text:
ISO 639-1
Dagiti ISO 639-1:2002, a kodigo a pannakabagi dagiti nagan iti pagsasao — Paset 1: Alpha-2 a kodigo, ket isu ti umuna a paset iti ISO 639 a serie iti pagalagadan para dagiti kodigo ti pagsasao. Ti paset i 1 ket sakupenna ti panagrehistro dagiti dua a letra ti kodigo. Adda dagiti 136 a dua a letra a kodigo a nairehistro. Dagiti nairehistro a kodigo ket sakupenna dagiti kangrunaan a pagsasao iti lubong.
Dagitoy a kodigo ket naserbi nga internasional, ken pormal, takigrapia para iti panagipatudo kadagiti pagsasao. Kas pagarigan:
- Armenio ket nairepresenta babaen ti hy (manipud ti endonimo a հայերէն, Hayeren)
- Olandés ket nairepresenta babaen ti nl (manipud ti endonimo a Nederlands)
- Ingglés ket nairepresenta babaen ti en
- Esperanto ket nairepresenta babaen ti eo
- Pranses ket nairepresenta babaen ti fr
- Aleman ket nairepresenta babaen ti de (manipud ti endonimo a Deutsch)
- Ido ket nairepresenta babaen ti io
- Italiano ket nairepresenta babaen ti it
- Hapón ket nairepresenta babaen ti ja (nupay ti bukodna nga endonimo ket日本語, Nihongo)
- Portugés ket nairepresenta babaen ti pt
- Ruso ket nairepresenta babaen ti ru
- Espaniol ket nairepresenta babaen ti es (manipud ti endonimo nga español)
- Suéko ket nairepresenta babaen ti sv (manipud ti endonimo a svenska)
Ti ISO 639, ket isu ti kasisigud a pagalagadan para kadagiti kodigo ti pagsasao, ket napasingkedan idi 1967. Napisi idi daytoy iti dua a paset, ken idi 2002 ti ISO 639-1 ket nagbalin a ti baro nga edision iti kasisigud a pagalagadan. Ti kinaudi a kodigo a nainayon ket ti ht, a nagirepresenta ti Haiti a Kreol idi 2003-02-26. Ti panag-usar iti pagalagadan ket pagpatageden babaen dagiti etiketa ti pagsasao ti IETF, a naipayam-ammo ti RFC 1766 idi Marso 1995, ken intultuloy ti RFC 3066 manipud idi Enero 2001 ken RFC 4646 manipud idi Septiembre 2006. Ti agdama a bersion ket ti RFC 5646 manipud idi Septiembre 2009. Ti Sentro ti Internasional a Pakaammo para iti Terminolohia (Infoterm) (ket isu ti panagrehistro a turay para dagiti a kodigo ti ISO 639-1.
Dagiti baro nga ISO 639-1 a kodigo ket saan a mainayon no ti maysa nga ISO 639-2 kodigo ket addan, Isu nga dagiti sistema nga agus-uasr kadagiti ISO 639-1 ken 639-2 a kodigo, nga adda dagiti 639-1 a kodigo a kaykayat, ket saanda nga agibaliw kadagiti addan a kodigo.[1]
No ti maysa nga ISO 639-2 a kodigo a sumakop ti maysa a grupo dagiti pagsasao ket mausar, mabalin a mabaliwan para kadagiti naisangayan a pagsasao babaen ti baro nga ISO 639-1 a kodigo.
Awan ti nakaitudingan a panagikaso iti makro a pagsasao (kitaen ti ISO 639-3).


c: text/html

text:
Papa Juan XXI
Ni Papa Juan XXI, ket naipasngay idi a kas niPedro Julião (Latin, Petrus Iulianus (c. 1215 – 20 Mayo 1277), ket maysa a Portuges a kanayon a nangikaykayat kenni Pedro Hispano (Latin, Petrus Hispanus; Inggles, Pedro ti España), ket isu idi ti Papa manipud idi 1276 aginggana idi pimmusay kalpasan ti walo a bulan. Isu laeng ti maymaysa a Portuges a Papa, urayno ni Damasus I ket mabalin pay a makunkuna a Portuges, ngem isu ket naipasngay idiay teritorio a tatta nga aldawen ket Portugal, ken ni Pablo IV ket adda idi ti Portuges nga apongna a babai.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Juan XXI idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ponema
Ti ponema ket maysa a batayan a paset iti maysa a ponolohia ti pagsasao, a mairamraman kadagiti sabali a ponema tapno makaporma kadagiti adda ti kaibuksilanna a paspaset a kas dagiti balikas wenno dagiti morpema. Ti ponema ket mabalin a maipalplawag a kas "Ti kabassitan a makaigiddiat a paset ti lingguistika a mabalin a makaited ti maysa a panagbalbaliw ti kabuksilan.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Gimson 2008, p. 41.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ponema idiay Wikimedia Commons


text:
Calumpit, Bulacan
Ti Calumpit ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Calumpit ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.[2]
- Balite
- Balungao
- Buguion
- Bulusan
- Calizon
- Calumpang
- Caniogan
- Corazon
- Frances
- Gatbuca
- Gugo
- Iba Este
- Iba O'Este
- Longos
- Meysulao
- Meyto
- Palimbang
- Panducot
- Pio Cruzcosa
- Poblacion
- Pungo
- San Jose
- San Marcos
- San Miguel
- Santa Lucia
- Santo Niño
- Sapang Bayan
- Sergio Bayan
- Sucol
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bulacan". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bulacan". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Demokratiko a Republika iti Kongo
Ti Demokratiko a Republika iti Kongo (Pranses: République démocratique du Congo) ket maysa a pagilian a mabirukan idiay Tengnga nga Áprika. Isu daytoy timaikadua a kadakkelan a pagilian idiay Áprika babaen ti kadakkel ken ti maika-11 a kadakkelan iti lubong. Nga addan ti populasion ti sumurok 71 a riwriw,[1] ti Demokratiko a Republika iti Kongo ket isu ti maika-19 a kapusekan ti populasion iti lubong, ti maikapat a kapusekan ti populasion idiay Áprika, ken isu pay ti kapusekan ti populasion nga a pagilian nga agsasao iti Pranses.
Naibeddengan iti Republika ti Tengnga nga Áprika ken Abagatan a Sudan iti amianan; Uganda, Rwanda, ken Burundi iti daya; Zambia ken Angola iti abagatan; ti Republika iti Kongo, ti Angola nga enklabe iti Cabinda, ken ti Taaw Atlantiko iti laud; ken naisina manipud ti Tanzania babaen ti Danaw Tanganyika iti daya.[1] Daytoy a pagilian ket adda sumrekan na iti taaw babaen ti 40-kilometro (25 mi) nabistrad nga aplaya iti Atlantiko idiay Muanda ken agarup a 9 km a kalawa ti ngiwat ti Karayan Kongo a mapan idiay Gopo iti Guinea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d Central Intelligence Agency (2011). "Kongo, Demokratiko a Republika iti". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. Naala idi 2011-10-05.
- ^ a b c d "Demokratiko a Republika iti Kongo". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Reporta ti Pangrangrang-ay ti Nagtagitaon 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi 3 Nobiembre 2011.
- Demokratiko a Republika iti Kongo
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Batuan, Bohol
Ti Batuan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Batuan ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Aloja
- Cabacnitan
- Cambacay
- Cantigdas
- Garcia
- Janlud
- Poblacion Norte
- Poblacion Sur
- Poblacion Vieja (Longsudaan)
- Quezon
- Quirino
- Rizal
- Rosariohan
- Behind The Clouds (San Jose)
- Santa Cruz
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bagamanoc, Catanduanes
Ti Bagamanoc ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Catanduanes iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bagamanoc ket politikal a nabingbingay iti 18 a barbaranggay.[2]
- Antipolo
- Bacak
- Bagatabao
- Bugao
- Cahan
- Hinipaan
- Magsaysay
- Poblacion
- Quigaray
- Quezon (Pancayanan)
- Sagrada
- Salvacion (Panuto)
- San Isidro
- San Rafael (Mahantod)
- San Vicente
- Santa Mesa
- Santa Teresa
- Suchan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Catanduanes". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 26 Septiembre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Bicol (Ingles) naala idi 05 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Catanduanes". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Nicolaas Laurens Burman
Ni Nicolaas Laurens Burman (1734–1793) ket maysa idi nga Olandes a botaniko.
Isu ket anak a lalaki ni Johannes Burman (1707–1780). Sinarunona ti amana iti tugaw ti botania idiay Athenaeum Illustre ti Amsterdam., aken idiay Hortus Botanicus. Isu ket timmuloy iti panagsurat a kinaduaanna ni Carolus Linnaeus, ken kimmuyog kaniana idiay Unibersidad ti Uppsala idi 1760. Isu ti mannurat kadagit nadumaduma nga obra a maniraman ti Specimen botanicum de geraniis (1759) ken ti Flora Indica (1768) a kanungpalan a kinompleto babaen ni Johann Gerhard Koenig (1728–1785).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Panag-usisa ti Mannurat para kenni 'Burm.f.'". International Plant Names Index.
- "Nicolaas Laurens Burman". Author Details. International Plant Names Index. 3 Marso 1991.


text:
Siudad ti Angeles
Ti Siudad ti Angeles ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Pampanga iti Pilipinas. Masarakan ditoy a siudad ti Espesial a Sona ti Ekonomiko ti Clark (CSEZ) a daytoy ket isu idi ti kuartel dagiti puersa ti Amerikano ngem pinanawanda manipud idi pimmutok ti bulkan Mayon. Ngem adda tatta bassit a ruangan ti Clark Air base.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Angeles ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agapito del Rosario
- Anunas
- Balibago
- Capaya
- Claro M. Recto
- Cuayan
- Cutcut
- Cutud
- Lourdes North West
- Lourdes Sur
- Lourdes Sur East
- Malabanias
- Margot
- Mining
- Pampang
- Pandan
- Pulung Maragul
- Pulungbulu
- Pulung Cacutud
- Salapungan
- San Jose
- San Nicolas
- Santa Teresita
- Santa Trinidad
- Santo Cristo
- Santo Domingo
- Santo Rosario (Poblacion)
- Sapalibutad
- Sapangbato
- Tabun
- Virgen Delos Remedios
- Amsic
- Ninoy Aquino (Marisol)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Departamento ti Quindío
Ti Quindío (Pannakabalikas nga Espaniol: [kinˈdi.o]) ket departmento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay rehion ti laud a tengnga ti pagilian, a binallasiwan babaen ti banbantay ti Andes. Ti kapitoliona ket ti Armenia. Daytoy ket naindayegan ti kasayaat dagiti plantasion ti kape, namarisan nga arkitektura, nasayaat a klima, dagiti nadumaduma nga otel a pagsangbayan ken dagiti dulon a nasayaat a bisitaan dagiti turista . Daytoy a departamento ket mabirukan iti estratehiko a lokasion, idiay tengnga ti trianggulo a pinorma babaen dagiti tallo a nangruna a siudad ti pagilian: ti Bogotá, Medellín ken Cali. Ti Quindio ket isu ti maikadua a kabassitan a departamento (0.2% oiti nailian a teritorio) nga addaan kadagiti 12 a munisipalidad. iti etngrapiko ken kultura daytoy ket tagikua ti rehion ti Paisa.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
naurnos babaen ti populasion:
- Armenia, ckapitolio a siudad. Nanaganan manipud ti Kaukaso a republika ti Armenia.
- Calarca. Naganan manipud kenni Cacique (Hepe) Calarca ti Pijao.[2]
- La Tebaida. Naganan manipud kti rehion ti Thebaid ti taga-ugma nga Ehipto.
- Circasia. Nanaganan manipud ti Kaukaso a rehion ti Circassia.
- Montenegro. Nanaganan manipud ti Balkan a republika ti Montenegro.
- Quimbaya. Nanaganan manipud ti indehenio a sibilisasion ti Quimbaya.
- Salento. Nanaganan manipud ti rehion ti Salento idiay Italia.
- Cordoba. Nanaganan manipud ti siudad ti Andalusia iti Cordoba, España.
- Pijao. Nanaganan manipud ti pederasion ti Amerindiano Pijao.
- Génova. Nanaganan manipud ti Italiano a siudad ti Genoa
- Buenavista. Nanaganan manipud ti Espaniol a siudad ti Buenavista de Valdavia
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
- ^ http://es.wikipedia.org/wiki/Cacique_Calarc%C3%A1


text:
Amianan a Mindanao
Nagsasabtan: 8°45′N 124°55′E / 8.750°N 124.917°E
Ti Amianan a Mindanao ket maysa a kadagiti rehion iti Pilipinas, a napusgan a kas Rehion X. Buklen ti 5 a probinsia ken 9 a siudad, ti Misamis Oriental (Siudad ti Gingoog, Siudad ti Cagayan de Oro ken Siudad ti El Salvador), Misamis Occidental (Siudad ti Oroquieta, Siudad ti Tangub ken Siudad ti Ozamis), Camiguin, Lanao del Norte (Siudad ti Iligan), ken Bukidnon (Siudad ti Malaybalay ken Siudad ti Valensia). Ti Siudad ti Cagayan de Oro ti rehional a sentrona.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013


text:
Kalgaw
Ti kalgaw wenno daradar ket isu ti kapudotan kadagiti uppat a kalalainganna a tiempo, ken adda iti nagbaetan ti primabera ken otonio. Iti kalgaw ti solstisio, dagiti aldaw ket napapaut ken dagiti rabii ket nabibiit, ken ti kaatiddog ti aldaw ket bumibiit nga agprogprogreso ti tiempo kalpasan ti solstisio. Ti petsa ti panagrugi ti kalgaw ket agdumaduma segun ti klima, tradision ken kultura, ngem no kalgaw idiay Akin-amianan a Hemisperio, kalamiisan met idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ken no baliktaden.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Kalgaw idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Kalgaw idiay Wikimedia Commons


text:
Surinam
Ti Surinam, opisial a ti Republika iti Surinam (Olandes: Republiek Suriname, Pannakabalikas nga Olandes: [ˌrepyˈblik ˌsyriˈnaːmə]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Nabeddenganna ti Pranses a Guiana iti daya, ti Guyana iti laud, ti Brasil iti abagatan, ken ti Taaw Atlantiko iti amaianan. Ti Surinam ket sigud idi a kolonia iti Britaniko ken iti Olándes, ken naamammoan idi a kas ti Olándes a Guiana. Ti Surinam achieved ket nakaal ati panagwayawayas manipud ti Olánda idi 25 Nobiembre 1975.
Iti basbassit laeng ngem 165,000 km2 (64,000 sq mi) ti Surinam ket isu ti kabassitan a naturay nga estado idiay Abagatan nga Amerika (Pranses a Guiana ket mangbukel ti basbassit a teritorio, ngem daytoy ket Pranses a teritorio). Adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 490,000, a kaaduan ket agtaeng idiay amianan apantar iti daytoy a pagilian, a pakabirukan ti kapitoliona a Paramaribo.
Naggappuan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti naga a Surinam mabalin a naggapu manipud dagiti Taino (dagiti agsasao iti Arawak) a grupo a natawtawgan a "Surinen" a dagitoy ket isu ti immuna a nagtaeng iti daytoy a rehion sakbay ti isasangpet dagiti Europeano.[4]
Kasisigud a ti pagilian ket naipaletra a kas ti Surinam babaen dagiti Inggles a nagtaeng nga immuna a nagipatakder ti kolonia idiay Waig ni Marshall,[5] a mairaman ti Karayan Surinam, ket paset idi daytoy ti grupo dagiti kolonia a makunkuna a Olándes a Guiana.Ti Surinam mabirukan pay laeng kadagiti Inggles. Ti maysa a nagruna a kas pagarigan iti daytoy ket ti bukod nga nailian nga eroplano ti Surinam, ti Surinam Airways.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Algemeen Bureau voor de Statistiek in Suriname – Senso a langa iti agpang a distrito
- ^ a b c d "Surinam". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2010". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. Naala idi 5 Nobiembre 2010.
- ^ Ti Baro nga Ensiklopedia Britanika, Ensiklopedia Britanika, Tomo 5. Edision 15. Nangipablaak Ensiklopedia Britanika, 2002, p. 547.
- ^ Ensiklopedia Britanika: Diksionario dagiti Arte, Siensia, ken Sapasap a Literatura, Tomo XI (Maikasiam nga Edision—Popular a Naimaldit nga ed.). Naala idi 4 Mayo 2008. "Idi 1614 dagiti estado iti Olanda ket nagited kadagit sinoman nga umili ti Olandes iti uppat a monopolio iti aniaman a sangladan wenno lugar ti komersio a maduktalanna iti dayta a rehion (Guiana). Ti immuna a pagtaengan, nupay kasta, idiay Surinam (idi 1630) ket naaramid babaen ti maysa nga Inggles, a ti naganna ket napreserba babaen ti Waig ni Marshall."
- Surinam
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Olandes
- Dagiti dati a kolonia ti Olanda
- Dagiti dati a kolonia ti Inggles
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagsasao nga Olandes
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Kabankalan
Ti Siudad ti Kabankalan ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Kabankalan ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a barbaranggay.[2]
- Bantayan
- Binicuil
- Camansi
- Camingawan
- Camugao
- Carol-an
- Daan Banua
- Hilamonan
- Inapoy
- Linao
- Locotan
- Magballo
- Oringao
- Orong
- Pinaguinpinan
- Baranggay 5 (Pob.)
- Baranggay 6 (Pob.)
- Baranggay 7 (Pob.)
- Baranggay 8 (Pob.)
- Baranggay 9 (Pob.)
- Baranggay 1 (Pob.)
- Baranggay 2 (Pob.)
- Baranggay 3 (Pob.)
- Baranggay 4 (Pob.)
- Salong
- Tabugon
- Tagoc
- Talubangi
- Tampalon
- Tan-Awan
- Tapi
- Tagukon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Naisagmak a sebbangan
Ti maysa a naisagmak a sebbangan ket ti sebbangan dagiti organismo a makasangsango iti nagato a kariesgo iti pannakaawan. Ti insasao ket di nalawag iti sapasap a panangisao para kadagiti aniaman a sebbangan a maitunos ti daytoy a deskripsion, ngem ti panag-usar daytoy babaen dagiti mangay-aywan a biologo ket kadawyan a mangitudo kadagiti nainaganan a Naisagmak iti Nalabbasit a Listaan ti IUCN Red, a daytoy ket ayan ti maikadua a kakaruan ti kasasaad ti panagay-aywan para kadagiti naatap a populasion, a sumursurot it Nakaro a Naisagmak. Iti agdama adda dagiti 3079 nga ayup ken dagiti 2655 a mula a naidasig a kas Naisagmak iti sangalubongan, a no maipada kadagidi agpang ti 1998 iti 1102 ken 1197.[1] Ti bilang, pagduyosan ti populasion, ken ti kasasaad ti panagay-aywan iti tungngal maysa a sebbangan ket mabirukan idiay Listaan dagiti organismo babaen ti populasion.
Adu kadagiti pagilian ket adda dagiti linteg a mangidaton ti panagsalaknib dagiti sebbangan a tumalek ti panagay-aywan: kas pagarigan, ti panagiparait ti panagaup, panagtengngel ti panangirang-ay iti daga wenno panagpartuat kadagiti preserba
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Nalabbasit a Listaan ti IUCN bersion 2012.2: Tabla 2: Dagiti panagbalbaliw kadagiti bilang iti sebbanagan kadagiti naipangta a kategoria (CR, EN, VU) manipud ti 1996 aginggana iti 2012 (Nalabbasit a Listaan ti IUCN Red bersion 2012.2) para kadagiti kangrunaan a grupo iti Nalabbasit a Listaan" (PDF). IUCN. 2012. Naala idi 2012-12-31.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Glenn, C. R. 2006. "Earth's Endangered Creatures", Naala idi 9/30/2008
- Ishwaran, N., & Erdelen, W. (2005, May). Dagiti Masakbayan ti Biodibersidad, Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(4), 179. Naala idi Septiembre 23, 2008
- Kotiaho, J. S., Kaitala, V., Komonen, A., Päivinen, J. P., & Ehrlich, P. R. (2005,Pebrero 8). Panangipadto ti Riesgo iti Pannakaawan manipud ti Pinagbibangayan ti Ekolohiko a Pannakailaslasin, resulta iti Nailian nga Akademia dagiti Siensia iti Estados Unidos ti Amerika, 102(6), 1963-1967. Retrieved September 24, 2008
- Minteer, B. A., & Collins, J. P. (2005, Agosto). Apay a masapultayo iti "Ekolohiko nga Etika".
- Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(6), 332-337. Naal idi Septiembre 22, 2008
- Raloff, J. (2006, Agosto 5). Preserving Paradise, Damdamag ti Siensia, 170(6), 92. Naala idi Septiembre 22, 2008,
- Wilcove, D. S., & Master L. L. (2008, Oktubre). Mano kadi dagiti Naisagmak a SEbbangan idiay Estados Unidos? Dagiti Prontera iti Ekolohia ken Enbironmento, 3(8), 414-420. Naal idi Septiembre 22, 2008.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti sebbangan nga adda iti kategoria iti Naisagmak a kas nainaganan babaen ti Nalabbasit a Listaan dagiti Naipangta a Sebbangan ti IUCN
- Dagiti Niasagmak a Sebbanagn manipud ti UCB Libraries GovPubs
- Reporta dagiti Naisagmak a Sebbangan ken dagiti Kalugnakan
- Numeriko a pakabuklan ti USFWS kadagiti nailista a sebbangan idiay Estados Unidos ken dagiti pay sabali a lugar


text:
DMOZ
Ti Open Directory Project (ODP), a naamammuan pay a kas Dmoz (manipud ti directory.mozilla.org, ti sgud a dominio a naganna), ket maysa a nadumaduma a pagsasao a nawaya a linaon a direktorio dagiti silpo ti World Wide Web. Daytoy ket tagikua ti Netscape ngem daytoy ket binagon ket tinartaripatu babaen ti maysa a komunidad dagiti boluntario nga editor.
Ti ODP ket agus-usar ti pagsasarunuan nga ontolohia a pamay-an para iti panagurnos kadagiti listaan ti sitio. Dagiti listaan ti agkapada a topiko ket naikamkameng kadagiti kategoria a mabalin a mangiraman kadagiti bas-bassit a kategoria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Paammo ti Sitio ti Dmoz.org". Alexa Internet. Naala idi 2013-02-03.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti DMOZ idiay Wikimedia Commons
- The Open Directory Project
- Open Directory Project Blog
- Kitaen ti DMOZ iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text: 1Iti kannawan nga ima ti nakatugaw iti trono, nakitak ti maysa a nalukot a pagbasaan a nasuratan iti agsumbangir ket naserraan iti pito a timbre. 2Ket nakitak ti maysa a mannakabalin nga anghel a nangipakaammo iti napigsa a timek: “Siasino ti maikari a mangikkat kadagiti timbre ken mangukrad iti nalukot a pagbasaan?” 3Ngem awan sadi langit wenno iti lubong iti baba wenno iti uneg ti daga ti makalukat ken mangkita iti linaon ti pagbasaan. 4Nagsangitak iti nasaem agsipud ta awan ti nasarakan a maikari a manglukat wenno mangkita iti pagbasaan. 5Iti kasta, kinuna kaniak ti maysa kadagiti panglakayen: “Dika agsangit. Kitaem, nagballigi ti Leon a nagtaud iti tribu ti Juda, ti naindaklan a kaputotan ni David, ket naikkan iti kalintegan a mangikkat kadagiti pito a timbre ken mangukrad iti nalukot a pagbasaan.” 6Kalpasanna, nakitak ti maysa a Kordero nga agtaktakder iti tengnga ti trono a linikmut dagiti uppat a sibibiag a parsua ken dagiti panglakayen. Kasla napapatay ti Kordero. Pito ti sarana ken addaan iti pito a mata nga isu dagiti pito nga espiritu ti Dios nga imbaonna iti entero a lubong. 7Napanna innala ti pagbasaan iti makannawan nga ima ti nakatugaw iti trono. 8Bayat ti panangalana, nagruknoy dagiti uppat a sibibiag a parsua ken dagiti duapulo ket uppat a panglakayen iti sangoanan ti Kordero. Adda arpa ti tunggal maysa ken balitok a malukong a napno iti insenso nga isu dagiti karkararag dagiti tattao ti Dios. 9Kinantada ti maysa a baro a kanta: “Maikarika a mangala iti nalukot a pagbasaan Ken mangikkat kadagiti timbre. Ta napapatayka ket babaen iti ipapataymo, sinubbotmo dagiti tattao a maipaay iti Dios, Manipud iti tunggal tribu, pagsasao, nasion ken puli, 10Pinagbalinmo ida a pagarian tapno agserbida a kas papadi iti Diostayo; Ket agturaydanto ditoy daga.” 11Kimmitaak manen, ket nangngegko ti ragup a timek dagiti rinibu ken riniwriw nga angheles. Linawlawda ti trono, dagiti sibibiag a parsua ken dagiti panglakayen, 12ket inkantada iti napigsa: “Maikari ti napapatay a Kordero, Wen, maikari nga umawat iti pannakabalin, kinabaknang, kinasirib ken kinapigsa, Dayaw, dayag ken pannakaitan-ok!” 13Ket nangngegko nga agkankanta dagiti amin a parsua sadi langit, dagiti adda ditoy daga, dagiti adda iti uneg ti daga, dagiti adda iti taaw—amin a parsua iti entero a lubong: “Iti situtugaw iti trono ken iti Kordero, Maited koma ti tan-ok ken dayaw, dayag ken pannakabalin Iti agnanayon nga awan inggana!” 14“Amen,” insungbat dagiti uppat a sibibiag a parsua. Ket nagparintumeng dagiti panglakayen sada nagdaydayaw.


text:
Mannurat
Ti termino a mannurat ket mabalin a mayawag iti asino man nga agputputar iti naisurat nga obra, ngem kadawyan a ti termino a mannurat ket maidakamat kadagiti agsursurat a managputar/managpartuat wenno kas profesional, wenno kadagiti agsursurat iti adu a wagas wenno forma. Dagiti nalaing a mannurat ket maipakitada ti ammo ken laingda iti panagaramat iti balbalikas tapno maiparangarang dagiti idea ken imahen, iti panagputaran iti fiksion man wenno saan-a-fiksion nga ob-obra.
Ti maysa a mannurat ket mabalin a makaputar iti adu a wagas, a pakairamanan ti (ngem saan nga agpatingga iti): daniw, prosa, musica. Ket kas mainugot, ti maysa a mannurat ket mabalin a maysa a mannaniw, novelista, compositor, liricista, dramaturgo, mitograper, agiwarwarnak, scriptwriter iti pelicula, kdpy.
Dagiti putar dagiti mannurat ket masansan a paset ti cultural a linaon ti maysa a kagimongan, ket ti maysa a gimong ket mabalin a patgenna dagiti obra dagiti mannuratna kas maysa nga arte--wenno literatura--a kapadpad dagiti arte a visual kas iti pinta, escultura, fotograpia), musica, ken iti arte a maakem (kas iti drama, teatro, opera, musical, kdpy.).


text: 1Umasideg idin ti Fiesta ti Tinapay nga awan Lebadurana, a maawagan iti Paskua. 2Nagbirbirok dagiti panguloen a papadi ken dagiti mamaestro iti Linteg iti pamuspusanda a mangpapatay ken Jesus iti nalimed. Mabutengda ngamin kadagiti tattao. 3Sinerrek ni Satanas ni Judas a managan Iscariote, maysa kadagiti sangapulo ket dua nga adalan. 4Iti kasta, napan nakisao ni Judas kadagiti panguloen a papadi ken kadagiti ofisiales dagiti guardia ti Templo tapno makitulag no kasano ti panangyawatna ken ni Jesus kadakuada. 5Naragsakanda ket inkarida nga ikkan iti kuarta. 6Immanamong ni Judas ket inrugina ti nagbirok iti nasayaat a gundaway a panangyawatna ken ni Jesus kadakuada a di maam-ammoan dagiti tattao. 7Dimteng ti aldaw ti Fiesta ti Tinapay nga awan Lebadurana a pannakaisagana dagiti urbon a karnero a maidaton iti Paskua. 8Imbaon ni Jesus da Pedro ken Juan. “Inkay isagana ti pangrabiitayo iti Paskua,” kinunana kadakuada. 9“Sadino ti kayatmo a pangisaganaanmi?” sinaludsodda. 10“Denggenyo!” kinunana. “Apaman a sumrekkay iti siudad, sabtennakayto ti maysa a lalaki a nakaawit iti sangakaramba a danum. Surotenyo iti balay a serkanna, 11ket kunayo iti akimbalay, ‘Pasaludsod ti Maestro no sadino ti kuarto a panganandanto kadagiti adalanna iti pangrabii iti Paskua.’ 12Ipakitananto ti akinngato a kuarto a dakkel ken addaan amin a masapsapul. Sadiay ti pagsaganaanyo.” 13Napanda ngarud ket nasarakanda amin nga imbaga ni Jesus. Insaganada ti pangrabii a pangrambak iti Paskua. 14Dimteng ti oras ket simmango ni Jesus ken dagiti apostolesna iti panganan. 15“Tinarigagayak unay ti makisango kadakayo iti daytoy a pangrabii iti Paskua sakbay nga agsagabaak,” kinunana kadakuada. 16“Ta ibagak kadakayo a diakton mangan iti daytoy agingga a matungpal ti pudno a kaipapananna iti Pagarian ti Dios.” 17Nangala iti kopa, nagyaman iti Dios, ket kinunana, “Alaenyo daytoy ket pagbibingayanyo. 18Ibagak kadakayo a manipud ita, diakton uminum iti daytoy tubbog ti ubas agingga a dumteng ti Pagarian ti Dios.” 19Nangala met iti tinapay ket kalpasan ti panagyamanna iti Dios, pinisina sana inted kadakuada a kunana, “Daytoy ti bagik a maited nga agpaay kadakayo. Aramidenyo daytoy a panglaglagip kaniak.” 20Kasta met a kalpasan ti panangrabii, intedna kadakuada ti kopa ket kinunana, “Daytoy ti kopa ti baro a pannakitulag ti Dios kadakayo a mapatalgedan iti darak a maibuyat para kadakayo. 21“Ngem kitaenyo! Adda ditoy a kalanglanglangko ti tao a mangliput kaniak. 22Matayto ti Anak ti Tao kas inkeddeng ti Dios, ngem asi pay dayta a tao a mangliput kenkuana!” 23Nagsisinnaludsod dagiti apostoles no siasino kadakuada ti mangaramid iti kasta. 24Nagsusuppiat dagiti adalan no siasino kadakuada ti mabigbig a kangrunaan. 25Kinuna ni Jesus kadakuada, “Adipenen dagiti ar-ari a Hentil dagiti tattaoda, ket panaganan dagiti agtuturay dagiti bagbagida a kas managparabur. 26Ngem saan a kasta koma kadakayo, no di ket agbalin ti kangrunaan kadakayo a kasla isu ti kaubingan, ket agbalin ti pangulo a kasla isu ti adipen. 27Siasino aya ti naturturay, ti sumango iti panganan wenno ti mangserbi kenkuana? Saan aya a ti maserbian? Ngem addaak kadakayo a kas maysa nga agserbi. 28“Nagtalinaedkayo a sipupudno kaniak kadagiti amin a nakasuotak. 29Ngarud, kas iti pannangted kaniak ni Amak iti kalintegan nga agturay, itedkonto met kadakayo ti isu met laeng a kalintegan. 30Mangan ken uminumkayto iti lamisaanko iti Pagariak ken agtugawkayo kadagiti trono a mangituray kadagiti sangapulo ket dua a tribu ti Israel.” 31“Simon, Simon, denggem! Napalubosan ni Satanas a mangsagat kadakayo a kas iti mannalon a mangitaep iti trigo tapno mapaglasin ti naimbag iti dakes. 32Ngem inkarkararaganka, Simon, tapno saan a mapukaw ti pammatim. Inton agsublika kaniak, masapul a papigsaem dagiti kakabsatmo.” 33“Apo,” insungbat ni Simon, “sisasaganaak a maibalud ken matay a maikuyog kenka.” 34“Ibagak kenka, Pedro,” kinuna ni Jesus, “dinto pay agtaraok ti kawitan ita nga aldaw, namitlonton nga imbagam a dinak am-ammo.” 35“Idi imbaonkayo nga awan intugotyo a supot wenno bay-on wenno sapatosyo,” kinuna ni Jesus kadakuada, “adda aya aniaman a nagkuranganyo?” “Awan,” insungbatda. 36“Ngem ita,” kinuna ni Jesus, “ti siasinoman nga adda supotna, alaenna, kasta met ti bay-onna. Ti awan kampilanna, ilakona ti kagayna ket gumatang. 37Ta ibagak kadakayo a masapul a matungpal kaniak ti kuna ti Nasantoan a Surat: ‘Ket naibilang kadagiti kriminal.’ Wen, umasidegen ti pannakatungpal ti naisurat maipapan kaniak.” 38“Adtoy ti dua a kampilan, Apo!” kinuna dagiti adalan. “Isunan!” insungbat ni Jesus. 39Rimmuar ni Jesus iti siudad, ket kas ugalina, napan idiay Bantay Olivo; kimmuyog kenkuana dagiti adalan. 40Idi makagteng iti disso a pappapananna, kinunana kadakuada, “Agkararagkayo tapno dikayo masulisog.” 41Immadayo kadakuada iti sumagmamano a metro, sa nagparintumeng ket nagkararag. 42“Ama,” kinunana, “no pagayatam, yadayom kaniak daytoy a kopa ti panagsagaba. Ngem saan a ti pagayatak ti maaramid, no di ket ti pagayatam.” 45Kalpasan ti panagkararagna, timmakder ket napan iti ayan dagiti adalan. Nadanonna ida a matmaturog, ta nautoyanda iti nakaro a ladingit. 46“Apay a matmaturogkayo?” kinunana kadakuada. “Bumangonkayo ket agkararagkayo tapno saankayo a matnag iti sulisog.” 47Agsasao pay laeng ni Jesus idi sumangpet ti adu a tattao. Impanguloan ida ni Judas a maysa kadagiti sangapulo ket dua nga adalan. Immasideg ken ni Jesus tapno agkanna, 48ngem kinuna ni Jesus: “Judas, liputam aya ti Anak ti Tao babaen iti agek?” 49Idi makita dagiti adalan a kimmuyog ken Jesus no ania ti mapasamak, kinunada, “Apo, makitinnagbatkamin?” 50Maysa kadakuada ti nangtagbat iti adipen ti Kangatoan a Padi. Napingasan ti makannawan a lapayag ti adipen. 51Ngem kinuna ni Jesus, “Isardengyon!” Sinagidna ti lapayag ti adipen ket pinaimbagna. 52Kalpasanna, kinuna ni Jesus kadagiti panguloen a papadi, kadagiti ofisiales dagiti guardia iti Templo ken kadagiti panglakayen a napan nangtiliw kenkuana: “Masapul kadi nga agtagikampilan ken agtagipang-orkayo nga umay mangtiliw kaniak? Tulisanak aya? 53Inaldaw a nakipulpulapolak kadakayo idiay Templo, ngem didak inan-ano. Nupay kasta, daytoyen ti orasyo—ti oras a panagturay ti sipnget.” 54Tiniliwda ni Jesus ket impanda iti balay ti Kangatoan a Padi. Sumarsaruno ni Pedro ngem adda iti adayo. 55Adda paginudoan iti tengnga ti paraangan ti balay, ket nakitugaw ni Pedro kadagiti agin-inudo iti lawlaw ti apuy. 56Idi mabigbig ti maysa a babai nga adipen a ni Pedro ti maysa kadagiti agin-inudo, pinerrengna sana kinuna, “Nakikadkadua met daytoy a tao ken ni Jesus!” 57“Babai, diak am-ammo dayta a tao!” inlibak ni Pedro. 58Iti saan a nabayag, nailasin met ti maysa a lalaki. “Maysaka met kadakuada,” kinunana ken Pedro. Ngem simmungbat ni Pedro, “Saanko a kadua ida!” 59Agarup maysa nga oras ti napalabas idi adda manen lalaki a nangipapilit: “Taga-Galilea met daytoy a tao ket awan duadua a kadua ni Jesus!” 60“Diak ammo ti sasawem!” insungbat ni Pedro. Pagammoan, idi agsasao pay laeng ni Pedro, nagtaraok ti maysa a kawitan. 61Timmaliaw ti Apo ket pinerrengna ni Pedro. Nalagip ni Pedro daydi kinuna ti Apo: “Sakbay nga agtaraok ti kawitan ita nga aldaw, namitlonton nga imbagam a dinak am-ammo.” 62Rimmuar ni Pedro ket nagsangit iti nasaem. 63Kabayatanna, linak-am ni Jesus ti panangrabrabak ken panangkabkabil dagiti mangguguardia kenkuana. 64Inabungotanda ket sinaludsodda, “Pugtoam man no siasino ti nangkabil kenka?” 65Adu pay ti sinaoda a pangpabpabain kenkuana. 66Idi bumigaten, naguummong dagiti panglakayen dagiti Judio, dagiti panguloen a papadi, ken dagiti mamaestro iti Linteg, ket naidatag ni Jesus iti Sanhedrin a pangukomanda. 67“Ibagam man kadakami no sika ti Cristo?” kinunada. Ngem insungbat ni Jesus, “No ibagak kadakayo, didakto met la patien. 68No agsaludsodak kadakayo, dikayto met la sumungbat. 69Ngem manipud ita, agtugaw ti Anak ti Tao iti makannawan ti Dios a Mannakabalin-amin.” 70“No kasta, sika ti Anak ti Dios?” kinunada amin. “Dakayo ti agkuna a siak,” insungbatna. 71“Ania pay la ti pakasapulantayo iti saksi?” kinunada. “Nangngegtayo a mismo ti imbagana.”


text:
Lambayong, Sultan Kudarat
Ti Lambayong ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Lambayong ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Caridad (Cuyapon)
- Didtaras
- Gansing (Bilumen)
- Kabulakan
- Kapingkong
- Katitisan
- Lagao
- Lilit
- Madanding
- Maligaya
- Mamali
- Matiompong
- Midtapok
- New Cebu
- Palumbi
- Pidtiguian
- Pimbalayan
- Pinguiaman
- Poblacion (Lambayong)
- Sadsalan
- Seneben
- Sigayan
- Tambak
- Tinumigues
- Tumiao (Tinaga)
- Udtong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sultan Kudarat". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Soccsksargen (Ingles) naala idi 3 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Sultan Kudarat". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan
Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (Ingles: The Human Development Index (HDI)) ket naibuklan ti estadistika nga inususar ti panagi-ranggo babaen ti agpang ti "panagrang-ay ti nagtagitaoan" ken ilasin na ti "nangato unay a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "nangato a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "katimbengan a panagrang-ay ti nagtagitaoan", ken "nababa a panagrang-ay ti nagtagitaoan" kadagiti pagilian. Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan ket maysa a panagipadpada a panagrukod itikabayag ti panag-biag, literasia, edukasion, ken pagalagadan iti panagbiag para kadagiti pagilian ti sangalubongan. Maysa daytoy a panagrukod ti kasasaad ti biag, nangnangruna kadagiti nam-ay ti ubbing. Ususaren ti pinagilasin no ti maysa a pagilian ket narang-ay, agrangrang-ay, wenno saan unay a narang-ay, ken ti panagrukod dagiti nagbanagan dagiti annuroten ti ekonomia iti kababalin ti biag. Adaan pay dagiti HDI dagiti estado, siudad, ken dadduma pay babaen dagiti lokal nga oeganisasion wenno kompania.


text:
Plaridel, Misamis Occidental
Ti Plaridel ket maysa a maika-3 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Plaridel ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Agunod
- Bato
- Buena Voluntad
- Calaca-an
- Cartagena Proper
- Catarman
- Cebulin
- Clarin
- Danao
- Deboloc
- Divisoria
- Eastern Looc
- Ilisan
- Katipunan
- Kauswagan
- Lao Proper
- Lao Santa Cruz
- Looc Proper
- Mamanga Daku
- Mamanga Gamay
- Mangidkid
- New Cartagena
- New Look
- Northern Poblacion
- Panalsalan
- Puntod
- Quirino
- Santa Cruz
- Southern Looc
- Southern Poblacion
- Tipolo
- Unidos
- Usocan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sikolohia
Ti sikolohia ket maysa nga akademiko ken maipakat a displina a mangiraman ti sientipiko a panagadal kadagiti maipapan ti isip a pamay-an ken dagiti panagkukua.[1][2] Ti sikolohia ket adda ti madagdagus a gandat ti pannakaawat dagiti agmaymaysa ken dagiti grupo babaen kadagiti panangipatakder kadagiti sapasap a pamunganayan ken panagsuksukisok kadagiti naisangsangayan a kaso,[3][4] ken babaen dagiti adu a pannakaigapo daytoy ket dumtengan a pakagandatan ti panagpasayaat ti kagimongan.[5][6] Iti daytoy a trabaho, ti propesional agob-obra wenno agsuksukisok ket tinawtawagan a kas ti maysa a sikologo, ken mabalin a maidasig a kas maysa a sosial, panagkukua, wenno kognitibo a sientista. Dagiti sikologo ket pumadasda a mangawat ti papel dagiti pamay-an ti isip iti agmaymaysa ken sosial a panagkukua, bayat nga agsuksukimat kadagiti pisiolohiko ken neurobiolohiko a pamay-an a pakaibatayan dagiti kognitibo a pamay-an ken panagkukua.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Kasano nga inlawlawagan ti APA ti "sikolohía"?". Naala idi 15 Nobiembre 2011.
- ^ "Pannakaipalpalawag ti "Sikolohia (Pagsurotan a Panid ti APA)"". Naala idi 20 Disiembre 2011.
- ^ Fernald LD (2008). Sikolohia: Dagiti innem a perspektibo (pp. 12–15). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
- ^ Hockenbury & Hockenbury. Psychology. Worth Publishers, 2010.
- ^ O'Neil, H.F.; cited in Coon, D.; Mitterer, J.O. (2008). Pangyuna ti sikolohía: Dagiti dalanan ti isip ken panagkukua (maika-12 ed., pp. 15–16). Stamford, CT: Cengage Learning.
- ^ "Ti mision ti APA [American Psychological Association] ket ti mangiparang-ay ti pannakapartuat, komunikasion ken pannakaipakat ti sikolohiko a pannakaammo tapno maimbagan ti kagimongan ken mapasayaat ti biag ti tattao"; APA (2010). Maipanggep ti APA. Naala idi 20 Oktubre 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Sikolohia idiay Wikimedia Commons


text:
San Juan, Siquijor
Ti San Juan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Siquijor iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Juan ket nabennebenneg iti 15 a barbaranggay.[2]
- Canasagan
- Candura
- Cangmunag
- Cansayang
- Catulayan
- Lala-o
- Maite
- Napo
- Paliton
- Poblacion
- Solangon
- Tag-ibo
- Tambisan
- Timbaon
- Tubod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Siquijor". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Siquijor". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Silay
Ti Siudad ti Silay ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Silay ket nabingbingay a politikal kadagiti 16 a barbaranggay.[2]
- Balaring
- Baranggay I (Poblacion)
- Baranggay II (Pob.)
- Baranggay III (Pob.)
- Baranggay IV (Pob.)
- Baranggay V (Pob.)
- Baranggay VI (Pob.) (Hawaiian)
- Eustaquio Lopez
- Guimbala-on
- Guinhalaran
- Kapitan Ramon
- Lantad
- Mambulac
- Rizal
- Bagtic
- Patag
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 3 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Lumaud a Visayas (Ingles) naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Plantilia:Galeria
Daytoy a plantilia ket mangited ti napasayaat a panagaramid ti annong ti galeria. Para iti panagpartuat kadagiti batayan a galeria, usaren ti etiketa ti galeria.
Daytoy a plantilia ket agiparang ti galeria dagiti ladawan iti maysa nga urnong, nga agpakanawan kadagiti aray. Dagiti sangalubongan a parametro ti
|width= ken
|height= ket isu dagitoy ti mangtengngel ti kadakkel dagiti amin a ladawan iti galeria malaksid no matuonana babaen ti parametro ti ladawan ti
|widthn=. Ti bilang dagiti ladawan iti tunggal maysa nga aray ket maibatay kadagiti kaakaba a parametro ti ladawan ken ti kaakaba ti pagbuyaan (screen). Ti bilang dagiti ladawan iti tunggal maysa nga aray ket mabalin a mabaliwan no ti agar-aramat ket baliwanna ti kadakkel ti tawa.
Dagiti linaon
Dagiti parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Para iti tunggal maysa a ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Manginagan ti linia ti sumaganad a porma para iti tunggal maysa a ladawan.
|Papeles:Nagan ti ladawan
|altn=Pagpilian a testo
|Kapsion
Nga iti:
|Papeles:Nagan ti ladawan– tinagan ti ladawan. Mabalin nga usaren dagiti pasaruno iti
Papeles:,
File:wenno
Image:
|Altn=– :
|alt1=for the first image,
|alt2=for the second image, etc
Pagpilian a testo– ti sabali a testo para iti ladawan , usaren para kadagiti saan a makakita wenno dagiti sabali nga agbasbasa a saan unay a nalawag a makakita kadagiti ladawan. No saan a maikabil, ti sabali a testo ti ladawan ket blankonto.
-
|Kapsion– ti kapsion iti baba ti ladawan.
Dagiti pagpilian a parametro[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagitoy a parametro ket maipakat iti galeria :
|title=– Ti titulo ti galeria
|align=– Ti pannakailinia ti galeria iti panid, left (kasisigud), center, wenno right
|footer=– Ti bassit, a nailinia iti kanawan a testo iti baba dagiti ladawan
|style=– Estilo ti CSS para iti sibubukel a galeria
Dagitoy a parametro ket maipakat kadagiti amin a ladawan iti galeria:
|height=– Ti kadakkelan a katayag iti tunggal maysa a ladawan . No saan a mairaman daytoy a parametro, ti kasisigud ti
|height=ket 180 piksel.
|width=– Ti kadakkelan a kaakaba iti tunggal maysa a ladawan, ti kasisigud ket 180 piksel.
|cellwidth=– Kaakaba iti tunggal maysa a selula ti ladawan wenno kahon, ti kasisigud ket
|width=). No saan a mainaganan, ti
|cellwidth=ket tuonanna ti aniaman a pateg a mainaganan iti
|width=.
|lines=– Ti bilang dagiti linia ti testo a masapul para iti kadakkelan a kapsion (kasisigud: 2 a linlinia).
|captionstyle=– CSS para kadagiti estilo ti kapsion
Ti kasisigud a pannakabagi ti kaakaba iti katayag ti ladawan ket saan a mabalin a mabalin babaen ti
|width= wenno
|height= – ti rektangular a ladawan ket saan a maaramid a kuadrado no ti
|width= ken
|height= ket maiyasentar iti isu met laeng a pateg.
Dagitoy a parametro ket mailasinda a maipakat iti tunggal maysa a ladawan:
|widthn=(a ti
nket bilang) – manginagan ti kaakaba ti
image nno nasken a sabali manipud ti pateg a nainaganan babaen ti
|width=
Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Galeria |title=Dagiti kultural a pannakaipakita kenni George Washington |width=160 | height=170 | lines=4 |align=center |footer=Umuna a kas pagarigan |File:Federal Hall NYC 27.JPG | alt1=Estatua a sumangsango iti pasdek ti siudad nga addaan iti Griego a adigi ken ti dakkel unay a wagayway iti Estados Unidos |Estatua ni Washington iti ruar ti Federal Hall idiay [[Siudad ti New York]], a mangtan-aw iti Wall Street. |File:Mount Rushmore2.jpg | alt2=Bariweswes iti rupa iti bato iti baras ti bantay, nga addaan kadagti 3 nga agtrabtrabaho. |Pannakaaramid ti ladawan ni Washington idiay Bantay Rushmore, c. 1932. |File:2006 Quarter Proof.png | alt3=Ti nasileng a pirak a sensilio nga addaan ti bariweswes ti busto ni Washington. |Ni Washington ket naipammalagipan iti maysa a [[Binting (sensilio ti Estados Unidos)|binting]]. |File:George Washington Presidential $1 Coin obverse.png | alt4=Balitok a sensilo nga addaan iti busto ni Washington a sumagsango bassit iti kanigid |Ni Washington iti maysa a [[sensilio a doliar (Estados Unidos)|sensilio a doliar]]. }}
{{Galeria |title=Dagiti kultural a pannakaipakita kenni George Washington |width=120 |height=100 |lines=5 |align=center |footer=Maikadua a kas pagarigan |File:Federal Hall NYC 27.JPG | alt1=Estatua a sumangsango iti pasdek ti siudad nga addaan iti Griego a adigi ken ti dakkel unay a wagayway iti Estados Unidos |Estatua ni Washington iti ruar ti Federal Hall idiay [[Siudad ti New York]], a mangtan-aw iti Wall Street. |File:Mount Rushmore2.jpg | alt2=Bariweswes iti rupa iti bato iti baras ti bantay, nga addaan kadagti 3 nga agtrabtrabaho. |Pannakaaramid ti ladawan ni Washington idiay Banatay Rushmore, c. 1932. |File:2006 Quarter Proof.png | alt3=Ti nasileng a pirak a sensilio nga addaan ti bariweswes ti busto ni Washington. |Ni Washington ket naipammalagipan iti maysa a [[Binting (sensilio ti Estados Unidos)|binting]]. |File:United_States_one_dollar_bill,_obverse.jpg | width4=200 | alt4=Sanguanan a bangir ti doliar ti Estados Unidos, nga addaan ti ladawan ni Washington iti tengnga. |Doliar ti Estados Unidos. |File:George Washington Presidential $1 Coin obverse.png | alt5=Balitok a sensilo nga addaan iti busto ni Washington a sunagsango bassit iti kanigid |Ni Washington iti maysa a [[sensilio a doliar (Estados Unidos)|sensilio a doliar]]. }}
Makita no kasano ti kas pagarigan dita ngato, iti parametro ti
|width4=200 ket mangiyasentar ti kaakaba ti maika-4 a ladawan, tapno mangpalubos ak-akaba a ladawan ti ladawan ti doliar ngem dagiti sabali a ladawan iti galeria.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{Multiple image}}


text:
Pagsasao nga Italiano
Ti Italiáno ( italiano (tulong·paammo) wenno lingua italiana) ket maysa a Romanse a pagsasao a kaaduan ti agsasao idiay Europa: Italia, Suisa, San Marino, Siudad ti Batikano, babaen dagiti minoridad idiay Malta, Monaco, Kroasia, Eslobenia, Pransia, Libya, Eritrea, ken Somalia,[2] ken babaen dagiti emigrante idiay Kaamerikaan ken Australia. Adu kadagiti agsasao ket patneng nga agsasao ti dua a pagsasao iti pagalagadan nga Italiano ken dadduma pay a rehional a pagsasao.[3]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Eurobarometer – Dagiti Europeano ken dagiti pagsasao daPDF (485 KB), Pebrero 2006
- ^ Ethnologue a reporta para ti daytoy a pagsasao a kodigo:ita (Italy) – Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Dagiti Pagsasao iti Lubong, Maika sangapulo ket lima nga edision. Dallas, Tex.: SIL International. Online a bersion
- ^ Dagiti pagsasao iti Italia - Ethnologue - Dagiti Pagsasao iti Lubong - Karbengan ti kopia © 2010 SIL Internasional.


text:
Cabuyao
Ti Cabuyao ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Laguna iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Cabuyao ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.[2]
- Baclaran
- Banaybanay
- Banlic
- Butong
- Bigaa
- Casile
- Gulod
- Mamatid
- Marinig
- Niugan
- Pittland
- Pulo
- Sala
- San Isidro
- Diezmo
- Baranggay Uno (Poblacion)
- Baranggay Dos (Poblacion)
- Baranggay Tres (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Laguna". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 12 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Calabarzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Laguna". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 12 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Papa Gregorio
Ti Papa Gregorio ket nagnaganidi dagiti sangapulo ket innem a Romano Katoliko a Papa ken dagiti dua a Kontrapapa:
- Papa Gregorio I, natawtawagan pay a kas ni Gregorio ti Natan-ok
- Papa Gregorio II
- Papa Gregorio III
- Papa Gregorio IV
- Papa Gregorio V
- Papa Gregorio VI
- Papa Gregorio VII, Hildebrand
- Papa Gregorio VIII
- Papa Gregorio IX
- Papa Gregorio X
- Papa Gregorio XI
- Papa Gregorio XII
- Papa Gregorio XIII, isu ti nangipanggep ti kalendario a Gregoriano
- Papa Gregorio XIV
- Papa Gregorio XV
- Papa Gregorio XVI


text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga addaan kadagiti awan linaon nga URL
Awan wenno awan linaon ti
|title=
Amin a naibatay ti Lua a Panagdakamat nga Estilo 1 ket agireporta ti daytoy a biddut no maysa kadagiti aglaon ti URL a parametro ket saan a maiparis iti maysa a mainaig a titulo. Daytoy a biddut ket mapasamak pay no ti
|title= ket saan a maisilpo iti
|url= gaputa ti dakamat ket aglaon pay ti agsinnuppiat a parametro ti
|titlelink=.
Gapu ta dagiti URL ket saan a napintas ken sapasap dagitoy nga awan pakaammo, daytoy ket manamnama a dagiti editor ket naskenda a mangited ti adda kaibuksilanna a titulo para iti tunggal maysa nga URL. Kadagiti kaaduan a kaso daytoy ket mabalin a matungpal babaen ti panag-usar ti parametro ti
|title=.
Ti mangsolbar ti daytoy a biddut, mangited ti maitutop a titulo para iti aglaon ti parametro nga URL. Iti kaso ti
|url= ken ti
|titlelink= ket makisuppiat para iti
|title= nasken nga agpilika ti kayatmo nga alaen. Padasem nga iyalis ti
|url= wenno ti
|titlelink= iti nasaysayaat a parametro.
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti dakamat nga addaan kadagiti awan linaon nga URL.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Cabangan, Zambales
Ti Cabangan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zambales iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cabangan ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Anonang
- Apo-apo
- Arew
- Banuambayo (Poblacion)
- Cadmang-Reserva
- Camiling (Camiing)
- Casabaan
- Del Carmen (Poblacion)
- Dolores (Poblacion)
- Felmida-Diaz
- Laoag
- Lomboy
- Longos
- Mabanglit
- New San Juan
- San Antonio
- San Isidro
- San Juan (Poblacion)
- San Rafael
- Santa Rita
- Santo Niño
- Tondo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zambales". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Zambales". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Luna, Isabela
Ti Luna ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Luna ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bustamante
- Centro 1 (Poblacion)
- Centro 2 (Poblacion)
- Centro 3 (Poblacion)
- Concepcion
- Dadap
- Harana
- Lalog 1
- Lalog 2
- Luyao
- Macañao
- Macugay
- Mambabanga
- Pulay
- Puroc
- San Isidro
- San Miguel
- Santo Domingo
- Union Kalinga
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Isabela". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Isabela". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gunglo ti Komersio ti Lubong
Ti Gunglo ti Komersio ti Lubong (Ingles: World Trade Organization wenno naipangyababaan iti WTO) ket maysa a gunglo a mangikeddeng ti panangimaton ken pawayaenna ti sangalubongan a panagtagilako. Ti gunglo ket opisial a nangrugi idi Enero 1, 1995 babaen ti Marrakech a Tulagan, daytoy ti nangsukat ti Sapasap a Tulagan kadagiti Taripa ken Komersio (GATT), a nangrugi idi 1948.[1] Ti gunglo ket mangipanggep kadagiti regulasion iti panagtagilako iti baetan dagiti makibingbinglay a pagilian; daytoy ket mangited kadagiti batayan para iti pakitinnarusan ken panagpormalisado kadagiti tulaga ti panagtagilako, ken ti maysa a proseso ti panangikappia kadagiti suppiat a maigandat iti panagtungpal ti panagsurot dagiti makibingbinglay kadagiti tulagan ti WTO, a daytoy ket pinirmaan babaen dagiti representatibo dagiti naikameng a gobierno[2]:fol.9-10 ken inkeddeng babaen dagiti bukodda a parlamento.[3] Kaaduan kadagiti banag a pakatengaan ti isip ti WTO ket naala manipud kadagiti napalabas a nakitinnarusan ti komersio, a naipangpangruna manipud ti Uruguay a Nagbukel (1986–1994).
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Linia ti Panawen: Gunglo ti Komersio ti Lubong iti BBC News, 15 Pebrero 2012
- ^ Panangawat ti WTO Manual iti opisial a website ti WTO.
- ^ Malanczuk, P. (1999). "Gunglo ti Komersio ti Lubong". Encyclopaedia Britannica 442. p. 305. Bibcode:1999ESASP.442..305M.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Gunglo ti Komersio ti Lubong idiay Wikimedia Commons
- Opisial a sitio ti WTO


text:
Rikna
Iti sikolohia, pilosopia, ken dagiti adu a pakaikamenganda, ti rikna ket isu ti sapsap a termino para iti pangibanagan, addaan rikna panagpadas a nagruna a naidasdasig babaen ti sikopisiolohiko a panangiyebkas, dagiti biolohiko a panagtignay, ken kasasaad ti isip. Ti rikna ket kankanayon a maigimong ken naikeddeng a maisinnubalit nga impluensia iti kasasaad ti rikna, temperamento, personalidad, kababalin, ken pagpaayatan, ken maimpluensiaan pay babaewn dagiti hormona ken dagiti neurotransmisor a kas ti dopamina, noradrenalina, serotonina, oxytocina ken cortisol. Ti rikna ket kankanayo nga isu ti puersa a mangiturturong iti likudan ti pagpaayatan, positibo wenno negatibo.[1] Iti libro iti "Sikolohia", ni Schacter ket inpalplawagna ti rikna a kas maysa a "positibo wenno negatibo a panagpadas a maigimong iti naisangayan a tabas iti sikolohiko a tignay." [2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota
- ^ Gaulin, Steven J. C. ken ni Donald H. McBurney. Ebolusionario ti Sikolohia. Prentice Hall. 2003. ISBN 978-0-13-111529-3, Chapter 6, p 121-142.
- ^ Schacter, Gilbert, Wegner. PSYCHOLOGY. Worth Publishers, 2011. p. 310.
Bibliograpia
- Denton, Derek (2006). Dagiti Primordial a Rikan: Ti Annaraar iti Kasasaad ti Rina. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-920314-7.
- Fox, Elaine (2008). Siensia ti Rikna: Dagiti Panagitipon ti Kognitibo ken Neurosientipiko nga Argian. Palgrave MacMillan. ISBN 978-0-230-00517-4.


text:
Max Planck
Ni Max Karl Ernst Ludwig Planck, ForMemRS[1] (Abril 23, 1858 – Oktubre 4, 1947) ket maysa idi nga Aleman a teoretikal a pisiko a nangirugi ti kuantum a teoria, a nagabakanna ti Premio Nobel iti Pisika idi 1918.[2]
Ni Planck ket nakaaramid kadagiti adu a kontribusion ti teoretikal a pisika, ngem ti naipammadayaw kaniana ket ti papelna a kas ti nangrugi ti kuantum a teoria. Daytoy a teoria ket nangrebolusionario ti pannakaawat ti tao ti atomiko ken subatomiko a pamay-an, a kas ti panagrebolusionario ti pannakaawat ti limbang ken panawen ti teoria ti relatibidad ni Albert Einstein. No maitipon dagitoy dua, buklenda dagiti kammasapulan a teoria ti maika-20 a a siglo a pisika. Dagitoy dua ket nangiturong ti nagtagitaon ti mangbaliw kadagiti nararaeman a pilosopiko a pammati, ken nangiyeg kadagiti industrial ken militar a pannakaipakat a pagbanagan kadagiti adu nga aspekto ti moderno a biag.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Born, M. (1948). "Max Karl Ernst Ludwig Planck. 1858–1947". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society 6 (17): 161–126. doi:10.1098/rsbm.1948.0024.
- ^ Ti premio Nobel iti Pisika1918. Nobelprize.org. Naala idi 2011-07-05.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Aczel, Amir D. Entanglement, Kapitulo 4. (Penguin, 2003) ISBN 978-0-452-28457-9
- Heilbron, J. L. (2000). Ti dilema ti agtaktakder a tao: Ni Max Planck ken dagiti gameng ti Aleman a Siensia. Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan. ISBN 0-674-00439-6.
- Pickover, Clifford A. Ni Arkimedes aginggana kenni to Hawking: Dagiti Linteg ti Siensia ken dagiti Nalatak nga Isip ti Likudan Dagitoy, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2008, ISBN 978-0-19-533611-5
- Rosenthal-Schneider, Ilse Kinapudno ken Sientipiko a kinapudno: Pannakisinnarita kenni Einstein, von Laue, and Planck (Estado nga Unibersidad ti Wayne, 1980) ISBN 0-8143-1650-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Max Planck idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Max Planck idiay Wikiquote


text:
Wikipedia:Dagiti alagaden ti tungtungan a panid
Ti panggep ti tungtungan a panid ti Wikipedia (a maserrekan babaen ti tungtungan wenno pagtungtungan nga etiketa) tapno makaited ti lugar para kadagiti agur-urnos tapno matungtunganda dagiti panagsuksukat kadagiti mainaig nga artikulo wenno panid t proyekto. Dagiti tungtungan a panid ti artikulo ket nasken a saan nga usaren dagiti agur-urnos a kas entablado para kadagiti kinabukukodan a pakaimatangan iti maysa a suheto.
No dagiti panid ti sabsabali a nagan ti espasio ket mausar para iti nagbaetan a pannakitungtung ken pannakisinnarita dagiti agar-aramat, maipakat met laeng dagiti isu met laeng a banag ti panagusar.
No agsursurat kadagiti tungtungan a panid, adda dagiti naisangsangay nga arngian a saan a produktibo, bayat a dagiti dadduma ket mangikeddeng kadagiti nasayaat a panagurnos. Dagiti kangrunaan a pateg ti tungtungan a panid ket dagiti pannakisinnarita, panagraem ken panangimutektek. Dagiti sumaganad a listaan ket naidesinio tapno makatulong kadagiti ti nasayaat a panagusar dagiti Wikipedista kadagiti tungtungan a panid.
Amin nga alagaden ditoy ket maipakat pay kadagiti tungtungan a panid ti Wikipedia.


text:
Wikipedia:Dagiti Wikipedista
Ti Wikipedista ket dagiti aga-aramat nga agararamid wenno agpabaliw kadagiti panid ti Wikipedia. Saan a kasla dagiti agar-aramat nga agbasa laeng kadagiti pampanid. Ti amin ket amin nga agbalin a Wikipedista, ipindutmo laeng ti pagbaliw a silpo dita kannawan nga ngato tapno makairuginga agaramid kadagiti panid. Kitaen ti tulongan ti adu pay a pagkatulongan ti mangirugi ti agaramid ti artikulo.
Agaramid kayo ti baro nga artikulo wenno agtulong ka nga agpanayon wenno agpatarimaan kadagiti pungol a panid. Ti pungol a panid ket dagiti panid a narugian wenno artikulo a saan pay a nalpas wenno nakompleto. Panga-asi nga usaren ti pagipadasan no kayat ti agipadas.


text:
Abra
Ti Abra ket maysa a probinsia iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Ti Bangued iti kapitoliona ket naparikusan daytoy iti dagdaga dagiti probinsia ti Ilocos Norte iti amianan, Apayao amianan-daya, Kalinga iti daya, Mountain Province iti abagatan, ken Ilocos Sur iti abagatan a laud.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti probinsia ti Abra ket nabingbingay kadagiti 27 nga ili[2].
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ Pagalagadan a Heograpiko a Kodigo ti Pilipinas


text:
Siudad ti Cebu
Ti Siudad ti Cebu ket maysa a primera klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Cebu iti Pilipinas. Isu pay ti maika-2 a kapatgan a sentro a metropolitano iti Pilipinas
Ti Siudad ti Cebu, ket masarakan iti akindaya a playa ti Isla ti Cebu, ket ti kaduogan a siudad iti Pilipinas, naduogan pay ngem ti Siudad ti Manila. Ti siudad ket maysa kadagiti kangrunaan a pangsangladan dagiti internasional a biahe iti pagilian, ken maysa kadagiti kapatgan a sentro ti komersio, negosio, ken industria iti Visayas ken Mindanao.
Ti siudad ket paset ti maysa a metropolitano a lugar a maaw-awagan iti Metro Cebu a pakairamanan dagiti siudad ti Mandaue, Lapu-Lapu, ken Talisay
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cebu, wenno Sugbu, ket siguden a maysa a narang-ay a lugar sakbay pay a sinakup ti Espania, addaanen iti naannayas a pannakilangen a somersial iti Tsína ken dadduma pay a pagpagilian iti Abagatan a Daya nga Asia.
Idi Abril 7, 1521, simmanglad ni Fernando Magellan iti Cebu ket pinadanon isuna ni Rajah Humabon. Naguyugoy dagiti ganggannaet ni Humabon nga agtamed iti baro a pammati nga insangpet dagiti Espaniol ket kaduana ti asawana ken aganay a 800 a kapurokanna, binuniagan ida dagiti Espaniol idi Abril 14, 1521. Isuda dagiti mabigbig a kauunaan a Kristiano a Pilipino.
Nupay kasta, saan a nagballigi ni Magellan a naan-anay nangsakup iti lugar para iti korona ti Espania ta napasag isuna iti Isla ti Mactan idi Abril 27, 1521 iti panagrupakda ken Lapu-lapu, pangulo ti nasao nga isla, ken dagiti pasurotna.
Idi Abril 27, 1565, simmanglad iti Cebu ti sabali a grupo dagiti Espaniol nga indauluan ni Miguel Lopez de Legazpi, a kaduana ti maysa nga Augustiniano a fraile a ni Andres de Urdaneta. Idi Enero 1, 1571, pinanaganan ni Legazpi ti siudad iti Villa del Santissimo Nombre de Jesus, manipud iti sigud a naganna a San Miguel.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Cebu ket nabingbingay a politikal iti 80 a barbaranggay.[2]
- Adlaon
- Agsungot
- Apas
- Babag
- Basak-Pardo
- Bacayan
- Banilad
- Banawa
- Basak San Nicolas
- Binaliw
- Bonbon
- Budla-an (Pob.)
- Buhisan
- Bulacao
- Buot-Taup Pardo
- Busay (Pob.)
- Calamba
- Cambinocot
- Capitol Site (Pob.)
- Carreta
- Central (Pob.)
- Cogon Ramos (Pob.)
- Cogon Pardo
- Day-as
- Duljo (Pob.)
- Ermita (Pob.)
- Guadalupe
- Guba
- Hippodromo
- Inayawan
- Kalubihan (Pob.)
- Kalunasan
- Kamagayan (Pob.)
- Camputhaw (Pob.)
- Kasambagan
- Kinasang-an Pardo
- Labangon
- Lahug (Pob.)
- Lorega (Lorega San Miguel)
- Lusaran
- Luz
- Mabini
- Mabolo
- Malubog
- Mambaling
- Pahina Central (Pob.)
- Pahina San Nicolas
- Pamutan
- Pardo (Pob.)
- Pari-an
- Paril
- Pasil
- Pit-os
- Pulangbato
- Pung-ol-Sibugay
- Punta Princesa
- Quiot Pardo
- Sambag I (Pob.)
- Sambag II (Pob.)
- San Antonio (Pob.)
- San Jose
- San Nicolas Central
- San Roque (Ciudad)
- Santa Cruz (Pob.)
- Sawang Calero (Pob.)
- Sinsin
- Sirao
- Suba Pob. (Suba San Nicolas)
- Sudlon I
- Sapangdaku
- T. Padilla
- Tabunan
- Tagbao
- Talamban
- Taptap
- Tejero (Villa Gonzalo)
- Tinago
- Tisa
- To-ong Pardo
- Zapatera
- Sudlon II
Paggatangan[urnosen | urnosen ti taudan]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)
Dagiti midia a mainaig ti Siudad ti Cebu idiay Wikimedia Commons
Mandaue
Kanal ti Mactan / Siudad ti Lapu-Lapu
- Alcantara
- Alcoy
- Alegria
- Aloguinsan
- Argao
- Asturias
- Badian
- Balamban
- Bantayan
- Barili
- Boljoon
- Borbon
- Carmen
- Catmon
- Compostela
- Consolacion
- Cordova
- Daanbantayan
- Dalaguete
- Dumanjug
- Ginatilan
- Liloan
- Madridejos
- Malabuyoc
- Medellin
- Minglanilla
- Moalboal
- Oslob
- Pilar
- Pinamungahan
- Poro
- Ronda
- Samboan
- San Fernando
- San Francisco
- San Remigio
- Santa Fe
- Santander
- Sibonga
- Sogod
- Tabogon
- Tabuelan
- Tuburan
- Tudela
(Malaksid ti Siudad ti Mandaue, amin ket administratibo a nawaya manipud ti probinsia, ngem naigrupo iti Cebu babaen ti Opisina ti Nailian nga Estadistika)


text:
San Francisco, Abagatan a Leyte
Ti San Francisco ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti San Francisco ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.[2]
- Anislagon
- Bongbong
- Central (Pob.)
- Dakit (Pob.)
- Habay
- Marayag
- Napantao
- Pinamudlan
- Santa Paz Norte
- Santa Paz Sur
- Sudmon
- Tinaan
- Tuno
- Ubos (Pob.)
- Bongawisan
- Causi
- Gabi
- Cahayag
- Malico
- Pasanon
- Punta
- Santa Cruz
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Daya a Visayas (Ingles) naala idi 27 Pebrero 2013
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Gunglo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian para iti Edukasion, Siensia ken Kultura
Ti Gunglo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian para iti Edukasion, Siensia ken Kultura wenno nalatlatak a naamammuan iti pangyababaan iti Inggles iti UNESCO (Ingles: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Pranses: L'Organisation des Nations unies pour l’éducation, la science et la culture; /juːˈnɛskoʊ/) ket maysa a naipangpangruna nga ahensia iti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN). Ti rebbengna ket ti agkontribusion iti kappia ken katalinaay babaen ti panangiyaddang ti sangalubongan a pagtitinnulongan babaen ti edukasion, siensia, ken kultura tapno mapasayaat ti unibersal a panarespeto ti para iti hustisia, ti alagaden ti linteg, ken dagiti karbengan ti nagtagitaoan a maikuyog dagiti kammasapulan a waya a nairangarang idiay Dokumento ti Linteg ti Nagkaykaya a Pagpagilian.[1] Daytoy ket isu ti timmawid iti Sangalubongan a Komision iti Intelektual a Pagtitinnulongan ti Liga ti Pagpagilian.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Pakasaritaan ti UNESCO". www.unesco.org. Naala idi 23 Abril 2010.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti UNESCO idiay Wikimedia Commons
- UNESCO.org Opisial a website ti UNESCO


text:
Anatole France
Ni Anatole France (pannakabalikas: [anatɔl fʁɑ̃s]) (16 Abrill 1844 – 12 Oktubre 1924), naipasngay a kas François-Anatole Thibault, [frɑ̃swa anatɔl tibo], ket maysa a Pranses a mannaniw, agiwarwarnak, ken nobelista. Naipasngay idiay Paris, ken pimmusay idiay Saint-Cyr-sur-Loire.Isu ket maysa a naim-balligian a nobelista, nga addaan kadagiti kalaingan a nailaklako. Isuna ket kameng iti Académie française, ken nangabak ti Premio Nobel iti Literatura para iti panakaibigbigan kaniana kadagiti kagun-odan na iti literatura.


text:
Saleng
Ti saleng wenno parua[2] , (Pinus kesiya), ket maysa kadagiti kaaduan a naiwarwaras a pino idiay Asia. Ti sakupna ket maigay-at iti abagatan ken daya manipud ti turturod i Khasi idiay abagatan a daya ti India nga estado ti Meghalaya nga isu idiay ti nakaalan ti naganna aginggana ti akin-amianan a Tailandia, Pilipinas, Burma, Cambodia, Laos, akin-abagatan unay a Tsina, ken Bietnam. Ti populasion ti saleng ket nasamek idiay India ken Burma ken saan unay nga adu idiay kadagiti lugar a masna a pakaisakupanna. Daytoy ket nangruna a naimuyongan a sebbangan kadagiti dadduma a paset ti lubong, a mairaman idiay akin-abagatan nga Aprika ken Abagatan nga Amerika.[3][4]
Iti Ingles daytoy ket sapasap nga ammo pay a kas iti:
- Khasi pine (manipud kadagiti turod ti Khasi idiay India)
- Benguet pine (manipud ti probinsia ti Benguet iti Luzon, Pilipinas, nga isu daytoy ti kaaduan a sebbangan iti Tropikal a kabakiran ti pino ti Luzon)
- Three-needled pine.
Ti pino ti Pilipinas (Benguet pine) ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti Pinus insularis; nupay kasta, ti agdama a kapanunotan ket matrato daytoy a kapada ti P. kesiya. Ti siudad ti Baguio ket nabirngasan a kas "Ti siudad dagiti pino", gapu ti kaadu kadagitoy a kayo.
Dagiti linaon
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti saleng ket maysa a kayo a makaabot iti 30–35 metro a katayag nga addaan iti nalinteg, silindriko a puon. Ti ukis ti kayo ket napuskol, nangisit a kayumanggi, nga addaan kadagiti nauneg nga ukap. Dagiti sangana ket nalangpaw, nalabbasit a kayumanggi manipud ti maikadua a tawen, dagiti bassit a sangana ket horisontal ken naglay-ot . Dagiti bulong ket kasla dagiti dagum, nangisit a berde, kadawyan a 3 iti tunggal maysa a bassit nga uggot, 15–20 sentimetro iti kaatiddog, ti abbong ti bassit nga uggot ket 1–2 sentimetro ti kaatiddog ken agalinaed. Dagiti kono ket immitlogda, 5–9 sentimetro ti kaatiddog, kankanayon a bassikaw nga agpababa, sagpaminsan pay bassit a nanrungad; dagiti siksik ti maikadua ti tawenna a kono ket napuskol, ti umbo ket rummuar bassit a bassikaw, ken masansan a nasiit. Dagiti siksik ket adda dagiti agdaliasat ken umatiddog a pasag itiballasiw ti tengnga ti rabaw ti siksik. Dagiti bukel ket napayakan, 6–7 mm ti kaatidogda nga addan ti 1.5-2.5 sentimetro a payak. Ti polinasion ket iti tengnga ti primabera, dagiti kono ket tumangkenda kalpasan ti 18–20 a bulbulan.
T saleng ket kadawyan nga agtubo kadagiti puro a takder wenno mailalaok kadagiti akaba ti bulongna a kayo, ngem saan nga agporma kadagiti kabakiran ti nawaya a pino.
Komersial nga usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nalukneng ken ken nalag-an a tarikayo ti saleng ket mabalin a mausar para kadagiti adu a sakup ti panangipakat, mairaman kadagiti kahon, ngala ti papel, ken dagiti temporario nga adigi ti elektrisidad. Kaaduan nga inus-usar daytoy para iti tarikayo, nga agtaud kadagiti masna a kabakiran ken dagiti plantasion.[3][4]
Ti nasayaat ti kalidad a tutotna ket saan unay nga adu ket saan unay a naus-usar malaksid idi las-ud ti panawen ti Kastila idiay Pilipinas para iti panagpataud ti aguarras.
Lokal a nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti saleng ket tinawtawagan pay iti:
- Ingles: Khasi pine
- Birmano: ထင်းရှူး [tʰí̃ jú]
- Insik: 思茅松 (Sīmáo sōng), manipud ti ili ti Simao
- Ilokano: saleng wenno parua
- Tagalog: sahing
- Lao: ຄົວ [kʰúə]
- Bietnamis: thông ba lá
- Thai: สนสามใบ (Son Sam Bai), manipud ti bulbulong.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Conifer Specialist Group (1998). "Pinus kesiya". Nalabbasit a Listaan dagiti Naipangta a Sebbangan. Bersion 2011.2. Internasional a Kappon para iti Korserbasion ti Katutubo. Naala idi 17 Abril 2012.
- ^ Elmer Drew Merrill (1922), Ti enumerasion dagiti agsabsabong a mula ti Pilipinas, Manila: Opisina ti pagmalditan
- ^ a b Luu, Nguyen Duc To; Philip Ian Thomas (2004). Conifers of Vietnam. pp. 42–43. ISBN 1-872291-64-3.
- ^ a b "Pinus kesiya". AgroForestryTree Database. International Centre for Research in Agroforestry. Naala idi 17 Abril 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Saleng idiay Wikimedia Commons
- Gymnosperm Database: Pinus kesiya
- Suitability of Pinus kesiya for tree-ring analyses


text:
Daya a Timor
Ti Demokratico a Republica ti Timor-Leste (wenno Daya a Timor) ket maysa a pagilian nga isla iti Abagatan-a-Daya nga Asia, buklen ti akindaya a deppaar ti isla ti Timor, dagiti kaabay a puro ti Atauro ken Jaco, ken Oecusso-Ambeno.
Ti Daya a Timor ket sigud a tengngel ti kaabayna a pagilian ti Indonesia, a nangitipon kas provinciana idi 1975. Ngem simmina idi 1999 ket nagun-od daytoy ti naan-anay a wayawaya idi Mayo 20, 2002. Idi agkameng ti Daya a Timor iti Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian idi 2002, naikeddeng nga aramatenda nga ofisial ti nagan daytoy iti Portuges a Timor-Leste, a saan ket a ti naganna iti Inggles nga “East Timor”.
- Andorra
- Angola
- Bolivia
- Brasil
- Chile
- Colombia
- Costa Rica
- Republika a Dominikano
- Daya a Timor
- Ecuador
- El Salvador
- España
- Guatemala
- Guinea-Bissau
- Haiti
- Honduras
- Italia
- Kabo Berde
- Kuba
- Macau
- Mehiko
- Moldovia
- Monaco
- Mosambike
- Nicaragua
- Pantar ti Marpil
- Panama
- Paraguay
- Peru
- Pilipinas
- Portugal
- Pranses
- Romania
- San Marino
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Uruguay
- Venezuela
- Daya a Timor
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti nabingbingay a rehion
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti pagilian ti Abagatan a daya nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 2002


text:
Poona Bayabao, Lanao del Sur
Ti Poona Bayabao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Poona Bayabao ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Ataragadong
- Bangon
- Bansayan
- Bubong-Dimunda
- Bugaran
- Bualan
- Cadayonan
- Calilangan Dicala
- Calupaan
- Dimayon
- Dilausan
- Dongcoan
- Gadongan
- Poblacion (Gata Proper)
- Liangan
- Lumbac
- Lumbaca Ingud
- Madanding
- Pantao
- Punud
- Ragayan
- Rogan Cairan
- Talaguian
- Rogan Tandiong Dimayon
- Taporog
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Departamento ti Meta
Ti Meta ket departamento ti Colombia. Daytoy ket asideg iti heograpiko a sentro ti pagilian, iti daya ti kabambantayan ti Andes. Ti dakkel a paset ti departamento, ket linasat pay ti Karayan Meta , ket naabbongan babaen ti tanap ti karuotan a naam-ammuan iti Llanos. Ti kapitoliona ket ti Villavicencio. Ti departamento ket nagikabil kadagiti monumento iti tunggal maysa a heograpiko a sentro ti Colombia, iti lugar a naam-ammuan iti Alto de Menegua, ken bassit laeng a kilometro manipud idiay Puerto López.
Ti Achagua, a kapada met ti Piapoco, ket maysa nga Indihenio a pagsasao nga insasao babaen ti minoridad iti departamento.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Folklore llanero
- Gobierno ti Meta
- TWebsite ti Territorial-Enbironmental a Sistema ti Pakaammo ti Colombiano nga Amasona SIAT-AC (Espaniol)


text:
Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti biddut ti ISBN
Kitaen ti
|isbn= pateg
Dagiti plantilia ti Panagdakamat nga Estilo 1 nga aglaon ti
|isbn= ket makita tapno ti ISBN ket maitutop ti kaatiddogna (sangapulo wenno sangapulo ket tallo a digit) ken pasingkedanna ti kanungpalan a check digit segun ti espesipikasion ti ISBN. Maysa laeng nga ISBN ti maipalubos iti daytoy a pagikabilan gaputa ti napno a pateg ti
|isbn= ket nairaman iti metadata ti COinS ti dakamat. Kitaen pay ti Wikipedia:COinS. Ti ad-adu ngem maysa nga ISBN, wenno dagiti karakter a saan a paset ti ISBN, ket dadaelenna ti metadata ti COinS ken dadaelenna pay ti silpo iti Special:BookSources.
Ti mangsolbar daytoy a biddut, siguraduen a ti pateg ti
|isbn= ket husto, ken maymaysa laeng nga ISBN ti maus-usar, ken awan pay ti nairaman a sabali a testo. Agusar ti 13 a numero nga ISBN no mabalin a magun-od.
Kadagiti manmano unay a kaso, dagiti agipabpablaak ket nangiparuarda kadagiti libro nga addaan kadagiti nadadael nga ISBN. No siguradoka a ti saan a husto nga ISBN ket agpayso a kapadpada ti naipablaak nga obra, mabalinmo ti manginayon ti
|ignore-isbn-error=true iti dakamat tapno mapawilan ti mensahe ti biddut. Kadagiti adu a kaso dagiti libro ket mabalin a maiparuar manen nga addaan ti napasayaat nga ISBN. No mabalin agusar ti napasayaat nga ISBN .
Dagiti panid nga addaan ti kastoy a biddut ket automatiko a maikabil iti Kategoria:Pampanid nga addaan kadagiti biddut ti ISBN.[a]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti panid iti espasio ti Agar-aramat, Tungtungan, Agar-aramat tungtungan, Wikipedia tungtungan, Papeles tungtungan, Plantilia tungtungan, Tulong tungtungan, Kategoria tungtungan, Modulo tungtungan, ken MediaWiki tungtungan ket saan a mairaman kadagiti kategoria ti pagsurotan ti biddut.
Daytoy a listaan ket mabalin a saan a mangipakita kadagiti kinaudi a sinuksukatan.


text:
Nailian a parke
Ti nailian a parke ket parke nga inus-usar para kadagiti panggep ti konserbasion. Masansan daytoy a reserba ti natural, semi-natural, wenno napadur-as a daga nga inrangarang wenno tagikua ti naturay nga estado. Urayno dagiti agmaymaysa a pagilian ket aggigiddiatda a mangikeddengda dagiti bukodda a nailian a parke, adda met ti sapasap a kapanunotan: ti panagay-aywan ti naatap a katutubo para iti posteridad ken kas simbolo ti nailian a pasindayag.[1] Iti pay maipatinayon, ti maysa a sangalubongan a gunglo, ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo (IUCN), ken ti bukodn a Komision ti Lubong iti Nasalakniban a Luglugar, ket nangipalawag ti "Nailian a Parke" a kas ti bukodna a Kategoria II a kita dagiti nasalakniban a lugar. Bayat a dagiti kapanunotan para iti daytoy a kita ti nailian aparke ket datin a naisingasing, ti Estados Unidos ti immuna a nagbangon ti kastoy, ti Nailian a Parke ti Yellowstone, idi 1872. Ti kadakkelan a nailian a parke iti lubong a makasabat ti panangipalawag ti IUCN ket ti Nailian a Parke ti Akin-amianan a daya ti Greenland, a nabangon idi 1974. Segun ti IUCN, adda metten dagiti 6,555 a nalian a parke iti sangalubongan manipud idi 2006 a makaabot iti daytoy a kriteria. Ti IUCN ket agdama pay laeng a matungtung kadagiti parametro ti panangipalawag ti nailian a parke.[2]
Dagiti nailian a parke ket gangani dagitoy a nakalukat kadagiti agbisbisita.Kaaduan dagiti nailian a parke ket mangited ti pagliwliwaan iti ruar ken dagiti oportunidad ti panagkampo ken dagiti pay panagadal a naikari a mangpaadal ti publiko iti kinapangruna ti konserbasion ken dagiti natural a siddaaw iti daga a pakabirukan ti nailian a parke.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Europarc Federation (eds.) 2009, Living Parks, 100 Years of National Parks in Europe, Oekom Verlag, Munchen
- ^ "Pakasaritaan dagiti Nailian a Parke". Gunglo dagiti Turay ti Nailian a Parke. Naala idi 12 Nobiembre 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Nailian a parke idiay Wikimedia Commons


text:
Dandaniw
Ti dandaniw (manipud ti Griego poiesis — πoίnσις — nga adda ti nawatiwat a kaibuksilan iti "panagaramid", nakitkita pay kadagiti termino a kas ti "hemopoiesis"; iti naak-akikid, ti panagaramid ti dandaniw) ket maysa a porma iti literario nga arte nga agus-usar kadagiti estetiko ken ritmiko[1][2][3] a kababalin iti pagsasao—a kas ti ponaestetika, simbolismo ti uni, ken metrika—tapno makaiyebkas kadagiti kaibuksilan a maipatinayon ti, wenno pakaisukatan, ti prosaiko a nalawag a kaibuksilan.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dandaniw". Dagiti Diksionario ti Oxford. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 2013.
- ^ "Dandaniw". Merriam-Webster. Merriam-Webster, Inc. 2013.
- ^ "Dandaniw". Dictionary.com. Dictionary.com, LLC. 2013.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sasao a mainaig ti Dandaniw idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Dandaniw idiay Wikimedia Commons


text:
Getafe, Bohol
Ti Getafe naam-ammuan pay a kas Jetafe[3] ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bohol iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Getafe ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Alumar
- Banacon
- Buyog
- Cabasakan
- Campao Occidental
- Campao Oriental
- Cangmundo
- Carlos P. Garcia
- Corte Baud
- Handumon
- Jagoliao
- Jandayan Norte
- Jandayan Sur
- Mahanay (Mahanay Island)
- Nasingin
- Pandanon
- Poblacion
- Saguise
- Salog
- San Jose
- Santo Niño
- Taytay
- Tugas
- Tulang
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Bohol". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 6 Oktubre 2014.
- ^ a b c 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Bohol". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 6 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Wagayway iti Pilipinas
Ti nailian a wagayway iti Pilipinas (Tagalog: Pambansang Watawat ng Pilipinas), (Aleman: Flagge der Philippinen), ket addaan ti nakailad a dua a kolor nga agpadpada a kadakkel nga naarian nga asul ken nalabbaga, nga iti tengnga iti trianggulo ket addaan ti nabalitokan a duyaw nga init nga addaab kadagiti walo a raya, nga itakderan dagiti immuna a kameng iti probinsia iti daytoy a pagilian a nangrugi iti Rebulosion ti Pilipinas a nagsupiat it España idi 1896; ken iti tunggal maysa a suli iti trianggulo ket addaan ti nagmurdungan ti lima a dagiti nabalitokan a duyaw a bit-bituen, nga itakderan dagiti tallo a nangruna nga is-isla, ti Luzon, Visayan ken Mindanao. Daytoy a wagayway ket makaipatuldo iti kasasaad ti gubatan no idaya ti rabaw ti nalabbaga a paset.[1]
Dagiti linaon
Daremdem[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kaatiddog iti daytoy a wagayway ket mamindua iti kaakabana a maipatarus kas iti parang a pannakaibagi a 1:2. Ti kaatiddog dagiti sikigan iti puraw a trianggulo ket kapadpada ti kaatiddog ti kaakaba iti wagayway. Tunggal maysa a bituen ket naidaya a pamay-an a maysa kadagiti murdongda ket naiturong iti suli ti nagyanan da.[2]
Dagiti kolor iti daytoy a wagayway ket nainaganan babaen ti Linteg ti Republika 8491 iti banag idiay sagayad a numero iti sistema a naaramid babaen ti Gunglo ti Kolor iti Estados Unidos.[2][3] Ti opisial a kolor ken dagiti surmurok ken kumurang a dagiti sabsabali a kolor a lugar wenno luglugar ket nailista dita baba:[4]
Panagusar ti wagayway iti gubat[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pilipinas ket saan nga agus-usar iti sabali a Wagayway iti gubat: embes ket, ti nailian a wagayway ket inus-usar iti daytoy a panggep. Daytoy a wagayway ket napuot a naisangsangayan ngamin ket makainaganan ti kasasaad ti gubat no ti nalabbaga a paset naiparang iti rabaw, wenno ti kannigid ti kumitkita no naiparangay daytoy nga agpangato (a ti puraw a trianggulo ket adda ti rabaw).[2]
Iti panawen ti kappia, nupay kasta, ti asul a paset ket ti kangatuan a paset (a kas dita ngato a naipakita). Dagiti pakasaritaan a kas pagarigan iti daytoy a panawen ti gubat a pannaka-iyallatiw ti panagi-daya idi nagdama ti Rebulosion iti 1896, Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ken addaan dagiti wagayway nga inaw-awit dagiti demostrador a nagraut iti Palasio Malacañng iti Rebolusion ti EDSA idi 1986.[2]
Tan-tanda[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nailian a wagayway iti Pilipinas ket addaan ti rektanggulo a tabas nga addaan ti agpapada a rukud ti trianggulo, a tanda iti panagpapada ken pagkakabsatan; ti maysa a nagilad a raya nga asul ket para iti kappia, kinapudno ken hustisia; ken ti maysa a nakailad a raya a nalabbaga ket para iti panagayat iti ili ken kinatured. Iti tengnga ti puraw a trianggulo ket ti maysa a nabalitokan nga init nga addan ti walo a raya a nagtanda iti panagkaykaysa, kawayaan, demokrasia ti tattao ken katurayan. Tunggal maysa kadagiti raya ti init ket naitakderan kadagiti immuna a walo a probinsia a nangrugi ti Rebulosion ti Pilipinas idi 1896 a panagsupiat ti España. Ni Ambrosio Rianzares Bautista, a nangisurat ti Deklarasion ti Panangwaywayas iti Pilipinas ken ti nagbasbasa a patinayon idi naiwaragawag idi Hunio 12, 1898, ket nailista na dagiti walo a probinsia a kas Manila, Cavite, Pampanga, Nueva Ecija, Tarlac, Laguna, ken Batangas. Dagiti tallo a nagmurdong ti lima a bit-bituen, maysa iti tunggal maysa a suli ti trianggulo, ket naitakderan para kadagiti tallo nga is-isla a makaaramid ti Pilipinas: Luzon, Visayas, Mindanao.
Daytoy a tandaan a naited iti Deklarasion ti Panangwaywayas iti Pilipinas idi 1898 ket addaan ti paggiddiatan iti agdama nga opisial a panangipalpalawag. Ti kunanna ket ti puraw a trianggulo ket kayat na a saoen ti kayarigan ti Katipunan, ti nalimed a kagimingan a nagsupiat ti panagturay dagiti Kastila. Ti kunanan ket, dagiti kolor ti wagayway ket parubaen na ti wagayway iti Estados Unidos a kas panakaipakita ti panagyaman ti panang-salaknib ti Amerika iti panagsupiat kadagiti Kastila idi Rebulusion ti PIlipinas. Ti kunana pay a ti maysa kadagiti tallo a bituen ket itakderan na ti isla ti Panay, nga ad-adda ngem ti sibubukel nga is-isla ti Visayas. Ti warragawag ket nairawagawag na pay a ti init a naitakderan na dagiti nalayog nga addang a naa-ramid dagiti annak ti pagilian nga agpatuloy itiRang-ay ken Sibilisasion, ken inlista na ti Bataan a maysa kadagiti walo a probinsia a naitandaan babaen ti ray-raya ti init.[5]
Dagiti artikulo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20100927-294642/RP-flag-blooper-in-New-York-not-intentionalUS-embassy
- ^ a b c d "Republic Act No. 8491". Naidulin manipud ti kasisigud idi 2007-12-05. Naala idi 2009-06-08. (naidulin manipud ti ti orihinal idi 2007-12-05).
- ^ "Dictionary of Vexillology:C". Dagiti Wagayway ti Lubong. Naala idi 2007-06-06.
- ^ "Philippines". Vexilla Mundi. Naala idi 2007-06-06.
- ^ "Pannakairangarang ti Panakawayawayas iti Pilipinas". Naala idi 2009-06-12.


text:
Lehislatibo a distrito iti Las Piñas-Muntinlupa
Ti Lehislatibo a Distrito iti Las Piñas-Muntinlupa ket isu idi ti pannakabagi ti ili ti Las Piñas ken Muntinlupa iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas manipud ti pannakabangonnna idi 1987 aginggana idi 1998, idi ti Las Piñas ken ti Muntinlupa ket nagbalinda kadagiti urbano unay a siudad ken naikkanada kadagiti bukodda a pannakabagi.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Pilipinas


text:
Bara
Ti bara ket isu ti kammasapulan a respirasion nga organo kadagiti adu nga agang-anges ti angin nga ayup, a mairaman dagiti tetrapoda, dagiti dadduma nga ikan ken dagiti dadduma a leddeg. Kadagiti mamalia ken dagit pay narik-rikut a porma ti biag, dagiti dua a bara ket mabirukan idiay asideg ti duri iti sumbangir ti puso. Tikangrunaan nga annongda ket ti mangipan ti oksiheno manipud ti tangatang iti sistema ti panagbalikuskos, ket ti mangibbet ti karbon dioksido manipud ti pagbalikuskosan ti dara iti tangatang.Ti dakkel a rabaw tilugar ket nasken para iti panangisinnukat kadagiti alingasaw a maaramid babaen ti mosaiko dagiti naipangpangruna a selula a mnagporma kadagiti babassit a riniwriw, a naingpis ti datarna a supot ti angin a tinawtawagan ti albeolo.
Tapno maawatan ti anatomia dagiti bara, ti ilalabas ti angin babaen ti agong ken ngiwat a mapan idiay albeolo ket nasken a maadal Ti panagrang-ay ti angin babaen ti ngiwat wenno ti angong, ket agbanniaga babaen ti nasoparinge, oropatinge, laringe, ken ti trakea (aangsan). Ti angin ket agpabba a lumabas iti trakea, a mangbingay iti dua a nangruna a bronkuio; dagitoy a sanga iti kanigid ken kanawan ken ti kanawan a barbara nga idiay ti panagrang-ay a panagbingbingay iti maysa a sistema iti bonkuio ken dagiti bronkuiolo aginggan ti pannakaabotna ti albeolo. Dagitoy nga adu nga albeolo a ditoy ti pakaaramidan ti pagsinnukatan dagiti alingasaw iti karbon dioksido ken oksiheno.[1]
Ti panaganges ket pinaandar babaen ti mipapan ti pikel a tignay; kadagiti nasapa a tetrapoda, ti angin idi ket naipan kadagiti bara babaen kadagiti maipapan ti paringe a piskel babaen ti panagbommba ti pingping, a makitkita pay laeng kadagiti ampibia. Dagiti reptilia, dagiti billit ken dagiti mamalia ket agus-usarda kadagiti bukodda a muskuloeskeletal a sistema tapno makasuporta ken mangpatan-ay ti panaganges.
Dagiti medikal a termino a mainaig iti bara ket kankanayon a mangrugi iti pulmo-, kasla iti (pananginagan a porma: pulmonario) wenno manipud ti Latin a pulmonarius ("kadagiti bara"), wenno iti pneumo- (manipud ti Griego ti πveύuwv "bara").
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Daig
- Dagiti midia a mainaig ti Dagiti bara idiay Wikimedia Commons
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wienberger, Cockrill, Mandel. Dagiti Pamunganayan ti Pulmonario a Medisina. Elsevier Science.


text:
Potosintesis
Ti potosintesis ket isu ti proseso nga us-usaren dagiti mula ken dagiti dadduma pay a autotropiko nga organismo tapno pagbaliwenda ti enerhia ti lawag , kadawyan a manipud iti Init, iti kimiko nga enerhia a mabalin a mausar a pangsungrod kadagiti tignay ti organismo. Dagiti karbohidrato, a kas dagiti asukars, ket masintesado manipud ti karbon dioksido ken danum (isu a gapuana ti nagan a potosintesis, manipud ti Griego φώto- [poto-], "lawag," ken σύvθeσις [sintesis], "pagtitiponen") iti las-ud ti proseso. Ti oksiheno ketmaibbatan pay, a kaaduan kadaitoy a kas rugit a produkto. Kaaduan kadagiti mula,kaaduan kadagiti algas, ken cyanobakteria ket agaramid ti proseso iti potosintesis, ken tinawtawagn dagitoy kadagiti potoautotropo. Ti potosintesis ket mangtalinaay ti atmosperiko a kaadu ti oksiheno ken kaaduan a mangipaay kadagiti enerhia a kammasapulan para iti amin a biag iti Daga,[1] malaksid para kadagiti kuimioautotropo, a gumun-od ti enehia babaen kadagiti oksidatibo a reaksion ti kimiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bryant DA, Frigaard NU (Nobiembre 2006). "Panagipalplawag ti prokariotiko a potosintesis ken pototropia". Trends Microbiol. 14 (11): 488–96. doi:10.1016/j.tim.2006.09.001. PMID 16997562.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Potosintesis idiay Wikimedia Commons


text:
Dilasag, Aurora
Ti Dilasag ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dilasag ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.[2]
- Diagyan
- Dicabasan
- Dilaguidi
- Dimaseset
- Diniog
- Lawang
- Maligaya (Poblacion)
- Manggitahan
- Masagana (Poblacion)
- Ura
- Esperanza
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aurora". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Luzon (Ingles) naala idi 29 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Aurora". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)