text:
SUHETO ITI AKKUB
Mapagtalkam Kadi ti News Media?
ADU ti agduadua kadagiti mabasbasa ken mangmangngegda a damdamag. Kas pagarigan, iti United States, sinurbey ti Gallup idi 2012 dagiti tattao no “kasano kadakkel ti talek ken kompiansada” nga umiso, patas, ken kompleto dagiti damag kadagiti diario, TV, ken radio. “Awan unay” wenno “awan a pulos” ti sungbat ti 6 kadagiti 10. Nainkalintegan kadi ti kasta a kinaawan panagtalek?
Ikarkari ti adu a periodista ken dagiti organisasion a pagtrabtrabahuanda nga umiso ken makaisuro dagiti ipadamagda. Ngem adda rason a maseknantayo. Usigem dagitoy:
DAGITI MAKINKUKUA ITI MEDIA. Ti sumagmamano ngem dadakkel ti impluensiana a korporasion ti makinkukua kadagiti kangrunaan a paset ti media a mangipakaammo iti damdamag. Dagita ti mangikeddeng no ania ti maipadamag, no kasano a maipadamag, ken no kasano kasansan a maipadamag dagita. Kaaduan a korporasion ket nadisenio nga agganansia isu a mabalin a dayta ti mangimpluensia kadagiti desision dagiti adda iti paset ti media a mangipakaammo iti damdamag. Dagiti damag a mabalin a di agganansia ket mabalin a maibasura.
GOBIERNO. Maipapan iti tattao ken aktibidad ti gobierno ti kaaduan nga ipadpadamag ti media. Kayat dagiti gobierno a kombinsiren ti publiko a suportaranda dagiti pagannurotan ken opisialda. Gapu ta iti gobierno met ti pagalaan ti media iti impormasion nga ipadamagda, adda dagiti tiempo nga agtinnulong dagiti periodista ken dagiti agserserbi iti gobierno.
PANAGIPATALASTAS. Iti kaaduan a pagilian, dagiti paset ti media a mangipakaammo iti damdamag ket nasken nga agganansia tapno agtultuloy ti negosioda, isu a kaaduan iti dayta ti agtaud kadagiti patalastas. Iti United States, 50-60% kadagiti mapastrek dagiti magasin ket agtaud kadagiti patalastas, 80% kadagiti diario, ken 100% kadagiti komersial a TV ken radio. Natural laeng a saan a kayat dagiti agipatpatalastas ti agisponsor kadagiti programa a makadadael kadagiti produktoda wenno pamay-anda nga agimanehar. No dida kayat ti ipadpadamag ti maysa paset ti media a mangipakaammo iti dayta, mabalinda ti agpaipatalastas iti sabali. Gapu iti dayta, mabalin nga ibasura dagiti editor ti damdamag a makadadael kadagiti isponsor.
DI KINAMAPAGPIARAN. Saan nga amin a reporter ket mapagpiaran. Adda dagiti periodista a mangim-imbento kadagiti ipadamagda. Kas pagarigan, sumagmamano a tawen ti napalabas, kayat ti maysa a reporter idiay Japan ti agaramid iti dokumentario maipapan iti panangdadael dagiti bumabatok kadagiti korales iti Okinawa. Idi awan makitana a nadadael a korales, isu a mismo ti nangdadael iti dadduma a korales sana rinetrato dagita. Mabalin met a baliwan dagiti retrato tapno maallilaw ti publiko. Babaen iti kabaruan a teknolohia, nalaklakan a balbaliwan dagiti retrato isu a kasla imposiblen a madlaw a naretoke ti dadduma kadagita.
PANANGIPRESENTAR. Uray no agpayso ken nalawag dagiti impormasion, ti pannakaipresentar dagita ket agdepende iti kapanunotan ti periodista. Ania nga impormasion ti karaman iti ipadamagna ken ania ti saan? Kas pagarigan, mabalin a naabak ti maysa a soccer team iti dua a puntos. Dayta ti agpayso a napasamak. Ngem mabalin a nagduduma a pamay-an ti panangipadamag ti maysa a periodista no apay a naabak ti team.
PANANGKISSAY. Iti panangurnosda kadagiti agpayso nga impormasion tapno makapataud iti makapagagar a damag, masansan nga ikkaten dagiti periodista dagiti komplikado a detalye wenno di pay nasolbar nga isyu. Gapu iti dayta, adda dagiti agpayso nga impormasion a mabalin nga aglablabes ken kurang met ti dadduma. No maminsan, maysa la a minuto ti nasken a panagipadamag dagiti TV anchor ken reporter iti maysa a komplikado a damag isu a mabalin a maikkat dagiti napateg a detalye.
KOMPETISION. Kadagiti kallabes a dekada, bayat ti iyaadu dagiti estasion ti TV, saan laengen a maymaysa a channel ti nakailansaan ti mata dagiti agbuybuya. Tapno isuda ti agtultuloy a pagbuyaan dagiti tattao, mapilitan dagiti estasion ti damdamag nga agpabuya kadagiti karkarna wenno makalinglingay. Maipapan iti dayta, kuna ti libro a Media Bias: “Dagiti damdamag [iti TV] ket nagbalinen a pabuya dagiti ladawan a napili a mamagkullayaw wenno mangpagagar, ken napaababa nga estoria a maibagay kadagiti nalaka a maum-uma nga agbuybuya.”
PANAGKAMALI. Tattao laeng dagiti periodista isu nga agkamalida nupay dida igaggagara. Ti di umiso nga ispeling ti sao, di umiso ti nakaikabilanna a comma, di umiso a gramatika—amin dagita ti mabalin a mangbalbaliw iti kaipapanan ti maysa a sentensia. Mabalin a saan a nausig a naimbag dagiti umiso nga impormasion. Ti maysa a periodista a kumamkamakam iti deadline ket mabalin nga agkamali met kadagiti numero. Nalabit 10,000 imbes a 100,000 ti mai-type-na.
DI UMISO A PAGARUP. Saan a kaskarina ti umiso a panagipadamag nupay ipagarup ti dadduma a nalaka laeng dayta. Ti maibilang nga umiso ita ket mabalin a mapaneknekan a din umiso kabigatanna. Kas pagarigan, patienda idi a ti daga ti sentro ti sistema solartayo. Ita, ammotayon a ti daga ti mangrikrikus iti init.
Kasapulan ti Kinabalanse
Nupay nainsiriban ti saan a panamati iti amin a mabasbasa ken mangmangngegtayo iti damag, dina kayat a sawen nga awanen ti mabalintay a pagtalkan. Ti napateg ket agbalintayo a naannad ken maaddaan iti nalawa a panagpampanunot.
Kuna ti Biblia: “Saan aya a ti met laeng lapayag subokenna ti sasao kas iti ngadas a ramananna ti taraon?” (Job 12:11) Adtoy ti dadduma a singasing a makatulong kadatayo a mangsubok kadagiti mangmangngeg ken mabasbasatayo:
AGIPADPADAMAG: Ti kadi damag ket naggapu iti adda kredibilidadna ken mapagpiaran a tao wenno organisasion? Ti kadi programa wenno publikasion ket pagaammo a napudno wenno mahilig iti kontrobersia? Pagtataudan ti pondo ti agipadpadamag?
PAGTATAUDAN: Ti kadi impormasion ket talaga a nasirarak a naimbag? Maymaysa laeng kadi ti nagtaudanna? Dagiti kadi nagtaudanna ket mapagpannurayan, patas, ken awan ti dasdasiganna? Balanse kadi dagita, wenno napili tapno mangipakaammo laeng iti maymaysa a kapanunotan?
PANGGEP: Isaludsodmo iti bagim: ‘Ti kadi kangrunaan a panggep ti damag ket mangipakaammo wenno manglinglingay? Adda kadi ilaklako wenno supsuportaranna?’
TONADA: No makaunget, makapasakit, wenno mangbabalaw unay ti tonada ti damag, ipasimudaag dayta ti panangatake ken saan a kinanainkalintegan.
PANAGTUTUNOS: Dagiti kadi umiso nga impormasion ket maitunos iti dadduma nga artikulo wenno report? No agkokontra ti damag, agannadka!
KINANAINTIEMPUAN: Baro kadi ti impormasion isu a nakappapati dayta? Ti banag a maipagarup nga umiso 20 a tawenen ti napalabas ket mabalin a saan nga umiso itan. Ngem no madama a mapaspasamak ti damag, mabalin a kurang ken saan pay a kompleto ti impormasion.
No kasta, mapagtalkam kadi ti news media? Daytoy ti nasayaat a balakad ni masirib a Solomon: “Ti asinoman nga awanan kapadasan maaddaan pammati iti tunggal sao, ngem daydiay nasaldet [wenno masirib] utobenna dagiti addangna.”—Proverbio 14:15.


c: text/html

text:
Trece Martires
Ti Siudad ti Trece Martires ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Siudad ti Trece Martires ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.[2]
- Cabezas (Palawit)
- Cabuco (Canggahan)
- De Ocampo (Quintana)
- Lallana (Panuka)
- San Agustin (Pob.)
- Osorio (Project)
- Conchu (Lagundian)
- Perez (Lucbanan)
- Aguado (Piscal Mundo)
- Gregorio (Aliang)
- Inocencio (B. Pook)
- Lapidario (Bayog)
- Luciano (Bitangan)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cavite". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 13 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cavite". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 13 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kontakennakami
Maragsakankami a tumulong kadagiti interesado iti Biblia wenno iti sangalubongan a trabahomi. Usarem ti maysa kadagitoy nga opsion iti panangkontakmo kadagiti Saksi ni Jehova iti lugaryo.
Agkiddaw iti libre a panagadal iti Biblia
Agbirok iti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova
Ammuem ti petsa ti sumaruno a tinawen a Memorial
Agbirok iti kombension dagiti Saksi ni Jehova
Bumisita iti maysa kadagiti sanga nga opisinami
Umawag wenno agsuratka kadakami babaen ti impormasion a makita iti baba
Burundi
Témoins de Jéhovah
BP 2150
BUJUMBURA
BURUNDI
+257 2224-1110
+257 2224-5564
+257 2224-8112
Oras ti Opisina
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 5:00 p.m.


text:
Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan
Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (Ingles: The Human Development Index (HDI)) ket naibuklan ti estadistika nga inususar ti panagi-ranggo babaen ti agpang ti "panagrang-ay ti nagtagitaoan" ken ilasin na ti "nangato unay a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "nangato a panagrang-ay ti nagtagitaoan", "katimbengan a panagrang-ay ti nagtagitaoan", ken "nababa a panagrang-ay ti nagtagitaoan" kadagiti pagilian. Ti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan ket maysa a panagipadpada a panagrukod itikabayag ti panag-biag, literasia, edukasion, ken pagalagadan iti panagbiag para kadagiti pagilian ti sangalubongan. Maysa daytoy a panagrukod ti kasasaad ti biag, nangnangruna kadagiti nam-ay ti ubbing. Ususaren ti pinagilasin no ti maysa a pagilian ket narang-ay, agrangrang-ay, wenno saan unay a narang-ay, ken ti panagrukod dagiti nagbanagan dagiti annuroten ti ekonomia iti kababalin ti biag. Adaan pay dagiti HDI dagiti estado, siudad, ken dadduma pay babaen dagiti lokal nga oeganisasion wenno kompania.


text:
Balindong, Lanao del Sur
Ti Balindong ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Balindong ket nabingbingay a politikal kadagiti 38 a barbaranggay.[2]
- Alung (Mapantao)
- Poblasyon (Balindong)
- Pantaragao
- Bantogan Wato
- Barette
- Roof
- Roof a myadapaan
- Borakiss
- Buwa-an
- Myadapaan
- Dayunan
- kahambatan
- Dadaray
- Doda
- Dibarasan
- Diluasan
- Dipakarao
- Ingud
- Malabuwa-an
- Leeload
- Lumbayao
- Rimbo
- Lumbaca halan
- Lumbac Wato
- Taham
- Nusa Lumba Ranao
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bangued, Abra
Ti Bangued, ket maysa a primera klase nga ili, isu daytoy ti kapitolio ti probinsia iti Abra iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Addaan ti ili ti Bangued iti 31 a barbaranggay.[2]
- Agtangao
- Angad
- Bañacao
- Bangbangar
- Cabuloan
- Calaba
- Tablac (Calot)
- Cosili West (Buaya)
- Cosili East (Proper)
- Dangdangla
- Lingtan
- Lipcan
- Lubong
- Macarcarmay
- Maoay
- Macray
- Malita
- Palao
- Patucannay
- Sagap
- San Antonio
- Santa Rosa
- Sao-atan
- Sappaac
- Zone 1 Poblacion (Linasin)
- Zone 2 Poblacion (Consiliman)
- Zone 3 Poblacion (Lalaud)
- Zone 4 Poblacion (Town Proper)
- Zone 5 Poblacion (Bo. Barikir)
- Zone 6 Poblacion (Sinapangan)
- Zone 7 Poblacion (Baliling)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abra". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 10 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015] (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Abra". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 30 Hunio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Minalin, Pampanga
Ti Minalin ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Minalin ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.[2]
- Bulac
- Dawe
- Lourdes
- Maniango
- San Francisco 1st
- San Francisco 2nd
- San Isidro
- San Nicolas (Poblacion)
- San Pedro
- Santa Catalina
- Santa Maria
- Santa Rita
- Santo Domingo
- Santo Rosario (Poblacion)
- Saplad
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Pagsasao nga Armenio
Ti Pagsasao nga Armenio[2] (հայերէն iti TAO wenno հայերեն iti RAO, Panangibalikas nga Armenio: [hɑjɛˈɾɛn]—hayeren) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao a maisasao babaen dagiti tattao nga Armenio. Daytoy ket opisial a pagsasao iti Republika iti Armenia ken iti rehion pay iti Nagorno-Karabakh. Adu pay ti mangisasao daytoy a pagsasao babaen dagiti komunidad nga Armenio idiay Armenio a diaspora. Daytoy ket adda ti bukodna a naisuratan, ti Armenio nga abesedario, ken daytoy ket ipammategan dagiti linguista para iti bukodna a naisangsangayan a ponolohiko a panagrangrang-ay iti kaunegan ti Indo-Europeano.[3]
Dagiti linguista ket idasigda ti Armenio a kas maysa a nawaya a sanga iti Indo-Europeano a pamilia ti pagsasao.[4] Ti Armenio ket makibingbingay kadagiti nadumaduma a kangrunaan a panagpabaro iti Griego, ken adda dagiti linguista a mangigrupo dagitoy dua a pagsasao iti Prigio ken ti Indo-Irani a pamilia iti nagatngato nga agpang ti subgrupo iti Indo-Europeano a daytoy ket naipalpalawag babaen ti naibingay a panagpabaro a kas nayonan. Kadagiti kinaudi, adu dagiti dadduma a nagipaltiing ti maysa a Balkan a panakaigrupo a mairaman ti Griego, Armenio, Prigio ken Albanés.[5]
Ti Armenio ket adda ti atiddog a pakasaritaan, nga adda ti maikalima a siglo a panakaipatarus ti Biblia ken daytoy ti kadaanan a nabati a testo. Ti bokabulariona kaaduan a naimpluensian babaen dagiti Lumaud a Tengnga nga Irani, a naisangsangayan ti Parto, ken ti basbassit a kadakkel babaen ti Griego, Latin, Daan a Pranses, Persiano, ken Arábiko ken dagiti nadumaduma pay a pagsasao kadagiti naplabas a pakasaritaanna. Adda dagiti dua a naipaalagadan a moderno a literario a porma, Dumaya nga Armenio ken Lumaud nga Armenio, a dagitoy ket agsinnaranay a maawatan. Ti naisabsabali ken gangani nga awanen a Pagsasao a Lomavren ket maysa a a dialekto a naimpluensian ti Romani nga adda ti Armenio a gramatika ken ti kaaduan a naala ti Romani a bokabulario, a mairan dagiti Romani a numero.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Moderno nga Armenio reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Klasiko nga Armenio reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
Tengnga nga Armenio reperensia iti Ethnologue (Maika-16 nga ed., 2009)
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Armenio". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 60. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Indo-Europeano a Pagsasao ken Kultura: Panagipaammo, Benjamin W. Fortson, John Wiley ken dagiti Annak, 2009 p383.
- ^ Pagsasao nga Armenio – Britannica Online Encyclopedia
- ^ Ti Indo-Europeano a Pagsasao ken Kultura: Panagipaammo, Benjamin W. Fortson, John Wiley ken dagiti Annak, 2009, p383.


text:
TI BIBLIA BALBALIWANNA TI BIAG
Panagkunak Idi, Kasasayaatanen ti Biagko
PANNAKAYANAKNA: 1982
NAKAYANAKANNA: POLAND
PAKASARITAANNA: NARANGGAS, NAGDROGDROGA, KEN GIMMAW-AT ITI NANGATO A PROPESION
TI NAPALABASKO:
Nayanakak iti bassit nga ili ti Poland, nga asideg iti Germany. Kataltalonan ken kabakiran ti aglawlaw ti balaymi. Natalna idi ti biagko. Kanayon nga ibaga dagiti nadungngo a nagannakko nga agsingsingpetak, lalaingek ti ageskuela, ken gumaw-atak iti nangato a propesion.
Nangrugi a gimmulo ti biagko idi nangalaak iti abogasia iti maysa nga unibersidad iti siudad ti Wrocław. Adayoak idin kadagiti nagannakko, ket nakibarkadaak kadagiti dakes a tattao. Datin a hiligko ti soccer, ngem gapu iti impluensiada, nagbalin a nalabes ti panagayatko iti dayta. Ti paboritok a team ket naggapu iti Warsaw. Kada Sabado ken Domingo, sursurotek ida sadinoman ti pagay-ayamanda. Gagangay kadagita ti nalabes a panaginum, panagdroga, ken no dadduma, ti pannakirambol kadagiti mangsupsuporta iti kalaban a team. Imbilangko dagita kas pangyaw-awanko iti inaldaw nga stress uray ammok a no maarestoak, maperdi ti masakbayak iti abogasia.
Kaykayatmi kadagiti barkadak ti mapan kadagiti club ken disco. Kaaduanna a mapalabankami no addakamin sadiay. Adda dagiti gundaway a naarestoak ngem kanayon a maliklikak ti makasuan wenno maibalud—no dadduma, gapu ta agpasuksokak. Talaga a ti panagkunak idi, kasasayaatanen ti biagko. Ngem iti un-unegko, ammok a dakes ti ar-aramidek. Dinomingo a makimisaak tapno saanak a makonsiensia.
NO KASANO A BINALBALIWAN TI BIBLIA TI BIAGKO:
Idi 2004, dua a Saksi ni Jehova ti nagtuktok iti ridawmi, ket nagsasaritakami maipapan iti Biblia. Bayat a maaw-awatak no ania ti kaipapanan ti panagbalin a pudno a Kristiano, ad-adda met a makonkonsiensiaak. Ammok a masapul nga isardengkon ti nakaro a panagin-inumko, panagdrogdrogak, ken pannakikadkaduak kadagiti tattao a saan a sumursurot kadagiti prinsipio ti Biblia. Nakitak met a rumbeng a balbaliwak ti bayolente a kababalinko. Ngem nagtultuloyak latta iti dakes nga ar-aramidko.
Iti maysa a rabii, nagbaliw ti amin idi napalabanak iti walo a lallaki. Malagipko a nakaiddaak iti kalsada bayat a bugbugbogendak ken kugkugtaranda ti ulok. Panagriknak ket matayakon isu nga inkararagko: “Pakawanennak Apo Jehova ta diak impapuso ti Saom. No makalasatak, ikarik a makipagadalak iti Biblia kadagiti Saksi ken urnosekon ti biagko.” Kasla diak patien a nakalasatak! Tinungpalko ti karik nga agadal iti Biblia.
Idi 2006, immakarak ditoy England tapno makaurnongak iti pageskuelak iti nangatngato pay a kurso iti abogasia idiay Poland. Iti panagtultuloyko nga agadal iti Biblia, adda teksto a nagdakkel ti epektona kaniak. Insurat ni apostol Pablo: “Pudno nga ibilangko met ti amin a bambanag kas pukaw maigapu iti naringbaw a pateg ti pannakaammo ken Kristo Jesus nga Apok. Maigapu kenkuana inawatko ti pannakaipukaw ti amin a bambanag ket ibilangko ida kas adu a basura, tapno magun-odak ni Kristo.” (Filipos 3:8) Kas kaniak, nagadal met ni Pablo iti abogasia—ken nakarangranggas met idi. (Aramid 8:3) Ngem nakitana nga adda nasaysayaat a panagbiag: ti panagserbi iti Dios ken ti panangaramid iti amin a kabaelan a mangtulad ken Jesus. Idi pinampanunotko a naimbag ti biag ni Pablo, naawatak a saan a makaited iti kinaragsak ti nangato a propesion ken ti bayolente a kababalin. Kombinsidoak a no nakapagbalbaliw ni Pablo, makapagbalbaliwak met. Isu a nagdesisionak nga agtalinaed ditoy England ken lipatekon ti planok nga agadal iti nangatngato pay a kurso iti abogasia.
Bayat nga umad-adu ti maam-ammuak maipapan ken Apo Jehova, ad-adda met a mariknak nga umas-asidegak kenkuana. Natukay ti pusok iti karina a pakawanenna dagiti pudpudno a mangbalbaliw iti biagda. (Aramid 2:38) Ken idi pinampanunotko ti sasao iti 1 Juan 4:16 a “ti Dios ket ayat,” naawatak no apay a kagura ti Dios ti kinaranggas.
Kayatko met ti agbalin a paset ti naragsak a panagkakabsatda
Bilibak met iti panagug-ugali dagiti Saksi. Nalawag a makitak nga ikarkarigatanda a suroten ti nangato a moral a prinsipio ti Biblia iti panagbiagda. Kayatko met ti agbalin a paset ti naragsak a panagkakabsatda. Nagporsegiak a nangbalbaliw iti biagko isu nga idi 2008, nabautisaranak kas maysa a Saksi ni Jehova.
NO KASANOAK A NAGUNGGONAAN:
Binalbaliwannak ti Biblia. Ti dati nga ambisioso, bayolente, agdrogdroga, mangnginum, ken nalabes ti panagayatna iti soccer ket nagbalin nga adipen ti Dios, a naragsak a mangisursuro iti dadduma maipapan iti Biblia. Kayatko latta met ti agbuya iti soccer, ngem determinadoak a pagtalinaeden dayta iti umiso a lugarna.
Adda asawak itan, ti napintas a ni Esther, a padak nga agdaydayaw ken ni Jehova a Dios. Naragsak ti panagasawami. Mariknami ti pudpudno a ragsak iti panangisuro iti Biblia kadagiti agsasao iti Polish ditoy amianan a laud ti England. Ita pay laeng a nariknak ti pudpudno a pannakakontento. Nadalusen ti konsiensiak ken talaga a kasasayaatanen ti panagbiagko.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?
Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.


text:
Enerhia
Iti pisika, ti enerhia ket isu ti saan a dagus a napalpaliiw a kaadu manipud kadagiti adu a porma, a kas ti kinetiko nga enerhia, makapataud nga enerhia, naraniag nga enerhia, ken dagiti dadduma pay; a nailista iti pakabuklan iti daytoy nga artikulo. Daytoy ket maysa a nangruna a topiko iti siensia ken teknolohia ken daytoy nga artikulo ket mangted iti pakabuklan kadagiti nangruna nga aspetona, ken mangited kadagiti adu a naisangayan nga artkulo a maipanggep ti enerhia ken dagiti nadumaduma a porma ken dagiti kontesto.
Ti saludsod ket "ania kadi ti enerhia?" daytoy ket narigat a masungbatan iti maysa a nalaka, iti waya a nalaka maawatan, urayno ti enerhia ket mabalin a maingetan a maipalawag iti teoretikal a pisika. Kadagiti balikas ni Richard Feynman, "Daytoy ket importante a ibanagan a ti pisika tatta nga aldaw, awanantayo ti pannakaammo no ania ti enerhia. Awanantayo iti maysa a ladawan kadagiti bassit a banag iti maysa a depinitibo a kaadu."[1]
Nupay kasta, daytoy ket nalawag a ti enerhia ket kankanayon a kammasapulan para kadagiti panagaramid ti mekanikal nga obra, ken ti konsepto ket adda ti nalatak a kinapangruna iti masna a siensia. Dagiti masna a batayan a paset a pakairukodan ti enerhia ket dagiti inus-usar para iti mekanikal nga obra; dagitoy ket kankanayonda a kapadpada iti paset ti puersa a maipaadu babaen ti paset ti kaatiddog. Dagiti sabali pay a kapadpada a paset ti enerhia ket dagiti masa apaset a maipaadu babaen dagiti kapardas ti paset a naikuadrado.
Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Richard Feynman, kadagiti Lektura ni Feynman iti Pisika (1964) Tomo I, 4-1
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alekseev, G. N. (1986). Enerhia ken Entropia. Moscow: Mir Publishers.
- Crowell, Benjamin (2011) [2003]. Light and Matter. Fullerton, CA: Lawag ken Banag.
- Ross, John S. (23 Abril 2002). "Obra, Bileg, Kinetiko nga Enerhia" (PDF). Project PHYSNET. Estado nga Unibersidad ti Michigan.
- Smil, Vaclav (2008). Enerhia iti katutubo ken kagimongan: sapasap nga enerhetiko dagiti narikut a sistema. Cambridge, USA: MIT Press. ISBN 0-262-19565-8.
- Walding, Richard, Rapkins, Greg, Rossiter, Glenn (1999-11-01). New Century Senior Physics. Melbourne, Australia: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-551084-4.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Enerhia iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Enerhia iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Salsalamagi
Ti salsalamagi wenno glandula ken maysa nga organo iti maysa a bagi ti ayup a mangsintesado ti sustansia para iti panagibbet kadagiti sustansia a kas dagiti hormona wenno gatas ti suso, a kadawyan a mapan iti dara (salsalamagi ti endokrina) wenno dagiti lugar iti kaunegan ti bagi wenno iti akin-ruar a rabawna (salsalamagi ti eksokrina).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "nasken ti nagan ti artikulo". Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.


text:
Rumbeng Kadi a Patiem ti Trinidad?
Nasurok a dua a bilion a tattao ti agkunkuna a Kristianoda. Kaaduan ket miembro dagiti relihion a mangisursuro iti Trinidad—ti doktrina a ti Dios ket buklen ti Ama, ti Anak, ken ti nasantuan nga espiritu. Kasano a nagbalin ti Trinidad nga opisial a doktrina? Napatpateg pay, maitunos kadi dayta a pannursuro iti Biblia?
NAKOMPLETO a naisurat ti Biblia idi umuna a siglo C.E. Idi 325 C.E., nasurok a 200 a tawen kalpasanna, dagiti pannursuro a nagresulta iti itataud ti Trinidad ket nangrugi nga opisial a naaramid iti maysa a konsilio iti siudad ti Nicaea iti Asia Menor, nga Iznik, Turkey itan. Sigun iti New Catholic Encyclopedia, ti kredo a naaramid iti Konsilio ti Nicaea inlawlawagna ti kaunaan nga opisial a kaipapanan ti ‘Nakristianuan a doktrina,’ agraman ti kaipapanan ti Dios ken Kristo. Ngem apay a nasken a madepinar ti Dios ken ti Kristo ginasut a tawen kalpasan a nairingpas ti Biblia? Saan kadi a nalawag ti ibaga ti Biblia maipapan kadagita a napateg a topiko?
DIOS KADI NI JESUS?
Idi nagbalin ni Constantino nga agsolsolo nga agturay iti Imperio ti Roma, nabingay ti kapanunotan dagiti agkunkuna a Kristiano maipapan iti saad ti Dios ken ti Kristo. Dios kadi ni Jesus? Wenno pinarsua ti Dios? Tapno marisut dayta, pinaayaban ni Constantino idiay Nicaea dagiti panguluen ti simbaan, saan a gapu ta kayatna a maammuan ti narelihiosuan a kinapudno, no di ket dina kayat a mabingay ti imperiona gapu iti relihion.
“Cadatayo adda maymaysa a Dios, ti Ama.”—1 Corinto 8:6, Ti Biblia, Philippine Bible Society
Kiniddaw ni Constantino kadagiti nagtataripnong nga obispo a mabalin nga agdagup iti ginasut nga agkaykaysada, ngem napaay. Kalpasanna, insingasingna nga anamongan ti konsilio ti nalibeg a kapanunotan a ni Jesus ken ti Ama ket ‘maymaysa’ (homoousios). Dayta a di naibasar iti Biblia a napilosopiaan a termino dagiti Griego ti nakaibatayan ti doktrina a Trinidad kas nailanad idi agangay kadagiti kredo ti simbaan. Wen, ti doktrina a Trinidad idi maudi a paset ti maikapat a siglo ket dandani kapadpada ti maisursuro ita a Trinidad, agraman ti nasantuan nga espiritu a maaw-awagan a maikatlo a paset ti dios.
APAY A RUMBENG A PAKASEKNAM DAYTA?
Kinuna ni Jesus a “dagiti pudno a managdaydayaw agdayawdanto iti Ama buyogen ti . . . kinapudno.” (Juan 4:23) Nailanad iti Biblia dayta a kinapudno. (Juan 17:17) Isursuro kadi ti Biblia a ti Ama, ti Anak, ken ti nasantuan nga espiritu ket tallo a persona ngem maymaysa a Dios?
Umuna iti amin, saan a nadakamat iti Biblia ti sao a “Trinidad.” Maikadua, saan a pulos nga imbilang ni Jesus a kapatasna wenno kapadana ti Dios. Imbes ketdi, ni Jesus ket nagdaydayaw iti Dios. (Lucas 22:41-44) Ti maikatlo nga ebidensia ket maipapan iti relasion ni Jesus kadagiti pasurotna. Uray idi napagungar kas espiritu, inawagan ni Jesus dagiti pasurotna iti “kakabsatko.” (Mateo 28:10) Kakabsat kadi ida ti Mannakabalin-amin a Dios? Siempre, saan! Ngem babaen ti pammatida ken Kristo—ti inauna nga Anak ti Dios—agbalindanto met nga annak ti maymaysa nga Ama. (Galacia 3:26) Idiligmo ti dadduma pay a teksto iti sumaganad a pakaammo manipud iti kredo nga inaramid ti Konsilio ti Nicaea.
Ti nailanad iti Kredo ti Nicaea:
‘Mamatikami a maymaysa ni Apo Jesu-Kristo ken ti Ama, Dios ti Dios, Lawag ti Lawag, mismo a Dios ti mismo a Dios.’
Ti kuna ti Biblia:
“Ni Ama dacdackel ngem siac [ni Jesus].”—Juan 14:28. *
“Umuliac [ni Jesus] ken Amac, ken Amayo, ken iti Diosco ken Diosyo.”—Juan 20:17.
“Cadatayo adda maymaysa a Dios, ti Ama.”—1 Corinto 8:6.
“Madaydayaw coma ti Dios ken Ama ni Apotayo a Jesu-Cristo.”—1 Pedro 1:3.
“Dagitoy a bambanag cuna ni Amen [ni Jesus], . . . ti poon ti pinarsua ti Dios.”—Apocalipsis 3:14. *
^ par. 13 Dakami ti nangitaliko. Amin dagiti nakotar a teksto iti daytoy a benneg ket naggapu iti Ti Biblia, Philippine Bible Society.
^ par. 17 Ti Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? a katulongan iti panagadal iti Biblia ket addaan iti daytoy dua a leksion: “Ania ti Pudno Maipapan iti Dios?” ken “Siasino ni Jesu-Kristo?” Mabalinmo ti agkiddaw iti kopia kadagiti Saksi ni Jehova wenno agbasa online iti www.jw.org/ilo.


text:
LEKSION 10
Ania ti Panagdaydayaw ti Pamilia?
Idi pay un-unana a kayat ni Jehova nga agtataripnong ti tunggal pamilia tapno pabilgenda ti espiritualidadda ken patibkerenda ti sangakabbalayanda. (Deuteronomio 6:6, 7) Dayta ti gapuna a linawas a mangilatlatang dagiti Saksi ni Jehova iti panawen nga agdaydayaw kas pamilia, tapno nawayada a mangadal kadagiti naespirituan a bambanag a maitutop iti kasapulanda. Uray no agmaymaysaka, mabalinmo latta nga usaren dayta a panawen para ken Jehova. Mabalinmo ti mangpili iti maysa a topiko iti Biblia a kayatmo nga adalen.
Gundawaymo daytoy nga umadani ken Jehova. “Umadanikayo iti Dios, ket isu umadaninto kadakayo.” (Santiago 4:8) Ad-adda a maam-ammotayo ni Jehova no ammotayo dagiti detalye maipapan iti personalidadna ken dagiti aramidna babaen kadagiti binulong ti Biblia. Ti nalaka a pamay-an a panangirugi iti panagdaydayaw ti pamilia ket ti sangsangkamaysa a panangbasa a sipipigsa iti Biblia, a nalabit surotenyo ti linawas nga eskediul ti Gimong a Panagbiag ken Ministerio. Mabalin nga adda batang ti tunggal miembro ti pamiliayo nga agbasa sa pagsasaritaanyo dagiti nasursuroyo manipud iti Kasuratan.
Gundawayyo daytoy a mangpasinged iti relasionyo kas pamilia. Tumibker ti relasion dagiti agassawa, kasta met dagiti nagannak ken annak, no agadalda iti Biblia a sangapamiliaan. Masapul a naragsak ken makapagagar daytoy a panagadal iti tunggal lawas. Depende iti edad dagiti ubbing, mabalin a mangpili dagiti nagannak kadagiti praktikal a topiko nga adalenda, a nalabit usarenda dagiti benneg Ti Pagwanawanan ken Agriingkayo! wenno ti website a jw.org. Mabalin a pagsasaritaanyo ti problema dagiti annakyo iti eskuelaan no ania ti aramidenda. Mabalin a buyaenyo ti maysa a programa iti JW Broadcasting (tv.jw.org) sa pagsasaritaanyo dayta. Mabalinyo met a tagiragsaken nga ensayuen dagiti kanta a makanta kadagiti gimong ken agmeriendakayo kalpasan ti panagdaydayawyo kas pamilia.
Daytoy a naisangsangayan a panawen iti tunggal lawas para iti panagdaydayaw ken Jehova a sangsangkamaysa ket makatulong iti amin a miembro ti pamilia a maragsakan a mangadal iti Sao ti Dios. Ken sibabaknang a bendisionan ni Jehova ti panagreggetyo.—Salmo 1:1-3.
Apay a mangilatangtayo iti panawen para iti panagdaydayaw ti pamilia?
Ania ti aramiden dagiti nagannak tapno naragsak ti panagadalda kas pamilia?
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasano nga Agbalin a Naragsak ti Biag ti Pamiliayo
Ti ayat nga impakita ni Jesus ket nasayaat a tuladen dagiti assawa a lallaki, assawa a babbai, nagannak, ken annak. Ania ti masursurotayo kenkuana?


text:
Kasanotayo a Masigurado a Pudno ti Biblia?
Ibaga ti Biblia a daytoy ket “sao ti Dios” ken ti Dios “saanna a mabalin ti agulbod.” (1 Tesalonica 2:13; Tito 1:2) Agpayso kadi dayta, wenno ti Biblia ket koleksion laeng dagiti sarsarita?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Makatulong Pay Laeng Kadi ti Biblia Agingga Ita?
Idi pimmanaw ni Hilton iti balayda, impagarup dagiti nagannakna a din pulos agbalbaliw. Ngem idi nagsubli kalpasan ti 12 a tawen, nagdakkelen ti nagbaliwanna nga uray la dida nailasin. Ania ti napasamak?
Ti Biblia—Libro a Naggapu iti Dios
Kasano a matulongannaka ti Biblia a mangrisut kadagiti parikutmo? Apay a mapagtalkam dagiti padtona?


text:
Carmen, Cebu
Ti Carmen ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Carmen ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.[2]
- Baring
- Cantipay
- Cantumog
- Cantukong
- Caurasan
- Corte
- Dawis Norte
- Dawis Sur
- Cogon East
- Hagnaya
- Ipil
- Lanipga
- Liboron
- Lower Natimao-an
- Luyang
- Poblacion
- Puente
- Sac-on
- Triumfo
- Upper Natimao-an
- Cogon West
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
2. Ti Biblia—Libro a Naggapu iti Dios
1 TI BIBLIA KET NAGGAPU ITI DIOS
“Amin a Kasuratan impaltiing ti [wenno, naggapu iti] Dios.”—2 Timoteo 3:16
Ania ti nakaidumaan ti Biblia iti dadduma a libro?
Naipatarus ti Biblia iti sumurok- kumurang 2,600 a lengguahe, ken binilion a kopia ti nayimprentan.
Mangted iti impormasion a ditayo masarakan iti sadinoman.
Ti Dios ti Autor ti Biblia.
Adda dagiti lallaki nga inusar ti Dios tapno maibagada ti pampanunotna.
2 TI BIBLIA KET LIBRO TI PADTO
“Ti Dios . . . saanna a mabalin ti agulbod.”—Tito 1:2
Apay a mapagtalkam ti Biblia?
Impadto wenno impakpakauna ti Biblia no kasano a masakup ti Babilonia ginasut a tawen sakbay pay a mapasamak dayta.
Matungtungpal itan dagiti padto ti Biblia.
Mapagtalkantayo ti ibagbaga ti Biblia maipapan iti masanguanan.
3 NADISENIO TI BIBLIA A MANGTULONG KENKA
“Siak, ni Jehova, ti Diosmo, Daydiay mangisursuro kenka tapno magunggonaam ti bagim.”—Isaias 48:17
Ania dagiti naammuam maipapan iti Biblia?
Husto dagiti ibaga ti Biblia maipapan iti siensia.
Napudno dagiti mannurat ti Biblia.
Nangted ni Jesus kadagiti balakad no kasano ti agbalin a naragsak, maaddaan iti natalna a relasion iti dadduma, no kasano ti agkararag, ken no ania koma ti pangibilangantayo iti kuarta.
4 MABALBALIWAN TI BIBLIA TI BIAGMO
“Ti sao ti Dios nabiag ken adda bilegna.”—Hebreo 4:12
Ania ti maitulong ti Biblia kenka?
Tulongannaka tapno maawatam ti panggep ti Dios.
Tulongannaka tapno maammuam ti pudpudno a kinataom.
Tulongannaka tapno maawatam no ania ti ekspektaren ti Dios kenka.
Kayat ti Dios a basaem, adalem, ken ipategmo ti Biblia.


text:
Estoria 68: Ub-ubbing a Nagbiag Manen
NO NATAYKA, aniat’ rikna ni nanangmo no nagbiagka manen? Mabalin a maragsakan unay! Ngem ti kadi tao a natay agbiag manen? Adda kadi napasamak a kasta idin?
Kitaem dagiti tattao nga adda iti retrato. Ti lalaki ket isu ni mammadto nga Elias. Ti babai ket isu ti balo idiay siudad ti Sarepta, ket ti ubing isu ti anakna. Maysa nga aldaw, nagsakit unay ti ubing. Kalpasanna natay.
Innala ni Elias ti ubing ket impaiddana iti katre. Nagkararag: ‘O Jehova, pagbiagem koma manen ti ubing.’ Ket mangrugi manen nga umanges ti ubing! Ket kuna ni Elias iti babai: ‘Sibibiag ti anakmo!’ Daytoy ti gapuna a maragsakan unay ti ina.
Ti maysa pay a nasken a mammadto ni Jehova isu ni Eliseo. Isut’ katulongan ni Elias. Ngem idi agangay inusar met ni Jehova ni Eliseo nga agaramid ti datdatlag. Idiay siudad ti Sunem adda met ti babai a naasi unay ken Eliseo. Adda anak a lalaki daytoy a babai.
Maysa nga agsapa, idi natataengan bassiten ti ubing, napan idiay away, apaman latta ta impukkawna: ‘Agsakit ti ulok!’ Idi a maiyawiden, isut’ natay. Anian ti ladingit ti inana. Dagdagus napan ket inawaganna ni Eliseo.
Napan ni Eliseo iti natay nga ubing ket nagkararag ken Jehova. Apaman latta ta nagbaen ti ubing. Isut’ nagbiag manen! Anian ti ragsak ti ina!
Adun a tattao ti natnatay. Daytoy ti nangpaladingit iti pamilia ken gagayyemda. Ngem adda pannakabalin ni Jehova a mangpagungar kadagiti natay. Addanto aldaw nga isublinanto iti biag ti minilmilion a tattao.
1 Ar-ari 17:8-24; 2 Ar-ari 4:8-37.
Dagiti Saludsod
- Siasino dagiti tallo a tattao iti ladawan, ken ania ti napasamak iti ubing?
- Ania ti inkararag ni Elias maipapan iti ubing, ket ania ti napasamak kalpasanna?
- Ania ti nagan ti katulongan ni Elias?
- Apay a naayaban ni Eliseo iti balay ti babai idiay Sunem?
- Ania ti inaramid ni Eliseo, ket ania ti napasamak iti natay nga ubing?
- Kas makitam iti inaramid da Elias ken Eliseo, ania a pannakabalin ti adda ken Jehova?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti 1 Ar-ari 17:8-24.
Kasano a nasubok ti kinatulnog ken pammati ni Elias? (1 Ar. 17:9; 19:1-4, 10)
Apay a naisangsangayan ti pammati ti balo idiay Sarepta? (1 Ar. 17:12-16; Luc. 4:25, 26)
Kasano a ti kapadasan ti balo idiay Sarepta paneknekanna a pudno dagiti sasao ni Jesus a nailanad iti Mateo 10:41, 42? (1 Ar. 17:10-12, 17, 23, 24)
- Basaenyo ti 2 Ar-ari 4:8-37.
Ania ti masursurotayo iti babai idiay Sunem maipapan iti kinamanagpadagus? (2 Ar. 4:8; Luc. 6:38; Roma 12:13; 1 Juan 3:17)
Kadagiti ania a pamay-an a maipakitatayo ti kinamanangngaasi kadagiti adipen ti Dios ita? (Ara. 20:35; 28:1, 2; Gal. 6:9, 10; Heb. 6:10)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Idepensam ti Pudno a Panagdayaw!
Kadagiti ania a benneg ti biag a maipakitam ti ad-adu a tured no maipapan iti panagdayaw?


text:
Pagsasao a Habanes
Ti Pagsasao a Habanes[1] ti pagsasao dagiti tattao a Habanes iti tengnga ken daya a paset ti puro ti Java, iti Indonesia. Adda pay sumagmamano a kagimongan dagiti agsasao iti Habanes iti amianan a pantar ti laud a Java. Isu ti agtutubo a pagsasao ti nasurok 75 000 000 a katao.
Paset ti pamilia nga Austronesio ti Habanes, ket adda kainaigan daytoy iti Indones ken dadduma pay a karuay ti Malayo. Agsasao pay iti Indones ti kaadduan nga agsasao iti Habanes para kadagiti panggep nga opisial ken komersial ken iti komunikasion kadagiti di Habanes nga Indones.
Iti ruar ti Indonesia, adda sumagmamano a sangkaarrubaan nga agsasao iti Habanes kadagiti pagilian a kas iti Malaysia ken Singapur. Iti Surinam, adda dagiti Habanes ti puonna nga agsasao iti kreol a nagtaud itoy a pagsasao. Kangrunaan a masarakan dagiti agsasao ti Habanes iti Malaysia iti Selangor ken Johor.
Pakauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Habanes ket paset ti Sundiko a sub-sanga ti Lauden a Malayo-Polinesio (maawagan pay iti Hesperonesiano) a sanga ti Malayo-Polinesio a sub-pamilia ti pamilia nga Austronesiano. Nasinged ti kainaigan daytoy iti Malay, Sundanes, Madures, Balines, ket addaan met daytoy iti nakapkapsut a kainaigan kadagiti pagsasao ti Sumatra, Borneo, ken ti Filipinas. Masasao ti Habanes iti Tengnga ken Daya a Java, pati pay iti amianan a pantar ti Laud a Java. Pangkurditan a pagsasao met daytoy iti Madura, Bali, Lombok, ken iti deppaar ti Sunda iti Laud a Java. Pagsasao ti naarian a korte daytoy iti Palembang, Abagatan a Sumatra, ingga a binusor dagiti Olandes ti palasioda idi maika-18 a siglo. Mabalin a bigbigen ti Habanes kas maysa kadagiti klasiko a pagsasao iti lubong ta addaan daytoy iti dakkel a kurditan a manappat iti nasurok sangapulo ket dua a siglo. Binglayen dagiti eskolar ti ebolusion ti Habanes iti uppat a paset:
- Taga-ugma a Habanes, sipud iti maika-9 a siglo
- Akintengnga a Habanes, sipud iti maika-13 a siglo
- Baro a Habanes, sipud iti maika-16 a siglo
- Moderno a Habanes, sipud iti maika-20 a siglo (saan a kadawyan a maar-aramat daytoy a pannakaidasig)
Maisursurat ti Habanes iti naisuratan a Habanes, naisuratan nga Arabo-Habanes, naisuratan nga Arabo (nabaliwan para iti Habanes), ken iti naisuratan a Latin.
Ti Habanes ket Austronesio a pagsasao nga addaan iti kaaduan nga agtutubo nga agsasao nupay saan nga opisial daytoy iti sadinoman. Sasawen ken maawatan daytoy ti agarup 85-riwriw a tattao. Di nakurang ngem 45% ti dagup a populasion ti Indonesia ti addaan iti poon a Habanes wenno agnanaed iti lugar a kaaduan a pagsasao ti Habanes. Lima iti innem a pangulo ti Indonesia sipud idi 1945 ti Habanes ti addaan iti poon a Habanes. Isu ngarud nga addaan ti Habanes iti dakkel nga impluensia iti ebolusion ti Indones, ti nailian a pagsasao ti Indonesia ken maysa a moderno a dialekto ti Malay.
Addaan iti tallo a kangrunaan a dialekto ti moderno a Habanes: Tengnga a Habanes, Daya a Habanes, ken Laud a Habanes. Adda lugar ti dialekto sipud iti Banten iti lauden amin ti Java ingga iti Banyumangi, iti akindaya amin a suli ti puro. Amin a dialekto ti Habanes ket addaan iti sumurok-kumurang a pada a panagkinnaawatan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Habanes". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 210. ISBN 978-0-8248-2088-6.


text:
Suesia
Ti Suesia (i/ˈswiːdən/ SWEE-dən; Sueko: Sverige [ˈsværjɛ] ( denggen)), opisial a kas ti Pagarian ti Suesia (Sueko: Konungariket Sverige (tulong·paammo)), ket maysa a Nordiko a pagilian idiay Peninsula ti Eskandinabia idiay Akin-amianan nga Europa. Ti Suesia ket nakibeddeng ti Norwega ken Pinlandia, ken naisilpo ti Dinamarka babaen ti rangtay-tunel a ballasiwan ti Öresund.
Iti 450,295 kuadrado kilometro (173,860 sq mi), ti Suesia ket isu ti maikatlo a kadakkelan a pagilian iti Kappon ti Europa babaen ti kalawa, nga addaan ti dagup a populasion iti agarup 9.4 a riwriw.[9] Ti Suésia ket addaan ti nababa a densidad ti populasion iti 21 nga umili kada kuadrado kilometro (54 /sq mi) a dagiti populasion ket kaaduan idiay akin-abagatan a kagudua iti daytoy a pagilian. Agarup a 85% iti populasion ket agtaeng iti urbano a luglugar.[10] Ti kapitolio ti Suesia ket ti Stockholm, nga isu pay daytoy ti kadakkelan a siudad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Befolkningsstatistik". www.scb.se. Naala idi 2009-06-16.
- ^ "Pakabuklan iti Estadistika a Populasion 1960–2008". www.scb.se. Naala idi 2010-06-03.
- ^ Paammo nga ti Dagiti agsasao ti Sueko a Pinlandeses wenno dadduma pay nga agsasao ti Sueko a naipasngay iti ruar ti Suesia a mainaganan kaniada a kas Sueko uray no naipangay da ti ballasiw taaw. Adu pay dagiti tattao a naipangay idiay Suesia a saanda ngata a dagiti Sueko.
- ^ a b c d "Suésia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2010-04-21.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 4 Enero 2014.
- ^ "2014 Human Development Report" (PDF). 14 Marso 2013. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Är svenskan också officiellt språk i Sverige?" (iti Suésia). Språkrådet (Konsilo ti Pagsasao iti Suésia). 2008-02-01. Naala idi 2008-06-22.
- ^ Pakabuklan iti Estadistika ti Populasion 1960 – 2008 – Estadistika a Suesia (bingbingay iti ganganaet lugar iti likud, a mairaman ti naipasngay a ganganaet ken naipasngay a Suesia nga addaan ti dua a ganganaet a naipasngay a nagannak)
- ^ "Befolkningsstatistik". Statistiska centralbyrån. Naala idi 2010-05-18.
- ^ Estadistika ti Suesia. Yearbook of Housing and Building Statistics 2007. Estadistika ti Suesia, Enerhia, Dagiti renta ken Panagtagilako ti balbalay a Paset ti Estadistika, 2007. ISBN 978-91-618-1361-2. Magun-od iti online idiay PDF format
- Suesia
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Baybay Baltiko
- Dagiti pagilian idiay Europa
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Europa
- Dagiti estado a kameng ti Kappon para iti Mediteraneo
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti Nordiko a pagilian
- Akin-amianan nga Europa
- Eskandinabia


text:
World Wide Web
Ti World Wide Web (naipangyababaan a kas ti WWW wenno W3,[1] kadawyan a naam-ammuan a kas ti web) ket ti sistema dagiti nagsisilpo a dokumento ti hypertesto a maserrekan babaen ti Internet. No agusar ti pagbasabasa ti web, mabalinen ti makabuya kadagiti panid ti web a mabalin nga aglaon ti testo, ladladawan, dagiti video, ken dadduma pay a multimidia ken daliasaten kadagiti nagabetanda babaen dagiti hipersilpo.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "World Wide Web Consortium".
The World Wide Web Consortium (W3C)...


text:
Baco, Oriental Mindoro
Ti Baco ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Baco ket nabingbingay kadagiti 27 a barbaranggay.[2]
- Alag
- Bangkatan
- Burbuli
- Catwiran I
- Catwiran II
- Dulangan I
- Dulangan II
- Lumang Bayan
- Malapad
- Mangangan I
- Mangangan II
- Mayabig
- Pambisan
- Pulang-Tubig
- Putican-Cabulo
- San Andres
- San Ignacio (Dulangan)
- Santa Cruz
- Santa Rosa I
- Santa Rosa II
- Tabon-tabon
- Tagumpay
- Water
- Baras (Mangyan Minority)
- Bayanan
- Lantuyang (Mangyan Minority)
- Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Oriental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Umiso Kadi ti Panangusarmo iti Digital Technology?
Adikto ni Jenni iti video game. Kinunana: “Kada aldaw, walo nga oras nga agay-ayamak, isu a nagbalin daytan a nakaro a problema.”
Pito nga aldaw a pinadas ni Dennis ti saan nga aginternet ken agusar kadagiti elektroniko a gadyet. Ngem awan pay dua nga aldaw, simmukon.
Saanen a tin-edyer da Jenni ken Dennis. Kinapudnona, 40 anyosen ni Jenni ken uppaten ti annakna idinto ta 49 anyos metten ni Dennis.
AGUS-USARKA kadi iti digital technology? * Wen ti sungbat ti kaaduan, ket adda nasayaat a rasonda. Napateg ken adu ti pakausaran dagiti elektroniko a gadyet iti pagtrabahuan, pannakigayyem, ken panagrelaks.
Ngem kas kada Jenni ken Dennis, adu ti kasla adikto unayen iti digital technology. Kas pagarigan, kuna ti 20 anyos a ni Nicole: “Nakababain man nga ibaga, ngem ti selponko ti best friend-ko. Tugottugotko a kanayon. Kaslaak la mabagtit no awan ti signal, ken kalpasan ti 30 minuto, kitaek manen no adda nagteks. Nasobraak sa metten!”
Adda dagidiay uray la agpatnag a kita a kita iti gadyetda no adda dagiti update ken nag-message kadakuada. Maikawa wenno masikoranda no awan kadakuada ti gadyetda. Sigun iti dadduma a researcher, dayta nga ugali ket maawagan iti adiksion—iti man amin a kita ti digital technology wenno mas espesipiko iti Internet wenno iti partikular a gadyet, kas iti smartphone. Ngem agpangadua ti dadduma a mangusar iti termino nga “adiksion.” Kaykayatda nga awagan dayta kas problematiko, di makontrol, wenno nalabes a kababalin.
Uray ania pay ti awag iti dayta, posible nga agbalin a problema ti di umiso a panangusar iti digital technology. No dadduma, dayta pay ketdin ti manglapped iti kinadekket koma ti agkakapamilia. Kas pagarigan, insennaay ti 20 anyos a babai: “Saanen nga ammo ni Daddy ti mapaspasamak iti biagko. Nakatugaw iti salas nga agim-e-mail bayat a kasarsaritanak. Sangkaiggemna ti selponna. Siguro napategak met ken Daddy, ngem no dadduma kasla saanko a marikna dayta.”
“Digital Detox”
Tapno matulongan dagiti di umiso ti panangusarda iti teknolohia, nangipasdek dagiti nasion a kas iti China, South Korea, United Kingdom, ken United States kadagiti “digital detox” center. Kadagita a lugar, saan a mapalubosan ti maysa nga aginternet ken agusar kadagiti gadyet iti sumagmamano nga aldaw. Kas pagarigan, kuna ti 28 anyos a ni Brett nga adda pay idin panawen nga agingga 16 nga oras nga agay-ayam iti online game kada aldaw. “No agay-ayamak online, kaslaak la nakadroga,” kinunana. Sakbay a nagpatulong ni Brett iti digital detox center, awan trabahonan, dinan maas-asikaso ti bagina, ken pinanawan payen dagiti gagayyemna. Kasanom a maliklikan ti kasta a di nasayaat a pagbanagan?
PANUNOTEM TI PANANGUSARMO ITI TEKNOLOHIA. Ammuem ti epekto ti teknolohia iti biagmo. Isaludsodmo dagitoy iti bagim:
Masikoranak kadi, wenno makapungtot pay ketdi no saanak a makainternet wenno diak mausar ti gadyetko?
Agin-internetak latta kadi wenno us-usarek ti gadyetko kalpasan ti inkeddengko nga oras a panagsardengko?
Mapuypuyatak kadi gapu ta kanayon a kitaek no adda message-ko?
Mabaybay-ak kadin ti pamiliak gapu iti panangusarko iti teknolohia? Umanamong kadi ti pamiliak iti sungbatko iti dayta a saludsod?
No ti panangusarmo iti teknolohia ti makagapu a mabaybay-amon “ti napatpateg a bambanag”—a pakairamanan ti pamiliam ken dadduma pay a responsabilidadmo—itan ti tiempo nga agbalbaliwka. (Filipos 1:10) Kasano?
MANGIKEDDENGKA ITI RASONABLE A LIMITASION. Uray nasayaat ti maysa a banag, mabalin a pagdaksam no masobraam. Isu nga usarem man ti digital technology para iti trabaho wenno panagrelaks, limitaram no kasano kabayag ti panagusarmo, ken surotem dayta.
Suhestion: Agpatulongka iti maysa a kapamiliam wenno gayyemmo. Kuna ti Biblia: “Ti dua nasaysayaat ngem iti maysa, . . . ta no ti maysa kadakuada matuang, daydiay sabali mabalinna a bangonen ti kaduana.”—Eclesiastes 4:9, 10.
Dimo ipalubos a ti atraksion ket agbalin nga “adiksion”
Pudno a gapu kadagiti kabaruan a gadyet, lumaklaka ken pumarpartak ti panangawat ken panangipatulod iti impormasion. Ngem sigurado nga umadu met dagiti di umiso ti panangusarda iti teknolohia. Nupay kasta, dimo ipalubos a ti atraksion ket agbalin nga “adiksion.” Maliklikam ti saan a nasayaat a panangusar iti digital technology no ‘usarem a naimbag ti amin a gundawaymo.’—Efeso 5:16, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia.
^ par. 5 Iti daytoy nga artikulo, ti termino a “digital technology” tukoyenna dagiti elektroniko a gadyet a makaawat ken makaipatulod kadagiti digital data, kas kadagiti e-mail, text messages, games, video, awag iti telepono, musika, ken ladawan.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Panangipakita iti Nasayaat a Kababalin iti Panagteks
Kinaawan respeto kadi ti mangisardeng iti saritaan tapno laeng basaem ti teksmo? Wenno kinaawan respeto kadi ti di panangikankano iti teks tapno laeng maituloymo ti pannakisaritam?
No Kasano nga Isuro Kadagiti Tin-edyer ti Natalged a Panaginternet
Kasanom a suruan ti anakmo kadagiti nasayaat a prinsipio, saan la a kadagiti paglintegan, ken tulongan a mangaramid a bukbukodna kadagiti nainsiriban a desision?


text:
1“Diyo ukomen dagiti sabali tapno dinakayto met ukomen ti Dios, 2ta ukomennakayto ti Dios a kas iti panangukomyo kadagiti sabali. Ti pangrukodyo iti sabali isunto met laeng ti pangrukod ti Dios kadakayo. 3Apay a dillawem ti puling iti mata ni kabsatmo, no dimo pay madlaw ti troso iti matam? 4Kasano nga ibagam nga ikkatem ti puling iti mata ni kabsatmo no dimo pay madlaw ti troso iti matam? 5Aginsisingpet! Ikkatem pay nga umuna ti troso iti matam, tapno nalawag ti panagkitam a mangikkat iti puling iti mata ni kabsatmo. 6“Diyo ited kadagiti aso ti aniaman a nasantoan, amangan no darupen ken kagatendakayo. Diyo met ipurruak dagiti perlasyo kadagiti baboy—ta baddebaddekandanto laeng.” 7“Agdawatkayo ket maikkankayto; agsapulkayo ket makabirokkayto; agtuktokkayo ket mailukatto ti ruangan kadakayo. 8Ta ti amin nga agdawat, maikkan; ti agsapul, makabirok; ti agtuktok, mailukatto kenkuana ti ruangan. 9Siasino kadakayo nga amma ti mangted iti bato iti anakna no dumawat iti tinapay? 10Wenno ikkanna aya iti uleg no dumawat iti ikan? 11No dakayo idinto a dakeskayo, ammoyo ti mangted iti naimbag kadagiti annakyo, dinto ket ad-addan ti pannangted ni Amayo sadi langit iti naimbag kadagiti agdawat kenkuana? 12“Aramidenyo kadagiti tattao ti kayatyo nga aramidenda kadakayo; ta daytoy ti kaipapanan ti Linteg ken ti pannursuro dagiti profeta.” 13“Sumrekkayo iti nailet a ruangan, ta nalawa ti ruangan ken kasta met ti dalan nga agturong iti agnanayon a pakadadaelan, ket adu ti magna sadiay. 14Ngem nailet ti ruangan ti biag ken narigat ti dalan nga agturong iti biag, ket manmano ti makasarak.” 15“Agannadkayo kadagiti sinan-profeta. Umayda kadakayo ket agparangda a kas karnero, ngem iti kinapudnona, narawetda a lobo. 16Mailasinyonto ida babaen kadagiti aramidda. Adda aya kalkalunay nga agbunga iti ubas, wenno sisiitan a kayo nga agbunga iti igos? 17Ti nasayaat a kayo nasayaat ti bungana; ti dakes a kayo dakes ti bungana. 18No nasayaat ti kayo, saan nga agbunga iti dakes; no dakes ti kayo, saan nga agbunga iti nasayaat. 19Ti kayo a saan nga agbunga iti nasayaat, mapukan ket maisungrod. 20Ngarud, mailasinyonto dagiti sinan-profeta babaen kadagiti aramidda.” 21“Saan a ti tunggal maysa nga agkuna kaniak iti ‘Apo, Apo,’ makastrekto iti Pagarian ti langit, no di laeng dagiti mangtungpal iti pagayatan ni Amak sadi langit. 22Inton dumteng dayta nga Aldaw, adunto ti agkuna kaniak, ‘Apo, Apo! Iti naganmo, dimi aya inwaragawag ti Naimbag a Damag? Iti naganmo, dikam aya nagpaksiat iti adu a demonio? Iti naganmo, dikam aya nagaramid kadagiti milagro?’ 23Ngem kunakto kadakuada, ‘Dikay am-ammo! Umadayokayo kaniak, dakayo a managdakdakes!’ ” 24“Ngarud, siasinoman a dumngeg kadagitoy saok ket tungpalenna ida, mayarig iti masirib a tao a nagpatakder iti balayna iti rabaw ti bato. 25Nagtudo ken nagangin iti napigsa ken naglayus, ngem saan a narba dayta a balay, agsipud ta naipatakder iti rabaw ti bato. 26Ngem ti siasinoman a dumngeg kadagitoy saok ket dina tungpalen ida, mayarig iti maag a tao a nagpatakder iti balayna iti kadaratan. 27Nagtudo ken nagangin iti napigsa ken naglayus ket narba dayta a balay. Nakaam-amak ti pannakarbana!” 28Idi naisaon ni Jesus dagitoy, nasdaaw dagiti tattao iti wagas ti panangisurona. 29Ta nangisuro a kas maysa nga addaan turay, saan a kas kadagiti mamaestroda iti Linteg.
Copyright
Learn More


text:
Ganges
Ti Ganges ( /ˈɡændʒiːz/ GAN-jeez) wenno Ganga (IPA: [ˈɡəŋɡaː] ( denggen)), ket maysa a adu a pagbeddengan a karayan ti India ken Banglades. Ti 2,525 km (1,569 mi) a karayan ket agtaud idiay Himalaya idiay Indiano nga estado ti Uttarakhand, ken agayus ti amianan ken daya ti uneg ti Tanap Ganges ti Amianan nga India a mapan idiay Banglades, nga idiay ket agayus idiay Luek ti Bengal. Daytoy ti kaatiddogan a karayan idiay India ken ti maikadua a kalatakan a karayan iti lubong babaen ti panagayus ti danum.[1] Ti labneng ti Ganges basin ket isu ti kaaduan ti populasion a labneng ti karayan iti lubong, nga adda dagiti sumurok a 400 a riwriw a tattao ken ti densidad ti populasion ti agarup a 1,000 nga umili kada kuadrado milia (390 /km2).
Ti Ganges ket isu ti kasagraduan a karayan kadagiti Hindu ken isu pay ti pagbiagan dagiti riniwriw nga Indiano nga agtataeng kadagiti igid ti dalanna ken agkamkammatalekda ti daytoy kadagiti inaldaw a kammasapulanda.[2] Daytoy ket nararaeman a kas ti diosen a Ganga iti Hinduismo.[3] Daytoy ket naipakasaritaan pay a nagruna: adu kadagiti dati a kapitolio ti probinsia ken imperio (a kas ti Patliputra,[4] Kannauj,[4] Kara, Kashi, Allahabad, Murshidabad, Munger, Baharampur ken Kolkata) ket mabirukan kadagiti igidna.
Ti Ganges ket mairanggo kadagiti lima a karugitan a karayan iti lubong idi 2007,[5] nga adda ti agpang ti fecal coliform iti kayrayan idiay asideg ti Varanasi ti ad-adu ngem sangagasut a beses nga opisal a patingga ti Indiano a gobierno. Ti rugit ket sanna laeng a dangran dagiti tao, ngem dagiti pay 140 a sebbangan ti ikan, 90 a sebbangan ti anpibio ken ti nadangran a delpin ti karayan Ganges.[5] Ti Tignay a Plano ti Ganga, ti maya mga enbironmental a tignay a panagdalus ti karayan, ket agdama a maysa nangruna pannakapaay,[6] gapu ti padaksen ken ti kaawan ti teknikal a kalaing, ti kaawan ti enbironmental a panagplano, dagiti Indiano a tradison ken pammati, ken ti kaawan ti suporta manipud kadagiti relihioso a turay.
Dagiti linaon
Paglasatan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ganges ket mangrugi idiay pagsasabtan iti karayan Bhagirathi ken Alaknanda. Ti Bhagirathi ket naipanpanunotan nga isu ti agpayso a taudan iti Hindu a kulura ken mitolohia, urayno ti Alaknanda ket atatiddog.[7][8] Ti taudan ti danum ti Alakananda ket naporma babaen ti pannakatunaw ti niebe manipud kadagiti patok ti Nanda Devi, Trisul, ken Kamet. Ti Bhagirathi ket agpanagto manipud ti sakaanan ti Glasier Gangotri , idiay Gaumukh, iti kangato iti 3,892 m (12,769 ft).[9]
Urayno adda dagiti babassit nga alog a mangbukel kadagiti taudan ti danum ti Ganges, dagiti innem a kadakkelan ken dagiti pagsasabtanda ket naikedkeddeng a sagrado. Ti innem a taudan ti danum nga alog ket dagiti karayan Alaknanda, Dhauliganga, Nandakini, Pindar, Mandakini, ken Bhagirathi. Dagiti lima a pagsasabtan, a naam-ammuan a kas ti Panch Prayag, ket adda iti agid ti Alaknanda. dagitoy ket ti, iti agpababa nga anod nga urnos, Vishnuprayag, a ti ayan ti pagtiponana ti Dhauliganga ken ti Alaknanda; Nandprayag, nga ayan ti tiponan ti Nandakini; Karnaprayag, nga ayan ti tiponan ti Pindar, Rudraprayag, nga ayan ti tiponan ti Mandakini; ken ti kanungpalan, ti Devprayag, nga ayan ti tiponan ti Bhagirathi iti Alaknanda tapno mangporma ti pakaitutopan ti Karayan Ganges.[7]
Kalpasan ti panagayayosna iti 250 kilometro (160 mi)[9] babaen ti nailet a ginget ti Himalaya, ti Ganges ket rummuar manipud kadagiti bantay babaen ti Rishikesh, ken sumrek idiay kadagaan ti Gangetiko a Tanap idiay peregrino nga ili ti Haridwar.[7] Idiay Haridwar, ti maysa apenend ket mangturong kadagiti danumna idiay Kanal Gangesl, a mangsibog ti rehion ti Doab iti Uttar Pradesh, a ti karayan, iti panaglaslasatna ket agarup nga agpa-abagatan alaud aginggan iti daytoy a puntos, ket mangrugi nga agayusen iti abagatan a daya babaen kadagiti tanap ti akin amianan nga India.
Ti Ganges ket sumurot iti maysa a 800-kilometro (500 mi) nga agararko a panaglasat a manglabas kadagiti siudad ti Kannauj, Farukhabad, ken Kanpur. Iti panaglablabasna daytoy ket makitiptipon babaen ti Ramganga, a mangitited ti ti natimbeng a tinawen apanagayos iti agarup a 500 m3/s (18,000 cu ft/s).[10] Ti Ganges ket tumipon iti Yamuna idiay Triveni Sangam idiay Allahabad, ti maysa a nasantuan apagsasabtan iti Hinduismo. Iti pagsasabtanda ti Yamuna ket dakdakkel ngem ti Ganges, a mangit-ited ti agarup a 2,950 m3/s (104,000 cu ft/s),[10] wenno agarup a 58.5% iti naitipo a panagayos.[11]
Itan ket agayayos nga agpadaya, ti karayan ket sabtenna ti Karayan Tamsa (tinawtawagan pay itiTons), nga gayayos iti amianan manipud ti Kabanbantayan Kaimur ken mangiited ti natimbeng a pabagayos iti agarup a 190 m3/s (6,700 cu ft/s). Kalpasan ti Tamsa ti Karayan Gomti ket tumipon, nga agayayos iti abagatan manipud ti Himalaya. Ti Gomti ket mangitited ti natimbeng a tinawen a panagayos iti agarup a 234 m3/s (8,300 cu ft/s). Ken kalpasan daytoy ti Karayan Ghaghara, nga agayayos met laeng nga agpa-abagatan manipud ti pagtiponan ti Himalaya. Ti Ghaghara, nga adda iti natimbeng a tinawen apanagayos iti agarup a 2,990 m3/s (106,000 cu ft/s), ket isu ti kadakkelan a tributario ti Ganges. Kalpasan ti Ghaghara a pagsasabtan ti Ganges ket tiponan manipud ti abagatan babaen ti Karayan Son, a mangited ti agarup a 1,000 m3/s (35,000 cu ft/s). Ti Karayan Gandaki, ken ti Karayan Kosi , ket agtipon manipud ti amianan, a mangitited ti agarup a 1,654 m3/s (58,400 cu ft/s) ken 2,166 m3/s (76,500 cu ft/s). Ti Kosi ket isu ti maikatlo a kadakkelan a tibutario ti Ganges, kalpasan ti Ghaghara ken Yamuna.[10]
Iti malabsan a baetan ti Allahabad ken Malda, Laud a Bengal, ti Ganges ket labsanna dagiti ili ti Chunar, Mirzapur, Varanasi, Ghazipur, Patna, Bhagalpur, Ballia, Buxar, Simaria, Sultanganj, ken Saidpur. Idiay Bhagalpur, ti karayan ket mangrugi nga gayos iti abagatan-abagatan adaya ket idiay Pakur, daytoy ket mangrugi ti panagpabassitna iti panagsangsanga iti umuna a distributario, tiBhāgirathi-Hooghly, a pagbalinan ti Karayan Hooghly. Sakbay ti pagbeddengan ti Banglades ti Farakka Barrage ket mangtengngel ti panagayos ti Ganges, a mangiturturong ti danum iti maysa a pangipakanan a kanal a mangisilpo iti Hooghly para iti panggep a panagikkat ti lan-ak. Ti Karayan Hooghly ket pinorma babaen ti panagsabsabat ti Karayan Bhagirathi ken Karayan Jalangi idiay Nabadwip, ken ti Hooghly ket adda dagiti adu a bukodna a tributario. Ti kadakkelan ket ti Karayan Damodar, a daytoy ket adda ti kaatiddog iti 541 km (336 mi) , nga adda ti pagatianan a labneng iti 25,820 km2 (9,970 sq mi).[12] Ti Karayan Hooghly ket maatianan iti Luek ti Bengal idiay asideg tir Isla ti Sagar. Iti baetan ti Malda ken ti Luek ti Bengal, ti Karayan Hooghly ket labsanna dagiti ili ken dagiti siudad ti Murshidabad, Nabadwip, Kolkata ken Howrah.
Kalpasan ti iseserrekna iti Bangladeh, ti kangrunaan a sanga ti Ganges ket naamammuan a kas ti Padma. Ti Padma ket tiponan babaen ti Karayan Jamuna, ti kadakkelan a distributario ti Brahmaputra. Iti adayo pay nga agpa-ababa nga ayos, ti Padma ket tumipon iti Karayan Meghna, ti maikadua a kadakkelan a distributario ti Brahmaputra, ken mangala ti nagan ti Meghna iti iseserekna iti Meghna nga Estuario, a maatianan idiay Luek ti Bengal.
Ti Delta Ganges, ket ket nagruna pormaen ti dakkel, nga adu ti sedimentona nga ayos ti karayan Ganges ken Brahmaputra , ket isu daytoy ti kadakkelan a delta iti lubong, iti agarup a 59,000 km2 (23,000 sq mi). Daytoy ket gumay-at iti 322 km (200 mi) idiay igid ti Luek ti Bengal.
Ti laeng karayan Amasona ken Kongo ti adda ti adadu a natimbeng a panagayus ngem ti naitipon a panagayus ti Ganges, ti Brahmaputra, ken ti Surma-Meghna a sistema ti karayan. Iti napno a panaglayus ti Amasona laeng ti dakdakkel.
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti sublontinente ti India ket naisanglada iti ngato ti tektonika a plato ti India, ti bassit a plato iti kaunegan ti Indo-Australian Plata.[13] Daytoy a panangilawag a proseso ti heolohiko ket nangrugi idi pitopulo a riwriw a tawtawen, idi kas paset ti akin-abagatan a nalatak a kontinente ti Gondwana, nangrugi datoy ti amianan a nagpadaya a panaganud a nagpaut ti limapulo a riwriw a tawtawen iti ballasiw idi ti saan pay a naporma a Taaw Indiano.[13] Ti simmarsaruno a panagdungpar ti subkontinente iti Eurasiano a Plato ken ti subduksion iti sirokna, ket isu ti nangpataud ti Himalaya, ti kanagtuan a bambantay iti planeta.[13] Iti dati a sirok ti baybay a dagus nga abagatan iti rumrummuar a Himalaya, ti panaggungunay ti plato ket nagpartuat ti dakkel a kalasugan, a nain-inut a napunno kadagiti sedimento nga inyeg babaen ti Indus ken dagiti tributariona ken ti Ganges ken dagiti tributariona,[14] ket mangporma itan ti Tanap Indo-Gangetiko.[15]
Ti Indo-Gangetiko a Tanap ket heolohiko a naamammuan a kas maysa kasakbayan a naadalem wenno labneng ti kasakbayan a daga.[16]
Hidrolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti hidrolohia ti Karayan Ganges ket narikut unay, a naipangpangruna ti rehion ti Delta Ganges. Ti maysa a resulta ket dagiti nadumaduma awaya ti panangikeddeng ti kaatiddog ti karayan, ti panagayusna, ken ti kadakkel ti labneng a pagayusan ti danumna.
Ti nagan aGanges ket inus-usar para iti karayan a nagbaetan ti nagsasabtan dagiti karayan Bhagirathi ken Alaknanda, idiay Himalaya, ken ti pagbeddengan ti India-Banglades, idiay asideg ti Penned Farakka ken ti umuna a pagsasangaan iti karayan. Ti kaatiddog ti Ganges ket kankanayon a naibagbaga a gangani a sumurok a kaatiddog iti 2,500 km (1,600 mi), agarup a 2,505 km (1,557 mi),[17] aginggana ti 2,525 km (1,569 mi),[18][11] wenno mabalin a 2,550 km (1,580 mi).[19] Kadagitoy a kaso ti taudan ti karayan ket kadawyan a naipagpagarup a ti Karayan Bhagirathi, Glasier Gangotri idiay Gomukh, ken ti sabanganna nga isu ti sabangan ti Karayan Meghna idiay Luek ti Bengal.[18][11][17][19] Sagpaminsan a ti taudan ti Ganges ket naikedkeddeng nga adda idiay Haridwar, nga adda idiay dagiti waig ti taudan ti danumna iti Himalayan ket mapan idiay Gangetiko a Tanap.[12]
Iti dadduma pay a kaso, ti kaatiddog ti Ganges ket nai-tited para iti distributariona iti Karayan Hooghly, nga at-atiddog ngem ti kangrunaan a rummuaranna babaen ti Karayan Meghna, a pangibanagan ti kaatiddog ti agarup a 2,620 km (1,630 mi), manipud ti taudan iti Bhagirathi,[20] wenno 2,135 km (1,327 mi), manipud idiay Haridwar aginggana idiay sabangan ti Hooghly.[12] Dagiti dadduma pay a kaso ti kaatiddog ket naibagbaga nga agarup a 2,240 km (1,390 mi), manipud ti taudan ti Bhagirathi aginggan idiay pagbeddengan ti Banglades, nga idiay ket agbalbaliw ti naganna iti Padma.[21]
Para pay dagiti kapadpada a rason, dagiti taudan ket maigiddiat ti kadakkel ti pagayusan ti danum a labneng ti karayan. Ti labneng ket sakupenna dagiti uppat a pagilian, ti India, Nepal, Tsina, ken Banglades; dagiti sangapulo ket maysa nga estado ti India, Himachal Pradesh, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Bihar, Jharkhand, Punjab, Haryana, Rajasthan, Laud a Bengal, ken ti Kappon a Teritorio ti Delhi.[22] Ti labneng Ganges, a mairaman ti delta ngem saan a dagiti labneng ti Brahmaputra wenno Meghna, ket agarup a 1,080,000 km2 (420,000 sq mi), a dagiti 861,000 km2 (332,000 sq mi) ket adda idiay India (agarup a 80%), 140,000 km2 (54,000 sq mi) idiay Nepal (13%), 46,000 km2 (18,000 sq mi) idiay Banglades (4%), ken 33,000 km2 (13,000 sq mi) idiay Tsina (3%).[23] Sagpaminsan a ti Ganges ken dagiti pagayusan a labneng ti Brahmaputra–Meghna ket naitiptipon para iti dagup iti agarup a 1,600,000 km2 (620,000 sq mi),[24] wenno 1,621,000 km2 (626,000 sq mi).[25] Ti naitiptipon a labneng ti Ganges-Brahmaputra-Meghna (naipangyababaan iti GBM wenno GMB) a pagayusan ti danum a labneng ket naiwarwaras iti ballasiw ti Banglades, Butan, India, Nepal, ken Tsina.[26]
Ti labneng ti Ganges ket sumakop manipud ti Himalaya ken ti Transhimalaya iti amianan, aginggan kadagiti bangkirig iti kabambantayan ti Vindhya iti abagatan, manipud kadagiti akindaya bangkirig ti Aravalli iti laud aginggana ti banak Chota Nagpur ken ti delta Sunderbans iti daya. Ti adu a paset ti panagayus manipud ti Ganges ket agtaud manipud ti sistema ti bantay Himalaya. Iti kaunegan ti Himalaya, ti labneg ti Ganges ket maiwarwaras ti gangani a 1,200 km manipud ti Yamuna-Satluj a pakabingayan idiay igid ti pantok ti Simla a mangporma ti pagbeddengan iti labneng ti Indus iti laud aginggana ti Pantok ti Singalila idiay igid ti pagbeddengan ti Nepal-Sikkim a mangporma ti pagbeddengan iti labneng ti Brahmaputra iti daya. Daytoy a pase ti Himalaya ket aglaon iti 9 kadagiti 14 a kangatuan a tuktok iti lubong iti sumurok a kangato iti 8,000m, a mairaman ti Bantay Everest nga isu daytoy ti kangatuan a puntos ti labneng ti Ganges . Dagiti dadduma pay a pantok ti sumurok a 8,000m idiay labneng ket ti Kangchenjunga, Lhotse, Makalu, Cho Oyu, Dhaulagiri, Manaslu, Annapurna ken ti Shishapangma. Ti Himalaya a paset ti labneng ket mangiraman ti abagatan-daya a paset ti estado ti Himachal Pradesh, ti intero nga estado ti Uttarakhand, ti intero a pagilian ti of Nepal ken ti kaadaywan a paset ti amianan-laud nga estado ti Laud a Bengal.
Ti panagayus ti Ganges ket maigiddiat pay babaen ti taudan. Kankanayon a ti panagayus ket naibagbaga para iti sabangan ti Karayan Meghna, isunga naitiptipon ti Ganges iti Brahmaputra ken Meghna. Daytoy ket pagbanagan ti natimbengan a dagup ti tinawen a panagayuis iti agarup a 38,000 m3/s (1,300,000 cu ft/s),[25] wenno 42,470 m3/s (1,500,000 cu ft/s).[20] Iti dadduma pay a kaso ti natimbeng a tinawen a panagayus ti Ganges, Brahmaputra, ken ti Meghna ket naisinsinada a nait-ited, iti agarup a 16,650 m3/s (588,000 cu ft/s) para iti Ganges, agarup a 19,820 m3/s (700,000 cu ft/s) para iti Brahmaputra, ken agarup a 5,100 m3/s (180,000 cu ft/s) para iti Meghna.[18]
Dagiti nailinia a dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Ganga: ti panagusar ti danum idiay Indiano a subkontinente, babaen ni Pranab Kumar Parua, p. 33
- ^ "US TV host takes dig at Ganges". Zeenews.com. 16 Disiembre 2009. Naala idi 4 Hulio 2012.
- ^ Bhattacharji, Sukumari; Bandyopadhyay, Ramananda (1995). Dagiti Sarita ti Devi. Orient Blackswan. p. 54. ISBN 978-81-250-0781-4. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ a b Ghosh, A. Ti Ensiklopedia ti Indiano nga arkeolohia. BRILL. p. 334. ISBN 978-90-04-09264-8. OCLC 313728835. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ a b kapanan ti 1 Abril 2007 (1 Abril 2007). "Matmatayen ti Ganga, pumatay a rugit". Greendiary.com. Naala idi 4 Hulio 2012.
- ^ "Agdalus Wenno Matay", The Times of India, 19 Marso 2010
- ^ a b c "Karayan Ganges". Encyclopædia Britannica (Encyclopædia Britannica Online Library Edition nga ed.). 2011. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ Penn, James R. (2001). Dagiti karayan ti lubong: ti sosisal, heograpiko, ken enbironmenta a taudan ti libro. ABC-CLIO. p. 88. ISBN 978-1-57607-042-0. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ a b C. R. Krishna Murti; Gaṅgā Pariyojanā Nideśālaya; Komite ti Enbironmento a Panagsukisok ti India (1991). Ti Ganga, a sientipiko a panagadal. Northern Book Centre. p. 19. ISBN 978-81-7211-021-5. Naala idi 24 Abril 2011.
- ^ a b c Jain, Sharad K.; Agarwal, Pushpendra K.; Singh, Vijay P. (2007). Hydrolohia ken danum a rekurso ti India. Springer. p. 341. ISBN 978-1-4020-5179-1. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ a b c Gupta, Avijit (2007). Dadakkel a karayan: heomorpolohia ken panangtaripatu. John Wiley ken Annak a Lallaki. p. 347. ISBN 978-0-470-84987-3. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ a b c Dhungel, Dwarika Nath; Pun, Santa B. (2009). Ti Nepal-India Danum a Kumadduaan: Dagiti Karit. Springer. p. 215. ISBN 978-1-4020-8402-7. Naala idi 27 Abril 2011.
- ^ a b c Ali, Jason R.; Jonathan C. Aitchison (2005). "Kalatakan nga India". Earth-Science Reviews. 72 (3–4): 170–173. doi:10.1016/j.earscirev.2005.07.005.
- ^ Dikshit & Schwartzberg 2007, p. 7.
- ^ Prakash, B.; Sudhir Kumar; M. Someshwar Rao; S. C. Giri (2000). "Dagiti holoseno tektoniko a panagggunay ken ti pagbennatan a lugar kadagiti akinlaud a Gangetiko a tanap" (PDF). Current Science. 79 (4): 438–449.
- ^ Dmowska, Renata (2003). Dagiti Panagpasayaat ti Heopisika. Academic Press. p. 14. ISBN 978-0-12-018846-8. Naala idi 6 Mayo 2011.
- ^ a b Merriam-Webster (1997). Heograpiko a Diksionario ti Merriam-Webster. Merriam-Webster. p. 412. ISBN 978-0-87779-546-9. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ a b c Sharad K. Jain; Pushpendra K. Agarwal; Vijay P. Singh (5 Marso 2007). Hidrolohia ken dagiti danum a rekurso ti India. Springer. pp. 334–342. ISBN 978-1-4020-5179-1. Naala idi 18 Abril 2011.
- ^ a b L. Berga (25 Mayo 2006). Dagiti Penned ket dagiti Pagidulinan ti Danum, dagiti Kagimongan ken Enbironmento ti Maika-21 a Siglo: Dagiti Nagbanagan ti Internasional a Timpuyogan dagiti Penend kadagiti Kagimongan iti Maika-21 a Siglo, Maika-22 nga Internasional a Kongreso kadagiti Dadakkel a Penned (ICOLD), Barcelona, Espana, 18 Hunio 2006. Taylor & Francis. p. 1304. ISBN 978-0-415-40423-5. Naala idi 23 Abril 2011.
- ^ a b Pranab Kumar Parua (3 Enero 2010). Ti Ganga: panagusar ti danum idiay subkontinente ti India. Springer. pp. 267–272. ISBN 978-90-481-3102-0. Naala idi 18 Abril 2011.
- ^ M. Monirul Qader Mirza; Ema. Manirula Kādera Mirjā (2004). Ti dibersion ti danum ti Ganges: dagiti pagbanagan ti enbironmento ken implikasion. Springer. pp. 1–6. ISBN 978-1-4020-2479-5. Naala idi 18 Abril 2011.
- ^ Roger Revelle ken ni V. Lakshminarayan (9 Mayo 1975). "Ti Danum a Makina ti Ganges". Siensia. 188 (4188): 611–616. doi:10.1126/science.188.4188.611.
- ^ Suvedī, Sūryaprasāda (2005). Internasional linteg dagiti dalan ti danum para iti maika-21 a siglo: ti kaso iti karayan Ganges basin. Ashgate Publishing, Ltd. p. 61. ISBN 978-0-7546-4527-6. Naala idi 24 Abril 2011.
- ^ Elhance, Arun P. (1999). Hidropolitika iti Maikatlo a Lubong: suppiat ken pagtitinnulongan kadagiti labneng ti karayan. US Institute of Peace Press. pp. 156–158. ISBN 978-1-878379-91-7. Naala idi 24 Abril 2011.
- ^ a b Arnold, Guy (2000). Dagiti Estratihiko a Dalan iti Lubong. Taylor & Francis. pp. 223–227. ISBN 978-1-57958-098-8. Naala idi 26 Abril 2011.
- ^ Eric Servat; IAHS Internasional a Komision kadagiti Sistema ti Rekurso ti Danum (2002). FRIEND 2002: Rehional Hidrolohia: Panangikabit ti bessang a baetan ti panagsukisok ken panagsanay. IAHS. p. 308. ISBN 978-1-901502-81-7. Naala idi 18 Abril 2011.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Alley, Kelly D. (2002), Kadagiti igid a bangkag ti Gaṅgā: no ti narugit a danum ket sabtenna ti sagrado a karayan, Unibersidad ti Michigan a Pagmalditan, ISBN 978-0-472-06808-1, naala idi 26 Hulio 2011
- Alter, Stephen (2001), Sagrado a dandanum: ti peregrino a pannakapan idiay Karayan Ganges aginggana idiay taudan ti Hindu a kultura, Harcourt, ISBN 978-0-15-100585-7, naala idi 26 Hulio 2011
- Blurton, T. Richard (1993), Hindu nga rate, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan, ISBN 978-0-674-39189-5, naala idi 26 Hulio 2011
- Darian, Steven G. (2001), Ti Ganges iti mito ken pakasaritaan, Motilal Banarsidass Publ., ISBN 978-81-208-1757-9, naala idi 26 Hulio 2011
- Dikshit, K.R.; Joseph E. Schwartzberg (2007), "India: Ti Daga", Encyclopædia Britannica, pp. 1–29, naala idi 29 Septiembre 2007
- Eck, Diana L. (1982), Banaras, siudad iti lawag, Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan, ISBN 978-0-231-11447-9, naala idi 26 Hulio 2011
- Eck, Diana (1998), "Gangā: Ti Diosen a Ganges iti Sagrado a Heograpia ti Hindu", iti Hawley, John Stratton; Wulff, Donna Marie, Devī: Dagiti Diosen ti India, Berkeley ken Los Angeles: Unibersidad ti California a Pagmalditan; Delhi: Motilal Banarasi Das Publishers. Pp. 352, pp. 137–153, ISBN 81-208-1491-6
- Museo ti Arte ti Kondado ti Los Angeles; Pal, Pratapaditya (1988), Indiano nga Eskultura: 700–1800, Unibersidad ti California a Pagmalditan, ISBN 978-0-520-06477-5, naala idi 26 Hulio 2011
- Markandya, Anil; Murty, Maddipati Narasimha (2000), Panagdalus ti Ganges: ti ngina a pagimbagan iti Aksion a Plano ti Ganga, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, ISBN 978-0-19-564945-1, naala idi 29 Hulio 2011
- Newby, Eric (1998), Nain-inut a panagpababa idiay Ganges, Lonely Planet, ISBN 978-0-86442-631-4, naala idi 26 Hulio 2011
- Hillary, Sir Edmund (1980), Manipud ti taaw aginggana idiay langit, Ulverscroft, ISBN 978-0-7089-0587-6, naala idi 26 Hulio 2011
- Maclean, Kama (2008), Peregrino ken bileg: ti Kumbh Mela iti Allahabad, 1765–1954, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan Estados Unidos, ISBN 978-0-19-533894-2, naala idi 27 Hulio 2011
- Pal, Pratapaditya (1997), Dagiti Nainlangitan a Ladawan, dagiti panirigan ti tao: ti Max Tanenbaum nga urnong iti Abagatan nga Asia ken Himalaya nga arte idiay Nailian a Galeria ti Kanada, Nailian a Galeria ti Kanada, ISBN 978-1-896209-05-0, naala idi 27 Hulio 2011
- Parua, Pranab Kumar (2010), Ti Ganga: ti panag-usar ti danum idiay subkontinente ti India, Springer, ISBN 978-90-481-3102-0, naala idi 29 Hulio 2011
- Rahaman, M.M. (2009), "Naipagkaykaysa a Panagtaripato ti Labneng Ganges: dagiti suppiat ken namnama para iti rehional a panagrang-ay", Water Policy, 11 (2): 168–190, doi:10.2166/wp.2009.012
- Rahaman, M.M. (2009), "Dagiti pamunganayan iti panagtaripato ti pagbebeddengan a rekurso ti danum ken dagiti Tulagan iti Ganges: Maysa aPanagusig", Internasional a Warnakan iti Panagrang-ay dagiti Rekurso ti Danum, 25 (1): 159–173, doi:10.1080/07900620802517574
- Sack DA, Sack RB, Nair GB, Siddique AK (2004), "Cholera", Lancet, 363 (9404): 223–33, doi:10.1016/S0140-6736(03)15328-7, PMID 14738797
- Singh, Indra Bir (1996), "Heolohiko nga Ebolusion iti Tanap Ganga", Warnakan iti Palaentolohiko a kagimongan ti India, 41: 99–137
- Stone, Ian (2002), Kanal a Panagsibog idiay Britaniko nga India: Dagiti Perspektibo iti Teknolohiko a Panagbalbaliw iti maysa nga Agtaltalon nga Ekonomia, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, ISBN 978-0-521-52663-0, naala idi 26 Hulio 2011
- Wangu, Madhu Bazaz (2003), Dagiti ladawan dagiti diosen ti India: dagiti mito, dagiti kaibuksilan, ken dagiti modelo, Abhinav Publications, ISBN 978-81-7017-416-5, naala idi 26 Hulio 2011
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Berwick, Dennison. A walk along the Ganges. Dennison Berwick. ISBN 978-0-7137-1968-0.
- Cautley, Proby Thomas (1864). Ganges canal. A disquisition on the heads of the Ganges of Jumna canals, North-western Provinces. London, Printed for Private circulation.
- Fraser, James Baillie (1820). Journal of a tour through part of the snowy range of the Himala Mountains, and to the sources of the rivers Jumna and Ganges. Rodwell and Martin, London.
- Hamilton, Francis (1822). An account of the fishes found in the river Ganges and its branches. A. Constable and company, Edinburgh.
- Hydrology and water resources of India. Springer. 2007. ISBN 978-1-4020-5179-1. Awan ti
|first1=
|last1=iti Authors list (tulong)


text:
Olutanga, Zamboanga Sibugay
Ti Olutanga ket maysa a maika-4 a klase klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Olutanga ket nabennebenneg iti 19 a barbaranggay.[2]
- Bateria
- Calais
- Esperanza
- Fama
- Galas
- Gandaan
- Kahayagan
- Looc Sapi
- Matim
- Noque
- Pulo Laum
- Pulo Mabao
- San Isidro
- San Jose
- Santa Maria
- Solar (Pob.)
- Tambanan
- Villacorte
- Villagonzalo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 17 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Zamboanga Sibugay". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 17 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Is-isla ti Nanpō
Ti Is-isla ti Nanpō (南方諸島 nanpō shotō?) ket ti naururnong a balikas para kadagiti grupo nga is-isla a mabirukan idiay abagatan iti purpuro iti Hapon. Dagitoy ket maigay-at manipud ti Izu a Peninsula a laud ti Luek ti Tokyo nga agpa-abagatan iti agarup a 750 a milia (1200 km), aginggana ti 300 a milia (500 km) ti Is-isla ti Mariana. Ti Is-isla ti Nanpō ket tinurayan amin babaen ti Metropolis ti Tokyo.
Ti Departamento ti Hidrograpika ken Oseanograpiko ti Guarda Kosta ti Hapon ket ipalpalawagna a ti Nanpō Shotō a kas kadagiti sumaganad:[1]
- Nanpō Shotō (Is-isla ti Nanpō )
- Izu Shotō (Is-isla ti Izu)
- Ogasawara Shotō (Is-isla ti Ogasawara[2] iti nalawlawa a kapanunutan)
- Ogasawara Guntō (Is-isla ti Bonin)
- Mukojima Rettō
- Chichijima Rettō
- Hahajima Rettō
- Kazan Rettō (Is-isla ti Bulkan) a mairaman ti Nishinoshima
- Okinotorishima
- Minamitorishima
- Ogasawara Guntō (Is-isla ti Bonin)
Ti Turay ti Heoespasial a Pakaammo iti Hapón, a maysa daytoy a paset ti gobierno nga akinrebbeng para kadagiti pagalagadan ti nagnagan ti luglugar, ket saan nga agus-usar ti balikas a Nanpō Shotō, nupay kasta nakitinnulag iti Guarda Kosta ti Hapon kadagiti nagnagan ken kadakkel kadgiti apo ti grupo iti Nanpō Shotō.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Ajiro Tatsuhiko and Warita Ikuo, Waga kuni no kōiki na chimei oyobi sono han'i ni tsuite no chōsa kenkyū (Dagiti heograpikal a nagnagan ken dagiti kadakkel iti kalawa ti luglugar iti Hapon), Kaiyō Jōhōbu Gihō, Vol. 27, 2009.online nga edision
- ^ "Is-isla ti Ogasawara". Sangalubongan a Tinawtawid a Sentro ti UNESCO. Naala idi Nobiembre 19, 2011.


text:
SUHETO ITI AKKUB | APAY NGA ADU TI MARIGATAN A MANGAYAT ITI DIOS?
Kinaulbod a ti Dios Maysa a Misterio
TI PATPATIEN TI ADU
Kadagiti Kristiano a relihion, “ti Romano Katoliko, Eastern Orthodox, ken Protestante, bigbigenda ti Dios a tallo a Persona: Dios Ama, Dios Anak, ken Dios Espiritu Santo. Sigun iti Kristiano a doktrina, dina kaipapanan dayta ti tallo a dios, no di ket dagitoy tallo a persona ket maymaysada.”—The New Encyclopædia Britannica.
TI KINAPUDNO MANIPUD ITI BIBLIA
Pulos a di imbaga ti Anak ti Dios a ni Jesus nga agpadada ken Amana. Imbes ketdi kinunana: “Mapanak iti Ama, agsipud ta ti Ama dakdakkel ngem siak.” (Juan 14:28) Kinunana pay kadagiti adalanna: “Umuliak ken Amak ken Amayo ken iti Diosko ken Diosyo.”—Juan 20:17.
Ti nasantuan nga espiritu ket saan a persona. Dagiti nagkauna a Kristiano ket ‘napnoda iti nasantuan nga espiritu,’ ken kinuna ni Jehova: “Mangiparukpokakto iti espirituk iti tunggal kita ti lasag.” (Aramid 2:1-4, 17) Saan a paset ti Trinidad ti nasantuan nga espiritu. Dayta ket aktibo a puersa ti Dios.
NO APAY A NAPATEG
Inlawlawag dagiti Katoliko nga iskolar a da Karl Rahner ken Herbert Vorgrimler a ti Trinidad ket “saan a mabalin a maammuan no saan a maipakaammo, ken uray naipakaammon dayta saan latta a maawatan.” Mabalinmo kadi nga ayaten ti maysa a dimo am-ammo wenno dimo maawatan? Ngarud, ti doktrina a Trinidad ket makalapped iti panangammo ken panangayat iti Dios.
Kasta ti kuna ni Marco a nadakamat iti immuna nga artikulo. Kinunana: “Pagarupko nga ilemlemmeng ti Dios ti kinasiasinona isu nga ipapanko a saan a maseknan, misterio, ken narigat nga asitgan.” Ngem kuna ti Biblia a ti Dios “saan nga adayo iti tunggal maysa kadatayo.” (Aramid 17:27) Saanna nga ilemmeng ti kinasiasinona kadatayo. Kayatna a maam-ammotayo. Kinuna ni Jesus: “Agdaydayawkami iti am-ammomi.”—Juan 4:22.
Kuna ni Marco: “Idi naammuak a ti Dios ket saan a paset ti Trinidad, naaddaanak met laengen iti personal a relasion kenkuana.” No ibilangtayo ni Jehova kas maysa a Persona imbes a misterio, nalaklaka nga ayaten. Kuna ti Biblia: “Ti saan nga agayat saanna a naam-ammo ti Dios, agsipud ta ti Dios ket ayat.”—1 Juan 4:8.


text:
Sibonga, Cebu
Ti Sibonga ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Sibonga ket nabingbingay a politikal kadagiti 25 a barbaranggay.[2]
- Abugon
- Bae
- Bagacay
- Bahay
- Banlot
- Basak
- Bato
- Cagay
- Can-aga
- Candaguit
- Cantolaroy
- Dugoan
- Guimbangco-an
- Lamacan
- Libo
- Lindogon
- Magcagong
- Manatad
- Mangyan
- Papan
- Poblacion
- Sabang
- Sayao
- Simala
- Tubod
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Cebu". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Cebu". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Tagoloan II, Lanao del Sur
Ti Tagoloan II ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Tagoloan II ket nabingbingay a politikal kadagiti 19 a barbaranggay.[2]
- Bantalan
- Bayog
- Cadayonan
- Dagonalan
- Dimalama
- Gayakay
- Inodaran
- Kalilangan
- Kianibong
- Kingan
- Kitaon
- Bagoaingud
- Malinao
- Malingon
- Mama-an Pagalongan
- Marawi
- Maimbaguiang
- Sigayan
- Tagoloan Poblacion
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Panangusar Kadagiti Ladawan a Tumulong Kadagiti Agbasbasa Kadagiti Publikasionmi
Adu a publikasion dagiti Saksi ni Jehova ti addaan kadagiti nagpipintas ken de kolor a ladawan a maibagay iti artikulo. Ngem saan idi a kanayon a kasta. Ti kaunaan a ruar ti Zion’s Watch Tower a naipablaak idi 1879 ket awanan kadagiti ladawan. Iti pinullo a tawen, bin-ig a letra laeng ti makita kadagiti publikasionmi a sagpaminsan nga addaan iti ilustrasion wenno retrato a black-and-white.
Ngem aduanen ita iti ladawan ti adu kadagiti publikasionmi. Dagiti mismo nga artist ken retratistami ti mangipapaay iti kaaduan nga artwork ken adu nga ilustrasion ken retrato a makitkitam kadagiti publikasion ken iti daytoy a website. Makatulong ti naannad ken detalyado a panag-research iti panangaramid kadagiti ladawan a makaisuro kadagiti napateg a kinapudno ken historia nga isursuro ti Biblia.
Kas pagarigan, kitaem ti ladawan a naipakita iti daytoy nga artikulo a damo a makita iti kapitulo 19 ti libro a Naan-anay nga Ikasabam ti Pagarian ti Dios. Ti lugar ket iti nagkauna a Corinto. Kas nadeskribir iti kapitulo 18 ti Aramid a libro ti Biblia, ni apostol Pablo ket nakatakder iti sango ti bema, wenno tugaw ti mangukom. Dagiti researcher ket nangipaay iti impormasion iti artist maipapan kadagiti nakabakab dagiti arkeologo a nainaig iti posision ken kolor dagiti marmol nga estruktura a makita iti lugar a mabalin a dimmatagan ni Pablo ken Galion. Nangted met dagiti researcher iti impormasion maipapan iti bado dagiti Romano idi umuna a siglo tapno ti prokonsul a ni Galion, a makita iti tengnga ti ladawan, ket mailadawan a nakakawes iti bado dagiti natan-ok ti saadna iti imperio. Isu ket nakakawes iti atiddog a bado a tunika ken toga nga addaan iti akaba a maris lila a payping (piping) ken nakasapatos iti calcei. Sigun kadagiti researcher, no nakatakder ni Galion iti bema, nakasango la ketdi isuna iti amianan a laud. Iti kasta, ti artist ket naaddaan iti ideya no kasano kalawag ti panangidrowingna iti dayta nga eksena.
Organisado ken Episiente
Mangar-aramidkami iti catalog dagiti ladawan ken retrato tapno maidokumento ti research ken tapno mabalin a mausarto manen dagita. Adu a tawen nga indulinmi dagiti artwork ken ilustrasion kadagiti dadakkel a sobre sigun iti publikasion a nakausaranda. Naurnos dagiti retrato sigun iti topiko. Idi immadun dagita, rimmigat ti panangbirok ken panangusar manen kadagita.
Idi 1991, nakaaramidkami iti searchable database a maibagay kadagiti naisangsangayan a kasapulanmi. Maawagan dayta iti Image Services System ket nai-catalog iti dayta ti nasurok nga 440,000 a ladawan. Malaksid kadagiti retrato a nausaren kadagiti publikasionmi, rinibu pay a retrato ti nai-catalog tapno mausar kadagiti publikasionmi iti masanguanan.
Nakarekord ti adu a detalye—agraman no kaano ken no sadino a nausar ti retrato, dagiti nagan ti tunggal tao iti retrato, ken ti panawen nga ipaspasimudaag ti naretrato nga eksena. Dakkel ti maitulong ti nadaras a panangsapul kadagiti maitutop a retrato no maisagsagana dagiti baro a publikasion.
No dadduma, agkiddawkami iti permiso kadagiti indibidual wenno komersial a kompania nga usarenmi dagiti retrato a kukuada. Kas pagarigan, nalabit kasapulanmi ti retrato dagiti pannakasingsing ti planeta a Saturn para iti maysa nga artikulo ti Agriingkayo! Dagiti tumultulong a katrabahuanmi ti agbirok iti maitutop a ladawan sada kontaken ti makinkukua tapno agkiddawda iti permiso nga usarenmi dayta. Ti dadduma ket mangted a dagus iti permiso kas panangapresiarda iti sangalubongan a trabahomi a panangisuro iti Biblia. Adda met dagiti agpabayad wenno agkiddaw nga i-print-mi ti credit line-da. Apaman nga addan tulagan, ti ladawan ket mabalinmin nga usaren iti publikasionmi ken mai-catalog iti database-mi.
Ti dadduma kadagiti publikasionmi ita ket aduanen iti ladawan. Kas pagarigan, iti daytoy a website, addaankami iti Nailadawan nga Estoria ti Biblia agraman kadagiti namaris a broshur a kas iti Listen to God, a mangisuro kadagiti napateg a leksion babaen iti sumagmamano laeng a sasao. Dagita a broshur ket magun-odan met kadagiti nayimprenta nga edision. Amin dagita ken ti dadduma pay a nayimprenta a publikasionmi ken dagiti adda iti website-mi ket mangisursuro maipapan iti Biblia.


text:
Barack Obama
Ni Barack Hussein Obama (naiyanak idi Agosto 4, 1961) ti maika-44 a presidente iti Estados Unidos.
Enero 2009[urnosen | urnosen ti taudan]
Ni Barack Hussein Obama, senador a Democrat ti Illinois, iti nangabak a maika-44 a presidente iti Estados Unidos idi Nobiembre 2008. Inabak na ni John McCain, senador a Republikano iti Arizona. Maysa a mulato a naipasngay ken dimmakel idiay Hawaii, isuna iti umuna a presidente iti Estados Unidos nga saan purao, kaskasdaaw gapu iti nabayag a pannakaapi dagiti nangisit iti Amerika. Ni tatangna ket maysa a Luo iti Kenya ket ni nanangna ket maysa a purao iti Kansas. Ni Joseph Biden, senador iti Delaware, iti kaduana a bise-presidente.
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "President Barack Obama". Washington, D.C.: The White House. 2008. Naala idi Disiembre 12, 2008.


text:
Poona Piagapo, Lanao del Norte
Ti Poona Piagapo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Poona Piagapo ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.[2]
- Alowin
- Bubong-Dinaig
- Cormatan
- Daramba
- Dinaig
- Cabasaran
- Kablangan
- Cadayonan
- Linindingan
- Lumbatan
- Lupitan
- Madamba
- Madaya
- Maliwanag
- Nunang
- Nunungan
- Pantao Raya
- Pantaon
- Pened
- Piangamangaan
- Pendolonan
- Poblacion (Lumbacaingud)
- Sulo
- Tagoranao
- Tangclao
- Timbangalan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Lanao del Norte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 19 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Lanao del Norte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 19 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Bisiesto a tawen
Ti bisiesto a tawen (Ingles: Leap year') ket maysa a tawen nga adda ti maysa a nainayon nga aldaw, tapno maiyabot ti kalendario a tawen iti astronomia wenno tiempo a tawen.[1]Ngamin ket ti panawen wenno dagiti banbanag nga astronomia ket saan nga agbalin manen iti sangabukel nga al-aldaw, ti kalendario nga adda ti agpapada a bilang nga al-aldaw ti makatawen ket, iti aglabes a tiempo ket maiyanod kadagiti bambanag a sipsiputenna. Ti panagikabil ti maysa pay nga aldaw wenno maysa pay a bulan iti tawen, ti pinaka-iyanod na ket masimpa. Ti tawen nga saan a tupuak ket makunkuna a kadawyan a tawen.
Kaspagarigan, ti kalendario a Gregoriano, ti bulan ti Pebrero ti bisiesto a tawen ket adda ti 29 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a bulan ket adda met laeng ti 28 nga al-aldaw, ket ti tawen ket adda dagiti 366 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a tawen ket adda laeng dagiit 365 nga al-aldaw.
Bisiesto nga aldaw[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Pebrero 29 ket isu ti petsa nga agparang iti kada uppat a tawen, ken isu daytoy ti makunkuna a bisiesto nga aldaw. Daytoy nga aldaw ket mainayon iti kalendario tapno masimpa ti bisiesto a tawen, ngamin ket ti daga ket saanna a palikmutan ti init iti husto a 365 nga al-aldaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Meeus. Astronomical Algorithms. Willmann-Bell. p. 62. ISBN 0943396611.


text:
Garret Hobart
Ni Garret Augustus Hobart (Hunio 3, 1844 – Nobiembre 21, 1899) ket isu iditi maiak-24 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1897–1899), a nagserbi babaen ni Presidente William McKinley. Isu ti maikanen a bise presidente a natay bayat nga adda ti opisina.
Ni Hobart ket naipasnagay idi idiay Long Branch, New Jersey, idiay Aplaya ti Jersey, ken dimmakkel idiay asideg ti Marlboro. Kalpasan ti panakturposna idiay Kolehio ti Rutgers College, ni Hobart ket nagbasa ti linteg babaen ti taga- Paterson a nalatak nga abogado a ni Socrates Tuttle. Ni Hobart ket nagadal kenni Tuttle, ken inasawana ti anak a babai ni Tuttle. Urayno saan unay a nagginian ti korte, ni Hobart ket nagbalin a nabaknang anga aboagdo ti korporado.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Kategoria:Garret Hobart iti Wikimedia Commons


text:
Datu Montawal, Maguindanao
Ti Datu Montawal (dati idi a Pagagawan) ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Datu Montawal ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.[2]
- Balatungkayo (Batungkayo)
- Bulit
- Bulod
- Dungguan
- Limbalud
- Maridagao
- Nabundas
- Pagagawan
- Talapas
- Talitay
- Tunggol
- Katitisan
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Maguindanao". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 21 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Maguindanao". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 21 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Liloan, Abagatan a Leyte
Ti Liloan ket maysa a maikatloa klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Liloan ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.[2]
- Amaga
- Anilao
- Bahay
- Cagbungalon
- Cali-an
- Candao
- Caligangan
- Catig/Caritas Village
- Candayuman
- Estela
- Gud-an
- Guintoylan
- Himayangan
- Ilag
- Magaupas
- Malangza
- Pres. Quezon (Maugoc)
- Molopolo
- Pandan
- Poblacion
- President Roxas (Nailong)
- San Isidro
- San Roque
- Tabugon
- Fatima
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Abagatan a Leyte". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 15 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Abagatan a Leyte". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 15 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)