik (2 K, 47 P)
- ► Dagiti artikulo nga aglaon ti teksto ti saan a pagsasao nga Ilokano (53 K, 228 P)
- ► Dagiti artikulo nga agraman kadagiti hCard (656 P)
- ► Dagiti artikulo ti Alemania a nasken a masimpa (awan linaon)
- ► Dagiti artikulo ti pagilian a masapul a maasikaso (awan linaon)
- ► Dagiti artikulo ti pagsasao nga agdakdakamat iti Ethnologue 18 (1 K, 1,904 P)


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Naammuan ken ni Cecilia Caberto, fishery coordinator ti Municipal Agriculture Office nga adda nailatang a pundo para iti panagpatanor ti maritangtang ken seaweeds ken iti payao experimental project.
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Naammuan ken ni Cecilia Caberto, fishery coordinator ti Municipal Agriculture Office nga adda nailatang a pundo para iti panagpatanor ti maritangtang ken seaweeds ken iti payao experimental project.
Kinuna ni Caberto a nailatangan iti P20,000 ti panagpatanor iti maritangtang, P21,000 para iti panagpatanor iti kanutkanot wenno yukyuma ken P37,500 para iti proyekto ti payao iti Barangay Apatot ditoy nga ili.
Innayon ni Caberto a makita a ti panagpadakkel iti maritangtang ti maysa kadagiti kapintasan a livelihood dagiti mangngalap gapuna nga agtultuloy ti suporta ti gobierno ken ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources wenno BFAR.
Kasta met a maysa met a pamastrekan dagiti residente ti panagtaraken kadagiti ruot ti baybay a kas iti kanutkanot ken yukyuma gapuna nga agtultuloy ti panangilatang ti gobierno munisipal iti pondo para ditoy.
Kinuna ni Caberto a pinunduan ti BFAR ti payao experimental project. Damona daytoy a maipadas iti kabaybayan ti Ilocos ket manamnama ti panagballigi ti nasao a proyekto.


text:
Papa Esteban II
- Kadagiti nagtaudan sakbay ti tawtawen ti 1960, daytoy a Papa ket sagpaminsan a tinawtawagan ti Esteban III ken Papa-elektado Esteban ket sagpamisan a tinawtawagan ti Esteban II. Kitaen ti Papa-elektado Esteban para kadagiti naisalaysayan a panangipalpalawag.
Ni Papa Esteban II (715 – 26 Abril 757[1]) ket isu ti Papa manipud idi 752 aginggana idi 757, nga isu ti simmaruno kenni Papa Zacarias kalpasan ti ipupusay ni Papa-elektado Esteban. Ni Esteban II ket isu ti mangmarka ti paglasinan a baetan ti Bisantino a Kinapapa ken ti Pranko a Kinapapa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Biagia Catanzaro, Francesco Gligora, Breve Storia dei papi, da San Pietro a Paolo VI, Padova 1975, p. 84
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Papa Esteban II iti Wikimedia Commons
- katoliko nga Ensiklopedia: Es-estado ti Papa, paset 3: Pannakarebba ti Bisantino a Bileg idiay Tengnga nga Italia
- Mediebal a taudan ti libro:


text:
Plantilia:Ammom kadi/Oktubre 15< Plantilia:Ammom kadi
- ... a ti Marte ket matawtawgan pay daytoy a kas ti "Nalabbaga a Planeta?
- ... a ti Batay-linteg iti India ket isu ti kaatiddogan a naisurat a batay-linteg iti aniaman a naturay nga estado iti lubong?
- ... a ni James Buchanan ket isu laeng ti Presidente ti Estados Unidos a saan a nakiasawa?
- ... a ti Istanbul ket is-isu laeng ti siudad iti lubong a naisanglad ti dua a kontinente?
- ... a ti pagsasao a Tseko ket ammo a kas ti Bohemio iti Ingles aginggana idi naladaw a maika-19 a siglo?


text:
Solitario
saan a kas iti in-inumek iti baso nga addaan yelo,
agling-et, matunaw kalpasan iti mano a kanito,
wenno ti panagsumgar dagiti dutdotko,
lam-ek a nagtaod iti uneg,
mabalin a kunaek nga espasio a di napunuan
ket serken ti akinruar nga angin,
a kas iti semento a di nasedsed,
agbirri iti kalgaw ket aggagneb iti nepnep.
Ania kadi ti imas ti maysa a kaldo a napanawan?
Di kad' agbalay ti taba iti igid ti tayab
ket mabati iti subsob apaman a maideppel.
Ti taba kasapulanna met ti pudot
a mangtunaw kenkuana.
Nanannam no agburek!


text:
Musika
Ti musika wenno samiweng ket maysa a porma ti arte a ti pamay-anna ket uni ken kaulimek. Dagiti sapasap nga elementona ket dagiti resina (a mangiturong ti melodia ken harmonia), ritmiko (ken dagiti mainaig a konsepto tempo, metro, ken artikulasion), dinamika, ken dagiti soniko a kababalin iti timbre ken linabag. Ti balikas ket nagtaud manipud ti Griego uouσιkή (mousike; "arte dagiti Musa").[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Colles, Henry Cope (1978). Ti Iranrang-ay ti Musika : Ti Panagadak ti Pakasaritaan ti Musika, Maika-4 nga ed., Londres ; New York : Unubersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-316116-8 (online nga edison idi 1913 idiay Liblibro ti Google)
- Harwood, Dane (1976). "Dagiti Sangalubongan iti Musika: Ti Perspektibo manipud ti Kognitibo a Sikolohia". Ethnomusicology. 20 (3): 521–33. doi:10.2307/851047.
- Small, Christopher (1977). Musika, Kagimongan, Edudasion. John Calder Publishers, Londres. ISBN 0-7145-3614-8
Dagiti sipo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Musika iti Wikimedia Commons


text:
SAN EMILIO, Ilocos Sur – Nailatanganen iti pundo para iti tiendaan publiko ti lima a munisipalidad iti upland a pakairamanan daytoy nga ili ket manamnama ti pannakairugi ti pannakaipatakderna iti mabiit.
Naammuan ti Tawid News Magasin ken ti DZTP manipud ken ni San Emilio Mayor Lorenzo Bragado a nailatangan iti P2.5 million ti public market ti lima nga ili a kameng ti Clustered Upland Municipalities of Ilocos Sur (CUMILOS).
“Addan pundona ta dakami a lima nga ili a kameng ti CUMILOS ket nangilatang iti sag-P500,000 para iti daytoy a proyekto,” kinuna ni Bragado.
Buklen ti ili ti San Emilio, Lidlidda, Banayoyo, Gregorio del Pilar ken Quirino ti CUMILOS.
Kinuna ni Bragado nga adda P2 million a counterpart a pundo a naggapu ken ni Congressman Eric Singson ket agdagup ngaruden iti P4.5 million ti pundo para iti nasao a tiendaan.
Inlawlawag ti mayor a nupay merkado publiko ti lima nga ili iti upland municipalities, napili ti San Emilio a pakaipatakderanna ta ditoy ti sentro ti CUMILOS.
Innayon ti mayor a babaen ti nasao a tiendaan, addan paka-ilakuan dagiti produkto dagiti lima nga upland municipalities ket saandan a problema ti pannakaidaliasatna iti patad.


text:
STO. DOMINGO, Ilocos Sur – Inkiddaw ti gobierno munisipal ditoy a maaramat ti kuarta a napastrek iti panagpiesta daytoy nga ili para iti pannakagatang ti dua a mini dump truck.
Nakapastrek ti gunglo dagiti balikbayan ditoy iti P1,243,600 manipud iti International Popularity Contest 2008 a nakipartisiparanda.
Kinuna ti maysa a konsehal ditoy a maaramat dagiti mini dump truck a pagkolekta kadagiti basura iti tiendaan.
Inaprobaranen ti sangguniang bayan ditoy ti resolusion a nangkiddawanda iti nasao a gunglo a maigatang ti napastrek iti popularity contest iti dua a mini dump truck.#


text:
PANAGUSAR kadagiti nagduduma a kabaruanan nga alternative fuels ken energy technologies tapno masaluadan ti natalged nga angin ken makasalimetmet pay iti enerhia.
Dayta ti nayadadal kadagiti dimmar-ay iti naangay a panagtataripnong maipapan iti “Alternative Fuels and Energy Technologies” dagiti pannakabagi ti transportasion, academe, edukasion, salun-at, lokal a gobierno, media ken dadduma pay a maseknan a sector iti Ilocos Sur. Naangay ti taripnong sadiay Ilocos Sur Provincial Capitol, Vigan City idi Marso 21, 2018.
Ti pasken ket insayangkat ti Department of Energy Region I Field Office babaen ti panangidaulo ni Engr. Reynaldo Riganor, Officer-In-Charge, ken ti Philippine Information Agency nga impanguluan ni Mr. Freddie Lazaro, Deputy Regional Director, ken April Bravo, Information Center Officer iti Vigan City. Nasangaili pay iti pasken dagiti Provincial Officials a da Vice Gov. Jeremias Singson ken Board Member Efren Rafanan. Nagpaay a kangrunaan a resource speakers dagiti agpapaay a senior research specialist ti DOE a da Luzviminda Leonido ken Mr. Loreto Moncada.
Iti panagsarita ni Vice Gov. Singson, pinagyamananna ti DOE ti panangidanonda kadagiti impormasion ken kampaniada para iti alternative fuels ken energy technologies, ket impasingkedna ti panangikagumaan ti Provincial Government nga agtungpal kadagiti pagallagadan ken pannakapamoderno dagiti makina ken fuel nga aramaten dagiti taga-Ilocos Sur.
Inlawlawag met ni Engr. Liganor dagiti akem ti departamentoda iti panangmanehar kadagiti pakaseknan ti enerhia. Impasingkedna a madadaanda a sumungbat ken tumulong a mangrisut kadagiti parikut maipapan iti enerhia no la ketdi maipadanon kadakuada iti opisinada sadiay Region I field office, Urdaneta City, Pangasinan.
Kabayatan iti taripnong, nailawlawag ti kinapateg ti panagaramat dagiti kabaruanan a klase ti makina ken alternatibo a fuel a pangpaandar kadagiti lugan kas ti elektrisidad ken liquefied petroleum gas ken dadduma a mainayon kadagiti tradisional wenno nakaikadawyanen nga engine fuel. Naipaganetget a dagiti alternatives fuels ken kabaruanan nga energy technology ket makatulong iti pannakakontrol ti ad-adu a maipugso a sabidong iti angin tapno natalged daytoy nga angsen. Naipasagepsep met nga iti panagaramat kadagiti kabaruanan nga energy technologies ket nanginngina iti damo, ngem dakkel ti masalimetmetan iti naunday a panawen gapu ta ad-adda a natipid dagiti kabaruanan nga engine ken teknolohia ngem dagiti kadaanan a makina.
Mairaman kadagiti nagatendar iti taripnong dagiti opisial ken pannakabagi dagiti gunglo iti transportasion nangruna dagiti tricycles’ operators and drivers association ken dadduma pay a transport group nga intresado iti transportation modernization. Indanon dagiti grupo dagiti pakaseknanda para iti nataltalged ken nain-inut nga enerhia nga usarenda tapno makasalimetmetda iti para dagiti pamiliada.
Impalgak pay dagiti dadduma a nagatender dagiti pakaseknan ken parikutda a saanda kabaelan ti kellaat a modernization dagiti luganda no man pay kayatda met daytoy tapno makatulongda iti pannakamantiner iti nadalus nga angin ken tapno makasalimetmetda iti maintenance expenses. (Eden A. Alviar)


text:
Tuesday, February 19, 2013
BATANG ITA TI BRGY. ARNAP TI SOIL SAMPLE GATHERING
Cabugao, Ilocos Sur – Nagturong ti Soil Mapping Fertility of Cabugao Team iti Brgy. Arnap, Cabugao, Ilocos Sur iti Pebrero 19, 2013 tapno agalada ti soil samples ditoy a barangay.
Indauluan ni Mrs. Eugenia A. Briones, Team Leader. Imbatad ti Team Leader a naisapada a nairingpas agsipud ta natunos dagiti maseknan a mannalon a naalaan ti soil sample a naiterbiu babaen ti panangiwardas/panangtarabay dagiti Opisiales ti Barangay Arnap nga idauluan ni Brgy. Captain Teodoro Tabula.
Kabayatanna, naibaon a nagmonitor dagiti dadduma a kameng ti Team a nangkita kadagiti naipamaga a soil samples kadagiti immuna a barangay a napananda. # (Web Situational Report)
Indauluan ni Mrs. Eugenia A. Briones, Team Leader. Imbatad ti Team Leader a naisapada a nairingpas agsipud ta natunos dagiti maseknan a mannalon a naalaan ti soil sample a naiterbiu babaen ti panangiwardas/panangtarabay dagiti Opisiales ti Barangay Arnap nga idauluan ni Brgy. Captain Teodoro Tabula.
Kabayatanna, naibaon a nagmonitor dagiti dadduma a kameng ti Team a nangkita kadagiti naipamaga a soil samples kadagiti immuna a barangay a napananda. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 4:25 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tuesday, June 20, 2017
MAIPAPAN ITI NUTRISION TI UBBING ITI FDS TI 4 Ps ITI BULAN TI HUNIO 2017
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Hunio 19, 2017, impakaammo dagiti Staff ti Opisina ti Municipal Operations Office (MOO) ti 4 Ps Program, Municipal Link-Cabugao nga itultuloyda nga isaksaknap ti pakabuklan ti programa iti Salun-at ken Nutrision iti pagnaedan dagiti kameng ti 4 Ps kadagiti barangay ti Munisipalidad ti Cabugao iti bulan ti Hunio 2017.
Innayonda a makiko-koordinarda latta kadagiti Opisiales ti Barangay/Parent Leaders a katinnulongda a mangorganisar iti Family Development Session (FDS) para iti Topiko nga imitingda kadagiti 4 P’s para iti dayta a bulan nga agpokus kadagiti Tema: “Planning and Preparation of Nutritious Foods to Achieve Proper Nutrition ken Understanding the Proper Growth and Development of Children”.
Iti manon a bulan a pannakaangay ti Family Development Session (FDS) kadagiti barangay ket masursuro metten dagiti Parent-Leaders ti tumakder iti bukodda a panangtarawidwid iti miting ken seminar iti masakupanda.
Ita a bulan ti Hunio 2017, dagiti Social Worker iti aglektiur kadagiti FDS Session-da ket napagkaykaysaanda a maysa a Topiko latta ti binsaenda kadagiti Family Development Session-da tapno epektibo ti evaluation a maisayangkat kalpasanna. Nalaklaka pay a maawatan dagiti adalanda a 4 Ps no dagitay kabisadoda/naipanawen a Topiko/Situasion iti maiyad-adal kas parte iti Values Formation ti Programa.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti agtultuloy a panangilungalong ti Gobierno Munisipal iti panangidaulo ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti pannakikammayetna iti Ahensia ti DSWD iti napintas a maaramidan dagiti programa a maisaksaknap kadagiti barangay tapno maragpat iti sapasap a panagrang-ay iti Pamilia ken umili. # (Web In-Action)
Innayonda a makiko-koordinarda latta kadagiti Opisiales ti Barangay/Parent Leaders a katinnulongda a mangorganisar iti Family Development Session (FDS) para iti Topiko nga imitingda kadagiti 4 P’s para iti dayta a bulan nga agpokus kadagiti Tema: “Planning and Preparation of Nutritious Foods to Achieve Proper Nutrition ken Understanding the Proper Growth and Development of Children”.
Iti manon a bulan a pannakaangay ti Family Development Session (FDS) kadagiti barangay ket masursuro metten dagiti Parent-Leaders ti tumakder iti bukodda a panangtarawidwid iti miting ken seminar iti masakupanda.
Ita a bulan ti Hunio 2017, dagiti Social Worker iti aglektiur kadagiti FDS Session-da ket napagkaykaysaanda a maysa a Topiko latta ti binsaenda kadagiti Family Development Session-da tapno epektibo ti evaluation a maisayangkat kalpasanna. Nalaklaka pay a maawatan dagiti adalanda a 4 Ps no dagitay kabisadoda/naipanawen a Topiko/Situasion iti maiyad-adal kas parte iti Values Formation ti Programa.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti agtultuloy a panangilungalong ti Gobierno Munisipal iti panangidaulo ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang iti pannakikammayetna iti Ahensia ti DSWD iti napintas a maaramidan dagiti programa a maisaksaknap kadagiti barangay tapno maragpat iti sapasap a panagrang-ay iti Pamilia ken umili. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:16 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ditoy pagilian, nabileg dagiti multinational companies ta ti kayatda ti matungpal uray no makasugkar iti rikna ken pampanunot dagiti umili.
Pagarigan dagiti agas a mailaklako iti pagilian, ingget nginada ket kakaasi dagiti umili nangruna dagiti marigrigat a manggatang kadagiti kasapulanda a tomaren tapno adda pangsilpoda iti biagda.
Sumagmamano a gakat ti naidatag iti Kamara ken iti Senado tapno mapalaka ti presio dagiti agas ket mapalag-anan dagiti umili, nangruna dagiti addaan sakit. Ngem nagrikep ti maika-13 a Kongreso a di man la tinaldiapan dagiti agilinlinteg iti Kamara daytoy napateg a gakat.
Napatalgedan la ket ngarud ti suspetsa nga adda nagnaan ti panag-lobby dagiti ganggannaet a kompania ti agas tapno saan a lumsot iti Kamara daytoy a gakat a ninamnama la ketdin dagiti umili a mangpalag-an iti bulsada.
Ita, sabali manen nga isyo ti nakatagamtaman dagiti dadakkel a ganggannaet a kompania: ti isyo a pinataud iti implementasion ti Milk Code of the Philippines.
Sagudayen ti nasao a milk code a matimbeng ti panagianunsio dagiti kompania ti gatas iti produktoda nga infant formula wenno dagiti nailata wenno naikarton a gatas a kas sandi a taraon dagiti maladaga ken ubbing nga agtawen agingga iti dua.
Supiaten daytoy dagiti kompania ti gatas nga irepresentar ti Pharmaceutical and Healthcare Association of the Philippines (PHAP). Karaman dagiti nangbukel iti PHAP dagiti dadakkel a kompania nga agparpartuat iti infant formula ti Wyeth, Mead Johnson Nutritionals ken Abbott Laboratories nga agpapada a nakabase iti US.
Iti biang ti Department of Health, kasapulan nga agpasuso ti ina agsipud ta ti gatas nga agtaud iti suso ti kasayaatan a taraon ti anakna a maladaga agingga iti agtawen daytoy iti dua.
Segun iti DoH, bimmaba ti bilang dagiti inna nga agpasuso kabayatan ti umuna nga uppat agingga iti lima a bulan manipud iti 20 porsiento idi 1998 iti 16 porsiento iti 2003.
Itudo ti Salun-at a ti immadu a bilang dagiti inna nga agtrabaho ken iti panagalla-allada iti trabahoda ti maysa kadagiti gapu no apay a saanen nga agpasuso dagiti maseknan nga inna.
Dayta ti kayat nga aturen ti DoH agsipud iti natakuatan ti World Health Organization nga agdagup iti 16,000 a maladaga ti matmatay iti malnutrision agsipud ta saanda a napasuso iti umuna nga innem a bulan kalpasan ti pannakaiyanakda.
Kinuna pay ni David Clark, legal expert on milk code enforcement ti United National International Children’s Emergency Fund, a saan nga isterilisado ti powdered infant formula ket mabalin nga adda linaonna a makadakes a bakteria a mangited iti sakit iti ubing.
Kinuna met ti maysa a dadaulo ti Arugaan Foundation and Save the Babies Coalition nga awan ti kinapudnona dagiti anunsio dagiti kompania ti gatas a ti infant formula ti sumaruno, maikadua iti panagpasuso, a kasayaatan a para iti maladaga agsipud ta ikutda dagiti nutrision a kasapulanda.
Innayon met ti DoH a palso dagiti ibatbatad dagiti kompania ti gatas iti anunsioda kas dagiti anunsio a makapasirib dagiti infant formula, nadarasda a patayagen ti ubing, ken dadduma pay a false claims nga awan met ti kinapudnona.
Ngem iti biang ti Pharmaceutical and Healthcare Association of the Philippines (PHAP), mangireprepresentar kadagiti multinational companies, saanda a kontra iti panagpasuso ti ina agsipud ta “mamatida a daytoy ti balitok a pagbatayan” no mainaig iti nutrition ti maladaga.
Kuna ti abogada ti PHAP a ti panangiparit iti panaganunsio iti infant formula a ti konkontraenda agsipud ta leplepan ti nasao a milk code dagiti katulagan iti international trade and marketing.
“Saan a rupak iti nagbaetan iti breast-feeding advocacy ken ti industria ti gatas. Kontraenmi ti arogante nga aramid… ti panangaramat iti bileg a saan a naited kadakuada (DoH),” segun iti PHAP.
No patien ti PHAP, binaliwan ti DoH ti kalawa ti Milk Code wenno Executive Order No. 51 a nangituding a saklawenna laeng dagiti maladaga agingga iti makatawen ket pinagbalinna nga agpatingga iti 2 a tawen.
Inyunay-unayna pay a salungasingen ti nabalbaliwan a paglintegan ti milk code ti panagsina ti ehekutibo ken lehislatibo a sanga ti gobierno.
Kinuna ti PHAP a ti laeng Kongreso ti makailawa wenno mangamendar iti saklawen ti milk code ket saan a mabalin ti DoH ti agputar iti linteg.
Kasta met a lapdan ti nabaliwan nga implementing rules and regulations (IRR) ti kalintegan ti publiko iti impormasion ken iti kalinteganna nga agpili iti panagpasuso wenno babaen iti infant formula.
Mainaig iti alegasion nga awan kinapudnona dagiti pagsayaatan ti maladaga a maiyan-anunsio a maited ti infant formula, kinuna ti PHAP a “saan a maikanatad nga akusasion” dayta.
Inyunay-unay pay ti PHAP a gapu iti nabaliwan nga IRR, nagpukaw dagiti kompania ti gatas iti aganay a P10 bilion.
Ngem uray kasano a panangikalintegan ti PHAP, nalawag a lapdanda ti pannakaimplementar ti milk code agsipud ta makaapekto iti dakkel iti paspastrekenda kadagiti produktoda nga infant formulas.
Paglibakan man wenno saan dagiti multinational milk companies, dakkel a paglakuanda iti produktoda iti Pilipinas kas pakapaneknekan kadagiti agsasallupang nga anunsioda kadagiti radio, telebision ken pagiwarnak.
Ngem ti saanda nga imbatad: gapu kadagitoy makaay-ayo nga anunsioda, adu dagiti inna ti mamati a nasamayda a sandi iti gatas iti suso ket maawisda a mangiwalin iti panagpasusoda ket ti infant milk formula ti usarenda para kadagiti anakda.
Kas nakunamin, dayta ti kayat nga aturen ti Departamento ti Salun-at. Ngem iti daytoy a bakalna, sanguenna dagiti malahigante a kabusor a di agkitakit a mangaramat amin a pamuspusan tapno saan a mayimplementar ti milk code.
Inaramatdan dayta a bilegda iti pannakaikupin ti gakat a mangpalaka iti presio ti agas. Masigurado nga aramatenda met ti bilegda tapno saan nga agballigi ti DoH iti daytoy a gannuatna.
Adda ita iti dakulap dagiti nalaing ken maraem a justices iti Korte Suprema iti pagbanagan daytoy a gannuat. Sipsiputan dagiti umili ti agbalin a pangngeddengda.#


text:
Danubio
Ti Danubio (Panangibalikas nga Ingles: /ˈdænjuːb/ DAN-yoob) ket maysa a karayan idiay Tengnga a Europa, ti maikadua a kaatidogan iti kontinente kalpasan ti Volga.
Naidasig a kas dalanan a danum ti sangalubongan, daytoy ket mangrugi idiay ili ti Donaueschingen idiay Nangisit a Kabakiran iti Alemania idiay pagsasabtan ti karayan Brigach ken Breg. Ti Danubio ket agayuston ti abagatn adaya para iti 2,872 km (1,785 mi), ken lumabas kadagiti uppat a kapitolio ti Tengnga a Europa sakbay a maibusan idiay Baybay Nangisit babaen ti Danubio Delta idiay Romania ken Ukrania.
Maysa daytoy idi a napaut a sitatakder a prontiero ti Imperio a Romano, ti karayan ket labsanna wenno asitganna dagiti pagbeddengan ti sangapulo a pagilian: Romania (29.0% iti labneng a lugar), Hungaria (11.6%), Serbia (10.2%), Austria (10.0%), Alemania (7.0%), Eslobakia (5.9%), Bulgaria (5.9%), Kroasia (4.4%), Ukrania (3.8%), ken Moldovia (1.6%)[1], nga adadau ngen ti aniaman a karayan. Ti pagayusanna a labneng ket gumay-at pay kadagiti siam.
Nagnagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Danubio ket naamammoan idi ti Latin a kas ti Danubius, Danuvius, Ister, iti Taga-ugma a Griego a kas ti Ἴσtpoς (Istros). Ti Dacian/Trasia a nagan idi ket Tάvaις/Donaris/Donaris (akin-ngato a Danubio) ken Istros (akin-baba a Danubio).[2] Ti Thraco-Prihio a naganidi ket Matoas,[3] "ti mangiyeg iti gasat".[4]
Ti nagan a Dānuvius ket naipagarup a dinawat manipud ti Keltiko a (Galo), wenno mabalin nga Iraniko. Daytoy ket maysa kadagiti nagan ti karayan a naala manipud ti maysa a Pagsasao a Proto-Indo-Europeano a balikas ti *dānu, a naipagarupan a termino para iti "karayan", ngem mabalin pay maysa nga un-unana a panawen a kosmiko a karayan, ken ti maysa a Vedic a diosen ti karayan (kitaen ti Danu (Asura)), a mabalin a nanipud ti ramut a *dā "agayus/naapges, napardas, naranggas, awan disiplina." Dagiti dadduma pay a nagan ti karayan nga adda ti kapadpadana a etimologo ket mairaman ti Don, Donets, Dnieper ken Dniestr. Ti Dniepr,(sakbay ti Eslabo Danapir babaen ti Gotiko a historiador a ni Jordanes) ken ti Dniestr, manipud ti Danapris ken Danastius, ket naipagarupan dagitoy a nanipud ti Essita Iraniko *Dānu apara "likudan a karayan" ken *Dānu nazdya- "sanguanan a karayan".[5]
Ti Taga-ugma a Griego nga Istros ket nadawat idi manipud ti Trasia/Dacian a kayatna a saoen ket "napigsa, naapges", a mainaig ti Sanskrito a iṣiras "naapges".[2]
Manipud idi Normando a nagrukma iti Inglatera, ti pagsasao nga Inggles ket nagus-usar ti naala ti Latin a balikas ti Danube. Kadagiti pagsasao ti moderno a pagilian a pagayusan ti karayan, daytoy ket:
- Bulgaro: ДyHaB (transliterado: Dunav)
- Kroata: Dunav
- Aleman: Donau panangibalikas [ˈdoːnaʊ̯]
- Hungaro: Duna panangibalikas [ˈdunɒ]
- Rumano: Dunărea panangibalikas [ˈdunəre̯a]
- Serbio: ДyHaB, Dunav panangibalikas [dǔnav̞] wenno [dûnaːv̞]
- Eslobako: Dunaj
- Ukraniano: ДyHaй panangibalikas [duˈnɑj] (transliterado: Dunai)
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Pagilian ti Labneng ti Karayan Danubio". Internasional a Komision para iti panagsalaknib ti Karayan Danubio. Naala idi 2010-11-13.
- ^ a b Katičić, Radoslav. Dagiti Taga-ugma a Pagsasao ti Balkan, Umuna a Paset. Paris: Mouton, 1976: 144.
- ^ Dyer, Robert (1974). "Matoas, ti Thraco-Prigio a nagan para iti Danubio, ken ti IE a ramut *madų". Glotta. Vandenhoeck & Ruprecht (GmbH & Co. KG). 52 (1/2): 91.
- ^ Šašel Kos, Marjeta (2009). "Reka kot božanstvo - Sava v antiki" [Ti Karayan a kas Diosen – Ti Sava iti Kina-ugma]. Iti Barachini, Jožef. Ukročena lepotica: Sava in njene zgodbe [Ti Napaamo a Pintas: Ti Sava ken dagiti Sarsaritana] (PDF) (iti Eslobeno ken abstrakto iti Inggles). Sevnica: Javni zavod za kulturo, šport, turizem in mladinske dejavnosti. pp. 42–50. ISBN 978-961-92735-0-0.
- ^ . Julius Pokorny (1959): dā- "banag nga agayus, agayus", dānu- f. "karayan"; Mallory, J.P. and D.Q. Adams. Ti Ensiklopedia ti Indo-Europeano a Kultura. Londres: Fitzroy ken Dearborn, 1997: 486.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Danubio iti Wikimedia Commons
- Danubio
- Dagiti karayan ti Serbia
- Dagiti karayan ti Baden-Württemberg
- Dagiti karayan ti Bavaria
- Dagiti karayan ti Austria
- Dagiti karayan ti Bulgaria
- Dagiti karayan ti Kroasia
- Dagiti karayan ti Alemania
- Dagiti karayan ti Hungaria
- Dagiti karayan ti Moldovia
- Dagiti karayan ti Romania
- Dagiti karayan ti Eslobakia
- Dagiti karayan ti Ukrania
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Europa
- Pagbeddengan ti Bulgaria–Romania
- Pagbeddengan ti Kroasia–Serbia
- Pagbeddengan ti Hungaria–Eslobakia
- Pagbeddengan ti Romania–Ukrania
- Pagbeddengan ti Romania–Serbia
- Dagiti karayan a pagbeddengan
- Tengnga nga Europa


text:
SALCEDO, Ilocos Sur – Naangay ti maysa a peace covenant iti nagbaetan dagiti kandidato ditoy nga ili para iti masungad nga eleksion inton Mayo daytoy a tawen idi Marso 12.
Mismo nga inimatangan ni PNP Provincial Director Dennis Basngi ti naangay a peace covenant iti laem ti simbaan babaen ti initiatibo ti PNP ditoy, ti PPRCV nga idadauluan ni Fr. Constantino Atinaja, Jr., ti Commission on Elections ken ti RIC ditoy nga ili ken nagatendaran da Vice Mayor Leopoldo Gironella, Jr., kandidato para mayor, Nina Itchon, para bise mayor, ken dagiti kandidato para sangguniang bayan.
Segun ken ni Basngi, daytoy ti umuna a gundaway a nagatendar iti peace covenant a naangay iti upland municipality.
Naisayangkat ti peace covenant kas paset ti kampania ti kapolisan a Safe and Fair Election 2013 inton Mayo.#


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Nagtignay ti sangguniang bayan ditoy tapno
kontraenda ti aplikasion ti maysa a mining company nga agminas iti
coastal areas daytoy nga ili.
Kinuna ti Konsehal Cudala, chairman ti committee on environment, a kasapulan a protektaran ti sangguniang bayan ti aglawlaw ditoy idinto nga insingasingna a mangaramidda iti resolusion a mangkontra iti aplikasion ti Global Titans Mining Company nga agminas iti coastal areas a saklaw daytoy nga ili.
Naidatag iti konseho ditoy itay nabiit ti maysa a surat manipud iti Department of Natural Resources and Environment Regional Office mainaig iti aplikasion ti nasao a mining company nga agminas iti igid ti baybay a sakup daytoy nga ili.
Segun pay iti surat, maikkan dagiti konsehal iti sangapulo nga aldaw a mangkontra iti aplikasion ti nasao a kompania.
Maipalagip nga idi Nobiembre itay napan a tawen, imbasura ti konseho ti siudad ti Vigan ti aplikasion ti dua a kompania ti minas a pakairamanan ti Global Titans Mines and
Development nga agminas iti coastal areas a saklawen ti Barangay Mindoro ken San Pedro ta kas kinuna ni Vice Mayor Franz Ranches, karbengan ti siudad ti agaksion para iti pannakasaluad ti aglawlawna.
Segun pay iti bise mayor, makarkarkaran ti coastal areas ti siudad aglalo iti panawen ti bagyo a dumakkel ti danum ket no adda agminas, maapektaran a mismo dagiti barangay ti Mindoro ken San Pedro.#


text:
STA. LUCIA, Ilocos Sur – Natakawan ti maysa nga agtagibalay, naasawaan ken agnaed iti Brgy. Damacuag, daytoy nga ili idi Abril 5 daytoy a tawen, kas maibatay iti report a naawat ti Sta. Lucia MPS.
Nagreport iti polis ni Rowena Sanchez y Cabacungan, 36, naasawaan, agtagibalay a natakaw ti agduduma nga alahasna ket da Cristeta Agnol y Suyat, 38, awanan trabaho ken Raftey Sanchez y Calderon, 15, osy, dagiti suspetsa. Agpapadada amin – biktima ken suspetsa – nga agnaed iti nasao a barangay.
Iti inisial nga inbestigasion, idi sumrek iti balayna ti biktima a ni Rowena Sanchez, natiliwanna kano dagiti suspetsa iti uneg ti balayna a nangtakaw iti agduduma kitana nga alahasna.
Naala iti ikut ni Rafty Sanchez dagiti sumaganad: 2 paris nga aritos, 2 a singsing, 2 a kuentas ken 1 a bracelet. Innem (6) nga agduduma a relo (wrist watches), 1 paris nga aritos, 1 a singsing ken 1 a bracelet met ti nakita ti biktima nga ikabkabil ni Cristeta Agnol iti waterbed ti biktima.
Agdagup iti nasurok-kumorang a P10,000.00 ti balor ti alahas a natakaw.
Naammuan pay iti naun-uneg a panag-palutpot dagiti polis nga impudno ni Agnol nga isuda met laeng ti nangtakaw kadagiti sumaganad nga alahas nga agbalor iti P15,000.00: maysa paris a wedding ring 18k, maysa a bracelet, maysa a kuentas nga inlakoda iti Candon City.
Nailanad iti record iti barangay a namin-adun a daras a a natiliwan dagiti suspect iti panagtakaw.
Naipan ni Agnol ken ti minor a kaduana iti Sta. Lucia District Hospital para iti medico examinasion sadanto naipan iti Sta. Lucia MPS para dokumentasion ken umisu a disposision. (Tawid News Team)


text:
Agraraira ita ti sakit a dengue. Iti report manipud iti Department of Health, umaboten iti 77,012 dagiti kaso iti dengue pakairamanan dagiti 543 a natay manipud Enero 1 agingga idi Sep-tiembre 4, 2010. Ad-adu ti bilang dagiti umili a dinalapus ti dengue ita a tawen ngem idi napalabas a tawen nga immabut laeng iti 33,102. Agdagup met laeng iti 350 ti nairekord a natay iti dengue idi 2009.
Saan a barengbareng daytoy a sakit. Lamok laeng ti kimmagat, dimo kunaen. No naapektarankan iti sakit a dengue, bumaba ti platelet ti daram ket kasapulamon ti maitaray iti ospital tapno maiwayat ti blood transfusion. Saan la a dakkel ti paggastuam iti ospital, no nakapsut ti resistensiam, posible pay a pakatayam.
Ngem adda laeng gayam iti arubayan ti agas ti sakit a dengue, kailian. Nakaladladingit nga iti kaadun ti natay iti sakit a dengue, ken kadakkel ti nabusbos dagiti local government units ken dagiti adda iti Department of Health iti para iti fumigation, pannakabirok kadagiti dara a maaramat dagiti biktima ti dengue, ken agas, arig masalsalapontayo laeng gayam dagiti mula a makaagas wenno makatiped iti daytoy a sakit.
Pagarigan ti uggot ti kamote wenno ti bulong ti papaya, nasamay gayam dagitoy nga agas iti dengue. Daytoy ti kuna dagiti kailiantayo a naimbagan ti sakit a dengue.
Adda pay maysa a ruot nga aw-awaganda idiay Mindanao ken Visayas iti tawa-tawa. (Adda met ngata iti ar-arubayantayo ditoy Ilocos ngem diak pay nakita ti itsurana isu a diak ammo no aniat’ pangawagtayo. Adda met mula ditoy a maaw-awagan iti tawa-tawa ngem sabali met daytoy.)
Simple laeng ti pamay-an, kailian. Angren ti uggot ti kamote. Ipainum ti maysa a tasa a nagangran iti masakit mamitlo wenno maminpat iti maysa nga aldaw.
Baywen met wenno tegtegen ti bulong-papaya sa pespesen ken ipainum ti maysa kutsara a tubbogna iti masakit mamitlo iti maysa nga aldaw.
Kas met iti uggot ti kamote, angren daytoy a tawa-tawa sa ipainum iti masakit.
Kasano a naammuak dagitoy? Nabasak iti internet ti sinurat ti agnagan iti Kit Yuson no kasano a pinaksiatna ti sakit a dengue a nangbiktima iti agtawen iti 21 nga anakna, agarup makatawenen ti napalabas.
Segun ken ni Yuson, gapu ta di met laengen bumaba ti gurigor ti anakna, impanna iti ospital. Iti blood test ti masakit, naammuan a nababa unayen ti platelet countna isu nga ammonan a kinapet ti dengue ti anakna. Gapu ta awan ti bakante a kuarto iti ospital, dinamagna no mabalinna nga iyawid ti anakna ken no ania ti umno nga aramidenna.
Inballakad ti doktor a painumenna laeng ti masakit iti adu a danum ken tubbog ti prutas tapno di maadasan. Ken patomaranna iti biogesic tapno bumaba ti gurigorna.
Kinuna ni Yuson nga apaman a nayawidna ti anakna, napan naggatang iti adu a nadumaduma a kita ti juice – apple juice, orange juice, pineapple juice, ken ania pay ditan a juice a makitana.
Kalpasanna, nagtext kadagiti gagayyemna ket imbagana ti problemana.
Iti text ti gayyemna manipud iti Davao, kinuna daytoy a saan a dakkel a problema ti sakit a dengue ta adda tawa-tawa a pangpaksiatda. Inkari ti gayyemna a mangipaw-it iti tawa-tawa babaen ti LBC nga angrenna nga ipainum iti anakna.
Nag-surf pay ni Misis Yuson iti internet maipapan iti sakit a dengue. Ditoy a naammuanna ti kinasamay ti uggot ti kamote, bulong-papaya ken tawa-tawa.
Dinagdagus ni Misis Yuson ti napan gimmatang iti adu nga uggot ti kamote ket daytoy ti inangerna nga impainum iti anakna. Napainumna met ti anakna iti namindua iti tubbog ti bulong-papaya ngem gapu ta napait, saanen a kinayat daytoy a tomaren ti maikatlo nga indiaya ti inana. Isu a diay laeng nagangran iti uggot ti kamote ken tawa-tawa nga impaw-it ti gayyemna a taga-Davao ti impapainumna iti anakna.
Naimbagan ti masakit iti maikatlo nga aldaw.
Iti internet, nabasa pay ni Yuson ti salaysay ti maysa a Pilipino a nakabase idiay Indonesia a nangibaga a mabalin ti bulong-papaya a pangagas iti dengue. Kuna ti nasao a Pilipino a nagsakit ti anak ti gayyemna iti dengue ket tubbog ti nabayo a bulong ti papaya ti impapainumda. Iti maikadua nga aldaw a panangpainumda iti tubbog ti bulong-papaya, nangrugi nga agpangato ti platelet count ti ubing ken agpababa metten ti gurigorna. Kalpasan ti tallo nga aldaw, naimbaganen ti ubing.
Maysa pay a gayyemna ti nagtext a nangibaga a nasamay ti nagangran iti uggot ti kamote a pangontra iti dengue. Pinasingkedan ti nabasana iti internet daytoy.
Iti met laeng internet, maysa a Bernardo Rocha ti nangisalaysay a nagsakit ti maysa a computer technician nga agnagan iti Wenceslao Salesale Jr., 27, iti dengue ket naitaray iti ospital. Iti ambulansia, pinainum ti maysa a kimmuyog a kabagianna iti nagangran ti uggot ti kamote. Kas kuna ti kabagianna, insingasing daytoy ti gayyemna a misionero a padi. Bayat ti kaadda ni Salesale iti ospital, saan a danum ti impainum ti kabagianna no di nagangran iti uggot ti kamote. Kabigatanna, nagsublin iti normal ti platelet count ti masakit.
Adda pay maysa nga insalaysay ni Rocha. Kinapet ti dengue ti 7 tawenna nga ubing a babae nga anak dagiti aggasawa a Mar and Lita Budlongan ti Kaloocan City. Bimmaba iti 80 ti platelet countna manipud iti 180. Pinapainumda met iti nagangran iti uggot ti kamote ket nagsubli iti normal ti platelet countna iti sumuno nga aldaw.
Dagitoy ti napidutko iti panagbasak iti internet maipapan iti dengue.
Awan met ngatat’ dakesna, kailian, no padasenyo bareng maalawyo ta anak, kabsat, wenno kabagianyo nga agsakit iti pagbutbutngan a dengue.
Inkan gumatang iti sangareppet, wenno ad-adu pay, nga uggot ti kamote, bugguam samonto angren iti uray 10 ingganat 20 a minuto. Mangpabaawka iti maysa tasa a nagangran, ikkam iti sangkapirit nga asin, samo ipainum iti masakit. Nayonam iti kararag ket mangnamnamaka iti tulong ti Namarsua.#


text:
CANDON CITY – Addan iti kustodia ti polis ditoy ti suspek iti pammaltog a naisayangkat sadiay Barangay Tamurong 1st, ditoy siudad idi rabii ti Pebrero 1.
Inaresto dagiti polis ni Rodrigo Gabor kalpasan nga intudo ni Wilfredo Tolentino y Galapate bayat ti pannakaitarayna iti ospital nga isu ti nangpaltog kenkuana iti daydi a rabii.
Kas maibatay iti police blotter, idi agarup 11:30 ti rabii ti Pebrero 1, nakaawat iti mensahe ni Tolentino ken maysa a Jodel Venus y Pascua, 34, residente met laeng iti nadakamat a barangay, manipud iti maysa nga Erwin Valdez a kalugaranda a nangawis kadakuada nga agpasiar iti piskeriana.
Nagkuyog da Tolentino ken Venus a nagturong iti fishpond ni Valdez ngem idi magmagnada nga agpaabagatan, nakangegda iti kanalbuong. Impasarang ni Tolentino ti lentena iti naggapuan ti kanalbuong ket nakitana ti gunman a nakaaruat iti camouflage ken bull cap.
Nagtaray ti biktima ngem kinamat ti gunman ken nagpaputok manen a nakapuntaan ti makannigid nga abaga ni Tolentino.
Nasarakan dagiti nagresponde a polis ti biktima sumurok kumurang 100 a metro ti kaadayona manipud iti nakapasamakan ti pammaltog ket intarayda iti Candon City Hospital para iti pannakataming ti sugatna.
Narekobre manipud iti crime scene ti dua a kapsula manipud iti cal. 5.56.
Nangiwayat ti kapolisan iti follow-up operation kalpasan nga innaganan ni Tolentino ti nangpaltog kenkuana ket inarestoda ti suspek iti balayna sadiay Barangay Villarica, Candon City idi agsapa ti Pebrero 2.
Kinuna ti polis a maipababaen ni Gabor iti paraffin test tapno maammuan no positibo ti imana iti pulbora.#


text:
Wednesday, June 3, 2015
30 TI TEST PASSERS TI ALS ITA DITOY CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Naiparuar ti nakapasa iti Eksamen a nagpartisiparan ti 68 nga ALS Learners ti Cabugao, Ilocos Sur iti Alternative Learning System (ALS) - DepED Cabugao District a programa ti Department of Education (DepED) kadagiti Out-Of-School Youth (OSY)/Dropouts iti agdama.
Segun ken ni Mr. Warren Sumibcay, ALS Mobile Teacher ti Cabugao South Central School ket umabot iti 68 a Learners ti ALS Batch 2014 ti nageksamen idi Oktubre 2014 ket 30 dagiti napagasatan a nakaruar ken umawat ti Diploma-na iti Elementaria ken iti High School malaksid iti Certificate nga ited ti TESDA.
Maymaysa ti nakaigasat iti benneg ti Elementaria idinto ta 29 iti benneg ti High School.
Innayon ni Mr. Sumibcay nga maibasar iti rekord ti DepED, immadu ti ALS Learners a nageksamen iti Batch 2014 iti intero a Pilipinas ket 30 a Taga-Cabugao, Ilocos Sur ti nagasat a pimmasa ita a Tawen 2015. # (Web In-Action)
Segun ken ni Mr. Warren Sumibcay, ALS Mobile Teacher ti Cabugao South Central School ket umabot iti 68 a Learners ti ALS Batch 2014 ti nageksamen idi Oktubre 2014 ket 30 dagiti napagasatan a nakaruar ken umawat ti Diploma-na iti Elementaria ken iti High School malaksid iti Certificate nga ited ti TESDA.
Maymaysa ti nakaigasat iti benneg ti Elementaria idinto ta 29 iti benneg ti High School.
Innayon ni Mr. Sumibcay nga maibasar iti rekord ti DepED, immadu ti ALS Learners a nageksamen iti Batch 2014 iti intero a Pilipinas ket 30 a Taga-Cabugao, Ilocos Sur ti nagasat a pimmasa ita a Tawen 2015. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:58 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
UMAPAL ni Brandon kadagiti kabaddungalanna a tinedier ta dida maparparitan iti panagballogda. Kayatna ti sumurot kadakuada ngem saan a palubosan dagiti dadakkelna. Nainget dagiti dadakkelna. Linteg ti saoda a dina mabalin a balusingsingen.
“Saandaka nga isuro iti pakaisagmakam. Ti ar-aramidemmi ket saanmonto a pagbabaywan iti masakbayan!” iperreng no kua ni Mang Terio nga amana a maysa a mangngalap.
“No dimo kayat ti agrigat a kas kadakami a nagannak kenka, tungpalem dagiti ibalbalakadmi kenka,” isaruno met no kua ti inana.
Dagiti met laeng makalapan ni Mang Terio iti isursor ti inana kadagiti kabalbalayan wenno ilakona iti tiendaan.
“Unaem pay ti panagiskuelam. No makaturposka, ket maaddaanka iti trabahom, nawayakanton iti kayatmo nga aramiden. Ngem kadagitoy a gundaway, dimo ipapilit ti kayatmo!” kinuna pay ti amana.
Isu laeng ti saan a maisursurot kadagiti kapatadanna nga agballog wenno mapan kadagiti nadumaduma a gimmick dagiti agtutubo. Isu laeng ti saan pay a nakaraman iti sigarilio wenno simmimsim iti nasanger.
“Dikam pay agsigarilio, anianto la ketdi kenkuanan! No makitak, makaraman la ketdi iti dina pay naramanan!” kuna ti amana iti naminsan a pannakitungtong daytoy ken ni Mang Jose a kaarrubada.
Pagtutungtonganda dagiti agtutubo iti agdama. Manmanonsan ti saan nga agsigarilio nga agtutubo. Uminumda payen iti nasanger. Agaremen dagiti dadduma. Dagiti met dadduma, adik iti kompiuteran.
Ngem saan a mabalin daytoy nga aramid kadagiti dadakkelna. Kasta met dagiti kakabsatna a dua a babbai. Ni Brandon iti inaunaan.
Addan iti maikapat a tukad ti sekundaria. Tumarektek metten, siempre. Seknan metten ti infatuation wenno crush a gagangay kadagiti agtutubo.
“Unaem pay ti panagiskuelam. Agpadakami ken amam a di nakaturpos iti sekundaria, isu a dimi kayat a maituladka kadakami nga agrigrigat. Uray kaskasano, ikaradapmi ti panagiskuelayo nga agkakabsat. Awan ti sabali nga arapaapmi no di laeng ti pannakakitami ti panagturposyo iti kolehio. Awan ti sanikuami a mabalin nga ipatawidmi kadakayo. Isu a bay-am pay laeng dayta arem-arem!” patigmaan ti inana.
Nasakit ti nakem ni Brandon. Kasla kayatna ti agrebelde kadagiti dadakkelna. Kasla saan a nawaya ti panagriknana. Apayen a paritandak iti kayatko a mapasamak? dayta ti linaon ti panunotna. Ngem dina kabaelan a dupiren ti bileg dagiti dadakkelna.
Inggaedna ketdi ti nagiskuela. Agingga a nakaturpos iti kolehio. Idi agpakada a mapan mangged idiay ballasiw taaw, saan a nagkedked dagiti dadakkelna. Lima a tawenna iti Saudi Arabia. Inrantana ti di nagawid iti mabayag. Nagurnong.
Iti panagawidna, naduktalanna laengen a saan a nakaadal dagiti kinaubinganna idi a nawaya ti kayatda a mapasamak ti biagda idi agtutuboda pay. Adda nasapa a nagasawa, nagbalin a makikalkalap, estambay. Kaadduanna ti sarangusong ken parikut ti gimong.
Adda kaayan-ayat ni Brando a katrabahuanna idiay Saudi. Saanna nga imbagbaga daytoy kadagiti dadakkelna.
Kayatnan nga agsimpada. Kinagiddanna a nagawid.
Kinasaritana dagiti dadakkelna.
“Idi nagturposka iti kolehio, nawayakan kadagiti amin a pagayatam a mapasamak. Sikan ti agikeddeng tii kayatmo a mapasamak. Awan ti saan kadakami basta la ketdi saanka a maisagmak,” kuna dagiti dadakkelna.
Nagyaman unay ni Brandon.
No dadduma, saan a patien dagiti agtutubo dagiti dadakkelda. Lalo itoy a panawen a nagkaadu ti impluensia kadakuada ti gimong. Ngem kadagiti sumurot ken agtungpal iti balakad dagiti dadakkelda, isuda ti agballigi iti biag. Dayta a panagballigida ti isurodanto met kadagiti annakda.
Adu ti ammo dagiti dadakkel ta naglabasandan dayta a panagbiag. Ad-adu ti danum a nainumda isu nga adu ti ammoda. #


text:
Dmitri Mendeleev
Ni Dmitri Ivanovich Mendeleev[1] (Ruso: ДMи́Tpий ИBáHoBич MeHдeлéeB; IPA: [ˈdmʲitrʲɪj ɪˈvanəvʲɪt͡ɕ mʲɪndʲɪˈlʲejɪf] ( denggen); 8 Pebrero 1834 – 2 Pebrero 1907 O.S. 27 Enero 1834 – 20 Enero 1907) ket maysa idi a Ruso kimiko ken inbentor. Isu ket naipammadayawan a kas ti nagpartuat ti immuna a bersion ti periodiko a lamisaan dagiti elemento. Ti panagusar ti lamisaan, isu ket nangipadto kadagiti tagikua dagiti elemento a saan a naduktalan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Gordin, Michael (2004). Ti Nasayaat a naurnos a Banag: Ni Dmitrii Mendeleev ken ti Anniniwan ti Periodiko a Lamisaan. New York: Basic Books. ISBN 0-465-02775-X.
- Mendeleyev, Dmitry Ivanovich; Jensen, William B. (2005). Ni Mendeleev iti Periodiko a Linteg: Dagiti Napilpili a Surat, 1869–1905. Mineola, New York: Dover Publications. ISBN 0-486-44571-2.
- Strathern, Paul (2001). Ti Tagtagainep ni Mendeleyev: Ti Panagbiruk para kadagiti Elemento. New York: St Martins Press. ISBN 0-241-14065-X.
- Mendeleev, Dmitrii Ivanovich (1901). Dagiti Pamunganayan ti Kimika. New York: Collier.
Dagiti sipo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Dmitri Mendeleev iti Wikimedia Commons
- Kasisigu a Periodiko a Lamisaan, na-anotasionan. webserver.lemoyne.edu


text:
SAN ESTEBAN, Ilocos Sur – Nabagsol ti maysa a junior lineman ti Transco babaen ti katrabahuanna met laeng iti daytoy nga ili.
Nainaganan ti biktima a ni Sosito Benzal, 22, residente iti Dardarat, Tagudin, Ilocos Sur, ket mapapati a binagsol ni Rolando Villanueva alias Bitoy, 34, contract worker ti Transco, natibo ti Mategoy, Silay City, Negros Occidental.
Naammuan a kagapgapu iti inuman ti biktima ken ni Richard Buentipo a katrabahuanna, ket idi asidegdan iti pagab-abanganda a balay, nalabsanda ni Villanueva agraman dagiti kakaduana nga adda iti plasa ti barangay.
Mapapati nga inakusaran ti biktima ni Ric Tanedo a nagilako iti aluminum wire a kukua ti Transco a puon ti nagsubangan ken panagdinnanogda. Nakiraman metten iti riri dagiti dadduma pay a kaduada a pakairamanan da Ed Tanedo ken Jovencio Fernandez. Mapapati a binagsol ti suspek ti biktima iti kannigid a barukongna.
Naitaray iti Central Ilocos Sur District Hospital ti biktima sa naiyalis iti Gabriela Silang General Hospital.


text:
Nobiembre 21
Ti Nobiembre 21 ti maika-325 nga aldaw ti tawen (maika-326 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 40 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1854 – Papa Benedicto XV, Papa ti Simbaan a Romano Katoliko (pimmusay 1922)
- 1902 – Isaac Bashevis Singer, naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat (pimmusay 1991)
- 1985 – Carly Rae Jepsen, Kanadiana a kumakanta-mannurat ti kanta
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1970 – C. V. Raman, Indiano a pisiko (naipasngay 1888)
- 1998 – Fabian Ver, Filipino a Heneral (naipasngay 1920)
- 2006 – Robert Lockwood Jr., Amerikano a musikero (naipasngay 1915)


text:
Anya ti plano iti pannakaisalakan / pamuspusan iti pannakaisalakan?
Saludsod: Anya ti plano iti pannakaisalakan / pamuspusan iti pannakaisalakan?
Sungbat: Mabisin ka? Saan a nailasagan a panagbisin, ngem mabisinka iti adupay a banag iti panagbiag? Adda aya naununeg a banag a tarigagayam iti panagbiagmo a kasla saan ka nga mapnek? No kasta, Ni Jesus iti dalan! Kinuna ni Jesus, “Siak ti tinapay ti biag. Ti umay kaniak, dinto mabisinan, ket ti mamati kaniak, dinto mawaw” (Juan 6:35).
Mariribukan ka? Uray katno man ket saan ka nga makabiruk iti dalan wenno panggep iti panagbiag? Kasla adda maysa a nangiddep iti silaw ket saan mo nga masapulan iti pagsindian iti silaw? No kasta, Ni Jesus iti dalan! Pinaduyakyak ni Jesus, “Siak ti silaw ti lubong,” kinunana. “Siasinoman a sumurot kaniak maaddaan iti silaw ti biag, ket dinto magna iti kasipngetan.” (Juan 8:12).
Ti panagriknam ket kasla narikpanka iti namnamam iti panagbiag? Napadasmo kadin iti adu nga ruangan, laeng ti nasarakam ket ungaong ken awan pategna? Agsapsapulka kadi iti pagserkan a mapan iti pannakatungpal iti biag? No kasta, Ni Jesus iti dalan! Impalawag ni Jesus, “Siak ti ruangan. Maisalakanto ti siasinoman a sumrek kaniak; sumrek ken rummuarto ket makasarakto iti pagaraban” (Juan 10:9).
Dagiti dadduma a tao ket kanayondaka nga ibaba? Iti relasyon mo ket ababaw ken awan nagianna? Kasla isu amin ket padasenda a lamangan ka? No kasta, Ni Jesus iti dalan! Kinuna ni Jesus, “Siak ti naimbag a pastor. Ti naimbag a pastor itedna ti biagna nga agpaay kadagiti karnerona. “Siak ti naimbag a pastor. Am-ammonak ti Ama, ket am-ammok met ti Ama. Am-ammok dagiti karnerok ket am-ammodak met” (Juan 10:11, 14).
Masmasdaaw ka no anya ti mapasamak kalpasan daytoy a biag? Nabannogkan nga agbibibiag iti kastoy a panagbiag a kasla lungsot wenno lati? Adda tiempo nga agduadua ka no daytoy a biag ket adda kapaypay-anna? Kayat mo ti agbiag kalpasan iti patay? No kasta, Ni Jesus ti dalan! Impalawag ni Jesus, “Siak ti panagungar ken ti biag,” kinuna ni Jesus. “Ti siasinoman a mamati kaniak, uray no matay, agbiagto pay; Ket ti siasinoman nga agbiag ken mamati kaniak, pulos a dinto matay.” (Juan 11:25-26).
Anya iti dalan? Anya iti kinapudno? Anya iti biag? Simmungbat ni Jesus, “Siak ti dalan, ken ti pudno, ken ti biag; awan ti makapan iti Ama no di magna kaniak” (Juan 14:6).
Ti bisin a mariknam ket naispirituan a panagbisin, ket ti laeng makapennek ket ni Jesus. Ni Jesus laeng ti makabalin nga mangpalawag iti sipnget. Ni Jesus ti ruangan ti pannakapennek iti panagbiag. Ni Jesus ti gayyem ken ti naimbag a pastor nga sapsapulem. Ni jesus iti biag-iti daytoy a lubong ken sumaruno. Ni Jesus ti dalan iti pannakaisalakan!
Ti gapuna a makarikna ka iti panagbisin, ti gapuna a kasla mapukaw ka iti sipnget, ti gapuna a saan mo a masapulan ti kaipapanan iti biag, agsipud ta naisinaka iti Dios. Kinuna ti Biblia kadatayo nga datayo amin ket nagbasol, no kasta ngarud naisina tayo iti Dios (Eclesiastes 7:20; Taga-Roma 3:23). Ti awan kapaypay-anna a mariknam dita pusom ket ti kinaawan ti Dios iti biag mo. Pinarsuanatayo ti Dios tapno maaddaan ti pannakikaddua kenkuana. Gapu iti basoltayo, naisinatayo iti dayta a pannakikaddua. Nakarkaro pay, iti basoltayo ket makagapu iti pannakaisinatayo iti Dios iti agnanayon, iti daytoy a biag ken sumaruno (Taga-Roma 6:23; Juan 3:36).
Kasano ti pamuspusan iti daytoy a parikot? Ni Jesus iti dalan! Innala ni Jesus dagiti basoltayo (2 Taga-Corinto 5:21), Ni Jesus ket natay para kadatayo (Taga-Roma 5:8), Sinagabana ti dusa nga rebbeng para kadatayo. Tallo nga aldaw ti napalabas, Ni Jesus ket nagungar manipud kadagiti natay, paneknek iti ballaigina iti basol ken ipapatay (Taga-Roma 6:4-5). Apay nga inaramidna daytoy? Sinungbatan ni Jesus dayta a salusod: “Ti katan-okan nga ayat nga ipakita ti maysa a tao isut' panangipaayna iti biagna para kadagiti gagayyemna” (Juan 15:13). Ni Jesus ket natay tapno agbiagtayo. No mamatitayo kenni Jesus, pagtalkan iti ipapatayna nga bayad dagiti basoltayo, amin a basoltayo ket napawan ken naugasan. Iti panagbisintayo a naispirituan ket mapnek. Ti silaw ket masindian. Maaddaantayo ti dalan iti katungpalan iti biag. Maamuantayo iti kasayaatan a gayyem ken naimbag a pastor. Maammuantayo nga agbiagtayo kalpasan iti patay-iti nagungar a biag idiay langit ti awanpatinggana iti dinna ni Jesus!
“Gapu iti kasta unay a panagayat ti Dios iti lubong, intedna ti Bugbugtong nga Anakna tapno ti siasinoman a mamati kenkuana saan a matay no di ket agbiag nga agnanayon” (Juan 3:16).
Nagdesisyon ka kadi para ken Cristo gapu iti nabasam ditoy? No kasta, maidawat a pindutem iti baba ti "Inawat ko ni Cristo ita nga aldaw".
English
Anya ti plano iti pannakaisalakan / pamuspusan iti pannakaisalakan?


text:
News Categories
Latest Bloggers
Facebook Like
Municipal Health Office Report 2014
- Details
- Written by Super User
-
Category: LGU Reports 2014
-
Published: 12 August 2014
-
Hits: 6258
Iti napalabas nga tallo a bulan iti daytoy nga tawen, 2014 addaan bilang nga 389 nga indibidwal nga naggapu ti nadumaduma nga barangay ti ili ti Sugpon nga immay nagpacheck up gapu kadagiti sumaganad nga sagsagubanit ti bagbagi:
Dagitoy met dagiti serbisyo nga ipapaay ti opisina:
Consultation : Daily
Dental : Every last Friday of every month
Prenatal Check Up : Every 2nd Tuesday of Every month
Immunization : Every 3rd Wednesday of every month
Garantisadong Pambata : Month of April and October
Urinalysis/Fecalysis : Per request ( no permanent Medical Technologist)
Kasta met nga agtultuloy ti panagited iti Sanitary Permit ken Medical Certificates kadagiti aglaklako iti uneg ti munisipyo no la ketdi kompleto dagiti tests kas koma Urinalysis, Fecalysis ken Sputum Exam nga kasapulan sakbay nga maited dagiti nasao nga papeles.
“Health is Wealth”


text:
VIGAN CITY – Nakaeskor manen ti kapolisan ditoy probinsia iti kampaniana maikontra iti agraira nga armas iti inwayatda a panagsukisok iti maysa a balay ditoy siudad idi malem ti Hulio 10.
Malaksid kadagiti sumagmamano a paltog ken nadumaduma ti klasena a balbala, nakasukain pay dagiti nagtitipon nga elemento ti Vigan City police station, CIDG, Ilocos Sur a nakabase iti Ilocos Sur Police Provincial Office, Bulag, Bantay, Ilocos Sur ken PIB Ilocos Sur, Police Provincial Office iti balay ni Jaris Paa Milan, 31, naasawaan, residente iti Barangay 6 ditoy siudad kadagiti nadumaduma a plaka a masuspetsa a naikkat manipud kadagiti natakaw a lugan.
Balligi a naiwayat dagiti polis ti panagsukisok iti balay ni Paa babaen ti bileg ti Search Warrant No. 9, series of 2017 nga inyisio ni Judge Francisco Ranches ti Municipal Trial Court of Cities, Vigan City a napetsaan Hulio 7.
Nasukainan iti balay ni Paa ti maysa nga MK2 fragmentary grenade; homemade buckshot ; 2 a caliber .45 (extended ken homemade); 2 nga air gun rifle caliber .22; 2 bladed weapons; ken nadumaduma a balbala para iti Gauge 12, Magnum 22, Caliber 22, Caliber 30, M14; Caliber 38, ken M60; malaksid kadagiti kapsula manipud iti Caliber 45 ken Caliber 38.
Nakasukain pay dagiti nagsukisok iti pito a detached a plaka a pakaibilangan ti ZG 2668, 9619 AE, 5732 AJ, 1241 ZQ, AQ 6970, 2940 UC ken 7446 AG).
Kinuna ti polis a mangiwayatda iti follow-up investigation no naggapu dagiti plaka kadagiti naireport a natakaw a lugan iti kallabes.#


text:
Napudno ni Paulo iti Karelasionna PAULO KAS HEN. GOYO
INAKO ni Paulo Avelino a napadasanna met gayamen ti naloko (nagoyo, kunada iti Tagalog) iti tay-ak ti kuarta ken ayat.
No kuarta, namin-adun; iti ayat, napadasanna metten, ngem pagimbaganna, ubing pay kano idi.
Bida ni Paulo iti pelikula a “Goyo: Ang Batang Heneral” a maipapan iti kabibiag ni Heneral Gregorio Del Pilar. Gapu ta am-ammo ni Heneral Goyo a tsikboy, nasaludsod ken ni Paulo no maka-relate daytoy. Kinuna ni Paulo a saan. Kinapudnona, nagbasa iti adu tapno ad-adda a maawatanna ti naubing a heneral. Sa inyangawna a masapul a kumadua ken ni Jake Cuenca tapno adu ti maadalna maipapan iti kinatsikboy.
Impaganetget ketdi ni Paulo a napudno daytoy iti asino man a karelasionna.
Kabayatanna, narugian ti pannakaipabuya ti nasao a pelikula itay Septiembre 5.
Inako ni Cavite Vice-Governor Jolo Revilla a pudno ti damag a nagsinadan ken Jodi Sta. Maria. Saan ketdi nga inlawlawag ni Jolo no ania ti makaigapu ti panagsinada.
Iti sabali a bangir, magagaran ni Jolo iti pannakaipabuya ti “Tres” a maysa nga action trilogy a pagbidaanda nga agkakabsat, karaman da Bryan ken Luigi.
Puro aksion ti tunggal paset ti trilohia ket mangnamnama ni Jolo a mapnek dagiti agbuya.
Napauluan iti “72 Hours” ti episode a pagbidaanna ken indirehe ni Dondon Santos; “Amats” met ti pagbidaan ni Luigi ken indirehe met laeng ni Dondon Santos; idinto a “Virgo” met ti paulo ti episode a pagbidaan ni Bryan ken indirehe ni Richard Somes. Manipud daytoy iti Imus Production.—O


text:
CANDON CITY – Palagip kadagiti adda katulongna iti balayda: diyo pampanawan ti katulongyo nga agmaymaysa iti balayyo no diyo kapkapnekan pay ti kinataona amangan no atiddog ti ima daytoy.
Nagbalin a biktima ni Generoso Ayao, 53, naasawaan, agnaed iti Block 6, Barangay San Jose ditoy siudad ta tinakawan ti katulongda a maysa nga Evangelin Umbing, addaan naan-anay nga edad ken taga-Visayas.
Iti report a dimmanon iti polis ditoy, pimmanaw ti nasao a katulong da Ayao ket uppat nga aldaw kalpasan ti ipapanawna , natakuatan ti biktima nga awanen ti kuartana a P19,000.00 iti nakaidulinanna.
Saan a nailanad iti report no kasanon kabayag ti katulong iti balay da Ayao.#