text:
Baro a Selanda
Ti Baro a Selanda (Ingles: New Zealand) (Māori: Aotearoa) ket maysa nga isla a pagilian a mabirukan idiay abagatan a laud ti Taaw Pasipiko. Ti heograpiko a pakabuklan daytoy a pagilian ket buklen ti dua a kangrunaaan a bagi ti dagdaga iti Amianan ken Anagatan nga is-isla ‒ ken dagiti adu pay a babassit nga is-isla. Naisanglad ti Baro a Selanda ti 1,500 kilometro (900 mi) a daya iti Australia ti ballasiw ti Baybay Tasman ken ti agarup a 1,000 kilometro (600 mi) nga abagatan dagiti isla a pagilian ti Pasipiko iti Baro a Kaledonia, Fiji, ken Tonga. Gapu ti kaadayona, isu daytoy ti kaudian a nataengan ti tattao.
Dagiti Polinesio ket tinaenganda ti Baro a Selanda idi 1250–1300 CE ken nakaparang-ayda ti naisangsangayan a Māori a kultura, kendagiti Europeano ket immunada a nakadanon idi 1642 CE. Ti panangiyam-ammo ti patatas ken dagiti maskit ket nangirugi kadagiti yaalsa kadagiti Māori idi las-ud ti kasapaan ti maika-19 a siglo, a nangiturongan dagiti suppiat ti tribu a Maskit a Gubgubat. Idi 1840 dagiti Britaniko ken Māori ket nagpirmada ti maysa a tulagan a nangaramid ti Baro a Selanda a kas maysa a kolonia ti Britaniko nga Imperio. Ti bilang dagiti imigrante ket immad-adu unay ken dagiti suppiat ket kimmaro kadagiti Gubgubat ti Baro a Selanda, a nagbanagan iti adu a panagala kadagiti daga ti Māori idiay tengnga ti Amianan nga Isla. Ti ekonomiko a panagsagsagaba ket sinarunuan babaen dagiti paset ti panawen iti politikal a reporma, nga addan ti ti pannakagun-od ti babbai a makabutos idi las-ud ti tawtawen ti 1890, ken ti maysa a nam-ay nga estado a naipatpatakder manipud idi tawtawen ti 1930. Kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II, ti Baro a Selanda ket kimmaddua iti Australia ken ti Estados Unidos iti seguridad a tulagan ti ANZUS, urayno ti Estados Unidos iti kalpasan daytoy, aginggana idi 2010, ket pinasardengna ti tulagan idi ti Baro a Selanda ket nangiparit kadagiti armas a nuklear. Ti Baro a Selandad ket paset ti pannakibingbingayan ti intelihensia kadagiti Angloesperio a pagilian, ti UKUSA a Tulagan. Dagiti Tga-Baro a Selanda ket agragrag-oda ti maysa a kangatuan nga alagaden ti panagbiag iti lubong idi tawtawen ti 1950, ngem idi tawtawen ti 1970 daytoy ket nakakitan ti nakaro a a resesions, a pinakaro babaen kadagiti kellat ti petroleo ken ti iseserrek ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Ekonomiko a Komunidad ti Europa. Ti pagilian ket napan iti nangruna nga ekonomiko a panabalbaliw idi las-ud ti tawtawen ti 1980, a nnagibaliw daytoy manipud ti maysa a protktionista iti maysa a liberalisado a nawaya a panagtagilako nga ekonomia. Dagiti pagtagilakuan ti Baro a Selanda kadagiti eksport ti agrikultura ket immadu a nagdumaduma manipud idi tawtawen ti 1970, nga adda idi ti kaaduan nga eksport ti dutdut ket sinukatan ti babaen ti paggatasan a produkto, karne, ken bino.
Dagiti linaon
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti "Apo Dios Isalakanmo ti Reina" ket opisial a nailian a kanta ngem mapasap a maus-usar laeng kadagiti naarian ken bise a naarian a paspasamak.[1][2]
- ^ Ti porsiento ti pagsasao ket agnayon ti adadu ngem 100% gaputa adu dagiti tattao nga agsasao ti ad-adu ngen maysa a pagsasao. Saanda nga iraman dagiti saan a mausar a sungbat ken dagiti saan nga agsao ti pagsasao (a kas dagiti ubbing unay nga agsao).
- ^ Ti porsiento ti etnisidad ket agnayon ti sumurok a 100% gapu ta adu dagiti tattao a nainaganan nga adadu ngen maymaysa nga etniko a grupo.[3]
- ^ Adda dagiti adu a petsa a mangibaga ti panagwayawayas (kitaen ti Pananagwayawayas iti Baro a Selanda).
- ^ Ti pannakaitutop ti lugar iti Baro a Selanda (malaksid dagiti estuario) dagiti nasakupan ti karayan, dagiti danaw ken dagiti alog, manipud kadagiti bilang ti Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda,[4] ket (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216) = 1.6%. No dagiti nalukatan nga estuario a danum, manglares, ken dagiti naapgadan a mulmula ket mairaman, ti bilang ket 2.2%.
- ^ Ti Is-isla ti Chatham ket addaan ti sabali a sona ti oras, 45 minuto nga umuna ngem ti Baro a Selanda.
- ^ Dagiti teritorio iti Niue, ti Is-isla ti Cook ken Tokelau ket adda bukodda a cctlds, .nu, .ck ken .tk respectively.
Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Nailian a Kanta ti Baro a Selanda". Ministro para iti Kultura ken Tinawtawid. Naala idi 17 Pebrero 2008.
- ^ "Pagalagadan para iti panag-usar kadagiti Nailian a Kanta ti Baro a Selanda". Ministro para iti Kultura ken Tinawtawid. Naala idi 17 Pebrero 2008.
- ^ Didham, Robert; Potter, Deb (Abril 2005). Pannakaawat ken Panagobra iti Datos ti Etnisidad. Estadistika ti Baro a Selanda. ISBN 9780478315059. Naidulin manipud ti kasisigud idi 25 Nobiembre 2007. Naala idi 19 Septiembre 2010.
- ^ "Ti Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda". Kelleb ti Kasisigud a Datos ti Baro a Selanda 2. Ministro ti Katutubo ti Baro a Selanda. 1 Hulio 2009. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ "Karkulo ti Nailian a Populasion: Pagkapat ti Septiembre 2011". Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda. 14 Nobiembre 2011. Naala idi 15 Nobiembre 2011.
- ^ "QuickStats a Maipanggep ti Populasion ken Pagtaengan idiay Baro a Selanda: Dagiti bilang ti populasion". 2006 Snso. Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda. Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ a b c d "Baro a Selanda". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-20.
- ^ "Equality and inequality: Gini index". Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2009. Programa ti Panagrangrang-ay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian]]. Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 2011-11-02.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alley, Roderic (2008). Ti Baro a Selanda iti Lubong a Pannakibiang iti IV 1990-2005. Unibersidad ti Victoria a Pagmalditan.
- Bain, Carolyn (2006). Baro a Selanda. Lonely Planet. ISBN 1-74104-535-5.
- Garden, Donald (2005). Stoll, Mark, ed. Australia, Baro a Selanda, ken ti Pasipiko: ti maipapan ti enbiromento a pakasaritaan. Katutubo ken dagiti Kagimongan ti Tao. ABC-CLIO/Greenwood. ISBN 978-1-57607-868-6.
- Kennedy, Jeffrey (2007). "Panangidaulo ken Kultura idiay Baro a Selanda". Iti Chhokar, Jagdeep; Brodbeck, Felix; House, Robert. Kultura ken Panangidaulo iti Ballasiw ti Lubong: Ti GLOBO Libro kadagiti Nasayaat a Panagadal kadagiti 25 a Kagimongan. US: Psychology Press. ISBN 978-0-8058-5997-3.
- Hay, Jennifer; Maclagan, Margaret; Gordon, Elizabeth (2008). Dagiti dialekto titi Inggles: Inggles ti baro a Selandah. Unibersidad ti Edinburgh a Pag,malditan. ISBN 978-0-7486-2529-1.
- King, Michael (2003). Ti Penguin a Pakasaritaan ti Baro a Selanda. Baro a Selanda: Penguin Books. ISBN 978-0-14-301867-4.
- Mein Smith, Philippa (2005). Ti Ababa a Pakasaritaan ti Baro a Selanda publisher=Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. Australia. ISBN 0-521-54228-6.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bateman, David, ed. (2005). Bateman nga Ensiklopedia ti Baro a Selanda (Maika-6 nga ed.). ISBN 1-86953-601-0.
- Sinclair, Keith; binaliwan babaen ni Dalziel, Raewyn (2000). Ti Pakasaritaan ti Baro a Selanda. ISBN 978-0-14-029875-8.
- Dagiti Estadistika ti Baro a Selandad. Opisial a Tinawen a Libro ti Baro a Selanda (tinawen). ISBN 1-86953-776-9 (2010).
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig ti Baro a Selanda idiay Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Baro a Selanda manipud idiay Wikivoyage
- Portal ti Gobierno ti Baro a Selanda
- Ministro para iti Kultura ken Tawidan
- Dagiti Estadistika ti Baro a Selanda
- Baro a Selanda
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti isla a pagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Polinesia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1840
- Selandia (kontinente)


c: text/html

text:
Rabanos
Ti rabanos (Raphanus sativus) ket maysa a masida a ramut a nateng iti pamilia ti Brassicaceae a naimuyongan idi idiay Europa,[1] kadagiti kasakbayan dagiti panawen ti Romano. Dagitoy ket naimulmula ket masidisda kadagiti nadumaduma a paset ti lubong. Dagiti rabanos ket addaan kadagiti nadumaduma a panagduduma, kadagiti nadumaduma akadakkel, maris ket kapaut ti nasken a panawen a panagmula. Adda met dagiti rabanos a naimulmula manipud kadagiti bukel; dagit lana ti bukel ti rabanos ket naimulmula para kadagiti panagpataud ti lana. Ti rabanos ket mabalin nga agtubo manipud ti bukel aginggan aiti bassit a mula iti basbassit ngem tallo nga aldaw.
Ti kaibuksilan ti Griego a nagan ti henero ti Raphanus (ῥάφavoς) ket "napardas nga agparang" a mangitudo ti napardas a pangtubo dagitoy a mula. Ti Raphanistrum, manipud ti isu met laeng a ramut ti Griego, ket isu ti duog a nagan nga inus-usar idi iti daytoy a henero.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lewis-Jones, L.J.; Thorpe, J.P.; Wallis, G.P. (1982). "Henetiko a pannakaisalsalumina kadagiti uppat a sebbangan ti henero ti Raphanus: Dagiti pagbanagan para iti tinaudan ti domestiko a rabanos R. sativus". Biological Journal of the Linnean Society 18 (1): 35–48. doi:10.1111/j.1095-8312.1982.tb02032.x.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Rabanos idiay Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ozamiz
Ti Siudad ti Ozamiz ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Misamis Occidental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Ozamiz ket nabingbingay a politikal iti 51 a barbaranggay.[2]
- Aguada
- Bacolod
- Bagakay
- Balintawak
- Bañadero
- Baybay San Roque
- Baybay Santa Cruz
- Baybay Triunfo
- Bongbong
- Calabayan
- Capucao C.
- Capucao P.
- Carangan
- Carmen Annex
- Catadman-Manabay
- Cavinte
- Cogon
- Dalapang
- Diguan
- Dimaluna
- Doña Consuelo
- Embargo
- Gala
- Gango
- Gotokan Daku
- Gotokan Diot
- Guimad
- Guingona
- Kinuman Norte
- Kinuman Sur
- Labinay
- Labo
- Lam-an(Urban)
- Liposong
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Misamis Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Amianan a Mindanao (Ingles) naala idi 17 Abril 2013
- ^ "Probinsia ti Misamis Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bambang, Nueva Vizcaya
Ti Bambang ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Bambang ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.[2]
- Abian
- Abinganan
- Aliaga
- Almaguer North
- Almaguer South
- Banggot (Poblacion)
- Barat
- Buag (Poblacion)
- Calaocan (Poblacion)
- Dullao
- Homestead
- Indiana
- Mabuslo
- Macate
- Manamtam
- Mauan
- Salinas
- San Antonio North
- San Antonio South
- San Fernando
- San Leonardo
- Santo Domingo (Tabangan)
- Pallas
- Magsaysay Hill
- Santo Domingo West
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Vizcaya". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tanap ti Cagayan (Ingles) naala idi 30 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Nueva Vizcaya". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Sudipen, La Union
Ti Sudipen ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sudipen ket nabingbingay iti 17 a barbaranggay.[2]
- Bigbiga
- Castro
- Duplas
- Ipet
- Ilocano
- Maliclico
- Old Central
- Namaltugan
- Poblacion
- Porporiket
- San Francisco Norte
- San Francisco Sur
- San Jose
- Sengngat
- Turod
- Up-uplas
- Bulalaan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao a Hebreo
Ti Hebreo wenno Ebreo (/ˈhiːbruː/) (עִבְרִית, Ivrit, Pannakabalikas a Hebreo (tulong·paammo)) ket maysa a Laud a Semitiko a pagsasao iti pamilia ti pagsasao nga Aproasiatika. Iti kultura, daytoy ket naipammategan dagiti Hudio ken sabsabali a a grupo ti relihion a kas iti pagsasao dagiti tattao a Hudio, uray no dagiti sabsabali a Hudio a pagsasao ket nagtaud da kadagiti diaspora a Hudio, ken ti pagsasao a Hebréo ket naususar pay babaen dagiti saan a Hudio a grup-grupo, a kas dagiti minaig nga etniko a dagiti Samaritanos.
Ti Moderno a Hebreo ket maisasao babaen dagiti kaaduan a walo a riwriw a tattao idiay Israel, nga ti Klasiko a Hebreo ket inususar para ti panag-kararag wenno panagadal dagiti Hudio a komunidad iti sanglubongan. Daytoy a pagsasao ket nasaksian manipud ti maika-10 a siglo BCE [2] iti kinaudi a Maikadua a Templo a panawen, kalpasan idi naparang-ay ti pagsasao iti Misna a Hebréo. Ti Moderno a Hebreo ket maysa kadagiti opisial a pagsasao iti Israel, a maikaduaan na ti Arabiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Akademia ti Pagsasao a Hebreo (Hebreo) (Ingles)


text:
Premio Nobel
Ti Premio Nobel ket maysa a pammadayaw a mait-ited kadagiti tao ken organisasion a nakaaramid wenno nakaduktal kadagiti naisangsangayan a sukisok, nakapartuat kadagiti naidumduma a wagas ken panglakagan wenno alikamen, wenno nakaiburay iti naisalumina ken naindaklan a benepisio iti kagimongan. Daytoy a premio ket nabuangay babaen ti testamento ni Alfred Nobel, maysa a Sueko a chemist, industrialista ken imbentor ti dinamita.
Ti Premio Nobel, a mabigbig kas kangatuan a pammadayaw iti lubong iti agdama, ket tinawen a maited kadagiti sumaganad a kategoria:
- Premio Nobel iti Pisika (kedngan ti Akademia dagiti Siensia ti Naarian a Sueko)
- Premio Nobel iti Kimika (kedngan ti Akademia dagiti Siensia ti Naarian a Sueko)
- Premio Nobel iti Pisiolohia wenno Medisina (kedngan ti Instituto ti Karolinska)
- Premio Nobel iti Literatura (kedngan ti Sueko nga Akademia)
- Premio Nobel iti Kappia (kedngan ti Norwego a Komite ti Nobel Nobel, a pusgan ti Norwego Parlamento, Stortinget)
- Banko ti Sweden Premio iti Siensia Ekonomika iti Lagip ni Alfred Nobel (kedngan ti Akademia dagiti Siensia ti Naarian a Sueko)


text:
Davao del Norte
Ti Davao del Norte a sigud nga ammo kas Davao, ket maysa a probinsia iti Pilipinas a masarakan iti Rehion ti Davao iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Tagum. Kabeddengna dagiti probinsiati Agusan del Sur iti amianan, Bukidnon iti laud, Tanap ti Compostela iti daya, ken ti Siudad ti Davao iti abagatan.
Paset ti Davao del Norte ti Isla ti Samal iti abagatan ti Golpo ti Davao. Sigud met a paset ti Davao ti probinsia ti Tanap ti Compostela agingga a napagbalin a naan-anay a probinsia idi 1998. Sakbay ti 1967, dagiti uppat ita a probinsiaa Davao del Norte, Davao Oriental, Davao del Sur, ken Tanap ti Compostela ket maymaysa a probinsia a managan iti Davao.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti iti 8 nga ili ken 3 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Dagiti daulo ti probinsia: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 12 Pebrero 2013
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Davao (Ingles) naala idi 2 Hunio 2013


text:
Ernest Rutherford
Ni Ernest Rutherford, Umuna a Baron Rutherford ti Nelson OM, FRS[1] (30 Agosto 1871 – 19 Oktubre 1937) ket maysa idi a naiyanak idiay Baro a Selanda-a Britaniko a kimiko ken pisiko a nagbalin a naam-ammuan a kas ti ama ti nuklear a pisika.[2] Isu ket naipanpanunotan a kas ti kalatakan nga eksperimentalista manipud idi ni Michael Faraday (1791–1867).[2]
Kadagiti nasapa nga obrana isu ket nakaduktal ti konsepto ti radioaktibo a gudua a biag, a nangpasingked a ti radioaktibidad ket mairaman ti transmutasion ti maysa a kimiko nga elemento aginggan ti sabali, ken isu pay ti nangigiddiat ken nanginagan ti alpha ken beta radiasion,[3] a nagipasingked a ti immuna ket dagiti ion laeng ti helio. Daytoy nga obra ket naaramid idiay Unibersidad ti McGill idiay Kanada. Daytoy ket batayan para iti Premio Nobel iti kimika a naipagungguna kaniana idi 1908 "para iti panagsuksukisokna kadagiti pannakadaddadael dagiti elemento, len ti kimika dagiti radioaktibo a sustansia".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- ^ a b "Ernest Rutherford: Britaniko-Baro a Selanda a pisiko". Encyclopædia Britannica.
- ^ "Ti Panakaduktal ti Radioaktibidad".
- ^ Ti Premio Nobel iti Kimika 1908. Nobelprize.org. Naala idi 2011-01-26.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- J. Campbell (1999) Rutherford: Sientista Supremo, AAS Publications, Christchurch
Daytoy a dakamat ket automatiko a malpas kadagiti sumaruno a minuto. Mabalinmo a mapan ti pagurayan wenno ipadakkel babaen ti ima
- Reeves, Richard (2008). Ti Puersa ti katutubo: Ti Prontera a henio ti Ernest Rutherford. New York: W. W. Norton. ISBN 0-393-33369-8
- Rhodes, Richard (1986). Ti Panagaramid ti Atomiko a Bomba. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-671-44133-7
- Wilson, David (1983). Rutherford. Simple a Henio, Hodder & Stoughton, ISBN 0-340-23805-4
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ernest Rutherford idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Ernest Rutherford idiay Wikisource


text:
Mongol nga Imperio
Ti Mongol nga Imperio (Mongolian: denggen (tulong·paammo) Mongol-yn Ezent Güren; Siriliko: MoHroлыH эзэHT rүpэH) ket rimsua idi las-ud ti maika-13 ken maika-14 a sigsiglo AD, ken isu idi ti kadakkelan nga agkakasigkay a daga nga imperio iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.[1] Mangrugi daytoy idiay estepa ti Tengnga nga Asia, daytoy ket dimteng a gimmay-at manipud idiay Daya aEuropa aginggana idiay Baybaya iti Hapon, a nangsaksakop kadagiti paset ti Siberia iti amianan ken gimmay-at nga agpaabagatan iti Abagatan a daya nga Asia, ti Indiano a subkontinente, ti Irani a banak, ken ti Tengnga a Daya. Iti kalatakan a gay-atna daytoy ket sumaksakop ti9,700 km (6,000 mi), nakasakop ti kalawa iti 24,000,000 km2 (9,300,000 sq mi),[2][3][4][5] 16% iti dagup a kalawa iti Daga, ken agtengtengel ti panaturay kadagiti populasion ti sumurok a 100 a riwriw.
Ti Mongol nga imperio ket rimsua maniud ti panagkaykaysa iti Mongol ken [dagiti [Tatao a Turko|Turko]] a tribu iti naipakasaritaan a Mongolia babaen ti panangidaulo ni Genghis Khan. Ni Genghis Khan ket isu idi ti nairangarang nga agturay kadagiti amin a Mongol idi 1206. Ti imperio ket napardas a dimakkel babaen ti panagturayna ken kalpasanna dagiti pay panagturay dagiti kaputotanna, a nangipatpatulod kadagiti panagraut iti amina turong.[6][7][8][9][10][11] Ti nawatiwat a transkontinental nga imperio a nangikapet ti daya iti laud nga adda ti maysa a naipatpatungpal a Pax Mongolica ket nangpalpalubos ti panagtagilako, dagiti teknolohia, dagiti kammasapulan ken dagiti ideolohia a maiwarwaras ken pakisinnukatan iti ballasiw ti Eurasia.[12][13]
Ti imperio ket nangrugrugi a naisinsina a kas ti maysa aresulta kadagiti gubat a maipangge kadagiti panagsasaruno, a kas dagiti appo ni Genghis Khan ket nagsisinnuppiatda no ti naarian a linia ket nasken a amangsurot manipud ti anak a lalaki ni Genghis ken ti tumawid a ni Ögedei, wenno ti maysa kadagiti sabali nga anakna a lalaki a kas ni Tolui, Chagatai, wenno ni Jochi. Dagiti Toluid ket nagballigida kalpasan ti nadara a panagpurga kadagiti sangkatipunan ti Ögedeid ken Chagataid, ngem dagiti panagsisinnuppiat ket nagtultuloy kadagiti kaputotan iti Tolui. Idi timaysa a Nalatak a Khan ket pimmusay, dagiti kasuppiat a konsilo ti kurultai ket aggigiddanda nga agpili kadagiti nadumaduma a sumaruno, a kas ti agkabsat a lallaki a ni Ariq Böke ken ni Kublai, isuda a dua ket napili ken dagitoy dua ket saanda laeng a nagsinnungat, ngem nangikaskasoda pay kadagiti kumarkarit manipud kadagiti kaputotan ni Genghis nga annakna a lallaki.[14][15] Ni Kublai ket nagballigi a nangala ti bileg, ngem sinaruno daytoy ti sibil a gubat, idi ni Kublai ket nagpaspadas, ngem napaay, a nangal manen ti panagtengngel dagiti pamilia ti Chagatayid ken Ögedeid.
Ti Gubat ti Ain Jalut ket nangmarka ti nangato a puntos ti danum iti Mongol a panagrukma, ken idi ti immuna nga banse ti Mongol a permanente a naabak iti dagus a gubat iti paggugubatan. Kalpasan dagiti dati a pnnakaabak iti pagggubatan, dagiti Mongol ket kankanayonda a nagsubsubli ken nagibalbales kadagiti pannaka-abakda, a dimtengan daytoy pannaka-abak dagiti kabusorda. Ti Gubat ti Ain Jalut ket nangmarka ti immuna a panawen a naaramidda daytoy.
Babaen ti panawen nga ipupusay ni Kublai idi 1294, ti Mongol nga Imperio ket nabungbungtol kadagiti uppat a nagsisina a khanate wenno imperio, a ti tunggal maysa ket ket napnapan kadagiti bukodda nga interesado ken gandat: ti Nabalitokan a Horda a khanate iti amianan a laud, ti Chagatai Khanate iti laud, ti Ilkhanate iti abagatan a laud,ken ti Yuan a Dinastia a naikuartelidiay moderno nga aldaw a Beijing.[16] Idi 1304, dagdi tallo a lumaud a khanate ket nabiitda a nangawat ti nominal a panangituray ti Yuan a Dinastia,[17][18] ngem idi naparmek babaen ti Han nga Insik a [[Ming a Dinastia] idi 1368, ti Mongol nga Imperio ket kanungpalan a nawara.
Dagiti linaon
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti pudno apundasion daytoy a siudad ket saan anapasamak aginggana idi 1220, ken nagserbi a kas ti kapitolio ti Mongol nga Imperio aginggana idi 1259.
- ^ Kalpasan ti ipupusay ni Möngke Khan idi 1259, awan idi ti agmaymaysa a nangruna a siudad iti imperio, a ti Dadu ket isu ti kapitolio ti Yuan a Dinastia manipud idi 1272 aginggana idi 1368.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Morgan. Dagiti Mongol. p. 5.
- ^ Finlay. Pilgrim Art. p.151.
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/102315/history-of-Central-Asia/73543/Creation-of-the-Mongol-empire
- ^ «Mongolia se encomienda a Gengis Jan» (Espaniol). El País 18.08.2007 (2007). Consultado el 19/06/2008.
- ^ Jonathan M. Adams, Thomas D. Hall ken Peter Turchin (2006). "Daya-Laud nga Orientasion dagiti Naipakasaritaan nga Imperio" (PDF). Warnakan dagiti Sistema ti Lubonga Panagsukisok (Unibersidad ti Connecticut). 12 (blng. 2): 219–229.
- ^ Diamond. Guns, Germs, ken Steel. p. 367.
- ^ Dagiti Mongol ken Ruso, babaen ni George Vernadsky
- ^ Ti Mongol a Lubong nga IMperio, 1206-1370, babaen ni John Andrew Boyle
- ^ Ti Pakasaritaan ti Tsina, babaen ni David Curtis Wright. p. 84.
- ^ Ti Nasap a Sibilisasion ti Tsina, babaen ni Yong Yap Cotterell, Arthur Cotterell. p. 223.
- ^ Dagiti Mongol ken dagiti Mamluk: Ti Mamluk-Ilkhanid a Gubat, 1260–1281 babaen ni Reuven Amitai-Preiss
- ^ Gregory G.Guzman "Dagiti kadi barbaro ket negatibo wenno positibo a banag iti taga-ugma ken mediebal a pakasaritaan?", Ti Historiador 50 (1988), 568-70.
- ^ Allsen. Kultura ken Panagrukma. p. 211.
- ^ "Ti Islamikoa Lubong aginggana idi1600: Ti Nabalitokan a Horda". Unibersidad ti Calgary. 1998. Naala idi Disiembre 3, 2010.
- ^ Michael Biran. Ti Qaidu ken ti Ibabangon ti Nawaya nga Estado ti Mongol idiay Tengnga nga Asia. The Curzon Press, 1997, ISBN 0-7007-0631-3
- ^ Ti Cambridge a Pakasaritaan ti Tsina: Ganganaet a Turay ken dagit Pagbeddengan nga Estado. p. 413.
- ^ Jackson. Dagiti Mongol ken ti Laudt. p. 127.
- ^ Allsen. Kultura ken Panagrukma'. pp. xiii, 235.
Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
- Allsen, Thomas T. (1987). Mongol nga Imperialismo: Dagiti Annuroten ti Nalatak a Qan Möngke idiay Tsina, Rusia, ken ti Islamiko a Dagdaga, 1251-1259. Unibersidad ti California a pagmalditan. ISBN 978-0520055278.
- Allsen, Thomas T. (2004). Kultura ken panagrukma iti Mongol Eurasia. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 978-0-521-60270-9.
- Amitai-Preiss, Reuven (1995). Dagiti Mongol ken Mamluk: Ti Mamluk-Ilkhanid a Gubat, 1260–1281. Cambridge, UK; New York, USA: Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 978-0-521-46226-6.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Brent, Peter. Ti Mongol nga Imperio: Genghis Khan: Ti panagballigina ket ti Legadona. Book Club Associates, Londres. 1976.
- Buell, Paul D. (2003). Naipakasaritaan a Diksionario iti Mongol a Lubong nga Imperio. The Scarecrow Press, Inc. ISBN 0-8108-4571-7.
- May, Timothy. "Ti Mongol nga Arte iti Gubat." Westholme Publishing, Yardley. 2007. ISBN 978-1-59416-046-2 / ISBN 1-59416-046-5
- May, Timothy. Ti Mongol a Panagrukma a Pakasaritaan ti Lubong (Reaktion Books, inwarwaras babaen ti Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan; 2012) 319 pampanid
- Rossabi, Morris. Dagiti Mongol: Ti Ababa Unay a Pangyuna. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2012. ISBN 978-0199840892
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Mongol nga Imperio idiay Wikimedia Commons
- Genghis Khan ken dagiti Mongol
- Ti Mongol nga iMperio
- Dagiti Mongol
- Biograpia ni Genghis Khan
- Dagiti Mongol iti Pakasaritaan ti Lubong
- Ti Mongol nga Imperio para kadgiti estudiante
- Paradoxplace a Panirigan a Pampanid kadagiti Mongol nga Emperador
- Panaglaglagip kadagiti Mongol ni William iti Rubruck
- Mongol a panagraut iti Rus (ladladawan)
- Sangalubongan a Dagu dagiti Natay
- Google Earth -Mongol nga Imperio


text:
Zamboanga del Norte
Ti Zamboanga del Norte ket maysa a probinsia a masarakan iti Peninsula ti Zamboanga a rehion iti Pilipinas. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Dipolog. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zamboanga del Sur ken Zamboanga Sibugay iti abagatan ken ti Misamis Occidental iti daya. Adda ti Baybay Sulu iti amianan-a-laud ti Zamboanga del Norte.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti Zamboanga del Norte iti 25 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bacungan (Leon T. Postigo)
- Baliguian
- Godod (17)
- Gutalac
- Jose Dalman (Ponot)
- Kalawit
- Katipunan
- La Libertad
- Labason
- Liloy
- Manukan
- Mutia
- Piñan (New Piñan)
- Polanco
- President Manuel A. Roxas
- Rizal
- Salug
- Sergio Osmeña Sr.
- Siayan
- Sibuco
- Sibutad
- Sindangan
- Siocon
- Sirawai
- Tampilisan
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Peninsula ti Zamboanga (Ingles) naala idi 1 Pebrero 2013


text:
Taudan a kodigo
Ti Taudan a kodigo (Ingles: Source Code) ket listaan dagiti agsarsaruno a pammilin a naisurat babaen ti lengguahe ti panangprograma a mabasa met ti tao. Iti agdama, saan met laeng adda ti sibubukel a kodigo iti maymaysa nga intar no maaramat dagiti lenguahe ti programasion, ngem adda iti addu nga intar ti testo para iti maysa a programa. Ti taudan a kodigo ti maysa a programa ti kompiuter ket tinipon dagiti intar a mapagbaliw manipud ti porma a mabasa ti tao agginggana ti porma a matungpal ti kompiuter. Pagbalbaliwento ti manggupgop (compiler) ti kodigo iti matungtungpal nga intar maipaay naitudingan nga arkitektura ti kompiuter, wenno tungpalento ti mangpatpatarus (interpreter) ti kodigo tapno mapataray a dagus.


text:
Due to the long line of comments regarding the Tribal Council Request for donations, I would like to add this to clarify some issues. Although this information was not received through official channels, I believe them to be accurate. I will update this information as we hear back from the Tribal Council officials.
The Tribal Council is a separate entity from the Barangay Council although it is sanctioned and supported by the Barangay. This is evident by the presence of several barangay members who are also serving in the Tribal Council. Sagunto is a small town, and I believe that not many projects get past the Barangay. So there is no disrespect of the Captain here, it is simply a separate matter from the usual Barangay issues. It is prudent to have a degree of separation between the various organizations. Let's not get bogged down with whose ego was not smoothed over first. Especially since our honorable Capitan has not voiced any objections about this project but rather seems to be supportive of it as you can see in the photographs of the group.
This is a noble goal for the tribe. I noted when I was present during the Rizal Day festivities that the tribal dances were presented by a very talented group from another barangay. This thought, that "why is there not an organization in Sagunto presenting a tribal performance?", did cross my mind then. I am sure there are many talented Bagos in Sagunto who could have done as well if not better. I am glad that the Tribal Council has taken it upon themselves to correct this.
Here are some preliminary figures, to give everyone an idea how much is needed. The Bago Tribal Council requests aid in procuring the following items:
Costumes for the dancers
Gangsa - is the Bago gong (estimate cost for 12-piece set = 70,000 pesos)
Tambor - drum made of deer skin (estimate cost, 3,000 pesos)
The cost for a 6-piece gong set is estimated at 35,000 pesos. The council hopes for a 12-piece set. There are no estimates yet for the costumes
and tambor. I'm sure they can't be cheap. If you have some information about these costs please share your information here. (Those named above, please confirm your pledge. If it's a mistake, let me know and I will remove it from the list)If you'd like to make a pledge, leave a comment and I will update the list.
Donations may be sent directly to the Bago Tribal Council Treasurer, Mr. Daniel Pascua, Sagunto, Sison, Pangasinan.
We thank you all for your help, and as one of our youngest members here on the blog said, "every little bit counts". So let's all pull together and help our tribe, let's show our younger generations what a proud and noble people we are.
Thursday, May 24, 2007
Tribal Council Donations
Due to the long line of comments regarding the Tribal Council Request for donations, I would like to add this to clarify some issues. Although this information was not received through official channels, I believe them to be accurate. I will update this information as we hear back from the Tribal Council officials.
Posted by JMom at 6:28 AM
Labels: announcement, Bago, donations, Tribal Council
20 comments:
-
-
wen ngarud ya agpayso katribuan taga pugo dagidiay immay nagsala idi fiesta nga napalabas ken minmayat ngem kunak ket nalalaing tayo pay a uray dagitoy KALIPI tayo ket mabalin nga isuda ti mabukel nga agsala uray siak no masapul ti bulog ket mayat ta inrugi manen appok ken annak ko ti panagurnong agpayso nga kunayo nga adu nga kantidad ngem pagbabassitan aye apay dinto ngata met mapartuwat dayta ibaga yo kada kapid ko nga Boying Annaguey ken Boying Quilaman dita Amerika baka dida ammo daytoy nga proyekto pakpakamuztaan ida ni uncle romeo da. ala aguray ta agpakaadak pay bassit ket adun ti bayadak ditoy.
kimat
- May 24, 2007 at 8:28 AM
- Roselee said...
-
Thanks a lot for explaining what's the difference between the barangay council and the tribal council. I'm sure nga adu kaniatayo ti mangipagarop nga tribal and barangay council ket maymaysa.
Nasayaat met ta nailista dagita nagpledge tapno ammo tayo no sino ti singerento. Ta no dadduma naglaka ti agsao ngem nagrigat ti agaramid,di met? (No offence kuma kaniayo apo ibagbagak lang ti kapanunotk)
Adda koma madamag ko. Apay nga nagadu nga gangsa iti gatangenen?Kailangan tay ba nga talaga ti 12?
- May 24, 2007 at 8:33 AM
-
-
oh hi kimat you are here imbag man!ay apo how I wish I know you!
Roselee am asking that same ? before how come that they are in need of lots of gongs ngem I know it now ta no agsala ti laLLAKI MABALIN NGA ISU TI IGGEM DAN AT THE SAME TIME ITS THEIR MUSIC and okay lang but we can ask representative of Bago Council to explain us more about it for everybody's sake.
Oh no for sure pledge is pledge and it can not be broken hahahha! kanta sa met didiayen di panawen da jeanette ken uncle Dadong hahah!
eva
- May 24, 2007 at 8:48 AM
-
-
hello kimat, ayan mo aya tatta?
paggatangan ngata ti nalaka nga costume? If you are in sagunto now, kindly help them find better sources of gongs and costumes.
if i can take home these bronze vases and decorations to trade-in (wow nagngina gayamen ti bronze gongs tattan)...nadagsen to met.
Larry, where can I sell these bronze vases? Ilakom nga kunam? Kitaen yo dayta pictures ti E-Cordi, dita link right side, makita yo ti samples ti gongs nga usaren nga agsala. JMom, post mo ngata dyay picture ni Jay with Abra dancers...
- May 24, 2007 at 9:36 PM
- Roselee said...
-
Kas ano u apo nga ammo ti estimate dagita gong? Addan ba napan nagkita mismo? Idiay nagkitaan da?
Mng Jerry no awan pay nakita da wenno na enquire da nga gong, pakibaga ken mng Irene ta kontaken da ni manang mi Fe (Anak ni auntie Arsing nga naikamang diay Lamut,Ifugao).Agtatrabaho isuna ti NFA Bontoc.Ibaga na ken mng Fe nga paki enquire na bassit no sagmano ti gongs.Pakiprint dagita pix ti gongs nga inpaw it da mng Emily then ited mo ken mng Irene tapno ammoda no ania nga klase ti Gong ti enquire da. Uray cotumes met laengen ibagam ta paki enquire na.No okay lang kanyayo apo. It's up 2 u.Suggestion ko lang daytoy apo.
I-try ko nga kontaken ni mng Faye no makontak ko.
- May 25, 2007 at 7:26 AM
- Omom said...
-
Thanks Nette for the clarification. I know some people are not aware (like me) that there's a Tribal Council. Like I said, I've learned a lot since the inception of this virtual abung. That link on the Bago by Mr. Buaquen really helps explain the Bago situation.
Imbag a ta adda dagitoy elders tayo idta nga mangisuro kada tayo iti cultura nga dati tapno saan tayo nga maliplipatan no addino ti nagapuanan. It is our culture and heritage, we have to be proud of it, treasure it and protect it. Isunga uray no saga-basit ti tulung nga maited, no pagtitinulungan tayo amin nalaka nga aramiden no anyaman nga proyecto ti kailangan.
~Babot
- May 25, 2007 at 9:44 AM
-
-
HELLO ROSELEE, BEFORE YOU ATTEND YOUR ANNUAL SUKA MEETING AND ELECTIONS, I'D LIKE TO EXPRESS MY SUPPORT TO ALL OF YOU GUYS IN UK PLANNING FOR WONDERFUL PROJECTS FOR THE COMMUNITY. I'VE HEARD ABOUT OTHER SAGUNTONIANS' PROJECTS TOO LIKE BRGY. LIBRARY AND WATER RESERVOIR. I'M SO GLAD THESE THINGS ARE BEING THOUGHT OUT. I PLEDGE THIS LITLE AMOUNT THAT WE CAN AFFORD TO HELP RAISE THAT NEEDED AMOUNT FOR THE GONGS FOR I AM A TRADITIONAL DANCES LOVER MYSELF. GOSH, ALL THESE PROJECTS YOU UK SAGUNTONIANS ARE PLANNING ARE JUST GREAT. I CAN'T WAIT TO SEE YOUR OTHER PROJECT SOLICITATIONS ESP. ON THE RESERVOIR.
ALE, INKAYO MAKIPLANO. PANGAASI YO APO. PANUNUEN TAY LAENG KOMA TI PAGREBBENGAN TI AMIN. I LOVE YOU ALL !!!!!
- May 25, 2007 at 4:30 PM
- Roselee said...
-
Thanks mng Emz....crosss my fingers...
I think there's more important issue to be discussed today rather than the projects...I don't have the authority to give you the details (about this issue) because I'm not an oficer.This is a confidential matter.It's between us SUKA members only.
I'll update u later if the meeting goes well.
- May 26, 2007 at 1:46 AM
-
-
Just in case they'd ask about other projects ongoing, there's this Microbusiness contest sponsored by Babot, and the Green Group 3G contest nga syak met ti makin panunot. No adda met willing nga mangnayon ti funds for the grant ken prizes for the Green groups, mangited da latta ta ti na promise ko ket nga amount per winner (from my own pocket) ket saan sa nga attractive para kadagiti young groups wenno oldies. inton agawidak, ilawlawag konto kadagiti groups. As of now, only 2 group applicants have applied.
Let anyone inquiring to join or co-sponsor to read the 3G green contest announcement in this blog for further details. They may sponsor a certain prize award. Aglalo dagidiay mangayat nga malinisan ta waig, let's push them into getting more-environment friendly. Salamat apo.
- May 26, 2007 at 4:47 AM
-
-
ururayek ng aglukat diay shop diay laud malagip ko Domingo awan ni maestro pay gayam isu nga immayak man la ditoy Roasario nga mangikur-it ken makiinniliw ken bumisita manen kadakayo kasus kadua nga bago ti makinbagi toy internet shop ditoy ngem ti lakay na ket taga Canada met puraw nataer met ket naragsak piman nga kasarsarita ket ipalapal ko lattan ti ingles ko ket matarusanna met ni Baket na ket taga Agat. Min aduadu gayamen ti kunakunayo ditoy ket minsayaat la unay makayayo diay anak ni apok nga roselee ni marifaye mayat ta ammona piman ti naggapuan ti pulina. wen maestra Emily damdamgemkaniak ti paggatangan ti gangsa adu diay bantay saan nga Plawan a diay Baguio ipa made to order da kadagidiay agararamid ti bronse wen nangina met adda met nalaklaka ngem diyo magustuan ti uni na isu nga no gumatang diay adda kalidad nan...ngem aya ket kukuaen ngay dagitoy Conseho ti Tribu bassit nga dawat laeng met ti taga ballasiw taaw nga mangipadamag mangsirip ti kunkunada ket awan pay gungunayyo narigat ti makibiang met ta baka dakes to man da taon agsipud ta awan met di awan ken nagadalak ta mintalonak met la ngamin, ngem ala a ket di kayo maumuma annak ken appok ida dakayon ti mangawat ken itultuloyyo lattana ti ganwat yo kunak manen pagbabassitan ket umado. Ala Babot Jeanette Eva ken Emily agan anus kayo latta nga mangiwanwan ket ni kitkitaek ket adun ti nagdur-asan na toy inganuat mo Babot ale pumakadaak manen ta ni ururayenda toy tukak ken ararusip diay balay nga pangaldawan mi.
kimat
- May 26, 2007 at 6:46 PM
-
-
Hehe, naimbag ta adda nga dagos sungbat from you kimat. of course, the tribal council has long planned for this solicitation and search for the seller of gongs(months ago, I heard). Ask uncle henry for it's him and his team who've been suggesting to SUKA to finance this, ti nanggeg ko. No ngay adda laeng nalaklaka nga source, ta sika ket addan sa ammom dita nga paggappuan ti quality instruments. salamat ta i suggest min to dayta no agsaludsod da manen.Diay Baguio nga agpayso aya.
I remember attending a seminar for our traditional instruments in UP-Diliman before. It's where I saw lots of Ilocano and Igorot/Bago instruments that our local barrio don't use or keep anymore. Mayat koma no dagiti apong tayo dita (hello APO lakay, ayan mo ngayen?) , agurnong da ti instrumento nga kannawidan nga inususar idi, tapno no agawid dagitoy balikbayans, adda ipakita da ken annak da. Ayanna ngay dagidiay nadumaduma nga kawayan nga pinarpar nga pagtokar idi ususaren ti lallakay? Ayna apo, agurnong tayo tapno adda met ipasa tayo nga tawid kadagiti appo ken annak tayo.
- May 26, 2007 at 11:28 PM
-
-
Hello Admin, we need to correct the info on pledges. But wait till I inform the tribal council about the CORRECTION THE PLEDGER WANTS TO MAKE. Good you've said earlier "CONFIRM these info" calling the attenton of the pledgers. Well as you've read in the lower thread, Mr Henry Palit-Ang promised the amount for the purchase of "one set of gongs -6pcs" which now would amount to 35,000 pesos. Let us tell the council that the 20,000 pesos THEY REMEMBER promised them is wrong (now who really forgot what?) and actually a lot higher. Kitaen yo man apo, dakdakkel gayam dyay naipromise da.(Good for them...hehe, bad for us being tagged as printing the wrong info.)
Now messengers and donors, saan kay koma mauma apo nga tumulong uray ado nga hassles na daytoy.
Next time, ilista tayo apo dagidiay promises da, nakasurat wenno nakatape tapno ammo tayo ti pangibasbasaran ti information nga ireport ditoy. Salamat apo.
- May 27, 2007 at 9:00 AM
- Omom said...
-
I left a message at Uncle Henry's home phone last night so I can clarify exactly what the pledge is/was/should be before changing anything. I'll let you know when I've hear back from Don Palit-Ang, hehehe...
Let's keep light and breezy, people. These are just minor snags. Life is good and so are YOU!
- May 28, 2007 at 11:17 AM
-
-
Wen agpayso kano diay personal promise 20,000 pesos nga pledge ni Henry. Nang-ngeg ti kaaduan imbaga na idi nagpamiting idiay balayda.
- May 28, 2007 at 2:01 PM
-
-
Ala umay kayon nga taga America, London, Canada, Hongkong, Israel, Macau, Scotland, Germany, Italy, Australia, Ireland, New Zealand ken dadduma pay nga lugar ta pagbibingawan tayon daytoy problema ti katribuan ta intono agbakasyon tayto no fiesta ket adda buyaen tayo nga napintas nga sala. Agparikna kayon katribuan nga bago. Uray kianganen mabalin latta ta agkakabsat tay amin awan sabsabali. Ni dipay nagrugi ti taga-Canada no irugi dan sumurot metten ti taga London siguradoak awan mintis santo America dida agpaudi ammo tay dayta. He he he.
- May 28, 2007 at 2:11 PM
-
-
wen nga agpayso, apay ngamin, no innem laeng ti kabaelan ti UK, maymayat, ado tay met nga mangayat ti bario. apay SUKA laeng aya ti sagunto balikbayan? malipatan yon sa ti dadduma pay nga agsangaili. maapas tay dagidiay mano nga agawid ket pulos UK met laengen ti kunkunayon.segundaak dayta konam anonymous2. maymayat no roundthe world ti agisponsor ti dayta gangsa tapno mafeel tay amin ti rambak.
- May 28, 2007 at 3:07 PM
-
-
Hello Roselee, hehe napanamon? Naapas kan? Hahaha, kasta talaga, no dadduma, adda argument, ne, democracy in motion kunam man. We are all free to voice out our opinions. Ali agsobli ka ditoyen ta adda pay trabahoen tayo. Saan da pay simmungbat dyay barrio ngem panpununutek, makatulong daytoy naurnong ko nga bronze vases nga pang-trade-in no mabalin para kadagiti gong makers, malpas lang dayta nga project. Agasem, naka 20 kilos sak metten nga bronze ditoy. Napanak dita antique fair ket mayat ti excursion ko di kalman, nagmawmawen ti rurod ko bwahahahaha. Umaycadtoy nga agkanta ta birbiruken daka dagitoy miron ditoy. Bay-am pay dagita lallakay ken babbaket dita ayan mo, they have their own problems hahaha. Kunak ngarud, some diseases are infectious...tagay muna dyan ng sake, antidote!
- May 28, 2007 at 5:39 PM
-
-
ale bagiyon ti agrarambak itatalnak la ditoyen nga mangpalpaliiw kadakayo
mayat to siguro ti mangbuybuya ti kanyaw no madanon narigat la ti adda nga biag didak to met la ikaskaso ta ania ngay ket mintalon met laeng ti nakaibatugak ket didan to met siguro ipaidam no aprusak to met ti maysa nga gangsa.
Imbag pay diay San Emilio ta mariknak ti kanabagok minmaya-mayat maalumiimak met nga makikanyaw no dagiti balikbayan ti kakadua isu nga agragsak kayto latta a dikay madanagan diak to agparikna di bale ta adda gagayyem ko diay ayan ni lakay martin ragragsaken minto la bagbagimin.
kimat
- May 28, 2007 at 5:52 PM
- Omom said...
-
Ala, haan nga naapas ni ading ko Roselee. Apay ya gamin nga ibaga yo nga naapas. Nagbasit nga banag ti gansa. Matmaturog laeng ta addo met gamin ti overtime na idtoy abong. Nabannug laeng kitaen yo. No makariing ni sleeping beauty a ket adan to man idtoy nga agkankanta. Ay ading ko, mariing ka man ta umay ka agkanta, I misssss you talaga. Ni nakasaang toy kape, gimatangak pay ti paboritom nga doughnut. Hehehehe...
Hugs.
~Mng. Babot who love you :-)
- May 29, 2007 at 1:01 AM
-
-
maudi daytoy nga palawag kon apo, aganos kayla bassit kaniak, malpas tayon ton daytoy nga proyekto:
nangngeg ko dyay boses ni tribal chiptin tatta laeng ken rolly ket konak, mapan da ipa scan dayta maudi nga page ti letter da nga adda handwritten nga "list of items". gapu ta nakita dan dayta duwwa nga pieces, 10 pcs laengen kano apo ti kasapulan. no 6 ti ishoulder ni uncle henry, uppat laengen ti naudi pay nga pagtitinnulungan tayo. kes kas naibaga ti chiptin, 20 k ti matandaanan da talaga naibaga idi ni mr. palit-ang ta saan da pay nga ammo no mano ti balor na dayta gongs. urayen yo apo dayta ipa scan da madamdama. no adda pay saludsod yo, ideretso yon apo.
reporting at your service...dakilang utusan, ems.
- May 29, 2007 at 3:54 AM


text:
Pinili, Ilocos Norte
Ti Pinili ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pinili ket nabennebenneg iti 25 a barbaranggay.[2]
- Aglipay
- Apatut-Lubong
- Badio
- Barbar
- Buanga
- Bulbulala
- Bungro
- Cabaroan
- Capangdanan
- Dalayap
- Darat
- Gulpeng
- Liliputen
- Lumbaan-Bicbica
- Nagtrigoan
- Pagdilao (Poblacion)
- Pugaoan
- Puritac
- Sacritan
- Salanap (The Best
- Santo Tomas
- Tartarabang
- Puzol
- Upon
- Valbuena (Poblacion)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Ilocos Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Ingles) naala idi 21 Abril 2012
- ^ "Probinsia ti Ilocos Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 27 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Karayan Indus
Ti Karayan Indus (Sanskrito: सिन्धु Sindhu; دریائے سندھ; Urdo: Daryā-e Sindh; Hindi: सिन्धु नदी Sindhu; Sindhi: سنڌو Sindhu; Punjabi: سندھ Sindh; Gujarati: સિંધુ નદી Sindhu; Pashto: اباسين Abāsin "Ama ti Karkarayan"; Persiano: رود سند Rūd-e Sind; Arabiko: السند Al-Sind; Tibetano: སེང་གེ།་གཙང་པོ Sênggê Zangbo "Karayan Leon"; Griego: Ἰvδός, Indós; Turki: Nilab) ket maysa a nangruna a karayan nga agayus idiay Pakistan. Adda pay dagiti dalannna babaen ti lumaud a Tibet (idiay Tsina) ken Akin-abagatan nga India.
Daytoy ket nagtaud idiay Tibetano a banak idiay asideg ti Danaw Mansarovar, ti karayan ket agayus babaen ti rehion ti Ladakh ti Jammu ken Kashmir, Gilgit, Baltistan ken agayus babaen ti Pakistan iti maysa a turong nga agpaabagatan idiay intero a kaatiddog ti Pakistan a tumipon idiay Baybay Arabiano idiay asideg ti puerto a siudad ti Karachi idiay Sindh. Ti dagup a kaatiddog ti karayan ket 3,180 km (1,980 mi). Daytoy ti kaatiddogan a karayan idiay Pakistan.
Daytoy a karayan ket adda ti dagup a kalawa ti panagayus ti sumurok a 1,165,000 km2 (450,000 sq mi). Ti nakarkulo a tinawen a panagayusna ket agarup a 207 km3 (50 cu mi), isu daytoy ti makaaramid ti maika-21 a kadakkelan a karayan iti lubong iti termino ti tinawen a panagayus. Ti Zanskar ket isu ti akin kanigid a tributario ti igidna idiay Ladakh. Kadagidiay tanap, ti akin kanigid nga igidna a tributario ket ti Chenab ket adda met daytoy kadagiti uppat a nangruna a tributario, a nanaganan ti, Jhelum, Ravi, Beas ken Satluj. Ti kangrunaan nga akin-kanawan nga igidna a tributario ket ti Shyok, Gilgit, Kabul, Gomal ken Kurram. Daytoy ket agtaud manipud kadagiti karayan ken dagiti glasier ti Himalaya, ken ti karayan ket mangsuporta kadagiti ekosistema dagiti kalalainganna ti temperatura a kabakiran, dagiti tanap ken dagiti namaga nga igid ti away.
Ti Indus ket mangporma ti delta ti Pakistan a naibagbaga idiay Vedic Rigveda a kas ti Sapta Sindhu ken ti Iraniko a Zend Avesta a kas ti Hapta Hindu (ti kayatna a saoen dagitoy dua ket Pito a Karkarayan). Ti karayan ket isun ti taudan ti panakaskasdaaw idi las-ud ti Klasiko a Paset ti Panawen. Ni Ari Darius ti Persia ket inpatulodna ni Scylax ti Caryanda tapno sukimatenna ti karayan idi 510 BCE.
Dagiti linaon
Nagnagan ken etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sanskrito a balikas ti Sindhu ket kaibuksilaan ti karayan, alog wenno taaw, mabalin a nagtaud daytoy ti ramut a sidh a kayatna a saoen ket "saan a mapan". Ti Sindhu ket isu pay laeng ti lokal a panangibagbaga ti Karayan Indus.
Idiay Rigveda, ti "Sindhu" (Sanskrito: सिन्धु) ket isu ti nagan ti Karayan Indus. Ti Sindhu ket naibagbaga iti mamin 176 a beses iti Rigveda, mamin 95 a beses iti adadu ngem maysa, nga adadu a naus-usar iti sapasap a kaibuksilan. Idiay Rigveda, a naisangsangayan kadagiti naud-udi a himno, ti kayat a saoen ti balikas ket naipabassit a mangitudo ti Karayan Indus, kas pagarigan ti listaan dagiti karayan ti Nadistuti sukta. Daytoy ket ti nagbanagan ti anomalia ti karayan nga adda ti maipapan ti lalaki a henero: amin a dadduma a karkarayan ti Rigvedic ket maipapan ti babai a henero, saan laeng nga iti gramatika, ngem naipanpanunotan a kas dagiti diosa ken maipadpada kadagiti nuang ken kabalio a babbai nga agpatpataud ti gatas ken mantekilia.
Ti balikas a Sindhu ket nagbalin a Hindu iti Daan a Persiano. Ti Taga-ugma a Griego a Ἰvδός (Indós, bunulod manipud ti Latin a kas ti Indus) ket maysa a bibulbulod iti Daan nga Iraniani a balikas.[1] Ti nagan nga Indós ket naus-usay iti libro nga Indica ni Megasthenes para iti naingel a karayan a linasat babaen ni Alejandro a naibatay iti nakaitawenan a pannkalaglagip ni Nearchus.
Dagiti taga-ugma a Griego ket nanginagnagan kadagiti Indiano (a ti agdama nga India iti labes ti Karayan Indus) a kas Ἰvδoί (Indói), ti tattao ti Indus.[1][2]
Iti Urdu, ti opisial a pagsasao ti Pakistan, ti Indus ket naamammuan akas ti درياۓ سِندھ (Daryā-e Sindh). Kadagiti sabsabal a pagsasao iti rehion, ti karayan ket naamammuan a kas ti सिन्धु नदी (Sindhu Nadī) iti Hindi, سنڌو (Sindhu) iti Sindhi, سندھ (Sindh) iti Punjabi, સિંધુ નદી (Sindhu) iti Gujarati; اباسين (Abāsin, lit. "Ama ti Karkarayan") iti Pashto, رود سند (Rūd-e Sind) iti Persiano, نهر السند (Naḥar al-Sind) iti Arabiko, སེང་གེ།་གཙང་པོ (Sênggê Zangbo, lit. "Karyan Leon") iti Tibetano, ken Nilab iti Turki.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti triburtario[urnosen | urnosen ti taudan]
- Karayan Nagar
- Karayan Astor
- Karayan Balram
- Karayan Dras
- Karayan Gar
- Karayan Ghizar
- Karayan Gilgit
- Karayan Gumal
- Karayan Kabul
- Karayan Kurram
- Karayan Panjnad
- Karayan Shigar
- Karayan Shyok
- Karayan Sohan
- Karayan Tanubal
- Karayan Zanskar
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Karayan Indus ket pakanenna ti Indus a paid ti submarino, nga isu daytoy ti maikadua a kadakkelan a sedimento a bagi iti Daga iti agarup a 5 riwriw a kubiko kilometro kadagiti materiales a nainurunor manipu kadagiti bantay. Ti panagad-adal kadagiti sedimento iti moderno a karayan ket mangipakpakita a ti Karakoram a Kabambantayan iti akin_amianan a Pakistan ken India ket isu ti agmaymaysa a kangrunaan a taudan ti material, a ti Himalaya ti kaaduan a mangitited, kaaduan a babaen kadagiti dakkel a karayan ti Punjab (Jhelum, Ravi, Chenab, Beas ken Sutlej). Ti panagusig kadagiti sedimento manipud ti Baybay Arabo ket nangipakpakita a sakbay idi lima a riwriw a tawtawen ti Indus ket naisilpo kadagiti karayan ti rehion ti Punjab nga idi ket nagay-ayus nga agpadaya idiay Ganges ken natiwtiliw kalpasan ti dayta a panawen.[3] Ti nasapsap anga obra ket nangipakpakita a ti darat ken lan-ak manipud idiay lumaud a Tibet ket ababutenna ti Baybaya ARabop babaen idi 45 a riwriw a tawtawen, a mangipakpkaita nga adda ti rimsua idi a duog a Karayan Indus ti dayta a panawen.[4] Ti delta ti daytoy a karayan ti roto-Indus ket dimteng a nabirukan idiay Labneng Katawaz, idiay pagbeddengan ti Apgano-Pakistan.
Idiay rehion ti Nanga Parbat, ti kaadu ti panagkukot babaen ti Karayan Indus kalpasan ti pannakatiliw ken panangibaw-ing iti kaunegan ti dayta a lugar ket naipanpanunotan a nangiyeg kadagiti tengnga ken akin-baba nga ukis ti batbato iti rabaw.[5]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Kuiper 2010, p. 86.
- ^ Encyclopædia Britannica.
- ^ Clift, Peter D.; Blusztajn, Jerzy (Disiembre 15, 2005). "Panagurnos manen ti akinlaud a sistema ti karayan ti Himalaya kalpasan idi lima a riwriw a tawtawen". Katutubo 438 (7070): 1001–1003. doi:10.1038/nature04379. PMID 16355221.
- ^ Clift, Peter D.; Shimizu, N.; Layne, G.D.; Blusztajn, J.S.; Gaedicke, C.; Schlüter, H.-U.; Clark, M.K.; ken Amjad, S. (Agosto 2001). "Panagrang-ay ti Indus a Paid ken ti kinapangrunana para iti pakasaritaan ti panagkutkot ti Lumaud a Himalaya ken Karakoram". GSA Bulletin 113 (8): 1039–1051. doi:10.1130/0016-7606(2001)113 2.0.CO;2.
- ^ Zeitler, Peter K.; Koons, Peter O.; Bishop, Michael P.; Chamberlain, C. Page; Craw, David; Edwards, Michael A.; Hamidullah, Syed; Jam, Qasim M.; Kahn, M. Asif; Khattak, M. Umar Khan; Kidd, William S. F.; Mackie, Randall L.; Meltzer, Anne S.; Park, Stephen K.; Pecher, Arnaud; Poage, Michael A.; Sarker, Golam; Schneider, David A.; Seeber, Leonardo; ken Shroder, John F. (Oktubre 2001). "Naukisan a panagobra manen idiay Nanga Parbat, Pakistan: Dagiti metamorpiko a nagbanagan ti maipapan ti pudot ken mekanikal a panagtitipon nga inaramid ti panagkutkot". Tektonika 20 (5): 712–728. doi:10.1029/2000TC001243.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Albinia, Alice. (2008) Dagiti Imperio ti Indus: Ti Sarita ti maysa a Karayan. Umuna nga Edision ti Amerikano (20101) W. W. Norton & Company, New York. ISBN 978-0-393-33860-7.
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. Daytoy nga artikulo ket mangiramraman ti testo manipud ti naipablaak nga adda tattan iti
- World Atlas, Mileni nga Edision, pg 265.
- Jean Fairley, "Ti Leon a Karayan", Karachi, 1978
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Karayan Indus idiay Wikimedia Commons
- Blankonthemap Sapot a pagsaadan ti Akin-amianan a Kashmir
Nagsasabtan: 24°18′43″N 67°45′49″E / 24.312059°N 67.763672°E
- Karayan Indus
- Dagiti karayan ti India
- Dagiti karayan ti Pakistan
- Dagiti nailian a simbolo ti Pakistan
- Heograpia ti Sindh
- Sibilisasion ti Ginget ti Indus
- Labneng Indus
- Dagiti Rigveda a karayan
- Dagiti sagrado a karayan
- Dagiti karayan ti Tsina
- Dagiti karayan ti Tibet
- Dagiti karayan ti Jammu ken Kashmir
- Pakasaritaan ti Sindh
- Dagiti sangalubongan a karayan ti Asia


text:
KASURATAN ITI MAPASAMAK
ORAS TI PANAGRUAR PARA MAKABOTOS ITI ALDAW TI PANAGBOTOS
“Amin nga empleyado ket adda ti calintegan na nga pumanaw
nga mapan agbotos iti aldaw ti panagbobotos” batay ti nakaikabil sa diay Hawaii Revised Statutes §11‑95:
“(a)
Sinuman nga botante ket adda calintegan na nga aglangan ti inyaman nga
pagtrabahuwan na bayat ti paset ti haan nga nasursurrok ngem duwa nga oras
(haan nga mairaman ti inyaman nga panggaldaw ken innana nga oras) nagbaetan ti
oras ti pananglukat ken panagsarra ti
pagbotosan no ti empleyado ket haan nga agtartarabaho para kadaydi
agpatpatrabaho. Ngem, no pay ti casta,
sinuman nga empleyado nga haan nga nagtungpal nga nagbotos kalpasan ti panagala
iti oras nga panagrwar para kadaydiay nga rason, ti agpatrabaho, kalpasan ti
panangala iti pampanecnec ti pudno, ket mabalin nga mangaramid ti nasayaat nga
pannakakissay iti sweldo ti empleyado diay paset kabayatan ti pannakkaawn daydiay
nga trabahador diay trabaho na. Panangipakita ti empleyado ti resibo nga
nagbotos diay agpatrabaho ket makapakita ti prweba nga nagbotos ti empleyado.
(b) Sinuman nga tao, negosyo wenno corporation, nga
haan nga mangted ti pribilehiyo ti maysa nga empleyado nga naibaga didtoy nga
seksyon wenno pagmweltaen na ti empleyado wenno kissayan na iti sweldo na gapu
ta ti panangaramid na kadaytoy nga kalintegan na, wenno sino man nga mismo nga
nangsalungasing/ violates daytoy nga seksyon ket mamwelta ti haan nga nakurkurrang
ngem $50 ngem haan nga nasurrsurrok ngem $300.
(c) Inyaman nga garaw nga maaramid tapno maipilit wenno makolekta ti
mwelta nga naibaga kadaytoy nga seksyon ket maysa nga aksyon nga sibil.
No agtartarabaho ka into no aldaw ti panagbobotos, adda
kalintegam nga makaala ti agginga iti dua nga oras nga awan iti trabahom tapno
makapan ka makabotos. Haan nga mabalin
nga maikkan ti inyaman nga mwelta ti botante, panangisukat ti schedule ti
normal nga oras, wenno pannakakissay ti sweldo gapu ti kadaydiay nga kaawan.
Kaspangarigan, daytoy linteg ket haan nga maipacat
kadagidiay empleyado nga ti panagtrabaho da ket mairaman ti paset nga duwa nga
agsaruno nga oras nu ti pagbotosan ket nakalukat nu ti empleyado ket haan nga
agtartarabaho iti pagtrabahuan da.* Ti
oras ti pagbotosan ket manipud alas 7:00 ti bigat agginga iti 6:00 ti malem.
Ti agpatpatrabaho ket mabalin nga mangaramid iti nasayaat
nga pannakakissay iti sweldo ti maysa nga empleyado nga mangala ti oras nga
panagrwar tapno makabotos ngem haan nga napan bayat ti oras nga naited. Idulin yo ti ballot stub yo para prweba ti
panagbotos yo.
MARKA: Tapno
bummassit ti epekto ti pagtrabahuan yo, mairekomenda nga mapan kayo agbotos
sakbay nga mapan kayo agtrabaho wenno maysa nga oras sakbay ti kalpasan ti
panagtrabaho.
* Duwa nga oras haan nga mainayon iti panggaldaw wenno
pannaginnana.
Daytoy
nga kasuratan ket naaramid para iti impormasyon laeng ken haan nga mabalin nga
mausar para iti Kalintegan iti eleksyon ti Hawaii ken ti kasapulan. Amin nga kasapulan wenno kasuratan ket
mabalin nga agbaliw depende ti panagsukat diay legislasyon. Ikonsulta yo iti
Hawaii Revised Statutes ken sabali pay nga paggapuan iti impormasyon para iti
mas detalyado ken mas agpayso nga kasapulan.
Office of Elections
802 Lehua Avenue
Pearl City, Hawaii 96782
Telepono: 808-453-VOTE (8683)
Kadagiti Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-442-VOTE (8683)
TTY: 808-453-6150
Kadagiti Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-345-5915
Internet: www.hawaii.gov/elections
Office of Elections - FSVS515C
01/02


text:
Plantilia:Ballaag
Datoy ket isu ti plantilia ti {{ballaag}}.
Daytoy a plantilia ket nasken a mausar para kadagiti nangrunat a ballaag para iti maysa nga artikulo wenno ti maysa nga agar-aramat a saan a mabalin a maiparang ti panag-usar ti naisangsangayan a plantilia. Pangngaasi nga asuren no adda nakaro unay a madi a mabali a saan a naammuan daytoy ti sabali a tattao.
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
{{Ballaag|Iraman ti ballaag ditoy.}}
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{senial ti ballaag}} – bassit, nailinia a bersion para kadagiti tungtungan a panid
- {{agaluad}} – para kadagiti mensahe a mangitudo kadagiti nakaro a problema
- {{pakdaar}} – para kadagiti nagruna a komento
- {{konsenso}} – para kadagiti topiko a naibatay para kadagiti panagala ti konsenso
- {{ambox}} – ti aniaman a kita dagiti kahon ti mensahe; adda dagiti adu a dokumentasionna para kadagit nadumaduma a pagpilian


text:
Sibulan, Negros Oriental
Ti Sibulan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Pilipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sibulan ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Agan-an
- Ajong
- Balugo
- Bolocboloc
- Calabnugan
- Cangmating
- Enrique Villanueva
- Looc
- Magatas
- Maningcao
- Maslog
- Poblacion
- San Antonio
- Tubigon
- Tubtubon
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Tengnga a Visayas (Ingles) naala idi 25 Mayo 2012
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Dagiti Tagalog ket ti kadakkelan nga etniko a grupo iti Pilipinas. Ti nagan a "Tagalog" ket nagtaud iti balikas a taga-ilog a kayatna a sawen "tattao a taga-karayan."
Dagiti met laeng Tagalog ti kasaknapan iti Pilipinas, isuda ti mayoridad kadagiti probinsia ti Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, ken Rizal. Adu met ti populasion ti Tagalog kadagiti probisia ti Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Oriental Mindoro, ken ti Metro Manila. Ti mabigbig nga orihinal a taeng wenno lugar dagiti Tagalog ket ti probinsia ti Batangas.


text:
Ilang-ilang
Ti ilang-ilang Cananga odorata[1] kayo a cananga, kenanga iti pagsasao nga Indones, nabanglo a cananga, lana a mula ti Macassar wenno kayo ti bangbango,[2] ket tropikal a kayo a nagtaud manipud idiay Pilipinas[3] ken naipatpategan para iti kabanglona. Ti kammasapulan a lana a naala manipud ti sabsabongna ket inus-usar iti aromaterapia.
Ti Artabotrys odoratissimus, ti agkalkalatkat nga ilang-ilang,[4] ken ti Artabotrys hexapetalus, agkalkalay-at nga ilang-ilang,[5] ket natarikayo dagitoy, kankanayon a berde nga agkalkalay-at a mulmula ti isu met laeng a pamilia. Ti A. odoratissimus ket taudan pay ti bangbanglo.[4]
Dagiti linaon
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ilang-ilang ket napardas nga agtubtubo a kayo ti pamilia ti guyabano iti Annonaceae. Ti panagtubona ket sumurok iti 5 m (15 kadapan) ti tunggan maysa a tawen ken makaabot ti natimbeng a katayag iti 12 m (40 kadapan). Daytoy ket agtubo iti napno wenno sangkapaset a kainitan, ken kaykayatna ti asidiko a dagdaga iti patneng a kabakiran a pagtubtubuanna. Dagiti kankanayon a berde a bulong ket nalamuyot ken nasiling, immitlog, natirad ken umallon a babaetan, ken 13–20 sm (5–8 pulgada) ti katiddogna. Ti sabong ket aglay-ot, atiddog ti sangana, nga addaan ti innem nga akikid, berde-duyaw (manmano a derosas) a petpetalio, kasla ti langa ti bituen-baybay, ken agparnuay iti nabanglo unay a kammasapulan a lana.
Ti karuay ti ilang-ilang a fruticosa, ansisit nga ilang-ilang, ket agtuboa kas bassit a kayo nga addan iti nabanglo unay nga aya-muom a sabsabong.
Ti ilang-ilang ket naipatpatubo kadagiti kalalainganna a klima babaen kadagiti konsebatorio a kasasaad.
Dagiti rimpuokna ti nangist a bunga ket nangruna a kankanen dagiti billit.
Dagiti kimiko a linaon[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kadawyan a kimiko a pakabuklan dagiti nadumaduma a grado ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang ket naireporta a kas dagiti sumaganad:[6]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan nga ilang-ilang ket mabalin a naala manipud ti Tagalog, mabalin a manipud ti balikas nga ilang, a ti kaibuksilanna "kaatapan", a mangibagbaga iti pagtubtubuanna, wenno ti balikas ngailang-ilan,a ti kaibuksilanna ket "manmano", a mangibagbaga ti kadelikaduan a kabanglona. Ti kadawyan a saan a husto a pannakaipatarusna ket ti "sabong ti sabsabong".[4] Ti mula ket patneng ti Pilipinas ken Indonesia ken kadawyan a naimulmula idiay Polinesia, Melanesia, Mikronesia ken Is-isla ti Komoros.
Dagiti pakailasinan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti banglo ti ilang-ilang ket nakaro ken addan ti ayamuom iti goma ken letseplan, ken addan bassit tikabanglo ti hasmin ken neroli. Ti kammasapulan a lana ti sabong ket maala babaen ti alibungubong a distilasion dagiti sabong ken mailaslasin kadagiti nadumaduma a grado (ekstra, 1, 2, wenno 3) segun ti no kaano a naala dagiti distilado. Ti kangrunaan nga aromatiko a pakabuklan ti lana ti ilang-ilang ket dagiti bensill asetato, linalool, p-cresyl methyl ether, ken metil bensoato, ken dagitoy ti akin-rebbeng ti pakailasinanna a kabanglo.[7]
Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kammasapulan a lana ket inus-usar iti aromaterapia. Daytpy ket naipampamattian a mangpaimbag ti nangato a presion ti dara, mangpasayaat ti sekresion ti sebum para kadagiti problema ti kudil, ken naikedkeddeng daytoy nga aprodisiak. Segun kenni [Margaret Mead]], daytoy ket kastoy idi nga inus-usar dagiti patneng ti Abagatn a Pasipiko a kas dagiti taga-Samoa nga idiay ti kaaduan a nagsukisukanna. Ti lana manipud ti ilang-ilang ket kaaduan nga inus-usar a bangbanglo para iti oriental ken ken dagiti naitema ti sabong a bangbanglo (a kas ti Chanel No. 5). Ti ilang-ilang ket nasayaat a mailaok kadagiti kaaduan ng ayamuom a maipapan ti sabong, prutas ken kayo.
Idiay Indonesia, ti sabsabong ti ilang-ilang ket maiwar-waris iti katre ti kabarbaro nga agassawa. Idiay Pilipinas, dagiti sabongna, a kakuyog iti sabsabong ti sampaguita, ket inar-aramid a kuentas ti babbai ken inususar kadagiti relihioso a pigura.
Ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang ket kadagupan iti 29% iti tinawen nga eksport ti Komoros (1998).
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Ilang-ilang idiay Wikimedia Commons
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ OED
- ^ "Unibersidad ti Melbourne: database ti multilingual a nagnagan ti mula". Plantnames.unimelb.edu.au. 2004-08-05. Naala idi 2012-12-30.
- ^ "Ilang-ilang "Sabong ti Sabsabong"". Eskuela ti Holistiko nga Aromaterapia. Naala idi 6 Oktubre 2013.
- ^ a b c "Britannica.com". Britannica.com. Naala idi 2012-12-30.
- ^ "Tropicos". Tropicos. Naala idi 2012-12-30.
- ^ "Kammasapulan a Lana ti Ilang-ilang - Pakabuklan a Kimiko". scienceofacne.com.
- ^ Manner, Harley ken ni Craig Elevitch,Tradisional nga Inisiatibo ti Kayo: Dagiti Bariweswes dagiti Sebbangan para iti Agroporestria ti Isla ti Pasipiko (2006), Dagiti Rekurso ti Permanente nga Agrikultura, Honolulu, Hi.
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Elevitch, Craig (ed.) (2006): Traditional Trees of Pacific Islands: Their Culture, Environment and Use. Permanent Agricultural Resources Publishers, Honolulu. ISBN 0-9702544-5-8
- Frith, H.J.; Rome, F.H.J.C. & Wolfe, T.O. (1976): Food of fruit-pigeons in New Guinea. Emu (warnakan) 76(2): 49-58. abstrakto ti HTML
- Manner, Harley & Elevitch, Craig (ed.) (2006): Traditional Tree Initiative: Species Profiles for Pacific Island Agroforestry. Permanent Agricultural Resources Publishers, Honolulu.
- Davis, Patricia (2000): "Aromatherapy An A-Z". Vermilion:Ebury Publishing, London.


text:
Ferdinand Magellan
Ni Ferdinand Magellan (Portuges: Fernão de Magalhães, IPA: [fɨɾˈnɐ̃w ðɨ mɐɣɐˈʎɐ̃jʃ]; Espaniol: Fernando de Magallanes, IPA: [ferˈnando ðe maɣaˈʎanes]; c. 1480 – 27 Abril 1521) ket maysa idi a Portuges nga eksplorador. Isu ket naipasngay idiay Sabrosa, iidiay akin-amianan a Portugal, ken isu ket nagserbi kenni Ari Karlos I iti Espana iti panagbiruk ti maysa nga agpalaud a dalana idiay "Is-isla ti Rekado" (moderno a ti Is-isla ti Maluku idiay Indonesia).
Ti panagbaniaga ni Magellan idi 1519–1522 ket nagbalin daytoy a ti immuna a panagbaniaga tapno aglayag manipud ti Taaw Atlaniko a mapan idiay Taaw Pasipiko (a nanaganan idi daytoy a kas ti "nakapia a baybay" babaen ni Magellan; ti panaglasat ket naaramid babaen ti Kipet ni Magellan), ken isu ti immuna a bimmallasiw ti Pasipiko. Isu pay daytoy ti immuna a nakakompleto ti panag-sirkumnabigasion iti Daga, urayno ni Magellan ket saanna naileppas ti intero a panagbaniaga, nga isu ket pinatay idi panawen ti Gubat iti Mactan idiay Pilipinas. (Para iti adu pay a paaamo kitaen ti Eksplorasion iti Pasipiko).
Ni Magellan ket nagited pay tinaganna ti Magallanes a Pinguino, nga ket ti immuna a Europeano a nagiyammo,[1] ken ti Magallanes nga ul-ulep, a tattan ket naamammoan a dagiti asideg nga ansisit nga ariwanas.
Dagiti linaon
Nasapa a biag ken panagbanbaniaga[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Magellan ket naipasngay iditi lawlaw ti 1480 baka idiay Vila Nova de Gaia, nga asideg ti Porto, idiay Probinsia ti Douro Litoral, wenno idiay Sabrosa, nga asideg ti Vila Real, idiay Probinsia ti Trás-os-Montes e Alto Douro, idiay Portugal. Isu ket anak ni Rodrigo de Magalhães, alcaide-mór iti Aveiro (1433–1500) (anak ni Pedro Afonso de Magalhães ken ti asawana ani Quinta de Sousa) ken ti asawana ani Alda de Mesquita ken kabsat ni Leonor wenno Genebra de Magalhães, nga asawa ni João Fernandes Barbosa.[2] Kalpasan ti ipupusay dagiti nagannak kaniana idi agtawen ti sangpulo isu ket nagbalin nga ayaban kenni Queen Leonor idiay Portuges a naarian akorte gapu ti pinakatawtawid ti pamiliana.
Idi Marso 1505, iti tawen a 25, ni Magellan ket nag-enlista kadagiti plota iti 22 a barko a naipatulod a mangsangaili kenni D. Francisco de Almeida a kas isu ti immuna a biseroy ti Portuges nga India. Urayno ti naganna ket saan nga agparang kadagiti kronika, naamammoan nga isu ket nagtalinaed idiay iti walo a tawen, idiay Goa, Cochin ken Quilon. Isu ket nakibinglay kadgiti nadumaduma a gubat, a mairaman ti gubat iti Cannanore idi 1506, nga isu ket nasugatan idiay. Idi 1509 isu ket nakilaban iti gubat iti Diu[3] ken kalpasan daytoy ket naglayag babaen ni Diogo Lopes de Sequeira iti immuna a Portuges nga embahada iti Malacca, a kaduna ni Francisco Serrão, ti gayyemna ken baka pay kasinsinna.[4] Idi Septiembre, kalpasan ti isasangpetna idiay Malacca, ti panagbaniga ket nabiktima iti maysa apannakikumplot a nagbanagan daytoy ti panagsanod. Ni Magellan ket adda iti nangruna apapel, a nagballaag kenni Sequeira ken nangisalakan kenni Francisco Serrão, nga isu ket simmanglad.[5] Daytoy a pannakaaramid ket nakagunodanna kadagiti pammadayaw ken panakaipangato.
Idi 1511, iti babaen ti baro a gobernador a ni Afonso de Albuquerque, ni Magellan ken Serrão ket nakibinglayda iti panagrukma iti Malacca. Dagitoy dua ket nagsinada kalpasan ti daytoy a panagrukma: ni Magellan ket naipangato idi, gapu ti nabaknang a nasamsamna, ken ti panakikaduana ti maysa a Malay a kinontratona ken panagbuniagna kenni Enrique iti Malacca, keen nagsubli idiay Portugal idi 1512. Ni Serrão ket pimmanaw iti immuna a panagbaniaga a panagbiruk ti "Is-isla tiRekado" idiay Moluccas, nga isu ket nagtalinaed idiay, a nangasawa ti maysa a babai a napipud idiay Amboina ken nagbalin nga agbalbalakad ti milisia ti Sultan iti Ternate, Bayan Sirrullah. Dagiti suratna kenni Magellan ket nasunda daytoy a panakaikeddeng, a daytoy ket nakaited dagiti pakaammo a maipanggep kadagiti teritorio nga agpatpataud ti rekado.[6][7]
Kalpasan ti panagbakasionna nga awan ti pammalubos, ni Magellan ket naawanan tiparabor. Isu ket nagserbi idiay Morocco ken nasugatan ken isu ket permanente a nagpilpilay. Isu ket napabasol pay ti awan linteg a panagkomersio kadagiti Moro. Daytoy a panagpabasol ket naisunda a saan nga husto, ngem awanen dagiti simmaruno pay a daton a panagtrabaho kalpasan idi 15 Mayo 1514. Kalpasan idi 1515, isu ket naidatonan nga agtrabaho a kas maysa a kameng iti Portuguese a barko, ngem isu ket saan a naawat. Idi 1517 kalpasan ti panakiringgorna kenni Ari Manuel I, ng aisu ket naglibak ti panagipilpilitna a mangidaulo ti panagbabiga a makaabut dagiti isla ti rekado manipud ti daya (a kas ti, bayat nga aglaylayag nga agpalaud, nga agbirbiruk a mangliklik ti nasken a panaglayag ti lawlaw ti ungto ti Aprika[8]), isu ket pimmanaw ken napan idiay Espana. Idiay Seville isu ket nakigayyem ti kapagilianna a ni Diogo Barbosa ken kalpasan daytoy inasawana ti anakna a babai babaen ti maikadua nga asawana a ni María Caldera Beatriz Barbosa[9] a nagannakda ti dua: Ni Rodrigo de Magalhães[10] ken Carlos de Magalhães, a dagitoy dua ket pimmusay idi ubingda pay. Ti asawan ket natay met idi idiy Seville idi lawlaw ti 1521.
Isu ket nagipasnek ti panagadalna kadagiti kinaudi a grapiko, nga isu ket nagsuksukisok, a kumaduaana ti kosmograpo a , ni Rui Faleiro, ti maysa a ruangan manipud ti Atlantiko amapan iti Abagatn a Pasipiko ken ti posibilidad ti Moluccas ket tagikua nga Espaniol segun ti panakasinsina iti Tulag iti Tordesillas.
Panagbaniaga iti sirkumnabigasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Pakaammo: Espaniol a panagbiruk ti dalan nga agpalud idiay Asia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti panggep ni Christopher Columbus iti 1492–1503 a panagbanigana a mapan ti Laud ket isu idin ti kayatna a panakabot ti Indias ket ti mangipatakder ti komersio a panakibiang a nagbaetan ti Espania ken dagiti pagarian iti Asian. Dagiti Espaniol ket nakitada a dagiti dagdaga ti Kaamerikaan ket saan a paset iti Asia, ngem daytoy ket baro a kontinente. Ti 1494 a Tulag iti Tordesillas a naireserba para iti Portugal dagiti dumaya a dalan a malawlaw ti Aprika, ken Vasco da Gama ken dagiti Portuges ket simmangladda idiay India idi 1498. Nagbalin a masapul unay para iti Espania nga agbiruk ti baro a dalan ti komersio a mapan idiay Asia, ken kalpasan ti Junta de Toro konperensia iti 1505, ti Espaniol a Balangat ket napan nagdiskobre ti dalan a mapan ti laud. Ti Espaniol nga eksplorador a ni Vasco Núñez de Balboa ket naabotna ti Taaw Pasipiko idi 1513 kalpasan ti panagballasiwna ti Istmo iti Panama, ken ni Juan Díaz de Solís ket pimmusay idiay Río de la Plata idi 1516 bayat nga agsuksukisok ti Abagatan nga Amerika a panagserbina iti Espana.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hogan 2008
- ^ GeneAll.net – Fernão de Magalhães, o navegador
- ^ James A. Patrick, "Rensimiento ken Panagreporma", p. 787, Marshall Cavendish, 2007, ISBN 0-7614-7650-4
- ^ William J. Bernstein, "Nadaeg a Panakitunggali: Kasano a Nasukog ti Lubong babaen ti Komersio", p.183-185, Grove Press, 2009, ISBN 0-8021-4416-0
- ^ Zweig, Stefan, "Panagrukma kadagiti Baybay – Ti Sarita ni Magellan", p.44-45, READ BOOKS, 2007, ISBN 1-4067-6006-4
- ^ Zweig, Stefan, "Panagrukma kadagiti Baybay – Ti Sarita ni Magellan", p.51, READ BOOKS, 2007, ISBN 1-4067-6006-4
- ^ R. A. Donkin, "Nagbaetan ti daya ken laud: ti Moluccas ken dagiti trapiko dagiti rekado aginggana ti isasanglad dagiti Europeano", p.29, Tomo 248 iti Pakalaglagipan iti Kagimongan ti Amerikano a Pilosopo, DIANE a Pagipablaakan, 2003 ISBN 0-87169-248-1
- ^ Mervyn D. Kaufman (2004), Ferdinand Magellan, Capstone a Pagmalditan, pp. 13, ISBN 978-0-7368-2487-3
- ^ GeneAll.net – Beatriz Barbosa
- ^ Noronha 1921.
- Castro, Xavier de; Hamon, Jocelynn; Thomaz, Luis Filipe de Castro (2007). Le voyage de Magellan (1519–1522). La relation d'Antonio Pigafetta & autres témoignages. Paris: Chandeigne, coll. « Magellane ». ISBN 2-915540-32-2.
- Cliffe, Edward (1885). "Ti pnagbaniaga ni M. John Winter idiay Abagatan a baybay bbabaen ti Ilet tii Magellan, a kimmaduaan kenni M. Francis Drake, a nangrugi idi tawen ti 1577". Iti Hakluyt, Richard. Dagiti kangrunaan a panagdaliasat, panagbanbaniaga, dagiti trapiko ken dagiti panagduktal ti Inggles a pagilian (Edinburgh, Scotland: E. & G. Goldsmid).
- Drake, Francis (1628), Ti lubong a nabanniaga babaen ni Sir Francis Drake: nga isu ti simmaruno a panagbanniagana idiay Nombre de Dios Elibron, dagiti Klasiko a serie, Pablaak 16 kadagiti Obra nga inpablaak babaen ti Hakluyt a Kagimongan, Adamant Media Corporation, ISBN 1-4021-9567-2
- Hogan, C. Michael (2008). N. Stromberg, ed. Magellanic Penguin. GlobalTwitcher.com.
- Noronha, Dom José Manoel de (1921). Imprensa da Universidade, ed. Algumas Observações sobre a Naturalidade e a Família de Fernão de Magalhães (iti Portuges). Coimbra: Biblioteca Genealogica de Lisboa.
- Stefoff, Rebecca (1990), Ni Ferdinand Magellan ken ti Panakaduktal ti Taaw ti Lubong, Chelsea House Publishers, ISBN 0-7910-1291-3
- Suárez, Thomas (1999). Nasapa a Panakaimapa ti Abagatan a daya nga Asia. Tuttle Publishing. ISBN 978-962-593-470-9.


text:
Pablo Neruda
Ti am-ammo a Pablo Neruda (Hulio 12 1904 – Septiembre 23 1973) ket parbo a nagan ni Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto, maysa a mannurat a taga-Chile.
Mabigbig a kas maysa kadagiti kaindaklanan a mannaniw nga Español iti maika-20 a siglo, ni Neruda ket maysa a nagaget a mannurat, a dagiti putarna ket agduduma manipud kadagiti naessem a dandaniw ni ayat, surrealista a dandaniw, historikal nga ep-epiko, politikal a dandaniw, agingga iti dandaniw kadagiti gagangay a bambanag a kas iti nakaparsuaan ken iti baybay. Naited ken ni Neruda ti Premio Nobel iti Literatura idi 1971. Ti maysa a nobelista a ni Gabriel García Márquez ket kinunan idi a ni Pablo Neruda "ket maysa kadagiti kalatakan a mannaniw iti maika-20 a siglo iti ania man a pasasaao.[1] Ni Neruda ket kankanayon nga agsursurat ti berde a tinta, isu daytoy ti bukodna a maris iti namnama.
Iti unos ti panagbiagna, nalatak met ni Neruda gapu kadagiti politika a pammatina. Maysa a naregget a komunista, nagpaay kas maysa a senador ti Partido Komunista ti Chile iti Kongreso ti Chile, sakbay a napilit a napapanaw iti pagilianna.
Ti parbo a nagan ni Neruda, a nagbalin idi agangay a kalintegan a naganna, ket inadawna kenni Jan Neruda, maysa a mannurat ken mannaniw a Czech.
Dagiti linaon
Kabibiag[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti obrana[urnosen | urnosen ti taudan]
Veinte poemas de amor y una canción desesperada[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti koleksion a Veinte poemas de amor y una canción desesperada (Ilokano: Duapulo a daniw ti ayat ken maysa a kanta ti pannakapaay); (Ingles: Twenty Poems of Love and a Song of Despair), a naipablaak idi 1924, ti kalatakan a dandaniw-ayat ni Neruda. Nagbalin a kontroversial dagitoy a dandaniw gapu iti eroticismona. Nupay kasta, naidaydayaw daytoy a koleksion ket naipatarus iti adu a pagsasao ket kadagiti naglabas a dekada, riniwriw a kopia daytoy ti naiwaras ken nailako gapuna a nagbalin a kalalatakan nga obra ni Neruda.
Puedo escribir los versos más tristes esta noche[urnosen | urnosen ti taudan]
Patarus iti Ilokano ti Puedo escribir los versos más tristes esta noche, ti maika-20 a daniw iti Veinte poemas de amor y una canción desesperada.
Ita a rabii makaputarak kadagiti kalilidayan a binnatog.
Isuratko, kas pagarigan: "Naburak ti rabii
ket iti adayo agkutkutimermer dagiti asul a bituen."
Agkankanta ti angin-rabii nga agwerwerret iti langit.
Ita a rabii makaputarak kadagiti kalilidayan a binnatog.
Ay-ayatenka, ket no dadduma ay-ayatennak met.
Kadagiti rabii a kas itoy baludnaka dagiti takiagko.
Ag-agkanka manen ken manen iti salinong awan patinggana a langit.
Ay-ayatennak, no dadduma ay-ayatenka met.
Kasano koma a ti uray sino dina ayaten dagiti dadakkel naglinaay a matam.
Ita a rabii makaputarak kadagiti kalilidayan a binnatog.
Tapnon panunoten nga awankan iti ikutko. Tapnon riknaen a napukawkan kaniak.
Tapnon imdengan ti naglawa a rabii, nga ad-addan a nakalawlawa gaput' kaawanmo.
Ket ti berso agtinnag iti kararua a kas iti linnaw iti karuotan.
Ania kadit' makagapu a ti ayatko dinaka mabukodan.
Naburak ti rabii ket awanka ditoy dennak.
Isu daytoy ti amin. Iti adayo adda agkankanta. Iti adayo.
Saan a mapnek 'toy kararuak a napukawnaka.
Sapsapulennaka 'toy imatangko a kas man umay kenka.
Birbirokennaka 'toy pusok, ket awanka ditoy arpadko.
Ti isu met la a rabii a mangpappapudaw iti isu met la a kaykayo.
Data, iti daydi a panawen, ket saanen a kas iti sigud.
Saankan nga ay-ayaten, pudno dayta, ngem anian ti panangayatko kenka.
Padpadasen ti timekko a sapulen ti angin a mangapiras iti panagdengngegmo.
Iti sabali. Ikutannakan ti sabali. A kas kadagiti agekko idi.
Ti timekmo. Ti nasilnag a bagim. Ti awan inggana a matam.
Saankan nga ay-ayaten, pudno dayta, ngem nalabit ay-ayatenka.
Ababa ti ayat, naunday ti manglipat.
Ta kadagiti rabii a kas itoy baludnaka dagiti takiagko,
saan a mapnek ti kararuak a napukawnaka.
Uray pay no daytoyen ti maudi a saem nga impaaymo a sagabaek,
ken dagitoy dagiti maudin a berso a suratek para kenka.
Inpatarus ni Roy V. Aragon [1]
Dagiti naawatna a pammadayaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Plinio Apuleyo Mendoza (1 Marso 1983). Ti kabanglo iti bayabas: Dagiti panakisao kenni Gabriel García Márquez. Verso. p. 49. Naala idi 4 Agosto 2011.


text:
Nelly Sachs
Ni Nelly Sachs (10 Disiembre 1891 – 12 Mayo 1970) ket maysa idi a Hudio Aleman a mannaniw ken dramaturgo a dagiti pannakasanayna a nagbanagan manipud ti ibabangon dagiti Nazi idiay Europa idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw kaniana iti maysa a makatignay a pannakangiwat a babai para iti ladingit ken dagiti karayo dagiti kailianna a Hudio. Ti kalatakan a naamammuan a pabuyana ket ti Eli: Ein Mysterienspiel vom Leiden Israels (1950); dagiti dadduma pay nga obrana ket mairaman dagiti daniw ti "Zeichen im Sand" (1962), "Verzauberung" (1970), ken dagit iurnong ti daniw ti In den Wohnungen des Todes (1947), Flucht und Verwandlung (1959), Fahrt ins Staublose (1961),ken Suche nach Lebenden (1971).


text: 1Kalpasanna, nakitak ti sabali nga anghel a bumabbaba manipud langit. Adda dakkel a turayna ket rinaniagan ti dayagna ti entero a daga. 2“Natnagen!” impukkawna. “Natnagen ti Babilonia nga agdindinamag a siudad! Taeng laengen dagiti demonio ken dakes nga espiritu. Pagaponanen ti amin a kita ti agkakarugit ken nakarimrimon a tumatayab. 3Ta pinainumna dagiti amin a pagilian iti naingel nga arak ti kinaderrepna. Nakikamalala kenkuana dagiti ar-ari iti daga, ket bimmaknang dagiti agtagtagilako ditoy lubong gapu iti aglablabes a kinaderrepna.” 4Nangngegko ti sabali pay a timek a naggapu sadi langit a kunana: “Adaywanyo, rummuarkayo kenkuana, tattaok! Saankayo a makiraman kadagiti basbasolna, tapno diyo baklayen met ti pannakadusana! 5Ta tumukno sadi langit ti kaadu ti basolna, Ket dinto malipatan ti Dios ti kinadakesna. 6Ipalak-amyo kenkuana ti inaramidna kadakayo. Ibalesyo iti mamindua ti impaayna. Punnoenyo ti kopana iti inumen a napapait ngem ti insaganana kadakayo. 7No kasano ti kinapasindayag ken kinabarayuboyna, Kasta met ti rigat ken ladingit nga ipalak-amyo kenkuana. Ta kanayon nga ibagbagana iti bagina: ‘Naisaadak a reyna, saanak a maysa a balo. Diakto aglak-am iti ladingit uray kaano!’ 8Gapu iti daytoy, aggigiddan nga agdissuor kenkuana dagiti didigra iti uneg ti maysa nga aldaw, Angol, ladingit ken bisin. Ket mapuoranto agingga a dumapu, ta mannakabalin ni Apo Dios a mangukom kenkuana.” 9Mapuoranto ti siudad ket agdung-aw ken agsasangitto dagiti ar-ari a nakikamalala ken nakiraman iti kinaderrepna inton makitada ti asuk ti apuy a mangikisap kenkuana. 10Agtakderdanto iti adayo agsipud ta mabutengda a mairaman iti pannakadusana. Kunadanto: “Nakabutbuteng! Iti uneg laeng ti maysa nga oras, nalpasen ti pannakadusa ti agdindinamag a siudad ti Babilonia!” 11Sangitan ken dung-awanto met dagiti agtagtagilako ditoy daga ta awanen ti gumatang kadagiti tagilakoda. 12Awanen ti gumatang kadagiti balitok, pirak, agkakapateg a bato ken perlasda; kadagiti linen, ube, seda ken nalabaga a lupot; kadagiti amin nga agkakabanglo a kayo ken amin a kita ti alikamen a naaramid iti marfil ken agkakangina a kayo, bronse, landok ken marmol; 13ken kadagiti kanela, rekado, insenso, mirra ken olibano; kadagiti arak ken lana, arina ken trigo; kadagiti baka ken karnero, kabalio ken lugan, tagabu, kayatna a sawen, dagiti kararua dagiti tattao. 14Kunanto kenkuana dagiti agtagtagilako: “Awanen dagiti naimbag a bambanag a kayatmo a tagikuaen, ket saanton a mapasubli ti amin a kinabaknangmo agraman ti kinapintasmo!” 15Saan nga umasideg dagiti agtagtagilako a bimmaknang iti dayta a siudad agsipud ta mabutengda a mairaman iti panagsagabana. Agsangit ken agdung-awdanto, 16a kunada, “Nakabutbuteng ti napasamak iti agdindinamag a siudad! Agkawkawes idi iti nalabaga a lupot, de lana ken ube. Agar-aramat idi kadagiti alahas a balitok, agkakapateg a bato ken perlas! 17Iti las-ud laeng ti maysa nga oras, nagbalinda amin a dapu!” Manipud iti adayo, agbuybuya dagiti amin a kapitan ken tripulante ti barko, dagiti pasahero ken ti dadduma pay nga aggapu iti taaw ti pagbiagda. 18Agsangsangitda a mangbuybuya iti asuk ti maur-uram a siudad. “Awan umasping iti kinalatak dayta a siudad!” kinunada. 19Inikkanda dagiti uloda iti tapok ket kinunada a sililiday: “Nakabutbuteng! Nakaam-amak ti napasamak iti agdindinamag a siudad! Dayta a siudad ti bimmaknangan dagiti amin nga adda barkona nga agbibiahe. Ngem napukawna amin iti uneg ti maysa nga oras!” 20Agragsakka, O langit, gapu iti pannakadadaelna; agragsakkayo, dakayo a tattao ti Dios, dakayo nga apostoles ken dakayo a profeta! Ta inukom ti Dios gapu iti inaramidna kadakayo! 21Kalpasanna, nangala ti maysa a mannakabalin nga anghel iti bato a kas iti kadakkel ti gilingan ket impurruakna iti baybay a kunkunana: “Kastoyto ti nakaam-amak a pannakatnag ti Babilonia nga agdindinamag a siudad, ket saanton a makita uray kaanoman. 22Saanton a mangngeg iti siudadmo ti tokar dagiti umaarpa ken musiko, dagiti agpuypuyot iti fluta ken trumpeta. Awanton ti masarakan kenka a managpartuat. Saanton nga aguni dagiti gilingan! 23Saannakanto metten a raniagan ti uray maysa a pagsilawan; saanto metten a mangngeg dagiti naragsak a timek ti agkasar. Dagiti komersiantem ti kabibilgan iti amin a lubong. Inallilawmo dagiti amin a nasion babaen iti salamangka.” 24Nadusa ti Babilonia gapu ta nasarakan kenkuana ti dara dagiti profeta, dagiti tattao ti Dios ken dagiti amin a napapatay iti sangalubongan.


text:
Turtle Islands, Tawi-Tawi
Ti Turtle Islands ket maysa a maika-5 a klase nga ili a buklen dagiti bassit nga isla iti probinsia ti Tawi-Tawi iti Pilipinas, iti akin-abagatan-a-laud a murdong ti pagilian, ken iti igid ti nagbedngan ti Pilipinas ken Malaysia
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Turtle Islands ket nabingbingay a politikal iti 2 a barbaranggay ti Taganak Poblacion ken Likud Bakkao.[2]
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Pilipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Tawi-Tawi". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Pilipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b 2010 a Senso a Pakaammo ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM) (Ingles) naala idi 4 Hunio 2013
- ^ "Probinsia ti Tawi-Tawi". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Pilipinas (Ingles)
- Pakaammo dagiti Senso ti Pilipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bantay Labo
Ti Bantay Labo, ket mabalin nga aktibo nga estratobulkan idiay probinsia ti Camarines Norte, idiay isla ti Luzon, Pilipinas. Daytoy ket mabirukan idiay amianan a laud ti Peninsula ti Bicol.
Dagiti linaon
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Labo ket kabakiran ti andesitiko nga estratobulkan nga agtayagi ti 1544 metro asl ken addaan ti diametro ti baba iti 35 a kilometro , ken napalikmutan babaen dagiti nadumaduma nga andesitiko ken dasitiko a satelite dagiti siborio ti lava. Daytoy a bulkan ket termal nga aktibo nga addaan ti nabara ken dagiti napudot nga ubbog.
Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti panagbettak ket Tengnga ti Pleistoseno a nangrugrugi manipud idi agarup a 580,000 a tawtawen ti napalabas ken naporma daytoy kadagiti simborio ti lava idiay akin-amianan a bangir ti komplex. Ti agdama a sangauanan ket naporma idi rugi ti agarup a 270,000 a tawtawen ti napalabas, ken ti simborio ti lava ti bakrasna ket naporma manipud idi agarup a 200,000 aginggana idi agarup a 40,000 tawtawen ti napalabas. Ti naudi nga aktibidad manipud ti Bantay Labo ket nagpataud kadagiti piroklastiko nga ayus manipud ti kono ti pantok idi agarup a 27,000 a tawtawen ti napalabas. Awanen dagiti napasamak a panagbettak manipud idin.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kita ti bato ket kaaduan a hornblenda-biotita andesita aginggana iti dasita. Ti Bantay Labo ket tektoniko a paset ti Bulkaniko a Barikes ti Bicol.
Pannakailista[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Programa ti Global a Bulkanismo ti Instituto ti Smithsoniano ket ilistana ti Bantay Labo a kas Pleistoseno nga addaan kadagiti napudot nga ubbog. Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS) ket ilistana ti Bnatay a kas mabalin nga aktibo.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS), Panid ti Bantay Labo
- "Labo". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0703043A.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti ultra prominente a pantok ti Pilipinas
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas
- Bulkan
- Singsing ti Apuy ti Pasipiko
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Banbantay ti Pilipinas" Peaklist.org. Naala idi 2013-03-03.


text:
Kalinga
Ti Kalinga ket maysa a probinsia ti Pilipinas iti Rehion Administratibo ti Kordiliera iti Luzon. Kapitoliona ti ili ti Tabuk ken kabeddengna ti Mountain Province iti abagatan, ti Abra iti laud, ti Isabela iti daya, ti Cagayan iti umamianan a daya, ken ti Apayao iti amianan. Kasakbayan ti tawen 1995, ti Kalinga ken ti Apayao ket maymaysa a probinsia a managan iti Kalinga-Apayao, agingga a nagudua daytoy ket nagbalin a dua nga agwaywayas a probinsia.
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Kalinga ket addaan iti 7 nga ili ken maysa a komponente a siudad.
Siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti CAR (Ingles) naala idi 30 Abril 2012


text:
Kappon ti Sobiet
Ti Kappon ti Sobiet (Ruso: CoBeTckий Coюз, tr. Sovetsky Soyuz), opisial a ti Kappon dagiti Sosialista a Republika ti Sobiet (USSR; Ruso: Coю́з CoBéTckиx CoциaлиcTи́чeckиx Pecпýблиk, tr. Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik; IPA: [sɐˈjus sɐˈvʲetskʲɪx sətsɨəlʲɪˈstʲitɕɪskʲɪx rʲɪsˈpublʲɪk] ( denggen); naipangyababa iti Inggles kas ti CCCP, SSSR), ket maysa idi a batay-linteg a sosialista nga estado nga adda idiay Eurasia iti nagbaetan ti 1922 ken 1991.
Ti Kappon ti Sobiet ket maysa idi a maymaysa a partido nga estado a tinurayan babaen ti Partido Komunista manipud idi nabangon aginggana idi 1990.[1] Maysa a kappon dagiti 15 subnational a republika ti Sobiet, ti estado ti Sobiet ket naipatakder babaen ti maysa a naisentro a nagato a gobierno ken ekonomia.
Ti Ruso a Rebolusion iti 1917 ket gapuanan ti panatuang ti Ruso nga Imperio. Kalpasan ti Ruso a Rebolusion, adda idi ti panagsagsagaba para iti bileg a nagbaetan ti partido a Bolshevik, nga indauloan babaen ni Vladimir Lenin, ken ti kontra-komunista a Puraw a tignay. Idi Disiembre 1922, dagiti Bolshevik ket nangabakda iti sibil a gubat, ken naporma ti Kappon manipud kadagiti panagtitipon ti Pederatibo a Sosialista a Republika ti Ruso a Sobiet, ti Transkaukasia a Sosialista a Pederatibo ti Sobiet a Republika, ti Ukraniano a Sosialista a Republika ti Sobiet and the Byelorussian Soviet Socialist Republic.
Kalpasan ti ipupusay ni Vladimir Lenin idi 1924, ni Joseph Stalin ket isu ti nagturay,[2] a nagidaulo it USSR babaen ti a programa ti panagindustrialisasion. Ni Stalin ket nangibangon ti maysa a naplano nga ekonomia.[2]
Idi Hunio 1941, ti Nasi nga Alemaniay ken dagiti kumaduanna ket rinautda ti Kappon ti Sobiet, a daytoy ti nangbettak ti di-mangriribo a tulag, a pinirmaan dayta naibaga a naaudi idi 1939. Kalpasan ti uppat a tawen a panakilablaban, ti Kappon ti Sobiet ket rimsua a kas dagiti dua a nalatak a bileg iti lubong, a ti maysa pay ket ti Estado sUnidos.
Ti Kappon ti Sobiet ken dagiti bukodna a satelite nga estado ti Dumaya a Europa, a namammoan a kas ti Dumaya a Pagkaykaysaan, ket nakisuppiat iti Nalamiis a Gubat, daytoy ket ti maysa a nabayag a sangalubongan nga a prolonged global ideolohiko ken politiko a panagsagsagaba a kasupiatna ti Estados Unidos ken dagiti bukodna a Lumaud a kumaduaan, a daytoy ket pinanawanna met laeng gapu ti panakaisangona iti panagrigat ti ekonomia ken dagiti domestiko ken ganganaet a yaalsa ti politika.[3][4] Iti naladaw a panawen ti 1980, ti naudi a daulo ti Sobiet a ni Mikhail Gorbachev ket nagpadas ti panagrepormana ti estado kadagiti annurotenna iti perestroika kenglasnost, ngem ti Kappon ti Sobiet narba ken daytoy ket pormal a natunaw idi Disiembre 1991 kalpasan ti napaay a kudeta ti Agosto.[5] Ti Ruso a Pederasion ket nagitultuloy kadagiti karbengan ken obligasionna.[6]
Heograpia, klima ken katutubo[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket adda ti kalawa a 22,402,200 kuadrado kilometro (8,649,500 sq mi), ti Kappon ti Sobiet ket isu ti kadakkelan nga estado iti lubong. Ti kadakkelan nga estado iti lubong, tatta nga aldawen ket ti Rusia, a daytoy ket rimsua manipud ti USSR kalpasan ti panakapaay daytoy. Sumaksakop iti pagkanem a kalawa iti rabaw ti Daga, ti kadakkelna ket maipada iti Amianan nga Amerika. Ti Europeano a paset daytoy ket buklen ti pagkapat a kalawa iti daytoy a pagilian, ken daytoy idi ti sentro ti kultura ken ekonomia. Ti dumaya a paset idiay Asia ket gumay-at idiay Taaw Pasipiko aginggana ti daya ken Apganistán iti abagatan, ken awan unay ti populasionna. Daytoy ket nawatiwat iti 10,000 kilometro (6,200 mi) ti daya aginggana iti laud a bumallasiw kadagiti 11 sona ti oras, ken gangani a 7,200 kilometro (4,500 mi) iti amianan aginggana ti abagatan. Adda daytoy ti lima a sona ti klima: tundra, taiga, estepa, desierto, ken kabambantayan.
Ti Kappon ti Sobiet ket tagikuana ti kaatiddogan a pagbeddengan iti lubong, a marukrukod iti agarup a 60,000 kilometro (37,000 mi), dua a pagkatlo daytoy ket pantar iti Taaw Artiko. Iti ballasiw ti Nailet a Baybay Bering ket ti Estados Unidos. Ti Kappon ti Sobiet ket pagbeddenganna ti Apganistán, Tsina, Czechoslovakia, Pinlandia, Hungaria, Iran, Mongolia, Amianan a Korea, Norwega, Polonia, Romania, ken Turkia manipud idi 1945 aginggana idi 1991.
Ti kaatiddogan a karayan ti Kappon ti Sobiet ket isu idi ti Irtysh. Ti kangatuan a bantayna ket isu idi ti Komunismo a Pantok (tattan ket ti Ismail Samani a Pantok) idiay Tajikistan, iti7,495 metro (24,590 ft). Ti kadakkelan a danaw iti lubong, ti Baybay Kaspio, ket nagrunaan a naisanglad iti Kappon ti Sobiet. Ti kadakkelan a di-naapgad a danum ken kaadaleman, ti Danaw Baikal, ket adda idi idiay Kappon ti Sobiet.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Bridget O'Laughlin (1975) Marxista a Panagarngian iti Antropolohia Tinawen a Panagrepaso iti Antropolohia Tomo. 4: pp. 341–70 (Oktubre 1975) (doi:10.1146/annurev.an.04.100175.002013).
William Roseberry (1997) Ni Marx ken Antropolohia Tinawen a Panagrepaso iti Antropolohia, Tomo. 26: pp. 25–46 (Oktubre 1997) (doi:10.1146/annurev.anthro.26.1.25)
- ^ a b Robert Service (9 Septiembre 2005). Stalin: biograpia. Picador. ISBN 978-0-330-41913-0.
- ^ David Holloway (27 Marso 1996). Ni Stalin ken ti Bomba. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. p. 18. ISBN 978-0-300-06664-7.
- ^ Turner 1987, p. 23
- ^ Iain McLean (1996). Ti ababa a diksionario ti Oxford para iti politiko. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 978-0-19-285288-5.
- ^ "Ti Rusia ket partido tattan kadagiti aniaman a Tulag a partido ti sidgud idi a Kappon ti Sobiet, ken agganganas kadagiti isu met laeng a karnbengan ken obligasion iti sigud a Kappon ti Sobiet, malaksid kadagiti nasken a panagbalbaliw, a kas ti panagala ti panagbalbaliw kadagiti gay-at ti teritorio. [...] Ti Ruso a pederasion ket agitultuloy ti legado a personalidad iti sigud a Kappon ti Sobiet ken isu ngarud a daytoy ket saan a husto a kasaruno nga Estado iti kapanunutan a naibagbaga. Dagiti sabali a sigud a Republika ti Sobiet ket simmarunoda nga Estado.", Dagiti Materiales ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Internasional a Linteg 1993, BYIL 1993, pp. 579 (636).


text:
Plantilia:Nasimpa
Nasimpa
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket usaren kadagiti pagtungtungan ti pampanid tapno nalawag a maipakita ti panakaikeddeng ti maysa a paset ti tungtungan.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- {{Nalpasen}} – Nalpasen
- {{Nalpasen-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Nalpasen}} – ✓ Nalpasen
- {{Di pay nalpas}} – Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas-t}}, ti saan a grapiko a kita ti {{Di pay nalpas}} – ✗ Di pay nalpas
- {{Di pay nalpas ken dinto a malpas}} (wenno {{Di pay nalpas2}}) – Di pay nalpas ken mabalin a dinto malpas
- {{Baak-bassit}} - Baak
- {{Nalpas bassit}} – Nalpas bassit
- {{Gudua a nalpas}} – Gudua a nalpas
- {{Nasimpa}} – Nasimpa
- {{Saan a simpaen}} – Saan a simpaen
- {{Innayon}} – Innayon
- {{Araramiden}} – Ar-aramiden...
- {{Araramidenna ti}} – Ni Kaspagarigan ket ar-aramidenna ti...
- {{Agur-uray}} – w Agur-uray
- {{Di sigurado}} – Di sigurado
- {{Agkitkita}} – Agkitkita...
- {{Patpatangan}} – Agdama a patpatangan...
- {{Naipatuloden}} – Naipatuloden
- {{Saludsod}} — Saludsod:
- {{Panunot}} – Panunot:
- {{Senial ti ballaag}} – Ballaag
- {{Agyamanak}} – Agyamanak
- {{Awan ti aniamanna}} – Awan ti aniamanna!
- {{Kur-it}}, agiparang laeng ti kur-it –
- {{Ekis}}, agiparang laeng ti ekis –
- {{Smarka}}, agiparang laeng ti marka ti saludsod —
- {{Bumbilya}}, agiparang laeng ti bumbilya–
- {{Nalpasen ti panangitipon}}, para kadagiti nalpasen a panangitipon – Nalpasen ti panangitipon.
Datos ti plantilia[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy ket isu ti dokumentasion ti TemplateData para iti plantilia nga inus-usar babaen ti VisualEditor.
Nasimpa
Agiparang ti kur-it a marka ken ti balikas a nasimpa. Daytoy ket saan a mangala kadagiti parametro.


text:
Plantilia:Isabela
Daytoy a plantilia ket maususar kadagiti sakaanan dagiti artikulo a maipanggep kadagiti ili ken siudad ti Isabela.
Panag-usar[urnosen | urnosen ti taudan]
Ikabil ti {{Isabela}} iti baba ti artikulo.
- Kasano ti panagtaripato ti pannakaiparang daytoy a plantilia
- Usaren ti
{{Isabela |state=collapsed}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba.
- Usaren ti
{{Isabela |state=expanded}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (napno a makita) naipadakkel.
- Usaren ti
{{Isabela |state=autocollapse}}tapno maipakita daytoy a plantilia iti kasasaad a (nailemmeng) narebba no laeng adda ti sabali a plantilia nga isu met laeng a kita iti panid.
- No naiyasentar iti sabali (kitaen ti parametro a state iti kaunegan ti kodigo ti plantilia), ti autocollapse ket isu ti kasisigud a kasasaad.