text:
Karbon
Ti karbon /ˈkɑːrbən/ (manipud ti Latin: carbo "beggang") ket isu ti kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti C ken atomiko a numero iti 6. A kas kameng iti grupo a 14 idiay periodiko a lamisaan, daytoy ket saan a metal ken tetrabalente—nga agar-aramid ti uppat nga elektron a magun-od tapno agporma iti kobalente dagiti kimiko a piansa. Adda dagiti masna a rumrumsua nga isotopo, nga addaan ti 12C ken ti 13C a dagitoy ket natalna, a ti 14C ket radioaktibo, nga agrungrungsot nga addaan iti kagudua a biag iti agarup a 5,730 a tawtawen.[9] Ti Karbon ket maysa kadagiti bassit a naam-ammuan nga elemento manipud iti taga-ugma.[10][11]
Adda dagiti dadduma nga alotropo iti karbon a dagiti kalatakan a naam-ammuan a kas ti grapito, diamante, ken amorpo a karbon.[12] Dagiti maipapan ti bagi a tagikua iti karbon ket kaaduan a nadumaduma nga addan ti alotropiko a porma. Kas pagarigan, ti diamante ket masarsarang unay, ngem ti grapito ket saragasag ken nangisit. Ti diamante ket maysa kadagiti naam-ammuan a katangkenan a materiales, ngem ti grapito ket nalukneng ken makaporma ti garit iti papel (kasta iti nagan, manipud ti Griego a balikas ti "agsurat"). Ti diamante ket addaan iti nababa unay nga elektriko a konduktibidad, ngem ti grapito ket nasayaat a konduktor. Babaen ti kadawyan a kasasaad, ti diamante ket addaan iti kangatuan a kapudot ti konduktibidad kadagiti amin a naam-ammuan a materiales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Lide, D. R., ed. (2005). CRC a Libro iti Kimiko ken Pisika (Maika-86 nga ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ^ Haaland, D (1976). "Grapito-likido-sengngaw tallo a puntos ti presion ken ti densidad iti likido a karbon". Karbón. 14 (6): 357. doi:10.1016/0008-6223(76)90010-5.
- ^ Savvatimskiy, A (2005). "Dagiti rukod iti panaglunag a puntos iti grapito ken dagiti tagikua ti likido a karbon (maysa a repaso para iti 1963–2003)". Karbón. 43 (6): 1115. doi:10.1016/j.carbon.2004.12.027.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the System of CP" (PDF). Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the Electronic Transition of the Jet-Cooled CCI Free Radical" (PDF). Naala idi 2007-12-06.
- ^ "Karbón: Dagiti binario a kompuesto". Naala idi 2007-12-06.
- ^ Magnetiko a susseptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuesto, iti Libro iti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision, CRC press.
- ^ a b c d e Dagiti tagikua ti diamante, Ioffe Institute Database
- ^ "Carbon – Dagiti masna a rumrumsua nga isotopo". WebElements Periodiko a Lamisaan. Naala idi 2008-10-09.
- ^ "Periodiko a Lamisaan: Petsa ti Panakaduktalan". Chemical Elements.com. Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Linia ti tiempo ti Panakaduktalan ti Elemento". Naala idi 2007-03-13.
- ^ "Lubong iti Karbón – Interaaktibo a Nano a panagkita iti Siensia ken Inhenniero nga Edukasion (IN-VSEE)". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-10-05. Naala idi 2008-10-09.


c: text/html

text:
Bahrain
Nagsasabtan: 26°01′39″N 50°33′00″E / 26.02750°N 50.55000°E
Ti Bahrain (Arabiko: البحرين, al-Baḥrayn) (Persiano: بحرين, Baḥrain), opisial a ti Pagarian ti Bahrain (Arabiko: مملكة البحرين, Mamlakat al-Baḥrayn), ket maysa a bassit nga isla nga estado iti asideg ti lumaud a pantar iti Golpo Persiano. Tinurayan daytoy babaen ti naarian a pamilia ti Al Khalifa. Manipud idi 2010 addan daytoy ti populasion iti 1,234,571, a mairaman dagiti 666,172 a saan nga umili.Dati daytoy nga emirato, ti Bahrain ket nairangarang a kas maysa a pagarian idi 2002.
Ti Bahrain ket maysa a purpuro kadagiti 33 nga is-isla, a ti kadakkelan ket ti Isla ti Bahrain, iti kaatiddog a 55 km (34 mi) ken 18 km (11 mi) a kalawa. Ti Saudi Arabia naisanglad iti laud ken naisilpo iti Bahrain babaen ti Ari Fahd a Nangato a kalsada. Ti Qatar ket addaan iti abagatan a daya ti ballasiw ti Golpo iti Bahrain. Ti naplano a Qatar Bahrain a nagato a kalsada ket isilpona ti Bahrain ken Qatar ken agbalinto a ti kaatiddogan a nagato a kalsada ti baybay iti lubong.[3]
Naamammoan daytoy kadgiti lana ken perlas, ti Bahrain ket balay pay dagiti dadakkel a patakder, a mairaman ti Sentro ti Komersio ti Lubong ti Bahrain ken ti Bahrain a Puerto ti Busbos, nga addaan ti naipaltiing a panagipatakder ti 1,022 m (3,353 ft) a kangato ti Murjan a Torre. Ti Qal’at al-Bahrain (ti puerto ken kapitolio iti taga-ugma a daga iti Dilmun) ket nairangarang idi a kas maysa a UNESCO a Tinawtawid a Pagsaadan iti Lubong idi 2005.[4] Ti Umuna a Pagannurotan ti Grand Prix ti Bahrain a maipabuya idiay Bahrain nga Internasional a Law-law.[5]
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti Arabiko, ti bahrayn ket isu ti dua a porma iti bahr ("baybay"), a ti al-Bahrayn ket kayatna a saoen a ti "dagiti Dua a Baybay". Nupay kasta, no ania dagiti naitudo a kasisigud a dua a baybay ket naisuppitan.[6] Daytoy a balikas ket agparang iti maminlima idiay Korán, ngem saan a mangitudo iti moderno nga isla—a naamammoan dagiti Arabo a kas ti "Awal"—ngem ti oasis iti al-Katif ken Hadjar (moderno nga al-Hasa).[6] Saan a nalawag no kaano idi a nangrugi ti balikas a mangitudo ti is-isla ti Awal, ngem daytoy ket baka idi maika-15 a siglo.
Tatta nga aldaw, ti al-Hasa ket tagikua ti Saudi Arabia ken ti "dua a baybay" ti Bahrain ket sapasap a naala dagitoy iti luek a daya a laud iti isla,[7] ti baybay anga amianan ken abagatan iti isla,[masapul a dakamaten] wenno ti naapgad a danum ken di-naapgad a danum nga adda iti ngato ken sirok ti daga.[8] Iti panakainayon pay dagiti bubon, adda dagiti luglugar iti amianan a baybay iti Bahrain a dagiti labutab ket agpangato idiay tengnga iti naapgad a danum, a napalpaliiw dagiti agbisbisita manipud idi taga-ugma a panawen.[9]
Ti sabali pay a teoria ket naidaton babaen a ni al-Ahsa a dagidi dua a baybay ket tie Nalatak a Berde a Taaw ken ti maysa a nakappia a danaw idiay kangrunaan a daga; ken ti pay pay maysa babaen ni al-Jawahari a daytoy ket adadu a pormal a nagan a ti Bahri (lit. "tagikua ti baybay") a daytoy ket nakaallilaw ken ket saan a naala.[8]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Bahrain". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 17 Abril 2012.
- ^ "Human Development Report 2011" (PDF). United Nations. 2011. Naala idi 19 Enero 2012.
- ^ "Sapasap a pakabuklan ti gandat: Qatar-Bahrain a Nagato a kalsada". 13 Hunio 2009. Naala idi 21 Marso 2010.
- ^ "Qal'at al-Bahrain – Taga-ugma a Puerto ken Kapitolio iti Dilmun – UNESCO a Tinawtawid a Sentro iti Lubong". Whc.unesco.org. 15 Hulio 2005. Naala idi 25 Enero 2011.
- ^ "Bahrain – Balay iti Motorsport iti Tenga a Daya". Naala idi 21 Marso 2011.
- ^ a b Esiklopedia iti Islam, Tomo. I. "Bahrayn", p. 941. E.J. Brill (Leiden), 1960.
- ^ Room, Adrian. Nagtaudan ken Kayat a saoen dagiti Nagnagan para dagiti 6,600 a Pagilian, Siudad, Teritorio, Katutubo a langlanga ken Naipakasaritaan a pagsaadan. 2006. ISBN 978-0-7864-2248-7.
- ^ a b Faroughy, Abbas. Dagiti Is-isla ti Bahrein (750–1951): Maysa a parawad iti Pgadalan iti Kabilegan ti Politika idiay Golpo Persiano. Verry, Fisher & Co. (New York), 1951.
- ^ Rice, Michael. The Archaeology of the Arabian Gulf, c. 5000-323 BC. Routledge, 1994. ISBN 0-415-03268-7.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Bahrain iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Bahrain manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website ti gobierno
- Bahrain a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Bahrain iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Bahrain
- Bahrain
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Peninsula Arabiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Persiano
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1971
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Konseho ti Pagtitinnulongan ti Golpo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sucre
Ti Sucre (Espaniol: [ˈsukɾe]) ket ti batay-linteg a kapitolio ti Bolivia, ti kapitolio ti Departamento ti Chuquisaca, ken ti maika-6 a kaaduan ti populasion a siudad idiay Bolivia. Mabirukan idiay abagatan-tengnga a parte ti pagilian, ti Sucre ket mabirukan iti kangato iti 2,810 a metro (9,214 a kadapan). Daytoy a relatibo a kangato ket mangited iti siudad iti tinawn a nalamiis a temperado a klima
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Sucre iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Sucre manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Abril 7
Ti Abril 7 ti maika-97 nga aldaw ti tawen (maika-98 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 268 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1841 – Alfred Cogniaux, Belga a botaniko (pimmusay 1916)
- 1889 – Gabriela Mistral, Chileno a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1957)
- 1964 – Russell Crowe, naiyanak idiay Baro a Selanda nga Australiano nga aktor
PimmusayUrnosen
- 1891 – P. T. Barnum, Amerikano a politiko ken negosiante (naipasngay 1810)
- 1947 – Henry Ford, Amerikano nga industrialista (naipasngay 1863)


text:
Pagsasao nga Abellen
Ti Abellen, Abenlen, wenno Aburlin ket ti pagsasao a Sambaliko. Daytoy ket addaan iti agarup a 3,500 nga agsasao (Stone 2005) ken isasao dagiti bassit a komunidad ti Aeta idiay probinsia ti Tarlac, Filipinas.
Dagiti lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Inreporta ti Ethnologue dagiti agsasao iti Abellen kadagiti sumaganad a lokasion idiay probinsia ti Tarlac.
Inreporta pay ni Himes (2012)[3] ti lokasion ti Abellen iti sitio Loob-Bunga, baranggay Poon Bato, Botolan, Zambales.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pagsasao nga Abellen iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ Abellen iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Himes, Ronald S. 2012. “The Central Luzon Group of Languages”. Oceanic Linguistics 51 (2). University of Hawai'i Press: 490–537.


text:
Papa Urbano VII
Ni Papa Urbano VII (4 Agosto 1521 – 27 Septiembre 1590), naipasngay a kas ni Giovanni Battista Castagna, ket isu ti Papa para kadagiti tallo pulo ket taalo nga alaldaw idi Septiembre 1590, ti kabiitan a panagturay ti papa iti pakasaritaan. Isu ket nagtaud idi idiay Genoa, urayno isu ket naipasngay idiay Roma. Isu ket naaramid a ti Kardinal-Padi ti S. Marcelo idi 1584. Isu ket napili a mangsukat kenni Papa Sixto V (1585–1590) idi 15 Septiembre 1590, ngem pimmusay babaen ti malaria (27 Septiembre 1590) sakbay ti pannakabalangatna, a nakaaramid kaniana ti kabiitan a panagturay ti papa iti pakasaritaan.
Dagiti nagibasaranUrnosen
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni Papa Urbano VII iti Wikimedia Commons


text:
Pagibagaan a panid (iti Ingles) - idiay MediaWiki
Maipanggep
Tulong
Tumulong
Panagsukisok
• Agdama a panangusig (iti Ingles)
Dadduma pay
Ditoy Ilokano Wikipedia, mabalin aminen dagiti agar-aramat ti agurnos kadagiti panid nga agusar ti
VisualEditor (VE), wenno agusar ti klasiko panangisurat iti wiki (wikitext). Ti VisualEditor ket magun-od a kakuyogna ti kasisigud nga editor ti wikitext. Mabalin nga usaren ti VE babaen ti panagpindut ti
, ken makita daytoy kadagiti ngato ti panid, ken kaariping dagiti paulo ti paset. Mabalin pay met nga usaren ti wikitext a panag-urnos babaen ti panagpindut ti
Urnosen
Urnosen ti taudan.
Ti VE ket magun-od laeng kadagiti sumaganad a kita ti panid (nagan ti espasio:)
Artikulo
Agar-aramat
Kategoria
Tulong
Papeles (ngem saan a dagiti papeles, wenno dagiti sabali a panid, idiay Wikimedia Commons)
Tapno makaurnos ti panid nga agusar ti VisualEditor, pinduten ti etiketa ti "Urnosen" dita ngato ti panid.
Ti panaglukat ti panid para iti panag-urnos ket mabalin nga agpaut kadagiti mano a segundo, ken mabaybayag no atiddog unay.
Ti panagpindut ti etiketa ti "Urnosen ti taudan" ket manglukatanto ti klasiko nga editor ti taudan ti wikitext.
Mabalinmo pay a lukatan ti VisualEditor babaen ti panagpindut ti silpo ti "urnosen" iti tunggal maysa a paset.
Mabalin met a maluktan ti klasiko nga editor ti taudan ti wikitext babaen ti panagpindut ti silpo ti "urnosen ti taudan".
Ti baras ti ramit ti ti VisualEditor
No nalpaskan nga agur-urnos pindutem ti berde a buton ti "⧼Visualeditor-toolbar-savedialog⧽" iti baras ti ramit. Ti berde a buton ket saan a mabalin a pinduten no awan ti naaramid a binaliwan.
No pandagan ti berde a buton ti "⧼Visualeditor-toolbar-savedialog⧽" daytoy ket manglukat ti bassit a dialogo a mabalinmo a pagikabilan ti ababa a pakabuklan kadagiti inar-aramidmo, markaam dagiti inurnosmo a kas bassit, ken agpili nga agbuya kadagiti masakbayan a panag-urnos ti panid.
Ti bilang a mangipakita no kasano ti kadakkel ti espasio a nabati iti pakabuklan ti inurnosmo. Mabalinmo met nga irepaso dagiti binalnaliwam tano makaseguradoka nga agbalinda a kas naikeddengmo sakbay nga agidulinka kadagiti binaliwam.
Dagiti silpo ket mabalin a mainayon babaen ti ikono ti "Silpo" (silsilpo iti kawar) iti baras ti ramit, wenno babaen ti panag-usar ti apat Ctrl+ K (wenno ⌘ Command+ K iti Mac).
No piliem ti testo wenno ikabilmo ti panagitudom iti balikas, ti panangitalmeg ti buton ti "Silpo" ket mangisengngat ti silpo iti dayta a testo.
No man usarem ti buton wenno apat, ti dialogo ket idiay nga aglukat ken mabalin a pangimakiniliaam ti silpo. Ti VisualEditor ket mangpadas a tumolong kadagiti akin-uneg a silpo (silsilpo kadagiti sabali a panid ti Wikipedia) babaen ti panagbiruk para kadagiti kapada no mangrugika nga agmakinilia.
No nalpaskan a nangikabil wenno nakapili ti silpo, talmegam ti
↵ Enter, agpindut iti ruar ti kahon, wenno talmegam ti pangrikep nga ikono (<). Ti silpom ket agparang iti panid ti VisualEditor, ngem saanto pay a maidulin aginggana no idulinmo ti panid.
Ti silpo iti maysa a panid ti web iti ruar ti Wikipedia, agpada met laeng ti proseso; ikabilmo met laeng ti silpo iti pagikabilan ken mainayonto a kas "akin-ruar a silpo".
Tapno mabaliwan wenno maikkat ti maysa nga addan a silpo, pinduten ti silpo iti testo, kalpasana talmegan ti ikono ti "Silpo" nga gaparang it asidegna. Mabalinmo pay a pinduten ti isu met laeng nga ikono idiay baras ti ramit wenno usaren ti Ctrl+ K nga apat ti teklado no addaka dita.
Mabalinmo nga urnosen ti puntaan ti silpo, wenno ikkatem amin ida babaen ti panagtalmeg ti ikono ti 'Ikkaten' (basura) iti suli ti kanawan a ngato ti dialogo.
Panag-urnos ti addan a reperensia [ urnosen ti taudan ]
Ti panag-urnos ti addan a reperensia, pinduten daytoy iti testo, ken pinduten ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) nga agarang iti asidegna, wenno ti maysa nga adda iti baras ti ramit.
Ti panagpindut ti ikono ti reperensia ket manglukat ti dialogo a mangiraman ti bassit a pag-urnosan, nga idiay ket mabalinmo ti agurnos ti testo ti reperensia.
Mabalinmo a pormaten a kas met laeng dagiti sabali a panid, kas pagarigan ti panagnayon ti italiko wenno dagiti silpo.
Adu kadagiti wiki nga agus-usar kadagiti plantilia tapno mangporma kadagiti reperensia segun ti naisangayan nga alagaden. Mabalinmo a maammuan daytoy no agurnoska ti maysa nga addan a reperensia a ti linaonnna ket agbalin nga asul no piliem daytoy.
Pinduten ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) tapno maurnos ti linaon ti plantilia.
Ti panagpindut ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) ket mangpalubos kenka ti agurnos kadagiti agmaymaysa a parametro ti plantilia.
Pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" no nalpaskan, ken maisublika iti editor ti reperensia.
No awanen ti maurnos, pinduten manen ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno agsubli iti panid.
Panag-usar manen kadagiti addan a reperensia [ urnosen ti taudan ]
No ti panid ket aglaonen kadagiti reperensia, mabalinmo ti agpili ti agusar manen iti maysa nga adda a dakamat, no mabalin nga itunos iti testo a kayatmo a pataudan.
Tapno mausar ti addan a reperensia, ikabilmo ti pangitudom iti lugar a kayatmo a pangikabilan ti testo, ken pinduten ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) iti baras ti ramit.
Idiay editor ti reperensia, pinduten ti buton nga agkuna ti "Usaren ti addan a reperensia", idiay baba a suli ti kanawan a tawa.
No adu met dagiti reperensia, mabalinmo nga usaren ti baras a pagbirukan (nanaganan ti "Ania kadi ti kayatmo nga ireperensia?") tapno maiparang laeng dagiti reperensia a maipada ti naited a testo.
Kitaen ti kayatmo manen nga usaren a reperensia dita listaan, ken piliem dayta.
Tapno makanayon ti baro a reperensia, ikabilmo ti panagitudom iti lugar a kayatmo a panginayonan ti testo, ke pindutem ti ikono ti "Reperensia" (marka ti libro) iti baras ti ramit.
Idiay editor ti reperensia, mabalinmo ti aginayon, agurno sken agpormat ti dakamatmo.
Mabalinmo nga aramiden ti reperensia amaitagikua iti naited a grupo; daytoy ket mausar a mangiparang kadagiti grupo dagiti reperensia a a mangparang iti ramit ti "Listaan ti reperensia" .
No aginaynayonka ti baro a reperensia ken kayatmo ti manginayon ti plantiliana, pinduten ti ikono ti Panagilak-am (pirgis ti puzzle) idiay baras ti ramit ti editor ti reperensia.
Kalpasanna, birukem ti plantilia a kayatmo nga usaren, inayonmo ken unosem met laeng a kas ti maysa nga addan.
Pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno makasubli iti editor ti reperensia, ken uliten manen nga "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno makasubli iti panid.
No awan pay ti listaan dagiti reperensia iti panid (kas pagarigan, no aginaynayonka ti immuna a reperensia iti panid), nasken nga inayonmo tapno maiparang ti testo iti reperensiam.
Ikabilmo ti panagitudom iti lugar a kayatmo nga iparang dagiti reperensia (kadawyan nga iti baba ti panid), ken pinduten ti ikono ti "Lisaan ti reperensia" (tallo a libro) tapno mainayonmo.
Ti panaginayon laeng ti listaan ti reperensia, pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" idiay dialogo.
No nagpartuatka kadagiti grupo ti reperensia, mabalinmo nga ibaga ti grupo iti daytoy a dialogo, tapno makapili nga agiparang kadagiti reperensia a tagikua daytoy.
Ti panaginayon ti baro a plantilia iti panid , ikabilmo ti panagitudom iti lugara kayatmo a pakaisengngatan ti plantilia, ken pinduten ti ikono ti "Panagilak-am" (pirgis ti puzzle) iti baras ti ramit.
Ikabil ti nagan ti plantilia a kayatmo nga isengngat, ken pinduten ti "Agnayon ti plantilia".
Mabalinmo pay ti agurnos kadagiti plantilia nga adda met laengen iti panid babaen ti panagpili kaniada (agbalinda nga sul), ken pinduten ti ikono ti "Panagilak-am" (pirgis ti puzzle) nga agparang, wenno ti maysa nga adda iti baras ti ramit.
Ti panagnayon ti baro a plantilia wenno panaglukat ti maysa nga addan ket manglukat ti dialogo ti "Panagilak-am", nga addaan iti listaan dagiti agmaymaysa a parametro ken dagit pategda.
Mabalinmo ti aginayon kadagit parametro wenno agurnos kadagiti nailistan.
Ti panagbaliw ti pateg ti parametro, pilien ti parametro iti listaan, ken urnosen ti pategna iti kaaripingna a tawa.
No ti plantilia ket mangisengngat kadagiti sabali a plantilia, dagitoy a subplantilia ket agparangda a kas dagiti parametro. Mabalin dagitoy a maurnos wenno maikkat babaen ti panagpindut iti nagan ti subplantilia.
Dagiti baro a subplantilia ket mainayon babaen ti panagsurot kadagiti addang ti pananginayon ti parametro. Mabalin a nasken a kitaen ti dokumentsion ti plantilia tapno masegurado a nasuportaran ti subplantilia.
No nalpaskan, pinduten ti "Ipakat dagiti sinuksukatan" tapno marikpan ti dialogo ken agsubli iti editor ti panid.
No ti plantilia ket nasken a
masukatan, imakinilia ti
subst: (inayon ti kolon) sakbay ti nagan ti plantilia.
Ti automatiko a panagleppas ket saan a mabalin iti
subst:; no kayatmo ti automatiko a panagleppas, inayon laeng ti
subst: kalpasan ti pannakabirukmo ti birbirukem a plantilia.
Kalpasanna, pinduten ti berde a buton ti "Agnayon iti plantilia".
Kadawyan nga agnayon kadagiti aniaman a parametro ken "Ipakat dagiti sinuksukatan".
Saanmo a makita amaipadakkel ti plantilia iti panid iti las-ud ti pangiyunaan a paset.
No nalpaskan kadagiti panagbalbaliwmo ken nagidulinkan, ti langa ti pantilia a kas panangisukat ket makitantont.
Adda met dagiti banag, a kas dagiti galeria ti ladawan, pormula ti matematika ken dagiti tokar ti musika a saan pay a nasuportaran babaen ti VisualEditor. Aginggana no mabalindanto, nasken sa dagus nga urnosem dagitoy iti taudan ti wikitext no kayatmo a baliwan wenno agnayon kadagitoy.
Adu met dagiti editor a nasansan nga agus-usar ti panangikabil ti dagus a wikitext, a naipangpangruna ti napuskol, italiko ken dagiti silpo ti wiki. Dagiti apat ti teklado ket mangpalubos ti nadaras a panangisengngat ti maipada a pormat a saan nga agpindut kadagiti buton ti baras ti ramit. Dagiti kadawyan ng apat, ken dagiti inususar babaen dagiti editor, ket mabalin iti VisualEditor:
Apat ti PC
Aksion
Apat ti Mac
Ctrl+ B
Napuskol
⌘ Cmd+ B
Ctrl+ I
Italiko
⌘ Cmd+ I
Ctrl+ K
Isengngat ti silpo
⌘ Cmd+ K
Ctrl+ X
Ikkaten
⌘ Cmd+ X
Ctrl+ C
Kopiaen
⌘ Cmd+ C
Ctrl+ V
Ipigket
⌘ Cmd+ V
Ctrl+ Z
Ukasen
⌘ Cmd+ Z


text:
Wikidata
Ti Wikidata ket maysa a gandat a mangited ti pagtitinnulongan a maurnos a pagibatayan ti datos tapno masuportaran dagiti gandat ti Wikimedia a kas ti Wikipedia. Ti Wikidata ket nairugi idi Oktubre 30, 2012.[1][2] Ti gandat ket agdama nga inrugrugi ti Wikimedia Deutschland ken naikeddeng a mangited ti sapasap a taudan dagiti naisangsangayan a kita ti datos, kas pagarigan, dagiti petsa ti pannakaipasngay, ti maysa klase dagiti napasingkedan a datos, a mabalin nga usaren dagiti gandat ti Wikimedia nga agan-andar a kapadpada ti pamay-an a panagobra para kadagiti papeles ti Wikimedia Commons.[2][3] Daytoy ti nagbalin nga immuna a gandat ti Pundasion ti Wikimidia manipud idi 2006.[4]
Ti panakapartuat daytoy a gandat ket binayadan babaen kadagiti donasion manipud ti Allen Institute for Artificial Intelligence, ti Gordon and Betty Moore Foundation, ken Google, Inc.,a nagdagup ti €1.3 a riwriw.[5][6]
Pakaibanagan ti WikipediaUrnosen
Ti Wikidata ket mabalin para kadagiti 3 a kangrunaan a banag:
- Sentro a pagikabilan kadagiti silpo ti pagsasao
- Pagitedan ti sentro a lugar para kadagiti datos ti infobox para kadagiti amin a Wikipedia
- Panagpartuat ken panagpabaro kadagiti listaan ti artikulo a naibatay kadagiti datos iti Wikidata
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Pintscher, Lydia (Oktubre 30, 2012). "Ti wikidata.org ket nangrugin (nga ada pay laeng dagiti parikut)". wikidata-l (Listaan ti panagibuson). Naala idi Nobiembre 3, 2012.
- ^ a b Wikidata( Naiyarkibo 2012-09-18 iti Wayback Machine)
- ^ "Datos a Rebolusion pra iti Wikipedia". Wikimedia Deutschland. Marso 30, 2012. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-10-23. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Roth, Matthew (Marso 30, 2012). "Ti datos a rebolusion ti Wikipedia". Pundasion ti Wikimedia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-11-08. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Dickinson, Boonsri (Marso 30, 2012). "Paul Allen Invests In A Massive Project To Make Wikipedia Better". Business Insider. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-12-13. Naala idi Septiembre 11, 2012.
- ^ Perez, Sarah (Marso 30, 2012). "Ti Sumaruno a Dakkel a Banag ti Wikipedia: Wikidata, Ti Mabasa ti Makina, Inur-urnos ti Agar-aramat a Batayan ti datos a Binayadan Babaen ti Google, ni Paul Allen ken Dadduma pay". TechCrunch. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-11-05. Naala idi Septiembre 11, 2012.
Dagiti silpo ti ruarUrnosen
- Opisial a website
- Wikidata iti Twitter
- meta:Wikidata - koordinasion a panid para iti gandat idiay Meta-Wiki
- Demo system Naiyarkibo 2013-05-13 iti Wayback Machine - pagipadasan ti agdama a kasaaad ti panagrang-ay
- Wikidata-l - Listaan ti pakisinnaritaan para iti gandat ti Wikidata
- Wikidata-bugs - Panagireporta kadagiti kiteb para iti gandat ti Wikidata


text:
Lehislatibo a distrito iti Malabon-Navotas-Valenzuela
Ti Lehislatibo a Distrito iti Malabon-Navotas-Valenzuela ket isu idi ti pannakabagi dagiti ili ti Malabon, Navotas ken Valenzuela iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, ket nagbutosda kadagiti 2 a sapasap a pannakabagi.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Plantilia:Deskripsion ti etiketa
Panagusar
Daytoy a plantilia ket inus-usar a panagpormat iti agpapada a waya para kadagiti deskripsion ti etiketa. Ti umuna a saan a nainaganan a parametro ket ti deskripsion, ken ti sumaruno a saan a nainaganan a parametro ket dagiti sagat nga agus-usar iti etiketa, aginggana iti tallo. Pagarigan:
{{Deskripsion ti etiketa|Daytoy nga inurnos ket aglaon kadagiti adu unay a naulit-ulit a karakter.|2}}mangited ti:
Daytoy nga inurnos ket aglaon kadagiti adu unay a naulit-ulit a karakter.
Namarkaan babaen ti sagat 2 (hist · listaan)
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Kabassitan a pakadanagan a sebbangan
Ti kabassitan a pakadanagan a sebbangan ket ti maysa a sebbangan a naikategorian babaen ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo (IUCN) aa kas napategan ngem saan a kulipikado para iti ania man a sabali a kategoria. Saanda maikualipikado a kas naipangta, asideg a naipangta, wenno (sakbay idi 2001) agkamkammatalek iti panagay-aywan.
Saan a makedngan dagiti sebbangan iti kategoria ti kabassitan a pakadanagan malaksid no pategan ti kasasaad ti populasionda. No dayta ket makasapul iti makaanay a pakaammo tapno makaaramid iti dagus, wenno di dagus, a panangipateg iti riesgona iti pannakaawan a naibatay iti pannakaiwarwarasna wenno kasasaad iti populasion.
Manipud idi 2001 ti kategoria ket adaan iti pangyababaan iti "LC" (Least-concern iti Ingles), kalpasan ti IUCN 2001 Categories & Criteria (bersion 3.1).[1] Nupay kasta, agarup a 20% kadagiti kabassitan a pakadanagan a takson (3261 kadagiti 15636) iti database ti IUCN ket agus-usar iti kodigo ti "LR/lc", a mangibaga a saanda pat a napategan manen manipud idi 2000. Sakbay idi 2001 ti "kabassitan a pakadanagan" ket maysa idi a subkategoria ti kategoria ti "Ab-ababa a Riesgo" (Lower Risk iti Ingles) ken nakeddengan iti kodigo iti "LR/lc" wenno lc.
Bayat a ti "kabassitan a pakadanagan" ket saan a maikeddeng a kategoria ti nailista iti nalabbasit babaen ti IUCN, ti Nalabbasit a Listaan ti IUCN idi 2006 ket mangikeddeng pay laeng iti kategoria kadagiti 15636 a takson. Ti bilang dagiti sebbangan ti ayup a nailista iti daytoy a kategoria ket agdagup iti 14033 (a mangiraman dagiti nadumaduma a di naipalawag a sebbangan kas ti maysa a tukak manipud iti henero ti Philautus[2]). Adda pay dagiti nailista a 101 a subsebbangan dagiti ayup ken 1500 a takson ti mula (1410 a sebbangan, 55 a subsebbangan, ken dagiit 35 a karuay). Adda pay dagiti dua a nailista a subpopulasion dagiti ayup: dagiti subpopulasion ti nasiitan nga aso-ikan ti Australasia ken Akin-abagatan nga Aprika. Awan ti pannakaidasig ti fungi wenno protista, ngem uppat laeng dagiti sebbangan kadagita a pagarian ti pinateganen babaen ti IUCN. Kualipikado dagiti tao para iti daytoy a kategoria, ken pormalda a napategan idi 2008[3] as such by the IUCN.
Listaan dagiti kabassitan a pakadanagan a sebbanganUrnosen
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "2001 Categories & Criteria (version 3.1)" (PDF). The IUCN Red List of Threatened Species. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2016-01-28. Naala idi 2015-05-22.
- ^ "Philautus sp. nov. 'Kalpatta'". The IUCN Red List of Threatened Species. Naala idi 2006-12-19.
- ^ Global Mammal Assessment Team 2008. (2008). "Homo sapiens (human)". The IUCN Red List of Threatened Species 2008: E.T136584A4313662. doi:10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T136584A4313662.en.


text:
Steve Jobs
Ni Steven Paul Jobs (/ˈdʒɒbz/;Pebrero 24, 1955 – Oktubre 5, 2011) ket maysa nga Amerikano a negosiante, dumidibuho ken inbentor.
- Biograpia nga agraman iti pirma
- Infobox tao nga agus-usar iti alma mater
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti hCard
- Amin a pungol nga artikulo
- Dagiti pungol nga artikulo ti tattao
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti ISNI
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti VIAF
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti WORLDCATID
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BIBSYS
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNE
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti BNF
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti CANTICN
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti GND
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti ICCU
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti J9U
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LCCN
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti LNB
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NDL
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NKC
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLA
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLG
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NLK
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NSK
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti NTA
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti PLWABN
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti SELIBR
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti ULAN
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti CINII
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti FAST
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti MusicBrainz
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti SNAC-ID
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti SUDOC
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti Trove
- Kontrol ti autoridad nga agraman kadagiti 28 nga elemento
- Dagiti artikulo nga agraman kadagiti panangilasin ti agduduma


text:
Abril
Ti Abril ket isu ti maika-4 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga al-aldaw.
Ti Abril ket kadawyan a mainaig iti tiempo ti primabera kadagiti parte ti Akin-amianan a Hemisperio ken otonio kadagiti parte ti Akin-abagatan a Hemisperio, nga idiay ket tiempo a kapada iti Oktubre idiay Akin-amianan a Hemisperio ken iti baliktadna.
Nagan ken taudan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti Romano ket inikkanda daytoy a bulan iti Latin a nagan iti Aprilis[1] ngem ti nakaalaan daytoy a nagan ket di naikeddengan. Ti tradisional nga etimolohia ket manipud iti berbo nga aperire, "ti manglukat", manipud iti tiempo a "panaglukat "dagiti kayo ken sabong, a suportaran met babaen ti panangiyasping iti moderno a Griego iti ἁavoιEις (anoixis) (panaglukat) para iti primabera. Gapu ta adda met dagiti bulan ti Romano a nanaganan a pammadayaw kadagiti nainlangitan, ken kas ti Abril ket sagrado idi ken ni diosen Benus, ken ti Veneraliana ket natengngel iti umuna nga aldaw, naisingasing idin a ti Aprilis ket kasisigud idi nga isu ti bulanna iti Aphrilis, manipud iti kapadana iti Griego a diosen a ni Aprodita (Aphros), wenno manipud iti Etrusko a nagan iti Apru. Insingasing ni Jacob Grimm a ti nagan iti naipagpagarup a dios wenno bannuar a ni Aper wenno Aprus.[2]
Ti Abril ket isu idi ti maikadua a bulan iti kasapaan a kalendario a Romano, sakbay idi nainayon ti Ianuarius ken Februarius babaen ni Ari Numa Pompilius idi agarup a 700 SK. Daytoy ket nagbalin a ti maikapat a bulan ti tawen ti kaledario (ti tawen idi dagiti duapulo ket dua a bulbulan ket maiparangda nga agsasaruno) idi las-ud iti panawen ti decemvirs idi agarup a 450 SK, idi naikkan pay kadagiti 29 nga aldaw. Ti maika-30 nga aldaw ket nainayon idi las-ud ti reporma nga inaramid babaen ni Julius Caesar idi tengnga ti tawtawen ti 40 SK, a nakapataudan ti kalendario a Huliano.
Dagiti Anglo Sahon ket tinawtawaganda ti Abril a kas Oster-monath wenno Eostur-monath. Kinuna ni Beda iti De temporum ratione a daytoy a bulan ti Eostur ket ti ramut ti balikas ti Paskua ti Panangungar. Kinunana pay a ti bulan ket nainaganan ken ni diosen Eostre a ti rambakanna ket adda iti dayta a bulan. Ibagbaga pay babaen ni Einhard iti obrana iti Vita Karoli Magni.
Ti aldaw ni San Jorge ket ti maikaduapulo ket tallo nga aldaw ti bulan; ken ti bisperas ni San Marcos, nga agraman iti pammatina a dagiti al-alia dagiti madusa a matay iti kaunegan iti tawen ket makitanto a lumabas iti simbaan ket mapasamak iti maika-duapulo ket uppat.
Iti Tsina ti simboliko a panagarado iti daga babaen ti emperador ken prinsesa iti dara ket mapasamak iti maikatlo a bulanda, ken kankanayon daytoy a maitunos iti Abril. Iti Pinlandes ti Abril ket huhtikuu, a ti kayatna a sawen ket bulan ti panagpukan ken panagpuor, idi mapasamak dagiti panagpukan ken panagpuor dagiti gymnospermae para kadagiti talon.[3]
Ti Eslobeno, ti kaaduan a naikeddeng a tradisional a nagan ket ti mali traven, a ti kayatna a sawen ket ti bulan a panangrugi nga agtubo dagiti mula. Daytoy ket immuna a naisurat idi 1466 iti manuskrito ti Škofja Loka.[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "April" iti Chambers's Encyclopædia. Londres: George Newnes, 1961, vol. 1, p. 497.
- ^ Jacob Grim Geschichte der deutschen Sprache. Cap. "Monate"
- ^ Chisholm 1911.
- ^ "Koledar prireditev v letu 2007 in druge informacije občine Dobrova–Polhov Gradec" (PDF) (iti Eslobeno). Municipality of Dobrova-Polhov Gradec. 2006. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2013-11-02. Naala idi 2015-11-25.
{{cite journal}}: Makasapul ti dakamat journal iti
|journal=(tulong)
- dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "April". Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press. Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Abril iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Abril iti Wikiquote (iti Ingles)
Pakaammo ti panagbiahe idiay Abril manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Roma
Ti Roma (Panangibalikas nga Ingles: /ˈroʊm/; Italiano: Roma panangibalikas [ˈroːma] (dengngen); Latin: Rōma) ket maysa a siudad ken naipangpangruna a komuna ("Roma Capitale") idiay Italia. Ti Roma ket isu ti kapitolio iti Italia, ti kapitolio iti Lazio (Latin: Latium) ken ti kangrunaan nga ili iti Probinsia iti Roma. Nga addaan iti agarup ar 2.7 riwriw nga agtaeng 1,285.3 km2 (496.3 sq mi), isu pay daytoy ti kadakkelan ken kaaduan apopulasion a siudad ken komuna iti daytoy a pagilian. Daytoy a siudad ket mabirukan idiay tengnga a laud a paset iti Italiano a Peninsula, idiay Karayan Tiber ti uneg ti Lazio a rehion iti Italia.
Ti pakasaritaan ti Roma sangadpaenna ti dua ken kagudua a ribo a tawtawen. Isu idi ti kapitolio a siudad ti Romano a Pagarian, ti Romano a Republika ken ti Romano nga Imperio, nga isu ti dominante a kabilegan idiay Lumaud Europa ken dagiti dagdaga a nabeddengan ti Mediterraneo para iti sumurok a pito gasut a tawtawen manipud idi umuna a siglo BC aginggana idi maika-7 a siglo AD ken daytoy a siudad ket naipammategan a kas maysa a nakaipasngayan iti lumaud a sibilisasion. Manipud idi umuna a siglo AD, ti Roma ket isun ti tugaw iti Papa ken, kalpasan ti gibus iti Bisantino a dominasion, idi maika-18 a siglo nagbalin daytoy a kapitolio dagiti Papa nga Estado, a nagbayag daytoy aginggana idi 1870. Idi 1871 ti Roma ket nagbalin a kapitolio iti Pagarian iti Italia, ken idi 1946 ti kapitolio iti Italiano a Republika.
Kalpasan dagiti Tengnga a Panawen, ti Roma ket tinurayan babaen dagiti papa a kas ni Alejandro VI ken Leon X, a nagbaliw iti siudad iti maysa kadagiti kangrunaan a sentro iti Italiano a Renasimiento, a nairaman ti Florencia.[2] Ti agdama a bersion iti Basilika ni San Pedro ket inpatakder idi ken ti Kapilia Sistina ket pinintaan babaen ni Michelangelo. Dagiti nalatak nga artista ken arkitekto, a kas ni Bramante, Bernini ken Rafael ket nagtaengda idiay Roma, nga isuda ket nagparawad kadagiti Renasimiento ken Baroko nga arkitektura.
Ti Roma ket nairanggo idi ti GaWC idi 2010 a kas maysa a beta+ a sanglubongan a siudad,[3] ken ti pay maika-28 a kangrunaan a sangalubongan a siudad.[4] Idi 2007, ti Roma ket isu idi ti Maika-11 a kaaduan a nabisbisita a siudad iti lubong, maika-3 a kaaduan a nabisbisita iti Kappon ti Europa, ken ti kadayegan a papanan dagiti turista idiay Italia.[5] Ti siudad ket maysa kadagiti kaballigian a "pabrika" iti Europa, kadagiti termino a kadayaw ken puonan.[6] Ti naipakasaritaan a sentrona ket inlista babaen ti UNESCO a kas maysa a Tinawtawid a Lugar iti Lubong.[7] Dagiti monumento ken dagiti museo a kas dagiti Batikano a Museo ken ti Koliseo ket dagiti 50 a kaaduan a papanan a mabisbisita dagiti turista iti lubong (ti Dagiti Batikano a Museo a naka-awawat kadagiti 4.2 a riwriw a turista ken ti Koliseo ket naka-awawat kadagiti 4 a riwriw a turista iti tungngal maysa a tawen). Ti Roma ket nangsangaili idi ti Kalgaw nga Olimpiada ti 1960.
EtimolohiaUrnosen
No ti maipanggep a taudan ti nagan a Roma adda dagiti nadumaduma a hipotesis a naibagnabaga.[8] Ti kangrunaan ket dagiti sumaganad are the following:
- Manipud iti Rommylos (Romulus), tinaudan ni Ascanius ken nangbangon ti sudad;
- Manipud ti Rumon wenno Rumen, arkaiko a nagan ti Tiber, ken nagtaudan ti adda met laeng nga isu a ramut a kas ti Griego a berbo ti ῥέw (rhèo) ken ti Latin a berbo ti ruo, a kaibuksilan dagitoy dua ket "agayus";[9]
- Manipud ti Etruskano a balikas ti ruma, a ti ramutna ket ti *rum- "mungay", a mabalin a mangitudo ti totem a lobo a nangampon ket nagpaspasuso dagiti singain a kognado nga agnagan ti Romulus ken Remus, wenno ti sukog dagiti turod ti Palatino ken Aventino;
- Manipud ti Griego a balikas ti ῤώun (rhòme), a kayatna asaoen ket kapigsa.[10]
PakasaritaanUrnosen
Kasapaan a pakasaritaanUrnosen
Adda ti arkeolohiko nga ebidensia ti panagsakup ti tao iti lugar a Roma manipud idi 14,000 a tawtawen, ngem ti napuskol a tuon ti ub-ubing a rugrugit ket ilemmengna dagiti lugar ti Palaeolitiko ken Neolitiko.[11] Adda dagiti ebisensia ti bato a ramramit, banga ken dagiti bato nga armas a mangikeddeng ti saan a basbassit ngem 10,000 a tawtawen a kaada ti tao. Adda dagiti nakalkali a mangsuporta ti panirigan a ti Roma ket dimakkel manipud kadagiti pastoral a pagtaengan idiay Turod Palatino a nabangon idiay ngato ti lugar iti masakbayan a Romano a Timpuyogan. Bayat nga adda met dagiti arkeologo a sumupsuppiat a ti Roma ket nabangon iti tengnga ti maika-8 a siglo BC (ti patesa ti tradision), daytoy a petrsa ket suheto ti kontrobersia.[12] Nupay kasta, ti bileg ti nadayeg a sarita ti naisalaysayan a pannakabangon ti Roma ket tarawidwidanna a mangilingay ti panangikaskaso manipud iti husto, ken dagiti naduduog a tinaudan.
Sarita ti pannakabangon ti RomaUrnosen
Dagiti tradisional a sarita a a naibagbaga met laeng dagiti taga-ugma a Roamno ket nangipalpalawag ti kasapaan a pakasaritaan ti siudadda kadagiti termino iti sarita ken mito. Ti naamammuan kadagitoy a mito, ken mabalin a ti kadayegan kadagiti amin ket dagiti Romanomano a mito, ket ti istoria ni Romulus ken Remus, ti dua a singin a pinsuso babaen ti maysa a babai a lobo.[13] Nangikeddengda a mangbangon ti maysa a siudad, ngem kalpasan ti maysa a panagringngor, ni Romulus ket pinatayna ti kabasatna alalaki. Segun kadagiti Romano nga analista, daytoy ket napasamak idi 21 Abril 753 BC.[14] Daytoy a sarita ket nainaipada iti dua a tradision, a napasamak iti nasapsapa a panawen, nga adda ti Troiano a nagkamang a ni Aeneas ket timmalaw idiay Italia ken nakabiruk kadagiti linia ti Romano babaen ti anakana lalaki a ni Iulus, ti kabiengas ti Julio-Claudia a dinastia.[15] Daytoy idi ket lineppas babaen ti Romano a mannaniw a ni Virgilio idi umuna a siglo BC.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Demograpia dagiti Bilbilang". Istituto nazionale di statistica (ISTAT). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-26. Naala idi 2012-04-06. Disiembre 2010.
- ^ "Roma, siudad, Italia". Ensiklopedia ti Columbia (Maika-6 nga ed.). 2009.
- ^ "GaWC – TI lUbong segun ti GaWC 2010". Lboro.ac.uk. 14 Septiembre 2011. Naala idi 11 Pebrero 2012.
- ^ "Archive copy" (PDF). Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 2011-05-16. Naala idi 2011-05-16.
{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)
- ^ Bremner, Caroline (12 Disiembre 2008). "Panagiranggo Kaagiti Kasayaatan a Papanan a Siudad ti Euromonitor Internasional". Euromonitor International. Naala idi 2 Marso 2010.
- ^ "Dagiti Europeano a pabrika ti siudad". City Mayors. 28 Agosto 2008. Naala idi 14 Hunio 2010.
- ^ "Naipakasaritaan a Sentro ti Roma, dagiti tagikua ti Santa Sede idiay Siuda nga Agragrag-o kadagiti Ekstrateritorial a Karbengan ken San Paolo Fuori le Mura". UNESCO a Tinawtawid a Sentro ti Lubong. Naala idi 8 Hunio 2008.
- ^ Claudio Rendina, Roma ieri, oggi, domani, Newton Compton, Roma, 2007, pg. 17
- ^ Daytoy a hipotesis ket nagtaud manipud iti Romano a Gramatiko a ni Maurus Servius Honoratus.
- ^ Daytoy nga hipotesis ket nagtaud manipud kenni Plutarch
- ^ Heiken, G., Funiciello, R. kenDe Rita, D. (2005), Dagiti Pityo a Turod ti Roma: Ti Maipapan ti Heolohiko a Panagpasiar iti Agnanayon a Siudad. Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan.
- ^ Wilford, John Nobel (12 Hunio 2007). "Adu pay dagiti Mangibagnos iti Sarita (wenno Daytoy Kadi ket Kinapudno?) ni Romulus". New York Times. Naala idi 11 Agosto 2008.
- ^ Livy (1797). Ti Pakasaritaan ti Roma. George Baker (patarus). Naimaldit para kenni A.Strahan.
- ^ Hermann & Hilgemann(1964), p.73
- ^ Livy (26 May 2005). Ti Nasap a Pakasaritaan ti Roma. Penguin Books Ltd. ISBN 978-0-14-196307-5.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Roma iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Roma manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Pagsurotan ti panagbiahe idiay Roma iti Curlie (iti Ingles)
- Opisial
- Komuna ti Roma (iti Italiano)


text:
Guerrero
Ti Guerrero (Panangibalikas nga Espaniol: [ɡeˈreɾo]), opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Guerrero (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Guerrero), ket maysa kadagiti 31 nga estado a no mairaman ti Pederal a Distrito, ket mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 81 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Chilpancingo ken ti kadakkelan a siudadna ket ti Acapulco.
Daytoy ket mabirukan idiay Akin-abagatan a laud ti Mehiko. Daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti Michoacán iti amianan ken laud, ti Estado ti Mehiko ken Morelos iti amianan, ti Puebla iti amianan a daya ken ti Oaxaca iti daya.
Ti estado ket nanaganan kenni Vicente Guerrero, maysa kadagiti kangrunaan a daulo iti Gubat ti Wayawaya ti Mehikano ken ti maikadua a Presidente ti Mehiko.[2] Daytoy laeng ti estado ti Mehiko a nanaganan manipud iti presidente. Ti moderno nga entidad ket awan pay laeng aginggana idi 1849, idi naaramid daytoy manipud kadagiti teritorio dagiti estado ti Estado ti Mehiko, Puebla ken Michoacán.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ http://www.inegi.org.mx/est/contenidos/proyectos/encuestas/hogares/especiales/ei2015/doc/eic_2015_presentacion.pdf.
- ^ "Estado de Guerrero Nomenclatura" [State of Guerrero Nomenclature]. Enciclopedia de los Municipios de México (iti Espaniol). Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Marso 6, 2012. Naala idi Hunio 24, 2010.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Guerrero iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Guerrero manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Heograpiko a datos a mainaig iti Guerrero iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol)—Website ti Estado ti Guerrero


text:
Plantilia:Anontools
Daytoy a plantilia ket agilista kadagiti ramramit a mabalin a makatulong mausar para iti panagsukimat i agar-aramat nga IP. Daytoy ket us-usaren babaen ti MediaWiki:Anontalkpagetext, MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon ken MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon-range tapno maisilpo ti parametro ti IP ti agar-aramat kadagiti akinruar a taudan.
Panagusar
Alaenna ti adres ti IP a kas parametro. Kasla iti daytoy:
{{anontools|91.198.174.2}}
Mangited iti:
No surotem dagita a silpo makitamto a ti adres ti IP a nausar iti pagarigan ket para iti server ti rimpuok ti Amsterdam ti Wikimedia idiay Olanda.
Mabalin pay daytoy iti IPv6:
{{anontools|2602:306:CE65:5740:D956:A711:C1AC:A893}}
Mangited iti:
Kitaen pay
- Plantilia:Anontools/ipv4 – Subplantilia a pagyanan dagiti IPv4 a bersion ti ramramit
- Plantilia:Anontools/ipv6 – Subplantilia a pagyanan dagiti IPv6 a bersion ti ramramit
- MediaWiki:Anontalkpagetext
- MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon
- MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon-range
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Insekto
Dagiti insekto (manipud iti Latin insectum, binulod a pannakaipatarus manipud iti Griego ἔvtouov [éntomon], "napisi iti pas-paset") ket dagiti klase iti inbertebrata iti kaunegan ti pilo ti arthropoda nga adda dagiti kuitina nga eksoeskeleto, ti tallo a paset a bagi (ulo, torax ken tian), tallo a paris kadagiti nagsilpo-silpo a saka, dagiti kompuesto a mata ken maysa paris dagiti antena. Dagitoy ket dagiti kadumadumaan a grupo dagiti ayup iti planeta, a mairaman dagiti ad-adu ngem maysa a riwriw a naipalpalawagan a sebbangan ken mangirepresnta ti ad-adu ngem gudua kadagiti amin a naamammuan nga organismo.[1][2] Dagiti bilang ti sibibiag a sebbangan ket nakarkulo nga adda iti baetan ti innem ken sangapulo a riwriw,[1][3][4] ken mabalin a mangirepresenta ti 90% kadagiti nagdumaduma a porma ti biag ti ayup iti Daga.[5] Dagiti insekto ket mabalin a gangani a mabirukan kadagiti amin a enbironmento, urayno adda met laeng dagiti bilang ti sebbangan nga agnanaed kadagiti taaw, ti pagtaengan a kaaduan babaen ti sabali pay a grupo ti antropoda, dagiti crustacea.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Chapman, A. D. (2006). Bilang dagiti sibibiag nga organismo idiay Australia ken ti Lubong. Canberra: Australiano a Panagadal kadagiti Biolohiko a Rekurso. pp. 60pp. ISBN 978-0-642-56850-2. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-11-30. Naala idi 2013-05-23.
- ^ Wilson, E.O. "Dagiti Pangta iti Global a Dibersidad". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2015-02-20. Naala idi 2009-05-17.
- ^ Vojtech Novotny; Yves Basset; Scott E. Miller; George D. Weiblen; Birgitta Bremer; Lukas Cizek; Pavel Drozd (2002). "Ababa a panagsangaili nga espesipisidad kadagiti herbiboro nga insekto iti maysa a tropikal a bakir". Nature. 416 (6883): 841–844. doi:10.1038/416841a. PMID 11976681.
- ^ Erwin, Terry L. (1997). Biodibersidad iti kasayaatanna: DagitiBarairong iti Tropikal a Bakir. pp. 27–40. Iti: Reaka-Kudla; M. L.; D. E. Wilson; E. O. Wilson. Biodibersidad II. Joseph Henry Press, Washington, D.C.
- ^ Erwin, Terry L. (1982). "Dagiti tropikal a bakir: dagiti kinabaknangda iti Coleoptera ken dadduma pay a sebbanagan ti arthropoda". Coleopt. Bull. 36: 74–75.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Insekto iti Wikimedia Commons
- Dagiti insekto ti Amianan nga Amerika
- Pakabuklan dagiti Urnos dagiti Insekto


text:
Jeremy Irons
Ni Jeremy John Irons (nayanak idi 19 Septiembre 1948)[1] ket maysa nga Ingles nga aktor. Kalpasan ti pannakaawat iti kalasikala a panagsanay idiay Bristol Old Vic Theatre School, inrugi ni Irons iti karerna iti panagarte iti entablado idi 1969, ken manipud idin , nagparangen kadagiti adua a produksion ti teatro ti West End mairaman ti The Winter's Tale, Macbeth, Much Ado About Nothing, The Taming of the Shrew, Godspell, Richard II ken Embers. Idi 1984, nangrugi isuna iti Broadway iti The Real Thing ni Tom Stoppard ken nakaawat iti Premio Tony para iti Kalaingan nga Aktor.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Jeremy Irons Biography (1948–)". Filmreference.com. Naala idi 14 Hunio 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Jeremy Irons iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Jeremy Irons iti Wikiquote (iti Ingles)
- Jeremy Irons iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Jeremy Irons iti Internet Movie Database (iti Ingles)


text:
Maika-20 a meridiano laud
Ti 20° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, Islandia, ti Taaw Atlantiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto. Iti dadduma nga isbangan ti heograpia, daytoy ket naus-usar a kas ti linia ti longitud a nasayaat a mangilasin ti historikal a panagsina a nagbaetan ti Daan a Lubong ti Eurasia ken Aprika ken ti Baro a Lubong ti Kaamerikaan.
Ti maika-20 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-160 a meridiano daya.
Idiay Antartika, ti meridiano ket mangipalawag ti pagbeddengan a nagbaetan ti Antartiko a Teritorio ti Britaniko ken ti Daga Reina Maud. Ti nagbaetan ti maika-5 a paralelo amianan ken ti maika-60 a paralelo abagatan ket mangporma ti akindaya a pagbeddengan ti Sona ti Nawaya ti Nuklear nga Armas ti Latin nga Amerika.
Manipud iti Ungto aginggana iti UngtoUrnosen
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-20 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:


text:
Kim's Story
Part 1:
My name is "Kim". I just want to share my story po. So it started here....
"Brent" and I became high school sweethearts, second year di naging dakami. I can see that Brent is a very responsible man. He is kind, caring ken nagaget, hanggang di nakapalpas kami highschool ket we were still together.
Sabali nga course inala na, sabali met lang nga course ti inalak ken agkasabali nga school ti nagserekan mi. Haan ko pinanunot nga tatta nga agkasabali kami school ket ada ada possibility na nga agsina kami tun or ada tun third party kasjay because I trust Brent and he also trusts me. Ada nag arem kenyak ngem kunak ada gayyem ko and ada nangeg ko nga ada akin kursunada ken Brent and he said that ada metten gayyem na. Uray sina ti nag eskwela an mi, uray busy ti saba-sabali nga activities ket we still gave our time to each other, awan pinagbaliwan na.
Third year college, I decided nga ipakilala isunan ti pamilyak, han ko pay gamin isuna naipakpakilala ngem syak naam-ammok en family na. Ag buteng ak ngay gamin, han ko ammo nu anya maging reaction da father ko because my father is very strict, kunana gamin ngay nga hanak pay ag gayyem hanggang haanak pay nakapalpas ti eskwelak ngem dyay natangken ulok so I did not follow his command.
Grabe ti nerbiyos ko habang paapan kami balay ni Brent ken chill lang isuna, kasla awan lang kenyana, he smiled at me..
"Syak dapat ti makabaan yah, relax ka lang kadi, tanggapek amin nga ibaga da kenyak uray nasasakit or anya."
Kunana tapos inarakop dak, medyo naikkat ti nerbiyos ko. Habang ada kami sango da parents ko ket hanak makasao, ti naibagak lang ket "Ni Brent gayyem ko."
Binati sila ni Brent, ket kunak nu nalammin pakikitungo da kenyana ngem I was wrong, mayat met ti pakikitungo da ken Brent. Di pinmanaw ni Brent I know that my father was angry at me, ta kunana nga jay inbaga na ket haan ko man lang sinurot, nag sorry ak kenyana.
"Bay amun."
Kunana lang ngem ammok nga dissapointed isuna kenyak. Haan lang nga dyay ti inmayan ni Brent edjay balay, naging close isuna edjay duwa nga ading ko ngem ken Manung ko medjo ilang ngay. Very serious gamin daytuy manung ko.
Fourth year college edjay jay nang itedak kenyanan ti amin, may nangyari na sa amin, after that I cried, Ammok nga ag unget ni father ko ta kunana nga haan ko pay it ited ti bagik. Ada ni Brent abay ko, pinapatahan ako. "I'm sorry" kunana, he was sorry ta ada naikasta kenyami ngem kunak nga haan ok lang ta pareho mi met nga kinayat. Nu ada man mabuo kanu ket ada lang isuna abay ko, akuin na ti responsibilidad , pakasaren dak ,not because he got me pregnant or what, but because he loves me kanu.
Ket inmay garud jay aldaw nga nabuo, masikog ak. Permi unget da papa ken manung kenyak, ken mama ket ok lang ngem I know she was dissapointed. Tatta kanu nga asideg ak ag graduate ket kasjay, nagpasikog ak kanu! Ni Brent sinmango kenyada, amin nga nasasakit nga sao tinanggap mi, inbaga ni Brent nga isuna bahala en, nga haan dak baybay-an that he will not leave me. Naamwan metlang family na ket kasjay metlang rikna da, dissapointment... Ngem awan kanun maaramidan ta ada ditan eh alangan kanu nga ipaikkat mi.
Naipalpas ko ti college uray masikog ak ta haan met nga hadlang daytuy pagsikog ko eh tapnu lang haan ko maipalpas eskwelak, haan ko ibabain uray anya kuna ti tao ta ammok nga gift daytuy ni Apo kenyami. Taas noo ak latta ah nga rumrumwar nga magmagna dita mga tao nga kinumpormi ibagbaga da, ta uray anya kunada awan pakialam ko. While waiting for the board exam nag work ni Brent, tapnu ada pang gastos nu umanak ak ta haan kanu kababain nu magapo kenda parents mi ti magastos. After work apan isuna balay nga pasyaren dak, han kami pay nagsama ta isu kuna da parents mi, nu agkasar kamin tun nalang kanu edjay kami agsama, ngem pakikitungo da father ko paylang kenyana ket nalammin, ada paylang unget nga marikrikna da ngem ken Brent okay lang kenyana basta haan da isuna paadayo en kenyak.
Ket inmay ti aldaw nga ag anak ak en...Ada ni Brent abay ko hanggang di nairwar ni baby....ngem kinabigatan ket haan kun inaasahan ti nangyari, hanak mamati en ti inbaga da parents ko kenyak......
Part 2
"Awan ni Brent en. Inbati da kan. Anya ngay sinikugan da ka, nag anak ka santo da ka panawan."
Isu ti inbaga ni mother ko kenyak isu nga nakigtot ak. Hanak mamati, napan lang isuna nag take ti board exam isu nga awan isuna... Isu dyta ada panunot ko ta dyay nga day ket isu ti date ti board exam na. Ipapati da nga inbati dak en ket hanak latta mamati.
"Haanen nga agsubli dyay malpas board exam na isu ti kunana kenyak."
Kuna ni father ko, han ko latta patyen. Inuray ko isuna hanggang rabii en ket awan pay han ko panpanunuten ibgbga parents ko, kinabigatan nan nga agawid kamin ket han nagpapakita, pag awid mi edjay akun ah nga nagsangit nga kuna panunot ko nga agpayso siguro en nga inbati dak, in try ko tinawagan isuna ngem unattended, tinawagak jay kadwa na ket kunana nga di nalpas board exam pinmanaw kanun, ag biyahe da kanu. I asked nu ayna ngem haan na kanu inbaga, ti napanunot ko baka apan da probinsya.
Binaybay ak pay baka sakaling ada nu damdama or nu bigat ngem mano aldaw aw awan talaga siguro nga nag biyahe dan, permi sangsangit ko ah, apay nga kasjay, he didn't even say goodbye bago pinmanaw, awan man lang naalak nga sao kenyana bago pinmanaw. Apay nga inbati dakami ket kunana takderan dakami, ada ba inaramid ko nga madi? Or ada pay involved nga sabali? Nagsakit riknak.
Tinawagak parents na, kakabsat na ngem awan han ko matawagan dasuda. Kitkitak ni baby ket maasi ak, dumakkel aya metten isuna nga awan ti tatang na?
Nag adu nga sao ti naalak kenda parents ken manung ko, pati mga aunty ken uncle ko. Binagbaga an dak. Pati kakaaruba nga awan maaramidan da ket syak ti hot topic da. Nasakit nga denggen nga kunada kenyak disgrasyada kanu. Han ko pinatulan dasuda, only my dear son ti ada lang panunot ko, because he is the one who is giving me strength. Hanak payen naka take board exam kun ta na admit ni baby edjay ket haan ko kayat nga ibati.
Manu tawen da father ko ag gasgastos piman ti gamit ni baby, birthday na ket ni father ko piman agit ited. Mabainak ta imbes nga syak ag gastos ngem dyay garud agala ak ngay kwartak awan met work ko.
Di 3 years old jay anak ko nagbiruk ak mabalin ko pagtrabaho an, sinumrek ak call center ngem hanak binmayag ta han kun maalagaan anak ko so nagbiruk ak nalaklaka nga work basta ada lang pang gastos ko para ti kailangan anak ko.
One day bigla nalang pinmasok panunot ko ni Brent, han ko ammo nu apay. Kasla kuna panunot ko nga imessage ko isuna ta manipud pinmanaw awan talaga contact ko kenyana ken awan balitak en so kasanuk ngay isuna makasao? Ayna ti ag message ak kenyana? I tried to search his name edjay facebook ngem awan. Kinasaok metlang kakadwa na nga ada dituy Baguio ngem kunada awan kanu metlang contact da kenyana ken han da ammo nu ayna isunan.....
"Han mo paylang nga biruken dyta nga lalaki, pinanawan dakau la garuden birukek paylang, agpasipasikog ka tatta ngay imbes ada katulong mo nga ag gastos para ken baby ya ngem awan metten inbati da ka mtlang." Dyta ti inbga ni mother ko kenyak. Nasaktan ak edjay isu intatalnak lang. Ado sao nga ibgbaga ni mother ko ken Brent ni father ko met awan nangeg kun nga nasasakit nga sao tungkol kenyana. And I'm very thankful ta ada dagitoy parents ko ken kakabsat ko nga mangtultulong kenyak ken babyk.
Finale
Awan talaga balitak ken Brent, pati family na. I tried to search it again on facebook ngem awan talaga makitak. Ni ading na lang ti ada facebook na. Agduwa duwa ak pay nu imessage ko ni ading na, kakayat ko gamin kasao ni Brent kayat ko nga maliwanagan ak nu madi dak man kasao uray kuma met makita na lang jay putot na or makita isuna jay ubing.
Nag message akun ah edjay ading na, kumusta dyay ti first ko inbaga nag reply met "manang sika gayam, mayat met, sika ngay kumusta." Isu kunana. I replied that I'm ok and I asked if ayan ni Brent ket kunana nga ada kanu Australia.
Han ko ammo ti ibagak en, ada gayam isunan abroad. Nag message manen jay kabsat na nga kunana nakapasa ni Brent ti board exam ket succesful isunan. Napasardeng ak ah ket naisangit ko manen, imbag pay isuna, ni syak ngay? I'm happy for him ngem sana lang ada met kuma met ah pakialam na met ti putot na.
Brent's sister said sorry to me, kayat makita da mother da jay apo da ngem ngem baka han ko kanu ipakita isu han da inmay Baguio en, mabain da kanu ta jay inaramid ni Brent. I wanted to ask nga apay nga kasjay inaramid ni manung na ngem haan kun dinamag.
Ada province family ni Brent ket kunak nu ada time da mabalin da met kitan dituy jay ubing ta haan ko met ipagel ta apo da met, inmay da grud dituy Baguio, edjay SM nagsabatan mi, nakasangit pay mother ni Brent di nakita na jay apo na.
"Aye aye, paspasensya kau wen. Paspasensya kau." Isu ti ibagbagbaga na. I wanted to ask about Brent manen ngem haanen ta naun una gamin buteng ko ngay, mabuteng ak nga ibaga da nga he is now happy, well if he's happy it's ok for me, ngem baka ngay ibaga da nga adan pamilya na, happy isunan ti family na? I dont want to hear that, han ko ammo nu apay. Ngem nu kasjay kasanu ngata daytuy anak kun? Haan na nga makilala garud ti ama nan?
Nu maminsan agaw awid baguio parents ni Brent to see my son. Ap apan da balay ket ok lang met kenda father ko basta haan lang mabanggit ti nagan ni Brent ta baka makaunget da. Ada ti mang ar arem kenyak ngem haan ko nga kayat. I don't know nu apay, madikun gamin ta baka maibati ak manen, madi kun nga ag ayat, and I dont know if naka move on akun ba or what? Ti pinanunot ko nalang ag focus ak ken anak ko because my son needs me, but he also needs a father. Pinapanubit ko nga I can be also her father.
Syakun ti agaramid ti dapat nga aramiden ti maysa nga ama , ta kailangan ti anak ko ti ayat ti maysa nga ama. Di nag 6 years old jay anak ko edjay en jay nagdamag an nan nga han ko masungbatan.
"Mama ayna ti papak?"
Nabayag nga hanak nga sinmungbat, han ko kayat nga agsinungaling kenyana. Nainayad ko nga in explain kenyana nga kastuy awan ni father na manipud di baby isuna nga someday maawatan nan tun. Ibaga baga na piman nga imbag pay ti kaklase na nga ada ti papa da ni suna kanu ket awan, kayat na kanu nga mapadasan nga ada abay na ni papa na. Kayat na kanu marikna nga ada papa na, han ko ammo nu apay nga kasjay naibagbaga na ket manu pailang tawen na.
"Love dak ngata ni papa?" Isu damag na kenyak idi 7 years old na.
"Wen, syempre. Uray awan isuna sigurado nga love daka." Isu kunak.
I wanted to cry ngem han ko kayat ipakita kenyana. Ada jay time nga nakaturog isuna ket nakasangit ak nga talaga. Inmessage ko ni Mother ni Brent asking her if aynan ni Brent tatta, nga nu mabalin agpakita isuna, para lang ditoy ubing. I'm not going to ask if what happened to us, nu apay kasjay inaramid na, basta umay lang kuma agpakita. Ket kuna mother na nga nagsubli kanun Australia tapos nagawid ni Brent dituy Pilipinas di last year nagawid pay kanu Baguio ket ti ammo da napan kenyami nga nangkita. Kunak ah nga awan in inmay.
Tatta nga 8 years old isuna. Inted da nagan na ti FB ta imessage ko kanu, isu gayam han ko mabirukan ta sabali nakakabil name na FB, in search ko agtigtigerger pay imak di in open ko profile na, isu latta met itsura, awan pinagbaliw na, ginmwapo lalo isu lang siguro maibagak, nag scroll ak kinitak mga post na ada mga post na nga kadwa na ti babae and kasla met nga masaya sila. Ngem jay babae nang itag kenyana. Nasaktan ak I don't know why. Alangan nga until now I'm still in love with him?
Han ko ammo nu gayyem na dyay or ka work ta ada photos nga grupo da ket ada jay babae. I did not message him na, kasla han ko kaya.Ta nu talaga ada pakialam na ti anak nabayag kuma nga nagpakita ngem hanggang tatta nga 8 years old daytuy anak min ket awan.
Manging ano talaga agdamag daytuy anak ko, sungbatak met. Manging ano na ibaga nga he wants to see his father nga maarakop kanu isuna, kailangan na kanu ti father na. I told him nga ada ak met ket kunana nga...
"I know mama, you became a mother and father ken ammok nabanug kan mama nga agaw awir kenyak kayat ko nga ada ti sumublat kenka nga mangkita kenyak. So I want papa tapnu makapainana ka met uray maminsan.I want us to be complete kasla ti mga kaklasek happy family da."
Kunana ket hanak nakasungbat en napatalna ak, apayen ta kasla haan nga ubing kasasaok, he knows what he is saying and I cannot imagine nga kasjay maibaga na.
"Hanak nga mabannug kenka, never nga mabannug ni mama, sika lang met ti agal alaak pigsak." Kunak kenyana.
Han pay in inmay da mother da Brent dituy and haan kun nga inulit nga kinita ti FB ni Brent. September 2019 my father died, ngem bago pinmanaw isuna nag ket sorry kenyak, sorry nga sorry han ko ammo nu apay kasjay ibagbga na......
Ti kasla nakigtot ak lang di kuna ni father ko nga amin nga kwarta nga mait ited para ken baby, amin nga magasgastos nu birthday ni baby ket haan kenyana nga magapo kundi ken Brent! Han kanu nga ammo da mama dyay isu agtaktaka kanu mama nu pagal ala an ni papa kwarta ket manu lang maswelsweldo na. Nagsangit ak manen edjay. Han ko ammo agit ited gayam ni Brent ti kwarta for his son.
Yesterday, I messaged him but he didn't reply maybe han na pay nga nabasa. Kasla mabuteng ak pay nu anya ireply na. Nu mabasam kuma message ko or daytoy story, Brent, your son is longing for you, he wants to meet you. Please......
Dituy pay ti agsardengan ti storyak. Salamat kenyau amin nga nangbasa.. Sala salamat ti mga admins. Matago-tago taku.
Brent's Side
Part 1
Before I start my side story agpakilala ak pai mga ka-piman..My name is Brent ama jai anak ni Kim... I'm a member here (Pimans of Baguio and Artekdote) di kaipopost jay first part ket jai name (ni Kim) ti very first nga nabasak, I opened it and I started to read it..I didn't expect that it's our story... I want to give my side story that time ngem kayat ko mabasa ti amin..Tatta nga nalpas ket it's my turn.. Planok nga damdama pai kuma malpas work ko nga ag share ak ngem haanak makatalna gmin iso sinamantalak jai break time ko nga agsurat
Start ko storyk di inpakilala dak ni Kim ti parents na... Nadagsen riknak that time ngem inpilit ko maging relax tapno haan agdanag ni Kim..mariknak nga agnernerbiyos isuna ei nu maamwan na nga sabali riknak baka ibga nan tun nga haan min ituloy apan house da.. I told her nga I will accept the words nga matanggap ko kenda parents na urai nasasakit pai a...Di ada ak house da ket ok met ngem I know nga haan da inaasahan ken na disappoint father na ken Kim.. Naging strong met relationship mi hanggang ada nangyari and she got pregnant,happiness and very thankful iso ti riknak.. I promised her nga takderak not because nasikogak isuna kundi mahal ko siya..na disappoint parents ko ngem naging ok na din ta ada kanun ei anya maaramidan..basta ipalpas mi skwela tutal graduating kamin... Ammuk maikasta en nu ibga mi kenda parents na... Sermon,, nasasakit nga sao ti nangeg mi kenda father ni Kim.. Tanggap ko amin amin ngem haan lang kuma nga ni Kim pagpudutan da... That night di pinmanaw ak balay da sinurot dak ni manong na ei ket anya ngai naawat ko kundi danug ... Intatalnak hanak binmalbales...the words nga inbato na kenyak ket below the belt en but still awan inar aramid ko I did not punch him back ken hanak nagsasao han ko inbgbga ken Kim dyay ta han ko kayat nga ag danag isuna...
Hanggang nakapalpas kami ken Kim, nagbiruk ak trabahok habang mangur urayan ti board exam.. Kayat ko syak ag gastos no ag anak isuna..ngem inmay ti aldaw nga inmanak ni Kim ada ak abay na hanggang rinumwar ni baby nakasangit ak pai a...nagmayat riknak edjai tpos bigla nga sakit metten ti marikna kun... Kim's father talked to me..nga umadayo.. Pumanaw ak nu haan dakayo ipanaw na.. Pinmudot ulok edjai..han ko ammo no apai ksjai ibga na? Anya aya inaramid ko nga madi...nasungbatak edjay ni father mo talaga nasakit nakem ko.. Han da gamin nga ideretso kenyak no anya problema da mano lang jai ibaga da nga haan dak kursunada para kenka.. "Pumanaw ka..ipalpas mo amin." Kunana tpos ada pai ngem han kun ikwento kenyak nalaengen tani madi... Ket edjai urai han ko kayat pinmanaw ak..pinanawak dakayo without saying goodbye or what ngem ada ti inpromise ko ken father mo that time...pag awid ko nagsango kmi ken father ko...he knows that I have a problem so I cried infront of him...han ko ammo aramidekun iso inbgk amin kenyana.. "Ala itakder mo dita, adi ka men tutukdo exam mo nu bigat..ipalpas mo, ipailam ken daida nga kayam..malpas dyta exam mo men ubla ka habang pagur urayam result..haan mo ipakita nga nakapsot ka..lumaban ka adi..ala tapno ada ipagmalakim ti amin.. Para edjai putot mo.." Iso ti inbaga ni papak kenyak.. Awan ammo ni mama about nangyari han ko inbgbga...basta ti pinapanunot ni mamak ket inbatik isuda isunga permi ung unget na kenyak... Agpaiso met inbatik dsuda nga agpaiso....basol ko...Habang ag-eexam ak dkau ti ada panunot ko..inpapatik..inpapatik nga malpas ko ti exam urai haanak maka concentrate nga usto....While waiting for the result nagtrabtrabaho ak..ingugol ko ti oras ko edjai ngem awan ti aldaw nga haan ko dakayo pinapanunot...I want to call you ngem haan ko maaramid ei...I want to see you and our son ngem awan..may hadlang...Hanggang nakapasa ak, but I'm not happy knowing nga haan gayam nga naka exam ni Kim that our son is sick iso haan nga naka take.. Late ko naamwan nga na admit jai putot ko..I'm very sorry no awanak ti abay mo anak ko... Inaramid ko amin nga efforts ko to see you and our son ngem awan ladta...hindi pa rin ata worth it ang effort ko...
Nakaapan ak abroad.. Ket edjai ada nang ala ak number ni father mo.. I called him.. Nakaunget manen di nakasao dak... Iso kunak tinmawag ak lang ta haan ko nalipatan ti promise ko nga tustusak amin pangangailangan jai putot ko... Di first haan nga kayat ni father mo ngem inpilit ko ta may karapatan akong tustusan siya because I'm the father... han ko kayat nga talikudak iti amin,,Inbga kun ah nga haan na ibgbga nga kenyak magapo ti kwarta.. Your father send me a picture of our son and I started to cry...ayeeee permi ti riknak...kanayun ko kitan picture na..han ko man lang nakita ti dumakdakelan na... Han ko man lang nga naeg- egeman... Sabali no picture lang pangkitkita am ei...mas ok gmin no makitak ti personal ken maarakop kon isuna...
Putedek pai a mga ka-pimans Salamat!
FINALE
Basta sumapit birthday jai anak mi han ko maiwasan nga mapasangit... I'm celebrating the birthday of our son nga maymaysak... In search ko mtlang sika ti facebook ngem han ko ska nga in add ta ti ammok sobra ti unget mo kenyak... In stalk ko and seeing you with our son ket kayat kon nga bumigay... Biag ko ditoy Australia ket maibagak nga boring ta ammok nga ada kurang ei...aminek nagka gayyem ak not only one but two ngem awan binmayag ta ada kurang kenyak nga talaga...ada kurang iti biag ko... Nag focus ak ti work hanggang nag message ni ading ko nga nag chat ka kno kenyana ken napan da mother ko nga nangkita kenyau...i asked them if kumusta jay putot... Nga kumusta kan...ok met iso kunada... Naragsak akon no maamwak nga ok kayo lang...
Ada jai nagawidak Pilipinas... Napanak Baguio ta it's our reunion... Ti ammo da mama ket apan ko dkayo kitan ket it's my plan naman talaga no ipalubos ni amam.. Reunion tayo ti high school umasa akong pupunta ka at dadalhin ang anak natin ngem awan haan kayo inmay ado padenggek ti kakadwa kenyak... "Ni dakkel jai anak un.." "Han da ka pai iman nga nakitkita.." "Agpakita ka adi gmin.." Iso dagita ti kunada...Tinawagak ni father mo kunak ada ak Baguio nga no mabalin makitak dkayo ta maibagakun a nga ada metten maipagmalakik mabalin metten cguro dba ??ngem edjai nga time awan kayo kno..ada napanan u...haan ko pai kayat nga agawid edjai ili ngem ni garud kailangan ta mano lng nga aldaw bakasyon ko...
Nag subli ak Australia nga awan latta nangyari...kayat ko nga haanen nga agsubli Australia ngem haan pai gmin nga nalpas kontratak...kanayun latta nga agpadala ni father mo picture ni baby...August 2019 I recieved a message from you father saying "Haan mo nga panunuten kuma nga haan mi cka nga kayat para ken Kim, inaramid ko dyay para kenyana...kayat ko nga maala na pai amin nga kayat na ngem ni met kamali ak. Nagkabasol ak, ken apai nagbayag met gmin ti karma nga umai kenyak tadta nga dandani ak pai matay..." "Pagpaspasensya an dak a wen mali ti desisyon ko ta jai karma ket kasla nga ken Kim met nga napan nga marigrigatan sitwasyon kanayon dka damagen ta apok kanayon nga isangitan ni Kim dyay.. Ala ket no agawid kan tun han kon nga ipagel awanak ton cguro..." That is the last message that I recieved from your dad tpos nabalita ak nga awanen gayam isunan (May he rest in peace) awan ti contact kon kenyana ta haanen nga mtawagan phone nagbaba-kasakaling cka sumungbat... Awan pigsak nga ag message kenka ti facebook ei...nag t@ng@ ak ta haan ko mtlang inala number mo kenda mother ko...
I'm sorry ti amin amin... To my son nga awanak man lang iti abay mo mang gabay kenka...to Kim nga maymaysam lang nga nang ga-guide dta anak ta nga dapat katuwang dak...i'm very thankful ta awan ti nasasakit nga inbgbgam about kenyak...I'm sorry no haan ko dkayo naipaglaban..I'm sorry dahil naging mahina ako...
Mano nga tawen nga ingugol ko ti oras ko iti trabaho...mano nga tawen nga hanggang picture lang mangkitkita ak kenyau...mano nga tawen nga nagsisi ak ta talaga hindi ko kayo naipaglaban...mano nga tawen nga inlimmed ko ti amin nga napagtungtungan mi ken papam (ni father ko lng nangibaga ak)... Hanak nga nagkimkim ti galit father mo...maawatak nga cka panpanunoten na...Mano nga tawen na inaasam kong mayakap at makasama ko na ang anak ko...Mano nga tawen nga dakayo lng pinanpanunot ko...Succesful man? Me? Yeah succesful ak man nga kunada ngem I dont care an anwek pagka succesful ko if my life is not complete??... Everyone is asking me if ada en familyk tadta?? I'm proud to say nga ada and that is Kim and my son, they are my family... Mano nga tawen nga ni Kim lang ei...isuna lang ti talaga nga babae nga kakayat ko...uray ada naging gayyem ko isuna ladta...jay nakitam fb nga kdwak katrabahok lang dyay... I'm ready to see you and my son... You know while reading your story I cried lalo jai mga inbagbga jai anak ta... Nabasak jay message ni Kim messenger ngem hanak nagreply ta inun unak dy2y...mabasam met cguro dba...
My son, daddy is coming home next week, yeah? next week iso talaga awid ko Pilipinas...I'm excited to see you and your mom...excited to hug and kiss you... Ibagak amin no agkita tayo, amin amin jay mga han ko naibagbga d2y... Ti maibagak ket walang pagsisisi, very thankful nga ni Kim ti naging ina ti anak ko...
Sa mga tao nga nagbasbasa d2y story thank you very much... I appreciate the advices and positive comments nga inted you for Kim...Also the negative of course I accept that ta ada mtlang met basol ko...
The admins of Pimans of Baguio and The Artekdote sala-salamat ta ada dy2y nga page u tpno maikwento ti mga experiences or what...kung hindi dahil sainyo, kung hindi dahil sa page na ito ket awan ti mga nakakaantig na mga toong kwento ng buhay.. Thank you very much to all... I will update kasano... I want to talk to Kim muna... Again thank you very much! Matago-tago taku am-in.
Updates
Kim's Emails (Update) https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=541415553365512&id=229336404573430
Brent's Email (Update) https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=544150363092031&id=229336404573430
The Reunion
Hi again, this is Brent and I will be the one who will give the update...After I shared my side story I read the message of Kim kenyak edjai messenger saying..
"Hi, ammuk nga mabasam dytoy sana agreply ka ta nag aduh ti damag ko nga sika lang makasungbat ken dakkel dytoy anak tan baka kayat mo makita or makasao?"
That is what she said. I replied....
"nabasak in share mo...I didn't expect that it's our story...It's been a long time how are you??"
She replied and told me that she is ok... I asked about our son and kunana nga ok kno met and he is asking a lot of questions about me... I talked to my son ket sabali riknak, mixed emotions I want to cry when I heard his voice... The voice that I want to hear for how many years and the word 'daddy' nga kayat ko denggen from him. Han nga mamati nga ni daddy na kasasao na ti ammo na ket ni Tito na kno...Ket edjay mamangeg ko nga agsangsangit jai anak kun... Nagtungtong kmi kunak pai nga video call nalang ngem haan na nga kayat...personal kno kayat na nga mangkita an kenyak... Ti nagsangitak nga talaga en ket jai inbga nan nga..
"Daddy awan sakit riknak kenka ta ammok nga love dak."
Iso kunana nga no mabalin lang nga agawid ak edjai nga aldaw en inaramid kun tpno lng makitak ken maarakop kun ti anak ko.
I also talked to Kim ngem it's only about our son and not about us...I want to open about us ngem mas kayat ko nga no ag meet kmi nalang mas maymayat no personal... Aldaw nga agawidak ket Saturday evening nga talaga and only admins of This group and my father ti nangibaga ak...di ada ak NAIA ni tatang ko ken kasinsin ko nang sabat kenyak...I want Kim and my son to be here ibgak kuma kenyada nga awid akon ta maki umai da kuma nga agsundo han kun inbaga ta naitsamba nga agpudot jai anak mi... My mother ken jai bunso nga kbsat ko ket naun una da Baguio ken nag diretso da kano knda Kim. So ammo da nga agwid ak for sure naibaga dan kenda Kim...
"Pa, salamat a..."
First time, first time ko nga inbga ken papa dyta nga dapat nabayag ko nga inbga... If it is not because of him and mama ket haan ko maabot ti amin...no han nga dahil edjai advices na ket haan nga mangyari dytoy kanayun nga ibga ni papa nga patuloy lng ako nga umasa na makadwak anak ko.... Kanayun na ibga kenyak nga Family is more important than money..
"an anwem ti kwarta no ti pamilyam ket nakasina...."
Iso ibgbga ni father ko,,, agpaiso piman...
Masaya at kinakabahan iso nariknak di ada ak balay dan.
"Apay ada ka? Next week kunam."
Iso nga dgus ti kuna ni Kim kenyak di makita dak halata nga nakigtot iso nga han cguro binanggit ni mama kenyada ....Binangon ni Kim jai anak mi ta nakaturog gaminen ta agpudot pailang gmin... I hugged him ket edjai akon nga binmigay, I cried...sabali talaga no maarakop ken personal mo nga makita kaysa pictures lang... Di first mabain dytoy anak ko intatalna na ken aglaladot gmin mtlang ngem damdamdama lng ket nagsangit en....haan ko kayat nga ibatan isuna....imagine for how many years tadtak lang nakita ken naeggeman ti anak ko tadta pai nga dakkel isunan...di medjo naimunawan jai anak ko ket rinumwar kmi kwarto...
"Ala mangan tayo pai santo tau agtutungtong."
Iso ti kuna ni mother ni Kim... I want to hug Kim ngem kasla mabain ak ngai... permi na miss ko dytoy nga tao...
"Mabalin nga arakupen ka?"
Damag ko kenyana...talaga nga dinamag ko pai baka no biglang arakupek ket makaunget ngai.. Dinanog dak (ngem nakapsot) nga iso kanayun na aramiden kenyak idi..
"Ibgam lang no madim..."
Kakuna ak sabay kita isuna ti madi kenyak ket nginorsiitak...
Di nalpas mangan pinaturog ni Kim jai anak mi ta nangato pudot na gmin... In explain ko ti amin sango ti parents ko sango mother ni Kim... Jai manang ni Kim ti ada ngem jai maysa nang danug kenyak idi ket awan ta ada ibang bansa tadtan ken ada pamilya nan...
Kim's mom feels sorry for what happened...han na nga ammo kno tpos syak pai naging madi panagkita da...nagpaspasensya ni mother na...ket kunak nga awan met sakit nakem ko ti naikasta...maawatak father ni Kim no apai kasjai ngem sinmubra lang gmin nga kuna ni mother ni Kim...my parents and Kim's mother asked mi no anya planok grud...kunak nga pagtungtungan mi nalang ken Kim no anya ikakasta nan...ken kunak nga aramidek nga talaga jai inbabagak idi nga takderak isuda...
Ket nagsao grud ni Kim amin inbgbga na jai ririkna en na ti mano nga tawen...inruwar na amin nga apai awan man lang ti nasagsagot edjai mga questions na nga apai tatta na lang naamwan amin... Permi sangit na nga kayat ko asidegan ken arakupen ta haanen makasao nga usto ta grabe sangit na edjai sango mi...dedenggek amin nga ibgbga na nga insangitak mtlaeng en... Binaybay an mi pai isuna nga irwar amin nga rikna na... Ti ammok makaunget nga talaga kenyak ngem kunana nga never kno nga nagtanim isuna ti unget kenyak...ado lang nga damag nga talaga kno ti inmuneg panunot na manipud di pinmanawak...iso lang kayat na kno nga masungbatan amin nga damag na ken maliwanagan isuna...
Nagsakit lang kenyak nga nagrigrigat isuna nga agtrabaho para dytoy anak mi nga dapat ada ak abay da ei... Urai kuna tayo nga agit ited ak kwarta mas maymayat ladta nga ada ak abay da tpno man lang ada katulong ni Kim nga agpa dakkel edjai ubing... But I'm thankful nga ada da mother na abay na ngem sabali ladta gmin no ada ti ama...
Nagpasensya ak ken Kim...I answered all her questions... I don't hear anything from her older sister nga ada dtoy...she just told me nga
"Haanak en nga agsao narigat nga ag ijudge ti tao iso awan nang-nangeg yo magapo kenyak."
Agpaiso jai kunana ta dytoy manang na nga dytoy ket iso ti first child ken han ko gmin masyado makita idi ta ada pamilya na ken sabali aagyanan da....Jai mysa nga nang danug kenyak ket iso ti second child da... We decided nga edjai ak kenyada maturog tpno ayusen ti dapat ayusen. But before we go to sleep sinirep ko pai dytoy anak ko ken edjai nagkaroon kmi time ken Kim nga agtungtong nga dakdakami hanak gmin mtlang makaturog no once nga haan nga ok ti amin amin...edjai inarakop ko isuna nagpaspasensya ak kenyana ket nagsangit manen, ket pati syak adi....
We decided nga ayusen mi iti amin amin for our son...ayusen mi ti dapat nga ayusen... Kayat ko nga ited jai wish jai anak ko nga maging kompleto kami... So I asked Kim if we can fix our relationship....Kunak pai a nga awan break up mi met iso nga dkami ladta ket edjai nagkatawa isuna....ayeee...iso ladta dytoi jai babae nga ay ayatek... Pinmayag isuna nga ayusen mi ta ada metten anak mi ken pada kmi met nga single hehe...
We talked to our son...he knows that if it is not because of this group page ket haan nga mangyari dytoy ta naikwento gyam ni Kim kenyanan...We asked him if we could send a picture nga 3 kami ket kunana ktdin nga..
"Don't show our face if it's not a happy ending.."
Kasano nga haan nga happy ending ngai? Kunak met a ket kunana nga haan pai kno ta han kmi pai nga kasar.... Ay ay unayen...
Dittoy pai cguro nga agsardeng...sulitek pai aldaw ko with them... Ayusek dytoy nga pamilyak before I go back to Australia...kailangak gmin ngai manen agsubli edjai... So I need to fix everything before I leave haan ko kayat nga awan mangyari bago ak pumanaw tun manen... Ket medjo nag awkward pailang kno kenya mi nga duwa kunana hehe...Mababain isuna kenyak pailang ya....No syak gamin ti damagen ket I want to start again with them in Australia... Kayat ko isurot dasuda ngem syempre haan nga basta-basta gmin... Kailangan mi pai nga iprocess ti amin....Nabasa mi amin nga comments....
Wedding?? Soon cguro? Haha naku! Ado ado kayo ay hahaha... Kim is the one kuma nga ag ited ti update ngem pinilit dak nga syak knun hehe....
We, Brent Zell and Kimberly would like to say... from the bottom of our hearts Salamat salamat! We read all the comments and grabe naglag-an rikna nga mangbasbasa...salamat ti mga advices yu,salamat sa pagsubaybay, haan mi nga akalain nga kastoi nag ado nangkayat ti story mi..ti kayat lang gmin ni Kim ket maishare na lang ti rikna na....We thank this page, if it is not because of POB and Artekdote awan mangyari... Ammo mi ni God ti nagturong kanyami amin ditoy nga page, so we are very thankful to Him ta han dkami mtlang binaybay-an...
Kim and Brent wants to thank everyone...to the admins (nga kinilig hehe) gawis ay pasasalamat mi ken dakayo am-in...han kami nga mauma ti karabaga ti thank you...
To Sir RDR awan maibaga mi kenka, edjai videom you make us happy haha pati syak nakabaan ak edjai inbgam edjai last videom e haha....hope to see you soon...ada tun aldaw nga agkikita an tau sir, we will message u if everything is ok en hihi...Kim and I will not signing off...baka ada ipahabol min ton ngai ^_^ And sorry for not showing our face, sorry if blurred man or anya ta haan ngai kayat dytoi anak mi nga agipost kmi kno. Again thank you , Merry Christmas and God Bless everyone!
END
CREDIT:


text:
ISO 639-5
Ti ISO 639-5:2008 "Dagiti kodigo para iti representasion ti nagnagan ti sasao—Paset 5: Alpha-3 a kodigo para kadagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti grupo" ket maysa a sangalubongan nga alagaden nga inpablaak babaen ti ISO. Daytoy ket naparang-ay babaen ti Teknikal a Komite ti 37 ISO , Subkomite ti 2, ken immuna a naipablaak idi Mayo 15, 2008. Daytoy ket paset dagiti serye dagiti alagaden ti ISO 639.
Dagiti kolektibo a kodigo[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ISO 639-5 ket ipalawagna dagiti kodigo ti alpha-3 (3-a letra), a tinawtawagan kadagiti "kolektibo a kodigo," a mangilasin dagiti pamilia ti pagsasao ken dagiti grupo. Manipud idi Agosto 29, 2008 a pannakaipabaro ti ISO 639-5, ti alagaden ket nangipalawag kadagiti 114 a kolektibo a kodigo. Ti Biblioteka iti Kongreso ti Estados Unidos ket mangtartaripato ti listaan dagiti kodigo ti Alpha-3 a buklen ti ISO 639-5.[1]
Ti alagaden ket sanna a sakupen amin dagiti pamilia ti pagsasao nga us-usaren dagiti lingguista. Dagiti pagsasao a nasakop babaen ti kodigo ti grupo ket mabalin a saan a lingguistiko a maikabagian, ngem mabalin nga adad iti heograpikoa pannakaikabagian, wenno kategoria apannakaikabagian (a kas ti Tattao a Kreol).
Ti laeng sitio nga addaan iti kompleto a listaan dagiti kodigo ti pagsasao ken dagiti grupo ket ti Sitio ti Multitree Ti Gandat ti MultiTree, a patpatarayen babaen ti listaan ti linggguista The LINGUIST List. Ngem dagitoy a kodigo ket saan a paset ti sistema ti ISO, ken agus-usar kadagiti uppat (saan a tallo) a letra. Gapu ta dagitoy ket nalawag a sabali manipud kadagiti kodigo ti pagsasao, adda dagiti sitio a nagkaykayat kadagitoy, urayno dagitoy ket saan nga alagaden.
Pannakaikabagian kadagiti sabali a paset ti ISO 639[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti kodigo kadagiti kodigo ti ISO 639-5 ket mabirukan iti alagaden a "kodigo ti Alpha-3" ti ISO 639-2 . Ti ISO 639-2 ketaglaon kadagiti kodigo para kadagiti dadduma nga agmaymasa a sasao, adda met dagiti kodigo ti makro a pagsasao ti ISO 639 , ken dagiti dadduma pay a kolektibo a kodigo; ti ania man a kodigo a mabirukan iti ISO 639-2 ket mabalin pay a mabirukan iti ISO 639-3 wenno ISO 639-5.
Dagiti kodigo dagiti pagsasao, dagiti pamilia, wenno grupo iti ISO 639-2 ket mabalin a ti kita ti "grupo" (g) wenno "nabati a grupo" (r). Ti "grupo" ket buklen dagiti nadumaduma nga agkakabagian a sasao; ti "nabati a grupo" ket grupo dagiti nadumaduma nga agkakabagian a pagsasao a nakailaksidan dagiti dadduma a naisangayan a pagsasao. Nupay kasta, iti ISO 639-5, ti "nabati a grupgrupo" ket saan a mangilaksid kadagiti ania man a pagsasao. Gaputa ti ISO 639-2 ken ISO 639-5 ket agus-usarda ti agpada a kodigo iti Alpha-3, ngem saanda a kankanayon a manginagan ti isu met laeng a listaan dagiti pagsasao para iti ania man a naited a kodigo, dagiti pagsasao iti kodigo ti Alpha-3 ket manginagan iti di nikeddeng malaksid no ammo a ti kodigo ket naus-usar iti konteksto iti ISO 639-2 wenno ISO 639-5.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti komite nga immuna a pangyuna a pannakaaramid ti ISO 639-5 ket naipablaak idi Pebrero 23, 2005. Ti panagbutos ti draft ket nalpas idi Hulio 5, 2005; naaprobaran tidraft.
Idi 2006, ti puntaan a pannakaipablaak para iti kanungpalan a pagalagadan ket naisaad idi Oktubre 30, 2007. Idi las-ud ti agpang ti pannakaaprobar ti alagaden, ti ISO kanungpalan a pannakaaramid ti sangalubongan a balota ti alagaden ket saan idi a nairugi aginggana idi Pebrero 8, 2008. Ti panagbutos ket nagpatingga idi Abril 10, 2008 ("agpang 50.60").
Ti alagaden ket naipablaak idi Mayo 15, 2008.
Ti maysa a pabaro ket naipablaak idi Agosto 29, 2008.
Dagiti parikut[urnosen | urnosen ti taudan]
Daksanggasat met, a ti agasmang ti kodigo ti ISO 639-5 ket mangirepresenta laeng ti bassit usit a gatad dagiti pannakaigrupo ti pagsasao iti lubong, a kas makita babaen ti panangipada kadagiti maus-usar iti sitio ti MultiTree, nga asasideg daytoy iti pannakalpas.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Rehistrasion a Turay ti ISO 639-5". Network Development & MARC Standards Office. Biblioteka iti Kongreso. Pebrero 18, 2009. Naala idi Agosto 23, 2010.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Internasional nga Organisasion para ti Panangiyalagad
- Dagiti kodigo ti ISO 639-5 a naurnos babaen ti Panangilasin
- Ti Gandat ti MultiTree
- "Reporta ti Rehistrasiona Turay ti ISO 639 2004–2005" (PDF). www.niso.org. National Information Standards Organization. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 2006-09-28. Naala idi 2013-12-05.
- Constable, Peter (Agosto 20, 2004). "Ania ti plano para iti ISO 639-3 ken RFC 3066 ter?". ietf-languages (Listaan ti panagibuson). Naala idi Agosto 23, 2010.
- http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=39536 —WEbsite ti ISO para iti panaggatang ti kopia ti alagaden ti ISO 639-5


text:
2010
Ti tawen idi 2010 (MMX) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra C), ti maika-2010 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-10 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-10 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti umuna a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 18 – José Saramago, Portuges a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1922)
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 22 – Magnolia Antonino, Filipina a politiko (naipasngay 1915)
Agosto[urnosen | urnosen ti taudan]
- Agosto 8 – Patricia Neal, Amerikana nga aktres (naipasngay 1926)
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti 2010 iti Wikimedia Commons


text:
Kategoria:Dagiti pagsasao ti Oceania
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 25 a subkategoria, manipud iti 25 a dagup.
- Sasao nga Oceaniko (9 K, 20 P)
A
- Dagiti pagsasao ti Australia (2 P)
B
- Dagiti pagsasao ti Baro a Caledonia (1 K, 36 P)
- Dagiti pagsasao ti Baro a Selanda (4 K, 5 P)
D
F
- Dagiti pagsasao ti Fiji (10 P)
G
- Dagiti pagsasao ti Guam (1 P)
I
- Dagiti pagsasao ti Is-isla Marianas (1 K, 4 P)
- Dagiti pagsasao ti Is-isla Solomon (1 K, 76 P)
K
- Dagiti pagsasao ti Kiribati (1 P)
N
- Dagiti pagsasao ti Nauru (2 P)
- Dagiti pagsasao ti Niue (1 P)
P
- Dagiti pagsasao ti Palau (3 P)
- Dagiti pagsasao ti Polinesia a Pranses (1 K, 6 P)
S
- Dagiti pagsasao ti Samoa (1 K)
T
- Dagiti pagsasao ti Tokelau (1 P)
- Dagiti pagsasao ti Tonga (4 P)
- Dagiti pagsasao ti Tuvalu (2 P)
V
- Dagiti pagsasao ti Vanuatu (1 K, 131 P)
W
Pampanid iti kategoria "Dagiti pagsasao ti Oceania"
Dagiti sumaganad a 4 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 4 a dagup.


text:
Dumangas
Ti Dumangas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dumangas ket politikal a nabingbingay iti 45 a barbaranggay.[2]
- Bacay
- Bacong
- Balabag
- Balud
- Bantud
- Bantud Fabrica
- Baras
- Barasan
- Bolilao
- Calao
- Cali
- Cansilayan
- Capaliz
- Cayos
- Compayan
- Dacutan
- Ermita
- Pd Monfort South (Guinsampanan)
- Ilaya 1st
- Ilaya 2nd
- Ilaya 3rd
- Jardin
- Lacturan
- Pd Monfort North (Lublub)
- Managuit
- Maquina
- Nanding Lopez
- Pagdugue
- Paloc Bigque
- Paloc Sool
- Patlad
- Pulao
- Rosario
- Sapao
- Sulangan
- Tabucan
- Talusan
- Tambobo
- Tamboilan
- Victorias
- Burgos-Regidor (Pob.)
- Aurora-del Pilar (Pob.)
- Buenaflor Embarcadero (Pob.)
- Lopez Jaena-Rizal (Pob.)
- J.M. Basa-Mabini Bonifacio (Pob.)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Dumangas | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ Akinlaud a Visayas Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion VI (Laud a Visayas)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Iloilo". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Wikipedia:Pannakapatalged
Iti Wikipedia, ti pannakapatalged ket kaibuksilanna a ti tattao nga agbasbasa ken agur-urnos ti ensiklopedia ket mabalinda a kumita no dayta a pakaammo ket nagtaud iti maysa a mapagtalkan a taudan. Ti Wikipedia ket saan nga agipabpablaak ti kasisigud a panagsukimat. Ti linaonna ket maikeddeng babaen ti naipablaaken a pakaammo, imbes a dagiti bukod a panagsanay ken pammati dagiti editor. Uray no siguradoka a ti maysa a banag ket pudno, daytoy ket nasken a mapatalgedan sakbay a mainayonmo daytoy.[1] No dagiti mapatalgedan a taudan ket di umanamong, dagiti pannakaisuppiatda ket nasken a mairepresenta manipud iti agmangngamangnga a nalinteg a pamanunutan.
Amin a banag iti nangruna nga espasio ti Wikipedia, ken mairaman amin dagiti adda nga artikulo, dagiti listaan ken dagiti panangipalpalawag a titulo, ket naskenda a mapatalgedan. Amin nga inadaw a sasao ken dagiti ania man a banag a dagiti pannakapatalged ket naisuppiatan wenno mabalin a suppiaten, ket naskenda a mangiraman ti maysa a nailinia a dakamat a dagus a mangsuporta ti banag. Ti ania man a banag a makasapul ti taudan ngem awan met ti taudanna ket mabalin a maikkat, ken dagiti awan taudanna a maisuppiatan a banag a maipanggep ti sibibiag a tattao ket nasken a mapardasan a maikkat. Ti Pannakapatalged, Awan ti kasisigud a panagsukimat ken Agmangngamangnga a nalinteg a pamanunutan ket dagiti bugas nga annuroten ti linaon ti Wikipedia. Dagitoy ket agtitinnulong a mangikeddeng ti linaon, tapno dagiti agur-urnos ket maawatanda dagiti kangrunaan a punto dagitoy tallo. Dagiti artikulo ket naskenda pay a tumungpal iti annuroten ti karbengan ti kopia.
Responsibilidad para iti panangipaay kadagiti dakamat[urnosen ti taudan]
Nasken a mapatalgedan amin a linaon. Ti pakadagsenanto a mangipakitaa ti pannakapatalged ket maipan iti editor nga agnayon wenno mangipasubli iti material, ken mapaneknekan daytoy babaen ti panagipaay iti maysa a nailinia a dakamat iti maysa natalged a taudan a dagus a mangsuporta[2]
Gupiten amin nga insasao, ken ti ania man a material a ti pannakapatalgedna ket makarit wenno mabalin a makarit, iti maysa a natalged, naipablaak a taudan iti panagusar iti maysa a nailinia a dakamat. Ti nadakamat a taudan ket nasken a nalawag a mangsuporta ti material a kas naipresenta iti artikulo. Lawagen a dakameten ti taudan, no mabalin ited ti bilang ti panid wenno pampanid – ngem sumagmamano nga imbes a maitunos iti maysa a seksion, kapitulo, wenno dadduma pay a pannakabingay.
Ti aniama a material nga awanan iti maysa a nailinia a dakamat iti maysa a nataldged a taudan a dagus a mangsuporta[2] ti material ket mabalin a maikkat ken nasken koma a saan nga ipasubli nga awanan iti maysa a nailinia a dakamat iti maysa a natalged a taudan.
Saan nga ibati ti di nataudan wenno di nasayaat a nataudan a material iti maysa nga artikulo no makadael iti reputasion iti sibibiag a tattao[3] wenno dagiti adda a grupo, ken saan nga iyalis daytoy iti tungtungan a panid.
Paammo[urnosen ti taudan]
- ^ Daytoy a pamunganayan ket naipakasaritaanen ken nalataken a naiyebkas iti daytoy a panid ti annuroten a kas "ti pagibatayan para iti pannakairaman ket ti pannakapatalged, saan a ti pudno". Kitaen ti salaysay ti, Pannakapatalged, saan a ti pudno (iti Ingles).
- ^ a b Ti maysa a taudan ket "dagus a mangsuporta" iti maysa a naited a pedaso ti material no ti pakaammo ket dagus a mngipresenta ti taudan, tapno ti panagusar iti daytoy a taudan a mangsuporta ti material ket saan amaysa a panaglabsing iti Wikipedia:Awan ti kasisigud a panagsukimat. Ti lokasion iti ania man a dakamat—uray man no agdama nga adda iti maysa nga artikulo—ket saan a mainaig no man ti maysa a taudan ket dagus a mangsuporta ti material.
- ^ Wales, Jimmy. "Zero information is preferred to misleading or false information", WikiEN-l, May 16, 2006: "I can NOT emphasize this enough. There seems to be a terrible bias among some editors that some sort of random speculative 'I heard it somewhere' pseudo information is to be tagged with a 'needs a cite' tag. Wrong. It should be removed, aggressively, unless it can be sourced. This is true of all information, but it is particularly true of negative information about living persons."


text:
Pagsasao a Wetares
Ti pagsasao a Wetares ket ti pagsasao ti Wetar, ti maysa nga isla iti abagatan a Maluku, Indonesia, ken dagiti asideg nga isla ti Liran ken Atauro, ti naud-udi a naibaga ket iti Daya a Timor iti amianan ti Dili.[2] Dagiti uppat a kangrunaan a karuay ti Wetares iti Wetar ket makaanaydana a nisangayan a maikeddeng a dagiti sabali a pagsasao.
Kagudua dagiti agsasao iti Wetares ket agtataengda iti isla ti Atauro iti Daya a Timor, nga idiay ket adda dagiti naisasao nga uppat a kapada a dialekto ti Wetares (maipagarup a Ili'uun): ti Rahesuk iti tengnga, ti Resuk iti abagatan a daya, ti Raklungu iti abagatan a laud,[2] ken ti Dadu'a iti amaianan. Agarup a kagudua ti populasion ti Dadu'a ket immalisda idiay Timor, idiay aplaya ti distrito ti Manatuto, nga idiay ket naimpluensiaan manipud iti Galoli.[3]
Ti Wetares ket asideg a kabagian ti Galoli, a naisasao idiay amianan nga aplaya ti Daya a Timor ken babaen ti imigrante a komunidad idiay abagatan nga aplaya ti Wetar.
Pagsasao nga Adabe[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti dialekto a Raklungu ti Atauro, wenno Klu'un Hahan Adabe, ket naikamali idi a kas pagsasao a Papuano babaen ni Antonio de Almeida (1966) ken naireporta a kas "Adabe" iti Wurm & Hattori (1981). Adu kadagiti simmarsaruno a taudan ket intultuloyda daytoy a biddut, a nagipakpakita ti pagsasao a Papuano idiay Isla Atauro.[4] Ni Geoffrey Hull, direktor ti panagsukisok para iti Instituto Nacional de Linguística iti Daya a Timor, ket inpalawagna laeng ti Wetares a kas naisasao idiay Isla Ataúro.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Aputai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Ili'uun iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Parai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Tugun iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Adabe (naikamali a nailasin a kas Papuano) iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ a b c Geoffrey Hull: The Languages of East Timor. Some Basic Facts, Instituto Nacional de Linguística, Universidade Nacional de Timor Lorosa'e Naiyarkibo 2009-10-01 iti Wayback Machine (PDF-Datei; 203 kB)
- ^ [1][permanente a natay a silpo]
- ^ Ethnologue (2013), for example, shows "Adabe" being spoken on central Atauro, in the area of Raklungu, and lists the population and all three dialects of Atauro Wetarese as being Papuan Adabe.


text:
San Pedro
Ni San Pedro, wenno Simon Pedro, ket maysa idi a nasapa a Kristiano a daulo ken maysa kadagiti sangapulo ket dua nga apostol ni Hesus.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Naipakasaritaan a Diksionario dagiti Propeta Iti Islam Ken Hudaismo, Brandon M. Wheeler, Dagiti Disipulo ni Kristo: "Ti Muslim exegesis ket manginagnagan kadagiti disipulo a kas ni Pedro, Andres, Mateo, Tomas, Felipe, Juan, Jaime, Bartolome, ken Simon"
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig ken ni San Pedro iti Wikimedia Commons